comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cionis nomine. nisi sy nagoga
signatur: quȩ alas legis habu.¬
it᷑. sed corde in infimis repens.
nunquã se a terra subleuauit :
Quid uͦ ꝑ herodiũ & accipitrẽ.
nͥ antiqui patres expͥmuntur:
qͥ ad ea quȩ potuerunt intelli.¬
genda ꝑspicere. ualuer̃ etiam
uiuendo ꝑuolare : Penna igit᷑
strucionis. herodii & accipitriᷤᷤ
pennis. ẽ. similis: quia synagoge
uox. pͥoꝵ doctrinã loquendo
tenuit: sed uiuendo nesciuit
Unde & eiusdem sy nagoge po-¬
pulos. de phariseis atq scribis. uẽ¬
ritas ainmon&: dicens. Suꝑ ca.¬
thecdrã moysi. seder̾ scribae &
pharisei Omĩa gͦ quȩcunq di

Expanded text:
hionis nomine, nisi synagoga signatur? quae alas Legis habuit, sed corde in infimis repens, nunquam se a terra sublevavit. Quid vero per herodium et accipitrem, nisi antiqui patres exprimuntur, qui ad ea quae potuerunt intelligendo perspicere, valuerunt etiam vivendo pervolare? Penna igitur struthionis, herodii et accipitris pennis est similis, quia Synagogae vox priorum doctrinam loquendo tenuit, sed vivendo nescivit. Unde et ejusdem Synagogae populos de Pharisaeis atque Scribis Veritas admonet, dicens: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei. O
Abbreviated transcription (Latin):
festinat: utq om̃s scam ȩccłam ex
intima cogitatione uenerent᷑. ex.¬
ẽplo ipse suȩ humilitatis demon.¬
strat. Dicat᷑ gͥ beato iob. Nunqͥd
alligabis rinocerotẽ ad arandũ
loro tuo. Ac si aꝑte dicat. Nũqͥd
potentes huiꝰ scłi in sua fatua ela.¬
tione confidentes. ad laborẽ p̃di.¬
cationis dirigis. & sub disciplinȩ
uinculo restringis: subaudis ut
ego. qui id egi cũ uolui: qͥ ꝑsecu¬
tores meos quos priꝰ hostes ꝑtuli.
ipsos postmodũ rectȩ fidei defen-¬
sores feci: Sequit᷑. ¶ut con¬

Expanded text:
festinat, ut quia omnes sanctam Ecclesiam ex festinat, ut quia omnes sanctam Ecclesiam ex intima cogitatione venerentur, exemplo ipse suae humilitatis demonstret. Dicatur igitur beato Job: Nunquid alligabis rhinocerotem ad arandum loro tuo? Ac si aperte dicat: Nunquid potentes hujus saeculi in sua fatua elatione confidentes, ad laborem praedicationis dirigis, et sub disciplinae vincula restringis? Subaudis: Ut ego, qui id egi cum volui, qui persecutores meos, quos prius hostes pertuli, ipsos postmodum rectae fidei defensores feci. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ dei. Timeri. rinoceros iste ual.¬
de poterat: nͥ ligatus. eẽt. Cornu
qͥppe hab&e: sed ligatus. ẽ. Habeis
gͦ in loris eiꝰ qd hũmiles diligaꝗ̃:
habent in cornu eiꝰ qđ elati ꝑti¬
mescant Strictus enĩ loris. ser¬
uat pietatẽ mansuetudinis:
sed fultus cornu terrenȩ głae.
exercet dominiũ potestatis
Plerũq aut̾ẽ cũ exigente ira ad
feriendũ rapitur: diuino timo¬
re reuocat᷑: & quidem ꝑ exasꝑa¬
tã potentiã in furore se eleuat.
sed qͥa ȩt̾ni iudicis reminiscit᷑.
cornu ligatus inclinat. Sȩpe ip.¬
se uidisse memini. qđ cũ se ad
accendẽt: & quasi eleuatoᷤ cornu
bestiolis minimis mortis exitia
dãpnationẽq subiectis. ĩ mensis
terroribꝰ intentar& : repente
fronti signo erucis impresso. om̃e
in se incendiũ furoris extinxit:
conuersus minas deposuit: et
qͥa ad deliberata ꝓgredi ñ possae.
ligatus agnouit᷑: & ñ solũ in se
iras edomat: sed in subiectoꝵ etiã
sensibus om̃e qd rectũ. ẽ. inserere

Expanded text:
rem Dei. Timeri iste rhinoceros valde poterat, nisi ligatus esset. Cornu quippe habet, sed ligatus est. Habent ergo in loris ejus quod humiles diligant, habent in cornu ejus quod elati pertimescant. Strictus enim loris, servat pietatem mansuetudinis, sed fultus cornu terrenae gloriae exercet dominium potestatis. Plerumque autem cum exigente ira ad feriendum rapitur, divino timore revocatur. Et quidem per exasperatam potentiam in furorem se elevat; sed quia aeterni judicis reminiscitur, cornu ligatus se inclinat. Saepe ipse vidisse me memini, quod cum se ad accenderet, et quasi elevato cornu bestiolis minimis mortes, exsilia, damnationesque subjectis immensis terroribus intentaret, repente fronti signo crucis impresso, omne in se incendium furoris exstinxit, conversus minas deposuit; et quia ad deliberata progredi non posset, ligatus agnovit. Et non solum in se iras edomat, sed in subjectorum etiam sensibus omne quod rectum est inserere
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis intelligentiã nescienᷤ
amisit. Ualde autẽ minora st̃
uulnera quȩ in redemptoris ad¬
uentu fidelibus intulit: quã ea
quibus scãm ȩccłam adhic ꝑ
aduentũ antixp̃i ferire con¬
tendit. Ad illud nãq tempꝰ¬
se p̃parat: ut uitã fideliũ co¬¬
aceruatis uiribus p̃mat. Unde
&e apte subditur. Cũ tempꝰ fu¬

Expanded text:
veritatis intelligentiam nesciens amisit. Valde autem minora sunt vulnera quae in Redemptoris adventu fidelibus intulit, quam ea quibus sanctam Ecclesiam adhuc per adventum Antichristi ferire contendit. Ad illud namque se tempus praeparat, ut vitam fidelium coacervatis viribus premat. Unde et apte subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
sarius ur̃ diabolus. quasi leo rugi¬
ens. circuit: querens quẽ deuore:
Cui resistite: fortes in fide. Habeñ
gͦ ueraces magistri suꝑ discipulos
suos. timoris uiscera: ex uirtute
caritatis: Hipochritȩ autẽ tan-¬
to minus cõmissis sibi mȩtuunt.
quanto nec sibi m& ipsis qđ timere
debeant dep̃hendunt: & qͥa obdu-¬
ratis cordibus uiuunt: ipsos etiã
qͦs generant filios. nulla pietate
debiti amoris agnoscunt Unde
adhiic sub strucionis specie subdat᷑¬
Durat᷑ ad filios. quasi ñ sint siui
Quẽ enĩ caritatis gr̾a ñ infunditꝰ
ꝓximũ suũ. etiã si ipse hc̃ dõ ge.¬
nuit. ut extraneũ respicit: ut
ꝑfecto sunt om̃s hipochritȩ. quo-¬
rũ uidelicae mentes dũ semꝑ ex-¬
teriora appetunt: intus insensi.
hiles fiunt: & in cunctis quȩ a¬
gunt. dũ sua semꝑ ap̃petunt: er-¬
ga affectũ ꝓximi. nulla caritãtis
compassione mollescunt. O quã
mollia uiscera gestabat paulus:
quando circa filios suos tanto amo.

Expanded text:
sarius vester diabolus, quasi leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Habent ergo veraces magistri super discipulos suos timoris viscera ex virtute charitatis: hypocritae autem tanto minus commissis sibi metuunt, quanto nec sibimetipsis quid timere debeant deprehendunt. Et quia obduratis cordibus vivunt, ipsos etiam quos generant filios nulla pietate debiti amoris agnoscunt. Unde adhuc sub struthionis specie subditd filios quasi non sint sui. Quem enim charitas gratia non infundit, proximum suum, etiam si ipse hunc Deo genuit, ut extraneum respicit ut profecto sunt omnes hypocritae quorum videlicet mentes dum semper exteriora apbiles fiunt; et in cunctis quae agunt, dum sua semper expetunt, erga affectum proximi nulla charitatis compassione mollescunt. O quam mollia viscera gestabat Pauquando circa filios suos tanto aestu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta disciplinȩ. Arare uͦ. ẽ: ꝑ p̃-¬
dicationis studiũ. humani pec¬
toris terrã. uomere linguȩ ꝓscin¬
dere. Hic gͥ rinoceros. quondam
suꝑbus ac rigidus: iam nc̃ loris
fidei tenetur ligatꝰ: atq a p̾sepi
ad arandũ ducit᷑: quia eã p̃dica¬
tionẽ qua ipse refectus. ẽ. in no¬
tescere & aliis conatur. Scimus
enĩ. rinoceros iste. terrenꝰ uideli¬
c& pͥnceps. quanta priꝰ contͣ dñm
crudelitate sȩuierit: & nc̃ agen¬
te dño cernimꝰ. quanta se ei hu-¬
militate substernit. Hic rinoceros
non solũ ligatus. ẽ. sed etiã ad aran¬
dũ ligatus: quia uidelic& disci¬
plinȩ loris astrictus. non solum se
a prauis desideriis retin&: sed
etiã in sce̾ fidei p̃dicationibꝰ exer-¬
c&e. Eoce enĩ sicut suꝑiꝰ dictum. ẽ.
ipsos humanarũ rerũ rectores ac
principes. dũ mȩtuere dm̃ in suiᷤᷤ
actibus cernimꝰ: qͥd aliud quã lo¬
ris ligatos uidemꝰ: Cũ uͦ eã fidẽ
quã dudũ ꝑsequendo impugna-¬

Expanded text:
cepta disciplinae. Arare vero est per praedicationis studium humani pectoris terram vomere linguae proscindere. Hic igitur rhinoceros quondam superbus ac rigidus jam nunc loris fidei tenetur ligatus; atque a praesepi ad arandum ducitur, quia eam praedicationem qua ipse refectus est innotescere. et aliis conatur. Scimus enim rhinoceros iste, terrenus videlicet princeps, quanta prius contra Dominum crudelitate saevierit, et nunc agente Domino cernimus quanta se ei humilitate substernit. Hic rhinoceros non solum ligatus, sed etiam ad arandum ligatus est, quia videlicet disciplinae loris astrictus, non solum se a pravis operibus retinet, sed etiam in sanctae fidei praedicationibus exercet. Ecce enim, sicut superius dictum est, ipsos humanarum rerum rectores ac principes dum metuere Deum in suis actionibus cernimus, quid aliud quam loris ligatos videmus? Cum vero eam fidem, quam dudum persequendo impugna
Abbreviated transcription (Latin):
In rinocerotis fortitudine. fidii¬
ciã dñs se habere asserit: qͥa uireᷤ
quas temporalit᷑ terreno pͥncipi
contulit. ad cultũ suȩ ueneratio¬
nis inclinauit: ut ex accepta po¬¬
testate ꝑ quã dudũ contͣ dm̃ tumu¬
erat: religiosũ nc̃ dõ obseqͥũ latius
impendat. Quo enĩ in mundo pluᷤ
potest: eo ꝓ mundi auctore plus
preual&e. Nam quia a subiectis
ipse mȩtuit᷑: tanto faciliꝰ ꝑsuad&:
quanto & cũ potestate indicat
qui uere mȩtuat᷑. Dicat᷑ gͦ. Nũqͥd¬
habebis fiduciam in magna for¬
tit udine eius. ac si diceret᷑ ut ẽ.¬
go: qui uires terrenoꝵ pͥncipũ
meo cultui seruituras aspicio:
Tanto & ea quȩ nc̃ agis minora¬
ȩstimo: quanto iamꝰ p̃uideo. qͥa
& maiores huiꝰ mundi mͥ pote¬¬
states inclinabo. Bene autẽ subdit᷑
& derelinques ei labores tuos. La¬
bores enĩ suos huic rinoceroti dñs
derelinquit: qͥa conuerso terreno
principi. eã quã sua morte mer¬¬
catus . ẽ. eccłam credidit: qͥa uidẽ¬

Expanded text:
In rhinocerotis fortitudine fiduciam Dominus habere se asserit, quia vires quas temporaliter terreno principi contulit, ad cultum suae venerationis inclinavit, ut ex accepta potestate, per quam dudum contra Deum tumuerat, religiosum nunc Deo obsequium impendat. Quo enim in mundum plus potest, eo pro mundi auctore plus praevalet. Nam quia a subjectis ipse metuitur, tanto facilius persuadet, quanto et cum potestate indicat qui vere metuatur. Dicatur ergo: Nunqhabebis in magna fortitudine ejus? Ac si diceretur: Ut ego, qui vires terrenorum principum meo cultui servituras aspicio. Tanto enim ea quae nunc agis, minora aestimo, quanto jam praevideo, quia et majores hujus mundi mihi potestates inclinabo. Bene autem subditur: Et derelinques ei labores tuos? Labores enim suos huic rhinoceroti Dominus reliquit, quia converso terreno principi eam quam sua morte mercatus est, Ecclesiam credidit: quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
CONDLTO¬
NIS GAUIIS
indicat: quãlonge
rebus oxteris prestat
Nam collata homini
ratio asserit: quantum
omnia quȩ uel uita
uel sensu uel ratione
carent. natura ratio¬
nalis antecedit. Et
tam̃ quia ab internis
atq inuisibilibus ocu¬
los claudimꝰ: ex uisibi.¬
libus pascimur. Pserunq homi¬
nẽ non ex eo quod ipse est: sed
quid ipse sit. sed quid possit: in
acceptione ꝑsonarũ. non ex ꝑ-¬
sonis. sed exrebus ad iacentibus
ꝓ his quȩ erga illũ sunt. honora

Expanded text:
conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen, quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, et visibilibus pascimus, plerumque hominem non ex eo quod ipse est, sed quid ipse sit, sed quid possit in acceptione personarum, non ex personis, sed ex rebus adjacentibus pro his quae circa illum sunt honora
Abbreviated transcription (Latin):
sciat quia hȩc non uerbis sed rebꝰ
sonat. Locus cͦ regiminis cũ re-¬
gendus offertur: in se priꝰ necesse
est. ut quisq disciitiat. si loco ui¬¬
ta congruit. si ab honore actio
non dissentit: ne iustus oinniũ
rector. eo post in tribulatione
p̃ces non audiat: quo ipsa quoq
eius de quo tribulatio orit᷑. exor¬
dia honoris ignorat:

Expanded text:
sciat quia haec non verbis, sed rebus sciat quia haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
toris aduentu. phariseoꝵ tur¬
ba atq sacerdotu a uero lumi¬
ne mentis oculos clausit: & ꝑ
p̃positoꝵ exempla gradiens.
potest᷑ quomͦ hoc in loco dr̃ qđ
regnare hẏpochritã dñs facit: cũ
de hac re specialiter. ꝑ ꝓpħam que.¬
rit᷑ dicens: ipsi regnauer̃ & non
ex me: principes extiterunt &
non cognoui. Quis enĩ recte sen¬
tiens dicat: quia facit dñs quod
minime cognoscit: Sed qͥa scire
dei. approbare. ẽ. nescire reꝓba.¬
re: uncde quibusdam quos rep.¬
bat dicens. nescio uos unde estis.
discedite a me om̃s oꝑarii iniqͥta.¬
tis: & aliquando facere dei est
id quod fieri ꝓhib& irascendo ꝑ-¬
mit tere: unde & regis egipti cor
se obdurare asseruit. qͥa uideli.¬
c&e obdurare ꝑmisit: miro mͦ
hypochritas dñs & regnare fa-
cit. & nescit. Facit sinendo: ne¬
scit reꝓbando. Unde necesse. ẽ:
ut ad omne quod in hac uita
tas requiratur. Quã cũ huma-¬¬
n cordis auris ꝑciꝑe ap̃petit:

Expanded text:
toris adventu pharisaeorum turtoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens ipotest quomodo hoc in loco dicitur quod regnare hypocritam Dominus facit, cum de hac re specialiter pe dicens: « Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et non cognovi . » Quis enim recte sentiens dicat, quia facit Dominus quod minime cognoscit; sed quia scire Dei approbare est, nescire reprobare. Unde quibusdam quos reprobat dicit: Nescio vos unde sitis, discedite a me omnes operarii iniquitatis ; et aliquando facere Dei est id quod fieri prohibet, irascendo permittere; unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quia videlicet obdurari permisit; miro modo hypocritas Dominus et regnare facit et nescit: facit sinendo, nescit reprobando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita na requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit,
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo deterescunt. Qđ uerũ
ualde. ẽẽ. quis ab neg&: cũ cura¬
ri. a pastoribus terrena quã cȩ̨¬
lestia sollicitiꝰ uid& s Sed neq
hȩc iniusta sunt: quia sic̃ suꝑiꝰ
diximꝰ: mores p̾sidentiũ. iuxta
subditoꝵ merita disponunt᷑:
Occulte nanq & sponte ꝑpetra¬
tȩ culpe exigunt: ut praua &
a pastoribus exempla p̾beant᷑.
quatinꝰ iusto iudicio is qui de
uia dei suꝑbus ex orbitat: in uia
qua graditur. etiã ꝑ ducatum
pastoris offendat. Unde ꝑ ꝓpħam
quoq p̾nunciantis studio dicit᷑.
non maledicentis uoto. Obscu.¬
rent᷑ oculi eoꝵ ne uideant: & dor¬
sum illoꝵ semꝑ incurua. Ac si di¬
cat. Qui humanȩ uitȩ actionibꝰ
quasi p̃uidendis itineribꝰ p̾sunt.
ueritatis lucẽ non habeant: ut
& qui secunt᷑ subditi. iniqͥtatũ
suaru̾ oneribus incuruatiꝰ om¬
nẽ statũ rectitudinis amut tant
Quod factũ ꝓculdubio in iudȩa
nouimus: cum in ipso nr̃i redẽp¬

Expanded text:
exemplo deterescunt. Quod verum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum curari a pastoribus terrena quam coelestia sollicitius videt? Sed neque haec injusta sunt, si, ut superius diximus, res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
uitã despicere ñ debent. cum ua¬
care eos rebus exterioribꝰ uident:
quia hoc quod ipsi securi intima
penetrant: ex illoꝵ adiumento
est qui contra ꝓcellas huiꝰ scłi ex¬
terius elaborant. Quã eni can-¬
doris sui grãm retiner&: si byssũ
pluuia tanger&: Aut quid ful.¬
goris atq claritatis coccus uel
iacinctus ostender&: si hȩc susce¬
ptus puluis fȩdar&: Sit gͦ desuꝑ
textura cilicũ. fortis ad pulue.¬
rẽ: sit inferiꝰ color iacinctinꝰ. aptꝰ
ad decorẽ. Ornent eccłam. qui
solis rebus spiritalibus uacant:
tegant ȩccłam. quos & labor re-¬
rum temporaliũ non grauat. Ne¬
quaquã ergo contra rectorẽ suũ
exteriora agente̾ mur mur&e:
is qui intra scam ȩccłam iã spiri¬
talit̾ fulg&. Si enĩ tu secure inte¬
rius ut coccus ritilas cilicium
quibusdam querit᷑ quia dũ sal-¬
tem pro utilitate subditoꝵ rec¬
tores nimie temporalibus curis
inseruiunt: pleriq in eccła. eoꝵ

Expanded text:
vitam despicere non debent, cum vavitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exterioribus vident: quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spiritalibus vacant. Tegant Ecclesiam, quos et labor rerum corporalium gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam spiritualiter fulget. Si enim tu secure interius, ut coccus, rutilas, cilicium quibusdam quaeritur quia dum saltem pro utilitate subditorum rectores nimium temporalibus curis inserviunt, plerique in Ecclesia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ad moysen quippe diuina uoce
p̃cipitur: ut ad tegenda interiꝰ
cto uela texant᷑. Iussumq est.
ut ad ꝓtegendũ tabernaculũ.
uela cilicina & pelles extendẽt:
quȩ nimirũ pluuias uel uentos
uel puluerẽ tolerarent. Quid gͦ
ꝑ pelles & cilicia quibus taber¬
naculum tegit᷑. nisi grossas ho¬
minu̾ mentes accipimus: quȩ ali¬
quando in ȩccła occulto dei iudi¬
cio. quãuis durȩ sint p̾ferunt᷑:
Quȩ quia curis seruire tẽpora¬
libus ñ timent: oport& ut tem¬
ptationũ uentos & pluuias. de
huiꝰ mundi contrarietatibꝰ por
nera. sed clara: Quȩ dũ caute
in tabernaculum sub ciliciis &
pellibus abscondit᷑: sua ei inte¬
gra pulchritudo seruat᷑. Ut
enĩ in interiora tabernaculi bẏs¬
sus fulgeat: ooccus chorusc&: ia¬
cinctus ceruleo colore resplen.¬
deat: de suꝑ pelles & cilicia. ym¬
bres. uentos. & puluerẽ portant:
Qui gͥ magnis uirtutibus in scȩ̾
ȩccłȩ sinu ꝓficiunt: p̃positoꝵ suoꝵ

Expanded text:
Ad Moysen quippe divina voce Ad Moysen quippe divina voce praecipitur ut ad tegenda interiustho vela texantur, jussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent . Quid ergo per pelles et cilicia, quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portnera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis et pellibus absconditur, sua ei integra pulchritudo servatur. Ut enim in interioribus tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat, desuper pelles et cilicia imbres, ventos et pulverem portant. Qui igitur magnis virtutibus in sanctae Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
elatis non recta iudicat᷑. Quia
enĩ potestas regiminis ministrã¬
ri non potest. sine studio curȩ
temporalis: aliquando omp̃c dĩ
mira dispensatione pietatis agit:
ut tenerȩ spiritaliũ mentes a
terrena cura disiunctȩ sint. onꝰ
regiminis duris ac laboriosis cor¬
dibus iniungit: ut tanto illi ab
hoc mundo securiꝰ lateant: qͣnto
hȩc in terrenis sollicit udinibus
libent᷑ elaborant. In exhibitione
qͥppe suscepti oneris: ꝓ ipsis qͦq
utilitatibus subditoꝵ. durȩ uiȩ
sunt mundanȩ seruitutis. & sȩpe¬
ut dictũ. ẽ. misericors deus quo
suos tenere diligit: eo sollicite¬
eo sollicite eos ab extͣnis actionibꝰ
abscondit. Nam & plerũq pat᷑¬
familias ad eum laborem seruos
dirigit: a quo subtiles filios sus¬
pendit: & inde filii sine uexatio¬
ne decori sunt. unde serui in
puluere fȩdant᷑. Quod quã re-¬
cte in ȩccła diuinitus agat᷑: ipsa
taber naculi constructione signat᷑.

Expanded text:
elatis non recta judicatur. Quia elatis non recta judicatur. Quia enim potestas regiminis ministrari non potest sine stemporalis, aliquando omnipotens Deus mira dispensatione pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter elaborant. In exhibitione quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt mundanae servitutis. ut dictum est, misericors Deus quo suos tenere diligit, eo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructione signatur.
Abbreviated transcription (Latin):
recedat. Quod bene noe debri.¬
ato exprimit᷑: cuiꝰ nudata uere¬¬
cundiora boni filii auersi ueni.¬
endo texer̃. Auersari quippe
dicim᷑: quod reꝓbamꝰ. Quid . ẽ.¬
gͦ quod filii uerecundiã patris
suꝑiecto dorsis pallio auersi ue¬¬
nientes operiunt: nisi qđ bonis
subditis sic p̃positoꝵ suoꝵ mala
displicentꝰ. ut tam̃ hȩc ab aliis
occultent: Oꝑimentũ auersi de-¬
ferunt: quia iudicantes factũ
& uenerantes magisteriũ: nolt̃
uidere quod tegunt. Sunt uͦ¬
nonnulli: qui si parum quid
de spiritali conuersatione incho¬
ant: cũ rectores suos tẽporalia
agere & terrena considerant:
mox ordin̾e suꝑnȩ dispositionis
accusant: qđ nequa quã bene ad
regendum p̾lati sunt. ꝑ quos con-¬
uersationis infimȩ exempla mon.¬
strant᷑. Sed hi nimirũ dum tem¬
tibus meritis. usq ad rep̾hensio¬
nẽ conditoris exceclunt. Cuiꝰ ꝓ¬
fecto dispensatio inde ab humi¬
libus rectior agnoscit᷑: unde ab

Expanded text:
recedat. Quod bene in Noe debrirecedat. Quod bene in Noe debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod tegunt. nonnulli qui si parum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum tem exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab
Abbreviated transcription (Latin):
fit. ut & rectores minꝰ prudent᷑
ea quȩ agenda sunt uideant:
quia eoꝵ oculos ipsa nebula ela¬¬
tionis obscurat: & ñnunquam
is qui subiectus. ẽ. hoc cũ p̃latꝰ
fuerit faciat: quod diidũ fieri
subiectus arguebat: & pro eo
quod illa quȩ iudicauerat ꝑpe-¬
tratꝰ. saltẽ quia iudicauit eru.¬
bescat. Igit᷑ sicut p̾latis ꝓcu.¬
randum. ẽ. ne eoꝵ corda esti¬¬
matione singularis sapientiȩ
locus suꝑior extollat: ita sub.¬
iectis ꝓuidendum. ẽ. ne sibi re¬
ctoꝵ facta displiceant. Si autẽ
magistroꝵ uita iure rep̃hendit᷑
oporte ut eos subditi etiã cũ
displicent uenerent᷑. Sed hoc
est sollert᷑ intuendũ: ne aut
quẽ uenerari necesse. ẽ. imitari
appetas: aut quẽ imitari despicis.
uenerari contempnas Subtilis
& enĩ uia tenenda. ẽ. rectitudi¬
nis & humilitatis: ut sic rep̾hen-¬
sibilia magistroꝵ facta displice.¬
ant: quatinꝰ subditoꝵ mens. a ser¬
uanda magisterii reuerentia ñ

Expanded text:
fit, ut rectores minus prudenter fit, ut rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt, videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat, et nonunquam is qui subjectus est, hoc cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat. Et pro eo, quod illa, quae judicaverat, perpetrat, saltim quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singulari sapientiae locus superius extollat, ita subjectis providendum est, ne sibi Rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam cum displicent venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas: subtilis etenim via tenenda est rectitudinis, et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant; quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non
Abbreviated transcription (Latin):
inordinata defensio: nedũ rec¬
titudo incaute diligit᷑ : ipsa
magistra rectituidinis humili¬
tas amittat᷑: ne eũ sibi p̾ esse
quisquis despiciat: quẽ fortasse
contingit ut in aliqua actione
reprehendat. Contra hc̃ tumo¬
rem suꝑbiȩ. subditoꝵ mens ad
custodiam humilitatis edomat᷑.
si infirmitas ꝓpria incessant᷑
attendit᷑. Nam uires nr̃as uera¬
cit̾ examinare negligimꝰ: si nr̃a
acta fortiora credimus. Iccirco
eos qui nobis p̃lati sunt distric¬
te iudicamꝰ: & quo nosm & ipsos
minꝰ agnoscimꝰ: eo illos quos rep̃¬
hendere nitim᷑. plus uidemus
Cõmunia mala sunt quȩ sȩpe
a subditis in p̾latos. sepe a p̃la.¬
tis in subditos cõmittunt᷑: qͥa
& om̃s subditos hi qui p̾sunt mi¬
nus quã ipsi sunt sapientes arbi¬
trant᷑ : rursum qͥ subiecti sunt
rectoꝵ suoꝵ actiones iudicant:¬
& si ipsos regiminis curã tenere
contigerat. se potuisse agere
melius putant. Vnde plerunq

Expanded text:
inordinata defensio, ne dum recinordinata defensio, ne dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; ne eum sibi praesse quisque despiciat, quem fortasse contingit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Nam vires nostras veraciter examinare negligimus, et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos quos reprehendere nitimur plus videmus. Singula haec mala sunt quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur, qui et omnes subditos hi qui pnus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur: et rursum qui subjecti sunt, Rectorum suorum actiones judicant: et si ipsos regimen tenere contigeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
puli in̾timo cordis dolore ꝓstra¬
uit. Certũ uͦ est quod itã sibi
inuicẽ & rectorũ merita cone¬
ctant᷑ & plebiũ: ut sepe ex cul-¬
pa pastoꝵ de terior fiat uita
plebiũ: & sepe ex merito plebiũ.
mutet᷑ uita pastoꝵ. Sed quia
rectores habent uidicẽ suum:
magna cautela subditoꝵ. ẽ. ñ
temere uitã iudicare regentiũ:
Neq enĩ frustra ꝑ sem& ipsum
dñs es nũmularioꝵ fudit: ca
thedras uendentiũ columbas
ꝑ magistros qͥdem uitã iudicat
plebium: sed ꝑ sem& ipsum fac¬
ta examinat magistroꝵ: quãuis
etiã subditoꝵ uicia. quȩ a ma-¬
gistris mͦ uel dissimulant᷑ iudi¬
cari uel nequeunt: eiꝰ ꝓculdubio¬
iudicio reseruant᷑. Igit᷑ dũ salua
fide res agit᷑: uirtutis. ẽ. meritr:
si quioquid prioris. ẽ. toleratur:
Deb& tam̃ humilit̾ suggeri: si
fortasse ualeat qđ displic& em̃¬
dari. Sed curandũ sum moꝑe. ẽ.
ne in suꝑbiã transeat iusticiȩ

Expanded text:
puli intimo cordis dolore prostrapuli intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est, quod ita sibi invicem, et rectorum merita connectantur, et plebium, ut saepe ex culpa pastorum, deterior fiat vita plebium et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum. Quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt: ejudicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur; debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari. Sed curandum summopere est ne in superbiam transeat justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
scdm merita subditoꝵ tribuunt᷑
ꝑsonȩ regentiũ: ut sepe qͥ uident᷑
boni. accepto mox regimine ꝑ¬
cũ dignitate mutauit. Unde scri¬
ptũ est. Cum esses paruulus in
oculis tuis: caput te constitui
in tribubus isrł Sic ꝓ qualitate
subditoꝵ disponuntur acta re-¬
gregis. etiã uere boni delinquat¬
uita pastoris. Ille enĩ dõ at testan¬
te laudatꝰ: ille suꝑnoꝵ mysterioꝵ
conscius dauid ꝓpħa. tumore re¬
pentinȩ elationis inflatꝰ. ppłm
numerando. peccauit : & tamen
uindictã ppłs dauid peccante.
suscepit. Cur hoc : Quia uidelic&
scd̾m meritũ plebiũ: disponunt᷑
corda rectoꝵ. Iustus uͦ iudex.
peccantis uicium ex ipsorum
animaduersione corripuit: ex
quoꝵ causa peccauit. Sed qͥa
ipse sua scilic& uoluntate suꝑ.¬
biens a culpa alienꝰ non fuit: uin-¬
dictã culpȩ etiã ipse suscȩpit:
Nam ira sȩuiens quȩ corporalit᷑
ppłm ꝑculit: rectorẽ quoq po-¬

Expanded text:
sicut merita subditorum, tribuuntur sicut merita subditorum, tribuuntur personae regnantium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine pcum dignitate mutavit. 66. Unde scriptum est: Ecce cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribus Israel. Sic pro qualitatibus subditorum disponuntur acta reggregis etiam vita pastoris? Ille enim, Deo attestante, laudatus, iste supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elationis inflatus populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit, sed quod ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum pertulit, rectorem quoque po
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓfessione uideri appetant.
quod esse oꝑibus recusant. Quia¬
enĩ scriptu est om̃is qui facit pec.¬
catũ. seruus. ẽ. peccati: quanto
nẽ liberiꝰ ꝑagunt ꝑuersa quȩ uo¬
lunt: tanto eius seruitio obno¬
xiuis obligant᷑. Itaq nullus qui
talem rectorẽ patitur. eũ quem
patit᷑ accus&: quia nimirũ sui
fuit meriti. ꝑuersi rectoris sub¬
iacere ditioni. Culp̃ã gͦ ꝓpriã
magis accus& talis: quãm iniu.¬
sticiam gubernantis. Scriptum
nanq est. Dabo tibi reges in fu-¬
rore meo. Quid gͦ illos nob̾ p̾ẽe
despicimꝰ: quoꝵ suꝑ nos regimi¬
na ex dñi furore suscipimꝰ: Si gͥ
irascente deo. scđm nr̃a merita re¬
ctores accipimus: in illoꝵ actio¬
ne colligimus. quid ex nr̃a estima¬
tione pensemꝰ: quãuis plerunq
& electi subiaceant reꝓbis. Unde
& diudauid saulem ꝑtulit᷑: sed¬
quia dignꝰ tc̃ fuit. qui tantaᷤ pre¬¬
positi asꝑitate p̾meret᷑. Sic gͦ

Expanded text:
ut professione videri appetant, ut professione videri appetant, quod esse oenim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, in illorum actione colligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamvis plerumque et electi subjaceant reprobis. Unde et diu David Saulem quia dignus tunc fuit qui tanta praepositi asperitate premeretur. Sic ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
salui fierent: ideo mitt& illis
deus oꝑationẽ erroris. ut credañ
mendaciũ. In eo gͦ quod dr̃ qui
regnare facit hominẽ hẏpochri¬
tam ꝓpt̾ peccata ppłi: potest ip¬¬
sum om̃iũ hipochritarũ caput.
antixp̃c designari. Dẽductor qͥp¬
pe ille. tunc sanctitatẽ simulat:
ut ad iniquitatẽ trahat. Sed
ꝓpt̾ peccata ppłi regnare ꝑmit.¬
titur: quia nimiru tc̾ ipsi sub
tibus exigunt: ut sub illo indiciis
p̾currentibꝰ disponant᷑. Qd̃ gͦ
tunc antieristus suꝑ impios re¬
gnat. non est ex iniusticia iudi¬
cantis: sed ex culpa patientis
Quãuis pleriq & principatũ
illiꝰ non uider̾: & tam̃ eiꝰ princi¬
culdubio ꝑuerse uiuendo ue¬
nerant᷑. An non eius mendose¬
atq affectatȩ sanctitatis spẽciẽ¬
tenent: dũ appetunt uideri
quod non sunt: Ille nanq sc̃ita¬
tis hẏpochrisin sumit: qͥa cum
sit dampnatus homo & nequã
culdubio ex eius nẽ corpore ꝓde¬
unt: qui iniquitates suas sub te¬
gmine sacri honoris abscondunt:

Expanded text:
salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio . In eo ergo quod dicitur: Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi, potest ipsum omnium hypocritarum caput Antichristus designari. Seductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub tibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicantis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus princiroculdubio perverse vivendo venerantur. An non 807 ejus affectatae sanctitatis speciem appetunt videri quod non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumet, quia cum sit damnatus homo et nequam ocul dubio ex ejus nunc corpore prodeunt qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt,
Abbreviated transcription (Latin):
spectu eius. iste assiduus nr̃aru
mentiũ lapsus increscer&: ꝑ ꝓ.¬
pħam non clamar&. Auferte
malum cogitationũ ur̃arũ. ab
oculis meis. Hȩc nimirũ dicens.
uim cooꝑtȩ maliciȩ nr̃ȩ quasi
ferre se non posse testatur: quȩ
cooꝑta illi esse non potest: quia
uidelic& importune eius conspe¬
ctui ingeritur: quicquid a nob̾
illicitum occulte cogitat᷑. Om̃ia

Expanded text:
spectu ejus iste assiduus nostrarum spectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret,  Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Haec nimirum dicens vim coopertae malitiae nostrae quasi ferre se non posse testatur, quae operta illi esse non potest, quia videlicet importune conspectui ejus ingeritur, quidquid a nobis illicitum occulte cogitatur. » A
Abbreviated transcription (Latin):
quot bonis motibꝰ ꝓficit. Et rur¬
sum tot gressibus longe fit: qͦt
malis cogitationibus de terescit
Unde plerunq contingit. ut
necdum ꝓcedat in oꝑe motꝰ m̃tis:
& tam̃ ꝑfecta iam culpa sit. ex
ipso reatu cogitationis: sic̃ scri¬
ptu. ẽ. Manus in manu: ñ erit
in nocens malus. Odanus enĩ ma.¬
nui iungi sol&e: quando quieseit
in otio & nullus eam usus labo¬
ris exerc&. Manus gͦ in manu:
non erit innocens malus. Ae si di¬
cer&. Cum manus cessat ab ini¬
quo oꝑe: malus tam̃ non. ẽ. in¬
nocens ꝑ cogitation̾e. Quia gͦ
nouimus. quod districte om̃a
non solum facta. sed salte̾ cogi¬
tata pensant᷑: qͥd faciemus de
incessu mali oꝑis. si sic subtilit᷑
deus iudicat gressus cordis:
Ecce occulta mentis nr̃ȩ itinera.
nullus hominũ uid&: & tam̃ an.¬
te dei oculos toi gressus ponimꝰ:
te illum labim᷑: quotiens a recto
itinere. infir mȩ cogitationis pe.¬
de. claudicamus. Nisi enĩ in con¬

Expanded text:
quot bonis motibus proficit. Et rurquot bonis motibus proficit. Et rursum tot gressibus longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltem cogitata pensentur, quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus te illum labimur quoties a recto itinere infirme cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in con
Abbreviated transcription (Latin):
c& a deo cuncta conspiciꝰ quan¬
do se imꝑuiso exctu. uidertt. ꝓ
cunctoꝵ retributione damp-¬
nari. Tunc in pena sua oculos
aperit: quos diu tenuit clausos
in culpa. Tunc considerasse om̃ia
uerũ iudicẽ sentit: quando ma¬
loꝵ suoꝵ meritũ. iã euadere
sentiendo ñ possit. Iniquus gͦ qͥ
diu expectatus. ẽ. iccirco. ẽ. re¬
pente sublatus: quia oculi dm̃
suꝑ uias hominu. & oms gressus
eorũ considerat  si diceret:
quia ea quȩ diupatient᷑ conspi-¬
cit: quandõq inulta ñ deserit
Nam ecce subito uiolentu rapuit:
& mala eius quȩ expectando ꝑ¬
tulit: animaduertendo reseca¬
uit. Remo gͥ dicat humana facta
dm̃ non cernere: cũ iniquu quẽ¬
piam iniquitates suas libere ꝓ.¬
spicit cumulare. Subito enĩ tol.¬
litur: quia diu toleratur. Gressus
operationes quibus innitimur:
uel alt̾nantes motus intime co¬
gitationis: quibus quasi passibꝰ
uel longe a dño recedimꝰ: uł pie
quasi tot gressibus mens accedit :

Expanded text:
 a Deo cuncta conspici, quando se improviso exitu viderit pro cunctorum retributione damnari. Tunc in poena sua oculos aperit quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc converum judicem sentiet, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo non possit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui diu toleratur. 7. Gressoperationes quibus innitimur, vel alternantes motus intimae cogitationis quibus quasi passibus, vel longe a Domino recedimus, vel pie quasi tot gressibus mens accedit,
Abbreviated transcription (Latin):
consilia. de alioꝵ uocatione. ali¬
orĩiue repulsione. p̃sumamus
Cũ enĩ intuliss&. uerũ. ñ mex
rationẽ reddidit: sed sic dõ pla¬
citũ dixit: hoc uidelic& osten¬
dens. quia iniustũ. ẽẽ ñ poterat.
quod placuit iusto. Unde & in
uinea laborantibꝰ mercedem red-¬
dens. cũ quosdam oꝑarios inęqͣ¬
les in oꝑe ȩquar& in p̾mio: et
plus in mercede querer&. qͥ labo¬
ri ampliꝰ insudass&: ait Nonne
ex denario conuenisti mecũ : Uo¬
lo aut̾ẽ & huic nouissimo dare:
sicut & tibi. Aut non lic& mͥ qd̾
uolo facere : In cunctis gͦ quae
exteriꝰ disponunt᷑: aꝑtȩ causara-¬
tionis est. occultȩ iusticia uolun-¬
tatis. Dicatur itaq Ipso enim
concedente pace̾: quis. ẽ. qͥ con¬
dempn&e: Ex quo absconderit
uultũ suũ: quis. ẽ. qͥ contẽplet᷑¬

Expanded text:
consilia de aliorum vocatione, aliconsilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, 806 hoc videlicet ostendens, quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde et in vinea laborantibus mercedem reddens, cum quosdam operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi; an non licet mihi quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur, aperta causa rationis est occultae justitia voluntatis. Dicatur itaque: Ipso enim concedente pacem, quis est qui condemnet? ex quo absconderit vultum suu
Abbreviated transcription (Latin):
concedente pacem: quis. ẽ. qui
condempn&e Ex quo absconde¬
rit uultũ suum: quis. ẽ. qͥ con¬
at: cur stante iudaioo ppło du-¬
dum in infidelitate gentilitas
iacuit᷑. & cur ad fidem gentili¬
tate surgente: iudaicũ ppłm
infidelitatis culpa ꝓstrauit. Ne¬
mo discitiat. cur alius trahatur
ex dono: alius repellat᷑ ex merito:
Si enĩ gentilitatẽ miraris assũp¬
tam: ipso concedente pacẽ quis
est qͥ condepn&: Si iudeã obstu¬
pescis ꝑditã: ex quo abscondit
uultũ suũ. quis. ẽ. qͥ contẽplet᷑
eũ: Itaq consiliũ sũmȩ & occultȩ
uirtitis: satisfactio sit aꝑtae
rationis. Unde in eugłio dñs cũ
de huiꝰ rei causa loquerẽt᷑: ait:
Confiteor tibi dñe pat̾ cȩli et
terrȩ: qui abscondisti hȩc asa.¬
nis ac reuelationis ad iungens:
ait. Ita pater: quia sic fuit pla-¬
citũ ante te. Quibꝰ nimirũ uer.¬
bis. exempla humilitatis accipi¬
mͦ: ne temere discutere suꝑna

Expanded text:
concedente pacem, quis est qui concedente pacem, quis est qui condemnet? Ex quo absconderit vultum suum, quis est qui conat cur stante Judaico populo dudum in infidelitate gentilitas jacuit, et cur ad fidem gentilitate surgente Judaicum populum in infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, ipso concedente pacem quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occulvirtutis satisfactio sit aperte rationis. Unde in Evangelio Dominus cum de hujus rei causa loqueretur, ait: « Confiteor tibi, Domine, Pater coeli et terrae, qui abscondisti haec a sanis ac revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tumorẽ potentiũ. suꝑbia ui-¬
deria gentiũ figurantur: sic̃ at.¬
testante ueritate ꝑ ępulantẽ
splendide diuitẽ. iudaicꝰ ppłs
designatur: copiã scilic& legis
ñ ad necessitatẽ salutis sed ad
põpã elationis assumens: atq in
p̃ceptoꝵ uerbis non sem& ipsũ.
ordinate reficiens. sed iactant᷑
ostendens. Et ꝑ uulneratũ la-¬
zarũ qui interpͣtat᷑ adiutꝰ. for¬
ma ppłi gentilis exprimit᷑: quẽ
diuinũ adiutoriũ tantomagis
erigit: quantominꝰ de suarum
uiriũ facultate confidit. Qͥ pau¬
quia gentilitas corde humilis. pec
uirus in cute: ita in confessione
pandunt᷑ : quasi mali humores
a uisceribꝰ intimis foras ꝓrum¬
clamor audit᷑ : quia dũ iudȩi con-¬
tra dm̃ suꝑbiunt: ad dm̃ uota
gentiliũ ꝑuener̃. Unde & mex
hȩc ipsa immensa ac ꝓfunda iu¬
dicia ꝑhorrescensꝰ non ea curat
ratione discutere. sed admiratio¬
ne uenerari: atq ait. Ipso enĩ¬

Expanded text:
per tumorem potentium superbia per tumorem potentium superbia deria gentium figurantur, sicut, attestante Veritate, per epulantem splendide divitem Judaicus populus designatur; copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens, atque in praeceptorum verbis non semetipsum ordinate reficiens, sed jactanter ostendens; et per vulneratum Lazarum, qui interpretatur adma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de virium suarum facultate confidit. Qui pauquia gentilitas corde humilis peccaintimis virus in cute, ita in confessione  publicum, quasi mali humores a visceribus intimis foras prorumclamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt. Unde et mox haec ipsa immensa ac profunda judicia perhorrescens, non ea curat ratione discutere, sed admiratione venerari, atque ait: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
perũ. Cum enĩ isti suꝑbiunt: cla¬
entibus opprimunt᷑. Uel certe
iccirco dicit᷑ quod ad dm̃ fecer̃
clamorẽ pauperũ ꝑuenire: qͥa
istis cadentibus. in eoꝵ loco pau¬
ꝑes. id est spũ humiles subrogan¬
tur. Et quia hoc eoꝵ casu factr̃
est. ipsi fȩcisse referunt᷑: eo ui¬
delica& locutionis genere. quo
pugnare castra dicimꝰ: qͥa pug¬
natur ex illis Uel certe qͥa cun-¬
cta quȩ suꝑiꝰ dicta sunt. referri
etiã ad rectores ȩccłasticos pos¬
sunt: qui relicto p̾dicationis
studio. sub occasione regiminis.
terrenis negociis inuoluunt᷑:
apte subiungit᷑: ut ꝑuenire fa¬
cerent ad eum clamorẽ egeni. &
audir&e uocẽ pauperũ: quia
nimirũ dum ipsi curis scłaribꝰ
occupati. p̃dicationis officium
deserunt: gregem subditũ in
querelarũ prumꝑe clamorem
cõpellunt: ut quasi iure unus¬
quisq subiectus de uita fi ctipa.¬
storis immurmur&. Cur ten&e
magistri locũ: qui ñ exerc&e of¬
ficium: Quãuis fortasse melius

Expanded text:
Cum enim isti superbiunt, claentibus opprimuntur. Vel certe idcirco dicitur quod ad Deum fecerunt clamorem pauperum 805 pervenire, quia istis cadentibus, in eorum locum pauperes, id est spiritu humiles subrogantur. Et quia hoc eorum casu factum est, ipsi fecisse referuntur, eo videlicet locutionis genere, quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe quia cuncta quae superius dicta sunt referri etiam ad rectores Ecclesiasticos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis, terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum; quia nimirum dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subditum in querelarum prorumpere clamorem compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti pastoris immurmuret, cur teneat magistri locum, qui non exercet officium. Quamvis fortasse melius
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibili examinatione celebrat᷑.¬
occulte: sed nullus in iuste:
Hoc gͦ quod in maximis fiericer.¬
nimꝰ: etiã in nob̾ singulis caute
timeamꝰ. Sic enĩ intenduntur
diuina iudicia suꝑ unã anima
sicut suꝑ una urbe̾: sic suꝑ unã
urbẽ. sicut suꝑ unã gent̾e : sic
suꝑ unã gentẽ. sic̃ suꝑ uniuer.¬
sam generis humani multitudi.¬
nẽ: quia & sic intendit dñs sin¬
gulis. ac si uac& a cunctis: &
sic simul intendit om̃ibꝰ. ac si
uacet a singulis. Qui enĩ om̃ia
administrando impl&: regit
implendo Nec uniuerso de est
cũ disponit unũ: nec uni de est.
cũ disponit uniuersum: cuncta
scilic&. naturȩ suȩ potentia. qui¬
etus oꝑat᷑. Quid ergo mirũ qͥa
ñ angustat᷑ intentus: qͥ oꝑatur
quietus: Dicat᷑ itaq quia hoc
subtile iudiciũ exerc&: & suꝑ
nunc de genere se conuertit
ad speciem: & qͥd iudea ꝓprie
mereat᷑. ostendit. dicens. Qyi¬

Expanded text:
omnes homines invisibili examinatione celebraocculte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animam, sicut super unam urbem; sic super unam urbem, sicut super unam gentem; sic super unam gentem, sicut super universam generis humani multitudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtile judicium exercet et supnunc de genere se convertit ad speciem, et quid Judaea proprie mereatur, ostendit dicens: