comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s cũ dissoluto patre suo. Qo enĩ sup¬
se ñ peccat. & ñ fac̃ qd̃ filiꝰ eiꝰ: ido non
debet ab ipsa neqͥtia filiũ ꝓhibere:
an forte ñ uidet᷑ filio eiꝰ: qr & pat̾ talia
facet. nͥ senuisset :N ecc̃m qd̾ tͥ ñ dis¬
plicet in filio tuo delectat te. s etas
deseruit ñ cupiditas. Maxime frẽs
mei filios urõs fideles attendite. quos fide
tionẽ. uł serueritate. Tu imple ꝑsonã¬

Expanded text:
sed cum dissoluto patre suo. Quid enim? Si ipsed cum dissoluto patre suo. Quid enim? Si ipse non peccat, et non facit quod filius ejus, ideo non debet ab ipsa nequitia filium prohibere? An forte ut videatur filio ejus quia et pater talia faceret, nisi senuisset? Peccatum quod tibi non displicet in filio tuo, delectat te; sed aetas deseruit, non cupiditas. Maxime, fratres mei, filios vestros fideles attendite, quos fidedtionem, vel severitatem: tu imple persona
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ tantũ aiã nr̃a assumat᷑ ab illo diuino ig¬
talitatẽ. Sic leuet᷑ holocaustũ: ut ab¬
sorbeat᷑ mors in uictoriã. Oblationes et
holoc austa: tẽ imponent suꝑ altare tu¬
ũ uitulos. Unde uitulos:Q d ibi eligo:
Innocentiã noue etatis: an lib̾a colla ui
go legis. Psalmꝰ in noĩe .xͥ. & si forte ñ
ut uolumꝰ. uerũtam̃ ut potiumꝰ t̃mina¬
tꝰ ẽ. restat paucis alloq uos frẽs: ꝓpter
multa mala. int̾ que uiuimꝰ. N eꝙ enĩ
iuiuentes in reb humanis. migͤre pos¬
sumiꝰ a reb humanis. Cũ tollerantia
iuuiendũ ẽ nob̃ int̾ malos: qr cũ mali
lias urãs. Oͦ Mͦ ad nos ꝑtinet in ecła lo¬
Qͥ uob̾. sic ad uos ꝑtinet in domib urĩs
agere : ut bonã rationẽ reddatis de his
qͥ uob̾ s̃ subditi. Amat d̾s disciplinã.
ꝑusa aũ & falsa innocentia ẽ: habenas
laxare pecc̃is. Ualde inucilit̾. ualde ꝑ¬
nitiose sentiet filiꝰ patͥs lenitatẽ: ut
pꝰea di sentiat seueritatẽ. Ꝙ ħ ñ solꝰ

Expanded text:
Non tantum anima nostra absumatur ab illo divino igtalitate. Sic levetur holocaustum, ut absorbeatur mors in victoriam . Oblationes et holocaustomata. Tunc imponent super altare tuum vitulos. Unde vitulos? Quid ibi eliget? Innocentiam novae aetatis, an libera colla a jugo legis? 24. Psalmus in nomine Christi, etsi forte non ut volumus, verumtamen ut potuimus, terminatus est. Restat paucis alloqui vos, fratres, propter multa mala inter quae vivimus. Neque enim viventes in rebus humanis, migrare possumus a rebus humanis. Cum tolerantia vivendum est nobis inter malos: quia cum mali lias vestras. Quomodo ad nos pertinet in Ecclesia loqui vobis, sic ad vos pertinet in domibus vestris agere, ut bonam rationem reddatis de his qui vobis sunt subditi. Amat Deus disciplinam. Perversa autem et falsa innocentia est, habenas laxare peccatis. Valde inutiliter, valde perniciose sentit filius patris lenitatem, ut postea Dei sentiat severitatem: et hoc non solus,
Abbreviated transcription (Latin):
do offerebant᷑: & uidebat hec futura tpr̃a.
N onne in his uocib nos agnoscimꝰ : erant
illa sacͥficia figurata. p̃nuntiantia unũ
salutare sacͥficiũ. Nec nos dimissi sine sacͥ¬
ficio sumꝰ: qd d̾o offeramꝰ. Audi enĩ qͥd dicat
curã gerens ꝓ peccato suo: & ignosci sͥ uo¬
lens malũ qd̃ fec̃. Si uoluisses sacͥficiũ de¬
dissẽ utiq holocaustis ñ delectab̃is. Nichil
gͦ offeremꝰ: si ueniemꝰ ad dm : & uñ illum
placabimꝰ :  offer: sane in te habes qd̃ of¬
feras. N oli extͥnsecꝰ chura c̃pararae. s dic.
Noli extrinsecꝰ pecꝰ qd̾ mactes inquirere.
habes in ce qd̾ occidas. S acrificiũ do. sp̃e
ẽtribulatꝰ: cor ẽcritũ & humiliatũ łs¬

Expanded text:
m offerebantur Deo, et videbat haec futura tempora. Nonne in his vocibus nos agnoscimus? Erant illa sacrificia figurata, praenuntiantia unum salutare sacrificium. Nec nos dimissi sine sacrificio sumus, quod Deo offeramus. Audi enim quid dicat curam gerens pro peccato suo, et ignosci sibi volens malum quod fecit: Si voluisses, inqudissem utique. Holocaustis non delectaberis. Nihil ergo offeremus? sic veniemus ad Deum? Et unde illum placabimus? Offer; sane in te habes quod offeras. Noli extrinsecus thura comparare, sed dic: noli extrinsecus pecus quod mactes inquirere, habes in te quod occidas. Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum
Abbreviated transcription (Latin):
nib ds ds salutis mee. E xp̃ssit latinꝰ intp̃s
u̾bo minꝰ latino: ꝓpͥetatẽ cñ ex greco. N ã os
nouimꝰ latine ñ dici. sangͥnes. nec sanguina.
Tam̃ qr ita grecꝰ posuit plurali uumero. non
sine causa nͥ qr hoc inueñ in pͥma lingua he¬
brea. ialuit potiꝰ int̾pres. minꝰ latine aliqͥd
rigine carnis pecci. multa peccata intelligi
uoluit. Ad ipsa peccata respiciens apłs. que
sa merebit᷑ incorruptionẽ: dicente ipso. Opor¬
cet corruptibile hoc induere incorruptionẽ
& mortale ħ induere ĩmortalitatẽ. Qͥ a gͦ cor¬
ruptio ista de peccato ẽ. ipsiꝰ noĩe appellent᷑
peccata. quẽ admodũ dr lingua & illud m̃¬

Expanded text:
xpressit latinus interpres verbo minus latino proprietatem tamen ex graeco. Nam omnes novimus latine non dici sanguines, nec sanguina; tamen quia ita graecus posuit plurali numero, non sine causa, nisi quia hoc invenit in prima lingua hebraea, maluit pius interpres minus latine aliquidrigine carnis peccati, multa peccata intelligi voluit. Ad ipsa peccata respiciens Apostolus,sa merebitur incorruptionem, dicente ipso: Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quia ergo corruptio ista de peccato est, ipsius nomine appellantur peccata: quemadmodum dicitur lingua et illud
Abbreviated transcription (Latin):
one. nulla subrepente defectiõe. nulliꝰ mu¬
tata etatib. nullo labore lassata. ut nullo¬
cibo fulciat᷑. & aliq esca reficiat᷑: s ñ erimmꝰ
sanguinib ds ds salutis mee. Mͦ enĩ iã in
ipsa salute sumꝰ. audi apłm. Spe enĩ saliui
facti sumꝰ. & uide qr de ipsa salute corporis
dicebat. In nob̃metipsis inqͥt ingemiscimꝰ
adoptionẽ expectantes redẽptionẽ corporis
nr̃i. Spe enĩ salui facti sumꝰ. Spes aũ que

Expanded text:
am , nulla subrepente defectione, nullis mutata aetatibus, nullo labore lassata ut cibo fulciatur, et aliqua esca reficiatur. Sed non erimus sanguinibus Deus, Deus salutis meae. Modo enim jam in ipsa salute sumus. Audi Apostolum: Spe enim salvi facti sumus. Et vide quia de ipsa salute corporis dicebat: In nobismetipsis, inquit, ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Spe enim salvi fac
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ corpꝰ. & tñ ẽ: uidet᷑ restare ut spc̃ sit.
Intellegunt hic gͦ ñ nulli tͥnitatẽ dictã. In
spm̃ rectũ. ipsiꝰ hoĩs incellegi uoluit. di¬
cens. spm̃ rectũ in noua in uiscerib meiᷤ.
quẽ curuaui & distorsi peccando. ut
ti mͥ. qr securꝰ sũ ñ mͥ ĩpucari qd̾ donasti.
Ex hoc factꝰ securꝰ. acq ista grã c̃firmatꝰ. ñ
ero ingͤtus. Qͥ d enĩ faciã: doceã iniqͦs
uias tuas. Doceã iniqͦs ex iniqͦ i. qͥ fue

Expanded text:
non est corpus, et tamen est, videtur restare ut spiritus sit. Intelligunt ergo hic nonnulli Trinitatem dictam; in spiritum rectum ipsius hominis accipi voluit, dicens, Spiritum rectum innova in visceribus meis, quem curvavi et distorsi peccando, ut sti mihi, quia securus sum non mihi imputari quod donasti, ex hoc factus securus, atque ista gratia confirmatus, non ero ingratus. Quid enim faciam? Doceam iniquos vias tuas. D
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti. Immundo sp̃ui pecc̾a placent: scõ
displicent. Quãuis gͦ adhuc ueniã dep̃¬
ceris. tam̃ ex ea parte qͣ tͥ displicet malũ
qd c̃misisti. d̾o c̃iung̾is. Hoc et̾enĩ iã iͥ
displicet qd̃ e illi. Iã duo estis ad expug¬
nandã febrem tuã: tu & medicꝰ. Qͥa gͦ
ñ potest eẽ c̃fessio pecc̾i & punitio peccati
in hoĩe a seipso. cũ qͥsq sͥ irascit᷑. es dis¬

Expanded text:
fecisti. Immundo spiritui peccata placent, sancto displicent. Quamvis ergo adhuc veniam depreceris, tamen ex alia parte quia tibi displicet malum quod commisisti, Deo conjungeris: hoc enim et tibi displicet, quod et illi. Jam duo estis ad expugnandam febrem tuam, tu et medicus. Quia ergo non potest esse confessio peccati et punitio peccati in homine a seipso; cum quisque sibi irascitur et sibi dis
Abbreviated transcription (Latin):
iacientẽ. patient̾ audiebat. & adu̾sa parte
unũ ex militib qͥ erant cũ filio eiꝰ ĩpio. E cũ
iaceret maledicta in regẽ. iratꝰ unꝰ ex comi¬
cib dd. uoluit ire & ꝑcutere eũ.: s ꝓhibet᷑¬
a d. Ꝙ qͦmͦ ꝓhibet᷑:  ut dicet ds illũ mi¬
sit. ut mͥ maledic̾et. a gnoscens culpã suã.
laudans in eo qđ boni habebat. dnm̃ laudais
in eo qd̾ patiebat᷑. bñdicens dm̃ ĩ oĩ tp̃r. sẽꝑ¬
laus eiꝰ in ore eiꝰ. Tales s̃ õs recti cordi. Nũ hi
li patiunt᷑ blasphemant: insuꝑ positi in

Expanded text:
acientem patienter audiebat, ex adversa parte unum ex militibus qui erant cum filio ejus impio. Et cum ille jaceret maledicta in regem, iratus unus ex comitibus David voluit ire et percutere eum; sed prohibetdo prohibetur? Ut diceret, Deus illum misit, ut mihi malediceret . Agnoscens culpam suam, laudans in eo quod boni habebat, Dominum laudans in eo quod patiebatur, benedicens Dominum in omni telaus ejus in ore ejus . Tales sunt omnes recti corde: non hi li patiuntur, blasphemant; insuper positi in
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ erat ds: ꝓpt̃ ipsũ pecc̃m. Nã fuliꝰ eiꝰ ab¬
salon adu̾sus eũ cruentũ bellũ gessit. & in
multiꝰᷤ humiliauit patrẽ suũ. ambulabat
ille in dolore. in tͥbulatiõe humiliatioĩs sue
ita subditꝰ dõ. ut oĩa iusta ei tͥbuens qd̃ nicħ¬

Expanded text:
. Nam filius ejus Abessalon adversus eum cruentum bellum gessit, et in multis humiliavit patrem suum . Ambulabat ille in dolore, in tribulatione humiliationis suae, ita subditus Deo, ut omnia justa ei tribuens con
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. auditui meo dabis exulcationẽ & leticiã.
ẽtinuo demonstͣuit. qͥd faciat auditio. Exul¬
tabt᷑ ossa humiliata. h umiliata s̃ ossa. Os¬
sa audientis. ñ hñt fastũ. ñ hñt timorẽ quẽ
in se uix uincit qͥ loqͥt᷑. Inde & ill ͤ humił
magnꝰ. qͦ in natiᷤ mulier̃ nemo maioe sur¬
rex̃. ille qͥ ita se humiliau ut indignũ se¬
dicet soluere corrigiã calciam̃ti dñi sui. io¬
ħes ille baptista. dans głam magistro suo.
& ido amico suo. ait. cũ xͤ putaret᷑. & ex eo
suꝑbire posset. & se extendẽ. Ñ enĩ ipse se
nũ hoc putantiũ. ultro istũ honorẽ defer¬
re uolentiũ. S respuit falsũ honorẽ: ut
inueniret uerã grãm. E uide humilita¬

Expanded text:
dixit, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam; continuo demonstravit quid faciat auditio, Exsultabunt ossa humiliata. Humiliata sunt ossa, ossa audientis non habent fastum, non habent tumorem, quem in se vix vincit qui loquitur.  surrexit , ille qui ita se humiliavit ut se indignum diceret solvere corrigiam calceamenti Domini sui , Joannes ille Baptista, dans gloriam magistro suo et ideo amico suo, ait; cum Christus putaretur, et ex eo superbire posset, et se extendere: non enim ipse se rem hoc putantium, ultro istum honorem deferre volentium : sed respuit falsum honorem ut inveniret veram gloriam: et vide humilita
Abbreviated transcription (Latin):
donet. ut dicã qd̃ sentio. feliciores s̃ qͥ au¬
oiunt. ꝗͣ qͥ locunt᷑. Qͥ enĩ discit humił ẽ
qͥ aũ docet. laborat ut ñ sit suꝑbꝰ: ne na¬
le placendi affectꝰ irrepat: ne do displi¬
ceat. qͥ uult placere hoĩb. Magnꝰ tremor
ẽ in docente frẽs mei: magnꝰ tremor ẽ nr
in his uocib nr̃is. Credite cordi nr̃o qd̾
iudere ñ pocestis. scit ipse qͥ mitescat no¬
b̾. qͥ ꝓpitiꝰ sit nob̃: cũ qͣnto sub illo tre¬
more ad uos loqͥm᷑. Cũ aũ ipsũ aliqͥd sug¬
gentẽ & docentẽ intꝰ audimꝰ. securi su¬
mꝰ. securi gaudemꝰ. Sub magistro enĩ su¬
mꝰ. illiꝰ głam querimꝰ: illũ docentẽ lauda¬
miꝰ. delectat nos ueritas eiꝰ itꝰ. uͥ nemo faẽ:

Expanded text:
donet ut dicam quod sentio. Feliciores sunt qui audonet ut dicam quod sentio. Feliciores sunt qui audiunt, quam qui loquuntur. Qui enim discit, humilis est: qui autem docet, laborat ut non sit superbus, ne male placendi affectus irrepat, ne Deo displiceat qui vult placere hominibus. Magnus tremor est in docente, fratres mei, magnus tremor est noster in his vocibus nostris. Credite cordi nostro quod videre non potestis: scit ipse qui mitescat nobis, qui propitius sit nobis, cum quanto sub illo tremore ad vos loquimur. Cum autem ipsum aliquid suggerentem et docentem intus audimus, securi sumus, securi gaudemus: sub magistro enim sumus, illius gloriam quaerimus, illum docentem laudamus: delectat nos veritas ejus intus, ubi nemo facit
Abbreviated transcription (Latin):
me. & suꝑ niuẽ dealbabor. E si fuerns
inqͥt peccata urã sic̃ fenitiũ: tãꝗͣ niuẽ¬
tui meo dabis exultationẽ & leticiã. &
exultabt ossa humiliaca. Auditu meo
uiqͥt dabis exultationẽ & leticiã. Gaude¬
bo audiendo te: ñ loquendo ẽtra te. Pec¬
casti. qͥd defendis: loqͥ uis. patere. audi.
recede: diuinis uocib ne turberis. & am¬
pliꝰ uulnereris. Cõmissũ ẽ: ñ defendat᷑. In
c̃fessione ueniat. ñ in defensionẽ. adhibeis
te defensorẽ pecci tui: uinceris. Ñ innocen¬
te patronũ adhibusti: ñ ẽ tͥ utił defensio
tua. Qͥs es enĩ ut ce defendas:I doneus esto
ad accusandũ te. Noli dice aut nicħ feci.
aut qͥd feci magnũ. aut fecer̃t e alii. Si
faciendo peccatũ nicħ te dicis fecisse. nicħ
eris. nicħ accipies. Paratꝰ ẽ d̾s dare indul¬
gentiã. Claudis contͤ te. ille paratꝰ ẽ dare.
Noli obicẽ defensioĩs: s aꝑi sinũ c̃fessionis.

Expanded text:
me: et super nivem dealbabor. Etsi fuerint, me: et super nivem dealbabor. Etsi fuerint, inqtui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exultabunt ossa humiliata. Auditui meo, inquit, dabis exsultationem et laetitiam: gaudebo audiendo te, non loquendo contra te. Peccasti, quid defendis te? Loqui vis: patere, audi, cede divinis vocibus, ne perturberis et amplius vulnereris: commissum est, non defendatur; in confessionem veniat, non in defensionem. Adhibes te defensorem peccati tui, vinceris: non innocentem patronum adhibuisti, non est tibi utilis defensio tua. Quis es enim qui te defendas? Idoneus es tu ad accusandum te. Noli dicere, aut, Nihil feci; aut, Quid magnum feci; aut, Fecerunt et alii. Si faciendo peccatum nihil te dicis fecisse, nihil eris, nihil accipies; paratus est Deus dare indulgentiam, claudis contra te; ille paratus est dare,  obicem defensionis, sed aperi sinum confessionis.
Abbreviated transcription (Latin):
enuĩ dixisset stante & arguente se ꝓpħa.
peccaui. statĩ audiuit a ꝓpħa: id ẽ a spũ
di qͥ erat in ꝓpħa. Dunissũ ẽ tͥ peccatũ tu¬
tasti mͥ. Aꝑges me inqͥt ysopo & munda¬
bor. Y sopũ herbã nouimꝰ humilẽ. s medi¬
cinalẽ: saxo herere radicib dr. Inde in
mysterio mundandi cordis similitudo assũp¬
ut sis excelsus in glorificato dño d̃o tuo
Asꝑgeris ysopo: humilitas.xͥ te mundabit.
N oli herbã ẽtẽpne: uĩ medicam̃ti adtende.
Dicã etiã aliqͥd qd̵ a medicis solemꝰ audire
uł exꝑire in egrotis. Y sopũ dñt purgan¬
dis pulmonib aptũ esse. In pulmone so¬
let notari suꝑbia. Illic cnĩ inflatio. illic
anhelitꝰ. Dicebat᷑ de saulo ꝑsecutore. tãqͣ
saulo suꝑbo. qd̃ ibat ad uinciendos xͥa¬
nos. spirans cedẽ. Anhelabat cedes. anhe¬
purgato pulmone. Audi & hic humiliatũ
qr ysopo purgatũ. Asꝑges me ysopo &
mundabor. lauabis me. id ẽ mundab

Expanded text:
enim dixisset, stante et arguente se Propheta, enim dixisset, stante et arguente se Propheta, Peccavi: statim audivit a Propheta, id est a Spiritu Dei qui erat in Propheta, Dimissum eAsperges me, inquit, hyssopo, et mundabor. Hyssopum herbam novimus humilem, sed medicinalem: saxo haerere radicibus dicitur. Inde in mysterio mundandi cordis similitudo assumput sis excelsus in glorificato Deo tuoAspergeris hyssopo, humilitas Christi te mundabit. Noli herbam contemnere, vim medicamenti attende. Aliquid etiam dicam quod a medicis solemus audire, vel experiri in aegrotis. Hyssopum dicunt purgandis pulmonibus aptum esse. In pulmone solet notari superbia: illic enim inflatio, illic anhelitus. Dicebatur de Saulo persecutore, tanquam de Saulo superbo, quod ibat ad vinciendos Christianos spirans caedem : anhelabat caedes, anhepurgato pulmone. Audi et hic humiliatum, quia hyssopo purgatum: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, id est, mundabis
Abbreviated transcription (Latin):
incertũ niniite penitentiã egert̃. Dixe¬
iuis pꝰ illã uocẽ. tͥduo & niniue subu̾tet᷑.
tit in meliꝰ sententiã suã: & miseret᷑In
certũ erat cũ dr: qͥs nouit. De incerto pe
R espice q̃ fuit niniue: & uide qr eu̾sa est.
Eu̾sa in malo: edificata in bono. Sic eu̾sus¬
ẽ saułꝰ ꝑsecutor: edificat᷑ paulꝰ p̃dicator.
Qͥs ñ dic̾et ciuitatẽ istã in qͣ nc̃ sumꝰ felicit᷑
eu̾sã: si õs illi insani. nugis suis desertis
sa ẽ. S si ẽ qd̃ ñ erat : edyficata ẽ. Ita dr
iheremie. Eece dabo tͥ eradicare. suf¬
fod̾e. eu̾tere. disꝑd̾e. & rursus edyficare
& plantare. Inde ẽ uox illa dñi. Ego ꝑ¬
cutiã. & ego sanabo. ꝑ cutit putredinẽ
facinoris : sanat dolorẽ uulneris. Facuus¬
ħ medici: cũ secant. ꝑ cutiunt: ut saneis.
Armant se ut ꝑcutiant. ferrũ gestant. &
curare uenunt. S qr pecca magna erant
ninuitaꝵ: dixert. Qͥ s nouit: Hoc meer¬
tũ patefecerat ds seruo suo dauid. Cũ

Expanded text:
xemvis post illam vocem, Triduo, et Ninive subvertetur: tat in melius sententiam suam, et miseretur? Incertum erat, cum dicitur, Quis novit. De incerto poeRespice quae fuit Ninive, et vide quia eversa est, eversa in malo, aedificata in bono: sicut eversus Saulus persecutor, aedificatus Paulus praedicator . Quis non diceret civitatem istam, in qua nunc sumus, feliciter eversam, si omnes illi insani, nugis suis desertis, rsa est: sed si est, quod non erat, aedificata est. Ita dicitur Jeremiae: Ecce dabo tibi eradicare, suffodere, evertere, disperdere, et rursus aedificare, et plantare . Inde est vox illa Domini: Ego percutiam, et ego sanabo . Percutit putredinem facinoris, sanat dolorem vulneris. Faciunt medici cum secant, percutiunt et sanant; armant se ut feriant, ferrum gestant et curare veniunt. Sed quia peccata magna erant Ninivitarum, dixerunt. Quis novit? Hoc incertum patefecerat Deus servo suo David. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
fans cuiꝰ ẽ uniꝰ diei uita suꝑ t̾rã. N ouimꝰ e¬
nĩ ex baptismo. xͥ solui peccata: baptismũ
xͥ ualere ad remissionẽ peccatoꝵ. Si infan¬
ces oĩmͦ innocentes st̃: cur matres ad eccłam
cũ languentib currt̃: o d illo baptismo. qͥd
illa remissiõe dimictit᷑. Innocentẽ magis
uideo flentẽ. ꝗͣ irascentẽ. Qͥ d diluit baptis¬
ma: o o soluit illa grã:  s oluit᷑ ꝓpago pec¬
cati. qr si loqͥ tͥ posset ille infans dic̾et. & si
iã intellectũ hab̾et quẽ habebat dđ. respon¬
d̃et tͥ. Qͥ o me actendis infantẽ: Nõ qͥdem
uides facinora mea: s tam̃ ego in. in iqͥtate
c̃ceptꝰ sũ. & in peccatis mat̾ mea me in ute
ẽceptꝰ. ñ pocest dici. in peccatis mat̾ eiꝰ in
utero eũ aluit: cui dictũ ẽ spc̃ sc̃s suꝑue¬

Expanded text:
fans cujus est unius diei vita super terram ? Novimus enim et Baptismo Christi solvi peccata, et Baptismum Christi valere ad remissionem peccatorum. Si infantes omni modo innocentes sunt, cur matres ad Ecclesiam cum languentibus currunt? Quid illo Baptismo, quid illa remissione dimittitur? Innocentem magis video flentem quam irascentem. Quid eluit Baptismus? quid solvit illa gratia? Solvitur propago peccati. Quia si loqui tibi posset ille infans, diceret; et si jam intellectum haberet, quem habebat David, responderet tibi: Quid me attendis infantem? Non quidem vides facinora mea: sed ego in iniquitate conceptus sum, Et in peccatis mater mea me in uteronceptus; non potest dici, In peccatis mater ejus in utero eum aluit, cui dictum est: Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ iubet adulterã occidi: s hec lex iusta.
ministros habeat innocentes. Adcenditiꝰ ꝗͣ
ad ducitis: adcendite & qͥ estiꝰ. Illi hoc audi¬
to. unꝰ pꝰ alterũ exibant. remansit adulte¬
ra & dñs. Remansit uulnerata & medicꝰ.
remansit magna miseria. & magna miã.
Adducentes erubuer̃t. nec ueniã petiuert̃.
addcicta c̃fusa ẽ ⁊ sanata. Ait illi dñs. Mu¬
lier: nemo te c̃dẽpnaũ.: ͦ e illa. N emo dñe.
Ꝙ ille. Nͥ ec ego te c̃dẽpnabo. Uade. & deincepꝰ
c̃fessis dat inoulgentiã. mͣ oy ses minist̃ legĩ
xpc̃ ꝓmulgator legis. Moyses lapidat ut
hic petit. sic̃ exclamat & dolet: qd illi ad¬
ulterã offerentes face̾ noluert̃. Hulnera
sua ostendente medico eognouer̃t: medi¬
cinã a medico ñ quesiert̃. Ita st̃ multi qͦs
peccare ñ pudet. age penitentiã pudet.
Oincredibił insania. De uulnere ipso ñ e¬
rubesceis: de ligatura uulneris erubeseiꝰ:

Expanded text:
quae jubet adulteram occidi: sed haec lex justa quae jubet adulteram occidi: sed haec lex justa ministros habeat innocentes. Attenditis quam adducitis, attendite et qui estis. Illi hoc audito, unus post alterum discesserunt. Remansit adultera et Dominus, remansit vulnerata et medicus, remansit magna miseria et magna misericordia. Adducentes erubuerunt, nec veniam petiverunt; adducta confusa est, et sanata. Ait illi Dominus: Mulier, nemo te condemnavit? Et illa: Nemo, Domine. Et ille: Nec ego te condemnabo; vade, deinceps confessis dat indulgentiam. Moyses minister Legis, Christus promulgator Legis: Moyses lapidat ut hic petit, sicut exclamat et dolet: quod illi adulteram offerentes facere noluerunt; vulnera sua ostendente medico cognoverunt, medicinam a medico non quaesierunt. Ita sunt multi quos peccare non pudet, agere poenitentiam pudet. O incredibilis insania! De vulnere ipso non erubescis, de ligatura vulneris erubescis?
Abbreviated transcription (Latin):
s peccatũ eiꝰ ñdũ erat corã eo: pꝰ docsũ erat
qd̃ fecerat. Suã iniqͥtatẽ ñdũ agnoscebat.
& ido aliene ñ ignoscebat. S ꝓpħa ad hoc
missus. abstulit a dorso peccatũ. & ante
ocłos posuit. ut ud̾et illã sententiã cã se¬
uerã in se eẽ platã: ad secandũ & sanandũ
uulnꝰ cordis eiꝰ. ferram̃tũ fec̃ de lingua eiꝰ.
Hoc fec̃ & dñs uideiꝰ. qͣndo ad eũ adulteram
mulierẽ adduxer̃t. ꝓponentes laqueũ tẽpta¬
tiois: & in id qđ ꝓposuerant incidentes. In
adulterio inqͥunt. hec mulier dep̃hensa ẽ:
moyses huiꝰmodi lapidari uissit: tu de illa
qͥd censes: cãꝗͣ bicipiti muscipula. tẽpta¬
bant caꝑe sententiã dĩ: ut si iubet occidi
ꝑdet mansuetudinis famã: si aũ iuberet
dimicti. incurreret tãqͣ rep̃hensor legis
calũpniã. Qͥ d gͦ respond̾. Non ait occidi¬
ce. ñ ait dimictite. s ait. Qͥ se scit si ne pec¬
cato eẽ: pͥmꝰ in illã lapidẽ iactet. Iusta lex

Expanded text:
ndum erat coram eo, post dorsum erat quod fecerat: suam iniquitatem nondum agnoscebat, et ideo alienae non ignoscebat. Sed Propheta ad hoc missus, abstulit a dorso peccatum, et ante oculos posuit, ut videret illam sententiam tam severam in se esse prolatam. Ad secandum et sanandum vulnus cordis ejus, ferramentum fecit de lingua ejus. Hoc fecit Dominus Judaeis, quando ad eum adulteram mulierem adduxerunt, proponentes laqueum tentationis, et in id quod proposuerant incidentes. In adulterio, inquiunt, haec mulier deprehensa est: Moyses hujusmodi lapidari jussit; tu de illa quid censes? tanquam bicipiti muscipula tentantes capere Sapientiam Dei, ut si juberet occidi, perderet mansuetudinis famam; si autem juberet dimitti, incurreret, tanquam reprehensor legis, calumniam. Quid ergo respondit? Non ait, Occidite; non ait, Dimittite: sed ait, Qui se scit sine peccato esse, primus in illam lapidem jaciat. Justa lex,
Abbreviated transcription (Latin):
cħ inueniet. N icħ peccati. nicħ morte dig¬
nũ. nicħ dãpnatione dignũ. & tãꝗͣ dice¬
ret᷑ ei. cur gͦ moreris : sequit᷑ & dic̃. S ut
sciant õs qr uoluntatẽ patris mei facio. sur¬
gite ãbulemꝰ hinc. Patior inqͥt dignꝰ ꝓ in
dignis. ut eos dignos faciã uita mea. pro
qͥb indigne patior mortẽ illoꝵ. ħ uic gͦ nul¬
lũ habenti peccatũ: dic̃ in p̃sentia ꝓpħa
dauid. Tibi soli peccaui. & malũ corã te
feci: ut iustificeris in sermonib tuis. &
uncas cũ iudicaris. Suꝑas enĩ õs hoĩes

Expanded text:
inveniet, nihil peccati, nihil morte dignum, nihil damnatione dignum. Et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris? Sequitur, et dicit: Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Patior, inquit, indignus pro dignis, ut eos dignos faciam vita mea, pro quibus indigne patior mortem illorum. Huic itaque nullum habenti peccatum dicit in praesentia propheta David: Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci: ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Superas enim omnes homines,
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs peccatũ in hẽ mundũ intͣuit. &
ꝑ pect̾m mors. & ita in õs hoĩes ꝑtͣnsiit. in
quo õs peccauert̃. Definita ẽ sententia. In
adã inquit õs peccauer̃t. Solꝰ ẽẽ innocens
infans pocuit : qͥ do ꝑ eadẽ ñ natus est.

Expanded text:
 peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Definita est sententia: In Adam, inquit, omnes peccaverunt. Solus esse innocens infans potuit, qui de opere Adam non natus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cas: qr ego agnosco. Qm̃ iniqͥtatẽ meã
ego agnosco: & delictũ meũ corã me est
sẽꝑ. N posui pꝰ dorsũ meũ qd̃ feci. ñ intu¬
eor alios oblitꝰ mei: ñ affector stipulã ei¬
cere de ocło frĩs mei. cũ sit trabes in ocło
oue pauꝑis similitudinẽ mͥ ꝓposuit. A¬
it enĩ nathan ꝓpħa ad dauid. E rat diueᷤ
qͥdã habens plurimas oues. pauꝑ aũ ui¬
cinꝰ eiꝰ habebat unã ouiculã: quã in sinti
& de cibo suo nutͥebat. N enit hospes di

Expanded text:
m iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum coram me est semper. Non posui post dorsum meum quod feci, non intueor alios oblitus mei, non affecto stipulam ejicere de oculo fratris mei, cum sit trabes in oculo ove pauperis similitudinem mihi proposuit. Ait enim Nathan propheta ad David: Erat dives quidam habens plurimas oves; pauper autem vicinus ejus habebat unam oviculam, quam in sinu suo et de suo cibo nutriebat: venit h
Abbreviated transcription (Latin):
celsus ẽ ds:Si te excelsũ feceris: longin
t᷑ dep̃cari. dd: uidete hic imaginẽ nram
& typũ eccłe. Benigne fac dñe in bona
uoluntate cua syon. Nuic syon benigne
fac. Qͤ ẽ syon ciuitas scã : que ẽ ciuitas
scã: que absc̃di ñ pocest: suꝑ montẽ ẽs¬
tituta. Syon in speculatiõe: qr aliqͥd spec¬
tat qd̾ sꝑat. Int̾p̃tat᷑ enĩ syon speculatio.
& iherłm uisio pacis. A gnoscitiꝰ gͦ uos
ui syon & in iherłm. si certi expectatis
spẽ futurã: & si pacẽ habetis cũ do. Ꝙ
edyficent᷑ muri iherłm. Benigne fac
dñe in bona uoluntate cua sẏon. & edy¬
ficent᷑ muri iherłm. Ñ sͥ enĩ tribuat
aliqͣ merita sua: tu cũ illa benigne fac.

Expanded text:
celsus est Deus: si te excelsum feceris, longinqtur deprecari David, videte hic imaginem nostram et typum Ecclesiae. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion. Huic Sion benigne fac. Quae est Sion? Civitas sancta. Quae est civitas sancta? Quae abscondi non potest super montem constituta . Sion in speculatione quia aliquid spectat quod sperat. Interpretatur enim Sion Speculatio, et Jerusalem Visio pacis. Agnoscitis ergo vos in Sion et in Jerusalem, si certi expectatis spem futuram, et si pacem habetis cum Deo. Et aedificentur muri Jerusalem. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion, et aedificentur muri Jerusalem: Non sibi enim tribuat Sion aliqua merita su
Abbreviated transcription (Latin):
uidicaret᷑ ñ erat. Solꝰ enĩ in hoĩb ue¬
rũ dice̾ potuit hõ ds: si inuenistiꝰ in
me peccatũ dicite. S forte erat qd̃ hoĩẽs
latebat. & ñ inueniebant illi qd̃ erat
qͥdẽs s manifestũ ñ erat. ᷤ alio loco diẽ
Ecce in qͥd uenit pͥncepꝰ mundi huiꝰ. acutꝰ
sitꝰ mortis. Inuidia enĩ diaboli. mors intra¬
uit in orbẽ t̾raꝵ. E cce inqͥt. uenit pͥnceps¬

Expanded text:
n erat. Solus enim in hominibus verum dicere potuit homo Deus: Si invenistis in me peccatum, dicite . Sed forte erat quod homines latebat, et non inveniebant illi quod erat quidem, sed manifestum non erat? Alio loco ait, Ecce venit princeps mundi, acutus situs mortis; invidia enim diaboli mors intravit in orbem terrarum . Ecce, inquit, venit p
Abbreviated transcription (Latin):
gis magq̃. laua me ab iniusticia mea. Qͥd
ẽ mag̃ mag̃q laua me: m ultũ iniqͥnatũ
Mag̃ magisq laua peccata scientis: qͥ ab¬
fer sacͥficiũ. Qͥ d dabis ut munderis: uide
enĩ quẽ inuoces. Iustũ inuocas: odit pec¬
cata. Si uistꝰ ẽ: uindicat in peccati. Si iͦ¬
dauio. respondint lapsi. respondint cũ

Expanded text:
magisque lava me ab injustitia mea. Quid est, Magis magisque lava? Multum inquinatum. Magis magisque lava peccata scientis, qui abfer sacrificium. Quid dabis ut munderis? Vide enim quem invoces; justum invocas: odit peccata, si justus est; vindicat in peccata, si juDavid, responderint lapsi, responderint cum
Abbreviated transcription (Latin):
multe st̃ miseratioẽs tue. Attendis ẽ¬
tẽptores ut corrigas: attendis nescien¬
tes ut doceas: attendis c̃ficentes ut ig¬
noscas. fecit hoe uesciens. & qͥd ait. co¬
fẽcerat aliqͣ: & multa mala fecerat. Mi¬
scđiam inqͥt c̃secutꝰ sũ. qr ignorans feci:
in incredulitate. Iste dauid ñ posset
dicẽ ignorans feci. Ñ enĩ ignorabat qͣn¬
cũ mali eẽt c̃trectatio c̃iugis aliene.
ꝙ qͣntũ mali eẽt int̾fectio mariti nesci¬
entis: & nec salcẽ irascentis. Cseciut᷑ gͦ mĩam¬

Expanded text:
multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo mi
Abbreviated transcription (Latin):
bit. aAudisti au̾cendo delentẽ: audi adu̾cen¬
do qͥd facientẽ. Uultꝰ aũ dni suꝑ facientes
mala. ut ꝑdat de t̾ra memoriã eoꝵ. ñ delen¬
do pecc̾a eoꝵ. Hic aũ qͥd rogat: au̾te. faciẽ
cuã a peccatis meis. Bene rogat. Ipse enĩ ñ
au̾tit faciẽ suã apeccatiᷤ suiᷤ dicens : qm̃ pec¬
catũ meũ. ego agnosco. Merito rogas & bñ
rogas. ut ds au̾tat faciẽ a peccato tuo. si
tu inde ñ au̾tis faciẽ. Si uͦ cu pecc̾m cuũ
in dorso ponis: ds ibi faciẽ ponit. Tu pec¬
catũ tuũ añ faciẽ tuã c̾ute. si uis ut in̾
ds faciẽ suã au̾tat : & securꝰ rogas & exau¬
dit. Cor mundũ erea i me ds̃. Crea: quasi¬
nouũ. Aliqͥd iusticie dice̾ uoluit. s qr peni¬
cens or abat. qͥ c̾miserat aliqͥd qd̃ pͥusquã
c̃muct̾et innocentior erat : ostend̾ quẽadino¬
dũ dixerit. crea. Q spm̃ rectũ innoua in
Inueterata erat atq corrupta rectitudo
spẽ mer. Dic̃ enĩ ex alio psalmo. Curuauert̃

Expanded text:
tem, audi advertendo quid facientem. Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum : non delendo peccata eorum. Hic autem quid rogat? Averte faciem tuam a peccatis meis. Bene rogat. Ipse enim non avertit faciem a peccatis suis, dicens, Quoniam peccatum meum ego cognosco. Merito rogas, et bene rogas ut Deus avertat faciem a peccato tuo, si tu inde non avertis faciem: si vero tu peccatum tuum in dorso ponis, Deus ibi faciem ponit. Tu peccatum tuum ante faciem tuam converte, si vis ut inde Deus faciem suam avertat; et sic securus rogas, et exaudit. novum aliquid institue, dicere voluit: sed quia poenitens orabat, qui commiserat aliquid quod priusquam committeret innocentior erat, ostendit quemadmodum dixerit, Crea. Et spiritum rectum innova in inveterata erat atque curvata rectitudo spiritus mei. Dicit enim ex alio psalmo: Curvaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine ut dicamꝰ. fugit me. qd̾ in ment̾e
ñ uenit. E de homine doctissimo dicimꝰ i.
chil eũ fugit. P ropterea ueritas fugit m̃tẽ
uide: cũ eũ illustrare desticit. absalon aũ
ut quidã int̃pretant᷑ in latina lingua: dicit᷑
patris pax. Qͦd mirũ uideri pot̾. siue in hys¬
toria regnoꝵ cũ bellũ adu̾sus patrẽ absalon
gesserit. siie in hẏstoria noui testam̃ti. cũ
craditor dñi uidas fuerit: quẽadmodũ pax
patris possit incelligi. S & ibi qui diligent᷑
legunt uident in illo bello daiuid pacatum
ẽẽͣ filio : qui etiã cũ magno dolore planxit
extictũ dicens. absalon filius ñs. quis da¬
bit mͥ mori ꝓ ce: ⁊ in hẏstoria noui testa¬
m̃ti ipsa dñi nr̃i tanta ⁊ tam mira patien.
eiꝰ cogitationes non ignoraret. cũ adhibu¬
it ad conuiuiũ in quo corporis & sangui¬
nis sui figurã discipłis cõmendauit ⁊ tra¬
didit. qd deniq in ipsa traditione eius os¬

Expanded text:
suetudine, ut dicamus: Fugit me, quod in mentem suetudine, ut dicamus: Fugit me, quod in mentem non venit; et de homine doctissimo dicimus: Nihil eum fugit. Propterea veritas fugit mentem Judae, cum eum illustrare destitit. Abessalon autem, sicut quidam interpretantur, in latina lingua dicitur Patris pax: quod mirum videri potest, sive in historia Regnorum, cum bellum adversus patrem Abessalon gesserit; sive in historia Novi Testamenti, cum traditor Domini Judas fuerit, quemadmodum Patris pax possit intelligi. Sed et ibi qui diligenter legunt, vident in illo bello David pacatum fuisse filio, qui etiam magno cum dolore planxit exstinctum, dicens: Abessalon filius meus, quis dabit mihi mori pro te ? et in historia Novi Testamenti, ipsa Dejus cogitationes non ignoraret: cum adhibuit ad convivium, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit et tradidit, Quod denique in ipsa traditione, et os
Abbreviated transcription (Latin):
endũ ꝑsuadet qd̾ dictũ ẽ. ego dor¬
nuui & somnũ cepi: ⁊ exurrexi
qm dominꝰ suscepit me. Magis eñi hoc ac
passionẽ ⁊ resurrectionẽ domini sonat c̃¬
gruent᷑: quã ad illã hystoriam in qua dđ
seribit᷑ fugisse a facie bellantis adu̾sũ se
filii su. E qm̃ scriptũ est de discipłisxͥ
ficat᷑ discipłs impius qui eũ tradidit. a cu¬
is facie fugisset: quaquã hẏstorice possit
accipi. quando illo discedente secessit eum
ceteris in montẽ. tam̃ sp̃ualit̾ quando m̃¬
tẽ uide filius di id uirtus ⁊ sapientia d̃i
deseruit. cũ eũ diabolus penitꝰ inuasit. in
eo qd̃ scriptũ est. ⁊ intrauit diabolus in
cor eius. bene accipit᷑ a facie eiꝰ. xp̃m fugiꝰ¬
se: non qr xp̃c diabolo cessit. s xp̃o disceden¬
te. diabolus possedit. Qũẽ discessũ fugam
ẽẽ psalmo appellatũ celeritatis causa ar¬
uitror: qd uerbo etiã dñ significat᷑ oicentiꝰ.
Quos facis: cito fae. Loquim᷑ enũ sic in con¬

Expanded text:
endum persuadet quod dictum est: Ego dormivi, et somnum cepi: et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Magis enim hoc ad passionem et resurrectionem Domini congruenter sonat, quam ad illam historiam in qua David scribitur fugisse a facie bellantis adversum se filii sui . Et quoniam scriptum est de discipulis Cficatur discipulus impius qui eum tradidit. A cujus facie fugisse quanquam historice possit accipi, quando illo discedente secessit cum caeteris in montem; tamen spiritualiter, quando mentem Judae Filius Dei, id est virtus et sapientia Dei, deseruit, cum eum diabolus penitus invasit, in eo quod scriptum est, Et intravit diabolus in cor ejus , bene accipitur a facie ejus Christum fugisse; non quia Christus diabolo cessit, sed Christo discedente diabolus possedit. Quem discessum fugam esse in hoc psalmo appellatum celeritatis causa arbitror; quod verbo etiam Domini significatur dicentis: Quod facis, cito fac . Loquimur etiam sic in con
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam sollempnis dies
martyrũ illuxit. ꝓpter
głam passioniꝰ xp̃i impe¬
ratoris mr̃m. qui non¬
sͥ pepercit militib imperans pugnã. sed
prior pugnauit. prior uicit. ut pugnan¬
ces exemplo suo hortaret᷑. et maiestate su¬
a adiuiuaret. et ꝓmissione coronaret. Au¬
diamꝰ aliqͥd in isto psalmo qđ ꝑtineat ad
eiꝰ passionẽ. Cõm̃damꝰ aucẽ sepiꝰ. nec nos pi
ꝑsona sua qd ẽ caput nrm: plerũq ex ꝑ¬
sona corporis sui qd̃ sumꝰ nos et eccła eius.
s ita quasi unus hominis sonare uerba.
ut intelligamꝰ caput et corpus in unitate
integritatis consistere. nec separari ab in¬
uicẽ. tamquã contugiũ illuo de qͦ dictũ ẽ.
ert̃ duo in carne una. Si gͦ agnoscimus

Expanded text:
uoniam solemnis dies Martyrum illuxit; propter gloriam passionis Christi imperatoris martyrum, qui sinon pepercit militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo suo hortaretur, et majestate sua adjuvaret, et promissione coronaret, audiamus aliquid in isto psalmo, quod pertineat ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, nec nos pigpersona sua, quod est caput nostrum; plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus; sed ita quasi ex unius hominis ore sonare verba, ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem; tanquam conjugium illud, de quo dictum est: Erunt duo in carne una . Si ergo agnoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
denci. Hic enĩ finis ꝑfectionẽ signifi¬
cat ñ consũmationẽ. Utrũ aũ om̃e
Tansticũ psalmꝰ sit. an pocus omĩs psalmus
canticũ: an sinc quedã cantica que non
possint ddici psalmi. ⁊ qͥdã psalmi qui ñ pos¬
sunt dici cantica queri potest. S ammadu̾¬
tende seripture sunt: ne forte canticũ leti¬
ciã indicet. ꝑ salmi autẽ dicunt᷑ qui cantan¬
tur ad psalteriũ: quo usũ eẽ dauid ꝓpħam
in magno mysterio. ꝓdat hẏstoria. De: qua
re ñ est hic disserendi locus. qr duiturnã
inqͥsitionẽ ⁊ longã disputationẽ desid̾at.
Nͥẽ incerim aut u̾ba dnĩci hominis post

Expanded text:
nim finis perfectionem significat, non consumptionem. Utrum autem omne canticum psalmus sit, an potius omnis psalmus canticum; an sint quaedam cantica quae non possint dici psalmi, et quidam psalmi qui non possint dici cantica, quaeri potest. Sed animadvertendae Scripturae sunt, ne forte Canticum laetitiam indicet: Psalmi autem dicuntur, qui cantantur ad psalterium; quo usum esse David prophetam in magno mysterio, prodit historia . De qua re non est hic disserendi locus; quia diuturnam inquisitionem et longam disputationem desiderat. Nunc interim aut verba Dominici
Abbreviated transcription (Latin):
cota lex pendet .⁊ ꝓpħe.: diligentes dm ex coto
corde. ⁊ ex tota anima. ⁊ ex tota mente. et
ꝑximũ tamquã seipsos. In qͥb sterił ñ est:
qm̃ cales fructus reddunt d̾o. Scdm gͦ istũ
intellectũ. sic accipiendũ ẽ dentes peccatoꝵ
contriuisti. id÷ in irricũ adduxisti pͥncipeᷤᷤ
peccatoꝵ: ꝑcutiendo om̃s adu̾santes michi
sine causa. Principes enĩ eũ scdm eugłicam
hẏstoriã ꝑsecuti st̃. ẽ multitudo inferior bano
hominib qͥd credent. ⁊ ꝓ credentib orauit
Nam dni est salus cũ dicit᷑. ad homines ser¬
mo dirigit᷑. Neq ita sequitur. & suꝑ ppłm
suũ benedictio eius. ut cotũ hominib dic¬
tũ sit. s ad ipsũ dominũ oratio conu̾ti¬
tur ꝓ ipso ppło: cui dictũ ẽ dnĩ ẽ salus.
Qͥ d gͦ ait nisi hoc nemo de se p̃sumat :
qm̃ domini ẽ saluos facere de morte pecca¬
ti: nam infelix ego homo quis me liħabit
de corpore mortis huiꝰ  grã di ꝑ dñm nos¬

Expanded text:
x pendet et Prophetae , diligentes Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente; et proximum tanquam seipsos. In quibus sterilis non est, quoniam tales fructus reddunt Deo. Secundum ergo istum intellectum sic accipiendum est, dentes peccatorum contrivisti; id est, in irritum adduxisti principes peccatorum, percutiendo omnes adversantes mihi sine causa: principes enim eum secundum evangelicam historiam persecuti sunt, cum multitudo inferior honorhominibus quid crederent, et pro credentibus oravit: nam, Domini est solus cum dicitur, ad homines sermo dirigitur; nec ita sequitur, Et super populum suum benedictio ejus, ut totum hominibus dictum sit; sed ad ipsum Deum oratio convertitur, pro ipso populo cui dictum est: Domini est salus. Quid ergo ait, nisi hoc? Nemo de se praesumat, quoniam Domini est salvos facere de morte peccatis nam Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
lo ⁊ angłis eius. qui ñ solũ in totũ. xp̃i cor¬
pꝰ. s etiã in singłos qͦsq. pͥuatim seuiunt.
Dentes peccatoꝵ concriuisti. Habet unꝰqͥso
maledicentes sibi: habet etiã uitioꝵ aucto¬
res. conantes eũ a.xp̃i corpore separare: sed

Expanded text:
i non solum in totum Christi corpus, sed etiam in singulos quosque privatim saeviunt. Dentes peccatorum contrivisti: habet unusquisque maledicentes sibi; habet etiam vitiorum auctores conantes eum a Christi corpore praecidere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Eaput enĩ mulieris uir.  caput uiri xp̃e.¬
Exaltat᷑ aũ mens cũ iã dici pot̃ mente seruis
legi c̃i: ut cetera hominis peccata subdant᷑.
cũ iã carns resurrectione. absorbet᷑ mors in
uictoriã. Uoce mea ad dominũ clamaui: ui¬
ce illa intima ⁊ intentissima. euii. dob
me de monte scõ suo. de ipso ꝑ que nobis
subuenit. ⁊ quo mediatore nos exaudiat
Ego dormuu ⁊ somnũ cepiiliit
fideliũ dicere recolens mort̾e peccatoꝵ su¬
oꝵs n donũ regenerationis: nore utis. en¬
bo milia ppłi circulantis me. Exceptis his
que uniuersalit eccła sustinuit  susti¬
net. habet etiã uniusquisq temptationes
uui me fac as ms: hoc ẽ fac me exurgere¬

Expanded text:
eris vir, et caput viri ChrisExaltatur autem mens, cum jam dici potest, Mente servio legi Dei ; ut caetera hominis pacata subdantur, cum jam carnis resurrectione absorbetur mors in victoriam . Voce mea ad Dominum clamavi: voce illa intima et intentissima. Et exaudivit me de monte sancto suo: de ipso per quem nobis subvenit, et quo mediatore nos exaudit. Ego dormivi, et somnum cepi; etfidelium dicere, recolens mortem peccatorum suorum, et donum regenerationis? Non timebo millia populi circumdantis me. Exceptis his quae universaliter Ecclesia sustinuit et sustinet, habet etiam unusquisque tentationes vum me fac
Abbreviated transcription (Latin):
Iam regnante eccła. inunici nominis. xp̃ia¬
n confusione ꝑcussi sc̃. sẜ siue maledica u̾ͥ¬
ba eoꝵ. siue pͥncipatus irritum ducti. Crẽ¬
dice gͦ homines. quod domini ÷ salus. Q
tu domine sit suꝑ spłm cuũ benedictio tua
Iocest etiã unusquisq nr̃m dicerei cũ ui¬
tioꝵ ⁊ eupidicatũ multitudo resistente.

Expanded text:
nimici nominis christiani confusione percussi sunt, et sive maledica verba eorum, sive principatus, in irritum deducti. Credite ergo, homines, quod Domini est salus: et, tu, Domine, sit super populum tuum benedictio tua. 10. Potest etiam unusquisque nostrum dicere, cum vitiorum et cupiditatum multitud
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ s enĩ nos separabit a caritate. xp̃i: Recte
gͦ dic̃ etiã eccła: susceptor m̃s es gła mea.
Nꝰ on enĩ sibi tribuit qd̃ excellit. cũ intellig̃
ipsũ scił qͥ pͥmogenitꝰ a mortus ascendit in
celũ. Uoce mea ad dominũ elamaui et ex

Expanded text:
bit a charitate Christi ? Recte ergo dicit etiam Ecclesia: Susceptor meus es, gloria mea; non enim sibi tribuit quod excellit, cum intelligitipsum scilicet qui primogenitus a mortuis ascendit in coelum. Voce mea ad Dominum clamavi, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
exurrexi qm̃ dominꝰ suscepit me. S omnũ
aũ ꝓ morte positũ innumerabilit᷑ scriptu¬
re continent: sic̃ apłs dicit. Nolo uos igno¬
rare fres de his qui dormitionẽ acceperunt
N ec querendũ ẽ cur abditũ sit somiñ cepi.
cũ iam dictũ eẽt dormiui. Usitatas enĩ ha¬
bent seripture. huiꝰcemodi reppecitiones. sic̃
in scdo psalmo multas ostendimꝰ. N onnulli
aut̃e codices habent᷑. dormiui s soporatꝰ sũ.
n alii alit̃ qm᷑ int̃pretari potueriuit qd̾
nisi forte dormitio morientis. S omnꝰ aut̃ẽ
mortui accipi pocest. ut dormitio sit qua
transit᷑ ad sominũ. uelutͥ ẽ exꝑgefactio qͥ
transit᷑ adͥ uigilationẽ: ne ꝓ mnanib sermo¬

Expanded text:
exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Somnum exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Somnum autem pro morte positum innumerabiliter Scripturae continent, sicut Apostolus dicit: Nolo vos ignorare, fratres, de iis qui dormitionem acceperunt . Nec quaerendum est cur additum sit, somnum cepi, cum jam dictum esset, dormivi; usitatas enim habent Scripturae hujuscemodi repetitiones, sicut in secundo psalmo multas ostendimus. Nonnulli autem codices habent, dormivi, et soporatus sum, et alii aliter; quomodo interpretari potuerunt quod καὶ ὕπνωσα. Nisi forte dormitio morientis, somnus autem mortui accipi potest; ut dormitio sit qua transitur ad somnum, veluti est expergefactio qua transitur ad vigilationem. Ne pro inanibus sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Qeraudunt me de monce sco suo Mon¬
tẽ quidẽ ipsũ dominũ ꝑ ꝓpħam dictũ habe¬
mꝰ ut scriptũ ẽ: lapide precisũ sine mani¬
b. creuisse in magnitudine montis. S hoc
ad ipsius ꝑsonã non potest accipi: nͥ forte ita
dicere uoluit. de meipso tãquã de monte
sc̃o suo me exauduut cũ habicaret in me:
id÷ in ipso monte. Planiꝰ aut̾e ẽ & expedi¬
tł si accipiamꝰ exaudisse dm̃ de iusticia sua.
Iustũ enĩ erat ut innocente occisũ. ⁊ cui re¬
toibuta st̃ mala ꝓ bonis resuscitaret a mor¬
tius: Edigna ꝑsequentib retribueret. Legi¬
nꝰ enĩ: iusticia tua ucut monces dei.¬
nificandũ qd̾ sua uoluntate morte sustinu¬
it: scđm illud. ꝑ ropt̾ea me pat̾ diligit: qm̃
ego pono animã meã: ut iterũ sumã eam.
nendi eã: & pocestatẽ habeo iterũ sum̃di eã
son gͦ inqͥt uos me tãquã inuitũ cepistis
n occidistis. s ego dormiui ⁊ somnũ cepi. i

Expanded text:
Et exaudivit me de monte sancto suo: monEt exaudivit me de monte sancto suo: montem quidem ipsum Dominum per Prophetam dictum habemus, ut scriptum est, lapidem praecisum sine manibus crevisse in magnitudinem montis . Sed hoc ab ipsius persona non potest accipi, nisi forte ita dicere voluit: De memetipso, tanquam de monte sancto suo, me exaudivit, cum habitaret in me, id est, in ipso monte. Planius autem est et expeditius, si accipiamus exaudisse Deum de justitia sua: justum enim erat ut innocentem occisum, et cui retributa sunt mala pro bonis, resuscitaret a mortuis, et digna persequentibus retribueret; legimus enim: Justitia tua sicut montes Deinificandum quod sua voluntate mortem sustinuit secundum illud: Propterea me Pater diligit, quoniam ego pono animam meam, et iterum sumam eam: nendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam : non ergo, inquit, vos me tanquam invitum cepistis et occidistis, sed ego dormivi, et somnum cepi; et
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ acceꝑis: ⁊ exaltans caput᷑ meũ. men¬
tem ipsã humanã hicr accipienda̾ pu¬
to qd̾ eaput anime ñ absurde appellat: que
ita ihesit & quodamodo coaliut excellenti
suꝑ eminencia u̾bi hominẽ suscipientis. ut
tanta passionis humilitate ñ deponeret᷑.¬
uoce mea ad dñm clamaui. id÷ non cor¬
porea uoce que cũ strepitu uerbati aeris
ꝓmit᷑. s uoce eordis que: hominib silet. Ao
aũ siẽ clamor sonat. Qua uoce susanna ex¬
audita ẽ. & de qua uoce ipse dominꝰ p̃cipit
ut in cubilib clausis. id ÷ in secretis cordis
sine strepitu oretur. N ec facile quisquam
dixerit hac uoce minꝰ orari. si nullus u̾boꝵ
sonitꝰ reddat᷑ ex corpore: qm̃ ⁊ silentes cũ in
cordib oramꝰ. si aliene ab affectu orantis eo¬
gitationes int̾currant. nondũ dici potest
uoer mea ad dominũ clamaui. Neq hoc
recte dr nͥ cũ sola anima nicħ carnis nich¬
q carualiũ intentione in oratione ãtraheis
loqͥtur domino uͥ solus audit. Clamor aũ

Expanded text:
n acceperis ? Et exaltans caput meum: mentem ipsam humanam hic accipiendam puto, quod caput animae non absurde appellatur, quae ita inhaesit et quodammodo coaluit excellenti supereminentiae Verbi hominem suscipientis, ut tanta passionis humilitate non deponeretorporis voce, quae cum strepitu verberati aeris promitur; sed voce cordis, quae hominibus silet, Deo autem sicut clamor sonat. Qua voce Suzanna exaudita est : et de qua voce ipse Dominus praecipit, ut in cubiculis clausis, id est, in secretis cordis sine strepitu oretur . Nec facile quisquam dixerit hac voce minus orari, si nullus verborum sonus reddatur ex corpore; quoniam et silentes cum in cordibus oramus, si alienae ab affectu orantis cogitationes intercurrant, nondum dici potest: Voce mea ad Dominum clamavi. Neque hoc recte dicitur, nisi cum sola anima, nihil carnis nihilque carnalium intentionum in oratione attrahens, loquitur Domino, ubi solus audit; clamor aute
Abbreviated transcription (Latin):
generalit᷑. qui aucẽ dormiunt. nocte dormi¬
unt. Dicat etiã. Non cunebo milia popłi
circũqdantis me: circũuallentiũ scił genti¬
ũ ad expͣugnͣandũ nom̃ si possent ubicũq
xp̃ianũ. S qͦmͦ cimerent᷑. cũ cãquã oleo san¬
guine martyrũ in xp̃o ardor caritatis inflã¬
maret᷑  exurge domine saluũ me fac ds
meus. S otest hoc ipsi capiti suo corpꝰ dice̾.

Expanded text:
t: Qui autem dormiunt, nocte dormiunt . Dicat etiam: Non timebo millia populi circumdantis me; circumvallantium scilicet gentium, ad exstinguendum nomen, si possent, ubicumque christianum. Sed quomodo timerentur, cum tanquam oleo sanguine martyrum in Christo ardor charitatis inflammaretur? Exsurge, Domine, salvum me fac, Deus meus: potest hoc
Abbreviated transcription (Latin):
omine quid mulcipliciti sc̃ qͥ tri¬
uulant me : multi insurgunt adu̾¬
sum me: xp̃ianũ nom̃ exterminare cu¬
pientes. Multi dicunt amme mee uon
est salus illi in dõ eius. Non enĩ alit̾ sꝑa¬
rent posse se ꝑde eccłam latissime pullulam¬

Expanded text:
omine, quid multiplicati sunt qui tribulant me? multi insurgunt adversum me, christianum nomen exterminare cupientes. Multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus: non enim aliter sperarent posse se perdere Ecclesiam latissime pullulan