comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set agentibꝰ ꝓpt̾ metũ iuudeoꝵ. qui a
iacobo uenerant. cur thimotheum
filiũ hominis gencilis utiq & ipsũ
gentilẽ. neq enim iudeus erat qͥ non
fuerat circuncisus. contra sencentiã
tuã circuncidẽ oogeris: Respondeb̾
mͥ. ꝓpt᷑ iudeos qͥ erant in illis locis.
Qui gͥ tͥ ignoscis in circuncisione: dis¬
cipłi uenientis ex gencibꝰ. ignosce &
pecro p̾cessori cuo. q aliqua fecerit.
metu fideliũ indeorũ. Rursum scrip¬
tum. ẽ. Paulꝰ uͦ cũ ad huc sustiuuis¬
set dies multos. fr̾ibꝰ uale dicens na¬
uigauit sẏriã. & cuͣ eo priscilla & a¬
quila. & totundi sibi incencris capͦd
Notũ eni habuerat. Esto. ut ibi u¬
deoꝵ timore cõpulsus sit facere qͥ
nolebat. quare comã nutriuit ex
nͥoto & post ea eam in ceneris cotun¬
dit ex lege qd nazarei qͥ se doꝰ uoue¬
rint. iusta p̾ceptum moysi facere
consuerunt: Uerũ hȩc ad cõpara.¬
tionẽ eiꝰ rei quȩ sequit᷑ parua fc̃.

Expanded text:
set a gentibus propter metum Iudaeorum, qui a set a gentibus propter metum Iudaeorum, qui a Iacobo uenerant, cur Timotheum, filium hominis gentilis utique et ipsum gentilem — neque enim Iudaeus erat, qui non fuerat circumcisus —, contra sententiam tuam circumcidere cogeris? respondebis mihi: Propter Iudaeos, qui erant in illis locis\'. qui igitur tibi ignoscis in circumcisione discipuli uenientis ex gentibus, ignosce et Petro, praecessori tuo, quod aliqua fecerit meta fidelium Iudaeorum. rursum scriptum est: Paulus uero cum adhuc sustinuisset dies multos, fratribus \'uale\' dicens nauigauit Syriam et cum eo Priscilla et Aquila et totondit sibi in Cenchris caput; uotum enim habuerat. esto, ut ibi Iudaeorum timore compulsus sit facere, quod nolebat: quare comam nutriuit ex uoto et postea eam in Cenchris totondit ex lege, quod Nazaraei, qui se deo uouerint, iuxta praecepta Moysi facere consuerunt? Verum haec ad comparationem eius rei, quae sequitur, parua sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sa aut̾e preuaricanonis timor.ẽ. iu¬
deorũ. Dic it eni scripcura qͦd pͥmu
edebat cũ gentib. cũ auc̾e uenissẽt
quidã aiacobo subtrahebat se & se¬
gregabat. timens eos qͥ excircunci¬
boni ꝑderet gregem sibi creditum. Sic̃ gͥ
ostendimꝰ petrũ bene qͥde sensisse de abo¬
litione legis mosaicȩ. s ad simulationẽ
obseruande eiꝰ timore cõpulsũ: uideamꝰ
an ipse Paulus qui aliũ arguit tale qͥd
fecerit. Legimꝰ quidẽ in eodẽ libro. ꝑ
ambulabat autẽ Paulꝰ syriam & cili¬
ciam confirmans ȩccłias. ꝑuenitq in
derben & listram. Et eoce discipłs qͥdam
erat ibi nomine. timotheus filiꝰ mulie¬
ris uiduȩ fidelis. patre autẽ gencili
Huic testimonu reddebant qͥ in listris
erant & icomo frͣs. Hunc uoluit saubꝰ
ꝓpt᷑ iudeos qui erant in illis locis Sci¬
ebant eniꝰ om̃s qͥ pat᷑ eiꝰ gentilis ẽet.
Obeate apłe Paule. qͥ in pecro rep̾hen¬
deras simulationẽ quare se subtraxis¬

Expanded text:
timor est Judaeorum. Dicit enim Scriptura quod primum edebat cum Gentibus; cum autem venissent quidam a Jacobo, subtrahebat se et segregabat, timens eos qui ex circumciboni, perderet gregem sibi creditum. 9. Sicut ergo ostendimus, Petrum bene quidem sensisse de abolitione Legis Mosaicae, sed ad simulationem observandae ejus timore compulsum; videamus an ipse Paulus qui alium arguit, tale quid fecerit. Legimus in eodem libro: « Perambulabat autem Paulus Syriam, et Ciliciam, confirmans Ecclesias: pervenitque in Derben, et Listram; et ecce discipulus quidam erat ibi, nomine Timotheus, filius mulieris viduae fidelis, patre autem gentili. Huic testimonium reddebant qui Listris erant et Iconio fratres. Hunc voluit Paulus propter Iudaeos, qui erant in illis locis; sciebant enim omnes, quod pater eius gentilis esset. o beate apostole Paule, qui in Petro reprehenderas simulationem, quare se subtraxis
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpͥe suꝑ hoc capttulo latissimu
exarauit librũ. in qͦ origenis &
ueterũ sencenciam. ẽ. secutꝰ ͦ Sigͥ
mne reprȩhendis errancͬe: patere
me quso errare cõ talib. & cu᷑
erroris mei mulcos socios habere
ꝓspexeris : tu ueritatis cuȩ salute
unum astipulatorẽ ꝓferre debeb̃.
Hȩc de explanatione uniꝰ capituli ȩ¬
pistolȩ ad galathas. S ne uidear ad¬
uersus rationẽ cuã niti cestiu nume¬
ro. & occasione uiroru illustriu sub¬
cerfugere uericatẽ. nec manu au¬
dere conserere : breuit de scripitu¬
ris exempla ꝓponam. In accibus a¬
płoꝵ. uox facta. ẽ. ad petrũ dicens.
Surge Pecre. occide & manduca.
ld ÷ omĩa anmalia quadrupe¬
dum & serpentiũ tre. & uolatiliu
cȩli. Quo dicco. ostendit᷑ nullũ he¬
minem scđm naturam. eẽ. polutu¬

Expanded text:
per hoc capitulo latissimum per hoc capitulo latissimum exarauit librum, in quo Origenis et ueterum sententiam est secutus? si igitur me reprehendis errantem, patere me, quaeso, errare cum talibus et, cum me erroris mei multos socios habere perspexeris, tu ueritatis tuae saltem unum adstipulatorem proferre debebis. haec de explanatione unius capituli epistulae ad Galatas. Sed ne uidear aduersum rationem tuam niti testium numero et occasione uirorum inlustrium subterfugere ueritatem nec manum audere conserere, breuiter de scripturis exempla proponam. in actibus apostolorum uox facta est ad Petrum dicens: Surge, Petre, occide et manduca, id est omnia animalia quadrupedum et serpentium terrae et uolatilium caeli. quo dicto ostenditur nullum hominem secundum naturam e
Abbreviated transcription (Latin):
sint legis faciendȩ : tu ut ep̃s in coto
orbe notissimꝰ debes hanc ꝓmulga¬
re sententiã. & in assensũ cuu̾ om̃s co¬
epos thrahere. Ego in paruo tugu¬
riuncło cuͣ monachis id.eͦ. cũ cõpec¬
catorib meis de magnis statuere ñ
audeo. nͥ hoc ingenue conficeri. me
maiorũ scripta legere. & in cõmͦ¬
tariis scđm om̃iũ consuecudinẽ ua¬
rias ponere explanationes. ut emul¬
tis sequat᷑ unusqͥsq qͥ uelit Ad̾
ra. & in diuinis libris legisse &
ꝓbasse. Hanc aut̾e expositionem
quam pͥmꝰ origenes in decimo
stromatu libro uͥ epłam sauli
ad galachas intͣpͣtatur. & cȩteri
de inceps int᷑pretes sunc secuti :
illa uel maxime causa sub intro¬
ducunt. ut̃ porphirio responde¬
ant blasphemanti qui lauli ar
guere infaciẽ. hac ratione constrm¬
gere q male fecerit. id.ẽ. in eo erro¬
re fuerit: in qͦ fuit ipse qͥ aliũ ar¬
guit delinquentẽ Qͥd dicã de io¬
hanne qͥ dudũ inpontificali gra¬
du constantinopolitanã rex eccłiã.

Expanded text:
sint legis faciendae, tu ut episcopus in toto orbe notissimus debes hanc promulgare sententiam et in adsensum tuum omnes coepiscopos trahere. ego in paruo tuguriunculo cum monachis, id est conpeccatoribus meis de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me maiorum scripta legere et in commentariis secundum omnium consuetudinem uarias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod uelit. quod ra et in diuinis libris legisse et probasse. Hanc autem expositionem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi epistulam Pauli ad Galatas interpretatur, et ceteri deinceps interpretes sunt secuti, illa uel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli argguere in faciem ac ratione constringere, quod male fecerit, id est in eo errore fuerit, in quo fuit ipse, qui alium arguit delinquentem. quid dicam de Iohanne, qui dudum in pontificali gradu Co
Abbreviated transcription (Latin):
Pectꝰ ierosolimã. disceptabant ad¬
uersus illum qͥ eranc ex cireun¬
cisione dicences. Quare incroisti
ad iuiros preputium habentes. &
manducasti cũ illisͦ Qubꝰ omi
ratione exposita. nouissime ora¬
cionẽ suam hoc sermone ednclu¬
sit. Sigͦ eandem gr̃a dedit illis

Expanded text:
mam, disceptabant aduersus illum, qui erant ex circumcisione, dicentes: quare introisti ad uiros praeputium habentes et manducasti cum illis? quibus omni ratione exposita nouissime orationem suam hoc sermone conclusit: si ergo eandem gratiam dedit illis
Abbreviated transcription (Latin):
Priꝰ enĩ quã uenirent qͥda̾ aiacobo.
cũ gentibꝰ edebat. Cũ aute̾ uenissens.
subtrahebat se & segregabat. timeis
eos qͥ excircuncisione erant. Et con
& barnabas adduçeret᷑ abhis in illã
simulatione.S cũ uidissem inquit
qͦd ñ recce ingrediebant᷑ ad uerita

Expanded text:
Prius enim quam venirenPrius enim quam venirencum gentibus edebat: cum autem venissent, subtrahebat se, et segregabat, timens cos qui ex circumcisione erant. Et consita ut Barnabas adduceretur ab his in illam simulationem. Sed cum vidissem, inquit, quod non recte ingrediebantur a
Abbreviated transcription (Latin):
apłs & om̃s simul prb̃i transierun
immo pͥncipẽ huiꝰ fuisse decreci.
leg̃e pꝰ cuangłium non. ẽẽ. seruand
Deniq tantȩ petrꝰ auctoritis fuit. ut
Paulus in epła sua scripsit. Deniq pꝰt
annos tres ueni ierosoliã uidẽ pecru
&e mansi apud euͦ dieb quindcim
Rursumq inconsequentibꝰ. Post an¬
nos quactuoroeci ascendi iterũ iero¬
solimã. cũ barnaba. assumpto & cito.
ascendi: aut̾e scđm reuelationẽ. &
ex posui eis euangłm q predico inter
gentes. Ostendens n᷑ habuisse securi¬
tat̾e euangelii p̃dicandi. ħͥ pecri & eoꝵ
qͥ cum eo eranc fuisset sententia robo¬
ratum. Statimq sequit᷑. Separat᷑i aut̃
his qui uidebant᷑. ne forte in uacuũ
currerẽ aut cucurrissẽ. Quare sepa
ex numero iudeoꝵ qui lege̾ putabans
.cẽ. seruandã. & sic credendũ in dño
saluacore : fidei scandalũ uasceret᷑.
scribant. s affirmandi Paulo creden¬
dum sit: infaciẽ illi Paulus se resti¬
tisse scribit. qͥa rep̾hensibilis erat

Expanded text:
s et omnes simul presbyteri transierunt. immo principem huius fuisse decreti, legem post euangelium non seruandam. denique tantae Petrus aucta sua scripserit: « Deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim » . Rursumque in consequentibus: « Post annos quatuordecim ascendi iterum Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et exposui eis Evangelium quod praedico inter Gentes: » ostendens se non habuisse securitatem Evangelii praedicandi, nisi Petri, et qui cum eo erant, fuisset sententia roboratum. Statimque sequitur: « Separatim autem liquid esse; ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Quare separex numero Judaeorum, Legem putabant esse servandam, et sic credendum in Domino Salvatore, fidei scandalum nasceretur.scribant, sed affirmanti Paulo credendum sit in faciem illi Paulus restitisse se scribit, quia reprehensibilis erat.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes xp̃i. & ñ detrahit gradui ꝑ
filia. ñ dubitans de ꝓposito tuo. lumnqͣ e¬
nĩ exhortatorias litteras postulares si ã
bigeres de bono monoganuȩ. s ut neqͥ¬
tiã seruuloꝵ qui te uenalẽ portant. &
insidias affinui. ac pium parentis errorẽ
intelligeres. cui ut amorẽ inte tribuam:
amoris scientiã ñ concedo. ilicens aliqͥd cũ
apło. Confiteor retũ dei habent. s ñ scd̃m
scientiã. Inutare potiꝰ. crebro enim id ipsũ
repetã scam matrẽ tuã. cuiꝰ ego qͦtiens
recordor: uenit inm̃tẽ audor eiꝰ inxp̃m.
pallor ex ieuiniis. elemosina in pauꝑes.
obseqͥum in seruos dei humilitas & corclis
& uestum. atq in cunctis sermo mod̾at᷑. latͥ

Expanded text:
sacerdotes Christi et non detrahit gradui, per sacerdotes Christi et non detrahit gradui, per filia, non dubitans de proposito tuo—numquam enim bigeres de bono monogamiae, sed ut nequitiam servulorum, qui te venalem portant, et insidias affinium, ac pium parentis errorem intelligeres: cui, ut amorem in te tribuam, amoris scientiam non concedo, dicens aliquid cum apostolo: confiteor, zelum dei habent, sed non secundum scientiam. imitare potius — crebro enim id ipsum repetamsanctam matrem tuam, cuius ego quotiens recordor, uenit in mentem ardor eius in Christum, pallor ex ieiuniis, elemosyna in pauperes, obsequium in seruos dei, humilitas et cordis et. uestium atque in cunctis sermo moderatus. pater
Abbreviated transcription (Latin):
ablatũ putant. nec considant de qͥnto. s qͥn¬
hi rumores turpissimos sert. & qd̾ ab ipsis
egressum ẽ. ab aliis audisse se simulant
idẽ auctores & exaggeratores. Exut infa¬
mia de mendacio. Quȩ cũ ad matronas ꝑ¬
uenerit. & earũ linguis fuerit uentilata :¬
ꝓuntias penetrat. Nideas plerasq rabido
ore seuire. & tincta facie iuꝑinis colorib
dentib pumicatis carꝑe. xp̃ianos. Hic ali¬
qͥ cui circa humeros iacinctina lena ẽ. ranci¬
dulũ qͥddã balba de nare locuta ꝑstrepit
& tenero supplantat uerba palato. Omĩs
consonat chorꝰ. & latrant uniuersa subsellia
Iungunt᷑ nr̃i ordines. qͥ & rodunt᷑ & rodunt
aduersus nos loquaces. ꝓ se muti. Qͥsi & ipsi
aliuo sint qͣ monachi. & ñ qͥcqͥd in monachos
dicit᷑ redundet in clericos. qͥ patres sc̾ mo¬
nachoꝵ. Detrimentũ gregis: pastoris i¬
gnomuua ᷤ. Sic̃ ẽ regione monachi illius¬
uita laudanda ẽ. qui uenerationi habet

Expanded text:
ablatum putant, nec considerant, de quanto, sed quanablatum putant, nec considerant, de quanto, sed quanέτησ. Hi rumores turpissimos serunt et, quod ab ipsis egressum est, ab aliis audisse se simulant, idem auctores et exaggeratores. Exin fama de mendacio, quae, cum ad matrones pervenerit et earum linguis fuerit ventilata, provincias penetrat. Videas plerasque rabido ore saevire et tincta facie, viperinis orbibus, dentibus pumicatis carpere Christianos. Hic aliqua, Cui circa humeros hyacinthina laena est, Rancidulum quiddam balba de nare locuta Perstrepit ac tenero supplantat verba palato. Omnis consonat chorus et latrant universa subsellia. Iunguntur nostri ordinis, qui et roduntur et rodunt adversum nos loquaces, pro se muti; quasi et ipsi aliud sint quam monachi, et non, quidquid in monachos dicitur, redundet in clericos, qui patres sunt monachorum. Detrimentum pecoris pastoris ignominia est, sicut e regione illius monachi vita laudatur, qui venerationi habet
Abbreviated transcription (Latin):
liberi suo generi respondert. Exhibuit filiꝰ¬
ciceronis patre̾ in eloquentia. Cornelia ur̃a
pudicitiȩ simul & fecunditatis exemplar.
graccos suos se genuisse lecata ẽ. Badicłm
sꝑare ꝓ certo. qd̾ multos & ñ habere uideas.
& cũ habuerint ꝑdidisse. Cui dimittis tantaᷤ
diuitias: Ip̃o qui mori ñ potest. Quẽ habe¬
bis heredem: Ipsũ quẽ & dñm. Contristabat᷑
pat̾. s. letabit᷑ xp̃s. Lugebit familia. sed an¬
geli gratulabunt᷑. faciat pat̾ qđ uult de sub¬
stantia sua. Non es eiꝰ cui nata es. s cui rena¬
ta. & qui te grandi precio redemit sangui
ne suo. Caue nutrices & rumigerulas. & iftĩ
modi uenenosa animalia. quȩ de corio tuo
saturari uentrẽ suũ cupiunt. Non suadent
Sola ne ꝑpetua merens caꝑe iuuenta. nec dul¬
ces natos ueneris. nec p̃mia noris ͦ UIbi pudi¬
citia & scĩtas: ibi frugalitas ẽ. Ubi frugalitã.
ibi dãna seruonr. Quic qͥd ñ tulerint sibi

Expanded text:
liberi, suo generi responderunt! exhibuit Cicerliberi, suo generi responderunt! exhibuit Ciceronis filius patrem in eloquentia? Cornelia uestra, pudicitiae simul et fecunditatis exemplar, Graecos suos se genuisse laetata est? ridiculum sperare pro certo, quod multos et non habere uideas et, cum habuerint, perdidisse. cui dimittis tantas diuitias? Christo, qui mori non potest. quem habebis heredem? ipsum, quem et dominum. contristabitur pater, sed laetabitur Christus; lugebit familia, sed angeli gratulabuntur. faciat pater, quod uult, de substantia sua: non es eius, cui nata es, sed cui renata et qui te grandi pretio redemit, sanne suo. Cave nutrices et gerulas et istius modi vinosa animalia, quae de corio tuo saturare ventrem suum cupiunt. Non suadent,Solane perpetua maerens carpere iuventa Nec dulces natos Veneris nec praemia noris? Ubi pudicitia et sanctitas, ibi frugalitas est; ubi frugalitas, ibi damna servorum. Quidquid non tulerint, sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰq patris tui oblita es: iccirto coneupiscet
rer decorẽ tuũ. & dicet tͥ. Iota pulchra es ꝓ¬
rima mea. & macła ñ est inte. Quin pul¬
chri anima quȩ dei filia nuncupat᷑. &̾ nul¬
los ertrinsecus querit amplexus. Credit in
rp̃o & hac ambitione dditata ꝑgit ad sponsũ
eundẽ habens dnm̃ quẽ & uirũ. Quid angꝰ¬
tiarũ habeant nuptiȩ didicisti in ipsis nupti¬
tus. & qͥsi cortunicũ carnib usq ad nausiã
saturata es. Amarissimã colerã tue sensere
fauces. Egessisti arescentes & morbidos cybos.
releuasti estuante ftomacbum. Quid ius rur¬
sũ ingerere qd tͥ norium fuit. canis reuersa¬
Bruta qͦ animalia. & uage aues. in easdem
peticas retiaq ñ incidunt. An uererris ne ꝓ¬
les foriana deficiat. & exte parens tuus ñ ha¬
beat pusionẽ. qͥ rec̾tet in pectore. & ceruices
eiꝰ stercore liniat. Qͥppe ne hi om̃s habent
filios qͥ habuere matrimonia. & qͥb natift̾

Expanded text:
musque patris tui oblita es, idcirco concupiscet musque patris tui oblita es, idcirco concupiscet rex decorem tuum, et dicet tibi: Tota pulchra es amica mea, et macula non est in te . Quid pulchrius anima, quae Dei filia nuncupatur, et nullos extrinsecus quaerit ornatus? credit in Christum et hac ambitione ditata pergit ad sponsum eundem habens dominum, quem et uirum. Quid angustiarum habeant nuptiae, didicisti in ipsis nuptiis et quasi coturnicum carnibus usque ad nausiam saturata es. amarissimam choleram tuae sensere fauces, egessisti acescentes et morbidos cibos, releuasti aestuantem stomachum: quid uis rursus ingerere, quod tibi noxium fuit? canis reuerbruta quoque animalia. et uagae aues in easdem pedicas retiaque non incidunt. an uereris, ne proles Furiana deficiat et ex te parens tuus non habeat pusionem, qui reptet in pectore et ceruices eius stercore linat? quippini? omnes habent filios, quae habuere matrimonia, et, quibus nati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
turba patricia deconabit. me magũ. me se¬
ductorẽ clamitans. & in terras ultimas aspor¬
tandñ. Aadant si uolunt & samariten. ut dñ̾i
mei uultum recognoscam. Certe filiã a parente
ñ diudo. nec dico illud de euangłio. sine mortui
sepeliant mortuos suos. Uiuit enim qͥ credit
bulauit & ipse ambulare. facessat inuidia. qua
nomini xp̃iano maledicor sermo genuinꝰ im¬
figit. ut dum ꝓbra mecuunt. ad uircutes ñ ꝓ¬
uocent. Exceptis esłis ignoramꝰ alterutrũ. sol¬
q causa pietatis ẽ. ubi carnis nulla noticia ẽ
Honora patrẽ tuum: s. si te a uero patre ñ
seꝑat. Iam dui scito cartuis copulã. quandiui
ille suũ nouerit creatorẽ. Alioqͥn dd̾ tͥ ꝓtinꝰ
tiii. & concupiscet rex decorẽ tuũ. qm̃ ipse ẽ.
diis ds̃ tuus. Grande p̾miũ parentis obliti.
ccupiscet rex decorẽ tuum. Qͥa audifti. qͥa ui¬
disti. q inclinasti aurẽ tuã. & popłi tui do¬

Expanded text:
turba patricia detonabit me magum, me seturba patricia detonabit me magum, me seductorem clamitans et in terras ultimas asportandum. addant, si uolunt, et Samariten, ut domini mei titulum recognoscam. certe filiam a parente non diuido nec dico illud de euangelio: sine mortui sepeliant mortuos suos. uiuit enim, qui credit bulauit, et ipse ambulare. Facessat inuidia, quam nomini Christiano maledicorum semper genuinus infigit, ut, dum probra metuunt, ad uirtutes non prouocent. exceptis epistulis ignoramus alterutrum, solaque causa pietatis est, ubi carnis nulla notitia est. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu ille suum nouerit creatorem; alioquin Dauid tibi tui: et concupiscet rex decorem tuum, quoniam ipse est Dominus tuus » . Grande praemium parentis obliti: Concupiscet rex decorem tuum. Quia audisti, quia vidisti, quia inclinasti aurem tuam; et populi tui, do
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. exultant uiscera. gestit affe
t tua titana multo tempore fuit sub mar¬
to. Exaudite st̃ p̾ces eiꝰ & orationes impeci¬
uit ut adipisceret᷑ in unica filia. qd̃ uiuc
ipsa possecłat. Habes p̾terea generis tu
frande pͥuilegiũ. qd ex inde a camillo ł m
a uł rara ur̃ȩ familiȩ scribit᷑ scd̃os nosse
cubitꝰ. ut non tam laudanda sis si uiduas¬
tueres. ꝗͣ execranda. si id xp̃iana ñ serlici
d ꝑ tanta scła gentiles femine custoditi
iceo de saula & eustocbio stirpis uiz sie
ne ꝑ occasionẽ exhoitationis tuȩ illas laudare
udear. Biesilamq p̾tereo. quȩ maritũ suu ĩe
uta germanũ. in hreui spatio tẽpora uirtutũ
multa compleuit. Atq utinã p̃conia feminar̃
mitatent᷑ uri. & rugosa senectꝰ redderet. qd̃
sponte offert adolescentia. Sciens & uidens in
fiama mitto manũ. Adducent᷑ suꝑcilia. exten¬
det᷑ brachium. iratꝰq chremes tumido deseuiet
ore. Consurgent ꝓceres. & aduersus ȩpłam meã

Expanded text:
 exsultant viscera, gestit affectus, ter tua Titiana multo tempore fuit sub marito. Exauditae sunt preces et orationes ejus. Impetravit, ut adipiscereipsa possederat. habes praeterea generis tui grande priuilegium, quod exinde a Camillo uel nulla uel rara uestrae familiae scribitur secundos nosse concubitus, ut non tam laudanda sis, si uidua perseueres, quam execranda, si id Christiana non serues, quod per tanta saecula gentiles feminae custodierunt. Taceo de Paula et Eustochio, stirpis uestrae ne per occasionem exhortationis tuae illas laudare uidear, Blesillamque praetereo, quae maritum suum, tuum secuta germanum in breui uitae spatio tempora uirtutum multa conpleuit. atque utinam praeconia feminarum imitarentur uiri et rugosa senectus redderet, quod sponte offert adulescentia! sciens et uidens in flammam mitto manum: adducentur supercilia, extendetur brachium iratusque Chremes tumido desaeuiet ore. consurgent proceres et aduersum epistulam meam
Abbreviated transcription (Latin):
Scilicet ut ueteri rancore deposito. mimoũ pa
& nolite poccare. Hoc qͥd uellet intelligi: apio
pleniꝰ interp̃tat᷑. Dol non occidat. suꝑ iracun¬
diam ur̃am. Quid agimꝰ nos in die uidren.
suꝑ quor ira ñ unĩ diei. s tanteꝵ annor sa
festis occubuit. Dñs loqͥt᷑ in euangłio. Si offit̾
mimꝰ titũ ante altare. & ibiq recordat᷑ fuers
qͥa fr̾ tuus habet aliquid aduersum te. relinqͥ
ibi munꝰ tuũ ante altare. & uade priꝰ reconci
liari fr̾i tuo. & tc̃ ueniens offeres munꝰ tium.
Ne mͥ misero. ne dicam & ł. quanto tempore
aut ñ obtulimꝰ ad altare. aut ira ꝑmanente
sine causa obtulimꝰ. Qmͦ in cotidiana p̃ce in¬
ꝗͣ diximꝰ. dimitte nob̃ debita nr̃a sic̃ & nos a¬
nttimꝰ debitorib nr̃is. animo discorlante cu
uerb. oratione ddissidente cũ factis: Precorti¬
q qd̃ & ante annũ pͥorib litteris rogauenm
ut pacẽ quã nob̾ dñs reliqͥt habeamꝰ. e int¬
ui. Ante tribunai eiꝰ reconciliata seu corseis¬

Expanded text:
scilicet ut ueteri rancore deposito mundum pectet nolite peccare. hoc quid uelit intellegi, apostolus plenius interpretatur: sol non occidat super iracundiam uestram. quid agimus nos in die iudicii, super quorum ira non unius diei, sed tantorum annorum sol testis occubuit? dominus loquitur in euangelio: si offeres, munus tuum ad altare ibique rememoratus fueris, quia frater tuus habet aliquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ante altare et uatri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Vae mihi misero, ne dicam et tibi, qui tanto tempore, aut non obtulimus munus ad altare, aut, ira permanente sine causa, obtulimus. Quomodo in quotidiana prece unquam diximus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, animo discordante cum uerbis, oratione dissidente cum factis? precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris rogaueram, ut pacem, quam nobis dominus reliquit, habeamus. et meui ante tribunal eius reconciliata seu scis
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim consid̾ant de qͣnto. s qͣntũ det᷑. do¬
lorẽq suũ solis qđ possunt obcrectationib con¬
solant᷑. Ille parasitum. iste inpostorẽ. hic he¬
ratipetã. auꝰ nouo quolibet appellat uocabulo
Ipsum iactant asside lectulo. obsterrices ad¬
hbere. languenti portare mapulã. dileface¬
re uinteola plicare fasciolas. Faciliꝰ mala
credunt homines. & dͦcũq domi fingit᷑: ru¬
mor in publicũ fit. Nlec mireris si ancille &
famuli de uob̾ ista c̾fingant. cũ mat̾ qͦ id

Expanded text:
considerant, de quanto, sed quantum detur, doloremque suum solis, quod possunt, detractationibus consolantur. ille parasitum, iste inpostorem, hic heredipetam, alius nouo quolibet appellat uocabulo. ipsum iactant adsidere lectulo, obsetrices adhibere languenti, portare matulam, calefacere lintea, plicare fasciolas. facilius mala credunt homines et, quodcumque domi fingitur, rumor in publico fit. nec mireris, si ancillae et seruuli de uobis ista confingant, cum mater quoque id
Abbreviated transcription (Latin):
geris. Libidinosa mens ardentiꝰ ꝑseqͥt᷑ honest
& posluta animi tacentis indiciũ ẽ. si rugã ił
habeat. si ꝑ terrã ut altior uidearis trabat᷑
si de incuftria chssica fet tunica. ut intꝰ aug
mosũ. Caliga qͦ ambulantis ingella ac uiten
stridore uiuenes ad se uocat. papille falisis cõp¬
Painolum iuterdũ cadit ut candioos nudet
himeros. & quasi uideri doluerint: celat festina
qdͥ uolens decexerat. Et qͣndo in publico qͦsi ꝑ
aercundiã oꝑit faciemi lupinarũ arte id so¬
lũ ostendit. qd ostensum magis placere pot̾.
R espondeb̾. Unde me nosti. & qͦmͦ tam longe
plorat. Dolet fibi p̾latum iuuenẽ. ñ qͥdẽ
comatũ. ñ uestiũ sericarũ. s rosulũ. & in
sordib delicatũ qui ipse sacculũ signet. te¬
tirinũ teneat. pensa distribuat. regãt fami¬
lã. emat qͥcqͥpde publico necessarium ẽ dispen¬
sator & dñs. & p̾ueniens officia seruuloꝵ. quẽ

Expanded text:
geris. Libidinosa mens ardentius inhonesta persgeris. Libidinosa mens ardentius inhonesta perset pulla animi tacentis indicium est, si rugam non habeat, si per terram, ut altior uidearis, trahatur, si de industria dissuta sit tunica, ut aliquid intus mosum. caliga quoque ambulantis nigella ac nitens stridore iuuenes ad se uocat. papillae fasciolis conppalliolum interdum cadit, ut candidos nudet umeros, et, quasi uideri noluerit, celat festina, quod uolens retexerat. et quando in publico quasi per uerecundiam operit faciem, lupanarum arte id solum ostendit, quod ostensum magis placere potest. Respondebis: \'unde me nosti? et quomodo tam longe nemo mentiens plorat. dolet sibi praelatum iuuenem, non quidem comatum, non uestium sericarum, sed trossulum et in sordibus delicatum, qui ipse sacculum signet, textrinum teneat, pensa distribuat, regat familiam, emat, quicquid de publico necessarium est, dispensator et dominus et praeueniens officia seruulorum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nib qͥͣsi inuita cogeris. ut uinũ bibas. dei lau¬
dat᷑ creatura. Ut laues balneis: sordib decraht᷑
genuã condamabunt. Esonabit uit̾m aliqͥs
cantor ad mensã. & inter psalmos dulci mo¬
dulatione currentes. qm̃ alienas ñ audebit u¬
xores : teqͣ custodẽ ñ habes. sepĩ respectabit.
Loquet᷑ nutib & qͥeqͥd metuit dicere signiti¬
cabit affectib. Inter has & tantas illecebras
uoluptatũ. eciam ferreas m̃tes libido domat.
quȩ maiorẽ in uirginib ꝓatit᷑ famẽ. cũ dil¬
q̃ putat om̃e qd̾ nescit. Parrant gentiliũ
fabule cantib syrenarũ nautas in sara p̾ci¬
pites. & ad orphei cycharam arbores. beftas¬
q. ac sisticũ dura mollita. Difficile int᷑ epulas
seruat᷑ pudicitia. Nlitens cutis. sordidã often¬
tat animã. Legimꝰ in scoł pueri & spirantiad
caruisse ꝗͣ peste. Quid tu facias puella san
corporis. delicata. pinguis. rubens. estuans

Expanded text:
nibus, quasi invita cogeris. Ut vinum bibas, Dei launibus, quasi invita cogeris. Ut vinum bibas, Dei laudabitur creatura. Ut laves balneis, sordibus detrahetgenuam conclamabunt. Personabit interim aliquis cantator ad mensam, et inter psalmos dulci modulamine currentes, quoniam alienas non audebit uxores, te, quae custodem non habes, saepius respectabit. Loquetur nutibus, et quidquid metuit dicere, significabit affectibus. Inter has et tantas illecebras voluptatum, etiam ferreas mentes libido domat: quae majorem in virginibus patitur famem, dum dulcius putat omne quod nescit. Narrant gentilium fabulae, cantibus sirenarum nautas isse in saxa praecipites: et ad Orphei citharam, arbores bestiasque, ac silicum dura mollita. Difficile inter epulas servatur pudicitia. Nitens cutis sordidum ostendit animum. 7. Legimus in scholis pueri, et spirantia caruisse, quam peste. Quid tu facies puella sani corporis, delicata, pinguis, rubens, aestuans
Abbreviated transcription (Latin):
uadis. in comitatu ꝓpinqͦrũ. an cũ amasio
tuo: Quanuis sis impudens. scłariũ eñ ocłis in¬
gerere ñ audebis. Di hoc ẽmm feceris & te & illũ
familia uniuersa cantabit. uos cunctor digi¬
ti denotabunt. Isa qͦ soror atq affinis siue
cognata. quȩ ui adulationẽ cui scm̃ non nun¬
ꝗͣ cotã te uocant: cũ se paulatim au̾terint.
portentuosũ ridebunt maritũ. Sin aut̾ sola
icris qd̃ & magis estimo: utiq int̾ seruos
adolescentes. inter maritatas feminas atq nu¬
pturas. int̾ lasciuas puellas. & comatos linia¬
tosq uiuenes. furuarũ uestiũ puella gradieri.
Dabit tͥ barbatulus qͥlibet manũ. sustentabit
lassã. & p̃ssis digitis aut teniptabit᷑. aut tẽp¬
tabit. Erit tͥ int̾ uiros matronasq comuuiĩ
spectab̾ atiena oscła. p̾gustatos cybos. & ñ absi
scandalo tuo in aliis sericas uestes auratasq
miraberis. In ipso qͦ conuuio ut uescaris ar¬

Expanded text:
vadis in comitatu propinquorum, an cum amasio vadis in comitatu propinquorum, an cum amasio tuo? Quamvis sis impudens, saecularium oculis eum ingerere non audebis. Si enim hoc feceris, et te et illum familia universa cantabit: vos cunctorum digiti denotabunt: ipsa quoque soror, aut affinis, sive cognata, quae in adulationem tui, sanctum et Nonnum coram te vocant, cum se paululum averterint, portentuosum ridebunt maritum. Siu autem sola ieris quod et magis existimo utique inter servos adolescentes, inter maritatas feminas atque nupturas, inter lascivas puellas, et comatos liniatosque juvenes, furvarum vestium puella gradieris. Dabit tibi barbatulus quilibet manum, sustentabit lassam; et pressis digitis, aut tentabitur, 787 aut tentabit. Erit tibi inter viros matronasque convivium: spectabis aliena oscula, praegustatos cibos; et non absque scandalo tuo, in aliis sericas vestes, auratasque miraberis. In ipso quoque convivio ut vescaris car
Abbreviated transcription (Latin):
plus te illii amare ꝗͣ matrẽ. nenon uideat᷑ af¬
fectũ in te eligere sed ȩtatẽ. Et hoc dicerẽ si
fiem monachũ ñ haberes. si domesticis carereᷤ
p̃sidus. Nunc uͦ ꝓdolor int̾ matrẽ atq germa¬
nĩ. & matrẽ uiduã & ftem monachũ cur se
alieñ interserit: Bonũ qͥdẽ ẽ. ut te fina no¬
ueris & sororẽ. Si aut̾o utrunq ñ potes & ma¬
ter qͣsi dura respuit᷑. saltẽ fr̃ placeat. Di aut̃¬
ft̃ asꝑior ẽ: moslior sit illa quȩ genuit. Qͥd
pallas qͥd estuas. quid uultũ rubore suffundis
& tremitib labus inpatientiã pectoris contẽ¬
tarisꝰ lon suꝑat amore matris & fris. nͥ solꝰ
uxoris affectꝰ. Audio te p̃terea suburbana
bito qͥn ł c̃sobrina ł soror sit: in qͣrũ solatiũ nou
geners ducaris as scła. Absit qͥppe ut qͥ nius ꝓximi.
sint cognati: uirori te suspicer captare consor¬
tia. Obsecro gͦ te uirgo ut mͥ respondeas. Sola

Expanded text:
plus te illum amare quam matrem, ne non uideatur afplus te illum amare quam matrem, ne non uideatur affectum in te eligere, sed aetatem. et hoc dicerem, si fratrem monachum non haberes, si domesticis careres praesidiis; nunc uero, pro dolor, inter matrem atque germanum — et matrem uiduam fratremque monachum - cur se alienus interserit? bonum quidem est, ut te et filiam noueris et sororem; si autem -utrumque non potes et mater quasi dura respuitur, saltim frater placeat. si frater asperior est, mollior sit illa, quae genuit. quid palles? quid aestuas? quid uultum rubore suffundis et trementibus labiis inpatientiam pectoris contestaris ? non superat amorem matris uxoris affectus. 6. Audio praeterea te suburbana bito quin vel consobrina, vel soror sit, in quarum solatium novi generis ducaris assecla. Absit quippe, ut quamvis proximi sint et cognati, virorum te suspicer captare consortia. Obsecro ergo te, virgo, ut mihi respondeas: Sola
Abbreviated transcription (Latin):
arbitris. & uideam raro &̃ uidear: impudentiᷤᷤ
curo qͥd loqͣnt᷑ homines: audi apłm seribenteᷤ
Rouidentes bona ũ solũ corã deo s etiã coram
hominib Siqͥs te carpit qd̃ sis xp̃iana. qd̃
uirgo: ne cures qđ ideo dimiseris matrẽ. ut
in monastio inter uirgines uiueres. lał decͣctio.
laus tua ẽ: uͥ ñ luxuria in puella dei. s durttia
carpit᷑. Ista crudelitas. pietas ẽ. Illum enĩ p̃fe¬
ras matri. quẽ p̃ferri iubeas & animȩ tuȩ
Quẽ si aĩpsa p̾tulerit: & filiam te sentiat
& serorẽ. Quid gͥ scelus ẽ scĩ uiri habere contu¬
berntũ. ob torto collo me i iustra his. ut aut
ꝓbẽ ꝗd no lo. aut multoꝵ iniudiã subeaͦ Ses¬
filia matris uiduȩ: traditum castitatis ẽ. Si co¬
euus tuus ille nescio qͥs matrem tuã honoret
ut suã. si senur te ut filiã cdiligat. & paren¬
tis subiciat disciplinȩ: ñ expedit ambeꝵ fame

Expanded text:
arbitris et uideam raro et uidear, inpudentissiarbitris et uideam raro et uidear, inpudentissicuro, quid loquantur homines\', audi apostolum scribentem: prouidentes bona, non solum coram deo, sed etiam coram hominibus. si quis te carpit, quod sis Christiana, quod uirgo, ne cures, quod ideo dimiseris matrem, ut in monasterio inter uirgines uiueres; talis detractatio laus tua est. ubi non luxuria in puella dei, sed duritia carpitur, crudelitas ista pietas est. illum enim praefers matri, quem praeferre iuberis et animae tuae. quem si et ipsa praetulerit, et filiam te sentiet et sororem. Quid igitur? scelus est sancti uiri habere contubernium ? obtorto collo me in ius trahis, ut aut probem, quod nolo, aut multorum inuidiam subeam. safilia, mater uidua indicium castitatis est. si coaeuus tuus est ille nescio quis, matrem tuam honoret ut suam; si senior, te ut filiam diligat et parentis subiciat disciplinae. non expedit amborum famae
Abbreviated transcription (Latin):
ut xp̃m amares docuit. Non tͥ displiceat eiꝰ con¬
uersatio. que te sponso tuo uirginẽ consecra¬
uit. Qđ si ferre non potes. & delitias eiꝰ fugi
atq ut hoc uulgo solet dici scłaris ẽ mat̾.
habes alias uirgines. habes sem̃ pudicitiȩ cho
rũ. Quid matrẽ ⁊ estrens eũ eligis. qui su¬
am forsitan sororẽ reliqͥt & matrẽ. Iua dif¬
ficilis. s iste facił. Illa iułgatrix. gͦ iste placa¬
bilis. Quẽ quero utrũ uirũ secuta sis: an po¬
stea inueneris. Di eum secuta es manifestũ
ẽ. cur matrẽ reliqͦris. Si postea reppisti: osten¬
dis q in matris hospitio ñ potueris inuenirs.
Dur dolor ⁊ meo mucrone me uulnerans.
Qui ambulat. simplicit̾. arabulat confident̾.
lacerẽ sime ñ morderet conscientia. & in anis
meũ crim̃ ñ rep̾haendem. nec ꝑ trabẽ ocłi mei
atti festucã uicłem. Aunc aut̾ cũ int̾ fr̃s ꝓcul
habttans. eorq fruens contubnuo honeste sub

Expanded text:
ut Christum amares, docuit. Non tibi displiceat ejus conut Christum amares, docuit. Non tibi displiceat ejus conversatio, quae te sponso tuo virginem consecravit. Quod si ferre non potes et delicias ejus fugis: atque ut hoc vulgo solet dici saecularis est mater, habes alias rum. quid matrem deserens eum eligis, qui suam forsitan sororem reliquit et matrem ? illa difficilis, sed iste facilis; illa iurgatrix, iste placabilis. quem quaero utrum secuta sis an postea inueneris. si secuta es, manifestum est, cur matrem reliqueris; si postea repperisti, ostendis, quid in matris hospitio non potueris inuenire. durus doctor et meo mucrone me uulnerans: qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter. tacerem, si me remorderet conscientia, et in aliis meum crimen non reprehenderem nec per trabem oculi mei alterius festucam uiderem. nunc autem, cum inter fratres procul habitans eorumque fruens contubernio honeste sub
Abbreviated transcription (Latin):
serua ne ꝑdas. Quid tͥ nece̾e̾ . ẽ. inea uersari
domo. in ꝗͣ nece̾e. habeas cotidie aut ꝑire aut
uincere. Quis unꝗͣ mortalium uxta iuꝑam
securꝰ somnos capitͦ. Quȩ & si ñ ꝑcutiat. certe
ñ ꝑisse. In altero tranqͥllitas ẽ. in altero gub̾¬
natio. Ibi gaudem᷑. hic euadimꝰ. Sed forte respon¬
deas. Non bene morata mat̾ ẽ. res scłi caͣpit. amat
diuitias. ignorat ieuiniũ. ocłos stibio linit. uult
cõpta ꝓcecłe. & nocet ꝓposito meo. nec possũ cũ
hiũ modi uiuere. Kimũ qͥdẽ eciã fi tał ẽ. ut cau¬
saris. maiꝰ habeb̾ p̾miũ. si talẽ ñ deseras. Illa te¬
⁊s⁊ diu portauit in utero. chiu aluit. & difficilioriᷤ
infantiȩ mores blanda pietate sustinuit: lauit
pannor sordes. & ĩmundo sepe fedata at ster¬
core. Assedit egrotanti. & que ꝓ te sua fastidia
sustinuit : tua qͦ passa ẽ. Ad hanc ꝑdux̃ etatẽ.

Expanded text:
serua, ne perdas. quid tibi necesse est in ea uersari serua, ne perdas. quid tibi necesse est in ea uersari domo, in qua necesse habeas cotidie aut perire aut uincere ? quisquamne mortalium iuxta uiperam securus somnos capit ? quae ut non percutiat, certe ericulum non perisse; in altero tranquillitas est, in altero gubernatio, ibi gaudemus, hic euadimus. Sed forte respondeas: \'non bene morata mater est, res saeculi cupit, amat diuitias, ignorat ieiunium, oculos stibio linit, uult compta\' procedere et nocet proposito meo nec possum cum huiusce modi uiuere\'. primum quidem, etiam si talis est, ut causaris, maius habebis praemium, si talem non deseras. illa te diu portauit, diu aluit et difficiliores infantipannorum 785 sordes, et immundo saepe foedata est stercore. Assedit aegrotanti; et quae pro te sua fastidia sustinuit, tua quoque passa est. Ad hanc perduxit aetatem;
Abbreviated transcription (Latin):
hinneris. Unde &̾ in cruce pendens coniñdabat
parentẽ discipło . quã nunꝗͣ ante erucẽ dimi¬
serat. Tn uͦ filia. iam enĩ desino ad matre̾ lo
qͥ. qͣ forsitan ȩcas & imbecillitas & sollicitudo
ercusabilẽ facit: tu inꝗͣ filia. eiꝰ domũ angꝰ¬
tã iudicas. cuiꝰ̃ ñ fuit tͥ uenter angustꝰ. Decẽ
insib utero clauso uiristi. & uno ctie in uno
cubicło cum matre ñ duras: An ocłos eiꝰ ferie
genuit. quȩ aluit. & ad hanc ꝑdux̃ etatẽ facilĩ¬
es intelligit. testẽ domesticã fugas  Si uirgo es.
qͥd times diligentẽ custodiaͦ Si corrupta es
cur ñ pala nubis Seła tabula ẽ ypost naufra¬
ꝑare. Neq uͦ hoc dico. ut post peccatũ tollã
penitentiã. ut qđ male cepit male ꝑseueret:
s qd supͣeminet᷑ hui modi copula deuulsione.
Alioqͥn si ad matrẽ migraueris pꝰ rumã: faci¬
uꝰ poteris cum ea plangere. qd ꝑ illiꝰ absentiã

Expanded text:
brachiis. unde et in cruce pendens commendat brachiis. unde et in cruce pendens commendat parentem discipulo, quam numquam ante crucem dimiserat. Tu uero, filia - iam enim desino ad matrem lo qui, quam forsitan aetas et inbecillitas ac solitudo excusabilem faciunt —, tu, inquam, filia, eius domum angustam iudicas, cuius non tibi fuit uenter angustus? decem mensibus utero clausa uixistiet uno die in uno cubiculo cum matre genuit, quae aluit, et ad hanc perduxit aetatem, facilius intelligit, testem domesticam fugis? Si virgo es, quid times diligentem custodiam? si corrupta, cur non palam nubis? Secunda post naufrac dico, quo post peccatum tollam paenitentiam, ut, quod male coepit, male perseueret, sed quod desperem in istius modi copula diuulsionem. alioquin, si ad matrem migraueris post ruinam, facilius poteris cum ea plangere, quod per illius absentiam
Abbreviated transcription (Latin):
filia. me ñ iccirto serib̾e qr aliqͥd
de uob̾ sinistrum suspicer: s ne
cet̾i suspicent᷑ uram me narrare
concordiã. Alioqͥn qđ absit si peccatoꝵ uos esti¬
marẽ glutino ceffisse: nunꝗͣ scrib̾em. scireq̃ me
surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro.
ut si moraatiꝰ qͥppiã scripsero: ñ tam meȩ aus
teritatis putecis eẽ qͣ morbi. Putride carnes. fer.¬
ro curant᷑ & caut̾io. Uenena. serpentino cu¬
rant᷑ antidoto. Qd satis dolet. maiori dolore
expellit᷑. Ad extremũ hoc dico. qđ etiã si con¬
scientia criminis uulnꝰ ñ habeat: habet tam̃
fama ignominiã. Mat̾ & filia. nomina pie¬
tatis. officior uocabula. uincla nat᷑e. scdaq
post dm̃ federatio. Non ẽ. laus si uos diligati
scelus ẽ. qd uos odistis. Dns iłis erat ͤ subiectꝰ
parentib suis. Uenerabat᷑ matrẽ. cuiꝰ erat
ipse pat̾. Colebat nutriciũ quẽ nutrierat.
gestatumq se meminerat alteriꝰ utero. alt̾iũ

Expanded text:
filia, me non idcirco scribere, quia aliquid filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de vobis sinistrum suspicer; sed ne caeteri suspicentur vestram me orare concordiam. Alioquin quod absit si peccatorum vos existimarem glutino cohaesisse, nunquam scriberem; sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut si mordacius quippiam teritatis putetis esse quam morbi. putridae carnes ferro curantur et cauterio, uenena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia uulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. mater et filia, nomina pietatis, officiorum uocabula, uincla naturae secundaque post deum foederatio, non est laus, si uos diligitis; scelus est, quod odistis. dominus Iesus subiectus erat parentibus suis: uenerabatur matrem, cuius erat ipse pater, colebat nutricium, quem nutrierat, gestatumque se meminerat alterius utero, alterius
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est aio qđ me fugat. & labra cdiuidere
ñ sinit. L ostq̃ crum arguendo crimina factꝰ¬
sum criminosus. & uixta tritũ uulgi sermo¬
ne ꝓuerbiũ. uirgantib & negantib cunctis
me aures nec credo hab̾e nec tango. ipsiq pan¬
etes in me maledicta resonartͥ. & psallebant
contra me qui bibebant umum: coactꝰ malo
tacere didici. rectiꝰ e̾e. arbitrans ponere custodi¬
am ori meo. & hostium munitũ labiis meis.
qͣ declinare cor meũ in uerba malitiȩ. & dim
dicere. nec pͥuata correptio generals̃ doctri¬
nã facere. eum aut rar᷑ aut nullus sit. qui
sub huiꝰ culpe reatum ñ cadat. Queso gͦ te
ne me tanto labore ueratum. frustra ue¬
nisse patiaris. Scit enim dñs qd̃ post uifioie
locoꝵ sc̃orz hanc ł maxime causam habui
marine st̃. & specialiter sermo dictatꝰ raro pot̾
inuenire qͦd mordeat. Ie aut̾ obsecro. ut clam
sermonẽ hunc facias. Cumq portaueris eũ ꝓ

Expanded text:
Hoc est, aio, quod me fugat, et labra dividere Hoc est, aio, quod me fugat, et labra dividere non sinit. Postquam enim arguendo crimina, factsum criminosus et iuxta tritum uulgi sermone prouerbium iurantibus et negantibus cunctis me aures nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt e t psallebant contra me, qui bibebant uinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in uerba malitiae et, dum dicere nec priuata correptio generalem doctrinam facit, cum aut rarus aut nullus sit, qui sub huius culpae reatum cadat. quaeso ergo te, ne me tanto itinere uexatum frustra uenisse patiaris. scit enim dominus, quod post uisionem sanctorum locorum hanc uel maxime causam habui, marinae sunt, et specialiter sermo dictatus, raro potest invenire quos mordeat. Te autem obsecro, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris eum pro
Abbreviated transcription (Latin):
Etulit mͥ quidã fr e gallia
se habere sororẽ uirgine ma¬
tremq uiduã. quȩ in eade ur¬
be diuisis habitarent cellulis.
tudinẽ. ł custodiendas facultatulas p̾sules s
ꝯͦsclam clericos assurapsissent. ut maiori
aeclecore uingerent᷑ alienis: ꝗͣ a se fuerant sepi¬
tȩ. Cumq ego ingemiscerẽ. & multo plura tacen¬
do qͣ loquendo significarẽ: queso te in qͥt corripal
eas utteris tuis. & ad concordiã reuoces. ut matͥ
filiam. filia matrẽ agnoscat. Cui ego. Optimã¬
inꝗͣ mͥ inuingis ꝓuitia. ut alienas concilie.
qͣs filius fr̾q non potuit. Quasi eg ͦ episco¬
palẽ cathedram. teneã. & ñ clausus cellula
aut ꝓcul a turb̾ remotꝰ᷑. ł pret̾ita uitia plan¬
gam. uł uitare nitar p̾sentia. Sed & incon¬
gruũ ẽ. latẽre corpore. & lingua ꝑ totũ orle
uagari. Et ille. Nimiũ ait formidolosus es.
Ubi ẽ. illa quondã constantia. in qͥ multo sale
urbẽ defricans. lucilianũ qͥppiã deculisti:

Expanded text:
tulit mihi quidam frater e Gallia se habere sororem uirginem matremque uiduam, quae in eadem urbe diuisis habitarent cellulis tudinem uel custodiendas facultatulas praesules sibi quosdam clericos adsumpsissent, ut maiori dedecore iungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. cumque ego ingemescerem et multo plura tacendo quam loquendo significarem: \'quaeso te\', inquit, \'corripias eas litteris tuis et ad concordiam reuoces, ut mater filiam, filia matrem agnoscat. cui ego: optima injungis provinciam: ut alienus conciliem, quas filius fraterque non potuit. Quasi vero Episcopalem cathedram teneam, et non clausus cellula, ac procul a turbis remotus, vel praeterita plangam vitia, vel vitare nitar praesentia. Sed et incongruum est latere corpore, et lingua per totum orbem vagari. Et ille: Nimium, ait, formidolosus es. Ubi illa quondam constantia, in qua multo sale orbem defricans, Lucillianum quippiam retulisti?
Abbreviated transcription (Latin):
de filia. Inuita adte utrunq. reuertat᷑ cum
uiro quȩ sola ierat. Uirũ dixi ñ maritũ. Ne¬
mo calumniet᷑. serum significare uolui. ñ con¬
iugiũ. Aut si erubescit & retractat. & domũ
in qͣ nata ẽ. arbitrat᷑ angustã: uos ad eiꝰ hos
pitiolũ ꝑgite qͣnus artum sit. faciliꝰ potest
ñ poterat. Sint in una domo duȩ femine
⁊uͦc i uͦc. ab̾ire ñ uult. & seditiones ac tͦbas
conertat. sit biga asit triga. fr̃ uest̾ ac fiiꝰ &
sororẽ illi exhibebit  matrẽ. Aui iutcũ & ge¬
nerũ uocant. ille nuit̾ciũ appellet & fie̾m: Hec
ad breuẽ lugubratiuncłam celeri sermone di¬
cłaui. uolens desidio postulantis satiffacete.
& qͥsi ad scolasticam mat̾iã me exentens. ł adẽ
enim die piusabat hostiũ. qͥ ꝓfecturꝰ erat¬
Simulq ut ostenderẽ obtratatorib meis: qd̾
tionẽ meã ut in cȩceris libris solitꝰ sum face
re. illarũ florib texui. Hec temporał ẽ dictio

Expanded text:
de filia. inuita ad te utrumque. reuertatur cum de filia. inuita ad te utrumque. reuertatur cum uiro, quae sola exierat — uirum dixi, non maritum; nemo calumnietur: sexum significare uolui, non coniugium-, aut, si erubescit , et retractat et domum, in qua nata est, arbpitiolum pergite; quamvis arctum sit, facilius matremnon poterat. Sint in una domo duae feminae, tuus habitare non vult, et seditiones ac turbas concitat, sit biga, sit triga, frater vester hac filius, et sororem illi exhibebit et matrem. Alii vitricum et generum vocent, ille nutricium appellet et fratrem. Haec ad brevem lucubratiunculam celeri sermone dictavi volens desiderio postulantis satisfacere et quasi ad scholasticam materiam me exercens—eadem enim die mane pulsabat ostium, qui profecturus erat—simulque, ut ostenderem obtrectatoribus meis, quod tionem meam, ut in ceteris libris facere solitus sum, illarum floribus texui. extemporalis est dictio
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ł cano capite ab aꝑta defendat igno
minia. Heniet. ueniet tempꝰ. dies allabit᷑
dum ignoras. & iste formosulus tuus qr
cito senescunt mulieres. marime quȩ ui¬
xta uiros ft̃ : ł ditiorẽ repꝑiet ł cuniorẽ.
sunc te pęnitebit consilii tui. & tedebit
ꝑtinatiȩ. qͣndo re & famã amiseris. qͥndo
qd̾ male iunctũ fuerat diuidet᷑ bene. Nisi
forte secura es. & incoalescentẽ tanti tẽpo¬
noli sic uindicari ut pares. Magis a te¬
discat filia seꝑari. ꝗͣ tu ab illa se uingi. Ha¬
bes filium & filiã. & generum. ĩmo contuber¬
nalẽ filiȩ tuȩ. Quid queris aliena solatia.
& ignes iam sopitos suscitas. Honesti tͥ ẽ. saltẽ
culpã filiȩ sustentare : qͥ occasionẽ tuȩ quere¬
re. Sit tͥ filiꝰ monachus. piecatis uiduitatis¬
q p̾sidium. Qͥd tͥ alienũ hominẽ queris. in
ea p̾sertim domo. quȩ filiũ a filiã caꝑe ñ po¬
tuit Eiꝰ iam etatis es ut posses nepotes hab̾s

Expanded text:
men vel cano capite, ab aperta men vel cano capite, ab aperta minia! ueniet, ueniet tempus - dies adlabitur, dum ignoras—etiste formosulus tuus, quia cito senescunt mulieres, maxime quae iuxta uiros sunt, uel ditiorem repperiet uel iuniorem. tunc te paenitebit consilii tui et taedebit pertinaciae, quando et rem et famam amiseris, quando, quod male iunctum fuerat, diuidetur bene, nisi forte secura es et coalescente tanti temponoli sic uindicari, ut pecces. magis a tediscat filia separari, quam tu ab illa disiungi. habes filium et filiam et generum, immo contubernalem filiae tuae; quid quaeris aliena solacia et ignes iam sopitos suscitas? honestius tibi est saltim culpam filiae sustentare quam occasionem tuae quaerere. sit tecum filius monachus, pietatis uiduitatisque praesidium. quid tibi alienum hominem in ea praesertim domo, quae filium et filiam capere non potuit ? eius iam aetatis es, ut possis nepotes habere