comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uat. impiꝰ ipse in iniqͥtate sua
moriet᷑. sanguinẽ autẽ eiꝰ de
manu tua reqͥram. In quibus
uerbis quid nobis notandũ est.
quid sollicite cogitandũ. nͥ qͥa
nec subiectus ex culpa p̃positi
morit᷑. nec p̃positus sine culpa
est. qͣndo uerba uite ñ audiens
ex sua culpa morit᷑ subiectus:
Impio etenĩ mors debet᷑. s ei
ab speculatore uia uite nun¬
tianda est. & eiꝰ impietas incre¬
panda. Si uͦ specnlator taceat¬
ipse impius in iniquitate sua mo¬
rictur. quia impietatis eiꝰ me¬
ritũ fuit. ut dignꝰ ñ esset. ad quẽ
speculatoris sermo fieret. S san¬
guinẽ eiꝰ dñs de manu speculato¬
ris requiret. qͥa ipse hunc occidit
qui eũ morti tacendo ꝓdidit.
In quib utͥsq pensandũ est. qͣntũ
sibi conexa sint peccata subditoꝵ.
atq p̃positoꝵ. qͥa ubi subiectus ex
sua culpa morit᷑. ibi is qͥ p̾est qͣm
tacuit. reus mortis tenet᷑ Pensa
pastores ñ sumꝰ. etiã ex ur̃a culpa
est. quib tales p̾lati sumꝰ Et si

Expanded text:
vat; ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceatipse impius in iniquitate sua morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, 1285 quia ipse hunc occidit, quia eum tacendo morti prodidit. In quibus utrisque pensandum est quantum sibi connexa sunt peccata subditorum atque praepositorum, quia ubi subjectus ex sua culpa moritur, ibi is qui praeest, quoniam tacuit, reus mortis tenetur. Penspastores non sumus etiam ex vestra culpa est, quibus tales praelati sumus. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
seddit. & post diẽ septimũ ueriu
dnĩce uissionis accepit ut loqͥ
debuiss aꝑte indicat. quia scũ
diebꝰ merendo tacuerat Misis
autẽ ad p̃dicandũ fuerat. &tin
septẽ diebꝰ sedens tacebat. Qui
suo silentio innuit. nͥ quia ille
loqui ueraciter nouit. qui prius
bene tacere didicerit Quasi eñi
quod dã nutrim̃tũ uerbi est cen
tem quoꝙ gram sermonẽ acci¬
pit. qui ordinate antea ꝑ humi¬
litatẽ tacet. Hinc ꝑ salomonem
dicitur. Tempus tacendi. & tem¬
pus loquendi. Non enĩ ait tẽp
lo quend. & tempus tacendis
prius tacendi p̃mutit tempiss
& post modũ subait loquendi
quia ñ loquenddo tacere. s taccib
s dia prius tacuit. ut post mo¬
i recte logueret᷑. pensandiũ no¬
s est. quanta ei culpa sit ñ tacere
Iic nulla cogit necessitas loqui.
equitur. Pili hominis. specula¬
trem dedi te domui ifrł. No¬

Expanded text:
sedit, et post diem septimum verba sedit, et post diem septimum verba Dominicae jussionis accepit, ut loqui debuisset, aperte indicat quia eisdem diebus moerendo tacuerat. Missus autem ad praedicandum fuerat, et tamen septem diebus sedens tacebat. Quidta in hoc silentio innuit, nisi quia ille loqui veraciter novit, qui prius bene tacere didicerit? Quasi enim quoddam nutrimentum verbi est censtem quoque gratiam sermonis accepit, qui ordinate antea per humilitatem tacet. Hinc etenim per Salomonem dicitur: « Tempus tacendi, et tempus loquendi . » Non enim ait, tempus loquendi et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdidit loquendi: Quia non loquendo tacere, sed tacendo rat, diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est, quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit necessitas loqui. Sequitur: « Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. » No
Abbreviated transcription (Latin):
quanta cõpassione se copulat.
eoꝵq se meroribꝰ consedendo
& merendo ꝯiungit. qͥa radix ẽ
uerbi uirtus oꝑis. Et ille sermo
ab audiente libent̾ accipit᷑. qui
a pͣdicante cũ cõpassione animi
ꝓfertur Sic ferrũ cũ ferro ungi¬
tur. liquat᷑ prius. ut post modũ
uicissim a se ipso teneat᷑. Si enim
prius minime mollescit. pꝰmo¬
dum fortiter tenere ñ sufficit.
Sic ꝓpħa captiuo ppło consectit.
& merens in medio eoꝵ extitit:
ut dũ ꝑ caritatis grãm condes¬
cendendo se ei molliorẽ reddera.
teneret. Sin uͦ ifsrabeliticꝰ ppłs
qui domus exasꝑans uocat᷑. qͥa
culpas nec inter flagella cogno¬
uit. nullo merore animũ dep̾ssit:
ꝓpha inter gaudentes mereis
sedere studuit. ut tacendo osti¬
deret. quid loquendo ueneras
docere. & priusquã uerba facere
in hoc qͦd merens tacuit. fomis
uerborũ sumpsit. Se quitua¬
Cum autem ꝑtͣnsissent septẽ dus
factũ est uerbũ dñi ad me di¬
cens. In eo qͦđ septẽ dieb mars

Expanded text:
quanta compassione se copulat, eorumque se moeroribus consedendo et moerendo conjungit, quia radix verbi est virtus operis, et ille sermo ab audiente libenter accipitur, qui a praedicante cum compassione animi profertur. Sic ferrum cum ferro jungitur, liquatur prius ut postmodum vicissim a seipso teneatur. Si enim prius minime mollescit, postmodum fortiter se tenere non sufficit. Sic propheta captivo populo consedit, et moerens in medio eorum exstitit, ut dum per charitatis gratiam condescendendo se ei molliorem redderet,em teneret. Sin vero Israeliticus populus, qui domus exasperans vocatur, quia culpas nec inter flagella cognovit, nullo moerore animum depressit, propheta inter gaudentes moerens sedere studuit, ut tacendo ostenderet quod loquendo venerat docere. Et priusquam verba faceret, in hoc quod moerens tacuit formam verborum sumpsit. SequituCum autem pertransissent septem dies, factum est verbum Domini ad me dicens. » In eo quod septem diebus moerens
Abbreviated transcription (Latin):
pimus. concupiscere temporalia
dedignamur. Si eterna iã sapi¬
mus nosmet ipsos despicimꝰ¬
elegisse hoc qͦd nos potuit
ab eternitatis amore separare.
Rep̃hendit semet ipsam ꝯscientia
accusat q̃d egit. danmat ꝑ peni¬
tentiã qͦđ accusat. Fit rixa in
animo. parturiens pacẽ cũ dõ
tiam audiss ꝑtimuit. & magno
merore dep̃ssus est. ita ut. ꝓpħe
suo dñs diceret. Nonne iudisti
humiliatũ ahab coram me: quia
igitur humiliatus est mei cau¬
sa. ñ induicã malũ in dieb eius.
In quib añi uerbis pensandũ:
quomͦ ei in electis suis meror ama¬
ritudinis placeat. qui ammititre
d̾m timent. si sic ei & in repbo
penitentia placuit. qͥ timebat.
ꝑdere p̃sens scłm. aut qͦmͦ ei gͣta
sit spontanea afflictio ꝓ culpis
in eis qui placent. si hec ad tẽpꝰ
placuit. & in eo qͥ displicebat Seã
sciendũ est qͥa nulbꝰ hec ꝓamo¬
re om̃ĩpotentis dñi ex toto cor
mo ex sua uirtute suffitiat ter¬

Expanded text:
pimus, concupiscere temporalia pimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in animo, parturiens pacem cum Deo.tiam audisset, pertimuit, et magno moerore depressus est, ita ut prophetae suo Dominus diceret: Nonne vidisti humiliatum Achab coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus ejus . In quibus Domini verbis pensandum est quomodo ei in electis suis moeror amaritudinis placeat qui amittere timent Dominum, si sic ei et in reprobo poenitentia placuit qui timebat perdere praesens saeculum? Aut quomodo ei grata sit spontanea afflictio pro culpis in eis qui placent, si haec ad tempus placuit et in illo qui displicebat? Sed sciendum quia nullus haec pro amore omnipotentis Domini ex toto cordmo ex sua virtute sufficiat ter
Abbreviated transcription (Latin):
huius uite exilio nil ei plus
aluia quam sua amaritudo
placet. Dedignatur etenĩ subiace¬
re temporalibꝰ & ardenter suspirat.
cternis. Unde recte. quoq ꝑ salo¬
monẽ dicit᷑. eo qͦd in multa sapi¬
entia. multa sit indignatio. & qͥ
apponit scientiã. apponit dolorẽ
Celestia etenĩ cognoscentes. ter¬
renis animũ subdere dedignam̃.
& dũ plus saꝑe incipimꝰ de his
que male egimꝰ. nobis ipsis iras¬
cimur. Et fit in multa sapien¬
tia multa indignatio. qͥa. qͣntũ
plus ꝓficimus in cogitatione. tan
to nobis indignam᷑ ampliꝰ de
aolor crescit. qͥa qͣnto magis eter¬
na cognoscimus. tanto magis ee
nos in huis exilii miseria dolemꝰ.
Uel sicut translatione alia dicit᷑.
& qui addit scientiã. addit labo¬
rem. Quo cnĩ scire incipimus.
quȩ sint celestia gaudia. coma¬
gis ut erroꝵ nr̃oꝵ laqueos pos¬
simus euadere flendo laboramꝰ
In multa gͦ sapientia. multa est
indignatio. qͥa si eterna iã sa¬

Expanded text:
hujus vitae exsilio nil ei plus hujus vitae exsilio nil ei plus aliud quam sua amaritudo placet. Dedignatur etenim subjacere temporalibus, et ardenter suspirat aeternis. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Eo quod in multa sapientia multa sit indignatio, et qui apponit scientiam apponit dolorem . Coelestia etenim cognoscentes, terrenis animum subdere dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicut in translatione alia dicitur: Et qui addit scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sa
Abbreviated transcription (Latin):
in amaritudinẽ temꝑalium
actatione eternorum cõmouet.
Sulco enĩ est esse in rebꝰ huma
s ei qui adhue de celestibus
pudi nulla gustauit. qͥa. qnto
simus cterna intelligit. tan¬
o delectabilis in temꝑalibꝰ requi¬
sut. Ãt si quis iam cordus ore
istiuerit. quȩ sit illa dulcedo
uestiũ p̃mioꝵ. qui illi ymni¬
arci angłoꝵ chori. que incom¬
phensibilis uisio sc̃e tͥratatis.
huic quanto illud dulce fit qͦa
intus uidet. tanto in amaritu¬
amẽ uertit᷑. om̃e qͦd foris susti¬
net Rixat᷑ secũ de his que male
egisse se recolit. & sibimet ipsi
asplic et. cũ ei ille placere iam
copit qui omĩa creauit Rep̃¬
hendit se de cogitationib. inse¬
quitur de uerbis. & punit flen¬
do de fac̾tis. Suꝑnis inhiat.
terrena iam omĩa ꝑm̃tis de¬
spictu calcat. Et quã duu il¬
lua qͥd defiderat adhuc ꝑ spe¬
ciẽ ñ habet. fiere dulce habet.
seseq continius lam̃tis affligere.
Et quia nec se esse in patria
aa quã creatus est uidet. in

Expanded text:
in amaritudinem temporalium delectatione aeternorum commovet. Dulce enim est esse in rebus humanis, sed ei qui adhuc de coelestibus gaudia nulla gustavit, quia quanto minus aeterna intelligit, tanto delectabilius in temporalibus requiescit. At si quis jam illa dulcedo coelestium praemiorum qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis visio sanctae Trinitatis, huic quanto illud dulce fit quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod foris sustinet. Rixatur secum de his quae male egisse se recolit, et sibimetipsi displicet, cum ei ille placere jam coeperit qui omnia creavit. Reprehendit se de cogitationibus, insequitur de verbis, et punit flendo de factis. Supernis inhiat, terrena jam omnia per mentis despectum calcat. Et quandiu illud quod desiderat adhuc per speciem non habet, flere dulce habet, seseque continuis lamentis affligere. Et quia necdum se esse in patria ad quam creatus est videt, in
Abbreviated transcription (Latin):
fortet. S querendũ est. eũ hu
ae uolumine qͦd accepat septꝰ
sit. & factũ est in ore meo sicm
mel aulce. qua ratione pꝰmci
dicit᷑. abii amarus in indigni¬
tione sp̃c mei. Mirũ qͥppe
ualde est. si dulcedo si mul et
amaritudo conueniant s ur¬
ta suꝑiorẽ sensũ sciendũ est
quia cui sermo di in ore cor¬
dis dulcis esse ceꝑit. huiz pcus
dubio contra semet ipsũ anmꝰ
amarescit. Quo enĩ in illo
suptiliter discit qualiter seri¬
p̾hendere debeat. eo se durius
ꝑ amaritudinẽ ꝑ enitentie cas¬
tigat. quia tanto sibi magisdis¬
plicet. qͣnto in sacro uolumme
ampliꝰ de om̃ipotente douiccto
quod amet. S quia ad ista ꝓsi¬
cere sua uirtute ñ ualet homo
recte nunc dicit᷑. Nanus enu¬
n irat mecum. confortans me.
Mamis autẽ dñi in sacro elogͥo
uquandio etiã unigeratus ap¬
uiatur fili. quia omĩa ꝑ ipsũ
qiti sunt. &e de cuiꝰ ascensions
moysen pater omp̃s lo quitur
scens. Tollam in celũ manum
ncam Hex est manus que elec¬

Expanded text:
rtet. Sed quaerendum est, cum superius de volumine quod acceperat scriptum sit: Et factum est in ore meo sicut mel dulce, qua ratione postmodum dicitur: Abii amarus in indignatione spiritus mei? Mirum quippe valde est si dulcedo simul et amaritudo conveniant. Sed juxta superiorem sensum sciendum est quia cui sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualiter reprehendere se debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat, qui tanto sibi magis displicet, quanto in sacro volumine amplius de omnipotente Deo videt quod amet. Sed quia ad ista proficere sua virtute non valet homo, recte nunc dicitur: Manus Domini erat mecum, confortans me. Manus enim Domini in sacro eloquio aliquando etiam unigenitus pellatur, quia omnia per ipsum facta sunt, et de cujus ascensione per Moysen Pater omnipotens loquitur, dicens: « Tollam in coelum manum meam. » Haec manus, quae elec
Abbreviated transcription (Latin):
pariter assumptꝰ. iam qualis i
p̃daicationẽ ꝑgat audiamus.
Et abii amarus. in indignatione
cui dona scĩ sp̃c creuerant. cur
amarus abibat. An om̃e cor
qͥd isdem sp̃c assumit. amarũ
in indignatione sp̃c sui facit
Inde sciendũ est. quia cui ad¬
huc uita p̃sens aulcis est. etrã¬

Expanded text:
pariter assumptus, jam qualis in pariter assumptus, jam qualis in praedicatione pergat audiamus. « Et abii amarus in indignatione cui dona sancti Spiritus creverant, cur amarus abibat? An omne cor quod idem spiritus assumit, amarum in indignatione sui spiritus facit? Unde sciendum est quia cui adhuc praesens vita dulcis est, etia
Abbreviated transcription (Latin):
inrigamur. quasi aqua de tecto
defluit in terrã cã itaq eccłia
dũ exorit᷑. in stillicidus letabitur
quia cũ infide & bonis oꝑibꝰ nas¬
citur. ea quȩ accipit dona ꝯside¬
rat. & in uerbis p̾dicantiũ exultat¬
surgentibꝰ eoꝵ quoq p̾dicatori¬
cat Sp̃c quoq eleuauit me.
& assumpsis me. Inde enĩ p̃di¬
cator magis ac magis eleuatur
& assumitur. unde auditor. ad me¬
liorẽ uitã mutat᷑ S querendũ
nobis est cũ sp̃c m̃tẽ ñ eleuet.
nisi assumpserit. cur prius i¬
uauit. & post modũ dicit᷑ assim¬
sit. Sea hoc loco assũpsit ai¬
tũ est. ꝯstanter tenuit. Nan
sunt ñ nulli quos eleuat sp̃c.
sed ñ assumit. quoꝵ & intelle¬
tus ad sp̃italia emicat. & tañ
uita in factis carnalibꝰ remi¬
nens intellectui ñ concorem
rat. qui & ueraciter potuit
longe post futura ꝓspicere. s
tam̃ a terrenis defideriis m̃tem
noluit separare N quia ꝓpła
sc̃s scientia eleuatus est. ꝓ uiti

Expanded text:
irrigamur, quasi aqua de tecto irrigamur, quasi aqua de tecto defluit in terram. Sancta itaque Ecclesia dum exoritur, in stillicidiis suis laetatur; quia cum in fide et bonis operibus nascitur, ea quae accepit, dona considerat, et in verbis praedicantium exsultatsurgentibus, eorum quoque praedicatoriritus quoque elevavit me, et assumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. 42. Sed quaerendum nobis est, cum spiritus mentem non elevet nisi assumpserit, cur prius elevavit et postmodum dicitur assumpsit? Sed hoc loco assumpsit dictum est constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remanens, intellectui non concordat. rlonge post futura prospicere, et tamen a terrenis desideriis mentem noluit separare, sed quia propheta sanctus scientia elevatus est, et vita
Abbreviated transcription (Latin):
qui se assumptũ iam ab sp̃ũ dix¬
crat. iterũ eleuatũ xassumptũ
narrat:. Sea ad altiora mens p̃di¬
cantiũ ꝓficit. cũ ꝑ eos sensus au¬
dientiũ ad omĩpotentis d̾i desi¬
p̃dicat ores sci idcirco ꝓficiunt.
ut ꝑ coꝵ ministeriũ dona gr̃e
in sc̃a eccłia multiplicentur. sicut de.
inebrians. multiplicas generationes
eiꝰ. in stillicidiis eiꝰ letabitur cum exo¬
rictur. Riui quippe. eccł̃iȩ scĩ p̃dica¬
tores sunt. qui terram nr̃i cordis
infundunt. Sed cum inebriantur
riui generationes eccłie multipli¬
cantur. quia cũ uberiorẽ grãm¬
sp̃e p̃dicatores accipiunt. fidelium
numerus augetur Que scã eccła
in suis stillicidus letatut. Instil¬
licidio etenĩ aqua de tecto in
terrã cadit. que de celo cecide¬
rat in tectũ. Tectũ uero eccłie scĩ
dendo x ammonitionibꝰ munien¬
do ꝓtegunt. Sed quia illoꝵ cor
diuinitus in p̾dicatione infundi¬
tur. quasi aqua de celo uenit
in tectũ. Quia uͦ nos eoꝵ uerbo

Expanded text:
qui se assumptum jam a spiritu dixerat, iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium proficit, cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desipraedicatores sancti idcirco proficiunt, ut per eorum ministerium dona gratiae in sancta Ecclesia multiplicentur, sicut de hinebrians multiplica generationes ejus, in stillicidiis suis laetabitur cum exorietur . Rivi quippe Ecclesiae sancti praedicatores sunt, qui terram nostri cordis infundunt. Sed cum inebriantur rivi, generationes Ecclesiae multiplicantur, quia cum uberiorem graedicatores accipiunt, fidelium numerus augetur. Quae sancta Ecclesia in suis stillicidiis laetatur. In stillicidio etenim aqua de tecto in terram cadit, quae de coelo ceciderat in tectum. Tectum vero Ecclesiae sadendo et admonitionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditur, quasi aqua de coelo venit in tectum. Quia vero nos eorum verbis
Abbreviated transcription (Latin):
habetis. uicissim uos alis tangitis
& uocem commotionis magne. In
rotis sacri eloquii testam̃ta sig¬
nari suꝑrꝰ diximus. Pox igit᷑ ro¬
tarum est. sermo testam̃tor Fost
uocem itaq alarũ animaliũ. au¬
ditur etiam uox rotarũ. quia p̃di¬
cantiũ sermone suscepto. aũ uir

Expanded text:
habetis, vicissim vos alis tangitis, habetis, vicissim vos alis tangitis, et vocem commotionis magnae. 37. In rotis sacri eloquii Testamenta signari superius diximus . Vox igitur rotarum est sermo Testamentorum. Post vocem itaque alarum animalium auditur etiam vox rotarum, quia praedicantium sermone susce
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit & ipsis desint. s que bona
ipsis & que mala. adisint alteri.
singulis auuidat. ut alterũ alteri
in cogitatione humiliet. adhoc
reꝓbi ꝑtrahunt bonũ qͦd accepe¬
runt. ut ex eo in elatione ꝑdant̃
aũ semꝑ considerant. bona que
ipsi habent & alii ñ habent. & num¬
quã ꝑpendere student qͣnta bona
alii habeant. & ipsi ñ habeant. Qo̾
gͦ diuina pietas in augrãtũ dispo¬
nit humilitatis. hoc m̃tes reꝓbe
in argum̃tũ uertunt. elationis.
& ex daiuersitate munerũ abono
aeficiunt. unde crescere in humi¬
litatis bono debuerunt. Propter
uobis hoc semꝑ debeatis aspicere
quod minꝰ habeatis. in primis uͦ
hoc qͦd uobis ampliꝰ acceꝑunt.
quatinꝰ dũ suꝑuosmet ipsos eos
ꝓbono qͥd ipsi habent & uos non
habetis aspicitis. ad hoc quoꝙ oꝑ¬
tinendũ etiã uos ex humilitate
crescatis. Si enĩ & uos in illisac¬
cepta bona ꝑpenditis. & illi in
uobis considerant dona. quȩ

Expanded text:
ceperit, et ipsis desint, sed quae bona ceperit, et ipsis desint, sed quae bona ipsis et quae mala adsint alteri. virtutes dividat, ut alterum alteri in cogitatione humiliet, ad hoc reprobi pertrahunt bonum, quod acceperunt, ut ex eo in elatione perdantur, dum semper considerant bona quae ipsi habent, et alii non habent. Et nunquam perpendere student quanta bona alii habeant, et ipsi non habeant. Quod ergo divina pietas in augmentum disponit humilitatis, hoc mentes reprobae in augmentum vertunt elationis, et ex diversitate munerum a bono deficiunt, unde crescere in humilitatis bono debuerunt. 36. Proprissimi, ut in vobis hoc semper debeatis aspicere quod minus habetis, in proximis vero hoc quod vobis amplius acceperunt, quatenus dum super vosmetipsos eos pro bono quod ipsi habent et vos non habetis aspicitis, ad hoc quoque obtinendum etiam vos ex humilitate crescatis. Si enim et vos in illis accepta bona perpenditis, et illi in vobis considerant dona quae
Abbreviated transcription (Latin):
terius regionis fructibꝰ ñ in¬
digerit. cõmunionẽ cũ alten
ion habuisset. Unde. fit ut hic
imi alio uero olei habundan¬
ium tribuat. Hanc multitu¬
aie pecudũ. illã uͦ ub̾tate
sabundare faciat frugũ. ut
u illa defert qͥđ ista ñ habet.
oista reddait qͦd illa ñ detulit.
ꝯ cõmunionẽ gracie sibi simul
itam diuise terre ꝯiuncte sint.
hicut enĩ regiones terrarum.
in sunt m̃tes scõꝵ. Que dum
uicissim sibi conferunt qͥd ac¬
cpunt. quasi fructus suos regi¬
ines regionib iam pandunt.
ut in una om̃s caritate iun¬
guitur. Sed inter hec sciendũ
ist qͥa sicut electi quiq hoc sem¬
per in alis attendunt. qͦd addo
melis acceꝑunt quã ipsi. ut eoᷤ
sibi in cogitatione p̃ferant. seꝙ¬
ilis in humilitate substernant.
ita repboꝵ mens numqͣm con¬
siderat quid alter boni ampliꝰ
quã ipsa. s quid boni ipsa am¬
pli quã alter habet. Neꝙ e nrm¬
pensant. que bona sp̃c alter ac¬

Expanded text:
terius regionis fructibus non interius regionis fructibus non indigeret, communionem cum altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per communionem gratiae sibi simul etiam divisae terrae conjunctae sint. Sicut ergo regiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes charitate jungantur. 35. Sed inter haec sciendum est quia sicut electi quique hoc semper in aliis attendunt quod a Deo melius acceperunt quam ipsi, ut eos sibi in cogitatione praeferant, seillis in humilitate substernant, ita reproborum mentes nunquam considerant quid alter boni amplius, quam ipse, sed quid boni ipse amplius, quam alter habeat, neque pensant, quae bona spiritus alter ac
Abbreviated transcription (Latin):
tus sũ eccłiam da Consi derauit
qͥppe apłoꝵ innocentiã. & ꝓpter
p̃cedentẽ malitiã. uilis in eiꝰ ocłis
facta est om̃is quã exhibebat in
eccła sollicitudo sua. Et qui
multos ex accepto intellectui
p̃cederet ñ adtendit. qͥa illoꝵ
innocentiã pensans. ꝑ sequu¬
torem aliqͣndo fuisse se dolur
Sed uideamus. si quis ex aplis
cũ qui paulo datus est intel¬
lectũ mirat᷑ Ipse nobis apłos
primus requirendus est. qͥ dis¬
cipulos ammonens ait Sicut
datã sibi sapientiã scripsit uo¬
bis. sicut & inom̃ibꝰ epłis loquin
eis. de his in quibꝰ sunt queda
difficilia intellectu. que indoc¬
ti & instabiles deprauant Mi¬
ratur itaq in apłis om̃ib paui¬
lus innocentiã. mirat᷑ apłoꝵ
primus in paulo sapientiam.
Alis gͦ se tangunt. qui inde se
uicissim ad ꝓuectũ excitant.
as agit in cordib hominum
qͦđ facit in regionib terrarũ
Poterat namq uni cuilibet.
regioni fructus om̃s tribuer
sed si una quelibet regio al¬

Expanded text:
it quippe apostolorum innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellectum miratur. Ipse nobis apostolorum primus requirendus est, qui discipulos admonens ait: Sicut datam sibi sapientiam scripsit vobis; sicut in omnibus epistoeis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant . Miratur itaque in apostolis omnibus Paulus innocentiam, miratur apostolorum primus in Paulo sapientiam. Alis ergo se tangunt qui inde se vicissim ad provectum excitant, mnipotens Deus agit in cordibus hominum, quod facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una quaelibet regio al
Abbreviated transcription (Latin):
amantibꝰ plerumq in silentio
quasi furtiue & tacite legunt᷑.
Frecidisti in alienatione capi¬
ta potentiũ. mouebunt᷑ in ea
gentes adaꝑtiora sua. sicut
pauꝑ edens in occulto. O mp̃s
enĩ ds in alienatione capita
potentiũ p̃cidit. qͥa iudeoꝵ. suꝑ¬
biam a semet ipso alienando rep¬
pulit. In qua alienatione gentes
motȩ sunt. qͥa dũ iudei a fide
caderent. a a cognitionẽ fiddei
corda fideliũ cucurrerunt
Que uidelicet gentes in sacre
lectionis pabulo os cordis apiunt
& in occulto sicut pauꝑ comed̃t.
quia cũ festinatione & silentio
uerba uite legentes sumunt Sea
seiendũ: quia quanto auditores
in caritate atq intellectu ꝓfici¬
unt. tanto scĩs p̾dicatoribꝰ maior
dixisset. assumpsit me sp̃c & au
aiui post me uocẽ cõmotionis
magne. post uocẽ cõmotionis
magne. uocẽ alarũ atq rotarũ

Expanded text:
amantibus plerumque in silentio amantibus plerumque in silentio quasi furtive et tacite leguntur. dicitur: Praecidisti in alienatione capita potentium, movebuntur in ea gentes, adaperient ora sua sicut pauper edens in occulto . Omnipotens enim Deus in alienatione capita potentium praecidit, quia Judaeorum superbiam a semetipso alienando repulit. In qua alienatione gentes motae sunt, quia dum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt. Quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. 40. Sed sciendum est quia quanto auditores in charitate atque intellectu proficiunt, tanto sanctis praedicatoribus major dixisset: Assumpsit me spiritus, et audivi post me vocem commotionis magnae, post vocem commotionis magnae alaru
Abbreviated transcription (Latin):
magnis fletib querimꝰ celes¬
tia bona que audimꝰ Ecce
enim quia intra scãm ecłam
de multis patrib uirtutũ
exempla cognoscimꝰ. quasi
alarũ sonitũ cotidie audi¬
mus. Quia ubiq sacra elo¬
quia ꝑsonant. quasi rotarũ
uocibꝰ excitamur. Et quia
ꝑ cadẽ sacra eloquia ad amo¬
rem nr̃i ꝯditoris accendim᷑.
magnis feruoribꝰ ignis arden¬
tes. esse nos longe adhuc ab
im̃potentis d̃i facie plangimus.
Pist primã ergo uocẽ cõmo¬
sinis magne. ad extremũ ꝙ
ur magne cõmotio nis fit. qͥa
Iui cognoscendo ãm cȩ pimus
peccata plangere. iam diligen¬
io quẽ cognoscimus. ñ cessamꝰ
lam cũ fletibꝰ desiderare. ꝑ ost
potaruĩ itaq uocẽ. uox magne
romotionis sequit᷑. quia cum
cistamta d̾i in aure cordis so¬
naro ceꝑint. audientiũ sp̃c ex
amore conpunctus. ad lam̃ta
cõmouet᷑. Hinc est enĩ qͦd scrip
ture uerba fiunt in corde le¬
gintiũ sapida. hino est qͦd ab

Expanded text:
magnis fletibus quaerimus coelesmagnis fletibus quaerimus coelestia bona quae audimus. Ecce enim quia intra sanctam Ecclesiam de multis Patribus virtutum exempla 1278 cognoscimus, quasi alarum sonitum quotidie audimus, quia ubique sacra eloquia personant, quasi rotarum vocibus excitamur. Et quia per eadem sacra eloquia ad amorem nostri conditoris accendimur, magni fervoris ignibus ardentes, esse nos longe adhuc ab omnipotentis Dei facie plangimus. Post primam ergo vocem commotionis magnae ad extremum quoque vox magnae commotionis fit, quia qui cognoscendo Deum coepimus peccata plangere, jam diligendo quem cognovimus non cessamus eum cum fletibus desiderare. Post rotarum itaque vocem vox magnae commotionis sequitur, quia cum Testamenta Dei in aure cordis sonare coeperint, audientium spiritus ex amore compunctus ad lamenta commovetur. Hinc est enim quod Scripturae sacrae verba fiunt in corde legentium sapida, hinc est quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
m̃toꝵ pagine legant᷑. Ubiq enĩ
dicta. ubiꝙ lex & ꝓpħe resonant
Post alarũ gͦ uocẽ. uox rotarum
sequit᷑. quia post scõꝵ miracła
uerba sacri eloquii intra scãm
eccłiam libere & licent̾ audiunt᷑
Que rotȩ animalia sequunt᷑. quia¬
sicut suꝑiꝰ dictũ est. p ost quã ueñ¬
te rotȩ animalia sequunt᷑. qͥa in
scõꝵ patrũ uita cognoscimꝰ. quid
in sacre scripture uolumine
intelligere debeamus. Illor qͥp¬
pe nobis actio aꝑit hoc. qͦd in
siris p̃dicationibꝰ pagina testa¬
mentoꝵ dicit. Sed que rendũ
nobis est. cur post quã suꝑnus
dictũ est. audiui post me uo¬
cem commotionis magne
post uocẽ quoq alarum
atq rotarũ subdit᷑. & uoce
cõmotionis magne. Quod
si diligenter aspicit᷑. inuenri
potest qͥa ñ otiose repetũ
re est. altera ex caritate Tna
fit ex luctu penitentiũ alia
ex feruore amantiũ. Post p̃di
Post uocẽ uero alarũ a rora¬
rũ scđ̾a cominotio est. dum

Expanded text:
mentorum paginae legantur. Ubique etenim dicta, ubique lex et prophetae resonant. Post alarum ergo vocem vox rotarum sequitur, quia post sanctorum miracula verba sacri eloquii intra sanctam Ecclesiam libere licenter audiuntur. Quae rotae animalia sequuntur, quia, ut superius dictum est, postquam inte rotae animalia sequuntur, quia in sanctorum Patrum vita cognoscimus quid in sacrae Scripturae volumine intelligere debeamus. Illorum quippe nobis actio aperit hoc quod in suis praedicationibus pagina testamentorum dicit. Sed quaerendum nobis est cur, postquam superius dictum est: « Audivi post me vocem commotionis magnae, post vocem quoque alarum atque rotarum subditur: Et vocem commotionis magnae. Quod si diligenter aspicitur, inveniri potest quia non otiose repetiture est, altera ex charitate; una fit ex luctu poenitentium, alia ex fervore amantium. Post praedpost vocem vero alarum et rotarum, secunda commotio est, dum
Abbreviated transcription (Latin):
na uirtute ꝑ psalmistã dicitur
Uide qm̃ mandata tua dilexi
dñe. in tua misc dia uruifica
me. Mandata et enĩ dĩi ꝓ uisso¬
ne facere. seruientis & obedien¬
tis est: diligendo autẽ facere.
tiplicat᷑. ala in nobis alã ꝑcu¬
tit. quia uirtus uirtutẽ exci¬
tat ic qui castitatis bonum
in corꝑe custodit. contra
luxuriantes zelo accendit᷑.
ut ab inmunditie maculis
expient᷑. Et sepe dũ quosdã
in lapsibꝰ inuenit. edomat.
affligit. atq ad castitatis
iindiciam restringit. Cuius si
Ni mens de immunditia lux¬
sio fuerit temptata. ex ipso
uio quo alios correxit semet¬
sim conuenit. & erubescit
amunda cogitare. que se un
ains eccolit correxisse. In hoe
astutẽ pulsat. & ab iminundi¬
m custodit Sin u ut p̃fati
amus uicissim se alis suis a¬
malia feriunt. & altera alterã¬

Expanded text:
na virtute per Psalmistam dicitur: Vide quia mandata tua dilexi, Domine, in tua misericordia vivifica me . Mandata enim Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem facere otiplicatur, ala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitin suo corpore custodit, contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso docet zelo quo alios correxit, semetipsam convenit et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc virtutem pulsat, et ab immunditia custodit. Sin vero, ut praefati sumus, vicissim se alis suis animalia feriunt, et ala altera
Abbreviated transcription (Latin):
quoa illi dene gat᷑. ut dũ iste
considerat bomuĩ qͥd habes & ipse
i habes. te sibi in cogitatione p̃¬
frat. Et rursũ dũ tu habere ib¬
lini conspicis qͣo ipse ñ habes.
a lli in tua cogitatione p̾pond
ofiat q̃d scriptum est Supiores
sibi inuicem arbitrantes. Ut enim
pauca ex multis loquar. isti mirȩ
abstinentis uirtus tribuit᷑. & tam̃
uerbũ scientie ñ habet. Iili dat̃
uerbũ scientiȩ. & tam̃ uirturem
ꝓfecte abstinentie app̃hendere
conat᷑ a ñ ualet. Huic libtas uo¬
cis tribuit᷑. ut opp̃ssis quibusꝙ
ꝓtectionis solatia impendensad
defensionẽ iusticie libere lo quat᷑
s tam̃ adhuc multa in hoc mun¬
ao possidens. relinquere om̃ia uult

Expanded text:
quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes, et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat. Et rursum, dum tu habere iilum conspicis, quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: « Superiores sibi invicem arbitrantes; » ut enim pauca ex multis loquar, isti mirae abstinentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi datur verbum scientiae; et tamen virtutem perfectae abstinentiae apprehendere conatur, et non valet. Huic libertas vocis tribuitur, ut, oppressis quibusque protectionis solatia impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult
Abbreviated transcription (Latin):
&e cũ ꝑsonis supuemientib animũ
mutare: & tam̃ hoc ualde est ne¬
cessarium. Nam quando ex p̃ti¬
catione eius ad boni oꝑis grãm
peccator reducitur. si ipse qui pre¬
dicat uidetur ingratus: Unde
trema parte dicit᷑. ut cũ sacerdo¬
tes intͥnsecus ministrant. uestiois
laneis ñ utant᷑. De quib subditꝰ
Cumq egredient᷑ atriũ exterus¬

Expanded text:
et cum personis supervenientibus animum et cum personis supervenientibus animum mutare, et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator adducitur, si ipse, qui praedicat, videtur ingratus? Unde xtrema parte dicitur, « et cum sacerdotes intrinsecus ministrant, vestibus lineis utantur; » de quibus subditur: Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
si sic planxit mulier quȩ querebat
filiũ. quom̃ anima debet plang̾e
que querit dm. Sacerdos uͦ etuã
post conpunctionẽ ac lacrimas.
cogitur necessaria quȩq filioꝵ suoꝵ
cognoscere. & ea q̃ refugit animo
patienter audire. atq pꝰ suspiria
celestiũ. quorlibet carnaliũ hominũ
onera portare. & sepe cũ suꝑuenien¬
tibus cor in diuersa qualitate tus¬
fundere. Nam aliquando de lucris
sp̃italibꝰ gaudet. s cũ quilibet me¬
rens suꝑuenerit. nisi eiꝰ merorem
in se susceꝑit. tribulatiom illis com¬
paciens ñ est. Et aliq̃ndo de dãp¬
nis animarũ luget. & repente suꝑ¬
ueniunt qui de quibusdã suis ꝑs¬
ꝑitatibꝰ letant᷑. Quoꝵ sileticie
sacerdos ñ congaudeat. minꝰ ama¬
re credit᷑ filios in quoꝵ gaudio
ñ exultat. p̃cipue cũ paul dicat
gaudere cũ gaudentibꝰ. flere cũ
flentibus. Nichil gͦ tam onero
sum ordini sacerdotũ uideo. qͣm
rigorẽ m̃tis cõpatiendo flectere.

Expanded text:
si sic planxit mulier quae quaerebat si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plangere anima quae quaerit Deum? Sacerdos vero etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animo patienter audire, atque post suspiria coelestium, quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversam qualitatem transfundere. Nam alispiritalibus gaudet, sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget, et repente superveniunt qui de quibusdam suis prosperitatibus laetantur; quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . 28. Nihil sum ordini sacerdotum video, quam rigorem mentis compatiendo flectere,
Abbreviated transcription (Latin):
clause Paulus quoꝙ apłs dicit.
Templũ enĩ di scm̃ est. qͥd̃ estis uos.
In hoc autẽ templo fenestrȩ sacer¬
dotes & speculatores sunt. qui in
ppło fideliũ lum̃ sc̃ẽ p̃dicationis
fundunt. S cũ terra usꝙ ad fenes¬
tras est. fenestre clause sunt. quia
cũ terrena cogitatio in sacerdotũ
cordib excrescit. fenestrȩ lum̃ ñ
fundunt. qͥa sacerdotes ab officio
p̃dicationis obmutescunt. E st
& aliud ualde in ordine sacerdotũ
graue. qͥa sicut hii qui uitã qͥetã
ac remotã ducunt. sixi ualent in sua
cogitatione ꝑmanere. hii enĩ sieut
suꝑio diximus. quia loco regiminiᷤᷤ
longe sunt. possunt peccator suor
maculas & fletib lauare. & pꝰ fietus
in eodẽ m̃tis merore ꝑsistere:
scriptũ est. que ad tabernaculum
orauerat. & ab uitentione sua ani¬
mũ post conpunctionis graciam
ñ mutabat cũ dicit᷑. uultꝰ q eiꝰ
ñ sunt ampliꝰ in dauersa mutati.
In qua nobis considerandũ est. quia

Expanded text:
clausae . Paulus quoque apostolus dicit: clausae . Paulus quoque apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vohoc autem templo fenestrae sacerdotes et speculatores sunt, qui in populo fidelium lumen sanctae praedicationis fundunt. Sed cum terra usque ad fenestras est, fenestrae clausae sunt, quia cum terrena cogitatio in sacerdotum cordibus 1292 excrescit, fenestrae lumen non fundunt, quia sacerdotes ab officio praedicationis obmutescunt. 27. Est et aliud valde in ordine sacerdotum grave, quia non sicut hi qui vitam quietam ac remotam ducunt fixi valent in sua cogitatione permanere. Hi enim, sicut superius diximus, qui a loco regiminis longe sunt possunt peccatorum suorum maculas et fletibus lavare, et post fletus in eodem mentis moerore persistere, scriptum est, quae ad tabernaculum oraverat, et ab intentione sua animum post compunctionis gratiam non mutabat, cum dicitur: Vultusque ejus non sunt, amplius in diversa mutati In qua nobis considerandum est quia
Abbreviated transcription (Latin):
Quando possũ prauoꝵ neqͥtias
nsequendo corrigere. bonoꝵ actꝰ
laudando & admonendo custodire.
aliis terrorẽ atq aliis dulcedinẽ
de monstrare: Q uando ualeo &
de his q̃ sunt necessaria fratribꝰ
cogitare. & contra hostiles gladios
de urbis uigiliis sollicitudinẽ ge¬
rere. ne incursione subita ciues
peant ꝓuidere. & inter hec omĩa
ꝓanimarũ custodia plene atq ef¬
ficaciter uerbũ exhortationis im¬
pendere: Loqui et enĩ de do. qͥete
ualde & libere m̃tis est. Tunc nãꝙ
bene lingua airigit᷑ in sermone.
cũ secure sensus quieuerit in tͣn¬
quillitate. qͥa nec concussa aqua
imaginẽ respicientis reddit. sea
tunc in ea uultꝰ intendentis aspi¬
citur. cũ ñ mouet᷑. Quã gͦ exhor¬
tationẽ uobis speculator ur̃ fr̃s
ꝑturbat: Certe is de quo loquim᷑
ꝓpħ̾a reuelatione ultima templũ
uidens. quę in codẽ templo cõspex¬
erit. inter cetera narrat dicens.
Terra usq ad fenestras. & fenestre

Expanded text:
Quando possum pravorum nequitias Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione subita cives pereant, providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate, quia nec concussa aqua imaginem respicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam ergo exhortationem vobis speculator vester, fperturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in die ire repbꝰ thesauritat:
quia dũ ad penitendũ tempꝰ acci¬
pitur. & ad peccandũ exibet᷑. ipsũ
remediũ gr̃e. uertit in augm̃tum
culpe. Unde & omp̃s d̾s. qͥa collati
remedia conspicit ad culpe augñ¬
tum trahi. ipsam benignitatẽ quã
contulit in iudicii districtionẽ u̾tt.
ut inde pꝰ ampliꝰ feriat. unde mͦ
ampliꝯ expectat. Et quia homo
deserere malũ ñ uult ut uiuat au¬
geat unde moriat᷑. S siue iustus
in culpa. siue peccator in morte
corruat. speculatori tim̃dũ est. ne
hunc ex suo silentio reatꝰ peccantũ
pariter inuoluat. S interĩ dum
lo quor. auertere a memet ipso oclos
uolo. Et ecce iterũ sermo dums
ne inpingit in memetipso ut me¬
am negligentiã uideam & in daici
hec que audio ꝑtimescã. Sicut
eñ suꝑiꝰ dixi. cui cor incuris in¬
nimeris sparsũ. se ad se colligat:
Quando etenĩ possũ & ea qͥ circa
me sunt sollicite omĩa curare &
me met ipsũ adunato sensu ꝯspic̾ẽ

Expanded text:
thesaurizat, quia dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmentum culpae. Unde et omnipotens Deus, quia collata remedia conspicit ad culpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit, ut inde post amplius feriat, unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpam, sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor in curis innumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere?
Abbreviated transcription (Latin):
hec ipsa erubescens mala q̃ fecit
se otra se crigit. & bene oꝑando
ad statum rectitudinis redit.
In babylonẽ itaq uenit. atꝙ ibi
liberatus est. qui ꝑ diuinã grãm
ostendit᷑ itiã de ꝯfusione saluatꝰ
Propbeta gͦ ad tͣnsingrationem
loquit᷑. cũ illos increpat qͥ ab statu
rectitudinis. ad erroris uitia trans¬
migrando ceciderunt. Sequitur
Et loqueris ad eos & dices. Hee
dicit dñs ds̃. si forte audiant
& quiescant. Quod toties diuui¬
nis uocib difficultas audiendi
repetit᷑ ut dicat᷑. si forte audiant.
quid aliud quã ingrati ppłi
duricia designat᷑: In quibꝰ uer¬
uerso ppło uerba sua denuntiat
difficile audiri. cur nos mnise¬
yi contristam᷑. cũ sepe. a fr̃ibus
Nam crebro delinquentes al¬
lo quim̃. frequenter increpamꝰ.
sepe cũ eis blandis sermonibus
agimus. Et tam̃ si alter audit.
alter audire ꝯtempnit. alter
ex parte uerbũ exhortationis
suscipit. & ex parte recipe re¬
cusat. ita ut cotidie impleri

Expanded text:
haec ipsa erubescens mala quae fecit, se contra se erigit, et bene operando ad statum rectitudinis redit: in Babylonem itaque venit et ibi liberatus est, qui per divinam gratiam ostenditur etiam de confusione salvatus. Propheta ergo ad transmigrationem loquitur, cum illos increpat qui a statu rectitudinis ad erroris vitia transmigrando ceciderunt. SequiturEt loqueris ad eos, et dices: Haec dicit Dominus Deus: si forte audiant, et quiescant. 23. Quod toties divinis vocibus difficultas audiendi repetitur, ut dicatur, Si forte auquid aliud quam transmigrati populi duritia designatur? In quibus verperversum populum verba sua denuntiat, difficile audire, cur nos miseri contristamur, cur saepe a fratribus Nam crebro delinquentes alloquimur, frequenter increpamus, saepe cum eis blandis sermonibus agimus, et tamen si alter audit, alter audire contemnit, alter ex parte verbum exhortationis suscipit, et ex parte recipere recusat, ita ut quot
Abbreviated transcription (Latin):
ipse qui ꝓrimos audit ab ans
se uitiis corrigit. atq ab alis
m̃dare otempnit. una eaden
ciuitas & ex parte cõplutꝰ on
parte arida remanet. in quaa
se p̃dicationis pluuiã repellit
Sunt et enĩ quidã. qui exhor¬
tationis uerba omĩno ñ audus
nolunt. Et sunt quidã qͥ audi¬
unt. s tam̃ hec medullitus ñ
sequunt᷑. quia alia in se uitu
resecant. s in aliis grauiter ꝑ¬
durant. S epe enĩ quosdã uude¬
mus. quia ꝑ p̃dicationis uerbũ¬
a semet ipsis auaricie estũ re¬
pellunt. & ñ solũ iam aliena ĩ
rapiunt. s & ꝓpria indigentibꝰ
largiunt᷑. N ec tam̃ ire stimu¬
los edomant. nec pacientie
moderamina ꝑ m̃tis tnqͥllitato
sniant. Et sepe alii ad ex¬
hotationis uerbũ in semet¬
psis tantũ carnis immundiciã
uncunt. corpus in castitate
custodiunt. nec tam̃ adhuc a¬
nimũ sicut debent ꝓrimis
inelinant. se ꝑ rigorẽ suꝑbie
in cogitatione se eleuant.
In istis pars una compluta est.
quia fructũ fecit. & pars quȩ

Expanded text:
s qui audit, ab aliis se vitiis corrigit, atque ab aliis emendare contemnit, una eademque civitas et ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, in qua a se praedicationis pluviam repellit. Sunt enim quidam, qui exhortationis verba omnino non audiunt, nolunt. Et sunt quidam qui audiunt, et tamen haec medullitus non sequuntur, quia alia in se vitia resecant, sed in aliis graviter perdurant. Saepe enim quosdam videmus qui per praedicationis a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tranquilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae
Abbreviated transcription (Latin):
loco suo benedicit᷑. cũ uł ab e¬
lectis hominib uł a scĩs angłis
auctori omĩum laus eterna
cantatur In eo gͦ qͦd iusti de con¬
uertendis pecc̃atorib cogitant.
quia eoꝵ uitia considerando.
ad carnales actus ocłm duct̃.
quasi ad babyloniã intendunt.
Qui tam̃ post statũ sue recti¬
tudinis quia in laude di bona
scõꝵ considerare nũqͣm desi

Expanded text:
loco suo benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo, quod justi de convertendis peccatoribus cogitant, quia eorum vitia considerando ad carnales actus oculum ducunt, quasi ad Babyloniam intendant. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in laudem Dei bona sanctorum considerare nunq
Abbreviated transcription (Latin):
tem boni oꝑis ꝑuenturi. aceruꝰ
frugũ uocant᷑. Quia enĩ bone
anime fruges appellent᷑ dĩ ꝓpha
ges et enĩ dñi. etiã conuerse
ad fidẽ gentes post modũ fac̾te
sunt. S quia prius ifrł dño cre¬
didit. recte hunc ꝓpħa frugũ
eius primitias appellaiit. Quia.
ergo ꝓpħa missus non priori ppło.
s filiis eiusdem ppłi uerba intulit.
ad aceruũ frugũ nouarũ uenit
Quid uͦ ꝑ chobar fluuiũ desiget᷑
supra iam diximus. que ne quaqͣm

Expanded text:
tem boni operis perventuri, acervus tem boni operis perventuri, acervus frugum vocantur. Quia enim bonae animae fruges appellantur Dei, proges etenim Domini etiam conversae ad fidem gentes postmodum factae sunt. Sed quia prius Israel Domino credidit, recte hunc propheta frugum ejus primitias appellavit. Quia ergo propheta missus non priori populo, sed filiis ejusdem populi verba intulit, ad acervum frugum novarum venit. Quid vero per Chobar fluvium designetur, supra jam diximus ; quae nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗter cetera ꝓphetiȩ miracula.
hoc quoq mirandũ habent libri
ꝓpharũ. qa sicut in eis uerbis res
ita ñ nũquã uerba rebꝰ expo¬
nunt᷑. ut eoꝵ. ñ solũ dicta. s etiã
ris geste ꝓphetie sint. Ende nc̃¬
dicitur Ueni ad tnsmigͣtionẽ
ad aceruũ nouarũ frugũ ad eos
qui habitabant iuxta flum̃ cho¬
bar. Cũ causa exigeret ut indi
ut ꝑ fruges locũ quoq expͥmertt
aicens. ad̃ aceriũ nouarũ frugũ.
nifi qͥd sepe ꝑres & loca cause sig¬
nantur: Nulti qͥppe iezechiele
ꝓphetante iam captiuitatis anni
de fluxerant. atq ex his qui in
captiuitatẽ ducti fuerant plures
iam in morte carnis oblerant.
Fili hominis mitto ego te ad fi¬
lios ifrael. ad gentes apostatͥtes.
quȩ recesserunt a me. Patres eoꝵ¬
p̃uaricati sunt pactũ meũ usꝙ
ad diem hanc. & filii aura ceriui
ce &indomabili corde funt. ad
quos ego mitto te. Ex quibus
quia multi fuerant credaturi.
atq ꝑ obeduentiã ad fertilita¬

Expanded text:
ter caetera prophetiae miracula, hoc quoque mirandum habent libri prophetarum, quod sicut in eis verbis res, ita nonnunquam verba rebus exponuntur, ut eorum non solum dicta, sed etiam res gestae, prophetiae sint. Unde n Veni ad transmigrationem, ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitant juxta flumen Chobar. » Cum causa exigeret ut indict, ut per fruges locum quoque exprimeret, dicens, « Ad acervum novarum frugum, » nisi quod saepe per res et loca causae signantur? Multi quippe Ezechiele prophetante jam captivitatis anni defluxerant, atque ex his qui in captivitatem ducti fuerant plures jam in morte carnis obierant, Fili hominis, mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Patres eoricati sunt pactum meum usque ad diem hanc, et filii dura cervice et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te . Ex quibus quia multi fuerant credituri, atque per obedientiam ad fertilita