comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum rt sarems adse uenientẽ semeł atq iterũ spreuit adic potuis icels
appeti iussitm quȩ ille collecta inleuum brachium lacerna repellende
uersus le padum uenieus: plurimas legiones lepidi paucis ntres fouts
transire insuam partt̃ compulit. Ieͦpidus tandẽ intelligens quou
uanitas sua tender&r: deposito paludamento. assuptaq ueste pulla
supplex cȩsari factus uitam & hona impetrauit. perpetuo quidem
omendatus exilo: Taurus cesaris prȩfectus. totam pene siciluatint
ferso pertc̃ptatam conterritamq infidem recepit. Qua draginta
& octo legiones sub unius tunc imperio caesaris erant. milites
multitudine ferociores. quosdam pro accipiendis agris tumultus excita¬
uerunt Ned caesar anima ingens .xx. milia militũ exauctorauit.
xxx. milła seruorũ dominis reddidit. sex milia quarũ domini non
extabant. incrucem agit. Ouans urbem ingressus. ut inperpetuũ

Expanded text:
ipsum Caesarem ad se uenientem semel atque iterum spreuit ipsum Caesarem ad se uenientem semel atque iterum spreuit appeti jussit: quae ille, collecta in laevum brachium lacerna, repellendo versus Lepidum veniens, plurimas legiones Lepidi, paucis interfectis, transire in suam partem compulit. Lepidus tandem intelligens quo vanitas sua tenderet, deposito paludamento assumptaque veste puella pulla supplexque Caesari factus, vitam et bona impetravit, perpetuo quidem emendatus exsilio. Taurus, Caesaris praefectus, totam pene Siciliam ferro pertentatam contritamque in fidem recepit. Quadragintaet quattuor legiones sub unius tunc imperio Caesaris erant; milites, multitudine ferociores, quosdam pro accipiendis agris tumultus excitauerunt; sed Caesar, animo ingens, uiginti milia militum exauctorauit, triginta milia seruorum dominis restituit, sex milia, quorum domini non exstabant, in crucem egit. ouans Vrbem ingressus ut in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
caesar tertio transfugam indulta tantũ uita segnem reliquitꝰ.
eude agrippa intermiliã & liparas aduersus demodiam : & pompeium
nauale prelilm gessit ac uicit ibiq tunc naues .xxx. aut dimeriit
aut cocpit  reliquis laceratis pompeius mesaniam confugit. ¶ȩsa
ntenta tauromeniũ transierat. quẽ repentino impetu pompeius af¬
flait : Unde multis dimersis nauibus suis ac magna multruidint
suorũ militũ perdita. in italiam cȩsar aufugit: Nec inter ueniente
dilatione insiciliam rediit. Ibiq lepidũ exafrica aduentante obuiũ
habuit summas sibi partes terrore nimis ac superbia uindtant obui¬
ost dies paueos agrippa iussu cȩsaris alitore cum acie structa prospec¬
uicit. Nam .c.lx. tres naues aut demersit aut coepit. Pompeius
cum x & uiii. nauibus. iux lapsus euasit. Iepidus magna uiguni degi¬
onum insolentia tumens: cum mesanã militibus ꝑmissam direpiuss. eelis

Expanded text:
Caesar tertio transfugam, indulta tantum Caesar tertio transfugam, indulta tantum deinde Agrippa inter Mylas et Liparas aduersus Democham et Pompeium nauale proelium gessit ac uicit ibique tunc naues triginta aut demersit aut cepit reliquis laceratis. Pompeius Messanam confugit. Caesar interea Tauromenium traiecerat: quem repentino impetn Pompeius adflixit: unde multis demersis nauibus suis ac magna. multitudine suorum militum perdita, in Italiam Caesar aufugit; nec interueniente mora in Siciliam rediit; ibique Lepidum ex Africa aduentantem obuium habuit, summas sibi partes terrore minis ac superbia uindicantem. post dies pauoos Agrippa iussu Caesaris a litore cum acie instructa prospect. nam centum sexaginta et tres naues aut demersit aut cepit.\' Pompeius cum decem et septem nauibus uix elapsus euasit. Lepidus magna uiginti legionum insolentia tumens cum Messanam militibus permissam diripuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
nauium edasse ad cesrem defecit eidemq classi ipses iussica sars prȩ¬
fnum ldeinqr continuo cum statilio tauro aduersu men egfatũ pompri¬
bonn ducerñ nauale bellũ gessit : De inde ipse cesir aduersiss cosde
pompeianos. eruentissimũ bellum nauale confecit: sed contino uictria
elissem pene uniuersam apud sillaceum naufragiũ amisit. Qenthidi¬
us persas & parthos in sr̃riam irrum pentes trib bellis maximis fudit
sega io u̾ pacorum inacit interfecit. Ea scilicae die qua eras¬
sus apartdis fuerat occisus. Antonius ux uno castello expugnato pacẽ
eruti Auth icho confecit. ut ipst tantam rem consũmnasse udtaira
herodi dedernt: quem continuio uictũ indeditio nes hecepit. regauida
liberatus. cum sex hauibus ad pompeiũ redit. Aquo clementes recip¬
tus. cesaris dassem incendit. quamuis nuꝑ caȩsar alteram secundo
naufragio ꝑedidissee Idemq moena posita ab agrippa nauali prȩli
circum uentus. eum sex triremibis ad cȩsarem tansit: Sed hipio

Expanded text:
navium classe ad Caesarem defecit, eidemque classi ipse jussu Caesaris praefuit. Idemque continuo cum Statilio Tauro adversus Menecratum, Pompeianum ducem, navale bellum gessit. Deinde ipse Caesar adversus eosdem Pompeianos cruentissimum navale bellum confecit. Sed continuo victricem classem pene universam apud Sycillaceum Scyllaceum naufragio amisit. Ventidius Persas et Parthos in Syriam irrumpentes tribus bellis maximis fudit, regemque eorum Pacorum in acie interfecit, ea scilicet die qua Crassus a Parthis fuerat occisus. Antonius, vix uno castello expugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse videreturHerodi dederat, quem continuo victum in deditionem recepit. Mena libertus cum sexaginta navibus ad Pompeium rediit, a quo clementer acceptus Caesaris classem incendit, quamvis alteram nuper Caesar secundo naufragio perdidisset. Idemque Mena postea ab Agrippa navali praelio circumventus, cum sex triremibus ad Caesarem transiit. Sed hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ensi sertoriano nondum finito. immo adhuc ipso uuente sertorio.
hoc fugitiuorũ & ut uerius dicam gladiatorũ bellum inhorruit. iam
nonspettandũ paucis. sed ubiq metuendũ. Quod quia fugitiuorũ
bellum dicitur. nemini uile habeatur ex nomine. Sepe ineo singuli.
& aliquando simul cum agminibus frustra iunctis ambo consules uicti
sunto Ex quo ammonemus. ut ipsa se consuletur italia de uexatione
externorum presentium ꝑ recordationẽ preteritorũ exse atque in se.
& ipsa se in comparabiliter crudelius delacerantium suorũ. Quam¬
obrem huic quinto uolumini finem fecerim. ut bella ciuilia externis
ubiq permixta uel quȩ dicta sunt. uel &iam quae sequuntur. quia
sic sibi serie tẽporum & malis sequacibus coheserunt. libri saltem termi¬
uel uitue uel patria ita semꝑ ad prospectum
prudentiae naturalibono eriguntur. ut oblecta¬
mento corporis. rationale mentis & si non actui

Expanded text:
ensi Sertoriano nondum finito, immo ipso adhuc vivente Sertorio, ensi Sertoriano nondum finito, immo ipso adhuc vivente Sertorio, hoc fugitivorum, et ut verius dicam, gladiatorium bellum inhorruit, jam non spectandum paucis, sed ubique metuendum. Quod quia fugitivorum bellum dicitur, nemini vile habeatur ex nomine. Saepe in eo singuli et aliquando simul cum agminibus frustra junctis ambo consules victi sunt. ei quo admonemus, ut ipsa se consoletur Italia de uexatione externorum praesentium per recordationem praeteritorum ex se atque in se et ipsam se incon parabiliter crudelius dilacerantum suorum. Quamobrem huic nunc quinto uolnmini iam finem fecerim, ut bella ciuilia externis ubique permixta, uel quae dicta sunt uel etiam quae sequuntur, quia sio sibi serie temporum et malis sequacibus cohaeserunt, libri saltem. termiuel uitae uel patriae ita semper ad prospectum prudentiae naturali bono eriguntur, ut oblectamento corporis rationale mentis etsi non actu
Abbreviated transcription (Latin):
ediuerso oriens atq aquilo. hoc est mitridaticum minabatur. Quod
quidem metridaticum bellum a superioribus cȩptum. porro in ulteriora
porrigitur. De mariana face. rogus sillane cladis accensus est. De isto
rogo funestissimo sillani & ciuilis belli. per plurimas terrarum partes
ardentes sudes sparsi sunt multaq incendia ex uno fomite diffuderuiti
Nam lepidus & scipio initalia. brutus ingallia. domitius cinnȩ gener
in africa. carbo incussura & sicilia. per penna inliguria. & post cum
sercorio in hispania. omniumq atrocissimus sertorius in eadem his pania
hȩc tunc cuulia uel quo aliquo dicenda sunt nomine bella excitantes.
de uno multa. de magno magna fecerunt. absq illis trib: uastissimis
bellis. quȩ tunc externa uocabantur. hoc est pamphilico. macedonico
atq dalmatico. Dissimulato &iam magno illo mitridatico longe
omniũ diuturno infestissimo ac formidolosissimo. deinde ad huo hispani¬

Expanded text:
e diuerso oriens atque aquilo, hoc est Mithridaticum, minabatur, quod e diuerso oriens atque aquilo, hoc est Mithridaticum, minabatur, quod quidem Mithridaticum a superioribus coeptum porro in ulteriora porrigitur. de Mariana face rogus Sullanae cladis accensus est, de isto rogo funestissimo Sullani et ciuilis belli per plurimas terrarum partes ardentes sudes sparsi sunt multaque inoendia ex uno fomite diffuderunt. nam Lepidus et Scipio in Italia, Brutus in Gallia, Domitius Cinnae gener in Africa, Carbo in Cossura et Sicilia, Perpenna in Liguria et post cum Sertorio in Hispania, omniumque atrocissimus Sertorius in eadem Hispania haec tunc ciuilia, uel quo alio dicenda. sunt nomine, bella excitantes, de uno multa, de magno magna fecerunt; absque illis tribus uastissimis bellis, quatque Dalmatico, dissimulato etiam magno illo Mithridatico, longe omnium diuturnissimo, infestissimo, ac formidolosissimo: deinde, adhuc Hispani
Abbreviated transcription (Latin):
erabant. per complures duces frequenti indagine ateriti sunt
At ego iterum ac sepius repeto. Niumquid nam & hic comparatione
aliqua. egentꝰ tempora. Quis rogo audire non horreat non dicam
bella talia. sed nomina tanta bellorũ. externa. seruilia. fugitiuorũ.
tur : Sed undiq diuersis causis uocabulis formis malisq. excitata coaces¬
uataq concurrunt : ut eproximo repetam & infame illud sesuile ptereã
iugurtinum bellum. quod riondum adhuc ab africo pertonuerat. iam
cimbricum a circio fulminabat. decimbricis illis nubibus adhuc fędi uastiq.
torrentes effusi sanguinis agebantur. Iam socialis belli nebulas. in magna
cantinuo malorũ nubila coituras misera exhalabat italia. Ad huc uero
post infinitam crebramq. italici belli tempestatem. discurri tuto per
italiam minime poterat. Ita omnes absq illis peric ulosissimis inimi¬
carum urbium uoraginibus. dissoluta ac lubrica pace titubabant. lan
sibi marianum atq cinnanum roma parturiebat excidium. aliudque

Expanded text:
rabant, per complures duces frequenti indagine attriti sunt. At ego iterum ac saepius repeto, num quidnam et hic comparatione aliqua egent tempora? Quis, rogo, audire non horreat, non dicam bella talia, sed vel nomina tanta bellorum, externa, servilia, socialia, civtur, sed undique diversis causis, vocabulis, formis, malisque excitata, coacervataque concurrunt. Ut e proximo repetam, et infame illud servile praeteream, Iugurthinum bellum nondum adhuc ab Africo perdetonuerat, iam Cimbricum a circio fulminabat. de Cimbricis illis nubibus adhuo foedi uastique torrentes effusi sanguinis agebantur, iam socialis belli nebulas in magna continuo malorum nubila coituras misera exhalabat Italia. adhuc uero post infinitam crebramque Italici belli tempestatem discurri tuto per Italiam minime poterat, ita omnes absque illis periculosissimis inimicarum urbium uoraginibus dissoluta ac lubrica pace titubabant; iam sibi Marianum atque Cinnanum Roma parturiebat excidium, aliudque
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsidii causa prae erant. expilatam atq incensam reliquerunt. Iucullus¬
miserorũ hostium intestina dade ꝑ motus. celebri cursu immissũ restixit
incendiũ. Ita misera ciuitas uersa uice hostiũ sociorumque. unde de¬
fendenda disperdita. & unde disperdenda seruata est. At uero
marcus lucullus qui curioni in macedonia successerat. totam bessorũ
gentẽ bello appetitã indeditionẽ recepit. Eodem tempore me¬
tellus siciliȩ pretor. cum foedissima illa gau uerris p̃rętura siciliam¬
afflictam inueniss&. maxime purgationeꝰ archi pirata nefarus prȩdis
& caedibus lacerante. qui pulsa classe romana siracusanũ portum opti¬
nuerat. quem mox nauali terrestriq prȩlio cõminutum sicilia de

Expanded text:
praesidii causa praeerant, expilatam atqpraesidii causa praeerant, expilatam atqmiserorum hostium intestina clade permotus celeri occursu inmissum restinxit incendium. ita misera ciuitas uersa uice hostium sociorumque unde defendenda disperdita et unde disperdenda seruata est. at uero M. Lucullus, qui Curioni in Macedonia successerat, totam Bessorum gentem bello adpetitam in deditionem recepit. Eodem tempore Metellus Siciliae praetor cum foedissima illa C. Verris praetura Siciliamadflictam inuenisset, maxime Pyrganione archipirata nefariis praedis et caedibus dilacerante, qui pulsa. classe Romana Syracusanum portum obtinuerat — quem mox nauali terrestrique proelio comminutum Sicilia de
Abbreviated transcription (Latin):
Lucullus postea cũ eodem mario nauali prelio congressus. xxx. &duas
naues regias. & complures onerarias aut demersit dait cȩpit. Multi ibi
ex his quos silla proscripserat. interempti sunt. Marius postera die de
spelunca ubi latebat extractus. meritas hostilis animi poenas luit. Eodẽ
uero lucullus impetu apamiam uastauit. & sub monte olimpo prius mu
nitissimam ciuitatem captam expugnatamq diripuit. Mitridates ad¬
uersum brzantium instructa classe nauigans. tempestate correptus. lxxx
rostratas naues ꝑdidit. Ipse cum quassaꝰ iam naui mergeretus. r
mio paronẽ seleuci piratȩ. ipso pirata iuuante transiliuit. Inde sinopem
ac post amissam cũ magna difficultate peruenit. Eodem anno apud
romam catilina incesti accusatus. qđ cum fabia uirgine uestali cõmisisse
arguebatur. catulli gratia fultus euasit:. Tucullus sinopen expugna¬
turus obsederat. Hanc seleucus archi pirata & cleo chares spado. qui

Expanded text:
Lucullus postea cum eodem Mario navali praelio congressus, triginta et duas Lucullus postea cum eodem Mario navali praelio congressus, triginta et duas naves regias et complures onerarias, aut demersit aut cepit. Multi ibi ex his quos Sylla proscripserat, interempti sunt. Marius, postera die de spelunca ubi latebat extractus, meritas hostilis animi poenas luit. Eodem vero Lucullus impetu Apamiam vastavit, et sub monte Olympo, Prusam, munitissimam civitatem, captam expugnatamque diripuit. Mitridates adversus Bizantium instrurostratas naues perdidit; ipse cum quassa iam naui mergeretur, in myoparonem Seleuci piratae ipso pirata iuuante transiluit. inde Sinopem ac post Amisum cum magna diffioultate peruenit. EodeRomam Catilina incesti accusatus, quod cum Fabia virgine Vestali commisisse arguebatur, Catuli gratia fultus evasit. Lucullus Sinopen expugnaturus obsederat. Hanc Seleucus archipirata, et Cleochares spado, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ligine offuscata cernuntus. uerũ &iam campi ambusto solo squalidi. ꝑ quin¬
quaginta milia passuũ sine ullo ignis uel fornacis inditio & pendulo in pro¬
fundũ cinere putres iacent. tribus &iam locis torridȩ uoragines osten¬
duntur: quas greci phiras uocant: Inquibus diu oberrantes. inopinatis tandẽ
periculis exempti sunt. & clam in regis castra uenerunt. Deiotarus rex
gallo grecia. prȩfectos regis bello trucidauit. Interea metridates apud
crcicum eadem mora qua obsidebat obsessus in magnã penuriã pestilentiãq
exercitum suũ coartauit. Nam plus quã . ccc. milia hominũ fame &
morbo in eadem obsidione amisisse fertur. ipse cum paucis arrepta naui
clam fugit ecastris. Iucullus incruento milite spectator cladis alienȩ.
nouum genus uictoriȩ adeptus est. mox mariũ uioit fugauitq. In quo
proelio: plus quã undecĩ milia marianorũ militum interfecta referuntus

Expanded text:
ligine ob-\' fuscata cernuntur, uerum etiam campi ambusto solo squalidi per quinligine ob-\' fuscata cernuntur, uerum etiam campi ambusto solo squalidi per quinquaginta milia passuum sine ullo ignis uel fornacis indicio et pendulo in profundum cinere putres iacent; tribus etiam locis torridae uoragines ostenduntur, quas Graeci physas uocant. in quibus diu oberrantes inopinatis tandem periculis exempti sunt et clam in regis castra uenerunt. Deiotarus rex Gallograeciae praefectos regis bello trucidauit. Interea Mithridates apud Cyzicum eadem mora, qua obsidebat, obsessus in magnam penuriam pestilentiamque exercitum suum coartauit. nam plus quam trecenta milia hominum fame et morbo in eadem obsidione amisisse fertur; ipse cum paucis arrepta naui clam fugit e castris. Lucullus, incruento milite spectator cladis alienae, nouum genus uiotoriae adeptus est; mox Marium adortus uicit fugauitque: in quo proelio plus quam undecim milia Marianorum militum i
Abbreviated transcription (Latin):
liberisq contulerrt. Marus & eumachus duces a metridati aduersus
lucullum missi. magno exercitu breui congregato. cum puplio rutilio
apud thalcedonam congressi sunt. eumq. cum plurima exercitus ipsius
parte ciciderunt: Tucullus metridatẽ orricenos obsidentẽ fossa
cinxit. eumq quod faciebat pati compulit. atq ad ipsos erricenos ut
bono animo essent nuntium misit unũ exmilitibus natandi peritum.
qui duobus utribus suspensus mediam ipse regulã tenens. plantisq subremi¬
gans. septem milia transmeauit passuum. Mitridates in opia laborans.
partem copiarũ structam armis domũ abire precipit. Quã lucullus
excipiens. uniuersam disperdidit: Nam amplius quã quindeci milia¬
hominum tunc interfecisse narratur. Tunc &iam fannius qui se metridati
iunxerat. & metrofanes regis prȩtor. amamerto uicti cũ duobus milibus
equitũ in moseam fugerunt. atq ita in meniam digressi. in colles camposq
in marinos inciderunt. Ubi non solum montes usti uel saxa quasi quadã fu¬

Expanded text:
liberisque contulerat. Marius et Eumachus duces a Mithridate aduersus Lucullum missi, magno exercitu breui congregato cum P. Rutilio apud Chalcedonam congressi sunt eumque cum plurima exercitus ipsius parte ceciderunt. Lucullus Mithridatem Cyzicenos obsidontem fossa cinxit eumque quod faciebat pati conpulit atque ad ipsos Cyzicenos, ut bono animo essent, nuntium misit unum ex militibus nandi peritum: qui duobus utribus suspensus mediam ipse regulam tenens plantisque subremigans septem milia passuum transmeauit. Mithridates inopia laborans partem copiarum instructam armis domum abire praecepit: quam Lucullus excipiens uniuersam disperdidit, nam amplius quam quindecim miliahominum tunc interfecisse narratur. tunc etiam Fannius, qui se Mithridati iunxerat, et Metrophanes regius praetor a Mamerco uicti, cum duobus milibus equitum in Moesiam profugerunt atque inde in Maeoniam digressi in colles camposque Inarimos inciderunt. ubi non solum montes usti uel saxa quasi quadam fu
Abbreviated transcription (Latin):
antiquum romanȩ miseriae factum recolens. pro supplemento exercitus
edito. uelut asilo patefacto. homines quicumq sceleribus ac debitis ob¬
noxii essent. impunitate promissa militiȩ mancipauit. Quorũ nu¬
merus ad sex milia uirorũ fuit Campania uero uel potius omnis
italia. ad hannibalem desperata poenitus reparatione defecit. Post

Expanded text:
antiquum Romanae miseriae factum recolens, pro supplemento exercitus antiquum Romanae miseriae factum recolens, pro supplemento exercitus edicto uelut asylo patefacto homines quicumque sceleribus ac debitis obnoxii essent impunitate promissa militiae mancipauit; quorum numerus ad sex milia uirorum fuit. Campania uero uel potius omnis Italia ad Hannibalem desperata penitus Romani status reparatione defecit. post
Abbreviated transcription (Latin):
romanorum senatorumq detraxerat. Vsque adeo ultima desperatio rei¬
puplicae ad resuos romanos fuit. ut senatores derelinquenda italia sedibusq
quaerendis. consilium in eundum putabant. Quod tuno fautore caelio
m etellio confirmatũ fuiss&. nisi cornelius scipio tribunus tunc militum
qui post africanus districto gladio deterruiss&. ac potius pro patriȩ defensione
in sua uerba iurare coegiss& . Romani ad spem uitȩ quasi ab inferis respi¬
fare ausi dictatorem decium iunium creant Qui dilectu habite. ab
cumq: contraxit: Tunc &iam seruos spectati roboris ac uoluntatis uel
oblatos: uel si ita opus fuit puplico pretio emptos. sub titulo libertatis¬
ad sacramentũ militiȩ adegit: Arma quȩ de erant atemplo de traxer̃
egenti aerario priuatȩ opes refusȩ sunt. Ita sequester ordo. ita plebs
trepida oblita studiorũ in commune consuluit Iunus quoq dictator

Expanded text:
Romanorum senatorumque detraxerat. usque adeo autem ultima desperatio reiRomanorum senatorumque detraxerat. usque adeo autem ultima desperatio reipublicae apud residuos Romanos fuit, ut senatores de relinquenda Italia sedibusque quaerendis consilium ineundum putarint. quod auctore Caecilio Metello confirmatum. fuisset, nisi Cornelius Scipio tribunus tunc militum, idem qui post Africanus, destricto gladio deterruisset ac potius pro patriae defensione in sua uerba iurare coegisset. Romani ad spem uitae quasi ab inferis respirare ausi dictatorum Decimum Iunium creant: qui dilectu habito ab acumque contraxit. tunc etiam seruos spectati roboris ac uoluntatis uel oblatos uel, si ita opus fuit, publico pretio emptos sub titulo libertatis sacramento militiae adegit. arma, quae deerant, templis detraxerunt, egenti aerario priuatae opes refusae sunt. ita equester ordo, ita plebs trepida oblita studiorum in commune consuluit. Iunius quoque dictator
Abbreviated transcription (Latin):
uarro consules contra hannibalem missi. in pacientia uarronis consulis
infelicissime apud cannas apuliae uicum omnes pęne romane spei
uires perdiderunt. Nam in ea pugna.xliiii. milia romanorũ in¬
terfecta sunt. quamquã & de exercitu hannibalis magnã pars caesa
est. nullo tamen punico bello romani ad extrema internst̾ionis ad¬
ducti sunt. Periit enim in eo bello. consul enilius paulus consularis.
Et prȩtori uiri interfecti sunt . xx. senatores uel capti sunt uel ocoi¬
si sunt .xxx. nobiles uiri . ccc: pedestrium militũ .xl. milia. equi¬
tum tria milia . D. uarro consul cũ quinquaginta equitibus uenusiũ
fugit: Nec dubium est ultinum illum diemꝰ romani status futurũ
fuisse. si hannibal mox post uctoriam ad ꝑuadendam urbẽ conten¬
diss&. Hanni bal intestimonium uictoriae suȩ tres modios anulorũ
aureorũ carthaginem misit. quos exmanib interfectorũ equitum

Expanded text:
Varro consules contra. Hannibalem missi inpatientia Varronis consulis Varro consules contra. Hannibalem missi inpatientia Varronis consulis infelicissime apud Cannas Apuliae uicum omnes paene Romanae spei uires perdiderunt. nam in ea pugna XLIIII milia Romanorum interfecta sunt, quamquam et de exercitu Hannibalis magna pars caesa est. nullo tamen Punico bello Romani adeo ad extrema internecionis adducti sunt. periit enim in eo consul Aemilius Paulus, consuetorii uiri uiginti interfecti sunt, senatores uel capti uel occisi sunt triginta, nobiles uiri trecenti, pedestrium militum XL milia, equitum tria milia quingenti. Varro consul cum quinquaginta equitibus Venusium fugit. nec dubium est ultimum illum diem Romani status futurum fuisse, si Hannibal mox post uictoriam ad peruadendam Vrbem contendisset. Hannibal in testimonium uictoriae suae tres modios anulorum aureorum Carthaginem misit, quos ex manibus interfectorum equitum
Abbreviated transcription (Latin):
locorũ. flaminium inbellũ excitauit. Haec pugna ad transum menũ
lacum facta est. ubi exercitus romanus infelicissime arte circũ uentus
hannibalis. funditus trucidatus est. Ipse quoq consul occisus. Uiginti
quinq milia romanorũ in eo proelio cȩsa. sex milia capta referuntur
De exercitu hannibalis. duo milia ceciderunt. Famosum hoc apud tran
summenum lacũ certam̃ fuit. tanta clade romana. Maxime cum ita
intentus pugnatorum ardor extiterit. ut grauissimũ terrȩ motum
qui tum forte tam ueleniens
factus est. ut urbes diruisse.
montes transtulisse. discidisse
rupes. & flumina retrorsum
coegisse referatur : Pugnantes omnino non senserint: facta
ad transummenũ ruinam sequitur pugna canensis. quamius fabu maxi¬
mi dictatoris tempus medium fuerit  qui impetum hannibalis cunctan¬
do tardauit
NNIo ab urbe condita. Dxl. lucius emilius paulus & pulius terrentius

Expanded text:
locorum Flaminium in bellum excitauit. haec pugna ad Trasumennum locorum Flaminium in bellum excitauit. haec pugna ad Trasumennum lacum facta est. ubi exercitus Romanus infelHannibalis, funditus trucidatus est Ipse quoque consul occisus est, 25,000 Romanorum in eo praelio caesa, 6000 capta referuntur. De exercitu Hsumennum lacum certamen fuit tanta clade Romana, maxime cum ita intentus pugnantum ardor extiterit, ut grauissimum terrae motum, qui tunc forte tam uehemens factus est, ut urbes diruisse, montes transtulisse, discidisse rupes et flumina retrorsum coegisse referatur, pugnantes omnino non senserint. factam ad Trasumennum ruinam sequitur pugna Cannensis, quamuis Fabii Maximi dictatoris tempus medium fuerit, qui impetum Hannibalis cunctando tardauit. Anno ab Vrbe condita DXL L. Aemilius Paulus et P. Terentius
Abbreviated transcription (Latin):
solem quoq pugnasse cum luna apud caperas interdiu duas lunas ortas.
in sardinia sanguine duo scuta sudasse. Faliscis caelum scindi. uelut magno
hiatu iusum: Apud antium metentibus cruentas spicas in corbe decidisse
gitur hannibal sciens flaminium consulem solũ incastris esse quo celerius
imparatum obruer&. primo uere progressus arripuit propiorẽ. sed pa¬
lustrem uiam. & tum forte sarnos latere petens pendulos & dissolutos
ncampos reliquerit De quibus dictũ est. Et quȩ rigat ae quora sarnor
In quos cum exercitu progressus hannibal nebulis maxime quae de palude
exalabantur prospectum auferentibus. magnam partẽ sociorum iumen¬
torumq perdidit. Ipse autem uni elefanto qui solus suꝑ fuerat super¬
sedens. ux difficultatem itineris euasit. Sed oculum quo iam dudu
aeger erat. uiolentia frigoris uigiliarũ ac laboris amisit : Vbi uero
proximus castris flamini consulis fuit. uastatione circum iacentium

Expanded text:
sol quoque pugnasse cum luna, apud Capenas interdiu duas lunas ortas, sol quoque pugnasse cum luna, apud Capenas interdiu duas lunas ortas, in Sardinia sanguine duo scuta sudasse, Faliscis caelum scindi uelut magno hiatu uisum, apud Antium metentibus cruentas spicas in corbem decidisse. igitur Hannibal sciens Flaminium consulem solum in castris esse, quo celerius imparatum obrueret primo uere progressus arripuit propiorem sed palustrem uiam et cum forte Sarnus late redundans pendulos et dissolutos campos reliquerat, de quibus dictum. est : et quae rigat aequora Sarnus. in quos cum exercitu progressus Hannibal nebulis maxime, quae de palude exhalabantur, prospectum auferentibus magnam partem sociorum iumentorumque perdidit. ipse autem uni elephanto, qui solus supersedens, supersedens, uix difficultatem itineris euasit; sed oculum, quo iamdudum aeger erat, uiolentia frigoris uigiliarum ac laboris amisit. ubi uero proximus castris Flaminii consulis fuit, uastatione circumiacentium
Abbreviated transcription (Latin):
est. ab ipsa morte liberatus euasit. Caesus est ibi omnis penȩ exer¬
citus romanus. Pugnatum deinde eodem consule ad flumen triuiam.
lterumq romani pari clade superati sunt. Sem pronius consul cagnito
collegae casu. a sicilia cum exercitu redit. Qui similiter apud eundem
fluuium congressus. amisso exercitu poene solus euasit. In eo tamen bello
&iam hannibal sauciatus est. qui postea cum metruriam primo uere
transir&. insum mo appennino tempestate correptus. biduo continuo
immobiliter exercitus niuibus conclusus & onustus obriguit. ubi magnus
hominũ numerus. iumenta quã plurima. elefanti autẽ poene frigoris
acerbitate perierunt : At uero alter tuno scipio frater consulis scipio¬
nis. in hispaniam plurima bellagessit. magonem quoq poenorũ ducem
bello uicit & coepit. Diris tunc &iam romani prodigiis territi sunt
Nam & solis orbis minui uisus est. & apud arpos parmae in caela uisae.

Expanded text:
est, ab ipsa morte liberatus euasit. caesus est ibi omnis paene Roest, ab ipsa morte liberatus euasit. caesus est ibi omnis paene Romanus exercitus. pugnatum deinde eodem consule ad flumen Treuiam iterumque Romani pari clade superati sunt. Sempronius consul cognito collegae casu a Sicilia cum exercitu rediit; qui similiter apud eundem fluuium congressus, amisso exercitu paene solus evasit. in eo tamen bello etiam Hannibal sauciatus est. qui postea, cum in Etrnriam primo uere transiret, in summo Appennino tempestate correptus, biduo continuo inmobiliter cum. exercitu niuibus conclusus et onustus obriguit. ubi magnus hominum numerus, iumenta conplurima, elephanti paene omnes frigoris acerbitate perierunt. at uero alter tunc Scipio, frater consulis Scipionis, in Hispania plurima bella gessit, Magonem quoque Poenorum ducem bello uicit et cepit. Diris tunc etiam Romani prodigiis territi sunt. nam et solis orbis minui uisus est et apud Arpos parmae in caelo uisae,
Abbreviated transcription (Latin):
inlignaq tolerantem. octauo demum mense deleuit. Legatos roma¬
norum ad se missos. in iuriosissime &iam a conspectu suo abstinuit.
xinde odio romani nominis. quod patri amilcari cum ess& nouẽ annos
natus fidelissimus ante aras iurauerat. puplio cornelio scipione. & publio
sempronio longo consulibus. prrineos montes transgressus. inter ferocissi¬
mas gallorũ gentes ferro uiam aperuit & nona demũ die aprreneo
ad alpes peruenit. Ubi dum montanos gallos repellere ab ascensu ob¬
nitentes bello superat. atq inuias rupes igni ferroq rescindit. qua¬
triduum cõmoratus : Quinto demum die. cum maximo labore ad
plana peruenit. Fuisse tunc exercitum eius incentũ milibus peditũ.
& uiginti m ilibus equitũ definiunt. Scipio consul. hannibali primus
occurrit. Com missoq proelio apud ticinum. ipse grauiter uulneratus.
per scipionem filium prȩtextatum. qui post africanus cognominatus

Expanded text:
indignaque tolerantem octauo demum mense deleuit. legatos Romaindignaque tolerantem octauo demum mense deleuit. legatos Romanorum ad se missos iniuriosissime etiam a conspectu suo abstinuit. exinde odio Romani nominis, quod patri Hamilcari, cum esset nouem annos natus fidelissime alias infidelissimus ante aras iurauerat, P. Cornelio Scipione et P. Sempronio Longo consulibus Pyrenaeos montes transgressus inter ferocissimas Gallorum gentes ferro uiam aperuit et nono demum die a Pyrenaeo ad Alpes peruenit; ubi dum montanos Gallos, repellere ab ascensu obnitentes , bello superat atque inuias rupes igni ferroque rescindit, quadriduum commoratus quinto demum die cum maximo labore ad plana peruenit. fuisse tunc exercitum eius in centum milibus peditum et uiginti milibus equitum definiunt. Scipio consul Hannibali primus occurri commissoque proelio apud Ticinum ipse grauiter uulneratus per Scipionem filium admodum praetextatum, qui post Africanus cognominatus
Abbreviated transcription (Latin):
fremitu hostium. inde nequitia doemonũ terrebatur. Namq. inpiceno
uir domanum regem. in primam aciem progressus ocoidit. Et inter multa
in subrium quȩ ad deditionem coegerat oppida. mediolaniũ. quoq urbem
florentissimam coepit. Deinde hystri. noue hostes excitati sunt. Quos
cornelius minutiusq consules. multo quidem romanorũ sanguine sub¬
igerunt Emergit hic paululum antiquus ille romanorũ improbae
laudis. & iam de parricidus appetitus. Nam fabius censorius. fabium
buteonem filium suũ furti insimulatum interfecit. Dignũ scilio& faci
nus. quod pater parricidio flectendũ ducer& : Quod nẽꝰ leges quidem.
nisi multa pecuniae. aut summũ exilii circum quem lib& hominem
consenuerunt¬
NNO ab urbe condita .dxxxiii. hannibal poenorũ imperator sagun¬
tum florentissimam hispaniae ciuitatem. amicam populi romanorum.
primum bello impetitam. deinde obsidione cinctam & fame cruciatam.
omniaque fortiter contemplatione fidei quã romanis de uouerat digna

Expanded text:
fremitu hostium, inde nequitia daemonum terrebatur; namque in Piceno Virdomarum regem in primam aciem progressus occidit: et inter multa Insubrium, quos ad deditflorentissimam, cepit. Deinde Istri, novi hostes, excitati sunt, quos Cornelius Minutiusque consules, multo quidem Romanorum sanguine, subegerunt. Emergit hic paululum antiquus ille Romanorum improbae laudis etiam de parricidiis appetitus. Nam Fabius Censorius Fabium Buteonem, filium suum, furti insimulatum intnus, quod pater uel parricidio plectendum duceret, quod ne leges quidem nisi multa pecuniae aut summum exilii circa quemlibet hominum censuerunnno ab Vrbe condita DXXXIIII Hannibal Poenorum imperator Saguntum florentissimam Hispaniae ciuitatem, amicam populi Romani, primum bello inpetitam, deinde obsidione cinctam et fame excruciatam omniaque fortiter contemplatione fidei, quam Romanis deuouerant, digna
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad urbem duxit. Et cũ murum primus ascendiss&. uacuam ciuitatẽ
ratus. solus introrsus desiliut Quem cũ undiq infesti hostes circũ dedissent.

Expanded text:
tum ad urbem duxit. Et cum murum primus escendisset, vacuam civitatem tum ad urbem duxit. Et cum murum primus escendisset, vacuam civitatem ratus, solus introrsum desiluit, quem cum undique infesti hostes circumdedissent
Abbreviated transcription (Latin):
satellitũ presentiã mortis euasit. Porus multis uulnerib: confossus. &
captus est. Quo ob testimoniũ uirtutis in regnũ restituto. duas ibi condi¬
dit ciuitates. niciam & bucenfalen. Quã de nomine equi sui. ita uocari
precepit. Inde ad restas. tathenos. prȩdias & gangaridas. caesis eorum
exercitibus . macedones expugna uere: Cum ad cofides uentũ ess&. ibi
contra .cc. milia equitũ hostium pugnã conseruerunt. Et cum iam ȩtate
detriti. animo aegri. uiribus lassi difficile uicissent. castra ob memoriam
plus solito magnificata condiderunt . Ex in alexander ad amnẽ agessirẽ
pergit. per hunc oceanũ deuehitur. Ibi gessonas sibosq . quos hercules
eum armatis .lxxx. milibus peditum. & .lx. milibus equitũ excip̾iunt
Commissoq proclio diu anceps & cruenta pugna. tandem tristẽ poene
uictoriam macedonibus dedit Nam fusis hostiũ copus. alexander exerci¬

Expanded text:
satellitum praesentiam mortis enasit; Porus multis uulneribus confossus et satellitum praesentiam mortis enasit; Porus multis uulneribus confossus et captus est. quo ob testimonium uirtutis in regnum restituto duas ibi condidit ciuitates Niciam et Bucefalen, quam de nomine equi sui ita uocari praecepit. inde Adrestas Catthenos Praesidas et Gangaridas caesis eorum exercitibus Macedones expugnauere. cum ad Cofides uentum esset, ibi contra cc milia equitum hostium pugnam conseruerunt; et cum iam aetate detriti, animo aegri, uiribus lassi difficile uicissent, castra ob memoriam plus solito magnifica condidpergit. Per hunc in Oceanum devehitur, ibi Gessonas Sibosque, quos Hercules eum armatis octoginta millibus peditum, et sexaginta millibus equitum, excipiunt. Commissoque praelio, diu anceps et cruenta pugna tandem tristem pene victoriam Macedonibus dedit. Nam fusis hostium copiis, Alexander exerci
Abbreviated transcription (Latin):
gentem. indeditionẽ accepit. Challisten philosofum sibiq apud aristo¬
tilem condiscipulũ. cum plurimis aliis principibus. cur eũ deposito
salutandi more ut dm̃ non adorar& occidit. Posthȩc indiam petit. ut
oceano ultimoq oriente finir& imperiũ. Nisam urbem adiit.
dedalos montes. regnaq deofilis reginȩ expugnauit. Quaecumse dediss&
concubitui. regnum redemit. Peragrata perdomitaq alexander india.
cum ad saxum mirȩ asperitatis & altitudinis. inquo multi populi confugerant
perueniss&. cognoscit herculem ab expugnatione eiusdem saxi terrȩ motu
prohibitum Emulatione permatus. ut heroulis acta superar&. cum sum mo
labore acpericulo. saxo potius omnes loci eius gentes indeditionẽ accepit
Cum poro fortissimo indorũ rege. cruentissimum bellũ gessit. Inquo alexan¬
der cum ipso poro singulariter congressus. occisoq deiectus equo. concursu¬

Expanded text:
gentem in deditionem accepit; Callisthenen philosophum sibique apud Aristogentem in deditionem accepit; Callisthenen philosophum sibique apud Aristotelen condiscipulum cum plurimis aliis principibus, cur eum deposito salutandi more ut deum non adoraret, occidit. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret imperium; Nysam urbem adiit; Daedalos montes regnaque Cleophylis reginae expugnauit: quae cum se dedidisset, concubitu. regnum redemit. peragrata perdomitaque Alecum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quo multi populi confugerant, pervenisset, cognoscit Herculem ab expugnatione ejusdem saxi terraemotu prohibitum. Aemulatione permotus, ut Herculis acta superaret, cum summo labore ac periculo saxo potitus, omnes loci ejus gentes in deditionem accepit. Cum Poro, fortissimo Indorum rege, cruentissimum bellum gessit, in quo Alexander, cum ipso Poro singulariter congressus, occisoq
Abbreviated transcription (Latin):
euergitas. para pamenos. ad sapios. ceterosq populos qui in radice caucasi
morabantur sub egit. urbe ibi alexandria suꝑ amnem tanaim consti¬
tuta: Sed nec minor eius in suos crudelitas. quã in hostem rabies furg
Docent hoc amyntas consobrinus occisus. nouerca fratres. filiq  euis necati
paro minio & filotas trucidati. attalus eurilochus pausanias. multiq mace¬
doniae principes extincti Calistus quoq annis grauis. amicitia uetus.
nefarie interfectus. Quicum in conuiuio fiducia amicitiȩ regiae. aduer¬
sum regem sua opera patri philippo praeponentẽ. memoriam patris tue¬
retur  ab offenso frustra rege uenabulo trans fusus. cõmune conuiuium
moriens cruentauit. Sed alexander humani sanguinis in exsaturabilis.
siue hostium siue &iam sociorũ. recentem tamen semꝑ siciebat cruorem.
taq pertinaci impetu in bello ꝓcurrens. chorasmos & dachas indomitã

Expanded text:
Euergetas Parimas Parapamenos Adaspios ceterosque populos qui in radice Caucasi Euergetas Parimas Parapamenos Adaspios ceterosque populos qui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexandria super amnem Tanaim constituta. sed nec minor eius in suos crudelitas quam in hostem rabies fuit. docent hoc Amyntas consobrinus occisus, nouerca fratresque eius necati, Parmenio et Philotas trucidati, Attalus Eurylochus Pausanias multique Macedoniae principes exstincti, Clitus quoque annis grauis, amicitia uetus nefarie interfectus: qui cum in conuinio fiducia amicitiae regiae aduersus regem, sua opera patri Philippo praeponentem, memoriam patris tueretur, ab offenso frustra rege uenabulo transfossus, commune conuiuium moriens cruentauit. sed Alexander, humani sanguinis inexsaturabilis siue hostium. siue etiam sociorum, recentem tamen semper sitiebat cruorem. itaque pertinaci impetu in bella procurrens Chorasmos et Dahas indomitam
Abbreviated transcription (Latin):
bellante secũ uniuersa grecia. cum antipatri fortissimis copus congre¬
sus. inter magnas utrorumq. strages & ipse procubuit Alexander
autem in italia affectans occidentis imperiũ. emulans alexandrũ mag¬
num. post numerosa & grauia bella ibidem gesta. a brutis lucanisq
superatus est : corpusq eius ad sepulturam uenditũ Topirion uero
prefectus ponti ad unato .xxx. miliũ exercitu. scithis bellũ inferre
ausus est. & usq ad internitionẽ caȩsus. funditus cũ omnib copus suis
abrasus est. Igitur alexander magnus post daru mortẽ: hyrcanos
& mandros subegit. Ubi &iam illũ adhuc bello intentũ halestris sii
minothea excitata suscipiendȩ ab eo sobolis gratia. cum .ccc. mulieribus
procax amaton inuenit. Posthȩc parthorum pugnã aggressus. quos
diu obnitentes deleuit. prope modum ante quam uicitͦ Inde drancas.

Expanded text:
bellante secum uniuersa Graecia cum Antipatri fortissimis copiis congresbellante secum uniuersa Graecia cum Antipatri fortissimis copiis congressus inter magnas utrorumque strages et ipse procubuit. Alexander autem in Italia adfectans occidentis imperium aemulans Alexandrum Magnum, post numerosa et grauia bella ibidem gesta a Bruttiis Lucanisque superatus est corpusque eius ad sepulturam uenditum. Zopyrion uero praefectus Ponti adunato triginta milium exercitu Scythis bellum inferre ausus et usque ad internecionem caesus funditus cum omnibus copiis suis abrasus est. Igitur Alexander Magnus post Darii mortem Hyroanos et Mandos subegit: ubi etiam illum adhuc bello intentum Halestris siue Minothea, excita suscipiendae ab eo subolis gratia cum trecentis mulieribus procax Amazon inuenit. post haec Parthorum pugnam adgressus: quos diu obnitentes deleuit propemodum antequam uicit. inde Drangas
Abbreviated transcription (Latin):
milia peditum equitumq consũpta. Et hȩc quidem ex eo regno illisque
populis. unde iam per annos non multo plures. decies nouies centena mi
lia proflicta referuntur Quamquã extra has clades ꝑ eosdem tres
annos. & asiȩ ciuitates plurimȩ oppresse sint. & syria tota uastata est¬
yrus excisa. cilicia exinanita. cappado cia subacta. aegẏptus addicta
sit Rodus quoq insula. ultro ad seruitutẽ tremefacta successerit.
plurimaeq subiectȩ tauro prouintiȩn atq ipse mons taurus. diuide¬
tractum iugũ domitus & uictus acceperit. Et neforte tunc quis quã opi¬
netur uel orientẽ solum alexandri uiribus subactũ uel italiam. tameN¬
modo romana inquietudine fatigatã. tuno &iam bellũ agidis sparta¬
norum regis ingrecia. alexandri eprri inlucania. ⁊ofirionis p̃fecti
inscithia gerebatur. Quorum hagidis lacedemonius excitata & re¬

Expanded text:
millia peditum equitumque consumpta sunt: et haec quidem ex eo regno illisque millia peditum equitumque consumpta sunt: et haec quidem ex eo regno illisque populis, unde jam ante annos non multo plures decies novies centlia profligata referuntur: quamquam extra has clades per eosdem tres annos et Asiae ciuitates plurimae oppressae sint et Syria tota uastata, Tyrus excisa, Cilicia exiuanita, Cappadocia subacta, Aegyptus addicta sit, Rhodus quoque insula ultro ad seruitutem tremefacta successerit plurimaeque subiectae Tauro prouinciae atque ipse mons Taurus diu detrectatum iugum domitus et uictus acceperit. Et ne forte tunc quisquam opinetur uel Orientem solum Alexandri uiribus subactum uel Italiam tantummodo Romana inquietudine fatigatam: tunc etiam bellum Hagidis Spartanorum regis in Graecia, Alexandri regis Epiri in Lucania, Zopyrionis praefecti in Scythia gerebatur. quorum Hagidis Lacedaemonius excitata et re
Abbreviated transcription (Latin):
fiducia. ut posthoc nullus bellare ausus sit. Patienterq persae post
imperium tot annorũ iugum seruitutis acceperint. alexander .xxxu
continuis diebus praedam ꝑͦcensuit ͭ. Persipolum caput ꝑsici regni famo¬
sissimam. confertissimaniq opibus totius orbis inuasit Darium uero cũ
a propinquis suis uinctũ compedibus aureis teneri comperiss&. ꝑ sequi.
statuit Itaq iusso ut ꝑsequeretur exercitu. ipse cum sex milibus equi¬
tum profectus. inuenit in itinere solũ relictum multis confossum uul¬
neribus. & extrema uitȩ ꝑ uulnera efflantẽ. hunc mortuũ. in ani
misericordia referri insepulchra maiorũ. sepeliriq precepit. Qui¬
uiuas non modicam matrem uel uxorem. sed &iam paruulas filias crudeli
captiuitate retinebat. Intanta malorũ multitudine difficillima
dictis fides. tribus proeliis totidemq annis. quinquies decies centena

Expanded text:
fiducia, ut post hoc nullus rebellare ausus sit patienterque Persae post fiducia, ut post hoc nullus rebellare ausus sit patienterque Persae post imperium tot annorum iugum seruitutis acceperint. Alexander xxxnn continuis diebus castrorum praedam percensuit; Persepolim, caput Persici regni, famosissimam confertissimamque opibus totius orbis inuasit; Darium uero cum a propinquis suis uinctum conpedibus aureis teneri conperisset persequi statuit. itaque iusso ut subsequeretur exercitu ipse cum sex milibus equitum profectus inuenit in itinere solum relictum, multis confossum uulneribus et extrema uitae per uulnera efflantem. hunc mortuum inani misericordia referri in sepulchra maiorum sepelirique praecepit; cuius non dicam matrem uel uxorem sed etiam paruulas filias crudeli captiuitate retinebat. In tanta malorum multitudine difficillima dictis fides: tribus proeliis totidemque an
Abbreviated transcription (Latin):
terae matris aboler&. Nam arcessitum adse fani ipsius antestitem.
rex occulto monuit. quid sibi tamquã consulenti responderi uell&. Sicut
hysto rici eorum dicunt. ita certus alexarder fuit nobisq prodidit. du
ipsis mutis & surdis uel inpotestate esse antestitis quid uelit fingere.
uel in uoluntate consulentis quid malit audire : Reuertente sẽ ab am¬
mone. ad tertium ꝑsicum bellũ alexandriam in aegrto condidit. Dari¬
alexandro ab aegrpto reuertenti. apud tharsum bello componit
Nec pugnȩ mora omnes caeta rabie in ferrũ ruunt. macedones totie s
a se uictis hostibus animosi. pessae nisi uincant mori prae optantes. roro
in ullo proelio tantũ sanguinis fusum est. Sed darius cum uincisuos ui¬
der&. mori inbello paratus. uel suasu suorum fugere compulsus est
oc proelio asiae uires & regna cetiderunt: totusq oriens in potestate.
macedonii cessit imperii Atq ita actrita est in hoc bello ꝑsarum omnis

Expanded text:
terae matris aboleret. Nam accersitum ad se fani ipsius antistitem, terae matris aboleret. Nam accersitum ad se fani ipsius antistitem, ex occulto monuit quid sibi tanquam consulenti responderi velit, sicut historici eorum dicunt. Ita certus Alexander fuit nobisque prodidit, diis ipsis surdis et mutis, vel in potestate esse antistitis quid velit fingere; vel in voluntate consulentis, quid malit audire. Revertens ab Hammone ad tertium bellum Persicum, Alexandriam in Aegypto condidit. Darimillia equitum, Alexandro, ab Aegypto revertenti, apud Tharsum bello opponit. Nec pugnae mora, omnes caeca rabie in ferrum a se uictis hostibus animosi, Persae nisi uincant mori praeoptantes. raro in ullo proelio tantum sanguinis fusum est. sed Darius cum uinci suos uideret, mori in bello paratus persuasu suorum fugere conpulsus est. hoc proelio Asiae uires et regna ceciderunt totusque Oriens in potestatem Macedonici cessit imperii atque ita attrita est in hoc bello Persarum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
fuere. Ex macedonibus uero cetidere pedites. c xxx. equites el. In
castris porsarũ multum auri. ceterarumq. opum repertum ÷. Inter capti¬
uos castrorum mater & uxor. eademq soror & filiȩ duȩ daru fuere
Quarum redemptionem darius cum &iam oblata regni de media parte non
impetraniss&. e tertio cunctis persarũ uiribus sociorumq auxilus con¬
tractis. bellũ instaurat. Seddum hȩc darius agit. alexander parme¬
nionem ad inuadendam ꝑsicam classem cũ copus mittit. Ipse insrriã
proficiscitur. Ibi ex multis sibi regibus cum infulis ultro occurrentib.
alios allegit. alios mutauit. alios perdidit. Tyrum urbem antiquissimã
& florentissimam. fiducia carthaginensium sibi cognatorũ obsistentem
oppressit & coepit Ex in ciliciam rhodum atq aegẏptũ. pertinaci
furore peruadit Inde ad templũ ioius ammonis ꝑgit : ut mendatio
ad tem pus composito. ignominiam sibi  patris incerti. & infamiam ad ul¬

Expanded text:
fuere. ex Macedonibus uero cecidere pedites cxxx, equites CL. in fuere. ex Macedonibus uero cecidere pedites cxxx, equites CL. in castris Persarum multum auri ceterarumque opum repertum. inter captiuos castrorum mater et uxor eademque soror et filiae duae Darii fuere; quarum redemptionam Darius cum etiam oblata regni dimidia parte non inpetrauisset, tertio cunctis Persarum uiribus sociorumque auxiliis contraetis, bellum instaurat. sed dum haec Darius agit, Alexander Parmenionem ad inuadendam Persicam classem cum copiis mittit, ipse in Syriam proficiscitur, ibi ex multis sibi regibus cum infulis ultro occurrentibus alios allegit, alios mutauit, alios perdidit, Tet florentissimam, fiducia Carthaginensium sibi cognatorum obsistentem, oppressit et cepit. Exin Syriam, Rhodum atque Aegyptum, pertinaci furore pervadit. Inde ad templum Jovis Hammonis pergit, ut mendacio ad tempus composito, ignominiam sibi patris incerti et infamiam adul