comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas & uanitas uanitatũ: quȩ abundantia hõi uz
onini labore suo qͦd ipse laborat sub sole. Nũqͥd
& idithun sub sole adhuc est: Nabes aliqͥd sub
sole ħabes aliqͥd ultra solẽ Sub sole habes eiugi¬
lare. dormire manducare bibere. esurire. siti
re. fatigari. pubescere. uiuenescere. senescere:
incerta habere quȩ optat & tu&. Nȩc om̃ia
sub sole labet ẽ ipse idithun: etiã ipse tͣnsiliens
eos. Unde gͦ transiliens : Ex illo desidio. notũ
fac mͥ dñe finẽ meũ. Noc enĩ desidium ult̃
solẽ est ñ ẽ sub sole. Sub sole om̃ia uisibilia.
Qeqͥd uisibile non est. sub sole ñ est. Ñ ẽ uisi¬
bilis fides. ñ ẽ uisibilis spes. ñ ẽ uisibilis caritas:
ñ ẽ uisibilis benignitas. ñ est uisibilis postremo
timor ille castꝰ ꝑmanens in scłm scłi inhis om̃ib¬
ultia solẽ conuersans. qͥa conuersatio eiꝰ inee¬
lis est echis quȩ adhue sub sole habes gemiit.
Et ista contempnit. & dol& milla. In arde seit¬

Expanded text:
tas, et vanitas vanitantium: quae abundantia homini in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole ? Numquid et Idithun sub sole adhuc est? Habet aliquid sub sole, habet aliquid ultra solem. Sub sole habet evigilare, dormire, manducare, bibere, esurire, sitire, vigere, fatigari, puerascere, juvenescere, senescere, incerta habere quae optat et timet: haec omnia sub sole habet et ipse Idithun, etiam ipse transiliens eos. Unde ergo transiliens? Ex illo desiderio, Notum fac mihi, Domine, finem meum. Hoc enim desiderium ultra solem est, non est sub sole. Sub sole omnia visibilia: quidquid visibile non est, sub sole non est. Non est visibilis fides, non est visibilis spes, non est visibilis charitas, non est visibilis benignitas, non est visibilis postremo timor ille castus permanens in saeculum saeculi . Iultra solem conversans, quia conversatio ejus in coelis est, ex his quae adhuc habet sub sole, gemit; et ista contemnit et dolet, in illa inardescit
Abbreviated transcription (Latin):
oculi humani st̃. Qd. ubi oculi tui st̃ substan¬
tia mea tãquã nichil Uerũtam̃ uniuersa ua-¬
nitas. om̃is homo uiuens. Uerũtam̃. Qd enĩ
dicebat ia Ecce transiliui mortalia om̃ia. &
Ima contempsi: Calcaui t̾rena. ascendi ad de-¬
lectationẽ legis dñi. Fluctuaui indispensati.¬

Expanded text:
oculi humani sunt: quid ubi oculi tui sunt? Substanoculi humani sunt: quid ubi oculi tui sunt? Substantia mea tanquam nihil. 10. Verumtamen universa vanitas, omnis homo vivens. Verumtamen: quid enim dicebat? Jam ecce transilivi mortalia omnia, et ima contempsi, calcavi terrena, ascendi ad delectationem legis Domini, fluctuavi in dispensati
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corrumpunt᷑ exteriora. & innouant᷑ interi.¬
ora: donec &iã hoc ipsũ qͦd ext̾uis corrumpit᷑
reddat debitũ nature. Ueniat in mortẽ. reno.¬
uet᷑ & hoc mresurrectione. Tunc fient omĩa
reuera noua reliqua. quȩ ñc st̃ inspe. agis
gͦ nc̃ aliqͥd aueterib te exuendo & ininoua
currendo. In noua gͦ currens iste & in ea quȩ
sic festinat ad xp̃m. Ecce inqͥt ueteres posiusti
dies meos. ueteres dies exadam: ueteres illos
posusti. Ueterascunt cottidie: Et sic ueteras.¬
cunt: ut aliquando etiã consũmant᷑. Et sub¬
stantia mea tamquã nichilũ ante te. Ante
te dñe tamquã nichil sub stantia mea: ante
te qui uides hoc  ego cũ hoc uideo ante
te uideo: ante te homines ñ uideo. Qd enĩ di¬
cam. quib uerbis ostendã niehil eẽ qͦd sũ
in comparatione eiꝰ qͦd est. Sed intꝰ dicit᷑ intꝰ ut¬
cũq sentit᷑ ante te dñe. Ubi oculi tui st̃ ñ ubi

Expanded text:
cum corrumpuntur exteriora, et innovantur intericum corrumpuntur exteriora, et innovantur interiora; donec etiam hoc ipsum quod exterius corrumpitur, reddat debitum naturae, veniat in mortem, renovetur et hoc in resurrectione. Tunc fient revera omnia nova, reliqua quae nunc sunt in spe. Agis ergo aliquid nunc a veteribus te exuendo, et in nova currendo. In nova ergo currens iste, et in ea quasic festinat ad Christum. Ecce, inquit, veteres posuisti dies meos. Veteres dies ex Adam, veteres illos posuisti: veterascunt quotidie; et sic veterascunt, ut aliquando etiam consumantur. Et substantia mea tanquam nihil ante te. Ante te, Domine, tanquam nihil substantia mea, ante te qui vides hoc: et ego cum hoc video, ante te video, ante homines non video. Quid enim dicam? quibus verbis ostendam, nihil esse quod sum in comparatione ejus quod est? Sed intus dicitur, intus utcumque sentitur. Ante te, Domine, ubi oculi tui sunt, non ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsier̃t. ecce facta surl noua: nc̃ inspe. tẽ inre.
Innouati enĩ fide & spe. quanta adhuc uetera
agimꝰ: Ñ enĩ sic xp̃o induti sumꝰ. ut ex ade̾m¬
mortalitate iã nichil portemꝰ. Uide ueterascen¬
tem ada. & innouari xp̃m innobis. Et si erte¬
rior inqͥt homo nrͣ corrumpit᷑ sed int̾ior reno¬
uat᷑ de die indiẽ. Ergo ad peccatũ. ad morta¬
litatẽ ad pret̾uolantia tempora. ad gemitũ &
laborẽ. & sudorẽ. ad etates succedentes. ñ ma¬
nentes ab infantia usq ad senectutẽ sine sensu
transeuntes. Ad hȩc attendentes uideamꝰ hic ue¬
terẽ hominẽ ueterẽ diẽ. uetꝰ cantieũ: uetꝰ testa¬
mentũ. Conuersi aut̃ ad intiorẽ. ad ea quȩ ino.
hominẽ nouũ. diẽ nouũ. canticũ nouũ. testa¬
mentũ nouũ: Et sic amemꝰ istã nouitatẽ. ut
ñ ibi timeamꝰ uetustatẽ. Nunc gͦ in hoc cursu
transimꝰ aueteribꝰ ad noua. Ipse transitꝰ agit᷑

Expanded text:
transierunt, ecce facta sunt nova : nunc in spe, tunc in re. transierunt, ecce facta sunt nova : nunc in spe, tunc in re. Innovati enim fide et spe, quanta adhuc vetera agimus? Non enim sic Christo induti sumus, ut ex Adam jam nihil portemus. Videte veterascentem Adam, et innovari Christum in nobis: Et si exterior, inquit, homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Ergo ad peccatum, ad mortalitatem, ad praetervolantia tempora, ad gemitum et laborem et sudorem, ad aetates succedentes, non manentes, ab infantia usque ad senectutem sine sensu transeuntes, ad haec attendentes, videamus hic veterem hominem, veterem diem, vetus canticum, Vetus Testamentuhominem novum, diem novum, canticum novum, Testamentum Novum; et sic amemus istam novitatem, ut non ibi timeamus vetustatem. Nunc ergo in hoc cursu transimus a veteribus ad nova: ipse transitus agitur
Abbreviated transcription (Latin):
ueniar millo non babens meã iusticiã. In cõ¬
paratione enĩ illiꝰ qd̃ est attendens ista que ñ
milior ex eo qͦd deẽ. quã elatior ereo qͦd ad est
hã qui putant se aliqͥd habere cũ hic uuuĩt.
suꝑbiendo ñ accipiunt qͦd deest. qͥa magnũ
putant ẽẽ qͦd adest. Qui enĩ putat se eẽ ali¬
qͥd cũ nichil sit sem& ipsũ seducit. Nec isti
ex hoc magni st̃. uã & inflatio & tumor uni¬
tat᷑ magnitudinẽ sed ñ habet sanitatẽ. Iã
tũ. qͦd non nouit nisi qui parit̾ agit tãquã
noto sibi facto fine suo. impetrans qͦd roga¬
uit. Noto sibi facto numero dierũ suoꝵ nũ
qͥd transit sed qui ẽ attendit ad hȩc que tͣnsi¬
liuit & cõparauit noticie suꝑiori. Et quasi
diceres ei quare desiderasti numerũ dierũ
attendens hec ait. Ecce ueteres posiusti di¬
es meos. Ueterascunt enĩ hec erga nouos: uo¬
lo. nouos nũquã ueterascentes. it dicã. Netena

Expanded text:
veniar in illo non habens meam justitiam. In comveniar in illo non habens meam justitiam. In comparatione enim illius quod est, attendens ista quae nomilior ex eo quod deest, quam elatior ex eo quod adest. Nam qui putant se aliquid habere cum hic vivunt, superbiendo non accipiunt quod deest; quia magnum putant esse quod adest: qui enim putat se esse aliquid, cum nihil sit, semetipsum seducit . Nec isti ex hoc magni sunt: nam et inflatio et tumor imitatur magnitudinem, sed non habet sanitatem. 9. tum, quod non novit nisi qui pariter agit; tanquam noto sibi facto fine suo impetrans quod rogavit, noto sibi facto numero dierum suorum, non qui transit, sed qui est, attendit ad haec quae transilivit, et comparavit notitiae superiori: et tanquam diceres ei, Quare desiderasti numerum dierum attendens haec ait: Ecce veteres posuisti dies meos. Veterascunt enim hi, ego novos volo, novos nunquam veterascentes; ut dicam, Vetera
Abbreviated transcription (Latin):
culosius ꝑturbat. & est. & non est. Nec esse
possumꝰ dic̃e qd̃ ñ stat. nec ñ eẽ qd̃ uenit & tͣnsit.
est illud simplex q̃ro. ẽ uerum quero. ẽ germa¬
nũ quero est Qd̃ est milla ierłm sponsa dñi¬
mei iħu xp̃i ubi non ẽrit mors. non erit de¬
fectꝰ. ñ erit dies transiens sed manens: qͥ nec
hesterno p̃cedit᷑ nec crastino inpellit᷑ Elunc
inquã numerũ dierũ meoꝵ qui ẽ notũ mͥ
fac: Ut sciã qͥd desit mͥ. Noc enĩ mͥ de ẽ hic
laboranti. Et quã diu mͥ de ẽ. non me dico
ꝑfectũ. Quã dui hoc ñ accipio dico. N qͥa iã
accipio. aut iã ꝑfectus sum: Sequor aut̃ ad
palmã suꝑnȩ uocationis dĩ. hanc accipiã
ꝓmercede cursus mei. Mlansio quedã erit
finiis currendi. & in ipsa mansione patria
sine ꝑegrinatione. sine seditione. sine tẽp¬
tatione. Ergo notũ fac mͥ hunc numerũ di¬
erũ meoꝵ qui ẽ. ut sciã qͥd desit mͥ: qͥa ñ dũ
ibi sum: ne suꝑbiã exeo. in quo iã sum. et in¬

Expanded text:
culosius perturbat, et est et non est; nec esse possumus dicere quod non stat, nec non esse quod venit et transit. Est illud simplex quaero, Est verum quaero, Est germanum quaero, Est quod est in illa Jerusalem sponsa Domini mei, ubi non erit mors, non erit defectus, non erit dies transiens, sed manens, qui nec hesterno praeceditur, nec crastino impellitur. Hunc, inquam, numerum dierum meorum qui est, notum mihi fac. 8. Ut sciam quid desit mihi. Hoc enim mihi deest hic laboranti; et quamdiu mihi deest, non me dico perfectum: quamdiu hoc non accipio, dico, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim; sequor autem ad palmam supernae vocationis Dei : hanc accipiam pro mercede cursus mei. Mansio quaedam erit finis currendi; et in ipsa mansione patria sine peregrinatione, sine seditione, sine tentatione. Ergo, Notum fac mihi hunc numerum dierum meorum qui est, ut sciam quid desit mihi; quia nondum ibi sum: ne superbiam ex eo in quo jam sum, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Tercia ñ sonabit nisi cũ & scd̾a transierit
Ad michi de hac una sillaba dabis: Et tenes
dies. qui unã sillabã non tenes : Alom̃tis tͣns¬
uolantib cuncta rapiunt᷑ torrens rerũ fluit¬
De quo torrente ille inuia bibit ꝓ nobis. qͥ
iã eraltauit caput. Isti gͦ dies ñ st̃: Ante abe-¬
unt pene quã ueniunt. Et cũ uenerint. stare
ñ possunt: Iungunt se. secunt᷑ se & ñ se tenẽt:
Hichil de pret̾ito reuocat᷑. Qd futurũ ẽ tͣnsi

Expanded text:
rit; tertia non sonabit, nisi cum et secunda transierit. rit; tertia non sonabit, nisi cum et secunda transierit. Quid mihi de hac una syllaba dabis? Et tenes dies, qui unam syllabam non tenes? Momentis transvolantibus cuncta rapiuntde quo torrente ille in via bibit pro nobis, qui jam exaltavit caput . Isti ergo dies non sunt: ante abeunt pene, quam veniant; et cum venerint, stare non possunt: jungunt se, sequuntur se, et non se tenent. Nihil de praeterito revocatur: quod futurum est trans
Abbreviated transcription (Latin):
isto excidit tibi iã quantũ aprima luce tͣns¬
ierit: Ulonne ista dies aprima hora cepitꝰ
Da michi primã horã. da michi & scd̃am eiꝰ
Quia forte & ipsa transuolauit: terciã inquit
dabo tibi forte enim in ipsa nc̃ sumꝰ. serti gͦ
st̃ isti dies: & si tercia dies: & si tciã dabis.: ñ
diem sed horam dabis. uerũtam̃ nec hoc tͥ con¬
cedo: si mecũ ista utcũq transilisti. Da mͥ uel
horã terciã. Ipsam michi da inqua es. Si enĩ
aliqͥd ciꝰ iam p̃teriit. & aliqͥd eiꝰ adhuc restat
nec qͦd pret̾iit michi potes dare: qͥa iã ñ ẽ nec
qͦd restat qͥa ñ dũ ẽ. Qͥdmͥ & de hora ista quȩ
nc̃ ꝑagitur dabis: Qͥd de illa michi dabis:
Cui mittã hoc uerbũ. ut dicã. est: ẽũ dicis ipsũ
est. Certe una sillaba ẽ & momentũ unũ est.¬
& tres litteras babet ĩ ipso ictu. ad scdam huiꝰ
uerbi litterã ñ ꝑuenis. nisi prima finita fue¬

Expanded text:
isto excidit tibi jam quantum a prima luce transisto excidit tibi jam quantum a prima luce transierit? Nonne iste dies a prima hora coepit? Da mihi primam horam ejus? da mihi et secundam ejus; quia forte et ipsa transvolavit. Tertiam, inquis, dabo tibi: forte enim in ipsa nunc sumus. Certe ergo sunt isti dies, et est tertia dies: et si tertiam dabis, non diem, sed horam dabis. Verumtamen ne hoc quidem tibi concedo, si mecum ista utcumque transilisti. Da mihi vel horam tertiam, ipsam mihi da in qua es. Si enim aliquid ejus jam praeteriit, et aliquid ejus adhuc restat; nec quod praeteriit mihi potes dare, quia jam non est; nec quod restat, quia nondum est. Quid mihi de hora ista, quae nunc peragitur, dabis? Quid de illa mihi dabis, cui committam hoc verbum ut dicam, Est? Cum dicis ipsum Est, certe una syllaba est, et momentum unum est, et tres litteras syllaba habet: in ipso ictu ad secundam hujus verbi litteram non pervenis, nisi prima finita fue
Abbreviated transcription (Latin):
ent. Numerũ dierũ meoꝵ notũ mͥ fac. s qui est.
Qdgͦ: iste numerꝰ in quo tues. ñ ẽ: Plane. si at¬
tendã bene. ñ ẽ: si hereã qͣsi est: si tͣsiliã ñ ẽ. Si
abistisme excutiers suꝑna contẽpler: si tͣnseun¬
tia manentibꝰ cõparẽ: uideo qd̃ uerũ sit. Qͥdau¬
tem magis uideatur ẽẽ:qm si dicturus sit
istos dies meos . tlos inquã dies ẽẽ dicturꝰ sũ.
& tã magnũ hoc uerbũ huic cursui rerũ la¬
bentiũ temere dabo. Ita gͦ ipse deficiens pene
ñ sum: ut excideret mͥ qͥ dixit. Egosũ qui sũ.
Est gͦ aliqͥs numerꝰ dierũ: Uere ẽ & sine fine
est. In his aut̃ diebꝰ dicã aliqͥd ẽeͥ ᷤ si teneo de
quo die me int̾rogas utrũ sit uel si int̾rogas
me: tene unde me int̾rogas. Tene diẽ istũ.
Si tenuisti hesternũ: tenes & hodiernũ. Sed
hesternũ inquit ñ teneo. qͥa iã ñ est: Istum
aut̃ teneo in quo sũ: & qui mecũ ẽ Ita ne de

Expanded text:
ent . Numerum dierum meorum mihi notum fac, sed qui est. ent . Numerum dierum meorum mihi notum fac, sed qui est. Quid ergo? Iste numerus in quo tu es, non est? Plane, si attendam bene, non est: si haeream, quasi est; si transiliam, non est: si ab istis me excutiens superna contempler, si transeuntia manentibus comparem, video quid verum sit: quid autem magis videatur esse, quam sit? Dicturusne sum esse istos dies meos? Hos, inquam, dies esse dicturus sum; et tam magnum hoc verbum, huic cursui rerum labentium temere dabo? Ita ergo ipse deficiens pene non sum, ut exciderit mihi qui dixit, Ego sum qui sum . Est ergo aliquis numerus dierum? Vere est, et sine fine est. In his autem diebus dicam aliquid esse, si teneo de quo die me interrogas utrum sit: ut vel interroges me, tene unde me interrogas. Tenes diem istum? Si tenuisti hesternum, tenes et hodiernum. Sed hesternum, inquis, non teneo, quia jam non est: istum autem teneo in quo sum, et qui mecum est. Itane de
Abbreviated transcription (Latin):
me intelligunt nisi qui gustauer̃ unde loqͦr.
loquim᷑ tam̃ om̃ib & habentibꝰ tale desidiũ
& ñ dũ habentibꝰ. Fabentib ut nobiscũ illa
suspirent ñ habentibꝰ ut pigritiã excutiãt
ima transiliant: ad dulcedinẽ dñicȩ legis
ueniant. non indelectationibꝰ iniquoꝵ rema-¬
neant. Harrant enĩ multa multi: & laudant
multa multi: iniqua iniqui. Et reuera & illa
iniqua habent delectationẽ sed ñ sicut lex
tua dñe. Dicant gͦ nobiscũ: qui credunt hȩc
dicere & nos. legotiũ enĩ hoc intꝰ est. nulliᷤ
uerbis ostendi potest. Sed qui hoc agit credat
eẽ & in alionͣ solũ se put& accepisse qͦd̾ dĩ est
Dicat gͦ in his idithun. Notũ fac michi dñe
finẽ meũ. & numerũ dierũ meoꝵ qui ẽ Nu¬
merũ dierũ meoꝵ q̃ro qͥ ẽ. Sic possũ dic̾e. sic poᷤᷤ¬
sumꝰ intellig̾e numerũ sine num̃o. qͦm possunt
dici anni sine anni. IIbi enĩ anni utiq quasi nu¬
merꝰ s tam̃ tu idem ipse es. & anni tui ñ defici¬

Expanded text:
nde loquor. Loquimur tamen omnibus, et habentibus tale desiderium, et nondum habentibus: habentibus, ut nobiscum in illa suspirent; non habentibus, ut pigritiam excutiant, ima transiliant, ad dulcedinem legis dominicae veniant, non in delectationibus iniquorum remaneant. Narrant enim multa multi, et laudant multa multi, iniqua iniqui. Et revera et illa iniqua habent delectationem, sed non sicut lex tua, Domine . Dicant ergo nobiscum qui credunt haec dicere et nos. Negotium enim hoc intus est, nullis verbis ostendi potest. Sed qui hoc agit, credat esse et in alio: non solum se putet accepisse quod Dei est. Dicat ergo in his Idithun, Notum fac mihi, Domine, finem meum. 7. Et numerum dierum meorum qui est. Numerum dierum quaero qui est. Sic possum dicere, sic possum intelligere numerum sine numero, quomodo possunt dici anni sine annis. Ubi enim anni, utique quasi numerus; sed tamen, Tu idem ipse es, et anni tui non defici
Abbreviated transcription (Latin):
ud alibi querens. Ait enĩ. Non qͥa iã acceperĩ
aut qͥa iã ꝑfectꝰ sĩ: fr̃s ego me ipsũ ñ arbi¬
tror apphendisse. Et ne diceres. si ñ app̃hen¬
dit apłs ego app̃hendi: si ꝑfectus ñ ẽ apłs ego

Expanded text:
ud alibi quaerens. Ait enim, Non quia jam acceperim, ud alibi quaerens. Ait enim, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim, fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse. Et ne diceres, Si non apprehendit Apostolus, ego apprehendi? si perfectus non est Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
intra ingaudiũ dñi mi. Locutꝰ sũ inqͥt in
lingua mea. Int̾ estꝰ int̃ ꝑicula hec. int̾ diffi¬
cult᷑ates. quia ita delectat lex dñi. ut tam̃ ꝓpt̃
abundantiã scandaloꝵ refrigescit caritas mul¬
multoꝵ int̾ hos gͦ estꝰ locut᷑ sum inqͣ. in linguamea:
Cui. Non auditori quẽ uolo erudire sed exau.¬
ditori a quo uolo erudiri. Locntꝰ sũ in lingua
mea illi aquo intꝰ audio. si qͦd bonũ si qͦd ue¬
rum audio. Qd locut᷑ es. Notũ michi fac dñe¬
finẽ meũ. Transiliui enĩ quedã. & ueni in
quedã: & ca inquȩ ueni meliora st̃ eis aquib
tͣnsiliui. Sed restat adhuc qͦd transiliendũ
sit Non enĩ hic remanebimꝰ ubi tẽptatiões
toies. finẽ meum notũ michi fac. finem qui
michi de est.: ñ cursũ qui mͥ adẽ. Fĩnẽ illũ
dicꝰ quẽ currens intuebat᷑ apłs: & de sua in¬
ꝑfectione confitebat᷑ aliud in se intuens: ali¬

Expanded text:
Intra in gaudium Domini tui : Locutus sum, inquit, in Intra in gaudium Domini tui : Locutus sum, inquit, in lingua mea. Inter aestus, inter pericula haec, inter difficultates, quia ita delectat lex Domini, ut tamen propter abundantiam scandalorum refrigescat charitas multorum : inter hos ergo aestus, Locutus sum, inquit, in lingua mea. Cui? Non auditori quem volo erudire, sed exauditori a quo volo erudiri. Locutus sum in lingua mea, illi a quo intus audio, si quod bonum, si quod verum audio. Quid locutus es? Notum, innem meum. Transilivi enim quaedam, et veni ad quaedam; et ea in quae veni, meliora sunt eis a quibus transilivi: sed restat adhuc quod transiliendum sit. Non enim hic remanebimus, ubi tentationes, r. Finem meum notum mihi fac: finem qui mihi deest, non cursum qui mihi adest. 6. Finem illum dicit, quem currens intuebatur Apostolus, et de sua imperfectione confitebatur, aliud in se intuens, ali
Abbreviated transcription (Latin):
cuniã meã nũmulariis. & ego uenienᷤᷤ eũ usuris
exigerẽ Et qͦd sequit᷑ auertat ds a dispen-¬
satoribꝰ suis: ꝓiciat᷑ intenebras ex teriores. liga¬
tis manib & pedibꝰ. Seruꝰ. non euersor ad ꝑ.¬
dendũ: sed piger ad erogandũ. Qͥd expectare
debent. qui cũ lururia consũpserunt᷑ si dãp¬
nant᷑ qui cũ pigritia seruauert̃. In medita¬
tione mea erardesc& ignis & posit᷑ in hac flu¬
ctuatione dicendi & tacendi. Int̾ eos qui pa
strui: int̾ abundantes & in opes. factꝰ obꝓbriũ
his qui abundant. & despectio suꝑbis. respici-¬
ens eos. beatos qui esuriunt & situnt usticiã:
laborans inutroq afflictꝰ in utroq. ꝑiclitans
ne ꝓiciat margaritas ante porcos. ꝑiclitans ne
ñ erog& cibaria conserius. In hoc estu quesiuit
aliũ meliorẽ locũ ab hac dispensatione inqua
sic laborat homo & ꝑielitat᷑ & suspirans in
quendã finẽ ubi ista ñ erat passurꝰ. In illum
inquã finẽ quo dicturꝰ ẽ bono erogatori dñs.

Expanded text:
iens cum usuris exigerem. Et quod sequitur, avertat Deus a dispensatoribus suis: Projiciatur in tenebras exteriores ligatis manibus et pedibus, servus, non eversor ad perdendum, sed piger ad erogandum . Quid exspectare debent, qui cum luxuria consumpserunt, si damnantur qui cum pigritia servaverunt? In meditatione mea exardescet ignis. Et positus in hac fluctuatione dicendi et tacendi, inter eos qui castrui, inter abundantes et inopes, factus opprobrium his qui abundabant, et despectio superbis , respiciens eos beatos qui esuriunt et sitiunt justitiam ; laborans in utroque, afflictus in utroque; periclitans ne projiciat margaritas ante porcos, periclitans ne non eroget cibaria conservis: in hoc aestu quaesivit alium meliorem locum ab hac dispensatione, in qua sic laborat homo et periclitatur; et suspirans in finem quemdam, ubi ista non erat passurus, in illum, inquam, finem quo dicturus est bono erogatori Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsilui. in ea qͦstant. sic inhio. Uerũpt̃n sic qͦmͦ hic
sũ. Qͣmdii hic sũ. qͣmchu in hoc scło sũ ꝗͣdiu car¬
nẽ morcalẽ porto. quã dui tẽptatio uita hu¬
mana est. suꝑ t̾rã. quãdui int̾ scandala suspi¬
ro. quã du timeo ne cadã qui sto. quã diu
mͥ incerta st̃ & mala mea & bona mea.: ĩini¬
uersa uanitas om̃is homo uiuens. Om̃is in

Expanded text:
hic sum, quamdiu hic sum, quamdiu in hoc saeculo sum, quamdiu carnem mortalem porto, quamdiu tentatio vita humana est super terram , quamdiu inter scandala suspiro, quamdiu timeo ne cadam qui sto, quamdiu mihi incerta sunt et mala mea et bona mea, universa vanitas omnis homo vivens.
Abbreviated transcription (Latin):
constituit dñs suꝑ familiã suã: dare conser-¬
uis cibaria. Qͥd gͦ queris acciperẽ qͦd piger
es erogare: Merito gͦ qm̃ qͦd acceperas dice¬
re noluisti: impediris ne accipias qͦd accipe
cupiebas. aliqͥd enĩ uolebas. aliqͥd enĩ habe¬
bas. Da qͦd habes. ut merearis accipere qͦd ñ
habes. Ergo cũ posuissẽ quasi ori meo cus¬
todiã. michiq indicissẽ silentiũ. qui aui¬
diebã ubiq ꝑiculosũ eloquiũ: factũ ẽ in¬
qͥt inme qͦd nolebã: obsurdui & humiliat᷑
sũ. Non me humiliaui. sed humiliatꝰ sum.
Obsurdui & humiliat᷑ sũ: & silui abonis.
Cepi ñ dicere bona. cũ tuneo ne dicã aliqͣ
mala. & rep̾hendi consiliũ meũ. Silui enĩ
cessauerat dolor ille qui factꝰ erat a calup¬
niatoribꝰ. Sed ubi silui abonis: renouatꝰ ẽ
dolor m̃s. Cepi plꝰ dolere tacuisse me quȩ
dicere deberẽ. quã doluerã dixisse me quȩ

Expanded text:
constituit Dominus super familiam suam dare conserconstituit Dominus super familiam suam dare conservis cibaria ? Quid ergo quaeris accipere, quod piger es erogare? Merito ergo quoniam quod acceperas dicere noluisti, impediris ne accipias quod accipere cupiebas. Aliquid enim volebas, aliquid habebas: da quod habes, ut merearis accipere quod non habes. Ergo cum quasi posuissem ori meo custodiam, mihique indixissem silentium, quia videbam ubique periculosum eloquium; factum est, inquit, in me quod nolebam; Obsurdui, et humiliatus sum: non me humiliavi; sed, humiliatus sum. Obsurdui, et humiliatus sum, et silui a bonis. Coepi non dicere bona, cum timeo ne dicam aliqua mala: et reprehendi consilium meum. Silui enim cessaverat dolor ille qui factus erat a calumniantibus: sed ubi silui a bonis, renovatus est dolor meus. Coepi plus dolere tacuisse me quae dicere deberem, quam dolueram dixisse quae
Abbreviated transcription (Latin):
abonis. Unde enĩ dicebã bonã. nisi qͥa audi-¬
ebam. Auditui enĩ meo dabis exultationẽ &
leticiã: Et amicꝰ sponsi stat & audit eũ: & gau¬
diogaud& ꝓpt̾ uocẽ ñ suã sed sponsi. ut ue¬
ra dicat audit quȩ dicat. Nã qui loquit᷑ men-¬
daciũ de suo loquit᷑ Qddã ergo triste & mo¬
lestẽ passꝰ ẽ iste. & hac sua confessione id qͦd
pass ẽ cauendũ admon&̃. ñ imitandũ. Tim̃do
enĩ nimis ut dixi. ne dicer& aliquando ñ
bona: statuit sibi nulla dicere uel bona: qm̃¬
& statuit ñ tacere: cepit ñ audire. Stas enĩ
si tͣnsiliens es. expectas ado audire. qͥd dicas ho¬
minibꝰ. Int̾ diuuitẽ dm. & inopẽ q̃rentẽ qͥd au¬
diat. int̾ eurriᷤᷤ tu tͣnsilien: possis & hinc au¬
dire: & hac dicere. Fligis hac ñ dicere. ñ me¬
reberis hic audire. Contẽpnis pauꝑem: con:
tempneris adiuite. Oblitꝰ esseruũ te ẽe quẽ

Expanded text:
a bonis. Unde enim dicebam bona, nisi quia audia bonis. Unde enim dicebam bona, nisi quia audiebam? Auditui enim meo dabis exsultationem et laetitiam . Et amicus sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem, non suam, sed sponsi . Ut vera dicat, audit quae dicat. Nam qui loquitur mendacium, de suo loquitur . Quiddam ergo triste et molestum passus est iste; et hac sua confessione id quod passus est, cavendum admonet, non imitandum. Timendo enim nimis, ut dixi, ne diceret aliqua non bona, statuit sibi nulla dicere vel bona: et quoniam statuit tacere, coepit non audire. Stas enim si transiliens es, exspectas a Deo audire quid dicas hominibus: inter divitem Deum, et inopem quaerentem quid audiat, intercurris transiliens, qui possis et hinc audire, et hac dicere: si eligis hac non dicere, non mereberiste esse, quem
Abbreviated transcription (Latin):
lac uobis potũ dedi ñ escã. Non dũ enĩ po¬
teratis: gͦ uel nẽ dic: sed neq adhuc quidẽ
potestis. Noli gͦ festinare audire qͦd ñ capis.
sed cresce ut capias. Sic paruulũ alloquim᷑
Qͥd aut̃ uel tale dicã peccatori astanti adũs
me. idoneũ se putanti aut fingenti ad ea
quȩ ñ capit: Ut cũ ego dixero & ille ñ ceꝑit.
ñ putet se ñ cepisse. sed me defecisse᷑ Ergo ꝓpt̃
ħc peccatorẽ astantẽ aduersꝰ me. posui ori
humiliat᷑ sũ. & silui abonis. Patit᷑ enĩ diffi-¬
cultatẽ iste tͣnsiliens in quodã gradu qͦd iam
tͣnsiliuit & querit & inde tͣnsilire ad euitan¬
dã hanc difficultatẽ. Peccatorẽ metuebã ut
ñ loquerer. ut silentiũ mͥ imponerẽ.: Noc enĩ
dixerã custodiã uias meas. ut ñ delinquã in
lingua mea: Et dũ timeo loqui ne peccẽ ob-¬
surdui & humiliatꝰ sũ.: & silui abonis. Dum
nimis tuneo ne loquar aliqua mala: tacui
om̃ia bona. Obsurdui & humiliat᷑ sũ & silui

Expanded text:
lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. Ergo vel nunc dic, Sed neque adhuc quidem potestis . Noli ergo festinare audire quod non capis, sed cresce ut capias. Sic parvulum alloquimurciendum. Quid autem vel tale dicam peccatori astanti adversus me, idoneum se putanti aut fingenti, ad ea quae non capit; ut cum ei dixero, et ille non ceperit, non se putet non cepisse, sed me defecisse? Ergo propter hunc peccatorem astantem adversus me, posui ori humiliatus sum, et silui a bonis. Patitur enim difficultatem iste transiliens in quodam gradu, quo jam transilivit; et quaerit et inde transilire, ad vitandam hanc difficultatem. Peccare metuebam, ut non loquerer, ut silentium mihi imponerem; hoc enim dixeram, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea: et dum timeo loqui ne peccem, Obsurdui et humiliatus sum, et silui a bonis. Dum nimis timeo, ne loquar aliqua mala, tacui omnia bona: Obsurdui, et humiliatus sum, et silui
Abbreviated transcription (Latin):
int scandala deficiamꝰ. Nã & nos ꝓ uobis hoc
idẽ rogamꝰ: ñ enĩ nos digni qui ꝓuobis: &
uos in digni qui ꝓ nobis oretis. auditoribꝰ suiᷤᷤ
quib p̃dicabat uerbũ dĩ se cõmendabat apł̃s.

Expanded text:
inter scandala deficiamus. Nam et nos pro vobis hoc inter scandala deficiamus. Nam et nos pro vobis hoc idem rogamus. Non enim et nos digni qui pro vobis oremus, et vos indigni qui pro nobis oretis. Auditoribus suis quibus praedicabat verbum Dei, se commendabat Apostolus .
Abbreviated transcription (Latin):
tii ad̾no hanc requirã: ut in habitẽ indomo
templer delectationẽ dñi. Ibi enĩ gaudebo
d̃e socio: ñ tuebo ab aduersario. Ibi enĩ con¬
templator mecũ erit amicꝰ: ñ calũpniator in¬
imicꝰ. Noc desiderauit iste idithun. notum
sibi fieri cũ hic e̾ẽt ut scir& qͥd sibi deess&.
ut ñ tã gauder& de his ad quȩ ꝑuenerat.
quã desiderar& ea adquȩ ñ dũ ꝑuenerat:
& quib ñ transilitis. ñ remaner&. in uia. sed de¬
siderio raperct᷑ insuꝑna: usq quo ille qͥ quȩ¬
dam transilierat om̃ia transilir&. & ab irro-¬
ratione quadã guttarũ dñicarũ de scͥpturarũ
nube uenientiũ. uenir& sicut ceruus ad fon¬
tem uitȩ & inillo lumine uider&. lum̃ & abs.¬
conderet᷑ inuultu dĩ a conturbatione ho¬
minũ: ubi diceret. & bene est. ultra nichil uo-¬
lo: om̃is hic amo. neminẽ tuneo. Bonũ deside¬
riũ scm̃ desidium: quietũ hoc habetis congau¬
dere nobis: & orate ut ꝑseuerant̾ habeamꝰ. ne

Expanded text:
habitem in domo templer delectationem Domini . Ibi enim gaudebo de socio, non timebo de adversario: ibi enim contemplator mecum erit amicus, non calumniator inimicus. Hoc desideravit iste Idithun, notum fieri sibi cum hic esset, ut sciret quid sibi deesset; et non tam gauderet de his ad quae pervenerat, quam desideraret ea ad quae nondum pervenerat; et quibusdam jam transilitis, non remaneret in via, sed desiderio raperetur in superna; usque quo ille qui quaedam transilierat, omnia transiliret, et ab irroratione quadam guttarum dominicarum de Scripturarum nube venientium, veniret sicut cervus ad fontem vitae , et in illo lumine videret lumen , et absconderetur in vultu Dei a conturbatione hominum : ubi diceret, Bene est, ultra nihil volo, omnes hic amo, neminem hic timeo. Bonum desiderium, sanctum desiderium. Qui jam hoc habetis, congaudete nobis; et orate ut perseveranter habeamus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgłam & ignobilitatẽ ꝑ infamiã & bonã famã. ut
seductores & ueraces. Nec apud angłos. hec apud ho.¬
mines. Qͥa & ap̃ angłos st̃ sc̃i angłi. quib bene ui-¬
uendo placeamꝰ & st̃ p̃uaricatores angłi. quibꝰ bene
uuiendo displiceamꝰ: & int̾ homines st̃ sc̃i uiri
quibꝰ placeat uita nr̃a. & sunt nequissimi hoĩes
qͥ irrideant bonã uitã nr̃am. Et hec & hec arma
st̃. Illa adextras. illa asinistras. Utraq tam̃ arma
st̃. Ut̾sq armis & dextris & sinistris utor: & lau¬
dantib & uituꝑantibꝰ: & honorẽ deferentibꝰ. &
ignominiã irrogantibꝰ. In his utͥsq armis con¬
fligo cũ diabolo. utͥsq eum ferio: ꝓsꝑis si ñ cor
contra insipientẽ obsurdui: & ñ aꝑui os meum.
tuũ quia ads est qui fecit ce: Mirũ. Os enĩ tͥ d̾s ñ fe¬
cit adloquendũ: Qui plantauit aurẽ ñ audit.:
dit & dicis. Obsurdui & ñ aꝑui os meũ. quoniã tu
me. noli ext̾minare me. Tantũ cede ut ꝓficiã

Expanded text:
am et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, ut seductores et veraces . Haec apud Angelos, haec apud homines: quia et apud Angelos sunt sancti Angeli, quibus bene vivendo placeamus; et sunt praevaricatores angeli, quibus bene vivendo displiceamus: et inter homines sunt sancti viri, quibus plaEt haec arma sunt, illa dextra, illa sinistra; utraque tamen arma sunt: utrisque armis, et dextris et sinistris utor, et laudantibus et vituperantibus, et honorem deferentibus et ignominiam irrogantibus: in his utrisque armis confligo cum diabolo, utrisque eum ferio: prosperis, si non corrcontra insipientem obsurdui, et non aperui os meum. tuum, quia Deus est qui fecit te? Mirum est. Os enim tibi Deus non fecit ad loquendum? Qui plantavit aurem, non audit? quendum dedit: et dicis, Obsurdui, et non aperui os meum: quoniam tu me, noli exterminare me: tantum caede ut proficiam,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦt inqͥt ꝑfecti hoc sapiamꝰ: cũ paulo ante dix¬
iss&. Non qͥa acceꝑim iã. aut iã ꝑfectꝰ sim. Alit̃
gͦ hic ñ potes eẽ ꝑfectꝰ. nisi scias hic ñ te ẽe pos¬
se ꝑfectũ. Nȩc erit ꝑfectio tua. sic te quedã
transisse. ut ad quedã ꝓperes: sicte q̃dã transi¬
putat: inalto se ponit ut cadat. Quia gͦ ita sa¬
pio qui me & imꝑfectũ dico & ꝑfectũ. ĩꝑfectũ
aut̃ qͥa scio hoc ipsũ qͥd michi desit: qͥa gͦ sic sa¬
pio. qͥa humana contempno. qͥa letari inreb
ꝑeuntib nolo. qͥa irrideor ab auaro iactante
se qͦd sit prudens. & me irridente qͦd desipiã.
qͥa sic ago. qͥa hanc uiã carpo. obꝓbriũ inqͥt
insipienti dedisti me. Int̾ eos me uiuere uo-

Expanded text:
cum paulo ante dixisset, Non quia jam acceperim aut jam perfectus sim. Aliter ergo hic non potes esse perfectus, nisi scias, hic te non esse posse perfectum. Haec ergo erit perfectio tua, sic te quaedam transilisse, ut ad quaedam properes; sic quaedam te transiputat, in alto se ponit, ut cadat. 15. Quia ergo ita sapio, quia me et imperfectum dico et perfectum: imperfectum autem, quia scio hoc ipsum quod mihi desit: quia ergo sic sapio, quia humana contemno, quia laetari in rebus pereuntibus nolo, quia irrideor ab avaro jactante se quod sit prudens, et me irridente quod desipiam, quia sic ago, quia hanc viam carpo: Opprobrium, inquit, insipienti dedisti me. Inter eos me vi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantũ incipiens: añ te ẽ inqͥt sẽꝑ substantia
mea. Substantia aut̃ ista & ante homines est.
aurũ habes argentũ habes: mancipia. p̃dia. ar.¬
bores. pecora. seruos: hec uideri & abhõib posst̃.
tatibꝰ meis erue me. Multa tͣnsilui. multa qͥdẽ
transiliui: sed si dixerimꝰ qͥa peccatũ ñ babemꝰ.
nos ipsos seducimꝰ. & ueritas in nobis ñ est.
Multa transiliui: sed adhuc tundo pectus &
finis m̃s. Fĩnis enĩ legis xp̃c ad iusticiã om̃i
credenti: ab om̃ibꝰ. Non solũ abeis ne reuoluar
mea quȩ tͣnsiliuiui. sed ab om̃ib om̃ino. ꝓpt̃ quȩ
mͥ modo pectus tundo sicens. Dumitte nob̾ de-¬
bita nr̃a: ab om̃ib iniquitatib meis erue me.

Expanded text:
aliquantum incipiens: ante te est semper substantia mea. Substantia autem ista et ante homines est. Aurum habes, argentum habes, mancipia, praedia, arbores, pecora, servos; haec videri et ab hominibus possunt: tatransilivi: sed si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Multa transilivi; sed adhuc tundo pectus, efinis meus: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti . Ab omnibus, non solum ab eis, ne revolvar in ea quae transilivi: sed ab omnibus omnino, propter quae mihi modo pectus tundens dico, Dimitte nobis debita nostra. Ab omnibus iniquitatibus meis erue me:
Abbreviated transcription (Latin):
unde satis faciã carnali : De sp̃italibꝰ loquor. fo¬
ris uidenti & audienti: intꝰ surdo & ceco. Ani¬
animalis inueniret᷑ qͥuando calũpniaret᷑ : Beatꝰ
qui narrat uerbũ auri audienti: ñ auri pecca¬
toris. astantis aduersũ se. Tales enĩ multi cireũ¬
stabant & circũ fremebant. quando ille uelud
ouis ad immolandũ ductꝰ. & sic̃ agnꝰ eorã ton¬
dente se sine uoce. sic ñ aꝑuit os suũ. Qͥd enĩ
dicas turgidis. turbidis. calũ pmosis. litigioss
uerbosis: Quid dicas scm̃ & piũ. & de religi¬
one tͣnsilientis es. quando ipsis libent̃ audi¬
entib discere cupientibꝰ. ueritatis cibo inhian.
dicere: sed ñ potestis illa portare mͦ. Et apłs.¬

Expanded text:
unde satisfaciam? Carnali de spiritualibus loquor, founde satisfaciam? Carnali de spiritualibus loquor, foris videnti et audienti, intus surdo et caeco. Anianimalis inveniretur, quando calumniaretur? Beatus qui narrat verbum auri audienti , non auri peccatoris astantis adversum se. Tales enim multi circumstabant et circumfremebant, quando ille velut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente sine voce, sic non aperuit os suum . Quid enim dicas turgidis, turbidis, calumniosis, litigiosis, verbosis? Quid dicas sanctum et pium, et de religione transiliens eos: quando ipsis libenter audientibus, discere cupientibus, veritatis cibo inhiantidicere, sed non potestis illa portare modo ? Et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
calũpiuosis aut captos. & si ñ capior: eustodiã
uias meas: ut ñ delinquã in lingua mea. Quã¬
uis transilierĩ delectationes t̾renas. quãuis ñ
me capiant temporaliũ rerũ uolatici affectꝰ.
quãius iã hȩc ina despiciã. & ad meliora consur¬
gam: in ipsis tam̃ melioribꝰ sufficit mͥ delecta¬
tio intelligentiȩ corã do. Qͥd mͥ opꝰ est captan¬
dõ loqui: & dare locum calũpniantib Dici
gͦ custodiã uias meas. ut ñ delinquã in lingua
mea. Posui ori meo custodiã. Quare. ꝓpter
pios: ꝓpt̾ studiosos. ꝓpt̃ fideles & scõs  absit.
Illi sic audiunt. ut qͦd ꝓbant laudent. qͦd aut̃
ĩꝓbant int̾ multa forte quȩ laudant. ueniam
dent potiꝰ. quã calũpniã parent. ꝓpt̃ qͦs gͦ uis
custodire uias tuas. ut ñ delinquas in lingua
tua: & pones ori tuo eustodiã: Audi. Dũ consi¬
stit aduersus me peccator. Non consistit ad me
sed consistit aduersꝰ me. Quid dicturꝰ postremo

Expanded text:
diam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Quamvis transilierim delectationes terrenas, quamvis non me capiant temporalium rerum volatici affectus, quamvis jam haec ima despiciam, et ad meliora consurgam; in ipsis tamen melioribus sufficit mihi delectatio intelligentiae coram Deo: quid mihi opus est captanda loqui, et dare aditum calumniantibus? Dixi ergo, Custodiamea. Posui ori meo custodiam. Hoc quare? Propter pios, propter studiosos, propter fideles et sanctos? Absit. Illi sic audiunt, ut quod probant laudent: quod autem improbant inter multa forte quae laudant, veniam dent potius quam calumniam parent. Propter quos ergo vis custodire vias tuas, ut non delinquas in lingua tua, et ponis ori tuo custodiam? Audi: Dum consistit adversum me peccator. Non consistit ad me, sed consistit adversum me. Quid dicturus postremo,
Abbreviated transcription (Latin):
nalis. Respice & exaudi me dñe ds m̃s.
Respice. ad id refertur quod dictum ẽ.
Usquequo auertis faciem tuam ame:
Exaudi refertur ad id qđ dictũ ẽ. Usꝙ qͦ
obliuisceris me infinem. Illumina ocu¬
los meos: neumquã obdoriniam in mor¬
te. Oculos cordis oportet intelligi: ne
deleccabili defectu peccati claudant᷑.
S aduersus eum. Diaboli insultatio me¬
tuendaẽ. Qui tribulant me exultabuii
si motus fuero. Diabolus & angłi eius:
qui non exultauerunt de iusto uiro iob
cum eũ tribularent: quia non ẽ. motꝰ.
ipsum quod non mouetur homo &
fixus in dño ꝑmanet. non sibi debet
tribuere: ne cum se głiatur non e̾e̾. mo¬
tum: ipsa suꝑbia moueatur. Exultabit
Scor meum in salutari tuo .i. in xp̃o: in
sapientia dĩ. Cantabo dño qui bona tri¬
buit michi: Bona sp̃it᷑alia: non ad hu
re: qui ẽ. cantus animȩ spiritalis. Si
autẽ aliqua hic differentia conside¬
randa ẽ: cantabo corde. psallã oꝑib
dño. quod solus uidet. Nlomini autẽ

Expanded text:
 Respice et exaudi me, Domine Deus meus. Respice, refertur ad id quod dictum est, Usquequo avertis faciem tuam a me? Exaudi, refertur ad id quod dictum est, Usquequo oblivisceris me in finem? Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte. Oculos cordis oportet intelligi, ne delectabili defectu peccati claudantur.s meus: Praevalui adversus eum. Diaboli insultatio metuenda est. Qui tribulant me exsultabunt, si motus fuero. Diabolus et angeli ejus: qui non exsultaverunt de justo viro Job, cum eum tribularent; quia non est motus ipsum quod non movetur homo et fixus in Domino permanet, non sibi debet tribuere, ne cum se gloriatur non esse motum, ipsa superbia moveatur. Exsultabit cor meum in salutari tuo: in Christo, in Sapientia Dei. Cantabo Dobuit mihi bona spiritalia, non ad humre, quod est cantus animae spiritualis. Si autem aliqua hic differentia consideranda est, cantabo corde, psallam operibus Domino, qui solus videt: nomini autem
Abbreviated transcription (Latin):
enim legis xp̃c: ad iusticiam om̃i credenti
obliuisceris me infinem. Idẽ
differs me ad intelligendum
xp̃m spirtcaliter qui ẽ dei
sapientia. & rectus finis om̃is
intentionis animȩ . Quousq auertis
faciem tuam ame. Sicut non obliuis¬
citur ds̃. sic nec auertit faciem: sed more
nr̃o scriptura loquitur. Auertere aut̃¬
noticiam sui: quȩ adhuc purũ mentis
opus est: nisi inaduersis. Ego quamdiu
ponam consilium in anima mea. ita di¬
ctum ẽ: quam duu ero maduersis.: Aut
certe responsio ẽ: ut iste sit sensus. Iam¬
diu dñe obliuisceris me infinẽ. & tam¬
dii auertis faciem tuam ame. quãdiu
ponam consilium in anima mea: ut nͥ
posuerit quisq consilium in anima
sua. ut ꝑfecte oꝑetur miscđiam. ñ eũ
dirigat dĩ infinem: neq noticiã sui ple¬
nam. quod ẽ facie ad faciẽ uide p̃beat
illi. Dolorem in corde meo ꝑ diem. Sub¬
auditur quãdiu ponam. Per diem au¬
tem continuationem significat: aut
dies ꝓ tempore intelligitur: a quo se

Expanded text:
enim Legis Christus ad justitiam omni credenti oblivisceris me in finem? id est, differs me ad intelligendum Christum spiritualiter, qui est Dei Sapientia, et rectus finis omnis intentionis animae. Quo usque avertis faciem tuam a me? Sicut non obliviscitur Deus, sic nec faciem avertit; sed more nostro Scriptura loquitur: avertere autnotitiam sui, quae adhuc purum mentis opus est nisi in adversis, Ergo, quandiu ponam consilium in anima mea, ita dicitur: quandiu ero in adversis? Aut certe responsio est, ut iste sit sensus: Tandiu, Domine, oblivisceris me in finem, et tandiu avertis faciem tuam a me, quamdiu ponam consilium in anima mea: ut nisi quisque posuerit consilium in anima sua ut perfecte operetur misericordiam, non eum dirigat Deus in finem, neque notitiam sui plenam quod est facie ad faciem, praebeat illi. Dolorem in corde meo per diem? subauditur, quamdiu ponam? Per diem autem, continuationem significat, ut dies pro tempore intelligatur; a quo se
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ingemiscimꝰ. habitaculũ nrm qd̃
de celo est suꝑiui cupientes: si tamen
indii. & non nudi inueniam᷑. Etenim
qui sumus in hac habitanone ingenus¬
cimꝰ grauati in qͦ nolumꝰ spoliari s suꝑ¬
uestiri: ut absorbeatur mortale a uita.

Expanded text:
emescimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes si tamen et induti non nudi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit duo incarne una. Sacrameinũ
hoc magnũ est: ego autẽ dico in xp̃o
& in eccła. Fit gͦ tanquã exduabꝰ una
quedam ꝑsona: excapite & corꝑe: ex
sponso & sponsa. Nam unitatẽ ꝑsone
huiꝰ. mirã & excellentẽ: cõm̃dat &̃ ysaias
mento. Se dirit sponsum: se sponsam.
Quare se sponsum. se sponsam: nisi qr
erunt duo incarne una.ͣ Si duo in
carne una: quare non duo inuoce una:

Expanded text:
 sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia ? Fit ergo tanquam ex duobus una quaedam persona, ex capite et corpore, ex sponso et sponsa. Nam unitatem personae hujus miram et excellentem, commendat etiam Isaias mento . Se dixit sponsum, se sponsam: quare se sponsum, se sponsam, nisi quia erunt duo in carne una? Si duo in carne una, cur non duo in voce una?
Abbreviated transcription (Latin):
ti qđ accspimus altiora ꝓpt̾ eos quil
firmi sunt. cõtempnemꝰ inferiora t tan¬
ꝑaremus nos eis qui ñ. possunt nobsel
uidere sublimia : hoc ergo ait siue mel¬
te excessimus deo. Ille enĩ uidet qdđ ñ u¬
ille sosus reuelat secreta sua ⁊ ppehillelos¬
se dic arreptum eẽ et ablatum inttu. si
ercessus: ut diceret. suie in corꝑoie suet
tra corpꝰ nescio ads sit. Eͦ si hunc e t sl
mentis. io est hanc extasim siguisicat

Expanded text:
quo accepimus altiora, propter eos qui infirmi sunt non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? Hoc ergo ait, Sive mente excessimus Deo: ille enim videt quod nos ville solus revelat secreta sua. Quippese dicit abreptum esse et ablatum in tertiumexcessus, ut diceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasi
Abbreviated transcription (Latin):
meã: saluã fecisti de necessitatibꝰ animã
ineã. Uñ enĩ salua facta ẽ de necessitatbꝰ
anima tua: nͥ qr respecta ẽ humilitas
tua : Nisi pͥꝰ humiliareris. non te ex au¬
adiret. qͥ te anecessitatibꝰ liberaret. Humi¬
liatꝰ ẽ qui dip̃. infelix ego homo. quis
me laerabit ae corꝑe morus huius:
non sunt huimiliati. qui ignorantes dei
iusticiã. & suani uolentes constituere. ⁊¬
iusticie dei non sunt subiecti. Nec con¬

Expanded text:
necessitatibus animam meam. Unde enim facta est salva de necessitatibus anima tua, nisi quia respecta est humilitas tua? Nisi prius humiliareris, non te exaudiret, qui te a necessitatibus liberaret. Humiliatus est qui dixit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Non sunt humiliati, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ?
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ meã: saluani fecisti de necessitanbus
ammã meã: nec conclusisti me inmanꝰ ini¬
mici. Que sunt necessitates unde uolumꝰ sal¬
uuã fieri aĩam nr̃am: Quis eas enumeret:
qͥs digne eraggeret: Quis congrue uitandas.
fugiendasq cõmendet: Prmio ingenere hu¬
mano dura necessitas nescire cor altiꝰ. ma¬
le sentire plerũq de amico fideli: bene sen¬
tire plerũq de amico infideli. Odura neces¬
sitas. Et quid facis ut corda iͥspicias: Quẽ
oculũ affers̃ infirma & plangenda morta¬
litas. Quid facis ut uideas hodie cor frĩs
iiii.ͦ Non habes quid facias. Alia maior
necessitas: nec tuũ uides quale erit cras.
Qͥdiã dicã de necessitatibꝰ ipsius mortalitatis:
Olori necesse ẽ : & nemo uult. emo uult
qd necesse ẽ: nemo uult qd̃ erit uelis nolis.
bura necessitas: nolle qd̃ non potest euitari.
Nam si fieri posset nollemꝰ unq mori:
& effici qd̾ angłi uellemꝰ: s ct̃ mutatio¬
ne quadam. ñ morte: sic̃ dic̃ apłs.¬

Expanded text:
eam, salvam fecisti de necessitatibus animam meam: nec conclusisti me in manus inimici. Quae sunt necessitates, unde volumus salvam heri animam nostram? Quis eas enumeret? quis digne exaggeret? quis congrue vitandas fugiendasque commendet? Primo in genere humano dura necessitas, nescire cor alterius, male sentire plerumque de amico fideli, bene sentire plerumque de amico infideli. O dura necessitas! Et quid facis ut corda inspicias? quem oculum affers, infirma et plangenda mortalitas? quid facis ut videas hodie cor fratris tui? Non habes quid facias. Alia major necessitas, nec tuum vides quale erit cras. Quid jam dicam de necessitatibus ipsius mortalitatis? Mori necesse est, et nemo vult. Nemo vult quod necesse est. Nemo vult, quod erit velit nolit. Dura necessitas nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam, non morte, sicut dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
tua cutate iniuriã ei fecisti. Iiti em̃ tales
sunt ꝓquibꝰ orare debemꝰ. Aliũ habemꝰ in¬
nucum: diabolũ. serpentẽ antiquũ. Om̃s
morientes si bene moriam᷑: ab eius ma-¬
nbꝰ liberam᷑. Quicũq enĩ male moriunt᷑
insiuis iniquitanbꝰ. meius manibꝰ conclu¬
ci nr̃i. Ille enim nos ꝑcupiditates nr̃as
uult caꝑe. Cupiditates autẽ nr̃e ualide
cessitates uocant᷑. Lib̾ante aũ do animã ñr̃ã¬
de cupiditate. de necessitatib nr̃is: qͥd erit
qd̃ in nobic teneat inimicus: ut conelu¬
damͣ in manꝰ eius: Statusti inspacioso
pedes meos. Certe angusta uia ẽ. laboran¬
ti angusta est: amant lata est. Fadem
que angusta est: lata fit. Inspacioso di¬
cit posuisti pedes meos. ne angustati
pedes niei irent inse: & incurrendo inse.
deicerent me. Ergo qͥd ait posuist in
spacioso pedes meos : plane fecisti mͥ
facilem iusticiã. que merat. aliquando
difficilis. Hoc est posiusti inspacioso pedes

Expanded text:
ti enim tales sunt pro quibus orare debemus. Alium habemus inimicum, diabolum, serpentem antiquum. Omnes morientes, si bene moriamur, ab ejus manibus liberamur. Quicumque enim male moriuntur in suis iniquitatibus, in ejus manus concluci nostri: ille enim nos per cupiditates nostras vult capere. Cupiditates autem nostrae quando ocantur. Liberante autem Deo animam nostram de necessitatibus nostris, quid erit quod in nobis teneat inimicus, ut concludamur in manus ejus? 15. Statuisti in spatioso pedes meos. Certe angusta via est : laboranti angusta est, amant, lata est. Eadem quae angusta est, lata fit. In spatioso, dicit, posuisti pedes meos, ne angustati pedes mei irent in se, et incurrendo in se dejicerent me. Ergo quid ait, Posuisti in spatioso pedes meos? Plane fecisti mihi facilem justitiam, quae mihi erat aliquando difficilis: hoc est, Posuisti in spatioso pedes
Abbreviated transcription (Latin):
uenies. Hac uenre dubite̾s hõ. eũ hac
adte uenerit ds̃: Que sunt etiã neces¬
sitates. Uincendarũ uetusussimarum
cupiditatũ: &. annosarũ malarũ consue¬
tudiũ uincere consuetudinẽ dura pug¬
na nosti: uides ꝗͣs male facias. q̃d̃ de¬
testabilit̾. qd̾ infelicit̾: & facis tamen.
fecisli heri: facturus es hocdie. Sic tibi
displicet cũ disputo. qͦmͦ displicet tibi
cum cogitas. & tam̃ fac̾turus es hoc.
IInde raperis: quis te captiuũ trabit.
An illa ler minembris iuis. repugnans
legi menis tue: Clama gͦ: Infelix ego
homo: quis me liberabit de corꝑe mor

Expanded text:
. Hac venire dubitas homo, cum hac ad te venerit Deus? Quae sunt etiam necessitates vincendarum vetustissimarum cupiditatum, et annosarum malarum consuetudinum? Vincere consuetudinem, dura pugna, nosti. Vides quam male facias, quam detestabiliter, quam infeliciter; et facis tamen: fecisti fieri, facturus es hodie. Si sic tibi displicet cum disputo, quomodo displicet tibi cum cogitas? Et tamen facturus es hoc. Unde raperis? quis te captivum trahit? An illa lex in membris tuis repugnans legi mentis tuae? Clama ergo: Infelix ego homo, quis me liberabit de cor