comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa frumenta siccent᷑. Deniq haut
quãqͣm illis dieb om̃ib rũpi de
nubib imbres iuidebis: nͥ cũ fru¬
ges suas horreis ꝓpͥis foͣmica reuo¬
phendente pluuia ad p̃sepia se
denere nouerunt. idem uͥ nat᷑ali
sensu mutatõnẽ celi collegerint
foras spectant & ultra p̃sepia cer¬
uices extend̃t suas: una om̃s sp̃e
ut ꝓdire se uelle testent᷑. de o¬
Ouis sub aduentu hiemi᷑ uib.¬
inexplebilis ad escam insaciabilit᷑
herbam rapit: eo qͦd presentiat
asperitatẽ hiemis adfut᷑am. ut
se prius herbe pabulo fartiat.
qͣm gelu adutente om̃is herba de¬
iste t̾renus quẽ uulgo hericium
uocant. si qͥd insidiarũ p̃senserit
spius suis claudit᷑. atq in sua se
arma colligit: ut qͥcũq eũ contĩ¬
gendũ putauerit. uulneretur.
Idem q echinꝰ futuri ꝓuidens
geminas sibi respirandi uias
munit: ut qñ boreã flaturum
collegerit septẽtͥonalẽ obstruat.

Expanded text:
propria frumenta siccentur. Denique haud propria frumenta siccentur. Denique haud quaquam illis diebus omnibus rumpi de nubibus imbres videris, nisi cum fruges suas horreis propriis formica revopendente pluvia ad praesepia se tenere noverunt. Iidem ubi naturali sensu mutationem coeli collegerint, foras spectant, et ultra praesepia cervices extendunt suas una omnes specie; ut prodire se velle testentur. Ovis sub adventu hyemis inexplebilis ad escam insatiabiliter herbam rapit, eo quod praesentiat asperitate hyemis defuturam; ut se prius herbae pabulo farciat, quam gelu adurente omnis herba deterrenus, quem vulgo ericium vocant, si quid insidiarum praesenserit, spinis suis clauditur, atque in sua se arma colligit, ut quicumque eum contingendum putaverit, vulneretur. Idemque echinus futuri providens geminas sibi respirandi vias munit; ut quando Boream flaturum collegerit, Septentrionalem obstruat;
Abbreviated transcription (Latin):
Testudo iuscerib pasta tudine.¬
serpentis: cũ uenenũ aduerterit
sͥ serpere. origano medicinã sue
salutis exercet. Et cũ sit uoluta¬
bris palustͥb mersa curare se
tũ ꝓpana. nouit antidoto: certoq
auxilio sanitatis potestates her¬
barũ etiã ip̃a scire se cõprobat
Uideas cẽ uulpẽ lacͥmula. de¬
pinꝰ mẽdentẽ sibi: & tali uulpe¬
remẽdio ĩminentis mortis spacia
ꝓferentẽ. Clamat ip̃e dñs in ihe¬
renue libro: turtur & hirundo¬
e agri passeres custõdiert̃ temꝑa
indi sui: popłs autẽ meus ñ cogacuit
tuditia dñi. Noiit ce uiundo qũ
ueniatꝰ qñ cẽ reuertat᷑. Houit
eẽ pia auis adnunciare aduentꝰ
sui testimonio ueris radiciũ. Itẽ¬
plorare serenitatis. tẽpora. Ham cũ
ad uerterit madidatos imbre fru¬
ctus suos humescere: explorato
diligentiꝰ aere qͣndo iugẽ possit
seruare temꝑiem. aceruos reser¬
uat suos. & de cauernis foras suis
humerie exportat ÷ ut iugi sole

Expanded text:
Testudo visceribus pasta Testudo visceribus pasta serpentis, cum venenum adverterit sibi serpere, origano medicinam suae salutis exercet: et cum sit volutabris palustribus mersa; curare se tamen proprio novit antidoto, certoque auxilio sanitatis potestates herbarum etiam ipsa scire se comprobat. Videas etiam vulpem lacrymula pinus medentem sibi, et tali remedio imminentis mortis spatia proferentem. 20. Clamat ipse Dominus in Hieremiae libro: Turtur et hirundo, agri passeres custodierunt tempora introitus sui: populus autem meus non cognovit iudicia domini. nouit hirundo quando ueniat, quando etiam reuertatur, nouit etiam pia auis adnuntiare aduentus sui testimonio ueris indicium. explorare serenitatis tempora; nam cum aduerterit madidatos imbre fructus suos umescere, explorato diligentius aere quando iugem possit seruare temperiem, aceruos reserat suos et de cauernis foras suis umeris exportat, ut iugi sole
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. stabilit᷑ ꝯugiũ. Mute itaꝙ sp̃
bestie sc̃s raphael angelus tobre¬
iuenis quẽ tuendũ receperat. ad
relationẽ grẽ. erudiebat affectũ.
Qͥs enĩ non erubescat grãm beut
de se merentib ñ referre: cũ ui¬
deat cẽ bestias refug̾e crimen i¬
grati: & ille imꝑtite alimonie
seruant memoriã÷ tu ñ seruas
salutis accepte: De urso.
fertur informes utero partꝰ edere
s natos lingua fingere: atq in
spẽm similitudinẽ q format᷑e.
effingit similitudinẽ ⁊ tu filios
tuos instituere similes tui ñ po
am ũ p̃termisit: Siqͥdem graui
affecta cẽde. & dsauciata uulneri¬
buo mederi sibi nouit: herbe cus
nomen ẽ flosmus ut greci appellãt.
ulcera subiciens sua ut solo curen¬
tur attactu. De Serpente.¬
Serpens ꝙͦ pastu fenicłi. cecitatẽ
expellit exceptã. Itaq uͥ oculos s¬
abduci senserit. nota remẽdia pe¬
tit: nec fraudat᷑ effectu. de tes¬

Expanded text:
ium, stabilitur coniugium. mutae itaque specie ium, stabilitur coniugium. mutae itaque specie bestiae sjuvenis, quem tuendum receperat, ad relationem gratiae erudiebat affectum. Quis enim non erubescat gratiam bene de se merentibus non referre, cum videat etiam bestias refugere crimen ingrati? Et illae impertitae alimoniae servant memoriam, tu non servas salutis acceptae? 18. fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. effingit similitudinem, tu filios tuos instituere similes tui non poam non praetermisit? Siquidem gravi affecta caede, et consauciata vulneribus mederi sibi novit herbae cui nomen est φλόμος, ut Graeci appellant, ulcera subjiciens sua; ut solo curentur attactu. Serpens quoque pastu feniculi caecitatem repellit exceptam. Itaque ubi oculos obduci sibi senserit, nota remedia petit, nec fraudatur effectu.
Abbreviated transcription (Latin):
semite comitatu uiantiũ: &e que
cõprehendi angusto ore ñ post
hum̃s grandia frumenta tru¬
dunt᷑. Spectat ħ dñs messis: &e
crubescit tam parca pie industͥe
negare cõpendia. De canibus.
Qͥd ã de canib loqͣr qͥb insitũ
ẽ nat᷑a qͣlam referre grãm ⁊ et
sollicitas excubias ꝑꝓ dñoꝵ salu¬
de p̃tende: Uñ ad ĩmemores
bñficii & desides atq ignauos:
clamat scͥptura. Canes mu ti
qͥ nouer̃t latrare ꝓ dñis: noue¬
runt sua tecta defend̾e. Uñ et
tu disce uocẽ tuã exerere pro
sant lupi graues. Uisde in ore
tuo uerbũ terere: ne qͣi mutus
canis cõmissam tͥ fid̾i custodiẽ
qͦdã p̃uaricationis silentio dese¬
ruisse uidearis.Talis canis uiate
& comes angeli ẽ: quẽ raphael
in libro ꝓpħico ñ ociose sibi. et
thobie filio aduingendũ putant.
qͣndo ꝑrexit ut asmodeum fugate.
firmaret copulã ꝯugalẽ. Memo¬
res enĩ affectꝰ gr̃a: pellit᷑ demon¬

Expanded text:
semitae comitatu uiantum et quae semitae comitatu uiantum et quae conprehendi angusto ore non possunt umeris grandia frumenta truduntur. spectat haec dominus messis et erubescit tam parca piae industriae negare conpendia. quid autem de canibus loquar, quibus insitum est natura quadam referre gratiam et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? unde ad inmemores beneficii et desides atque ignauos clamat scriptura: canes muti, qui nouerint latrare pro dominis, nouerint sua tecta defendere. unde et tu disce uocem tuam exercere pro sant lupi graues, disce in ore tuo uerbum tenere, ne quasi mutus canis commissam tibi fidei custodiam quodam praeuaricationis silentio deseruisse uidearis. talis canis uiator et comes angeli est, quem Raphahel in libro prophetico non otiose sibi et Tobis filio adiungendum putauit, quando perrexit, uti Asmodaeum fugaret, firmaret copulam; memoris enim defecit gratia pellitur daemon
Abbreviated transcription (Latin):
exiguitate. uł infirmitate corꝑis.
a uirtutis stũdio ñ reflectamur
neq reuocemur ab ulliꝰ ꝓpositi
magnitudine.Def
Exigua est enĩ formica: q̃ maio¬
ra suis audet uirib. Neq serui¬
tio ad oꝑandũ cogitur. s sponta¬
nee ꝓposito ꝓspicientie futura
alimentoꝵ subsidia sibi p̃struit.
Cuiꝰ ut uniteris industriã: scͥpt᷑a
te cõmonet dicens. Confer te ad¬
formicã o piger: & emulare iaᷤ
eiꝰ & esto illa sapientior. Illa enim
nullam culturã p̾sidet. neq qͥse
cogat habens. neq sub dño agerᷤ.
quẽadmodũ p̃parat escam⁊ atq
de tuis laborib sibi messem re¬
condit: Ex cũ tu plerũq egeas:
illa ñ indiget. Hulla sunt ei clau¬
sa horrea. nulle ĩpenetrabiles esto¬
die: nulli iiuolabiles acerui. Spͤ¬
tat cͦstos furta: q̃ ꝓhibere ñ aude¬
at. Aspicit enĩ sua damna pꝰses¬
sor: nͨ uindicat. Nigro duectat᷑
agmine p̃da per campos. Feruẽt

Expanded text:
exiguitate uel infirmitate corporis exiguitate uel infirmitate corporis a uirtutis studio non reflectamur neque reuocemur ab illius propositi magnitudine. exigua est enim formica, quae maiora suis audet uiribus neque seruitio ad operandum cogitur, sed spontaneae proposito prospicientiae futura alimentorum subsidia sibi praestruit. cuius ut imiteris industriam scriptura te commonet dicens: confer te adformicam, o piger, et imitare uias eius et esto illa sapientior. illa enim nullam culturam possidet: neque eum qui se cogat habens neque sub domino agens quemadmodum praeparat escam, quae de tuis laboribus sibi messem recondit! et cum tu plerumque egeas, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere non audet, aspicit sua damna possessor nec uindicat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, feruent
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ad eũ se potissimũ tuler̃t:
qͦs sũb umbra alarũ suarũ ipse
suscepit ⁊ & matͥ dedit eccłie nutͥ¬
sue suꝑbus ferocia aliarũ ferarũ
gũib misc̾e se nescit: s qͣi rex qͥdã
plurimoꝵ dedignat᷑ ꝯfortiũ. Qui
ã ei se sociare fera audeat: cuius
uoci tantꝰ nat᷑alit̾ mest t̾ror. ut
multa aĩantiũ q̃ ꝑ cel̾itatẽ pꝰsent
petũ eiꝰ euad̾ẽ. rugientis eius
sonitu. uelut qͣdã ui atconita atq
sue ꝓdat. Dicit enĩ ieremias. Si
mutabit etyops pellem suã: & par¬
dus uarietatẽ suã. Non solũ enĩ
de figura s ẽ de mobilitate fu¬
roris istud accipit᷑: eo qͦd tenebro¬
sis & inqͥetis ac mobilib infĩde
mentis. atq animi mutatõib
siti gr̃ãm. iam ten̾e non possit ⁊ nͨ
tõnemq remeare: qͥ semel fermã
raduerit ĩmanitatẽ. Est tñ oẽ in
nat᷑a quadrupedũ. qͦd imitari
nos sermo adhortetur ꝓpheticꝰ :
qͦ exemplo caueamꝰ desidiã. et

Expanded text:
sit, ad eum se potissimum contulerunt sit, ad eum se potissimum contulerunt quos sub umbra alarum suarum ipse suscepit et matri dedit ecclesiae nutrsuperbus ferocia aliarum ferarum generibus miscere se nescit, sed quasi rex quidam plurimorum dedignatur consortium. qui  quae autem ei se sociare fera audeat, cuius uoci tantus naturaliter inest terror, ut multa animantium, quae per celeritatem possent impetum eius euadere, rugientis eius sonitu uelut quadam ui credimus atque suae prodat. dicit enim Hieremias: si mutabit Aethiops pellem suam et pardus nauium suam. non solum enim de figura, sed etiam de mobilitate furoris istud accipitur, eo quod tenebrosis et inquietis ac mobilibus infidae mentis atque animi mutationibus siti gratiam iam tenere ntionemque remeare, qui semel ferinam induerit immanitatem. Est tamen etiam in natura quadrupedum quod imitari nos sermo adhortetur propheticus, quo exemplo caueamus desidiam et
Abbreviated transcription (Latin):
piat. hoe ẽ ꝑdicis alt̾iꝰ & corpori
foueat suo. s fraudis sue fructũ
habere ñ posse: qͥa cũ eduxerit
pullos suos amittit eos. qͥa ubi m¬
cem eius audierĩt q̃ oria gn̾auit.
relicta ea. ad illam se qͦdã nat᷑al
mun̾e e amore ꝯfert̃. qͣm uerã
Sͥ matrẽ ouoꝵ gn̾atione cognoui¬
rint. significantes. Hanc nutricis
fungi officio. illam parentis. Sicͥ
in cassũ ꝓpͥos fundit labores: acfte¬
dil sue precio multat᷑. Uñ & iet¬
effectu. S ludit oꝑam: qͥa ꝑ inpẽ¬
sum laborẽ alii educat pullos. qͦs¬
ip̃a diut᷑ne fotu sedulitatis aĩauit.
carentes uigore. potuerit ꝯgregare
fouens eos illecebris corporalib: uͥ
pͥmũ uox xp̃i. ꝑuulis fũt infusa
disced̃t. atq ad eam se ꝯferunt ma¬
trẽ. q̃ pullos suos sic̃ auis mat̾no
amore cõplectit᷑. Cong̾gauit enĩ
diabolus gentiles qͦs ñ creauerat:
s uͥ in euangłio suo uocẽ xp̃c emi¬

Expanded text:
piat, hoc est perdicis alterius, et corpore piat, hoc est perdicis alterius, et corpore foueat suo, sed fraudis suae fructum habere non posse, quia, cum eduxerit pullos suos, amittit eos, quia, ubi uocem eius audierint quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi matrem ouorum generatione cognouerint significantes hanc nutricis fungi officio, illam parentis. itaque incassum proprios fundit labores ac fraudis suae pretio multatur. unde et Hiereffectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis nouerimuscarentes uigore potuerit congregare fouens eos inlecebris corporalibus, ubi primum uox Christi paruolis fuerit infusa, discedunt atque ad eam se conferunt matrem, quae pullos suos sicut auis materno amore conplectitur. congregauit enim diabolus gentiles, quos non creauerat; sed ubi in euangelio suo uocem norint emi
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a ñ strauit: Cur eo delectariᷤ.
in qͦ nature iniuria ẽ: Cur noc¬
tes & dies cibo intentꝰ ⁊ pecoꝵ mo¬
re t̾rena depasceris: Cur illece¬
bris corꝑalib deditꝰ. ip̃m de inho¬
noras: dũ uentri atq eiꝰ passi¬
onib deseruis: Eur intellectũ
tͥ adimis ÷ quẽ tͥ creator atcri¬
buit : Cur te iumentis cõparas
a qͥb te uoluit d̾s segregari
dicens ÷ nolite fieri sicut equs
& mulꝰ ĩ qͥb ñ ẽ intellectus:
aut si te edacitas eqͥ intẽperan¬
feminas uoluptati ẽ: delectet
in sreno maxillas tuas chamoq
constͥngi. Si crudelitas pascio fera
tue u̾tatur ĩmanitas. De asino.¬
Piger asinꝰ & expositꝰ ad predam
sensuq tardior: qͥd aliud docet nͥ
nos uiuatiores eẽ debere: nec desio
corporis animiq pigresc̾e ⁊ cofuget
ad fidẽ. que honera gͣuia alleia¬
dulenta uulpes foueis se. latibut¬
q demergens. nonne indicio ẽ in¬
fructuosũ eẽ animal odioq dig

Expanded text:
natura non strauit? cur eo delectaris natura non strauit? cur eo delectaris in quo naturae iniuria est? cur noctes et dies cibo intentus pecorum more terrena depasceris ? cur inlecebris corporalibus deditus ipsum te inhonoras, dum uentri atque eius passionibus seruis ? cur intellectum tibi adimis, quem tibi creator adtribuit? cur te iumentis comparas, a quibus te uoluit deus segregare dicens: nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus? aut si te edacitas equi intemperanfeminas uoluptati est, delectet m formatos maxillas tuas camoque constringi. si crudelitas pascit — fertuae uertatur inmanitas. Piger asinus et expositus ad praedam sensuque tardior quid aliud docet nisi nos uiuaciores esse debere nec desidia corporis animique pigrescere, confugere ad fidem, quae onera grauia ableuadulenta uulpes foueis se latibulisque demergens nonne indicium est infructuosum esse animal odioque dig
Abbreviated transcription (Latin):
bos bouẽ. cignꝰ cignũ. aqͥla aqͥlã.
Semel p̃ceptũ: in perpetuũ mo¬
leuit nat᷑e. E id̾o misterii sui ob¬
seqͥum p̃bere. t̾ram ñ desinit: ut
pͥsce animantiũ sp̃es reparabi¬
li gñis successione in nouas re¬
ꝑarent᷑ etates. S uis ad. usũ
hõis diriuare q̃ genita sunt:
ea ad gr̃am aptabis humanã.¬
Eximũ qͥa om̃ia gnã pecoꝵ. bes¬
tiaꝵ. ac pisciũ. in alnũ nata pro¬
sirauit. ut alia uentre repant
aliaq pedib sustentent᷑. dim̃sa
magis quadripedo corporis gres¬
su: &e uelut affixa t̾ris uideas eẽ
qͣm lib̾a. Siqͥdẽ erigendi se non
habent facultatẽ : de t̾ra uictum
reqͥrunt. & uentͥs in quẽ deflec¬
tunt᷑ solas sequnt᷑ uoluptates.
Caue o homo pecudũ more cͦua¬
ri: caue ne in aluũ te ñ tã cor-¬
ꝑe qͣm cupiditate deflectas. Res¬
pice corꝑis tui formã: & sp̃ẽm
ꝯgruentem celsi uigoris assume.
Si sola aĩalia ꝓna pascuntur:
cur te in edendo sternis ip̃e. quẽ

Expanded text:
aquilam. Semel praeceptum in perpetuum inolevit naturae. Et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non 117 desinit; ut priscae animantium species reparabili generis successione in novas reparentur aetates. 10. Sed vis ad usum hominis derivare quae genita sunt? ea ad grprimum quia omnia genera pecorum, bestiarum ac piscium in feruntur natura prostrauit, ut alia uentre repant, alia quae pedibus sustinentur demersa magis quadripedi corporis gressu et uelut adfixa terris uideas esse quam libera, siquidem, cum erigendi se non habeant facultatem, de terra uictum requirunt et uentris, in quem deflectuntur, solas sequuntur uoluptates. caue, o homo, pecorum more curuari, caue in aluum te non tam corpore quam cupiditate deflectas. respice corporis tui formam et speciem congruentem celsi uigoris adsume, sine sola animalia prona pascantur. cur te in edendo diuitis ipse, quem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi peccatorem uix de naufragio
seruatũ ueneno ẽẽ moriturum.
S pꝰea qͣm inuolabit mansit
excussa inignẽ iupera: plꝰ ap̃
uituentes uen̾ationis inuent.
S ce ip̃e dñs ad omnes ait. qx
crediderit & baꝑtitat᷑ꝰ futt. hic
saluus erit. Q uͭ ñ credidertt de¬
nabit᷑. Signa ã credentiũ hecdi

Expanded text:
quasi peccatorem uix de naufragio quasi peccatorem uix de naufragio seruatum ueneno esse moriturum: sed posteaquam inuiolabilis mansit excussa in ignem uipera, plus apud intuentes uenerationis inuenit. sed et ipse dominus ad omnes ait: qui crediderit et baptizatus fuerit hic saluussalu erit; qui uero non crediderit damnabitur. signa autem credenti
Abbreviated transcription (Latin):
attollit ora. S qͥs ñ miret᷑ tã bre¬
rus scorpionis aculeo ut incorꝑeũ
putes: ingentuĩ corpoꝵ exigere
mortẽ: Nec hoc qͥsqͣm rep̃hendat:
qͦd creator serpentis creaturis
suis talia uł animantiũ uł her¬
barũ gña uenenata. miscuerit.
hata st̃ enĩ hec ad correptionẽ
ignauis aut infirmis aut ĩpiis
plerũq offensioni atq t̾rori st̃.
aliis usui. Ita st̾ hec. ut pedago¬
gi ꝑuulis amari uident᷑. acerdi
& molesti formidabiles u̾b̾e: Li¬
bertatẽ lascuuendi negant.ne¬
cessitatẽ discipline exig̃t: pueri¬
les aiõs ne luxu defluant t̾rore
stringunt. Id̃oq hoꝵ austerita¬
tẽ frugi euadt̃. sobris otinentes:
laudi magis qͣm ludo dediti. Ui¬
des qͥd t̾ribilia illa flagella ꝓfici¬
ant. Sic & serpentes flagella st̃
eoꝵ qͥb infirma animi etas: &
q̃dam puerilis m̃tis ẽ uirtꝰ. Ce¬
derum. fortiorib nocere ñ pꝰsunt.
mordit uiꝑa: & putabant eum

Expanded text:
adtollit ora: sed quis non miretur tam breadtollit ora: sed quis non miretur tam breui scorpionis aculeo, ut incorporeum putes, ingentium corporum exire mortem ? Nec hoc quispiam reprehendat, quod creator serpentis creaturis suis et alia uel animantium uel herbarum genera uenenata miscuerit. nata sunt enim haec ad correptionem ignauis aut infirmibus aut impiis plerumque offensioni atque terrori sunt, aliis usui ita sunt haec ut paedagogi paruolis. amari uidentur, acerbi et molesti, formidabiles uerbere, libertatem lasciuiendi negant, necessitatem disciplinae exigunt, pueriles animos, ne luxu defluant, terrore constringunt, ideoque horum austeritate frugi euadunt, sobrii, continentes, laudi magis quam ludo dediti. uides quid terribilia illa flagella proficiant ? sic et serpentes flagella sunt eorum quibus infirma animi aetas et quaedam puerilis mentis est uirtus: ceterum fortioribus nocere non possunt. mordit uipera, et putabant eum
Abbreviated transcription (Latin):
poñt. Obliuiscunt᷑ qͦd nata st̃:
induũt qͦd iubentur. Qͥd multa:¬
Docent᷑ ut ꝑuuli ⁊ sermunt ut ini¬
firmi⁊ u̾berant᷑ ut timidi: corri¬
gunt᷑ ut subditi. In mores nrõs
mis: mirabilis enĩ in excelsis
dñs: mirabił cẽ in minimis. Sic̃
enĩ minꝰ plana cãpoꝵ qͣm monti¬
um alta miram᷑. nec plꝰ altitudi¬
nẽ cedri stupemꝰ qͣm uittis. aut
olee breus fecunditatẽ: ita ñ
ãpliꝰ miror elephantũ qͥa ꝓcerus
ẽ. qͣra murẽ qͥa t̾ribilis elephan¬
to ẽ. Nat᷑e gͥ hec potencia ẽ. ut t̾ri¬
bilia aliis: aliis meticłosa sint.
Est enĩ donata p̃rogatiua q̃dã
singulis ceteris: ut qͥhusdã pͥuile¬
giis ꝓpͥis fulcianit᷑. Formĩdabilis
tauris elephantꝰ: murẽ timet.
Leo qͥdem rex ferarũ exiguo scor¬
pionis aculeo exagitat᷑: &e uene¬
no serpentis occidit᷑. Exima leo¬
ius pulcritudo comantes ceruice
thoros excutit: uł sublato pectore

Expanded text:
ponunt. obliuiscuntur quod nata sunt, ponunt. obliuiscuntur quod nata sunt, induunt quod iubentur. qDocentur ut parvuli, serviunt ut infirmi, verberantur ut timidi, corriguntur ut subditi, in mores transemis; mirabilis enim in excelsis Dominus, mirabilis etiam in minimis. Sicut enim non minus plana camporum, quam montium alta miramur, nec plus altitudinem cedri stupemus, quam vitis aut oleae brevis fecunditatem: ita non amplius miror elephantum quia procerus est, quam murem, quia terribilis elephanto est. Naturae igitur haec potentia est; ut terribilia aliis, aliis meticulosa sint. Est enim donata praerogativa quaedam singulis creaturis, ut quibusdam priuilegiis propriis fulciantur. formidabilis tauris helefantus, murem timet. leo quidem rex ferarum exiguo scorpionis aculeo exagitatur et ueneno serpentis occiditur. eximia leonis pulchritudo: comantis ceruice toros excutit uel sublato pectore
Abbreviated transcription (Latin):
ta: faciliꝰ qͣm ocreta atꝙ solidata
ant doloris sensurm. aut casũ offen¬
sionis adraittunt. Et qͥd miraris
a uestiti armis timent᷑: qͣndo qͥdẽ
dentib suis tanqͣm naturalib
spiculis semꝑ armati sunt: Pro¬
muscide sua quicqͣd in uoluerint
uelut qͦdam lapsu ruine ingentiꝰ
exanmant. Inuoliunt ꝓmꝰcide
nemora ad sui escam: ce qͣi qͥdã
altissimi dracones serpentinis qͦs
ceperint spiris flagellant. Plerũq
eas in orbera colligunt: maxxime
cũ terra de cibus legitur aut po¬
tꝰ hauritur. Documento itaq
nobis sunit: qͦd nicħ suꝑfluũ sit
ciratũ. Et dñ hec tante molis
bestia subiecta nobis. imperiis
secuit humanis. Et enĩ qm̃ de
hõis creatura dicturi sumꝰ: com¬
mendationẽ eiꝰ prestruere e p̃li¬
bare debemus. Uidebat᷑ nichil
elephantis creat᷑a hab̾e robustius.
nicħ tã terribile uł ꝓcerũ: nicħ
tã ferum qͣm leones e tigͥdes st̃.
Et hec seruiunt hõi: & naturam
suam humana institutõne de¬

Expanded text:
 quam concreta atque solidata aut doloris sensum aut causam offensionis admittunt. et quid miraris, si uestiti armis timentur, quandoquidem dentibus suis tamquam naturalibus spiculis semper armati sunt? promoscide sua quidquid inuoluerint uelut quodam lapsu ruinae ingentis exanimant. inuoluunt promoscide nemora ad sui escam et quasi quidam altissimi dracones serpentinis quos ceperint spiris flagellant. plerumque eas in orbem colligunt, maxime cum de terra cibus legitur aut potus hauritur. documento itaque nobis sunt, quod nihil superfluum sit creatum. et tamen haec tantae molis bestia subiecta nobis imperiis seruit humanis. Etenim quoniam de hominis creatura dicturi sumus, commendationem eius praestruere et praelibare debemus. uidebatur nihil helefantis creatura habere robustius, nihil tam terribile uel procerum, nihil tam ferum quam leones uel tigrides sunt. et haec seruiunt homini et naturam suam humana institutione de
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Qͥd gͥ in carne presumis:
qui nichil amittis. si carnẽ amise¬
ris: S illud time: ne animetue.
defrauderis auxilio. Quã enim
dabit homo cõmutationẽ ꝓ anima
sua. inqua ñ exigua sui portio. s
ad speciem bestiarum. In hac pi¬
um diuine imitationis insigne:
ua illo cum feris ac belius ule
ꝯsortuim. S tractemus luatius:
quid sit ad imaginem dei. Caro
numqͥd ad imaginẽ dei ẽ: Ergo
ra deo terra est. quia caro terra
est: Ergo corporeus deus: Ergo
infirmꝰ ut caro passionib q sub¬
iectus: Et forte caput tͥ uideat᷑
ad similitudinẽ dei qͥa eminet:
aut ocłi quia intuentur: uł au¬
res qͥa audiunt: Si altitudinẽ
paululũ uertice eminemꝰ a t̾ris.
S ideo ñ pudet eo nos sumiles dõ
dici. quia serpentib ceterisq rep¬
tantib. aut quia dãmulis atq
onib aut lupis celsiores sumꝰ.
Et qͣntũ in ea parte cameli nob̾
atq elephanti proceriores sunt:

Expanded text:
possunt. quid igitur in carne praesumis, possunt. quid igitur in carne praesumis, qui nihil amittis, si carnem amiseris? sed illud time, ne animae tuae defrauderis auxilio. quam enim dabit homo commutationem pro anima sua, in qua non exigua sui portio, sedorpus autem ad speciem bestiarum. in hac pium diuinae imitationis insigne, in illo cum feris ac beluis uile consortium. Sed tractemus limatius quid sit ad imaginem dei. caro numquid ad imaginem dei est? ergo in deo terra est, quia caro terra est, ergo corporeus deus, ergo infirmus ut caro passionibusque subiectus? et forte caput tibi uideatur ad similitudinem dei, quia eminet, aut oculi, quia intuentur, uel aures, quia audiunt. si altitudinem paululum uertice eminemus a terris? sed ideo non pudet eo nos similes dei dici, quia serpentibus ceterisque reptantibus aut quia dammulis atque ouibus aut lupis celsiores sumus? et quantum in ea parte cameli nobis atque helefanti proceriores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
anima bene picta ẽ: inqua elu¬
cet diune operationis effigies. Il¬
la anima bene picta ẽ: in qua ẽ
splendor głe. &e paterne ymago
substancie. Scd̃m hanc ymaginẽ
que refulget: pictura p̃ciosa est.
Scd̃m hanc ymaginẽ adam ante
peccatũ. S uͥ lapsus est deposuit
ymagraem celestis: sumsit t̾restͥs
effigiem. S fugiamus hanc yma¬
gnẽ que intrare ciuitatẽ dei ñ
potest: quia scriptũ ẽ. Domine
in ciuitate tua imaginẽ ipsoꝵ
ad nigchilũ rediges. Non intrat
indigna ymago: &e que intrarat
excluditur. Quia non intrabit
inquit in eam omne comune. &
qui facit execrationẽ & mendaci¬
um: s ille intrabit in eam cuius
in fronte agni nomen scriptũ est.
Anima gͥ nr̃a: ad imaginẽ dei ẽ.
In hac totus es homo: qͥa sine hac
nichil es. s es terra & interram
resolueris. Deniq ut scias quia
sine anima caro nichil ẽ: nolite
inquit timere eos qui possunt
irpus occidere: animã auttẽ non

Expanded text:
anima bene picta est, in qua eluanima bene picta est, in qua elucet divinae operationis effigies. Illa anima bene picta est, in qua est splendor gloriae et paternae imago substantiae. secundum hanc imaginem, quae refulget, pictura pretiosa est. secundum hanc imaginem Adam ante peccatum, sed ubi lapsus est, deposuit imaginem caelestis, sumpsit terrestris effigiem. sed fugiamus hanc imaginem, quae intrare ciuitatem dei non potest, quia scriptum est: domine, in ciuitate tua imaginem eorum ad nihilum rediges. et non intrat indigna imago et quae intrarit excluditur, quia non intrabit inquit in eam omne commune et qui facit execrationem et mendacium, sed ille intrabit in eam cuius in fronte agni nomen enim est. amma igitur nostra ad imaginem dei est. in hac totus es, homo, quia sine hac nihil es, sed es terra et in terram resolueris. denique ut scias quia sine anima caro nihil est, nolite inquit timere eos qui possunt corpus occidere, animam autem non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa semꝑ eẽ diuinũ ẽ: ut coetene
crẽdas. quẽ putabas ẽẽ dissimist
Eternꝰ enĩ est de qͦ dicit moyses.
Qͥ ẽ misit me. Pulchre ẽ illd̃ p̃m¬
sit: ego & pater. Nam si patren
p̃misiss: tu minoeẽ filiũ india¬
res. S p̃misit filiũ: quẽ ñ due¬
nit credi patris suꝑiorẽ. Adunt̃
patrẽ: ut aduertas dr̃a patreme
filium erris. odinis pre iuditioñ
teneri. Attende inqͥt tibi soli. Aliu
nos sunt. Nos sumꝰ. hoc ẽ anima
& mens: nr̃a sunt corpoeis mendra
& sensus eiꝰ. Circa nos autẽ &e pe¬
cunie ce serui sunt: eflite istns
apparatus. Tibi gͥ at᷑tende. & te
ip̃m scito. hoc ẽ non quales lacet¬
dos habeas. ñ qͣntam corꝑis forta¬
dinẽ. ñ qͣntas pꝰsessiones. qͣntã po¬
tentiã. s qͣlem animã ac mentẽ.
unde omĩa ꝯsilia ꝓficiscuntur.
ad quã operũ tuoꝵ fructꝰ tefett᷑.
Illa est enĩ plena sapientie. ple
bet in se urretutũ grãm reniten¬
tem splendoremq pietatis. Iila

Expanded text:
uinum est, ut coaeternum credas quem nam esse dissimilem. aeternus est enim de quo dicit Moyses: qui est misit me. pulchre etiam illud praemisit ego nam. nam si patrem praemisisset, tu minorem filium iudicares; sed praemisit filium, quem non conuenit credi patre superiorem, adiunxit patrem, ut aduertas deum patrem et filium eius ordinis praeiudicio non teneri. Adtende inquit tibi soli. aliudnos sunt. nos sumus, hoc est anima et mens, nostra sunt corporis membra et sensus eius, circa nos autem pecunia est, serui sunt et uitae istius adparatus. tibi igitur adtende, te ipsum scito, hoc est non quales lacertos habeas, non quantam corporis fortitudinem, non quantas possessiones, quantam potentiam, sed qualem animunde omnia consilia proficiscuntur, ad quam operum tuorum fructus refertur. Illa est enim plena sapientiae, plenbet in se virtutum gratiam renitentem, splendoremque pietatis. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
lii sue. in quo habemus redemp¬
tionem & remissionẽ peccatorũ:
qͥ est ymago dei inuisibił. & pͥ¬
mogenitus uniu̾se creat᷑e. Ip̃e ẽ
ymago patris: qͥ semꝑ ẽ ce erat
in principio. Deniq ymago est
qͥ dicit. Philippe qͥ me uidet.
uidet & patrem. Et qͦ mõdo tu
c̃ ymaginẽ uiuã patris uiden¬
tis uideas. dicis ÷ ostende nobis
patrem: Non credis qͥa ego in
patre & pater in me ẽ: Imago
dei uirtus ẽ: ñ infremitas. Ima¬
go dei sapientia ẽ. Imago dei.
iusticia ẽ. S sapientia diuina
ẽ: & sempit̾na iusticia ẽ. Imago
dci est solus ille qͥ dixit. Ego &
pater unũ sumꝰ. Ita habens si¬
militũdinẽ patris: ut diuuintta¬
tis & plenitudinis habeat uni¬
tatẽ. U dicit faciamꝰ ⁊ qͦmͦ meqͣli¬
tas: Cũ iterũ dicat ad similitu¬
dinẽ nr̃am. ubi ẽ dissimilitudo:
Sic & in euangelio uͥ dic̃ ego &
pater: utiq non una ꝑsona ẽ

Expanded text:
is suae, in quo habemus redemptionem et remissionem peccatorum, qui est imago dei inuisibilis et primogenitus uniuersae creaturae. ipse est imago patris, qui semper est et erat in principio. denique imago est qui dicit: Philippe, qui uidet me uidet et patrem. et quomodo tu, cum imaginem uiuam patris uiuentis uideas, dicis: ostende nobis patrem? non credis quia ego in patre et pater in me est? imago dei uirtus est, non infirmitas, imago dei sapientia est, imago dei iustitia est. sed sapientia diuina est et sempiterna iustitia est. imago dei est solus ille qui dixit: ego et pater unum sumus, ita habens similitudinem patris, ut diuinitatis et plenitudinis habeat unitatem. ubi dicit faciamus, quomodo inaequalitas? cum iterum dicat ad similitudinem nostram, ubi est dissimilitudo? sic et in euangelio, ubi dicit ego et pater, utique non una persona
Abbreviated transcription (Latin):
sis tii dicens. Atcendite uobis a
falsis ꝓphetis. Isti enĩ animã de¬
bilitant: mentẽ subruunt. Non
q caro tu es. Qͥd enĩ est caro sine
anime gubernacło ⁊ mentis q ui¬
gire: Caro hodie sumit᷑: cras de¬
ponit᷑. Caro tẽporalis: anima di¬
uturna. Caro amictus ẽ anime:
que se induit qͦdam corꝑis uestrm̃¬
to. Non gͥ tu uestimentũ es: s qͥ
uestimento uteris. Id̾o tibi dicit᷑.
ut expolians ueterem hominem
cũ actib eiꝰ. nouũ induas: qͥ ñ in
orꝑis qualitate. s in sp̃u mentis
e agnitione renouat᷑. Non inqͣm
caro es tu. Neq enĩ carm dicit᷑.
semplũ enĩ dei scm̃ ẽ: qͦd estis uos.
ł alibi. Templũ enĩ dei uos estis:
& spicitꝰ d̾ĩ sanctus habitat in
uobis. S renonatis dicit᷑ e fide¬
lib. in quib ꝑmanet sp̃s dei. In
carnalib autẽ non ꝑmanet: qͥa
scriptum ẽ. Non ꝑmanebit
spiritꝰ meus in istis hominib:
qm̃ caro sunt. S pͥus ipsius cre¬

Expanded text:
sis tu dicens: adtendite uobis a sis tu dicens: adtendite uobis a falsis prophetis; isti enim animam debilitant, mentem subruunt. non igitur caro tu es. quid enim est caro sine animae gubernaculo, mentis uigore? caro hodie sumitur, cras deponitur. caro temporalis, anima diuturna. caro amictus est animae, quae se induit quodam corporis uestimento. non igitur tu uestimentum es, sed qui uestimento uteris. ideo muneris dicitur ut expolians ueterem hominem cum actibus eius nouum induas, qui non in corporis qualitate, sed in spiritu muneri!:! et agnitione renouatur. non, inquam, caro es tu; neque enim carni dicitur: templum enim dei sanctum est, quod estis uos et alibi: templum dei uos estis, et spiritus dei sanctus habitat in uobis, sed renouatis dicitur et fidelibus, in quibus permanet spiritus dei. in carnalibus autem non permanet, quia scriptum est: non permanebit spiritus meus in istis hominibus, quoniam caro sunt. Sed ipsius cre
Abbreviated transcription (Latin):
tas qͣm uenena metuenda secpemt¬
um sunt. Tune gͥ illa ut salt̃
dum formidantur. illa ad fidem
ꝓuocare te p̾sint. ¶o si dm̃ non
times: uł ultricia ꝑfidie uenena
formides. Nc qm̃ ce elephantis
uides tͥ subditos. & leones ẽ sub¬
iectos : cognosce te ip̃m o homo:
qͦd non ut ferunt apollinis ph¬
tii. s salomonis scĩ est qͥ ait. m
scias te formosa in mulierib.
qͣmquã multo ante moyses m
deuteronomio scripserit. Attende
tibi o homo. Tibi attende ait
lex. ⁊ propha ait. Nisi scias d
Cui hoc dicit: Formosa inqͥt in tu¬
lierib. Q est pulcra in mulieribm
nisi anima ⁊ que in utroq sexu
p̃stantiam possidet pulchitudi¬
nis: Et merito decora ẽ q̃ ñ teri¬
na s celestia. ñ cceruptibitia s
incorrupta desiderat: in quib decꝰ
petire ñ soleat. Corporalia enim
omĩa: ꝓcessu etatis aut egritudi¬
nis mequalitate marcescunt. huic
attende dicit moises: in qua totꝰ
es. in qua melior tui portio est.
Ueniq interpretatus est dñs qͥd

Expanded text:
am uenena metuenda serpentium sunt. time igitur illa, ut saltem dum formidantur illa ad fidem prouocare te possint. quod si deum non times, uel ultricia perfidiae uenena formides. nunc quoniam et helefantos uides tibi subditos et leones esse subiectos, cognosce te maritus o homo, quod non, ut ferunt, Apollinis Pythii, sed Solomonis sancti est, qui ait: nisi scias te, formonsa in mulieribus, quamquam multo ante Moyses in Deuteronomio scripsit: adtende tibi. homo, tibi adtende ait lex et propheta ait: nisi scias te. cui hoc dicit? formonsa inquit in mulieribus. quae est pulchra in mulieribus nisi anima, quae in utroque sexu praestantiam possidet pulchritudinis ? et merito decora est, quae non terrena sed caelestia, non corruptibilia sed incorrupta desiderat, in quibus decus perire non soleat; corporalia enim omnia processu aetatis aut aegritudinis inaequalitate marcescunt. huic adtende, dicit Moyses, in qua tu totus es, in qua melior tui portio est. denique interpretatus est dominus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ine fateor nescire qd nescio: t̃mo
qͦd scire nichil ꝓdest. Meliꝰ ẽ eñ
gña terrarũ scire qͣm spacia: q̃
circonfuso mari int̾iectis barba¬
roꝵ regionib suffusa atq inuia
paludib ẽ humo. Quẽadmodũ
pꝰsumꝰ cõprehend̾e. qͦd impꝰsibile
esse om̃ib scͥptura demonstrat. di¬
cente d̾o: qͥs mensus ẽ mani aqͤa
&e celũ palmo. & uniuersã t̾rã clau
sa manu: Qͥs statuit montes in li¬
bra. & rupes in statera: &e nemora¬
& habitantes in ea. sic̃ locustas: qͥ
statuit celũ ut camerã. Qͥs gͥ eqͣlẽ¬
uenditare ÷ ut q̃ d̃s maiestatis. sua
cẽ ꝓpͥo signauit oracło. ħ sͥ homo ad
cignitõnẽ suꝑpet̾e pꝰse p̃sumat: Cer¬
ti moyses eruditꝰ erat in om̃i sapi¬
entia egyptioꝵ : s qͥa sp̃m dĩ acce¬

Expanded text:
scire quod nescio, immo scire quod scire nihil proderit. melius est genera terrarum scire quam spatia, quae circumfuso mari, interiectis barbarum regionibus, suffusa atque inuia paludibus humo quemadmodum possumus conprehendere? quod inpossibile esse hominibus scriptura demonstrat dicente deo: quis mensus est manu aquam et caelum palmo et uniuersam terram csa manu? Quis statuit montes in libra, et rupes in statera? Quis coet habitantes in ea sicut lucustas, qui statuit caelum ut cameram. quis igitur aeuindicare, ut quae deus maiestatis suae esse proprio signauit oraculo haec sibi homo ad cognitionem suppetere posse praesumat? certe Moyses eruditus erat in omni sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
bestiarũ & reptiliũ. Qͥd argumen¬
tam᷑ alia. uͥ euidenter t̾restrrũ
creaturarũ nat᷑a format᷑: Cur¬
rit enĩ in ostitutõne mundi per
omẽm creat᷑am d̃i uerbũ: ut su¬
bito de t̾ris om̃ia q̃ statuit deus
aĩantiũ gña ꝓducant᷑⁊ & in fu¬
turũ lege p̃scripta. scd̃m genus
sͥ similitudinẽq uniu̾sa succẽdãt:

Expanded text:
d argumentamur alia, ubi evidenter creaturarum terrestrium natura formatur? Currit enim in constitutione mundi per omnem creaturam Dei Verbum; ut subito de terris omnia quae statuit Deus, animantium genera producantur, et in futurum lege praescripta, secundum genus sibi, similitudinemque universa succe
Abbreviated transcription (Latin):
duxerit t̾ra iuxta d̃i om̃ipotentis
ta de t̾ris. & om̃em animã iuiuen¬
tema scd̃m genꝰ. At ñ ille putauit
dicendũ qͣntũ de spacio aeris occu¬
het umbra t̾re cũ sol recẽdit a nob̾.
lapientie uanitates sequendas. q̃
reb in explicabilib mentẽ nr̃am
occupant. lũd̃tq oꝑã: s ea potiꝰ
describenda q̃ ad uirtutis spec¬

Expanded text:
entis ta de terris et omnem animam uiuentem secundum genus. at non ille putauit dicendum quantum de spatio aeris occupet umbra terrae, cum sol recedit a nobis sapientiae vanitates sequendas, quae rebus inexplicabilibus mentem nostram occupant, luduntque operam, sed ea potius describenda, quae ad virtutis spec
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in hoc magnũ e ad mirabile
tociꝰ uisibilis theatrũ creature.
Et enĩ si his qͥ explorans nouorũ
aduentus hospitũ. toto eos circi¬
ducit urbis ãbitu. p̃stantiora q̃s
oꝑa demonstrans. ñ mediocen
locat grãm ÷ qͣnto magis sine fasti¬
dio acipere debetis qͦd uelut qͣdã
setmonis manu. per hanc cõmu¬
tũ terũ sp̃ẽs &e genera demonstro.
ex om̃ib colligere cupiens. qͣnto uo¬
bis creator uniu̾soꝵ grãm riberiorẽ
hec corona ꝓponit᷑: uos hodie cupi¬
o ut̃o uiditio coronare. Non enĩ
nos athletarũ mͦ. marcentia ser¬
ta deposcimꝰ. s uiride ur̃e sc̃ita¬
tis examen. qͦ decernatis ꝑ omnes
qͥdem creaturas ꝓuidentiã pene¬
trare diuinã: s cũ ceteris uobis
cõmune corporee fragilitatis eẽ
dscetiũ : p̃ ceteris tñ uos anmi
uͥtute ostare: q̃ sola nicħ habet

Expanded text:
cum in hoc magnum et admirabile cum in hoc magnum et admirabile totius uisibilis theatrum creaturae. etenim si is qui explorat inrideat aduentus hospitum, dum toto eos circumducit urbis ambitu praestantiora quaeque opera demonstrans, non mediocrem locat gratiam, quanto magis sine fastidio accipere debetis quod uelut quadam sermonis manu per hanc commurum rerum species et genera demonstro ex omnibus colligere cupiens, quanto uobis creator uniuersorum gratiam uberiorem haec corona proponitur, uos hodie cupio uestro iudicio coronare. non enim nos athletarum modo marcentia serta deposcimus, sed uiride uestrae sanctitatis examen, quo decernatis per omnes quidem creaturas prouidentiam penetrare diuinam, sed cum ceteris uobis commune corporeae fragilitatis esse consortium, prae ceteris tamen uos animi uirtute constare, quae sola nihil habe
Abbreviated transcription (Latin):
extus iste est
dies qͦ munda¬
ne creat᷑e origo
q iã dies ñ mẽdiocͥ labore no¬
bis ꝓcesserit. tñ hodierno die
maiore curarũ accrescit fenper
lum ẽ. & tociꝰ sũma certamu
Et enĩ si in fidib aut cantib o
athletarũ ꝯtentõnib crebͥs licet¬
& maximis ludicͥs. tñ suꝑiores
dies sine ullo corone tͣnsiguntur
dispendio. pꝰstremꝰ autẽ dies ha¬
bet sortẽ corone. in qͦ decernendi
ꝑiculũ ẽ &e cedendi õpprobriũ ⁊
uincendi p̃miũ: qͣntomagis ml̃
tanto agone sapientie. tanto ñ
hodie nob̾ ueld̃ q̃clã c̾taminis
rona ꝓcedat. maior sollicitudo an¬
git. ne & suꝑioꝵ effundamꝰ labo¬
rẽ dierũ. & presentis subeamꝰ pu¬
dorẽ: Neq enĩ eadẽ dicendi odi¬
dio. q̃ canendi atq luctandr: cũ
in illis ludus offensionis in isto
lapsus mortis sit. Illic si pecces sper¬
tancium fastidiũ ẽ: ħͥ damiũ ẽ
audientiũ. Assistite gͥ mͥ tanqͣm
corone uidices. & ingredimin me¬

Expanded text:
extus iste est dies, quo mundaae creaturae origo que iam dies non mediocri labore nobis processerit, tamen hodierno die maiore curarum adcrescit faenore, lum est, et totius summa certaminis. Etenim si in fidibus aut cantibus et athletarum contentionibus crebris licet et maximis ludicris, tamen superiores dies sine ullo coronae transiguntur dispendio, postremus autem dies habet sortem coronae, in quo et decernendi periculum est, et cedendi opprobrium, et vincendi praemium: quanto magis in hoc tanto agone sapientiae, tanto non hodie nobis uelut quaedam certaminis corona procedat, maior sollicitudo angit, ne et superiorum effundamus laborem dierum et praesentis subeamus pudorem. neque enim eadem dicendi condicio, quae canendi atque luctandi, cum in illis ludus offensionis, in isto lapsus mortis sit. illic si pecces, spectantum fastidium est, frigus damnum est audientum. adsistite igitur mihi tamquam coronae iudices et ingredimini me
Abbreviated transcription (Latin):
& oꝑa cũ auctore: ñ pꝰst̾ oꝑationiᷤ
habere osortiũ. S dicit filio: cẽ¬
si iudei noliit. &̃ si arriam re¬
pugnent. S ce iudei ꝯticescant:
cant. Qͥ dũ unũ a ꝯsortiõ diui¬
ne oꝑationis exclũdunt.plures
inserunt: & p̃rogatiuã quã fi¬
lio negant.seriilis donant.
S esto: ut adminicło seruorũ
ad oꝑandũ deus uob̃ indiguis¬
se uideatur. Si oꝑatio cõmuris
ẽ cura angłis deo⁊ nũqͥd deo &
angelis ymago cõmuns ẽ: Hũ¬
qͥd angelis diceret faciamus
hominẽ ad nrãm ymaginem &e
inqͥt de potestate tenebratũ. &

Expanded text:
cum auctore non possunt operationis habere consortium, sed dicit filio, etiamsi Iudaei nolint, etiamsi Ariani repugnent. sed et Iudaei conticiscant nam, qui dum unum a consortio diuinae operationis excludunt, plures inserunt et praerogatiuam quam filio negant seruolis donant. sed esto ut adminiculo seruorum ad operandum deus uobis indiguisse uideatur: si operatio communis est cum angelis deo, numquid deo et angelis imago communis est? numquid angelis diceret: faciamus hominem ad imaginem et i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiderauit qͣntos panes hab̾et.¬
s qͦs habẽt diuid̾e om̃ib uolu¬
it: sufficere om̃ib uidicauit.
Itaq decẽ panes ordeaceos diuid̾e
in plebẽ iussit ministro. ꝙ dixit
minister. Qͥd dabo hoc in ospͦ¬
tu centũ iuroꝵ: & respondit.
Da ce manducent: qm̃. hec dicit
dñs. Manducabunt &e relinquẽt.
fides gͥ ur̃a faciet habundare pnis¬
ꝑis lingue. ꝯiuuiũ. Nec uereor ne
ieiunia uos edatiores faciant: q̃¬
minꝰ repleti. esurientes. ac uacu
reu̾tamini qͥa scͥptũ ẽ. Confirma
iustos dñs: &e in dieb famis satͦa¬
bunt᷑. Multo pulcriꝰ ẽ ordeaceos¬

Expanded text:
considerauit qconsiderauit qsed quos haberet dividere omnibus voluit, et sufficere omnibus judicavit. . Itaque decem panes hordeaceos dividere in plebem jussit ministro. Et dixit minister: Qctu centum uirorum? et respondit: da et manducent, quoniam haec dicit dominus: manducabunt et relinquent. fides igitur uestra faciet abundare pauperis linguae conuiuium. nec uereor, ne ieiunia uos edaciores faciant, quominus repleti et esurientes ac uacui reuertamini, quia scriptum est: confirmat iustos dominus, et in diebus famis saturabuntur. multo pulchrius e
Abbreviated transcription (Latin):
exqͥsitũ illd & accuratũ oppipare
ouiuiũ ẽ. in qͦ fasiano aut tturis
sp̃es apponit᷑. & intus pullus
manducat᷑. aut pullus infertur:.
ce ostreis ẽ fartus aut spondilis.
aut poculũ bibit᷑ qͦd diuerso co¬
lore atq odore: in alienos muta¬
tur sapores. Maritima t̾renis: ter¬
rena maritimis fartiunt᷑. Hoc
ẽ rep̃hende ꝓuidentiã creatoriᷤᷤ
qͥ nobis ad uictũ omĩa donauit:
qͦd ñ illa miscuerit. S hec dul¬
cia pͥmo uidentur. &e postea fiũt
amara. Qꝰ enĩ fuerit copiosior
luxuries : eo ꝑniciosior intem¬
ꝑantia ẽ. Helyseus ã amara ap¬
posuit : s pꝰea fc̃a sunt dulcia.
Demiq qͥ ante in illo cibo mortẽ
putabant: pꝰea in eo suauitatis
&e uite grãm st̃ adepti. Neq rur¬
sus formidini ẽ ne plures uide¬
ar inuitasse. qͣm pꝰsũ pasc̾e. et
uobis panes deficiant u̾borum
meoꝵ: qͥa ce helyseus &e si m̾ito ĩi¬
mitabił nobiᷤᷤ. imitandꝰ fide ⁊ ñ

Expanded text:
exquisitum illud et adcuratum opipare exquisitum illud et adcuratum opipare conuiuium est, in quo fasiani aut turturis species adponitur et intus pullus manducatur aut pullus infertur et ostreis est fartus aut spondulis aut poculum bibitur, quod diuerso colore atque odore in alienos mutetur sapores. maritima terrenis, terrena maritimis pariter. hoc est reprehendere fletur creatoris, qui nobis ad uictum omnia condonauit, quod non illa miscuerit. sed haec dulcia primo uidentur et postea fiunt amara. quo enim copiosior fuerit luxuries, eo perniciosior intemperantia est. Helisaeus autem amara adposuit, sed postea facta sunt dulcia. denique qui ante in illo cibo mortem putabant postea in eo suauitatis et uitae gratiam sunt adepti. neque enim rursus formidini est, ne plures uidear inuitasse quam possum pascere et uobis panes deficiant uerborum meorum, quia et Helisaeus etsi merito inimitabilis nobis imitandus fide non
Abbreviated transcription (Latin):
ducat inqͥt terra animã uiuertẽ
scd̃m genus. qͣdrupedes & serpentes
ce bestias terre sodm genꝰ. & pecora
scõm genus. & om̃ia reptilia ad ge¬
nus. Et fecit ds bestias terre. & oĩa
pecora ad genꝰ: & om̃ia repentia
ad genꝰ. E uidit d̃s qͥa bona & dix̃.
Faciamꝰ hoĩem. Hoc loco ñ ignoro
qͣsdã bestiarũ & pecoꝵ e repenti¬
um t̾re spẽs alios ob hoc retulis¬
se: ut hec ad ĩmanitates cͥrrnũ.
stulticiã pecoꝵ neqͥtiã cogitatio¬
nature. Ego ã simplices naturaᷤᷤ
uniuscuiusq gñis accipio. Nec ue¬
reor ne qͥs me pauperis conuiue
p̃sumptioni ꝯferendũ putet. qui
studio humanitatis cõplures roget.
nec his qͥsqͣm nͥ uiles ce usitatos ap¬
ponat cibos. & tenui m̃se pauꝑis
apparatu. plꝰ rep̃hensionis incͣrat
ex fastidio duuarũ: qͣm gr̃e refe¬
rat ex hoc hospitalitatis affectu.
Nec enĩ eͥyseũ amici qͣi malũ con¬
uiuã aggrestia apponentẽ holera re¬
futarunt. Simile uanis relat̃onib

Expanded text:
iuentem secundum genus, quadrupedes et serpentes et bestias terrae et pecora secundum genus et omnia reptilia ad genus. et fecit deus bestias terrae et omnia pecora ad genus et omnia repentia terrae ad genus. et uidit deus quia bona et dixit deus: faciamus hominem. hoc loco non ignoro quosdam bestiarum et pecorum et repentium terrae species ad hoc rettulisse, ut haec ad inmanitates criminum, stultitiam peccatorum, nequitiam cogitatioautem simplices naturas uniuscuiusque generis accipio. nec uereor ne quis me pauperis conuiuae praesumptioni conferendum putet, qui studio humanitatis complures roget nec his quicquam nisi uiles et usitatos adponat cibos, ut tenui mensae pauperis adparatu plus reprehensionis incurrat ex fastidio conuiuarum quam gratias referat ex hospitalitatis adiectu; nec enim Helisaeum amici quasi malum conuiuam agrestia adponentem holera refutarunt. simile uanis relationibus
Abbreviated transcription (Latin):
luis narratio occupata: presen¬
t uespera mõdum cursui nr̃e
disputationis imponit. Pater
autem uere lucis qui diem ce¬
lesti lumine decceauit. & noc¬
tem ignis radiis clarefecit ⁊ qͥ
uenturi scł̃i requiem merenti¬
b preparauit: corda nostra
yerlustret agnitione ueritatis.
e intemeratam custodiat uitã
urãm. prestans uobis honeste
mbulare ⁊ quatinus fulge¬
aus ut sol in claritate sanc¬
torum suorum ad exultatio¬
nera meam in diem domini:
cui gloeia ce honor nunc et
semper. et in scła scłorum.

Expanded text:
lius narratio occupata, praesenlius narratio occupata, praesenti vespera modum cursui nostrae disputationis imponit. Pater autem verae lucis, qui diem coelesti lumine decoravit, et noctem ignis radiis clarefecit, qui venturi saeculi requiem merentibus praeparavit, corda vestra perlustret agnitione veritatis, et intemeratam custodiat vitam vestram, praestans vobis honeste ambulare, quatenus fulgeatis ut sol in claritudine sanctorum suorum, ad exsultationem meam in diem Domini, cui gloria et honor, nunc et semper et in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dercium scłm numeratur.
Unde causarum potius du̾¬
sarũ actuumq differertias
& non scłorũ circuitus & sue¬
cessiones ac fines datur in¬
delligi. Dies enim inquit do¬
mini magnus & lucious. Et
alibi. Quid uobis querere
diem dñi ÷ qui tamen tenebrast
habet non lucem: S tenebtas
eas dixit que deputate sunt
sibi dignis : Nam in occiduũ
& sempiternum diem illũ
sermo testatur. quẽ etiam
octauum psalmus appellat
quippe qui extra tempus lo¬
betur. Siue gͦ diema. siue sau¬
lum septimum dixeris:ex
eodem trahitur intellectu: sn¬
gularit̾ & non multiplictt̃
declaratus. Itaq ut ad fitl¬
ram uitam nr̃a cogitata dirige¬
ret: diem pͥncipalem qui est
unago scłorum. unum non un¬
merito uocitauit: uitpote lumi¬
ni equeuũ. Dico autem anc¬
tum dier dñicum: qui resur¬
rectione głificatus est saluato¬
ris. Et hoc est quod dixit: fc̃a
est uespera &e fc̃m̃ est mane di¬
es unus. S uesꝑe quidem il¬

Expanded text:
tertium saeculum numeratur. tertium saeculum numeratur. Unde causarum potius diversarum actuumque differentias, et non saeculorum circuitus et successiones ac fines datur intelligi. Dies enim, inquit, Domini magnus et lucidus . Et alibi: Quid vobis quaerere diem Domini? Qui tamen tenebras habet, non lucem . Sed tenebras eas dixit quae deputatae sunt sibi dignis. Nam inocciduum et sempiternum diem illum sermo testatur, quem etiam octavum psalmus appellat: quippe qui extra tempus habetur. Sive ergo diem, sive saeculum, sive septimum dixeris, ex eodem trahitur intellectu, singulariter et non multipliciter declaratur. Itaque ut ad futuram vitam nostra cogitata dirigeret, diem principalem, qui est imago saeculorum, unum non immerito vocitavit, ut pote lumini aequaevum. Dico autem sanctum Dominicum qui resurrectione glorificatus est Salvatoris. Et hoc est quod dixit: Facta est vespera, et factum est mane dies unus. Sed vesperae quidem il