comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ammonitione discipulorum. tam breuiter sane
quã marcus. Neq ipse ita. ut hoc sequi etiam in re¬
rum gestarum ordine appareat. In nominib ergo
discipulorum lucas qui cos alio nomme nominat cũ
pͥus eliguntur in monte. a matheo non discrepat:
insi nomine nide iacobi quem matheus taddeum
appellat. N õmialli autem codices habent laebdaeum.
Quis autem unquam prohibuerit duob uel tribus
nominib hominem unum uocari. Solet item queri qͦ¬
modo matheus et lucas commemorauerint dixisse do¬
minum discipulis ut nec iurgam ferrent: cum dicdi
marcus. et precepit eis nequid tollerent in uia insi
uirgam tantum. et sequatur etiam ip̃e. non perã
non panem. neq in zona es: ut ostendat in eodẽ
Loco uersari narrationem suam.in quo et illorũ
qui dixerunt nec uirgam ferendam. Quod ita
soluitur: ut intelligannis sub alia significatione¬
dictam uirgam que secundum marcum ferenda est. et
subalia illam que secundum matheum et lucam nõ

Expanded text:
admonitione discipulorum. tam breuiter sane admonitione discipulorum. tam breuiter sane quam Marcus, neque ipse ita, ut hoc sequi etiam in rerum gestarum ordine appareat. in nominibus ergo discipulorum Lucas, qui eos alio nomine nominat, cum prius eliguntur in monte, a Mattheo non discrepat nisi in nomine Iudae Iacobi, quem Mattheus Thaddeum appellat, nonnulli autem codices habent Lebdeum. quis autem umquam prohibuerit duobus uel tribus nominibus hominem unum uocari? Solet item quaeri, quomodo Mattheus et Lucas commemorauerint dixisse dominum discipulis, ut nec uirgam ferrent, cum dicat Marcus: et praecepit eis, ne quid tollerent in uia nisi uirgam tantum, et sequatur etiam ipse: non peram, non panem, neque in zona aes, ut ostendat in eodem loco uersari narrationem suam, in quo et illorum qui dixerunt nec uirgam ferendam. quod ita soluitur, ut intellegamus sub alia significatidictam uirgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Mattheum et Lucam non
Abbreviated transcription (Latin):
an ei ordo narrandi recordatio sua fuerit. sicut dictum ẽ
non apparet. Hunc locum breuiter uidetur ꝑstrixisse
marcus. et eum sic ingressus est dicens. Et circuibat
castella in circuitu docens. Et conuocaut duodecim
et cepit eos mictere binos. et dabat illis potestatẽ
spirituum mimundorum. Et cetera usq ad illud
ubi ait. Excutite puluerem de pedib uestris in te¬
stimonium illis. S antequam hoc narraret mar¬
cus: prius post resuscitatam filiam archisynago¬
gi illud narrauit. ubi dominum in prĩa sũa mira¬
bantur unde illi eẽt tanta sapiencia et uirtutes. cũ
enis cognationem nossent. Quod matheus post
ammonitionem istam discipudorum et post alia
multa cominemorat. Itaq incertum est utrum
hoc quod agiturm eius patria matheus omissum
reuocauerit. an marcus recordatum ante ceꝑit.
quisnam corum ordinem rei geste. et quis recorda¬
tionis sue tenuerit. Lucas autẽ contimo post rrͦnẽ

Expanded text:
an ei ordo narrandi recordatio sua fuerit, sicut dictum est, an ei ordo narrandi recordatio sua fuerit, sicut dictum est, non apparet. hunc locum breuiter uidetur perstrinxisse Marcus et eum sic ingressus est dicens: et circuibat castella in circuitu docens. et conuocauit duodecim et coepit eos mittere binos, et dabat illis potestatem spirituum inmundorum, et cetera usque ad illud ubi ait: excutite puluerem de pedibus uestris in testimonium illis. sed antequam hoc narraret Marcus, prius post resuscitatam filiam archisynagogi illud narrauit ubi dominum in patria sua mirabantur, unde illi esset tanta sapientia et uirtutes, cum eius cognationem nossent, quod Mattheus post admonitionem istam discipulorum et post alia multa commemorat. itaque incertum est, utrum hoc, quod agitur in eius patria, Mattheus omissum reuocauerit, an Marcus recordatum anteceperit, quisnam eorum ordinem rei gestae et quis recordationis suae tenuerit. Lucas autem continuo post resurr
Abbreviated transcription (Latin):
eis contrarium quod solm non possit octurrat nobis.
non hoc ẽẽ ut factum. sed aliud sumle uel similit̾
factum.
sane de inceps non apparet ordo rerum gestaꝵ.
Nam post hec duo facta de cecis et muto demo¬
mo ita sequit᷑. Et circubat iħs ciuitates omnes et
castella. docens in synagogis eorum. et predicãs
euangelium regni. et curans omem languorẽ
et omem infirmitatem. Uidens autem turbas
misertus ẽ eis. quia erant uexati et iacentes sicut o¬
ues non habentes pastorem. Tunc dicit discipulis
sius. Melsis quidem multa operarn autem pauci.
Rogate ergo dominum messis ut eiciat operarios
in messem suam. Et conuocatis duodecim discipulis
sius: dedit iłlis potestatem spirituum nimundoꝵ.
Et cetera uisq ad illud ubi ait. Amen dico uobis. ñ
ꝑdet mercedem suam. In hoc toto loco quem nunt
cominemoramus. multa monuit discipulos suos.
S utrum eum ex ordine matheus sub ninxerit.

Expanded text:
eis contrarium quod solui non possit, occurrat nobis eis contrarium quod solui non possit, occurrat nobis non hoc esse factum, sed aliud simile uel similiter factum. Sane deinceps non apparet ordo rerum gestarum. nam post haec duo facta de caecis et muto demonio ita sequitur: et circuibat Iesus ciuitates omnes et castella docens in synagogis eorum et praedicans euangelium regni et curans omnem languorem et omnem infirmitatem. uidens autem turbas misertus est eis, quia erant uexati et iacentes sicut ones non habentes pastorem. tunc dicit discipulis suis: messis quidem multa, operarii autem pauci; rogate ergo dominum messis, ut eiciat operarios in messem suam. et conuocatis duodecim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum inmundorum, et cetera usque ad illud ubi ait: amen dico uobis, non perdet mercedem suam. in hoc toto loco, quem nunc commemorauimus, multa monuit discipulos suos, sed utrum ex ordine Mattheus subiunxerit,
Abbreviated transcription (Latin):
cubile mastuli id est uirgines ne interficiãtur.
Qua locitione etiam paulus ip̃m xp̃m ait
factum ex muliere. Hoc enim melius intelligimus: qͣm
nt illam duodecim annorum iam nptam uel uirum ex¬
ꝑtam fuisse credamus. Sequitur matheus et dicit.
Et transeunte inde ihũ secuti sunt eum duo ceci cla¬
mantes et dicentes. anserere nr̃i fili dauid. Et cef̾a
usq ad illud ubi ait. Pharisei autem dicebant. in
pͥncipe demomorum eicit demones. Hoc de duobus ce¬
cis et de muto de momo solus matheus ponit. Illi
enim duo ceci de quib ⁊ alni narrant. non sunt isti.
sed tamen sumile factum ẽ: ita ut si ip̃e matheus
non etiam illius facti memimsset. posset putari
hoc quod nunc narrat dictum fuisse etiam ab alns
duob. Quod commendare memorie diligenter de¬
bemus eẽ quedam facta similia. quod probat᷑. cum
idem ip̃e euangelista utrunq cõmemorat: ut si q̃ñ
talia singula apud singulos inuenerimus. atq in

Expanded text:
cubile masculi, id est uirgines, ne interficiantur, cubile masculi, id est uirgines, ne interficiantur, qua locutione etiam Paulus ipsum Christum ait factum ex muliere. hoc enim melius intellegimus, quam ut illam duodecim annorum iam nuptam uel uirum expertam fuisse credamus. XXVIIII. Sequitur Mattheus et dicit: et transeunte inde Iesu secuti sunt eum duo caeci clamantes et dicentes: miserere nostri, fili Dauid, et cetera usque ad illud ubi ait: Pharisaei autem dicebant: in principe demoniorum eicit demones. hoc de duobus caecis et muto demonio solus Mattheus ponit. illi enim duo caeci, de quibus et alii narrant, non sunt isti, sed tamen simile factum est, ita ut, si ipse Mattheus non etiam illius facti meminisset, posset putari hoc quod nunc narrat dictum fuisse etiam ab aliis duobus. quod commendare memoriae diligenter debemus esse quaedam facta similia, quod probatur, cum idem ipse euangelista utrumque commemorat, ut, si quando talia singula aput singulos inuenerimus adque in
Abbreviated transcription (Latin):
simam discimus et ꝑ necessariam. nichul in cuiusꝙ
uerbis nos debere inspicere insi uoluntatem cui de¬
bent uerba seriure nec mentiri quenquã si alns
uerbis dixerit quod ille uoluerit. cimis uerba non
dicit. ne miseri aucupes uocum apitrb quodãmͦ
litterarum putent ligandam ẽẽ ueritatem. cũ
utiq non in uerbis tantũ. sed t̾ in ceteris omnib
signis ammorum. non sit insi ip̃e anmius inqͥrẽ¬
dus. Quod autem nõmilli codices habent secundum
matheum. non eim mortua ẽ mulier sed dormit.
cum eam marcus et lucas duodecim annorum puel¬
lam finsse testentur: intelligas hebreo more locutũ
ẽẽ matheum. Nam et alns scripturarum locis hoc
inuenitur. non eas tantum que uiros passe fuerint.
sed om̃ino feminas etiam intactas atq integras
mulieres appellari.sic̾ de ip̃a eua scriptum ẽ. for¬
mauit eam in mulierem. Et illud in libro mime¬
roꝵ. ubi nbentur custodiri mulieres que nescierũt

Expanded text:
simam discimus et pernecessariam, nihil in cuiusque simam discimus et pernecessariam, nihil in cuiusque uerbis nos debere inspicere nisi uoluntatem, cui debent uerba seruire, nec mentiri quemquam, si aliis uerbis dixerit quid ille uoluerit cuius uerba non dicit, ne miseri aucupes uocum apicibus quodammodo litterarum putent ligandam esse ueritatem, cum utique non in uerbis tantum, sed etiam in ceteris omnibus signis animorum non sit nisi ipse animus inquirendus. Quod autem nonnulli codices habent secundum Mattheum: non enim mortua est mulier, sed dormit, cum eam Marcus et Lucas duodecim annorum puellam fuisse testentur. intellegas Hebraeo more locutum esse Mattheum. nam et aliis scripturarum locis hoc inuenitur non eas tantum quae uirum passae fuerant, sed omnino feminas etiam intactas adque integras mulieres appellari, sicut de ipsa Eua scriptum est: formauit eam in mulierem, et illud in libro Numerorum ubi iubentur custodiri mulieres, quae nescierunt
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ petitum est a domino. ut uel morientem saluã¬
faceret. uel mortuam suscitaret. Sed cum instituisset
matheus totum breuiter dicere: hoc insmuaut pa¬
trem rogantem dixisse. quod et ip̃m certum est uo¬
luisse. et xp̃m fecisse. Sane si illi duo uel quisqͣm
eorum patrem ip̃m commemorasset dixisse quod
sin domo uementes dixerant. ut iam non uexare¬
tur ihs̃ quod puella mortua fuisset: repugnarent
enis cogitatiomi uerba que posuit matheus. Nunc
uero et illud suis munciantib et prohibentib ne
iam magisteruenret. non legitur quod ille con¬
senserit. Ac ꝑ hoc et illud quod ei domimus ait. noli
timere crede tantum et salua erit. non diffidentẽ
reprehendit. sed credentem robustius confirmauit.
Talis quippe in illo fides erat: qualis et in illo qui ait.
Credo domme. adiuua incredulitatem meam. Que
cum ita sint: ꝑ huius modi euangelistarum locu¬
tiones uarias. sed non contrarias rem plane utilis¬

Expanded text:
ergo petitum est a domino, ut uel morientem saluaergo petitum est a domino, ut uel morientem saluafaceret uel mortuam suscitaret; sed cum instituisset Mattheus totum breuiter dicere, hoc insinuauit patrem rogantem dixisse quod et ipsum certum est uoluisse et Christum fecisse. sane si illi duo uel quisquam eorum patrem ipsum commemorasset dixisse quod sui de domo uenientes dixerant, ut iam non conuexaretur Iesus, quod puella mortua fuisset, repugnarent eius cogitationi uerba. quae posuit Mattheus. nunc uero et illud suis nuntiantibus et prohibentibus. ne iam magister ueniret, non legitur, quod ille consenserit. ac per hoc et illud quod ei dominus ait: noli timere, crede tantum et salua erit, non diffidentem reprehendit. sed credentem robustius confirmauit. talis quippe in illo fides erat, qualis et in illo qui ait: credo, domine; adiuua incredulitatem meam. Quae cum ita sint, per huiusmodi euangelistarum locutiones uanas, sed non contrarias rem plane utilis
Abbreviated transcription (Latin):
nagogum non morituram uel morientem uel
in extremo inte positam filiam suam narrat do¬
mino nunciasse. sed omnino defunctam. illi autẽ
duo mortuam proximam nondum tamen mor¬
tuam.usq adeo ut dicant uenisse postea qui mor¬
tuam ninciarent: et obhoc iam non debere uexa¬
ri magistrum tanquam sic ueniret ut manum
imponendo mori non smneret: non ut qui posset
mortuam suscitare: considerandum ẽ ne repugnare
uideatur. et intelligendum breuitatis causa mathe¬
um hoc potius dicere uoluisse. rogatum ẽẽ dominum
ut faceret. quod eum fecisse manifestũ ẽ. ut scilicet mor¬
tuam suscitaret. Attendit enm non uerba pr̃is de filia
sua. sed quod ẽ potissinnun uoluntatem et talia uer¬
ba posint qualis uoluntas erat. Ita enmi desperaue¬
rat ut potius eam uellet reuiscere non credens ui¬
uam posse inueniri quam morientẽ reliquerat.
Duo itaq posuerunt quid dixerit iairus. matheus
autem quid uoluerit atq cogitauerit. Utrunq

Expanded text:
nagogum non morituram uel morientem uel nagogum non morituram uel morientem uel in extremo uitae positam filiam suam narrat domino nuntiasse, sed omnino defunctam, illi autem duo morti iam proximam, nondum tamen mortuam, usque adeo, ut dicant uenisse postea qui mortuam nuntiarent et ob hoc iam non debere uexari magistrum, tamquam sic ueniret, ut manum inponendo mori non sineret, non ut qui posset mortuam suscitare, considerandum est, ne repugnare uideatur, et intellegendum breuitatis causa Mattheum hoc potius dicere uoluisse rogatum esse dominum, ut faceret quod eum fecisse manifestum est, ut scilicet mortuam suscitaret; adtendit enim non uerba patris de filia sua, sed, quod est potissimum, uoluntatem, et talia uerba posuit, qualis uoluntas erat. ita enim desperauerat, ut potius eam uellet reuiuescere, non credens uiuam posse inueniri quam morientem reliquerat. duo itaque posuerunt, quid dixerit Iahirus, Mattheus autem, quid uoluerit adque cogitauerit. utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
iairus. et ip̃e princeps synagoge erat. et cecidit
ad pedes ihũ. Et cetera. Sic intelligitur quod ti¬
ba quidem illa contiio exceperit dominum.
quppe quem rediturum expectabat. Quod uero ad¬
ninxit. et ecte uir cui nomen erat ia irus: nõ continuo
factum accipiendum est. sed prius illud de cominuo
publicanorum sicut narrat matheus. cui rei sit con¬
iungit hoc ut non possit aluid factum consequenter
intelligi. In hac gͦ narratione quam nunc conside¬
uandam suscepins : de illa quidem que fluxum
sangumis patiebatur onmes isti tres euangeliste
sine ulla questione concordant. Neq enim nitest
nec quod marcus dicit quis tetigit uestimenta. et
lucas quis me tetigit. Alter enin dixit usitate. alt
proprie. eandem tamen uterqz sentenciam. Nam
nsitatius dicimus conscindis me. quam conscin¬
dis uestimenta mea: cum tamen in apto sit quid
uelinus intelligi. At u̾o cum matheus archisy¬

Expanded text:
Iahirus, et ipse princeps synagogae erat et cecidit Iahirus, et ipse princeps synagogae erat et cecidit ad pedes Iesu, et cetera. sic intellegitur, quod turba quidem illa continuo exceperit dominum, quippe quem rediturum exspectabat; quod uero adiunxit: et ecce uir, cui nomen erat Iahirus, non continuo factum accipiendum est, sed prius illud de conuiuio publicanorum, sicut narrat Mattheus, cui rei sic coniungit hoc, ut non possit aliud factum consequenter intellegi. In hac ergo narratione, quam nunc considerandam suscepimus, de illa quidem quae fluxum sanguinis patiebatur omnes isti tres euangelistae sine ulla quaestione concordant. neque enim interest nec quod Marcus dicit: quis tetigit uestimenta mea? et Lucas: quis me tetigit? alter enim dixit usitate, alter proprie, eandem tamen uterque sententiam. nam usitatius dicimus \'conscindis me quam \'conscindis uestimenta mea\', cum tamen in aperto sit, quid uelimus intellegi. At uero cum Mattheus archisy
Abbreviated transcription (Latin):
situs aperte indicet hoc consequenter narrari.
quod ⁊ consequenter factum est quando quidem
eum superius commemorasset que de pãno nouo
et umo nouo th̃s dixerit. contimuo subiecit. Hec
illo loquente ad eos. ecce princeps inis accessit. Ac
ꝑ hoc si hec illo loquente accessit. nichil aliud facto¬
rum dictorumq enis interpositum est. In narratio¬
ne autem marci patet locus irbi interpom alia po¬
tuerunt: sicut iam ostendimus. Sumliter et lucas
cum post narratum apud gerasenos muraculum
transnt ad narrandum de archisynagogi filia.
non sic transut ut renitatur matheo. qui post illas
de panno et uno similitudines hoc gestum cẽ de mõ¬
ctrat dicendo. hec illo ioquente. Iste qmippe cum t̾imn¬
nasset quod apud gerasenos factum ẽẽ narrauerat.
hoc modo transnt in aliud. factum ẽ autẽ inquit.
Cum redisset ihs excepit illum turba. Erant em̃
omes expectantes eum. Et ecce iur cin nomen

Expanded text:
situs aperte indicet hoc consequenter narrari situs aperte indicet hoc consequenter narrari quod et consequenter factum est, quando quidem cum superius commemorasset quae de panno nouo et de uino nouo Iesus dixerit, continuo subiecit: haec illo loquente ad eos ecce princeps unus accessit. ac per hoc si haec illo loquente accessit, nihil aliud factorum dictorumque eius interpositum est. in narratione autem Marci patet locus, ubi interponi alia potuerint, sicut iam ostendimus. similiter et Lucas, cum post narratum aput Gerasenos miraculum transit ad narrandum de archisynagogi filia, non sic transit, ut renitatur Mattheo, qui post illas de panno et uino similitudines hoc gestum esse demonstrat dicendo haec illo loquente. iste quippe, cum terminasset quod aput Gerasenos factum narrauerat, hoc modo transit in aliud: factum est autem, inquit, cum redisset Iesus, excepit illum turba: erant enim omnes exspectantes eum. et ecce uir, cui nomen
Abbreviated transcription (Latin):
et lucas.sed ab isto ordine iam recedunt. Alrbi eĩ
hoc recordantur atq inserunt. id est eo loco ubi
redit transfretando a regione gerasenorum. post
marcus ita comungit post illud apud gerasenos fat¬
tum. Et cum transcendisset inquit iħs in nami
sus transfretum: comuenit turba multa ad illum
Et erat crca mare. et uenit quidam de archisyna¬
gogis nomine iairus. et uidens eum procidit ad
pedes eius. Et cetera. Ac ꝑ hoc intelligendum est
quidem de archisynagogi filia factum ẽẽ. cum trã¬
scendisset iħs in nam rursus tranffretum. Sed
quanto post non apparet. Nisi enim fuisset int̾¬
uallum: non eẽt quando fieret. quod modo narra¬
uit matheus in cominuo domꝰ sue. Tanquam de
alio quippe narrauit more euangelistarum. qd̾
de se ac donnn sue gestum erat. Post quod factũ
nchil aliud contimio sequitur quam hoc de archi¬
synagogi filia. Sic enm ip̃e contexit: ut ip̃e trã¬

Expanded text:
et Lucas, sed ab isto ordine iam recedunt. alibi enim et Lucas, sed ab isto ordine iam recedunt. alibi enim hoc recordantur adque inserunt, id est eo loco, ubi redit transfretando a regione Gerasenorum post Marcus ita conjungit post illud apud Gerasenos factur et cum transcendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare et venit quidam de archisynagogis nomine Iapedes eius, et cetera. ac per hoc intellegendum est hoc quidem de archisynagogi filia factum esse, cum transcendisset Iesus in naui rursus trans fretum, sed quanto post, non apparet. nisi enim fuisset interuallum, non esset quando fieret quod modo narrauit Mattheus in conuiuio domus suae; tamquam de alio quippe narrauit more euangelistarum quod de se ac domi suae gestum erat, post quod factum nihil aliud continuo sequitur quam hoc de archisynagogi filia. sic enim ipse contexit, ut ipse tran
Abbreviated transcription (Latin):
q ob hoc alienate quodam modo a corporalibus
cibis: posteriorib sumilitudĩb dominus significasse
intelligatur de panno nouo et umo nouo. id ostẽ¬
dens quod ammalib atq carnalib circa corpus
occupatis. et ob hoc ueterem adhuc sensum trachenti¬
bus: hoc genus ienmi non congruat. Quas su¬
litudines et aln duo similiter explicarunt. Iam eĩ
satis in promptu est. nichil ẽẽ contrarium si quid
alius dicit quod alius pret̾mictit seu uerbi seu rei.
dum uel ab eadem sentencia non recedatur. uel q̃
forte alia ponitur alui non aduersetur.
equitur deinde matheus adhuc temporum
ordinem seruans. Hec illo loquente ad eos.
scce pͥnceps unus accellit. ⁊ adorabat eum dicẽs.
filia mea modo defuncta est. sed uem impone ma
num suꝑeam et inuet. Et cetera usq ad illud ubi
lit. Et surrexit puella. et exnt fama hec in uimi̾¬
sam terram illam. Dicunt hoc et adn duo marca

Expanded text:
que ob hoc alienatae quodammodo a corporalibus que ob hoc alienatae quodammodo a corporalibus cibis, posterioribus similitudinibus dominus significasse intellegitur de panno nouo et uino nouo id ostendens, quod animalibus adque carnalibus circa corpus occupatis et ob hoc ueterem adhuc sensum trahentibus hoc genus ieiunii non congruat. quas similitudines et alii duo similiter explicarunt. iam enim satis in promtu est nihil esse contrarium, si quid alius dicit quod alius praetermittit seu uerbi seu rei, dum uel ab eadem sententia non recedatur uel quae forte alia ponitur aliae non aduersetur. XXVIII. Sequitur deinde Mattheus adhuc temporum ordinem seruans: haec illo loquente ad eos ecce princeps unus accessit et adorabat eum dicens: filia mea modo defuncta est, sed ueni, inpone manum tuam super eam, et uiuet, et cetera usque ad illud ubi ait: et surrexit puella. et exiit fama haec in uniuersam terram illam. dicunt hoc et alii duo, Marcus
Abbreviated transcription (Latin):
euangelistis insinuata est. Item illud desponsi
filiis. quia non ieninabunt quandui cum eisẽ
sponsus: similiter interposuerunt matheus ⁊
marcus. insi quod marcus filios mptiarum¬
appellauit quos ille sponsi. quod ad rem nichil
mñterest. filios quippe nupciarum non tantũ
sponsi. sed etiam sponse intelligimus. Eadem
gͦest aperta sentencia. non altera ad uersa.
Lucas autem non ait. minquid possunt filiispon¬
id aliud quiddam insinuandum eandem senten¬
iam eleganter aperinit. Sic enim intelligit᷑
cosdem ip̃os qui loquebantur fuisse facturos. ut
lugentes ienmarent filn sponsi: quoniam ip̃i
eẽnt sponsum occisuri. Quod autem dixit ma¬
theus lugere: hoc marcus et lucas ieninare. qr
et ille postea tunc ienmabunt ait. non tunc lu¬
gebunt. Uerum illo uerbo significauit de tadi
ienimo dominum locutum. quod ꝑtinet ad humi¬
litatem tribulationis. Ut illud alterum quod ꝑ¬
tmet ad gaudium mentis in spũadia suspense. at¬

Expanded text:
Evangelistis insinuata est. 63. Item illud de sponsi Evangelistis insinuata est. 63. Item illud de sponsi filiis, quia non jejunabunt quamdiu cum eis est sponsus, similiter interposuerunt Matthaeus et Marcus: nisi quod Marcus filios appellauit quos ille sponsi, quod ad rem nihil interest. filios quippe nuptiarum non tantum sponsi, sed etiam sponsae intellegimus. eadem ergo est aperta sententia, non altera aduersa. Lucas autem non ait \'numquid possunt filii sponad aliud quiddam insinuandum eandem sententiam eleganter aperuit. sic enim intellegitur eosdem ipsos qui loquebantur fuisse facturos, ut lugentes ieiunarent filii sponsi, quoniam ipsi essent sponsum occisuri. quod autem dixit Mattheus lugere, hoc Marcus et Lucas ieiunare, quia et ille postea tunc ieiunabunt ait, non \'tunc lugebunt\'. uerum illo uerbo significauit de tali ieiunio dominum locutum, quod pertinet ad humilitatem tribulationis, ut illud alterum, quod pertinet ad gaudium mentis in spiritalia suspensae ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quod ait ueniunt. non de ip̃is dixerit de qͥb
interposuerat. et erant discipitli iohãns et pharisa
ienmantes: sed cum isti eeñt ieninantes. Uemunt
illi quos hoc mouit et dicũt illi. Cur discipudi iohĩe
et phariscoꝵ ieninant. tin autem nomeiunant.
Quod lucas euidentius expressit ita hoc idem in¬
timans: cum dixisset quid eis responderit dommꝰ
de uocatione peccatorum tanquam egrotorum.
At illi inquit dixerunt ad eum. Quare discipuli
iohamns ieninant frequenter et obsecrationes fa¬
ciunt. simuliter et phariseorum. tui autẽ edunt
s bibunt : Ergo et hic sicut marcus alios de alus
hoc dixisse narrauit. Unde gͦ matheus. tunc ac¬
cellerunt ad eum discipili iohĩs dicentes. quare
nos et pharisei ienmamus. insi quia et ip̃i ade¬
rant. et omes certatim ut quisq poterat hoc
obiecerunt. Quorum sentencia diuerso loquẽ¬
di modo. sed tamen a ueritate non alieno atrib

Expanded text:
ut quod ait ueniunt non de ipsis dixerit, de quibus ut quod ait ueniunt non de ipsis dixerit, de quibus interposuerat: et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes, sed cum isti essent ieiunantes, ueniunt illi quos hoc mouit et dicunt illi: cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant, tui autem non ieiunant? quod Lucas euidentius expressit ita hoc idem intimans, cum dixisset, quid eis responderit dominus de uocatione peccatorum tamquam aegrotorum: at illi, inquit, dixerunt ad eum: quare discipuli Iohannis ieiunant frequenter et obsecrationes faciunt, similiter et Pharisaeorum, tui autem edunt et bibunt? ergo et hic sicut Marcus alios de aliis hoc dixisse narrauit. unde ergo Mattheus: tunc accesserunt ad eum discipuli Iohannis dicentes: quare nos et Pharisaei ieiunamus? rant, et omnes certatim, ut quisque poterat, hoc objecerunt: quorum sententia diverso loquendi modo, sed tamen a veritate non alieno, a tribus
Abbreviated transcription (Latin):
torem ob hoc ip̃m quod peccatores sunt diligi arbi¬
tretur a xp̃o. cum et illa similitudo de egrotis be¬
ne intimet quid uelit deus nocando peccatores tã¬
quã medicus egros utiq ut ab imquitate tanꝙͣ
abegritudine salu fiant. quod fit ꝑ penitenciã.
Item quod dicit matheus. tunc accesserunt adeũ
discipiili iohãms dicentes. quare nos ⁊ pharisei
ieninannis frequenter: marcus similiter intidit
dicens. Et erant discipuli iohãms et pharisei ieninan¬
tes. Et ueniunt et dicunt illi. Cur discipili iohĩs et
phariseoꝵ ieninant. Nisi quod iste putari potest
addidisse phariseos quod simui cum discipidis iohĩs
hoc dixerint. cum matheus tantum discipulos io¬
hãnis hoc dixisse ꝑhibeat. S uerba ip̃a que illoᷤ
dixisse apud marcum legitur. magis idicant
Alios hoc dixisse de alus. Id est conuuas qui ade¬
rant uenisse ad ihm̃ quia ieninabant discipuli
iohamus et pharisei. et hoc ei de illis dix ille.

Expanded text:
tores ob hoc ipsum quod peccatores sunt diligi arbitores ob hoc ipsum quod peccatores sunt diligi arbitretur a Christo, cum et illa similitudo de aegrotis bene intimet, quid uelit deus uocando peccatores tamquam medicus aegros, utique ut ab iniquitate tamquam ab aegritudine salui fiant, quod fit per paenitentiam. Item quod dicit Mattheus: tunc accesserunt ad eum discipuli Iohannis dicentes: quare nos et Pharisaei ieiunamus frequenter? Marcus similiter intulit dicens: et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes, et ueniunt et dicunt illi: cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ieiunant? nisi quod iste putari potest addidisse Pharisaeos, quod simul cum discipulis Iohannis hoc dixerint, cum Mattheus tantum discipulos Iohannis hoc dixisse perhibeat. sed uerba ipsa, quae illos dixisse aput Marcum legitur, magis indicant alios hoc dixisse de aliis, id est conuiuas qui aderant uenisse ad Iesum, quia ieiunabant discipuli Iohannis et Pharisaei, et hoc ei de illis dixisse,
Abbreviated transcription (Latin):
quod et de ip̃o et de illis acciꝑetur. Nam utiq et ip̃e
iucas ita dicit dominum respondisse. Non uem uo¬
care iustos sed peccatores in penitenciam. Quod
non eis respondisset: insi quod dixerant mandu¬
catis et brbitis ad ip̃m maxime ꝑtinet. Proptea
etiam matheus et marcus de ilo discipulis enis
hoc obiectum ẽẽ narrarunt. Quia cum et de disci¬
pulis dicebatur. magistro magis obiciebatur: ꝙͣ
sectando nutabantur. Una ergo sentencia eft̾
et tanto melius insinuata: quanto quibusdam u̾b̾
manente ueritate uariata. Item quod matheus
refert domnnum respondisse. non est opus ualẽ
pene uerbis eandem sentenciam tenuerunt. nͥ quod
ambo non interponunt illud ex propheta testimo¬
mum. intsericordiam uolo quam sacrificium. Lu¬
cas autem cum dixisset. non uem uocare iistos sed
peccatores: addidit. in penitenciam. Quod ad ex¬
planandam sentenciam ualet. ne quisquã pecta¬

Expanded text:
quod et de ipso et de illis acciperetur. nam utique et ipse quod et de ipso et de illis acciperetur. nam utique et ipse Lucas ita dicit dominum respondisse: non ueni uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. quod non eis respondisset, nisi quod dixerant manducatis et bibitis ad ipsum maxime pertineret. propterea etiam Mattheus et Marcus de illo discipulis eius hoc obiectum esse narrarunt, quia, cum et de discipulis dicebatur, magistro magis obiciebatur, quem sectando imitabantur. una ergo sententia est, et tanto melius insinuata, quanto quibusdam uerbis manente ueritate uariata. item quod Mattheus refert dominum respondisse: non est opus ualentpaene uerbis eandem sententiam tenuerunt, nisi quod ambo non interponunt illud ex propheta testimonium: misericordiam uolo quam sacrificium. Lucas autem cum dixisset: non ueni uocare iustos, sed peccatores, addidit in paenitentiam, quod ad explanandam sententiam ualet, ne quisquam pecca
Abbreviated transcription (Latin):
multa publicanorum et aliorum qui cum illis
erant discumbentes.. Manifestum est itaq in cꝰ
domo ista gerebantur. Iam ip̃a uerba uideamꝰ.
uel que dommno dicta. uel que ab illo responsa õs
isti tres enangeliste posuerunt. Matheus. et indẽ¬
tes inquit pharisei: dicebant  discipulis
enis. Quare cum publicanis et peccatorib mandu¬
cat magister ur̃. Totideni pene uerbis hoc ait et
marcus. Quare cum publicams et peccatorib
manducat et bibit magister ur̃. Pretermissum
ẽ ergo a matheo quod iste addidit et bibit. Sed qͥd
ad rem cum plena sit sentencia. insimians parit¬
connuantes. Lucas enim aliquanto differentus hoc
uidetur commnemorasse. Et murmurabant inquit
pharisei et scribe corum dicentes ad discipulos eius.
Quare cum publicanis et pectatorib manducatis
et bibitis. Non utiq magistrum eorum nolens illic
intelligi. sed simul omnib et ip̃i et discipilis eius
hoc obiectum insinuans. non tamen ei dictum. sẽd ilł

Expanded text:
multa publicanorum et aliorum qui cum illis multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes. manifestum est itaque, in cuius domo ista gerebantur. Iam ipsa uerba uideamus, uel quae domino dicta uel quae ab illo responsa omnes isti tres euangelistae posuerunt. Mattheus: et uidentes, inquit, Pharisaei dicebant discipulis eius:quarecumpublicanis et peccatoribus manducat magister uester? totidem paene uerbis hoc ait et Marcus: quare cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit magister uester? praetermissum est ergo a Mattheo quod iste addidit bibit. sed quid ad rem, cum plena sit sententia insinuans paritiuantes? Lucas autem aliquanto differentius hoc uidetur commemorasse. et murmurabant, inquit, Pharisaei et scribae eorum dicentes ad discipulos eius: quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? non utique magistrum eorum nolens illic intellegi, sed simul omnibus, et ipsi et discipulis eius, hoc obiectum insinuans, non tamen ei dictum, sed illis,
Abbreviated transcription (Latin):
cam et peccatores uemientes discumbebant cum
ihũ et discipielis enis. Et cetera. usq ad illud ubi
ait. S uinum nouum in utres nouos mictunt.
et ambo conseruantur. Hic matheus non expres¬
sit in cuius domo discumbebat tħs cum publicams
et peccatorib. Unde posset uideri non hoc ex ordie
subninxisse. sed quod alio tempore factum ẽ recor¬
datus interposusse: nnsi marcus et lucas qui hoc oĩo
similiter narrant. maifestarent in domo lem.
hoc est mathei discubuisse ihm̃. et dicta illa omma
que sequuntur. Ita enim marcus hoc idem dicit eñ¬
dem ordinem seruans. Et factum ẽ cum accumbe¬
ret in domo illius: multi publitam et peccato¬
res simul discum bebant cum ihũ. Cum ergo dicit
in domo illius. exprimit utiq illum de quo superiꝰ
loquebatur idest leui. Sic ⁊ lucas cum dixisset.
ait illi sequere me. et relictis omnnb surgens se¬
cutus ẽ eum: continuo subiecit. Et fecit ei comu¬
uum magnum leui in domo sua. et erat turba

Expanded text:
nt cum Iesu et discipulis eius, et cetera usque ad illud ubi ait: sed uinum nouum in utres nouos mittunt et ambo conseruantur. hic Mattheus non expressit, in cuius domo discumbebat Iesus cum publicanis et peccatoribus. unde posset uideri non hoc ex ordine subiunxisse, sed quod alio tempore factum est recordatus interposuisse, nisi Marcus et Lucas, qui hoc omnino similiter narrant, manifestarent in domo Leui, hoc est Matthei, discubuisse Iesum et dicta illa omnia quae sequuntur. ita enim Marcus hoc idem dicit eundem ordinem seruans: et factum est, cum accumberet in domo illius, multi publicani et peccatores simul discumbebant cum Iesu. cum ergo dicit in domo illius, exprimit utique illum, de quo superius loquebatur, id est Leui. sic et Lucas cum dixisset: ait illi: sequere me, et relictis omnibus surgens secutus est eum, continuo subiecit: et fecit ei Leui conuiuium magnum in domo sua, et erat turba
Abbreviated transcription (Latin):
recordationis ordinem tenuisse. Aut si illud quod idẽ
matheus ait tunc cepit exprobrare ciuitatib sic acci¬
piendum putat᷑. ut punctum ip̃m temporis uoluis¬
tempus aliquanto latius quo hec multa gerebant᷑
et dicebantur: quisquis hoc credit. credat hoc etiam
cẽ bis dictum. Cum enim apud ununi euangelistã
nuemant᷑ quedam que bis dixerit dominꝰ. sicut apud
enudem lucam de non tollenda pera i uia. et simili¬
ter ceteris duob locis dictum a domnio muenitur.
quid mirum si et adliquid aluid bis dictum sigillatĩ
a singiilis dr̃ eodem ordine quo dictum est. et ideo
diuersus ordo apparet in singilis. quia et tunc quando ile.
et turic quando iste commemorat dictum est.

Expanded text:
recordationis ordinem tenuisse: aut si illud quod idem recordationis ordinem tenuisse: aut si illud quod idem Matthaeus ait. Tunc coepit exprobrare civitatibus, sic accipiendum putatur, ut punctum ipsum temporis voluistem ipsum tempus aliquanto latius quo haec multa gerebantur et dicebantur; quisquis hoc credit, credat etiam hoc esse bis dictum. Cum enim et apud unum Evangelistam inveniantur quaedam quae bis dixerit Dominus; sicut apud eumdem Lucam de non tollenda pera in via et similiter caeteris, duobus locis dictum a Domino invenitur : quid mirum si et aliquid aliud bis dictum singillatim a singulis dicitur eodem ordine quo dictum est, et ideo diversus ordo apparet in singulis, quia et tunc quando et ille, et tunc quando iste commemorat, dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. Iohannes autem cum audisset in uinculis oꝑa
xp̃i: mittens duos de discipulis sins. ait illi. Tu es qui
uenturus es an alium expectamus : Et cetera usq
ad illud ubi ait. Et iustificata ẽ sapiencia a filus suis.
Hunc totum locum de iohanne baptista quod mise¬
rit ad ihm̃. et cuius modi responsum acceꝑint illi qͦs
mnserat. et quicquid post coium abscessum de iohãne
dominus dixit: int̾ponit et lucas. non quidem ip̃o ordi¬
ne. Sed quis eorum recordationis sue quis rerum ip¬
sarum hic ordinem teneat non apparet. Sequitur
matheus et dicit. Tunc cepit exprobrare ciuitatib
in quib facte sunt plurime uirtutes enis: quia non
egissent penitenciam. Et cetera usq ad illud ubi art.
Terre sodomorum remissius erit in die iudicii quã
tibi. Etiam hoc commemorat lutas contimiato cuidã
sermom domini: etiam hec ip̃ius ore comungens.
Unde magis indetur ip̃e hoc ordine illa commemo¬
iare quo a dommno dicta sunt: matheus autem sue

Expanded text:
in uinculis opera Christi, mittens duos de discipulis suis ait illi: tu es qui uenturus es an alium expectamus? et cetera usque ad illud ubi ait: et iustificata est sapientia a filiis suis. hunc totum locum de Iohanne baptista, quod miserit ad Iesum et cuiusmodi responsum acceperint illi quos misit et quidquid post eorum abscessum de Iohanne dominus dixit, interponit et Lucas, non quidem ipso ordine, sed quis eorum recordationis suae, quis rerum ipsarum hic ordinem teneat, non apparet. XXXII. Sequitur Mattheus et dicit: tunc coepit erprobrare ciuitatibus, in quibus factae sunt plurimae uirnt poenitentiam, etc., usque ad illud ubi ait, Terrae Sodomorum remissius erit in die judicii, quam tibi . Etiam hoc commemorat Lucas , continuato cuidam sermoni Domini etiam haec ex ipsius ore conjungens: unde magis videtur ipse hoc ordine illa commemorare, quo a Domino dicta sunt; Matthaeus autem suae
Abbreviated transcription (Latin):
iohannem hoc petio predictum ẽẽt: sequitur idem
iohannes et conserit domim sermonem dicentis. No
turbetur cor urm. Creditis in deum. et in mecredite.
In domo prĩs mei. mansiones multe sut. Et cetera
sermonis eius preclara maximeq sublnma dui nr¬
rat: donec contextim ueniat ad illum locum ubi ait
dominus. Pr̃ iuste. mundus te non cognouit.ego
autem te cognoui. Et hi cognouerunt quia tu me
misisti. et notum eis feci nomen tuũ. et notum fa¬
ciam: ut dilectio qua dilexisti me ni ip̃is sit. et e¬
go in ip̃is. Cum autem facta ẽẽt contentio inter

Expanded text:
Iohannem hoc Petro praedictum esset, sequitur idem Iohannem hoc Petro praedictum esset, sequitur idem Iohannes et conserit domini sermonem dicentis: non turbetur cor uestrum. creditis in deum, et in me credite. in domo patris mei mansiones multae sunt, et cetera sermonis eius praeclara maximeque sublimia diu narrat, donec contextim ueniat ad illum locum, ubi ait dominus: pater iuste, et mundus te non cognouit, ego autem te cognoui, et hi cognouerunt, quia tu me misisti, et notum eis feci nomen tuum et notum faciam, ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit et ego in ipsis. cum autem facta
Abbreviated transcription (Latin):
dederit ter me es negaturus. Ita gestuun eẽ apparebͭ
cum ad cundeni locũ narratiomis euangelice uene¬
rmius: ut etiam illic ostendatur euangelistas sibi con¬
gruere. Si autem queruntur ip̃a omiino uerba q̃
petro dommus dixerit. neq inueniri possunt et suꝑ¬
fluo queruntur. cum sentencia eius propter quam
cognoscenda uerba proferuntur: etiam in diuersis
enangelistarum uerbis possit ẽẽ notissima. Siue gͦ
diuersis sermonum domini locis commotus petrus¬
sigillatim ter enunciauerit presumptionem suam.
et ter ei domins suam negationem predixerit sicͥ
probabilius indagatur. siue aliquo narrandi ordi¬
ne possint ominum euangelistarum commemora¬
tiones in unum redigi quib de monstretur semel
dominum predixisse petro presumenti quod eum
negaturus ẽẽt: milla hic euangelistarum repug¬
nancia. deprehendi poterit sicut nulla est.
unc u̾o quantum possumus. ip̃m ex omnib
ordinem iam sequannur. Cimi itaq scdm

Expanded text:
dederit, ter me es negaturus. ita gestum esse apparebit, dederit, ter me es negaturus. ita gestum esse apparebit, cum ad eundem locum narrationis euangelicae uenerimus, ut etiam illic ostendatur euangelistas sibi congruere. Si autem quaeruntur ipsa omnino uerba, quae Petro dominus dixerit, neque inueniri possunt et superfluo quaeruntur, cum sententia eius, propter quam cognoscendam uerba proferuntur, etiam in diuersis euangelistarum uerbis possit esse notissima. siue ergo diuersis sermonum domini locis commotus Petrussingillatim ter enuntiauerit praesumtionem suam et ter ei dominus suam negationem praedixerit, sicut probabilius indagatur, siue aliquo narrandi ordine possint omnium euangelistarum commemorationes in unum redigi, quibus demonstretur semel dominum praedixisse Petro praesumenti, quod eum negaturus esset, nulla hic euangelistarum repugnantia deprehendi poterit, sicut nulla est. III. Nunc ergo quantum possumus ipsum ex omnibus ordinem iam sequamur. cum itaque secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tota trina negatio ei tempori deputanda ẽ. quando eũ
trine negationi sufficiens timor inuasit. Ex quo etiã
si post pͥmum gallicantum inciperent pulsato int̾ro¬
gationib pectore uerba illa negationis erumpere: nͨ
sic absurde atq mendaciter aute gallicantum ter ue¬
gare diceretur. quando ante gallicantum tantus timor
obsederat mentem. qui eam posset usq ad terciam ne¬
gationem ꝑducere. Multo igitur mouere debet. quia trina
negatio etiam truus negantis uocib. ante gallicantũ
cepta. et si non ante primum gallicantum ꝑacta ẽ.
Tanquam si alicui diceretur. Hac nocte aute quam
gallus cantet ad mescribes epistolami in qua michit̃
comunciaberis: non utiq si eam antconinem gallican¬
tum scribere inciperet et post pͥmum gallicantum fun¬
ret. ideo dicendum erat falsũ fuisse p̾dictum. Marcus
ergo de ip̃arum uocum interualł plamus clocutus est. qͥ
dixit ex ꝑsona donnin. Priusquani bis gallus uocem

Expanded text:
tota trina negatio ei tempori deputanda est, quando eum tota trina negatio ei tempori deputanda est, quando eum trinae negationi sufsi post primum galli cantum inciperent pulsato interrogationibus pectore uerba illa negationis erumpere, nec sic absurde adque mendaciter ante galli cantum ter negasse diceretur, quando ante galli cantum tantus timor obsederat mentem, qui eam posset usque ad tertiam negationem perducere. multo minus igitur mouere debet, quia trina negatio etiam trinis negantis uocibus ante galli cantum coepta, etsi non ante primum galli cantum peracta est. tamquam si alicui diceretur hac nocte, antequam gallus cantet, ad me scribes epistulam, in qua mihi ter conuiciaberis, non utique, si eam ante omnem galli cantum scribere inciperet et post primum galli cantum finiret, ideo dicendum erat falsum fuisse praedictum. Marcus ergo de ipsarum uocum interuallis planius elocutus est, qui dixit ex persona domini: priusquam bis gallus uocem
Abbreviated transcription (Latin):
illi tres. non quaudo eam completurus eẽt petrus.
sed quanta futura eẽt et quando ceptura. id est
qr trina. et quia aute gallicantum. Quanquã
in ammo eius et ante primum gallicantum tota
possit intelligi. Quamus emĩ uerbis negantis añ
primum cepta. ante secundum antem gallican¬
tum ꝑacta sit tota illa trina negatio: tamen at¬
fectione annni et timore petri. ante primũ tota
concepta est. Nec interest quantis morarum interuallis
trma uoce enunciata sit: cum cor eius etiam ante pͥmũ
tallicantum tota possederit. tam magna scilicet formi¬
diue ihibita: ut posset dominum non solum semelis
iterum et tercio interrogatus negare. Ut rectius di¬
ligentiusq actendentib uidetur. quomodo iam mecha
tus est uilicrem in corde suo qui eam inderit ad concu
piscendum: sic petrus quandocimq uerbis ederet ti¬
moreni. quem tam uehenenter animo conceperat. ut
perdirare posset usq ad terciam domim negationem:

Expanded text:
illi tres, non quando eam conpleturus esset Petrus, illi tres, non quando eam conpleturus esset Petrus, sed quanta futura esset et quando coeptura, id est quia trina et quia ante galli cantum, quamquam in animo eius et ante primum galli cantum tota \'possit intellegi. quamuis enim uerbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen affectione animi et timore Petri ante primum tota concepta est. nec interest, quantis morarum interuallis trina uoce enuntiata sit, cum cor eius etiam ante primum galli cantum tota possederit, tam magna scilicet formidine inbibita, ut posset dominum non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare, ut rectius diligentiusque adtendentibus, quomodo iam mulierem moechatus est in corde suo qui eam uiderit ad concupiscendum; sic Petrus quandocunque verbis ederet timorem, quem tam vehementem animo conceperat, ut perdurare posset usque ad tertiam Domini negationem,
Abbreviated transcription (Latin):
lus cantet: ter me negabis. Lucas autem. Dico tibi
petre. non cantabit hodie gallus. donec ter neges no¬
se me. Iohannes autem. Amen amen dico tibi. non a¬
tabit gallus: Donec ter me neges. Diuersis enim uo¬
bis et uerborum ordine eandem explicauerunt sente¬
ciam. dixisse dominum qd̾ antequã gallus cantare
eum petrus eẽt negaturus. Rursus si totam trmam
negationen ante ꝑegisset quam cautare gallus
maperet. suꝑfluo dixisse marcus de prehende retur
ex ꝑsona domini. amen dico tibi quia tu hodie in no¬
te hac prius quam gallus bis uocem dederit ter me
negaturus es. Quid enim attinebat dicere prisqͥ
bis. quando si ante pͥmum gallicantumni tota illi
trina negatio compleret᷑. simul et aute secundum
et aute tercium. et ante omnes gallicantus emisdẽ
uoctis completa inueniretur. que ante ip̃m primĩ
completa probaretur. S quia ante pͥmuni gall
cantum cepta est illa trina negatio: attenderunt

Expanded text:
lus cantet, ter me negabis, Lucas autem: dico tibi, lus cantet, ter me negabis, Lucas autem: dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec ter neges nosse me. Iohannes autem: amen amen dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges diuersis enim uerbis et uerborum ordine eandem explicauerunt sententiam dixisse dominum, quod, antequam gallus cantaret, eum Petrus esset negaturus. rursus si totam trinam negationem ante peregisset, quam cantare gallus inciperet, superfluo dixisse Marcus deprehenderetur ex persona domini: amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam gallus bis uocem dederit, ter me negaturus es. quid enim adtinebat dicere priusquam bis, quando, si ante primum galli cantum tota illa trina negatio conpleretur, simul et ante secundum et ante tertium et ante omnes galli cantus eiusdem noctis conpleta inueniretur, quae ante ipsum primum conpleta probaretur? sed quia ante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, adtenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ait illi petrus. Etiam si oportuerit me mori tecum.
non te negabo. Simihter et omnes discipudi dixe¬
ruit. Hec pene ip̃is uerbis etiam marcus coninie¬
morat: insi quod non generaliter sed distinctus
quẽadinodum ficturum ẽẽ expressit dictum a doͦ.
lmen dico tibi. quia tu hodie in nocte hat pͥusꝙͣ
bis gallus uocem dederit.ter me es negaturus. Cũ
itaq omnes dicant predixisse dominũ quod petrus
martus hoc solus narraiit expressuis. Unde non¬
uullto uidetur non congruere ceteris.quia parim ats¬
dunt et maxine eorum obmibilatur intentiordam
Aduersus euangelium ammo indiunitur hotii. Lo¬
ta emm petri negatio. trma negatio est. In cadem
namq ꝓmansit trepidatione amnni propositaꝵ mẽ¬
dacu: donec admonitus quid ei predictum sit amar
fletu et cordis dolore sa naretur. Hec autem tota ndi
tria negatio. si post primũ gallicantum inciperri
falsirm dixisse uiderentur tres. Qͦrum matheis
dixit.Amen dico tibi. quia hac nocte antequam ql¬

Expanded text:
si oportuerit me mori tecum, non te negabo. similiter et omnes discipuli dixerunt. Haec paene ipsis uerbis etiam Marcus commemorat, nisi quod non generaliter, sed distinctius, quemadmodum futurum esset, expressit dictum a domino: amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam bis gallus uocem dederit, ter me es negaturus. cum itaque omnes dicant praedixisse dominum, quod eum Petrus Marcus hoc solus narrauit expressius. unde nonnullis uidetur non congruere ceteris, quia parum adtendunt et maxime eorum obnubilatur intentio, cum aduersus euangelium animo induuntur hostili. tota enim Petri negatio trina negatio est. in eadem namque permansit trepidatione animi propositoque mendacii, donec admonitus, quid ei praedictum sit, amaro fletu et cordis dolore sanaretur. haec autem tota, id est trina negatio, si post primum galli cantum inciperet, falsum dixisse uiderentur tres, quorum Mattheus dixit: amen dico tibi, quia hac nocte, antequam gal
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Ait illi petrus. Etiam si oportuerit me mori
tecum: non te negabo. Simuliter et omes disci¬
puli dixerunt. Hec secundum matheum inserui¬
mus. Sed et marci pene ip̃a et totidem uerba sunt.
isi quia distat illud quod de gallicantu iam supra
enodauinius.¬
ontexit ergo narrationem suam matheus
et dicit. Tunc uenit ihs̃ cum illis in uillã
que dĩ gethsemam. Hoc et marcus dicit. Hoc et¬
lucas. non erpresse nominato predio cum ait. Et
egressus ibat secundum consuetudinem in mon¬
tem oliuarum. Secuti sunt autem eum et disciplĩ.
Et cum ꝑuenislet ad locum. dixit illis. Orate ne¬
iuitretis in temptationen. Iste locus est curus nomen
illi dixerunt gethsemam. Ibi fuisse intelliginus oni
quem connemorat iohannes ita narrans. Hec
cum dixisset ihs̃. egressus est cum discipilis sio

Expanded text:
msi oportuerit me mori tecum, non te negabo. similiter et omnes discipuli dixerunt. haec secundum Mattheum inseruimus; sed et Marci paene ipsa et totidem uerba sunt, nisi quia distat illud quod de galli cantu iam supra enodauimus.ontexit ergo narrationem Mattheus et dicit: tunc uenit Iesus cum illis in uillam, quae dicitur Gethsamani. hoc Lucas non expresse nominato praedio, cum ait: Et egressus ibat secundum consuetudinem in montem Olivarum: secuti sunt autem illum et discipuli. Et cum intretis in temtationem. iste locus est, cuius nomen illi dixerunt Gethsamani. ibi fuisse intellegimus hortum, quem commemorat Iohannes ita narrans: haec cum dixisset Iesus, egressus est cum discipulis s