comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
ad amarissimos flecus: post
lapsum. qui male cagita ui¬
mus de dõ. male locuti sumꝰ
ad ꝑrimum.⁊ male fccimꝰ:
nt: d trescentib tenebris
incina lux nunciata :: ꝯũ¬

Expanded text:
ad amarissimos post lapsum fletus, qui male cogitauimus de Deo, male locuti sumus ad proximos, male fecimus nit, et decrescentibus tenebris vicina lux nuntiata
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Magnum studiũ
nequicie. in cͥmen
dixit ⁊ fc̃a sunt. cũ
ip̃i in sabb̃is cibos
⁊̃portent. salices porri¬
gant. ⁊ cet᷑a uictui

Expanded text:
 Magnum studium nequitiae in crimen dixit et facta sunt: cum ipsi in sabbatis cibos portent, calices porrigant, et caetera victui
Abbreviated transcription (Latin):
luscit᷑. hostes ÷ suos uuln̾a¬
ri noͣ patitur. ¶istice exiã
docens. eciam qui sue mor¬
tis consentione ualnꝰ animo
cantraxerunt. si digne pe¬
nituerunit : salutem pꝰse
mereri

Expanded text:
scitur, hostes etiam suos vulnerari non patitur. Mystice: Docens eos qui in suae mortis consensione vulnus animae contraxerunt, si digne poenituerunt salutem posse mereri
Abbreviated transcription (Latin):
carnalia decollant᷑.
spr̃alia iuificant᷑.
tessante umbra: ad ÷
ueritas. Ioħs in carte¬
in gallea: salꝰ
in ger¬
tibus:

Expanded text:
carnalia decollantur, spiritualia vivificantur: cessante umbra, adest veritas. Joannes in carcein Galilaea: salus in gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
filii eccłie sac̃dotes sũt.
indicans a famis ꝑi¬
cło hoĩnes lib̃are: qmͣ
satͥficium offerre hos¬
tia ddo placabił est
÷hominum salus¬

Expanded text:
filii Ecclesiae sacerdotes sunt, judicavit a famis periculo homines liberare quam sacrificium offerre. Hostia Deo placabilis, hominum salus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quisqͥs ⁊c̃. uł simplicit᷑
pauꝑes. xp̃i. ab his qui
honore ostendit recipien¬
dos : uł ipõs malicia par¬
uulosẽe suadet. ut tanqͣm
ꝑuuli simplices sunit :¬

Expanded text:
Quisquis unum. Vel simpliciter pauperes Christi ab his qui honore ostendit esse recipiendos. Vel ipsos malitia parvulos esse suadet, ut tanquam parvuli simplices sint
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ii euntes: disputabat
o pͥncipatu. ip̃e sedens:
docet humilitatẽ. pͥncipeᷤ
enim laborant: humileᷤ
quiescunt:¬

Expanded text:
i euntes disputabant de principatu, et ipse sedens docet humilitatem. Principes enim laborant, humiles quiescunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝓsꝑis miscet tͥstia. ito
cum uen̾int: ñ in p̃medi¬
tatis ferant᷑ animis. si ꝯ¬
tͥstat eos quia occidendꝰ t̃
debec betificare: ꝙ diȩ
t̾cia resͦ recturus:¬

Expanded text:
is miscet tristia, ut cum venerint, non impraemeditatis ferantur animis. Si contristat eos, quia occidendus est, debet laetificare quia die tertia resurrecturus
Abbreviated transcription (Latin):
ad horam pecrus. qͣi prunis mi¬
nistroꝵ cayphe. tale fieri tupie¬
bat. quiꝰ demꝑał ꝯmmodi solacm̃
cessum tͥne negationis. tͥna di¬
lestionis ꝯfessione÷ purgauit.
suis prunas positas. ⁊ piscemsr̃ p¬

Expanded text:
olus Petrus, quasi prunis ministrorum Caiphae calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium, cessum trinae negationis trina dilectionis confessione purgavit. is suis, prunas positas, et piscem super
Abbreviated transcription (Latin):
non eodem sensu dicta in¬
tlligit: quo dicuntur. Iñs
enim dixerat d̾templo cor¬
mantur. paucis additis ł
mutatis

Expanded text:
non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corniantur, et paucis additis vel mutatis
Abbreviated transcription (Latin):
ħ moriebatur. filia archi
tatis appinqͥnte: morieba¬
debuit. subito errorum
Ilanguore consterrata.
ter omisit

Expanded text:
 moriebatur. Filia ergo aertatis appropinquante, moriebadebebat, subito errorum languore consternata, ter omisit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uen̾ uiro in fines magedan.¬
taũent a ferm̃to phariseoꝵ ⁊
saduceoꝵ. s scͥptura dicit. ꝙ
obliti sunc panes tollere. ui
quo ostenlditur qm modi¬
tam curam carnis hrẽnt.
meritum phariseoꝵ.⁊ hero¬
dis: tͣditionos ꝑu̾sas.⁊ here¬
tita signisicat doginata. qͣre
cibi quibꝰ nuitͥtus ⁊ ppłs dei.
nõ feͥram doctrinam integͣm¬

Expanded text:
et venerunt in fines Magedancaverent a fermento Pharisaeorum et sadducaeorum. Sed Scriptura dicit quod obliti sunt panes tollere, in quo ostenditur quod modicam curam carnis haberent imentum Pharisaeorum et Herodis traditiones perversas et haeretica significat dogmata, quare cibi quibus nutritus est populus Dei non veram doctrinam integ
Abbreviated transcription (Latin):
iudi ui. fb isrł .i. qui sunt fragmenta
illud ⁊ dicio. confidite. ego sum. qr inb̾¬
bunus cum sicuti ẽ. Tunc cessauit uen¬
tus.⁊ ꝓcella. iłm sedente .i. regnante
in nami. qͦ ⁊̃ unlsalis eccb̃a:¬
¶ Nota. quia nõ in aliam maris ripam.
siue iordanis: naigio ꝑuen̾unt. s tͣnsico
aliquo fieto: ł stagno: ꝓtimos tuisdem
regionis locos adierunt. quo ⁊̃ pedestres
indigene ꝑuenire potuernt¬

Expanded text:
ibus Israel. Qui sunt fragmenta?illud, et dicit: Confidite, ego sum: quia videbimus eum sicuti est. Tunc cessavit ventus: et procella, Jesu sedente, regnante in navi: quae est universalis Ecc Nota quia non in aliam maris ripam sine Jordanis navigio pervenerunt. Sed transito aliquo freto vel stagno, proximos ejusdem regionis locos adierunt, quo etiam pedestres indigenae pervenire potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sepelitur cap̃ in disco locat᷑.
litera humo tegitur. lp̃c
i altari honoratur: ae
sumit᷑:¬
ducit: quos elegit. ut int̾
male unienteᷤᷤ male nõ at¬
tendant. ut loth in sodomiꝰ.
⁊ iob int̾ra hus. ⁊ abdias
ut aues in ramis sẏnapis
pusilla ħ requies scĩs. longꝰ
labor. S pꝰ ea dr᷑ illis. ut
reqiiestaat a laboribꝰ suiꝰ:¬

Expanded text:
sepelitur, caput in disco collocatur. Littera humo tegitur, spiritus in altari honoratur et sumitducit quos eligit, ut inter male viventes mala non attendant, ut Loth in Sodomis, et Job in terra Hus, et Abdias Ut aves in ramis sinapis. Pusilla hic requies sanctis, longus labor: sed post dicitur illis ut requiescant a laboribus sui
Abbreviated transcription (Latin):
gis: nõ obsequitur legi s le¬
gem facio. nec iõ tangio: qr
sine tactu curare nõ pot̾at.
s sic ꝓbat: quia subiectus lo

Expanded text:
gis est, non obsequitur legi, sed legem facit. Non ideo tangit, quia sine tactu curare non poterat, sed sic probat, quia legi subjectus no
Abbreviated transcription (Latin):
ins migrauerat. ⁊ pͥns pꝰ resurcexio:¬
nem nngabilea adiscipuł indetur qt
resurrgtionis euis głam p̃ leti indebi¬
mus: si modo a uiciis ad irtutum cel¬
situdiem & transinigcemꝰ. qui s i¬

Expanded text:
nsmigraverat. Post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur; quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigremus
Abbreviated transcription (Latin):
siuim pane. qd ⁊ ecclłia p̃sens. qui
accipit᷑ in fide. bñdicit᷑. in num̃o. fiã¬
gitur in passionib dat᷑ ecemplis. su¬
mitur dostrinis. foemans sangͥnõ
suum in calice. inno ⁊ aqͣ mixtum:
ut alio ptargem᷑ a culpis: alio redi
⁊ aqua maris rubr: extingunt᷑
mimici. que sunt misteria eccl̃iȩ
cristi:¬

Expanded text:
est Ecclesia praesens, quae accipitur in fide, benedicitur in numero, frangitur in passionibus, datur in exemplis, sumitur in doctrinis: formans sanguinem suum in calicem, vino et aqua mixtum, ut alio purgemur a culpis, alio redimangeli: et aqua maris Rubri exstinguuntur inimici, quae sunt mysteria Ecclesiae Christi
Abbreviated transcription (Latin):
significat. ibi supͣ fenum. ħ supͣ
t̾ram reficitur. qr ibi celsitido xp̃i.
renam carnali spe ⁊ dsiderio te¬
gitur. ħ autem remota omĩ cupi¬
ditate carnali: ꝯuinas nonites¬
tamenti. spei ꝑmanentis firma¬
mentum. tanqmͣ ip̃iꝰ montis soli¬
ditasi nullo feno intposito con¬
tinet:¬

Expanded text:
significat, ibi super fenum, hic super terram reficitur. Ibi enim celsitudo Christi renam carnali spe et desiderio tegitur. Hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firmamentum, tanquam ipsius montis soliditas nullo feno interposito contine
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ hm̃s thesaurũ istum innasis fit¬
tilib parant pascha discipłi: uͥ aque
inftit᷑ lagena. ut ad ẽẽ tempꝰ insinuẽt
quo tultorib u̾is pasche: tpitꝰ de
lumne ac postib cruor auferat᷑ ÷ ad
tollenda mundi cͥmina: uiuifici fõ¬
tis baptismus ꝯsecretur:¬
tiis litere egrediens: in sublim loco re¬
cipio saluatorem. Nam qui ad huc occi

Expanded text:
utem thesaurum istum in vasis fictilibus . Parant ergo pascha discipuli, ubi aquae infertur lagena, ut adesse tempus insinuent, quo cultoribus veri paschae typicus de limine ac postibus cruor auferatur, et ad tollenda mundi crimina vivifici fontis baptisma consecreturtiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occid
Abbreviated transcription (Latin):
ciem litere tnscendendo: in alto m̃tas
solio: parac refecfionem xp̃o qui cunc
ta pasce sacramenta. ⁊ cetera legis dec̃¬
ta: eẽ eiꝰ sacramenta ꝯgno̾it
Qui edebat panes meos. m .s.s.m. Om̃s
Qm̃is nerui bene suspensi: ꝯsona uoce

Expanded text:
ciem litterae transcendendo in alto mentis solario Christo refectionem parat: quia cuncta vel paschae sacramenta, vel caetera legis decreta, ejus esse sacramenta cognoscitQui edebat panes meos, magnificabat suomnes nervi bene suspensi, consona voce
Abbreviated transcription (Latin):
ne peccandi animã maleo lentẽ.
⁊ alios fama eoꝵ corrumpentẽ.
puellam paucis alloquit᷑: qr eam
facile resuscitat: qmͣ ⁊ mortuam
negat ⁊ amimam similem: cito
lius reuiuiscunt. ad monumen¬
tum lazari fremit. turbatur.
lacͥmat᷑. magna uoce clamat.
Lazare ueni foras. similit̾ longo
pcitandi tonsuetudine p̾ssus:¬

Expanded text:
ne peccandi animam male olentem, et alios fama corrumpentem. Puellam paucis alloquitur, quia eam facile resuscitat, quam et mortuam negat, et animlius reviviscunt. Ad monumentum Lazari fremens turbatur, lacrymatur, magna voce clamat: « Lazare, veni foras . » Similiter longa peccandi consuetudine pressus
Abbreviated transcription (Latin):
¶b. Turba eicitur: ut puella susci¬
tetur. quia nͥ siłarnm curaꝵ mul¬
titudo a cordͤ eiciat᷑ : anima que intꝰ
iacet: nõ suscitatur. dum enim se
ꝑ mnnum̾as cogitaciones spargit
ad ꝯsid̾atõnẽ sui: se se nullatenꝰ
colligit.

Expanded text:
. Turba ejicitur ut puella suscitetur: quia nisi saecularium curarum multitudo a corde ejiciatur, anima quae intus jacet mortua non suscitatur. Dum enim se per universas cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit.
Abbreviated transcription (Latin):
cohibebantur.⁊ ruptis cachie¬
nis. ut lucas scͥbit : lubito age¬
batur ademonio ind̾serto. qr
eciam trans gressis illis legili
ad eã scelera cupiditate rapta¬
bantur. que iam uulgarem
excederent consurtudinio:¬

Expanded text:
cohibebantur. Ruptis catenis ut Lucas scribit subito agebatur a Domino in deserto, quia etiam transgressis illis legibus ad ea scelera cupiditate raptabantur, quae jam vulgarem excederent consuetudin
Abbreviated transcription (Latin):
gub̃natorem recu¬
ramus. illum sedu¬
lo extitemꝰ qui nõ
tis. qui omnia seda¬
bit. qui portum sa¬
lutis indulgebit:¬

Expanded text:
gubernatorem recurramus, illum sedulo excitemus, qui non tis, qui omnia sedabit, qui portum salutis indulgebit
Abbreviated transcription (Latin):
Hota ꝙ om̃is crea¬
tura sentit in ꝑm̃
saluatoris. non qd̃
omĩa animata. ut
mentiunt᷑ hereticr
s maiestate condi¬
toris que nobis sũt¬
insensibilia: illi st̃
Seusibibia:
de eo clubitantes. cui nẽ
cuis in ip̃i discipłi recte
hoir mes dicti quia nec¬
dum nou̾ant potencĩã
salnatoris:¬

Expanded text:
Nota quod omnis creatura sentit imperium Creatoris. Non quod omnia animata, ut mentiuntur haeretici, sed majestate conditoris quae nobis insensibilia, illi sunt sensibilia. de eo dubitantes, cui mare etiam ipsi discipuli recte homines dicti, quia necdum noverant potentiam Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
tate utuntur. Erant enim for¬
portum tautum d̾ducte. ł pꝰ
maris ꝑicula: ad portum re¬
duct̾e:
tace. qñ ꝯmpescit edicta iniqͦ
non ⁊̃ hoĩnis: ut dirigat gͦsc
suos. tranquillitas: magna
paxs eccł̃it pꝰ p̃ssuras. siue
theorica: post acͥciuuam ui¬
¶Puppis mortuis pellib: ui¬
uos continet.⁊ fluctus arcer
⁊ ligno solrdatur .i. morte

Expanded text:
tc., usque ad erant enim forportum tantum deductae, vel post maris pericula ad portum reductae. tace: quando compescit edicta regum non est hominis, ut dirigat gressus suos. Tranquillipax Ecclesiae post pressuras, sive theorica post activam viPuppis mortuis pellibus vivos continet, et fluctus arcet, et ligno solidatur, id e
Abbreviated transcription (Latin):
ł agoneia martirii. ł qͣmlibet arecãi ꝯ¬
bet minus nidigna intentione: smist
latro nil m̃tẽ imitantur. ⁊ ac̾uis:¬
¶ Et cum miquis. u̾ttas d̾putata: nnũ
reli quid sinistrũ. alt̾um assumit d̾x¬
trum. sient faciet in dic nidicii. ⁊ simili
num. Confessio breius: uitã ad qͥrit
longam. ⁊ blasphenua finita: pena
plec̾it᷑ ecirna. ħ paillus inde ligat᷑
ad uitem. An abologium .i. palliũ.

Expanded text:
 agone sui martyrii, vel quamlibet arctam cobet minus digna intentione, sinistri latronis mentem imitatur et actus. Cum iniquis veritas deputata unum relinquit sinistrum, alterum assumit dextrum; sic faciet in die judicii, ex simili num. Confessio brevis vitam acquirit longam, et blasphemia finita poena plectitur aeterna. Hic pullus Judae ligatur ad vit
Abbreviated transcription (Latin):
i do fractionem panis. utt ilł se ñ hie
testantib: magnitudo signi notesce¬
ret insinuans quia cotidie ꝑ eos
leuma corda nĩa sunt pascenda. cũ
eoꝵ exemplis. uł uerb̃ ad amanda
celestia suscitantur
libri. quib duune et̾nitatis ꝯgnitio:
płm: d̾ ꝓmissione dnĩce incarnatio¬
niẜ noua gr̃e dulcedine pascebant.

Expanded text:
s ad fractionem panis, ut illis se non habere testantibus, magnitudino signi notesceret. Et insinuans, quia quotidie per eos jejuna corda sunt pascenda, cum eorum exemplis vel verbis ad amanda coelestia suscitamurlibri, quibus divinae aeternitatis cognitio, pulum, de promissione Dominicae incarnationis nova gratiae dulcedine pascebant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iiscerpit diabłs: app¬
panqͣntes ad salutẽ. qui
S̾ esta dilecta. quos in uõ¬
trem suũ tͣhere desid̾at.
ꝑt̾rores ⁊ dampna. uͭ iob

Expanded text:
iscerpit diabolus appropinquantes ad salutem, quod est ei esca dilecta, quos in ventrem suum trahere desiderat per terrores et damna, ut Job:
Abbreviated transcription (Latin):
Sursum: discipłis misfi¬
ura regni reserat. Sorsũ:
tͣlus peccata infidelitatiᷤᷤ
expbito. Sursum uocẽ
prĩs his qui audirȩ põt¬
anto: pandio. dorsum: ma¬
los sp̃c expellit. Huno
ꝓ meritoꝵ qualitatȩ
Aliis ascendere: aliis nõ
o̾sistic descendere¬

Expanded text:
Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum vocem Patris his qui audire poterant pandit, deorsum malos spiritus expellit. Nunc pro meritorum qualitate aliis ascendere, aliis non desistit descendere
Abbreviated transcription (Latin):
quis .ẽ genitus : filius Quidergo ait : Omnis qui
diligit patrem. diligit et filium: In hoc cognosci¬
mus. quia diligimus filios dĩ. Quid ẽ hoc fratres:
paulo ante defilio dĩ dicebat. non defiliis dĩ. Ecce
unus positus . ẽ xp̃s Contemplandus nobis et dici¬
tum ẽ nobis Omnis qui credit quod ihs̃ sit xp̃s ex¬

Expanded text:
Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ante de Fili o Dei dicebat, non de filiis Dei: ecce unus positus est Christus contemplandus nobis, et dictum est nobis, Omnis qui credit quod Jesus sit
Abbreviated transcription (Latin):
qnm̃ ihs̃ ipse ẽ xp̃s. sequitur. Omnis quicredit quod
& omuis quidiligit genitorem diligit ẽum qui genitus
ẽ ab ipso statim fidei coniunxit dilectionem : Qnm̃
sine dilectione fides in anis ẽ. Cum dilectione fides xp̃ĩ¬
ani : sine dilectione. fides daemonis: Qui autem non
credunt peiores sunt quam daemones et tardiores
quamda emones : Nescio quis non uult credereinxp̃m:
adhuc nec daemones imitatur: lamcredit in xp̃m sed odit
xp̃m. Habet confessionem fidei intimore poenae. non
amorem toronae. Nam et illipuniri timebant: ad de
huc fidei dilectionem ut fiatfides qualem dicita postolus
paulus fides quae perdilectionem operatur. Inuenisti
xp̃ianum Inuenistiquem hierusalem. Inuenisticiuem
angelorum inuenis tiinuia suspirantem peregrinũ:
Ad iungete illi comestuus .ẽ. currecum illo si tamen
et tuhoces: Omnis quidiligit qui genuit eum dili¬
git eum quigenitus ẽ. ab ipso: quis genuit : pater

Expanded text:
quia Jesus ipse est Christus. Sequitur, Omnis qui credit quod quia Jesus ipse est Christus. Sequitur, Omnis qui credit quod 'Et omnis qui diligit genitorem, diligit eum, qui genitus est ab eo'. Statim fidei coniuncxit dilectionem, quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani est, sine dilectione fides daemonis; qui autem non credunt, peiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. Jam credit in Christum, sed odit Christum; habet confessionem fidei in timore poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae per dilectionem operatur : invenisti christianum, invenisti civem Jerusalem, invenisti civem Angelorum, invenisti in via suspirantem peregrinum; adjunge te illi, comes tuus est, curre cum illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater.
Abbreviated transcription (Latin):
superhanc petram. aedificabo ecclesiam meam: Quid
est superhanc petram aedificabo ecclesiam meam:
meam: magnalaus Ergo dicit petrus tues xp̃s filius
dĩ uiui: Dicunt et daemones. scimus quisis filiusdĩ
sc̃sdĩ Hoc petrus hoc et daemones : eademuerba non idẽ
animus : Et unde constat qnm̃ petrus hoc cumdilectio¬
ne dicebat: Quia fides xp̃iana cumdilectioneẽ : Dae¬
mones autem sinedilectione Quomodo sinedil fione :
hocdicebat petrus ut xp̃m amplecteretur hoc dice
bant daemones ut xp̃s abeis recederet : Nam que ante¬
quam dicerent scimus quisis tues filiusdĩ Quid nobis
et tibi et dixerunt: quiduenisti ante tempus perdere
ud confiterix pm ut repellacs a texp̃m. Engo uidetis¬
quia quomodo hicdicit qui credit propria: quaedam
hereticorum dicatuobis. et noscredimus: Ideo enim de
daemonibus exemplum proposui: negaũdeatis aduer¬
ba credentium : sed explorets factauiuentium:. Videa

Expanded text:
super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quid super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quid est, super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam? meam. Magna laus! Ergo dicit Petrus. Tu es Christus Filius Dei vivi: dicunt et daemones, Scimus qui sis, Filius Dei, sanctus Dei. Hoc Petrus, hoc et daemones: eadem verba, non idem animus. Et unde constat quia hoc Petrus cum dilectione dicebat? Quia fides christiani cum dilectione est; daemonis autem sine dilectione. Quomodo sine dilectione? Hoc dicebat Petrus, ut Christum amplecteretur: hoc dicebant daemones, ut Christus ab eis recederet. Namque antequam dicerent: 'Scimus, qui sis, filius Dei, quid nobis et tibi est', dixerunt: 'Quid venisti ante tempus perdere ud confiteri Christum, ut repellas Christum a te. Ergo videtis, quomodo hic dicit, qui credit, propria quaedam hereticorum dicat vobis: et nos credimus. Ideo enim de daemonibus exemplum proposui, ne gaudeatis ad verba credentium, sed exploretis facta viventium. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ. quia longe peregrinabamur: et langui dimo
uerenos non poteramus : Medicus uenitadaegrotos
uia porrecta ẽ ad peregrinos saluemur ab ipso am¬
bulemus peripsum. hoc est crederequia ibs xp̃sest
xp̃iani sunt. sed etfactis etuita non quomodocredunt
daemones nam et daemones credunt contremescunt :
sic dixit scriptura quid potuerunt plus crederedae mo¬
nes quamut dicerent scimus quisis filiusdĩ Quod dixe¬
runt daemones . hoc dixit et petrus : Cum dñs quaere¬
ret quis esset quemillum dicerent homines : Respon¬
derunt illi discipuli. Niidicunt te iohannem baptis¬
tam Aliiheliam alii hreremiam aut unum ex propbe¬
tis: et ille : Vos autem quem medicitis. eẽ respondit
petrus et ait : Tues xp̃s filius dĩuiui. et auditad nõ
Beatus essi monbariona. Qnm̃ non reuelauit tibi caro
et sanguis sed patermcus qui in caelis ẽ uidetequae
laudes prosequantur hanc fidem : Tues petrus et

Expanded text:
rum est quia longe peregrinabamur; et languidi nos rum est quia longe peregrinabamur; et languidi nos movere non poteramus. Medicus venit ad aegrotos, via porrecta est ad peregrinos. Salvemur ab ipso, ambulemus per ipsum. Hoc est credere quia Jesus Chrischristiani sunt, sed et factis et vita: non quomodo credunt daemones. Nam et daemones credunt, et contremiscunt, sicut dicit Scriptura . Quid potuerunt plus credere daemones, quam ut dicerent, Scimus qui sis, Filius Dei? Quod dixerunt daemones, hoc dixit et Petrus. Cum Dominus quaereret quis esset, et quem illum dicerent homines, responderunt illi discipuli: Alii dicunt te Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis. Et ille: Vos autem quem me esse dicitis? Respondit Petrus, et ait: Tu es Christus Filius Dei vivi. Et audivit a Domino: Beatus es, Simon Bar Jona, quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelis. Videte quae laudes prosequantur hanc fidem: Tu es Petrus, et
Abbreviated transcription (Latin):
qui non sic uiuit quomodo praecepitxp̃s: multienĩ
dicunt credo sed fides sine o peribus non saluat: opus
autem fide ipsa dilectio ẽ. Dicente paulo a postolo et
fides quaeperdilectionem operatur Opera quidem tua
practerea antequam crederes uel nulla erant uel sibona
uidebantur in aniaerant : sienim nulla erant sic eras
qua si homo senepedibus Aut uexitis pedibus ambulare
nonuilens: siautem bonuidebantur antequam cre¬
deres Currebas quidem sed practeruim currendo
errabas potius quam perueniebas : Estergo nobis et
currendum et in uia currendum : Qdi practeruiam
currit inaniter currit. Immo adlaborem currit :
Tanto plus errat quanto praeteruiam currit : quie
est uia perquam currimus. : xp̃s dixit egosumuia
quaepatria quo currimus  xp̃sdixit ego sumueri¬
tas perillum curris adillumcurris In ipsore quiescis:
sedut curreremus perillum : extendit scus quea dnos
longe enimeramus et longe peregrinabamur: Pa¬

Expanded text:
Qui non sic vivit quomodo praecepit Christus. Multi enim dicunt, Credo; sed fines sine operibus non salvat. Opus autem fidei ipsa dilectio est, dicente Paulo apostolo, Et fides quae per dilectionem operatur . Opera quidem tua praeterita, antequam crederes, vel nulla erant; vel si bona videbantur, inania erant. Si enim nulla erant; sic eras quasi homo sine pedibus, aut vexatis pedibus ambulare non valens: si autem bona videbantur; antequam crederes, currebas quidem, sed praeter viam currendo, errabas potius quam perveniebas. Est ergo nobis et currendum, et in via currendum. Qui praeter viam currit, inaniter currit: imo ad laborem currit. Tanto plus errat, quanto praeter viam currit. Quae est via per quam currimus? Christus dixit, Ego sum via. Quae patria, quo currimus? Christus dixit, Ego sum veritas . Per illum curris, ad illum curris, in ipso requiescis. Sed ut curreremus per illum, extendit se usque ad nos: longe enim eramus, et longe peregrinabamur. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
tremnondiligis. Quomodo eum diligis cuius manda¬
artum contemnis: fratres ego nonsatior loquendo deca¬
ritate in nominexp̃i. Quantum et uos habetis huius
rei auaritiam tantum speramus quia crescit inuobis
ipsa et foras mit tittimorem ut remaneat illetimor
castus permanens insaeculum saeculi Toleremus mun¬
dum tole remus tributiones ipsius. Toleremus scan¬
dala temptationum non recedamus aui&. teneamus
unitatem ecclesiae teneamus xp̃m teneamus caritatẽ:
non diuellamur a membris sponsae ipsius. Non diuella¬
mur a fide ut gloriemur in p̃sentia ipsius et securimane¬
bimus in eo. modo perfidem tunc perspeciem cuius tantas
Abeo quod cut omnis qui credit quodibis
nodie : ad quem locum in progressu huus
epis tolae ꝑuenerit nr̃a tractatio idest: Quienim ñ
diligit fratrem suum quemuidet . dm̃ quem non
uidet quomodo poterit diligere : et hoc manda¬
tum habemus exipso. uoͦ diligitdm̃ diligat᷑ et fratrem suũ

Expanded text:
trem non diligis; quomodo eum diligis, cujus mandtrem non diligis; quomodo eum diligis, cujus mandatum contemnis? Fratres, ego non satior loquendo de charitate in nomine Christi. Quantum et vos habetis hujus rei avaritiam, tantum speramus quia crescit in vobis ipsa, et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus permanens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, toleremus tribulationes, toleremus scandala tentationum. Non recedamus a via; teneamus unitatem Ecclesiae, teneamus Christum, teneamus charitatem. Non divellamur a membris sponsae ipsius, non divellamur a fide, ut gloriemur in praesentia ipsius: et securi manebimus in eo, modo per fidem, tunc per speciem, cujus tantas nnes scribit, Omnis qui credit quod Jesuno die, ad quem locum in progressu hujus Epistolae pervenerit nostra tractatio: id est, Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Et hoc mandat
Abbreviated transcription (Latin):
lamhȩres illi inueni melius et donat tibi: Quienim non
diligit fratrem suum quem uidet dm̃quem non uidet
quomodo poterit diligere : et hoc mandatum babe¬
mus ab ipso. ut quidiligit dm̃ diligat et fratrem suum.
Magni ficedicebas. diligo dm̃ et odis fratrem: Ohomi¬
cida quomodo diligis dm̃ : Non audisti superius in
ipsa epistola: Quio dit fratrem suum homicida est e
sed prorsus diligo dm̃. quamuis oderim fratremmeũ:
Prorsus non diligis dm̃ sio distifratrem: Et modo
probo alio documento ipsedixit. Dedit nobis praecep¬
tum . ut diligamus inuicem: Quomodo diligimus eũ
cuius odistip̃ceptum: quis ẽ quidicat diligo impera¬
torem. sed o dileges eius : In boc intellegit imperator
sidiligis eum. si obseruarentur leges eius perprouintias.
lex imperatoris quae ẽ: mandatum nouum douobis
ut uos inuicem diligatis. Dicis ergo tediliger ex p̃m
serua mandata eius. et fratrem dilige, siautem fra¬

Expanded text:
jam inhaeres illi: inveni melius, et donat tibi. 11. Qui enim non jam inhaeres illi: inveni melius, et donat tibi. 11. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Et hoc mandatum habemus ab ipso, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Magnifice dicebas, Diligo Deum; et odis fratrem! O homicida, quomodo diligis Deum? Non audisti superius in ipsa Epistola, Qui odit fratrem suum, homicida est? Sed prorsus diligo Deum, quamvis oderim fratrem meum. Prorsus non diligis Deum, si odis fratrem. Et modo probo alio documento. Ipse dixit, Dedit nobis praeceptum, ut diligamus invicem : quomodo diligis eum, cujus odisti praeceptum? Quis est qui dicat, Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? In hoc intelligit imperator si diligis eum, si observentur leges ejus per provincias. Lex imperatoris quae est? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Dicis ergo te diligere Christum; serva mandatum ejus, et fratrem dilige. Si autem fra
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ : quia non habet dilectionem. Ideobabet dilectionẽ :
quia non diligit fratrem. Propterea ergononuidet
dm̃ : quia non habet dilectionem. Nam sibabeatdilec¬
tionem dm̃ uidet Quiads̃ dilectio ẽ et purgatur
oculus ille magis magis quedilectione ut uideat illã
in commutabilem substantiam. Cuius praesentia semꝑ
gaudeat qula perfruetur paeternum coniunctus
angelis sedcurrat modo ut aliquando in patria laete¬
tur : Non amet peregrinationem non amet uiam to¬
tum amarum sit preterillum qui uocat quousque
inhȩremus illi et dicamus quod dictum ẽ in psalmo
Perdidistiomnes qui fornicantur abste. Et quisust
qui fornicantur abste : Quidiscedunt et amant
mundum. Tuautem quidsequitur et dicitmihiautẽ
in hȩreredõ bonum ẽ. totum bonum meum inhȩreredõe
gratis : Namsi interroges et dicas. quare inhȩreres
dõ : et dicat ut donet mihi quid tibidonet : caelum
ipsefecit terram ipsefecit : quid tibidonaturus est:

Expanded text:
m, quia non habet dilectionem; ideo non habet dilectionem, quia non diligit fratrem: propterea ergo non videt Deum, quia non habet dilectionem. Nam si habeat dilectionem, Deum videt; quia Deus dilectio est: et purgatur ille oculus magis magisque dilectione, ut videat illam incommutabilem substantiam; cujus praesentia semper gaudeat, qua perfruatur in aeternum conjunctus Angelis. Sed currat modo, ut aliquando in patria laetetur. Non amet peregrinationem, non amet viam: totum amarum sit, praeter illum qui vocat, quousque inhaereamus illi, et dicamus quod dictum est in Psalmo, Perdidisti omnes quia fornicantur abs te. Et qui sunt qui fornicantur? Qui discedunt, et amant mundum. Tu autem quid? Sequitur et dicit: Mihi autem inhaerere Deo bonum est . Totum bonum meum est, Deo inhaerere gratis. Nam si interroges, et dicas, Quare inhaeres Deo? Et dicat, Ut donet mihi. Quid tibi donet? Coelum ipse fecit, terram ipse fecit: quid tibi donaturus est?
Abbreviated transcription (Latin):
dit̃ predur soris enis. neꝙ de infanca.
neꝙ de puericia timistibet torum ali¬
⁊ua cominemorans: neꝙ diumitate
saluatanis aliquid scribens: excepto
ꝙ incapite ennͣ głi su filiura dai
rando ꝑuenite quo apłi. idem euͣi¬

Expanded text:
e infantia vel pueritia utriuslibet eorum aliqua commemorans, neque de nativitate Salvatoris altius scribens, excepto quod eum in capite Evangelii sui filium Dei rando pervenit: quo apostoli idem Evan
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ nrm̃ ihm̃ xp̃m: et sequitur. In hoc cognoscimus
Quiadiligimus filiosdĩ qua sidicturus esset In hoc
cognoscimus. Quia diligimus filiumdĩ. Filios dĩ
dixit. quifilium dĩ paulo ante dicebat : quia filiidĩ
corpus sunt unicifiliidĩ : et cum ille&put nos mem¬
bra unus ẽ filiusdĩ : Ergo quidiligit filios dĩ : filiũdĩ
diligit: et quidiligit filiundĩ : Patremdiligit :
membta filudĩ. et diligendo fit et ipse membrum et
membra. corpus seamit Et si patitur unum memb oi
conpatuntur omnia nembra. Et siglerificiti i unum
membrum. Congaudent omnia embra et quu sequutus
ait Vos autem estis corpes xp̃i. et membra Dicebato¬
paulo antededilectione fraterna et aitꝰ : Qqui non diligi
fratrem quemuidet. Driquem non uidet quomodo po¬
terit diligere : siautem diugis fratrem fortefratrem
xp̃m diligis fiuum dĩ diligis cum filiuim didiligi eti
patrem diligis: Non potest separari dilectio Eligt
tib quiddiligx sequuntur tecetera. Sicis dm̃solũ

Expanded text:
m Christum. Et sequitur, In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei; quasi dicturus esset, In hoc cognoscimus quia diligimus Filium Dei: filios Dei dixit, qui Filium Dei paulo ante dicebat; quia filii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Dei diligit; et qui diligit Filium Dei, Patrem diligit: Membra Filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum, et membra, corpus se amat. « Et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. » Et quid secutus ait? « Vos autem estis corpus paulo ante de dilectione fraterna, et ait, Qui non diligit fratrem quem videt, Deum quem non videt quomodo poterit diligere ? Si autem diligis fratrem, forte fratremiligis; cum Christum diligis, Filium Dei diligis; cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et multa tͣba.
magistͥ plebis.
⁊ ministri regis:
odio ꝑseqũ tur.
uulgus indoctũ
dilectione seqr.
⁊ płimi sanari
merentur:¬

Expanded text:
Et multa turba. Magistri plebis et ministri regis odio persequuntur: vulgus indoctum dilectione sequitur, et plurimi sanari merentur
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie pacem tͣ¬
bant. tangunt:
qui fidem uero
scord̃ ⁊ dilectione
suscipiunt. qͥ te¬
tig̃e: sanati ẽẽ
ꝑibentur. fugi¬
ens compͥmen¬
tes: nauicłam
ascendit
¶Non solum de¬
mones qͥ inuiti.
ł ab eo sanati qͥ
turi: ante passio¬
nem tacere ubẽ¬
tur: ne diuma
maiestate p̃dica¬
ta : passio differ¬
retur. ⁊⁊ sic sał
mundiz¬

Expanded text:
Ecclesiae pacem turbant. Tangunt, qui fidem vero corde et dilectione suscipiunt, qui tetigere sanati esse perhibentur: fugiens comprimentes naviculam ascenditNon solum daemones, qui inviti, vel ab eo sanati, quturi, ante passionem tacere jubentur, ne divina majestate praedicata passio differretur, et sic salus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
mundus est. qͥ gris¬
tatus: amarus est.
⁊ utioꝵ fluctib in¬
quietus. s ab ip̃o
dr̃o erpiunt᷑ pre¬
destinati . ꝙ amara

Expanded text:
mundus est, qui gustatus amarus est, et vitiorum fluctibus inquietus. Sed ab ipso Domino eripiuntur praedestinati, qui amara
Abbreviated transcription (Latin):
ere ħ figitur salus in ligno. pͥmo infica ÷
mors: in ligno. ligum pͥmũ. scĩe bom ⁊ ma¬
sio pͥme manꝰ ad lignum: mortẽ apphendta.
extensio scde: intum que ꝑierat: Innenit.
liguo si: uehimur ꝑ mare undosũ: ad ter

Expanded text:
 figitur salus in ligno. Primo infixa est mors in ligno. Lignum primum, scientiae boni et masio primae manus ad lignum mortem apprehendit; extensio secundae vitam quae perierat invenit. Ligno hoc vehimur per mare undosum ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
recipit: uoluptatum d̾lec¬
tatur ub̃tate. ⁊ dñs libẽ¬
⁊̃ter ingredit᷑. ⁊ in eiꝰ re¬
Itumbit affectu. hoc est
spũale conuiuium honoꝑ
oꝑum. quo diues eget.¬
latur

Expanded text:
recipit, voluptatum delectatur ubertate, et Dominus libenter ingreditur, et in ejus recumbit affectu. Hoc est spirituale convivium bonorum pauperum, quo dives eget,latur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et symonem canancũ. qui ⁊ zelotes. Si
solationem fut᷑am querit. deflet ꝓpͥa pecc̃a:
cum dđ ⁊ maria. cum paulo: flet cũ flecibꝰ
⁊ flet mlłm cum ioħe. ꝙ dicebat. ⁊ ego fle¬
bam mlłm. quia ne¬

Expanded text:
 Et Simonem Cananaeum. Qui et Zelotes Simsolationem quaerit futuram. Deflet propria peccata cum David et Maria. Cum Paulo flet cum flentibus. Et flet multum cum Joanne qui dicebat: Et ego flebam multum: quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
potest fallere : Timet illa eum extracuius oculos
potest. eẽ. tunontimes semperfaciem suprate.
uiritui : uultus autem dnĩ superfacientes mala
Captat illa absentiam uirisui : et incitatur forte
delectatione adulterii. et dicit sibi. Tamennon
faciam : absens est quidem ille sed difficile est
ut non ad illumꝰ quo modo perueniat. Temperat
seneperueniat ad hominem: qui potest et nescire
qui potest et falli qui potest etbonam suspicarietuã¬
et malam qui potest et castam suspicari: quaead¬
ultera est. tu nontimes oculos eius. quem falle¬
renemo potest. tu nontimes praesentiam eius.
quia uertiate non potest : rogadm̃ ut intueatur
te et auertat faciem suam apec catistuis. Auer¬
tefaciemtuam apeccatis meis. sedunde mereris
ut ille faciem auertat apeccatistuis. sic unon di¬
uertas faciem a peccatis : ipsa enim uoxdicit in
psalmo qnm̃ iniquitatem meam ego cognosco
et peccatum meum contrame est semper: Tuag¬

Expanded text:
potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest esse: tu non times semper faciem supra te viri tui? Vultus autem Domini super facientes mala . Captat illa absentiam viri sui, et incitatur forte delectatione adulterii; et dicit sibi tamen, Non faciam: absens est quidem ille, sed difficile est ut non ad illum quoquo modo perveniat. Temperat se ne perveniat ad hominem, qui potest et nescire, qui potest et falli, qui potest et bonam suspicari etiam malam, qui potest et castam suspicari quae adultera est: tu non times oculos ejus quem fallere nemo potest? tu non times ejus praesentiam, qui averti a te non potest? Roga Deum ut intueatur te, et avertat faciem a peccatis tuis: Averte faciem tuam a peccatis meis. Sed unde mereris ut ille faciem suam avertat a peccatis tuis? Si tu non avertas faciem tuam a peccatis tuis. Ipsa enim vox dicit in Psalmo: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum coram me est semper . Tu ag
Abbreviated transcription (Latin):
rem : castum permanentem in saeculum saeculi :
Loquamur ergo hinc primo qui sic timent uirum
quomodo illa mulier quam delectat nequitia.
timet enimuirum nedamnet illam .i talibus pri¬
moloquamur: Oanima quae sictimes dm̃ nedam¬
net teds̃ : quomodotimet mulier quam delectat
nequitia: timet uirum : nedamnetur a uiro:
quomodo tibidisplicet illa mulier : displice et
tutibi: si fortehabes uxorem. Numquiduis ut sic¬
te timea st uxortua nedamnetur abstẽ. ut delec¬
tet et illam̃ nequitia : sed pondere timoristui re¬
primatur nondamnatione iniquitatis : castam
eamuis ut tediligat: non ut tetimeat: Ex hibe
te talemdõ qualemuis habereuxorem: et sinon¬
dumbabes et habereuis talemuis habere. et
quid dicimus fratres : illa mulier quaeideo timet
iuirum nedamnetur auiro : forte non facitadul¬
terium nealiquo modo perueniat aduirum et
tollat illilucem istam temporalem: Potestautẽ
uirille et falli : Homo est enim sicut et illa. quae

Expanded text:
rem castum permanentem in saeculum saeculi. 7. rem castum permanentem in saeculum saeculi. 7. Loquamur ergo his primo qui sic timent Deum, quomodo illa mulier quam delectat nequitia; timet enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo timet mulier quam delectat nequitia; timet virum, ne damnetur a viro: quomodo tibi displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur abs te; ut delectet illam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, non damnatione iniquitatis? Castam eam vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis habere uxorem. Et si nondum habes, et habere vis; talem vis habere. Et quid dicimus, fratres? Illa mulier quae ideo timet virum, ne damnetur a viro, forte non facit adulterium, ne aliquo modo perveniat ad virum, et tollat illi lucem istam temporalem. Potest autem vir ille et falli; homo est enim, sicut et illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
plestidomume timentur latrones : Ad quis istiaurum
perdidistisomnum. Eccequid tibiius sit auaritia
fac & fecisti quidiubet ds̃ : diligeme : Aurumdili¬
gis quaesiturus esaurum et fortenon inuenturus
quisquis mequaerit: cumillo sum. Amaturus es
honorem et forte non peruenturus. Quis meamauit
et non ad meperuenit : Dicit tibids̃ : patronumius
facere aut amicum potentem amabis peralium in¬
feriorem: mea madicit tibids̃ Non ad meambitur
peraliquem ipseamor tibi praesentem mefacit
quiddulcius dilectione ista fr̃s : Non sine causa modo
audistis in psalmofr̃s : Narra uerunt mihiꝰ iusti deleõtio¬
nes suas sed nonsicut lextuadnẽ : quae ẽ lexdĩ : manda
uirum neueniat: illa dicit timeo uirum nediscedat.
Illa dicit timeo nedamnetur illa dicit timeo. nede¬
serar. Ponehoc inanimoxp̃i anorum : et inuenis
timorem : quem foras mittit caritas: et aliumtimo¬

Expanded text:
plesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, plesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac, et fecisti. Quid tibi jubet Deus? Dilige me. Aurum diligis, quaesiturus es aurum, et forte non inventurus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, et non ad me pervenit? Dicit tibi Deus, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo, fratres, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine . Quae est lex Dei? Mandavirum ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone hoc in animo Christianorum, et invenis timorem quem foras mittit charitas, et alium timo
Abbreviated transcription (Latin):
peraliam dilectionem : ad aliam dilectionem. Omnino
sic setenet istadilectio : quomodo ipsa conpaginata ẽ:
inunum: sicomnes qui exilla pendent unum facitꝰ:
et quasi conflat illos ignis. Aurumẽ conflaturmassa
et fitunum aliquid: sed nisi feruor caritatis accen¬
dat ex multis in unum conflarinon potest : Quia
dm̃ diligimus : Indeagnoscimus. Quiadiligimus filios
d̃ et unde cognoscimus Quiadiligimus filios dĩ
Quia dm̃ diligimus. et praecepat eius facimus.
suspiramus bic ełdifficultaite faciendi praeceptũ
di Audi quid sequatur: Homo quilaboras aman
do auaritiam. Cum laboreamatur quodamas : sine
laboreamaturds̃ Auaritiaius sura ẽ labores peri¬
cula trituras tribulationes. et obtemperatus es
quo fine ut habeas undeimpleas arcam. perdas secu¬
ritatem securior forteeras ante quam haberes : quã
cumhaberecepisti. Eccequidtibius si a uaritir im¬

Expanded text:
per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, quid laboras amando? Amando avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sine labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: im
Abbreviated transcription (Latin):
neces se ẽ ergo ut diligatdm̃ : Quis quis diligit fratrẽ
siautem non diligis fratrem quemuides dm̃ quemiu
des quomodo poteris diligere : Quare no nuidet
dm̃ ÷ quia non uidet ipsam dilectionem: Ideo non uidet
rofactumẽ et babituit in nobis : Hoc solum diligo:
mentiris : sienim diligis caput diligis et membra:
siautem membra nondiligis : ne caput diligis . non
ex pauescis uocem capitis decaelo clamantem pro
membris suis: saule saule quidmne persequeris : perse¬
quutorem suum uocauit. per seqͥuutorem membrorũ
suorum: Dilectorem suum uocauit : dilectoram iem¬
brorum suorum : Iam quae sunt membracius nos tfr̃s̃ :
ipsa ẽ et desudĩ. In hoc cognoscimus Quia diligimus
filios dĩ: Quia dm̃ diligimus. Et quomodo h̃ Aliud scint
Filudũ aliud ds̃ sẽd quid m̃ diligit: praccepta ciusdili¬
git: Et quae sunt praeceptadi: Maudatum uouũ
douobis ut uos inuicem diligatis: Nemose excuset

Expanded text:
necesse est ergo ut Deum diligat quisquis diligit fratrem. necesse est ergo ut Deum diligat quisquis diligit fratrem. Si autem non diligis fratrem quem vides, Deum quem non vides quomodo potes diligere? Quare non videt Deum? Quia non habet ipsam dilectionem. Ideo non videt ro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit persecutorem membrorum suorum: dilectorem suum vocavit dilectorem membrorum suorum. Jam quae sunt membra ejus, nostis, fratres; ipsa est Ecclesia Dei. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei, quia Deum diligimus. Et quomodo? Non aliud sunt filii Dei, aliud Deus? Sed qui Deum diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset
Abbreviated transcription (Latin):
ipsescit est aliud unde interrogetur siquis dixerit
inquit diligodm̃ et fratremsuum oditimendax est :
unde probas quia mendaxẽ : Audi Quienim non
diligit fratremsuum que muidet dm̃ quem non uidet
quomodo poterit diligere : qui dergo : quidiligit
potest diligere fratrem : et non diligereipsam dilec¬
tionem: Necesse est utdiligat dilectionem : Quid
ergo : quia diligit dilectionem Ideo diligit dm̃: uitiq
ideo diligendo dilectionem : dm̃diligit: Anoblitus
es quod paulo antedixisti ds̃ dilectio est : s id s̃ dilec¬
tio est quis quis diligit dilectionem dm̃diligit :
Dilige ergo fratremtuum et secures esto non po¬
tes dicerediligo fratrem sed non diligo dm̃ : quomo¬
domentiris sidicas diligo dm̃. quando non diligis
fratrem si falleris sic quandodicis diligo fratrem
putes quia non diligis dm̃. Necesse ẽ quidiligis fra¬
trem diligas ipsam dilectionem. Dilectio autem̃ di ẽ

Expanded text:
ipse scit. Est aliud unde interrogetur. Si quis dixerit, ipse scit. Est aliud unde interrogetur. Si quis dixerit, inquit, Diligo Deum, et fratrem suum odit, mendax est. Unde probas quia mendax diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? » Quid ergo? Qui diligit potest diligere fratrem, et non diligere dilectionem? Necesse est ut diligat dilectionem. Quid ergo, qui diligit dilectionem, ideo diligit Deum? Utique ideo. Diligendo dilectionem, Deum diligit. An oblitus es quod paulo ante dixisti, Deus dilectio est ? Si Deus dilectio, quisquis diligit dilectionem, Deum diligit. Dilige ergo fratrem, et securus esto. Non potes dicere, Diligo fratrem, sed non diligo Deum. Quomodo mentiris si dicas, Diligo Deum, quando non diligis fratrem; sic falleris, quando dicis, Diligo fratrem, si putes quia non diligis Deum. Necesse est qui diligis fratrem, diligas ipsam dilectionem; dilectio autem Deus est:
Abbreviated transcription (Latin):
que altͥitudine: ampli¬
tudine annositate: ħ¬
barum transcendit na¬
quia ad celestia sustol¬
lit. ampla: quia totũ
mundum occupauit.
annosa: quia non p᷑ fi¬
turi
¶ seu Illi enim digni erãt
audire misfia in intimo
penetłi sapiencie: qͥ re¬
motis cogitatõnũ tumi¬
tib: in solitudine uͥtu¬

Expanded text:
Quae altitudine, amplitudine, annositate transcendit herbarum naquia ad coelestia sustollit; ampla, quia totum mundum occupavit; annosa, quia non poteri Illi enim digni erant audire mysteria in intimo penetrabili sapientiae, qui remotis cogitationum tumultibus in solitudine virtu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si qui tarditate
mentis nõ intlłigt̃
u̾bum di: remanec
tamen spes salutis.
si forte intlłigant.
qui aut̃o intłlig̾e
nolunt. ⁊ inũtut
spes ÷. uñ. ⁊ scribe

Expanded text:
 Si qui tarditate mentis non intelligunt verbum Dei, remanet tamen spes salutis; si forte intelligant, nulla. Qui autem intelligere nolunt et invertunt spes est. Unde, Scribae,
Abbreviated transcription (Latin):
remissione peccõꝵ ex aqͣ ⁊ spu regen̾a¬
desiderans ad fontẽ aqͣrum. saltꝰ dat.
culmina pͣtoꝵ carpit. palmal inticẽ
pornet. uelitt apit melliflua: floresꝰ g
cui odor ueri ysaac assimilat᷑: sũma¬
tim gustat. uñ anazarech galilȩȩ ue¬

Expanded text:
remissionem peccatorum ex aqua et Spiritu regeneradesiderans ad fontes aquarum saltus ulmina pratorum carpit, palmas in vertice portat, velut apis melliflua flores agri cui odor veri Isaac similatur summatim gustat. Unde a Nazareth Galilaeae ve
Abbreviated transcription (Latin):
sepiti formi grã repleci. si¬
uito enim sporte d̾ unco:
⁊ palmaꝵ foliis. iuncus
nascit᷑ suꝑ aquas: palma:
uictorem coronat. scĩ ꝙ
ne ab humore et̃nitatis
arescano: in ip̃o fonte
uitȩ se collocant. ⁊ et̾ne
recͥbutionis palmam ex¬
pectant

Expanded text:
septiformi repleti. Fiunt enim sportae de junco, et palmarum foliis. Juncus nascitur super aquas, palma victorem coronat. Sancti quoque ne ab humore aeternitatis arescant, in ipso vitae fonte se collocant, et aeternae retributionis palmam exspectant
Abbreviated transcription (Latin):
¶liuerna : uerbum dei.
modius ut lectus. auditꝰ. in¬
obedientium. Candelabrũ.
Apłi quos illuminauit u̾bũ
dĩ absconditum. ⁊ occultũ.
qd̾ palam fit: cum a dño
tractͥatur

Expanded text:
Lucerna verbum Dei. Modius aut lectus, auditus inobedientium. Candelabrum, apostoli, quos illuminavit verbum Dei. Absconditum et occultum, quod palam fit cum a Domino tractatur
Abbreviated transcription (Latin):
lumpniari. ⁊u ea calumpniabant᷑.
que ocłis indebant. manu
tenebant. ntilitate sentiebant. ł
signum d̾ celo manna. ut qͥ pauos
nũt sẏtut moy ses manna celitꝰ mis¬
so: ppłm ounem passim resiciat.
Und̾. Ioħ̃es pꝰ edulium panum. tͣ¬
bas quesisse dicit. quid oꝑaris: pa¬
manua:¬

Expanded text:
lumniari qui ea calumniabantur quae oculis viderant, manu tangebant, utilitate sentiebant. Vel signa de coelo, manna, ut qui paucis nunc sicut Moyses manna coelitus misso populum omnem passim reficiat. Unde Joannes post edulium panum turbas quaesisse dicit: Quid operaris? Pamanna
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ut nos flagelt li¬
leraret. Uñ flageł¬
lum nõ appropinqͣ¬
bit tab̾naculo tuo.
cum prius dicere¬
tur: multa fla¬
eella peccators:¬

Expanded text:
 Ut nos flagellis liberaret; unde: Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo : cum prius diceretur: Multa flagella peccator