comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat ipse ppłi. qui eos introduxerat it
terrã scãm: in terrã reꝓmissionis. Ipse
erat successor moysei. & non ipse sibi per¬
mittit sumere sortem terrȩ: s expectat
ut accipiat portiunculã appło. ppłi dux¬
hoc nomine. ȩdificat locum ipsũ quẽ ac-¬
cepit. &. construit: ut uere eum faciat¬
dignũ munere dĩ. & hereditate diuina

Expanded text:
erat populum, ipse qui eos introduxerat in erat populum, ipse qui eos introduxerat in terram sanctam, in terram repromissionis: ipse erat successor Moysi, et non ipse sumere permisit sortem terrae, sed exspectat ut accipiat portiunculam. Dignuhoc nomine aedificat locum ipsum quem accepit, et construit eum, ut vere dignum faciat munere Dei et haereditate divina.
Abbreviated transcription (Latin):
tannasac quȩ ẽ. in monte effrem. Et ȩdi-¬
sicauit ibi ciuitatẽ: & habitauit in ea. Ip
best qui dedit hereditatẽ om̃ibus filiis
iuda: qui dedit effrem et dimidiȩ tribui
manasse. Ipse dedit et magnifico illi caleph.
filio iephone hereditatẽ: ipse misit ter¬
nos ꝑsingulas tribus qͥ uniuersam terrã
dirent et ostenderent sibi. Ipse misit ꝯm̃ibꝰ
sortes: & se innouissimis reseruauit. Iuare
putas uoluit ẽẽ om̃ium nouissimꝰ: Sine
dubio: ut esset om̃ium pͥmus. Et nec ipse
hereditatis sibi sortem presumit: s appło
accipit. & illi dat ppłs hereditatẽ: aquo
ipse ꝑceperat. Sic enĩ scriptũ est. Et de¬
derunt filii isrł sortem: iħu filio naue:
S hȩc figuraliter contingebant illis. quȩ
nob̾ ꝓponerent᷑ ad formã : ut et nos serue¬
mus preceptũ illud. qd̾ iste oꝑe impleuit:
quo dr̃. Quantomagis magnus es. tanto
dinauert̃. ne extollaris: s esto inter eos.
quasi unus ex ipsis. Uide gͦ quomͦ dux¬

Expanded text:
araa, quae est in monte Ephraim; et aedificavit civitatem, et habitavit in ea. Ipse est qui dedit haereditatem omnibus filiis Juda, qui dedit Ephraim et dimidiae tribui Manasse; ipse dedit magnifico illi Caleph filio Jephone haereditatem; ipse misit ternos per singulas tribus, qui universam terram et ostenderent sibi; ipse misit omnibus sortes, et se in novissimis reservavit. Quare putas voluit omnium esse novissimus? Sine dubio ut esset omnium primus. Et nec ipse sibi haereditatis sortem praesumpsit, sed a populo accepit; et illi dat populus haereditatem, a quo ipse acceperat; sic enim scriptum est: Et dederunt filii Israel sortem Jesu filio Nave. Sed figuraliter contingebant illis quae nobis proponuntur ad formam, ut et nos servemus praeceptum illud quod et iste opere implevit, quod dicitur: « Quanto magnus es, tanto dinaverint, ne extollaris, sed esto inter eos quasi unus ex ipsis . » Vide ergo quomodo dux
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nominis inuocatione tormenta. quam
qldere ab homine. quẽ impudenter ob¬
est et nequiter: ita etiam hic intelligen¬
dum est inistis qͥ dicunt᷑ a morreis qͥ per-¬
maient &e ꝑsistunt habitare in helom. et
insalamin. & ut uere ostenderet scͥptura
qua ꝑferentes penas & flagella ꝑsistuss:
dict. et grauis effecta ẽ. suꝑ eos manus

Expanded text:
Dei nominis invocatione tormenta mavult pati quam discedere ab homine quem impudenter obsidet et nequiter: ita etiam hic intelligendum est in istis qui dicuntur Amorrhaei, qui permanent et persistunt habitare in Elon et in Salumin. Et ut vere ostenderet Scriptura quia perferentes poenas et flagella persistunt, d
Abbreviated transcription (Latin):
pacifici: ꝑmanent & habitant amaritu¬
dines. in arietantibus. & in pacificis. Ar¬
tantes sunt hi: qͥ in agonibus positi ex¬
gnare ⁊ abolicas edes. structurasq coni¬
tur. Pacifici uͦ: qui carnalibus concupi

Expanded text:
pacifici permanent, et habitant amaritudines in arietantibus et pacificis. Arietantes sunt hi qui, in agone positi, expugnare diabolicas aedes et destruere conantur; pacifici vero, qui in carnalibu
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ nos serui eius habitationis locum¬
ei damus.Ego si possem bonus fieri: dabã
locũ filio dei in me. Et accepta a me locũ
anima mea dñs iħs. edificabat eum & ad¬
ornabat: & faciebat in eo muros in expug¬
nabiles. et turres excelsas. ut ȩdificaret in
me mansionẽ si mererer. dignam se & patre:
Q ita ad ornabat animã meam. ut et capacẽ
eam suȩ sapientiȩ ac scientiȩ. et totius sc̃ita¬
tis efficeret: in tantũ ut etiam faceret dm̃¬
patrem secum intrare. et in ea facere man-¬
sionem: & cenaret etiã apud talem animã
cibos quos ipse donauerat. Quod ut con-

Expanded text:
 nos servi habitationis locum. Ego si possum bonus fieri, dabo locum Filio Dei in me; et acceptum a me locum in anima mea Dominus Jesus aedificat, et facit in eo muros inexpugnabiles et turres excelsas, ut aedificet in me mansionem, si mererer, dignam se et Patre: et ita adornet animam meam, ut capacem eam suae sapientiae et totius sanctitatis efficiat: in tantum ut etiam faciat secum intrare, et in ea facere mansionem, et coenare etiam apud talem animam cibos quos iste donaverit. Videamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
traria uirtus amaritudo ꝑsistere. Inqu
tale aliquid intelligere possumus: qui
dicit. ꝑmansit habitare amorreus in iy
Uerbigr̃a. si inimica uirtus demonis. ex
amaritudinis turma ueniens. obsidea
ad hibeant᷑ aut̃ multȩ orationes. mult
ieunia. multȩ exorcistarũ inuocations

Expanded text:
sistere; in quo tale aliquo intelligere possimus, quia dicit, permansit Amorrhaeus in ipsis. Verbi gratia, si inimica virtutis daemonis ex amaritudine turma veniens obsideat adhibeantur autem multae orationes aut multa jejunia, multae ex
Abbreviated transcription (Latin):
deos alienos. deos gentiũ qͥ in circut
ipsoꝵ erant: & ad iracundiam concitan¬
runt dñm. Uides quantũ faciant pa¬
cata. ut peccantes illũ in quo ñ solũ im
nullus affectus ẽ. s ne alius qͥdem pis¬
bilis motus: nos ad iracundiã ꝓuocar
dicamur. Uerum ille ꝑmanet immiti¬
bilis in sua natura: nec umquã irȩ un¬
batur affectibus. Ego aut̃ ꝑ ea quȩ¬
linquo. iram mͥ ipse conscisco: sicut d
lationis iusti iudicii dĩ: qui reddet in¬
erunt baal & astarten. ꝙ iratus ẽ. fun
dñs in isrł: et tradidit eos in manus di¬
pientium. Quamdiu quis deo seruit:
traditur in manus diripientiũ. Cũ ais
dereliquerint dñm et seruire ceperis
passionibus suis: tunc dicit᷑ de eis qul
tradidit eos ds̃ in passiones ignominls
&iterũ. T̃ radidit eos ds̃ in reꝓbũ sensum:

Expanded text:
deos gentium, qui in circuitu ipsorum erant, et ad iracundiam concitaverunt Dominum. Vide quantum faciant peccata, ut peccantes illum in quo non solum irae nullus affectus est, sed ne alius quidem passibilis motus, nos ad iracundiam provocare dicamur. Verum ille permanet immutabilis in sua natura, nec unquam irae turbatur affectibus; ego autem per ea quae delinquo, iram mihi ipse conscisco, sicut dielationis justi judicii Dei, qui reddet unerunt Baal et Astarthen, et iratus est furore Dominus in Israel et tradidit eos in manus diripientium. Quandiu quis Deo servit, non traditur in manus diripientium; cum autem dereliquerit Deum, et servire coeperit passionibus suis, tunc dicitur de eo, quia tradidit eum Deus in passiones ignominiae. Et iterum: Tradidit eos in reprobum sens
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dicentẽ. de eo qui peccauerat. Tradidi
inquit huiusmodi hominẽ sathanȩ in in¬
teritũ carnis: ut sp̃s saluus fiat. Uides gͦ¬
delinquentes in manus inimicoꝵ.s et ꝑ
eos qui eccłiȩ president & potestatẽ ha¬
bent ñ solum soluendi. s et ligandi. tra¬
duntur peccatores in interitũ carnis:
cũ ꝓdelictis suis a xp̃i corpore separant᷑:
Et ut mͥ uidetur. dupliciter etiã nunc
traditur homo de eccłia in potestatẽ z a-¬
buli. Hoc mͦ quo suꝑius diximꝰ. cũ deli-¬
ctum eius manifestum fit ȩccłiȩ. & ꝑ sa-¬
cerdotes de ȩccłia pellitur. ut notatus
ab om̃ibus erubescat: & conuerso eueni¬
quis traditus ẽ zabulo. cũ peccatũ eiꝰ
manifestũ non fit hominibus. ds̃ aut̃
quidet in occulto ꝑspiciens eiꝰ mentẽ
E animos uiciis &e passionibꝰ seruientẽ.
et in corde eius non se coli. s aut auariciã.
aut libidinẽ. aut iactantiã. uel alia huius¬
modi: istũ talem ipse dñs tradit sathanȩ:

Expanded text:
Apostolum dicentem de eo, qui peccaverat: Tradidi, inquit, hujusmodi hominem satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat. Vides es in manus inimicorum, sed et per eos, qui Ecclesiae praesident, et potestatem habent non solum solvendi, sed etiam ligandi, traduntur peccatores in interitum carnis, quum pro delictis suis a Christi corpore separantur. Et ut mihi videtur dupliciter etiam nunc traduntur homines de ecclesia in potestatem Zabuli. Uno modo, quo superius diximus, quum delictum ejus manifestum sit ecclesiae, et per sacerdotes de ecclesia pellitur, ut notatus ab omnibus erubescat, et converso conveniquis traditur Zabulo, quum peccatum ejus manifestum non sit hominibus, Deus autem, qui videt in occulto, perspiciensientem, et in corde ejus non se diligi, sed aut avaritiam, aut libidinem, aut jactantiam, aut alia hujusmodi: istum talem ipse Dominus tradit satanae.
Abbreviated transcription (Latin):
oribus. Hoc gͦ modo intelligendũ est.
dm̃ tradere quos tradit ñ quia ipse tradat
aliquẽ. s ex eo qd̾ derelinquit in dignos
eos scilicet qͥ non se ita excolunt & auiciis
purgant. ut libenter in eis habitet deus:
ipso refugiente. atq auertente se ab anima
quȩ in immundicia ac uiciis posita ẽ. tradi¬
ta dicit᷑. ex eo qd̾ deo uacua inuenitur. et
in uaditur ab sp̃u nequã. E ideo nos sũmo
studio uigilemus et festinemus nos pur-¬
gare auiciis et concupiscentiis malis. ut
dm̃ intra nos tenere possimus. & ut ha¬
bitare dignet᷑ in nob̾: dũ delectat᷑ & actibꝰ
et sermonibus & cogitationibꝰ nr̃is. si scdm

Expanded text:
orum. Hoc ergo modo intelligendum est Deum tradere quos tradit, non quia ipse tradat aliquem, sed ex eo quod derelinquit indignos, eos scilicet qui se non ita excolunt et a vitiis purgant, ut libenter in eis habitet Deus. Ipso refugiente atque avertente se ab anima, quae in immunditia ac vitiis posita est, tradita dicitur ex eo quod Deo vacua invenitur, et invaditur a spiritu nequam. Et ideo nos summo studio vigilemus, et festinemus nos purgare a vitiis et concupiscentiis malis, ut Deum intra nos tenere possimus, et ut habitare dignetur in nobis, dum delectatur et actibus et sermonibus et cogitationibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest. si genua corporis mei ad oratio¬
uem ueniens flectam deo: & genua cor¬
dis mei flectã diabolo: Si eni nonstetero
sirmus aduersum astutias diaboli: flexi
genua mea diabolo. Et si non constant̃
stetero aduersũ iram: flexi genua mea
ire. Similiter et si ñ constanter aduersũ
lbidinem restitero. flexi libidini genua
cordis mei: et in singulis quibusq quȩ
contraria sunt deo. hoc facere uidebor.
nisi constanter et fortiter stetero: sicut &
illi fecerunt qͥ coluerunt baalim. & de
reliquert dm̃ patrũ suoꝵ qͥ eduxit illos
de terra egipti. Non gͥ putemus quia
uidemur simulachra ñ colere: ꝓpt̾ea hȩc
ñ etiam ad nr̃oꝵ aliquos ꝑtinere. Unus¬
quisq qd̾ pre ceteris colit: qđ suꝑ omĩa
miratur & diligit: hoc ei ds̃ est. Deniq
hoc ẽ. qd̾ ante omĩa & super omnia. per
mandatũ suũ ds̃ deposcit ab homine
Diliges inquit dñm dm̃ tuũ ex toto
corde tuo. & ex tota anima tua. & ex
totis uiribus tuis: preoccupare quodã¬

Expanded text:
dest si genua corporis mei ad orationem veniens flectam Deo, et genua cordis mei flectam diabolo? Si enim non stetero firmus adversum astutias diaboli, flexi genua mea diabolo; et si non constanter stetero adversus iram, flexi genua mea irae. Similiter et si non constanter adversum libidinem restitero, flexi libidini genua cordis mei, et in singulis quibusque quae contraria sunt Deo, hoc facere videbor, nisi constanter et fortiter stetero, sicuti illi fecerunt qui coluerunt Baalim, et reliquerunt Deum patrum suorum, qui eduxit illos de terra Aegypti. Non igitur putemus quod videamur simulacra non colere, propterea haec non etiam ad nostrorum aliquos pertinere. Unusquisque quod prae caeteris colit, quod super omnia miratur et diligit, hoc ei Deus est. Denique hoc est quod ante omnia et super omnia per mandatum suum Deus deposcit ab homine: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex totis viribus tuis , praeoccupare quodam
Abbreviated transcription (Latin):
timplent oꝑa fidei. ñ curuauert̃ genua
baalim. Neq enim usquam refertur in
historiis. uel in euangelicis uel in aliis
quibiis libet scripturis. qd̃ aliquis tẽpo¬
re saluatoris genua flexerit simulacͥs:
sed de illis utiq hoc dicit᷑. qui peccatis
suis adstricti. et uelut cõpediti teneban¬
tur. Unde constat qͥa et nos quotiens¬
cumq peccamꝰ. et captiui ducim᷑ in lege
peccati. genua nr̃a curuamꝰ baalim:
s non in hoc uocati sumus. nec ad hoc
credidimus. ut iterũ seruiamꝰ peccato.
et iterũ genua flectamus diabolo: sed
ut flectamus genua in nomine dñi iħu:
quia in nomine iħu om̃e genu flectit᷑.
celestium. et terrestriũ. et infernors:
et ut flectamus genua ad patrẽ dñi

Expanded text:
unt genua Baalim. Neque enim usquam refertur in historiis, vel in evangelicis et in aliis quibuslibet scripturis, quod aliquis tempore Salvatoris genua flexerit simulacris; sed de illis itaque hoc dicitur, qui peccatis suis astricti et velut compediti tenebantur. Unde constat quia et nos quotiescunque peccamus, et captivi dicimur in lege peccati, genua nostra curvamus Baalim. Sed non in hoc vocati sumus, nec ad hoc credidimus, ut iterum serviamus peccato, et iterum genua flectamus diabolo; sed ut flectamus genua in nomine Jesu, quia in nomine Jesu omne genu flectitur, coelestium et terrestrium et infernorum ; et ut flectamus genua ad Patrem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
meo qui in cęlis est. Qui aut̃ negauerit
me coram hominibus: & ego negabo eũ
coram patre meo. Uidisti quia confiten¬
tes in semet ipso dixit confiteri: quasi¬
qui ipse in eis uiuat. et oꝑetur opera
uitȩ: In his aut̃ qui negant non tenuit
eandem uerbi similitudinẽ. ut diceret.
quia qui negauerit in me & ego nega¬
bo in eum. s qui negauerit me coram
hominibus. & ego negabo eũ coram pa¬
tre meo: ut ostenderet qͥa qui negat
quidem se. extra ipsũ est: qui aut̃ confite¬

Expanded text:
autem negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo . Vidistis quia confitentes in semetipso dixit confiteri, quasi ipse in eis vivat et operetur opera vitae. In his autem qui negant, non tenuit eamdem verbi similitudinem, ut diceret, quia qui negaverit in me, et ego negabo in eum; sed qui negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo, » ut ostenderet quia qui negat quidem se, extra ipsum est; qui autem confite
Abbreviated transcription (Latin):
In quibus aut̃ defunctus ẽ. iħs: In illis
sine dubio. qͥ sepe penitendo & iterũ de¬
linquendo. uelut insultare morti iħu di¬
cuntur. De quibus scribens ad hebreos di¬
cit apłs: rursũ crucifigentes sibimet ipsis
filium dei. et ostentui habentes. Uides gͦ
qͥa in peccantibus ñ solum defungi dicit᷑
iħs : uerũ & crucifigi ab eis asseritur et
illudi. S et tu ipse considera apudte. si
quando de auaritia cogitas. et cupis ali¬
ena diripere: nunquid potes dicere. qͥa
uiuit xp̃s in me: Aut si de stupro cogi¬
tas. si furore ex agitaris. si liuore succen¬
deris. si in uidia stimularis. si temulentia
debacharis. si suꝑbia extolleris. si crude¬
litate grassaris: numquid potes in his
om̃ibus dicere. qͥa xp̃s uiuit in me: Si
chil in eis iusticia nichil patiencia. nichil
ueritas et om̃ia illa quȩ xp̃s est. oꝑant᷑:
a scĩs uere quȩcũq fiunt xp̃s est. qui
ea dicit᷑ oꝑari. sicut & apłs dicit. omnia
possum in eo qui me confortat xp̃o. Sed¬

Expanded text:
In quibus autem defunctus est Jesus? In illis, sine dubio, qui saepe poenitendo, et iterum delinquendo, velut insultare morti Jesu dicuntur. De quibus scribens ad Hebraeos dicit Apostolus: Rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes . Vides ergo quia in peccantibus non solum defungi dicitur Jesus, verum et crucifigi ab eis asseritur, et illudi? Sed et tu ipse considera apud te. Si quando de avaritia cogitas, et cupis aliena diripere, nunquid potes dicere, quia vivit Christus in te? Aut si de stupro stipularis, si furore exagitaris, si livore succenderis, si invidia stimularis, si temulentia debaccharis, si superbia extolleris, si crudelitate grassaris, nunquid potes in his omnibus dicere, quia Christus vivit in te? Si ihil in eis justitia, nihil patientia, nihil veritas, et omnia illa quae Christus est operatur, a sanctis vero quaecunque fiunt. Christus est, qui ea dicitur operari, sicut et Apostolus dicit: Omnia possum in eo qui me confortat,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat. quia defunctus ẽ. iħs. Ego arbi¬
tror scđ̾m scripturȩ tam̃ et hoc auctori¬
tatem loquens. qd̾ in quibusdã uiuit iħc:
in quibusdã uͦ defunctus ẽ. In paulo ui¬
uit iħs et in petro: & in illis om̃ibus qui
merito possunt dicere. uiuo aut̃ iam non

Expanded text:
veniat, quia defunctus est Jesus. Ego arbitror secundum Scripturae sacrae auctoritatem loquens, quod in quibusdam vivit Jesus, in quibusdam vero defunctus est. In Paulo vivit Jesus, et in Petro et in illis omnibus qui merito possunt dicere: Vivo enim jam non
Abbreviated transcription (Latin):
pessimarũ cupiditatũ quȩ ꝓcedit ex
de. Ista ẽ. generatio quȩ ñ cognoseit d¬
minũ iħm: neq opus magnũ qd̾ fect
in isrł. Uides quia peccatores eo usqn
ueniunt. ut et opus illud magnũ t
preclarũ qd̃ fecit dñs obliuiscant᷑
crucifixus ẽ ꝓpeccatis nr̃is. & surs¬
ꝓpter iustificationẽ nr̃am. Unde cras
cipuum habebat. Memor esto xp̃mi.
huiꝰ tam magni oꝑis qd surrexit ani¬
tuis. fieri possit obliuio: si generatiop¬
catrix oriretur in corde. Fecit gͦ malis¬

Expanded text:
cedunt ex corde, ista est generatio, quae non cognoscit Dominum Jesum, neque opus magnum quod fecit in Israel. Vides quia peccatores eo usque veniunt, ut et opus illud magnum et praeclarum quod fecit Dominus obliviscantur, quod crucifixus est pro peccatis nostris, et surpter justificationem nostram . Unde credo cipuum habebat: Memor esto Christuuia tam magni operis, quod resurrexit a mortuis, fieri possit oblivio, si generatio peccatrix oriretur in corde. Feceruntque fili
Abbreviated transcription (Latin):
non integra: ꝓeo quod nondũ in xp̃
fuerat dispensatio carnis impleta.Ei
quod nos nunc factũ iam credimus
et impletũ: illi tantum modo futuri
credebant. Propterea gͦ tribus illȩ ne
duȩ sunt. ne patres extra fidem et sa¬

Expanded text:
rum integra, pro eo quod nondum in Christo fuerat dispensatio carnis impleta. Et quod nunc nos jam factum credimus et impletum, illi tantummodo futurum credebant. Propterea ergo tribus illae neque duae sunt, neque extra fidem s
Abbreviated transcription (Latin):
mũ idest extra eccł̃iam nemo saluat᷑.
Siquis foras exierit: mortis suȩ ipse
quia hic est. et purificatio quȩ per
sanguinem constat. Quod autem
in fenestra dependet hoc signum:
illud arbitror indicari. quia fenestra
est quȩ illuminat domum: & ꝑ quã
Quia ergo et incarnatio saluatoris. non
nob̾ merum ingessit et integrũ deita¬
tis aspectũ. sed tanquã ꝑ fenestram
fecit nos ꝑ incarnationem suam lum̃
deitatis aspicere: iccirco mͥ uidetur
signum salutis ꝑfenestram datum. qͦ
signo salutem consequantur om̃s qui
in domo eius quȩ aliquando erat me-¬
retrix fuerint inuenti. mundati in
aqua et spu scõ. et sanguine dñi sal-¬

Expanded text:
mum, id est extra Ecclesiam, nemo salvabitur. mum, id est extra Ecclesiam, nemo salvabitur. Si quis foras exierit, mortis suae ipse quia haec est purificatio quae per sanguinem constat. Quod autem in fenestra dependet hoc signum, arbitror illud indicari quia fenestra est quae illuminat domum et per quaQuia ergo incarnatio Salvatoris non nobis verum ingerit et integrum deitatis aspectum, sed tanquam per fenestram fecit nos per incarnationem suam lumen deitatis aspicere: idcirco mihi videtur signum salutis per fenestram datum, quo signo salutem consequantur omnes qui in domo ejus, quae aliquando erat meretrix, fuerint inventi, in aqua et Spiritu sancto, in sanguine Domini et Sal
Abbreviated transcription (Latin):
quid egit cũ exploratoribus ista sa¬
piens meretrix. Consilium eis dat
mysticũ & cȩleste: nichil habens ter-¬
renum. ꝑmontana inquit abite :
nolite ꝑualles incedere: humilia &
deiecta refugite: quȩ excelsa sunt et
sublimia predicate. Ipsa aut̃ signũ¬
nulli esset salus: nͥ insanguine xp̃i
Datur etiam huic hoc mandatũ: quȩ
saluabunt᷑: qui aut̃ exierint de do
mo. immunes sumus nos ab hoc
iuram̃to tuo. Siquis gͦ saluari uult:
ueniat in hanc domũ huiꝰ. quȩ qͦn¬
dam meretrix fuit. Et iam si de po
pulo illo uult aliquis saluari. ad
hanc ueniat domũ ut salutem con-¬
sequi possit: ad hanc ueniat domũ.
in qua xp̃i sangius signũ redemptio-¬
nis est. Nam apud illos qui dixert̃
Positus enĩ fuerat iħs in riunã et
in resurrectionẽ multoꝵ: & ideo con¬
tra dicentibus signo eius. efficitur
sanguis eius ad penam: credentibus
ad salutem. Nemo gͦ sibi ꝑ suadeat:
nemo seipsũ decipiat: extra hanc do-¬

Expanded text:
quid egit cum exploratoribus ista sapiens meretrix. Consilium eis dat mysticum et coeleste, nihil habens terrenum. « Per montana, » inquit, « abite. » Nolite per valles incedere, humilia et dejecta refugite: quae excelsa sunt et sublimia praedicate. Ipsa autem accepnullis esset salus, nisi in sanguine Christi. Datur etiam hoc mandatum huic quae salvabuntur; qui autem exierit de domo tua, impunes sumus nos ab hoc juramento tuo. Si quis ergo salvari vult, veniat in hanc domum hujus, quae quondam meretrix fuit. Etiam si de illo populo vult aliquis salvari, ad hanc veniat domum, in qua Csalvari, ad hanc veniat domum, in qua Christi sanguis in signo redemptionis est. Nam super illos qui dixeruntpositus enim fuerat Jesus in ruinam et in resurrectionem multorum; et ideo contradicentibus signo ejus efficitur sanguis ejus ad poenam, credentibus vero ad salutem. Nemo ergo sibi persuadeat, nemo semetipsum decipiat. Extra hanc do
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ex meretricatione collecta ẽ.
et dicit. angustus mͥ est locus. fac
mͥ locũ ubi habitem : hos aut̃ mͥ qͥs
enutriuit: & iterũ ad quã dicitur:
Dilata palos tuos: & extende tento¬
ria tua. Ista ẽ. gͦ latitudo: quȩ susce¬
pit exploratores iħii. Scio me aliqͣn¬
do in quadã eccłia disputantem de
duabus meretricibus de quibus scͥp¬
tum ẽ. in tercio libro regnoꝵ. quę
ad iudicium uenerant salomonis. qua¬
bebat infantem. discussisse diligentius:⁊
et dixisse quia illa meretrix hȩc eẽt
cui salomon. non ille. s hic qͥ pacem
uenit facere eoꝵ quȩ in cęlis sunt. et
illa uero alia quȩ mortuũ habebat
in fantem. uel illius ẽẽt prioris ppłi
synagoga: uel eoꝵ qui inheresem de¬
clinarunt. Est & alia meretrix qu
ra sine dubio huius quȩ agentib
congregata ẽ. Talis gͦ et hȩc men
suꝑioribus collocat: atq ineditis.
deorsum. et humi iacens: s in suꝑu¬

Expanded text:
velut ex meretrice collecta est. velut ex meretrice collecta est. Et dicit: « Augustus mihi est locus, fac mihi locum ubi habitem. Hos autem mihi quis enutrivit? » Et iterum ad quam dicitur: « Dilata palos tuos et extende tentoria tua . » Ista ergo est latitudo quae suscepit exploratores Jesu. Scio me aliquando in quadam ecclesia disputantem de duabus meretricibus de quibus scriptum est in tertio libro Regum , quae ad judicium venerant Salomonis: quabebat infantem, discussisse diligentius et dixisse quia illa meretrix haec esset cui Salomon non ille, sed hic qui pacem venit facere eorum qui in coelis sunt, et illa vero alia quae mortuam habebat infantem, vel illius esset prioris populi Synagogae, vel eorum qui in haeresim declinaverunt. Et alia meretrix quara sine dubio hujus quae ex gentibus consecrata est. Talis ergo et haec mulier superioribus collocat, atque in editis et enitur deorsum et humi jacens, sed in su
Abbreviated transcription (Latin):
multitudines aduersi exercitus ꝓster¬
nuntur: & exterminantur om̃s qui
scãm terrã in immundiciis possident:
qui terrã fluentẽ lac et mel. in ama-¬
ritudine malitiȩ detinent. Interea mit-¬
et suscipiunt᷑ a meretrice raab. Explo¬
ratores isti qͥ mittunt᷑ ante faciem iħu.
possunt et angłi dei putari: sicut scͥp¬
tum est. Ecce mitto angłm meum ante
faciem tuam: qui preparabit uias tuaᷤ.¬
Quod ꝑ alios quidem inuisibiliter: ꝑ
de quo et hoc ipsũ scriptũ est. Deniq
de ioħis baptismo dicit᷑ a dño. quia
scribȩ & pharisei ñ credidert̃ ei: mere¬
trices aut̃ et publicani credentes ba¬
ptirati sunt. Sic gͦ etiam in hoc com¬
pletur quod meretrix. iħu explora-¬
tores susceꝑit : ꝑ quos ab interitu
inimicȩ gentis refertur erepta. Sed
uideamus tandem quȩ sit ista mere¬
trix. Raab dicit᷑. Raab uͦ interpre¬
tatur latitudo. Quȩ est. gͦ latitudo.
nisi eccł̃ia hȩc xp̃i quȩ expeccatoribꝰ

Expanded text:
multitudines adversi exercitus prostermultitudines adversi exercitus prosternuntur, et exterminantur omnes qui sanctam terram in immunditiis possident, qui terram fluentem lac et mel in amaritudine malitiae detinent. « Siet suscipiuntur a meretrice Raab. Exploratores isti qui mittuntur ante faciem Jesu possunt et angeli Dei putari, sicut scriptum est: « Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparat vias tuaquod per alios quidem invisibiliter, in de quo et hoc scriptum est. Denique de Joannis baptismo dicitur a Domino, quia « et Scribae et Pharisaei non crediderunt ei, meretrices autem et publicani credentes baptizati sunt . » Sic ergo etiam in hoc completur quod meretrix Jesu exploratores susceperit, per quos de interitu totius inimicae gentis refertur erepta. Sed videamus tandem quae sit ista meretrix. Raab dicitur. Raab vero interpretatur latitudo. Quae est ergo latitudo haec, nisi Ecclesia Christi, quae ex peccatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuisse om̃ia integra et ꝑfecta. decla-¬
rat etiã illa historia quȩ in hoc ipso¬
quia altare quidem uerũ erat in illa
terra quã iħs dispensabat. Isti tamen
qui erant transiordanem id est ruben.
et gad. & dimidia tribus manassȩ fece¬
runt sibi altare. s non uerũ altare: s
typum habentẽ. et formã ueri altaris
quod erat apud iħm. Nichil gͦ mireris
si non integram scientiam trinitatis
acceꝑant illi: qui nec integrũ nec uerũ
altare construxerant. Ideo deniq nec
multi hostes. neq plures reges. contra-¬
riarum uirtutũ: ab illis dicunt᷑ eẽ de¬
iecti. Seon inquit tantummͦ regem a¬
morreoꝵ. et og regem basan. & amale-¬
chitas: deiecerunt transiordanẽ. Iħs
uͦ ubi ducit exercitũ nunc quinq re-¬
ges simul cadunt. qui confugerunt
in speluncam: et non solum cadunt. s
et suspenduntur in ligno: nunc uigin-
ti nouem pariter ugulant᷑ : et imm̃sȩ

Expanded text:
non fuisse omnia integra et perfecta? Declanon fuisse omnia integra et perfecta? Declarat etiam illa historia quae in hoc quia altare quidem verum erat in illa terra quam Jesus dispensabat; isti tamen qui erant trans Jordanem, id est, Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, fecerunt sibi altare, sed non verum altare, sed quod typum haberet et formam veri altaris, quod erat apud Jesum. Nihil ergo mireris si non integram scientiam Trinitatis acceperant illi qui nec verum nec integrum altare construxerant. Ideo denique nec multi hostes, neque plures reges contrariarum virtutum ab illis dicuntur esse dejecti. « Seon, inquit, tantummodo regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan, et Amalecitas devicerint trans Jordanem. » Jesus vero ubi ducit exercitum, tunc quinque reges cadunt simul, qui confugerunt in speluncas: et non solum cadunt, sed et suspenduntur in ligno. Nunc viginti et novem pariter jugulantur, et immensae
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ille paraclitus ueniat sp̃s uerita¬
tis: quia ꝑipsũ et in ipso ad implet᷑
ꝑfectio trinitatis. Nam et quod nouẽ
semis tribus sunt. quȩ sub iħu duce
agunt. et non integrȩ decem. qͥ nu¬
merus in om̃ibus consũmatus dicit᷑
et ꝑfectus. eadem sine dubio ratio in-¬
uenitur: ut hoc quod a dño iħu re
uideatur ac medium. Quamuis enĩ
ꝑdnm̃ et saluatorem penitentia pre¬
dicetur. & conuersio a malis ad bona.
et detur om̃ibus credentibus remis¬
sio peccatoꝵ: et omĩa quȩ ad ꝑfectio-¬
nem decadȩ uidentur tendere com-¬
pleantur: tamen ꝑfectio uel sum ma
cunctoꝵ bonoꝵ. in eo consistit: si
post hec omĩa. scĩ sp̃s quis gr̃am mere-¬
atur acciꝑe. Alioquin nichil in eo ꝑfec-¬
tum putabitur. cui sc̃s sp̃s de est: per
quẽ misterium beatȩ trinitatis implet᷑.
Uis ut adhuc tͥ euidentius probem:
Apud pͥorem ppłm illũ quẽ moyses in
duabus semis tribubus adumbrabat.

Expanded text:
nisi ille Paracletus veniat, Spiritus veritanisi ille Paracletus veniat, Spiritus veritatis; » quia per ipsum et in ipso adimpletur perfectio Trinitatis. Nam quod novem et semis tribus sunt quae sub Jesu duce aguntur, et non integrae decem, qui numerus in omnibus consummatus dicitur et perfectus; eadem sine dubio ratio invenitur, ut hoc quod a Domino nostrvideatur ac medium. Quamvis enim per Dominum et Salvatorem poenitentia praedicetur, et conversio a malis ad bona, et detur omnibus credentibus remissio peccatorum, et omnia quae ad perfectionem de eodem videntur tendere compleantur: tamen perfectio et summa cunctorum bonorum in hoc consistit, si post haec omnia sancti Spiritus quis gratiam mereatur accipere. Alioquin nihil in eo perfectum putabitur, cui Spiritus sanctus deest, per quem mysterium beatae Trinitatis impletur. Vis ut adhuc tibi evidentius probem, apud priorem populum, illum quem Moyses in duabus et semis tribubus adumbrabat,
Abbreviated transcription (Latin):
iam sacramentũ uideretur expletũ:
s ne contigerunt qͥdem tercium nu¬
merũ. E sicut dixit dñs. cupierunt
uidere quȩ uidemus. et audire quȩ
audimus. s minime potuerunt: qͥa
filius hominis nondũ fuerat exalta
nec temporum iam uenerat plenitude
Hic me etiam aliquid amplius mouet:
Ego puto quod fortasse nec in aduen-¬
tu ihu et in incarnatione eius ad huc¬
quod ꝑfectũ est. et integrũ discimus:
s nec si ad crucem ducatur iam & con¬
summetur in om̃ibus: nec si amortuiᷤ
surrexerit: cuncta nob̾ ꝑsemet ipsũ
quȩ ꝑfecta sunt pandet. Aliud adhuc
opus habemus: qui nob̃ aꝑiat uni
euangłiis dicentẽ. Multa ad huc ha¬
beo quȩ uob̃ loquar: sed non potestis
illa modo audire. Ueniet aut̃ sp̃s ueri¬
tatis. qui a patre ꝓcedit: & de meo
accipiet: & ille uob̾ indicabit omnia
Uides quia non solum apud moysen
iste tercius numerus ñ demonstrat᷑
impletus: s adhuc et iħs dicit disci-¬
pulis suis. Nondũ potestis audire.

Expanded text:
r impletum, sed contingerent quidem tertium numerum. Et sicut dixit Dominus, cupierant videre quae vidimus, et audire quae audivimus; sed minime potuerunt, quia nondum Filius hominis fuerat exaltatus, nec temporum jam venerat plenitudo. Hic me etiam aliquid amplius permovet. Ego puto quod fortasse nec in adventu Jesu et incarnatione ejus id quod perfectum est et integrum diximus. Sed nec si ad crucem ducatur, et consummetur in omnibus, nec si a mortuis resurrexerit, cuncta nobis per semetipsum quae perfecta sunt pandit. Aliud adhuc opus habemus, quod nobis aperiat et um dicentem: « Multa adhuc habeo quae vobis loquar, dixit, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis qui a Patre procedit, et de meo accipiet, et ille vobis indicabit omnia . » Vides quia non solum apud Moysen iste tertius numerus non demonstratur impletus, sed adhuc et Jesus dicit discipulis suis: « Nondum potestis audire,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ et prenunciat de futuris. se
gͦ raab quȩ latitudo interpretaue
dilatatur et ꝓficit: usq quo in omi
terram exeat sonus eius. S & iap
simili mͦ dilatatio interpretatur: qu¬

Expanded text:
t praenuntiat de futuris. Sic ergo Raab, quae latitudo interpretatur, dilatatur et proficit, usque in omnem terram exeat sonus ejus. Sed et Japhet simili modo dilatatio interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iħu enim ille scripsit. Unde et dñs in
euangłio arguens eos. qͥa ex eo quod
sibi non credunt. nec moyseo credant:
dicit. Si crederetis moysi: crederetis
utiq et mͥ. De me enĩ ille scripsit. Mi
chi tamen nec hoc ociosum uidetur.
qđ non tres integrȩ tribus st̃ istę
que ꝑ moysen dispensant᷑. et ille non
potiuntur. S duȩ semis hic. & ibii
uem semis: et ista una tribus diuis
tur in duas partes: ꝑ quã neq hi
tercius numerus integer ad imps

Expanded text:
rum; de Jesu enim ille scripsit. Unde et Dominus in rum; de Jesu enim ille scripsit. Unde et Dominus in Evangelio arguens eos qui ex eo quod sibi non credunt, nec Moysi credant, dicit: « Si Moysi crederetis, crederetis utique et mihi: de me enim ille scripsit . » Mihi tamen nec hoc otiosum videtur quod non tres integrae tribus sint istae quae per Moysen dispensantur, nec illae potiuntur; sed duae et semis hic, et ibi novem et semis: et ita una dividitur tribus in duas partes, per quam neque hic te
Abbreviated transcription (Latin):
ut eoꝵ uoluminibus instrueti. ⁊aboli¬
cas non ignoremus astutias. Isti gͦ qͥ
uiri fortes sunt: armati & precincti lũ¬
bos inueritate. exeunt ad auxilium
aut̃ et mulieres: non exeunt ad pre
uuare potuit ille qui nichil locutus
ẽ. cuius nichil inuenio quod legam:
cuius me sermo ñ instruit: Mulieres
uͦ: dicit apłs. infirmũ uas esse. Unde
et consequenter infirmũ uas ad con¬
flictum non uenit: ne confringatur
et pereat. Sic namq et de iħu dño in
euangłiis dicit᷑: quia calamũ quassa¬
tum non confringit. Quia gͦ mulieres
a uiris suis domi doceri iubent᷑: ꝙ ma¬
gis in discipłoꝵ quã docentiũ ꝑsona
ponuntur: ad auxilium meum ñ uenit
qui docere me ñ potest: & cuiꝰ nichil¬
nere. Uideamus gͦ quid dicunt ad iħm
isti qui ueniunt ex illa terra. quam
distribuit moyses. Sicut audiuimus
aiunt moysen: ita audiemus et te:
Nil tam uerũ. quã quod om̃ĩs qͥ audit

Expanded text:
ut eorum voluminibus instructi, diaboliut eorum voluminibus instructi, diabolicas non ignoremus astutias. Isti ergo qui viri fortes sunt, armati et praecincti lumbos in veritate, exeunt in auxilium autem et mulieres non exeunt ad praejuvare potuit qui nihil locutus est; cujus nihil invenio quod legam, cujus me responsum non instruit? Mulierem vero dixit apostolus infirmum vas esse . Inde et consequenter infirmum vas ad conflictum non veniat, ne confringatur et pereat. Sic namque et de Jesu Domino in Evangeliis dicitur: « Quia calamum quassatum non confringet . » Quia ergo mulieres a viris suis domi doceri jubentur, et magis in discipulorum quam in docentium persona ponuntur, in auxilium meum non conveniat qui me docere non potest. Ergo quid dictest. Ergo quid dicunt ad Jesum isti qui veniunt ex ista terra quam distribuit Moyses? « Sicut audivimus, » aiunt, « Moysen, ita audiemus et te. » Nihil tam verum quam quod omnis qui audit
Abbreviated transcription (Latin):
peret. Nec pͥus illis qui ꝑ moysen ac¬
cipiunt hereditatẽ. id est qui ꝑ legẽ
placuerunt deo. requies datur: nisi
adiuuent in preliis fr̃s suos. Mulie¬
res tantũ et infantes accipiunt qͥetẽ
ꝑ moysen: ceteri aut̃ non reqͥescunt.
s exeunt ad auxilium fr̃m suorum:
te huius et habenti certam̃ aduersũ
inimicos. id est contrarias potestates:
quomͦ in auxilium ueniunt illi qui
ante aduentũ xp̃i dñi mei. in lege
iustificati st̃. Uide quomͦ mͥ ysaias
prestat auxilium: cũ me sermonib
suȩ lectionis illuminat. Uide accinc¬
tum et expeditum uenientẽ iheremi-¬
am ad auxilium nr̃m: et uoluminis
sui iaculis hostes acerrimos. cordis¬
et daniel ad auxilium nr̃m: cũ nos
xp̃i futura fraude instruit & premii¬
nit. Adest et iezechiel sacram̃ta nob̃
circulis signans: & rotam concluders¬
in rotam. Ducit et osee bissenas pro¬
phetici agminis turmas: & ꝓcedunt
om̃s succincti lumbos in ueritate.
quã predicant ad auxilium fr̃m suoꝵ:

Expanded text:
peret. Nec prius illis qui per Moysen accipiunt haereditatem, id est, qui per legem placuerunt Deo, requies non datur, nisi adjuvent in praeliis fratres suos. Mulieres tantum et infantes accipiunt quietem per Moysen, caeteri autem non requiescunt, sed exeunt ad auxilium fratrum suorum. ae hujus, et habenti certamen adversus inimicos, id est, contrarias potestates, quomodo in auxilium veniunt illi qui ante adventum Jesu Christi Domini mei in lege justificati sunt. Vide quomodo Isaias praestet auxilium, ac me sermonibus suae lectionis illuminet. Vide accinctum et expeditum juvantem Jeremiam ad auxilium nostrum, et voluminis sui jaculis hostes acerrimos, id eet Daniel ad auxilium nostrum, cum nos hristi futura fraude instruit atque praemonet. 4. Adest et Ezechiel, sacramenta nobis circulis signans, et rotam in rota concludens. Ducit et Osee bis senas prophetici agminis turmas: et procedunt omnes succincti lumbos in veritate quam praedicant in auxilium fratrum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cari: quod et illi priores qͥ ꝑ legem
gebantur. contigerint quidem scien¬
tiam trinitatis: non tamen integni
et ꝑfecte: s ex parte. Deerat enĩ ils
in trinitate. etiam de unigeniti ine¬
natione cognoscere. Nam licet de ad¬
s etiam predicarent: ñ tamen etian

Expanded text:
s qui legem agebant contigerit quidem scientia Trinitatis, nec tamen integre et perfecte, sed ex parte. Deerat enim illis in Trinitate, etiam de Unigeniti incarnatione cognoscere. Nam licet de ad etiam praed
Abbreviated transcription (Latin):
deremus quã formã teneant iste
duȩ semis tribus quȩ ꝑ moysen ter-¬
ram hereditatis accipiunt: & quã
formã teneant reliquȩ nouẽ semis
tribus. quȩ ꝑ iħm reꝓmissionẽ terrȩ
sc̃ȩ suscipiunt. Et primo om̃iũ puto.
quod impossibile fuerit fortuito ac¬
cidisse: ut hi qui ꝑ moysen accipius
portionem. om̃s primogeniti essent.
Ruben namq primogenitus ex lia:
gad pͥmogenitus ex zelpha: & ma¬
nasses pͥmogenitus ex assenech egip-¬
tia. filia phutifarȩ sacerdotis heliopo¬
leos. quã accepit ioseph. Numꝗͣ ego mͥ
ꝑsuadeo ut fortiuto acciderit primo¬
genitos ẽẽ om̃s quibus ꝑ moysen de¬
cernabatur hereditas: s magis hoc

Expanded text:
deremus ergo quam formam teneant istae duae semis tribus quae per Moysen terram haereditatis accipiunt; et quam formam teneant reliquae novem semis tribus quae per Jesum repromissionem terrae sanctae suscipiunt. Et primo omnium puto quod impossibile fuerit fortuitu accidisse ut hi qui per Moysen accipiunt portionem, primogeniti essent. Ruben namque primogenitus est ex Lia, Gad primogenitus est ex Zelfa, et Manasses primogenitus est ex Ascenez filia Aegyptia Petefrae sacerdotis Heliopoleos, quam accepit Joseph. Nunquam ergo mihi persuadeo ut fortuitu acciderit primogenitos esse omnes quibus per Moysen discernebatur haereditas; sed magis haec
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝓpter castigationẽ suã: s insipi¬
utem a stulticia in prudentiã conuer-¬
ti. ꝓpter supplicia pestilentis. Hoc qͥppe
ex ipso nomine calliditatis significat᷑.
et conuerti eũ a calliditate: dũ alios
cernit ꝓpter ea quibꝰ ipse obnoxius
ẽ. peccata cruciari. Igit᷑ ꝓdest nob̾ si
tamen digni sumus salute: ut alii in
utilitatẽ nr̃am torqueant᷑. & quomͦ
utile fuit peccatũ isrł in salutẽ gen¬
tium: sic utilis ẽ. quoꝵdã pęna. alioꝵ
saluti. O ideo bonus et clemens deus.
ñ parcam inquit & ñ miserebor. ab
interitu eoꝵ. Circũ scͥpto aut̃ hoc ca¬
pitulo: uideamꝰ subsequens scͥptura
quid doceat. Audite & auribꝰ ꝑcipite.
et nolite extolli: qm̃ dñs locutus ẽ

Expanded text:
rem propter castigationem suam, sed insipirem propter castigationem suam, sed insipientem a stultitia ad prudentiam converti propter supplicia pestilentis: hoc quippe ex ipso nomine calliditatis significatur, et converti eum a calliditate, dum alios cernit propter ea, a quibus ipse obnoxius est, peccata cruciari. Igitur prodest nobis, si tamen digni sumus salute, ut alii in utilitatem nostram torqueantur. Et quomodo utile fuit peccatum Israel in salutem gentium, sic utilis est quorumdam poena aliorum saluti. Et ideo bonus et clemens Deus: Non parcam, inquit, et non miserebor ab interitu eorum. Circumscripto autem hoc capitulo, videamus subsequens Scriptura quid doceat: Audite et auribus percipite, et nolite extolli, quoniam Dominus locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmitas. et in deterius ueterna ex¬
iberat: Si uͦ ut ita dicã temerarius
puulnus sector accesserit. & in usse¬
nt plagã. curat eum qui secatur &
ritur. quia paululũ seueritatẽ as¬
impsit. licet uisus fuerit egrotanti ad
oram ñ misereri: ita & ds̃ non unũ
ominẽ s uniuersũ curat orbem: cę¬
istia atq terrena et omĩa ubiq dis¬
pensat. E cũ hoc ꝓuideat qd̾ uni com¬
nodũ sit: multomagis ꝓuidet qͥd toto
iundo conducat & hominibꝰ uniu̾sis:
uidet qͥdem & ea quȩ uni expediuÑ:
is: quȩ omĩa ñ tam obeum qͥ punien-¬
us ẽ. quã ꝓpter uniuersos homines
unstituta sunt. Si aut̃ uis huiꝰ rei testẽ
aciꝑe scͥpturã. qd̾ in alioꝵ eruditionẽ
licet iam desperabiles sint peccatores.
Tacuratione penitus alieni torquean
ur: audi salomonẽ inꝓuerbiis dicen¬
umn. Pestilente flagellato: imprudens
allidior erit. Non eum qui flagellat᷑
ixit callidiorem futurũ. & sapientio¬

Expanded text:
infirmitas, et in deterius veternus exinfirmitas, et in deterius veternus exuberet. Si vero ut ita dicam temerarius ad vulnus sector accesserit, et inusserit plagam, curat eum qui secatur et uritur, quia paululum severitatis assumpsit, licet visus fuerit aegrotantis ad horam non misereri. Ita et Deus non unum hominem, sed universum curat orbem, coelestia atque terrena, et omnia ubique dispensat. Et cum hoc provideat, quod uni commodum sit, multo magis providet quid toti mundo conducat et hominibus universis. Providet quidem et ea quae uni expediunt, res: quae omnia non tam ob eum qui puniendus est, quam propter universos homines constituta sunt. Si autem vis hujus rei testem accipere Scripturam, quod in aliorum eruditionem, licet jam desperabiles sint peccatores, et a curatione penitus alieni, torqueanur, audi Salomonem in Proverbiis dicentem: « Pestilente flagellato imprudens callidior erit dixit callidiorem futurum, et sapientio
Abbreviated transcription (Latin):
manserit: unus homo interibit: a
uniuerso popło ꝓuidebit᷑. Sic dus
si pepercerit peccatori & miseransil
noluerit eum punire ꝓscelere: qul
ñ accipiet licentiã: Quis maloꝵ qbs
nunc saltim ꝓpter supplicia terren¬
tur. ñ inuadet tẽpus ut expleat
quȩcũq uoluit: & preceps feratus
in uicia: Hec aut̃ in eccłia sepe acc¬
dentia possumꝰ considerare. Peceus
quispiam: & post peccatũ postuls
cõmunionẽ. Si ei concedit᷑ qd̾ rog
in cõmodũ om̃iũ uenia ꝓcedit: et
laxatis frenis. sceleribꝰ pandit᷑ ua
Sin uͦ cũ rationabili deliberationl
ñ ut misericors. nec rursũ ut cris
arit ppłi dampnũ in unius uenia: ñ
ubiũ est. qd̾ faciat eici unũ de eccłia.
multos saluet in columes. Age nc̃
onsidera mͥ et medicũ. si cessauerit
satione eius uulneris qd secandũ
si ñ usserit id qd̾ indiget cauterio.
ndelicet ꝓpter dolores qui ex talibꝰ
enediis consequunt᷑: quomͦ crescet

Expanded text:
permanserit, unus homo interibit, et permanserit, unus homo interibit, et universo populo providebitur. Sic Deus si pepercerit peccatori, et miserens ejus, noluerit eum punire pro scelere, quis non accipiat licentiam malorum? Qui nunc saltem propter supplicia terrentur, nonne invadet tempus, ut expleat quaecunque voluit, praeceps feratur in vitia? Haec autem et in ecclesiis saepe accidentia possumus considerare. Peccavit quispiam, et post peccatum postulat communionem: si ei conceditur quod rogat, in incommodum omnium venia procedit, et laxatis frenis sceleribus panditur via: sin vero cum rationabili deliberatione non ut immisericors, nec rursum ut crudeverit populi damnum in unius venia, haud dubium est quin faciat ejici unum de Ecclesia, ut multos salvet incolumes. Age nunc considera mihi et medicum, si cessaverit a sectione ejus vulneris, quod secandum est, si non usserit id, quod indiget cauterio, videlicet propter dolores qui ex talibus remediis consequuntur, quomodo crescat
Abbreviated transcription (Latin):
His et istiusmodi sermonibꝰ. heretici
assurgunt dicentes. Uides ne qualis
sit creator ꝓpħarũ. & legis ds̃ quid
loquat᷑: Non parcam. et ñ misere¬
bor ab interitu eoꝵ. Quomꝰ potest
iste bonus eẽ: Accipiã gͦ exemplũ
iudicis boni. ꝓutilitate cõmun qͥbii¬
dam ñ miserentis: ut ꝑspicere posin
quomͦ multis parcens. uni ñ parot
ds̃. Accipiã et medici: ostendens es
uni membro ñ parcere. ut omibus
membris parcat. Uerbi gr̃a dictũ st
Habeat udex ꝓpositũ quietẽ ciuiti¬
ti. & pacem genti cui presidet. ꝓuid¬
re. Nuic si offerat᷑ homicida. honesti
forma. etate satis integrȩ: ex alio a¬
tere mater sparsis crinibus depra¬
tur ut senectutis suȩ misereat᷑: exa
lio uxor ne uirũ suũ interficiat li¬
crimabili uoce deploret: circũstent
& paruuli liberi cito orbi futuri
quid faciet iudex. miserebit᷑ latr
nis. an non: Quid in cõmune expat
tetur homicida ad pͥstinũ scelus
Sinuero in iudiciaria seueritate

Expanded text:
His et istiusmodi sermonibus haeretici assurgunt, dicentes: Videsne qualis sit creator prophetarum, et legis Deus, quid loquatur: Non parcam et non miserebor ab interitu eorum: quomodo potest iste bonus esse? Accipiam ergo exemplum judicis boni pro utilitate communi quibusdam non miserentis, ut perspicere possimus quomodo multis non parcens, uni non parcat Deus. Accipiam et medici, ostendens eum uni membro non parcere, ut membris omnibus parcat. Verbi gratia dictum sit: Habeat judex propositum quietem civitati et pacem genti, cui praesidet, providere. huic si offeratur homicida honesta forma, aetate satis integra, et ex alio latere mater sparsis crinibus deprecetur, ut senectuti suae misereatur, et ex alia uxor, ne virum suum interficiat, lacrymabili voce deploret, circumstant et parvuli liberi cito orbi futuri. Quid faciet judex, miserebitur latroni, an non? Quod in communi expeditetur homicida ad pristinum scelus: sin vero in judiciaria severitate
Abbreviated transcription (Latin):
głs sathane. iuxta dispensationẽ s
appositus: s respondit ei dñs. digl
qͥppe erat responsione dñi paulis
nixit ad eũ. Sufficit tͥ gr̃a mea: uirtꝰ
i ininfirmitate ꝑficit᷑. Suꝑ nullo gͥ¬

Expanded text:
gelus Satanae, qui juxta dispensationem ei fuerat gelus Satanae, qui juxta dispensationem ei fuerat appositus. Sed respondit ei Dominus, dignus quippe erat responsione Domini Paulus, et dixit ad eum: « Sufficit tibi gratia mea, virtus enim in infirmitate perficitur. » Super
Abbreviated transcription (Latin):
putant. gła. illud ẽ cũ aliqͥs obsapi¬
tiã suã eleuatur. aut conscius sibie
qͥa decẽ iam annis res uenerias ñ
tetigerit: siue ab infantia inter cisfhi
ꝑmanserit. Rursũq alius erigitur
qͥdem uident᷑ hȩc omĩa. & subicien¬
tia quadã ꝑsuasione ad głandũ.
ne in his qͥdem si tam̃ sequim᷑ uerta¬
tẽ rationabilit̾ quis effert᷑: qͥa aen
rebus bonis gła non ẽ sine discrim¬
ne. Paulus habuit materiã habes
constituit: contendens ubi. xp̃s uon
erat nominatꝰ ibi iacere fundam̃tui
Hȩc omĩa materiȩ erant głationu¬
sȩ. quȩ honestã subicerent iactato¬
nem. S qͥa ñ in talibus qͥdem sub¬
leuari sine ꝑiculo ẽ: benignꝰ &
uidus pater. quomͦ ei largitꝰ ẽ. pal
siones & gr̃as differentes: sic adtus¬
tionẽ donoꝵ suoꝵ tradidit ei anglii
sathanȩ ut eũ colaphiz aret. nees¬
tolleret᷑: & ꝓpter hoc ter dnm̃ roga¬
uit scilicet ut ab eo discederet an¬

Expanded text:
putant, gloria, illud est, cum aliquis ob sapiputant, gloria, illud est, cum aliquis ob sapientiam suam elevatur, aut conscius sibi est, quia decem jam annis res venereas non tetigerit, sive ab infantia integer, castusque permanserit. Rursumque alius erigitur,  subjicientia quamdam persuasionem ad gloriandum; sed ne in his quidem si tamen sequimur veritatem rationabiliter quis effertur, quia et in rebus bonis gloriari, non est sine discrimine. Paulus habuit materiam elatioconstituit, contendens, ubi Christus non erat nominatus, ibi jacere fundamentum. Haec omnia materiae erant gloriationu honestam subjicerent jactationem. Sed quia ne in talibus quidem sublevari sine periculo est, benignus et providus Pater quomodo largitus ei est visiones et gratias differentes, sic ad tuitionem donorum suorum tradidit ei angelum Satanae, ut eum colaphizaret ne extolleretur, et propter hoc Dominum rogavit, scilicet ut ab eo discederet an