comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Totiens ex iniqui dentib eccł̃ia p̃dam tulit: quotiens ex
erroris morsu. animã p̃dicando diripuit. Qͥs nãq iniquus
contͣ eiꝰ insidias. occulca illiꝰ machinam̃ta monstͣmꝰ. Ac de eiꝰ

Expanded text:
Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex erroris morsu animam praedicando diripuit. Quis namque iniquucontra ejus insidias occulta illius machinamenta 629 monstramus; ac si
Abbreviated transcription (Latin):
uestigabam. Quȩ scilicet uerba. etiã ꝑ uocẽ eccł̃iȩ ad in¬
cerp̃cationẽ typicã. possumꝰ non inconuenient̃ referre. Ip¬
sa quippe ꝑ electos suos cum mala carnaliũ iudicat. hoc
qd̃ nescit inuestigat: qr mala quȩ nescit oꝑando. inuesti¬
gat ꝑ iudicium corrigendo. Sc̃a itaq eccłia. cũ iniustoꝵ
fuerit ad tempꝰ imꝑbitate comp̃ssa. reminiscit᷑ dicens. Cau¬
sam quam nesciebam. diligentissime inuestigabã. Ac si aꝑte
dicat. Mala quȩ in electis meis agendo ñ nouerã: in iniqͥs
hominib districte iudicando plectebam. & qr nunc uir¬
tute p̾̃dicationis suȩ diabolum conterit. atq de ciꝰ ore uniꝰ¬
cuiꝰq quẽ suscipit animã rapit. sequit᷑ dicens. Conterebã molaᷤᷤ¬
boli p̃dam tulit. quando ipsum raptorẽ saulũ. conuerten¬
do rapuit: quando adhuc spirans minarũ. acceptis episto¬
lis ꝑgebat damascũ: & dum ꝑsequendo fideles. congregaret
plebem diabolo. cognoscendo fidẽ. ipse aggregatꝰ est xp̃o.

Expanded text:
Quae scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretationem typicam possumus non inconvenienter referre. Ipsa quippe per electos suos cum mala carnalium judicat, hoc quod nescit investigat, quia mala quae nescit operando investigat per judicium corrigendo. Sancta itaque Ecclesia cum injustorum fuerit ad tempus improbitate compressa, reminiscitur dicens: Causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Ac si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo non noveram, in iniquis hominibus districte judicando plectebam. Et quia nunc virtute praedicationis suae diabolum conterit, atque ex ejus ore uniuscujusque quem suscipit animam rapit, sequitur dicens: CAPUT boli praedam tulit, quando ipsum raptorem Saulum convertendo rapuit quando adhuc spirans minarum, acceptis epistolis, pergebat Damascum, et dum persequendo fideles congregaret praedam diabolo, cognoscendo fidem ipse aggregatus est Christo !
Abbreviated transcription (Latin):
est. aliquando scĩ uiri. & corã hominib cõpellunt᷑
bona facere. aut cadẽ hominib sua facta narrare. s
ad eum finẽ om̃ia referentes. ut non ipsi eisce oꝑib
s pat̾ eoꝵ qui in cęlis est debeat glorificari. Dum
enĩ scã p̃dicant: ipsa p̾dicatio eoꝵ fortasse despicitur.
quoꝵ uita nescit᷑ Compellunt᷑ gͦ uitã suã dicere: ut
auditoꝵ suoꝵ ualeant uitam mutare. E facta sua
referunt: ut uenerationi sint uenerari appetunt᷑ ut
reuerent᷑ audiant᷑. Scriptum quppe est. Cum eleua¬
rentur animalia de terra. eleuabant᷑ parit᷑ & rote.
qr iudelicet cum auditoꝵ mentes. p̃dicantiũ uitã
suscipiunt. necessario utiq etiã iim p̃dicationis
ammirant᷑. Hinc ẽ gͦ qd̃ p̃dicatores boni & honorẽ
ꝓpter elationem fugiunt & honorari tam̃ ꝓpt̾ imi
tationẽ. uolunt. Sic nimirũ paulus apłs discipulis
loquens. & honorẽ fugit & tam̃ quantũ eẽt hono¬
randus ostendit. Nã cum cessalonicensib diceret. nęq

Expanded text:
qua; aliquando sancti viri et coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem hominibus sua facta narrare; sed ad eum finem sua facta narrant, ut non ipsi eisdem operibus, sed Pater eorum qui in coelis est, debeat glorificari. Dum enim sancta praedicant, ipsa praedicatio eorum fortasse despicitur, quorum vita noscitur. Compelluntur ergo vitam suam dicere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare, et facta sua referunt, ut venerationi sint; venerari appetunt, ut reverenter audiantur. Scriptum quippe est: Cum elevarentur animalia de terra, elevabuntur pariter et rotae ; quia videlicet cum auditorum mentes praedicantium vitam suscipiunt, necessario utique etiam vim praedicationis admirantur. Hinc est ergo quod praedicatores boni et honorem propter elattationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam cum Thessalonicensibus diceret: Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
melior est homo. quã res. Qͥ itaq indigenti ꝓri¬
mo exteriorẽ substantiã p̾bet. s uitã suã a nequi¬
tia ñ custoditꝰ rẽ suã d̾o tribuit. & se peccato. hoc
qđ minꝰ est obtulit auctori: & hoc qđ mauis ser¬
uauit iniquitati. Bene itaq ꝑ beatum iob pͥus
dicit᷑ iustitia indutus sũ & uestiuit me sic̃ uestim̃

Expanded text:
melior est homo quam res. Qui itaque indigenti proximelior est homo quam res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit auctori, et hoc quod majus est servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus s
Abbreviated transcription (Latin):
tuendum nobis priꝰ est. quã rectus narrandi ordo
scruet᷑ ut ante iustitiȩ. & post miscđiȩ oꝑa descri¬
hant᷑. Ille quippe bene agit quȩ pia sunt. qui scit
pͥus seruare quȩ iusta sunt: ut collatus in ꝓximi
facta ñ deserunt᷑ Qͥ si ueracit̾ ꝓximis miscdiã fa¬
cere student: sibi ipsis pͥus debuerant iuste ui¬
uendo misereri. Unde scriptũ est. Miserere aĩe
tuȩ placens d̃o. Qͥ gͦ misereri iuilt ꝓrimo. a se
trahat necesse est originẽ miserendi. Scriptũ namq ẽ.
diliges ꝓximũ tuũ sicut te ipsum. Qͦmͦ gͦ alteri mi¬
serendo puis est. qui adhuc iniuste uiuendo fit
impiꝰ sibimet ipsi: Unde ꝑ quendã sapientẽ dicit᷑.
Qͥ sibi nequã est: cui bonꝰ erit. Ad exhibendã qͥppe
miscdiam ut indigentib plene exteriꝰ ualeat i¬
pendi. duo sibi necessaria congruunt: id est homo
qͥ p̾beat.: et res quȩ p̾beat᷑. S longe in cõparabilit̃

Expanded text:
tuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo tuendum nobis prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximos facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibus plene exterius valeat impendi, duo sibi necessaria congruunt, id est homo qui praebeat, et res quae praebeatur. Sed longe incomparabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
stret. Ostendit discipłis quid humilitatiᷤ acceꝑit: os¬
cendit aduersariis. quid sublimitatis innotescit.
Contra aduersarios quid haberet ex munere. inno¬
tescit discipłis. qualis apud se maneat in cogitatiõe
Sc̃i gͦ uiri cũ cogunt᷑ bona narrare quȩ faciunt
ñ elationi seruiunt. s utilitati. Unde beatꝰ iob ami¬
cis suis se iniuste increpantib atq iccirco nescien¬
tib bona sua loquendo apperitꝰ ut nimirũ disce¬
rent ñ contra eius uitã increpantes erigi. s hanc
tacentes imitari. quãuis ut supͣ iã diximus. hunc
ad menioriã facta sua reducere. inuecta ab incre¬
pantib desperatio cõpellebat. Nam int̾ tot dolore
uulneris. & uerba desperationis. cũ bona quȩ fecit
narrat. quasi collapsum uerbis & uerberib ad spẽ
animũ reformat. Dicat gͦ bona quȩ fecit. ut ñ cogat᷑
int̾ tot mala de se desperare quȩ audit. Oculus fui

Expanded text:
stret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, osstret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, ostendit adversariis quid sublimitatis. Innotescit contra adversarios quid habent ex munere, innotescit discipulis qualis apud se maneat in cogitationeSancti ergo viri cum coguntur bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui
Abbreviated transcription (Latin):
falsoꝵ apłoꝵ ꝑsuasionib a uerȩ fidei tramite deuiare.
eis se sũmoꝑe quantũ eẽt uenerandus ostendit. dicenᷤ
In qͦ quis audet. In insipientia dico. audeo & ego. Hebrei
sunt. & ego. Israbelitȩ sunt: & ego. Sem̃ abrahe stͣ. & ego.
Omistri. xꝑi st̃. &e ego. yt minꝰ sapienᷤᷤ dicã. plus ego.
Quib etiam subungit. qđ ei quoq tercii celi secreta pa¬
tuerint. qđ raptus etiã paradysi archana penetrauit.
ecce honorẽ fugiens. seruũ se discipłoꝵ p̾dicat: ecce ho¬
norẽ ꝓ utilitate audientiũ querens. falsis apłis ui¬
te sũe merita suꝑponit. Egit qͥppe doctor egregius
ut dũ ipse qualis ẽẽt agnoscit᷑: & uita & lingua ma¬
le p̃dicantiũ eiꝰ cõparatione uilesceret. Illos uidelicoe
cõmendaret: si se absconderet Cũq se non ostenderoe:
errori locum dedisset. Miro gͥ mͦ . & humilitatiꝰ ex hi¬
bet grãm. & utilitatis querit incrementa: ut & ser¬
uũ se discipłis p̃dicet. & aduersariis potiorẽ demon¬

Expanded text:
 persuasionibus a verae fidei tramite deviare, eis se summopere quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet in insipientia dico audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelitae si sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demon
Abbreviated transcription (Latin):
sis absconderet. tanto ardentiꝰ interna penetraret. Sicq
fit. ut & sũmi uiri magis ad spiritalia dona ꝓficiant.
dum coꝵ mentẽ res infimȩ non conculcant: & rursũ. uiri in
ȩccłia ultimni. sine bono oꝑe ñ uiuant. dũ in reb exteriorib
inueniunt. recta quȩ agant. Sc̃a quippe eccłia. sic consistit
unitate fideliũ: sic̃ corpꝰ nr̃m unitũ est cõpage menbroꝵ.
Alia nãq sunt menbra in corpore quȩ intuendȩ s̾ci deser

Expanded text:
a penetraret. Sicque fit ut summi viri magis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuen
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsum quod uenit ad cor: scseq nob̾ intͥnseeus in¬
fundit. Locus uero eius fit cor ad quod ueniens ꝑma¬
net. De hac quippe ua illius dicit᷑. llax clamantis in de¬
serco parate uiam dño: id ẽ. incorde ur̃o uenienti sapi¬
entiȩ aditum reserate: sicut alias dicit᷑. Iter facite e
qui ascendit suꝑ occasum. Suꝑ occasum fuit ascende: Ipsã
mortẽ quã ꝑtulerat resurgendo suꝑare. Ait gͦ. ei qui ascendit
suꝑ occasum it̾ facite: id.ẽ. resurgenti dño in ur̃is cordib
ciem diũ parare uias eius. Quisquis etenim prȩdican¬
do a sordib uitioꝵ. corda audientiũ mundat: ueni¬
enti sapientiȩ uiam ppͥarat. habet gͦ uiam ista sãpi¬
entia: habet & locum. Luam qua uenit: locũ quo manet: sicut
ipsa ait. Si quis diligit me. sermonẽ meu̾ seruabit: & pat̾
m̃s diligit eum. & ad eum ueniemus: & mansionẽ apud eu

Expanded text:
hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus inhoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quoque via illius dicitur: « Vox clamantis in deserto, parate viam Domino ; id est, in corde vestro venienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter facite; id est, resurgenti Domino in vestris cordiciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi transit iħc: quia hȩc nimirũ actio. tempr̃alis ẽ. Sed stans
eos tetigit & illuminauit: quia non sicut illa dispensatio tẽ¬
poralis. ita uerbi ęt̾nitas transit: quȩ inse manens innouat
omĩa. Stare enim dei ẽ: incõmutabili cogitacione mutabilia
cuicta disponere. Qui gͦ uoces petentiũ transiens audiuit.
stans lumen reddit: quia et si ꝑpt̾ nos temporalia ꝑtulit
inde tamen nob̾ lucẽ tͥbuit. unde habere mutabilitatis eu¬
situm nescit. Quia gͥ quando ꝑcarnẽ appareret hominib
incercum fuit. recte nc̃ dicitur. ds intelligio uiã eius:
et ipse nouit locum illiꝰ. Ac si aꝑte aueret᷑. Humanȩ co¬
gitaeioni oceulta sunt. uel quando ꝑcarnẽ ad homines sa¬
pientia ueniat. uel quomͦ apud patiẽ inuisibilis etiam
cum foris. apparuerit ꝑsistat: quamuis hoc intelligi &
alicer potest. Nam uia eius non inconuenient̾ accipit᷑.

Expanded text:
quasi transit Jesus, quia haec nimirum actio temporalis est. Sed stans quasi transit Jesus, quia haec nimirum actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispensatio temporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit. Quia igitur quando per carnem appareret hominibus incertum fuit, 606 recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si atationi occulta sunt, vel quando per carnem ad homines Sapientia veniat, vel quomodo apud Patrem invisibilis etiam cum foris apparuerit persistat. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc coȩterna deo sapientia alit̾ habet uiam : atq alit̾ locũ.
Locũ uero si quis intelligat non localẽ. Nã teneri corpr̃aliter
non potest deus: sed ut dictum ẽ locus intelligit᷑ non localis. Locꝰ
sapientiȩ pater est: locus patͥs sapientia: sicut ipsa sapientia ac¬
testante dicit᷑. ego in patre & pater inme. Aliter gͦ sapientia ht
uiam: atq aliter locum. Uiam ꝑ humanitatis transitum: locũ
inde transit. unde ꝓpt̾ nos apparuit tẽpr̃alis. Sic namq in eũ¬
głio scriptum ẽ: quia egrediens ab ierico dñs transibat. Duo aut̃
ceci sedentes iuxta uiam: clamauert dicentes. Dñe miserere
nr̃i : fili dauid. Ad quoꝵ uocẽ sicut illic scͥpcum ẽ. stecit iħc
et iuinen reddidit. Quid ẽ aut̃ transeundo audire. stando lu
restituere. nisi qͦd ꝑ humanitatẽ suã nob misertus ẽ: qui ꝑ
diuinitatis potentiã a nob̾ mentis nr̃ȩ denebras exclusit:Quod
eniꝰ ꝓpt̾ nos natus ce passus ẽ. qui resurrexit. ascendit in cȩlũ.

Expanded text:
ec coaeterna Deo sapientia aliter viam habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. Viam per humanitatis transitum, locum inde transit, unde propter nos apparuit temporalis. Sic namque in Evangelio scriptum est: Quia egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorum vocem, sitionis exhibuit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam misertus est, qui per divinitatis potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit, ascendit in coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
uingitur. oculus fui ceco & pes claudo: qr tunc ẽ
apud dm̃ oblatio uere rectitudinis. cũ de radice
iusticiȩ ꝓdeunt rami pietatis. S qr in ipso miscdie
oꝑe. plus solet apud internũ uidicẽ animꝰ pensari ꝗͣ
factum. notandũ qđ ceci oculum fuisse se asserit᷑.
tinebat. Ex qua re colligitur. suꝑ egenos ac debiles.
quantũ miscłiȩ illiꝰ uiscera fundẽbant᷑ Unde & sul¬
ad uocẽ sc̃ȩ eccłiȩ tẏpica interp̃tatione referamꝰ. ip¬
sa ẽ oculus ceco. qr ꝑ uerbũ lucet ipsa pes claudo.
qr ꝑ adutoriũ continet. Cecos enĩ p̃dicando illumi¬
nat᷑: claudos uͦ opitulando sustentat. Cecus qͥppe est.
qui adhuc quo ꝑgat ñ uidet. Claudus aut̃ est: qui
ñ pocest ire quo uidet. Crebro nãq peccatũ aut
ignorantia. aut infirmitate ꝑpetrat᷑ ut uel nesciat
homo quid uelle debeat. uel ñ om̃e qđ uoluerit
possit. Quo contra recte ꝑ psalmistã dicit᷑ Dñs. illu¬
minatio mea. &e salus mea. Qͥa enĩ & scientiã dñs

Expanded text:
ulus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia in ipso misericordiae opere plus solet apud internum judicem animus pensari quam factum, notandum quod caeco oculum fuisse se asserit, ptinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subad vocem sanctae Ecclesiae typica interpretatione referamus, ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet, ipsa pes claudo, quia per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluerit possit. Quo contra recte per Psalmistam dicitur: Dominus illuminatio mea et salus mea . Quia enim Dominus et s
Abbreviated transcription (Latin):
giaue eẽ ꝑ consilium: aliud ꝑ peccatũ. Aliud ẽ grauẽ.ee. ꝑ
constanitiã : aliud ꝑculpã. Ista enĩ grauutas pandus habeti
oneris: illa uirtucis. Pondus gͦ accipiunt anime: ut abin¬
tentione dei non iam leui motu dissiliant: sed in eum
fixa constantiȩ grauicate conͤstant. Adhuc ille populus
leuit mouebat᷑: de quo ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Abiit uagus in uia
co diẜ sui: uiã eius uidi & dimisi eum. Graue aut̃ consiliũ
cordis: omne in constantiã uagationis expellit. Et qm̃ f̃
animȩ quȩ leui motu. nc̃ ista. nc illa desident: ompe ds
uagationẽ cordis relinquendo diuidicat. Sed cum ꝑ grãm
respicit uagam mentẽ in consilii stabilitatẽ figit. Recte
gͦ nc dicit᷑. Qui fecit uentis pondus: quia cũ leues motus
animȩ miscdit dignat᷑ aspicere. hos ꝓcinus. ad constan-¬
tiȩ maturitatẽ format Llel certe uentis pondus. ẽ. facere:

Expanded text:
gravem esse per consilium, aliud per 607 peccatum; aliud est gravem esse per gravem esse per consilium, aliud per 607 peccatum; aliud est gravem esse per constantiam, aliud per culpam. Ista enim gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu desiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant. Adhuc ille populus leviter movebatur, de quo per prophetam dicitur: Abiit vagus in viam cordis fui; viam ejus vidi, et dimisi eum . Grave autem consilium cordis omnem inconstantiam vagationis expellit. Et quoniam sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant, omnipovagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed cum per gratiam respicit vagam mentem, in consilii stabilitatem figit. Recte ergo nunc dicitur: Qui fecit ventis pondus, quia cum leves motus animi misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus ad constantiae maturitatem format. Vel certe ventis pondus facere est
Abbreviated transcription (Latin):
uiã eius & ipse nouit locũ illiꝰ: quia soluis diuinȩ uisi¬
onis ẽ. cernere. uel quib modis ircellectus sapientiȩ ad
cor hominis ueniat. uel cuius mens intellectũ uitȩ quẽ
ꝑceꝑit. mortiferis cogitacionib non amittat. & quia hȩc
eadem sapientia. ꝑ humantuitis gr̃am manifestata in
cunctis mundi partib electoꝵ fuerat corda repletura:
sub cȩlo sunt respicit. Respicere quippe dei est: ea quȩ
amissa ac ꝑdita fuerant. ad suam grãm reformare. Lin¬
de scriptum ẽ. Rex qui sedet in solio iudicii: dissipat
omne malum intuitu suo. Respiciendo namq leuita¬
tatis. nr̃ȩ mala coercuit: et magna merita mat᷑itatis
llelocitate enim ac subtilitate uentoꝵ. in scriptura sa¬
cra solent animȩ designari: sicut ꝑ psalmistam de deo
quia dum suꝑna sapientia replet animas. eas ma¬
turitate indita. graues reddit: non illa grauitate qͦ
dicit᷑. filii hominu̾ usqͦ graues corde. Aliud namq ẽ

Expanded text:
e novit locum illius, quia solius divinae visionis est cernere, vel quibus modis intellectus sapientiae ad cor hominis veniat, vel cujus mens intellectum vitae, quem perceperit, mortiferis cogitationibus non amittat. Et quia haec eadem sapientia per humanitatis gratiam manifestata in cunctis mundi partibus electorum fuerat corda repletura, am reformat.---7. Respicere quippe Dei est ea quae amissa ac perdita fuerant ad suam gratiam reformare. Unde scriptum est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Respiciendo namque levitatis nostrae mala coercuit, et magna merita maturitatis elocitate enim ac subtilitate ventorum in Scriptura sacra solent animae designari, sicut per Psalmistam de Deo quia dum superna sapientia replet animas, eas maturitate indita graves reddit; non illa gravitate qua dicitur: Filii hominum usquequo gravi corde ? Aliud namque est
Abbreviated transcription (Latin):
etiã quod ñ accepimus. Hab̾e uͦ nomen nouũ incalculo scͥptum¬
id ẽ in ȩt̾no prȩmio noticiã dei humanis mentib inusitatã.
scire non potest: nisi qui hanc etiã acceꝑit. Quia itaꝙ ut dixi
mus uidẽ deum hoc ẽ. quod hab̾e: ideo iniqui sp̃s hanc sa¬
pientiã non uident: qr repulsi ꝑ suꝑbiã nequaquã eam ha¬
bere potuerunt. Ad lucẽ quippe eius clauserunt oculos cor¬
dis. suꝑfusis eius radiis repugnantes: sicut intelligi etiã
de eisdem malignis sꝑitib potest. hoc quod scriptum ẽ.
Insi fuerunt repelles luminis. famã gͦ sapientiȩ malignis sꝑi¬
b audisse. ẽ. sed eandem sapientiã non uidisse: & eius poten¬
tiã ex uirtute illius cognouisse: et tam̃ sub ea humilit̾ stare
noluisse. Unde ueritatis uoce de ipso malignoꝵ spium capi¬
te dr̃. Ille homicida erat abinitio & in ueritate ñ stecit. Se

Expanded text:
etiam quod non accepimus: habere vero nomen novum in calculo inscriptumetiam quod non accepimus: habere vero nomen novum in calculo inscriptum, est in aeterno praemio notitiam Dei humanis mentibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui hanc etiam acceperit, habere. CAP. VImus, videre Deum, hoc est quod habere, ideo iniqui spiritus hanc sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam habere potuerunt. Ad lucem quippe ejus clauserunt oculos cordis, superfusis ejus radiis repugnantes, sicut intelligi etiam de eisdem malignis spiritibus potest, quod scriptum est: Ipsi rebelles fuerunt lumini . Famam ergo sapientiae malignis spiritibus audisse, sed eamdem sapientiam non vidisse, est et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tamen sub ea humiliter stare noluisse. Unde et Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicitur: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit . Se
Abbreviated transcription (Latin):
entia dietuni.ẽ. abscondita. ẽ. ab oeulis om̃iũ uiuentiũ. rec¬
te subiungit᷑. uolucres qͦ cęli latet: qr in hac corruptibili¬
carne constituti. naturȩ eius potentiadipsi qͦ uidendo non
nr̃is audiuimus famã eiꝰ. Qui ꝑdicionis et mortis nomine
nisi maligni sꝑc designant᷑: qui inuentores morcis. & ꝑdici¬
onis exstiterunt. Sicut de ipio eoꝵ principe sub ministri
eius specie ꝑ iohannẽ dicit᷑. Et nomen illi mors. Cui subiecti
om̃s suꝑbiȩ sp̃s. de hac sapientia quȩ deus ẽ dicunt. Aurib
nr̃is audiuimus famã eius: quia nimirũ uisionẽ illius
plena beatitudine hab̾e nequiuerunt. liide quippe ꝑfecte
coȩt̾nam deo sapientiam. hoc ẽ. quod hab̾e. Unde ad iohau
nem de munere uincentis dicit᷑. Dabo illi calculũ candidũ
& in caleulo nom̃ norum scͥptum: quod nemo scit nisi qͥ
accipit. In hac etenim uita. scire aliquid uel uidere possumꝰ.

Expanded text:
entia dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, recentia dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, recte subjungitur: Volucres qcarne constituti naturae ejus potentiam ipsi quoque vivendo non nostris audivimus famam ejus. - Quid perditionis et mortis nomine, nisi maligni spiritus designantur, qui inonis exstiterunt, sicut de ipso eorum principe sub ministri ejus specie per Joannem dicitur: Et nomen illi mors . Cui subjecti omnes superbiae spiritus de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Videre quippe perfecte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde nem de munere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit . In hac etenim vita scire quid vel videre possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. &e cui simile estimabo illud: Simile ẽ grano sinapi
quod acceptum homo misit in hortum suũ & creuit: et factumẽ.
in arborẽ magnã. & uolucres cęli requieuerunt in ramis eiꝰ. Ipse
quippe.ẽ. granũ sinapis qui in orti sepultura plantatus. arbor
magna surrexit. Granũ namq fuit cum moreret᷑: arbor cũ
resurgeret. Granũ ꝑ humilitatẽ carnis: arbor ꝑ potentiã ma¬
iestacis. Granũ quia uidimus eum & non erat aspectus: arbor
aut̃ qr speciosus forma prȩ filiis hominũ. Huiꝰ arboris rami
scĩ prȩdicatores sunt : & uideamus quam late tendant᷑. Quid
enim de eis dr̃. In omnẽ terram exiuit sonus eoꝵ: & infines
orbis terrȩ uerba eoꝵ. In istis ramis uolucres requiescunt: qr
sc̃ȩ animȩ quȩ quibdam iurtutũ pennis a terrena cogita¬
cione se subleuant. in eoꝵ dictis atq consolationib ab huiꝰ
uitȩ fatigatione respirant. Hoc gͥ in loco postquam de sapi¬

Expanded text:
Dei, et cui simile aestimabo illud? Simile est grano sinapis, Dei, et cui simile aestimabo illud? Simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in, hortum suum, et crevit, et factum est in arborem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus . Ipse quippe est granum sinapis, qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret; granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis; granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor, quia speciosus forma prae filiis hominum . Hujus arboris rami sancti sunt praedicatores. Et videamus quam late tendantur. Quid enim de eis dicitur: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum ? In istis ramis volucres requiescunt, quia sanctae animae, quae quibusdam virtutum pennis a terrena cogitatione se sublevant, in eorum dictis atque consolationibus ab hujus vitae fatigatione respirant. Hoc igitur in loco postquam de sapi
Abbreviated transcription (Latin):
nis ubi caput suũ reclinet non habet: id est humilitas
mea. requiẽ in suꝑba mente ur̃a non inuenit. Quasi in
quodam uolatu uolucris illa prima se extulit: que ꝑ ela¬
tam cogitacionẽ dixit. In cęlum conscendam. suꝑ astra
celi exaltabo solium meũ. sedebo in monte testamenti in
laterib aquilonis: ascendam suꝑ altitudinẽ nubium.
et ero similis altissimo. Ecce quã alta suꝑbe uolando pe¬
tiit : quẽ etiam uolatum & primis hominib ꝑsuasit. Ipsi
quippe uolando quasi suꝑ se ire conati sunt: quando eis
dictum est. ut gustarent et. eẽnt. sicut dii. Cumq similitu¬
dinẽ diuinitatis appecunt: inmortalitatis munera ꝑdi¬
derunt. Qui interrã moriendo non issent: si suꝑ terrã hu¬
milit̾ stare uoluissent. At contͣ in bono uolucres poniso¬
lent: sicut in eugłio dñs cum similitudinẽ regni cȩlestiᷤ
ex grano sinapis denuntiaret dicens eui simile ẽ regnũ

Expanded text:
nis ubi caput suum reclinet non habet, id est humilitas nis ubi caput suum reclinet non habet, id est humilitas mea requiem in superba mente vestra non invenit. Quasi in quodam volatu volucris illa prima se extulit quae per elatam cogitationem dixit: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium melateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo . Ecce quam alta superbe volando petiit. Quem etiam volatum et primis hominibus persuasit. Ipsi quippe volando quasi super se ire conati sunt, quando eis dictum est, ut gustarent, et essent sicut dii . Cumque similitudinem divinitatis appetunt, immortalitatis munera perdiderunt . Qui in terram moriendo non issent, si super terram humiliter stare voluissent. 3. At contra in bono volucres poni solent, sicut in Evangelio Dominus cum similitudinem regni coelestis ex grano sinapis denuntiaret, dixit: Cui simile est regnum
Abbreviated transcription (Latin):
pe non numꝙͥ potestates aeriȩ. designant᷑. bonoꝵ studus
aduersȩ : unde ueritatis ore dicit᷑. qm̾̃ semen quod secus
uiã cecidit. uenerunt uolucres & comedunt illud:
quia nimirũ maligni sp̃s humanas mentes obsidentes. dũ
cogitaciones noxias ingerunt. uerbum uitȩ a memoria euellunt.
hinc rursum cuidam diuiti suꝑba sapienti dicit᷑. Uulpes foue ⁊¬
as habent. & uolucres cęli nidos: filius aut̃ hominis non ha¬
bet ubi caput reclinet. llulpes ualde fraudulenta sunt ani¬
malia: quȩ infossis uel specub abscondunt᷑. Cumq apparue¬
rint. numquã rectis icinerib sed tortuosis anfractib currt
llolucres uero ut nouimꝰ. alto uolatu se in aera subleuant.
Nlomine. gͦ uulpium dolosa atq fraudulenta: nomine aut̃
fraudulenta et ȩlata demonia in corde ur̃o id ẽ. in cogitaci¬
one suꝑbiȩ inuenuint habitacionẽ suã: filius aut̃ homi¬

Expanded text:
pe nonnunquam potestates aereae designantur, bonorum studiis pe nonnunquam potestates aereae designantur, bonorum studiis adversae. Unde Veritatis ore dicitur: Quoniam senem quod secus viam cecidit, venerunt volucres, et comederunt illud ; quia nimirum maligni spiritus humanas mentes obsidentes, dum cogitationes noxias ingerunt, verbum vitae a memoria evellunt. Hinc rursum cuidam diviti superba sapienti dicitur: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput malia quae in fossis vel specubus se abscondunt. Cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt; volucres vero, ut novimus, alto volatu se in aera sublevant. Nomine vero vulpium dolosa et fraudulenta, nomine vero Fraudulenta et elata daemonia in corde vestro, id est in cogitatione superbiae inveniunt habitationem suam: Filius autem homi
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut quiescat. Est itaq requies ut ita dicam similis. atq
Nec exortes sumus eius quẽ imitari possumus: quia et
uidentes participamur. & participantes imitam᷑. Quȩ
nimirum uisio nc̃ fide inchoatur: sed de̾ in specie ꝑficit᷑.
mirum si eterna dei sapientia conspiei non
ualet. quando ipsa qͦ inuisibilia quȩ ꝑeam
sunt condita humanis oculis comp̾hendi non
possunt. In reb gͦ ereatis discimus.
creatorẽ om̃iũ quanta humilitate ueneremͣ: ut in ħac iuta
usurpare sibi de omĩ potentis dei specie mens humana nil
audeat. quod solum electis sius prȩmiũ in subsequenti remu¬
neratione seruat. Ulnde bene postquã dictum ẽ. abscondi¬
ta ẽ ab oculis omĩũ uuentiũ: ilico subinfert᷑. Ulolucres qͦ
celi latet. In scͥptura enim sacra uolucres aliquando in ma¬
lo: aliquando uero in bono dant᷑ intelligi ꝑ uolucres quip¬

Expanded text:
sit ut quiescat. Est itaque requies, ut ita dicam, similis atque sit ut quiescat. Est itaque requies, ut ita dicam, similis atque Nec exsortes sumus ejus quem imitari possumus; quia et videntes participamus, et participantes imitamur. Quae nimirum visio nunc fide inchoatur, sed tunc in specie perficietur, i aeterna Dei sapientia conspici non valet, quando ipsa quoque invisibilia quae per eam condita sunt humanis oculis comprehendi non possunt? In rebus ergo creatis discimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, illico suam.---In Scriptura enim sacra volucres aliquando in malo, aliquando in bono dantur intelligi. Per volucres quip
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ita uidebimus: sicut uidet ipse seipsum. Longe quip¬
pe disparilit̾ uidet creator se: quam uidet creatura creatorẽ.
sam quanitũ adinm̾sitatẽ dei quidã nob̾ modus figit᷑ contem¬
plationis: quia eo ipso pondere circum scribim᷑. quo creaturi
se: sicut non ita requiescimus in deo. quẽ adinodũ ipse requiescit
in se. Nam uisio nr̃a uel requies erit ut cumq similis uisioni uel
requiei illius : sed ȩqualis non erit. Ne enĩ iaceamus in nob̾ ut ita
dicam contẽplationis penna nos subleuat: atq a nob̃ adillum
erigimur intuendum: raptiq intentione cordis & dulcedine
contẽplationis: aliqͦm a nob̾ imus in ipsum: & etiam hocipsũ
ire nr̃m minus. ẽ. requiescere. et tam̃ scire ꝑfecte requiescere
est. Et ꝑfecta gͦ requies. ẽ. qua deus cernit᷑. et tam̃ ȩquan¬
da non est requiei illius. quia non ipse a se in alium tran

Expanded text:
tamen ita videbimus sicut videt ipse seipsum. Longe quiptamen ita videbimus sicut videt ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt creator se, quam videt creatura creatorem. Nam quantum ad immensitatem Dei, quidam nobis modus figitur contemplationis, quia eo ipso pondere circumscribimur, quo creatura se, sicut non ita requiescimus 603 in Deo quemadmodum ipse requiescit in se. Nam visio nostra vel requies erit utcunque similis visioni vel requiei illius, sed aequalis non erit. Ne enim jaceamus in nobis, ut ita dicam, contemplationis penna nos sublevat, atque a nobis ad illum erigimur intuendum, raptique intentione cordis, et dulcedine contemplationis, aliquo modo a nobis imus in ipsum, et jam hoc ipsum ire nostrum minus est requiescere, et tamen sic ire perfecte requiescere est. Et perfecta ergo requies est, quia Deus cernitur; et tamen adaequanda non est requ
Abbreviated transcription (Latin):
sapienti. Scriptura quippe sacra om̃s carnaliũ sectatores. huma
nitatis nomine nocare solet. Unde isdẽ apłs quibdam discor¬
dantib dicit. Cum eniꝰ sit int̾ uos zelus &e contentio nonne car-¬
nales estis. & scđm hominẽ ambulatis. Quib paulo post subi¬
cit. Nonne homines estis.Et unde alias testimoniũ ꝓtulit.
Quod oculus non uidit nec auris audiuit nec in cor hominis
ascendit: quȩ pparauit ds diligentib se. Et cum hoc hominib
dixisset absconditum: mox subdidit. Nob̾ aut̃ reuelauit d̃s
raptus supra hominẽ diuina iam saꝑet. Ita etiam hoc locoN
cum lucem dei in accessibilem ꝑhib̾et. ut ostendet quib. sub¬
diditi Quẽ uidit nullus hominũ. sed nec uidere pocest.
more suo homines uocans. om̃s humana sapientes: quia qui di-¬
uina sapiunt. uidelicet supͣ homines sunt. llidebimus gͥ dm̃:
si ꝑ cȩlestem conuersationẽ supra homines. ẽẽ. mereamur. Nec

Expanded text:
sapienti. Scriptsapienti. Scriptnitatis nomine notare solet. Unde isdem apostolus quibusdam discordantibus dicit: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Quibus paulo post subjicit: Nonne homines estis? Et unde alias testimonium protulit, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quae praeparavit Deus diligentibus se . Et cum hoc hominibus dixisset absconditum, mox subdidit: Nobis autem revelavit Deraptus supra hominem divina jam saperet. Ita etiam hoc loco cum lucem Dei inaccessibilem perhiberet, ut ostenderet quibus, subdidit: Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. More suo homines vocans omnes humana sapientes, quia qui divina sapiunt, videlicet supra homines sunt. Videbimus igitur Deum, si per coelestem conversationem supra homines esse mereamur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
quando adipsum fontẽ uitȩ uenerimus. Erit nob̃ delectabilit᷑
imprȩssa sitis simul atq sacietas: sed longe ab est a siti necessi¬
tas. longe a satietate fastidium: quia & sicientes satiabimur: &
satiati sitiemus. Uidebimus gͥ dm̃. ipsuniq erit prȩmium labo¬
ris nr̃i. ut post mortalitatis huius tenebras. accessa eius luce gau¬
deamus. Sed cum eius lucem dicimꝰ accessam: obsistit animo qd̃
paulus dicit. Qui lucẽ habitat inaccessibilem: quẽ uidit nullus
hominũ : sed nec uidere pocest. Ecce rursum audio quod psal¬
mista ait. Accedite ad eum & illuminamini. Quomͦ gͦ acceden¬
do illuminamur. si ipsã lucẽ qua illuminari possumus non
uidemus. Si uͭ accedendo ad eum. ipsam qua illuminam᷑
lucem uidemus: quomͦ in accessibilis. eẽ. ꝑhibet᷑. Qua tn re pensan¬
dumẽ. quod in accessibilẽ diri  sed homini: homini. sed humana

Expanded text:
quando ad ipsum fontem vitae venerimus. Erit nobis delectabiliter quando ad ipsum fontem vitae venerimus. Erit nobis delectabiliter impressa sitis simul atque satietas. Sed longe abest ab ista siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipsumque erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa edeamus. Sed cum ejus lucem dicimus accessam, obsistit animo quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem, quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad eum, et illuminamini . Quomodo igitur accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus non videmus? Si vero accedendo ad eum, ipsam qua illuminamur lucem videmus, quomodo inaccessibilis esse perhibetur? Qua in re pensandum est quod inaccessibilem dixit, non omni homini sed humana
Abbreviated transcription (Latin):
& uidere desiderant: & intueri sitiunt. & intufint᷑. Si enim
sic uidere desiderant. ut effectu sui desidii minime ꝑfruant᷑:
desidium sine fructu anxietatẽ habet. & anxietas pęnam.
Beati uͦ angeli abomni pęna anxietatis longe sunt: quia
numquam simul pęna & beatitudo conueniunt. Rursum
cũ eos dicimus dei uisione satiari. quia &e psalmista ait. sa¬
tiabor. dum manifestabit᷑ glorta tua: considerandum nobis. ẽ.
qm̃ sacietatẽ solet fastidium subsequi. Lit gͦ recte sibi utraq
conueniant. dicat ueritas quia semꝑ uident: dicat prȩdica¬
tor egregius. qui a semꝑ uidere desiderant. Ne enim sit inde-¬
sidio anxietas. desiderantes satiant᷑: ne aut̃ sit in satietate
fastidium. sauetatẽ desiderant. Et desiderant gͥ sine labore.
quia desidium satietas comitatur: et satiant᷑ sine fastidio. qr
ipsa satietas ex desidio semꝑ accendit᷑. Sic qͦ & nos erimus:

Expanded text:
et videre desiderant, et intueri sitiunt, et intuentur. Si enim et videre desiderant, et intueri sitiunt, et intuentur. Si enim sic videre desiderant, ut effectus sui desiderio minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quia et Psalmista ait: « Satiabor dum manifestabitur gloria tua , » considerandum nobis est quia satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat Veritas quia semper vident, dicat praedicator egregius quia videre semper desiderant, ne enim sit in desiderio anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desiderant. Et desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus
Abbreviated transcription (Latin):
rib hȩc dei sapientia se quandoq ostendẽt inse: pollicet᷑ di¬
cens. Qui diligit me diliget᷑ a patre meo. et ego diligam eũ
& manifestabo meipsum illi. Ac si patent̾ dicat. Qui in urã
me cernitis: restat ut in mea me natura uideatis. hinc rur-¬
sus ait. Beati mundo corde: qm̃ ipsi deum uidebunt. hinc
paulus dicit. Nc̃ uidemus ꝑ speculum in enigmate: tunc
aut̃ facie ad faciem. Nc̃ cognosco ex parte: tunc cogno¬
scam sicut & cognitus sum. Sed quia de deo ꝑ primũ
re. sunt non nulli qui nequaquã deum uidere uel an¬
gelos suspicant᷑: et tam̃ dictum ꝑ ueritatis sententiam
scimus. Angeli eorum in cȩlis. semꝑ uident faciem patͥs
mei : qui in cęlis est. Numquid gͦ aliud ueritas. aliud prȩdicator
insonat ueritatis. Sed si sententia utraq confert᷑: quia sibi
nequaquã discordet agnoscit᷑. Deum quippe angeli &e uident.

Expanded text:
ribus, haec Dei sapientia se quandoque ostendit, in se pollicetur diribus, haec Dei sapientia se quandoque ostendit, in se pollicetur dicens: « Qui diligit me diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo me ipsum illi ; » ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat ut in mea me natura videatis. Hinc rursum ait: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Hinc Paulus dicit: « Nunc videmus in speculo per aenigmata, tunc autem facie ad faciem; nunc cognosco ex parte, tunc cognoscam sicut et cognitus sum . » Sed quia de Deo primum pere , » sunt nonnulli qui nequaquam Deum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum per Veritatis sententiam scimus: « Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est. » Nunquid ergo aliud veritas, aliud praedicator sonat veritatis? Sed si sententia utraque confertur, quia sibi nequaquam discordet agnoscitur. Deum quippe angeli et vident
Abbreviated transcription (Latin):
uero sit mortuus. & si mortuuis uiuentẽ non uidet: uiuus tã
mortuũ uidet. Predicator aut̃ dei ut ostendet quia ꝑ abiecti¬
onẽ qua se humiliando deiecerat. talis iam factus. ẽẽt. ut nec
ipse mundum. nec mundus ipsum concupisceret: non solũ
ait se mundo crucifirum ut ipse mundi głam quã appete¬
ret tanquã mortuus non uideret : sed etiam mundum sibi
asseruit crucifirum. in quo tanta se humilitate deiecerat.
ut &e ipse mundus tanquã ad eum mortuus. paulũ hu¬
milem atq despectum. iã uidere nequaquã posset. Sciendũ
uero ẽ. quod fuere nonnulli qui deum dicerent etiã in illa
regione beatitidinis in claritate quidem sua conspici: sed
in natura minime uideri. Quos nimirum minor inquisiti¬
onis subtilitas fefellit. Neq enĩ illi simplici &e incõmutabili
essenciȩ aliud.ẽ. claritas aliud natura : sed ipsa ei natura
sua claritas. ipsa claritas natura est. Quia enim suis dilecto¬

Expanded text:
vero sit mortuus, etsi mortuus viventem non videt, vivus tamen vero sit mortuus, etsi mortuus viventem non videt, vivus tamen mortuum videt. Praedicator autem Dei ut ostenderet, quia per abjectionem qua se humiliando dejecerat, talis jam factus esset, ut nec ipse mundum, nec ipsum mundus conspiceret, non solum ait se mundo crucifixum, ut ipse mundi gloriam cum appeteret, tanquam mortuus non videret; sed etiam mundum sibi asseruit crucifixum, in quo tanta se humilitate dejecerat, ut ei ipse mundus tanquam ad eum esset mortuus, paululum humilem atque despectum jam videre nequaquam posset. Sciendum vero est quod fuere nonnregione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit, neque enim simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas, aliud natura, sed ipsa natura sua claritas, et ipsa claritas sua natura est: quia etenim suis dilecto
Abbreviated transcription (Latin):
quis sapientiã quȩ deus ẽ uidet. huic uitȩ funditus
morit᷑: ue iam eius amore teneat᷑. Nullus quippe eam uidit.
qui adhuc carnalit̾ uiuit: quia nemo potest amplecti dñ
simul & scłm. Qui enĩ dmñ uidet. eo ipso morit᷑ quo uel
intentione cordis uel affectu oꝑis. ab huius uitȩ delecta¬
tionib tota mente seꝑat᷑. Unde ad eumde qͦ moysen di¬
eidꝰ. on enĩ uidebit me homo & uiuet. Ac si aꝑte dicere¬
tur. Nullus umquã dm̃ spiritalit̾ uidet : &e mundo
inuisibilia sicut ipse testatur ex parte cognouerat.
lam huic mundo totum se mortuum. eẽ phibebat dicens
Michi mundus crucifirus. t̃: & ego mundo. Sicit enĩ
iam longe suꝑius dirimus. non suffecit ut diceret
mundo crucitixus sum : nisi etiam premitteret m
mundus crucifirus. ẽ: ut non solũ se mundo mor¬
tuu̾. sed etiam mundũ sibi mortuũ. ẽẽ. testaretur:
quatinus nec ipse mundũ. nec ipsũ iã mundus appe
Si enim duo fortasse in uno loco sint. quoꝵ unus uiuus alter

Expanded text:
quis sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritur, ne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eum videt, qui adhuc carnaliter vivit, quia nemo potest amplecti Deum simul et saeculum. Qui enim Deum videt, eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel affectu operis, ab hujus vitae delectationibus tota mente separatur. Unde ad eumdem quoque Moysen dicitur: Non enim videbit me homo, et vivet . Ac si aperte diceretur: Nullus unquam Deum viinvisibilia, sicut ipse testatur, ex parte cognoverat; jam huic mundo totum se mortuum esse perhibebat, dicens: Mihi mundus crucifixus est et ego mundo . Sicut enim jam longe superius diximus non suffecit, ut diceret: Mundo crucifixus sum, nisi etiam praemitteret, mihi mundus crucifixus est, ut non solum se mundo mortuum, sed etiam mundum sibi mortuum esse testaretur; quatenus nec ipse mundum, nec ipsum jam mundus appeteret. Si enim duo fortasse in uno loco sint, quorum unus vivus, alter
Abbreviated transcription (Latin):
incturas dicens. addit mundisimas. Tincture enĩ mundissimȩ
rete nominantur hi. qui prius ꝑ praua oꝑa fȩdi fuerant: suꝑ
ant. ee. quam erant. Unde etiam baptisma idẽ. diciẽ tinctio
ipsa niã in aqua descensio. Tinguimur quippe: ce qui prius inde¬
cors eramus deformitate uitioꝵ. accepta fide reddimur pulchri

Expanded text:
tincturas addidit mundissimas. Tincturae enim mundissimae tincturas addidit mundissimas. Tincturae enim mundissimae recte nominantur hi, qui prius per prava opera foedi fuerant, supeant esse quam erant. Unde etiam baptisma, id est tinctio, dicitur ipsa nostra in aqua descensio. Tingimur quippe, quia qui prius indecori
Abbreviated transcription (Latin):
ex peccati nigredine ad conuersionẽ uen iunt: ȩquari deo
homini non possunt: quamuis multis colorũ uirtutib rel
plendere udeant᷑. Quoꝵ ut suꝑbia refutet᷑: apte subiun¬
gitur. Nec tincturȩ mundissimȩ conponent᷑. Tincturȩ enĩ
mundissimȩ uocant᷑ hi qui ueraciter sunt humiles: c
ueracit̾ sc̃i. Qui sciuint quidẽ quia ex semetipsis uirtutũ
speciem non habent: sed hanc eac dono gr̃ẽ. suꝑuenientis
Sed mundissimȩ tinecͥurȩ sunt: quia humilit̾ custodi¬
unt suꝑuenientẽ in se iurtutũ grãm quam acceꝑunt.
hinc ẽ enim quod sponsi uoce de scã eccłia dicit᷑. Quȩ .ẽ.
ista quȩ ascendit dealbata. Quia enim sc̃ã ȩccłia eȩ¬
elus  quos suꝑius cũ dixisset. non confert᷑ tinctis indiȩ coloribi
eos dem colores non intulit mundos. Hoc uero in loco ut tincturam
ueracium iurtutũ ab illa philosophoꝵ fucatione distingueret.

Expanded text:
ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamviplendere videantur. Quorum ut superbia refutetur, apte subjungitur: Nec tincturae mundissimae componetur . Tincturae enim mundissimae vocantur hi qui veraciter sunt humiles et veraciter sancti. Qui sciunt quidem quia ex semetipsis virtutum sSed mundissimae tincturae sunt, quia humiliter custodiunt supervenientem in se virtutum gratiam, quam acceperunt. Hinc est enim quod sponsi voce de sancta Ecclesia dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Quia enim sancta Ecclesia coedum, quod superius cum dixisset: Non conferetur tinctis Indiae coloribus, eosdem colores non intulit mundos; hoc vero in loco, ut tincturam veracium virtutum ab illa philosophorum fucatione distingueret,