comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuinasse autẽ nondũ uideis ꝑ sequentib.
s diabolo tẽptante. Non eo tp̃re dico ieui¬
nasse dñm. quando eũ int̾rogabant que ig¬
norabat. ⁊ quando retribuebant mala ꝓ bo¬
nis. insec tando. ꝑsequendo. tenendo. flagel¬
lando. uulnerando. occidendo: s tam̃ in
his omib fres si aliquantũ pia curiositate
leuemꝰ uelũ. ⁊ interiora huiꝰ scripture. ocu¬
lo coedis intento rimemur. & hoc inuenimꝰ
fecisse dñm. ciliciũ fortasse appellasse car¬
nis sue mortalitatẽ. Quare ciliciũ: ꝓpter
similitudinẽ carnis peccati. Apłs enum di¬
cit. Misit enĩ ds filiũ suũ in similitudinẽ.
carnis peccati. ut de peccato dampnaret
peccatũ in carne : hoc ẽ filiũ suũ induit
cilicio. ut de cilicio dampnaret hedos: ñ
qr peccatũ erat ñ dico in u̾bo di. s ne in
ipsa qͥdem dico anima scã. & m̃te hominis
quã sibi ad unitatẽ ꝑsone u̾bũ đi ⁊ sapien¬

Expanded text:
jejunasse autem nondum Judaeis persequentibus, jejunasse autem nondum Judaeis persequentibus, sed diabolo tentante . Non eo tempore dico jejunasse Dominum, quando eum interrogabant quae ignorat, et quando retribuebant mala pro bonis, insectando, persequendo, tenendo, flagellando, vulnerando, occidendo: sed tamen in his omnibus, fratres, si aliquantulum pia curiositate levemus velum, et interiora hujus Scripturae oculo cordis intento rimemur, invenimus et hoc fecisse Dominum. Cilicium fortasse appellat carnis suae mortalitatem. Quare cilicium? Propter similitudinem carnis peccati. Apostolus enim dicit: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne : hoc est, Filium suum induit cilicio, ut de cilicio damnaret hoedos. Non quia peccatum erat, non dico in Verbo Dei, sed nec in ipsa quidem dico anima sancta et mente hominis, quem sibi ad unitatem personae Verbum Dei et Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ in om̃i tribulatione nr̃a. non cogitare
qũeadiodũ respondeamꝰ inimicis: s qu̾ead¬
modũ orando dm ꝓpiciemꝰ. ꝙ maxime ne
teptatione uincamur: deinde ut etiã illi qͥ
nos ꝑsequuntur ad sanitat̾ẽ iusticie conuer¬
tantur. Nullũ maus. nullũ meliꝰ negotiũ ẽ
in tribulatione. quã recedẽ ab eo strepitu
qui foris ẽ. & ire in int̾iora m̃tis secretaria.
ibi dñm inuocare. ubi nemo uidet gemͣtẽ
& subuenientẽ : illiꝰ cubiculi adusus omñe
extrinsecus illatã molestiã ostiũ cͥaudere.
humiliare seipsũ in confessione peccati:
magnificare & laudare dm. & corripientẽ
& consulentẽ. ꝓrsus hoc om̃imodo cenendũ
ẽ. Herũtam̃ in corpore hoc dixerimꝰ. id est
noscimꝰ : ᷤᷤ eugłio ꝓspecto & diligentissime ꝑs¬
crutato: ñ inuenimꝰ dñm in aliqua passi¬
one ꝙ tribulatione sua. indusse se cilicio.
Ieuinasse qͥdẽ eũ leginꝰ postea ꝗͣ. baptiratꝰ ẽ.¬
ciliciũ ibi nullũ audiuimꝰ. nullũ legimꝰ:

Expanded text:
ulatione nostra, non cogitare quemadmodum respondeamus inimicis, sed quemadmodum orando Deum propitiemus, et maxime ne tentatione vincamur; deinde, ut etiam illi qui nos persequuntur, ad sanitatem justitiae convertantur. Nullum majus, nullum melius negotium est in tribulatione, quam recedere ab eo strepitu, qui foris est, et ire in interiora mentis secretaria ; ibi Deum invocare, ubi nemo videt gementem et subvenientem; illius cubiculi adversus omnem extrinsecus illatam molestiam ostium claudere, humiliare seipsum in confessione peccati, magnificare et laudare Deum, et corripientem et consolantem: prorsus hoc omni modo tenendum est. Verumtamen in corpore hoc dixerimus, id estnoscimus? Evangelio perspecto et diligentissime perscrutato, non invenimus Dominum in aliqua passione et tribulatione sua induisse se cilicio. Jejunasse quidem eum legimus postea quam baptizatus eum ibi nullum audivimus, nullum legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
n᷑a. ipsi uuluera: & in his om̃ib que: retͥbue¬
bant utiq sterilitas erat. Rͥ anc sterilitat᷑e in
arborem maledixit: uͥ fructũ cũ querret ñ
inuenit. Folia erant. & fructus non erat: uͥ
numerositate: & in factis sterilitate. Qͥ p̃dicaᷤᷤ¬

Expanded text:
nam, ipsi vulnera; et in his omnibus quae retribuenam, ipsi vulnera; et in his omnibus quae retribuebant, utique sterilitas erat. Hanc sterilitatem in arbore maledixit, ubi fructum cum quaereret non invenit . Folia erant, et frnumerositatem, et in factis sterilitatem. Ai
Abbreviated transcription (Latin):
norabas. qͥd potiusti int̾rogare qđ ignorabas:¬
& respondit. iniqͥtates ignorabã : de iniqͥtatib
qͥͣb in fine dicturus sũ. non noui uos: recedite
a me qͥ oꝑamini iniqͥtatẽ: nũqͥd ñ nouerat qͦs
dãpnabat : ᷤᷤ auc pocest iuste dãpnare: nͥ bonꝰ
cognitor:s & tamen bonꝰ cognitor ñ ẽ mentitꝰ
dicendo. non noui uos: id ẽ ñ coaptamini cor¬
pori meo. ñ heretis regłis meis: uicia estiꝰ. Ego
aũ ars ipsa sũ. que ñ habet uitiũ. & in qua
qͥsq. ñ discit nͥ ñ facere uitiũ. Insurgentes tes¬
tes iniqui: que ignorabam int̾rogabant me.
Qͥd sic ignorabat. xp̃c: quã blasphemare: ħmc
int̃rogabat᷑ a ꝑsecutorib: ⁊ qr uerũ dixit.
blaspheniasse uidicatꝰ ẽ. Sed a qͥb : de quib
seqͥtur. Retribuebant mͥ mala ꝓ bonis: ste¬
rilitatẽ anime mee. Ego attuli fecunditatẽ.
ipsi retribuebant sterilitate : ego uitã. ipsi mor¬
cem: ego honorẽ. ipsi contumelias: ego medici¬

Expanded text:
orabas? quid tu potuisti interrogari quod nesciebas? Respondet: Iniquitates ignorabam, de iniquitatibus quibus in fine dicturus sum: Non novi vos, recedite a me qui operamini iniquitatem . Numquid non noverat qdamnabat? aut potest juste damnare, nisi bonus cognitor? Et tamen bonus cognitor non est mentitus, dicendo, Non novi vos: id est, non coaptamini corpori meo, non haeretis regulis meis: vitia estis; ego autem ars ipsa sum quae non habet vitium, et in qua quisque non discit nisi non facere vitium. Insurgentes testes iniqui, quae ignorabam interrogabant me. Quid sic ignorabat Christus, quam blasphemare? Hinc interrogabatur a persecutoribus, et quia verum dixit, blasphemasse judicatus est . Sed a quibus? De quibus sequitur, Retribuebant mihi mala pro bonis, et sterilitatem animae meae. Ego attuli fecunditatem, ipsi retribuebant sterilitatem; ego vitam, ipsi mortem; ego honorem, ipsi contumelias: ego medici
Abbreviated transcription (Latin):
N tendat caritas ur̃a paułulũ. textũ
& mysteria psalmi huiꝰ. & eurramus
eũ : qr in multis locis aꝑtris ẽ. ubi
autẽ obscuritatis necessitas nos im¬
morari coegerit: co lerabitis fructus
discendi.
Irit in iustus ut delinquat in
semetipso: non est timor dei
ante. ocłos eius. Non unũ homi¬
nẽ. s genus hominũ iniquoꝵ dicit. qui sͥ
adu̾santur non intelligendo ut bene ui¬
uant: ñ qr non possunt. s qr nolunt
aliud ẽ enĩ quando quisq conat᷑ aliquid
intelligere. & ꝑ infirmitatẽ carnis ñ potest
sicut dicit quodã scriptura. qr corpis qđ

Expanded text:
ntendat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi. xit injustus ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant; non quia non possunt, sed quia nolunt. Aliud est enim quando quisque conatur aliquid intelligere, et per infirmitatem carnis non potest, sicut dicit quo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. ds m̃s. ut qͥd me dereliqͥsti: s & nos
ibi eramꝰ. Quando enĩ illũ dereliqͥt pater :
a qͦ nũꝗͣ discessit:  legimꝰ etiã in monte o¬
rasse solũ iħm: legimus ꝑnoctasse in oratiõe.
etiã sub tempus ipsiꝰ passionis. In sinũ gͦ me¬
ũ conu̾tebat᷑ oro mea : nescio qͥd meliꝰ intel¬
iꝗͣ meliori: in sinum meũ conu̾tet᷑ oro
mea. ħ intellego dictũ. qr in sinu suo habe¬
bat patrem. Ds̃ enĩ erat in xp̃o. mundũ re¬
concilians sibi: in se habebat quẽ dep̾caret᷑.
ñ erat ab illo longe qr ipse dixerat. ego in

Expanded text:
s meus, utquid me dereliquisti ? Sed et ibi nos eramus. Quando enim eum dereliquit Pater, a quo nunquam discessit? Legimus etiam in monte orasse solum Jesum, legimus pernoctasse in oratione; etiam sub tempus ipsius passionis In sinum ergo meum convertetur oratio mea. Nescio quid melius inteliquam meliori, in sinum meum convertetur oratio mea, hoc intelligo dictum, quia in sinu suo habebat Patrem. Deus enim erat in Christo mundum reconcilians sibi . In se habebat quem deprecaretur: non erat ab illo longe, quia ipse dixerat: Ego in
Abbreviated transcription (Latin):
do exanimes sunc. uitã non habendo ueri¬
tatis: ⁊ mortuos in se recipiunt. quos u̾b̃
mendacib ⁊ uano corde intemptos in se
conu̾tunt. Linguis suis dolose. agelunt.
id÷ linguis malis. Nlam hoc uidet᷑ signifi¬
care. cũ dicit suis. Mali enĩ malas habent
linguas. idy mala loquunt᷑. cũ locunt᷑ do¬
lũ: quib dñs dicit. Qͦmͦ potestis bona lo¬
qui. cũ sitis mali ͦ iudica illos d̾s: decidan
a cogitationib suis ꝓphetia est. non ma¬
ledictio. N on eñi optat ut eueniat : s cer¬
nit quid euenturum sit. Concingit aut̃
illis non qr uidetur optasse: s qr tales s¬
ut ⁊ merito contingat. S ic ⁊ qd̾ postea di
tiam dictũ est. Excita potentiã cuam et
ueni : qm̃ uidebat ẽẽ uenturũ. quãqua
possit etiã hoc modo accipi qđ dictũ est
decidant a cogitationib suis. ut magis
bene ab eo optatũ credatur dum cadunt
a cogitationib suis malis: id ut iã non
cogitent mala. S uetat sic incelligi qd̃

Expanded text:
abendo veritatis, et mortuos in se recipiunt quos verbis mendacibus et vano corde interemptos in se convertunt. Linguis suis dolose agebant, id est linguis malis: nam hoc videtur significare, cum dicit suis, mali enim malas habent linguas; id est, mala loquuntur, cum loquuntur dolum. Quibus Dominus dicit: Quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali . 13. Judica illos, Deus: decidant a cogitationibus suis. Prophetia est, non maledictio: non enim optat ut eveniat, sed cernit quid eventurum sit: contingit namque illis, non quia videtur optasse, sed quia tales sunt ut merito contingat. Sic enim et quod postea dictiam dictum est, Excita potentiam tuam et veni ; quoniam videbat esse venturum. Quanquam possit etiam hoc modo accipi quod dictum est, decidant a cogitationibus suis, ut magis bene ab eo optatum credatur, dum cadunt a cogitationibus suis malis, id est, ut jam non cogitent mala. Sed vetat sic intelligi quod
Abbreviated transcription (Latin):
eos expelle. Hoc est eñi scłm mulcitu¬
dinẽ impietatũ eoꝵ: ut multũ expel¬
lant᷑. E.xpellunt᷑ ergo impii ab illa he¬
reditate. que incelligendo ⁊ uidendo d̾o
possidetur: sic̃ expellunt᷑ morbidi ocłi
splendore lucis. cum illis ea pena est.
que aliis leticia. Non gͦ ipsi mane ad¬
stabt̃ ⁊ uidebunt: Ecã magna pena est
ista expulsio: quã magnũ premiũ est

Expanded text:
eos expelle; hoc est enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. Expelluntur ergo impii ab illa haereditate quae intelligendo et videndo Deum possidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulgore lucis, cum illis ea poena est quae aliis laetitia. Non ergo ipsi mane astabunt, et videbunt. Et tam magna poena est ista expulsio, quam magnum praemium est
Abbreviated transcription (Latin):
de. ꝓ gressu ad ꝑfectionẽ dictum ẽẽ: ut
illuo ꝑfectionẽ significet introibo in domũ
tuã. s ut hoc ꝓueniat prius. adorabo in¬
quit ad tempłum scm̃ tuũ: fortasse ob
hoc addidit in timore tuo : qd̃ magnũ ÷
p̃sidiũ ꝓcedentib ad salute. Cũ autem
quisq ꝑuenerit. fiet in eo qd̃ dictũ est:

Expanded text:
ressu ad perfectionem dictum esse; ut illud perfectionem significet, Introibo in domum tuam. Sed ut hoc proveniat, prius adorabo, inquit, ad templum sanctum tuum; et fortasse ob hoc addidit, in timore tuo, quod magnum est praesidium procedentibus ad salutem. Cum autem quisque pervenerit, fiet in eo quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
ti ante ocłos tuos : qr oculi eoꝵ. idy meis
eoꝵ reu̾b̾atur luce ueritatis. ꝓpt̃ tenebras
peccatoꝵ quoꝵ consuetudine. fulgorẽ recte.
incelligentie sustinere non possunt. E rgo
& qui uident aliquando. id÷ qui uerũ in¬
telligunt tamen adhuc inuisti st̃: non ibi
ꝑmanent. amando ea que auertunt a ue¬
ro. Gerunt enĩ secũ suã nocte: idy non
solũ consuetudinẽ. s etiã amorẽ peccandi.
Que nex si transierit. id si peccare desti¬
terit. ⁊ ipse amor atq consuetudo fugata
fuerit. fit mane : ita ut ñ solũ intelligant
s etiã inhereant ueritati. O disti om̃s qui
operant᷑ iniquitate. O diũ di ex illa loquu

Expanded text:
oculos tuos; quia oculi eorum, id est mens eorum reverberatur luce veritatis propter tenebras peccatorum, quorum consuetudine fulgorem rectae intelligentiae sustinere non possunt. Ergo et qui vident aliquando, id est, qui verum intelligunt, tamen adhuc injusti sunt, non ibi permanent amando ea quae avertunt a vero; gerunt enim secum suam noctem, id est, non solum consuetudinem, sed etiam amorem peccandi. Quae nox si transierit, id est, si peccare destiterint, et ipse amor atque consuetudo fugata fuerit, fit mane; ita ut non solum intelligant, sed etiam inhaereant veritati. 7. Odisti omnes qui operantur iniquitatem: odium D
Abbreviated transcription (Latin):
quos in se manere non sinit. Non autem
manent: qui eã sustinere non ualent.
eñi ueritati contrariũ. S ne quis putet
aliquã substantiã uł naturã ueritatis con¬
trariũ. incelligat add id qd̃ non ẽ ꝑtinere
mendatiũ : non ad id qd̾ ÷. Si eñi hoc dr qd̾¬

Expanded text:
quos in se manere non sinit: non autem manent, qui eum sustinere non valent. est veritati contrarium. Sed ne quis putet aliquam substantiam vel naturam veritati esse contrariam, intelligat, ad id quod non est, pertinere mendaciu
Abbreviated transcription (Latin):
s pes enĩ que uidetur non ẽ spes. Incellig̃
tam̃ quare non uideat: qr nondũ nox ꝑrc¬
ta est: id÷ tenebre quas peccata meruert
tantus es ad quẽ adorabo: mane exaudies
tioc̾e meam. Non ille es inquit. qui possig
uideri ab eis. quoꝵ ab ocłis nox peccatoꝵ.
nondũ recessit. Peracta gͦ erroris mei noc¬
te.  discedentib cenebris quas michi pecca¬
tis meis feci: exaudies uocem meã. Cur gͦ
suꝑius non ait exauddies. s exaudi: an p᷑¬
quã clamauit exaudi. ⁊ non exaudita est:
sensit qͥd oporteat transire ut possit exau¬
diri: an ⁊ suꝑuis exaudita ẽ: s nondum
se intelligit exauditã : qr nondũ uidet a qͦ
exaudica est.  qd̃ nc̃ ait mane exaudies :
hoc incelligi uoluit. mane intelligã me
ẽẽ exauditam. Qualis est ista locutio: exur¬
ge domine. id÷ fac me exurgere.S si hoc
de resurrectione. xp̃i accipit᷑. illud certe
ñ potest recte alit̾ accipi. temptat uos do¬

Expanded text:
spes enim quae videtur, non est spes . Intelligit spes enim quae videtur, non est spes . Intelligit tamen quare non videat, quia nondum nox peracta est, id est tenebrae quas peccata merueruntantus es ad quem orabo, mane exaudies vocem meam. Non ille es, inquit, qui possis videri ab eis quorum ab oculis nox peccatorum nondum recessit: peracta ergo erroris mei nocte, et discedentibus tenebris quas mihi peccatis meis feci, exaudies vocem meam. Cur ergo superius non ait, exaudies; sed, exaudi? An postquam clamavit, exaudi, et non exaudita est, sensit quid oporteat transire ut possit exaudiri? An et superius exaudita est, sed nondum se intelligit exauditam, quia nondum videt a quo exaudita est; et quod nunc ait, mane exaudies, hoc intelligi voluit, mane intelligam me esse exauditam? qualis est ista locutio, Exsurge, Domine , id est, fac me exsurgere; sed hoc de resurrectione Christi accipitur. Illud certe non potest recte aliter accipi, Tentat vos Do
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ sc̃s. nicħ aliud intelligendũ ẽ quã unꝰ d̾s.
camen regẽ filiũ solent appellare scripture.
Scm gͦ illud qd̃ dictũ ẽ ꝑ me itur ad pa¬
trẽ: recte primo rex m̃s. n deinde ds ms.
N ec tam̃ dix̃ incendice: s intende. N on enĩ
duos aut tres deos fides catholica p̃dicat: s¬
ipsã trinitat̾e unũ dm̃: non ut ẽadẽ trmica
simiul possit aliquando pãt. aliquando fili. ali¬
qr s cũ dixisset apłs ex quo omĩa. ꝑ quẽ omĩa.
in quo omĩa. crinitate ipsã insinuasse credit᷑.
am ad ce orabo domine: mane eraudies uo¬
cẽ meam. Qͥd sibi uult qđ suꝑus dixit erau¬
di quasi in p̾senti se exaudiri cuꝑet: nunc
ui dicit. mane exaudies. non ex audi. ad ce
orabo. ñ adte oro. ⁊ deinceps. mane adstabo
tͣ uidebo. ñ adsto ⁊ uideo: nͥ forte suꝑior eiꝰ
or̃o ipsã uocationẽ ostendit: caligans aut̃
inter ꝓcellas huius scłi. sentit se non ui¬
de qͥd̃ cupit: ⁊ tam̃ sperare non desinit.

Expanded text:
ctus, nihil aliud intelligendum est quam unus Deus; tamen regem Filium solent appellare Scripturae. Secundum ergo illud quod dictum est, Per me itur ad Patrem , recte primo, Rex meus, et deinde, Deus meus. Nec tamen dixit, Intendite; sed, Intende: non enim duos aut tres deos fides catholica praedicat, seipsam Trinitatem unum Deum: non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, aliquando Filius, aliQuia et cum dixisset Apostolus: Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia , Trinitatem ipsam inam ad te orabo, Domine, mane exaudies vocem meam: quid sibi vult quod superius dixit, exaudi, quasi in praesenti se exaudiri cuperet, nunc vero dicit, mane exaudies, non, exaudi; et, ad te orabo, non, ad te oro; et deinceps, mane astabo tibi et videbo, non, asto et video? Nisi forte superior ejus oratio ipsam invocationem ostendit: caligans autem inter procellas hujus saeculi, sentit se non videre quod cupit, et tamen sperare non desinit:
Abbreviated transcription (Latin):
dolosũ. ab hominabu n. Iniquitas.
malignitas. mendatiũ. homicidiũ. dolus
qͥcquid huiꝰmodi ẽ ipsa nox ẽ. qua transe¬
unte fit mane. ut uideat᷑ d̾s. Causã gͦ ex¬
posuit quare mane adstabit. ⁊ uidebit᷑ : qm̃
ñ łs uolens iuiquitate inquit tu es. Si eni
d̾s eẽt qui uellet iniquitate: posset etiã ab
iniquis uideri ut non mane uideret᷑. id ÷
cũ iniquitatis nox transierit. N on habitabit
uixta te malignus: id÷ non sic uidebit ut

Expanded text:
dolosum abominabitur Dominus: iniquitas, malignitas, mendacium, homicidium, dolus, et quidquid hujusmodi est, ipsa nox est, qua transeunte fit mane ut videatur Deus. Causam ergo exposuit quare mane astabit, et videbit; quoniam non Deus volens iniquitatem, inquit, tu es. Si enim Deus esset qui vellet iniquitatem, posset etiam ab iniquis videri; ut non mane videretur, id est, cum iniquitatis nox pertransierit. 6. Non habitabit juxta te malignus: id est, non sic vid
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dm̃ cui adherens beata sit scđm illud.
Beati mites: qm̃ ipsi hereditate possidebunt.
t̃ram. Quã t̾ram: nisi de qua dr. spes mea es
tu. portio mea in t̾ra uiuentiũ: illud mami¬
festius. Dñs pars hereditatis mee ⁊ calicis

Expanded text:
ipsum Deum, cui adhaerens beata sit secundum illud: Beati mites, quia ipsi haereditate possidebunt terram ; quam terram? nisi de qua dicitur: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium ; et illud manifestius: Dominus pars haereditatis meae
Abbreviated transcription (Latin):
mendatiũ : qr recedentes ab ec qd̃ est. ad
id qd̾ non s̃ declinant᷑. in ulta quidẽ ui¬
cõmodo. non malitia s benignitate men¬
pharaoni falsũ renuntiarunt: ut infan¬
tes filioꝵ isrł non nec arent᷑. S etiã
ista non re s in dolo laudant᷑: qm̃ tan

Expanded text:
d id quod non est declinantur. Multa quidem vis, non malitia, sed benignitate menPharaoni falsum renuntiaverunt , ut infantes filiorum Israel non necarentur. Sed etiam ista non re, sed indole laudantur; quon
Abbreviated transcription (Latin):
adstabo tͥ ꝯ uidebo. Adstabo qͥd ÷. nͥ non iace¬
bo: quid est autem aliud iacere. nisi in ter¬
ra qͥescere: qd̃ ÷ in t̾renis uoluptatib bea¬
titudinem querere : Ad stabo inquid et ui¬
debo. son ÷ inherendũ t̾renis. si uolumus
deum uidere: qui mundo corde conspicit᷑.

Expanded text:
astabo tibi, et videbo: astabo quid est, nisi non jacebo? quid est autem aliud jacere, nisi in terra quiescere, quod est in terrenis voluptatibus beatitudinem quaerere? Astabo, inquit, et videbo: non est ergo inhaerendum terrenis, si volumus Deum videre, qui mundo corde conspicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nos pascit ⁊ continet. E hereditas di dicim᷑:
qr ipse nos administrat ⁊ regit. Quappter
uox eccłe est in hoc psalmo uocate ad here¬
tulante ꝑtranseat nequitiã scłi
huiꝰ. ⁊ ad eũ ꝑueniat. Incellige
clamorem meũ. Bene ostendit
qͥs iste sit clamor. quã interior de
cordis cubili sine strepitu corporis ꝑueniat
ad dm̃. quando qͥdẽ uox corporał auditur. sp̃u¬
ał auce intelligitur: quãquã hoc sit etiam

Expanded text:
nos pascit et continet: et haereditas Dei dicimur, quia ipse nos administrat et regit. Quapropter vox Ecclesiae est in hoc psalmo vocatae ad haeretulante pertranseat nequitiam saeculi hujus, et ad eum perveniat. Intellige clamorem meum: bene ostendit quis iste sit clamor, quam interior de cordis cubili sine strepitu corporis perveniat ad Deum; quandoquidem vox corporalis auditur, spiritualis autem intelligitur. Quanquam hoc sit e
Abbreviated transcription (Latin):
recipit. nͥ excellentia eiꝰ: de qͦ ita loqͥmur. ut
etiã si ñ eã nominemꝰ. possit incelligi. Ita e¬
ñi dicimꝰ. pluit. serenat. tonat. ⁊ si qua st¬
alia. nec addimꝰ qͥs hoc faciat : qr om̃iũ m̃t¬
b sponte sese offert excellentia facientis: ne
pͥmo intelligendũ est ẽẽ aliqua filii manife¬
ta a qͥb distingunt᷑ hȩc que occulta appel

Expanded text:
recipit nisi excellentia ejus de quo ita loquimur, ut etiamsi non eum nominemus, possit intelligi: ita enim dicimus, Pluit, serenat, tonat, et si qua sunt talia, nec addimus quis id faciat; quia omnium mentibus sponte sese offert excellentia facientis, necprimum intelligendum est esse aliqua Filii manifesta, a quibus distinguuntur haec quae appel
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: idy isto occulto udicio iã p̃paratꝰ Ẽ ad il¬
lud manifestũ. Hec duo iuidicia. etiã in sa¬
pientia legimꝰ uͥ scriptũ ẽ: ppt̃ hoc taquã
ꝑueris insensatis iudiciũ in derisũ dedisti.
Hi aũ hoc uidicio ñ correpti: dignũ di ui¬
diciũ exꝑti st̃. Qͥ gͦ ñ corriguntur isto oc¬
culto uidicio: dignissime illo manifesto pu¬
nientur. Qͥ circa in hoc psalmo obseruanda
st̃ occulta filii: id ÷ & humił eiꝰ aduentus
qͥ ꝓfuit gentib cũ cęcitate uideoꝵ: ⁊ pena q̃
nẽ occulte agitur nondũ dãpnatione peccan¬
tiũ. s aut exercitatione conu̾soꝵ aut ammo¬
nitione ut conu̾tant᷑: aut cecitate ut damp

Expanded text:
est ; id est, occulto judicio jam praeparatus est ad illud manifestum. Haec duo judicia etiam in Sapientia legimus, ubi scriptum est: Propter hoc tanquam pueris insensatis judicium in derisum dedisti; hi autem hoc judicio non correcti, dignum Dei judicium experti sunt . Qui ergo non corriguntur isto occulto Dei judicio, dignissime illo manifesto punientur. Quocirca in hoc psalmo observanda sunt occulta Filii, id est, et humilis ejus adventus quo profuit Gentibus cum caecitate Judaeorum, et poena quae nunc occulte agitur, nondum damnatione peccantium, sed aut exercitatione conversorum, aut admonitione ut convertantur, aut caecitate ut dam
Abbreviated transcription (Latin):
fucurũ que utriq sꝑamꝰ: ⁊ qm̃ iste que uidei
non intellexert̃ gentib ꝓfuit. ñ inconuenient
accipit᷑ de hoc aduentuꝰ dici. ꝓ occultis filii.
uͥ cecitas ex parte in isrł facta ẽ : ut plenitu¬
do gentiũ intraret. Duo enĩ iudicia insinu¬
antur ꝑ scripturas si qͥs adu̾tat: unũ occul¬
cũ. alcerũ manifestũ. Occultũ nõ agit᷑: de
qͦ apłs petrus dicit. cẽpus ẽ ut iudiciũ inci

Expanded text:
iste, quem Judaei non intellexerunt, gentibus profuit, non inconvenienter accipitur de hoc adventu dictum, pro occultis Filii, ubi caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo gentium intraret . Duo enim judicia insinuantur per Scripturas, si quis advertat: unum occultum, alterum manifestum. Occultum nunc agitur, de quo apostolus Petrus dicit: Tempu
Abbreviated transcription (Latin):
uos ⁊ mortuos omĩb facentib ẽe eũ: a qͦ & bo¬
nis p̾mia ⁊ malis supplicia redoent᷑: s tẽ illa
confessio ñ ad remediũ maloꝵ. s ad cumulũ
dãpnationis ualebit. De his duob iudiciis
uno occulto alio manifesto. uidet᷑ mͥ dñs dix¬
isse uͥ ait . qͥ in me credit transiet a mort̾e
in uitã. nec in iudiciũ ueniet: in iudiciũ¬

Expanded text:
rtuos, omnibus fatentibus eum esse a quo et bonis praemia, et malis supplicia tribuentur. Sed tunc illa confessio, non ad remedium malorum, sed ad cumulum damnationis valebit. De his duobus judiciis, uno occulto, alio manifesto, videtur mihi Dominus dixisse, ubi ait, Qui in me credit, transiit de morte ad vitam, nec in judicium
Abbreviated transcription (Latin):
suis moriunt᷑. qͥ ꝑ eũ dño ñ reconciliant᷑.
Redimet dñs animas seruoꝵ suoꝵ. Se¬
cundũ animã aũ intelligenda ẽ. mors aut¬
& ñ deluquent om̃s qͥ sꝑant in eũ. Iste ẽ
modꝰ humane iusticie: ut uita mortalis qͣn¬
tu̾libet ꝓficiat. qr sine delicto ẽẽ ñ potest.
in hoc nͨ delinquat dũ sꝑat in eũ: in qͦ ẽ

Expanded text:
onciliantur: Redimet enim Dominus animas servorum suorum. Secundum animam enim intelligenda est morsEt non delinquent omnes qui sperant in eum. Iste est modus humanae justitiae, ut vita mortalis quantumlibet proficiens, quia sine delicto esse non potest, in hoc non delinquat, dum sperat in eum, in quo est
Abbreviated transcription (Latin):
coca lex pendet .⁊ ꝓpħe: diligentes dđm ex coto
corde. ⁊ ex tota anima. ⁊ ex tota mente. et
ꝓximũ tamquã seipsos. In qͥb sterił ñ est :
qm̃ tales fructus reddunt do. S cdm gͦ istũ
intellectũ. sic accipiendũ ẽ dentes peccatoꝵ
concriuisti. id in irricũ adduxisti pͥncipeᷤᷤ
peccatoꝵ : ꝑcutiendo om̃s adu̾santes michi
sine causa. Srincipes enĩ eũ scłm eugłicam
hẏstoriã ꝑsecuti st̃. E multitudo inferior bono
hominib qͥd credent. ⁊ ꝓ exedentib oratut
lam diũi est salus cũ dĩcit᷑. ad homines ser¬
mo dirigit᷑. Neq ita sequitur. & suꝑ ppłm
suũ bene̾dictio eius. ut totũ hominib dic¬
tũ sit. s ad ipsũ dominũ oratio conu̾ti¬
tur ꝓ ipso ppło: cui dictũ ẽ dmĩ ẽ salus.
Qͥd gͦ ait nisi hoc nemo de se p̾sumat :
qm̃ domini ẽ saluos facere de morte pecca¬
ti: nam infelix ego homo quis me libabit
de corpore mortis huiꝰ : grã di ꝑ dñm nos¬

Expanded text:
x pendet et Prophetae , diligentes Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente; et proximum tanquam seipsos. In quibus sterilis non est, quoniam tales fructus reddunt Deo. Secundum ergo istum intellectum sic accipiendum est, dentes peccatorum contrivisti; id est, in irritum addundo omnes adversantes mihi sine causa: principes enim eum secundum evangelicam historiam persecuti sunt, cum multitudo inferior honorhominibus quid crederent, et pro credentibus oravit: nam, Domini est solus cum dicitur, ad homines sermo dirigitur; nec ita sequitur, Et super populum suum benedictio ejus, ut totum hominibus dictum sit; sed ad ipsum Deum oratio convertitur, pro ipso populo cui dictum est: Domini est salus. Quid ergo ait, nisi hoc? Nemo de se praesumat, quoniam Domini est salvos facere de morte peccatis nam Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
salus in eiꝰ resurrectione qui ꝓ nob̾ digna¬
tꝰ est mori. Qm̃ tu ꝑeussisti om̃s adu̾sant
m sine causa. dentes peccatoꝵ contruusti
Iam regnante eccła. inimici nominis. xp̃ia¬
ni confusione ꝑcussi st̃. Eẜ siue maledica u̾¬
ba eoꝵ. siue pͥncipatus irritum ducti. Creͭ¬
dice gͦ homines. quod domini ÷ salus. ꝙ
tu domine sit suꝑ ppłm cuũ benedictio tua.
Iocest etiã unusquisq nr̃m dicerei cũ ui¬
cioꝵ ⁊ cupiditatũ multitudo resistent̾e.

Expanded text:
obis dignatus est mori. Quoniam tu percussisti omnes adversantes mihi sine causa, dentes peccatorum contrivisti: jam regnante Ecclesia, inimici nominis christiani confusione percussi sunt, et sive maledica verba eorum, sive principatus, in irritum deducti. Credite ergo, homines, quod Domini est salus: et, tu, Domine, sit super populum tuum benedictio tua. 10. Potest etiam unusquisque nostrum dicere, cum vitiorum et cupiditatum multitu
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm cuũ: de ce. salutẽ sꝑantẽ.
alio modo. idest ut totus loquatur.
Tocus dico cũ corpore suo: cui caput est
corporis: ꝓpt̃qd̃ alio loco dicit. ueritatẽ
autẽ facientes in caritate augeamur in
illo ꝑ omĩa qui est caput. xp̃c: ex quo totũ
corpus conexũ ⁊ compactũ. L oquat᷑ ergo
apud ꝓpħam simul eccła ⁊ caput eiꝰ : inter

Expanded text:
de te salutem sperantem. alio modo, id est, ut totus loquatur. Totus dico, cum corpore suo cui caput est,corporis. Propter quod alio loco dicit: Veritatem autem facientes in charitate, augeamur in illo per omnia, qui est caput Christus, ex quo totum corpus connexum et compactum est . Loquitur ergo apud Prophetam si
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã. Uoce mea ad dominũ clamaui u
ce illa intuna ⁊ intentissima.. Anbu
me de monte scõ suo. de ipso ꝑ quẽ nobis
subuenit. ⁊ quo mediatore nos exaudiat
Ego dormuu ⁊ somnũ cepi ritiit¬
fideliũ dicere recolens mort̾e peccatoꝵ su¬
oꝵ :  donũ regenerationis : uori ule¬
bo milia ppłi circudantis me. E xceptis his
que uniuersalit᷑ eccła sustinuit ⁊ susti¬
net. habet etiã unusquisq temptationes

Expanded text:
toriam . Voce mea ad Dominum clamavi: ce illa intima et intentissima. Et exaudivit me de monte sancto suo: de ipso per quem nobis subvenit, et quo mediatore nos exaudit. Ego dormivi, et somnum cepi; etfidelium dicere, recolens mortem peccatorum suorum, et donum regenerationis? Non timebo millia populi circumdantis me. Exceptis his quae universaliter Ecclesia sustinuit et sustinet, habet etiam unusquisque tentationes
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq coaceruatione uitioꝵ subripit des¬
ꝑacio sanitatis tamquã ipsis uitiis insultan¬
tib anime. uł etiã diabolo ⁊ angłis eiꝰ ꝑ no¬
xias suggestiones ut desꝑemꝰ oꝑantib : ueri¬
sibi aliqͥd tribuat. Et ex altans caput meũ
siue ipsũ qui om̃iũ nr̃m caput ẽ. siue uniꝰ¬

Expanded text:
plerumque coacervatione vitiorum subrepit desperatio sanitatis, tanquam ipsis vitiis insultantibus animae, vel etiam diabolo et angelis ejus per noxias suggestiones, ut desperemus operantibus, verisibi aliquid tribuat. Et exaltans caput meum: sive ipsum qui omnium nostrum caput est, sive uni
Abbreviated transcription (Latin):
omine quid mulciplicati sẽ qͥ tri¬
bulant me : multi insurgunt adu̾¬
sum me: xp̃ianũ nom̃ exterminare cu¬
pientes. Multi dicunt amme mee. non
est salus illi in do eius. Non enĩ alit̾ sꝑa¬
rent posse se ꝑde eccłam latissime pullulan

Expanded text:
Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me? multi insurgunt adversum me, christianum nomen exterminare cupientes. Multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus: non enim aliter sperarent posse se perdere Ecclesiam latissime pullulan
Abbreviated transcription (Latin):
generalit̃. qui aut̃e dormiunt. nocte dormi¬
unt. Dicat etiã. Non cunebo milia popłi
circũdautis me: circũuallentiũ scił genti¬
ũ ad expͣugnͣandũ nom̃ si possent ubicũq
xp̃ianũ. S qͦmͦ timerent᷑. cũ cãquã oleo san¬
guine martyrũ in xp̃o ardor caritatis inflã¬
maret᷑. exurge domine saluũ me fac ds̃
meus. Potest hoc ipsi capiti suo corpꝰ dice:
Illo enĩ exurgente saluũ factũ ẽ qui ascen¬
dit in alcũ. captiuã captiuitatẽ egit: dedit

Expanded text:
t: Qui autem dormiunt, nocte dormiunt . Dicat etiam: Non timebo millia populi circumdantis me; circumvallantium scilicet gentium, ad exstinguendum nomen, si possent, ubicumque christianum. Sed quomodo timerentur, cum tanquam oleo sanguine martyrum in Christo ardor charitatis inflammaretur? Exsurge, Domine, salvum me fac, Deus meus: potest hoc ipsi capiti suo corpus dicere; illo enim exsurgente salvum factum est, qui ascendit in altum, captivam egit captivitatem, dedit d
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m qͥ in ceł ẽ. Hoꝵ enĩ auctoritate com¬
moti đo ꝑ illos loquenti ⁊ oꝑanti homines
credunt: ⁊ separati a scło cui conformati
erant in eccłe mẽbris transeunt. & id̾o isti
recte ꝑ quos hec fiunt dentes dicunt᷑ decon¬

Expanded text:
trum qui in coelis est : horum enim auctoritate commoti, Deo per illos loquenti et operanti homines credunt, et separati a saeculo cui conformati erant, in Ecclesiae membra transeunt. Et ideo recte isti, per quos haec fiunt, dentes dicuntur deton
Abbreviated transcription (Latin):
tes michi. P ena quippe adu̾santiũ qua den¬
tes eoꝵ concrici sunt. idest in irritum qua¬
si in puluerẽ ꝑducta u̾ba peccatoꝵ dilace¬
ũ di: ut sic accipiamus dentes u̾ba maledi¬
ca. Quib dentib dicit apłs. Si aut̃e mor¬
detis inuicem: uidece ne consumamim
abinuicẽ. Possunt ⁊ dentes peccatoꝵ acci¬
pi pͥncipes peccatoꝵ. quoꝵ auctoritate qͥsq
de societate recte uiuentiũ p̃ciditur.: et
quasi incorporat᷑ male uiuentib. His den¬
tib contrarii st̃ dentes eccłe. quoꝵ aucto¬
ritate ab errore gentiliũ uarioꝵq. dogma¬
cũ precidunt᷑ credentes: ⁊ in eã que xp̃i cor¬
pꝰ est transferunt᷑. His dentib dictũ ẽ pe¬
tro. ut manducaret. Macta animalia. idy
occidendo in gentib qđ erant: ⁊ transmu¬
tando in id qd̃ ipse ẽẽt. Et de his dentibus

Expanded text:
Poena quippe adversantium est, qua dentes eorum contriti sunt, id est, in irritum quasi in pulverem perducta verba peccatorum dilaceum Dei; ut sic accipiamus dentes, verba maledica, quibus dentibus dicit Apostolus: Si autem mordetis invicem, videte ne consumamini ab invicem . Possunt et dentes peccatorum accipi principes peccatorum, quorum auctoritate quisque de societate secte viventium praeciditur, et quasi incorporatur male viventibus. His dentibus contrarii sunt dentes Ecclesiae, quorum auctoritate ab errore gentilium variorumque dogmatum praeciduntur credentes, et in eam quae Christi corpus est transferuntur: his dentibus dictum est Petro ut manducaret mactata animalia ; id est, occidendo in Gentibus quod erant, et transmutando in id quod ipse esset. Et de his dentibus
Abbreviated transcription (Latin):
bulẽ in medio umnbre mortis. Nã ⁊ si am¬
bulẽ in medio uite huiꝰ que: u̾bra mortiᷤ ẽ:
ñ timebo mala. qm̃ tu miecũ es. Non time¬
bo mala qm̃ habitas in corde meo ꝑ fidẽ. Et̃
nc̃ mecũ es : ut post ũbrã mortis etiã ego
sim tecũ. Uirga tua  bacłs cuus: ipsa i
consolata st̃. Disciplina tua taꝗͣ uirga ad
gregẽ ouiũ. ꝯ tãꝙͣ baculꝰ iã ad grandeͣs
filios. ⁊ ab animali uita ad spualẽ crescen¬
ces ipsa me ñ afflixer̃t : mag̃q consolata s̃
qr memoe es mei. ꝑ arasti in conspectu meo
mensã : adu̾sus eos qͥ tribulant me. s ost
uirgã autẽ qua paruulꝰ er̃udiebar et ani¬
cũ ẽẽ cepi sub baculo. parasti in conspectu me
m̃sã: ut ñ ĩa lacte alar paruulꝰ. s maiorẽ
cybũ sumã: firmatꝰ adu̾sus eos qͥ tͥbulant
me. In pinguasti in oleo caput meũ. Leci¬

Expanded text:
e mortis: nam et si ambulem in medio vitae hujus, quae umbra mortis est. Non timebo mala, quoniam tu mecum es: non timebo mala, quoniam tu habitas in corde meo per fidem; et nunc mecum es, ut post umbram mortis etiam ego sim tecum. Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt: disciplina tua tanquam virga ad gregem ovium, et tanquam baculus jam ad grandiores filios et ab animali vita ad spiritualem crescentes, ipsa me nn conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me: post virgam autem, qua parvulus et anim virgam cum esse coepi sub baculo, parasti in conspectu meo mensam, ut non jam lacte alar parvulus , sed major cibum sumam, firmatus adversus eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meu
Abbreviated transcription (Latin):
salmꝰ ipsi dd. de clarificatione dñi.
resurrectione : que matutino pͥma sa¬
bbi facta ẽ. qͥ iã dies dñicus dicit᷑.

Expanded text:
salmus ipsi David, de clarificatione et resurrectione Domini, quae matutino primae sabbati facta est, qui jam dies dominicus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sletit. Quia uenit quidẽ in uia peccatoꝵ nascen¬
do sicut pͥeccatores. s ñ stetit: qi ñ eũ tenuit illece¬
bra scłaris.
Et in cathedra pestilentie ñ fedit
Uoluit regnũ t̾renũ cũ suꝑbia. que cathedra pe¬
tilentie ideo recte intelligit᷑. qr non fere quisqͣ

Expanded text:
stetit: quia venit quidem in via peccatorum, nascendo sicut peccatores; sed non stetit, quia eum non tenuit illecebra saecularis. Et in cathedra pestilentiae non sedit: noluit regnum terrenum cum superbia; quae ideo cathedra pestilentiae recte
Abbreviated transcription (Latin):
apietat głam. P estilentia ÷ enĩ morb late ꝑua¬
gatus. ⁊ onĩs aut pene om̃s inuoluens: quaqͥ.
accõmodatiꝰ accipiatur cathedra pestilentie ꝑni¬
tiosa doctrina. ceuꝰ sermo ut cancer serpit. De¬
inde considandus ÷ ordo uerboꝵ. Abiit. stetit.
sedit. Abiit eñ ille. cũ recessit a ds. S tecit: cũ
delectatus ÷ peccato. S edit: cũ in sua suꝑbia con¬
firmatꝰ redire ñ potuit. nͥ ꝑ eũ lib̾atus. qͥ neq
abiit in consũio impioꝵ. nec in uia peccatoꝵ ste

Expanded text:
 pestilentia est enim morbus late pervagatus, et omnes aut pene omnes involvens. Quanquam accommodatius accipiatur cathedra pestilentiae, perniciosa doctrina, cujus sermo ut cancer serpit . Deinde considerandus est ordo verborum, abiit, stetit, sedit: abiit enim ille, cum recessit a Deo; stetit, cum delectatus est peccato; sedit, cum in sua superbia confirmatus, redire non potuit, nis per eum liberatus, qui neque abiit in consilio impi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquanto ẽ ampliꝰ quam
hodie debitũ eẽ cõplendũ
eto caritatẽ ur̃am ut libenter habeatis
n uerbis eiꝰ plamorib ñ unmorari: ut

Expanded text:
aliquanto est amplius quam hodie debitum esse complendum. Unde peto Charitatem Vestram, ut libenter habeatis nos in verbis ejus planioribus non immorari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hanc dr. beati mites qm̃ ipsi hereditate pos¬
sidebunt t̾ram. Similituds auẽ hĩc ducta
ẽ: qr ut hec t̾ra uisibilis ȩxteriorẽ homine
nutrit ⁊ continet: ita. illa t̾ra inuisihxl¬

Expanded text:
ati mites, quia ipsi haeredi tate possidebunt terram . Similitudo autem hinc ducta est; quia ut haec terra visibilis exteriorem hominem nutrit et continet, ita illa terra invisibil
Abbreviated transcription (Latin):
homine. dñico
accipiendũ est.
beatus uir qui
non abiit in ẽ¬
lio impioꝵ: si¬
Teut homo t̾renꝰ
qui uxori con¬
sensit decepte:
a serpente. ut
d̾i p̃cepta p̃teri¬
ret
Et in uia
peccatoꝵ non

Expanded text:
homine Dominico, accipiendum est. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteriret. Et in via peccatorum non
Abbreviated transcription (Latin):
e sm agit᷑. Ille gͦ liber ÷: ute seruus. D einde
aliud ẽ lex que scribitur ⁊ imponit᷑ seruien¬
ti: aliud ẽ lex que mente conspicit᷑ ab eo qͥ ñ
indiget litteris. Meditabit᷑ die ac noct. aut sinc
int̾missione intelligendũ est: aut die in lexicia.
nocte in tribulationib. Dicit᷑ enĩ. Abrahã diẽ
meũ uidit: & gauisus ẽ. E de tribulatione đr.¬

Expanded text:
em agitur. Ille ergo liber est, iste servus. Deinde aliud est lex quae scribitur, et imponitur servienti; aliud lex quae mente conspicitur, ab eo qui non indiget litteris. Meditabitur die ac nocte: aut sine intermissione intelligendum est; aut die in laetitia, nocte in tribulationibus; dicitur enim: Abraham diem meum vidit, et gavisus est ; et de tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã que dignata ẽ bominẽ susciꝑe ad
salutẽ nr̃am. ut ipse homo sit lignũ plantatũ
scddm decursus aquarũ. pot̃ enĩ hoc intellec¬
tu accipi qđ in alio psal no dicit᷑ fluuius dei
dr ipse uos baptitab t in spũ scõ. ⁊ illud. qui
sitit ueniat ⁊ bibat: ⁊ illud. si scires donũ dĩ
qͥs ẽ qui a te aquã petit. petisses ab eo et
daret tibi ãquã iluam. unde qui biberit ñ
sitiet in et̃num. s efficiet᷑ in eo fons aque sa¬
lientis in uitã et̃nam. aut scdđm decursus a

Expanded text:
Sapientiam, quae dignata est hominem suscipere ad salutem nostram; ut ipse homo sit lignum plantatum secundum decursus aquarum: potest enim et hoc intellectu accipi, quod in alio psalmo dicitur: Fluvius Dei  Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto ; et illud: Qui sitit, veniat, et bibat ; et illud: Si scires donum Dei, et quis est qui a te aquam petit; petisses ab eo, et daret tibi aquam vivam, unde qui biberit non sitiet in aeternum; sed efficietur in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Aut secundum decursu
Abbreviated transcription (Latin):
mino: s etiã ad regnũ illis instruen
n sublimandũ ꝓficiet. N on enĩ dix
exarserit in breui ira eiꝰ. securi om̃s
confidunt in eo. tamqͣm hoc solũ in
beant qđ ñ punient᷑: s beati dix̃.¬

Expanded text:
Domino, sed etiam ad regnum illis instruendum et sublimandum proficiet. Non enim dixit: Cum exarserit in brevi ira ejus, securi omnes qui confidunt in eo, tanquam hoc solum inde habeant, quod non puniantur; sed beati dix
Abbreviated transcription (Latin):
cenebris : qr ñ agnoscit lucẽ sua̾m dñm.
łp̃ianꝰ. qͥdẽ aute male iuuens in luce qͥdẽ
e ñ nͥ di. s clausit ocłos. M ale uiuendo e¬
n uide ñ uult eũ. in cuius nomine tãgͣ
cecus ẽ in lumine constitutꝰ. Finit kactatꝰ .ii.

Expanded text:
enebris; quia non agnoscit lucem suam Dominum: christianus autem male vivens, in luce quidem est nonnisi Dei, sed clausis oculis. Male vivendo enim videre non vult eum, in cujus nomine tanquam caecu
Abbreviated transcription (Latin):
cit̃ au̾tit: s more nr̃o scriptura loquit᷑. Au¬
tere autẽ faciẽ suã ds dr: dũ ñ dat anime
nocitiã sui: que adhuc purũ m̃tis ocłm ñ
Qut in adusis consiliũ in anima mea. ita
dictu ẽ: quandu ero iausra mes. ita

Expanded text:
 sed more nostro Scriptura loquitur: avertere autem Deus faciem dicitur, dum non dat animae notitiam sui, quae adhuc purum mentis oculum mdiu ponam consilium in anima mea, ita dictum est, Quamdiu ero in adversis?
Abbreviated transcription (Latin):
ris me in finẽ. id÷ differs
me ad intelligendũ. xp̃m spi¬
ritualit. qͥ ẽ sapientia dei.¬
S rectus finis om̃is intentio¬
Onis anime. Q usq. au̾tis faciẽ¬

Expanded text:
ris me in finem? id est, differs me ad intelligendum Christum spiritualiter, qui est Dei Sapientia, et rectus finis omnis intentionis animae. Quo usque avertis facie
Abbreviated transcription (Latin):
ex semine illoꝵ. qͥ dederant man¬
datũ ut indicaretur eis ubi ẽẽt xͦ.
Ueniant ad eccłam. audiant ubi
sit xp̃c: et app̃henoant eum. A
nob̃ audiant: ex eugłio audiant.
Occisus ẽ a parentib eoꝵ. sepultus
ẽ. resurrexit. a discipłis agnitus
ante ocłos eoꝵ ascendit in celum:
ibi sedet ad dexteram patris. Qui
iudicatus ẽ. uenturus ẽ uidex. Au¬
oiant et teneant. Respondent. Qũẽ
in celũ mittemꝰ : ut ibi sedentẽ te¬
neamꝰ: fidem mittite: & tenuistiᷤ.
Parentes tenuerunt carne. uoste
presens ẽ. Nisi p̃sens ẽẽt: a nob̃ip¬
sis teneri non posset. Sed qm̃ uerũ
ẽ qd̃ ait. ecce ego uob̃cũ sum usq

Expanded text:
ex semine illorum, qui dederant manex semine illorum, qui dederant mandatum ut indicaretur eis ubi esset Christus. Veniant ad Ecclesiam, audiant ubi sit Christus, et apprehendant eum. A nobis audiant, ex Evangelio audiant. Occisus est a parentibus eorum, sepultus est, resurrexit, a discipulis agnitus, ante oculos eorum ascendit in coelum, ibi sedet ad dexteram Patris; qui judicatus est, venturus est judex: audiant, et teneant. Respondent: Quomodo in coelum manum mittam, ut ibi sedentem teneam? Fidem mitte, et tenuisti. Parentes tui tenuerunt carne, tu tenpraesens est. Nisi praesens esset, a nobis ipsis teneri non posset. Sed quoniam verum est, quod ait, Ecce ego vobiscum sum usq
Abbreviated transcription (Latin):
Illi quȩ rebant iħm. ut nec ipsi eũ¬
haberent nec nos: s ab ipsis abs¬
cedentem suscepimꝰ nos. Rep̃hen¬
dunt᷑ qui querunt: laudantur
qͥ quer̃t. Amicus enĩ querentis:
aut laudẽ inuenit aut dampna¬
tionẽ. Habes enĩ et in psalmis. C̃¬
fundant᷑ et reuereantur: qͥ que¬
runt animã meam. Isti st̃ qui ma¬
le querebant. Alio aute loco dicit.
Periit fuga a me: et non ẽ qui re¬
quirat animã meã. Culpantur qͥ
querebant: culpantur qui ñ que¬
rebant. Ergo queramꝰ xp̃m ut ha¬
beamꝰ. queramꝰ ut teneamꝰ: s non
ut occidamꝰ. Nam et illi querebant
ut tenerent: s ut cito ñ haberent.
Querebant gͦ et loquebant᷑ incer
se. Qͥo putatis qr non uenit addi
em festũ:ͦ dederant aut̃ pontifi¬
ces et pharisei mandatũ. ut si qͥs
cognouerit ubi sit. indicet: ut ap¬
p̃hendant eum. Nos indicemꝰ mͦ
uideis ubi sit. xp̃c. utinã uelint au¬
dire et app̃hendere quicũq sunt

Expanded text:
Illi quaerebant Jesum, ut nec ipsi Illi quaerebant Jesum, ut nec ipsi haberent eum, nec nos: sed ab ipsis abscedentem suscepimus nos. Reprehenduntur qui quaerunt, laudantur qui quaerunt: animus enim quaerentis aut laudem invenit, aut damnationem. Habes enim et in Psalmis, Confundantur et revereantur, qui quaerunt animam meam : isti sunt qui male quaerebant. Alio autem loco dicit: Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam . Culpantur qui quaerebant, culpantur qui non quaerebant. Ergo quaeramus Christum ut habeamus; quaeramus ut teneamus, sed non ut occidamus: nam et illi ideo quaerebant ut tenerent, sed ut cito non haberent. Quaerebant ergo, et loquebantur inter se: Quid putatis, quia non venit ad di Dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Nos indicemus modo Judaeis, ubi sit Christus. Utinam velint audire et apprehendere quicumque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut transiret significatio & ueri.¬
tas teneret᷑. Habebant gͦ uidei
pascha in umbra: nos in luce.
sicut ouis ad immolandũ ductꝰ
est. Sanguine occisi pecoris ui¬
deoꝵ postes signati st̃: sanguine xͥ
frontes ur̃i signantur. E illa signa¬
ficatio qr erat significatio. dicta ẽ
ab omĩb sinatis ext̃ininatorẽ ꝓhi¬
bere. Signũ xp̃i a nob̃ repellit ex¬
t̃minatorẽ: si cor nr̃m recipiat sal¬
uatorẽ. Quare hoc dixi: qr multi
postes habent signatos: et incus
non manet habitator. facile hñt
in fronte signũ xp̃i: et corde ñ re¬
cipiunt u̾bũ xp̃i. Ideo dixi fratre ᷤᷤ
qd̃ repeto. signũ. xp̃i a nob̃ repel¬
lit ext̃minatorem: si cor nr̃m xp̃m
illa festa iudeoꝵ. uenit gͦ dñs tam¬
quã ad uictimã. ut uerũ pascha
nos haberemꝰ: cũ eiꝰ passionẽ tã¬
quã ouis immolationẽ celebramꝰ.
Querebant ergo iħm: s male. Bea¬
ti enĩ qui querunt iħm: s bene.

Expanded text:
ut transiret significatio, et veriut transiret significatio, et veritas teneretur. Habebant ergo Judaei Pascha in umbra, nos in luce. Sicut ovis ad immolandum ductus est . Sanguine occisi pecoris Judaeorum postes signati sunt; sanguine Christi frontes nostrae signantur. Et illa signatio, quia erat significatio, dicta est a domibus signatis exterminatorem prohibere : signum Christi a nobis repellit exterminatorem, si cor nostrum recipiat Salvatorem. Quare hoc dixi? Quia multi postes habent signatos, et intus non manet habitator: facile habent in fronte signum Christi, et corde non recipiunt verbum Christi. Ideo dixi, fratres, quod repeto, signum Christi a nobis repellit exterminatorem, si cor nostrum ista festa Judaeorum. Venit ergo Dominus tanquam ad victimam, ut verum Pascha nos haberemus, cum ejus passionem tanquam ovis immolationem celebraremus. 3. Quaerebant ergo Jesum: sed male. Beati enim qui quaerunt Jesum, sed bene.
Abbreviated transcription (Latin):
AESTERNAM
lectionẽ scĩ eugłii
de qua locuti sumꝰ
qd̃ dñs dedit: ho.¬
dierna sequit᷑ de
qua locuturi sumꝰ qđ̃ dñs da¬
bit. Quedã in scripturis tã ma¬
nifesta st̃: ut potius auditorem
quã expositorẽ desid̾ent. In eis
nos immorari non oportet: uit
necessariis in quib immorandũ est
tempꝰ sufficiat. Proximũ gͦ erat
pascha uideoꝵ. Illũ diem festum
uidei cruentũ habere dñi sangui
ne uoluerunt. Illo die festo occisꝰ
est agnus: qui nob̃ eund̃e diem
festũ suo sanguine consecrauit.
Consilium erat inter uideos de oc¬
cido iħ̃u. Ille qui de celo uenerat
pati. ꝓpinquare uoluit loco pas¬
sionis: qr uminebat hora passi¬
onis. Ascendunt multi gͦ ihero¬
solymã de regione ante pascha:
ut scĩficarent seipsos. Hoc faciebais
moysen in lege mandatũ. ut die festo
quo pascha erat. om̃s undiq con¬
uenirent: et illiꝰ diei celebratiõe
scĩficarentur. Sed illa celebratio:
umbra erat futuri. Qͥd est um
transiret umbra et lux ueniret:

Expanded text:
esternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumus quod Dominus dedit, hodierna sequitur, de qua locuturi sumus quod Dominus dabit. Quaedam in Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentne voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi in Hierosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc faciebant Moysen in lege datum, ut die festo quo Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quid est umbtransiret umbra, et lux veniret;