comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terũ. Omĩs uallis implebit᷑. De qua &e nẽ di¬
cit᷑. D. uallis achor in cubile arm̃toꝵ. & in
reqͥem popło meo. qͥ reqͥsierunt me. De qua
in libro iħu. filii naue legimꝰ. qd̾ ibi int̾fecꝰtꝰ
sit achar. qui furatꝰ est de anathe mathe .&.
de spoliis iericho. ce cũ om̃i domo sua int̾fec¬
tus. Atq ex eo qd̃ tͣbauerit popłm locus ip̃e
in quo accidit. achor. sdest turbationis ac tu
arm̃toꝵ reqͥe. Que paulus edisserens ait. Nũ¬
quid de bobꝰ cura est deo: An utiq de nob̾
dicit. quia debet qͥ arat. arare in spe. & qͥ
terit arẽa. terere eam in spe. ut participet᷑.
De hac ualle. & in osee mistice scriptũ est.
Loquat ad cor eiꝰ. Haud dubiũ qͥn ihersin
ce dabo possessiones illiꝰ uide: oe uallẽ achor

Expanded text:
implebitur ; de qua et nunc dicitur: et vallis Achor in cubile armentorum, et in requiem populo meo qui requisierunt me. De qua et in libro Jesu filii Nave legimus, quod ibi interfectus sit Acham, qui furatus est de anathemate, et de spoliis Jericho, et cum omni domo sua interfectus, atque ex eo quod turbaverit populum, locus ipse in quo accidit, ACHOR , id est, turbationis ac tumarmentorum requiem. Quae Paulus edisserens, ait: Numquid de bobus cura est Deo ? an utique de nobis dicit, quia debet in spe qui arat, arare, et qui terit aream, terere eam in spe, ut participetur. De hac valle et in Osee mystice scriptum est: Loquar ad cor ejus, haud dubium quin Jerusalem; et dabo possessores illius inde, et vallem Acho
Abbreviated transcription (Latin):
serui mei inhabitabunt ibi. & erunt cãpes¬
tria in caulas gregũ. &. uallis achor in eu¬
bile. arm̃toꝵ. popło meo qͥ reqͥsierunt me. lxr
Et educã de iacob sem̃. & de uida. &e here¬
ditabit montẽ scm̃ meũ. & hereditabt̃ elec¬
ti mei &e serui mei inhabitabunt ibi. W ert̃
in saltu ouilia gregũ. & uallis achor. in re¬
quie arm̃toꝵ. popło meo. qͥ reqͥsierunt me.
Qũe supͣ uocauit granũ botri. siue acinũ.
uelut multi uolunt racemũ. hunc nẽ appellat
sem̃ iacob. & iuda qui possideat montes. siue
monte eius. Sem̃ iacob & iuda. pleri xp̃m in¬
telligunt. de quo in genesi dicit᷑ Iuda te lau¬
dabunt fr̃es tui: & cet̾a. Nulli enĩ dubiũ.
qͥn saluator de iude stirpe generatꝰ sit. Alii
aut̃ apłos intelligi uolunt. de qb sepe dixi¬
mus. Reliqͥe salue erunt. & nisi dñs saba¬
oth reliqͥsset nob̾ sem̃: quasi sodoma eẽmꝰ. &
similes gomorre fuissemꝰ. Isti possedert̃ mon¬
tem dñi. conscientia habitantis in se xp̃i loq̃n¬

Expanded text:
nt ibi, et erunt campestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile armentorum populo meo qui quaesierunt me. LXX: Et educam de Jacob semen, et de Juda, et haereditabit montem sanctum meum, et haereditabunt electi mei, et servi mei habitabunt ibi, et erunt in saltu ovilia greguquie armentorum populo meo qui requiesierunt me. Quem supra vocavit granum botri, sive acinum, aut ut multi volunt racemum, hunc nunc appellat semen Jacob et Juda, qui possideat montes, sive montem ejus. Semen Jacob et Juda plerique Christum intelligunt, de quo in Genesi dicitur: Juda, te laudabunt fratres tui , et caetera. Nulli enim dubium quin Salvator de Judae stirpe generatus sit. Alii autem Apostolos intelligi volunt, de quibus saepe diximus: Reliquiae salvae erunt . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus . Isti possederunt montem Domini conscientia habitantis in se Christi, loquen
Abbreviated transcription (Latin):
nec formatꝰ in filiũ. iste seruus est dñi. cui di¬
cit in eugłio. Scio quia sem̃ abrahe. estis: sed
necdũ filii. Si enĩ sem̃ essent abrahe. oꝑa utiq
abrahã fecerent. Qͥ autẽ filius:. iste. & electus
est dñi. Unde & electus possidet ierłm. & serui
habitant in ea. E. de filioꝵ ac seruoꝵ differen¬
tia dicit᷑. Non accepistis sp̃m seruituris iterũ in
timore. sed sp̃m adoptionis. & erunt inqͥt cã¬

Expanded text:
nec formatus in filium, iste servus est Domini, cui dicit in Evangelio: Scio quia semen Abrahae estis, sed necdum filii . Si enim semen essent Abraham, opera utique Abraham facerent. Qui autem filius, iste et electus est Domini. Unde electus possidet Jerusalem, et servi habitant in ea, et de filiorum ac servorum differentia ditimore, sed spiritum adoptionis filiorum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sona. dicta consentiunt. Quasi calidũ in
deserto inueni isrł. cũ occisis gladio. Cũ
enĩ inqͥt omĩs mũ dis. idolatrie gladi¬
is uulneratꝰ. iaceret ellllnera inueni isrł
in abraham habere calorẽ fidei. quasi me¬
dicus. qui post p̃liũ. int̾ cadauera mortu¬
oꝵ ubi quẽ senserit pulsantibꝰ uenis. aliqͥd
habere uitale adhibet curã uulneribꝰ. ut
resticuat sanitatẽ. Pro eo qd̾ scͥptũ est.
u.ce ꝑ.m. iuo. hoc est quasi calidum. lati¬
nus int̾pres. u̾bi ambiguitate deceptꝰ. lu¬
pinũ int̾p̃tatꝰ est. in quo & grecoꝵ pleriq
erant. W tam̃ sciendũ in hebraico. seriptũ ẽẽ¬

Expanded text:
ni dicentis consentiunt: Quasi calidum in deserto, inveni Israel cum occisis gladio . Cum enim, inquit, omnis mundus idololatriae gladiis vulneratus jaceret exanimis, inveni Israel in Abraham habere calorem fidei, quasi medicus, qui post praelium inter cadavera mortuorum, ubi quem senserit pulsantibus venis aliquid habere vitale, adhibet curam vulneribus, ut restituat sanitatem. Pro eo quod scriptum est, ὡς θερμὸν, hoc est, quasi calidum, Latinus interpres, verbi ambiguitate deceptus, lupinum interpretatus est, in quo et Graecorum plerique errant. Et tam
Abbreviated transcription (Latin):
uersabant᷑. in diaboli tenebͥs cõmorant᷑ &e.
speluncas diligunt. quas ieremias nustieo ser¬
mone condempnat facta est hereditas mea
michi quasi. spelunca yenes. quã nr̃i beuã
uocant. Quod animal semꝑ cadauera ꝑseqͥt᷑.
ce uiuit sueo ac sanie. corpoꝵ mortuoꝵ. Ad¬
uersus hos qͥhabitant in speluncis. & abacuch
lam̃tabili uoce dicebat. Ue qui potũ dat ꝓx¬
imo amico suo. potionis tͣbide. & inebriat e¬
um. ut respiciat ad speluneas suas. De. his spe¬
luncis ⁊ dñs loq̃bat᷑. Scriptũ est. Domꝰ patͥs
mei. domꝰ orationis uocabit᷑. uos autem fecis¬
tis eam.speluncã latronũ. In quibꝰ i nimas in¬
terficitis deceptoꝵ ut nõ uideatis in eisui¬
siones. de qͥbꝰ idẽ saluator aiebat & gouisionẽ
multiplicaui. &e in manib᷑ ꝓpħaꝵ assimilatꝰ
sum. ce alius adeũ. Locutꝰ es inqͥt in uisione

Expanded text:
versabantur, in diaboli tenebris commorantur, et versabantur, in diaboli tenebris commorantur, et speluncas diligunt, quas Jeremias mystico sermone condemnat: Facta est haereditas mea mihi quasi spelunca hyaenae , quam nostri belluam vocant: quod animal semper cadavera persequitur, et vivit succo ac sanie corporum mortuorum. Adversum hos, qui habitant in speluncis, et Abacuc lamentabili voce dicebat: Vae qui potum dat proximo suo potionis turbidae: et inebriat eum, ut respiciat ad speluncas suas . De his speluncis et Dominus loquebatur: Scriptum est, domus patris mei, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum , in quibus animas interficitis deceptorum, ut non videatis in eis visiones, de quibus idem Salvator ait: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum . Et alius
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis fine contenti sed porcoꝵ quoq car¬
nib uascebant᷑. qd̃ lege prohibitũ erat.W.
ius ẽtnũ qd̃ greci uocant eolon. auidis fauci¬
bus deuorabant. Unde tam ipsi quã uasa
eoꝵ immunda erant. Et incm̃ ꝓcacitatis
nõ simili duceret᷑ errore. eum arbitrarent᷑
immundũ. contactũ q eius fugerent. Quod
samaritani ce uidei nob̾ faciunt. om̃sq he¬
retici quales nuꝑ subo magistro celebroso. in
gallia pullularunt. Q basilie as mr̃m decli¬
natites. nos qui ibi orationes ex more celebra¬
mus. quasi immũdos fugiunt. hoc autẽ. nõ
tam illifaciunt. quã habitantes in eis demo¬
nes. fortitudiue oe flagella scĩ emeris. nõ feren¬
tes. Qͥ s autẽ hereticoꝵ. nõ reqͥescit in memo¬
riis. nõ dormit inspecubꝰ magistroꝵ: Qual
fuit martion ce ualentinꝰ. ce nuꝑ eunomius. ni¬
tis immũdiciã. leprosa carne contestons. Qͥ lu¬
men sp̃c sc̃ĩ relinq̃ntes. & cenaculũ in quo apłi

Expanded text:
pietatis fine contenti, sed porcorum quoque carpietatis fine contenti, sed porcorum quoque carnibus vescebantur, quod lege prohibitum erat, et jus hesternum, quod Graeci vocant ἕωλον avidis faucibus devorabant . Unde tam ipsi quam vasa eorum immunda erant, et in tantum procacitatis non simili duceretur errore, eum arbitrarentur immundum, contactumque ejus fugerent, quemadmodum Samaritani et Judaei nobis faciunt, omnesque haeretici, quales nuper sub magistro cerebroso in Gallia pullularunt, qui basilicas Martyrum declinantes, nos qui ibi orationes ex more celebramus, quasi immundos fugiunt. Hoc autem non tam illi faciunt, quam habitantes in eis daemones, fortitudinem et flagella sancti cineris non ferentes. Quis autem haereticorum non requiescit in memoriis, non dormit in specubus magistrorum? Qualis fuit Marcion et Valentinus, et nuper Eunomius, mentis immunditiam leprosa carne contestans, qui lumen sancti Spiritus relinquentes, et coenaculum in quo Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
excesserit deo perit. & esse desistit. licet sibi
subsistat in penis. Qui habitant in sepulchrsᷤ
& in delubͥs demonioꝵ dormiunt: qui come¬
dunt carnẽ suillã. & ius profanũ. in uasis e¬
oꝵ. Qͥ dicunt recede a me nõ appropinq¬
ues mͥ. quia mundus es. Lxx. Insepulerhis
&. inspecubꝰ dormiunt. ꝓpter sonnia. qui eo¬
medunt carnẽ suillam.&. ius hostiaꝵ. Pro¬
fana omĩa uasa eoꝵ. qui dieunt abi longe.
ame. ne appropinquesmͥ. qm̃ mundus. sum
Niehil fuit sacͥlegu qd̾ isrł popłs p̃termite¬
ret. nõ solũ mortis immolans. & suꝑ lateres
thura succendens sed sedens quoq uelhabi¬
tans in sepulchris. & in delubͥs ẏdoloꝵ dormi¬
ens. ubi stratis pellib hostiaꝵ. incubare soli¬
tierant. ut somnus futura cognoseerent.
qd̵ it phano esculapu. usq hodie. error cele¬
brat ethnicbꝵ. multoꝵ q alioꝵ. que nõ st̃
aliud n tumuli mortuoꝵ Nec hoc erant ĩ¬

Expanded text:
excesserit, Deo perit, et esse desistit, licet sibi excesserit, Deo perit, et esse desistit, licet sibi subsistat in poenis. Qui habitant in sepulcris, et in delubris idolorum dormiunt: qui comedunt carnem suillam, et jus profanum in vasis suis: qui dicunt, recede a me, non appropinques mormiunt propter somnia: qui comedunt carnem suillam et jus hostiarum, profana omnia vasa eorum: qui dicunt, abi longe a me, ne appropinques mihi, quoniam mundus sum. Nihil fuit sacrilegii quod Israel populus praetermitteret, non solum in hortis immolans, et super lateres thura succendens, sed sedens quoque, vel habitans in sepulcris, et in delubris idolorum dormiens, ubi stratis pellibus hostiarum incubare soliti erant, ut somniis futura cognoscerent. Quod in fano Aesculapii usque hodie error celebrat ethnicorum multorumque aliorum, quae non sunt aliud, nisi tumuli mortuorum. Nec hoc erant im
Abbreviated transcription (Latin):
tur. fert᷑ sapientissimi apd̃ grecos merito ce.¬
lebrata. & laudata scientia. qui om̃s seli uo¬
luptates. & pompã mũdi ac luxuriã. celerit᷑
transeuntẽ. orcos adonidis uocat. Sac rifi¬
cant qͦ heretici suꝑ lapides. quando errores
suos. & ex qͥsita m̃datia. dialectica nitunt᷑ ar¬
te firmare. & in quadrũ extruere. & ypirre¬
irae. ut aiunt anaypac. idest secti. in late¬
re pulueris. atq destripti lineis roborare. Qd̃
hebrayco nõ habet᷑. illo sensu accipiendũ est¬
qd̾ iuxta licterã. & iuxta sp̃m̃. nec demonia
subsiste̾nt. qr iam ex deo qui uere est excide
ueritatem. sed in umbraꝵ similitudine. tran¬
seunt. atq intereunt. Unde. ⁊ hester loqͥt᷑
ad dñm. lle tradas hereditatẽ tuã. his qͥ nõ
sunt. W sẽs p̃cat᷑ in psalmo. Ignosce mͥut
Qͥ eñi dũ in hoc uiuit corꝑe. ueniã peccato¬
rum nõ fuerit consecutus. & sie de hac uita

Expanded text:
tur. Fertur sapientissimi apud Graecos merito cetur. Fertur sapientissimi apud Graecos merito celebrata et laudata sententia, qui omnes saeculi voluptates, et pompam mundi atque luxuriam celeriter transeuntem, hortos Adonidis vocat. Sacrificant quoque haeretici super lapides, quando errores suos et exquisita mendacia, dialectica nituntur arte firmare, et in quadrum exstruere: et γραμμικαῖς, ut aiunt, ἀνάγκαις, id est, secti in latere pulveris atque descripti lineis roborare. Quod Hebraico non habetur, illo sensu accipiendum, quod juxta litteram, et juxta spiritum, nec daemonia subsistant, quia jam a Deo, qui vere est, excidernent veritatem, sed in umbrarum similitudinem transeunt atque intereunt. Unde et Esther loquitur ad Dominum: Ne tradas haereditatem tuam his qui non sunt . Et sanctus precatur in psalmoQui enim dum in hoc vivit corpore, veniam peccatorum non fuerit consecutus, et sic de vita
Abbreviated transcription (Latin):
molantes. Ac neqͥd deesset sacͥfegii immolabant.
mortis & adolebant thura suꝑ altare iungen¬
tes ydolatrie luxuriã &e sacͥficus uoluptatem.
& ꝓ uno altari qd̾ impolitis lapidibꝰ. dei erat le¬
ge constructũ coctos lateres & agroꝵ cespi¬
tes. hostiaꝵ sanguine eruentabant. Hoc dictũ
sit urta litterã. Alio qͥn sed̾m intelligentiã
spirit᷑alem. om̃is hereticus ad iracũdiã ꝓuocat
dnm. & in falsitate dogmatũ suoꝵ. offe̾rt ĩmũ¬
da sacrificia nequaꝗͣ firma. & mansura ꝑpe¬
tuo sedinstar ortoꝵ ad breue uirentia car¬
nis delicus puidens. eui dicit᷑. Om̃is caro fenũ
&e ꝯm̃is gła eiꝰ. quasi flos feni. Aruit fenũ &.
flos decidit. u̾bũ autẽ dñi. qd̃ in ecclis p̃dica¬
tur. ꝑmanet in eternũ Hos ortos ex uinea su
regi: sanguinẽ fudit. Neq congruũ erat. ut
paterna p̃teriret hereditas. et excisis uineis.¬
uirtutũ deliciaꝵ. atq uicioꝵ olera nasceren¬

Expanded text:
molantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in molantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in hortis, et adolebant thura super lateres, jungentes idololatriae luxuriam, et sacrificiis voluptatem, et pro uno altari quod impolitis lapidibus Dei erat lege constructum, coctos lateres et agrorum cespites. hostiarum sanguine cruentabant. Hoc dictum sit juxta litteram: alioquin secundum intelligentiam spiritualem, omnis haereticus ad iracundiam provocat Dominum, et in falsitate dogmatum suorum offert immunda sacrificia, nequaquam firma et mansura perpetuo, sed instar hortorum ad breve virentia, carnis deliciis providens. Cui dicitur: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini, quod in ecclesiis praedicatur, permanet in aeternum . Hos hortos ex vinea sua regi sanguinem fundit . Neque enim congruum erat, ut paterna periret haereditas: et excisis vineisvirtutum, deliciarum atque vitiorum olera nasceren
Abbreviated transcription (Latin):
& apłs eos qui nõ nouerunt noticia dei. tradi
docet. in reprobũ sensum. & oꝑibꝰ malis. ut faci¬
ant ea que nõ conueniunt. Nos autẽ psalmistȩ
uoce dicamꝰ deduc me in uia recta. Populus
qui ad iracundiã ꝓuocat me ante. faciẽ meã
semꝑ. qui ĩmolant mortis. & sacrificant suꝑ
lateres. Lxx. Popls hie qui exacerbat me
in conspectu meo. ipsi semꝑ ĩmolant in ortis. i
adolent incensum. suꝑ altare demonibꝰ qͥ nõ st̃.
Dcente dño nõ facies tibi ydolũ. neq similitu¬
dinẽ om̃iũ que in celis sunt & que suꝑ t̾rã.
& ꝑ moysen increpante. facientes ita irritaue.¬
runt me in alienis. & in abhominationibꝰ suis
me ad amaritudinẽ ꝓuocauerunt ĩmolaue¬
runt demonus. &e nõ deo illi studio delinq̃n
quasi irritarent & prouocarent. dm̃ nõ solum
fecerunt qd nõ licebat. sediugit̃ semꝑq fece¬
runt. peccantes in conspectu dñi. cuiꝰ oclis pa¬
tent eũcta uel in templo eiꝰ. ydolis hostias im¬

Expanded text:
s eos qui non habuerunt notitiam Dei, tradi docet reprobo sensui et operibus malis, ut faciant ea quae non conveniunt . Nos autem Psalmistae voce dicamus: Deduc me in via recta . Populus qui ad iracundiam provocat me, ante faciem meam semper: qui immolant in hortis, et sacrificant super lateres . LXX: Populus hic qui exacerbat me in conspectu meo: ipsi semper immolant in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt.  Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium quae in coelo sunt, et quae super terram. Et per Moysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis, et non Deo , illi studio delinquendi quasi irritarent et provocarent Deum, non solum fecerunt quod non licebat, sed jugiter semperque fecerunt, peccantes in conspectu Domini, cujus oculis cuncta patent, vel in Templo ejus, idolis hostias im
Abbreviated transcription (Latin):
E superfuum est ea sermone. dissere re.¬
que. oclis patent. cũ om̃ia desiderabilia eoꝵ
uersa sint in riumas.& tẽplũ toto orbe ce.¬
lebratũ. insterqͥliniũ urbis noue. que. a con¬
ditore. apellat᷑ helia. & in habitaculũ tͣnsi¬
erit noctuaꝵ frustra q cotidie dicunt in
sinagogis sius. suꝑ his om̃ibꝰ dñe ee susti¬
nebis .x. affliges nos. atq humiliabis ue¬
hementer. Possumꝰ autem hec referre.
ad eccłam. uel ad scĩ uiri animã. que rec¬
te appellari potest specula .&. uisio pa
puli huiscemodi syon. a dño fuerit de¬
relicta. statͣ ꝑatebit incendio. ignitaꝵ
diaboli sagitaꝵ. Om̃s enĩ adulte ran¬
tes. quasi elibanus corda eoꝵ. U expul¬
so pudicicie. frigore. libiduus in tẽplo
dei flama crassabit᷑. ut qͥcꝗͥd in nob̾ glo¬
riosum prius .&. inelitum fuit. corru¬
at deleat᷑. &. pereat .&e. impleat᷑ illd̃
quod in psalmo dicit᷑. Combusserurs

Expanded text:
ώσεως: et superfluum est ea sermone disserere,ώσεως: et superfluum est ea sermone disserere,quae oculis pateant, cum omnia desiderabilia eorum versa sint in ruinas, et Templum in toto orbe celebratum, in sterquilinium urbis novae, quae a conditore appellabatur Elia; et in habitaculum transierit noctuarum: frustraque quotidie dicunt in synagogis suis: Super his omnibus, Domine, sustinebis et affliges nos, atque humiliabis vehementer. Possumus haec referre ad Ecclesiam, vel ad sancti viri animam, quae recte appellari potest specula et visio pacpuli, hujuscemodi Sion a Domino fuerit derelicta, statim patebit incendio ignitarum diaboli sagittarum: Omnes enim adulterantes, quasi clibanus corda eorum. Et expulso pudicitiae frigore, libidinis in templo Dei flamma grassabitur, ut quidquid in nobis gloriosum prius et inclytum fuit, corruat, deleatur et pereat. Et impleatur illud quod in Psalmis dicitur: Combusserunt
Abbreviated transcription (Latin):
o. Domꝰ qͦ tua. idest templũ scificationis.
nr̃e .&. gle. in qua laudauerunt te patͦs
nrͣi. in riunas &. cineres concidit .&. in¬
cendio uastata est. ita ut neqͣqͣm in ea of¬
ferant᷑ uictime. no pascha celebret᷑. nõ qͥc¬
qͣm fiat de cerimoniis. qͣs tu fieri p̃cepis¬
ti sedomĩa desiderabilia nr̃a u̾sassint in
riuinas. Cun ͤ gͥ ita se habeant. nuͣ qͥd dñe
suꝑ his continebis miscd̃iam tuã. & ta¬
cebis adu̾sarus blasphemantibꝰ & affuges.
nos. atq humiliabis. nõ more solito. sed ni¬
mis: Que omĩa uidei assirioꝵ .ꝙ. babi¬
lonioꝵ tẽꝑib putant esse cõpleta. Nos au¬
tem iuxta ea. que ex ꝑsona saluatoris
secunt᷑᷑ apparui his qui nõ int̾rogabatͭ
inuentus sum abhis qͥ nõ requirebant
ad tempꝰ romane uictorie. uniuersa refe¬
rimꝰ. Iosephus. iudaier scͥptor. historie.
septem explicat uoluminibꝰ. qͥbꝰ imposu

Expanded text:
o . Domus quoque tua, id est, Templum sanctificationis o . Domus quoque tua, id est, Templum sanctificationis nostrae et gloriae, in qua laudaverunt te patres nostri, in ruinas et cineres concidit, et incendio vastante, deleta est; ita ut nequaquam in ea offerantur victimae; non Pascha celebretur; non quidquam fiat de caeremoniis, quas tu fieri praecepisti; sed omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas. Cum haec igitur ita se habeant, numquid, Domine, super his continebis misericordiam tuam, et tacebis adversariis blasphemantibus, et affliges nos atque humiliabis, non more solito, sed nimis? Quae omnia Judaei Assyriorum et Babyloniorum temporibus putant esse completa. Nos autem juxta ea quae ex persona Salvatoris sequuntur: Apparui his qui non interrogabant. Inventus sum ab his qui me non quaerebant ; ad tempus Romanae victoriae universa referimus, quae Josephus Judaicae scriptor historiae, septem explicat voluminibus, quibus imposui
Abbreviated transcription (Latin):
ti. & humiliasti nos ualde. Si nr̃a con¬
sideremꝰ merita. desꝑandũ est. Si tuã
clem̃tiam. qui flagellas omẽm filiũ qͣm
recipis. audemꝰ p̃ces fundere. Tu eni pat᷑
nost̃ es. qui dignatꝰ es dic̃e. filius m̃s pͥmo
genitꝰ isrł. Et qͣmqͣm lutũ simus.&. oꝑa ma¬
nuũ tuaꝵ. &. fictor nrͣ. sicut nec uas figu¬
lo ualet respondere. quare sic uel sie factũ
sit. tam̃ scientes. eciam nos filios. aude mͦ di¬
cere. ne irascaris dñe satis. Non ir̃a uitamꝰ.
nec ultra patientiã tuã queramꝰ ꝑ qͣm che¬
sauri:auꝰmꝰ nob̵ iram in die ire. Sed hoc q̃s
ne irascaris nob̾ satis. ne. tẽꝑe. ultionis atq:
uindicte. memineris iniqͥtatis nr̃e. sed ma¬
gis respicias popłm. qui quonda tuus. ipel¬
latus est popłs .&. ciuitatis seũarĩi tuimi¬
serearis. in qua inuoc atũ est nom̃ tuũ.
Que. ciuitas. appellat᷑ sion. &. ierłm. qͣm
fluminis impetꝰ letificat. & inqua qͦndã
fuit spelunca uirtutũ. &. pacis cõtẽplati¬

Expanded text:
ti, et humiliasti nos valde. Si nostra consideremus merita, desperandum est. Si tuam autem clementiam, qui flagellas omnem filium quem recipis, audemus preces fondere . Tu enim pater noster es, qui dignatus es dicere: Filius primo . Et quamquam lutum simus, et opera manuum tuarum, et fictor noster sis; nec vas figulo valeat respondere, quare sic vel sic factum sit: tamen scientes esse nos filios, audemus dicere: Ne irascaris, Domine, satis. Non iram vetamus, nec ultra patientiam tuam quaerimus, per quam thesaurizavimus nobis iram in die irae. Sed hoc quaesumus, ne irascaris nobis satis, ne tempore ultionis atque vindictae memineris iniquitatis nostrae: sed magis respicias populum tuum, qui quondam tuus appellatus est populus. Et civitatis sanctuarii tui miserearis, in qua invocatum est nomen tuum. Quae civitas appellatur Sion et Jerusalem, quam fluminis impetus laetificat; et in qua quondam fuit specula virtutum et pacis contemplati
Abbreviated transcription (Latin):
trariã. eos accipiendos patres. quibꝰ unuqͥsq
ipponit᷑. cũ de hac uita excesserit. Sacrifi¬
caͣuit autẽ suꝑ montes. & colles isrł. qñ itibe¬
thel & dan. uitulos aureosposuit. ot expro¬
brauit deo suꝑ p̃ceptis suis dũ eius negligit
cerimonias. & cultũ dei: demonibꝰtribuit.
quoꝵ oꝑa reddenda sutit in sinu eoꝵ. Om̃is¬
q hereticus contennens ecclesiasticamsi¬
plicitatem. sacrificat in montibꝰ .&x expro¬
bͥat deo. dũ eius p̃cepta contẽpnit. Hec
dicit dñs. Quom si inueniat᷑ granũ inbo

Expanded text:
trariam, eos accipiendos patres, quibus unusquisque trariam, eos accipiendos patres, quibus unusquisque apponitur, cum de hac vita excesserit. Sacrificavit autem super montes et colles Israel, quando in Bethel et Dan aureos vitulos posuit. Et exprobcaeremonias, et cultum Dei daemonibus tribuit: quorum opera reddenda sunt in sinu eorum . Omnisque haereticus contemnens Ecclesiasticam simplicitatem, sacrificat in montibus, et exprobrat Deo, dum ejus praecepta contemnit. Haec dicit Dominus: Quomodo si inveniatur granum in bo
Abbreviated transcription (Latin):
scientie. de qͦ salmista dicebat. D oratio mea
in sinu med conũtet᷑. Intelligit᷑ sinꝰ in quẽ liboe¬
& affectꝰ atq dilectio. quando ad maritũ serme
dirigit᷑. Que est insiru tuo. & ad patrẽ. ad¬
ducent filios tuos insinu. Unde & om̃s qui patre
habent abraham: & uirtutũ eius sitiles ẽẽ. me¬
ruerunt. reqͥescunt insitiu eius. Neq eñinẽ pats
quoꝵ nẽ nob̾ iniqͥtates. et peccata reddunt᷑. eos
debemꝰ acciꝑe. de. quoꝵ semine nr̃a tiata sunt
corpora. Alioqͥn &e ipse moyses. qui dixerat pec¬
cata patrũ. filiis esse reddenda. in t̾eiã . &.iii.
generationẽ. his qui oderunt dm̃. interp̃ta¬
tur sententiã suã dicens. Nõ morient᷑ filu
ꝓpt̃ peccata patrũ. sed unꝰqͥsq in suo pec¬
cato moriet᷑. Candẽ ie⁊ echiel approbante.
sententiã. qd neqͣquã dicat᷑ illa parobola.
patres uuã acerbã comederunt. & detites
pec catricem nec externa luere peccata. Ex
quo intelligimꝰ. uelinbonã partẽ. uel in con¬

Expanded text:
icebat: Et oratio mea in sinu meo convertetur . Intelligitur sinus in quemlibet affectus atque dilectio, ut quando ad maritum sermo dirigitur, Uxor quae est in sinu tuo; et ad parentem, Adducent filios tuos in sinu . Unde et omnes qui patrem habent Abraham, et virtutum ejus similes esse meruerunt, requiescunt in sinu ejus. Neque enim patres, quorum nunc iniquitates nobis et peccata redduntur, eos debemus accipere, de quorum semine nostra nata sunt corpora. Alioquin et ipse Moyses qui dixerat, peccata patrum filiis esse reddenda in tertiam et quartam generationem, his qui oderunt Deum , interpretatur sententiam suam, dicens: Non morientur filii propter peccata patrum: sed unusquisque in suo peccato morietur . Eamdem Ezechiele approbante sententiam, quod nequaquam dicatur illa parabola: Patres uvam acerbam comederunt, et dentes peccatricem, nec externa luere peccata. Ex quo intelligimus, vel in bonam partem, vel in con
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis cue. montes defluerent. uel tremor. ap¬
prehenderet montes. & consumerent᷑ sieut
cera. a facie ignis consumit᷑.&. iet echieli aꝑ¬
ti sunt celi. &e uidit uisionẽ magnam. Sed
.& moyses in deute ronomu benedictionib im

Expanded text:
jestatis tuae montes defluerent, vel tremor apprehenderet montes, et consumerentur, sicut cera a facie ignis consumitur. Et Ezechieli aperti sunt coeli, et vidit visionem magnam . Sed et Moyses in Deuteronomii ben
Abbreviated transcription (Latin):
os. abrahã. ysaae. &e iacob. ad quos fac̃ta est
repromissis. siue propter eos qͥint̃ plurimos
peccatores. seruiunt mͥ. Tale quid. & in gene¬
si legimꝰ. qñ de qͥnquaginta usq ad decem
paulat̃i querunt᷑ iusti. qui de peccato libe¬
rent ciuitatẽ. E loch de sodomis cũ filia¬
bus suis solus iustus eripit᷑. De quo in cano
uidens nefanda cõmitti. & anime uidiei¬

Expanded text:
os Abraham, Isaac et Jacob, ad quos facta est os Abraham, Isaac et Jacob, ad quos facta est repromissio, sive propter eos, qui inter plurimos peccatores serviunt mihi. Tale qiud et in Genesi legimus, quando de quinquaginta usque ad decem paulatim quaeruntur justi, qui de peccato liberent civitatem , et Lot de Sodomis cum filiabus suis solus justus eripitur . De quo in Catvidentis nefanda committi, et animae
Abbreviated transcription (Latin):
ciam propt̃ seruũ meũ. ut non disꝑgã om̃s.
Dix̾at dñs. isrł ẽẽ periturũ. & om̃ia pec¬
cata illiꝰ suis patere conspec̃tibꝰ. ce reddi¬
turũ se oꝑa singłoꝵ in sinu eoꝵ. Post hec
infert similitudinẽ . &e cõparationis exem¬
plũ. quo doceat unũq̃mq suo perire pec¬
cato e etiã sipeccantiũ sit plurima mul¬
titudo. unũ iustũ cunctoꝵ uicio nõ perire.
Si qͥs aut in botro & uua. que ad maturita¬
tem ꝑueture nõ potuit. & ascescentes attu¬
lit fructus uel aliquo deris. aut terre cor¬
rupta est uicio. unũ granũ repperit illesum.
qd spem habeat adhuc maiꝰ fieri. &x ad matu¬
ritatem solitã ꝑuenire: & dicat alteri. ne tan¬
gas illud. sed dimitte ut crescat. qr benedic¬
tio dñi est. ut in tanta acinoꝵ multitudine.
solũ euaderet siccitatẽ: sic inqͥt de iudeoꝵ in¬
numerabili multitudine que offendit dm̃i.
si paucos iustos inuenero. liberabo eos de inte¬
ritu plurimoꝵ . & hoc faciã ppter seruos me¬

Expanded text:
m propter servum meum, ut non disperdam omnes. Dixerat Dominus, Israel esse periturum, et omnia peccata illius suis patere conspectibus, et redditurum se opera singulorum in sinu eorum. Post haec infert similitudinem, et comparationis exemplum, quo doceat unumquemque suo perire peccato, et etiamsi peccantium sit plurima multitudo, unum justum cunctorum vitio non perire. Si quis, ait, in botro et uva, quae ad maturitatem pervenire non potuit, et acescentes attulit fructus, vel aliquo aeris ac terrae corrupta est vitio, unum granum reperit illaesum, quod spem habeat adhuc majus fieri, et ad maturitatem solitam pervenire, dicat alteri, ne tangas illud, sed dimitte ut crescat, quia benedictio Domini est, ut in tanta acinorum multitudine solum evaderet siccitatem: sic, inquit, de Judaeorum innumerabili multitudine, quae offendit Deum, si paucos justos invenero, liberabo eos de interitu plurimorum. Et hoc faciam propter servos me
Abbreviated transcription (Latin):
orsum. deuorabit t̃ram. & germina eiꝰ cõ¬
buret fundam̃ta montiũ. & sagitte mee
consument eos. Cuiꝰ testimonii sensus est.
ꝗd ignis dei atq uindicta. semꝑ ardeat
peccatorib. ee eos usq ad inferos ꝑsequat᷑.
Qualis erat ille diues in engłio purpuratꝰ. qui
requiescente lat.aro. in sinu abrahã. et̃nus tor

Expanded text:
orsum. Devorabit terram et genimina ejus: comorsum. Devorabit terram et genimina ejus: comburet fundamenta montium, et sagittae meae consument eos . Cujus testimonii sensus est, quod ignis Dei atque vindicta semper ardeat peccatoribus, et eos usque ad inferos persequatur. Qualis erat et dives ille in Evangelio purpuratus, qui, requiescen
Abbreviated transcription (Latin):
lem m̃tis arrogantiã. ut immundi mundos
putaretis inimundos. eritis fumꝰ ignis arden
tis. qui de meo furore suecensus est. furorẽ
autem. obluuonẽ. ir̃a penitudinẽ. ita in de¬
o debemꝰ acciꝑe. quomͦ pedes. manus. ocu¬
ios aures. & cetera m̃bra. que habere dicit᷑
incorporalis. & itinisibilis d̾s. Non quohis pa¬
teat ꝑtͣbationib qui eas dono gr̃e sue extin¬
gunt in nob. sed quo ꝑ nr̃a u̾ba. dei erga nõ
intelligamꝰ affectũ. Neq enĩ ira que. est ulti¬
onis libido. ita definit᷑ in deo. ut in hominibꝰ
que materiã habet. innr̃is uicuis. nõ in dñi uo¬
luntate. qui thesauri ⁊ auimꝰ nob̾irã in diei¬
re. & reuelatignis iusti udicii dei ut tribu
tulimꝰ. ligna quoꝙ. fenũ &e. stipulam. que
suꝑ fundam̃tũ pauli edificͥamꝰ. sapiens flã¬
ma cõsumat. De hoc igne ꝑpetuo. &. in mo¬
ysi cantico legimꝰ. Ignis succensus est de
furore meo. & ar debit. usq ad infernũ de¬

Expanded text:
lem mentis arrogantiam, ut immundi, mundos putaretis immundos, eritis fumus, ignis ardens  Al. ardentis, qui de meo furore succensus est. Furorem autem, oblivionem, iram, poenitudinem, ita in Deo debemus accipere, quomodo pedes, manus, oculos, aures, et caetera membra, quae habere dicitur incorporalis et invisibilis Deus. Non quo his pateat perturbationibus, qui eas dono gratiae suae exstinguit in nobis; sed quo per nostra verba Dei erga nos intelligamus affectum. Neque enim ira, quae est ultionis libido, ita definitur in Deo, ut in hominibus, quae materiam habet in nostris vitiis, non in Domini voluntate: qui thesaurizamus nobis iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei, ut tribultulimus, ligna quoque, fenum et stipulam, quae super fundamentum Pauli aedificavimus , sapiens flamma consumat. De hoc igne perpetuo et in Moysi cantico legimus: Ignis accensus est de furore meo, et ardebit usque ad infernum de
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ flamina cõburet .W. fundam̃ta montiũ que
se eleuant contra scientĩa dei. ipsos qͦ montes.
deu iacula disꝑdent. ut humiliatim penis.
montes esse desistant. Ecce inqͥt scriptũ est
corã me. Omĩa eñi nr̃a peccata. deipatent
oculis. & in his scripta sunt libͥs. de. quibꝰ in
danihel legimꝰ Tnroni positi sunt. oe libri .a¬
ꝑti sunt. De quibꝰ & in alio loco dicit᷑ Suꝑ terrã
scribant᷑. & nequaquã ultra reticebit. qui pͥus
dixerat tacui nũqͥd semꝑ tacebo. dicit dñs sedred¬
det unicuiq quid oꝑatꝰ est insinu eiꝰ. Hoc est
in cordis archano. ut eos pria torque at consei¬
entia De qua & osee ꝓpłi uaticinat᷑. Cadeis
in gladio pͥncipes eoꝵ propter indignatio¬
nem lingue eoꝵ. Hec est detractio eoꝵ. insi¬
nu ipsoꝵ. que. de. uniꝰ cuiꝰq corde procedit. Si
pale. alio nomine. appellat᷑ caput. uias eoꝵ
dedi in capita eoꝵ. Et alibi. Conũtet᷑ dolor
eius in caput eius & suꝑ u̾ticẽ eius uuqͥtas eiꝰ

Expanded text:
comburet, et fundamenta montium quae se elevant contra scientiam Dei. Ipsos quoque montes Dei jacula disperdent, ut humiliati in poenis, montes esse desistant. Ecce, inquit, scriptum est coram me. Omnia enim nostra peccata Dei patent oculis, et in his scripta sunt libris, de quibus in Daniele legimus: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . De quibus in alio loco dicitur: Super terram scribantur . Et nequaquam ultra reticebit qui prius dixerat, Tacui: numquid semper tacebo? dicit Dominus . Sed reddet unicuique quod operatus est in sinu ejus, hoc est in cordis arcano, ut eos propria torqueat conscientia. De qua et Osee propheta vaticinatur: Cadent in gladio principes eorum propter indisciplinationem linguae eorum . Haec est detractio ipsorum in sinu eorum, quae de uniuscujusque corde procedit. Simpale alio nomine appellatur caput. Vias eorum dedi in capita eorum . Et alibi: Convertetur dolor ejus in caput ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ ur̃oꝵ. simł dieit dñs. Q̾ sacrificauert̃
suꝑ montes. & suꝑ colles exprobrauerunt mͥ.
or remetiar opus eoꝵ. pͥmũ in sinu eoꝵ .Lxx.
ste est fumꝰ furoris mei. ignis ardet in eo
cumctis diebꝰ. Eece seriptũ est in conspectu
meo. nõ tacebo donec reddam. & retribuam
insinu eoꝵ. & peccata sua ce patrũ suoꝵ
dicit dñs. Qͥ adolebant incensum suꝑ monces.

Expanded text:
trorum simul, dicit Dominus, qui sacrificaverunt super montes et super colles, exprobraverunt mihi, et remetiar opus eorum primum in sinum eorum. LXX: Iste est fumus furoris mei: ignis ardet in eo cunctis diebus. Ecce scriptum in conspectu meo: Non tacebo, donec reddam et retribuam in sinu eorum peccata sua, et patrum suorum, dicit Dominus: qui adolebant incensum super montes
Abbreviated transcription (Latin):
meas ad popłin incredulũ. qui gradit᷑ in uia ñ
bona post cogitationes suas .Lxx. Expanddi
manꝰ meas tota die ad popłm incredulũ . &. con¬
tradicentẽ. qui nõ ambulauerunt in uia bona
sed post peccata sua. Hoc qd̵ supͣdictũ est
appariu his qͥ me non interrogabant. inuentꝰ
sum abhis. qui me ñ querebant. apłs paulus
scribens ad romanos cũ suꝑ gentiũ ꝑsona expo¬
suisset adiecit. Ad isrł. uitẽ dicit. Expandi ma¬
nus meas ad popłm incredulũ. & contradicẽ¬
tem. Qui cũbeneficus dñi uinceret᷑ & ult᷑ ho¬
minẽ signa conspic̾ẽt. loquebat᷑. Iste ñ eicit de

Expanded text:
e ad populum incredulum, qui graditur in via non bona post cogitationes suas. LXX: Expandi manus meas tota die ad populum incredulum et contradicentem, qui non ambulaverunt in via bona: sed post peccata sua. Hoc quod supra dictum est: Apparui his qui me non interrogabant: inventus sum ab his qui me non quaerebant, apostolus Paulus scribens ad Romanos, cum super gentium persona exposuisset, adjecit: Ad Israel autem dicit: Expandi manus meas ad populum incredulum et contradicentem , qui cum beneficiis Domini vinceretur, et ultra homine
Abbreviated transcription (Latin):
Ut cũ partẽ. habuerimꝰ. ueniamꝰ ad plȩ¬
nitudinẽ . eiꝰ .x. contemplem gsam unigeniti
a ꝑatre. plenitudinẽ gr̃e. & ueritatis. De quo
in hoc eodem propħa dicit᷑. In nouissimis die¬
bus manifestus erit mons dñi. de eo autẽ
qd̾ supͣ positum est. quare nos errare. fecisti.
quo sensu. ⁊ccipiendũ sit. plenissime. docet
ie remias. Se duxisti me dñe. &e seductus sum
liceris &. qͣsi misericors pat̃ dissimulas durici¬
am.&. artifex medicus. abseondis ferrũ acu¬
tissimũ .no. egrotantẽ. terreas ante qͣm cures.
fecisti me. negligentẽ. ꝓpter qd̃ &e de iersm
dicit d̾s. Ecce ego seducam eam. &e ponã eã
quasi desertum .&. statuam eam sicut t̾ram
absq aqͥs.&. loqͣr ad cor eiꝰ.W. dabo possessi

Expanded text:
veniamus ad plenitudinem ejus et contemplemur gloriam Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . De quo in hoc eodem propheta dicitur: In novissimis diebus manifestus erit mons Domini . De eo autem quod supra positum est: Quare errare nos fecisti ? quo sensu accipiendum sit, plenissime docet Jeremias: Seduxisti me, Domine, et seductus sum: liceris, et quasi misericors pater dissimulas duritiam, et artifex medicus abscondis ferrum acutissimum, ne aegrotantem terreas antequam cures, fecisti me negligentem; propter quod et de Jerusalem dicit Deus: Ecce ego seducam eam, et ponam eam quasi desertum, et statuam eam sicut terram absque aquis, et loquar ad cor ejus: et dabo pos
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiã. Consideremꝰ ordinẽ singloꝵ.
Seducit eã &x facit ẽe desertã. &. absq aqͥs.
ut urtutũ patiat᷑ sitĩ. Que postqͣm dixe¬
rit. sitiuit in te. inima. mea. quã multipli¬
cit̃ tibi caro mea. tẽ loq̃t᷑. ad cor eiꝰ .x. lugen¬
tem consolabit᷑.&. dabit ei possessionẽ inde:
hoc est de penitentia.&. de merore. qͥ oꝑatͣ
salutẽ. & humilitas contͣbati cordis eiꝰ. Nos
enum int̾p̃tat᷑ uallis achor. aꝑiet intelligen¬
tiam. ne ignoret. creatore suũ. Hostes ait nr̃i
conculeauerunt seuariũ tuũ. Haud dubiũ
qͥn templũ significet. qd̾ uictores calcauere
romani.&. factisumꝰ sicut in pͥncipio. añqͣm

Expanded text:
 singulorum: seducit eam, et facit esse desertam, et absque aqua, ut virtutum patiatur sitim. Quae postquam dixerit: Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea , tunc loquetur ad cor ejus, et lugentem consolabitur. Et dabit ei possessionem inde, hoc est, de poenitentia et moerore qui operatur salutem. Et humilitas conturbati cordis ejus hoc enim interpretatur vallis Achor aperit intelligentiam, ne ignoret Creatorem suum. Hostes, ait, nostri conculcaverunt sanctuarium tuum. Haud dubium quin Templum significet, quod victores calcavere Roman
Abbreviated transcription (Latin):
uodeuigesimꝰ in ysaiam liber extre.
mus. tuo filia eustochiũ. &e sc̃e ma¬
tris tue paule nomine dedicat᷑.
ut quas parihonore suspexi. equa
cõmemoratione nẽ recolam preserti eũ ce il¬
la dũ uiueret. hoc opus tecũ erebrius postu¬
laret. & uir eruditis simꝰ. frat̃ tuus pamma¬
chus. & tẽ &e postea frequentibꝰ scͥpturis cog̃e
non destiterit. mͥq & p̃sentiũ. amicoꝵ &.
absentiũ uiroꝵ q ac feminaꝵ in xp̃o dor¬
mientiũ. eadem religio sit. idest animoꝵ ca¬
ritas. non corpoꝵ. Nec ignoro quanta inter
homines sententiaꝵ diũsitas sit nõ dico de
misterio trinitatis. cuius recta confessio est.
ignoratio scientie. sed de aliis ecclasticis dog¬
matibꝰ. de resurrectione scilicet. & de anima¬
rũ & humane carnis statu. de repromissioni¬
bus futuroꝵ. quomͦ debeant accipi. & qua
ratione intelligenda sit apochalipsis iohis.
Quã si iuxta litterã accipimꝰ. iudayzatidũ
est. Sispiritualiter ut scriptũ est disseri

Expanded text:
uo devicesimus in Isaiam, immo extremus liber, tuo, o filia Eustochium, et sanctae matris tuae Paulae nomini dedicatur, ut quas pari honore suspexi, aequa commemoratione nunc recolam: praesertim cum et illa dum viveret, hoc opus tecum crebrius postularit, et vir eruditissimus frater tuus Pammachius et tunc et postea frequentibus scriptis cogere non destiterit: mihique et praesentium amicorum et absentium, virorumque ac feminarum in Christo dormientium eadem religio sit, id est, animorum charitas, non corporum. Nec ignoro quanta inter homines sententiarum diversitas sit. Non dico de mysterio Trinitatis, cujus recta confessio est ignoratio scientiae: sed de aliis Ecclesiasticis dogmatibus, de Resurrectione scilicet, et de animarum et humanae carnis statu, de Repromissionibus futurorum, quomodo debeant accipi, et qua ratione intelligenda sit Apocalypsis Joannis, quam si juxta litteram accipimus, judaizandum est; si spiritualiter, ut scripta est, disserim
Abbreviated transcription (Latin):
atq gemmatã. in terris iherłm instaura¬
tionẽ templi ostiaꝵ sanguinem. ociũ sab̃bi
circuticisiotus inuiriam. nuptias partus.
liberoꝵ educationẽ. epulaꝵ diuitias.
cunctaꝵ gentiũ seruitutem rursũq bel¬
la exercitus ac triũphos. & suꝑatoꝵ neces.
morte q centenarii peccatoris. Cui duobꝰ
uoluminibꝰ respondit apollinaris. que nõ
solũ sue secte homines. sed &e nr̃oꝵ. in hae
parte dũ taxat multitudo plurima sequit᷑
terram. ut & in regno xp̃i terrena desidereis
de post ciboꝵ abundantiã. guleq ae uentris
ingluiuem. ea que uentͥs sunt querant De

Expanded text:
emmatam in terris Jerusalem, instaurationem Templi, hostiarum sanguinem, otium sabbati, circumcisionis injuriam, nuptias, partus, liberorum educationem, epularum delicias, et cunctarum gentium servitutem: rursusque bella, exercitus, ac triumphos et superatorum neces, mortemque centenarii peccatoris. Cui duobus voluminibus respondit Apollinarius, quem non solum suae sectae homines, sed et nostrorum in hac parte dumtaxat plurima sequiturterram, ut in regno Christi terrena desiderent: et post ciborum abundantiam, gulaeque ac ventris ingluviem, ea quae s
Abbreviated transcription (Latin):
plabilis est. sed abhis uidet᷑. de qͥbꝰ scͥptũ ẽ.
beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Ecce tu iratus es. & peccauimꝰ: in ipsis
fiumꝰ semꝑ. & saluabim᷑ .R. facti sumꝰ. ut
struate. uni̾ise iusticie nr̃e. & cecidimꝰ
qͣi foliũ uniu̾si:. &. iniqͥtates nr̃e. qͣi uentꝰ ab¬
stulerunt nos. Lxx. Eece tu iratuses:
o om̃s peccauimꝰ. Iccirco errauimꝰ .&. facti
sumꝰ quasi immundi om̃s nos. ut panuꝰ
sedentis. omĩs iusticia nr̃a. &. defluximꝰ
qͣi folia propt̃ iniqͥtates nr̃as. sic̃ uentꝰ. au¬
feret nos. Ordo p̃posterus. Non qi. tu
iratus es nos peccauimꝰ. sed qi. nos pecca¬
uimꝰ tu iratus es. &. qr peccauimꝰ &. nob̾i
ratus es dñe. propterea errauimꝰ . &. reclã
reliqͥmꝰ uiam. Siue uixta hebraycũ. qͥ sẽꝑ
qui ꝑ nos ĩmundi sumꝰ .x. qͥc qͥd iuidem᷑ ha¬
bere iusticie. pannis sedentis. siue men¬
struate mulieris cõparat᷑ ꝓ quo theodotio

Expanded text:
plabilis est, sed ab his videtur, de quibus scriptum est: plabilis est, sed ab his videtur, de quibus scriptum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ecce tu iratus es, et peccavimus; in ipsis fuimus semper, et salvabimur. Et facti sumus ut struatae universae justitiae nostrae. Et cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos. LXX: Ecce tu iratus es, et omnes peccavimus: idcirco erravimus, et facti sumus quasi immundi omnes nos, ut pannus sedentis omnis justitia nostra: et defluximus quasi folia propter iniquitates nostras: sicut ventus auferet nos. Ordo praeposterus. Non quia tu iratus es, nos peccavimus; sed quia nos peccavimus, tu iratus es. Et quia peccavimus, nobis iratus es, Domine: propterea erravimus, et rectam reliquimus viam. Sive juxta Hebraicum, qui semper qui per nos immundi sumus; et quidquid videmur habere justitiae, panno sedentis, sive menstruatae mulieris comparatur. Pro quo Theodotio
Abbreviated transcription (Latin):
liercule onerate peccatis. que ducunt᷑ ua
riis desideriis. semꝑ discentes. & nũqͣm
ad scientiã ueritaris ꝑuenientes. ut basili¬
dis. balsami. atq thesauri. babylonii qͦ &.
leusibore. ac reliquoꝵ nominũ portenta sus.¬
ciꝑent. De qͥbꝰ diligentis sime uir apłicus
sebit hyreneus. ep̃c lugdunensis ce. mar¬
tyr. multaiz origines explicans hereseon
&e. maxime gnosticoꝵ. qui ꝑ marchũ egy¬
ꝑtiũ. galliaꝵ pͥmũ circa rodanũ. dem his¬
paniaꝵ nobiles feminas deceperunt. mis.¬
centes fabulis uoluptatẽ. &. imꝑitia sua
nomͣ scientie uendicantes. Qd̃ autẽ dicit᷑
popłs in p̃senti. hoc est ñqͣm se nec auribꝰ
nec ocłis cognouisse q̃ d̾s seĩs suis. p̃pa¬
lia oꝑa tantaq uidisse: que facturus sit
his qui expectent miscd̃iam eiꝰ faciant q
tum est. dm̃ nemo uidit unqͣm. ⁊ itm. ne
mo uidit faciem meã &r iuuet: Eͥgo d̾s ne¬
qͣqͣm sermonibꝰ explicat᷑. nec ocłis cõten¬

Expanded text:
neratae peccatis, quae ducuntur desideriis variis, semper discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes , ut Basilidis, Balsami atque Thesauri, Barbelonis quoque et Leusiborae, ac reliquorum nominum portenta susciperent. De quibus diligentissime vir apostolicus scribit Irenaeus, episcopus Lugdunensis et martyr, multarum origines explicans haerese ωn, et maxime Gnosticorum, qui per Marcum Aegyptium, Galliarum primum circa Rhodanum, deinde Hispaniarum nobiles feminas deceperunt, miscentes fabulis voluptatem, et imperitiae suae nomen scientiae vindicantes . Quod autem dicit populus in praesenti, hoc est, numquam se nec auribus, nec oculis cognovisse, quae Deus sanctis suis praelia opera tantaque vidisse, que facturus sit his qui exspectent misericordiam ejus, faciantque tum est: Deum nemo vidit umqmo videt faciem meam et vivet ? Ergo Deus nequaquam sermonibus explicatur, nec oculis contem
Abbreviated transcription (Latin):
Iste homo ñ ẽ a deo. qui sabb̃m ñ eustodit.
& młta alia que longũ est texere. Beniq cum
ille in eruce extenderit manꝰ ad popłm nõ
credentẽ. & diceret ignosce eis. qd̵ enĩ faciũt
nescuint illi. e regione dicebant. Uath. qͥ des¬
truit tẽplũ. & in tribꝰ dieb edificat illud. des¬
cendat nẽ de eruce. & credimꝰ ei. Alios salud̃

Expanded text:
e homo non est a Deo, qui sabbatum non custodit . Et multa alia, quae longum est texere. Denique cum ille in cruce extenderet manus ad populum non credentem, et diceret: Pater, ignosce eis: quod enim faciunt, nesciunt : illi e regione dicebant: Vah! qui destruit Templum, et in tribus diebus aedificat illud: descendat nunc de cruce, et credimur ei. Alios salvos
Abbreviated transcription (Latin):
ugłio dicit᷑. b̾eati qͥ esuruut. & sitiunt
iusticiã. qͣm multi ꝓpħe .&. iusti. desidera¬
uerunt uidere. & non uiderunt. Abra.¬
ham autẽ uidit istam iusticiam .&. leta¬
tus est. neqͣquã seq̃ns occidentẽ litteram
sed sp̃m̃ uuificantem. Nec mirũ hec de
hominib dic̃ẽ. cũ astra qͦ dei iusticie cõ¬
parata. non sint munda. oe. adu̾sum an¬
głos suos ꝑũsum qͥd excogitau̾it. Si qͥs¬
pedagoge legis obseruat cerimonias.
audiat popłm confitentem. qd̃ omĩs illa
iusticia. panno sordidissimo cõparet᷑. cui
& hester diadema suũ. qd̾ erat regie po¬
testatis insigne. cõparat. qd̾ neq̃ quiã uo¬
luntate sed necessitate portabat. Tu scis ne¬
cessitarem meã. qm̃ detestor. signũ suꝑbie. mec.
qd̾ est supra caput meũ in dieb ostensionis
mee: abhominor. illd̃ sicut pannũ manstrua

Expanded text:
 Beati qui esuriunt et siliunt justitiam . Quam multi prophetae et justi desideraverunt videre, et non viderunt . Abraham autem vidit istam justitiam, et laetatus est, nequaquam sequens occidentem litteram, sed spiritum vivificantem. Nec mirum haec de hominibus dicere, cum astra quoque Dei justitiae comparata, non sint munda, et adversum Angelos suos perversum quid excogitaverit . Si qpaedagogae Legis observat caeremonias, audiat populum confitentem, quod omnis illa justitia panno sordidissimo comparetur, cui et Esther diadema suum, quod erat regiae potestatis insigne, comparat, quod nequaquam voluntate, sed necessitate portabat: Tu scis necessitatem meam: quoniam detestor signum superbiae meae, quod est super caput meum in diebus ostensionis meae: abominor illud sicut pannum men
Abbreviated transcription (Latin):
Epistola qͣm seͥbit paulus ad chorintios.
cum ad uniꝰ seͥbit᷑ popłm ciuitatis. ꝓuari¬
etate habitantiũ. idest scõꝵ & peccatoꝵ
nune laudatos. nẽ corripit nẽ docet. nẽ re¬
prehendit. Prouocat ad continentiã. nup¬
tias non recusat. Retrahit ab ydolatͥa. in¬
struit de resurrectione. Digamie porrigit
manũ. ne locũ tribuat forncationi. Hoc
diximꝰ. ut p̃sens qͦ capitulũ. qd̾ om̃e ex
popłi dñi dep̃cantis oratione conterit᷑.
uel iustoꝵ intelligamꝰ ẽẽ uel peccatoꝵ.
suam referre in dm̃. Unde eciã post ce¬
tera. hoc loqunt᷑. Quare nos errare fe.
cisti dñe. de uns tuis. uel seduxisti nos
sed qd̾ illius pacientia nrãm expectante. salu¬
tem. dũ non corripit delinquentes. causa er¬
roris duricieq uideat᷑. Unde. qͥb̃dam uehe¬
menter iratus. ad ꝑcutiendũ manũ suspen¬

Expanded text:
Epistola quam scribit Paulus ad Corinthios cum ad unius scribatur populum civitatis, pro varietate habitantium, id est sanctorum et peccatorum, nunc laudat eos, nunc corripit, nunc docet, nunc reprehendit. Provocat ad continentiam, nuptias non recusat, retrahit ab idololatria, instruit resurrectionem, bigamiae porrigit manum, ne locum tribuat fornicationi. Hoc diximus, ut praesens quoque capitulum, quod omne ex populi Deum deprecantis oratione contexitur, vel justorum intelligamus esse vel peccatorum am referre in Deum. Unde et post caetera etiam hoc loquuntur: Quare errare nos fecisti, Domine, de viis tuis, vel seduxisti nos sed quo illius patientia, nostram exspectantis salutem, dum non corripit delinquentes, causa erroris duritiaeque videatur. Unde quibusdam vehementer iratus, a percutiendo manum suspen