comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ infirmitate uͦ: sicut ꝑquendam sa¬
pientem dr̃. Melior est iniquitas ui¬
ri: quam bene faciens mulier. Uir
et enim fortis quilib et discretus
uocatur. Mulier uͦ mens infirma.
uel indiscreta accipitur. Et sepe con-¬
tingit. ut etiam discretus quisq su-¬
bito labatur inculpam: atq indis¬
cretus alius et infirmus bonam
exhibeat oꝑationem. d is qui indis¬
cretus atq infirmus est ñ nunqͣm
de eo quod bene egerit. ampliꝰ eleua-¬
dur: atq grauius inculpam eadit.
Discretus uͦ quisq etram ex eo quod
male se egisse intelligit. ad districtio¬
nis regulam arcius reducitur: et
inde altius ad iusticiam ꝓficit. un¬
de ad tempus a iusticra cecidisse ui¬
debatur. Qua in re recte dr̃. Melior
ẽ. iniquitas uiri: qͣm bene faciens
mulier. Qͥa non nunqͣm etiam cul¬
pa fortium. occasio uirtutis fit:
et uirtus infirmoꝵ occasio peccati.
Hoc gͥ loco mulieris nomine. quio
nisi insirmitas mentis designat᷑cum
dr: homo natus de muliere: de si aꝑ¬

Expanded text:
firmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur, mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si ap
Abbreviated transcription (Latin):
de temptetur. Q uasi gͦ tinea ue¬
stem consumit: que ex ueste eadẽ
ꝓcessit. Sciendum quoq: qd tinea
sine sonitu ꝑforat uestimentum.
Et plerunq cogitatioita transfigit
mentem. ut mens ipsa non sentiat.:
nisi post quam fuerit eius aculeo tͣns¬
fixa. Bene gͦ dr̃ quod h omo tanqͣm
uesti mentum atinea consumatur:
qͥa non nuinqͣm temptationũ nrarũ
uulnera non cognoscimus: nͥ postꝗͣ
ab eis confossi in mente fuerimus.
Quam uidelicet infirmitatem nrãm
bene adhuc sc̃s uir consid̾ans. adiung̃.¬

Expanded text:
de tentetur. Quasi ergo tinea vede tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod homo tanquam vestimentum a tinea consumitur, quia nonnunquam tentationum nostrarum vulnera non cognoscimus, nisi postquam ab eis confossi in mente fuerimus. Quam videlicet infirmitatem nostram bene adhuc sanctus vir considerans, adjung
Abbreviated transcription (Latin):
inofacere audeat: ne in bonis actib
ꝑ intentionem titubet: et inter recta
oꝑa. sinistra eum eogitatio illudat.
Que tamen cuncta omp̾s łs subtilit̾
examinat: atq in iudicio singła re¬
pensat. S quando homo qͥ caruis
suȩ infirmitate constringetur. con¬
tra cunta ualeat. subtiliter assur¬
gere: atq inconcussa cogitatione
rectitulinem tenere: Unde apte
uestimentum de se exorta tinea eo¬
meditur: ita homo in semet ipso
habet putredinem ile qua consuma¬
tur. Atq hoc est quodest: unde con¬
sumitur ut non sit. Quod intelligi
et aliter potest: si ex uoce temptati ho¬
minis dieatur. Qui quasi putredo
consumendus sum: et quasi uestim̃¬
cum quod comeditur atinea. Homo
enim quasi putredo consiimit᷑: dum
carnissue corruptione conteritur.
Cui quia immunda temptatio non
aliunde s a semet ipso noscitur:
more tineȩ carnem temptatio qͣsi
uestemde qua exiit consumit. In
semet ipso quippe habet homo: un¬

Expanded text:
mo facere audeat, ne in bonis actibus mo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte vestimentum a tinea de se exorta comeditur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo un
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Inneruo ds pedem hominis posui¬
it: quia prauitatem illius forti distͥ¬
ctionis sue sententia ligauit. Sinus
omnes semitas obseruat: quia sub¬
tilit̾ singła eius queq duu̾dicat.
Semita et enim angustior eẽ solec. qͣm
ua. Quia autem uias. actiones: non
immerito semitas. ips as actionum co¬
gitationes accipiius. Ds̃ itaq om̃s
semitas obseruat: qui a in singłis qͥbꝰq
nris actionib etiam cogitationes pen¬
sat. Et uestigia pedum consicdat: qͥa
utentiones nrorum oꝑum qͣm recte
ponantur examinat: ne et lioc qͦd
bonum agitur. non recto desiderio
agatur. Possunt quoq ꝑ pedum
uestigia. quedam male acta signa¬
n. Nampes in corꝑe ẽ: uestigium
in uia. Et plerunq dum quedã pra¬
ue aigimus: intuentib hoc fr̃ib exẽ¬
plum malum p̾bemus. Q quasi
iuflexo extra uiam pede. sequentib
uestigia distorta relinqͥmus: dum
ꝑ nr̃a oꝑa ad scandalum aliena
corda ꝓuocamus. U alde autem la¬
boriosum est custodire. ne mala ho¬

Expanded text:
In nervo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius forti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala ho
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruixitaq in lutum redigitur: cum
suꝑb quisq humiliat᷑ in morte: et ela¬
ta caro tabescit in putredine. Intueam᷑
enim qualia in sepulchris iaceant diui¬
tum cadauera: que illa in extincta car¬
ne sit imago mortis: que tabes corrup¬
tionis. Et cerce ipsi erant qui extolleban¬
tur honorib : habitis reb cumebant:¬
despiciebant ceteros: et quasi solos se
ẽẽ gaudebant. Q dum non ꝑpend̾ent
quo tendebant: nesciebant quid erant.
S in lutum ceruix redacta est: qͥa des-¬
pecti iacent inputredine. qui tume¬
bant in uanitate. In lutum ceruix re-¬
digitur: quia qͣntum carnis potentia
ualeat. tabes corruptionis ꝓbat. deqͥtur.
tos indicat: quos iccirco ad silentium
restringit. ut ea que illi mens suggesse¬
rit dicat. de si aꝑte dicat. Non ego car¬
naliter s sp̃ualiter loquor: quia ꝑ sen
ris ꝓfero. Unde mox ad alta conscendit:
sȩseq in misteriis eleuat: ec increpatio¬

Expanded text:
Cervix itaque in lutum redigitur, cum Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tenim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera; quae illa in exstincta carne sit imago mortis; quae tabes corruptionis. Et ipsi certe erant qui extollebantur honoribus, habitis rebdespiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Sequitutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per seerium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit, seque in mysteriis elevat, et increpatio
Abbreviated transcription (Latin):
riam conant᷑. Alii bellorum titulis.
aui altis edificiorum mȩnib. alii di¬
sertis doctrinarum secularium libͥs.
instant̾ elaborant: sͥq memorie no¬
men edificant. S cum ipsa ad finem
celerius uita ꝑcurrat: quid in eafi¬
xum stabit. quando et ipso celerit̾
mobilis fransit: Qura et eninicine¬
rem rapit: sicut scͥptum ẽ. Non sie
impii non sic: s canqͣm puluis qͣm
ꝓicit uentus a facie terre. Recte gͦ
stultorum memoria cineri compa¬
ratur: qͥa illie ponit᷑ uͥ aura rapiat᷑.
Quantumlib⁊ et enim quisq ꝓ efficien¬
dagła sui nominis elaboree: memoriã
suam quasi cinerem posuit:qͥ ahanc
cicius uentus mortalitatis rapit. Quo
contra de iusto scͥptumẽ. In memoria
eterna erit iustus. Cõipso enim quo
facta sua. solius dei oculis impͥmit.:
nomen sue memorie in et̾nitatẽ figit.
dequitur. Et redigentur in littum
ceruices urẽ. Sicut ꝑ oculum uisus:
sic ꝑceruicem solet suꝑbia designari.

Expanded text:
riam conantur. Alii bellorum titulis, riam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantumlibet etenim quisque pro perficienda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Sequcervices vestrae. - Sicut per oculum visus, sic per cervicem solet superbia designari.
Abbreviated transcription (Latin):
nature incominutabił omp̃s ds̃: in
ira iudicii ꝑturbabił non ẽ. S huma¬
no uerbo motus dei dr̃. ipsa rectitu
dinis eius districtio: qua humana pͭͣ¬
uitas feritur. Iusti autemuiri ante
deum metuunt. qͣm eius contra eos
ira moueatur: et ne cominotum sen¬
tiant. tranquillum timent. Et cont᷑
ꝑuersi tunc iam feriri ꝑtimeseunt:
cum feriuirtur. Cosq tunc terror eiꝰ
a somno sui torporis exsuscitat: cũ
uindicta ꝑturbat. Unde et ꝑ ꝓpħã
dr̃. Et tantum sola uexatio. intelle¬
ctum dabit auditui. Cum enim de
p̾ceptis dei contemptis atq despectis.
uerb̾ari ꝑ uindictam ceꝑint: tunc
intelligunt quod audierunt. Et
psalmista ait. Cum occidet eosi tunc
inquirebant eum. Bene itaq dicit᷑.
statim ut se commouerit. turbabit
uos. et terror eius irruet suꝑ uos: qͥa
reꝓbis cordib non timor requiem. s
pena timorem parit. Seqͥtur. Memo
formantur: ꝑ omne quod agunt.
huic mundo relinquere sui memo¬

Expanded text:
naturae incommutabilis Omnipotens, in naturae incommutabilis Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei ddinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et Psalmista ait: Cum occideret eos, tunc inquirebant eum . Bene itaque dicitur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos, quia reproborum cordibus non timor requiem, sed poena timorem parit. Sequitur: CAPUformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memo
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quod in abscondito accipi asserit fa¬
ciem dei: duob modis ualet intelligi.
Sunt nanq non nulli qͥ et ueritatem
incorde sentiunt: et tam̃ que falsa
sunt. de deo foras locuntur: Ne enĩ
iunci uideantur: et cognoscunt ue¬
ritatem interius: et tamen hanc exte
retur. Tanto magis de falsitate a put
eum estis reprehensibiles: quanto et
aput nos met ipsos quod uerum ẽ. ui¬
detis. Et sunt non nulli qui qͣndo ad
mentem redeunt. dei iusticiam et re¬
ctitudinẽ contemplant᷑: et orando ac
flendo contremiscunt. d post quam
contemplationis hora transierit: sic
audaces ad iniqͥtatem redeunt: ac si
post dorsum eius positi. a iusticie eiꝰ
lumine minime uideant᷑. Hutaq
aput se in abscondito quasi corpora¬
liter uidentem accipiunt faciem der:
quia ei et cum p̾sentes fiunt. b lan¬
diuntur fletib: et cum quasi a con¬
spectu illius recedunt. morib detra-¬
hunt. Qui tanto amplius de malis
suis feriendi sunt: quanto et in oc¬
culto cogitationis. recta dei iudicia

Expanded text:
Hoc, quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foris loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterretur: Tanto magis de falsitate apud eum estis reprehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est videtis. Et sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem accipiunt faciem Dei, quia ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia
Abbreviated transcription (Latin):
districte mͦ iudicem metuunt. Nã
qui nune inculpa parcte: ei post mo¬
dum inpena non pareitur. Dicat gͦ.
Ueruntamen uias meas in conspectu
eius arguam. Que uͦ utilitas de
hac argutione sequatur: adiungit.
Et ipse erit saluator meus. Seqͥtur.¬

Expanded text:
districte modo judicem metuunt. Nam districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
dendo ꝓficio: S tam̃ iusti etiam cum
hec dicunt: nunqͦm ap̾bendo ꝓximis
bono exemplo deficiunt. Unde adhuc
coram amicis suis. beatus iob uirtutẽ
est patientiȩ iurtus in ꝓsꝑis. Ille autem
uere est patiens: qui et adu̾sis atterit̃.
et tamen aspei sue rectitudine non ⁊ nc̃¬
uatur. De reꝓbi nanq sensu scͥptum ẽ.
Confitebitur tͥ dum bene feceris ei. In
hoc nanq mens iusti. ab iniusto dis¬
cernitur: quod omnipotentis di lau¬
dem et inter adu̾sa confitetur: quod
ñ cum reb frangitur: ñ cum casu
głe exterioris cadit: s in hoc magis
qualis cum reb fuerit demonstrat. q̃
met ipsos diuidicaremus. non utiq
uidicaremur: eo tune dñs saluator
inuenitur. quo nunc ꝓ timore dñi
peccatum nr̃m a nob̾ met ipsis re¬
darguitur. Unde electi quiq culpiᷤᷤ
suis nunqͣm sciunt parcere: ut pos¬
sint culparum iudicem placatum
inuenire. Et uere eum post modum
inuenire saluatorem credunt: qͣm

Expanded text:
dendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum dendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem est patientiae virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et adversis atteritur, et tamen a spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et confitebitur tibi cum benefeceris ei . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae metipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nanq hoc iusti ꝓpͥum: ut in omneqͣd
dicunt. atq omne quod agunt. non
solum ꝓuectum suum. s etiam ꝓxi¬
morum edificationem querant. Et ali¬
quando in quibdam semec ipsos diui¬
dicant: ut pigros auditores ad consi¬
d̃andos semet ipsos reuocent. Auqͣn¬
do bona oꝑ aftia ostendunt: ut specta¬
tores eorum erubescant ñ imitari quod
uident. Nam scͥptum ẽ. Hideant ur̃a
bona oꝑa: et głificent patrem urm̃ qͥ¬
incelis ẽ. Qui gͥ intentionẽ suam ꝑ oꝑa
insinuat: animam suam in manib
portat. S cum iustus quisq nec se di¬
iudicando. nec bona oꝑa ostendendo.
utilitati ꝓrimorum ꝓficit: ꝑhoc quod
egerit ad uerba doloris redit. Unde recte
nunc dr. Quare lacero carnes meas den¬
tib meis: et auimam meam porto in ma¬
nibz meis: Idest cur uel me districte corã
hominib drudico: uel quid appetam
in oꝑe ostendendo: si utilitati ꝓximoꝵ.
nec mala diudicando. nec bona osten¬

Expanded text:
namque hoc justi proprium ut in omne quod namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem in coelis . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona osten
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis insecuntur. Forti afflictione se con¬
terunt: magnisq cruciatib uł minima
in se praua duidicant: atq hec ꝑpeni¬
tentiam dampnant. Quod iccirco agun.
ut in conspectu eterni iudicis et ipsi inue¬
niri inquantum ẽ. possibile irrep̾hensi
biles debeant: et hi qui eos sic se udica¬
re conspiciunt. emendare semet ipsos a
culpis grauiorib m ardescant. Quod
iudelicet beatus iob coram amicis suis
temporalem głam tenentib. et transeun¬
tia bona laudantib fecerat: s tamen eo¬
rum sensum ad cognoscendam utilita¬
tem flagelli sui ꝑducere non ualebat:
ut scilicet pensare possent. quod ñ solum
gãret.
Unde bene nune
Quare lacero car¬
nes
meas dentib meis:
patent̾ dicat. Cur int̾¬
nis sensib meis. carnalia si qua fue¬
runt in me facta discutio: si meisspe¬
ctatorib ꝓdesse non possum: Ubi ⁊ ap¬
te subdit᷑. Et ammã meã porto in mam¬
tionẽ cordis in oꝑatione ostende. Habent

Expanded text:
ipsis insequuntur, afflictione se conipsis insequuntur, afflictione se conterunt magnisque cruciatibus, vel minima in se prava dijudicant atque per poenitentiam damnant. Electi quotidie agunt ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehenbiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendare semetipsos a culpis culpis gravioribus inardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solum garet. Unde bene nunc Quare lacero carnes meas dentibus meis? aperte dicat: Cur internis sensibus carnalia, si qua fuerint in me facta, discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? Ubi et apte subditur: Et animam meam porto in mantionem cordis in operatione ostendere. Habent
Abbreviated transcription (Latin):
rit uiam acerbam: obstupescent den¬
tes eius. Quid nanq uria acerba. nͥ pec¬
catum est: Hua quippe acerba ẽ: fru¬
ctus ante tempus. Quisqͥs enim p̾sentiᷤ
uite delectationib saciari desid̾at: qͣsi
fructus aute tempuis comedere festinat.
Quigͥ uuam acerbam comedit. dentes
eius obstupescunt: quia qui presentis
mundi delectatione pascitur. interni
eitis sensus ligantur: ut iam sp̃ualia
mandere. idest intelligere uequeant.
Quiaunde inexteriorib delectati sunt:
inde in intimis obstupescunt. Et dum
peccato anima pascitur: panem iusticie
edere non ualet. Quomam ligatiden¬
tes ex peccati consuetudine: iustum qͦd
intus sapit. edere neqͣquam possunt.
Hoc gͥ loco. quiadentes ut diximus in¬
ternos sensus accipimus: consid̾are mag¬
noꝑe quid agere iusti soleant debemus.
Qui plerunq si qua inse qͣmlib⁊ leutter¬
carualia eẽ dep̾hendunt: hec internis
sensib retractantes. uehement̾ in semet¬

Expanded text:
rit uvam acerbam, obstupescent denrit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumqcarnalia esse deprehendunt, haec in internis sensibus retractantes, vehementer in semet
Abbreviated transcription (Latin):
tes aliquando scĩ predicatores: aliqͣndo uͦ
interni accipi sensus solent. De scĩs enim
predicatorib sponse dictum est. Dentes
tui sicut greges tonsarum: que ascend
delauacro. Unde et tini eorum. ostensis
in figuram gentib dictumẽ. Macta et
manduca. Idest uetustatem earuim conte¬
re: et in corpus eccłȩ. uidelicet in tua mem¬
bra conu̾te. Rursum quia dentes inte¬
riores sensus accipi solent: iheremias ꝓpħa
testatur dicens. Fregit ad numerum den¬
tes meos. ꝑ dentes et enim cib frangitur:
ut gluciatur. Unde non immerito in
dentib internos sensus accipimus: qui
singula que cogitant. quasi mandunt
et comminuunt: atq ad uentrem me¬
morie transmittunt. Quos ꝓpħa ad
numerum fractos dicit: quia uixta
mensuram uniuscuiꝰq peccati. intelli¬
gentiȩ cęcitas generatur in sensib. Et
scd̾m quod quisq egit exterius: in eo
obstupescit quod de internis atq inui
sibilib intelligere potuit. U nde etiam
recte scͥptum est. Omnis homo qͥ comede¬

Expanded text:
tes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes etenim cibus frangitur, ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obstupescit sibilibus intelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: « Omnis homo qui comede
Abbreviated transcription (Latin):
ut quos in occulto suꝑbia inqͥnat.
qͣm sint detestabiles etiam in publico
Magna sacerdotis gła ẽ: restitudo
subditoꝵ. Unde bene egregiuis p̾dica¬
tor discipulis dicit. Que ẽ. enim¬
nrãspes. aut gaudium. aut corona
głe. nonne uos ante dñme S cum
sacerdotes uitam discipłorum ne
ante districtum iudicem. nimirũ¬
głam tunc ñ inueniunt: qͣm mͦ in
subditoꝵ suorum morib p̃dicatio¬
nis studio non exqͥrunt. Bene autem
subditur.et optimates supplantat.
Qͥa cum mentem regentium uisto
iudicio deserit: hec in et̾num retri¬
butionis p̃mium ñ requirit. Et in
eo supplantat᷑ quo fauitur: ut ꝓ et̾na
gła. de pͥncipatu temporali gratulet᷑
Supplantant᷑ gͥ optimates: qͥa dum
uera celestis patriȩ p̾mia negligunt:
insuis hic uoluptatib cadunt. Seqͥt᷑.
Commutans labrum tieratium: et do¬
dos ñ agit bona que loquit᷑: eietiam
sermo subtrahit᷑. ne logui audeat qͦd

Expanded text:
ut quos in occulto superbia inquinat, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico - Magna sacerdotis gloria est, rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discipulis dicit: « Quae est nosnostra, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum? Sed cum sacerdotes discipulorum vitam ante districtum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praemia negligunin suis hic voluptatibus cadunt. VERS. 20.-- « Commutans labium veracium. » dos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod
Abbreviated transcription (Latin):
iectorum uitam nequaquam sol-¬
licite discutit. nec enim qͦm qͣliter
corrigat agnoseit: in stuporem
iudex deductus est: qͥa qui uidicare
male acta debuit: neqͣqͣm ea que ui¬
dicanda sunt deprehendit. deqͥtur.
suorum motꝰ bene regere sciunt: non
immerito reges uocant᷑. S cum de ip¬
sa continentia. elatione mens tangit᷑:
plerunq omp̃s ds eius suꝑbiam de¬
serens. hunc inin mundiciam oꝑis
cadere ꝑmittit. Regum itaq balte¬
um dissoluit: qͣndo in his qui bene
regere sua membra uidebant᷑. ꝓpter
elationis culpam. castitatis eingulũ
destruit. Quid uͦ in fune accipt Pr. nͥ
peccatum: Sicitt ꝑ salomonẽ dr̃. Ini¬
qͥtates sue capiunt impium: ec su¬
nib peccatorum suoꝵ constringitur.
O quia in renib carnis delectatio
pͥncipatur: distͥctus conscientiarum
iudexqͥ regum balteum dissoluit.
fune p̃cingit renes eorum: quatinus
dissoluto castitatis cingulo. eorum
membris delectatio peceati dominet᷑:

Expanded text:
jectorum vitam nequaquam soljectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt deprehendit. Sequitur: suorum motus bene regere sciunt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque omnipotens Deus ejus superbiam deserens, hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam, castitatis in eis cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur, nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc: et qui in sordib est sordescat
alhuc. Nouit quoq et eum qui de¬
cipitur: quia sepe commitrunt ho¬
mines mala que sciunt: et iecireo
ꝑmittunt᷑ decipi. ut cadant etiam
in mala que nesciunt. Qđ tamen
deceptis aliquando ad purgationẽ.
aliqͣndo uͦ ad ultionis inicium
rios in stultum finem: cum etiam
bonum quodlib⁊ non bona intenti¬
one faciunt: s ad temporał mune¬
ris retributionem tendunt.Si enĩ
ipse summi patris unigenitus
qͥa ꝑ hoc quod factus ẽ. homo eterna
nuntiauit. magni consilii angłs ẽ
uocatus: recte consiliarios p̾dicato¬
res accipimus: qui suis aulitorib
consilium uite p̾bent. d cum p̾di¬
cator quisq ideo et̾na p̾dicat. ut
temporalia lucra consequat᷑: ꝓfe
cto in stultum finem deducitur:
qͥa uluc ꝑ laborem tendit. unde ꝑ
mentis rectitudinẽ fugere debuit.
porem.Om̃ s enim qͥ examinandis
aliorum morib p̾sunt: recte iudi¬
ces uocant᷑. S cum is qui p̾est. sub¬

Expanded text:
adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt. Quod tamen deceptis alialiquando vero ad ultionis initium rios in stultum finem, cum etiam bonum quodlibet non bona intentione faciunt, sed ad temporalis muneris retributionem tendunt. Si enim ipse summi Patris Unigenitus, quia per hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporacto in stultum finem deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere debuit. porem. - Omnes enim qui in examinandis aliorum moribus praesunt, recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest sub
Abbreviated transcription (Latin):
ñ approbat. O nouit gͦ quia dep̾hen¬
dit: et non nouit. qui a hune in suȩ sa¬
pientiȩ spetie non recognoscit. Sicut
de ueraci quolibet uiro drͣ. quia falsi¬
tatem nesciat: non quia uel cũm ab
aliis falsum dr. hoc reprehendere ig¬
norat: s eandem ipsam fallatiam. et
scit in examine. et nescit in amore:
ut uidelicet ipse hanc non agat. ꝙͣ
actam ab aliis dampntit. Et fit ple¬
runq ut non nulli in insidiis ua¬
cantes. aliene uite ꝑu̾sitatis sue la¬
queos tendant: et cum qͥs nesciens
eisdem laqueis capi conspicitur.
utrum hec diuinitus uideontur.
fortasse dubitatur: Miranturꝙ
ꝑmittat. S ipse nouit decipientẽ.
et eum qui decipit᷑. Nouit et enim
decipientem: quia plerunq ant̾iora
eius mala conspicit: et hunc iusto ui¬
dicio cadere etiam in alia peceata ꝑ¬
mittit. Nouit decipientem: qͥa in
malicia suorum oꝑum dimissum
hunc ut ad peiora ꝓruat deserit.
Sicut scͥptum ẽ. Qui nocet noceat

Expanded text:
non approbat. Et novit ergo quia deprehennon approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miranturque permittat; sed ipse novit decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat
Abbreviated transcription (Latin):
In uerbis itaq pͥorib quib ait. cipd̃
ipsum est sapientia et fortitudo. aꝑte
indicat: quia hoc quod mansuetus
edocuit. qualit credendum fuerit.
In uerb̃ uͦ subsequentib quib ait.
apud ipsum est fortitudo et sapien
tia. luce clarius demonstrat: quod
pͥus in iudicio ꝑ uirtutem reꝓbos
destruet: et post modum mentib
electorum eterni regni ꝑfecto lumine
infulget.S qͥa antẽ extremi diem ui¬
dicii. iudicare cotidie occultis disposi¬
tionib facta mortalium non desistit.
ad hoc quod nunc agicur. reditur. cam
eum qui decipit᷑. Adducit consiliari¬
tas dicat. nunqͣm noui uos. discedite
ame qui oꝑamini iniqͥtatem: qͣlit̾
hoc in loco dr̃. qͥa dñs decipientem
nouit: S qͥa scire dei aliqͣndo cognoᷤ¬
cere dr̃. aliquando appro. bare: et
scit iniquum qͥa cognoscendo diui¬
dicat. neq enim iniquum qͦmpiam
iudicasset. si nequaqͣm cognosceret. et
tamen iniquum nescit. qͥa eils facta

Expanded text:
In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur reditur, cum eum qui decipitur, adducit consiliaritas dicat: Nunquam novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum quia cognoscendo dijudicat neque enim iniquum quempiam judicasset, si nequaquam cognosceret, et tamen iniquum nescit, quia ejus facta
Abbreviated transcription (Latin):
excussertt. Sigͥ t̾renarum cogitatioñ
cinerẽ a mente exeutimus: quasi sub¬
cinericium panem reu̾samus: ut̃illa
nr̃a intentio iam post poni debeat.
quam pͥus cogitationis infimȩ cus p̾¬
mebat. O munda facies ad suꝑiora ue¬
niat: ut recta nr̃a intentio. mole iam
t̾reni desiłii ñ p̾matur. Qđ neq̃quam.
ipsumẽ sapientia et fortitudo. Nunc¬
autem cłr: aput ipsum ẽ. fortitudo &e.
sapientia. Quia enrm omp̃s ds̃ pieta
mansuetudinis doctrinam ꝓtulit.⁊
postmodum inudicio qͣnte sit fortitu¬
dinis ostendit: recte suꝑius sapientia
ante fortitudinem memoratur: cum
de patris unigenito dr̃. aput ipsum
est sapientia et fortitudo. Quia uͦ ad
iudicandum ueniens. in terrore sue
uirtutis apparebit.⁊ et repulsis reꝓbi.
electis suis in regno ꝑpetuo qualiter
sit sapientia patris indicabte: recte
in subseq̃nti sententia apud ipsum
ẽẽ pͥus fortitudo. et post sapientia drͣ.

Expanded text:
excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaquam atudo et sapientiaautem dicitur: Apud ipsum est fortitudo et sapientia. Quia enim omnipotens Deus,mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dum plagas ꝓ xp̃o accepit: quas ue¬
niebat inferre xp̃ianis. & qui pͥus
carnaliter uiuens. in mortẽ conaibat᷑
scõs dm̃ tradere: gaudet post ꝓ utta
pͥus fuit blasphemus et ꝑsecutor: hu¬
milis post factus est puso predicator.
Et quiluerum maximum putanit.
se in discipłis xp̃m occidere: iam uitã
suam xp̃m estimat. et mori lucrum.
Em̃issagͦ aquaterra subu̾sa est. qͥa
Pauli mens mox ut sc̃i sp̃s gram acce¬
pie. statum suȩ unmobilitatis ĩ mu
tra effraim queritur dicens. Effraim
factus est quasi subcinericiꝰ panis.
qui non reuersatur. Panis nanq
subcinericiꝰ suꝑ se cinerem portat:
partem mundiorem deorsum p̾mit:
partẽq suꝑiorem tanto sordidiorem
habr. qͣnto in ea cinerem tolerat.
Mens itaq que terrena cogitat: qͥd suꝑ
se aliuo quam cineris molem portat:
d si reu̾sari uoluerit: mundam fa¬
ciem qͣm deorsum p̃sserat. suꝑuis
reducit: cum cinerem qͦm portabat

Expanded text:
dum plagas pro Christo accepit, quas vedum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum prprius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum suae immobilitatis atqutra Ephraim queritur, dicens: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat
Abbreviated transcription (Latin):
runt et mota est terra: quia cum uen¬
tas in corde figitur: mentis immobili
ditur. statim terra subu̾titur: qͥa
peccatricis mentis duricia. ab immo¬
bilitatis suȩ obstinatione ꝑmutat᷑:
ut tantum se post modum p̾ceptis
dominicis flendo subiciat: qͣntum
suꝑbiendo pͥus contra dñm ceruicẽ
cordis erigebat. Uideas nanq quod
aqua. terrȩ cordis humani diuino mu¬
nere infusai. post libenter iniurias
toleret: quas pͥus crudeliter irroga¬
bat. Post enam sua tribuat: que pͥ
us aliena rapiebat. Post carnem ab¬
stinendo cruciet: que pͥus sacietate
carnis ꝑ mortifera turpitudinũ oblec¬
tamenta defluebat. Post etiam ꝑsecu¬
tores diligat: que pͥus diligere etiam
mana diuino munere infrisa. contra
hoc quod consueuerat agere ceperit.
terra subuersa est: quia et deorsum
missa ẽ. que pͥus eminebat ⁊ et sursũ
unumex multis ad mediũ paulum
in itinere infusus. ab illa sua ꝓtinꝰ
crudelitate mutatus est. W post mo¬

Expanded text:
runt, et mota est terra , quia cum verrunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitditur, statim terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam mana, divino munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum unum e multis ad medium Paulum us gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmo
Abbreviated transcription (Latin):
tura. flumina de uentre eius fluent
aque uiue. uͥ statim euanglista sub¬
runxit. hoc autem dixit de sp̃u qͦm
accepturi erant eredentes in eum: con¬
gruus in his sermonib intellectus
patet.quib au. Si continuerit aqͣs:
omĩa siccabuntur. Quia si sc̃i sp̃s
grã ab audientis mente subtr̃ahit᷑:
arescit ꝓͥtinus intellectus. qͥ iam ꝑ
spem uiridescere in audiente uide¬
batur. Qd̃ autẽ non aqͣm s aqs niemo¬
rat: pluralitatis appellatione ad sep¬
tifformem donorum sp̃u alium recur
rit: qͥa quasi cot aquis unusquisq
infunlitur: quot donis repletur. De
quib apte subiungitur. Si diͤmise¬
rit eas: subu̾tent terram. Qͥd enunt̾¬
ra nͥ peccator accipit᷑: Cui ꝑ dei senten¬
tiam dictum ẽ. Terra es. et in terrã ibis.
Manet itaq terra immobił. cum p̾cep¬
tis dominicis peccator obedire contem¬
nit: cum ceruicem suꝑbie erigit: atq
a ueritatis lumine ocłos mentis elay¬
dit. S sicut scͥptum ẽ. pedes eius stete¬

Expanded text:
luent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritaliurit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram. 15. si peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus stete
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. Omnis uͦ qui errat: nunc huc
nunc illiic ducitur. Et qͥa aliqͣndo
ostendebantur credere cum dicerent:
nͥ eẽt hic adeo. non poterat facere qͣeꝙͣ :
ali qͣndo uͦ hunc adeo eẽ denegabant.
cum despicientes dicerent. nonne hic ẽ
fabri filius. nonne mat̾ eiꝰ dr maria.
et fĩs eius iacob et ioseph. et simon et
iudas. et sorores eius nonne omnes
aput nos sunt: recte subuingitur.
bant quippe eum et suscitare mortuo ᷤ:
et tamen eẽ mortalem. At quis ñ cre¬
deret dm̃: quem conspiciebant ftisci¬
tare mortuose S rursum cum hunc
mortalem conspicerent: despiciebant
credere hunc eẽ.immortalem dm. P
hoc gͦ quod omp̃s ds̃ talem se eortim
ocłis exhibuit. qui possit et diuina
ostendere et humana pati: errare eos
quasi ebrios fecit: ut eortim suꝑbia
que incarnationis eius mysterium
despicere maluit quam sequi. et con-¬
tra humanitatem eius se extolleret:
et int̾lucentem diuinitatis eius poten¬

Expanded text:
videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur. Et quia aliquando ostendebantur credere, cum dicerent: Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam ; aliquando vero hunc a Deo esse negabant, cum despicientes dicerent: Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus, et Joseph, et Simon, et Judas, et sorores ejus nonne omnes apud nos sunt ? recte subjungitur:  XIV.  Videbant quippe eum et suscitare mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse immortalem Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui posset et divina ostendere, et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, et intus lucentem Deitatis ejus poten
Abbreviated transcription (Latin):
reprobatus corde repulsus est: ut sua
ꝑfidia deceptus. contra ipsum post
insurgeree. quem ante predicauit.
popłi terre. et decipit eos: ut frustra
incedant ꝑ inuium. Palpabunt qͤsi
intenebris et ñ inluce: et errare eos fa¬
ciet quasi ebrios. Cor enim pͥncipum
terre immutatum ẽ: tum in iudea
sumini sacerdotes et seniores popłi.
illi suo consilio conabantur obsist̾e:
qͣm pͥus uenturum ẽẽ p̾dice̾bant. Cũq
eius nomen ꝑ sequendo molirent᷑
extinguere: decepti sua malitia. in¬
cedere ꝑ inuium frustra conabant᷑:.
quia crudelitati eorum patere uia
non poterat. contra auctorẽ omnui.
Miracula cernebant. uirtute terre¬
bantur: s credere tentientes. ad huc
signa xequirebant cum dicerent.
Quodͤ tu facis signum. ut uidea mꝰ
et credamus tͥe Quid oꝑaris: Be¬
ne itaq cdr. Palpabunt quasi in te¬
nebris. et ñ in luce. Qui enim int̾
tot aꝑta miracula trepidat. quasi in
tenebris palpat: quia quod tangit non

Expanded text:
reprobatus, corde repulsus est, ut sua reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit.populi terrae, et decipit eos, ut frustra incedant per invium. Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce, et errare eos faciet quasi ebrios. 30. Judaeorumterrae immutatum est, cum in Judaea summi sacerdotes et seniores populi illi suo consilio conabantur obsistere, quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia incedere per invicem frustra conabantur. quia crudelitati eorum patere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, credere renuentes, adhuc signa quaerebant, cum dicerent: Quod ergo 378 tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miracula trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non
Abbreviated transcription (Latin):
tiqui hostis. quasi de corporis linia¬
mentis expͥmitur. De quo etiam sub
cuiusdam significatione dr. Et nom̃
illi mors. Et plerunq eius maligna
cogitatio mentes hominum latet:
atq ꝑ hoc quod nescitur ampliꝰ pre¬
ualet. Umbra gͦ mortis in lucem ꝓdu¬
citur: dum scõrum mentib maligna
oꝑatio antiqui hostis ut destrui possit
qm̃ gentes dñs multiplicat et ꝑdit:
quia nascuntur cotidie morituri. Et
subu̾sas in integrum restituit: qͥa re¬
surgunt qui fuerant mortui. Quod
tam̃ melius accipimus: si hoc qͣuter
in earum mente agitur senti amus.
Maltiplicat enim gentes et ꝑdir: qͥa
eas et ꝑ fecunditatem sobolis extendit:
et tamen in ꝓp̾a infidelitate derelin¬
quit. S subuersas in integitim resti¬
tuit: quia quas in infidelitatis ca¬
su reliquerat: quandoq ad fideista¬
tum reduxit. Quib uidelicet in men¬
tis integnitate restitutis: antiquus
ille popłs qui fidelis deo eẽ uidebat᷑.

Expanded text:
tiqui hostis, quasi de corporis lineatiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dicitur: Et nomen illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo mortis in lucem producitur dum sanctorum mentibus maligna operatio antiqui hostis, ut destrui possit,quoniam gentes Dominus multiplicat et perdit, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur,