comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
en lautre iour apres. cele meisme honorable fẽme sen astoit
ralee. a sa ꝓpe cele. li home de dieu en ralat al monasteir. Et quant
apres trois iours. ilh estans en la cele. sour leueis ses yoes en lair. ueit
larme de cel meisme sue sureur. estre eissue de son corps. et penetreir
les serrees choses des chiel. en la semblance dunc colon. Ki cõioans
a si grant gloire. de celee. en ymnes et en loienges. rendit grases
al tout poissant dieu. et si nunchat as freires son trespassement.
hiet. Quant chut fut fait. adunc auient. ke leurs pensees tous tens
en dieu fut une. leurs corps ensimẽt. ne deseueroit mie. la sepulture.

Expanded text:
en l'altre ior apres cele meisme honorable femme s'en astoit raleie a sa propre cele, li hom deu repairat al monstier ; quant elleuos apres trois iors il estanz en la cele sorleueiz ses oez en l'air uit l'anrme de cele meisme sue seror estre eissue de son cors, et trespercier les secreies choses del ciel en la semblance d'un colon. Ki conioianz a si grande gloire de celei, en hymnes et en loenges rendit grasces al tot poissant deu, et si nunzat az freres son trespassement. hiet. Quant ce fut fait, dunkes auint ke cui pense toz tens en deu fut une, lur cors alsiment ne deseuerroit mie la sepulture.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa que uolunt possunt. ⁊ cũcta impetrãt. q̃ desiderãt obti¬
nere.Gregorius.Quis nã erit petre. in hac uita paulo¬
sublimior. qui de carnis sue stimulo. ter dñm rogauit. ⁊ tamẽ
quod uoluit. obtinere nõ ualuit : Ex qua re necesse est. ut tibi
de uenerabili patre bñdc̃o narrem. quia fuit quiddã quod
uoluit. ⁊ nõ ualuit ĩpetrare

Expanded text:
omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtiomnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtinere.sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere
Abbreviated transcription (Latin):
eius. ad ianuã mõsterii iacet. Ubi dũ uir dei. cũ fr̃ib ꝑueniss.
flexit genu. suꝑ corpusculũ infãtis incubuit. seseq erigẽs.
ad celũ palmas tetendit dicẽs. Dñe non aspitias pcc̃a mea:
sed fidẽ huiꝰ hõĩs. qui resuscitari filiũ suũ rogat. et redde in
hoc corpusculo. aĩam quã abstulisti. Dix in oratione uerba
cõpleuerat. et regrediente aĩa. ita corpusculũ pueri omne
contremuit. ut sub oculis omniũ qͥ aderãt. apparuit cõcussiõe
mirifica tremẽdo palpitasse. Cuiꝰ mox manũ tenuit. et eũ pa¬
tri uiuentẽ. atq incolumẽ dedit. Liquet petre. qͥa hoc miracu¬
lum in potestate nõ habuit. qͦd ꝓstratꝰ petiit. ut exhibere po¬
tuisset. Piere. Sic cũcta esse ut asseris. cõstat patẽter: qͥa
uerba que ꝓposueras. rebus ꝓbas. S q̃so te. ut indices. si sc̃i uiri

Expanded text:
ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri
Abbreviated transcription (Latin):
quidam u̾o rusticus. defuncti filii corpus. in ulnis ferens. orbi¬
tatis luctũ estuans. ad mosteriũ ueĩt. bñdc̃m patrẽ q̃siuit. Cui cũ
dictũ fuisset. quia idem pater. cũ fr̃ib in agro moraret᷑. ꝓtinus
ante moͣsterii ianuã. corpus extincti filii ꝓiecit. et dolore t̾batꝰ
ad ĩueniendũ uen̾abilẽ patrẽ. sese cõcitus in cursũ dedit. Eadẽ
uero hora. uir dei ab agri oꝑe. iã cũ fr̃ib reu̾tebat᷑. Quẽ mox ut
orbatꝰ rusticus aspexit. clamare cepit. Redde filiũ meũ. redde
filiũ meũ. Uir aucem dei. in hat uoce subsistit dicẽs. Nũquid
ego tibi filiũ tuũ abstuli : Cui ille respondit. Mortuꝰ est. ueni re
sũt. Quid nobis onera uoltis ĩponere. q̃ non possumꝰ portare
At ille quẽ nimiꝰ cogebat dolor. in sua peticione ꝑsistit. iurans
qͦd non reced̾et. nisi eius filiũ resuscitaret. Quem mox dei fa¬
mulus. inqͥsiuit dicẽs. Ubi est : Cui ille respondit. Ecte corpus

Expanded text:
Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resm apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sternia pro modo ꝯu̾satõĩs. scd̃m disposicionẽ abbatis sui accipiãt. S̾i
potest fieri. õs in uno loco dormiãt.S̾i autẽ młtitudo nõ sinit. deni aut uicen.
cũ seniorib. qͥ suꝑ eos solliciti sint pausent. Candela iugit᷑ in eadẽ cella ardeat
cũ oĩ tamẽ gͣuitate et modestia. Adolescẽtiores fr̃es. iuxta se nõ habeant
lecta. sed ꝑmixti cũ seniorib. Surgẽtes u̾o ad opus dei. ĩuicẽ se moderate
cohortẽtur ꝓpt̾ sõpnolentoꝵ excusatões

Expanded text:
sternia pro modo conversationis secundum dispensationem abbatis sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo non sinit, deni aut viceni cum senioribus suis, qui super eos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentiores fratres juxta se non habeant lecta, sed permixti cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei se moderate cohortentur propter somnolentorum excusationes
Abbreviated transcription (French):
des ꝓphetes tous tens nen luminet mie. Car ensi come est escript del
aspirt. De chu est ke nathan demãdeis de roy. se ill poist faire le cẽple.
de p̃miers le cõsentit. et en apres le defendit. De chu est ke helyseus.
quãt ilh ueit le fẽme plorãt. et ill ne sauoit le cause por quei. en defen¬
grande pieteit. Car quãt ill lespire de ꝓphetie al fois donet.⁊ al fois
le subtrait les pensees des ꝓphetans. et ilh sourlieuet en haulteche. et
si les gardet en humiliceit.par que chil ki lespir trouent. aprendent
queil chose illz sunt de dieu. et encor nient aiant la ꝓphetie. cognissent
come tu afermes la grant raison le criet. Mains ie te proy. ke del ho¬

Expanded text:
des prophetes toz tens n'enluminet mie ; car alsi com est escrit del des prophetes toz tens n'enluminet mie ; car alsi com est escrit del est ke Natan demandeiz del roi, se il poist faire lo temple, de promiers lo consentit et en apres lo defendit. De ce est ke Helyseus, quant il ueoit la femme plorant et il ne sauoit lo porkes, il dist al sergrande pieteit ; car cant il l'espir de prophetie a la foie donet, et a la foiz lo sustrait, les penses prophetanz et il sorlieuet en haltece, et si les gardet en humiliteit, par ke cil ki prendent l'espir troeuent queile chose il sont de deu, et lo pares nient haiantcom tu affermes la grande raisons criet. Mais ge te proi, del ho
Abbreviated transcription (French):
campangne. uient une grant famine. et une grant besongne de nou-¬
rissement a tous destrendoit. et ia faloit li frumens. el monasteir
benoit. et li pains astoient pres tous aloroeit. si ke nient plus ke
cinque. al heure del refection. ne porẽt estre troueit as freres. Et qnͣt
li uenerable pere les ueit estre en tristeur. ad unc studiat amẽdeir
pres par ꝓmeisse sourleueir en disãt. Por quoy est uostre corage con¬
tristeis. por le besongne de pain. huy uoiremẽt en est moins. maĩs
a iour de demain en areis plãtiuoisemẽt. en le iour siãt. furent
troueis .ii. cens moy de farine. en saches deuant les portes de la cele
le queis li tout poissans dieu. par mei queis portans ilh les eust
enuoies. iuske a chis iour remaint nient cognut. Quãt chu ueirẽt
les freres. ilh rendirẽt graise a dieu. aprisent ia nient douteir: ne
lhome dunkes croire lespire de ꝓphecie. a chis seruans de dieu. tous
tens pooir estre present. ou par entreuas de tens. sa pensee emplissoit

Expanded text:
Campainge uint une famine, et une grande besonge de norrissemenz toz destraindoit. Et ia faloit li frumenz el monstier de Benoit. Et li pain astoient pres tuit aloweiz si ke nient plus ke cinc a l'oure de refection ne porent estre troueit az freres. Et quant li honorables peres les ueoit estre contristeiz, dunkes studiat amendeir ares par promesse sorleueir disanz : Por coi est uostres corages contristeiz por la besonge de pain ? Hui uoirement en est moins, mais el ior de demain en aureiz plantiuousement. Et el ior siuant furent troueit dui cent mui de farine en sais deuant les portes de la cele, les queiz li tot poissanz deus parmi queiz portanz il les eust enuoiez, ioskes or maint nient conut. Quant ce uirent li frere, il racontant grasces al sanior, aprisent ia nient doteir ne l'om dunkes croire l'espir de prophetie a cest seriant de deu toz tens pooir estre present, u par entreuaz des tens sa pense emplissoit
Abbreviated transcription (Latin):
uir erat laicꝰ sed religiosus. Qui ut serui dei or̃onẽ ꝑciperet
et germanũ fr̃em uideret.ãnis singulis de loco suo. ad cellã eius
ieiunus uenire cõsueuerat. Quadã uõ die. dũ iter ad mõsteriũ
fac̾et. sese illi alter uiator adiũxit. qui sumẽdos ĩ itine̾ portabat¬
cibos. Cũq iã hora tardior extreuisset. dixit. Ueni frater. sumamꝰ
cibũ. ne lassemur ĩ uia. Cui ille respondit. Absit frater. non fatio.
itineris spatiũ egissẽt. rursus ãmonuit ut mãducarẽt. Cõsentire no

Expanded text:
ir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faitineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit co
Abbreviated transcription (French):
gens. Et a grant poine ayege port obtenir. ke les armes de chis lioe
a moy fusent otries. Cui uois oit adunc theoprobꝰ. Maĩs nos le ueons
bars. ki prisent tout choses. et la uoirement ne unc seul home ne porẽt
les armes. En la queil chose. ie uoie bonoit auoir tenut la fiance¬
de sains poul. cui nachal quãt ilh soffrit le damage de tout choses.
Ilh prist en consolation la uie de tous cheas. ki astoient a cõpangniet
a woec lui.

Expanded text:
ke les anrmes de cest liu a moi seroient otroies. Cui uoiz dunkes oit Theoprobus, mais nos la ueons, bar, ki prisent totes choses, et la uoirement nes un soul homme ne porent  garderoit les anrmes. En la queile chose ge uoi Benoit auoir tenut la fiede Paulon, cui neis quant ele soffrit lo damage de totes choses, il prist en confort la uie de toz ceaz ki astoient acompangiet auoc lui.
Abbreviated transcription (French):
ensimẽt nostre exhileratus. ki tu cognus conuer. ill fut en uoies de
son sengneur. ꝑke illi portaist el monasteir. al home de dieu. douse
uasias de fust plains de uin. ki de pueple sũt apeleit flaisches. li q̃is
graise. et en ralant le seruãs li dist. Fis uois ke tu ne bois de cele
flaisches. ke tu as response. maĩs abasse le agetemẽt. si troueras tu¬
queil chose quil at deuens. li queis eissit de lhome dieu. mult cõfus.
Et ilh retourneis uolt encor proueir. chu kil auoit oit. Et quãt illi

Expanded text:
siment nostres Exhilareiz cui tu conus conuertit, il fut enuoiez de son sanior, par ke il portast el monstier al homme deu dous uaisselez de fust plains de uin, ki del pople sont apeleit flaisches. Li queiz riant s'en alant somunst disanz : Filz, uoi ke tu ia ne boiues de cele flaische cui tu as repunse, mais abaisse la uisousement et si troueras queile chose ele at deuenz. Li queiz eissit del homme deu mult confus. Et il retorneiz uolt encor proueir ce ke il auoit oit. Et quant il
Abbreviated transcription (Latin):
ut dei uirõ. in moͣsteriũ uino plena. duo lignea uascula. que uolgo
flascones uocant᷑ deferret. Qui unũ deculit. alterũ u̾o ꝑgẽs in itine̾
abscondit. Dir autẽ dñi. quẽ facta absentia latere non poterant:
unũ cũ gr̃aꝵ actione suscepit. et discedentẽ puerũ. monuit dicẽs. Uide
fili. de illo flascone. quẽ abscondisti iã nõ bibas. sed inclina illũ caute.
et ĩuenies quid intus habet᷑. Qui cõfusus ualde. a dei hõie exiuit. ⁊ re¬
uersus uolens adhuc ꝓbare qͦd audierat. cũ flasconẽ inclinass. de eo
protinꝰ serpẽs egressus est. Tunc p̃dcus puer exhileratꝰ. ꝑ hoc quod in¬

Expanded text:
ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per
Abbreviated transcription (French):
son nom. ilh fut cõuertis. par le somonte de cel meisme pere
benoit.Ki par le merite de sa uie. a lui auoit grant grase de fami-¬
liariteit.ytis quãt par unc iour fut entreis en la cele de celui
si lu trouat plorãt mult ameremẽt. Et ilh longemẽt restiut. et ne ueoit pas
ses larmes fineir. et nient ensi li home de dieu ne ploroit mie en orant
ensi com ill auoit acconstumeit. mains en plorãt adonc li demandat.
queil cause astoit. de si grant pleurerẽt. A cui li home de dieu tantost re¬

Expanded text:
 nom, il fut conuertiz par la somunte de cel meisme pere Benoit, ki por lo merite de sa uie ahier lui auoit grande grasce de familiariteit. Iciz quant par un ior fut entreiz en la cele de celui, si lo trouat plorant mult amerement. Et quant il longement restiut et ne uit pas ses larmes estre fineies, et nekedent li hom deu ne plaindoit mie en orant, alsi com il auoit acconstumeit, mais en plorant, dunkes demandat, queile cause astoit de si grand plorement. A cui li hom deu elle pas re
Abbreviated transcription (French):
lhe couient piere ke te or ratens. pour chu ke te cognosse plus grande
chose. Car es tens des gothes. quãt leur rois totila. oist ke li sains home
auoit lespir de ꝓphecie. ilhenalans a son monasteir. unc pou lons sera¬
stirt. se li nũchat ke ilh deuoit la uenir. A cui quãt teilemẽt fut man¬
de ses cheualiers ki estoit dis rigo. a cui ilhdonat ses chalcemẽs. ⁊ si
li fist uestir ses royals uestures. le q̃il ilh comãdat daleir al home de
dieu. ensi come en sa ꝓpe ꝑsone. En cui seruiche illi enuoiat trois contes.
ki a soy soloient aherdre deuãt tos les altres. loist asauoir. uold. ruderio¬
deuãt les yoes lhome de dieu. simulans ke ilh fut le roy totila. A cui
ilh donat encor altre seruans et cheualiers. par quels ill penseroit estre
roys. tant des seruises ke des seuestures precieuse. Et quãt chil meisme

Expanded text:
l couient, Pieres, ke tu or taces, par ke tu conoisses plus grandes choses. Car es tens des Gothes quant lur rois Totila oist ke li sainz hom auoit l'espir de prophetie, il alanz a son monstier un poi lonz restiut, se li nunzat ke il deuoit la uenir. A cui cant enhelement fut mans ses cheualiers astoit diz Riggo, a cui il donat ses chalcemenz, et si lo fist uestir de roiaz uestures, lo queil il comandat aleir al homme de deu, alsi com en la sue persone. En cui porsiwance il enuoiat trois contes ki a soi soloient aherdre deuant toz les altres, loist a sauoir : Vult, Ruderiles oez del homme deu, foindant ke il fust li rois Totyles. A cui il donat encor altres seruises et cheualiers, par ke il seroit estre quidiez rois tant des seruises ke des uestures de propre. Et quant cil meismes
Abbreviated transcription (French):
go tantost cheit a terre. ⁊ si out pawoour. por tant ke si grant home
oisat demokeer. Et tous chils ki uenoiẽt awoec lui a lhome dieu. fu¬
rent esternit a terre. Et ilhs soy leuãt sus. noserent aprochier a lui.
maĩs ilhs retourneit a leur roys. denũchont en trẽblant. en cõme¬

Expanded text:
aor par tant ke il si grand baron osat eschernir. Et tot cil ki uenoient auoc lui al homme deu, il furent esterneit a terre. Et il soi leuant sus n'oserent pas aprochier a lui, mais il retorneit a lur roi nunzarent tremblable, en com
Abbreviated transcription (Latin):
monacho. nec a parẽtib suis. neq a quoqͣm hõim. nec sibi in uicẽ
litteras uel eulogias. uel quelib munuscula. acciꝑe aut dare. sine pre¬
cepto abbatis. Quod si etiã a parẽtib sius. ei qͥcqͣm dirt̃m fui̾t. non p̃sumat
susciꝑe illud. nisi pͥus indicatũ fui̾t abbati. Quod si iusserit suscipi. in ab¬
batis sit potestate. eui illud iubeat dari. Et nõ ꝯtristet᷑ frater. cui forte
dirt̃m fuit. ut nõ det᷑ octasio dyabolo. Qui autẽ alit̾ p̃sumpserit. di¬
scipline regulari subiaceat

Expanded text:
orori a parentibus suis, neque a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, eulogias, vel quaelibet munuscula, accipere aut dare sine praecepto abbatissae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidquam directum fuerit, non praesumat suscipebatis sit potestate, cui debeat illud dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerit: ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpserit, disciplinae regulari subjaceat
Abbreviated transcription (Latin):
recedens. nil ulteriꝰ petere a rustico p̃sumpsit. quẽ uir dei. nõ tan¬
gendo. sed respiciendo soluerat. Ecte est petre quod dixi. qͥa hii qͥ
omnipotẽti deo. familiariꝰ seruiũt. aliqͣndo mira fat̾e. etiam ex
potestate possũt. Qui enĩ ferocitatẽ gochi. terribilẽ sedẽs rẽp̃ssit.
lora u̾o. nodosq ligature. q̃ ĩnocẽtis brachia astrinxerãt. oculis
dissoluit. ipsa miraculi celeritate indicat. qͥa ex potestate acceꝑat
habere quod fecit. Rursũ quoq quale. quantũq miraculũ. orãdo
ualuit obtinere subiũgam.

Expanded text:
recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tanrecedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam.
Abbreviated transcription (Latin):
et legentẽ. Eidẽ autẽ subsequẽti. et seuiẽti galle. rusticꝰ dixit. Eite
iste est. de qͦ dixerã tibi. bñdc̃s pater. Quẽ feruido sp̃u. cũ ꝑuerse mẽtis
insania fuiss intuitꝰ. eo t̾rore qͦ cõsueuerat. acturũ se existimans.
magnis uocib. cepit clamare dicẽs. Surge. surge. ⁊ res istiꝰ rustici
redde. qͣs accepisti. Ad cuiꝰ uocẽ. uii dei ꝓtinꝰ ocłos leuauit a lectione.
eũq intuitus. mox etiã rusticũ. qͥ ligatꝰ tenebat᷑ attendit. Ad cuiꝰ
brachia. dũ ocłos deflexiss. miro modo. tanta se celeritate. ceperũt
crudelitatis rigide. ad eiꝰ uestigia inclinãs. or̃onib se illiꝰ cõmẽdauit.
Uir autẽ scũs a lectione minime surrexit. sed uocatis fr̃ib. eum
introrsus tulit. ut bñdictionẽ acciꝑet p̃cepit. Quẽ ad se reductũ:
ut a tante crudelitatis insania. qͥescere deberet ãmonuit. Qui fractꝰ

Expanded text:
et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus
Abbreviated transcription (Latin):
galla noĩe. ꝑfidie fuit arriane. qͥ totile regis. eoꝵ cp̃ib. xxuii
contra catholice eccł̃ie religiosos uiros. ardore ĩmanissĩe crudelita¬
tis exarsit. ita ut qͥsquis ei. cleritꝰ moͣchꝰ ue. ante faciẽ ueniss. ab eiꝰ¬
manib uuꝰ ullomodo exiret. Quadã uo̾ die. auaritie sue estu suctẽ¬
sus. in rapina rerũ inhians. dũ quendã rusticũ. tormẽtis crudelibus.
affligeret. eũq ꝑ supplitia diu̾sa laniaret. uictꝰ penis rusticꝰ. sese res
suas. bñdc̃o dei famulo. comendasse ꝓfessus est. ut dũ hoc a torquẽte
credit᷑ suspensa interĩ crudelitate. ad uitã hore raperent᷑. eũc idem
galla. cessauit rusticũ tormẽtis afflige. sed eius brachia. loris fortib
astringẽs. ante equũ suũ. cepit ĩpellere. ut qͥs esset bñdcũs. qͥ eius res
susceꝑat demõstraret. Quẽ ligatis brachiis. rusticꝰ antecedẽs. duxit
ad sci uiri mõsteriũ. eũq ante ingressũ celle. solũ sedentẽ repperit.

Expanded text:
alla nomine pertidiae fuit Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatis exarsit, ita ut, qmanibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit
Abbreviated transcription (Latin):
festa ratio. ⁊ ꝓlatũ ꝯgruũ testimoniũ declarat. S q̃so ut de uita tãti
pris. ad narratioĩs ordinẽ redeas. Gregorius. Cum sc̃s uir diu
in eadẽ solitudĩe. u̾tutib signisq suctrescer. multi ab eꝰ. in loco eodẽ.
ad oĩpotẽtis dei sũt seruitiũ ꝯgregati. ita ut illic duodecim most̾ia.¬
cũ omnipotẽtis ihũ xp̃i dñi opitulatõe ꝯstrueret. In quib statutis
pr̃ib. duodenos moͣchos deputauit. paucos u̾o secũ retinuit. qͦs adhuc
in sua p̃sentia. aptiꝰ erudiri iudicauit. CCepere etiã tũc ad eũ roma¬
ne urbis nobiles. ⁊ religiosi uiri ꝯcurr̾e. suosq ei filios. oĩpotẽti deo.
nutriẽdos dare. Tũc quoq bone spei. suas soboles. euticiꝰ maurum.
tertillus u̾o pacͥtiꝰ. placidũ tradidit. Equib maurꝰ unior. cũ bonis
polleret morib. magistri adiutor cepit exist̾e. placidꝰ uo̾ puerulꝰ. adhui

Expanded text:
festa ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti festa ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monacum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis tribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere sunutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles Equitius Maurum, Tertullus vero patricius Placidum tradidit: e quibus Maurus junior, cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit esse: Placidus vero puerilis ad
Abbreviated transcription (Latin):
deo ualeãt feruere meliorẽ. Uir itaq sc̃s. ꝓpt̾ quẽ custodiendũ sta¬
ret. qͥ om̃s unanimitͤ se ꝑsequẽtes cerneret: Et sepe agit᷑. in aĩo ꝑ¬
fectoꝵ. qd̾ silẽtio p̃tereũdũ non est. qͥa cũ laborẽ suũ sine fructu esse
cõsiderãt. in locũ aliũ ad laborẽ suũ. cũ fructu migrãt. Unde ille quoq
crũ. qͥ certamina passionũ. nõ solũ ipse appetit. sed ad tollerãda hec.
alios accendit. damasci ꝑsecucionẽ passus. ut potuiss euad̾e murũ.
mortẽ dicimꝰ timuisse. quã se ip̃e pro ihu amore testat᷑ appetere:¬
S in eodẽ loco minorẽ sibi fructũ deesse ꝯspic̾et: ⁊ grauẽ laborem.
ad laborẽ se alibi cũ fructu seruauit. Ffortis et enĩ p̃liator dei. te¬
neri intra claustra noluit. certaminis cãpũ q̃siuit. Unde idem
quoq uen̾abilis bñdc̃s. si libent̾ audis. citiꝰ agnoscis. qͥa uiuus
ip̃e indocibiles deseruit.
ip̃e indocibiles deseruit. Petrus. Ita ẽẽ ut doces. ⁊ mani-¬

Expanded text:
eant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque crum , qui certamina passionum non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios adhortatur, Damasci persecutionem passus, ut potuisset evadere, murum, mortem dicimus timuisse, quam seipso pro sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret, et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit, fortis etenim pneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, e ut doces, et mani
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽtes. Ue nobis. quia pr̃is bñdt̃i requiẽ temerare uenimꝰ. et ideo
cecitatẽ incurrimꝰ. Uos autẽ serui dei. mitiꝰ agite nobiscũ. ⁊ nolite
nobis scd̾m p̃sũptionẽ nr̃am redd̾̃e talionẽ. sed orate pro nobis deũ.
Ad hec u̾ba. fr̃es solotenꝰ fusi. orabant attentiꝰ. ut diuina pietas. eis
lumẽ redd̾e dignaret᷑. Et cũ orarẽt. aꝑti sũt oculi eoꝵ. Reu̾siq ad

Expanded text:
atris Benedicti requiem temerare venimus, et ideo caecitatem incurrimus; vos autem servi Dei mitius agite nobiscum, et nolite nobis secundum presumptionem nostram reddere talionem; sed orate pro nobis omnipoAd hec verba fratres solo tenus fusi, orabant attentius, ut divina pietas eis lumen reddere dignaretur; et cum orarent, aperti sunt oculi eorum. D
Abbreviated transcription (Latin):
eius sepulcrũ. O unica spes nr̃a post deũ. ne delinqͣs nos orphanos. qͥ
huc nõ nr̃is mitis. sed pro multaꝵ aĩaꝵ salute uenisti. Crederes suꝑ
singultibus et lacͥmis. totũ expendissent triduũ. ecce memorati ep̃i
assũt. mandata regis ĩplere cupiẽtes. moxq reserari sibi fores eccle̾¬
quassẽt tumulũ. in desolationẽ et formidinẽ sũt conu̾si. et tanta
cecitate ꝑcussi. ut nec ĩuitẽ se recognosc̾e neqͥrent. Cũ autẽ se diuina
ad restes cãpanaꝵ ĩpegissent. quas ui magna ceperũt trahere. Nõ enĩ
aliter poterant hiis. qui foris remãserãt. infortuniũ suũ notificare.

Expanded text:
ejus sepulchrum: O unica spes nostra post Deum, ne derelinquas nos orphanos, qui huc non nostris meritis, sed multarum animarum venisti singultibus et lacrimis totum expendissent triduum, ecce memorati episcopi adsunt, et mandata regis implere conantur, moxque reserari sibi fores ecclequassent tumulum, in dissolutionem et formidinem sunt conversi, et tanta caecitate percussi, ut nec invicem se recognoscere quirent. Cum autem se divina ad restes campanarum impegissent, quas vi magna coeperunt trahere; non enim aliter poterant his qui foris remanserant infortunium suum notificare.
Abbreviated transcription (Latin):
cordiã. erumna cõmouebat. principis. Tandẽ rodulfus. quidã
burgũdia oriũdus. regẽde p̃ficit᷑ frãcoꝵ patrie. Quiquã seue¬
rus. in coertendis. sc̃e dei. eccł̾ie. extiterit predonibus. hoc
uno liquebit
exemplo.

Expanded text:
cordiam aerumna commovebat principis; tandem Rodulfus quidam. cordiam aerumna commovebat principis; tandem Rodulfus quidam. Burgundia oriundus, regendae praeficitur Francorum patriae. Qui quam severus in coercendis sanctae Dei Ecclesiae exstiterit praedonibus, hoc uno liquebit exemplo.
Abbreviated transcription (Latin):
cere cupiẽs. a quibusdã epĩs. dyademate se regio coro¬
nari. ac sceptro regni insigniri. partĩ blanditiis. partĩ mi¬
nis extorsit. Sed nequaquã huiꝰ p̃sũptionis. letos habuit exitꝰ
Deniq suessionicis in cãpis bello. a ducib karoli exceptus.
uitaq spoliatꝰ. licet exercitus eiꝰ. uictoriã oꝑtinuerit. ip̃e tamẽ
nefarie temeritatis. pretiũ luit. Nec tamen sotii defectioĩs eiꝰ
uermãdensis. infando scelere. dñm suũ. regẽq. totius frãtie
karolũ dolo captũ. uinculis quoq irretitũ. parrone direxit.
tenebroso domicilio recludendũ. Et quia regni statꝰ. sine prin¬
cipe agebat᷑ in incertũ. maxime cũ hugoni rotb̃ti filio. qui¬
post ꝓbis actib. magni nomẽ ꝓmeruit. puerilis obsisteret
etas. quominꝰ regias assumeret infulas. ⁊ herb̾ti cunctos
haberet odiũ. p̃cipue eos. qͦs humanitatis respectu ad miseri¬

Expanded text:
cere cupiens, a quibusdam episcopis diademate se regio corocere cupiens, a quibusdam episcopis diademate se regio coronari ac sceptro regni insigniri, partim blanditiis, partim minis, extorsit; sed nequaquam hujus praesumptionis laetos habuit exitus. Denique Suessionicis in campis bello a ducibus Caroli exceptus, vitaque spoliatus, licet exercitus ejus victoriam obtinuerit, ipse tamen nefariae temeritatis pretium Vermandensis infando scelere dominum suum regemque totius Franciae Carolum dolo captum, vinculisque irretitum, Peronnae direxit tenebroso domicilio recludendum. Et quia regni status sine principe agebatur in certum, maxime cum Hugoni, Rotbpost probis actionibus Magni nomen promeruit, puerilis obsisteret aetas, quo minus regias assumeret infulas; et Herberti cunctos haberet odium, praecipue eos quos humanitatis respectu ad miseri
Abbreviated transcription (Latin):
cadauer. tellurẽ a suo reiecisse sinu. Quod culleo. cũ lapidũ
mole. in sutũ in sequanã est demersũ quãdo quidẽ humo nõ
poterat cõtineri tectum. Hoc interitu memoria nefãdi
abolita fuisset hominis. ni uetustas floriacẽsiũ incolaꝵ. curi¬
osa futuroꝵ. marmoreã eiꝰ capitis fingere curauisset effigiẽ.
Que nũc in ultima parte. parietis eccłie. sc̃e dei genitricis
marie. ac famuli eius benedc̃i. septẽtrionẽ uersus inserta ꝑ¬
spicit᷑. quatinꝰ et presẽtes. ⁊ secuturi omẽs agnoscerẽt. inter¬
uentu eoꝵdẽ scoꝵ. omĩpotẽs d̾s. qualẽ quantãq exercuerit.
in suis aduersariis uindicte seueritatẽ. Adeo deniq hec ul¬
tio normãnica. in posterũ ꝑterrefecit temeritatẽ. ut pre
ceteris gallie scis. bt̃issimũ. uereãt᷑ pr̃em nr̃m benedictũ.
Interea rotb̾tus affectate tyrãnidis potẽtiã palã exer¬

Expanded text:
cadaver tellurem a suo rejecisse sinu; quod culeo cum lapidum cadaver tellurem a suo rejecisse sinu; quod culeo cum lapidum mole insutum, in Sequanam est demersum, quandoquidem humo non poterat contineri tectum. Hoc interitu memoria nefandi abolita fuisset hominis, in vetustas Floriacensium incolarum, curiosa futurorum, marmoream ejus capitis fingere curavisset effigiem. Quae nunc in ultima parte parietis ecclesiae Sanctae Dei genitricis Mariae ac famuli ejus Benedicti, septentrionem versus, inserta perspicitur, quatenus et praesentes et secuturi omnes agnoscerent, interventu eorumdem sanctorum, omnipotens Deus qualem quantamque exercuerit in suis adversariis vindictae severitatem. Adeo denique haec ultio Nortmannicam in posterum perterrefecit temeritatem ut prae caeteris Galliae sanctis beatissimum revereantur Patrem nostrum Benedictum. Interea Rotbertus affectatae tyrannidis potentiam palam exer
Abbreviated transcription (Latin):
hac uisione raynaldꝰ. satellites magna ad auxiliandum sibi.
uoce inclamat. Quib accurrẽtib. ⁊ qͥd pateret᷑ ꝑcunctãtib. Qui¬
dam inquit monachus. nõ alt̾ ut estimo. quã ille huiꝰ loci tucor.
senex benedt̃s. baculo u̾ticẽ tangẽs meũ. mortẽ minitando. dolorẽ
michi. ingessit ingentẽ. Iubet cõfestim cũctos ꝑ uasa domicilia.
deserere. natiuũq solũ repetere. Cũ quib ip̃e ꝓfectꝰ. ut patriam
attigit. crebro debilitatꝰ cruciatu. uita decessit. Gantaq
subito. moriẽte eo.uẽtoꝵ ꝓcella inhorruit. ut nõ solum culmina
tectoꝵ. uerũ et iã eminẽtium subrueret moles arboꝵ. Captiuoꝵ
uĩcula soluta. equi seu reliqua iumẽta. infra .xii. et eo ãplius
miliaria. a rotomagensi urbe. ad pastũ deducta. disruptis cõpe¬
dibus. in diu̾sa fugerũt. Corporis eiꝰ tumulo piramidem super¬
edificatã. ualidissimo accepimꝰ terremotu subuersã. ac eius

Expanded text:
hac visione Rainaldus, satellites magna ad auxiliandum sibi hac visione Rainaldus, satellites magna ad auxiliandum sibi voce inclamat. Quibus accurrentibus et quid pateretur percunctantibus: « Quidam, inquit, monachus, non alter, ut aestimo, quam ille hujus tutor loci senex Benedictus, baculo verticem tangens meum, mortem minitando, dolorem mihi ingessit ingentem. » Jubet confestim cunctos pervasa domicilia deserere, nativumque solum repetere, cum quibus ipse profectus, ut patriam attigit, crebro debilitatus cruciatu vita discessit; tantaque subito moriente eo ventorum procella inhorruit ut non solum culmina tectorum, verum etiam eminentium subrueret moles arborum. Captivorum vincula soluta, equi seu reliqua jumenta infra duodecim et eo amplius milliaria, a Rothomagensi urbe ad pastum deducta, disruptis compedibus, in diversa fugerunt. Corporis ejus tumulo pyramidem superaedificatam validissimo accepimus terrae motu subversam, ac ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ex captiuis resc̾ĩscens. quoꝵ hominũ. talis foret habitatio. dor¬
mitoriũ fr̃m. sue metationis. delegit sedẽ. In quo uaria. ut¬
pote paganus. dũ patraret flagitia. una noctiũ. qui escẽti e
scũs astitit benedictꝰ. duob comitatꝰ monachis. Unus ut
ipsi raynaldo uidebat᷑. medie etatis robore p̃ditꝰ alteri pueri¬
lis in erat habitudo. Beatissimꝰ autẽ pater. niueã capite cani¬
tiẽ preferẽs. baculũ mͥanu uero. ita iacentẽ. allocutꝰ est aduer¬
sariũ. Quid inquiẽs te raynalde offendi. qͦd me meosq a ꝓpͥs
ꝑturbas sedib : Sed mͥ deinceps cure erit. et te ab inceptis inhi¬
bere. ⁊ famulis xp̃i ossib. quoq una ieis optatã quietẽ reforma¬
re. His dictis. ligno qͦd manu gerebat. incuruo. caput iam exꝑ¬
gefacti regis cõtingens. p̃nũtiauit
in ꝓrimo affuturũ. sicq recessit. D urbatꝰ

Expanded text:
ex captivis resciscens quorum hominum foret talis habitatio, dorex captivis resciscens quorum hominum foret talis habitatio, dormitorium fratrum suae metationis delegit sedem; in quo varia, utpote paganus, dum patraret flagitia, una noctium quiescenti ei sanctus astitit Benedictus duobus comitatus monachis, unus, ut ipsi Rainaldo videbatur, mediae aetatis robore praeditus, alteri, puerilis inerat habitudo. Beatissimus autem Pater, niveam capite canitiem praeferens, baculum vero manu, ita jacentem allocutus est adversarium: « Quid, inquiens, te, Rainalde, offendi, quod me meosque a propriis perturbas sedibus? sed mihi deinceps curae erit, et te ab incoeptis inhibere, et famulis Christi, ossibus quoque una meis, optatam quietem reformare. » His dictis, ligno, quod manu gerebat, incurvo caput jam expergefacti regis contingens, praenuntiavitin proximo adfuturum; sicque recessit. Turbatus
Abbreviated transcription (Latin):
in quo frat̾ ludouici pii. geminꝰ esse putat᷑ sepultꝰ. Inde et iam
magnũ karolũ. garonnã trãsisse hispanie xp̃ianis. suppetias fe¬
rentẽ. ibiq redisse. liber uite eiꝰ refert. Sed de hiis satis dictum.
nũc propositum exequamur:¬
gitur ĩnumere normãnoꝵ phalãges. suꝑ quas raynaldus
regnũ optinuerat. cũ plurib longis use nauib. usq ad
suꝑiora ligeris ꝑcursãtes. cũcta deuastãt. Tandẽ ad cenobũ
ter beati. deoq dilecti benedcĩ. qͦd floriacũ dicit᷑. kaynaldꝰ
cũ suis attingẽs. uacuũ habitatorib. cũctisq necessariis.¬
reb offendit. domib dũ taxat exceptis. Siquidẽ monachi
cũ corꝑe sẽper nominãdi. prĩs nr̃i benedtĩ. ad tutiora sese
contulerãt loca. lantb̾to tũc abbate. pie sollicitudinis. erga
eos curã gerẽte. Perueniẽs ergo inibi rex memoratꝰ. et

Expanded text:
in quo frater Ludovici Pii geminus esse putatur sepultus. Inde etiam in quo frater Ludovici Pii geminus esse putatur sepultus. Inde etiam Magnum Carolum Garumnam transiisse, Hispaniae Christianis suppetias ferentem, ibique rediisse, liber Vitae ejus refert. Sed de his satis dictum; nunc propositum exsequamurgitur innumerae Northmannorum phalanges, super quas Rainaldus regnum obtinuerat, quampluribus longis usae navibus, usque ad superiora Ligeris percursantes cuncta devastant. Tandem ad coenobium ter beati Deoque dilecti Benedicti, quod Floriacum dicitur, Rainaldus cum suis attingens, vacuum habitatoribus cunctisque necessariis offendit rebus, domibus duntaxat exceptis, siquidem monachi cum corpore semper nominandi Patris nostri Benedicti ad tutiora se contulerant loca, Lamberto tunc abbate piae sollicitudinis erga eos curam gerente. Perveniens ergo inibi rex memoratus, et
Abbreviated transcription (Latin):
signit᷑ fluẽtis adhentiũ urbiũ. uerũ et iã p̃minẽtiũ ruine edi¬
ficioꝵ. Ant̾ que eminẽtissimũ illud karoli magni principis.
palatiũ. uocatũ cassinogilũ. głia quõdã et decus cunaꝵ filii eiꝰ
iã p̃fati ludouici pii. Quod ita deo ĩimica gẽs subu̾tit. ut et i¬
habitabile redderet. Et tamẽ quid aliquãdo fuerit. manifeste
appareat. Id eoloci sitũ est. quodrot torrẽs garonnã influit.
Turrĩ latericiã in margine memorati torrẽtis exstructam
habẽs. equa et aduẽtꝰ ꝓuideri. ⁊ ingressus hostiliũ possit arceri
nauiũ. Simulq ut classis regia. absq adu̾sarioꝵ ĩpedimento
fabricata in minori. adfluẽta maioris. deduceret᷑ amnis. Habet
uero ecclesiolã. ãpliori eccłie cõiunctã. miro oꝑe ex lat̾ib forma¬
tam. In qua si bene uisa recordor. ꝑ modicũ habet᷑ sarcofagũ

Expanded text:
signitur fluentis, adhaerentium urbium, verum etiam praeeminentium ruinae aedisignitur fluentis, adhaerentium urbium, verum etiam praeeminentium ruinae aedificiorum. Inter quae eminentissimum illud Caroli Magni principis palatium Cassignol, gloria quondam et decus cunarum filii ejus jam praefati Ludovici Pii, quod ita Deo inimica gens subvertit ut et inhabitabile redderet, et tamen quid aliquando fuerit, manifeste appareat. Id eo loci situm est quo terrens Codrot Garumnam influit, turrim lateritiam in margine memorati torrentis extructam habens, e qua et adventus praevideri, et ingressus hostilium possit arceri navium, simulque ut classis regia, absque adversariorum impedimento fabricata in minori, ad fluenta majoris deduceretur amnis. Habet vero ecclesiam ampliori ecclesiae conjunctam, miro opere ex lateribus fabricatam: in qua si bene visa recordor permodicum habetur sarcophagum,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nos ipse uiles fecerit. Uerũ quia nos abiectos ⁊¬
despectos. nulliꝰ ue momẽti existẽtes. ad hoc ip̃e suo interuẽtu
ac sua ope ꝓuexerit. ut et eius laudes ꝓmere. ⁊ quicquid in
nos salutis. seu utilitatis qͥuerimꝰ agnoscere. post deũ ei debe¬
amus ĩputare. Prophetici itaq nos memores existere ora¬
culi. qͦd dicit᷑. ab aquilone om̃e uenire malũ. Ac si specialiter:
in nos prolati. frequẽs cogit memoratoꝵ. infestatio paganoꝵ
qui. e genuina sua tellure. instar apum. suꝑ nr̃as sepissime ut
prefati sumꝰ ꝓ uĩtias. examen effudere p̃donũ. Oui hac
ultima. de qua nũc nobis sermo est expeditione. raynaldo. quodã
duce. suaꝵ reliquias rapinaꝵ. quantũ in ipĩs fuit eradere ꝓcu¬
rarũt. Huiꝰ testes sũt rei. nõ solũ ut iã dicti u̾ba testant᷑ aucto¬
ris adreualdi. sequanico. ligericoq lictori. quib neustria nobi¬
litat᷑ fluminib dornonie. seu garonne. quarũ aquitania in¬

Expanded text:
quasi nos ipse viles fecerit, verum quia nos abjectos despectosque, nulliusve momenti existentes, ad hoc suo interventu ac sua ope provexerit ut, et ejus laudes promere et quidquid in nos salutis seu utilitatis quiverimus agnoscere, post Dominum ei debeamus imputare. 8. Prophetici itaque nos memores existere oraculi, quo dicitur ab aquilone omne venire malum , ac si specialiter in nos prolati, frequens cogit memoratorum infestario paganorum qui e genuina sua tellure, instar apum, super nostras saepissime, ut praefati sumus, provincias examen effudere praedonum. Qui hac ultima, de qua nunc nobis sermo est, expeditione, Rainaldo quodam duce, nostrarum reliquias spinarum, quantum in ipsis fuit, eradere procurarunt. Hujus testes sunt rei, non solum, ut jam dicti verba testantur auctoris Adrevaldi, Sequanico Ligericoque littori, quibus Neustria nobilitatur fluminibus, Dordoniae seu Garumnae, quarum Aquitania in
Abbreviated transcription (French):
de sainte cõuersation. Dont sen alat sachãment. nient sachaue.⁊ sage¬
ment nient apris.
e nay pas apris
tous les fais de
pou de choise ke ie
racõteray. mont ra¬
disciples de liii. Cest
a sauoir. constantin
le mult tres reuerẽs
hõme. ki uint apres
lii. el gouernemẽt
del monasteir. ualẽ¬
tinianꝰ. ensiment.
ki par pluseurs ans.
monasteir de latrans.
et simplicius. ki go-¬
uernat sa congregation tirchement apres lui. et honoratus ensi-¬
ment. Ki encor a present est deseur le cele de lui. en queil ilh cõuersat

Expanded text:
de sainte conuersation. Dunkes s'en alat sachanment nient sachanz, et sagement nient apris. Ge n'ai pas apris toz les faiz de poi de choses cui ge raconterai conois radisciples de celui, loist a sauoir Constantin lo mult tres redotable homme, ki uint apres lui el gouernement del monstier, Valentinien alsiment ki par pluisors ans monstier Lateranense, et Simplice ki gouernat sa congregation tiers apres lui, Honoreit alsiment ki encor est dessoure la cele de celui, en cui il conuersat
Abbreviated transcription (Latin):
Qui septenariꝰ sacͤtꝰ nu̾s a nobis sic ĩplebit᷑. si matutino. pͥme. t̾tie. sexte.
none. uesꝑe. ꝯpletoriiq tp̃e. nr̃e seruitutis officia ꝑsoluamꝰ. qr de hiis diurnis
horis dixit. septies in die laudẽ dixi tibi. Nã de noct̾nis uigiliis. idem ip̃e ꝓph̾a
aic. Media nocte surgebã ad ꝯficendũ tibi. Ergo hiis tp̃ib. referamꝰ laudes creatori
nr̃o. suꝑ iudicia iusticie sue. Idest matutinis. pͥma . t̾tia sexta. nona. uesꝑa. ꝯple¬

Expanded text:
Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si Matutino, Primae, Tertiae, Sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quia his divinis horis dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro, super judicia justitiae suae, id est, matutinis, prima, tertia, sexta, nona, vespera, comple
Abbreviated transcription (Latin):
uir dei cõstituto die minime ueniss. ad eũ cũ merore reu̾si sũt dicẽtes.
Expectauimꝰ pater. ut uenires sicut ꝓmiseras. ⁊ ostenderes nobis qͥd
edificare deb̾emꝰ. et nõ uenisti. Quib ip̃e ait. Quare fr̃es. qͣre ista di¬
citis : Nũqͥd sicut ꝓmisi nõ ueni : Cui cũ ipsi dicerẽt. qͣndo uenisti. re¬
spondit. Nũqͥd utrisq uobis dormiẽtib nõ apparuii. ⁊ loca singula
designaui : Ite et sicut ꝑ uisionẽ uidistis. om̃e habitaculũ mõsterii
cõstruite. Qui hec audiẽtes. uehemẽter ãmirati. ad p̃dc̃m p̃diũ sũt
reu̾si. et cuncta habitacula. sicut ex reuelatõe didicerãt ꝯstruxerũt.
PetrusD

Expanded text:
vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. D
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta t̾racinẽsem urbẽ. missis discipulis sius. cõstrue̾ moͣsteriũ debuiss.
Qui rogãti cõsentiẽs. deputatis fr̃ĩb. patrẽ cõstituit. et qͥs ei scd̾us
esset ordinauit. Quibz euntibz. spopondit dicẽs. Ite et die illo ego
uenio. et ostendo uobis. in qͦ loco oratoriũ. in qͦ refectoriũ fr̃m. in quo
susceptionẽ hospitũ. uel queq sũt necessaria. edificare debeatis. Qui be¬
nedcõe ꝑcepta. ilico ꝑrexerũt. et cõstitutũ diẽ magnoꝑe p̃stolãtes. para¬
uerũt oĩa. que his qui cũ tanto patre uenire potiussent. uidebant᷑ esse
necessaria. Rocte u̾o eadẽ qua ꝓmissus illucessebat dies. ei dẽ seruo dei
singula. ubi qͥd edificare debuissent. subtilit̾ designauit. Cũq utriq a
sõpno surgerẽt. sibi ĩuicẽ qͦd uiderãt retulerũt. Non tñ uisioni illi om¬
nimodo fidẽ dãtes.uirũ dei sicut uenire ꝓmiserat expectabãt. Cũq

Expanded text:
e monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
prostratũ. Qũe de t̾ra leuauit. de actib suis increpauit. atꝙ in paucis
sermonib. cũcta q̃ illi erãt uẽtura. p̃nũtiauit dicẽs. Multa mala facis.
multa fecisti. iã aliqͣndo ab iniqͥtate cõpesce̾. Equidẽ romã ingressurus
es: mare trãsiturtꝰ. nouẽ ãnis regnabis. decĩo morieris. Quib auditis
rex. uehemẽt t̾ritꝰ. oronẽ petiit. ac recessit. atq ex illo iã tp̃e. minus
crudelis fuit. cũ nõ post multo romã adiit. ad siciliã ꝑrerit. ãno autẽ
regni sui decĩo. õipotẽtis dei iudicio. regnũ cũ uita ꝑdidit. De la

Expanded text:
prostratum. Quem de terra levavit, de suis actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ventura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem annis regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum cum vita perdedit. Pra