comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patrum sensib innitentes cũ timmore adhuc & tremore pe¬
dimus ut ꝓcedamus. & ploremus t̾nitas sc̃a. corã te dño deo
nr̃o qui fecisti nos.&. in hoc ipsum efficis nos orautes s obse¬
erantes ne noserrare ꝑmittas aliquatenus in c̃tẽplatione
uł fide forme eius. cui consormari & nos ambimꝰ.&. tu p̃cipis
nob in om̃ib sc̾ptis q̃ de te st̾. ut sic̃ tres unũ estis.ita s nosꝑ¬

Expanded text:
entes, cum timore adhuc et tremore procedimus, ut procidamus et ploremus, Trinitas sancta, coram te Domino Deo nostro, qui fecisti nos, et in hoc ipsum efficis nos orantes et obsecrantes, ne nos errare permittas aliquatenus in contemplatione vel fide formae ejus, cui conformari et nos ambimus, et tu praecipis nobis in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
d qd̾ apłs dic̃. Regi autem scłoꝵ. ĩmortali. inuisibili. soli
dõ honor & gła. Item. Beatus ac solus potens rex regum.
& dñs dñantiũ. qui solꝰ ht̃ immortalitatẽ. & inhabitat lu
aliqua seu temporis seu dignitatis. s originis. Est enĩ ds̃ pat
quasi fons quidam. & origo diuinitatis. pͥncipiũ filii & sp̃s sc̃i.
qui ab ipso sunt. ab ipso hñtes eẽ qd̾ sunt. S cum sit ds̃ pat̾
pͥncipium filii. & pͥncipiũ sp̃s scĩ. & tres sint pͥncipium oĩs

Expanded text:
 dicit: « Regi autem saeculorum, immortali, invisibili, soli Deo honor et gloria . » Item: « Beatus ac solus potens Rex regum et Dominus dominantium; qui solus habet immortalitatem, et inhabitat lucaliqua seu temporis seu dignitatis, sed originis. Est enim Deus Pater quasi fons quidam et origo divinitatis, principium Filii et Spiritus sancti, qui ab ipso sunt, ab ipso habentes esse, quod sunt. Sed cum sit Deus Pater principium Filii, et principium Spiritus sancti, et tres sint princ
Abbreviated transcription (Latin):
& filii. cogitanda ẽ qͣsi conditio dati. & dñatio dantiũ. s cor¬
cordia dati & dantiũ. Singłaris enĩ relationis illiꝰ roͣ ẽ. ut
licet inequales ibi uideant᷑ relationes. sic̃ patͥs ad filium
dicentis ad u̾bũ. doni ad donantẽ. sũma tam̃ ibi ȩqualitas
sit. cum unum sint alt̃ & qͥ de alt̾o ẽ. ꝙ unꝰ qui de duob
& duo de quib unus ẽ. U cũ a recte de dõ scientib & pie co
tiari suo ordine. ut quis de qͦsit intelligatur. Primoq loco
ponit᷑ pat̃ qui genuit. scd̃o filiꝰ qͥ genitꝰ ÷. tͣcio sp̃s sẽs qui¬

Expanded text:
et Filii, cogitanda est quasi conditio dati, et dominatio dantium, sed concordia dati et dantium. Singularis enim relationis illius ratio est, ut licet inaequales ibi videantur relationes, sicut Patris ad Filium, dicentis ad Verbum, doni ad donantem; summa tamen ibi aequalitas sit cum unum sint, alter et qui de altero est, et unus qui de duobus, et duo de quibus unus est. Ubi cum a recte de Deo scientibus et pie cogtiari suo ordine, ut quis de quo sit intelligatur. Primoque loco ponitur Pater qui genuit, secundo Filius qui genitus est, tertio Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ticia informat᷑. Hoc aut̃ fit. cum fides incipiens oꝑaͫ ꝑ di¬
lectionẽ. incipit &̃ ipsa formari in dilectionẽ & ꝑ dilecti¬
onẽ in intellectũ. & ꝑ intellectũ in dilectionẽ. seuin intel¬
lectum simul & dilectionẽ. Difficile enĩ ẽ hõi sic affecto di¬
scer ne̾ quid de quo. cũ iã in corde credentis & intelligentis &
amantis tͥa hec unũ sint. adsimilitudinẽ qͣnda suminȩ tͥnita¬
tis. S ext̾iorẽ nc̃ fidĩ rõnẽ de tͥnitate. & publicã eiꝰ formã in¬
uestigare suscepimus. qͣm formatã in int̾iore hoĩe ur̃o post
modum eiꝰ erit uiuificare de qͦ legit᷑. qd̾ formauit ds hoĩem
pͥmo adimagin ẽ & similitudinẽ suã. de inde uͦ inspirauit in

Expanded text:
titia informatur. Hoc autem fit, cum fides incipiens operari per dititia informatur. Hoc autem fit, cum fides incipiens operari per dilectionem, incipit etiam ipsa formari in dilectionem, et per dilectionem in intellectum, et per intellectum in dilectionem, seu in intellectum simul et dilectionem. Difficile enim est homini sic affecto discernere quid de quo, cum jam in corde credentis et intelligentis et amantis tria haec unum sint, ad similitudinem quamdam summae Trinitatis. Sed exteriorem nunc fidei rationem de Trinitate, et publicam ejus formam investigare suscepimus, quam formatam in interiore homine nostro post modum ejus erit vivificare, de quo legitur, quod « formavit Deus hominem » primo « ad imaginem et similitudinem suam ; » deinde vero « inspiravit in
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. saluus erit. & insꝑant in eo quicumq nouert̃ hoc
nom̃ eius. & głant᷑ in eo qͥui diligunt nom̃ eiꝰ. & desiderant
iudicari scđm uditium diligentiũ nonĩ eiꝰ. Qd̃ fit eũ
res nominis dulcescit in corde. & nom̃ sapit in ore. cũ dñs
inuocatur. qui iã in affectu inuocantis dñat᷑. cũ in sp̃a sc̃o
clamatur do. abba pat̾. & conscientia sua testimoniũ ꝑ hib&
clamanti qd̾ sit filius di. Qd & de reliquis dñi nõib intelli¬
gendum ẽ. Nullũ qͥppe nom̃ dĩ est. qd̾ ñ scđm formã sui si¬
milẽ gr̾am spiret inuocanti hoc enim ẽ notũ nouũ. qd̾ in a¬
pocalipsi uictori mundi huiꝰ ꝓmittitur. scͥptũ ẽ in calculo
nouo ñ stilo ferreo. s digito d̃i. Calculus qͥppe totꝰ teres &
rotundus. catholica fides ẽ. quam qui rodere uoluerit ñ
inuenit uͥ dentẽ figat. Huic inscͥbitur nom̃ dñi nouũ. hoc
est innouans fidelit̾ noĩantẽ cum formȩ fidi sꝑualis dĩ no¬

Expanded text:
ocaverit, salvus erit ; » et: « Sperant in eo quicunque noverunt hoc nomen ejus : et gloriantur in eo, qui diligunt nomen ejus : et desiderant judicari secundum judicium diligentium nomen ejus . » Quod fit, res nominis dulcescit in corde, et nomen sapit in ore; cum Dominus invocatur, qui jam in affectu invocantis dominatur: cum in Spiritu sancto clamatur Deo: « Abba, Pater, » et conscientia sua testimonium perhibet clamanti, quod sit Filius Dei. Quod et de reliquis Domini nominibus intelligendum est. Nullum quippe nomen Dei est, quod non secundum formam sui similem gratiam spiret invocanti. Hoc enim est nomen novum, quod in Apocalypsi victori mundi hujus promittitur, scriptum in calculo novo, non stylo ferreo, sed digito Dei . Calculus quippe totus teres et rotundus catholica fides est, quam qui rodere voluerit, non invenit ubi dentem figat. Huic inscribitur nomen Domini novum, hoc est, innovans fideliter nominantem, cum formae fidei spiritualis Dei no
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. sic̃ ꝑ deum om̃iũ opificẽ. eque in patre s filio ꝙ spũ
scõ. sic̃ in do omĩa continente. In huiꝰmodi uͦ positioĩb tͥum ꝑ¬
sonarũ uł p̃positionum appositionib tmͣmͦ intelligenda ÷ ꝑso¬
nalis adnotatio. & agnitio trinitatis: sic tam̃ ut oia recolligait᷑
ad intelligendam in tͥnitate u̾itatẽ diuinȩ unitatis. subuin¬
gente continuo apło ac dicente. ipsi in qͥt. ñ ipsis. Que tam̃
singła singlis distr ibuiut᷑. cũ ex patre dñr oẽ oĩa. ex quo
iͥncipalit̾ est om̃is ereat᷑a.&. ꝑ uerbũ quo uote di conetiei

Expanded text:
m, sicut per Deum omnium opificem; aeque in Patre et Filio et Spiritu sancto, sicut in Deo omnia continente. In hujusmodi vero positionibus trium personarum, vel praepositionum appositionibus tantummodo intelligenda est personalis adnotatio Trinitatis; sic tamen ut omnia recolligantur ad intelligendam in Trinitate veritatem divinae unitatis, subjungente continuo Apostolo ac dicente: « ipsi, inquit, non, ipsis. » Quae tamen singula singulis distribuuntur, cum ex Patre dicuntur esse omnia, ex quo principal
Abbreviated transcription (Latin):
inrelatuua de đo patre ⁊ filio ⁊ sp̃u sc̃o. cũ altera se habe¬
at circa ea q̃ ad se sc̃. seruando ubiq unitatẽ. altera cir¬
ca ia qͦ ad inuicem st̃ p̃dicando tͥnitatẽ: cont᷑riȩ sibi eẽ
uidentur. S in hoc magis ꝯueniunt ⁊ amica caritate
inunitate pacisilliꝰ quȩ exsuꝑat omnẽ sensũ se com¬
plectunt᷑: cum ⁊ eẽntialis p̃dicatio unũ dm dicit. ⁊ tre
bentes ad inuicem dicit: s tres dos dici omnino ꝯtͣdic.
Sicq semꝑ una q̃q sine iniuria alteriꝰ p̃dicat qd̾ suũ
eꝰ : ut neq id qͥ suum ÷ deserat: neq int̾tarbet in ali¬
quo ꝗͥ alteriꝰ est: & ex utroq ꝯstet qd̾ catholicȩ fidĩ
est : scilicet ratio fidi. ipsam p̃dicans unitatẽ quã tri¬
nitatem: ipsam trinitatem. quã unitatẽ: unũ dm.
Sunt autẽ & alia noĩa relatiua quibꝰ relatiue dr̃ ds. sic̃ cũ

Expanded text:
et relativa, de Deo Patre, et Filio, et Spiritu sancto, cum altera se habeet relativa, de Deo Patre, et Filio, et Spiritu sancto, cum altera se habeat circa ea quae ad se sunt, servando ubique unitatem; altera circa id quod ad invicem sunt, praedicando Trinitatem, contrariae sibi esse videntur. Sed in hoc magis conveniunt et amica charitate in unitate pacis illius quae exsuperat omnem sensum se complectuntur, cum et essentialis praedicatio unum Deum dicit, et tbentes ad invicem dicit, sed tres deos dici omnino contradicit. Sicque semper unaquaeque sine injuria alterius praedicat quod suum est, ut neque id quod suum est deserat, neque interturbet in aliquo quod alterius est; et ex utroque constet, quod catholicae fidei est, scilicet ratio fidei, ipsam praedicans unitatem, quam Trinitatem; ipsam Trinitatem, quam unitatem; unum Deum. Sunt autem et alia nomina relativa, qui
Abbreviated transcription (Latin):
separabiles in aliquo eas audeat dicere: cũ nullã ante aliã
nullã pꝰ aliã. nullã sine alia. uł existentẽ uł oꝑantẽ
ualeat inuenire. uł debeat eogitare. Ubi sic̃ nulla pot̾
ẽẽ separabilitas oꝑis: ita natura lit̾ manet unitas in cõmu¬
tabilis. Uerbi gr̾a formã quam unigenitꝰ ds̃ assũpsit. tota
trinitas fecit. quã tñ certum e̾ a tota tͥnitate factã ad so¬
lam filii ꝑtinere ꝑsonã. Neq enĩ sic̃ ẽ totiꝰ trinitatis oꝑa¬
lo filio inuenit᷑ acceptũ Similit̾ de uoce patͥs in baptis¬
mo intelligendum ẽ. dicentis. hic ẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ: sims¬
lit̾ de colũba ⁊ igne in quoꝵ specie: suꝑ dñm ⁊ suꝑ apłos¬
sp̃s sc̃s uisus ÷ apparuisse. Cusꝰ rei exemplũ nullũ in cre¬
aturis potest inueniri. qr excepta trinitate q̃ dñs ds
ẽ naturalit̾ nulla ⁊ natura q̃ possit inse hãbere tre
inseparabiles ꝑsonas. Sic gͦ duȩ istȩ ꝑdicatiões e̾e̾ntialis

Expanded text:
ante aliam, nullam post aliam, nullam sine alia, vel existentem, vel operantem valeat invenire, vel debeat cogitare. Ubi sicut nulla potest esse separabilitas operis, ita naturaliter manet unitas incommutabilis. Verbi gratia, formam quam unigenitus Deus assumpsit, tota Trinitas fecit: quam tamen certum est a tota Trinitate factam ad solam Filii pertinere personam. Neque enim sicut est totius Trinitatis operalo Filio invenitur acceptum. Similiter de voce Patris in baptismo intelligendum est, dicentis: « Hic est Filius meus dilectus : » similiter de columba et igne, in quorum specie sus sanctus visus apparuisse. Cujus rei exemplum nullum in creaturis potest inveniri; quia excepta Trinitate, quae Dominus Deus est naturaliter, nulla est natura quae possit in se habere tres inseparabiles personas. Sic ergo duae istae praedicationes, essentialis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd de eo dici potest.qm̃ ñ potest ex plicari u̾bis qd in¬
etfabile ẽ. Deficiunt u̾ba: caligat intellectꝰ. Tam̃ qm̃ p̃ei¬
pimur faciem dñi querere semꝑ & qd diuinitꝰ p̾cipit᷑.
quodãmͦ ꝓmutit᷑ nec desꝑandum ÷: expediendꝰ ⁊ intel¬
lectꝰ & uerboꝵ conatꝰ erigendꝰ quousq potest: uͦbi de¬
fecerit humana possibilitas. res di silentio honorandae̾
ens ⁊ bonus. & cȩ̨t̾a huiꝰ modi quib essentialit᷑ ⁊ ad se
dr̃. ħ etiã oĩa ad creaturã dici potest. Ienĩ ds̃ qui in se¬
metipso e̾ qui est. ipse ad creaturam. om̃iũ q̃ st̃ ds̃ est. in qͣn
lum potens s oĩpotens est. Cui etiã semecipsũ scire ł saꝑe.
ẽẽ est: ipsiꝰ ñ alia ad semetipsũ de semetipso. alia ad erea¬
turã de creatura scientia seu sapientia est. Qe in semetip¬

Expanded text:
d de eo dici potest; quoniam non potest explicari verbis, quod ineffabile est. Deficiunt verba, caligat intellectus. Tamen quoniam praecipimur faciem Domini quaerere semper; et quod divinitus praecipitur, quodammodo promittitur; nec desperandum est: expediendus est intellectus, et verborum conatus erigendus quousque potest; et ubi defecerit humana possibilitas, res Dei silentio honoranda esens, et caetera hujusmodi, quibus essentialiter et ad se etiam omnia ad creaturam dici potest. Etenim Deus, qui in semetipso est qui est, ipse ad creaturam, omnium quae sunt Deus est; inqlum potens, sed et omnipotens est. Cui etiam semetipsum scire vel sapere, esse est; ipsius non alia ad semetipsum de semetipso, alia ad creaturam de creatura, scientia seu sapientia est. Qui in semetip
Abbreviated transcription (Latin):
& exemplis conformatꝰ. ⁊ idoneã faciet sp̾ualib ꝑcipi¬
endis quȩ nec preterita sunt nec futura. s eodẽ mo¬
do semꝑ manentia. & nulli mutabilitati ob noxia. id
ẽ unũ ipsum dm̃. patrem ⁊ filium & sp̃m scm.¬

Expanded text:
et exemplis conformatus; et idoneam faciet spiritualibus percipiet exemplis conformatus; et idoneam faciet spiritualibus percipiendis, quae nec praeterita sunt nec futura; sed eodem modo semper manentia, et nulli mutabilitati obnoxia; id est, unum ipsum Deum, Patrem, et Filium, et S
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ diuina ꝓuidentia ñ solũ singulis hominib quasi
priuatim. s & uniu̾so humano generi tanquã pu¬
blice consulit. ꝗd cũ singulis agatur ipse ds̃ seit qui
agit. atq ipsi cũ quib agitur sciunt. qͥd autẽ agat᷑
cum genere humano ꝑ hystoriã cõmendari uoluit.
& ꝑ prophetiã & adutrũq fides habenda ẽ. ut unꝰ ꝗsq
hominum fideliũ. ⁊ ex eo qd̃ singularit ado accepit.
& ex eo qd cũ genere humano credat fidelit̾ cũ dõ spm̃
suũ. Tempor aliũ autẽ rerũ fides siue uisibilium siue
inuisibilium. magis credendo quã intelligendo ualet.
ubi nͥ credat᷑ qd̾ dicit᷑ nulla prorsus ratione id ꝑsu¬
aderi potest. Huiꝰ gͦ religionis sectande caput ẽ hy¬
storia ⁊ prophetia temporalis dispensationis diuine
ꝓuidentiȩ. ꝓ salute generis humani inȩt̾na m uitã re¬
formandi atq reparandi. Quȩ cũ credita fuerint.
mentẽ purgabit uitȩ modꝰ. diuinis p̃ceptis conciliat᷑

Expanded text:
 divina providentia non solum singulis hominibus quasi privatim, sed et universo humano generi tanquam publice consulit; quid cum singulis agatur, ipse Deus scit, qui agit, atque ipsi cum quibus agitur sciunt; quid autem agatur cum genere humano per historiam commendari voluit, et per prophetiam, et ad utrumque fides habenda est, ut unusquisque hominum fidelium, et ex eo quod singulariter a Deo accepit, et ex eo quod cum genere humano, credat fideliter cum Deo spiritum suum. Temporalium autem rerum fides, sive visibilium, sive invisibilium, magis credendo quam intelligendo valet; ubi nisi credatur quod dicitur, nulla prorsus ratione id persuaderi potest. Hujus ergo religionis sectandae caput est historia et prophetia temporalis dispensationis divinae providentiae, pro salute generis humani in aeternam vitam reformandi atque reparandi. Quae cum credita fuerint, mentem purgabit vitae modus divinis praeceptis conciliatus,
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ. sp̃s sc̃s. u̾ba st̃ seu noĩa diuine ueritatis plena. s ine
qd̃ etiã rerũ humanarũ aliꝗͣ p̃tendt̾ significationẽ. a t̾re¬
nis ⁊ humanis parũ nos subleuantia. nisi cũ illa foris di¬
cunt᷑. q̃ fidi st̾ intꝰ cogitent᷑. scilicet in generatione ⁊ na¬
tiuitate illa ⁊ ꝓcessioe nicħ ẽẽ actiuũ. nicħ passiuum.
nil tp̃rale. nil locale. nil differens uł separabile. s idipsũ
⁊ unumdm. Alterũ enĩ ibi eẽ de altero. alii natiuitas alii
ꝓcessio ẽ: et̾nũ ẽẽ de et̾no. coet̾nitas triũ. ⁊ alteriꝰ ab al¬
tero seu et̾na natiuitas. seu et̾na ꝓcessio ẽ. Ubi cũ filiꝰ na¬

Expanded text:
inae veritatis plena; sed in eo quod etiam rerum humanarum aliquam praetendunt significationem, a terrenis et humanis parum nos sublevantia, nisi cum illa dicuntur, quae fidei sunt intus cogitentur; scilicet in generatione et nativitate illa, et processione, nihil esse activum, nihil passivum, nil temporale, nil locale, nil differens vel separabile; sed idipsum et unum Deum. Alterum enim ibi esse de altero, alii nativitas, alii processio est: aeternum esse de aeterno, coaeternitas trium; et alterius ab altero seu aeterna nativitas, seu aeterna processio est. Ubi cum Filius na
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tota beatitudo. habere qͦt diliget᷑. Idcirco dicebat. qͥ sic
erat: ⁊ diet̃ qͥ sic st̃. Cupio dissolui. ⁊ ẽe eũ xp̃o multo
enĩ meliꝰ. Sic aut̃ st̃. qͥ ꝑfidẽ ambulantes. ⁊ si ꝑfecti st̃¬

Expanded text:
 tota beatitudo, habere quod diligetur. Idcirco dicebat, qui sic  tota beatitudo, habere quod diligetur. Idcirco dicebat, qui sic erat; et dicunt qui sic sunt: « Cupio dissolvi, et esse cum Christo: multo enim melius . » Sic autem sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
uidendũ te ad facie ad faciẽ. ⁊ sicuti es ꝑfecte tendentib prisꝰ
mortificandũ ẽẽ testat᷑ dñs loquens ad morsen. Non enĩ
inqͥt uidebit me hõ. ⁊ iuiuet. Qͦoͦ qͥd ẽ. nͥ corpꝰ in nobis
peccati. naturalit̾ c̃cretaꝵ nob̃ c̃cupiscentiaꝵ carnisͣ. Hĩc
nãq tã anxie ⁊ lacͥmabilit̃ liberari deposcebat. qͥ discebat.
uiuentibꝰ ab huc ĩ eo aliqͥbꝰ c̃cupiscentiis carnis liberari:
mortis. c̃cupiscentiis scilicet carnis. que st̃ sordes interiors
ocłi hõis: impedientes eũ auidendo eo qͦd ñ nisi mundo cor¬
ibi uiderat ocłs ĩterior. abuidendũ dm̃ factꝰ. hic mundat᷑.
ubi inchoat᷑ uisio. que ibi ꝑficit᷑. Inchoat᷑ enĩ hic sc̃ĩtate
uite. ⁊ usu diuine ẽtemplatiõis. ubi amor meret᷑ uisionẽ
iusio pascet amorẽ: cũ omĩs uirtꝰ erit. diligere qͦd habebit᷑¬

Expanded text:
vivendum te facie ad faciem, et sicuti es, perfecte tendentibus, prius vivendum te facie ad faciem, et sicuti es, perfecte tendentibus, prius mortificandum esse testatur Dominus loquens ad Moysen: « Non enim, » inquit, « videbit me homo et vivet . » Quod quid est, nisi corpus in nobis peccati naturaliter concretarum nobis concupiscentiarum carnis? Hinc namque tam anxie et lacrymabiliter liberari deposcebat, qui dicebat: viventibus adhuc in eo aliquibus concupiscentiis carnis liberari, mortis: concupiscentiis scilicet carnis, quae sicut sordes interioris oculi hominis, impedientes eum a videndo eo, quod nonnisi mundo coribi videat oculus interior ad videndum Deum factus, hic mundatur, ubi inchoatur visio, quae ibi perficitur. Inchoatur enim hic sanctitate vitae, et usu divinae contemplationis; ubi amor meretur visionemvisio pascet amorem; cum omnis virtus erit, diligere quod habebitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
abundantie suauitatis tuȩ: gr̃a uisitationis & alicuiꝰ uisio¬
nis tue:. gaudium in sensu amoris tui & bonitatis tuȩ.
Mundo nãq gaudente. ipsos ꝑmittis flere ac lugere:. illis
desolationẽ. istis uͦ ꝓmittens consolationẽ. uis eos esuri¬
re ac sitire. s ꝓmittis eis et̾nam satietatẽ. S facis dilatio.¬
nẽ ad exercicium amoris: rursumq ñ nũquã uisitatio¬
nis ac uisionis tuȩ aliquã eis copiam facis. ad solatium
dilationis. Et ubi ꝑ p̃uenientem gr̾am puram inuenis
uoluntatẽ & intentionẽ: tu in hora illa uisitationis tue
uirtute p̃sentiȩ. & abundantia g̾r̾ȩ tuȩ ꝑficis in mente
fideli puritatẽ: & puritas ꝓ captu suo. meret᷑ uisionẽ:
s sic̃ apls dicit ex parte: ꝑ specłm. ⁊ in enigmate. Qmdui enĩ ꝑe¬
grinant᷑ in carne a te dño d̾o suo. nequaꝗͣ uidendi te facultatẽ
hñt. ñ ex parte: in quantũ uiuit in eis adhuc exparte qͣ ad

Expanded text:
abundantiae suavitatis tuae, gratia visitationis, et alicujus visioabundantiae suavitatis tuae, gratia visitationis, et alicujus visionis tuae; gaudium in sensu amoris tui et bonitatis tuae. Mundo namque gaudente, ipsos permittis flere ac lugere, illis desolationem, istis vero promittens consolationem: vis eos esurire ac sitire, sed promittis eis aeternam satietatem. Sed facis dilationem ad exercitium amoris, rursumque nonnunquam visitationis ac visionis tuae aliquam eis copiam facis ad solatium dilationis. Et ubi per praevenientem gratiam puram invenis voluntatem et intentionem, tu in hora illa visitationis tuae, virtute praesentiae et abundantia gratiae tuae, perficis in mente fideli puritatem; et puritas pro captu suo meretur visionem, sed sicut Apostolus dicit, « ex parte; per speculum, et in aenigmate . » Quandiu enim peregrinantur in carne a te Domino Deo suo, nequaquam videndi te facultatem habent, nisi ex parte, inquantum vivit in eis adhuc ex parte, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis aliud ẽẽ imaginans. qͣm id sine quo eã cogitare ñ¬
ñ potest. hec eiũ ẽ maledictio dñe ds̃. qua maledixistit̾rã
in opere ad am & filiorum eiꝰ: qua cũ oꝑati fuerint. ñ red¬
dit fructum suũ. s sꝑinas ac tribulos germinat eis: ut
in sudore uultus sui comedãt pane suũ. Et quid facient
pusilli tui . filii hominis nõ tã deterra terreni quã de
cȩlo cȩlestis. uiri dextere tue quẽ confirmasti tͥ. iam pͥmi¬
tias sp̃s habentes: & ex ipsis expectantes redẽptionẽ corpo¬
ris sui: Nam & ipsi intra se ingemiscuntꝰ. Iam olim apec¬
cato lib̾ati. s nondũ a pena peccati: ex pena pͥmi peccatoris
euntes & flentes. mittentes semina sua: & licet uiuentes
de m̃sa tua: uix aliquando nͥ pꝰ lacrimosos sudores. &
spinosas cõpunctiones panẽ suũ cotidianum accipientes
de manu tua. Panis enĩuiuus & uiuificanse. memoria

Expanded text:
nitatis, aliud esse imaginans, quam id, sine quo eam cogitare nonitatis, aliud esse imaginans, quam id, sine quo eam cogitare non potest. Haec enim est maledictio, Domine Deus, qua maledixisti terram in opere Adam et filiorum ejus: quam cum operati fuerint, non reddit fructum suum, sed spinas ac tribulos germinat eis, ut in sudore vultus sui comedant panem suum . Et quid facient pusilli tui, filii hominis, non tam de terra terreni, quam de coelo coelestis, viri dexterae tuae quem confirmasti tibi, jam primitias spiritus habentes, et ex ipsis exspectantes redemptionem corporis sui? Nam et ipsi intra se ingemiscunt, jam olim a peccato liberati, sed nondum a poena peccati; ex poena primi peccatoris euntes et flentes et mittentes semina sua; et licet viventes de mensa tua; vix tamen aliquando nisi post lacrymosos sudores et spinosas compunctiones pane suum quotidianum accipientes de manu tua. Panis enim vivus et vivificans eis est memoria
Abbreviated transcription (Latin):
molis distensionẽ: aliquas ꝑlocorũ int̾ualla motiones
uł quid huiꝰ modi. Nioħ certe tale inuenimꝰ in eo. quo
in natura nr̃a nicħ meliꝰ inuenimꝰ hoc ẽ in intellectu nr̾o¬
quo sapientiam ipsam capimꝰ in quantum eiꝰ capaces sumꝰ. Qq
gͦ ñ inuenimꝰ in meliore nr̃o. nequaquã ad mittere debemꝰ
in cogitando id qđ tam in cõparabilit̾ melius ÷ om̃i melio¬
re nr̃o. S tanta uis ẽ moris ut ea q̃ cũ amore du cogi̾uer¬
humanus animꝰ eisq cure glutiie inbeserit. attrabat
secũ. etiam cũ uł ad seipsum redit. siue ad eã quȩ supra ip
sum ẽ uaturam diuinitatis. & qr illa corpora st̃. quȩ fo¬
ris ꝑ sensus corporis adamauit. eorũq diuturna quadã
familiaritate implicatus ẽ. nec secũ pot̾ introrsum t̃ãqũ
in regionẽ in corporeȩ naturȩ ea inferre: imagines eorũ
secũ trahit. uix semetipsum uł naturã ut dictum ẽ diui¬

Expanded text:
molis distensionem, aliquas per locorum intervalla motiones, molis distensionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel quid hujusmodi. Nil certe tale invenimus in eo, quo in natura nostra nihil melius invenimus; hoc est in intellectu noquo sapientiam ipsam capimus, inquantum ejus capaces sumus. Quod ergo non invenimus in meliore nostro, nequaquam admittere debemus in cogitando, id quod tam incomparabiliter melius est omni meliore, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogitaverit, eisque curae glutino inhaeserit, attrahat secum etiam cum ad sesum est, naturam divinitatis: et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus corporis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicatus est, nec secum potest introrsum tanquam in regionem corporeae naturae ea inferre; imagines eorum secum trahit, vix semetipsum vel naturam, ut dictum est, divi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. s ea quando recte ea intelligimꝰ. sine aliqua corpulen¬
tia uł similitudine corpulentie in luce m̃tis aspieimꝰ:
quantũ ẽ ab omĩum comparatione quantitatũ & qua¬
litatum discretior. Nec tam̃ eã omĩno ab intellectu
nr̃o abhorrere apłs testis ẽ: ubi ait. Inuisibilia eiꝰ ꝑ ea que
sensib corporalib. ł qd̾ nos ipsi in interiore homine nr̃o
sumꝰ. scientia cõprehendere laboremꝰ. nec sufficiamꝰ ñ
tam̃ impudent in ea quȩ supra nos st̃ diuina & in effa¬
bilia pietas fidelis in ardescit: quã ñ iuriũ suarũ ar.¬
rogantia inflat: s gr̾a & desid̾ium ipsiꝰ conditoris
ac redẽptoris infłamat. attendat autẽ homo intelle¬
ctu suo quo dm caꝑe desid̾at. nil in natura sua ẽe meliꝰ
& uideat. utrum ibi uideat ulla linam̃ta formarũ.
nitores colorũ.: spatiosam granditatẽ. partiũ distantiã

Expanded text:
mus; sed ea, quando recte ea intelligimus, sine aliqua corpulenmus; sed ea, quando recte ea intelligimus, sine aliqua corpulentia vel similitudine corpulentiae in luce mentis aspicimus, quantum est ab omnium comparatione quantitatum et qualitatum domnino abhorrere apostolus testis est, ubi ait: Inuisibilia enim eius sensibus corporalibus, vel quod nos ipsi in interiore homine nostro sumus, scientia comprehendere laboremus, nec sufficiamus; non tamen impudenter in ea quae supra nos sunt, divina et ineffabilia, pietas fidelis inardescit: quam non virium suarum arrogantia inflat; sed gratia et desiderium ipsius Conditoris ac Redemptoris inflammat. Attendat autem homo intellectu suo quo Deum capere desiderat, nil in natura sua esse melius; et videat utrum ibi videat ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
puto qđ ñ debemꝰ dono suo inferiꝰ cogitare donautẽ. Si
autẽ aliquis splendor eiꝰ ẽ in nobis. quȩ nr̃a sapientia
dieit. quantũcũq eiꝰ ꝑspeculũ ⁊ in enigmate capere pos¬
sumꝰ: oportet ut eã ⁊ abomib corporib & ab om̃ibi coppo¬
ralib secernamꝰ. Si autẽ in nullo generũ horũ ꝓnun¬
tianda ẽ eẽ ista trinitas & sic ẽ inuisibilis ut nec m̃te
uadeat. multo minus de illa opinionẽ huiꝰ modi habe
debemꝰ ut eam reb corporalib uł cor poraliũ terũ ma.¬
ginib similem ẽẽ credamꝰ. Non enim corpora pulchritu¬
dine aut molis magnitudine suꝑat: s dissimilitudine
ac disparilitate nature: & si discreta ẽ a cõparatione bo¬
norũ animi nr̃i. qualia sunt iustitia. sapientia. cari¬
tas. & cȩtera talla quȩ certe ñ pendimꝰ mole corporis.
nec eorum quasi corporeas formas cogitatione figura¬

Expanded text:
putoputoautem aliquis splendor ejus est in nobis, quae nostra sapientia dicitur, quantumcunque ejus per speculum et in aenigmate capere possumus, oportet ut eum et ab omnibus corporibus, et ab omnibus corporalibus secernamus. Si autem in nullo generum horum pronuntianda est esse ista Trinitas, et sic est invisibilis, ut nec mente videatur, multo minus de illa opinionem hujusmodi habere debemus, ut eam rebus corporalibus, vel corporalium rerum imaginibus similem esse credamus. Non enim corpora pulchritudine aut molis magnitudine superat, sed dissimilitudine ac disparilitate naturae, etsi discreta est a comparatione bonorum animi nostri, qualia sunt justitia, sapientia, charitas, et caetera talia: quae certe non pendimus mole corporis, nec eorum quasi corporeas formas cogitatione figura
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scdm ipsum cuncta conspicimꝰ. Cũ autẽ tria
sint rerũ genera quȩ uidentur. unum corporeum sic̃
hoccelum ⁊ t̾ra ista ⁊i quicqͥd in eisis corporens sensus
cernit ⁊ tangit: alterum simile corporalib sic̃ st̃ ea quȩ
spũ cogitata imaginam᷑ siue recordata uł oblata quasi
corpora contuemur. unde st̃ etiam uisiones q̃ in sõnis
uł in aliquo m̃itis excessu his quasi localib quantitat¬
b ingerunt᷑: c̾cium ab utroq discretũ. qd̾ neq sit corpꝰ
neq habeat aliquã similitudinẽ corporis sicuti ẽ sapi¬
entia quȩ mente intellecta conspicit᷑. & in cuiꝰ luce de
his om̃ib ueracit̾ iudicat᷑ in quo istorũ generũ credendũ
aut innullo. Si in aliquo: eo utiq qd ẽ aliis duob p̃stantiꝰ
sic̃ ẽ sapientia. Qd si donum eiꝰ in nobis ẽ. & munꝰ ẽ quã il¬
la sũma & incõmutabilis sapientia q̃ di sapientia dicit᷑.

Expanded text:
quae secundum ipsum cuncta conspicimus. Cum igitur tria quae secundum ipsum cuncta conspicimus. Cum igitur tria sint rerum genera, quae uidentur, unum corporalium, sicut hoc caelum et terra et quidquid in eis corporeus sensus cernit et tangit, alterum simile corporalibus, sicut sunt ea quae spiritu cogitata imaginamur, siue recordata uel oblata quasi corpora contuemur; unde sunt etiam uisiones, quae uel in somnis uel in aliquo mentis excessu his quasi localibus quantitatibus ingeruntur; tertium ab utroque discretum, quod neque sit corpus neque habeat ullam similitudinem corporis, sicuti est sapientia, quae mente intellecta conspicitur et in cuius luce de his omnibus ueraciter iudicatur, in quo istorum genere credendum eaut in nullo. si in aliquo, eo utique, quod est aliis duobus praestantius, sicut est sapientia. quod si donum eius in nobis est et minus est quam illa summa et incommutabilis, quae dei sapientia dicitur —
Abbreviated transcription (Latin):
sine ullis formis uł molib corporalib: sine ullis figu¬
ris liniam̃tisq m̃brorũ. sine ullis localib finib siue
spaciis infinitis. Similit̾ contuem᷑ & lum̃ ipsum. qͦ
cuncta ista discernimꝰ. speciem scilicet ȩt̾nȩ rationis.
in qua nob̾ satis apparet. qͥd credamꝰ in cognitũ quid co¬
gnitũ teneamꝰ: quã formã sensu corporis recordem᷑. qũã
cogitatione fingamꝰ. qͥd corporis sensus attingat. ꝗd
imaginet᷑ animꝰ simile corpori. qͥd certũ ⁊ omiũ cor¬
porũ dissimillimũ intelligentia contẽplet᷑. hoc enĩ
lum̃ ubi hec euncta diuidicant᷑. ñ utiq sic̃ huiꝰ solis
& cuiꝰq corporei luminis fulgor ꝑ localia spacia cir¬
cũ quaq diffundit᷑ m̃tẽq nr̃am quasi uisibili candore
collustrat. s inuisibilit̾ & in effabilit̾ & tam̃ intelligi¬
bilit̾ lucet: tamq nob̾certum ÷ quã nobis efficit certa

Expanded text:
sine ullis formis vel molibus corporalibus; sine ullis figusine ullis formis vel molibus corporalibus; sine ullis figuris lineamentisque membrorum, sine ullis localibus finibus, sive spatiis infinitis. Similiter contuemur et lumen ipsum, quo cuncta ista discernimus, speciem scilicet aeternae rationis: in qua nobis satis apparet, quid credamus incognitum, quid cognitum teneamus: quam formam sensu corporis recordemur, quam cogitatione fingamus; quid corporis sensus attingat, quid imaginetur animus simile corpori, quid certum et omnium corporum dissimillimum intelligentia contempletur. Hoc enim lumen, ubi haec cuncta diiudicantur, non utique sicut huius solis et cuiusque corporei luminis fulgor per localia spatia circumquaque diffunditur mentemque nostram quasi uisibili candore conlustrat, sed inuisibiliter et ineffabiliter et tamen intellegibiliter lucet tamque nob
Abbreviated transcription (Latin):
sibi congruo uident᷑: & cũ uident᷑ multo cerciora
sunt. qͣm ea quȩ corporis sensus attingit.S id̾o dicun¬
t inuisibilia. qr ocłis istis carnalib uideri omĩno ñ pos¬
sunt. At illa q̃ uisibilia sunt ꝑmanentia possunt si
ostendant᷑ etiã his corporalib oculis ostendi: sic̃ dñs
semetipsũ discipłis pꝰ resurrectionẽ ostendit. & pꝰ ascen¬
sionẽ paulo apło ⁊ stephano diacono: Pinde ista uisi¬
bilia ꝑmanentia ita credimꝰ ut etiã si ñ demonstrent᷑.
spemus ea nos quandoeũq uisuros. nec ea conem᷑ rati¬
one intellectuq cõprehendere. nͥ ut ea qr uisibilia st̾ ab
inuisibilib quasi distinctiꝰ cogitemꝰ cogitatione ea sic̃
occurrerit imaginantes. cũ sepiꝰ alit̾ sint. qͣm qͦmͦ ea
imaginam᷑. Iusticiam uͦ & sapientiam. & quicqͥd eiꝰ mo¬
di ẽ. ñ alit̾ imaginam᷑ alit̾ contuem᷑. s hec inuisibilia
m̃tis atq rationis intentione in tellecta conspicimꝰ

Expanded text:
identur, multo certiora sunt, quam ea quae corporis sensus attingit. Sed ideo dicuntur invisibilia, quia oculis istis carnalibus videri omnino non possunt. At illa quae visibilia sunt permanentia, possunt, si ostendantur, etiam his corporalibus oculis ostendi; sicut Dominus semetipsum discipulis post resurrectionem ostendit ; et post ascensionem Paulo apostolo et Stephano diacono . Proinde ista visibilia permanentia ita credimus, ut, etiamsi non demonstrentur, speremus ea nos quandoque visuros; nec ea conemur ratione intellectuque comprehendere, nisi ut ea quia visibilia sunt, ab invisibilibus quasi distinctius cogitemus, cogitatione ea sicut occurrerint imaginantes, cum saepius aliter sint, quam quomodo ea imaginamur. Justitiam vero et sapientiam, et quidquid ejusmodi est, non aliter imaginamur; aliter contuemur; sed haec invisibilia mentis atque rationis intentione intellecta conspicimus
Abbreviated transcription (Latin):
mo studio discendi q̃renda ẽ nocitia ũboꝵ ꝑ quã ad notiti¬
rerũ ꝑueniat᷑: in his aũ e contͣrio ñ tã discipline alicuiꝰ studi
o ꝗͣ fidi pietate. ⁊ feruore amoris ad intellectũ ⁊ sensũ rere
notitia offeret se ꝓficienti. Uerbi gr̃a inquirenti de rela¬
tiuis indo. pͥmo se offert̾ noĩa illa seu u̾ba ꝓpͥa singła sin¬
głis ⁊ ad inuicẽ relatiua. pat̾. filiꝰ. sp̃c scs. gignens. genitꝰ¬

Expanded text:
imo studio discendi quaerenda est notitia verborum, per quam ad notitimo studio discendi quaerenda est notitia verborum, per quam ad notitrerum perveniatur; in his autem econtrario non tam disciplinae alicujus studio quam fidei pietate et fervore amoris ad intellectum et sensum rerum bus agitur, notitia offeret se proficienti. Verbi gratia inquirenti de relativis in Deo, primo se offerunt nomina illa seu verba propria singula singulis, et ad invicem relativa, « Pat
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũ qui ẽq ħdicit: ⁊ grȩ di contradicit. Dm̃ enĩ nemo
uidit ũꝙͣ:unigenitꝰ quiẽ in sinu patris ipse narrauit.
Ad hoc enim uenit inmundũ. hoc effecit: ut ds trimitas
in notesceret. Nusꝗͣ aũ in hac uita diuinitas meliꝰ huma¬
no intellectu cõp̃hendit᷑. ꝗͣ in eo qͦ magis incõp̃hensibili ᷤᷤ
ẽe intelligit᷑: hoc ÷ in p̃dicatione tͥnitatis. Iccireo enĩ uer¬
⁊ caritatẽ dĩ diffunderet in cordib nr̃is. ꝑ sp̃m sc̃m quẽ¬
dedit nob̃. Deniq hoc ÷ enigma fidi. t̾ribile ĩpiis ad de¬
t̾rendos eos ⁊ fugandos a facie dñi: blandũ piis ad excitas¬
tis seu rerũ diuinarũ inuestigans ꝑ signa u̾boꝵ. laberin¬
thũ diuine relationis ing̾ditur. ñ serutator maiestatis
debet aliũ ẽẽ ordinẽ discendi in reb humanis. ꝑꝑ quas sig¬
nificandas cancta quȩẽq st̃ u̾ba reꝑta st̾: aliũ in diuinis. qͥ¬
b significandis. nulla ꝓrsus u̾ba idonea st̃. In illis enĩ pͥ¬

Expanded text:
m enim nemo vidit unquam: Unigenitus qui est in sinu Patris ipse narravit . Ad hoc enim venit in mundum, hoc effecit, ut Deus Trinitas innotesceret. Nusquam autem in hac vita divinitas melius humano intellectu comprehenditur, quam in eo quo magis incomprehensibilis esse intelligitur: hoc est in praedicatione Trinitatis. Idcirco enim Veret charitatem Dei diffunderet in cordibus nostris pededit nobis . Denique hoc est aenigma fidei, terribile impiis, ad deterrendos eos et fugandos a facie Domini; blandum piis, ad excitantis seu rerum divinarum investigans per signa verborum, labyrinthum divinae revelationis ingreditur, non scrutator majedebet alium esse ordinem discendi in rebus humanis, propter quas significandas cuncta quaecunque sunt verba reperta sunt; alium in divinis, quibus significandis nulla prorsus verba idonea sunt. In illis enim pr
Abbreviated transcription (Latin):
qd d̾s om̃is cyeaturȩ pͥncipalis eẽntia ẽ. ⁊ nom̃ creaturȩ
ad creatorẽ relatiuum ẽ. in qͣntũ ab ipso creatura ipsaẽ.
Uñ qͥcqͥd diximꝰ eo spectat. ut licet noĩa creature ad creato¬
rem relatiue dicant᷑. nõia tñ creatoris ad creaturã. ñ re¬
latiue accidentia. s pͥncipalẽ in d̾o essentiã creaturȩ sig¬
nificantia intelligant᷑. ꝓꝓter qd scdm regłam oiũ esseñ¬
tialiũ indõ nõium. ipsa etiã ꝓnuntiant᷑ cũ dr̃. Creator

Expanded text:
s omnis creaturae principalis essentia est; et nomen creaturae ad Creatorem relativum est, inquantum ab ipso creatura ipsa est. Unde quidquid diximus eo spectat, ut licet nomina creaturae ad Creatorem relative dicantur; nomina tamen Creatoris ad creaturam non relative accidentia, sed principalem in Deo essentiam creaturae significantia intelligantur: propter quod secundum regulam omnium essentialium in Deo nominum, ipsa etiam pronuntiantur, cum dicitur, creator
Abbreviated transcription (Latin):
unitatem: sic relatio p̃dicat trinitatẽ. Errare aũ infi¬
de uniꝰ illiꝰ. de quo dñs dicit ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ. nec com¬
ds̃. ds̃ unus sit. nemo potest : qui rationis humane qͣn¬
tumuis sit particeps. Ex quo enĩ illuxit in mundo dñs
nuum suarũ. s fugit pene de toto orbe t̾rarũ mul¬
toꝵ cultꝰ d̾oꝵ ⁊ demonũ. ⁊ in cultu uniꝰdi ꝯsentiunt

Expanded text:
unitatem; sic relatio praedicat Trinitatem. Errare autem in fide unius illius, de quo Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus , nec comminus Deus, Deus unus sit , nemo potest, qui rationis humanae quantumvis parum sit particeps. Ex quo enim illuxit in mundo Dominmanuum suarum; sed fugit pene de toto orbe terrarum multorum cultus deorum et daemonum; et in cultu unius Dei consentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat aliquo tẽpore. S creator creans creaturã. Hoc
agit de ea sine tẽpore. ut q̃ ñ erat sit suo tp̃re. Neq
in hoc tã accidit illi: ꝗͣ si sic fas ÷ dici ille illi. Non qͥ acci¬
dens ulla rõne dici queat illa substantia. in qua sub¬
sistunt q̃c̾q st̃: s ad dicendũ qd̃ de reb huiꝰ modi senti
uina ea q̃ ad creaturã st̃. relatiue intelligenda sunt:
quȩ licet sint ad tp̃ralem ⁊ mutabilẽ creaturã. ȩt̾nȩ tñ
⁊ incõmutabilis e̾e̾ntie noĩa st̃. & suo modo estimanda

Expanded text:
cipiat aliquo tempore. Sed Creator creans creaturam, hoc cipiat aliquo tempore. Sed Creator creans creaturam, hoc agit de ea sine tempore, ut quae non erat, sit suo tempore. Neque in hoc tam accidit illi, quam, si sic fas est dici, ille illi. Non quod accidens ulla ratione dici queat illa substantia, in qua subsistunt quaecunque sunt; sed ad dicendum quod de rebus hujusmodi sentirvina ea quae ad creaturam sunt, relative intelligenda sunt: quae licet sint ad temporalem et mutabilem creaturam, aeternae tamen et incommutabilis essentiae nomina sunt, et suo modo aestima
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tñ scd̾m accidens dĩ qd̃ qͣsi ei acciderit : s plane scdm
accidens etꝰ ad qd incipit pelatiue dici. Res enĩ diuinȩ
cũ hoc modo dicunt᷑. neqͣꝗͣ suo modo dicunt᷑: s eo modo
quo affectu humano uccũq capi possit qd dicit᷑ Idciro
cũ de do uerbis agit᷑ rationes uerboꝵ reb coaptandȩ
st̃ . ñ illȩ illis. Rationis enĩ humanae omnis u̾bosa rati¬
ocinatio ñ nisi ueritatis e̾ẽ debet inuestigatio: q̃ ubic̃
se obtulerit.iã ratio ñ ÷ ratio siñ ꝯtinua abiecta cura
ũ boꝵs ueritati acqͥescit. Nicħ aũ ueriꝰ ac manifestiꝰ
ꝗͣnec creaturã aliꝗͣ nec aliqͥd ꝓrsus acreatura acci¬
deye in cõmutabili dõ. Increatore enĩ oĩũ do in quo
tempꝰ omne & quicqͥd cẽporis ⁊ et̾nitas ⁊ uita ẽ. ⁊ qͥd qͦ
tp̃re futurũ sit iã ab ęt̾no p̾̃sentissimũe̾. nullo hoc a¬
gic tẽpore creatam tempore ereatura. ut ds̃ aliqͣn
creator incipiat eẽ qͥ qͣsi ñ fuerit priꝰ licet hoc dici in¬

Expanded text:
n secundum accidens Dei quod ei acciderit, sed plane secundum accidens ejus ad quod incipit relative dici. Res enim divinae cum hoc modo dicuntur, nequaquam suo modo dicuntur; sed eo modo quo affectu humano utcunque capi possit, quod dicitur. Idcirco cum de Deo verbis agitur, rationes verborum rebus coaptandae sunt; non illae illis. Rationis enim humanae omnis verbosa ratiocinatio nonnisi veritatis esse debet investigatio: quae ubicunque se obtulerit, jam ratio non est ratio, si non continuo abjecta cura verborum, veritati acquiescit. Nihil autem verius ac manifestius, quam nec creaturam aliquam, nec aliquid prorsus a creatura accidere incommutabili Deo. In Creatore enim omnium Deo, in quo tempus omne, et quidquid temporis est, aeternitas et vita est, et quid quo tempore futurum sit, jam ab aeterno praesentissimum est, nulio hoc agit tempore creata in tempore creatura, ut Deus aliquando Creator incipiat esse, quod quasi non fuerit prius, licet hoc dici in
Abbreviated transcription (Latin):
rit. nulli hoc ibi audeat᷑ negare ꝑsonȩ. Om̃ib enim existen¬
tie gradib exclusis una ẽ & in cominuitabilis intͥnitate di¬
ninitatis substantia. indiuisa in oꝑe. concors in uoluntatẽ.
par in om̃ipotentia: eqdualis in gła simul ĩplens ot̃a. & con¬
tinens unicisa. q̃ sic in tͥb confitenda÷ ꝑsonis. ut & unitatẽ

Expanded text:
rit, nulli hoc ibi audeat negare personae. Omnibus enim existenrit, nulli hoc ibi audeat negare personae. Omnibus enim existentiae gradibus exclusis, una est et incommutabilis in Trinitate divinitatis substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in omnipotentia, aequalis in gloria, simul implens omnia, et continens universa. Quae sic in tribus confitenda
Abbreviated transcription (Latin):
s unum dm̃. Nec liniam̃tis spaciisq m̾broꝵ hec tͥnitatis & u¬
nitatis forma distendit᷑. uec pat̾ filium localit̃ in se susci¬
pit manentẽ. nec filiꝰ patrẽ in se babitantẽ: aut euacuan.¬
S pat̾ & filius cum sp̃m sc̃m emittunt. ad illustrandã omn ̃
ereatutam suam. Tres quippe st̃ s ñ disiunctȩ ainũ st̃. s ñ
confuse: ẜ cumtres sunt. imũ sunt. cũ sint unũ. tres sunt:
tres ꝑp sabellianum. unum ꝑꝑ arrianum. Nec in uno dđo ẽ tͥni¬
tas ipsa. s tͥnitas ipsa ds est: nec s ẽ intͥnitate. s ̾s ipsa tͥni.
tas:: Neꝙ enun ds ampluis aliꝗd qͣm tͥnitas ipsa ẽ. nec tͥntas
sibilium. & etates tempor alium naturarum: ꝓcul loca corpoꝵ
ꝗd̾ fine clauditur. &. quicqͥd nec sẽꝑ ÷ ubiq nec ubiq totum.
Deuiq eogitatio de trmitatis ditate concepta. nichil ꝑ distan¬
hom intelligat. uiclil ꝑgrad̾ querat. ac siquid dõ dignũ sense¬

Expanded text:
sed unum Deum. Nec lineamentis spatiisque membrorum haec Trinitatis et unitatis forma distenditur; nec Pater Filium localiter in se suscipit manentem, nec Filius Patrem in se habitantem; aut evacuantur Pater et Filius, cum Spiritum sanctum emittunt ad illustrandam omnem creaturam suam. Tres quippe sunt, sed non disjuncte; unum sunt, sed non confuse: sed, cum tres sint, unum sunt; cum sint unum, tres sunt: tres propter Sabellianum, unum propter Arianum. Nec in uno Deo est Trinitas ipsa, sed Trinitas ipsa Deus est; nec Deus est in Trinitate, sed Deus ipsa Trinitas est. Neque enim Deus amplius aliquid quam Trinitas ipsa est; nec Trinitas isibilium, et aetates temporalium naturarum; procul loca corporuquod fine clauditur, et quidquid nec semper est ubique, nec ubique totum. Denique cogitatio de Trinitatis Deitate concepta, nihil per distantiam intelligat, nihil per gradus quaerat; ac si quid Deo dignum sense
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dictum ÷ siue accedendo siue decedendo necesse:
mutare subiectum : q in cõmutabili do ñ ꝯuenit. S hȩc
& his similla cũ dñr indo.sic in illa ĩ cõmutabili suda
accipiendast̾ ut ꝓprio quodã diuinitatis modo ita dica¬
tur uelatiue ad creaturã. ut qͣnuis tẽporalit̾ aliquid
hoꝵ incipiat aliqñ dici dc̃ ñ tñ hoc ipsi substantiȩ di
accidisse intelligatur. q̃ sic dr̃: sẽd illi nature ad quam
dicit᷑. Uñ &lã cũ ad eũ refugimꝰ. in ipso. in natura eiꝰ
nulla fit mutatio: nos aũ mutamͣ cũ meliores ex̃
deteyiorib efficim᷑. Sic ncũ pat̾ nr̃ ẽe̾ incipit ñ muta
filii dei. nr̃a quidẽ substantia in meliꝰ tnsmutat᷑ ille
uͦ incipit eẽ pat̾ nr̃. sine ulla mutatione substantie
suȩ. ⁊ cũ iustꝰ aliquis incipit fieri amicꝰ dĩ. ipse mita
tds̃ aut̾ absit ut mutet᷑. qui nullũ tẽporalit̾ diligit.
qͣsi noua dilectione ꝗ̃ in ipso ante ñ fuerit. qͥ dilexit

Expanded text:
ndo, necesse mutare subjectum: quod incommutabili Deo non convenit. Sed haec et his similia cum dicuntur in Deo, sic in illa incommutabili substantia accipienda sunt, ut proprio quodam divinitatis modo ita dicantur relative ad creaturam, ut quamvis temporaliter aliquid horum incipiat aliquando dici Deus, non tamen hoc ipsi substantiae Dei accidisse intelligatur, quae sic dicitur; sed illi naturae ad quam dicitur. Unde etiam cum ad eum refugimus, in ipso, seu in natura ejus nulla fit mutatio; nos autem mutamur, cum meliores ex deterioribus efficimur. Sic et cum Pater noster esse incipit, non mutatfilii Dei, nostra quidem substantia in melius transmutatur; ille vero incipit esse Pater noster, sine ulla mutatione substantiae suae. Et cum justus aliquis incipit fieri amicus Dei, ipse mutatur; Deus autem absit ut mutetur, qui nullum temporaliter diligit, quasi nova dilectione quae in ipso ante non fuerit; qui dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
ti est: qr ħ oĩa ñ aliuñ mutuans. s eentialit̾ habens. nil
ht̃ in semetipso nͥ qd ipse est. ⁊ sic̃ ħ om̃̾ia in ipso ñ ali¬
ud ⁊ aliud s simplex unũ st̾: sic nec alit̾ ⁊ alit̾ s simpli¬
cit̾ ⁊ uno modo sine omni modo in ipso st̃. Sane st̾ aliqua
dentiũ relatiuoꝵ: sic̃ cũ dr̃ ad creaturã creator. dñs. aut
pͥncipiũ.S nequaꝗͣ hoc modo accipienda st̃: cũ accid̾n¬
tiũ oĩũ sit mutare subiectũ: quoꝵ nullũ accide̾ potest
incõmutabili substantiȩ. Sempit̾nũ tñ eẽ d̾o ereatorem
ẽẽ seu dñm. seu pͥncipiũ. cũ ñ semꝑ fuerit. creatura.
cuiꝰ ÷ creator. dñs ac pͥncipiũ: difficilis intellectꝰ est. Co¬
nantes enĩ hoĩes fari quouis modo de ineffabili. nec ua¬
lentes ñ uerbis. nec ad dicenda ea q̃ hoc mͦ dicenda st̃
his u̾bis aptiora u̾ba ibi inuemientes. ubi nulla apta
st̃: dixert̃ dm̃. creatorẽ. dñm pͥncipiũ. Que u̾ba cũ

Expanded text:
ti est, quia haec omnia non aliunde mutuans, sed essentialiter habens, nil habet in semetipso, nisi quod ipse est. Et sicut haec omnia in ipso non aliud et aliud, sed simplex unum sunt; sic nec aliter et aliter, sed simpliciter et uno modo sine omni modo in ipso sunt. Sane sunt aliqua dentium relativorum, sicut cum dicitur ad creaturam Creator, Dominus aut principium. Sed nequaquam hoc modo accipienda sunt, cum accidentium omnium sit mutare subjectum; quorum nullum accidere potest incommutabili substantiae. Sempiternum tamen esse Deo Creatorem esse, seu Dominum, seu principium, cum non semper fuerit creatura, cujus est Creator, Dominus ac principium: difficilis intellectus est. Conantes enim homines fari quovis modo de ineffabili, nec valentes nisi verbis, nec ad dicenda ea, quae hoc modo dicenda sunt, his verbis aptiora verba ibi invenientes, ubi nulla apta sunt, dixerunt Deum Creatorem, Dominum, principium. Quae verba cum
Abbreviated transcription (Latin):
& de quo bñ ÷ cuẽq quouis modo bñ est. Eodẽ modo
⁊ de oĩb pene noĩb diuinis qͥb ad se dr̃ ds intelli¬
gendũ ẽ. scilicet ipsis etiã dici eũ ad creaturã nõib
quib ad se dr̃.: ñ tam relatiue quasi acreatura ha¬
bendo ẽẽ qͥ ad eam dr̃. quã si sic dici possit collatiue. donan¬
do ereature ut sit ad quã dicatur. Hinc magnus dr̃ ds̃ ad
ereaturã cõparatione ipsiꝰ creaturȩ. magnus in seipso sine
õi cõparatione: iustꝰ ad creaturã iuste cuncta disponen¬
do: in eo aũ qd̃ ipse ÷ sic̃ eũ ẽẽ iustum ⁊ iustissimꝰ in semet¬
ipso. & cetera in hẽ modũ. Quȩc̃q aũ nõib huiꝰ modi di ad

Expanded text:
is modo bene est. Eodem modo et de omnibus pene nominibus divinis, quibus ad se dicitur Deus, intelligendum est, scilicet, ipsis etiam dici eum ad creaturam nominibus, quibus ad se dicitur non tam relative, quasi a creatura habendo esse, quod ad eam dicitur; quam, si sic dici possit, collative, donando creaturae, ut sit, ad quam dicatur. Hinc magnus dicitur Deus ad creaturam comparatione ipsius creaturae; magnus in seipso sine omni comparatione; justus ad creaturam, juste cuncta disponendo: in eo autem quod ipse est, sicut eum esse, justum est, justissimus in semetipso; et caetera in hunc modum. Quaecunque a