comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miles. si miles et hostis. si bellũ et uictoria: qͥd fe¬
cerut̃ isti habentes in manib frameas bis acutas:
A d faciendã uĩdictũ in gentib. Uidece si nõ ẽ. facta
uindiota in gẽtib. Quotidie ipsa fit: hoc agimꝰ et
nos loquẽdo. Attẽdite quomͦ cesȩ sut̃ gẽtes babylo¬
niȩ. Illi reddit᷑ duplũ: sio enũ de illa dictũ ẽ. reddi¬
te dupłũ illi ad quod fecit. Quomꝰ reddit᷑ duplũ:
Bellant scĩ :educut̃ frameas bis acutas: fiunt strages:
fuit᷑ occisiones. separationes. Quomꝰ duplũ illi red¬
ditur: Iua quãdo poterat ꝑsequi ap̃ianos. carnẽ
occidebat. dm̃ confrĩgebat: modo illi duplũ red¬
ditur. Et pagania eaxcinguit᷑. et ydola frangũt᷑.
uom inquies pagam ocoidunt᷑. Quomi nisiꝰcũ
xp̃iam fiunt : Quero paganũ: nõ inuenio. ap̃i¬
anus ẽ: ergo mortuus ẽ. paganus. Nã si nõ occidũ¬

Expanded text:
et miles; si miles, et hostis; si bellum, et victoria. Quid feet miles; si miles, et hostis; si bellum, et victoria. Quid fecerunt isti habentes in manibus frameas bis acutas? «Ad faciendam vindictam in gentibus.» Videte si non est vindicta facta in gentibus. Quotidie ipsa fit; hoc agimus et nos loquendo. Attendite quomodo caesae sunt gentes Babyloniae. Illi redditur duplum: sic enim de illa scriptum est, «Reddite illi duplum, ad quod fecit» . Quomodo redditur duplum? Bellant sancti, educunt frameas bis acutas; fiunt strages, fiunt occisiones, separationes: quomodo illi duplum redditur? Illa quando poterat persequi Christianos, carnem occidebat, Deum non confringebat: modo illi duplum redditur; et Pagani exstinguuntur, et idola franguntur. Quomodo, inquies, Pagani occiduntur? Quomodo, nisi cum Christiani fiunt? Quaero paganum, non invenio; christianus est: ergo mortuus est paganus. Nam si non occidun
Abbreviated transcription (Latin):
In utroq sermo dĩ uerax inuentꝰ est: ut gladius
bis acutus. Quare gͦ in manib: et nõ in linguis :¬
Et frameȩ bis acutȩ inqͥt: in manib eoꝵ. In matub
dixit: in potestate. Acceꝑut̃ eñĩ sermonẽ dĩ in
potestatẽ. nõ contẽpueret᷑ pauꝑem. In manib enĩ
habebat̃ gladiũ: qua uolebat iubrabant. uersabat᷑.
ꝑoutiebat᷑: et hoc totũ erat in potestate p̃dicãtuuĩ.
Nã si nõ ẽ.in manib sermo. ne forte aliqͥs dicat. qͦm
sermo ẽ gladiꝰ bisacutꝰ & quomꝰ in manib: si ergo ser¬
mo nõ ẽ. in manib: quare scriptũ ẽ. factus ẽ: sermo
suũ ds̃ in digitis ipsius fecit: Quid ẽ. in manu ip¬
sus  factus e̾in potestate illi datũ ẽ. p̃dicare sermo¬
nẽ dĩ. Postremo possumꝰ etiã et has manus alit̾ in¬
telligere. Nã qui locuti sut̃. in lingua habuerunt
tendite strages: attendite p̾la głosa. Si enĩ imꝑator

Expanded text:
In utroque sermo Dei verax inventus est, ut gladius In utroque sermo Dei verax inventus est, ut gladius bis acutus. Quare ergo in manibus, et non in linguis? «Et frameae bis acutae,» inquit, «in manibus eorum. In manibus» dixit, in potestate. Acceperunt ergo sermonem Dei in potestatem, non contemnerent paupertatem. In manibus enim habebant gladium, qua volebant, vibrabant, versabant, percutiebant: et hoc totum erat in potestate praedicantium. Nam si non est in manibus sermo: ne forte aliquis dicat, Quomodo sermo est gladius bis acutus, et quomodo in manibus? si ergo sermo non est in manibus, quare scriptum est, «Factus est sermo suum Deus in digitis ipsius fecit? Quid est, «in manu» ipsius «factus est?» In potestate illi datum est praedicare sermonem Domini. Postremo possumus etiam has manus aliter intelligere. Nam qui locuti sunt, in lingua habuerunt tendite strages, attendite gloriosa praelia. Si enim imperator,
Abbreviated transcription (Latin):
Filia uult. mat̾ nõ uult: gladio diudũtur ab ĩuucẽ.
Murus uult: s socrus nõ uult. Ueniat gladius bis
dius exx utiaq parte acutus. Promittẽs teporalia:
in quo nos fefellit: Nõne eccłia dĩ: ꝑ totũ mũdũ
nõ erat: Ecce est. Ante legebat᷑ et nõ uidebatur:
mͦ sic̃ legitur ita cernitur. Quicqͥd tẽporalit̃ nobis
ꝓmissũ ẽ. ad uña partẽ gladii ꝑtinet: quicqͥd u
sẽpit̾nũ. ad alt̾am partẽ gladii ꝑtinet. Habes sp̃e
futurarũ rerũ. habes cõsolationẽ p̃sentiũ: noli re¬
trahi ab eo qui uult retrahere. Pat̃. mat̾. soror. uror
sit. amicus sit. nõ te retrahant : et utilis tibi erit
gladius bis acutus. Ucilit̾ te ille separat: male te tu
tam̃ta dicunt᷑. Que erãt gͦ frame& bis acutȩ ĩ ma¬
nib eoꝵ: duo testam̃ta ad gladiũ bis acutũ ꝑti¬
net̃. Uetus testam̃tũ t̾rena ꝓmittit: nouũ ȩt̾na.

Expanded text:
Filia vult, mater non vult; gladio dividuntur ab invicem. Filia vult, mater non vult; gladio dividuntur ab invicem. Nurus vult, socrus non vult; veniat gladius bis dius ex utraque parte acutus, promittens temporalia et aeterna. In quo nos fefellit? Nonne Ecclesia Dei per totum mundum non erat? Ecce est. Antea legebatur, et non videbatur: modo sicut legitur, ita cernitur. Quidquid temporaliter nobis promissum est, ad unam partem gladii pertinet: quidquid in sempiternum, ad alteram partem gladii pertinet. Habes spem futurarum rerum, habes consolationem praesentium; noli retrahi ab eo qui vult retrahere: pater, mater, soror, uxor sit, amicus sit, non te retrahat; et utilis tibi erit gladius bis acutus. Utiliter te ille separat, male te tu tamenta dicuntur. Quae erant ergo «frameae bis acutae in manibus eorum?» Duo Testamenta ad gladium bis acutum pertinent: Vetus Testamentum terrena promittit, Novum aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
finuex bis acutȩ in manib eoꝵ Framea appellatur.
quã uulgo spatam dicunt. Sut enũ gladii er una
parte acuti: ipsȩ sunt macherȩ. Istȩ aut̃ framee
ipsȩ et rumpheȩ: ipsȩ etiã spatȩ appellantur.
Magnũ nusteriũ habet hoc genus ferram̃ti: quod
ex utraq parte acutũ ẽ. Ipse framee sunt: bis
acutȩ. In manib eoꝵ frameas bis acutas intelli¬
gimus sermonẽ dm̃. Et una framea ẽ. S ideo
multe dicunt᷑. quia multa ora sut̃: et multȩ
lingue scõꝵ. Sermo gͦ dĩ bis acutus gladius. Unde
bis acutus: Dicit de temporalib: dicit de ęt̾nis.
In utroq ꝓbat qd̾ dicit: et eũ quẽ ferit separat
a mũdo. Nõne ipse ẽ. gladius de quo dñs dicit.
nõ ueni pacem nutt̾e in t̾ra.s gladiũ : Attende
quomͦ imminet disiũg̾e : quomͦ uenit separare.
Distungit scõs. disiũgit impios: separat a te qd̾ te
impedit. Filius uult seruire dõ: pat̾ nõ uult. Ue¬
int gladius. uenit sermo dĩ : diuidit filiũ a patre.

Expanded text:
e bis acutae in manibus eorum.» Framea appellatur, quam vulgo spatham dicunt. Sunt enim gladii ex una parte acuti, ipsae sunt machaerae. Ipsae autem frameae, ipsae et romphaeae, ipsae etiam spathae appellantur. Magnum mysterium habet hoc genus ferramenti, quod ex utraque parte acutum est. Ipsae «frameae» sunt «bis acutae in manibus eorum.» Frameas bis acutas intelligimus sermonem Domini: et una framea est; sed ideo multae dicuntur, quia multa ora sunt, et multae linguae sanctorum. Sermo ergo Dei, gladius bis acutus . Unde bis acutus? Dicit de temporalibus, dicit de aeternis. In utroque probat quod dicit, et eum quem ferit, separat a mundo. Nonne ipse est gladius, de quo Dominus dicit: «Non veni pacem mittere in terram, sed gladium» ? Attende quomodo venit disjungere, quomodo venit separare. Disjungit sanctos, disjungit impios, separat a te quod te impedit. Filius vult servire Deo, pater non vult: venit gladius, venit sermo Dei; dividit filium a patre.
Abbreviated transcription (Latin):
fide abrahan: ꝑdidit ꝓeiuem abraha. Iudei dege¬
nerauerũt. ꝑdiderũt : imitati sumꝰ nos. inuenimus.
A udi quia illi ꝑdiderut Quid illis dioit dins dicentib:
fiui sumus habraham: Ausi sĩt ostentare se. et erige¬
re ceruice de nobilitate gnis uisti. Et quid ilis dñst
S i filii abrahȩ eẽtis: facta habrahe fecissetis. Si gͥ per¬
diderũt ipsi. quod fili sunt abrahȩ muenunꝰ nos
ut filii sunus abrahȩ. Credendo quippe uiuenimꝰ
quod illi nõ credẽdo amiserut: qr credidit abra¬
ham dõ. et deputatũ ẽ. illi ad iusticiã. Et sem̃ abrabȩ¬
xp̃c: et in xp̃o nos sumus: et ex ifrł ppłs. de quo ppło
lii ifrł nos. Et quomodo addidit ut discerneret nose
Eiliis ifrł: ppło appropinquãti sibi. ditendite udeos:
si ꝓpinquãt ipsi sũt. Et forte appropinquat᷑ dicit

Expanded text:
fide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degefide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degeneraverunt; perdiderunt: imitati sumus nos; invenimus. Audi quia illi perdiderunt: quid illis dicit Dominus dicentibus, «Filii sumus Abrahae?» Ausi sunt ostentare se, et erigere cervicem de nobilitate generis justi; et quid illis Dominus? «Si filii Abrahae essetis, facta Abrahae fecissetis» . Si ergo perdiderunt ipsi quod filii sunt Abrahae, invenimus nos ut filii simus Abrahae. Credendo quippe invenimus quod illi non credendo amiserunt: quia «credidit Abraham D et in Christo nos sumus; et ex Israel populus, de quo populo lii Israel nos. Et quomodo addidit, ut discerneret nos? «Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Attendite Judaeos: si propinquant, ipsi sunt. Et for
Abbreviated transcription (Latin):
hymius om̃ib sc̃is eius: Accipiant sc̃i eius hyinnum:
dicant sc̃ĩ eis hymnũ : quia hoc ẽ. qd̾ accepturi st̃
in finẽ. hymnũ sempit̾nũ. Idõ alio loco dicit psalmꝰ:
sacrificiũ laudis glorificabit me. et ibi ẽ. uia qua
ostendã illi salutare meũ. Et beati qui habitant
in domo tua: in scła scłoꝵ laudabut te. Hoc ẽ. hym¬
nus om̃ib sc̃is eius. Qui sut̃ sc̃ĩ euis: Filii ifrł. ppło
appropinquati sibi. Nemo dicat nõ sum filius ifrł.
ne putetis uidȩos filios isrł eẽ. et nos nõ eẽ filios
isrł. Audeo uobis dicere fr̃s mei: uli nõ sunt et nos
sumꝰ. Audite quare: quia maior ẽ. natus scđm sp̃m.
quã natus scđm carnẽ. Unde isrł: Ea habraham.
quia ysaac e&x abraham. isrł ex ysaac. Quomͦ placu¬
it dõ abraham: Credidit aut̃ abraham do: et de¬
putatũ ẽ. illiad iusticiã. Quisquis unitatus fuerit
abrahã: filius ẽ abraham. Quisquis degenerauit a

Expanded text:
«Hymnus omnibus sanctis ejus?» Accipiant sancti ejus hymnum, «Hymnus omnibus sanctis ejus?» Accipiant sancti ejus hymnum, dicant sancti ejus hymnum; quia hoc est quod accepturi sunt in fine, hymnum sempiternum. Ideo alio loco dicit psalmus, «Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi est via qua ostendam illi salutare meum» : et, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula sanus omnibus sanctis ejus.» Qui sunt sancti ejus? «Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Nemo dicat: Non sum filius Israel. Ne putetis Judaeos filios Israel esse, et nos non esse filios Israel: audeo vobis dicere, fratres mei; illi non sunt, et nos sumus. Audite quare: quia major est natus secundum spiritum, quam natus secundum carnem. Unde Israel? Ex Abraham; quia Isaac ex Abraham, Israel ex Isaac. Quomodo placuit Deo Abraham? «Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam» . Quisquis imitatus fuerit Abraham, filius est Abrahae: quisquis degeneraverit a
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ: et tunc laus erit incuiq adõ.S dicis
michi. Ubi ẽ. radix mã: ubi ẽ. fructus ms̃: Si oredis:
nosti ubi ẽ radia tua. lbi ẽ. em̃ ubi ẽ. fides tua: ubi ẽ.¬
spes et karitas tua. Audi apłm. Mortui eñĩ estis: quasi
ꝑ hiemem mortui apparebant. Audi: quia iuuunt.
Et uita uĩa abscondita ẽ.inquit: cũ xp̃o in dõ. Eoce
ubi habes radicẽ. Quãdo ergo hornaberis honore: Quã¬
do fecũdaberis fructu: audi illũ seque̾tẽ. Cũ xp̃c aꝑ
paruerit uita ur̃a: tune et uos cũ illo apparebitis in¬
gła. Et exaltabit corn popłi sui. Hymnus om̃ib soĩs
eius. Nymius scitis qͥd est: Cantus ẽ. cũ laude dĩ. Si
laudas dm̃ et nõ cantas: nõ dicis hyminũ. Si cantas
et ñ laudas dm̃: nõ dicis hynnũ. Si laudas aliud qd̾
nõ ꝑtinet ad laudẽ dĩ: et si cantando laudas. nõ dicis
hymiũ. Hymnnus gͦ tria ista ht̃: et cantũ. et laudẽ.
et dĩ. Laus gͦ dei in cantico: hymnus dr̃. Quid ẽ. eigo

Expanded text:
ebrarum; et tunc laus erit unicuique a Deo» . Sed dicis mihi: Ubi est radix mea? ubi est fructus meus? Si credis, nosti ubi est radix tua. Ibi est enim, ubi est fides tua, ubi spes est et charitas tua. Audi Apostolum: «Mortui enim estis.» Quasi per hiemem mortui apparebant; audi quia vivunt: «Et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.» Ecce ubi habes radicem. Quando ergo honore ornaberis? quando fecundaberis fructu? Audi illum sequentem: «Cum Christus apparuerit, vita vestra, tunc et vos apparebitis a» «Et exaltabit cornu populi sui.» 17. «Hymnus omnibus sanctis ejus.» Hymnus scitis quid est? Cantus est cum laude Dei. Si laudas Deum, et non cantas, non dicis hymnum: si cantas, et non laudas Deum, non dicis hymnum: si laudas aliud quod non pertinet ad laudem Dei, etsi cantando laudes, non dicis hymnum. Hymnus ergo tria ista habet, et cantum, et laudem, et Dei. Laus ergo Dei in cantico, hymnus dicitur. Quid est ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
uingis gratulationẽ et exhortacionẽ tuã. Dicendo emĩ
facite et e hortando facientes: uoto quasi facis cum
illis. In hac ergo exhortacione plenus sp̃u ꝓpħa dicit
hec: et psalmus ẽ. aggei et rachariȩ. Sic habet titu¬
tis: ut restauraretur ciuutas iherłm que bello cecide.¬
rat. Significauert̃ gͦ nobis ui mist̾i̾o uitã futuiã. uͥ
laudabimꝰ dm̃ñ post captiuitatẽ uitȩ p̾sentis: ubi erit
innouacio ciuitatis illius magnȩ iherłm unde pere¬
grini. suspiramus in captiuitate adhuc sub ouere ce
sarcina corporis mortalis: unde adhuc gemimꝰ in
peregrinatione: exultabunꝰ aut̃ in patria. Qui aut̃
ñ gemit ꝑegrinus. nõ gaudeb̾ cuus: qi desideriũ ñ ẽ
En ilo. P ropħs gͦ isti sci magnã consolationẽ p̃buerũt

Expanded text:
jungis gratulationem et exhortationem tuam. Dicendo enim, jungis gratulationem et exhortationem tuam. Dicendo enim, Facite, et exhortando facientes, voto quasi facis cum illis. In hac ergo exhortatione plenus Spiritu Propheta dicit haec. 4. Et Psalmus est «Aggaei et Zachariae:» sic habet titutis, ut restauraretur civitas Jerusalem , quae bello ceciderat. Significaverunt ergo nobis in mysterio vitam futuram, ubi laudabimus Deum post captivitatem vitae praesentis; ubi erit innovatio civitatis illius magnae Jerusalem unde peregrini suspiramus, captivati adhuc sub onere et sarcina corporis mortalis; unde adhuc gemimus in peregrinatione, exsultabimus autem in patria. Qui autem non gemit peregrinus, non gaudebit civis; quia desiderium non est in illo. Prophetae ergo isti sancti magnam con
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptates uł ad molestias: intelliginꝰ hec et uidemꝰ
ante ocłos itos: nõ habent rationẽ incelligendi: sed
habent sp̃m corporis animati. et uitã manifostã. Arbo¬
res aut̃ neo ipsam habent: et tam̃ omĩa laudant dm̃.
Quare laudant dm̃: Quia oũ ista uidemus. et cõside¬
ramꝰ creatorẽ qui ea fecit: de illis nascitur in nob̃ laus
dĩ: et cũ ipsoꝵ consideratione laudat᷑ ds̃. omĩa laudat
dñi. Cepit gͦ iste de celo. Laudant omĩa: et dicit lau¬
date. Quare cũ laudent dicit laudate: Quia delecta¬
tus ẽ. in eo quod laudabat. et placuit ei quasi adung̾e
hortacionẽ suã : quomodo si uenias ad homines bonum
aliquid oꝑantes cũ gaudio. siue in uinea siue in messe
siue in aliqua agricultura placet tibi qd̾ facuit. et di¬
cis facite. agite : non ut tunc incipiant facere quãdo
dicis: s quia placet tibi quod facientes iuueneris. ad¬

Expanded text:
voluptates; vel a molestiis. Intelligimus haec, et videmus voluptates; vel a molestiis. Intelligimus haec, et videmus ante oculos nostros. Non habent rationem intelligendi; sed habent spiritum corporis animati, et vitam manifestam: arbores autem nec ipsam habent; et tamen omnia laudant Deum. Quare laudant Deum? Quia cum ista videmus, et consideramus Creatorem qui ea fecit, de illis nascitur in nobis laus Dei; et cum ipsorum consideratione laudatur Deus, omnia laudant Deum. Coepit ergo iste de coelo: laudant omnia, et dicit, «Laudate.» Quare, cum laudent, dicit, «Laudate?» Quia delectatus est in eo quod laudant, et placuit ei quasi adjungere hortationem suam. Quomodo si venias ad homines bonum aliquod operantes cum gaudio, sive in vinea, sive in messe, sive in aliqua agricultura; placet tibi quod faciunt, et dicis, Facite, agite: non ut tunc incipiant facere, quando dicis; sed quia placet tibi quod facientes inveneris, ad
Abbreviated transcription (Latin):
et fastidio diligendũ. Laudat̃ aut̃ dĩ in t̾ra ꝑ intel¬
lectũ discernẽdi bonũ et malũ: et ꝑ intellectũ
cognoscendi creatorẽ et ereaturã homines. qͥ ista cogitat:¬
et quib tribuit dñs mentẽ discer iẽdi ista. delectandi atq
laudandi. homines possut̃ pecora nũqͥd habent᷑ intel¬
lectũ: Si haberent huiusmodi intellectũ pecora: nõ
nob diceret ds̃. Holite eẽ sicut equus et mulus: quib
ñ ẽ. intellectus. Quãdo hortatur nos ut ñ simus sict
pecora sine intellectu : ostendit nob̃ quia homini tri¬
buit intelleotũ ad laudandũ dm̃. Arbores nũquid
uł uitã ipsã hñt: qua sentiant sicut pecora: Nam
pecora et si sensũ interiorẽ rationalẽ. et ĩtẽ discer¬
nẽtẽ atq intelligentẽ nõ habent quã homo habet.
appetendi cibũ. utilia sum̃di. noxia respuendi. sonsus
corporalia discernẽdi. uisũ ad colores. auditũ ad uoces.
olfatum ad hodores. gustatũ ad sapores. motus uł ad

Expanded text:
diligendum. Laudant autem Deum in terra per intellectum discernendi bonum et malum, per intellectum cognoscendi creaturam et Creatorem, homines qui ista cogitant, quibus tribuit Dominus mentem discernendi ista, delectandi atque laudandi. Homines possunt: pecora numquid habent pecora, non nobis diceret Deus: «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quando hortatur nos ut non simus sicut pecora, sine intellectu, ostendit nobis quia homini tribuit intellectum ad laudandum Deum. Arbores numquid vel vitam ipsam habent, qua sentiant sicut pecora? Nam pecora, etsi sensum interiorem rationalem et mentem intelligentem atque discernentem non habent, quam homo habet, es novimus, appetendi cibum, utilia sumendi, noxia respuendi; sensus corporalia discernendi; visum ad colores, auditum ad voces, olfactum ad odores, gustatum ad sapores, motus vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
ibi semꝑ gaudiũ: nulla mors. nulla egritudo. nuilia
molestia. Laudant dm̃ beati: nos aut̃ susũ adhuc sumꝰ.
S cũ cogitamꝰ quomodo ibi laudetur ds̃. cor ibi habeamꝰ.
et nõ sine causa audiamꝰ sursũ cor. Leuemꝰ cor sur sũ
ne putrescat in t̾ra: qm̃ placent nob̾ qd̾ ibi agunt
angłi. modo nos spe. postea te. s cũ illuc uenerumis.

Expanded text:
ibi semper gaudium, nulla mors, nulla aegritudo, nulla ibi semper gaudium, nulla mors, nulla aegritudo, nulla molestia; semper laudant Deum beati: nos autem adhuc jusum sumus, sed cum cogitamus quomodo ibi laudetur Deus, cor ibi habeamus, et non sine causa audiamus, Sursum corda. Levemus cor sursum, ne putrescat in terra; quoniam placet nobis quod ibi agunt Angeli. Modo nos spe; postea re, cum illuc venerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uincatur. Si aut̃ nõ consentiẽdo uincamꝰ: molestiã tn̾
patimꝰ resistendo delectationib. Non cessat. et non
morit᷑ hostis: nisi in resurrectione mortuoꝵ. S p̾su¬
mamus. fidamus: erigunt nos aggeus et racharias:
cantãt futurã liberationẽ nr̃am . s illi popło canta¬
uerut᷑ et impletũ. ẽ. a p̃iano ppło quod cantat᷑ ñ imple¬
bit᷑ : Securi estote: tantũ modo in ista ꝑegrinatione
uitȩ quonͦi agatis uidete. Nõ uobis placeat amor ba¬
byloniȩ ne obliuscamini ciuitatẽ iherłm. Et si corpꝰ
ur̃m adhuc in babylona tenet᷑: cor ur̃m ad iherłm p̃¬
mittatur. Landet ergo tota creatura dñn: quia hoc
ibi facturi sumꝰ quod hic p̃meditamur. Laudate do¬
minũ de cęlis: laudate eũ in excelfis. Primo de celis
dicit: postea de terra. Laudatur em̃i ds: qui fecit.
cȩlum et t̾ram. Celestia tranquilla sunt. paccata sut̃:

Expanded text:
vincatur; si autem non consentiendo vincamus, molestiam tamen vincatur; si autem non consentiendo vincamus, molestiam tamen patimur resistendo delectationibus. Non cessat, et non moritur hostis, nisi in resurrectione mortuorum. Sed praesumamus, fidamus, erigunt nos Aggaeus et Zacharias; cantant futuram liberationem nostram. Si illi populo cantaverunt, et impletum est; christiano populo quod cantatur, non implebitur? Securi estote: tantummodo in ista peregrinatione vitae quomodo agatis, videte. Non vobis placeat amor Babyloniae, ne obliviscamini civitatem Jerusalem. Etsi corpus vestrum adhuc in Babylonia tenetur, cor vestrum ad Jerusalem praemittatur. Laudet ergo tota creatura Dominum; quia hoc ibi facturi sumus, quod hic praemeditamur. 5. «Laudate Dominum de coelis; laudate eum in excelsis.» Primo de coelis dicit, postea de terra: laudatur enim Deus qui fecit coelum et terram. Coelestia tranquilla sunt, pacata sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
babỹonia sub regib aliengenis. Ostendebant enĩ per
qpham futurũ tompꝰ lberationis a captiuitate. et instau¬
ratioms iherłim: s illa omĩã in figurã gesta sunt. hit
ueritatẽ suã. figurata sũt in antiquis: p̃sentia osten¬
dint᷑ in nobis. Modo gͦ quid dicit apłs: Qu̾adui sumꝰ
in corpore ꝑegrinamur a dño: nõdũ sumus in patria.
Quãdo erimus in patria: Quãdo triumphabimꝰ deuic¬
to urmico diaboto. quãdo mors nouissima inimica des¬
truetur: tunc fiet sermo qui scriptus ẽ. absorbta ẽ. mors
in uictoria. ubi ẽ. mors contentio tua. ubi ẽ. mors a¬
culeus tuus: quando gͦ nulla erit mortis contentio
que mͦ est: et facit uos gemere ex defectu. ear mobilita¬
te rerum. eax fragilitate. carnis humane. Quotidie nob̾¬
cũ cõtendut̃ temptationes. contendũt quotidie de¬
lectaciones: et si nõ consentimus tam̃ molostiã patimꝰ.
et contendimꝰ: et magnũ ꝑicłm ẽ. ne qui contendit

Expanded text:
bant enim per prophetiam, futurum tempus liberationis a captivitate, instaurationis Jerusalem. Sed illa omnia in figura gesta sunt ; habent veritatem suam: figurata sunt in antiquis, praesentia ostenduntur in nobis. Modo ergo quid dicit Apostolus? «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino» . Nondum sumus in patria: quando erimus in patria? Quando triumphabimus devicto inimico diabolo, quando «mors novissima inimica destruetur: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? Quando ergo nulla erit mortis contentio, quae modo est, et facit nos gemere ex defectu et mutabilitate rerum, ex fragilitate carnis humanae? Contendunt nobiscum quotidie tentationes, contendunt quotidie delectationes: etsi non consentiamus, tamen molestiam patimur, et contendimus, et magnum periculum est ne qui contendit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ certam: noueris karitatẽ tua eẽ sine simulati¬
one.S qm̃ multa sũt adhuc que possunt forte of¬
fendere ocłos dĩ: lauda eũ qui tibi ista donauit:
tũc ꝑficiet quod donauit. P ropt̾ea cũ dixisset leta¬
bũt᷑ in cubilib suis: ne quasi sibi placẽtes uiden¬
tur: adiunxit statim. Exultaciones dĩ in fadcib
eoꝵ. Sic letabunt᷑ in cubilib suis ut nõ sibi tribu¬
ant qd̾ boni sut̃. s illũ laudent a quo acceꝑunt
qd̾ sunt. a quo uocant᷑ ut ꝑueniat᷑ ad id qd nõdũ
sut̃: et a quo sꝑant ꝑfeccionẽt cui gras agunt quia

Expanded text:
 certam, noveris charitatem tuam esse sine simulatione. Sed quoniam multa sunt adhuc forte quae possunt offendere oculos Dei, lauda Deum qui tibi ista donavit; tunc perficiet quod donavit. Propterea cum dixisset, «Laetabuntur in cubilibus suis;» ne quasi sibi placentes viderentur, adjunxit statim, «Exsultationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quod sunt, a quo vocantur ut perveniant ad id quod nondum sunt, et a quo sperant perfectionem; cui gra
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ quia sꝑamꝰ. quia diligimꝰ. quia xp̃o adiuncti
sumꝰ: qr m̃bra ipsius factisumꝰ. Nñquid m̃bra longe
sut̃ a capite : Si eẽnt longe. et diusa eẽnt: nõ di¬
ceret. ecce ego uob̾cũ sũ usq ad cõsuinationẽ scłi.
Si separata eẽnt: nõ de celo diceret. Saule saule:
qͥd me ꝑsequeris: Si nõ in nob eẽt: ñ diceret. Esu¬
ruui: et dedistis mͥ ma̾ducare. Et cũ dicerent uli
quãdo te uidimus esurientẽ: respondit. cũ uni
ex minimis meis fecistis: michi fecistis. Ecce ppłs.
ecce appropinquãs isrł: et cũ illo modo spe. postta

Expanded text:
mus, quia speramus, quia diligimus, quia Christo adjuncti sumus, quia membra ipsius facti sumus: numquid membra longe sunt a capite? Si essent longe, et divisa essent, non diceret: «Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi» . Si separata essent, non de coelo diceret: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Si non in nobis esset, non diceret, «Esurivi, et dedistis mihi manducare:» et cum dicerent illi, «Quando te vidimus esurientem?» respondit, «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Ecce populus, ecce appropinquans Israel; et cum illo modo spe, postea
Abbreviated transcription (Latin):
tã: unde qm̃ ꝑegrinam᷑ miseri adhuc sumus: et qͦ
redituri in spe beati. et quo cũ redierimus in re
putatis habere cęlestia. et angłos scõs: Quale p̾cep¬
tũ illis dedit ds̃: Quale nisi ut laudẽt illũ beati.
quoꝵ hoc ẽ. negociũ laudare dm̃: No̾ arant. non
semmat᷑: ñ molũt. nõ quoqu̾t. Oꝑa eni sunt ista
necessitatis. Ibi necessitas nõ est. Nõ furant᷑: nõ dep̃¬
dant᷑: ñ adulterant᷑. Omiã eñ sunt ista iniquitatis.
lui iniquitas nõ ẽ. Nõ frangunt panẽ esurienti. nõ
uestuit᷑ nudũ: ñ suscipiunt ꝑegrinũ: ñ uisitant
egrotũ: nõ cõcordant litigiosũ: nõ sepeluit mortuuꝰ.
O ꝑa eni sũt ista miscdiȩ. lbi nulla miseria ẽ: in qua fut
muscd̃ia. Obeati. Putamus erimus nossic: Eia suspi¬
remus: de suspirio gemamꝰ. Et quid sumꝰ: ut illuc
simus: Mortales ꝓrecti. abiecti. t̃ta. cuis: s qui ꝓ¬
misit omp̃s ẽ.Si ad nos attendamꝰ: qͥd sumnꝰ e Si ad

Expanded text:
am peregrinamur, miseri adhuc sumus; et quo redituri, in spe beati; et quo cum redierimus, in reputatis habere coelestia et Angelos sanctos? quale praeceptum dedit illis Deus? Quale, nisi ut laudent illum? Beati quorum hoc est negotium, laudare Deum. Non arant, non seminant, non molunt, no coquunt: opera enim sunt ista necessitatis; ibi necessitas non est. Non furantur, non depraedantur, non adulterantur: opera enim sunt ista iniquitatis; ibi iniquitas non est. Non frangunt panem esurienti, non vestiunt nudum, non suscipiunt peregrinum, non visitant aegrotum, non concordant litigiosum, non sepeliunt mortuum: opera enim sung ista misericordiae; ibi nulla miseria est in qua fiat misericordia. O beati! Putamus, erimus et nos sic? Eia, suspiremus, de suspirio gemamus. Et quid sumus, ut ibi simus? Mortales, projecti, abjecti, terra et cinis. Sed qui promisit omnipotens est. Si ad nos attendamus, quid sumus? si ad
Abbreviated transcription (Latin):
nõ in foris: s in cubilib suis. Quid ẽ. in cubilib suis:
I n cordib suis. Audi apłmn paulũ : exultantẽ in cubi¬
li suo. Nã gla nr̃a hec est: testimoniũ conscientie
nr̃e. Rursũ tunendũ ẽ. ne quisq apud se ipsũ fiat
sibi placens: et quasi de conscientia sua suꝑb głet᷑.
Debet em̃ quisq cũ tremore exultare: quia donũ dĩ
ẽ. unde exultat. nõ meritũ suũ. Et eñi sut multi
sibi placentes. et iustos se eẽ arbitrantes: et ꝓcedit
aduersus illos alia pagina dicens. Quis głabitur castũ
se habere cor: aut quis głabitur mũdũ se eẽ a pec¬
cato: Est gͦ quidã modus głandi in conscientia: ut¬

Expanded text:
non in foris; sed, «in cubilibus suis.» Quid est, «in cubilibus suis?» non in foris; sed, «in cubilibus suis.» Quid est, «in cubilibus suis?» In cordibus suis. Audi apostolum Paulum exsultantem in cubili suo: «Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae» . Rursum timendum est ne quisque apud seipsum fiat sibi placens, et quasi superbus de conscientia sua glorietur. Debet enim quisque cum tremore exsultare ; quia donum Dei est unde exsultat, non meritum suum. Etenim sunt multi sibi placentes, et justos se esse arbitrantes; et procedit adversus illos alia pagina dicens: «Quis gloriabitur castum se habere cor; aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato» ? Est ergo quidam modus
Abbreviated transcription (Latin):
inferiora uero despicit. deserit. abicit: uit nec curet
Qundo te uidimꝰ nudũ: et nõ uestuinus te: Et ille.
Eũ uni ex ninimis meis nõ fecistis: neq michi fecistis.
eũ us uestire : qui tibi placet. In quo tibi xp̃c displi¬
cos: Uestire ius uenatorẽ : quo forte uicto erubescas.
p̃c nũquã uincitur: et diabolũ uicit. Et pro te u¬
eit. et tibi uicit: et in te uicit. Talẽ uictorẽ uestire
nõ uis: Quare: Quia minus lamatur: quia minus
insanitur. Propt̾ea isti qui tali glłã delectant᷑: in cõs¬
cientia sua uichil hiit. Quomodo exhauriunt archas
ut uestes mittant: sic exinaniunt ipsã conscien¬
ciã ut nichil ibi habeant p̃ciosum. Sõi aut̃ qui ex¬
ultant in gła: quomͦ exrultant : Nõ opus ẽ. ut nos
dicamus. Ipsius psalim audite sequẽte̾ uersũ. Exul¬
tabũt sc̃i in gła: et letabunt᷑ in cubilib sius. Nõ in
thesauris. nõ in amphiteatris. nõ in circis. nõ innugis.

Expanded text:
inferiora vero despicit, abjicit, deserit, ut nec curet inferiora vero despicit, abjicit, deserit, ut nec curet quando te vidimus nudum, et non vestivimus te?» Et ille: «Cum uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis» . Sed eum vis vestire, qui tibi placet: in quo tibi Christus displicet? Vestire vis venatorem, quo forte victo erubescas: Christus nunquam vincitur; et diabolum vicit, et pro te vicit, et tibi vicit, et in te vicit. Talem victorem vestire non vis. Quare? Quia minus clamatur, quia minus insanitur. Propterea isti qui tali gloria delectantur, in conscientia sua nihil habent. Quomodo exhauriunt arcas, ut vestes mittant; sic exinaniunt ipsam conscientiam, ut nihil ibi habeant pretiosum. 11. Sancti autem qui exsultant in gloria, quomodo exsultent, non opus est ut nos dicamus; ipsius Psalmi audite sequentum versum: «Exsultabunt sancti in gloria: laetabuntur in cubilibus suis.» Non in theatris, non in amphitheatris, non in circis, non in nugis,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ aquarũ latentiũ. unde fontes. unde flumina ꝓce¬
dunt: et alia ꝓcedunt ut fluant suꝑ t̾ram. alia occulta
subtereunt: et totũ hoc atq omĩs ista humida nat᷑a
aquarũ simul cũ mari. et isto infimo aere. ab yssus uł
abyssi uocant᷑: ubi iuuunt drachones et laudat̃ dm̃.
Quid putamꝰ quia choros facuit᷑ drachones: et laudat
dm̃ abyssi: S uos considerãtes drachones attendite
Sartificẽ drachonũ: creatorẽ drachonũ. Et cũ nnrami¬
ni drachones :dicitis. magnus ds̃ qͥ hec fecit: drachones
laudant dm̃ de uooib ur̃is. Drachones et om̃s ab yssi.
Igiis. grando. nia. glacies. sps cempestatis: que facut
uerbũ euis. Quare ho addidit: que facuit uerbũ eiꝰ:
M ulti stulti nõ ualẽtes contẽplari et discernere creatu¬
r̃ locis suis et ordine suo. sub nutu et iussu dĩ agente
motus suos: iusũ ẽ. illis quia suꝑiora omĩa ds̃ gubnat.

Expanded text:
cae aquarum latentium, unde fontes, unde flumina procecae aquarum latentium, unde fontes, unde flumina procedunt; et alia procedunt, ut fluant super terram, alia occulte subter eunt: et totum hoc, atque omnis ista humida natura aquarum, simul cum mari et isto infimo aere, abyssus vel abyssi vocantur, ubi vivunt dracones et laudant Deum. Quid? putamus quia choros faciunt dracones, et laudant Deum? Absit. Sed vos considerantes dracones, attendite artificem draconum, creatorem draconum; et cum miramini dracones, et dicitis, Magnus Deus qui haec fecit, dracones laudant Deum de vocibus vestris: «Dracones et omnes abyssi.ndo, nix, glacies, spiritus tempestatis, quae faciunt verbum ejus.» Quare hic addidit, «quae faciunt verbum ejus?» Multi stulti non valentes contemplari et discernere creaturam locis suis et ordine suo, sub nutu et jussu Dei agentem motus suos, visum est illis quia superiora omnia Deus gubernat,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit. Si eñi ds̃ angłis peccantib nõ peꝑcit. s car¬
cerib caliginis inferi retrudens tradidit in iudicio pu¬
mondos seruari : infernũ hoc appellans. quod inferior
pars mundi sit. Holi eĩ cogitare quid accepit diabolus:
s quid ꝑdidit. Omiã ergo ista: uidetis qualia sut̃. Mu¬
tabilia. turbata. terribilia. corruptibilia: tñ hñt locũ
suũ. hñt ordinẽ suũ: implent et ipsa uiuuersã pulchri¬
tudinẽ ꝓ modo suo: et idõ laudant dnim. Conuersus
ergo ad illa tanquã exhortans et ipsa. unmo exhortãs
nos ut eoꝵ cõsideratione laudemꝰ dm̃: sic enĩ laudãt
dm̃. cũ considerata paruit̃ laudẽ dĩ: cępit dicere. Lau¬
date dũm de t̾ra : drachones & om̃s abyssi. Drachones
cita aquã uersant᷑. de spelũcis ꝓcedũt: ferunt᷑ in
aere. concitat᷑ ꝓpt̾ eos. Aeris magna quedã sut animã
tia drachones: maiora nõ sut̃ sut̃ suꝑ t̾ram. Propt̾ea
inde copit. drachones et om̃s abyssi. Sunt aut̃ spelun¬

Expanded text:
s peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferni retrudens, tradidit in judicio puniendos servari» : infernum hoc appellans, quod inferior pars mundi sit. Noli enim cogitare quid accepit diabolus, sed quid perdidit. Omnia ergo ista videtis qualia sunt, mutabilia, turbata, terribilia, corruptibilia: tamen habent locum suum, habent ordinem suum, implent et ipsa universi pulchritudinem pro modo suo, et ideo laudant Dominum. Conversus ergo ad illa, tanquam exhortans et ipsa; imo exhortans nos, ut eorum consideratione laudemus Dominum sic enim laudant Deum, cum considerata pariunt laudem Dei, coepit dicere, «Laudate Dominum de terra, dracones et omnes abyssi.» Dracones circa aquam versantur, de speluncis procedunt, feruntur in aera; concitatur propter eos aer: magna tia dracones, majora non sunt super terram. Propterea inde coepit dicere, «Dracones et omnes abyssi.» Sunt autem spelun
Abbreviated transcription (Latin):
et aque que suꝑ cȩlos sunt laudent nom diũ Quado
ea plieat om̃ia numerando s tam̃ fĩimati. et quas
omĩa ꝑstrinxit: et conclusit omĩa cȩlestia laudan¬
tia creatorẽ suũ. Et quasi diceretur ei quare illũ
laudat̃: quid illi debent. quid ilis cõtulit ut lau¬
dẽt eũ: sequit᷑. Qm̃ ipse dixit et facta sũt̃: ipse
mandauit et creata sut̃. Nõ mirũ si oꝑa laudant
oꝑatorẽ. Nõ mirũ ẽ: si facta laudat̃ factorẽ. Non
mirii : si creatura laudat creatorẽ. Ibi et xp̃c no¬
minatus ẽ: et quasi nõ audiuimꝰ nom̃ ipsius qui

Expanded text:
super coelos sunt, laudent nomen Domini.» Quando explicat omnia numerando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrinxit, et conclusit omnia coelestia laudantia Creatorem suum. 7. Et quasi diceretur ei, Quare illum laudant? quid illi debent, quid illis contulit, ut laudent eum? sequitur: «Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt.» Non mirum si opera laudant operatorem, non mirum est si facta laudant factorem, non mirum si creatura laudat Creatorem. Ibi et Christus nominatus est, et quasi non audivimus nomen ipsius. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
catori de imꝑatore: et eleg̃ ea que nulliꝰ mom̃ti erant
in mũdo: ipsos impleuit sp̃u sc̃o: dedit eis frameas bis
fremuit mũdus⁊ erearit se leo aduersus agnũ. s fortior
leone inuetus ẽ. agnus: leo uictus ẽ. seuiendo. agnus ui
ꝓpłȩ ad implectione curbari: uidere in unũ nom̃
concurrere genus humanĩ. Et quid facerẽt multi:
Elegerut ignobilitatẽ: et dimittẽtes domꝰ suas. sub¬
stancias suas distribuẽtes pauꝑib: cucurrerut᷑ ad ꝑ¬
I psa res decipit homines: et diout̃. Ecce quia eẽ pit
ẽ. quid ht̃ plus a me: Ouitis arida attendis uxta
te uitẽ nudã in hiberno.s nõ aridã: estas ueniet.
ueniet dñs. honor nr̃ qui latebat in radice: et tunc
eraltabit cornu ppłi sui post captiuitatẽ. in qua mor¬
talit̾ iuiumus : unde dicit apłs. Holite ante. tempꝰ¬

Expanded text:
catori de imperatore; et elegit ea quae nullius momenti erant in mundo. Ipsos implevit Spiritu suo, dedit eis frameas bis Fremuit mundus, erexit se leo adversus agnum: sed fortior leone inventus est agnus. Leo victus est saeviendo, agnus vicprophetiae adimpletione turbari, videre in unum nomen concurrere genus humanum. Et quid facerent? Multi elegerunt ignobilitatem, et dimittentes domos suas, substantias suas distribuentes pauperibus, cucurrerunt ad ipsa res decipit homines, et dicunt: Ecce quia coepit eest, quid habet plus a me? O vitis arida, attendis juxta te vitem nudam in hiberno, sed non aridam. Aestas veniet, veniet Dominus, honor noster, qui latebat in radice; et tunc «exaltabit cornu populi sui,» post captivitatem in qua mortaliter vivimus. Unde dicit Apostolus: «Nolite ante temp
Abbreviated transcription (Latin):
intẽtis omĩa ista que ꝑturbato aere concitant᷑. hefieri
in ista mũdi parte infimna. P ropt̾ea ad ista caliginosa
id est ad hunc aerẽ tanquã ad carcerẽ dampnatus et
diabolus: de apparatui suꝑiorũ angłoꝵ lapsus cũ anglis
sius. nã apłs hoc de illo dicit: scđ̾m principẽ potestatis

Expanded text:
intentis omnia ista, quae perturbato aere concitantur, hic fieri intentis omnia ista, quae perturbato aere concitantur, hic fieri in ista mundi parte infima. Propterea ad ista caliginosa, id est ad hunc aerem, tanquam ad carcerem, damnatus est diabolus, de apparatu superiorum Angelorum lapsus cum angelis suis: nam Apostolus hoc de illo dicit, «Secundum principem potest
Abbreviated transcription (Latin):
pars aecłĩe: s ut eẽt caput eccłĩȩ carnẽ assũpsit.
Quiddã nr̃m iã sursũ ẽ. qd̾ hic accepit: ubi mortuuꝰ
ẽ. ubi crucifixus ẽ. lã quedã primitiȩ tuȩ p̃ces¬
se et ad t̾rena: quia iã dixit laudes cȩlestiũ. Lauda¬
te dñm de terra. Suꝑiꝰ eñi unde cȩpit: Laudate
dñm de cęlis. Et enarrauit cęlestia: modo audi
t̾restria. Drachones. et om̃s abyssi. Abyssi ꝓfundita¬
tes aquarũ sut̃: maria omĩa. Nubilosus iste aer
ad abysũ ꝑtinet: ubi nubes ubi uenti. ubi tẽpes¬
tates ubi pluiuȩ. choruscationes. tonitrua. grãdines.
et caliginoso aere: totũ hoc terrȩ noĩe appellauit: quia.
nunis mutabile ẽ. atq mortale: nisi forte putatis qr¬
pluit sursũ stellis. Omĩa ista. ho fiunt ꝓpe ad t̾ram. Et
aliq̃ndo sut homines in cacuminib montiũ. et nubes
sub se uuident. et fuint plerũq pluiue: et apparet bene

Expanded text:
pars Ecclesiae; sed ut esset caput Ecclesiae, carnem assumpsit. pars Ecclesiae; sed ut esset caput Ecclesiae, carnem assumpsit. Quiddam nostrum jam sursum est, quod hic accepit, ubi mortuus est, ubi crucifixus est: jam quaedam primitiae tuae praecesse et ad terrena, quia jam dixit laudes coelestium. «Laudate Dominum de terra.» Superius enim unde coepit? «Laudate Dominum de coelis;» et enarravit coelestia: modo audi terrestria. «Dracones et omnes abyssi.» Abyssi, profunditates aquarum sunt: maria omnia, nubilosus iste aer ad abyssum pertinet. Ubi nubes, ubi venti, ubi tempestates, ubi pluviae, coruscationes, tonitrua, grandines, et caliginoso aere, totum hoc terrae nomine appellavit, quia nimis mutabile est atque mortale: nisi forte putatis quia sursum pluit stellis. Omnia ista hic fiunt prope ad terram. Et aliquando sunt homines in cacuminibus montium, et nubes sub se vident, et fiunt plerumque pluviae: et apparent bene
Abbreviated transcription (Latin):
es in ȩt̾mim. Non credes: Crede. Plus ẽ. iã qd̾ fec̃
quã qđ ꝓmisit. Quid fecit: Mortuus ẽ. prote.
Quid ꝓmisit: Ut uiuas cũ illo. Incredibilius ẽ. qd̾
mortuus ẽ. ȩtĩus: quã ut in ęt̾nũ uiuat mortalis.
ILam qd̾ incredibilius ẽ. tenemꝰ. Si ꝓpt̾ hominẽ mor
talis uicturus in ȩt̾̃nũ: ꝓpt̾ quẽ mortuus ẽ. qui uiuit
in ȩt̾nũ: s quomͦ mortuus ẽ ds̃: et unde mortuus ẽ.
ds̃: Et potest mori ds̃: Accepit ex te: unde mo¬
reretur ꝓte. Non posset mori: nisi caro. Nõ posset
mori: nsi mortale corpus. Induit se ubi ꝓ temore¬
retur: induot te ubi cũ illo uiuas. Ubi se induit
morte: In uirginitate matris. Ubi te induit uita:
In ȩqualitate patris. Elegit hic sibi thalamũ. castũ.
ubi conuingeret᷑ sponsus sponse. Uerbũ caro fac¬
tũ ẽ: ut fieret caput aeccłiȩ. Uerbũ eñ ipsũ nõ ẽ.

Expanded text:
es in aeternum. Non credis? Crede, crede. Plus est jam quod fecit, es in aeternum. Non credis? Crede, crede. Plus est jam quod fecit, quam quod promisit. Quid fecit? Mortuus est pro te. Quid promisit? Ut vivas cum illo. Incredibilius est quod mortuus est aeternus, quam ut in aeternum vivat mortalis. Jam quod incredibilius est ttalis in aeternum, propter quem mortuus est qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus, et unde mortuus est Deus? et potest mori Deus? Accepit ex te, unde moreretur pro te. Non posset mori, nisi caro; non posset mori, nisi mortale corpus: induit se ubi pro te moreretur, induet te ubi cum illo vivas. Ubi se induit morte? In virginitate matris. Ubi te induet vita? In aequalitate Patris. Elegit sibi hic thalamum castum, ubi conjungeretur sponsus sponsae. Verbum caro factum est , ut fieret caput Ecclesiae. Verbum enim ipsum non est
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: ꝓ impiis mortuus ẽ. Qui donauit impiis mortẽ
suã. quiꝰ seruat iustis nisi uitã suã: Erigat se ergo
humana fragilitas: nõ dosꝑet. nõ so collidat. nõ se
auertat. nõ dicat. nõ ero. Qui ꝓmisit ds̃ est: et ue¬
nit ut ꝓmitteret. Appruit hominib: uenit susci¬
ꝑe mortẽ nrãm. ꝓmittere uitã suã. Uenit ad regi
spineam coronã. suspensionẽ ĩligno. orucẽ. mortẽ.
Hec habundat̃ in regionẽ mãm: ad tala comercia
uenit. Quid me dedit: Quid hc accepit: dedit
exhortacionẽ. dedit doctrinã. dedit remissionẽ
peccatoꝵ: accepit contumelias. mortẽ. crucẽ. At¬
tulit nob̾ de illa regione bona: et in regione nr̃a¬
ꝑtulit mala. P romisit nobis tam̃ quod ibi futuri
simus. unde uenit: et ait. Pat̾ uolo ut ubi ego sũ.
et ipsi sint mecũ. Tanta p̾cessit dilectio. quia ubi
nos eramus fuit nob̾cũ : ubi ipse ẽ. erimꝰ cũ illo.
Q uid tͥ ꝓmisit ds̃: o homo mortalis: Quia uicturus

Expanded text:
rtem suam, quid servat justis, nisi vitam suam? Erigat ergo se humana fragilitas, non desperet, non se collidat, non se avertat, non dicat, Non ero. Qui promisit, Deus est: et venit, ut promitteret; apparuit hominibus, venit suscipere mortem nostram, promittere vitam suam. Venit ad regioneam coronam, suspensionem in ligno, crucem, mortem. Haec abundant in regione nostra; ad talia commercia venit. Quid hic dedit, quid accepit? Dedit exhortationem, dedit doctrinam, dedit remissionem peccatorum; accepit contumelias, mortem, crucem. Attulit nobis de illa regione bona, et in regione nostrapertulit mala. Promisit tamen nobis quod ibi futuri simus unde venit; et ait: «Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum» . Tanta praecessit dilectio! Quia ubi nos eramus, fuit nobiscum; ubi ipse est, erimus cum illo. Quid tibi promisit Deus, o homo mortalis? Quia victurus
Abbreviated transcription (Latin):
ADAE dñm de cȩlis. Quasi inuenerit tacen¬
tes in cęlis laudẽ diu: exhortatur ut surgant et lau¬
dent. Nuquã cȩlestia laudes conditores sui tacuert.
nunquã t̾restria dm̃ laudare cessarut᷑: s plane sut
quedã que hñt sp̃m laudandi dm̃i. in eo affectu quo
eis placet ds̃. Nemo eni laudat: nisi quod ei placet.
Sunt aut̃ alia: que sp̃m uite et intellectũ ad laudãdũ
dm̃ nõ habent. S quia et ipsa bona sut̃. et in ordine
suo integre disposita: et ad pulchritudnẽ uniuer¬
sitatis referunt᷑ quã cõdidit ds̃: ipsa quidẽ ꝑse uo¬
ce sua et corde suo ñ laudãt dm̃ a s oũ ab intelligẽ¬
tib considerant᷑. ꝑ ipsa laudat᷑ ds̃: et cũ ꝑ ipsa lau

Expanded text:
Dominum de coelis.» Quasi invenerit tacentes in coelis laudem Domini, exhortatur ut surgant et laudent Nunquam coelestia laudes Conditoris sui tacuerunt, nunquam terrestria Deum laudare cessarunt. Sed plane sunt quaedam quae habent spiritum laudandi Deum in eo affectu quo eis placet Deus. Nemo enim laudat, nisi quod ei placet. Sunt autem alia quae spiritum vitae et intellectum ad laudandum Deum non habent, sed quia et ipsa bona sunt, et in ordine suo integre disposita, et ad pulchritudinem universitatis referuntur, quam condidit Deus; ipsa quidem per se voce sua et corde suo non laudant Deum; sed cum ab intelligentibus considerantur, per ipsa laudadatur Deus; et cum per ipsa lau
Abbreviated transcription (Latin):
usq ꝑfectionem crescente uictoria ꝑ imũ¬
tur. E rgo confige clauis inquit a timore
tuo carnes meas: a iudiciis eium tuis ti¬
mui: hoc est da michi castum timorẽ
ad quem petendum me tanquam peda¬
gogus timor legis ille ꝑduccit: quo timo

Expanded text:
ad perfectionem crescente victoria perimunad perfectionem crescente victoria perimuntur. «Confige» ergo «clavis,» inquit, «a timore tuo carnes meas; a judiciis enim tuis timui:» hoc est, Da mihi castum timorem, ad quem petendum me tanquam paedagogus timor legis ille perduxit, quo timo
Abbreviated transcription (Latin):
non poterat dare iusticiam. S hunc timo¬
rem quo pena metuitur. consummata kari¬
tas foras mittit: que non tunore pene sed
delectatione iusticię liberos reddet. T̃ imor
namq iste quo non minatur iusticia set
cifigit carnem. Uiuit enim peccandi uolũtas:
que tunc apparet in oꝑe. quando sꝑat᷑
impunitas. Cum uero pena creditur
secut᷑a latenter uiuit : iuuit tamen. T̃i¬
met enim licere. et dolet non licere qd̾
lex uetat: quia non sp̃ualiter delectatur
euis bona. s carnaliter metuit quod mina¬
tur. Tunore aut̃ casto ipsa que hunc timo¬
rem foras mittit peccare tiet karitas
etiamꝰ si sequitur impiinitas: que nec impu¬
nitatem uidicat secuturam: quando amor
iusticię peccatum ipsam deputat penã.
Tali tumore carnes crucifiguntur: qm̃ car¬
nales delectationes que legis littera uetã¬
tur potius quam uitantur. sp̃ualium bono¬
rum delectatione uincuntur: et ad om̃e

Expanded text:
non poterat dare justitiam. Sed hunc timonon poterat dare justitiam. Sed hunc timorem, quo poena metuitur, consummata charitas foras mittit ; quae non timore poenae, sed delectatione justitiae liberos reddit. Timor namque iste, quo non amatur justitia, sed cifigit carnem. Vivit enim peccandi voluntas, quae tunc apparet in opere, quando speratur impunitas. Cum vero poena creditur secutura, latenter vivit: vivit tamen. Mallet enim licere, et dolet non licere quod lex vetat; quia non spiritualiter delectatur ejus bono, sed carnaliter malum metuit quod minatur. Timore autem casto ipsa, quae hunc timorem foras mittit, peccare timet charitas, etiamsi sequatur impunitas; quia nec impunitatem judicat secuturam, quando amore justitiae peccatum ipsum deputat poenam. Tali timore carnes crucifiguntur; quoniam carnales delectationes, quae legis littera vetantur potiusquam vitantur, spiritualium bonorum delectatione vincuntur, et eadem usque
Abbreviated transcription (Latin):
Dictum sit quod ipsi crucifixerunt carnem
suam: in isto tamen psalmo ds̃ rogatur ut
itidem tamen faciat.: ciu dr̃. confige clauis
atimore tuo carnes meas: ut intelligamus
etiam quod recte facimus gr̃ę dĩ ẽẽ tribu¬
endum: qui in nobis oꝑatur et uelle et
oꝑari ꝓbona uoluntate. S quid sibi uult.
quod cum dixxisset confige claius a timore
tuo carnes meas : addidit. a uidiciis tus
timui: Quid est confige timore tuo: Lunu¬
it enim. Si enim iam timuerat aut timebat.
cur adhuc ut a timore suo ds crucifigeret
carnes eius orabat: An addi sibi uolebat
timorem. ut timeret quantum sufficer&e eruci¬
sensus: quantũ ds̃ donat scrutato simi scrip¬
turȩ huius eruendus. Confige inquit clauis
a timore tuo carnes meas: auidici is enim
tius timui: hoc est a timore tuo casto qui
ꝑmanet in scłm scłi. carnalia mea desideria
comprimantur. A uidici is enim cius tunu.
cum nuchi lex minaretur penam. que michi

Expanded text:
 . Cum hic dictum sit quod ipsi «crucifixerunt carnem suam,» in isto tamen psalmo Deus rogatur ut id faciat, cui dicitur, «Confige clavis a timore tuo carnes meas;» ut intelligamus etiam id quod recte facimus, gratiae Dei esse tribuendum, qui in nobis operatur et velle et operari, pro bona voluntate . 7. Sed quid sibi vult, quod cum dixisset, «Confige clavis a timore tuo carnes meas;» addidit, «a judiciis enim tuis timui?» Quid est, «Confige a timore tuo; timui enim?» Si jam timuerat, vel timebat, cur adhuc, ut a timore suo Deus crucifigeret carnes ejus, orabat? An addi sibi volebat timorem, ut tantum timeret, quantum sufficeret crucisensus, quantum Deus donat, scrutato sinu Scripturae hujus eruendus. «Confige,» inquit, «clavis a timore tuo carnes meas; a judiciis enim tuis timui:» hoc est, a timore tuo casto, qui permanet in saeculum saeculi , carnalia mea desideria comprimantur; «a judiciis enim tuis timui,» cum mihi lex minaretur poenam, quae mihi