comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabsacis. Ac pͥmũ qd̾dicit. confidis suꝑ
baculũ harundineũ confractũ istũ suꝑ e
gyptũ. falsũ est. Nulla enĩ narrat hysto¬
ria: qd̃ ezechias adegyptios miserit. &r
pharaonis imꝑiu postularit. Qd̃q infert
si respondĩs mͥ in dño deo nr̃o confidimꝰ. ue¬
rum est.S rursũ iungit m̃daciũ uerita¬
ti:. qd̾ abstulerit exechias excessa illiꝰ &e al¬
taria. Hoc eñiñ contra dm̃. s ꝑdeo fecãt.
ut ydolatria. & uet̾i errore dextructo iu¬
dine. inmontib collib q estructo iã alta¬
ri. popłni deo uictimas ĩmolasse. Qdq pau¬
citate obsessoꝵ uolens ostñdere. eqͦs duomi

Expanded text:
Rabsacis; ac primum quod dicit: Confidis super Rabsacis; ac primum quod dicit: Confidis super baculum arundineum confractum istum, super Aegyptum, falsum est: nulla enim narrat historia quod Ezechias ad Aegyptios miserit, et Pharaonis auxilium postularit. Quodque infert: Si responderis mihi, in Domino Deo nostro confidimus, verum est. Sed rursum jungit mendacium veritati, quod abstulerit Ezechias excelsa illius et altaria. Hoc enim non contra Deum, sed pro Deo fecerat; ut idololatria et veteri errore destructo, juonsuetudine, in montibus collibusque exstructo jam altari, populum Deo victimas immolasse. Quodque paucitatem obsessorum volens
Abbreviated transcription (Latin):
tus templi fuit. de qͦ i eadẽ scͥptũ est uisio¬
ne. Uade ingredẽ adeũ qͥ habitat in tab̾¬
naculo: ad sobnã p̃positũ templi. Qũẽ tͣ¬
dunt hebrei rabsacis. cõminatione ꝑt̃¬
ritũ. tͣdidisse mauꝰ assyriis. &x inferio¬
rẽ partẽ. hierłm adu̾sariis ꝓdidisse. exceꝑ¬
taq arce syon & tẽplo nich̾ aliud reman¬
sisse qd ñ tenuerit assyrius. Unde qͥ sobnã
dit᷑. eunde̾ ꝑutant q̃m &r. supͣ. Ibi enĩ sob¬
nas p̃positꝰ tẽpli ponit᷑ qͥ ab assyrus dr̃¬
ẽe capiendus. Hic autẽ sobnas scͥba. hoc
sopher. &r est suꝑioris omonymos. Rab¬
sacen autẽ. qͥ hebrea lingua locutus sit.
filiũ ysaye ꝓpħe. iuidei autumant. qͥ
& iꝑse ꝑditor fuerit relictũ q filiũ y¬
saye alterũ appellari iasub: qͥ in nr̃a lin¬
gua relictũ sonet. Porro alii arbitͣnt᷑. eũ
fuisse samaritem. & iccirro hebraycũ eũ¬
scisse sermonẽ. & tã audacter eũ ĩpie ds¬
minũblasphenare: Consideremꝰ gͦ uerba

Expanded text:
ione: Vade et ingredere ad eum qui habitat in tabernaculo, ad Sobnam praepositum Templi , quem tradunt Hebraei Rabsacis comminatione perterritum tradidisse manus Assyriis, et inferiorem partem Jerusalem adversariis prodidisse, exceptaque arce Sion et Templo, nihil aliud remansisse quod non tenuerit Assyrius. Unde errant quiditur, eumdem putant quem et supra. Ibi enim Sobna praepositus Templi ponitur, qui ab Assyriis dautem Sobna scriba, hoc SOPHER , et est superiori ὁμώνυμος. Rabsacen autem, qui Hebraea lingua locutus sit, filium Isaiae Prophetae Judaei autumant, qui et ipse proditor fuerit: relictumque filium Isaiae alterum, appellari Jasub, qui in lingua nostra relictum sonet. Porro alii arbitrantur eum fuisse Samariten, et 455 idcirco Hebraicum scisse sermonem, et tam audacter et impie Dominum blasphemare. Consideremus ergo verba
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ. me inqͥt seruũ senac herib: qͥsũ
minimꝰ famłoꝵ eiꝰ. nͥ uales sustinere. qͦm tan¬
tã regis potũtiã sustinebis: Ad id autẽ qd̾
direrat. si respond̾is mͥ. indño deo confidi¬
mus: callide prudñt̃q respondit. ñ se sua
uoluntate. s dñiuentise p̃ceptis. dñs dix̾
ad me: ascñde suꝑ t̾rã istã. & disꝑde eã

Expanded text:
nquit, servum Sennacherib, qui sum minimus famulorum ejus, non vales sustinere, quomodo tantam regis potentiam sustinebis? Ad id autem quod dixerat: Si responderis mihi in Domino Deo confidimus, callide prudenterque respondit, se non sua voluntate, sed Domini venisse praeceptis. Dominus dixit ad me: Ascende super
Abbreviated transcription (Latin):
mini ez echie Nlec dicit rex magnꝰ rex as¬
sirioꝵ. &r cetã q̃ in hystoria continent᷑.
Inqͦ arrogantia consideranda est rabsa¬
cis. qd̾ uelut q̃da contraria fortitudo.
li solent in ꝑlogis pone. Nec dicit dñs.
quo auctoritate & magnitudinẽ loq̃n¬
tis ostñdass. iste nẽ dix̾it. Nlec dic̃ rex ing¬
nus assyrioꝵ. Egressus est autẽ ad ẽ

Expanded text:
imini Ezechiae: Haec dixit rex magnus, rex Assyriorum, et caetera quae in historia continentur. In quo arrogantia consideranda Rabsacis, quod velut quaedam contraria fortitudo, li solent in prologis ponere: Haec dicit Dominus, quo auctoritatem et magnitudinem loquentis ostendat, iste nunc dixerit: Haec dicit rex magnus, rex Assyriorum. Egress
Abbreviated transcription (Latin):
filius elchie. qͥ erat suꝑ domũ. &x somnas scͥba
cr ioahe filiꝰ asaph. a com̃tariis. & dixit ad eos
rabsaces. Dicite edechie. Necdicit rex magnꝰ
assyrioꝵ. Que est ista fiducia. qua confi¬
dis auit quo consilio. e qua fortitudine.
rebellare: disponis : Suꝑ qͦm habes fidu¬
ciam. qͥa recessisti a me: Ecce confidis su¬
per baculũ istũ harundineũ. confrac
tum. suꝑ egyptũ. cui si innisus fuerit

Expanded text:
filius Helciae qui erat super domum, et Sobna scriba, et Joahe filius Asaph a commentariis. Et dixit ad eos Rabsaces: Dicite Ezechiae: Haec dicit rex magnus rex Assyriorum: Quae est ista fiducia, qua confidis? aut quo consilio vel fortitudine rebellare disponis? Super quem habes fiduciam, quia recessisti a me? Ecce confidis super baculum arundineum confractum istum, super Aegyptum: cui si innisus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognoscant omĩa regna terre ꝙ. tu es
dñs solus. Contͣ semnacherib regis blas¬
phemias. solita ez echias arma corripuit.
Rursũ q ꝑgit ad templũ: et epłas eius ex¬
pandit corã dño. Prius tacuerat. Nonenĩ
audebat dñm timore perterritꝰ. in tẽꝑlo
autẽ q iã au dierat ysayam

Expanded text:
et cognoscant omnia regna terrae, quia tu es Deus solus. Contra Sennacherib regis blasphemias solita Ezechias arma corripuit. Rursumque pergit ad Templum, et Epistolas ejus expandit coram Domino. Prius tacuerat, non enim audebat Domini timore perterritus in Templo autem quia
Abbreviated transcription (Latin):
os pͥmꝰ sit. Dixeruntq inqͥt ad eũ. Nec diẽ
ezechias. Nõ rex nͣ tuniens. nomine ĩꝑii.
Dies tribłationis & correptionis. & blasphe¬
nue dies hec. Tribłationis nr̃e correptõ¬
nis dei: blasphemie hostiũ: Ponitq simi¬
litudinẽ parturientis mulieris. & dolen¬
tis qd̃ ad partũ usq ꝑuenĩt. & generare
nonpossit. nec dic̃e. a timore tuo dũe ꝯ

Expanded text:
os primus sit. Dixeruntque, inquit, ad eum: Haec dicit Ezechias, non rex, non tumens nomine imperii: Dies tribulationis, et corruptionis, et blasphemiae dies haec: tribulationis nostrae, correptionis Dei, blasphemiae hostium. Ponitque similitudinem parturientis mulieris et dolentis, quod ad partum usque pervenerit, et generare non possit, nec dicere: A timore tuo, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
gũ uolumine legit᷑. fãcite mecũ qđ ẽ utile.
& egredimini ad me. Ergo sñsus est iste¬
nedictionẽ ur̃am ꝓficiat. Siue hoc dicit.
benedicite regi alsyrioꝵ. & laudate eũ.
& dnm̃ confitemini. ut p̃mia conseqͣmini.
& donec reu̾tar de egypto. siue capta lobna
fruimini. Postea autẽ ueniã. &e transfe¬
ram uos in terrã: que similis est terre
ur̃e. friuñti uini &r oleaꝵ. Nlec dicit nom̃
regionis. ꝙ. eqͣsẽ terre repmissionis inue¬
nire ñ ꝑotãt. s similitudinẽ pollicet᷑. Hloc
enĩ unꝰqͥsq desiderat. in qͦ natus est. Qͥ

Expanded text:
gum volumine legitur: Facite mecum quod est utile, et egredimini ad me . Ergo sensus inedictionem vestram proficiat. Sive hoc dicit: Benedicite regi Assyrio, et laudate eum, et Dominum confitemini, ut praemia consequamini, et donec revertar de Aegypto, sive capta Lobna, fruimini. Postea autem veniam, et transferam vos in terram quae similis est terrae vestrae, frumenti, vini et olearum. Nec dicit nomen regionis, quia aequalem terrae repromissionis invenire non poterat: sed similitudinem pollicetur. Hoc eni
Abbreviated transcription (Latin):
og̾re lingũa. qͣm popłs ñ intelligit. Si qͥdẽ
nos habemꝰ lingue. tue scientiã. nouimꝰ q s̾.¬
monẽ syrũ. qͥutͥsq cõmunis est. Ad qͦs rab¬
saces arrogant᷑. nuͣ ait ad dnm tuũ. & ad
te misit me dñs m̃s. & ñ potiꝰ ad uiros. qͥ
sedñt in muro: Rursũ q augenscũ com¬
minatione terrorẽ. ut comedant inqͥt st̃
cora sua. ex bibant urinã pecudũ suaꝵ uo¬
ti q ẽẽ capiendos. Simłq illecebr̃a. uin¬
git fortitudini. ut qͦs terrore ñ uicerat.
repmissionib ce ꝑsuasione decipiat: dic̃us

Expanded text:
s non intelligit. Si quidem nos habemus linguae tuae scientiam: novimusque sermonem Syrum, qui utrisque communis est. Ad quod Rabsaces arroganter: Num, ait, ad Dominum tuum, et ad te misit me Dominus meus, et non potius ad viros qui sedent in muro? Rursumque augens comminatione terrorem, ut crcora sua, et bibant urinam pecudum suorum votique esse capiendos, simulque illecebras jungit formidini, ut quos terrore non vicerat, repromissionibus et persuasione decipia
Abbreviated transcription (Latin):
Accedite ad me: & audite hoc. Nõ a pͥnci¬
pio in abscõdito locutꝰ sũ ex tẽꝑe. añqͣm fi¬
erent ibi erã: & nc̃ dñs d̾s misit me. ce sp̃c¬
co. Ego sum pͥmꝰ. & ego in sempiternũ. &
manus mea fundauit terrã: or dextã
mea firmauit celũ. Uocabo eos & stabuts
simł: & congregabunt᷑ om̃s. & audient.
Qͥs eis anñciauit hec. Diligens te: feci
uolu̾tatẽ tuã suꝑ babylonẽ: ut auferrẽ
sem̃ chaldeoꝵ: Ego locutꝰ sũ & ego uo¬
caui: adduxi eũ &e ꝓsꝑ̃am feci manũ eiꝰ
adducite ad me. & audite hec. Nõ a pͥn¬
cipio in abscõdito locutꝰ sũ: qñ fiebat¬
ibi erã: ex nc̃ dñs d̃s misit me. &x sp̃e
eius. Quib ante iã dixerat. audite
hoc domꝰ iacob:. qui uocamni noĩe isrł.
&r de aqͥs iuda existis. nc̃ ad eosdẽ loqͥ¬
tur. audime iacob. & isrł. q̃m ego uoco.
Multi enĩ uocati: & paucielecti. Un¬
de nõ eos electos. qi. necdũ receꝑant sal¬
uatorẽ. s uocatos nuncupat. Ego sum

Expanded text:
Accedite ad me, et audite hoc: non a principio in abscondito locutus sum: ex tempore antequam fierent ibi eram: et nunc Dominus Deus misit me, et spco. Ego sum primus et ego in sempiternum, et manus mea fundauit terram, et dextera mea firmauit caelum. Vocabo eos, et stabunt simul, et congregabuntur omnes et audient. Quis ei nuntiauit haec? Diligens te feci uoluntatem tuam super Babylonem, ut auferrem semen Chaldaeorum. Et locutus sum et ego uocaui; adduxi eum et prosperam feci uiam eius. Accedite ad me et audite haec. Non a principio in abscondito locutus suibi eram. Et nunc Dominus Deus misit me, et spiritus ejus. Quibus ante jam dixerat: Audite haec, domus Jacob, qui vocamini nomine Israel, et de aquis Juda existis, nunc ad eosdem 558 loquitur, Audi me, Jacob et Israel, quem ego voco. Multi enim vocati, et pauci electi . Unde non electos, quia necdum receperant Salvatorem; sed vocatos nuncupat. Ego sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ariis
molestus occuꝑati: ex pla¬
uationes in ysayam ꝑpham
ꝑ interuala dictamus. Un¬
De expleto .uiii. uolumine
ne post aliquantũ tẽꝑis spaciũ tͣn¬
simus ad nonũ. non absq morsu. &
obtrectationib inuidoꝵ. Qͥ igno¬
rantes qͥd audiant. qͥd loqͣnt᷑. dero
gant uidicare qd̃ nescuint. & ante
despiciunt qͣm ꝑbent. eruditosq
se estimant. &e disertos. si de cune¬
tis seriptorib detͣhant. Quoꝵ liuo¬
rem. & musitationẽ. garrulam. con

Expanded text:
ariis molestiis occupati, explanationes in Isaiam prophetam per intervalla dictamus. Unde expleto octavo volumine, nunc post aliquantum temporis spatium transimus ad nonum: non absque morsu et obtrectationibus invidorum, qui ignorantes quid audiant, quid loquantur, de eo audent judicare quod nesciunt, et ante despiciunt quam probent, eruditosque se aestimant et disertos, si de cunctis Scriptoribus detrahant. Quorum livorem et mussitationem garrulam con
Abbreviated transcription (Latin):
uit quẽ quomͦ. aut qͣm dui debeat iudicare.
Solum ꝙ dic amꝰ: qd̾ humane. conuenit fragi¬
litati. Dñe. ne in furore tuo arguas me. neq
inira tua corripias me. & sicut diaboli.&.
om̃iũ negantiũ dñr atq impioꝵ. qui dixerurs

Expanded text:
vit quem, quomodo, aut quamdiu debeat judicare. vit quem, quomodo, aut quamdiu debeat judicare. Solumque dicamus, quod humanae convenit fragilitati: Domine, ne in furore tuo arguas me: neque in ira tua corripias me . Et sicut diaboli et omnium neg
Abbreviated transcription (Latin):
ierunt suꝑ fundam̃tũ dñi fenũ. ligna. stipu¬
lim ignis pabulũ sempiterni. Porro qͥ uoluts
Applicia aliqͣndo finiri. & licor post młta tẽꝑa.
timen t̃minũ habere torm̃ta. his utunt᷑ tes¬
timonus. Cũ intrauerit plenitudo gentiũ.
tinc omĩs isrł saluis fiet. E it̾m. Conclusit
d̾s om̃ia sub peccato: ut om̃ib̾ misereat᷑ .W.
in alio loco sẽs loqͥt᷑. Iram dñi sustinebo. qmͣ pec¬
caui ei: donec iudicet causam meã .ꝙ. auferat
iudiciũ meũ. & educat in lucẽ. W rursum. be.¬
nedicam te dñe. qm̃ iratꝰ es mͥ. Au̾tisti faciẽ
sum sanabo.& hoc ẽẽ uolunt. qd̾ in alio loco dr
Qũa grandis multitudo bonitatis tue dñe.
qũa abscondisti tim̃tib ce. Que om̃i a repli¬
cant. affirmare. cupientes post eruciatꝰ atq: tor.¬
menta futura refrigeria que ne abscondenda
debemꝰ scientie. derelinquere. Cuiꝰ non solũ ini¬
sericordie. sed & torm̃ta in pondere. sunt .&. no¬

Expanded text:
verunt super fundamentum Domini, fenum, ligna, stipuverunt super fundamentum Domini, fenum, ligna, stipulam, ignis pabulum sempiterni. Porro qui volunt supplicia aliquando finiri, et licet post multa tempora, tamen terminum habere tormenta, his utuntur testimoniis: Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Et iterum: Conclusit Dstinebo, quia peccavi ei; donec justificet causam meam, et auferat judicium meum, et educat me in lucem . Et rursum: Benedicam te, Domine: quoniam iratus es mihi. Avertisti faciem sum sanabo . Et hoc est quod in alio loco dicitur: Quam grandis multitudo bonitatis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Quae omnia replicant, asseverare cupientes, post cruciatus atque tormenta, futura refrigeria, quae nunc abscondenda debemus scientiae derelinquere, cujus non solum misericordiae, sed et tormenta in pondere sunt; et no
Abbreviated transcription (Latin):
men dñi nõ uidentiũ. & fletũ qui utiq ad car
nis oculos non ꝑtinet. & stridorẽ dentiũ. mi¬
ror quosdam aereũ corpus .&. paulat̃i in au¬
ras tenues dissoluendũ. post resurrectionẽ.
introducere. qua dñs potentia maiestatis
sue. ad apłos clausis ingressus est ianuis.
qui certe.& ante resurrectionẽ pendulo
suꝑ mare. ambulauit incessu. &. hoc ipsum
apło petro p̃buit. ut qui fide ambulabat.
irinfidelitate postea mͥgeret᷑. cui dictũ est.
Quare. dubitasti modice fider Ignis qͦ uix.¬
N id accipiendus. qd & u̾mis. qui tam di
succendit᷑. quã diu habeat materiem. qua
iorax fl̾ama pascat᷑. Si qͥs gͥ habet in con¬
cientia sua zizania. que inimicus homo
dormiente patrefamilias. suꝑseminauit: hec ig¬
nis exuret. hec uorabit incendiũ. W omĩa sco¬
rum ocłis. eoꝵ supplicia monstrabunt᷑. qui
pco auro .& argento.. lapide p̃cioso. edifica¬

Expanded text:
men Dei non videntium; et fletum, qui utique et ipse men Dei non videntium; et fletum, qui utique et ipse ad oculos pertinet; et stridorem dentium: miror quosdam aereum corpus, et paulatim in auras tenues dissolvendum post resurrectionem introducere: quia Dominus potentia majestatis suae, ad Apostolos clausis ingressus est januis . Qui certe et ante resurrectionem pendulo super mare ambulavit incessu; et hoc i Petro: ut qui fide ambulabat, infidelitate postea mergeretur; cui dictum est: Quare dubitasti, modicae fidei ? Ignis quoque juxta id accipiendus, quod et vermis, qui tamdiu succenditur, quamdiu habet materiam, qua vorax flamma pascatur. Si quis igitur habeat in conscientia sua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, superseminavit, et haec ignis exuret, haec vorabit incendium . Et omnium Sanctorum oculis, eorum supplicia monstrabuntur, qui pro auro, et argento, et lapide pretioso, aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
adoratura est dñm .&. econtrario cadauera ui¬
roꝵ. qui p̃uaricatisunt in dño. eternis tra¬
dent᷑ ardoribꝰ. in utramq partem. uere car¬
nis erit resurrectio. Uermis autẽ qͥ nõ mo¬
riet᷑. & ignis qͥ non extinguet᷑. a plerisq
conscientia accipit᷑ peccatoꝵ.que torqueat
caruerunt bono. iuxta illd̃ qd dicit᷑. Hersatꝰ¬
sũ. in muiseriam. dũ configit᷑ mͥ spina .W. in ꝓ¬
uerbus. Tinea ossuum. cor intelligit᷑ plenũ
dolo.S it̾m. sub obelo. Sicut tinea uestimͣ¬
tum consumit. & uermis lignũ. sic meror. ex¬
cruciat cor uiri. Ita dũ taxat ut nõ negens
dia. dicente dño in euglio. Ite in ignem et̃.¬
num. qͥ p̃ꝑaratꝰ est diabolo. & angłis eiꝰ.
sx in alio loco. Ligate manꝰ eiꝰ ce pedes.&e. mit¬
tite eũ in tenebras exteriores.ibierit fetꝰ
&x stridor. dentiũ. Si manꝰ audiuimꝰ. & pedes.¬
& te nebras exteriores. que ocłoꝵ pena est. lu¬

Expanded text:
adoratura est Dominum, et e contrario cadavera viadoratura est Dominum, et e contrario cadavera virorum qui praevaricati sunt in Domino, aeternis tradentur ardoribus, in utramque partem verae carnis erit resurrectio. Vermis autem qui non morietur et ignis qui non exstinguetur a plerisque conscientiam peccatorum, quae torqueat caruerint bono, juxta illud quod scriptum estsum in miseria, dum infigitur mihi spina ; et in Proverbiis: Tinea ossium cor intelligens ; et iterum sub obelo: Sicut tinea vestimentum, et vermis lignum, sic moeror excruciat cor viri . Ita duntaxat, ut non negent icia, dicente Domino in Evangelio: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Et in alio loco: Ligate manus ejus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Si man tenebras exteriores, quae oculorum poena est lu
Abbreviated transcription (Latin):
domo dm̃ sie int̃ptat᷑. ut negociatores in mil¬
de. anis ẽẽ. desistant. qi. om̃ia nasc ant᷑ in om̃i¬
bus locis. qd scilicor nec nos indigeamꝰ fõ io.a.¬
monis. &x piꝑe. nec india a nob̾ puleiũ desi¬
deret. Et egredient᷑. & uidebt̃ cad auera
iroꝵ qui p̾uaricati sunt in me: uermise¬
or nõ moriet᷑.&. ignis eoꝵ non extinguet᷑.
oerunt usq ad sacietatem uisionis om̃i car¬
ii.Lxx. Similit̾. Omĩs caro que. adora¬
ura est in conspectu dñi. uel in ierłm celes¬
a. uel in om̃i loce. in quo leuant᷑ munde ma¬
qui p̃uaricatifuerint in dm̃i. Qd̃ uel de. iude¬
is intelligi potest. de qͥb̃ dictũ est. filios genu¬
i. ce ex altaui illi autẽ. spreuerunt me uel d̾
om̃ibꝰ qui habentes noticiã dei in cor dibꝰ suis
au̾si sunt in uanitatem. ut adorent creaturã
potus quã ereatorem. Egredient᷑ autẽ non
loco. sed iicelligentia. Neq eñi cadauera mor.¬
tuoꝵ. possunt intꝰ ẽe cũdño. Qd̃ si omĩs caro

Expanded text:
o, sic interpretantur, ut negotiatores in mille annis esse desistant, quia omnia nascantur in omnibus locis, quo scilicet nec nos indigeamus folio amomo, et pipere, nec Indi a nobis pulegium desiderent. Et egredientur, et videbunt cadaverae. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur. Et erunt usque ad satietatem visionis omni carni. LXX similiter. Omnis caro quae adoratura est in conspectu Domini, vel in Jerusalem coelesti, vel in omni loco in quo levantur mundae maqui praevaricati fuerunt in Deum. Quod vel de Judaeis intelligi potest, de quibus dictum est: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt ; vel de omnibus qui, habentes notitiam Dei in cordibus suis, aversi sunt in vanitatem, ut adorarent creaturam potius quam Creatorem . Egredientur autem non loco, sed intelligentia. Neque enim cadavera mortuorum possunt intus esse cum Domino. Quod si omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
qui ĩmolat uitulũ: quasi ꝑcutiens uirũ. Sa¬
crificans de grege. quasi qui occidat ca¬
nem. Qͥ offert similam. quasi qͥ sanguinẽ.
suillũ. Qͥ dat thus immemoriale: quasi blã¬
phemꝰ. Sublato altari. temploq terreno.
qd̾ humana construrerat manus recte. au¬
ferent᷑. &. uictime iudeoꝵ. ne. forsitan dice¬
rent. Non tam stulti sumꝰ. ut dm̃ putemꝰ loco
posse concludi. sed inseparato ad sacrifican¬
dum loco. uictimas deo ĩmolamꝰ. que lege
precepta sunt. Habitator. gͥ celi. immo cre¬
ator. omiũ. qͥ in terris tẽplũ habere se dene¬
gat. humilẽ & qͥetũ. & trementẽ sermones
suos. hominẽ libent᷑ assumit in tẽplũ. iuxta
bit illum d̾s. Templũ enĩ deiscm̃ est. qd̃
estis uos. Qͥcũq gͦ humilis est & qͥetꝰ. &. tre¬
mens sermones dei. ipsũ respicit dñs. &e de
hoc dictũ intelligi potest. qd̾ sub terre noĩe
ꝓpħiat᷑. Terra tremuit & qͥeuit cũ resur

Expanded text:
qui immolat vitulum quasi percutiens virum. Saqui immolat vitulum quasi percutiens virum. Sacrificans de grege, quasi qui occidat canem. Qui offert similam, quasi qui sanguinem suillum. Qui dat thus in memoriale, quasi blasphemus. Sublato altari Temploque terreno, quod humana construxerat manus, recte auferuntur et victimae Judaeorum, ne forsitan dicerent: Non tam stulti sumus, ut Deum putemus loco posse concludi; sed in separato ad sacrificandum loco, Deo victimas immolamus, quae lege praecepta sunt. Habitator igitur coeli, immo Creator omnium qui in terris templum habere se denegat, humilem et quietum, et trementem sermones suos hominem libenter assumit in templum, juxta bit illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Quicumque ergo humilis est et quietus, et tremens sermones Dei, ipsum respicit Dominus; et de ipso dictum intelligi potest, quod sub terrae nomine prophetatur: Terra tremuit
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa dei manꝰ oꝑata est. De qua eciã psal¬
mista cõmemorat. Manꝰ tua fecit me. ce plã¬
mauit me. Omĩa enĩ ꝑ ipsũ facta sunt. &e.
sine ipso factũ est niehil. De quo rursũ ioħs.
In mundo. ait erat. & mundus ꝑ ipsum factꝰ
est. Ipse enĩ dixit. & facta sunt. ipse mandauit
& creata sunt. Ꝙ hoc qd̃ scͥptura geneseos.¬
cit d̾s. uerbo enĩ dm̃i celi firmati sunt .ce. sp̃u
oris eius om̃is uirtꝰ eoꝵ. Nullus q locus est re¬
quietionis dñi. nisi iste. quẽ propħa subnectit.
Ad quem autẽ respiciã. nisi ad pauꝑculũ.
& contritũ spũ. &. trementẽ sermones meos:
Qͥ immolat bouẽ. quasi qui int̾ficiat homi¬
nem. Qͥ mactat peceus. quasi qui excerebret
canẽ. Qͥ offert oblationẽ. quasi qui sangui¬
nem suillũ offerat. Qͥ recordat᷑ thuris. qua¬
si qui benedicat ẏdolo. Lxx. Et suꝑ qͣm¬
respiciam. nisi suꝑ humilem .&. quie tũ. &e
trementem sermones meos : Iniquus autẽ

Expanded text:
omnia Dei manus operata est. De qua et Job et Psalmista commemorant: Manus tua fecit me, et plasmavit me . Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. De quo rursum Joannes: In mundo, ait, erat; et mundus per ipsum factus est . Ipse enim dixit, et facta sunt, ipse mandavit, et creata sunt . cit Deus . Verbo enim Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Nullusque locus est requietionis Domini, nisi iste quem Propheta subnectit. Ad quem autem respiciam, nisi ad pauperculum et contritum spiritu, et trementem sermones meos? Qui immolat boverum; qui mactat pecus, quasi qui excerebret canem; qui offert oblationem, quasi qui sanguinem suillum offerat; qui recordatur thuris, quasi qui benedicat idolo . Aurespiciam, nisi humilem et quietum, et trementem sermones meos? ÷ Iniquus autem
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicit᷑. quesierunt me. qui ante nõ in¬
terrogabant. ad eundẽ sensum refert᷑. ut
prius noticiã dñi non habentes. postea qͣ¬
rant dñm . &. cũ reuelatione cognoscant.
qui ee paulo dũ eccłam credentiũ ꝑseqͥt᷑.
reuelatꝰ est.&. apło petro ait. Beatus essi¬
mon bariona. quia caro & sangius nõ re¬
uelauit tibi. sed pat̾ m̃s qui est in celis
Hunc querebat moyses loquendo. Si inueni

Expanded text:
cum dicitur: Quaesierunt me qui ante non incum dicitur: Quaesierunt me qui ante non interrogabant, ad eumdem sensum refertur: ut prius Dei notitiam non habentes, postea quaerant Dominum, et eum revelatione cognoscant: qui et Paulo dum Ecclesiam credentium persequitur, revelatus est . Et apostolo Petro ait: Beatus es, Simon Barjona: quia caro et sanguis non revelaverunt tibi; sed Pater meus qui est in coelis . Hunc qu
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. quare nos errare fecisti dñe de uia
tua. indurasti corda nr̃a. ut non timeremꝰ te:
respondit ut uidei nolunt d̾s pat̾. ut nos pro
bamꝰ saluator. Intm̃ non sum rigidus & cru¬
delis. qui malo penitentiã peccatoris qͣm mor¬
de eo: audient. & qui ñ audierunt intelli¬
gent. Uos autem qui legem dei die. ie noc¬
te meditamini. frustra iactatis penitenti¬
am. cuius oꝑa non facitis. Unde eugliste.
cupientes testimonus roborare. dicebant.
ut impleat᷑ qd scriptũ est ꝑ propħam Cen¬
turio dñm non querebat .&. audiuit a dño.
sleq in isrł tantam fidẽ inueni. Sirophend¬
sa mulier. propħaꝵ eloqui a nesciebat . ..
dñi uoce laudat᷑. Omulier. magna est fi¬
des tua. Regulus qͥ grece. dicit᷑. Bacy Licͥor
quẽ nos de aula regia rectius int̾p̃tari pos¬
sumꝰ palatinũ. nõ solũ filii. sed uniũse domꝰ
repperit sanitatem. Qd̃ autem uixta hebͣi¬

Expanded text:
dixerat: Quare nos errare fecisti, Domine, de via dixerat: Quare nos errare fecisti, Domine, de via tua: indurasti corda nostra, ut non timeremus te ? respondit, ut Judaei vol Salvator: in tantum non sum rigidus et crudelis, qui malo poenitentiam peccatoris, quam morde eo, audient: et qui non audierunt, intelligent . Vos autem qui legem Dei die ac nocte meditamini, frustra jactatis poenitentiam, cujus opera non facitis. Unde Evangelists Testamenti cupientes testimoniis roborare, dicebant: Ut impleretur quod dictum est per Prophetam . Centurio Dominum non quaerebat, et audivit a Domino: Neque in Israel tantam fidem inveni . Syrophoenissa mulier Prophetarum eloquia nesciebat, et Domini voce laudatur: O mulier, magna est fides tua. Regulus , qui Graece dicitur βασιλικὸς, quem nos de aula regia rectius interpretari possumus palatinum, non solum filii, sed universae domus suae reperit sanitatem. Quod autem juxta Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tuam. ut que in aliis criminaris. ipse
habere. docearis. Si cui autẽ explanationũ in
ꝓpħis displicet longitudo. audiat libere. multo
me pͣotiora dixisse. quã rei obse uritas flagitat.
& posse unũ quẽq de nr̃a longitudine breues sibi
cõmentariolos face. qui tam̃ pleno intellectui non
sufficieint. Neq enĩ simplex a ꝓpħis histori.a. oe.
gestoꝵ ordo narrat᷑ sed enigmatũ plena sunt
omĩa. Aliudq in u̾bis sonat aliud tenet᷑ in sensib̾.
& que estimauis plana et in offensa currere lecti¬
one. seqͣntiũ rursũ obscuritatibꝰ inuoluunt᷑. erũ
tempꝰ est. ut finẽ imponã uolumini ꝓpħali In cui
explanatione. si plixior solito fuero extremis par¬
tibꝰconcedendũ est. quas diuidere nolui ne libroꝵ
Lxx. Apparui nõ querentib me. iuentꝰ sum
abtis. qui me non in t̾rogabant. & dixi. Cece
ego in gente. que nõ inuocabat nom̃ meũ.
Ad orationẽ popłi mixtã querimoniis in qͣ

Expanded text:
faciem tuam ; ut quae in aliis criminaris, ipse faciem tuam ; ut quae in aliis criminaris, ipse habere docearis. Si cui autem explanationum in Prophetas displicet longitudo: audiat libere, multo me pauciora dixisse, quam rei  Al. rerum obscuritas flagitat, et posse unumquemque de nostra latitudine breves sibi Commentariolos facere, qui tamen pleno intellectui non sufficient. Neque enim simplex a Prophetis historia, et gestorum ordo narratur: sed aenigmatum plena sunt omnia; aliudque in verbis sonant, aliud tenetur in sensibus: ut quae aestimaveris plana, et inoffensa currere lectione; sequentium rursum obscuritatibus involvantur. Verum tempus est, ut finem imponam volumini prophetali, in cujus expositione si prolixior solito fuero, extremis partibus concedendum est, quas dividere nolui, ne librorLXX: Apparui non quaerentibus me: inventus sum ab his qui me non interrogabant. Dixi: ecce ego in gente quae non invocavit nomen meum. Ad orationem populi mixtam querimoniis, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
probandã corporis ueritatẽ. sumsise scribit᷑
cibos quos or archisynagogi filie iusserat tri¬
bui. quã a mortuis sus citauit. Se la ⁊arus
ne resurrectio eius phantasma putaret᷑.
cũ saluatore narrat᷑. nisse conuiuiũ. Non quo post
resurrectionẽ manducemꝰ & bibamꝰ. ut miliarii
nr̃i uolunt. & ĩmortalia atq incorrupta corꝑa
alimonus sustentanda terrenis sint. Alioqͥn ubi
cib sequunt᷑ & morbi. ubi morbi adhibendus est¬
&e medicus. ubi medici freq̃nt᷑er interitꝰ. rursum¬
q resurrectio. &. noua ex integro conũsatio. sed
mordent &e feriunt in abscondito. De qͥbꝰ et ec¬
clesiastes. Si momorderit inqͥt serpens in silen¬
tio. nichilominꝰ habet. & qui occulte detrahit
& huiꝰ pater dauid. Sedens adu̾sus fratrẽ tuũ
loquebaris. & adusus filiũ matͥs tue ponebas
scandalũ. hec fecisti. &x. tacui. Eristimasti inique.
qd̾ ero tuisimilis. arguã te ce statuã contra

Expanded text:
probandam corporis veritatem, sumpsisse scribitur probandam corporis veritatem, sumpsisse scribitur cibos, quos et Archisynagogi filiae jusserat tribui, quam a mortuis suscitavit. Et Lazarus, ne resurrectio ejus phantasma putaretur, cum Salvatore narratur iniisse convivium . Non quo post resurrectionem manducemus et bibamus, ut Milliarii nostri volunt, et immortalia atque incorrupta corpora alimoniis sustentanda terrenis sint: alioquin ubi cibus, sequuntur et morbi: ubi morbi, adhibendus est medicus: ubi medici, frequenter interitus: rursumque resurrectio, et nova ex integro conversatio; sed mordent et feriunt in abscondito . De quibus et Ecclesiastes: Si momorderit, inquit, serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit ; et hujus pater David: Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Haec fecisti, et tacui: existimasti, inique, quod ero tui similis. Arguam te, et ponam contra
Abbreviated transcription (Latin):
Cratis inqͥt nescientes scripturas. neq uirtu¬
tem dei. In resurrectione eñĩ neq nubent
neq nubent᷑ sed erunt similes angłoꝵ. Nec
hec dicens aufero corpoꝵ ueritatẽ. que in¬
corrupta. & imortalia resurrectura confite¬
or. ut mutent głam nõ substantiam. Sie q
recto incedendũ est tramite ut nec ad sinis¬
tram. nec ad dexterã declinemꝰ. dest nec iu¬
daicũ. nec hereticũ sequam errorẽ. Quoꝵ
alii. q carnes sunt. solas diligunt carnes.
Alii itigrati beneficioꝵ dei. habere detrectant.
nium: dixit eis. Qͥd t᷑bati estis. & eogitati¬
ones. iscendunt in corda ur̃a uidete ma¬
nus meas & pedes: quia ego ipse sum. Palpa
te & cernite: quia spẽ carnẽ & ossa nõ ha¬
bet: sicut me uidetis habere .W. eũ hoc
dixisset: ostendit eis manus ce pedes. Rur¬
sutri q thome locutꝰ est ambigenti. Infer
digitum tuũ huc: & uide manus meas. & ex¬
tende manũ tuam. &e mutte in latus meũ.
.oe. noli esse incredulus sed fidelis. deniq ad

Expanded text:
neque virtutem Dei. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur: sed erunt similes Angelorum . Nec haec dicens aufero corporum veritatem, quae incorrupta et immortalia resurrectura confiteor: ut mutent gloriam, non substantiam. Sicque recto incedendum est tramite, ut nec ad sinistram nec ad dexteram declinemus, id est, nec Judaicum nec haereticum sequamur errorem. Quorum alii qui carnis sunt, solas diligunt carnes: alii ingrati beneficiorum Dei, habere detrectant, nium, dixit eis: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia s carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes . Rursumque Thomae locutus est ambigenti: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas: et extende manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis . Denique ad
Abbreviated transcription (Latin):
laudauerint dm̃. propter exultationẽ cor¬
dis & gaudiũ. tẽ illi confundent᷑. uidentes in
suũ locũ alios successisse. & clamabunt pre.
dolore cordis implentes illud. quod scriptũ
est. ibi fletꝰ erit & stridor dentiũ. quando
steterint agni gentiũ atq uistoꝵ ad dex¬
teram. & hedi uideoꝵ atq impioꝵ asini.¬
lore cordis. intelligenda est in conscientia
peccatoꝵ. uxta illud qd̾ scriptũ est. Cog

Expanded text:
laudaverint Deum prae exsultatione corlaudaverint Deum prae exsultatione cordis et gaudio: tunc illi confundentur, videntes in suum locum alios successisse; et clamabunt prae dolore cordis, implentes illud quod scriptum est: Ibi erit fletus et stridor dentium : quando steterint agni gentium atque justorum ad dexteram, et haedi Judaeorum atque impiorum a sinilore cordis intelligenda in conscientia peccatorum, juxta illud quod scriptum est: Cog
Abbreviated transcription (Latin):
fecti. Quanti iusti esuriunt. or impn crudelita¬
tibꝰ distendunt᷑. Potꝰ aut̃ ille. accipiendꝰ est.
qui haurit᷑ de. fontibꝰ isrł. Qũe. qͥbiberit. ha¬
bebit in se fontẽ aque salientis. in uitã et̾nã.
Quẽ &e saluator in regno patͥs se bibiturũ eũ
apłis pollicet᷑. quiletificat eor. hominis. ita
ut bibentes. possint dicere. dedisti leticiã in
corde meo. De hoc cibo &r potu. intͣ ocꝰtobe¬
atitudines dicit᷑. Beati qͥ esuriunt & sitiunt
iusticiã . Ꝙ. mater dñi plena sp̃u sc̃o ꝓpħa¬
bat. Esurientes impleuit bonis. qui prius
cibũ dñi nõ habebant. Ꝙ. diuites diuisit
in anes. qui datisunt pro sepultura eius.
&x. quẽ prophe pronuserant respuerunt.
De. quibͦ &. in alio loco ꝑsalmista decantat.
diuites eguerunt & esurierunt. dest popłs
iudeoꝵ. Qͥ autẽ querunt dum̃. idest tͣba
gentiliũ. nõ egebunt om̃ibono. Cũ q serui¬
entes xp̃o .&. credentes eiletati fuerint. &e

Expanded text:
fecti; quanti justi esuriunt, et impii cruditafecti; quanti justi esuriunt, et impii cruditatibus distenduntur! Potus autem ille accipiendus est, qui hauritur de fontibus Israel; quem qui biberit, habebit in se fontem aquae salientis in vitam aeternam . Quem et Salvator in regno Patris se bibiturum cum Apostolis pollicetur: qui laetificat cor hominis , ita ut bibentes possint dicere: Dedisti laetitiam in corde meo . De hoc cibo et potu inter octo beatitudines dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Et mater Domibat: Esurientes implevit bonis , qui prius cibum Domini non habebant: et divites dimisit inanes, qui dati sunt pro sepultura ejus; et quem Prophetae promiserant, respuerunt. De quibus et in alio loco Psalmista decantat: Divites eguerunt, et esurierunt , id est, populus Judaeorum. Qui at bonis , qui prius gentilium, non egebunt omni bono. Cumque servientes Christo, et credentes ei laetati fuerint, et
Abbreviated transcription (Latin):
tus putant ẽẽ cõplenda. eibũ & potũ regnũ
dei ẽẽ putantes. nec intelligentes illud qd̾ sc̃ptũ
est. Oꝑ amini nõ cibũ qͥ perit. sed panẽ uite q
ueritatis & carnẽ. xp̃i. &e frucꝰtũ ligni uite. eo¬
medere cupientes. de quo saluator loqͥt᷑. Ego
sum patus. qui de celo descetidi. Et ecclesiastes.
aperi ocłos tuos. & saturare panibꝰ. & psalmis¬
ta. Iuuenis inqͥt fui & senui. & nõ uidi iustũ
derelictũ. nec sem̃ eiꝰ querens panẽ. tota die.
miseret᷑ & cõmodat. & sem̃ eiꝰ in benedictione.
erit. De isto pane & conuio sp̃uali. discipłos
instruebat. uos ꝗͥ permansistis mecũ in cepta¬
tionibꝰ meis. edetis in mensa patͥs mei. in reg¬
no celoꝵ. Qd side simnplici pane accipiamꝰ.
as immaculatoꝵ. & hereditas eoꝵ erit in et̃¬
num nõ confundent᷑ in tẽꝑe pessimo. & in di¬
ebꝰ famis saturabunt᷑. Quanti enĩ scĩ in ꝑ¬
secutione moriunt᷑. fame. & egestate con¬

Expanded text:
um et potum, regnum Dei esse credentes, nec intelligentes illud quod scriptum est: Operamini non cibum qui perit, sed panem vitae et veritatis , et carnem Christi, et fructum ligni vitae comedere cupientes. De quo Salvator loquitur: Ego sum panis qui de coelo descendi . Et Ecclesiastes: Aperi oculos tuos, et saturare panibus . Et Psalmista: Juvenis, inquit, fui et non senui, et non vidi justum derelictum, neque semen ejus quaerens panem. Tota die miseretur et fenerat, et semen ejus in benedictionem erit . De isto pane et convivio spirituali, discipulos instruebat: Vos qui perseverastis mecum in tentationibus meis, edetis in mensa Patris mei in regno coelorum . Quod si de simplici pane accipiamus, as immaculatorum, et haereditas eorum erit in sempiternum. Non confundentur in tempore pessimo, et in diebus famis saturabuntur . Quanti enim sancti in persecutione moriuntur fame et egestate con
Abbreviated transcription (Latin):
in aͥbꝰ factus est mundus. trancensis atq
p̃testis. festinant ad septimũ diem. id est
sabbm i quo uera reqes est. de his sollem¬
nitatibꝰ credentes paulus apłs. instruebat
dicens. Umbrã enĩ habens lex. futuroꝵ¬

Expanded text:
in quibus factus est mundus, transcensis atque in quibus factus est mundus, transcensis atque praeteritis, festinant ad septimum diem, id est, sabbatum, in quo vera est requies. De his solemnitatibus credentes Paulus apostolus instruebat, dicens: Umbram enim habens lex futuro
Abbreviated transcription (Latin):
ut luna or electa ut sol ãmirabilis: A¬
iunt phisici . & quoꝵ eura est de celes¬
tibꝰ disputare. liũa ñ habere ꝓpͥũ lum̃.
h solis radus ilustrari. Ab ea eni semꝑ or¬
Obuoxia surgere luna. Si hoc uerũ est . &e
nos tropologice. possumꝰ dic̃e. ec cłam que.
pace. & ꝑsecutionibꝰ erescit atq decreseit.
.x. opp̾ssa temptationũ tenebͥs. rursũ pͥs¬
tinium lum̃ assumit. habere splendorẽ
a sole. iusticie. & hoc esse qd̃ dicit᷑. splen¬
Sebit luna quasi sol. habitatoresq eiꝰ iustõ
fulgere. quasi solem in regno patris sui.&.
ꝑ hos menses. semen dñi qd instauratũ est ui
eternũ uenire. ad sollepnitates suas. qͣs sẽs
mistico ore sonabat dicens. ⁊innos eternos
in mente. habui. & meditatus sum. De sabb̃o
item. qd̃ significet reqͥem pleno sermone
trdctauimꝰ. in eunuchoꝵ. & aduenaꝵ ꝑ
pheta.W. nẽ breuit᷑ est dicendũ. eos ueni¬
B. in neomenus .&. in sab̃bis. qͥ .a. sex diebꝰ

Expanded text:
ut luna, et electa ut sol admirabilis ? Aut luna, et electa ut sol admirabilis ? Aiunt Physici, et quorum curae est de coelestibus disputare, lunam non habere proprium lumen, sed solis radiis illustrari. Ab ea enim semper oris radiis obnoxia surgere luna. Si hoc verum est, et nos tropologice possumus dicere, Ecclesiam quae pace et persecutionibus crescit atque decrescit, et oppressa tentationum tenebris rursum pristinum lumen assumit, habere splendorem a sole justitiae, et hoc esse quod dicitur: Splendebit luna quasi sol ; habitatoresque ejus justos fulgere quasi solem in regno patris sui. Et per hos menses semen Domini, quod instauratum est in aeternum, venire ad solemnitates suas, quas sanctus mystico ore resonabat, dicens: Annos aeternos in mente habui, et meditatus sum . De sabbato autem, quod significat requiem, pleno sermone tractavimus , in eunuchorum advenarum prophetia. Et nunc breviter est dicendum, eos venire in neomeniis et in sabbatis, qui sex diebus
Abbreviated transcription (Latin):
eum qͥ subiecit eam. liberabit᷑ autem. a ser¬
uiture corruptionis. in głam filioꝵ dei: qͥfieis
de hominibꝰ filii eiꝰ. W stabunt in conspectu il
ut neqͣquã illis gens suc cedat: alia. qd̾ factũ
est iudeis. sed maneans in et̃nũ . W. erit in¬
quit mensis ex mense. & sabbm ex sabb̃o. ut
de carnalibꝰ sabbis mensibꝰ q fiant spiritua¬
lia sabbata delicata. qͥ sabatismꝰ dei popło reser¬
uat᷑. & mensis spiritualis. quando a punc¬
tousq ad punctũ luna cõplebit᷑. ut suocur¬
rat ordine. et efficiat menses idest kalendas.
que grece appellant᷑ neomenie. hoc est men¬
sis noui exordiũ. Apud qͦs miciũ Ralendaꝵ
nõ iuxta solis cursum. & diu̾sa mensiũ spa¬
cia. sed iuxta lune circuitũ. incipit & fini¬
tur. Hec est luna de qua. in ueri laude salo¬
monis dicit᷑. Ee ꝑmanebit cũ sole &e ance
lunã. in generationes generationũ. Que
in cantico canticoꝵ appellat᷑ electa de
est hec que ꝓspicit. quasi diliculũ. pulerha

Expanded text:
r eum qui subjecit eam . Liberabuntur autem a servitute corruptionis in gloria filiorum Dei, qui fient de hominibus filii ejus, et stabunt in conspectu illut nequaquam illis gens succedat alia, quod factum est in Judaeis; sed maneant in aeternum. Et erit, inquit, mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato: ut de carnalibus sabbatis, mensibusque fiant spiritualia sabbata delicata, qui sabbatismus Dei populo reservatur. Et mensis spiritualis, quando a puncto usque ad punctum luna complebitur, et suo curret ordine, ut efficiat mensem, id est, kalendas, quae Graece appellantur νεομηνίαι, hoc est, mensis novi exordium. apud quos initium kalendarum, non juxta solis cursum, et diversa mensium spatia, sed juxta lunae circuitum incipit et finitur. Haec est luna, de qua in laude veri Salomonis dicitur: Et permanebit cum sole et ante lunam in generationes generationum . Quae in Cantico Canticorum appellatur electa: Quae est haec quae processit quasi diluculum, pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
&. ne ultra memineris iniqͥtatis nr̃e. Ce¬
ce respice popłs nus nos om̃s. ciuitas scĩ
ta est in exustione ignis. & omia desi¬
derabilia nr̃a. u̾sa sunt in riunas. Nũqͥd
suꝑ his continebis te dñe: tacebis ce. if

Expanded text:
 ne ultra memineris iniquitatis ecce respice populus tuus omnes nos civitas sancti ta est in exustionem ignis et omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas numquid super his continebis te Domine tace
Abbreviated transcription (Latin):
dñi suꝑ me llon quo dñs d̃s habeat dñm dm̃.
sed qd uxta dispensationẽ carnis assũpte.
dicat. ea que humilia sunt. ad q̃m psalmis¬
ta iam dixerat. Dilexisti iusticiã . & odistim
iqͥtatẽ. propterea uurit te d̾s d̾s tuus. oleo
exultationis p̃ consortib tuis. Quando em̃i
consortes nominant᷑. naturam carnis intel¬
lige: qr d̃s consortes s̃ubstantie sue nõ haboe
corporis ut in sacerlotibꝰ. uieoꝵ. idcirxo. p̃ con¬
sortibꝰ. idest ceteris scĩs. unctꝰ ẽe memorat᷑. Cu¬
ius unctio expleta est temꝑe. quando bapłi:.atꝰ
propha dicebat. Exiet uirga de radice. iesse.
&x. flos de. radice eius ascendet. & reqͥescet suꝑ
eum sp̃e dñi. sp̃c sapientie & pietatis. unde . &
saluator. cũ uenisset in nazareth in qͣ nutritꝰ e¬
rat. postꝗͣm bapti:. tꝰ est in iordane. ingressus
est uixta consuetudinẽ. in die sabb̃i. sina gogã
eoꝵ. Cum q surrerisset ad legendũ. datꝰ est ei
liber ysaye propħe. Quo aꝑto inuenit sẽptu.¬

Expanded text:
ni super me. Non quod Dominus Deus habeat Dominum Deum, sed quod juxta dispensationem carnis assumptae dicat ea quae humilia sunt. Ad quem Psalmista jam dixerat: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae consortibus tuis . Quando enim consortes nominantur, naturam carnis intellige: quia Deus consortes substantiae suae non habet. n sacerdotibus Judaeorum; idcirco prae consortibus, id est, caeteris sanctis unctus esse memoratur. Cujus unctio illo expleta est tempore, quando baptizatus Propheta dicebat: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et r spiritus scientiae et pietatis . Unde et Salvator cum venisset in Nazareth, in quo nutritus erat postquam baptizatus est in Jordane, ingressus est juxta consuetudinem in die sabbati synagogam eorum. Cumque surrexisset ad legendum, datus est ei liber Isaiae prophetae, quo aperto, invenit scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ris nr̃i. neq inuocatũ est nom̃ tuũ suꝑ nos.
Epistola qͣm seͥbit paulus ad chorintios.
cum ad uniꝰ seͥbit᷑ popłm ciuitatis. ꝓuari¬
etate habitantiũ. idest scõꝵ & peccatoꝵ
nune laudatos. nẽ corripit nẽ docet. nẽ re¬
prehendit. Prouocat ad continentiã. nup¬
tias non recusat. Retrahit ab ydolatͥa. in¬
struit de resurrectione. Digamie porrigit
manũ. ne locũ tribuat forncationi. Hoc
diximꝰ. ut p̃sens qͦ capitulũ. qd̾ om̃e ex
popłi dñi dep̃cantis oratione conterit᷑.
uel iustoꝵ intelligamꝰ ẽẽ uel peccatoꝵ.
suam referre in dm̃. Unde eciã post ce¬
tera. hoc loqunt᷑. Quare nos errare fe.
cisti dñe. de uns tuis. uel seduxisti nos
sed qd̾ illius pacientia nrãm expectante. salu¬
tem. dũ non corripit delinquentes. causa er¬
roris duricieq uideat᷑. Unde. qͥb̃dam uehe¬
menter iratus. ad ꝑcutiendũ manũ suspen¬

Expanded text:
reris nostri: neque invocatum est nomen tuum super nos. Epistola quam scribit Paulus ad Corinthios, cum ad unius scribatur populum civitatis, pro varietate habitantium, id est, sanctorum et peccatorum, nunc laudat eos, nunc corripit, nunc docet, nunc reprehendit, provocat ad continentiam; nuptias non recusat; retrahit ab idololatria; instruit resurrectionem; digamiae porrigit manum, ne locum tribuat fornicationi. Hoc diximus, ut praesens quoque capitulum, quod omne ex populi Deum deprecantis oratione contexitur, vel justorum intelligamus esse, vel peccatorum: am referre in Deum. Unde et post caetera etiam hoc loquuntur: Quare errare nos fecisti, Domine, de viis tuis, vel seduxisti nos sed quo illius patientia, nostram exspectantis salutem, dum non corripit delinquentes, causa erroris duritiaeque videatur. Unde quibusdam vehementer iratus, a percutiendo manum suspen
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ condensa siluarũ. ut latrones ibi latitare de¬
sistant. & bestie uenenataq animalia. & loca
quondã insidiaꝵ & sanguinis in eccłas dñi tͣn¬
seant. & pascant᷑ ibi greges ab eo. qui posuit
animã suam pro ouibꝰ suis. E de quo scͥptu.
Ipse pascet uos in scła. Ista uox dñi ꝑficiens
ceruos. & reuelans condempsa siluaꝵ: ꝑ iohem
clamabat in heremo. Iam securis ad radic̃e ar¬
boꝵ posita est. Om̃is arbor que nõ facit frue

Expanded text:
ive condensa silvarum, ut latrones ibi latitare desistant, et bestiae venenataque animalia, et loca quondam insidiarum et sanguinis, in ecclesias Domini transeant, et pascantur ibi greges ab eo, qui posuit animam pro ovibus suis. De quo scriptum est: Ipse pascet nos in saecula . Ista vox Domini perficiens cervos, et revelans condensa silvarum, per Joannem clamat in eremo: Jam securis in radicem arborum posita
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ sc̃ẽ uirguus marie: qd̃ nullo humani¬
semunis pondere. p̃gͣuatũ est. Uelcerte.
corpus suũ. qd̾ de spũ sc̃o ꝯceptũ est. W
ingressus est in egyptũ huiꝰ mundi. sta¬
diuinationes. & uniu̾sa fraus ydolatriȩ
que. deceptũ possidebant orbem. sȩ frac¬
ta esse sentirent. intantũ ut magi ab ori¬
nem artis eoꝵ destrueret potestatem
uenirent behtleem: ce ostendente. stella
adorauerunt puerũ. Tune cor egypti
um contabuit. & egyptii contra egyp¬
tios surrexerunt: uxta qd̃ dñs loquit᷑¬

Expanded text:
corpus sanctae virginis Mariae, quod nullo humaninis pondere praegravatum est, vel certe corpus suum, quod de Spiritu sancto conceptum est; et ingressus est Aegyptum hujus mundi, stadivinationes et universa fraus idololatriae, quae deceptum possidebat orbem, se fractam esse sentiret: intantum ut magi de Orinem artis eorum destrueret potestatem, venerint Bethleem, et ostendente stella, adoraverint puerum . Tunc cor Aegypti omne contabuit, et Aegyptii contra Aegyptios surrexerunt, juxta illud qu
Abbreviated transcription (Latin):
potimꝰ. eũ capti sint hi. in quib spem
habebam᷑. Et hoc notandum ante qͣm
capiat᷑ az ot᷑. ꝓpħa saceo uestitꝰ sit or.
caleiatꝰ pedib ut plangat quidem eos
qui ardentib diaboli iaculis uuliati sunt
&e libidini seruiunt: s ncħonimnꝰ iͥle. ipse
calcia tus incedat. ut caleare. possit suꝑ ser peu¬
tes. & scorpiones. & securus incedere per
huiꝰ scłi heremũ. in qua sunt serpentes &e
capta fuerit: ui typũ captiuitatis egẏp¬
N. &e transmigͣtionis ethiopie ipse. disc alei¬
atus. & nudus incedat. Nec enĩ in terra
sc̃a. ad qͣm ire. festiuat sacco uestitꝰ. &e oꝑtis
pelle pedib. uel stare. poterat. uel. ambula¬
re : dicũte. dño. Solue c alciam̃tũ de pedib
tius : locus enĩ in quo stas: terra sc̃a est.

Expanded text:
poterimus, cum capti poterimus, cum capti habebamus? Et hoc notandum, quod antequam capiatur Azotus, Propheta sacco vestitus sit, et calciatis pedibus, ut plangat quidem eos, qui ardentibus diaboli jaculis vulnerati sunt, et libidini serviunt; sed nihilominus ipse calciatus incedat, ut calcare possit super serpentes et scorpiones, et securus incedere per hujus saeculi eremum, in qua sunt serpentes et capta fuerit, in typum captivitatis Aegypti, et transmigrationis Aethiopiae, ipse discalciatus et nudus incedat. Neque enim in Terra sancta, ad quam ire festinat, sacco vestitus, et opertis pelle pedibus, vel stare poterat, vel ambulare, dicente Domino: Solve calciamentum de pedibus tuis, locus enim in quo stas,