comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut fidei ꝓpheticȩ uestigus aduersariꝰ
conteratur. et comminuat cum sub
pedibus suis ꝓpheta sicut puluerem.
et in hoͣc corporis sui militia c̃stitutus.
quamuis breues dics uite sint. triũphũ
tam̃ de aduersario adipiscatur: qui re¬
formati hominis in ueterem grãm quẽ
ante. delictorum uinculis tenebat astri¬
ctum. et feruentis libidinis lassabat ae:¬
stu. lib̾tatem ingemiscat: potestatem
sentiat. Subicctus ẽ igitur aduersariꝰ.
scđm dñi sententiam. Etenum dñs iħc
ueniens in hunc mundum ꝑ uirginis
partum. subiecit animȩ nr̃ȩ om̃s ẽtra¬
rias potestates: ut fide tua. uerbo tuo.
conuersatione tua. et opcribus conterat᷑
Si ergo non conteris aduersarium. tia
culpa ẽ: quia ꝑmissa ñ uteris potestate.
In nob̾ ẽ igitur. ut aut subiciat᷑ aduersa¬
rius. aut resultet. Si enim actꝰ nr̃ dis¬
pliceat: incipit aduersarius superbire.
Si auit̃ bonis inhęreamus oꝑibꝰ. ut exer¬

Expanded text:
ut fidei propheticae uestigiis aduersarius ut fidei propheticae uestigiis aduersarius conteratur et comminuat eum sub pedibus suis propheta sicut puluerem et in hac corporis sui militia constitutus, quamuis breues dies uitae sint, triumphum tamen de aduersario adipiscatur, quo reformati hominis in ueterem gratiam, quem ante delictorum uinculis tenebat adstrictum et feruentis libidinis lassabat aestu, libertatem ingemescat, potestatem sentiat. subiectus est igitur aduersarius secundum domini sententiam. etenim dominus Iesus ueniens in hunc mundum per uirginis partum subiecit animae nostrae omnes contrarias potestates, ut fide tua, uerbo tuo, conuersatione tua et operibus conterantur. si ergo non conteris aduersarium, tua culpa est, qui permissa non uteris potestate. in nobis est igitur, ut aut subiciatur aduersarius aut resultet. si enim actus noster displiceat, incipit aduersarius superbire, si autem bonis inhaereamus operibus, exer
Abbreviated transcription (Latin):
iudicentur. Non absurdũ etiam illud.
ut quia breues dics et pauci sunt istiꝰ uitȩ.
ñ diutiꝰ grãm suã dñs circa ꝓphetã suum
differat: sed ipsi iudicium de ꝑsequenti¬
bꝰ faciat. Nam hic quoq iudicium ẽ de
ꝑsecutoribꝰ. Siquidem. qui non credit
in xp̃m: iam uidicatꝰ ẽ. Iudicium autem
hoc ẽ. qđ dedit scruulis suis dñs iħc. di¬
cens. habebitis potestatem calcandi supͣ
serpentes. et scorpiones: et suꝑ omnem
uirtutem inimici. Et uerum iudicium.
in quo torquetur inimicꝰ: sicut ipse c̃¬
fessus ẽ dicens. quid uenisti anit tempꝰ
torquere nos. Hoc ergo deposcit uirtu¬
tum stabilitate. fundatꝰ ꝓpħa: ut subi¬
ciatur sibi non homo. sed ille qui locũ
sibi in hominem uindicauit. Undt et
apłs ipsum magis in hominis peccato
putauit cẽ dimnandum: ipsum subi¬
ciendum: de quo ait. conterat ds sata¬
nan sub pedibꝰ ur̃is cito. Ex hoc ergo
ꝑsccutore iudicium sibi ficri gestit.

Expanded text:
o ore promissis iudicentur. Non absurdum etiam illud, o ore promissis iudicentur. Non absurdum etiam illud, ut, quia breues dies et pauci sunt istius uitae, non diutius gratiam suam dominus circa prophetam suum differat, sed ipsi iudicium de persequentibus faciat. nam hic quoque iudicium est de persecutoribus, siquidem qui non credit in Christo iam iudicatus est. iudicium autem hoc est, quod dedit seruulis suis dominus Iesus dicens: habebitis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones et super omnem uirtutem inimici. et uerum iudicium, in quo torquetur inimicus, sicut ipse confessus est dicens: quid uenisti ante tempus 10 requere nos? Hoc ergo deposcit uirtutum stabilitate fundatus propheta, ut subiciatur sibi non homo, sed ille qui locum sibi in homine uindicauit. unde et apostolus ipsum magis in hominis peccato putauit esse damnandum, ipsum subiciendum, de quo ait: conterat deus satanan sub pedibus uestris cito. ex hoc ergo persecutore iudicium sibi fieri gestit,
Abbreviated transcription (Latin):
multi ꝑsequentium nos laquei tendun¬
tur : Assit iam iudicium. in quo poe¬
na est ꝑfidorum: in quo ꝑsccutoribus
digna impictatis suȩ: precia reddunt᷑.
Uł sic. Quousq insultart poterunt. qͦ
usq inquictare: qui nos diuersis modis
quęrunt affligere: Non serus crit t̃¬
minus. Ctenim quasi ꝓpħa celeritatt̃
transcurrendȩ: istius uitȩ. non annoꝵ
sed dierum ęstimatione subducit di¬
cens. quot sunt dies serui tui. Et bene
dies dixit. ut non solum moras annu¬
as. ꝓphetica uisione transcurrer&: ue¬
rum etiam splendidum sibi uitȩ huiꝰ
curriculum uirtutum lumine decla¬
raret. Mcritoq securꝰ ait. quando faci¬
es mͥ de ꝑsequentibꝰ me iudiciũ. Michi
inquit uidicium de ꝑsequentibꝰ faci¬
es. non de me ꝑsequentibꝰ iudicium
dabis: quoniam non resurgunt impu
in iudicio. Sed mͥ inquit da iudiciũ:
ut cum remuneras innocentiam. fidt
ꝓuchis. miscđia coronas. impii ꝑsccu¬

Expanded text:
multi persequentium nos laquei tendunmulti persequentium nos laquei tenduntur? adsit iam iudicium in quo poena est perfidorum, in quo persecutoribus digna impietatis suae pretia redduntur. uel sic: \'quo usque insultare poterunt, quo usque inequitare, qui nos diuersis modis quaerunt adfligere?\' non serus erit terminus; etenim quasi propheta celeritatem transcurrendae istius uitae non annorum, sed dierum aestimatione subducit dicens: quot sunt dies serui tui? et bene \'dies\' dixit, ut non solum moras annuas prophetica uisione transcurreret, uerum etiam splendidum sibi uitae huius curriculum uirtutum lumine declararet. meritoque securus ait: quando facies mihi de persequentibus me iudicium? mihi, inquit, iudicium de persequentibus facies, non de me persequentibus iudicium dabis, quoniam non resurgunt impii in iudicio. sed mihi, inquit, da iudicium, ut, cum remuneraris innocentiam, fidem prouehis, misericordiam coronas, impii persecu
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim gelicidium ad nullum usum
utile ẽ. ad nullam operationem. sic cul¬
pa nulli ꝓdest usui. nulli operationi: &
ideo sicut gelicidium declinanda ẽ. ne
noceat. et adurat. Bonum ergo mͥ ficri
sicut utrem in gelicidio. ut possim non
obliuisci iustificationes dñi: ut carum
liquore ꝑfusus refrigeret om̃is feruor
internȩ cupiditatis. Non ergo uacuum
sed plenum hunc utrem essc̃ oportet:
plenum sp̃c : plenum iustificationum:
ut peccata inca ipse confitrar ut luxurũ
carnis ineȩ comprimam. Moriendũ ẽ enĩ
mundo: ut uiuamꝰ dõ. Si autẽ uiuamus
carni. mors utiq t̃ carnis prudentia. ui¬
uere: non possumus dõ: quia inimic a
dõ carnalis ista sapientia. et uita ẽ se¬
cularis. Sequitur uersus Quot sunt
quot sunt diesserui tui. quasi dicat.
quanti sunt dies humani: quantũ tẽpꝰ.
quantum spacium. Cur inuidetur tam
breui uitȩ: ne tranquille cursu istius
scłi ꝑfruamur: Cur in breui spacio tã

Expanded text:
sicut enim gelicidium ad nullum usum sicut enim gelicidium ad nullum usum utile est, ad nullam operationem, sic culpa nulli prodest usui, nulli operationi, et ideo sicut gelicidium declinanda est, ne noceat et adurat. bonum ergo mihi fieri sicut utrem in gelicidio, ut possim non obliuisci iustificationes domini, ut earum liquore per- fusus refrigeret omnis feruor internae cupiditatis. non ergo uacuum, sed plenum hunc utrem esse oportet, plenum spiritus, plenum iustificationum, ut peccata mea ipse confitear, ut luxuriam carnis meae conprimam; moriendum est enim mundo, ut uiuamus deo. si autem uiuamus carni, mors utique est carnis prudentia; uiuere non possumus deo, quia inimica deo carnalis ista sapientia et uita est saecularis. Sequitur uersus quartus: quot sunt dies serui tui?, quasi dicat: \'quanti sunt dies humani, quantum tempus, quantum spatium? cur inuidetur tam breui uitae, ne tranquillo cursu istius saeculi perfruamur ? cur in breui spatio tam
Abbreviated transcription (Latin):
sentiret hicmis illius asperitatt̃: quã sal¬
uator dicit grauem futuram fugientibꝰ:
Sicut enim glaciem non sentit uter. quia
pellis ẽ mortui. ita mortuus peccato
ꝓpħa frigus peccati sentire non poterat:
uel certe quod non frangatur necessita¬
tibꝰ. nec resistat caro menti. sed mollio¬
ri duciu animȩ se inflectat imperus:
et in hoc mundo gelicidio non arescat.
Uel quia corpꝰ afflictionis sumꝰ. et mortẽ
dñi iħu semꝑ in nr̃o corpore circũferre
debemus. hic est uter. qui castigat corpꝰ
suum: non ut ille incrassatus et obesus
populus. qui sedit manducare et bibe¬
re. et surrexit ludere. Hic est uter: qui
inebriat non uino sed sp̃u. in quo non bo¬
trio a maritudinis: non draconũ furor.
non furor aspidum: sed poculũ inebri¬
ans quam prȩclarum In hoc ergo gła¬
tur dauid. quia factus ẽ sicut uitr in ge¬
licidio: operationem peccati ñ scutiens.
Et benc peccatum gelicidio comparait᷑

Expanded text:
sentiret hiemis illius asperitatem quam salsentiret hiemis illius asperitatem quam saluator dicit grauem futuram esse fugientibus. sicut enim glaciem non sentit uter, quia pellis est mortui, ita mortuus peccato propheta frigus peccati sentire non poterat, uel certe quod non frangatur necessitatibus nec resistat caro menti, sed mollior ductu animae se inflectat imperiis et in hoc mundi gelicidio non arescat, uel Quia corpus adflictionis sumus et mortem domini Iesu semper in nostro corpore circumferre debemus. hic est uter qui castigat corpus suum, non ut ille incrassatus et obesus populus, qui sedit manducare et bibere, et surrexerunt ludere. hic est uter qui inebriat non uino, sed spiritu, in quo non botryo amaritudinis, non draconum furor, non furor aspidum, sed poculum inebrians quam praeclarum. in hoc ergo gloriatur Dauid, quia factus est sicut uter in gelicidio, operationem peccati non sentiens. Et bene peccatum gelicidio conparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis suȩ demonstraret głam. ue¬
stimenta eius erant candida sicut nix.
ut non solum ipse alienus aestimartt᷑ a
contagione peccati. uerum etiam qui¬
cumq resuscitatur. congelatis c̃iugii
cupiditatibꝰ resurgere frigidꝰ uidere¬
tur. In resurrectione enim neq nu¬
bunt. neq uxores ducunt: sed erunt si¬
cut angłi in cęlo. Boni ergo utres frigi¬
di. hoc ẽ. in gelicidio constricti prumiᷤᷤ.
non libidinis calore resoluti. Utrem
autẽ corpꝰ hoc dici licet ex pluribꝰ lo¬
cis. tamen etiam inde intellige: quod
adam et eua ubi imaginem deposuere
cȩlestis quam ante portabant: imagi¬
nem terreni hominis induentes. tu¬
nicas dicti sunt uestiti eẽ pellicias.
Corporales enim cos de spiritualibus
fecerat culpa commissa. Nec illud
absurdũ intelligendum. quod ita se dicat
factum dauid sicut utrem in gelicidio. eõ
quod in asperitate licet positus glaciali.
mortificauerit tamen corpus suum. ne.

Expanded text:
rectionis suae demonstraret gloriam, uerectionis suae demonstraret gloriam, uestimenta eius erant candida sicut nix, ut non solum ipse alienus aestimaretur contagione peccati, uerum etiam quicumque resuscitatur congelatis coniugii cupiditatibus resurgere frigidus uideretur; in resurrectione enim neque nubunt neque uxores ducunt, sed erunt sicut angeli in caelo. boni ergo utres frigidi, hoc est in gelicidio constricti pruinis, non libidinis calore resoluti. Utrem autem corpus hoc dici licet ex pluribus locis, tamen etiam inde intellege, quod Adam et Eua, ubi imaginem deposuere caelestis quam ante portabant, imaginem terreni hominis induentes tunicas dicti sunt uestiti esse pellicias; corporales enim eos de spiritalibus fecerat culpa commissa. nec illud absurdum ad intellegendum, quod ita se dicat factum Dauid sicut utrem in gelicidio, eo quod in asperitate licet positus glaciali mortificauerit tamen corpus suum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
utribꝰ dicit. quia uinum nouũ in utres
nouos mittunt : qui uolunt utrumq
seruare. et corpus. et grãm. Non effluat
igitur tuus hic uter: non rimosussit ñ
terreno inueterescat situ. ne uinum no¬
uum uetercs utres rumpat: scindantur
utres: fundatur gr̃a. Non iterum sole
iniquitatis. et nunia ui caloris arescant:
sed feruentium uiscerum cupiditates
diuersȩ niuali quodam frigore tempe¬
rentur: frigescat ęstus libidinis: & quo¬
dam continentit gelu ieiuniorumq
restrictꝰ. matutina oratione ꝑflet᷑. Quan¬
do sicut ros. ita suꝑ terram nr̃am dĩ uer¬
ba descendunt. sicut unber suꝑ gramen.
et sicut nix suꝑ foenum: nescit utrem
bonum ista nix ledere. Nix quȩ diuim
splendore: fulget eloquii. nix hȩc refri¬
gerat. non adurit: fecundat sata. ñ in¬
ternecat Nix hȩc p̃ceptio continentię
ẽ quȩ calorem facit frigere corporcũ:
et omnem naturȩ interioris restinguit
ardorem. Et forte iđo cum iħc resur¬

Expanded text:
utribus dicitur, quia uinum nuuom in utres utribus dicitur, quia uinum nuuom in utres nouos mittunt qui uolunt utrumque seruare, et corpus et gratiam. non effluat igitur tuus hic uter, non rimosus sit, non terreno inueterascat situ, ne uinum nonum ueteres utres rumpat, scindantur utres, fundatur gratia. non iterum sole iniquitatis et nimia ui caloris arescant, sed feruentium uiscerum cupiditates diuersae niuali quodam frigore temperentur. fngescat aestus libidinis et quodam continentiae gelu ieiuniorumque restrictus matutina oratione perfletur, quando sicut ros ita super terram nostram dei uerba descendunt, sicut imber super gramen et sicut nix super faenum. nescit utrem bonum ista nix laedere, nix quae diuini splendore fulget eloquii. nix haec refrigerat, non adurit, fecundat sata, non internecat. nix haec praeceptio continentiae est, quae calorem facit frigere corporeum et omnem naturae interioris restinguit ardorem. et forte ideo cum Iesus resur
Abbreviated transcription (Latin):
te firmatur. Ergo in sermone scõrum
uirtus ẽ: in sermone autem forensi isto
ac philosophico uanitas mundi. Uirtu¬
tem autem eẽ in sermont scõrum etiã
iste ꝓpheta te doccat: qui ait. dñs dabit
uerbum cuangelizantibꝰ uirtute mul¬
ta: hoc est. ut multa possint uirtute.
cuangelium prȩdicare. Pbatũ ẽ ergo.
quod in cuangelii p̃dicatione sit uirtꝰ
Prȩdicatio autem euangłii. sermo sc̃oꝵ
est. Ita dubium ñ residet. quia in scõꝵ
sermone sit uirtus. Sequitur uersus
uistificationes tuas ñ sum oblitus.
ex ista. uox iusti est: qui mortificauerit
suum corpus. Recte enim uter dicitur
iustꝰ: qui expoliatus non nudꝰ inueniat᷑
Uter namq exuuiis fit animantis mortui
Igitur et nos peccato moriamur: ut uiua¬
mus do Repłeti sp̃c iocunditate & sua.¬
uitate lȩticiȩ. erimus exuuiȩ sp̃uales.
carentes infirmitate corporea: et inte¬
gro mentis sinu infusam nobis diuinoꝵ
mysteriorum grãm reseruantes. De his

Expanded text:
te firmatur. ergo in sermone sanctorum te firmatur. ergo in sermone sanctorum uirtus est, in sermone autem forensi isto ac philosophico uanitas mundi. uirtutem autem esse in sermone sanctorum etiam iste propheta te doceat, qui ait: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa, hoc est ut multa possint uirtute euangelium praedicare. probatum est ergo, quod in euangelii praedicatione sit uirtus; praedicatio autem euangelii sermo sanctorum est. ita dubium non residet, quia in sancto sermone sit uirtus. Sequitur uersus uistificationes s tuas non sum oblitu s. uox ista uox iusti est qui mortificauerit suum corpus. recte enim uter dicitur iustus, qui expoliatus, non nudus inueniatur; uter namque de exuuiis fit animantis mortui. igitur et nos peccato moriamur, ut uiuamus deo. repleti spiritus iucunditate et suauitate laetitiae erimus exuuiae spiritales, carentes infirmitate corporea et integro mentis sinu infusam nobis diuinorum mysteriorum gratiam reseruantes. de his
Abbreviated transcription (Latin):
Martha. martha: maria optimam partẽ
clegit. quȩ non auferetur illi Ita uer¬
bum cognoscere. maius opus ee: quam
ministrare. diuinȩ auctoritate senten¬
gnum dĩ cẽ: sed in uirtute. Scriptum
non nego: sed in quo sermone cognosce:
Nempe quem inflatus effuderit. qui au¬
dientibꝰ sermo ꝓdesse ñ possit. qui sine
ostensiont fit sp̃c atq uirtutis: hc̃ ser¬
monem paulus non dignat᷑ cognoscere:
Wlt enim magis uirtutem sermoniᷤᷤ agno¬
scere. Deniq nolebat talem suum apłs
esse sermonem. qui in infirmitate uenie¬
bat. ut alios facer& fortiores in timore et
tremore : ut timentes nichil metuerent
nisi dñm iħm: trementes pacem eiꝰ tran¬
quillitatemq seruarent. Audi ergo qua¬
lem apłs sermonem habebat. Et sermo
inquit meus. et p̾dicatio mea. non in ꝑ¬
suasione sapientię uerborum. sed in o¬
stensione sp̃c̃ uirtutis: quia fides ñ fo¬
rensis sermone sapientiȩ. sed di uirtu¬

Expanded text:
Martha, Martha, Maria bonam partem Martha, Martha, Maria bonam partem elegit, quae non auferetur illi. ita uerbum cognoscere maius opus esse quam ministrare diuinae auctoritate sentengnum est dei sed in uirtute. scriptum non nego, sed in quo sermone, cognosce: nempe quem inflatus effuderit, qui audientibus sermo prodesse non possit, qui sine ostensione sit spiritus atque uirtutis, hunc sermonem Paulus non dignatur cognoscere; uult enim magis uirtutem sermonis agnoscere. denique nolebat talem suum apostolus esse sermonem, qui in infirmitate ueniebat, ut alios faceret fortiores, in timore et tremore, ut timentes nihil metuerent nisi dominum Iesum, trementes . pacem eius tranquillitatemque seruarent. audi ergo, qualem apostolus sermonem habebat: et sermo, inquit, meus et praedicatio mea non in persuasione sapientiae uerborum, sed in ostensione spiritus et uirtutis, quia fides non forensi sermone sapientiae, sed dei uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
Et plures ęstimamꝰ cos qui operantur: quã
cos qui studium cognoscendȩ diuinitatiᷤᷤ
exercent: Dicunt enim pleriq Ecce ho¬
mo. et opera eius. Quasi qui uerbo stude¬
at non opcretur: cum maius opus istud
quam cȩtera sint Si enim opus iusticia ẽ:
si opus temperantia: si opus fortitudo:
utiq opus ẽ etiam sapientia. Istȩ enim
quatuor principales uirtutes habentur
et operabatur cum ẽr̃t in principio a¬
pud patrem. deniq ꝑ ipsum om̃ia facta
sunt: et scias operatorem omnium esse.
et opus nr̃m esse xp̃m iħm. Etenim se¬
cundum quod uerbum ẽ: uerbũ inqͥ¬
rentibꝰ grande opus uerbum est. Unde
cum martha festinaret circa ministeri¬
um. maria autem uerbum dñi audir&d:
ca quȩ audicbat. ei quȩ ministrabat me¬
ruit anteferri. Dicenti enim marthae.
dñe. non ẽ tibi curȩ quod soror meare¬
liquerit me solam ministrare:. dic ergo
illi ut me adiuuet: respondens dix̃ dñs.

Expanded text:
et pluris - aestimamus eos, qui operantur, quam et pluris - aestimamus eos, qui operantur, quam eos, qui studium cognoscendae diuinitatis exercent. dicunt enim plerique: \'ecce -homo et opera eius\', quasi qui uerbo studeat non operetur, cum magis opus istud quam cetera sint. si enim opus iustitia est, si opus temperantia, si opus fortitudo, utique opus est etiam sapientia; istae enim quattuor principales uirtutes habentur. d aerum est et operabatur, cum esset in principio apud patrem. denique per ipsum omnia facta sunt, et scias operatorem omnium esse et opus nostrum esse Christum Iesum. etenim secundum quod uerbum est, uerbum inquirentibus, grande opus uerbum est. unde cum Martha festinaret circa ministerium, Maria autem uerbum domini audiret, ea quae audiebat ei quae ministrabat meruit anteferri. dicenti enim Marthae: domine, non est tibi curae quod soror mea reliquit me solam ministrare? dic ergo illi ut me adiuuet, respondens dixit dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
tis aspexerit nondum planum atq di¬
stinctum: is uelut quibusdam oculis
interioribꝰ uerbi nauigium approquin¬
quare animȩ sue cernit. Quo autẽ ex¬
pressius uidere cȩperit. eo magis quasi
ad portum ueritatis festinat accederc:
et fit pocimus inuchendȩ. Defecerunt
ergo oculi ꝓphetȩ in uerbum di: dicen¬
tes. quando consolaberis me: Si oculi
isti significati sunt. quibꝰ cernimus et
uidemus. dicere debuerunt. quando
consolaberis nos: hoc est. non singula¬
riter. sed pluraliter. Sed quia oculus
mentis. et oculus carnis unus oculus
fiunt. et tunc homo consolatione ful¬
citur. cum caro et mens diuersa non
cupiunt. sed unum desiderant. unũ
requirunt. ideo intenti ad cum qui
ait. ego et pater unum sumꝰ. isti quoꝙ
oculi unum ẽẽ se confitentur: quia
uno atq eodẽ desiderio officioq fun¬
guntur deficiebat ergo in uerbũ ꝓ¬
pheta. Nos autem ociosos nos putamꝰ.
si uerbo tantũmodo studere uideam᷑:

Expanded text:
tis aspexerit nondum planum atque ditis aspexerit nondum planum atque distinctum, is uelut quibusdam oculis interioribus uerbi nauigium adpropinquare animae suae cernit. quo autem expressius uidere coeperit, eo magis quasi ad portum ueritatis festinat accedere, ut sit proximus inuehendae. Defecerunt ergo oculi prophetae in uerbum dei dicentes: quando consolaberis me? si oculi isti significati sunt, quibus cernimus et uidemus, dicere debuerunt: \'quando consolaberis nos ?\', hoc est non singulariter, sed pluraliter. sed quia oculus mentis et oculus carnis unus oculus fiunt et tunc homo consolatione fulcitur, cum caro et mens diuersa non cupiunt, sed unum desiderant, unum requirunt, ideo intenti ad eum, qui ait: ego etpater unum sumus, isti quoque oculi unum esse se confitentur, quia uno atque eodem desiderio officioque funguntur. Deficiebat ergo in uerbum propheta. nos autem otiosos nos putamus, si uerbo tantummodo studere uideamur,
Abbreviated transcription (Latin):
suauitate. ñ sentiens. Ergo ut illa quȩ
aduenienti uiro se optat offerre ablega¬
tis omnibꝰ domesticis occupationibus.
semitas uiantis. aut pedum uestigia
legit: sic ꝓpħa curis exutus secularibꝰ.
interiorum oculorum in uerbũ di ꝑui¬
gil custos usq ad defectionem sui. in¬
tendebat obtutꝰ corpussuum redigenᷤ¬
seruituti: et aniniam suam adhumilita¬
tis patientiam arancȩ modo tabescentis
erudiens. Desiderabat enim sicut ceruuᷤᷤ
fontes aquarum. et sitiebat in dnm̃ dm̃
suum. cupiens eiꝰ uidere p̾sentiam. et ap¬
parere ante. faciem di: nimioq deside¬
rio et uehementi cupiditate: deficiens.
tunc se habiliorem his quȩ a dño posce¬
ret impetrandis ꝓphetica gr̃a p̾sume¬
bat. Et nos igitur intendamꝰ cor nr̃m.
ut possimus intelligere series scriptu¬
rarum: et uerbum nob uenire a dño
postulemus. atq intellectũ dari. Siquiᷤ
de longinquo uerbum di obtutu men¬

Expanded text:
suauitate non sentiens. ergo ut illa, quae suauitate non sentiens. ergo ut illa, quae aduenienti uiro se optat offerre, ablegatis omnibus domesticis occupationibus semitas uiantis aut pedum uestigia legit, sic propheta curis exutus saecularibus interiorum oculorum in uerbum dei peruigil custos usque ad defectionem sui intendebat obtutus, corpus suum re- digenseruituti et animam suam ad humilitatis patientiam araneae modo tabescentis erudiens. desiderabat enim sicut ceruus fontes aquarum et sitiebat in dominum deum suum, cupiens eius uidere praesentiam et apparere ante faciem dei nimioque desiderio et uehementi cupiditate deficiens tunc se habiliorem his quae de domino poposcerit inpetrandis prophetica gratia praesumebat. et nos igitur intendamus cor nostrum, ut possimus intellegere series scripturarum, et uerbum nobis uenire a domino postulemus atque intellectum dari. si quis de longinquo uerbum dei obtutu men
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ reuelationem ea quȩ erant abscondita.
mente cernebant. Quid ẽ oculos deficere:
De corporalibꝰ dicamus: ut intelligamꝰ de
spiritualibꝰ. Nonne quando aliquẽ de¬
sideramus. et speramus affore. eo dirigi¬
mus oculos unde sperainus ẽẽ uenturũ:
Itaq contenti diu. cotidiana expectatione.
deficimus. Sic anna circunispiciens in ui¬
ani: sollicitis aduentum filii explorabat
excubiis: Sic dauid ꝓpħa currentẽ de
prelio posutis in turri exploratoribꝰ. in¬
terrogare de salute filii pater sedulus
gestiebat. Sic tenerȩ uxor etatis de spe¬
cula litorali indefessa expectatione con¬
iuigis prestolatur aduentum: ut quam¬
cumq nauim uiderit. illic putet conu¬
gem nauigare: metuatq ne uidendi
grãm dilecti alius ante aduertat. nec
ipsa possit prua dicere. uideo te mari¬
te : sicut anna dicebat ad filium. uideo
te fili. amodo libenter moriar: moruᷤ
uidelicet dolorem ex optati conspectꝰ

Expanded text:
per reuelationem ea, quae erant abscondita, per reuelationem ea, quae erant abscondita, mente cernebant. Quid est oculos deficere? de corporalibus dicamus, ut intellegamus de spiritalibus. nonne, quando aliquem desideramus et speramus adfore, eo dirigimus oculos, unde speramus esse uenturum? itaque intenti diu cotidiana expectatione deficimus. sic Anna circumspiciens in uiam sollicitis aduentum filii explorabat excubiis. sic Dauid propheta currentem de proelio positis in turre exploratoribus interrogare de salute filii pater sedulus gestiebat. sic tenerae uxor aetatis de specula litorali indefessa expectatione uiri praestolatur aduentum, ut, quamcumque nauem uiderit, illic putet coniugem nauigare metuatque, ne uidendi gratiam dilecti alius anteuertat nec ipsa possit prima dicere: \'uideo te, marite\', sicut Anna dicebat ad filium: uideo te, fili, amodo libenter moriar, mortis uidelicet dolorem exoptati conspectus
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccła. moralem et mysticum. fidei oculo
plus uidet xp̃m. Mysticus enun oculus
acutior est: moralis dulcior. Et fortas¬
se. isti oculi sunt quibꝰ paul uidebat et̃¬
na: ubi cępit corporalia non uidere:. De¬
niq qui xp̃m non uidebat priusꝗͣ ocu¬
los amitter&: uidit cum postea quã ui¬
sum amisit oculorum. Uidit eum qͥ dixit
etiam dñm fatebatur. Et uifra. dñt in¬
quit quid me uis facere: Non ergo ui¬
debat cum. cuiꝰ expectabat imperium :
Quibꝰ igitur oculis uidere paulꝰ plus su¬
scepit: nisi his quos nobis ipse monstra¬
uit dicens. orabo spiritu. orabo et m̃te:
demq ut scias quia uidit orando. factũ ẽ
inquit reuertenti mͥ in iherłm. cũ orirẽ
in templo pauorem habui: et uidi illum
dicentem mͥ. festina. exi citiꝰ de iherusalẽ:
non enun recipient testuonium tuum
de me Isti ergo oculi in uerbum di defi¬
ciunt: et dicunt. quando consolaberis me
Istis oculis. ꝓpħȩ dicebantur uidentes. qͥa

Expanded text:
ecclesia, moralem et mysticum, fidei oculo ecclesia, moralem et mysticum, fidei oculo plus uidet Christum; mysticus enim oculus acutior est, moralis dulcior. Et fortasse isti oculi sunt quibus Paulus uidebat aeterna, ubi coepit corporalia non uidere. denique qui Christum non uidebat, priusquam oculos amitteret, uidit eum, posteaquam uisum amisit oculorum. uidit enim qui dixit: etiam dominum fatebatur — et infra: domine, inquit, quid me uis facere? non ergo uidebat eum cuius expectabat imperium ? quibus igitur oculis uidere Paulus plus coepit nisi his, quos nobis ipse monstrauit dicens: orabo spiritu, orabo et mente? denique ut scias quia uidit orando, factum e s t, inquit, reuertenti mihi in Hierusalem. cum orarem in templo, pauorem habui, uidi illum dicentem mihi: festina et exi citius de Hierusalem; non enim recipiunt testimonium tuum de me. isti ergo oculi in uerbum dei deficiunt et dicunt: quando consolaberis me? istis oculis prophetae dicebantur \'uidentes\', quia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptione deiccti. Attollat᷑ igitur
anima nr̃a deficiens sius uiribꝰ. ut adhȩ¬
ẽ enim salus: ueritas: uirtꝰ atꝙ sapientia.
Qui igitur deficit sibi. ut uirtuti adhȩxeat.
amittit qđ suum ẽ accipit qđ act̾num
Defecerunt oculi mer in eloquiũ tuui. di¬
Qcentes. quando consolaberis me
salutare defecit anima. eo qđ concupiscit
cum. cuiꝰ passione seruata ẽ: hic in uerbũ
dĩ ꝓphetȩ oculi defecerunt. Et uidea¬
mus. ne. quemadmodum illic adhȩrenᷤ
xp̃o anima deficit in unum sp̃m. et fit
unus sp̃c: ita et deficiant oculi. ut fiat
mens. Oculi enim mentis isti sunt. oculi
scilic&e interioris hominis: non hi oculi
qui ministerio funguntur obtutus. Et
enim oculus et mens carnis: Sed ille cc¬
cus ẽ oculis qui non uidet quȩ diuina
sunt: qui frustra menit carnis inflatꝰ ẽ.
pisti uno ab oculis tuis. Merito uno ocu
lo. xp̃c uidetur. quia non uidetur oculo
carnali: aut quia duos oculos habens

Expanded text:
praesumptione deiecti. adtollatur igitur praesumptione deiecti. adtollatur igitur anima nostra deficiens suis uiribus, ut adhaeest enim salus, ueritas, uirtus atque sapientia. qui igitur deficit sibi, ut uirtuti adhaereat, amittit quod suum est, accipit quod aeternum defecerunt oculi w e i in eloquium tuum dicentes: quando consolaberis me? salutare defecit anima, eo quod concupiscit eum cuius passione seruata est, hic in uerbum dei prophetae oculi defecerunt. et uideamus ne, quemadmodum illic adhaerens Christo animo deficit in unum spiritum et fit unus spiritus, ita et deficiant oculi, ut fiat una mens. oculi enim mentis isti sunt, oculi scilicet interioris hominis, non hi oculi qui ministerio funguntur obtutus. est enim oculus et mens carnis, sed ille caecus est oculus, qui non uidet quae diuina sunt, qui frustra mente carnis inflatus est. pisti uno ab oculis tuis. merito uno oculo Christus uidetur, quia non uidetur oculo carnali. aut quia duos oculos habens
Abbreviated transcription (Latin):
batur asfectu. ut totꝰ illius fier&e quod de¬
siderabat: sicut etiam ipse in posterioribꝰ
dicit. Effundo in conspectu eiꝰ orationẽ
meam: tribulationem meam ante. ipsũ
ꝓnuntio: in deficiendo ex me sp̃m meum:
defecit cnim eiꝰ sp̃c. Immo ab eo defecit sp̃c¬
suus: qui se ipsum negat. ut adhęrtat xp̃o
Unde semitȩ eiꝰ cognoscuntur a dño: quia
non sunt carnis. sed xp̃i. Semita etenim
sequentium dm̃. uia xp̃c ẽ. Et nos igit᷑
illud concupiscamus acternum: illud sa¬
lutare dĩ. Non concupiscamꝰ pecuniam.
quam auarissimi concupiscunt: ñ concu¬
piscamꝰ alienȩ uxoris decorem: ñ ambi¬
tionis exagitemur desiderio: ñ seculari
intendamiis głȩ : non fallacis circumscri¬
ptionis studus occupemur: ñ ꝓorimũ
circumuenire: iniquitate cupiamꝰ: non
postremo partes uulpium simꝰ. in terre.¬
nȩ uoluptatis interiora demersi tanꝗͣ
exules ȩternorum: et de illa suꝑnę̧ sp̃ei

Expanded text:
batur affectu, ut totus illius fieret quod debatur affectu, ut totus illius fieret quod desiderabat, sicut etiam ipse in posterioribus dimeam, et tribulationem meam ante ipsum pronuntio, in deficiendo ex me spiritum meum . Defecit enim ejus spiritus; immo ab eo defecit spsuus qui se ipsum negat, ut adhaereat Christo. unde semitae eius cognoscuntur a domino, quia non sunt carnis, sed Christi semitae. Etenim requirentium deum uia Christus est. et nos igitur illud concupiscamus aeternum, illud salutare dei; non concupiscamus pecuniam quam auarissimi concupiscunt, non concupiscamus alienae uxoris decorem, non ambitionis exagitemur desiderio, non saeculari intendamus gloriae, non fallacis circumscriptionis studiis occupemur, non proximum circumuenire iniquitate cupiamus, non postremo partes uulpium simus in terrenae uoluptatis interiora demersi tamquam exules aeternorum et de illa supernae spei
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscens inquit. et quasi totam se effun¬
dens in concupiscentiam. longo fine su¬
spensa defectione. dissoluiturꝰ deniq
quomͦ deficiat anima in salutare dei.
iheremias docet. Et factum ẽ inquit in
corde meo ut ignis ardens. flammanꝰ in
ossibꝰ meis: et dissolutus sum undiq. et
ferre ñ possum Hoc igit᷑ inflammatus
desiderio. ait dauid. defecit in salutare.
tuum anina mea: et in uerbũ tuũ sꝑaui
Recte speraui dixit in uerbum. Ante enim
spes p̾cedit: et idco sequitur defectio. Spe¬
rauit autem in uerbum. qđ p̃destinatũ ẽ
esse uenturum: quod potest intelligi de
dõ uerbo. Aut cerit in uerbum sꝑauit.
qui uerbo cęlesti credidit. quo dñi nr̃i
gła declaratur. Ergo ꝓpħa consideranᷤ
quȩ legerat. et cernens qđ cum adesset
corpori. uelut quibꝰdam ligatꝰ uinculiᷤ¬
huiꝰ uitȩ aberat a salutari dĩ. c̃cupiscebat:
desiderabat: deficiebat: et toto dissoluc¬

Expanded text:
ncupiscens, inquit, et quasi totam se effunncupiscens, inquit, et quasi totam se effundens in concupiscentiam longo fine suspensa defectione dissoluitur. denique quomodo deficiat anima in salutare dei, Hieremias docet: et factum est, inquit, in corde meo ut ignis ardens flammans in ossibus meis, et dissolutus sum undique et ferre non possum. hoc igitur inflammatus desiderio ait Dauid: defecit in salutare tuum anima mea, et in uerbum tuum speraui. Recte \'speraui\' dixit \'in uerbum\'; ante enim spes praecedit et ideo sequitur defectio. sperauit autem in uerbum quod praedicatum est esse uenturum, quod potest intellegi de deo uerbo. aut certe in uerbum sperauit qui uerbo caelesti credidit, quo domini nosglo ria declaratur. ergo propheta, considerans quae legerat et cernens qu» d, cum adesset corpori uelut quibusdam ligatus huius uinculis uitae, aberat a salutare dei, concupiscebat desiderabat deficiebat et toto dissolue
Abbreviated transcription (Latin):
scit: illum desiderat: in illum totis uiribꝰ¬
intendit: illum in gremio mentis fouet:
illi se aperit. & effundit: et hoc solum ue¬
retur. ne illum possit amittere Itaq
quanto maiori desiderio exercitata fue¬
rit anima. cupiens adhȩrere salutari suo:
tantomagis deficit. Ergo ista defectio
imminitionem quidem fragilitatiᷤᷤ sed
assumptionem uirtutis operatur. Deniq
ipse alibi dicens. sitiuit in it anima mea.
subiecit infra. adhȩsit pꝰit anima mea:
me suscepit dextera tua: Qui cnim sitit.
cupit semꝑ adhȩrere fonti: nec aliud. ni¬
si aquam sibi expetere et contingere ui¬
detur: ut ipso pascatur affectu. Suscipi¬
ens ergo dextera animam meam. et de
sua uirtute imꝑtiens. facit cã c̃t̃ quod
non erat: ut dicat. uiuo autẽ iam non
ego. uiuit autem in me xp̃c: Disce autẽ
etiam exemplo. defectionem istam nimiȩ
ce cupiditatis. Concupiscit inquit. et
deficit anima mea in atria dñi. Atria c̃¬

Expanded text:
scit, illum desiderat, in illum totis scit, illum desiderat, in illum totis intendit uiribus, illum gremio mentis fouet, illi se aperit et effundit et hoc solum. ueretur, ne illum possit amittere. itaque quanto maiore desiderio exercitata fuerit anima cupiens adhaerere salutari suo, tanto magis deficit. ergo ista defectio inminutionem quidem fragilitatis. sed adsumptionem uirtutis operatur. denique ipse alibi dicens: sitiuit in te anima mea subiecit infra: a d haesit post te anima mea, me suscepit dextera tua. qui enim sitit, cupit semper adhaerere fonti nec aliud nisi aquam sibi expetere et contingere uidetur, ut ipso pascatur affectu. suscipiens ergo dextera tua animam meam et de sua uirtute mihi inpertiens facit eam esse quod non erat, ut dicat: uiuo autem iam non ego, uiuit autem in me Christus. disce autem etiam exemplo defectionem istam nimiae esse cupiditatis: concupiscit, inquit, e t deficit anima mea in atria domini. ante co
Abbreviated transcription (Latin):
deficit qui desiderat. Id est ergo defice¬
re : in id unumquẽq totis studiis migra¬
re. quod diligat Illud cogitat. illi adhȩ¬
ret: illud ꝑsonat quod receperit dili¬
gendum: in id quadam animȩ defecti¬
one transfunditur. ut si mater filii expe¬
etet p̾sentiam: quemad modum expecta¬
bat tobiȩ uxor filium peregrinantem.
deficiens a desiderio. et in angustiis c̃¬
stituta: et tanquam resoluta uiribus
Quid enim aliud nisi defectum quendã
cius uerba significant: Sed quo magis
lassatur affectus: eo amplius amor cre¬
scit. Et quo diutius ab est qui desidera¬
tur: eõ expectantis desideria maiore.
quadam ui amoris ignescunt. Caro
deficit: sed cupiditas alitur et augetur.
hinc ergo colligere possumꝰ: quid sut desec̃
in salut are tuum anima mea. Ctenim spi¬
ritui adhęrens anima. deficit ab eo qđ ẽ
minum. nescit aliud desiderare nisi salu¬
tare dĩ: quod est xp̃c iħc. Illum concupi¬

Expanded text:
deficit qui desiderat. id est ergo deficedeficit qui desiderat. id est ergo deficere, in id unumquemque totis studiis migrare quod diligat. illud cogitat, illi adhaeret, illud personat quod receperit diligendum, in id quadam animae defectione transfunditur, ut si mater filii expectet praesentiam, quemadmodum expectabat Tobiae uxor filium peregrinantem deficiens a desiderio et in angustiis constituta et tamquam resoluta uiribus. quid enim aliud nisi defectum quendam eius uerba significant ? sed quo magis lassatur affectus, eo amplius amor crescit et, quo diutius abest qui desideratur, eo expectantis desideria maiore quadam ui amoris ignescunt. caro deficit, sed cupiditas alitur et augetur. Hinc ergo colligere possumus quid sit: defecit in salutare tuum anima mea. etenim spiritui adhaerens anima deficit ab en quod est minum nescit aliud desiderare nisi salutare dei, quod est Christus Iesus. illum concupi
Abbreviated transcription (Latin):
solum dixit. defecit anima mea. sed de¬
fecit in salutare tuum litaq ut dc usu
capiamꝰ exemplum. si uerbi gr̃a dicamus.
deficit ille in illam: uidetur exprimihoc
uerbo. quod totus in mulicris desideriũ
cupiditate: transicrit. Et quicquid est
quod uchement᷑ expetimꝰ : nisi eiꝰ matu¬
riorem habeamꝰ effectum. in nos uidetur
longa quadam intentione. lassare. Amor
impatiens. die noctuq meretricias fores
pulsans. si diutius potiendi desiderio dif¬
feratur: ipsa deficit expectatione. dũ spe¬
rat. In quo utiq non finis amoris. sed in¬
crementum ẽ. Et quicquid ẽ desidera¬
bile. si non contingat desideranti. deficit
in illud: et quasi ipsam deponit animã
qui desiderat. Si tamen spes ꝓpior assur¬
gat: dat uires spes ꝓxima Si autr̃ absen¬
tia sit dilecti: co ipso quod absentem de¬
siderat. quȩ concupiuit amimȩ suȩ pati¬
tur defectionem. Itaq quanto longius
est illud quod desideratur: tantomagiᷤᷤ

Expanded text:
solum dixit: defecit anima mea, sed: desolum dixit: defecit anima mea, sed: defecit in salutare tuum. itaque ut de usu capiamus exemplum, si uerbi gratia dicamus: \'defecit ille m illam\', uidetur exprimi hoc uerbo, quod totus in mulieris desiderium cupiditate transierit. et quicquid est quod uehementer expetimus, nisi eius maturiorem habeamus effectum, id nos uidetur longa quadam intentione lassare. amor inpatiens die noctuque meretricias fores pulsans, si diutius potiendi desideria differantur, ipsa deficit expectatione, dum sperat; in quo utique non finis amoris, sed incrementum est. et quicquid est desiderabile, sinon contingat desideranti, deficit in illud et quasi ipsam deponit animam qui desiderat. si tamen spes propior adsurgat, dat uires spes proxima, si autem absentia sit dilecti, eo ipso quod absentem desiderat qui concupiuit animae suae patitur defectionem. itaque quanto longius est illud quod desideratur, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
pheta humilitatem hac interp̃tatione. si¬
gnari. Ait enim sub hac littera in tͥrenis.
quia ñ repellet in ęternum dñs: quia cũ
humiliabitur. miscrebitur scđm multitu¬
dinem miscđiȩ suȩ : quia ñ humiliauit
toto corde suo. neq repulit filios hominũ
Bonum ergo curuari. ut humiliem᷑ dño.
& dñs misereat᷑. Deniq et in supcrioribꝰ
sub hac littera idem iheremias ꝓpheta.
ostendens gemitus et humilitatẽ plebiᷤᷤ.
ait. Omnes populi eius ingemiscentes.
quȩrentes panem. dederunt desideria
sua in escam: ut reficiant animã. Uide
dñe et aspice: quia facta ẽ sine honore:
Ergo qui animȩ: suȩ quęrit refectionẽ.
humilitate curuetur: quo possit citius
curuatꝰ multo amplius anima ac mente.
quam corpore. exorsus ẽ dauid dicers
e fecit in salutare
tuum anima mea:
& in uerbum
tum spero:
Non usitatus ser¬
mo nos capiat: ut
tanquam corporeas
fatigationes defectionem
huiusmodi iudicemus. Neq enim hoc

Expanded text:
pheta humilitatem hac interpretatione sipheta humilitatem hac interpretatione signari; ait enim sub hac littera in Threnis: quia non repellet in aeternum dominus, quia cum humiliauerit miserebitur secundum multitudinem misericordiae suae, quia non humiliauit toto corde suo neque reppulit filios hominum. bonum ergo curuari, ut humiliemur domino et dominus misereatur. denique et in superioribus sub hac littera idem Hieremias propheta ostendens gemitus et humilitatem plebis ait: omnis populus eius ingemescentes, quaerentes panem, dederunt desideria sua in escam, ut reficiant animam. uide, domine, et aspice, quia factaest sine honore. ergo qui animae suae quaerit refectionem, humilitate curuetur, quo possit citius curuatus multo amplius anima ac mente quam corpore, exorsus est Dauid dicens: defecit in salutare tuum anima mea, et i n uerbum tuum spero. non usitatus sermo nos capiat, ut tamquam corporeae fatigationis defectionem huiusmodi iudicemus. neque enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
castum se habere cor. quemadinodum
salomon dixit: sed qui gloriatur in dño
glorictur. qui scĩs suis cor mundum cre¬
are dignatus ẽ: et immaculatũ facere
iustificationibꝰ suis. Quȩ sint iustifica¬
tiones. audi dicentem: dic iquitates
tuas. ut iustificcris. Ergo qui inquita¬
tes dicit. iustificatur. Qui autem iusti¬
ficatur. non confunditur: quia pudo¬
rem peccatorum matura c̃fusione ꝑemit¬
inter pretatione significat curuati sĩ.
onus int̾pretationis ipse nos docet.
Oquid sit curiari. Qui enim inclinat᷑
in terram: curuari uidetur. Unde. ait
ꝓpħa sub hac littera Paulominꝰ c̃sũmauert̃
me in terra. Curuatur autem qui agit poe¬
nitentiam. eoquod ceruicem suam curuat
dum humiliatur ad dñm: et interiorem
magis ceruicem. id est ceruicem mentis &e
cordis. Nam de hac ccruice dictum ẽ: Nec
sic flectas ut circulum collum tuum. Qui
enim cor suum ñ flectit: frustra ceruiceni
suam flexerit. Docet etiam iheremias pro¬

Expanded text:
castum se habere cor, quemadmodum castum se habere cor, quemadmodum Salomon dixit, sed qui gloriatur in domino glorietur, qui sanctis suis cor mundum creare dignatus est et inmaculatum facere iustificationibus suis. quae sint iustificationes, audisti dicentem: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. ergo qui iniquitates dicit iustificatur, qui autem iustificatur non confunditur, quia pudorem peccatorum matura confessione praeueninterpretatione significat \'curuati sunt\'. sonus interpretationis ipse nos docet quid sit curuari; qui enim inclinatur in terram, curuari uidetur. unde ait propheta sub hac littera: paulo minus consummauerunt me i n terra. curuatur autem qui agit paenitentiam, eo quod ceruicem suam curuat, dum humiliatur ad dominum, et interiorem magis ceruicem, id est ceruicem mentis et cordis. nam de hac ceruice dictum est: nec si flectas u t circulum collum tuum; qui enim cor suum non flectit, frustra ceruicem suam flexerit. Docet etiam Hieremias pro
Abbreviated transcription (Latin):
prumpit. didicisti cor ce mundandum:
disce. quem adinodum mundes. Mundat
hunc fontem. iustificatio legitima: hoc ẽ
confessio peccatorum: Deniq publicanuᷤ
ille qui peccata ꝓpria fatebatur. iustifi¬
catus magis de templo quam phariscus
exiuit: quia ieiunia sua et munera phari¬
seus atq innocentiam p̃ferebat Munda
ergo aquam tuam: illam aquam de qua
dictum ẽ. aqua alta. consilium in corde
uiri. Bonam tibi aquam natura dedit: nͥ
eam cęno tuo polluas. Ipsa te diluit: si
pura. si simplex. si ctiam naturalis sit: si
nichil habeat sordidum. atq terrenũ. Qͥ đ
mali est. si ea polluat aqua. quȩ munda¬
re debeat: Sed non est aqua tua.quȩ te
polluit. Ista aqua aliena ẽ. Deniq dictũ
ẽ tibi. Ab aqua aliena abstine te. Aliena
aqua mentitur et fallit: et contrarium
naturȩ. ꝓfluit. Idõ ait. filii alieni men¬
titi sunt mͥ. Nam si alieni non fuissent:
utiq ñ fefellissent. Nemo ergo gloriet᷑

Expanded text:
prorumpit. Didicisti cor esse mundandum; prorumpit. Didicisti cor esse mundandum; disce quemadmodum mundes. mundat hunc fontem iustificatio legitima, hoc est confessio peccatorum. denique publicanus ille, qui peccata propria fatebatur, iustificatus magis de templo quam Pharisaeus exiuit, quia ieiunia sua et munera Pharisaeus atque innocentiam praeferebat. munda ergo aquam tuam, illam aquam de qua dictum est: aqua alta consilium in corde uiri. bonam tibi aquam natura dedit, nisi eam caeno tuo polluas; ipsa te diluit, si pura, si simplex, si etiam naturalis sit, si nihil habeat sordidum atque terrenum. quid mali est, si ea polluat aqua quae mundare debeat! sed non est aqua tua quae te polluit, ista aqua aliena est. denique dictum est tibi: ab aqua aliena abstine te. aliena aqua mentitur et fallit et contrarium naturae profluit. ideo ait: filii alieni mentiti sunt mihi; nam si alieni non fuissent, utique non fefellissent. nemo ergo glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
possis crimen cduere: cum mentẽ tuã
uel midis cogitationibꝰ inquinatam la¬
uare non possis. Et pilatus manꝰ lauit:
sed cor suum lauare ñ potuit. Mansit
scelere pollutꝰ: quamius manꝰ suas aquę
infusione lauisset. Audi quia & cogitatio
inquinat. Non quod intrat in os coinqui¬
nat hominem: sed quod exit de ore. De
corde enim excunt cogitationes malȩ:
homicidia: adulteria. fornicationes. fur¬
ta: falsa testimnonia. blasphemiȩ hȩc sunt
quȩ coinquinant hominem: Si trgo intꝰ
coiquinaris: mundi priꝰ qđ int̾ est Si
qđ intus ẽ mundaueris: et exteriora
mundasti. Ut si aqua turbida influat.
frustra lacum putes ẽt̃ mundandũ: si
fons ꝓfluat cęnulentus. Receptacula
enim tersisse nichil ꝓderit: cum in fon¬
te sit uitium. Ipst tibi ante. purganduᷤ
ẽ : ut fluat omne quod purum ẽ Cor tu¬
um. cogitationum tuarum est scaturigo
In illo fonte: uel turbida aqua impurita¬
tis euomuitur. uel sinccra pietatis unda

Expanded text:
possis crimen eluere, cum mentem tuam possis crimen eluere, cum mentem tuam inmundis cogitationibus inquinatam lauare non possis. et Pilatus manus lauit, sed cor suum lauare non potuit; mansit scelere pollutus, quamuis manus suas aquae infusione lauisset. audi, quia et cogitatio inqmnat: non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore. de corde enim exeunt cogitationes maiae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. haec sunt quae coinquinant hominem. si ergo intus coinquinaris, munda prius quod intus est. si quod intus est rnundaueris, et exteriora mundasti, ut si aqua turum fluat frustra lacum putes esse mundandum, si fons profluat caenulentus; receptacula enim tersisse nihil proderit, cum in fonte sit uitium. ipse tibi ante purgandus es, ut fluat omne quod purum est. cor tuum cogitationum tuarum est scaturrigo. in illo fonte uel turbida aqua inpuritatis euomitur uel sincera pietatis unda
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatem. et docet quid nos debeamꝰ
imitari: eoquod. ꝓpħa tantꝰ immacula¬
tum cor sibi fueri deposcit. Supra postu¬
lauit. cor mundum crea in me ds Non
dixit. fac. sed crea: ut de integro cor ciꝰ
instauret &e mund&. Maior quidã in
hoc sermone ambitus est: Grande enĩ
cor est a dño ereatum: quod recipiat uerbũ
de cęlestibꝰ uirtutibꝰ ac potestatibꝰ. Corande
cor. quod recipiat ipsum dñm dicentem.
in habitabo in illis: et deambulabo in ipsi .
Ut hec igitur recipiat: creatortm sibi cordiᷤ
sui non angłm fieri. sed ipsum dñm dep̃¬
catur. qui cęlum creauit et terrã. Et bene
ait immaculatum: quia cor hominis ue
luti indecentium cogitationum collu uio¬
ne maculatur. Si cogitatio ipsa polluit.
quanto etiam facta ipsa contaminant: No¬
li extra ordinariis cogitationibꝰ aduersa
naturȩ contaminare penetralia: ne id
inquinamento graui polluas. qđ putas
habere te mundum. Manus lauas. qͣsi

Expanded text:
humilitatem, et docet quid nos debeamus humilitatem, et docet quid nos debeamus imitari; eo quod Propheta tantum immaculatum cor fieri sibi deposcit. Supra postulavit: Cor mundum crea in me, Deus . Non dixit, fac: sed crea; ut de integro cor ejus instauret et mundet. Major 1102 quidem in hoc sermone ambitus est. Grande enim cor est a Domino creatum, quod recipiat Verbum de coelestibus virtutibus, ac potestatibus. Grande cor quod recipiat ipsum Dominum dicentem: Inhabitabo in illis, et deambulabo in ipsis . Ut haec igitur recipiat, creatorem sibi cordis sui non angelum fieri, sed ipsum Dominum deprecatur, qui coelum creavit et terram. 46. Et bene ait: Immaculatum; quia cor homluti indecentium cogitationum conluuione maculatur. si cogitatio ipsa polluit, quanto etiam facta ipsa contaminant! noli extraordinariis cogitationibus aduersa naturae contaminare penetralia, ne id inquinamento graui polluas quod putas habere te mundum. manus lauas. quasi