comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gitur in urbe roma post damasum. syritiꝰ
ȩccłȩ suscepit sacerdotiũ. Apud alexandriã
uͦ defuncto petro. thimotheus. & post hunc
theoptulus. In uerosolimis autẽ post cirillũ:
iohẽs apłicas reparat sedes. Apud antiochiã
& multȩ controuersiȩ sepe cõmotȩ. nec tamen
sumina ui nitentib: aliis. & aliis obnitentib
tis. potuit aliquando pacis ultꝰ obtineri modꝰ:
cũ utiq fidi iam nulla uideret᷑ subẽẽ discor¬
dia. hoc idem apud tyrũ fuit. ubi cũ dio¬
dorus unꝰ sane ex antiquis catholicis uir ce.
temptationũ documentis ꝓbatꝰ. cũ athana¬
su testimonio aa confessorib esset ep̃c factꝰ: mo¬
destia eiꝰ contempta aliꝰ a miletii partib ordia¬
t̃. Secd & in multis aliis urbibꝰ orientis: huius¬
modi confusiones contentio genuit sacerdotũ
Apud constantinopolim uͦ: nectarius ex p̃tore
urbano cathecuminꝰ. & nuꝑ baptisma conse¬
cutꝰ: sacerdotium suscepit
nterea apud alexandriam noui motꝰ & contra

Expanded text:
gitur in urbe Roma post Damasum Siricius Ecclesiae suscepit sacerdotium. Apud Alexandriam vero defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus: in Jerosolymis autem post Cyrillum Joannes, Apostolicas reparant sedes. Apud Antiochiam et multae controversiae saepe commotae, nec tamen summa vi nitentibus aliis, aliis obnitentibustis, potuit aliquando pacis ullus obtineri modus, cum utique fidei jam nulla videretur subesse discordia. Hoc idem apud Tyrum fuit: Ubi cum Diodorus, unus sane ex antiquis catholicis vir, et tentationum documentis probatus, Athanasii testimonio esset a confessoribus Episcopus factus, modestia ejus contemta, alius a Meletii partibus ordinatur. Sed et in multis aliis urbibus Orientis, hujusmodi confusiones contentio genuit sacerdotum. Apud Constantinopolim vero Nectarius ex Praetore Urbano catechumenus et nuper baptisma consecutus, sacerdotium suscepitnterea apud Alexandriam novi motus et contra
Abbreviated transcription (Latin):
Sdicere: qͥmiseris mortalib laquei
a ddemonib p̃paratisuint: quȩ finera. quȩ sce¬
ibi infantum capita desecta. mauratis labrisin¬
uenta sunt: qͦt miserorũ cruciabiles mortes de¬
piete. Quȩ cũ ꝓdierent᷑ inlucẽ ac sub auras ꝓla¬
ta ferrent᷑: licet confusione ipsa gentiles & pu¬
dore duiffugerent. tam̃ si dͥs adẽe potuit miraba¬
t᷑ tot seculis se illis tam nefariis & tam puden¬
dis fraudib irretitũ. Unde o plurimi ex his cõ¬
dempnato errore. & scelere dep̾henso. fide xp̃i
& cultũ uere religionis amplexi sunt. Nam
ut omittam cetera flagitia quȩ in aliis locis
ui necatis pariuilis despicatise oy fibiatũ inspec¬
tionẽ uirginib gerebant᷑: unũ solu̾m qͦdincem¬
plo saturni geri ad omĩum uenit consçientiã
memorabo exqͥetiam cetera q̃ omisimꝰ ꝓpendant᷑.¬

Expanded text:
dicere, qui miseris mortalibus laquei a daemonibus praeparati sint, quae funera, quae sceibi infantum capita desecta inauratis labris inventa sint: quot miserorum cruciabiles mortes depictae. Quae cum proderentur in lucem, ac sub auras prolata ferrentur, licet confusione ipsa Gentiles et pudore diffugerent: tamen si quis adesse potuit, mirabatur tot seculis se illis tam nefariis et tam pudendis fraudibus irretitum. Unde et plurimi 298 ex his, condemnato errore et scelere deprehenso, fidem Christi et cultum verae religionis amplexi sunt. Nam ut omittam caetera flagitia, quae in aliis locis vi necatis parvulis, despicatisque ob fibrarum inspectionem virginibus gerebantur, unum solummodo quod in templo Saturni geri, ad omnium venit conscientiam, memorabo: ex quo etiam caetera quae omisimus, perpendant
Abbreviated transcription (Latin):
gis de eo iudico quod excedant atq emine¬
ant quȩ in eoscͥ ꝑta sunt humanȩ auditio¬
nis modũ. & sit in eo archanus quidã & re¬
conditus atq ammirandus omib sensus.
Quem & ego ammiror ac ueneror etiam si
ñ intelligo: & ita sentio quod diuina aliqͥ
sacramenta sermonibꝰ contegant᷑ huma¬
nis. ñ tam iudicio meo discernens quam
fide credens. & ideo ñ repbo quȩ ñ intelli¬
go: s tantomagis animiror quanto minꝰ
assequor. Post hec uͦ totius libelli disserens
corpus. & singula queq discutiens. atq
euidenter ostendens. nullomͦ fieri posse:
ut scdm̃ litteram dignus in eo intellectus
appareat. addit etiam hec dicens. Consum¬
mata gͥ om̃i ꝓphetia: beatos dicit ꝓpheta eos
qui hec custodiunt. S & semetipsum bea¬
tũ dicit. Ait enim. Beatꝰ qui seruat uerbũ

Expanded text:
gis de eo judico quod excedant atque emineant quae in eo scripta sunt, humanae auditionis modum, et sit in eo arcanus quidam et reconditus atque admirandus omnibus sensus, quem et ego admiror ac veneror, etiam si non intelligo, et ita sentio, quod divina aliqua sacramenta sermonibus contegantur humanis, non tam judicio meo discernens quam fide credens. Et ideo non reprobo quae non intelligo, sed tanto magis admiror, quanto minus assequor. Post haec vero totius libelli disserens corpus, et singula quaeque discutiens atque evidenter ostendens, nullo modo fieri posse, ut secundum litteram dignus in eo intellectus appareat. Addit etiam haec dicens: « Consummata igitur omni prophetia, beatos dicit eos qui haec custodiunt. Sed et semetipsum beatum dicit. » Ait enim: « Beatus qui servat verbum
Abbreviated transcription (Latin):
futandũ a canone scripturarũ atq abici¬
endũ putarunt : singula queq eiꝰ capi-¬
tula arguentes. & cdhxerunt p̃titulatio¬
nem libri ñ ẽẽ uera. s aliene scripturȩ
ionĩs tantum nomen impositũ. Unde neq
iohĩs hunc ẽẽ librũ. nec reuelationẽ uide¬
riposse: quȩ crasso quodã uelamine igno¬

Expanded text:
futandum a canone Scripturarum atque abjiciendum putarunt, singula quaeque ejus capitula arguentes, et dixerunt, praetitulationem libri non esse veram, sed alienae scripturae Joannis tantum nomen impositum, unde neque Joannis hunc esse librum, nec revelationem videri posse, quae crasso quodam velamine igno
Abbreviated transcription (Latin):
Alcibi ades qͥdã erat in numero
bant. Hic uitã satis arduã & austerã
gerebat. nichil sibi uolens accipere
s tantũ pane & sale cũ aqua uteba¬
t᷑. Cumq hunc uitȩ rigorẽ uellet e¬
tiã in carcere positus obtinere. at ta¬
lo pꝰ primã confessionẽ suã quã in
amphiteatro confessus ẽ reuelat᷑.
qͥa ñ recte faceret alcibiades crea¬
turis dĩ et ipse non uti: & aliis formã
scandali derelinquere. Qbꝰ cognitis
alcibiades. cepit omĩa cũ gr̃arum
actione ꝑcipere. qͥa quȩ illi reuelabat
sp̃s ut doceret. & huic ut sequeret᷑

Expanded text:
Alcibiades quidam erat in numero bantur. Hic vitam satis arduam et austeram gerebat, nihil cibi volens accipere, sed tantum sale et pane cum aqua utebatur. Cumque hunc vitae rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo post primam confessionem suam, quam in amphitheatro confessus est revelatur, quia non recte faceret Alcibiades, creaturis Dei et ipse non uti, et aliis formam sAlcibiades coepit omnia cum gratiarum actione percipere: quia quae illi revelabat Spiritus ut doceret, huic ut sequeretur
Abbreviated transcription (Latin):
tis etant ⁊ta aoscii sunt o abrasi: ut ne uist¬
gium quidem usquam uel nominis appellatio.
ant ipsuis aut cuilibet alterius demonis remane¬
ret: s ꝓhis crucis dnicȩ signum unusqͥsꝙ in
postib iningressib in fenestris in parietib es¬
lumpnisq depingeret. Quod cũ factum hi
qͥ suꝑfuerant ex paganis uiderent: in recorda¬
tionem reimagnȩ ex traditione sibunet antidͥtꝰ
conmeniddatȩ uenisse ꝑhibent. Signum hoc
nr̃m dominicȩ crucis. inter illas qͣuas dicunt
ieroclipas idest sacerdocales literas habere egyp¬
tũ dicunt᷑. uelut unũ ex ceteris litterarũ quȩ
apud illos sunt elementis. Quiꝰ literȩ siue
uoc abuli hanc ẽẽ asserunt interpretationẽ:
uita uentura. Dicebant gͦ hi qui tunc ad¬
miratione rerum gestarum conuertebantur
ad fidem ata sibi ab antiqͥs traditũ. quod hec
quȩ nuinc eolurt tandiu starent: quandiu
uiderent signũ illud uenisse in quo esset
uita. Unde accidit ut magis hi qui erant

Expanded text:
tris erant, ita abscissi sunt omnes et abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Dominicae signum unusquisque in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibus, columnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter illas quas dicunt ίερατικὰς, id est, sacerdotales literas, habere Aegyptii dicuntur velut unum ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
uisum ẽ ep̃is ut alium ꝓipso ordinarent cui
nomen erat diuus. Quiq cũ paruo temꝑe
p̾fuisset eccłȩ: succedit germanius: & ger-¬
manioni gordius. Cũ ecce subito uelut
rediuiuus celoq redditus. ex imꝓuiso appa¬
erga eũ amor om̃iũ fuerat incitatus. uel
ꝓeo quod criminosis innocens cessit: uel qd̃
secretã & philosophicam dilexerit uitam.¬
& quod in eo compleuerit dñs dicens.
cũ ipse iam senio fessus. pontificatꝰ officioͦ
sufficere non posset: alexandrũ de quo¬
loci: diuina dispensatio in adiutorium

Expanded text:
visum est episcopis ut alium pro ipso ordinarent, cui visum est episcopis ut alium pro ipso ordinarent, cui nomen erat Dius. Qui cum parvo tempore praefuisset Ecclesiae, succedit Germanus, et Germano Nigordius, cum ecce subito velut redivivus, coeloque redditus ex improviso appaerga eum amor omnium fuerat incitatus, vel pro eo quod criminosis innocens cessit, vel quod secretam et philosophicam vitam dilexit, et quod in eo complevit Dominus dicens: cum ipse jam senio fessus, pontificatus ministerio sufficere non posset, Alexandrum qloci, divina dispensatio in adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
dentiȩ occulus qͥescit in longũ: sed in
impios ultionẽ ꝑ eaipsa quȩ sibi inperiuriis
statuerant maledicta molitur. Primꝰ namq
ille testis. parua ignis scintilla noctis temꝑe
domo sua succensa: cũ om̃i genere omĩq
familia flammis ultricib conflagrauit.
Alius repente ab imis pedib usq ad summũ
capitis uerticẽ. morboregio quo fuerat in¬
p̃catus repletur. atq consumit᷑. Tertiꝰ
autẽ priorũ exitũ uidens. & occulũ diui¬
nũ ñ se latuisse ꝓspiciens: ꝓrumpit in¬
mediũ & audientib cunctis sera peniten¬
tia. uniuersũ concinnati sceleris ordinẽ
pandit. Tantis autẽ lacrimis immanis
conmissi facinꝰ deflet: & intantũ diȩ noctuq
ꝑdurat infletib. usq qͦ luminib orbaret᷑.
Hugͥ figm̃ti sui huiꝰsce modi penas dede run.
N arcissus uͦ cũ ita desertũ petisset. ac locis¬
semet secretiorib abdidisset: ut ubi nam
degeret nullus agnosceret: necessarium

Expanded text:
dentiae oculus quiescit in longum, sed in dentiae oculus quiescit in longum, sed in impios ultionem per ea ipsa quae sibi in perjuriis statuerant maledicta molitur. Primus namque ille testis, parva ignis scintilla noctis tempore domo sua succensa, cum omni genere omnique familia flammis ultricibus conflagratur; alius repente ab imis pedibus usque ad summum capitis verticem morbo regio, quod fuerat imprecatus, repletur atque consumitur. Tertius autem priorum exitium videns, et oculum divinum non se latuisse perspiciens, prmedium, et audientibus cunctis, sera poenitentia, universum concinnati sceleris ordinem pandit. Tantis autem lacrymis immanis commissi facinus deflet, et in tantum die noctuque perdurat in fletibus, usquequo luminibus orbaretur. Hi igitur figmenti sui hujuscemodi poenas dederunt. Narcissus vero cum ita desertum petiisset, ac locis secretioribus se abdidisset, ut ubi jam degeret, nullus agno
Abbreviated transcription (Latin):
tur ñ possent effugere uindictã: p̃ueni¬
unt factionibꝰ & circũuenire parant eũ¬
cuiꝰ iudiciũ uerebant᷑. Concinnant igit᷑
aduersuseũ infame satis & noriũ cͥmen.
Conueniunt auditores. testes ex semetip¬
sisꝓducunt: qͥ sub sacramento iuram̃ti
quȩ obitiebant᷑ confirmarent. Quorũ
unus testis. ita si ñ igni cõsumeret᷑. uera
se dicere testabat᷑. Aliusita ne regio mor¬
bo corrũperet᷑. Tertiꝰ ita ne luminibꝰ pͥ¬
uaretur. Et quãuis ne iuram̃tis quidẽ
istis quisquã fideliũ & dm̃ timentium
crederet. eoquod uita narcissi & institu¬
tio ac pudicitia ab om̃ib nosceret᷑. ipse
tam̃ eorũ quȩ mota st̃ ĩdignitatẽ ac molestiã
ñ ferens. simul & secretã ac philosophicã
uitã semꝑ habere desiderans. subt̃fugit
ȩccłȩ multitudinẽ: & in desertis locis atq
agellis secretiorib delitescit annis quã¬
plurimis. At ñ ille magnus diuinȩ ꝓui¬

Expanded text:
tur, non possent effugere vindictam, praevenitur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus, et circumvenire parant cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversum eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt aditores, testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramento juramenti quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita si non igni consumeretur, vera se dicere testabatur; alius ita, ne regio morbo corrumperetur; tertius ita, ne luminibus orbaretur, et quamvis ne juramentis quidem istis quisquam fidelium et Deum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio ac pudicitia ab omnibus nosceretur: ipse tamen eorum quae mota sunt indigna ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper habere desiderans, subterfugit Ecclesiae multitudinem, et in desertis locis atque agellis secretioribus delitescit annis quamplurimis. At non ille magnus divinae Provi
Abbreviated transcription (Latin):
duntur: nosuero unũ opus eiꝰ memorabimꝰ
de quo ceteris quȩ de eo narrant᷑ merito
fides possit adhiberi. Accidit aliquan¬
do in diȩ sollemni uigiliarũ paschȩ. oleũ
deesse luminaribꝰ. Cũq id ꝑministros
innotuisset: meror plebi maximus fuit.
Sed uarcissus fide fidens. ministris imꝑat
haurire aquam: sibiq deferre. Cumq
deculissent: orauit & bñdirit aquam.
& infundi luminarib p̾cepit. Tũ repente
miro& sclis inauditogenere uirtutis: na¬
tura aquȩ in olei pinguedinẽ uersa. splen¬
dorẽ luminũ solito reddidit clariorem.
Ad fidẽ autẽ rei. a plurimis religiosorũ
frm̃ ex eodẽ oleo quod uersũ de aqua fue¬
mi uͦ uirtus quanta in eo fuerit: alio ni¬
ehilominus imo ex eiꝰ gestis opere declara¬
hit᷑. Inamq cũ inter cetera uirtutũ sua-¬
rũ bona. eẽt ualde constantis animi &
iusti. rectiq indeclinabilter tenax: qui¬
dã homunculi nequã male sibi conscii.
mecuentes ne criminũ suorũ si argueren¬

Expanded text:
nem. Nos vero unum ejus memorabimus, ex quo caeteris quae de eo narrantur merito fides possit adhiberi. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tum repente miro et saeculis inaudito genere virtutis, natura aquae in olei pinguedinem versa, splendorem etiam solito reddidit clariorem. Ad fidem autem rei a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuemi vero virtus quanta in eo fuerit, alio nihilominus uno ex ejus gestis opere declarabitur. Is namque cum inter caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, et justi rectique indeclinabiliter tenax, quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum, si argueren
Abbreviated transcription (Latin):
nib inhereret. in abstinentia plurima in
ienniis indesinentibꝰ in uigiliis pene iugi¬
bus. itaut si quando parũ aliquid somni
ñ suꝑstratum quo omĩno nullo utebatur.
s. sup̃nudi soli dependeret suꝑficiem.

Expanded text:
ivatim, in abstinentia plurima, in jejuniis indeficientibus, vigiliis pene jugibus: ita ut, si quando parum aliquid somni non super stratum, quo omnino nullo utebatur, sed super nudi soli deprehenderet superficiem.
Abbreviated transcription (Latin):
ximus igitur in apostolatũ
pro iuda traditore mathias
sorte constituitur. qui erat unus
autẽ & diacones septem numero
ꝑ orationes & manus impositionẽ
apostolorum ministerii uiduarũ
gr̃a. in quibus stephanus qui &
his qui & dñm occiderunt. ꝑ quod¬
& nominis sui stephaniis corona
donatur axꝑo. Tunc deinde iaco¬
bum qui dicebatur frater dñi pro
eo quod esset filius ioseph qui xꝑi
quasi pater habebatur. qm̃quidem
desponsata ei fuerat uirgo maria.

Expanded text:
Primus igitur in apostolorum numero pro Juda proditore, Matthias sorte asciscitur, qui erat unus autem et diaconi septem numero per orationes et manus impositionem apostolorum, ministerii viduarum gratia. In quibus Stephanus qui et his qui et Dominum occiderunt, per quod nominis sui Stephano corona donatur a Christo. Tum deinde Jacobum, qui dicebatur frater Deo quod esset filius Joseph, qui Christi quasi pater habebatur, quoniam desponsata ei fuerat virgo Maria.
Abbreviated transcription (Latin):
ne amortius drũ & saluatoris nr̃i
iħu xp̃i quȩ iam in omnem locum
fuerat ꝑuulgata pilatus tyberio pͥn¬
cipi refert: sed & de ceteris mirabilib
euis. & ut post mortem cum resur¬
rexisset a quampluribus ds̃ ẽẽ cre-¬
deretur. Tyberius quȩ compererat:
retulit ad senatum. Senatus aut̃ẽ
huius rei indiciũ fuerit delatum:
sed autoritatem suam p̾uenerit
uulgi sententia. Lex etenim erat
antiquitꝰ designata: ne quis apud
romanos deus haberetur nisi sena¬
tus decreto & sententia confirmatꝰ
Porro autem ꝓ uero hoc erat quod
agebatur: ne diuina uirtꝰ huma¬
nis putaretur assertionibus indige¬
re. Cumq scd̾̃m ea quȩ supradiximꝰ
renuisset senatus: tyberius tamen
tenuit sententiam suam. ne quid ad¬
uersum doctrinam xp̃i contrarium

Expanded text:
ne a mortuis Domini et Salvatoris nostri ne a mortuis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi quae jam in omnem locum fuerat pervulgata, Pilatus Tyberio principi refert, sed et de caeteris mirabilibus ejus, et ut post mortem, cum resurrexisset, a quamplurimis jam Deus esse crederetur. Tyberius quae compererat retulit ad senatum. Senatus autem hujus rei indicium fuerit delatum, sed auctoritatem suam praevenerit vulgi sententia. Lex etenim erat antiquitus designata, ne quis apud Romanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia confirmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod agebatur, ne divina virtus humanis putaretur assertoribus indigere. Cumque secundum ea quae supra diximus renuisset senatus, Tyberius tamen tenuit sententiam suam, ne quid adversum doctrinam Christi contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
gulos augescente p̾dicatione uerbi
diuini ꝑ dĩ ꝓuidentiam ex ethiopiȩ
regionibus adest quidam reginẽ
est illi natiom etiam nunc afeminis
scĩ sp̃s iussus pͥmo ex omnibus genti¬
bus misterium fid̾i & sacramentum
baptismi tradidit: & uelut quasclam
eum deo pͥmitias omnium conseerat
nationum. Hunc opino tenet ad
ꝓpͥam terram regressũ. scientiam di
indigenis gentibus sicut sibi tradita
fuerat predicasse: in quo rebus ipsis
completa ẽ ꝑ eum ꝓpħia que dicit.
Ethiopia preueniet manus eius deo.
Dum hȩc ita aguntur: paulus uas e¬
lectionis non ex hominibus neq per
mortuis in apłatum uocatur celes¬
ti ad se uoce delata.
Nterea cum ꝑ omnem iam locum
tur. ac ꝑ omnium aures beati huiꝰ
tiqui moris erat apud romanos ut
ꝓuintiarum uidices siquid forte no¬
ui in ħis quas regebãt ꝓuintiis accidiᷤ¬
set. uel pͥncipi uł senatui nuntiarent:
uti ne ex his quȩ gerebantur ignora¬
re aliquid uiderentur: de resurrectio¬

Expanded text:
gulos dies augescente praedicatione verbi divini, per Dei providentiam ex Aethiopiae regionibus adest quidam, tanquamest illi nationi, etiam nunc a feminis Spiritus jussus primo ex omnibus gentibus mysterium fidei et sacramentum baptismi tradidit, et velut quasdam cum Deo primitias omnium consecrat nationum. Hunc opinio tenet ad patriam terram regressum, scientiam Dei indigenis gentibus, sicut sibi traditum fuerat, praedicasse. In quo rebus ipsis completa est per eum prophetia quae dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Dum haec ita aguntur, Paulus vas electionis non ex hominibus neque permortuis in apostolatum vocatur, coelesti ad se voce delata.nterea cum per omnem jam locum tur, ac per omnium aures beati hujustiqui moris erat apud Romanos ut provinciarum judices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisset, id vel principi vel senatui nuntiarent, quo nihil ex his quae gerebantur ignorare aliquid viderentur, de resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
tradebat in carcerem. Sed philip¬
pus qui erat unus de septem cum
stephano diaconus ordinatus. des¬
cendit samariam uirtute dñi re¬
pletus: & p̾dicabat pͥmus uerbum
dĩ samaritanȩ genti. In quo tanta
erat diuinȩ gr̃ẽ efficatia: ut etiã
sy monem magum suis p̾dicationi¬
bus consternaret. qui ꝑ ide tẽpo¬
ris celebris fame apud samaritanoꝵ
populos habebatur: ita ut uirtus di
magna ẽẽ putaretur. Sed is cum ui¬
disset: signa & niracula quȩ a phi¬
lippo ꝑ diuine gr̃ẽ potestatem fiebãt.
obstupefactus & territus cessit: & cre¬
dere se in xp̃m usqueqͦ etiam baptis¬
mum acciperet simulauit. Quod¬

Expanded text:
tradebat in carcerem. Sed Philiptradebat in carcerem. Sed Philippus, qui erat unus de septem cum Stephano diaconis ordinatus, descendit Samariam virtute Domini repletus, et praedicabat primus verbum Dei Samaritanae genti. In quo tanta erat divinae gratiae efficacia, ut etiam Simeonem magum suis praedicationibus consternaret. Qui per idem tempus celebris famae apud Samaritanorum populos habebatur ita, ut virtus Dei magna esse putaretur. Sed is cum vidisset signa et miracula quae a Philippo per divinae gratiae potestatem fiebant, obstupefactus et territus cessit, credere se in Christum, usquequo etiam baptismum acciperet, simulavit.
Abbreviated transcription (Latin):
lus meminit: cum scͥbit. Alium
autem inquit apostolorum uidi
neminem nisi iacobum fratrem
dñi. In hoc ergo tempore etiam
mus scđ̾m dñi preceptum ad regẽ
abgarum missus. ipsum quidem
egritudine morbi corporalis absol¬
uit. uniuersam uero ciuitatem
edissenorum xꝑo dño fideli satis
credulitate sociauit. ita ut in hodi¬
ernum ciuitas illa quippe quȩ ip¬
sius dm̃ & saluatoris meruerit
scripta suscipere. uelut speciali
quaclam xꝑo deuotione dicata
sit. Interea ꝑsecutio prima aduer¬
sum ecclesiam dĩ quȩ est hierosoli¬
mis facta sub primo martyre
stephano: omnes discipulos exce¬
ptis duodecim ꝑ uinuersam iude¬
am samariamq disꝑsit. seu potius
ut sc̃a scriptura indicat dissemina¬
uit. Ex quibus nonnulli ad fenicẽ
usq & cyprum atq antiochiam
deuenerunt. qui gentibus quidẽ
audebant. iudeis tamen predica¬
bant. Interea paulus adhuc uasta¬
bat ȩcclesiam. ingrediens domus
& ꝑtirahens uiros ac mulieres.

Expanded text:
lus meminit, cum scribit: Alium lus meminit, cum scribit: Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. In hoc ergo tempore et dum Domini praeceptum ad regem Abgarum missus, ipsum quidem aegritudine morbi corporalis absolvit: universam vero civitatem Edessenorum, Christo Domino fideli satis credulitate sociavit, ita ut in hodiernum civitas illa, quippe ipsius Domini et Salvatoris nostri meruit scripta suscipere, velut speciali quadam Christo devotione it. Interea persecutio prima adversum Ecclesiam Dei, quae erat Hierosolymis, sub primo martyre Stephano, omnes discipulos, exceptis undecim per universam Judaeam Samariamque dispersit, seu potius, ut sancta Scriptura indicat, seminavit. Ex quibus nonnulli ad Phoenicem usque et Cyprum atque Antiochiam devenerunt. Qui gentibus quidem audebant, Judaeis tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, ingrediens domos, ut pertrahens viros ac mulieres,
Abbreviated transcription (Latin):
hunc inquam ipsum iacobum
qui & iustus cognominatus est
ab antiquis uirtutum merito.
& insignis uitȩ priuilegio pͥmũ
hystoriȩ tradiderunt suscepisse
ȩcclesiȩ quȩ in hierusolimis est
sedem. sicut clemens in sexto dis¬
positionum libro asserit dicens.
iohannies post assumptionem sal¬
uatoris quamuis ab ipso fuerint
omnibus pene prelati. tamen ñ¬
sibi uendicant primatus głam.
sed iacobum qui dicebatur iustus
apostoloꝵ episcopum statuunt.
Idemq ipse in septimo eiusdem
operis libro addit de ipso etiam
hȩc. lacobo inquit qui dicebatur
iustus & iohanni & petro post re¬
surrectionem dñs omnem scienti¬
am tradidit. & ipsi ceteris apłis
Qui apostoli illis septuaginta
disciptilis tradiderunt. ex quibus
unus erat & barnabas. Duos autẽ
fuisse iacobos constat. unum hunc
iustum qui de pinna templi deie¬
cdus fullonis uecte ꝑcussus est &
morti traditus. alius autem est
ille qui ab herode capite cesus est.
Huius ergo iusti iacobi etiam pau¬

Expanded text:
hunc, inquam, ipsum Jacobum, qui et Justus cognominatus est ab antiquis, virtutum merito et insignis vitae privilegio, primum historiae tradiderunt suscepisse Ecclesiae quae in Hierosolymis est sedem, sicut Clemens in dispositionum libro VI asserit, dicens: Joannes, post assumptionem Salvatoris quamvis ab ipso fuerint omnibus pene praelati, sibi tamen non vendicant primatus gloriam, sed Jacobum, qui dicebatur Justus, apostolorum episcopum statuunt. Idemque ipse in ejusdem operis libro VII, addit de ipso etiam haec: Jacobo, qui dicebatur Justus, et Joanni et Petro, post resurrectionem Domini, omnem scientiam tradidit, et ipsi caeteris apostolis. Qui apostoli illis 70 discipulis tradiderunt, ex quibus unus erat et Barnabas. Duos autem fuisse Jacobos constat: unum hunc Justum, qui, de pinna templi dejectus, fullonis vecte percussus est et morti traditus. Alius autem est ille qui ab Herode capite caesus est. Hujus ergo Justi Jacobi, etiam Pau
Abbreviated transcription (Latin):
gentilium popłos ꝓfusiꝰ effunderetur
diuina dignatio: primus corneliꝰ ap̃
cesaream palestinȩ urbem maximam
cum om̃i domo sua ad fidem xp̃i pe¬
tro ministrante ꝑducit᷑. Iam inde qͣm¬
plurimi & alii ex gentib apud antio¬
cbiam ad fidem ueniunt: eorũ p̃diea¬
tione ꝑtracti quos ꝓ seditione aduersũ
stephanum cõmota disseminatos ẽẽ ꝑ
omẽm locũ suꝑiꝰ edocumꝰ. ꝑ quos & ap̃
antiochiam florentissima congregat᷑
ȩccła. In qua erant etiã ꝓphetici ordi¬
nis uiri quam plurimi: cum quib bar¬
nabas & paulus. Quibꝰ om̃ib pariter
in grã dĩ & unanimitate degentibus
ibi primũ discipłi uelut ẽ ꝑen in fonte
sumpto uocabulo appellati sunt xpĩani.
fut᷑am diunis p̾sagabat oraculis. Paulꝰ
uͦ & barnabas cum ministerio a frĩb
collato quod scõrũ usibus decreuerant
hierosimam destinantur
.IIII.

Expanded text:
um effunderetur divina dignatio, primus apud Caesaream Palaestinae urbem Cornelius cum omni domo sua ad fidem Christi, Petro ministrante, perducitur. Jam inde quamplurimi et alii ex gentibus apud Antiochiam ad fidem veniunt eorum praedicatione pertracti, quos, proditione adversus Stephanum commota, disseminatos esse per omnem locum superius edocuimus, per quos et apud Antiochiam florentissima congregatur Ecclesia. In qua erant etiam prophetici ordinis viri quamplurimi cum quibus et Barnabas et Paulus, quibus omnibus pariter in gratia Dei et unanimitate degentibus, ibi primum discipuli, e perenni fonte sumpto vocabulo appellati sunt Christiani. futuram divinis praesagabat oraculis. Saulus vero et Barnabas cum ministerio a fratribus collato, quod sanctorum usibus deserviret, Jerosolymis destinantur . III.
Abbreviated transcription (Latin):
aut radius quidã solis erumpens totum
orbem claritate suꝑni luminis illustra¬
ret: ut compleret᷑ & illa ꝓpħia quȩ
dixerat. In omem t̾ram exiuit sonus eoꝵ
in fines orbis t̾re uerba eorũ. Ex quo &¬
ꝑ omnes ciuitates acuicos immense mul¬
titudines uelut messiũ tempore frum̃¬
ta ad areas. ita ad ȩccłas popłi congrega¬
bantur. Ncũq illi a parentibus traditȩ
sibi morbidȩ suꝑsticionis uinculis tene¬
bantur: ꝑ doctrinam xp̃i simul & per
uirtutum miracula quȩ fieri uidebant

Expanded text:
aut radius quidam solis erumpens, totum aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret, ut compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, in fines orbis terrae verba eoruer omnes civitates ac vicos immensae multitudinis, velut messium tempore frumenta ad areas, ita ad ecclesias populi congregabantur. Quicunque illi a parentibus traditae sibi morbidae superstitionis vinculis tenebantur, per doctrinam Christi simul et virtutum miracula, quae fieri vid
Abbreviated transcription (Latin):
de origine inquit aliquid retracte¬
mus: eiusmodi legum uetus erat
decretũ. ne quis d̾s ab imperatore
consecraretur. nisi a senatu eẽt ꝓba¬
tus. Sic marcus emiliꝰ de dõ suo
alburno facit. & hoc ad causam nos¬
tram: quod apud uos humano ar¬
bitratu diuinitas pensitat᷑. Et nͥ ho¬
mini d̾s placuerit: deus non erit.
homo iam d̾o ꝓpitiꝰ eẽ debebit. T¬
berius gͥ cuiꝰ tempore nom̃ xp̃ia¬
num in scłm intrauit. adnuntia
tum sibi ex sẏria palestina que
illi ueritatem ipsius diuinitatis reuela¬
uerat: detulit ad senatũ. Tunc cũ p̃ro¬
gatiua suffragii sui senatus quia non
ipse ꝓbauerat respuisset: cesar insenten¬
tiam mansit. cõminatus periculũ ac
cusatoribus xp̃ianoꝵ. Hȩc t̾tullianꝰ. it.¬
uod ꝓfecto diuina ꝓuidentia
ita tunc cesaris sensibꝰ ingessit:
uti absq ꝑiculo atq ullo obstaculo in
ipsis dum taxat initiis euuangłii sermo
usqueq̃q ꝑcurreret. Vnde & factũ est:
ut repente quasi cęlitus lumen ostensũ

Expanded text:
de origine aliquid retractemus eiusmodi legum, vetus erat decretum, ne qui deus ab imperatore consecraretur nisi a senatu probatus. Scit M. Aemilius de deo suo Alburno. Facit et hoc ad causam nostram, quod apud vos de humano arbitratu divinitas pensitatur. Nisi homini deus placuerit, deus non erit; homo iam deo propitius esse debebit. Tiberius ergo, cuius tempore nomen Christianum in saeculum introivit, adnutum sibi ex Syria Palaestina, quod illic veritatem illius divinitatis revelaverat, detulit ad senatum cum praerogativa suffragii sui. Senatus, quia non ipse probaverat, respuit; Caesar in sententia mansit, comaccusatoribus Christianorum. Haec Tertullianus. Quod profecto divina providentia ita tunc Caesaris sensibus ingessit, ut absque ullo obstaculo in ipsis duntaxat initiis Evangelii sermo usquequaque percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum,
Abbreviated transcription (Latin):
nomiana heresis appellat᷑. Aluis qͦq mace¬
doni nomine. quẽ nostris expulsis immo
potiꝰ necatis apud constantinopolim statue
ret. tamen ab illis expellit᷑. quia similia ut
de patre etiam de filio p̃dicaret. Neq uero
tiret. Ita pestifera illa bestia quȩ ꝑ arriũ
pͥmo quasi de infernis extulerat caput. su¬
bito triformis apparuit: ꝑ eunomianos qͥ
dicunt ꝑomĩa dissimilẽ filiũ patri: quia
nullo genere similis possit ẽẽ factura factori.
ꝑ arrianos qui dicunt quidem posse dici¬
similem filium patri. s largitate grẽ.¬
non ꝓprietate naturȩ. in quantum scilicet
potest creatura creatori conferri: ꝑ mace¬
nichil habere commune. Hec auidem inter
illos gesta sunt. s sicut de talibꝰ scriptum ẽ:
discissi sunt ce non sunt conpuncti. Pluri¬
mi sane eorum qui uidebant᷑ attentiorem
uitam gerere. & monasteria ꝑ multa apud
constantinopolim uicinas ꝙ ꝓuintias. et

Expanded text:
nomiana haeresis appellatur. Alius quoque Macenomiana haeresis appellatur. Alius quoque Macedonius nomine, quem, nostris expulsis, imo potius necatis, apud Constantinopolim statuerret, tamen ab illis expellitur, quia similia ut de Patre, etiam de Filio praedicaret. Neque verotiret. Ita pestifera illa bestia, quae per Arium primo quasi de inferis extulerat caput, subito triformis apparuit: per Eunomianos, qui dicunt per omnia dissimilem Filium Patri, quia nullo genere similis possit esse factura factori: Per Arianos, qui dicunt, similem quidem posse dici Filium Patri, sed largitate gratinon proprietate naturae, in quantum scilicet potest creatori creatura conferri: Per Maceatre et Filio nihil habere commune. Haec quidem inter illos ita gesta sunt. Sed sicut de talibus scriptum est: Discissi sunt, et non sunt compuncti : plurimi sane eorum, qui videbantur attentiorem vitam gerere, et monasteria apud Constantinopolim vicinasque provincias, et
Abbreviated transcription (Latin):
nterea ut aliquando in semetipsam pre¬
diues etiam malitia deseuiret. sacerdotes
& populi qui arrio duice pͥmitꝰ fuerant ab ec¬
clesia diuulsi: intres denuopartes sectasq
fin dunt᷑. Nam illi quos paulo supiꝰ dixe¬
ramꝰ ñ adquiescentes eusebii ceterorũꝙ simu-¬
lationibꝰ. cum arrioexiliũ ꝑtulisse: pꝰ modũ
nec ipsi arrio regresso de exilio cõmunicare
uoluerunt: eo quod simulata confessione
cõmunicasset his qui de ipsa substantia dei
patris filium confiterent᷑. quia ipsi ea quȩ
primo docuerat arrius ex nullis extantibus
creatũ ꝙ factumñ natum filiũ satis libera
seu potius impudenti blasphemia confirma¬
bant. Quod & post illorũ obitum. aecius
quidã. post aetium ualidĩ & latiꝰ asserebat
ennonuris. uir corpore & anuna leprosus.
& interior & exterior morbo regio corruptꝰ.
Arte tamen dialectica p̃potens plurima contͣ
fidem nr̃am scripsit: & disputandi leges
sectatorib suis dedit. a quo etiam nunc eu¬

Expanded text:
nterea ut aliquando etiam in semetipsam praedives malitia desaeviret, sacerdotes, et populi, qui, Ario duce, primitus fuerant ab Ecclesia divulsi, in tres denuo sectas partesque finduntur. Nam illi quos paulo superius dixeramus, non adquiescentes Eusebii caeterorumque simulationibus, cum Ario exilium pertulisse postmodum nec ipsi Ario regressode exilio communicare voluerunt, eo quod simulata confessione communicasset iis, qui de ipsa substantia Dei Patris Filium confiterentur: quia ipsi ea quae primo docuerat Arius, ex nullis extantibus creatum et factum, non natum Filium, satis libera, seu potius impudenti blasphemia confirmabant. Quod et post illorum obitum Aetius quidam, post Aetium validius et latius asserebat Eunomius, vir corpore et anima leprosus, et interius exteriusque morbo regio corruptus, arte tamen dialectica praepotens, plurima contra fidem nostram scripsit, et disputandi leges sectatoribus suis dedit. A quo etiam nunc Eu
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: in exiliũ trudit᷑ In quo eiꝰ loco felix diaco¬
nus suus ab hereticis subrogat᷑. & ñ tã sectȩ
iuersitate quã communionis & ordinatio¬
nis coniuentia maculat᷑. Iherosolimis uero¬
cirillus post marimũ sacerdotio confusa iam
ordinatione suscepto: aliquando infide sepiꝰ
in cõmunione uariabat. Apud alexandriã uͦ
georgi satis ꝓcacit᷑ ui raptũ ep̃atũ gerebat. ita
ut magis sibi iuris dicendi fasces creditos. quã
sacerdotiũ ministrandũ religiosis officiis esti¬
multa & admodũ confuse gesta sunt. Nam
defuncto eudorio. cũ multi diuersarũ urbi¬
um ep̃i ad illã sedem sumina ambitione ni-¬
terent᷑. ad ultimũ meletiũ de sebastia arme-¬
nȩ cuntate. contra decreta concilii illuc trans¬
ferunt Q tam̃ ab ipsisrursum in exilium
trudit᷑ quod contra opinionẽ ipsorũ non
arriis: nrãm fidem cepit in ȩccła predicare.

Expanded text:
ur, in exilium truditur: inque ejus locum Felix diacour, in exilium truditur: inque ejus locum Felix diaconus suus ab haereticis subrogatur. Et non tam sectae diversitate, quam communionis et ordinationis conniventia maculatur. CAPUT XXIII. Cyrillus post Maximum, sacerdotio confusa jam ordinatione suscepto, aliquando in fide, saepius in communione variabat. Apud Alexandriam vero Georgius satis procaciter vi raptum episcopatum gerebat, ita ut magis sibi juris dicendi creditos fasces, quam sacerdotium ministrandum religiosis officiis aestimulta et admodum confuse gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio, cum multi diversarum urbium Episcopi ad illam sedem summa ambitione niterentur, ad ultimam Meletium de Sebastia Armeniae civitate, contra decreta concilii illuc transferunt. Qui tamen ab ipsis rursum in 252 exilium truditur, quod contra opinionem ipsorum non Arii, sed nostram fidem caepit in Ecclesia praedicare.
Abbreviated transcription (Latin):
dotes facile circumueniunt. hoc mͦ ꝓponen¬
in fastidiũ quodd̃a & execrationẽ sermo
cos qͥ scientes plapsi sunt animi decepti:
contra ea quȩ patres apud niceã conscripserant
uenientes. omousyon quasi ignotũ & ab scrip-¬
turis alienũ sermonẽ auferri de fidei exposi¬
tione decernunt: conmunionẽq suam here¬
ticorũ societate cõmaculant. Ea tempestate
facies ȩccłȩ fȩda & admodũ turpis erat. Non
enim sicut prius ab externis sed a ꝓpriis uasta¬
batur. Fugabat alius. fugabat᷑ alius: & uterq
de eccła erat. Ara nusquã nec immolatio nec
libamina: p̃uaricatio tamen & lapsus erat ac
runa multorũ. Similis pena. s impar uic¬
toria. Similiter cruciabant᷑. s: ñ similiter
glabant᷑: quia dolebat ȩccla etiam illiꝰ casum.
qui impellebat ad lapsum. uii
quem siluester precesserat successorem
inurbe roma ꝑidem tempꝰ sacerdotio fungeba:¬

Expanded text:
dotes facile circumveniunt, hoc modo proponendotes facile circumveniunt, hoc modo proponenin fastidium quoddam et exsecrationem sermo cos, qui scientes prolapsi sunt, animi decepti, contra ea quae patres apud Nicaeam conscripserant, venientes, ομοούσιον quasi ignotum et a Scripturis alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevaricatio tamen et lapsus erat, ac ruina multorum. Similis poena, sed impar victoria. Similiter cruciabatur, 251 sed non similiter glorificabantur: quia dolebat Ecclesia etiam illius casum, qui impellebat ad lapsum. CAPUquem Silvester praecesserat, successorem, in urbe Roma per idem tempus sacerdotio fungebat
Abbreviated transcription (Latin):
um pͥncipis ꝑ omnẽ locũ ponunt. premia
& honores delatorib pollicentia.
pse quoꝙ cum obuindictam necis frñȩ.
regnũq recuperandũ ad occidentis par¬
tes uenisset. & extincto tyranno regni solus arce
potirẽt: fatigare occidentales ep̃ os & ꝑdecep
dit᷑. athanasii prius condempnatione p̃missa.
& uelut obicis ualidissimi obiectione sublata.
bius. paulinus. rodanuis. & lucifer dolũ ẽẽ¬
in negotio ꝓclamantes. asserentesq quod sub¬
scriptio in athanasiũ non ob causã aliã quã
destruendȩ fidei moliret᷑: mexilium trusi
sunt. hisetiam hylarius uingit᷑ : ceteris ut
ignorantib uel non credentib fraudem.
s tali consilio gestũ fuisse negotiũ: rei exi¬
tus docuit. Illisnamq de medio sublatis.
continuo synodus apud aryminũ congregat᷑
ibi scdm̃ ea quȩ orientales apud seleue iam
composuerant. callidi homines & uersuti.
simplices & imperitos occidentaliũ sacer-¬

Expanded text:
um Principis per omnem locum ponuntur, praemia um Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et peditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublata. bius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, dolum in negotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve non credentibus fraudem. tali consilio gestum fuisse negocium, rei exitus docuit. Illis namque de medio sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacer
Abbreviated transcription (Latin):
p̃staturũ si hoc unũ cederet libens: ait atha¬
nasius. hoc ẽ quod rogo: ut quia etiam hic
nam apud anthiochiam res agebat᷑. sunt nr̃i
tenere concedat᷑ ȩccłam E quissimũ sibi ui¬
deri: & ualde prestandũ letus spopondit
imꝑator. S cumrem detulisset ad eos quoꝵ
consiliis utebat᷑. neq ibi se uelle acciꝑe ȩcclam
neq hic dare responderunt. quia plus sibi
singuli quiq quã absentib consulebant.
Itaimꝑator admiratꝰ eiꝰ prudentiã: ꝓpera¬
re ocuis ad fuscipiendã suã eccłam iubet.
Sed cũ magnentis scelere imperator con¬
stans regno simul &e uita fuisset exemptus.
rursum in athanasiũ ueteres illiꝰ incentores. pͥn¬
cipis odia resuscitare ceꝑunt. Eugatoq de ec¬
cła: in locũ eiꝰ georgium quendã ꝑfidiȩ & im¬
manitatis suȩ sociũ mittunt. N am prius
quendã gregoriũ miserant. Rursum fuga.
rursum latebre: & edicta aduersus athanasi¬

Expanded text:
praestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athapraestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam hic nam apud Antiochiam res agebatur sunt nostri ptenere concedatur Ecclesiam. Aequissimum sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam jubet. Sed cum Magnentii scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et immanitatis suae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasi
Abbreviated transcription (Latin):
gas &s exilia pateret᷑. hunc itaq recte facere si absꝙ
ulla molestia loco suo restitueret. si id nollet
sibi curȩ futurũ ut ip̃se adimpleret regni eiꝰ
intima penetrans & penas dignissimas de aue¬
torib sceleris sumens. Quib scriptis ꝑterritꝰ
constantius quia posse facere ea quȩ minitaba¬
tur conscius erat frẽm: simulata benignita¬
te ultro uenire ad se athanasium iubet. et
imꝑator ab impiis consiliariis: ñ est inquit
magniu athanasi qͦd ep̃i poscunt de te: ut
unã ex multis quȩ sunt apud alexandriam
ȩccłiis concedas populis eorũ qͥ tibi cõmunĩ¬
care nolunt. Tum ille co sibi suggerente: pas¬
ratum in tempore consiliũ repperit. Et quid
ẽ inqͥt imperator: qͦd poscenti tͥ liceat dene¬
gari. qͥ potestatẽ omĩum habes iubendi:
S unũ ẽ quod oro. ut meã quoq petitiun¬
culam libenterãmitas. Cuinq se omĩa qͥ
uellet quamuis essent difficilia ꝓmitteret

Expanded text:
gas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque gas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venire ad se Athanasium jubet, et Imperator ab impiis consiliariis: Non est, inquit, magnum, Athanasi, quod Episcopi poscunt de te, ut unam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare nolunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit. Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui potestatem omnium habes jubendi? Sed unum est quod oro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret
Abbreviated transcription (Latin):
sii detulisset: ita totisregni uirib frustra ad¬
uersus eum cui dc̃aderat certabat᷑. Interea anniᷤ¬
sex continuis ita latuisse fert᷑. in lacu cisternȩ
ñ habentis aquã: ut solem nunq̃ uiderit.
Sed cũ ꝑ ancillam quȩ sola conscia dominoꝵ.
officiis qͥ ei latebras prebuerant uidebatur
indicatus fuisset: tamquã dĩ spũ ammoni¬
tꝰ. ipsa nocte qua ad eum comp̃hendendum
cũ indicib uentebat᷑. pꝰ annos sex emigrauit
ad aliũ locum. Ita illi qͥuenerant frustrati:
dominis quoq in fugã uersis. de ancilla ut
falsa indice penas sumunt. Uerũ ne graues¬
alicui suȩ tenebrȩ fierent. & occasio calũpniȩ
innocentib quereret: nichil sibi ultra iam
tutum in constantii regno p̃sumens. ad con¬
stantis partes ꝓfugus abscedit. A qͦ satis
causa eiꝰ quã fama compererat diligentius¬
cognita. scribit ad frẽm ꝓcerto se comperisse.
quod sacerdos dĩ summi athanasius iniuste fu¬

Expanded text:
sii detulisset. Ita totis regni viribus frustra adsii detulisset. Ita totis regni viribus frustra adversum eum, cui Deus aderat, certabatur. Interea sex continuis annis ita latuisse fertur in lacu cisternae non habentis aquam, ut solem numquam videret. Sed cum per ancillam, quae sola conscia dominorum officiis qui ei latebras praebuerant, videbatur, indicatus fuisset, tanquam Dei spiritu admonitus, ipsa nocte qua ad eum comprehendendum cum indicibus veniebatur, post annos sex migravit ad alium locum. Ita illi qui venerant 247 frustrati, dominisque in fugam versis, de ancilla ut falsa indice poenas sumunt. CAPUT XIX. Ualicui latebrae suae fierent, et occasio calumniae innocentibus quaereretur, nihil sibi ultra jam tutum in Constantii regno praesumens, ad Constantis partes profugus abscedit Al. abcessicaussa ejus, quam fama compererat, diligentiuscognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fu
Abbreviated transcription (Latin):
nium ẽẽ. testes qui ante paulo se dixerant¬
scisse confirmabant. Uerũ qui a ñ iudican
di s: opprimendi hominis causa conciliũ
gerebat᷑: fragor om̃ium repente attollit᷑.
magũ ẽẽ achanasiũ. & decipere intuentiũ
oculos acclamatur. nec debere ullomͦ ultra talem
hominem uiuere. Factoꝙ impetu. suis eum
discerpere manibꝰ parant: s archelaus qͥ cum
ceteris ex p̃cepto imꝑatoris concilio p̃sidebat
ereptum eũ de discerpentiũ manib ꝑ occul¬
tos exitus eduxit: ac fuge qua solum posset
oncilium tamen rursus conueniens
tanquã si nichil omĩno dep̃hensum
fuisset: ut confessum de intentatis criminib
athanasiũ condempnat. & gesta in hunc mo¬
dum ficta ꝑ orbem terrȩ mittentes ad sceleris
sui consensum imꝑatore cogente ceteros ep̃os
athanasrus: nec ullus ei tutus ad latendũ suꝑ¬
erat locus. Tribuni p̃positi. comites. erercitꝰ
uiuum maxime. sin minꝰ caput certe athana¬

Expanded text:
Arsenium testes qui paulo ante scire se dixerantArsenium testes qui paulo ante scire se dixerant, confirmabant. Verum, quia non judicandi, 246 sed opprimendi hominis caussa concilium gerebatur, fragor omnium repente attollitur, magum esse Athanasium, et decipere intuentium oculos, conclamatur, nec debere ullo modo ultra talem hominem vivere: factoque impetu, suis eum discerpere manibus parant. Sed Archelaus, qui cum caeteris ex praecepto Imperatoris concilio praesidebat, ereptum eum de Al. ex discerpentium manibus, per occultos exitus eduxit, ac fugae qua solum posset Concilium tamen rursum conveniens, tanquam si nihil omnino deprehensum fuisset, ut confessum de intentatis criminibus Athanasium condemnat. Et gesta in hunc modum ficta per orbem terrae mittentes, ad sceleris sui consensum, Imperatore cogente, caeteros EpisAthanasius, nec ullus ei tutus ad latendum supererat locus. Tribuni, Praepositi, Comites, exercitusvivum maxime, si id minus, caput certe Athana
Abbreviated transcription (Latin):
ditum. Hoc ẽ inqͥunt ubi nemꝰ ꝓossit uerboꝵ
yrestigiis decipi: res oculis agit᷑ uerbis cessan¬
tib Brachium hoc aiunt te athanasi accu¬
sat excisum. Hȩc est arsenii dextera. quam
tu quomͦ uel ad quos usus excideris indi¬
cato. Tum ille. quis enĩ inquit ur̃m arseni¬
um nouerat: ut hanc ipsius dexterã ẽẽ cog¬
noscatis: Exuręrerunt aliquanti qui se
dicerent optime scisse arseniũ: in quib non¬
nulli erant absꝙ conscientia factionis. Orat
de hinc a uidicibꝰ athanasius: ut hominẽ
suũ quẽ negotium deposcerat iubeant in¬
troduci. Cumq introductꝰ esset arsenius.
eleuato eiꝰ uultu. athanasius concilio et
iudicib ait. Hic est arsenius. Et alleuais
eius nichilominꝰ dexteram. hec est inquit
etiam dextera eiꝰ : hȩc est & sinistra. Hec aut̃
quã isti offerunt manꝰ: unde sit uos requi
cusatorum oculis infusȩ. qͥd agerent quo
se uerterent nesciebant. Ipsum & enĩ arse

Expanded text:
ditum. Hoc est, inquiunt, ubi nemo possit verborum ditum. Hoc est, inquiunt, ubi nemo possit verborum praestigiis decipi, res oculis agitur, verbis cessantibus: Brachium hoc te, aiunt, Athanasi, accusat excisum. Haec est Arsenii dextera, quam tu quomodo, vel ad quos usus excideris, indicato. Tum ille: Quis enim, inquit, vestrum Arsenium noverat, ut hanc ipsius esse dexteram cognoscatis. Exsurrexerunt aliquanti, qui se dicerent optime scisse Arsenium, in quibus nonnulli erant absque conscientia factionis. Orat dehinc a judicibus Athanasius, ut hominem suum, quem negocium deposceret, jubeant introduci. Cumque introductus esset Arsenius, elevato ejus vultu, Athanasius concilio et judicibus ait: Hic est Arsenius. Et allevans ejus nihilominus dexteram: Haec est, inquit, etiam dextera ejus, haec est et sinistra. Haec autem, quam isti offerunt, manus unde sit, vos requirenebrae accusatorum oculis infusae, quid agerent, quo se verterent, nesciebant. Ipsum etenim esse