comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spexisse dignatus dicitur: immo
cũ ea ꝑtinacia ad celebratio¬
nem diuinoꝵ sacramentoꝵ
ꝓgreditur. Rursus int̃ ipsa
sacramenta quȩ celebrat abb
efflagitans se miserari humi¬
liat. sed neq sic a sua sententia
ꝑtinax animus discrepat.
Ipse ut iussus erat si non im¬
petraret ad sedem apłicam
reuertitur. papa cũ suis non
magnipendens illius religio¬
nem. hanc inpietatem exe¬
cratur. Uterq gͦ apud late¬
ranas ex eius prȩcepto ad pu¬
blicam audientiam iniutan¬
tur. Habebat prȩterea apłĩ¬
cus in archiep̃m iustam cau¬
sam iudicii. qͦd suo iiussu
cõmuni cauerit ęmulo suo
parmensi uidelicet epõ. quẽ
anathematis perhibebant
subiacere uidicio: Igitur ex
senatus consultu iubetur ob
hoc arceri a conspectu pape
totiusq romani concilii. nisi
publica satisfactione purga¬
ret offensam quã cõmiserat
contra ius honoremq uicarii
petri apłi. Pro qua re ille con¬
sultus pro delicto. conductu

Expanded text:
spexisse dignatum dicitur, imo spexisse dignatum dicitur, imo cum ea pertinacia ad celebrationem divinorum sacramentorum progreditur. Rursus inter ipsa sacramenta quae celebrat, abbas efflagitans se miserari humiliat, sed neque sic a sua sententia pertinax animus discrepat. Ipse, ut jussus erat, si non impetraret, ad sedem apostolicam revertitur. Papa cum suis non magnipendens illius religionem, hanc impietatem exsecratur. Uterque apud Lateranas ex ejus praecepto ad publicam audientiam invitatur: habebat praeterea apostolicus in archiepiscopum justam causam judicii, quod suo injussu communicaverit aemulo suo, Parmensi videlicet episcopo, quem anathematis perhibebant subjacere judicio. Igitur ex senatus consultu jubetur ob hoc arceri a conspectu papae totiusque Romani concilii, nisi publica satisfactione purgaret offensam quam commiserat contra jus honoremque vicarii Petri apostoli. Pro qua re ille consultus, pro delicto conductu
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec ep̃s non diffidens
stus uiribus tanquã auste¬
ritate sua deuictis om̃ibꝰ.
nam & regem adquiescere
fecerat ne de hac re se int̃¬
pellaret ulterius. romam
parat ꝓfectionem. quasi
ab apłico recepturus super
hoc bono priuilegu aucto¬
ritatem. Domnus abbas
satis utiliter necessarieq con¬
sultus a suis fidelibus decer¬
nit illo pariter ad esse. aucto¬
ritate iudelicet maioꝵ con¬
tradictionem illi facere
At ille regia legatione fun¬
ctus ibat potens ꝑ italiam qͣsi
ꝑfecturus regis negotium.
sed longe aliter ac ratus erat
ea res cessit in dubium. Uen¬
tum est gͦ ad beati Petri con¬
fessionem. sed abb prȩueni¬
ens: eisdem quos ante adie¬
rat eandem repetit ꝓclama¬
tionem. De qua re sane con¬
sultus a domno apłico adue¬
nienti epõ insatisfactionem
se exhibens humiliat: coram
scilicet ipsius altari ciuus de¬
uotionis grã ueniebat. Sed
pronefas. neq timore nec amo¬
re dulcissimi petri dolentem
consolari humiliatũq non re¬

Expanded text:
ost haec episcopus non diffidens suis viribus tanquam austeritate sua devictis omnibus, nam et regem acquiescere fecerat, ne de hac re se interpellaret ulterius, Romam parat profectionem, quasi ab apostolico recepturus super hoc bono privilegii auctoritatem. Dominus abbas, satis utiliter necessarieque consultus a suis fidelibus, decernit illo pariter adesse, auctoritate videlicet majorum contradictionem illi facere. At ille regia legatione functus, ibat potens per Italiam quasi perfecturus regis negotium, sed longe aliter ac ratio erat, ea res cessit in dubium. Ventum est ergo ad beati Petri confessionem, sed abbas praeveniens, eisdem, quos ante adierat, eamdem repetit proclamationem, de qua re sane consultus a domino apostolico, advenienti episcopo in satisfactionem se exhibens, humiliat coram ipsius scilicet altari cujus devotionis gratia veniebat. Sed, proh nefas! neque timore, nec amore dulcissimi Petri dolentem consolari, humiliatumque non re
Abbreviated transcription (Latin):
miranda glorificatione Tu
uͦ noster domne Theoderice
abbatum reuerentissime lȩti¬
oribus uidendũ animis acci¬
pe & hoc opusculum. inculto
qͥdem stilo ex arca nr̃i ingeni¬
oli ꝓlatum. sed tuo maturio¬
ri sensu examinando corri¬
gendum. Petimus gͦ tua cor¬
roborari auctoritate. prius¬
quam in publicas aures dif¬
fundatur in correcta garru¬
litate

Expanded text:
miranda glorificatione. Tu vero, noster domine, Theodorice abbatum reverendissime, laetioribus videndum animis accipe et hoc opusculum, inculto quidem stylo ex archa nostri ingenioli praelatum, sed tuo maturiori sensu examinando, corrigendum. Petimus ergo tua corroborari auctoritate, priusquam in publicas aures diffundatur incorrecta garrulitate.
Abbreviated transcription (Latin):
tes indicto die ad se conduci
iubet. ut si forte inter eos ido¬
neus reperiretur abbatem
eis prȩficeret. At ille non
ignauiter facturus qͦd ussus
erat. propere aggreditur
qͦd patrui sui reuerentia
omiserat. ut pote qui abbati
nr̃o plurimum obesse ardebat
Parum quid qͦd supra prȩter¬
misimus. his inserenda repe¬
tere non in congruum duxi¬
mus. Domnus abb̃ post eam
quȩ facta est sibi iniuriam
ab archiprȩsule. diffidens
suis uiribus obrti posse con¬
tra illius potentiam & inge¬
nium ualentius omĩ huma¬
no conamine. ammonuit
malmundarienses monachoᷤᷤ
de sibi seruanda fidelitate.
itemq scđm regulam scĩ
Benedicti de oboedientia
& professione. Quibus simu¬
lata perfidia spondentibus
se illi om̃a seruare. interdi¬
xit sub xp̃i obtestatione. ne
prȩter se susciperent alium
quemlibet. nec paterentur
admitti alienũ dũ ipse ad¬
uiueret: Quȩ qualiter ser¬
uauerint. luce clarius post
patuit. Credebat nempe

Expanded text:
tes indicto die ad se conduci tes indicto die ad se conduci jubet, ut si forte inter eos idoneus reperiretur, abbatem eis praeficeret. At ille non ignaviter facturus quod jussus erat propere aggreditur, quod patrui sui reverentia omiserat, utpote qui abbati nostro plurimum obesse ardebat. Parum quid, quod supra praetermisimus, his inserenda repetere non incongruum duximus. Dominus abbas post eam, quae sibi facta est, injuriam ab archipraesule, diffidens suis viribus obniti posse contra potentiam illius et ingenium valentius omni humano conamine, admonuit Malmundarienses monachos de sibi servanda fidelitate, itemque secundum regulam S. Benedicti de obedientia et professione. Quibus simulata perfidia spondentibus se illi omnia servare, interdixit, sub Christi obtestatione, ne praeter se susciperent alium quemlibet, nec paterentur admitti alienum, dum ipse adviveret. Quae qualiter servaverint luce clarius post patuit. Credebat nempe
Abbreviated transcription (Latin):
lia. sed non minor ob instans
periculum destitutos nos
omĩ humano iuuamine
possidebat tristinia. Uerũ
non minima nos tenebat
ammiratio. qͦd cũ magis ꝓ¬
desse uideretur facta sit no¬
tio. nisi qͦd peccatis ꝓmeren¬
tibus quȩ ꝑ eum reprimi
posset transire habebat in
nos hȩc tribulatio. Ergo
ut uiuens statuerat nunquã
discedere a scĩ Remacli pa¬
trocinio. sic mortuus imple¬
uit. ut honorificam haben&
sepulturam in eius monasterio.
De his ꝓre satis meminisse suf¬
ficiat. dũ ad ea quȩ meroris
sunt plena ꝓsequenda neces¬
sario accingi non pigeat um
buisse quasi cedendo sibi suum
aduersarium. statim qͦd timo¬
re illius intermiserat repetit
adid qͦd coeperat ꝑagendum
Continuo Cuonradum comi¬
tem cuius supra fecimus men¬
tionem illo dirigit satis ad
id uoluntarium. ut sibi quod
alterius erat uiris uendicaret
solidaretq malmundarium:
Prȩterea ex ipsis monachis
om̃s priores ac quosq ualen¬

Expanded text:
lia. Sed non minor ob instans lia. Sed non minor ob instans periculum destitutos nos omni humano juvamine possidebat tristitia. Verum non minima nos tenebat admiratio, quod, cum magis prodesse videretur, facta sit notio, nisi quod peccatis promerentibus, quae per eum reprimi posset transire habebat in nos haec tribulatio. Ergo ut vivens statuerat nunquam discedere a S. Remacli patrocinio, sic mortuus implevit, ut honorificam haberet sepulturam in ejus monasterio. De his pro re satis meminisse sufficiat, dum ad ea quae moeroris sunt plena prosequenda necessario accingi non pigeat. buisse, quasi caedendo, sibi unum adversarium, statim quod timore illius intermiserat, repetit, ad id quod coeperat peragendum. Continuo Cuonradum comitem, cujus supra fecimus mentionem, illo dirigit satis ad id voluntarium, ut sibi quod alterius juris erat vindicaret, solidaretque Malmundarium. Praeterea ex ipsis monachis omnes priores ac quoscunque valen
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. in prouisus ad est de se
semper sollicitis & colloquentibꝰ¬
Statim eo recepto cũ uii.¬
prȩ gaudio. ecce iterũ suꝑ in¬
gruente tristitia inopinato
ꝑculsi turbamur nuntio
de qͦ non minus quã de pͥori
mremediabiliter dolemus in¬
fortunio. Audimus ꝓdolo
ducem quem non nisi mort¬
preoccupante in defessum
prȩdiximus eccłȩ nrȩ̃ defen¬
sorem. inualescente languo¬
ris molestia ad extrema la¬
borantem. Confestim doms¬
nus abb uisendi eum grã illa
se ꝓripit. & cũ ep̃o leo diens
ꝑactis om̃ibꝰ quȩ ritu catho¬
co cõpetebant eius uiatico.
non lȩtior quã si pariter &¬
cumbere contingeret redis
Postera die uir cui fide & ho¬
nestate omnis erat mundus
inferior excessit e medio. no¬
bis ȩque ac suis uerũ & om̃ibꝰ
bonis non tam miserum de
se dolere quam pium flere
relinquens in scło. Erat igͥͣ
ea tempestate uidere mise¬
riam. Dolebat qͥdem incon¬
solabiliter tota illius fami¬

Expanded text:
tibus, improvisus adest de se tibus, improvisus adest de se semper sollicitis et inquirentibStatim eo recepto, cum prae gaudio, ecce iterum, super ingruente tristitia, inopinato perculsi turbamur gaudio, de quo non minus quam de priori irremediabiliter dolemus infortunio. Audimus, proh dolor! ducem, quem non nisi praeoccupante morte indefessum praediximus, Ecclesiae nostrae defensorem invalescente languoribus molestia ad extrema laborantem. Confestim Dominus abbas visendi eum gratia illo se proripit, et cum episcopo Leodiensi peractis omnibus quae ritu catholico competebant ejus viatico, non laetior quam si pariter occumbere contingeret rediit. Postera die vir, cui fide et honestate omnis erat mundus inferior, excessit e medio, nobis aeque ac suis verum et omnibus bonis, non tam miserum de se dolere quam pium flere relinquens in saeculo. Erat igitur ea tempestate videre miseriam; dolebat quidem inconsolabiliter tota illius fami
Abbreviated transcription (Latin):
sui in medio habitam exrato
iustoq firmare conaretur.
iudicantis magis odio quam
iure iudiciario discutitur. ca¬
lumniatur. mniurus qͦq secus
quã dignũ pati erat egregiae
nobilitatis uirũ at trectatur.
Nam sepe iussus pastoralis
curȩ baculum reddere. dici¬
tur adeo renitendo uirtutẽ
tenuisse constantiȩ: ut dice¬
ret non nisi in partes e mani¬
bus ereptum iri. qͥa teste dõ
& conscientia non erat quid
euidens unde deberet iuste
prȩ iudicari. In qua sententia
fixus totũ poene mensem p̃ter
spͥem detinetur exilio. mul¬
tas incõmoditates itineris non
minus quã famis passus dene¬
gato sibi totius humanitatis
amminiculo. Tandem ami¬
coꝵ precibus qualicunq
emissione a rege impetrata.
tanquã qui uix ereptus ra¬
biem leonũ declinat celeri¬
ter remeauit ad ꝓpria No¬
bis gͦ non sine dolore saluti
uitȩq illius iuxta timentibꝰ.¬
& ex eo qͦd ꝑ internuntios au¬
dieramus reditui eius diffidens¬

Expanded text:
sui in medio habitam ex recto sui in medio habitam ex recto justoque firmare conaretur, judicantis magis odio quam jure judiciario discutitur, calumniatur, injuriis quoque secus quam dignum pati erat egregiae nobilitatis virum attrectatur. Nam saepe jussus pastoralis curae baculum reddere, dicitur adeo retinendo virtutem tenuisse constantiae ut diceret non nisi in partes e manibus ereptum iri, quia teste Deo et conscientia non erat quid evidens unde deberet juste praejudicari. In qua sententia fixus totum pene mensem praeter spem detinetur exsilio, multas incommoditates itineris non minus quam famis passus, denegato sibi totius humanitatis adminiculo. Tandem amicorum precibus qualicunque emissione a rege impetrata, tanquam quam qui vix ereptus rabiem leonum declinat, celeriter remoavit ad propria. Nobis ergo non sine dolore saluti vitaeque illius juxta timentibus, ex eo quod per internuntios audieramus reditui ejus diffiden
Abbreviated transcription (Latin):
peraret ad curiam indicto
die uel tempore. prȩuidiciũ
pati haberet totius boni qͦd
tenebat exrege. qui difiders
quidem suȩ ꝓsperitati. sed
non desperans de miscđia dĩ.
iter illo tristis est aggressus.
non minus se dõ quam fideliũ
suoꝵ cõmendans orationibus.
Huic dux suum ꝓcuratorem
Roricum functũ legatione
itineris comitem adhibet. qͥ
ꝓse uices causasq corã rege
siusq satis ageret. At ille
ubi propter quȩ uenerat
coram exponit. alii aliter
assensere. alii uͦ a quibus ut
dictum est priuato magis quã
publico negotio curia regi
uidebatur rem omnem per¬
turbauere. utrosq in delicet
quia uim contra regnũ fecis¬
sent meritos prȩuidicium
subire Quod malũ ille in¬
telligens non minus sibi para¬
ri quã suo domino. inconsul¬
tus rediens domnũ abbatem
reliquit in periculo. Hic ar¬
chiepoꝵ consilio detinetur
ad curiam. quȩ tunc habe¬
batur apud triburias sedem
regiam: Illic cũ rationem

Expanded text:
peraret ad curiam indicto peraret ad curiam indicto die vel tempore, praejudicium pati haberet totius boni quod tenebat ex rege. Qui diffidens quidem suae prosperitati, sed non desperans de misericordia Dei iter illud tristis est aggressus, non minus se Deo quam fidelium suorum commendans orationibus. Huic dux suum procuratorem Roricum functum legatione itineris comitem adhibet, qui pro se vices causasque coram rege suisque satis ageret. At ille, ubi propter quae venerat coram exponit, alii aliter assensere, alii vero a quibus, ut dictum est, privato magis quam publico negotio curia regi videbatur, rem omnem perturbavere, utrosque videlicet, quia vim contra regnum fecissent, meritos praejudicium subire. Quod malum ille intelligens non minus sibi parari quam suo domino, inconsultus rediens domum, abbatem reliquit in periculo. Hic archiepiscoporum consilio detinetur ad curiam, quae tunc habebatur apud Triburias sedem regiam. Illic cum rationem
Abbreviated transcription (Latin):
confessoris. nepotem ipsius
ducis Cuonradum scilicer
acrem uirum asciuerat sibi
militem ꝓbeneficio huius
aduocationis. Is quidem ant
infestus domno abbati. dici¬
tur ex uoto suscepisse aduo¬
cationem malmundarii.
ut eo grauiores mimicitial
exerceret ultioni: Quodii
inopinate peruentum est
ad ducis ipsius patrui aud¬
torium. non minor quams
de priori fama indignati
eius ꝑculit animũ Accito
tamen illo paterna correp¬
tione redarguit insolentiã
eius animi. conquestus mul¬
tum cur offensa sui gratia.
itemq non seruata reueren¬
tia debiti honoris & ꝓuecti¬
onis. ausussit super se attem¬
ptare quod sui erat iuris &
negotui: Illo quidem expur¬
gare se uolente . non quicquã
contra bonũ honestumq eiꝰ
affectasse. prȩterea salua
eius grã nihil prȩter morem
coȩqualium fecisse. cõmina¬
tus est id ulterius ne auderet
prȩsumere . qͦd nouerit sibi in
ꝓsperũ non cedere Iterum
gͥ mandatur dominus abb̃
ex regis nomine. ut si non ꝓ¬

Expanded text:
confessoris, nepotem ipsius ducis Cuonradum, scilicet acrem virum, asciverat sibi militem pro beneficio hujus advocationis. Is quidem ante infestus domino abbati dicitur ex voto suscepisse advocationem Malmundarii, ut eo graviores inimicitias exerceret ultioni. Quod ut inopinate perventum est ad ducis ipsius patrui auditorium, non minor quam de priori fama indignatio ejus perculit animum. Accito tamen illo, paterna correptione redarguit insolentiam ejus animi, conquestus multum cur offensa sui gratia, itemque non servata reverentia debiti honoris et provectionis, ausus sit super se attentare quod sui erat juris et negotii. Illo quidem se expurgare volente, non quidquam contra bonum honestumque ejus affectasse; praeterea, salva ejus gratia, nihil praeter morem coaequalium fecisse, comminatus est, id ulterius ne auderet praesumere quod noverit sibi in prosperum non cedere. Iterum ergo mandatur dominus abbas ex regis nomine, ut si non pro
Abbreviated transcription (Latin):
rgo ubi cuonradus de as¬
uentu suo illis opinantibus
mandat. & apparatum sibi
abunde fieri imperat. uiden
eos lȩtos festinare. discurre
illũ uelut angłm dĩ uenien¬
tem suscipere: seipsos sumpto
itemq alia quȩ usui forent
officiose impendere. ne quas
offensam nouus ad uocatus u¬
deretur incurrere Postquĩ
ex nomine archiprȩsulis obi¬
gauit sacramentis homines
eccłȩ: ammonuit illos deb
quȩ in mandatis habebat .
abdicato ⁊ heoderico abbat
ei cui donati erant uellent
oboedientes esse. Paucis qͥd
non assentibus. pars maxin

Expanded text:
rgo ubi Cuonradus de adventu suo illis opinantibus mandat et apparatum sibi abunde fieri imperat, videres eos laetos festinare, discurrere, illum velut angelum Dei venientem suscipere, seipsos sumptusque, itemque alia quae usui forent officiose impendere, ne quam offensam novus advocatus videretur incurrere. Postquam ex nomine archipraesulis obligavit sacramentis homines Ecclesiae, admonuit illos de his quae in mandatis habebat, si abdicato Theodorico abbate, ei, cui donati erant, vellent obedientes esse. Paucis quidem non assentientibus, pars maxi
Abbreviated transcription (Latin):
mere: quia non erat locus
ut ipsi uidebant quicquam
eiusmodi nos pro uoto nr̃o
facere: prȩterea ualde in¬
congruum uideri. ut qui
eatenus diuina uirtute affir¬
mabatur non posse moueri.
nos prȩter sui uoluntatem
id prȩsumendo efficere cona¬
remur ingrati:. Video in qͥt
ep̃s casso ium ullam his posse
inferri. Satius est sic dimitti.
quã quicquam qͦd cũ pericu¬
lo fiat moliri. Post hee clau¬
dente diem uespera. noctur¬
nas excubias ꝑegimus non sine
diuinitatis ope mirifica. x
cȩci remedi grã coram scõ cor¬
pore. iuxta quos assedimus
acturi congrua ꝓre & tẽpore
Contigit gͦ ex oblatione illic
offerentium. de scrinio cadere
nummum ante uultus eoꝵ
qui uidebantur expertes lu¬
minum. Hunc unus ex illis
accipiens nobis uidentibus
pit inspicere diligentius.
qui tamen eundem statim
porrexit uni ex astantibus.
Interrogatus si quicquam
antea uidere fuisset illi pos¬
sibile. respondit se cęcitatẽ
ꝑtulisse iam longo tempore.

Expanded text:
mere, quia non erat locus, mere, quia non erat locus, ut ipsi videbant, quidquam ejusmodi nos pro voto nostro facere; praeterea valde incongruum videri ut, qui eatenus divina virtute affirmabatur non posse moveri, nos praeter sui voluntatem id praesumendo efficere conaremur ingrati. Video, inquit episcopus, casso vim ullam his posse inferri, satius est sic dimitti quam quidquam, quod cum periculo fiet, moliri. Post haec claudente diem vespera, nocturnas excubias peregimus non sine divinitatis ope mirifica. CAcaeci remedii gratia coram sancti corpore, juxta quos assedimus, acturi congrua pro re et tempore. Contigit ergo ex oblatione illuc offerentium de scrinio cadere nummum ante vultus eorum qui videbantur expertes luminum, hunc unus ex illis accipiens nobis videntibus, pit inspicere diligentius, qui tamen eumdem statim porrexit uni ex astantibus. Interrogatus si quidquam antea videre fuisset illi possibile, respondit se caecitatem pertulisse jam longo tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ amore in qua alui alioᷤ
suꝑgressi ab alus impelle¬
bantur assidue. nemo lesus.
nemo ꝑturbatus dicitur do¬
luisse nisi pauxilla sitis an¬
xietate : quȩ tamen nimu
ȩstus incremento collecta.
statim aura soluebatur aspi¬
rante gratissima. Dominus
abbas uolens manifeste pur¬
gari ab ea qua impetebatur
falsa suspicione ab appari¬
toribus regis. tanquã obno¬
xius eis ipse auctor esset
huius contradictionis. tem¬
ptauit iterũ tam ꝑ se quã
ꝑ amicos potentes remouere
huius modi consiliũ a suis.
Uenit gͦ iam aduesperascen¬
te cum wailelmo epõ traiec¬
tense. sed nec modo magis
ꝓreuerentia tantȩ dignita¬
tis ad missus est ab illa popu¬
lari multitudine. quȩ ut di¬
ctum est amore tanti con¬
fessoris in unũ confluxerat
ꝓipsius defensione. Qui cum
obsistemibus illis nihilo ma¬
gis possent proficere. id respon¬
si a nostris acceperunt. non
adeo inconsulte. ne contra se
putarent id a nobis fieri te¬

Expanded text:
Dei amore, in qua alii alios Dei amore, in qua alii alios supergressi, ab aliis impellebantur assidue, nemo laesus, nemo perturbatus dicitur doluisse, nisi pauxilla satis anxietate, quae tamen, nimii aestus incremento collecta, statim aura solvebatur aspirante gratissima. Dominus abbas volens manifeste purgari ab ea qua impetebatur falsa suspicione ab apparatoribus regis, tanquam obnoxius eis ipse auctor esset hujus contradictionis, tentavit iterum tam per se quam per amicos potentes removere hujusmodi consilium a suis. Venit ergo jam advesperascente cum Wilhelmo episcopo Trajectensi, sed nec modo magis pro reverentia tantae dignitatis admissus est ab illa populari multitudine, quae, ut dictum est, amore tanti confessoris, in unum confluxerat pro ipsius defensione. Qui cum obsistentibus illis nihilomagis proficere possent, id responsi a nobis acceperunt non adeo inconsulte nec contra se putarent id a nobis fieri te
Abbreviated transcription (Latin):
pauca ꝓ ut animo res ine¬
rat. Si habet in quiunt rex
ꝓse timere tanquã instan¬
te periculo. qͦd facillime
potest dũ modo uacat effu¬
gere iustitiam exercendo.
cur sibi salutem hanc dif¬
fert. ignarus quid futurũ
sit in crastino: Satis agno¬
uimus eius induciarum
efficatiam: quibus totiens
quȩsitam & ꝓmissam differt
huc usq iustitiam Quid
amplius opus est nos utrobiq
uerbis diffluere :: Nisi rex
ipse ueniens ꝑ se id fecerit
si tamen sic scõ confessori
placuerit : ut confidimus
hac die hinc moueri non
poterit. Pars his mota ni¬
mis: reddunt contraria di¬
ctis. Sed & hi similiter rede¬
untes: nihil inquiunt do¬
mine rex nihil in hoc pro¬
moues. Quolibet uelis mo¬
do labores. fixos sua senten¬
tia illos muenies. Quia pa¬
rum ait ut uolui ꝓficio.
proficient & ipsi minus ex
me quã uelint hoc consilio
GITUR Intanta
tamq continua impressi¬
one quȩ ineuitabiliter fie¬
bat pussimi confessoris

Expanded text:
pauca, prout animo res inepauca, prout animo res inerat. Si habet, inquiunt, rex pro se timere, tanquam instante periculo, quod facillime potest, dummodo vacat effugere justitiam exercendo, cur sibi salutem hanc differt, ignarus quid futurum sit in crastino? satis agnovimus ejus induciarum officia, quibus toties quaesitam et promissam differt huc usque justitiam. Quid amplius opus est nos utrobique verbis diffluere? Nisi rex ipse veniens per se id fecerit, si tamen sic S. confessori placuerit, ut confidimus hac, die hinc moveri non poterit. Pars, his mota minis, reddunt contraria dictis. Sed et hi similiter redeuntes, Nihil inquiunt, domine rex, nihil in hoc promoves; quoslibet velis modo labores, fixos sua sententia illos invenies. Quia parum, ait, ut volui, proficio, proficient et ipsi minus ex me quam velint hoc consiliogitur in tanta tamque continua impressione, quae inevitabiliter fiebat piissimi confessoris
Abbreviated transcription (Latin):
ut comperimus causam
habent ad impetrandum:
Nihil enim tuorũ terrori
est illis. defensorem habent
fortissimum : qua propter
tibi timemus imminens
periculum. Volumus id
potius quolibet precio ab
non impetret hic sc̃s qͦd re¬
quirit magnopere XU.
It ille considerans satius
esse bono uinci quã malo
iuncere. domnum nostrũ
ep̃m ad nos oratũ misit cũ
aliis suis optimatibus: ut qͦd
ipse uellet nos incunctanter
faceremus si qͦd petebatur
impetrare ab eo uellemus.
mandans prȩterea hoc esse
regiam dignitatem deturpari
nota infamiȩ: si uelut ꝓ pote¬
state cogi uideretur ad oboe¬
diendum subiectorũ senten¬
tiȩ. Ille egressus a rege. ab
alto circumspectans undiq
pomarium refertum popłis.
diffidensq peruenire ad
locũ deficiente ualitudine
ut pote uir debilis. cũ abba¬
te scĩ laurentu prȩmisit
regis cancellarium : ut ꝓse
legationem regiam ꝑferret
ad stabulensem coetum
Quibus auditis ut rex man¬
dauerat. responderunt

Expanded text:
ut concepimus, causam ut concepimus, causam habent ad impetrandum; nihil enim tuorum terrori est illis, defensorem habent fortissimum, quapropter tibi timemus imminens periculum. Volumus id potius quolibet pretio ab non impetret hic sanctus quod requirit magnopere.At ille considerans satius esse bono vinci quam malo vincere, dominum nostrum episcopum ad nos oratum misit cum suis aliis optimatibus, ut quod ipse vellet nos incunctanter faceremus, si quod petebatur ab eo impetrare vellemus; mandans praeterea hoc esse regiam dignitatem deturpari nota infamiae, si, velut prae potestate, cogi videretur ad obediendum subjectorum potentiae. Ille egressus a rege, ab alto circumspectans undique pomarium refertum populis, diffidens pervenire ad locum deficiente valetudine, utpote vir debilis cum abbate Sancti Laurentii, praemisit regis cancellarium, ut pro se legationem regiam perferret ad Stabulensem coetum. Quibus auditis ut rex mandaverat, responderunt
Abbreviated transcription (Latin):
plures ex palatio. ut nob̃
grauissime multatis cor¬
pus sacrum ui auferrent
e medio : Illis gͦ illo irruen¬
tibus. factus est cõmixtȩ
multitudinis clamor ingens
& strepitus. Nam uniuer¬
sis nr̃ȩ partis obsistentibus
illis aduersarus. satis pre
actum est non tamen sine
diuinis auxiliis. Hoc illi
uiso. nutu diuino facti uelut
attoniti. nec quiequã uiri¬
um habentes iussa maioꝵ
exequi. reuersi ad eos. illis
inquiunt res est pro anima
nihil domine rex ad hoc
ualet tuoꝵ uis atq poten¬
tia. Experti enim sumus
illic quiddam in esse diui¬
num: nisi beniuolentia &
amore id feceris. aliud qͦd¬
cunq uelis manebit irritũ
Crede. quauis potestate co
les monachi. utrũ moueri
debeat annon sc̃s annuit
eorũ uoluntati: Om̃s ergo
ꝓstrati pedibus eius cum
lacrimis : domine rex in qui¬
unt sibene ut suademus in
hoc tibi consulis. eos poenes
quos res agitur nihil ad¬
uersi feceris. Fac satis uo¬
luntati eorum : quia iustã

Expanded text:
plures ex palatio, ut nobis plures ex palatio, ut nobis gravissime multatis, corpus sacrum vi auferrent e medio. Illis ergo illo irruentibus, factus est commistae multitudinis clamor ingens et strepitus. Nam universis nostrae partis obsistentibus illis adversariis, satis pro re actum est, non tamen sine divinis auxiliis. Hoc illi viso, nutu divino facti velut attoniti, nec quidquam virium habentes jussa majorum exsequi, reversi ad eos, illis inquiunt, Res est pro anima, nihil, domine rex, ad hoc valet tuorum vis atque praesentia. Experti enim sumus illic quoddam inesse divinum, nisi benevolentia et amore id feceris, aliud quodcunque velis manebit irritum. Crede, quavis potestate non les monachi; utrum moveri debeat an non sanctus annuit eorum voluntati. Omnes ergo prostrati pedibus ejus cum lacrymis, Domine rex, inquiunt, si bene, ut suademus, in hoc tibi consulis, eis, penes quos res agitur, nihil adversi feceris, fac satis voluntati eorum, quia justam,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum lacrimis insuper
aiebat nunquam se fuisse
tristiorem: quia prorsus
diffidens timebat consili¬
um nr̃m uerti in ꝑniciem
Uenit gͦ ad nos cũ mini¬
stris illis & curialibus. esti¬
mans ui cogi aut dirimi
posse illos populares tu¬
multus. Sed obsistentibus
multis uelut ad propugnan¬
dũ milibus. non magis illic
ualuit eius potestas aut
humilis precatio: quã antea
ꝑ internuntios ipsius regis
iussio Post hȩc quidã de
cubiculariis irruperunt ui
turbas accensis animis : & ad
sacrũ corpus irruerunt qͣsi
fortiter ꝓ uoto facturi. Cũ
ig arriperent undiq ad
subleuandũ illud scĩ sermi¬
um : tanto pondere sentie¬
batur diumitus affixum.
ut ex eodem loco leuari ñ
posset uelut in mobile sa¬
xum. Quod illi ammiran¬
tes tanquã dĩficum. uoto
frustrati redierunt: ac do¬
minis principibus non sine
ammiratione retulerunt.¬
fidem archiep̃s non adhi¬
beret. immo om̃a fanta¬
stice fingi assereret: iussit
ex nomine regis ire quã¬

Expanded text:
Cum lacrymis insuper Cum lacrymis insuper aiebat nunquam se fuisse tristiorem, quia prorsus diffidens timebat consilium nostrum verti in perniciem. Venit ergo ad nos cum ministris illis et curialibus, aestimans vi cogi, aut dirimi posse illos populares tumultus, sed obsistentibus multis velut ad propugnandum millibus, non magis illic ejus valuit potestas, aut humilis precatio quam antea per internuntios ipsius regis jussio. Post haec quidam de cubiculariis irruperunt in turbas, accensis animis, et ad sacrum corpus irruerunt quasi fortiter pro voto facturi. Cum igitur arriperent undique ad sublevandum illud sancti scrinium, tanto pondere sentiebatur divinitus affixum ut ex eodem loco levari non posset velut immobile saxum. Quod illi, admirantes tanquam deificum, voto frustrati redierunt, ac dominis principibus non sine admiratione retulerunt.fidem archiepiscopus non adhiberet, imo omnia phantastice fingi assereret, jussit ex nomine regis ire quam
Abbreviated transcription (Latin):
displicuisse dõ om̃ĩpotenti.
qui in electis suis etiam nẽ
patitur qͥcquid illis ingeri¬
tur aduersi : decere saltem
ut post contemptũ ipso cũ
penitentia redeunte. sic fa¬
cta illi iustitia referretur
honorifice Quod si aliter
rex uelit. id casso labore ex¬
periri poterit. Valde enim
indecens est. ut tantus dĩ con¬
fessor ab illo repudiatus eate¬
nus. illũ se auertentem roga¬
tum eat ulterius. Reuersi igͥ
qui ab rege uenerant. obsti¬
natos nr̃oꝵ animos renuti¬
ant. Mandatur statim dom¬
no abbati ex regis nomine:
cur tam ꝓterue monachos
suos in dominũ suũ sineret
agere Prȩterea non inpune
putaret sibi cedendum. ue¬
lut in quo conscio facti esset
anim aduertendũ quic qͥd
a discipulis temere ui deba¬
tur admissum. Porro si ꝓ eo
quic quã haberet facere: re¬
uehi quanto cius faceret
corpus uenerabile Asseru¬
it abbas sub xp̃i testimonio
penitus id factum esse se
nescro: nedũ consilu conscio

Expanded text:
displicuisse Deo omnipotenti, displicuisse Deo omnipotenti, qui in electis suis etiam nunc patitur quidquid illis ingeritur adversi; decere saltem ut post contemptum ipso cum poenitentia redeunte, sic facta illi justitia referretur honorifice, quod si aliter rex velit, id casso labore experiri poterit. Valde enim indecens ut tantus Domini confessor, ab illo repudiatus eatenus, illum se avertentem rogatum eat ulterius. Reversi igitur qui ab rege venerant obstinatos nostrorum animos renuntiant. Mandatur statim domino abbati, ex regis nomine, cum tam proterve monachos suos in dominum suum sineret agere, praeterea non impune putaret sibi cedendum, velut in quo conscio facti esset animadvertendum quidquid a discipulis temere videbatur admissum. Porro si pro eo quidquam haberet facere, revehi quantocius faceret corpus venerabile. Asseruit abbas sub Christi testimonio penitus id factum esse se nescio, nedum consilii conscio.
Abbreviated transcription (Latin):
to ausu eorum suꝑ bcȩ
quid enim simile estimari
potest huic eoꝵ temeritati.
quam qͦd dici pudet te tu¬
osq de mensa regia surgere
compulerunt: te in quam
dominum totius romani im¬
perii: Putas ne si sapis hoc
paruipendendum. ac non
imperiali censura tanquam
in reos maiestatis animaduer¬
tendum: Non gͦ ꝑturberis
ex his quȩ modo dicuntur hie
fieri mirifice: quia non nisi
ad cõmouendũ nos hic sc̃s
uirtutes operari fingitur eoꝵ
molimine Audi tamen ex
consilio: quod interim saluo
tui honore faciendũ censeo
Corpus scm̃ qͦd quasi ꝓ acce¬
leranda supernos ultione ia¬
etauerunt in terram iube re¬
ferri ad scũarium. quia im¬
portimas has ꝓclamationes
te tuosq ferre est in congru
um. Cucurrerunt ilico cu¬
bicularii. deferentes nobis
hoc ut fieret scđm iussum
sui domini Abnuimus om¬
nino uelle nos id facere : re¬
missa per illos ad regem
satis congrua excusatione:
nimirum debere credihanc
iniuriam & despectionem

Expanded text:
to ausu eorum superbiae. to ausu eorum superbiae. Quid enim simile aestimari potest huic eorum temeritati, qua, quod dici pudet, te tuosque de mensa regia surgere compulerunt, te, inquam, dominum totius Romani imperii? Putasne, si sapis, hoc parvipendendum, ac non imperiali censura tanquam in reos majestatis animadvertendum? Non ergo perturberis ex his quae modo dicuntur hic fieri mirifice, quia non nisi ad commovendum nos hic sanctus virtutes operari fingitur eorum molimine. Audi tamen ex consilio quod interim salvo tuo honore faciendum censeo. Corpus sanctum, quod quasi pro acceleranda super nos ultione jactaverunt in terram, jube referri ad sanctuarium, quia importunas has proclamationes te tuosque ferre incongruum est. Cucurrerunt illico cubicularii deferentes nobis hoc, ut fieret secundum jussum sui domini. Abnuimus omnino velle nos id facere, remissa per illos ad regem satis congrua excusatione, nimirum debere credi hanc injuriam et despectionem
Abbreviated transcription (Latin):
Um hoc utrunq factũ
celebre diuulgaretur
in palatio. & rex mre
aliquid diuini operis
messe intelligens non
frustra timeret ne sibi
repente diuina suꝑueni¬
ret ultio: non bene in qͥt
ad archiep̃m nobis con¬
sulimus in hoc nr̃i ac rei¬
publicȩ negotio Potestne
nobis hȩc lux grata. aut
cęli iocundus esse spiritus:
quandiu tantam ꝓclamati¬
onem. tantam super nomi¬
ne nr̃o infanuam. tamq
inportunam insecutionem
sustinuerimus: Num uides
ora omniũ in nos conuersa
non solũ popularium uerũ
etiam totius regni mei pͥn¬
cipum: me ut reor non in¬
iuste reum operis huiꝰ incu¬
santium: Uere fateor egis¬
se me nil unquam insipi¬
entius. quam qͦd ate male
consultus iniuriam scõ huic
faciens quod suum erat
tuis contradidi manibus
In me sit ait ille hoc pec¬
catum & hȩc imp̃catio.
mihi totũ imputa qͥcqͥd
obhoc facinus tibi obici¬
tur ex aduerso. Ne faci¬
le his credas rex muictis¬
sime : quos iustius punire
censendum est ꝓ in audi¬

Expanded text:
um hoc utrumque factum celebre divulgaretur in palatio, et rex, in re aliquid divini operis inesse intelligens, non frustra timeret ne sibi repente divina superveniret ultio, Non bene inquit ad archiepiscopum nobis consulimus in hoc nostri ac reipublicae negotio. Potestne nobis haec lux grata, aut coeli jucundus esse spiritus, quandiu tantam proclamationem, tantam super nomine nostro infamiam tamque importunam insecutionem sustinuerimus? Num vides ora omnium in nos conversa non solum popularium, verum etiam totius regni mei principum, jure, ut reor, non injuste reum operis hujus incusantium? Vere fateor egisse me unquam nil insipientius quam quod a te male consultus injuriam sancto huic faciens quod suum erat tuis contradidi manibus. In me sit, ait ille, hoc peccatum, et haec imprecatio, mihi totum imputa quidquid ob hoc facinoris tibi objicitur ex adverso. Ne facile his credas, rex invictissime, quos justius punire censendum est pro inaudi
Abbreviated transcription (Latin):
uitonum succedenti etiam
tempore solitaria esse coepit
eoq reclusa cursum uitȩ dia¬
bolo cũ uirium suarũ copus
triumphato in pace peregit:

Expanded text:
Vitonum succedente etiam tempore solitaria esse coepit, ibique reclusa cursum vitae, diabolo cum virium suarum copiis triumphato, in pace peregit,
Abbreviated transcription (Latin):
dissolutis artuum contracti¬
onibus. Fluunt totis ex par¬
rbus. ad sunt notus & ignotꝰ.
euus simul & peregrinus. Ast
illud templum uenientes ñ
capit amplum. Implentur
patentes porticus & claustroꝵ
edificia. una uoce ꝓclaman¬
tium in cȩlos xp̃i magnalia:
Ut sese habet fides tunc illic
assistentium. quid ad lau¬
dem creatoris potuit adici
potissimũ : Omnis creatura
usa est in confessore suo col¬
laudare xp̃m dñm. sicut
animaduerti potest ex ad¬
iectione sequentium:¬

Expanded text:
dissolutis artuum contractidissolutis artuum contractionibus. Fluunt totis ex partibus, adsunt: Notus et ignotus, civis simul et peregrinus. Ast illud templum venientes non capit amplum. Implentur patentes porticus et claustrorum aedificia una voce proclamantium in coelos Christi magnalia. Ut sese habet fides tunc illic assistentium, quid ad laudem Creatoris potuit adjici potissimum? Omnis creatura visa est in confessore suo collaudare Christum Dominum, sicut animadverti potest ex adjectione sequentium
Abbreviated transcription (Latin):
nterea coram glorificato
patroni nr̃i corpore depor¬
tatum est quiddam mon¬
stri simile. creaturȩ qui dem
sed non habens hominis effi¬
giem in miserando corpore
Erat enim mulier ex parro¬
chia parisiensi ad scõꝵ meri¬
ta non sine dĩ nutu delata
in hanc nr̃am ꝓuntiam. quã
morbus paralisis in modum
globi constrinxerat cũ uexi¬
tione corporis horrifica. Era
huiusmodi uidere qͦd ad prę¬
dicandam omnipotentiam
saluatoris monstri simile
diximus. utrosq uidelicet
talos retrorsum adherentes
renibus utrarumq: manuum
in uolam reflexis unguibus
contractisq neruis cute tan¬
tum suꝑducta siccis obrigu¬
isse ossibus. Talis ut coram
scũario est deposita. reuiui¬
scere diuma uirtute menbra
coeperunt arida. paulatimq
uidebatur reformari uultus
& habitudo corporis in uirtu¬
tem pristinam: Ac primum .Vi¬
extensis manibus trementia
menbra contrectabat diligen¬
tius. ac sensim nitebatur se
extendere una tantũ tibia
remanente debili. cȩterum

Expanded text:
nterea coram glorificato patroni nostri corpore deportatum est quiddam monstri simile, creaturae quidem, sed non hominis habens effigiem in miserando corpore. Erat enim mulier, ex parochia Parisiensi ad sanctorum merita non sine nutu Dei delata in hanc nostram provinciam, quam morbus paralysis in modum globi constrinxerat, cum vexatione corporis horrifica. Erat hujusmodi videre quod ad praedicandam omnipotentiam Salvatoris monstri simile diximus, utrosque videlicet talos retrorsum adhaerentes renibus, utrarumque manuum in volam reflexis unguibus, contractisque nervis, cute tantum supraducta, siccis obriguisse ossibus. Talis ut coram sanctuario est deposita, reviviscere divina virtute membra coeperunt arida, paulatimque videbantur reformari vultus et habitudo corporis in virtutem pristinam. Ac primum extensis manibus trementia membra contrectabat diligentius; ac sensim nitebatur se extendere, una tantum tibia remanente debili, caeterorum
Abbreviated transcription (Latin):
necdum fidem dictis ad hi¬
beret archi ep̃s. fecit experi¬
ri factis hoc modo rem om¬
nem diligentius. Cucurre¬
runt statim duo ex cubrcu¬
lariis. & arripuerunt quẽ
inuenerunt iacentem in
porticu debiliorem cȩteris.
non dissimilem illius
quam descripsimus in uir¬
tutum exordiis. Hunc de¬
portatum coram scĩ prȩsen¬
na. in paiumentum ꝓiece¬
runt uelut sarcinam non
se penitus mouere ualen¬
tem in parte altera Ui¬
deres ilico diuma uirtute
dissipati menbra cõpati.
neruos stringi. iungi ossa
compleri uiscera. ualitudi¬
ne firmari singula menbra.
Qui paulatim se subrigens
apprehenso cornu altaris
in pedes constitit. sicq for¬
mosus facie & habitudine
alter quodã modo quã uide¬
batur apparuit. Hȩc non
nisi uisa scribimus. quȩ pa¬
riter uderunt milia popłi
ex diuersis nationibus.

Expanded text:
necdum fidem dictis adhinecdum fidem dictis adhiberet archiepiscopus, fecit experiri factis hoc modo rem omnem diligentius. Cucurrerunt statim duo ex cubiculariis, et arripuerunt quem invenerunt jacentem in porticu debiliorem caeteris, non dissimilem illius, quem descripsimus in virtutum exordiis. Hunc deportatum coram sancti praesentia in pavimentum projecerunt, velut sarcinam, non se ponitus movere valentem in parte altera. Videres illico divina virtute dissipati membra compingi, nervos stringi, jungi ossa, compleri viscera, valetudine firmari singula membra. Qui paulatim se suberigens apprehenso cornu altaris in pedes constitit, sicque formosus facie et habitudine alter quodammodo quam videbatur apparuit. Haec non nisi visa scribimus; quae pariter viderunt millia populi ex diversis nationibus.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ confessorem magnifice
superius. sic & martyrem
xpĩ operari manifestũ fuit
inferius. Nam ea hora qua
illic aderat memoratus eõs
aderat & quidam elemosinã
ab eo prestolans accipere
totis contractis artubus Au¬
dita uͦ huius modi forinsecus
operatione. postulabat se
iuuari ne impediretur illic
se turbis comprimentibus ꝑ¬
uenire At ep̃s noli inquit
ne non peruenias diffidere:
potens est dñs eandem tibi
mscđiam ꝑ eadem merita
scõrum hic impendere Quȩ
uerba statim secuta est uirni¬
tis efficacia. nam restitutus
ille peregrinis gressibus antis
firmauit uestigia. F estinarutt
inde quidam ex cubicularis
ad regis palatium. irruerunt
alter quisq post alterum
Omnis gͦ posterior quasi ne¬
uum id nuntiabat. qͦd alius
prior identidem edi Txeii
Domine rex inquiunt audi
aitellige quid possit sc̃s
ile. quid nunc operetur
magnifice. Uere testamur
hodie uidisse nos mirabilia.
quȩ ipse ds̃ operatus est per
sui confessoris merita: Cũq

Expanded text:
i confessorem magnifice superius, sic et martyrem Christi operari manifestum fuit inferius. Nam eadem hora qua illic aderat memoratus episcopus, aderat et quidam eleemosinam ab eo postulans accipere, totis contractis artubus. Audita vero hujusmodi forinsecus operatione, postulabat se juvari ne impediretur illic se turbis comprimentibus pervenire. At episcopus: Noli, inquit, ne non pervenias diffidere, potens est Dominus eamdem tibi misericordiam per eadem merita sanctorum hic impendere. Quae verba statim secuta est virtutis efficacia, nam restitutus ille peregrinus gressibus antiqua firmavit vestigia. Festinaverunt inde quidam ex cubiculariis ad regis palatium, irruerunt alter quisque post alterum. Quivis ergo posterior quasi novum id nuntiabat quod alius prior identidem edixerat. Domine rex, inquiunt, audi et intellige quid possit sanctus ille, quid nunc operatur magnifice; vere testamur hodie vidisse nos mirabilia, quae ipse Deus operatus est per sui confessoris merita. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
suis clericis li&bertus ep̃s ca¬
meracensis. qui ex eo quod
acciderat aliquantulum
pauore perterritus fugien¬
tibus aliis ut uir dõ plenꝰ
& altioris ingenii diumum
quiddam intelligens restitit.
nosse desiderans quis esset rei
exitus quȩ tam prodigialiter
insonuit. Nam ut ipse testa¬
tus est. densa nebula primi¬
tus locũ illũ offuscatũ red¬
didit. qua statim disparente
subsecuta lux sole clarior
resplenduit. In medio illi¬
us splendoris uelut in exces¬
su mentis effectus antistes.
conspicatur duos apparuisse
mira claritate fulgentes
Remaclum uidelicet ac
Lambertum sc̃issimos ȩque
pontifices. quos audunt ar¬
cano quodam murmure
de his quȩ aceiderant inter
se colloquentes.

Expanded text:
suis clericis Lietbertus episcopus Casuis clericis Lietbertus episcopus Cameracensis, qui ex eo quod acciderat aliquantulum pavore perterritus, fugientibus aliis, ut vir Deo plenus et altioris ingenii intelligens quiddam divinum, restitit, nosse desiderans quis esset rei exitus quae tam prodigialiter insonuit. Nam, ut ipse testatus est, densa nebula primitus locum illum offuscatum reddidit, qua statim disparente, subsecuta lux sole clarior resplenduit. In medio illius splendoris velut in excessu mentis effectus antistes conspicatur duos apparuisse mira claritate fulgentes, Remaclum videlicet et Lambertum, sanctissimos aeque pontifices, quos audivit arcano quodam murmure de his quae acciderant inter se colloquentes.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit agnoscere quid posset
in cȩlestibus apud om̃ipo¬
tentem. ut seu uellent siue
nollent aduersarii. diuina
flexi uirtute oboedrent
enis uoluntati. XXII¬
nnus erat ab incar¬
natione dñi mil
tus autem di sc̃issionis ȩcđȩ¬
malmun drensis et⁊
stabulen¬
diuinȩ̨ placuit eam restitui
& hora qua uergit sol ad me¬
ridiem. cȩli nobis miscłiam
distillauerunt desiderabilem
Morantibus nobis leodu in
domo scĩ lamberti factus est
denuo sonus tanquã adue¬
nientis uehementis sp̃s. qui
humanos replens auditus.
templũ pariter repleuit
quo multi conuenerant ex
diuersis partibus. Facta igͥ
concussione non modica
ubi scĩ ossa quiescebant sacra¬
tissima. uisum est palam
mdueri scrinium ac suble¬
uari quasi uno cubito in
aera: Non minor quã supe¬
rius factus est subtus incri¬
pta eodem momento soni¬
tus. ubi preciosi martyris
lamberti qui escit sacratis¬
simum corpus : Illic ea hora.i
intentus erat psalmodiȩ cũ

Expanded text:
fecit agnoscere quid posset fecit agnoscere quid posset in coelestibus apud Omnipotentem, ut seu vellent, sive nollent, adversarii divina flexi virtute obedirent ejus voluntati. nnus erat ab Incarnatione Domini us autem discissionis EccleMalmundariensis et Stabulendivinae placuit eam restitui, et hora qua vergit sol ad meridiem, coeli nobis misericordiam distillaverunt desiderabilem. Morantibus nobis Leodii in domo S. Lamberti, factus est denuo sonus tanquam advenientis vehementis spiritus, qui humanos replens auditus templum pariter replevit, quo multi convenerant ex diversis partibus. Facta igitur concussione non modica ubi sancti ossa quiescebant sacratissima, visum est palam moveri scrinium, ac sublevari quasi uno cubito in aera. Non minor quam superius factus est subtus in crypta eodem momento sonitus, ubi pretiosi martyris Lamberti quiescit sacratissimum corpus. Illic ea hora intentus erat psalmodiae cum
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatus exiliumq para¬
ri. remissos a se iussit caue¬
re. ne forte poenas darent
inuenti. Nam iusserat rex
iratus suos in nr̃is armatos
se circũ ferre. nec cui quã
monacho uel laico quin
raperentur ad poenam
parcere. Etenim hoc erat
consilium archiprȩsulis. rẽ
nostram toto conamine ꝑ¬
turbantis. Eius etiam in¬
stinctu ac studio dicebat᷑
rex id habere consilu. ut
concessum eius dono corpꝰ
patroni nostri sibi auferret
ep̃s bauebergensis. Sed qͥd
iam morabimur eloqui.
qͦd om̃ibus auditu ȩque
delectabile credimus ñ sine
gaudio lacrimabili: Non
ferre duitius potuit fideli¬
um suoꝵ diutinã afflictio¬
nem pia patroni ꝓuidentia.
immo deficiente omui hu¬
mano iuiuamine statim
apposuit se in aduitoriũ
nostrũ cooperante diuini¬
tatis potentia. Diu susti¬
nuit ꝓbra & infamiam.
satisspectauit suoꝵ ꝑseue¬
rantiam. Despectus quo¬
dãmodo in terris ab prin¬
cipũ tẏrannide. totum
poene orbem in momento

Expanded text:
cruciatus exsiliumque paracruciatus exsiliumque parari, remissos a se jussit cavere, ne forte poenas darent inventi. Nam jusserat rex iratus suos in nostros armatos se circumferre, nec cuiquam monacho vel laico quin raperentur ad poenam parcere. Etenim hoc erat consilium archipraesulis rem nostram toto conamine perturbantis; ejus etiam instinctu et studio dicebatur rex id habere consilii, ut concessum ejus dono corpus patroni nostri sibi auferret episcopus Bavebergensis. Sed quid jam morabimur eloqui quod omnibus auditu aeque delectabile credimus non sine gaudio lacrymabili? Non ferre diutius potuit fidelium suorum diutinam afflictionem pia patroni providentia, imo deficiente omni humano juvamine, statim apposuit se in adjutorium nostrum, cooperante divinitatis potentia. Diu sustinuit probra et infamiam, satis spectavit suorum perseverentiam; despectus quodammodo in terris ab principum tyrannide, totum pene orbem in momento
Abbreviated transcription (Latin):
auditam contradictionem
fecissemus in prȩsentiarum
regiȩ potestati. At unus
ex principibus quosdã ex
nr̃is ad uocans eisq: condo¬
lens ex animo. fixam in noᷤ
aperuit sententiam. qͦd nisi
referretur sc̃s nil nobis ꝓfu¬
turam esse omem huma¬
nam industriam. dominũ
suũ nil pensi habere uel qͥc¬
quã posse disponere. dum
a nobissic detineri continge¬
ret corpus uenerabile. pror¬
sus om̃s bonos iuxta ęstiman¬
dũ uidere nil nos uelle ali¬
ud quam qͦd nefas erat sic
ulcisci de nr̃o cõmuni prin¬
cipe. His auditis. consulto
domno abbate aluisq in
cõmune fr̃ibus. statim ho¬
norifice nr̃i sp̾em unicam
in templo uirginis matris
retulimus.
ost hȩc explets missarũ
sollemnus. domnus noster
testamenta priorũ defereas
palatium petiit cũ suis. fa¬
cturus solitam ꝓclamatio¬
nem coram rerũ dominis
Ubi cũ intellexisset prȩpo¬
sito nr̃o alusq uniuersis
uidelicet qui regali impe¬
rio contradixerant ñ nisi

Expanded text:
auditam contradictionem auditam contradictionem fecissemus impraesentiarum regiae potestati. At unus ex principibus quosdam ex nostris advocans eisque condolens ex animo, fixam in nos aperuit sententiam, quod nisi referretur sanctus, nil nobis profuturam esse omnem humanam industriam, dominum suum nil pensi habere, vel quidquam posse disponere, dum a nobis sic detineri contingeret corpus venerabile, prorsus omnes bonos aestimandum videre nil nos velle aliud, quod nefas erat, sic ulcisci de nostro communi principe. His auditis, consulto domino abbate aliisque in commune fratribus, statim honorifice nostri spem unicam in templo Virginis Matris retulimus.ost haec, expletis missarum solemniis, dominus noster, testamenta priorum deferens, palatium petiit cum suis, facturus solitam proclamationem coram dominis, ubi cum intellexisset proposito nostro aliisque universis, videlicet qui regali imperio contradixerant, novissime