comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ apłice sedis diaconẽ ur̃a
serenitas ñ inuenit: ñ hoc meȩ negligen¬
tie. s grauissime necessitatis fuit : qr
ta asꝑa q tempora cũ formidine de¬
clinarent atq refugerent: nulli eoꝵ
poterat imponi. ut ad urbẽ regiam
iñ palatio ꝑmansurꝰ accederet. Ss postꝗͣ
uram clementiã omipotentis đi gr̃a dispo¬
nente ad culmen imperii ꝑuenisse cogno¬
uerunt : ipsi qͦq suadente leticia ad ur̃a
uestigia uenire festinant. qui illic priꝰ
accedere ualde tunuerant. S qr eoꝵ
quida ita senectute st̃ debiles. ut laborẽ
ferre uix possint. quida uero eccłasticis
curis uehementer implicant᷑: latorem
presentiũ qui pͥmꝰ omĩum defensor fuit.
bñ michi ex longa assiduitate comꝑtꝰ ẽ.¬
uita. fide. ac morib approbatꝰ. hunc ap
tum pietatis nr̃e uestigiis esse iudicaui.
Unde eum autore qdo daconũ feci: &
sub celeritate transmittere studui:

Expanded text:
consuetudinem, apostolicae sedis diaconem vestra consuetudinem, apostolicae sedis diaconem vestra serenitas non invenit, non hoc meae negligentiae, sed gravissimae necessitatis fuit, quia ta asperaque tempora cum formidine declinarent atque rpoterat imponi, ut ad urbem regiam in palatio permansurus accederet. Sed postquam vestram clementiam, omnipotentis Dei gratia disponente, ad culmen imperii pervenisse cognoverunt, ipsi quoque, suadente laetitia, ad vestra vestigia venire festinant, qui illuc prius accedere valde timuerant. Sed quia eorum quidam ita senectute sunt debiles ut laborem ferre vix possint, quidam vero 137 ecclesiasticis curis vehementer implicantur, et lator praesentium, qui primus omnium defensor fuit, bene mihi ex longa assiduitate compertutum pietatis vestrae vestigiis esse judicavi. Unde eum, auctore Domino, diaconem feci et sub celeritate transmittere studui,
Abbreviated transcription (Latin):
cat felicissimis temꝑorib ur̃is in uniu̾sa
re publica ꝓlata sub causarũ imagine
preda pacis: cessent testamentorũ insidiȩ:
donationũ gr̃e iuolenter ex acte. Redeat
cinctis in reb ꝓpriis secura possessio:
ut sine timore habere se gaudeant. que
ñ st̃ ab eis fraudib acquisita. Reforme¬
turiã singulis sub iugo pii imperii liber¬
tas sua. Hoc nãq inter reges gentiũ &
rei publicȩ imꝑatores distat: qđ reges
gentiũ domini seruoꝵ st̃: imꝑatores uero
rei publice domini liberorum.
Uumq phocas mitti sibi romane sedis
diaconũ cũ magna humilitatis reue¬
rentia postularet: gregoriꝰ ita rescͥpsit.
Considerare cũ gaudiis & magnis actioni
bus gr̃ãrũ libet. qnͣtas omĩpotenti dño
laudes debemꝰ : qđ remoto iugo iniusti¬
cie. ad libertatis tempora sub imperiali
benignitatis ur̃e pietate ꝑuenimꝰ. Nã
qđ ꝑmanere in palatio uixta antiquam

Expanded text:
cat felicissimis temporibus vestris universa cat felicissimis temporibus vestris universa respublica, prolata sub causarum imagine praeda pacis. Cessent testamentorum insidiae, donationum gratiae violenter exactae. Redeat cunctis in rebus propriis secura possessio, ut sine timore habere se gaudeant quae non sunt ab eis fraudibus acquisita. Reformetur jam singulis sub jugo pii imperii libertas sua. Hoc namque inter reges gentium et reipublicae imperatores distat, quod reges gentium domini servorum sunt, Imperatores vero Reipublicae Domini liberorum. » 21. Cumque Phocas mandari sibi Romanae sedis diaconum cum magna humilitatis reverentia postularet, Gregorius ita rescripsit: « Considerare cum gaudiis et mbus gratiarum libet quantas omnipotenti Domino laudes debemus, quod, remoto jugo tristitiae, ad libertatis tempora sub imperiali benignitatis vestrae pietate pervenimus. Nam quod permanere in palatio, juxta antiquam
Abbreviated transcription (Latin):
phetã suũ loqui dignatꝰ ẽ dicens. qr dña¬
tur excelsus in regno hominũ. & cui uo¬
luerit ipse dat ild̃. In omĩpotentis qͥppe
đi incomprehensibili dispensatione alter
nant uite mortalis moderamina: & aliqñ
cũ multoꝵ peccata ferienda st̃. unꝰ exi¬
git᷑ ꝑ ciniꝰ duriciã tribulationis iugo
subiectoꝵ colla deprimant᷑. qđ nos in
nr̃a duitiꝰ tribulatione ꝓbauimꝰ: ali¬
quando uero cũ misericors ds merentia
multoꝵ corda sua decernit osolatione
mentib exultationis sue grãm infundit.
De qua exultationis abundantia irrobo¬
rari nos citiꝰ credimꝰ: qui benignitatẽ
ur̃e pietatis ad imꝑiale fastigiũ ꝑuenisse
gaudemꝰ. Letent᷑ celi & exultet terra: &
de beniguis ur̃is actib uniuersȩ rei publice
popłs nucusq nehement̃ afflictꝰ hẏla¬
contriti ac depressi animi subiectoꝵ. Uirtꝰ
celestis gr̃e iimicis uos terribiles faciat:
pietas subditis benignos exhibeat. Quies¬

Expanded text:
phetam suum 1239 loqui dignatus est, dicens: Quia dominatur excelsus in regno hominum, et cui voluerit ipse dat illud . In omnipotentis quippe Dei incomprehensibili dispensatione alterna sunt vitae mortalis moderamina, et aliquando cum multorum peccata ferienda sunt, unus erigitur per cujus duritiam tribulationis jugo subjectorum colla deprimantur, quod in nostra diutius tribulatione probavimus. Aliquando vero cum misericors Deus moerentium multorum corda, sua decernit consolationmentibus exultationis suae gratiam infundit. De qua exultationis abundantia roborari nos citius credimus, qui benignitatem trae pietatis ad imperiale fastigium pervenisse gaudemus. Laetentur coeli, et exultet terra ; et de benignis vestris actibus universae reipublicae populus nunc usque vehementer afflictus hilacontriti ac depressi animi subjectorum. Virtus coelestis gratiae inimicis vos terribiles faciat, pietas subditis benignos. Quies
Abbreviated transcription (Latin):
de mem& ipso in nullo turbatꝰ sũ: qr te¬
ste conscientia fateor. aduersa quelibet
pati paratꝰ sũ. dũ modo hec omia cũ sa¬
lute dũ taxat mee anime euada: s de
głosis uiris gregorio prefecto & castorio
magistro militũ. ñ mediocriter sũ affhic¬
tus. Q & emĩa que potuerunt fieri nul¬
lomodo facere neglexert̃: & labores ui¬
giliarũ & custodie cuntatis in obsido¬
ne eacde uehementissimos ꝑtuler̃t: &
post hȩc omĩa graui dñoꝵ indignati¬
one ꝑcussi st̃. De quib patenter intelli
Go. qr eos ñ sua acta. s mea ꝑsona gra¬
uat: cũ quo qr pariter in tribulatione
pauendũ & terribile omĩpotentis di
iudiciũ intentat: rogo ꝑ eunde om̃i¬
potentẽ dñm ne hoc ulteriꝰ faciat. Nã
adhuc nescimꝰ qͥs ibi qualis sit. & pau¬
lus egregiꝰ predicator dicit. Nolte ni¬
dicare ante tẽpus: donec ueniat dñs
qui & illuminabit abscondita tenebra¬
rum: & manifestabit consilia cordium.

Expanded text:
de memetipso in nullo turbatus sum, quia tede memetipso in nullo turbatus sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet pati paratus sum, dummodo haec omnia cum salute duntaxat animae meae evadam. Sed de gloriosis viris Gregorio, praefecto, et Castorio, magistro militum, non mediocriter sum afflictus: qui et omnia quae potuerunt fieri, nullo modo facere neglexerunt, et labores vigiliarum et custodiae civitatis in obsidione eadem vehementissimos pertulerunt; et post haec omnia gravi dominorum indignatione percussi sunt. De qugo quia eos non sua acta, sed mea persona gravat. Cum qua, quia pariter in tribulatione pavendum et terribile omnipotentis Dei judicium intentat, rogo per eumdem omnipotentem Dominum ne hoc ulterius quidem faciat. Nam adhuc nescimus qlus egregius praedicator dicit: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
placatis: qnͣto me ei male seruientẽ distrie¬
te affligitis. Multas eñ ĩã plagas accepe¬
inueni osolationes quas ñ sꝑabã. Si pos¬
sum has celeriter plagas enumero. Pri¬
mo qđ michi pax absumpta ẽ: quã cum
langobardis in tuscia positis sine ullo rei¬
publice dispendis fecerã. Deinde corruy¬
ta pace. de romana ciuitate milites ablati
stͣ. & quidẽ alii ab hostib st̃ occisi: alii uero
narnis & perusie positi: & ut perusia tene¬
ret᷑. roma relicta ẽ. Post hec plaga grauior
fuit aduentꝰ agilufi: ita ut ocłis meis cerne¬
rem romanos more canũ in collis fumbꝰ li¬
gatos: qui ad franciã ducebant᷑ uenales.
E qr nos qui intra ciuitatẽ fiuimꝰ. do ꝓte¬
gente manus eiꝰ euasimꝰ. quesitũ ẽ unde
culpabiles esse uderemur: iudelicet eur
frumenta defuerint. quȩ in hac urbe du
multa seruari nullatenꝰ possunt : sic̃ in
alia suggestione pleniꝰ indicaui. & quidẽ

Expanded text:
placatis, quanto ei me male servientem districplacatis, quanto ei me male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas accepeinveni consolationem quam non sperabam. Si possum, has celeriter plagas enumero. Primo quod mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde, corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus eccisi, alii vero Narniis et Perusio positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post haec plaga gravior fuit adventus Agilulphi, ita ut oculis meis cernerem Romanos more canum in collis funibus ligatos, qui ad Franciam ducebantur venales. Et quia nos, qui intra civitatem fuimus, Deo protegente, manus ejus evasimus, quaesitum est unde culpabiles esse videremus, videlicet cur frumenta defuerint, quae in hac urbe diu multa servari nullatenus possunt, sicut in alia suggestione plenius indicavi. Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
in eoꝵ ospectũ libellos quos acceꝑat incendit
dicens. Uos dii estis a uero do constituti. Ite
& inter uos causas ur̃as disponite: qr dig¬
nũ ñ ẽ ut nos iudicemꝰ deos. In qua sententia
pie dñe sibi magis ex humilitate. ꝗͣ illis ali¬
quid prestitit ex reuerentia impensa. Ante
eũ quiq pagam in re publica pͥncipes fue¬
runt : qui uerũ dm̃ nescientes. deos ligneos
& lapicdeos colebant: & tñ eoꝵ sacerdotib
honorẽ maximũ tribuebant. Qͥd igitur
mirũ sixꝑianꝰ imꝑator ueri di sacerdotes¬
dignet᷑ honorare : dũ pagani ut predixi pͥn¬
cipes honorẽ impendere sacerdotib noue¬
runt. qui diis ligneis & lapideis seruiebant:
sum: & qr omĩpotenti do incessanter cotidie
delinquo. aliquod michi apd̃ tremendum
examen ipsiꝰ esse remediũ suspicor: si inces¬
santib cotidie plagis ferior. & credo quia
eunde om̃ipotentẽ dñm tanto uob̃ ampliꝰ

Expanded text:
in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, dicens: 'Vos dii estis, a vero Deo constituti. Ite et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est, ut nos iudicemus deos'. In qua sententia, pie domine, sibi magis ex humilitate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quique pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid igitur mirum, sidignetur honorare, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt, qui diis ligneis et lapideis serviebant? sum; et quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremendum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quia eumdem omnipotentem Dominum tanto vobis amplius
Abbreviated transcription (Latin):
potestate dñs mr̃ citiꝰ indignet᷑: s excel¬
lenti consideratione ꝑꝑ eũ cuiꝰ serui sunt.
eis ita dñet᷑: ut etiã debitã reue¬
rentiã impendat. Nã in diuinis eloquiis
sacerdotes aliquando dii. aliquando angłi
uocant᷑. & ꝑ moysen qe eo qui ad iuramen¬
tũ deducendus ẽ. ꝙr. Applica illũ ad deos:
uidelicet ad sacerdotes. & rursus scͥptũ ẽ.
Diis ñ detrahes: scilicet sacerdotibꝰ. & ꝓpħa
ait. Labia sacerdotis custodiunt scientiã:
&e iegẽ requirunt ex ore eiꝰ: qr angłs adm̃
exercituũ ẽ. Qͥ a gͦ mirũ si illos nr̃a pietas
dignet᷑ honorare: quib in suo eloquio hono¬
rem tribuens. eos aut angłos. aut deos ipse
etiã appellat d̾s: Eccłastica qͦq testat᷑ hẏsto¬
ria. qr cũ ꝑie memorie constantino pͥncipi
scͥpto oblate accusationes contra ep̃os fuis
sent: libellos quidẽ accusationis accepit:
& eosde qui accusati fuerant epos conuocas.

Expanded text:
potestate dominus noster citius indignetur, sed excelpotestate dominus noster citius indignetur, sed excellenti consideratione propter eum, cujus servi sunt, eis ita dominetur, ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, aliquando angeli vocantur. Et per Moysen de eo qui ad juramentum deducendus est dicitur: Applica illum ad deos , videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: Diis non detrahes , scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: Labia sacerdotis 133 custodiunt scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Quid ergo mirum si illos vestra pietas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? 767 Ecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Constantino principi scripto sent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credit: etiã mentitꝰ esse reprehendor.
S & si sacerdos ñ sũ : scio grauẽ esse banc
iniuriã sacerdoti: ut ueritati seruiens
fallax credat᷑. & dudũ noui qm̃ mordulfo
psꝰ ẽ creditũ ꝗͣ michi : leoni ampliꝰ ꝗͣ michi.
& nunc eis qui esse ad mediũ uident᷑: plꝰ
quã meis assertionib credulitas impendit᷑.
Et quide si terre mee captiuitas ꝑ cotidi¬
ana momenta ñ excresceret: de despecti
one mea atq irrisione letꝰ tacerẽ. Ss hoc
me uehementer affligit: qr unde ego cͥmen
falsitatis tolero: inde italia cotide ducit᷑¬
sub iugo langobardoꝵ captiua. Dũq me¬
is suggestionib in nullo credit᷑: uires ho¬
stiũ unmaniter excrescunt. Hoc tñ piis¬
simo dño suggero. ut de me mala omnia
quȩlibet existimet. de utilitate uero rei pub¬
lice & causa ereptionis itahe ñ quibus libet
facile pias aures prebeat: s plꝰ uerbis ꝗͣ
reb credat. Sacerdotib aũ ñ ex terrena

Expanded text:
non creditur, etiam mentitus esse reprehendor. non creditur, etiam mentitus esse reprehendor. Sed etsi sacerdos non sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut veritati serviens, fallax credatur. Et dudum novi quoniam Nordulpho plus est creditum quam mihi, Leoni amplius quam mihi, et nunc eis qui esse ad medium videntur plus quam meis assertionibus credulitas impenditur. Et quidem si terrae meae captivitas per quotidiana momenta one mea atque irrisione laetus tacerem. Sed hoc me vehementer affligit, quia unde ego crimen falsitatis tolero, inde Italia quotidie ducitur sub Langobardorum jugo captiva; dumque meis suggestionibus in nullo creditur, vires hostium immaniter excrescunt. Hoc tamen piissimo domino suggero, ut de me mala omnia quaelibet existimet; de utilitate vero reipublicae et causa ereptionis Italiae non quibuslibet facile pias aures praebeat, sed plus rebus quam verbis credat. Sacerdotibus autem non ex terrena
Abbreviated transcription (Latin):
tia simplicitas ponit᷑: uigilanter sepe
Estote simplices in malo: & prudentes
in bono. & ꝑ sem& ipsã ueritas in euglłio
admonet dicens. Estote prudentes sic̃ ser¬
pentes. & simplices sicut columbe: esse
ualde mutile indicans.si aut simꝑlicita
ti prudentia. aut prudentie simplici¬
tas desit. Ut gͦ seruos suos ad cuncta
eruditos efficeret. esse eos & simꝑlices
sicut columbas. & prudentes ut
temꝑaret. Ego igitur qui in serenissi¬
mis dñoꝵ iussionib ab ariulfi astucia
deceptͦ. ñ achuncta prudentia simplex
denuncior: constat pculdubio q facu¬
us appellor. Qđ ita esse ego qͦq ipse ofi¬
teor. Nã si hoc ur̃a pietas taceat: cause cla¬
mant. Ego eni si fatuus ñ fuissẽ: ad ista to¬
leranda que inter langobardoꝵ gladios
boc in loco patior. minime uenissẽ. In ea aũ
re quã de ariulfo ꝑhibui. qr toto corde ue¬
nire ad rem publicã paratꝰ fuit. dũ michi

Expanded text:
tia simplicitas ponitur, vigilanter saepe tia simplicitas ponitur, vigilanter saepe Estote simplices in malo, et prudentes in bono . Et per semetipsam Veritas in Evangelio admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , esse valde inutile judicans, si aut simplti prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut temperaret. Ego igitur, qui in serenissimis dominorum jussionibus, ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat procul dubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae clamant. Ego enim si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior minime venissem. In ea autem re quam de Ariulpho perhibui, quia toto corde venire ad rempublicam paratus fuit, dum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
hunc se ꝓuexisse iactabat. penitꝰ ñ egere.
immo canonicis autoritatib. sc̃itatis ac prii¬
alta sapientibꝰ preualere: ad odiũ detrac¬
tionẽ q fame iliꝰ magis magis q ouersis¬
ẽ : liberalitatẽ pontificis qr famelicis militi¬
bus tã eccłastica quã publica frumenta di¬
uiserat. subdolis assertionib reprehendeis.
Cui gregoriꝰ ut pote qui ꝓuectionẽ suã di¬
uino uidicio in euiꝰ nimirũ manu corda re¬
gũ consistentia quocũq uoluerit inclinan¬
tur. ñ caducis humanis fauorib deputa¬
bat. uoce libera contradicens. his eũ res¬
ponsionib fregit. de turpauit: atq
non nulla de futuro di iudicio disserendo.
de terruit. In serenissimis inquit iussiom¬
b sins dñoꝵ pietas dũ me de quibusdã
redarguere studuit: parcendo michi
mimme peꝑcit. Nã in eis urbane simpli¬
citatis uocabulo: me fatuũ appellat. In
scͥptura & enuĩ sacra cũ in bona intelligen¬

Expanded text:
hunc se provexisse jactabat, penitus non egere: hunc se provexisse jactabat, penitus non egere: imo canonicis auctoritatibus, sanctitatis ac pruetractionemque famae illius magis magisque conest, liberalitatem pontificis, quia famelicis 132 militibus tam ecclesiastica quam publica frumenta diviserat, subdolis assertionibus reprehendens. Cui Gregorius, utpote qui provectionem suam divino judicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit: « In serenissimis, inquit, jussionibus suis dominorum pietas, dum me de quibusdam redarguere studuit, parcendo mihi minime pepercit. Nam in eis urbanae simplicitatis vocabulo me fatuum appellat. In Scriptura etenim sacra cum in bona intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
tulare: qr sicut ꝑseuerantib in culya
districtos. ita resipiscentibꝰ nos decet esse
sedis cõmunionẽ se recepisse cognoseit: ꝑ¬
sonã ad nos transmittat. que palliũ tibi de¬
ferendũ ex more ꝑcipiat. Nã quẽ ad modũ
illicita ꝑpetrari ñ patimur: sic ea que st̃
consuetudinis ñ negamꝰ. Licet aũ ad hec
concedenda dispensatio nos loci nr̃i uocaue¬
rit : multũ tñ a nob̃ peticio dulcissimi atq
excellentissimi filii nr̃i domni gallizici ex¬
archi. ut temꝑatiꝰ erga te ageremꝰ exegit.
Cuiꝰ carissimã uoluntatẽ nec ꝑtuliinus
nec potuimus contristari.
reterea cupidissimꝰ ac tenacissimꝰ¬
Simꝑator. qui consuetudinib antiquis¬
simis dationũ. legionũ qͦq mihtes frequen¬
tissime sicuti romanorũ narrat hẏstoria.
defraudabat. cernens gregoriũ contra
om̃s mundi strepitꝰ augustalib defensi¬
ombꝰ quaꝵ suffragio ad arcẽ pontificatꝰ

Expanded text:
tulare: quia sicut perseverantibus in culpa tulare: quia sicut perseverantibus in culpa districtos, ita resipiscentibus nos benignos decet esse sedis communionem se reparasse cognoscit, personam ad nos transmittat, quae pallium tibi deferendum ex more percipiat. Nam quemadmodum illicita perpetrari non patimur, sic ea quae sunt consuetudinis non negamus. Licet autem ad haec concedenda dispensatio nos loci nostri vocaverit: multum tamen a nobis petitio dulcissimi atque excellentissimi filii nostri, domni Callinici exarchi, ut temperantius erga te ageremus, exegit; cujus charissimam voluntatem, nec pertulimus, nec potuimus contristare. » 16. Praeterea cupidissimus ac tenacissimus imperator, qui consuetudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, defraudabat, cernens Gregorium contra omnes mundi strepitus, augustalibus defensionibus, quarum suffragio ad arcem pontificatus
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ cartulariꝰ ꝯsolatoriã ei epłam prebu¬
it. uerbis gregorii asserentẽ. Quãuis cul¬
pabilib ordinationis tuȩ pͥmordiis grauẽ
aliã ꝑmobedientiã culyã addideris: nos
tñ sedis apłicȩ autoritatẽ eo quo decuit
moderamine temꝑantes: nũquã contra
te usq ad hoc qđ causa poscebat exar¬
simꝰ. Ss ut longiꝰ se ingratitudo nr̃a
quã tu tibi excitasti ꝓduceret. credita¬
nos sollicitudo uehementer angebat: ne que¬
dam illicita quȩ de te audieramꝰ negligent̃
omiitere uideremur. Que si bñ consideres.
ipse te satisfacere differendo firmabas:
atq ex hoc aduersũ te zelũ nr̃m acriꝰ m¬
citabas. At ubi salubri tande osilio usus.
nigo te obedientiȩ humiliter submisisti.
& dilectio tua penitentiã agens. digna
se ut deputauimꝰ satisfachone purga¬
uit. redditã tibi grãm fr̃ne caritatis in¬
tellige: atq in nr̃o te receptũ osortio gra¬

Expanded text:
rius chartularius consolatoriam ei epistolam praeburius chartularius consolatoriam ei epistolam praebuit, verbis Gregorii adserentem: « Quamvis culpabilibus ordinationis tuae primordiis grave malum per inobedientiae culpam addideris, nos tamen sedis apostolicae auctoritatem eo quo decuit moderamine temperantes, nunquam contra te usque adhuc ut causa poscebat, exarsimus; sed ut longius se ingratitudo nostra, quam tu tibi excitasti, produceret, creditanos sollicitudo vehementer angebat, ne quaedam illicita, quae de te audieramus, negligenter omittere videremur. Quae si bene consideres, ipse per te satisfacere differendo firmabas, atque ex hoc adversum te zelum nostrum acrius incitabas. At ubi salubri tandem consilio usus, jugo te obedientiae humiliter submisisti, et dilectio tua poenitentiam agens, digna se, ut deputavimus, satisfactione purgavit, redditam tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque in nostro te receptum consortio gra
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ uero portitore. in presenti qͥd uob cũ
eo sit agendũ instruximꝰ. A quo cunc ta
subtiliter addiscentes. sic uos in om̃ibꝰ exhi¬
bete : ut in ur̃a sollicitudine nr̃ãm fuisse¬
te magis strenuũ debes & sollicitũ ex hibe¬
re. Pinde si maximꝰ salonitanꝰ prestito
sacramento firmauerit symoniaca se he¬
resi ñ teneri. atq de aliis ante corpꝰ sc̃ĩ apol¬
linaris tm̃mͦ requisitꝰ innoxiũ se esse respos¬
derit: & de inobedientia sua penitentiã
sicut deputauimꝰ egerit: uolumꝰ ut ad
consolandũ illũ epłam quã ad eũ scͥpsimꝰ.
ub ei & grãm nr̃am & cõmunionẽ nos red¬
didisse signauimꝰ. exꝑientia tua dare de¬
beat: qr sicut in contumacia ꝑsistentib
seueros nos esse conuenit: sic iterũ humi¬
liatis & penitentib negare locũ uenie
ati apollinaris scđm iussũ gregorii de
factis suis humiliter satisfecisset: casto¬

Expanded text:
scriptum vero portitorem in 131 praesenti quid vobis cum scriptum vero portitorem in 131 praesenti quid vobis cum eo sit agendum instruximus: a quo cuncta subtiliter addiscentes, sic vos in omnibus exhibete, ut in vestra sollicitudine nostram fuissete magis strenuum debes et sollicitum exhibere. Proinde si Maximus Salonitanus praestito sacramento firmaverit se simoniaca haeresi non teneri; atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, innoxium se esse responderit, et de inobedientia sua poenitentiam, sicut deputavimus, egerit: volumus ut ad consolandum illum epistolam quam ad eum scripsimus, ubi ei et gratiam nostram et communionem nos reddidisse signavimus, experientia tua dare debeat: quia sicut in contumacia persistentibus severos esse nos convenit, sic iterum humiliatis et poenitentibus negare locum veniaeati Apollinaris secundum jussum Gregorii de cunctis humiliter satisfecisset, Casto
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã corã eis agere. Gregoriꝰ ut
audiuit. ad miscđiam ꝓtinꝰ rediit: ina¬
riniano ep̃o inter cetera scͥbens. Qualis
de causa maximi fr̃nitatis ur̃e uoluntas
sit. ac magis peticio : presentiũ latore
castorio cartulario nr̃o renunciante
cognouimꝰ. Ideoq si idem maximꝰ corã
uob̃ & predicto cartulario nr̃o de sẏmo¬
niaca heresi prestito se cũ sacramento
purgauerit: atqz de aliis ante corpus
ur̃e de eo qđ excõmunicatꝰ missaꝵ sol¬
lemnia agere presumpserit. uidicio
cõmittimꝰ. qua debeat penitentia ta¬
lis culpa purgari : & ideo qͥcqͥd uobis
aliqͥd de nob̃ dubiũ babeatis. Nã qͥc qͥd
A uob hac de cau¬
sa fuerit ordinatũ. nos
& grate suscipimꝰ: & libenter admit¬
timꝰ. Hortamur tñ ut debeatis esse sollici¬
q: & ita que fienda conspicitis temperetis.
quatinꝰ & illi si ita iidebit᷑ cõmunionẽ ꝑre¬
stetis: et ugoris eccłastici pͥuilegiũ congrua
ut oportet dispensatione seruetis. Supra¬

Expanded text:
am coram eis agere. Quod Gregorius ut audivit, ad misericordiam protinus rediit, Mariniano episcopo inter caetera scribens: « Qualis de causa Maximi fraternitatis vestrae voluntas sit, ac magis petitio, praesentium latore Castorio, chartulario nostro, renuntiante, cognovimus. Ideoque, si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro, de simoniaca haeresi praestito, se sacramento purgaverit, atque de aliivestrae, de eo quod excommunicatus missarum solemnia agere praesumpsit, judicio committimus, qua debeat poenitentia talis culpa purgari. Et ideo quidquid vobis aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et libenter admittimus. Hortamur tamen ut debeatis esse solliciti, et ita quae flenda conspicitis, temperetis, quatenus et illi, si ita videditur, communionem praestetis, et vigoris ecclesiastici genium congrua, ut oportet, dispensatione servetis. Supra
Abbreviated transcription (Latin):
modis om̃ib placiturũ: & ur̃m ego ni¬
dicium meum deputo.
nter hec preuaricator maximꝰ anno seꝑ¬
Itimo excõmunicationis sue. pꝰ castigati¬
ones & flagella gregorii ad cor reuertens.
rauennã petiit: & iactauit se tensus infra
ciuitatẽ in media silice. clamans & dicens.
Peccaui do. & beatissimo yape gregorio.
& agente eo penitentiã trib horis: eueur¬
rit gallinicꝰ exarchꝰ & castoriꝰ cartulariꝰ

Expanded text:
modis omnibus placiturum, et vestrum ego judicium meum deputo. » 13. Inter haec praevaricator Maximus anno septimo excommunicationis suae post castigationes et flagella Gregorii, ad cor revertens, Ravennam petiit, et jactavit se tensus intra civitatem in medio silice, clamans et dicens: Peccavi Deo, et beatissimo papae Gregorio. Et agente eo poenitentiam tribus horis, cucurrit
Abbreviated transcription (Latin):
gem ñ disꝑgere. s disꝑsum potiꝰ poteras
congre gare: ut pastoris in te meri¬
to nomen excelleret. ñ culpa disꝑsoris in¬
cumberet. Hec aũ dũ in hoc animi tiui in¬
caute niinis motus exequer̃is. ita tuos scas¬
dalizasse filios ꝑhiberis: ut maxima eoꝵ
pars a tua se communione suspengerit.
Quando gͦ ad ouile dominicũ errantȩso¬
ues adduces: qui quas habes retinere ñ
preuales.inde hortamur ut uł nunc stu¬
deas esse sollicitꝰ. atq ab hac te presumpti¬
one compescas: & eoꝵ animos quos a tua
disiunctos unitate cognoscis. paterna ad te
dulcedine om̃i adnisu om̃i q studio reuocare

Expanded text:
gem non dispergere, sed dispersum potius poteras gem non dispergere, sed dispersum potius poteras congregare, ut pastoris in te merito nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Haec autem dum in hoc animi tui incaute nimis motus exsequeris, ita tuos scadalizasse filios perhiberis, ut maxima eorum pars a tua se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile Dominicum errantes oves adduces, qui quas habes, retinere non praevales? Proinde hortamur ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas: et eorum animos, quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine omni annisu omnique studio revocare
Abbreviated transcription (Latin):
laudauimꝰ: fregise uero reprehendimꝰ
Dic fir̃ a quo factũ sacerdote aliquando au¬
ditũ ẽ qd fecisti: Sinͣ aliud. uł illud te de
buit reuocare: ut despectis aliis fr̃ib solũ
te scm esse crederes & sapientẽ. Aliud est
enĩ picturã adorare : aliud ꝑ picture hẏ¬
storiã qͥd sit adorandũ addiscere. Nã qđ
legentib scͥptura. hoc idiotis prestat pie
ras nesciunt. Unde & precipue genti¬
bus ꝓ lectione pictura ẽ. Qđ magnoꝑe
a te qui inter gentes habitas attendi
decuerat: ne dũ recto zelo incaute suc¬
cenderis. ferociorib animis scandalũ
generares. Frangi gͦ ñ debuit: qđ ñ ad
adorandũ in ecclesiis. s ad instruendas sollĩ¬
modo mentes fuit nescientiũ collocatũ łe qr
in locis uenerabilib sc̃oꝵ depingi hystorias
ñ sine ratione uetustas admisit. Fsi delũ ra¬
tione condisses. sine dubĩo ⁊ ea que inten¬
debas salubriter obtinere. & collectũ gre¬

Expanded text:
laudavimus, fregisse vero reprehendimus. laudavimus, fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando auditum est quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare ut despectis aliis fratribus solum te sanctum et esse crederes sapientem? Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat picras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est, quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi decuerat, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere et collectum gre
Abbreviated transcription (Latin):
de predicto fr̃e requirer̃ẽ. qͥd eis dedisset:
responderunt se eũ rogasse. s ab eo nicħ
accepisse. ita ut neq panẽ in uia accepe¬
rint cqđ dare om̃ib illi eccłe semꝑ famni¬
liare fuit. Dixer̃t enĩ. Respondit nob̃ di¬
cens. ñ habeo qđ uob̃ dare possim. E mi¬
ror si is qui uestes habet. argentũ habet.
cellaria habet. qđ pauꝑib
debeat dare ñ ht̃. Dic gͦ illi ut cũ lo¬
co mutet mentẽ : ñ sibi credat solã lectio¬
nẽ & orationẽ sufficere. ut remotꝰ stude¬
at sedere : & de manu nic ħ fructifica¬
re. S largã manũ habeat: necessita¬
tẽ patientib concurrat: alienã in opĩa
suã credat : qr si hec ñ habet. uacuũ
ep̃i nomen tenet. Itẽ sereno ep̃o massi¬
liniensi post aliqua. Platũ ad nos fue¬
rat. qđ in considerato delo succensus. scoꝵ
imagines sub hac quasi excusatione ne
adorari debuissent confregeris. & qui
dem qr eas adorari uetusses. omĩno

Expanded text:
de praedicto fratre requirerem quid eis dedisset, de praedicto fratre requirerem quid eis dedisset, responderunt se eum rogasse, sed ab eo se omnino nihil accepisse, ita ut neque panem in via acceperint, quod dare omnibus illi ecclesiae semper familiare fuit. Dixerunt enim: Respondit nobis dicens: Non habeo quod vobis dare possim. Et miror si is qui vestes habet, argentum habet, cellaria habet, quod pauperibus debeat dare non habet. Dic ergo illi ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat solam lectionem et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere et de manu nihil fructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat: quia si haec non habet, vacuum episcopi nomen tenet. » 30. Item Sereno, episcopo Massiliensi, post aliqua: « Perlatum ad nos fuerat, quod inconsiderato zelo succensus, sanctorum imagines, sub hac quasi excusatione, ne adorari debuidem quia eas adorari vetuisses omnino
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis isto uos illic tempore continere:
ne uenientes. hic de egritudinis ur̃e mo¬
lestia recidiuã nob̃ tristiciã faceretis. Et
post pauca. Unũ aũ caballũ uob̃ qualẽ
inuenire potuimus de bñdictione sc̃i pe¬
tri transmisimus : ut habeatis cũ quo
post infirmitatẽ uectari possitis.
Tali patrono tunc illus temporis pon¬
tifices ampliati. tã nouas eccłas a fun¬
damentis construentes ornare. quã ueteres qͦqs
splendidissime renouare ceperunt. Nã grego¬
rius nicħ in siuis coep̃is magis ꝗͣ scĩtate. sa¬
pientiã. & liberalitatẽ. curiosissime queri¬
tabat. Qđ ut significanti ᷤ elucescat. quas¬
dam epłaꝵ eiꝰ adhibebo: quarũ testimonio
lector m̃s quorundã ep̃oꝵ uicia reprehen¬
sa cognoscat. Ait enĩ in epła scdo seruo dei
misse suspicor. Nã uenerunt quidã ad me.
in quib exant quidã senes mendicantes :
biis in itinere data sint. Qđ dũ sollicite

Expanded text:
fecistis isto vos illic tempore continere: fecistis isto vos illic tempore continere: ne venientes huc, de aegritudinis vestrae molestia recidivam nobis tristitiam faceretis. » Et post pauca: « Unum autem caballum vobis, qualem invenire potuimus, de benedictione sancti Petri transmisimus, ut habeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis. » 28. Tali patrono tunc illius temporis pontifices ampliati, tam novas ecclesias a fundamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius elucescat, quasdam epistolarum ejus adhibebo, quarum testimonio lector meus quorumdam episcoporum vitia reprehensa cognoscat. Ait enim in epistola Secundo, servo Dei,misse suspicor. Nam venerunt quidam ad me in quibus erant quidam senes mendicantes, bus in itinere data sint. Quos, dum sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
parua ligna transmisimꝰ : sequenti uero
pontifex nullas consuetudines a suis suf¬
fraganeis nulla exenia capiebat: quibus
ipse si qua necessaria habere uidebant᷑.
satis hẏlariter ministrabat. Unde ue¬
re cognouimꝰ ꝓ eo qđ hyemalẽ uestẽ ñ ha¬
beat: & qr aliquid sibi a nob̃ petiit debe¬
re transmitti: fraternitati tue ad hoc ꝑ
lator̃e presentiũ transmisimꝰ. amphimallũ
tunicã & pectorale: nt a te ei debeant si¬
ne mora transmitti. & ideo ad predictum
frẽm nr̃m sub om̃i illud celeritate stude
transmittere: atq nob̃ hoc ipsũ qr trans¬
miseris. tius renuntiare epłis ñ omittas.
Gs ita fac ut in transmittendo qr uehe¬
mens frigus ẽ : morã aliquã minime facias.
tẽ eidẽ ecclesio clusino ep̃o. Scͥpta fraterni¬
tatis ur̃e suscipientes. contristati sumꝰ. qđ
uos ꝑ ea & grauiter infirmatos. & adhuc
debiles esse cognouimꝰ: & licet sc̃itatem
ur̃ãm uidendi desideriũ haberemꝰ. bñ tñ

Expanded text:
parva ligna transmisimus: sequenti vero parva ligna transmisimus: sequenti vero alissimus pontifex nullas consuetudines a suis suffraganeis, nulla xenia capiebat, quibus ipse, si qua necessaria videbantur, satis hilariter ministrabat. Unde Vere cognovimus, pro eo quod hyemalem vestem non habeat. Et quia aliquid sibi a nobis petiit debere transmitti, fraternitati tuae ad hoc per latorem praesentium transmisimus amphimallum, tunicam et pectorale, ut ad te ei debeant sine mora transmitti. Et ideo ad praedictum fratrem nostrum sub omni illud celeritate stude transmittere; atque nobis hoc ipsum, quia transmiseris, 98 tuis renuntiare epistolis non omittas, sed ita fac, ut ad transmittendum, quia vehemens frigus est, moram aliquam minime facias. » Item eidem Ecclesio Clusino episcopo: « Scripta fraternitatis vestrae suscipientes, contristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen
Abbreviated transcription (Latin):
in quinquennũ ꝓtelaret : immo a trienmo
in biennũ ꝓculdubio festinaret. S qndo
exenia grate susciꝑet. qui quãius dispen¬
sandas alteriꝰ elemosinas recusare timeret᷑.
eas tñ & timendo suscipiebat. & cautissi¬
me dispensabat: Qui qz adeo sua dare
& alie. na ñ acciꝑe consueuerat: ut etiã
rerũ quarundã precia penitꝰ refutaret.
Unde eulogio patriarche alex andrino
inter cetera scͥbit dicens. De lignis qđ scri¬
bitis qr breuia fuerint. nauis ꝑ quã tͣns¬
missa st̃ fecit qualitas: qr si maior nauis
uenisset: potumꝰ ligna etiã maiora tnͣs¬
mittere. Qđ aũ dicitis. qr si maiora trans¬
mictimꝰ. preciũ datis. largitati quidẽ gr̃as
agimꝰ: s accipere preciũ eugłio inter di¬
cente phibemur. Nos enĩ ea quȩ tnͣsimitamꝰ
ligna ñ emimꝰ : & quomodo possumus preciũ ac¬
cipere. cũ scͥptũ sit gratis accepistis gratis da¬
te : Nunc gͦ iuxta modũ nauis ꝑ nauclerũ

Expanded text:
in quinquennium protelaret, immo a triennio in quinquennium protelaret, immo a triennio in biennium proculdubio festinaret. 26. Sed quando xenia grate susciperet, qui quamvis dispensandas alterius eleemosynas recusare timeret, eas tamen et timendo suscipiebat, et cautissime dispensabat: quique adeo sua dare, et aliena non accipere consueverat, ut etiam rerum quarumdam pretia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrino inter caetera scribit, dicens: « De lignis quod scribitis quia brevia fuerint, navis per quam transmissa sunt qualitas fecit: quia si major navis venisset, potuissem ligna etiam majora transmittere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittamus, pretium datis: largitati quidem gratias agimus, sed accipere pretium, Evangelio interdicente, prohibemur. Nos enim ea quae transmittimus ligna, non emimus: et quomodo possumus pretium accipere, cum scriptum sit: Gratis accepistis, gratis date? Nunc ergo juxta modum navis per nauclerum
Abbreviated transcription (Latin):
ualla dissociant. tanto animis nr̃is ad
inuicẽ xp̃o adiuuante simꝰ in caritate
comuncti: quatinꝰ alterna nos obsecra¬
tione uuantes. susceptũ officiũ uentu¬
ro integrum iudici resignemus.
bit. Exenia aũ ur̃e sc̃itatis susciꝑe om̃ino no¬
luerã: qr ualde esset incongruũ. ut a preda¬
tis & afflictis fr̃ib munera ꝑcepisse uide¬
remur. S responsales ur̃i alio me argum̃¬
to uicer̃t : ad eum illa deferentes. a quo ñ
sano ep̃o uicessuas ꝑ siciliã totã cõmisit: pre¬
cipiens ut om̃s ep̃i semel in quinquennio ro¬
mam uenirent. Unde cẏpriano diacono scͥ¬
bens. nouit ait dilectio tua. hanc olim con¬
semel in triennio de sicilia conuenirent:
s nos eoꝵ labori consulentes scias constitu¬
isse: ut suã hic semel in quinqueninio pre¬
sentiã exhiberent. & cetera. Ubi notandũ
qr si beatꝰ gregoriꝰ exenia qđ credi nefas
ẽ anhelaret. ñ ep̃oꝵ aduentus a triennio

Expanded text:
valla dissociant, tanto animis nostris ad valla dissociant, tanto animis nostris ad invicem, Christo adjuvante, simus in charitate conjuncti; quatenus alterna nos obsecratione juvantes, susceptum officium venturo integrum Judici resignemus. ibit: « Xenia autem vestrae sanctitatis suscipere omnino nolueram, quia valde esset incongruum, ut a praedatis atque afflictis fratribus munera percepisse videremur; sed responsales vestri alio me argumento vicerunt, ad eum illa deferentes, a quo nonsano episcopo, vices suas per Siciliam totam commisit; praecipiens ut omnes episcopi semel in quinquennio Romam venirent. Unde Cypriano diacono scribens: « Novit, ait, dilectio tua hanc olim contri Romam semel in triennio de Sicilia convenirent; sed nos eorum labori consulentes, scias constituisse ut suam hic semel in quinquennio praesentiam exhiberent, » et caetera. Ubi notandum quia si beatus Gregorius xenia, quod credi nefas est, anhelaret, non episcoporum adventus a triennio
Abbreviated transcription (Latin):
onsuetudines dationũ uł exenioꝵ a
suis ep̃is accipere gregoriꝰ quasi pon¬
dus quoddã pestiferũ toto mentis cona¬
mine detrectabat. Unde felici ep̃o me¬
sanensi. Consuetudines inquit que ec¬
stra nos decet consideratione remittere :
ne illic aliqua cogant᷑ in ferre. unde
sibi inferenda debent potiꝰ expectare.
Clericis quidẽ tuis uł alioꝵ consuetudi¬
nem te oportet illibatã seruare : eis qz
annis singulis que st̃ consueta tnͣsiit¬
tere : nob uero de cetero ne qͥd tnͣsmitti
exeniis : palmatianas quas tua direxit
fraternitas. cũ grãꝵ actione suscepimꝰ.
S eas ne qđ exinde sentire potuisses dis¬
pendiũ. digno fecimꝰ precio uenundari :¬
& id tuȩ fraternitati misimꝰ sigillatũ. Sed
qr caritatẽ tuã ad nos uelle uenire cog¬
nouimꝰ : scͥptis presentib admonemꝰ ut
ad ueniendũ ñ debeas laborẽ assumere.
Sed ora ꝓ nob̃: ut qnͣto nos itineris inter¬

Expanded text:
Consuetudines dationum vel xeniorum a Consuetudines dationum vel xeniorum a suis episcopis accipere Gregorius, quasi pondus quoddam pestiferum toto mentis conamine detrectabat. Unde Felici, episcopo Messanensi: « Consuetudines, inquit, quae ecstra nos decet consideratione remittere, ne illud aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda debeat potius exspectare. Clericis quidem tuis, vel aliorum consuetudinem te oportet illibatam servare, eisque, annis singulis, quae sunt consueta transmittere: nobis vero de caetero, ne quid transmitti xeniis, palmatianas quas tua direxit fraternitas cum gratiarum actione suscepimus; sed eas, ne quod exinde sentire potuisses dispendium, digno fecimus pretio venundari, et id tuae fraternitati transmisimus sigillatum. Sed quia charitatem tuam ad nos velle venire cognovimus, scriptis praesentibus admonemus, 97 ut ad veniendum non debeas laborem assumere; sed ora pro nobis, ut quanto nos itineris inter
Abbreviated transcription (Latin):
bit dicens. Caritatẽ tuã cõmonere cura¬
uimꝰ. ut si quispiã epoꝵ de hac luce mi
grauerit. uł qđ absit ꝓ suis fuerit remotꝰ
excessibus. conuenientib ieraticis. cuncłis¬
q eleri prioribus. atq sui presentiã in¬
inuentorio ȩccłȩ rerũ facientib. omnia
quȩ reꝑta fuerint subtiliter describant᷑:
ne sicut antea fieri dicebat᷑. species quȩdã
aut aliud quodlibet de reb eccłe quasi
ꝓ faciendi inuentorii labore tollatur.
Sic nãq ea quȩ ad munitionẽ faculta¬
tis pauꝑum ꝑtinent desideramꝰ ex pleri:
ut nulla penitus in reb eoꝵ ambitiosis ho¬
minib uenalitatis relinquat᷑ occasio. Ui¬
sitatores eccłaꝵ clerici qͦq eoꝵ qui cũ ipsis
ꝑ ñ sue ciuitatis parrochias fatigantur:
aliquid laboris sui capiant te disponen¬
te subsidii. Iustũ nãq ẽ. ut illi consequan¬
tur stipendiũ: qui ꝓ tempore suũ cõmo¬
dare reperiuntur obsequium.

Expanded text:
ibit, dicens: « Charitatem tuam commonere curaibit, dicens: « Charitatem tuam commonere curavimus ut si quispiam egraverit, vel, quod absit, pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis, cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium ecclesiae rerum facientibus, omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur; nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam, aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore, tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem facultatis pauperum pertinent, desideramus expleri, ut nulla penitus in rebus eorum ambitiosis hominibus venalitatis relinquatur occasio. Visitatores ecclesiarum, clerici quoque eorum, qui cum ipsis per non suae civitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant, te disponente, subsidium. Justum namque est ut illic consequantur stipendium, qui pro tempore suum commodare reperiuntur obsequium. » 24.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o sollemniter delegare. Cui dedimus in
mandatis. ut nicħ de ꝓuectionib clericoꝵ.
reditu. ornatu. mninisteriis qz. a quoquam
usurpari patiat᷑. Cuiꝰ uos assiduis adhor¬
tationib conuenit obedire: quatinꝰ in ec¬
cłastico obsequio sacerdos exquirat᷑: qui
a uenerandis canonib nulla discrepet
ratione. Qͥ dũ fuerit postulatꝰ. cũ sollẽ¬
nitate decreti om̃ĩum subscͥꝑtionib robora¬
ti. & iusitatoris pagina ꝓsequente. ad nos
ueniat ordinandũs: Puisuri ante omĩa. ne
cuiuslibet uite uł meriti laicã ꝑsonã pre¬
sumatis eligere: & ñ solũ ille ad episcopatꝰ
apicẽ nulla ratione ꝓuehetͣ: uerũ etiã uos
nullis intercessionib ueniã posse ꝓmereri
cognoscite. S om̃s quos ex uob̃ de laica ꝑso¬
na aspirasse constiterit: ab officio & a
cõmunione alienos faciendos ꝓculdubio no
qͥcquã de donariis siue prediis quarũ¬
lbet eccłarũ. patiebat᷑ auferri. Iccirco
maximiano sẏracusano ep̃o. inter alia scͥ¬

Expanded text:
ni solemniter delegare: cui dedimus in mandatis ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque a quoquam usurpari patiatur, cujus vos assiduis adhortationibus convenit obedire; quatenus in ecclesiastico obsequio sacerdos exquiratur, qui a venerandis canonibus nulla discrepet ratione. Qui dum fuerit postulatus cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere: nam non solum talem ad episcopatus apicem nulla ratione provehendum, verumetiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite; sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirasse constiterit, ab officio et a communione alienos faciendos proculdubio nquidquam de donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scr
Abbreviated transcription (Latin):
plebẽ q eiꝰ admonere festinet. ut remoto stu
dio uno eodẽq consensu talem sibi prefici¬
endũ expetant sacerdotẽ. qui & tanto mi¬
nisterio dignꝰ ualeat reperiri: & a uene¬
randis canonibꝰ nulla tenꝰ respuat᷑. Qͥ dũ
fuerit postulatꝰ: cũ sollemnitate decreti
omĩum subscͥptionib roborati. & dilec¬
tionis tue testimonio litterarũ. ad nos ue¬
niat consecrandus. Puisurꝰ añ om̃ia ne¬
ad cuius libet conuersationis meritũ lai¬
ce ꝑsone aspirare presumant: & tu ꝑi¬
culũ ordinis tui qđ absit incurras. Mo
nasteria aũ si qua sunt in ipsiꝰ parrochia
constituta. sub tua cura dispositione q
quousq illic ꝓprius fuerit ep̃s ordinatus.
esse concedimꝰ : ut sollicitudinis tue uigi¬
lantia ꝓposito suo congrua do adiuuante¬
actione respondeat. Itẽ clero & plebi. Ur̃i

Expanded text:
plebemque ejus admonere festinet: ut remoto splebemque ejus admonere festinet: ut remoto sdio, uno eodemque consensu talem sibi praeficiendum expetant sacerdotem, qui et tanto ministerio dignus valeat reperiri, et a venerandis canonibus nullatenus respuatur. Qui dum fuerit postulatus, cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati et dilectionis tuae testimonio litterarum ad nos veniat consecrandus. Comad cuiuslibet conversationis meritum laicae personae adspirare presumant, et tu periculum ordinis tui, quod absinasteria autem, si qua sunt in ipsius parochia constituta, sub tua cura dispositioneque, quousque illic proprius fuerit episcopus ordinatus, esse concedimus: ut sollicitudinis tuae vigilantia proposito suo 96 congrua, Deo adjuvanteactione respondeat. » Item clero, ordi
Abbreviated transcription (Latin):
secrando ꝓbasse cognosceris. repbare sup¬
ponendo quod ã modo uidearis. Predictũ
itaq liberatũ quẽ reprimendus ambi¬
tionis inflat sp̃c. om̃i instantia ab inten¬
tionis suȩ prauitate compesce : & ultimũ
inter diacones stare constitue: nedũ se
illicite preferri contendit. immeritꝰ loco¬
in quo nunc situs ẽ uidicet᷑. Cuiꝰ tñ si obedien¬
tiã fueris intuitꝰ. & eũ post hec facere car¬
dinalẽ uolueris: nisi pontificis sui cessionẽ sol¬
lemini more meruit: abstinendũ te ab eiꝰ incar¬
dinacione memineris. Qm̃ equitati conueni¬
re ñ ambigis. ut aliis seruare ñ differas: qđ
ipse qͦq tibi seruari desideras. Huiꝰ uide¬
licet antiquissime consuetudinis ordine.
ta relatio patefecit: quappt̃ uisitationis de¬
stitutȩ eccłe fraternitati tue oꝑam sollem¬
niter delegamꝰ. Quã ita te conuenit exhi
ire ꝓꝑabit: & assiduis adhortationib clexũ

Expanded text:
secrando probasse cognosceris, reprobare supsecrando probasse cognosceris, reprobare supponendo quodam modo videaris. Praedictum itaque Liberatum, quem reprimendus ambitionis infiat spiritus, omni instantia ab intentus sui pravitate compesce, et ultimum inter diaconos stare constitue: ne, dum se illicite praeferri contendit, immeritus locoin quo nunc situs est judicetur. Cujus tamen si obedientia fueris invitatus, et eum post hoc facere cardinalem volueris, nisi pontificis sui cessionem solemni more meruerit, abstinendum ab ejus incardinatione memineris: quoniam aequitati convenire non ambigis, ut aliis servare non differas, quod ipse quoque tibi servare desideras. » 22. Hujus videlicet antiquissimae consuetudinis ordine ta relatio patefecit. Quapropter visitationis destitutae ecclesiae, fraternitati tuae operam solemniter delegamus: quam ita te convenit exhibire properabit, et assiduis adhortationibus clerum