comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. son fuer̃t in auxiliũ ⁊ in
aliquã utilitatẽ. s in confusionẽ
n in opprobriũ. Ixx. Ue filii
puaricatores dicit dñs. fecistis
catis: qui itis ut descendatis in egy¬
ptum. et ñ me interrogastis᷑ ut ac¬
cipiatis auxiliũ a pharaone.⁊ ꝑ
tegamini ab egyptiis. Erit uobis ꝓ¬
tectio pharaonis in confusionẽ: et
his qui confidunt in egypto in op¬
probriũ. Sunt enĩ in t̾hanis pͥnei¬
pes nuntii pessimi. frustra labora¬
bunt ad popłm qui eis ñ ꝑderit ad
auxiliandum. neq in utilitatẽ: s
in confusionẽ ⁊ opprobrium. Post
ꝓphetiã contͣ arihel ⁊ cet̃a q̃ usq ad
hunc locũ p̃teritꝰ sermo disseruit:
nẽ alt̃ius uaticinationis exordiu ẽ.

Expanded text:
in aliquam utilitatem, sed in confusionem et in opprobrium. LXX: Vae filii praevaricatores, dicit Dominus. Fecistis catis: qui itis ut descendatis in Aegyptum; et me non interrogastis, ut accipiatis auxilium a Pharaone, et protegamini ab Aegyptiis. Erit vobis protectio Pharaonis in confusionem; et his, qui confidunt in Aegypto, opprobrium. Sunt enim in Tani principes, nuntii pessimi. Frustra laborabunt ad populum, qui eis non proderit ad auxiliandum: neque in utilitatem, sed in confusionem et opprobrium. Post prophetiam contra Ariel, et caetera quae usque ad hunc locum praeteritus sermo disseruit: nunc alterius vaticin
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuerit scientiam: inuanũ laborat
qͥ se putat ẽẽ sapientẽ. slisi dñs om̃i cu¬
stodia seruau̾it cornr̃m: inuanũ uigi¬
lat qui putat illud sua diligentia pos
tatio. ut factorem putetis nescire qͦd fe¬
eit ⁊ creatorem ignorare creaturã fuã.
quasi si lutum et opꝰ dicat figulo. & opꝰ fa¬
ctori suo ñ me fecisti. uł ñ bene fecisti.
neo intelligis facturam tuã. hoc testi¬
monio aliis uerbis apłs utitur ad ro-¬
manos ubi de cdi ꝓfunda scientia dis¬
putat. et hominum uult calũpniao
confutare. Dhomo tu quis es qui contͣ¬
respondeas do. stumqͥd dicit figm̃tũ
fictori suo qͥre me fecisti sic: Anñ ha¬
bet potestatẽ figulꝰ de eodem luto a¬
liuađ uas facere in honorẽ. aliud in cor

Expanded text:
 in vanum laborat qui se putat esse sapientem. Nisi Dominus omni custodia servaverit cor nostrum, in vanum vigilat qui putat illud sua diligentia posstatio, ut factorem putetis nescire quod fecit, et Creatorem ignorare creaturam suam, quasi si lutum et opus dicat figulo et factori suo, non me fecisti, vel non me bene fecisti, nec intelligis facturam tuam. Hoc testimonio aliis verbis Apostolus utitur ad Romanos ubi de Dei profunda scientia disputat, et hominum vult calumniam confutare: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum fictori suo, quare me fecisti sic? An non habet potestatem figulus de eodem luto aliud vas facere in honorem, ali
Abbreviated transcription (Latin):
gm̃tum dicat factori suo. ñ intelligis
xx Ue qͥ ꝓfundũ consiliũ faciunt:
⁊ er̃t intenebris oꝑa eoꝵ: et dicent.
Quis uidet nos. et quis sciet nos
⁊ q̃ nos facimꝰ: Nonne ut lutũ figu¬
li reputabimini. Numqͥd dicit fa¬
ctura factori suo. s̃i. sapient̃ fecisti¬
me. aut figm̃tum fictori suo ñ tu me
fecisti Ndu̾sus eosdem de quib su¬
pra dix̃at. ꝑdã sapientiã sapientiũ
et intelligintiã prudentiũ reꝓbabo.
siue ut propħa scribit abscondã. eti¬
entes ft̃ in semet ipsis. et in conspectu
suo prudentes: de quib rectissime il¬
lud intelligi pot̃. Defecerunt serutan¬
tes scrutima: cũ scͥptum sit de dĩ sa¬
pientia: Si enĩ quis ꝑfectus fuerit in
filiis hominũ absq tua sapientia. in
nichili reputabit᷑. Qͥ icctrco arbitrant᷑
dm sua nescire consilia. qͥa in tenebͥs
st̃ oꝑa eoꝵ: et dicunt. quis uidet nos
⁊ qͥs nouit nos. Hoc autem dicunt ⁊
sapientes scłi. et hereticoꝵ magistri.

Expanded text:
ligis. LXX: Vae qui profundum consilium faciunt, et erunt in tenebris opera eorum, et dicunt: Quis videt nos? quis sciet nos, et quae nos facimus? nonne ut lutum figuli reputabimini? Numquid dicet factura factori suo, non sapienter me fecisti, aut figmentum fictori suo, non tu me fecisti? Adversum eosdem de quibus supra dixerat, perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reprobabo, sive ut propheta scribit, abscondam: nunc etientes sunt in semetipsis, et in conspectu suo prudentes. De quibus rectissime illud intelligi potest: Defecerunt scrutantes scrutinio ; cum scriptum sit de Dei sapientia: Si enim quis perfectus fuerit in filiis hominum absque tua sapientia, in nihil reputabitur . Qui idcirco arbitrantur Deum sua nescire consilia, quia in tenebris sunt opera eorum, et dicunt: Quis videt nos? et quis novi nos? Haec autem dicunt et sap
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ tͣnstuler̃t õnolois id ẽ pullos a¬
sinors. Terrã autẽ tribulationis:
angustie latissimã heremi signifi¬
cat uastitate. ꝑ quã reliquie ierłm
cũ iohannã filio charee. ⁊ filiab re¬
gis sedechie sublatis om̃ib q̃ hab̾e
pot̾ant. ad egyptum transfuger̃t.
lige: dicente balaam in num̾is. Ee¬
ce popłs ut leena consurget: ⁊ qͣsi
leo erigetur. son accubabit donec de¬
uoret predam: et occisoꝵ sanguinẽ
hibat. In hietechiel quoq scͥptum ẽ.
assume planctũ suꝑ principẽ isrł:
et dices. Quare mat̃ tua leena int̃
leones cubauit: in medio leuinculoꝵ
enutͥuit catulos suos: ac ne putare¬
mus uere scͥpturam scãm de leena
n leone dicere: contͣ naturam rerũ lo¬
quitur. qͦd deleena ⁊ leone nata sit ui¬
ꝑa. et regulꝰ uolans. siue genimina
aspidum uolantia: qͦd uidelicet de ma¬
lis parentib peiores gen̾ati sint libi.
De quib ⁊ eugłium loquebatur. Se¬
neratio uiꝑarum. qͥs ostendit uob̃ fu

Expanded text:
militer transtulerunt πώλους, id est pullos asinorum. Terra autem tribulationis et angustiae, latissimam eremi significat vastitatem, per quam reliquiae Jerusalem cum Johannan filio Careae et filiabus regis Sedechiae, sublatis omnibus quae habere poterant, ad Aegyptum transfugerunt.lige, dicente Balaam in Numeris: Ecce populus ut leaena consurget, et quasi leo erigetur: Non accubabit, donec devoret praedam, et occisorum sanguinem bibat . In Ezechiele quoque scriptum est: Assume planctum super principem Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos ? Ac ne putaremus vere Scripturam sanctam de leaena et leone dicere, contra naturam rerum loquitur, quod de leaena et leone nata sit vipera et regulus volans, sive genimina aspidum volantia: quod videlicet de malis parentibus pejores generati sint liberi, de quibus et Evangelium loquebatur: Generatio viperarum, quis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
dat eoꝵ sapientiã qͥ ñ receꝑunt dei
uirtutẽ. dĩq sapientiã: ⁊ intellectũ
prudentiũ abscondat ⁊ celet: ne sci¬
licet eũ repꝑiant qͥ in litt̃a continet᷑.
De hoc loco apłs paulus seribens ad
corinthios posuit testimoniu. ꝑda sa¬
pientiã sapientiũ ⁊ intellectũ prud̾n¬
tũ reꝓbabo. aliis u̾bis eunde sensum
edisserens: ñ qͦd d̾s inimicus sit sapi¬
entiȩ cuiꝰ pater ẽ. ⁊ ꝑ quẽ omĩs ẽ in
hominib sapientia: s cũ additam̃to
posuit. ut in hebraico ẽ. sapientiũ po¬
puli ⁊ prudentiũ illiꝰ id ẽ popłi iude¬
oꝵ. E reuera grande miraculũ ds
fecit in popło pꝰ aduentũ dñi salua¬
toris: ut uno atq eodẽ tẽpore arde
nis magistrors scientia tolleret᷑: im¬
pleto illo qͦd supͣdictum ẽ. Ecce do¬
minator dñs sabaoth auferet ab
omne fortitudinẽ panis. ⁊ om̃e ro¬
bur aquȩ. gygantẽ ⁊ hominẽ bella

Expanded text:
 eorum sapientiam qui non receperunt Dei virtutem; Deique sapientiam et intellectum prudentium abscondat et celet, ne scilicet eum reperiant qui in littera continetur. De hoc loco apostolus Paulus scribens ad Corinthios posuit testimonium: Perdam sapientiam sapientium et intellectum prudentium reprobabo ; aliis verbis eumdem sensum edisserens. Non quod Deus sit inimicus sapientiae, cujus pater est, et per quam omnis est in hominibus sapientia, sed cum additamento posuit, ut in Hebraico est: Sapientiam populi et prudentiam illius, id est populi Judaeorum. Et revera grande miraculum Deus fecit in populo post adventum Domini Salvatoris, ut uno atque eodem tempore ardernis magistrorum scientia tolleretur impleto illo quod supra dictum est: Ecce dominator Dominus sabaoth auferet ab omnem fortitudinem panis, et omne robur aquae; giga
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ ñ appropinquant do: quia
traditiones phariseoꝵ scͥbarũq
suscipiunt. q̃ eos longe faciunt a
đo et st̃ sepuichra dealbata q̃ foris
uident᷑ ẽẽ pulchra. intꝰ autẽ plena
st̃ ossib mortuors: qͥ elegent bar¬
raban. ⁊ dñm respuerunt. Propt̃ea
additurũ ẽẽ se cõminat᷑ iuxta lxx.
ut nequaqͣm ad assyrios ⁊ babyloni¬
os eos tranfferat: s in toto orbe disꝑ¬
gat. Iuxta hebraicũ admirationẽ
magnã popło iuideors stupendũq¬

Expanded text:
tentur, non appropinquant Deo, quia traditiones Pharisaeorum Scribarumque suscipiunt, quae eos longe faciunt a Deo, et sunt sepulcra dealbata, quae foris videntur esse pulchra, intus autem plena sunt ossibus mortuorum: qui elegerunt Barabbam, et Dominum respuerunt : Propterea additurum se esse comminatur, juxta LXX, ut nequaquam in Assyrios et Babylonios eos transferat, sed in toto orbe dispergat. Juxta Hebraicum, admirationem magnam populo Judaeorum stupendumq
Abbreviated transcription (Latin):
entib eiꝰ et intellectus prudentiũ
illiꝰ abscondet᷑. Ixx. Et ait dñs.
Appropinqͣt mͥ popłs iste ore suo. et
labiis suis honorat me: cor autẽ eiꝰ
doctrinas. Propt̾ea ecce adicĩa ut
transferã popłm istum. Transferã
eñi illos: ⁊ ꝑlam sapientiã sapienti¬
um᷑ ⁊ intesiectũ prudentiũ abscon¬
dã. Hoc testimonio abusus ẽ dñs ꝯ¬
tra phariseos in eugłio mathei diceis.
Quare ⁊ uos p̃t̾itis mandata di ꝓpter
traditiones ur̃as : Et it̾um. hypo

Expanded text:
t intellectus prudentium illius abscondetur. LXX: Et ait Dominus: Appropinquat mihi populus iste ore suo, et labiis suis honorat me; cor autem ejusoctrinas. Propterea ecce adjiciam ut transferam populum istum: transferam enim illos, et perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium abscondam. Hoc testimonio abusus est Dominus contra Pharisaeos in Evangelio Matthaei, dicens: Quare et vos praeteritis mandatum Dei propter traditiones
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ liber appellatur. De quo et iez echi¬
el mystico sermone testat᷑. qͦd scͥptus
fũit intus et foris: id ẽ in senfu ⁊ in
litt̃a. De quo ⁊ saluator loquitur in
psalmis. In capitulo libri scͥptum ẽ d̾e
tura scã q̃ unꝰ liber appellat᷑. Magi¬
stris gͥ uideori usq ad presente diẽ
nequeuntib legere. ⁊ aꝑire signacula
myst̾ia pandere scͥpturatũ. Si dedis
eũ libtum indocto popło qui a suis p¬
ceptorib deuorant᷑. fatebunt᷑ nescire
selitĩas. et iccirco legere ñ posse. Atq
ẽ duob malis multo leuiꝰ ẽ legis im¬
ꝑitiam confiteri: qͣm iactare p̾rudu
te suo. ⁊ iabiis fuis glorificat me. cor
autẽ eiꝰ longe ẽ ã me. ⁊ timuer̃t me
mandato hominũ et doctrinis. ido

Expanded text:
unus liber appellantur. De quo Ezechiel mystico sermone testatur , quod scriptus fuerit intus et foris; in sensu et in littera. De quo et Salvator loquitur in psalmis: In capitulo libri scriptum est de tura sancta, quae unus liber appellatur. Magistris igitur Judaeorum usque in praesentem diem nequeuntibus legere et aperire signacula, et mysteria pandere Scripturarum, si dederis eum librum indocto populo, qui a suis praeceptoribus devoratur, fatebuntur nescire se litteras, et idcirco legere non posse. Atque e duobus malis multo levius est legis imperitiam confiteri, quam jactare prudentre suo, et labiis suis glorificat me; cor autem ejus longe est a me, et timuerunt me mandato
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. ꝯtra montẽ sẏon. suꝑ quẽ eecłie
ciuitas sita latere ñ pot̃. P bstupes¬
cite ⁊ admiram iniͥ fluetuate ⁊⁊ ua¬
cillate: in ebriamimi iñ aiino. mo¬
Iuemini et ñ eͬbrietate : qm̃ miscuit

Expanded text:
m contra montem Sion, super quem Ecclesiae civitas sita latere non potest. Obstupescite et admiramini: fluctuate et vacillate, inebriamini, et non a vino, movemini, et non ebrietate. Quoniam miscuit
Abbreviated transcription (Latin):
reddat uob̾ dñs uicissitudinẽ uĩam
Uos enĩ audientes dñm saluatore intel¬
ligere noliustis: et clausistis ocłos ue¬
stros. ne eũ uideretis. et aures aggra¬
uastis. ne audicetis. Ido ⁊ ille clau¬

Expanded text:
reddat vobis Dominus vicissitudinem vestram. Vos enim audientes Dominum Salvatorem, intelligere noluistis, et clausistis oculos vestros, ne eum videretis, et aures aggravastis, ne audiretis. Ideo et ille clau
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpħarũ qui ft̃ pͥncipes ur̃i. Lex enĩ
et ppħe usq ad ioħem baptistam: ut
uob ñ uidentib illi uideant de quib
inferior sermo testatur. & audient
indie illo surdi uerba libro ⁊ oculi e¬
cor uidebunt & exultabunt. In iu¬
dicium enĩ uenit dñs. ut uidentes

Expanded text:
arum, qui sunt principes vestri. Lex enim et prophetae usque ad Joannem Baptistam : ut vobis non videntibus, illi videant, de quibus inferior sermo testatur: Et audient in die illo surdi verba libri, et oculi caecorum videbunt et exsultabunt. In judicium enim venit Dominus, ut videntes
Abbreviated transcription (Latin):
exaltent consolationẽ suã neqͣqũa
uanam ut in xex. additum ẽ.s ab¬
solute consolationẽ. Nũquã enĩ ds̃
p̃ciꝑet. ut exaltarent uanã consola¬
arihel. arihel ciuitas quͣa expugna¬
uit cdauid. Additus ẽ annꝰ ad annũ:
sollẽ uitates euolute st̃. E circum¬
uallabo arihel: et erit tristis & me.¬
rens. ⁊ erit mͥ qͥsi arihel. Et circũdabo
quasi speram in circuitu tuo.: ⁊ ia¬
ciã contra te aggerẽ: ⁊ munim̃ta
ponã in obsidione tuã. Humilia¬
bis. de t̾ra loqueris. & de humo au

Expanded text:
exaltent consolationem suam, nequaquam exaltent consolationem suam, nequaquam vanam, ut a LXX additum est, sed absolute consolationem. Numquam enim Deus praeciperet, ut exaltarent vanam consolaArihel Arihel civitas quam circumdedit David additus est annus ad annum sollemnitates evolutae sunt et circumvallabo Arihel et erit tristis et maerens et erit mihi quasi Arihel et circumdabo quasi spheram in circuitu tuo et iaciam contra te aggerem et munimenta ponam in obsidionem tuam humiliaberis de terra l
Abbreviated transcription (Latin):
transierit. ñ ueniet suꝑnos: quia
posiumꝰ mendaciũ spem nr̃am: &
m̃dacio ꝓtecti sumꝰ. Lxx ẜ ropt̃ea
audite uerbũ dñi uiri tribulati.
et principes popłi huiꝰ qui ẽ in ihe¬
rusalem. q dixistis. fecimꝰ testam̃¬
tũ cũ inferno. ⁊ cũ morte pactũ.
daciũ spem nrãm: ⁊ mendacio ꝑte¬
gemur. Quod supra diximꝰ cũ ir¬
risione solitos pͥncipes iudeoꝵ ꝓpħis
dicere. manda remauda. expecta re¬
expecta. ⁊ cȩt̾a his similia. ꝑ q̃ osten¬
ditur nequa qͣm eos ꝓpħarum cre¬
didisse sermonib. s ꝓpheciã eors
habuisse despectu: presens osten¬
dit capitulũ. ꝑ qͦd appellant᷑ illu¬
sores uiri. Sunt autẽ scribȩ ⁊ pba¬
risei qͥ dominant᷑ suꝑ popłm dĩ in

Expanded text:
nos, quia posuimus mendacium spem nostram, et mendacio protecti sumus. LXX: Propterea audite verbum Domini viri, tribulati et principes populi hujus, qui est in Jerusalem: Quia dixistis: Fecimus testamentum cum inferno, et cum morte pactum: dacium spem nostram, et mendacio protegemur. Quod supra diximus cum irrisione solitos principes Judaeorum Prophetis dicere: Manda, remanda; exspecta, reexspecta, et caetera his similia, per quae ostenditur nequaquam eos Prophetarum credidisse sermonibus, sed prophetiam eorum habuisse despectui: praesens ostendit capitulum, per quod appellantur viri illusores. Sunt autem Scribae et Pharisaei qui dominantur super populum Dei i
Abbreviated transcription (Latin):
in eo plenitudo diuinitatis corpo¬
raliter. Suꝑ hunc lapidẽ qͥ alio no¬
mine appellatur petra. xp̃c edifi¬
cauit eccłiam: ⁊ firmo iuxta hebra¬
icum fundauit fundamine. In qͦ
qͥ credidit ñ confundet᷑. siue iuxta
hebraicũ ñ festinet: ne uidelicet
tardus ei xp̃i uideat᷑ aduentus
Si enĩ tardaũit uixta abacuch.
nemo desꝑet: quia ueniens ueniet.
⁊ sua ꝓmissa cõplebit. Promittit qͦq
ds̃ ponere se in eo iudiciũ pondis.
Neq enĩ uidicat pat̃ quemqͣm. sea
om̃e uidiciũ tradidit filio Et iu¬
stitiam siue miscdiam in m̃sura.
ut reddat unicuiq scđm oꝑa fua
⁊i iustitiã ac miscđiam alt̾utro t̾e¬
ꝑet. iuxta illud qđ in psalmo legi¬
mus. Miscđia ⁊ ũitas obuiauer̃t s̾i

Expanded text:
in eo plenitudo Divinitatis corpoin eo plenitudo Divinitatis corporaliter. Super hunc lapidem, qui alio nomine appellatur petra, Christus aedificavit Ecclesiam, et firmo, juxta Hebraicum, fundavit fundamine, in quo qui crediderit, non confundetur, sive, juxta Hebraicum, non festinet: ne videlicet tardus ei Christi videatur adventus. Si enim tardaverit juxta Abacuc, nemo desperet: quia veniens veniet, et sua promissa complebit . Promittit quoque Deus ponere se in eo judicium ponderis: Neque enim judicat Pater quemquam, sed omne judicium tradidit Filio . Et justitiam sive misericordiam in mensura, ut reddat unicuique secundum opera sua, et justitiam ac misericordiam alterutro temperet, juxta illud quod et in psalmis legimu
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpnentes precepta mea. posuistis
Iccuto misericors ⁊⁊ miserator̾ d̾ñs. pa¬
tiens ⁊ multũ misericors nolentibus
in fundam̃ta syon lapidẽ electum
⁊ ꝓbatum. ⁊ p̃ciosum. ⁊ angularem:
missurũ ẽẽ se dicit. de qͦ ap̃łs loquit᷑.
Quasi sapiens architectus fundam̃-¬
tum posui. & tt̾um. fundam̃tum e¬
m̃ aliud nemo potest ponere p̃ter
uere. ⁊ scd̾o appellatur lapis: et in le¬
tutico homo homo bis dr. i angula¬
ris lapis: qͥa circũcisionis ⁊⁊ gentiũ
popłos copulauit. De quo ⁊ in psalmo
d̾r lapidem que reꝑbauerunt ȩdi¬
ficantes. hic factus ẽ in caput angu¬
li. Isti st̃ autẽ edificantes ⁊ cementa¬
rii: qui ũc appellant᷑ uiri illusores
et pͥncipes popłi qͥ ẽ in ierłm. Et de
hoc lapide in danihele legimꝰ qͦd ex¬
cisus sit de monte fine manib et
impleu̾it uniu̾sum orbem. eo qͦd di¬
uini germinis dispensatio huma¬
num corpꝰ assũpserit: ⁊ habitau̾it

Expanded text:
contemnentes praecepta mea, posuistis contemnentes praecepta mea, posuistis Idcirco misericors et miserator Dominus, patiens et multum misericors , nolentibus vobis, in fundamenta Sion lapidem electum, et probatum, et pretiosum, et angularem missurum esse se dicit. De quo et Apostolus loquitur: Quasi sapiens architectus fundamentum posui ; et iterum: Fundamentum enim aliud nevere et secundo appellatur lapis, sicut et in Levitico, homo, homo bis dicitur et angularis lapis, quia Circumcisionis et Gentium populos copulavit, de quo et in psalmo dicitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . Isti sunt autem aedificantes et caementarii, qui nunc appellantur viri illusores et principes populi qui est in Jerusalem. De hoc lapide et in Daniele legimus, quod excisus sit de monte sine manibus, et impleverit universum orbem : eo quod divini germinis dispensatio humanum corpus assumpserit, et habitaverit
Abbreviated transcription (Latin):
corona uictorie. ⁊ sp̃c iudicii. sedenti
suꝑ iudiciũ. haud dubiũ qͥn etechiȩ
regi uidȩ: ⁊ fortitudo eoꝵ. qͥ cuncta
regione popłata de p̃lio reu̾tentes
ta sc̃. Uerũ hi quoq id ẽ iudas et
beniamin inebriati ft̃ uino id olatͭȩ.
⁊ contẽpta religione templi. demonũ
simula chra ft̃ ueneratĩ⁊ nescieruts
uicentẽ dñm qͥcuncta considat. Qũs
enĩ mensȩ eorꝑ. ⁊ uniu̾sa religio reple¬
te st̃ uomitu. sordiũq ut ñ solũ in
tẽplo. s in u̾tice montiũ ⁊ nemorosis
locis. ydolatriȩ sordib cuncta cõple¬
rent: ⁊ dñs in eis ñ hab̾et habitatio¬
nis locũ. hoc uixta lit̾t̾am dictũ sit

Expanded text:
s judicii sedenti super judicium, haud dubium quin Ezechiae regi Judae; et fortitudo eorum, qui cuncta regione populata, de praelio revertentes, ta sunt. Verum hi quoque, id est, Judas et Benjamin, inebriati sunt vino idololatriae, et contempta religione templi, daemonum simulacra venerati, et nescierunt videntem Dominum, qui cuncta considerat. Omnes enim mensae eorum, et universa religio repletae sunt vomitu sordiumque, ut non solum in templo, sed in vertice montium, et nemorosis locis idololatriae sordibus cuncta complerent, et Dominus in eis non haberet habitationis locum. Hoc juxta li
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ gessemanim in hoc capitło scđo
appellat᷑. E miror quomͦ .lxx. pͥmũ
eam dix̾̃int. montẽ pinguiũ: ⁊ postea
montẽ excelsũ. Ebriꝰ autẽ fuit ꝓ¬
ditor ñ uino s auaricia. ⁊ furore
aspidũ insanabili: ⁊ diaboli eybꝰ. qͥ
pꝰ bucellã intrauit in eũ ⁊ penitus
deuoratus ẽ. quia oratio eiꝰ u̾sa ẽ
mercennariꝰ sonat. Unde ⁊ ysa-¬
char int̾p̃tatus ẽ m̃ces ⁊ sachãr

Expanded text:
essemanim, in hoc capitulo secundo appellatur; et miror quomodo LXX primum eam dixerint montem pinguem, et postea montem excelsum. Ebrius autem fuit proditor non vino, sed avaritia et furore aspidum insanabili, et diaboli cibo, qui post buccellam intravit in eum , et penitus devoratus est, quia oratio ejus versa emercenarios sonat. Unde et Issachar interpretatur, est merces: et SACHAR
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbubꝰ q̃ appellabant᷑ iuida. subli¬
miores erant ⁊ num̾o ⁊ robore: ebri¬
osq eos dicit ephrauim. qͥ suũ ñ intes¬
ligunt creatorẽ. s ꝓ dño adorant
uitulos aureos in dan in bethel
⁊ in duodecĩ tribubꝰ erant adorantes

Expanded text:
tribubus, quae appellabantur Juda, sublitribubus, quae appellabantur Juda, sublimiores erant et numero et robore. Ebriosque eos dicit Ephraim, qui suum non intelligant Creatorem, sed pro Domino adorent vitulos aureos in Dan et Bethel. et in duodecim tribubus erant adorantes
Abbreviated transcription (Latin):
um. qͥsi tẽporaneu ante maturitateor
autunmi. Qͦd cũ aspex̾it uidens: sta¬
tim ut manui tenuerit deuorabit illud
Lxx Ule corone imutiȩ mercenuarii
ephraim: flos cadens de gła suꝑ u̾tic̃e
montis pinguis: qͥ ebrii estis absq ui¬
no. Ecce fortis ⁊ durus furor dñi sic̃
grando q̃ fertur in ꝓuum. ñ habens un¬
braenlũ. ⁊ q̃ uolent̃ decidet: sic̃ a qͣrt̃i
multitudo trahens humũ. ⁊ faciens
sibi spaciũ. Manib ⁊ pedib conculea¬
bit᷑ corona inuiriȩ mercennarii ephraĩ.
et flos qͥ cecidit de spe głe suꝑ sũ¬
mitatẽ montis excelsi. sic̃ p̃matura fi¬
cus: qũa qͥ uidit anteqͦm sumat ma¬
tu cupiet eã deuorare. Dicamꝰ pͥmũ
iuxta hystoriã: deiide uixta tropo¬
logiã adextremũ uixta uaticiniũ
ꝓphale. Loquit᷑ sermo diuinꝰ adu̾sũ
dec̃ẽ tribꝰ q̃ regnabant in samaria.⁊
ꝓpt̃ hieroboam qͥ de tribu ephiaumn
fuit. appellabant᷑ ephraim: ⁊ uocat
eos coronã suꝑbiȩ. qͥa cõparati duab

Expanded text:
quasi temporaneum ante maturitatem autumni, quod cum aspexerit videns, statim ut manu tenuerit, devorabit illud. LXX: Vae coronae injuriae mercenarii Ephraim: flos cadens de gloria super verticem montis pinguis, qui ebrii estis absque vino. Ecce fortis et durus furor Domini, sicut grando quae fertur in pronum, non habens umbraculum, quae violenter decidit sicmultitudo trahens humum, et faciens sibi spatium: manibus et pedibus conculcabitur corona injuriae mercenarii Ephraim. Et erit flos qui decidit de spe gloriae in summitate montis excelsi, sicut praematura ficus, quam qui viderit, antequam sumat manu, cupiet eam devorare. Dicamus primum juxta historiam, deinde juxta tropologiam, et ad extremum juxta vaticinium prophetale. Loquitur sermo divinus adversum decem tribus quae regnabant in Samaria, et propter Jeroboam, qui de tribu Ephraim fuit, appellabantur Ephraim. Et vocat eos coronam superbiae: quia comparati duabus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq ait ur̃am atq mndaciũ id ẽ di¬
abolũ patrem om̃is mendaeri. sup¬
plicioꝵ meors grando subu̾tet. et
ꝓtectionẽ. sub qua uos tutos fore
arbitramini. tẽpestas ualida ⁊ a¬
quarũ multitudo delebit. ita ut
amicitia ⁊ fedꝰ qͦd habebatis cum
morte ⁊ cũ inferno hoo ẽ cũ diabo¬
lo. pereat in ȩt̾num. & flagellũ si
ue tẽpestas. de qua dixeratiᷤ. Flagel¬
lum mnundans cũ t̾ransierit noz
ueniet suꝑ noᷤᷤ suꝑueniet. ⁊ eritis ei in
conculcation̾e: hoc ẽ omĩa torm̃ta
patiemini q̃ uos putabatis despa¬
tionis animo. neqͣ quã ẽe passuros.
Semꝑ enĩ irruet in uob ⁊ tam in
ꝓsꝑis qͣm in adu̾sis irã dñi sentie¬
tis. ⁊ mors uos seua popłabitur.
Q d dic̃a de penis penarum. So¬
la formido ⁊ torm̃toꝵ metꝰ uos cor¬
riget ad salutẽ. et mala ur̃a intel.¬
ligere faciet. Cũq uexati fũitis:
tunc animadũtetis ꝓpħas meos ue¬
ra dixisse. Qͦdq sequitur. coangu¬

Expanded text:
 id est, diabolum patrem omnis mendacii, suppliciorum meorum grando subvertet. Et protectionem, sub qua vos tutos fore arbitrabamini, tempestas valida et aquarum multitudo delebit, ita ut amicitia et foedus quod habebatis cum morte et cum inferno, hoc est, cum diabolo, pereat in aeternum. Et flagellum 382 sive tempestas, de quo dixeratis: Flagellum inundans cum transierit, non veniet super nos: veniet, et eritis ei in conculcationem, hoc est, omnia tormenta patiemini, quae vos putabatis desperationis animo nequaquam esse passuros. Semper enim irruet vobis, et tam in prosperis quam in adversis iram Domini sentietis, et mors vos saeva populabitur. Quid dicam de poenis? Poenarum sola formido et tormentorum metus vos corriget ad salutem, et mala vestra intelligere faciet. Cumque vexati fueritis, tunc scietis Prophetas meos vera dixisse. Quodque sequitur: Coangu
Abbreviated transcription (Latin):
engłistas et apłos ñ uerbũ int̃preta¬
tos ẽẽ de u̾bo: nec lxx int̃pretu au¬
ctoritat̃e secutos quors editio illo
ĩa tẽpore legebatur. s quasi hebre
os instructos lege. absq dampno
sensuũ suis usos ẽe sermonib ap¬
ꝓpinquat autẽ popłs iudeoꝵ o
re ⁊ labiis sius do. quia uniꝰ di ctil¬
tum habe se głatur. et respuere i
cipit filium: ñ recipit patr̃e. Simul¬
q discamꝰ quomͦ aliquis appropin¬
quet do. uel longe fiat ab eo. Qui
ꝑ hieremiã loquit᷑. Ds̃ appropin¬
qu̾ans ego et ñ de longe. dicit dñs
appropinquamꝰ autẽ do m̃te ñ cor¬
pore: sic̃ et de moyse legimꝰ appro

Expanded text:
Evangelistas et Apostolos, non verbum interpretatos esse de verbo; nec LXX Interpretum auctoritatem secutos, quorum editio illo jam tempore legebatur; sed quasi Hebraeos et instructos in Lege, absque damno sensuum suis usos esse sermonibus. Appropinquat autem populus Judaeorum ore et labiis suis Deo; quia unius Dei cultum habere se gloriatur et respuere idcipit Filium, non recipit Patrem. Simulque discamus quomodo aliquis appropinquet Deo, vel longe fiat ab eo. Qui et per Jeremiam loquitur: Deus appropinquans ego, et non de longe dicit Dominus . Appropinquamus autem Deo mente, non corpore; sicut et de Moyse legimus: Appr
Abbreviated transcription (Latin):
in monte pharasim. et in ualle gaba¬
on: moneo uos ouiri illusores. ut
nequaqͣm rideatis de ꝓpħis meis. et
ñ putetis ñuentura que nuntiant:
ne si ꝑmanseritis in illudndo. constn¬
gantur uincła peccatoꝵ ur̃orꝙ fu

Expanded text:
in monte Pharasim, et in valle Gabaon: moneo vos, o viri illusores, ut nequaquam rideatis de prophetis meis, et non putetis ventura quae nuntiant, ne si permanseritis in illudendo, constringantur vincula peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
penarũ. Iuxta lxx. ad ipsã dr̃ hierłm
tuo durissimo atq crudeli ⁊ in fu¬
rore blasphemiarum tuarũ apłos
dñi atq doctores int̾ficere cupiebas:
Ic circo suꝑ his dmmittet᷑ iniquitas do¬
mͦ iacob: ⁊ iste om̃is fructus. ut aufe
ratur peccatũ eiꝰ : quia posuit om̃s
lapides altaris sic̃ lapides cineris alli¬
sos. slon stabunt luci ⁊ delubra.
Lxx. P ropterea auferet᷑ iniquitas
iacob: ⁊ hec erit benedictio ciꝰ cũ ab¬
stulero peccatũ eiꝰ qͣndo posuerit
om̃s lapides ararũ contritos qͣs i ci¬
nerẽ cõminutũ : i ñ ꝑseuerabunt
arbores eor ⁊ ydola Causas red¬
dit cur pꝰqͣm
iudei in dñm mise¬
uoluerint age penitentiã. ut im¬
pleatur saluatoris oratio. pat̃ ignos¬
ce illis qͦd enĩ faciunt nesciunt. Prop¬
terea inqͥt dimitet᷑ iniquitas domui
iacob ⁊ auferet᷑ peccatũ eiꝰ ut me¬
reat᷑ beuedictionẽ dĩ qͥ s maledicti

Expanded text:
poenarum. Juxta LXX, ad ipsam dicitur Jerpoenarum. Juxta LXX, ad ipsam dicitur Jertuo durissimo atque crudeli, et in furore blasphemiarum tuarum, Apostolos Domini atque doctores interficere cupiebas? Idcirco super his dimittetur iniquitas domui Jacob, ratur peccatum ejus: quia posuit omnes lapides altaris sicut lapides cineris allisos: non stabunt luci et delubra. LXX: Propterea auferetur iniquitas Jacob, et haec erit benedictio ejus cum abstulero peccatum ejus, quando posuerit omnes lapides ararum contritos quasi cinerem comminutum, et non perseverabunt arbores eorum, et idola. Causas reddit cur postquam Judaei in Dominum miseoluerint agere poenitentiam, ut impleatur Salvatoris oratio: Pater, ignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt . Propterea, inquit, dimittetur iniquitas domui Jacob, et auferetur peccatum ejus, ut mereatur benedictionem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑauimꝰ. Carte captiuitas longo pꝰ
huc modicũ. ad huc modicũ expecta ꝓrsᷤ
expecta. Ergo cũ mortui fuerunꝰ hoc
flagellũ captiuitatis ⁊ hanc tẽpesta¬
tẽ ñ sentiemꝰ. Semel eñ mendacio
credidimꝰ hoc ẽ frustra spem habui¬
mꝰ indo ⁊ in lege eiꝰ. Et ideo a mendaci
o ꝓtecti sum:: quia mortui imminen¬
tẽm captiuitat̾e decdinabi mꝰ Uerbũ
hebraicũ sõt. aquila ⁊ simmachꝰ fla¬
gellũ: hxx. tẽpestatem int̃pretati sc̃.

Expanded text:
desperavimus. Certe captivitas longo poshuc modicum, adhuc modicum: exspecta, rursus exspecta. Ergo cum mortui fuerimus, hoc flagellum captivitatis et hanc tempestatem non sentiemus. Semel enim mendacio credidimus, hoc est, frustra spem habuimus in Deo et in Lege ejus. Et ideo mendacio protecti sumus, quia mortui imminentem captivitatem declinavimus. Verbum Hebraicum SOT , Aquila et Symmachus, flagellum, LXX temp
Abbreviated transcription (Latin):
bis: omĩa enĩ reddidisti nobis. S iã ꝓ¬
ponamꝰ ysaiȩ capitulũ: ⁊ cũ moyse in¬
grediam᷑ nubẽ ⁊ caliginẽ: ⁊ clarificet᷑
uultus nr̃. ⁊ iuxta hebraicũ cornuta
sit facies audiant᷑q ⁊ rutilent toni¬

Expanded text:
bis: omnia enim reddidisti nobis . Sed jam proponamus Isaiae capitulum, et cum Moyse ingrediamur nubem et caliginem, ut clarificetur vultus noster, et, juxta Hebraicum, cornuta sit facies: audianturque et rutilent toni
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Nec dixit om̃s filios ifrł s om̃s
quipierant. ꝑ qͥd significat g̃ntiũ
multitudinẽ. qͦd ydolatriȩ ⁊ magicis
ac phylosophie artib obligato ueni¬
ant ad fidem xp̃i. ⁊ adorent eũ in ȩccłia
Triba autẽ magna pot̃ intelligi ⁊ ser.¬
mo eugłicus: de qͣ in hoceodẽ ꝓpheta le¬
gimus. Supra montẽ excelsum ascende
qui euglizas hierłm. Mons gͦ sc̃s. ⁊ hie¬

Expanded text:
dixit omnes filios Israel, sed omnes qui perierant, per quod significat gentium multitudinem, quod et idololatriae, et magicis, ac philosophiae artibus obligati, veniant ad fidem Christi, et adorent eum in Ecclesia. Tuba autem magna potest intelligi sermo Evangelicus, de quo et in hoc eodem Propheta legimus: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Si
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. s sensũ hebraicũ suo sermone
uertentes. Simiachꝰ theodoti¬
o. ⁊ lxx. de ħ loco diu̾sa sensert̃. Et
quia longum ẽ de om̃ib dicere.
lxx. interpretes qui legunt᷑ inec¬
clesiis breuit̃ transcurramꝰ. Reiecto
qͥ inebriati sunt sicera ⁊ errauiert̃.
et maledictio comedit consiliũ eoꝵ
corona uirtutũ. Utiq his qͥ abla¬
ctati sunt a lacte: qui auulsi st̃
ab ube. Haud dubiũ qͥn apłos sig¬
inficet. Tribulationẽ suꝑ tribula¬
tionẽ expecta loquit᷑ autẽ ad cho¬
rũ apłoꝵ. omiumq credentiũ. ut
ũ ad unã. s ad multas se paret tribu¬
lationes: ut cũ tribulatus fuerit
atq depressus. rursũ sꝑet. ⁊ spem fu¬
ꝑ spem habeat. Quod si paululumr
tardauerint q̃ ꝓmissa sunt ñ sit in¬
credulꝰ Modicum enĩ paruulũq
et uenient q̃ ꝓmissa fc̃. &enĩ tribu
latio patientiã oꝑatur. patientia
ꝓbationẽ. ꝓbatio spem: spes autẽ
non confundit. Et hec ipsa tribu.¬

Expanded text:
rmone vertentes, Symmachus, Theodotio et LXX de hoc loco diversa senserunt, et quia longum est de omnibus dicere, LXX Interpretes, qui leguntur in Ecclesiis, breviter transcurramus. Rejecto qui inebriati sunt sicera, et erraverunt et maledictio comedit consilium eorucorona virtutum? Utique his qui ablactati sunt a lacte, qui avulsi sunt ab ubere, haud dubium quin apostolos significet: Tribulationem super tribulationem exspecta. Loquitur autem ad chorum apostolorum omniumque credentium, ut non ad unam, sed ad multas se paret tribulationes, ut cum tribulatus fuerit atque depressus, rursum speret, et spem super spem habeat. Quod si paululum tarda verint quae promissa sunt, non sit incredulus: Modicum enim parvulumque et venient quae promisslatio patientiam operatur; patientia probationem: probatio spem; spes autem non confundit . Et haec ipsa tribu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ puluis tentus multitudo uentilan¬
tiũ te. & sic̃ fauilla ꝑtͥnsiens mul¬
titudo eorꝑ qͥ contra te p̃ualuerunt.
Eritq repente confestim a dño exer¬
cituum: uisitabit᷑ in tonitruo. et¬
in cõmotione t̾re. et uoce magna
turbinis et tẽpestatis. & flame ig¬
nis deuorantis. Et erit sic̃ somnin
uisionis nocturne multitudo omĩu
gentiũ q̃ dimicauer̃t contͣ aribel: et om̃l

Expanded text:
pulvis tenuis multitudo ventilantium te, et sicut favilla pertransiens, multitudo eorum qui contra te praevaluerunt. Eritque repente confestim a Domino exercituum, visitabitur in tonitruo, et commotione terrae, et voce magna turbinis, et tempestatis, et flammae ignis devorantis. Et erit sicut somnium visionis nocturnae, multitudo omnium gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦd mͥ uidet᷑ iuxta hebraicũ de pre¬
senti sũptũ capitulo. & hoc in uet̃i
obseruauimꝰ testam̃to absq paucis
testimoniis quib lucas solꝰ abutitur
qͥ magis grecȩ linguȩ habuit scientiã.¬
ut ubicũq de uet̾i instrum̃to qͥd dr̃

Expanded text:
 videtur juxta Hebraicum de praesenti sumptum capitulo; et hoc in veteri observavimus Testamento absque paucis testimoniis, quibus Lucas solus abutitur qui magis Graecae linguae habuit scientiam, ubicumque de veteri instrumento quid dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ ⁊ filiarũ syon spt̃i iudien. Si
qͥs autẽ sanguinẽ habuerit. neqͣqͣm
spũ uidicii. s cõbustionis igne purga¬
chonũ inebciati st̃ ⁊ errauer̃t ꝓpt̃ sice¬
ram. Sepe diximꝰ unũ ẽe qͦd de une¬
is fit: sicerã autẽ omũe potionẽ q̃ in¬
ebriare pot̃ ⁊ statũ m̃tis eu̾tere. qͣm
ꝓpͥe aquila ebrietatẽ tͣnstulit. fue il¬
la frcũnto. siue ordeo. siue milio po¬
morsq suco ⁊ palmarũ fruetu⁊
alio qͦlibet genere conficiat᷑. Igitur¬
đunt m̃te ꝓpter sicerã. ⁊ absorsci
ximilla. eoꝵq pͥnceps montanꝰ.
qͥ qͥd dicerent nesciebant. Uino
in ebriant᷑. qͣndo scͥpturas sc̾as ma¬
le intelligunt atq ꝑuertunt.Si¬
cera: qͥndo scłari abutunt᷑ sapien¬
tia ⁊ dialecticoꝵ tendiculis: q̃
tasmata. id ẽ umbrȩ q̃dam ⁊ imagi¬
nes. q̃ cito pereunt. atq soluuntur.
Istiꝰmodi consiliũ maledictio posside¬
bit: qͥ q̃stum putant ẽẽ pietatẽ.⁊
cuncta faciunt ꝓpt̾ auariciã. De

Expanded text:
filiorum et filiarum Sion spiritu judicii. Si quis autem sanguinem habuerit, nequaquam spiritu judicii, sed combustionis igne purgaconum inebriati sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe diximus esse vinum, quod de vineis fit. Siceram autem omnem potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere, quam proprie Aquila ebrietatem transtulit, sive illa frumento, sive hordeo, sive millio, pomorumque succo, et palmarum fructu, et alio qderunt mente propter siceram, et absorpti ximilla earumque princeps Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum tendiculis, quatasmata, id est, umbrae quaedam et imagines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam. De
Abbreviated transcription (Latin):
maritudinis. qͣndo cogitur mu¬
tare clementiã. et ꝓ dulci amarꝰ
efficitur. Igit᷑ uos qui ħ estis aliqͣn¬
do passuri. nẽ nolite letari illa le¬
ticia qua gaudebat et diues in coi¬
uiuio purpuratus ⁊ latarũ paupe.¬
rem negligens: ne forte fiant ur̃a
unçula fortiora. Quȩ eni factur
ẽ dñs et reb sua sententiã cõpletur:¬
ħ ego audiui. ⁊ uob̃ om̃ia nuntia¬
ui. Qͦ dq intulit suꝑ omñe t̃ram.
iuxta hẏstoriã uidee t̾minos intelli¬
ge: ĩuxta anagogen totiꝰ mundi.
Aurib ꝑcipite. ⁊ audite uoc̃e meã:
attendite ⁊ audite eoquiũ meũ. Nũ¬
quid doca die arabit arans ut serat:

Expanded text:
amaritudinis; quando cogitur muamaritudinis; quando cogitur mutare clementiam, et pro dulci, amarus efficitur. Igitur vos qui haec estis aliquando passuri, nunc nolite laetari illa laetitia qua gaudebat et dives in convivio purpuratus, et Lazarum pauperem negligens : ne forte fiant vestra vincula fortiora. Quae enim facturus est Dominus, et rebus suam sententiam completur et audivi, et vobis omnia nuntiavi. Quodque intulit: Supra omnem terram, juxta historiam, Judaeae terminos intellige; juxta anagogen, totius mundi. Auribus percipite et audite vocem meam: attendite et audite eloquium meum. Numquid tota die arabit arans ut
Abbreviated transcription (Latin):
tanto t̃epore differebat uincła. caꝑ¬
tiuitat̾e atq supplicia. siue ultimũ
uidicii diem: ĩa reb expleturus ẽ
et consũmaturus. et breuiaturus.
te futura cognoui suꝑ uniu̾sam t̃¬
ram. ħ uob̃ nuntio: ut imminentẽ i¬
rã penitentia p̃ueniatis. Iuxta lxx.
ipse dñs quasi mons impior dr̃
surrecturus ⁊ futurus inualle gaba¬
on. ut faciat oꝑa sua. q̃ om̃ia
unum opꝰ est amaritudinis
Qd nequa qͣm uideat᷑eẽ blas¬
phemũ. Non enĩ dixit futurũ dnmn
montẽ impiorp. s quasi montẽ qͥ
impiis et sustinentib uideat᷑ ẽe gra¬
uissimꝰ : quomͦ si filius negligens et
alt̾ egrotus patrẽ ⁊ medicũ putant
ẽẽ crudeles. si eos uerbib atq caut̾io.
disciplinȩ restituant et sanitati
Confurget enĩ dñs. ⁊ erit in ualle
gabaon ꝓpter eos qͥ cũ ob peccata
in humili conu̾santur loco. ꝓpter
tumorẽ animi erigunt᷑ in suꝑbiã.
gabaon enĩ collis int̾pretatur.
ut faciat oꝑa sua. q̃ sunt oꝑa a

Expanded text:
nus tempore differebat vincula, captivitatem atque supplicia, sive ultimum judicii diem, jam rebus expleturus est, et consummaturus, et abbreviaturus. te futura cognovi super universam terram, haec vobis nuntio, ut imminentem iram poenitentia praeveniatis. Juxta LXX ipse Dominus quasi mons impiorum dicitur surrecturus et futurus in valle Gabaon, ut faciat opera sua, quae omnia unum opus est amaritudinis: quod nequaquam videatur esse blasphemum. Non enim dicit futurum Dominum montem impiorum, sed quasi montem, qui impiis et sustinentibus videatur esse gravissimus. Quomodo si filius negligens et alter aegrotus, patrem et medicum potent esse crudeles, si eos verberibus atque cauterio disciplinae restituant sanitati. Consurget enim Dominus et erit in valle Gabaon, propter eos qui cum ob peccata in humili consistant loco, propter tumorem animi eriguntur in superbiam. Gabaon enim, collis interpretatur: ut faciat opera sua quae sunt opera
Abbreviated transcription (Latin):
piorum. furore faciet oꝑa sua. ama¬
ritudinis opus: et furor eiꝰ qͥsi alie¬
nis abutet᷑ aliena amaritudo eiꝰ
E uos nolite letari. ne conforten¬
t᷑ uincula ur̃a: qͥa consũmatas ⁊ ab¬
breuiatas res audiui a dño đo saba¬
oth. quas facturus ẽ suꝑ omñe t̾ram
Lapidem p̃ciosũ in fundam̃tis syon
positurum sed̾s repmnisit: ut subu̾te.¬
ret grando mendaciũ. ⁊ impioꝵ spem.
fedusq cũ morte. ⁊ pactum cũ inferno
tempestas ualida deleret. Quẽ quia
susciꝑe illusores pͥncipes noluerunt:
sic̃ quondã ꝯtra allophilos regnante
adu̾sarios suos unde ⁊ locus nom̃ acce¬
pit. et sic̃ in ualle gabaon sub ihesri pͥn¬
cipe. qͣndo fiduciã habens in se di lo¬
cutus ẽ. stet sol in gabaon. ⁊ luna ꝯ
uniꝰ diei. multiq de alienigenis ꝑl¬
erunt. sic contͣ impios ⁊ illusores iras¬
tatẽ magis qͣm ad clem̃tiã ꝑtinet.
Rursũq idipsum aliis u̾bis repe¬
tit: ut oꝑetur opꝰ suũꝰ Non ẽ opus

Expanded text:
um furore faciet opera sua, amaritudinis opus et furor ejus quasi alienis abutetur: et aliena amaritudo ejus. Et vos nolite laetari, ne confortentur vincula vestra, quia consummatas et abbreviatas res audivi a Domino Deo Sabaoth, quas facturus est super omnem terram. Lapidem pretiosum in fundamentis Sion positurum se Dominus repromisit, ut subverteret grando mendacium et impiorum spem; foedusque cum morte et pactum cum inferno tempestas valida deleret. Quem quia suscipere illusores principes noluerunt, sicut quondam contra Allophylos, regnante adversarios suos, unde et locus nomen accepit. Et sicut in valle Gabaon, sub Jesu principe, quando fiducia habitantis in se Dei locutus est: Stet sol in Gabaon, et luna cunius diei; multique de alienigenis perierunt: sic contra impios et illusores irastatem magis quam ad clementiam pertinet. Rursumque id ipsum aliis verbis repetit, ut operetur opus suum. Non est opus
Abbreviated transcription (Latin):
piora referenda ft̃ omĩa. Q m̃ ciuii
tas munita desolata erit. speciosa
qͦndã. relinquet᷑ qͥsi desertum. ⁊i
bi uitulus accubabit. ⁊ consumet
ꝓpaginẽ uineȩ. ⁊ om̃ia siccabuntur.
qm ñ est popłs habens intellectũ.
⁊ ꝓpt̾ stulticiã eiꝰ nullã a exeatore
suo miscdiam consecutus ẽ. iecireo
ꝑcutiet siue conclud et dñs ab alueo
uł cuio fluminis usq ad torrente
egypti: ut in uniu̾sa iudea. q̃ an¬
dam reꝑmissionis t̃ra fuit. nullus
repꝑiatur sermo doctrine nichil
scientiȩ scͥpturarũ: de qͥb ⁊ apłs lo
quitur. ut ñ attendamꝰ iudaieis fa¬
bulis ⁊ mana̾atis hominũ qͥ ai̾ttunt᷑

Expanded text:
periora referenda sunt omnia. Quoniam periora referenda sunt omnia. Quoniam tas munita desolata erit, et speciosa quondam relinquetur quasi desertum, 368 et ibi vitulus accubabit, et consumet propagines vineae, et omnia siccabuntur, quoniam non est populus habens intellectum, et propter stultitiam ejus, nullam a Creatore suo misericordiam consecutus est. Idcirco percutiet, sive concludet Dominus ab alveo vel rivo fluminis usque ad torrentem Aegypti, ut in universa Judaea, quae quondam repromissionis terra fuit, nullus reperiatur sermo doctrinae, nihil scientiae Scripturarum, de quibus et Apostolus loquitur: Ut non attendamus Judaicis fabulis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iuxta hebraicũ doceant hierłm. si ue
trã isrł. qͦd iste sit dñs ⁊ ds. Popło enim
isrł ñ habente sapientiã illo t̃epore qͣu¬
do passus ẽ dñs. ⁊ impletum ẽ uaticini¬
ũ ꝓphetale. saluũ me fac dñe qm̃ de
fecit scs̃. ⁊. om̃s declinatier̃t. simul mu¬
tiles facti ft̃. ñ est qͥ faciat bonum
ñ est usq ad unũ: uocant᷑ mulieres
de spectaculo. ut qͦd ipsȩ uid̾unt. apłis
auctorẽ suũ ꝓuocauit in amaritudi¬
nẽ. ut nũquã eiꝰ misereat᷑. Hȩc pie
quidẽ dicunt᷑. s quomͦ cũ cȩtis congro¬
ant. ⁊ consũmationis mundi tẽporib
eoaptent᷑. difficilis int̾pretatio ẽ.
erit in die illa ꝑcutiet dñs ab alueo
fluminis usq ad torrentẽ egypti
Lxx. Et erit in illa die coneludet
dñs a fossa fluminis usq ad rinoco¬
rurã. Hisi uinxisset. in die illa. ꝑqͦd
docem᷑ ea q̃ dicturus ẽ suꝑiorib co¬
pulanda: pot̾amꝰ qͣsi ꝓpͥũ capituli
huiꝰ sensũ exponere. Nc̃ autẽ ad su¬

Expanded text:
 juxta Hebraicum, doceant Jerusalem sive terram Israel, quod iste sit Dominus et Deus. Populo enim Israel non habente sapientiam illo tempore, quando passus est Dominus, et impletum est vaticinium prophetale: Salvum me fac, DomineOmnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis factorem suum provocavit in amaritudinem, ut nequaquam ejus misereatur. Haec pie quidem dicuntur; sed quomodo cum caeteris congruant, et consummationis mundi temporibus coaptentur, difficilis interpretatio est. Et erit in die illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa fluminis usque ad Rhinocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod docemur, ea quae dicturus est superioribus copulanda, poteramus quasi proprium capituli hujus sensum exponere; nunc autem ad su
Abbreviated transcription (Latin):
c circo hec dicit dñs ds. Ecce ego mit¬
tã in fundam̃tis syon lapidẽ. lapidẽ¬
ꝓbatum. angularem. p̃ciosum. funda¬
tum in fundam̃to: qui credid̾it ñ fe¬
stinet. E ponã iudiciũ inponde: et
iustitiã in mensura. Et subu̾tet gͣn¬
do spem mendacii: ⁊ ꝓtectionẽ aque
mundabunt. & delebitur fedꝰ ur̃m
cũ morte. ⁊ pactũ ur̃m eñ inferno
ñ stabit flagellum mnundans cũ tͣn

Expanded text:
circo haec dicit Dominus Deus: Ecce ego mittam in fundamentis Sion lapidem probatum, angularem, pretiosum, fundatum fundamine: qui crediderit, non festinet. Et ponam judicium in pondere, et justitiam in mensura: et subvertet grando spem mendacii, et protectionem aquae inundabunt. Et delebitur foedus vestrum cum morte, et pactum vestrum cum inferno non stabi
Abbreviated transcription (Latin):
ã dictum ẽ. T ranseamꝰ ad allegori¬
ephrau ⁊ ioseph. ⁊ samariã .⁊ decẽ
tribꝰ q̃ excise st̃ a corpore duodet̃
tribuũ. ⁊ templũ dñi reliq̃runt. re¬
tulimꝰ ad hereticos: qͥ uere iuxta
lxx. editionẽ corona iniurie st̃. dñin
blasphemantes: ⁊ om̃ia mercedis
causa faciunt. ⁊ de gła dñi conci¬
diunt. nec sequuntur tenuitatẽ
anne. ⁊ humilitatẽ ȩccłiasticã:
s inmonte pinguissimo u̾sant᷑
ebrii absq uino. Propt̾ea fortis
⁊ durcis furor dñi qui eos pu¬
niturus ẽ gͣndini p̃cipiti q̃ ñm
tecta s in capita mortaliũ ruit
trahunt. Hȩc corona in iurie m̾cen¬
narii appellant᷑ ephraim. qͥ uixta

Expanded text:
riEphraim et Joseph et Samariam et decem tribus, quae scissae sunt a corpore duodecim tribuum, et templum Domini reliquerunt, retulimus ad haereticos, qui vere juxta editionem, corona injuriae sunt, Dominum blasphemantes, et omnia mercedis causa faciunt, et de gloria Domini conciderunt: nec sequuntur tenuitatem mannae, et humilitatem Ecclesiasticam; sed in monte pinguissimo versantur ebrii absque vino. Propterea fortis et durus furor Domini, qui eos puniturus est, grandini praecipiti, quae non in tecta, sed in capita mortalium ruit,trahunt. Haec corona injuriae, mercenarii appellantur Ephraim, qui juxta
Abbreviated transcription (Latin):
esesurienti. ⁊ angusta uia q̃ ducit
ad uitã. Illis hȩc p̃dicantib audi¬
re impii noluerunt. Unde hoc qđ
ad di popłm dicebat᷑. tribulatio¬
ñe fustine. tribulatioñe sustine.
expecta spem expecta spem. ad¬
huc modicũ adhuc modicũ: illis
utitur in pȩnã qͥ audire sermo¬
nẽ dñi noluerunt: ut corruanͭ.
et uadant retrorsum. ⁊ ꝑiculũ
obsidionis.⁊ mortis incurrant.
⁊ absq ullo miseriarũ fine ca¬
piantur. Qͦd autẽ uerbũ he¬
braicũ dẽa. qͦd om̃s uertert̃ scien¬
error ꝑspicuus ẽ. Prima enĩ litc̃a
deleth uel res. paruo apice di¬
stinguunt᷑. Si gͦ legatur dea : sei¬
entiam sonat᷑. Si rea. malitiã. ñ
a malo qͦd contrariũ bono ẽ. s
abangustia Propt̃ hoc audite
uerbism dñi uiri illusores: qui do¬
minamini suꝑ popłm meũ qui ẽ
in hierłm. Dixistis enĩ. ꝑcussimꝰ

Expanded text:
ritio et angustia quae ducit ad vitam. Illis haec praedicantibus, audire impii noluerunt. Unde hoc quod ad Dei populum dicebatur: Tribulationem sustine, tribulationem sustine; exspecta spem, exspecta spem: adhuc modicum, adhuc modicum, illis vertetur in poenam, qui audire sermonem Domini noluerunt, ut corruant et vadant retrorsum, et in periculum obsidionis ac mortis incurrant, et absque ullo miseriarum fine capiantur. Quod autem verbum Hebraicum DEA, quod omnes verterunt, scienerror perspicuus est. Prima enim littera DALETH, vel RES parvo apice distinguuntur. Si ergo legatur DEA  , scientiam sonat; si REA  , malitiam; non a malo, quod contrarium bono est, sed ab angustia. Propter hoc audite verbum Domini, viri illusores, qui dominamini super populum meum, qui est in Jerusalem. Dixistis
Abbreviated transcription (Latin):
cã. sitie uixta lex. ecce dñs disꝑdet or¬
bẽ t̾rarum ⁊ desolabit eũ. usq ad p̃sens
capitulũ contͣ orbem in consumatione
mundi uidiciũ p̃dicatum ẽ. ⁊ nouissi.¬
ma inimica destruet᷑ mors.: ꝓpt̾ea ad¬
n̾sum diabolũ extrema seutentia ẽ tit

Expanded text:
 sive juxta LXX: Ecce Dominus disperdet orbem terrarum, et desolabit eum, usque ad praesens capitulum, contra orbem in consummatione mundi judicium praedicatum est, et novissimus inimicus destruetur mors : propterea adversum diabolu
Abbreviated transcription (Latin):
la canent tuba magna. ⁊ uenient qͥ ꝑi¬
erant in regione assyrioꝵ. ⁊ qͥ pierant
inegypto si adorabunt dñm suꝑ moi¬
tẽ sẽm hierłm. In hoc loco iudei cassa
stare ñ pot̃. seq enĩ de assẏriis tantũ
⁊ de egypto: s de toto orbe t̾rarũ qͥ¬

Expanded text:
la, canent tuba magna; et venient qui perierant in regione Assyriorum, et qui perierant in Aegypto: et adorabunt Dominumudaei cassa stare non potest. Neque enim de Assyriis tantum et de Aegypto, sed de toto orbe terraru