comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
falsiloquus aduersus faciẽ meã:
contradicens mͥ. Etiã pacis suȩ
tempore sca eccła falsiloquũ pã¬
tit᷑: dum sunt in ea multi qͥ de
ȩt̾nitatis ꝓmissione diffidunt:
& tam̃ se fideles. eẽ. mentiunt᷑:
Qui dum p̃dicationi eiꝰ aꝑte con¬
tradicere non p̃sumunt: falsilo¬
quũ ñ contra faciem. sed quasi
post dorsum patit᷑. Sed cũ mali¬
ciȩ tempus eruꝑit. is qui nunc¬
mȩtuens derogat. ad contradi¬
cencdum contra faciem uenit: qͥa
uerbis uerȩ fidei aꝑtis moribus
obsistit. Sciendum uͦ. ẽ. qͥa cũ
hȩc a carnalibus patim᷑: ñ tam
ipsi sunt qͥ in nr̃a morte sȩuiuã
quã malignus sp̃c qui eoꝵ men-¬
tibus principatur: sicut ꝑ pau¬
lũ dr̃. Non . ẽ. nobis colluctatio

Expanded text:
uus adversus faciem meam uus adversus faciem meam contradicens mihi. - Etiam pacis suae tempore sancta Ecclesia falsiloquium patitur, dum sunt in ea multi qui de aeternitatis promissione diffidunt et tamen se fideles esse mentiuntur. Qui dum praedicationi ejus aperte contradicere non praesumunt, falsiloquium non contra faciem, sed qpost dorsum patitur; sed cum malitiae tempus erumetuens derogat, ad contradicendum ante faciem venit, quia verbis verae fidei apertis vocibus obsistit. Sciendum vero est quia cum haec a carnalibus patimur, non tam ipsi sunt qui in nostra morte saeviunt quam malignus spiritus qui eorum mentibus principatur, sicut per Paulum dicitur: Non est nobis colluctatio
Abbreviated transcription (Latin):
gant. Hi nimirum pacis tp̃re.
quia huiꝰ mundi potestatibus
eandem fidem honori. ẽẽ. conspi¬
ciunt. fideles se. ẽẽ. mentiunt᷑.
sed cũ iam scãm eccłam subita
aduersitatis ꝓcella turbauerit:
ilico ostendunt. quid in ꝑfida
mente moliunt᷑. Has autẽ rugas
in electis suis scã eccła non hab&e:
quia uidelic& nesciunt aliud de
se foris ostende. & intus aliud ha¬
bere. Unde recte egregiꝰ p̃dica¬
tor dicit. Ut exhiber&e ipse sibi
gloriosam ȩccłam: ñ habentem
maculam. aut rugam. Maculã
quippe & rugã non hab&: quȩ
& turpitudine operis. & dupli¬
citate sermonis car&. Sed quia
nunc intra sinum fidei multos
etiã reprobos ten&: cũ tempus
ꝑsequutionis exar serit. ipsos ho¬
stes patit᷑: quos p̾dicationis u̾¬
bis. alere ante uidebat᷑. Dicat itaq
rugȩ meȩ testimoniũ dicunt
contra me: id. ẽ. ipsi me inseq̃n¬
do increpant: qui nẽ in meo cor¬
pore positi. duplicitatis suȩ ma-

Expanded text:
gant. Hi nimirum pacis tempore, gant. Hi nimirum pacis tempore, quia hujus mundi potestatibus eamdem fidem honori esse conspiciunt, fideles se esse mentiuntur. Sed cum 421 sanctam Ecclesiam subita adversitatis procella turbaverit, illico ostendunt quid in perfida mente moliuntur. Has autem rugas in electis suis sancta Ecclesia non habet, quia videlicet nesciunt aliud de se foris ostendere, et intus aliud habere. Unde recte egregius praedicator dicit: Ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Maculam quippe et rugam non habet, quae et turpitudine operis et duplicitate sermonis caret. Sed quia nunc intra sinum fidei multos etiam reprobos tenet, cum tempus persecutionis exarserit, ipsos hostes patitur quos praedicationis verbis alere ante videbatur. Dicat itaque quia: Rugae meae testimonium dicunt contra me, id est ipsi me insequendo increpant, qui nunc, in meo corpore positi, duplicitatis suae in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ad sequenda studia praui¬
tatis irritant᷑: recte addit᷑. Et
ad nichilum redacti sunt om̃s
artus mei. Sicut enĩ ꝑ ossa for-¬
tes: sic ꝑ artus infirmi quiq de¬
signari solent. Membra gͦ ȩcc̃te
ad nichilum redigunt᷑: quando
ex imitatione prauoꝵ in hoc
mundo crescentiũ. infirmi quiꝙ
ab ipso fidei statu dilabunt᷑. Bo¬
na temporalia appetunt: & ue¬
lut in nichilum redigunt᷑: quia
dum manentẽ dei essentiã deser
diligentes transitoria. quasi ad
non. ẽẽ. tendunt. Bene autem dr̃
loris ȩccłȩ modo. ẽ & tempꝰ gau¬
dii postmodum sequet᷑. Sȩꝑe uͦ
contingit. ut sc̃a eccła non solu̾
infideles. atq extra positos adu̾¬
sarios toler&: sed eoꝵ quoq in¬
sidias atq aduersitate̾ uix ferat.
quos intus hab&. Unde beati
uiri uoce. apte mox subditur:
nisi duplicitas designatur. Ru¬
ge itaq sunt scẽ ȩccłȩ om̃s qui
in ea duplicit̾ uiuunt: qͥ fidem
uocibus clamantꝰ oꝑibꝰ dẽne¬

Expanded text:
sunt ad sequenda studia pravisunt ad sequenda studia pravitaad nihilum redacti sunt omnes artus mei. - Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur, quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium, infirmi quiquaepe et ab ipso fidei statu dilabuntur. Bena temporalia appetunt, et veluti in nihilum rediguntur, quia dum manentem Dei essentiam deserunt, diligentes transitoria, quasi ad non esse tendunt. Bene autem diciloris Ecclesiae modo est, et tempus gaudii postmodum sequetur. Saepe vero contingit ut sancta Ecclesia non solum infideles atque extra positos adversarios toleret, sed eorum quoque insidias atque adversitatem vix ferat, quos intus habet. Unde beati viri voce apte mox subditur:nisi duplicitas designatur? Rugae itaque sunt sanctae Ecclesiae omnes qui in ea dupliciter vivunt, qui fidem vocibus clamant, operibus dene
Abbreviated transcription (Latin):
unt: quasi honore tegminis uelan¬
tur. Sed hȩc de occultis potentũ
delictis loquim᷑. Nam quando
& aliis cognoscentibus peccant.
aliis etiã cognoscentibus incre¬
pandi sunt: ne si p̃dicator tac&.¬
culpam approbasse uideat᷑: atq
hȩc crescens in exemplũ ueniat:
quã pastoris lingua non secat
suam quȩdam facta maloꝵ. sub
dispensatione inuectionis incre¬
pat: labia quasi parcens mou&.
sedtam̃ parcendo non parcit: qͥa
ab inuectione culpȩ generalit᷑
non tac&. quȩ specialiter tac&:
Si loquutus fuero non quiescet
dolor meus: & si tacuero non re
ced& ame. Hoc ꝑsonȩ beati iob
qualit̾ congruat: nullus igno¬
spicit. Et cũ tacae dolor minime
recedit: quia & si aduersata con¬
ticuerit. hoc ipsum ampliꝰ quod
tac& gemit: quia se tacente. puer¬
soꝵ culpas excrescere conspicit.
bequitur. Nunc autẽ oppres¬
lore suo scã ȩccła p̾mit᷑: quando
in malicia sua crescere puersos
intuetur. Et quia dum praui
crescunt. etiã infirmi qui in ea

Expanded text:
unt, quasi honore tegminis velantur. Sed haec de occultis potentum delictis loquimur. Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator tacculpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. suos quaedam facta malorum sub dispensatione invectionis increpat, labia quasi parcens movet; sed tamen parcendo non parcit, quia ab invectione culpae generaliter non tacet, quam specialiter tacet.Si locutus fuero non quiescet dolor meus; et si cedit a me. - Hoc personae beati Job qualiter congruat, nullus ignospicit, et cum tacet dolor minime recedit, quia etsi aversata conticuerit, hoc ipsum amplius quod tacet gemit, quia se tacente perversorum culpas excrescere conspicit. Sequitur: VERS. 8. Nunc autem oppreslore suo sancta Ecclesia premitur quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pravi crescunt etiam infirmi qui in ea
Abbreviated transcription (Latin):
bit. De coniugibus paulus dicit
Tribulationẽ tam̃ carnis habebt̃
huismodi. Sed tribulationẽ car¬
nis hic pati possunt: etiã qͥ spi¬
ritalit̃ uiuunt. Cur gͦ in ẽẽ con¬
iugibus carnis tribulatio. quasi
specialit̾ dr̃: quȩ etiã a uita sp̾ita¬
lium longe non. ẽ. nisi qđ hi fre.¬
quent̃ maiores tribulationes ex
carne suscipiunt: qui carnis uolu¬
ptatibus delectantur: Bene aũt
dr̃. & anima eius suꝑ sem& ipso
lugebit: quia quisquis in se gau¬
dere ap̃petit: eo ipso iã in luctu
est quo a uera leticia recessit. Ne.¬
ra quippe lȩticia mentis: creator
est. Dignũ itaq est. ut in se semꝑ
homo merores inueniat: qui de.¬
relicto creatore. in se gaudiũ que.¬

Expanded text:
De conjugibus Paulus dicit: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis hic pati possunt, etiam jam qui spiritaliter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quae
Abbreviated transcription (Latin):
tellig&. Sicut enĩ hi qui ad hiic
uiuentes sunt. mortuoꝵ animȩ
quo loco habeant᷑ ignorant: ita
mortui. uita in carne uiuentiũ.
post eos qualit̾ disponat᷑ nescius:
quia & uita sp̃c longe. ẽ. a uita
carnis: & sicut corporea. atq in¬
corporea. diuersa sunt genere:
ita etiã distincta cognitione. Qđ
tam̃ de animabus sc̃ĩs sentiendum
non. ẽ: quia quȩ intus omnipo¬
tentis dei claritatẽ uident: nul
aliquid quod ignorent. Sed car¬
nales quiq. quia amorẽ p̾cipuũ
filiis impendunt. hoc eos beatus
iob nescire postmodum asserit.
quod hic uehement̾ amauer᷑: ut
siue nobiles. siue sint ignobiles fi¬
lii nesciant: quoꝵ eos semꝑ cura
fatigabat. Quod tam̃ si intelligi
spiritalit̾ deb&. non incongrue
filioꝵ nomine oꝑa designantur:
sicut de muliere paulus dicit
quia salua erit ꝑ filioꝵ genera¬
tionẽ. Neq enĩ mulier quȩ con-¬
tinentiȩ studens. nequaquã filios
generat. salua non erit: sed ꝑ ge

Expanded text:
escit. Sicut hi qui adhuc viventes sunt, mortuorum animae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per g
Abbreviated transcription (Latin):
corruunt. mͦ paulisꝑ infusa aqua¬
rũ mollicie consumunt᷑: ita etiam
eum quẽ rationabilem condidisti.
uel subita temptatione deicis: uel
longa. ac lenta. consumi ꝑmittis:
Atq mox eandem rationabilem
creaturã. uerbis sequentibꝰ expli¬
lum: ut in ꝑpetuũ ꝑtransir&
Paululum roboratus ẽ. homo: qͥa¬
hic uiuendi uires ad modicũ ac-¬
cępit. ut in ꝑpetuũ transeat᷑ ubi
eius uitã terminꝰ non concludat
Sed in hac breuitate ubi roboratꝰ
est. colligit unde in ꝑpetuitatẽ
ueniat: uel ut semꝑ gaudeat. uel
ut suscepta supplicia ñ euadat:
Qui ꝓ eo quod paululũ robora¬
tus. ẽ. ut in ꝑpetuũ transeat: ap.¬
te mox subdrtur. Aimutabis¬
faciem eius: & emittes eũ. Faci¬
es hominis immutat᷑: cum eius
species morte atceritur. Emitcit᷑
uero: quia ab his quȩ uolens tem¬
it: transire ad ȩterna cogit᷑ nolenꝰ:
Dumq ad illa ꝑducit᷑. hȩc q̃ diu
cogitata tenuit. qualit̾ sẽse ha-¬

Expanded text:
corruunt, modo paulisper infusa aquacorruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta consumi permittis. Atque mox eamdem rationabilem creaturam verbis sequentibus explilum, ut in perpetuum transiret. - Paululum roboratus est homo, quia vivendi vires ad modicum accepit, ut in perpetuum transeat, ubi ejus vitam terminus non concludat. Sed in hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte mox subditur: CAPUTfaciem ejus, et emittes eum . Facies hominis immutatur, cum ejus species morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit, transire ad aeterna cogitur nolens. Dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit, qualiter sese ha
Abbreviated transcription (Latin):
nus occidit: fames corpus at tert
atq ut eius necessitas repellat᷑: cibi
requirunt᷑. Sed sȩpe & cibi grauas
qui ad repellendum debilitatis ꝙͣ¬
uãmen quesiti fuerant. Grauis itaq
est sarcina corruptionis: quȩ nisi
ita grauis ess&. paulus nequaquĩ
dicer&. Uanitati creatura subiecta
est ñ uolens. sed ꝓpt̾ eum qͥ subie¬
cit in spe: quia & ipsa creatura li

Expanded text:
mnus occidit, fames corpus atterit, mnus occidit, fames corpus atterit, atque ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur. Sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam in spe, quia et ip
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis uerba suscipienda sunt :
ut peoꝵ post p̃dicamenta. fortia
infirmoꝵ corda gratius roborent᷑¬
Unde beatus iobcum quasi dubi¬
tantis uerba ꝓtulit dicens. putas¬
ne mortuus homo rursũ uiuat:
ilico sententiam suȩ certitudinis
nunc milito: expecto donec ueni¬
at immutatio mea. Qui gͥ im-
mutationem suam tanto desidio
expectat: quã sit de resurrectione
certus insinuat: & cursum uitȩ
p̃sentis quantũ despiciat inno.¬
tescit: qui hunc militiã appellat
Per militiam quippe semꝑ ad fi.¬
nẽ tendit᷑: & cotidie conclusionis
terminus expectatur. Cursũ itaq
uitȩ eiꝰ despicit᷑: & statũ soliditatis
requirit: qui ꝑ hoc quod mutabi¬
lit̾ militat ad immutationem
suam ꝑuenire festinat. Iustis qͥꝑ¬
pe in hac uita. ipsa sarcina suȩ cor¬
ruptionis onerosa. ẽ: qđ cũ uigi¬
liȩ defatigant somnꝰ querit᷑. ut¬
uigiliarum labor atq anxietas¬
temperet᷑. Sed nonnũquã etiã so¬

Expanded text:
infirmitatis illa verba suscipienda sunt, infirmitatis illa verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmoUnde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis bus milito, exspecto donec veniat immutatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat, innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaerituvigiliarum labor atqtemperetur. Nonnunquam etiam so
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat: Solent iusti uiri in eo qđ
ipsi certũ ac solidum sentiunt. qua¬
si ex dubietate aliquid ꝓferre: ut
infirmoꝵ in se uerba transferant:
Sed rursum ꝑ fortem sententiã in¬
firmanti dubietati omnimodo con¬
tradicunt: quatinꝰ ꝑ hoc qđ dubie
ꝓferre cernunt᷑. infirmis aliqͣtenꝰ
condescendant: & ꝑ hoc qđ certã
sententiã ꝓferunt: infirmoꝵ m̃¬
tes dubias. ad soliditatẽ trahant:
Quod nimirũ dum faciunt: exẽ-¬
plum nr̃i capitis sequunt᷑. Passio¬
ni quippe dñs ꝓpinquans. infir-¬
mantium in se uocẽ sũpsit dicens:
pater mi. si possibile. ẽ. transeat
a me calix iste. eoꝵq timorem
ut abstraher& suscepit: & rursꝰ
ꝑ obędientiã ium fortitudinis
ostendens aitꝰ. ueruntam̾ ñ sic̃
ego uolo. sed sicut tu: ut cũ hoc¬
immin& quod fieri nolumꝰ. sic ꝑ
infirmitate̾ petamꝰ ut nonfiat: qͣ¬
tinus ꝑ fortitudinẽ paratisimus.
ut uoluntas conditoris nr̃i etiam
gͥ exemplo nonnunquã a fortibus

Expanded text:
Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmanti dubietate omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, 399 infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt exemplum nostri capitis sequuntur. Passioni quippe Dominus propinquans infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste , eorumque timorem, ut abstraheret, suscepit; et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens ait: Verumtamen non sicut ego voloimminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas. Conditoris nostri etiam cc igitur exemplo nonnunquam a fortibus
Abbreviated transcription (Latin):
dit mortẽ. mors mortis extitit :
quia uͦ ex inferno partẽ abstulit.
partem reliquit: non occĩdit fun-¬
ditus. sed momordit infernũ. Di¬
cit gͦ. ero mors tua o mors: id. ẽ.
in electis meis te fuñditus ꝑimo
Ero morsus tuus inferne: quia sub¬
latis eis. te ex parte transfigo:
Sciens gͥ beatus iob hunc aduen¬
tum ad inferos redemptoris nr̃i:
petat quod futurũ ꝓuidae. & di¬
cat. Et constituas michi tempus
in quo recorderis mei. Sequitur¬

Expanded text:
dit mortem, mors mortis exstitit. dit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, partemque reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
recorderis mei. A tubi uenit
plenitudo temporis. misit deus
filium suũ factũ ex muliere. fac¬
tũ sub lege: ut eos qͥ sub lege e¬
rant redimer&. Hanc itaq redẽ¬
ptione̾ uir dñi p̾sciens. in qua e¬
rant multi etiã ex gentilitate
liberandi. sicut ipse ait. lic& hȩc
celes in corde tuo. tam̃ scio qͥa
uniuersoꝵ memineris: apud¬
om̃ĩpotentẽ deum tempꝰ sibi con¬
stitui suȩ recordationis petit.
Hinc. ẽ. enĩ quod in eugłio dñs
dicit. Et ego si exaltatus fuero
a terra. omĩa traham ad meipsũ:
omĩa uidelic&e electa. Non enĩ
ab inferno rediens dñs. electos
simul & reꝓbos traxit: sed illa
exinde omĩa sustulit. quȩ sibi in¬
hesisse p̾sciuit. Unde etiã ꝑ osee
ꝓpħam dicit. Ero mors tua omors:
ero morsus tuus inferne. Quod
enĩ occidimꝰ. agimꝰ ut pęnitus ñ
sit: ex eo & enĩ qđ mordemꝰ. partẽ
abstrahimꝰ. partẽq relinquimꝰ. Quia
gͦ in electis suis funditus dñs occi¬

Expanded text:
recorderis mei . At ubi venit recorderis mei . At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Hanc itaque redemptionem vir Domini praesciens, in qua erant multi etiam ex gentilitate liberandi, sicut ipse ait: Licet haec celes in cordo tuo, tamen scio quia universorum memineris , apudomnipotentem Deum tempus sibi constitui suae recordationis petit. Hinc est enim quod in Evangelio Dominus dicit: Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me ipsum , omnia videlicet electa. Non enim ab inferno rediens Dominus electos simul et reprobos traxit, sed illa exinde omnia sustulit quae sibi inhaesisse praescivit. Unde etiam per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . Quod enim occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus Dominus occi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtranseat furor tuus. Furor &e¬
nĩ omnipotentis dei. in hoc coti¬
die uim suȩ districtionis ꝑagit:
quod uiuentes indigne. dignis¬
suppliciis demergit. Qui furor
nunc equidem transit. sed in fine¬
ꝑtransit: quia mͦ agit᷑. sed in mun¬
di t̾mino consũmatur. Qui tam̃
iste furor quantũ ad electoꝵ ani¬
mas in redemptoris nr̃i aduentu
ꝑtransiit: quia eas ab inferni clau¬
stris. ad paradysi gaudia. mediator
dei & hominu. dum ipse illue pie
descender&e. reduxit. Inter hȩc uͦ
sciendũ. ẽ. quod furoris nomen
diuinitati non congruit: qͥa na-¬
turã dei simplicem. ꝑturbatio nul¬
la confundit. Unde ei dicit᷑. Tu
autẽ dominator uircutis cũ tͣn¬
quillitate iudicas : & cũ magna
reuerentia disponis nos. Sed qͥa
iustoꝵ animȩ ꝑ mediatoris ad¬
uentum erant quandoq ab in¬
ferni locis quãuis non pęnalibꝰ
liberandȩ: hoc quoq iustus uir
preuid&. & petendo subiungit¬
Et constituas mͥ tempus in quo

Expanded text:
pertranseat furor tuus. - Furor etepertranseat furor tuus. - Furor etenim omnipotentis Dei, in hoc quotidie vim suae districtionis peragit, quod viventes indigne suppliciis demergit. Qui furor ita justorum animas ad infernum dipertransit, quia modo agitur, sed in mundi termino consummatur. Qui tamen iste furor, quantum ad electorum animas, in Redemptoris nostri adventu pertransiit, quia eas ab inferni claustris ad paradisi gaudia mediator Dei et hominum, dum ipse illuc pie descenderet, reduxit. Inter haec vero sciendum est quod furoris nomen Divinitati non congruit, quia naturam Dei simplicem perturbatio nulla confundit. Unde ei dicitur: Tu autem dominator virtutis cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Sed quia justorum animae per Mediatoris adventum erant quandoque ab inferni locis, quamvis non poenalibus, liberandae, hoc quoque justus vir praevidet, et petendo subEt constituas mihi tempus in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dñi non mortẽ. sed somnũ nõmi¬
nat: nͥ quia infirma corda audien¬
tium respiciens. medicamentũ p̃¬
dicationis suȩ mira arte cõponit:
& illũ quẽ iam resurrexisse nõue¬
rant. eis mortuũ insinuare non
dubitat: eos uͦ qͥ necdũ resurre¬
xerant. ut spem resurrectionis
insinu&e. non mortuos. sed dormi¬
entes uocat: Non eñi uerebatur
dicere mortuũ. quẽ auditores iã
resurrexisse cognouerant: & ue¬
rebatur dicere mortuos. quos re¬
surgere uix credebant. Beatus
igitur iob quia carne mortuos
ad uitã rursus euigilare ñ dũbi¬
tat: eos dormientes potiꝰ quam
mortuos appellat. Seqͥt᷑ Quis¬
mͥ hoc tribuat. ut in inferno ꝓt¬
gas me: Quia ante aduentũ me¬
diatoris dei. & hominis. om̃is ho¬
mo quãuis mundȩ ꝓbateq uitę
fuerit. ad inferni claustra descen¬
se cecidit. ꝑ se ad paradysi reqͥem
redire non potuit: nisi uenisset
ille qui suȩ incarnationis mystẽ.¬
rio. eiusdem nobis paradysi iter
aꝑir&e Vnde & post culpam ho-

Expanded text:
ni, non mortem, sed somnum nominat, nisi quia, infirma corda audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit, et illum quem jam resurrexisse noverant, eis mortuum insinuare non dubitat; eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non mortuos, sed dormientes vocat? Non enim verebatur dicere mortuum quem auditores jam resurrexisse cognoverant, et verebatur dicere mortuos quos resurgere vix credebant. Beatus igitur Job, quia carne mortuos ad vitam rursus evigilare non dubitat, eos dormientes potius quam mortuos appellat. Sequimihi hoc tribuat, ut in inferno protegas me? - Quia ante adventum Mediatoris hominis, omnis homo, quamvis mundae probataeque vitae fuerit, ad inferni claustra descense cecidit, per se ad paradisi requiem redire non potuit, nisi veniret ille, qui suae incarnationis mysterio, ejusdem nobis paradisi iter aperiret. Unde et post culpam h
Abbreviated transcription (Latin):
dies eius impleant᷑ ꝑibit: qͥa &
siquid boni fortasse cȩꝑit agere:
priusquã in eo ꝑ longitudinẽ
temporis conualescat. ad exte¬
riora relabit᷑ & ꝑuerse deserit.
quȩ recte inchoasse uidebatur
Vnde & apte subdit᷑. Manus eiꝰ
aresc&: quia dum exterioribus
actibus intempestiue inuoluit᷑:
ab om̃ĩ nimirũ bona oꝑatione
siccatur. Unde adhuc bene sub

Expanded text:
dies ejus impleantur peribit. Quia et dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid boni fortasse coeperit agere, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora relabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. Unde et apte subditur: Et manus ejus arescent. Quia dum exterioribus actibus intempestive involvitur, ab omni nimirum bona operatione siccatur. Unde adhuc bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
accusante se conscientia. ꝑuersa
itinera relinquunt. Cõmiitant
oꝑa: antiquȩ suę prauitati con-¬
tradicunt: terrenas actiones fu-¬
giunt: desideria suꝑna sectant᷑.
sed priusquã in eisdem sc̃is desi¬
deriis solident᷑: ꝑ torporẽ m̃tis.
ad ea quȩ diudicare cȩpant re¬
aeunt: atq ad mala quȩ fugere
disposuerant recurrunt. Quia
enim sepe contingit ut ꝓ utili¬
tate multoꝵ etiã scĩ uiri exte¬
rioribus actionibus seruiant. &
populoꝵ. gubernationibꝰ occu¬
pent᷑: hoc infirmi aspicientes.
& ꝑ uetustam adhiic suꝑbiam
querentes imitari. exterioribus
actionibus se inseruntꝰ sed qͣnto
ad eas non eruditi sp̃italibꝰ ue¬
niunt: tanto eas carnaliꝰ exe-¬
quunt᷑. Nisi enĩ priꝰ cor longo
studio. & duitina conuersatio¬
ne in desideriis cȩlestibꝰ conua-¬
lescat: cũ ad exteriora agenda
refunditur: ab om̃i statu boni
operis eradicatur. Unde recte
quoq de hoc iniquo dr̃. Anteꝗͣ

Expanded text:
accusante se conscientia, perversa accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant rdeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infirmi aspicientes, et per vetustam adhuc superbiam quaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas non eruditi spiritalibus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Prefixi dies singulis ab in¬
t̾na dei p̾scientia nec augeri pos¬
sunt. nec minui: nisi contingat
ut ita p̾sciant᷑. ut aut cum õpti¬
mis oꝑibus. Longiores sint. aut
cũ pessimis breuiores: sic̃ ez echi¬
as augmentũ dierũ meruit. in¬
impensione lacrimarũ: & sic̃
de ꝑuersis scriptũ. ẽ. Indiscipli¬
natis obuiat mors. Sed sȩpe ini¬
quus quãuis in occulta dei p̾sci¬
entia longa uitȩ eius tempora ñ
sint p̾destinata ipse tam̃ qͥa car¬
naliter uiuere appetit. longos
animo dies ꝓponit: & quia ad il¬
lud tempus ꝑuenire ñ ual& qđ
expectat: quasi antequã dies illiꝰ
impleant᷑. perit. Quod tam̃ &̾
intelligere alit᷑ possumꝰ. Plerũq
enĩ quosdam cernimus & ꝑuerse
agere : & usq ad senectutẽ ulti¬
quibusdam sepe uideamus. qͥa¬
ȩtate longa iam membra defici-¬
unt᷑ & tam̃ prauitatẽ suã. eoꝵ
desidia exequi non desistunt:¬
Sunt nãq non nulli qui pꝰ uitã
ꝑditã. ad sem& ipsos redeunt: &

Expanded text:
t. Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est, indisciplinatis obviat mors. Sed saepe iniquus quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit, et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequam dies illius impleantur perit. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Plerumque enim quosdam cernimus, et perverse agere, et usque ad senectutem ultiquibusdam saepe videamus quia aetate longa jam membra deficiunt, et tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi non desistuntSunt namque nonnulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ biberit ex aqua quam
ego dabo ei: non siti& in ȩternum
plantatũ. ẽ. Succiso trunco comã
facere. ẽ: extincto corporaliter
iusto. ipso suȩ passionis exemplo
multoꝵ corda suscitare: & ex fide
recta. uiriditatẽ ueritatis osten¬
dere. Bene autẽ dr̃. quasi cũ pri-¬
mũ plantatum. ẽ. Omne enĩ qđ¬
hic a iustis agit᷑. scda plantatio. ẽ.:
quia pͥma uidelic& plantatio. ñ
in oꝑe iustoꝵ. sed in p̾scientia co¬
conditoris.ẽ. E qͥa cuncta quȩ

Expanded text:
Qui autem biberit ex aqua, quam Qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia c
Abbreviated transcription (Latin):
iusti: nisi p̃dicatio: Quia ab ipsa
oritur: & in ipsa subsistit. Et qͥd
terrȩ uel pulueris nomine. nisi
peccator accipit᷑: cui uoce conditõ¬
ris dicit᷑. terra es & in terrã ibis:
uel certe sicut hab& nr̃a transla-¬
tio. puluis es & in puluerẽ reu̾¬
teris : Iusti gͦ radix in terra senes¬
cit. & in puluere truncus emorit᷑.
quia apud corda prauorũ eius p̃-¬
dicatio despecta. cunctisq uiribꝰ
effẽta credit᷑ & in puluere trun-¬
cus emorit᷑: quia int̾ manus ꝑse-¬
quentiũ. corpus illiꝰ exanimatur
Iuxta sapientiȩ & enĩ uocẽ. uisi st̃
oculis insipientiũ mori: & estima-¬
ta. ẽ. afflictio exitus illoꝵ. Sed
iste cuiꝰ radix in terra senuit. & in
puluere truncus emortuus. ẽ. ad
odorem aquȩ germinabit: quia
ꝑ afflatum sancti sp̾c in electoꝵ
cordibus exemplo sui opis germ̃¬
uirtutis facit. Aquȩ & enĩ appella¬
tione. ñ nunquã scĩ sp̃c irrigatio
designari sol&: sicut scriptum est:
Siquis sitit: ueniat ad me & bibat:

Expanded text:
justi nisi sancta praedicatio, quia ab ipsa oritur, et in ipsa subsistit? et quid terrae vel pulveris nomine nisi peccator accipitur? cui voce conditoris dicitur: Terra es, et in terram ibis, vel certe, sicut habet nostra translatio: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribus effeta creditur. Et in pulvere truncus emoritur, quia inter manus persequentium corpus Visi sunt oculis insipientium mori, et aestimata est afflictio exitus illorum . Sed iste cujus radix in terra senuit, et in pulvere truncus emortuus est, ad odorem aquae germinat, quia per afflatum sancti Spiritus in electorum cordibus exemplo sui operis germvirtutis facit. Aquae etenim appellatione nonnunquam sancti Spiritus irrigatio designari solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat.
Abbreviated transcription (Latin):
uim flagelli amoue. Quis enim
ual& deo recedente quiescere: cũ
solus ipse sit requies. & a qͦ qͥsꝙ
quanto longe fuerit. fit tanto&
inquietus : Itaq sic recede ab eo
dr̃: ut intelligas feriendo. Apte
autẽ subi ungit᷑: donec optata
ueniat. sicut mercennarii dies
eius. Mercennariꝰ quanto lon¬
ge. ẽ. a fine oꝑis: tanto & a recri¬
b̾utione mercedis. Ita uir qͥq¬

Expanded text:
vim flagelli amove. Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto longe est a fine operis, tanto et retributione mercedis. Ita vir q
Abbreviated transcription (Latin):
paradysi archana penetrauerat᷑
post reuelationẽ tranquillus
intemptatus uolebat: sed qu
om̃ps deus t̾minos constituit
mini qui p̃teriri non poteram
& eleuauit hc̃ ad cognoscenda
limia. & reduxit iterũ ad infi
toleranda: ut modi sui mensu
aspiciens. dũ securitatẽ cõp̃hei
conaretur. & non possae: ne ꝑi
tionẽ extra se ir&e: ꝓ humilita
cogeret᷑ intra suos semꝑ t̾minos
redire. Sequit᷑ Necede pau

Expanded text:
paradisi arcana penetraverat, esse paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus volotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poterunt, et elevavit hunc ad cognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuram aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur, et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper terminos redire. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
rebatur: ꝑ largitatẽ uͦ miscdĩȩ
illo eum tempore ad morte̾ distu¬
litꝰ. qđ ante scła ipse p̾sciuit. Nec
ꝓpħa igit᷑ fallax. quia tempꝰ mor-¬
tis innotuit. quo uir ille mori
merebat᷑: nec dñica statuta con¬
uulsa sunt: quia ut ex largitate
dei anni uitȩ crescerent: hoc qͦq
ante scła p̾fixum fuit: atq spa¬
cium uitȩ quod inopinate foris
est additum: sine augmento p̾¬
scientiȩ. fuit intus statitũ. Be¬
ne ergo dr̃. constituisti t̾minos
eius: qui p̃teriri non poterunt
Quod tam̃ intelligi etiã uxta
spm̃ ual&: quia nonnũquã i
uir titibus ꝓficere conam᷑: &
dam dona ꝑcipimꝰ: a quibusc
uͦ repulsi. in imis iacem. Nen
enĩ. ẽ. qui tantũ uirtutes api¬
hendat quantũ desiderat: qͥa
nipotens deus interiora diso¬
nens. ipsis sp̃italibus ꝓuec̾tũ
modum ponit: ut ex hoc hoi
qđ app̃hendẽ conatur. & ñ ual
in illis se non eleu&e. quȩ uale
Unde ille quoq egregius p̃dic
qui raptus usq ad t̃ciũ cȩlũ fu

Expanded text:
rebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur: nec Dominica statuta convulsa sunt, quia, ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. Bene ergo dicitur: « Constituisti terminos ejus, qui praeteriri non poteiam juxta spiritum valet; quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus profectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet, quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus usque ad tertium coelum fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
amus. Sed eliphaz themanites.
quia quȩdam narraturus audiri
uult. quãuis multa quȩ dicenda
sunt sciat. sed qͥa beato iob dicenda
non erant nesciat: audiam senten-¬
tias quas contra beatũ iob ꝓtulit
Nec debemꝰ cui: sed solũ pensare
quid dixit. Sequit᷑. Cunctis di¬
ebus suis imꝑiꝰ suꝑbit. Solent etiã
electi in quibusdam suis cogitatio¬
nibus atq actibus supbire: s cͥa
electi sunt. cunctis diebus suis suꝑ¬
bire non possunt: qͥa priꝰquã uttã
finiant. ad humilitatis mȩtũ. ab
elatione corda cõmiitant. Impiꝰ
uͦ diebus suis omnibus suꝑbit: qͥa
sic uitã terminat. ut ab elatione
minime recedat. Circumspicit
qđ temporalit̾ flor&: & pensare
negligit. quo in ȩt̾nũ ducat᷑. In ui¬
ta carnis fiduciam ponit: eaq
diu ꝑmanere existimat. quȩ ad
presens ten&. Solidat᷑ in elatione
animus: in despectũ ad ducitur
om̃is ꝓpinquus. Quã repentina
mors surrepat nũquã considerat:

Expanded text:
amus . Sed Eliphaz Themanites amus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum pensare quid dixit. Sequitur: CAPUT ebus suis impius superbit. - Solent etiam electi in quibusdam cogitationibus suis atque actibus superbire, sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum metam ab elatione corda commutant. Impius vero diebus suis omnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat;
Abbreviated transcription (Latin):
nonnũquã heretici de dãpnatis
suis patribus confundunt᷑: & tam̃
eorum sententias quasi cĩt aucto¬
ritate ad medium ꝓferunt. ex
quoꝵ stulticia iure reꝓbantur:
recte ipsa hereticoꝵ audacia sub
patres suos. In quoꝵ & laude ꝓ¬
siliunt: & eos uelut solos eccłe p̃
ia: & non transiuit alienꝰ ꝑ eos
Solis suis patribus datam terrã
existimant: quia solos erroꝵ su¬
oꝵ magistros rexisse ueraciter
ȩccłam putant. Quis uͦ alienus:
nisi apostata angelus uocatur:
Unde & ꝑ psalmistam de cunctiᷤᷤ
simul malignis sp̃itibꝰ dicit᷑. Qm̃
alieni insurrexer̾ in me: & for.¬
tes quesierunt animã meã. Here¬
tici igit᷑ quia doctoꝵ suoꝵ cor¬
da. apostate angelo. existimant ñ
fuisse subiecta: transisse ꝑ eos ali¬
enũ denegant. Cui uidelic& ali-¬
eno. ꝑ unumquẽq transire est:
iniquas in corde eius cogitationes
stantẽ animam dr̃. Et dixerunt
animȩ tuȩ. Incuruare ut transe.¬

Expanded text:
nonnunquam haeretici de damnatis nonnunquam haeretici de damnatis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subipatres suos. 41. Quos erosiliunt, et eos velut solos Ecclesiaera, et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul malignis spiritibus dicitur: Quoniam alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Haeretici igitur, quia doctorum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transe
Abbreviated transcription (Latin):
Quod autẽ bibitur. tantũ ad
glutiendum morã non hab&:
quantũ nullam & ad manden¬
dum necessitatẽ hab&. Culpa
ergo quia ab stulto homine sine
ulla retractatione ꝑpetratur.
quasi aqua iniquitas bibit᷑. Qui
enĩ illicita sine timore facit: qua¬
si potũ in iusticiȩ sine obstaculo
audi me: quod uidi narrabo tͥ
Habent hoc om̃s arrogantes ꝓ¬
priũ: ut cũ rectum quid uel pa¬
rũ senserint: in usum hoc elatio¬
nis inflectant: atq unde ꝑ in¬
tellectũ sibim& ipsis altiores fi¬
uns: inde ꝑ tumorẽ in fõueã elatiõnis
cadant. Seq doctis doctiores exi¬
stimant: reuerentiam sibi a me¬
lioribus exiguntꝰ. & docere sanc¬
tiores quasi ex auetoritãte con-¬
tendunt. Unde nunc dicit᷑. Osten-¬
dam tibi audi me. Et quia cum
minore auctoritate doc& is qui
audita. quã is qui ea quȩ uide.¬
rit loquit᷑: ut fortiorem sibim&
auctoritatẽ eliphaz arrog&. dicit:
quod uidi narrabo tibi. Quia uͦ

Expanded text:
Quod autem bibitur, tanto ad Quod autem bibitur, tanto ad glutiendum moram non habet, quanto nullam et ad mandendum necessitatem habet. Culpa ergo, quia a stulto homine sine ulla retractatione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo audi me, quod vidi narrabo tibi. - Habent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parum senserint, in usum hoc elationis inflectant; atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiant, inde per tumorem in foveam elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
tabilis. & cęli in conspectu illiꝰ ñ
sunt mundi: quis apud se de
iusticiȩ oꝑe p̾sumat: Unde &
subditur. Quantõmagis abho
minabilis. & inutilis homo: qͥ
bibit quasi aquas iniquitatem:
Qui immaculatũ prius homi¬
rat: hunc abhominabilem. & in¬
iitilem appellat: ab hominabilẽ
scilic& ꝓꝑter immundiciã ma¬
culȩ: inutilem uͦ. ꝓpt̾ in iusti¬
ciam imꝑfectȩ uite. Qui tam̃¬
abhominabilis. & iitilis: intel¬
ligi & alit̾ potest. Aliquando
enĩ homo ꝑuersus. quȩdam re¬
cte agere uidetur: sed ꝑ ea quȩ
iniqua sunt. etiã ea quȩ recta ft̃
destruunt᷑. Et quia multũ dõ
displicent mala: neq illa placent
quȩ uidentur bona. Qui g in
malis suis dõ abhominabilis est
in bonis inutilis man&: qͥa dũ
se ꝑ praua oꝑa dõ execrabilẽ
exhib&: nec illud de eo qđ re¬
cte uidetur agere plac&. Bene
autẽ dicit᷑. qui bibit quasi a¬
quas iniquitatẽ. Hoc nãq qđ
comedit᷑ cum mora glutitur:
quia manditur ut glutiatur

Expanded text:
tabilis est, et coeli in conspectu ejus non sunt mundi, quis apud se de justitiae opere praesumat? Unde et suminabilis et inutilis homo, qui bibit quasi aquas iniquitatem? » Qui immaculatum prius homirat, hinc abominabilem et inutilem appellat. Abominabilem scilicet propter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur, sed per ea quae iniqua sunt etiam ea quae ejus recta sunt destruuntur. Et quia multum Deo displicent mala, neque illa placent quae videntur bona. Qui ergo in malis suis Deo abominabilis est, in bonis est inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud de eo quod rectum videtur placet. Bene autem dicitur: Qui bibit quasi aquas iniquitatem. Hoc namque quod comeditur cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicati. longe lateq fide¬
les creuer̃. Huiꝰ radix in terra
quasi senuit: quia eius p̾dicatio
iudeoꝵ ꝑfidiȩ despecta fuit. Et
in puluere truncus emortuus ẽ
quia in corde ꝑsequentiũ. quod
ꝑfidiȩ suȩ uento leuabat᷑. contẽ¬

Expanded text:
multiplicati, longe lateque fidemultiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est. Quia in corde persequentium quod perfidiae suae vento levabat
Abbreviated transcription (Latin):
it in p̃scientia conditoris. Potest
etiã radix iusti. ipsa natura huma¬
nitatis intelligi: ex qua subsistit
Quȩ uidelic&e radix senescit in ter¬
ra: cũ natura carnis deficit in pil¬
uerẽ redacta. Cuiꝰ in puluere trun¬
cus emorit᷑: quia extinctũ corpꝰ
a sua specie dissipat᷑. Sed ad odo¬
rem aquȩ germinat: quia ꝑ ad¬
uentũ sc̃i sp̃c resurget. Et faci&
comam quasi cũ primũ plantatũ
est: qͥa ad illam speciẽ redit. ad
quã ꝑcipiendam creatus fuerat.
si in paradyso positus pecare no¬
luiss&e. Quod fortasse etiã de dnõ.
in uiridi ligno hoc faciunt: in ari¬
do quid fi& : Seenĩ lignũ uiride
& nos lignũ aridum dixit: qua
ipse in se uim diuinitatis habutꝰ
nos uͦ qui puri homines sumꝰ. Ug¬
nũ aridum appellam᷑. Haba qͣ
lignũ spem si p̾cisum fuerit. qua
rursum uirescit: qm̃ & si occidi
ꝑ passionẽ potuit: ꝑ resurrecti
ditatem uenit. Huiꝰ rami pului¬
lant: quia ex resurrectione iliꝰ

Expanded text:
 in praescientia Conditoris est. Potest etiam radix justi ipsa natura humanitatis intelligi ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra, cum natura carnis deficit, in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit. Et faciet comam quasi cum primum plantatum est, quia ad illam speciem redit, ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare nolicata. --Quod fortasse etiam de Domino ipin viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam et si occidi per passionem potuitvitae venit. Hujus rami pullulant, quia ex resurrectione illius
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. Constituisti t̾minos
eius: qui p̾teriri non poterunt:
bus fiunt: absq omipotentis dei
occulto consilio ueniunt. Nã cun¬
cta deus sequutura p̃sciens: ante
scła decreuit. qualit̃ ꝑ scła dispo¬
nantur. Statutũ quippe iã ho-¬
mini. ẽ. uel quantũ hunc mundi
ꝓsꝑitas sequat᷑: uel quantũ adu̾-¬
sitas feriat: ne electos eius aut im¬
moderata ꝓsperitas eleu& aut
nimia aduersitas grau&. Statu¬
tũ quoq est: quantũ in ipsa ui-¬
ta mortali. temporalit᷑ uiuat:
Nam & si annos qͥndecim ezechiȩ
regi ad uitã addidit om̃ps deus:
cum eũ mori ꝑmisit tc̃ eũ p̃sciuit
eẽ. moritiirũ. Qua in re qͣstio

Expanded text:
I : Constituisti terminos ejus qui praeteriri non poterunt. ndo fiunt absque omnipotentis Dei occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat: ne electos emoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est, quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur, nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus; cum eum mori permisit, tunc praescivit esse moriturum: qua in r
Abbreviated transcription (Latin):
hor iuxta litteram pat&. debemꝰ
sensum ad interiora reducere: &
qualit̾ hȩc iuxta spm̃ intelligi dẽ¬
beant. ꝑscrutari. In scriptura &e¬
nĩ sacra. ligni nomine. aliquando
crux. aliquando uir iustus. aut
etiã iniustus: aliquando uͦ incarna-¬
ta dĩ sapientia figurat᷑. Crux &e¬
nĩ ligno signatur: cũ dr̃. Mitta¬
mus lignũ in panẽ eius. Kignũ
quippe in panẽ mittere. ẽ: dñico
corpori crucẽ adhibere. Rursũ
etiã iniustus expͥmit᷑: sicut ꝑ¬

Expanded text:
hoc juxta litteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux etenim ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe in panem mittere est Dominico corpori crucem adhibere. Rursum etiam injustus exprimitur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
es hominis sunt: numerꝰ mensiũ
eius apud te. ẽ. Hoc & enĩ apud
nos uelut non. ẽẽ. considerat: qđ¬
tanta uel ocitate transcurrit:
Quia uͦ apud omnipotentẽ dm̃
etiã labentia stant: apud eum
b&. Uel certe in diebus breuitas
temporis: in mensibus uͦ quasi mul¬
tiplicata dierũ spãcia designant᷑:
Nobis ergo breues dies sunt: sed
quia uita nr̃a post tendit᷑ ᷑ apud
deum numerus nr̃oꝵ m̃siũ. ẽẽ.
memorat᷑. Unde ꝑ salomonẽ dr̃¬

Expanded text:
 mensium ejus apud te est. - Hoc etenim apud nos velut non esse considerat, quanta velocitate transcurrit. Quia vero omnipotenti Deo etiam labentia instant, apud eum hibet. Vel certe in diebus brevitas temporis, in mensibus vero quasi multiNobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Unde et per Salomonem d
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑. non hanc mortẽ. sed sõnũ
maluit uocare: spem ꝓculdubio
resurrectionis insinuans: qͥa sicut
citiꝰ homo a somno euigilat: ita¬
concite ad conditoris nutũ. a mor¬
te corporis surgat. Nehement᷑ enĩ¬
ab infirmis mentibus nom̃ mortis
ꝑtimescit᷑: somni autẽ uocabulũ
non timetur. Unde & paulus dis¬
cipulos ammonens dicit. Nolum
autẽ uos ignorare fr̃s de dormi¬
entibus: ut non contristẽmini. sic̃
& cȩteri qui spem non habent. Si

Expanded text:
loquitur, non hanc mortem, sed somnum loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citiconcite ad Conditoris nutum a morte corporis surgit. CAP. VIab infirmis mentibus nomen mortis pertimescitur, somni autem vocabulum non timetur. Unde et Paulus discipulos admonens, dicit: Nolumus autem ignorare vos, fratres, de dormientibus, ut non contristemini sicut et caeteri qui spem non habe