comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ depressit in t̾ram. Diues.
qͦs ocłos leuas. ipsi sunt accusato¬
res tui. Quos oculos leuas. ipsi ñ
placant iudicem s inflaminant:
non reportant ueniam s reatum:
et exigunt penarũ cumulũ non
solamen. Quos oculos leuas diue̾:
quid clamas adhue diues: quo res¬
picis diues: Ibi est latarus. ⁊ ibi ẽ
impietatis tue proditor:testis cri¬
minis: crudelitatis assertor. Et
clamauit inquit: pater abrahã
miserere mei. Modo cognoscispa¬
trẽ: s mͦ tͥ patrem se. ẽẽ neseit ꝓͣm
pat̾rẽ in lazaro sic spielusti. OIedo
tͥ iustus occurrit: quite ut tͥ pius
eẽt. diu lazarũ passus est crudtar.
Infelix. quẽ sio ipsa origo arguit:
quẽ sic culpeapse lricis autor
addicit. Infelix eui in iudicio ꝑ
magnitudine cͥminis ñ misereri
genitor.ñ pater ⁊gnoscere: nonaf¬
fectio potuit subuenirẽ. Qã cla¬
mas adhuc diues: Adhuẽ diues.
s cͥmine ñ censumon substantia. s
reatii. Quid chamas. quid postulã:
Hoc locoiam irngeritur postũ¬

Expanded text:
per depressit in terram. Dives, quos oculos levas, ipsi sunt accusatores tui; quos oculos levas, ipsi non placant judicem, sed inflammant; non reportant veniam, sed reatum; et exigunt poenarum cumulum, non solamen. Quo oculos levas? quid clamas adhuc, dives? quo respicis, dives? Ibi est Lazarus, ibi est impietatis tuae proditor, testis criminis, credulitatis assertor. Et clamavit, inquit, Pater Abraham, miserere mei. Modo cognoscis patrem, et modo tibi patrem se esse nescis, quem in Lazaro patrem sic sprevisti: modo tibi justus occurrit, qui tunc, ut tibi pius esset, diu Lazarum passus est cruciari. Infelix quem sic ipsa origo arguit, quem sic ipse lucis auctor addicit; infelix cui in judicio pro magnitudine criminis, non misereri genitor, non pater ignoscere, non affectio potuit subvenire. Quid clamas adhuc, dives? Adhuc dives, sed crimine, non censu; non substantia, sed reatu. Quid clamas? quid postulas? Hoc loco jam non geritur postu
Abbreviated transcription (Latin):
ra ꝑquiram. Certe si consilium patͥs
sequeris et preceptũ: participa p̃sen¬
tia cum fr̃e: et cum ipso tͥ cominu¬
nia sint futura. Gaude gͦ et inuen¬
tum gaude: ut ille te gaudeat non
ꝑisse.S iam sermouẽ hystoricũ con¬
recundi. sepe pacta ñ sol

Expanded text:
ra perquiram. Certe si consilium patris ra perquiram. Certe si consilium patris sequeris et praeceptum, participa praesentia cum fratre; ut cum ipso tibi communia sint futura. Gaude ergo, et inventum gaude, ut ille te gaudeat non periisse. Sed jam sermonem historicum conrecundi saepe pacta non sol
Abbreviated transcription (Latin):
At pat̾ chixit illi. fili: tu sc̃ꝑ mecũ es.
et om̃ia mea tua sunt. Gaudere ant̃
& epulari oportet: qi hie frat tuus
mortuus fuerat et reuixit: ꝑierat et
inuentus est. O quid facit uis amori:
quamius malo filio non ẽẽ nescit.
non eẽ ñ potest pater. Uidet filium
degenerasse ammo. uidet pat̾̃ue pie¬
tat᷑is. pat̾m generis uil habere: & ta¬
men nuncupat filium: suadet affec¬
tumꝰ. ad grãm uł spe reuocat largi¬
tatis dicendo: tu semꝑ mecum es. et
om̃ia mea tua st̃. Hoc ẽ dicere. Pate¬
re filium redisse pat̾: ꝑmute patri
filiũ suscepisse. Nec ille aliuid quam
patiẽ quesiuit: qui ueniens ñ filii s
loco mȩreennarii uoluit collocari di¬
cens. Pater: peccaui in celo & coram
te: & iam ñ sum dignus uocari filiꝰ
tuus: fas me sic̃ unum de mercenna¬
riis tuis. Sinit tͥ omĩa: illi sufficit pat̾
Et ne quid tͥ de presentib de uet̾ib
estimes imminutũ: illi noua et futu¬

Expanded text:
At ipse dixit illi, Fili: tu semper mecum es, At ipse dixit illi, Fili: tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt; epulari autem, et gaudere oportebat quia frater tuus hic mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est. O quid facit vis amoris! quamvis malo filio non esse nescit, non esse non potest pater; videt filium degenerasse animo; videt paternae pietatis, paterni generis nil habere, et tamen nuncupat filium; suadet effectum; ad gratiam vel spem revocat largitatis, dicendo: Tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt. Hoc est dicere: Patere filium rediisse patri, permitte patri filium suscepisse; nec ille aliud quam patrem quaesivit, qui veniens non filii, sed loco mercenarii voluit collocari, dicens: Pater, peccavi in coelum et coram te; et jam non sum dignus vocari filius tuus: fac me sicut unum de mercenariis tuis. Sint tibi omnia, illi sufficit pater; et ne quid tibi de praesentibus, de veteribus existimes imminutum, illi nova et futu
Abbreviated transcription (Latin):
sibi substantiȩ peteret portiouẽ: pat̃
ambob totũ fratrib mox diuisit.
euangłista dicente. Et diuisit illis
substantiã. Sed inuidus simulat
semꝑ: mentitur inuidus sẽꝑ. Et
nũquã mͥ dedisti edum: ut ciun a¬
micis meis epularer. Amicos pater¬
nos: suos eẽ non computat. Hos a
micos extraneos eredit: a quib ui¬
det in patͥs gr̃a se amari. S postea¬
quam filiꝰ tuus qui denorauit sub¬
stantiam suã cum meretricib ue¬
uit: oecidisti illi uitulum saginaty.
Hic redisse frẽm dolet. non dolet pe¬
risse substantiamꝰ nec damni cau¬
sas exquirit. s liuoris: qui frẽm re¬
deuntẽ de suo decorare debuit. non
debuit de ꝑdito sic fedare. In filio
est substantia patͥs tota: et ideo nil
pat̾ ꝑdidit. filium cum recepit. Fra¬
ter credidit damnum: qui redisse
conspicit coheredẽ. Et qnͣdo in uidꝰ
ñ auarus: Quando quicquid habet
alter non se computat ꝑdidisse:

Expanded text:
sibi substantiae peteret portionem, pater sibi substantiae peteret portionem, pater ambobus totum fratribus mox divisit, evangelista dicente, Et divisit illis substantiam. Sed invidus simulat semper: mentitur invidus semper. Et numquam mihi dedisti haedum, ut cum amicis meis epularer. Amicos paternos suos esse non computat: hos non amicos, sed extraneos credit a quibus vidit in patris gratiam se amari. Sed posteaquam filius tuus hic, qui devoravit substantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti vitulum saginatum. Hic rediisse fratrem dolet, non dolet periisse substantiam; nec damni causa quaeritur, sed livoris: qui fratrem redeuntem de suo decorare debuit, non debuit de perdito sic foedare. In filio est substantia patris tota; et ideo nil pater perdidit, filium cum recepit. Frater credidit damnum, qui rediisse conspicit cohaeredem. Et quando invidus non avarus, quando quidquid habet alter se computat perdidisse?
Abbreviated transcription (Latin):
duos non capit domus ampla ger¬
manos. & quid mirum fr̃s fecit
inuidia: fecit. ut mundi tota duo¬
bꝰ eẽt angusta fr̃ib latitudo. Nãq
ipsa cam iimoris crexit in mortẽ:
ut ẽẽ solum zeli liuor faceret. quẽ
pͥmum fecerat lex nature. At ille
respondens inquit: dixit patͥ suo.
Pater ecce tot annis seruio tͥ. Sie
sapit: qui patͥs audet iudicare pi¬
etatẽ. Ecce tot anis seruiotͥ. En
patͥ filius nascendi beneficia qua
seruitute compensat. Nũquã man¬
datum tuum preteriui. Hoc tͥ non
tua innocentia. s patͥs uenia dedit:
quia multa caritate delicta filii
maluit tegere. qͣm nudare. Ee nũ¬
quã mͥ dedisti edum: ut cum ami¬
cis meis epularer. Frat̾ inuidus a¬
uimꝰ. gratus ẽẽ non potest pat̾: et
pat̾ne largitatis memor ñ est. qui
est frat̾ne unniemor caritatis. Edũ
sͥ datum negat: qui substantie:
partẽ totam tẽpore diuisionis acce¬
pit. Tunc enĩ cum frat̾ uinior dari

Expanded text:
duos non capit domus ampla gerduos non capit domus ampla germanos! Et quid mirum, fratres? Fecit invidia, fecit ut mundi tota duobus esset angusta fratribus latitudo, namque ipsa Cain junioris erexit in mortem , ut esse solum zeli livor faceret, quem primum fecerat lex naturae. At ille respondens, dixit patri suo: Pater, ecce tot annis servio tibi. Sic sapit qui patris audet judicare pietatem. Ecce tot annis servio tibi. En patri filius nascendi beneficia, qua servitute compensat. Numquam mandatum tuum praeterivi. Hoc tibi non tua innocentia, sed patris venia dedit, quia multa charitate delicta filii maluit tegere quam nudare. Et numquam mihi dedisti haedum, ut cum amicis meis epularer. Fratri invidus animus gratus esse non potest patri; et paternae largitatis memor non est, qui est fraternae immemor charitatis. Hoedum sibi datum negat, qui substantiae partem totam tempore divisionis accepit. Tunc enim cum frater junior dari
Abbreviated transcription (Latin):
armauit. Inuidia intestunis hostiᷤ
non corporis quatit muros: non eli¬
dit secta membroriͥ s in ipsam cor¬
dis arietat arcem: et auteqm uisce¬
ra seutiant ipsam dñam corporis
animã. predo capit et adducit in¬
elusam. Si gͦ uolumus cęlestẽ me¬
reri głam. si paradysi beatitudniẽ
possidere. si pat̾ni patͥs inhabitare
domumꝰ. si uolumus rei cclestis par¬
ricidii non teneri: ꝑuigili fide. lu¬
ce sp̃c. tetras inuidie pellamꝰ &. ex¬
cluclamus insidias: iuidiã totis
armoꝵ celestium uirib compͥma¬
inus: qͥa sic̃ nos deo iungit caritas:
a do inuidia sic seuugit. Pat̾ gͦ
illiꝰ egressus: eepit rogare illũ. Cor
patͥs auxium uarus artatur moti¬
b: filioꝵ: et inter diuersos pignoꝵ
casus. genitoris pietas stupefacta
discurrit: qͥr uidet frẽm. fr̃ĩs redi¬
tu mox fugari: & salute alteriꝰ sibi
alterum mox ꝑure: et merorẽ lon¬
gum breui gaudio pensatum. in¬
uidie liuore turbari. Ozeli tumor:

Expanded text:
armavit. Invidia intestinus hostis, armavit. Invidia intestinus hostis, non carnis quatit muros, non elidit septa membrorum, sed in ipsam cordis arietat arcem, et antequam viscera sentiant, ipsam dominam corporis animam praedo capit, et adducit inclusam. Si ergo volumus coelestem mereri gloriam, si paradisi beatitudinem possidere, si aeterni Patris inhabitare domum, si volumus rei coelestis parricidii non teneri, pervigili fide, luce spiritus tetras invidiae pellamus, et excludamus insidias, invidiam totis armorum coelestium viribus comptas, a Deo invidia sic sejungit. Pater ergo illius egressus coepit rogare ipsum. Cor patris anxium variis arctatur motibus filiorum, et inter diversos pignorum casus, genitoris pietas stupefacta discurrit; quia videt fratrem fratris reditu mox fugari, et salute alterius sibi alterum mox perire; ac moerorem longum brevi gaudio pensatum invidiae livore turbari. O zeli tumor,
Abbreviated transcription (Latin):
tum: quia saluum illũ recepit. In¬
dignatus est aut̃: et nolebat iutro¬
ur. Erat inquit filiꝰ cĩ semor in a¬
gro. Erat in agro t̾ram ꝑcolens:
se desertans. Duriciam soluit ces¬
pitis: cordis ꝑdurat affectus: sen¬
tes eradicat et gramina. stimuloᷤ
inuidie ñ euellit: sic in segete cu¬
piditatis. fructũ zeli colligit & li¬
uoris. Et cum ueniret inquit et
appropinquaret domur: audiuit
symphoniã & choros. Inuidũ fu¬
gat sẏmphonia pietatis: chorus ca¬
ritatis excludit. & quem uenire
ad fratrẽ. & appropinquare domui
uocat ratio nature: hunc ꝑuenire
⁊elus non sunt: liuor ñ patͥctur in¬
troire. Inuidia malum uetustum:
prima labes: antiquũ uirus: scłoꝵ
uenenũ: causa finis. Hȩc in pͥnci¬
pio ipsum angłm eiecit et deiec̃
de cȩlo: hec de paradyso hominẽ
pͥncipem nĩx gen̾ationis exelusit.
ipsa hunc seniorem fratrẽ pat̾na
secdusit domo: hec abrahe ꝓgeni¬
em. popłin scĩtatis illũ ad auctoris
sui cedem: ad mortem sui saluatoris

Expanded text:
tum, quia salvum illum recepit. Indignatus est autem, et nolebat introire. Erat, inquit, filius ejus senior in agro. Erat in agro terram percolens, se desertans, duritiam solvit cespitis, cordis perdurat affectum, sentes eradicat et gramina, stimulos invidiae non evellit. Sic in segete cupiditatis fructum zeli colligit et livoris. Et cum veniret, inquit, et appropinquaret domui, audivit symphoniam et choros. Invidum fugat symphonia pietatis, chorus charitatis excludit, et quem venire ad fratrem, et appropinquare domui, vocat ratio naturae, hunc pervenire zelus non sinit, livor non patitur introire. Invidia malum vetustum, prima labes, antiquum virus, saeculorum venenum, causa funeris. Haec in principio ipsum angelum ejecit, et dejecit de coelo. Haec de paradiso hominem principem nostrae generationis exclusit. Ipsa hunc seniorem fratrem paterna seclusit e domo. Haec Abrahae progeniem, populum sanctitatis, ad auctoris suae caedem, ad mortem sui Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
tes. senioris filii flebilit̾¬
pandimus & dolemꝰ
Inuidiã: qui suminũ frugalita¬
tis bonum. extremo zeli malo ꝑdi¬
dit & liuoris. Erat inquit filiꝰ eius
semor in agro. E eum ueniret .&. ap¬
ꝓpiiquaret domui: audiuit sẏ̃pho¬
niam & choros: & uocauit unumde

Expanded text:
senioris filii senioris filii pandimus, et dolemus invidiam, qui summum frugalitatis bonum extremo zeli malo perdidit et livoris. Erat, inquit, filius ejus senior in agro, et cum veniret, et appropinquaret domui, audivit symphoniam et choro
Abbreviated transcription (Latin):
rare solam: nisi pͥstinũ restituat &
honorẽ. Et date calciamenta in pe¬
dib eiꝰ. Quã pauꝑ rediit. qui dita¬
tus abscesserat: de tota substantia.
calciam̃ta pedibꝰ non reportat. Da¬
te calciam̃ta in pedib eiꝰ: ne uł in
pede filii remaneret deformitas
nuditatis: certe ut calciatus ant̾io¬
ris uite rediret ad cursum. Et addy¬
cite uitulũ saginatum. Communiᷤ
uitulus ñ sufficit: nisi primus. nisi
fuerit saginatꝰ. Uitulus pinguis:
testatur pat̾ne pinguedinẽ carita¬
tis. Et adducite uitulum sagina¬
tum. & occidite: & manducemꝰ & e
pulein᷑. hic filiꝰ m̃s mortuus fuerat
& reuixit. ꝑierat & inuentꝰ est. Hy¬
storiam loquimur adhuc: & iam eo¬
gitamꝰ archanũ nudare mystium.
Mortiuuis filiꝰ uituli suscitat᷑ ex mor¬
te: & unus uitulꝰ. totiꝰ familiȩ fundi¬
tur in saginam. Sed differendum
est: ut semioris dolorẽ uetustum. ue¬
tustiorẽ fratris inuidiam prose¬

Expanded text:
rare solam, nisi pristinum restituat et rare solam, nisi pristinum restituat et honorem. Et date calceamenta in pedibus ejus. Quam pauper rediit qui ditatus abscesserat, et de tota substantia calceamenta in pedibus non reportat. Date calceamenta in pedibus ejus. Ne vel in pede remaneret deformitas nuditatis; certe ut calceatus anterioris vitae rediret ad cursum. Et adducite vitulum saginatum. Communis vitulus non sufficit, nisi fuerit pinguis, nisi fuerit saginatus; vitulus pinguis testatur paternae pinguedinem charitatis. Et adducite vitulum saginatum, et occidite, et manducemus, et epulemur: quia hic filius meus mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est. Historiam loquimur adhuc, et jam cogitamus arcanum nudare mysterium. Mortuus filius, vituli suscitatur ex morte, et unus vitulus totius familiae funditur in saginam. Sed differendum est, ut senioris dolorem vetustum, vetustiorem fratris invidiam prose
Abbreviated transcription (Latin):
tum et occidite: & mauducemꝰ & epy¬
lemur: quia hic filius meus mortu¬
us s erat et reuirit: ꝑierat & inuentꝰ
est. His auditis adhuc mor amun:
adhuc ñ redimus ad patrẽ. Cito ꝓ¬
ferte stolam pͥmam: & induite illỹ
Sustinuit filii cͥmina. qui ñ susti¬
nuit nuditatẽ. Hinc ẽ qd̾ a seruis
ante uestiri uoluit filium qͣm ui¬
deri: ut soli patri nota eẽt nuditaᷤ.
quia pat̾ solus ñ uidere filii ñ pot̾
nuditatẽ. Cito ꝓferte stolam pͥmã.
Pater hic qui in scdis ẽe non passus
est peccatorẽ: plus de uenia quã de
iusticia gaudium uult habere. Ci¬
to ꝓferte stolam pͥmam. Non dixit
unde uenis: ubi fusti: ubi sunt quę
tulisti: quare tantã głam in tantã
turpitudinẽ cõmutasti: s. eito ꝓfer¬
te stolam pͥmam & induite illum
Uidetis qͥa delicta ñ uidet uis amo¬
ris: tardam miscdiam pat̾ nescit:¬
et delicta quis discutit. ꝓdit. & da¬
te anulũ in manũ eiꝰ. Paterna pie¬
tas. contenta ñ est innocentiã repa¬

Expanded text:
ccidite, et manducemus, et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. His auditis, adhuc moramur; adhuc non redimus ad patrem? Cito proferte stolam primam, et induite illum. Sustinuit filii crimina, qui non sustinuit nuditatem: hinc est quod a servis ante vestiri voluit filium, quam videri: ut soli patri nota esset nuditas: quia pater solus videre filii non poterat nuditatem. Cito proferte stolam primam. Pater hic qui in secundis esse non passus est peccatorem, plus de venia quam de justitia gaudium vult habere. Cito proferte stolam primam. Non dixit, unde venis? fuisti ubi? ubi sunt quae tulisti? quare tantam gloriam tanta turpitudine commutasti? sed: Cito proferte stolam primam, et induite illum. Videtis quia delicta non videt vis amoris. Tardam misericordiam pater nescit. Delicta qui discutit, prodit. Et date annulum in manu ejus. Paterna pietas contenta non est innocentiam repa
Abbreviated transcription (Latin):
tam nequiciã & tẽptam̃ta ppellit.
Certe si abscessimus. si substantiam
patͥs totam luxuriose disꝑsimus nos
licti: si ad impietatis ꝓruptũ totũ
totam ueminus ad ruinã: surgamꝰ
aliq̃ndo: et ad talem patrẽ tali in¬
uitati redeamꝰ exemplo. Cum aut̃¬
miscdia motus ẽ: et accurrit & cecidit
supra collum eiꝰ: et osculatus ẽ illũ.
Rogo quis hic desꝑationis locus: q̃
inc excusationis occasio: hic simula¬
tio que timoris: Nisi forte timecur
occursus: terret osculum: turbat am¬
plexus: et capere ad uindictã. non
reciꝑe ad ueniam pat̾ creditur. cũ
filium tradit manib: claudit gre¬
mio: ligat lacertis. S hane cogitati¬
onem debellatͥcem uite salutis ini¬
micam: expugiant nimis. nimis
auferunt que secunt᷑. Dix̃ aut̃ pat̾
ad seruos suos. Cito ꝓferte stolam pͥ¬
mam et induite illum: et date anu

Expanded text:
tam nequitiam et tentamenta propellit. tam nequitiam et tentamenta propellit. Certe si abscessimus: si substantiam patris totam luxuriose dispersimus nos licti, si ad impietatis praeruptum totum, totam venimus ad ruinam, surgamus aliquando, et ad talem patrem, tali invitati redeamus exemplo. Cum auticordia motus est, et accurrit, et cecidit super collum ejus, et osculatus est illum. Rogo quis hic desperationis locus? Quae hic excusationis occasio? hic simulatio quae timoris? Nisi forte timetur occursus: terret osculum: turbat amplexus, et capere ad vindictam, non recipere ad veniam pater creditur, cum filium trahit manibus, claudit gremio, ligat lacertis. Sed hanc cogitationem debellatricem vitae, salutis inimicam expugnant nimis, nimis auferunt quae sequuntur: Dixit autem pater ad servos suos, cito proferte stolam primam, et induite illum, et date
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Cecidit supra collum eiꝰ: non lap¬
su uiscerũ. s uiscerũ compassione.
Cecidit supra collum eiꝰ: ut criger&.
sic iacentẽ. Cecidit supra collum eiꝰ.
ut amoris onere onus tolleret pecca¬
boratis et onerati estis: tollite onus
meum suꝑ uos: qa leue est. Uidetis
q̃a filiꝰ iuuat᷑ utiꝰ patͥs onere: ñ gra¬
uat᷑. Cecidit supra collum eiꝰ. et os¬
culatꝰ ẽ eum. Sic pat̾ iudicat. sic em̃¬
dat: sic peccanti filio dat oscula. ñ
flagella. Delicta non uidet uis amo¬
ris: & ido pat̾ peccata filii redemit
oscło: clausit amplexir: ne nudaret
pat̾ filii crimina᷑ pat̾ filium ne fe¬
daret. Pater sic curat filii uulnera:
ne filio cicatͥcem. neuũ filio ne relin¬
quat. Beati inquit quoꝵ remisse st̃
iniquitates: et quoꝵ tecta sunt pec¬
cata. Si adolescentis huiꝰ factũ dis¬
plicet. horret abscessus: nos a tali pa¬
tre millatenꝰ discedamꝰ. Aspectꝰ pabs
fugat cͥmina: expellit noxam: cunc¬

Expanded text:
tu. Cecidit super collum ejus. Non laptu. Cecidit super collum ejus. Non lapsu viscerum, sed compassionis. Cecidit super collum ejus, ut erigeret sic jacentem. Cecidit super collum ejus, ut amoris onere, onus tolleret peccaboratis et onerati estis. Tollite onus meum super vos, quia leve est . Videtis quia filius juvatur istius patris onere, non gravatur. Cecidit super collum ejus, et osculatus est eum. Sic pater judicat, sic emendat, sic peccanti filio dat oscula, non flagella. Delicta non videt vis amoris, et ideo pater peccata filii redemit osculo, clausit amplexu, ne nudaret pater filii crimina, pater filium ne foedaret. Pater sic curat filii vulnera, ne filio cicatricem, naevum filio ne relinquat. Beati, inquit, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Si adolescentis hujus factum displicet, horret abscessus: nos a tali patre nullatenus discedamus. Aspectus patris fugat crimina: expellit noxam: cunc
Abbreviated transcription (Latin):
tat & humilia respicit: et alta de
longe cognoscit. Uidit illum pat̾
suus. Pater uidit illũ: ut & ille pa¬
trẽ posset attendere. Patͥs uisus il¬
lustrauit filii uenientis aspectũ:
ut cota fugaretur obscuritas quȩ
circũ fusa fuerat de reatu. Non st̃
tales tenebre noctis: quales illȩ st̃.
quȩ de confusione uenuint pecca¬
toꝵ. Audi ꝓpħam dicentẽ. Cõpre¬
henderunt᷑ me iniquitates mee:
et ñ potui ut uiderẽ. E alibi. Iniqui¬
tates mee grauatȩ st̃ suꝑ me. Et pꝰt.
Et lum̃ ocłoꝵ meoꝵ ñ est mecũ. llox
sepelit hesternũ lum̃: peccata sensũ.
animũ. membraq confundunt. Nisi
gͦ celestis pat̾ redeuntis filii radiass
in uultu. & totã confusionis caliginẽ
respectus sui lumine sustulisset. nũ¬
quã duuni uultꝰ uidisset iste filius
claritatẽ. Uidit eum delonge: & mi¬
scdia motus est. Mouetur miscđia.
qui loco ñ potest demoueri. Accurrit
non ꝓgressu corporis: s pietatis affcc¬

Expanded text:
a respicit, et alta a longe agnoscit . Vidit illum pater suus. Pater vidit illum, ut et ille patrem posset attendere; patris visus illustravit filii venientis aspectum, ut tota fugaretur obscuritas quae circumfusa fuerat de reatu. Non sunt tales tenebrae noctis quales illae sunt quae de confusione veniunt peccatorum. Audi prophetam dicentem: Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui videre . Et alibi: Iniquitates meae gravatae sunt super me . Et post: Et lumen oculorum meorum non est mecum . Nox sepelit hesternum lumen; peccata sensum; animum membra confundunt. Nisi ergo coelestis pater redeuntis filii radiasset in vultu, et totam confusionis caliginem respectus sui lumine sustulisset, numquam divini vultus vidisset iste filius claritatem. Vidit eum de longe, et misericordia motus est. Movetur misericordia, qui loco non potest dimoveri; accurrit, non progressu corporis, sed pietatis affec
Abbreviated transcription (Latin):
gressum. culpã. peniten¬
tiã cucurrimꝰ hactenꝰ sermone ge¬
minato: occursũ patͥs mͦ bonitatẽ
pat̾s. patris ineffabilẽ uusccłiam.¬
ꝓsequamur. Surgens inquit: uenit
ad patrem sinim. Cum aut̃ eẽt lon¬
ge. iudit illum pat̾ suus & mniscdia
motus est.&. aceurrit et cecidit supͣ
collum eiꝰ et osculatus est illum.
Surgens uenit ad patrẽ sirũ. Surre¬
xit iste mentis & corporis de ruma.
surrexit de ꝓfundo inferni. celi al¬
ta contingens. Apud celestem patrẽ
filius surgit plus de uenia: qͣm cor¬
ruit de reatu. Surgens uenit ad
patrẽ suum. Uenit non gressu pe¬
dum: s mentis incessit. Longinqͥs
t̾ren itincris ñ indigunit: quia cõ¬
pendia uie salutaris uiuenit. Di¬
uniũ patrem nescit uiarũ cursu
querere: qui fide querens mox sibi
illum inuenit cẽ presentẽ. Surg̃ns
uenit ad patrẽ suum: cum eẽt lon¬
ge. Quom̃ longe est is qui uenit:
Quia nondũ ꝑuenit iste qͥ uenit.
Uenit ad penitentiam: s nondum

Expanded text:
gressum, culpam, poenitentiam percucurrimus hactenus sermone geminato: occursum modo patris, bonitatem patris, patris ineffabilem miseriosequamur. Surgens, inquit, venit ad patrem suum; cum autem esset longe, vidit illum pater suus, et misericordia motus est, et accurrit, et cecidit super collum ejus, et osculatus est illum. Surgens, venit ad patrem suum . Surrexit iste mentis et corporis de ruina: surrexit de profundo inferni, coeli alta contingens: apud coelestem patrem filius surgit plus de venia, quam corruit de reatu. Surgens, venit ad patrem suum. Venit non gressu pedum, sed mentis incessu: longinquus terreni itineris non indiguit, quia compendia viae salutaris invenit. Divinum patrem nescit viarum cursu quaerere, qui fide quaerens, mox sibi illum invenit esse praesentem. Surgens, venit ad patrem: cum autem esset longe. Quomodo longe est is qui venit? quia nondum pervenit. Iste qui venit, venit ad poenitentiam, sed nondum
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ et filium audiendi affectio¬
est: ũ est necessitas supplicandi.
Caritatis assensus ẽ: non ẽ austeri¬
tas ussionis. U̾ amore geruntur
sic̃ ex sequentib elucescit. Pater
gr̃as agotͥ: qͥa audisti me. Ego
aut̃ sciebam: qͥa sẽꝑ me audis. Ua¬
cat inuocandi cura: ubi fiducia
certa ẽ audiendi. Aut quid ibi fa¬
cit petendi labor: ubi prestandi
est causa cõmunis: Nemo gͦ fili¬
um minoret patͥ: nec patrẽ filio¬
cirea salutẽ hominũ sic minoret.
Quare aut̃ sic loquatur filius:
ipse aꝑit sic dicendo. Pat̾ grãs
ago tibi:. quia audisti me. Scio
popłm dixi qui circũstat᷑: ut
sciant qͥa tu me misisti. Missũ
se dixit: ut popłi sciant de celo
celo. Sic mittit᷑. sic et qd̾ ht acci
pater qd̾ dederit ñ amittit. fr̾s:
et qd̾ patitur. & quod moritur. ñ

Expanded text:
Patrem et Filium audiendi est affectioPatrem et Filium audiendi est affectio, non est necessitas supplicandi; charitas assensus est, non est austeritas jussionis; ibi amore geruntur sicut ex sequentibus elucescit. Pater, gratias ago tibi, quia audisti me: ego autem sciebam quia semper me audis. Vocat invocandi cura, ubi fiducia certa est audiendi. Aut quid ibi facit petendi labor, ubi praestandi est causa communis? Nemo ergo sic Filium minoret precibus, ne Patrem circa salutem hominum sic minoret. Quare autem sic loquatur Filius, ipse aperit, sic dicendo: Pater, gratias ago tibi, quia audisti me: ego populum dixi, qui circumstat, ut credant quia tu me misisti. Missum se dixit, ut populi sciant de coelo coelo. Sic ergo mittitur, sic et quod habet accipPater quod dederit non amittit. Fratres, et quod nascitur, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
abhorret. S: dicendo sic: testare mor¬
tem quã tu mulier intulisti. Fe¬
torem clama ut plena mors audi¬
entib innotescat: quatinꝰ qd̃ resur¬
git lazarꝰ redeuntis sit sp̃e ñ laten¬
tis: diuinȩ uirtutis sit. ñ sit artis
tare. Iam quatriduañ est. Dicit
et tempꝰ: ut sciant qͥa ipse est auctor
tẽpoꝵ. cui tẽpora nulla p̾seribunt.
Iam fecet: quatͥduanꝰ ẽ enĩ. Dicen¬
do sic. exaggerat desꝑationẽ: ut qͥ
assunt uideant quia ds est qͥ sie
uitã mortus. desꝑatis salutẽ. fe¬
tentib dat ugorem. Eleuatis in¬
quit ocłis sursum. Eleuat ocłos
sursum: ut nob̃ formam supplican¬
di tͥbuat: ñ sibi uiam p̃paret impe¬
trandi. Nam quid sursũ respicit
qͥ semꝑ ẽ sursum cũ patre: qͥa pat̾
in ipso ẽ. et ipse est sẽꝑ in patre:
Ego inquit in patre: & pat̾ in me
disti me. De p̃stito agit gr̃as: et
quod pater audierit hoc dicitur:
qd̾ filiꝰ petierit hoc tacet᷑. Fĩs: unt̾

Expanded text:
abhorret. Sed dicendo sic, testaris morabhorret. Sed dicendo sic, testaris mortem, quam tu, mulier, intulisti; fetorem clamas, ut plena mors audientibus innotescat, quatenus quod resurget Lazarus, redeuntis sit spiritus, non latentis. Divinae virtutis sit, non sit artis tare. Jam fetet, quatriduanus est. Dicit et tempus, ut sciant quia auctor est temporum, cui tempora nulla praescribunt. Jam fetet, quatriduanus est. Dicendo sic, exaggerat desperationem, ut qui adsunt videant quia Deus est, qui sic vitam mortuis desperatis salutem, fetentibus dat vigorem. Elevatis, inquit, oculis sursum. Elevat oculos sursum, ut nobis formam supplicandi tribuat, non sibi viam praeparet impetrandi: namque sursum respicit, qui semper est sursum cum Patre, semper Pater in ipso est, et ipse est semper in Patre: Ego, inquit, in Patre, et Pater in me disti me. De praestito agit gratias; et quod Pater audierit, hoc dicitur; quod Filius petierit, hoc tacetur. Fratres, inter
Abbreviated transcription (Latin):
lapidẽ. Int̾ diuinas uirtuteᷤ: hu¬
manũ xp̃c requirit auxiliũ. N
sufficit amouere lapidem: qͥ mor¬
tem sufficit effugare: Sepulchri
claustra reserare ñ ualet: qui por¬
tas tartari p̃ualet aꝑire: Dixerat
tollant: euoluant ꝑfidiȩ saxum.
silicẽ durȩ incredulitatis exclu¬
dant: quatinꝰ animȩ ꝑ infidelita¬
tem mortuȩ de sepulchris pectoꝵ
ꝓsilirent: et ñ tam surrexisse lara¬
rum. quã se lazaro conresurrexis¬
se gaudderent. Tollite lapidẽ. Tol¬
lite miserȩ humanitatis obsequi¬
um: t diuinitatis beata oꝑa nẽ
clarescant. Tollite lapidem quẽ
posuistis uos: ut hõiem quẽ ego po¬
sui ñc reponam. Respondit mar¬
tha. Dñe: iam fetet. Mulier: et qd̃
fetet cuiꝰ est: Iam fecet. Modo ad
te ꝑtinet qd̾ ad te uenit de sepule¬
Non enĩ sentires fetorẽ: si in para¬
dyso suasorẽ noluisses audire. Iã
fetet. Qd̃ ꝑditori fecet: non fecet
creatori. Iam fecet. Qd̾̃ horret alie¬
ni oꝑis euersor: amator sui oꝑis ñ

Expanded text:
lapidem. Inter divinas virtutes humanum Christus requirit auxilium? non sufficit amovere lapidem, qui mortem sufficit effugare? sepulcri claustra reserare non valet, qui portas tartari praevalet aperire? Dixerat tollant, evolvant perfidiae saxum, silicem durae incredulitatis excludant, quatenus animae per infidelitatem mortuae de sepulcro pectoris prosilirent: et non tantum surrexisse Lazarum, quantum se Lazaro consurrexisse gauderent. Tollite lapidem. Tollite miserae humanitatis obsequium, ut divinitatis beatae opera nunc clarescant. Tollite lapidem. Quem posuistis vos, ut hominem quem ego posui, nunc reponam. Respondit Martha: Jam fetet. Mulier, et quod fetet cujus est? Jam fetet. Modo ad te pertinet, quod a te venit: ad sepulcrum non sentires fetorem, si in paradiso suasorem noluisses audire. Jam fetet. Quod perditori fetet non fetet Creatori. Jam fetet. Quod horret alieni operis eversor, amator sui operis non
Abbreviated transcription (Latin):
ad monũtũ. Erat aut̃ spelunca:
et lapis suꝑpositꝰ erat ei. Iñc fre¬
mens: uenit ad monum̃tũ. Fremit
sp̃s: ut caro uiuescat. Fremit uita:
ut mors fuget᷑. Fr̾emit d̾s: ut re¬
surgat ħo. fremit indulgentia:
ne sentencia contradicat. fremit
xp̃c debellans mortẽ: qa ñ potest
ñ fremere qui singłarẽ rapit de
hoste uictoriam. Quod aut̃ dixit
rursus fremens: fremit rursus. ut
geminatȩ resurrectionis demonstra&.
insignia: qͥa uoce. xp̃i sic̃ mortui cor¬
pore de sepulchris suscitant᷑ ad ui¬
tam: ꝑfidia mortui ad urtã fidei sic
resurgunt. Erat inquit spelunca.
Dixisse suffecerat xp̃m uenisse ad
speluncã euangłista cõmemorat:
Spelunca plane: ubi hominẽ dia¬
boli latͦcinũ collocauit. Spelunca:
ubi uirum fraus condidit mulie¬
ris. Spelunca: uͥ dĩ plasma mortis
rapacitas includebat. & lapis suꝑ¬
positus erat ei. Durȩ mortis ianua
durior: durissimo lapide claude¬
batur. S: plorans quid proficit ad
sepulchrum: qñ sic duras & con¬

Expanded text:
 spelunca et lapis superpositus erat ei. Jesus fremens venit ad monumentum. Fremit Christus, ut caro reviviscat; fremit vita, ut mors fugetur; fremit Deus, ut resurgat homo; fremit indulgentia, ne sententia contradicat: fremit Christus debellans mortem, quia non potest non fremere, qui singularem rapit de hoste victoriam. Quod autem dixit, Rursus fremens, fremit rursum, ut geminata resurrectionis demonstret insignia: quia voce Christi sicut mortui corpore de sepulcris suscitantur ad vitam, perfidia mortui ad vitam fidei sic resurgunt. Erat, inquit, spelunca. Dixisse suffecerat venisse ad speluncam Evangelista commemorat? Spelunca plane, ubi hominem diaboli latrocinium collocavit; spelunca, ubi virum fraus condidit mulieris; spelunca, ubi Dei plasma mortis rapacitas includebat. Et lapis superpositus erat ei. Durae mortis janua durior durissimo lapide claudebatur: sed plorans quid proficit ad sepulcrum, quando sic duros et con
Abbreviated transcription (Latin):
s plus humanitate quã cenfu:
tu diues inhumanitate tua ma¬
ior tius diuitiis extitisti. Abrahã
sibi ꝑegrinus. ciuis hospitũ fuit:
tu palacia possidens. tectũ pau¬
ꝑi non dedisti. Abraham dum
seruos suscipit dñm recepit: et
coram hominib ponens panes.
ipsum dm̃ suũ suscepit ad men¬
sam. Tu dum singłari pauꝑi
negas micas: stillã refrigerii per¬
tẽpsit audire. Ibi eiꝰ cassa uox est:
cui hic inanis ẽ pauꝑis clamor.
dudi ꝓpħam dicentẽ. In inferno
quis confitebitur tͥ: In inferno
enĩ quis miscdie locus: In torm̃¬
tis quȩ spes ueniȩ: Et in hora sen¬
tentiȩ. tempꝰ indulgentiȩ quis re¬
Pat̾ abraham: miserere mei. Cru¬
delis fili miscłiam quã petis: qͣm
tͥ ipsam negando pauꝑi tu ne¬
si lazarus ad tuam mensam ueniꝰ¬
set: tu ad istum discubitũ ñ uenis¬

Expanded text:
sed plus humanitate quam censu, sed plus humanitate quam censu, tu dives inhumanitate tua major tuis divitiis extitisti; Abraham sibi peregrinus, civis hospitum fuit; tu palatia possidens, tectum pauperi non dedisti; Abraham dum servos suscipit, dominum sic recepit, et cunctis hominibus ponens panes, ipsum Dominum suam suscepit ad mensam; tu dum singulari pauperi negas micas, stillam refrigerii pertempsit audire, ibi cassa vox est, istic inanis est clamor. Audi prophetam dicentem: In inferno autem quis confitebitur tibi ? In inferno quis misericordiae locus? in tormentis quae spes veniae, et in hora sententiae tempus indulgentiae quis reer Abraham, miserere mei. Crudelis fili, quam misericordiam petis quam tibi negando pauperi tu nesi Lazarus ad tuam mensam venisset, tu ad istum discubitum non venis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tandas in mediũ ꝓducere &. af¬
ferre gestimꝰ: quia diues qͥ partici¬
pem pauꝑem in bonis p̃sentibus
habere contẽpsit: in futuris malis
cõpatientẽ sͥ pauꝑẽ non meruit
inuenire: nec ardens aque refrige¬
rium ꝑcepit: estuanti pauꝑi fa¬
me panis refrigeriũ qui negauit
Cum eẽt inquit in torm̃tis. eleuaũ
ocłos suos. et uidit abraham delon¬
ge: et lazarum in sinu eiꝰ. Gratis
respicit mͦ lazarũ sursum: qͥ ante
deorsum lazarũ uidere despexit
De talib dixit ꝓpħa. Oculos suos
statuert̃ declinare in t̾ram. Cum
ẽẽt in torm̃tis. Pungit pena:. quẽ ñ
penitudo cõpunxit. Uexant torm̃¬
ta: quẽ lazari uulnera non moue¬
runt. Nec gratis aculeos ꝑcipit
penarũ: qui in purpura uoluta¬
bat᷑ ingratꝰ. Uidit abraham de
longe. Longe illi erat abrahã.
cui ñ fuerat ꝓximꝰ pauꝑ. uidit a¬
brabã diuitiarũ consortẽ: s huma¬
nitatis exsortẽ. Nam abrahã diues

Expanded text:
mentandas in medium producere et afmentandas in medium producere et afferre gestimus, quia dives qui participem pauperem in nobis praesentibus audire contempsit, in futuris malis compatientem pauperem non meruit invenire; nec ardens aquae refrigerium percepit, aestuanti pauperi fame panis refrigerium qui negavit. Cum esset, inquit, in tormentis, elevavit oculos suos, et vidit Abraham de longe, et Lazarum in sinu ejus . Gratis respicit modo Lazarum sursum, qui ante deorsum Lazarum videre despexit. De talibus dixit propheta: Oculos suos statuerunt declinare in terram . Cum esset in tormentis. Pungit poena, quae non poenitudo compunxit, et vexant tormenta, quem Lazari vulnera non moverunt: nec gratis aculeos percipit poenarum, qui in purpura volutabatur ingratus. Vidit Abraham de longe. Longe illi erat Abraham, cui non fuerat proximus pauper. Vidit Abraham divitiarum consortem, sed inhumanitatis exsortem, et Abraham dives,
Abbreviated transcription (Latin):
n foras. Tẽ tartarus ligatis ma¬
nib & pedib lazarũ retulit ad su¬
ꝑna: timens & tremens ne dũ sol¬
uit. ne dum moras facit. ne dum
tardiꝰ refert unũ. om̃s cogeretur
afferre. Sic sic factus est uiuoꝵ
relator: qui raptor ẽẽ consueuerat
inferni dirumpit: mortalia liga¬
m̃ta soluit: nisi ut nob̃ monstra¬
ret. inferm tremulã seruitutẽ:
Et si de moysi corpore diabolꝰ con¬
tradicit angło: quomͦ. ñ tartarus
xp̃o de uita & de resurrectione la¬
zari contͣdicit: Orate fr̃s. ut qui
gustũ resurrectioniᷤ lazaro ꝓpinas
hodie a duob euan¬
głistis editas ita reci¬
tari fecimiis lectioneˢ.
ut sermoni nr̃o ur intellectꝰ occur¬
reret: pateret auditus. Iam laza¬
ri resurgentis occasio. cur alteriꝰ
lazari nos cõpulerit facere men¬
tionẽ: ex sequentib audietis. Mo¬
do inhumani diuitis et lazaripau¬
ꝑi̾ stupendas uices. pauendas suc¬
cessiones conditiones admodũ la¬

Expanded text:
ni foras. Tunc tartarus, ligatis mani foras. Tunc tartarus, ligatis manibus et pedibus, Lazarum retulit ad superna: timens et tremens, ne dum solvit, ne dum moras facit, ne dum tardius refert unum, omnes cogeretur afferre. Sic factus est vivorum relator, qui raptor esse consueverat inferni dirupit, mortis ligamenta dissolvit, nisi ut nobis monstraret inferni tremendam servitutem? Nam si de Moysi corpore diabolus angelo contradixit, quomodo non tartarus Christo de vita et de resurrectione Lazari contradicet? Orate, fratres, ut qui gustum resurrectionis Lazaro propinaas hodie a duobus evangelistis editas, ita recitari fecimus lectiones, ut sermoni nostro vester intellectus occurreret, paterent abdita. Lazari resurgentis occasio, cur alterius nos Lazari compulerit facere mentionem, ex sequentibus audietis: modo inhumani divitis et Lazari pauperis stupendas vices, pavendas successiones, conditiones admodum la
Abbreviated transcription (Latin):
s iniustos. Quãdiu ꝓ uniꝰ hõĩs
culpa. ꝓpt̾ ade solius neram. patͥ¬
archas ꝓpłus. martyres. confessoreᷤ.
uirgines. uiduas in castitate con¬
iugii ꝑmanentes. om̃s ȩtates. utrũ¬
q sexum. certe paruulos nescien¬
tes bonum uł malũ. hic carnifex
ad se trahere crudeli infestatiõe
non cessat: Pat̾: ego moriar: ut
ñ moriantur om̃s. Pater: ego ade
debitum soluam: ut ꝑ me tibi ui¬
uant. qui ꝑ adam moriunt᷑ infer¬
no. Pater: ꝓpter sententiã tuam
ego meum sanguinẽ fundã: tan¬
tum ẽ ut ad te tua redeat creatu¬
ra̾. preciũ cari tͥ sanguinis mei.
redẽptio sit omniũ mortuoꝵ. Ad
hec totius tͥnitatis consensus et la¬
zarum precepit exire: et cartarꝰ
ad reddendos om̃s mortuos xp̃o
iussus est obedire. Huic ẽ qd̃ filiꝰ
clamnat: pat̾ gras ago tibi quia
Deniq qñ sedet. coniudicat patͥ:
qñ stat. officio fungitur aduocati.
Tunc. xp̃e ꝑacta aduocatione. cla¬
inauit uoce magna. Lazare: ue¬

Expanded text:
ub unius hominis culpa, propter Adae solius noxam, patriarchas, prophetas, martyres, confessores, virgines, viduas, in castitate conjugii permanentes, omnes aetates, utrumque sexum, certe parvulos nescientes bonum vel malum, hic carnifex ad se trahere crudeli infestatione non cessat? Pater, ego moriar, ut non moriantur omnes; Pater, ego Adae debitum solvam, ut per me tibi vivant qui per Adam moriuntur inferno; Pater, propter sententiam tuam ego meum sanguinem fundam, tantum est ut ad te tua redeat creatura, pretium chari tibi sanguinis mei redemptio sit omnium mortuorum. Ad haec totius Trinitatis consensus, et Lazarum praecepit exire et tartarus ad reddendos omnes mortuos Christo jussus est obedire: hinc est quod Filius clamat: Pater, gratias tibi ago, quia denique quando sedet, conjudicat Patri; quando stat, officio fungitur advocati. Tunc Christus, peracta advocatione, clamat voce magna: Lazare, ve
Abbreviated transcription (Latin):
renouare non tollere: uitia ꝑcle
non suã disꝑdere creaturã. Sed
orate fr̾s. ut ueniens nos inueniat
tales: quales regui sui cupit & p̃¬
cipit ẽe consortes

Expanded text:
revocare, non tollere; vitia perdere, non suam disperdere creaturam. Sed orate, fratres, ut veniens nos inveniat tales, quales regni sui cupit et praecipit esse consortes
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes sacerdotes ut lazarũ in¬
terficerent: quia multi ꝑ illum
desid̾atuis aduenerit: ut iterate
mortis ꝑicła sustineret. Nolunt
nolunt referri uisa: qui uolunt
audita ñ credi. Scimus scimꝰ et
uitã parari bonis: et malis torm̃¬
ta p̃parari. S dum uiciis capti.
iurtutum tẽpus nolumus adue¬
nire. fingimus nescire qͦd scimus:
& post mortẽ quid sit uolumꝰ ab
inferis uenire qui dicat: cum de
cȩlo xp̃c ueniens. & ab inferis ipse
rediens. quid bonos in celo mane¬
at. quidue malos expectet in in¬
ferno. et uerbo docuit. & firmas.¬
uit exemplo. S forte ideo nec ista
mundũ transire nolumꝰ: s dole¬

Expanded text:
principes sacerdotum, ut Lazarum inprincipes sacerdotum, ut Lazarum interficerent, quia multi propter illum desideratus advenerit, ut iteratae mortis pericula sustineret. Nolunt, nolunt referre visa, qui volunt audita non credi. Scimus, scimus, et vitam parari bonis, et malis tormenta praeparari: sed dum vitiis capti virtutum tempus nolumus advenire, fingimus nescire quod scimus, et post mortem quid sit nolumus ab inferis venire qui dicat, cum de coelo Christus veniens, et ab inferis ipse rediens, et quid bonos in coelo maneat, et quid malos exspectet in inferno, et verbo docuerit, et firmaverit exemplo. Sed forte ideo nec ista mundum transire nolumus,
Abbreviated transcription (Latin):
puuit. quot moysen emxert̃ uir¬
tutes: Patere et me scire qd̃ genui
et tu patere quȩ fecisti. Non pat̾
abraham. Uere non pater: quia
ñ erat abrahe filiꝰ. s gehennȩ. N
corde omniũ dicit: hoc de cuncto¬
rũ desideriis petit: hoc de uotis
omniũ loquit᷑ mundanoꝵ. Om̃s
enĩ susurrare consueuimꝰ. O si
quis uenisset ex mortuis et qͦd
ibi agitur hic referret: om̃s ere¬
derent ei. Immo certe ut dubitas¬
tes dicerent. Quis inde uenit. et¬
unde nemo uenit: Post mortem
qͣd sit aliquid quis ꝓbabit: Onĩs
audita loquimur: dictis insinua¬
ta sentimus. Nam quid ueri fides
habeat: mersum est in ꝓfundũ.
S ꝑfidie ñ ignorantie ẽẽ quod sic
loquimur. uł cum ista credimus.
hodie beati ioħis euangłiste lecti¬
o secita monstrauit. Nam sic̃ di¬
ues petit: ds pro lazaro lazarum
misit. S quid missus. quid deside¬
ratꝰ. quid resurgens ꝓfecerit: pa¬
cient᷑ audite. Cogitauert̃ inquit

Expanded text:
piunt, quot Moysen cinxere virpiunt, quot Moysen cinxere virtutes? patere et me sentire quod genui, et tu patere quae fecisti. Non, pater Abraham. Vere, non pater, quia non erat Abrahae filius, sed gehennae. Non, corde omnium dicit, hoc de desideriis cunctorum petit, hoc de votis omnium loquitur mundanorum, omnes enim susurrare consuevimus: O si quis veniret a mortuis, et quod ibi agitur hic referret, omnes crederent ei. Certe, ut dubitantes dicerent, Quis inde venit, unde nemo venit? Post mortem quod sit aliquis, quis probabit? Omnes audita loquimur, dictis insinuata sentimus: nam quid veri fides habeat, mersum est in profundum. Sed perfidiae, non ignorantiae esse quod sic loquimur, cum ita credimus, hodie beati Joannis evangelistae lectio secuta monstravit. Nam sicut dives petit, Deus pro Lazaro Lazarum misit. Sed quid missus, quid desideratus, quid resurgens profecerit, patienter audite. Cogitaverunt, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tus in uita diues: stultior inuenit᷑
in pena. E qui bonoꝵ suoꝵ nesci¬
uit tempꝰ: nec maloꝵ suoꝵ tempꝰ
miserandꝰ agnoscit. Rogo te pat̾¬
abraham. Modo rogas: Modo t̃
Rogo pat̾. Quid: Ut mitas la¬
zarum in domo patͥs mei. Qua¬
domo: Ante quã sic bene iacuit
latarus: ad illam ianuã in qua
siti sua inhumanitatis tuȩ titu¬
lum tinxit: ubi postes tuos suis
ulcerib laureauit: ubi fame sua
pinxit micas tuas: Patere gͦ sta¬
re uices: iam depone dolos: liceat
quia tu lazarum ñ potes sic uide.
Scitur enĩ: quia plus te felicitas
lazari. quã gehenne succendit
incendium. Respondit abrahã.
Habent inoysen & ꝓpħas: audi¬
ant illos. Hoc ẽ. si moysen qui reg¬
na egẏpti elem̃tis secum militan¬
tib triuit. qui siccauit mare. qui
durauit fluctus. qui lapides in
fluenta conuertit. qui solẽ texit
nube. qui de nocte lucẽ radiauit.
re panes. ñ solum ñ audiert̃. s et
occidere sunt moliti: ist lazarũ
dignabunt᷑. quẽ tot uulnera se¬

Expanded text:
tus in vita dives, stultior invenitur in poena; et qui bonorum suorum nescivit tempus, nec malorum suorum tempus miserandus agnoscit. Rogo te, pater. Modo rogas, modo tibi Rogo te, pater? Quid? Ut mittas Lazarum in domum patris mei. Ante quam bene jacuit Lazarus ad illam januam, in qua fame sua inhumanitatis tuae titulos fixit, ubi postes tuos suis ulceribus laureavit, ubi sanie sua pinxit micas tuas. Patere ergo stare vices, jam depone dolos; lucet quia tu Lazarum non potes sic videre: scitur, scitur, quia plus te felicitas Lazari quam gehennae torquet incendium. Respondit Abraham: Habent Moysen et prophetas, audiant illos. Hoc est, si Moysen, qui regna Aegypti elementis secum militantibus trivit , qui siccavit mare , qui duravit fluctus, qui lapides in fluenta convertit , qui solem texit nube, qui noctem luce radiavit , re panes , non solum non audierunt, sed et occidere sunt moliti, isti Lazarum dignabuntur audire, quem tot vulnera se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuit infernũ: patefecit celos: pa¬
radisi claustra reserauit: dedit
scĩs paradysi intrare requiẽ. & ad
celi głam ꝑuenire. Ista qͥ sic credit:
intelligit quid mortalib ueniens
donauerit xp̃c. Insipient̾ gͦ diueᷤ
putat apud inferos mutari loca:
qnͣdo hic hõ agendo bene uł ma¬
le ibi sibi terminũ aut pene aut
quietis indicit. Respondit diues.

Expanded text:
peruit infernum, patefecit coelos, paperuit infernum, patefecit coelos, paradisi claustra reseravit, dedit sanctis paradisi intrare requiem, ad coeli gloriam pervenire. Ista qui sic credit, intelligit quid mortalibus veniens donaverit Christus. Insipienter ergo dives putat apud inferos mutari loca, quando hic agendo homo bene vel male ibi sibi terminum aut poenae aut quietis indicit. Stultus
Abbreviated transcription (Latin):
talitatẽ: ꝓ uulnerib p̃mia ꝓsiti
refrigerii fontẽ: ꝓ fame cȩlestis
mense delicias sẽpiternas: & quẽ
diuitis sacculꝰ ñ cepit. sinꝰ diuinȩ
consolationis mneludit. Tu diues
pura. nunc tegere fumo ꝓ coccino
uestire flammis: ꝓ mollib discu¬
bitis sustine tormentoꝵ dura. ꝓ
lautis ferculis. epulare penas: co¬
pias inopia compensa: ebrietates
siti digere: pro odorib asꝑgere fe¬
tore: ut cui astitert̃ uoluptatis ob¬
sequia. astent tͥ ministeria nunc
penarũ: quia ista tͥ despiciendo
pauꝑẽ talit̾ tu mutasti. Adiecit
aut̃ abraham dicens. In his om̃ib
int̾ nos & uos chaos magnũ fir¬
matũ est: ut qui uult hinc tran¬
sire ad uos non possit: neq inde
huc transmeare. Dicendo sie. tã
iustos quã iniustos ante aduent̃.
dñi apud inferos fuisse declarat:
& discretos loci statu. ñ regionib
aꝑuit fuisse diuisos. Postea uero
quã dñs resurrexit a mortuis: a¬

Expanded text:
talitatem, pro vulneribus praemia, pro siti talitatem, pro vulneribus praemia, pro siti refrigerii fontem, pro fame coelestis mensae delicias sempiternas, et quem divitis angulus non cepit, sinus divinae consolationis includit. Tu, dives, pura, nunc tegere fimo, pro coccino vestire flammis, pro molli discubitu sustine tormentorum dura, pro lautis ferculis epulare poenas, copias inopia compensa, ebrietates siti digere, pro odoribus aspergere fetore: et cui astiterunt voluptatis obsequia, astent tibi ministeria nunc poenarum, quia ista tibi despiciendo pauperem taliter tu mutasti. Adjecit autem Abraham, dicens: In his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut qui volunt hinc transire ad vos non possint, neque inde huc transmeare. Dicendo sic, tam justos quam injustos ante adventum Domini apud inferos fuisse declarat, et discretos locis tantum, non regionibus aperit fuisse divisos. Postquam vero Dominus resurgens a mortuis, a
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑi: extremi stillã digiti sic de¬
poscit. Et sitit aquę guitã: qͥ uini
lacus ne guttã daret inclusit.
Ut intinguat extremũ digiti sui.
Qui duntias suas seruat ñ mise
norat. Et refrigeret linguã me
cendio hab̾etur immune. S lingͣ
plus ardet: que ueniã ut fieret
iubere neglerit. In lingua maiꝰ
sentit incendiũ. quȩ maledixit
pauꝑi: pauꝑi misediam contra¬
dixit. Lingua in torm̃tis prima
putet audiendo ista. quia diues
ꝓbonis recepit bona: qñ hinc ma¬
gis reus ẽ. qd̾ cum a do ꝓ malis re¬
ceꝑit bona: bona ꝓ bonis deo redi¬
bere contẽpsit. Nam de diuitus
tantis nec uictum dedit pauꝑi:
nec sacͥficiũ deo minima oblatio¬
ne dependit. At pauꝑ diues uul¬
nere. censu nullꝰ. exutus corpore.
uestitus penis: animã quã solam
ñ tenebant uulnera. do in hostrã
iugit̾ offerebat. Hinc ẽ. qd̾ recepit
pro dolorib requiẽ: ꝓ obꝓbrio glo¬
riam: ꝓ contumelus honorẽ: pro
despectu gr̃am: ꝓ pannis unmor¬

Expanded text:
pauperi, extremi stipem digiti sic deposcit, et sitit aquae guttam, qui vini lacus, ne guttam daret, inclusit. Ut intingat extremum digiti sui. Qui divitias suas non misernorat. Et refrigeret linguam meacendio haberet immune: sed lingua plus ardet, quae misericordia ut fieret, jubere neglexit; in lingua majus sentit incendium, quae maledixit pauperi, misericordiam contradixit; lingua in tormentis prima putet, audiendo ista, quia dives pro bonis receperit bona, quando hinc magis reus est, quod cum a Deo pro malis receperit bona, bona pro nobis Deo reddere contempsit. Nam de divitiis tantis nec victum dedit pauperi, nec sacrificium Deo minima oblatione dependit. At pauper dives vulnere, censu nudus, exutus corpore, vestitus poenis, animam quam solam non tenebant vulnera, Deo in hostiam jugiter offerebat. Hinc est, quod recipit pro doloribus requiem, pro opprobrio gloriam, pro contumeliis honorem, pro despectu gratiam, pro poenis immor
Abbreviated transcription (Latin):
te uixerant redire compellit. Et
tantis cotidie ꝓcedit ausib: ut la¬
zarum iam carcere tuo clausum.
iam lege tua uinctum. iã iure
tuo inanentẽ. effractis claustris
inferi conet᷑ eruere. Aut cito con¬
ueni: aut si patefecerit semel ia¬
mias. oñs quos tot scłis seruaui¬
mus nẽ amites. Ad hec filiꝰ de si¬
ni patͥs respondit. Pat̾: iustũ ẽ

Expanded text:
te vixerant, redire compellit; et te vixerant, redire compellit; et tantis quotidie procedit ausibus, ut Lazarum jam carcere nostro clausum, jam lege nostra vinctum, jam jure nostro manentem, effractis claustris inferi conetur eruere: aut cito subveni, aut si patefecerit semel januas, omnes, quos tot saeculis servavimus, nunc amittis. Ad haec Filius de sinu Patris respondi