comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citur enim totum in uictoriam: s postea.
Modo aut̃ corpus quidem mortuum est ꝓpter
peccatum: et ido eidem corpori inest peccatũ.
Et si non regnat peccatum: sp̃s aut̃ uita est
propter iustioiam. Si aut̃ qui fuscitauit
ip̃m a mortius habitat in uobis: qui susci

Expanded text:
cetur enim totum in victoriam, sed postea: cetur enim totum in victoriam, sed postea: modo autem, «Corpus quidem mortuum est propter peccatum;» et ideo eidem corpori inest peccatum, etsi non regnat peccatum: «spiritus autem vita est propter justitiam. Si autem qui suscitavit Christum a mortuis, habitat in
Abbreviated transcription (Latin):
aliud opus est. Cum pacem et requiem ha¬
bes: aliud opus est. hec dum exemplis demõs¬
tro paucis: aduercite. Suggoritur aliquod
lucrum: delectat. Habet fraudem: s mag¬
num est lucrum. delectat: non consentis
Pugnam uide: adhuc suadetur: adhuc insta¬
tur: adhuc deliberatur. Ergo qui pugnat:
ꝑiclitatur. Uidius pugnam: cetera uideamꝰ.
Contempsit iusticiam ut fraudem faceret:
uictus est. Contempsit lucrum ut iusticie
seruiret: uicit. In his trib: uictum doleo: pug¬
nanti metuo: uictori gaudeo. S etiam ille qui¬
tunc uicit: nunquid omnino egit inse ut ꝓr¬
sus eum peccunia non ad cemptet: Aut nichil
in eo excitet delectacionis: quamuis suꝑabilis.
quamius contemptibilis. quanius non solum
cui non consentiat. s cum qua nec pugnare
dignetur: In est tamen aliqua delectacionis
titillacio. Hec titillatio. et ille hostis: iam nec
pugnat. nec regnat. In est tamen et quasi ino¬
ratur in carne mortali : quod non erit. du¬

Expanded text:
aliud opus est; cum pacem et requiem haaliud opus est; cum pacem et requiem habes, aliud opus est. Haec dum exemplis demonstro paucis, advertite. Suggeritur aliquod lucrum, delectat; habet fraudem, sed magnum est lucrum; delectat, non consentis: pugnam vide, adhuc suadetur, adhuc instatur, adhuc deliberatur ergo qui pugnat, periclitatur. Vidimus pugnam, caetera videamus. Contempsit justitiam, ut fraudem faceret; victus est: contempsit lucrum, ut justitiae serviret; vicit. In his tribus, victum doleo, pugnanti metuo, victori congaudeo. Sed etiam ille qui vicit, numquid omnino egit in se, ut prorsus eum pecunia non attentet, aut nihil in eo excitet delectationis, quamvis superabilis, quamvis contemptibilis, quamvis non solum cui non consentiat, sed cum qua nec pugnare dignetur? Inest tamen aliqua delectationis titillatio. Ista titillatio, et ille hostis jam nec pugnat, nec regnat: inest tamen, et quasi moratur in carne mortali, quod non erit. Du
Abbreviated transcription (Latin):
uocaretur adutor. Aduitor enim aliquid agẽ¬
tem adiuuat. Deniq cum dixisset caro concu¬
piscit aduersus sp̃m. et sp̃s aduersus carnem.
ut non ea que uultis faciatis. et ꝓposuisset te
ante te. ueluti deficientem te ite continuo
misit adiutorem. Q uod si spiu inqͥt ducinini:
non adhuc estis sub lege. Qui enim sub lege
est non implet legem. s p̾mitur a lege: sic̃¬
et ille dauid sub armis erat. Ergo si sp̃u du¬
ceris: uide quis te adiuiuauit ut impleas
quod uelis. Adiutor tuus. susceptor tuus.
spes tua: qui docet manus tuas in prelium
et digitos tuos ad bellum. Manifesta enim st̃
inqͥt oꝑa carnis. Que sunt: Fornicationes
immundiciȩ. ydolorum seruitus: luxuria
tes. commessationes. et his similia: que pre¬
dico uobis sicut predixi. qm̃ qui talia agũt
regnum dĩ non possidebunt. Non qui aduer¬
sus talia confligunt: s qui talia agunt. Cũ
enim conflgis aliud opus est : cum iuncis

Expanded text:
vocaretur adjutor: adjutor enim aliquid agenvocaretur adjutor: adjutor enim aliquid agentem adjuvat. Denique cum dixisset, «Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem; ut non ea quae vultis, faciatis;» et proposuisset te ante te, veluti deficientem te in te, continuo misit ad adjutorem: «Quod si spiritu ducimini, non adhuc estis sub Lege.» Qui enim sub lege est, non implet legem, sed premitur a lege; sicut ille David sub armis erat. Ergo si spiritu duceris, vide quis te adjuvabit, ut impleas quod velis. Adjutor tuus, susceptor tuus, spes tua qui docet manus tuas in praelium, et digitos tuos ad bellum. «Manifesta enim sunt,» inquit, «opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitus, luxuria, sationes, et his similia; quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non qui adversus talia confligunt, sed qui talia agunt. Cum enim confligis, aliud est opus; cum vincis,
Abbreviated transcription (Latin):
et triducem mortis. habes quod contra pugnes
ĩte. habes quod expugnes in te: s habes quem
inuoces. ut pugnantem aduiuet te. ut iuncen¬
tem coronet teꝰ. qui non existentem fecit te.
Quomodo inquis uincam: Ecce ipse apłs diffi¬
cillimum prelium ꝓponit. Et quam laboriosũ
sit. aut forte insuꝑabile: si non intelligo ipse
ostendit. Caro inquit concupiscit aduersus
sp̃m. et sp̃s aduersus carnem : ut non ea que
uultis uos facitis. Quomodo me iuibes uincere:
cum ille dicat. ut ea que non uultis faciatis:
Queris quomodo: attende ad gr̃am uasis pasto¬
ralis: lapides de flumine in exceptorio lactis
pone. Ecce et ego tibi dico. inimo tibi ipsa
ueritas dicit: prorsus non facis quod uis pug¬
nante carne ad uersus sp̃m tuum. Si ad istam
pugnam de te presumis: ammonendus es ne
ꝑte impleres totum: non eẽt necessarius aduitor
Rursus si tu ipse tua uoluntate nchil ageres: nõ

Expanded text:
et traducem mortis: habes contra quod pugnes et traducem mortis: habes contra quod pugnes in te, habes quod expugnes in te. Sed habes quem invoces, ut pugnantem adjuvet te, et vincentem coronet te, qui non existentem fecit te. 6. Quomodo, inquis, vincam? Ecce ipse Apostolus difficillimum praelium proponit, et quam laboriosum sit aut forte insuperabile, si non intelligo, ipse ostendit. «Caro,» inquit, «concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem; ut non ea quae vultis, faciatis.» Quomodo me jubes vincere, cum ille dicat, «Ut non ea quae vultis, faciatis?» Quaeris quomodo? Attende ad gratiam vasis pastoralis, lapidem de flumine in exceptorio lactis pone. Ecce et ego tibi dico, imo tibi ipsa veritas dicit. Prorsus non facis quod vis, pugnante carne adversus spiritum tuum. Si ad istam pugnam de te praesumis, admonendus es, ne Si enim per te impleres totum, non esset necessarius adjutor. Rursus, si tu ipse tua voluntate nihil ageres, non
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq enim ad lucrum non ꝑuenis: nisi
fraudem feceris. Proponit ergo ille formsecus
auariciȩ tuȩ quam in te non uicisti: quam nõ
dominsti: quani non tibi subiecisti: ꝓponit tan¬
quam athletȩ suo malus agoniteta fraudem
et lucrum. opus et premium. Fac et tolle. Tu
aut̃ si calcas auariciam. si tibi interius non
dominatur. quam si sentias uincis. nam diabo¬
lum insidiantem non sentis: si ergo edomuis¬
i auariciam: attendis alterum ꝓponentem
opiis et premium. Quid ille ꝓposuit: fraudẽ
et lucrum. Quid isti ꝓponuiit: in nocentiam
et coronam. Fac et tolle. Et ille dicit et iste.
lam tu preliator interior. si non es uictus auari¬
cia. s uictor auariciȩ: illum attendis. hunc
uincis. Discerins enim utrumq et dicis: hic
uideo opus et premium. illic aut̃ escam et
liqueum. Neq enim aliquid dicis uite : quod
non ꝑtineat. ad te. Et enim ex peccato diuisus
es: aduersus te. T̃rahis concupiscentiȩ ꝓpaginiẽ:

Expanded text:
Plerumque enim ad lucrum non pervenis, nisi Plerumque enim ad lucrum non pervenis, nisi fraudem feceris. Proponit ergo ille forinsecus avaritiae tuae quam intus non vicisti, quam non domuisti, quam non tibi subjecisti; proponit tanquam, athletae suo malus agonotheta fraudem et lucrum, opus et praemium: Fac, et tolle. Tu autem si calcas avaritiam, si tibi interius non dominatur, quam sentiens vincis; nam diabolum insidiantem non sentis: si ergo edomuisti avaritiam, attendis alterum proponentem opus et praemium. Quid ille proposuit? Fraudem et lucrum. Quid iste proponit? Innocentiam et coronam. Fac et tolle, et ille dicit, et iste. Jam tu praelatior interior, si non es victus avaritia, sed victor avaritiae; illum attendis, hunc vincis. Discernis enim utrumque, et dicis: Hic video opus et praemium, illic autem escam et laqueum. Neque enim aliquid dicis in te, quod non pertineat ad te. Etenim ex peccato divisus es adversum te. Trahis concupiscentiae propaginem
Abbreviated transcription (Latin):
mina uocantur: et tamen lux extrinsocus side-¬
sit. etiam sam et patentes in tenebris romane¬
bunt. Ergo bellum gerimus aduersus rectores
tenebrarum harum. rectores scilicet infidelium.
diabolum et angłos eiis: rectores gladis illius.
de quo pugnat᷑ꝰ diabolus aduersus fideles. Sed
do tenebrȩ. nunc aut̃ lux in dño. Pugnastis
de manu goliȩ: iam in manu xp̃i tollite caput
goliȩ. Hoc enim unum prelium. Alterum aut̃
unicuiq in se: ipso modo. Genus hoc belli:
lum: et quod est molestius interuum. In quo
bello sisit quisq uictor: illos quos non udet
inimicos continuo suꝑabit. Non enim temptat
diabolus ot angłi eus: nisi quod in te carnale
dominatur. Nam quomodo uncimus illos
hostes quos non uidemus : nisi quia carnales
interiores motus nr̃os sentimus : hoc confli¬
gimus : et illos ꝑcutimus. In amore pecunȩ:
dominatur auaricia. Ddominante tibi auaricia:
diabolus forinsecus lucrum cum fraude ꝓponit.

Expanded text:
mina vocantur; et tamen lux extrinsecus si demina vocantur; et tamen lux extrinsecus si desit, etiam sani et patentes, in tenebris remanebunt. Ergo bellum gerimus adversus rectores tenebrarum harum, rectores scilicet infidelium, diabolum et angelos ejus, rectores gladii ejus de quo pugnat diabolus adversus fideles. Sed do tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Pugnastis de manu Goliae, jam in manu Christi tollite caput Goliae. 5. Hoc unum praelium: alterum autem unicuique in seipso. Modo genus hoc belli lum, et quod est molestius, internum. In quo bello si sit quisque victor, illos quos non videt inimicos, continuo superabit. Non enim tentat diabolus vel angeli ejus, nisi quod in te carnale dominatur. Nam quomodo vincimus illos hostes quos non videmus, nisi quia carnales interiores motus nostros sentimus? Cum his confligimus, et illos percutimus. In amore pecuniae dominatur avaritia: dominanti tibi avaritiae diabolus forinsecus lucrum cum fraude proponit.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uum. Om̃ia aut̃ hec oꝑatur unus atq idẽ
cuiq ꝓut uult: ali illud. alii hoc. Diuisiones
sunt oꝑationis. Hec omnia oꝑatur unus atq
idem sp̃s: radia est unitatis. his ergo digitis
pugnat corpus xp̃i: ꝓcedens in bellum. Lam
se longum est: et gerere facilius quam ex¬
plicare. habenus unuo bellum quod commemo¬
rat apłs. Hon est uobis colluctacio aduersus car¬
nem et sanguinem: id est aduersus homines a
quib udemini pati molestias. Non aduersus
ipsos pugnatis: s aduersus principes et potesta¬
tes. et rectores mundi. Et ne intellig̾es mundi
cęli et terrȩ : ostendit quid diceret. Tenebraru̾
inquit harum. Mundi scilicet. non qui ꝑ ipsum
factus est. quia et mundus ꝑ eum factus est.
s mundi qui eum non cognouit: quia et mũ¬
dis cum non cognouit. Heȩ tenebrȩ non sunt
natura: s uoluntate. Anima enim ꝑ sͣpsam nõ
lucet: quia humiliter hac uera citer cantat. T̃u
ne nr̃o: s i lumine tuo. ham et oculi nr̃i lu¬

Expanded text:
a autem haec operatur unus atque idem cuique prout vult» . «Alii» illud, «alii» hoc; divisiones sunt operationis: «Omnia haec operatur unus atque idem Spiritus;» radix est unitatis. His ergo digitis pugnat corpus Christi, procedens in bellum, procse longum est, et gerere facilius quam explicare. Habemus unum bellum quod commemorat Apostolus: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem,» id est, adversus homines a quibus videmini pati molestias; non adversus ipsos pugnatis: «sed adversus principes et potestates et rectores mundi.» Et ne intelligeres mundi, coeli et terrae, ostendit quid diceret: «Tenebrarum,» inquit, «harum» . Mundi scilicet, non qui per ipsum factus est; quia, «Et mundus per eum factus est:» sed mundi qui eum non cognovit; quia, «Et mundus eum non cognovit» . Hae tenebrae non sunt natura, sed voluntate. Anima enim per semetipsam non lucet: quia humiliter et veraciter cantat, «Tu ne nostro, sed «in lumine tuo.» Nam et oculi nostri lu
Abbreviated transcription (Latin):
nus meas ad prelium:¬
et digitos meos ad bellũ.
Uoa nr̃a est: si corpus
xp̃i nos sumus. Benedi¬
qui docet manus nr̃as in prelium. digitos
nr̃os in bellum. Repeticio sententiȩ uidet᷑.
Q uod est manus nr̃as in prelium: hoc est di¬
gitos nostros in bellum. An aliquid interest
inter manus et digitos: Digitis utiq oꝑatꝰ
manus. Non itaq digitos absurde accipimꝰ:
digitos ꝓ manib positos. Ueruntamen iN
digitis agnoscimus ueritatem: diuisionem
oꝑationis: et tamen radicem unitatis. Uide
illam gr̃am. Dicit apłs. Alii quidem datur¬

Expanded text:
nus meas in praelium, digitos meos ad bellum.» Vox nostra est, si corpus Christi nos sumus. Benediqui docet manus nostras in praelium, digitos nostros ad bellum. Repetitio sententiae videtur: quod est, manus nostras in praelium; hoc est; digitos nostros ad bellum. An aliquid interest inter manus et digitos? Digitis utique operantur et manus: non itaque absurde accipimus digitos pro manibus positos. Verumtamen in digitis agnoscimus divisionem operationis, et tamen radicem unitatis. Vide illam gratiam: dicit Apostolus, «Alii quidem
Abbreviated transcription (Latin):
hominum loquar et angłoꝵ: karitatem aut̃
non habeam: factus sum ut ęramentum so¬
nans. aut cymbalum tinmens. Et si habue
ro ꝓpħiam. et sciero omĩa saoramenta. et
omẽm soientiam: et si habuero omẽm fidẽ
ita ut montes transferam. haritatem aut̃
non habeam: nichil sum. Et si distribuero

Expanded text:
hominum loquar et Angelorum, charitatem autem hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbprophetiam, et sciero omnia sacramenta, et omnem scientiam, et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum; et si distrib
Abbreviated transcription (Latin):
Q uare ergo uiȩ ille semitȩ dictȩ sunt. nisi quia
dicuntur. Propter unitatem aeccłie : una
aeccłia. Una est columba mea: una est ma¬
tri suȩ. Propter congregationes fr̃nas ꝑ loca:
tabat: et in me glorficabant dm̃. Aeccłias sic
dicit. Et unam aeccłiam sic dicit. Sine offen¬
sione est uideis et grecis: et ȩcdiȩ dĩ. Sic gͦ
et iue et iua: et semite et semita. Quare sẽ¬
mite  Quare semita: Quomodo: Quare aec¬
cłiȩ et eccłia rationem reddidimus: debemus
et hinc reddere rationem. Semitȩ dictȩ st̃
di: quia precepta multa sunt. Et quia ead
multa precepta ad unum rediguntur. quia
plenitudo legis karitas: ꝓpterea uiȩ istȩ in
multis preceptis ad unam colliguntur: et
una dr̃: quia uia nr̃a karitas est. Uideamus
si hearitas uia est. Audiamus apłm. Et adhuc
suꝑeminentiorem uiam uobis demonstro.
Q uam dicis o apłe: suꝑeminentiorem uiam¬

Expanded text:
Quare ergo viae illae semitae sunt dictae, nisi quia Quare ergo viae illae semitae sunt dictae, nisi quia dicuntur. Propter unitatem Ecclesiae, una Ecclesia: «Una est columba mea, una est matri suae» . Propter congregationes fraternas per ltabat; et in me glorificabant Deum» . Ecclesias sic dixit, et unam Ecclesiam sic dicit: «Sine offensione estote Judaeis, et Graecis, et Ecclesiae Dei» . Sic ergo et viae, et via; et semitae, et semita. Quare semitae, et quare semita? Quomodo quare Ecclesiae et Ecclesia rationem reddidimus, debemus et hinc reddere rationem. Semitae dictae sunt Dei, quia multa praecepta sunt: et quia eadem multa praecepta ad unum rediguntur, quia plenitudo legis charitas ; propterea viae istae in multis praeceptis ad unam colliguntur, et una dicitur, quia via nostra charitas est. Videamus si charitas via est. Audiamus Apostolum: «Et adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro» . Quam dicis, o Apostole, «supereminentiorem viam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerauerit usq in finem. hic saluus erit
ili me oppressum putabant: s ego ambula¬
ban. Ubi ambulabam: In semitis quas illi nõ
uidebant: qui me captum putabant. Iti
semitis iusticie tuȩ: in semitis p̃ceptoꝵ tuoꝵ.
Tu enim cognouisti semitas meas: ꝑsecutor nõ
eas cognoscit. Nam non in eis michi inuide¬
ret: s in eis mecum ambularet. Que sunt
Nouit iustorum: impioꝵ aut̃ ꝑibit. Quod
enim non nouit: ꝑ it. Multis locis scripturȩ
inuenimus quia dĩ agnoscere seruare est.
dĩ agnoscere custodire est: non agnoscere
dampnare est. Inde enim qui nouit omĩa:
dicturus est in fine non noui uos. Non inde
gaudeant: et dicant non punimur. quia
non nos nouit uidex. lam puniti sunt: si
eos non nouit uidex. Quȩ ergo dicte sunt
inȩ quas nouit dñs: ipse hic dictȩ sunt semite.
quod ait tu cognoiusti semitas meas. Omĩs
enim somita uia est: non om̃is uia semita est.

Expanded text:
«perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» «perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Illi oppressum me putabant, sed ego ambulabam. Ubi ambulabam? In semitis quas illi non videbant, qui me captum putabant; in semitis justitiae tuae, in semitis praeceptorum tuorum. «Tu» enim «cognovisti semitas meas;» persecutor non eas cognovit: nam non in eis mihi invideret, sed in eis mecum ambularet. Quae sunt«Novit justorum, impiorum autem peribit». Quod enim non novit, perit. Multis locis Scripturae invenimus quia Dei agnoscere, servare est; Dei agnoscere, custodire est; non agnoscere, damnare est. Unde enim qui novit omnia, dicturus est in fine, «Non novi vos» ? Non inde gaudeant et dicant, Non puniemur, quia non novit nos judex. Jam puniti sunt, si eos non novit judex. Quae ergo dictae sunt viae quas novit Dominus, ipsae hic dictae sunt semitae, cum ait. «Tu cognovisti semitas meas.» Omnis enim semita, via est; non omnis via, semita est.
Abbreviated transcription (Latin):
nuim cęloꝵ. Beati ergo pauꝑes sp̃u suo: diuites
sp̃u dĩ. Om̃is enim homo qui sp̃m suum sequi¬
tur: suꝑꝰ est. Subde sp̃m tuum: et capiat sp̃m
dĩ. Ibat in culmen: residat in uallem. Si erit
moulmen: denatat ab illo aqua. Si in ualle
resederit. implebitur ea: et fit ille uenter de
quo dictum est. flumina aquȩ uiuȩ fluent
de uentre eius. Ergo dum deficit a me sp̃s
meus: in conspectu tuo annuntiaui tribulatio¬
nem meam. Humilis factus confitens tibi de¬
ficionte sp̃u meo: cum sum plenus sp̃u tuo.
E t audierunt forte homines quia defecit
sp̃s meus in me: et desꝑauerunt dome et
dixerunt. cepinius eum. oppressimus cum.
Et tu cognouisti somitas meas. Illi me deiectũ
putabant: tu me stantem cernebas. Illi qui
me ꝑsequebantur et comprehenderant im¬
plicatos putabant pedes ieos: s illis obliga¬
ti sunt pedes et ceciderunt: nos aut̃ surre¬
ximus. et erecti sumus. Oculi eraim mei semꝑ
meos. Perseueraui ambulando. Qui enim

Expanded text:
num coelorum» . Beati ergo pauperes spiritu suo, divites Spiritu Dei. Omnis enim homo qui spiritum suum sequitur, superbus est. Subdat spiritum suum, ut capiat Spiritum Dei. Ibat in culmen, residat in valle. Si ierit in culmen, denatat ab illo aqua: si in valle resederit, implebitur ea, et fit ille venter de quo dictum est, «Flumina aquae vivae fluent de ventre ejus» . Ergo «dum defecit a me spiritus meus, in conspectu tuo annuntiavi tribulationem meam,» humilis factus, confitens tibi deficiente spiritu meo, cum sum plenus Spiritu tuo. 6. Et audierunt forte homines quia defecit in me spiritus meus, et desperaverunt de me, et dixerunt, Cepimus eum, oppressimus eum: «Et tu cognovisti semitas meas,» Illi me dejectum putabant, tu me stantem cernebas. Illi qui persequebantur et comprehenderant, implicatos putabant pedes meos: sed illis obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos autem surreximus, et erecti sumus . Oculi enim mei sempemeos . Perseveravi ambulando: «Qui» enim
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in euangłio: Cantauimus uobis et nõ
psaltastis: planocimus et non lamentastis.
Cantat ergo. Credimnis in dĩ miscd̾ia: quia eit
de quib nos consoletur. Nam qui ꝑtinaces
sunt ꝑseuerent in malicia quamius audiant
uerbum dĩ: scandalis quotidie turbant aecele¬
siam. de talib enim dicit iste psalmus. Sic em̃¬

Expanded text:
dicit in Evangelio? «Cantavimus vobis, et non dicit in Evangelio? «Cantavimus vobis, et non saltastis; planximus, et non lamentastis» . Cantet ergo; credimus in Dei misericordiam, quia erunt de quibus nos consoletur. Nam qui pertinaces sunt, perseverantes in malitia, quamvis audiant verbum Dei, scandalis quotidie perturbant Ecclesiam. De talibus dicit iste psalmus; sic e
Abbreviated transcription (Latin):
bum dĩ contempnunt sicut uia: auit qui ad ho¬
ram gaudent. et facta tribulatione sicut estas
solis arescunt: aut qui cogitacionib et curis et
solicitudine hunis mundi canquam spinis
auariciȩ suffocant quod in llis cȩpit germi¬
nare. E st aut̃ etiam terra bona quo semen cũ
ceciderit affert fructum: aliud tricenum
aliud sexagenum. aliud centenum. Siue pa¬
rum siue multum: om̃s in horreo erunt. Sũt
ergo tales: et ꝑpter hoc loquimur. Propter hoc
loquitur scriptura: ꝓpter hoc non tacet euan¬
głm. S et illi audiant. ne forte aliud sint ho¬
die aliud cras: ne forte mutentur audiendo
aut arent uiam. aut lapides purgent: aut
spinas euellant. Dicat sp̃s dĩ: dicat nobis. Can¬
tet nobis: siue uelimus psaltare siue nolimus
cantet et ipse. Sicut enim qui psaltat men¬
bra mouet ad cantum: sic qui psaltant ad
preceptum dĩ oꝑib obtemꝑant sono. Ideo
qui noluerunt hoc facere ⁊ quid dicit illis

Expanded text:
bum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad hobum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales, et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse. Sicut enim qui saltat, membra movet ad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facere, quid illis Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
głio de zacheo. statura
breuis et magnus in oꝑe:¬
et sicut scriptum est de illa
iudua que duo minuta misit in gazophi¬
lacium breuis pecunia s magna bearitas:
sic et iste psalmus. Si uerba numeres: bre¬
uis est. Si sententias appendas: magnus ẽ.
Hon ergo nos poterit duituis usq ad fastidium
detinere. Quare : Aduerdat prudentia ur̃a.
nit sibi locum. inuenit corda ubi requiescat.
inuenit terram ubi germinet. et fructum fe¬
rat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos
portat aeccłia usq infinem: manifestum est.
Et hii sunt: quib uerbum dĩ suꝑfluum est.
A ut sic in illos cadit quomodo semen in uia
conculcatur. et a uolatilib colligitur: aut sic
in eos cadit quomodo semen in petrosa loca ubi
non habet terram multam. statim exi it: et
calefacto sole arescit quia non habebat. radicẽ:
aut sicut inter spinas: quod et si germinet
et conetur in auras surgere: offocatur tamen
multitudine spinarum. cales aut̃ sunt qui uer¬

Expanded text:
gelio de Zacchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare? Advertat prudentia vestra, e. Invenit sibi locum, invenit corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui ver
Abbreviated transcription (Latin):
nos in illo requiem habebius. Hic inhabita¬
bo: qm̃ preelegi eam. Uiduam eius benedi¬
cens benedicam: pauꝑes eius saturabo pani¬
bus. Om̃is anima que intelligit se desertam
omni auailio nisi solius deiꝰ uidua est. Quo¬
diuis: quas esse dixerat in ȩccłia. dix erat aut̃.
que in delieis agit uiuens mortua est: et non
alam numerauit inter uiduas. describens aut̃
ulauas eti scas e quid ait÷ Que aut̃ uere uidua

Expanded text:
nos in illo requiem habemus. Hic habitanos in illo requiem habemus. Hic habitabo, quoniam elegi eam. Viduam eius benedicens benedicam, pauperes eius saturabo panibus. Omnis anima <quae intellegit> se desertam omni auduis quas omnes dicimus in Ecclesia. Dixerat autem, «Quae in deliciis agit; vivens mortua est;» et non illam numeravit inter viduas. Describens autem viduas sanctas, quid ait? «Quae autem vere vidua
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Nam quomodo nos dicunus filios daus
Si de stirpe non sumus scđm carnem. reaaũ
ut filii non simus nisi imitando fidem: enti
colendo dm̃. sicut et ille coluit. Si ergo tibi
ꝑ stirpem non sꝑas: ꝑ facta non uis assequieꝰ
Quomodo complebitur in te quia sedebis suꝑ
sedem daud: Et si non in te complebitur
putas quia non complebitur: Et quomodo
inuenit eam in campis saltuum: et quomodo
steterunt pedes euis: Qualiscumq ergo fueris:
cłia : ipsa est et illa iherłm ad cuius pacen
currimus. que non in angłis s in nobis pere.¬
grinatur: que ex parte meliore expectat
partem redituram : unde nobis literȩ uene¬
runt que quotidie recitantur. Ipsa ciuitas:
ipsa est syon quam preelegit dñs. hec requi¬
es mea. ibi requiesco. Quantum nos amat ds
fr̃s: ut quia nos requiescimus se dicat requies¬
cere. Hon eram ipse aliquando turbatur. et
sic requiescit: s idõ se dicit requiescere. quia

Expanded text:
bant; nos quomodo nos dicimus filios David, bant; nos quomodo nos dicimus filios David, qui de ejus stirpe non sumus secundum carnem? Restat ut filii non simus, nisi imitando fidem, nisi colendo Deum, sicut ille coluit. Si ergo quod tibi per stirpem non speras, per facta non vis assequi; quomodo in te complebitur quia sedebis super sedem David? et si non in te complebitur, putas quia non complebitur? Et quomodo invenit eam in campis saltuum? et quomodo steterunt pedes ejus? Qualiscumque ergo fueris, clesia, ipsa est et illa Jerusalem ad cujus pacem currimus, quae non in Angelis, sed in nobis peregrinatur, quae ex parte meliore exspectat partem redituram; unde nobis Litterae venerunt, quae quotidie recitantur. Ipsa civitas, ipsa est Sion, quam praeelegit Dominus. 22. es mea: ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus se dicat requiescere. Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut hic sub distingas et deinide inferas: sedebut
in ȩternum suꝑ sedem tuam. id est et filii tui
et filii eoꝵ: s om̃s si custodierint. Qiud ento.
i non custodierint: ꝑut ꝓmistio dĩ honigo
ido dictum ẽ. et idõ ꝓmissum est : quia p̾cicaũ
ds̃. Quid. nisi credituros: s ne aliquis quasi
minaretur ꝓmuissis di. et in potestate sua uellet
ponere quod ꝓmisit ds̃ ut impleretur: ideo
et uirauit dixit: in quo ostendit quia sine du¬
bio uenturum est. Quomodo ergo posut. ib
si custodierint: He iam głeris de ꝓmissis: et
dimittas te non custodire. Tunc eris filius dđ.
si custodieris. Si aut̃ non: non eris filius dauiad
filiss dauid promisit ds̃. Holi dicere filus sun
dauid. si degeneras: si uidei illud non dicuim
qui de ipsa stirpe nati sunt: immo dicunt᷑
illud. sed delirant. Aperte eium dñs ait si
filii abrahȩ estis. oꝑa abrahȩ facite. Inde ilos¬
negauit filios: quia facta abrahȩ non ficie¬

Expanded text:
ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt in aeternum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodierint? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo ostendit quia sine dubio venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si custodierint?» Ne jam glorieris de promissis, et dimittas te non custodire. Tunc eris filius David, si custodieris; si autem non, non eris filius David. Filiis David promisit Deus. Noli dicere, Filius sum David, si degeneras. Si Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed delirant. Aperte enim Dominus ait: «Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite» Jonegavit filios, quia facta non facie
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt se filiis suis seruare quod seruant. et
nolentes dare inopi pietatis nomine se eacu¬
sant: quia filii eorum spes eorum sunt. Om̃s
spem suam dicunt filios generare et relinque¬
re. Idõ nomine filioꝵ spem ipsam posuit: ce
ait. Si custodierint filis tui testamentum me¬
um et testimonia mea hec que docebo eos.
et filis eorum sedebunt in ȩternum. suꝑ se¬
dem tuam : id est tales fruotus habebunt ut
spes eos non fallat: ut illuc ueniant quo sꝑant
seuenturos. Modo ergo tanquam patres futꝰ
homines spei futurȩ. Cum aut̃ adepti fuerint
quod sꝑant. filii sunt : quia illud quod adipis¬
cuntur pepererunt et generauerunt in oꝑib
bonis. Et hoc illis seruatur in posterum: quia
et ipsa posteritas in fili is appellari solet. Aut
si filios ipsos homines accipis: intellige et de
ut iste sit sensus. si custodierint filii tuu testa¬
mentum meum et testimonia mea hec que
docebo eos. et filii eorum. id est si custodierint.

Expanded text:
dicunt se filiis suis servare quod servant; et dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnesspem suam dicunt, filios generare et relinquere. Ideo nomine filiorum spem ipsam posuit, et ait, «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et de ut iste sit sensus: «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si custodierint;
Abbreviated transcription (Latin):
bunt super sedem tuam : et si custodierint
fili i eorum et ipsi sedebunt super sedem tu¬
am: s ait si filii tui custodierint. et fili:
corum sedebunt super sedem tuam: rasi
quia filios hic uoluit intelligi fructus
ipsorum: Si fili i tui inquit custodierint
legem meam. et mandata mea hec que¬
que docebo eos seruauerint: filii tui et filis
eorum sedebunt super sedem tuam : id est
hic erit fructus eorum ut sedeant suꝑ sedem
tuam. Modo enim fr̃s om̃s qui laboramus in
xp̃o. om̃s qui contrenuscinus uerba ipsius.
qui quomodocumq conaiur facere uoluni¬
tatem ipsius. et ingemiscimus petentes ut
adinuet nos quo impleanus quod ubet.
nunquid iam sedenus in illis sedib beatitudi¬
nis que nobis ꝓmittuntur: Non: s mandata
tenentes sꝑamus hoc futurum. Ipsa spes tanquã
in filis dicta est : quia homines in hac uita
uuentes spe filii sunt. fructu filii sunt Prop¬
terea et homines excusantes auariciam suam:

Expanded text:
bunt super sedem tuam; et si custodierint bunt super sedem tuam; et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt super sedem tuam: sed ait, «Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt super sedem tuam», nisi quia filios hic voluit intelligi fructus ipsorum? «Si filii tui,» inquit, «custodierint legem meam, et mandata mea haec quae docebo eos» servaverint filii tui; «et filii eorum sedebunt super sedem tuam:» id est, hic erit fructus ipsorum, ut sedeant super sedem tuam. Modo enim, fratres, omnes qui laboramus in Christo, omnes qui contremiscimus verba ipsius, qui quomodocumque conamur facere voluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes ut adjuvet nos, quo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
quia necessario futurum erat et ꝑmansurum
dixit ⁊ uirauit dñs dauid ueritatem: et
non penitebit eum. Ex fructu uentris tu
ponam super sedem tuam. Poterat dicere.¬
et ex fructu fęmoris tui. Quare ex fructu uen¬
tris uoluit dicere: Et illud quidem si dice¬
ret uerum diceret: s significantius dicere
uoluit ex fructu uentris: quia de femina
natus est xp̃c quo uir non accessit. Quid
fructu uentris tui ponam suꝑ sedem tuam.
Si custodierint filii tui testamentum me¬
um et testimonia m̃a hec que docebo illos:
et fili i eorum sedebunt usq in eternum su¬
per sedem tuam. Si fili : tui custodierint:
et fili i eorum sedebunt in ęt̾̃num. Meritũ
fili is parentes faciunt. Quod si fili ipsius
custodierint: et filii eorum non custo dierit:
Quare ad meritũ patrũ ꝓmittit᷑ beatitudo fi¬
liorum & Quid enim ait: Si custodierint
filii tui: et filii eorum sedebunt in ȩternum.
Quare non ait si custodierint filii tui sede¬

Expanded text:
quia necessario futurum erat et permansurum; quia necessario futurum erat et permansurum; dixit, «Juravit Dominus David veritatem, et non poenitebit eum: Ex fructu ventris tui ponam super sedem tuam.» Poterat dicere, Ex fructu femoris tui: quare, «Ex fructu ventris,» voluit dicere? Et illud quidem si diceret, verum diceret: sed significantius dicere voluit, «Ex fructu ventris;» quia de femina natus est Christus, quo vir non accessit. 19. fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt usque in aeternum super sedem tuam.» Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt in aeternum. Meritum filiis parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent, et filii eorum non custodirent? Quare ad meritum patrum promittitur beatitudo filiorum? Quid enim ait, «Si custodierint filii tui, et filii eorum sedebunt in aeternum» non ait, Si custodierint filii tui, sede
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim dolorem penitentiȩ patitur ds̃ ⁊
aut in aliquo fallitur ut uelit corrigere in
quo errauit: s quomodo hominem cum
penitet nutare uult quod fecit. sic ubi audis
qua penitet deum: mutacionem ipsam
sꝑa. Ãliter illam fecit ds̃ quamius nomine
penitentie appellat: aliter tu. Tu enim facis
quia erraueras: ille aut̃ facit quia iundicat.
aut quia liberat. Mutauit regnum saul.
cum peniteret eum. Sic dictum est et in
eo ipso loco ubi scriptura dioit. penituit eũ:
ubi paulo post dicitur. non enim sic est ut
homo ut peniteat eum. Cum ergo mutat oꝑa
sua ꝑ incommutabile consilium suum: propt̃
ipsam non consili s oꝑis mutacionem peni¬
tere dicitur. hoc aut̃ sic ꝑmisit : ut non mu¬
taret. Quomodo diciturꝰ et illud. uirauit dñs
et non penitebit eum: tu es sacerdos in ęter¬
num scd̾m ordinem melchisedec: sic et hoc
quia ita ꝓmissum est non ut mutaretur

Expanded text:
Non enim dolorem poenitentiae patitur Deus, Non enim dolorem poenitentiae patitur Deus, aut in aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomodo hominem cum poenitet, mutare vult quod fecit; sic ubi audis quia poenitet Deum, mutationem ipsam spera. Aliter illam facit Deus, quamvis nomine poenitentiae appellet, aliter tu: tu enim facis, quia erraveras; ille autem facit, quia vindicat, aut quia liberat. Mutavit regnum Saül, cum poeniteret eum sicut dictum est: et in eo ipso loco ubi Scriptura dicit, «Poenituit eum;» ibi paulo post dicitur, «Non enim sic est ut homo, ut poeniteat eum» . Cum ergo mutat opera sua per incommutabile consilium suum; propter ipsam, non consilii, sed operis mutationem, poenitere dicitur. Hoc autem sic promisit, ut non mutaret. Quomodo dicitur et illud, «Juravit Dominus, et non paenitebit eum, Tu es sacerdos in» «aeternum, secundum ordinem Melchisedec» : sic et hoc quia ita promissum est, ut non mutaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
sur cioruas ani. Secierunt u orueifigerẽt
nonastes crpatit ⁊et plus contremuerunt
montuns posie esius nomen qui quasi uuter
manus corutn nichil poterat et compuncti
cordu lan credentes diuinitatem occultam
fuuse in illo quem ceteris similem hominib
putauerunt. et consilium petentes ab apłis
ap̃i. Ergo quia adiudicandos eos a quibus
crucifiarus est surrexit xp̃c: et auertit faci¬
em suam a uidȩis. et conuertit ad gentes:
tanquam rogaturus dm̃ propter reliquias
isrł: et dicit ei. Propter dauid seruum tuum:
ne auertas faciem xp̃i tui. Si palea dampna¬
ta est. frumenta colligantur: et reliquie
saluȩ fiant: sicut dicit ysaias. Et plane fac¬
tȩ sunt reliquiȩ saluȩ. Inde erant duodecun
apłi: inde plusquam quingenti fr̃s quibus
se ipse dñs demonstrauit post resurrectionẽ
lnde tot nulia baptizati: qui precia retum
suarum ante pedes apłorum ponebant.
Ergo implecum est quod hic rogatus est
est non penitebit eum: Non mutabit.

Expanded text:
ini. Saevierunt, ut crucifigerent, nomine crucifixi; et plus contremuerunt tantum posse ejus nomen, qui quasi inter manus eorum nihil poterat; et compuncti corde, jam credentes divinitatem occultam fuisse in illo quem caeteris similem hominibus putaverunt, et consilium petentes ab Apostolis, stri Jesu Christi.» Ergo quia ad judicandos eos a quibus crucifixus est, surrexit Christus, et avertit faciem suam a Judaeis, et convertit ad Gentes; tanquam rogatur Deus propter reliquias Israel, et dicitur ei, «Propter David servum tuum, ne avertas faciem Christi tui.» Si palea damnata est, frumenta colligantur. «Reliquiae salvae fiant» , sicut dicit Isaias. Et plane factae sunt reliquiae salvae: inde erant duodecim Apostoli, inde plus quam quingenti fratres quibus se Dominus demonstravit post resurrectionem ; inde tot millia baptizata, quae pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponebant . Ergo impletum est quod hic rogatus est est, «non poenitebit eum?» Non mutabit.
Abbreviated transcription (Latin):
potestas scĩficationis dĩ in xp̃o. Florebit enim
quod dixcit: ad głam uult ꝑtinere. Euancdo
enons florent arbores: tunc pulchit sunto Ergo
eincatio ii baptisimo: linde fleret et claret s uin¬

Expanded text:
potestas sanctificationis Dei in Christo. «Florebit» enim potestas sanctificationis Dei in Christo. «Florebit» enim quod dixit, ad gloriam vult pertinere: quando enim florent arbores, tunc pulchrae sunt. Ergo sanctificatio in Baptismo; inde floret mundus hui
Abbreviated transcription (Latin):
erat lucerna ardens et lucens. Et quid ait ioħs
Hic est qui baptitat. In hoc ergo exultabunt sc̃i÷
in hoc exultabunt sacerdotes. quia om̃e quod
ipsoꝵ bonum est. non est ipsoꝵ s illuis: et
ille scilicet est qui habet potestatem baptiran¬
di. Securus ergo accedit ad templum eius omĩs
qui acceꝑit baptismum: quia non hominiss
illius est in quo excitatum est cornu dauid.
benedicens benedicam. paupes eius saturabo
panib: sacerdotes eius induam salutari: et
scĩ eus exultacione exultabunt. Qui dicit
ibi suscitabo cormi dauid ds est: ipse dicit
non ẽẽt: non diceretur suꝑius ꝓpter dauid
seruum tuum ne auertas faciem xp̃i tui. Suꝑ
ipsum aut̃ florebit scificatio mea. Suꝑ xp̃m
floret. Hemo hominum illam sibi assumat:
quia ipse scĩficat. Alioquin non erit uerũ siꝑ
ipsũ aut̃ florebit scificatio mea. Gła sc̃ificati¬
onis florebit. Sc̃ificatio ergo xp̃i in ipso xp̃o.

Expanded text:
erat lucerna ardens et lucens» . Et quid ait Joannes? erat lucerna ardens et lucens» . Et quid ait Joannes? «Hic est qui baptizat.» In hoc ergo exsultabunt sancti, in hoc exsultabunt sacerdotes; quia omne quod ipsorum bonum est, non est ipsorum, sed illius qui habet potestatem baptizandi. Securus ergo accedit ad templum ejus omnis qui accepit Baptismum; quia non hominis, sed illius est in quo suscitatum est cornu David. benedicens benedicam, et pauperes ejus saturabo panibus. Sacerdotes ejus induam salutari, et sancti ejus exsultatione exsultabunt.» Qui dicit, «Ibi suscitabo cornu David,» Deus est. Ipse dicit, non esset, non diceretur superius, «Propter David servum tuum, ne avertas faciem Christi tui. Super ipsum autem florebit sanctificatio mea.» Super Christum floret. Nemo hominum illam sibi assumat, quia ipse sanctificat; alioquin non erit verum, «Super ipsum autem florebit sanctificatio mea.» Gloria sanctificationis florebit. Sanctificatio ergo Christi in ipso Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
auam salutari: et sc̃i euis exultatione ea ulta¬
bunt. Quid est salutaris ñ nisi axp̃c ñ¬
Quid est ergo sacerdotes eius induam salucari s
Q uotquot in xp̃o baptizati estis: xp̃m indiuistis
Et sc̃ĩ eius exrultatione exultabunt. Unde ex l¬
cabunt: Unde exultatione: Quia induti sunt
salutari. Non inse enim luxx facti: s in dño
N am erant tenebre. Et idõ subiecit. Illic suscra¬
bo cornu darud: ut de xp̃o p̾sumatur. Ipsa ert
altitudo dauid. Cornu enim significat altitudi¬
nem. Et qualem altitudinem: Non caruale
dõ omĩa ossa carne inuoluta sunt. Cormu eade¬
dit carnem. Altitudo sp̃ualis: cormi est. Que
enim altitudo sp̃ualis est nisi de xp̃o presiune¬
re: non dicere ego facio. et ego baptuo. s he
est qui baptitat : Ibi est cornũ dauid. Ut no¬
ueritis quia ibi est cornu dauid: attendite qͥ
sequatur. Paraui lucernam xp̃o meo. Que est
lucerna: Iam nostis dr̃u uerba de ioħe. Iile

Expanded text:
duam salutari, et sancti ejus exsultatione exsultaduam salutari, et sancti ejus exsultatione exsultabunt.s induam salutari? Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis» . «Et sancti ejus exsultatione exsultabunt.» Unde «exsultabunt exsultatione?» Quia induti sunt salutari: non in se. Lux enim facti, sed in Domino; nam erant ante tenebrae . Et ideo subjecit, «Ibi suscitabo cornu David:» ut de Christo praesumatur, ipsa erit altitudo David. Cornu enim significat altitudinem: et qualem altitudinem? Non carnalem. Ideo omnia ossa carne involuta sunt: cornu excedit carnem. Altitudo spiritualis, cornu est. Quae autem altitudo spiritualis est, nisi de Christo praesumere; non dicere. Ego facio, ego baptizo; sed, «Hic est qui baptizat» ? Ibi est cornu David. Et ut noveritis quia ibi est cornu David, attendite quid sequatur: «Paravi lucernam Christo meo.» Quae est lucerna? Jam nostis Domini verba de Joanne: «Ille
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes qui saturantur panib. Inuenis alum
mendicum inflatum. aut ideo non inflatum
quia nichil habet: querentem tamen unde
infletur. Non attendit ds̃. facultatem s cupi¬
ditatem: et iudicat eum scđm cupiditatem
qua inhiat reb temporalib: non scđm facul¬
tatem quani non ei contigit adipisci. Unde
omia habundanter ad fruendum. Quid ergo
faciunt de diuitiis suis: Sequitur et dicit᷑.
Diuites sint in oꝑib bonis: facile tribuant com¬
municent. Et uide quia hic pauꝑes sunt. c̃e¬
sauritent inquit sibi fundamentum bonum
infuturum: ut apprehendant ueram uitam
C um apprehenderint: tunc erunt diuites. Quã¬
do aut̃ non eam adhuc habent: nouerint sẽ
pauꝑes. lta fit: ut om̃s humiles corde sc̃o. et
in haritate gemina constitutos. quicquid ha¬
buerint in hoc scło. inter pauꝑes suos nume¬
ret ds̃ quos saturat panibus. Sacerdotes eius
lum aduertat haritas ur̃a Sacerdotes eus in¬

Expanded text:
pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium mendicum inflatum, aut ideo non inflatum, quia nihil habet, quaerentem tamen unde infletur. Non attendit Deus facultatem, sed cupiditatem: et judicat eum secundum cupiditatem qua inhiat rebus temporalibus, non secundum facultatem, quam non ei contingit adipisci. Unde omnia abundanter ad fruendum.» Quid ergo faciant de divitiis suis? Sequitur et dicit: «Divites sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent.» Et vide quia hic pauperes sunt: «Thesaurizent,» inquit, «sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret Deus, quos saturat panibus. 27. «vers. 16, lum advertat Charitas vestra. «Sacerdotes ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
sumpseris : eris in menbris illius uiduȩ que
est eccłia: de qua dictum ẽ. uiduam eus
benedicens benedicam. Eris pauꝑ de qualibus
dictum est: et pauꝑes eus saturabo panibus
Aliquando aut̃ quod non est pret̾muitendum
dicere : inuenis pauꝑem suꝑbum. et diuitem hu¬
milem. Quotidie patimur tales dudis pauꝑem
quasi gementem sub diuite. Et quando poten¬
tior premit diues: tunc illum humilem uides.
Aliquando nec tunc: s tunc suꝑbum. unde uides
quis eẽt.si aliquid haberet: Eigo pauꝑ dei: in
animo est non in scło. Procedit aliquando homo
habens plenam domum. uberes terras. multa
predia. multum auri et argenti: nouit quia
in ipsis non est presumendum : hiniliat se dõ.
facit inde bene: ita cor ipsius erigitur ad dm̃
ut nouerit quia non solum nichil illi ꝓsunt
diuitiȩ ipsȩ. s et impediunt pedes ipsius nisi
ipse regat et ille subueniat: et numeratur int̾

Expanded text:
sumpseris, eris in membris illius viduae, quae sumpseris, eris in membris illius viduae, quae est Ecclesia, de qua dictum est, «Viduam ejus benedicens benedicam:» eris et pauper, de qualibus dictum est, «Et pauperes ejus saturabo panibus.» 26. Aliquando autem, quod non est praetermittendum dicere, invenis pauperem superbum, et divitem humilem: quotidie patimur tales. Audis pauperem quasi gementem sub divite, et quando potentior premit dives, tunc illum humilem vides: aliquando nec tunc, sed et tunc superbum; unde vides quis esset, si aliquid haberet. Ergo pauper Dei in animo est, non in sacculo. Procedit aliquande homo habens plenam domum, uberes terras, multa praedia, multum auri et argenti, novit quia in ipsis non est praesumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter
Abbreviated transcription (Latin):
dñm qui requirunt eum. Estote ergo pauꝑes:
estote in menbris illius uiduę : non sit auxciliũ
urm nisi in uno dõ. Pecunia nichil est: non
inde auxcilium habebitis. Multi ꝓpter pecu¬
niam precipitati sunt. multi ꝓpter pecunam
perierunt : mula ꝓpter pecuiuam multam que¬
siti sunt a raptorib. Tuti essent: si non habe¬
rent quare quererentur. Multi de amicis po¬
tentiorib presumpserunt: ceciderunt illi de
quib presumpserunt. et inuoluerunt eos
qui de se presumpserunt. Respicite exempla
generis humani. Quid magnum est quod
uobis dr̃: Hon solum de his scripturis ea lo¬
quimur: legite ea in erbem terrarum : atten¬
dite non presumere de peccunia. de amico
homine. de honore et iaccantia scłi. Tolle-
ista omnia: s habes illa. age dõ grãs: si con¬
tempnis illa. Si aut̃ inflaris inde: noli attẽ¬
dere. Quando eris preda hominum: lam di¬
abolo preda es. Si aut̃ de his reb non pre¬

Expanded text:
Dominum qui requirunt eum.» 25. Estote ergo pauperes, Dominum qui requirunt eum.» 25. Estote ergo pauperes, estote in membris illius viduae, non sit auxilium vestrum nisi in uno Deo. Pecunia nihil est; non inde auxilium habebitis. Multi propter pecuniam praecipitati sunt, multi propter pecuniam perierunt: multi propter pecuniam multam quaesiti sunt a raptoribus; tuti essent, si non haberent quare quaererentur. Multi de amicis potentioribus praesumpserunt: ceciderunt illi de quibus praesumpserunt et involverunt eos qui de se praesumpserunt. Respicite exempla generis humani. Quid magnum est quod vobis dicitur? Non solum de his Scripturis ea loquimur; legite ea in orbe terrarum. Attendite non praesumere de pecunia, de amico homine, de honore et jactantia saeculi. Tolle ista omnia: sed si habes illa, age Deo gratias si contemnis illa. Si autem inflaris inde, noli attendere quando eris praeda hominum; jam diabolo praeda es. Si autem de his rebus non prae