comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc incĩm diximus scłm hystori¬
am: nũc dicamus scđm tͦpologiã
Nemisisti iniquicatẽ plebis tue
slemo dimictit: nisi quod debetur.
Operiusti omĩa peccata eorũ. Hirtu¬
tibus operiusti: ꝓpte̾a peccata non
parent. Ac si diceret. Iniqͥtatẽ oꝑui¬
sti iusticia: impudicitiam operu¬
isti castitate: nigredinẽ operuisti
candore. Nitigasti om̃em irã tu:¬
am: auertisti ab ira indignatõnis
tuȩ. Conuerte nos deus salutũ no¬
strarum. Uidete quid dicat. Tu qł
in te fuit: auersus es ab ira ꝓpter
clementiã tuam. Conu̾te nos deus.
Tu auersus es ab ira: nos auertisti
a peccatis. Conuerte nos deus salutũ
nr̃arũ. Quare nõ lixit salutis nr̃e:
scͥ salutũ nr̃arũ: Si scinel peccaremus.
una indigeremus salute. Multa pec¬
cauimꝰ: ꝓp̾tc̃a multis indigemꝰ salu¬
tibus. Oeus tu ꝯũsus: uiuificabis nos.
ricordia dei est. Non uenisset me¬
dicus: nisi egrotarent plurimi. Qm̃
cgͣtabant plurimi: ꝓpterea uenit
medicus. Qm̃ indigebamus miseri¬

Expanded text:
m diximus secundum historiam: nunc dicamus secundum tropologiam: Remisisti iniquitatem plebis tuae. Nemo dimittit, nisi quod debetur. Operuisti omnia peccata eorum. Virtutibus operuisti, et propterea peccata non parent. Ac si diceret: Iniquitatem operuisti justitia; impudicitiam operuisti castitate; nigredinem operuisti candore. Mitigasti omnem iram tuam: avertisti ab ira indignationis tuae. Converte nos, Deus salutum nostrarum, etc. Videte quid dicat: Tu quod in te fuit, aversus es ab ira propter clementiam tuam. Converte nos, Deus. Tu aversus ab ira, nos avertisti a peccatis. Converte nos, Deus salutum nostrarum. Quare non dixit, salutis nostrae, sed salutum nostrarum. Si semel peccaremus, una indigeremus salute. Multa peccavimus: propterea multis indigemus salutibus. Deus, tu conversus vivificabis nos. ricordia Dei est. Non venisset medicus, nisi aegrotarent plurimi. Quoniam aegrotabant plurimi, propterea venit medicus. Quoniam indigebamus miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: quod homo natꝰ ẽ. Decclo ꝓsperit
quod ds semꝑ incelis ẽ: hoc ẽ natꝰ ẽ
quidem de terra: s ille qui de terra na¬
tus est semꝑ incelo ẽ: hocẽ sic̃ appa¬
ruit interris: ut celos non relinque¬
r& Ds̃ enum ubiq est. Prosperit.
qm̃ donec ꝓeccabamus. auertebat
oculos suos anobis. Quod dicit hoc ẽ
Iustum ẽ ut figulus misereat᷑ oꝑibꝰ
sius. ut pastor misereatur gregisuo.
Nos ppłs euis sumus: nos creatura eiꝰ
sumus. Propt̾a gͦ de ⁊terra ortus est:
q de celo ꝓsperĩt. ut impleat iustici¬
am suam: ꝙ misereat᷑ oꝑi suo. Demque

Expanded text:
 quod homo natus est; de coelo prospexit, quoniam Deus semper in coelis est, hoc est, natus quidem est de terra; sed ille qui de terra natus est, semper in coelo est, hoc est, sic apparebat in terris, ut coelum non derelinqueret. Deus enim ubique prospexit: quoniam donec peccabamus, avertebat oculos suos a nobis. Quod dicit, hoc est: Justum est ut figulus misereatur operibus suis, ut pastor misereatur gregi suo. Nos populus ejus sumus, nos creatura ejus sumus. Propterea ergo de terra ortus est, et de coelo prospexit, ut impleat justitiam suam, et m
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete quid dicat. dñs addidit mi¬
chi auriculam. Qm̃ non habebam
auriculam illam que in corde ẽ: acd¬
didit michi. ut dei possim audire
sermones. Et nũc ergo ꝓpħa quodẽq
audit: audit corde. Quando gͦ cla¬
mamus in cordibus nr̃is abba pat̃.¬
⁊ clamor ille silentii est. ⁊ silentiũ
auditur a dño: sic ⁊ dñs loquitur
ad cor nr̃m. quod clamat abba pa¬
ter. Ideo gͦ: nũc dicit ꝓpħa. Audi¬
am quid loquatur in me dominꝰ
deus. Tale quid: ab acuc ꝓpħa dicit.
Stabo in ꝯtemplatõne ⁊ iuideã quid
respondeat michi dñs: ⁊ quid respõ¬
deã michi ad eum. & audiam quid
loquatur in me dñs deus. Ergo ⁊ ħ
quod ait audiam quid loquatur
dñs deus: loqͥtur in corde: loquit᷑
in sensu. lhultis scire: qualis sit cla¬
mor cordis: uultis scire: qm̃ clamor
aprid dñm non uocis. sed lacrima¬
rum est: Dicit᷑ ⁊ in lamentationi¬
bus iheremie. sion tacuit pupilla
oculi mei. Quoniam loquetur pa¬
cem inplebem suam. Proprie drħ

Expanded text:
dicat: Dominus addidit mihi auriculam. Quoniam non habebam illam auriculam quae in corde est; addidit mihi ut Dei possim audire sermones. Et nunc ergo propheta quodcumque audit, audit in corde. Quando enim clamamus in cordibus nostris, abba pater, et clamor ille silentii est, et silentium auditur a Domino: sic et Dominus loquitur ad cor nostrum, quod clamat, abba pater. Ideo ergo nunc dicit propheta: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus. Tale quid et Abacuc propheta dicit: Stabo in contemplatione, et videam quid respondeat mihi Dominus, et quid respondeam ad eum . Et audiam quid loquatur in me Dominus Deus. Ergo et hoc quod dicit: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus: loquitur in corde, loquitur in sensu. Vultis scire qualis sit clamor cordis? Vultis scire quoniam clamor apud Deum non vocis, sed lacrymarum est? Dicitur in Lamentationibus Jeremiae: Non tacuit pupilla oculi mei . Quoniam loquetur pacem in plebem suam. Proprie dicitur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sedia & ueritas obiuauerunt sͥ. Peccator
es aucdi qͥd dicat miscdia. Sc̃s es. audi
qͥd dicat & ueritas. Nec si peccator es
desꝑes. nec si uistus es suꝑbias. Dicamꝰ¬
& aliter. duo sunt credentes ꝓpłi. unꝰ

Expanded text:
dia et veritas obviaverunt sibi. Peccator es: audi quid dicat, misericordia. Sanctus es: audi quid dicat, et veritas. Nec si peccator es, desperes: nec si justus es, superbias. Dicamus aliter: Duo sunt credentes populi: unus
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinẽ &s ysopum non ingreditur
sinagogam. Ergo ꝙtu qͥusq hodie leꝓ¬
sus fiusti. ñ apparebat lepra tua: ante¬
quam uenires ad sacerdotem s q̃m ue¬
nisti ad sacerdotẽ. dissuit sacerdos uesti.¬
menta: & id qͦd tectum iudebat᷑. sanũ ẽẽ
ostendit inlepso. Omnia peccata tua .q.

Expanded text:
 aquam, et hyssopum, non ingreditur synagogam. Ergo et tu qui usque hodie leprosus fuisti, non apparebat lepra tua antequam venires ad sacerdotem. Sed quoniam venisti ad sacerdotem, dissuit sacerdos vestimenta tua, et quod tectum videbatur et sanum esse, ostendit leprosum. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ipsius ꝓpħe ten& orationem.
Nclina dñe aurem tuam & exaudime.
llitatem assumipti corporis ad patrem
fundit orationemꝰ scd̃m dĩtatem uͦ
sc̃m se dicit. sic̃ quondam dixerat ad
pit. quam in oĩ temꝑe p̃sentis uite sal¬
tibꝰ mestam. Qyia adte dñe animã
meã leuaui. ate eam resuscitari credẽs.
Quia tu dñe suauis ac mitis: & mul¬
te miscd̃ie om̃ibꝰ inuocantibꝰ de. his qui
te de puro corde inuocant. mitem te
p̃bes & copiosam miscdiam eis indul¬
qm iuista ꝓeto. En die tbulatõnis
mee. hoc ẽ indie passionis. ¶ Lamaui
adte de cruce. Quia exaudisti me:
ut cõmendatum tibi restitueres spm̃
mulacris gentium qui sic possit ut
tu oꝑari. Om̃s gentes quascumq
fecisti. uenuient. & ad orabunt coram te

Expanded text:
. Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi litatem assumpti corporis ad Patrem fundit orationem. Secundum deitatem vero sanctum se dicit, sicut quondam dixerat ad pit, quam in omni tempore praesentis vitae saltibus moestam. Quia ad te, Domine, animam meam levavi: Ad te eam resuscitari credens. Quia tu, Domine, suavis et mitis, et multae misericordiae omnibus invocantibus te. His qui te de puro corde invocant, mitem te praebes, et copiosam misericordiam eis indulam justa peto. In die tribulationis meae. Hoc est, in die passionis. Clamavi ad te. De cruce. Quia exaudisti me. Ut commendatum tibi restitueres spirimulacris gentium, qui sic possit ut tu operari. Omnes gentes quascumque fecisti, venient et adorabunt coram te
Abbreviated transcription (Latin):
manichee. qui negas carnem habuisse
saluatõrem: Ecce ueritas saluator de
terra. hoc ẽ demaria ortus est Et
iusticia de celo ꝓsperit. Iustũ enĩ erat.
ut saluator mifereret᷑ popło suo. Uide¬
te quid dicat. Ouista uiditia dĩ. & in

Expanded text:
Manichaee, qui negas carnem habuisse Salvatorem? Ecce veritas, id est, Salvator de terra, hoc est, de Maria ortus est. Et justitia de coelo prospexit. Justum enim erat, ut Salvator misereretur populo suo. Videte quid
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ patͥbus: hoc completur infiliis.
Iusticia & pax osculatȩ sunt. Uidete qͥd
dicat: iusticia & pax osculatȩ sunt. Ipsũ
ẽ quod supra dixit miscd̾ia & ueritas.
Miscdia: ipsum  quod & pax. ueritas au
quid dicat: iusticia & pax osculatȩ sunt.
Hoc ẽ miscdia & ueritas amicitiam fece¬
runt. hoc ẽ & gentilium ppłs & uideoꝵ

Expanded text:
iis. Justitia et pax osculatae sunt. Videte quid dicat: Justitia et pax osculatae sunt. Ipsum est quod supra dixit: Misericordia et veritas. Misericordia ipsum est quod et pax: veritas autquid dicat: Justitia et pax deosculatae sunt, hoc est, misericordia et veritas amicitiam fecerunt, hoc est, et gentilium populus et Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
toris: hoc ꝓpͥe scđm hysto¬
riam seterũ scđm tͦpologi¬
am. cũ dixĩmus: de hystoria postea
disseremus. Benedixisti dñe t̾rã tuã:
hoc dixĩmiis de aduentu saluatoris.
terra que offenderat. que ydolatri¬
is fuerat inquinata: te ueniente
saluata est. Benedixisti dñe terrã tu¬
am. Loquatur peccator: ⁊ postta ueni¬
saluata est. Auertisti captiuitatẽ.
iacob: eoꝵ qui in xp̃o crediderunt.
Au̾tisti captiuitatem iacob. Qicũq
in peccatis est : captiuus tenetur.
Remisisti iniquitatẽ plebis tue.
Non propter opera eoꝵ: sed ꝓpter
miscd̾iam tuam saluasti ppłm tui¬
um. O peruisti om̃ia peccata eo¬
rum. usq ad finẽ de aduentu sal¬
uatoris psalmus ẽ: sicut dixit.
Miscdia ⁊ ueritas. lleruntamen
ꝓpe timentes eũ salutare ip̃ius: ut
habitet gła in terra nr̃a. Uere enĩ

Expanded text:
toris. Hoc proprie secundum historiam. Caeterum secundum tropologiam, cum dixerimus de historia, postea dicemus. Benedixisti, Domine, terram tuam. Hoc diximus de adventu Salvatoris. Terra quae te offenderat, quae idololatriis fuerat inquinata, te veniente salvata est. Benedixisti, Domine, terram tuam. Loquitur peccator postea veniertisti captivitatem Jacob. Eorum qui in Christo crediderunt. Avertisti captivitatem Jacob. Quicumque in peccatis est, captus tenetur. Remisisti iniquitatem plebis tuae. Non propter opera eorum, sed propter misericordiam tuam salvasti populum tuum. Et operuisti omnia peccata eorum. Usque ad finem de adventu Salvatoris psalmus est, sicut dixit, misericordia et veritas. Verumtamen prope timentes eum salutare ipsius, ut inhabitet gloria in terra nostra. Vere
Abbreviated transcription (Latin):
quoudã erat in latitudine peccatorũ. a¬
scendit pꝰea in memoriã dĩ. Nunqͥd syon
mirã loqͦ: s ueram. Syon ur̃a inqͣ aliqͦti¬
ens alicingene sunt: & tyrꝰ. & ethiopes
illa specula. illa meretͥx. illa raab. illa ba¬
bylon illa quȩ diuaricauit pedes suos.
omi tnseunti. scd̃m iherechiel: illa mere¬
trix si uoluerit repente uirgo efficit᷑.
Uurgo fit. ꝙ concipit filiũ dĩ & generat. A
timore tuo dñe concepimꝰ & parturuumꝰ.¬
sp̃m salutis fecimꝰ suꝑ terram. Uidetiᷤᷤ gͦ
qͣm illa meretͥr a dõ concipit. & parcurit
saluatorẽ. Sꝑm salutis tuę. fecimus suꝑ
terram. Ergo anima nr̃a illa raab illa
meretrix podest conciꝑe saluatorem.¬

Expanded text:
dam erat in latitudine peccatorum, ascendit postea in memoriam Dei. Numquid Sion miram loquor; sed veram. Sion nostra in qua aliquotiens alienigenae sunt, et Tyrus, et Aethiopes: illa specula: illa meretrix: illa Raab: illa Babylon: illa quae divaricavit pedes suos omni transeunti, secundum Ezechiel : illa meretrix si voluerit, virgo repente efficitur. Virgo fit, et concipit Filium Dei, et generat. A timore tuo, Domine, concepimus, et parturimm salutis tuae fecimus super terram. Videte ergo, quoniam illa meretrix a Deo concepit et parturivit Salvatorem: Spiritum salutis tuae fecimus super terram. Ergo anima nostra illa Raab, illa meretrix, potest concipere, et parer
Abbreviated transcription (Latin):
habebat cor: & deuide dic̃. & pꝰtres dies.
Et qͥd dic̃ Nolite inqͥt̾ ire ꝑ cãpestria. s
inmontana ꝯsurgite. Eccdȩ enĩ fides ñ ẽ
inuallib. s ĩmontib ꝯstituta. Iherico gͦ
postea subu̾tit᷑ ab iħu . &. istasola meretͥa
reseruat᷑ in columis. Ergo ħ dic̃. Memor
ero raab. ħ ẽ que suscepit exploratores
nieos. & ego indie uiditii memor ero eiꝰ.
Memor ero raab. Raab qͥd int̾p̃tat᷑ diximꝰ
scđm hystoriã: dicamꝰ ⁊ scd̃m nominis in¬
t̃p̃tatõnẽ. Iuxta anagogen raab duplicit̾
int̾p̃tat᷑. Aut int̾p̃tatur latitudo: aut c̾ce
int̾p̃tat᷑ suꝑbia. Ergo uidete quid dicat.
Illa que qͦndã ambulabat ĩlata uianspaciosa

Expanded text:
habebat cor. Et deinde dicit post tres dies. habebat cor. Et deinde dicit post tres dies. Et quid dicit: Nolite, inquit, ire per campestria, sed in montana conscendite. Ecclesiae enim fides non est in vallibus, sed in montibus constituta. Jericho ergo postea subvertitur ab Jesu, et ista sola meretrix reservatur incolumis. Ergo hoc dicitur: Memor ero Raab, hoc est, quae suscepit exploratores meos, et ego in die judicii memor ero ejus. Memor ero Raab. Raab quid interpretatur? diximus secundum historiam: dicamus et secundum nominis interpretationem. Juxta anagogen Raab dupliciter interpretatur. Aut interpretatur latitudo: aut certe interpretatur superbia. Ergo videte quid dicat. Illa quae quondam ambulabat in lata et spatiosa
Abbreviated transcription (Latin):
ingentib: petrũ & paulũ: iherico q̃ritroᷤᷤ
occidere. Ila suscipit eos meretrir: eccła
de gentibꝰ ꝯgregata credit iħu. Et qͦs uo¬
lebat iherico int̾fic̾e̾: ipsa saluat indoma¬
te suo. E ponit eos indomate: in gxcelsafi¬
de sua: & abscondit eos inlini calamo. li¬
ç& meretrix sit: tam̃ posuit eos in lino.
linũ multo labore. & diligentia ĩ cando¬
rem uenit. Scitis ipsi qm linũ det̾ra na¬
scitur. & cum interra natum fuerit. ni¬
grũ est: nullã speciẽ hab& nullũ usum.
Primũ gͦ tollitur det̾ra: frangit᷑. decorq̃t᷑.¬
ħ ar. qͦd ista quidẽ meretrix suscepit ex¬
ploratores inlino suo: ut illi erploratores
linum eiꝰ u̾terent incandorẽ. Qd drͣ. Dat
illis ꝯsiliũ & dicit. Expectate hic tͥb diebꝰ.
Non erat una dies: nͣ due. nͥ tres dies. Uidete
qͥd dicat. Expectate dieb tͥb Non nomi¬
nat tres noctes s tres dies: q illuminatũ

Expanded text:
in gentibus, Petrum et Paulum. Jericho quaerit eos in gentibus, Petrum et Paulum. Jericho quaerit eos occidere: illa eos suscepit meretrix, Ecclesia de gentibus congregata. Credit in Jesum, et quos volebat Jericho interficere, ipsa salvat in domate suo. Et ponit eos in domate suo, in excelsa fide sua, et abscondit eos in lini calamo. Licet meretrix sit, tamen ponit eos in lino. Linum multo labore, et diligentia in candorem venit. Scitis ipsi, quoniam linum de terra nascitur, et cum in terra natum fuerit, nigrum est: nullam speciem habet, nullum usum. Primum ergo tollitur de terra, frangitur, deinde tdicitur, quod ista quidem meretrix suscepit exploratores in lino suo, ut illi exploratores linum ipsius verterent in candorem. Quid igitur? Dat illis consilium, et sic dicit: Exspectate his tribus diebus. Non erat una dies, non duo, nisi tres dies. Videte quid dicat. Exspectate tribus diebus. Non nominat tres noctes, sed tres dies: quia illuminatum
Abbreviated transcription (Latin):
bus congregatam. ꝓpt̾ea de uocatõne¬
nunc gentium drͣ. memor ero raab & ba¬
bilonis. scientibus me. Qͥcumq peccator
ẽ: securus sit. Dnͣs memor fuit raab. Se¬
cutuͣ dixi si reu̾tat᷑ ad dnm. Ceterum
securitas sine lacrimis. non habet reme¬
dium. Memor eroraab. Raab illius
meretricis. quȩ suscepit exploratores iħu:
quȩ erat in iherico: quia uenerat iħc: ꝙ
misit duos exploratores in ierico. Mundꝰ
iste qui inseptem diebꝰ subuertitur. uult
interficere exploratores. Ꝙ cum ille cupi¬
at interficere exploratores: sola raab mne¬
retrix suscepit Et suscepit eos tr̾nferior
loco. s incenacło. indomate: hoc est in¬
sublimitate fidi sue: & abscondit eos in
lino. hoc est in stuppa lini. Hoc interim
scendimus sacram̃ita. Iħc dux qͥ cum
iuterp̃tat᷑ saluator moyse mortuo & sepul¬
to int̾ra moab. interra arabie. hoc ẽlege
mortua in eugłiũ cupit inducere ppłm
suum: & mittit exploratores in iherico.
Duos exploratores unũ incircũcisiõe alt̾m

Expanded text:
 de vocatione gentium dicitur: Memor ero Raab, et Babylonis scientium me. Quicumque peccator est, securus sit. Dominus memor fuit Raab. Securum dixi, si revertatur ad Dominum. Caeterum securitas sine lacrymis, non habet remedium. Memor ero Raab. Raab illius meretricis quae suscepit exploratores Jesu: quae erat in Jericho, quo venerat Jesus, et misit duos exploratores Jericho . Mundus iste, qui in septem diebus subvertitur, vult interficere exploratores. Et cum ille cupiat interficere exploratores, sola meretrix Raab suscepit. Et suscepit eos non in inferiori loco, sed in coenacsublimitate fidei suae, et abscondit eos in lino, hoc est, in stupa lini. Hoc interim scendimus sacramenta. Jesus dux, qui interpretatur Salvator, Mose mortuo, et sepulto in terra Moab, in terra Arabiae, hoc est, Lege mortua, in Evangelium cupit inducere populum suum. Emittit duos exploratores Jericho. Duos exploratores, unum in circumcisionem, alium
Abbreviated transcription (Latin):
& secura uictoria: sed sẽꝑ in ꝑicło sumꝰ.
Sicͣ letantiũ oĩũ. habitatõ inte. Qui letꝰ
ẽ ĩ ipsa hylaritate securꝰ ẽ. Qui aut̃ se¬
curus est: cito decipit᷑. Qaut̃ insidias
reformidat: cito potest euad̾e. doͣp̃stan¬

Expanded text:
o sumus. Sicut laetantium omnium habitatio est in te. Qui laetus est, ex ipsa hilaritate securus est. Qui autem securus est, cito decipitur. Qui autem insidias reformidat, cito potest evadere, praestan
Abbreviated transcription (Latin):
habitatõ uite. Quare nͣ dix̃. letantium
õiũ habitato uite: s dix̃ sic̃ letantiũ o̾ut
Dieat & in alio psalmo In conuertendo
dñs captiuitatẽ syon. facti sumꝰ sicut
consolati: & nͣ dix̃ consolati. Sic & iisto
loco dic̃. sic̃ letantiũ oĩum habitatõ ĩte

Expanded text:
t in te. Quare non dixit: laetantium omnium habitatio est in te: sed dixit, sicut laetantium omnium? Dicitur in alio psalmo: In convertendo Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati , et non dixit, consolati. Sic et in isto loco dicit: Sicut laetantium omnium habitatio in te.
Abbreviated transcription (Latin):
x ẽ dĩ urtus. & dĩ sapientia quicũq uir¬
tutẽ facit: uirtutẽ generat. Et ipse fũ¬
dauit eam altissimus. Ipse qui nascit᷑
uite: ipse fundam̃tũ dat syontue.
Dñs narrauit in sc̃ptura ppłoꝵ. Oani¬

Expanded text:
ei virtus, et Dei sapientia est, quicumque virtutem facit, virtutem generat. Et ipse fundavit eam Altissimus. Ipse qui nascitur in te: ipse fundamentum dat Sion tuae. Dominus narrabit in scriptura populorum. Mani
Abbreviated transcription (Latin):
isti qͥ nascunt᷑ in eccła credunt in eccła ꝙ.
nascunt᷑ in eccła. Disienim baptitati fue¬
rint. filii eccłȩ nͣerunt. isti uͦ qͥbaptirati
sunt ineccła matrem appellant eccłiam.
Dicamus & scđm hebraicam ueritatem

Expanded text:
t qui nascuntur in Ecclesia: credunt in Ecclesiam, et nascuntur in Ecclesia. Nisi enim baptizati fuerint, filii Ecclesiae non erunt. Isti vero qui baptizati sunt in Ecclesia, matrem appellant Ecclesiam. Dicamus, et secundum Hebraicam Veritatem:
Abbreviated transcription (Latin):
erant illi qͥ añ erant intbulatõne. illi qͥ¬
erant positi incorde maris. drͣ enĩ de tyro.
inuentisunt in eccła. E ppłs ethiopum.
Nos qͦudã ethiopes fiumus. Ethyopes
uitiis atq peccatis. qi qͣndã peccata nos
nigros fecerunt. s pꝰea audiuimꝰ. laua¬
mini mundi estote: & diximus: lauabĩ
me: & suꝑ niuem dealbabor. Nos gͦ e¬
thiopes uersi sumꝰ incandorem. Ecce a¬
aguita unt̾p̃tes: ita transtulerũt. Nũqͥd
syon dicet hõ ͦ Sꝑauerunt ꝗͦ multi: nec
intellex erunt oethesiañ. qͥd est: & ad di

Expanded text:
erant, illi erant in tribulatione: qui erant positi in corde maris. Dicitur enim de Tyro: inventi sunt in Ecclesia. Et populus Aethiopum. Nos quondam Aethiopes fuimus, Aethiopes vitiis atque peccatis: quoniam peccata nos nigros fecerant, sed postea audivimus: Lavamini, mundi estote . Et diximus: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Nos ergo Aethiopes versi sumus in candorem. Ecce aaginta Interpretes ita transtulerunt, nunquid Sion dicet: Homo. Spreverunt ergo multi, nec intellexerunt μήτι Σιών, quid est. Et addi
Abbreviated transcription (Latin):
le porte eiꝰ singłis lapidibꝰ pͣuosis. Hec
sunt tote diũ diuitie ꝙ. has diligit dñs.¬
cũ hodie homines ꝓhibet nos ab auari¬
tia & ipse de auaritia extruit ciuitatẽ.
Ergo diligit dñs partas syon. Illas por¬
tas syon duo decim: manifestum ẽ: qͦd
de apłis scripsit. Suꝑ omĩa tab̾nacła
iacob: suꝑ om̃s ueteres scõs. Noc interĩ¬
interim diximꝰ scd̾m unum tropum:
dicamꝰ autem & aliter. Diligit dñs por¬
tas syon. oͥ iudet᷑ portas syon: eẽ urtutẽ.
Sicut enim porte sunt mortis uitia
atq peccata: ita portas syon uidet᷑ mͥ ẽẽ
iuirtutes. Deniq dicit in alio loco. Qͥ exal¬
tas me de portis mortis. Si gͦ portȩ mor¬
tis peccata st̃: gͦ porte ierłm uirtutes
sunt. Suꝑ oĩa tab̃nacła iacob. Uidete
qm iacob. hoc ẽ uetꝰ ppłs. non habet fũ¬
dam̃tum: nec domũ fundam̃to positã
s tab̾nacła que cito ꝑtranseunt. G ło¬
sa dicta sunt dete ciuitas dĩ. Ergo ħ
qͦd dictum ẽ fundam̃ta eiꝰ inmontib

Expanded text:
e ex singulis lapidibus pretiosis . Hae sunt totae Domini divitiae, et hoc diligit Dominus quod et homines? Prohibet nos ab avaritia, et ipse de avaritia exstruit civitatem? Ergo, diligit Dominus portas Sion. Illas portas duodecim Sion, manifestum est quod de apostolis scripsit. Super omnia tabernacula Jacob, super omnes veteres sanctos. Hoc interim diximus secundum unum tropum. Dicamus autem et aliter: Diligit Dominus portas Sion. Mihi videntur portae Sion esse virtutes. Sicut enim portae mortis sunt vitia atque peccata: ita portae Sion videntur mihi esse virtutes. Denique dicit in alio loco: qui exaltas me de portis mortis . Si autem portae mortis peccata sunt: ergo portae Jerusalem virtutes sunt. Super omnia tabernacula Jacob. Videte quomodo Jacob, hoc est, vetus populus, non habet fundamentum, nec domum fundamentis positam, sed tabernacula quae cito pertranseunt. Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. Ergo hoc quod dictum est, fundamenta ejus in montibus
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq aĩa uitiis peccatisq confusa ẽ.
Et babilonis: scientib me. llidece qͥd di¬
cat. licet aliqͥs raab fuerit. lica babilon
fuerit: tam̃ memor ero qͥcũq mescierit.
Ergͥsi fuerimꝰ taab & babilon. ẽc debentꝰ
securi tẽ & dicere: dñs dixͣ memor ero raab
ꝙ babilonis. S uidete qͥd seqͣt. Scientibꝰ me.

Expanded text:
quaecumque anima a vitiis peccatisque confusa est. Et Babylonis scientium me. Videte quid dicat: Licet aliquis Raab fuerit, licet Babylon fuerit: tamen memor ero quicumque me scierit. Ergo si fuerimus Raab, et Babylon, etiam debemus esse securi, et dicere: Deus dixit: memor ero Raab, et Babylonis.
Abbreviated transcription (Latin):
dete: ciuitas dĩ Que est ista cuutas. uͥ
dicta sunt głosa: In omibus ꝓpħis. dic¬
tum ẽ de hac ciuitate. Ysaias dicit. Exur¬
ge exurge ierłm: indue̾re fortitudinẽ
brachii tui. Iterũ ipse ysaias. Ego ciui¬
tas firma: ciuitas que obpugnatur. Dic̃
& dauid. Fluminis impetus᷑ letificat ei¬
uitatem diͣ. & inalio loco. Dñe incuita¬
te tua: imaginem ipsoꝵ dissipabis. & sal

Expanded text:
itas Dei. Quae est ista civitas ubi dicta sunt gloriosa? In omnibus prophetis dictum est de hac civitate. Isaias dicit: Exsurge, exsurge, Jerusalem, induere fortitudinem brachii tui . Iterum ipse Isaias: Ego civitas firma, civitas quae non oppugnatur. Dicit et David: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Et in alio loco: Domine, in civitate tua imagines eorum dissipabis
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus corruisse᷑ Istas portas diligit.
ꝙ istan syon diligit que arata ẽ sicͣ ager:
Et uidete quid dicat. Diligit dñs portas
Suꝑ omnes ciuitates iacob hoc iude: istã
tantum diligit ciuitatem: ꝙ. quomͦ ui¬
demus alias ex parte stare. & istam pe¬
nitus corruisse: Legamus apocalipsin
ioħis. legamus & ysaiam ubi edificat᷑
ciuitas ierłm: & duocim porte ipsius

Expanded text:
videmus corruisse. Istas portas diligit, videmus corruisse. Istas portas diligit, et istam Sion diligit, quae arata est sicut ager. Et videte quid dicat: Diligit Dominus portasSuper omnes civitates Jacob, hoc est, Judae: istam tantum diligit civitatem. Et quomodo videmus alias ex parte stare, et istam penitus corruisse? Legamus Apocalypsim Joannis : legamus et Isaiam . Ubi aedificatur civitas Jerusalem, et duodecim portae ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens architectus fundamentũ
posui. ħoc ẽ fidem trinitatis. Deniq di¬
cit ꝙ in alio loco. Expectabant enim
ciuitatem habentem fundamenta: cu¬
ius artifex & conditor d̃s. fundamenta
eiꝰ inmontib scĩs. Id̾o dixit inmontibꝰ
scĩs: quia sunt & alii montes nͣ sci. De¬
niq dr᷑ in ysaia. Suꝑ montẽ tenebro¬
sum. leuate signum. Et in alio loco drͣ.
Quis estu mons corrupte. Dicit᷑ in ihe¬
offendant pedes ur̃i: ad montes tene.¬
brosos. Uidetis gͦ quia sunt montes
tenebrosi: & drͣ nobis ab iheremia: ut
demꝰ głam dõ nr̃o antequam offen¬
dant pedes nr̃i ad montes tenebro¬
sos. Si enim pedes nrͣi impe gerint
sumus. Fundamenta eiꝰ inmontibꝰ scis
Quos nos possumus dicere fundm̃ta
Apłos. In illis erant fundam̃ta: ubi
primũ positat̃fides eccłie: ⁊ibi funda¬
suꝑ edificat fundam̃tum alius aurũ
alius argentum. alius lapides p̃ciosos.
Diligit dñs portas syon: srͣ omĩa tab̾¬
nacła iacob. Istas portas diligit: quas

Expanded text:
sapiens architectus fundamentum posui , hoc est fidem Trinitatis. Denique dicit, et in alio loco: Exspectabant enim civitatem habentem fundamenta: cujus artifex et conditor Deus : Fundamenta ejus in montibus sanctis. Ideo dixit in montibus sanctis: quia sunt et alii montes non sancti. Denique dicitur in Isaia: Super montem tenebrosum levate signum . Et in alio loco dicitur: Quis es tu, mons corrupte ? Dicitur et in Jefendant pedes vestri ad montes tenebrosos . Videtis ergo quia sunt et montes tenebrosi, et dicitur nobis a Jeremia, ut demus gloriam Deo, antequam offendant pedes nostri ad montes tenebrosos. Si enim pedes nostri impegerint asumus. Fundamenta ejus in montibus sanctis. Quos nos possumus dicere fundamenta? Apostolos. In illis erant fundamenta: ibi primum posita est fides Ecclesiae, et ibi fundasuperaedificat fundamento: alius aurum, alius argentum, alius lapides pretiosos: diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob. Istas portas diligit, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fundam̃ta ñ stͣ nͥ inmontib scĩs: ĩ doma¬
tibꝰ animȩ credentis. Diligit dũs portas
syon. Haba sion nr̃a plurimas portas.
qͣs si aperuerimꝰ ingredit᷑ adnos sponsꝰ
& doriit nob̾scum. Deniq ipse dicit.
Ecce ego sto anͣ ostiũ & pulso: siqͥs mͥ¬

Expanded text:
ei fundamenta non sunt, nisi in montibus sanctis, in dogmatibus animae credentis. Diligit Dominus portas Sion. Habet Sion nostra plurimas portas, quas si aperuimus, ingreditur ad nos sponsus, et dormit nobiscum. Denique ipse dicit: Ecce ego sto ante ostium, et pulso: Si quis m
Abbreviated transcription (Latin):
lus hominũ potest nuntiare ei. qr syon
saluet᷑ in homiuẽ qͥ mea nascit᷑ Et hõ natꝰ
ẽ iea. Qͥs ẽ iste hõ. Et ipse fundauit
eam altissimus. Respondeant arriani.
qͥ dicũt altissimũ solũ eẽ patrem. Hoce hic
de filio dr. & ipse fundauit eam altissimꝰ.
Non dixͣ filiꝰ dĩ qͥ erat inprincipio apd pa¬
trẽ. S qͥd dixͣ: Hoͣ natꝰ ẽ. uea: & ipse fun¬

Expanded text:
inum potest ei nuntiare, quia Sion salvetur in homine qui in ea nascitur. Et homo natus est in ea. Quis est iste homo? Et ipse fundavit eam Altissimus. Respondeant Ariani: quoniam dicunt Altissimum solum Patrem esse: ecce hic de Filio dicitur: Et ipse fundavit eam Altissimus. Non dixit: Filius Dei, qui erat in principio apud Patrem. Sed quid dix
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc autẽ qđ dic it ꝑdes om̃s qui locunt᷑
mendaciũ. & ex consequentib psalmi. &
ex ipso ordine intelligere. possumꝰ qr dei
hereticis dicit. Qui enĩ oꝑatͣ iniquita¬
tem suã tantũ ania oecidit. qui aut̃ẽ
hereticus ẽ & loquit᷑ mendaciũ. tot oc¬
eidit homines qͦt induxerit. Uirũ san¬
guinũ & dolosum abominabit᷑ dñs. Uir
sanguinũ omĩs hereticus ẽ. Cotidie ani¬
maꝵ sanguinẽ fundit. Recte dicit dole¬
sum. & homicida ẽ & dolosus. Ego au¬
tem in multitudine. miscdĩȩ tuȩ introi¬
bo indomũ tuã. Illi in iniquitate sua
egrediunt᷑ de domo tua. ego autẽ. in
tua miscd̃ia ingredior indomũ tuam.¬

Expanded text:
it, quod dicit, Perdes omnes qui loquuntur mendacium , et ex consequentibus psalmi, et ex ipso ordine intelligere possumus quia de haereticis dicit: Qui enim operatur iniquitatem, suam tantum animam occidit; qui autem haereticus est, et loquitur mendaciusanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Vir sanguinum, omnis haereticus est, quotidie animarum sanguinem fundit. Recte dixit dolosum: et homicida est, et dolosus. Ego autem in multitudine misericordiae tuae, introibo in domum tuam. Illi in iniquitate sua egrediuntur de domo tua, ego in tua misericordia ingrediar in domum tuam
Abbreviated transcription (Latin):
dete qͥd dicat mane. Statim ut te¬
nebrȩ: fugere ceꝑint exaudis. statim
in principio boni oꝑis me exaudis.
Non queris finẽ mneiun. Est enĩ me¬
um uelle. tuũ ꝑficere. Mane astabo¬
ł &̃ uidebo. Uide ordinẽ. Mane ñ
ulesꝑe. ñ intenebris s mane. Maue asta¬
bo tibi. Stabo constanter. & imitabor
moy sen. Mane astabo tͥ. Tibi astabo ñ a¬
lii. Cũ autẽ mane fuerit & stetero ł
subaudit᷑ te. Uidebo Multi male
sit ordo quẽ diximꝰ. Incipiente luce
uirtutũ in anuna mea qñ stare tͥ ceꝑo
ñ sedere. ñ iacere s stare. & statuã supͣ
petram pedes meos. tc̃ ꝑ istos gradus
merebor te uidere. Qm̃ tu es ds ñ uo s¬
lens iniquitatẽ. ꝓpterea ñ me exau¬
ditionem tuã. Neq habitabit ui¬
xta te malignꝰ. Quando aliqͥs ret¬
cedit a nobis ꝗͥ malignus ẽ. gratule¬
mur. hoc in nobis fit qđ fit & indño.¬

Expanded text:
dete quid dicat: Mane, statim ut tedete quid dicat: Mane, statim ut tenebrae fugere coeperint, exaudis: statim in principio boni operis me exaudis, non quaeris finem. Est enim meum velle, tuum perficere. Mane astabo tibi. Videte ordinem, mane, non vespere, non in tenebris, sed mane. Mane astabo tibi: stabo constanter, et imitabor Moysen. Mane astabo tibi: tibi astabo, non aliis. Cum autem mane fuerit, et stetero,Subauditur, te videbo, multi male sic ordo quem diximus, incipiente luce virtutnon sedere, non jacere, sed stare: et statues supra petram pedes meos, tunc per istos gradus merebor te videre. Quoniam tu es Deus non volens iniquitatem. Propterea non me exauditionem tuam. Neque habitabit juxta te malignus. Quando aliquis recedit a nobis qui malus est, gratulemur, hoc in nobis fit quo
Abbreviated transcription (Latin):
micus nr̃ & conscientia deprecat᷑. clã
morem istum intelligit đs. Unde
licit & ieremias. Non sileat puꝑil¬
la ocłi mei. Uidete qͥd dicat. Non ta
lingua elamat. ñ pupilla ocłi. Sed
mitu dñm deprecam᷑. Si qñ lacrimas
ad dm̃ fundimꝰ. eo tempore pupula ocłi
nr̃i elamat ad dñm. Rex meus & cls
m̃s. Ille uere ausus ẽ dicere. rex m̃s
& ds m̃s. cui ñ regnat peccatũ in eiꝰ moꝵ¬
tali corpore. Rex m̃s & d̾s m̃s qui regnas
pio habere uirtutes: ꝓpterta tues
dñe d̾s m̃s. hoc ẽ uirtus mea. Ma ne
exaudies uocem meã. Quidam sim pli¬
cius interp̃tant᷑. hoc ẽ exurgo dilucil¬
lo ad orandũ & dep̃cor te. Est quide
& hec interp̃catio qua đr. mane nos ex¬
audit. uesꝑe ñ exaudit. media nocte ñ
exaudit. S uidete. qͥd dicat. Quandiu
in tenebris errorissum. ñ me. exaudis.
Qñ uͦ sol iusticit uenerit in cor meũ.
tẽ me exaudis. Mane exaudies uocem
meã. Non dixit tercia hora. ñ diã
sexta hora. ñdixit plena luce. S ui¬

Expanded text:
mitus noster, et conscientia deprecatur, istum clamorem intelligit Deus. Unde dicit et Jeremias: Non sileat pupilla oculi mei . Videte quid dicat: Non taclingua clamat, non pupilla oculi. Sed mitu Dominum deprecamur: sic quando lacrymas ad Deum fundimus, eo tempore pupilla oculi nostri clamat ad Dominum. Rex meus, et Deus meus. Ille vere ausus est dicere, Rex meus et Deus meus, cui non regnat peccatum in mortali corpore. Rex meus et Deus meus, quia regnas pio habere virtutes, propterea tu es Deus meus, hoc est, virtus mea. Mane exaudies vocem meam. Quidam simplicius interpretantur, hoc est, exsurgo diluculo ad orandum, et deprecor te. Et quae est ista interpretatio, qua dicitur, mane nos exaudit, vespere non exaudit, media nocte non exaudit. Sed videte quid dicat: Quamdiu in tenebris erroris sum, non me exaudit. Quando vero sol justitiae venerit in corde meo, tunc me exaudit: mane exaudies vocem meam. Non dixit, tertia hora, non dixit sexta hora, non dixit plena luce; sed vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ea ñ ꝑmaneht̃ ante ocłos dĩ. O disti
pm̃s qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. In felix est
quẽ odit dñs. Quis ẽ ille quem odit ds :
Nͥ oꝑat᷑ iniquitatẽ. Si enĩ om̃s peccamꝰ
&e quicũq peecat odio habet᷑ a dõ. ergo
odio habemͣ a dño. Si autẽ odio ha¬
bem᷑ a dño. quomͦ gr̃a saluati sumus
Odisti om̃s qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Non
dixit qͥoꝑati sunt in iquitatẽ. s qͥ oꝑan¬
tur iniquitatẽ. Qui ꝑseuerant in pec¬
cato. illi odio habentur a dño. Qui
autẽ dimiserint. illi amant᷑ a dño.
Perdes om̃s qui locunt᷑ mendacium.
Rem nouã uideo. Qͥ malũ oꝑat᷑ odio
habet᷑. qui mentit᷑ ꝑit. Uideamꝰ quid
sit plus. odio haberi adñõ. anꝑire.
esse desistit. Ergo infelicior est qui men¬

Expanded text:
permanserunt ante oculos Dei. Odisti omnes qui operantur iniquitatem. Infelix est, quem odit Deus. Quis est ille quem odit Deus? qui operatur iniquitatem. Si enim omnes peccamus, et quicumque peccat, odio habetur a Deo, ergo odio habemur a Domino. Si autem odio habemur a Domino, quomodo gratia salvati sumus? Odisti omnes qui operantur iniquitatem. Non dixit qui operati sunt iniquitatem, sed qui operantur iniquitatem. Qui perseverant in peccato, illi odio habentur a Domino: qui autem dimiserunt, illi amantur a Domino: Perdes omnes qui loquuntur mendacium. Rem novam video. Qui malum operatur, odio habetur: qui mentitur, perit. Videamus quid sit plus, odio haberi a Domino, an perire. esse desistit. Ergo infelicior est, qui men
Abbreviated transcription (Latin):
głam dñ contemplat᷑. Tale signũ &
menti uini & olei sui repleti sunt. Id
qđ in plurib eodicib inuenit᷑. & olei
eoꝵ. eũ uetustũ origenis psalteriũ
reuoluerem. qđ ipsius manu fuerat e

Expanded text:
riam Domini contemplatur. Tale signum et menti, et vini eorum repleti sunt. Id quod in pluribus codicibus invenitur, et olei eorum, cum vetustum Origenis exemplum Psalterii revolverem, quod ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
UM inuocarem exaudiuit me
đs iusticiȩ meȩ. In congruũ est
hoc de dauid acciꝑe. ut qui in su¬
ꝑ iori ꝑsalmo ꝓpter occisionẽ urie
ꝑene ẽ interfechis a filio. nc̃ aude¬
at dicere. ex audiuit me d̾s iusticie
meȩ: Totus itaq psalmꝰ ad xp̃m. & ꝑꝑ¬
x pm ad iustos est referendus. Hoꝵ
simile qͥd etiam iacob locutus ẽ di¬
cens. Exaudiet me iusticia mea.
In tribulatione in ea dilatasti mͥ
Hiserere mei. & exaudi orationem
meam. Licet mͥ auxiliũ tuleris. & in
tribulatione dilataueris mͥ. tñ ego
miscdia tua semꝑ indigeo. Utquid
diligitis uanitatem. & queritis m̃da¬
cium: Uiapsalma. Uerbum sẽ Lã
& theodotio diapsalma transtulert.
aquila uͦ semꝑ. & puto aut musici
te ꝑpetuitatem eoꝵ. q̃ predicta st̃
indicari. ut ubicũq selã hoc est
diapsalma siue semꝑ apponit᷑. ibi
sciamꝰ ñ tantũ ad p̃sens tempꝰ. uerũ
ad eternt̃ uel q̃ secunt᷑ uel quȩ p̃ces¬

Expanded text:
um invocarem exaudivit me Deus justitiae meae. Incongruum est hoc de David accipere, ut qui in superiori psalmo propter occisionem Uriae pene est interfectus a filio, nunc audeat dicere: Exaudivit me Deus justitiae meae. Totus itaque psalmus ad m ad justos referendus est. Horum simile quid etiam Jacob locutus est, dicens: Exaudiet me cras justitia mea . In tribulatione mea dilatasti mihi. Miserere mei, et exaudi orationem meam. Licet mihi auxilium tuleris, et in tribulatione mea dilatasti mihi: tamen ego misericordia tua semper indigeo. Ut quid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium. Diapsalma. Verbum SELA, et Theodotio, diapsalma transtulerunt. Aquila vero, semper; et puto aut musici perpetuitatem eorum quae praedicta sunt, indicari, ut ubicumque SELA, hoc est, diapsalma, sive, semper apponitur, ibi sciamus non tantum ad praesens tempus, verum ad aeternum, vel quae sequuntur, vel quae p
Abbreviated transcription (Latin):
res ñ obturamꝰ. siscõꝵ monita cum
innocentia exequam᷑. si nr̃oꝵ spinis
facinoꝵ ñ affigam᷑. si manꝰ ab omni
sanguine immunes eũ innocentib
abluamꝰ. honorabit nos ĩe dñs di¬

Expanded text:
res non obduramus, si sanctorum monita cum innocentia exsequamur, si nostrorum spinis facinorum non affligamur, si manus ab omni sanguine immunes cum innocentibus abluamus; honorabit nos Dominus D
Abbreviated transcription (Latin):
iuert utiq iusticiã. loquim¬
ni: recta udicate filii hominũ.
Edocet ut quisq mortaliũ iudiciũ
usus fuerit publicũ. si uerũ loquit᷑
uerũ & uidices. nec imponat blan¬
ditiis sermonũ muscipulam decep¬
tionis. ꝑ quã occulte interimat inno¬
centes. Si uere utiq iusticiã loqui¬
mini: recta iudicate filii hominum.
Iudei iusta loquebant᷑ ad xꝑm: qñdi

Expanded text:
vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Edocet ut quisquis mortalium judicio usus fuerit publico, si verum loquitur, et verum judicet: nec ponat blanditiis sermonum muscipulam deceptionis, per quam occulte interimat innocentes. Si vere utique justitiam loquimini: justa judicate, filii hominum. Judaei justa loquebantur a
Abbreviated transcription (Latin):
telligerent spine nr̃e. ramnũ. qua¬
si uiuos quasi in ira absorbet eos
Antequã peccata ur̃a ad finem
nsq ꝑueniant. & cogitationũ
spinȩ in arborem ebulliant pec¬
catoꝵ. Qs uos corripiet. ñ ira¬
tus s quasi iratus. Non ẽ quipꝑ¬
pe dei ira semendatio. & corri¬
piet uos. ñut uiuos s quasi ui¬
lios. Qui enĩ spinas habent deli¬
ctoꝵ: uiui ñ merent᷑ uocari. Pri¬
usquã intelligerent sꝑinȩ ur̃e.
rainnũ. Hȩc ad popłm peccantẽ
loquit᷑. Ramnus sentiũ genus est:
asprunũ aculeis & flore gratissi¬
mum. Vnde intelligit᷑ duplam ha¬
bere. uirtutẽ. ultionis & bonoꝵ re.¬
tributionis .i. iustis floret ador¬
natũ. ꝑ eccatorib prebet spinas ad
confringendum. Sicut uiuentes
sicut inira absorbet eos. Uelociter
eos absorbet pena: qr qui ñ credit
iam uidicatus ẽ. Uiuentes .i. sapi¬
entes mundi: qui ꝑ illoꝵ. sapienti¬
am putant se quasi uiuentes sint.

Expanded text:
telligant spinae vestrae rhamnum. Quatelligant spinae vestrae rhamnum. Quasi vivos, quasi in ira absorbet eos. Antequam peccata vestra ad finem usque perveniant, et cogitationum spinae in arborem ebulliant peccatorum: Deus vos corripiet non iratus, sed quasi iratus. Non est quippe Dei ira, sed emendatio, et corripiet vos non ut vivos, sed quasi vivos. Qui enim spinas habent delictorum, vivi non merentur vocari. Priusquam intelligerent spinae vestrae rhamnum, haec ad populum peccantem loquitur: Rhamnus sentium genus est asperrimum aculeis, et flore gratissimum. Unde intelligitur duplam habere virtutem: ultionis et bonorum retributionis: id est, justis floret ad ornatum, peccatoribus praebet spinas ad confringendum. Sicut viventes, sicut in ira absorbet eos. Velociter eos absorbet poena, quia qui non crediderit, jam judicatus est . Viventes, id est, sapientes mundi qui per illorum sapientiam pu
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ. De Torrente in uia bibet.
Dñs de torrente in uiabibit: qr de
nr̃o accepit. Intendit arcũ suum
Donec infirment᷑. Arcũ minas hoc ẽ
cõminationes d̃i intellige. Unce
dixit. Nisi conuersi fueritis .i. de su¬
ꝑbia ad humilitatẽ: arcũ suũ ui¬
brabit.Sient paulus audinit.
Saule saule qͥd me ꝑsequeris: In¬
Fendit areũ suũ: futurum iudiciũ.
Donec infirment᷑ : hoc ẽ usq dum
euianescant insidiȩ eoꝵ. Sieuit ce¬
ra quȩ fluit auferent᷑. Sieut eñĩ
cera igne dissoluit᷑: ita & isti fut᷑o
iudicii igne ꝑdent᷑. Suꝑ cec idit
ignis. uidicium mortis. Et ñ ui¬
perunt solem. Non intellexerunt
in iudicio dicturi sunt inꝑii. Et
sol iustitiȩ ñ luxit nobis. Cecidit
ignis : & non uiderunt solem. Pec¬
catores xꝑm ignẽ uident: iusti so¬
lem ustitiȩ. Aliter. Ql cõmina¬
tionib seript᷑arũ territus agit pę¬
nitentiam: huic ꝑ ignẽ supplic ior
sol uerus ostenditur. Antequã in¬

Expanded text:
ctum est: De torrente in via bibit . ctum est: De torrente in via bibit . Dominus de torrente in via bibit, quia de nostro accepit. Intendit arcum suum donec infirmentur. Per arcum, irae et comminationes Dei intelliguntur. Unde dixit: Nisi conversi fueritis, id est, de superbia ad humilitatem; arcum suum vibravit, sicut Paulus audivit: Saule, Saule, quid me persequeris ? Intendit arcum suum, futurum judicium: donec infirmentur: hoc est, usque dum evanescant insidiae eorum. Sicut cera quae fluit, auferentur. Sicut enim cera igne dissolvitur, ita et isti futuro judicii igne perdentur. Supercecidit ignis, Judicium mortuis: Et non viderunt solem. Non intellexerunt in judicio dicturi sunt impii: Et sol justitiae non luxit nobis . Cecidit ignis, et non viderunt solem. Peccatores Christum ignem vident, justi solem justitiae. Aliter: Qui comminationibus Scripturarum territus agit poenitentiam, huic per ignem suppliciorum sol verus ostenditur. Antequam in
Abbreviated transcription (Latin):
uel satellites eiꝰ dicit. qui eũ cotidie
obturato auriũ aditu seuire ñ d̾si¬
nunt. Aspis genꝰ serpentis. Ille ho¬
mo qui incantat marsus dr: & tra¬
hit illas de tenebris ad lumen. Deus
conterit dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ: mo¬
las leonũ confringet dñs. Indentib
apta ꝑsecrtio: in molarib significat᷑
abscondita. Ds̃ conteret dentes eor
Inore iꝑsoꝵ: ne lacerare ualeant
iniquis morsib seruos etꝰ. Molas lȩ¬
onum confringet dñs. Malorui
nequitiaꝵ insidias. qui quasi mo¬
lares leonũ dentes. ad ualidiorem
morsum habent᷑. Adnichilum des¬
uenient tanquã aqua decurrens.
Sicut enĩ aqua decurrens ut aut
absor beat᷑ a terra aut in mari defi¬
ciat: ita & isti ad hoc dedueunt᷑ ut
ꝑeant. Sicut aqua ab initio scłi g
ro uadit & conterit: ita ipsoꝵ est
poctrina aqua decurrens qđ est tor¬
rens. hoc ẽ aqua que de montib
decurrit in uallib. Uel sicut aquȩ
hiemales cũ ueniunt statim siccan¬
tur: sic isti cito transeunt. Unde di¬

Expanded text:
vel satellites ejus dicit: qui cum quotidie obturato aurium aditu, saevire non desinunt. Aspis genus serpentis. Ille homo qui incantat, Marsus dicitur, et trahit illas de tenebris ad lumen. Deus conteret dentes eorum in ore ipsorum, molas leonum confringet Dominus. In dentibus, aperta persecutio, in molaribus significatur abscondita. Deus conteret dentes eorum in ore ipsorum: ne lacerare valeant iniquis morsibus servos ejus. Molas leonum confringet Dominus. Malarum nequitiarum insidias: qui quasi molares leonum dentes ad validiorem morsum habentur. Ad nihilum devenient tamquam aqua decurrens. Sicut enim aqua decurrens, aut absorbetur a terra, aut in mari deficit: ita et isti ad hoc deducuntur ut pereant. Sicut aqua quae ab initio saeculi in gyro vadit: ita ipsorum est doctrina. Aqua decurrens, quod est torrens, hoc est, aqua quae montibus decurrit in valles. Vel sicut aquae hyemales cum veniunt, statim siccantur: sic isti cito transeunt. Unde di
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ uitȩ. Uel alibi. Iusta iuidicate.
id ÷ uos qui iudicatis iustitiã bo¬
nam esse. recta udicate. hoc est
qđ tibi ñ uis fieri ne facias. Ete¬
num in corde iniquitates oꝑ ami¬
niin terra. in hac terra quam ha¬
cipuiitur. iniquitate replete. st.
Alienati sunt peccatores. Quidam
putant de descensu anime in corp
alii uero de iudeis intelligunt.
qd alienati sunt a dõ ex quo ma¬
ria genuit saluatorem. Alienati¬
runt ab̃ utero. loeuti sunt fal¬
sa. Prescius futuroꝵ ds: in iqͥ¬
tatem ipsam priusquã nascere¬
tur exterminat. Ideo peccato¬
res falsa loqui dicit : eosq errare
atq alienari ꝓphetat: sicut quon¬
Dam de esau. qui priusquã gig¬
neret᷑ ab hereditate ẽ dei repul¬
sus. Furor illis sedm similitudinẽ
serpentis. Illis qui obiter ꝑ iram
deuorare ueneficis morsib di fa¬
mulos uolunt: & ꝑpenitentiã ne¬
gligunt. Sieut aspidis surde et
obturantis aures suas: que ñ ex au¬

Expanded text:
filium vitae . Vel aliter: Justa judicate, id est, vos qui judicatis justitiam bonam esse, recta judicate, hoc est, quod tibi non vis, alteri ne facias. Etenim in corde iniquitates operamini in terra. In hac terra quam hacipiuntur, iniquitate repleta sunt. Alienati sunt peccatores a vulva. Quidam de descensu animae in corpus, alii vero de Judaeis intelligunt: quod abalienati sunt a Deo: ex quo Maria genuit Salvatorem. Errant ab utero, locuti sunt falsa. Praescius futurorum Deus, iniquitatem ipsam, prius quam nasceretur, exterminat. Ideo peccatores falsa loqui dicit, eosque errare atque alienari prophetat, sicut quondam de Esau qui priusquam gigneretur, ab haereditate Dei est repulsus . Furor illis secundum similitudinem serpentis. Illis, qui obiter per iram devorare, veneficis morsibus, Dei famulos volunt, et per poenitentiam negligunt. Sicut aspidis surdae, et obturantis aures suas, e
Abbreviated transcription (Latin):
qñdamnant᷑ illi in pȩnis. iusti leti¬
ficant᷑ in p̃miis. Manus suas laua¬
bit insanguine peocatoris. Quia
difficilis est hic uersiculus ad intelli¬
gendum. Ipsa uerba quȩ anterio.¬
res tractauerunt edicam. Hilariꝰ
beatus antistes. & ut ita dicam in¬
ter ꝓcellas mundi magnꝰ sustenta¬
tor eccłȩ. itade eo dicit. Iustus ma¬
nus suas ñ peccatoris sanguine. ab¬
luit. s eũ peccatores in sanguine:
sint qr rei sunt sanguinũ. manꝰ su¬
as ille ab omĩ reatu sanguinis con¬
tinebit ablutas. Tunc lauat iuistus
manus in sangume peccõrũ eum
undictam de ipsis uiderit ñ ꝑ¬
eurantib scĩs. Et tẽ letabit᷑. cum
fulgent. & dicet homo. siutiq ẽ
fructus iusto. Tunc enĩ erit eiꝰ fru
ticipauerit. Utiq est d̾s iudicans
eos in terra. Illi autẽ ante iudiciũ
in hac terra iudicant᷑. de. quib suꝑsꝰ¬

Expanded text:
 in poenis, isti laetificantur in praemiis. Manus suas lavabit in sanguine peccatorum. Quia difficilis est hic versiculus ad intelligendum: ipsa verba quae anteriores tractaverunt, educam; Hilarius beatus antistes et, ut ita dicam, inter procellas mundi magnus sustentator Ecclesiae, ita de eo dicit: « Justus manus suas, non peccatorum sanguine abluit: sed cum peccatores in sanguine sint, quia rei sunt sanguinum, manus suas ille ab omni reatu sanguinis continebit ablutas. » Tunc lavat justus manus in sanguine peccatorum cum vindictam de ipsis viderit, non procurantibus sanctis, et tunc faetabitur, cum fulgent. Et dicet homo si utique est fructus justo. Tunc enim erit ejus fruticipaverit. Utique est Deus judicans eos in terra. Illi ante judicium finis in hac terra judicantur, de
Abbreviated transcription (Latin):
In finẽ ne disperdas dauid inscripti¬
onẽ tituli. quando misit saul custo¬
dire domum eius ut interficeret
ecum.
Ste ꝑsalmus qr dauid docet ꝑtitu¬
lum custodire dñice passionis decla¬
it. mysterrum dicens.

Expanded text:
In finem, ne disperdas David in inscriptione tituli: quando misit Saul custodire domum ejus ut interficeret eum. Iste psalmus quia David docet per titulum custodire, Dominicae passionis declarat mysterium, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
In euersione enĩ simulacroꝵ dant
pemones sonũ: illicientes paganos
ut int̃imant seõs dĩ. S issonꝰ d̃i po¬
tentia oppilat᷑. Turbabunt᷑ gentes
eũ scĩs preualere ñ potuerint. E ti¬
a signis tius. Auirtute erueis. q̃eis

Expanded text:
In eversione enim simulacrorum dant In eversione enim simulacrorum dant daemonia sonum: illicientes paganos, ut interimant sanctos Dei. Sed hic sonus, Dei potentia oppilatur. Turbabuntur gentes. Cum sanctis praevalere non potuerint. Et tia