comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cisus ẽ: Crediderunt inde muhtł. donatus ẽ eis
sanguis xp̃i. ut magis eum biberent quo libera¬
rentur. qͣm rei de illo fuso tenerentur. Quis de¬
speret: Et si in cruce latro saluatus ẽ. ante pau¬
lulum homicida. post paululum accusatus. con¬
uictus. dampnatus. suspensus. lib̃atus. noli mirari.
Ubi conuictus ibi dampnatus. libi lib̾atusubi mu¬
tatus. In hoc gͦ popło cui dñs loquebatur. erał
qui in peccato suo fuerant morituri. erant etiã
ego sum: Ego sum. Quid: Nichil addidit. & quia
nichil addidit. multum ẽ quod cõmendauit.
Expectabatur enim ut diceret quid eẽt. nec tamen
dixit. Quid expectabatur ut diceret: forte nisi
credideritis qͥa egosum xp̃s. nisi credideritis qͥa ego
sum filius dĩ. nisi credideritis qͥa ego sum uerbũ
patris. nͥ credideritis qͥa ego sum conditor mundi
nͥ credideritis qͥa ego sum hominis formator & re-¬
formator. ereator & recreator. factor & refactor. nͥ hoc

Expanded text:
cisus est? Crediderunt inde multi; donatus est eis cisus est? Crediderunt inde multi; donatus est eis sanguis Christi, ut magis eum biberent quo liberarentur, quam rei de illo effuso tenerentur: quis desperet? Et si in cruce latro salvatus est, ante paululum homicida, post paululum accusatus, convictus, damnatus, suspensus, liberatus; noli mirari. Ubi convictus, ibi damnatus: sed ibi liberatus, ubi mutatus . In hoc ergo populo cui Dominus loquebatur, erant qui in peccato suo fuerant morituri: erant etiam ego sum? Ego sum, quid? Nihil addidit; et quia nihil addidit, multum est quod commendavit. Exspectabatur enim ut diceret quid esset, nec tamen dixit. Quid exspectabatur ut diceret? Forte, Nisi credideritis quia ego sum Christus; nisi credideritis quia ego sum Dei Filius; nisi credideritis quia ego sum Verbum Patris; nisi credideritis quia ego sum conditor mundi; nisi credideritis quia ego sum hominis formator et reformator, creator et recreator, factor et refactor: nisi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
catis ur̃is. Credo fr̃s. in illa multitudine quȩ
dnm̃ audiebat & eos fuisse qͥ crediturierant.
quasi in om̃s autem ꝓcesserat seuerissima illa
sententia. in peccato ur̃o moriemini. ac ꝑ hoc &
illis qͥ credituri erant spes erat ablata. Illi seiuie¬
bant. illi timebant. immo ñ timebant. s etiam
desꝑabant. Reuocauit eos in spem. adiunxit
enim. Si ñ credideritis quia ego sum. morie
inpeccatis urͣis:¬
bus. excitatio facta ẽ dormientib cordib. Eingi¬
lauerunt. inde plurimi crediderunt. sicut eugl̃i
ipsius consequentia testantur. Erant enim illic
in illo popło a quo crucifixus ẽ. a quo in ligno sus¬
pensus ẽ. a quo pendens irrisus ẽ. a quo lancea uul¬
neratus ẽ. a quo felle & aceto potatus ẽ. erant m̃bra
xp̃i. ꝓ quib dixit. pat̃ ignosce illis. qͥa nesciunt
quid faciunt. Quid aũt̃ conuerso ñ ignoscitur.
si fusus xp̃i sanguis ignoscitur. Quis homicida
desꝑet. si in speni reddicus ẽ. a quo etiam xp̃s oc¬

Expanded text:
lla multitudine quae Dominum audiebat, et eos fuisse qui credituri erant. Quasi autem in omnes processerat severissima illa sententia, In peccato vestro moriemini; ac per hoc et illis qui credituri erant, spes erat ablata: illi saeviebant, illi timebant; imo non timebant, sed jam desperabant. Revocavit eos in spem; adjunxit enim, Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vesbus, excitatio facta est dormientibus, cordibus evigilaverunt: inde plurimi crediderunt, sicut Evangelii ipsius consequentia testantur. Erant enim illic in illo populo a quo crucifixus est, a quo in ligno suspensus est, a quo pendens irrisus est, a quo lancea vulneratus est, a quo felle et aceto potatus est, erant membra Christi, pro quibus dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Quid autem converso non ignoscitur, si fusus Christi sanguis ignoscitur? Quis homicida desperet, si in spem redditus est a quo etiam Christus oc
Abbreviated transcription (Latin):
responderet. ueritatẽ: cum uideatur ad id qͦd
dictum ẽ tu quis es. respondere debuisse. ueritas:
idẽ ueritas sum. S altius respondit cũ uideret¬
cos ita dixisse tu quis es. ac si dicerent. quoniam
abs te audiuimus. nͥ credideritis quia ego sum.
quid te eẽ credimus. ad hoc respondit pͥncipiũ.
tanqͣm diceret. pͥncipium me credite. & ad didit
qui ꝙ loquor uobis. id ẽ. quia humilis ꝓpter uos
factus. ad ista uerba descendi. Nam si pͥncipium
sicuti ẽ ita maneret apud patrẽ. ut ñ acciperet
formã serui. & homo loqueretur hominib. quomͦ
ei crederent: cũ infirma corda intelligibile uerbũ
sine uoce sensibili audire ñ possent: Ergo inqͥt
credite me ẽẽ principiũ: quia ut credatis ñ solum
sum. s & loquor uobis. S de hacre iam mulcumẽ
loqui uob̃. placeat itaq caritati urẽ. ut qͦd restat.
illo adiuuante seruemus crastino reldituri.

Expanded text:
responderet, Veritatem; cum videatur ad id quod responderet, Veritatem; cum videatur ad id quod dictum est, Tu quis es? respondere debuisse, Veritas; id est, Veritas sum. Sed altius respondit, cum videreteos ita dixisse, Tu quis es? ac si dicerent, Quoniam abs te audivimus, Nisi credideritis quia ego sum, quid te esse credemus? ad hoc respondit, Principium: tanquam diceret, Principium me credite. Et addidit, quia et loquor vobis: id est, quia humilis propter vos factus, ad ista verba descendi. Nam si principium sicuti est, ita maneret apud Patrem, ut non acciperet formam servi et homo loqueretur hominibus; quomodo ei crederent, cum infirma corda intelligibile Verbum sine voce sensibili audire non possent? Ergo, inquit, credite me esse principium; quia, ut credatis, non solum sum, sed et loquor vobis. Sed de hac re jam multum est loqui vobis: placeat itaque Charitati vestrae ut quod restat, illo adjuvante servemus, crastino reddituri.
Abbreviated transcription (Latin):
Ncipium me credite. In greco nanq eloqͥo discernit᷑
qͦd in latino ñ potest. Apud grecos enĩ femini
generis ẽ principiũ. sicut apud nos lex generis fe¬
miniẽ. quȩ apud illos ẽ masculini. sic̃ sapientia
os apud nos & apud illos generis feminini est.
Consuetudo locutionis ido ꝑ diuersas linguas uarut
genera uocabuloꝵ. qͥa in ipsis reb ñ inuenis sexũ.
Non enĩ sapientia uere femina ẽ. cum xp̃s sit dei
sapientia: & xp̃s appelletur genere masculino:
sapientia feminino. Cum gͦ dicerent iudei. tu
qͥs es. ille qͥ sciebat ibi qͦsdam esse credituros. &
ideo dixisse tu qͥs es. ut scirent qͥd illum credere
deberent: respondit. pͥncipium: non tanqͣm dice¬
ret pͥncipium sum. s tanqͣm diceret pͥncipium
me credite:. qͦd in sermone greco ut dixi euid ent̃
apparet. ubi seminini generis ẽ principiũ. uelut
si uellet dicere se ẽẽ ueritatẽ & dicentib tu qͥs es.

Expanded text:
ncipium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, ncipium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et apud illos generis feminini est. Consuetudo locutionis ideo per diversas linguas variat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum. Non enim sapientia vere femina est, cum Christus sit Dei Sapientia , et Christus appelletur genere masculino, sapientia feminino. Cum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo dixisse, Tu quis es? ut scirent quid illum credere deberent, respondit, Principium: non tanquam diceret, Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet, ubi feminini generis est principium. Velut si vellet dicere se esse veritatem, et dicentibus, Tu quis es?
Abbreviated transcription (Latin):
sum. moriemini in percatis urĩs. Bene. Deogrãs
quia dixit nͥ credideritis. ñ dixit. nisi ceperitis.
Quis em̃ hoc capiat: Aut uͦ quia ausus sum dicere
& uisi esti intelligere. aliqͥd de tanta ineffabilitate
cȩpistis: Si gͦ non capis fides te lib̾at. id eo & dñs ñ
ait. nͥ ceꝑitis quia ego sum. s qͦd poterant dixit. nͥ
credideritis qͥa ego sum. moriemini in peccatis
ur̃is. Et illi semꝑ t̾rena sapientes. & semꝑ scdm car¬
Gu quis es : Non enim cũ dixisti. nͥ credideritis
qͥa ego sum. ad didisti quis eẽs. quis es ut credamus:
Et ille. Principium. Ecce quod ẽ esse pͥncipium
mutari ñ potest. pͥncipium in se manet ꝙ innouat
omnia. Principium ẽ cui dictum ẽ. tu aut̃ idem
ipse es. & anni tui ñ deficient. Principium ait.
qui & loquor aiobis. Principiũ me credite. ne
moriamini in peccatis urĩs. tanqͣm enim in eo
qͦd dixerunt tu qͥs es. nichil aliud dixerint qͣm
qͥd te ẽẽ credimus respondit pͥncipium. id est pͥn¬

Expanded text:
sum, moriemini in peccatis vestris. Bene, Deo gratias, quia dixit, Nisi credideritis: non dixit, Nisi ceperitis. Quis enim hoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dicere, et visi estis intelligere, aliquid de tanta ineffabilitate cepistis? Si ergo non capis, fides te liberat. Ideo et Dominus non ait, Nisi ceperitis quia ego sum; sed quod poterant dixit, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. 11. Et illi semper terrena sapientes et sudiamus. « Tu quis es? » Non enim cum dixisti, nisi credideritis quia ego sum, addidisti quis esses. Quis es, ut credamus? Et ille: « Prinmutari non potest: principium in se manet, et innovat omnia; principium est, cui dictum est, Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quia et loquor vobis. Principium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerint quam, Quid te esse credimus? respondit, Principium; id est, Pri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum iam factum ẽ id est p̃destinatio. scdm &
t̃rium factum ẽ. a fit. & fiet. id ẽ uocatio & głifica¬
tio. quartum uͦͭ i  iͤpe ẽ. in re aũt futurum est.
id ẽ głificatio huius rei sacram̃tum. idẽ unitatis
corporis ꝙ sangiums xp̃i. Alicubi cotidie. alicubi
certis int̾uallis dierũ in dñica mensa p̃paratur.
& de mensa dñica sumitur. qͥbusclam ad uitam
quibusclam ad exitͥum. Res uero ipsa cuius
sacram̃tum ẽ omni homini ad uitam nulli ad
exitum. qͥcunq eius particeps fuerit. Ne aũt pu¬
tarent sic in isto cybo & potu ꝓ̃mitti uitã ȩternã.
ut qͥ eam sumerent iam ñ corpore morerentur.
huic cogitatiomi dignatus ẽ occurrere: Nam cũ
dixisset. qui manducat meã carnem & bibit
meum sanguinẽ habet ȩt̃nam. continuo subiecit.
t ego resuscitabo eum in nouissimo die : ut
tinet. nec id uita ęt̃na fraudabitur. s in resurre¬
ctione mortuoꝵ nouissimo die.

Expanded text:
mum jam factum est, id est, praedestinatio: secundum et mum jam factum est, id est, praedestinatio: secundum et tertium factum est, et fit, et fiet, id est, vocatio et justificatio: quartum vero nunc in spe est, in re autem futurum est, id est, glorificatio. Hujus rei Sacramentum, id est, unitatis corporis et sanguinis Christi alicubi quotidie, alicubi certis intervallis dierum in dominica mensa praeparatur, et de mensa dominica sumitur; quibusdam ad vitam, quibusdam ad exitium: res vero ipsa cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli ad exitium, quicumque ejus particeps fuerit. 16. Ne autem putarent sic in isto cibo et potu promitti vitam aeternam, ut qui eam sumerent, jam nec corpore morerentur; huic cogitationi dignatus est occurrere. Nam cum dixisset, Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam; continuo subjecit, Et ego resuscitabo eum itinet, nec id vita aeterna fraudetur in resurrectione mortuorum in novissimo die.
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc gͦ non habet. qui istum panem ñ mandu¬
cat. nec istum sangunem bibit. Nam tempora¬
lem uitã sine illo habcre homines possunt. et̃nam¬
carnem. nec bibit eius sanguinẽ. non habet in
se uitã. & qui manducat enus carnẽ & bibit eius
singuinẽ. habet uitam. Ad utrunq aũt respon¬
dit qͦd dixit eternam. Non ita ẽ in hac esca. qͣm
sustentandȩ huius temporis uitȩ causa sumimꝰ.
Nam qͥ eam non sumpserit ñ uiuet. nec tam̃ qui eã
sumpserit uiuet. Fieri enĩ potest ut senio uel
morbo uł aliquo casu plurimi. & qͥ eam sumpse¬
rint moriantur. In hoc uͦ cybo & potu. id ẽ cor¬
pore & sangune dñi. non ita ẽ. Nam & qui eam
ñ sumunt ñ habent uitam. & qͥ eam sumit ha¬
bet uitã. & hanc utiq et̾̃nam. Hunc itaq eybũ
& potum. societatẽ uult intelligi corporis & m̃broꝵ
suoꝵ. qͦd est scã ȩccłia in p̃destinatis & uocatis
& iustificatis. & glĩficatis sc̃ĩs & fidelib eius. quoꝵ

Expanded text:
Hanc ergo non habet qui istum panem non manducat, nec istum sanguinem bibit. Nam temporalem vitam sine illo homines habere possunt. Qcarnem, nec bibit ejus sanguinem, non habet in se vitam: et qui manducat ejus carnem, et bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel aliquo casu, plorimi et qui eam sumpserint moriantur. In hoc vero cibo et potu, id est corpore et sanguine Domini, non ita est. Nam et qui eam non sumit, non habet vitam: et qui eam sumit, habet vitam, et hanc utique aeternam. Hunc itaque cibum et potum societatem vult intelligi corporis et membrorum suorum, quod est sancta Ecclesia in praedestinatis et vocatis, et justi
Abbreviated transcription (Latin):
Illi itaq ñ intelligentes ista responderunt. Et dñs
ad eos qͥ terram sapiebant qͥd ait: Et dicebat ei.
Uos de deorsum estis. ideo t̃ram sapitis. qͥa sicut
serpences t̾ram manducatis. Quid ẽ terram man¬
ducatis: Cerrenis pascimini. terrenis delectamini.
estis. ego de supernis sum. Uos de mundo hoc
estis. ego non sum de hoc mundo. Quomͦ enim
erat de mundo. ꝑ quẽ factus ẽ mundus: Om̃s
de mundo post mundum qͥa prius muncdus.
& sic homo de mundo. Prius aut xp̃s & deinde
mundus. qm̃ ante mundum xp̃s. ante. xp̃m n¬
chil. qͥa in principio erat uerbum. om̃ia ꝑ ipsum
facta sunt. Sic gͦ erat ille de suꝑnis. De quibus
suꝑnis: De aere: Absit. ibi & aues uolitant.
De celo qͦd uidemus: Absit. ibi &e stellȩ & sol & luna
circũeunt. De angłis: Neq hoc intelligatis. ꝑ¬

Expanded text:
Illi itaque non intelligentes, ista responderunt. 4. Et Dominus Illi itaque non intelligentes, ista responderunt. 4. Et Dominus ad eos qui terram sapiebant, quid ait? Et dicebat eis: Vos de deorsum estis. Ideo terram sapitis, quia sicut serpentes terram manducatis. Quid est, terram manducatis? Terrenis pascimini, terrenis delectamini, estis, ego de supernis sum. Vos de mundo hoc estis: ego non sum de hoc mundo. Quomodo enim erat de mundo, per quem factus est mundus? Omnes de mundo post mundum; quia prius mundus, et sic homo de mundo: prius autem Christus, deinde mundus; quoniam ante mundum Christus, ante hil: quia in principio erat Verbum; omnia per ipsum facta sunt . Sic ergo erat ille de supernis. De quibus supernis? De aere? Absit: ibi et aves volitant. De coelo quod videmus? Et hoc absit; ibi et stellae et sol et luna circumeunt. De Angelis
Abbreviated transcription (Latin):
loco dixit. nec tam̃ eis dixit. inpeccato ur̃o morie¬
mini. Quid aut̃ dixit: Quod & istis. Quo ego ua¬
do. uos ñ potestis uenire. Non abstulit spem. sed
loquebatur. tunc ñ poterant uenire qͦ ille ibat.
s postea uenturi erant. isti aut̃ nunquã. quib
aut̃ audicis uerbis. quomͦ solent carnalia cogitan¬
tes. & scdm̃ carnẽ iudicantes. ꝙ totũ carnaliter
audientes atq sapientes. dixerunt.¬
int̾ficiet semetipsum. quia dicit. quo ego uado
nos non potestis uenire. Stulta uerba. os om̃i¬
no insipientia plena. Quid enim: Non poterant
illo uenire qͦ ille prexisset. si int̾ficeret semetipsũ:
Hunqͥd ipsi ñ erant porituri: Quid est gͦ. nun¬
quid int̾ficiet semetipsum. qͥa dixit. quo ego ua¬
do uos ñ potestis uenire: Si de morte hominis
diceret. qͥs homo ñ moritur. Ergo qͦ ego uado
dixit. ñ cum itur ad mortẽ. s quo ibat poͣst mortẽ.

Expanded text:
loco dixit; nec tamen eis dixit, In peccato vestro morieloco dixit; nec tamen eis dixit, In peccato vestro moriemini. Quid autem dixit? Quod et istis: Quo ego vado, vos venire non potestis . Non abstulit spem, sed loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autem nunquam quibusautem auditis verbis, quomodo solent carnalia cogitantes, et secundum carnem judicantes, et totum carnaliter audientes et sapientes, dixeruntinterficiet semetipsum; quia dixit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Stulta verba, et omnino insipientiae plena. Quid enim? non poterant illo venire quo ille perrexisset, si interficeret semetipsum? Numquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, Numquid interficiet semetipsum; quia dixit, Quo ego vado, vos non potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis homo non moritur? Ergo quo ego vado dixit, non cum itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dominus ꝑ ꝓpħam. periit suga a me. &
ñ est qui requirat animã meam. Et iterũ ait
alio loco in psalmo. confundantur & reuereant᷑
reqͥrentes animã meam. Culpauit qui ñ requi¬
rerent. dampnauit qͥ requirerent. Alalum ẽ
enim ñ querere animam xp̃i. s quomͦ eam que¬
sierunt discipłi. q malum ẽ querere animã xp̃i.
s quomͦ eam iudei quesierunt. Illi enĩ ut habe¬
rent. isti ut ꝑderent. Deniq isti qͥa sic querebat̃
more malo. corde ꝑuerso. qͥd secutus adiunxit:¬
Queritis me. & ne putetis qͥa bene me quericis.
in peccato ur̃o moriemini. Hoc est xp̃m male
querere. in peccato suo mori. hoc ẽ illum odisse.
ꝑ quẽ posset solum saluus eẽ. Cum enĩ homines
quoꝵ spes in deo ẽ. ñ debeant mala reddere ꝓ ma¬
lis. reddebant isti mala ꝓ bonis. Prenuntiauit
gͦ illis dñs. dixitq sententiã prescus. qͦd in suo pec¬
cato morerentur. deinde adiungit. G Iuo ego
uado uos ñ potestis uenire. Hoc ꝙ. discipłis alio¬

Expanded text:
ipse Dominus per prophetam, Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam : et iterum ait alio loco in Psalmo, Confundantur et revereantur requirentes animam meam . Culpavit qui non requirerent, damnavit qui requirerent. Malum est enim non quaerere animam Christi, sed quomodo eam quaesierunt discipuli; et malum est quaerere animam Christi, sed quomodo eam Judaei quaesierunt: illi enim ut haberent, isti ut perderent. Denique isti quia sic quaerebant more malo, corde perverso, qQuaeretis me; et ne putetis, quia bene me quaeretis, in peccato vestro moriemini; hoc est Christum male quaerere, in peccaper quem posset solum salvus esse. Cum enim homines quorum spes in Deo est, non debeant mala reddere nec pro malis, reddebant isti mala pro bonis. Praenuntiavit ergo illis Dominus, dixitque sententiam praescius, quod in suo peccato morerentur. Deinde adjungit: Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipul
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uni d qi genicũ. sine tempore. ꝑ quẽ conde¬
ret tpr̃a.Sic gͦ accipe xpm̃ de suꝑnis. ut
excedas cogi tatione tua om̃e quod factum est.
uniuersam  om̃ino creaturam. om̃e corpus. om¬
nem conditum sp̃m. omnem rẽ quoquo modo¬
ꝑ mutabilem. Totum excede sic̃ excessit ioħes.
ut contingeret in pͥncipio erat uerbum. & uer¬
bum erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbum. Ego gͦ
inqͥt de suꝑnis sum. uos de hoc mundo estis.
fr̃s quid incelligi uoluerit. uosde hoc mundo
estis. Ideo qͥppe dixit. uoi de hoc mundo estis.
qͥa peccatores erant. qͥa iniqui erant. qͥa infideles
erant. qͥa terrena sapiebant. Nam qͥd uobis ui¬
detur de scĩs apłis: Quantum int̾ erat int̾ iude¬
os &e apłõs: Quantũ int̾ tenebras os lucem. qͣntũ

Expanded text:
sibi, unigenitum, sine tempore, per quem conderet tempora. Sic ergo accipe Christum de supernis, ut excedas cogitatione tua omne quod factum est; universam omnino creaturam, omne corpus, omnem conditum spiritum, omnem rem quoquo modo mutabilem: totum excede, sicut excessit Joannes, ut contingeret, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 5. Ego ergo, inquit, de supernis sum. Vos de hoc mundo estis: fratres, quid intelligi voluerit, Vos de hoc mundo estis. Ideo quippe dixit, Vos de hoc mundo estis, quia peccatores erant, quia iniqui erant, quia infideles erant, quia terrena sapiebant. Nam quid vobis videtur de sanctis Apostolis? Quantum intererat inter Judaeos et Apostolos? Quantum inter tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ p̃cessit hodiernam ita conclusa erat. quia
locutus est dñs in gazophilacio dicens quȩ uo¬
luit ꝙ quȩ audistis. & nemo app̾hendit eum.
quia ñdum uenerat hora eius. Hinc disputatũ
est dñico die. qͦd ipse donare dignatus ẽ. Intima¬
uimus caritati ur̃ȩ. quare dictum sit. ñ dum
uenerat hora eius. ne positum xp̃m sub aliqua
necessicate fatali ulla impietas auderet imꝑbe
suspicari. Nondum enĩ uenerat hora qua ex
ordine suo scdm ea quȩ p̾dicta sunt de illo ñ
mori cogeretur inuitus. s occideretur paratus.
Modo aut̃ de ipsa passione sua. quȩ posita erat ñ
in eius necessitate s potestate. locutus ẽ iudeis
dicens. Ego uado. Ap̃o enim dño mors ꝓfe¬
ctio fuit illo unde uenerat. & unde ñ discesserat
Ego inqͥt uado & queretis me. ñ desiderio s olio
Nam illum postea qͣm abscessit ab oculis hominũ
inqͥsierunt: q qͥ oderunt & qͥ amabant. illi ꝑsẽ¬
quendo. illi habere cupiendo. In psalmis ait

Expanded text:
quae praecessit hodiernam, ita concluserat, quia locutus est docens in gazophylacio Dominus, quae voluit, et quae audistis: et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus . Hinc disputatum est dominico die, quod ipse donare dignatus est. Intimavimus Charitati vestrae quare dictum sit, Nondum venerat hora ejus; ne positum Christum sub aliqua necessitate fatali ulla impietas auderet improbe suspicari. Nondum enim venerat hora qua ex ordine suo, secundum ea quae praedicta sunt de illo, non mori cogeretur invitus, sed occideretur paratus. 2. Modo autem de ipsa passione sua, quae posita erat non in ejus necessitate, sed potestate, locutus est Judaeis dicens: Ego vado. Christo enim Domino mors profectio fuit illo unde venerat, et unde non discesserat. Ego, inquit, vado, et quaeretis me: non desiderio, sed odio. Nam illum posteaquam abscessit ab oculis hominum, inquisierunt et qui oderant et qui amabant: illi persequendo, illi habere cupiendo. In Psalmis ait
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enim in peccato nati sumus. om̃s uiuendo
ad id qͦd nati eramus addidimus magis quȩ
de mundo facti sumus. qͣm tunc quando de pa¬
rentib nr̃is natisumus. Et ubi eẽmus si ille ñ
ueniret qui ñ habebat peccatum. hon ut solue¬
ret om̃e peccatum : In quẽ iudei : quia ñ cre¬
debant. merito audierunt. qͥa moriemini
in peccatis ur̃is. quia ñ habere peccatũ nullo
mͦ potustis. qͥ cum peccato nati estis. S tamen
si in me inqͥt credidericis. cũ peccato qͥdem
nati estis. s in peccato ur̃o morituri ñ estis.
Tota gͦ infelicitas iudeoꝵ ipsa erat. ñ peccatum ha¬
bere. s in peccatis mori. Hoc ẽ quod debet fugere
omnis xp̃ianus. ꝓpt̃ hoc ad baptismũ curritur.
ꝓpt̾ hoc qui egritudine uł aliunde ꝑielitantur
sibi desiderant subueniri. ꝓpt̾ hoc etiam sugens par-¬
uulus a matre piis manib ad eccłiam fertur. ne
sine baptismo exeat. &. in peccato quo natus est

Expanded text:
Omnes enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo Omnes enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod nati eramus addidimus, magisque de mundo facti sumus, quam tunc quando de parentibus nostris nati sumus. Et ubi essemus, si ille non veniret, qui non habebat omnino peccatum, ut solveret omne peccatum? In quem Judaei quia non credebant, merito audierunt, Moriemini in peccatis vestris: quia non habere peccatum nullo modo potuistis, qui eum peccato nati estis, sed tamen si in me, inquit, credideritis, cum peccato quidem nati estis, sed in peccato vestro morituri non estis. Tota ergo infelicitas Judaeorum ipsa erat, non, peccatum habere, sed in peccatis mori. Hoc est quod debet fugere omnis christianus: propter hoc ad Baptismum curritur; propter hoc qui aegritudine vel aliunde periclitantur, sibi desiderant subveniri; propter hoc etiam sugens parvulus a matre piis manibus ad Ecclesiam fertur, ne sine Baptismo exeat, et in peccato quo natus est
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum int̾ caritatem & cupiditatẽ. Multum gͦ
int̾erat. Quid gͦ: quia tantum int̾erat. apłi de
mundo ñ erant: Si cogites quomͦ nati sint &
unde uenerint. quia om̃s ex adam uenerant. de
hoc mundo erant. S qͥd eis ait ipse dñs: Ego uos
de hoc mundo elegi. Qui gͦ de mundo erant. facti
sunt ñ demundo. & ꝑtinere ceꝑunt ad eum ꝑ quẽ¬
factus est mundus. isti autem remanserunt esse
de mundo quib dictum ẽ. moriemini in peccatis
ur̃is. Nemo gͦ dicat fr̃s. de hoc mundo ñ sum.
Q uisqͥs es homo de hoc mundo es: s uenit ad te
qͥ fecit mundum. & liberauit te de inundo.¬
hoc Si delectat te mundus. semꝑ uis ẽẽ immun¬
dus. si aut̃ iam non te llelectat mundus hic.
iam tu es mundus. Ueruntam̃ si ꝑ aliquam in¬
firmitatẽ adhuc te delectat mundus. habitet in
te qͥ mundat. & eris mundus. Si aut̃ fueris mun¬
dus. ñ remanebis in immundo. nec audies quod
audierunt iudei. moriemini in peccatis ur̃ĩs.

Expanded text:
ntum inter charitatem et cupiditatem: multum ergo intererat. Quid ergo? quia tantum intererat, Apostoli de mundo non erant? Si cogites quomodo nati sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse Dominus? Ego vos de mundo elegi . Qui ergo de mundo erant, facti sunt non de mundo, et pertinere coeperunt ad eum per quefactus est mundus. Isti autem remanserunt esse de mundo, quibus dictum est, Moriemini in peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Quisquis es homo, de hoc mundo es: sed venit ad te qui fecit mundum, et liberavit te de hoc mundo. Si delectat te mundus, semper vis esse immundus; si autem jam non te delectat hic mundus, jam tu es mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitatem adhuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini in peccatis vestris.
Abbreviated transcription (Latin):
contradicat scriptura: om̃is homo m̃dax. ꝙ d̃s
solus uerax: Ergo d̃s ꝑ seipsum uerax: tu ꝑ dm̃
uerax: nam ꝑ te mendax. Et ne forte impunita¬
tem uideretur dedisse peccatis. qr dixit fidelis
ẽ & iustus qͥ mundet nos ab om̃i iniquitate. &
dicerent iã sibi homines. peccemus. & securi fa¬
ciamus qͦd uolumus. purgat nos xp̃s. fidelis est
& iustus: purgat nos ab om̃i iniquitate: tollit
mͥ malam securitatẽ. q infert utilem timorem.
Male uis ẽẽ securus: sollicitus esto. Fidelis enĩ ẽ
& nustus ut dimiitat nob̃ delicta nr̃a: si semꝑ
tͥ displiceas. si muteris donec ꝑficiaris. Ideo ude¬
qͥd sequitur.
ilioli mei. hec scribo uobis ut
non peccetis

Expanded text:
contradicat Scriptura: Omnis homo mendax, Deus contradicat Scriptura: Omnis homo mendax, Deus solus verax ? Ergo Deus per seipsum verax, tu per Deum verax; nam per te mendax. 7. Et ne forte impunitatem videretur dedisse peccatis, quia dixit, Fidelis est et justus, qui mundet nos ab omni iniquitate; et dicerent jam sibi homines, Peccemus, securi faciamus quod volumus, purgat nos Christus, fidelis est et justus, purgat nos ab omni iniquitate: tollit tibi malam securitatem, et inserit utilem timorem. Male vis esse securus, sollicitus esto. Fidelis enim est et justus, ut dimittat nobis delicta nostra, si semper tibi displiceas, et muteris donec perficiaris. Ideo quid sequitur? Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis
Abbreviated transcription (Latin):
si nos iustos dixerimus ẽẽ. Faciunt hoc impii ꝙ
insani. Scio quidẽ qr iustus sũ. S qͥd dicturus
sũ ante homines: Si me iustũ dixerõ. qͥs ferat.
qͥs toleret: Apud dm̃ nota sit iusticia mea: ego
tam̃ dicam me peccatorẽ: ñ qr sum: s ne arrogan¬
tia odiosus inueniar. Dic hominib qͦd es. dic dõ
qui es. qr si ñ dixeris deo qͦd es: dampnat ds̃ qͦd
in te inueniet. Non uis ut ille dãpnet: tu dãpna.
uis ut ille ignoscat tu agnosce: ut possis dicere deo.
auerte faciẽ tuã a peccatis meis. Dic illi etiã illa
uerba in ipso psalmo. qm̃ iniquitatẽ incã ego
agnosco. Quod si confessi fuerimus delicta nr̃a.
fidelis ẽ & iustus qͥ dimittat nob̃ delicta nr̃a. et
purget nos ab om̃i iniquitate. Quod si dyxerimꝰ
qr ñ peccauimus mendacẽ facimus eũ. & uerbũ
facis mendacẽ. cũ te uis facere ueracẽ. Unde fi¬
eri potest ut d̃s mendax sit & homo uerax: cũ

Expanded text:
si nos justos esse dixerimus. Faciunt hoc impii et si nos justos esse dixerimus. Faciunt hoc impii et insani: Scio quidem quia justus sum, sed quid dicturus sum ante homines? si me justum dixero, quis ferat, quis toleret? apud Deum nota sit justitia mea: ego tamen dicam me peccatorem; non quia sum, sed ne arrogantia odiosus inveniar. Dic hominibus quod es, dic Deo quod es. Quia si non dixeris Deo quod es, damnat Deus quod in te inveniet. Non vis ut ille damnet? tu damna. Vis ut ille ignoscat? tu agnosce, ut possis Deo dicere, Averte faciem tuam a peccatis meis. Dic illi etiam illa verba in ipso Psalmo, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco . Quod si confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis delicta npurget nos ab omni iniquitate. Quod si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem faciemus eum, et verbum facis mendacem, cum te vis facere veracem. Unde fieri potest ut Deus mendax sit, et homo verax; cum
Abbreviated transcription (Latin):
forte contraximus ex hac uita: q ñ potest homo
quã diu carnẽ portat. ñ habere uel leuia peccata.
S ista leuia quȩ dicimus. nolite contempnere.
Si contẽpnis qͣndo appendis: ex pauesce quando
numeras. Leuia multa faciunt unũ grande:
multȩ guitȩ implent flum̃. multa gͣna faciunt
massã. Et quȩ spes ẽ.ͦ Ante omĩa confessione.
qͥs se iustũ putet & ante oculos dei: Qui uidet qͦd
est. Erigat ceruicẽ homo. q ñ erat & ẽ. Ante om̃ia
gͦ confessio. deinde dilectio. Quia de caritate
quid dictum ẽ: Caritas oꝑit multitudinem
peccatoꝵ. Iam uideamus si ipsã caritatẽ comm̃-¬
dat. ꝓpt̾ subrepentia delicta: qr sola caritas extin¬
guit delicta: suꝑbia extinguit caritatẽ. Humilitas
g̾ roborat caritatẽ: caritas extinguit delicta. Hu¬
militas ꝑtinet ad confessionẽ: q conficemur nos
peccatores. Ipsa ẽ humilitas ut ñ dicamus s lin¬
gua ꝓpt arrogantiã: ne displiceanus hominib

Expanded text:
hac vita; quia non potest homo quamdiu carnem portat, nisi habere vel levia peccata. Sed ista levia quae dicimus, noli contemnere. Si contemnis, quando appendis; expavesce, quando numeras. Levia multa faciunt unum grande: multae guttae implent flumen; multa grana faciunt massam. Et quae spes est? Ante omnia confessio: ne quisquam se justum putet, et ante oculos Dei qui videt quod est, erigat cervicem homo qui non erat et est. Ante omnia ergo confessio, deinde dilectio: quia de charitate quid dictum est? Charitas cooperit multitudinem peccatorum . Jam videamus si ipsam charitatem commendat, propter subrepentia delicta: quia sola charitas exstinguit delicta. Superbia exstinguit charitatem: humilitas ergo roborat charitatem; charitas exstinguit delicta. Humilitas pertinet ad confessionem, qua confitemur nos peccatores esse: ipsa est humilitas, non ut dicamus i arrogantiam ne displiceamus hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorẽ. Quis de illa ñ confunditur: Qui ab
illa illuminatur. Quid ẽ ab illa illuminari:
Qui iã uidet se peccatis tenebrari. & cupit ab illa
illuminari: accedit ad illã. Unde dicit & psalmͦ
Accedite ad eũ & illuminamini: & uultus ur̃i ñ
erubescent. S ñ erubesces de illa. si qͣndo tͥ te felũ
ostenderit: displiceat tͥ feditas tua. ut ꝑcipias
pulchritudinẽ ipsius. Hoc ẽ qͦd uult docere.
Et fortasse p̃propere illud nos dicimus: ipse hoc
manifestat in sequentib. Mem̃to in pͥncipio ser¬

Expanded text:
peccatorem. Quis de illa non confunditur? Qui ab peccatorem. Quis de illa non confunditur? Qui ab illa illuminatur. Quid est ab illa illuminari? Qui jam videt se peccatis tenebrari, et cupit ab illa illuminari, accedit ad illam: unde dicit Psalmus, Accedite ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non erubescent . Sed non erubesces de illa, si, quando tibi te foedum ostenderit, displiceat tibi foeditas tua, ut percipias pulchritudinem illius. Hoc est quod vult docere. 5. Et fortasse praepropere illud nos dicimus? Ipse hoc manifestet in consequentibus. Mementote in principio ser
Abbreviated transcription (Latin):
nominauit. illustret corda nr̃a: o uideamus quid
dixit. Hoc ẽ quod annuntiamus. ꝙr d̾õ lux ẽ. et
tenebrȩ in eo ñ sunt ullȩ. Quis enĩ auder et dicere
qr in deo sunt tenebrȩ: Aut quid ẽ ipsa lux. aut
qͥd sunt tenebrȩ: Ne forte talia dicat. quȩ ad o¬
culos istos nr̃os ꝑtineant. ds̃ lux ẽ ait nescio qͥs
& sol lux ẽ. & luna lux ẽ. & lucerna lux ẽ. Aliqͥd
ẽẽ dedit longe his maius. longeq prȩstantius.
longe suꝑeminentius: quantũ d̾s a creatura. qͣntũ
conditor a conditione: quantũ sapientia ab eo qͦd
factũ ẽ ꝑ sapientiam: longe ultra om̃ia debet
ẽẽ lux ista. Et forte uicini ei erimus. si quȩ sit
lux ista cognouerimus. q ad eã nos applicauer inꝰ
ut ex ipsa illuminemur. Quia in nob̃ tenebrȩ
sumus: & ab illa illuminati possumus ẽe lux.
q ñ confundi de illa: qr de nob̃ confundimur.
Qiuis ẽ qui de se confunditur: Qui se cognoseit

Expanded text:
nominavit, illustret corda nostra, et videamus quid nominavit, illustret corda nostra, et videamus quid dixit. Hoc est quod annuntiamus, quia Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae. Quis enim auderet dicere quia in Deo sunt tenebrae? Aut quid est ipsa lux? aut quid sunt tenebrae? ne forte talia dicat, quae ad oculos istos nostros pertineant. Deus lux est: ait nescio quis, Et sol lux est, et luna lux est, et lucerna lux est. Aliquid debet esse longe his majus, longe praestantius, longeque supereminentius. Quantum Deus a creatura, quantum conditor a conditione, quantum sapientia ab eo quod factum est per sapientiam, longe ultra omnia debet esse lux ista. Et forte vicini ei erimus, si quae sit lux ista cognoverimus, et ad eam nos applicaverimus, ut ex ipsa illuminemur; quia in nobis tenebrae sumus, et ab illa illuminati possumus esse lux, et non confundi de illa, quia de nobis confundimur. Quis est qui de se confunditur? Qui se cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
deo patre os ihũ cxp̃o filio eius. Hec inqͥt scribi¬
mus uob̃. ut gaudiũ urm̃ sit plenĩ. Pienum
gaudiũ dicit in ipsa societate: in ipsa caritate:. in
ipsa unitate. Et hȩc iqͥt annuntiatio quã au¬
diuimus ab eo. & annuntiamus uob̃. Qͥd ẽ hoc:
Ipsi uiderunt & contrectauert̾ manib uerbũ
uitȩ. Ab inicio erat: ad tp̃s uisibilis & palpabi¬
lis factus ẽ unicus filius dĩ. Ad quã rem uenit.
uel qͥd nouũ nob nuntiauit᷑ qͥd docere uoluit:
Quare fecit hoc qͦd fecit. ut uerbũ caro fieret. ut
d̃s suꝑ om̃ia indigna ab hominib pateretur:
ut alapas eoꝵ sustineret de manib quas ipse for¬
mauerat: Quid uoluit docere: quid uoluit o¬
stendere: quid uoluit annuntiare: Audiamus.
nã sine fructu p̃cepti auditio rei gestȩ. qr natus
audias uide. Quid uoluit docere: quid annunti¬
are: Audi. qr d̃s lux ẽ inquit. & tenebrȩ ineo
ñ sunt ullȩ. Adhuc lucẽ quidem nominauit. s ob¬
scurata sunt uerba. Bonũ ẽ nobis. ut ipsa lux qͣm

Expanded text:
esu Christo Filio ejus. Et haec, inquit, scribimus vobis, ut gaudium vestrum sit plenum. Plenum gaudium dicit in ipsa societate, in ipsa charitate, in ipsa unitate. 4. Et haec est annuntiatio quam audivimus ab eo, et annuntiamus vobis. Quid est hoc? Ipsi viderunt, contrectaverunt manibus Verbum vitae: ab initio erat, ad tempus visibilis et palpabilis factus est unicus Filius Dei. Ad quam rem venit, vel quid nobis novum nuntiavit? Quid docere voluit? Quare fecit hoc quod fecit, ut Verbum caro fieret, ut Deus super omnia indigna ab hominibus pateretur, ut alapas eorum sustineret de manibus quas ipse formavit? Quid voluit doceret? quid voluit ostendere? quid voluit annuntiare? Audiamus: nam sine fructu praecepti, auditio rei gestae, quia natuaudis, vide. Quid voluit docere? quid annuntiare? Audi: Quia Deus lux est, inquit, et tenebrae in eo non sunt ullae. Adhuc lucem quidem nominavit, sed obscura sunt verba: bonum est nobis ut ipsa lux quam
Abbreviated transcription (Latin):
& sponsa. Sponsus uerbũ. sponsa caro: qr sic scͥp¬
meminit. unũ eẽ ipsos duos. Loquitur ex ipsa
os sic̃ sponsã ornauit me ornam̃to. Unus uidet᷑
loqui. & sponsũ se fecit. ⁊ sponsã se fecit: qr ñ duo
s una caro:. ꝙ uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit in
nobis. Illi carni adiungitur ȩccłia: o fit xp̃s totꝰ.
caput o corpus. Et testes inqͥt sumus. & annunti¬
amus uob̃ uitã et̃nam. quȩ erat apud patrẽ. &
manifestata ẽ in nob̃. Hoc ẽ manifestata ẽ int̾

Expanded text:
et sponsa, sponsus Verbum et sponsa caro; quia scripet sponsa, sponsus Verbum et sponsa caro; quia scripmeminit unum esse ipsos duos: loquitur enim ex et sicut sponsam ornavit me ornamento . Unus videtur loqui, et sponsum se fecit et sponsam se fecit; quia non duo, sed una caro: quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Illi carni adjungitur Ecclesia, et fit Christus totus, caput et corpus. 3. Et testes, inquit, sumus; et annuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et manifestata est in nobis: hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
in corde. ut passiones marꝙẏrũ imitem᷑ : nõ eos
cal cib ꝑsequamur. Ergo hoc dixit. uidimus
ꝙ testes sumus: audiuimus & martyres sumus.
Testimoniũ enĩ dicendo ex eo qͦd uiderunt ab
hominib aduersus qͦs dicebatur. passi sunt om̃ia
quȩ passi sunt martyres: testes cdĩ passi sunt.
Ubi uiderunt. In manifestatione. Quid ẽ in
manifestatione : In sole: id ẽ in hac luce. Unde
aut̃ potuit uideri in sole qͥ fecit solem: nͥ qr in so¬
le posuit tab̾naculum suũ. & ipse tanquã sponsus
ꝓcedens de thalamo suo. exultauit ut gygas ad
currendã uiã : Ille ante solem. ille ante luciferũ:¬
ille ante om̃ĩa sẏdera. ante om̃s angłos uerus cre
uident Ipsũ tab̃naculum suũ in sole posuit: ĩd ẽ
carnẽ suã in manifestatione huius lucis ostendit.
Et illius sponsi thalamus fuit uterus uirginis:
q in illo utero uirginali coniuncti st̃ duo. sponsꝰ

Expanded text:
et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos calcibus persequamur. Ergo hoc dixit, Vidimus, et testes sumus: Vidimus, et martyres sumus. Testimonium enim dicendo ex eo quod viderunt, ehominibus adversus quos dicebatur, passi sunt omnia quae passi sunt martyres. Testes Dei sunt martyresUbi viderunt? In manifestatione. Quid est, in manifestatione? In sole, id est in hac luce. Unde autem potuit videri in sole qui fecit solem, nisi quia in sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ? Ille ante solem qui fecit solem, ille ante luciferum, ante omnia sidera, ante omnes Angelos, verus creavident; ipsum tabernaculum suum in sole posuit, id est carnem suam in manifestatione hujus lucis ostendit: et illius sponsi thalamus fuit uterus Virginis, quia in illo utero virginali conjuncti sunt duo, sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ manifestata ẽ:: Erat enĩ ab initio: o ñ erat ma¬
ni festata hominib. Manifesta aut̃ erat angelis
uidentib: & tamquã pane suo cybantib. S qͥd
ait scriptura: Panẽ angłoꝵ manducauit homo.
Ergo manifestata ẽ ipsa uita in carne. ꝙr in ma-¬
nifestatione posita ẽ: ut res quȩ fecit sołe. quȩ so¬
lo corde uideri potest: uideretur & oculis ut corda
sanaret. Solo enĩ corde uidetur uerbũ: caro aũt
⁊ oculis corporalib uidetur. Erat unde uidere¬
mus carnẽ: s ñ erat unde uideremus uerbum.
factũ ẽ uerbũ caro ut uidere possemus: ut sanaret᷑
in nob̃. unde uerbũ uideremus. Et uidimus in
quit & testes sumus. Forte aliqui frũm nesciant.
qͥ grece ñ norunt qͥd suit testes grece: usitatũ no¬
men ẽ om̃ib ⁊ religiosũ. Quos enĩ testes latine
dicimus: grece martyres sunt. Quis aũt ñ au¬
diuit martyres: aut in cuius xp̃iani ore ñ cotidie
habitat nom̃ martyrũ : Atq utinã sic habitet

Expanded text:
 manifestata est? Erat enim ab initio; sed non erat manifestata hominibus: manifestata autem erat Angelis videntibus, et tanquam pane suo cibantibus. Sed quid ait Scriptura? Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est ipsa vita in carne; quia in manifestatione posita est, ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Solo enim corde videtur Verbum: caro autem et oculis corporalibus videtur. Erat unde videremus carnem, sed non erat unde videremus Verbum: factum est Verbum caro, quam videre possemus, ut sanaretur in nobis unde Verbum videremus. 2. Et vidimus, et testes sumus. Forte aliqui fratrum nesciunt, qui graece non norunt, quid sint testes graece: et usitatum nomen est omnibus et religiosum; quos enim testes latine dicimus, graece martyres sunt. Quis autem non audivit martyres, aut in cujus christiani ore non quotidie habitat nomen martyrum? Atque utinam sic habitet
Abbreviated transcription (Latin):
ait illi. Quia ui disti me. credidisti. beati qui ñ
uiderunt & credidert̃. Nos descripti sumus:
nos designati sumus. Fiat gͦ in nob̃ beatitudo.
quã dñs p̃dixit futurã. Firme teneamus qͦd
ñ uidemus: ꝙ illi nuntiant qui uiderunt.
Ut & uos inqͥt societatẽ habeatis nobiscũ. Et

Expanded text:
ait illi: Quia vidisti, credidisti; beati qui non ait illi: Quia vidisti, credidisti; beati qui non vident et credunt . Nos descripti sumus, nos designati sumus. Fiat ergo in nobis beatitudo quam Dominus praedixit futuram: firme teneamus quod non videmus; quia illi nuntiant qui viderunt. Ut et vos, inquit, societatem habeatis nobiscum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in nobis: Quȩ gͦ uidimus & audiuimus nun¬
tiamus uob̃. intendat caritas ur̃a. Quȩ gͦ uidimꝰ
q audiuimus. nuntiamus uob̃. Illi uiderunt
ipsũ dnm p̃sentem in carne. & audiert̃ uerba
ex ore dñi. & annuntiauert̃ nob̾. Et nos gͦ audi¬
uimus: s ñ uidimus. Alinus gͦ sumus felices
quã illi qui uidert̃ &. audierunt: Et quomͦ
adiungit᷑ ut uos societatẽ habeatis nobiscum.
Illi uidert̃. nos ñ uidimus. & tam̃ socii sumus:
qr fidem cõmunẽ habemus. Nã quidã uiden¬
do ñ credidit. & palpare uoluit & sic credere.
& ait. Non credam. nͥ digitos meos mittã in
locũ clauoꝵ. & cicatrices eius tetigero. Et p̾bu¬
it se ex tp̃re palpandũ manib hominũ: qui
semꝑ se p̃bet uidendũ aspectib angłoꝵ. Et pal¬
pauit ille discipłs: & exclamauit. Dñs m̃s & d̃s
m̃s. Quia tetigit hominẽ: confessus ẽ dm̃. Et
dñs consolans nos. qͥ xp̃m̃ iam in cȩlo sedentẽ
manu tractare ñ possumus. s fide contingere:

Expanded text:
udivimus, nuntiamus vobis. Intendat Charitas vestra: Quae ergo vidimus et audivimus, nuntiamus vobis. Illi viderunt ipsum Dominum praesentem in carne, et audierunt verba ex ore Domini, et annuntiaverunt nobis. Et nos ergo audivimus, sed non vidimus. Minus ergo sumus felices quam illi qui viderunt et audierunt? Et quomodo adjungit, Ut et vos societatem habeatis nobiscum? Illi viderunt, nos non vidimus, et tamen socii sumus; quia fidem communem tenemus. Nam et quidam videndo non credidit, et palpare voluit, et sic credere, et ait: Non credam nisi digitos meos misero in locum clavorum, et cicatrices ejus tetigero. Et praebuit se ex tempore palpandum manibus hominum, qui semper se praebet videndum aspectibus Angelorum: et palpavit ille discipulus et exclamavit, Dominus meus et Deus meus. Quia tetigit hominem, confessus est Deum. Et Dominus consolans nos qui ipsum jam in coelo sedentem manu contrectare non possumus, sed fide contingere,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ rectores tenebrarũ. dñatores iniquoꝵ. Quid
gͦ faciemiis fr̃s mei : Societas cũ deo habenda est:
alia spes uicȩ et̃nȩ nulla ẽ. Deus aũt lux ẽ. &
tenebrȩ in eo ñ sunt ullȩ. Iniqͥtas aut̃ tenebrȩ

Expanded text:
nisi rectores peccatorum, dominatores iniquorum. Quid nisi rectores peccatorum, dominatores iniquorum. Quid ergo facimus, fratres mei? Societas cum Deo habenda est, alia spes vitae aeternae nulla est; Deus autem lux est, et tenebrae in eo sunt nullae: iniquitates autem tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
q societas nr̃a sit cũ patre q filio eius ihu. xp̃o.
Porrosi ds̃ lux ẽ. & tenebrȩ in eo ñ sunt ullȩ. ꝙ
societatẽ cũ illo habere debemus. & a nob̃ pellen¬
dȩ sunt tenebrȩ: uit fiat in nob̾ lux. Nam te¬
nebrȩ societatẽ cũ luce habere ñ possunt: ideo
uide qͥd sequatur. Quod si dixerimus qͦd socie¬
tatẽ habemus cũ eo. & in tenebris ambulamus:
m̃timur. Habes &e apłm paulũ dicentẽ. Aut
quȩ societas luci ad tenebras: Dicis te societatẽ
habere cũ deo. & in tenebris ambulas:. ꝙ d̾s luxẽ.
q tenebrȩ in eo ñ sunt ullȩ. Quomͦ gͦ societas
lucis ad tenebras: Iam gͦ dicat sibi homo. Quid
faciã unde ero lux: In peccatis & iniqͥtatib uiuo:
qͣsi subrepit quȩdã desꝑatio ꝙ tristicia. Salus
nulla ẽ: nisi in societate dei. Ds̃ lux ẽ: & tenebrȩ
in eo ñ sunt ullȩ. Peccata aut̃ tenebrȩ sunt: sic̃
ilicit apłs diabolũ & angelos eius rectores harũ¬
tenebrarũ eẽ. Non diceret rectores tenebrarũ.

Expanded text:
atre et Filio ejus Jesu Christo. Porro si Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae, et societatem cum illo habere debemus; et a nobis pellendae sunt tenebrae, ut fiat in nobis lux; nam tenebrae cum luce societatem habere non possunt: ideo vide quid sequatur: Quod si dixerimus quia societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus, mentimur. Habes et apostolum Paulum dicentem, Aut quae societas luci ad tenebras ? Dicis te societatem habere cum Deo, et in tenebris ambulas; et Deus lux est, et tenebrae ae in eo non sunt ullae: quomodo ergo est societas luci et tenebris? Jam ergo dicat sibi homo, Quid faciam? unde ero lux? In peccatis et in iniquitatibus vivo. Quasi subrepit quaedam desperatio et tristitia. Salus nulla est, nisi in societate Dei. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae. Peccata autem tenebrae sunt, sicut dicit Apostolus diabolum et angelos ejus rectores tenebrarum harum esse . Non diceret rectores tenebrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
os ueritas in nobis ñ ẽ. Ergo te si confessus fueris
peccatorẽ : ẽ in te ueritas. Nã ipsa ueritas lux est.
Nondũ ꝑfecte splenduit uita tua: qr insunt pecca¬
ta. S tam̃ iam illuminari cȩpisti: qr in est confes¬
sio peccatoꝵ. uide enĩ quid sequatur. Quod
si confessi fuerimus delicta nr̃a: fidelis ẽ q iustꝰ

Expanded text:
et veritas in nobis non est. Ergo si te confessus fueris et veritas in nobis non est. Ergo si te confessus fueris peccatorem, est in te veritas: nam ipsa veritas lux est. Nondum perfecte splenduit vita tua, quia insunt peccata; sed tamen jam illuminari coepisti, quia inest confessio peccatorum. Vide enim quid sequatur: Quod si confessi fuerimus delicta nostra, fidelis est et jus
Abbreviated transcription (Latin):
licto. Simus securi. Cautionẽ contra nos seruitu¬
tis diabolus tenebat: s sanguine. xp̃i deleta est.
Sanguis inqͥt filii eius purgabit nos ab omni
delicto. Quid ẽ ab om̃i delicto: aitende. Ecce
iã in nomine. xp̃i. ꝑ sanguinẽ crucis dñi. quẽ
ñc confessi sunt isti. qͥ appellantur infantes: mun¬
data sunt omĩa peccata ipsoꝵ. ueteres intͣuerunt:¬
& noui exierunt. Quid ẽ ueteres intrauert̃ et
noui exierunt: Senes intrauert̃. infantes exier̃t.
Senectus enĩ uet̾nosa. uetusta uita: infantia
aut̃ regenerationis. noua uita. S qͥd facimus:
Preterita peccata dñata sunt. ñ tantũ ipsis. s &
nob̃. Et post donationẽ & abolitionẽ omniũ pec¬
catoꝵ. uiuendo in hoc scło int̾ temptationes:
quȩdã forte contracta sunt. Ideo qͦd potest homo
faciat. Ipse confiteatur quod ẽ: ut ab illo curetur
qr peccatũ ñ habemus nosmetipsos dseducimus.

Expanded text:
licto. Simus securi: cautionem contra nos servitulicto. Simus securi: cautionem contra nos servitutis diabolus tenebat, sed sanguine Christi deleta est. Sanguis, inquit, Filii ejus purgabit nos ab omni delicto. Quid est, ab omni delicto? Attendite: ecce jam in nomine Christi per sanguinem ejus, quem nunc confessi sunt isti qui appellantur infantes, mundata sunt omnia peccata ipsorum. Veteres intraverunt, novi exierunt. Quid est, veteres intraverunt, novi exierunt? Senes intraverunt, infantes exierunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem regenerationis, nova vita. Sed quid facimus? Praeterita peccata donata sunt, non tantum ipsis, sed et nobis; et post donationem et abolitionem omnium peccatorum vivendo in hoc saeculo inter tentationes, quaedam forte contracta sunt. Ideo quod potest homo faciat; ipse confiteatur quod est, ut ab illo curetur quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus,