comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat de dño. ecce agnus dĩ. ecce qui
tollit peccatũ mundi. Quid gͦ queri¬
tis in qua potestate ista facio o lupi:
In potestate agni facio. qđ facio. Sed
ut nossetis agnũ. quare ñ credidis¬
tis ioħ̃i qui dixit. ecce. agnus dĩ. ecce
qui tollit peocatũ mundi  Scientes
xert̃ apud se. Si dixerimꝰ qr de cȩlo
e᷑ baptismus ioħis. dicet nob̃. Quare
ñ credidistis ei ͦᷤ Si dixerimꝰ qr ex ho¬
minib ẽ: lapidabim᷑ a popło: Quia
ꝓpħam habebant ioħem. hinc ti¬
mebant homines: hinc ueritatem
fateri confundebant᷑. Tenebrȩ. tene¬
bras respondert᷑: s aluce suꝑati ft̃ͣ.
Qiuid enĩ respondert᷑: Nescimꝰ. Qđ sci¬
ebant. dixert̃ nescimꝰ. Et dñs siece¬
go inquit dico uobis. in qua potesta¬
te ista facio. Et confusi st̃ primm in

Expanded text:
rat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui rat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quid ergo quaeritis, in qua potestate facio? O lupi, in potestate Agni facio quod facio. Sed ut nossetis Agnum, quare non credidistis Joanni, qui dixit, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi? Scientes o, dixerunt apud se, Si dixerimus quia de coelo est baptismus Joannis, dicet nobis, Quare ergo non credidistis ei? Si dixerimus quia ex hominibus est, lapidabimur a populo; quia prophetam habent Joannem. Hinc timebant homines, hinc veritatem fateri confundebantur. Tenebrae tenebras responderunt, sed a luce superatae sunt. Quid enim responderunt? Nescimus: quod sciebant, dixerunt, nescimus. Et Dominus, nec ego vobis dico, inquit, in qua potestate ista facio . Et confusi sunt pri
Abbreviated transcription (Latin):
posusse. fuerint homines qualesliba.¬
Non inquit: sed ille epc te. baptirauit:
&e ille episcopus illis cõmunicat. Axp̃o
sũ baptiratus: ego noui. Unde nosti
Docuit me columba: quã uidit ioħes.
Omilue male: ñ me dilanies a iusce¬
rib colũbȩ. In colũbȩ menbris nume¬
ror: qr qd colũba docuit hoc noui.
⁊ um̃dices. ille: te baptirauit: aut xi¬
le te baptirauit. ꝑ columbã mͥ &e ti¬
bi dicitur: hic ẽ qui baptizat. Cui cre¬
do: Miluo: an columbe: Certe tu mͥ
dic. ut ꝑ illam lucernã confunda¬
ris: quã confusi sunt & priores mi¬
mici pares tui pharisei. Quicũ int̾¬
rogarent dnm̃ in qua potestate ista
faceret : Int̾rogabo & ego uos in qͥt
istum sermonẽ. Dicite mͥ. baptismus
iohannis unde ẽ: de celo. an ex ho
irretiti st̃ questione: Cępert᷑ uolue¬
re apud semetipsos. & dicere. Si dixe¬
rimꝰ quia de celo ẽ: dicꝰturus ẽ nob̃.
Q uare ñ credidistis ei: loh̃es enĩ dixe¬

Expanded text:
posuisse: fuerint homines qualeslibetposuisse: fuerint homines qualeslibetNon, inquit, sed ille episcopus te baptizavit, et ille episcopus illis communicat. A Christo sum baptizatus, ego novi. Unde nosti? Docuit me columba quam vidit Joannes. O milve male, non me dilanias a visceribus columbae: in columbae membris numeror; quia quod columba docuit, hoc novi. Tu mihi dicis, Ille te baptizavit, aut ille te baptizavit; per columbam mihi et tibi dicitur, Hic est qui baptizat: cui credo, milvo, an columbae? 14. Certe tu mihi dic, ut per illam lucernam confundaris, qua confusi sunt et priores inimici, pares tui pharisaei, qui cum interrogarent Dominum, in qua potestate ista faceret: Interrogabo et ego vos, inquit, istum sermonem, Dicite mihi, Baptisma Joannis unde est? de coelo irretiti sunt quaestione, coeperunt volvere apud semetipsos, et dicere, Si dixerimus quia de coelo est, dicturus est nobis, Quare non credidistis ei? Joannes enim dixe
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ille occidendo ñ fecit. U quid ẽ qđ
daturus es: & eui daturus es : Si tͥ uerũ
dicat. & ñ seductus ate. mentiatur:
dicturus ẽ habeo. Int̾rogas. habes bap
inquis ñ sũ daturus: & noli dare. Sͦde
nĩ uis dare. herere in me ñ potest: qr
qđͣ accepi auferri a me ñ potest. Sedta¬
men ex pecta: uideã quid me uis docere.
Dic inquit pͥmo ñ habeo: sed habeo. Si
dixero ñ habeo: m̃tiar. Eͦd enĩ habeo:
habeo. Non habes inquit. Hoce. qr ñ ha¬
beo Malus tͥ dedit. Si malus xp̃c: malus
ego me a xp̃o scio accepisse: Dedit tibi
inquit. sed traditor nescio qͥs: non xp̃e.
Uideõ quis fuerit minister: uidero quis
fuerit p̾co. De officiali ñ disputo: iudi¬
ce᷑ attendo. Et̃ forte. qđ dicis de officiali:
m̃tiris. S nolo discutere causã officia¬
lis sui. Cognoseat dñs. amboꝵ. forte. si
causã meã: ne cũ studiose cepero defen¬
dere homines innocentes. putas me
spẽ meã uel in hominib innocentib

Expanded text:
 ille occidendo non fecit. Et quid est quod daturus es, et cui daturus es? Si tibi verum dicat, et non seductus a te mentiatur, dicturus est, Habeo. Interrogas, Habes Baptn sum daturus. Et noli dare: quod enim vis dare, haerere in me non potest; quia quod accepi, auferri a me non potest. Sed tamen exspecta; videam quid me vis docere. Dic, inquit, primo, Non habeo. Sed hoc habeo: si dixero, Non habeo, mentior; quod enim habeo, habeo. Non habes, inquit. Doce quia non habeo. Malus tibi dedit. Si malus Christus, malus ego me a Christo scio accepisse. Dedit tibi, inquit, sed traditor nescio quis, non Christus. Videro quis fuerit minister, videro quis fuerit praeco; de officiali non disputo, judicem attendo: et forte quod objicis officiali, mentiris: sed nolo discutere; causam officialis sui cognoscat Dominus amborum: forte si causam meam, ne cum studiose coepero defendere homines innocentes, putes me spem meam vel in hominibus innocentibus
Abbreviated transcription (Latin):
głam suã ñ quęrant: sed illiꝰ cuii mi¬
nustri st̃ Non dicant baptismꝰ nis ẽ:
quia ñ ẽ ipsoꝵ: attendant ipsũ iohã¬
nẽ. Eece ioħes plenuĩ erat spũ scõ:
& baptismũ de cȩlo habebat. ñ ex
hominib. Sed quatenus habebat.
pse dixit parate uiã dnõ. Ubi aut̃
aguitus ẽ dñs: ipse facꝰtus ẽ uia. N
iã opus erat baptismo ioħis: quo pa¬
raret᷑ uia dño. T am̃ quid nob̃ solen
dicere: Eoce post ioħem baptiratũ ẽ.

Expanded text:
gloriam suam non quaerant, sed illius cujus migloriam suam non quaerant, sed illius cujus ministri sunt: non dicant, Baptisma meum est; quia non est ipsorum. Attendant ipsum Joannem. Ecce Joannes plenus erat Spiritu sancto; et baptismum de coelo habebat, non ex hominibus: sed quatenus habebat? Ipse dixit, Parate viam Domino . Ubi autem cognitus est Dominus, ipse factus est via; non jam opus erat baptismate Joannis, quo pararetur via Domino. 16. Tamen quid nobis solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Scribe inquit & pharisei. ca¬
tedrã moysi sedent. Quȩ dicunt fa¬
cite: quȩ aut᷑ faciunt facere noli¬
te. Dicunt enĩ. & ñ faciunt. Si fue¬
rit iustꝰ minist᷑: cõputo illũ cum
paulo: cõputo illũ cũ petro. Cũ istis
cõputo uistos ministros. quia uere
spem in se poni ex horrescunt. Ergo
omputo eũ paulo: iustũ ministrum.
uid enĩ dicit paulus: Ego plantaui. a¬
pollo rigauit: sed ds̃ merem̃tũ dedit.
sies. qui plantat ẽ aliquid. neq qui ri¬
gat: s qui increm̾tũ dat ds̃. Qui uͦ¬
fuerit suꝑb minister. eũ diabolo com¬
putabitur: s ñ contaminat᷑ donum
ransit liquidũ. uenit ad fertilẽ ter¬
ram: puta quia ipse lapideus ẽ: quia
das. in canale lapideo. nihil generat:
sedortus plurimũ frucꝰtũ affert. Spi¬
ritalis enĩ iurtꝰ sacram̃ti. ita ẽ ut lux:
e ab illuminandis pura excipit᷑ Et̃
si ꝑ imundos transeat: ñ inquina¬
tur. Sint plane ministri iusti: &

Expanded text:
i cathedram Moysi sedent; quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt . Si fuerit minister justus, computo illum cum Paulo, cumputo illum cum Petro; cum istis computo justos ministros: quia vere spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sfuerit minister, cum diabolo computatur; sed non contaminatur donum transit liquidum ram. Puta quia ipse lapideus est, quia olas; in canali lapideo nihil generat, sed tamen hortis plurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus Sacramenti ita est ut lux: et ab illuminandis pura excipitur, et si per immundos transeat, non inquinatur. Sint plane ministri justi, et
Abbreviated transcription (Latin):
uite: quo copꝰ animat᷑. Uiuit aut̃ ad
tñitatẽ: sẽm baptismũ. quẽ accepit
adnõ. hoc illi uis tollere: qđ accepit a
año hoc illi uis tollere: unde uiuit.
Latrones eos quos uolunt expoliare: sic
uolunt: ut ipsi plus habeant: ⁊ illi ni¬
chil habeant. Tu ce. tollis huie: & apud
te ñ erit plus. slon enĩ plus tibi fit:
qr huis tollis. S uere hoc faciunt. qd̾
hii: qui tollunt animã. & alteri tol¬
unt: & ipsi luas animas ñ habent.
Qud gͥ uis auferre: Unde t̾ displicet.
quẽ uis rebaptirare: Pare ñ potes qđ
iã habe: s facis negare. qͦd habet. Eͥd
acerbuis faciebat paganꝰ. ꝑsecutor ec¬
cłig Exerebant᷑ gladii adũsus mar¬
tyres: emittebant᷑ bestiȩ: ignes admo¬
uebant᷑ It quid ista. nisi ut diceret
a qͥista : ñ sũ xpĩanꝰ: Ad quod aliquando
ꝑsecutor ꝓferebat flammã: ad hoc
tu pducis linguã. Seducendo facis:
Dd dõces tũ eum quẽ uis rebaptirare: ħ ut:
pͥmo dicat non sũ xp̃ianus ⁊¬

Expanded text:
vitae, quo corpus animatur; vivit autem ad aeternitatem secundum Baptisma quod accepit a Domino: hoc illi vis tollere, quod accepit a Domino; hoc illi vis tollere unde vivit. Latrones eos quos volunt exspoliare, sic volunt, ut ipsi plus habeant, et illi nihil habeant: tu et tollis huic, et apud te non erit plus; non enim plus tibi fit, quia huic tollis. Sed vere hoc faciunt, quod hi qui tollunt animam; et alteri tollunt, et ipsi duas animas non habent. 13. Quid ergo vis auferre? Unde tibi displicet quem vis rebaptizare? Dare non potes quod jam habet, sed facis negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganus, persecutor Ecclesiae? Exserebantur gladii adversus martyres, emittebantur bestiae, ignes admovebantur: utquid ista? Ut dicereto dicat, Non sum christianus? Ad quod aliquando persecutor proferebat flammam, ad hoc tu producis linguam: seducendo facis d doces tu eum quem vis rebaptizare, nisi ut primo dicat, Non sum chris
Abbreviated transcription (Latin):
ũ poetat. dͥixͣ apłs. Tuũ gladiũ nolie¬
tu ꝑsequeris in ap̃iano: Quid in te
cides tu carnẽ: & tam̃ nec carni par¬
cunt: quot quot potuerunt cedendo
necauerunt: nec alienis nec suis peꝑ¬
erunt. Notũ ẽ hoc onũb: inuidiosa
ẽ potestas. quia legitima ẽ. Inuidiose.
sieit: qui pure. facit. Sine iniudia fa¬
at: qui p̃ter leges facit. Attendat usꝰ

Expanded text:
um portat, dicit Apostolus . Tuum gladium noli eum portat, dicit Apostolus . Tuum gladium noli etu persequeris in christiano? quid in te cidis tu carnem. Et tamen nec carni parcunt: quotquot potuerunt caedendo necaverunt; nec suis nec alienis pepercerunt. Notum est hoc omnibus. Invidiosa est potestas, quia legitima est: invidiose facit, qui jure facit: sine invidia facit, qui praeter leges facit. Attendat unus
Abbreviated transcription (Latin):
cunt nos baptizamꝰ. Columba agnoser.
quid docuit colũba. Nic ẽ qui baptuat
in spũ scõ. ꝑ columbã dicit᷑ quia hic ẽ.
& tu eiꝰ potestate putas te baptizari.
cuiꝰ ministerio baptiraris: Si hoc putas
ndum es in corpore columbȩ. Non nuirã
qui ȩccłiam dissipauert᷑: Accipitres erat̃.
milu erant. Non laniat columba. Et
uides illos inuidiam nob̃ facere. quasi
de ꝑsecutionib quas passi stͣ: corporales
quide᷑ passi ꝑsecutiones: cũ ẽent flage¬
la dnĩ manifeste. dantis disciplinã ad
tempus: ne dampnet in ęt̾nũ. si eam
cognouerint. seq. correxerint. Illi uere
ꝑ secunt᷑ eccłiam: qui dolis ꝑsequunt᷑.
Illi grauius cor feriunt: qui gladio lin
gue feruint. Illi acerbius sanguinem
fundunt: qui xpm quantũ in ipsis ẽ
m homine occidunt. ⁊territi uident᷑.
quasi uiddicio potestatũ. Quid tͥ facie
potestas. si bonꝰ es: Si aut̃ malus es ti¬
me potestatẽ: non enĩ frustra gladi¬

Expanded text:
cunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce cunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce quid docuit columba. Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Per columbam discitur quia hic est; et tu ejus potestate putas te baptizari, cujus ministerio baptizaris? Si hoc putas, nondum es in corpore columbae; et si non equi Ecclesiam dissipaverunt? Accipitres erant, milvi erant. Non laniat columba. Et vides illos invidiam nobis facere, quasi de persecutionibus quas passi sunt. Corporales quidem passi quasi persecutiones, cum essent flagella Domini manifeste dantis disciplinam ad tempus, ne damnet in aeternum, si eam non cognoverint, seque correxerint. Illi vere persequuntur Ecclesiam, qui dolis persequuntur; illi gravius cor feriunt, qui linguae gladio feriunt; illi acerbius sanguinem fundunt, qui Christum, quantum in ipsis est, in homine occidunt. Perterriti videntur quasi judicio potestatum. Quid tibi facit potestas, si bonus es? Si autem malus es, time potestatem: Non enim frustra gladi
Abbreviated transcription (Latin):
lo. quomͦ dicendũ ẽ. Nec sic tamꝰ possũ
dicere. quomͦ uolo: quantominꝰ quomͦ
dicendũ ẽr Ego a meliore audire hoc¬
uelim: ñ uob̃ dicere. Discit ioh̃es eum
quẽ nouerat: sed in eodiscit in quo eũ
ñ nouerat: in quo ñ nouerat diseit.
Et quid nouerat: dnm̃. Quid ñ noue¬
rat. Potestatẽ baptismi dnĩci: in nul
lũ hominẽ a dnõ transiturã: sed mi¬
nisteriũ plane transitarũ. potestatẽ
a dnõ in neminẽ: nunisteriũ e. in
bonos & in malos. Non ex horreat co
lumba inusteriũ maloꝵ: respiciat
diũ potestatẽ: Quid tibi facit malus im¬
nister: uͭ bonꝰ ẽ dñs: Quid te impe¬
dit maliciosus p̃co: si ẽ beniuolus iu¬
dex Iohes didicit ꝑ colũbã. Hoc quid
ẽdidicit: Ipse repetat. Iyse. mͥ dixit
inquit. suꝑ quẽ uideris spm̃ descende¬
tẽ tãquã columbã. & manentẽ suꝑ eũ.
hic ẽ qui baptizat in spũ scõ. Nonte gͦ
decipiant o columba seductores: qui di¬

Expanded text:
lo quomodo dicendum est; nec si tamen possum lo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid noverat? Dominum. Quid non noverat? Potestlum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Non exholumba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per columbam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ergo te decipiant, o columba, seductores, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ. Non ait ipse ẽ. dñs: ñ ait ipse
qui natꝰ eĩ de uirgine maria. poste¬
rior te & prior te. Non ait hoc. lam
enĩ hoc nouerat ioħes. Sed quid non
nouerat: Tautã potestatẽ baptismi ipsum
dnm̃ habiturũ. &t sibi retenturũ. si¬
ue p̾sente᷑: in tra. siue absente᷑ cor¬
pore in cȩlo & p̾sentẽ. maiestate: si¬
bi retenturũ baptisim potestatem:
ne: paulus diceret. baptismꝰ m̃s. ne
petrus diceret baptismuis ins̃. Idõ iudete.
xit baptismus m̃s: quãuis unũ ee̾t eu¬
Hoc gͦ didieit ioħes. fr̃s mei. Id didieit
iohes ꝑ colũbã: discamꝰ & nos. Noͣnͣ enĩ
columba. ioħ̃em docuut. & eccłiam non
docuit: eui eccłiȩ dicꝰtũ ẽ. Una ẽ colun¬
re in colũba didicit: Oportebat enun
ut disceret: ne hoc forte oportebat.
nisi ut ꝑ columbã discerce. Quid dicã
de columba fr̃s mei: Aut qͣndo mͥ suf¬
ficit facultas uł cordis uł lingue dice¬
re quomͦ uolo: Et forte ñ digne uo¬

Expanded text:
non ait, ipse est Christus; non ait, ipse qui natus est de virgine Maria, posterior te, prior te: non ait hoc; jam enim hoc noverat Joannes. Sed quid non noverat? Tantam potestatem Baptismi ipsum Dominum habiturum et sibi retenturum, sive praesentem in terra, sive absentem corpore in coelo et praesentem majestate, sibi retenturum Baptismi potestatem: ne Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, xit, Baptismus meus. Quamvis unum es, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columre in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne vo
Abbreviated transcription (Latin):
bã. &. manentẽ suꝑ eũ ipse ẽ. Quid
ipse ẽ ᷤᷤ Dñs. Noui. Sed nũquid hoc iã
nouerat. qͥa dñs ipse baptizandi ha¬
bens potestatẽ. eã potestatẽ nulli ser¬
uo daturus ẽ sed sibi eã retenturus
ẽ: ut omis qui baptitat᷑ ꝑ serui mi¬
nisteriũ. ñ miputae. seruo sed dnõ.

Expanded text:
 manentem super eum, ipse est? Quis ipse est? Dominus. Novi. Sed numquid hoc jam noveras, quia Dominus iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed Do
Abbreviated transcription (Latin):
baptizare: illi qui meliores sibi iuden¬
tur. siue continentia siue elemosinis. si¬
ue. docꝰtrina. dedignabunt᷑ fortasse. ac¬
ciꝑe qđ illi inferiores acceperint. Opor¬
tet ut sanẽ eos. ut ñ dedignent᷑ uer:¬
re ad baptismũ dnĩ: quia ego ueni ad
baptismũ serui. lã gͦ hoc nouerat io¬
haunes: & nouerat dñm. Quid gͦ noui.
docuit colũba: Qͥd uoluit ꝑ colunbã.

Expanded text:
baptizari, illi quia meliores sibi videnbaptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo docuit columba? quid voluit
Abbreviated transcription (Latin):
usq. dixisse ioħem. ego ñ nouerã eũ.
sed qui me misit baptizare in aqua
ipse mͥ dixit. Querimꝰ quid dixerit. Seqt᷑.
Suꝑ quẽ uideris spm̃ descendentẽ tã
quã columbã. & manentẽ suꝑ eum.
Non ddico sequentia. interim attendite
suꝑ quẽ uideris spm̃ descendentẽ tã¬
quã columbã. & manentẽ. suꝑ eũ: ip¬
se ẽ. Sed quid ipse ẽ Quid me uolu¬
it ꝑ columbã docere: qui me misit:
Qutia ipse erat dñs. Iã nouerã: a quo
missus erã. Iam nouerã eũ cui dixi.
tu adme uenis baptuari: ego a te
debeo baptirari. Usq adeo gͦ cogno¬
uerã. dnm: ut ego ab eo uelim bap¬
tixari: ñ ut ame ipse baptizaret᷑.
Et tunc mͥ dixit. Sine modo. imple¬
atur om̃is iustitia. Pati ueni: bapti¬
⁊ ari ñ uenio: Impleat᷑ omis iusti¬
tia: ait mͥ dñs m̾s. Impleat᷑ omĩs
iustitia: doceã plenã humilitatẽ.
Moui suꝑbientes. in futuro popło meo. No¬
ui aliquos in excellentiore grã futtiros
homines: ut cũ uiderint idiotas aliqͦs

Expanded text:
sque dixisse Joannem, Ego non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum. Non dico sequentia; interim attendite: Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est. Sed quid ipse est? quid me voluit per columbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram Dominum, ut ego ab eo vellem baptizari, non ut a me ipse baptizaretur: et tunc mihi dixit, Sine modo; impleatur omnis justitia ; pati veni, baptizari non venio? impleatur omnis justitia, ait mihi Deus meus; impleatur omnis justitia, doceam plenam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi aliquos in aliqua excellentiori gratia futuros homines, ut cum viderint idiotas aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
tisinus iohannis dicꝰtus ẽ. Pbabo. ipsa
ueritate dicente. qͣndo int᷑rogauit
iudȩos. Baptismus iohannis unde ẽ.
de cȩlo an ex hominib: Ergo ne tot
baptismi dicerent᷑. quot eent serui
qui baptirabant. accepta potestate
a dño: sibi tenuit dñs baptuandi
potestatẽ. serius ministeriũ dedit
ne domũ: sed tãquã minist᷑. Ideo si
sit & malus & contingat illi habe¬
re ministeriũ. & sieuꝰ homines ñ
norunt: & ds̃ eũ nouit. ꝑmittit
ds̃ baptitari ꝑ eũ: quia sibi tenuit
potestatẽ. Noc aut̃ ioħes non noue¬
rat in dño. Quia dñs erat nouerat:
uerat. Et confessus ẽ quia ueritas
erat ille: & ille uerax missus aue¬
ritate. Nouerat hoc. Sed quid in eo
ñ nouerat: Quia sibi retenturus
erat baptismi sui potestatẽ: & ñ
eã transmissurus &e translaturus in
aliquẽ seruũ. S siue baptiaret in

Expanded text:
a Veritate dicente, quando interrogavit Judaeos, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus ? Ergo ne tot baptismata dicerentur, quot essent servi qui baptizarent accepta potestate a Domino; sibi tenuit Dominus baptizandi potestatem, servis ministerium dedit.nae domum : sed tanquam minister. Ideo si sit et malus, et contingat illi habere ministerium, et si eum homines non norunt, et Deus cum novit: permittit Deus baptizari per eum, qui sibi tenuit potestatem. 8. Hoc autem Joannes non noverat in Domino. Quia Dominus erat, noverat; verat: et confessus est quia veritas erat ille, et ille verax missus a veritate; hoc noverat. Sed quid in eo non noverat? Quia sibi retenturus erat baptismatis sui potestatem, et non eam transmissurus et translaturus in aliquem servum: sed sive baptizaret in
Abbreviated transcription (Latin):
qui loquit᷑ mendaciũ de suo loquit᷑.
Nemo habet de suo: nͥ mendaciũ & pec¬
catũ. Si quid aut̃ homo habet ueri¬
tatis atq. iustitie. ab illo fonte ẽ quẽ
debemꝰ sitire in hac heremo: ut ex eo
quasi guttis quib dã irrorati. & in
hac ꝑegrinatione interĩ consolati. ne
deficiamꝰ in uia: uenire ad eiꝰ requiẽ
satietatẽq. possimꝰ. Si gͦ qui loquitur
mendaciũ de suo loquit᷑. qui loqͥtur

Expanded text:
Qui loquitur mendacium, de suo loquitur . Nemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem homo habet veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, et in hac peregrinatione interim consolati, ne deficiamus in via, venire ad ejus requiem satietatemque possimus. Si ergo qui loquitur mendacium, de suo loqu
Abbreviated transcription (Latin):
uellet dare potestatẽ alicui seruo
suo: ut daret baptismũ suũ tãquã
uice sua. Transferret ad se baptizã¬
cdi potestatẽ. & constitueret in ali¬
quo seruo suo. & tantã uim daret
baptismo translato in seruũ: quan¬
tã uim haberet baptismꝰ datꝰ ado¬
mino. Hoc noluit: ideo ut in illo speᷤᷤ
eẽt baptiratoꝵ. a quo se baptira¬
tos agnoscerent. Noluit gͦ seruum
ponere spẽ in seruo: ldõ clamat a¬
płs. eũ uideret homines uolentes
ponere spẽ in seipso. Aũquid pau¬
lus ꝓ uobis erucifirus ẽ: aut in no¬
mine pauli baptizati estis Bapti¬
⁊ auit gͦ paulus tãquã minister:
ñ tamquã ipsa potestas. Baptizauit
aut᷑ dñs tamquã potestas. Intendite.
Et potuit hanc potestate᷑ seruo dare:
Noluit. Si enĩ daret hanc potestatem
tot eent baptismi. quot ee̾nt serui:
ut quomͦ dicꝰtus : baptismus ioħ̃is.
sic diceret᷑ baptismꝰ petri. baptismus

Expanded text:
vellet, dare potestatem alicui servo suo, ut daret baptismum suum tanquam vice sua, et transferre a se baptizandi potestatem, et constituere in aliquo servo suo, et tantam vim dare baptismo translato in servum, quantam vim haberet baptismus datus a Domino. Hoc noluit ideo, ut in illo spes esset baptizatorum, a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret homines volentes ponere spem in seipso: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Baptizavit ergo Paulus tanquam minister, non tanquam ipsa potestas: baptizavit autem Dominus tanquam potestas. Intendite. Et potuit hanc potestatem servis dare, et noluit. Si enim daret hanc potestatem tot essent baptismi quot essent servi; ut quomodo dictum est baptisma Joannis, sic diceretur baptisma Petri, sic baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissi st̃ & alii baptizari a iohanne.
S ed qui baptirati st̃ a ioħe: ñ eis suf¬
fecit. Baptirati st̃ baptismo. xpĩ: qͥa
nͣ baptismꝰ. xpĩ. erat baptismꝰ ioħis.
Qui accipiunt baptismũ xpĩ: baptis¬
mũ ioħis ñ quęrt᷑ Qui acceper̃t bap¬
tisiũ iohannis: baptismũ xp̃i quȩ¬
siert᷑. Ergo x p̃o sufficit baptismus
ioħis. Iuomͦ ñ sufficeret: quando
nec ipse erat necessariꝰ: Illi enĩ nul¬
lus baptismꝰ erat necessariꝰ: sed ad
hortandũ nos ad baptismũ suũ. sus¬
cepit baptismũ serui. Et̃ ne p̃pone¬
ret᷑ baptismꝰ serui baptismo dnĩ:
baptizati ft̃ alii baptismo c̃serui.¬

Expanded text:
missi sunt et alii baptizari a Joanne. Sed qui baptizati sunt a Joanne, non eis suffecit: baptizati sunt enim baptismo Christi; quia non baptismus Christi erat baptismus Joannis. Qui accipiunt baptismum Christi, baptismum Joannis non quaerunt: qui acceperunt baptismum Joannis, baptismum Christi quaesierunt. Ergo Christo suffecit baptismus Joannis. Quomodo non sufficeret, quando nec ipse erat necessarius? Illi enim nullus baptismus erat necessarius; sed ad hortandos nos ad baptismum suum, suscepit baptismum servi. Et ne praeponeretur baptismus servi baptismo Domini, baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
alicui dare: ñ ut nemo  baptismo
dñs baptizaret. id ẽ & quos ministri
diũ baptizaturi erant. dñs baptira¬
ret ñ illi. Aluid ẽ enĩ baptizare per
ministeriũ: aliud baptizare ꝑ pote¬
statẽ. Baptismꝰ enĩ talis ẽ: qualis est
rat baptismꝰ ioh̃is. qualis ioħes. Baptiᷤ¬
mus iuistus tãquã iusti: tam̃ homi¬
nis. S quia acceperat adõ istã gra¬
tiam: & tantã grãm ut dignꝰ eet. &
p̃iret uidicẽ. & eũ digito ostender&e:
& impleret uocẽ ꝓphetiȩ illius.

Expanded text:
alicui dare, non ut nemo baptizaretDominus baptizaret, id est, ut quos ministri Domini baptizaturi erant, Dominus baptizaret, non illi. Aliud est enim baptizare per ministerium, aliud baptizare per potestatem. Baptisma enim tale est, qualis est rat baptismus Joannis, qualis Joannes: baptismus justus tanquam justi, tamen hominis; sed qui acceperat a Domino istam gratiam, et tantam gratiam, ut dignus esset praeire judicem, et eum digito ostendere, et implere
Abbreviated transcription (Latin):
tismo ioħis: tenete qd̃ dicimꝰ. Nlon
tantũ ualeat scłm. ut deleat de
cordib ur̃is: qđ ibi scripsit sp̃c̃ dĩ.
Non tantũ ualeant spine curarũ: ut
offocent senĩ qđ seminat᷑ in uobis.
Quare enĩ cogimur eadẽ repetere :
nisi quia de memoria cordis urĩ se¬
curi ñ sumus: Si gͦ solus dñs bapti¬
zatus ẽẽt baptismo ioħis: ñ de eent
qui sic eũ haberent ut putarent bap¬
tismũ ioħis maiorẽ ẽẽ quã ẽ baptis¬
mus xp̃i. Dicerent enĩ. usq. ad eo il¬
le baptismꝰ maior ẽ: ut solus xp̃c

Expanded text:
dicimus; non tantum valeat saeculum, ut deleat e cordibus vestris quod ibi scripsit Spiritus Dei; non tantum valeant spinae curarum, ut effocent semen quod seminatur in vobis: quare enim cogimur eadem repetere, nisi quia de memoria cordis vestri securi non sumus? si ergo solus Dominus baptizatus esset baptismo Joannis, non deessent qui sic eum haberent, ut putarent baptismum Joannis majorem esse, quam est baptismus Christi. Dicerent enim: Usque adeo illud baptisma majus e
Abbreviated transcription (Latin):
columba descendit iã baptirato dño.
& ab aqua ascendifite. at si ille qui e¬
um misit dixit. suꝑ quẽ uideris spm̃
descendentẽ sicut columbã. & manen¬
te᷑ suꝑ eũ. ipse e᷑ qui baptizat in
spũ scõ. Et ñ nouerat eũ. sed colum¬
ba descendente cognouit eũ. Colum¬
ba uͦ tunc descendit. qͣndo dñs ab a¬
qua ascendit. Tunc aut̃ cognouerat
iohes dnm̃. quando ad eũ dñs ad aqui
ueniebat: Manifestatur nobis. quia
ioħ̃es scdm aliquid nouerat. scđ̃m a¬
liquid non nouerat dnm̃. Nisi aũ hoc
intellexerimus: mendax erat. Quomͦ
erit uerax agnoscens qui dicit tu ad
uerax ẽ cum dicit ego ñ nouerã eum.
s qui me misit baptizare in aqua.
ipse mͥdixit. suꝑ quẽ uideris spm̃ des

Expanded text:
columba descendit? Jam baptizato Domino, columba descendit? Jam baptizato Domino, et ab aqua ascendente. At si ille qui eum misit, dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto; et non noverat eum, sed columba descendente cognovit eum; columba vero tunc descendit, quando Dominus ab aqua ascendit; tunc autem cognoverat Joannes Dominum, quando ad eum Dominus ad aquam veniebat: manifestatur nobis quia Joannes secundum aliquid noverat, secundum aliquid nondum noverat Dominum. Nisi autem hoc intellexerimus, mendax erat. Quomodo erat verax agnoscens, qui dicit, Tu adverax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uideris spm̃ descendentẽ sicut columbã.
& maneute suꝑ eũ: ipse ẽ qui baptirat
in spũ scõ. hoc tibi o ioh̃es dixit: qui te
misit. Manifestũ. quia hoc. Quis gͦ te
misit: forte pat᷑. Uerus ds̃ pat̾: & ue¬
ritas dĩ filius. Si pat̾ sine filio te mi¬
sit : ds̃ sine ueritate te misit. Si ideo
aut᷑ uerax es quia ueritatẽ loqueris.
& ex ueritate loqueris: ñ te misit pa¬
ter sine filio: & simul te misit pater
& filius. Sigͦ & filiꝰ te misit cũ patre:
quomͦ nesciebas eũ. a quo missus es:
Quẽ uideras in ueritate: ipse te misit
ut agnosceret᷑ in carne. Et dixit. Su¬
ꝑ quẽ uideris spm̃ descendente. sicut
colũbam. & manentẽ suꝑ eũ: ipse est
qui baptizat in spũ scõ. hoc audiuit
ioħes ut nosset eũ. quẽ ñ nouerat:
an nͣ pleniꝰ noss&e quẽ iã nouerat:
Si enĩ omĩ ex parte ñ nosse: non ue¬
nienti ad fluuiũ ut baptizaret᷑ di¬
ceret. Ego a te debeo baptizari. tu ue¬
nis ad me: Nouerat gͦ. Quando aut̃

Expanded text:
descendentem, sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Hoc tibi, o Joannes, dixit qui te misit? Manifestum quia hoc. Quis ergo te misit? Forte Pater. Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: si Pater sine Filio te misit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem verax es, quia veritatem loqueris, et ex veritate loqueris; non te misit Pater sine Filio, sed simul te misit pater et Filius: si ergo et Filius te misit cum Patre, quomodo nesciebas eum a quo missus es? Quem videras in veritate, ipse te misit ut agnosceretur in carne, et dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. 2. Hoc audivit Joannes, ut nosset eum quem non noverat, an ut plenius nosset quem jam noverat? Si enim omni ex parte non nosset, non venienti ad fluvium ut baptizaretur diceret, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ? noverat ergo. Quando autem
Abbreviated transcription (Latin):
potest. nisi a ueritate: aquo erat
uerax nisi ab eo qui dixit. ego sũ ue¬
ritas: Non gͦ posset dicere. aut ueritas
contra ueracẽ: aut uerax contra ueri¬
tate᷑. Ueracẽ: ueritas misit. Et ideo ue¬
rax erat: qñ a ueritate missus erat. Si
ueritas ioħem miserat: xpc̃ eũ mise¬
rat. Sed qđ xpc̃ cũ patre facit : pater
cit. Nec seorsũ aliquid pat facit sine
filio: nec seorsũ aliquid filiꝰ sine patre.
Inseparabilis caritas: inseparabilis u¬
nitas: inseparabilis maiestas: insepa¬
rabilis potestas. scđm hec u̾ba quȩ ip¬
se posuit. ego & pat᷑ unũ sumꝰ. Qͥs gͦ
misit iohannẽ. SSi dicamus pat᷑: ue¬
rũ dicimꝰ. Si dicamꝰ filius: uerũ dicimꝰ.

Expanded text:
potest, nisi a veritate; a quo erat verax, nisi ab eo qui dixit, Ego sum veritas ? Non ergo, posset dicere, aut veritas contra veracem, aut verax contra veritatem. Veracem veritas misit; et ideo verax erat, quoniam a veritate missus erat. Si veritas Joannem miserat, Christus eum miserat. Sed quod Christus cum Patre facit, Pater cit. Nec seorsum Pater aliquid facit sine Filio; nec seorsum aliquid Filius sine Patre: inseparabilis charitas, inseparabilis unitas, inseparabilis majestas, inseparabilis potestas, secundum haec verba quae ipse posuit, Ego et Pater unum sumus . Quis ergo misit Joannem? Si dicamus, Pater, verum dicimus; si dicamus, Filius, veru
Abbreviated transcription (Latin):
hannis dictus ẽ. Solus tale donũ ae¬
cepit: nullus ante illũ iustoꝵ. nul¬
lus post illũ ut acciꝑet baptismũ.
qui baptismus ipsiꝰ diceret᷑ Accepit
quidẽ: non enĩ a se posset aliquid.
Sienĩ a se: qui loquit᷑ m̃daciũ de
suo loquit᷑. Et unde accepit: nisi
tizare pos t. accepit quẽ postea
baptizauit. Nolite mirari. Sic enĩ
fecit hoc xp̃c in iohanne: quomͦ
quidẽ fecit in matre. De xp̃o enĩ
dictũ ẽ: omiã ꝑ ipsũ facta st̃. Si
omĩa ꝑ ipsũ: & maria ꝑ ipsũ facta
ẽ: de qua postea natꝰ est xp̃e. In¬
tendat caritas ura quomͦ creauit
mariam: & creatus ẽ ꝑ mariã: sic
dedit baptismũ iohanni: & bapti¬
iatꝰ ẽ a ioħe. Ad hoc gͦ accepit bap¬
tismũ a iohanne. ut accipiens qđ
inferiꝰ erat ab inferiore: ad id qđ
suꝑius erat hortaret᷑ inferiores.
Sed quare ñ solus ipse baptiratꝰ ẽ
a ioh̃e : si ad hoc missus erat ioħes.
ꝑ quẽ baptitaret᷑ xp̃c.: Ut parare

Expanded text:
annis dictus est: solus tale donum acannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante illum justorum, nullus post illum, ut acciperet baptismum, qui baptismus illius diceretur. Accepit quidem; non enim a se posset aliquid: si enim a se quis loquitur, mendacium de suo loquitur. Et unde accepit, nisi tizare posset accepit, quem postea baptizavit. Nolite mirari: sic enim hoc fecit Christus in Joanne, quomodo quiddam fecit in matre. De Christo enim dictum est, Omnia per ipsum facta sunt : si omnia per ipsum, et Maria per ipsum facta est, de qua postea natus est Christus. Intendat Charitas vestra, Quomodo creavit Mariam, et creatus est per Mariam; sic dedit baptismum Joanni, et baptizatus est a Joanne. 5. Ad hoc ergo accepit baptismum a Joanne, ut accipiens quod inferius erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed quare non solus ipse baptizatus est a Joanne, si ad hoc missus erat Joannes, per quem baptizaretur Christus, ut pararet
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ñ nouerat. Nrm̃ ẽ. gͦ quȩrert
quid in eo ioħes n̾dũ nouerat: & per
columbã didicit. Quare missus ẽ iohe
baptirans iã memini me quantũ po¬
tui dixisse caritati ur̃e: Si enĩ baptis¬
mus iohis necessariꝰ erat saluti nr̃e:
&e mͦ debuit exerceri. Noͣnͣ enĩ mͦ non
saluant᷑ homines. aut mͦ ñ plures sal¬
uant᷑: aut alia tẽ salus erat. & aliamͥ¬
de᷑ nob̃ salus. ẽ. Sed quare missus est
stũ.Quare oportuit crucifigi xp̃m:
Si enĩ uiã humilitatis demonstraturus
aduenerat & seipsũ facꝰturus ipsam
humilitatis uiã: in omĩb ab eo mi¬
plenda erat humilitas. Auc̃toritatẽ
dare baptismo suo hinc dignatꝰ ẽ:
ut cognoscerent serui. qͣnta a lacrita¬
te deberent currere ad baptismuo
diñ: quando ipse ñ dedignatus est
suscipere baptismũ serui. Donatum
enĩ ho c erat ioħi: ut ipsius baptis¬
mus diccret᷑ hoc attendat & distin¬
guat & nouerit caritas urã. Baptis¬
mus quẽ accepit iħs: baptismus io¬

Expanded text:
quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et aliadem nobis salus est. Sed quare missus est stum? quare oportuit crucifigi Christum? Si enim viam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat humilitas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi. Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus diceretur. 4. Hoc attendat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ieut dñs uoluit ad
diem ꝓmissionis nr̃e
ꝑuenimꝰ. Prestabit eti¬
am hoc. ut ad ipsiꝰ ꝓ¬
missionis redditionẽ¬
ꝑuenire possimꝰ. Tunc enĩ ea quȩ dici¬

Expanded text:
inus voluit, ad diem promissionis nostrae pervenimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionervenire possimus. Tunc enim ea quae dici
Abbreviated transcription (Latin):
credere in filium. qd̾ et in patr̃e: qr
sicut habeat uitam pater in semetip¬
so. sic dedit et filio uitam habere in
semetipso: ut omĩs qui uidet filiũ
et credit in eum. habeat uitam et̃¬
nam: credendo et transeundo ad
tione. E qr non ẽ sola: et resus

Expanded text:
credere in Filium, quod et in Patrem. Quia credere in Filium, quod et in Patrem. Quia sicut habet vitam Pater in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso . Ut omnis, qui videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam. Credendo et transeundo ad tione. Et quia non est sola, et resus
Abbreviated transcription (Latin):
non seruat humilitatẽ: longe est
a magisterio humilitatis. Ut omne
quod dedit michi non ꝑdam ex eo. Sie
non ẽ uoluntas in conspectu patris
ur̃i : ut pereat unus de pusillis istis.
De tum̃tib potest perire. de pusillis
nichil perit: quia nisi fueritis sic̃
pusillus iste. non intrabitis in regnũ
Iceloꝵ. Omne qđ dedit mͥ pat̾ non ꝑ¬
Idã ex eo: sed resuscitabo illud in no¬
uissimo die. Uidete quẽ admodum
et hic geminã illam resurrectionẽ
deliniet. Qͥ uenit ad me mͦ resurgit.
humilis factus in mẽbris meis: sed
et resuscitabo eũ in nouissimo die.
scđm carnẽ. Hȩc: enĩ uoluntas pat̾s¬
I mei qui misit me. ut omĩs qui ui
det filium et credit in eum. habeat
Iuitam et̾nam. & ego resuscitabo eũ
in nouissimo die. Suꝑius dixit. audit
uerbum meũ et credit ei qui misit
me: modo autem. qui uidet filium
et credit in eum. N on dixit uidet
filiũ. et credit in patrẽ. hoc ẽ enim

Expanded text:
non servat humilitatem, longe est non servat humilitatem, longe est a magistro humilitaquod dedit mihi, non perdam ex eo. Sic non est voluntas in conspectu Patris vestri, ut pereat unus de pusillis istis. De tumentibus potest perire, de pusillis nihil perit: quia nisi fueritis sicut pusillus iste, non intrabitis in regnum coelorum . Omne quod dedit mihi Pater, non perdam ex eo; sed resuscitabo illud in novissimo die. Videte quemadmodum et hic geminam illam resurrectionem delineet. Qui venit ad me, modo resurgit humilis factus in membris meis: sed et resuscitabo eum in novissimo die, secundum carnem. Haec est enim voluntas Patris mei qui misit me, ut omnis quidet Filium et credit in eum, habeat vitam aeternam. Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Superius dixit: Qui audit verbum meum, et credit ei qui misit me; modo autem: Qui videt Filium, et credit in eum. Non dixit, videt Filium et credit in Patrem: hoc est enim
Abbreviated transcription (Latin):
te concionantem. Uenite ad me om̃s
qui laboratis: et onerati estis. Tolli¬
te uigum meum suꝑ uos: et discite
a me qr mittis sum et humilis cor¬
de. Et cum didiceritis. inuenietis
requiem animab urĩs. unde ñ eicia¬
mini foras: quia descendi de celo.
non ut faciam uoluntatẽ meã. s uo¬
luntatem eius qui misit me. Humi¬
litatem meam doceo : ad me ueni¬
re non potest. nisi humilis. Non mit¬
tit foras: nisi suꝑbia. Quomodo exit
foras qui seruat humilitatẽ: et ñ
labit᷑ a ueritate: Dieta sunt quan¬
ta dici potuerunt de abscondito sen¬
su. fres. Satis enim hic latet sensus.
et nescio utrũ congrius uerbis a me
sit depmptus et sculptus. quare ido
non eiciat foras. qui uenit ad illũ.
quia non uenit facere uoluntatem
suam. s uoluntatẽ eius qui misit eũ.
ec est inquit uoluntas eiꝰ qui mi¬
sit me patris: ut ome qd̃ dedit mͥ
non perdam ex eo. Ipse illi datus ẽ: qui
seruat humilitatem. H oc accepit. Qͥ

Expanded text:
te concionantem: Venite ad me, te concionantem: Venite ad me, qui laboratis et onerati estis: tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde; et cum hoc didiceritis, invenietis requiem animabus vestris , unde non ejiciamini foras: quia descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me; humilitatem doceo, ad me venire non potest nisi humilis. Non mittit foras nisi superbia: quomodo exit foras qui servat humilitatem, et non labitur a veritate? Dicta sunt quanta dici potuerunt de abscondito sensu, fratres: satis enim hic latet sensus, et nescio utrum congruis verbis a me sit depromptus et exsculptus, quare ideo non ejiciat foras qui venit ad illum, quia non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejusec est voluntas ejus qui misit me Patris, ut omne quod dedit mihi, non perdam ex eo. Ipse illi datus est, qui servat humilitatem, hunc accipit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
bia. Expulsi st̃: nec potuerunt sta¬
re. Si gͦ suꝑbia expulit eos qui ñ
potuert̃ stare: humilitas intromit¬
tit qui possint in perpetuũ stare.
I deo etenĩ ille exultabat qui dixit.
exultabunt ossa humiliata. predixit.
auditui meo dabis exultationẽ et leti¬
ciam. Quid ẽ auditui meo: audiendo
te felix sum. De uoce tua: felix sum.
Intus bibendo: felix sum. I deo non ca¬
do: ideo exultabunt ossa humiliata.
Ideo amicus sponsi stat et audit eum.
Ideo stat: qr audit. De interiore fon¬
te bibit: ideo stat. Illi qui noluert̃
de interiore bibere: ibi ceciderunt.
Expulsi sunt: nec potuert̃ stare.
Doctor itaq humilitatis. uenit ñ face¬
re uoluntatẽ suam: sed uoluntatem
eius qui misit eũ. Ueniamꝰ ad eum.
intremus ad eũ. incorporem᷑ ei: ut
nec nos faciamꝰ uoluntatem nr̃ãm.
sed uoluntatem dei. & non nos eiciet
foras quia mẽbra eius sumus: quia
caput nr̃m esse uoluit docendo hu¬
militatem. Ad extremũ ipsum audi¬

Expanded text:
bia. Expulsi sunt, nec potuerunt stabia. Expulsi sunt, nec potuerunt stare . Si ergo superbia expulit eos qui non potuerunt stare; humilitas intromittit, qui possint in perpetuum stare. Ideo etenim ille qui dixit, Exsultabunt ossa humiliata; praedixit, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam . Quid est, auditui meo? Audiendo te felix sum, de voce tua felix sum; intus bibendo felix sum. Ideo non cado, ideo exsultabunt ossa humiliata: ideo amicus sponsi stat, et audit eum ; ideo stat, quia audit. De interiore fonte bibit, ideo stat. Illi qui noluerunt de interiore bibere, ibi ceciderunt; expulsi sunt, nec potuerunt stare. 18. Doctor itaque humilitatis venit non facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Veniamus ad eum, intremus ad eum, incorporemur ei, ut nec nos faciamus voluntatem nostram, sed voluntatem Dei: et non nos ejiciet foras, quia membra ejus sumus, quia caput nostrum esse voluit docendo humilitatem. Ad extremum, ipsum audi
Abbreviated transcription (Latin):
iste d̾m in conscientia. C ompara nc
aurum ⁊ d̾m: archam ⁊ conscienciã.
Ille illud habet quod perit: &. ibi ha¬
bet unb̾perit. Iste et eum habet
qui perire non potest: & ibi habet
unde auferri ñ potest. Sed si sit rectꝰ
corde: tunc enim intrat n exit. Ideo
ille quid cuicebat: Qm apud te ẽ fons
uitȩ: non apud nos. Ideo intrare de¬
bemus ut uiuamus: non quasi no¬
bis sufficere ut pereamus. Non qͣsi
de nr̃o uelle satiari ut arescamus: s
os ad ipsũ fontem ponere. ubi aqͦ
non deficit. Quia uoluit suo consi¬
lio uiuere adam. lapsus ẽ per eum
ergo apud te est fons uite. et in lumi¬
ne tuo uidebimꝰ lumen: intus uiua¬
mus. intus uideamꝰ. Quare enĩ in¬
de exitum est:  audi quare. Non ue¬
niat michi pes suꝑbie. Ergo ille exit.
cui uenit pes suꝑbie. Ostende quia
ideo exiit. E manus peccatoꝵ ñ mo¬
ueat me: ꝓpt̃ pedem suꝑbie. Qiuare
hoc dicis: Ibi cecidert̃ qui oꝑant᷑

Expanded text:
iste Deum in conscientia. Compara nunc iste Deum in conscientia. Compara nunc aurum et Deum, arcam et conscientiam. Ille illud habet quod perit, et ibi habet unde perit; iste Deum habet, qui perire non potest, et ibi habet unde auferri non potest: sed si sit rectus corde; tunc enim intrat, et non exit. Ideo ille quid dicebat? Quoniam apud te est fons vitae: non apud nos. Ideo intrare debemus ut vivamus, non quasi nobis sufficere ut pereamus, non quasi de nostro velle satiari ut arescamus: sed os ad ipsum fontem ponere, ubi aqua non deficit. Quia voluit suo consilio vivere Adam, et lapsus est per eum ergo apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen; intus bibamus, intus videamus. Quare enim inde exitum est? Audi quare: Non veniat mihi pes superbiae. Ergo ille exiit, cui venit pes superbiae. Ostende quia ideo exiit. Et manus peccatorum non moveant me: propter pedem superbiae. Quare hoc dicis? Ibi ceciderunt omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
te: ibi fons uitȩ. In lumine tuo ui¬
debimus lumen. Pretende misericor¬
diam tuam scientib te: & iusticiã
tuam his qui recto sunt corde. Q
secuntur uoluntatem dñi sui. non
sunt recti corde. Ipsiꝰ non cõmouen¬
tur pedes. Bonus enim d̃s isrł rectis
corde. Aaei aut̃ inquit pene moti
sunt pedes. Quare: quia zelaui in
peccatorib: pacem peccatoꝵ uidens.
Ergo quib bonus ẽ ds: nisi rectis
cordeNam mͥ toto corde displicu¬
it d̾s. Quare displicuit: Quia dedit
felicitatem malis: & ideo nutarunt
in pedes. quasi sine causa seruissem
deo. Ideo ergo mei pene commoti
sunt pedes: quia non fui rectus
corde. Qd ẽ gͦ rec̾tus corde: Sequens
uoluntatem d̾i. felix ẽ ille: laborat
ille. Ille male uiuit. ⁊ felix ẽ: ille
uiste uiuit. ⁊ laborat. Non indignet᷑
uiste uiuens ⁊ laborans. Intus habet.
quod felix ille non habet. Non ergo
tristetur. non maceretur: non defici¬
at felix ille. Habet ipse aurũ archa

Expanded text:
te, ibi est fons vitae. Et in lumine tuo vite, ibi est fons vitae. Et in lumine tuo videbimus lumen. Praetende misericordiam tuam scientibus te, et justitiam tuam his qui recto sunt corde. Qui sequuntur voluntatem Domini sui, non sunt recti corde, ipsis non commoventur pedes. Bonus enim Deus Israel rectis corde. Mei autem, inquit ille, pene commoti sunt pedes. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens . Ergo quibus bonus est Deus, nisi rectis corde? Nam mihi torto corde displicuit Deus. Quare displicuit? Quia dedit felicitatem malis: et ideo nutaverunt mihi pedes, quasi sine causa servissem Deo. Ideo ergo mei pene commoti sunt pedes, quia non fui rectus corde. Quid est ergo rectus corde? Sequens voluntatem Dei. Felix est ille, laborat ille: ille male vivit et felix est, ille juste vivit et laborat. Non indignetur juste vivens et laborans; intus habet quod felix ille non habet: non ergo tristetur, non maceretur, non deficiat. Felix ille habet ipse aurum in arca,
Abbreviated transcription (Latin):
ni facere uoluntatem meã. sed uolun¬
Scatem eius qui misit me. hec enim
comendatio humilitatis est. Suꝑbia
nerit non eiciam foras: quia non
ueni facere uoluntatem meam. sed
uoluntatem eius qui me misit. Humi¬
lis enim: humilitatem docere ueni.
Magister humilitatis ueni. Qͥ ad me
uenit: incorporabit᷑ michi. Qͥ ad me
uenit: humilis fit. Qui michi adhe
luntatem suã sed dei. & ideo non ei¬
cietur foras: quia adam cum suꝑb
esset ꝓiectus ẽ foras. Uide illa inte¬
riora cõmendari in psalmo. Filis
aut̃ hominum in ꝓtectione alarũ
tuarũ sperabunt. Uide quid sit ire
intro. Uide quid sit ad illius ꝓtecti¬
onem confugere. Uide qͥd sit etiam
sub uerbera patris currere. Flagellat
enim omnem filiũ quem recipit.
filis aut̃ hominum: sub tegnine ala¬
rum tuarũ sꝑabunt. & quid intus:
Inebriabunt᷑ ab ubertate domꝰ tue.
Sum miseris intro intrantes in gau
uitȩ. Non foris extra te: sed intꝰ apud

Expanded text:
ni facere voluntatem meam, sed ejuni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit . Haec enim commendatio humilitatis est. Superbia nerit, non ejiciam foras. Quare? quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit. Humilis veni, humilitatem docere veni. Magister humilitatis veni. Qui ad me venit, incorporatur mihvenit, humilis fit; qui mihi adhaesluntatem suam, sed Dei: et ideo non ejicietur foras, quia Adam, cum superbus esset, projectus est foras. 17. Vide illa interiora commendari in Psalmo: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Vide quid sit ire intro, vide quid sit ad illius protectionem confugere, vide quid sit etiam sub verbera patris currere: flagellat enim omnem filium quem recipit. Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et quid est intus? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum miseris intro, intrantes in gaudte est fons vitae. Non foris extra te, sed intus apud