comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minime festinant. qͣ laudantes ad ꝓbant: sic eis uirtutũ sc̃itas.
sic̃ stultis spedatorib ludicrarũ artiũ uanitas placet Illi na̾q
aurigarũ ac istrionũ gesta fauorib efferunt. nec tam̃ tale
ẽẽ defiderant: Qles illos conspicuu̾t eẽ qͦs laudant. Mirant᷑
placita egisse. s tam̾ similit̾ deuitant placere Dicenduo
dent: nagere recusent Grauiꝰ qͥppe extrema ultione feri¬
endi funt. qͥb placuit qd imitari noluerunt:¬
imonendi sunt inuidi. ut ꝑpendani qͣntę cecitatis sc̃.
qui alieno ꝓfectu deficiunt. aliena exultatione contabeset.
Iuante infelicitatis sunt. qͥ melioratione ꝓximorũ deteriores
fiunt. dũq augm̃ta aliene ꝓspitatis aspiciunt. apud semet¬
ipsos anxie afflicti cordis fui peste moriunt᷑ Quid istis in¬
feliciꝰ qͦs dũ conspecta felicitas afficit. pena neꝗͥores reddit:

Expanded text:
minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum ac histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicendum dent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit quod imitari nolueruntAdmonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit?
Abbreviated transcription (Latin):
Quib sunt similes nisi his qͦs inruens grauis languor aui-¬
ta ñ subtrahit. s lemt̃ ueniens recidiua febris occidit:
Cõmonendi sunt gͥ pacientes. ut cor post uictoriã muni¬
ant. ut hostẽ publico bello suꝑatũ. insidiari ĩmeniis
mͣtib intendant. ut langorẽ plu repetentẽ timeant.
ne hostis callidus eo indeceptione pꝰ modũ maiori exul.¬
tatione gaudeat. quo illa dudũ contra se rigida col¬
la uictorum calcat.
monendi sunt nãq beniuoli. ut sic alienis bonis congau¬
deant. qͣtenꝰ hab̾e & ꝓpͥa concupiscant Sic ꝓximor u
facta diligendo laudent. ut ea etiã imitando multiplicẽt᷑.
s pigri sectatores ad sistunt. eo pꝰ certam̃ sine brauio
remaneant. qͦ nunc incentamine nͣ laborant Et tunc
eoruͣ palmas afflicti respiciant. in qͦrũ nunc laborib
otiosi ꝑdurant. Ualde qͥppe peccamꝰ. si aliena bene
gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimꝰ. si ea qͣ diligimꝰ. ĩ ꝗtu̾

Expanded text:
is languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat. monendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta dilised pigri spectatores, adsistant, et post certamen sine bravio remaneant, qui nunc in certamine non laborant: et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non dil
Abbreviated transcription (Latin):
Niter ãmonendi sunt serui. atq alit̾ dm̃ Ser ui
scilicet ut inse sẽꝑ humilitatẽ conditionis aspicians
Dmñ uero ut nature sue qua eqͣliter sunt cũ seruis conditi.
memoriã ñ amitant. Serui ãmonendi sunt ne dñm des-¬
piciant. ne dm̃ offendant. si ordinationi illiꝰ suꝑbien-¬
do contradicunt: Pnĩ qͦq ãmonendi sunt. qͥa contͣ dm
de munere eiꝰ suꝑbiant. si eos qͦs ꝑ conditionẽ teneant
subditos. eqͣles sibi ꝑ nature consortiũ ñ cognoscant: Isti
ãmonendi sunt ut sciantͤ seruos eẽ dñorũ. illi a̾ monen.¬
di sunt ut cognoscantͭͤ conseruos eẽ seruorũ. Istis naq¬

Expanded text:
iter admonendi sunt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam non amittant. Servi admonendi sunt ne dominos despiciant, ne Deum offendant si ordinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnosadmonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum, illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Aliter a
Abbreviated transcription (Latin):
abscidit Iuid enĩ ꝑ saul nisi mali rectores. qͥd ꝑ dauiđ
nisi boni subditi defignant᷑: Saul gͥ uentre̾ purgire ẽ.
prauos pͣpositos conceptã in corde malitiã usq ad oꝑa
miseri odoris extenłe. & cogitata apuid se noxia fadis
exteriorib exequendo monstrare Que̾ tam̃ dauidferire
metuit. qͥa pie subditorũ mentes. ab om̃i se peste obtrata¬
tionis abstinentes. pͣpositorũ uitã nullo lingue gladio
ꝑcutiunt. etiã cũ de inꝑfectione rep̾hendunt Iui ⁊ si
quando ꝓ infirmitate sese abstinere uix possunt. ut
extrema quedã atq exteriora p̾positorũ mala s tam̃
humilit̃ loqͣnt᷑. qͦsi orã clamidis silent̃ incidunt Quia
uidelic& dũ pͣlate dignitati saltĩ innoxie ⁊ latent̃ dero
qͣsi regis suꝑ positi. uestẽ fedant S cam̃ ad semet ipsos
redeunt. seq uehem̃tissime uel de tenuissima uerbila.¬
ceratione. rep̾hendunt Unde ⁊ bene illic scriptũ est.

Expanded text:
 quid per Saul, nisi mali rectores? quid per David, nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam, usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia, factis exterioribus exsequendo demonstrare. Quem tamen David ferire metuit, quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora mala praepositorum, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter incidungnitati saltem innoxie, ei latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant. Sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi lacertatione reprehendunt: unde et bene illic scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
tenet Na si penã ñ metueret. culpã ꝓcul dubio ꝑpetͣret Ignorat
itaq mens gram lib̾tatis. qͣm ligat seruitꝰ timoris Hona enĩ ꝓsemoe¬
ipsis amanda sunt: ⁊ ñ penis cõpellentib ꝓseqͣnd̾a Nã qͥ ꝓpt̾ẽa bona
nequitiam. dimerguntur. De illo namq scriptum ẽ: In ui¬
dia auit̃ diaboli mors introiuit in orbe terrarũ It enĩ
ipse celũ ꝑdidit. condito hoc homini inuidit. ⁊ dãnatiõe
sua ꝑditus. ad huc alios ꝑdendo occidit:
eentis ruine subiaceant. qͥa dũ liuorẽ acorde ñ ꝓiciunt.
ad oꝑtas oꝑũ neqͥtias deuoluunt᷑. Nisi enĩ caim inuidisset¬

Expanded text:
tenet. Nam si poenam non metueret, culpam procul dubio perpetraret. Ignorat tenet. Nam si poenam non metueret, culpam procul dubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis conequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum . Quia enim ipse coelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. centis ruinae subjaceant: quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devol
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt: atq alit̃ ãmonendi sunt qͥ sic ininqͥtate duruerũt.
ut neq ꝑflagella corrigant᷑ Dicendũ naͣq ẽ flagella timͣtib
ut ⁊ bona teporalia neqͦqͣm ꝓ magno desiderent. qͣ adeẽ etiã pͣuᷤᷤ
uident. ⁊ mala pͣsentia neqͦqͣm uelut intolerabilia fugiant. qͥb he
plerũq etiã bonos affici ñ ignorant. Ammonendi sunt ut simał
ueracit̾ carere desiderant. &t̾̃na supplicia ꝑ horrescant Neq in hoc
suppliciorũ timore remaneant: sed ad gr̃am amoris etiã nitͥm̃to
taritatis excrescant Scriptũ qͥppe ẽ ꝑfecta caritas foras mittit cimo¬
rẽ Et rursũ scriptũ ẽ. Non accepistis spm seruitutis itũ int̾iore:¬
s sp̃m adoptionis filiorũ. inqͦ clamamus abba pat̾. Inde doc̾tor
it̃ũ dic̃ Ubi spͣs dni ibi libertas. Si ergo adhuc apͣua actione for¬
midata pena ꝓhibet. ꝓfecto formidartis animũ nulla sp̃s lib̾tas

Expanded text:
iniquitate durnerunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est flagella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhosuppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spirspiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba Pater . Unde idem doctor iterum dicit: Ubi Spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina cor p̃mit᷑ : qd̾ si ad regiminis culm̃ eruꝑit. inelatiõẽmr¬
ꝓtinꝰ usu głe ꝑmutat᷑ Sic saul qui indignũ se priꝰ considans
fugerat. mex ut regni gub̾nacła suscepit᷑. intumuit Hono¬
rari nãq corã popło cupiens. dũ rephendi publice noluit.
ipsũ qͥ in regno se unxerat scidit Sic dauid qui actoris iuidi¬
cio pene in cunctis actib placens. mox ut pͣssure ponde caruit.
intumorẽ uulneris erupit. factusq ẽ in morte uiri crudelit̾
rigidus. qr in appecitu femine ᷤ eneruit̃ fluxus Et qͥ malis ante
nouerat pie parcere: in bonor qͦq necẽ post didicit sine ob-¬
staculo retractationis anhelare Priꝰ qͥppe ferire dep̾hensũ
ꝑsecutorẽ noluit : & pꝰ cũ dãno desudantis exercitꝰ etiã de uo¬
tũ militẽ extinxit. Quẽ ꝓfecto abelectorũ numero culpa

Expanded text:
ciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem prciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuit enerviter fluxus; et qui malis ante noverat pie parcere, in bonorum quoque necem post didicit sine obstaculo retractationis anhelare . Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem exstinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enĩ pͥncipari hominib tã sine culpa potussor. qu̾ãiͥs
qui hos minirũ regeret. quos ipse creauerat: s quia iccirco
in carne uenerat. ut ñ solũ nos ꝑ passionẽ redim̃et. uerũ
etiã ꝑ ꝯuersatioẽm suã doceret: exẽplũ se sequentib pͣbenᷤ.
rex fieri noluit: ad crucis uero patibulũ sponte conuenit.
Oblatã głam culminᷤᷤ fugit: penã ꝓbrose mortis appetiit
Ut membra eiꝰ uidelica discerent fauores mundi fug̾e.t̾roreᷤᷤ
minime tun̾e: ꝓueritate ad uersa dilig̾e. ꝓsꝑa formidando
declinare Quia ⁊ ista sepe ꝑtimorẽ cor inqͥnant: ⁊ illa per
dolorẽ purgant In istis se animꝰ erigit: in illis aut̃ etiã siꝗdo
se erexerit sternit. In istis sese homo obluuscit᷑. in illis uero
ad sui memoriã nolens: etiã coactusq reuocat᷑ In istis sepe
&e ante acta bona deꝑeunt: in illis aũ longi qͦq cẽporis ad¬
missa  tergunt᷑ Nã pletumq ad u̾sitatis magisterio. sub dis¬

Expanded text:
Quis enim principari hominibus tam sine culpa potuisset, quam is qui hos nimirum regeret quos ipse creaverat? sed quia idcirco in carne apparuit, ut non solum nos per passionem redimeret, verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit, ad crucis vero patibulum sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit; ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem etiamsi quando se erexerit, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona depereunt, in illis autem longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub dis
Abbreviated transcription (Latin):
missa plangͣt. nec tam̃ deserunt: ut sollicite consid̾ent. qͥd
ita plerũq mali inutilit̾ cõpungunt᷑. ad iusticiã. sic̃ plemi¬
q boni ĩ nocie tẽptant᷑ adculpã fit qͥppe mira exigentib ma¬
ritis. dispositionis ĩtne m̃suia: uͭ uilli dũ debono aliqͥd aguĩ
Qd tam̃ nͣ ꝑficiunt. suꝑbe int̾ ipsa q̃ etiã plenisime ꝑpetrant
mala ꝯsid̾ant. ⁊ isti dũ de mnalo tẽptant᷑ cui neqͥqͣm ꝯsentiunt. qͥ
ꝑ ĩfirmitatẽ titubant. eo gressus cordis ad fticiã ꝑhumilitat̾
ueriꝰ figant Balaã qͥppe ustor tabnacła respitiens ait Morat᷑
aia mea morte s̾torũ. ⁊ fiant nouissima mea hoꝵ similia S  cõ
punctiois tẽpꝰ abscessit. cont᷑ eor uitã qͥb se simile fieui etũ
moriendo poposcerat. consiliũ pͣbuit: Et c̃ occasionẽ de auai.¬
repperit. ilico oblitꝰ ẽ qͥcqͥd sibi de innocentia optaũ. Paulus uͦ ait¬

Expanded text:
missa plangunt, nec tamen deserunt, ut sollicite considerent quia ita plerumque mali inutiliter compunguntur ad justitiam, sicut plerumque boni innoxie tentantur ad culpam. Fit quippe mira exigentibus meritis dispositionis internae mensura, ut et illi dum de bono aliquid agunt, quod tamen non perficiunt, superbe inter ipsa quae etiam plenissime perpetrant mala confidant; et isti dum de malo tentantur, cui nequaquam consentiunt, quo per infirmitatem titubant, eo gressus cordis ad justitiam per humilitatem verius figant. Balaam quippe, justorum tabernacula respiciens, ait: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compunctionis tempus abscessit, contra eorum vitam, quibus se similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit; et cum occasionem de avarreperit, illico oblitus est quidquid sibi de innocentia optavit . Hi
Abbreviated transcription (Latin):
cepta bõna nat᷑e ĩtegͣ noluer̃. salti siissa resiitiant. Quib
nimur᷑ necesse ẽ. ut ꝑpendant inta̾ magno fideliũ mim̾o
ꝗͣ multi ⁊ se inlibatos custoiant. ⁊ alios aberrore ꝯu̾tant.
Quid gͥ isti dicturist̃ si alius inintegͥtate stantib ipsi nec post
dãpna renpisc̃t : Qiuo dict᷑i st̃ si c̃multi nalios sec̾ tͣhunt. n ad
regñ defert̃. hi expectante dño nec senm ipsos reduet: Am-¬

Expanded text:
a integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus a integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum deferunt ad regnum, hi exspectant
Abbreviated transcription (Latin):
Qi possidebunt. Et rursũ. formcatores. & ad ult̾os. iudicabit n¬
as. Ammonendi st̃ itaq ut si tẽpcationũ ꝓcellas cũ difficultate sa¬
lutis tolerant. coniugii portũ petant Scriptũ qͥppe ẽ Heli̾ẽ
nube qͣm uri Sine culpa qͥppe ad coniugiũ ueniunt. sita¬
mͥ nec dũ meliora deuouert̾. Nã qͥsqͥs bon̾ matꝰ subire ꝓ-¬
posuit. boñ minꝰ qđ licuit. inlicitũ fec̃ Seriptũ qͥppe est
Nemo mittens man̾ sua̾ suꝑ aratrũ. ⁊ respitiens retro: aptꝰ
ẽ regno celorũ. Qui gͦ fortiori studio intenderat. retro
respicere coniuncit᷑. si relictis bonis ampliorib adminima
retorquetur¬
IITER ãmonendi sunt peccatoi ũ carnis conscii. atq alit̾
ignari A monendi nãq ft̃ peccata carnis exꝑti: ut ma-¬
re saltĩ pꝰ naufragiũ metuant. ⁊ ꝑditionis sue discͥmi-¬
ñq apeccato desinenti dr̃ Frons musier is m̾etͥcis facta ẽ tͥ. no nͣc¬

Expanded text:
Fornicatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod licuit, illicitNemo mittens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro respicere convincitur, si relictis bonis amplioribus ad minima retorqueturiter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimia peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, no
Abbreviated transcription (Latin):
munta subsistat Que enĩ futa pͥuident᷑. c̃ pͣsentia fuerit mino¬
ris urcutis fiunt. qͥa dũ contͣ utũ qͥsq paratior reddit᷑. hosti qͥse
ĩeꝑinatũ credidit. eo ipso qꝰ pͥuisus ẽ eneruat᷑¬
It contͣ amonendi st̃ qͥ ĩ culpa ex consilio ligant᷑. qͥtenꝰ ꝓuida
considacice ꝑpendant. qͥa dũ mala ex iuditio faciunt. dis¬
tetsꝰ cont᷑ se iudiciũ accendt̾ Ut tanco eos durior sententia fe¬¬
riat. ꝗͣto illos ĩculpa artiꝰ uincła delib̾ationis ligant Cuiꝰ for-¬
tasse delic̾ta penitendo abluerent. si ĩ his sola pͣcipitatiõe deci¬

Expanded text:
munita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt, quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis, qui se inopinatum credidit, eo ipso quo praevisus est, enervatonendi sunt qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione ceci
Abbreviated transcription (Latin):
culpa s opis. qr isi rerũ tarditas foras peccatũ distulit. ut hoc con¬
sensionis oꝑe uoluntas ĩpleu̾ In pͥmo aũ parente didicimꝰ. qͥa t̾b mo¬
dis om̃is culpe neqͥtiã ꝑpet̾mꝰ. suggestiõe scilie. delectatiõe ꝯsensu
enĩ p̾ua suggerit caro se delectationi fubic̃ atq adextremũ spͥs iuctꝰ
delectat iot qsentit. Uñ ⁊ illic serpens pͥua fuggessit. eua aũ quasica¬
modũ ꝗ ĩsemꝰ ipsis introrsus sentiunt. etiã m̃fura lamͣtatiois eri¬
gant᷑ : Nesi cogitata mala minꝰ cruciant. usq ad ꝑpetͣnda oꝑa ꝑduciat:
S int̃ hec ita t̾rendi st̃. ut tam minine frangant᷑. Sepe em̃ miseri¬
cors ds̃ eocitiꝰ peccata cordis abluit. qͦ hec exire ad oꝑa n ꝑmittit
Et cogitata neqͥtia ꝙ tociꝰ soluit᷑: qͥa effectu oꝑis distͥctiꝰ ñ ligat᷑ Un.¬

Expanded text:
culpa, sed operis; quia etsi rerum tarditas foras peccatum distulit, intus hoc conculpa, sed operis; quia etsi rerum tarditas foras peccatum distulit, intus hoc consensionis opere voluntas implevit. In primo audis omnis culpae nequitiam perpetramus, suggestione scilicet, delectatione, consensu it, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Unde et ille serpens prava suggessit, Eva autem quasi camodum quam in semetipsis introrsus sentiunt, etiam mensura lamentationis erigantur, ne si cogitata mala minus cruciant, usque ad perpetranda opera perducant. Sed inter haec ita terrendi sunt, ut tamen minime frangantur. Saepe enim misericet cogitata nequitia quantocius solvitur, quia effectu operis districtius non ligatu
Abbreviated transcription (Latin):
cit addicit᷑. neq ãmissũ flere conat᷑. corruptor au̾ spes ac securitaces
uacuas anͣ ocdos uocat: qͣtenꝰ utilitatẽ tͥsticie subtͣhat. recte illie adum¬
tũ ẽ Mlodo miscd̾em dm̃ loqͥt᷑. mͦ adhuc tẽpꝰ subseqͥns. ad penientũ p¬
licet᷑. ũ dũ ꝑhec mens decepta ducitͣ. ab ĩtentiõe penitentie hbpen¬
dat᷑. Quatenꝰ cc̾ bona nulla ꝑspiciat. & nc̃ mala nulla ꝯt̾stant Etẽ ple¬
niꝰ obruat᷑ supplicus. q nc̃ etiã gaudet ĩ delictis.
t contͣ ãmonendi st̃ qͥ peccata cogitatioñ dessent. ũ sollicite ꝯsidet
itͣ mentis arcana utrũ delectacione tantũ mͦsan consensu deliqͥst.
tͥstait Nonnꝰq uͦ ita mens baratro cẽptationis absorbet᷑. ũ millate nꝰ rem¬
tat᷑. S ex delib̾atiõe seqͥt᷑ hu̾n ex delectatiõe pulsat᷑: Isi facultas ex¬
eerior suppetat. rerũ max effectib ĩteriora uota ꝯsumat.: o inde¬
licet si iusta animadu̾sio districti iudicis respic̃. ñ ẽ iã cogitationi

Expanded text:
cit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjunt, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad penitentiam pollicetur, ut, dum per hec mens decepta ducitur, ab intentione penitentiae suspendatur; quatinus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant, et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis.At contra admonendi sunt qui peccata cogitationum deflent, ut sollicite considerent intra mentis arcana utrum delectatione tantummodo, an etiam consensu deliquerint. tristat. Nonnunquam vero ita mens baratro tentationis absorbetur, ut nullatenus renitatur, sed ex deliberatione sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur; et si facultas exterior suppetat, rerum mox effectibus interiora vota consummat. Quod videlicet si justa animadversio districti judicis respicit, non est jam cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
acceptã adadiutoriũ scientiã negligu̾t. hãc contͣ se t̾testimoniũ red-¬
dt̃.: Idelumine ĩtelligentiei augent supplicia. qd ꝓfecto &¬
cepant uͥ possent dełe peccata Quor nimitu neqͥtia c̃ malũ agit
qdꝰ diuidicat. uent̾ũ iã iudiciũ hic degustat. ut ẽ et̃ms suppliciis
seruat᷑ obnoxia. suo tcim examine ñsit absoluta Tantoq illic gͣui¬
ora cormnta ꝑcipiat. ꝗto hic malũ nͣ deserit etiã qđ ipsa conde̾p¬
uat. hĩc enĩ ueritas dicit. Seruꝰ qͥ cognou̾ uoluntatẽ dñ sui.¬
mista ait Descendant ĩ infern̾ uiuentes Uiui qͥppe qͣ circa illos
agunt᷑ sentiunt. mortui aũ sentite nichil posst̃ Mortui enĩ in
inferñ descendent. si mala nesciendo ꝑpet̾rent Cũ uͦ sctunt ma-¬
la ⁊ tam̃ faciunt. adiniqͥtatis infernum uiuentes miseri
sentientesq descendunt.

Expanded text:
 ad adjutorium scientiam negligunt, hanc contra se in testimonium vertunt; et de lumine intelligentiae augent supplicia, quod profecto acceperant ut possent delere peccata. Quorum nimirum nequitia cum malum agit quod dijudicat, venturum jam judicium hic degustat; ut cum aeternis suppliciis servatur obnoxia, suo hic interim examine non sit absoluta; tantoque illic graviora tormenta percipiat, quanto hic malum non deserit, etiam quod ipsa condemnat. Hinc enim Veritas dicit: Servus qui cognovit voluntatem Domini suimista, ait: Descendant in infernum viventes . Vivi quippe quae circa illos aguntur sciunt et sentiunt, mortui autem sentire nil possunt. Mortui enim in infernum descenderent, si mala nesciendo perpetrarent. Cum vero sciunt mala, et tamen faciunt, ad iniquitatis infernum viventes miseri sentientesque descendant.
Abbreviated transcription (Latin):
Plerũq enĩ hotis̃ callidus m̃tẽ ꝙ peccato subplantat cũ
de ruina fua afflictã respic̃. securitatis pestifere blanoiais
seduc̃ Qđ figͣate expͥmit᷑. cͥ factũ dine memorat᷑: Seroui
qͥppe ẽ Egressa ẽ cfina ut uidet mulieres regiois illiꝰ. Qulco

Expanded text:
Plerumque enim hostis callidus mentem quam peccato supplantat, cum Plerumque enim hostis callidus mentem quam peccato supplantat, cum de ruina sua afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Quod figurate exprimitur, cum factum Dinae memoratur. Scriptum quippe est: Egressa est Di
Abbreviated transcription (Latin):
pen̾sarent᷑. delicta diuisiones aqͥrũ dedux̃ ocłs meus diuisas
qͥppe aqͦͥs ex ocłis habemꝰ ⁊ deducimꝰ. qnͣ peccatis singłis dis¬
ꝑtitas lac̾mas damꝰ. Na̾ neq uno eodẽq tẽꝑe eque mens de
om̃ib dolet S dũ nunc huiꝰ. ncͦ illiꝰ culpe memoria acͥus tͣa¬
git᷑. simul de om̃ib ĩ singłis cõmota purgat᷑. Amonendi sicĩ
u de miscdia qͣm postulant pͣfumant. ne ui in mod̾ate asflic¬
tionis intereant Neq eniͣ pie dñs anͣ deline̾ntiũ ocłos flen-¬
da peccata oppon̾et si ꝑsemet ipsũ ea ddistricte ferire uo-¬
luiss Constat eniͣ qd a suo iudicio absconde uoluit. qͦs mise-¬
rando pͣueniens sibi met ipsis iudices fec̃ Hĩc enĩ scriptũ ẽ. Nue¬
niamꝰ faciẽ eiꝰ in ꝯfessiõe. łinc ꝑ paulũ dr̃ Sinos met ipsos
duudicareniꝰ. ñ utiq iudicarem. Rursũ ãmonendi st̃ ut sic
de spe fiditciã habeant. nec tam incauta securitate torpescãt.

Expanded text:
entur: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Divisas quippe ex oculis aquas deducimus, quando peccatis singulis dispertitas lacrymas damus. Neque enim uno eodemque tempore aeque mens de omnibus dolet; sed dum nunc hujus, nunc illius culpae memoria acrius tangitur, simul de omnibus in singulis ut de misericordia quam postulant, praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praeveniamus faciem Domini in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Rursumque admonendi sunt, ut sic de spe fiduciam, habeant, ne tamen incauta securitate torpescant.
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ Audiant qd̃ paulꝰ c̃ qͦsdã ad celibatꝰ gr̾a instrueret. nͥ con¬
iugiũ sp̃uit. s curas mundi nascentes ex c̾iugio reppulit di¬
cens hoc ad utilitate ur̃am dico. ñ ut laqͥũ uob̾ ĩitia̾. s ad id
qd honestũ ẽ: & qd̾ facultatẽ pͣbeat. sine ĩpedimͣto dño ob¬
seruandi. Eo coniugiis qͥppe t̾rene sollicitudines ꝓdeunt.
& idcirco magist̾ gentiũ auditores suos ad meliora ꝑsuasit.
ne sollicitudine t̾rena ligarent᷑. Que̾ gͥ celibe̾ curarũ ĩpe
dim̃tũ pͣpedit: ⁊ coniugio. se neqͣqͣm subdidit: i tam̃ ꝯiugi
onera ñ euasit Ammonendi sunt celibes: ne sine dãprationiᷤ
iudicio inisceri se feminis uaccantib putent Cũ enĩ formcaai¬
onis uitiũ tot criminib execrandis inseruit: euiꝰ sit reatꝰ in¬
dicauit dicens: Neq fornicatores. neq seruientes idolis. nea¬

Expanded text:
ant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Domino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis
Abbreviated transcription (Latin):
ut quantũ sit pondus regiminis monstraremꝰ. neteie¬
rare sacra regimina qͥsqͥs si impar ẽ audeat: & ꝑconcupis¬
centiã culimnis. ducatũ suscipiat ꝑditionis: hinc nãq pie
iacob ꝓhiba dicens Nolite plures magistri fieri fr̃s mei
Hinc ipse dĩ ⁊ hominũ mediator. regnũ ꝑciꝑe araunden¬

Expanded text:
ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipe
Abbreviated transcription (Latin):
estimauit Sepe dũ multa suppetunt. dũq agi possunt. qͣ
sub iecti qr acta sunt ãmirent᷑. in cogitatione se animus
eleuat. ⁊ plene inse irã uidicis ꝓuocat. qͣmius ꝑ iniqͣ foras
oꝑa ñ erũpat. Intus qͥppe qͥ uidicat. intꝰ qd̾ uidicat᷑. Cũ gͦ

Expanded text:
aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt, quae aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt, quae subjecti quia acta sunt admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. 6 Intus quippe est qui judicat, intus quod judicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& impar qͥsq inuenit᷑ ad singła. dũ ꝯfusa menteda¬
uidit᷑ ad multa Unde qͥdã sapiens ꝓuide ad monet
dicens fili ne in multis sint actus tui Quia uidelicet ne-¬
quaqͣm plene inuniꝰ cuiusq oꝑis ratione colligit᷑: dũ mens
ꝑ diũsa partit᷑. Cũq foras ꝑ insolentẽ curã trahit᷑. atimoris
intimi soliditate uacuat᷑ Fit in exteriorũ dispositiõe sol¬
licita : & sui solũmͦ ignara Scit multa cogitare se nesciens.
Nã cũ plusquã necesse ẽ se exteriorib implicat: qͣsi occupata
initin̾e: oblruiscit᷑ qͦ tendebat Ita ut abstudio suȩ̨ inqͥsitionis
aliena: ne ipsa qͥdem qͣ patit᷑ dãna ꝯsidet. ⁊ ꝑ qͣnta delinque̾t
ignoret Neq enĩ peccare se erechias credidit. cũ uenientib
ad se alienigenis cellas aromatũ ostendit. Sed indãnationem
secuture ꝓlis: ex eo irã iudicis ꝑtulit. qd̾ se facere licenter

Expanded text:
et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente diet impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide admonet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui . Quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mensper diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat; ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Neque enim peccare se Ezechias credidit , cum venientibus ad se alienigenis aromatum cellas ostendit; sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter
Abbreviated transcription (Latin):
ciplina cor pͣmit᷑: qd̾ si ad regiminis culm̃ eruꝑit. inelatiõeor¬
ꝓtinꝰ usugłe ꝑ mutat᷑ Sic saul qui indignũ se priꝰ consiłans
fugerat. mex ut regni gub̃nacła suscepit. intumuit Hono¬
rari nãq corã popło cupiens. dũ repͣhendi publice noluit.
ipsũ qͥ in regno se unxerat scidit Sic dauid qui actoris iudi¬
cio pene in cunctis actib placens. mox ut pͣssure ponde caruit.
intumorẽ uulneris erupit. Factusq ẽ in morte uiri crudelit̾
rigidus. qr in appetitu femine eneruit̃ fluxus Et qͥ malis ante
nouerat pie parcere: in bonor qͦq necẽ post didicit sine ob¬
staculo retractationis anhelare Priꝰ qͥppe ferire dephensũ
ꝑsecutorẽ noluit : & pꝰ cũ dãno desudantis exercitꝰ etiã de uo¬
tũ militẽ extinxit. Qu̾ẽ ꝓfecto abelectorũ numero culpa
longnis rapet: nisi hunc ad ueniã flagella reuocassent: Capitł. iiii¬

Expanded text:
ciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem prciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuit enerviter fluxus; et qui malis ante noverat pie parcere, in bonorum quoque necem post didicit sine obstaculo retractationis anhelare . Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem exstinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniam flagella revecassent. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enĩ pͥncipari hominib tã sine culpa potuissoe. qu̾ãis
qui hos minirũ regeret. quos ipse creauerat: s quia iccirco
in carne uenerat. ut ñ solũ nos ꝑ passionẽ redim̃et. uerũ
etiã ꝑ ꝯuersatioẽm suã doceret: exẽplũ se sequentib pͣbenᷤ.
rex fieri noluit: ad crucis uero patibulũ sponte conuenit.
Oblatã głam culminiᷤᷤ fugit: penã ꝓbrose mortis appetiit
Ut membra eiꝰ uidelica discerent fauores mundi fug̾e. t̾roreᷤᷤ
minime tim̾e: ꝓueritate ad uersa dilige. ꝓsꝑa formidando
declinare Quia ⁊ ista sepe ꝑtimorẽ cor inqͥnant: ⁊ illa per
dolorẽ purgant In istis se animꝰ erigit: in illis aut̃ etiã si ꝗdo
se erexerit sternit. In istis sese homo obliuiscit᷑. in illis uero
ad sui memoriã nolens: etiã coactusq reuocat᷑ In istis sepe
&e ante acta bona deꝑeunt: in illis aũ longi qͦq cẽporis ad¬
missaͥ ͤ tergunt᷑ Nã pletumq ad u̾sitatis magisterio. sub dis¬

Expanded text:
Quis enim principari hominibus tam sine culpa potuisset, quam is qui hos nimirum regeret, quos ipse creaverat? Sed quia idcirco in carne venerat, ut non solum nos per passionem redimeret, 5 verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit, ad crucis vero patibulum sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit; ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem etiamsi quando se erexerit, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona depereunt, in illis autem longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub dis
Abbreviated transcription (Latin):
bo leruntam̃ ñ eẽ mirandũ: si aliqͥ etiã ñ mundi cordes uident
dm̃ ĩspecie. quã uoluntas eiꝰ fecerit. latente inuisibili. ⁊ ap&
se ĩ cõmutabili manente nat᷑a Si qͣris utrũ etiã siciti ẽ aliqn
possit uid̾i: respondõ filiis hoc eẽ ꝓmissũ. de qͥb dictũ ẽ Scimꝰ qͥa
cũ apparuerit similes ei erimꝰ  qmͣ uidebimꝰ eu̾ sicutiẽ Siqͣriᷤᷤ¬
eqͣles: Nec inloco eiñ ds̃ iudet᷑.s mundo corde/ Nec corporalibus
naturã atq suͥstantiã ĩ sonabilit̾ narrat Et idõ dignis idoneisq
tanto conspectu odis. etiã inuisibilit̾ monstrat. Ipsi em̃ iunt ocłi
ocłos ineos. neumqͣm obdormiã ĩmortẽ dñs enĩ spͣs ẽ. un̾ qͥ ade̾ret

Expanded text:
bo . Verumtamen non est mirandum si aliquando etiam non mundi corde videant Deum in specie, quam voluntas ejus fecerit; latente invisibili et apud se incommutabili manente natura. Si quaeris utrum etiam sicuti aliquando possit videri; respondeo filiis hoc esse promissum de quibus dictum est: Scimus quoniam cum apparuerit similes ei erimus quoniam, videbimus cum sicutiere. Nec in loco Deus videtur, sed mundo corde: nec corporalibus naturam atque substantiam insonabiliter narrat, et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam invisibiliter monstrat. Ipsi enim sunt oculoculos meos, ne unquam obdormiam in morte . Dominus enim spiritus est
Abbreviated transcription (Latin):
bile ep̃atũ querere: quando ꝑhunc quẽq dubiũ ñ erat:
ad supplicia grauiora ꝑuenire Unde ipsũ quoq ep̃atus offi-¬
ciũ. bom oꝑis expressione definit᷑ cũ dicit᷑. Si quis epatum
desiderat : bonũ opꝰ desiderat Ipse ergo sibi testis ẽ qͥa ep̃atum
ñ appetit. qͥ ñ ꝑhuic boni oꝑis ministeriũ. s honoris głam qͣrit.
Sacrũ qͥppe offictũ ñ solũ non diligit omĩno sed nescit: qui ad
culmen regimras anhelans. in occulta paditatione cogn caonen
cet̾onũ subiectione pascit᷑ laude ꝓpͥa letat᷑. ad honorẽ coreleuat.
rerũ asluentnũ habiundatia exultat Mundi gͦ lucrũ qͣr it᷑
sub eeꝰ honoris speciȩ qͦ mundi destrui lucra debueraeit:
Cuq mens humilitatis culm̃ arripe adelationẽ cogitat: quod
foras appetit. intꝰ inmutato

Expanded text:
bile fuit episcopatum quaerere, quando per hunc quemque dubium non erat bile fuit episcopatum quaerere, quando per hunc quemque dubium non erat ad supplicia graviora pervenire. Unde ipsum quoque episcopatus officium boni operis expressione definitur, cum dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogitationis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutat.
Abbreviated transcription (Latin):
conetipiscunt. ad usũ suȩ libidinis instrumentũ apłici
sermonis arripiunt. qͦ ait Siqͥs ep̃atũ desid̾at. bonũ opus
desidat. Qui tam̃ laudans desid̾iũ: in pauorẽ uertit ꝓtimis.
qd̃ laudauit. cũ repente subiungit. Oportet aut  in rep̃hen.
repͣhensibilitas ipsa manifestat. Et fauet ergo ex desidio:
&c terret ex pcepto Acsi aꝑte dicat Laudo qd̾ qͣritis: s pͥus
discite qͥd qͣratis. Nedũ uos met ipsos metiri neglegitus :
tanto fedior uta rep̾ hensibuitas appareat. quanto ⁊ acunc.¬
Itis conspici inhonoriᷤᷤ arcȩ festinat Magnꝰ enĩ regendi ar.¬
tifex. fauorib impellit: terrorib retrahit Ut auditores
suos &c descripto irrepͣhenfibilitatis culmine restringat
a suꝑbia : & officiũ laudando qd̾ queritar: cõponat ad uitã
Q uamuis notandũ qđ illo intẽpore dicit᷑. qͦ qͥsqͥs plebib perat.
pͥmꝰ ad martirii tormenta ducebat᷑. Tunc ergo fuit lauda¬

Expanded text:
nstrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum iirreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat ad vitam. Quamvis notandum quod illo in tempore hoc dicitur, quo quisquis plebibus praeerat, primus ad martyrii tormenta ducebatur. Tunc ergo lauda
Abbreviated transcription (Latin):
sed quȩ intelligendo penetrant. uiuendo conculcas
pidissimã aquã bib̾etis: reliqu̾a pedib ur̃is turbabat..
oc oues meȩ qͣ conculcata pedib ur̃is fuerant pascebant᷑
& qͣ pedes ur̃i t᷑bauerant : hec bibebant Aquã lĩpidissi¬
mã pastores bibunt: cũ fluenta ueritatis recte ĩtellignteᷤ¬
hauriunt: Sed eandẽ aquã pedib ꝑturbare est. sc̃ȩ medita-¬
tionis studia male uiuendo corrũꝑe Aquã scilica eoꝵ tͦba.¬

Expanded text:
sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. urbabatis, et oves meae quae conculcata pedibus vestris fuerant, pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Aquam quippe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligehauriunt; sed eamdem aquam pedibus turbare, est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet eo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit facti sunt domui isrł in offendiculũ iniqͥtatis Nemo
qͥppe ãpliꝰ inȩccłia nocet quã qui ꝑuerse agens. nomen
uel ordinẽ sc̃itatis haba delinquentẽ naͣq hunc redagu¬
ere nullus p̾sumit. & in exẽplũ culpa uehem̃t̃ extendit᷑.
quando ꝓ reuerentia ordinis peccator honorat᷑. Indigni
aũ qͥq tanti reatꝰ ponda fugerent: si ueritatiᷤᷤ sententiam
sollicita cordis aure pensarent. qͣ ait Qui scandirauerit¬
unũ de pusillis istis qui in me credunt: meliꝰ erat ei ut
uel exẽplo: meliꝰ ꝓfecto fuerat. ut hune ed morte subexa¬
teriori Habitu cerrena acta constringerent. qͣm sacra offi¬
cia in culpa cet̾is imitabilẽ demonstrarent: It nimirũ si.
solus cadet: ut cũq hunc tolerabilior inferni pena eruciaret:¬

Expanded text:
dicit: Facti sunt domui Israel in offendiculum iniquitatis. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullutatis. Nemo quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, qunum de pusillis istis, melius erat ei ut vel exemplo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent; quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipiunt: & ꝓ excitatione cȩterorũ magnis munerib
exaltant᷑: Qui studio castitatis mundi. abstinentiȩ robore
ualidi doctrine dapib referti. patientie longanimitate
humiles. actoritatis fortitudine erecti. pietatiᷤᷤ gr̃a benigni.
iusticie seueritate districti sunt. Qui nimirũ regiminũ culm̃.
si uocati susciꝑe remiuunt. ipsa sibi plerũq dona adimunt.
quȩ ñ ꝓse tantũ mͦ s etiã ꝓ aliis acceꝑunt. Cũq sua ⁊ ñ aliorũ
lucra cogitant. ipsii i̾e q̃ pͥuaia hubc appetunt. bonis pͥuant:¬

Expanded text:
cipiunt, et pro exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur; qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminum si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucra cogitant, ipsis se, quae privata habere appetunt, bonis pr
Abbreviated transcription (Latin):
occupat. ⁊ absq occupati tedio excrescens. inbrorũ decorẽ fȩdit
Ie nauaricia capti animũ dũ qͣsi delectat exulcerat dũ adipis-¬
cenda qͣq cogitationi obicit. ad inimicitias accendit Et dolorẽ
in uulnere ñ facit. qr estuanti animo exculpa habundan-¬
tiã ꝓmittit S decor mͣbrorũ ꝑdit᷑. qͥa aliarũ qͦq uircutũ
ꝑ hanc pulchritudo depͣuat᷑. & qͣsi corpꝰ totũ ex asꝑat. qͥa
ꝑ uniũsa uitia animũ supplantat Paulo attestante qͥ ait Ra-¬
dix omĩũ malorũ ẽ cupiditas Ponderosus uero ẽ. qͥ curpi¬
tudinẽ ñ exercae oꝑe. sed tam̃ ab hac cogitatione continua sine
modamine gͣuat᷑ in m̃te Qui neqͣͥqͣm qͥdẽ usq ad opꝰ nefa-

Expanded text:
occupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat, occupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat, quia et avaritia capti animum dum quasi delectat exulcerat, dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Sed decor membrorum perditur, quia aliarum quoque virtutum per hanc pulchritudo depravatur, et quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus vero est qui turpitudinem non exercet in opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine
Abbreviated transcription (Latin):
tie tribuit. aluce se suꝑne cognitionis excludit Et eo cla¬
ritatẽ ueri luminis nequaqua penetrat. quo se apud se ꝑ
ar rogantiã exaltat. sicut de qͥbusdam dr̃ Dicentes enĩ se e̾e̾ sapi¬
entes. stulti facti sunt Iugẽ scabiem uero habet cui carnis petu-¬
lantia sine cessatione dñatur In scabie ⁊ enĩ. feruor uiscerũ
ad cutẽ trahit᷑. ꝑ quã recte luxuria designat᷑ Iuia si cordis
tẽptatio usq ad oꝑationẽ ꝓsilit. nimirũ feruor intimus usq
ad cutis sabiẽ ꝓrumpit. & foris ia corpꝰ sautiat. quia dum.
in cogitatione uoluptas non reprinritur. etiã inactione dñatiu.
Quasi enĩ cutis pruriginẽ paulus curabat absterg̃e. cũ dicebat.
ẽptatio uos ñ appͣhendat. nisi humana: Acsi aꝑte diceret Human
qͥsquis auaricia uastat᷑ in mente Quȩ si in parus ñ cõpescit᷑.
ni mirũ sine m̃sura dilatat᷑. Inpetigo qͥppe sine dolore corpꝰ

Expanded text:
tiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo clatiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se prae arrogantia exaltat, sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem vero habet erum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit; et foris jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana ; ac si aperte diceret: Humanum escitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus
Abbreviated transcription (Latin):
oculis pupille sane sunt. sed humore defluente infirmate
palpebrȩ grossescunt. Quorũ qr infusione crebro atteritur.
etiã acies pupille uiciat᷑. Et sunt ñ nulli quorũ sensũ carnał
uite oꝑatio sauciat. qͥ indẽ recta subtilit̾ ꝑ ingeniũ poterat.
sed usu prauorũ actuũ caligant Lippus itaq ẽ. cuiꝰ sensum
natura exacuit. sed conuersationis prauitas ꝯfundit Cui
rio quippe oculos ut uideamus in ungimus. cũ ad cognoscen-¬
dã ueri luminis claritatẽ. intellectus nrĩ aciẽ medicamine
bone oꝑationis ad iuuamus Albuginẽ uero habet in oculo.¬
qui ueritatis lucẽ uide̾ ñ sint᷑. qui artogantia sapientię
seu iusticie cecat᷑. Pupilla naͣq oculi nigra uidet. albuginẽ
tolerans nichil uidet Quia uidelicet sensus humane cogita-¬
tionis si stultũ se pece atore̾ q intelligit. cogitationẽ incime
claritatis appͣhendit Si aut̃ candorẽ sibi iusticie seu sapien-¬

Expanded text:
oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt, quorum quia infusione crebro atteritur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravo per actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui Collyrio quippe oculos ut videamus inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem, intellectus nostri aciem medicamine bonae operationis adqui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae vel justitiae est caecatus. Pupilla namque oculi nigra, videt; albuginem tolerans, nihil videt; quia videlicet sensus humanae cogitationes si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae seu sapien
Abbreviated transcription (Latin):
tͣpitudinis gestat incorde Etqͣm uis pͣua ñ exerceat oꝑe:
abhis tam̃ ñ auellit᷑ m̃te Nec ad usũ boni oꝑis in aꝑto ualet
assurg̃e. qͥa gͣuat hunc in abditis pondus tͣpe Quisqͥs gͦ cui-¬
liboc horũ uitio subigit᷑. panes dño offerre ꝓhibet᷑ Ne ꝓ-¬
fecto diluere aliena delicta ñ ualeat: is que adhuc ꝓpͥa
de uastant. Quia gͥ pauris ad pastorale magisteriũ dignꝰ qͣlit̃
ueniatatq hoc indignꝰ qͣlit̾ ꝑtimescat ostendimꝰ: nunc is qͥ ad illud
digne ꝑuenerit. in eo qͣlit̾ uiuere debeat de monstremꝰ¬

Expanded text:
n exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. Nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Quia igitur paucis ad pastorale magisterium dignus qualiter veniat, atque hoc indignus qualiter pertimescat ostendimus, nunc is qui ad illud digne pervenerit, in eo qualiter vivere debeat demonstrem