comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Oscẽ animȩ quȩ iam dilectioni condi¬
toris ur̃i inherotis. fulcite me bono¬
rum ur̃oꝵ exemplis. et qualit̾ in exor¬
dio turtutum ł in ꝓuectu. uł inꝑfec¬
tione bonoꝵ oꝑumꝰ tuxeritis ostendite.
qr amore langueo. Tunc enĩ amma a¬
more dĩ languet. quando eiꝰ dilectio¬
ni nichil p̃ponit. immo quasi ad scłi
opera. languida et in becillis efficit᷑.
nichilq eam delectat. nͥ meditacio
cȩlestium. et contẽplacio conditoris
sin. Leua eiꝰ sub capite meo: et dexte¬
ra illiꝰ amplexabit᷑ me. Cũ inqͥt in ta¬
li lecto iacuero. leua eiꝰ idẽ sponsi erit
sub capite meo. ꝑ leuã p̃sentis tẽporis
ꝓsperitas. uł etiã dona dei intelligunt᷑.
quȩ scĩs in p̃senti conferunt᷑. ꝑ dex¬
teram uero. beatitudo cȩlestis patriȩ¬
accipitur. Leua dĩ sunt pignus sp̃e
scĩ scripturarũ diuinarũ scptiuarũ¬
intellectus. et cetera talia dona ac ca¬
tismata quib scã eccła in p̃senti con¬

Expanded text:
O sanctae animae, quae dilectioni Conditoris vestri inhaeretis, fulcite me bonorum operum exemplis, et qualiter in exordio virtutum vel in profectu, vel in perfectione bonorum operum vixeritis ostendite, quia amore langueo. Tunc enim anima amore Dei languet, quando ejus dilectioni nihil praeponit, imo quasi ad saecularia opera languida et imbecillis efficitur, nihilque eam delectat nisi meditatio coelestium et contemplatio Conditoris sui. « Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. » Cum inquit in tali lecto jacuero, laeva ejus, id est sponsi, erit sub capite meo. Per laevam, praesentis temporis prosperitas, vel etiam dona Dei intelliguntur, quae sanctis in praesenti conferuntur; per dexteram vero, coelestis patriaccipitur. Laeva Dei est pignus Spiritus sancti, Scripturarum divinarum intellectus, et caetera talia dona ac charismata, quibus sancta Ecclesia in praesenti con
Abbreviated transcription (Latin):
baptisma et sacrificiũ. in qͦ omĩa pec¬
cata abluunt᷑. Hedus namq pec̾coreᷤᷤ
significat. Baptismꝰ gͦ fons hedi est.
qi pcc̃ores suscipit. s emaculatos et
emundatos. ab om̃ib peccatis red¬
dit. Eece tu pulchra es amica mea:¬
sponsam suã ęxcłam. Ecce tu pulchra
eam repetit eẽ pulchrã. ꝑpt̾̃ ꝑfectio¬
fcce tu pulchra es hoc ẽ in bonis oꝑib

Expanded text:
baptisma, et sacrificium in quo pecbaptisma, et sacrificium in quo peccata omnia abluuntur; haedus namque peccatores significat. Baptismus ergo fons est haedi, quia peccatores suscepit, sed immaculatos et mundatos ab omnibus peccatis reddit. « Ecce tu pulchra es, amica measponsam suam Ecclesiam. « Ecce tu pulchra eam repetit esse pulchram propter perfectioEcce tu pulchra es, » id est in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾̃ ubera mea cõmorabit᷑. idẽ incordis
memoria ȩt̾naliter habebit᷑. et nũquã
tantoꝵ beneficioꝵ eiꝰ obliuiscar. sed
siue mꝓsꝑis site in aduersis. recor¬
dabor eiꝰ. qui me dilexit. et mortu¬
us ẽ ꝓ me. Botrus cipri dilectus
m̃s mͥ. in uineis engaddis. Ciprus
insula ẽ. ubi uites nobiles eẽ fe¬
runt᷑. maximos botros ꝓcreanteᷤ.
Engaddi locꝰ similit̾ ẽẽ fertur. ha¬
bens arbusculas liquorẽ balsami
desudantes. Doquit᷑ ergo sponsa.
de resurrectione sponsi sui. Botrꝰ
cypri. dilectꝰ m̃s mͥ. Ac sidiceret.
Oponsus m̃s qui mortis amaritudi¬
nem ꝓme gustauit. et quasi fasci¬
culus myrre mͥ fuit. in resurrecti¬
rectionis letificauit. Ninũ enĩ leti¬
ficat cor hominis. et hocꝰ mundus en¬
gaddi. quia ex resurrectione quasi
stiauissimo balsami odore ꝑ uniuer¬
sum mundũ redoluit. et flagrantiã
sue fidei late disꝑsit. Engaddi autẽ
fons hedi int̾pretat᷑. ꝑ quod significat᷑

Expanded text:
mea commorabitur. » Id est cordis mei memoria aeternaliter habebitur, et nunquam tantorum ejus beneficiorum obliviscar: sed sive in prosperis sive in adversis, recordabor ejus qui me dilexit, et mortuus est. « Botrus Cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi. » Cyprus insula est ubi vites nobiles esse feruntur, maximos botros procreantes. Engaddi locus similiter esse fertur, habens arbusculas liquorem balsami desudantes. Loquitur ergo sponsa de resurrectione Cypri dilectus meus mihi; ac si diceret: Sponsus meus, qui mortis amaritudinem pro me gustavit, 508 et quasi fasciculus myrrhae mihi fuit, in resurrectirectionis laetificavit. Vinum enim laetificat cor hominis; et hoc in vineis Engaddi, quia ex sua resurrectione quasi suavissimo balsami odore per universum mundum redoluit, et fragrantiam suae fidei late dispersit. Engaddi autem fons haedi interpretatur, per quod significatur
Abbreviated transcription (Latin):
moũ quodammͦ obfuscauit. Ac sic
diceret. Interiorẽ pulchritudinẽ me¬
am cogitate. et illã attendite. ñ illa
que foris pati uideor. Tale ẽ illud.¬
qͦd et apłs ait. Nolite desicere in tri¬
bulationib meis ꝓ uob̾. quȩ ẽ gła ut̃a.
Non st̃ enĩ condigno passiones huiꝰ

Expanded text:
m quodammodo offuscavit. Ac si diceret: Interiorem pulchritudinem meam cogitate, et illam attendite, non illa quae foris pati videor. Tale est quod et Apostolus dicit: Nolite deficere in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra. Non enim sunt condignae passiones , et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gregẽ s greges pascunt. Et ẽ sen¬
sus. Osponse indica mͥ scõs et electoᷤ
forte offendã et incurrã in hereti¬
cos. putans te me ibi posse inuenire.
Hunc uersũ male heretici distin¬
guebant. tamquã sponsa int̾roga¬
ret. ubi pascas. ubi cubes. et ipseres¬
ponderet in meridie cubo. id ẽ in
sponsi ad sponsã suiã ȩccłam. Si igno

Expanded text:
 greges suos pascunt. Et est sensus: O sponse, indica mihi sanctos et electos offendam et incurram in haereticos, putans te me ibi posse invenire. Hunc versum male haeretici distinguebant, tanquam sponsa interrogaret: Ubi pascas, ubi cubes? et ipse responderet: In meridie cubo et in sponsi ad sponsam suam Ecclesiam:
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑ propħas. ueniat ergo iã et oscu¬
letur me osculo oris sui. idẽ ꝑ se ipsũ
mͥ loquat᷑. Quia meliora sunt ubera
tua uuino. Repente ad ipsũ cuiꝰ desi¬
derio fragrabat uerba conuertens sub¬
dit. qr meliora st̃ ubera tua uino. Per
ubera xp̃i dulcedo euugłii intelligit᷑.
q: ueluti lacte nutrit᷑ infantia cre¬
dentiũ. Uinũ autẽ. atisteritatẽ legis
significat. Ubera xp̃i meliora st̃ uino.
qi dulcedo euugłii melior ẽ austeruate¬

Expanded text:
rgo jam et osculetur me osculo oris sui, id est, per seipsum mihi loquatur. Quia meliora sunt ubera tua vino. Repente ad ipsum cujus desiderio flagrabat, verba convertens, subdit, Quia meliora sunt ubera tua vino. Per ubera Christi dulcedo Evangelii intelligitur: quia eo veluti lacte nutritur infantia credentium. Vinum autem austeritatem legis significat: sed ubera Christi meliora sunt vino, quia dulcedo E
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Unde subiungit. Nolite me
considerare qđ fusca sim: quia
decolorauit me sol Aliqũ in scͥp¬
tura sacͣ. sol ponit᷑ nimiꝰ ȩstus.
trenoꝵ desiderioꝵ. Unde gͦ fusca:
qi decolorauit me sol. et ardore
amoris terreni. apud sponsũ deco¬
loratũ idẽ in decora apud regem
facta. Filii matris meȩ pugnauer̃
aduersum me. In om̃i creatura. due
creaturȩ rationales st̃ conditȩ: hu¬
mana et angłica. Cecidit angłs: ꝑ
suasit homini. Mater enĩ omĩs cre¬
ature: benignitas et potentia dei.
Nos gͦ et angłi ex eo qđ rationales
conditi sumus: quasi quandã so¬
cietatẽ frat̃nitatis habemꝰ. S quia
angłi ab eadẽ potentia conditi fõ:
a qua et nos. qui tam̃ cadentes an¬
geli contra nos cotidie bellum ge¬
runt : dicat filii matͥs meȩ pugna¬
uert̃ aduersũ me. Ecce dũ pugnañ
isti spc̃ rationales: isti sp̃c flu ma¬
tris. dũ pugnant contra animã.
faciunt eã reb tr̾enis incumbere.

Expanded text:
est. Unde subjungit: « Nolite me est. Unde subjungit: « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. » Aliquando in Scriptura sacra, sol ponitur nimius aestus terrenorum desideriorum. Unde ergo fusca? Quia decoloravit me sol, et ardore amoris terreni apud sponsum decolorata sum, id est indecora apud regem facta. Filii matris meae pugnaverunt adversum me. 25. In omni creatura duae creaturae rationales sunt conditae, humana et angelica: cecidit angelus; persuasit homini. Mater enim omnis creaturae, benignitas et potentia Dei. Nos ergo et Angeli, ex eo quod rationales conditi sumus, quasi quamdam societatem fraternitatis habemus. Sed quia angeli ab eadem potentia conditi sunt, a qua et nos, qui tamen cadentes angeli contra nos quotidie bellum gerunt; dicat: Filii matris Ecclesiae pugnaverunt contra me. Ecce dum pugnant isti spiritus rationales, isti spiritus filii matris dum pugnant contra animam, faciunt eam rebus terrenis incumbere,
Abbreviated transcription (Latin):
ctificationẽ afferrent. Post expu¬
gnationẽ specialit̾ dicat: uineam
meã ñ custodiui. Uinca eccłȩ: an¬
tiqua consuetudo erroris ẽ. Que
dũ custos aduirtutes ponit᷑: dese¬
tudinẽ erroris ẽ. Quȩ dũ custos
sinagoga ad fidẽ ueniente: diximꝰ
de gentilitate conuersa. Dicamus
mͦ generalit̃ de tota simul eccła:¬
et specialit̃ qͥd de una quaq aĩa.
sentiendũ ẽ.Solent praui audi¬
tores. doctores suos non considera¬
tores. et confitent᷑ qđ fuert. ot ꝓ¬
ferunt qđ st̃: ut nec apeccatores
se abscondant: nec itm̃ dona ue¬
lut ingͣti denegent. Dicat ergo.
inistis ęccła: nigra sũ s formosa.
Nigra ꝑ me: formosa ꝑdonũ. Ni¬
gra sũ de p̃terito: formosa ex eo¬
qđ facta sũ infuturis. Quomͦ ngͣ
quomͦ formosa: Nigͣ sic̃ tab̾nacła
cedar: formosa sicut pellis salo¬
monis. Ꝙ ñ est iustũ. ut aliquis
ex p̃terita uita pensetur: et non
magis attendat᷑ qđ fuit: s qđ

Expanded text:
ctificationem afferrent. Post expuctificationem afferrent. Post expugnationem specialiter dicat: Vineam meam non custodivi. Vinea Ecclesiae, antiqua consuetudo erroris est, quae dum custos ad virtutes ponitur, desetudinem erroris sui. 24. Diximus de Synagoga ad fidem veniente; diximus de Gentilitate conversa; dicamus ergo generalitet specialiter quid de unaquaque anima sentiendum sit. Solent pravi auditores doctores suos non consideratores et confitentur quod fuerunt, et proferunt quod sunt, ut nec peccatores esse abscondant, nec iterum dona velut ingrati denegent. Dicat ergo in istis Ecclesia. « Nigra sum, sed formosa. » Nigra per me, formosa per donum. Nigra de praeterito, formosa ex eo facta sum in futuris. Quomodo nigra? quomodo formosa? Nigra « sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomonis. » Et non est justum ut aliquis ex praeterita vita pensetur, et non magis attendatur quod fuit, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
meruisti: quid ex dono consecu¬
ta es & filii matͥs meȩ pugnauert̃
aduersũ me. Filii matris st̃ apłi.
Mater enĩ om̃ĩum. ihrłm suꝑna
est: ipsi pugnauert̃ contͣ eccłam.
dũ ab infidelitate ad fidẽ p̃dicati¬
onib suis. quasi qͥb dã lanceis con¬
fodert̃. Unde et paulꝰ quasi quidã
pugnator dicit. Cogitationũ con¬
silia destruentes: et omnẽ alti¬
tudinẽ. extollentẽ se aduersus
scientiã dĩ. Qui altitudinẽ des¬
truit: utiq pugnator ẽ. Isti ergo
pugnatores. isti filii matris ihe¬
rusale̾. dobellauert̃ eccłam: ab
errore suo: ut illã fundarent ad
iusticiã. Filii matris mee pug¬
nauert̃ contra me. Ꝙ qͥd fecert̃:
Pugnantes posuert̃ me custodẽ
inuineis. Uineȩ eccłȩ st̃ uirtutes
quȩ fructificant: qr dũ depugnari
in me uicia. quasi de mala mea
me expugnant. fructificationẽ:
et uirtutũ studia mͥ dederunt In
uineis me custodẽ fecert̃: ut fru¬

Expanded text:
meruisti? quid ex dono consecumeruisti? quid ex dono consecuta es? Filii matris meae pugnaverunt adversum me. Filii matris sunt apostoli; mater enim omnium Jerusalem superna est. Ipsi pugnaverunt contra Ecclesiam, dum ab infidelitate ad fidem praedicationibus suis, quasi quibusdam lanceis confoderunt. Unde et Paulus quasi quidam pugnator dicit: Cogitationum consilia destruentes, et omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei . Qui altitudinem destruit, utique pugnator est. Isti ergo pugnatores, isti filii matris Jerusalem debellaverunt Ecclesiam ab errore suo, ut illam fundarent ad justitiam. Filii matris meae pugnaverunt contra me. Et quid fecerunt pugnantes? Posuerunt me custodem in vineis. Vineae Ecclesiae, sunt virtutes quae fructificant; quia dum depugnant in me vitia, quasi de mala mea me expugnant fructificatione, 411 et virtutum studia mihi dederunt; in vineis me custodem fecerunt, ut fru
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ꝑ penitentiã afflicta. pelles
salomonis st̃. qr mortificata caro
fiunt. S ecce erant iniudea fide¬
les. qͥ dedignabant᷑ ad fidẽ uenire
gentiles. unde et petrũ redargu¬
unt. qͥ corneliũ susceꝑat: unde hic
considerare qd fusca sim. Nolite des¬
picere gentilitatẽ meȩ infidelitatis.
nolite despicere pcc̃a pͥora: nolite
attendere qͥd fui. Quare: Qa de¬
colorauit me sol. Sol ineo decolo¬
rat. in qͦ artiꝰ et districtiꝰ sempͥmit.
Ds̃ qñ districtũ iudiciũ tenet: qͣsi
discretionẽ suã ampliꝰ exhibet Et
decolorat dũ ampliꝰ fulget: qr dũ
discretionẽ subtiliꝰ exercet. districte
adiudicat. Quasi enĩ radios suos
suspendit sol: qñ clem̃ter oꝑa nr̃a
considerat. Quasi districte uir¬
tutẽ suã exhibet: qñ districte oꝑa
nr̃a pensat. Dicat gͦ eccła. inde sum
fusca. inde peccatrix. qi me sol
decolorauit: qr ereator m̃s dũ me
deserit. ego inerrore lapsa sũ.s.
o tusic afflicta. sic destituta. quid

Expanded text:
per poenitentiam afflicta, pelles Salomonis sunt, quia mortificata caro fiunt. 22. Sed ecce erant in Judaea fideles, qui dedignabantur ad fidem venire gentiles; unde et Petrum redarguunt, quod Cornelium susceperat. Unde in considerare quod fusca sim. Nolite despicere gentilitatem meae infidelitatis, nolite despicere peccata priora, nolite attendere quid fui. Quare? quia decoloravit me sol. Sol in eo decolorat, in quo arctius et districtius se imprimit. Deus quando districtum judicium tenet, quasi districtionem suam amplius exhibet; et decolorat dum amplius fulget, quia dum districtionem subtilius exercet, districte adjudicat. Quasi enim radios suos suspendit sol, quando clementer opera nostra considerat; quasi districte virtutem suam exhibet, quando districte opera nostra pensat. Dicat ergo Ecclesia; inde sum fusca, unde peccatrix, quia me sol decoloravit; quia Creator meus dum me deserit, ego in errore lapsa sum. 23. Sed ô tu sic afflicta, sic destituta, quid
Abbreviated transcription (Latin):
facias. Ipse ẽ enĩ pastor bonus. sicut
ipse dicit. in euugłio. Indicamͥ ubi
pascas. et ubi cubes: idẽ roquiescas.
& hoc in meridie. idẽ in feruore
ꝑsecutionis. uł tẽptationis. labo¬
rans enĩ ȩccła ꝑsecutionib obse¬
crat sponsũ suũ ut ei dicat. in quo¬
rũ mentib requiescat. Nam cuba¬
re sponso requiescere ẽ. sic̃ ipse dic̃.
tationis arescant. ipse in eoꝵ cor¬
dib cubat et requioscat. atq ab
omi feruore tẽptationũ. et ꝑsequu¬
tionũ protegit. Quare hoce Ne
uagari incipiã ꝑ greges sodalium

Expanded text:
facias; ipse est enim Pastor bonus, sicut facias; ipse est enim Pastor bonus, sicut ipse dicit in Evangelio . Indica mihi ubi pascas et ubi cubes, id est requiescas, et hoc in meridie, id est in fervore persecutionis vel tentationis. Laborans enim Ecclesia in persecutionibus, obsecrat sponsum suum ut ei dicat in quorum mentibus requiescat. Nam cubare sponso requiescere est, sicut ipse dicit: tationis arescant, ipse in eorum cordibus cubat et requiescit, atque ab omni fervore tentationum et persecutionum protegit. Quare hoc? Ne vagari incipiam
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ. qđ int̾̃pretat᷑ cedar. Hinc
psalmista ait. Habitaui cũ habitantibꝰ
cedar. id ẽ conuersatꝰ sũ int̃ ꝑsecutoreᷤᷤ
et peccatores. infidelitate nigros. For¬
mosã uero setlicit siõ pelles idẽ tab̾¬
nacula salomonis qui pacificꝰ inter¬
p̃tatur. qi digna erat uisitacions et
consolatione sponsi sui xp̃i int̃ angu¬
stias. Et sic̃ tab̃nacła ex pellib mortu¬
culũ uidelicet dĩ. ex his construit᷑.
qͥ se ipsos cũ uiciis et concupiscentiis
mortificant. Nolite me considerare
qđ fusca sim: qr decolorauit me sol.
Oamms fideles et dõ deuote. nolite
me considerare qđ sim fusca. idẽ qd

Expanded text:
tenebrarum, quod interpretatur Cedar. Hinc tenebrarum, quod interpretatur Cedar. Hinc Psalmista dicit: « Habitavi cum habitantibus Cedar, » id est, conversatus sum inter persecutores et peccatores infidelitate nigros. Formosam vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui pacificus interpretatur, quoniam digna erat visitatione et consolatione sponsi sui Christi inter angustias. Et sicut tabernacula ex pellibus mortuculum videlicet Dei, ex his construitur qui seipsos cum vitiis et concupiscentiis mortificant. « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. » O animae fideles et devotae Deo, « nolite me consider
Abbreviated transcription (Latin):
teritatẽ legis uberib doctrine euan¬
gelice temꝑare dignatus es. Recti
diligunt tẽ. Illi enĩ qui recti corde
st̃ diligunt te: idẽ illi qͥ nichil suis me¬
ritis tribuunt. s omĩa tue grẽ depu¬
tant. Nullus enĩ tediligit nisi rectus.
et nullꝰ est rectus: nisi qui te diligit.
Eccła de suis p̃ssaris. Nigra sũ s for¬
mosa. filie ihrłm. Hic rursum loqͥt᷑
ȩccła adscãs animas. Nigra sũ quia
ꝑsecutionẽ patior. s formosa uirtu¬
tib ofilie ihrłm. idẽ anime fideles.
Nigra sũ id ẽ deformis ꝑsecutionibꝰ.
et erumnis quas sustineo. s formosa
sũ decore uirtutũ. Quomͦ aut̃ nigͣ
sit. uł quomͦ formosa. ostendit cuim
subdit. Sic̃ tab̾nacłm cedar. sic̃ pel¬
lis salomonis. Ita enĩ distinguitur.
Nigra sũ sic̃ tabernacłm cedar: for¬
mosa sic̃ pellis salomonis. Cedar filiꝰ
re soliti st̃. et ñ habent domos. Dicit
ꝓpt̃ ꝑsecutiones quas paciebat᷑ a filiis

Expanded text:
teritatem legis uberibus doctrinae evanteritatem legis uberibus doctrinae evangelicae temperare dignatus es. « Recti diligunt te. » Illi inquit qui recti corde sunt, diligunt te, id est, illi qui nihil suis meritis tribuunt, sed omnia tuae gratiae deputant. Nullus enim te diligit nisi rectus, et nullus est rectus nisi qui te diligit. Ecclesia de suis pressuris: « Nigra sum, sed formosa, filiae Hierusalem. » Hic rursus loquitur Ecclesia ad sanctas animas: Nigra sum, quia persecutiones patior, sed formosa sum virtutibus, o filiae Hierusalem, id est animae fideles. Nigra sum, id est, deformis persecutionibus et aerumnis quas sustineo, sed formosa sum decore virtutum. Quomodo autem nigra sit, et quomodo formosa, ostendit cum subdit: « Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. » Ita enim distinguitur: Nigra sum sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomonis. Cedar filiusre soliti sunt, et non habent domos. Dicit propter persecutiones quas patiebatur a filiis
Abbreviated transcription (Latin):
credentibꝰ. Idõ ad olescentule dilexe¬
runt te. Adolescentulȩ dicunt᷑ animȩ
electoꝵ. quia in baptismo reliquer̃t
sordes ueteriᷤ hominis. et renouatȩ st̃
in xp̃o. Bene autẽ femineo genere di¬
cuntur. qi anime scõꝵ quo maioris
fragilitatis sibi consciȩ st̃. eo amplius
ne. Nã hactenꝰ loquuia ẽ. sẏnagoga.
Nic incipit loqui eccła. de gentibus.
Trahe me post te. Quia inquit meã
infirmitatẽ cognosco. et uideo nichil¬
me meis uitib boni posse agere. tua
gra tiahe me ad tui imitationẽ. uol
etiã cũ cęlũ ascendoris trahe me p̾
te. ut te sequi merear. Introdux̃ me
rex incellaria sua. Hic loquit᷑ excłi̾a
de.xp̃o sponso meo ad animas fideles.
Cellaria dei ft̃. ȩterna beatitudo. et
suꝑnȩ pat̾ȩ gaudia. in que introdu¬
cta est iã eccła ꝑfidẽ et spẽ. quandoq
introducetur ꝑrẽ. Exultabimꝰ et leta¬
mus et letabim᷑. S qr scimꝰ hoc ñ nr̃i
eẽ meriti: in te ñ in nob̾ exultabimus.

Expanded text:
colentibus. Ideo adolescentulae dilexerunt te. Adolescentulae dicuntur animae electorum, quae in baptismo reliquerunt sordes veteris hominis, et renovatae sunt in Christo. Bene autem feminino genere dicuntur: quia animae sanctorum, quo majoris fragilitatis sibi consciae sunt, eo amplius nae; nam hactenus locuta est Synagoga, hic incipit loqui Ecclesia de gentibus: Trahe me post te, curremus. Quia inquit meam infirmitatem cognosco, et video me nihil meis viribus boni posse agere, tua gratia trahe me ad tui imitationem; vel etiam cum 506 coelum ascenderis, Trahe me post te, ut te sequi merear. Introduxit me Rex in cellaria sua. Hic loquitur Ecclesia de Christo sponso suo ad animas fideles. Cellaria Dei sunt aeterna beatitudo, et supernae patriae gaudia, in quae introducta est jam Ecclesia per fidem et spem, et quandoque introducetur per rem. Exsultabimus et laetamus et laetabimur. Sed quia scimus hoc non nostri esse meriti, in te, non in nobis exsultabimus:
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ur̃o iudicio: s formosa il
lustrationẽ gr̃e. Quomͦ nigra:
sic̃ tab̾nac ula cedar. Cedar. in¬
t̃pretatur tenebrȩ. Cedar enĩ
scds̃ fuit de genere ismahel: et
cedar tab̃nacła esau fuert̃. Quo
mͦ nigͣ. sic̃ tab̾nacła cedar: Quia
inconspectu ur̃o ad similitudi¬
nẽ gentiũ iudicata sũ. idẽ adsi¬
militudinẽ pcc̃oꝵ. Quomͦ formo¬
sa: Sic̃ pellis salomonis. Fortur
salomon quando templũ edifi¬
cauit: omĩa illa uasa templi.
factis pellibꝰ cooꝑuisse. S nimi¬
rũ polles salomonis. decore esse

Expanded text:
quidem vestro judicio, sed formosa per illustrationem gratiae. Quomodo nigra? Sicut tabernacula Cedar. Cedar interpretatur tenebrae; Cedar enim secundus fuit de genere Ismahel, et Cedar tabernacula Esau fuerunt. Quomodo ergo nigra sicut tabernacula Cedar? quia in conspectu vestro ad similitudinem Gentium judicata sum, id est ad similitudinem peccatorum. Quomodo formosa sicut pellis Salomonis? Fertur Salomon quando templum aedificavit, omnia illa vasa templi factis pellibus cooperuisse. Sed nimirum pelles Salomonis decorae esse
Abbreviated transcription (Latin):
quio regis. S qr salomon int̃pre¬
tatur pacificꝰ. nos ipsũ uerũ sa¬
me adherentes dõ. pelles salo¬
monis fõ: macerantes se ipsas.
et in obsequiũ regis pacis redi¬
gentos. Sũ uero in iudicio ur̃o
sic̃ tab̾nacła cedar. quȩ quasi
inuiã gentiũ discessisse iudicor

Expanded text:
Salomon interpretatur pacificus, nos ipsum Samae adhaerentes Deo, pelles Salomonis sunt macerantes seipsas et in obsequium regis pacis redigentes. Sum vero judicio vestro sicut tabernacula Cedar, quia quasi in viam gentium discessisse judicor
Abbreviated transcription (Latin):
s dũ districte discussi ft̃: mimici
apparuert᷑. & plerumq fideles
animȩ. dũ uiherent uerbo dei. dũ
amant a doctorib audire unde
ꝓficiant. cauere nesciunt. ꝑuer¬
sorũ uerba doctoꝵ. et ex ipsorũ
ore deficiunt. Quã multe enĩ
plebes iste quȩ de sodalib credi¬
derunt: et dũ eos sequunt᷑. ꝑ gre¬
ges sodaliũ errauer̃t̃. Dic̃ ergo. in¬
dica mͥ ubi pascas. ubi cubes in me¬
ridie: ne uagari incipiã pꝰ greges

Expanded text:
sed dum districte diffusi sunt, inimici sed dum districte diffusi sunt, inimici apparuerunt. Et plerumque fideles animae, dum inhaerent verbo Dei, dum amant in doctoribus unde proficiant, cavere nesciunt perversorum verba doctorum, et ex ipsorum ore deficiunt. Quam multae enim plebes istae, quae de sodalibus crediderunt, et dum eas persequuntur, per greges sodalium erraverunt! Dicat ergo: Indica mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie, ne vagari incipiam post greges
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ amisi. S ecce recducta anuna
ad gram creatoris sui: iã amet.
iã requirati ubi redẽptorẽ suum
inueniat. Unde sequit᷑. Indica mͥ
quẽ diligit anima mea: ubi pas¬
cas ubi cubes in meridie. In me¬
ridie. sol feruentior ẽ. Omĩs qͥ in
fide feruet: in amore desiderii
feruet. Iste sponsus qͥ subt̃ hynnu¬
lus uocat᷑: in corde ipsoꝵ pascit.
uirtutũ uiriditatẽ. Incorde ipsoꝵ
recũbit in meridie:. inferuore cari¬
tatis. Indica mͥ quẽ diligit anima
mea: ubi pascas. ubi cubes in me¬
ridie. Quare sic querat. ubi pas¬
cat ubi cubet: toddidit causã in¬
quisitionis suȩ. Ne uagari incipi¬
am pꝰ greges sodaliũ tuoꝵ. Soda¬
les dĩ st̃ amici familiares: sic̃ om̃s
qͥ bene uiuunt S multi appareni
sodales eẽ: et sodales ñ sunt. Mul¬
ti enĩ doctores dũ diuersã doctri¬
nam suadent. sodales qͥdẽ uide¬
bantur: s inimici extitert̃. Dum
adhuc doctor eẽt arriꝰ. sabellius.
montanꝰ quasi sodales uidebant᷑:

Expanded text:
misi. Sed ecce reducta anima ad gratiam Creatoris sui, jam amat, jam requirit ubi Redemptorem suum inveniat. Unde sequitur: « Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie. » In meridie sol ferventior est; omnis qui in fide fervet, in amore desiderii fervet. Iste sponsus qui subter hinnulus vocatur, in corde ipsorum pascit virtutum viriditatem; in corde ipsorum recumbit in meridie, in fervore charitatis. Indica mihi, 412 quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie. Quare sic quaerat ubi pascat, ubi cubet, reddit causam inquisitionis suae. Ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. 27. Sodales Dei sunt amici familiares, sicut omnes qui bene vivunt; sed multi apparent sodales esse, et sodales non sunt. Multi enim doctores dum perversam doctrinam suaderent, sodales quidem videbantur, sed inimici exstiterunt. Dum adhuc doctor esset Arius, Sabellius, Montanus, quasi sodales videbantur;
Abbreviated transcription (Latin):
bona ꝑamorẽ agit: et in oꝑe et de
siderio rectꝰ ñ ẽ.S dulcedo amoris
tim̃tib abscondit᷑. Vnde scͥptum
ẽ. Quã magna multitudo dulce¬
dinis tuȩ dñe. ꝗͣ abscondisti tim̃¬
Dulcedo enĩ dĩ tim̃tib dm̃ incagni¬
ta est: amantib fit nota. Qui ergo
ꝑ amorẽ studuerit rectus eẽ. ꝑfec¬
ta dilectio illiꝰ ẽ. ut iudicẽ ueni¬
entẽ ñ timeat: ut quicqͥd de ęxius
suppliciis audierit. ñ formidet.
Unde et paulꝰ dũ aduentũ udi¬
cis spectaret. dũ p̃mia uite ęt̾ne
quereret dic̃. Quȩ p̃parauit ds̃

Expanded text:
ro amore agit, et in opere et in desiderio rectus est, sed dulcedo amoris timentibus absconditur. Unde scriptum est: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timDulcedo enim Dei, timentibus Deum incognita est, amantibus fit nota. Qui ergo per amorem studuerit rectus esse, perfecta dilectio illius est, ut judicem venientem non timeat, ut quidquid de aeternis suppliciis audierit, 409 non formidet. Unde et Paulus dum adventum judicis exspectaret, dum praemia vitae aeternae quaereret, dicit: Quae praeparavit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit grossos suos. uinee floren¬
tes dedert̃ odorẽ suũ. qi multi¬
tudo ȩcciarũ ꝑ latitudinẽ orbis
diffusa ẽ. quȩ flores uirtutũ et
odorẽ bone opinionis late de se
spargerent. Surge amica mea.

Expanded text:
t 511 grossos suos, vineae florentes dederunt odorem: quia multitudo Ecclesiarum per latitudinem orbis diffusa est, quae flores virtutum et odorem bonae operationis late de se spargerent. Surge, propera,
Abbreviated transcription (Latin):
dñicȩ incarnationis p̃dicationẽ ap
petat: plꝰ ei sapiat qđ ꝑ infirmita¬
tẽ carnis eiꝰ. nutrit᷑. quã qđ mundꝰ
hic ꝑelationẽ falsȩ prudentiȩ extol¬
litur: et dicat. meliora st̃ ubera tua
uino. idẽ humillima incarnatio¬
nis tuȩ p̃dicatio. elatã mundi sapi¬
entiã suꝑat. Unde sc̾ptũ ẽ. Qd̃ in¬
firmũ est dĩ.fortiꝰ ẽ quã homines:
et qđ stultũ ẽ dĩ. sapientiꝰ ꝙͣ. homi

Expanded text:
DDei sapiat quod per infirmitatem carnis ejus nutritur, quam quod mundus hic per elationem falsae prudentiae extollitur, et dicat: « Quia meliora sunt ubera tua vino, » id est humillima incarnationis tuae praedicatio elatam mundi sapientiam superat. Unde scriptum est: « Quod infirmum est Dei, fortius est quam homines. Et quod st
Abbreviated transcription (Latin):
na p̃dicatione ꝑcipientẽ. quȩ ꝑdiui¬
nã grãm etiã ipsa illustrari desiderat
ut aliqͣndo etiã ꝑse intelligat. quę
nichil se intelligere nͥ ꝑ uerba p̃di¬
catorũ considerat et dicat Osculet᷑
me osculo oris sui. Ac sidicat. Ipse
me tangat int᷑. ut cognoscã intelli¬
gentia. et ñ iã p̃dicatoꝵ uocibꝰ s int̾̃¬
ne eiꝰ gr̃ȩ tactu ꝑfruar. Quasi oscło
oris sui osculabat᷑ moysen dñs. cum
ei ꝑfiduciã familiaris gr̃ę intellec¬
tum porriget. Unde sõptum ẽ. Si fu¬
erit ꝓpħa in somnio loquar ad eũ. et
ñ sicut famulo meo moysi. Osenĩ ad
os loquar ei. Os qͥppe ad os loqͥ quasi¬
osculari ẽ. et int̾na intelligentia men¬
tem tangere. Seq̃r. Qtua meliora
st̃ ubera tua umo. Ub̾a dĩ st̃ sic̃ priꝰ
qr ab intellectu humilitatis alienã
reddit. Quasi quoddã uino debri¬
uulgi amorẽ tͣnseunt. Quã sãpientiã
scã excła despiciat et humillimã

Expanded text:
na praedicatione percipientem, quae per divina praedicatione percipientem, quae per divinam gratiam etiam ipsa illustrari desiderat; ut aliquando etiam per se intelligat, quae nihil se intelligere, nisi per verba praedicatorum; considerat, et dicit: Osculetur me osculo oris sui. Ipse me tangat intus, ut cognoscam intelligentia; et non jam praedicatorum vocibus, sed internae gratiae ex tactu perfruar. Quasi osculo oris sui osculabatur Moysen, cum ei per fiduciam familiaris gratiae intellectum porrigeret. Unde scriptum est: Si fuerit propheta, in somnio loquar ad eum; et non sicut famulo meo Moysi: os enim ad os loquor ei . Os quippe ad os loqosculari est, et interna intelligentia mente tangere. Sequitur: « Meliora sunt ubera tua vino. » Ubera Dei sunt sicut prius quia ab intellectu humilitatis alienam reddit. Quasi quodam vino debrivulgi amorem transeunt. Quam sapientiam Ecclesia despiciat, humillimam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. eodẽ hoc loco tc unctus ẽ cũ hõ crea¬
tus. Odor gͦ unguenti eiꝰ ẽ. Nagrantia
quȩ indomo dĩ ide̾ in congregatione
scõꝵ odorẽ bone opinionis redderent.
et suauitatẽ futuri mediatoris nun¬
ciarent. S odor unguentoꝵ tuoꝵ
suꝑ omĩa a romata. qr flagrantia
uirtutũ sponsi quȩ ꝑ incarnationẽ
eiꝰ factaẽ. uicit p̃dicam̃ta legis. ꝗ̃
in arris absponso fuerant p̾rogata.
Canto qͥppe ampliꝰ ad intellectum
creuit ȩccła. quanto et amplioris
uisionis gr̃a metuit. illustrari. Illa
legis aromata ꝑangłos administrata
sunt. istud unguentũ ꝑp̃sentiã spon¬
si datum ẽ. S: qr claritate eiꝰ p̃sentię
suꝑata st̃ bona legis quȩ sublimia eẽ
credebantur. dicatur recte. Odor un¬
guentoꝵ tuoꝵ suꝑ omĩa aromata.
Hoc autẽ qđ generalit᷑ decuncta ec¬
clesia diximus. nunc specialit̃ de u¬
na quaq anima sentiamꝰ. Ponamus
ante ocłos eẽ animã quandã bonoꝵ
studiis inberentẽ. intellectũ ex alie¬

Expanded text:
est, eodem hoc oleo tunc unctus est, cum homo creatus. Odor ergo unguenti ejus, est flagrantia quae in domo Dei, id est in congregatione sanctorum, odorem bonae opinionis redderent, et suavitatem futuri Mediatoris nuntiarent. Sed odor unguentorum tuorum super omnia aromata: quia flagrantia virtutum sponsi, quae per incarnationem ejus facta est, vicit praedicamenta Legis, quae in arrhis a sponso fuerant praerogata. Tanto quippe amplius ad intellectum crevit Ecclesia, quanto et amplioris visionis gratia meruit illustrari. Illa Legis aromata per angelos administrata sunt: istud unguentum per praesentiam datum est. Sed quia claritate ejus praesentiae superata sunt bona Legis, quae sublimia esse credebantur, dicatur recte: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. 3. Hoc autem quod generaliter de cuncta Ecclesia diximus, nunc specialiter de unaquaque anima sentiamus. Ponamus ante oculos esse animam quamdam donorum studiis inhaerentem, intellectum ex alie
Abbreviated transcription (Latin):
tis meatib spũalib ministrant.
es nutriunt. Memores gͦ uberum
tuoꝵ suꝑ uinũ: qr hii qui sectari sei¬
unt dona grẽ tuȩ. ut sibi ñ tribu¬
aut qđ sapiunt. s de eadẽ sapien¬
tia quã acceꝑunt ñ extolluntur:
suꝑ illos qui de sapientia sua extol¬
luntur. efferuntur. Plus ẽ enĩ hu¬
militer saꝑe ꝗͣ saꝑe: neq eni uere
saꝑe ẽ humilit̃ non saꝑe. Memo¬
res gͦ ub̃um tuoꝵ suꝑ uinũ. qr sci

Expanded text:
tis meatibus spiritualibus ministrant, tis meatibus spiritualibus ministrant, et nutriunt. Memores ergo uberum tuorum super vinum: quia hi qui sectari sciunt dona gratiae tuae, ut sibi non tribuant quod sapiunt, sed de eadem sapientia quam acceperunt, non extolluntur; super illos qui de sapientia sua extolluntur, efferuntur. Plus est enim humiliter sapere quam sapere; neque enim vere sapere est, humiliter non sapere. Memores ergo ub
Abbreviated transcription (Latin):
te. Habet iste sponsus ubera. qui
etiã rex ꝓpt̾ reuerentiã uocat᷑:
habet ubera scõs uiros. corde adhe¬
rentes sibi. Ubera in archa pecto¬
ris fixa st̃: et ex int̃no nutrim̃to
tͣhunt ad eos qͦs fortes nutͥunt. Scĩ¬
uͦ uiri ub̾a sponsi st̃: quia ex inti¬
mis tͣhunt. et ext̾ius nutriunt.
mus fuit in ꝓpħis: uinũ fuit in le¬
ge. S qr ampliora st̃ data ꝑ apłos
mandata. quã data fuerant per
berũ tuoꝵ suꝑ uiñ: qr qui ista pos¬
sunt implere que in nouo testam̃¬
to mandata st̃: illã scientiã legis
sine dubio tͣnscendunt. Qd̾̃ tam̃
et alit̃ intelligere possum᷑. memo¬
res ub̃um tuoꝵ suꝑ uinũ. Sunt
multi. qui uinũ quidẽ sapientiȩ
habent : s cognitionẽ humilita¬
tis ñ habent. Istos scientia inflat:
qr caritas ñ edificat. St̃ uͦ multi.
qui sic uiñ soientiȩ habent. ut sci¬
ant considerare dona doctrinȩ:
alis grẽ. quasi quedã mamlle
ft̃ in pectore: quȩ subtiliter occul¬

Expanded text:
te. » Habet iste sponsus ubera, qui etiam rex propter reverentiam vocatur habet ubera, sanctos viros corde adhaerentes sibi. Ubera in arcta pectoris fixa sunt, et externo nutrimentum trahunt, ad eos qergo viri ubera sponsi sunt; quia ex intimis trahunt, et exterius nutriunt. mus, fuit in prophetis, vinum fuit in lege; sed quia ampliora sunt data per apostolos mandata, quam data fuerant per berum tuorum super vinum: quia qui ista possunt implere quae in Novo Testamento mandata sunt, illam scientiam Legis sine dubio transcendunt. 16. Quod tamen et aliter intelligere possumus: Memores uberum tuorum super vinum. Sunt multi qui vinum quidem sapientiae habent, sed cognitionem humilitatis non habent. Istos scientia inflat, quia charitas non aedificat. Sunt vero multi qui sic vinum scientiae habent, ut sciant considalis gratiae quasi quaedam mamillae sunt in pectore, quae subtiliter occul
Abbreviated transcription (Latin):
libellũ de nuptiis xp̃i. et
eccłie et quodanmͦ epithalamiũ fecit
xp̃i et eccłȩ. id ẽ canticũ suꝑ thalamos.
unde et cantica canticoꝵ uocauit hunc
libellũ. qr omnia alia cantica suꝑ excel¬
lit. Sic̃ enĩ dr̃ rex regũ. et dñs dñanti¬
um. et sollẽpnitas sollẽpnitatũ: sic dr̃
cantica canticoꝵ. ob excellentiã et dig¬
nitatẽ. Est aũt in hoc obscurissimus
iste liber: qr nulle ibi cõmemorant᷑ ꝑso

Expanded text:
bellum de nuptiis Christi et Ecclesiae, et quodammodo epithalamium fecit Christi et Ecclesiae, id est canticum super thalamos. Unde et Cantica canticorum vocavit hunc libellum, quia omnia cantica superexcellit. Sicut enim dicitur rex regum, et Dominus dominantium, et solemnitas solemnitatum, sic dicuntur Cantica canticorum ob excellentiam et dignitatem. Est autem in hoc obscurissimus iste liber, quia nullae ibi personae co
Abbreviated transcription (Latin):
se oꝑa mala ag̾e scit. iudicẽ ueni¬
entẽ timet: qui uͦ de oꝑibꝰ suis pre¬
sumit iudicis aduentũ querit.
Parant᷑ gͦ p̃mia expectantib ad¬
uentũ dĩ. et diligentib aduentũ
eiꝰ: qr ñ diligunt aduentũ iudi¬
cis. nͥ de causa sua p̃sum̃tes. Dĩs
autẽ certitudo. rectitudinis indi¬
lectione ẽ: et idõ recto dr̃. recti
diligunt to. Nigra sũ s formosa.
filie ihrłm: sic̃ tab̾nacła cedar.
sic̃ pellis salomonis. Nolite me con
is eccłȩ dũ p̃dicata fuissꝰ grã redẽp¬
toris nr̃i. alii credidert̃. e iudea.
alii ñ credidert̃. S hii qͥ credide¬
runt. ab infidelib despecti st̃. et
quasi ꝑsecutionẽ passi: et quasi
in uiã gentiũ discessisse iudicati

Expanded text:
se mala opera agere scit, judicem venientem timet; qui vero de operibus suis praesumit, judicis adventum quaerit. Parantur ergo praemia exspectantibus adventum Dei, et diligentibus adventum ejus; quia non diligunt adventum judicis, nisi de causa sua praesumentes. Omnis autem certitudo, rectitudo certitudinis in dilectione est; et ideo recte dicitur: Recti diligunt te. Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula Cedar, sicut pellis Salomonis. Nolite is Ecclesiae dum praedicata fuerat gratia Redemptoris nostri, alii crediderunt ex Judaea, alii non crediderunt. Sed hi qui crediderunt, ab infidelibus despecti sunt et persecutionem passi, quasi in viam gentium discessisse judicati
Abbreviated transcription (Latin):
meã m̃tẽ meã custodire neglexi.
qr dũ exteriꝰ in rerum trenarũ ao¬
tione inuoluta sum. ab int̾na cutto¬
clia elapsa sum. Pleriq ex co se con¬
siderant. qđ uxta ipsos ẽ: ñ ex eo

Expanded text:
mentem meam custodire neglexi; quia dum exterius in rerum terrenarum actione involuta sum, ab interna custodia elapsa sum. Plerique ex eo se considerant quod juxta ipsos est, non ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. simꝰ sodales. Si neq hoc adep¬
ti sumꝰ. saltẽ ad huc thalatuũ ado¬
lescentule conueniamꝰ. Qa gͥ spon¬
sum et sponsã dnm̃ et ȩccłam di
ximꝰ uelud adolescentule. uelut
sodales audiamꝰ uerba sponsi. au¬
diamꝰ uerba sponse. et in eoꝵ ser¬
monib feruorẽ discamꝰ amoris.
Itaq scã eccłã diu p̃stolans aduen¬
tum dñi sui diu siciens fontẽ inte
quomodo oportet uidere p̃sentiã
Angłos ail eã dñs. patriar¬
chas ad illã et ꝓpħas mise¬
tat spũalia dona deferente̾. s ipsa¬
uelud uera munera ñ ꝓseruos spon¬
si. s ꝑ ipsũ iã sponsũ ꝑcipere quere¬
bat. Ponamꝰ ante ocłos om̃e genꝰ huma¬
nũ ab ex ordio mundi usq ad finẽ.
totã uidelicet eccłam unã ẽẽ spon¬

Expanded text:
mus, simus sodales: si neque haec adepmus, simus sodales: si neque haec adepti sumus, saltem ad hunc thalamum adolescentulae conveniamus. Quia igitur sponsum et sponsam, Dominum et Ecclesiam d velut adolescentulae, velut sodales audiamus verba sponsi, audiamus verba sponsae, et in eorum sermonibus fervorem discamus amoris. Itaque sancta Ecclesia diu praestolans adventum Domini, diu sitiens fontem vitae, quomodo optet videre praesentiam » Angelos ad eamdem Dominus, patriarchas ad illam et prophetas miserat, spiritualia dona deferentes, sed ipsa vero munera non per servos sponsi, sed per ipsum jam sponsum percipere quaerebat. Ponamus ante oculos omne genus humanum ab exordio mundi usque ad finem mundi, totam videlicet Ecclesiam unam e
Abbreviated transcription (Latin):
q anima ingressũ dĩ ad cor suumi
tamꝗͣ. aditũ sponsi in thalamum
aspiciat. Et sciendũ qr in hos libro
quatuor ꝑsone loquentes introdu¬
cuntur. sponsus uidelicet et sponsa.
adolescentule uͦ cũ sponsa. et gre¬
ges sodaliũ cũ sponso. Sponsa enĩ
dñs. Adolescentule uͦ cũ sponsa. st̃
inchoantes anime. et ꝑ nouũ stu¬
dium pubescentes. Sod ales uero
sponsi st̃. siue angłi qui sepe homi¬
nibꝰ adipsos uenientes apparue¬
runt. seu certe ꝑfecti quiq uiri.
mȩccła. qui ueritatẽ ab hominib
nuntiare nouert̃. S hi qͥ sigillatĩ
adolestule ł sodales st̃. toti simul
sponsa st̃. qr toti simul eccła fr̃.
quãuis et iusta unũquẽq tota hȩc
tria nomina accipi possunt. Nã
qͥ dm̃ iã ꝑfocte amat sponsa est.
Qͥ sponsũ predicat sodał ẽ. Qui
adhuc nouellus uiã bonoꝵ seqͥtur.
adolescentula ẽ. In uitam᷑ gͦ. ut
simꝰ sponsa. Si hoc necdũ preuale¬

Expanded text:
que anima ingressum Dei ad cor suum, que anima ingressum Dei ad cor suum, tanquam aditum sponsi in thalamum conspiciat. Et sciendum quod in hoc libro quatuor personae loquentes introducuntur, sponsus et sponsa, adolescentulae vero cum sponsa, et greges sodalium cum sponso. Sponsa enim inus, adolescentulae vero cum sponsa sunt inchoantes animae, et per novum studium pubescentes; sodales vero sponsi sunt, sive angeli, qui saepe hominibus ab ipso viventes apparuerunt, seu certe perfecti quique viri in Ecclesia, qui veritatem hominibus nuntiare noverunt. Sed hi qui sigillatim adolescentulae vel sodales sunt, toti simul sponsa sunt, quia toti simul Ecclesia sunt, quamvis et juxta unumquemque tota haec tria nomina accipi possunt. Nam qui Deum perfecte amat, sponsa est; qui sponsum praedicat, sodalis est. Qui adhuc novellus viam bonorum sequitur, adolescentula est. Innitamur ergo ut simus sponsa: si hoc necdum praevale
Abbreviated transcription (Latin):
pe abrahã obediendo tenuit. isaac
uͦ naturalẽ uitã puteos fodiendo fi¬
gurauit. Inimo enĩ puteos fodere
ẽ ꝑ considerationẽ naturalẽ uitã¬
omĩa quȩ infra st̃ ꝑsorutando rima¬
ri. Iacob uͦ contẽplatiuã tenuit. qͥ
turalis consideratio ad ꝑfectionẽ
ñ ꝑducit᷑ nͥ priꝰ moralitas teneat᷑:
recte pꝰ ꝓuerbia ec ołãstes ponitur.
E qr suꝑna contẽplatio ñ conspicit᷑.
nͥ priꝰ hȩc infra labentia despici¬
antur. recte post ȩccłastẽ canticũ
canticoꝵ ponit᷑. Priꝰ quippe ẽ mores
componere. pꝰ modũ omĩa quȩ ad¬
st̃ tamꝗͣ. ñ ad sint considerare. Ter¬
cio uͦ loco munda cordis acie super
pͥmũ in scło bene gerunt᷑ honesta.
post modũ etiã honesta scłi despici
antur. ad extremũ etiã dĩ intima
conspiciant᷑. Sic autẽ generaliter
ex uoce excłȩ aduentꝰ dñi. in hoc oꝑe
p̃stolatur. ut etiã specialit̾ una que¬

Expanded text:
pe Abraham per obedientiam tenuit; Isaac pe Abraham per obedientiam tenuit; Isaac vero naturalem vitam puteos fodiendo figuravit. In imo enim puteos fodere, est per considerationem naturalem omnia quae infra sunt, perscrutando rimari. Jacob vero contemplativam vitam tenuit, qui turalis consideratio ad perfectionem non ducitur, nisi prius moralitas teneatur, recte post Proverbia Ecclesiastes ponitur. Et quia superna contemplatio non conspicitur, nisi prius haec infra labentia despiciantur, recte post Ecclesiasten Canticum canticorum ponitur. Prius quippe est mores componere, postmodum omnia quae adsunt, tanquam non adsint considerare. Tertio vero loco, munda cordis acie, supernprimum in saeculo bene geruntur honesta, postmodum etiam honesta, saeculi desantur, ad extremum etiam Dei intima conspiciantur. Sic autem generaliter ex voce Ecclesiae adventus Domini in hoc tempore praestolatur, ut etiam specialiter unaquae
Abbreviated transcription (Latin):
S dicat ista. Nolite me consi¬
derare qđ fusca sum: qr decolo¬
rauit me sol. Sol ipse dñs: ipse
uenieus decolorauit me. Pre¬
ceptis suis ostendit: qr pulchrasum
in p̃ceptis legis. Sol quẽ artiꝰ tangit.
ipsũ decolorat: ita et dñs ueniens.
quẽ ꝑ grãm suã districtiꝰ tetigit. de¬
colorauit: qr dũ plꝰ apꝓpinquamꝰ
ad grãm. plꝰ nos eẽ peccatores cog¬
noscimꝰ. Uideamꝰ paulũ ex iudea
si uolentes in xp̃o iustificari: inuen¬
ti sumꝰ et ipsi pcc̃ores. Qui se in xͦ
peccatorẽ inuenit: insole se deco¬
loratũ inuenit. S ecce pars ista. q̃
ex iudea credidit. ꝑ secutionẽ ab
infidelibꝰ iudeis passa ẽ: afflicta
multis tͥbulationib ac pressa. Un¬
de et sequit᷑. filii matris meę pug¬
nauert̃ aduersũ me. Qa filii sina
goge. qͥ minfidelitate remansert̃:
bellũ ꝑsecutionis contͣ sinagoge
fideles gessert̃. S dũ ꝑsecutionem
patit᷑ ea pars. quȩ ex iudeis adfidẽ
uenit: discessit ad p̃dicationẽ gen¬

Expanded text:
Sed dicat ista: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. Sol ipse Dominus, ipse veniens decolaravit me. Praeceptis suis ostendit, quia pulchra non fui in praeceptis Legis. Sol quem arctius tangit, ipsum decolorat; ita et Dominus veniens, quem per gratiam suam districtius tetigit, decoloravit; quia dum plus appropinquamus ad graudaea si volentes in Christo justificari inventi sumus et ipsi peccatores . Qui se in Christo peccatorem invenit, in sole se decoloratum invenit. Sed ecce pars ista quae ex Judaea credidit, persecutionem ab infidelibus Judaeis passa est, afflicta multis tribulationibus. Unde sequitur: Filii matris meae pugnaverant adversum me. 20. Quia filii Synagogae qui in infidelitate remanserunt, bellum persecutionis contra synagogae fideles gesserunt. Sed dum persecutionem patitur ea pars quae ex Judaea venit ad fidem, discessit ad praedicationem gen
Abbreviated transcription (Latin):
lunia appetat et ima deserat. Dĩs
considerat. quasi in cubicłin intra¬
uit. De porta domꝰ istiꝰ dicebat qͥdã.
aꝑite mͥ portas iusticiȩ: et ingres¬
sus incaᷤ. confitebor dño. Deascen¬
su spei dicebat: ascensus incorde
eiꝰ disposuit De triclinus latis domꝰ
istiꝰ dr̃: latũ mandatũ tuũ nimis.
Inmandato lato: specialit̾ caritas
designat᷑. De cubiculo regis loque¬
bat᷑ qui dicebat. Secretũ meũ mͥ.
Ꝙ alias. audiui archana uerba:
quȩ ñ licet hominib loqui. Primꝰ
gͦ adit᷑ domꝰ istiꝰ. porta fider sc̃ds

Expanded text:
limia appetat et ima deserat. Omnis limia appetat et ima deserat. Omnis considerat, quasi in cubiculum intrabit. De porta domus istius dicebat quidam: « Aperite mihi portas justitiae; ingressus in eas confitebor Domino . » De ascensu spei dicebat: « Ascensus in corde suo disposuit . » De tricliniis latis domus istius dicitur: « Latum mandatum tuum nimis . » In mandato lato, specialiter charitas designatur. De cubiculo regis loquebatur qui dicebat: « Secretum meum mihi . » Et alias: « Audivi arcana verba quae non licet homini loqui . » Primus ergo aditus domus isti
Abbreviated transcription (Latin):
et eiꝰ quẽ sequebant᷑. iudicia post¬
ponunt. Unde bene cũ diceret᷑.
curremꝰ : p̃missum c̃ post te. Post
dm̃ enĩ currunt. qui uidicia eiꝰ¬
considerant. eiꝰ uoluntatẽ p̃fert:¬
et ꝑuenire ad eũ sub digna oꝑa¬
tionis discretione contendunt.
Hinc ꝓpħa uoluntatẽ dĩ consi¬
derans: ait. adhesit anima mea
post te. Hinc petro consiliũ danti
dr̃. redi pꝰ me sathanas: ñ enĩ sapiᷤᷤ¬
ea quȩ dĩ st̃. s quȩ hominũ. Quia
iudicia dĩ contuent᷑. ⁊ neq ꝑ tor¬
porẽ neq ꝑ indiscretũ sermonẽ.
domꝰ habet portã. habet ascensũ. ha¬
bet tricliniũ. habet cubicula. Ꝙ oĩs
qui intrat ęcłam fidẽ habet. iãportã
istiꝰ domꝰ ingressus ẽ. qr sic̃ porta reliqͣ
domꝰ aꝑit. ita fides reliquarũ urtu¬
tũ ostiũ aꝑit. Omĩs qui intrat eccle¬
siã spẽ habet iã ad ascensũ domꝰ
uenit. Spes enĩ eleuat cor: ut sub¬

Expanded text:
et ejus quem sequebantur judicia postet ejus quem sequebantur judicia postponunt. Unde bene cum diceretur, curremus, praemissum est, post te. Post Deum enim currunt, qui ejus judicia considerant, ejus voluntatem venire ad eum sub digna operatione, discretione contendunt. Hinc propheta voluntatem Dei considerans ait: Adhaesit anima mea post te . Hinc Petro consilium danti dicitur: Redi post me, Satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Quiajudicia contuentur, et neque per torporem, neque per indiscretum fervorem domus habet portam, habet ascensum, habet triclinia, habet cubicula. Omnis qui intra Ecclesiam fidem habet, etiam portam domus istius ingressus est, quia sicut porta reliqua domus aperit, ita fides reliquarum virtutum ostium est. Omnis qui intra Ecclesiam spem habet, jam ad ascensum domus venit. Spes enim elevat cor, ut sub
Abbreviated transcription (Latin):
Attende qđ es: et ne extollaris de
hns ad quȩ attollaris. S paucoꝵ
ẽ mȩccła. ista sublimia et occulta
iudicia dĩ rimari: et c̃p̃hendere.
Tam̃ dũ uidemꝰ fortes uiros posse
ad tantã sapientiã ꝑuenire : ut con¬
teplent᷑ secreta dĩ in cordib sus. et
nos paruuli habeamꝰ fiduciã: quia
amus. Unde ex uerb̾ adolescentu¬
larum subditur. Exultabimꝰ et le¬
tabimur inte. Dũ eccła in his qui
ꝑfecti sc̃ ingreditur in cubicłm regiꝰ.
adolestentule spẽ sibi exultationis

Expanded text:
Attende quid es, et non extollaris de Attende quid es, et non extollaris de his ad quae attolleris. Sed paucorum est in Ecclesia, ista sublimia et occulta judicia Dei rimari et comprehendere. Tamen dum videmus fortes viros posse ad tantam sapientiam pervenire, ut contemplentur secreta Dei in cordibus suis, et nos parvuli habeamus fiduciam; quia amus. Unde et ex verbis adolescentularum subditur. « Exsultabimus et laetabimur in te. » Dum Ecclesia in his qui perfecti sunt ingreditur cubiculum regis, adolescentulae spem sibi exsultationis