comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia et plerũqz herbe que hec animalia mitriũt: alia
occidũt. Et lenis sibilus equos mutigat: catulos
instigat. Et medicamentũ quod hũc morbũ ĩmi¬
nuit alteri uires iũgit. Et panis qui uitam fortiũ¬
roborat pariuiloꝵ necat. Pro qͣlitate igitux audien¬
cium formari debet sermo doctoꝵ ⁊ ut et sua sin¬
gulis congouant et a cõmunis edificacionis arte
nĩꝙͣ recedant. Quid eiĩ sũt intente mẽtes audi¬
toꝵ: nisi ut ita dixerim quedã in cychara tensi¬
ones scricte cordaꝵ. Quas tangẽdo artifex non
ut sibimetip̃i dissimile cancicum faciant dissi¬
muiter pulsat et id circo corde cõsonam modula¬
cionẽ reddũt. Quia uno quide plectro s nõ uno
ĩpulsu feriũtur. unde et doctor quisqz ut una
cũctos uirtute caritatis edificet: ut una doctrina
non una eadem exhortatione tangere corda audi¬
collecta numeracione tnͣscurrimus: si nõ eciam
ãmonicionis modos ꝑ singula qͣnta possumus bre¬

Expanded text:
Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt. Et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat: et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et sua singulis tribuat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audicollecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus bre
Abbreviated transcription (Latin):
sũt eterna gaudia nescĩt. ex p̃ntis inte habũdacia
consolantur. Offerenda est eygo eis cõsolacis quos
caminus pauꝑtatis excoquit atqz illis inferendus est
cimor. quos consolacio glie temporalis extollit⁊ ut et
illi discant quia diuicias quas nõ cõspicĩt possident
et isti cognoscant quia eas quas cõspicĩt tenere ne
tat qualitas moꝵ. ut sit diues hũilis pauper elatus
ꝓnde mox p̾dicantis lingua cũ audientis debet uta cõ¬
poni ut canto districtius in paupere elacionem feriat
subleuat ex altat. Non nĩꝙͣ tãm eciam suꝑbz diues
exhortationis blandimento placãdus est: qr plerũq
di ra uulneria ꝑ lema fomenta mollescũt. Et fu¬
ror insanoꝵ sepe ad salutem medico blandiente re¬
ducitur. Cũqz in dulcedine eis cõdescendituo: languor
in sanie mitigatur. Neqz em̃ negligent̾ in tuendũ
est. quod cũ saulẽ sp̃c adu̾sus inuaderet. app̾hensa

Expanded text:
sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquamtat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat,sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ãmonendi sũt inopes atqz aliter locuple¬
tes. Illis namqz offerre cõsolacionis sola¬
cium cõtra tribulacionẽ: istis uero infere
metũ cõtra elacionem debemus. In opi quippe adño
ꝑ propham dicitur. Noli tiere: qz non confunderis
Ciri non longe post blandiens dicit. Paupcula tẽpe¬
state cõuulsa. Ruysum qz hũc consolatur dicens. Elegi
ce in camino pauꝑcatis. At cõtra paulus. discipulo
de diuitib dicit. Sirutib huius scli pcipe non suꝑbe
sape: neq sꝑare in incerto diuitiaꝵ suaꝵ. Ubi no¬
candũ ualde ꝙ hũilitatis doctor memoriã faciens
diuitũ. nõ ait roga. s pcipe quia et si ĩpendeda est
pietas infirmitati honor tamen nõ debetur elaciom
Talib ergo rectũ quod dicitur. Tanto rectius iubet᷑
quanto et inreb crãsitoriis alcitudine cogitationis
intumescũt. De hiis in euͣngelio dñs dicit. Ue nob
diuitib qui hẽtis consolacionẽ ur̃am. Quia eĩ q̃

Expanded text:
liter inopes, atque aliter locupleliter inopes, atque aliter locupletes: illis namque conferre consolationis solatium contra tribulationem, istis vero inferre metum contra elationem debemus. Inopi quippe a Domino per prophetam dicitur: Noli timere, quia non confunderis . Cui non longe post blandiens, dicit: Paupercula tempestate convulsa . Rursumque banc consolatur, dicens: Elegi te in camino paupertatis . At contra Paulus discipulo de divitibus dicit: Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
qui deserunt nec tãm plangũt. Aliter qui illicita
que faciũt. eciã laudant. aliter qͥ accusant pͣua
nec tãm deuitant. Aliter qui repentina concripis¬
cencia suꝑantur. atqz aliter qui inculpa ex consilio
ligantur. Aliter qui licet mima crebro came illi¬
cita faciũt : atqz alitex qui se apuis custodiunt
s aliqñ in grauibz dem̾gũtur. Alit̾ qui bona nec
inchoant : alit̾ qui nnchoata minime cõsumant
Aliter qui mala occulte agũt et ẜ ona publice¬
atqz alit̾ qui bona que faciũt abscõdũt et tamie
quibz dam fcis publice mala dese opinari ꝑmie
tũt. d quid utilitatis est ꝙ cũcta hec collecta
enumeracione transcurrimus: si nõ eciã ãmonicionis
modos per singula quantũ possumus breuit ꝓãdam¬
liter igitur amonẽdi sũt uiri. cap̃ iꝰ.
na excerceant; istas aũt leuia de mulcendo cõu̾tãt.
ad per fectũ dipigit. istos uero ad meliora

Expanded text:
qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita qui deserunt, nec tamen plangunt; aliter qui illicita quae faciunt etiam laudant, aliter qui accusant prava nec tamen devitant; aliter qui repentina concupiscentia superantur, aliter qui in culpa ex consilio ligantur; aliter qui licet minima, crebro tamen illicita faciunt, atque aliter qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur; aliter qui bona nec inchoant, aliter qui inchoata minime consummant; aliter qui mala occulte agunt, et bona publice, aliter qui bona quae faciunt abscondunt, et tamen quibusdam factis publice matunt. Sed quid utilitatis est, quod cuncta haec collecta numeratione transcurrimus, si non etiam admonitionis modos per singula, quanta possumus brevitigitur admonendi sna exerceant, istas autem levia demulcendo convertant. ad perfectum dirigit; istos vero ad meliora
Abbreviated transcription (Latin):
Aliter ꝑtinaces. ałr in cõstantes. Alit̾ gule dediti.
ałr abstinẽtes. Alit̾ qui sua msericordit᷑ tribuũt
alit qui aliena rapere contendũt. Aliter qui nec
aliena rapĩt. nec su a largiũtur. Alit̾ qui et ea
que hñt sua tribuũt. et aliena rapere nõ desistũt
Aliter discordes alr pacati. Aliter seminãtes uir
gia. aliter pacifici. Aliter qui sacrelegis uerba
nõ recte intelligũt. alit̾ qui recte quidẽ intelligũt
s hũiliter nõ loquũtur. Aliter qui cũ p̾dica
re digne ualeant. p̾minia hũilitate formidant. ałr
quos ap̾dicacione imꝑfectio uel etas prohibet et
tamen pcipitacio ĩpellit. Aliter qui in hoc qd̾ tẽpo¬
raliter appetũt prospantur. aliter quidẽ que mũdi
sũt cõcupiscũt. s tam̃ labore adu̾sitatis fatigãt᷑¬
cõmixcionẽ carnis exꝑti. alit̾ ignorãtes. Aliter
qui pctudeplorant operũ a lit̾ qui cogitacionũ. Alit
qui cõmissa plangũt nec tamen deserũt : aliter

Expanded text:
inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, algia, aliter pacifici. Aliter qui sacrae legis verba non intelligunt recte; aliter qui recte quidem intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur.re digna valeant, prae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen advecommistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter
Abbreviated transcription (Latin):
modum audiret⁊ qt̾s neqͣꝙͣ iusticie cõtradiceret. ꝙͣ
in se ip̃e protulissz. Dix itaq scũs et pccorẽ cõsideñs
et regẽ miro ordine audacem reũ prius per cõfessio¬
se incideret si ab ipso sermonis ex ordio aꝑte culpã
ferire uoluissz. Sz premissa silitridine: eã quã
ocultabat ex acuit increpacionẽ. Ad egrum me¬
dicus uenerat secãdũ uulnus uidebat ⁊ s de paci¬
encia egri dubitabat. Abscondit igitur ferrũ me¬
dicinale subueste. qd̾ eductũ subito fixit inuuln̾e
ut secantem gladium sentiyet anteꝙͣ cerneret.
ne si ante cerneret. sentire recusaret.

Expanded text:
modum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam modum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessiose incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusaret.
Abbreviated transcription (Latin):
farorem nertitiro potencũt et quid ꝑ dd̾ inunuitur
nnsi hũilis uita sc̃oꝵ. Cũ ergo saui ab ĩmũdo spũ
arripitur dauid canẽte eius uesama temperatur
qr sensus potenciũ ꝑ elacionẽ infurorẽ uertitur.
dignũ est ut ad salutem mẽtis quasi dulcedine eychi¬
re loqiucionis nostre trãquillitate rerocetur. Aliq̃n
aũt cũi huius seculi potentes argiuintur pͥus per
quasdam similitudines nelut de alieno negocio
requirendi sũt et cũ rectã sentenciã quasi in al¬
terum proculerĩt ⁊ tũc modis congonentib de pro¬
pris reatu feriendi sũt: ut mens tẽporali potẽcia
cumida contra corripientem neqͣꝙͣ se exigat. que suo
sibi iudicio suꝑbie ͤ uitem calcat et in nulla sui defen¬
sione se exerceat. quã sentencia proprii oris ligat.
winc em̃ est qd nathan propha arguere regem uenat
et qͣsi de cansa pauꝑis contra diuitẽ iudiciũ q̃rebat
ut prius rex sententiã diceret ut reatũ suũ post¬

Expanded text:
 elatio potentum; et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia umida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum post
Abbreviated transcription (Latin):
ius uectes mhereant ut doctores semper in suis cordibz
eloquia sacra meditantes testamenti archã sine mora
eleuent; si quicquid ncc̃e est protinus docent. Unde-
bene pͥmus pastor eccl̾ie pastores ceteros ãmonet dicẽs
spe. ac si apte dicat. ut portãdam archam mora nilla
prepediat: uectes acirculis nũꝙͣ recedant. E¬

Expanded text:
lis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus lis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis nunquam recedant.
Abbreviated transcription (Latin):
tandum circulis inseruntur. quia fortes perse¬
uerantes qz doctores uelut ĩpntribilia ligna q̃rẽdi
sũt qui instouciomi sacroꝵ uoluminum semper ĩ¬
herentes sc̃e eccłie unitatem demĩcient: et quasi in¬
scãm eccłiam ad uudes in fideliũ mentes p̾dicando
de ducere. Qui auro quoq iubentur operixi: ut cũ
sermone aliis insonant ip̃i etiã uite splendore
fulgescant. De quibz aꝑte subditur. Qui semper
erũt incirculis nec ũꝙͣ ex̾hentur ab eis quia in¬
miꝵ nc̃ce est ut qui ad officium pdicacionis ex¬
cubant: a sacre lectionis studio nõ recedant. Ad
hoc namqz uectes esse incirculis semper iubentur
ut cũ portare archam oportuntas exigit. de intro¬
mictendis uectib portandi tarditas nulla gene¬
retur quia iudelicet cũ spnale aliquid a subditis
pastor in quiritur. ignominio sum ualde est. si tunc
querat discere. cũ questionem debet enodare. S circu¬

Expanded text:
tandum circulis inseruntur; quia fortes persetandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi insanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Sed circu
Abbreviated transcription (Latin):
cor defluit. Cñq indubitantes cõscet qd̾ exterius
occupacionũ tumultib ĩpulsum a semetipo cor¬
ruat: studere incessabiliter debet ut per eundicio¬
ms studium resurgat hiuc̃ ettm quod platũ gregi
discipulum paulus admone dicens Dum uenio. actẽde
lectiomi. Hinc dauid ait. Quomodo dilexi legẽ tuã
dñe. tota die meditacio mea est. Dine moysi dñs
deportãda arca precepit dicens. Facies quatuor
circulos aureos. quos pones ꝑ qua tuor arce angu¬
los. faciesqz uectes de lignis sethim et operies au-¬
ro inducesq per ciyculos qui sũt in arce lateribz
ut portetur in eis. Qui semper erũt incircalis
nec ũꝙͣ exͣhentur ab eis. Quid per archam: infi
sancta eccl̃ia figuratur. Cui quatuor circuli au¬
rei ꝑ quatuor angulos iubentur adiũgi. quia
in eo ꝙ per iiͦ  mũdi ꝑtes dilatata tenditur: pro¬
culdubio im ͦͬ sc̃i eiͣngelii libris accincta p̾dicas᷑.
uetesqz de lignns sechin fuĩt. qui eis dem ad por¬

Expanded text:
cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Hinc Moysi Dominus de portanda arca praecepit, dicens: Facies quatuor circulos aureos, quos pones per quatuor arcae angulos, faciesque vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per circulos qui sunt in arcae lateribus, ut portetur in eis qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis . Quid per arcam, nisi sancta Ecclesia figuratur? Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in eo quod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, 34 procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad por
Abbreviated transcription (Latin):
frange esurienti panem tuũ. et egenos uagosqz
in duc in domũ tuã. Qua mn re pensandũ est iurtus
sapiencie quã ꝑua respicitur. que non est nisi ex
aliis iurtutib cõmendatur. Dinc iohel ait. St̃i¬
ficate euinium. Ieuimum quippe sãficare est. ad¬
ostendere. Amonendi sunt abstinentes ut noue¬
rint qr tũc placẽtem deo abstinentiã offerũt
cũ ea que sibi de almmẽtis subtrahũt indigẽ¬
tib larguĩtur. Wollerter nãq audiendũ est
quod per propħam dñs redarguit dicens. Cũ ieui¬
naretis et plangeretis in quinto et septimo mẽse
per hos septugnnita annos. nũquid ieiunastis mͥ
Itaqz ne aut illos appetitus guie amentis statu dei¬
ciat. aut istos afficta caro ex elacione supplantent
audiant illi ex ore ueritatis. Actendite aũt uobis ne
forte grauentur corda nr̃a in crapula et ebrietate¬

Expanded text:
frange esufrange esuinduc in domum tuam . Qua in re pensandum est virtus abstinentiae quam parva respicitur, quae nonnisi ex aliis virtutibus commendatur. Hinc Joel ait: Sanctificate jejunium. Jejunium quippe sanctificare, est adostendere. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, 63 cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Solerter namque audiendum est, quod per prophetam Dominus redarguit, dicens: Cum jejunaretis et plangeretis in quinto et in septimo mense per hos septuaginta annos, nunquid jejunium jejunItaque ne aut illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda
Abbreviated transcription (Latin):
acriora hiis uicia qiͣ exuirtute generentur: ne cũ
carnem macerant ad impacienciam spc erũpat
et milla iã uirtus. sit qd̾ caro iũcitur. si sp̃c ab
ira suꝑatur. Aliq̃n aũt dũ mens abstinenciũ ab
ira se reprimit. Nanc quasi pegrma ueniens
leticia corrũpit. et eo abstinencie bonũ deperit quo
sese sp̃c atalibz uiciis minime custodit. Unde rec¬
te per propham dicitur. Indiebz ieuimoꝵ ur̃oꝵ ĩ¬
ueniuntur uolũtates nr̃e. Et paulopost. Iniidi¬
cia et rixas ieuinatis et ꝑcucitis pugnis. Dolũ¬
tas quippe ad leticiã ꝑtinet pugnus ad iram. In¬
cassum ergo per abstinenciam corpus acteritur
si m ordinatis dimissa mocib meus uiciis dissi¬
patur. Rursumqz ammonendi sunt. ut ab stinẽ
qmͣ hanc apud occultũ iudicem eximie iurtutis
credant: ne si fortasse magin esse miti creditur cor
in elacione subleuetur. Ninc namqz per prapham
dicitur. Nũquid tale est ieuimum quod elegi:

Expanded text:
acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: et nulla jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde recte per prophetam dicitur: In diebus jejuniorum eniuntur voluntates vestrae . Et paulo post: In judicia et rixas jejunatis, et percutitis pugnis Voluntas quippe ad laetitiam pertinet, pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis dimissa motibus mens vitiis dissipatur. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiuam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem sublevetur. Hinc namque per prophetam dicitur: Nunquid tale est jejunium quod elegi? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ carnis. Qua inre notandũ est ꝙ in dispu¬
tatione sua p̾dicator egregius suꝑsticiomi hũi¬
litatis speciem adiũgit: quia dũ plusqͣm ncce
est per abstinenciã caro acteritur huilitas fo¬
ris ostenditur s de hac ip̃a hũilitate grauiter interiꝰ
superbitur. Et insi aliq̃n mens ex abstinencie uirtute
cumesceret. neqͣqm hanc uelut inter magna m̾ita
phariseus arrogans scudiose enumeraret dicens
niumo bis insabbo. Ammonendi ergo sunt gule
dediti. quod meo qd̾ qd̾ escarũ delectaciom incũbũt
luxurie se mucrone tnͣfigũt. Quanta sibi per
isum loquacitas quanta mentis leuitas insidietꝰ
aspiciant ne dũ uentiri mollit᷑ seruiũt: uicioꝵ la¬
queis crudelit̾ astringantur. Tanto em̃ longius
asecudo parente receditur. qͣnͣto ꝑ ĩmoderatũ usũ
dum manus ad cybũ tenditur. parentis pͥmi lapsus
iteratur. At cõtra ãmonendi abstinentes. ut sol¬
licite semper aspiciant. ne cũ gule uiciũ fuguint

Expanded text:
disputatione sua praedicator egregius superstitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi aliquando mens ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sabbato . Admonendi ergo sunt gulae dediti, ne in eo quod escarum delectationi incubant, luxuriae se mucrone transfigant; et quanta sibi per esum loquacitas, quanta mentis levitas insidietur, aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Tanto enim longius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteratur. At contra admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dum aperta narrat occultat denũciat dicens. Pn¬
Princeps namqz cocoꝵ uẽter est cui magna acocis
obsequium ĩpenditur. ut ip̃e delectabiliter acrbis
ĩpleatur. Nuri aũt ihrłm uirtutes sunt aĩe
ad desiderium superne pacis elenate. Cotoꝵ igitͣ
princeps murros ihrlm deicit qr dũ uenter ingliuue
tenditur iurtutes aĩe ꝑ luxĩam de struũtur. Quo
contra insi mentes abstinenciũ plerũq ĩpacien¬
cia asimi tranquillitatis excuteret: nequaꝙͣ pe¬
tous diceret ministrare nifide nostra urtutem
in uirtute aũt scĩam: insciencia aũt abstinenciã
nec protinus iugilanter quoq adĩugeret dicẽs
in abstinẽtia aũt pacienciam. de esse quippe ab¬
stinentib pacienciã p̾uidit quã eis ut ad esset
ãmonuit. Rursũ insi cogitaciones abstinenciũ
nõ nũꝙͣ suꝑbie culpa tranffigeret paulus mim¬
me dixisset. Qui non manducat manducãtem
non iudicet. Qui rursus ad alios loquens: dũ

Expanded text:
dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Prindum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: PrinPrinceps namque coquorum venter est, cui magna cura obsequium a coquis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Jerusalem virtutes suad desiderium supernae pacis elevatae. Cocorum igitur princeps muros Jerusalem dejicit, quia dum venter ingluvie tenditur, virtutes animae per luxuriam destruuntur. » Quo nisi enim mentes abstinentium plerumque impatientia a sinu tranquillitatis excuteret, nequaquam Petrus cum diceret: Ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstin, protinus vigilanter adjungeret, dicens, in abstinentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducantem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum
Abbreviated transcription (Latin):
liter ãmonendi sunt gule dediti. atqz ałr
abscinentes. Illos eñĩ suꝑfluitas locucio¬
nis leuitas. oꝑis atqz luxuria istos uero
sepe impaciencie sepe uero suꝑbie culpa comitatur.
Nisi eñ gule deditos ĩmoderata loquacitas raperet
gua grauius nõ arderet dicens. Pater abraham
miserere mei et micte lazarũ ut intinguat extremũ
ditigiti sui in aquam refrigeret linguã meam: qr
coucior in hac flãma. Quibz profecto u̾bis osten
qr epulando cotidie crebrius in lingua peccauerat
qui totus ardens refrigerare se precipue in lingua
requirebat. Rursum qr gule deditos leuitas oꝑis pro
tinuis sequitur: auctoritas sacra testatur dicens
Sedit populus manducare et bibere et surrexerũt
ludere. Quos plerũqz edacitas usq ad luxuriam
pertrahit. quia dum sacietate uenter extẽditur
aculei libidinis extitantur. Unde et hosti callido
in glunie super humana corda dña beris. Quia uͦ¬
gtule deditos luxͣia sequitur propha testatur: qui

Expanded text:
liter admonendi sunt gulae dediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, gua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido,ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur; qui
Abbreviated transcription (Latin):
intrat in os comquinat hoĩem s quod procedit ex
ore hoc comquinat homiẽ. Audiant illi. Esta
nentri. et uenter escis: deus aũt. et hũc et hane
descruet. Et rursum. Non in cõmessationibz et ebrie¬
tatib. Et iterũ. Esca nos non c̃omendait deo. Audicĩt
cedunt quidã a fide. Et paulopost. prohibenciũ nu¬
bere p̾cipiencium abstinere acibis quo deus creauit
ad ꝑcipiendũ cũ gr̃aꝵ actione fidelibz et hiis qui
cognouerũt u̾itatem. Audiant illi bonũ est non
manducare carnem. neqz bibere uinum neqz ĩ qͦ
manducare isti modico uino utere propt̾ sthomacũ
et frequentes tuas infirmitates quatimis et illi
discant cybos carnis mordinate non appetere et isti
creaturam dei quã nõ appetunt. nõ audeant cõdẽp¬

Expanded text:
intrat in os, coinquinat hominem, sed quod procedit ex ore, coinquinat hominem . Audiant illi: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Et rursum: Non in commessationibus et ebrietatibus . Et rursum: Esca nos non commendat Deo . Audiant cedent quidam a fide . Et paulo post: Prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognoverunt veritatem. Audiant illi: Bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum: neque in quo isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant cond
Abbreviated transcription (Latin):
ximos in apfectũ ueritatis trahant ⁊ nõ ut se ama¬
xi desiderent s ut dilectionẽ suã qiͣ ꝙͣdã uiam faci¬
ant ꝑ quã corda audientium ad amorẽ cõditoris in¬
croducant. Diffiale quippe est ut quelibet recta de¬
mĩcians pdicator qui non diligitur libenter
audiatur. Debet ergo qui p̾est scudere se diligi qto
possit audiri. et tamen amorem suũ prosemetipõ
non quere; ne muematur ei cui seruire ꝑ officiũ
ceriitur occulta cogitacionis tyrãmde resultare.
Quod bene paulus insimiat. cũ sua nobis studia
occuita manfestat dicens. Sicut ego ꝑ om̃ia pla
cere xp̃i seruus non essem. Placet ergo paulus et
non placet qr in eo qd̾ placere appetit:.¬

Expanded text:
ximos in affectum veritatis trahant, non ut se amaximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est, ut quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur, libenter audiatur. Debet ergo qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: Sicut et ego per cerem, Christi servus non essem. Placet ergo Paulus, et non placet; quoniam in eo quod placere appetit
Abbreviated transcription (Latin):
et camen ad hec ceteros tacere ip̃e sibimet testis est
qz plus uitate se appetit diligi quã cõtra se non
nult defendi. Nemo quippe est qui ita uiuat ⁊ ut
aliqͣtemis nõ delinquat. Ille ergo se ipso amplius
ueritatem desiderat amari: qui sibi uullo nult cõtͣ
uitatem parti. Ninc etem̃ petrus in crepationem
pauli libenter accepit: Hinc dauid correpcionem sub¬
iecti huiliter audiuit qr rectores boni dũ pͥuato amo¬
re diligere se nesaũt libere puritatis u̾bũ asubditis
obsequiũ hũilitatis credũt. S int̾ hec ncce est ut
cura regiminis tanti moderaminis arte temperetur
qͣtinus subditoꝵ mens cũ quedã recte sentire potu¬
erit. sic in uocis lib̾tatem prodeat: ut tamen lib̾tas
conceditur. uite ab hiis hũclitas amictatur. Scien¬
endũ quoq ꝙ oporteat. ut rectores boni placere hoĩ¬
nib appetant s ut sue estimacionis dulcedine pro¬

Expanded text:
et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertasconceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque est quod oporteat ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine pro
Abbreviated transcription (Latin):
tis excipitur: cũ correptionib duricia pecc̃ati sub¬
trahitur ei qz mollicies fauoris adhibetur ut in e̾ore
molliciter iaceat quẽ nulla asperitas contradicioĩs
pulsat. S hec rectores qui semetipos diligũt hiis
proculdubio exhibent aquib se noceri posse scudio
gl̾ie temporali tĩent. Nain quos nichil contra se
ualere conspicĩt. hos nimiꝵ aspitate rigide inuet
cionis p̾minit. Nũꝙͣ clement̾ admonent : s pa¬
storalis mansuetudinis obliti iure dñacionis ter¬
rent. Quos recte per propham diuina uox increpat
dicens. uos aũt cũ austeritate imꝑabatis eis. et
cum potencia. Plus enĩ sesuo auctore diligentes
iactãter se erga subiectos exigũt: nec quid agere
debeant s quid ualeant actendũt. Nichil de subse¬
quenti iudicio metuũt: ĩprobe de tẽporali potestate
gliantur. libet ut licẽter et inlicita faciant et sub¬
ditoꝵ nemo cõtradicat. Qui ergo pͣua studet agere

Expanded text:
tis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum austeritate imperabatis eis et cum potentia . Plus enim se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere,
Abbreviated transcription (Latin):
auctori reddat extͣneum amor suus. Nostis naqz
redẽptoris est. qui per recta oꝑa q̃ facit. eus uice
ab ecclia amari concupistit: quia ad ult̾rine co¬
gitacionis est reus. si placere puer sponse oculis ap¬
petit et per quem sponsus dona tnͣsmisit. Qui in¬
mirũ amor proprius cũ rectoris mentem ceꝑit a liq̃nl
amore et em̃ suo mens rectoris ĩmolliciem u̾titur
quia cũ peccantes subditos respicit : ne exgta hũc
eoꝵ dilectio corpect corripere nõ p̾sumit. Nõ mĩꝙͣ
uero errata subditoꝵ que in crepare debuerat adu¬
lacionibz demulcet. unde et bene ꝑ propham dicitux
ue illis qui consuuñt puluilos sub omni cubito
manus: et facint ceruicalia sub capite uniu̾se
etatis ad capiendas aĩas. Puluilos quippe est sub¬
omni cubito manus ponere cadentes a sua rectitr¬
dine aĩas atq in huius mũdi se delectationem re¬
dinantes. blanda adulatione refouere. Quasi
eñ puluillo cubitus. nel ceruicalib caput iacen¬

Expanded text:
auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquaamore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per prophetam dicitur: Vae his qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe subomni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacen
Abbreviated transcription (Latin):
cor pͥmatur: ꝯc̃s ad semetipm redeat. et cũ p̾posite
potestati deliq̃uit: eus cõtra se iudiciũ a quo sibi
p̾lata est perhorescat. Nam cũ ĩ pͥpositis delinquimꝰ
eius ordinaciom qui nobis eos p̾tulit obuiamus.
Unde moyses quoqz cũ cõtra se et a aron cõqueri
populũ cognouisset ait. Nos em̃ quid sumꝰ. Nec
cõtra nos est murmur ur̃m : set cõtra dm̃.

Expanded text:
cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat; et cum praepositae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat; et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium, a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum in praepositis delinquimus, ejus ordinationi qui eos nobis praetulit obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Deum .
Abbreviated transcription (Latin):
subditoꝵ uitã mentes ab omii se peste obtrectacioĩs
abstinẽtes prepositoꝵ uitã nillo lingue gladio ꝑ¬
cuciũt eciã cũ de perfectione eos repiehendũt. Qui
et si quãdo pro infirmitate se se abstinere uix pos¬
sũt. quin extrema quedã atq exteriora p̾positoꝵ¬
mala s tamen hũiliter loquantur qͣsi oram cla¬
midis silenter insidunt. quia uidelicet dũ prelate
dignitati saltẽ in noxie et latenter derogant : qͣi
regis suppositi uestem fedant. Sz tam̃ apud se¬
metipos redeunt: seqz uehemẽtissime uel temussiã
u̾bi laceracione reprehendũt. Unde berie et illic scrip¬
tũ est. Post hec dauid ꝑcussit cor suũ eo ꝙ abscidis¬
s orã clamidis saul facta quippe pͥpofitoꝵ oris gla¬
dio ferienda non sũt eciã dũ recte reprehendenda iu¬
dicantur. Si qñ nero cõtra eos uel minimis sic lin¬
gua labitur ncc̃e est semper per afflicionẽ penitẽcie

Expanded text:
subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguercutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora mala praepositorum, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter incidunt: quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant; sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul. Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
sum in profũdiora mergãtur. Ammonẽdi sũt ne
culpas prepositoꝵ cõ siderantes cõtra eos audaciores
fiant. s sic si qua uasde sũt eoꝵ pͣua opera apud
semetipõs diuidicant: ut tamen diuino timore cõ¬
stricti ferre sub eius iugũ reuerencie nõ recusent
Qd̾ melius ostẽdimus: si dd̾ factũ admediũ deduca¬
mus. Saul ꝯuppe ꝑsecuto cũ ad purgtandum uẽ¬
trem spelimicã fuisset ingressus illie cũ uiris suis
dd̾ merat qui iam tam longuo tẽpore per secutionis
eius mala tolerabat. Cũqz eũ uiri sui adferiend̃
saulem accederẽt fregit eos responsionib qr manũ
mictere in xp̃m dñ. non deberet. Qui tãm occulte sur¬
rexit: et oram clamidis eius ab scidit. Quid eñ per
uentrem purgare est prauos p̾positos cõceptam in
corde maliciam usqz ad opera miseri odoris extendere
et cogitata apud se noxia factis ext̾iorib ex sequẽdo
monstrare. Quẽ tãm dauid ferire metuit: quia pie

Expanded text:
sum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne sum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant; sed sic quae valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus, quia manum mittere in christum Domini non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit. Quid enim perventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit, quia piae
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ acta nescire nec corrigere. Nõ aũt dormire s dor¬
mitare est. que quidẽ reprehendõda sunt cognoscere:
s tamen propter mẽtis tediũ dignis ea increpatioib
nõ emendare. Dormitando uero oculus ad plemissiͫ
sompnũ ducitur: qr dũ plexũqz qui p̾ est malum
quod cognoscit nõ resecat ad hoc quandoq negligẽ¬
cie sue merito ꝑuenit: ut quod asubiectis delinqui¬
ammalia incircuitu et intus oculis plena descri¬
buntur. Dignũ namqz est ut cũcti qui p̾sũt
intus sculis atq incircuitu oculos habeant. qua¬
tinus et interno iudici in semetipis placere stude¬
ant⁊ et exempla uite ext̾ius p̾bentes ea eciã que
in aliis sũt corrictenda dephendãt. Ammonendi
sũt subditi. ne p̾positoꝵ suoꝵ uitã tenere iudicẽt
si quid eos fortasse agere rephẽsibilit᷑ uident: ne
unde recte mala redarguũt. inde per elacionis ĩpul¬

Expanded text:
sorum acta nescire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dorsorum acta nescire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen propter mentis taedium dignis ea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenissimum somnum ducitur, quia dum plerumque qui praeest, malum quod cognoscit non resecat, ad hoc quandoque negligentiae suae merito pervenit, ut quod a subjectis delinquianimalia in circuitu et intus oculis plena describuntur . Dignum quippe est ut cuncti qui praesunt intus atque in circuitu oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea etiam quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortunde recte mala redarguunt, inde per elationis impul
Abbreviated transcription (Latin):
strmgitur. ne eius uita ad aliud ꝙͣ ãmonet uelaxe¬
tur. Unde apud districtũ iudicẽ cogitur tanta in
opere exsoluere : qͣnta eũ constat aliis uoce p̾cepisse
ubi et bene mox ex hortacio subditur. ut dicatur. fac
ergo qd̾ dico fili mi et temet ip̃m libera qz madisti in
manũ proximi tui. Discure. festina. sustita amicũ
tuũ. ne dederis sompnũ ocuuis tui nec dormitent pal¬
pebre tue. Quis quis eñ aduiuendũ aliis in exemplo
preponitur: nec solũ ut ip̃e uigilet. s eciã ut ami¬
cũ suscitet ãmonetur. Ei nãq uigilare bene uuẽdo
nõ sufficit: si nõ et illũ cui preest apc̃ci corpore dis¬
iuĩgit. Bene aũt dicitur. Nõ dederis somnũ oculis¬
dare est intencione cessante subditoꝵ curã õmo ne¬
gligere. Palpebre dormitant uͦ cũ cogitationes nr̃e¬
ea que insubditis arguenda coctnoscant. pigredine
deprimente dissimulant. Plerie ã dormiex est : cõmis¬

Expanded text:
stringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxestringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum; ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Quisquis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ndare, est intentione cessante subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae, quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire, est commis
Abbreviated transcription (Latin):
securos inueniunt. Illi ut tanto circa se sollicius
uiuant. qͣnͣto eos aliena cura nõ ĩplicat. Isti uero
ut sic alioꝵ curas expleant qt̾s et suas agere nõ
desistant: et sic in propria sollicitudine ferueant
Ut ab comissoꝵ custodia minime corpostant. Illi enĩ
sibimet uocãti dicitur. uade ad formicam opiger et cõ¬
sidera uias eius: et diste sapienciã. Iste aũt terribi¬
liter ãmonetux cũ dicitur. fili mi si spoponderis pro
amito tuo. defixisti aput ex traneum manũ tuã: et
illaqueatus es uerbis oris tui. et captus. qr dũ pro¬
priis sermonib. Spodere nãq pro amico est: alieria
aĩam ĩꝑiculo sue cõu̾sationis accipere. unde et apd̃
uerbis uero oris sui illaq̃atus est ac propͥis sermoni¬
b captus: qr dũ cõmissis sibi ouib cotitur bona di¬
cere. ip̃m prius ncce est que dixerit custodire. Illaq̃a¬
tus est igitur u̾bis oris sui dũ racione exigente con¬

Expanded text:
securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi enim sibimet vacanti dicitur: Vade ad formicam, o piger, et considera vias ejus, et disce sapientiam . Iste autem terribiliter admonetur, cum dicitur: Fili mi, si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam, et illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus . Spondere namque pro amico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente con
Abbreviated transcription (Latin):
subditi atq alitꝰ pͥlati. Ilb̃ subiectio cõ¬
terat: isto  ne locus suꝑior extollat: Illi
ne minus que iubentur ĩpleant: isti ne plus iusto
iubeant que cõpleantur. Illi ut hũiliter subiaceãt
isti ut temperant̾ p̾sint. Nam qd intelligi et figu¬
raliter pocest. illis dicitur. filii obedite ꝑentib up̃is
indño. Istis uero p̾cipitur. Et patres nolite ad uacũ¬
diã prouocare filios ur̃os. Et illi discant quomodo ante
occulti arbitris oculos sua int̾iora cõponant: isti
quomodo eciam cõmissis sibi exempla bene uiuẽdi ex¬
cerius ꝓbeant. Scire et eĩ plati debent: quia si ꝑu̾sa
unꝙͣ perpetrant : tot mortib digni sũt. quot ad sub¬
dicos suos ꝑdicionis exempla trãsmictũt. donde nc̃te
est. ut tanto se cancius aculꝑa crstodiant qͣnto per
pͣua que saciũt nõ soli moriũtur. s mortis alioꝵ¬
iucionem reꝑire nequiuerũt saltem dese: isti ne
de subditoꝵ erratib iudicentur eciã si se iam dese

Expanded text:
subditi, atque aliter praelati. Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non soli moriuntur  sed aliorum animuti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se
Abbreviated transcription (Latin):
publice feriendo dephendit. unde ĩ inracionabile ãal
hũc u̾tit ab humana societate seperauit. agri bestiis
mutata ^ cominxit: ut distincto iudelicet iustoq iudi¬
cio homo quoq ẽe ꝓderet qui magnũ se ultra homines
estimassz. Hec itaqz proferentes nõ potestatem rephẽ¬
in planis stantes titubant impcipiti pedẽ ponant¬

Expanded text:
publice feriendo reprehendit. Unde et in irrationale animal publice feriendo reprehendit. Unde et in irrationale animal hunc vertit, ab humana societate separavit, agri bestiis mutata mente conjunxit, ut districto videlicet justoque judicio homo quoque esse perderet, qui magnum se ultra homines aestimasset. Haec itaque proferentes, non potestatem reprehenin planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant