comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uocis. Lingue qͦ ñ solumĩ
loquendo: s¬
cẽ in ẽdend¬
o munꝰ p̃cio¬
sissimũ est. Ea enĩ¬
plectrum loquentis. & quedã
edentis est manus: que deflu¬
entẽ cibum dentib suggerit. &
ministrat. de uoce. Uox qͦ
aeris quodam remigio uehit᷑.
& ꝑ inane portatur : eadẽq u
sua aerem uerberat. ⁊ ñc cõmo¬
uet. nc̃ demulcet audientis af¬
fectũ: iratum mitigat. fractũ
erigit. solatur dolentẽ. Sit gͥ
nobis canorũ cũmune cũ aui¬
bus. S apud quẽ: Quo sono
uocis utatur. Quod est ratio¬
nabile. ñ potest cũ om̃ibus
animantib irrationalib scili¬
cet eẽ cõmune. Nam ce ip̃i sensꝰ
cõmunes nobis sunt cũ anuã¬
tib ceteris: s tñ ñ eadẽ his ce¬
tere aĩantes industria utunt᷑
Erigit & bucula ad celum o¬
culos: s quid spectet ignorat.
Etigunt fere:erigunt aues.
Om̃ib ẽ liber aspectus: sed
soli mest hõi eorum que as¬
ꝑicit affectus interpres. Spec¬

Expanded text:
num uocis. linguae quoque non solum in loquendo, sem in edendo munus pretiosissimum est. ea enplectrum loquentis et quaedam edentis est manus, quae defluentem cibum dentibus suggerit et ministrat. uox quoque aeris quodam remigio uehitur et per inane portatur eademque ui sua aerem uerberat, nunc conmouet, nunc demulcet audientis adfectum, iratum mitigat, fractum erigit, solatur dolentem. sit igitur nobis canorum commune cum auibus, sed apud quem quo sono uocis utatur, quod est rationabile, non potest cum omnibus animantibus inrationalibus scilicet esse commune. nam et ipsi sensus communes nobis sunt cum animalibus ceteris, sed tamen non eadem his ceterae animantes industria utuntur. erigit et bucula ad caelum oculos, sed quid spectet ignorat, erigunt ferae, erigunt aues, omnibus est liber aspectus, sed soli inest homini eorum quae aspiciat affectus interpres. spec
Abbreviated transcription (Latin):
am de luna dicimꝰ ÷ quȩ & qͣrto
die cepit. & qͣrtadecima. diem
signat salutis: An displicet
numerus: qͦ celebrat᷑ mist̾ium
redẽptionis: Ideo demones de¬
clinandum esse ꝑsuadent nu¬
merum eum qͦ eoꝵ destructa ne¬
quicia ẽ: ideo gentiles nicħ ad¬
orrundum asser̃t. quia sciunt
tunc primũ artes suas uacare
cepisse. & poplos gentiles demi
qͣrtam si pura fuerit. neq obtu¬
sis cornib: dare reliqͥs dieb usꝙ
ad exactum mensem indicium
serenitatis ex istimant. Nolunt
gͦ isdem exordiis inchoare. quib
serenitas inchoat᷑. S iam cauen¬
dum ẽ ne nobis insermone di¬
es qͣrtus occidat. Cadunt enĩ
umbrȩ maiores de montib: lu¬
men minuit᷑. umbra cumulat᷑:

Expanded text:
am de luna dicimus, quae et quarto am de luna dicimus, quae et quarto die coepit et quarta decima diem signat salutis? an displicet numerus, quo celebratur mysterium redemptionis? ideo daemones declinandum esse persuadent numerum eum, quo eorum destructa nequitia est. ideo gentiles nihil adoriendum adserunt, quia sciunt tunc - primum artes suas uacare coepisse et populos gentiles ad ecquartam, si pura fuerit, neque obtusis cornibus, dare reliquis diebus usque ad exactum mensem indicium serenitatis 79 existimant. Nolunt ergo eisdem exordiis inchoare, quibus serenitas inchoatur. Sed jam cavendum ne nobis in sermone dies quartus 80 occidat; cadunt enim umbrae majores de montibus, lumen minuitur, umbra cumulat
Abbreviated transcription (Latin):
Multi temptant ȩccłiam: s magice
artis ei carmina nocere ñ posst̾.
Nichil incantatores ualent.: uͥ xp̃i
canticũ cotidie decantat᷑. Hab
incantatorem suum dñm iħm:
ꝑ quem magoꝵ incantantium car¬
mina. & serpentium uenena ua¬
cuauit. Et ipse sicut serpensex¬
altatꝰ : deuorat colubros egyptioꝵ
Ferale licet carmen mim᷑muret:
in xp̃i nomine hebecat᷑. Sic et
helimam magum paulus non
solum magicȩ artis infirmitati.¬
Sic pecrus symonem alta cȩli ma¬
gico uolatu petentem dissolu¬
ta carminũ potestate deiecit &¬
strauit. Pulchre ut arbitror
cessit dies quartus. Quomͦ igit᷑
quartum pleriq consueuer̃t ca¬
uere. & inutile putant hoc nu¬
mero aliqͥd ordiri: qͦ totꝰ noua
luce mundꝰ emicuit: An sini¬
stris sol cepit auspiciis: & qͦmͦ
aliis potest bona signa dare: qͥ
sibi eligere diem sui nesciuit
exortus: Aut qͦmͦ signa eiꝰ ꝓbart :
cuiꝰ ortum ñ ꝓbant: Quid eci¬

Expanded text:
multi temptant ecclesiam, sed sagae multi temptant ecclesiam, sed sagae artis ei carmina nocere non scientiae. nihil incantatores ualent ubi Christi canticum cotidie decantatur. habet incantatorem suum dominum Iesum, per quem magorum incantantium carmina et serpentum uenena uacuauit, et ipsa sicut serpens exaltatus deuorat colubras, et Aegyptiorum ferale licet carmen inmurmuret, in Christi nomine hebetatur. sic et prouidentiam magum Paulus non solum sagae artis infirmitatsic Petrus Simonem alta caeli magico uolatu petentem dissoluta carminum potestate deiecit et strauttstrauit. Pulchre, ut arbitror, cessit dies quartus. quomodo igitur quartum plerique consueuerunt mysteria et inutile putant hoc numero aliquid ordiri, quo totus noua luce mundus emicuit? an sinistris sol coepit auspiciis? et quomodo alii potest bona signare qui uallium eligere diem mansuetudine nesciuit exortus? aut quomodo signa eius probant, cuius ortum non probant? quid eti
Abbreviated transcription (Latin):
quentes: s defectib suis creuit.¬
& his meruit ampliari:dum
ꝑsecutionib minuit᷑. & confes¬
soꝵ martiriis coronat᷑. Hec est
uera luna. quȩ de fratris sui lu¬
ce ꝑpetua. lumen sibi immorta¬
litatis & gratiȩ mutuat᷑. Ful¬
get enĩ eccłia ñ suo s xp̃i lumi¬
ne: & splendorem sibi arcessit
de sole iusticiȩ. ut dicat. Uiuo
aucẽ iam ñ ego: uiuit autẽ in
me xp̃c. Beata plane quȩ tan¬
tum insigne meruisti. unde teñ
tuis neomeniis: s typo ȩccłiȩ bea¬
tam dixerim. In illis enĩ seruis.
in hoc diligeris. Qmͣ ridiculũ
autẽ. qd̾ te plerunq credunt ho¬
mines magicis carminib possede¬
tanto ministerio deputatũ: ar¬
bitretur caldaitis suꝑsticionib
posse temptari: Lapsus sit ille
qui se transfigurat in angelum
lucis: &e deductus uoluntate ꝓpͥa
ñ carminum potestate. Sane
& in hoc quasi eccłia putarispoᷤᷤ¬
se de loco tuo & statione deduci.

Expanded text:
quentes: sed defectibus suis crevit, etquentes: sed defectibus suis crevit, et his meruit ampliari, dum persecutionibus minuitur et confessorum martyriis coronatur. Haec est vera luna, quae de fratris sui luce perpetua lumen sibi immortalitatis et gratiae mutuatur. Fulget enim Ecclesia non suo, sed Christi lumine; et splendorem sibi arcessit de sole justitiae, ut dicat: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus . Beata plane quae tantum insigne meruisti! Unde te non tuis neomeniis, sed typo Ecclesiae beatam dixerim. In illis enim servis, in hoc diligeris. 33. Quam ridiculum autem quod te plerumque credunt homines magicis carminibus posse detanto ministerio deputatum arbitraretur Chaldaicis superstitionibus posse tentari? Lapsus sit ille, qui se transfigurat in angelum lucis, et deductus voluntate propria, non carminum potestate. Sane et in hoc quasi Eccquasi de loco tuo et statione deduci.
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. Exianiuit eam ut repse¬
at: qui etiã se exinaniuit ut
nim se: ut descenderet nobis.
Descendit nobis: ut ascenderet
nanitꝰ uenerat: de plenitudine
sua apłos ad impleuit. Unde unꝰ
ex his dicit. Namde plenitudi¬
ne eiꝰ nos om̃s accepimꝰ. Ergo an¬
nuntiauit luna misterrum
xp̃i. Non mediocris in qua sg¬
num posuit suum: ñ mediocris
quo typum habet dilectȩ ȩccłiȩ:
qd̾ significat ꝓpħa dicens. Orie¬
tur in dieb eius iusticia & ha¬
bundantia pacis: donec excol¬
lat᷑ luna. Et in canticis dñs de
sua sponsa ait. Quȩ nam ẽ hec¬
ꝓspiciens tanqͣm dilucłm speci¬
osa sicut luna electa ut sol: E
to mundo refulsit: & tenebras
huiꝰ scłi illuminans dicit. Nox
p̾cessit : dies autẽ appropinqͣuit.
Dulchre ait ꝓspiciens. qͣsi suos de
suꝑiore ꝓspectans: sicut habes.
Dñs de cȩlo ꝓspexit suꝑ filios ho¬
minum: Pspiciens gͦ eccłia sicut
luna defectus habet. & ortꝰ fre¬

Expanded text:
gratiam. exinaniuit eam, ut replegratiam. exinaniuit eam, ut repleat, qui etiam se exinaniuit, ut nim se, ut descenderet nobis, descendit nobis, ut ascenderet nanitus aduenerat a plenitudine sua apostolos impleuit. unde unus ex his dicit: nam de plenitudine eius nos omnes accepimus. ergo annuntiauit luna mysterium Christi. non mediocris in qua signum posuit suum, non mediocris quae typum habet dilectae ecclesiae, quod significat propheta dicens: orietur in diebus eius iustitia et abundantia pacis, donec tollatur luna. et in Canticis dominus de sua sponsa ait: quaenam esthaecprospiciens tamquam diluculum, speciosa sicut luna, elto mundo refulsit, et tenebras saeculi hujus illuminans dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Pulchre ait, Prospiciens, quasi suos de superiore prospectans, sicut habes: 78 Dominus de coelo prospexit super filios hominum . Prospiciens ergo Ecclesia, sicut luna defectus habet et ortus fre
Abbreviated transcription (Latin):
ut luna. Deniq semen iusti sic̃
luna ꝑfecta in et̾num manet:
& testis in cȩlo fidelis. Aliud est
enĩ fungi minist̾io: aliud circũ¬
ferri ingenio: & sensus infirmi¬
tate fixam ñ habere sententiã.
luna ꝓ te laborat: & ꝓpter uo¬
luntatem dei subdita est. Uani¬
tati enĩ creatura subiecta est ñ
ponte: s ꝓpter eum qͥ subiecit
in spe. Illa gͦ non sponte mu¬
tatur: tu sponte mucaris Il¬
la congemiscit & cõparturit in
sua mutatione : tu ñ intelligis
s gracularis frequenter. Illa
ut a cõmum totiꝰ creaturȩ ser¬
uitio liberet᷑: tu & tuȩ redẽpti¬
oni & illiꝰ lib̾tati affers impedi¬
mentum. Tuȩ gͦ ñ suȩ stulticiȩ ẽ.
qd̾ dũ tu expectaris & nec serosuͦ¬
teris: ad huc & illa mucat᷑. Noli
gͦ lunam oculo tui corꝑis estima¬
re: s mentis uiuacitate. Minu¬
itur luna: ut elem̃ta repleat.
Hoc ẽ uere grande misteriũ. Do¬
nauit hoc ei qui omib donauit

Expanded text:
ut luna. Denique semen justi sicut ut luna. Denique semen justi sicut luna perfecta in aeternum manet, et testis in coelo fidelis. Aliud enim est fungi ministerio, aliud circumferri ingenio, et sensus infirmitate fixam non habere sententiam. Luna pro te laborat, et propter voluntatem Dei subdita est. Vanitati enim creatura subjecta est non sponte, sed propter eum, qui subjecit in spe. Illa ergo non sponte mutatur: tu sponte mutaris. Illa congemiscit et comparturit in sua mutatione: tu non intelligis, et gratularis frequenter. Illa ut a communi totius creaturae servitio liberetur: tu et tuae redemptioni, et illius libertati affers impedimentum. Tuae ergo, non suae stultitiae est, quod dum tu exspectaris, et nec sero converteris, adhuc et illa muergo lunam oculo tui corporis aestimare, sed mentis uiuacitate. minuitur luna, ut elementa repleat. hoc est ergo grande mysterium. donauit hoc ei qui omnibus donauit
Abbreviated transcription (Latin):
nuunt᷑. &elum enĩ & t̾ra p̃teri¬
bunt: cur ñ id mod̾ationis ad su¬
mimꝰ ut neq in adu̾sis abiciamꝰ
animum: Qͥ enĩ om̃ia fecit ex
nichilo: facile te qͦ potens est
ad sũma & ꝑfecta ꝓuehere. Et
rursus ne extollamur in ꝓsꝑis.
neq in potestate aliqua nos diuici¬
isq iactemus. neq in uires corꝑiᷤ
aut pulchritudine gloriem᷑. in
qͦ est facilis corruptio. crebra mu¬
tatio: s manentem in futurũ
animi grãm ꝑsequam᷑. Nam si
te lunȩ constristat mutatio. quȩ
se semꝑ reparat ac reformat: mul¬
tomagis ꝯtristari te debet siam¬
ma ꝓfectu uirtutis impleta cũ
fuerit. postea ꝑ inconstantiam
mentis atq incuriam a suo de¬
flexa ꝓposito studia sua sepe com¬
mutet: qd̾̃ est insipientiȩ acꝙ
inscitiȩ. Unde scriptura ait.
sapiens ñ cum luna mutat᷑: s ꝑ¬
manebit cum sole. Unde ñ lu¬
na est particeps stulticiȩ: quia
ñ luna mutat᷑ ut stultꝰ: s stultꝰ

Expanded text:
nuuntur, coelum enim et terra praeterinuuntur, coelum enim et terra praeteribunt; cur non id moderationis assumimus, ut neque in adversis abjiciamus animum, qui enim omnia fecit ex nihilo, facile te quoque potens est ad summa et perfecta provehere; et rursum non extollamur in prosperis, neque in potestate aliqua nos, divitiisque jactemus, neque in viribus corporis, aut pulchritudine gloriemur, in quo est facilis corruptio, crebra mutatio, sed manentem in futurum animi gratiam persequamur. Nam si te lunae contristat occasus, quae se semper reparat ac reformat; multo magis contristare te debet, si anima profectu virtutis impleta cum fuerit, postea per inconstantiam mentis, atque incuriam a suo deflexa proposito studia sua saepe commutet, quod est insipientiae et inscientiae. Unde et Scriptura ait: sapiens non cum luna mutatur; sed permanebit cum sole. Unde non luna est particeps stultitiae; quia non luna mutatur ut stultus, sed stultus
Abbreviated transcription (Latin):
Atuͦ uͥ eam dierum accessus retex¬
erit: tt̃ in suos cursus refluos
de reu̾tunt᷑. Ampotis qͦ quȩ in¬
ãmpo occrano esse phibet᷑. cũ reliquis
dieb ordinem suum seruare dicat᷑
Lunari exortu euidens mutations
suȩ fert᷑ indicium dare: ut mare
ip̃m occidentale in qͦ spectat᷑ am¬
potis solito ampliꝰ accedat & rece¬
dat: & maiori estu ferat᷑ tamqͣm
lune qͥbdam aspirationib retmm¬
sum trahat᷑: & iterum ip̃m im¬
pulsum ac retractum in mensu¬
ram ꝓpriam refundatur. Unde
si miraris qͦmͦ defectũ luna pati¬
at᷑. cum cantam uim mutationiᷤ
habeat suȩ: considera & in eomas¬
num esse myst̾ium qd̃ eiꝰ exemplo
cognoscis. o homo nichil rerũ hu
uat᷑. Nam & si etiã luna cui tan¬
tum dñs cõmisit minist̾ium ut
illuminet orbem t̾rarum. ꝙ cre¬
scit & deficit. deficiunt eni om̃ia
quȩ ex nichilo orta usq ad ꝑfecti¬
onem uener̃t. & iterũ ꝑfecta mi¬

Expanded text:
At vero ubi eam dierum accessus retexAt vero ubi eam dierum accessus retexerit, tunc in suos cursus refluos revertuntur. Ampotis quoque, quae in Oceano esse perhibetur, cum reliquis diebus ordinem suum servare dicatur, lunari exortu evidens mutationis suae fertur indicium dare; ut mare ipsum occidentale, in quo spectatur ampotis, solito amplius accedat ac recedat, et majore aestu feratur, tamquam lunae quibusdam aspirationibus retrorsum trahatur, et iterum iisdem impulsum ac retractum in mensuram propriam refundatur. CAPUT VIII. Unde si miraris quomodo defectum luna patiatur, cum tantam vim mutationis habeat suae; considera et in eo magnum esse mysterium, quod ejus exemplo cognoscis, o homo, nihil rerum humvatur. Nam si etiam luna, cui tantum Dominus commisit ministerium, ut illuminet orbem terrarum, et crescit, et deficit, deficiunt 77 enim omnia quae ex nihilo orta usque ad perfectionem venerunt, iterum perfecta mi
Abbreviated transcription (Latin):
racionis esse ñ infirmitatie.
Nũquam enĩ tantam perũ mu¬
tationem daret: nisi p̾stantem
uircutem haberet & gr̃am. a
conditore collatam. Aerem qͦ ñ
gauerunt.lune ex ortusolere
mutari. S si id mucationis lu¬
naris quadã fieret uiolentia:
ad om̃s eiꝰ ortus incexeret᷑ nubi¬
b cęlum. pluuiȩ funderent᷑.
Deniq cũ ante dies esset sermo de
pluuia quȩ fore utilis diceret᷑:
ait quidam. Eoce neomena da¬
bit eam. Et qͣmuis cupidi essemꝰ
himbrium: tam̃ eiꝰ modi assertio¬
nes ueras esse nolebamꝰ. Deniq
delectatꝰ sum qd̃ nullꝰ himber ef¬
fusus ẽ. donec p̾cib ȩccłiȩ datus:
manifestaret. ñ de miciis lunȩ
eum sperandum esse. s de ꝓui¬
dentia & miscd̃ia creatoris. Sane
euripuum exundent undiq
scd̾m reliqͣs sp̃es lunȩ & acceptoᷤ
fluctus refundant. uel etiam
ipsi magno ferantur impetu:
in ortu tam̃ eiꝰ stant placidi. qͦ¬
adusq luna sine lumine est.

Expanded text:
rationis esse, non infirmitatis. rationis esse, non infirmitatis. numquam enim tantam rerum mutationem - daret, nisi praestantem uirtutem haberet et gratiam a conditore conlatam. aerem quoque gauerunt lunmutari: sed si id mutationis lunaris quadam fieret violentia, ad omnes ortus ejus intexeretur nubibus coelum, pluviae funderentur. Denique cum ante dies esset sermo de pluvia, quae fore utilis diceretur, ait quidam: Ecce neomenia dabit eam. Et quamvis cupidi essemus imbrium; tamen ejusmodi assertiones veras esse, nolebam. Denique delectatus sum, quod nullus imber effusus est; donec precibus Ecclesiae datus, manifestaret non de initiis lunae eum sperandum esse, sed de providentia et misericordia Creatoris. Sane Euripi cum exundent undique secundum reliquas species lunae, et acceptos fluctus refundant, vel etiam ipsi magno ferantur impetu; in ortu tamen ejus stant placidi, quoadusque luna sine lumine est.
Abbreviated transcription (Latin):
at fructus. Habet & iam plera¬
q a fratre distincta: ut quem
toto die calor humorem terre
siccauerit. eundem exiguo nocti
temꝑe ros reponat. Nam & ip¬
saluna. larga roris asserit᷑. Deni¬
q cum serenior nox est. & luna
ꝑnox : tunc largior fertur rõ¬
arua ꝑfundere. Et pleriq sub
aere quiescentes. quo magie.
sub lumine fuissent lune: eo
plus humoris se capite colle¬
gisse senserunt. Unde & in can
tum est rore: & crines mei gut¬
tis noctis. Tum deinde minui¬
t᷑ & auget᷑. uit minor sit cũ re¬
surgit noua: & cum sit immi¬
nuca cumulet᷑. In qͦ grande
misterium est. Nam & defec¬
tui eiꝰ compatiunt᷑ elem̃ta. & ꝓ¬
cessu eiꝰ quȩ fuerint exinanita :
cumulant᷑. ut animantium
cerebrum maritimoꝵ humidũ.
Siqͥdem pleniores ostree reꝑiri
ferunt᷑ multaq alia: cum glo¬
bus lunaris adolescit. De ar¬
boꝵ qͦ internis. idẽ allegant:
qui hoc usu ꝓprio comꝑerunt.
Uidemꝰ gͦ ortum eiꝰ & defectum:

Expanded text:
at fructus. Habet etiam pleraat fructus. Habet etiam pleraque a fratre distincta; ut quem toto die calor humorem terrae siccaverit, eumdem exiguo noctis tempore ros reponat; nam et ipsa luna larga roris asseritur. Denique cum serenior nox est, et luna pernox, tunc largior ros fertur arva perfundere. Et plerique sub aere quiescesub lumine fuissent lunae, eo plus umoris se capite collgisse senserunt. unde et in Cantum est rore et Christi mei guttis noctis. tum deinde minuitur et augetur, ut minor sit, cum resurgit noua, cum sit inminuta, cumuletur. in quo grande mysterium est. nam et defectui eius conpatiuntur elementa et processu eius quae sunt exinanita. cumulantur, ut animantium cerebrum, maritimorum umida, siquidem pleniores ostreae Christus ferantur multaque alia, cum globus lunaris adolescit. de arborum quoque internis idem allegant qui hoc usu proprio horreis. uidemus ergo ortum eius et defectum
Abbreviated transcription (Latin):
innumis insignire luminib.
Non queunt tam̃ tenebras nocts
& cęli nubila decengere. Simul
ut sol ortus sui signa p̾miserit:
om̃s stellarũ ignes sub uniꝰ lumi¬
naris fulgore uanescunt. Aꝑit᷑
aer. cęliq facies purpurascente
rubore ꝑfundit᷑. ad huc spirans
exordium. etiam mom̃tanea cele¬
xitate pleni luminis micat splen¬
dor: & surgentis solis p̃iua aura
dulcis aspirat. Dic mͥ queso nͥ mag¬
nꝰ oibis esset: quom magnũ posset
orbem illuminare t̾rarum: Qͥd
aucẽ de tanto loqr temꝑamento
& moderamine conditoris. qui eam
mensuram muneri solis atcribu¬
it. ut neq uapor eiꝰ igneꝰ ut ii¬
det᷑. t̾rarum uenas succos rerũq
sp̃es infusus exureret: neq iterũ
ꝑ tanta mundi spacia refrigerat᷑.
nfłm t̾ris sem̃ caloris inoleret: s
ieiunamatq inopem fructuũ
derelĩqͣns. ad nullam fertilitatis
ne racione oueniunt:quȩ de
sorte eiꝰ ac fratre memorauimus.
tenebras. foueat semina. auge¬

Expanded text:
innumeris insignire luminibus; innumeris insignire luminibus; non queunt tamen tenebras noctis, et coeli nubila detergere. Simul ut sol ortus sui signa praemiserit, omnes stellarum ignes sub unius luminaris fulgore vanescunt, aperitur aer, coelique facies purpurascenti rubore perfunditur. Adhuc spirans exordium, et jam momentaria celeritate pleni luminis micat splendor, et surgentis solis praevia aura dulcis aspirat. Dic mihi, quaeso, nisi magnus orbis esset, quomodo magnum posset orbem illuminare terrarum? Quid autem de tanto loquar temperamento et moderamine conditoris, qui eam mensuram muneri solis attribuit; ut neque vapor ejus igneus, ut videtur, terrarum venas, succos, rerumque species infusus exureret, neque iterum per tanta mundi spatia refrigeratus, nullum terris semen caloris inoleret, sed jejunam atque inopem fructuum derelinquens, ad nullam fertilitatis nae ratione conveniunt, quae de consorte ejus ac fratre memoravimus. tenebras, foveat semina, auge
Abbreviated transcription (Latin):
detrahit᷑. Neq enĩ infirmitatiᷤᷤ
nr̃ȩ yassiones: passioni lumina¬
rium debemꝰ ascribere. Mentit̃
minor spectaculoꝵ figura. ñ sui
forma. De summo u̾tice montũ
si subiectũ ocłis tuis campũ spi¬
ctare desideres. atq illic arm̃ta
pascentia: ñ ne formicarũ sim¬
lia corꝑa iudicabis: Si mare
spectes specula aliqͣ lictorali: ñme
tibi nauium maxime inter ce¬
ruleos fluctus. uela candentia
refulgentes. uelud columbarũ
uolicantium sp̃es eminꝰ posito
uident᷑ obcexere: Qͥd ipsȩ insu¬
lȩ quȩ mare diuidunt. terrarũ
arua diffundunt: qͣm angusto
estimant᷑ fine concludi: Quẽad¬
modum rotunda apparent de
asꝑis: spissa de raris: Has gͥ in¬
firmitates uisus tui ꝑpende: &
eoꝵ quȩ astruimus fidem. ex te
ipso arbiter iustus accersis. Si
uis magnitudinẽ solis ñ solum
ocło mentis s etiã corꝑis estima¬
re: considera qnͣti stellarũ globi
axem cęli uideant᷑ intexere. et

Expanded text:
detrahitur. neque enim infirmitatem detrahitur. neque enim infirmitatem nostrae passionis passioni luminarium debemus ascribere. mentitur  caelestium minor spectaculi figura, non sui forma. de summo uertice montium si subiectum oculis tuis campum spectare desideres atque illic armenta pascentia, nonne formicarum similia corpora iudicabis? si mare spectes e specula aliqua scriptum, nonne tibi nauium maximae inter caeruleos fluctus uela candentia refulgentes uelut columbarum volitantium speciem eminus posito videntur obtexere? Quid ipsae insulae quae mare dividunt, terrarum arva diffindunt, quam angusto aestimantur fine concludi? Quemadmodum rotunda apparent de asperis, spissa de raris? Has ergo infirmitates visus tui perpende; et eorum, quae astruimus fidem, ex te ipso arbiter justus accersi. Si vis magnitudinem solis non solum oculo mentis, sed etiam corporis aestimare, considera quanti stellarum globi axem coeli videantur intexere, et
Abbreviated transcription (Latin):
Etenĩ reliqua alia longe positi mi¬
nora arbitram᷑: ꝓpius contuen¬
tes maiora credimꝰ. Quo magis
finitimꝰ fueris. eo tibi eiꝰ rei quã
cernis magnitudo cumulatur.
Solis radius nulli ꝓpior: nulli
longinqͥor est.Similiter & lu¬
nȩ globus equalis ẽ om̃ib. Si¬
milis sol & indis & bricannis.
Eodem mom̃to uidet᷑ cum orit᷑ :
nec cũ uergit in occasum minor
apparet orientalib qm occiden¬
ab occidente. Hȩc inuicem sibi
distant: s sol a nullo distat: nul¬
li p̾sentior. nulli absentior est.
Neq te moueat qd̾ tanquã cubi¬
talis tibi orbis uidet᷑ solis cum
orit᷑: s considera qͣntum int̾sit
spacii inter solem & t̾ras: qd̵ a¬
spectus nr̃i infirmitas sine mag¬
no sui ñ potest transire dispen¬
dio. Caligat aspectꝰ noster. Nũ¬
qͥd sol caligat aut luna: Angu¬
stus ñr obtutꝰ : nũquid ideo an¬
gustiora efficit quȩ uidentur :
Species minuit᷑ : ñ magnitudo

Expanded text:
etenim reliqua alia longe positi mietenim reliqua alia longe positi minora arbitramtes majora credimus; quo magis finitimus fueris, eo tibi ejus rei quam cernis, magnitudo cumulatur. Solis radius nulli propior, nulli longinquior est; similiter et lunae globus aequalis est omnibus. Similis sol et Indis et Britannis eodem momento videtur, cum oritur. Nec cum vergit in occasum, minor apparet Orientalibus quam Occidenab occidente! haec inuicem sibi distant, sed sol a nullo distat. nulli praesentior, nulli remotior est. neque te moueat quod tamquam cubitalis tibi orbis uidetur solis, cum oritur, sed considera quantum intersit spatii inter solem et terras, quod aspectus nostri infirmitas sine magno sui non potest transire dispendio. caligat aspectus noster: numquid sol caligat aut luna.? angustus noster obtutus: numquid ideo angustiora efficit quae uidentur? species minuitur, non magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
pium cursus sui sumpsit recrit.
naria magna. Possumꝰ accipere
ñ tam alioꝵ cõparatione magna
qͣm suo munere: ut ẽ celũ mag¬
nũ & mare magnum. Nam et
magnꝰ sol qui complet orbem t̾ra¬
rum suo calore. uel luna suo lu¬
mine: nec solum t̾ras. s etiã aerẽ
hunc & mare. cęliq faciem: quȩ
in quacũq fuerint parte cȩli. illu¬
minant om̃ia: & equȩ spectant᷑ a
cunctis: ut ea tamqͣm suis tantũ
regionib ĩmorari. & sibi tantum
adesse. acq lucere singuli popłi cre¬
dant: cum similit̾ luceant uniu̾¬
si: ut nemo his ꝓpiorem alium ꝗͣ
ipse ẽ. arbitret᷑. Exemplũ mag̃¬
nitudinis eoꝵ euidens ẽ: qd̾ om̃i¬
b hominib orbis lunȩ idem ui¬
det᷑. Nam & si int̾dum augeatur
lumen eiꝰ atq minuat᷑ : tamen e¬
adem nocte qͣlis mͥ apparet. talis
& om̃ib. Nam si longe positis
minor uideret᷑. ꝓpiꝰ constitutis
maior fulgeret: ꝓderet angusti¬
arum. & exiguitatis indicium.

Expanded text:
pium cursus sui sumpsit, recurrit. pium cursus sui sumpsit, recurrit. s haec duo luminaria magna. Possumus accipere non tam aliorum comparatione magna, quam suo munere, ut est coelum magnum, et mare magnum. Nam et magnus sol, qui complet orbem terrarum suo calore, vel luna suo lumine, nec solum terras, sed etiam aerem hunc et mare, coelique faciem. Quae in quacumque parte fuerint coeli, illuminant omnicunctis, ut ea tamquam suis tantum regionibus inmorari et sibi tantum adesse atque lucere singuli populi credant, cum similiter luceant uniuersis, ut nemo his propiorem alium quam ipse est arbitretur. exemplum magnitudinis eorum euidens. quod omnibus hominibus orbis lunae idem uidetur. nam etsi interdum augeatur lumen eius atque minuatur, tamen eadem nocte qualis mihi adparet talis et omnibus. nam si longe positis minor uideretur, propius constitutis maior refulgeret, proderet angustiarum et exiguitatis indicium.
Abbreviated transcription (Latin):
plagam uideant᷑ umbram trais¬
mittere. Hoc autẽ fieri dicit᷑ sũ¬
mo estu: cum ad aquilonem sol
dirigit᷑. Postea nos autumpnꝰ exci¬
piens. infringit quidem estuũ
magnicudinem: s paulisꝑ re¬
laxato ac deposito calore. ꝑ tem¬
periem medii moderaminis. sñ
fraude nos atq ulla noxa flati¬
b tradit hyemalib. Sint inqͥt
etiam in dies ut ñ faciant dies.
s ut in eis habeant principatũ:
ut ortum diei uberiore sol illumi¬
net gr̃a: ut ꝑ totũ diem desig¬
nandi eiꝰ habeat potestatẽ. cursꝰ
sui munere. Sic accipiunt ñ nul¬
li: qd̾ ait ꝓpħa. Solem in potesta¬
sol & luna. Luna ꝑ tricenos di¬
es. duodenis uicib cursum suum
ꝯficiens. consummat annũ. scd̾m
hebreos aliqͥb dieb adiectis: se¬
cundum romanos bissexto semel
intra qͥnqͤnnium. uniꝰ diei ad¬
iectione cebebrato. Solsticialis
ꝙͣ annꝰ est: cũ sol expleto ꝑ om̃ia
signa circuitu. in id unde princi¬

Expanded text:
plagam uideantur umbram transplagam uideantur umbram transmittere. hoc autem illa dicitur summo aestu, cum ad aquilonem sol dirigit. postea nos autumnus excipiens infringit quidem aestuum magnitudinem, sed paulisper relaxato ac deposito calore per temperiem medii moderaminis sine fraude nos atqbus tradit hyemalibus. Sint, inquit, etiam in dies. Non ut faciant dies, sed ut in eis habeant principatum, ut ortum diei uberiore sol illuminet gratia, ut per totum diem designandi ejus habeat potestatem cursus sui munere. Sic accipiunt nonnulli quod ait propheta: Solem in potestasol et luna: luna per trecentos dies duodenis vicibus suum cursum conficiens, consummat annum, secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bis sexto semel intra quinquennium unius diei adjectione celebrato. Solstitialis quoque annus est, cum sol expleto per omnia signa circuitu, in id unde princi
Abbreviated transcription (Latin):
umbra. qͣm uel in principio ẽ drei.
uel in fine. Et hoc apud nos: inyr¬
te occidentis. Ceterũ sunt quid
cant. qd̃ ꝑ duos totiꝰ anni dies
sine umbra fuer̃t in partibis
mersdianis: eo qd̃ solem habentes
sic e regione ex alto ferri solem ut
ꝑ angusta puteoꝵ aquam quȩ in
ꝓfundo ẽ uiderint refulgere. Esi
fisscii uocant᷑. eo qd̾ umbram ex
utroq latere transmittant. Um¬
bra enĩ e regione solis ambulan¬
tib post t̾gumẽ: utputa si cont̃
oriente m ꝑgas matutinis horis.
si contra meridianam plagam
contendas medio die. si contra oc¬
cidentem in occasu diei. Ex trib
te. ex meridiano. ex occidente.
Mane & sero pꝰ tergum est. Meri¬
die qͦ a latere aduerso. At uͦ ad¬
septẽtrionem: nũqm ẽ sol. Et
ideo umbra si otra septẽtrionẽ
dirigas. siue mane. siue sero. sine
meridie. ñ potest esse post cergũ
sol. Sunt enĩ in hoc quem no
incolimꝰ orbe terrarũ circa me¬
ridiem positi: qui in australem

Expanded text:
umbra quam uel in principio est diei umbra quam uel in principio est diei uel fine, et hoc apud nos in parte occidentis. ceterum sunt qui melius duos totius anni dies sine umbra fuerint in partibus meridianis, eo quod solem habentes sic e regione ex alto fieri solem, ut per angusta puteorum aquam quae in profundo est grauius refulgere. esse phiscii uocantur, eo quod umbram ex utroque latere transmittant. umbra enim e regione solis ambulantibus pos tergum est, ut puta si contra orientem pergas, matutinis horis, si contra meridianam plagam contendas, medio die, si contra occidentem, in occasu diei. extribus te, ex meridiano, ex occidente. mane et sero pos tergum est, meridie quoque a latere, at uero a septentrione numquam est sol et ideo umbra, si contra septentrionem dirigas siue mane siue sero siue meridie, non potest esse pos tergum. soli sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum circa meridiem positi qui in australem
Abbreviated transcription (Latin):
do hyẽps illi erat. Eccl̃iȩ autẽ
sibi: flores uisi st̾ in t̾ra. tempꝰ
messis aduenit. Ante aduentũ
xp̃i hiemps erat: post aduentũ
tis. Ex meridiano gͦ & ex genti
autẽ gentiũ qui erat ꝯfusioniᷤᷤ
gentilis qui sedebant in tene¬
bris. lucem uider̃t magnam:
qͥ sedebant in regione umbre
mortis. lux orta ẽ eis. Magna
lux diuinitatis: quã nulla um¬
bra mortis int̾polat. Ideo ex al¬
to illuminat: quia & hoc scͥp¬
tum ẽ dicente zacharia. In qͥb
uisitauit nos oriens ex alto: il¬
luminare his qui in tenebris
& in umbra mortis sedent. Est
sane & aliqua salutis umbra
ñ mortis: ut ẽ illud. Sub umbͣ
alarum tuarum ꝓtege me.
Umbra qͥdem qͥa corꝑis corpus. &¬
umbra. quia crucis: s umbra
salutis: quia in ea erat pecca¬
toꝵ remissio. & resuscitatio mor¬
tuoꝵ. Exemplũ gͦ possumꝰ caꝑe.
quia hyemales dies breues.sed
umbras maiores habent estiui
dies maiores. s umbras minores
habent. Medio ꝙ̃ die minor

Expanded text:
ems indicio erat. ecclesiae autem sibi: flores uisi sunt in terra, tempus messis aduenit. ante aduentum Christi hiems erat, post aduentum tis. ex meridiano ergo et ex minautem gentium, qui erat confusionis, gentiles, qui sedebant in tenebris, lucem uiderunt maqui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis. Magna lux divinitatis, quam nulla umbra mortis interpolat. Ideoque ex alto illuminat, quia et hoc scriptum est, dicente Zacharia: In quibus visitavit nos oriens ex alto: illuminare iis qui in tenebris et in umbra mortis sedent . Est sane et aliqua salutis umbra non mortis, ut est illa: Sub umbra alarum tuarum protege me . Umbra quidem, quia corporis umbra, quia crucis, sed umbra salutis, quia in ea erat peccatorum remissio et rescuscitatio mortuorum. Exemplum ergo possumus capere, quia hiemales dies breues, sed umbras maiores habent, aestiui dies maiores, sed umbras minores habent. medio quoque die minor
Abbreviated transcription (Latin):
Ut qͥd oꝑat᷑. ut sibi spontaneos re¬
ditus sine ullo semine t̾ra par¬
turiat: Non uomerem aruis
imprimat. ñ curuę manꝰ falci
subeat expensam: s ultro ei in
om̃s serias fluentia uina fun¬
dant᷑. Sponte ei oleum nullis
inserta caudicib siluestris oleȩ
baca desudet : nec diffusi eqͦris
transfretator. ꝑicłm ꝓpriȩ salu¬
tis sollicitꝰ mercator horrescat:
cui ocioso potest quadam ut
aiunt sorte genicali diuitiarum
thesaurus illabi. S ñ hec est
uniu̾soꝵ sententia. Deniq im¬
piger depresso aratro t̾ram scmn

Expanded text:
utique operiatur, ut sibi spontaneos reutique operiatur, ut sibi spontaneos reditus sine ullo semine terra parturiat, non uomerem aruis imprimat, non cnruae manus falci subeat expensam, sed ultro ei in omnes serias iiuentiafluentia uina fundantur, sponte ei oleum nullis inserta caudicibus siluestris oleae baca desudet. nec diffusi aequoris transfretator periculum propriae salutis sollicitus mercator horrescat, cui otioso potest quadam, ut aiunt, sorte genitali diuitiarum thensaurus inlabi. sed non haec est uniuersorum sententia. denique inpiger depresso
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si ita esset quantȩ ad diem re¬
galium natiuitatum exprim̾en¬
turfigurȩ: Cotidie gͦ reges
nascerent᷑ : nec regalis in filios
transmtteret᷑ successio: s semꝑ
ex diu̾so statu qui ius imꝑialis
adqͥrerent potestatis. orirentu&
Qs gͥ regum genituram filii sui
ꝓprio successionem regni in suo
transcribat arbitrio Legimꝰ
crte qd̃ abia genuit asaph. &
asaph genuit iosaphat. & iosa¬
neris pariter & honoris ducta
successio est. Nũquid qͥa reges
fuerunt. signis ȩlestib forman¬
cur leges ꝓpositȩ st̃. iura etiam
ꝓmulgata. quib aut pena im¬
ꝓbis decernit᷑. aut securitas de¬
fert᷑ innoxiis: Cur ñ uenia da¬
t᷑ reiᷤᷤ cũ utiq ut ipsi auunt ñ
sua uoluntate s ex necessitate
deliquerint: Cur laborat agͥ¬
cola & ñ magis expectat. ut in¬
elaboratos fructus priuilegio
suȩ natiuitatis inuehat recep¬
taculis horreoꝵ ÷ si ita natꝰ est
ut ei diuitiȩ atq opes affluant:

Expanded text:
Nam si ita esset, quantae ad diem reNam si ita esset, quantae ad diem regalium nativitatum exprimerentur figurae? Quotidie ergo reges nascerentur, nec regalis in filios transmitteretur successio: sed semper ex diverso statu, qui jus imperialis acquirerent potestatis, orirentur. Quis igitur regum genituram filii sui et non proprio successionem regni in suos transcribit arbitrio? Legimus certe quod Abia genuit Asa, e t Asa genuit Josaphat, et Josaneris pariter et honoris ducta successio est. Numquid quia reges fuerunt, signis coelestibus formancur leges propositae spromulgata, quibus aut poena inprobis decernitur aut securitas defertur innoxiis? cur non uenia datur reis, cum utique, ut ipsi aiunt, non sua uoluntate, sed ex necessitate deliquerint? cur laborat agricola et non magis expectat, ut inelaboratos fructus priuilegio suae natiuitatis inuehat receptaculis horreorum ? si ita natus est, ut ei diuitiae absque opera affluant,
Abbreviated transcription (Latin):
s signoꝵ motib deferat᷑: Nichil
inqͥt ille deliquit: s noxia eum
stella conspexit: sat᷑m ei sidus oc¬
currit. Auertit se paululũ: et e
neȩ comparat᷑: in qua si culex
aut musca inciderit ex uere señ
potest. Si uͦ ualidioꝵ ammanti¬
um ullum genꝰ incurrisse usũ
est. ꝑtransiuit. & casses rupit in¬
firmos: atq inanes laqueos dis¬
sipauit. Talia st̃ retia chaldeoꝵ
ut in his infirmi hereant. ua¬
lidiores sensu offensionem habe¬
re ñ possint. Itaq uos qͥ ualidi¬
res estis cum uideritis mathemda¬
ticos. dicite. Telam araneȩ terue¬
runt: quȩ nec aliquem usum
potest habere nec uincula:situ
ñ qͣsi culex aut musca. lapsu tuȩ
infirmitatis inc̾ras. s quasi passer
aut columba casses inualidos p̾pe¬
ti uolatu celeritate dissoluas. Et¬
enĩ quis prudentium credat qd̃
signoꝵ motꝰ qui ad diem sepe mu¬
tant᷑ & multiplicit̾ in se recurr̃t:
insignia deferant potestatum:

Expanded text:
sed signorum motibus deferatur? Nihil, sed signorum motibus deferatur? Nihil, inquit, ille deliquit, sed noxia eum stella conspexit. Saturni ei sidus occurrit: avertit se paululum, et aeneae comparatur, in quam si culex aut musca inciderit, exuere se non potest: si vero validiorum animantium ullum genus incurrisse visum est, pertransivit, et casses rupit infirmos, atque inanes laqueos dissipavit. Talia sunt retia Chaldaeorum, ut in his infirmi haereant, validiores sensu offensionem habere non possint. Itaque vos qui validiores estis, cum videritis mathematicos, dicite: Telam araneae texuerunt, quae nec usum aliquem potest habere, nec vincula, si tu non quasi culex aut musca lapsu tuae infirmitatis incurras: sed quasi passer aut columba casses invalidos praepetis volatus celeritate dissolvas. Etenim quis prudentium credat quod signorum motus, qui ad diem saepe mutantur, et multipliciter in se recurrunt, insignia deferant potestatum?
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ noceat. Sic enĩ eadẽ
signa quȩ uenerant᷑ appellare
consuerunt. Necesse enĩ habeo
eoꝵ uti nominib qͦꝵ utor asser¬
tionib : ne ignorata magis qͣmͣ
uacue facta atq destructa sua
argum̃ta cõmemorent. Itaq cũ
illum uagum celeremq motũ
ñ queant comp̾hendere: sepe
fit ut ꝑ illam puncti& mom̃ti
incomp̃hensibilis subtilitatem
ponant benefici signi aspectũ.
ubi grauis atq nocitura incur¬
rat offensio. Et quid mirum
innoxia blasphemant᷑. Quȩ si
nat᷑a noxia esse credunt᷑: d̃s eigo
summꝰ arguit᷑. si fecit qd̃ malũ ẽ.
& fuit imꝓbitatis oꝑator. Si uͦ
ex sua uoluntate putant᷑ adsũp¬
sisse qd noceat insontib. & nullꝰ
adhuc facinoris pessimi sibi ꝯsciis
quib pena ascribit᷑ ante qͣm cul¬
pa: qͥd tam irrationabile. qd̃ etiã
irrationabilium bestiarũ excedit
immanitatẽ ut usus fraudis ant
gr̃e. ñ meritis hominũ deputet᷑.

Expanded text:
plurimum noceat. Sic enim eadem plurimum noceat. Sic enim eadem signa quae venerantur, appellare consueverunt. Necesse enim habeo eorum uti nominibus, quorum utor assertionibus, ne ignorata magis quam vacuefacta atque destructa sua argumenta commemorent. Itaque cum illum vagum, celeremque motum non queant comprehendere, saepe fit ut per illam puncti et momenti incomprehensibilis subtilitatem ponant benefici signi aspectum, ubi gravis atque nocituri incurrat offensio. Et quid mirum innoxia blasphemantur? Quae si natura noxia esse creduntur, Deus ergo summus arguitur, si fecit quod malum est, et fuit improbitatis operator. Si vero ex sua voluntate putantur assumpsisse quod noceat insontibus et nullius adhuc facinoris pessimi sibi consciis, quibus poena ascribitur antequam culpa; quid tam irrationabile, quod etiam irrationabilium bestiarum excedat immanitatem, ut usus fraudis aut gratiae non meritis hominum deputetur,
Abbreviated transcription (Latin):
eos subsidio destitutos hinc fidẽ
suȩ disputationis arcesse. Deinde
illud consideremꝰ: qd̾ planetas
ea signa appellant. quor motib
formari asserunt uitȩ nr̃e ne¬
cessitates. Siue gͥ ut nomen
sonat semꝑ uagent᷑. siue ut ip¬
si dicunt qd̾ concito motu ferun¬
tur. & decies milies in die. aut
si hoc incredibile uidet᷑ multi¬
plicem sp̃em in numera sui ꝯu̾¬
sione cõmutent: fide caret:
qd̾ tam uago sui errore & tam
celeri motu. fixam nobis atq im¬
mobilem uiuendi substantiam¬
sortemq decernant. Ferunt ta¬
men ñ esse eqͣles omnium motꝰ.
s alioꝵ celeriores. alioꝵ tardioreᷤᷤ
esse circuitꝰ ÷ ut in eadem hora
& uideant se frequent̾. & fre¬
qnter se abscondant : dum aliꝰ
ab alio p̾terit᷑. Annt autem
plurimũ referre utrum ortũ
generati benefica signa uideais
an malefica & noxia: & in eo
natiuitatis esse distantiam.
qd̃ benefici signi aspectus plu¬
rimum ꝯferat: malefici & noxii.

Expanded text:
eos subsidio destitutos, hinc fidem eos subsidio destitutos, hinc fidem suae disputationis arcessere. Deinde illud consideremus, quod planetas illa signa appellant, quorum motibus formari asserunt vitae nostrae necessitates. Sive igitur, ut nomen sonat, semper vagentur: sive, ut ipsi dicunt, quod concito motu ferantur, et decies millies in die, aut si hoc incredibile videtur, multiplicem speciem innumera sui conversione commutent; fide caret qceleri motu fixam nobis atque inmobilem uiuendi sortemque decernant. Ferunt tamen non esse aequales omnium motus, sed aliorum celeriores, aliorum tardiores esse circuitus; ut in eadem hora et videant se frequenter, et frequenter abscondant, dum aliud ab alio praeteritur. Aiunt autem plurimum referre, utrum ortum generati benefica signa videant an malefica et noxia; et in eo nativitatis esse distantiam, quod benefici signi aspectus plurimum conferat, malefici et noxii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiant: liberalem aiunt sig¬
no ortum arietis: eo qd̾ lanam
suam aries ñ inuitꝰ deponat÷
lis animantis nat᷑e deputare ꝗͣ
olo: unde nobis & serenitas ful¬
get. & pluuia sepe descendit. La¬
boriosos & pacientes seruicii di
cunt. qͦs nascentes taurus as¬
perit: quia hoc ammal labori¬
osum & assuetum iugo. spontane¬
a seruicute colla submitit. Pcus¬
sorem qͦ cuiꝰ natiuitatẽ scorpius
in sua parte cõplexus sit. & mali¬
ciȩ uenena reuom̃tem: eo qd̃ ħ aĩ¬
mal uenenatum sit. Quid igit᷑
auctoritatem uiuendi daturum
de signoꝵ celestium dignitate pre¬
dendis : & de nugis qͥb̾dam argu¬
mentum assertionis assumis:
Nam si de animalib sumpte huiꝰ¬
modi moꝵ ꝓprietates. cȩli motib
imprimunt᷑. & ipsum uidet᷑ be¬
stialis nat᷑e potestati esse subie¬
ctum: ex qua causas uitalis sub¬
stantiȩ. quas hominib ĩꝑtiret
accepit. Qd̃ si hoc abhorret a uero:
multomagis illud ridiculũ. ueri

Expanded text:
pertiant? Liberalem aiunt sigpertiant? Liberalem aiunt signo natum arietis, eo qsuam aries non inuitus deponat, lis animantis naturae deputare quam caelo, unde nobis et serenitas fulget, et pluvia saepe descendit. Laboriosos et patientes servitii, quos nascentes taurus aspexerit, quia animal laboriosum et assuetum jugo spontaneae servituti colla submittit. Percussorem quoque, cujus nativitatem scorpius in sua parte complexus sit, et malitiae venena revomentem, eo quod animal venenatum sit. Quid igitur auctoritatem vivendi daturum te signorum coelestium dignitate praetendis, et de nugis quibusdam argumentum assertionis assumis? Nam si de animalibus assumptae hujusmodi morum proprietates coeli motibus imprimuntur, et ipsum videtur bestialis naturae potestati esse subjectum, ex qua causas vitalis substantiae, quas hominibus impertiret, accepit. Quod si hoc abhorret a vero, multo magis illud ridiculum, veri
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦmͦ aliena nouerunt: Qrcqͥd¬
sibi immineat ignorant: quomͦ
possunt aliis quȩ fut᷑a st̃ denun¬
tiare : Rsdiculum ẽ cred̾e: qͥa si
possent sibi potiꝰ ꝓuiderent iam
illud qm meptum ut siqͥs signo
arietis. ortum se esse dicat ex uli
pecudis estimet᷑ prestantissimꝰ
silio. qd̾ ingrege huiꝰmodi emi¬
neat pecus: aut locupletior eo
qd̃ uestitum habeat aries nat᷑a¬
lem: & qͦt annis lucrum capiat
indum̃ti. eoq uiro illi familia¬
ria usdean᷑t questuum esse com¬
pendia. Similit̾ & de tauri & de
piscium signis argum̃tant᷑: ut
ex nat᷑a uilium animantium
celi motus & signoꝵ int̾pretan¬
das existiment potestates. Cibus
gͦ noster uiuendi nobis decreta
ostituit: & alim̃ta nr̃a nobis. idẽ
aries. taurus. & piscis. moꝵ im¬
primunt disciplinam. Quomͦ gͥ
de cȩlo nobis causas rerum. et
substantiam uitȩ huiꝰ arcessuit:
cum ipsis cȩlestib signis causas
motꝰ sui ex qͣlitatib escȩ uilis ĩ¬

Expanded text:
et quomodo aliena nouerunt? qet quomodo aliena nouerunt? qsibi immineat ignorant, quomodo possunt aliis quae sibi futura sunt, denuntiare? Ridiculum est credere, quia si possent, sibi potius providerent. Jam illud quam ineptum, ut si quis signo arietis ortum esse se dicat, ex usu pecudis aestimetur praestantissimus consilio, quod in grege hujusmodi emineat pecus: aut locupletior, eo quod vestitum habeat aries naturalem, et quotannis lucrum capiat indumenti, eoque viro illi familiaria videantur quaestuum esse compendia! Similiter et de tauri, et de piscium signis argumentatur; ut ex natura vilium animantium coeli motus, et signorum interpretandas existiment potestates. Cibus ergo noster vivendi nobis decreta constituit, et alimenta nostra nobis, id est, aries, taurus, et piscis, morum imprimunt disciplinam. Quomodo igitur de coelo nobis causas rerum, et substantiam vitae hujus arcessunt, cum ipsis coelestibus signis causas motus sui ex qualitatibus escae vilis im
Abbreviated transcription (Latin):
& susceptionem depositionemq
pignoris. int̾ flecum eiꝰ & nun¬
tium. qͦt athomi transierunt:
Et hoc. ut simplicit̾ ista texuerĩ.
Nam & ipsi uitalem illũ signoꝵ
duodecim circuitũ: in duodeq̃
partes diuidunt. Et quia trigm
ta dieb sol duodecimam partẽ
bet᷑ egredit᷑. quo gyrus solis an¬
ni circuitu compleat᷑ in tͥgin¬
ta portiunculas qͣs deͦ tipac
greci uocant. unũqd̃q duodec̃
illarum distribuunt portionũ.
Ipsam qͦ portiunculam in sexa¬
ginta uices conferunt. Rursũ
unũ qd̃q de illis sexaginta: sexagi¬
es secant. Qmͣ incomp̃hensibile
ẽ qd ĩ sexagesimo sexagesimȩ por¬
tiuncule natiuitatis mom̃to.
stituant. & qui singuloꝵ signoꝵ
sit aut motꝰ aut species in nati¬
uitate nascentis: Unde cũ im¬
possibile sit tam subtiles inuri¬
cias temporis comp̾hend̾e. exigu¬
a autẽ immutatio inueniat u¬
niu̾sitatis errorem. totũ negociũ
plenum ẽ uanitatis. Disputato¬
res earum quȩ sua st̃ nesciunt:

Expanded text:
et susceptionem, depositionemque pignoris, inter fletum ejus et nuntium quot atomi transierunt! Et hoc ut simpliciter ista texuerim. Nam et ipsi vitalem illum signorum duodecim circuitum in duodecim partes dnta diebus sol duodecimam partem betur egreditur, quo gyrus solis anni circuitu conpleatur, in triginta portiunculas, quas μοίρας Graeci uocant, unumquodque duodecim illarum distribuunt portionum, ipsam quoque portiunculam in sexaginta uices conferunt. rursus unumquodque de illis sexaginta muraenas secant. quam inconprehensibile est quod sexagensimo sexagensimae portiunculae natiuitatis momenta constituant et qui singulorum signorum sit aut motus aut species in natiuitate nascentis. unde cum inpossibile sit tam subtiles minutias temporis conprehendere, exigua autem inmutatio inuehat uniuersitatis errorem, totum negotium plenum est uelimusdisputatores eorum quae sua sunt nesciunt:
Abbreviated transcription (Latin):
nagoga dilexit. eccłia diligit:
nec unqͣm circa xp̃m. suum mu¬
tat affectum. Ubi inqͥt pascis:
ubi manes in meridiano. Seqͥ
te cupio quasi alupna. quȩ q̃si
copulata ante retinebam: & gre¬
ges tuos querere. quia amisi me¬
os. In meridiano pascis. hoc est
in ȩccłiȩ loco: ubi iusticia resplen

Expanded text:
lexit, Ecclesia diligit, nec umquam circa Christum suum mutat affectum. Ubi, inquit, pascis, ubi manes in meridiano. Sequi te cupio quasi alumna, quae quasi copulata ante retinebam, et greges tuos quaerere, quia amisi meos. In meridiano pascis, hoc est in Ecclesiae loco, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
noctis umbra terras oꝑit: ut mul¬
to ꝓlixiora sint noctis spacia qͣm
diei. Hinc causa orit᷑: ut hyber¬
nis flatib nimia uis niuium
pluuiarumq fundat᷑. Cum uͦex
meridianis decedens partib suꝑ
terram redit: noctis ac diei exe¬
quat temꝑa. Et quo magis moa
suis adiungit cursib : eo paula¬

Expanded text:
terras operit, ut multo prolixiora sint noctis spatia quam diei. hinc causa oritur, ut hibernis imperialis nimia uis niuium pluuiarumque fundatur. cum uero ex meridianis decedens partibus super terram redit, noctis ac diei exaequat tempora et quo magis moras suis adiungit cursib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit᷑. Done ueram eoꝵ esse opi¬
monem. De natiuitatũ necessi¬
tatib ñ potest ẽẽ uera collectio.
Duncta transeunt: fugit tempꝰ
irreparabile. Non est dubiũ
qd̾ tempꝰ in athomo & in mom̃¬
to ocłi sit. Addu cor ut credam
qͣnͣdo om̃s in athomo in mom̃to
ocłi resuscitam᷑ ut apłs ꝓtestat᷑¬

Expanded text:
proponitur. pone ueram eorum esse opiproponitur. pone ueram eorum esse opinionem de natiuitatum necessitatibus, non potest uera esse collectio. puncta transeunt, fugit tempus inreparabile. non esse dubium quod tempus in atomo et in momento oculi sit adducor ut credam, quando omnes in atomo. in momento oculi resuscitamur, ut apost
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis: Nam ut de eoꝵ aliqͥd
disputatione sumamꝰ. redargu¬
endi gr̃a ñ ꝓbandi: magnam
uim dicunt esse natiuitatis:
eamq minucis quib dam & c̃¬
tis colligi oportere momentis:
ac nisi ueriꝰ colligat᷑ summã esse
distantiam. Breui enĩ athomo
exiguoq mom̃to distare natiui¬
tatem inopis & potentis. egen¬
tis & diuitis. in nocentis & noxii¬
dicunt. & plerũq eadem hora
generari longeuitati debitum:
& prima puericiȩ etate moritu¬
rum. Si reliqua disparia sint.
qͤ madinodum possint colligere.
respondeant. Consticue partũ
feminȩ. Obstetrix utiq eũ pri¬
mo cognoscit. explorat uagitũ
quo natiuitas colligit᷑: attendit
utrum masculus sit an femina:
qͦt uis inter has moras p̃cerire
mom̃ta: Done mathematicũ
interesse puerꝑio: Dum man¬
Dat obstetrix. audit chaldeus:
ponit oroscopum in alteriꝰ sortẽ.
iam nati fata migrarunt. De
altero querit᷑. & alteriꝰ genicura

Expanded text:
sibilis? Nam ut de eorum aliquid sibilis? Nam ut de eorum aliquid disputatione sumamus, redarguendi gratia non probandi, magnam vim dicunt esse nativitatis, eamque minutis quibusdam et certis colligi oportere momentis: ac nisi verius colligatur, summam esse distantiam; brevi enim atomo, exiguoque momento distare nativitatem inopis et potentis, egentis et divitis, innocentis et noxii; et plerumque eadem hora generari longaevitati debitum, et prima pueritiae aetate moriturum, si reliqua disparia sint, quemadmodum possint colligere, respondeant. Constitue partum feminae; obstetrix utique eum primo cognoscit, explorat vagitum, quo nati vita colligitur, attendit utrum masculus sit, an femina. Quot vis inter has moras praeterire momenta? Pone mathematicum interesse puerdat obstetrix, audit Chaldaeus, ponit oroscopum, in alterius sortem iam nati fata migrarunt, de altero quaeritur et alterius genitura