comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tebantur apłi & cȩteri fideles libere loqui: necdũq p̃dicando ꝑuene¬
raut ad om̃s gentes. Clausũ erat hoc celũ. qͣndo timore cogente
apłi erant positi in conclaui ꝓpt̾ metũ uideoꝵ & sub silentio se
tegebant: qͣndo uenit dñs ianius clausis. & stetit in medio & dix
eis. par uob̃. S post quã ille ascenoit ad celos. apperuit hoc celu m.

Expanded text:
tebantur apostoli et caeteri fideles libere loqui, nec dumque praedicando pervenerant ad omnes gentes. Clausum erat hoc coelum, quando timore cogente apostoli positi erant in conclavi propter metum, et sub silentio se tegebant, quando venit Dominus januis clausis, et stetit in medio, et dixit eis: Pax vobis. Sed postquam ille ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
seph: in seqͤntib addidit. Ioseph aut̃ uir eiꝰ cũ esset iustus & nollet
eã traducere: uoluit occulte dimitere eã. Sui & angłs dicit. Noli ta

Expanded text:
seph, in sequentibus addidit, Joseph autem vir ejus cum esset justus, et nollet seph, in sequentibus addidit, Joseph autem vir ejus cum esset justus, et nollet eam traducere, voluit occulte dimi
Abbreviated transcription (Latin):
sortio fideliũ longe st̃: s uox om̃iũ sc̃oꝵ iniucẽ se ortantiũ ut
gaudeant a. exultent dentq głam om̃ipotenti d̾o: qͥ sine ullis p̃ce¬
dentiũ bonoꝵ auctuũ meritis. sola sua miscdia ad tantã eos ꝑdu¬
xit dignitatẽ. Qm̃ uenert̃ nuptiȩ agni. Nuptias in sacro eło
enĩ ẽ xp̃s. sponsa ęccła quã sibi desponsauit ꝑ fidẽ & grãm baptis¬
matis. Dedit gͦ xp̃c hiuc sponsȩ arrã. id ẽ fidẽ. spẽ. & caritatẽ. &. ꝑ
hȩc toto isto tẽpore c̃uingit᷑ illi: in futuro aut̃ iã ei ꝑ spẽ sociabit᷑.
nc̃ uidet in spe. uiderit in re: tẽ erit uror. Consuetudo qͦq est
sacre scripture. ut aliqͣndo sponsas appellet urores. & sponsos uiros.
iterũq sponsas uxores . &. maritos sponsos. Unde eugłista cũ supe¬
rius dixisset de dñ matre. cũ eẽt desponsata mater eiꝰ maria io¬

Expanded text:
sortio fidelium longe sunt, sed vox omnium sanctorum invicem se hortantium ut sortio fidelium longe sunt, sed vox omnium sanctorum invicem se hortantium ut gaudeant et exsultent, dentque gloriam omnipotenti Deo, qui sine ullis praecedentium bonorum actuum meritis, sola sua misericordia ad tantam eos perduxit dignitatem. Quoniam venerunt nuptiae Agni. Nuptias in sacro eloqenim est Christus, sponsa Ecclesia, quia sibi desponsavit et per fidem et gratiam baptismatis. Dedit ergo Christus huic sponsae arrham, id est fidem, spem, charitatem: et per haec toto isto tempore conjungitur illi, in futuro autem jam ei per rem sociabitur. nunc videt in spe, viderit in re, tunc erit uxor. Consuetudo quippe est sacrae Scripturae, ut aliquando sponsas appellet uxores, et sponsos viros: iterumque sponsas uxores, et maritos sponsos. Unde evangelista cum superius dixisset de Domini matre: Cum esset desponsata mater ejus Jo
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃ legimus. In uoce aut̃ tonitruoꝵ magnoꝵ: terror expͥmitur
iudicii. Tonitrua qͥppe magna ex se emittunt: q̃ndo impus ter¬
rorẽ diuni iuditu annuntiant. Om̃s itaq .i. p̃dicatores & subdi¬
ti auditores inuicẽ se ortantes dicunt alła: .i. laudate dnm̃. Qm̃¬
regnabit dñs d̾s nr̃ omp̾s. Ac si dicant. In eo a tiob̾ collaudandꝰ
ẽ: qͥa sic̃ ab initio mundi regnauit in nob̾ diabolꝰ. sic ab aduentu
suo regnauit ipse xp̃e: & nos qͥ eramꝰ dudũ regnũ diaboli. tͣustu¬
lit in regnũ głe suȩ moriens a. t̾cia die a mortius resurgens.
Euiꝰ etiã potentia in hoc pͥncipcilit ostendit᷑: qm̃ qͥ potuit in pͥnci¬
pio mirabilit̾ formare. ipse mirabilus moriens in fine tẽpoꝵ. eũ
qͥ perierat potuit reformare. Et in his om̃ib: simul potentta illiꝰ
ostendit᷑. & miscdia. Gaudeamꝰ & exultemꝰ: .e. demus głam ei Flec
uox ñ ẽ extraneoꝵ. id ẽ non ẽ uidcoꝵ. paganoꝵ. qͥ a. xp̃i fide &. c̃

Expanded text:
supra legimus. In voce autem tonitruorum magnorum terror exprimitur judicii. Tonitrua quippe magna ex se emittunt, quando impiis terrorem divini judicii annuntiant. Omnes itaque, id est praedicatores et subditi auditores invicem se hortantes dicunt: Alleluia, id nus Deus noster omnipotens. Ac si dicant: In eo nobis collaudandus est, quoniam sicut ab initio mundi regnavit in nobis diabolus, sic ab adventu suo regnavit ipse Christus, et nos qui eramus dudum regnum diaboli, transtulit in regnum gloriae suae, moriens, et tertia die a mortuis resurgens. Cujus etiam potentia in hoc principaliter ostenditur, quoniam qui potuit in principio mirabiliter hominem formare, ipse mirabilius moriens in fine temporum, eum, qui perierat, potuit reformare. Et in his omnibus simul potentia illius ostenditur et misericordia. Gaudeamus et exsultemus et demus gloriam ei. Haec vox non est extraneorum, id
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ẽ: latine dr̃ laudate dnm. Unde & uͥ nos in ur̃is co¬
dicib habemꝰ laudate pueri dñm: greci habent alła. Alła gͦ
ut eadẽ faciant admonent. Hoc fecert̾ p̾cedentes fortissimi pa¬
tres : hoc nos etiã licet infirma m̃te pariuili dicimꝰ. S etiam
alła dicere. scilicet qd̵ laus: qͥa omĩs creatura celestis & ter¬
restris dm̃ laudere debet. Et gła .i. honor & exultatio & uir¬
tus d̾o nr̃o ẽ: qr. ipse uicit diabolũ. & electis sius potestatem

Expanded text:
sermo est, Latine dicitur: Laudate Dominum. Unde et ubi nos in nostris codicibus habemus: Laudate, pueri, Dominum. Graeci habent alleluia. Alleut eadem faciant admonent. Hoc fecerunt praecedentes fortissimi patres, hoc nos etiam licet infirma mente parvuli dicimus. Sed jam stro. Hoc enim alleluia dicere scilicet, quod laus: quia omnis creatura coelestis et terrestris Deum laudare debet. Et gloria, id est honor et exsultatio. Et virtus Deo nostro est, quia ipse vicit diabolum, et electis suis potestat
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ & tuba ñ audict᷑ ĩ ea ampliꝰ. Ex his quȩ sup̃ cõmemoraue¬
rat quȩ ad qͥnq sensus corꝑis ꝑtinent: subiungit quȩ simul
etiã int̃ alia demundo auferti p̾dicit. Omĩa enĩ hec cũ deleo¬
tatione a pͥncipib hiĩ scłi reqͥrunt᷑. S tt̃ ab illis auferentur
qͥa iã nulla erit eis delectatio: ut pote qͥ in tori̾̃to ẽsticuti
eternis penis cruciabunt᷑. Et ostendit in bis om̃ib ea que¬

Expanded text:
his quae superius commemoraverat, quae ad quinque sensus corporis pertinent, subjungit quae simul etiam inter alia de mundo auferri praedicit. Omnia enim haec cum delectatione a principibus hujus saeculi requiruntur, sed tunc ab illis auferentur, quia jam nulla erit eis delectatio, ut pote qui in tormento constituti, aeternis poenis cruciabuntur. Et ostendit in his omnibus ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
docere. Nec solũ tius sũ socius. s etiã om̃iũ frm̃ tuoꝵ. fideliũ
scilicet hominũ me coequalẽ ẽẽ ꝓfiteor. habentiũ testimoniũ
id ẽ fidẽ iħu bibi s hoc intuendũ qͥa cũ sepe in ueteri testam̃to
legamꝰ angłos ab hominib ee adoratos. neq̃qua legimꝰ eos fuisse. ꝓh¬
ditos. Postquã aut dñs assuptũ homine suꝑ celos leuauit. angeluis
ab hemine acorari timuit. que suꝑ se regnare cegnouit. & qui
ie se adora  Bebeat ei dic̃. ostendens quẽ adorare eũ oporteat. fitb¬
subiungi Dm̃ adora. Quasi dicei et. holi adorare me qͥ uerba:
deprono: si eũ in cui ꝑsona tͥ appareo. Testimoniũ enĩ iħ̾u ẽ sp̃s
ꝓphetie. Q uicq̃o enĩ sp̃s ꝓphetie dixit. testimoniũ ẽ iħu: cui ler
c ꝓplie testimnoniũ ꝑhibent. Ynde & cu ipso in monte transfigura¬
Tmoyses &. helias apparuert in eadẽ maiestate: ut ostenderetur
ipsũ habere testimoniũ a lege & ꝓpłħis. Fline ipse dñs dic̃ uideis.

Expanded text:
nec solum tuus sum socius, sed etiam omnium fratrum tuorum, fidelium scilicet hominum me coaequalem esse profiteor, habentium testimonium Jesu, id est fidem Jesu. Ubi et hoc intuendum, quia cum saepe in Veteri Testamento legimus angelos ab hominibus adoratos, nequaquam legimus eos fuisse prohibitos. Postquam autem Dominus assumptum hominem super coelos levavit, angelus ab homine adorari timuit, quem super se regnare cognovit: et quia ne se adorare debeat ei dicit, et ostendit quem adorare eum oporteat, subjungens: Deum adora. Quasi diceret: Noli adorare me, qui verba tibi depromo, sed eum, in cujus persona tibi appareo. Testimonium enim Jesu est spiritus prophetiae. Quidquid enim spiritus prophetiae dixit, testimonium est Jesu, cui lex et prophetae testimonium perhibent. Unde et cum ipso in monte transfigurato Moyses et Elias apparuerunt in eadem majestate, ut ostenderetur, ipsum habere testimonium a lege et prophetis. Hinc ipse Dominus dicit Judaeis:
Abbreviated transcription (Latin):
Quri maiora se uidit iohes: idcirco cadens angłi adorare uoluit.
tlic & eiuĩ & angłs &. ioħes. ꝓprias sumunt ꝑsonas. Nã cũ sup̃ an¬
¶Es ouirit. ego sũ alpha .q.c. pͥmꝰ & nouissimꝰ. ostendit se in hoc
qͥa nimirũ uẽniens ex aere corpꝰ assũpsit. Ait gͦ. uide .i. caue
ne feceris. qͥa c̃seruus tiuis sũ. qͥa unũ dnm̃ habemꝰ ego & tir c.

Expanded text:
Quia majorem se vidit Joannes, idcirco cadens angelum adorare voluit. Quia majorem se vidit Joannes, idcirco cadens angelum adorare voluit. Hic etenim et angelus et Joannes proprias sumunt personas, nam cum supra angelus dixerit: Ego sum α et ω, primus et novissimus, ostendit se in hoc quia nimirum veniens, ex aere corpus assumpsit. Ait ergo: Vide, id est cave ne feceris, quia conservus tuus sum, quia unum Dominum habemus ego
Abbreviated transcription (Latin):
trant: s illas qͥsqͥs semel intrauerit. ulteriꝰ ñ exibit. Beati .i. feli
tis uultus Unde psalmista dic̃. Saciabor dũ manifestabit᷑ gła tua.
se & faciet illos discũbere: & transiens ministrabit illis. bene autẽ
ñ coniuuiũ. s cena uocat᷑: qͥa nimirũ in fine seculi adimplebit᷑.
Post prandiũ enĩ cena restat: post cęnã aut̃ nullũ c̾iuuiũ restat.
Qui gͦ finito p̾sentis uice tẽpore. ad refectionẽ suꝑnȩ cotẽplationiᷤᷤ
ueniunt: ꝓfecto ad cȩnã agni uocant᷑. Et dixit mͥ. hec uerba ue¬
ba quȩ tibi dico dĩ uerba st̃: & ideo ꝓ certo uenient quȩ futura
p̃dixi. Quȩ dĩ uerba ad hominẽ ueniunt: qͣndo ꝑ internã inspi¬
rationẽ ipsũ d̾i uerbũ ea in corde reuelat fidelib sine strepitu
uocis. Et cecidi ante pedes eiꝰ. ut adorarẽ eũ. Et dixit michi.
uide ne feceris: conseruus enĩ tuus sũ. &. frm̃ tuoꝵ. & et̾a.¬

Expanded text:
trant, sed illas quisquis semel intraverit, ulterius non exibit. Beati, id est ftrant, sed illas quisquis semel intraverit, ulterius non exibit. Beati, id est fmnipotentis Dei vultus. Unde Psalmista dicit: Satiabor dum manifestabitur gloria tua .se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis . Bene autem non convivium, sed coena vocatur, quia nimirum in fine saeculi adimplebitur. Post prandium enim coena restat, post coenam autem convivium nullum restat; Qui ergo, finito praesentis vitae tempore, ad refectionem supernae contemplationis veniunt, profecto ad coenam Agni vocantur. Haec verba veba quae dico tibi Dei verba sunt, et ideo pro certo venient quae futura praedixi. Quae Dei verba ad hominem veniunt, quando per internam inspirationem ipsum Dei verbum ea in corde revelat fidelibus sine strepitu vocis. Et cecidi ante pedes ejus ut adorarem eum, et dicit mihi: Vide ne feceris. Conservus tuus et fr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet᷑. Et in hac caritate om̃s maxime ustificationes consistuit.:
ꝓpt̃ quã cuncta ꝑ fidẽ operant᷑. bene aut̃ bissinũ splendens &
candidũ dr̃: qͥa uidelicet nullis peccatoꝵ tc̃ macłis obfuscabitur
electoꝵ c̃scientia: que hic ꝑ fidẽ. spẽ. & caritatẽ fuerit ornata. Et
dicit mͥ. Scribe uidelicet in corde tuo: uł ettã scͥbe in libro ut
pũ gerebat. Beati qͥ ad cenã nuptiarũ agn uocati st̃. Non de his
nuptiis quȩ ui p̾senti agunt᷑. ista dicunt᷑. ad qͥs multi intrare
uident᷑ ꝑ fidẽ & baptismũ: s ñ ideo st̃ beati. qͥa fidẽ quã habere iuiden¬
t᷑. oꝑib maculant. unde scͥptũ ẽ multi st̃ uocati. pauci uͦ electi: s
de his nuptuis hoc ĩtellegit᷑. in qua solũ mͦ boni intrabt̃. uͥ iã non
erit qͥsquã qͥ indignꝰ sit ꝓici ñ habens uestẽ nuptialẽ: s om̃s candi¬
dis stolis induti gaudebt̃  in eternũ cũ xp̃o. Plas multi exituri in¬

Expanded text:
nsistunt, propter quam cuncta per fidem operantur. Bene autem byssinum splendens et candidum dicitur, quia videlicet nullis peccatorum tunc maculis offuscabitur electorum conscientia, quae hic per fidem, spem, et charitatem fuerit ornata. Et dicit mihi: Scribe. Videlicet in corde tuo, vel etiam scribe in libro, ut ujus ille tunc typum gerebat. Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt. Non de his nuptiis quae in praesenti aguntur, ista dicuntur, ad quas multi intrare videntur per fidem et baptismum, sed non ideo sunt beati, quia fidem quam habere videntur, operibus maculantde his nuptiis hoc intelligitur, in quas solummodo boni intrabunt, ubi jam non erit quisquam qui dignus sit projici, non habens vestem nuptialem, sed omnes candidis stolis induti, gaudebunt in aeternum cum Christo. Has multi exituri in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo. Ista ẽ c̃iunctio: qͤndo que dicebat᷑ sponsa. transit in c̾uigem.
Et cũ in fine scłi ista c̃uinctio & p̾paratio debeat fieri: iã facta esse
refert᷑ in d̾i p̃destinatione. Et id̾o om̃s uisti ad hanc c̃iunctionis
specrẽ anhelant. & inuicẽ se ortantes dict̃: gaudeamꝰ ⁊ exultemus . &.¬
dictura. E hoc p̃iudens sp̃s ꝓ certo futurũ: ita narrat qͦsi iã sit
fac̾tũ. Et datũ ẽ illi ut cooperiat se bissimĩ splendens. candidũ
Qͥd sit bissinũ: ipse apperit. cuͦ subiungit bissinũ enĩ st̃ iustifica¬

Expanded text:
cum eo . Ista est conjunctio, quando quae dicebatur sponsa, transit in conjugem. Et cum in fine saeculi ista conjunctio et praeparatio debeat fieri, jam facta esse refertur in Dei praedestinatione. Et ideo omnes justi ad hanc conjunctionis speciem anhelant, et invicem se hortantes dicunt: Gaudeamus et exsultemus dictura. Et hoc praevidens spiritus pro certo futurum ita narrat, quasi jam sit factum. Et datum est illi ut cooperiat se byssino splendenti et candido. Quid sit byssinum, ipse aperit cum subjungit: Byssinum enim s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa is generalit̃ a xp̃o ut unus thronꝰ. & specialit̃ in qͥbrdaĩ suis emi¬
nentiorib m̃bris mystice sedet suꝑ hronos: idoq se inucẽ ortantes
dicite d̾o nr̃o om̃s serui eiꝰ. Hloc ñ semel s etiã sod̾o in p̃missa locu¬
tiene. factũ legimꝰ: qd̾ hic iterũ fieri iubet᷑. S ut ipsa laus indeficiens
sẽꝑ ꝑseueret. ipsa menbra mutua exortatione informant᷑: ut om̃s
ei laudẽ dicant. Thronꝰ enĩ ipsi st̃ serui di. Eũ gͦ de throno exunt
uox & aures scd̾o penetrat: nimirũ serui ad cseruos exortationis
ꝓferunt uerbũ. Terũ in hoc qd̃ sequit᷑ & qͥ timetis dm̃. questio

Expanded text:
quia et generaliter a Christo, ut unus thronus, et specialiter in quibus suis eminentioribus membris mystice sedet super thronos ideoque se invicem hortantes, dicite Deo nostro, omnes sancti ejus. Hoc non semel, sed etiam secundo in praemissa locutione factum legimus, quod hic iterum fieri jubetur. Sed ut ipsa laus indeficiens semper perseveret, ipsa membra mutua exhortatione informantur, ut omnes ei laudem dicant, thronus enim ipsi sunt servi Dei. Cum ergo de throno exivit vox, et aures secundo penetrat, nimirum servi ad conservos exhortationis proferunt verbum. Verum in hoc quod sequitur, et qui timetis Deum, quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
Ista aut̃ uox magna: magnũ ẽ scõꝵ desideriũ. Quȩ recte mag¬
na dr̃ : qͥa scĩ magna locunt᷑. magna oꝑant᷑. Multitudo tu¬
barũ: multus ẽ ẽuentꝰ fideliũ. S quãius multi sint. unã
uocẽ emictunt: qͥa om̃e qd̃ locunt᷑ in unus fidei c̃cordia c̃¬
sistit. Iste st̃ tubȩ p̾dicatoꝵ qͥb uii dieb iericho circũ euntib¬
muri illiꝰ corruerunt. Qd̃ mistice in hac ȩccła cõpletͤ. inqͣ¬

Expanded text:
magna, magnum est sanctorum desiderium, quae recte magna dicitur, quia sancti magna loquuntur, magna operantur. Multitudo tubarum, multus est conventus fidelium. Sed quamvis multi sint, unam vocem emittunt: quia omne quod loquuntur, in unius fidei concordia consistit. Istae sunt tubae praedicatomuri illius corruerunt, quod mystice in hac Ecclesia completur, in
Abbreviated transcription (Latin):
mus ñ p̃sentis scł̃i tͥbulationẽ: s eternã significat. Inde intuendũ
qͥa ñ dic̃ ascendet s ascendit. qͥa uidelicet in singłis reꝓbis cotidie
reproba ciuitas dãpnat᷑ & ad inferni penas deducit᷑: sic̃ cotidie
ierłm transit in singłis electis ad patriã celestẽ. Nã hic ꝑfumũ
flãma ȩt̾ne pene designat᷑: qua miseri in eternũ st̃ torquendi.
hlic locus ualet c̃tra cos qͥ dicunt qd̾ reꝓbi post multos annos ad
głam sint reuersuri: contͣ sententiã dni qͦ dicturꝰ ẽ illis. ite in
ignẽ eternũ. Quicqͥd enĩ eternũ ẽ: terminũ ñ habet. & hoc ẽ qd̾
hic dr̃ fumꝰ eiꝰ ascendeͥt in scł̃a scł̃oꝵ: qͥa udelicet torm̃ta qͥb miseri
nunalia. is adorauert̃ dm̃ sedentẽ suꝑ thronũ: dicentes amen:¬

Expanded text:
ernam significat. Unde intuendum, quia non dicit ascendet, sed ascendit, quia videlicet in singulis reprobis quotidie reproba civitas damnatur, et ad inferni poenas deducitur, sicut quotidie Hierusalem transit in singulis electis ad patriam coelestem, nam hic per fumum flamma aeternae poenae designatur, quia miseri in aeternum sunt torquendi. Hic locus valet contra eos qui dicunt quod reprobi post multos annos ad gloriam sint reversuri, contra sententiam Domini, qua dicturus est illis: Ite in ignem aeternum . Quidquid enim aeternum est, terminum non habet, et hoc est quod hic dicitur, Fumus ejus ascenditnimalia, et adoraverunt Deum sedentem super thronum dicentes: Amen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ẽ nuntiꝰ paterne uoluntatis: de qͦ ꝓpħa dic̃. uocabit᷑ magni
ẽsilii angłs. Cũ dic̃ substulit lapide̾ molarẽ magnũ. tale ẽ qͣsi
dicat. substulit molã magnã. Rocte aut̃ unꝰ angelos fiusse dr̃:
qͥa unus ẽ dñs. una fides. unũ haptisma. bene fortis: qͥa ad de¬
bellandas aerias potestates uenit. De qͦ psaltrusta. Dñs fortis &. po¬
multe farine .i. multe cogitationes &. curȩ tẽporales fiunt. Lapis
ficiente scilicet illud qd̾ efficit᷑. De hac mola dñs dic̃ de hominib
in etremitate scłi positis. Frunt duȩ molentes: una assumet᷑
& sutã relinquet᷑. De hac etiã mola or̃. qͥa qͥ scandaliz auerit u¬
nũ de pułillis istis credentib in me: expedit ei ut suspendat᷑
mala asinaria in collo eiꝰ & demergat᷑ in ꝓfundũ maris. Quod
ñ solũ mͦ de scandalo ĩtellegit᷑. s de om̃ib grauiorib peccatis
ꝓ qͥbus mutent᷑ reꝓbi in mare .i. in ꝓfundita inferni. Et hoc

Expanded text:
 est nuntius paternae voluntatis. De quo Propheta dicit: Vocabitur magni consilii angelus. Cum dicit, sustulit lapidem molarem magnum, tale est, quasi dicat: Sustulit molam magnam. Recte autem unus angelus fuisse dicitur, quia unus est Dominus, una fides, unum baptisma. Bene fortis, quia ad debellandas aereas potestates venit. De quo Psalmista dicit: Dominus fomultae farinae, id est multae cogitationes et curae temporales fiunt. Lapis trahitur, ab efficiente scilicet illud quod efficitur. Ex hac mola Dominus dicit de hominibus in extremitate hujus saeculi positis: Erunt duae molentes, una assumetur, et altera relinquetur . De hac etiam mola dicitur: Quia qui scandalizaverit unum de pusillis istis credentibus in me, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Quod non solummodo de scandalo intelligitur, sed de omnibus gravioribus peccatis, pro quibus mittentur reprobi in mar
Abbreviated transcription (Latin):
nioꝵ & animaliũ ñ ꝑtinet ad riunã: s ad humilitatẽ. Cadunt
enĩ ante sedentẽ in throno .i. ante dm̃ qͥ p̾sidet suȩ ecclȩ: qͥa se¬
met ipsos humiliantes qͥcqͥd habent in fide & oꝑe ipsi deputant a
quo hec ꝑcepert̃. qͥ dic̃. Sine me nichil potestis facere. Aiunt gͦ ado¬
rantes. Amen. id ẽ uerũ ẽ qͥa dõ nr̃o ẽ laus & gła. & uirtus: qͥ uidi¬
cauit de meretrice magna. Iustũ ẽ enĩ. ut qͥ sanguinẽ fudit. san

Expanded text:
itatem. Cadunt enim ante sedentem in throno, id est ante Deum, qui praesidet suae Ecclesiae, quia semetipsos humiliantes, quidquid habent in fide et opere, ipsi deputant, a quo haec perceperunt, qui dicit: Sine me nihil potestis facere. Aiunt ergo adorantes, Amen, id est verum est, quia Deo nostro est laus et gloria et virtus, qui judicavit de meretrice magna; justum est en
Abbreviated transcription (Latin):
guinis sustineant. Hicͣ psalmista dicit. Iustus es dñe: e rectũ
uiditiũ tuũ. Qui udicauit de meretrice magna .il. de om̃i
maloꝵ multitudine: qui corrupit terrã hoc ẽ seipsã in ꝓsti¬
tutione sua. .i. in inmunditia carnis uł in idoloꝵ cultura:
seu etiã in dilectione t̾renarũ rerũ plusquã cȩlestiũ. Et uin¬
dicauit sanguinẽ seruoꝵꝵ suoꝵ de manu eiꝰ: Quia sic̃ illi effu¬
derunt eoꝵ sanguinẽ. ita & ipse fudit sargunẽ illoꝵ. Uł ef¬
fusionẽ sanguinis possumꝰ ĩtelligere spualit̾ sic̃ & supͣ. San¬
giunẽ enĩ sc̃oꝵ fudert̃: qͥa spũalem sensũ corrupert̃. Et qͥa
illud qd̵ uitale erat in diuinis eloqͥis fudert̃. & in carnalem
sensũ uerterunt: ip̃si qͥcqd̾ uitale. erͣa amittent. Et iterũ dire¬
runt alła. Seminatio sermonis: c̃firmatio ẽ. Eccła enĩ sẽꝑ inde¬
sinenti affactu dm̃i laudat. ex cuiꝰ ꝑsona psalmista dic̃. Benedicam

Expanded text:
ne, et rectum judicium tuum .-- Qui judicavit de meretrice magna, id est de omni malorum multitudine. Quae corrupit terram, hoc est, seipsam. In prostitutione sua. Hoc est in immunditia carnis, vel in idolorum cultura, seu etiam in delectione terrenarum rerum plus quam coelestium. Et vindicavit sanguinem servorum suorum de manu ejus. Quia sicut illi effuderunt eorum sanguinem, ita et ipse fudit sanguinem illorum. Vel effusionem sanguinis possumus intelligere spiritualiter, sicut et supra. Sanguinem enim sanctorum fuderunt, quia spiritualem sensum corruperunt. Et quia illud quod vitale erat in divinis eloquiis effuderunt, et in carnalem sensum verterunt, ipsi quidquid vitale habent, amittunt. Et iterum dixerunt: Alleluia. Geminatio sermonis confirmatio est. Ecclesia enim semper indesinenti affectu Deum laudat, ex cujus persona Psalmista dicit: Benedicam
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑a. Sui supra appelant᷑ reges. ipsi dicuut᷑ modi mei catores. qui
udelicet ifelici mercato ꝓ terrers lucris aniciias comutant. Un¬
de in seqͥntib dr. Mercatores tiu erant pͥncipes t̾re. In cuutate
aut̃ homines ĩtellegunt᷑ diuitus dediti. &. uoluptatib resoluti. Nap
enĩ ciuitas amicitur auro uł argento aut cęteris speciede: s po¬
ciꝰ homines in ea habitantes. Quib da itaq pereuntib cũ terrenis
parit᷑ reb. suꝑstites eoꝵ ut sup̃ meminimꝰ lugent co qd̃ gła illoꝵ.
perire uideat᷑. & alonge stant qͥa nolunt illis fieri sicii. neq in a¬
nussione t̾renarũ rerũ neq in penis ad qͣs eos transise ci edunt.
na aut̃ hora inqua tantas diuuitias perisse denuntiat. hoc breue
tẽpus inteiligit᷑ a oñi pessione usq ad finẽ scł̃i. de qua ioħes dicit.
filioa: nouissima hora ẽ. Et om̃is guberntor & em̃is qͥ in lengaia

Expanded text:
ae. Qui supra appellantur reges, ipsi dicuntur modo mercatores, qui ae. Qui supra appellantur reges, ipsi dicuntur modo mercatores, qui videlicet infelici mercatu, pro terrenis lucris animas commutant, unde in sequentibus dicitur, Mercatores tui erant principes terrae. In civitate autem homines intelliguntur divitiis dediti, et voluptatibus resoluti. Neque enim civitas amicitur auro vel argento, aut caeteris speciebus, sed potius homines in ea habitantes. Quibusdam itaque pereuntibus cum terrenis pariter rebus superstites eorum ut supra meminimus lugent, eo quod gloria illorum perire videatur, et a longe stant, quia nolunt illis fieri socii neque in amissione terrenarum rerum, neque in poenis, ad quas eos transire credunt. Una autem hora in qua tantas divitias perisse denuntiat, hoc breve tempus intelligitur a Domini passione usque ad finem saeculi. De qua Joannes dicit: Filioli, novissima
Abbreviated transcription (Latin):
que scd̃m qͥnq corporis sensus reꝓbi tractant. pereunte mundo d¬
plorant: qͥa nesciunt aliud cogitare. nͥ que exteriꝰ c̃siderant. Et dũ
uident alios transire ꝑ mortẽ. & afflictionẽ ab hac uita. ipsi eaꝵ
suꝑstites interitũ illoꝵ qͥ mundi gaudia reliquert̃ deploratit: ti¬
intes ne similia sibi eueniant. Significant etiã hec ut cęt̾a aliqͥd
bonoꝵ. dũ ostendunt simulationẽ impioꝵ. Nã cũ psalmista dicat
sic̃ adipe & pinguedine repleat᷑ anima mea: ostendit saginũ illũ¬
in significatione uirtutes ẽẽ animarũ. Ista & enĩ sagina in no¬
ue uitȩ p̃dicatorib appariut. quã se ꝑdidisse in hereticis pars re¬
ꝓboꝵ dolet. Unde seqͥt᷑. Et mercatores terre de qͥb satis sup̃dictũ ẽ.
qui diuites facti st̃ ñ uirtutib s peccatis. ab ea longe stabunt
rẽ torm̃toꝵ eiꝰ. feutes & lugentes ac dicentes. Ue ue euutas illa¬

Expanded text:
quae secundum quinque corporis sensus reprobi tractant, pereunte mundo dquae secundum quinque corporis sensus reprobi tractant, pereunte mundo deplorant, quia nesciunt aliud cogitare, nisi quae exterius considerant. Et dum vident alios transire per mortem et afflictionem ab hac vita, ipsi eorum superstites interitum illorum qui mundi gaudium reliquerunt, deplorant, timentes ne sibi similia eveniant. Significant etiam et haec ut caetera aliquid bonorum, dum ostendunt simulationem impiorum. Nam cum Psalmista dicat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea , ostendit saginam in significatione virtutes esse animarum. Ista etenim sagina in novae vitae praedicatoribus apparuit, quam se perdidisse in haereticis pars reproborum dolet. Unde sequitur: Mercatores. Terrae de quibus satis supradictum est, qui divites facti sunt. Non virtutibus, sed peccatis. Ab ea longe stabunt,rem tormentorum ejus, flentes et lugentes ac dicentes: Vae, vae, civitas ill
Abbreviated transcription (Latin):
ine tue discessert ate. Hoc etiã fit qͣndo hostes de regno in regnũ
insurgentes ñ solũ depopulant᷑ urbes: s etiã omĩa ligna regionis
uastant & incendio cremant. Et ista tã ad aspectũ quã ad gustũ¬
ꝑtinent. Unde habemꝰ in genesi qd̃ uiderit nulier lignũ pulchrũ
iusu & ad uescendũ suaue: & tulit de frrictu illiꝰ & comedit. deditq
iuro suo. Notandũ aut̃ qͦđ cũ in ceteris maiorib reb plus soleant
homines delectari: solũ mͦ poma desiderii animȩ dic̃ ẽẽ. Unde osten¬
dit᷑ qͥa ñ solũ in maiorib s etiã in minimis ualde offendit᷑: si un¬
moderatiꝰ & ultra quã debent appetunt᷑. Poma uͦ in sacro eloquio¬
iurtutes scd̃ꝵ significant. Unde ẽ. E missiones tuȩ paradysus maloꝵ
punicoꝵ. cũ pomoꝵ fructib. Dicit gͦ se pars bestie omĩa simulate
Ista ad gustũ uł castrimargiã redigenda uident᷑. Hlec itaq omĩa

Expanded text:
mae tuae discesserunt a te. Hoc etiam fit, quando hostes de regno insurgentes mae tuae discesserunt a te. Hoc etiam fit, quando hostes de regno insurgentes in regnum, non solum depopulantur urbes, sed etiam omnia ligna regionis vastant, rit mulier lignum pulchrum visu et ad vescendum suave, et tulit de fructu illius et comedit: deditque viro suo. Notandum autem quod cum in caeteris majoribus rebus, plus soleant homines delectari, solummodo poma desiderii animae dicit esse: unde ostenditur quia non solum in majoribus, sed etiam in minimis valde offenditur, si immoderate et ultra quasignificant, unde est: Emissiones tuae paradisus malorum punicorum cum pomorum fructibus . Dicit ergo se pars bestiae omnia simulate Ista ad gustum vel gastrimargiam redigenda videntur. Haec itaque omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
dio lupoꝵ. Et petro dr̃. pͥasce oues meas. S & equoꝵ uocabulo p̾di¬
catores figurari nulli dubiũ ẽ: dicente ꝓpħa. Misisti in mari
eqͦs tuos. Redarũ etiã nomine eosdẽ p̃dicatores nouimꝰ designa¬
ri: adtestante heliseo qͥ ascendente helya plorat dicens. Patermi
petermi: currus isrł & auriga eiꝰ. Mancipioꝵ. qͦq uocabulo ipsi ex¬
pͥmunt᷑ electi. qͥ toto m̃tis desiderio d̾i se subicuit seruituti. in
cuiꝰ potestate. consistere se nouert̃: dicentes cũ psalmista. Sicut
Qu untra pars bestie suꝑnis uidiciis desolatto mundo amisisse
se dolet uuñta. oues & equos & redeis .i. ad portanda suoꝵ onera
uiros fortes atq innocentes: cũ debiles ad om̃e opꝰ bonu & tigxios
in malũ amiserit. Gemit se ꝑdidisse exteriꝰ nundo mortuos: cum
interiꝰ neqͥter eidẽ uiuentes ꝑdiderre. Et poma tua desiderii ani¬

Expanded text:
Petro dicitur: Pasce oves meas . Sed et equorum vocabulo praediPetro dicitur: Pasce oves meas . Sed et equorum vocabulo praedicatores intelligi nulli dubium est, dicente propheta: Misisti in mare equos tuos. Rhedarum etiam nomine eosdem praedicatores novimus designari, attestante Eliseo, qui ascendente Elia plorat, dicens: Pater mi, Pater mi, currus Israel et auriga ejus . Mancipiorumque vocabulo ipsi exprimuntur electi, qui toto mentis desiderio Dei se subjiciunt servituti, in cujus potestate consistere se noverunt, dicentes cum Psalmista: Sicut strum . Quo contra pars bestiae supernis judiciis desolato mundo, amisisse se dolet jumenta, oves, equos et rhedas, id est ad portanda suorum onera viros fortes atque innocentes, cum debiles ad omne opus bonum, et noxios in malum amiserit, gemit se perdidisse mundo exterius mortuos, cum interius nequiter eosdem viventes perdiderit. Et poma desiderii ani
Abbreviated transcription (Latin):
sint serui: anima ꝑ fidẽ rectã st̃ liberi. Sic enĩ uenundatus ẽ
ioseph: qui cũ eẽt seruus corpore. liber erat in anima: unde &
eũ dña ad peccatũ trahere ñ potuit. Tales itaq ñ in anima uen¬
dunt᷑ qͥa solũmodo ad exteriorẽ seruitutis conditionẽ p̾ciis dis¬
trahunt᷑: mauente interiꝰ animȩ lib̾tate. Pleriq aut̃ simul a¬
nima captiuant᷑ & corꝑe. sic̃ hi qͥ paganis uendunt᷑ aut uideis.¬
qm̃ ipsi qͦs enunt scd̃m suã legẽ circu̾cidunt & seruos ñ solũ¬
in corpore s etiã in anima faciunt: ut sic̃ dñ. ita & serui ser¬
uitutis nexu sint alligati. Propt̾ has itaq duas uenditiones. dis¬
tinctionẽ fecit sermo diuinꝰ: int̾ mercẽ mancipiorũ. & anima¬
rũ hominũ. S & iste singule spocies electos significant: quos eadẽ
bestia fraude se habere ostendit. & ꝑdidisse dolet. Iumenta qͥppe elec¬
tos significant: qͥ cũ psalmista dict̃. Ut uim̾tũ factus sũ aput te

Expanded text:
fidem rectam sunt liberi. Sic enim venundatus est Joseph: qui cum esset servus corpore, liber erat anima, unde et eum domina ad peccatum trahere non potuit. Tales itaque non in anima venduntur, quia solummodo ad exteriorem servitutis conditionem pretiis distrahuntur, manente interius animae libertate. Plerique autem simul anima captivantur et corpore, sicut hi qui paganis aut Judaeism ipsi quos emunt, secundum legem circumcidunt, et servos non solum corpore, sed etiam in anima faciunt: ut sicut domini, ita et servi servitutis nexu sint alligati. Propter has itaque duas venditiones, distinctionem fecit sermo divinus inter mercem mancipiorum et animarum hominum. Sed et istae singulae species electos significant, quas eadem bestia fraude se habere ostendit, et perdidisse dolet. Jumenta quippe electos significant, qui cum Psalmista dicunt, Ut jumentum factus sum apud te
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt in auggm̃ tũ culpe. &. unde diutiꝰ expectant᷑. inde distrieltĩ
ferient᷑. Ideoq recte babylon neq̃qua ad̃ plagis ꝑuenit. nisi cũ
peccata eiꝰ ad celũ ꝑtingt̃: qͥa qͥ c̾uerti a prauitatib nolunt

Expanded text:
tunt in augmentum culpae, et unde diutius exspectantur, inde districtius tunt in augmentum culpae, et unde diutius exspectantur, inde districtius ferientur. Ideoque recte Babylon nequaquam ante ad plagas pervenit, nisi cum peccata ejus ad coelum pertingunt: quia qui converti a pravitatibus nolunt
Abbreviated transcription (Latin):
narũ. Qd̃ si socii fuerint culpe: similes ert̃ torm̃to. Si autẽ
ab eoꝵ uuta fuerint seꝑati: seꝑabunt᷑ ͫ pena. Qd̾ in loth facto
ꝓbare possumꝰ. qͥ corꝑe qͥdẽ morabat᷑ in medio iniquoꝵ. s m̃te
ꝓcul erat ab eoꝵ c̃uersatione: ⁊d̾oq cȩteris pereuntib. ipse solꝰ¬
liberari meruit. Et ñ accipiatis de plagis eiꝰ. Ac si diceret.
dcirco uidete ne participes sitis delictoꝵ eiꝰ: ne forte cũ pec¬
cata illiꝰ fuerint cõsũmata. parit̾ cũ illa incipiatis affligi. Quo
enĩ uitã similẽ habere in peccatis noliustis: ultionẽ cũ eis ꝑa¬
rẽ ñ recipietis. Uerũ hoc ñ nostris meritis: s mused̾ia fiet ipsus
ꝑueniunt usq ad celũ. qui nolentes agere penitentiã cont̃ dmñ
habatatorẽ celi eleuant᷑: qͥa si potuisset fieri iustũ iuditiũ eiꝰ
uoluissent aludere. Isti tẽpꝰ sibi datũ ut agant penitentiã uer¬

Expanded text:
narum. Quod si socii fuerint culpae, similes erunt tormento. Si autem narum. Quod si socii fuerint culpae, similes erunt tormento. Si autem ab eorum vita fuerint separati, separabuntur in poena. Quod in Lot cum corpore quidem morabatur in medio iniquorum, sed mente procul erat ab eorum conversatione. Ideoque caeteris pereuntibus, ipse solus meruit liberari. Et non accipiatis de plagis ejus. Ac si diceret: Idcirco videte ne participes sitis delictorum ejus, ne forte cum peccata illius fuerint consummata, pariter cum illa incipiatis affligi. Quorum enim vitam similem habere in peccatis noluistis, ultionem cum eis parem non recipietis: verum hoc non nostris meritis, sed misericordia fiet ipsius perveniunt usque ad coelum, qui nolentes agere poenitentiam, contra Deum habitatorem coeli elevantur, quia si potuisset fieri, justum judicium ejus voluissent eludere. Isti tempus sibi datum ut agant poenitentiam, ver
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝓdeunt. In nomine enĩ fornicationis. lascuua uoluptatũ. in
uirtute deliciarũ. gulȩ appetitus: in ditatione mercatoꝵ auari¬
tia designat᷑. Et audiui alterã uocẽ de celo dicentẽ. Nor ista
trinã fideliũ. siuie ꝑ internã inspirationẽ ut exeant de babylo¬
ne. S illã uocẽ que fit in aure ꝑ officiũ p̾dicatoꝵ. simul audi¬
unt bomi & mali: istã aut̃ que fit in corde. soli audiunt iusti
Dic̃ gͦ. Exite de illa popłs ñs. ñ corpore qͥa ñ potestis. s m̃te
Qd̾ statĩ manifestat cũ subuungit. Et ne participes sitis de¬
lictoꝵ eiꝰ. In p̾senti enĩ uita corpore qͥdẽ boni cũ malis mo¬
rant᷑. s tam̃ morib & uita longe ab eoꝵ c̃sortio distant: atq
id̾o uox d̾i monet ut exeant de ea m̃te & morib & uita. ñ cor¬
pore & ne participes sint delictoꝵ. eiꝰ: ne forte fiant os sociz pe¬

Expanded text:
ta prodeunt. In nomine enim fornicationis lascivia voluptatum: in ta prodeunt. In nomine enim fornicationis lascivia voluptatum: in virtute deliciarum, gulae appetitus: in ditatione, mercatorum avaritia designatur. Et audivi alteram vocem dicentem: Exite trinam fidelium, sive per internam inspirationem, ut exeant de Babylone. Sed illam vocem, quae fit in aure per officium praedicatorum, simul audiunt boni et mali: istam autem quae fit in corde, soli audiunt justi. Dicit ergo: Exite de illa, populus meus, non corpore, quia non potestis, sed mente. Quod statim manifestat cum subjungit: Et ne participes sitis delictorum ejus. In praesenti enim vita, corpore quidem boni cum malis morantur, sed tamen moribus et vita longe ab eorum consortio distant. Idcirco ipsa vox Dei monet, ut exeant de ea mente et moribus et vita, non corpore: et ne participes sint delictorum illius, ne forte fiant et socii poe
Abbreviated transcription (Latin):
nioꝵ ẽsistunt. Et mercatores terrȩ de uirtute deliciarũ eiꝰ
duutes facti st̃. Mercatores terrȩ appellant᷑ qͥ aniniã suã ue¬
nalẽ faciunt: nec timent cõmittere peccata. tantũ ut honores
istius scł̃i. & dignitates sibi adqͥrere possint. Isti de uirtute de¬
liciarũ eiꝰ hoc ẽ de ambitione scłaris põpȩ diuites facti funt:
ñ uirtutib s peccatis. Ipsi st̾ mercatores : qͥa ꝑ habundantia
tẽporali suas animas cõmutant infelici mercatu. Notandum
genera peccatoꝵ. in qͥb q om̃s iniqͥ designant᷑ q omĩa peccata.
gentes scilicet subiecte. reges illarũ. & mercatores hoc ẽ duces &
prinetpes. qͥ suas animas uenales faciunt: ut adqͥrant comitatꝰ
q episcopatus. ceterasq huiꝰ scł̃i dignitates. Eria aut̃ genera ui¬
tiorũ st̃: lascuua. castrimargia. & auaritia: a qͥb omĩa pecca¬

Expanded text:
niorum consistunt. Et mercatores terrae de virtute deliciarum ejus niorum consistunt. Et mercatores terrae de virtute deliciarum ejus divites facti sunt. Mercatores terrae appellantur, quia animam suam venalem faciunt, nec timent committere peccata, tantum ut honores hujus saeculi et dignitates sibi acquirere possint. Isti de virtute deliciarum ejus, hoc est de ambitione saecularis pompae divites facti sunt, non virtutibus, sed peccatis. Isti sunt mercatores, qui pro abundantia temporali suas animas commutant infelici mercatu. Notandum genera peccatorum, in quibus et omnes iniqui designantur, et omnia peccata, gentes scilicet subjectae, reges illarum, et mercatores. Hoc duces et principes, qui suas animas venales facii. Tria autem genera vitiorum sunt: lascivia, gastrimargia, et avaritia, a quibus omnia pecca
Abbreviated transcription (Latin):
eris hiuꝰ tradidit cruciandos in uiditiũ magni diei. Siue etrã in¬
mundas uolueres possumꝰ intelligere leues ⁊ suꝑbos homines: qͥ in
eadẽ babylone morant᷑. Maliguĩ itaq sp̃s ꝓpter maliciã demones.
ꝓpt̾ carnis illecebras sp̃s inmundi: ꝓpt̃ m̃tis uͦ elationẽ. uolucre
appellant᷑. De his uolucrib & bestiis. ysaias plura loqͥt᷑. Om̃s inqͥt
bestie ludent ibi: & erit cubile draconũ. & pascua structionũ: ꝙ.
occurrent demonia. onocentaurꝰ & pilosus. cdamabit alter ad al¬
terũ. Et de ira fornicationis eiꝰ biberunt om̃s gentes .i. uindic¬
tã peccatoꝵ illiꝰ om̃s gentes sustinebt̃. Et reges terre qui cũ
illa fornicati st̃: hoc ẽ pͥncii ipes istiꝰ scłi qͥ cũ semet ipsis for¬
nicati st̃. diligendo t̾rena plusquã celestia: uł etiã inmundiciã
carnis sectando. aut idola colendo. Et isti enĩ uindictã sanguini
sustinebt̃ qm̃ ipsi pͥncipes maloꝵ st̃: ideoq in societate babylo¬

Expanded text:
m diei . Sive etiam immundas volucres possumus intelligere leves et superbos homines, qui in eadem Babylone morantur. Maligni ergo spiritus propter malitiam, daemones: propter carnis illecebras, spiritus immundi: propter mentis vero elationem, volucres appellantur. De his volucribus et bestiis Isaias plura lnum, et vascua siruthionum, et occurrent daemonia onocentauris, et pilosi clamabunt alter ad alterum . Et de ira fornicationis ejus biberunt omnes gentes. Id est vindictam peccatorum illius omnes gentes sustinebunt. Et reges terrae qui cum illa fornicati sunt. Hoc est principes hujus saeculi, qui cum semetipsis fornicati sunt diligendo terrena plusquam coelestia, vel etiam immunditiam carnis sectando aut idola colendo. Et isti enim vindictam sanguinis sustinebunt, quoniam ipsi principes malorum sunt, ideoque in societate Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
pattat᷑: s more nr̃s scͥptura loqͥt᷑ c̃descendens fragilitati nr̃e sic̃
sup̃ daictũ ẽ. Uidet᷑ enĩ obluuonẽ t̾dere bona uistoꝵ &. facta in¬
pioꝵ: qͣndo istos ꝑmittit affligi. illos aut̃ honorib q digni¬
tatib pollere. Econt̾ in uiditio facta bonoꝵ uidebit᷑ reducere¬
impioꝵ. obluuoni tradet. qͥ in p̾senti remuuerationẽ recipiui
Unde illis dicentib nonne ĩ nomine tuo ꝓphetauimꝰ. dȩ monia
eiecimꝰ. & uirtutes multas fecimꝰ: dicet illis. Amer dico uobis.
nescio uos Reddite illi: sic̃ ipsa reddit uobis. Alloqͥt hic ser¬
mo diuinꝰ choros doctoꝵ qͥb babylon hoc ẽ multitudo rȩpbaꝵ
mala intulit. U̾bi notandũ qͥa ñ dixit facite illi sic̃ ipsa fecit
uob. s reddite illi sic̃ ipsa reddidit uob. si enĩ diceret reddite
illi sic̃ ipsa fecit uob̾: manifestũ eẽt. Eccła eni in sius pͥncipib
iudicabit om̃s reꝓbos: qͥb dñs dic̃. Sedebitis suꝑ sedes xii: uidi¬

Expanded text:
 sicut supradictum est. Videtur enim oblivioni tradere bona justorum, et facta impiorum, quando istos permittit affligi, illos autem honoribus et dignitatibus pollere. Econtra in judicio, facta bonorum videbitur recorimpiorum oblivioni tradet, qui in praesenti remunerationem recipiunt, unde illis dicentibus: Nonne in nomine tuo prophetavimus, Daemonia ejecimus, et virtutes multas fecimus ? dicet illis: Amen dico vobis, nescio vos . Reddite illi sicut ipsa reddidit vobis. Alloquitur hic sermo divinus chorum doctorum, quibus Babylon, hoc est, multitudo reproborum mala intulit. Ubi notandum, quia non dixit, facite illi sicut ipsa fecit vobis, sed reddite illi sicut ipsa reddidit vobis. Si enim diceret, reddite illi sicut illa fecit vobis, manifestum esset. Ecclesia enim in suis principibus judicabit omnes reprobos, q
Abbreviated transcription (Latin):
s in infernũ demergant᷑. qͥa scͥptũ ẽ. Tollat᷑ impiꝰ ne uideat głan
d̾i. Eaident gͦ: qͥa iusto iudici concordant. Non enĩ concordei¬
rent illi: si de eus iusto uidicio ñ gauderent. GSaudent etiã: qͥ a
muntis mundi sius discipłis in engłio exposuisset: stacĩ subiecit.
his aut̃ fieri incipientib. respicite & leuate capita ur̃a: qm̃ appro¬
pinquat redẽptio ur̃a. Ac si diceret. Cũ ex mundi desolatione finẽ
eiꝰ apppinquare cernitis. respicite & leuate capita ur̃a. id ẽ exhila¬
rate corda: qͥa dũ finit᷑ mundus cuiꝰ amnici ñ estis ꝓpe fit redẽp¬

Expanded text:
 in infernum demergantur, quia scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei. Gaudent ergo, quia justo judici concordant. Non enim illi concordarent si de ejus justo judicio non gauderent. Gaudent etiam: quia untis mundi suis discipulis exposuisset, statim subjecit: His autem fieri incipientibus, respicite et levate capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra . Ac si diceret: Cum ex mundi desolatione, finem ejus appropinquare cernitis, respicite et levate capita vestra, id est, exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, p
Abbreviated transcription (Latin):
b eoꝵ infideliũ ꝓpt̾ p̾cedentẽ eoꝵ infidelitatẽ: ut faciant qd̃
illi placitũ ẽ. Quod qͥd sit: statĩ aperit cũ subiungit. Ut dent
regnũ suũ bestiȩ: gr̃ãs illi agentes & honorẽ &. fortitudinẽ suã
illi tribuentes. qͣsi ab ea ꝑceperint om̃e qd̃ habent. Non g fuit
d̾i uoluntas qͥ nullã iniusticiã uult cũ psalmista dicat. dileris¬
ti uisticiã & odisti iniqͥtatẽ. ut reꝓbi contͣ dm̃ pugnantes regnũ
suũ bestiȩ traderent: s p̃cedentiũ iniqͥtatũ illoꝵ merita exigu
ut repbi in errorẽ a do ire ꝑmissi ita ãbulent ut miscd̃ia par¬
centis ñ saluent᷑. s iusticia punientis dãpnent᷑. Ac si diceret. Exi¬
gentib illoꝵ meritis ita dͦs illoꝵ corda ꝑmisit obscurari. ut sic
agerent: & hoc tã du donec cõsũmentur uerba d̃i .i. donec opere

Expanded text:
bus infidelium, propter praecedentem eorum infidelitatem, ut faciant quod bus infidelium, propter praecedentem eorum infidelitatem, ut faciant quod illis est placitum. Quod quid sit, statim aperit cum subjungit: Ut dent regnum suum bestiae. Gratias illi agentes, et honorem et fortitudinem suam illi tribuentes, quasi ab ea perceperint omne quod habent. Non autem fuit Dei voluntas, qui nullam injustitiam vult, cui Psalmista dicit: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, ut reprobi contra Deum pugnantes, regnum suum bestiae traderent, sed praecedentium iniquitatum illorum merita exigunt ut reprobi in errorem a Deo ire permissi ita ambulent, ut misericordia parcentis non salventur, sed justitia punientis damnentur. Ac si diceret: Exigentibus illorum meritis, ita Deus eorum corda permisit obscurari, ut sic agerent, et hoc tam diu, donec consummentur verba Dei. Id est, donec opere
Abbreviated transcription (Latin):
nes suas et̃no supplicio traditi. s alienis dentib ñ suis: uermiũ
scilicet imitertaliũ qͦs ipsi ad deuorandũ suis iniqͥtatib eracu¬
ent. Et ipsã igni concremabt̃. qͥa malis oꝑib deseruiendo ipsi
sibi ȩternũ incendiũ qͦ cruciant᷑ p̃parauert᷑: seq ultro prauis
actionib eisdẽ incendiis p̃cipites dedert̃. Dũ gͦ siuis iniqͥtatibus
qͣsi qͥb dã lignis ignẽ qͦ cõburant᷑ accendt̃: ipsi se c̾cremant. Sic
enĩ usitata locutione qd̾ in ipsis c̃tigerit reꝓbi facere ꝑhebent᷑
sicuti nos quẽlibet seipsũ int̾fecisse dicimꝰ: qui ꝑiculũ mortis
cũ posset ñ declinauit: uł se ipsũ incendisse qͥ semet uolens in
peccatis: ꝑmittit eos facere unde illũ ãplus offendunt. Enc ẽ
in reꝓbũ sensũ: ut faciant quȩ ñ c̃ueniunt. Hinc etiã dr̃ in¬
durasse cor pharaonis: qd̾ ñ merebat᷑ emolliri. Dedit gͦ d̾s in cordi¬

Expanded text:
 alienis dentibus, non suis, vermium scilicet immortalium, quos ipsi ad devorandum suis iniquitatibus exacuent. Et ipsam igni concremabunt, quia malis operibus deserviendo, ipsi sibi aeternum incendium quo crucientur, praeparaverunt, seque ultro pravis actionibus eisdem incendiis praecipquasi quibusdam lignis ignem quo comburantur accendunt, ipsi se concremant. Sic enim usitata locutione, quod in ipsis contigerit, reprobi facere perhibentur; sicuti nos quemlibet se ipsum interfecisse dicimus, qui periculum mortis, cum posset, non declinavit; vel seipsum incendisse, qui semet volens in peccatis, permittit eos facere unde illum amplius offendunt. Hinc ein reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt . Hinc etiam dicitur indurasse cor Pharaonis, quod non merebatur emolliri. Dedit ergo Deus in cordi
Abbreviated transcription (Latin):
inde auri talenta qͥnqͣginta qͣdringenta & multas alias spe¬
ties. quȩ ñ poterant reperiri in t̾ra ifrł. Sic fit etrã usq hodi¬
e: unde & ex gregoꝵ regione pallia & ornam̃ta uaria in his re¬
gionib deferunt᷑. Qm̃ una hora desolata ẽ: .i. subito adueniente
die iudicii. Attende qͥa ñ solũ iacturã diuitioꝵ: s etiã repenti¬

Expanded text:
inde auri talenta quadraginta, et multas alias speinde auri talenta quadraginta, et multas alias species quae non poterant reperiri in terra Israel: sic fit etiam usque hodie, unde ex Graecorum regione pallia et ornamenta varia in his regionibus deferuntur. Quoniam una hora desolata est. Id est subito adveniente die judicii. Attende, quia non solum jacturam divitiarum, sed etiam repenti
Abbreviated transcription (Latin):
tis nomine sepe in sacro eloqͥo principalitas m̃tis ĩtelligit᷑. Per
terrã aut̃ terrena c̃cupiscentia designat᷑. Reꝓbos itaq suꝑ capi¬
ta sua puluerẽ terrȩ mittere ẽ: terreno amore ne cȩlestia intu¬
eri possint oculos sue m̃tis corrũpere. Beflent enĩ repbi ruinã
ciuitatis magne: s tam̃ ipsi ñ cessant terrena c̃cupiscere. Nũq im¬
moderate t̾renis reb inhiant. qͣsi puluere terrȩ suos oculos exce¬
cant: ne celestis patriȩ gaudia inspicere. ualeant. Aliter. Capita
rephoꝵ possumꝰ ĩtellegere pͥncipes illoꝵ. Sũ enĩ uiderint se rep¬
bi iã in uidicio c̃stitutos &. dãpnatos poneut puluerẽ terrȩ suꝑ
ut terrena diligerent. ꝓ qͥb tẽ peribunt. dicentes. Ue ue cirui¬
quȩ nonsolũ naui gio de loco ad locũ uehunt᷑ s etiam
de regione ad regionẽ. sic̃ uerbi gr̃a fiebat tẽporib salomoniᷤ
qͣndo asses ibant semel in tͥb aimis in ophir: & afferebant

Expanded text:
tis nomine saepe in sacro eloquio principalitas mentis intelligitur. Per terram autem, terrena concupiscentia designatur. Reprobos itaque super capita sua pulverem mittere, est terreno amore ne coelestia intueri possint, oculos suae mentis corrumpere. Deflent ergo reprobi ruinam civitatis magnae, sed tamen ipsi non cessant terrena concupiscere, dumque immoderate terrenis rebus inhiant, quasi pulvere terrae suos oculos excaecant, ne coelestis patriae gaudia inspicere valeant. Aliter: Capita reproborum possumus intelligere principes illorum. Cum enim se viderint reprobi jam in judicio constitutos et damnatos, ponent pulverem terrae super ucti sunt, ut terrena diligerent, pro quibus tunc peribunt, dicentes: Vae, vae, civiquae navigio, non solum de loco ad locum vehuntur, sed etiam de regione ad regionem, sicut, verbi gratia, fiebat temporibus Salomonis, quando classes ibant semel in tribus annis in Ophir, et afferebant
Abbreviated transcription (Latin):
ad gustũ. Queq ita fauces carnis illiciunt. ut ea quȩ in ue¬
ritate significant electoꝵ demulceant cordis palatũ: & ea que
ex eoꝵ falsa unitatione assumunt. suauia credant᷑ m̃tib re
tes debrians. mundi c̾cupiscentus insensibiles reddit. Unde dus
in nuptiis aquã uinũ fecisse narrat᷑. Quid aut̃ ꝑ oleũ: nͥ unctio
sp̃s scĩ figurat᷑.  Unde & psaliniste uoce redẽptori nr̃o dicitur.

Expanded text:
ad gustum, quaeque ita fauces illiciunt, ut et ea quae in vead gustum, quaeque ita fauces illiciunt, ut et ea quae in veritate significant, electorum demulceant cordis palatum, et ea quae ex eorum falsa imitatione assumunt, suavia credantur meantibustes debrians, mundi concupiscentiis insensibiles reddit, unde Dominus in nuptiis aquam vinum fecisse narratur. Quid autem per oleum, nisi unctio Spiritus sancti figuratur? Unde Psalmistae voce r