comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum mille clipei dependere memorantur: ꝑ hunc ꝑ fectum nu¬
merum. numerꝰ uniũ sus ostenditui. Quia uniũsa nostra muni¬
tio in sacro ȩloquio continctur. Ibi quippe sunt p̃cepta dĩ: Ibi
exempla iustoꝵ Si enĩ torp& auimus a conditoris sui deside¬
rio: audiat quod dicitur. Diligis dnm̃ dm̃ tuum ex tota mente
tua: &e excota uirtute tua Inodio fortasse labitur ꝓoxuni audiat
quod dicitur. Diligis ꝓximũ tuum sicut teipsũ  Res aliena
concupiscitur udiat quod illic scriptunt est Nonconcupisces
rẽ ꝓxximi tui Demuiria quaea pacimi ore uel facto ullata estiad
iram mens accenditui. Audiat quod dicitur. Non queras ultionẽ
nec memoreris in uirie ciuium tuoꝵ in carnis concupiscentia
male sauciata mens accenditur. nesequatur oculus mentẽ. audiat
quod paulo suꝑius dictum est Qui uiderit mulierẽ ad con¬
cupiscendum cam ĩam mechatus ẽ. eam in corde suo. Contra

Expanded text:
dum mille clypei dependere memorantur, per hunc perfectum nudum mille clypei dependere memorantur, per hunc perfectum numerum numerus universus ostenditur, quia universa nostra munitio in sacro eloquio continetur. Ibi quippe sunt praecepta Dei, ibi exempla justorum. Si enim torpet animus a conditoris sui desiderio, audiat quod dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, et ex tota virtute tua . In odio fortasse labitur proximi? Audiat quod dicitur: Diliges proximum tuum, sicut te ipsum . Res alienas concupiscit? Audiat quodrem proximi tui . De injuria quae proximi ore vel facto illata est, ad iram mens accenditur? Audiat quod dicitur: Non quaeres ultionem nec memor eris injuriae civium tuorum . In carnis concupiscentiam malis agitata mens ascenditur? Ne sequatur oculus mentem, audiat quod paulo superius dictum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, jam maechatus est eam in corde suo . Contra
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑandum p̃cipitur in sc̃oꝵ uiroꝵ acfortium actione monstrat᷑:
Ut postquã nos dꝑtiora precepta ati. exempla iustoꝵ adbonã oꝑa¬
cionem instruunt Tunc ad limen interius id est adincellectum
misticum intimȩ contemplationis tendamus sipossumꝰ pedem
picere scripta nostra conditoris: quead nos missa sunt Alultũ
ualde est quod ꝑ ea animus refricatur ad calorem Neiniqui¬
tatis suę frigrore torpeseat. Tum in illa p̃cedentes uistos for¬
titer egisse cognoscimuẜ. Et qpsi ad foratudinem bone oꝑatio¬
nis accingimur scõꝵ exemploꝵ flamma animꝰ legentis in cendit̾.
uid& que forcia abeis facta sunt: Et ualde in dignatur sibi
quia talia non imitatur. Unde recte sponsi uoce ad sponsam
forcium. In collo & enim guttur inguiture uex est Quid gͦ
ꝑ collum sc̃ȩ̃ eccłiȩ. nisi saera eius eloquia designattui : In qua

Expanded text:
operandum praecipitur in sanctorum virorum ac fortium actione monstratur, operandum praecipitur in sanctorum virorum ac fortium actione monstratur, ut postquam nos apertiora praecepta atque exempla justorum ad bonam operationem instruunt, tunc ad limen interius, id est ad intellectum mysticum intimae contemplationis, tendamus, si possumus, pedem picere scripta nostri Redemptoris, quae ad nos missa sunt. Multum valde est quod per ea animus refricatur ad calorem, ne iniquitatis suae frigore torpescat. 19. Cum illa praecedentes justos fortiter egisse cognoscimus, et ipsi ad fortitudinem bonae operationis accingimur, sanctorum exemplorum flamma animus legentis incenditur. Videt quae fortia ab eis facta sunt, et valde indignatur sibi, quia talia non imitatur. Unde recte sponsi voce ad sponsam fortium . In collo etenim guttur, in gutture vox est. 20. Quid ergo per collum sanctae Ecclesiae, nisi sacra ejus eloquia designantur? In qua
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti a ꝑte locuti sunt. que ȩciam monstrare potuerunt:
redicares uero testamenti ueteris. quia ꝑ allegoriarum um¬
bras decelesti misterio obscura dicta ꝓtulerunt. quasi sine luce
sonitũ dederunt. Quod gͦ illic ꝑ paxillos & columnas: Hoc hic
ꝑ limen exteriꝰ & limen interiꝰ designatur si uero portam scrip¬
turam sacram hoc in loco accipimus Ipsa quoq duo limana hab&
exceruis & interius quia in littera duuditur & allegoria. Limen
quippe scripture sacre ex terius lnttera limen uero eius interiꝰ
allagoria. Quia enĩ ꝑ literam ad allogoriam tendimꝰ. Quasi ali¬
mine quod est exteruis ad hoc quod est interius uenimus. & sunt
in ea ꝑmulta queita uixta luteram mentem aedificant: Nt ꝑ
hoc quod ex terius dicitur audientis mens interiꝰ trahatur. Ibi
qui ppe in uenimꝰ p̃dicamenta oꝑis. & exempla uirtutis: Ibi iu¬
betur quia agere & iam corporaliter debemus Ibi hoc quod ad

Expanded text:
TestamTestamPraedicatores vero Testamenti Veteris quia per allegoriarum umbras de coelesti mysterio obscura dicta protulerunt, quasi sine luce sonitum dederunt. Quod ergo illic per paxillos et columnas, hoc hic per limen exterius et limen interius designatur. 18. Si vero portam Scripturam sacram hoc in loco accipimus, ipsa quoque duo limina habet, exterius et interius, quia in litteram dividitur et allegoriam. Limen quippe Scripturae sacrae exterius, littera; limen vero ejus interius, allegoria. Quia enim per litteram ad allegoriam tendimus, quasi a limine quod est exterius, ad hoc quod est interius venimus. Et sunt in ea permulta, quae ita juxta litteram mentem aedificant, ut per hoc quod exterius agitur audientis mens interius trahatur. Ibi quippe invenimus praedicamenta operis ex exempla virtutis; ibi jubetur quid agere etiam corporaliter debemus; ibi hoc quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
dentes quasi lucerne lucenti in calignso loco: Inquibus uerbis
in dicat quam us ad alta surrexit exculmine ub religata
ꝑsistat in fide que tamen iucerna ꝓfiteri sermonis: Lam quid an
oi telligentib lue&: Sed ad huc non intelligentib cooꝑ ta allego¬
riarum obscuritatib ꝑ man&e. Unde & iam ꝑ psalmistam deris¬
dem dictis ꝓpħarum dicitur. Tenebrosa aqua iinubib aeris.
quia uidelic& & occulta est scientia in ꝓphetis:. Hec in merito co¬
lumne argencee paxilli uero acrei facfi sunc Quia quod elare
iam apłi p̃dicant. hoc ꝓphete sub intellectu muistico obscure lo¬
euti sunt: Recte ergo ꝑ aeris metallum signati sunt .qͥui cdari
in suis p̃dicationib non fuerunt: Sancti uero apostoli quia
q edeiptoris nostri misterio lucem p̃dicationis habuerunt. ar¬
genteis columintis ex pressi sunt Et notandum quod argentõ
sonat & lue& aes uero sonat & non luc&e: Quia p̃dicatores noui

Expanded text:
dentes, quasi lucernae ardenti in caliginoso loco . » In quibus verbis indicat quamvis ad alta surrexpersistat in fide. Quae tamen lucerna prophetici sermonis jam quidem intelligentibus lucet, sed adhuc non intelligentibus cooperta allegoriarum obscuritatibus permanet. Unde etiam per Psalmistam de eisdem dictis prophetarum dicitur: Tenebrosa aqua in nubibus aeris , quia videlicet occulta est scientia in prophetis. Nec immerito columnae argenteae, paxilli vero aerei facti sunt, quia quod clare jam apostoli praedicant, hoc prophetae sub intellectu mystico obscure locuti sunt. Recte ergo per aeris metallum signati sunt, qui clari in suis praedicationibus non fuerunt. Sancti vero apostoli, quia de Redemptoris nostri mysterio lucem praedicationis habuerunt, argenteis columnis expressi sunt. Et notandum, 1339 quod argentum sonat et lucet, aes vero sonat et non lucet, quia praedicatores Novi
Abbreviated transcription (Latin):
one stat sermo rationis. quia & cęli opera dei sunt: & luna ac
stellę ab eo creatȩ atq fundatȩ sunt: Sed si hoc psalmista iuxta
sola exteriora opera & non etiã scdm intellectũ misticũ asserit.
qui cȩlos opera dei ꝓfessus. ẽ: dicturus lunã ac stellas. eur nõ
etiã solem quẽ scimꝰ quia eiꝰ opus est parit̃ enumerauit¬
Si enĩ iuxta solam litterã loquebatur: dicturus luminare mi¬
nus prius luminare maius dicere debuit: ut ante solem. et
post lunã atq stellas fundatas esse ꝑhiberet. Sed quia iux-¬
ta intellectũ misticũ loquebatur. ut lunã scãm ecclesiam.
& stellas omnes sanctos accipere deberemꝰ: solem nominare
noluit : quia uidelicet ipsi et̃no soli loquebatur: De quo serip
De qͦ reprobi in fine dicturi s̃: Sol iusticiȩ nõ ortus ẽ nobis.
Dicendo ergo lunã & stellas quas tu fundasti. et tam̃ cacendo

Expanded text:
one stat sermo rationis, quia et coeli opera Dei sunt, et luna ac one stat sermo rationis, quia et coeli opera Dei sunt, et luna ac stellae ab eo creatae atque fundatae sunt. Sed si hoc Psalmista juxta sola exteriora opera, et non etiam secundum intellectum mysticum asserit, qui coelos opera Dei esse professus est, dicturus lunam et stelias, cur non etiam solem, quem scimus quia eSi enim juxta solam historiam loquebatur, dicturus luminare minus: prius luminare majus dicere debuit, ut ante solem et post lunam atque stellas fundatas esse ta intellectum mysticum loquebatur, ut lunam sanctam Ecclesiam, et stellas omnes sanctos accipere deberemus: solem nominare noluit, quia videlicet ipsi aeterno soli loquebatur: de quo script Malach. 4.. De quo reprobi in fine dicturi sunt: Sol justitiae non ortus est nobis . Dicendo ergo lunam et stellas quas tu fundasti, et tantum tacendo
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenꝰ potest. Nã paulo post subdit. hoc ipsũ ȩdificiũ calamo .u.
cubitorũ & palmo: portã uͦ ciusdẽ edificii.xiiii. cubitis m̃suratã.
Cuiꝰ porte frontes esse ꝑhibet .li. cubitoꝵ: Quȩ euncta stare iuxta
litterã nullatenꝰ ualent Quomodo enĩ totũ sunul ȩdificiũ calamo
id est.ui. cubitis & palmo m̃suratur: & porta& ȩdificii in .xiiii. cubitis.
frontes uero portarũ in .lx. cubitis extenduncur: porta uero in
ciuitate. ẽ. frontes uͦ in portis Et nulla recipi ratio ꝑmittit: quia
minꝰ. ẽ. hoc quod cõtinet ab eo quod cõtinetur In scriptura autẽ
sacra et ea quȩ accipi scđm historiã possunt. plerũq spiritalit̃
incelligenda s̃: ut et fides habeatur in ueritate historiȩ. & spiri-¬
talis intelligentia capiatur de misteriis allegoriȩ: sicut illud quoq
nouimꝰ qđ psalmista ait Qm̃ uidebo cęlos tuos oꝑa digitoꝵ tuoꝵ:
lunã & stellas quȩ tu fundasti Eoce enĩ in exteriori descripti¬

Expanded text:
ificium calamo sex cubitorum et palmo, portam vero ejusdem aedificii quatuordecim cubitis mensuratam, cujus portae frontes esse perhibet sexaginta cubitorum. Quae cuncta stare juxta litteram nullatenus valent. Quomodo enim totum simul aedificium calamo, id est sex cubitis et palmo mensuratur, et portae aedificii in quatuordecim cubitis, frontes vero portarum in sexaginta cubitis extenduntur? Porta enim in civitate est, frontes vero in portis. Et nulia recipi ratio permittit, quia minus est hoc quod continet ab eo quod continetur. In Scriptura autem sacra et ea quae accipi secundum historiam possunt, plerumque spiritaliter intelligenda sunt, ut et fides habeatur in veritate historiae, et spiritalis intelligentia capiatur de mysteriis allegoriae. Sicut illud quoque novimus quod Psalmista ait: Quoniam videbo coelos tuos, opera digitorum tuorum, lunam et stellas, quas tu fundasti . Ecce enim in exteriori descripti
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ enĩ suꝑiora penetrare etiã collecta nõ susficit. pensate
multis riuis diuidicur. a suo alueo siccatur Sed tam̃ int̾ hȩc
ad est suꝑna grã : & si m̃tẽ meã cogitationũ mearũ pondera
deprimunt : ur̃oꝵ hanc pennȩ desideriꝙ leuant. Obscurũ
quidẽ ualde.ẽ. opus quod aggredunur: sed ponamꝰ in animo
quia nocturnũ it̃ agimꝰ: restat gͦ. ut hoc palpando carpamꝰ.
decima m̃sis .xiiii. auno postquã ꝑcussa .ẽ. ciuitas. ipsa hac die
facta .ẽ. suꝑ me manꝰ dñi. et addurit me illuc. Dicturus mis¬
tieã narrationẽ historicã p̃mittit. ii figat ex tẽpore: quod
credatur in reuelatione: Notandũ uͦ quod in exordio li.¬
bri huiꝰ quo anno ꝓpħare ceꝑit indicauit. In finẽ uͦ inseruit
quod extremã uisionẽ uidit. ita ut cognosci ualeat in quot annis ꝓpħiȩ

Expanded text:
Quae enim superiora penetrare etiam collecta non sufficit, pensate Quae enim superiora penetrare etiam collecta non sufficit, pensate multis rivis dividitur, a suo alveo exsiccatur. Sed tamen inter haec adest superna gratia. Et si mentem meam cogitationum mearum pondera deprimunt, vestrorum hanc pennae desideriorum levant. Obscurum quidem valde est opus quod aggredimur, sed ponamus in animo quia nocturnum iter agimus. Restat ergo ut hoc palpando carpamus. decimo anno postquam percussa est civitas, ipsa hac die facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. » Dicturus mystica, narrationem historicam praemittit, ut figat ex tempore quod credatur in revelatione. Notandum vero quod in exordio libri hujus quo anno prophetare coepit, indicavit. In fine vero inseruit quo extremam visionem vidit: ita ut co
Abbreviated transcription (Latin):
UIA MUIIIS CURIS PREmentibus ihezeclneł ꝓpħȩ. lix¬
brũ corẽ caritate ur̃a tocũ ꝑ ordinẽ ꝑserncari nõ licu¬¬
it: bonis uris desideriis placuit petere: ut saltẽ ex-¬
trema eius uisio quȩ ꝑi facta. ẽ. de edificio in monte cõstituto quȩ
& cunctis. ẽ. uisionib obscurior ex poni debuisset Et quidẽ uelun¬
tati uĩȩ me parere necesse.ẽ. sed duo s̃ quȩ hac in re ꝑturlunt
anuũ meũ. Unũ quad hȩc eadẽ uisio tantȩ obscuritatis nebulis
tegitur: ut uix in ea aliquid intellectu int̾lucente uideatur:
Aliud quod iã agilulfũ langobardorũ regẽ ad obsidionẽ nrãm
sũmopere festinantẽ padũ transisse cognouimꝰ. Unde pensate
fr̃s km̃i. in caliginosis ac misticis sensib penetrare. quid ualeat
t̾rena plus satagit: tanto in his quȩ s̃ cȩlestia minꝰ uidet. ꝓ eo qđ
curis sins extra se ducitur Et ualde int̾ minor est qui sieut
seriptũ.ẽ. deprimit t̾rena inhabitatio fensũ multa cogitantẽ.

Expanded text:
uia multis curis prementibus, Ezechielis prophetae librum coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere, ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est. Sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritntellectu interlucente videatur. Aliud, quod jam Agilulphum Langobardorum regem ad obsidionem nostram summopere festinantem Padum transisse cognovimus . Unde pensate, fratres charissimi, in caliginosis ac mysticis sensibus penetrare quid valeat terrena plus angitur, tanto in his quae sunt coelestia minus videt; et pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est, quia, sicut scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem .
Abbreviated transcription (Latin):
tacitus ꝑtulit: & ei ficte salutanti dare osculum non recusa¬
uit. Suscepit mortem. nemeri timeremus Osten dit resur¬
rectioñe ut nos resurgere post se crederemus. Post passio¬
nẽ quoq suã dehis qui se crucifixerant ad fidei gratiã ue¬
cauit: Nonũ ꝓ iniquitate reddidit Quigͦ nos exemplo suo
de om̃nib instruxit. Mur nobis ꝑ circuitũ undiq factus. ẽ:
SE QUITUR. & in manu uiri calamus mensure sex cubitoꝵ
& palmo Preterita lectione iam diximus. Quia ꝑ calamũ
scriptura sacra signat᷑. Qui calamus mensure esse dicitur
quia in ipsa emuẽ uite nostrȩ actionẽ metiorur. Ut scilic&¬

Expanded text:
tacitus pertulit, et ficte salutanti dare osculum non recusatacitus pertulit, et ficte salutanti dare osculum non recusavit. Suscepit mortem, ne mori timeremus. Ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posse crederemus. Post passionem quoque suam de his qui se crucifixerant ad fidei gratiam vocavit, donum pro iniquitate reddidit. Qui ergo nos exemplo suo de omnibus instruxit, murus nobis per circuitum et undique factus est. Et in manu viri calamus mensurae sex cubitorum et palmo. 7. Praeterita lectione jam diximus quia per calamum Scriptura sacra signatur. Qui calamus mensurae esse dicitur, quia in ipsa omnem vitae nostrae actionem metimur, ut scilic
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nos sunius. quoꝵ mentes in habitare dignatur. & mu¬
rus iste undiq in circuitu domus est.Quia unigenitus pa¬
tris qui sursum ẽ firmitas angłoꝵ: Ipse deorsum factus
ẽ redemptio hominũ: Ill sfortitudo necadant. nobis ad uito¬
ruim ut surganus post casum Si uͦ ꝑ domum dei hoc loco
sola redemptorum hominũ multitudo signatur. Undiq no¬
bis dñs & ꝑ circuitũ murus est. qui aut nos ꝑfecte custo dir&.
omĩa que docuit ostendit. Sicut scriptũ est. Que cepit tħe
facere & docere. Quia enĩ uocare nos ad cȩlestem patriani
uenit. Himirum despicero nos bona transitoria docuit. &
fiigit. Et cũ hunc uoluissent raꝑe & regẽ constituere statim
fugit. Quid nobis aliud his exemplis innuens nisi ut de¬
beamus huiꝰ mundi & aduersa non metuer. ꝓspera uta-¬
res ana plus plerumq eius bona occupant animũ. quã
mala ꝑ turbent ante passionẽ uero suam concumelias au¬
duut nec tamen contumelias̃ reddidit: Traditorem suũ diu

Expanded text:
etiam nos sumus, quorum mentes inhabitare dignatur. Et murus undique in circuitu domus est, quia unigenitus Patris qui sursum est, firmitas angelorum, ipse deorsum factus est redemptio hominum Illis fortitudo ne cadant, nobis adjutorium ut surgamus post casum. Si vero per domum Dei hoc loco sola redemptorum hominum multitudo signatur, undique nobis Dominus et per circuitum murus est: qui ut nos perfecte custodiret, omnia quae docuit ostendit. Sicut scriptum est: « Quae coepit Jesus facere et docere . » Quia enim vocare nos ad coelestem patriam venit, nimirum nos despicere bona transitoria docuit, etfugit. Et cum hunc voluissent rapere, et regem constituere, statim fugit; quid nobis aliud his exemplis innuens, nisi ut debeamus hujus mundi et adversa non metuere, et prospera vitare? Quia plus plerumque ejus bona occupant animum, quam mala perturbant. Ante passionem vero suam contumelias audivit, nec tamen contumelias reddidit, traditorem suum diu
Abbreviated transcription (Latin):
ca in carnatio de monstratur:. Murus enĩ nobis intus est ds̃.
Alurus uero foris est dĩ homo: Vñ ei ꝑ quendam pro pħam
dicitur Eocisti in salutem populi tui. ut saluos facias xp̾os
tuos Isit & enĩ murꝰ in carnatus iudelic& deus. Alurus nob̾
non eẽtsi forinsecus non fuiss&.Quia intus nos non ꝓteger&.
si eexterius non apparer&. Sed neq hoc neglegenter pecercun-¬¬
dĩrẽ. Quod i dẽ murꝰ positus dicitur in circuiti domus un¬
diq: domus quippe dei non solum scĩ angłi dequib psalmista

Expanded text:
ica incarnatio demonstratur? Murus enim nobis intus est Deus, ica incarnatio demonstratur? Murus enim nobis intus est Deus, murus vero foris est Deus homo. Unde ei per quemdam prophetam dicitur: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Iste etenim murus incarnatus, videlicet Dominus, murus nobis non esset, si forinsecus non fuisset, quia intus nos non protegeret, si exterius non appareret. Sed neque hoc negligenter praetereundum est, quod idem murus positus dicitur in circuitu domus undique. Domus quippe Dei non solum angeli sancti, de quibus Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
nobis murꝰ est. quia nos undiq custodiendo circumdat᷑:. Ante mu¬
rale autem muri nostri. ꝓph&& opines fuerunt. Qui pͥusquam
dñs apparer&e in carne: ad construendam fidem ꝓphatando
murale sunt positi: Quia ad nos quos ipse ꝑ fecte ꝓtegit. & iam
ꝓpħarũ uerba infidei constructione uenerunt. Nñ & bene
prius murꝰ & postea murale ponitur quia uocati exgentib
nisi pͥus dnm̃ cognosceremꝰ⁊ Pro pħarũ illius dicta miuimie
suscepissemus Et notandũ quod iste murꝰ sp̃italis. ed ifficũ.
esse forin sccꝰ dicitur Murus quippe qui ad munitionem edi¬
ficii construit᷑ non in teruis sed ex terus poni sol& Quid gͦ
necessariũ fuit ut diceretur forinsecꝰ. Num nũ quã poni mu-¬
rus in trinsecꝰ soleat. quia necesse ẽ ut exterius positus. Ea
que intus sunt defendat: sed in hoc uerbo quid aꝑte. nisi dñi-¬

Expanded text:
nobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemunobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurale autem muri nostri prophetae omnes fuerunt, qui priusquam Dominus appareret in carne, ad construendam fidem prophetando murale sunt positi, quia ad nos, quos ipse perfecte protegit, etiam prophetarum verba in fidei constructione venerunt. Unde et bene prius murus, et post antemurale ponitur, quia vocati ex gentibus, nisi prius Dominum cognosceremus, prophetarum illius dicta minime suscepissemus. Et notandum quod iste murus spiritalis aedificii esse forinsecus dicitur. Murus quippe qui ad munitionem aedificii construitur, non interius, sed exterius poni solet. Quid ergo necessarium fuit ut diceretur forinsecus, cum nunquam poni murus intrinsecus soleat? quia necesse est ut exterius positus ea quae intus sunt defendat. Sed in hoc verbo quid aperte nisi ipsa domin
Abbreviated transcription (Latin):
que anima habitat. que iam uriditate spei est & bonoꝵ oꝑum
repleta Sicca quippe spes est huiꝰ scłi. quia omĩa quȩ hic amant᷑
cum festinatione marcescunt. & petrus nos apł s festinare am-
mon& dicens. In hereditatem in corruptibilem in contaminatã
& in marcescibilem Quȩ ergo iam in hortis habitat. Oportet
ut sponsum suum uocem suã audire faciat. Idẽ. cantũ bone
p̃dicationis emittat. in qua ille delectetur quẽ desiderat. qui a
amici auscultant. Uidelic& om̃s electi. qui. ut gelestem patriã
reuiuiscant uerba uitȩ audire desiderant: sed iã ꝓpħa nobis quȩ¬
uidit aꝑiat. Se Quit.R. & ecce murꝰ forinsecꝰ. in circuitu domꝰ
undiq. Plerumque in sacro eloquio ex ꝓtectionis suȩ munimi-¬
ne murꝰ dici ipse in carnatus dñs sol&. Sicut descã aȩccłia ꝑ
prophecã dicitur. Ponetur in ca murꝰ & ante murala̾. Ipse enĩ

Expanded text:
que anima habitat, quae jam viriditate spei et bonorum operum que anima habitat, quae jam viriditate spei et bonorum operum est repleta. Sicca quippe spes est hujus saeculi, quia omnia, quae hic amantur, cum festinatione marcescunmonet, dicens: In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Quae ergo jam in hortis habitat, oportet ut sponsum suum vocem suam audire faciat, id est canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat. Quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui ut ad coelestem patriam reviviscant, verba vitae audire desiderant. CAP. XLIuitur: VERS. 5.-- Et ecce murus forinsecus in circuitu domus undique. 5. Plerumque in sacro eloquio ex protectionis suae munimine murus dici ipse incarnatus Dominus solet, sicut de sancta Ecclesia per prophetam dicitur: Ponetur in ea murus, et antemurale . Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
tatio demergat. Si enĩ sic contemplatio attoller&. Ut temp¬
tatio funditus deess&. in suꝑbia animꝰ caderet & si sic tempta¬
tio p̃mer&. ut contemplatio nõ leuar&: Plene in culpa labe-¬
retur. Sed mira dispensatione in quodã medio anima libra-¬
tur Ut neq in bonis suꝑbiat. neque in malis cadat. Vñ & ꝑ
beatum iob de dnõ dicitur & aquas ad pendit mensura Aqͥs¬
quis spiritalia uidendo ꝓficit: Oport& ut hec loquendo & iam
alns ꝓpin&. Uid& quippe ut adnunti& Qui in eo quod in se
pro fecerit. & iam p̃dicando deꝓuectu praximi curã gerit:
Unde scriptum est alibi Quiaudit dicat ueni Cui enĩ iam uoo
tionis officium erum pat in uoce Et idcirco alium uoc&. quia
iam ipse uocatus est Unde sponsus quoq in canticis canticorum
loquitur dicens: Quiͦ habitas in hortis amici auscultant. fac me
audire uocem tuam. In hortis enĩ scã aeccłi&. In hortis una qua.

Expanded text:
e tentatio demergat. Si enim sic contemplatio attolleret, ut tene tentatio demergat. Si enim sic contemplatio attolleret, ut tentatio funditus deesset, in superbiam animus caderet. Et si sic tentatio premeret ut contemplatio non elevaret, plene in culpam laberetur. Sed mira dispensatione, in quodam medio anima libratur, ut neque in bonis superbiat, neque in malis cadat. Unde et per beatum Job de Domino dicitur: Et aquas appendit mensura quis spiritalia videndo proficit, oportet ut haec loquendo etiam aliis propinet. Videt quippe ut annuntiet, qui in eo quod in se profecerit, etiam praedicando de profectu proximi curam gerit. alibi scriptum est: Qui audit dicat: Veni . Cui enim jam vox praedicationis officium erumpat in voce; et idcirco alium vocet, quia jam ipse vocatus est. Unde et sponsus quoque in Canticis canticorum loquitur, dicens: Quae habitas in hortis, amici auscultant, fac me audire vo
Abbreviated transcription (Latin):
latur Sed ne hoc mente excesserit. Beͬuiter replico. Quia¬
in hac appellatione memoratur semꝑ quid est ex infirmita-¬
te: ne ex tollatur decontemplationis magnitudine Et notan¬
dum qͥ adũsa sunt. Ut dicatur oculis ciis uide. & aurib tuis
audi. Et tamen filius hominis uocetur. Sed ꝑhec uerbã quĩ ei
aliud aꝑte dicitur Nisi spiritalia sp̃italiter aspice. & tamen
carnalis in firmitatis tuę memorare: Hinc est &iam quod ple-¬
rũq qui plus in contemplatione rapitur. Contingit ut ampliꝰ
in temptationẽ fatigetur Si cut quib dã sepe contingere bene
ꝓficientib sol&. Quoꝵ mentẽ dũ aut conpunctio afficit aut cõ-¬
templatio suꝑ sem& ipsam rapit. Statim &iã temptatio seqͥt᷑
ne de his adquę rapta est ex tollatur:. Nani conpunctione uel
contemplatione ad dm̃ erigitur: sed temptationis suȩ pon¬
dere reũberatur ad semn& ipsam. Quati nus cemptatio ad g̃-¬

Expanded text:
latur. Sed ne hoc mente excesserit, breviter replico, quialatur. Sed ne hoc mente excesserit, breviter replico, quia hac appellatione memoratur semper quid est ex infirmitate, ne extollatur de contemplationis magnitudine. Et notandum quia diversa sunt ut dicatur, Oculis tuis vide, auribus tuis audi, et tamen filius hominis vocetur. Sed per haec verba quid ei aliud aperte dicitur, nisi, spiritalia spiritaliter aspice, et tamen carnales infirmitates tuas memorare? 3. Hinc est etiam quod plerumque qui plus in contemplatione rapitur, contingit ut amplius in tentatione fatigetur; sicut quibusdam saepe contingere bene proficientibus solet, quorum mentem dum aut compunctio afficit, aut contemplatio super semetipsam rapit, statim etiam tentatio sequitur, ne de his ad quae rapta est extollatur. Nam compunctione vel contemplatione ad Deum erigitur, sed tentationis suae pondere reverberatur ad semetipsam, quatenus tentatio aggrav
Abbreviated transcription (Latin):
dium bone oꝑationis aedific& In ꝓ phetȩ uerbis sicut ee-¬
est quod cum dicitur uide oculis. additur tuis: Et cũ subdit᷑
audi aurib ad iungitur cuis. Sed sciendũ quia occłi acque
aures corporis:. Ad sunt & iam carnalib: eisq sunt inusu
rerum quȩ corporaliter uidentin. Occłi uero atq aures. cor-¬
dis solum modo spiritalium sunt. Qui in uisibilia ꝑ intel¬
lectum uident & laudẽ dei sine sono audiunt. Has om̃ps
deus aures querebat cum dicer&. Qui hab& aures: audi¬
endi audiat. Quis namq in illo popoͦlo e̾e̾ tunc poterat. qͥ¬
aures corporis non haber& Sed dum dicitur. qui hab&
aures audiendi audiat. Aꝑte monstratur. quod illas au¬
res que rer&. quas om̃s habere non poterant: Dicatur ergo.
fili hominis uide oculis tuis. & aurib: tuis audi: In pͥori aut̃
locutionũ nostrarum parte iã diximus: Cuur proph&a qͦ¬
tiens ad uidenda spiritalia ducitur. filius hominis appel¬

Expanded text:
dium bonae operationis aedificet in prophetae verbis, sicut coedium bonae operationis aedificet in prophetae verbis, sicut coeest quod dicitur vide oculis, et additur tuis? et cum subditur: audi auribus, adjungitur tuis? Sed sciendum quod oculi atque aures corerum quae corporaliter videntur: oculi vero et aures cordis solummodo spiritualium sunt, qui invisibilia per intellectum vident, et laudem Dei sine sono audiunt. Has omnipotens Deus aures quaerebat, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat. Quis namque in illo populo aures corporis non haberet? Sed cum dicitur: Qui habet aures audiendi audiat, aperte monstratur quod illas aures quaereret quas omnes habere non poterant. Dicatur ergo: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi . In priori autem locutionum nostrarum parte jam diximus cur propheta, quoties ad videnda spiritalia ducitur, filius hominis appel
Abbreviated transcription (Latin):
tius legitur. atq animus culparum suarum conscius. dũ
recognoscit quod audierit. doloris se iaculo ꝑcutit. & con¬
punctionis gladio cran̾figit. Ut nichil ei nisi flere libe¬
at & fluentes flecuũ. peccatoꝵ maculas lauare: Interq eti¬
am aliquando ad sublimiora contem planda rapitur & in
eorum desiderio suaui fictu cruciatur Dol& se hic eẽ anmia
ubi adhuc prostrata ꝑ infirmitatem iac&. atq illic ad huc
non eẽ. ubi in luminata fortiter uigeat: &iam mentis occu¬
lum ad morcalitatis tenebras non reducat: Hinc itaque
hinc ardor nascitur inmente. luctus a: horitur exardore:
Et quia in herere gȩlestib nec dũ ual&. feruore suo in lacri¬
mis fessa requiescit Sed aliud ẽ. cum deunius prouectu
resagitur Aliud cum deeficatione multors Ea itaq docꝰ¬
trine sermone largiente deo ꝓferenda sunt. que uitã au-¬
dientiũ moresque ponunt: Nune gͦ quicquid nos ad stu¬

Expanded text:
tius legitur, atque animus, culparum suarum conscius, dum tius legitur, atque animus, culparum suarum conscius, dum recognoscit, quod audierit, doloris se jaculo percutit, et compunctionis gladio transfigit, ut nihil ei nisi flere libeat, et fluentis fletuum maculas lavare. Inter quae etiam aliquando ad sublimiora 1322 contemplanda rapitur, et in eorum desiderio suavi fletu cruciatur. Dolet se hic esse anima, ubi adhuc prostrata per infirmitatem jacet, atque illic adhuc non esse ubi illuminata fortiter vigeat, et jam mentis oculum ad mortalitatis tenebras non reducat. Hinc itaque, hinc ardor nascitur in mente, luctus oboritur ex ardore. Et quia inhaerere coelestibus necdum valet, fervore suo in lacrymis fessa requiescit. Sed aliud est cum de unius profectu res agitur, aliud cum de aedificatione multorum. Ea itaque doctrinae sermone, largiente Deo, proferenda sunt quae vitam audientium moresque componunt. Nunc ergo quidquid nos ad stu
Abbreviated transcription (Latin):
hendant quod ihezechielis ꝓpħȩ.Tam ꝓfunda misteria ama-¬
gnis ex positorib in temptata discutere p̃sumo: qua mente
id faciam agnoscant. Non enĩ hoc temeritate ad gredior: sed
humit᷑a te: Scio enim quia plerumq multa in sacro eloquio
que solus in telligere non potui: coram frĩl meis positus intel¬
lexi.: Ex quo in cellectu & hoc quoq in telligere studui. ut
scirem ex quoꝵ michi merito intellectus daretur Pat& enĩ
quia hoc mihi pro illis datura Quib michi p̃sentib datur.
ex quare largiente dño agitur & ut sensus crescat. & elatio
decrescat alum propter uos disco quod in ter uos docco: Quia
uerum fateor plerum que uobiscum audio quod dico Quie-¬
quid gͦ in hoc ꝓpheta minus in tellex ero. meȩ cecitatis est.a
Diquid uero intelligere apte potuero ex diuino munere ur̃ȩ̃
uenerationis: Sepe autẽ ꝑ omĩ potentis diuĩ gratiam in eiꝰ
eloquio quedam in telliguntur melius cũ sermo doi seere¬

Expanded text:
hendant quod Ezechielis prophetae tam profunda mysteria a magnis expositoribus intentata discutere praesumo, qua mente id faciam agnoscant. Non enim hoc temeritate aggredior, sed humilitate. Scio enim quia plerumque multa in sacro eloquio quae solus intelligere non potui coram fratribus meis positus intellexi. Ex quo intellectu et hoc quoque intelligere studui, ut scirem ex quorum mihi merito intellectus daretur. Patet enim quia hoc mihi pro illis datur quibus mihi praesentibus datur. Ex qua re, largiente Deo, agitur ut et sensus crescat, et elatio decrescat, dum propter vos disco quod inter vos doceo, quia verum fateor plerumque vobiscum audio quod dico. Quidquid ergo in hoc propheta minus intellexero, meae caecitatis est; si quid vero intelligere apte potuero, ex divino munere vestrae venerationis est. Saepe autem per omnipotentis Domini gratiam in ejus eloquio quaedam intelliguntur melius cum sermo Dei secre
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis ẽẽ. cognoscitur. In uirtutũ quippe nostrarũ gradib
ipse ascendere dicitur. quia tanto ipse sublimior nobis osten¬
.ditur. quanto nr̃ animꝰ areb infimis seꝑatur. Sẜ QUITUR¬
men unũ calamo uno satitudinẽ. Cur postquã dictum est
limen porte statim subiungitur limen unũ. nisi quia aꝑte in¬
nuit. quod adhuc inferus limen aliud dicaturs Porta autẽ
alimine surgit ut porta sit. Si igitur porta dominus. Quis
huiꝰ porte limen est. nisi illi antiqui patres ex quoꝵ ꝓgeniȩ
dñs incarnari dignatus est. sicut ꝑ paulũ dicitur Quorum
patres ex quib xpistus sedm̃ caruẽ. qui est suꝑ omĩa deus
benedictus in scła. notandum uero est in hac pauli sentencia¬
quod dii & ceteri homines sunt uocati. Sicut moͥsy dicitur
dii estis & rursum ds̃ stetit insinagoga deoꝵ Sed aliud
ẽ nun eupatiue: aluid naturaliter dici dm̃: Et si moy ses

Expanded text:
sibilis esse cognoscitur. In virtute quippe nostrarum mentium sibilis esse cognoscitur. In virtute quippe nostrarum mentium ipse ascendere dicitur, quia tanto ipse sublimior nobis ostenditur, quantum noster animus a rebus infimis separatur. Itmen unum calamo uno in latitudinem. 7. Cur postquam dictum est, Limen portae, statim subjungitur, Limen unum, nisi quia aperte innuit quod adhuc inferius limen aliud dicatur? Porta autem a limine surgit ut porta sit. Si igitur porta Dominus, quis hujus portae limen est, nisi illi antiqui patres, ex quorum progenie Dominus incarnari dignatus est? Sicut per Paulum dicitur: Quorum patres, ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Notandum quod dii et caeteri homines sunt vocati, sicut Moysi dicitur: « Dii estis . » Et rursum: « Deus stetit in synagoga eorum . » Sed aliud est nuncupative, aliud naturaliter dici Deum. Etsi Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe ꝑ amorem dnñi sequens. hunc confiteri ante ancille
uocem timebat. Trat enĩ iã uiriditas in mentẽ quia erede¬
bat omĩum redemptorem: Sed ualde ad huc flexibilis. pe¬
de conculcabatur timoris. iam inspica surrexerat. quando
eũ quem moriturũ confiteri timuerat. nuntiante angelo
ingalilea uiuentẽ uidebat Sed ad plenũ granũ inspica ꝑ¬
uenerat. quando ueniente desuꝑ spũ. & suã mentẽ in illuis
amore rorante. ita solidatus ẽ: ut uires ꝑ sequentiũ cesus
despicer&. Et redemptorem suũ libere inter flagella pre¬
dicar&. Nullus itaq qui ad bonũ ꝓpositũ ad huc in men¬
tis teneritudine eẽ conspicitur. despiciatur. Quia frumeli nei¬
portam. quia dñs ac redemptor noster menbris suis in tran¬
tib ꝑ ducitur ad se & ascendit ꝑ gradus eiꝰ. quia nobis pro¬
ficientib eo nobis amplius exaltatur. quo altus & conp̃hen-¬

Expanded text:
tempore per amorem Domini sequens, hunc confiteri ante ancillae tempore per amorem Domini sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timebat . Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium Redemptorem, sed valde adhuc flexibilis pede conceum, quem moriturum confiteri timuerat, nunciante angelo in Galilaea viventem videbat. Sed ad plenum granum in spica pervenerat, quando veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et redemtorem suum libere inter flagella praedicaret. § 4. Nullus itaque, qui ad bonum propositum adhuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumeportam, quia Dominus ac redemtor noster membris suis intrantibus perducit ad se, et ascendit per gradus ejus, quia nobis proficientibus eo nobis amplius exaltatur, quanto altus et incomprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ba ꝑ uenit. cum se uirtꝰ animo concepta ad ꝓuectum boni oꝑis
ꝑthrait. Plenũ frumentũ u̾ero inspica fructificat. Quan¬
do iam intantum uirtus proficit: ut esse robusti & ꝑfecti
oꝑis possit:. Sed cum se ꝓ duxerit fructus. statim mittit
falcem. quoniam ad est tempus messis Omp̃s enĩ deus pro
ducto fructu falcem mittit & messãm suam desecat. Quia
cum unũ quemq ad oꝑa ꝑfecta ꝑ duxerit. Euis tempo¬
ralem uitã ꝑ emissam sententiã incidit Ut granũ suum
ad cȩlestia horrea ꝑducat. Cum igitur desideria bona
concipimus. semen in terra mittimus: Cum uero operari
recta incipimus herba sumus. Cum autẽ ad prouectũ bo¬
ni oꝑis crescimus adspicã ꝑuenimus Cumsin eius dẽ oꝑa¬
eionis ꝑ fectione solidamunr. Iam plenũ frumentũ inspi-¬
ca pro ferimus. Herba & enĩ petrus fuerat. qui passionis

Expanded text:
ba pervenit, cum virtus animo concepta ad profectum boni operis ba pervenit, cum virtus animo concepta ad profectum boni operis pertrahit. Plenum vero frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfecti operis possit. Sed cum ex se produxerit fructus, statim mittet falcem, quoniam adest temducto fructu falcem mittit, et messem suam desecat: quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad coelestia horrea perducat. Cum igitur desideria bona concipimus, semen in terra mittimus. Cum vero operari recta incipimus, herba sumus. Cum vero ad profectum boni operis crescimus, ad spicam pervenimus. Cumque in ejusdem operationis perfectione solidamur, jam plenum frumentum in spica proferimus. . Herba etenim Petrus fuerat, qui passionis
Abbreviated transcription (Latin):
die & semen germin& & crescat. dum nescit ille ultro enĩ
terra fructificat Priũ herbam. deinde spicã deinde ple
nũ frumentũ in spica. & cũ se ꝓduxerit fructus. statimꝰ
mittit falcem quoniã ad est tempus messis Semen homo
iacta in terrã. Cum cordi suo bonã intentionẽ in serit: &
post quã semen iactauerit dormit. quia iã in spe boni o¬
ꝑis quiescit: nocte uero ex surg& ac die. Quia in aduersa
& prosꝑa proficit & semen germinat & crescit dum nescit¬
ille: Quia & cum adhuc metiri incrementa sua non ual&.
semel concepta uirtus ad ꝓuectum ducitur: & ultro terra
fructificat. quia p̃ueniente segratia. mens hominis sponta¬
ne& ad fructum boni oꝑis ad surgit Sed hec eadem terra
p̃rimum herbam. deinde spicã. deinde plenũ frumentum
ꝓ ducit inspica Herbam qui ppe producere est in choatia¬
onis bone adhuc teneritudinẽ habere. Ad spicã uero her¬

Expanded text:
die, et semen germinet, et crescat, dum nescit ille. Ultro enim die, et semen germinet, et crescat, dum nescit ille. Ultro enim terra fructificat, primum herbam, num frumentum in spica. Et cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Semen homo jactat in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit, dum ille nescit; quia et cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni operis assurgit. Sed hprimum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spicam. Herbam quippe producere est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero her
Abbreviated transcription (Latin):
in cordis ascensione non essent. psalmista non dicer&. ambulabt̃
uirtus quasi quib dã gradil augetur. & sic ꝑ in crementa me¬
ritoꝵ ad summa ꝑ ducitur alia nãq sunt uirtutis exordia
liud ꝓuectus: aliud ꝓfectio Si enim & ipsa fides ad ꝑfectionẽ
suã non quib dam gradib duceretur. Scĩ apostoli minime di¬
xissent. auge nobis fidem. & quidã uenit ad dnm̃ qui curari
uoluit filium suum. sed requisitusn an creder&: Respondit
credo dnẽ ad uiua in credulitatẽ dicebat. Si uere in creduli
tatem habere se nouerat. quo modo credebat. sed quia ꝑ occeul¬
tam in spirationem grẽ meritorũ suoꝵ gradib fides crescit.
U no eodem que temꝑe. isqui nec dum ꝑ fecte crediderat. simul
& credebat. & in credulus erat Nos nimirũ gradus dñs sub
messis nomine describit dicens sic ẽ. regnũ dei quem ad modũ
si iact& homo semen in terra & dormiat & ex surgat nocte ac

Expanded text:
in cordis ascensione non essent, Psalmista non diceret: Ambulabunin cordis ascensione non essent, Psalmista non diceret: Ambulabunvirtus quasi quibusdam gradibus augetur, et sic per incrementa meritorum ad summa perducitur. Aliud namque sunt virtutis exordia, aliud provectus, aliud perfectio. Si enim ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur, sancti apostoli minime dixissent: Adauge nobis fidem . Et quidam venit ad Jesum, qui curari voluit filium suum, sed requisitus an crederet, respondit: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Pensatetatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is, qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. § 2. Hos nimirum gradus Dominus sub messis nomine describit, dicens: Sic est regnum Dei, quemadmodum si jaciat homo semen in terram, et dormiat, et exsurgat nocte a
Abbreviated transcription (Latin):
porte. nisi merita uirtutũ siue enĩ in cognitione mediatoris
dei & hominũ hominis xxp̃i cħu Seu inscientia diuini eloquii.
seu in ipsa fide quã deillo accipimus: Quib dam gradib ad
altiora in crementa ꝑ uenimus. Nemo enĩ repente fit summus.
sed in bona conuersatione aminimis quisq in choat. ut ad ma-¬
gna ꝑ ueniat. Dehis gradib ꝑ psalmistã dicitur Deus ingra¬
dib euis dino sciturdum suscipi& eam Num enĩ scam̃ ȩccłiam
dñs suscepit. in gradib eius dinoscitur. Quia eius gła ꝑ illius¬
in crementa declaratur:. Quantũ enĩ scã ȩccłia ascendendo pro-¬
ficerit: tantum deus hominib exfuis uirtutib in notescit
Dehis quoq gradib beatus iob loquitur dicens Per singulos gͣ
ꝑ singulos gradus suos ꝓnuntiat. Qui ꝑ in crementa uirtutũ que
accipit. Ei semꝑ laudem suȩ pietatis reddit: Si quidã gradus

Expanded text:
portae, nisi merita virtutum? Sive enim in cognitione Mediatoris portae, nisi merita virtutum? Sive enim in cognitione Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, seu in scientia divini eloquii, seu in ipsa fide quam de illo accepimus, quibusdam gradibus ad altiora incrementa pervenimus. Nemo enim repente fit summus, sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. De his gradibus per Psalmistam dicitur: Deus in gradibus ejus dignoscetur dum suscipiet eam . Dum enim sanctam Ecclesiam Dominus suscincrementa declaratur. Quantum enim sancta ecclesia ascendendo profecerit, tantum Deus hominibus ex ejus virtutibus 1332 innotescit. De his quoque gradibus beatus Job loquitur, dicens: Per singulos graper singulos gradus suos pronuntiat, qui per incrementa virtutum quae accipit ei semper laudem suae pietatis reddit. Si quidam gradus
Abbreviated transcription (Latin):
citer insinuat. qui uirũ uenisse dicit ad portã. & que eadẽ
porta sit ostendit dicens. que respiciebat ad uiã orientalem
pse & enĩ nobis est uia: qui dixxit egosũ uia ueritas & uita
Ipse etiam orientalis uia: dequo scriptum. ẽ. eoce iuiroriens
nomen eius. Porta gͦ uiam orientalem respicit: quia illum
signat qui nobis iter adortũ luminis fecit Potest etiã por¬
te nomine. unus quisq p̃dicator in tellegi Quia quis qͥs no-¬
bis ianuã regni cȩlestis ore suo aꝑit. porta est. Uñ & duo-¬
decim porte uel in io hannis apocalpsi. uel in extrema huiꝰ
ꝓ pħȩ uisione describuntur. Lotest &iam porte nomine scrip.¬
ture sacre scientia non inconuenienter in telligi. Quędum
nobis intellectum aꝑie celestis regni ianuam pandit Pof¬
sumus porte nomine. fidem acciꝑe. quã primã contingimꝰ.
ut ad uirtutũ aedificium in tremus Unde hic apte sub uingit᷑.

Expanded text:
citer insinuat, qui virum venisse dicit ad portam, quae eadem citer insinuat, qui virum venisse dicit ad portam, quae eadem porta sit, ostendit dicens: « Quae respiciebat ad viam orientalem. Ipse etenim nobis est via, qui dixit: Ego sum via, veritas et vita . Ipse etiam Orientalis via, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Porta ergo viam Orientalem respicit, quia illum signat qui nobis iter ad ortum fecit luminis. 2. Potest etiam portae nomine unusquisque praedicator intelligi, quia quisquis nobis januam regni coelestis ore suo aperit porta est. Unde et duodecim portae vel in Joannis Apocalypsi , vel in extrema hujus prophetae visione describuntur. Potest etiam portae nomine Scripturae sacrae scientia non inconvenienter intelligi, quae, dum nobis intellectum aperit, coelestis regni januam pandit. Possumus portae nomine et fidem accipere, quam primam contingimus, ut ad virtutum aedificia intremus. Unde hic aperte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
e. itaq qualiter & ipse intrat᷑ & ꝑ sem& ipsum intr& Dñs &
enĩ ac redemptor noster cũ scã ȩccłia quã redemit scđm car-¬
nẽ una substantia. ẽ.: Paulo atestante qui ait. Ad impleo ea
quȩ desunt passionũ xp̃i in carne mea: pro corpore eius quod
est ȩccłia illius capitis corpus aȩccłia. ẽ: & huius corporis
capud &xpistus: Dequo suo capite exultat corpus id est scã ȩccłia:
Cum ꝑ psalmistam dicit Nunc autẽ exultauit capud meum suꝑ
inimicos meos Quia enĩ quando que ipsa etiam exaltanda .ẽ:
Lam nunc capud suũ suꝑ inimicos suos exaltatum gaud& in
celis Cum gͦ electi qui que ad uitã ꝑueniunt. quia menbra
euis ꝑ eum in trant adeum: ipse ꝑse intrat ad se Ipse enim
in suis menbris est qui in trat. Ipse capud ad quod in trantia
menbra ꝑueniunt: Quod hiez echiel propheta multipli¬

Expanded text:
is itaque est qualiter et ipse intret, et per is itaque est qualiter et ipse intret, et per  ac Redemptor noster cum sancta Ecclesia, quam redemit secundum carnem, una substantia, Paulo attestante, qui ait: « Adimpleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea, pro corpore est, quod est Ecclesia . » Illius capitis corpus Ecclesia est, et hujus corporis caput Christus. De quo suo capite exaltavit corpus, id est sancta Ecclesia, cum per Psalmistam dicit: « Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos. » Quia enim quandoque ipsa etiam exaltanda est, jam nunc caput suum super inimicos suos exaltatum gaudet in coelis. Cum ergo electi quique ad vitam perveniunt, quia membra ejus per eum intrant ad eum, ipse per se intrat ad se: ipse enim in suis membris est, qui intrat: ipse caput ad quod intrantia membra perveniunt. Quod et Ezechiel propheta multipli
Abbreviated transcription (Latin):
piciebat ad uiam orientalem Quis uͦ alius porte huius ap-¬
pellatione signatur. Nisi ipse dñs ac redemptor noster
qui nobis ianua factus est regni celestis sicut ipse ait. Ne¬¬
mo uenit ad patrẽ usi ꝑ me: sed cum eundem uirũ lineis in-¬
dutũ figuram dnĩ tenere dixerimus. querendũ nobis est
qua ratione con ueniat ut isdẽ dñs & ꝑ uirũ de signari ua-¬
leat & ꝑ portam. dũ uirueniat ad portã Num quid nam
ipse uenit ad sem& ipsũ: anita est. quia & in euangelio ipse
testatur dicens. qui non intrat ꝑ hostium in ouile ouiũ sed
ascendit aliunde. Ille fur ẽ. & latro : Qui aũ in trat ꝑ ostiũ
pastor est ouiũ. & paulo post dicit. Ego sum ostiũ. atque
iterum sub uingit ego sum pastor bonus: siergo pastor
inte at ꝑ ostium & ipse ẽ. ostium ipse est pa̾tor: Ipse ꝓculdubio
in trat ꝑ sem& ipsãm: Eccedum hie zechieł sensum enodare
cupinius: deeuangłio &iam questionẽ ligamus querendũ nob̾¬

Expanded text:
piciebat ad viam Orientalem. Quis vero alius portae hujus appellatione signatur, nisi ipse Dominus ac Redemptor noqui nobis janua factus est regni coelestis, sicut ipse ait: « Nemo venit ad Patrem nisi per me . » Sed cum eumdem virum lineis indutum figuram Domini tenere dixerimus, quaerendum nobis est, qua ratione conveniat ut idem Dominus per virum designare valeat et portam. Dum vir veniat ad portam numquidnam ipse venit ad semetipsum? an ita est, quia et in Evangelio ipse testatur, dicens: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post dicit: Ego sum ostium . Atque iterum subjungit: Ego sum pastor bonus . Si ergo pastor intrat per ostium, et ipse est ostium, ipse pastor, ipse procul dubio intrat per semetipsum. Ecce dum Ezechielis sensum enodare cupimus, de Evangelio etiam quaestionem ligamus. Quaerendum nob