comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ ioħ̃em : ut solueret questionem.
Intellegat caritas ur̃a. & hic utilitas
ipsa humilitatis agnoscit᷑ : & osten¬
ditur utrũ in ipsa questione cũ
errarent homines. głari apud se
uoluit ioħes. Fortasse enĩ dixit. ue¬
rũ dicitis: recte contenditis. Baptis¬
mus m̃s ẽ melior. Nam ut noueritiꝰ
qd̾ baptimꝰ m̃s est melior: ipsũ xp̃m
ego baptizaui. Poterat hoc dicere io¬
ħes: baptitato xp̃o. Quantũ se si uel¬
let extenderet: habebat ubi se exten¬
deret. S meliꝰ nouerat apud quem
se humiliaret. Quẽ se nouerat nas¬
cendo antecedere: illi uoluit confiten¬
do cedere. Salutẽ suã intelligebat in
xp̃o esse. Iam dixerat superiꝰ: nos
om̃s de plenitudine eiꝰ accepimꝰ. E

Expanded text:
ipsum Joannem, ut solveret quaestionem. ipsum Joannem, ut solveret quaestionem. Intelligat Charitas vestra. Et hic utilitas ipsa humilitatis agnoscitur, et ostenditur utrum in ipsa quaestione cum errarent homines, gloriari apud se voluerit Joannes. Fortasse enim dixit: Verum dicitis, recte contenditis, baptismus meus est melior. Nam ut noveritis quod baptismus meus est melior, ipsum Christum ego baptizavi. Poterat hoc dicere Joannes, baptizato Christo. Quantum, se si vellet extendere, habebat ubi se extenderet? Sed melius noverat apud quem se humiliaret: quem se noverat nascendo antecedere, illi voluit confitendo cedere; salutem suam intelligebat in Christo esse. Jam dixerat superius, Nos omnes de plenitudine ejus accepimus :
Abbreviated transcription (Latin):
am gr̃e alicuiꝰ. dedignet᷑ baptitari bap¬
tismo dñi. Quantũcũq enĩ cathecu¬
minꝰ ꝓficiat: adhuc sarcinã iniqui¬
tatis sue portat. N on illi dimittitur:
nisi cũ uenerit ad baptismũ. Q uomͦ
ñ caruit ppłs isrł ppło egyptioꝵ. nͥ
cũ uenisset ad mare rubrũ: sic p̾ssci¬
ra peccatoꝵ nemo caret. nͥ cũ ad fon¬
tem baptismi uenerit. Facta est ergo
questio ex discipłis iohis cũ uideis:
de purificatione. Baptizabat iohes :
bapti⁊ abat xp̃e. Moti st̃ discipłi io¬
hannis. Currebatur ad. xp̃m: uenie¬
bat᷑ ab ioħe. Qͥ enĩ ueniebant ad io¬
hannem : mittebat illos ad xp̃m bap¬
tizari. Non mittebant᷑ ad ioħem : qͥ
a xp̃o baptizabant᷑. Baptirati st̃ disci¬
płi ioħis: et cepert̃ questionẽ trac¬
tare cũ iudeis. Quomodo solet fieri.
intellegas dixisse iuideos maiorẽ esse
xp̃m. & ad eius baptismũ debere con¬
curri: illi nondũ intelligentes. defen¬
debant baptismũ ioh̃is. Nentũ ẽ ad

Expanded text:
 gratiae, dedignetur baptizari baptismo Domini. Quantumcumque enim catechumenus proficiat, adhuc sarcinam iniquitatis suae portat: non illi dimittitur, nisi cum venerit ad Baptismum. Quomodo non caruit populus Israel populo Aegyptiorum, nisi cum venisset ad mare rubrum ; sic pressura peccatorum nemo caret, nisi cum ad fontem Baptismi venerit. 8. Facta est ergo quaestio ex discipulis Joannis cum Judaeis de purificatione. Baptizabat Joannes, baptizabat Christus: moti sunt discipuli Joannis; concurrebatur ad Christum, veniebatur ad Joannem. Qui enim veniebant ad Joannem, mittebat illos ad Jesum baptizari; non mittebantur ad Joannem, qui a Christo baptizabantur. Turbati sunt discipuli Joannis, et coeperunt quaestionem tractare cum Judaeis, quomodo solet fieri. Intelligas dixisse Judaeos majorem esse Christum, et ad ejus baptismum debere concurri. Illi nondum intelligentes, defendebant baptismum Joannis. Ventum est ad
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. bs̃ tͥ totũ est. Si esuris: panis
tibi est.¶ Si sitis: aqua tibi ẽ. Si in te¬
bris es. lum̃ tͥ est: qr incorruptibis ma¬
net. Si nudꝰ es: immortalitatis uestis
tibi ẽ: cũ corruptibile hoc induerit
incorruptionẽ. & mortale hoc indue¬
rit immortalitatem. Onũa posst̃ dici de
do: & nichil digne dr de d̾o. Nichil la¬
tius hac inopia. Queris congruũ nom̃:
ñ inuenis. Queris quoquo modo dicere:
oĩa inuenis. Quid simile agnꝰ & leo:ͦ de
xp̃o utrũq dictũ est. E ece agnꝰ dĩ. Quo¬
modo leo: uicit leo de tribu iuda. Au
baptirabat iħe. Q uomodo iħe: quomͦ¬

Expanded text:
sunt. Deus tibi totum est: si esuris, panis sunt. Deus tibi totum est: si esuris, panis tibi est; si sitis, aqua tibi est; si in tenebris es, lumen tibi est, quia incorruptibilis manet; si nudus es, immortalitatis vestis tibi est, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Omnia possunt dici de Deo, et nihil digne dicitur de Deo. Nihil latius hac inopia. Quaeris congruum nomen, non invenis; quaeris quoquo modo dicere, omnia invenis. Quid simile, agnus et leo? De Christo utrumque dictum est: Ecce agnus Dei . Quomodo leo? Vicit leo de tribu Juda . 6. baptizabat Jesus. Quomodo Je
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Qͥd gͦͦ quia tot ocłi cottidie lu¬
ce ista pascunt᷑: minor fit: et illi re¬
ficiunt᷑: & ipsa integra ꝑmanet. Si
hoc potuit d̾s de luce corporea. eo¬
poreis ocłis exhibere: non exhibet
mundis cordib lucem illam ineffabi¬
lem. integram. ꝑseuerantem. nulla
ex parte deficientem: Quã lucem:
In principio erat u̾bũ. & u̾bũ erat
si lux est. Um̃ apud te. fons uite: et
tiens queris ifonte: & ut ꝑuenia ad
fontẽ. queris lucem. E si dies ñ est:
accendis lurcernã ut ad fontẽ. ꝑue¬
nias. fõns ille: ipsa ẽ lux. Sitienti
fons ẽ : ceco lux ẽ. A ꝑiant᷑ ocłi: ut
uideant lucẽ. Aperiant᷑ fauces cor¬
dis: ut bibant fontẽ. Q uod bibis. hoc
uides: hoc audis. Totũ tibi fit deus.
quia hoꝵ que diligis totũ tͥ ẽ. Si in¬
sibilia actendas. nec panis ẽ d̾s. nec
hoc ẽ aqua. E qd̾. uestis: ñ hoe ÷ domꝰ.
lt qd st̃ ista: non hoc cd̃s.Uisibilia cm̃

Expanded text:
cis. Quid ergo? quia tot oculi quotidie iscis. Quid ergo? quia tot oculi quotidie ista luce pascuntur, minor fit? Et illi reficiuntur, et ipsa integra permanet. Si hoc potuit Deus de luce corporea corporeis oculis exhibere; non exhibet mundis cordibus lucem illam infatigabilem, integram perseverantem, nulla ex parte deficientem? Quam lucem? In principio erat Verbum, et Verbum erat si lux est. Quoniam apud te est fons tiens quaeris fontem, et ut pervenias ad fontem, quaeris lucem: et si dies non est, accendis lucernam, ut ad fontem pervenias. Fons ille, ipsa est lux; sitienti fons est, caeco lux est: aperiantur oculi ut videant lucem, aperiantur fauces cordis ut bibant fontem; quod bibis, hoc vides, hoc audis. Totum tibi fit Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Si visibilia attendis, nec panis est Deus, nec hoc est aqua; et quod est vestis, non hoc est domus; et quod sunt ista, non hoc est Deus: visibilia enim
Abbreviated transcription (Latin):
et ds erat u̾bũ. Quomͦ panẽ angłoꝵ
manducauit homo: et uerbũ caro
factũ ẽ : & habitauit in nob̃. Sed qi
diximꝰ manducare angłos fr̃es: ne
putetis morsib fieri. Ham si hoc in¬
tellexeritis : quasi dilaniat᷑ d̾s quem
manducant angłi. Qͥs dilaniat iusti¬
ciam :s rursũ mͥ aliquis dicet. E qͥs
est qͥ manducat iusticiam: unde gͦ
beati qͥ esuriunt et sitiunt iusticiã:
qm̃ ipsi saturabunt᷑: s cibus quem
manducas ꝑ carnẽ ut reficiaris tu:
ille deficit. Ut reparet te: consumit᷑.
Manduca iusticiã: & tu reficeris. et
illa integra ꝑseuerat. Qiuomodo uiden¬
do lucem istam corpoream reficiunt᷑
corporeis ocłis. Multi enĩ cũ fuerint
duitius in tenebris: infirmat᷑ acies ip¬
soꝵ. quasi ieiunio lucis. fraudati ocłi
cibo suo. Luce quippe pascunt᷑. defati¬
gantur ieiunio. & debilitant᷑. ita ut
ipsam lucem qua reficiunt᷑ uidere. ñ
possim. E si diicius fuerit: extinguit᷑.
Tamquã moritur in eis: ipsa acies lu¬

Expanded text:
Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 5. Sed quia diximus manducare Angelos, fratres, ne putetis morsibus fieri. Nam si hoc intellexeritis, quasi dilaniatur Deus quem manducant Angeli. Quis dilaniat justitiam? Sed rursum mihi aliquis dicit: Et quis est qui manducat justitiam? Unde ergo, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur ? Cibus quem manducas per carnem, ut reficiaris tu, ille deficit; ut reparet te, consumitur: manduca justitiam, et tu reficeris, et illa integra perseverat. Quomodo videndo istam lucem corpoream reficiunturoculis corporeis. Multi enim cum fuerint diutius in tenebris, infirmatur acies ipsorum, quasi jejunio lucis. Fraudati oculi cibo suo luce quippe pascuntur, defatigantur jejunio et debilitantur, ita ut ipsam lucem qua reficiuntur, videre non possint: et si diutius abfuerit, exstinguuntur, et tanquam moritur in eis ipsa acies lu
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ego qui dedi: ͦ et tam̃ ego bap¬
tiratus sum a seruo: uos dedignami¬
ni a dño:s hoc ẽ ut impleat᷑ omis ius¬
ticia: Sed dicit aliqͥs. Sufficiebat gͦ
ut baptirasset dñm ioħes. Qͥd opus
erat ut baptizarent᷑ alii a iohanne: e
hoc diximꝰ. quia si solus dñs baptita¬
retur a ioħe. ñ deesset ista cogitatio
ad eõ magnus erat baptismꝰ quã habe¬
illo baptizari. Ergo ut ostenderetur
melior baptismꝰ quẽ daturus erat do¬
minꝰ. & ille. tamquã serui intellige¬
ret᷑. ille. tamquã dñi: baptizatꝰ est dñs
ut p̾beret humilitatis exemplũ. Non
solus autẽ baptizatꝰ ẽ ab eo: ne bap¬
tismꝰ iohannis. melior baptismo dnĩ
uderet᷑. Ad hoc aut uiam p̃buit do

Expanded text:
quantum ego qui dedi? Et tamen ego bapquantum ego qui dedi? Et tamen ego baptizatus sum a servo, vos dedignamini a Domino. Hoc est, Ut impleatur omnis justitia . 7. Sed dicet aliquis: Sufficiebat ergo ut baptizaret Dominum Joannes; quid opus erat ut alii baptizarentur a Joanne? Et hoc diximus, quia si solus Dominus baptizaretur a Joanne, non deesset ista cogitatio  Usque adeo magnus erat baptismus quem habdignus baptizari. Ergo ut ostenderetur melior baptismus quem daturus erat Dominus, et ille tanquam servi intelligeretur, ille tanquam Domini, baptizatus est Dominus, ut praeberet humilitatis exemplum: non solus autem baptizatus est ab eo, ne baptismus Joannis melior baptismo Domini videretur. Ad hoc autem viam praebuit Do
Abbreviated transcription (Latin):
locus erat. Qͥa aque multe eranti¬
bi: & ueniebant & baptizabant᷑. Non¬
dũ euĩ missus erat in carcerẽ iohes.
Si meministis: ecce iterũ dico qđ dixi.
Quare baptizabat ioħes:ͦ qr oporte¬
bat ut dñs baptizaret᷑. Q uare opor¬
tebat ut dñs baptizaretur: ͦ qr mul¬
ti contẽpturi erant baptismũ: eo qd̵
iam maiore grã p̃diti uiderent᷑. quã
uiderent alios fideles. U erbi gratia.
Iam continent̃ uiuens cathecuminꝰ.
contẽpneret conuigatũ: & diceret se
meliorẽ. quã ille. sit fidelis. Ille cathi¬
cuminꝰ potest dicere in corde suo. Qͥd
mͥ opꝰ ẽ baptismũ accipere: ut hoc
habeã qd̾ habet & iste qͦ iã melior sũ:
Ne gͦ cerure ista precipitaret quosdã
de meritis iusticie sue plurimũ elatos:
baptizari uoluit dominus aͦ seruo: tã¬
quã alloquens filios capitaꝰ les. N uid
uos extollitis: quid erigitis: qr habetis
ille prudentiam. ille doctrinam.
ille castitatem. ille fortudinẽ patien¬
tiȩ:nũquid tantũ habere potestis:

Expanded text:
erat? Quia aquae multae erant ibi, et veniebant, et baptizabantur. Nondum enim missus erat in carcerem Joannes. Si meministis ecce iterum dico, dixi quare baptizabat Joannes: quia oportebat ut Dominus baptizaretur. Et quare oportebat ut Dominus baptizaretur? Quia multi contempturi erant Baptismum, eo quod jam majore gratia praediti viderentur, quam viderent alios fideles. Verbi gratia, jam continenter vivens catechumenus, contemneret conjugatum, et diceret se meliorem quam ille sit fidelis. Ille catechumenus posset dicere in corde suo: Quid mihi opus est Baptismum accipere, ut hoc habeam quod et iste, quo jam melior sum? Ne ergo cervix ista praecipitaret quosdam de meritis justitiae suae plurimum elatos, baptizari voluit Dominus a servo; tanquam alloquens filios capitales: Quid vos extollitis? quid erigitis, quia habetis, ille prudentiam, ille doctrinam, ille castitatem, ille fortitudinem patientiae? Numquid tantum habere potestis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. Dñs de illo. tale testuonium
dedit. Quid existis uidere in deserto
harundinẽ uento agitari: Utiq ñ
uento agitari subaudis. Quia hoc
n erat ioħes: quasi uento moueret᷑.
Iui enĩ uento mouetur. cireũ flatur
onũ spũ seductorio. Sed quid existis
uidere hominẽ mollib uestitum:
xestiebat᷑ enĩ ioħes asperis: idẽ tum¬
cafac̾ta de pilis cameli. Ecce qui mol¬
lib uestiunt᷑: in domib regũ s̃. Non
s existis uidere hominẽ mollib ues¬
titũ. S quid existas uidere : ꝓpħam:

Expanded text:
inus de illo tale testimonium dedit: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitari. Utique, Non vento agitari, subaudis; quia non hoc erat Joannes, quasi qui a vento moveretur: qui enim a vento movetur, circumflatur omni spiritu seductorio. Sed quid existis videre? Hominem mollibus vestitum? Vestiebatur enim Joannes asperis, id est, tunica facta de pilis cameli. Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt. Non ergo existis videre hominem mollibus vestitum. Sed quid ex
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ante quẽ uenturus ẽ helias. slã&e
dñs ita compleuit. Ipse ẽ iohes baptis¬
ta. qui uenturus ẽ. Ipsa p̾figuratione.
uenit iste: qua ꝓprietate uenturus
ẽ helias. Tc̃ helias ꝑ ꝓprietatẽ helias
erit: nc̃ ꝑ similitudinẽ ioħes erat.
Modo ioħes ꝑ ꝓprietatẽ ioħes: ꝑ simili¬
tudinẽ helias ẽ. Ambo p̃cones sibi de¬
dert̃ similitudines suas: & tenuerurs
ꝓpͥetates suas. Unꝰ aut̃ dñs uidex: siue
illo p̃cone p̃cedente. siue illo. Et̃ in

Expanded text:
Elias. Nam et Dominus ita complevit: Ipse est Joannes Baptista qui venturus est. Ipsa praefiguratione venit iste, qua proprietate venturus est Elias. Tunc Elias per proprietatem Elias erit, nunc per similitudinem Joannes erat. Modo Joannes per proprietatem Joannes, per similitudinem Elias est. Ambo praecones sibi dederunt similitudines suas, et tenuerunt proprietates suas: unus autem Dominus judex, sive illo praecone praecedent
Abbreviated transcription (Latin):
soluat᷑. grauat nos ñ dubito: quas
iã multa dicta st̃. Sciatis aut̃ ta¬
lẽ eẽ istã questionẽ: ut hec sola pe¬
rimat partẽ donati. Ad hoc dixi
caritati ur̃e. ut intentos uos face¬
rem: similit᷑ ut soleo simul ut ore
mereamini. Interĩ hodie dignami¬
ni differre. Sed hoc breuit᷑ dico: in¬
terim donec soluat᷑. in t̾rogate paci¬
fice. sine rixa. sine contentione.
sine alt̃eationib: sine iumicitiis.
Et uob̃cũ querite : & alios int̾roga¬
suisse qͦd me mouit. Moueor enĩ mul¬
tũ. Dicit iohes. Ego a te debeo baptira¬
ri: tãquã xpõ cognito. Si enĩ ñ noue¬
rat eũ a quo uolebat baptizari: te¬
mere dicebat ego ate debeo baptiza¬
ri. Nouerat gͦ eũ. Si nouerat eu̾: qͥd
ẽ gͦ quod chicit ñ noueram eũ. Sed
qui me misit baptizare in aqua. ip

Expanded text:
ur, gravat vos, non dubito, quia jam multa dicta sunt. Sciatis autem talem istam quaestionem esse, ut haec sola perimat partem Donati. Ad hoc dixi Charitati vestrae, ut intentos vos facerem, similiter ut soleo; simul ut oretmereamini. Interim hodie dignamini differre. Sed hoc breviter dico interim, donec solvatur: interrogate pacifice, sine rixa, sine contentione, sine altercationibus, sine inimicitiis; et vobiscum quaerite, et alios interrogasuisse quod me movet: moveor enim multum. Dicit Joannes, Ego a te debeo baptizari; tanquam Christo cognito. Si enim non noverat eum a quo volebat baptizari, temere dicebat, Ego a te debeo baptizari. Noverat ergo eum. Si noverat eum, quid est ergo quod dicit, Non noveram eum; sed qui me
Abbreviated transcription (Latin):
lias. helias. Dñs ergo ad p̃figurationẽ
recte ipse ẽ helias: lohes aut̃ recte
ad ꝓprictatẽ. non sũ helias. Nec iohes
falsũ: nec dñs falsũ. Nec p̾co falsũ: nec
uidex falsum: sed si intellegas. Eͥs aũ
intellegit. Qui imitatus fuerit humi¬
litatẽ p̾conis: & cognouerit celsitudinẽ
iudicis. Nihil enĩ humiliꝰ ipso p̾cone.
fr̃s mei: nullũ tantũ meritũ ioħes ha¬
buit. quã de ista humilitate: qd̃ cũ

Expanded text:
lias Ellias Elautem recte ad proprietatem, Non sum Elias. Nec Joannes falsum, nec Dominus falsum: nec praeco falsum, nec Judex falsum; sed si intelligas. Quis autem intelliget? Qui imitatus fuerit humilitatem praeconis, et cognoverit celsitudinem judicis. Nihil enim humilius ipso praecone. Fratres mei, nullum tantum meritum Joannes habuit quam de ista humilitate, q
Abbreviated transcription (Latin):
erat iohes. Et̃ qđ erat ioħs ad pͥmum
aduentũ: hoc erit helias ad scd̃m ad¬
uentũ. Quomͦ duo aduentꝰ uidicis: sic
duo p̾cones. ludex quidẽ ipse. p̃cones
aut̃ duo: ñ duo uidices. Oportebat au¬
tẽ uidicẽ pͥmo uenire uidicandũ: mi¬
sit aute se pͥmum p̃conẽ. uocauit illũ
heliã: Qa hoc erit in sedo aduentu he¬
lias. quod in pͥmo ioħes. Namiq inten¬
dat caritas urã. quã uerũ dicã. Quã¬
dͥo conceptus ẽ ioħes. uł potius qͣndo
natus: spc̃ sẽs hoc de illo homine im¬
pleto ꝓpħauit. Et erit inquit p̾eur¬
sor altissimi: in spũ & uirtute heliȩ.
Nongͦ helias: s in spũ & uirtute he¬
In eodẽ spũ scõ. uioe helie. Quare uice
lias ipse ẽ iohannes. Iste aut̃ ut dixi
ꝓprie: non sũ ego helias. Si figuram
p̾eursionis aduertas: iohes ipse ẽ he¬
lias. Quod enĩ ille ad primũ aduen¬
tũ: hoc ille ad sedm erit. Si ꝓprieta¬
tẽ ꝑsone in t̾roges. iohannes. ioħes. he¬

Expanded text:
es. Et quod erat Joannes ad primum adventum, hoc erit Elias ad secundum adventum. Quomodo duo adventus judicis, sic duo praecones. Judex quidem ipse, praecones autem duo: non duo judices. Oportebat enim judicem primo venire judicandum. Misit ante se primum praeconem, vocavit illum Eliam; quia hoc erit in secundo adventu Elias, quod in primo Joannes. 6. Namque intendat Charitas vestra quam verum dicam. Quando conceptus est Joannes, vel potitus sanctus hoc de illo homine implendum prophetavit: Et erit, inquit, praecursor Altissimi, in spiritu et virtute Eliae . Non ergo Elias, sed in spiritu et virtute EIn eodem Spiritu sancto vice Eliae. Quare vice lias ipse est Joannes: iste autem, ut dixi, proprie, Non sum ego Elias. Si figuram praecursionis advertas, Joannes ipse est Elias: quod enim ille ad primum adventum, hoc ille ad secundum erit. Si proprietatem personae interroges, Joannes Joannes, E
Abbreviated transcription (Latin):
cendente᷑ & manente᷑ suꝑ eũ. sient co¬
lumbã: ipse ẽ qui baptizat in sp̃u scõ.
Quid dicꝰturi sunt: quia non seimus
quando uenerit columba. ne forte
ib lateant. Legunt᷑ alii eugłiste. qui
plamiꝰ illud dixert᷑ & inuenimꝰ aꝑtissi¬
me tẽ descendisse colũbã: cũ dñs ab a¬
qua ascendit. Suꝑ baptiratũ enĩ aꝑ¬
tist᷑ celi: & uidit spm scm̃ descenden¬
tẽ. Si iã baptizatũ cognouit uenien¬
ti ad baptismũ quomͦ dicit: ego a te
debeo baptizari hanc uob̾cũ interĩ
ruminate: hanc uob̃eũ conferte: hãc
uob̃cũ tractate. Prestet dñs ds̃ nr̃ ut
antequã a me audiatis aliciui urm̃
pͥori eã ds̃ reuelet. Tam̃ frẽs hoc sci¬
atis quia ꝑ istiꝰ questionis solutionẽ.
uocẽ pars donati de baptismi grã:
ubi nebulas ostendunt imꝑitis. &
retia tendunt᷑ auib uolantib. si
front̾e habeant omĩno ñ habebt᷑:

Expanded text:
um, sicut columbam, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Quid dicturi sumus? Quia non scimus quando venerit columba? Ne forte ibi lateant, legantur alii evangelistae, qui planius illud dixerunt: et invenimus apertissime tunc descendisse columbam, cum Dominus ab aqua ascendit. Super baptizatum enim aperti sunt coeli, et vidit Spiritum descendenteti ad baptisma quomodo dicit, Ego a te debeo baptizari? Hanc vobiscum interim ruminate, hanc vobiscum conferte, hanc vobiscum tractate. Praestet Dominus Deus noster ut antequam a me audiatis, alicui vestrum priori eam revelet. Tamen, fratres, hoc sciatis, quia per istius quaestionis solutionem, vocem pars Donati de Baptismi gratia, ubi nebulas obtendunt imperitis, et retia tendunt avibus volantibus, si frontem habeant, omnino non habeb
Abbreviated transcription (Latin):
ad baptismũ uenire dicens. Hoc sum
acxepturus qđ habe ille & ille: &
ꝓponat sibi eos quos omtẽpnit. & qͣ¬
si sordeat illi hoc accipere qđ accepe¬
rt̃ inferiores. quia iã uidet᷑ ipse si¬
bi melior: & tanĩ omĩa peccata supͣ
illũ st̃. Et nisi aduenerit salittare
baptisma ubi peccata soluunt᷑: cũ

Expanded text:
ad Baptismum, dicens, Hoc sum ad Baptismum, dicens, Hoc sum accepturus quod habet ille et ille; et proponat sibi illos quos contemnit, et quasi sordeat illi hoc accipere quod acceperunt inferiores, quia jam videtur ipse sibi melior: et tamen omnia peccata super illum sunt, et nisi venerit ad salutarem Baptismum, ubi peccata solvunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego in t̾rogatus cito respondeo. Opꝰ
erat dño nasci opus erat dño eruei¬
figi. opus erat inõ mori. opus erat
pit humilitate᷑: baptismũ ñ erat
suscepturus: ce quid ꝓfuit: quia sus¬
cepit baptismũ serui: ut tu ñ dedig¬
nareris suscipere baptismũ dñĩ. In¬
tendat caritas urã. futuri erant in¬
mini. fit enĩ aliquando. ut uideas
cathicuminũ abstinentẽ ab omĩ con¬
cubitu: uale facientẽ scło: renunti¬
antẽ omĩb quȩ possidebat. distri¬
Instructus etiã fortẽ docꝰtrina salu¬
tari supra multos fideles. Timendũ¬
ł̃ itt hic ne dicat apud semetipsum.
de baptismo scõ quo peccata diittun¬
tur. Quid plus accepturus sũ Ecor ego
nelior sũ illo fidele ⁊ illo fidele. cogi¬
tans fideles aut conuigatos aut idi¬
otas. aut habentes & possidentes
res suas quas ipse distribuit iã pau¬
ꝑib: &e meliorem se arbitrans eẽ. quã
ille qui iã baptizatus ẽ: dedignetur

Expanded text:
Et ego interrogans cito respondeo: Opus Et ego interrogans cito respondeo: Opus erat Domino nasci? opus erat Domino crucifigi? opus erat Domino mori? opus erat nobis humilitatem, baptismum non erat suscepturus? Et quid profuit quia suscepit baptismum servi? Ut tu non dedignareris suscipere baptismum Domini. Intendat Charitas vestra. Futuri erant almeni. Fit enim aliquando ut videas catechumenum abstinentem ab omni concubitu, valefacientem saeculo, renuntiantem omnibus quae possidebat, distriinstructus etiam forte doctrina salutari supra multos fideles. Timendum est huic ne dicat apud semetipsum de Baptismate sancto quo peccata dimittuntur: Quid plus accepturus sum? Ecce ego melior sum illo fideli et illo fideli: cogitans fideles aut conjugatos, aut forte idiotas, aut habentes et possidentes res suas, quas ipse distribuit jam pauperibus, et meliorem se esse arbitrans quam ille qui jam baptizatus est, dedignetur venire
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ suꝑ eũ: hic ẽ qui baptizat in spił
scõ. Et ego uidi. ⁊ testimoniũ ꝑhibu¬
i. qr hie ẽ filiꝰ dĩ. Intendat modicũ
caritas urã: iohes quando didicit. rp¬
Al issus ẽ enĩ: ut baptizaret in aqua
Q uesitũ est quare: ut manifestaret᷑
in isrł dixit. Quid ꝓfuit baptismus
ioħis frẽs mei : Si ꝓfuit aliquid. &
mͦ maneret. & baptuarent᷑ homine¬
in baptismo ioħis: & sic uenirent ao
baptismũ xp̃i. S quid ait:Ut man¬
festaret᷑ in isrł. id ẽ ipsi isrł: popło
isrł: ut manifestaretur xcpẽ. uenit
baptirare in aqua. accepit misteriũ
baptismi ioħes in aqua penitentie:
parare uiã dnõ. ñ existens dñs. At
uͥ cognitꝰ ẽ dñs. suꝑfluo ei uia para¬
bat᷑: qr cognoscentib se ipse factꝰ
eͣ uia. Itaq ñ durauit diu baptis¬
nius iohannis. Sed quomͦ demonstra¬
tus ẽ dñs hunulis. ut ideo accipero
baptismũ ioħis: in quo baptizaret᷑
ipse dñs: & opus erat dno baptizario

Expanded text:
tem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto: et ego vidi, et testimonium perhibui quia hic est Filius Dei. » Intendat modicum Charitas vestra: Joannes quando didicit Christum? Missus est enim ut baptizaret in aqua. Quaesitum est quare? Ut manifestaretur Israeli, dixit. Quid profuit baptismus Joannis? Fratres mei, si profuit aliquid, et modo maneret, et baptizarentur homines baptismo Joannis; et sic venirent ad baptismum Christi. Sed quid ait? Ut manifestaretur Israeli: id est, ipsi Israel, populo Israel ut manifestaretur Christus, venit baptizare in aqua. Accepit ministerium baptismatis Joannes, in aqua poenitentiae parare viam Domino, non existens Dominus: at ubi cognitus est Dominus, superfluo ei via parabatur; quia cognoscentibus se ipse factus est via: itaque non duravit diu baptismus Joannis. Sed quomodo demonstratus est Dominus? Humilis; ut ideo acciperet baptisma Joannes, in quo baptizaretur ipse Dominus. 13. Et opus erat Domino baptizari?
Abbreviated transcription (Latin):
sius solutionẽ. dñs det. Tam̃ illuddi¬
co: si uidistis questionẽ ñ ẽ parun
Sece positꝰ ẽ ioħes ante oculos ur̃os.
Stans ad fluuiũ ioħes baptista: ecc
uenit dñs ad hunc baptizandus. nos¬
dũ baptizatꝰ. Audi uocẽ ioħis. Tu ad
uenis. ego ate debeo baptitari. Ecce ii
cognoseit dñm: a quo uult baptuar¬

Expanded text:
nus det. Tamen illud dico, si vidistis quaestionem, non est parum. Ecce positus est Joannes ante oculos vestros, stans ad fluvium Joannes Baptista; ecce venit Dominus adhuc baptizandus, nondum baptizatus: audi vocem Joannis, Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari; ecce jam cognoscit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
te cõparari xp̃o: cuiꝰ se ioħes dixit
indignũ soluere corrigiã calciam̃ti:
Si gͦ i̾lle xp̃e tantȩ excellentiȩ homo
ds̃ solus baptizaret᷑ baptismo ioh̃is:
quid dicꝰturi erant homines : Qualẽ
baptismũ habuit ioħes: Magnũ bap¬
tismũ habuit. Ineffabile sacram̃tum.
Uide quia solus xpc̃ meruit baptiza¬
ri ioħis baptismo. Atq ita maior ui¬

Expanded text:
te comparari Christo, cujus se Joannes dixit te comparari Christo, cujus se Joannes dixit indignum solvere corrigiam calceamenti? Si ergo ille Christus tantae excellentiae homo Deus, solus baptizaretur baptismo Joannis, quid dicturi erant homines? Qualem baptismum habuit Joannes? Magnum baptismum habuit, ineffabile sacramentum: vide, quia solus Cri baptismo Joannis. Atque ita major vi
Abbreviated transcription (Latin):
malis: Intendite gͦ baptizato dnõ. Si
ꝓpterea baptirauit ioħes. ut in eiꝰ bap¬
tismate dñs ostenderet humilitatem:
nemo alius baptiraret᷑ baptismo ioħis.
Aulti aũt baptizati sunt baptismo io¬
hannis. Baptizatꝰ ẽ & dñs baptismo
ioħis: & cessauit baptismꝰ iohannis.
Inde iã missus ẽ in carcerẽ ioħes. Dem¬
ceps nemo baptizatꝰ inuenitur illo
baptismate. Si gͦ & ꝓpterea uenit &
iohes baptizans. ut dnĩ nob̃ humili
tas demonstraret᷑: ut quia ille susce¬
pit a seruo. nos ñ dedignarem᷑ a dño:¬
dnm̃ solũ ioħes baptiraret. S si solũ
putarent sancꝰtius fuisse baptismũ
ioħis quã xpĩ: Quasi baptismo ioħis
solus xpc̃ meruisset baptizari: bap¬
tismo aut̃ xpĩ genus humanũ. In¬
tendat caritas ur̃a. Baptismo. xp̃i bap¬
tirati sumꝰ: ñ tantũ nos sed uniuer¬
sus orbis t̾rarũ: & baptirat᷑ usq in
finẽ. Qiuis nrm̃ potest ex aliqua par¬

Expanded text:
malis? Intendite ergo. Baptizato Domino, si malis? Intendite ergo. Baptizato Domino, si propterea baptizavit Joannes, ut in ejus baptismo Dominus ostenderet humilitatem, nemo alius baptizaretur baptismo Joannis? Multi autem baptizati sunt baptismo Joannis; baptizatus est Dominus baptismo Joannis, et cessavit baptismum Joannis: inde jam missus est in carcerem Joannes; deinceps nemo baptizatus invenitur illo baptismate. Si ergo propterea venit et Joannes baptizans, ut Domini humilitas nobis demonstraretur, ut quia ille suscepit a servo, nos non dedignaremur m solum Joannes baptizaret? Sed si solum putarent sanctius fuisse baptisma Joannis quam Christi: quasi baptismate Joannis solus Christus meruisset baptizari, baptismate autem Christi genus humanum. Intendat Charitas vestra. Baptismate Christi baptizati sumus, non tantum nos, sed et universus orbis terrarum, et baptizatur usque in finem. Quis nostrum potest ex aliqua par
Abbreviated transcription (Latin):
seruo haptismũ: & tãquã allocutus
ẽ filiũ suꝑbientẽ. & extollentẽ se.
ac decdignantẽ forte acciꝑe cũ idiotis
unde ei salus possit uenire. Et quasi
dicens. quantũ te extendis. qͣntũ ex tol¬
lis. quanta ẽ excellentia tua. quanta
grã tua maior potest ẽẽ quã meaꝰ
Siego ueni ad seruũ: tu dedignaris ue¬
nire ad dmũ: Si ego suscepi baptis¬
mũ serui: tu dedignaris a dño bap¬
tirariꝰ Nlã ut noueritis fres mei. qͥa
ñ ex necessitate aliciuꝰ uinculi pec¬
cati dñs ueniebat ad ipsũ iohannẽ:
sicut dicunt alii eugł̃iste eił ad illum
ueniret baptizandus dñs. ait ipse io¬
haunes. Tu ad me. uenis. ego a te debeo
baptizari. Et quidei respondit: Sine
mͦ: impleatur onĩs iustitia. Qͥd est
impleatur omĩs iustitia: Mori ueni
ꝓ hominib: baptizari ñ habes ꝓ ho¬
minib: Qͥd ẽ impleat᷑ omĩs uistitia:
Impleat᷑ om̃ĩs humilitas. Quid gͦ. non
erat suscepturus baptismũ a bono
seruo: qui passionẽ suscepit aseruis

Expanded text:
ismum; et tanquam allocutus est filium superbientem et extollentem se, ac dedignantem forte accipere cum idiotis unde ei possit salus venire, et quasi dicens: Quantum te extendis? quantum extollis? quanta est excellentia tua? quanta gratia tua? major potest esse quam mea? si ego veni ad servum, tu dedignaris venire ad Dominum? si ego suscepi baptismum servi, tu dedignaris a Domino baptizari? 14. Nam ut noveritis, fratres mei, quia non ex necessitate alicujus vinculi peccati Dominus veniebat ad ipsum Joannem; sicut dicunt alii evangelistae, cum ad illum veniret baptizandus Dominus, ait ipse Joannes: Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari. Et quid ei ipse respondit? Sine modo; impleatur omnis justitia . Quid est, impleatur omnis justitia? Mori veni pro hominibus, baptizari non habeo pro hominibus? Quid est, impleatur omnis justitia? Impleatur omnis humilitas. Quid ergo? non erat suscepturus baptismum a bono servo, qui passionem suscepit a servis
Abbreviated transcription (Latin):
qui sis. Si gͦ iã nouerat. certe tẽ cog¬
nouit quando uidit columbã descẽ¬
dentẽ. Manifestũ ẽ qr columba non
descendit suꝑ dnm̃. nisi postea quã
ascendit ab aqua baptismi. Dñs ba¬
ptizatꝰ ascendit ab aqua: aꝑti st̃ ce¬
li. & uidit suꝑ eũ columba̾. Si ergo
post baptisinũ descendit columba:
antequã baptuaret᷑ dñs dixit illi
ioh̃es. Tu ad me uenis. ego ate debeo

Expanded text:
sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit quando vidit columbam descendentem. Manifestum est quia columba non descendit super Dominum, nisi posteaquam ascendit ab aqua baptismi. Dominus baptizatus ascendit ab aqua, aperti sunt coeli, et vidit super eum columbam. Si ergo post baptismum descendit columba, et antequam baptizaretur Dominus, dixit illi Joannes, Tu ad me venis? ego a te debe
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ baptizas: Poce agnus d: ecce
qui tollit peccatũ mundi. H. ẽ de qͦ
dixi. Post me uenit uir qui ante
me facꝰtus ẽ: qͥa pͥor me erat. Post
me uenit: quia posterus natꝰ est.
Ante me facꝰtus ẽ: quia p̃latus ẽ mͥ.
Prior me erat: quia in pͥncipio erat
Sed ut manifestaret᷑ in isrł: ꝓpte

Expanded text:
 ecce qui tollit peccatum mundi: hic est de quo dixi, Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit, quia posterius natus est: ante me factus est, quia praelatus est mihi: prior me erat, quia in principio erat s
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ alterius: eũ sit ipse homo ple¬
nus peccato : Contra istas disputationes
u̾ba nr̃a ñ dicamus. hunc legamꝰ. Poce
agnꝰ dĩ: ecce qui tollit peccatũ mundi.
N on sit p̃sumptio homxsub in homines.
N on transmigret paster in montes. iN
dnõ c̃fidat. Et̃ si leuat oculos suos in
montes unde ueniet auxiliũ ei: intel¬
legat quia auxiliũ eiꝰ a dño. qui fecit
cȩlũ & t̾ram. Tante excellentiȩ ioħxs:
dicit᷑ ei. Tues xp̃c: Dicit. non. Tues

Expanded text:
peccatum alterius, cum sit homo ipse plepeccatum alterius, cum sit homo ipse plenus peccato? Contra istas disputationes verba nostra non dicamus, hunc legamus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Non sit praesumptio hominibus in homines: non transmigret passer in montes, in Domino confidat ; et si levat oculos in montes, unde veniet auxilium ei, intelligat quia auxilium ejus a Domino, qui fecit coelum et terram . Tantae excellentiae Joannes, dicitur ei, Tu es Christus? Dicit, N
Abbreviated transcription (Latin):
iħe. & quid dicit ille: scce agnus. dĩ.
Si agnus. innocens. Et̃ iohannes agnus.
An ñ & ipse innocens: Sed quis innocens.¬
aut quantũ innocens: Om̃s ex illa tra¬
duee ueniunt. ex illa ꝓpagine: de qua
cantat gemens dauid. Ego in miquita¬
te conceptus sũ: & in peccatis mater
agnus. qui ñ sic uenit. Non enĩ in mi¬
quitate conceptus ẽ: quia ñ de morta¬
litate conceptus ẽ. Nec eũ in peccatis
mat᷑ eius in utero aluit quẽ urgo
concepit. uirgo peꝑit: quia fide conce¬
pit. & fide suscepit. Ergo ecce agnus
dĩ. Non habet iste traducẽ de adam.
Carnẽ tantũ assũpsit de adã: peccatũ
nĩ assumpsit. Qui ñ assumpsit de nr̃ã
massa peccatũ: ipse ẽ qui tollit nrm̃
peccatrim. Pece agnus dĩ. ecce qui tollit
peccatũ mundi Nostis qr quidã homi¬
nes dicunt aliquando: nos tollimus pec
cata hominib qui seĩ sumus. Si enĩ ñ
fuerit ses qui baptirat. quomͦ tollit

Expanded text:
Jesus; et quid dicit ille? Ecce Agnus Dei. Jesus; et quid dicit ille? Ecce Agnus Dei. Si agnus innocens, et Joannes agnus. An non et ipse innocens? Sed quis innocens? quantum innocens? Omnes ex illa traduce veniunt et ex illa propagine, de qua cantat gemens David: Ego in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater Agnus, qui non sic venit. Non enim in iniquitate conceptus est; quia non de mortalitate conceptus est: nec eum in peccatis mater ejus in utero aluit, quem virgo concepit, virgo peperit; quia fide concepit, et fide suscepit. Ergo ecce Agnus Dei. Non habet iste traducem de Adam: carnem tantum sumpsit de Adam, peccatum non assumpsit. Qui non assumpsit de nostra massa peccatum, ipse est qui tollit nostrum peccatum. Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. 11. Nostis quia quidam homines dicunt alii sumus: si enim non fuerit sanctus qui baptizat, quomodo tollit
Abbreviated transcription (Latin):
& iddeo multũ eleuatus ẽ: qm̃ qui
se humiliat exaltabit᷑ Unde deba
uidere seĩtas urã. quia si ioħes sic
se humiliauit. ut dicerae ñ sũ dig¬
nus corrigiã soluere: quomͦ habens
ille: iili dicunt nos. Non ẽ dignus
iohes soluere corrigiã calciam̃ti eiꝰ.
dͦ si dignũ se dicere: qua humilis
eẽt. Si dignũ se dicerce. & sic diceret.
ille uenit post me qui ante me fac¬
tus ẽ: eiuꝰ tantũ mͦ corrigiã caleiam̃ti
dignus sũ soluere: multũ se humilias¬
set. Quando aut̃ nec ad hoc dignũ se
micus fieri meruit. Hȩc in betha¬
nia facta sunt trans iordanem. uͥ
erat iohes baptizans. Altera die
uidit ioh̾es iħm uenientẽ ad se &
ait. Eoce agius dĩ: ecce qui tollit pec¬
catũ mundi. Nemo sibi arroget. &
dicat: quia ipse auferet peccatũ mun¬
di. lã intendite contra quos suꝑbos:
intendebat digitũ iohes. Nondũ erañ
nati heretici: & iã demonstrabantur.
Contra illos clamabat tẽ afliuuo: con¬
tra quos mͦ clamat ex ȩugłio. Henit

Expanded text:
ideo multum elevatus est; quoniam qui se humiliat, exaltabitur . Unde debet videre Sanctitas vestra, quia si Joannes sic se humiliavit, ut diceret, Non sum ego dignus corrigiam solvere; quomodo habent ille: illi dicunt, Nos. Non est dignus Joannes solvere corrigiam calceamenti ejus: quod si dignum se diceret, quam humilis esset? Et si dignum se diceret, et sic diceret, Ille venit post me, qui ante me factus est, cujus tantummodo corrigiam calceamenti dignus sum solvere; multum se humiliasset. Quando autem nec ad hoc dignum se micus fieri meruit. 10. Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. Altera die vidit Joannes Jesum venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Nemo sibi arroget, et dicat quia ipse auferat peccatum mundi. Jam intendite, contra quos superbos intendebat digitum Joannes. Nondum erant nati haeretici, et jam ostendebantur: contra illos clamabat tunc a fluvio, contra quos modo clamat ex Evangelio. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
helias neq. ꝓpħa: Respondit eis io¬
hannes. dicens. Ego baptizo in aqͣ.
medius aũ ur̃m stat.: quẽ uos nes¬
eitis. Humilis enĩ ñ uidebat᷑: & ꝓp¬
terea lucerna accensa ẽ. Didete quo¬
mͦ dat locũ: qui aliud possit puta¬
ri. Ipse ẽ qui post me uenit. qui
ante me. fac̾tus ẽ. Sic̃ iã diximus:
id ẽ ante me positus ẽ mͥ. Cuiꝰ ego
non sũ dignus. ut soluã corrigi¬

Expanded text:
a? Respondit eis Joannes, et dixit: Ego baptizo in aqua; medius autem vestrum stetit quem vos nescitis. Humilis enim non videbatur, et propterea lucerna accensa est. Videte quomodo dat locum, qui aliud posset putari. Ipse est qui post me venit, qui ante me factus est. Sicut jam diximus, id est, antepositus est mihi. Cujus ego non sum dignus ut sol
Abbreviated transcription (Latin):
Quis es ut responsum demꝰ his quim¬
sert nos:  Quid dicis de te ipso: ait
Ego uox elamantis in deserto. Esaias
illud dixit. in iohannẽ ꝓphetia is¬
ta imipleta ẽ. Ego uox clamantis u
deserto. Quid clamantis:  Dirigite
cite uiã: nisi qđ p̃co exite dicit: io¬
hannes uenite dicit. a iuidice repel¬
lit p̾co: ad uidicẽ uocat iohes. In uno
uocat ioħes ad humilẽ: ne iuidex sẽ¬
tiat᷑ excelsus. Ego uox clamantis in
deserto: dirigite uiã dnĩ. sic̃ dixit
isaias ꝓpħa. Non dix̃ ego sũ ioħes:
ego sũ helias: ego sũ ꝓpħa. Sed qͥd dix̃

Expanded text:
ut responsum demus his qui miseruut nos. Quid dicis de teipso? Ait: Ego vox clamantis in deserto. Isaias illud dixit In Joanne prophetia ista impleta est, Ego vox clamantis in deserto. Quid clamantis? Dirigite vcite viam? Nisi quod praeco Exite dicit: Joannes dicit, Venite. A judice repellit praeco, ad judicem vocat Joannes. Imo vocat Joannes ad humilem, ne judex sentiatur excelsus. Ego vox clamantis in deserto, dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Non dixit, Ego sum Joannes, ego
Abbreviated transcription (Latin):
Et̃ in eoꝓbata ẽ humilitas. eiꝰ.: quia dix̃
se nͣ eẽ. cum possit credi eẽ. Esrgo ho
ẽ testimoniũ ioħis. quando misert
iudei a iherosolima sacerdotes & le¬
uitas ad eũ: ut int̾rogarent eũ. Tu
quis es: Non aut᷑ mitterent. nisi mo¬
uerent᷑ excellentia auctoritatis eiꝰ.
qui ausus ẽ baptizare. Et̃ confessus
ẽ.&. niͦ negauit. Q uid confessus ẽ. a
confessus ẽ: quia ñ sũ ego xp̃e. Et

Expanded text:
et in eo probata est humilitas ejus, quia dixit et in eo probata est humilitas ejus, quia dixit se non esse, cum posnium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes et Levitas ad eum, ut interrogarent eum, Tu quis es? Non autem mitterent, nisi moverentur excellentia auctoritatis ejus, quia ausus est baptizare. Et confessus est, et non negavit. Quid confessus est? Et confessus est, Quia non sum ego Christ
Abbreviated transcription (Latin):
te eũ p̃ibit: & in cireuitu eiꝰ tempes¬
tas ualida. Tempestas illa tollere habae
totã paleam de area: quȩ mͦ triturat᷑.
Et ignis incendere: qđ tempestas abstule¬
rit. Alodo aut̃ tacet iudicio: sed ñ tace
p̃cepto. Si enĩ tacet xp̃c: quid sibi uo¬
lunt hȩc ȩugłia: quid sibi uolt̃ uoces
tacet Sed tacet mͦ ut ñ uindicet: non
tacet ut moneat. ueniet aut̃ p̃clarus
in uindicta: & apparebit om̃ĩb. & qͥ
in eũ ñ credunt. Modo uero quia & p̃¬
sens. occultus erat. Oportebat enĩ ut
contempneret᷑. Nisi enĩ contempnere.¬
tur: ñ crucifigeret᷑. Si ñ crucifigeret᷑:
ñ funderet sangiunẽ: quo p̾cio nos re
Tanĩ quia quasi in nocte apparuit in cor¬
pore mortali: lucernã sibi accendit un¬
de uideret᷑. Ipsa lucerna iohes eratꝰ. de
qͦd p̃ cipuũ ẽ confitentis: quia ñ
ipse erat xpẽ. Tanta aut̃ excellentia
erat in iohanne: ut possit credi. xp̃c.

Expanded text:
te eum praeibit, et in circuitu ejus tempeste eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces tacet. Sed tacet modo, ut non vindicet: non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio nos redTamen quia quasi in nocte apparuit in corpore mortali, lucernam sibi accendit unde videretur. Ipsa lucerna Joannes erat , dquod praecipuum est, confitentis quia non ipse erat Christus. Tanta autem excellentia erat in Joanne, ut posset credi Christus:
Abbreviated transcription (Latin):
ccessũ ẽ: huic aut̃ digito ostendere.
S ic̃ enĩ ignorabat᷑ xp̃e ab eis qui ꝓphe¬
tis ñ ereddidert̃. antequã ueniret: sic
ab his ignorabat᷑ &. p̃sens. Uenerat enĩ
humilit᷑ pͥmo & occultus. Tanto occul¬
tior: quanto humilior. Popłi aut̃ sꝑ¬
nentes ꝑ suꝑbiã suã humilitatẽ dĩ:
erueifixert᷑ saluatorẽ siĩ: & fecert᷑
dampnatorẽ suiĩ. Sed qͥ pͥmo uenit oc¬
cultus qi nenit humilis: nũquid de¬
inceps ũ ẽ uenturus manifestus: quia ex¬
celsus:  Audistis mͦ psalmũ. Ds̃ manifeste
ueniet : ds̃ nr̃ & non silebit. Siluit: ut
iudicaret᷑. Non silebit: cũ ceꝑit iudica¬
re. Non diceret᷑ manifestus ueniet: ni¬
si pͥmo uenisset occultꝰ. Nec diceret᷑ non
silebit : nͥ quia pͥmo siluit. Quomͦ silu¬
it: In t̾roga esaiam. Sicut ouis ad occisi¬
onẽ ductus ẽ: & sicut agnus corã eo
qui se tunderet. fuit sine uocer sie ñ
aꝑuit os suũ. Ueniet aũ manifestus &
ñ silebit. Quomꝰ manifestus: Ignis an¬

Expanded text:
uic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit occultus, quia venit humilis, numquid deinceps non est venturus manifestus, quia excelsus? Audistis modo Psalmum: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Siluit ut judicaretur, non silebit cum coeperit judicare. Non diceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset occultus; nec diceretur, non silebit, nisi quia primo siluit. Quomodo siluit? Interroga Isaiam: Sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram eo qui se tonderet, fuit sine voce, sic non aperuit os suum . Veniet autem manifestus, et non silebit. Quomodo manifestus? ignis an
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. sed in ipsũ montẽ offendunt: quod
fac̾tus ẽ ille lapis eũ cresceret. Cexi
uidei: ñ uidert̃ humilẽ lapidẽ. En¬
ta cecitas ẽr ñ uidere montẽ: Ergo
uidebant humilẽ. & ñ cognouert᷑:
demonstrabat᷑ illis ꝑ lucernã. N am
pͥmo ille quo maior nemo surrexe¬
rat in natis mulierũ: dixit. ñ sũ ego
xpc̃. Picꝰtũq illi ẽ. Nũquid tues heli¬
as: Respondit. non sum. Apẽ enim
Et fecit nob̃ questionẽ. Timendum
ẽ enĩ ne minus intellegentes con¬
traria putent ioħem dixisse quam
x p̃c dixit. Quodã enĩ loco eũ dñs ihe¬

Expanded text:
dem, sed in ipsum montem offendunt: quod dem, sed in ipsum montem offendunt: quod factus est ille lapis dum cresceret. Caeci Judaei non viderunt humilem lapidem: quanta caecitas est non videre montem? 5. Ergo viderunt humilem, et non cognoverunt. Demonstrabatur illis per lucernam. Nam primo ille, quo major nemo surrexerat in natis mulierum, dixit, Non sum ego Christus. Dictumque illi est, Numquid tu es Elias? Respondit, non sum. Christus en sum, et fecit nobis quaestionem. Timendum est enim ne minus intelligentes, contraria putent Joannem dixisse quam Christus dixit. Quodam enim loco, cum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ uult intellegi uideoꝵ: s reg¬
nũ uideoꝵ ñ impleuerat uniu̾sam
faciẽ t̾re. Inde p̃cisus ẽ ille lapis:
quia inde natus ẽ: & in p̃sentia do¬
minus. Et quare sine manib : Qa
sine opere lurili: uirgo peperit
xp̃m̃. Iã ergo erat lapis ille p̾cisꝰ.
sine manib ante oculos iudȩoꝵ: s hu¬
milis erat. Non immerito: qr nondũ
ereuerat lapis ille. & impleuerat or¬
bẽ trarum: qͦd ostendit in regno suo
qd̾ ẽ ȩccłia: qua impleuit totã faciem
derit lapis ille. conteret eos. Primo
supra humilẽ cecidert᷑. Excelsus su¬
pra illos uenturus ẽ. Sed ut eos uen¬
turus excelsus c̃terat: pͥmo eos hunu¬
lis quassauit. Offendert᷑ in eũ: & quas¬
sati st̃. Non contriti. s quassati. Henice
excelsus. & conteret eos. Sed ignoscen¬
dũ ẽ udȩis: quia offendert̾ in lapi¬
dem qui ñ ereuerat. Quales st̃ illi qui
÷ ipsũ montẽ offendunt: lã de. quib
toto orbe diffusam. Non humilẽ lapi¬

Expanded text:
gnum vult intelligi Judaeorum. Sed regnum Judaeorum non impleverat universam faciem terrae. Inde praecisus est ille lapis, quia inde natus est in praesentia Dominus. Et quare sine manibus? Quia sine opere virili Virgo peperit Christum. Jam ergo erat lapis ille praecisus sine manibus, ante oculos Judaeorum: sed humilis erat. Non immerito; quia nondum creverat lapis ille, et impleverat orbem terrarum: quod ostendit in regno suo, quod est Ecclesia, qua implevit totam faciem derit lapis ille, conteret eos . Primo super humilem ceciderunt; excelsus super illos venturus est: sed ut eos venturus excelsus conterat, primo eos humilis quassavit. Offenderunt in eum, et quassati sunt; non contriti, sed quassati: veniet excelsus, et conteret eos. Sed ignoscendum est Judaeis, quia offenderunt in lapidem qui nondum creverat. Quales sunt illi qui in ipsum montem offenderunt? Jam de quibus toto orbe diffusam, non in humilem lapi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m eẽ: Et utiq si uerũ confessus est
heliã se eẽ. Quomͦ gͦ comparabimus.
dic̾ta p̃conis: eũ dictis uidicis: Absit.
ut p̾co mentiat᷑. Hoc enĩ loquit᷑. qͦd au¬
dit a iudice. Q uare gͦ ille ñ sũ helias:
&. dñs ipse ẽ helias: Qͥa in eo dñs iħe¬

Expanded text:
utique sicut verum confessus est Eliam se esse. Quomodo ergo comparabimus dicta praeconis cum dictis judicis? Absit ut praeco mentiatur: hoc enim loquitur quod audit a judice. Quare ergo ille, Non sum Elias: et Dominus, Ipse est Elias? Quia in eo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
no xpm̃ ñ eẽ uenturũ. Cũ sperant
uenturũ : sic offendert̃ in p̃sentem.
Offenderunt: tãquã in humilẽ lapi¬
dem. Lapis enĩ ille. adhuc paruus erat
tam̃ quidẽ p̾cisus de monte sine ma¬
nib: sic̃ dixit danel ꝓpħa. iudisse
se lapide᷑ p̾cisum de monte sine ma¬
nib. Sed quid sequit᷑ ᷤ Et creuit in¬
quit lapis ille: & factꝰ ẽ mons mag¬
nus: & impleuit uniu̾sam faciẽ t̾rȩ

Expanded text:
non esse venturum. Cum sperarent venturum, sic offenderunt in praesentem, offenderunt tanquam in humilem lapidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat, jam quidem praecisus de monte sine manibus: sicut dicit Daniel propheta, vidisse se lapidem praecisum de monte sine manibus. Sed quid sequitur? Et crevit, inquit, lapis ille, et factus est mons magnus, et implevit universam faciem terrae
Abbreviated transcription (Latin):
epissime audiuit
scĩtas urã &. optime
tista qͣnto p̃clarior
erat in natis mulie¬
rũ:  qͣnto humilior¬
t ad cognoscendũ dnm̃.
tanto meruit eẽ amicus sponsi: zelans

Expanded text:
epissime audivit Sanctitas vestra, et optime tista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit esse amicus sponsi; spons
Abbreviated transcription (Latin):
qua mandueat me. Ego itaq hu¬
miliatꝰ: uiuo ꝓpt̃ patrẽ. Ille erec¬
tus: uiuit ꝓpt̾ me. Si autẽ ita dic¬
tũ. ẽ uiuo ꝓpt̃ patrẽ. qr ipse de il
lo ñ ille de ipso ẽ: sine detrim̃to
equalitatis dictũ est. Nec tam̃
dicendo et qui manducat me et ip̃¬
se uiuit ꝓpt̃ me. eandem nr̃am et
suã equalitatẽ significauit: sed
grãm mediatoris ostendit. Hic ẽ

Expanded text:
qua manducat me. Ego itaque huqua manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille erectus vivit propter me. Si autem ita dictum est, Vivo propter Patrem, quia ipse de illo, non ille de ipso est; sine detrimento aequalitatis dictum est. Nec tamen dicendo, et qui manducat me, et ipse vivet propter me, eamdem suam et nostram aequalitatem significavit; sed gratiam mediato