comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arte se instigat. ac ne is quem pos¬
sederat: ab eius domimo liberetur:
multiplici fraude decertat. H iuo
de his qui conuertuntir ad cor
scriptum est.Ma ledicint ei qui
pet̾a que suggerit execrari. Sedd
quisquis hoc fecerit. leuiathan su¬
nscitat: qui ut dictum est in prauo¬
rum cordibus. quasi quietus & so¬
pitus: dorinit. Quicunqigitur di¬
uinitus rectus que dei sunt agere
de sideratr leurathan in certamine
contra se prouocat:eiusq malicĩa
sua comiersione inflãmat. Nec
imagnopere ergo quosli bet prauos
perranala seol per ip̃a quoq boria
opera que non sinceriter gerimł.
siboseruire conspicit: sed ad deum
confugientibus innimeras insi¬
dias fendit.
Unbuslibet aulem prauis
mala quelibel aperte sug¬
gerit: eisq uelut familiaribus ini¬
quitates suas manifestius insimiat
ut scienter agant que mala esse nõ
ignorant. Bonis uero uelut extra¬
neis latenter insidians mala que
publice non ualel tecta subintromi¬

Expanded text:
arte se instigat: ac ne is quem posarte se instigat: ac ne is quem possederat ab eius dominio liberetur, multiplici fraude decertat. Hinc de his qui conuertuntur ad cor scriptum est. Maledicant ei qui peccata quæ suggerit execrari. Sed quisquis hoc fecerit Leuiathan suscitat, qui vt dictum est in prauorum cordibus, quasi quietus & sopitus dormit. Quicumque igitur diuinitus respectus, quæ Dei sunt agere desiderat, Leuiathan in certamine contra se prouocat: eiusque malitiam sua conuersione inflammat. Nec magnopere ergo quoslibet prauos per mala, sed per ipsa quoque bona opera, quae non sinceriter gerunt, sibi servire conspicit; sed ad Deum confugientibus innumeras insidias tendit. Quibuslibet autem pravis mala quaelibet aperte suggerit, eisque velut familiaribus iniquitates manifestius insinuat, ut scienter agant quae mala esse non ignorant. Bonis ergo velut extraneis latenter insinuans, mala quae publice non valet, tecta subintrodu
Abbreviated transcription (Latin):
tationis laqueos eidem conspersio¬
ni uicinos oponit. Neq facile cap¬
tiuaret si aut luxuriosis premia:
aut auaris scorta proponeret. Si
aulem ueraces de abstinentia: auł
abstinentes de gule imbecilita te
pulsaret. Si nnites per studium¬
certaminis. auł iracundos capere
per pauorem formidinis quere¬
ret. Sed uł efficatius in sua frau-
Hino scriptumiest. Diuiditar
estus super terram: quia uidelicet
in hac uita tentationis ardorem cal¬
lide singulis ingerens quasi estum
diuidit dum uicinos moribus la¬
queos abscondit. In illis autẽ qui
enus uolimtati subiecti sunt: quadã
securitate perfruitur: dum cordibꝰ
eorum quasi superbus rex incõcussa
potestate dominatur. Sed si cuius¬
libet mens ad desideriũ cõditoris
incalescit. Si redemptoris gr̃e me¬
minit: & teneri captinus a uitris
erubescit: cu idem hostis conside¬
rat se despici: dolet contra se man¬
cipium quod dudum possederat
reniti: & mox in omnis tentaliõis

Expanded text:
tationis laqueos eidem conspersiotationis laqueos eidem conspersioni proximos opponit. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praemia, aut avaris scorta proponeret. Si aut voraces de abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret. Si certaminis, aut iracundos capere per pauorem formidinis quæreret. Sed vt efficacius in sua fraudeHinc scriptum est. Diuiditur æstus super terram. Quia videlicet in hac vita tentationis ardorem callide singulis ingerens quasi æstum diuidit, dum vicinos moribus laqueos abscondit. In illis autem qui eius voluntati subiecti sunt, quadam securitate perfruitur, dum cordibus eorum quasi superbus rex inconcussa potestate dominatur. Sed si cuiuslibet mēs ad desiderium conditoris incalescit; si redemptoris gratiæ meminit, & teneri captiuus a vitiis erubescit: cum idem hostis considerat se despici, & contra se mancipium quod dudum possederat reniti, mox in omni tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
morandum uidetur quia genera¬
liter in omĩbus agere nititur quod
in primo homine gessit. uerba dei
de cordihus hominũ euellere. suaq
blandimenta que fraudulen ter
suggerit: molliter infigere. Suppli¬
cia que deus cõminatur obliuisci
persuadet: & ad agenda que prohi¬
bet: nos instigał. Tune dicit. E ri
imũdo sublimes apparete. Tunc
dicit. Nequaꝙͣ moriemini ninis
quasi misericordem deum fingẽs:
impunifatem scelerum promiltif.
Sed nos qui experimento primi
hominis didicimus: ꝙͣ districte
rudex delinquẽtes feriat: oportet
uł minacem eiusdem iudicis sen¬
tentiam extimeannis: & contra
deceptiones eiusdem hostis cauliu
ac robustius consistanus. illud
Fob magis abbendentes. Uerebar
omina opera mea: sciens ꝙ non
parceres delinquenti. Et item p̃s.
dicit. Maledicti qui declinanl a
mandatis tuis.
Ingulis autem honñbus
uitus conuementibus in¬
sidiatur. Prius euim cõsparsionẽ
umusciriusq perspicit. & tunc ten¬

Expanded text:
morandum videtur, quia generamorandum videtur, quia generaliter in omnibus agere nititur, quod in primo homine gessit. Verba Dei de cordibus eorum evellere, suaque blandimenta quae fraudulenter suggerit molitur infigere. Supplicia quae Deus minatur oblivisci suadet, et ad agenda quae perhibet nos instigat. Tunc dixit: Eritimundo sublimes apparete . Tunc dixit: Nequaquam moriemini . Nunc quasi misericordem Deum fingens, impunitatem scelerum promittit. Sed nos qui experimento primi hominis didicimus quam districte judex delinquentes feriat, oportet ut minacem ejusdem judicis sententiam extimeamus, et contra deceptionis fraudem ejusdem hostis cautius ac robustius consistamus, illud Job majus attendentes: Verebar omnia opera mea, sciens quod non parceres delinquenti . Et item dicit Psalmista: Maledicti qui declinant a mandatis tuis . X. Singulis autem hominibus vitiis convenientibus insidiatur. Prius enim conspersionem uniuscujusque perspicit, et tunc ten
Abbreviated transcription (Latin):
longum sil: non solum per eaque
uetuit: sed per ea que concessit deo¬
frequenter mniuriosi existunus. &
tamen honio custodiam diuinam
habere cupit ne casum incurrał in
corpore: quem cupiendo malum nõ
de. Qua propter non indignũ est
ut uel in superbo animo nrr̃o multa
que nos contristant deo permitten¬
te sentire cogannir. uel i delicata
carne quam auctori frequenter pre¬
ponimus censuram supplicii senti¬
amus.
B hoste uero maligno tam
multipliciter patiniur: ꝙͣ
ille carnis deceptionibus & per na¬
turam subtilis.& per maliciamx in
fatigabilis nigiter insistit. Ctitus
cuncta tergiuersationis certamina
atq machinationes dominus bt̃o
iob insimat. & omne quod oppri¬
mendo rapit: quod insidiando cir¬
cuuolat: quod minando terret.
quod suadendo blanditur: quod
desperando frangil: exorsus est dicẽs
Ecce behemot: quem feci tecum.&
cetera. que oinnia in illorũ uerbotũ
expositione plenius panduntur.
Hic autem illud tantũmodo cõme¬

Expanded text:
longum sit, non solum per ea quæ longum sit, non solum per ea quæ vetuit, sed per ea quæ concessit Deus iniuriosi existimus. Et tamen homo custodiam diuinam debet habere in se, ne casum incurrat in corpore, quem cupiendo malum non de. Quapropter dignum est, vt vel in superbo animo nostro multa quæ nos contristant, Deo permittente, sentire cogamur, vel in delicata carne quam actori frequenter præponimus, censuram supplices sentiamus. Ab hoste vero maligno tam multipliciter patimur, quam ille nostris deceptionibus, & per naturam subtilis, & per malitiam iugiter infatigabilis insistit. Cuius cuncta tergiuersationum certamina atque machinationes Dominus beato Iob insinuat. Et quod opprimendo rapit, quod insidiando circumuolat, quod minando terret, quod suadendo bldesperando frangit, exorsus est dicens: Ecce Behemoth quem feci tecum, et caetera. Quae omnia in illorum verborum expositione plenius panduntur. Hic autem illud tantum comme
Abbreviated transcription (Latin):
& mortem ut item scriptura dicit¬
Qui autem abstinens est adicit uita
Deus autem uidens ꝙ ea que nobi
donat & non ipsum qui dator est
peruerso ordine ordine diliginus
ex his que ei preponimus salubriter
nos ferit: ut tanto citius ad eius a¬
morem resipiscamus. quanto ple¬
mus senserimius plena esse dolori¬
bus ea que affectamus. Neq eiñ
solis exterioribus male oblectamur
nam ut ad nos ipsos ueniannis. ip̃is
nostris membris que a bono artifi¬
ce deo bene altributa sunt: male
frequenter ulimur: uł oculis ad
petulantiam cõspiciendam:per
ip̃os nanq mors intrat ad animas
nostras:. & quandocunq eisdem oculis
specus concupiscibilis aipparet quasi
uetitum lignii adam preoculis habet
Linoua prompta ad proferendum
mendatium. uel ad construendã¬
in malum frauolem uel ad iurgia
exercenda. pedes ad currendum in
malum ueloces. sensus propter co¬
lorem auri rectum iudicium per¬
uertit. Et ne per singula currere

Expanded text:
& mortem: vt item Scriptura dic& mortem: vt item Scriptura dicQui autem abstinens est, adiicit vitam. Deus autem videns quod ea quæ nobis donat, & non ipsum qui dator est, peruerso ordine diligimus, ex his quæ ei præponimus salubriter nos ferit: vt tanto citius ad eius amorem resipiscamus, quanto plenius senserimus plena esse doloribus ea quæ affectamus. Neque enim solis exterioribus male oblectamur. Nam vt ad nos ipsos veniamus, in ipsis nostris membris, quæ nobis a bono artifice Deo bene attributa sunt, male frequenter vtimur, vt oculis ad petulantiam conspiciendam. Per ipsos namque mors intrat ad animas nostras. Et quandocumque eisdem oculis species concupiscibilis apparet, quasi vetitum lignum Adam præ oculis habet. Lingua prompta est ad proferendum mēdacium, vel ad construendam fraudem, vel ad iurgia exercenda: pedes ad currendum in malum, sensus propter colorem auri, rectum iudicium peruertit. Et ne per singula currere
Abbreviated transcription (Latin):
Puguabit pro eo orbis terrarum
contra insensatos. Quod tũc utiq
fit quando in pena delinquentiũ
aduersitas elementorum militat.
Sicut item dicitur. Ignis grando
fames & mors omnia hec ad uin¬
dictam creata sunt. bestiarũ dẽtes
& scorpii oppressiones & contritio
& flagella: sed tamen de humo do¬
lor non egreditur: quia nequaꝙ
pena que ex re insensibili ad nostrã
afflictionem excitatur de ea nasci¬
tur creatura que recipit. sed de ea
que peccando uim percussionis ex¬
torsit. Hinc item scriptum est. Ego
domins creans malum. Mala
quippe milla natura subsistunt:
non ergo creantur a domino: sed
iccirco mala creare se asserit: quia
res quas ille bene quidem cõdidit
sed nos male concupiscimus: in
flagella que aspera uidentur & ma¬
La nobis conuertit. Inde est ꝙ ho
ino de ueneno moritur de quo ser¬
pens uiuit. Inde ꝙ ipse cibus &
potus intemperanter sumptus re¬
soluta corpora facit: & iimaturã
senectutem adducit: quinetiam

Expanded text:
Pugnabit pro eo orbis terrarum Pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Quod tunc utique fit, quando in poena delinquentium adversitas elementorum militat, sicut item dicitur: ignis, grando, fames, et mors, omnia haec ad vindictam creata sunt. Bestiarum dentes et scorpii oppressiones, contritio et flagella. Sed tamen de humo non egredietur dolor; quia nequaquam poena, quae ex re insensibili ad nostram afflictionem excitatur, de ea nascitur creatura quae percutit, sed ea quae peccando vim percussionis extorsit. Hinc item scriptum est: Ego Dominus creans malum . Mala quippe nulla natura subsistunt. Non ergo creantur a Domino, sed idcirco mala creare se asserit, quia res quas ille bene condidit, sed nos male concflagella, quæ aspera videntur, & mala nobis, conuertit. Inde est quod homo de veneno moritur, de quo serpens viuit. Inde quod ipse cibus & potus intemperanter sumptus resoluta corpora facit, & immaturā senectutem adducit, quinetiam
Abbreviated transcription (Latin):
solentias aperta prodeunt flagella
penarum: quas uidelicet penas ni
dex & dominus emimerat dicẽs
Surget gens contra gentem & ceła
Nos enim ut in omeliis dicitur. oũ
lutem corporũ ad usu exercennus
uitiorum.ubertatem non ad neces¬
sitatem. sed ad superfluitatem. ⁊p̃ã
serena blandimenla aeris ad morẽ
nobis seruire coginnus terrene de¬
lectatioms iure igne refert: ut simł¬
nostris male subacta seruiebant.
Et qui in cunctis delinquimus in
cunctis ferimur: ut quot plus in
mundo incolumes habuiimis gau¬
iob dicitur. De humo non egredie¬
tur dolor. quasi dicat. scilicet.mala
nr̃a exigunt. ut a rebus nisensibilibꝰ
feriamur. Ecce enim expectandus
imber arente terra suspanditur.
& caligniosus aer sole mardescente
siccatur mare procellis tumẽtibus
sicul & alios ad transmeandum
susceptos intercipit: aliis desidera¬
tum iter contradicit. Terra etiam
suscepta semina consinnit.In qui¬
bus cinictis patenter ostenditur

Expanded text:
solentias aperta prodeunt flagella solentias aperta prodeunt flagella pœnarum. Quas videlicet pœnas ipse Iudex, & Dominus enumerat dicens. Surget gens contra gentem, & cætera. Nos enim, vt in Homeliis dicitur, omnilutem corporum ad vsum exercemus vitiorum: vbertatem non ad necessitatem, sed ad superfluitatem. Ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis seruire cogimus terrenæ delectationis. Iure igitur restat vt simis male subacta serviebant, et qui in cunctis deliquimus, in cunctis feriamur: ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaubeati Job dicitur: De humo non egredietur dolor . Quod scilicet mala nostra exigant, ut a rebus insensibilibus feriamur. Ecce enim exspectandus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer sole inardescente siccatur. Mare procellis tumentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit, aliis desideratum iter contradicit. Terra etiam suscepta semina consumit. In quibus cunctis patenter ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
tem enus suffocat ut scriptum est
Deprimit terrena inhabitatio sen¬
sum imulta cogitãtem. priuatus
est interno lumme: & tamen in
hac uita diu uult perpeti cecitatẽ
suam. Et cum interim quoti¬
dianis casibus inmimerabiles
ei mortes immineant: uultta¬
men sub timore tot mortiũ dni
magis uniere ꝙͣ semel moriendo
millam deinceps timere. nã quia
preceptum conditoris transgredi
presumpsit: ad hunc suimet de¬
fectum nire deuenit: ut quia suã
delectationem quam in rebus ex¬
terioribus habuit: eidem conditori
preposuit minc & in ipsis rebus &
in ipso molestias sentiat quas uo¬
luptates esse contempto deo stultꝰ
uidelicet flagella: sicut ille lazarus.
Alia que a proximis persecutiones
aut danna. aut contumelias.sicut
Apostolus Paulus. Alia que ab an¬
tiquo hoste: tentamẽta scilicet di¬
uerla. sicut iob. Siue
meritum modificantur. Nam sta¬
tus mundi ex merito nr̃o pertur¬
batur. & per occultas cordium in.¬

Expanded text:
tem eius suffocat, vt scriptum est, tem eius suffocat, vt scriptum est, Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. Priuatus est interno lumine, & tamen in hac vita diu vult perpeti cæcitatem suam. Et cum interim cotidianis casibus innumerabiles ei mortes immineant, vult tamen sub timore tot mortium diu magis viuere, quam semel moriendo nullam deinceps timere. Nam quia præceptum conditoris transgredi præsumpsit, ad hunc suimet defectum iure deuenit, vt quia suam delectationem, quam in rebus exterioribus habuit, eidem conditori præposuit, nunc & in ipsis rebus & in seipso molestias sentiat, quas voluptates esse contempto Deo stultus quæ a Deo patimur, videlicet flagella: sicut ille Lazarus. Alia quæ a proximis, persecutiones, aut damna, aut contumelias: sicut Apostolus Paulus. Alia quæ ab antiquo hoste, tentamenta scilicet diuersa: sicut Iob. Siue meritum modificantur. Nam status mundi ex merito nostro perturbatur, & per occultas cordium in
Abbreviated transcription (Latin):
paratur. & tamen reparata semper
in dubio est. Q inppecum corpus
tot ex le morbos gignat. ui nec me¬
dicorum quidem libris cunctino¬
nimẽtur: quorum aliquis uix sine
amaritudine curatur. An non &
hoc miseria est. quid amatus am¬
cus suspicione offendi ualet. formi¬
dannis nanq inimicos. atq deeis
fecuri non sinmis. ne uero suspicio¬
in uidearnur: sic eis frequẽter loqui¬
mur quasi amicis. Et rursum
dum cauti esse nitimur pura uer¬
ba proximorum multosq nos for¬
tasse diligentium quasi uerba ple¬
rimq suscipimus niinici. Et qui
falli muiꝙ uel fallere nolunnus. ex
cautela nostra gramus erramus.
Quid ił aq hoc est nisi humane
uite miseria. nam & ip̃e homo ita
sins atflictionibus assuetus est. ut
eas non molestias sed uoluptates
putet. Amissa nanq celesti patria
suum exilium in quo repulsus
est delectat. Ei rauatur curis &
tamen non cogitat ꝙͣgraue sit ꝙ
rpsa curarum multiplicitas men¬

Expanded text:
paratur. Et tamen reparata semper paratur. Et tamen reparata semper in dubio est. Quippe cum corpus tot ex se morbos gignat, vt nec medicorum quidem libris cuncti nominentur, quorum aliqui vix sine amaritudine curantur. An non & hoc miseria est, quod amatus amicus suspectione offendi valet? Formidamus namque inimicos, atque de eis securi non sumus. Ne vero suspiciosi videamur, sic eis frequenter loquimur, quasi amicis. Et rursus dum cauti esse nitimur, pura verba proximorum, multumque nos fortasse diligentium, quasi verba plerumque suscipimus inimici: & qui falli numquā vel fallere volumus, ex cautela nostra grauius erramus. Quid itaque hoc est, nisi humanæ vitæ miseria? Nam & ipse homo ita suis afflictionibus assuetus est, vt eas non molestias, sed voluptates putet. Amissa namque cœlesti patria, suo exilio, in quo repulsus est, delectatur: grauatur curis, & tamen non cogitat, quam graue sit, quod ipsarū curarum multiplicitas men
Abbreviated transcription (Latin):
cure. pertur bationes. merores.for¬
imndines. & cetera talia que in ip̃is
infantibus ita pululant: ut si di¬
mittantur facere quod uolunt:
uix unꝙͣ ad aliquid boni perueniãt
Contra quos eruditio magistrorũ
diuinitus procuratur. ut praua cu¬
piditas infrenetur & boni appetitu
utcunq suadeatur. Si tamẽ aliquis
magistrorum iuxta illud danielis
inueniri iam possit. qui ad iustici¬
am erudiat: omnes & enim huic
seculo magis contra apłmn clientes
informant. cum iob licet gentilis
ita filios etiam adultos sanctificabal
uł nec in corde quidem peccarent.
Tquid autem
multa de hunismodi malis
salute huius uite gerinus perris
& misernis iutermixta reperies
An non miseria est corruptionr can¬
ms ad nessaria atq concefsa defer¬
uire quod eadem caro exigit.t
contra frigora uestimen fac eontra
famem alimenta. contra estii
frigida requirantur. Q uod multa
cautela custoditur salus corponis
dita amissa cum graui labore ne¬

Expanded text:
curae, perturbationes, moerores, forcurae, perturbationes, moerores, formidines, et caetera talia quae in ipsis infantibus ita pullulant, ut si dimittantur facere quod volunt, vix unquam ad aliquid boni perveniant. Contra quos eruditio magistrorum divinitus procuratur, ut prava cupiditas infrænetur, & boni appetitus vtcumque suadeātur. Si tamen aliquis magistrorū, iuxta illud Danielis, inueniri iam possit, qui ad iustitiam erudiat omnes. Etenim huic sæculo magis contra Apostolum eligentes informant: cum Iob licet gentilis ita filios etiam adultos sanctificabat, vt nec in corde quidem peccarent. Vt quid autem multa de eiusmodi malis salute gerimus huius vitæ, pœnis & miseriis intermixta reperies. An non miseria est corruptioni carnis ad necessaria, atque concessa deseruire? quod eadem caro exigitur, vt contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra æstum frigora requirantur. Quod multa cautela custoditur salus corporis: amittitur, amissa cum graui labore re
Abbreviated transcription (Latin):
in eo sic ebetata est. ut cum omni
creature inuisibili preesse debuerit
nnc exemplo formice in uere
iubeatur. Uade inquit ad formi¬
cam o piger. Mens autem que flu¬
xa mutabilitate: unũ qui ei suffi¬
per diuersa odesideria uariatur &
huc illucq auida delectatione q̃rit
ubi pausetur. Sed quomã ad solũ
deum appetendum creata est: post¬
ꝙͣ ab illo recessit nihil inuenit.ꝙ
ei sufficial donec ad ipsum redeat
Unde minc per diuersos uariatur
affectus: uł cum rerum qualitate
satiari non potest: saltem uarieta¬
te ip̃arum rerum expleatur. Uicta
tedio ip̃a natura a cogitatione in
cogitationem ducitur. quod fasti¬
chiebat appetit: & quod appetebat
fastidił: que dum in quolibet po¬
quo aliunde pendet. Cimis prima
danmatio est.ut Augustimis dicit.
Horrenoda profunditas ignorãtie
que gignit multarũ uan arumq
rerum mmultiplices amores per
quos appetuntur mania gaudia
& luxurie & imumera hurus mõi.
Ex quibus succrescunt mordaces

Expanded text:
in eo sic hebetata est, ut cum omni in eo sic hebetata est, ut cum omni creaturae visibili praeesse debuerit, nunc exemplo formicae vivere jubeatur. Vade, inquit, ad formicam, o piger . Mens autem quae fluxa mutabilitate unum, qui ei suffiper diversa desideria variatur, et huc illucque avida delectatione quaerit, in quo pausetur. Sed quoniam ad solum Deum appetendum creata est, postquam ab illo recessit, nihil invenit, quod ei sufficiat, donec ad ipsum redeat. Unde nunc per diversos affectus variatur, ut cum rerum qualitate satiari non potest, saltem varietate ipsarum rerum expleatur. Victa taedio ipsa natura a cogitatione in cogitationem ducitur; quod fastidiebat appetit, et quod appetebat fastidit, quae dum quolibet poquod aliunde pendet. Cujus prima damnatio est, ut Augustinus dicit, horrenda profunditas ignorantiae, quae gignit malarum vanarumque rerum multiplices amores, per quos appetuntur vana gaudia, et luxuria et innumera hujusmodi: ex quibus succrescunt mordaces
Abbreviated transcription (Latin):
percussi filios tuos. disciplinam nõ
receperunt. Quod gernis unser An¬
Nnocus & herodes incurrit. Nam
quod diuersis culpis in quibus
utiq diuersitas penarum debetur
aut per ignorãtiam. aut per fragili¬
tatem: aut interdum per audaciã
subi accainus non de conditione
nature nobis accidit. sed de uitio
prime trans gressionis.
Ain postꝙͣ ille primus pares
conditori per iobedientiã
contrarius extitit: ad hoc graue iugũ
cum omni sua stirpe sese incurua¬
uit ut ueraciter dictum sit: quia ten¬
tatio est uita hominis super terram
diuinis em̃ iussionibus subesse no¬
lens sub suis necessitatibus se pro¬
strauit. Quem ita exaltaueral libera
seruitus: ut si uni subiectus esset: cũc¬
ta sibi subdita possideret. & ceruicem
cordis erigento sic eum deiecit
captiua libertas ut etiam a mini¬
serum est a seipso multa patiat᷑
Porro ille magnus honor quo
inter ceteras corporeas creaturras
ditatus est rarion alis uidelicet acui

Expanded text:
percussi filios tuos, disciplinam non percussi filios tuos, disciplinam non receperunt . Quod genus miser Antiochus et Herodes incurrit. Nam quod diversis cultibus, quibus utique diversitas poenarum debetur, aut per ignorantiam, aut per fragilitatem, aut interdum per audaciam subjacemus, non de conditione naturae nobis accidit, sed de vitio primae transgressionis. VI. Nam postquam ille primus parens Conditori per inobedientiam contrarius exstitit, ad hoc grave jugum cum omni sua stirpe sese incurvavit, ut veraciter dictum sit quod tentatio est vita hominis super terram . Divinis enim jussionibus subesse nolens, sub suis se necessitatibus prostravit: quem ita exaltaverat libera servitus, ut si uni subjectus esset, cuncta sibi subdita possideret. Sed cervicem cordis erigendo sic eum dejecit captiva libertas, ut etiam a miserum, a seipso multa patiatur. Porro ille magnus honor, quo inter caeteras corporeas creaturas ditatus est, rationalis videlicet acuitas
Abbreviated transcription (Latin):
nanq pctor affligitur pro preteritis
peccatis: sicut ille cui dicitur. Ecce
tis uim doloris meurrerit. Aliquã¬
do pro cauendis futuris. ꝙ Paulo
contigit. qui ne extolleretur accepit
antiqui dolorem capitis a iunt fuisse
Aliquando quisq percutitur: ut dũ
culum:ardentius saluantis dei uir¬
tus ametur. In qua percussione me¬
ritorum gr̃ã succrescit: cum per̾ pa
tientiam fortitudo proficit. Quod
in beato Iob completũ est: qui prius
ita laudatus & post ea sic remune¬
ratus est. Nõminꝙͣ uero in una qua¬
libet persona tria hec genera simul
concurrũt: ut in ea per afflictionem
& preterita pum̃atur & futura pro¬
hibeantur.& ad laudes liberatoris
dei exadempto periculo succẽdãtur.
Quartum gemis est quãdo quisq
sic in pñti percutitur. ut etiam i
futuro puntiatur. quod illis solum¬
modo accidit: quorũ mẽtes tribu¬
latio non comuertit de qualibet
illa uox cõquerentis dei est. Frustra

Expanded text:
namque peccator affligitur pro peccatis namque peccator affligitur pro peccatis præteritis, sicut ille cui dicitur, Ecce tis vim doloris incurrerit. Aliquando pro cauendis futuris: quod Paulo contigit, qui ne extolleretur, stimuluantiqui dolorem capitis aiunt fuisse. Aliquando quisque percutitur, vt dum itur, ardentius saluantis Dei virtus ametur. In qua percussione meritorum gratia succrescit, cum per patientiam fortitudo proficit. Quod in beato Job completum est, qui prius ita laudatus, et postea sic remuneratus est. Nonnunquam vero in una qualibet persona tria haec genera simul concurrunt, ut in eo per afflictionem et praeterita puniantur, et futura prohibeantur, et laudes liberatoris Dei ex adempto periculo succendantur. Quartum genus est, quando quisque sic in praesenti percutitur, ut etiam in futuro puniatur. Quod illis solummodo accedit, quorum mentes tribulatio non convertit: de qualibus illa vox conquerentis Dei est: Frustra
Abbreviated transcription (Latin):
dentes flagella non refugiamus: sed
ea uelut quedam medicamenta aĩe
magis optemus. Nam & eger tũc se
ad secandum manibus medici liben¬
ter submittit. & pocula quãins amara
uotiue bibit: cum exinde beneficium
in coluitatis recuperare se credit.
Non ergo resultemus manibus me¬
dici nr̃i dei. Nam & si tribulationis
adustionem prolonguet: non tamen
eger debet uociferari. quom̃ã ip̃e uidet
ꝙͣ profunda ad resecandum putredo
lateat. in uulneribus uitiorum. N ec
uelut indomiti tanꝙͣ ad inusitatum
quidem auł nouũ obstupescamus:
quoniã a primo iusto abel usq ad ui¬
timũ electum necesse est onmes hac
conditione teneri. Hinc princeps a¬
postolorum fideles monuit ne mitra¬
rentur in feruore tentationis.⁊anꝙͣ
noui aliquid contigisset.
fflictionum uero species tam
diuerse sunt ꝙͣ & diuersos
culparum morhos celestis ille medicꝰ
nobis inesse uidet. Quatuor tame
modis cõprehendutur: aliquan do

Expanded text:
dentes flagella non refugiamus, sed dentes flagella non refugiamus, sed ea velut quædam medicamenta animæ magis optemus. Nam & æger tunc se ad secandum manibus medici libenter submittit, & pocula quamuis amara votiue bibit, cum exinde beneficium incolumitatis recuperare se credit. Non ergo resultemus manibus medici nostri Dei. Nam etsi tribulationis adustionem prolongat, non tamen æger debet vociferari: quoniam ipse videt quam profunda ad resecandum putredo lateat in vulneribus vitiorum. Nec velut indomiti tanquam ad inusitatum quiddam aut nouum obstupescamus, quoniam a primo iusto Abel vsque ad vltimum electum necesse est omnes hac conditione teneri. Hinc Princeps Apostolorum fideles monuit, ne mirarentur in feruore tentationis tanquam noui aliquid contigisset. Afflictionum vero species tam diuersæ sunt, quam diuersos culparum modos cœlestis ille medicus nobis inesse videt: quatuor tamen modis comprehenduntur. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
esse gaudii. sed meroris. Carmẽ uero
.i. gaudium quod succedit desidera¬
bile est sicut ibi secutus adiungit quia
fructum pacatissiniũ reddit exercita¬
tis per iusticiam. Ue autem nimis
forii dabile est. quoniam ut Paulꝰ
ait. Horrendum est incidere in ma¬
mus dei uruentis. Si autem displi¬
cet ꝙ patimur: percussorem nostrũ
nistum & misericordem eogitemus
Iam quia nistus non iisi iuste per¬
cutit. uł est illud. Hunquid iniquuis¬
est deus qui infert iram: Ualde
igitur imustum est de rusta percus¬
sione muriurare. Non itaq mur¬
muremus: ne forte illud ue. quod
cõminatur meurranius. Cogitemꝰ
quoq quia misericors est ne nos dere¬
lictos ab eo credamus ut stulti faciunt
de quibus dicitur In misernis non
subsistent. Et illud. Iuxta est dñs
hiis qui tribulato sunt corde. Cogite¬
mus & hoc quia quod ex nr̃o merito
patimur: ad nr̃am utilitatem mira
benignitate reflectit. Hoc itaq aften¬

Expanded text:
esse gaudij, sed mœroris. Carmen vero, esse gaudij, sed mœroris. Carmen vero, id est, gaudium, quod succedit, desiderabile est, sicut ibi secutus adiungit; quia fructum pacatissimum reddit exercitatis per iustitiam. Væ autem nimis formidabile est, quoniam, vt Paulus ait, horrendum est incidere in manus Dei. Si autem displicet quod patimur, percussorem nostrum iustum & misericordem cogitemus. Nam quia iustus est, non nisi iuste percutit. vt est illud. Nunquid iniquus Deus, qui infert iram? Valde igitur iniustum est, de iusta percussione murmurare. Non itaque murmuremus, ne forte illud væ quod comminatur incurramus. Cogitemus quoque quia misericors est, ne nos derelictos ab eo credamus, vt stulti faciūt, de quibus dicitur, In miseriis non subsistent. Etenim iuxta est Dominus his qui tribulato sunt corde. Cogitemus & hoc, quia quod ex nostro merito patimur, ad nostram vtilitatem mira benignitate reflectit. Hoc itaque atten
Abbreviated transcription (Latin):
NIam si durum est quod dicitur: estote
in tribulatione patientes. Occurrit
Paulus qui non solum patiens est: sed
& gloriatur dicens. Libenter gloriabon
Ligemur ergo preceptis quasi quibus¬
dam fumbus. Sed & pantii ueteres
intersint: ut quod ex nr̃a imbecilitate
non posse nos agere formidainus esse
possibile: per exempla patrum confi¬
damus. Hotandũ sane est quomĩã
misericorditer deus predicte sue scri¬
pture uerba temperans modo nos
asperis incitationibus terret: modo
blandis consolationibus refouet.
Terrorem fomentis miscet: fomẽta
terroribus: ut corda pctõrum indica¬
tis terroribus ad humilitatẽ melmet.
& huunliũ merorem enarratis con¬
solatiom̃i fomentis attollat. quatinꝰ
dum utrimq circa nos mira arte
magisterii t emperatur. nec desperate
inuemainur terxiti. nec incaute securi
i. angustie. ad tolerandum
graues sunt. quia iuxta Aplm̃. om̃is
disciplina in pñti quidem nõ uidet᷑.

Expanded text:
Nam si durum est quod dicitur. Estote Nam si durum est quod dicitur. Estote in tribulatione patientes, occurrit Paulus, qui non solum patiens est, sed & gloriatur dicens. Libenter gloriabor. Ligemur ergo præceptis, quasi quibusdam funibus. Sed & panni veteres intersint, vt quod ex nostra imbecillitate nos posse non agere formidamus, esse possibilia per exempla Patrum confidamus. Notandum sane est quam misericorditer Deus prędictæ suæ scripturæ verba temperans, modo nos asperis incitationibus terret, modo blandis consolationibus refouet, terrorem fomentis miscet, fomenta terrori, & corda peccatorum indicatis terroribus ad humilitatem inclinet, & humilem mœrorem enarratis consolationum fomentis attollat: quatinus dum vtrumque circa nos mira arte magisterij temperatur, nec desperate inueniamur territi, nec incaute securi. st angustiæ, ad tolerandum graues sunt: quia iuxta Apostolum, omnis disciplina in præsenti quidem non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
qui multa patienter tolerarunt. ut
is auditis nihil nobis in uia recti¬
tudinis impossibile iudiceims. Un¬
de heatus iob. Instauras testes tuos
contra me. Tot eñ testes cõtra nos
deus instaurat: quot patientium
exempla contra nostram impatiẽtiã
exponit. Quot autem & diuims ad¬
monitionibus & precedentiũ exem¬
plis adiuti: de lacu mũdane mise¬
rie liberari debeamus: illa ereptio
hierennie designał. quia ut de puteo
lauaretur: fimes cum pannis ueteribꝰ
ad eum submissi sunt. Fumnes sunt¬
dominica precepta: que nos quasi uin¬
ciunt: dum suis iussis a malis actibꝰ
refrenant. Panni ueteres opera nis¬
ticie sunt:quibus sancti patres se ue¬
parerent. Sacerdotes inquil tui in¬
duantur nsticiam. Qui panni .i.
corum exempla cũ funibus precep¬
torum ad nos de sceno uite presentis
eruendos miftuntur.quia ne diuina
precepta nobis dura uideantur: eorũ¬
dem preceptorum possibilitas patrũ
exemplis esse facilis demonstratur.

Expanded text:
qui multa patienter tolerarunt: ut qui multa patienter tolerarunt: ut his auditis nihil nobis in via rectitudinis impossibile judicemus. Unde beatus Job Instauras testes tuos contra me . Tot etenim testes contra nos Deus instaurat, quot patientium exempla contra nostram impatientiam exponit. Quod autem et divinis admonitionibus, et praecedentium exemplis adjuti, de lacu mundanae miseriae liberari debeamus, illa ereptio Jeremiae designat: quia ut de puteo levaretur, funes cum pannis veteribus ad eum submissi sunt. Funes Dominica sunt praecepta, quae nos quasi vinciunt, dum suis nos jussis a malis actibus refrenant. Panni veteres opera justitiae sunt, quibus sancti Patres se veparerent. Sacerdotes, inquit, tui induantur justitiam . Qui panni, id est, eorum exempla, cum funibus praeceptorum ad nos de coeno vitae praesentis eruendos mittuntur; quia, ne divina praecepta nobis dura videantur, eorumdem praeceptorum possibexemplis esse facilis demonstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
lando reficiat. Propter hec quoq tria
dicitur ꝙ rote que eidem Ezechieli mõ¬
strate in figura duorum testam entorũ
sunt: & staturam & altitudinem & ter¬
ribilem aspectum habuerint: quarum
uidelicet statura himis uite qualitatem
aduersis uel prosperis alternantem sig¬
nificat. Ait enim hec eadem scriptura¬
cunisdam status qualitatem quasi sta¬
turam demonstrans. omnes qui uolũt
pie uiuere in christo ihesu persecutio¬
nem patiuntur.que & altitudmem¬
ob spem celestium premiorũ proferẽs
dicit. Quot quot autem receperunt
eum. dedit eis potestatem filios dei
fieri. Quid altius ꝙͣ filios dei fieri:
Horribilem aspectum exhibet cum
reprobis dicit. Ibunt hi in suppliciũ
eternum. Et item uermis eorũ nõ
morietur in eterm̃̃. Et quod proprie
luxuriosis manet illud iob omnis
dulcedo eorum uerinis.Quid hor¬
ribilius ꝙͣ semper morsibus uerimũ
dolores suscipere: nec eos unꝙͣ finiri.
queq gesta uirorum fortiũ

Expanded text:
lando reficiat. Propter hæc quoque tria lando reficiat. Propter hæc quoque tria dicitur, quod rotæ, quæ eidem Hiezechieli monstratæ in figura duorum testamentorū sunt, & staturam pro altitudine & horribilem aspectū habuerint. Quarum videlicet statura huius vitæ qualitatem aduersis vel prosperis alternantem significat. Ait enim hæc eadem Scriptura, eiusdem status qualitatem quasi staturam demonstrans. Omnes qui volunt pie viuere in Christo persecutionem patiuntur. Quæ & altitudinem cœlestium præmiorum proferens dicit. Qeum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid altius quam filios Dei fieri? horribilem aspectum exhibet, cum de reprobis dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum . Et item: vermis eorum non morietur . Et quod proprie luxuriosis manet, illud Job: Omnis dulcedo eorum vermis . Quid horribilius quam semper morsibus vermium dolores suscipere, nec eos unquam finiri? quoque gesta virorum fortium,
Abbreviated transcription (Latin):
Mlors pctorum pessinia. Et item cõ¬
tra murimiratores de filiis is rael
Cesset murmuratio eorum ne mori¬
antur. Et item quidam eorum inur¬
murauerunt. & a serpentibus perie
Citur propter hec tria que
maxime hec eadem scrips¬
tura deminciat: angustias uidelieet
quas hic patimur. & leticiam que
succedit correctis: & damnationem
quam incorrigibiles mcurrent. E ze¬
chiel libru se accepisse testatur in
quo scripte erant lamentationes:
& carmen & ue quo uidelicet libro.
cincta diuina eloquia figurantux.¬
Sed quia ip̃e uerboruin ordo desig¬
natur post lamentationes carmen¬
A ue continentur quoniam post uite
hirius miserias aut eterna leticia sue¬
cedet bonis & patientibus: auł eterna
danmatio malis & murmurantibus
Nnc discipulis saluator dicebał. In
me pacem habeatis & in mũdo pressu¬
ram habebitis. ac si diceret. Aderit uobis
exterius de inũdo quod seuiendo gra¬
uet. Sed sit interius de me quod conso¬

Expanded text:
Mors peccatorum pessima. Et item conMors peccatorum pessima. Et item contra murmuratores de filiis Israel, Cesset murmuratio eorum ne moriantur. Et item, Quidam eorum murmurauerunt, & a serpentibus perierunt. Igitur propter hæc tria, quæ maxime hæc eadē scriptura denuntiat, angustias videlicet quas hic patimur, & lætitiam quæ succedit correctis, & damnationem quam incorrigibiles incurrent, Hiezechiel librum se vidisse testatur, in quo scriptæ erant lamentationes, & carmen, & væ. Quo videlicet libro cuncta diuina eloquia figurantuSed quid ipse verborum ordo designat post lamētationes, carmen& væ continetur: quoniam post vitæ huius miserias, aut æterna lætitia succedet bonis & patientibus, aut æterna damnatio malis & murmurantibus. Hinc discipulis Saluator dicebat, In me pacem habeatis, & in mundo pressuram habebitis. Ac si diceret. Erit vobis exterius de mundo, quod sæuiendo grauet: sed sit interius de me, quod conso
Abbreviated transcription (Latin):
stie. Ad hoc enim dicit Aplũs ꝙ in
mensum głie pondus operatur. Mo¬
lestias demĩciat cum dicitur. Homo
nascitur ad laborem. Et apłus cum
tribulationes suas discipulis enume¬
raret. ip̃i in quil scilis ꝙ in hoc positi
sinmis. Item iob. Homo repletur
multis miseriis. Quod iccireo dicif᷑
quia ualde impossibile est ut sue pere¬
ormationis tempora sine dolore per
non corrupit. quia pẽtm non fecit.
Nos uero sumnis ut nidas perhibet ar¬
bores autumnales infructuose.bis
mortue eradicate. ac si diceret dominꝰ
Si ego ip̃e qui pctm̃n non feci: smne pas¬
sionis igne ab hac uita non exeo:quid
putandum est illos mereri qui nõ solũ
originalibus sed etiam actualibus
culpis tenentur astricti. He uero pro¬
pter angustias que nobis cdispẽsatorie
hic ingerimtur: in muennurationis
malum incidamus: aut prauitates
uostras sub ipsis. angustiis compescere
negligamus:eternam gehennam.
trans gressoribus commmnnatur dicẽs

Expanded text:
stiæ. Ad hoc enim dicit Apostolus, Qstiæ. Ad hoc enim dicit Apostolus, Qmensum gloriæ pondus operatur. Molestias cum dicit, homo nascitur ad laborem. Et Apostolus, cum tribulationes suas discipulis enumeraret, Ipsi, inquit, scitis quod in hoc positi sumus. Item Iob, Homo repletus multis miseriis. Quod idcirco dicitur, quia valde impossibile est, vt suæ peregrinationis tempora sine dolore percnon corrupit, quia peccatum non fecit. Nos vero sumus, vt Iudas perhibet, arbores autumnales, infructuosæ, bis mortuæ, eradicatæ. Ac si diceret Dominus. Si ego ipse qui peccatum non feci sine passionis igne ab hac vita non exeo, quid putandum est illos mereri, qui non solum originalibus, sed etiam actualibus culpis tenentur adstricti? Ne vero propter angustias, quæ dispensatorie nobis hic ingeruntur, in murmurationis malum excedamus, aut prauitates nostras sub ipsis angustiis compescere negligamus, æternam gehennam transgressoribus comminatur, dicens.
Abbreviated transcription (Latin):
est intentio: ut nos ab huius
uite prauitatibus compescat. Hannic¬
circo terribilibus sius sententiis cormo¬
strum quasi quibusdam stimuilis pũgit
Ut homo ferrore pulsatus expauescat.
& diuina iudicia que aut uoluptate car¬
nis:aut terrena sollicitudine iscissus
obliuisci facile solet: ad memoriam re¬
ducat. Ad hoc nanq unumiquẽq nostrũ
secundum quod gesserit in die iudicũ
recepturum pronunciat. Quod cum
aplus protestaretur. subiuxit Nos¬
scientes sua demus hominibus tnno¬
rem dei Hinc alias. Deum time &
mandata eius obserua. hoc est enim¬
omitis homo. Quibus uerbis osten¬
ditur ꝙ is qui deum non timei ho¬
mo esse desrit. Hec quoq etudem
scripture intentio est ut quia celeste
gaudium non nisi per terrenas a ma¬
ritudines recuperare possuimus. ad
toleranda quelibet aduersa spe felici¬
tatis que pñti miserie succedil nos
corroboret: ut spes manentis leticie
leuiget tristiciam transeuntis angu¬

Expanded text:
e intentio est, ut nos ab hujus e intentio est, ut nos ab hujus vitae pravitatibus compescat. Nam idcirco terribilibus suis sententiis cor nostrum quasi quibusdam stimulis pungit, ut homo terrore pulsatus expavescat, et divina judicia quae aut voluptate carnis, aut terrena sollicitudine discissus oblivisci facile solet, ad memoriam reducat. Ad hoc namque unumquemque nostrum secundum quod gesserit in die judicii recepturum pronuntiat. Quod cum Apostolus protestaretur subjunxit, nescientes suademus hominibus timorem Dei . Hinc alias, Deum time et mandata ejus observa; hoc est omnis homo . Quibus verbis ostenditur, quod is qui Deum non timet, homo esse desiit. Haec quoque ejusdem Scripturae intentio est, ut quia coeleste gaudium non nisi per terrenas amarittolerāda quælibet aduersa spe felicitatis, quæ præsenti miseriæ succedit, nos corroboret: vt spes manentis lætitiæ leuiget tristitiam transeuntis angu
Abbreviated transcription (Latin):
cimieta produntur que dissipaut. cũeta
marrantur que edificant. & faneuple¬
inꝙ libentius scurrilitatem auduine
⁊ hoc paradignia dei. Tale autenrest
sacram uegligere lectionem qualet
set si quis m tenebris lumen: in estũ
solis umbram. uel in egritudme me¬
dicinam respuerit. Hec est inqͣ box
dei que desertores suos reuocat dicens
per prophelam. Comiertimim filn re¬
uertentes. Et item contra uirorum
consuetudinem stupratam corugem
reuocans ait. Audi meretrix uerbum
dominis & eꝰ Ut autem louge nintis
mortales a se excessisse: non loco quilẽ
sed merito demonstret: non per uerba
sicut presentes iam eos alloquitur: sicut
olim patres fecerat: sed per scripturam
uelut per quasdam epistolas longe po¬
sitos reuocans quasi ueteris amicitie
desertores suos recordari suadet. Hec
ad excutiendum legendi fastidium
premissa sint. quoniam quod pace nra
dixerim: cibum sacre lectionis non
satis esurimus.
Mnis uero enisdem scripture¬

Expanded text:
cuncta produntur quæ dissipant, cuncta cuncta produntur quæ dissipant, cuncta narrantur quæ ædificant: & tamen plerique libentius scurrilitatem audiunt, quam hoc paradigma Dei. Tale autem est sacram negligere lectionem, quale esset si quis in tenebris lumen, in æstu Solis vmbram, vel in ægritudine medicinam respueret. Hæc est, inquam, vox Dei, quæ desertores suos reuocat, dicens per Prophetam, Conuertimini filii reueconsuetudinem stupratam conjugem revocans ait: Audi, meretrix, verbum Domini , et caetera. Ut autem longe nimis mortales a se recessisse non loco quidem, sed merito demonstret, non per verba sic praesentes jam eos alloquitur, sicut olim patres fecerat: sed per Scripturam, velut per quasdam epistolas, longe positos revocans, quasi veteris amicitiae desertores suos recordari suadet. Haec ad excutiendum legendi fastidium praemissa sunt, quoniam, quod pace vestra dixerim, cibum sacrae lectionis non satis esurimus. mnis vero ejusdem Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tificatam scripturam que dissolui nõ
potest. iaiori oratia misit in mũdum
quatemis ut ait Petrus in caligioso
loco uite hunis pedibus nostre actio¬
ns resplendeat: & inter quelibet ad¬
uersa patientiam & consolationem
nixta pauli uocem subministret.
Si ergo quicꝙͣ est quod sapientem
uirum equo animo inter mũdanoᷤᷤ
turbines continere possit. id esse
ꝙͣ primum reor meditationem
scripturarum. Omnis nanq ratio
qua uel nos uel deum cognoscinius
diuinis libris continetur. & in hoc
non solum a ceteris animalibus
sed etiam a quolibet stulto maxime
distamus. Sicut ait salomon. Si¬
illuc ubi uita est ad cognitionem ui¬
delicet scripturarum perrexerimus
Iam ꝙ in scriptura uita sił testatur
dominius dicens. Uerba que ego¬
lanior dobis spiritus & uita surit. Ap̃a
est & steculumper quod iineridetics
memgrnate diuina mysteniadex¬
miconic nos quales simus intueri
quenius: iti ut nobis ibi appircat
quantum proficiamus in botio tet
quantum deficimus in malo. ⁊ bei

Expanded text:
tificatam scripturam, quæ dissolui non potest, maiori gratia misit in mundum: quatenus, vt ait Petrus, in caliginoso vitæ huius loco pedibus nostræ actionis resplendeat, & inter quęlibet aduersa patientiam & consolationem, iuxta Pauli vocem, subministret. Si ergo quicquam est quod sapientem virum æquo animo inter mundanos turbines cōtinere possit, id esse quamprimum reor meditationem scripturarum. Omnis namque ratio, qua vel Deum, vel nos cognoscimus, diuinis libris continetur. Et in hoc non solum a cæteris animalibus, sed etiam a quolibet stulto maxime distamus: & sicut ait Salomon, illuc vbi vita est, ad cognitionem videlicet scripturarum, perreximus. Nam quod in Scripturis vita sit, testatur Dominus dicens, Verba quæ loquor vobis, spiritus & vita sunt. Ipsa est & speculum, per quod nunc in ænigmate diuina mysteria videamus, ac nos quales simus intueri queamus, ita vt ibi appareat quantum proficimus in bono, vel quantum deficimus. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
gerendum est: qui & diuina pre¬
cepta pienius & melius sciunt:¬
& teneras ac in dociles subditorũ
portare mentes quasi nutricii uel
patres debent. In hoc enim quod
pro alienis peccatis interueniunt:
sicut in ultima ezechielis parte
omelia nona sua ante dei oculos
plenius detergunt: quia ea ipsa cha
ritate se iustificant: qua mira pie
uersis peccatoribus lachrymas fiĩ¬
dere: quando & ipse qui oiã creauit
homo factus pro nostris iniquita.¬
tibus in cruce sanguinem fudit.

Expanded text:
gerendum est, qui et divina praegerendum est, qui et divina praecepta plenius et melius sciunt, et teneras ac indociles subditorum mentes portare quasi nutricii vel patres debent. In hoc enim quod pro alienis peccata interveniunt, sicut in ultima Ezechielis parte homelia nona perhibetur, sua ante Dei oculos plenritate se justificant, qua mira pietversis peccatoribus lacrymas fundere quando et ipse qui omnia creavit homo factus, pro nostris iniquitatibus in cruce sanguinem fudit.
Abbreviated transcription (Latin):
pinam bonorũ nostrorũ cũ gau¬
dio suscipiamus: uel simus tales
qui persequentibus nos benedica¬
mus. Quod quideni superbis¬
durum uidetur quod christus
sciunt quid faciunt. Stephanus
dicit. Domine ne statuas illis
hoc peccatum. Daulus ait. Op¬
tabam anathema esse egoipse a
christo: pro fratribus meis qui
sunt cognati mei secundũ carnẽ
Moises dicit. Si dimittis illis hoc¬
peccatum: dimitte: sin autem &
me dele de libro in quo me scrip¬
sisti. Ut enim in prĩma omelia
de cruce & de latrone ioannes as¬
serit. Melius est orare pro inimi¬
qui uos diligunt quã mercedẽ
habebitis: nõnne & ethnici & pu¬
blicani hoc faciũt. Si ergo pro
solis amicis orauerimus nũdũ
publicanos uincimus. Quãdo
pro mimicis oramus: deum in
ꝙͣtum possibile est imitamur.
Ninc beatus gregorius ait. Quia
diuinis auribus illa oratio com¬
mendatur que pro mimicis qͦ
intercedere nititur. Hoc tamẽ
quod dicimus prelatis maxime

Expanded text:
pinam bonorum nostrorum cum gaupinam bonorum nostrorum cum gaudio suscipiamus, vel simus tales qui persequentibus nos benedicamus. Quod quidem durum superbis videtur. Christus sciunt quid faciunt . Stephanus dicit: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Paulus ait: Optabam anathema esse ego ipse a Christo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carnem Moyses dicit: Si dimittis illis peccatum, dimitte: sin autem, et me dele de libro quem scripsisti de cruce et latrone Joannes asserit, melius orare pro inimiqui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? . Si ergo pro solis amicis oraverimus, nondum publicanos vincimus. Quando pro inimicis oramus, Deum in quantum possibile est imitamur. Hinc beatus Gregorius ait, quia divinis auribus illa maxime oratio commendatur, quae pro inimicis quoque intercedere nititur. Hoc tamen quod dicimus praelatis maxime
Abbreviated transcription (Latin):
conuertere pressas sceleribus ui¬
sitare: iamq desperatos permutare
Ad hoc nanq dauid atq petri lap¬
sus referuntur: ut quorũ dictis
peccare prohibemur eorũ exem¬
plis si peccauerimnus ad spem ue¬
me respiremus. Nam quis iã¬
de uenia si peniteat desperat.quã¬
do petrus ipsum simonẽ magũ
ad penitentiam hortatur.¬
Lud preterea
uillatenus abscedat.¬
auimo quod siue patiantur ini
mnici pacis & correctionis: siue
non patiantur audire pro eis
ad exemiplum saluatoris nostri
uel sancti pauli certatim orandũ est
Idem uanq paulus noueratq ip̃m
eius cruorem iudei sitirent: cum
eis muilla industria salutẽ persua¬
dere posset. hoc unũ quod poterat
prestare intebatur. nam lachryma¬
batur & orationis opem adhibebat.
Fratres inquiens uoluntas cordis
mei & obsecratio ad deum fit pro
illis ad salutem. Non itaq nos
pretereat ꝙ inimicos exemplo eiꝰ
diligere debeamus. Et si non su¬
mus tales ut iuxta apostolum ra¬

Expanded text:
convertere, pressos sceleribus viconvertere, pressos sceleribus visitare, jam desperatos permutare. Ad hanc namque David atque Petrus lapsi referuntur, ut quorum dictis peccare prohibemur, eorum exemplis si peccaverimus ad spem veniae respiremus. Nam quis de venia jam si poeniteat desperet, quando Petrus ipsum Simonem Magum ad poenitentiam hortaturlud praeterea nullatenus animo abscedat, quod sive patiantur verbum inimici pacis et correptionis, sive non patiantur audire, pro eis ad exemplum Salvatoris nostri vel beati Pauli certatim orandum est. Idem namque Paulus noverat quod ipsum ejus cruorem sitiebant, cum eis nulla industria salutem persuadere posset. Hoc unum et solum quod poterat praestare nitebatur, nam lacrymabatur et orationis opem adhibebat, Fratres, inquiens, voluntas cordis mei, et obsecratio ad Deum fit pro illis ad salutem . Non itaque nos praetereat, quod inimicos exemplo ejus diligere debeamus, et si non simus tales, ut juxta Apostolum ra