comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luare non truciclantur: Quare non terra
disiscente sorbentur: Quare non cȩlo flagran¬
t incencluntur: Quia magna patientia cdnĩ.
Eterunt impunitis. Absit. Non tantum sibi
deci misecłia blandiantur: ut sibi eius iniusti.¬
cam polliceantur. Ignoras quia patientia dĩ¬
ad pententiam te adducit: Tu autem secłm
diriciam cordis tui et cor impenitens: thesauri.¬
as tibiuram in clie irȩ. et reuelationis iusti ui¬
dicii cdĩꝰ qui reldet unicuiꝙ sccłm oꝑa sua.
Eesimoclo non reclcit. tunc recddet. Si enim
nudo redesit. ad tempus reldit. Non conuer¬
so autem nec correcto: in ȩternum recddet. Uide
ergo: quia non erunt impuniti. Altencle qͦͦ
sequitur. Inimici diũ mentiti sunt ei. Dicturus
es. Et quid eis fecitr Non uiunt: non aureͥscar-¬
punt: non lucem hauriunt: non fontes potant:
non fructus terrȩ eclunt. Et erit tempus eoꝵ
in eternum. Nemo ergo sibi blandiatur: quia
quasi ad torcular ꝑtinet. Bonum est illi: si ad

Expanded text:
quare non trucidantur? quare non terra quare non trucidantur? quare non terra dehiscente sorbentur? quare non coelo flagrante incenduntur? Quia magna patientia Domini. Et erunt impuniti? Absit. Non sibi tantum de Dei misericordia blandiantur, ut sibi ejus injustitiam polliceantur. Ignoras quia Dei patientia ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitensrevelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Et si modo non reddit, tunc reddet: si enim modo reddit, ad tempus reddit; non converso autem nec correcto, in aeternum reddet. Vide ergo quia non erunt impuniti; attende quod sequitur: «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non fontes potant? non fructus terrae edunt? «Et erit tempus eorum in aeternum.» 20. Nemo sibi ergo blandiatur, quia quasi ad torcular pertinet: bonum est illi, si ad
Abbreviated transcription (Latin):
n. Si pebs mea audisset me. Quis est plebs mea:
p. Qud est audisset me: Si in uiis meis ambu¬
ist Queritur et gemit sub mimicis. In niebi¬
son mmicos eorum humiliassem: et suꝑ tribu¬
intseos misissem manum meam. Nunc uero¬
quaqueruntur de inumnieis: ipsi facti sunt peio¬
as̃mmici. Quomoclo enim quod sequitur de
amicis querimini: uos quid estis:  nimici
qĩ mentiti sunt ei. Renuntias: Renuntio.
Eredit ad quod renuntiat. Utiq quibus re.¬
dis renuntias nisi factis malis: factis liabolicis:
fictisa dõ dampnandis: furtis rapinis: ꝑuiriis.
bomiciclis: acdulterii s: sacrilegiist sacris abbo.¬
nnandis. curiositatibus: His om̃ibus renunti¬
sitrursus his inflexus suꝑaris. Facta sunt ti.
siseriora. deteriora prioribus. Canis reuer¬
usadsuum uomitum: et sus lota in uoluta¬
ins ceni. Inimici dñi mentiti sunt ei. Et quan¬
ta patientia clni: Quare non ꝓsternuntur:

Expanded text:
me? «Si plebs mea, audisset me.» Quid est, «plebs mea? me? «Si plebs mea, audisset me.» Quid est, «plebs mea? Israel.» Quid est, «audisset me? Si in viis meis ambulasset.» Queritur, et gemit sub inimicis: «In nihilum inimicos eorum humiliassem, et super tribulentes eos misissem manum meam.» quid queruntur de inimicis? Ipsi facti sunt pejores inimici. Quomodo enim? quid sequitur? De inimicis querimini; vos quid estis? «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Renuntias? Renuntio: et redit ad quod renuntiat. Utique quibus rebus renuntias, nisi factis malis, factis diabolicis, factis a Deo damnandis; furtis, rapinis, perjuriis, homicidiis, adulteriis, sacrilegiis, sacris abominandis, curiositatibus? His omnibus renuntias, et rursus his inflexus superaris. Facta sunt tibi posteriora deteriora prioribus: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabris coeni . «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Et quanta patientia Domini! Quare non prosternuntur?
Abbreviated transcription (Latin):
me inspem relueta÷ a me peccatis ablita
isrł non intendit micbi. Baptitantur einunt
transeunt ꝑ mare rubrum: sed in uia murii¬
rant. Contra dicunt: conqueruntur: setsition¬
bus conturbantur: ingrati ei qui liberautt aꝑ
sequentibus hostibuis: qui ctucit ꝑ siccum. pe
heremum. cum cibo tamen et potu: cum lim¬
ne noctur no: et umbraculo diurno: et istan
mina: currit amurea. Et dimisi eos non sec̃m
salutem preceptorum meorum: secd secł̃m affeca¬
ones cordis eorum. Donaui eos sibi. Dicit apłl.
men eliquamini in gemellaria absconclita clũ¬
si tamen apothecas eius acdamastis: inde est qͦd
horretis. Alii defendunt cireum⁊ alii ampbite¬
atrum: alii causas in uicisr alii teatra: alis illidi.
alii illud: alii postremo deos recentes suos. buit
set. Dicit enim fortas le uste isrł. Ecce peccomai¬
festum est: eo post affectiones cordis mei. Sele
ficio: Diabolus hoc facit: demones boc facilt.
adest cliabolus Qui sunt demones: Certe ini

Expanded text:
me in spem reducta, a me a peccatis abluta: «Et Israel non intendit mihi.» Baptizantur enim et transeunt per mare Rubrum; sed in via murmurant, contradicunt, conqueruntur, seditionibus conturbantur, ingrati ei qui liberavit a persequentibus hostibus, qui ducit per siccum, per eremum, cum cibo tamen et potu, cum lumine nocturno et umbraculo diurno: «Et Israemina, currit amurca. «Et dimisi eos,» non secundum salutem praeceptorum meorum; sed, «secundum affectiones cordis eorum:» donavi eos sibi. Dicit et Apomen eliquamini in gemellaria abscondita si tamen apothecas ejus adamastis, inde est quod horretis. Alii defendunt circum, alii amphitheatrum, alii casas in vicis, alii theatra, alii illud, alii illud; alii postremo deos recentes suos: «Ibunt set.» Dicit enim fortasse iste Israel, Ecce pecco, manifestum est; eo post affectiones cordis mei: sed quid facio? Diabolus hoc facit, daemones hoc faciunt. Quid est diabolus? qui sunt daemones? Certe inim
Abbreviated transcription (Latin):
dun: ut qui non uident uideant: et qui ui-¬
dent ceci fiant. Quid est qui non uident uide¬
ant. et qui uident ceci fiant: nisi humiles ex al¬
tentur. suꝑbi deiciantur: Non enim qui ui¬
dent ceci fiant: secd qui sibi uidere uidentur.
cecitate conuincantur. Hoc agit mysterium
suit illud. Eia fr̃s quid est: Ioseph iiterpretat᷑
augmentatio. Meministis: nostis iosepb in egyp.¬
tũ uenditum: xp̃c ad gentes transiens. Ibi iosepb
post tribulationes exaltatus: et bic xp̃c post
passionem martyrum glorificatus. Ergo ad
iosepħ magis gentes ꝑtinent: et idõ auginenta¬
tio: quia multi filii desertȩ. magis quam eius
quȩ babet uirum. Testimonium in iosephpo¬
suit illud cum exiret de terra egypti. Uidete
et hic significari quintam sabbati: quando
exiit de terra egypti iosepb. id est ppis multi¬
plicatus ꝑ ioseph. ꝑ mare rubrum traiectus est.
Et tunc ergo ꝓduxerunt aquȩ reptilia ani¬
marum uiuarum. Nichil aliued tunc in fi¬

Expanded text:
ui non vident videant, et qui vident caeci fiant» . Quid est, «ut qui non vident videant, qui vident caeci fiant,» nisi humiles exaltentur, superbi dejiciantur? non enim qui vident caeci fiant, sed qui sibi videre videntur, de caecitate convincantur. Hoc agit mysterium nium in Joseph posuit illud.» Eia, fratres, quid est? Joseph interpretatur Augmentatio. Meministis, nostis Joseph in Aegyptum venditum: Christus ad Gentes transiens. Ibi Joseph post tribulationes exaltatus , et hic Christus post passionem martyrum glorificatus. Ergo ad Joseph magis Gentes pertinent: et ideo augmentatio; quia multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . «Testimonium in Joseph posuit illud, dum exiret de terra Aegypti.» Videte et hic significari quintam sabbati: Quando exiit de terra Aegypti Joseph, id est, populus multiplicatus per Joseph, per mare Rubrum trajectus est . Et tunc ergo produxerunt aquae reptilia animarum vivarum. Nihil aliud tunc in fi
Abbreviated transcription (Latin):
Msei publice currit ꝑ plateas. Intencdite ad
uium hoc spectaculum. Non enm deserit
Qdee nobis: quocd cum magno gaudio expeo¬
tonis. dut circi insama huic expectacło com¬
uinda est: Ila acl amurcam ꝑtinet: hoc ad
um. Quando ergo auclitis contumaciter
qrnire haphemos. et dicere abunclare pres¬
sirs temporibus xp̃ĩanis. scitis enim quia hoc
anut dicere. et uetus quicdem sed a temporibꝰ¬

Expanded text:
amurca publice per plateas currit. Intendite ad amurca publice per plateas currit. Intendite ad magnum hoc spectaculum. Non enim desinit Deus edere nobis quod cum magno gaudio spectemus: aut circi insania huic spectaculo comparanda est? Illa ad amurcam pertinet, hoc ad oleum. Quando ergo auditis contumaciter garrire blasphemos, et dicere, abundare pressuras temporibus christianis; scitis enim quia hoc amant dicere: et vetus quidem, sed a temporib
Abbreviated transcription (Latin):
presenti psalmo suscepͥinus : acliuuet uoamn
nrãm qui et urãm: et enim aliquanto est .i.¬
tunsior. Dabit ei uires intentio audientium:
et aduitorium iubentis ut loquatur. Citulũ
habet psalmus iste. In finem ꝓ torcularibus:
quinta sabbati psalmus ipsi asaph. Inunum
titulum multa sunt congesta mysteria: itata.¬
men ut limen psalmi uidicet interioia. Cũ
de torcularibus locuturi sumus nemo urm̃
prelo: de fiscinis: quia nec ipse psalmus hoe
habet: et idõ magis indicat mysterium.
Nam et si aliquid tale. psalmi textus con¬
tineret: non deesset qui putaret ad litil
esse accipienda torculariat neo ampliusal
quid illic requirendum. nec mistice aliqu
positum. et sacrate signisicatum: seddicert̃
simpliciter psalmus de torcularibus loqut̃
et tu michi nescio quid aluicl suspicaris bl
hic tale auclistis cum legeretur. Ei goaleft
cindencium: aterum ꝓicienclum. sit ergo in
aeilam conculeatio: tribuatio: pondus et
oist otum eliquatur oceuite in gemellarium:

Expanded text:
praesenti psalmo suscepimus: adjuvet vocem nostram quies vestra; etenim aliquanto est obtunsior: dabit ei vires intentio audientium, et adjutorium jubentis ut loquar. Titulum habet psalmus iste: «In finem pro torcularibus, quinta sabbati, Psalmus ipsi Asaph.» In unum titulum multa sunt congesta mysteria; ita tamen ut limen Psalmi indicet interiora. Cum de torcularibus locuturi sumus, nemo vestprelo, de fiscinis; quia nec ipse psalmus hoc habet, et ideo magis indicat mysterium. Nam et si aliquid tale Psalmi textus contineret, non deesset qui putaret ad litteram esse accipienda torcularia, nec aliquid illic amplius requirendum, nec mystice aliquid positum, et sacrate significatum; sed diceret: Simpliciter Psalmus de torcularibus loquitur, et tu mihi nescio quid aliud suspicaris. Nihil hic tale audistis, cum legeretur. Ergo accipirecondendum, alterum projiciendum. Fit ergo in torculari conculcatio, tribulatio, his oleum eliquatur occulte in gemellarium;
Abbreviated transcription (Latin):
aicens illos ad penitentiam: flagellat
dnos erucliens illos ad regnum cȩlorum.
A est miquitas in eo. Noli timere. Ecce
is flagellatus sum tantum. manifestrmn
st. confiteor peccaui. Non enum dico
re uustum: hoc enim dicunt pleriꝙ quar¬
ꝙ est forte quisq in aliqua miseria:
acoloribus. Intras consolari illum: et
lt seccaui. fateor: sunt peccata mea:¬
gnosco illa. Sel nunquid tanta pecca¬
i quanta ille: Ego noui quȩ facit ille.
go noui quanta commisit. Peccata mea
luit: fateor illa dõ: secd minora sunt
quam illius: et ecce ille nichil mali pati¬
tu: Noli turbari. tranquillus esto: ut sẽĩas
quoniam rectus dñs. et non est iniqui¬
tis in eo. Quid si te ꝓpterea flagellat mo¬
dor quia non tibi seruat ignem ȩternum:
luid si illum ꝓpterea dimittit modo
qua auclituris est. ite in ignem ȩternũ:
Secd quando: Cum tu positus fueris ad
dexteram. tunc dicetur positis ad sinis¬
tam: ite in ignem ȩternum. qui para¬

Expanded text:
ducens illos ad poenitentiam; flagellat ducens illos ad poenitentiam; flagellat bonos, erudiens illos ad regnum coelorum; «non est iniquitas in eo:» noli timere. Ecce ego flagellatus sum tantum, manifestum est, confiteor, peccavi - non enim dico me justum. Hoc enim dicunt plerique. Quando est forte quisquam in aliqua miseria, in doloribus, intras consolari illum: et ille, Peccavi, fateor, sunt peccata mea, agnosco illa; sed numquid tanta peccavi, quanta ille? Ego novi quanta fecit ille, ego novi quanta commisit: peccata mea sunt, fateor illa Deo, sed minora sunt quam illius; et ecce ille nihil mali patitur. Noli turbari, tranquillus esto, ut scias «quoniam rectus Dominus, et non est iniquitas in eo.» Quid, si te propterea flagellat modo, quia non tibi servat ignem sempiternum? Quid, si illum propterea dimittit modo, quia auditurus est, «Ite in ignem aeternum?» Sed quando? Cum tu positus fueris ad dexteram, tunc dicetur positis ad sinistram: «Ite in ignem aeternum, qui para
Abbreviated transcription (Latin):
tati estis in domo dñi: si uultis florere si.¬
cut palma. et multiplicari sicut cedrus
libani: et non arescere sicut fenum. sole
candente: sicut hi qui uidentur florere
sole absente. Si ergo non uultis esse fensu
sed palma et cedrus: quid annuntiabitis:
Quoniam rectus dñs: et non est inqui¬
tas in eo. Quomodo non est iniquitas:
Tanta mala facit: sanus est: filios babet:
plenam domum: habundat głat exilta
lononibus: de mumieis uandicoten: s
mnole committit. Aluis innocens slu
grtit non tapiens alenat non eniontus
sennuiam faciens. laborat in umeulis in
geribus: in iopia estuat et suspirat
Penodo non est miquitas meo: Esto tran¬
uslis. et intelliges. Nam ꝑturbaris. et imn
uluio tuo obseuras tibi lucem. Radiare
a iuit ecernus ess: noli tu tibi facere.
ablum dde ꝑturbatione. Esto tranqullus
nsulet uide quid tibi dieam⁊ quia es
sienus est. qui modo pareit malis. ad¬

Expanded text:
tati estis in domo Domini, si vultis florere sitati estis in domo Domini, si vultis florere sicut palma, et multiplicari sicut cedrus, Libani, et non arescere sicut fenum sole candente; sicut hi qui videntur florere sole absente. Si ergo non vultis esse fenum, sed palma et cedrus, quid annuntiabitis? «Quoniam rectus Dominus Deus, et non est iniquitas in illo.» Quomodo non est iniquitas? Tanta mala facit; sanus est, filios habet, plenam domum, abundat gloria, exaltatur honoribus, de inimicis vindicatur, et omnia mala committit: alius innocens sui negotii, non rapiens aliena, non contra quemquam faciens, laborat in vinculis, in carceribus, in inopia aestuat et suspirat. Quomodo «non est iniquitas in eo?» Esto tranquillus, et intelliges; nam perturbaris, et in cubiculo tuo obscuras tibi lucem. Radiare tibi vult aeternus Deus; noli tibi facere nubilum de perturbatione. Esto tranquillus in te, et vide quid tibi dicam. Quia Deus aeternus est, quia modo parcit malis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est sabbatum quocl uobis paior
commnendaui. unde habet titilium ra¬
mnus. Eranquilli erunt ut anilii pt
Quare tranquilli annuntiant hen
mouet. fenum peccatorum. Cecrustiu
ma nec in tempestatibus curuantit. fu¬
go tranquilli sint ut annuntient: et uere
quia modo annuntiandum est subians¬
tibus hominibus. O miseri homines ant¬
tores mundi. Annuntiant uobis qui
plantati sunt in domo dñ: qui consten¬
tur dũo in cantico et cythara: in uerso
et oꝑe: annuntiant uobis. et dicunt uobis.
Nolite seduci felicitate iniquorum: nolte
attendere florem feni: nolite attende¬
re ad tempus beatos: in ȩternum misens
Nec ista beatituclo quȩ modo foris uiciar
uera est: nec in corde beati: quia torquen¬
tur mala conscientia: tu autem tranqul¬
lus et sꝑans de ꝓmissis dñi dĩ tui. Quid
enim annuntiabis in tranquillitate :¬
Quoniam rectus dñs ds̃ noster: et non
est iniquitas in eo. Attendite fr̃s si plan¬

Expanded text:
Hoc est sabbatum quod vobis paulo ante Hoc est sabbatum quod vobis paulo ante commendavi, unde habet titulum Psalmus. «Tranquilli erunt, ut annuntient.» Quare tranquilli annuntiant? Non illos movet fenum peccatorum: cedrus et palma nec in tempestatibus curvantur. Ergo tranquilli sint, ut annuntient: et vere, quia modo annuntiandum est et subsannantibus hominibus. O miseri homines amatores mundi! annuntiant vobis qui plantati sunt in domo Domini; qui confitentur Domino in cantico et cithara, in verbo et opere, annuntiant vobis, et dicunt vobis: Nolite seduci felicitate iniquorum, nolite attendere florem feni; nolite attendere ad tempus beatos, in aeternum miseros. Nec ista beatitudo quae modo foris videtur, vera est; nec in corde beati sunt, quia torquentur mala conscientia. Tu autem tranquillus esto, sperans de promissis Domini Dei tui. Quid enim annuntiabis in tranquillitate? «Quoniam rectus Dominus Deus, et non est iniquitas in eo.» Attendite, fratres, si plan
Abbreviated transcription (Latin):
Illi exoriutur ut fenum: iustus ut pal¬
ma florebit. In palma: altitudinem sig.¬
nificauit. Forte et hoc significauit in pal¬
ma. quia in nouissimis suis pulchra est:et
initium eius a terra. Ducas finem ipsius
in cacumine ubi habet totam pulcbritu¬
dinem: asꝑa radix uidetur in terra:
pulchra coma sub cȩlo est. Erit ergo et
tua pulchritudo in fine. si radix tua fixa
sit: sed sursumuersus habemus radicem
nr̃am. Radix enim nr̃a xxp̃e est: qui as¬
cendit in cęlum: humiliatus exaltabit᷑.
uelut cerus quȩ in libano est multipli¬
cabitur. Uidete quia arbores dixit. Ius¬
tus ut palma florebit: uelut cetrus in li¬
bano multiplicabitur. Nunquid cum sol
exierit arescit palma: Nunquid arescit
cedrus: Cum autem sol candens fuerit:¬
aliquando arescit fenum. Uemiet ergo
uidicium: ut arescant peccatores. et iures¬
cant fideles. Uelut cedrus in libano mul¬
atriis domus dĩ nr̃i florebunt. ¶t ad¬
bue multiplicabuntur in seneeta uboer¬

Expanded text:
Illi exoriuntur sicut fenum; «justus ut palIlli exoriuntur sicut fenum; «justus ut palma florebit.» In palma altitudinem significavit. Forte et hoc significavit in palma, quia in novissimis suis pulchra est; ut initium ejus a terra ducas, finem ipsius in cacumine, ubi habet totam pulchritudinem: aspera radix videtur in terra, pulchra coma sub coelo est. Erit ergo et tua pulchritudo in fine. Radix tua fixa sit: sed sursum versus habemus radicem nostram. Radix enim nostra Christus est, qui ascendit in coelum. Humiliatus exaltabitur. «Velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Videte quas arbores dixit: «Justus ut palma florebit; velut cedrus in Libano, multiplicabitur.» Numquid cum sol exierit, arescit palma? numquid arescit cedrus? Cum autem sol candens aliquando fuerit, arescit fenum. Veniet ergo judicium, ut arescant peccatores, et virescant fideles. «Velut cedrus in Libano, mulri florebunt, Adhuc multiplicabuntur in senecta uber
Abbreviated transcription (Latin):
catorum: audite de senecta iustorum. Se¬
nectus mea: in misccłia pingui. It res¬
pexit ocłs meus inimicos meos. Quos dyeit
inimicos suos: Om̃s qui oꝑantur iiqui¬
tatem. Noli attendere quia amicus tuis
est mimicus: incurrat negotium et ibi il¬
lum ꝓbas. Incipis uenire contra iniquita¬
tem ipsius. et ibi uidebis quia quanclo
blandiebatur tibi inimicus erat sel non¬
dum pulsaueras: non ut institueretur
in corde quod non erat. sel ut erumpet
In senecta. Quid est in senecta: In nous¬
simo. Et quid aucliet auris nr̃a Stantes
ais dexteram. aucdienus quoa dicetur
eis qui sunt ad sinistram. Ite in ignem ȩter¬
num: qui paratus est cliabolo et angłis eiꝰ.
dd isto auditu malo: iustus non timebit.¬
est in quoclam psalmo: in memoria ȩter¬
na erit iustus: ab auclitione mala non
timebit. Quo auditu malo: Ite in ignem
ȩternum: qui paratus est diabolo et angłis
eius. Et in eis qui insurgunt in me ma
de iustis: ustus ut palma florebit.

Expanded text:
catorum, audite de senecta justorum: «Secatorum, audite de senecta justorum: «Senectus in mea misericordia pingui.» pexit oculus meus in inimicis meis». Quos dicit inimicos suos? Omnes qui operantur iniquitatem. Noli attendere quia amicus tuus est iniquus: incurrat negotium, et ibi illum probas. Incipis venire contra iniquitatem ipsius, et ibi videbis, quia quando tibi blandiebatur, inimicus erat; sed nondum pulsaveras, non ut institueretur in corde quod non erat, sed ut erumperet In senecta. Quid est, in senecta? In novissimo. Et quid audiet auris nostra? Stantes ad dexteram audiemus quod dicetur eis qui sunt ad sinistram: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Ab isto auditu malo justus non timebit.est in quodam psalmo: «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» . Quo auditu malo? Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Et in eis qui insurgunt in me malde justis? «Justus ut palma florebit.»
Abbreviated transcription (Latin):
quandio erit: Et senectus mea in mi¬
sc̃ia pingui. Quii clixit senectus mea :
Norussima mea. Quomodo in ȩtatibus nr̃is
nouissima senectus est: sic totum hoc quod
modo patitur corpus xp̃i. in laboribus.
in erumnis. in uigiliis. in fame. in siti. in
scandalis. in iniquitatibus. in pressuris.
niuentus ipsius est. Senectus ipsus. id est
nouissima ipsius: in leticia erunt. Et uiten.¬
clat caritas ur̃a. quia lixit senectutem: ne
putetis et mortem. Homo enim in carne
ideo seneseit: ut moriatur. Senecta eccłę
candicla erit recte factis: morte autem
non corrumpetur. Quod est caput senis.
hoc erunt oꝑa nr̃a. Uidetis quomodo canes¬
cat caput: et in albescat. Quantumciuꝙ.
senectus acceclit. qui bene senesciti or lie suo.
querisilli aliquando in capite capilũ iugrue et
nigrituis peccateꝵ et non inuenietir e q senecta
ma uuau ues est: senecta ista iuridis est .
semper iurebit. Audistis de feno pec¬

Expanded text:
quando erit? «Et senectus mea in miquando erit? «Et senectus mea in misericordia pingui.» Quid dixit, «senectus mea?» Novissima mea. Quomodo in aetatibus nostris novissima senectus est; sic totum hoc quod modo patitur corpus Christi in laboribus, in aerumnis, in vigiliis, in fame, in siti, in scandalis, in iniquitatibus, in pressuris, juventus ipsius est: senectus ipsius, id est, novissima ipsius in laetitia erunt. Et intendat Charitas vestra, quia dixit senectutem, ne putetis et mortem: homo enim in carne ideo senescit, ut moriatur. Senecta Ecclesiae candida erit recte factis, morte autem non corrumpetur. Quod est caput senis, hoc erunt opera nostra. Videtis quemadmodum canescat caput, et inalbescat, quantumcumque senectus accedit. Qui bene senescit ordine suo, quaeris illi aliquando in capite capillum nigrum, et nigritudo peccatorum, et non inveniatur; senecta ista juvenilis est, senecta ista viridis est, semper virebit. Audistis de feno pec
Abbreviated transcription (Latin):
pras in umici clĩ sunt: acl tempus possunt
fuere. sicut fenum. Peribunt autem eum
qr ispicere ceꝑit: et iudicium suum in
Mem carnem ad cluxerit. Iunge te serip.¬
anteiẽ et dic illud cum isto psalmo. Qm̃
ao si mnimici lĩ ꝑibunt. et disꝑgentur
añs qui opantur iniquitatem: Tu qui
itr seanclala. inter iniquitates humanas
rmis: qui tribularis in carne. sed gau¬
asi corde⁊ quidtu: Quȩ tibi spes ocor
iuam patris. sed pedibus tuis et membris
ius laboras in terra. et dicis. saule saule
quidme ꝑsequeris: quam spem habebis
inimici i ꝑibunt. et disꝑgentur om̃s
qu oꝑantur iniquitatem. Quid tibi erit:
Et exaltabitur sicut unicornis cornu
neum: Quare dixit sicut unicornis: Ali¬
quando unicornis suꝑbiam significat: ali¬
quando unicornis exaltationem unitatis
sinificat: quia unitas ex altatur⁊ et om̃s
hereses cum mnimicis clĩ ꝑibunt. Et exalta¬
btur sicut unicornis cornu meum. Et

Expanded text:
ecclesias; inimici Dei sunt. Ad tempus possunt ecclesias; inimici Dei sunt. Ad tempus possunt florere sicut fenum; peribunt autem, cum ille inspicere coeperit, et judicium suum in omnem carnem adduxerit. Junge te Scripturae Dei, et dic illud cum isto psalmo: «Quodo, si inimici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem? tu qui inter ista scandala, inter iniquitates humanas gemis, qui tribularis in carne, sed gaudes in corde, quid tu? quae tibi spes, o coteram Patris, sed pedibus tuis et membris tuis laboras in terra, et dicis, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? tu quam spem habebis, si inimici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem? quid tibi erit? «Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum.» Quare dixit, «sicut unicornis?» Aliquando unicornis significat superbiam, aliquando unicornis exaltationem unitatis significat: quia unitas exaltatur, omnes haereses cum inimicis Dei peribunt. «Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum.» Et
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt quidem et ipsi: et atroces stiqui
nec lingua nec cogitationibus malis pr¬
cunt iniuriis dõ. Et quid faciunt dõ
excelso ȩterno: Si pugnum in columpua
ferias tu lecderis: et putas quia blasphe¬
tales inimicicias dĩ. Quosdam enim
occultos inimicos dĩ seriptura aꝑit:
ut quia non illos potes nosse corde tuo.
noueris illos in seripturis dĩs et caueas
inueniri cum illis. Aꝑte dicit iacobus
in epła sua. Nescitis quia amicus huus
mundi inimicus dĩ constituitur:. uch¬
sti: non uis esse mimicus dĩ: noli esse
amicus huius mundi. Nam si amieus
fueris huius mundi: inuicus eris do.
Quomodo enim non potest fieri adil¬
tera coniunx. nisi inunica esset urosio.
tet nisi inimica esse do. Cimet.
quon ainat. Penam timet: non uistieia
reaciui. E rgo mimuci dĩ om̃s amatores
uo ci om̃is in quisitores nugarum : om̃s
listoies sortilogorum: mathematicoꝵꝵ
stonum⁊ intrent ȩccłas. non intrent

Expanded text:
Sunt quidem et ipsi, et atroces isti qui Sunt quidem et ipsi, et atroces isti qui nec lingua nec cogitationibus malis parcunt injuriis Dei. Et quid faciunt Deo excelso, aeterno? Si pugno in columnam ferias, tu laederis: et putas quia blasphetales inimicitias Dei. Quosdam enim occultos inimicos Dei Scriptura aperit; ut quia non illos potes nosse corde tuo, noveris illos in Scriptura Dei, et caveas inveniri cum illis. Aperte dicit Jacobus in Epistola sua: «Nescitis quia amicus hujus mundi, inimicus Dei constituitur» ? Audisti. Non vis esse inimicus Dei? Noli esse amicus hujus mundi: nam si amicus fueris hujus mundi, inimicus eris Deo. Quomodo enim non potest fieri adultera conjux, nisi inimica sit viro suo: m, non potest nisi inimica esse Deo. Timet, sed non amat: poenam timet, non justitia delectatur. Ergo inimici Dei omnes amatores mundi, omnes inquisitores nugarum, omnes consultores sortilegorum, mathematicorum, pythonum. Intrent ecclesias, non intrent
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes cum illis florere ad tempus:
intereunt in ęternum. Hoc est ut in¬
simus in ȩternum dñe. Expectas de¬
suꝑ ex eternitate tua. quando transe¬
at tempus iniquorum: et ueniat tem¬
pus iustorum. Quoniam ecce. Intendi¬
te fr̃s. iam et ipse qui loquitur⁊ loqͥt᷑ em̃
ex psona nr̃a: loqͥt᷑ ex ꝑpsona corpori xp̃i. Xp̃ce eñ¬
loquttur msorpor e suo. id est n pet
sua. Iam iuxit se ȩcernititi uꝰ net
uobis paulo artte. l̃icebam. Longie
est dĩ et patiens: om̃ia ista que sulet
mala u malis fieri. tolerat. Qua u
eternus est: et uidet quid illis serit
et tu esse longuanimis et patiens
ge te ȩternitati dĩ cum illo. expeta
illa quȩ infra te sunt. Cum enm aie¬
serit cor tuum altissimo: infra te erut
ꝯm̾nia mortalia: et dic quod sequitir
uoniam ecce inimici tui ꝑibunt.
Elui modo florent: postea ꝑibunt. Vu
sunt ininici tlĩ fr̃s: forte ilos olspi¬
tatis inimicos dĩ: qui blasphemant.

Expanded text:
volentes cum illis florere ad tempus, volentes cum illis florere ad tempus, intereunt in aeternum: hoc est, «Ut insimus in aeternum es, Domine.» Expectans desuper ex aeternitate tua quando transeat tempus iniquorum, et veniat tempus justorum. «Quoniam ecce.» Intendite, fratres. Jam et ipse qui loquitur loquitur enim ex persona nostra, loquitur ex persona corporis Cloquitur in corpore suo, id est, in Ecclesia sua, jam junxit se aeternitati Dei: sicut vobis paulo ante dicebam, longanimis est Deus et patiens, omnia ista quae videt mala a malis fieri tolerat. Quare? Quia aeternus est, et videt quid illis servet. Vis et tu esse longanimis et patiens? Junge te aeternitati Dei; cum illo exspecta illa quae infra te sunt: cum enim adhaeserit cor tuum Altissimo, infra te erunt omnia mortalia; et dic quod sequitur, «Quoniam ecce inimici tui peribunt.» Qui modo florent, postea peribunt. Qui sunt inimici Dei? Fratres, forte illos solos putatis inimicos Dei qui blasphemant?
Abbreviated transcription (Latin):
non attendit quid illi seruetur. Ideo
cogitationes tuȩ: subrecit statim. ir
imprudens non cognoscet: et stultus
non intelliget hȩc. Quȩ sunt quȩ non
intelliget stultus: et quȩ non cognoscit
impriidens. um exorti fueruit pec¬
catores sicut fenum. Quid est sicut fenũe
Uirent: hiemp̾s est: sed arescent etate. t.¬
tendis florem feni. Quid citius transit:
Quid lucidius: Quid uiridius: Non te
delectet uiriditas illius: sed tune aridita¬
tem ipsius. Audisti peccatores sicut fenũ:
audi et iustos. Quoniam ecce. Interim
uidete. Peccatorẽs sicut fenum florent.
Bene. Sed quid sunt qui non cognoseunt:
Stulti et imprudentes. Cum exoriuntur
peccatores sicut fenum: et ꝓspexerint
om̃s qui oꝑantur iniquitatem. Om̃s qui
in corde suo non recte sentiunt de deo:
entes: id est florentes ad tempus. Qua¬
re illos ꝓspiciunt. Ut iitereant in
scłm scłi. Atdendunt eium florem ipso¬
rum temporalem: imitantur illos: et

Expanded text:
non attendit quid illi servatur. 9. «non attendit quid illi servatur. 9. «cogitationes tuae;» subjecit statim, «Vir imprudens non cognoscet, et stultus non intelliget ea.» Quae sunt quae non intelliget stultus, et quae non cognoscet imprudens? «Cum exoriuntur peccatores sicut fenum.» Quid est, «sicut fenum?» Virent cum hiems est; sed arescent aestate. Attendis florem feni. Quid citius transit? Quid lucidius? quid viridius? Non te delectet viriditas ipsius, sed time ariditatem ipsius. Audisti «peccatores sicut fenum,» audi et justos: «Quoniam ecce». Interim videte peccatores; sicut fenum florent, bene: sed qui sunt qui non cognoscunt? Stulti et imprudentes. «Cum exoriuntur peccatores sicut fenum, et prospexerint omnes qui operantur iniquitatem.» Omnes qui in corde suo non recta sentiunt de Deo,  fenum, id est, florentes ad tempus. Quare illos prospiciunt? «Ut intereant in saeculum saeculi.» Attendunt enim florem ipsorum temporalem, imitantur illos, et
Abbreviated transcription (Latin):
ibi aliquici. Intelligo dicis: si iam xp̃ianus
es. et bene erucditus. Dicis. Dr̃ iuidicio suo
seruat om̃ia: boni laborant quia flagel¬
lantur ut filii: mali exultant quia dãp¬
nantur ut alieni. Duos filios habet homo:
alterum castigat: alterum cdimitat. facit
unus male. et non corripitur a patre:
alter max ut se mouerit. colapbis cecli¬
tur : flagellatur. Unde ille clunitatur.
ille ceclitur⁊ nisi quia huic ceso herecltas
seruatur. ille autem dimissus exheredatus
est :. Uilet eum non habere spem et di¬
mittit illum. faciat quod uult. Euer
autem qui flagellatur. si cor non habu¬
erit et imprudens fuerit et stultus gra¬
tulatur fr̃i suo qui non uapulatret qe.¬
mit de se et clicit in corde suo. Tanta ma¬
la facit frater imeus: quicquid uult
facit contra precepta patris mei: Et
nemo illi facit uerbum durum. Ego
mox ut me moueo cedor. Stultus est.¬
imprudens est: attendit quid patitur ⁊

Expanded text:
ibi aliquid? Intelligo, dicis: Si fam christianus ibi aliquid? Intelligo, dicis: Si fam christianus es, et bene eruditus, dicis: Deus judicio suo reservat omnia. Boni laborant, quia flagellantur ut filii: mali exsultant, quia damnantur ut alieni. Duos filios habet homo; alterum castigat, alterum dimittit: facit unus male, et non corripitur a patre; alter mox ut se moverit, colaphis caeditur, flagellatur. Unde ille dimittitur, ille caeditur, nisi quia huic caeso haereditas servatur, ille autem dimissus exhaeredatus est? Videt eum non habere spem, et dimittit eum ut faciat quod vult. Puer autem qui flagellatur, si cor non habuerit, et imprudens fuerit et stultus, gratulatur fratri suo qui non vapulat; et gemit de se, et dicit in corde suo: Tanta mala facit frater meus, quidquid vult facit contra praecepta patris mei, et nemo illi facit verbum durum; ego, mox ut me movero, caedor. Stultus est,imprudens est; attendit quid patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰ Uis esse longuanimis: uide ȩterni¬
tatem clĩ. Nam attendis ad dies tuos
paucos: et diebus tuis paucis uis implere
om̃ia. Quȩ om̃ia: Ut clampnentur
õs impii: et coronentur om̃s boni. Istis
debus tuis uis hȩc impleri: implet illa
cis tempore suo. Quod autem pateris.
it facis ȩtermis est: tarclat. longuanimis
est. Cu autem dicis ideo non sum lon¬
guanimis: quia temporalis sum. Sel
in potestate habes. Iunge cor tuum ȩter.¬
nitati dĩ: et cum illo ȩternus eris. Qiuid
enumn dictum est. de temporalibus: Om̃is
caro fenum: et om̃is claritas carnis. ut
flos feni. fenum aruit: flos decrdit. Om̃ia
ergo areseunt et decidunt: non uerbum
illud. Uerbum enim dñi: manet in ȩter.¬
num. Eransit fenum: transit claritas
feni. Si non habes quo teneas: uerbum
nimis ꝓfundę factȩ sunt cogitationes
tuȩ. Tenuisti lignum: transisti ꝑ istam
ꝓfunditatem: uides ibi aliquid: intelligis

Expanded text:
Dei? Vis esse longanimis? Vide aeterniDei? Vis esse longanimis? Vide aeternitatem Dei. Nam attendis ad dies tuos paucos, et diebus tuis paucis vis impleri omnia. Quae omnia? Ut damnentur omnes impii, et coronentur omnes boni. Istis diebus tuis vis haec impleri? Implet illa Deus tempore suo. Quid tu taedium pateris et facis? Aeternus est; tardat, longanimis est: tu autem dicis, Ideo ego non sum longanimis, quia temporalis sum. Sed in potestate habes: junge cor tuum aeternitati Dei, et cum illo aeternus eris. Quid enim dictum est de temporanbus? «Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit» . Omnia ergo arescunt et decidunt; non verbum illud: «Verbum» enim «Domini manet in aeternum.» Transit fenum, transit claritas feni; sed habes quo te teneas: «Verbum «Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae.» Tenuisti lignum, transis per istam profunditatem. Vides ibi aliquid? intelligis
Abbreviated transcription (Latin):
gnificata sunt oꝑa tua dñe: nimis ꝓfun¬
dȩ factȩ sunt cogitationes tuȩ. Reuera
fr̃s mei nullum mare tam ꝓfundum est
quam cogitatio clĩ: ut mali floreant
i tamꝰ altum: ibi naufiagat oũis ii
s quos cico tene te acl axp̃m: Ileo uolu
lominum: nec auertisse maxillam a pal¬
ns coium. Quare om̃ia ista pati uoluit.
s ut consoletur patientes: Pocerat et
Nc in fine resuscitare carnem suams secl
a qui non uideras non esset quod spares.
ion chstulit resurrectionem suam. ne tu
idhue dubitares. Eo ergo fine patere et
alera tribulationes in mundo quem at¬
ancdisti in xp̃o: et non te moueant qui
mtio di : Presens habenas laxat: sed postea
iigit. Noli gaudere ad piscem qui in
su sua exultat: nonclum traxit hamũ
niscator. Nam iam ille hamum habet in
hucibus: et quod tibi uidetur longum
hue est. Om̃a ista cito transeunt. Quid
ist longua uita hominis ad ȩteritatẽ

Expanded text:
gnificata sunt opera tua, Domine! Nimis profungnificata sunt opera tua, Domine! Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae.» Revera, fratres mei, nullum mare tam profundum est quam est ista cogitatio Dei, ut mali floreant, et il tam altum; ibi naufragat omnis infest quod dico, tene te ad Christum? Ideo voluit hominum, non avertisse maxillam a psalmis eorum : quare omnia ista pati voluit, nisi ut consoletur patientes? Et poterat et ipse in fine rescuscitare carnem suam; sed tu qui non videras, non esset quod sperares: non distulit resurrectionem suam, ne tu adhuc dubitares. Eo ergo fine patere et tolera tribulationes in mundo, quem attendisti in Christo; et non te moveant qui tatio Dei? Ad praesens habenas laxat; sed postea astringet. Noli gaudere ad piscem qui in esca sua exsultat; nondum traxit hamum piscator: nam jam ille hamum habet in faucibus. Et quod tibi videtur longum, breve est: omnia ista cito transeunt. Quid est longa vita hominis ad aeternitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto melius cunica tua piet ⁊ uera¬
ma tua. Subsannat in bis om̃ibus a ont¬
meliosus est parentibus: odit amiciune
sectatur usq ad mortem: fiuatur ubi qua¬
sionem inuenerit: a falso testimono pon
cessat: insidiatur matrimonio alienor un¬
cupiseit rem ꝓximi sui. facit hȩc omuꝰ
et floret in chiuitiis:⁊ in honoribus in erid¬
lentia mundi huius. Uidet eum ille nser
bene oꝑans. et mala patiens: ꝑturlitar et
dicit. Dĩ. prito mali tibi placent: et honos
odisti: amas eos qui faciunt iniquitatem.
Si commotus fuerit. et illi cogitationi
consenserit. ꝑdit sabbatum de corde: iam
incipit ad psalterium hoc non attenderen
deuiauit inde. Sine causa cantat. bonum
est confiteri dño: et psallere nomini tuo
altissime. Iam ꝑclito sabbato ab interiore
homine. et exclusa quiete cordis. et bona
cogitatione repulsa: incipit iam unitari
çonuertit se et ipse ad facienda mala.
Ds̃ autem patiens est. quia ȩternus est: et
nouit diem iudici sui÷ ubi om̃ia exami

Expanded text:
Quanto melius tunica tua periret quam anima tua? Subsannat in his omnibus; contumeliosus est parentibus, odit inimicum, insectatur usque ad mortem, furatur ubi occasionem invenerit, a falso testimonio non cessat, insidiatur matrimonio alieno, concupiscit rem proximi sui: facit haec omnia, et floret in divitiis, in honoribus, in excellentia mundi hujus. Videt eum ille miser bene operans, et mala patiens; perturbatur et dicit: Deus, puto, mali tibi placent, et bonos odisti, amas eos qui faciunt iniquitatem. Si commotus fuerit, et illi cogitationi consenserit, perdet sabbatum de corde: jam incipit ad psalterium hoc non attendere; deviavit inde, sine causa cantat, «Bonum est confiteri Domino, et psallere nomini tuo, Altissime.» Jam perdito sabbato ab interiore homine et exclusa quiete cordis, et bona cogitatione repulsa, incipit jam imitari convertit se et ipse ad facienda mala. Deus autem patiens est, quia aeternus est, et novit diem judicii sui, ubi omnia examin
Abbreviated transcription (Latin):
dixi: non patri uel matri iniuriam feci
non acl idola meliuatis sum: non accepi no¬
men chñ dĩ in uanum: seruaui me a peccato.
Enumerat decem cordas: id est decem precep¬
ta legis: et interrogat se scłm singula: et ui¬
det non peccasse nec in uno: et contristatur
quia talia mala patitur. Et illi qui non
dico aliquas corclas tangunt. secl nec tangt̃
ipsum psalterium. et nichil boni oꝑantur:
consulunt idola⁊ et forte tunc uidentur. xp̃i
tonem aut sortilogum: aut mathematieum.
Dotur illi nomen xp̃i: subsanniat s torquet
St ille. Recedle a me. Ipse miess e sitn¬

Expanded text:
dixi, non patri vel matri injuriam feci, dixi, non patri vel matri injuriam feci, non ad idola inclinatus sum, non accepi nomen Domini Dei in vanum: servavi me a peccato. Enumerat decem chordas, id est, decem praecepta Legis , et interrogat se secundum singula, et videt se non peccasse, nec in uno; et contristatur quia talia mala patitur. Et illi qui, non dico, aliquas chordas tangunt, sed nec tangunt ipsum psalterium, et nihil boni operantur, consulunt idola: et forte tunc videntur christhonem, aut sortilegum, aut mathematicum. Dicitur illi nomen Christi; subsannat, torquet Et ille: Recede a me: ipse mihi
Abbreviated transcription (Latin):
a lumine dĩ. et feruefactus a spũ dir
quanddo uideris te bene oꝑantem confi¬
cere clõs et dic quocd ait apis. Die tibi.
ne extollaris. Quid enim habes quod non
accepisti: Si autem accepisti: quid głaris
quasi non acceꝑis: Hic ergo confitetur
dõ: et docet nos bonam confessionem:
qua clicit. Iocunclasti me cdĩe in factura
tua: et in opibus manuum tuarum ex¬
ultabo. Quid agius de illis qui male
uiuunt et florent: Hinc enim ꝑtur¬
batum amimum habet. Et qui ꝑdit sab¬
batum. uidet se in bonis oꝑibus cotidie
uersantem: et laborantem in angustia
rerum. forte in opia rei familiaris: forte
in fame et siti et nuditate: forte in car¬
cere se bona facientem. et illum a quo
in carcere missus est mala facientem. et
exultantem: et subintrat cor pessima cogi
uio: Quare obecho uerbis tuis: Nori rapu
aliena÷ non furtum feci: non hominem oc¬
cidi÷ non cuiusquam rem concupiui. non
falsum testimononium actuersus aliquem

Expanded text:
a lumine Dei, et fervefactus a Spiritu Dei; a lumine Dei, et fervefactus a Spiritu Dei; quando videris te bene operantem, confitere Deo, et dic quod ait Apostolus, dic tibi ne extollaris: «Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis» ? Hic ergo confitetur Deo et docet nos bonam confessionem, quia dicit: «Jucundasti me, Domine, in factura tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo.» 7. Quid agimus de illis qui male vivunt, et florent? Hinc enim perturbatum animum habet qui perdit sabbatum: videt se in bonis operibus quotidie versantem, et laborantem in angustia rerum, forte in inopia rei familiaris, forte in fame et siti et nuditate, forte se in carcere bona facientem, et illum a quo in carcerem missus est et mala facientem et exsultantem; et subintrat cor pessima cogitvio? quare obedio verbis tuis? Non rapui aliena, non furtum feci, non hominem occidi, non cujusquam rem concupivi, non falsum testimonium adversus aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
peccat. Attendite ergo sententiam con¬
tra. Si enu qui loquitur mencdacium
de suo loquitur: restat ut qui loquitur
ueritatem. de dĩ loquatur. Ideo dicitur
in alio loco. Ds̃ solus uerax: om̃is autem
homo menclax. Non tibi dicitur in hac
sententia uade securus: mentire quia
homo es: immo uide te hominem. quia
mendax es. et ut sis uerax bibe uerita¬
tem: ut de dõ ructes: ut sis uerax. Quia
de tuo illam habere non potes: restat
ut inde illam bibas. unde fluit. Quo¬
modo si a luce recesseris in tenebris es
quomocdo lapis non de se feruet. sel uel
a sole uel ab igne: si ei calorem subtra.¬
xeris frigescit. ibi apparet quia quol
feruebat non erat ipsius. sed feruebat
uel a sole uel ab igne: sic et tu si a cleo
recesseris frigescis: si ad diñ accesseris
tes. Item de luce quid dicit: Si ad eumn
accesseris in lumine eris. Iclõ psalmus
dicit. Accedite acd eum et illuminamini.
boni nichil potes oꝑari nisi illuminatus

Expanded text:
peccat. Attendite sententiam conpeccat. Attendite sententiam contra. Si enim qui loquitur mendacium, de suo loquitur; restat ut qui loquitur veritatem, de Dei loquatur. Ideo dicitur in alio loco: «Deus solus verax; omnis autem homo mendax» . Non tibi dicitur in hac sententia, Vade, securus mentire, quia homo es: imo vide te hominem, quia mendax es; et ut sis verax, bibe veritatem, ut de Deo ructes, ut sis verax. Quia de tuo illam non potes habere, restat ut inde illam bibas , unde fluit. Quomodo si a luce recesseris, in tenebris es: quomodo lapis non de se fervet, sed vel a sole vel ab igne, si eum calori subtraxeris, frigescit; ibi apparet, quia quod fervebat, non erat ipsius; sed fervebat vel a sole vel ab igne: sic et tu si a Deo recesseris, frigesces; si ad Deum accesseris,tes» . Item de luce quid dicit? Si ad eum accesseris, in lumine eris; ideo psalmus dicit: «Accedite ad eum, et illuminamini; go nihil boni potes operari, nisi illuminatus
Abbreviated transcription (Latin):
asmagis psalterium: non cantas in psal¬
mo decacorclo eum cantico in cythara.
ur est uerbo et oꝑe. Cum cantico. uerbo:
nogthara. in oꝑe. Si uerba sola dicis. qua¬
icanticum solum habes: eytharam non
ubes. Si oꝑaris et non loqueris: quasi so¬
lim eycharam habes. Propter hoc et loque¬
re bene. et fac bene: siuis habere canti¬
me in factura tua: et ĩn oꝑibꝰ manuũ tuarũ
exultabo. Uidetis quid dicat. Cu me fe¬
cisti bene uiuentem: tu me formasti
si quid forte boni facio: in factura ma¬
nium tuarum exultabo. Quomodo di¬
et apłs: Ipsius enim sumnus figientũ:
ereati in oꝑibus bonis. Nisi enum de for¬
maret ad oꝑa bona: non nosses nisi opa
tua mala. Qui enim loquitur mendaci.¬
um: de suo loquitur. Hoc eugłium di-¬
cit. Om̃e peccatum mendacium est.
Contra legem enim et contra ueritatem
quicquid est: mendacium dicitur. Ergo
quid ait: Qui loquitur mendacium de
suo loquitur: id est qui peccat de suo

Expanded text:
as magis psalterium, non cantas. «In psalas magis psalterium, non cantas. «In psalterio decachordo, cum cantico in cithara:» hoc est, verbo et opere. «Cum cantico,» verbo; «in cithara,» opere. Si verba sola dicis, quasi canticum solum habes, citharam non habes: si operaris, et non loqueris, quasi solam citharam habes. Propter hoc et loquere bene, et fac bene, si vis habere canti in factura tua, et in operibus manuum tuarum exsultabo.» Videtis quid dicat. Tu me fecisti bene viventem, tu me formasti: si quid forte boni facio, in factura manuum tuarum exsultabo: quomodo dicit Apostolus, «Ipsius enim sumus figmentum, creati in operibus bonis» . Nisi enim te formaret ad opera bona, non nosses nisi opera tua mala. «Qui» enim «loquitur mendacium, de suo loquitur» : hoc Evangelium dicit. Omne peccatum mendacium est. Contra legem enim et contra veritatem quidquid est, mendacium dicitur. Ergo quid ait? «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur;» id est, qui peccat, de suo
Abbreviated transcription (Latin):
nem precipitati sunt. Hȩc patiebantur
in captiuitate ppłi isrł. Nox erat: ꝑnoe.¬
tem confitebatur claniel ueritatem dĩ: di¬
cebat in oratione. Pec cauimus: impie egi¬
mus: iniquitatem fecimus: tibi dñe gła:
nobis confusio. Ueritatem dĩ ad nuntiabat
ꝑ noctem. Quid est ueritatem dĩ annunti¬
abat ꝑ noctem: Non accusare dm̃ quia
aliquid pateris mali: sed tribuere illud
peccatis tuis: emendationem ipsius: adad¬
nuntiandum mane misccłiam ipsius. et
erteatem ꝑ noctem. Cum misediam aunim¬
as uan. et ueritatem ꝑ noctem. semꝑ laun
u ame semꝑ confiteris dõ: et psallis nomi
ai illo opus est: non portare psalterium.
sllunt. Qui sunt qui psallunt: Qui oꝑe¬
antur. Parum est. Qui oꝑantur eum tris.¬
aeua nonclum psallunt. Qui sunt qui
allunt: Qui cum hylaritate faciunt
ane. In psallendo enim hylaritas est. Et
um: tunc et bene facis. Si autem cum
nficia facis: fit de te. Non facis et por¬

Expanded text:
nem praecipitati sunt . Haec patiebatur nem praecipitati sunt . Haec patiebatur in captivitate populus Israel: nox erat. Per noctem confitebatur Daniel veritatem Dei; dicebat in oratione, «Peccavimus, impie egimus, iniquitatem fecimus: tibi, Domine, gloria, nobis confusio» . Veritatem Dei annuntiabat per noctem. Quid est, veritatem Dei annuntiare per noctem? Non accusare Deum, quia pateris aliquid mali; sed tribuere illud peccatis tuis, emendationi ipsius: «Ad annuntiandum mane misericordiam ipsius, et veritatem per noctem.» Cum misericordiam annuntias mane, et veritatem per noctem, semper laudas Deum, semper confiteris Deo, et psallis nominin illo opus est, non portare psalterium. psallunt. Qui sunt qui psallunt? Qui operantur. Parum est: qui operantur cum tristitia, nondum psallunt. Qui sunt qui psallunt? Qui cum hilaritate faciunt bene. In psallendo enim hilaritas est. Et um tunc et bene facis. Si autem cum tristitia facis, fit de te, non facis; et port
Abbreviated transcription (Latin):
ore consitetur. psallit dõ. Canta ore:
psalle opibus. Ad quam rem E¬
nuntiandum mane misccłiansi dda
et ueritatem tuam ꝑ noctem. Quds
uult quia mane adnuntianda est iasa
do trissicia tribulatioins est. Quil eg
dreit breuiter: Quanclo tibi bene et i
de ui dõ: quia misccłia ipsius est. andi
forte diceres. Si ergo gaudeo in dõ qua¬
do michi bene est. quia misectia ipsius e
quando in tristicia. in tribulatione su
quid facio c Misecłia ipsius est quanton
chi bene est. erudelitas ergo ipsius quarso
male est: Si laucdo misecliam quanco be¬
ne est. reprehencdam ergo crudelitatem
quando male est: Non. Secl quando be¬
ne est laucla misccłiam: quando male lai.¬
da ueritatem÷ quia qui peccata flagellat
non est iniquus. In nocte erat cdaniel qun¬
do orabat⁊ erat enim in captiuitate iherũ.
erat in potestate hostium. Tunc multa
mala scĩ patiebantur: tunc ipse in lacum
leonum missus est: tunc tres pueri in ig.¬

Expanded text:
ore confitetur, cantat Deo. Canta ore, ore confitetur, cantat Deo. Canta ore, psalle operibus. Ad quam remnuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem.» Quid sibi vult quia mane annuntianda est miserndo tristitia tribulationis est. Quid ergo dixit breviter? Quando tibi bene est, gaude Deo, quia misericordia ipsius est. Jam tu forte diceres: Si ergo gaudeo Deo, quando mihi bene est, quia misericordia ipsius est; quando in tristitia, in tribulatione sum, quid facio? Misericordia ipsius est, quando mihi bene est; crudelitas ergo ipsius, quando male est? Si laudo misericordiam, quando bene est; reprehendam ergo crudelitatem, quando male est? Non. Sed quando bene est, lauda misericordiam; quando male, lauda veritatem: quia peccata flagellat, non est iniquus. In nocte erat Daniel, quando orabat: erat enim in captivitate Jerusalem, erat in potestate hostium. Tunc multa mala sancti patiebantur: tunc ipse in lacum leonum missus est, tunc tres pueri in ig