comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ bonis p̃sentibꝰ utunt᷑. uenta mala me¬
tiuint: ⁊ cũ demalis p̃sentibꝰ gem̃t. bonoꝵ
sequentiũ amore ꝯsolant᷑. Sicq tẽporali re¬
fonent᷑ subsidio: sicut uiator in stabło utit᷑
lecto. Pausat: ⁊ reced̾e festinat: qͥesii corꝑe.
ꝑpeti appetunt: in tͣnsitoriis ꝓsꝑari refugi¬
unt. ne delectõne ituiis. a patrie ꝑuentiõe
tardent᷑: ne gressũ cordis inuia ꝑegͥnatio¬
nis sigant: ce qͣndoq ad ꝯspectũ celestis
pat̾e sine remun̾atione ꝑueniant. Gaudens
despici: nec dolent se necessitatibꝰ affligi.

Expanded text:
et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala meet cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et cum de malis praesentibsequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto, pausat et recedere festinat: quiescit corpore,  adversa perpeti appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt; ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmit᷑: ꝑ ꝗͣ suꝑ se reꝓbi casura multiplicant.
ut se a presentis uite necessitatibꝰ qͣsi ab estu
⁊ ymbribꝰ ddefendant : Honoribꝰ nãq excresc̾e
ambiunt: ne despecti uideant᷑. Terrena ag¬
gregando exaggerant:ne mopie frigore ta¬
bescant. Otẽnunt curare qd̾ sequit᷑: ⁊ tota
intentiõe satag̃t. ne qͥd in p̃sentibꝰ desit. Stu¬
dent nom̃ dilatare nelateant: ⁊ si cuncta
ad desideriũ suppetant. munitos se in om̃ibꝰ
⁊ felices putant. Ubi gͦ m̃tis habitationem
ꝯstruunt: ibi ꝓculdubio tabernacła fixer̃t̃.
Adu̾sa imꝑatient̾ ꝑfer̾̃t: remisse in ꝓsperis le¬
tant᷑. Sola q̃ assunt cogitant: nec ad affectũ
celestis pat̾e ulla recordatiõe respirant. Gau¬
dent sͥ suppet̾e bona q̃ cupiunt: atꝙ uͥcarne
reqͥescunt. ibi ⁊ m̃tẽ extinguendo sepelurã:
qri scłaris cure telo trucidati. t̾renaꝵ rerum
aggerẽ ꝗ̃ foras exqͥrendo multiplicant. hc̃
unt. nec illata mala ualde ꝑtimescuit᷑. s

Expanded text:
per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, huncunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tua qͥd faciat dext̾a tua. ut sit elemosina
tua in absconso: ⁊ ꝑat̾ trus qͥ uidet in ab¬
testimoniũ ꝯscientie nr̃e. Filia qͥppe regũ
eccła que in bono ẽ oꝑe spũaliũ pͥncipũ pre¬
ilicatiõe generata. głam intꝰ hab: qr hoc qd̾
agit in ostentationis iactantiã ñ hab. Głãm
suã paulꝰ testimoniũ ꝯscĩe sue memorat: qi
fauores oris aliem ñ appetens. uite sue gau¬
dia extra semetipsũ pon̾e ignorat. Occul¬
tanda st̃ gͦ que aginiꝰ: ne hec in hꝰ iuite itu̾e
incaute portantes. latͦcinantiũ spñũ incuir¬

Expanded text:
xtera tua, ut sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater tuus, qui videt in abtimonium conscientiae nostrae . Filia quippe regum Ecclesia, quae in bono est opere spiritalium principum praedicatione generata, gloriam intus habet, quia hoc quod agit in ostentationis jactantia non habet. Gloriam suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia dum favores oris alieni non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes latrocinantium spirituum incur
Abbreviated transcription (Latin):
pluuus uentunt. ad celi spacia altiora sol du¬
cit᷑: qr apparente doctoꝵ scientia dumi meus
nr̃a ymibre p̃dicõnis infundit᷑: fidei calor
uegetat᷑. I ꝑfusa terra ad fructũ ꝓficit. cũ
lum̃ etheris iguescit: qr ⁊ ub̃ius frugẽ boni
oꝑis recidimꝰ. dũ ꝑsacre eruditionis flãmã
in corde clariꝰ ardemꝰ. Dũq ꝑ eos diebꝰ sin¬
gulis magis magisq scĩa celestis ostendit᷑:
quasi int̾m nob̾ luminis uernũ tẽpꝰ aꝑitur.
nob̾ cognitꝰ. seipso cotidie clarior micet. Ur¬
gente ⁊ enĩ mundi fine. suꝑna scĩa ꝓficit:
ce iargiꝰ cũ tẽꝑe excrescit. Hinc nãq ꝑ danie¬

Expanded text:
pluviis veniunt, ad coeli spatia altiora sol ducitur, quia apparente doctorum scientia, dum mens nostra imbre praedicationis infunditur, fidei calor augetur. Et perfusa terra ad fructum proficit, cum lumen aetheris ignescit, quia uberius fruges boni operis reddimus, dum per sacrae eruditionis flammam in corde clarius ardemus. Dumque per eos diebus singulis magis magisque scientia coelestis ostenditur, quasi interni nobis luminis vernum tempus aperitur; nobis cognitus se ipso quotidie micet clarior. Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius cum tempore excrescit. Hinc namque per Danie
Abbreviated transcription (Latin):
Pom̃e emĩ qd̾ hypocͥce facrunt. qi occultis co¬
gitationibꝰ laudes hominũ reqͥrunt: quasi
raclices stapi maceruũ petraꝵ mitunt. O¬
ꝑaturi qͥppe laudes suas cogitant. laudati
aũt has secũ taciti in cogitõnibꝰ uersant: gau¬
clent se p̃cipuos in bumana estimatione ela¬
ruisse. Cũq inflati fauoribꝰ ap̃ semeripsos
intrimescunt: sepe mirant᷑ tacitis ⁊̃ ipsi qd̃
st̃. Uideri cotidie semetipsos altiores cuputs:
ac nuris inuentionibꝰ in oꝑe excrescunt: qi sic̃
uirtꝰ humilitatis õe iuiciuĩ eneruat᷑: sic arro¬
gantia roborat. Cogit nãq m̃itẽ iuenesc̾e:
⁊ ꝯtra uires ualere: qr ⁊ qd̾ negat uigor ua¬
litudinis. imꝑat amor laudis. Uñ ⁊ factis
oꝑi testes deesse ꝯtingat. narrant ipsi que
gesser̃t: cũq efferri fauoribꝰ ceꝑuit: sepe eisdẽ
sus oꝑibꝰ que egisse se refer̃t. m̃tiendo aliqͥd
achung̃t̃. Cũ uͦ ⁊ uera dic̃t. hec dicendo alie¬
na faciunt: qr quesitis remun̾ati fauoribꝰ

Expanded text:
tis cogitationibus laudes hominum requirunt, quasi radices scirpi in acervum petrarum mittunt. Operaturi quippe laudes suas cogitant, laudati autem has secum taciti in cogitationibus versant. Gaudent se praecipuos in humana aestimatione claruisse. Cumque inflati favoribus apud semetipsos intumescunt, saepe mirantur taciti etiam ipsi quod sunt. Videri quotidie semetipsos altiores cupiunt, ac miris intentionibus in opere excrescunt, quia sicut virtus humilitatis omne vitium enervat, sic arrogantia roborat. Cogit namque mentem juvenescere, et contra vires valere, quia et quod negat vigor valetudinis, imperat amor laudis. Unde et factioperi testes deesse contingat, narrant ipsi quae gesserint. Cumque efferri favoribus coeperint, saepe eisdem suis operibus quae peregisse se referunt, mentiendo aliquid adjungunt. Cum vero et vera dicunt, haec dicendo aliena faciunt: quia quaesitis remunerati favoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
cliceret᷑. Nenente iudice nequaꝗͣ cogno¬
scit᷑. s multiplicit̃ supplicia recipit: quia
elatiꝰ in suainqͥtate letatꝰ est. qd̃ ⁊ in aliis mala
lpagauit. Cũ enĩ hic ñ sufficit iniqͥtas ꝓpria:
torqneat᷑ illic necẽe ẽ ex merito reatꝰ aliem. Nẽ
itaq simulatores gaudeant:⁊ humana iudi¬
cia se obtinuisse głent᷑. Despiciat᷑ ustoꝵ simpli¬
citas: atq a calliditate dupliciũ fatuitas uocet᷑.
Citiꝰ despectꝰ simpliciũ transit: citiꝰ duplicum
simplicẽ. nec porriget manũ malignis: qr ni¬
mirũ clistrictꝰ innidicio apparens. ⁊ despectũ
simpliciũ głificando eriget: & malignoꝵ głam
repbando ꝯfringet. Mlaligni enĩ uocant᷑ hy¬
pocͥte q̃ bona ñ bene faciunt: ⁊ recta q̃q stib
stuclio laudis oꝑant᷑. Manũ uͦ cui porrigimꝰ:
maligni uocant᷑ hẏpocrite. qr benignitatẽ
erga ꝓrimos ostend̃t: ⁊ dolos sue iniquitatis
oꝑtunt. ꝑ õe nãq qd̾ ł faciunt łloquuntur.

Expanded text:
quam cognoscitur, sed multipliciter supplicia recipit, quia eo latius in sua iniquitate laetatus est, quo et in aliis mala propagavit. Cui enim hic non sufficit iniquitas propria, torqueatur illic necesse est et merito reatus alieni. Nunc itaque simulatores gaudeant, et humana judicia se obtinuisse glorientur; despiciatur justorum simplicitas, atque a calliditate duplicium fatuitas vocetur; citius despectus simplicium transit, citius duplicium simplicem, nec porrigit manum malignis. - Quia nimirum districtus in judicio apparens, et despectum simplicium glorificando erigit, et malignorum gloriam reprobando confringit. Maligni enim vocantur hypocritae, qui bona non bene faciunt, et recta quaeque sub studio laudis operantur. Manum vero cui porrigimus, benignitatem erga proximos ostendunt, et dolo suae iniquitatis operiunt? Per omne namque quod faciunt vel loquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
reunt. qͥ ꝑ noxia u̾ba dilabunt᷑. Hũana etenĩ
mens aque more ce cutũclusa ad suꝑiora colli¬
git᷑. qͥa illud repetit unde descendit: &e relaxata
deperit :qͥa se ꝑ infima inutilit̾ spargit. Quot
enĩ suꝑuacius u̾bis a silentii sui censura dissi¬
pat᷑. qͣsi tot riuis extͣ se ducit᷑. Uñ &e redire inte¬
riꝰ ad sui cognitionẽ ñ sufficit: qͥa ꝑ młtiloqͥũ
exteriꝰ sparsa. uiim intime ꝯsiderationis amit¬
tit. Totã se gͥ insidiantis hostis uulnetib dece¬
git: qͥa nulla se munitione custodie circũ cludit.
Uñ scriptũ ẽ. Sic̃ urbs patens absq muroꝵ ãbitu:
ita uir qͥ ñ potest in loquendo cohib̾e sp̃m suũ.

Expanded text:
ultiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtuler̃t. Bene ã ꝓtinꝰ hẏadas subdit. que
iuuenescente uerno ad celi faciẽ ꝓdeunt:
⁊ cũ sol iã caloris sui uires exerit ostendun᷑
Illiꝰ quippe signi iuiciis inherent. qd̾ sapi¬
entes scłi taurũ uocant: ex qͦ angeri sol in¬
cipit: atq ad extendenda diei spacia feruen¬
tior erurgit. ¶d itaꝙ pꝰ oriones hya
uoticiã uener̃t. qͦ fides clariꝰ elucet: ⁊ rep̃s¬
sa infidelitatis hyeme altiꝰ ꝑ corda infide¬
liũ solueritatis calet: qͥ remota tẽpestate
Greco qͥppe eloqͥo hyetos pluuia uocat᷑
hyades nom̃ a pluuiis acceper̃t: qr orte
ꝓculdubio ymbres fer̃t. Benegͦ hyadum
appellatione exp̃ssi st̃: qͥ ad statũ uniu̾salis
eccłẽ qͣi in celi faciẽ deducti suꝑ arentẽ terrã
humani pectoris scẽ p̃dicõns ymbres fu
cler̃t. Si .it. p̃dicõnis sermo plumia ñ esset:
Mandabo nubibꝰ. nepluant suꝑ eã ymbrẽ:¬

Expanded text:
pertulerunt. Bene autem protinus Hyadas subdidit, quae pertulerunt. Bene autem protinus Hyadas subdidit, quae juvenescente verno, ad coeli faciem prodeunt, et cum jam sol caloris sui vires exerit, ostenduntur. Illius quippe signi initiis inhaerent, quod sapientes saeculi Taurum vocant; ex quo augeri sol incipit, et ad extendenda diei spatia, ferventior exsurgit. Quid itaque post Oriones Hyadnotitiam venerunt quo fides clarius elucet, et, repressa infidelitatis hieme, altius per corda fidelium sol veritatis calet. Qui, remota tempestate Graeco quippe eloquio ὑετὸς pluvia vocatur, et Hyades nomen a pluviis acceperunt, quia ortae procul dubio imbres ferunt. Bene ergo Hyadum appellatione expressi sunt qui, ad statum universalis Ecclesiae quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram hu. Si autem praedicationis sermo pluvia non esset, Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbre
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: quasi hanc se fundit᷑ extuxise credidert.
S eo multipliciꝰ ad statũ sui ꝓuectꝰ rediit. qͦ
uit̾ mairus ꝑseq̃ntiũ moriendo laborauit.
lentiꝰ in ueritate reficitur. cũ ardentiꝰ ꝓ ueri
oriona subdit. Oriones quippe in ip̃so pond̾e
tẽꝑis hyemalis oriunt᷑: suoq ortu tẽpestateᷤᷤ
excitant: ⁊ maria terrasq ꝯturbant. Qͥd gͥ pꝰ
arcturũ ꝑoriones. nͥ martyres designantur :
pondꝰ ꝑseq̃ntiũ molestiasq passuri. ad celifa¬
ciẽ qͣi in byeme uener̃t. His renĩ natis. mare
terraq turbata ẽ: qr dũ gentilitas mores suoᷤ
destrmi apparente illoꝵ fortitudine doluit:
in eoꝵ necẽ ñ solũ iracundos ac turbidos. s
etiã placidos erexit. Ex orionibꝰ itaq hyempꝰ
da mens infideliũ ad tẽpestatẽ se ꝑsecutioĩs
incitauit. Oriones gͦ celũ edidit: cũ sancta
eccła mr̃es misit. Q dũ loqͥ recta rudibus
ausi sunt: omĩe pondꝰ ⁊ frigoris adu̾sitatẽ

Expanded text:
unditus exstinxisse crediderunt; sed eo multiplicius ad statum sui provectus rediit, quo inter manus persequentium moriendo laboravit. valentius in veritate reficitur, cum ardentius pro veOrionas subdit. Oriones quippe in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. Quid igitur post Arcturum per Orionas nisi martyres designantur? pondus persequentium molestiasqciem, quasi in hieme venerunt. His etenim natis, mare terraque turbata est, quia dum gentilitas mores suos destrui, apparente illorum fortitudine, doluit, in eorum necem non solum iracundos ac turbidos, sed etiam placidos erexit. Ex Orionibus itaque hiemsda mens infidelium ad tempestatem persecutionis excitata est. Oriones ergo coelum edidit, cum sancta Ecclesia martyres misit. Qui dum loqui recta rudibus ausi sunt, omnino pondus ex frigoris adversitate
Abbreviated transcription (Latin):
nec reticens ignorabat. S pcaces quiq ut
diximꝰ etiã nota iactant̾ ꝓfer̃t: ut loquendo
docti uideant᷑. ꝯtemñt mod̾ate ꝯticescere:
ne crecdant᷑ ex imꝑtua tacusse. Sciendũ uͦ ẽ.
se ad gaudiũ incolumitas subleuat. ⁊ alios
flagella castigant: cũ se ꝯspiciunt rerũ pro¬
sꝑitate ꝑfrui: alios adu̾sitate fatigari. Nã
dũ ꝑu̾se agunt. s tam̃ se rectos arbitrant᷑:
hoc qd̃ sͥ ꝓsꝑa suppetunt. deberi sius m̾itis
credunt: eoq colligunt qd d̾s in rriste ñ uicdi¬
increpant. qd̃ paulo ante incolumes admi
dispritant: ad resultationis u̾ba ꝓsiliunt:⁊
correpti q deliq̃rint. gramꝰ delinquunt.
qͥppe uox ꝯfessionis ẽ: ꝗͣ format iocunditas
psꝑitatis. Sola ã ꝯfessio h̃t̃ magni meritũ
pond̾is. ꝗͣ a ueritate rectitudinis nequaꝗͣ
seꝑat us doloris: ꝗͣ usq ad indiciũ uocis exa¬
cuit adu̾sitas testis cordis. Non gͦ mirum¬

Expanded text:
nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant, cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari. Nam dum perverse agunt, sed tamen se rectos arbitrantur, hoc quod sibi prospera suppetunt, deberi suis meritis credunt, eoque colligunt, quod Deus injuste non judiincrepant, quod paulo ante incolumes admirdisputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. quippe vox confessionis est quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritatis rectitudine nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis: CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ: ⁊ iudebo. Querere ã dei ẽ. hõem subtili in¬
t̾rogatiõe discut̾e: ⁊ districte discutiendo in¬
dicare. Beatꝰ gͥ iob humane deiectionis dã¬
na ꝯsid̾ans. uideat qi ⁊ p̃senti iã pena pre¬
mit᷑. ⁊ adhuc de fut᷑is grauiꝰ urget᷑: ⁊ dicat.
Ecce nc̃ in pulu̾e dormiã: ⁊ simane me q̃si¬
eris ñ subsistã. Acsi aꝑtiꝰ deploret diceus. In
p̃senti quidẽ mortẽ iã carnis patior᷑ & tñ
pa sustineo: s acdhuc ad iudiciũ ueniens cul¬
pas restitui. ⁊ pꝰ interitũ formido. Exteriorẽ
gͦ mortẽ ꝯsid̾ans. dicat. Eece nẽ ii pulũe
dormiã. Int̾iorẽ intuens adiungat: ⁊ sima¬
ne me quesieris ñ subsistã. Qntalib emĩ
iusticia polleant. nequaꝗͣ sͥ ad innocentiã
uel electi suffigunt: si in indicio districte
reqͥrant᷑. S hoc nẽ ad solaciũ sue ereptio¬
nis inuenzunt: qd̃ nequaꝗͣ se posse suffic̾e
humilit̾ sertint. Sub humilitatis gͦ cegini¬
ne agladio setante aĩau̾sionis abscond̃t:¬

Expanded text:
tem tu es . Quaerere autem Dei est hominem subtili interrogatione discutere, et districte discutiendo judicare. Beatus igitur Job humanae dejectionis damna considerans videat, quia in praesenti jam poena premitur, et adhuc de futmiam; et si mane me quaesieris, non subsistam. Ac si apertius deploret, dicens: in praesenti quidem mortem jam carnis patior, et tampa sustineo, sed adhuc ad judicium veniens culpas restitui et post interitum formido. 270 Exteriorem ergo mortem considerans, dicat, Ecce nunc in pulvere dormiam; interiorem metuens adjungat: Et si mane me quaesieris, non subsistam. Quantalibet enim justitia polleant, nequaquam sibi ad innocentiam vel electi sufficiunt, si in judicio districte requirantur. Sed hoc nunc ad solatium suae ereptionis inveniunt, quod nequaquam se posse sufficere humiliter sciunt. Sub humilitatis ergo tegmine a gladio se tantae animadversionis abscondunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ acceptã eandẽ sapĩam. meretricũ statim
pulsatꝰ q̃stione memorat᷑. Mox enĩ ut gr̃ã
tante reuelationis accepit. certam̃ turprũ
mulierũ ꝑtulit: q nimirũ sepe cũ mentem
nr̃am ꝯcessis uͥtutibꝰ respectꝰ intue largita
tis illuminat: hanc ꝓtinꝰ ⁊̃ lubͥce cogitõnes
turbant: ut que subleuata ĩm̃so
mun̾e exultat. ⁊̃ tẽptatiõe pulsata qͥd sit
Sic paulꝰ ad terciũ celũ ducit᷑: paradysi pe¬
netrans secreta ꝯsid̾at: ⁊ tñ ad semetipsũ re¬
diens ꝯtͣ carnis bellũ laborat: legẽ aliam n
m̃bris sustinet: cuiꝰ in se rebellione fatigari
post iusitationẽ ꝓbat: qi ⁊ collato iniere
sublenat: & abstracto ad paululũ ipsũ sibi
hõem demonstrat. Qd̾ eousq ꝓculdubio pa¬
tim᷑: quo det̾sa funditꝰ labe pecc̃i ad ꝓiisse
incorruptionis substantiã reformemur. Uñ

Expanded text:
 acceptam eamdem sapientiam meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim ut gratiam tantae revelationis accepit, certamen turpium mulierum pertulit, quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis virtutibus respectus intimae largitatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immenso munere exultat, etiam tentatione pulsata, quid sit, Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat , legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione fatigari, post visitationem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto ad paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo, detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substantiam reformemur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
hoc plerũq ex cogitõne simł. ⁊ reuelatione
generet᷑. S nimirũ cũ sõma tot rerũ quali¬
tatibꝰ alt̾nent. tanto eis lifficiliꝰ credi debet: ꝗͣ¬
to ⁊ ex quo impulsu ueniant faciliꝰ ñ elucet.
Sepe nãꝙ malignꝰ sp̃c. his qͦs amore uite p̃¬
sentis uigilantes intercipit. ꝓsꝑa ñ dormien¬
tibꝰ ꝓmittit: & qͦs formidare adu̾sa ꝯsiderat.
eis hec duriꝰ sõmii imaginibꝰ intentat: qͣtinus
indiscretã mentẽ chuersa qͣlitate afficiat᷑. eã¬
q aut spe subleuans. aut depͥmens timore
nitit᷑. ut ab intentioẽ cogitõnis solide. ad
tempꝰ saltẽ mom̃itoq dirruent᷑: qͣuis ipsi ꝓ¬
tinꝰ aninũ ab illusionis imaginatiõe discu
minime suꝑat: eo dormientes grauiꝰ ĩpug¬
nat. Quẽ tñ hec maligne ag̾e suꝑna dispẽ¬
satio benigne ꝑmitcit: ne in electoꝵ cordibꝰ
ipse saltẽ a passionis p̃mio sominꝰ uacet. Bñ¬

Expanded text:
plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis difficilius credi debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet. Saepe namque malignus spiritus his quos amore vitae praesentis vigilantes intercipit, prospera etiam dormientibus promittit, et quos formidare adversa considerat, eis hoc durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timore,nititur, ut ab intentione cogitationis solidae ad tempus saltem momentoque deriventur, quamvis ipsi protinus animum ab illusionis imagine  Text. imaminime superat, eo dormientes gravius impugnat; quem tamen hoc maligne agere superna dispensatio benigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet.
Abbreviated transcription (Latin):
unt. repente ad eterna rapnntur. Expli¬
eR UERSe m̃tes si semel
ad studrũ ꝯtͣrietatis eru¬
perint. sine pranũ seu rec¬
tum qͥd a ꝯtradicentibus
audiant. adu̾sis hoc re¬
sponsiomibꝰ imptignant:
qi cũ ꝑsona ꝑ ꝯtrarietatẽ
displicet. nec recta q̃ protulerit placent. At ꝯtͣ
bonoꝵ corda quibꝰ in odiũ ñ uenit ꝑsona. s cul¬
pa. sic ꝑu̾sa diiudicant: ut recta q̃ dicunt᷑ assu¬
mant. Discernendis qͥpe ꝯtradicentiũ sensibꝰ
eqͥssimi arbitres resident: ⁊ sic male plata re¬
spuunt. ut tñ approbent q̃ ex ueritate cogno¬
scunt. Solet nãꝙ int̾ spinaꝵ multitudinẽ. ⁊̃
de frugis semine spica succresc̾e. Cauta gͦ ma¬
nu oꝑantis agendũ ẽ. ut dũ spina tollit᷑. spi¬
ca nutͥat᷑: quatinꝰ qͥ studet eradicare qd̾ pun¬
git. nou̾it seruare qd̾ reficit. Uñ ⁊ b̃s iob oꝑ¬

Expanded text:
unt, repente ad aeterna rapiuntur. unt, repente ad aeterna rapiuntur. erversae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et b
Abbreviated transcription (Latin):
atq hitic esan obrriã ueniens. tumultu mł¬
tiplicis comitatꝰ eleuat᷑: qr nimirũ ⁊ electi
hic elationẽ ñ habent: ⁊ in bonis carnis
repbi leti tument. Hinc ad isrł dñs dicit.
primꝰ rex ab eodẽ ppło eleclꝰ. repentent cuil¬
men potestatis attigit: tria milia sͥmet eqͥ¬
tes elegit. In elationẽ ꝓtuiꝰ ꝓdiit: ad edifica¬
tionẽ ꝑcepti culmmis erupit: qr foras re¬
stringere sub eqͣlitate ñ poterat. qd̾ intus
amimus fuꝑ cet̾os tumebat. Quasi munitũ
gͥ dines ile tab̾nacłm ꝯstruxerat: qͥ dicebat
Nĩa habes multa bona reposita in annos
multos: reqͥesce. comede. ⁊ bibe ⁊ eptilare.
S qr eiꝰ tab̾nacłm in ueritatis fundam̃to
non substitit: ilico aucdxit. Stulte. hac
nocte repetunt aĩam tuã abste. q̃ prepa¬
rasti cuiꝰ eruntͦ Bene gͦ d̃r. Tab̾naculũ
impioꝵ ñ subsistit: ꝙ uite fugientis ama¬
tores dum studiose in presentibus ꝯstru¬

Expanded text:
atque huic Esau obviam veniens tumultu mulatque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, illicoimam tuam abs te; quae praeparasti, cujus erunt ? Bene ergo dicitur: Tabernaculum impiorum non subsistet, quia vitae fugientis amatores, dum studiose se in praesentibus constru
Abbreviated transcription (Latin):
ta in t̾ra figere tab̾nacłm conat᷑. Iusti itaq
hic se ꝯstrui negligunt: uͥ ꝑegͥnos se ẽẽ ⁊ ho¬
spites nouer̃t. Eꝑ enĩ in ꝓpriis gaud̾e desi¬
derant: ẽẽ in alieno felices recusant. Inusti
aũt qͣnto longiꝰ ab et̾ne pat̾e hereditate di¬
uisi st̃: tanto in terra altiꝰ fundam̃ta cogi¬
tationis fig̃t. Hinc ẽ qd̾ ab ipso humane
ꝯditionis exordio. in electa ꝓle enoch sep¬
cimꝰ nascit᷑. Hinc ẽ qd̾ cami primũ filium
enoch uocat: atq  eiꝰ noĩe cruitatẽ ꝗͣ ꝯclidit
appellat. Enoch q̃ppe dedicatio dr̃. Iniqͥ gͦ
se in pͥmordiis dedicant: qi in hac uita
q̃ ante ẽ cordis radicẽ plantant. ut hic ad
uotũ floreant: &e a seq̃nti patͥa funditꝰ are¬
scant. Iustis uͦ enoch septimꝰ orit᷑: qi eorum
qd̾ atcestande paulo abrahã in casulis ha¬
bitat: qr habentẽ funlam̃ta quitatẽ quã
suꝑnꝰ artifer ꝯstruxit expectat. Huic ẽ qd̾
lacob greges ouiũ seq̃ns humilit̾ gradit᷑:

Expanded text:
m conatur . Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim in propriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum quod attestante Paulo, Abraham in casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur ,
Abbreviated transcription (Latin):
simul ⁊ reuelatiõe geu̾ant᷑. S cduo que pͥma
diximꝰ: om̃s exꝑumñto cognoscimꝰ. Subruncta
aũt qͣtuor: in sacre scͥpture pagiis inuenimꝰ.
Sõma ⁊ em̃ nͥ plerũq ab occulto hoste ꝑ illu¬
sionẽ fierent: nequaꝗͣ hoc uir sapiens indica¬
ret dic̃s. Multos errare fecer̃t sõma. ⁊ illusi¬

Expanded text:
simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus, subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret dicens: Multos errare fecerunt som
Abbreviated transcription (Latin):
cdie ardoribꝰ anhelant. Ibi iã plene satiari
cdesid̾ant: ũn adhuc parũ aliqͥd ore ꝯtẽpla¬
tionis degustant. Pfecte cuprunt carnis su¬
mulũ subdere: nu in cogitatione illicitũ
de eiꝰ iã corruptiõe tołare. S qi scriptũ est.
corpꝰ qd corrũpit᷑ aggrauat aĩam. ⁊ depͥmit
t̾rena in habitatio sensũ multa cogitantẽ:
intentiõe iã quidẽ ultͣ semetipsos eminens:
s tñ adhuc infirmitatis sue incertis motibꝰ
subditi. corruptionis se carc̾e clausos teneñ.
fut gͦ. Nũqͥd mare sũ ego. aut oetꝰ: qr circũde¬
disti carc̾eͦ Acsi aꝑte dic̾et. Mare ł cetꝰ. iiqͥ

Expanded text:
die ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari die ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari desiderant, unde adhuc parum aliquid ore contemplationis degustant. Perfecte cupiunt carnis stimulum subdere, nihil in cogitatione illicitum, de ejus jam corruptione tolerare. aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , intentione jam quidem ultra semetipsos eminent, sed tamen, adhuc infirmitatis suae incertis motibus subditi, corruptionis se carcere clausos dolent. Ait ergo: Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Ac si aperte dice
Abbreviated transcription (Latin):
transier̃t: ꝗͣ a texente tela succidit᷑. Ogrua ual¬
de similitudine tempꝰ carnis tele comparat᷑:
qr sicut tela filis. sic uita mortalis diebꝰ singłis
ꝓficit. S quo augm̃tũ ꝑcipit. ad incisionẽ
tendit: qi sicut ⁊ suꝑiꝰ diximꝰ. cũ tp̃ra accepta
p̃tereunt. uenta breuiant᷑. ce de unit̾so uite
spatio eo frunt pauciora que ueniunt. quo
nulta fr̃ que transier̃t. Tela qͥppe infra su¬
praoꝑ ligata: cluobꝰ lignis unectit᷑. ut texat᷑.
S quo inferiꝰ texta inuoluit᷑. eo suꝑiꝰ texẽda
deplicat᷑: ⁊ unde se ad angm̃tũ multiplicat.
inde fit minꝰ qd̾ restat. Sic niingrũ inte nr̃e
tẽꝑa ⁊ t̾nsacta quasi inferiꝰ iuolumꝰ ⁊ uen¬
q opis effectũ ñ inuemunt. sub carnali cor¬
de depmunt᷑. Cetus gͦ ac mare circũdatione
la que appetunt neq̃ant. suꝑna eos districtio
angustat. Sc̃i ã uiri qͦ mundiori corde cele¬
stiũ archana ꝯsid̾ant: eo auctis ad hec coti¬

Expanded text:
transierunt quam a texente tela succiditur. - Congrua valde similitudine vita carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficit, sed quoad augmentum proficit, ad incisionem tendit, quia, sicut et superius diximus , cum tempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicatur; et unde se ad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, e operis effectum non inveniunt, sub carnali corde deprimuntur. Cetus ergo ac mare circumdatio cala quae appetunt, nequeunt, superna eos districtio angustat Sancti autem viri, quo mundiori corde coelestium arcana considerant, auctis ad haec quoti
Abbreviated transcription (Latin):
nãq sic in hac inta ꝑ exercitationẽ iusticie
peccatũ deserit᷑. ut in eandẽ iusticiã inconcus¬
se maneat᷑: qr ⁊ si iam a cordis habitacło cul¬
pã rectitudo eliminat: ipsa tñ culpa que
repellit᷑ cogitationis nr̃e foribꝰ assidens. ut
sͥ aperiat᷑ pulsat. Qͦd moyses ꝙͦ spũaliter

Expanded text:
uam sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur. Quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses sp
Abbreviated transcription (Latin):
cũ peccati somno premit᷑. ad iusticie uigilias
exurg̾̃e conat᷑: s sepe cũ surrexerit ipsa se ex¬
tolli magnitudine uirtutũ sentit. Unde et
tẽptari se p̃sentis uite adu̾sitatibꝰ pꝰ uirtutes
desid̾at: ne peiꝰ ex ꝯfidentia uirtutũ cadat.
Si enĩ sernari se meliꝰ ꝑ tẽptationẽ ñ cogno¬
sceret: nequaꝗͣ psalmista dic̾et. Proba me
dicã. quando surgã: ⁊ rursũ expectabo uespe¬
rã: qri ⁊ in peccati sõno lum̃ iusticie querit᷑.
⁊ cũ uirtutũ ꝓspera mentẽ eleuant. ad iutrix
adu̾sitas desiderat᷑: ut ꝓfecto animꝰ cũ uir¬
tutũ suarũ gaudio plusꝗͣ debet attollit᷑.
ꝑ ꝯtrarietatem p̃sentis uite edito merore so

Expanded text:
cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista dixisset: Proba me, surgam? et rursum exspectabo vesperam, quia et in peccati somno lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore sol
Abbreviated transcription (Latin):
riat᷑: ut ⁊ quietꝰ actionẽ desid̾et. ⁊ occupa¬
tus ad ociũ auhelet. Qa enĩ fixa mens
stare cũ potuit. noltut: stare iam ñ ualet.
etiã cũ uelit. Conditoris qͥppe sui ꝯtẽplatio¬
nẽ deserens. salutis sue fortitudinẽ ꝑdidit:
⁊ qͦlibet posita. semꝑ egra alrũ locũ querit.
Uarietatẽ gͦ humane m̃tis expͥmens: dicat.
amisit. In somino nãꝙ surrectionẽ desidero:
in surrectione uesꝑam expecto: qr ⁊ quietus
exercitiũ actionis appeto: & exercitatus ocrũ
Dormire nãq est: in peccatis iacere. Si enĩ
sõm appellatio culpa ñ eẽt: nequaꝗͣ paubos
discipłis dic̾et. Euigilate uisti: ⁊ nolite peccare.
Unde ⁊ auditorẽ suũ admonet dicens. Surge
qͥ dormis. ⁊ exurge a mortius: ⁊ illuminabit
t̾ xp̃c. Aͣ rursũ. Hora est iã nos de somno
surgere. Unde ⁊ salomon peccantẽ increpat
dicens. Usq qͦ piger dormis ͤ Eiectꝰ gͥ quisq

Expanded text:
riatur, ut et quietus actionem desideret, et occupariatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque
Abbreviated transcription (Latin):
cutis mea aruit. ⁊ ꝯtracta ẽ. S hec subtilius
ꝯgruentiꝰq disseremꝰ: si ad p̃misse expositionis
ordinẽ redeamꝰ. Somino nãq torpor ocii:
surrectione ã exercitatio actionis expriit᷑.
Uesꝑe quoq noĩe q sõno ꝯgruit: rursus
ocii desideriũ sigurat᷑. Sc̃a uero eccła qͦusq
uitã corruptionis ducit: flere mutabilitatiᷤᷤ
sue damina ñ desinit. Ad hoc nãq hõ ꝯctitas
fuerat. ut stanti m̃te ui arcẽ se ꝯtẽplationis
erigeret: ⁊ nulla bc̃ corrnptio a ꝯditoris sui
amore declinaret. S in eo qͦd ab ĩgenita
standi soliditate uoluntatis pedẽ ad culpã
mouit: a dilectione ꝯclitoris in semetip̃m
ptinꝰ cecidit. Amorẽ uͦ dĩ. uerã scił statiomiꝰ
arcẽ deserens. nec in se ꝯsiste̾ potuit: quia
lubrice mutabilitatis impulsu infra se ꝑ
corruptionẽ ꝓruens: etiã a semetipso dissẽ¬
sit. Ꝙͥ nuncꝰ qr ꝯditionis sue soliditate ñ
sigit᷑. alt̾nantis semꝑ desiderii motu u a¬

Expanded text:
subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu va
Abbreviated transcription (Latin):
Mercennariꝰ & enĩ cũ facienda oꝑa ꝯspicit:
mentẽ ꝓtinꝰ exlonginqͥrate & pond̾e laboris
adlicit. Cũ uͦ lassescentẽ animũ ad osid̾andũ
oꝑis p̃miũ reuocat: ugorẽ mox animi ad exer¬
citiũ laboris reformat: ce qͦd gͣue ꝑpendit ex oꝑe.
leue estimat ex remuneratione. Sic sic electi
quiꝙ cũ mundi huiꝰ adu̾sa patiunt᷑. cũ hones¬
tatis ꝯtumelias. rerũ dãpna cruciatꝰ corporis
tolerant: ẽẽ gͣuia qͥb exercent᷑ pensant. S cũ
m̃tis ocłm ad et̾ne ꝑat̾e ꝯsiderationẽ tendunt:
ex ⁊sideratione premii qͣm sit leue qͦd patiunt᷑
inueniunt. Qd̃ enĩ ualde ẽẽ importabile ex do¬
lore ostendit᷑: ꝯfideratione ꝓuida ex remunera¬
tione leuigat᷑. Hinc ẽ qͦd paulꝰ semꝑ se ip̃o robꝰ¬
tior contͣ adu̾sa erigit᷑: qͥa nimirũ finẽ oꝑiᷤ sui¬

Expanded text:
Mercenarius etenim cum facienda opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et pondere laboris addicit; cum vero lassescentem animum ad considerandum operis praemium revocat, vigorem mox animi ad exercitium laboris reformat, et quod grave perpendit ex opere, leve existimat ex remuneratione. Sic sic electi quique cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia quibus exercentur pensant, sed cum mentis oculos ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex remuneratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper seipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum fine
Abbreviated transcription (Latin):
gerenda uideant. si digne hec eloqͥ que u¬
derunt possint. Si uͦ eoꝵ fc̃a nullũ fortasse
hominũ ꝯtingat aspicere: hec se ꝓculdubio
estimant ꝑdidisse: ⁊ int̾ni arbitͥs ocłos qͣsi
absentes deputant: qi ab eo uicẽ sui operis
reciꝑe in posterũ recusant.qm̃ cũ rectũ
qͥd hypocͥta agere incipit. uidi amultis q̃¬
rit: bene adhuc de hoc scirpo subiungitur.¬

Expanded text:
gerenda videant, si digne haec eloqui qui vigerenda videant, si digne haec eloqui qui viderint possint. Si vero eorum facta nullum fortasse hominum contingat aspicere, haec se procul dubio aestimant perdidisse; et interni arbitri oculos quasi absentes deputant, quia ab eo vicem sui operis recipere in posterum recusant. Et quoniam cum rectum quid hypocrita egerit, videri a multis quaerit, bene adhuc de hoc scirpo subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe surgere ẽ: pͥusꝗͣ claritas et̾ne retͥbutioĩs
appareat. in p̃sentis uite nocte gaud̾e. Seden¬
dũ gͦ priꝰ est. ut pꝰ recte surgamꝰ : qr qͥsqͥs nẽ
sese sponte ñ humiliat: nequaꝗͣ hc̃ sequers
gła exaltat. Qd̃ gͦ illic ante luc̃e surgere. hoc
hic hypocͥte in ortu germ̃ est ꝓferre: qr hu¬
manas laudes desiderans ubi ad opꝰ bonũ
uascit᷑. ibi mox appetit ut głam retributio¬
nis assequat᷑. An ñ in ortu suo hi germen
ptulerant. de quibꝰ ueritas dicebat: amaii
primos recubitꝰ in ꝯuiuiis: ⁊ pͥmas cathe¬
dras in synagogis.⁊ salutationes in foro.⁊
uocari ab hominibꝰ ralbi ͦ Peo gͦ qd̃ bene a¬
gere incipiunt: qr honorẽ ꝯsequi ab hõibits
conant᷑. qͣsi scirpi more ab ortu suo cũ ger¬
mrine exurg̃t. Hi nimirũ cũ recta operari
appetunt. priꝰ m̃te sollicita  oꝑͣis sui testes que¬
runt: ⁊ tacita cogitõne ꝑtractant. si sunt qͥ

Expanded text:
quippe surgere est prius quam claritas aeternae retributionis quippe surgere est prius quam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus, quia quisquis nunc sese sponte non humiliat, nequaquam hunc sequens gloria exaltat. Quod ergo illic ante lucem surgere, hoc hic hypocritae in ortu est germen proferre, quia humanas laudes desiderans, ubi ad opus bonum nascitur, ibi mox appetit ut gloriam retributionis assequatur. An non in ortu suo hi germen protulerant, de quibus Veritas dicebat: Amant primos discubitus in conviviis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus rabbi ? Pro eo ergo quod bene agere incipiunt, quia honorem consequi ab hominibus conantur, quasi scirpi more ab ortu suo cum germine exsurgunt. Hi nimirum cum recta operari appetunt, prius mente sollicita ejusdem operis sui testes quaerunt, et tacita cogitatione pertractant, si sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
debent: ne cũ laudant᷑ bona q̃ placent. de¬
ceptꝰ laude sua animꝰ dep̾hendere ineis ne¬
queat mala que latent. Uñ recte rursũ ꝑ
moysen d̃r. Qͣndo ingressi fueritis terrã ꝗͣ
ego daturꝰ sũ uob̃. ⁊ plantau̾itis in ea ligna
pomifera: auferetis p̃putia eoꝵ. Poma que
geriminant ĩmunda er̃t nob̾: nec edetis ex
eis. Ligna qͥppe pomifera st̃ oꝑa uirtutibꝰ
fecunda. Preputia itaq lignoꝵ auferimus:
cũ de ipsa inchoationis infirmitate suspecti.
aꝑtamꝰ : q cũ pͥmordia boni laudant᷑ oꝑis.
dignũ ẽ ut hoc animũ ñ pascat oꝑantis: ne
dũ accepta laus suauit̾ carpit᷑. fructꝰ operis
intẽpestine comedat᷑. Qͥ gͦ inchoate uͥtutis
ab humano ore laudẽ receꝑit: qͣsi planta¬
li ligni ante tempꝰ pomũ comedit. Hinc
ꝑ psalmistã u̾itas dicit. Uanũ est uob̾ ante
lucẽ surgere: surgite postqͣ sederitis. Añ lucẽ

Expanded text:
debent, ne cum laudantur bona quae placent, dedebent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. Unde recte rursum per Moysen dicitur: Quando ingressi fueritis terram quam ego daturus sum vobis, et plantaveritis in ea ligna pgermina immunda erunt vobis, nec edetis ex eis. Ligna quippe pomifera sunt opera virtutibus fecunda: praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suaviter carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit. Hinc per Psalmistam Veritas dicit: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis . Ante lucem
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥmogenito botus: ⁊ ñ tondebis pͥmogeni¬
ta oriiũ. In pͥmogenito qͥppe bonis oꝑariẽ:
bone ꝯn̾sationis primordia in ex̾citio publi¬
ce actionis ostend̾e. Ouũ qͥppe pͥmogenita
tondere ẽ: ab occultationis sue tegiuine hu¬
manis ocłis inchoantia bona nr̃a denidare.
In pͥmogenito gͦ bouis oꝑari ꝓhibem᷑: atq a
pͥmogenitis onrũ decondendis cõpescim᷑: qr
⁊ siqͥd robustũ incipimꝰ. exerc̾e hoc inaperto
citiꝰ ñ debemꝰ : &e cũ uita nr̃a simplex qͥd atq ĩ¬
nocrũ inchoat. dignũ ẽ ut secreti fui uelam:¬
na ñ relinqͣt: ne nudũ hoc humanis oculis
na sacrificia boũ pͥmogenita. ouiũq ꝓfici
hoc ad honorẽ intum iudicis in ara cordĩ
ĩmolemꝰ. Qd̃ ab illo ꝓculdubio tanto liben¬
tiꝰ accipit᷑: qͣnto ⁊ ab hoibꝰ occultatũ nulla
lauclis appetitiõe maculat᷑. Sepe ã notie
ꝯu̾sationis pͥmordia adhuc st̃ ex carnali
uita cõmixta᷑ & iccirco m̃otescere citius ñ

Expanded text:
nito bovis, et non tondebis primogenita ovium . In primogenito quippe bovis operari est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur, quia et si quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius non debemus. Et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis na sacrificia boum primogenita oviumque proficiahoc ad honorem intimi judicis in ara cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum, nulla laudis appetitione maculatur. Saepe autem novae conversationis primordia adhuc ex carnali sunt vita commista, et idcirco innotescere citius non
Abbreviated transcription (Latin):
debet. qui curat aliena corrigẽ: ut t̾rena ñ
cogitet. ut desideriis infimis ñ succũbat. q̃t¬
nꝰ tantũ ꝑspicatiꝰ aliis fugienda uideat. qͣi
hec ip̃e ꝑ scĩam ce uitã ueriꝰ declinat ⁊ qͥa nes̃
quã pure maculã in m̃bro ꝯsid̾at ocłs quẽ¬
puluis gͣuat: & suꝑiectas sordes t̾gere ñ ualim
manꝰ que lutũ tenent. Quod iuxta antique

Expanded text:
debet, qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam veriusebet, qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius d
Abbreviated transcription (Latin):
astt ddicens: Aqua ꝓfunda: u̾ba ex ore uici. Q
ẜ dimittit aquã. caput ẽ iurgioꝵ: qͥa qͥ linguã
iustenat ocordiã clissipat. Unde  e diu̾so scͥptũ
ẽ Q imponit stulto silentiũ: iras mitigat. Qͥa
aũ inftiloqͥo qͥsꝙ seruiens. rectitudinẽ iuisticie
ñ diriges fuꝑ t̾rã. Hnic salomon itetũ dicit. In mł¬
uloqͥo pecc̃m ñ deetit. hinc ysaias ait. Cultꝰ iusti¬
cie silentiũ: uidelicet indicans. qͥa mentis iusti¬
ca desolat᷑. qñ ab ĩmoderata locutione ñ parcit᷑.

Expanded text:
funda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locuti
Abbreviated transcription (Latin):
quã parcunt: eo ugilantiꝰ aliena facta rep̃ben¬
dunt. Quid enĩ de hũana potentia mirari ex¬
teriꝰ potert̃: qͥ semet ipsos qͦꝙ despiciunt. cẽ cũ
intime pene iã arcẽ sublimitatis app̃hendt̃: Ic¬
circo gͥbene foris diiudicant altitudinẽ t̾rene
celsitudinis: qͥa intꝰ oculũ ñ gͣuat pondus tu¬
moris. Uñ ce b̃s iob cũ in amicis dura loquen¬
tib t̾renã prudentiã. uires. sub̃amꝙ despicẽt
dicens. nũqͥd dixi afferte mͥ &e de suba ur̃a dona¬

Expanded text:
quam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehenquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. Cũꝙ: intisset ante ospectum regis: adora¬
uit eũ ꝓnꝰ in t̾ra. Quomͦ moyses regi egyptio li¬
bere resistens eũ despicere potuit. qͥ deo familia¬
rit̾ colloquens. sequentẽ se iethro cognatũ hu¬
milis adorauit: cuiꝰ cẽ ꝯsilio tantã obedientiã
p̃buit. ut post secreta cłi colloqͥa magnũ lucrũ
duceret qͦd foris ab ore hõis audiret: Ex aliis
gͦ scõꝵ factis discimꝰ: qͥd de aliis pensare debea¬
miꝰ. Sc̃i & enĩ uiri nec ex elatione sc̃ liberi. nec
ex timore submissi⁊ s cũ rectitudo eos ad lib̃¬
tatẽ uocis erigit: ꝯsideratio infirmitatis ꝓpͥe
in humilitate custodit. Culpas quippe delin¬
quentiũ. & si ex alto increpantes feriunt : se¬
met ipsos tam̃ apõ se subtiliꝰ iudicantes. qͣsi
in abiectis ponunt: ce quo praua in aliis in¬
secunt᷑. eo ad repͥmendos se attrociores redeunt.
Rursũꝙ quo sibunet meliora agentib nequa¬

Expanded text:
propheta; cumque introisset ante conspectum regis, adorapropheta; cumque introisset ante conspectum regis, adoravit illum pronus in terra? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum humilis adoravit, cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret, quod foris ab ore hominis audiret? Ex aliis ergo sanctorum factis discimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti etenim viri nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi, sed cum eos rectitudo ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium, et si ex alto increpantes feriunt semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectos ponunt. Et quo prava in aliis insequuntur, in eo ad reprimendos se atrursusque quo sibimet meliora agentibus nequa