comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis hostib quasi trepidus abscondit: nisi hoc
quod necesse est. ut meius artificiosa uittute
discamus aduersarioꝵ pugnam. & dstanter
aliqñ appetere. & prudenter aliqñ decluiare:
Necesse quippe est: ut ꝑ om̃e quod agimꝰ ĩ men¬
tis triitina positũ hic pondus. illic fruc¬
tum nr̃i laboris estimemus ÷ ce cũ pondꝰ fruc¬
tũ superat. laborem quisq innoxie declinet:
fructuũ. pondus labores uincat. Cũ uͦ subse¬
quenti quantitate fructuũ. mensura laboris
aut equatur aut uincit᷑: labor ñ sine graui cul¬
pa declinatur. Uñ predicator sc̃s cũ damasci
ualde obstinatas mentes ꝑsequentiũ cerneret.
eoꝵ noluit aduersitati confligere: quia ce semet¬
ip̃m quẽ profuturũ multis nouerat. uidit
posse deficere : ce aut nullis se illic. aut paucis
prodesse. Secessum ergo a certamine petiit: et
pugnaturũ felicius ad alia se bella ꝯseruauit.
Non enim loco uirtus. s locus uirtun defuit:

Expanded text:
tis hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc, tis hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc, quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus adversariorum pugnam et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando declinare? Vet. XXIV. Necesse quippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina positum hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aestimemus; et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinet, fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laboris aut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa devalde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia et semetipsum quem profuturum multis noverat, vidit posse deficere, et aut nullis se illic, aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia se bella servavit; non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit:
Abbreviated transcription (Latin):
deli fiãma rapiebat. Scriptũ quippe est. Reple
atro. rapto gayo ce aristarcho macedonib
comitib pauli. Atq mox subditur. Pauso
autem uolente intrare in populũ: non ꝑmi¬
serunt discipuli. Quidam autem &̾ de asye pͥn¬
cipib qui erant amici eiꝰ: miserunt ad eũ rogan¬
tes. ne se daret in theatrũ. In quib ꝓfecto uer
bis agnoscimus quo impetu contra cuneos
aduersantes irrueret: risi eũ ꝑ amicos &e dis¬
cipulos. caritatis frena tenuissent. S si obui¬
ar̾e hostib. si ultro pugnã petere. si nosmet ip̃oꝰ
semꝑ relinquere incursũ nr̃i feruoris debeamꝰ
quid est quod idem predicator egregiꝰ de se¬
met ip̃o fatetur dicens : damasci p̃positꝰ gen¬
tis arethe tegis custodiebat cuutatẽ damas¬
cenoꝵ ut me comprehenderet: ce ꝑ fenestram
in sporta dimissus sum ꝑ murũ. & effugi ma¬
nus eius: Quid est quod equus iste mͦ spon¬
de armatoꝵ cuneos impetit. & mͦ se sub arma¬

Expanded text:
zeli flamma rap ebat. Scriptum quippe est: Repletzeli flamma rap ebat. Scriptum quippe est: Repletatrum, rapto Caio et Aristarcho Macedonibus, comitibus Pauli . Atque mox subditur: Paulo autem volente intrare in populum, non permiserunt discipuli. Quidam autem et de Asiae principibus, qui erant amici ejus, miserunt ad eum, rogantes ne se daret in theatrbis agnoscimus quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frena tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursu nostri fervoris debemus, quid est quod isdem praedicator egregius de semetipso fatetur dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum, ut me comprehenderet, et per fenestram in sporta demissus sum per murum, et sic effugi manus ejus ? Quid est quod equus iste modo sponte armatorum cuneos impetit, et modo se ab arma
Abbreviated transcription (Latin):
minume metuit: s eis etiam in occursũ ꝑgit.
Unde bene hic additur. In occursũ ꝑgit atma¬
tis. Plerumq enim quieti atq inconcussire¬
linquimur: si obuiare prauis ꝓ iusticia ñ
curamus. S si ad eterne uite desidertũ am¬
mus exarsit : si iam uerũ lumen intrinsecꝰ
respicit : si in se flaminã ignis sc̃i feruoris ac¬
cendit: in quantũ locus admittit. in quantũ
causa exigit. debemus ꝓ defensione iusticie
nosmet ipsos obicere: ce ꝑuersis ad inuista
exumpentib etiam cũ ab eis ñ querimur ob¬
uiare Nam cũ iusticiã quã nos amamꝰ in aliis
ferunt. nos nichilominus sua ꝑcussione ofo-¬
diunt: etiam si uenerari uideantur. Qa ergo
uir sc̃s prauis ac male agentib sese etiã cũ
ñ queritur opponit: recte de equo dei dicit᷑.
lum sessoris sui calcarib excitatũ. contra ar¬
matos hostes quantus paulũ feruor accende¬
rat. qñ eum ephesi ad irrũpendas deatri tͣbas.

Expanded text:
minime metuit, sed eis etiam in occursum pergit. minime metuit, sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit armatis. Plerumque enim quieti atque inconcussi relinquimur, si obviare pravis pro justitia non curamus. Sed si ad aeternae vitae desiderium animus exarsit, si jam verum lumen intrinsecus respicit, si in se flammam sancti fervoris accendit, in quantum locus admittit, in quantum causa exigit, debemus pro defensione justitiae nosmetipsos objicere, et perversis ad injusta erumpentibus, etiam cum ab eis non quaerimur, obviare. Nam cum justitiam, quam nos amamus, in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussione confodiunt, etiam si venerari videantur. Quia ergo vir sanctus pravis ac male agentibus sese etiam cum non quaeritur opponit, recte de equo Dei dicitur:lum sessoris sui calcaribus excitatum contra armatos hostes, quantus Paulum fervor accenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas
Abbreviated transcription (Latin):
uite presentis desideriũ ꝑ mentis excessum
calcat. hinc ꝑ salomonẽ dr. Non contristabit
iustimi: quioquid ei acciderit. Hinc in eo rursũ
scriptũ est. Iustus quasi leo confidens: absq ter¬
rore etit. In occur sum bestierũ iccuto leo ñ trepi¬
dat: quia preualere se omnib ñ ignorat. Un u
sti uiri securitas. recte leoni comparat᷑. quia cũ¬
contra se quos libet insurgere conspicit. ad men¬
tis sue confidentiã redit: ce scit quia cunctos
aduersantes superat: quia illũ solum diligit.
quẽ inuitus nullom amtat. Quisqͥs enĩ ex¬
teriora que & nolenti subtrahantur appetit:
sua se sponte extraneo timori substeriit. In¬
fracta autẽ uirtus est concupiscentie terrene
contemptus: quia &e in alto mens ponitur
cũ a reb infimis. spei sue iudicio subleuatur:
atꝙ a cunctis aduersantib tantominus attin¬
gitur: quanto in suꝑnis sita. tutiꝰ munitur.
Equus itaq iste ñ solum contra seuientes

Expanded text:
vitae praesentis desiderium per mentis excessum vitae praesentis desiderium per mentis excessum calcat. Hinc per Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatur, quia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit; 1023 et scit quia cunctos adversantes superat, quia illum solum diligit, quem invitus nullo modo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tutius munitur.Equus itaque iste non solum contra se venientes
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ibant gaudentes a conspectu concili. q̃
digͥni habiti sunt ꝑ nomine iħu contumelã
pati. hinc paulus cũ in macedonia fuisset ꝑle¬
cutionib pressus: in eo quod se afflictũ mli¬
nuat. etiam iocundatũ demonstrat dicens.
Nã cum uenissemus macedoniam: nullã te¬
quiem habuit caro nr̃a. Ac si aperte diceret.
quia sp̃c requiem hãbuit: dũ ꝑ prouectũ aĩs.
ꝑsecutionũ supplicia caro tolerauit. Contra
hunc itaꝙ eqitũ. ab aduersariis sc̃e eccłie pa¬
rantur gladii de dolore penarũ: parantur a¬
ma de patrociniis seculatiũ potestatũ. Solĩ
nãꝙ heretici potentũ mundi defensionibrl
quasi quibdã armis se tegere. Solent om̃s
ifideles predicationẽ fidei: excitatis etiã se¬
culi potestatib impugnare. S equus d̾i exul¬
tat audacter: & exteriora tormenta ñ metuit:
quia internam delectationẽ querit. Potestatũ
mundi iracundiam ñ formidat: quia ipsiꝰ qͦq

Expanded text:
est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pali . Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat, etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversariis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque haeretici potentum mundi defensionibus, quasi quibusdam armis, se tegere; solent omnes infideles praedicationem fidei excitatis etiam saeculi potestatibus impugnare. Sed equus Dei exsultat audacter, et exteriora tormenta non metuit, quia internam delectationem quaerit, potestatum mundi iracundiam non formidat, quia ipsius quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Exultat audacter: quid sic aduersis ñ frangi᷑
sicut nec prosperis eleuatur. Aduersa namq
ñ deiciunt: quem prosꝑa nulla cortumpunt.
Equus itaꝙ iste. ce fortis & sub freno est. Negͦ
prematur aduersis: habet uim fortitudinis.
Ne eleuetur ꝓsꝑis: habet pondus desuꝑ insiden¬
tis. Decurrunt quippe tempora ⁊ s iccuco ĩstũ
trahere non ualent: quia leuare ñ posst̾.Illos
nmirũ trahunt: qͦs leuant. Irata deiciunt:
qͦs blanda sustollunt. Uir autẽ bene deo suba¬
tus scit inter transeuntia stare ⁊ scit uit̾ laplul
decurtentiũ tempoꝵ mentis gressũ figere: scit
nec ad subiecta se erigere. nec ad obiecta trepi¬
dare. Plerumq autẽ quia exerteri se utiliꝰ con¬
tritionis sue laborib nouit. aduersis hilares¬
cit: que dũ constanter ꝓ ueritate patitur. au¬
geri sibi uirtitis merͣitum letatur. Hinic est
quod tunc apłos exultasse legimus cũ ꝓ xp̃o
illos contigit flagella tolerasse: sicut scriptũ

Expanded text:
Exsultat audacter, quia sic adversis non frangitur, sicut nec prosperis elevatur. Adversa namque non dejiciunt, quem prospera nulla corrumpunt. Equus itaque iste et fortis et sub freno est. Ne ergo prematur adversis, habet vim fortitudinis; ne elevetur prosperis, habet pondus desuper insidentis. Decurrunt quippe tempora, sed idcirco justum trahere non valent, quia levare non possunt. Illos nimirum trahunt, quos levant; irata dejiciunt, quos blanda sustollunt. Vir autem bene Deo subditus scit inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. Hinc est quod tunc apostolos exsultasse legimus, cum pro Christo illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
merita illustrantur actionis. Et si ocułꝰ tuus
simplex fuerit. totũ corpꝰ tuũ lucidũ erit:
quia si recte intendimus ꝑ simplicitatẽ co¬
gitationis. bonũ opus efficit᷑. etiã si mutꝰ
bonũ ẽẽ uideat᷑. Et si oculus tuus nequã fu
eri. totũ corpꝰ tuũ tenebrosũ erit: qͥa cũ ꝑ¬
uersa uitentione quid uel rectũ agit᷑: et
si splendere coram hominib cernitur. apd̃
examen tam̃ interni iudicis obscuratur.
est tenebre sunt. ip̃e tenebre quante st̃:
Quia si hoc quod bene nos agere credimꝰ
ex mala intentione fuscamꝰ⁊ quanta ⁊ p̃a
mala sunt que mala esse. etiã cũ agimꝰ ñ
ignoramꝰ: Et si ibi nichil cernimꝰ. ubi qͣsi
discretionis lumen tenemꝰ. qua cecitate
in illa offendimꝰ. que sine discretione ꝑpe¬
tramꝰ: Nigilanti igitur cura ꝑcuncta oꝑa
uitentio nõbis nr̃a pensanda est: ut nil
temporale in his que agit appetat. totã se

Expanded text:
merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; quia si recte intendimus per simplicitatem cogitationis, bonum opus efficitur, etiam si minus bonum esse videatur: eterit, totum corpus tenebrosum erit, quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, et si splendere coram hominibus cernitur, apud examen tamen interni judicis obscuratur. est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt ? Quia si hoc quod bene hos agere credimus ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt, quae mala esse etiam cum agimus, non ignoramus? Si igitur ibi nil discernimus ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti cura per cuncta opera intentio nobis nostra pensanda est, ut nil temporale in his quae agit appetat; totam se
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatiomi s culpe seruit᷑. Unde curandũ
sollicite est: ut cũ quis susceptũ negotiũ cũ
urartutis cessatione dispensat. semet ip̃m pri
in radice cordis inspiciat: ne sibi ꝑ hoc aliqͥd
auarus appetat. sibi ꝑ hoc soli timidꝰ parcat:
ce eo fiat prauũ quod in opere sequitur. quo¬
ñ ex recta cogitationis intentione generat᷑.
Unde bene in euangelio ueritas dicit. Lucer¬
na corporis est oculus. Si oculus tuus sim¬
plex fuerit: totũ corpus tuũ lucidum erit.
Si autẽ oculus tuus nequã fuerit: totũ
corpus tuũ tenebrosũ erit. Quid enĩ ꝑ ocu¬
lũ exprimit᷑. nisi opus suũ p̃ueniens cordiᷤ
intentio. que prius quã se in actione exerce.¬
at hoc iam qͦd appetit contemplatur: et quid
appellatione corporis designatur. nisi una¬
queꝙ actio⁊ que intentionẽ suã quasi intu¬
entem oculũ sequit᷑. Lucerna itaq corporis
est oculus: quia ꝑ bone intentionis radiũ

Expanded text:
dispensationi, sed culpae servitur. Unde curandum dispensationi, sed culpae servitur. Unde curandum sollicite est ut cum quis susceptum negotium cum virtutis cessatione dispensat, semetipsum prius in radice cordis inspiciat, ne sibi per hoc aliquid avarus appetat, sibi per hoc soli timidus pareat; et eo fiat pravum quod in opere sequitur, quo non ex recta cogitationis intentione generatur. Unde bene in Evangelio Veritas dicit: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpuautem tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. Quid enim per oculum exprimitur, nisi opus suum praeveniens cordis intentio, quae, priusquam in actione se exerceat, hoc jam quod appetit contemplatur? Et quid appellatione corporis designatur nisi unaquaeque actio, quae intentionem suam quasi oculum intuentem sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis radium
Abbreviated transcription (Latin):
termitcit᷑ plus tenetur. Nec mirũ si m ni¬
cporeis intelligimꝰ: quod agi & mecepo¬
reis reb uidemus. Ex studio namq arcus
distenditur. ut in suo tempore cũ imilitate
tendatur: quia siociũ relaxationis ñ accipit
feriendi uirtitẽ. ip̃o usu tensionis perdit.
Sic aliquando in exercitatione uirtus cũ ꝑ
discretionẽ pretermittit᷑ reseruat᷑: ut tanto
post uitia ualenter feriat: quanto a ꝑcussi¬
one interim prudenter cessat. Subtilis gͥ
discretionis suꝑ hanc teriã linea tenditur:
qñ ostensis unicuiq anime exemplis p̃ce¬
dentiũ patrũ. & utiliter ad oꝑationẽ uirtus
accenditur. & ñmũquã utilius temperat᷑.¬
S cũ parũꝑ ab oꝑe ⁊ eli fortitudo seponitur.
alta ꝯsideratione optis est: ne fortasse neqͣꝙͣ
cõmunis boni consilio. s timore proprio uł
cuiliber ambitonis studio: a iurtutis exerci¬
tatione cesset᷑. Quod nimirũ cũ agitur: iã ñ

Expanded text:
termittitur, plus tenetur. Nec mirum si in inctermittitur, plus tenetur. Nec mirum si in incorporeis intelligimus, quod agi et in corporeis rebus videmus. Ex studio namque arcus distenditur, ut in suo tempore cum utilitate tendatur; qui si otium relaxationis non accipit, feriendi virtutem ipso usu tensionis perdit; sic aliquando in exercitatione virtus, cum per discretionem praetermittitur, reservatur: ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a persone interim prudenter cessat. Subtilis igitur discretionis super hanc terram linea tenditur, quando ostensis unicuique animae exemplis praecedentium patrum, et utiliter ad operationem virtus accenditur, et nonnunquam utilius temperat cum parumper ab opere zeli fortitudo seponitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non
Abbreviated transcription (Latin):
necessario nos uirtutũ augmenta se poni¬
mus. ne: infirmiorib proximis. fidei detri¬
menta generemꝰ ⁊ ne tantũ iam qͦd agin
uirtus non sit. quantũ ꝑ occasionẽ sui.in
aliens cordib fuidam̃ta uirtutũ destru¬
it. Quã discretionis linea bene ante intu¬
entiũ ociuos paulus tecendit: qui & gen¬
tiles ad libertatẽ fidei uenientes circum¬
cidi prohibitit. oe tam̃ listris atq iconiũ
transiens. ip̃e thimotheũ qui gentili pa¬
tre editus fuerat cucuncidit. Uidens eñi
qͦd nisi mandata littere seruasse se osten¬
deret. uideoꝵ rabiem etiã in his qͥ sibi t̃c
comites aderant excitaret: assertionis
sue uim postposuit: &e sine damno fide
se suosꝙ a ꝑsecitionis ĩmanitate custo¬
diuit. fecit qͦd fieri fidei amore ꝓhibuit:
s ad fidei retorsit ministeriũ. quod quasi
non fideliter fecit. Plerũq enĩ uirtꝰ cum
indiscrete tenet᷑ amittit᷑: cũ discrete in¬

Expanded text:
necessario nos virtutum augmenta seponinecessario nos virtutum augmenta seponimus, ne infirmioribmenta generemus; ne tanto jam quod agimus virtus non sit, quanto per occasionem sui in alienis cordibus fundamenta virtutum destruit. Quam discretionis lineam bene ante intuentium oculos Paulus tendit, qui et Gentiles ad libertatem fidei venientes circumcidi prohibuit; et tamen Lystris, atque Iconium transiens, ipse Timotheum qui Gentili patre editus fuerat, circumcidit . Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in his qui sibi tunc comites aderant, excitaret, assertionis suae vim proposuit, et sine damno fidei se suosque a persecutionis immanitate custodivit: fecit quod fieri fidei amore prohibuit, sed ad fidei retorsit ministerium, quod quasi non fideliter fecit. Plerumque enim virtus, cum indiscrete tenetur, amittitur, cumque discrete in
Abbreviated transcription (Latin):
semet ip̃m aliis. mͦ ̾ sibunet ip̃i cũ ałiis
obuiaret. In factis gͦ petri quedã ante oca¬
los nr̃os auctoritatis & hĩulitatis linea ten¬
dit᷑: ne men̾ nr̃a aut ꝑ tumorẽ ad mensurã ñ ꝓue¬
niat. aut ꝑ tumorẽ simitẽ excedat. Dc̃m ẽ qͣm¬
linea tendit᷑ ne ꝑ alteriꝰ actionis fortitudi¬
nẽ ad alteriꝰ cause uitiũ transeat᷑. dicat᷑
nunc quẽ ad modũ inuna eadẽꝙ uirtite.
discretionis. lineam deserimus.si hanc ce
aliqũ agere. ce aliqñ postponere nescia¬
mꝰ. Non enĩ res eadẽ semꝑ est uirtus: qͥa
ꝑ mom̃ita tempoꝵ sepe merita mutant᷑
actionũ. Uñ fit ut cũ quid bene aguus
plerũq meliꝰ ab eiꝰ actione cessemus: ce
laudabiluis ad tempꝰ deserat. qͦd in suo
tempore laudabiliter mens denebat. sã
si ꝓ nr̃is bonis minimis quib actis ꝓfi¬
cimus. nec tam̃ intermissis interimus.
maiora laboꝵ mala proximis ĩminent :

Expanded text:
semetipsum aliis, modo sibimetipsi cum aliis semetipsum aliis, modo sibimetipsi cum aliis oblos nostros auctoritatis et humilitatis linea tenditur, ne mens nostra, aut per timorem ad mensuram non perveniat, aut per tumorem limitem excedat. CAP. dinem ad alterius causae vitium transeatur; dicatur nunc quemadmodum in una eademque virtute discretionis lineam deserimus, si hanc et aliquando agere et aliquando postponere nesciamus. Non enim res eadem semper est virtus, quia per momenta temporum saepe 907 merita mutantur actionum. Unde fit ut cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis, quibus actis proficimus, nec tamen intermissis interimus, majora laborum mala proximis, imminent,
Abbreviated transcription (Latin):
corporis laceratione ꝯtempnit: s tam̃
qͣnto uires ꝑsequentiũ patiendo fortit᷑
destruit. & quanto inter aduersa nulli
terrorib cedit: tanto plerũꝙ & in his cẽ
que inter fideles positus senserit. se oete¬
ris p̃ponit: sua magis consilia eligit a
sibi potius qͣm aliis crẽdit. Hic nimirũ
tute se exerit: & iam recta alioꝵ ꝯsiliañ
recipiens. pedem extra limitẽ tendit. hũc
petrus intra mensure lineã reuocat: qͥ
postquã libertate uocis. auctoritatẽ ͥ¬
cipũ pressit: per humilitatẽ cordis de ñ
cicicidendis gentib. pauli ꝯsiliũ au¬
diunt. Sic euim semet ip̃m contra adu̾sa¬
rios ex auctoritate curabat erigere. ut tam̃
sibimet ip̃i non crederet. in his que ñ recte
sentiret: ut ex libertate fortitudinis tumen¬
tes potestates excederet ÷ & humilitate man¬
suetudinis. obedientiam in recto consilio
etiã minorib fratrib exhiberet: & m per

Expanded text:
corporis laceratione contemnit. Sed tamen corporis laceratione contemnit. Sed tamen quanto vires persequentium patiendo fortiter destruit, quanto inter adversa nullis terroribus cedit, tanto plerumque et in his etiam quae inter fideles positus senserit, se caeteris praeponit; sua magis consilia eligit, et sibi potius quam aliis credit. Hic nimirum tute se exerit, etiam recta aliorum consilia non recipiens, pedem extra limitem tendit. Hunc Petrus intra mensurae lineam revocat, qui postquam libertate vocis auctoritatem principum pressit, per humilitatem cordis de non circumcidendis gentibus Pauli consilium audivit . Sic enim semetipsum contra adversarios ex auctoritate curabat erigere, ut tamen sibimetipsi non crederet in his quae non recte sentiret, ut et libertate fortitudinis tumentes potestates excederet, et humilitate mansuetudinis obedientiam in recto consilio etiam minoribus fratribus exhiberet, et modo per
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sit: ostensa illoꝵ discretione definit᷑.¬
Ecce aliquis uel dampna rerũ. ut̃ afflic¬
tionẽ corporis.metuens.minas derrene
potentie pertimescit: & contra uim re¬
sistentiũ ueritatẽ defendere ñ p̃sumit.
hunc petrus quia in timore angustũ
respicit: ostensa exemploꝵ suoꝵ linea.
ad uirtutis latitudinem dendit. Ipse
quippe flagellatus a principib populi.
cũ iccirco se relaxari conspiceret. ut a p̃¬
dicatione cessaret. cũ ꝓhiberet᷑ loqui in
posterũ: nequaquã saltẽ in presens ces¬
sir. Nã respondit protinus dicens. Obe¬
dire oportet deo: magis qͣm hominib.
Et rursũ. Non enĩ possumꝰ que uidimꝰ
& audiuimꝰ ñ loqui. At ille dudũ debi¬
lis. & presentia damna formidans. dũ
exempla tante fortitudinis otẽplatur.
in auctoritate uerbi iã petri sineam se¬
quit᷑᷑ iam nil aduersitatis metute ⁊ iã
resistentes deo potestates seculi. etiã cũ

Expanded text:
dum sit, ostensa illorum discretione definitdum sit, ostensa illorum discretione definitEcce aliquis vel damna rerum, vel afflictionem corporis metuens, minas terrenae potentiae pertimescit, et contra vim resistentium veritatem defendere non praesumit. Hunc Petrus, quia in timore angustum respicit, ostensa exemplorum suorum linea, ad virtutis latitudinem tendit. Ipquippe flagellatus a Principibus populi, cum idcirco se relaxari conspiceret, ut a praedicatione cessaret; cum prohiberetur loqui in posterum, nequaquam saltem in praesens cessit. Nam respondit protinus, dicens: Obedire oportet Deo, magis quam hominibus ; et rursum: Non enim possumus quae vidimus et audivimus, non loqui. At ille dudum debilis et praesentia damna formidans, dum exempla tantae fortitudinis contemplatur in auctoritate verbi, jam Petri lineam sequitur; jam nil adversitatis metuit; jam resistentes Deo potestates saeculi, etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
ram linea tenditur. qñ electe unicuiq aĩe
ad sumendã uiuendi regulã. patrũ pre¬
cedentiũ exempla monstrant᷑: ut ex uloꝵ
uita dsideret. quid in suis actib seruetꝰ
quatinꝰ respecto iustilunttis tramite. nec
inframinima negligens deficiat. ñ ultra
mexima suꝑbiens tendatꝰ nec minꝰ co¬
net᷑ eplere qm sufficit ⁊ nec plus
arripat qm accepit: ne aut ad men¬
suram quam debet non ꝑueniat. aut¬
eandẽ mensurã deserens. extra luitẽ
cadat. Angusta quippe porta est que du¬
cit ad uitam: & ille hanc ingreditur.
qui in cunctis que agit. discretionis
subtilitate ꝓpter hanc sollicite coartat᷑.
Nã qui per uoluntates ꝓprias. secura
mente se dilatat: anguste sibi porte ad¬
itũ dampnat. Ut gͦ huius terre mensu¬
ra seruetur. suꝑͦ diuinitus linea dendi¬
tur: quia ut nostra oꝑa uel minora ꝓ¬
ficiant. uel maiora moderent᷑. ꝑ sacra
eloquia subtilis ante nos sc̃oꝵ u̾ita ex¬
panditur. & quid nobis quantũꝙ agen¬

Expanded text:
ram linea tenditur, quando electae unicuique animae ad sumendam vivendi regulam patrum praecedentium exempla monstrantur, ut ex illorum vita consideret quid in suis actibus servet, quatenus respecto justi limitis tramite, nec infra minima negligens deficiat, nec ultra maxima 906 superbiens tendat, nec minus conetur explere quam sufficit, nec plus arripiat quam accepit, ne aut ad mensuram quam debet non eamdem mensuram deserens, extra limitem cadat. Angusta quippe porta est quae ducit ad vitam; et ille hanc ingreditur, qui in cunctis quae agit discretionis subtilitate propter hanc sollicite coarctatur: nam qui per voluntates proprias secura mente se dilatat, angustae sibi portae aditum damnat. Ut ergo hujus terrae mensura servetur, super eam divinitus linea tenditur. Quia ut nostra opera vel minora proficiant, vel majora moderentur, per sacra eloquia subtilis ante nos sanctorum vita expanditur; et quid nobis quantumque agen
Abbreviated transcription (Latin):
itac ꝑ prophetam dictũ est. S̾cepteũ exactoris
eius superasti: sicut in die madran.S qͥa
exponendi ꝓphetici testimonii gr̃a longe
digressi sumus: ad operis nr̃i ordinẽ reuer¬
tanuuit. Igitur postquam dictum est clamorẽ
exactoris non audit : quia uidelicet antiqui

Expanded text:
itaque per Prophetam dictum est: Sceptrum exactoris itaque per Prophetam dictum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian . Sed quia exponendi prophetici testimonii gratia longe digressi sumus, ad operis nostri ordinem revertamur. Igitur postquam dictum est: Clamorem exactoris non audiit, quia videli
Abbreviated transcription (Latin):
quod pro nichilo ducimus. Bene ergo illic
scriptum est quod in dextera tubas & lagenaᷤ
in sinistra tenuerunt: quia xp̃i martyres ꝓ
magno habent predicationis grãm: corpoꝵ
uero utilitatẽ pro minimo. Quis quis enĩ
dicationis: in simstra tubam. atq in dextera
lagenã tenet. Si enim priori loco gr̃a predica¬
tionis accenditur. & posterior utilitas corporis:
certum est quia a dextris tube & sinistris lage¬
ꝙ: accendunt lucernam & ponunt eam sub mo¬
dio: s super candelabrũ. Inmodio enim cõmo¬
dum temporale: in lucerna autẽ lux preclica¬
tionis accipitur. Lucernam ergo sub modio po¬
nere est: propter temporale commodũ grãm
predicationis abscondere ÷ quod nemo utiqꝙ
electoꝵ facit. Et bene illic additur: s suꝑ can¬
delabrũ. In candelabro enim status corporis
designatur: cui lucerna suꝑponitur. dũ eidẽ
corpori cura predicationis antefertur. Bene

Expanded text:
quod pro nihilo ducimus. 16. Bene ergo illic quod pro nihilo ducimus. 16. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas et in sinistra lagenas tenuerunt, quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam; corporum vero utilitatem pro minimo; quisquis enim dicationis, in sinistra tubam atque in dextera lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia in dextris tubae, et in sinistris lageque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum . In modio enim commodum temporale, in lucerna autem lux praedicationis accipitur. Lucernam ergo sub modio ponere est propter temporale commodum, gratiam praedicationis abscondere, quod nemo utique electorum facit. Et bene illic additur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur, cui lucerna superponitur, dum eidem corpori cura praedicationis antefertur. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
secinerunt ergo tubis: ut lagene frangerent᷑.
lagene fracte sunt. ut lampades apparerent :
aparuerunt lampades ut hostes in fugam
uercerent᷑: idest predicauert̃ martyres donec
coꝵ corpora in morte soluerentur ⁊ corpora eoꝵ
in morte soluta sunt ut miraculis chorusca¬
rent: choruscauerunt miraculis ut hostes suoᷤᷤ
exdituna luce prosternerent :quatinus ne¬
quaquã deo erecti resisterent: s eum subditi
aute lagenas. fugerunt ante lampades: quia
nimirum persecutores sc̃e fidei predicatorib
tionẽ uero corpoꝵ apparentib miraculis in
fugam conuersi sunt: quia pauore conterri¬
ti.a ꝑsecutione fidelium cessauerunt. Predi¬
catione scilicet tubarũ. fractis lagenis cõrpoꝵ:
uisis tumuerunt lampadib miraculoꝵ. Intu¬
endũ est etiam id quod illic scriptum est: quia
in dextera tubas. lagenas autẽ in sinistra te-
nuerunt. Pro dextro enim habere dicimur
quioquid ꝓ magno pensamꝰ: pro sumstro uͦ.

Expanded text:
Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur; Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur; lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent; apparuerunt lampades, ut hostes in fugam verterentur; id est, praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi ante lagenas, fugerunt ante lampades, quia ntionem vero corporum apparentibus miraculis, in fugam versi sunt, quia pavore conterriti, a persecutione fidelium cessavere. Praedicatione scilicet tubarum fractis lagenis corporum, visis timuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tunuerunt. Pro dextro enim habere dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero,
Abbreviated transcription (Latin):
autem sunt misse lampades: confractis uero
lagenis lampades ostense sunt:quarũ chorus¬
cante luce. hostes terciti in fugam uersi sunt.
Designatur itaq in tubis clamor predicantiũ.¬
in lampadib claritas miraculoꝵ:in lagenis
fragilitas corpoꝵ. Tales quippe secũ dux nr̃
ad predicationis prelium duxit: qui despecta
salute corpoꝵ. hostes suos moriendo prosterne¬
rent̾. eoꝵꝙ gladios non armis & gladiis sed
patientia superarent. Armati enim uenerunt
sub duce suo ad prelium martyres nr̃i s tubi
s lagenis. s lampadib. Qui sonuerunt tubi
dum predicant: confregerunt lagenas. dũ
soluenda in passione sua corpora hostiũ gla¬
diis opponunt: resplenduerunt lampadib:
dum post solutionem corpoꝵ miraculis cho¬
ruscauerunt. Moxq hostes in fugam conuer¬
si sunt: quia dũ mortuoꝵ martyrũ corpora
miraculis choruscare conspicuint: luce ueri¬
tatis fracti quod impugnauerant crediderunt.

Expanded text:
autem sunt missae lampades; confractis vero autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce hostes territi in fugam vertuntur. Designatur itaqin lampadibus, claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis, non gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri; sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam conversi sunt; quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bentut. a belloꝵ certamine ꝓhibiti recesser̃t:
quia cum illis xp̃c contra hostes fidei pergit
ad preliũ : qui cũ doctrine fluenta hauriunt:
rectitudinẽ operũ non inflectunt. Om̃s quippe
tunc bibisse aquam. s non om̃s recto geni ste¬
tisse narrati sunt: reprobatiq sunt qui genua
dum aquas biberent inflexerunt:quia aites¬
tante apło non auditores legis iusti sunt apd̃
deum: s factores legis iuistificabuntur. Quia
enim ut diximus dissolutio operũ in ip̃a ge
nuũ incuruatione designatur: recte rursũ
ꝑ paulũ dicitur. Remissas manus ce dissoluta
hoc quod ore annunciant oꝑe ofteidunt ⁊ qui
fluenta doctrine spiritualiter hauruint. nec
tamen in prauis oꝑib carnaliter inflectunt᷑:
quia scriptum est. Non est speciosa laus inore
peccatoris. Itum est ergo ad preliũ cum tubis cũ
lampadib cũ lagenis: atq ut diximꝰ iste fuit
ordo preliandi. Cecinerunt tubis ⁊ uttra lagenaᷤ

Expanded text:
bentur, a bellorum certamine prohibiti recesserunt, bentur, a bellorum certamine prohibiti recesserunt, quia cum illis Christus contra hostes fidei pergit ad praelium, qui cum doctrinae fluenta hauriunt, rectitudinem operum non inflectunt. Omnes quippe tunc bibisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt. Reprobatique sunt, qui genua, dum aquas biberent, inflexerunt; quia attestante Apostolo: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed 991 factores legis justificabuntur . Quia enim, ut dnuum incurvatione signatur, recte rursum per Paulum dicitur: Remissas manus, dissolutaquehoc quod ore annuntiant, opere ostendunt, qui fluenta doctrinae spiritaliter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inflectuntur; quia sicut scriptum est: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Itum est ergo ad praelium cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis. Atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi? Cecinerunt tubis; intra lagenas
Abbreviated transcription (Latin):
id quod in cruce eminet adderetur ⁊ non iam
crucis specres sed ip̃a crux eẽt. Quia ergo iste
trecentoꝵ numetus in tau lutera continetur:
& ꝑ tau litteram sicut diximus species cruciˢ
ostenditur: non ĩmerito in his trecentis ge¬
deonem sequentib illi designati sunt quib
dictum est. Siquis uult uenire post me ab¬
neget semet ip̃m: &e tollat crucem suã ce se¬
quatur me. Qui sequentes dñm tanto ue¬
rius crucem tollunt: quanto actius &e se
edomant. & erga proximos suos caritatis cõ¬
dr. Signa tau suꝑ frontes uiroꝵ gementiũ ce
dolentiũ. Uel certe in his trecentis qui in tan
littera continentur hoc exprimitur: quod fer¬
rum hostiũ crucis ligno superetur. Ductiq st̃
ad fluuiũ ut aquas biberent : & quicũꝙ: aq̃s
flexis genib hauserunt: a bellica intentione
remoti sunt. Aquis namq doctrina sapientie:
stantis autẽ geni recta operatio designatur.
Qui ergo dũ aquas bibunt genu flexisse ꝑhi¬

Expanded text:
id quod in cruce eminet adderetur, non jam id quod in cruce eminet adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt, quibus dictum est: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius et se edomant, et erga proximos suos charitatis comhetam dicitur: Signa tau super frontes virorum gementium et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. Ductique sunt ad fluvium, ut aquas biberent, et quicunque aquas flexis genibus hauserunt, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque, doctrina sapientiae; stante autem genu, recta operatio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genuflexisse perhi
Abbreviated transcription (Latin):
utero & incarnatus est &e clausus non est:
quia & intra uterũ fuit ꝑ infirmitatis sub¬
stantiam ⁊ & extra mundum ꝑ potentiã ma-¬
iestatis. Madian uero inter pretatur deidi¬
cio. Ut enuim hostes eius repellendi destruen¬
diq essent: non de iudicio repellentis. s de
idicio iuste iudicantis fuit. Et iocirco de ui¬
dicio uocantur: quia alieni a gr̃a redempto¬
ris. iuste dampnationis meritũ etiam ĩ uo¬
cum trecentis pergit ad preliũ. Solet in cen¬
denario numero: plenitudo ꝑfectionis in¬
telligi. Quid ergo in der ductum centenariũ
numerũ designatur: nisi ꝑfecta cognitio tri¬
nitatis: Cum his quippe dñs nr̃ aduersatios
fidei destruit: cum his ad predicationis bella
descendit. qui possunt diuina cognoscere. qui
sciunt de trinitate que d̃s est perfecta sentire.
Notandũ uero est quia iste trecentoꝵ nume¬
rus in tau littera continetur. que crucis spe¬
ciem tenet: cui si super transuersam lineã

Expanded text:
utero et incarnatus est, et clausus non est, utero et incarnatus est, et clausus non est, quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur, de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit. Et idcirco de judicio vocantur, quia alieni a gratia Redemptoris, justae damnationis meritum etiam in vocum trecentis pergit ad praelium. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est quia iste trecentorum numerus in tau littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam
Abbreviated transcription (Latin):
terio non recedunt. Quis enim umquã cũ
lagenis et lampadib ad prelium uenit:
Quis contra arma ueniens: arma deseru¬
it: Radicula nobis hec ꝓfecto fuerant: ater¬
tibilia hostib non fuissent. S uictoria ip̃a
atrestante didicimus: ne parua hec que fac¬
ta sunt ꝑpendamus. Gedeon itaq ad preliũ
ueniens. redemptoris nr̃i signat᷑ aduentũ:
de quo scciptũ est. Tollite portas principes
uestras. & elenamini porte eternales & in¬
troibit rex glorie. Quis est iste rex glorie:
Dñs fortis ce potens: dñs potens in prelio.
hunc redemptorem nr̃m non solum opere. s
etiam nomine propħauit. Gedeon nãꝙ inter-¬
pretatur circiiens inutero. Dñs enim nr̃ ꝑ
maiestatis potentiam omĩa etrcũplectitur: ce
ginis uenit. Quid est ergo circuiens in utero
nisi ommipotens d̾s sua dispensatione nos re¬
dimens. diumnitate cuncta complectens. et
humanitatẽ intra uterum sumens: In quo

Expanded text:
terio non recedunt. Quis enim unquam cum terio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quia contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ipsa testante didicimus, ne parvi haec quae facta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens, Redemptoris nostri signat adventum, 990 de quo scriptum est: Tollite portas principes vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gDominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circumiens in utero. Dominus enim noster per majestatis potentiam omnia circumplectiturmens venit. Quis est ergo circumiens in utero, nisi omnipotens Deus sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens? In quo
Abbreviated transcription (Latin):
conflictu remoueret. Actumq est: ce trecenti
urci tantũ mͦ qui stantes manib aquas
hauserant remanserunt. Cum his ad pre¬
lium pergit: eosq non armis s tubis. lam¬
padib &e lagenis armauit. Nam ficut ulic
scriptũ est accensas lampades misert intra
lagunculas & tubas in dextra: lagenas aũt
ni sinistra tenuerunt: & ad hostes suos com¬
minus uenientes. oecinerunt tubis: confre¬
gerunt lagunculas: lampades apparuert̃:
ce huic tubarũ sonitu illinc lampadarum
choruscatione territi. hostes sunt in fugam
conuersi. Quid hoc est quod tale bellũ per
propħam ad medium adducitur : & aduen¬
tui redemptoris nr̃i. istius pugne uictoria cõ¬
paratur: An indicare nobis propħa studuit
quod aduentum redemptoris nr̃i contra dia¬
bolum. illa sub gedeon duce pugne uictoria
designauit: Talia illic minirum acta surt:
que quantomagis usum pugnandi tran¬
seunt: tanto amplius a prophetandi mys¬

Expanded text:
conflictu removeret. Actumque est ut trecenti conflictu removeret. Actumque est ut trecenti viri tantummodo, qui stantes manibus aquas hauserant, remanerent. Cum his ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit . Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextra, lagenas autem in sinistra tenuerunt; et ad hostes suos cominus venientes, cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt; et hinc tubarum sonitu, illinc lampadum coruscatione territi hostes, sunt in fugam conversi. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur, et adventui Redemptoris nostri istius pugnae victoria comparatur? An indicare propheta nobis studuit, quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeon duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mys
Abbreviated transcription (Latin):
madian. Eripiens quippe gentilitatẽ dñs
superauit uigum oneris eius: cũ eam aduen¬
tu suo ab illa demonice tiramidis seruitu¬
de libesauit. Superauit uirgam humeri etꝰ.
cũ percussionẽ illius que ex ꝑuerso oꝑe gra¬
uiter deprimebat. ab hiimano genere redẽp¬
to compescuit. Superauit sceptrum exactoris
euis: cum regnũ eiusdem diaboli. qui ꝑ pesti¬
fera perpetratione uttioꝵ exigere consu̾euerat
debita tributa penarũ. de fideliũ corde destru¬
Subiunctum est ilico sicut in die madian.
Non ab re arbitior si hoc madianitarũ bellũ
quod in comparatione aduentus dominici a
propħa iugilanter illatum est: aliquanto
latius disseramꝰ. In libro quippe uiditũ gede¬
on contra madianitas dimicasse describitur.
Is cũ exercitus multitudinem ad bella ꝓdu¬
ceret: dutina illi admonitione preceptum
est ut ad fluurs̃ ueniens om̃s quos flexis ge¬
nib aquas haurire conspiceret. a bellorum

Expanded text:
Madian . Eripiens quippe gentilitatem Dominus, Madian . Eripiens quippe gentilitatem Dominus, superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemoniacae tyrannidis servitute liberavit. Superavit virgam humeri ejus, cum percussionem illius, quae ex perverso opere graviter deprimebat, ab humano genere redempto compescuit. Superavit sceptrum exactoris ejus, cum regnum ejusdem diaboli, qui pro pestifera perpetratione vitiorum exigere consueverat debita tributa poenarum, de fidelium corde destruSubjunctum est illico: Sicut in die Madian. Non abs re arbitror si hoc Madianitarum bellum quod in comparatione adventus Dominici a propheta vigilanter illatum est aliquando latius disseramus. In libro quippe Judicum , Gedeon contra Madianitas dimicasse describitur. Is cum exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illi admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret, a bellorum
Abbreviated transcription (Latin):
terrene concupiscentie uitia penicendo texit.
De hac coopertione uitioꝵ pet proph̃am dicit᷑.
beati quoꝵ remisse sunt iniquitates: ce quoꝵ
tecta sunt peccata. Nos gͥ rachel illa significa
uit: qui ydola sedendo premimus: si culpas a¬
uarinie penitendo dampnamꝰ. Que utiq aua¬
ritia illis non solet eueñrre qui in uia dm̃ ui
riliter currunt: quib dicitur. uiriliter agite
cẽ confortetur cor ur̃m ⁊ s his maxime qui qͣsi
effeminato gressu gradientes: ꝑblandimenta
scłi resoluuntut. Uñ &e illic eiuslem rachelis
hec uerba sunt. Iuxta consuetudinẽ femira¬
rum. nunc accĩdit michi. Aprid iacob gͦ ydola
non repperit: quia exactor callidus quid in re¬
demptore nr̃o repprehenderet non inuenit. De¬
hoc exactore redemptori nr̃o gentilitatẽ ab eius
domimnio liberaanti: ꝑ prophetam d̾ẽ Iugum
enim oneris eins. & urrgã humeri eiꝰ. et
sceptrũ exactoris eius superasti: sicut in die

Expanded text:
terrenae concupiscentiae vitia poenitendo texit. terrenae concupiscentiae vitia poenitendo texit. De hac coopertione vitiorum per Psalmistam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccvit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Quae utique avaritia illis non solet evenire, qui in via Domini viriliter currunt; quibus dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum ; sed his maxime qui quasi effeminato gressu gradientes, per blandimenta saeculi resolvuntur; unde et illic ejusdem Rachelis haec verba sunt: Juxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi. Apud Jacob ergo idola Laban non reperit, quia exactor callidus quid in Redemptore nostro reprehenderet non invenit. quo exactore Redemptori nostro gentilitatem ab ejus dominio liberanti per prophetam dicitur: Jugum enim oneris ejus, et virgam humeri ejus, et sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die
Abbreviated transcription (Latin):
cuuis carne incarnatus dñs uenit. Potest
etiam per laban mundus hic exprimi. Qui
cũ furore iacob sequitur: quia electos quosq
qui redemptoris nostri membra sunt perse¬
quendo opprimere conatur. huius filiã id
seu mundi. siue diaboli iacob abstulit: cũ sibi
xp̃c eccłiam ex gentilitate coniunxit. Quam
ce de domo patris abstrahit: quia ei ꝑ ꝓphe¬
tam dicit. Obliuiscere populũ tuũ &e domũ
patris tui. Quid uero in idolis nisi auaricia
designatur: Unde per paulum dicitur: &e a¬
uaricia que est ydoloꝵ seruitus. Laban ergo
ueniens. apud iacob ydolum non inuerat: quia
ostensis mundi thesauris. diabolus in redemp¬
tore nr̃o. uestigia concupiscentie derrene non
repperit. S que iacob non habuit: ea rachel
sedendo cooperuit. Per rachel quippe que et o¬
uis dicitur: eccłia figuratur. Sedere autẽ est:
humilitatẽ penitentie appetere. sicut scriptũ
est. Surgite postquã sederitis. Rachel gͦ idola

Expanded text:
jus ex carne incarnatus Dominus venit. Potest jus ex carne incarnatus Dominus venit. Potest etiam per Laban mundus hic exprimi, qui cum furore Jacob persequitur, quia electos quosque qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo opprimere conatur. Hujus filiam, id est sive mundi, sive diaboli, Jacob abstulit, cum sibi Christus Ecclesiam ex gentilitate conjunxit. Quam et de domo patris abstrahit, quia ei per Prophetam dicit: Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Quid vero in idolis, nisi avaritia designatur? Unde per Paulum dicitur: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Laban ergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. Per Rachel quippe, quae et ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . Rachel ergo idola