comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aunrorei. Iudȩa quippe lucenex¬
peceneris & non udit : quia huna¬
nuigeneris redemptorem uengumt
qendem ꝓfecando sustinuto sra
uemientem minime cognouit.
Et quos adspem a peruit mentis
oculos: ad p̃senciam lucis clausit.
Quȩ & surgentis aurore ortum
Nonuidit : quia infirma illa
sc̃ȩ ecclesię primordia uenerari
con tempsit Dumq hanc labe¬
factari suorum mortibus cre¬
didit : adquę forcia ꝑ ueniret
ignorauit Sed quia de infide¬
libur loquens. iniqui capitis mẽ¬
br innotuit. ad ipsum Iniquo
quorum caput. uerba conuer¬
sit hostia uentris qui portauit
me : nec abstulit mala a bocu¬
lis meis: Quod unicuiq homini
uenter est matris: hoc uniuer¬
so humano generi extitit ha¬
bitticio illa summa partidisi.
quasi ad incrementa corporis.
sic ad auginentum ꝓpaginir
fortis emanauit Ibi concepcio
Nra coaluit: ubi origo hominũ
homo primus habitauit Sed
huius uentris hostia serpens a¬
peruit: quii ꝑsuasione callida

Expanded text:
aurorae. Judaea quippe lucem exaurorae. Judaea quippe lucem exspectavit, et non vidit; quia humani generis Redemptorem venturum quidem prophetando sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba conversit ostia ventris qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. - Quod unicuique homini venter est matris, hoc universo humano generi exstitit bitatio illa summa paradisi. quasi ad incrementa corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida
Abbreviated transcription (Latin):
laudes suscipiant uident : sedꝗn¬
to studio easdem laudes fugiant.
Non uident Aꝑta eorum
opera considerant: sed quod sola
spe intima hȩc operentur igno¬
rant Quienim uera luce iusticiȩ
clarifunt. pnus a tenebris inter¬
nȩ intencionis in mutantur: ut obs¬
curitatem itꝰ teine appeticionis ple¬
ne deserant. & cordasua a su ꝑnȩ
lucis desideria ꝑfecte con uer¬
tant. Hecum alus apparent lu¬
cidi. sint sibimet obscuri. Arro¬
gantes ergo quia bonorum fac¬
ta considerant: corda non pera¬
sant: Imittntur unde laudari
foris ualeant: Non unde intus
ad uisticiȩ lumen surgant Et
quasi hortum surgents aurore
uidere nescunt: quia intencio¬
nem religiosȩ mentis considera¬
re contempnunt: Io test & iam
nos eudee ꝑfidiam nedem ptore
ueniente conspicere: euisq ceci¬
cidis lamina ꝑ uerba hicc qucsi
exoptantis qualitate propheicais¬
re ion adiacat. Expecta lucem
a non uideat. nec ontum sungontis

Expanded text:
laudes suscipiant vident; sed quanlaudes suscipiant vident; sed quanto studio easdem laudes fugiant, non vident. Aperta eorum opera considerant; sed quod sola spe intima haec operentur, ignorant. Qui enim vera luce justitiae clari sunt, prius a tenebris internae intentionis immutantur, ut obscuritatem intus terrenae appetitionis plene deserant, et corda sua ad supernae lucis desideria perfecte convertant, ne cum aliis apparent lucidi, sibimetipsis sint obscuri. Arrogantes ergo quia bonorum facta considerant, et corda non pensant, imitantur unde laudari foris valeant, non unde intus ad justitiae lumen surgant: et quasi ortum surgentis aurorae videre nesciunt, quia intentionem religiosae mentis considerarenus, Judaeae perfidiam Redemptore veniente conspicere, ejusque caecitatis damna per verba haec quasi ex optantis qualitate prophetare, ut dicat: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis
Abbreviated transcription (Latin):
& siam cum resttiuracione corpo¬
rum uidere lumen in iuidicio in¬
in regno consumat: Otus itaq
aurora est. ex ordium clarescen¬
tis ȩcclesiȩ: quem uidere reprobi
rrequȩ unt qui acons pectu dis¬
tricti iudicis malorum suorum
pondere adtenebras pręssi ꝑtra¬
huntur Unde recte ꝑ prophe¬
tum dicitur. Tollatur impius
ne uideat głam dei. Hinc est
quod dehac aurorti ꝑ psal mistã
dicitur: abscondes eos in ab con¬
dito uultus tui: acontur bacione
hominum Electus enim quis¬
q in uidicio ꝑ internum uisum
in uulta diuinitatis absconditur
dum reproborum foris cecitar
districta anim ad uersione iust¬
cie repulsa turbatur Quod &¬
iam ad presens non in conuenien¬
ter accipimus sisimulatorum
corda subtilus indagamus. Arro¬
gantes namq. & ipocrite bonorũ
ftictti excerius adipiunt: eosq in
factis suis laudan abhomunibus
agnoscunt. eorumq. cȩlebre nom̃
mirantur Et quod ꝓbene gestis

Expanded text:
etsi jam cum restauratione corpoetsi jam cum restauratione corporum videre lumen in judicio ingno plenius consummat. Ortus itaque aurorae est exordium clarescentis Ecclesiae, quem videre nequeunt reprobi, quia a conspectu districti Judicis malorum suorum pondere ad tenebras pressi pertrahuntur. Unde recte quoque per prophetam dicitur: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Hinc est quod de hac aurora per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum . Electus enim quisque in judicio per internum visum in vultu Divinitatis absconditur, dum reproborum foris caecitas districta animadversione justitiae repulsa turbatur. 20. tiam ad praesens non inconvenienter accipimus, si simulatorum corda subtilius indagamus. Arrogantes namque et hypocritae bonorum facta exterius aspiciunt, eosque in factis suis laudari ab hominibus agnoscunt, eorumque celebre nomen mirantur, et quod pro bene gestis
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum suorum tenebris.
ad lucem iusticiȩ ꝑ mtetitur
Unde & hanc sponsur in canti¬
corum cantico miratur dicens
Quae est istti quȩ ꝓgreditur qͣ¬
si aurorci consurgens: Quasi au¬
rorti quippe electorum surgit
ecclesia: quae prauretitis pristi¬
nȩ tenebras deserit. & sese iti
noui luminis fulgore conuer¬
tit In illa igitur luce que in
districti uidicis aduentũ mons¬
traitur: corpus dcmnati hostis ortũ
surgentis. aurone non uidet n buca
cum districtus uuidex adretribueio¬
nem uenerit: iniquus quisq. cali¬
quanta elaritare scã ecclesa min
ternum lumen cordis surgot ag¬
Nontit Lunc namq electora
mens in altum rcipitur ut diuini¬
entis radiis in lustretur. Et quo
eius respectu ꝑfunditur: eo ul¬
trase gracia coruscante subleuan¬
tur. Tunc sc̃a ecclesia plene au¬
ronti fit. cum morttilittitis atque
ignortanciȩ suȩ tenebras sunditur
amittit: In uidicio ergo ad huc¬
amrorti est. sed in regno dies Quia

Expanded text:
peccatorum suorum tenebris peccatorum suorum tenebris ad lucem justitiae permutatur. Unde hanc Sponsus in canticorum Canticis miratur, dicens: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens? Quasi aurora quippe electorum surgit Ecclesia, quae pravitatis pristinae tenebras deserit, et sese in novi luminis fulgorem convertit. In illa igitur luce quae in districti judicis adventu monstratur, corpus damnati hostis ortum surgentis aurorae non videt, quia cum districtus judex ad retributionem venerit, iniquus quisque suorum caliquanta claritate sancta Ecclesia in intimum lumen cordis surgat, ignorat. Tunc namque electorum mens in altum rapitur ut divinitatis radiis illustretur, et quo ejus respectu perfunditur, eo ultra se, gratia coruscante, sublevatur. Tunc sancta Ecclesia plena aurora fit, cum mortalitatis atque ignorantiae tenebras funditus amittit. In aurora est, sed in regno dies, quia
Abbreviated transcription (Latin):
&quamtose exmultorum
esti macione in rep̃hen¬
Abe lss putant: tonto
diem districti iuidicii securiꝰ
expectant Dequibus bene ꝑ ꝓphe¬
tum dicitur. ue desiderantibus di¬
em dñi. Quibus beatus lob debi¬
tam sentenciam profert. p̃dicen¬
tis studio: non optanti uoto diccis
expectet lucem & non uideat.
Noxe quippe illa uidelic& tenebro¬
sus hostis in menbris suis luce
ex pectat & non uidet: quia uel
hii qui fidem sine operibus reti¬
nent. cum ꝓeadem fide in ex¬
tremo uidicio saluarise posse con¬
fidunt. spes eorũ frustrabitur.
quia hanc uiuendo de molitist̃
quam confitendo tenuerunt.
Uel hu qui ꝓhumanci laude in
bonci actione se exhibent: in cas¬
sum auemiente udice recribu¬
cionem bonorum operum spe¬
rant : Quia dum haec dum in
ostentacione faciunt. laudir
iam prȩmium abhumano ore
reciperunt: Ueritate ad testanꝰ¬
te queait. Amen dico uobis.
receperunt mercedem suam:
tum surgentis aurore Aurora
quippe ecclesia dicitur: quae a

Expanded text:
et quanto se ex multorum et quanto se ex multorum aestimatione irreprehensibiles putant, tanto diem districti judicii securius exspectant. De quibus bene per prophetam dicitur: Vae desiderantibus diem Domini . Quibus beatus Job debitam sententiam profert, praedicentis studio; non optantis voto dicens: Exspectet lucem, et non videat. Nox quippe illa, videlicet tenebrosus hostis, in membris suis lucem exspectat, et non videt, quia vel hi qui fidem sine operibus retinent, cum pro eadem fide in extremo judicio salvari se posse confidunt, spes eorum frustrabitur, quia hanc vivendo demoliti sunt, quam confitendo tenuerunt, vel hi qui pro humana laude in bona actione se exhibent, incassum a veniente judice retributionem bonorum operum sperant; quia dum haec in ostentationem faciunt laudis, jam praemium ab humano ore receperunt, Veritate attestante, qureceperunt mercedem suam tum surgentis aurorae. - Aurora quippe Ecclesia dic
Abbreviated transcription (Latin):
ia ist cum congregacione bono¬
un ipse namq. cap ẽ corpiis iuos hu
aptis corpus: itti antiquus hor¬
as unci ꝑsona est. cum cunc ti
collectione reꝓborum Quia p¬
se eis ad iniquitatem quasi ca¬
puc peminet: illi aute dum
ad ꝑ sucisa deseru̾unt. uelut
sub iunctum capiti corpus in¬
herent.: Quod ergo de hac noc¬
te. id est antiquo hoste di¬
citur : dignumest ut ad corpur
eius. id est ad imquos quos ꝙ dis¬
riuetur: Quici igitur ndẽp¬
tor humani generis. lux est.
quid est quod de hac nate di¬
citur expect& lucem & non
uideat. nisi quod sunt non¬
nulli quifidem quam operib
destruunt. tenere sesermonib
ostendunt: Dequibus ꝑ paulũ
dicitur Quia confitentur
senosse dm̃: factis autem ne¬
gant. Hu nimirum aut pra¬
ua sunt quae faciunt: aut
recta opera. non recto corde
sectantur Non enim de suis
operibus retribucionem ꝑ petu¬
am sed transitorios sauores
querunt. Et tamen quia qͥsi
scos laudari seaudiunt. esse
seueraciter scõs arbi trantur:

Expanded text:
ersona est cum congregatione bonorum; ipse namque caput est corporis, et nos hujus capitis corpus; ita antiquus hostis una persona est cum cuncta collectione reproborum, quia ipse eis ad iniquitatem quasi caput praeeminet, illi autem dum ad persuasa deserviunt, velut subjunctum capiti corpus inhaerent. Quod ergo de hac nocte, id est antiquo hoste dicitur, dignum est ut ad corpus ejus, id est ad iniquos quosque, derivetur. Quia igitur Redemptor humani generis lux est, quid est quod de hac nocte dicitur: Exspectet lucem, et non videat: nisi quod sunt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi nimirum aut prava sunt quae faciunt, aut recta opera non recto corde sectantur. Non enim de suis operibus retributiones perpetuas, sed transitorios favores quaerunt; et tamen quia quasi sanctos laudari se audiunt, esse se veraciter sanctos arbitrantur;
Abbreviated transcription (Latin):
non silebit Ignis in conspectu
eius ardebit: & incircuitu eius
tem pestas ualida Tenebrosus
ergo turbo hane noctem possi¬
det : quia apostatam spiritum.
aconspectu districti iudicis. ad
ȩterna supplicia: pauenda illa
tem pestas rapit. Turbine ergo
nox istti possidetur: quia suꝑba
eiur cecittis. destricta anim ad¬
uersione ꝑ cutitur Sequitur¬
predicacionis suꝑnę gr̃ę non in¬
conuenienter accipimus: quia
sicut in anno congestis diebus
tempus ꝑficitur. ita suꝑna gr̃a
uirtutum multiplex uita com¬
pletur Potest ꝑ annum &iam
multitudo in telligi redemptoꝵ
Quici sicut exdierum multitu¬
dine annus ducitur. ita excol¬
lectione bonorum om̃ium. il¬
la electorum innumerabilis
uniuersittis expletur Hunc nã¬
q. annum ꝑ fectȩ multitudinis:
esaias prȩdicat dicens Sp̃s dñi

Expanded text:
non silebit. Ignis in conspectu non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti judicis ad aeterna supplicia, pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas districta animadversione percutitur. Sequiturpraedicationem supernae gratiae non inconvenienter accipimus; quia sicut in anno congestis diebus tempus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum; quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium, illa electorum innumerabilis universitas expletur. Hunc namque annum perfectae multitudinis Isaias praedicat, dicens: Spi
Abbreviated transcription (Latin):
quus hostis nequitię suȩ uincu¬
lis ad strictur: aliud est quod
nunc patitur: aliud quod infine
pacietur Qui enim alucisintimȩ
ordine cecidit: nunc semet ipsũ
in trinsecus erroris caligine confu¬
dit. Sed post hoc amaritudine in¬
uoluitur: quia exmerito sponta¬
neȩ caliginis. ȩterno geenne
tormentoi cruciatur Dicatur er¬
go: Is qui serenitatẽ lucis intime
ꝑ didit. quid est quod ante extre¬
mum. supplicium toleret Oc cu¬
pet eum caligo Sub iungitur &¬
iam: quae illum pena subsequers
& icim sine termino deuastat:
in uolucitur a maritudine Omne
quippe quod in uolutum est. fi¬
nem suum quasi nusquam in di¬
cat. Quia sicut. non ostendit quo
incipit: utti non detegit quo desistit. s¬
In uolu ergo a maritudine anti¬
quus hostis dicitur: quia suꝑbię
eius supplicia: non solum omni¬
moda. sed &iam infinita prepa¬
tunc initium accipit: cum distrie¬
tus adextremũ iudicium iudex
uenit. Unde & bene sub ditur:
Noctem illam. tenebrosus turbo

Expanded text:
quus hostis nequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aliud quod in fine patietur. Quia enim a lucis intimae ordine cecidit, nunc semetipsum intrinsecus erroris caligine confundit. Sed post hoc amaritudine involvitur, quia ex merito spontaneae caliginis aeterno gehennae tormento cruciatur. Dicatur ergo: Is qui serenitatem lucis intimae perdidit, quid est quod ante extremum supplicium tolerat? Occupet eum caligo. Subjungatur etiam, quae illum poena subsequens etiam sine termino devastat: Involvatur amaritudine. Omne quippe quod involutum est finem suum quasi nusquam indicat; quia sicut non ostendit quo incipit, ita non detegit quo desistit. Involvi ergo amaritudine antiquuejus supplicia, non solum omnimoda, sed etiam infinita praepatunc initium accipit, cum districtus ad extremum judicium Judex venit; unde et bene subditur: Noctem illam tenebrosus turbo
Abbreviated transcription (Latin):
in loco positi cogitando. agendo.
loquendo. peccemus tunc tam̃
ꝑ triahȩc animus effrenacius
rcipitur. cũ mundi huius pros¬
perittite subleuatur Nã cum
prȩire sepotesttite ceteros cons¬
picit : altti dese elate cogittins
sentit Q cum auctorittite uo¬
cis anullo resistitur: lingua li¬
cencius ꝑ abrupta diffrenatur:
Cumq facere quod lib& licet.:
uiste sibi omne ęstimat licere
quod lib& Sed sci uiri cũ mun¬
di huius potestate fulciuntur.
tunto sub maiori mentis disci¬
plina seredigunt. quanto sibi
ꝑ impacienciam potestatis sunder
inlicita quasi licencius sciunt. o
namq ad considertinda sucm gla
reprimunt: lingũci ab im moderata
loquutione restringunt.: opus abm
quietudinis uagacione custoducas

Expanded text:
in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& iam cum corpore illud ad tin¬
gere lucis intimȩ secretũ uoluq̃
Sed quanto libet ardore inten¬
cionis exiliant. adhuc antiqua
nox grauat: & corruptibilis
huiꝰ carnis oculos quos hostis cal¬
lidur ad concupiscenciã aperu¬
it: uidex iustus a contuitu int̃ni
sui fulgoris premit Unde & be¬

Expanded text:
etiam cum corpore illud attinetiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exsiliant, adhuc antiqua nox gravat, et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, judex justus a contuitu interni sui fulgoris premit. Unde et be
Abbreviated transcription (Latin):
mente iam ad sumina exhiliun.
ad huc tomen in infimis primȩ
culpę pondere grauantur:
Unde fit ut & foras exempla lu¬
cis uelut astra prebebant: sed
tamen intus usq ad fixe uisionis
certitudinẽ pressi noctis caligine
Non ascendant Sepe autem ita
mens accenditur : ut quam uis
in carnesit posita: in deo ttm̃
omni sub iugata a carncili cogi¬
tacione rapitur Hectametĩ
dm̃ sicut est conspicit: quia
hanc Nuirum sicut dictum ẽ.
in carne corruptibili pondus pri¬
mȩ damnacionis premit. Sȩpe
itti utẽ absorberi desiderat : ut
eternam uittim si possie fieri
sine interuentu corporee mortir
at tingat Unde paulus cũ ar¬
denter in ternã lucem querer&:
sed ttimen ut cumq exterioris
mortis damna formidaret: ait.
Qui sumus in hoc habitaculo in¬
gemescimꝰ grauciti. eo quod riolu¬
mus expoliari sed suꝑ uestiriut
absorbeatur qđ mortale est aui
t Scĩ igitur uiri uidere uerũ
mane appetunt: & si concedatur

Expanded text:
mente jam ad summa exsiliunt, mente jam ad summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant. Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur; nec tamen Deum sicut est conspicit, quia hanc nimirum, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter internam lucem quaereret, sed tamen utcunque exterioris mortis damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortati igitur viri videre verum mane appetunt, et, si concedatur,
Abbreviated transcription (Latin):
penetrare Non possit Pena nã¬
q. damnati peccatores nascimur.
adq. ad hanc uittĩ mortis nr̃ȩ me¬
rito uenimus & cum ad suꝑ nę
lucis radium atie mentis erigimꝰ.
ipsa in firmitaitis nr̃ȩ obscurita te
caligamus & quidem multi.
inhac infirmittite carnis tamti
uirtute roborati sunt: ut resplen¬
dere mundo quasi stellę potuis¬
sent Multi intenebris uitȩ prȩsen¬
tis. dũ superiora dese exempla ex hi¬
bent : astrorum more nob desuꝑ
lucent. Sed quanta libi& coruscaci¬
one operis fulgeant quanto lib&
se igne conpugcionis accendant.
nimirum constat quia dum cor¬
ruptibili ad huc carne grauati
sunt. ȩ ternum lumen sicut
est uidere nequaquam possuss
Dicat ergo. Ob tenebrentur stel¬
lȩ caligine eius. Id est & iam illi
in contẽplacione sua antiqͥ. noc¬
tis adhuc tenebrar senciant: de
quibus nimirum constat qđ hu¬
mano generi in huius uitȩ ca¬
ligine. uirtutum suarum iam
rtidios expandant Quia & si

Expanded text:
penetrare non possit. Post poenam nampenetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre nequaquam possunt. Dicat ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus; id est, etiam illi in contemplatione sua, antiquae noctis adhuc tenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
Ut eo desemens & in suminis
uilici senciat: quosuis uiribus Niam
parua quae appetit non expugnat.
Unde bene rursum scribtum. est.
Hae sunt gentes quas dñr dereli¬
quid: ut erudir& uieis isrłem
Ad hoc namq quȩ dam minima
uicia m̃ti retinentur: ut sese nr̃a
intencio sollicita in certamine sẽꝑ
exerceart: & eo de uictoria nota
suꝑbiat: quo uiuere in se hostes c̃s¬
picit: aquibus adhuc uinci formi¬
dat Isrł ergo reseruatis gentib
eruditur: quando in quibus dã
minimis uitiis elacio uirtutis nr̃ȩ
conprimitur & in parius sibi
resistentibus discit: qđ exse maio¬
dicitur. obtenebrentur stellȩ ca¬
ligine eius: intellegi. & aliter
potest Nox quippe illa. uide¬
lic& consensus adculpam quȩ
adnos primi parentis ẽ ex cessu
ꝓpagatti mentis nr̃e oculum
ttineti obscuritaite ꝑculit: ut
in huius uitę exilio cecitatis suȩ
tenebris pressus. quanta lib& i
in aeternittitis lumen intendent.

Expanded text:
ut eo de se mens et in summis ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit non expugnat; unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israel. Ad hoc namque quaedam minima nostra vitia retinentur, ut sese nostra intentione sollicita in certamine semper exerceat, ut eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus discit quod ex se majodicitur: Obtenebrentur stellae caligine ejus; intelligi et aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
magna uitę clarittite luceant
tamen adhuc noctis reliqui
as nolentes trahant Quod ad
hoc sicut dictum est agitur: ut
mens ꝓficiens ad uirtutẽ iusti¬
ciae. sua melius in firmitate ro¬
boretur & inde uenius in bonis
luceat : unde eam & iam nolen¬
tem paruai rep̃hensibilia humi¬
liter obscurant Unde & bene
cum israhelitico populo ꝑcepta
repmissionis terra partiretur:
effraim tribui candneus gentił
populłr. non occisus sed factur
tributarius dicitur : sicut scrip¬
tum est Habitciuit cananeus
in medio effraun tributtirius:
Quid enim cananeur gentilir
uidelic& populus. Nisi uicium
signat : & sȩpe in magnis uir¬
tutibus terra reꝓmissionis in¬
grediruꝰ᷑ : quia spe intima de
ȩternitate robonimꝰ Sed dũ
inter acta sublimia uicia quȩ¬
dam paruci retinemus. quasi
cananeum uiuere in terra nr̃a
turius efficitur : quia hoc ip¬
sum urium qđ subigere rion
possumus. ad usum m̃e utili
ittis humiliter retorquemus

Expanded text:
magna vitae claritate luceant, magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis reas nolentes trahant. Quod ad hoc, sicut dictum est, agitur, ut mens proficiens ad virtutem justitiae sua melius infirmitate roboretur. Et inde verius in bonis luceat; unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Unde et bene cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus factus tributarius dicitur. Sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius. Quid enim Chananaeus, gevidelicet populus, nisi vitium signat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra tarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad usum utilitatis nostrae humiliter retorquemus,
Abbreviated transcription (Latin):
quis enim accingi indiuino ser¬
uicio ꝓperat. quid atuici quein
secontra antiqui ad uersani
certamen parat: ut liber incer¬
tamine hictus suscipiat quiqͥ¬
etus subtrrannide in captiu ca¬
te seruiebat Sed in eo ipso quo
mens contra histen accingi¬
tur : quod alia uicia suigit̃. a¬
lus reluctatur. aliquando de
culpa aliquid. qđ etimen non
ualde rio ceat remanere ꝑinit¬
titur & sȩpemens que aduer¬
sa multti & forcia superat: unu
inse & fortisse nrnimum qua¬
uis magna intencione in uigi¬
let non expugne̾t Quod diu̾ina
Nimirum dispensacione agi¬
tur: ne ex omni parte uirtutib
splendens inela ionẽ subleue¬
tur Ut dũ inse paruum quid
rep̃hensibile uidet. sed tanieri
hoc subigere Non ucilet: nequa¬
quam sibi. sed auctori uictoriã
tribuat in hisq subigere fortiter
Scellȩ quippe huiꝰ noctis caligine
tenebrantur quando & hii qui
magnis. iam uirtutibus splendens
adhuc de obscurittite culpȩ aliqͥd
renitenter sustinent: Ut & icim

Expanded text:
quis enim accingi in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter Stellae quippe hujus noctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tene brat nña in firmitas. nisi pͥ¬
us ꝑ mortem poene suȩ debitum
soluato cl aritatem lucis internȩ
Non penetrat: Sequitur: Quia non¬
culis meis Sicut & superius dic¬
tum est. non conclusit dicit a¬
peruit: & non abstullit in ro¬
gniuit Hȩc ittiq nox uideli¬
cet culpa ostici uentris aperit
quia con cepto ad peccatum
homini desideriꝙ concupiscen¬
ciae reserauit. Ostiai quippę
uentri sunt: desideria concu¬
ꝑ ꝓphetcm dicitur Intra in cu¬
bicula tua. claude ostia tua.
Cubicula quippe ingredimur:
Haec ittiq concupiscenciȩ carna¬
lis ostia. dum consensur noster
aperuit: ad in numera nos cor¬
rupcionis mala ꝑtraxit Unde
iam nunc sub mortalitatis pon¬
dere gemimus: quam uis ad hoc
arbitrio nr̃o uenerimus Quia
& uidicii. sic usticia exigit: ut
quod sponte fecimus. in uitito¬

Expanded text:
tenebrata nostra infirmitas, nisi prtenebrata nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non penetrat. Sequitur: CAmala. --Sicut et superius dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Ostia quippe ventris sunt desideria concuprophetam dicitur: Intra in cubicula tua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inviti to
Abbreviated transcription (Latin):
rorȩ. Quantti libet namq. inten¬
cione adhuc peregrinamens sa¬
tagut uidere lucẽ sicut est non
ucil&: quia hanc ei damnacionis
suȩ cȩcittis abscondit Ortus uero
aurore est. illa noua natiuitas
resurrectionis. qua scã ecclesia
& iam carne suscitata oritur.:
ad contẽ plandũ lumen ęterni¬
ttitis Sienim ipsa carnis nr̃e re¬
surrectio quasi quȩ dam natiui¬
tas Non ess&: deea ueritas ñ
dixiss&. In regeneracione cum
sederit filiur hominis in sede
maiestatis suȩ Esse ergo hanc
ortum uidit: quã regeneracio¬
nem uocauit Sed quanta lib&
urtute electi nunc fulgeant:
penetrare neque unt. Quȩ ent
illa noue natiuitatis gloria.
quic tunc cum carne ad coti¬
templandum ęternittitir lum̃
ascendunt Unde & paulus ait
Quod oculus non uidit. nec au¬
ris audiute. nec in corhomirus
ascendit: quȩ preparauit ds diligen¬
tib se: Dicat ergo Expeecet lucẽ
& non uideat: nec ortum surgentis
aurore: quia ex spontimeo uitio

Expanded text:
ritas. --Quantalibet namque intentione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. Ortus vero aurorae est illa nova nativitas resurrectionis, qua sancta Ecclesia etiam carne suscitata oritur ad contemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio
Abbreviated transcription (Latin):
dudũ quieto iure possidebat.
Quasi dormiebat quippe. dũ so¬
pitꝰ in prauo corde qͥ esceret Sed
excictitur in ꝓuocacione certami¬
nis: cũ us amiserit ꝑuerse domina¬
cionis. Huic ergo notti maledicaꝵ
qͥ parati sunt suscittre leuiathan
id ẽ. hrise contra peccatum fortit̃
iudicio districtionis erigant qui
in suis temptticionibus excitare
antiquum ad uersarium non for¬
midant Scriptũ namq est. Fili
accedens ad seruitutẽ dei stam¬

Expanded text:
dudum quieto jure possidebat. dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta
Abbreviated transcription (Latin):
than Omnes enun quiea quae¬
iñ mundi sunt mente calcant. &
ea quae dei sunt plena intencione
desiderant: leuiathan contra se
suscittint. Quia nus maliciam
instigacione suȩ con uersacionis
in flãmant: Nam qui eius uolun¬
tati subiecti sure: quasi quieto
ab illo uire posidentur & suꝑ¬
bus eorum rex. Iuasi quadam
securittite ꝑ frutur. dum eoꝵ
cordibus in concussa potestate
dominatur. Sed cum unius cu¬
nisq sp̃s ad conditoris sui de side¬
rium recalescit: cum torporẽ
neglegenciȩ deserit. & frigur
in sensibilitaitis pristinȩ igne sc̃i
amoris accendit: cumliberĩtir
in genuȩ meminit. & tener
ab hoste seruus crubescit quia
seidem hostis considerat dispici
quia uias dei uid& ad p̾hendi
dol& contrase captum reniti.
& mox zelo accenditur: Mox ad
certtimen mouetur: mox ad cẽp¬
tticiones in numercis contrare¬
bellantem mentem se excitait.
atq in omni arte laceracionis
instigia: Ut tempeticionũ iacula
in torquendo confodiat cor: qđ

Expanded text:
t. --Omnes enim, qui ea quae mundi sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure possidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad conditoris sui desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et frigus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte dicat: Illi huius noc¬
tis tenebras uere pęnitendo fe¬
ricnt. qui iam luceni ꝓsperita¬
tis scłi despicienter calcant:
Si enim diem leticiam delecta¬
cionis accipimus. recte de hac
nocte dicitur. Maledicant ei:
qui maledicunt diei Quia ni¬
mirum illi ueraciter malo das¬
acta ꝑ anim aduersionem pęni¬
tenciae corrigunt : qui iam adbo¬
na fallencia nulla delectacio¬
ne ropiuntur. Nam quod ad¬
huc noxia delectant: falsũ ẽ.
quod cernitur quia ꝑ petititti alia
de plorant: Si autem ut supra diem
suggestionem callidam antiqui hos¬
tis accipimus illi maledicere noc¬
ti in tellegendi sunt. qui diei ma¬
ledicunt Quia seilic& illi trans¬
acctis culpas uere puniunt.
qui maligni seductoris insidicis
in ipsa blanda suggestione dep̃¬
hendunt Bene iutẽ subditur¬

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Illi hujus noctis tenebras vere poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem intelligendi sunt, qui diei maledicunt; quia scilicet illi transactas culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprehendunt. Bene autem subditur
Abbreviated transcription (Latin):
putait. & iam noctẽs numeret:
Dicat itaq de hac nocte. dicat:
Non conputetur indiebus anni:
nec numeretur in mensib Acsi
districtum iudicem exoret diceis. s¬
Cum cõpleto sc̃ȩ̨ ecclesiȩ tempo¬
re in extremo te examine mani¬
festas. sic dona que contulisti
remunera: ut mala quȩ cõ misi¬
mus non requiras Si enim nox
ala indiebus anni computatur õm¬
ne quod egimus exprauitatis nr̃ȩ
estimacione confunditur Et di¬
es uircutum icum non lucent. si
hoc in conspectutuo ad numera¬
ta ñe nocts tenebrosa confusio
moueri tunc inquisicionem rio¬
lumus: magno pere nunc curan¬
dum est. ut nos in eius discussi¬
one uigilemus. ne quȩ lib& nob̾
culpa in punita remaneat.
nemens ꝑ uersa quod fecit de¬
fendere audeat. & defendendo
nequiciȩ Nequiciam ad ungat
Unde & bene subditur. Sit nox

Expanded text:
plet, etiam noctem numeret. plet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo te examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostrae noctis tenebrosa confusio moveri tunc inquisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene subditur: CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
quam nobis auenturo hoc udice
obici certis sime speramus: benie
subditur: Don computetur in di
ebus anni: nec numeretur inm̃¬
sib Inlumincicionis nr̃ȩ annus tunc
ꝑficitur: quando apparente ȩter¬
no iudice sc̃ę ecclesię peregrina¬
cionis suȩ uita completur: Tunc
laboris sui remuneracionem reci¬
pit: cum expleto hocbelli tẽpore
ad patriam redit Unde bene ꝑ
prophetam dicitur Benedicẽs
coronȩ anni benignitatis tuae:
Quasi enim corona anni benedi¬
citur : cum finito laboris tem¬
pore: uirtutum remuneracio
confertur Dies uero anni hu¬
ius sunt: singulȩ quȩq. uirtutes
Menses autem: multiplica facta
uirtutem Sed ecce cum ꝑ fiduci¬
am mens erigitur. ut speret qđ
ueniente iudice de urtutibus
remuneratur : occurrunt eius
memoriȩ & iam mala quȩ gessit.
& ualde formidat: ne districtur
uidex qui uenit ut uirtuter
remuneret. & iam eaquę in licite
gesta sunt. examinans subtili¬
ter penset Necum annũ com¬

Expanded text:
quam nobis a venturo judice quam nobis a venturo judice hoc objici certe speramus, bene subditur: CAPUigitur: Noctem illam tenebroIlluminationis nostrae annus tunc perficitur, quando apparente aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Prophetam dicitur: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero hujus anni sunt singulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum com
Abbreviated transcription (Latin):
Nam dum peccatũ quisq. quođ
tis suȩ nequitiam subtiliter pen
quie cum peccata in punita re¬
linquimur. a Nocte possidemur:
Cum uero haec anim aduersio¬
ne penitencię plectimuR: nimi¬
rum nos Noctem quam fecimꝰ
possidemus. Sed tunc peccatũ
cordis sub iuris nr̃i possessio¬
ne redicitur: sicum incipit re¬
primatur Unde & diuina uoce
cam praua cogitanti dicitur:
Inforibus peccatum tuum aderit.
sed subte erit appetitur eius & tu
dominaberis illius. Inforibus qͥp¬
pe peccatum ad est: cum in cogi¬
tticionibus pulsat Cuius appe¬
natur : si cordis nequitia inspecta
citius prȩmitur. & priusquam ad
duriciam crescat. reluctanti m̃¬
ti subigatur. Ut ergo delictum
suum cicius animus senciat. et
culpe tirannidem sub iure suo
penitendo restringat: dicatur
recte. Noctem illam tenebro¬
sus turbo possideat Acsi aperte
diceretur. Necaptiua mens culpe
seruiat: culpam apenitencia li¬
beram Non relinquat Et quia
quod flendo in sequimur nequa¬

Expanded text:
Nam dum peccatum quisque quodtis suae nequitiam subtiliter pensquia cum peccata impunita relinquimus, a nocte possidemur; cum vero haec animadversione poenitentiae plectimus, nimirum nos noctem, quam fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appenatur, si cordis nequitia inspecta citius premitur, et priduritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo delictum suum citius animus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem illam tenebrosus turbo possideat. Ac si aperte diceretur: Ne captiva mens culpae serviat, culpam a poenitentia liberam non relinquat. Et quia quod flendo insequimur, nequa
Abbreviated transcription (Latin):
nos oculor uelut magnis operib
lucent: sed qui hȩc ipsa oꝑa
amundo corde non prodeunt
capti in occultis cogitaicionibur
noctis huius tenebris obscurant᷑:
Qui sepe eaqͦ mundo corde non fa¬
ciunt. &iam oper amittunt:
Quia ergo nax preualere ꝑmit¬
titur. quando & interbona opa
cordis intencio minime mundat᷑:
Dicatur recte Obscurentur stel¬
lȩ caligine cius Id est contra
eos quĩ ante humonos oculos qua¬
si bonis operibus splenceit mꝰ¬
ueia antiqui hostis obscura pre¬
nal encio &e hoc quod ante huma¬
na udicia sumpserant ⁊ lumen
laudis d ponant. eniginen ep¬
pe noctis obscurintur euneri
uita apranemore confunditier:
utnimirum ctiler & iam eorur
iactione appareant.  solerr¬

Expanded text:
nos oculos velut magnis operibus nos oculos velut magnis operibus lucent; sed quia haec ipsa opera a mundo corde non prodeunt, capti in occultis cogitationibus, noctis hujus tenebris obscurantur; qui saepe ea quae mundo corde non faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevalere permittitur, quando et inter bona opera cordis intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanos oculos quasi bonis operibus splendent, malitia antiqui hostis obscura praevaleat; et hoc, quod ante humana judicia sumpserant, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurantur, cum eorum vita aperto errore confunditur; ut nimirum tales etiam foris in actione appareant,
Abbreviated transcription (Latin):
eius In scriptura saiera stellarũ
nomine aliquando scõrum uis¬
ticia. quȩ inlus uitȩ tenebris lu¬
c&: aliquando uero hr̃pocrita¬
rum fictio de monstratur: Qui
bona quae faciunt: ad ꝑcipieti¬
das lauder hominibus osten¬
dunt. Si enim recte uiuenter
stelle rion essent: nequa quam
paulus discipulis diceret Idi
medio nacionis praue & puer¬
se interquos lucetir sicut lumi¬
naria in mundo Rur sũ sunter
cos qui recta Ere uidencur
quidam dactione sua recribuciont
ftuioris humani non quȩrerentone
nequ a quom stellar iohannes ru¬
ere acȩlestibur uideret dicene
Muit anco caudam & traxit ter¬
ciam purtem stellarum. Draco¬
nis enim cauda stellarũ parro
tra hitur: quia extrema ꝑsuasio¬
ne anti christi. quidã qui uiden¬
tur lucere sapientur Stellas nã¬
q. un terrã trahere est: eos quiui¬
dentur studio uitȩ cęlestis in he¬
rere. examore terrenominiquittite
se apti erroris in uoluere. Sunt
namq non nulli qui ante huma¬

Expanded text:
 stellarum nomine aliquando sanctorum justitia, quae in hujus vitae tenebris lucet, aliquando vero hypocritarum fictio demonstratur, qui bona quae faciunt ad percipiendum laudes hominibus ostendunt. Si enim recte viventes stellae non essent, nequaquam Paulus discipulis diceret: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Rursum, si inter eos qui recta agere videntur, quidam de actione sua retributionem favoris humani non quaererent, nequaquam stellas Joannes ruere a coelestibus videret, dicens: Misit draco caudam, et traxit tertiam partem stellarum . Draconis enim cauda stellarum pars trahitur, quia extrema persuasione Antichristi quidam qui videntur lucere rapientur. 112 Stellas namque in terram trahere, est eos qui videntur studio vitae coelestis inhaerere, ex amore terreno iniquitate aperti erroris involvere. Sunt namque nonnulli qui ante huma
Abbreviated transcription (Latin):
NCIII suc. ad prehendit dra¬
conem sercentem antiquum. qͥ
cst diaboluis e scithanas. xligti
uit cii ꝑanuos mille. emisit
un in abyssum: Que mtaimen
n numdi fine daꝑciora cerca¬
mira reuocat. &torum contra
nos in suit uiribur relaxa t
Vnde illic rursumscrip¬
cum est: um con pleti fuerint
nille ann. soluetur sehau aui
muelenumn a postoto angerds ꝯurita
conditur fueret. ut angelor unt
ceters. legionibus emineretune ci
suꝑbiendo succubuit. uc nuno
st qucum angelorum dicionui
suostutus sit: Quatenus uel puune
aduilitatem nrcm eis ministran¬
tilur nligatus lateat: uel cunc
acͥ probacionem nrtim eis relaxan¬
ubus tedi sesuis contranos iur¬
bur solutus exerceat: Quia igi
hunc sequi noluerunt. Ipsisq.
ad minis trantibur disponitur.
ire ad intencionem aꝑti certami¬
nis destruendus funditus quan¬
doq reuocetur: Dicatur recte 
Iui parciti sunt suscitare le uia¬
than. Quia tamen hostis calli¬
dus adaꝑta bella necdum susci¬
ttreus est: quomodo quorundã

Expanded text:
draconem serpentem antiquum, qui est diabolus et Satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit eum in abyssum . Quem tamen in mundi fine ad apertiora certamina revocant, et totum contra nos in suis viribus ralaxant. Unde et illic rursum scriptum est: Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . Ille enim apostata angelus, quia conditus fuerat ut angelorum caeteris legionibus emineret, ita superbiendo succubuit, ut nunc stantium angelorum dominationi substratus sit, quatenus vel nunc ad utilitatem nostram eis ministrantibus religatus lateat, vel post ad probationem nostram eis relaxantibus totis se suis contra nos viribus solutus exerceat. Electi ithunc sequi nolueadministrantibus disponitur, ut ad intentionem aperti certaminis destruendus funditus quandoque revocetur, dicatur recte: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Quia tamen hostis callidus ad aperta bella necdum suscitatus est, quomodo quorumdam
Abbreviated transcription (Latin):
recte : Non requirat eum diidee¬
super & non inlustr& lamine:
Acsi aꝑte diceretur. Qqua ipse te¬
nebras in tulit: tolera sine fine qđ
fecit. Nec umquam iumen pristini
status recipiat. quia hoc & iam non
suasus amisit Sequitur Obscureq¬

Expanded text:
recte: Non requirat eum Deus derecte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
tu in genite rectitudinis fregit
Sedunci teamen carnis abiuecat¬
lia uero nihil in firmum decar¬
ne gestauit. Angelus nama. so
& caro Misertus ergo creator ut
redimeret. illa adse debuit re¬
ducere. quam in ꝑ petracionem
culpȩ ex infirmitate aliquid
consttit habuisse: & eo altius
debuit apostatam angelum re¬
pellere. quocum aꝑsistendi for¬
titudine corruit. nil infirmũ
in carne gestauit: Unde & recte
psal mista cum misertum redẽp¬
torem hominibus diceret: ipsã
quoq causci misericordie exp̾essit.
dicens & memoratis est quia ca¬
rosunt: Ae si diceret: quo eorum
in firma uidit: eo distri ete cul¬
pas punire noluit: Est adhue sali¬
ud. quo & ꝑditus homo repara
gelus sua malicia cecidit : homi¬
nem uero aliena prostitiuit Quia
ergo humanum genus ad lucem
penitencie redemptoris aduentu
reducitur: apostata uero angelur
ad raestaurationis lucem nulla
speuen ȩ nulla conuersacionis
emendacione reuocatur: dicatur

Expanded text:
tu ingenitae rectitudinis fregit. tu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit. Angelus namque soritus est et caro. Misertus ergo creator ut redimeret, illam ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum atitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde et recte Psalmista, cum misertum redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: Et memoratus est quia caro sunt . Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo distripas punire noluit. Est adhuc aliud, quo et perditus homo reparargelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena prostravit. Quia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur