comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ appetens. fugitans publicũ. in abdito cellȩ. in
solitudine cordis. in recessu conscientiȩ. sedere amat
ad studium cordis mundandi: in speculo & enignia¬
te sollicita em̃dare faciem. ad uidendũ facie ad faciem.
bi enĩ quȩ sponsa est. quȩ sicut apłs dicit. uni adhereis
diuisa ñ est. s sollicita ẽ eoꝵ tantũ quȩ dñi sunt. qͣm
placeat dño cui se ꝓbauit. studet fieri sc̃a corꝑe & spi¬
ritu: sine macula criminis. sine duplicitate simu¬
lationis: studet ad id qd honestũ est. & qd facultatẽ¬
prebeat dñm obseruandi. Suspensa q ad redditum
sponsi. ad uocem eius. ad faciem eiꝰ. repente quasia
longe uenientis & colloquentis cum sodalib tenue
test: & finis primi accubitus. & scd̾i potest esse pͥnci¬
pium. Qd̾ etiam rei quȩ agit᷑. apte congruere uidetur.
q̃m sicut ex uesꝑtino pret̾itȩ diei sequentis lucis matu¬

Expanded text:
secretum appetens, fugitans publicum, in abdito cellae, in secretum appetens, fugitans publicum, in abdito cellae, in solitudine cordis, in recessu conscientiae sedere amat ad studium cordis mundandi, in speculo et aenigmate sollicita emundare faciem, ad videndum facie ad faciem. Ibi enim quae Sponsa est, quae sicut Apostolus dicit, uni adhaerens, « divisa non est, sed sollicita est eorum tantum quae Domini sunt, quomodo placeat Domino, cui se probavit , » studet fieri sancta corpore et spiritu, sine macula criminis, sine duplicitate simulationis, studet ad id quod honestum est, et quod facultatepraebeat Dominum obsecrandi. Suspensaque ad reditum Sponsi, ad vocem ejus, ad faciem ejus, repente quasi a longe venientis et colloquentis cum sodalibus tenue aptari potest; et finis primi accubitus, et secundi potest esse principium. Quod etiam rei quae agitur apte congruere videtur, quoniam sicut ex vespertino praeteritae diei sequentis lucis matu
Abbreviated transcription (Latin):
sponsum sponsa pio amore ꝓsequit᷑. S t̾rena conu̾sa¬
tione adgrauante. nequaquã diu ibi cõmorari ꝑmit¬
tit᷑: acceptoq pignore spiritus sponfi. & relicto apud
eum pignore spiritꝰ suiꝰ. citius remitit᷑ in domũ pau¬
ꝑtatis sue a otemplatione diuitiarũ sponsi. sciens
aliquatenꝰ quid desit sibi. Hinc gͦ deinceps usq infi¬
nem. totum hoc sc̃m amoris canticũ contexit᷑: Hoc to¬
tum opus eiꝰ atq negotium est. Hinc discernunt᷑ eius
partes. & partiũ sibi conciliant᷑ diuisiones: spe festi¬
nante. crutiante desiderio. sapientia ordinante. amore
currente. gr̃a occurrente. quoadusq in fine cantici ip¬
sius dolor desiderantis a tedio dilationis. mutua tandẽ
ꝯiunctione u̾tat᷑ in gaudium fruentis. Reddita gͦ sibi
sponsa post primũ primi accubitus excessũ. quo m̃te ex¬
cesserat deo. & sob̃ria facta sibi. & gustate suauitatis me¬
moriam ruminans. post sacroꝵ affectuũ digestionem

Expanded text:
uitur. Sed terrena conversatione aggravante nequaquam diu ibi commorari permittitur, acceptoque pignore spiritus Sponsi, et relicto apud eum pignore spiritus sui, citius remittitur in domum paupertatis suae a contemplatione divitiarum Sponsi, sciens aliquatenus quid desit sibi. Hinc ergo deinceps usque in finem totum hoc sanctum amoris canticum contexitur; hoc totum opus ejus atque negotium est, hinc discernuntur ejus partes, et partium sibi conciliantur divisiones, spe festinante, cruciante desiderio, sapientia ordinante, amore currente, gratia occurrente; quoadusque in fine Cantici ipsius dolor desiderantis a taedio dilationis, mutua tandem conjunctione vertatur in gaudium fruentis. Reddita ergo sibi Sponsa post primum primi accubitus excessum, quo mente excesserat Deo, et sobria facta sibi, et gustatae suavitatis memoriam ruminans, post sacrorum affectuum digestionem
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝓpter perpetuȩ cohabitationis cũ eis ꝓmissionẽ. usq
infinem scł̃i. & gr̃am presentioris aliqndo & manifestioriꝰᷤ
uisitationis. Ciuitas hȩc eccłia est. in ꝑegͥnatione huiꝰ
uitȩ: edificata in libano. hoc est in edito & ameno loco
gr̃e candidantis. Libanꝰ enim candidatio int̾pretat᷑. Ibi
habitans sponsa xp̃i egyptia. fidelis anima ꝑ gr̃am dei
infide ȩccłiȩ ad purum candidanda. anxia pietate.
assidue eo cor dirigit suum. quo p̾misit thesaurum
suum : exspectans & accipiens cotidie induentẽ eam
ex alto cotidianam uirtutis diuinȩ uisitationem: donͦ
soluta aliquando a unculo carnis. recipi mereat᷑ add
ȩternã sponsi cohabitationem. Ibi gͦ in ȩccłia. in uni¬
tate fidei quȩ sponsa est. sepe ꝑ int̾nȩ uisitationis gra¬
ciam illustrat᷑: sepe ꝑ contẽplationis iurtutẽ usq

Expanded text:
dicit, propter perpetuae cohabitationis cum eis promissionem usque dicit, propter perpetuae cohabitationis cum eis promissionem usque in finem saeculi, et gratiam praesentioris aliquando et manifestioris visitationis . Civitas haec Ecclesia est in peregrinatione hujus vitae, aedificata in Libano, hoc est in aedito et amoeno loco gratiae candidantis. Libanus enim candidatio interpretatur. Ibi habitans Sponsa Christi Aegyptia, fidelis anima per gratiam Dei in fide Ecclesiae in purum candidanda, anxia pietate assidue eo cor dirigit suum, quo praemisit thesaurum suum, exspectans et accipiens quotidie induentem eam ex alto quotidianam virtutis divinae visitationem, donec soluta aliquando a vinculo carnis, recipi mereatur ad aeternam Sponsi cohabitationem. Ibi ergo in Ecclesia, in unitate fidei, quae Sponsa est, saepe per internae visitationis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ tñ aliq̃ñ uisitaret᷑ a rege. aliq̃ñ ꝙ̃ ipsa uocaret᷑ inciuitatẽ.
& domũ regiã. ꝙ regis thalamĩ non ad habitandũ. seã
quasi uisura glam regis. & thalami regii gr̃a aliquatenꝰ
fruit᷑a. ꝙs reu̾sura in locum suum. Sic etiã rex pacis et̾
fidelis de tenebris peccatoꝵ. qͦd interp̾tat᷑ egẏptus libe¬
ratȩ. post resurrectionẽ carnis suȩ absorta morte in uicto¬
ria. accepto sibi regno in ierłm suꝑna. sponsam suam qͣm¬
diu incarne uiuit. a suꝑ cȩlestis cohabitationis suȩ gła ꝓ
conditione mortalitatis sequestratam. in ꝓuiso ei loco
quiescere p̾cepit: cũ ascendens in celum dixit ad ddiscipłos
suos. Sedete in ciuitate: quoadusq induamim uirtu¬
te ex alto. Qd̾̃ tunc dicebat discipłis suis. ꝓpter ꝓmissum
eis aduentum spiritꝰ sc̃i: & om̃ib filiis sponsi usq hodie

Expanded text:
ubi tamen aliquando visitaretur a rege, aliquando etiam ipsa vocaretur in civitatem ubi tamen aliquando visitaretur a rege, aliquando etiam ipsa vocaretur in civitatem et domum regiam, et regis thalamum, non ad habitandum, sed quasi visura gloriam regis, et thalami regii gratia aliquatenus fruitura, et sic reversura in locum suum. Sic etiam Rex pacis aetensus animae fidelis de tenebris peccatorum, quod interpretatur Aegyptus, liberatae, post resurrectionem carnis suae absorpta morte in victoria, accepto sibi regno in Jerusalem superna, Sponsam suam, quandiu in carne vivit, a supercoelestis cohabitationis suae gloria pro conditione mortalitatis sequestratam, in proviso ei loco quiescere praecepit, cum ascendens in coelum dixit ad discipulos suos: « Sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . » Quod tunc dicebat discipulis suis, propter promissum eis adventum Spiritus sancti, et omnibus filiis Sponsi usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
accubitu utcũq digesto. ⁊ suo ei cantico ꝓuit potui¬
mꝰ assignato. qui nouitii feruoris rudim̃tis uidetur
deseruire. secundi auxiliante deo aggrediam̃ exor¬
dium: in quo prudentiore patientia. & doctiore pru¬
dencia ad secundos se reparet sponsi sponsa ãplexus.
S primo sequentis cantici sensus hystoricus suecinete
prelibandus est: & sp̃ualis ei comparanolus. Sieut ha¬
bemꝰ ex libro paralipomenon. rex salomon. rex pacis.
pacem habens in regno suo. subactis circũquaq inimi¬
cis. & edificata in ierłm domo domini. & domo regia
ñ inquit habitabit uxor mea in domo dauid patͥs mei
regis isrł eo qd̾ sc̾i̾ficata sit: quia ingressa est in eam
archa dñi. Iecireo uxori suȩ egyptiȩ filiȩ pharaonis. ex¬
tructa domo in libano. extra ierłm. & ꝓcul a domo re¬
gia eam habitare p̾cepit. donec ad plenum deposuisset
barbaram naturam. & totam egyꝑtiam consꝑsionem:

Expanded text:
accubitu utcunque digesto, et suo ei Cantico, prout potuiaccubitu utcunque digesto, et suo ei Cantico, prout potuimus, assignato, qui novitii fervoris rudimentis videtur deservire, secundi auxiliante Deo aggrediamur exordium, in quo prudentiore patientia et doctiore prudentia ad secundos se reparet Sponsi Sponsa amplexus. Sed primo sequentis cantici sensus historicus succincte praelibandus est, et spiritualis ei comparandus. Sicut habemus ex libro Paralipomenon, rex Salomon rex pacis, pacem habens in regno suo, subactis circumquaque inimicis, et aedificata in Jerusalem domo Domini, et domo regia: « Non, » inquit, « habitabit uxor mea in domo David patris mei regis Israel, eo quod sanctificata sit, quia ingressa est in eam arca Domini . » Idcirco uxori suae Aegyptiae filiae Pharaonis exstructa domo in Libano, extra Jerusalem, et procul a domo regia eam habitare praecepit, donec ad plenum deposuisset barbaram naturam, et totam Aegyptiam conspersionem,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. tunc caritate orante & int̾pellante ꝓ nobis de
nobis gemitib inenarrabilib. & illuminatis asfec¬
tib ñ tam ratione cogente ad desideriũ. quam te
Oamor contemplante ad fruendũ: a puero tuo in
cantico tuo sacrificiũ laudis honorificabit te: & illic
iter quo ostendas ei salutare dei. Interĩ egenꝰ ꝙ pauꝑ
amor meus. nitendo & palpando. sequat᷑ qua ducit᷑.
suspiret quo uocat᷑. ꝑ figuras amatorias ꝙ ĩperfectũ
suum ad ꝑfectum tuum: & quãdiu ꝑ fidem ambu¬
lat ꝙ ñ ꝑspeciem. pie & sapienter suis utat᷑ rudim̃¬
tis: donec ext̾ior hȩc parabola dragnatis. fiat in eo
hystoria ueritatis. Tunc parebit in lumine tuo qͣn¬
tum in intellectu tuo precedit pietas simplicissum
amantis. prudentiam eruditissimi ratiocinantis:
cum retroacta ratione. amor pius ipse efficiet᷑ intel¬
lectus suus. Iam gͦ in gaudio festi nuptialis primo

Expanded text:
ejus, tunc a charitate orante et interpellante pro nobis de ejus, tunc a charitate orante et interpellante pro nobis de nobis gemitibus inenarrabilibus, et illuminatis affectibus, non tam ratione cogente ad desiderium, quam te, o amor contemplante ad fruendum, a puero tuo in cantico tuo sacrificium laudis honorificabit te, et illic iter quo ostendas ei salutare Dei. Interim egenus et pauper amor meus nitendo et palpando sequatur qua ducitur, suspiret quo vocatur, per figuras amatorias et imperfectum suum, ad perfectum tuum; et quandiu per fidem ambulat et non per speciem, pie et sapienter suis utatur rudimentis, donec exterior haec parabola dramatis fiat in eo historia veritatis. Tunc parebit in lumine tuo quantum in intellectu tuo praecedit pietas simplicissimi amantis prudentiam eruditissimi ratiocinantis, cum retroacta ratione amor pius ipse efficietur intellectus suus. Jam ergo in gaudio festi nuptialis primo
Abbreviated transcription (Latin):
mea. unum unice te amem. semꝑ certe libero iudi¬
cio rationis. & q̃n liber & compos sui esse potest a¬
nimꝰ meus integro affectu mentis: S scaturiunt
adhuc in memoria mea antiquoꝵ amoꝵ reliquie
quędam quasi umbra sine corꝑe: forma sine substan¬
tia: sensus quidam in cogitatione inanis & uacuȩ
delectationis absq nuti uoluntatis: quib conscien¬
tia infecta. uix aliquando inte ad purum meret᷑
esse affecta: a quib donec ex integro conuerteris
captiuitatẽ meã. nequaqͣm plene respirare possũ
in lib̾tatem tuam. siue puritatem. siue stabilitatẽ.
S cum ueneris in diuitiis plenitudinis tuȩ. & deli¬
ciis bonitatis tuȩ in pauꝑem tuum. & ostendere
cepis ei certa expientia in conscientia sua quam
uere deus caritas es. quãq sit unũ ds & amor su¬
us. gaudiũ in sp̃u scõ. & spiritus sc̃s. suanitas a¬
mandi. & inicium fruendi. amor ipse. & intellectus

Expanded text:
mea, unum unice te amem, semper certe libero judimea, unum unice te amem, semper certe libero judicio rationis, et, quando liber et compos sui esse potest animus meus, integro affectu mentis. Sed scaturiunt adhuc in memoria mea antiquorum amorum reliquiae quaedam, quasi umbra sine corpore, forma sine substantia, sensus quidam in cogitatione inanis et vacuae delectationis absque nutu voluntatis, quibus conscientia infecta vix aliquando in te ad purum meretur esse affecta, a quibus donec ex integro converteris captivitatem meam, nequaquam plene respirare possum in libertatem tuam, sive puritatem, sive stabilitatem. Sed cum veneris in divitiis plenitudinis tuae, et deliciis bonitatis tuae in pauperem tuum, et ostendere coeperis ei certa experientia in conscientia sua, quam vere Deus charitas es, quamque sit unum Deus et amor suus, gaudium in Spiritu sancto, et Spiritus sanctus, suavitas amandi et initium fruendi, amor ipse et intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
mor amoꝵ
cui seruit canticũ hoc canticoꝵ. qͦd assum̾ẽ
ꝑ os suũ quicũq ut cũq pocest. ñ amans. Nemo
tam̃ potest cantare nͥ amans & uere amans. Tu
scis quo ambiat cor meũ. tractando canticũ tuũ.
Numqͥd ospiritꝰ scrutans om̃ia. & scientiam habeis
om̃is uocis. aliud in hoc querit cor serui tui. ali¬
uã pauꝑis tui parturit intentio: quam ut ui¬
dendo claritatem tuam. sentiendo caritatẽ tuã.
illuminet᷑ in te conscientia mea. castificet᷑ de te
anima mea: tractando quȩ ꝓprie tua sunt. dul¬
cius te sapiunt. suaurus redolent. sapiat michi
gustus tuus. spiret odor: & tota inte & de te for¬
met᷑ uita mea: Ueni ueni in habundantia bene¬
dictionum tuarum in me seruũ tuũ. in cor meũ.
locum tuum: quem nͥ tu prior inueneris mͥ. non
possum inuenire tͥ. locũ dño. tab̾naculũ deo iacob.
Qũe doñ inueniã tͥ. ñ ascendã in lectũ strati mei. ñ dabo
¶ bant me
a te. iam ñ sunt. eum teste scientia tua in ꝯscienta

Expanded text:
mor amorum cui servit Canticum canticorum, quod assumere per os suum quicunque utcunque potest non amans; nemo tamen potest cantare nisi amans et vere amans: tu scis quod ambiat cor meum, tractando canticum tuum. Nunquid, o Spiritus scrutans omnia et scientiam habens omnis vocis, aliud in hoc quaerit cor servi tui, aliud pauperis tui parturit intentio, quam ut videndo claritatem tuam, sentiendo charitatem tuam, illuminetur in te conscientia mea; castificetur de te anima mea, tractando quae proprie tua sunt, dulcius te sapiunt, suavius redolent, sapiat mihi gustus tuus, spiret odor, et tota in te et de te formetur vita mea? Veni, veni, in abundantia benedictionum tuarum in me servum tuum, in cor meum, locum tuum, quem, nisi tu prior inveneris mihi, non possum invenire tibi, locum Domino, tabernaculum Deo Jacob. Quem donec inveniam tibi, non ascendam in lectum strati mei, non dabo bant me a te, jam non sunt, cum teste scientia tua in conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
uearguet amor hec enum ta st memoria incell edrna
amor quȩ scõm qualitatẽ suam a Aratatem soimas
otdeo cogitationem ubi si icidens aliunden lalln¬
sum euerit spectans de leo memoria: si remisar ũ ne¬
gigens seu infidet: nullus aut iarus ior reaius
& pren in erpoiem sequit᷑ in tellectus amoi nudiu
uł cortupcus scilicet cum cogicat ꝓor̃. qumet ipne

Expanded text:
ec enim tria sunt, memoria, intellectus, et amor, quae secundum qualitatem suam vel quantitatem formant de Deo cogitationem. Ubi si incidens aliunde, vel aliorsum fuerit spectans de Deo memoria; si remissa, si negligens, seu infidelis, nullus, aut rarus, aut tenuis, et pronus in errorem sequitur intellectus, amor nullus vel corruptus, sci
Abbreviated transcription (Latin):
ce: quia egressa es a te S pͥmo notanda sunt utriq
amatona blanclimenta. Oait sponsa quẽ diligit anima
mea: sponsus u o pulera int̾ mulieres: oamica mea siu¬
cumq in tẽptationis feruore. in ueritate conscientiȩ sue
sonare uudent᷑ reciꝑca ħ nomina amoris amoris. & laudĩ.
non st̃ signa deserti uł cdeserentis. Beata conscientia q̃
quic qͥd incuiterit. quic quid ingruerit. semꝑ eodẽ spu
mea ÷ & cuiꝰ ficieᷤ quicquid accidat sub testimonio ue¬
ritatis. nullũ patitur cłapnũ pulcrituinis suȩ .i laudĩ¬

Expanded text:
te, quia egressa es a te. Sed primo notanda sunt utrinque te, quia egressa es a te. Sed primo notanda sunt utrinque amatoria blandimenta. « O, » ait Sponsa, « quem diligit anima mea. » Sponsus vero: « O pulchra inter mulieres, o amica mea. » Cuicunque intentionis fervore, in veritate conscientiae suae sonare videntur reciproca haec nomina amoris et laudis, non sunt signa deserti, vel deserentis. Beata conscientia, quae quidquid incurrerit, quidquid ingruerit, semper eodem spmea; » et cujus fides, quidquid accidat, sub testimonio veritatis nullum patitur damnum pulchritudinis suae vel laudi
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ uł secłm. quasi ex ȩquo cum sponso partiri ui¬
cletur s. multo plures ac densiores sibi errantium gre¬
ges fac̾e inuenitur. S & incorle etiam eius que sponsa
iam ẽẽ meruit. ñuum quam intuitũ mentis ab unus
ueritatis inquisitioe deficientem statim excipit cogi¬
acionum multiplex diuersitas᷑ in quam dimissus animus
euagari incipiens ꝑ tot errois uias ascipso abclueitur. ꝑ
quot cogitacionum phantasmata ab intentionis bone rec¬
titudine dissipatur. Ipsȩ nempe cogitaciones uariȩ magnos
auarios de se greges facientes. quasi sponsi se sodales facuitl
cum sponsȩ mentem cum eosibi diuidentes sius uicib sy¬
s temporibus. sibi eã deseriure conpellunt.
enuitur. Si ignoras te opulc᷑ int̾ mulieres: egredẽ &
abi post uestigia gregum. Acsi dicat. Qe indicari
tibi petis ame non ignoras: si scire te ignoras. Ielcirco enĩ
uideris tibi ignoiare me: quia ignoras te. lcło ignoras

Expanded text:
mundum vel saeculum quasi ex aequo cum Sponso partiri vimundum vel saeculum quasi ex aequo cum Sponso partiri videtur; sed multo plures ac densiores sibi errantium greges facere invenitur. Sed et in corde etiam ejus, quae Sponsa jam esse meruit, nonnunquam intuitum mentis ab unius veritatis inquisitione deficiente, statim excipit cogiationum multiplex diversitas: in quam divisus animus, evagari incipiens per tot errorum vias, a seipso abducitur, per quot cogitationum phantasmata ab intentione boni rectitudine dissipatur. Ipsae nempe cogitationes variae magnos et varios de se greges facientes, quasi Sponsi se sodales faciunt, cum Sponsae mentem cum eo sibi dividentes, suis vicibus, suis temporibus, sibi eam deservire compellunt. Sequitur: « Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere et abi post vestigia gregum. » Ac si dicat: Quae indicari tibi petis a me, non ignoras, sed te ignoras: idcirco enim videris tibi ignorare me: quia ignoras te. Ideo ignoras
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa lux amantis est. Qͥd multa : Sponsa quȩ aduiden¬
dũ deum anelat. mundum cor. mundam conscienti¬
am desiderat.i mundum sensum. mundũ intellectum.
munda omnia. Uirtutem quippe amoris ꝑturbare nos
potest ignis aut gladius. aut ullum ꝑicłm: s deliciarum
eius fruitio pacem cordis desiderat. & serenum mentis. Ne
inquit uagari incipiam post greges sodalium tuoꝵ. Sci¬
unt qui non errant. quantos sibi greges in mundo erra
fecerit: mortem sibi ꝓuita eligentium. miscriam ꝓbe
atitudine amplectentium: deum negligentium. se ipsoᷤᷤ
amantium. ⁊ tritas huius sȩcłi uias gradientium. & gre¬
gatim euntium in infernum. & sua pꝰ se uestigia relui¬
quentium: multors hominum. mulcoꝵ popłor. Tra¬
hit enim eos post se princeps sp̃uał nȩquitiȩ qui oꝑat᷑
infilus diffidentie: qui sodalem se faciens sponso dixi
Fro similis altissimo. Ipse est pͥnceps mundihuus qͣ

Expanded text:
ipsa lux amantis est. Quid multa? Sponsa, quae ad videnipsa lux amantis est. Quid multa? Sponsa, quae ad videndum Deum anhelat, mundum cor, mundam conscientiam desiderat; mundum sensum, mundum intellectum, munda omnia. Virtutem quippe amoris perturbare non potest ignis aut gladius, aut ullum periculum; sed deliciarum ejus fruitio pacem cordis desiderat et serenum mentis, « Ne, » inquit, « vagari incipiam post greges sodalium tuorum. » Sciunt qui non errant quantos sibi greges in mundo error fecerit, mortem sibi pro vita eligentium, miseriam pro beatitudine amplectentium, Deum negligentium, seipsos amantium, tritas hujus saeculi vias gradientium, et gregatim euntium in infernum, et sua post se vestigia relinquentium multorum hominum, multorum populorum. Trahit enim eos post se princeps spiritualis nequitiae, qui operatur in filiis diffidentiae; qui sodalem se faciens Sponso dixit: « Ero similis Altissimo . » Ipse est princeps mundi hujus, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
deposcit. & confortari desicłat. Amo inquit uł potiꝰ desido.:
qͥa t᷑bato ocłõ mentis. ex instantia concupiscenciȩ. & uariar
phantasmate cogitacionum. non uid̃o quem amo: ratioe
sopita. non intelligo qd clesidero. E ideo etiã nuto. & insta¬
bił fio in amore meo: non eum deserendo. s ipso ad finemsuũ
ꝑ cliuersa ambiendo. Sic q &̾ in ħ instabilis efficior. nol
uolendo. & nolendo. s ad id qd stabiliter & singłariter uo¬
lo uiam conpendiosiorem. & aptiorem mͥ que rendo. E iꝰdẽ
enim semꝑ sũ uoluntatis: s donec bona uoluntas. bona mets
fiat. semꝑ desidero: non autem semꝑ amare mͥ uideor. in
quamtum sicut dictum ẽ in affectu non semꝑ michi p̃sti
est quod desidero. Nam alius est amor desiderantis. al
fruentis. Amor qͥppe desiderii. etiam in cenebris arcdet
s. non lucet: amor uero fruentis totꝰ in luce est: qr fruitio

Expanded text:
deposcit, et confortari desiderat. Amo, inquit, vel potius desidero, deposcit, et confortari desiderat. Amo, inquit, vel potius desidero, quia turbato oculo mentis ex instantia concupiscentiae de variarum phantasmate cogitationum, non video quem amo; ratione sopita non intelligo quod desidero. Et ideo etiam nuto, et instabilis fio in amore meo, non eum deserendo, sed ipso ad finem suum per diversa abeundo; sicque etiam in hoc instabilis efficior, non nolendo et volendo: sed ad id quod stabiliter et singulariter volo, viam compendiosiorem et aptiorem mihi quaerendo. Ejusdem enim semper sum voluntatis; sed donec bona voluntas, bona mens fiat, semper desidero, non autem semper amare mihi videor, in quantum, sicut dictum est, in affectu non semper mihi praesto est quod desidero. Nam alius est amor desiderantis, alius fruentis. Amor quippe desiderii etiam in tenebris ardet, sed non lucet; amor vero fruentis totus in luce est, quia fruitio
Abbreviated transcription (Latin):
tissponsum inueniat. uł pascentem eam. uł cum ea accy¬
bantem. Hoꝵs gͦ aliquid. siue ħ omnia scire desicdabat.
quȩ dicebat. Indica mͥ o quem diligit anima mea. ubi
cubas. ubi pascis in meridie
e uagari incipiam post greges sodalium tuoꝵ. Nũ¬
dum uagat᷑ s uagari timet. Nullum adhuc amat:
pret sponsũ. Sienĩ aliũ amaret: sponsa ñ ẽẽt. Quantũ enĩ
adanimũ: amore mouem᷑. qͦq mouem᷑. Ido qͥ unũ amat. ñ moue¬
t᷑. non uagatur. Sed & qui una & recta uia gradit᷑ quo
ꝑuenire desidat. non uagatur. ñ errat. s aliquando ꝑue¬
nit ad finem: exeunti uero de uia. campꝰ erroris patet᷑ qͥ
non habet finem Error autem est: falsa ꝓueris appba¬
re. Agitatur quide adhuc in cogitationibus suis. sicut
tabnacula cedar. sicut pelles salomonis. quȩ circũ ferti
solent. & inpugnatur a concupiscentiis suis sicut dicit.
Filii matris meȩ. pugnauerunt cont᷑ me: s stans ad hyc
in loco suo iudicium amoris non mouetur: s illuminari

Expanded text:
tis Sponsum inveniat vel pascentem eam, vel cum ea accubantem. Horum ergo aliquid, sive haec omnia scire desiderabat, qui dicebat: « Indica mihi, o quem diligit anima mea, ubi cubas, ubi pascis in meridie. » « Ne vagari incipiam post gregem sodalium tuorum. » Nondum vagatur, sed vagari timet. Nullum adhuc amat, praeter Sponsum; si enim alium amaret, Sponsa non esset. Quantum enim ad animum, amore movemur quocunque movemur: ideo qui unum amat, non movetur, non vagpervenire desiderat, non vagatur, non errat, sed aliquando pervenit ad finem, exeunti vero de via campus erroris patet, qui non habet finem. Error autem est falsa pro veris approbare. Agitatur quidem adhuc in cogitationibus suis, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis, quae circumferri solent; et impugnatur a concupiscentiis suis, sicut dicit, « Filii matris meae pugnaverunt contra me. » Sed stans adhuc in loco suo judicium amoris non movetur, sed illuminari
Abbreviated transcription (Latin):
uitta iuisticiam ⁊ omnia ex ordinant᷑: & languor bit
amor quippe exordinatꝰ exordinat omnia: & dum is¬
oidinate sequit᷑ non assequit᷑ s deficit & languet
Nititur & enim auiqñ uehementiul iusto: u in qͣn¬
tũ suȩ s conscius puritatis ipse sibilex upse sibt
ordo esse p̃sumit. impatiens odinantis. Ordinande
tñ & regente rege sic langor iple in languente or

Expanded text:
ultra justitiam; omnia exordinantur, et languor fit. ultra justitiam; omnia exordinantur, et languor fit. Amor quippe exordinatus exordinat omnia; et dum inordinate sequitur, non assequitur; sed deficit et languet. Nititur etenim aliquando vehementius justo, et in quantum suae sibi conscius est puritatis, ipse sibi lex, ipse sibi ordo esse praesumit, impatiens ordinantis. Ordinante tamen et regente Rege sic languor ipse in languente or
Abbreviated transcription (Latin):
psamysta conpunctionis. siue lecificans cor homintio
et quieđe contraria quodãmꝰ libi uident᷑ conpunctio
desictantis & lȩticia fruentis: s utrumq tñ cellis auina¬
ris e bonȩ conscientiȩ res est: ꝓdiens de uno fonte amo¬
ris. Inducit᷑ gͦ sponsa in domum uini ingaudium dñs
esponsisu: s ad primas bomi illius exꝑientias modi ł rõnie
inpatiens a uini copia ex ordinat᷑ usq ad ebrietatẽ ni¬
mii feruoris usq ad languorem infirmitatis humane
deficientis in salutare dei. Amans nempe e multũ amass
nili in ipso amore in ordinata esset. si prudene si tem¬
panter si fortit si uiste amaret non iangueret. Sed
enim etiam in corporib languoren facte nuo
oid inati humores  Naturat siquidẽ est or¬
do sc̃ĩ amoris ꝑ prudentiam intelliger. ser
saꝑe s ad sobrietatẽ eo ÷ ad temꝑantiam: ꝑ fouero¬
dinem agere incellecta s scdm iusticiam su ueto
pmnibentia sapit: ñ ad sobrietatem forticudo uͦ ni ti

Expanded text:
Psalmista, « compunctionis; » sive « laetificans cor hominis . » Et quidem contraria quodammodo sibi videntur compunctio desiderantis, et laetitia fruentis; sed utrumque tamen cellae vinariae et bonae conscientiae res est, prodiens de uno fonte amoris. Inducitur ergo Sponsa in domum vini, in gaudium Domini et Sponsi sui; sed ad primas boni illius experientias modi vel rationis impatiens a vini copia exordinatur usque ad ebrietatem nimii fervoris, usque ad languorem infirmitatis humanae deficientis in salutare Dei. Amans nempe et multum amans, nisi in ipso amore inordinata esset, si prudenter, si temperanter, si fortiter, si juste amaret, non langueret. Quid enim etiam in corporibus languorem facit, nisi inordinati humores? Naturalis siquidem est ordo sancti amoris per prudentiam intelligere seu sapere, sed ad sobrietatem, id est ad temperantiam; per fortitudinem agere intellecta, sed secundum justitiam. Cum vero prudentia sapit non ad sobrietatem, fortitudo vero nititur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius fideli seruitute bene respondens sibi : Gaudium
hoc non est in risu oris. s in iubilo cordis: cum qui sic gau¬
dec. qͥcqͥd ingruat. qͥcqͥd irruat. ex bono conscientiȩ seꝑ
um quippe est: bona disectȩ rei fruitio. Quaꝓpter scd̃m
modum siue qualitatem amoris. modꝰ etiã ł qualitas
gaudii comitatur: & solidiuis gaudium efficere solet so¬
lidior amoris materia. Ideo amor dei ꝓprium habet ga¬
dium suum. gaudium in sꝑu sc̃o: qd nemo tollit ab amase
qr suum est: qr illius conscientiȩ certa possessio est. Et hoc
est uinum cellȩ iunariȩ. Hoc inebriatꝰ erat qui dicebat.
Quis nos seꝑabit a caritate dei: Tribulatio. an an¬
gustia. an ꝑsecutio. an fames. an nuditas. an ꝑiculum
an gladius. Certus sum enim qr neq mors. neq uita
neq angłi. neq pͥncipatus. neq pocestates. neq uirtu¬
tes netr instantia neq fut᷑a. neq fortitudo. neq altito¬

Expanded text:
ipsius fideli servitute bene respondens sibi? Gaudium ipsius fideli servitute bene respondens sibi? Gaudium hoc non est in risu oris, sed in jubilo cordis, cum qui sic gaudet, quidquid ingruat, quidquid irruat, ex bono conscientiae sempum quippe est bona amatae rei fruitio. Quapropter secundum modum sive qualitatem amoris, modus etiam vel qualitas gaudii comitatur: solidius gaudium efficere solet solidior amoris materia. Ideo amor Dei proprium habet gaudium suum, gaudium in Spiritu sancto, quod nemo tollet ab amante, quia suum est, quia illius conscientiae certa illa possessio est. Et hoc est vinum cellae vinariae. Hoc inebriatus erat qui dicebat: « Quis nos separabit a charitate Dei? Tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius? Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque potestates, neque virtutes, ne
Abbreviated transcription (Latin):
gauclia scti uastatoria: uanas oblectamentoꝵ ⁊magina¬
tiones asfferentia quicquid ugoris uł iurtutis erat inani¬
mo auferentia & abeuntia & transcuntia. & ꝑnitiosiora
omna tristicia. Gaudium uero domini res seuera ei opoꝰ
eius omne serium ẽ: gaudentium & exultantium nos
solum cum audiunt nomina sua scripta in cȩlis. & mer¬
cetdem copiosam s & cum qui eiuimodi sunt inaidt ui
temptationes uarias. & cũ ꝓpt̾ dm̃ quem amant mux¬
dus eos odit. & eiciunt eos homines. ⁊ expbrans nom̃
eons tamquam malum. Gaudium qͥppe deforis ueni¬
ens facile reexit: scã uero conscientia quȩ nonde
alieno gaudet. semꝑ gaudet: qͥa in tꝰ habet unde galdet
Homestica enim possessio. & certa sęlicitas ẽ bonȩ consci¬
entiȩ de qua ꝓpħa dicit. beatũ uirum p̾dicans quiti¬
nr̃a ħ ẽ: testimonium conscientiȩ nr̃ȩ. Quȩ autem ÷
conscientia bona: nͥ in amore di placens sͥ. & in amoris

Expanded text:
gaudia saeculi vastatoria, vanas oblectamentorum imaginagaudia saeculi vastatoria, vanas oblectamentorum imaginationes afferentia; quidquid vigoris vel virtutis erat in animo auferentia, abeuntia, et transeuntia, et perniciosiora omni tristitia. Gaudium vero Domini res severa est, opus ejus omne serium est gaudentium et exsultantium, non solum cum audiunt nomina sua scripta esse in coelis, et mercedem copiosam; sed et cum qui ejusmodi sunt incidunt in tentationes varias, et cum propter Deum quem amant, mundus eos odit, et ejiciunt eos homines, et exprobrant nomen eorum tanquam malum. Gaudium quippe deforis veniens facile reexit; sancta vero conscientia quae non alieno gaudet, semper gaudet, quia intus habet unde gaudet. Domestica enim possessio et certa felicitas est bonae conscientiae, de qua Propheta dicit, beatum virum praedicans qui tiaec est, testimonium conscientiae nostrae . » Quae autem est conscientia bona, nisi in amore Dei placens sibi, et in amoris
Abbreviated transcription (Latin):
tendit ex hilaratur. ut sepiꝰ uideat᷑ exordinari nisi are¬
ge reordinet᷑.: ut opcet paulus anathema c̾ẽ axꝑo
nii populo dei peccatum mortistrum dimutat᷑. Si & si consei
auget. Gaudium &enim dñi in conscientia bona inqua
suam posuit stationem nulla sȩcłari tristicia incur teni¬
i intascindit᷑ uł uana lȩcitia obscurat᷑ s fideliter acfir¬
miter. in continuum tenorem suũ sõtexit᷑. semꝑ & ubi¬
ꝙ tranquillum: nec mutat᷑ licet ad multa se mutuet.
qichil ibi agunt conturbationes hominum: seu sontra¬
dictiones linguarum. Pcul hĩc uanaietitia om̃is tristi¬
taꝰ ubi mortificato penitus homine ueteri solus uiuit
de gustu sũmi boni sensus suauitatis & affectus pieratis.
Scul quȩ deforis ing̾ere se solent uane ai naigatorie hi¬
laritates: frontem depingentes pectꝰ nonimplences. eutem
ufini. dences. interiora non penet᷑ntes. Hȩc & enum su

Expanded text:
tendit exhilaratur, ut saepius videatur exordinari, nisi a retendit exhilaratur, ut saepius videatur exordinari, nisi a rege reordinetur, ut optet Paulus anathema esse a Chrnisi populo Dei peccatum mortiferum dimittatur . Sed et si coauget. Gaudium etenim Domini in conscientia bona in qua suam posuit stationem, nulla saeculari tristitia incurrente interscinditur, vel vana laetitia obscuratur; sed fideliter ac firmiter in continuum tenorem suum contexitur, semper et ubique tranquillum, nec mutatur, licet ad multa se mutuet. Nihil ibi agunt conturbationes hominum, seu contradictiones linguarum. Procul hinc vana laetitia, omnis tristitia, ubi mortificato penitus homine veteri, solus vivit de gustu summi boni sensus suavitatis et affectus pietatis. Procul, quae deforis ingerere se solent, vanae ac nugatoriae hilaritates, frontem depingentes, pectus non implentes, cutem perfundentes, interiora non penetrantes. Haec etenim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃clam sapientiȩ dei. status mentis deo plenuis affcctȩ.
qui solomort alitatis huiꝰ incͥposito uelo. sicut di templũ
seꝑat᷑acȩlestib hoc est a scõ sc̃ors: certam quandã ac fa¬
miliarem cõmunionẽ cum cȩlestib habens. scd̃m ꝓfici¬
entis mensuram. & donum gr̃ȩ illuminantis. Ibi q est
lectus floridus lectus deliciarum: quem pauloante spos¬
sa requirebat ñ eum acceptura subtignis fid̾i uł spei
s in plenitudine caritatis quȩ est cella uinaria. Cari¬
tas & enim seu ꝑfectionis eius bona conscientia cella uina-
ria ẽ: uinum uero cellȩ huiꝰ uinariȩ. gaudium in sp̃u
sc̃c est. In cella gͦ uinaria. nichil ÷ nisi uinum. Quicqͥd
ignis iste cõmunis. in suam conuertit substantiam: cũ
diligentidm omia cooꝑantur in bonum. Ubi a uini co¬
pia & ubertatt domus dei. & torrente uoluptatis. in tm̃
feruet caritas. & exundat in excessus suos. & in id quo

Expanded text:
quoddam sapientiae Dei, status mentis Deo plenius affectae, quoddam sapientiae Dei, status mentis Deo plenius affectae, qui, solo mortalitatis hujus interposito velo, sicut Dei templum separatur a coelestibus, hoc est a Sancto sanctorum, certam quamdam ac familiarem communionem cum coelestibus habens, secundum proficientis mensuram et donum gratiae illuminantis. Ibique est lectus floridus, lectus deliciarum; quem paulo ante Sponsa requirebat, non eum acceptura sub tignis fidei vel spei, sed in plenitudine charitatis, quae est cella vinaria. Charitas etenim, seu perfectionis eero cellae hujus vinariae gaudium in Spiritu sancto est. In cella ergo vinaria nihil est, nisi vinum. Quidquid ignis iste communis, in suam convertit substantiam, cum diligenti Deum omnia operantur in bonum. Ubi a vini copia et ubertate domus Dei, et torrente voluptatis, in tantum fervet charitas, et exundat in excessus suos, et in id quo
Abbreviated transcription (Latin):
in locum tabernacłi admirabilis usq addomum dei uit
accumbat iam ad fruendum: qđ sup̃ tam impatient de¬
sicłabat cum dicebat. Indica m̃ o quem diligit anima me¬
a ubi pascis ubi cubas in meridie. Sicut enim iam suꝑ¬
dictum est ipsȩ sunt de quib ꝓpħa loquitur cdiuitre
ialitis sapientia &e scientia. In scientia hocẽ. in cellarus
pascitur ratio & intellectus: in sapientia que est cella
unaria amor &e affectus Sciunt᷑ illa . sapiunt ieta  ti
laborat diligentia disc̃nentis: hic non ni gaudet expi¬
entia fruentis: Quȩ enim scientiȩ sunt. non omnium st̃.
s cum labore adiscentib quasi deforis ĩferunt᷑ quȩ
uero sunt sapientiȩ asimplicib etiã filiis dĩ sentientib
de dño in bonitate. & in simplicitate cordis deum que¬
rentibus. quasi concreta naturȩ intꝰ & absq labore par¬
ta grͣatis inueniunt᷑. Cella quippe uinaria est: sẽcreti

Expanded text:
in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei, ut in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei, ut accumbat jam ad fruendum, quod supra tam impatienter desiderabat, cum dicebat: « Indica mihi, o quem diligit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. e sunt de quibus Propheta loquitur: « Divitiae salutis sapientia et scientia . » In scientia, hoc est in cellariis, pascitur ratio et intellectus; in sapientia, quae est cella vinaria, amor et affectus. Sciuntur illa, sapiunt ista. Ibi laborat diligentia discernentis; hic non nisi gaudet expentia fruentis. Quae enim scientiae sunt, non omnium sunt; sed cum labore a discentibus quasi deforis inferuntur; quae vero sunt sapientiae a simplicibus etiam filiis Dei, sentientibus de Domino in bonitate et in simplicitate cordis Deum quaerentibus, quasi concreta naturae intus et absque labore gratis parta inveniuntur. Cella quippe vinaria est secretum
Abbreviated transcription (Latin):
tutib illust rat. confortat ex emplis. confirmat oꝑib.
e doctrina letificat. Sub umbra uero defensionis es com¬
dempnante pharyseo ꝓcrgi e abscondi desicdaui a nri&
audiens uero iudicium dilgentium nom̃ Qeaa texoie
aus sedi secura. Dixit enim. Dimissa sunt ei peccata mul¬
ta: qm dilexit multum.
s fructus eius clulcis gutturimeo. scilicet sapor amo¬
ris eius replens in bonis desidium meum. cum lȩtifi¬
cat conscientiam plenitudo incliagentiȩ iplo dicente. na¬
dr inpace᷑ fides tua ce saluam fecit. D esidaui aut cũꝑfi
i: & fructus euis dulcis gutturi med. cumꝑ illuminati
iurtutem amons suauitatis eius suaues expientias degꝰ¬
tare ceꝑi.
e Itur Introduxit me rex incelła uinarsã lay
enim quȩ suꝑtꝰ in matura pietate egressa acellat us
anxiabat᷑ ad contemplandum in omĩb ꝓbata & ad pu¬
tum mundata congrue humiliata ingredi incipit

Expanded text:
tutibus illustrat, confortat exemplis, confirmat operibus, tutibus illustrat, confortat exemplis, confirmat operibus, et doctrina laetificat. « Sub umbra » vero defensionis ejus condemnante Pharisaeo, protegi et abscondi desideravi anxia; audiens vero judicium diligentium nomen Domini ex ore ejus, « sedi » secura. Dixit enim: « Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . » « Et fructus ejus dulcis gutturi meo, » scilicet sapor amoris ejus replens in bonis desiderium meum, cum laetificat conscientiam meam plenitudo indulgentiae ejus, ipso dicente: « Vade in pace, fides tua te salvam fecit . » Desideravi autem, vi; et fructus ejus dulcis gutturi meo, cum per illuminati virtutem amoris suavitatis ejus experientias degustare coepi. Sequitur: « Introduxit me rex in cellam vinariam. » Jam enim quae superius in nativa pietate egressa a cellariis anxiabatur ad contemplandum, in omnibus probata, et ad purum mundata, congrue humiliata, ingredi incipit
Abbreviated transcription (Latin):
lierum. non surrexit maior ioħe babtista. scilicet in hu¬
militate. Qui autem minor ħ est hu milior ẽ in regno cȩloꝵ
maior est illo. In quo: In humilitate. Magna quippe in
regno cȩlor hoc ẽ inȩccłia effulsit ioħis humilitas: in qua
omnib se minimum exhibuit. Qͥ quanto de altiori ad
infi ma nͣra descendit: tanto omib humilib humilior
in munclo apparuit. Ido sponsa asponso edocta. tempta¬
tionib erudita. deuota ad imitationẽ. pauida ad pari¬
litatem: sub figa celsȩ mali cõmemorais dñi discipłoꝵꝙ
eius accubitum in domo phary sei. seipsã  uͦ qͣsi
peccatͥcem uenientem. & dñm iustificante:i
rat dicens. Sicut malus fructifera int̾ sterilia ligna si¬
uarum suo ea clecore uenustans. lȩtificans odore. fructi
honorans: sic dilectꝰ meus int̾ filios. dulcis affectionis.
& mascłȩ uirtutis. apłos scilicet accumbens: quos iuir¬

Expanded text:
lierum non surrexit major Joanne Baptista, » scilicet in hulierum non surrexit major Joanne Baptista, » scilicet in humilitate. « Qui autem minor, » hoc est humilior « est in regno coelorum, major est illo . » In quo? In humilitate. Magna quippe in regno coelorum, hoc est in Ecclesia, effulsit Joannis humilitas, in qua omnibus se minimum exhibuit. Qui quanto de altiori ad nostra infima descendit, tanto omnibus humilibus humilior in mundo apparuit. Ideo Sponsa a Sponso edocta, tentationibus erudita, devota ad imitationem, pavida ad parilitatem, sub figura celsae mali commemorans Domini discipulorumque ejus accubitum in domo Pharisaei, seipsam vero quasi peccatricem venientem, et Dominum justificantem, rat, dicens: « Sicut malus » fructifera « inter » stabilia « ligna silvarum » suo ea decore venustans, laetificans odore, fructu honorans; « sic dilectus meus inter filios » dulcis affectionis et masculae virtutis, apostolos scilicet accumbens, quos vir
Abbreviated transcription (Latin):
flos campi & lylium conuallium᷑ sponsauͭ. sic̃
lylium. S sponsa humilitatem amplectens imitatiõis.
ẽ deuotȩ similitudinis: s altitudinẽ expauescens pari¬
utatis: humił qͥđẽ lylĩ s infecundi. ñ abnuit simili¬
tudinem: sponsũ uero celiȩ ac fructiferȩ malo. subcuiᷤ¬
ipsa umbra lateret. & de ciuus fructu uiuerer comꝑat
Idicers:
icut malum int̾ ligna siluarum: su
dilectus meus inter filios.
ub umbra eius desiderauerã sedi: & fructus eius dulcis
gutturi meo. Nusqͣm enim hoĩnis ad dm cõꝑatio:
nec in ipsa similitudine humilitatis. Sicut enim oĩpotea¬
tis diuinitatis in comꝑabit ẽ potestas. inscrutabił ma¬
iestas. uirtus in estim abił: sapientia in cogitabił: sic cum
ad nr̃a uentum est. infirmum fortius. stultum sapien¬
tius. & humile eius sublimiꝰ reꝑtum ÷ om̃ib hominib
Unde ipse dñs cum de ioħe loqueret᷑ inter natos ait mu¬

Expanded text:
flos campi et lilium convallium; Sponsa vero, sicut flos campi et lilium convallium; Sponsa vero, sicut lilium. Sed Sponsa humilitatem amplectens imitationis, et devotae similitudinis, sed altitudinem expavescens parilitatis, humilis quidem lilii, sed infecundi non abnuit similitudinem: Sponsum vero celsae ac fructiferae malo, sub cujus umbra lateret, et de fructu viveret, comparat, dicens: « Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. ub umbra illius quam desideraveram sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo. » Nusquam enim hominis ad Deum comparatio, nec in ipsa similitudine humilitatis. Sicut enim omnipotentis divinitatis incomparabilis est potestas, inscrutabilis majestas, virtus inaestimabilis, sapientia incogitabilis, sic cum ad nostra ventum est, infirmum fortius, stultum sapientius, et humile ejus sublimius repertum est omnibus hominibus. Unde ipse Dominus cum de Joanne loqueretur: « Inter natos, ait, mu
Abbreviated transcription (Latin):
ne hominũ factus & habitu inuentus ut homo.:
T̃u uero pulcro intendens ut pulera de pulcro fieres. hoc seu¬
uisti sensu amoris in te. quod sensu fidei sensistimme. &
conplantata lylio factaes sicut lylium. non deflexa a rec¬
tituline imitationis meȩ uł mollitie sȩminea qđ sonat
nomen filiarũ: ł pungente aculeo spinarum. hoc ⁊ma
licia cohabitantium. Inter malos & enimbene uiuere.
dem in puro quolib homine uera est humilitas estima¬
faciebat ut docebat: de semetipso nonnꝰ qb erat estimare
poterat. Licet enim ipse & deus & homo essetꝰ sic tñ do dign
erat homo ille ut non esset in eo aliqͥd. uñ ipse ÷ͥ uilesceres.
Non gͦ in estimatione humilitas ei erat sinoꝑe.: qui inh
semetipsum humiliabat. quod non solũ docebat humi-¬
lias & p̃cunctis hõinib humillima & maiestatieius ui¬
dignis  sima uł faciebat uł tolerabat. Sponlusgͦ

Expanded text:
nem hominum factus, et habitu inventus ut homo. nem hominum factus, et habitu inventus ut homo. Tu vero pulchro intendens, ut pulchra de pulchro fieres, hoc sensisti sensu amoris in te quod sensu fidei sensisti in me, et complantata lilio facta es sicut lilium, non deflexa a rectitudine imitationis meae, vel mollitie feminea, quod sonat nomen filiarum, vel pungente aculeo spinarum, hoc est malitia cohabitantium. Inter malos etenim bene vivere, tiano. Siquidem in puro quolibet homine vera est humilitas aestimafaciebat vel docebat, de semetipso non nisi quod erat aestimare poterat. Licet enim ipse Deus et homo esset, sic tamen Deo dignus erat homo ille, ut non esset in eo aliquid, unde ipse sibi vilesceret. Non ergo in aestimatione humilitas ei erat, sed in opere. Qui in hoc semetipsum humiliabat, quod non solum docebat humilia; sed et prae cunctis hominibus humillima, et majestati ejus indignissima, vel faciebat, vel tolerabat. Sponsus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Flos gͦ campi ħ est cõmunis exemplum humilitatis. hooio¬
xꝑc apparuit: de quo scriptum ÷ qr. subditꝰ erat paren¬
tib suis. In sorte etiam tributanȩ conditionis & in red¬
ditione & in quantitate tributi parempetrum non re¬
nuit: cui. łbutum erigentib t̾reni imꝑii ministris. di¬
xit. Uade ad mare & mitte hamum: & primum piꝰ¬
ꝓme. & ꝓte. Lylium & fuit conuallium. uł cum homo
homines sibi p̾ferens. ꝓ impus ut illi uiuerent uolens
uolens ipse mortuus est: uł cum ds homo ab hominib:
ꝑ uersis sponte eis subditus & ab eis iniuste uidicatus ẽ.:
Ergo habet inquit in me & cõmunis uitȩ planities. &
altioris uitȩ ꝓfessio quod imitet᷑ de uirtute humilita¬
tis. Al u̾s & enim flos campi aliis lylium qđ cet̾is flo¬
rib p̾minet. in exẽplum ꝑfectionis apparui: qui cum
in forma dei essem non rapinam arbitratus ȩqualẽ
me ẽẽ deo. ex inaniui memetipsum: in similitudi-¬

Expanded text:
Flos ergo campi, hoc est communis exemplum humilitatis homo ChrisFlos ergo campi, hoc est communis exemplum humilitatis homo Christus apparuit, de quo scriptum est, quia « subditus erat » parentibus suis . In sorte etiam tributariae conditionis, et in redditione, et in quantitate tributi, parem Petrum non renuit, cui, tributum exigentibus terreni imperii ministris, dixit: « Vade ad mare, et mitte hamum, et primum pise . » Lilium etiam fuit convallium, vel cum homo homines sibi praeferens, pro impiis ut illi viverent, volens ipse mortuus est; vel cum Deus homo ab hominibus perversis sponte eis subditus, et ab eis injuste judicatus est. Ergo habet, inquit, in me et communis vitae planities, et altioris vitae professio, quod imitetur de virtute humilitatis. Aliis etenim flos campi, aliis lilium, quod caeteris floribus praeeminet, in exemplum perfectionis apparui. Qui cum in forma Dei essem, non rapinam arbitratus aequalem me esse Deo, exinanivi memetipsum, in similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃arum sunt: icłe autẽ sꝑc. Ipsi st̃: de qͥb psalmista dĩ.
Quiemittis fontes in conuallibu  & alibi ual¬
les habundabunt frumento. Hos maltitudine diu̾¬
soꝵ meritoꝵs seꝑat diuersȩ sc̃itatis celsitudo: in infe¬
rioribus uero conscientiȩ se humiliantis. consotiat eo
s̃ pia estimatio caritatis. In quib qͣnto sublimiorẽ
altitudo scitatis: tanto ꝓfundior inuenit᷑ conualł
humilitatis. Et ibi est lylium sicut helium. Sho
est ad d̾ĩfice in xp̃o humilitatis exemplar conforma¬
tum & coaptatum exemplũ: Alia siquidẽ.ẽ. humi¬
litas siraplicis hominis. cum ex conditione & cognitiõe sui.
coram deo uł ꝑximo ipse uilescit sͥ: alia dei & hõinis. ad sut¬
leuandũ hoinẽ ĩ ultima ꝯditiõiꝰ humanȩ semetipsũ sporse depones̃s
Inmediatore &enim di & hominis. ex solo bonitatis fon¬
te ꝓdiens clei ad homines condescensio. humiliatio potiꝰ
te confusio necessitatis: seu in uolente affectus uirtutss.

Expanded text:
 » Ipsi sunt de quibus Psalmista dicit: « Qui emittis fontes in convallibus . » Et alibi: « Valles abundabunt frumento . » Hos in altitudine diversorum meritorum separat diversae sanctitatis celsitudo; in inferioribus vero conscientiae se humiliantis, consociat eos sibi pia aestimatio charitatis. In quibus quanto sublimior est altitudo sanctitatis, tanto profundior invenitur convallis humilitatis. Et ibi est lilium sicut lilium, hoc est ad deificae in Christo humilitatis exemplar conformatum et coaptatum exemplum. Alia siquidem est humilitas simplicis hominis, cum ex conditione et cognitione sui, coram Deo vel proximo ipse vilescit sibi; alia Dei et hominis ad sublevandum hominem in ultima conditionis humanae semetipsum sponte deponentis. In Mediatore etenim Dei et hominis, ex solo bonitatis fonte prodiens Dei ad homines condescensio, humiliatio potius te confusio necessitatis, seu in volente affectus virtutis.
Abbreviated transcription (Latin):
licet in des minori se subde & parem sibi preferre. non t̾m
iutlicio rationis. s etiam ipso affectu conscientiȩ. Hȩc est
lylium conuallum. altoꝵ cordium sc̃arum mentum.
hominum ꝑfectors: honore se inuicem p̃uenientium: su

Expanded text:
licet in Deo minori se subdere et parem sibi praeferre, non tantum licet in Deo minori se subdere et parem sibi praeferre, non tantum judicio rationis, sed etiam ipso affectu conscientiae. Haec est lilium convallium altorum cordium, sanctarum mentium, hominum perfectorum honore se invicem