comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iugilanciꝰ in tuendũ. quia non om̃s
qui coram hominib orare iudentur:
inconspectu interm arbitris petere
uel querere. ue. celestis regni aditum
pulsare ꝓbantur:. Neq enĩ ꝓpcta
diceret. ꝓpe. ẽ. dns omĩb inuocan.¬
tib eumꝰ in ueritate. si non aliqͦs
te cognosceret: In uocant quippe
dnm̃ in ueritate: qui in hoc quod
crando dicunt: iuiuendo non cont᷑.¬
dicunt: In uocant dñm̃ in ueritate.:
qui suas ͤ p̃ces oblaturi. pͥmo ussa
illiꝰ implere satagunt. qui dicturi ei
sunt moracione: Ec dinutte nobis
debita nr̃ã: sic̃ et nos dimitim de¬
bitorib nr̃is. Illud euis manda-

Expanded text:
s qui coram hominibus orare videntur, in conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur. Neque enim Propheta diceret: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate , si non aliquos te, cognosceret. Invocant quippe Dominum in veritate, qui in hoc quod orando dicunt vivendo non contradicunt; invocant Dominum in veritate, qui suas ei preces oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cens ꝑ apostolum iacobum: Eonfi-¬
temini alterutrum peccata urã.
& orate ꝓ in uicem ut saluemini:¬
pse rogari ut prest& amat: qui ani¬
mos in opum ad se rogandũ largus
donator erigit. Om̾is in quiens qui
pecit accipit. & qui querit inuenit.
et pulsanti aꝑietur. Non gͦ dubi-¬
tandum qđ petentes accipinius. que-

Expanded text:
cens per apostolum Jacobum: Conficens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum
Abbreviated transcription (Latin):
E mus. mendacẽ facimꝰ eum. et uer¬
bũ eiꝰ non .ẽ. in nob̾. Hoq rursum¬
E quis piam considerata peccatoꝵ su¬
oꝵ qualitate seu quantitate: ape¬
cenda uenia mentẽ desꝑando reuo¬
t. Neminem uisa suoꝵ putre¬
do uulnerum sui magnitudo languo
fiduciam quod ipse conditor nr̃
medicꝰ nobis fieri ipse adnos ueni-¬
re in carne. ipse infirmitates nãs
susciꝑe ut sanar&: dolores nros
uł dfferret. portare dignatus. ẽ:
suam ꝓuita nr̃a mortẽ obculit.
ipse magnis peccantium ammissis
magna penitenciȩ remedia osten-¬
dit. dicens ꝑ p̃cursorem suũ Ge-¬
nimina uiꝑarum. quis ostendit uo-¬
bis fugere auentura ira: Façite gͦ
fructus dignos penitenciȩ: & pau-¬
lo post.. Qui habet inquit dnas cu-¬
nicas det non habenti. & qui habet
escas suniliter faciat: Ipse leuiori-¬
h cotidians q nrĩs erratib sine qͥ¬
bus haec uita transiria nꝰ potest co-¬
tidiana confessionis et in tercessionis
mutue medicamenta concescit. di¬

Expanded text:
mus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum, sui magnitudo languor fiduciam quod ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, portare dignatus est. pro vita nostra mortem obtulit, ipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi non potest, quotidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, di
Abbreviated transcription (Latin):
quasi qui miscđia iusti uidicis nõ
egeat ap̾cib cess&:. Qum potiꝰ eciã
cũ se aliquid boni quis egisse co¬
gnouerit. quia qua hoc districtio¬
ne uidicetur ignorat: tremens cũ
cium cum seruo tuo: quia non uis¬
⁊ificabitur in conspectu tuo omĩs

Expanded text:
quasi qui misericordia justi judicis non quasi qui misericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum cium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo o
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finem firma ꝑducere: Qum¬
im mo: meliꝰ erat non cognoscere ui¬
am iusticiȩ. quã post agnicionem
retrorfum con uerti Unde necesse
est fr̃s limĩ. ut petamꝰ seduli sine
inter missione oremꝰ ꝓcidamꝰ ante
dnm̃ ploremꝰ coram dño qui fecit
nos. ut exaudiri mereamur. Ni¬
deamus solliciti qualiter nos uiue¬
re uelit. quid nos facere usserit qͥ
fecit nos. Queramꝰ añ & confirme.¬
mur. queramꝰ facieni eiꝰ semꝑ. A
ut hunc in uenire ac udere mere¬
amur: mundemus nos ab omni in¬
quinamento carnis acsp̃s quia non¬
nisi casto corꝑe in die resurrectio¬
nis ad cȩlos sub leuari. non nsi mũ¬
do corde głam ualent diuine ma-¬
iestatis in tueri Pulsemꝰ in fatiga¬
bili desiderio aȩcerne beatitudinis
aures pii conditoris: nec deficiamꝰ
acceptis priusquam illo aꝑiente
decarcere mortis huiꝰ eripi. ac por-¬
tam mereamur patriȩ celestis in gre-¬
di: Nemo sibi dein nocentia blan-¬
diatur. nullus suis fidens actib

Expanded text:
ducere; quin imo melius erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti; unde necesse est, fratres mei, ut petamus seduli, sine intermissione oremus, et procidamus ante Dominum, ploremus coram Domino, qui fecit nos. Et ut exaudiri mereamur, videamus sollicite qualiter nos vivere velit, quid nos facere jusserit qui fecit nos. Quaeramus Dominum et confirmemur, quaeramus faciem ejus semper; et ut hunc invenire et videre mereamur, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quia nonnisi casto corpore in die resurrectionis ad coelos sublevari, nonnisi mundo corde gloriam valent divinae Majestatis intueri. Pulsemus et infatigabili desiderio aeternae beatitudinis aures pii Conditoris, nec deficiamus a coeptis priusquam, illo aperiente, de carcere mortis hujus eripi ac portam mereamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
A DiSCIPULIS
sabuaToR
non modo
forman oracionis. sed instanciam
frequenciamq tradit orandi: Ami¬
cꝰ ergo adquẽ media nocte uenit᷑:
ipse ds intelligitur: cui in media
tribulacione supplicaoyꝰ & tres pa¬
nes id .ẽ. in telligenciã crinitatis.
quȩ p̃sentis uitę consolentur labo-¬
res efflagitare debemꝰ:. A micꝰ qui
uenit deuia ipse nr̃ ẽ. animꝰ qui
tociens anobis recedit: quociens ad¬

Expanded text:
a discipulis Salvator non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur. Cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quotie
Abbreviated transcription (Latin):
ANCTORUM SOLEME¬
nitatum dilectissimi or-¬
dinem celebratio & spiri¬
talis lecitie deuotione com pleca.
oport& nos ad salubritatem recur¬
rere parcitatis remediumq ieui-¬
nii & exercendis mentib & casti.¬
gandis adhibere corporibꝰ. Ut
quia nos satis dehoc & diuina mo¬
nita & ꝓpͥa ex perimenta docuerunt.
pͥmum ꝓ sacratissimorum dierum
decursu. diuine pietati grãs referã¬
mus: Tunc scãs continentie diligen-¬
tias appecentes aliquantulum nobis
decerrenoꝵs cyborum habundantia
sub trahamꝰ ita ut ꝓficiat el mosi¬
nis qd non mentit᷑ mense Tunc enĩ
demum ad animȩ curatione ꝓficit
medicina ieuinu. cũ abstinentia
ieuinantis esuriem refic̃ in digen-¬
tis: Quia gͦ scimꝰ apd̾ misericordẽ
dm̃ ieuinis p̃cellere aelemo sine lar-¬
gitatem. Dicente ipso dño. Date
elemosinam: & om̃ia munda sunt

Expanded text:
rum solemnitatum, dilectissimi, ordine celebrato et spiritalis laetitiae devotione completa, oportet nos ad salubritatem recurrere parcitatis, remediumque jejunii et exercendis mentibus et castigandis adhibere corporibus: ut quia nos satis de hoc et divina monita et propria experimenta docuerunt, primum per sacratissimorum dierum recursum divinae pietati gratias referamus, tum sanctas continentiae delicias appetentes, aliquantulum nobis de terrenorum ciborum abundantia subtrahamus: 319 ita ut proficiat eleemosynis quod non impenditur mensis. Tunc enim demum ad animae curationem proficit medicina jejunii, cum abstinentia jejunantis esuriem reficit indigentis. Quia ergo scimus apud misericordem Deum jejuniis praecellere eleemosynae largitatem, dicente ipso Domino: Date eleemosynam, et omnia munda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nontimere: paradssi exules facti : in
hunc inferiorem demersumq locum
peccati merito reciderunt: Nec quis¬
quã put& in congruum esse si adã
carnem apłs dicer&: ad iecit. Sacra¬
mentũ hoc magnum. ẽ. ego autẽ di¬
fuꝑni dei: mneo multomagis animi
nr̃i potest esse misterium Sed herc&e
sub fidcus. est captus. est: & corꝑis suc-¬
census febrib con passione carras ae-¬
grescit querendus medicꝰ. Sed quis
iste tantus est: quis auota mentis. me¬
deatur ulcerib qui tantꝰ est homo qͥ
possit aliis sub uenire: cum sibi ipse
dam moriuntur quã ꝑ unũ hominẽ
in hunc inundũ peccatũ in trauit:
& ꝑ peccatũ mors ita in om̃s homi-¬
nes ꝑ transiit in quo om̃s peccauer.
llius ugicur culpa mors omĩum ẽ:
quic quã ꝓ mouere potuerunt
Quȩramꝰ gͦ aliquẽ deangłis aut ar¬
cangłis medicum. sed quem admo¬
dũ michi possunt p̃sidium ferre.
nec pacẽ. cum ipse archangelus apec-¬

Expanded text:
non tenere, paradisi exules facti in non tenere, paradisi exules facti in hunc inferiorem demersumque locum peccati merito reciderunt. nec quisquam putet incongruum esse, si Adamcarne apostolus diceret, adiecit: sacramentum inquit hoc magnum est, ego autem disuperni dei, in eo multo magis animi nostri potest esse mysterium. sed haeret, suffixus est, captus est et corporeis succensus febribus conpassione carnis aegrescit. quaerendus est medicus. sed quis iste tantus est, qui sauciae mentis medeatur ulceribus? quis tantus est homo, qui possit aliis subuenire, cum sibi ipse Adam mortui, quia per unum hominem in hunc mundum peccatum introiuit et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. illius igitur culpa mors omnium est.quicquam promouere potuerunt. quaeramus ergo aliquem de angelis aut archangelis medicum. sed quemadmodum mihi possunt praesidium ferre. ne peccem, cum ipse archangelus a pec
Abbreviated transcription (Latin):
montes cadent. inquib me abscondã.
fissuris petrarum cum uenerit con¬
fringere cerrã.: Tunc tribulos& spi-¬
nas animo caro. hoc est curarũ mor¬
sus sollititudingum que generata. est
quos sibi ꝑ concupiscentiam carnis a
nimꝰ ipse cercum dedit. Qenĩ quasi
clauis quib dã suffigitur anima cor¬
poreis uoluptatib & cũ semel adhese-¬
rit cupiditatib demersa cerrenis dif-¬
ficile in alaiciam pocest unde descen¬
dit: sine dei fauore reuolare Actu¬
uni enim suorum uin culata laqueis
& diuitiarum scłarium in lecebris.
obnoxia tenetur. Hunc gͦ adam.
hunc euam. dñs liberaturus aduenit.
Quorum alter ad maginem dei factus
altera uirtute sui accipiens uirum
quam dui fuit subdita forciori: u¬
nam gerebant in uno sp̃ũ deo placi-¬
tam uoluntatem & in paradyso posi-¬
ti dei: uitȩ celestis oꝑabantur alimo¬
niam. Postea quã uero caro suade¬¬
ret diuersum. & legem copit ꝓpͥam

Expanded text:
montes cadant, in quibus me abscondam montes cadant, in quibus me abscondam fissuris petrarum, cum uenerit confringere terram? tunc tribulos et spinas animo caro, hoc est curarum morsus sollicitudinumque generat aestusque, quos sibi per concupiscentinimus ipse circumdedit. Etenim quasi clavis quibusdam suffigitur anima corporeis voluptatibus: et cum semel adhaeserit cupiditatibus demersa terrenis, difficile in altum potest unde descendit, sine Dei favore revolare. Actuum enim suorum vincta laqueis, et deliciarum saecularium illecebris obnoxia jam tenetur. 66. Hunc ergo Adam, hanc Evam Dominus liberaturus advenit: quorum alter ad imaginem Dei factus, altera virtutem sui accipiens viri, quamdiu fuit subdita fornam gerebant in uno spiritu deo placitam uoluntatem et in paradiso positi dei uitae caelestis operabantur alimoniam. posteaquam uero caro suadere diuersum et legem coepit propriam
Abbreviated transcription (Latin):
dum cheochimus cum graui oculorum
in com modo laboraret. & a mar& uxo-¬
rem. interdicta sibi amedico facultate
coeundi: cupiditatis in paciens: atq
im pecti libi dinis raptus moderari
nequiuerit: Sciens enim prudensq
q essec oculos amissurus priusquã con¬
uenir& uoxori in ipso aestu feruentis
cupiditatis & consuetudinis appara-¬
tu. uale in quit amicũ lumen. sic fe-¬
brȩ libido flagrantior. est grauiusq
precipitat: & in flaminat. Sed ubi qui
resipuerit afurore tunc conscientię
interioris. uisus aꝑitur. factiq succe¬
dit paenitentia: & pudenda sui unus¬
quisq facinoris erubescit Tunc ds̃
tinetur. & pecçator cupit se celare. sed
non potest. Tunc caro arguitur diabo¬
lus aecusitur. hȩc quasi lena uitior.
illiuis ficꝰ foliis h&c est cegemine cor¬
ꝑali uł iactancia secularia flagitioꝵ
secreta uelantur: & unus quisq di-¬
uinam peccati conscientiam formidat
mentẽ tuditium dicens. Qui suꝑ me

Expanded text:
dum Theotimus, cum graui oculorum dum Theotimus, cum graui oculorum incommodo laboraret et amaret uxorem, interdicta sibi a medico facultate coeundi cupiditatis inpatiens atque inpetu libidinis raptus moderari nequiuerit. sciens enim prudensque quod esset oculos amissurus, prius quam conueniret uxori, in ipso aestu feruentis cupiditatis et consuetudinis adparatu \'uale\' inquit \'amicum lumen\'. sic febri libido flagrantior est grauiusque praecipitat et inflammat. sed ubi quis resipierit a furore, tunc conscientiae interioris uisus aperitur factique succedit paenitentia et pudenda sui unusquisque facinoris erubescit. tunc deus timetur et peccator cupit se celare, sed non potest, tunc caro arguitur, diabolus accusatur, haec quasi lena uitiorumillius ficus foliis, hoc est tegmine corporali uel iactantia saeculari flagitiorum secreta uelantur. et unusquisque diuinum peccati conscia formidat mente iudicium dicens: <qui super me
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis uitia sint. ĩgnem camen ossib
in plicant mentẽ animũ sensumq
ꝑ temptant. Hȩc pͥus diaboli sol-¬
licitantur arte. & eiũ ager bonus ues-¬
cis. monilȩ suadela serpentis est ho¬
norum grã. sublimitas potestatum.
aepularum suauitas. forma mere-¬
tricis. laqueus. est diaboli Q quasi
quȩdam nequię spiritalis in lecebro¬
sus affatus. qui ꝑ carnis in lecebram
quaȩ cito femine quadã leuitate mol
litur: animũ quoq degradu deicit:
Deniq quod non uideris non amabis.:
Sed ubi caro concupierit con paciens
quoq animi constantia deficit. &¬
mens con sorcio amoris inflectitur:
Quo enĩ in carne una sunt atq mors
in repit sceleris effectu temptantis
diabolo carnem suadente: Uehemer¬
cior tamei.ẽ. animi: quan corꝑis fe-¬
bris. & ideo ꝓ anime uoluntate.
corꝑis scelus plerumq concempnit᷑
nec apericulis abstinecur:. Mnde non
alium uidecur repecere. quem ad mo¬

Expanded text:
corporis vitia sint, ignem tamen ossibus corporis vitia sint, ignem tamen ossibus implicant, mentem, animum, sensusque pertentant. Haec prior diaboli sollicitatur arte. Etenim ager bonus, vestis, monile, suadela serpentis est. Honorum gratia, sublimitas potestatum, epularum suavitas, forma meretricis laqueus est diaboli, et quasi quidam nequitiae spiritalis illecebrosus affatus, qui per carnis illecebram quae cito feminea quadam levitate mollitur, animum quoque de gradu deicit; denique quod non uideris non amabis, sed ubi caro concupiuerit, conpatientis quoque animi constantia defetiscit et mens consortio amoris inflectitur - duo enim in carne una sunt atque ita mors inrepit sceleris effectu temtante diabolo, carne , suadente. uehementior tamen est animi quam corporis febris et ideo pro animi uoluptate corporis salus plerumque contemnitur nec a periculis abstinetur. unde non alienum uidetur repetere quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nũquã acorꝑe uinceretur::¬
Nam cũ anima corpꝰ agat: iuiufic&
& gubernet: quẽ admodum eius in¬
lecebris captiua reparetur: nisi et
ipse asuperioris alicuiꝰ potestatis
uinculis stringerecur Deniq non pͥ¬
us eua esuriuit: quam serpentis eã
uersutia temptauit Q ideo aduer-¬
sus ipsum auctorem peccati : prius
debuit medicina salutis oꝑari. for
tasis ȩciam in trpo mulieris illius
Symonis & andreę uarus criminum
febrib coronã languebat: & diuersa-¬
rũ cupiditatũ in modicis aestuabat
inlecebris: Nec minorẽ febrem am-¬
oris. esse dixerim quã caloris Itaq
illa ammũ febris. hec corpꝰ in flam¬
mat Febris enim auaritia est febris
libido est eo quodignitate sint cupi-¬
ditatis. Unde & apostolus ait. Si
non se continent nubant. meliꝰ est
enĩ nubere quam uri Febris nam¬
q luxuria est febris nra ambitio
est. febris nr̃a iracundia. ẽ. Quȩ lic&

Expanded text:
enim numquam a corpore uincereturenim numquam a corpore uincereturnam cum anima corpus agat, uiuificet et gubernet, quemadmodum in eius inlecebras captiua raperetur, nisi et ipsa superioris alicuius potestatis uinculis stringeretur? denique non prius Eua esuriuit quam serpentis eam uersutia temtauit, et ideo aduersus ipsum auctorem peccati prius debuit medicitassis etiam in typo mulieris illius socrus Simonis et Andreae variis criminum febribus caro nostra languebat, et diversarum cupiditatum immodicis aestuabat illecebris. Nec minorem febrem amoris esse dixerim, quam caloris. Itaque illa animum febris, haec corpus inflammat. Febris enim nostra avaritia est, febris nostra libido est; eo quod ignitae sint cupiditates. Unde et Apostolus ait: Si non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri . Febris nostra luxuria est, febris nostra ambitio est, febris nostra iracundia est. Quae licet
Abbreviated transcription (Latin):
ita & in xp̃o om̃s iuuificabuntur.
Luis est ille qui in sinagoga spm̃ demo¬
nii habebat in mundum. nisi ppłs
udeor qui quasi serpentini sp̃s re¬¬
uinctus & in nodatꝰ diaboli laqueis
simulatam corꝑis munditiã. interi-¬
oris mentis sordib inquin abat:
E bene in synagoga homo spm̃ inmũ-
serat Introierat enĩ diabolus unde
xp̃s exierat: Simul ostenditur na-¬
tura cdiaboli. non in ꝓba oꝑa in¬
quinamus: quã superiorem natu-¬
ram dnm̃ confitetur oꝑera negat
C inhocapparet eius nequitia: in ꝓbi-¬
tas uidȩoꝵs quod ita populo uiͤsuȩ
cecitatem mentis effudit ut popu¬
lus neget que dȩmones conficentui.
peior magistro discipulorũ haere-¬
ditas: ille uerbo dñi cemꝑtabat hic
facto. Ille dicit mitte ce. isti ador¬
cantur ut mittant Si alciore con-¬
silio ista pendamꝰ: animi debemus
in telligere & corꝑis sanitatẽ: ut
pͥus animus qui serpentis labora-¬¬
bat in sidiis ab solutus sit. anima

Expanded text:
s uiuificantur. quis est ille qui in synagoga spiritum daemonii habebat inmundum nisi populus Iudaeorum, qui quasi serpentinis spiris reuinctus et innodatus diaboli laqueis simulatam corporis munditiam interioris mentis sordibus inquinabat? et bene in synagoga homo erat qui spiserat. introierat enim diabolus, unde Christus exierat. simul ostenditur natura diaboli non inproba, opera iniqua. nam quem per superiorem naturam dominum confitetur opere negat. et in hoc apparet eius nequitia, inprobitas Iudaeorum, quod ita populo uaesanae caecitatem mentis offudit, ut populus neget quem daemones conStentur.s o peior magistro discipulorum hereditas! ille uerbo dominum temtat, hi facto; ille dicit: mitte te, isti adoriuntur ut mittant. si altiore consilio ista pensamus, animi debemus intellegere et corporis sanitatem, ut prius animus qui serpentis laborabat insidiis absolutus sit. anima
Abbreviated transcription (Latin):
primus dm̃ homini nuncup auit.
Sic enĩ habes  Q dixit mulieri
Quid utiq dioc̃ ds̃. Nexlatis abom¬
ni ligno: Uterq igitur deceptus
adiabolo est sanatus axp̃o: Seque¬
re cecera a euangelice lectionis. dis¬
ce misteria: atq induoꝵ sanitaten
publice sacramentũ salutis agnos

Expanded text:
primus deum homini nuncupauit; primus deum homini nuncupauit; sic enim habes: e t dixit mulieri: quid utique dixit deus ne edatis ab omni ligno? uterque igitur deceptus a diabolo est, sanatus a Christo. sequere cetera et euangelicae lectionis disce mysteria atque in duorum sanitate publicae sacramentum salutis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ legẽ sed uerbo factus ẽ. mundus.
sicut leginus. Uerbo dñi celi firma¬
ti sunt:. Non soluitur gͦ lex sed im¬
plecurꝰ ut̃ fiat renouatio hominis
iam labentis. unde &̾ apłs ait. Spo.
sum se ostenderet creatorem qui oꝑa
oꝑib intexeret & ꝑ sequeretur opꝰ
qͣuod ipsa iam coeꝑat: Ut si domũ
faber renouare disponat. non afun-¬
damentis sed aculminib incipit in¬
soluere uetustatem: Itaq pͥus many
ad mouet. ubi ante desierat: Deiride
aminorib incipit. ut ad maiora ꝑ¬
uerbo dei posse: resurrectionem mor¬
tuis im perare duinȩ soluis. ẽ. po-¬
cestatis: Nec quem quã moueri
debet quod iesu nacareni Nomen
in hoc libro dixisse pͥmus in du-¬
citur. nec enĩ abeo xp̃c nomen ac-¬
cepit. quod decȩlo angłs ad urgi-¬
nem deculit Est huius in puden¬¬
tiȩ ut inter homines aliꝗ primus
u surpet ad homines. quasi nouũ
deferat quod cerrorem suȩ potesta-¬
tis in cutiat Deniq & in genesi.

Expanded text:
per legem, sed uerbo factus est mundus, per legem, sed uerbo factus est mundus, sicut legimus: uerbo domini caeli firmati sunt. non soluitur ergo lex, sed inpletur, ut fiat renouatio hominis iam labentis. unde et apostolus ait: sum se ostenderet creatorem, qui opera operibus intexeret et persequeretur opus, quod ipse iam coeperat, ut si domum faber renouare disponat, non a fundamentis, sed a culminibus incipit soluere uetustatem. itaque ibi prius manum admouet, ubi ante desierat. deinde a minonbus incipit, ut ad maiora peruerbo dei possunt, resurrectionem mortuis imperare diuinae solius est potestatis. Nec quemquam mouere debet quod Iesu Nazareni nomen in hoc libro diabolus dixisse primus inducitur. nec enim ab eo Christus nomen accepit, quod de caelo angelus ad uirginem detulit: est huius inpudentiae ut inter homines aliquid primus usurpet et ad homines quasi nouum deferat, quo terrorem suae potestatis incutiat. denique et in Genesi
Abbreviated transcription (Latin):
RATHOMO HABENS SEIATUM
in mundum &̃ in fra. Surgens autẽ
tħ̾c desmagoga intrauit in domum
sy monis & andrex̧. Socrus autem sẏ¬¬
monis tenebatur magnis febrib Gi¬
de clementiam dnĩ saluatoris: nec¬
in dignatione cõmotus. nec scelere of¬
fensus. Nec in uiria iuolatus uidȩ-¬
am deserit. Quin aeciam in memor
in uiriȩ. memor clementiȩ nec docen-¬
do nec liberando. nue sanando in
fide plebis corda demulo& & bene
sc̃s lucas uirum ab spiritu nequitie
liberatum. ante p̃misit. & sub stituit
feminȩ sanitatem Utrũq enim se¬¬
xum dñs curaturꝰ aduenerat. & pͥor
sanari debuit qui priorcuratiis. ẽ.
Nec p̃ter mittit illã quaemobilitaten
magis animȩ: quã pͣuitate peccaue¬
rat: Sabbato medicine dnĩce cepta
oꝑa significat:. Un de noua creatura cȩ¬
perit. ubi uetꝰ creatura ante desuut:.
Hec sublege esse filium adĩ sed sup le¬
gẽ in ipso pͥncipio designarte. Nec.
solui legem. sed im pleri. Neq enim

Expanded text:
rat homo habens spiritum in mundum et infra: surgens autem de synagoga intrauit in domum Simonis et Andreae. socrus autem Simon i s tenebatur magnis febribus. uide clementi am dindignatione commotus, nec scelere offensus, nec injuria violatus Judaeam deserit; quin etiam immemor injuriae, sed memor clementiae, nunc docendo, nunc liberando, nunc sanando, in fide plsanctus Lucas uirum ab spiritu nequitiae liberatum ante praemisit et substituit feminae sanitatem. utrumque enim sexum dominus curaturus aduenerat et prior sanari debuit qui prior creatus est nec praetermitti illa quae mobilitate magis animi quam prauitate peccauerat. sabbato medicinae dominicae opera coepta significat, ut inde noua creatura coeperit, ubi uetus creatura ante desiuit nec sub lege esse dei filium, sed supra legem in ipso principio designaret nec solui legem, sed inpleri. neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ud nisi quia humanũ uibeat tolli:
Ipse .ẽ. qui ꝑ singulas noctes lauatur
nrã graui conscientiȩ egra cruciatu ia
segesserit non lectus cdoloris. est. sedqͥ¬
ecis Miseratione enĩ dnĩ cepit qui
esse quod mors erat qui nobis oꝑe mor¬
tis uertit ingratia uoluptatis:: Nec
solum leuare lectum. sed aeciam do¬
mum suã reportare. hoc. ẽ ad pa-¬
rady sum redire censerecur. Ca est
enim uera domꝰ que hominem pͥma
suscepit:. Non iure amissa sed frau¬
de: Qs erito gͦ restitiutur domꝰ. qm̃
uenerat qui nexum fraudis abole¬
r&. uis reformaret. Nec mora tilla
sanitatis in teruenit unum dictoꝵ
remediorumq momentũ. ẽ ex pecta¬
Ns surgente mͥ creduli mirantur
ab euntem & diuini oꝑis miracula.
malunt timere quam credere: Nã
si credidissent nontimuissent utĩq
sed dilexissent. Perfecta enĩ dilecꝰ¬
cio timorem excludit foras. Q idõ
istis quia non diligebant: calumpiu-

Expanded text:
ud nisi quia humanum iubetur corpus adtolli? ud nisi quia humanum iubetur corpus adtolli? ipse est, qui per singulas noctes lauatur nostra gravi conscientiae aegra cruciatu jacse gesserit, jam non lectus doloris est, sed quietis. Miseratione etenim Domini coepit quies esse quod mors erat: qui nobis soporem mortis vertit in gratiam voluptatis. Nec solum levare lectum, sed etiam domum suam repetere, hoc est, ad paradisum redire censetur; ea est enim vera domus, quae hominem prima suscepit: non jure amissa, sed fraude. Merito ergo restituitur domus, quoniam venerat qui nexum fraudis aboleret, jus reformaret. 15. Nec mora ulla sanitatis intervenit: unum dictorum remediorumque momentum est. Spectant surgentem increduli, mirantur abeuntem: et divini operis miracula malunt timere quam credere. Nam si credidissent, non timuissent utique, sed dilexissent; perfecta enim dilectio timorem excludit foras . Et ideo isti, quia non diligebant, calumniaba
Abbreviated transcription (Latin):
luti nr̃ȩ. & ualidus. ẽ. ad fidem quod
confitentur in uiti. & ꝑnitiosius
ad culpam q negant qui suis ad ser¬
tionib reuincendi. Magna itaq in¬
fide plebis amentia : ut cum confessa
fuerit soliꝰ dei esse donare peccata:¬
Non credat dõ peccata donanti. Dñs
autem saluos uolens facere peccato¬
res. & occultorum cognitionen dm̃
esse demonstrat. & ad miratione fac¬
toꝵ adiciens. quid. est facilius dice¬
speciem resurrectionis ostendit: qui
mentis uulnerib corꝑisq sanatis pec-¬
cata donata morum: debilitatem
carnis ex dudit.: ħ oc ẽ. enim totũ
hominem esse curatũ. Quã ius ma¬
gnum sit hominib peccata dimitte-¬
re: Quis enĩ potest peccata dimittere
Nisi solus ds̃: qui ꝑ eos quoq dimit¬
tit quib dimittendi tribuit pocesta¬¬
tem: tamen multo diuinius est resur¬
rectionem donare corꝑib quando qui¬
dem ipse dñs refurrectionem. Hic
lectus qui tolli iubetur quid est ali¬

Expanded text:
luti. Nam et validius est ad fidem quod luti. Nam et validius est ad fidem quod confitentur inviti: et perniciosius ad culpam quod negant, qui suis assertionibus revincuntur. Magna itaque infidae plebis amentia; ut cum confessa fuerit solinon credat deo peccata donanti. dominus autem saluos uolens facere peccatores et occultorum cognitione deum se esse demonstrat et admiratione factorum adiciens: quid est facilius dicerespeciem resurrectionis ostendit, qui mentis uulneribus corporisque sanatis peccata donat animorum, debilitatem carnis excludit; hoc est enim totum hominem esse curatum. quamuis igitur magnum sit hominibus peccata dimittere — quis enim potest peccata dimittere nisi solus deus, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem? — tamen multo diuinius est resurrectionem donare corporibus, quandoquidem ipse dominus resurrectio est. hic lectus qui tolli iubetur quid est ali
Abbreviated transcription (Latin):
ante iħm loquit᷑ dominico uideridi-¬
ut uidit: Magnus dñs quia alio-¬
rũ merito ignoscit illis. E dum ali-
is ꝓbat. aliis relaxat Errate cur
apud te homo collega non ualeat.
cum apđ dm̃ seriuis &̾ interueni-¬
endi meritum eius habeat impetran¬
di Disce qui iudicas ignoscere.
disce qui egeris in petrare.. Si gra-¬
uium peccatoriun diffidis ueniam
adhibe precatores ad hibe aȩccłiam
que ꝓce dep̾catur Cuiꝰ contempla-¬
re: ut uere paralitrei corpus istius
credamꝰ esse sanatum. cognosce tam̃
interioris hominis sanitatem. cui
peccata donantur quȩ cum iudei
adserunt a solo dño posse concedi.
dm̃ utiq conficentur:. Quem uidici¬
Eruunt & ꝑsonam negant:. Itaq ab¬
ipsis & oꝑis sui filius dĩ accepit testi¬
monium: & uocis suffragium non reqͥ¬
rit. Perfidia eium confiteri pocest.
credere non potest.. Itaq cestimoniũ
non de est duunitati. fides de est sa-¬

Expanded text:
ante Iesum locetur dominico uideri diante Iesum locetur dominico uideri diut uidit. magnus dominus, qui aliorum merito ignoscit aliis et dum alios probat aliis relaxat errata. cur aput te, homo, collega non ualeat, cum aput dominum seruus et interueniendi meritum et ius habeat inpetrandi ? disce qui iudicas ignoscere, disce qui aeger es inpetrare. si grauium peccatorum diffidis ueniam, adhibe precatores, adhibe ecclesiam, quae pro te precetur, cuius contemplare, ut uere paralytici istius corpus credamus esse sanatum, cognosce tamen interioris hominis sanitatem, cui peccata donantur. quae cum Iudaei adserunt a solo domino posse concedi, deum utique confitentur suoque iudicio struant, personam negentipsis et operis sui Dei Filius accipit testimonium, et vocis suffragium non requirit; perfidia enim confiteri potest, credere non potest. Itaque testimonium non deest divinitati, fides deest sa
Abbreviated transcription (Latin):
iħm Q non in uenientes qua par¬¬
te eum inferrent p̾turba. ascender
supͣ cectum & ꝑtegulas sub miser̾
illum in lecto in medium adiħm.
Non otiosa huiꝰ paralttẏci. nec angũs¬
ta medicina est. quando dñs & o-¬
rasse p̾mictitur. non utiq ꝓpter suf¬¬
fragium : sed ꝓpter exemplum.:
Imitandi enĩ sp̾eciem dedit: non in¬
petrandi ambitum requi siuit. Qꝰ
conuenientib ex omi galilea ⁊ iu-¬
dea & iherusalem legis doctorib
inter cȩcerors remedia debilium: pa-¬
ralityci istius medicina describitur.
Primũ om̃ium qd ante diocimꝰ. unus¬
quisq eger petende prȩcatores salu-¬
tis debet adhibere: ꝑ quos nostra uitȩ
conpago resoluta astuumq nr̃oꝵ.
cdauda uestigia uerbi celestis reme-¬
dia reformenur. Sicut igitur ali-¬
qui monitores mentis qui animum
hominis quam uis exterioris corꝑis
debilitatis torpentem ad superiora
erigant: quo. rursus ad miniculis.
⁊ ad collere. & humiliare. sed facilis

Expanded text:
m et non inuenientes qua parte illum inferrent prae turba ascenderunt super tectum et per tegulas summiserunt illum in lecto in medium ante Iesum. non otiosa huius paralytici nec angusta medicina est, quando dominus et orasse praemittitur, non utique propter suffragium, sed propter exemplum; imitandi enim specimen dedit, non inpetrandi ambitum requisiuit. et conuenientibus ex omni Galilaea et Iudaea et Hierusalem legis doctoribus inter ceterorum remedia debilium paralytici istius medicina describitur. primum omnium quod ante diximus unusquisque aeger petendae precatores salutis debet adhibere, per quos nostrae uitae conpago resoluta actuumque nostrorum clauda uestigia uerbi caelestis remedio reformentur. sint igitur aliqui monitores mentis, qui animum hominis quamuis exterioris corporis debilitate torpentem ad superiora erigant. quorum rursus adminiculis et adtollere et humiliare se facilis
Abbreviated transcription (Latin):
A dolescens. tibi dico surge: E rese¬
dit qui erat mortuus. ⁊ coepit loqͥ.
ec dedit illũ matri suȩ. Resedit qͥp-¬
pe qui erat mortuiis: cũ interna con¬
punctione reuiuiscit peccator. Inci-¬
pit loqͥ: cũ reducis in cliciari tȩ eunc¬
tis qui peccatũ luxcerant ostendit. Red¬
ditur matri: cũ ꝑ sacerdotalis decreta
iudicii cõmunioni sociat᷑ aeccłiȩ. Ac¬
cepit autẽ   imor: rimagnificabant
deũ dicentes. Quia ꝓpheta magnus
surrexit in nob.. Quanto desperan¬
tior animȩ inortui ad uitã reuocant᷑:
tanto plures eodẽ corrigunt᷑ exemplo.
Uide dauid ꝓphecã: uide apłm pe¬
trũ: quoꝵ quo gradus altior. eo cosus
dnĩ apparuit : eo cercior cunctis pe-¬
nitentibꝰ spes salutis effulsit. Ut
uire om̃s qͥ audiunt dicant: quia
dĩ uisitauit plebem suam Nontan¬
tũ modo uerbũ suũ semel incorpo¬
rando: sed aeciam PRo hoc ut sus¬
citari debeamꝰ semꝑ in corde mittendo.

Expanded text:
adolescenti, tibi dico surge, et reseadolescenti, tibi dico surge, et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabDeum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide David prophetam, vide apostolum Petrum, quorum quo gradus altior, eo casus pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt, dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo.
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ : ut in uno nobis exemplum uni¬
tande piecatis ostender&. Ialtero fi¬
dẽ mirandę piecatis ad strueret
Q accessit ⁊ tecigit loculũ. Hi autem
qͥ porcabant: stecerunt. Ioculus in qͦ
mortuus effertur: male se cura despe-¬
rati peccatoris conscientia. ẽ. Quiuͦ
seprliendũ portant uł in munda
desideria quȩ hominẽ rapiunt in
interitum: uel lenocina blandienti¬
ũ sunt uenenata socioꝵ. Quȩ pec¬
dicit᷑. Dimitte mortuos sepelire mor¬
tuos suos. Mortuos quippe mortui
sepeliunt: cum peccatores quiq sui
similes alios nocuie fauore demul-¬
cent. congestaq pessime adulationis
molȩ : nequa aliquando spe resur-¬
gendi potiant᷑ oppͥmunt. Dno gͦ
loculd̃ cangente funeris bauili ste-¬
terunt : quia suꝑni formidine ui¬
dicĩ ad tacta conscientia. ⁊ carnali¬
ũ sepe affluentiũ uoluptatũ. ⁊ in¬
iustȩ laudantiũ turbã cohercens
ad seipsam reuertitur: uocantiq
ad uitam festina respondet saluato¬

Expanded text:
re testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant, steterunt. Lomortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum. Quae pecdicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congesta pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur opprimunt. Domino ergo loculum tangente, funeris bajuli steterunt, quia superni formidine judicii attacta conscientia, et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad seipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
simi in om̃ĩb operibꝰ eius atq ui-¬
diciis: sit inuobis in dubitata cre-¬
dulitas uirginis integritas ⁊ partꝰ.
Reformationis humanae: sacraim
diuinumq mnisterium scõ atq sin¬
tem : ut eundẽ głae uidere mere¬
amur in fua maiestate regnantẽ:.
Qui cũ patre & cum spũ sco ma-¬
net in unitate deitatis in secula scłoꝵ¬

Expanded text:
simi, in omnibus operibus ejus atque jusimi, in omnibus operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sintem, ut eumdem Deum gloriae videre mereamim in sua majestate regnantem, qui cum Patre et Spiritu sancto manet in unitate Deitatis in saecula sa
Abbreviated transcription (Latin):
tate xp̃i quã denoni ut dicunt
Quor corda uastis tenebris obuolu¬
ta : & ab omĩ incrementa uere lteis
aliena st̃. Trahuntur enĩ adhud
stultissimis gentilitatis erroribus
& quia supra id qđ carnali intuen¬
tur a. spectu. nequeunt aciem men¬
tis erigere: ininistra mundi lumi¬
naria : diuino honore uenerantur::
Absit ab animis xpͣianis impia sũ¬
persticio ꝓ digiosumq mendatiũ
ultra omnem modũ distant a se:¬
piterno temporalia : ab incorporeo
corporea: adominatore subiecta.
Que & si mirandã habent pulcri.¬
tudinem: ad orandã tamen
uniuersitate mundi creauit ex-
nichilo: Et inquas uoluit formas
atq niensuras. terręnam celestemq
substantiam omiupotenti ratione
ꝓ ducit. Sol luna. & sidera. sint
commoda utentibꝰ sint speciosa
cernentibꝰ : sedita ut deillis gratia
refera tur auctori. et ad oretur ds̃
qui condidit non creatura quae
seruit. Laudate igit᷑ dm̃ dilectis¬

Expanded text:
tate Christi, quam de novi, ut dicunt,tate Christi, quam de novi, ut dicunt,Quorum corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et quia supra id quod carnali intuentur aspectu, nequeunt aciem mentis erigere, ministra mundi luminaria divino honore venerantur. Absit ab animis Christianis impia superstitio prodigiosumque mendacium. Ultra omnem modum distant a sempiterno temporalia, ab incorporeo corporea, a dominatore subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non universitatem mundi creavit ex nichilo et in quas foatque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectis
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ꝑ spiritum ad optionis agno-¬
ueris . deum patre audeas nuncupa-¬
re: Alale conscientiae ab solutus¬
reatu. caelestia regna susciperis: si¬
uoluntate dei facias diuino fult
in mortalis substantiae uirtute pasca.¬
ris Securus aduersus inimicas cẽp¬¬
taciones: ꝓ piecate confligas. Et si
caelestis militiae sacramenta serua-¬
ueris: non dubites te in castris trihũ¬¬
phalibꝰ regis aecerni ꝓ uictoria
coronandum . Cumq resurrectio
piis parata susceperit: in regni cae.¬
lestis consortium ꝓuehendum. Ha-
bentes ergo tanta spei fiduciam di¬
lectissimi. infide quia fundati estis:
stabiles ꝑ manece Neidem ille
temptator ciuus iam̃ auobis domi-¬
natione xp̾c exclusit: aliquibꝰ uos
iterũ sedicat in sidiis. Et haec
ipsa p̃sentis diei gaudia fallatiae¬
suae arte corrũpat in ludens sum¬
plicioribꝰ animis dequoriundã ꝑ su-¬
asione pestifera: quibꝰ hic dies fes-¬
tiuitatis nrãe: nontam deratuu-¬

Expanded text:
Filium per spiritum adoptionis agnovFilium per spiritum adoptionis agnoveris, Deum Patrem audeas nuncupare. Malae conscientiae reatu absolutus, ad coelestia regna suspires, voluntatem Dei facias divino fultus immortalis substantiae virtute pascaris, securus adversus inimicas tentationes pro pietate confligas, et si coelestis militiae sacramenta servaveris, non dubites te in castris triumphalibus regis aeterni pro victoria coronandum, cum te resurrectio piis parata susceperit in regni coelestis consortium provehendum. CAP. VI. Habentes ergo tantae spei fiduciam, dilectissimi, in fide qua fundati estis, stabiles permanete; ne idem ille tentator, cujus jam a vobis dominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione pestifera, quibus haec dies solemnitatis nostrae, non tam de nativi
Abbreviated transcription (Latin):
pecendi: tocius debitu sumina uacu¬
at᷑. Fortis ille neccitur uinculis sis.
et om̃e cõmentũ maligni in capudip¬
suis recorquet᷑. Ligato mundi pͥs¬
cipe: captiuitatis uas rapiuntur
Redit in honorem suũ ab antiquis
contagiis purgata natura Alors
morte destrutur. Natiuitas nati¬
iutate re paratur. Qm̃ simul &re¬
demptio aufert seruitutem: et iege.¬
neratio mutat originem: & fides
riaris: reconciliationis huius gramͣ.
iusto ꝑpende uditium Tibi enim
quondã abiect .o. tibi exxtruso para¬
riendi. tibi im puluerem & cinerem
dissoluto. eui lam non erat spes ulla
uiuendi : ꝑ in carnationem uerbi t¬
potestas data. est: ut delonginquo
adtuum reuertaris auctorem Re-¬
cognoscas parentem: liber efficiaris
ex seruo.: Deextraneo ꝓ uearis in-
filium. ut qui excorruptibili car¬
ne Natus es: ex dei sp̃u renascaris.
Toptineas ꝑ gratiam: qđ non ha¬
bebas ꝑ naturam. Et hac site dĩ

Expanded text:
petendi, totius debiti. summa vacupetendi, totius debiti. summa vacuatur. Fortis ille nectitur suis vinculis, et omne commentum maligni in caput ipsius retorquetur. Ligato mundi principe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fidesriaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a pararienti, tibi in pulverem et cinerem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium; ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habebas per naturam; ac si te Dei
Abbreviated transcription (Latin):
idit enĩ uagientẽ atq lacrimantem:
uidit pannis obuolutũ: cutumcisio¬
nc subditum. & legalis sacrificii obla-¬
tione ꝑ functum.. Agnouit dem¬
usq in uiriles annos. denaturalibꝰ
non dubitauit augmentis. Inter hȩc
intulit contumelias. multiplicauit
in uirias. ad hibuit maledicta obꝑ-¬
bria. blasphemia. con uitia. Omne̾
postremum ipsum tum furoris ef
fudit. om̃ia temptamentoꝵs gene¬
ra ꝑcurrit. Et sciens quod huma¬
nã Naturam infeciss& ueneno. ne¬
quaquã credidit primae transgres¬
sionis in ditium: que tot documen.¬
tis didicit esse mortalem. Persistit
gͦ in ꝓbꝰ predo. & auarus exactor
in eum qui Nuichil ipsius habebat
in surgere: Et dum uitiate origi-¬
nis p̾ iudiciũ generale ꝑ saputut
cs rogrnaphumꝰ quo nitebat᷑ excedit
abillo iniqͥtatis eoxigens poenã inquo
nullã repperit culpam. Solat uaio
itaq lecifere pactionis male suaden¬
da conscriptio: et ꝑ iniustiiã plis

Expanded text:
Vidit enim vagientem atque lacrymantem, Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinusque in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptio, et per injustitiam plus
Abbreviated transcription (Latin):
deditam generis seruitutẽ. Nisi de-
eo qđ subigerat uinceretur:. Quod
ut fieret sine uirili seminis coitꝰ
fit caro xp̃i exe iurgine: quã non hu
ne peccati sorde conceptio: haec inde
purgationem traxcit: unde concoe¬
pit. Quo enĩ paterni seminis trans¬
fusio non ꝑuenit: peccati se illic
origo non miscuit: Anuiolata uir¬
guntas concupiscentia nesciuit: sub¬¬
stantia ministrauit. Aa sumpta ẽ.
uatre dñi natura non culpa: crea-
ferma serui sine conditione sere¬
uili:. Quia nouus homo sic contem¬
peratus .ẽ. ueteri. ut & ueritatem sus¬
ciperet generis. et uitium exclude
cors omni potensq saluator ita
susceptionis humanae modera ͤ et̃
exordia. ut uirtutem insep arabilis
a suo homine deitatis. ꝑ uelamen nr̃ae
in firmitatis absconder&: Inlusa. ẽ.
securi hostis astucia. qui natuuta¬
tem pueri in salutẽ humani gene-¬
ris ꝓcreati. non aliter sibi quã om̃i-¬
um Nascentiũ pucauit obnaxium

Expanded text:
humani generis servitutem, nisi de humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Quod ut fieret, sine virili semine conceptus est Christus ex virgine, quam non humfiat sine peccati sorde conceptio, haec inde purgationem traxit, unde concepit. Quo enim paterni seminis transfusio non pervenit, peccati se illic origo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excludercors omnipotensque Salvator ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine Deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salutem generis humani procreati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam.
Abbreviated transcription (Latin):
git exuirgine: nonne apparce altis-¬
sime fuisse rationis. Ot scilica
tam humani generis salutem diabe¬
lus ignorar&: et spiritali latente con¬
ceptum. quem non aluid uideret quã
alios: non aliter creder& natũ esse
quam cȩceros.. Quiꝰ enĩ similẽ cum
uniuersis auercit naturã : param
habere arbitratus. e. cũ omnibꝰ cau-¬
sam: Nec intellexit. atransigessio-¬
nis uinculis liberũ. quẽ ab infirmi¬
tate mortalitatis non inuenit alie¬¬
nũ. Srerade namquae miscdia dei
cumꝰ adreparandũ humanũ genus
in effabiliter ei multa suppecerent.
hanc pocissimum consulendi elegit
uiã. qr addestruendũ opis diaboli
non uirtute uteretur potentiae sed
ratione iusticiae: Nam suꝑbia hos.¬
tis antiqui non inmerito sibi inom̃s
homines ux trrannicum undica¬
bat. Nec in debito dominatu pͣmebat.
quos amandato dei spontaneos in ob-¬
sequium suae uoluntatis a llexerat:
Non itaq uiste amitteret originalẽ

Expanded text:
git ex Virgine, nonne apparet altisgit ex Virgine, nonne apparet altissimae fuisse rationis? ut scilicet natam humano generi salutem diabolus 70 ignoraret, et spiritali latente conceptu, quem non alium videret quam alios, non aliter crederet natum esse quam caeteros. Cujus enim similem cum universis advertit naturam, parem habere arbitratus est cum omnibus causam; nec intellexit a transgressionis vinculis liberum, quem ab infirmitate mortalitatis non invenit alienum, Verax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem