comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me mulieris posuit dicens. Dñs regnaũ decerẽ indiit : induit
dñs fortitudinẽ. Cũ enĩ p̃dicaret euangłiũ regni: aliis place¬
bat. aliis displicebat. Alii bñ loquebant᷑. alii detrahebant. lacera¬
bant. mor debant. conuiciabant᷑. ld eos gͦ quib placebat. decorõ
induit : ad eos quib displicebat. fortitudinẽ. Imitare gͦ & tũ dñm
tuũ : ut possis ẽẽ uestis ipsiꝰ. Esto cũ decore ad eos quib placent
bona oꝑatua: esto fortis adu̾sus detractores. Os suũ aꝑuit sapi¬
entie: & lex clem̃tie in lingua eiꝰ. Ad hoc tm̃ loquens os aꝑuit ut
sapientiã doceret: iuxta illd̾ apłi. Omĩs sermo malus ex ore ur̃o
ñ ꝑcedat : s siqͥs bonꝰ adȩdificationẽ fid̾i ut d& grãm audientib
Uel certe os cordis aꝑuit addiscendã ab ipsa sapientia interiꝰ uerita¬
tẽ: quã alios foris doc̾et. Utriq aut̃ sensui. qr utrũq facit eccłã:
concinet apte qđ sequit᷑. Et lex clem̃tie in lingna eiꝰ. Ila uidelies.

Expanded text:
posuit, dicens: Dominus regnavit, decorem induit, induit Dominus fortitudinem . Cum enim praedicaret Evangelium regni, aliis placebat, aliis displicebat; alii bene loquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, convitiabantur; ad eos ergo quibus placebat, decorem induit; eos quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius; esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua, esto fortis adversus detractores. Os suum aperuit sapientiae, et lex clementiae in lingua ejus. Ad hoc tantum loquens os aperuit ut sapientiam doceret, juxta illud Apostoli: Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat ; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus. Vel certe os cordis aperuit ad discendam ab ipsa interius sapientia veritatem, quam alios foris doceret. Utrique autem sensui, quia utrumque facit Ecclesia, concinit aperte quod sequitur, Et lex clementiae in li
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscere pꝑsm tuũ & domũ prĩs cui. Cõmitari nãq illã
desiderat: quã ut filiã hr̃e ualeat. domũ patris pͥoris ia est
hostis antiqui. iubet oblinisci. fortitudo & decor indum̃tũ eiꝰ
& ridebit in die nouissimo. fortitudo ad tolerandã ꝑ ũsoꝵ ĩpbi¬
tatẽ : decot ad exercendã untutũ grãm. Decor. quia oꝑitur
iuistitiã: fortitudo. qr ꝑsecitionẽ patit᷑ ꝓpt̃ iustitiã. ⁊ iđ̃o ride¬
bit in die nouissimo : id ẽ gaudebit in retributiono regni cele¬
stis. que dolebat in certamine uite p̃sentis sis os &eni sacre sc̃p¬
ture ẽ ꝓ gaudio risum ponere : sic̃ & dñs ait. Beati qͥuẽ fletis :
quia pidebitis. ł beatus iob. Os aut̃ ueraciũ repledit risii. Si¬

Expanded text:
mum patris tui. Commutari namque illam desiderat, quam, ut filiam habere valeat, domum patris prioris, id est hostis antiqui, jubet oblivisci. Fortitudo et decor indumentum ejus, et ridebit in die novissimo. Fortitudo ad tolerandam perversorum improbitatem, decor ad exercendam virtutum gratiam: decor, quia operatur justitiam; fortitudo, quia persecutionem patitur propter justitiam: et ideo ridebit in die novissimo, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis. Mos etenim Scripturae est pro gaudio risum ponere, sicut et Dominus ait: Beati qui nunc fletis, quia ridebitis ; et beatus Job: Os autem veracium reple
Abbreviated transcription (Latin):
sa simul & ꝓsꝑa ꝓ conditoris sui fide contẽ¬
nit: quã ip̃sẽ in carne apparens infirmã
quidẽ inuẽnit: s inuentione sua hoc ẽ pia uisitatione for¬
tem reddidit. Unde pꝰ eius redẽptionẽ ad celos rediens: suꝑ¬
nis ciuuib gaudens aiebat. Congratulamini mͥ: quia inuẽ¬
ni ouẽ meã quę ꝑierat. Uidens gͦ salo mon genꝰ humanum
inuumeris implicatũ errorib. quođq ad eius saluationem
nullꝰ patͥarcha. nulłꝰ ꝓphħa. nullis om̃ino ȩlectoꝵ pret̃ solũ¬

Expanded text:
rsa simul et prospera pro conditoris sui fide contemrsa simul et prospera pro conditoris sui fide contemnit: quam ipse, in carne apparens, infirmam quidem invenit, sed inventione sua, hoc est pia visitatione, fortem reddidit; unde post ejus redemptionem ad coelos rediens, supernis civibus gaudens aiebat: Congratulamini mihi, quia inveni ovem quae perierat . Videns ergo Salomon genus humanum innumeris implicatum erroribus, quodque ad ejus salvationem nullus patriarcha, nullus propheta, nullus omnino elector
Abbreviated transcription (Latin):
cepit: ita in isto ipsũ pauꝑem uͥ errauerit. iuste castigarias
reberis. Q utrũq dñm facere ꝓpħa insinuat dicens. S ni¬
dicabit in iustitia pauꝑes: & arguet in eqͥtate ꝓ mansue¬
tis t̾re. hucusq uerba lamuel: hinc sapientissimus
regũ salomon laudes sc̃ȩ ȩccłȩ uersib paucis: s plenis sima ue¬
ritate decantat. Constat nãq idẽ carm̃ uersib uigintiduob
uirta ordinẽ uidelicet hebrearũ ac numerũ litterarũ. ita
ut singłi uersus ã singłis literis incipiant. Cuiꝰ ordine ꝑfe¬
etissimo alphabeti. typice uinuit᷑. ꝗͣ plenissime hic ł animȩ cu
ꝑficit᷑ catholẏca. uirtutes ac p̃mia describantur.
ULeRe m fortem qͥs inueniet : Procul &
de ultimis finib p̃ciũ eiꝰ. Mulier fortis:
eccła catholyca uocat᷑. Mulier uidelicet:
qr sꝑuales do filios ex aqua & sꝑu sc̃o gig¬
nere consueuit. fortis: ꝙ cuncta scłi adũ¬

Expanded text:
cepit, ita in isto ipsum pauperem ubi erraverit, juste castigare accepit, ita in isto ipsum pauperem ubi erraverit, juste castigare acreberis . Quod utrumque Dominum facere propheta insinuat dicens: Sed judicabit in justitia pauperes et arguet in aequitate pro mansuetis terrae . Huc usque verba Lamuelis. Hinc sapientissimus regum Salomon laudes sanctae Ecclesiae versibus paucis, sed plenissima veritate decantat. Constat namque idem carmen versibus viginti et duobus juxta ordinem videlicet Hebraeorum ac numerum litterarum, ita ut singuli versus a singulis litteris incipiant. Cujus ordine perfectissimo alphabeti typice innuitur quam plenissime hic vel animae cperficitur, catholicae virtutes ac praemia describantur. Mulierem fortem quis inveniet? Procul et de ultimus finibus pretium ejus. Mulier fortis Ecclesia catholica vocatur: mulier videlicet quae spiritales Deo filios ex aqua et Spiritu sancto gignere consuevit; fortis, quia cuncta saeculi adve
Abbreviated transcription (Latin):
animo. & cet̾a. his qui ꝓpenitudine actuũ pristinoꝵ mero¬
re atq tristicia deprimunt᷑. sꝑitał scientie iocunditatem
uelut uinũ qđ letificat cor hominis. affluent̃ infundite
eosq salutaris uerbi crapula refouete: ne forte Iugitate me¬
roris ac letali desꝑatione dim̾si. habundantiore tͥstitia absor¬
filioꝵ qui ꝑtͣnseunt. Pro causa pauꝑum qui ꝓ se loqͥ in ui¬
dicio ñ ualent. ipse loqui mem̃to: & eos defensare curato qͥ
patrie celestis intuitu huiꝰ uitȩ uiã ociꝰ crans.ire satagt̃.
Alr̃. Os aꝑire muto p̃cipit. ppło gentiũ fidi uerbũ predica¬
re. qui diuina eloqͥa priꝰ ꝑ sonare nesciebat: & ñ tm̃ uideis. s
.& eunctis ꝑ orbẽ nationib curã salutis ĩpendere. Aꝑi os
tuũ. decerne qđ iustũ est: & iudica pauꝑ̾em & inõpem. Si¬
cut in ũsu suꝑiore ꝓcausa & ereptione pauꝑis os aperiri p̃¬

Expanded text:
id est his qui pro paenitudine actuum pristinorum maeroid est his qui pro paenitudine actuum pristinorum maerore atque tristitia deprimuntur, spiritalis scientiae iucunditatem uelut uinum, quod laetificat cor hominis, afluenter infundite eosque salutaris uerbi crapula refouete, ne forte iugitate maeroris ac letali desperatione demersi abundantiore tristitia absorfiliorum qui pertranseunt. Pro causa pauperum, qui per se loqui in judicio non valent, ipse loqui memento, et eos defensare curato, qui patriae coelestis intuitu hujus vitae viam ocius transire satagunt. Aliter os aperire muto praecipit, populo gentium fidei verbum praedicare, qui divina eloquia prius personare nesciebat, et non tantum Judaeis, sed et cunctis per orbem nationibus curam salutis impendere. Aperi os tuum, decerne quod justum est, et judica inopem et pauperem. Sicut in versu superiore pro causa et in ereptione pauperis os aperire prae
Abbreviated transcription (Latin):
ubi regnat ebrietas. Nichil de sec retis cęlestib cogitat᷑
ubi regnat uoluptas carnalis: s ea tantũ carnales quę st̃
ui si bilia serutantur. Ne forte bibat & obliuiscat᷑ iudicio
rũ: & mutet causam filioꝵ pauꝑis. Ne terrenis debria¬
tis illecebris. obliuiscat᷑ pauꝑum xꝑi: qui & ipse pauꝑ factꝰ
est ꝓ nobis. Date siceram merentib : & uinũ his qui ama¬
ro st̃ animo. Bibant & obliuiscant᷑ egestatis sue : & doloris ñ
recordent᷑ ampliꝰ. Sicerã & uinũ hoc loco suꝑnã diuinȩ sapi
entie consolationẽ dicit: quȩ illis ẽ ex hibenda cordib que
in infimis consolari refugiunt: & quic qͥd occurrit in pre¬
senti. amaro suscipiunt animo. solis quȩ ñdum uident gau¬
gaudiis cęlestib tota mente in herentes: iuxta eũ quiait
Negaui consolari animã meã: memor fui di & delectatus sũ
Item. Date sicerã merentib : & uinũ bibere his qui amaro st̃

Expanded text:
ubi regnat ebrietas; nil de secretis cogitatur, ubi regnat ebrietas; nil de secretis cogitatur, ubi regnat voluptas carnalis; sed ea tantum carnales, quae sunt visibilia, scrutantur.-- Ne rum et mutet causam filiorum pautus illecebris obliviscatur pauperum Christi, qui et ipse pauper est factus pro nobis. Date siceram moerentibus et vinum his qui amaro sunt animo: bibant, egestatis suae et doloris non recordentur amplius. Siceram et vinum hoc loco sempientiae consolationem dicit, quae illis est exhibenda cordibus, quae in infimis consolari refugiunt, et quidquid occurrit in praesenti, amaro suscipiunt animo, solis quae nondum vident gaudiis coelestibus tota mente inhaerentibus; juxta eum qui dixit, Negavit consolari anima mea, memor fui Dei, et delectatus sum . Item, Date siceram moerentibus et vinum bibere his qui amaro sunt
Abbreviated transcription (Latin):
audis qͥd tibi dicã fili. qui de utero meo natus. electus es
in regnũ: Ꝙ d electe uocoꝵ meorũ: Id est. qui electus
es in hoc qđ tota deuotione desiderabam. Ne dederis mu
tum nr̃arum substantias : corruptionib uiciorũ con¬
caminare ꝓhibem᷑. & diuitias tuas ad delendos reges.
Diuitias suas dat ad delendos reges. qui t̾renis diuitiis
hominũ corda corrũpit. ne cȩlestia bona requirant: in
quib ꝑpetuo possint regnare cũ dño. Delentur enĩ re¬
ges ꝑ diuitias : quando quilibet sũmi regis corpori adu¬
natĩ ꝑ fide. nichilominꝰ ꝑ illecebras scłi merent᷑ etadicari
de t̾rã uiuentiũ. Noli regib õ lamuel: noli regib dare ui¬
nũ. Et hec & sequentia patent uixta luterã. Allegorice
autẽ precipit: ne uino in quo ẽ luxuria inebriet men¬
tes fideliũ. qui st̃ mẽbra regis et̾ni. Quia nullũ secretum ẽ:

Expanded text:
audis, Quid tibi dicam, fili, qui de utero meo natus, electus es audis, Quid tibi dicam, fili, qui de utero meo natus, electus es in regnum?-- Quid dilecte votorum meorum? Id est. qui electus es in hoc quod tota devotione desiderabam.-- Ne dederis sirtutum nostrarum substantias corruptionibus vitiorum contaminare prohibemur.-- Et divitias tuas ad delendos reges. Divitias suas dat ad delendos reges, qui terrenis deliciis hominum corda corrumpit, ne coelestia bona inquirant, in quibus perpetuo possint regnare cum Christo. Delentur enim reges per divitias, quando quilibet summi regis corpori adunati per fidem, nihilominus per illecebras saeculi merentur eradicari de terra viventium. Noli regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum. Et haec sequentia patent juxta litteram. Allegorice autem praecipit ne vino, in quo est luxuria, inebriet mentes fidelium, qui sunt membra Regis aeterni; quia nullum secretum est
Abbreviated transcription (Latin):
iedra modũ emulgens ubera sanguinẽ ꝓ lacte reperit¬
Laneuelinter pretat᷑ in quo. As. & ipse est de quo supra
eodẽ nomine in latimĩ uerso đx̃.uisio quã locutus est
uir cũ quo ẽ ds. Mater autẽ quȩ hanc eũ iusionẽ docu¬
it. ñ alia melius ꝗͣ diuina gr̃a intelligit᷑. quȩ illũ in corde
iniusibiliter erudiuit intellectu sapientie quã foris ipse¬
hominib ministraret quãuis & ipsa carnalis mater sa¬
lomonis hec eũ paruulum dociusse recte possit intelligi:
que quidẽ ipse quia sapienter dicta cognouerit. operi pa¬
rabolarũ suarũ inserere uoluerit. & ido recte postꝗͣ dictũ
est in titulo. uerba lamuel regis. additũ est continuo. ui¬
sio qua erudiuit eũ mater sua: quia cũ in regnũ unctꝰ
sꝑni sapientie ꝑcepit:. uidit in eodẽ sꝑu ꝗͣ prudenter se
mater sua. bona docuerit. Qd dilecte uteri mei:. Sub¬

Expanded text:
ultra modum emungens ubera sanguinem ultra modum emungens ubera sanguinem Lamuel interpretatur, in quo Deus. Et ipse est de quo supra, eodem nomine in Latinum verso dicitur, Visio quam locutus est vir, cum quo est Deus. Mater autem, quae hanc eum visionem edocuit, non alia melius quam divina gratia intelligitur, quae illum in corde invisibiliter erudivit intellectu sapientiae quam foris hominibus ipse ministraret. Quamvis et ipsa carnalis mater Salomonis, haec eum parvulum docuisse recte possit intelligi. Quae quidem ipse, quia sapienter dicta cognoverit, operi parabolarum suarum miscere voluerit. Et ideo recte, postquam dictum est in titulo, Verba Lamuelis regis, additum est continuo, Visio qua erudivit eum mater sua, quia cum in regnum unctus, spiritum sapientiae percepit, vidit in eodem spiritu, quam prudenter se mater bona docuerit.-- Quid, dilecte mi; quid dilecte uteri mei? Sub
Abbreviated transcription (Latin):
elicit sanguninẽ. Ubera fortiter p̃mimꝰ : cũ uerba sacrie¬
loquri subtidi intellectu pensamꝰ. Qua pressione dũ lac¬
gulerimꝰ butxrũ inuenimꝰ : quia dũ nutriri ł tenui in¬
tellectu querimꝰ: ubertate internȩ pinguedinis ungimiur
Soree nimie nec semꝑ agendũ est : ne dũ lac queritur. ab u¬
berib fangtus sequ̾atur: quia dũ uerba saeri esoquii pł¬
quã debent discutiunt᷑ : in carnalem intellectũ cadunt: San¬
gtiinẽ enĩ elicit qui uehementer emulget: quia carmale
esticit᷑ hoc qđ exnimia sꝑc discussione sentitur. & qui puo¬
cut uras: ꝓducit discordias. Qͥd p̃cedente parabola iurta
uterã significaret aꝑit: Q uia qui modesto sermone ꝑxi¬
nũ allocutus geatum accipit responsum : quasi de ubem
biis ini quib lac querebat bntyrum exprimit. At quiin¬
epto uerbo irã discordiamq fõno excorde ꝓuocat : quasi

Expanded text:
elicit sanguinem. Ubera fortiter premimus, cum verba sacri eelicit sanguinem. Ubera fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamquaerimus, butyrum invenimus, quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungemur: quod nec nimie nec semper agendum est, ne dum lac quaeritur, ab uberibus sanguis sequatur, quia dum verba sacri eloquii, plusquam debent, discutiuntur, in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem enim elicit, qui vehementer emulget, quia carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur.-- Et qui provocat iras, etc. Quid praecedente parabola juxta litteram significaret, aperit, quia qui in modesto sermone proximum allocutus; gratum accipit resibus in quibus lac quaerebat butyrum exprimit. At qui inepto verbo iram discordiamque fraterno ex corde provocat quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tus apparuit. postꝗͣ leuatus est insublime. Si enĩ intelle¬
xisset : ori imposuisset manũ. Ipse quipꝑe in sublimee¬
leuabit᷑: cũ dm̃ se esse mentiet᷑. S eleuatus in sublime stul¬
tus apparebit: quia in ipsa eleuatione sua ꝑ aduentũ ueri
iudicis deficit. Qd̃ si intellexisset. ori ĩposuis set manũ : id
est si supplicium suũ cũ suꝑbire exorsus ẽ preuidisset. bñ
aliqulando condetus intante iactatione suꝑbie ñ fuisset e¬
latiis. De quo nequaꝗ̃ moueat qđ siuꝑius dictum ẽ. quartũ
qd̾ incedit feliciter. Tria qͥpꝑe incedere bene. dixit: & quar¬
tum felieiter. Nonenĩ om̃e qđ feliciter bene : neq in hacꝰ udta
om̃e qe bene. feliciter. Nam leo. gallus & aries bene mcedunt
s ñ hic feliciter: quia ꝑsecitionũ bella patiuntur. Quar¬
tũ uepo felicit & ñ bene incedit : quia in fallacia sua anti¬
uꝑe gradit᷑: s uixta breue tempus presentis uitȩ. i psa ili
dũ. lac ex primit but yrum : & qui uehement̃ emulge t

Expanded text:
t in sublime. Si intellexisset, ori imposuisset manum. Ipse quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua per adventum veri judicis deficiet. Quod si intellexisset, ori imposuisset manum: id est, Si supplicium suum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus, in tanta jactatione superbiae non fuisset elevatus: de quo nequaquam moveat quod superius dictum est: Quartum quod incedit feliciter. Tria quippe incedere bene dixit, et quartum feliciter. Non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vita omne quod bene, feliciter. Nam leo, gallus et aries bene incedunt, sed non feliciter, quia persecutionum bella patiuntur. Quartum vero feliciter, et non bene incedit, quia in fallacia sua Antichristus graditur, sed juxta breve tempus vitae praesentis ipsa illi dum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit,
Abbreviated transcription (Latin):
ait: considerauit agrũ & emit eũ. Gustauit gͥ sc̃a excła. gũ¬
stauit anima queq ꝑfecta: id ẽ intimo mentis desiderio cog¬
nouit. qͥa bona ẽ negotiatio uite ĩmarcesribilis: quã relictis
illecebris tẽporalib et̾nã mercata ẽ in cęlis. Gustauit aut̃. id¬
ẽ aꝑte didicit. qr bonũ ẽ ꝑ ĩstãtiam predicandi qͦsc̾q ualet ad
uiam ueritatis adducere: atq ido nullis tribulationũ tene¬
bris. nec ipsa morte pot̾ luc̾na de uotionis eiꝰ extingui. Forũ
nãq luc̾na nocte extinguit᷑. ꝗͣ uis in die uideat᷑ ardere : qͥ siout¬
dñs ait. ad tempꝰ credt̃ & intempore tẽptatiõis recedt̃. S & illoꝵ
nocte media extinguit᷑ luc̾na qui ueniente udice oleũ capita¬
tis in uasis p̃cordioꝵ suoꝵ ñ habuisse ꝓbant᷑ ͥ dũ ꝑdito falsa¬

Expanded text:
ait, Consideravit agrum, et emit eum. Gustavit ait, Consideravit agrum, et emit eum. Gustavit sive anima sancta intimo mentis desiderio, et cognovit quia bona est negotiatio vitae immarcescibilis, quam relictis illecebris temporalibus aeterna mercata est in coelis. Non extiest, aperte didicit, quia bonum est per instantiam praedicandi, quoscunque valet ad viam veritatis adducere. Atque ideo nullis tribulationum tenebris, nec ipsa morte potest lucerna devotionis ejus exstingui. Eorum namque lucs ait: Ad tempus credunt, et ad tempus tentationis recedunt. Sed et illorum nocte media extinguetur lucerna, qui veniente judice, oleum charitatis in vasis praecordiorum suorum non habebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tere possit. & quoscũq dociles inuenerit. hos data u̾bi pecuns
rat primo ipse & ãmalis abstinere. & bonisse debet actib exer¬
cere : recte subiungit᷑. Accinxit fortitudine lũbos suos: & ro¬
ne : cũ suꝑnoꝵ desideriis intenta. carnalib illecebris succum¬
bere desperit. Noborauit brachiũ suũ: cũ se ad agenda uirtu¬
tũ oꝑa preparauit. & bñ primo lũbos fortitudine accingere.
ac postinodũ. roborare brachiũ dr̃ : quia nimirũ actio bonioꝑis
acceptabilis ẽẽ dõ minime ualet. si ñ fluxa luxuriȩ qͥs prius ã
carne simul & m̃te restriugat. Unde ꝓpħa. qͥescite inquit ꝑu̾se¬
agere. discite bñ facere. & dñs ipse. Sint lũbi ur̃i p̃cincti: &
lucerne ardentes. Lumbi uidelicet p̃eincti. ne luxuriȩ sub¬
damini: luc̃ne uͦ ardentes. ut bonis fulgeatis oꝑib. Gustauit &
eiꝰ .Q.d̾ ait. negotiatio eiꝰ : agri utiq significat illiꝰ de quo sup

Expanded text:
tere possit. Et quoscunque dociles invenerit, hos data verbi pecunitere possit. Et quoscunque dociles invenerit, hos data verbi pecunirat, primo ipse et a malis abstinere, et bonis se debet actibus exercere, recte subjungitur:-- Accinxit fortitudine lumbos suos, ne, cum supernorum desideriis intenta carnalibus illecebris succumbere despexit; roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis esse Domino minime valet, si non fluxa luxuriae quis prius a carne, simul et mente restringat. Unde propheta, Quiescite agere perverse, discite benefacere . Et Dominus ipse, Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Lumbi videlicet praecincti, ne luxuriae subdamini; lucernae vero ardentes, ut bonis fulgeatis operibus.-- Gustavit et od ait, Negotiatio ejus, agri utique illius, de quo supra
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris. Mulier aut̃ uineã plantauit  eñ eccła primitiua
latiꝰ ꝑ orbem missis p̃dicatorib fidi semina disꝑsit. Conside¬
rauit nãq agrũ : cum orbem uniu̾sum uicioꝵ spinetis hor¬
rentẽ cultore sp̃itali opꝰ hr̃e ꝑspexit. Emit uͦ eiun: cũ mis¬
sis ubiq doctorib talentũ u̾bi audientib contulit. ut eos cre¬
dentes felicissimo. xꝑi mancipatui subderet. Plantauit aut̃ in
eodem agro uineam: cũ in nouis credentiũ ppłis ȩccłam plena eu¬
angłice ueritatis institutione firmauit. Quam quidẽ uineã
de fructu manuũ. suarũ plantauit: qr ñ solũ uerbo institue
testimoniũ bone oꝑationis & miracłoꝵ qͦ signa. uerbis doctͥnȩ iun¬
gebant. S & usq hodie. ĩmo usq ad finẽ scłi mulier fortis conside¬
pit agrũ & emit eum. ac de fructu manuũ suarũ plantat ui¬
neã : quia sc̃a eccła semꝑ sollicita ꝑqͥrit quos ad fidẽ conuer¬

Expanded text:
mulieris. Mulier autem vineam plantavit, cum Ecclesia primitiva mulieris. Mulier autem vineam plantavit, cum Ecclesia primitiva latius per orbem missis praedicatoribus fidei semina dispersit. Consideravit namque agrum, cum orbem universum vitiorum spinetis horrentem, cultore spirituali opus habere perspexit. Emit vero eum, cum, missis ubique doctoribus, talentum verbi audientibus contulit, ut eos credentes felicissimo Christi mancipatui subderet. Plantavit autem in eodem agro vineam, cum in novis credentium populis, Ecclesiam plenae evangelicae veritatis institutione firmavit. Qde fructu manuum suarum plantavit, quia non solum verbo instituebtestimonium bonae operationis, miraculorum quoque signa verbis doctrinae jungebant. Sed et usque hodie, imo usque ad finem saeculi, mulier fortis considerat agrum, et emit eum, ac de fructu manuum suarum plantavit vineam, quia sancta Ecclesia semper sollicita perquirit quos ad fidem conver
Abbreviated transcription (Latin):
uineã. Agrum dicit possessionẽ suꝑnę hereditatis: de qua bñ
dicens filiũ patriarc ha dicit. Ecceodor filis mei siẽ odor agͥ ple¬
ni. cui bñdix̃ dñs. Odor qͥppe sc̃oꝵ. est sicut odor agͥ pleni eui
bñdix̃ dũs : quia tota m̃tis intentione contuent᷑ quę sit plenitudo
bñdictionis in patͥa regni cȩlestis. Cons iderauit gͦ eccła agrũ &
enit eũ : qr studiose didicit q̃ sint gaudia uite ꝑhennis. ꝙ ꝓ eoꝵ
ꝑceptione qͥcqͥd potuit laborare contendit. Quȩ etiã de fructy
manuũ suarũ. plantauit uineã: quia de fruetiferis fideliũ su¬
oꝵ factis siue uerbis seripturã scãm condidit: ꝑ quã mentes
audientiũ in fide &̃ dilectione debrit sui rẽdẽptoris. Nec ab
re ẽ. si uinee noĩe ipsam eccłam q̃ ꝑ mulierem fortẽ est desig¬
nata sentiamꝰ ẽẽ figuratã: & eos esse ꝓpagines uineȩ qͥ sc̃ filii

Expanded text:
vineam. Agrum dicit possessionem supernae haereditvineam. Agrum dicit possessionem supernae haereditdicens filium suum patriarcha dicit, Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni cui benedixit Dominus . Odor quippe sanctorum est sicut odor agri pleni cui benedixit Dominus, quia tota mentis intentione contuentur quae sit plenitudo benedictionis in patria regni coelestis. Consideravit ergo Ecclesia agrum, et emit eum, quia studiose didicit quae sint gaudia vitae perennis, et pro eorum perceptione quidquid potuit, laborare contendit. Quae etiam de fructu manuum suarum plantavit vineam, quia de fructiferis fidelium suorum factis sive verbis Scripturam sanctam condidit, per quam mentes audientium in fide et dilectione debriaret sui Redemptoris. Nec ab re est si vineae nomine ipsam Ecclesiam, quae per mulierem fortem est designata, sentiamus esse figuratam, et eos esse propagines vineae qui sunt filii
Abbreviated transcription (Latin):
mis sese Taliis huiꝰ mõi studiis secretiꝰ exercendo. Surgit aut̃
de nocte: cũ in essdẽ stͥndiis fidelib ad agendã etiã ꝓximoꝵ cu¬
ram se sollicita accingit. Qd̾ fr̃nȩ administrationis opꝰ duob
modis exercere consueuit: quia & eos qͥforis errabant ad fidĩ
grãm reuocat: & illos qͥ fidĩ sacram̃tis iã st̃ imbuti. ut bonis o.¬
ꝑib ampliꝰ insistant excitare ñ desinit. Unde bñ dr̃. Deditq p̃¬
dam domesticis suis: & cibaria ancillis siuis. Dat nãq p̃dam
domesticis suis: cũ eos quos antiquo hosti docendo eripere po¬
tuit. societati illoꝵ qͥ in fide p̃cessere reconeiliat. Dat & ancillis
cibaria: cũ humiles quosq & debito timore sua uissa seruantes
ne sub ꝑio labore lassescant suꝑne mercedis cõ memoratione refiẽ.
onsiderauit agrũ & emit eũ : de fructu manuũ suarũ plantaũ

Expanded text:
ymis sese vel aliis hujusmodi studiis secretius exercendo. Surgit autem ymis sese vel aliis hujusmodi studiis secretius exercendo. Surgit autem de nocte, cum in eisdem suis fidelibus ad agendam etiam proximorum curam se sollicita accingit; quod fraternae administrationis opus duobus modis exercere consuevit: quia et eos qui foris errabant ad fidei gratiam convocat, et illos qui fidei sacramentis jam sunt imbuti, ut bonis operibus amplius insistant, excitare non desinit; unde bene dicitur: Deditque praedam domesticis suis, et cibaria ancillis suis. Dat namque praedam domesticis suis, cum eos quos antiquo hosti docendo eripere potuit, societati illorum qui in fide praecessere, reconciliat; dat et ancillis cibaria, cum humiles quosque, debito timore sua jussa servantes, ne sub pio labore lassescant, supernae mercedis commemoratione reficit. Consideravit agrum et emit eum: de fructu manuum suarum plantavit
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat. eiꝰ nimirũ qͥ sius auditorib ꝑ ie potent̃q ꝓmutit.
Uenite ad me om̃s qͥ laboratis & oneratiestis : & ego reficiã uos
At contra in ꝓximo panẽ recipit suũ. & ñ hc̃ delonge transmã¬
ria portat: qͥ in eo qđ iuste uiuere uidet᷑. humani tm̃ fauoris
bunt᷑ ex suꝑare & calcare satagit. De qualib ipse t̾ribilit̃ into¬
nat. Am̃ dico uob̃: receꝑunt mercedem suã. & de nocte surrex̃:
deditq p̃dam domesticis suis. &cibaria ancillis sius. Siẽ totus
labentis scłi cupsus. ꝑenni diei ac noctis altnatione uariat᷑.¬
& dies quide ad oꝑandũ. nox ad qͥescendũ naturalit̃ cõndita ẽ: sic
totũ p̃sentis eccłẽ tempꝰ gemino quodã qͥetis & oꝑis statu discer¬
nit᷑. Quasi eni nocte quiescit. cũ aliqͥ fideliũ eiꝰ int̾missa ad
tẽpꝰ sollicitudine ext̾na. sibimet uacare seq ipsos sꝑitalit̃ inci¬
piunt curare: ł lectionib uidelicet sacris. ł orationib. ac lac̾¬

Expanded text:
auditoribus pie potenterque promittit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . At contra in proximo panem suum recipit, et non hunc de longe trans maria portat, qui in eo quod juste vivere videtur, humani tantum favoris buntur exsuperare et calcare satagit; de qualibus ipse terribiliter intonat: Amen, dico vobis, receperunt mercedem suam . Et de nocte surrexit, deditque praedam domesticis suis, et cibaria ancillis suis. Sicut totus labentis saeculi cursus perenni diei ac noctis alternatione variatur, et dies quidem ad operandum, nox ad quiescendum naturaliter condita est; sic totum praesentis Ecclesiae tempus gemino quodam quietis et operis statu discernitur. Quasi enim nocte quiescit, cum aliqui fidelium ejus intermissa ad tempus sollicitudine externa sibimet vacare, seque ipsos spipiunt curare, vel lectionibus videlicet sacris, vel orationibus, ac lacr
Abbreviated transcription (Latin):
uis insticoris: quia sic̃ nauis institoris onusta mercimoniis q̃
in sua patria magis abundant. porro ꝑmarepetit peregͥna.
ut illic uenditis q̃ attulerat. cariora domũ reportet : sic ni¬
mirũ sc̃a eccła. sic aĩa queq ꝑfecta uirtutũ diuitiis gaudet
onustari. quib maiora diuinȩ gr̃ȩ dona mercet᷑. Optimũ est
nãq cõmertiũ. eũ bona q̃ ualemꝰ oꝑantes. pͥmo hanc a dño mer¬
cedem recipimꝰ. ut ad maiora semꝑ agenda ꝓficiamꝰ: dehine
et uitã ꝑcipiamꝰ sempit̾nã. Facta ẽ gͦ aĩa sc̃a quasi natus in¬
stitoris. q̃ transit desiderio fluctus scłi presentis: sola q̃ se incę¬
lis acciꝑe sꝑat. et̾na gaudia meditat᷑ : & ꝓ his abundantiꝰ ad¬
piscendis. quicqͥd ualet instant̃ agere. qͥoqͥd aduersũ oocur¬
rerit. fortit̾̃ suꝑare contendit. Dequa recte dr̃. quia de longe
portat panẽ suũ: quia in cunctis bonis q̃ temporalit agit. e

Expanded text:
vis institoris, quia sicut navis institoris onusta mercimoniis quae vis institoris, quia sicut navis institoris onusta mercimoniis quae in sua patria magis abundant, porro per mare petit peregrina, ut illic venditis quae attulerat, chariora domum reportet; sic nimirum sancta Ecclesia, sic anima quaeque perfecta virtutum divitiis gaudet onustari, quibus majora divinae gratiae dona mercetur. Optimum est namque commercium, cum bona, quae valemus, operantes, primo hanc a Domino mercedem recipimus, ut ad majora semper agenda proficiamus, dehinc et vitam percipiamus sempiternam. Facta est ergo anima sancta quasi navis institoris, quae transit desiderio fluctus saeculi praesentis, solaque se in coelis accipere sperat, aeterna gaudia meditatur, et pro his abundantius adipiscendis quidquid valet instanter agere, quidquid adversum occurrerit fortiter superare contendit. De qua recte dicitur quia de longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporalite
Abbreviated transcription (Latin):
tis & simplicitatis oꝑa q̃ ꝓximis impendimꝰ accipi. Pot̃ in lino
qđ ex t̾ra uirens orit᷑.s longo ac multiplici ex̾citio amitit
humorẽ natiuũ atq ad grãm noui candoris ꝑuenit: castiga¬
tio nr̃e carnis intimari. Cui dũ ingenitas uicioꝵ. sordes per
continentiã ex coqͥmꝰ : dignã ꝓfecto eam qua xꝑm in duamus
efficimꝰ : iuxta illd̃ apłi. Quotqͦt ergo in xꝑo baptizati
estis: xꝑm indiustis. Querit gͦ mulier fortis laña & li¬
nũ. & oꝑat᷑ consilio manuũ suarũ : cũ ȩccła sc̃a sollicite ꝑ qui¬
rit qͥb se pietatis fructib exerceat: quomodo ã carnalibus
emundet illecebris. & hoc utrũq consilio prudentissimo: hoe
ẽ suꝑnę solũmodo retͥbutionis facit intuitu. Cuiꝰ retͥbutiois̃
dicit. Qꝓ eo sic uocat᷑ ab antiqͥs: qđ acquirendis multiplican¬
disq mercib sedulꝰ insistat. Facta ẽ gͦ fortis mulier quasi na¬

Expanded text:
tis et simplicitatis opera quae proximis impendimus accipi: potest in lino tis et simplicitatis opera quae proximis impendimus accipi: potest in lino quod ex terra virens oritur, sed longo ac multiplici exercitio amittit humorem nativum atque ad gratiam novi candoris pervenit, castigatio nostrae carnis intimari, cui dum ingenitas vitiorum sordes per continentiam excoquimus, dignam profecto eam qua Christum induamus efficimus, juxta illud apostolicum: Quotquot ergo in Christo baptizati estis, Christum induistis . Quaerit ergo mulier fortis  operatur consilio manuum suarum, cum Ecclesia sancta sollicite perquirit, quibus se pietatis fructibus exerceat, quomodo a carnalibus emundet illecebris, et hoc utrumque consilio prudentissimo, hoc est, supernae solummodo retributionis facit intuitu, cujus retributionidicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quod acquirendis multiplicandisque mercibus sedulus insistat. Facta est ergo fortis mulier quasi na
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ suarũ. Huiꝰ principiũ uersiculi fortis mulier hoc ẽ sc̃a ȩe
clesia etiã iuxta litterã acciꝑe & obseruare consueuit: iuxta il¬
lud ꝓpheticũ. Cũ iuderis nudũ oꝑi eũ: & carnẽ tuã ne despex̾ is
Oꝑat᷑ aut̃ ñ suꝑuacuo & ceco labore. s eo utiq consilio ut ab p¬
so suo uiro. dño uidelicet xꝑo in iudicio mereat᷑ audire. nud̃
fui & oꝑuistiꝰ me .&. ꝗͣ diu fecistis uni de his minimis meis. mͥ
fecistis. Oꝑat᷑ aut̃ consilio manuũ suarũ᷑. hoc ẽ earũ ꝑsonarũ
ꝑ quas elemosẏnã pauꝑib tͥbuit᷑. In quoꝵ oꝑe deuoto. illo salubri
mo utit᷑ consilio. ut cũ disꝑgit. dat pauꝑib. ñ ipsa ab hõib la¬
det᷑ ad tempꝰ : s iustitia eiꝰ maneat in scłm scłi. cornu eiꝰ exaltet᷑
in gła. Posst̃ aut̃ mẏstice in lana q̃ ouinꝰ ẽ habitꝰ: omĩa pieta¬

Expanded text:
nuum suarum. Hujus principinuum suarum. Hujus principiillud prophecum: Cum videris nudum, operi eum; et carnem tuam ne despexeris . Operatur autem non supervacuo et caeco labore, sed eo utique consilio ut ab ipso suo viro Domino, videlicet Christo, in judicio mereatur audire: Nudus fui et operuistis me; et quamdiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis . Operatur autem consilio manuum suarum, hoc est earum personarum. per quas eleemosynibus laudetur ad tempus, sed justitia ejus maneat in saeculum saeculi, cornu ejus exaltetur in gloria. Possunt autem mystice in lana qui ovinus est habitus omnia pieta
Abbreviated transcription (Latin):
Bbene aut̃. cũ dixisset. reddet ei bonũ: ꝑtinꝰ addidit. & ñ malũ:
quã ꝓfessione seruant. ꝓrauis oꝑib blasphemando. ł mores
bonos quib cũ fide recta deseruiunt. ꝑ colloquia mala cor¬
rũpendo. S nec illi bona q̃ accepert᷑. dño reddunt: qui ñ in
his q̃ bene inchoant. usq ad finẽ uite p̃sentis ꝑsistere cu¬
rant. Unde merito eũ dixisset. redoet ei bonũ. & ñ malũ : ut
ꝑseuerantiã boni necessariã de monstraret: adiunxit. om̃ib
dieb uite sue. Cui simile ẽ illd̾ euangłicũ. Seruiamꝰ illi in
sc̾itate & iustitia corã ipso. om̃ib dieb nr̃is. Quib sane ope¬
rib. quib iustitie ł sc̾itatis fructib potissimũ sit insistendũ
ei qͥ bonũ qđ accepit dño gratꝰ rependere satagit. subsequent̃
insinuat᷑. cũ dr̃. Quesiuit lanã & linũ: & oꝑata ẽ consilio ma¬

Expanded text:
Bene autem cum dixisset reddet ei bonum, protinus addidit, et non malum, Bene autem cum dixisset reddet ei bonum, protinus addidit, et non malum, quam professione servant pravis operibus blasphemando, vel mores bonos quibus cum fide recta deserviunt per colloquia mala corrumpendo, sed nec illi bona quae acceperunt Domino reddunt, qui non in his quae bene inchoant usque ad finem vitae praesentis persistere curant, unde merito cum dixisset, reddet ei bonum et non malum, ut perseverantiam boni necessariam demonstraret adjunxit, omnibus diebus vitae suae; cui simile est illud evangelicum: Serviamus illi in sanctitate et justitia coram ipso omnibus diebus nostris . Quibus sane operibus, quibus justitiae vel sanctitatis fructibus potissimum sit insistendum ei qui bonum quod accepit Domino gratus rependere satagit subsequenter insinuatur cum dicitur: Quaesivit lanam et linum, et operata est consilio ma
Abbreviated transcription (Latin):
ulterina saltsm cogitatione possit attaminariꝰ. cuncta
ꝓ suo amore etiã adu̾sa libenter toleret. & quoscũq ua¬
let ad suã amicitiã conu̾tere desideret: sic nimirũ sic
dñs & redẽptor nr̃ in eccła confidit. Nouit enĩ sꝑm gr̃
fudit. Idoq ñ dubitat eã ñ solũ a suȩ ficdi integͥtate neqͥꝗͣ
posse corrũpi. s etiã ꝑseuerant̃ insistere. ut plures ad e
suos. eos quos ipse deceꝑat ad ueritatis iter reuocat. & bñ
abolica fraude animas. xꝑi fidei restituere : donee cõpleto mũ¬
di cursu. suoꝵ quoq prefinita cõpleat᷑ sũma m̃broꝵ. uerũ¬
pit: recte subdit᷑. Reddet ei bonũ & ñ malũ: om̃ib dieb ui¬
te sue. Reddit quippe anima xꝑo bonũ. cũ ꝑceptis ab eo us¬
te nunerib recte uiuendo respondet: eũ ea que ipsa seire
ł facere ab illo adiuta potuit. etiã aliis intimare satagit

Expanded text:
ulterina saltem cogitatione possit attaminari, cuncta ulterina saltem cogitatione possit attaminari, cuncta pro suo amore etiam adversa libenter tolleret, et quoscunque valet, ad suam amicitiam convertere desideret, sic nimirum sic Dominus et Redemptor noster in Ecclesia confidit; novit enim spiritumfudit. Ideoque non dubitat eam non solum a suae fidei integritate nequaquam posse corrumpi, sed et perseveranter insistere, ut plures ad ejsuos, eos quos ipse deceperat, ad veritatis iter revocat. Et benabolica fraude animas Christi fidei restituere, donec, completo mundi cursu, suorum quoque praefinita compleatur summa membrorupit, recto subditur: Reddet ei bonum et non malum omnibus diebus vitae suae. Reddit quippe anima Christo bonum, cum perceptis ab eo vitae muneribus recte vivendo respondet, cum ea quae ipsa scire vel facere ab illo adjuta potuit etiam aliis intimare satagit.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe ꝓcul positũ fuisse: quia incarnatio u̾bi dĩ. conu̾satio
unter hõies. passio. ac resurrectio longe ã nr̃e e̾et naturę
conditione discreta: qm̃ uidelicet ille & qñ uoluit & de qua
uoluit matre natus est. & sine peccato uixit in mundo: &
qñ uoluit & qua uoluit morte discessit ã mundo. tempusq
resurrectionis & ascensionis sue in potestate habuit: & cet̾
huiꝰ modi in qͥb tam ꝓcul ã nobis. ꝗͣ cęlũ distat ã terra
Quia uͦ eccłe quã redemit dñs ñ solũ uerbũ salutis susciꝑẽ.
s & constanter ꝓ illo certare. & hoc ipsũ ꝑ mundũ p̃dica¬
re donauit: merito sub iungit᷑. Confidit in ea coriuri¬
rem eiꝰ qui etiã preciũ eiꝰ fieri dignatꝰ ẽ: dicit. Unde
& apłs credentib ait. Despondi enĩ uos uni uiro iuirgi
ri sui: ab humana nuimirũ consuetudine tractũ est. Sic̃
eiũ. is qͥ fortẽ fidelẽq & castã ht̃ coniugẽ. confidit ine
certissime. qͥa nichil contͣ suã uoluntatẽ agere. nulla ad¬

Expanded text:
e procul positum fuisse, quia incarnatio verbi Dei conversatio inter homines, passio ac resurrectio longe a nostrae esset naturae conditione discreta. Quoniam videlicet ille et quando voluit et de qua voluit matre natus est, et sine peccato vixit in mundo, et quando voluit et qua voluit morte discessit a mundo, tempus quoque resurrectionis et ascensionis suae in potestate habuit, et cum hujusmodi, in quibus tam a nobisQuia vero Ecclesiam, quam redemit Dominus, non solum verbum salutis suscipere, sed et constanter pro illo certare, et hoc ipsum per mundum praedicare donavit, merito subjungit:-- Confidit in ea cor virem ejus, qui etiam pretium ejus fieri dignatus est dicit, unde et Apostolus credentibus ait: Despondi enim vos uni viro virgineea cor viri sui, ab humana nimirum consuetudine tractum est. Sicut enim is qui fortem fidelemque et castam habet conjugem, conficertissime, quia nil contra suam voluntatem agere, nulla ad
Abbreviated transcription (Latin):
to in latinũ nomine illo. congregans appellatur. Eccła enĩ: coi¬
gregatio uocat᷑. Uisio quã locutus est uir cũ quo est ds̃: & qͥ
dõ secũ morante confortatus ait. Uisio inquit quã locutus est:
qr qđ uidit apud dm̃ secretiora contemplando. patefecit ho¬
minib foras loquendo. Quisqͥs enĩ dĩ sꝑu confortatur : hȩc q̃
secunt᷑ humili corde ꝓfatur. Stultissimus sũ uirorũ: & sapi¬
entia hominũ ñ est mecũ. filii enĩ scłi huius prudentiores fi¬
liis lucis in generatione sua st̃. & apłs. Si quis inquit uidet᷑

Expanded text:
to in Latinum nomine illo, congregans appellatur. Ecclesia enim conto in Latinum nomine illo, congregans appellatur. Ecclesia enim congregatio vocatur. Visio quam locutus est vir cum quo est Deus, et qui Deo secum morante confortatus, ait. Visio, inquit, quam locutus est, quia quod vidit apud Deum secretiora contemplando patefecit hominibus foras loquendo, quisquis enim Dei spiritu confortatur, haec quae sequuntur humili corde profatur: Stultissimus sum virorum, et sapientia hominum non est mecum.--Filii enim saeculi hujus prudentiores filiis
Abbreviated transcription (Latin):
adiurantẽ audit. & ñ indicat. Auditorem suũ sapientia ñ so¬
lum ã peccatis abstinere. s & ã peccantiũ se contubernio do¬
cet cohibere: neforte ã districto uidice mereat᷑ audire. Si
uidebas furem simul currebas cũ eo: & cũ adulteris portio¬
nẽ tuam ponebas. Non enĩ fur solũmodo: s etiã ille reus tenei
qui conscius furti querente possessore pecuniã qui ꝑdidit.
ñ uult indicare cũ ualet. Uerũ ne quis causet᷑ metu se ꝑsone
potentioris neq ã furũ consortio separari. neq ꝓdere posse
qđ nouit ÷ apte subdit᷑. Qui timet hominẽ cito corruet: qui
sꝑat in dño subleuabit᷑. Cui congruit illud euangłicũ. Nolite
timere eos qui occidt̃ corpus: animã autem ñ posst̾ oceidere
erba congregantis filii uomentis. Huc usq parabolȩ salomonis.
quas transtulert̾ uiri ezechyȩ regis iuida. Hinc rursum uer¬

Expanded text:
adjurantem odit et non indicat. Auditorem suum sapientia non soadjurantem odit et non indicat. Auditorem suum sapientia non solum a peccatis abstinere, sed a peccantum se contubernio docet cohibere, ne forte a districto judice mereatur audire: Si videbas furem, simul currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas. Non enim fur solummodo, sed etiam ille reus tenetur, qui conscius furti, quaerente possessore pecuniam quam perdidit, non vult indicare cum valet. Verum ne quis causetur metu se personae potentioris neque a furum consortio separari, neque prodere posse quod novit, apte subditur: Qui timet hominem, cito corruet; qui sperat in Domino sublevabitur. Cui congruit illud Evangelicum: Nolite timere qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere Verba Congregantis filii Vomentis. Huc usque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Juda. Hinc rursus ver
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ. quã illiꝰ corretio. Graue quidẽ uiciũ stultitiȩ: s ñ leusꝰ
est uerbositatis. Nam sepe contingit ut hebes aliquis & ipsa¬
rũ quoq nescuis litterarũ. cituis uerba salutiferȩ correptio¬
nis accipiat : quã is qui affluentia preditus sermonis. magis
sua q̃ nouit ł quȩ se nosse autumat. iactant̃ ꝓferre. ꝗͣ dicta
sapientiũ audire. contendit. Q delicate a pueritia nutrit ser¬
uum suũ : postea sentiet illũ contumac̃e. Qui delicate ã pu¬
eritia nutrit corpus suũ qđ animo debuerat subiugare: is ubi
ad annos adolescentiȩ ꝑuenerit lasciuiosum hoc & indomabile
sentiet. Hc̃ uersicłm alia translatio pulchre habet. Qui delica¬
huc etate a suis uoluptatib ad regłam continere prudentium:
Uir iracundus ꝓuocat rixas: & qui ad indignandũ facilis ẽ: erit
ad peccata ꝓcliuior. Ianua uiciorũ omĩũ. iracundia ẽ. Qua

Expanded text:
da est quam illius correptio. Grave quidem vitium stultitiae, sed non levius da est quam illius correptio. Grave quidem vitium stultitiae, sed non levius est verbositatis, nam saepe contigit, ut hebes aliquis et ipsarum quoque nescius litterarum, citius verba salutiferae correptionis accipiat, quamvis qui affluentia praeditus sermonis magis sua quae novit vel quae se nosse autumat jactanter proferre, quam dicta sapientium audire contendit. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Qui delicate a pueritia nutrit corpus suum, quod animo debuerat subjugare, is ubi ad annos adolescentiae pervenerit, lascivum hoc, et indomabile sentiet, hunc versum alia translatio pulchre habet; qui delicahuc aetate a suis voluptatibus ad regulam continere prudentium. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccata proclivior. Janua
Abbreviated transcription (Latin):
potuit credere. Ueridica nãq manet ueritatis sententia.
qua dicit: sine me nichil pocestis facere. Rex qui uidicat
pauꝑes inueritate : thronꝰ eius inet̾nũ fundabit᷑ ꝙ psal¬
autẽ qui dimuititur uoluntati suȩ. confundet matrẽ suã. De
an in sꝑu mansuetudinis: Puer nãq quẽ frequentissime cor¬
ripiendũ & erudiendũ ad monet : ꝓpłs d̾i est. Ꝙ si ñ assidu¬
is monitis & increꝑationib sacerdotum fuerit castigatus. con¬
fusionẽ generat eccłe : detrahentib his qͥ foris st̃ religioni fides
xꝑlane. Unde recte subiungit᷑. Cũ ꝓpħia defecerit: dissipabi¬
tur ppłs. Q custodit legem. beatus est. Quia nimirũ cum
cessauerit sacerdotalis eruditio. soluet᷑ continuo disciplina
diuine legis: qua ppłs ad beatitudinis p̃mia ꝑtingere debu¬
erat Uidisti hominẽ ueloce ad loquendum: stultitia magis sꝑan¬

Expanded text:
potuit credere. Veridica namque manet veritatis sententia, potuit credere. Veridica namque manet veritatis sententia, qua dicit, quia sine me nihil potestis facere . Rex qui judicat pauperes in veritate, thronus ejus in aeternum fundabitur. Et Psalautem qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. De an in spiritu mansuetudinis? . Puer namque, quem frequentissime corripiendum et erudiendum admonet, populus Dei est, qui si non assiduis monitis et increpationibus sacerdotum fuerit castigatus, confusionem generat Ecclesiae, detrahentibus his qui foris sunt religioni fidei Christianae, unde recte subjungitur: Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus, qui custodit legem beatus est. Quia nimirum cum cessaverit sacerdotalis eruditio, solvetur continuo disciplina divinae legis, qua populus ad beatitudinis praemia pertingere debuerat. Vidisti hominem velocem ad loquendum, stultitia magis speran
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ saltastis. Totũ sꝑm suũ ꝓfert stultus. Impatientia ĩpellente
Sapiens aut̃ differt: & reseruat in posterũ. Lesus enĩ ipre¬
sens se ulcisti ñ desiderat: qui etiã tolerans parci optat: s ta¬
men uindicari omĩa extremo uidicio ñ ignorat. hẽ locũ
antiqua trans latio sic habet. Totã iram suã ꝓfert impiꝰ sapiẽs
aut̃ dispensat ꝑ partes: Quia nimirũ stultus ad ultionẽ suii
re ꝑturbatione succendit᷑ : sapiens aut̃ paulatĩ eam matu¬
ritate consilii ac moderaminis extenuat. & expellit. Pauper
& creditor obuiauert̾ sibi: utriusq illiuminator est dñs. Pauꝑ
ẽ humilis u̾bi  auditor: creditor aut̃ qui ei uerbi eiusde pecũ¬
niã predicando cõmittit. Qͥ obuiant sibi : cũ in unã eandeq
pietatis grãm conueniunt. & utriusq illuminator est dñs:
quia neq ille sine diuine munere pietatis p̃dicare: neq iste

Expanded text:
non saltastis .-- Totum spiritum suum profert stultus. Impatientia impellente non saltastis .-- Totum spiritum suum profert stultus. Impatientia impellente Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans, pati optat, sed tamen vindicari omnia extremo judicio non ignorat. Hunc locum antiqua translatio sic habet: Totam iram suam profert impius, sapiens autem dispensat per partes, quia nimirum rae perturbatione succenditur; sapiens autem paulatim eam maturitate consilii ac moderationis extenuat et expellit. Pauper et creditor obviaverunt sibi, utriusque illuminator est Dominus. Pauper est humilis verbi Dei auditor, creditor autem qui ei verbi ejusdem pecuniam praedicando committit, qui obviant sibi cum in unam eamdemque pietatis gratiam conveniunt, et utriusque illuminator est Dominus, quia neque ille sine divinae munere pietatis praedicare, neque iste
Abbreviated transcription (Latin):
si corporalit̾ ꝑ imat. nocet : ipsos aut̃ reꝓbos insidiȩ quas ꝓximis
parant. in ꝑpetuũ dampnant: gaudentib iustis ac rectũ con¬
ditoris iudiciũ laudantib. E de sua ereptione ł de ꝑditione pra¬
uoꝵ. Deniq clausulã prioris u̾sicsi : antiqͣ editio manifeste
posuit. Retia circundat pedib suis. Ex ambiguo enĩ greco qd
est. autũ. utrũq interpretari pot̾. Nã qui fodit foueã ꝓri¬
mo suo incidet in eã ipse : ut alibi dictũ est. Uir sapiens si cũ
Doctor sapiens si cũ infideli & contumace contenderit. siue tor¬
menta reꝓboꝵ. siue gaudia uarret bonoꝵ: frustra erga insen¬
satũ laborat. Siue lam̃ta pęnitentie suadeat. seu bone oꝑatio¬
nis q̃ sint p̃mia dicat. ñ audicur ã stulto. Hinc & apłi uideis
dicebant. Lamenta uinꝰ uob̃ & ñ planxistis: cecinimꝰ uobis &

Expanded text:
si corporaliter perimat nocet, ipsos autem reprobos insidiae, quas proximis si corporaliter perimat nocet, ipsos autem reprobos insidiae, quas proximis parant, in perpetuum damnant gaudentibus justis, ac rectum conditoris judicium laudantibus vel de sua ereptione vel de perditione pravorum. Denique clausulam prioris versiculi, antiqua editio manifeste posuit, retia circumdat suis pedibus, ex ambiguo enim Graeco quod est αὐτοῦ utrumque interpretari potest. Nam qui fodit foveam proximo suo, incidet in eam ipse, ut alibi dictum est. Vir, sapiens si cum Doctor sapiens, si cum infideli et contumace contenderit, sive tormenta reproborum, seu gaudia narret bonorum, frustra erga insensatum laborat; si velamenta poenitentiae suadeat, seu bonae operationis, quae sint praemia dicat, non auditur a stulto. Hinc et apostoli Judaeis dicebant, Lamentavimus vobis, et non planxistis; cecinimus vobis, et