comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quotq̃t ostiũ p̾sumpserũt eos sequi subm̾si sut. Idẽ ꝑ or̃o¬
nem subito largam pistiũ copiã ppło p̾stitit ad uescendũ
sepe quoq multis deficientib uitam restituit. Helynandꝰ.

Expanded text:
quotquot hostium praesumpserant eos sequi, submersi sunt, et per oratioquotquot hostium praesumpserant eos sequi, submersi sunt, et per orationem subito largam piscium copiam populo praestitit ad vescendum. Saepe quoque multis deficientibus vitam restituit. HISTORIA
Abbreviated transcription (Latin):
in sp̃u in montẽ excelsũ in t̾ra isrł. Et ostendit ei descrip¬
auctores. Porro erechiel in caldea int̾ concaptiuos indica
gad: qd̃ in dñm cõmitterent impia. legis ꝑ sequẽdo custo¬
des. Et fecit ut dicit epyfaniꝰ. cont᷑ eos ꝓdigiũ magnũ: qi
filii eoꝵ ⁊ uniu̾sa pecora a serpentib ꝑierunt. Et p̾dixit
qd̾ tͥb ille ñ reu̾terent᷑ ad ꝓpͥa s ĩ medie regiõib remane¬
rent. Ob lix exacerbati in eum distraxerũt eñ eqͥs ꝑ crepi¬
dines saxoꝵ. ⁊ exacerbauer̃t esi ⁊ sepelierũt eñ insepulchro
ppło in fluiuo chobar: ut qñ defic̾et sustinerẽt desolationẽ
t̾re sue: tũc autẽ lẽperarent regressũ ad ierłm qñ inunda¬
ret. Ad eum q̃n cõuenerat plurima multitudo captuoꝵ
ad fluuiũ chobar: ⁊ chaldei rebellionẽ ueriti ieruerũt
suꝑ eos. Ip̃e uero p̃cib suis sistens aqͣs flus suꝑ aqͣs am¬
bulans cũ om̃i multitudĩe ad alt̾am ripã se recepit: et

Expanded text:
 super montem excelsum, et ostendit ei descripauctores. Porro Ezechiel, in Chaldaea inter concaptivos judicaGad, quod in Dominum committerent impia, legis persequendo custodes. Et fecit, ut dicit Epiphanius, contra eos prodigium magnum, quia filii eorum, et universa pecora a serpentibus perierunt; et praedixit quod tribus illae non reverterentur ad propria, sed in Mediae regionibus remanerent; propter quod exacerbati in eum, distraxerunt eum equis per crepidines saxorum, et excerebraverunt eum, et sepelierunt eum in agro signum in fluvio Chobar, ut quando deficeret sustinerent desolationem terrae suae, tunc sperarent regressum ad Jerusalem, quando inundaret. Ad eum quandoque convenerat plurima multitudo, concaptivorum ad fluvium Chobar; et Chaldaei rebellionem veriti, irruerunt super eos. Ipse vero precibus suis sistens aquas fluminis super aquas ambulans cum omni multitudine, ad alteram ripam se recepit, et
Abbreviated transcription (Latin):
rima temptamẽta cłicoꝵ: sunt mulietũ fre¬
quentes accessus. Nocuiũ genꝰ feĩa: ianua dyaboli.
ne ꝑcutit: eum proximat scipula ignem ĩcendit ex¬
qd̃ uñ desiderat si loqͥ nõ potest. uł temptat᷑. Remo¬
tio gͥ uiri castitatis collocat arma: ꝯstruit ĩ melio
tib castͣ pudoris. Tecla post temptationẽ passionis
antiochie cũ paulo ꝓhibet᷑ parit᷑ ꝑge̾. Nemo miles

Expanded text:
r tentamenta clericorum sunt mulierum accessus. Nocivum genus femina, janua diaboli, cussio: cum proximat stipula, accendit quod unus desiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis cribus castra pudoris. Thecla post tentationem passionis Antiochiae, cum Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles
Abbreviated transcription (Latin):
h̃itantes: ⁊ archana mentiũ acuto mucrone ꝑ¬
cutiũt. Proh nephas dolor est dicere: s nõ decet p̃
nos quid ꝑtinet: Si eos quos diligunt uiderint.
ridentib oculis salutatõns tenera uerba ꝓcedũt
Deinde cũ salutanerint: si eas dei iuros preteci¬
re celerius iuderint ꝯtemptores suos iudicant et
culis penetralib angelus solam ĩuenit ñ. cũ aga¬
pita loquentẽ. ⁊ illa ad iurilem ĩtroitũ trepidauit
tuque fornax es malicie qͥd a uiro desideras fraquẽ¬

Expanded text:
habitantes: et arcana mentium acuto mucrone percutiunt. Proh nefas! dolor est dicere, sed praeterire nnos quid pertinet, ridentibus oculis salutationis tenera verba producunt. Deinde cum salutaverint, si eas Dei viros praeterire celerius viderint, contemptores suos judicant, et in penetralibus Angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem: et illa virilem introitum trepidavit. Tu quae fornax es malitiae, quid a viro desideras freque
Abbreviated transcription (Latin):
cam ꝓiecta. Qmͣ sc̃s nichomedes pbr̃ eleuans sepe¬
liuit. Qd̃ audiẽs flaccus comes. fecit nichomedẽ
teneri ⁊ ad̾ sacrificandũ cõpelli. Qui est dice̾t ego
nõ sacrifico nisi d̾o omnipotẽti qui regnat in celis.
plũbatis dutissime cesus migrauit ad dñm. Cuiꝰ cor¬
pus ĩ tyberim ꝓiestũ. sĩs iustus cłicus eusdẽ sc̃i colle¬

Expanded text:
cam proiecta. Quam sanctus Nichomedes presbyter eleuatus sepecam proiecta. Quam sanctus Nichomedes presbyter eleuatus sepeliuit. Quod audiens Flaccus comes fecit sanctum Nichomedem teneri et ad sacrificandum compelli. Qui cum diceret: «Ego non sacrifico nisi deo omnipotenti qui regnat in celis», plumbatis diutissime cesus migrauit ad dominum. Cuius corpus in Tyberim proiectum, sanctus Iustus clericus eiusdem sancti colle
Abbreviated transcription (Latin):
febrib laboraret discumbentib apud eũ disci¬
pulis. dixit ei tytꝰ. Cũ õs ate sanent᷑ m firmi cur pe¬
tronillã iacere ꝑmittis: Qui sendit. Sic expedit ei. S̾
ne putet᷑ impossibilitas eiꝰ ĩ columitatis meis sermo¬
nib excusari ait ad eam. Surge petronilla ⁊ ministͣ
nob̾. ⁊ statim sana surrexit. slumst̾io ã expleto ussit
eã redire ad lectũ. At ubi in dei timore cepit ẽẽ ꝑfc̃a.
mes cũ militib ut eã hr̃et uxorẽ. Cui illa rendit.
Si me ius hr̃e uxorẽ. fac matronas ad me uenire ut
cũ ip̃is uadam ad domũ tuã. Post triduũ g̾ petronil¬
ia ieuniis ⁊ or̃onib uacãs cũ uirgĩe felicula collec¬
tanea sua cõicans ꝑ manꝰ scĩ nichomedis pbri recli
nũ elige̾t aut ei riubere aut demoniis ĩmolare. At
illa utcũq rerinuẽs .ui. dieb incart̾e clausa fuit
Ubi cũ sepe ammonita mutari nõ poss .uii. aliis die¬
b sine cibo ꝑmansit. ac ꝓuide torta est ĩ eculeo ⁊ clod¬

Expanded text:
eum discipulis, dixit ei Titus: «Cum omnes a te sanentur infimi, cur Petronillam iacere permittis?». Qui respondit: «Sic expedit ei. Sed ne putetur impossibilitas eius incolumitatis meis sermonibus excusari». Ait ad eam: «Surge Petronilla et ministra nobis»; et statim sana surrexit. Ministerio autem expleto, iussit eam redire ad lectum. At ubi in dei timore cepit esse perfectmes cum militibus ut eam haberet uxorem. Cui illa respondit: «Si me uis habere uxorem, fac matronas uirgines ad me uenire ut cum ipsis uadam ad domum tuam». Post triduum autem Petronilla ieiuniis et orationibus uacans cum uirgine Felicula collactanea sua communicans per manus sancti Nichomedis presbyteri, reclinnum eligeret, aut ei nubere aut ydolis immolare. At illa utrumque renuens septem diebus in carcere clausa fuit. Vbi cum sepe admonita mutari non posset, septem aliis diebus sine cibo permansit. Ac proinde torta est in eculeo et in cloa
Abbreviated transcription (Latin):
t̾gens. ius gustans. offerens coclearia: panẽ
frangẽs. cibos ministrans. calices diluẽs ⁊ alia
cuncta faciẽs q̃ serius ⁊ muustris mos ẽ sollẽp
tet te marite sꝑ cogitare qͥd dudũ fuu̾is ⁊ qͥd
mͦ sis. Nam si semꝑ hec cegitau̾is ĩgratꝰ bñ¬

Expanded text:
 extergens, jus gustans, offerens coclearia, panem frangens, cibosque ministrans, calices diluens, et alia cuncta faciens quae servis et ministris mos est solemnitet te semper, marite, cogitare quid dudum fuisti, quid modo sis. Haec si semper cogitaveris, ingratus b
Abbreviated transcription (Latin):
plang̾e ⁊ capillos suos euellere. Uoluitq se ꝓic̾e in
aqͣm. s dñs cõtinut mentem eiꝰ qui futura p̃uide¬
rat. Dastores enĩ cũ canib eruerũt puerũ leoni ⁊ ara¬
tores sinułr alterũ excusserunt: ⁊ sic ambo pu̾i ĩ uno
uico nutriti sũt. Hec uͦ eustaciꝰ uesciuit: s cũ luctu. et
lacrimis abiit ad quemidã uicũ ⁊ ibi agcos hoim ꝑ
annos qͥndecim custodiuit. Post hec mortuꝰ ẽ ille nau¬
clerꝰ: ⁊ ꝑ gr̃am dei cognosc̾e nõ potuit uxorẽ eustacii.

Expanded text:
plangere et capillos suos euellere uoluitque se proicere in plangere et capillos suos euellere uoluitque se proicere in aquam. Sed dominus continuit mentem eius qui futura preuidePastores autem cum canibus eruerunt puerum leoni et aratores similiter lupo alterum excusserunt. Et sic ambo pueri in uno uico nutriti sunt. Hec uero Eustachius nesciuit, sed cum luctu et lacrimis abiit ad quendam uicum et ibi agros hominum per annos quindecim custodiuit. Post hec mortuus est ille nauclerus et per gratiam dei cognoscere non potuit uxorem Eustachii.
Abbreviated transcription (Latin):
a dies mortui sũt õs famuli ⁊ ancille: ⁊ oĩs pecora
q̃cũq fuerãt illiꝰ. Et gr̃as agẽs fugit note cum
uxore ⁊ filiis ĩ egyptũ. ⁊ tota eoꝵ possessio ad nichilũ
deducta ẽ. ꝑ rapinã maloꝵ. Dũ uero it̾ agerẽt: appro¬
pinqͣntes mari. intrauer̃t nauẽ. Et cũ tranfretaslẽt
nec hr̃ent unde naulũ redderẽt: nauderus retinuit
uxorẽ eiꝰ pro naulo. Dũ uͦ eustaciꝰ cõtradicẽs ꝓ ea
supplicaret: cõꝑto qd̃ eũ p̾cipitare uellent ĩ mari.
reliquit uxorẽ suã. Et accipiẽs duos filios suos cũ
nimia lamẽtatiõe: ꝑuener̃t ad quẽdam fluuiũ Et
trans meare: relicto uno circa ripã. alterũ transporta¬
uit. Cũ autẽ neniss ĩ mediũ flumuus utalt̾m tnͣs¬
ferret: ecce leo illũ rapiẽs portauit ĩ siluas. Et des¬
perans reu̾sus est: spem hñs alterius. S cum abi¬
ret: ecte simiłr lupꝰ aliũ rapuit ⁊ abiit. Unde non
ualens cõsequi eũ cñ eẽt in medio flumuus: cepit

Expanded text:
pecora quecumque fuerant illius et gratias agens fugit nocte cum uxore et filiis in Egyptum; et tota eorum possessio ad nichilum deducta est per rapinam malorum. Dum uero iter agerent appropinquantes mari intrauerunt nauem; et cum transfretassent nec haberent unde naulum redderent, nauclerius retinuit uxorem eius pro naulo. Dum uero Eustachius contradicens pro ea supplicaret comperto quod eum precipitare uellent in mari reliquit uxorem suam; et accipiens duos filios suos cum nimia lamentatione peruenit ad quendam fluuium is relicto uno citra ripam alterum transportauit. Cum autem uenisset in medium fluminis ut alterum transferret, ecce leo illum rapiens portauit in siluas. Et desperans reuersus est spem habens alterius; sed cum abiret ecce similiter lupus alium rapuit et abiit. Vnde non ualens consequi eum cum esset in medio fluminis cepit
Abbreviated transcription (Latin):
parebit fides tua. O portet enin te multa pati: ut de
alta uanitate humilieris ⁊ rursus ĩ sp̃ualib diuitiis
exalteris. Tu ergo defic̾e noli: qi ꝑ temptatiões op re
alt̾m iob demonstrati. S cũ humiliatꝰ fuis ueniam
ad te: ut ĩ głam pͥmã restituã te. Dic gͦ si mͦ tempta¬
tionẽ ius acciꝑe aut ĩ fine iite: Dicit eustaciꝰ. Dñe¬

Expanded text:
parebit fides tua. Oportet enim te multa pati, ut de alta uanitate humilieris et rursus in spiritualibus diuitiis exalteris. Tu ergo deficere noli, quia per temptationes oportet te alterum Iob demonstrari. Sed cum humiliatus fueris ueniam ad te et in gloriam primam restituam te. Dic ergo si modo temptatione
Abbreviated transcription (Latin):
sippi nr̃i uti similitudine de pile lusu: quam cadere
non dubiũ est. aut mittentis aut excipientis. Tunic
cursum suũ seruat: ut apte iactata ⁊ excepta ẽ. Necesse¬
est ã lusor boñ: alit̾ illã collusori longo. alit̾ breui
mutat. Eadem beneficii rõ est nͥ utriq ꝑsone dantis
⁊ accipientis aptetur. ob hoc etibit. nec ad illũ ꝑne¬
it. ut ad ea q̃ scripsit. penitꝰ cognoscenda. lõga uia op̾¬

Expanded text:
sippi nostri uti similitudine de pilae lusu, quam cadere non est dubium aut mittentis studio aut accipientis. Tunc cursum suum serest autem lusor bonus, aliter illum collusori longo, aliter brevi mittat. Eadem beneficii ratio est, nisi utrique persone dantis et accipientis aptetur, nec ab hoc exibit nec ad illum perveit, ut ad ea, quae scripsit, penitus cognoscenda longa uita
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. constantia tunc licinii decelicta. fra¬
ttis augusti solatiis itebatur. Huic accidit p̃s¬
bitertũ quendã uenire in noticia: latent̾ ꝑtib
monem cepit asꝑgere. intudiam dicens acrio
generatã ⁊ ꝓ simultatib pͥuatis ep̃m suũ rem
ꝯtentiose exagitauisse emulatioĩs stimulo con¬
fixũ. qd̾ arriꝰ apud plebem satis carꝰ hẽret᷑. Hec at¬

Expanded text:
cessit, Constantia tunc Licinii derelicta fratris Augusti solatiis utebatur. Huic accidit presbyterum quemdam venire in notitiam, latenter partibus e Al. aperire, invidiam dicens Ario generatam, et. pro simultatibus privatis Episcopum suum rem contentiose exagitavisse, aemulationis stimulo confixum, quod Arius apud plebem satis carus haberetur. Haec at
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantes locus est scientib uͦ dolũ intend̾e nicħ
est aliud qͣm tisũ mou̾e. Int̾ea dũ ħ apud aleran¬
testamento heredib scriptis. Qͦ ĩ tp̃re qñquidem
cõstantiꝰ cui orientis regnũ decreuerat p̾sens nõ
erat dicit᷑ secreto accersiẽs pb̃rm quẽ a sorore cõmẽ¬
datũ supͣdiximꝰ ⁊ exinde familiarit hĩtũ tradidisse
et testamentũ qd̃ scripserat ⁊ obtestatur sub sa¬
cramento ne ulli nͥ constantõ cũ ueniss ĩ manꝰ
traderet. Cui ⁊̃ qd̃ ennuchi qui erãt ĩ palatio

Expanded text:
ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexantestamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet ⁊ ques ab eo uderet pro spe ⁊ salute sug¬
gerentẽ audicet: se quidẽ iam ex luce discedentẽ
nicħ curare ꝓ fr̃is uero statu ẽẽ sollicitã: ne forte
ꝓ innocentiũ penis regni sui pat̾et᷑ extidiũ. Qi¬
b ille monitis a sorore susceptis ⁊ fidelem ꝓ se
g̾mane sollicitudinẽ credẽs accõmodauit aurẽ¬
pbr̃o ⁊ it̾m accersiri de exilio arriũ iubet ut quẽ¬
admodũ de fide sentiret. exponeret. Tũc ille fidem
cõscripsit: que nõ quidẽ sensum nr̃m tñ u̾ba nr̃a
cõtinere. ꝓfessionẽq inderet᷑ Miatꝰ quidẽ ẽ im¬
perator:⁊putauit unam eademq ĩ ip̃ius ⁊ con
relaxat ãi iugorem. s rursus eũ ad ꝯcilii remit
be cõuenire sacerdotes inuitabant᷑. Et facile quidẽ¬

Expanded text:
e sibi ab eo pro spe et salute suggererentur audiret. Se quidem jam ex luce discedentem nihil curare, pro fratris vero statu esse sollicitam, ne forte pro innocentum poenis regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, fidelem pro se germanae sollicitudinem credens, accommodavit aurerim accersiri de exilio Arium jubet, ut quemadmodum de fide sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscripsit, quae non quidem sensum nostrum, tacontinere professionemque videretur. Miratus quidem est Imperator, et putavit unam eandemque in ipsius et Concrelaxat animi vigorem, sed rursus eum ad concilii remittbe coire sacerdotes invitabantur, haec ad
Abbreviated transcription (Latin):
sit inchoatõ nr̃a ꝑfestio. ⁊ ad uerã uiuendi frugẽ
grad int̾positos p̾uolentes. apice ipiꝰ culm̃s ec¬
cupato discipline sũmã tencatis. Quidũ me ñ¬
solũ libent̾ s ⁊̃ auide auditis ĩpudentẽ me ur̃o
amore fecistis. Precedentes enĩ duco ⁊ ultra mẽ¬
suram mee possibilitatis extensus quos sequi cu¬

Expanded text:
sit inchoatio vestra perfectio, et ad veram vivendi frugem gradus interpositos praevolantes, apice ipsius culminis occupato, disciplinae summam teneatis, ut insolum libenter, sed etiam avide impudentem me vestro amore fecistis. Praecedentes duco, et ultra mensuram meae possibilitatis extensus quos sequi cu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq ꝓut opꝰ erat ministrabat. U enitq ad domũ
cuiusdã tudue q̃ in domo sua multos xp̃ianos ce¬
lalat. Que rogauit eũ ut manũ suã suꝑ caput
eiꝰ ponet: qr multa iam diu capitis ĩfirmitate
languebat. Q cũ b̃s laurentiꝰ fetiss: statim illa
sanata est. Cadem nocte ꝑgens inde uenit ĩ domũ
cuidã xp̃iam: ⁊ ibidẽ quẽdam cetũ signo crucis il¬
luminauit. Õs ũ syxt̾ cñ duceret᷑ ad deciũ ⁊ dc̃is eiꝰ
mitume c̃õsentiret ualerianꝰ p̃festꝰ decreuit. ut sa¬
crificaturꝰ ad templũ martis duc̾e̾t᷑. aut si nollet
ibidem capite puniret᷑. Tũc b̃s laurentiꝰ cepit post¬
eũ clamare dicens. Noli me derelinq̃re p̃r: qi the¬
sauros tuos iam expendi. Tñc milites audientes

Expanded text:
icuique prout opus erat ministrabat. Venitque ad domum cuiusdam uidue que in domo sua multos christianos celabat. Que rogauit eum ut manum suam super caput eius poneret, quia multa iam diu capitis infirmitate laborabat. Quod cum beatus Laurentius fecisset, statim illa sanata est. Eadem nocte pergens inde uenit in domum cuiusdam christiani et ibidem quendam cecum signo crucis illuminauit. Beatus ergo Sixtus cum duceretur ad Decium et dictis eius minime consentiret, Valerianus prefectus decreuit ut sacrificaturus ad templum Martis duceretur aut si nollet ibidem capite puniretur. Tunc beatus Laurentius cepit clamare post eum dicens: «Noli me derelinquere, pater, quia thesauros tuos iam expendi». Tunc milites audientes
Abbreviated transcription (Latin):
p̾parassent: ecce hospites stare p̃ forib nũtiantur
qui abbem uid̾e̾ uolebant. Ingredientes gͦ uere¬
cunde añ ionimũ ꝓsternunt᷑: ut ꝓ culpa qͣm fe¬
cerant ueniam mererent᷑. At ille eos clementer
eleuãs ⁊monẽs ne deuiceps aliena usurparẽt.
p̃cepit. ut reficerent᷑. receptisq camelis abirent.
Illi uͦ nicħ comede uoluerũt: donec ĩonimo lic
płimũ reluctanti darent medietatẽ olei qd̾̃ fere¬
bant.⁊ deinceps a se ⁊ a suis heredib eandẽ oler
mensurã annuatim dimitterẽt. ⁊ sic leti ad ꝓpͥa
redietant

Expanded text:
preparassent, ecce hospites stare pro foribus nuntiantur, preparassent, ecce hospites stare pro foribus nuntiantur, qui abbatem uidere uolebant. Ingredientes ergo uerecunde ante Ieronimum prosternuntur ut pro culpa quam fecerant ueniam mererentur. At ille eos clementer eleuans et monens ne aliena deinceps usurparent precepit ut reficerentur receptisque camelis abirent. Illi uero nichil comedere uoluerunt donec Ieronimo licet plurimum reluctanti darent medietatem olei quod ferebant et deinceps a se et suis heredibus eandem olei mensuram annuatim dimitterent et sic leti ad propria redierunt
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ͣ a sinꝰ faciebat ĩponũt. Et hoc ip̃m cũ leo libent᷑
faceret: qͣdam die expleto oꝑe ad agrũ exiit qͣr so¬
ciũ suũ ad huc q̃ rere uellet. Et ecce uidit a lon¬
ge negociatores: cũ onustis camelis ⁊ p̾cedente
asino uenientes. Nlos .n. est illi regioni. ut qñ cũ
camelis longi gradiunt᷑ p̃cedentem ⁊ collo funi¬
culũ gestantẽ asinũ subsequant᷑. Cũ gͦ in uicem
ꝓperarent: leo recognito asino cũ magno rugitu
suꝑ eos corruit ⁊ hõib fugientib t̾ribilit̾ canda
terram feciens oneratos camelos ante se ad cellã
ire coegit. Audiens hoc i̾onimꝰ iubens sũmũ silen¬
tiũ fieri benigne fores aꝑiri p̃cipit. ⁊ ex oneratis
ꝑ monast̾iũ ut solebat deambulans ⁊ ad fr̃es sin¬
gulos se ꝓsternẽs: qͣi de culpa qm nõ fecerat cau¬
da ueniam postulabat. Unde fr̃es ꝑñiam agebãt
de culpa qͣm leoni crudelit̾ imposuerãt. Cũq sic̾

Expanded text:
quod asinus faciebat imponunt. Et hoc ipsum cum leo libenter quod asinus faciebat imponunt. Et hoc ipsum cum leo libenter faceret quadam die expleto opere ad agrum exiit quasi socium suum querere adhuc uellet. Et ecce uidit a longe negotiatores cum onustis camelis et precedente asino uenientes. Mos enim est illi regioni ut quando cum camelis longius gradiuntur precedentem et collo funiculum gestantem asinum subsequantur. Cum ergo inuicem propinquarent, leo recognito asino cum magno rugitu super eos irruit et hominibus fugientibus terribiliter cauda terram feriens honeratos camelos ante se ad cellam ire coegit. Audiens hoc Ieronimus iubens summum silentium benigne fores aperiri precepit et exhoneratis monasterium letus deambulans et ad fratres singulos se prosternens quasi de culpa quam non fecerat cauda ueniam postulabat. Vnde fratres penitentiam agebant de culpa quam leoni crudeliter imponebant. Cumque sicu
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtauit. Cũc ionuꝰ uidẽs ꝙ nõ tã pro sanita¬
te pedis su qͣm pro eoꝵ utilitate ueniss ex cõ¬
silio fr̃m id et uũxit officii: ut asinũ qͥ ligna
denemore deferebat ĩ pascuis custodiret. Int̾ea
leo sicut obediẽs qͣdam die pascente asmo sõꝑ¬
no p̾ssus dormiuit. ⁊ ecce negociatores asinũ
sine custode euiderũt ⁊ eũ secũ ducerñt. Exꝑgis¬
cens leo sociũ nõ ĩuenit: ⁊ eũ diu ubiq ꝑqui¬
tes fc̃es qd̾ tardius solito sine asino ueniret ⁊¬
ueniens ingredi nõ auderet: putauerũt qd̾ cõ¬
pulsus fame asinũ comediss. ⁊ nicħ ei dantes
s ad reliqũ cadauetis ꝙ comederat remitten¬
tes. cũ tñ hoc ambigerent: exierũt ad pascua
si forte aliqd̃ mortis eius inditiũ inuenirẽt
Et nich ĩuenientes ret̾si ionimo rem retuler̃t.¬
⁊ monitis eiꝰ dampnũ patient̾ ferentes. ⁊ leonẽ
moderate trastantes eidemofficiũ ligna feren¬

Expanded text:
habitauit. Tunc Ieronimus uidens quod non tam pro sanitahabitauit. Tunc Ieronimus uidens quod non tam pro sanitate pedis sui quam pro eorum utilitate uenisset, ex consilio fratrum id ei iniunxit officium, ut asinum qui ligna de nemore deferebat in pascuis custodiret. Interea leo sic obediens quadam die pascente asino sompno pressus dormiuit; et ecce negotiatores asinum sine custode uiderunt et eum secum duxerunt. Expergescens leo socium notes fratres quod tardius solito sine asino ueniens ingredi non auderet, putauerunt quod fame compulsus asinum comedisset: et nichil ei dantes sed ad reliquum cadaueris quod comederat remittentes, cum tamen hoc ambigerent exierunt ad pascua si forte aliquod mortis eius indicium inuenirent. Et nichil inuenientes reuersi Ieronimo rem referunt et monitis eius dampnum patienter ferentes et leonem moderate tractantes eidem officium ligna deferen
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit. Annoꝵ itaq .xxxix. romane ec̃c̃e cardina¬
lis ph̃r ordinatus. dũ rome ꝑ trienniũ ĩ saccis li¬
teris studuiss: tm̃ apud ppłos fauoris obtiuut.
ut ex oĩm iudicio sũmo sacerdotio dignꝰ eẽt. S
dũ quoꝵdã cłicoꝵ ⁊ monachoꝵ lasciam ĩcre¬
paret ⁊ illi nõ ferentes ei insidias tenderent: ꝓ¬
fectus inde ad gregoriũ nazanzenũ cõstanti¬
nopolitanũ ep̃m postqm ab ip̃o sacras litte¬
ras plenissime didicit ĩ heremũ ꝓperauit. Ubi
qͣnta sustinuit: ⁊ ip̃e ad eustechiũ de se dixit. Qͣ¬
driennio ħ pm̃e sic exacto: ad oppidũ bethleem
remeauit. ibiq ĩ breui multos discipulos coad
cipulis disputatet stibito leo claudicans cene¬
biũ ĩgressus est. Cuiꝰ timore dũ fres diffugerẽt
ĩonimus et ꝙ hospiti obuiauit. Et dũ leo sͥ pe¬
dem ostend̾e̾t. iubens illũ a fr̃ib ablui iuenit
ꝙ a sentib lesus ẽẽt. Nec mora leo cõualuit:⁊
om̃i feritate deposita int̾ eos q. domestic̾ aĩal

Expanded text:
rat. Annorum itaque XXXIX Romane ecclesie cardinalis presbyter ordinatus, dum Rome per triennium in sacris litteris studuisset, tantum apud populos fauoris optinuit ut ex omnium iudicio summo sacerdotio dignus esset. Sed dum quorumdam clericorum et monachorum lasciuiam increparet et illi non ferentes ei insidias tenderent, profectus inde ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanum episcopum, postquam ab ipso sacras litteras plenissime didicit in heremum properauit; ubi tanta sustinuit quod ipse ad Eustochium de se dicit: entie sic exacto ad oppidum Bethleem remeauit; ibique in breui multos discipulos coaduis cum discipulis disputaret, subito leo claudicans cenobium ingressus est. Cuius timore dum fratres diffugerent Ieronimus ei quasi hospiti obuiauit et dum leo sibi pedem ostenderet, iubens illum a fratribus ablui, inuenit quod a sentibus lesus esset. Nec mora: leo conualuit et omni feritate deposita inter eos quasi domesticum animal
Abbreviated transcription (Latin):
murabat adu̾sus dñm. ꝙ fraudulent᷑ eos eieciss. Dix̾at
enim ꝑ os iemie remanentes in ierłm ꝑituros: eis uero
cũ se traderent seruo suo nabug̾ bona pollicebat᷑. Nunc
ĩ contͣriũ res relapsa erat. florebant .n. qui remanserant
dip̃i iugo seruitutis p̾mebant᷑. Erant quoq int̾ eos qui
dicerenti qr dũ seruierãt milicie celi bonis om̃ib habun¬
dabant: ex quo uero cessauerãt. ꝑierant gladio ⁊ fame
cendiũ ĩminere.⁊ eos qui remanserant ĩ urbe fame ꝑitu¬
ros ⁊ exͣ urbem gladio. eos ã qui uiui traherent᷑ grauem
passuros seruitutẽ: ip̃os a̾ in pace ⁊ qͣi lib̾a secuitute mã¬
suros. Ut autẽ austoritatẽ p̾beret ei deus. p̾ostendit ei qͣsdã
isuł dñm eẽ totiꝰ creature. ꝑ hec digniora omnẽ intelligẽs
creaturam. Homo .n. p̃est cetis aĩantib: aquila rex aui¬
um. leo feraꝵ: bos iumentoꝵ. Sub aĩalib tͦ iudit rotam
ĩ medio rote: ut ostenderet ciresuolutionẽ õim elem̃toꝵ ĩ

Expanded text:
 fraudulenter eos ejecisset. Dixerat enim, per os Jeremiae, remanentes in Jerusalem perituros; eis vero qui se traderent servo suo Nabuchodonosor bona pollicebatur. Nunc autem in contrarium res elapsa erat. Florebant enim qui remanserant, et ipsi jugo servitutis premebantur. Erant quoque inter eos, qui dicerent quod, dum servierant militiae coeli, omnibus bonis abundabant; ex quo vero cessaverant, perierant gladio, fame ecendium imminere, et eos qui remanserant in urbe fame perituros, et extra urbem gladio. Eos autem qui vivi traherentur gravem passuros servitutem; ipsos autem in pace, et quasi libera servitute mansuros . Ut autem auctoritatem praeberet ei Deus, ostendit ei quasdam Israel esse totius creaturae, per haec digniorem omnem intelligens creaturam. Homo enim praeest ceteris animantibus, aquila rex aum, leo ferarum, bos jumentorum. Sub animalibus vero vidit rotam in medio rotae, ut ostenderet circumvolutionem omnium elementorum in
Abbreviated transcription (Latin):
nabug̾ auus eiꝰ de templo dñi. Et bibebant᷑ in eis rex ⁊
optimates ⁊ rixores ⁊ concubine eiꝰ: ⁊ laudabant deos su¬
os. Scd̾m iosephũ sollentpnitas erat in babylone: obtui¬
tionẽ urbis. Fabulant᷑ hebiei ꝙ balthasar intellexerat
hebrei ñ erãt liberati a sua iurid cõe. Unde exultabat: diis
suis gr̃as agens. Sane illa seꝑtuagena annoꝵ nũdũ
fluxerat sed septima detas iam currebat. In eadẽ hora.
apparuit ꝯͣ eũ manꝰ scribens in pariete. Mlane techel pha

Expanded text:
in eis rex, et optimates, et uxores, et concubinae ejus, et laudabant deos suos . » Secundum Josephum, solemnitas erat in Babylone instituta ob tuitionem urbis. Fabulantur Hebraei quod Baltassar intellexerat Hebraei non erant liberati a jursuis gratias agebat. Sane illa annorum septuagena nondum fluxerat, sed septima decas iam currebat. In eadem hora apparuit contra eum manus scribens in pariete. Nota
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ deb fĩ. Item q̃rit᷑ ab echatone: an beneficiũ dare
seruus dño possit. Sunt enum quidã qui ita distĩ¬
gunt q̃dam beneficia ẽẽ. q̃ dã officia q̃dam ministe¬
ria feneficiũ ẽẽ. ꝙ alienꝰ dat. Alienꝰ aũt est: qui po¬
tuit sine rep̾hensione cessare. Officiũ ẽe: filii ixxoris¬
⁊ cet̾aꝵ ꝑsonaꝵ qͣs necessitudo suscitati. ⁊ opẽ ferre
uubet. Minist̾iũ ẽẽ serui: quẽ conditõ sua eo loco posu¬
it eit nichil eorũ q̃ p̃stat ĩpntet suꝑiori ħ echatonis¬

Expanded text:
tur a quibusdam, sicut ab Hecatone, an beneficium dare servus domino possit. Sunt enim, qui ita distinguant, quaedam beneficia esse, quaedam officia, quaedam ministeria ; beneficium esse, quod alienus det alienus est, qui potuit sine reprehensione cessare ; officium esse filii, uxoris, earum personarum, quas necessitudo suscitat et ferre opem iubet ; ministerium esse servi, quem condicio sua eo loco posuit, ut nihil eorum, quae praestat, imputet superiori
Abbreviated transcription (Latin):
qr meã ab annis pͥorib cõtaminaui iutã: ad te do¬
minũ meũ qͥ es uita et̾na ꝯfugio. ut male ꝑditã re¬
stituas uitã ⁊ me de faucib baratti clemẽt̾ etipias
secuta sit. ip̃e dñs manifestat. q̃ symoni ĩdignanti
cur ad se mulierẽ peccatricẽ ꝑ mit̾et acced̾e: cõu̾sus
ad illam R̾ndit int̾ cet̾a. Anẽ dico tͥ. qr dilexit mul¬
mnib ita familiaris effecta est: ut ip̃m dñm nec
solũ mente s ⁊ corpore seq̃ret᷑ de ꝓpriis facultatib ut¬
pote ualde locuples iuctũ ⁊ uestitum ei ministrans
ĩplens biphatie dñi p̃ceptũ dicentis. Q mͥ ministra
me sequatur

Expanded text:
quia meam ab annis prioribus contaminavi vitam, ad te Dominum meum qui es vita aeterna confugio, ut male perditam restituas vitam, & me de baratri faucibus clementer eripias, essione consecuta sit; ipse Dominus manifestat, qui Simoni indignanti cur ad se mulierem peccatricem permitteret accedere, conuersus ad illum respōdit inter cætera. Amen dico tibi, dimissa sumnibus, ita familiaris effecta est, ut ipsum non solum mente, sed et corpore sequeretur, de propriis facultatibus, utpote valde locuples, victum et vestitum ei ministrans, implens bifarie Dominicum praeceptum dicentis: Qui mihi ministrat me sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
ac pͥstine uite detrimenta nõ sustinẽs: ut ꝯꝑit do¬
minũ ⁊ creatorẽ tociꝰ humani gn̾is ĩ domũ uenisse
symonis. qui nõ uenerat uocare iustos s peccatores
ꝯditoris diffidens clementia. p̾cioso accepto unguẽ
ens añ clementie dñi uestigia. amaritudinẽ cor¬
dis ꝑuberẽ lacrimaꝵ exaggerans fontẽ mox deni¬
q compunctionis fletib sui plasmatoris pedes ce¬
pit rigare capillis ꝙ suc deuotioĩs t̾gere ⁊ indesinẽ¬
ter osculis uere humilitatis cõfou̾e: ac mundissĩo
sue dilcõis unguento ꝑung̾e. Que cũ ĩ tali deuotio¬
nis ũguento nõ ess repudiata: s potiꝰ miscd̃it̾ suscep¬
put p̾ciosũ liquorẽ effudit odoris: in tm̃ ut tota do¬
mus ex odoris fragrantia more aromatũ redoleret.
nich̾ ore depromẽs s ꝑ ext̾ioris obsequii beneficia sue
cõpunctionis flammã ac dilcõis fetuorẽ intimans

Expanded text:
e vitae detrimenta non sustinens, ut comperit Dominum et Creatorem totius humani generis, in domum venisse Simonis, qui non venerat vocare justos, sed peccatores i Conditoris diffidens clementia, pretiosissimo accepto unguentens ante clementia Domini vestigia, amaritudinemque cordis, per uberem lacrymarum exaggerans fontem. Mox denique compunctionis fletibus, sui plasmatoris pedes coepit rigare, capillisque suae devotionis tergere, ac indesinenter osculis verae humilitatis confovere, ac mundissimo suae dilectionis unguento perungere. Quae cum in tali devotionis famulatu non esset repudiata, sed potiput, pretiosissimi liquoris effudit odorem. In tantum ut tota domus ex odoris fragrantia more aromatum redoleret, nihil scilicet ore depromens, sed per exterioris obsequii beneficia, suae compunctionis flammam ac dilectionis fervorem intimans,
Abbreviated transcription (Latin):
Antoniꝰ orator clatissimꝰ cum ĩcesti reus ageretur
ab eo cũ ad stuprũ iret ad lat̾nam platam cõcen¬
derẽt. Qͥ ãtoniũ ħ noĩe uehementĩ cõfusũ atq
sollicitꝰ ult hortaius est ne se iuidicib torquendũ
traderet: affirmans nullũ ex ore suo łibũ excturũ
qd̾ cãm eius led̾et. Itaq płimis u̾berib lac̾at᷑. eculeo¬
q ĩpositꝰ candentib ⁊̃ laminis ustus: omnẽ tumi
accusanõis custodia rei salute subu̾tit pũ ⁊ fortẽ¬

Expanded text:
Antonius orator clarissimus, cum incesti reus ageretur, ab eo cum ad stuprum irer, laternam prelatam contenderent, qui Antonium hoc nomine vehementius confusum atque solicitum, ultro hortatus est, ut se iudicibus tot quendum traderet; affirmans nullum ex ore suo verbum exiturum quod causam eius lederet. Itaque pluribus verberibus laceratus, equuleoque impositus, candentibus etiam laminis ustus, omnem vim accusationis, custodita rei salute subvertit. Argui fort
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ei con ilatus oĩm ꝯsensu deferret᷑ ⁊ ille sub extu¬
satiõe aduse ualitudinis oculoꝵ eũ recusarete ĩ¬
stantib cunctis aliũ iqͥt qͥrites q̃rite ad que h̃c h¬
norẽ transferatis. Nã si me eũ ger̾e coegetitis: net
ego mores ur̃os ferre. nec uos meũ ĩꝑiũ perpeti po¬

Expanded text:
cum consulatus cum omnium consensu deferretur eumque sub excusatione aduersae ualitudinis oculorum recusaret, instantibus cunctis 'alium' inquit, 'Quirites, quaerite, ad quem hunc honorem transferatis: nam si me gerere eum coegeritis, nec ego mores uestros ferre nec uos meum imperium perpeti po
Abbreviated transcription (Latin):
libq cõsentanea crepidis sũt ista: q̃ eures ⁊ opes
humane uocant᷑. Affluãt .n. subito: repente dila¬
bñt᷑. Nullo ĩ loco. nulla ĩ ꝑsona stabilib iuxtͣ radi¬
cib cõsistunt: s certissimo flatu fortune huc ⁊ u¬
luc acta quos in sublue extuler̃t ĩprouiso recuisu
destitutos ꝓfundo cladiũ miserabilit̾ ĩ mgũt. Ita¬
q nec existimari nec dicibona debent. cũ ĩfiftorũ
maloꝵ magnitudĩe desideriũ sui displicẽt. Idẽ ĩ uii

Expanded text:
rilibusque consentanea crepundiis sunt ista, que vires et opes humane vocantur. Affluunt enim subito, repente labuntur; nullo in loco, nulla in persona, stabilibus nixa radicibus consistunt, sed incertissimo flatu fortune huc et illuc acta, quos in sublime extulerunt, improviso recursu destitutos, profundo cladium miserabiliter immergunt. Itaque nec existimari nec dici bona debent, que ex inflictorum malorum magnitudine desiderium sui duplicent. Seneca Luci
Abbreviated transcription (Latin):
cingẽ nũc o crudelissime utere carnificis officio
uendica tͥ ⁊ ip̃ius iudicis uocẽ. Applica eculeos. sus¬
pende xp̃ianos dampna ꝑcute. incende. Om̃ĩs nob̾
titue te geneci tuo ⁊ hoc esto qd̃ natura dictauit
Nobilis .n. natꝰ ad tantã deuolutꝰ es fecem ut pos¬
sis ⁊ suppliciũ simul ⁊ ĩ famiã subire ⁊ mortẽ. At

Expanded text:
cingere nunc, o sceleratissime, utere carnificis officio, vindica tibi et ipsius judicis vocem, applica equuleos, appende Christianos, damna, percute, incende, bene nos titue te generi tuo, et hoc esto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et su
Abbreviated transcription (Latin):
bria indumẽta acciꝑe. s gestus quo turpes ⁊ mol¬
les ⁊ muliebres magist̾io ĩpudice artis exprim̾e ꝯͣ
ĩfeminã ⁊ serus arte mutet᷑ ⁊ dyabolo diuinũ plas¬
ma maculãti ꝑ corrupti atq eneruati corꝑis delic¬

Expanded text:
bria indumenta accipere, sed gestus quoque turpes et molbria indumenta accipere, sed gestus quoque turpes et molles et muliebres magisterio impudice artis exprimere? Cin feminam et sexus arte mutetur et dyabolo divinum plasma maculanti per corrupti atque enervati corporum delic
Abbreviated transcription (Latin):
impiis impiis obstrepentẽ. freq̃nter demetͥ¬
ane ꝯtẽpseram: uereciuidiꝰ et meli existimans er¬
rantis ĩꝑiciã silentio sꝑne. qm loquendo demẽtis
ĩ saniã ꝓuocare. Nam ⁊ labor ẽ irritꝰ ⁊ nullus effectꝰ
offerte lumẽ ceco. sermonẽ surdo. sapĩam bruto. Hec
cõsiderans sepe cõticui ⁊ ĩpacientẽ pacĩa nici. Tac̾e
tñ ultra nõ opr. ne dũ criminationes falsas con¬
eutraciũ. Consulendũ me existimasti fr̃ kĩne.
de hystrione quodã qui apud nos cõstitut᷑ ĩ eiꝰdem ad¬
huc arcis sue dedecore ꝑseuerat ⁊ id qd̾ male didicit.
cet̾is quo insinuat. an talis debeat cõmunicare.
nobiscũ. Ꝙ ego puto nec maiestati diuine. nͨ euuã¬
gelice cõgruere discipline. pudorẽ ⁊ honorẽ ecc̃e tam
tupi ⁊ ĩfami cõtagione fedare. Nã cũ uiri induere
uestem muliebrẽ ĩ lege ꝓhibeant᷑ ⁊ maledci huiꝰmo¬
di iudicent᷑. qͣnto maioris est criminis ñ tm̃ inulie¬

Expanded text:
is impiis obstrepentes frequenter devitare contempseram verecundius et melius existimans errantis impericiam silendo spernere quam loquendo dementis insaniam provocare. Nam labor est irritus et nullius effectus offerre lumen ceco, sermonem surdo, sapienciam bruto. Hec considerans sepe conticui et in pacienda vici. Tacere vero ultra non oportet, ne, dum criminaciones falsas Euracium: Consulendum me existimasti, frater karissime, de hystrione quodam, qui apud nos constitutus in eiusdem adhuc artis sue dedecore perseverat et idem, quod maledicit ceteris, male insinuavit, an talis debeat communicare nobiscum? Quid ergo puto magestati divine nec ewangelice congruere discipline pudorem et honorem ecclesie et enormi contagione fedare? Nam cum viri induere vestem in lege prohibeantur et maledicti huius iudicentur, quanto maioris est criminis, non tamen mulie
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib. Qui ne quid eis it̾m sordis ad hesiss: lut̾ib
ea ĩm̾gebant. ut resincerata suꝑponerent altari. Porro
um sacerdotale: pͥmo occurrebat ad meridiẽ mare ene¬
ũ ad abluendas manus. pꝰea ꝓgredientib occurrebãt
.x. lut̾es ad intingenda menbra hostiaꝵ: rursũq pro¬
luebant ibi pedes et mauꝰ: ut sic loti cõsũmarẽt officia
i. ĩtrarẽt intemplũ c̃ prunis ⁊ thimiamate. Utensilia uͦ¬
altaris enei fec̾ prã ex ere. lebetes ad suscipiendos cineres
et prunas altatis ollas quoq ⁊ caldarias ad coqũdas car

Expanded text:
sacerdotibus, qui, ne quid interim eis sordis adhaesisset, luteribus ea immergebant, ut resincerata superponerent altari. Porro um sacerdotale, primo occurrebat ad meridiem mare aeneum ad abluendas manus, postea progredientibus, occurrebant decem luteres, ad intinguenda membra hostiarum, sursumque proluebant ibi pedes et manus, ut sic loti consummarent sacrificia, id est intrarent templum cum prunis et thymiamate, ad adolendualtaris aenei fecit Hiram ex aere lebetes ad suscipiendos cineres et prunas altaris, ollas quoque et caldarias ad coquendas car
Abbreviated transcription (Latin):
Natrio interiori erat altare eneũ fcm ex lapidi¬
b ĩpolitis. cicũtestũ ex om̃i ꝑte ere longe nraioris qͣn¬
eo fouea grandis. in qua ꝑforam̃ ĩ medio altaris posi¬
tũ. cineres defluebant: ⁊ sanguis qui ad crepidinẽ alta¬
ris fundebat᷑ influebat in eam. Qñ uͦ nundabatur fo¬
uea. ꝑ fenestrã q̃ erat ab oriente. Altare uͦ ꝙ fecerat moy¬
ses pp̃ reuerentiã sui. ĩ aliqͣ ꝑte atrii reseruatũ ẽ. Q
quidam tradũt ibi ꝑmansisse. usq ad eu̾sionẽ templi
ftãm ꝑ romanos. Inuo ⁊̃ postea cũ geritiles hĩtauer̃t¬
mare eneũ fusile qd nos lauatoriũ dr̃e possumꝰ. ut ĩ eo
sacerdotes ministraturi abluerẽt pedes ⁊ man᷑: in scema¬

Expanded text:
lapidibus impolitis circumtectum ex ea parte aere longe majoris quaneo fovea grandis, in quam per foramen in medio altaris positum cineres defluebant, et sanguis qui ad crepidinem altaris fundebatur influebat in eam. Quandoque vero mundabatur fovea per fenestram, quae erat ad orientem. Altare vero, quod fecerat Moyses, propter reverentiam sui in aliqua parte atrii reservatum est. Quod quidam tradunt ibi permansisse, usque ad eversionem templi factam per Romanos. Imo etiam postea cum gentiles habitavermare aeneum fusile , quod nos lavatorium dicere possumus, ut in eo sacerdotes ministraturi abluerent pedes et manus
Abbreviated transcription (Latin):
deus omp̃c qui ĩ angustia cõstitatis ⁊ de tua
subueni huic captiuo. pro quo te supplex exoro
Io hanc sacerdotis uocem tanta ius febriũ
dm̃ ip̃ius acripuit: ut anteqͣm penit̾e suceur¬
rent. sp̃m exalaret. Tunc tanta formidine cet̾i ꝓ¬
cellunt᷑. metuentes ne sese uiuos t̾ra absorberet
ꝙ unanimes expetuut sacerdotem flebilit̾ postu¬
lantes. qͣtinꝰ ⁊ sͥ indulgentiã. ⁊ defiuicto sius me¬
titis acquireret uitã Uit u̾o b̃s nimiũ metuẽs
ne ip̃e oc̃co illiꝰ eẽt ꝑditionis: ꝓstratꝰ t̾re ĩmensis
planctib ⁊ crebris singultib in uecat xp̃m. ut
defuncto redd̾et aĩam. Nec añ surrexit a solo: do¬
nec ⁊ defuncto uitã ⁊ captiuo accqͥreret libertatem
Negociatores deniq ut sͥ retroacta p̃sũpt̃o ĩdul¬
geret᷑ multis donariis ip̃m honorauetũt ⁊ locũ

Expanded text:
deus omnipotens, qui in angustia constitutdeus omnipotens, qui in angustia constitutsubveni huic captivo, pro quo te supplex exoro. Ad hanc vocem tanta vis febrium dominum ipsius arripuit, ut antequam poenitere succurreret, spiritum exhalaret. Tunc tanta formidine caeteri percelluntur, metuentes ne sese vivos terra absorberet, ut unanimes expeterent sacerdotem flebiliter, expostulantes quatenus et sibi indulgentiam, et defuncto suis meritis, acquireret vitam. Vir vero beatus niet causa illius esset perditionis, prostratus terrae inmensis planctibus et crebris singultibus invocat Christum, ut defuncto redderet animam, nec antea surrexit a solo, donec et defuncto vitam et captivo adquireret libertatem. 42 Negociatores denique, ut sibi retroacta praesumptio indulgeretur, multis donariis ipsum honoraverunt et locum.
Abbreviated transcription (Latin):
mautili hic ꝑsequeris: In hiis regionib nul¬
te eleuato magno mugitu nõ sine ĩmenso fe¬
tore fugerunt. Ille ã oĩm ydolorũ simulachra
coadunari p̾cepit. ⁊ ignib c̃õcremans ĩ faiuil¬
lam tedegit mundansq diligentius locũ ibi¬
dem honorabile monast̾iũ statuit. P retere¬
dendi ducebant᷑ magno ꝓsiliens impetu ecele¬
siam ĩgressus est ⁊ ꝓuolutus cum lacrimis cõ¬
sese pro amore dei redim̾et. secũq retm̾et: qi fur¬
tim ꝓpria captiuat᷑ pr̃ia uendendꝰ ducebatur ĩ
alienam. Cuius u̾bis ⁊ fletib suũ pr̃iotã eum
recognoscens. cõmotꝰ pia mẽte sacerdos: nec mo-¬
ra ꝓ captiuo ip̃m dñm supplicaturꝰ egredit᷑. Hu¬
garet: annuit suis. ut ip̃m de ecc̃a uelocit̾ detͣ¬
herent. Cedentib aũt ministris iumq facien¬
serue dei:quẽ deuote ⁊ liberandus expetii. S̾ a
cerdos uero flens. solo paululũ positis genib
rursusq eleuatis ad celũ manib inqͥt. Dñe

Expanded text:
Maurili, persequeris? In his regionibus nulte elevato magno rugitu, non sine immenso fetore fugerunt. Ille autem omnium idolorum simulacra coadunari praecepit, et ignibus ea concremans, in favillam redegit. Deinde mundans diligentius locum, ibidem honorabile monasterium statuit, dendi ducebantur magno prosiliens impetu ecclesiam ingressus est et provolutus cum lacrimis se se pro dei amore redimeret secumque retineret, qui furtim de propria captivitatis patria vendendus ducebatur in alienam. 36 Cuius verbis et fletibus suum patrioticum recognoscens commotus est pia mente sacerdos nec mora pro captivo ipsius dominum supplicaturus egreditur hugaret, annuit suis, ut ipsum de ecclesia velociter extraherent. Cedentibus autem ministris vimque facienserve dei, quem devote liberandus expetii. 38 Sacerdos vero flexis solo paululum genibus rursusque elevatis ad caelum manibus inquit: Domine
Abbreviated transcription (Latin):
on repperio qͥdi ĩ reb humanis ex¬
cogitaret nat᷑a p̾stantius amicicia. qd̾ cõ¬
cordia cõtra fortunã maius auxiliũ. Quid enĩ¬
foret humano genere feliciꝰ si omĩs ẽe possent amici:
Non bella. nõ seditiones. nõ latrocua nõ litis. cete¬
raq mala q̃ hoĩb ex seip̃is nata sunt fortune ac¬

Expanded text:
 reperio, quid in rebus humanis excogitarit natura praestantius amicitia, quid concordia contra fortunam maius auxilium. nam priforet humano genere felicius, si omnes esse possent amici; non bella, non seditiones, non latrocinia, non lites, ceteraque mala que hominibus ex seipsis nata sunt fortune ac
Abbreviated transcription (Latin):
putant maligni fac̾e sermones qͣm cũ incredibilia
q dephensa narrant᷑. Ncce ẽ a contentiosius loquaris
quiqqͥd ꝓbare nõ possis. ⁊ affirmationẽ sumit ex hoĩe
quicqͥd nõ ht ex ueritate. Nullã difficiliorẽ ccedo qͣm¬
silentii uirtutẽ: a deoq promptissimo sermone fa¬
cile delinquimꝰ ut cõstantiã tacendi nec in aliis fer¬

Expanded text:
putant maligni facere sermones, quam cum incredibilia quasi deprehensa narrantur. Necesse est contentiosius loquaris quod probare non possis, et adfirmationem sumit ex homine quicquid non habet ex veritate. est silentii credo virtutem, adeoque promptissimo sermone facile delinquimus, ut constantiam tacendi neque in aliis fer
Abbreviated transcription (Latin):
ĩbiq ꝑnoctat. Quo mane recedente. recessit ⁊ demon
poscitur dare Rnsa sicut prius. obmutescit. Consulit᷑
a sacerdote. opponit titulũ aduentꝰ gregorii. Mox sa¬
cerdos occupat uiam. ꝑueniẽsq ad gregoriũ q̃ relã
expulsi numinis exponit: q̃stumq amissũ deplorat
to tibi redire ad locũ triũ: ⁊ ag̾e qd̃ cõsueristi. Hanc
sacerdos ad fanũ fert epłam: ponitq uixta simula¬
chiũ. Adest iterũ demon: tt̾m dat rensa. Tũc sacer¬
dos in semetip̃m cõuetsus ait. Quom᷑ nõ multo
melior est. gregoriꝰ isto apolline cuiꝰ obtẽꝑat uissis:
Et descendẽs eadẽ hora ad gregoriũ referẽsq epłam.
rem ordine pandit: utq se offerat d̾o rogat. Cunc
relicta gentilitate fc̃s ab eo cathecumiñ cũ se cas¬
tissime uite et abstinentissĩe mancipass. ⁊ baptis

Expanded text:
ibique pernoctat. Quo mane recedente, recedit daemon; poscitur dare responsa ut prius, obmutescit, consulitur a sacerdote, opponit titulum adventus Gregorii. Mox sacerdos occupat viam perveniensque ad Gregorium, querelam expulsi numinis exponit, quaestumque deplorat to tibi redire ad locum tuum et agere quae consuevisti. Hanc sacerdos ad fanum fert epistolam, ponitque juxta simulacrum; adest iterum daemon, iterum dat responsa. Tunc sacerdos, in semetipsum conversus, ait: Quomodo non multo melior est Gregorius isto Apolline, cujus obtemperat jussis? et descendens eadem hora ad Gregorium, referensque epistolam, rem ordine pandit, utque se offerat Deo, rogat. Tunc, relicta gentilitate, factus est ab eo catechumenus, et cum se castissimae vitae et abstinentissimae mancipasset, etiam baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
diuiniꝰs factũ ab eo ĩ quodam loco ruris augu¬
sti cum res posceret ecclesiam construi. Rupis q̃dam
uicini montis ex ꝑte orientis obiesta. ex altera nero
p̃terfluens fliuuus spaciũ qͣntũ ecc̃e suffic̾et dene¬
gabat. Et cũ alius omnino nõ ẽẽt locus õsq mes¬
ti agerent ꝙ solũ ad cõstruendã ecc̃am nõ ħerent.
fidc sicut granũ synapis dicetis monti huic. tolle te
tione deposc̾et: ad lucem coeuntib ppłis ĩuenta est
rupis ĩportuna secessisse tm̃ qntũ sꝑacii ad cõden¬

Expanded text:
divinitus gestum. II 142 In quodam loco ruris angusti, cum res posceret ecclesiam construi, rupes quaedam vicini montis ex parte Orientis obiecta, ex alia vero preterfluens fluvius spatium, quantum ecclesiae sufficeret, denegabat. II 143 Et cum alius omnino non esset locus, omnesque mesti aierent, quod solum ad construendam ecclesiam non haberent, fidem ut granum sinapis”, “Diceretis monti huic ‘Tolle te tione confideret, orta luce coeuntibus populis, inventa est rupes importuna secessisse tantum, quantum spatii ad conden
Abbreviated transcription (Latin):
tarẽt demones pro eo uenit uox de celo. iubẽs ut ille
resurgẽs . xxui. annus uiueret. Et hiis dictis totũdix
se ⁊ sicut eũ angelus docuerat. ĩ mirabili abstinẽ¬
tia cũ sco marciali ꝑmansit. Sc̃s a̾ marciał tan¬
tis muiraculis floruit. qd̾ ⁊̃ mulier q̃dam maritũ
suũ ꝑaliticũ baculo illiꝰ ei supposito sanauit. ⁊ eodẽ
baculo opposito incendiũ burdegale ciuitatis extĩ¬
rit. In lemouicina ã ciuitate cũ qmͣdã ecc̃am dedi¬
carẽ uellet p̃dictus dux de toto regno suo diuites
⁊ pauꝑes ad dedicationẽ basilice inuitauit. Quos

Expanded text:
tarent demones pro eo, uenit uox de celo iubens ut ille tarent demones pro eo, uenit uox de celo iubens ut ille resurgens XXVI annis uiueret et hiis dictis totondit se et sicut eum angelus docuerat in mirabili abstinentia cum sancto Martiali permansit. Sanctus autem Martialis tantis miraculis floruit, quod etiam mulier quedam maritum suum paraliticum baculo illius ei supposito sanauit, et eodem baculo opposito incendium Burdegale ciuitatis extinxit. In Lemouicina autem ciuitate cum quandam ecclesiam dedicare uellet, predictus dux de toto regno diuites et pauperes ad dedicationem basilice intrauit. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ marcialẽ qmͣ ad ꝓp̾a remearẽt. Et cũ
uixta quẽdã flinuũ logiassent. filiꝰ archadii co¬
initis pictauiensis pp̃ estũ ĩ fluuio se balneans a
dyabolo suffocat᷑ interiit. Quẽ cũ nusqmͣ ex̾citus
repperiret p̃r eiꝰ cũ nimio luctu uenit ad scm̃ mar¬
cialẽ rogans ut ei filiũ suũ suscitaret ꝑgens gͦ
ad locũ adiurauit demones ut corpꝰ de flumine
eicerent. ⁊ ip̃i ĩ specie insibili astantib apparerẽt
Et ꝓtinꝰ exiecũt tres demones q echiopes fuligine
nigriores. pedib magnis oculis t̾ribilib ⁊ cruen¬
coruinã imitãtes. Et cũ iussi dixissẽt noĩa ⁊ offi¬
nullã lederẽt creaturã. Cõmotꝰq lacrimis rogantiũ
suscitanit ꝓtinꝰ hildebertũ. Qui narrauit coiã oĩb
qũo a demonib suffccatꝰ est ⁊ cũ cathen is cõstring̾e
eũ uellẽt eripuit eũ angelus ⁊ ostendẽs ei ignẽ puu¬
gatoriũ. duxit eũ ad ianuã paradisi. Ubi cũ discep¬

Expanded text:
earent; et cum iuxta quendam fluuium logiassent, filius Archadii comitis Pictauensis propter estum in fluuio se balneans a dyabolo suffocatus interiit. Quem cum nusquam exercitus reperiret pater eius cum nimio luctu uenit ad sanctum Martialem rogans ut ei filium suum suscitaret. Pergens ergo ad locum adiurauit demones ut corpus de flumine eicerent et ipsi in specie uisibili astantibus apparerent; et protinus exierunt tres demones, quasi ethiopes fuligine nigriores pedibus magnis oculis terribilibus et cruencoruinam imitantes. Et cum iussi dixissent nomina et offinullam lederent creaturam. Commotusque lacrimis rogantium suscitauit protinus Hildebertum. Qui narrauit coram omnibus quomodo a demonibus suffocatus est et cum cathenis constringere eum uellent, eripuit eum angelus et ostendens ei ignem purgatorium, duxit eum ad ianuam paradisi, ubi cum discep