comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loco ꝑ nidi nom̃ ex primit᷑: nͥ
tranquilla quies fidei. qua unꝰ.¬
quisq infirmus nutrit᷑: Mul.¬
titudo quippe illa bonoꝵ quȩ
ꝑsequutionum temporibus fue.¬
rit deprehensa: nutrimentorũ
suoꝵ dies. quasi in nido. sic in loco
quietis explere se credidit. Nã nͥ
scã ȩccła infirmos quosq filios nc̃
in nido pacis enutrir&e: psalmista
non dicer&. Etenĩ passer inuenit
sibi domũ: & turtur nidũ ubi
reponat pullos suos. Iam qͥppe
domũ inuenit passer: qͥa ȩternũ
cęli habitaculum noster redem.¬
ptor intrauit. Et turtur inuẽ¬
nit nidum : quia sc̃a ȩccła amore
conditoris affecta. crebris gemi¬
tibus utitur. Et uelut nidum
sibi id. ẽ. pacatissimã fidei qͥetẽ
construit: in qua crescentes fili.¬
os. quasi plumescentes pullos. qͦ¬
usq ad suꝑiora euolent. carita.¬
tis gremio calefactos fou&. Igit᷑
quiã tc erunt. qui pacis tẽpore.
se ad suꝑna migrare. id.ẽ. a nido

Expanded text:
loco per nidi nomen exprimitur, nisi loco per nidi nomen exprimitur, nisi tranquilla quies fidei, qua unusquisque infirmus nutritur? Multitudo quippe illa bonorum, quae persecutionum temporibus fuerit deprehensa, nutrimentorum suorum dies quasi in nido, sic in loco quietis, explere se credidit. Nam nisi sancta Ecclesia infirmos quosque filios nunc in nido pacis enutriret, Psalmista non diceret: Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suosdomum invenit passer, quia aeternum coeli habitaculum noster Redemptor intranit nidum, quia sancta Ecclesia amore conditoris affecta, crebris gemitibus utitur, et velut nidum sibi, id est pacatissimam fidei quietem construit, in qua crescentes filios quasi plumescentes pullos, quousque ad superiora evolent, charitatis gremio calefactos fovet. Igitur quia tunc erunt qui pacis tempore se ad superna migrare, id est a nido
Abbreviated transcription (Latin):
molas illius conterere scimꝰ. Prius
enĩ necesse. ẽ. occulta consilior̾u
illiꝰ machinamenta ꝓdere: ut au-¬
ditoris nr̃i animam. ualeamus
postmodũ ab aꝑto lapsu reuoca-¬
re. Huius iniqui molas. ipse sũ¬
mus pastor ȩccłȩ. p̃dicando conte-¬
rebat: cũ dicer&. Sobrii estote
& uigilate: quia aduersariꝰ ur̃
diabolus. tanquã leo rugiens cir-¬
cuit querens quẽ deuor&e: cui
resistite fortes in fide. Contra
hc̃ leonẽ sc̃a ȩccła quia eius insi¬
dias conspicit. fidei caulas munit:
cuiꝰ tõtiens molas frangit: quo¬
tiens hereticoꝵ argumenta de¬
struit: totiensq ab eiꝰ dentibus
p̃dam diripit: quotiens ab er-¬
rore quẽpiã p̃dicando conuer-¬¬
tit. Et quia pleriq iustoꝵ tẽ¬
erunt. qui se ȩccłasticȩ pacis tẽ¬
pore. ab hoc mundo exituros. ẽẽ.
credider̃: beatus iob dũ sua nar¬
rat: uoces quoq iustoꝵ sequentiũ
indicat dicens. Nicebãq. In ni¬

Expanded text:
molas illius conterere scimus. Prius molas illius conterere scimus. Prius enim necesse est occulta consiliorum illius machinamenta prodere, ut auditoris nostri animam valeamus postmodum ab aperto lapsu revocare. Hujus iniqui molas ipse summus pastor Ecclesiae praedicando conterebat, cum diceret: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide . Contra hunc leonem sancta Ecclesia, quia ejus insidias conspicit, fidei caulas munit. Cujus toties molas frangit, quoties haereticorum argumenta destruit; totiesque ab ejus dentibus praedam diripit, quoties ab errore quempiam praedicando convertit. Et quia plerique justorum terunt qui se ecclesiasticae pacis tempore ab hoc mundo exituros esse crediderunt, beatus Job dum sua narrat, voces quoque justorum sequentium indicat, dicens: CA
Abbreviated transcription (Latin):
tulit: quando ipsum raptorem
saulũ conuertendo rapuit: qͣndo
adhuc spirans minarum. acceptis
quendo fideles. congregar& ple.¬
bẽ diabolo: cognoscendo fidẽ. ag¬
gregatus. ẽ. xp̃o. Totiens ex iniqͥ
dentibus ȩccła p̃dam tulit: quo¬
tiens ex erroris morsu. animam
p̃dicando diripuit. Quis nanq
iniquus ueriꝰ dici potest quã diã.¬
bolus: Cuiꝰ molas conterimꝰ: qͦti¬
ens disserendo contra eius insidi¬
as. occulta illius machinamenta
monstramꝰ: ac de eius dentibꝰ p̃dã
tollimus: quia mentẽ quã iam
ad peccatũ frangendo momorde.¬
rat. ad salutẽ uitȩ conuertendo
culpȩ ꝑpetratio. demonstrat᷑
De quibus nimirũ molis ac den¬
tibus. ꝑ psalmistã scriptũ est
Deus uͦ contriuit dentes eoꝵ in
ore ipsoꝵ: molas leonũ confrin-
g& dñs. Sed sc̃s uir ante. se asserit
molas conterere: ut post de den¬
tibus illiꝰ predam potuiss& aufer-¬
re: quia tc̃ ueracit̾ predam
de eius dentibꝰ tollimus: cũ priꝰ

Expanded text:
tulit, quando ipsum raptorem Saulum convertendo rapuit quando adhuc spirans minarum, acceptis quendo fideles congregaret praedam diabolo, cognoscendo fidem ipse aggregatus est Christo ! Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex erroris morsu animam praedicando diripuit. Quis namque iniquus verius dici potest, quam diabolus? Cujus molas conterimus, quoties disserendo contra ejus insidias occulta illius machinamenta 629 monstramus; ac si de ejus dentibus praedam tollimus, quia mentem quam jam ad peccatum frangendo momorderat, ad salutem vitae convertendo perpetratio demonstratur. De quibus inimicorum molis ac dentibus per Psalmistam scriptum est: « Deus vero contrivit dentes eorum in ore ipsorum, molas leonum confringet Dominus . Sed sanctus vir ante se asserit molas conterere, ut post de dentibus illius praedam potuisset auferre, quia tunc veraciter praedam de ejus dentibus tollimus, cum prius
Abbreviated transcription (Latin):
testamentũ nouũ: in cornuꝰ
testamentũ uetus accipit᷑. Ini
cu autẽ dum corda trahit᷑: com
curuatur. Sic in hoc eodem saen
eloquio. dum testamentũ nouuĩ
legit᷑: duricia testam̃ti ueteris
emollitur. Ad eius nãq spirita.¬
lia & blanda p̃cepta. illiꝰ litters
se rigor inclinat: quia testañ.¬
tu nouum dum quasi quodam
bonȩ oꝑationis brãchio trahit᷑
in testamento ueteri. seuerita¬
tis iura flectunt᷑. Nec indecentꝰ
dicimus. cordam testamento no.¬
uo congruere: qđ de in carna.¬
tione dñica certum. ẽ. extitis¬
se. Quasi corda ergo trahitur
& cornua curuantur: quia di
in testamento nouo. incarnatio
mediatoris agnoscit᷑: ad spirita.¬
lem intelligentiã. rigor testan
ueteris inclinat᷑. Ait gͥ sc̃s uis¬

Expanded text:
Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipitur. In arcu autem dum chorda trahitur, cornu curvatur; sic in hoc eodem sacro eloquio dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur. Ad ejus namque spiritalia et blanda praecepta illius 634 litterae se rigor inclinat, quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur. Nec indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruere, quod de incarnatione dominica certum est exstitisse. Quasi ergo chorda trahitur, et cornua curvantur, quia dum in Testamento Novo inMediatoris agnoscitur, ad spiritualem intelligentiam rigor Testamenti Veteris inclinatur. CAPUT XII. De i
Abbreviated transcription (Latin):
iudicas: qui sic distriete mͦ ꝑcu.¬
tis. quando parcis. Aliquando
ad corda hominu. sicut ferientes
sagittȩ. sic terrentes sententiȩ
ueniunt. Unde recte quoq ꝑ
psalmistam dicit᷑. Arcũ suũ
tetendit & parauit illũ: & in
ipso parauit uasa mortis: sa.
git tas suas ardentibꝰ effȩcit
Arcũ nãq suũ dñs tetendit:
quia cunctis peccatoribus ꝑ
scripturã sacram minas ex hin¬
it. In quo arcu scilic& uasm
tis p̃parat: quia scđm eloquis
sui sententiã. eos qui nc̃ corrs
negligunt rȩꝓbos dãpnat hi¬
quo etiã sagittas suas ardems
efficit: quia ad eos quos ꝑter¬
rẽ corrigit: accensas uerbomꝰ
sententias emitcit. De hoc p̾cri¬
torũ arcu. ꝑ isaẏam dicit᷑ ein
sagit tis & artũ ingrediuntu
illuc: quia nimirum scĩ apłi as
feriendam gentilis uttȩ durii
cũ districtis uerboꝵ sp̃iculis u¬
nerunt. Quid igit᷑ hoc in lai
arcus nomine: nisi sacrũ elos
deb& intelligi: In corda &̃ en

Expanded text:
judicas, qui sic districte modo percujudicas, qui sic districte modo percutis quando parcis. 55. Ipsa Sad corda hominum sicut ferientes sagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortigittas suas ardentibus effecit . » Arcum namque suum Dominus tetendit, qui cunctis peccatoribus per Scripturam sanctam minas exhibuit. In quo arcu scilicet vasa mortis praeparavit: quia secundum eloquii sui sententiam eos qui nunc corrigi negligunt, reprobos damnatquo etiam sagittas suas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatorum arcu per Isaiam dicitur: Cum sagittis et arcu ingrediuntur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid igitur hoc in loco arcus nomine nisi sacrum eloquium debet intelligi? In chorda etenim
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Ostendisti põpulo tuo
dura: potasti nos uino cõpunc¬
tionis. Dedisti mȩtuentibꝰ te
significationẽ: ut fugiant a fã.¬
cie arcus. In arcu enim quanto
longe trahit᷑ corda: tanto de eo
districtior exit sagitta. Sic ni¬
mirũ. sic. extremi iudicii dies.
quanto longe differt᷑ ut ueni¬
at: tanto cum uenerit. ab illo
districtior sententia ꝓcedit. Ie.¬
circo autẽ diuersis nunc cladibꝰ
ꝑcutim᷑: ut his correpti: paratiõ¬
res tc̃ inueniri ualeamus. Unde
illic p̃missum. ẽ. Ostendisti po¬
pulo tuo dura: flagella uideli¬
c& scłi: quȩ sequuturũ grauiꝰdiẽ
iudicii p̃currunt. Potasti nos ui.¬
no compunctionis: ut terrena
gaudia in lacrimis uerterent᷑.
Declisti mȩ tuentibus te signifi¬
cationẽ: ut fugiant a facie arcus
Ac si dicer&. Hoc tempus mise.¬
ricordiȩ. ẽ: illud tempus iudicũ
erit. Per ista gͦ huiꝰ temporis fla.¬
gella significas: quomͦ tẽ ꝑcus.¬
surus es. quando non parcens

Expanded text:
uo dura, potasti nos vino compunctionis; dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . In arcu enim quanto longe trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem diversis nunc cladibus percutimur, ut his correcti paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: Ostendisti populo tuo dura, flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. Potasti nos vino compunctionis, ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. Ac si aperte diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo hujus temporis flagella significas quomodo tunc percussurus es quando non parcens
Abbreviated transcription (Latin):
debat mͥ. Dũ beatificari se ab au.¬
dientibus. sibiq testimonium
reddi a uidentibus fatẽt᷑: beatꝰ
iob qualis in sermone. qualis in
oꝑe fuerit ostendit᷑. Neq enim
aut in oꝑe iam ꝑfectus est. cui
adhuc linguę prauitas contradicit:
aut in sermone laudabilis: qui
hoc quod loquit᷑. oꝑe ñ custodit
Ut igit᷑ beatus iob. amicoꝵ suoꝵ
increpationibꝰ exactus. utraq
se habuisse ꝑhibeat: sese & audi-¬
entibꝰ & uidentibus uenerationi
fuisse. manifestat. Quod si ad
uocẽ sc̃ẽ eccłȩ referamꝰ: ille eiꝰ uer¬
ba beatificat. qui ea quȩ audie¬
rit. oꝑe consũmat. Ille ei testimo¬
niũ reddit : qui exemplis uitȩ
illiꝰ bene uiuendo respond&. San-¬
ctã && enĩ ȩccłam ille ueracit̃ uid&:
cuiꝰ testat᷑ uita quia uid&. Ad
hoc nãq bonoꝵ intra eam recti¬
tudo cernit᷑ ut quiq hanc uide¬
rint: a suis prauitatibus corri¬
a malis. Sed unde ei testimoniũ
reddat᷑: ostendit᷑ cum subi ingit᷑.¬

Expanded text:
do.---Dum beatificari se ab audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatur vita quia videt. Ad hoc namque bonorum intra eam rectitudo cernitur, ut quique hanc viderint, a suis pravitatibus corria malis. Sed unde ei testimonium reddatur, ostenditur cum subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
conueniunt: miro mͦ agit᷑: ut
quia electi quiq uicissim sibim&
impendendo quod ualent faciuÑ:
eoꝵ fiant oꝑa. etiã quȩ facere ip¬
si non possunt. Sed inter hȩc sci
endum. ẽ. quia cũ ꝓximoꝵ causis
exterioribus. qui apte deserui.¬
ant desunt: debent hi quoq qͥ
spiritalibus donis pleni sunt eoꝵ
infirmitati condescendẽ: terre.¬
nisq illoꝵ necessitatibus in qͣntũ
decent̾ ualent. caritatis condes.¬
censione seruire: nec tedere ani¬
mũ deb&. si sensus eius. contem¬
plationi spiritaliũ semꝑ intentꝰ.
aliquando ꝓ dispensandis rebus
minimis. quasi minoratus infle¬
ctit᷑: quando illud uerbũ ꝑ qđ
constat om̃ia creata. ut ꝓdesso
hominibus. assumpta humanitate
uoluit paulominus ab angelis
Nec tamen minorat᷑ sensus cũ sic¬
at crahit᷑: quia tanto subtiliꝰ suꝑi¬
ora penetrat: quanto humiliꝰ ꝓ
amore conditoris nec inferiora
contempnit. Quid indignũ nob̾

Expanded text:
conveniunt, miro modo agitur, ut conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere ipsi non possunt. 45. Necessiendum est quia cum proximorum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui spiritalibus donis pleni sunt eorum infirmitati condescendere terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitatis condescensione servire. Nec taedere animum debet, si sensus ejus contemplationi spiritalium semper intentus aliquando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulominus ab angelis Nec tamen minoratur sensus cum sicattrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃a quippe ȩccła sic consistit uni¬
tate fidelium: sicut corpꝰ nrm
unitũ. ẽ. cõpage membrorum:
Alia nanq sunt membra in
corpore. quȩ intuende luci de¬
seruiunt: alia quȩ a terrȩ tac.¬
tu minime disiungunt᷑. Oculꝰ
qͥppe luci intenditur : & ne cę̧¬
cari ualeat. a puiluere custodit᷑.
Pes uͦ tc̃ suũ offi. ciũ recte
piendum
terrȩ puluer̃e ñ refugit
Quȩ tam̃ corporis membra ui.¬
cissim sibi sua officia imꝑtiendo
copulant᷑: ut pes oculis currat᷑:¬
& oculus pedi ꝓspiciat. Sic itaq.
officio. eẽ. distincta: & caritate
comuncta : ut sũmi uiri eoꝵ uiã
ꝓuideant. qͥ in terrenis negociis
uacant: quatinꝰ uelut ad lu̾men
oculoꝵ pes ambul&: & rursũ
quicquid terrenis negociis ĩpli.¬
cati agunt: hoc ad maiorẽ utili.¬
tatẽ referant: ut pes cuiꝰ uia ꝓs.¬
picit᷑: non sibi tantũmͦ sed etiã
oculis gradiat᷑. Dum itaq sibi in¬
uicẽ alterna administratione

Expanded text:
Sancta quippe Ecclesia sic consistit uniSancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuendae luci deserviunt, alia quae a terrae tactu minime disjunguntur. Oculus quippe luci intenditur, et ne caecari valeat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium recte piendum terrae pulverem non refugit. Quae tamen corporis membra vicissim sibi sua officia impartiendo copulantur, ut pes oculis currat, et oculus pedi prospiciat. 44. officio esse distincta, et charitate conjuncta, ut summi viri eorum viam provideant, qui in terrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen orum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione
Abbreviated transcription (Latin):
dicare inter frẽm suũ. Qua ex
re quid colligit᷑: nisi ut hi tre-¬
nas causas examinent. qui exte¬
rioꝵ rerũ sapientiã ꝑceperunt :
Qui autẽ spiritalibus donis di¬
tati sunt. ꝓfecto terrẽnis non
debent negociis implicari: ut
dum non coguntur inferiora
bona disponere: exerti ualeant
bonis suꝑioribus deseruire. Sed¬
curandum magnoꝑe. ẽ. ut hi qͥ
donis spiritalibus emicant: neqͣꝗͣ
ꝓximoꝵ infirmantiũ negõcia
funditus deserant: sed hȩc et¬
aliis quibus digñu. ẽ. tractanda
cõmittant. Unde moyses quoq
ad popłm ꝓ se uiros septuagin.¬
ta constituit: ut quanto se ab
exterioribus causis abscondẽt:
tanto ardentius int̾na penetrã¬
r&. Sicq fit. ut & sũmi uiri ma.¬
gis ad spiritalia dona ꝓficiant:
dum eorũ mentẽ res infimȩ non
conculcant : & rursum uiri in
ȩccła ultimi. sine bono oꝑe non
uiuant: dum in rebus exterio¬
ribus inueniunt recta ꝗ̃ agant

Expanded text:
dicare 627 inter fratrem suum ? Qua ex dicare 627 inter fratrem suum ? Qua ex re quid colligitur, nisi ut hi terrenas causas examinent, qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt? Qui autem spiritalibus donis ditati sunt, profecto terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, exercitati valeant bonis superioribus deservire. curandum magnopere est ut hi qui donis spiritalibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant. Unde Moyses quoque ac populum viros pro se septuaginta constituit, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius interna penetraret. Sicque fit ut summi viri magis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant.
Abbreviated transcription (Latin):
anima mortuos. ad uitã resus.¬
citar&. ꝑ ꝓpħam quoq prima¬
tibus sinagogȩ dicit᷑. Querite
iudiciũ: subuenite oppresso. Et
tam̃ paulus apłs dicit. Contẽp¬¬
tibiles qui sunt in ȩccła: illos con-¬
stituite ad iudicandum̃. Audito¬
res & enĩ suos. ad uirtutẽ sapien¬
tiȩ: ad linguarũ genera: ad ꝓ¬¬
phetiȩ quoq indaganda mẏstẽ.¬
ria succendebat dicens. E mulami¬
nispiritalia: magis autẽ ut pro¬
phetetis. Sed quia spiritalia do¬
na non cãꝑent: si terrena eos ne¬¬
gocia depressissent: longe ante
premisit dicens. Contemptibiles
qui sunt in ȩccła: illos constitu ite
ad iudicandum. Ac si aꝑte dicat
Qui minoris meriti sunt in eccła.
& nullis magnoꝵ donoꝵ uirtu¬
tibus pollent: ipsi de terrenis ne.¬
gociis iudicent: quatinꝰ ꝑ quos
magna nequeunt: bona minora
suppleantur. Quos & contempti¬
biles nominat: & tam̃ sapientes
uocat. cũ dicit. Sic non. ẽ. sapienᷤ

Expanded text:
anima mortuos ad vitam resusanima mortuos ad vitam resuscitaret. Per prophetam quoque primatibus synagogae dicitur: Quaerite judicium, subvenite oppresso . Et tamen Paulus apostolus dicit: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Auditores etenim suos ad virtutem sapientiae, ad linguarum genera, ad prophetiae quoque indaganda mysteria succendebat, dicens: Aemulamini spiritalia, magis autem ut prophetetis . Sed quia spiritalia dona non caperent, si terrena eos negotia depressissent, longe ante praemisit, dicens: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Ac si aperte dicat, qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora suppleantur. Quos et contemptibiles nominat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic non est sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
In quibꝰ uidelicae uerbis. pensa¬
da sunt om̃ia quã distincte nar¬
rant᷑: quod nulla ab eo merces
p̃termittit᷑. Iustus quippe. ẽ
in actionibus suis: pius in in¬
firmitatibus ꝓximoꝵ: strenu¬
us in negociis pauperũ. Qui
enĩ ȩt̃nȩ retributionis bona ꝙ.¬
se causam sequuturȩ mercedis
extendat. Hinc enĩ ꝑ salomo¬
nẽ dr̃. Qui dm̃ tim&: nichil ne¬
gligit. Hinc paulus ait. Ad
omne opus bonũ parati. Sed
inter hȩc sciendum. ẽ: qͥa aliqͣ.¬
do in actionibus nr̃is minora
bona pret̾mittenda sunt ꝓ
utilitate maioꝵ. Nam quis ig.¬
nor &. ẽẽ. boni oꝑis meritum
mortuũ sepelire: E tam̃ ciudi
qͥ ad sepeliendũ patrẽ dimu.¬
ti se poposcerat: dictũ. ẽ. Sine
it mortui sepeliant mortuos
luos: tu autẽ uade annuncia re-¬
giũ dei. Postponendũ nãq erat
obsequiũ huiꝰ ministerii. officio
p̃dicationis: quia illo. carne mor.¬
tuos in terrã conderoe: isto autẽ

Expanded text:
In quibus videlicet verbis pensaIn quibus videlicet verbis pensanda sunt omnia, quam distincte narrantur, quod nulla ab eo merces praetermittitur. Justus quippe est in actionibus suis, pius in infirmitatibus proximorum, strennus in negotiis pauperum. Qui aeternae retributionis bona coter ad omnem se causam secuturae mercedis extendat. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Hinc Paomne opus bonum parati . Sed inter haec sciendum est quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum Dei . Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis, quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem
Abbreviated transcription (Latin):
ta homines pauꝑibus largiunt᷑.
non qͥa eosdem pauꝑes diligunt:
sed qͥa si minime tribuant. irã
iudicii suꝑni formidant. Qui.
si deũ non metuerent: quȩ ha-¬
bent. dare noluissent. Etqͥdem
in bono oꝑe primꝰ incipientiũ
gradus est: ut qui adhuc nescit¬
ꝓrimũ sicut se diligere: iã dam
incipiat suꝑna iudicia formidi¬
re. Quia igit᷑ aliud. ẽ bonũ op
ex p̃cepto ÷ aliud uero etiã ex
affectu facere: sanctus uir ut
mentẽ nobis suȩ operatiõnis in¬
sinu& dicat: pater erã pauperĩ
Non gͦ se patronũ. uel ꝓximum
uel adiutorẽ pauꝑum: sed pa¬
trẽ fuisse testatur: qͥa nimirũ
magno caritatis officio. studiũ
misericordiȩ uertit in affectum
nat urȩ: ut eos quasi filios cerr¬
r& ꝑ amorẽ: quibus quasi pat̾
p̃erat ꝑ ꝓtectionẽ. Quia igit᷑¬
uis misericordiȩ illiꝰ naturã fu¬
rat imitata: patrẽ se pauperũ
fuisse cõmemorat. Ubi etiã si¬
dit. Et causam quã nescieban
diligentissime inuestigabam

Expanded text:
ta homines pauperibus largiuntur, non quia eosdem pauperes diligunt, sed quia si minime tribuant, iram judicis superni formidant; qui si Deum non metuerent, quae habent dare noluissent. Et quidem in bono opere primus incipientium gradus est ut qui adhuc proximum sicut se nescit diligere, jam tamen incipiat judicia superna formidare. Quia igitur aliud est bonum opus ex praecepto, aliud vero etiam ex affectu facere, sanctus vir ut mentem nobis suae operationis insinuel, dicat: Pater eram pauperum. Non enim patronum se, vel proximum, vel adjutorem pauperum, sed patrem fuisse testatur, quia magno charitatis officio studium misericordiae vertit in effectum naturae, ut eos quasi filios cerneret per amorem, quibus quasi pater praeerat per protectionem. Quia vis misericordiae beati Job naturam fuerat imitata, patrem se pauperum fuisse commemorat; ubi etiam subdidit: Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam .
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃̾ra. iã nẽ inchoasse ingemiscimꝰ:
cũ multos intͣ eccłam positoᷤᷤcerni¬
mꝰ: qui aut nolunt operari qđ
intelligunt: aut hoc
ipsum quoq sacrum eloquiũ
intelligere ac nosse contempnt̃.
Aueritate & enĩ auertentes
auditũ: ad fabulas conuertunt᷑ :
dum omnes. quȩ sua sunt que.¬
Scripta dei ubiq reꝑta oppo¬
nuntur oculis sed hȩc cognos.¬
cere homines dedignantur : pę¬
ne nullus querit scire qđ cre.¬
didit. Multit udo ergo bono¬
rum precedentium. arcum
suum destrui doleat: quȩ sa.¬
crum eloquium restaurari
semper per studium subse¬
quentrum credebat :¬

Expanded text:
tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas convertuntur, dum omnes quae sua sunt quaeScripta Dei ubique reperta opponuntur oculis, sed haec cognoscere homines dedignantur. Pene nullus quaerit scire quod credidit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequentium credebat
Abbreviated transcription (Latin):
pensans. beati iob uocibus. dam¬
pna sua .uiii. prenunciat dicens:
Dicebamq. In nidulo meo mo.¬
riar: & sicut palma multipli¬
cabodies. Radix mea aꝑta est
secus aquas: & ros morabit᷑ in
messione mea. Gła mea semꝑ in¬
nouabit᷑: & arcus meus in manu
mea instaurabitur. Quȩ uide¬
lic& cuncta considerans: nequa¬
quã spe cassa fallebat᷑. Nam ꝑfe¬
cti quiq multos nunc eiꝰ con¬
spiciunt adiutores: sed pensañ
ꝓculdubio. qđ emergente ꝑ¬
sequutionis articulo. ex his
plerĩq hostes illius fiunt: qui
esse pacis tempore. eius ciues
uident᷑. Non autẽ de oninibꝰ
ita despẽrant: sed tam̃ plerũq
contingit ut hi de quibꝰ ma¬
iorẽ fidei fidiiciã habuer: ipsi
eiꝰdẽ fidĩ hostes atrociores fiant:
ut eos tc̃ uideant contͣ sacͣ eloqͥa
agere᷑: ex quoꝵ se oꝑatione credi¬
dant. hȩc eadẽ sacͣ eloqͥa ad p̃dica.¬
tioniᷤᷤ grãm restaurare. Quȩ tam̃

Expanded text:
pensans, beati Job vocibus dampensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aquas, et ros ne mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hostes illius fiunt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Nu est: scriptura sacra in ope¬
ratione. In manu &enĩ arcum
ten&: qui diuina eloquia quȩ
intellectu cognoscitꝰ oꝑationẽ
ꝑficit. Instaurat᷑ ergo arcus in
manu: lum quicquid in sacro
eloquio studendo cognoscitur.
unendo complet᷑. Hinc etiã sa.¬
lomon dum fortes spiritalis pu¬
gnȩ describer& bellatores: ait
Omnes tenentes gladios: & ad
bella doctissimi. Quid nanq
in diuina scriptura ꝑ gladium
figuretur: paulus aꝑuit di-
omnes habentes gladios. sed te¬
nentes: quia uidelic& uerbũ dei
non est mirabile solummꝰ scire.
sed facere. Hab& quippe. sed ñ
ten& gladium: qui diuinũ qͥdem
eloquium nouit÷ sed scđm illud
uiuere negligit. Et doctus. ẽẽ. ad
bella iam non ual&e : qui spirita¬
lem quẽ hab& gladiũ non exer¬
c&e. Nam resistere temptationibꝰ
omnino non sufficit: qui hunc
uerbi dei tenere glãdium. male
uiuendo postponit. Sc̃a itaq
ȩccła. quȩ subsequenti ꝑsequu¬
tione deprimitur: maloꝵ ha.¬
bundantiã. & bonoꝵ inopiã

Expanded text:
nu est Scriptura sacra in operatione. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretur, Paulus aperuit, dOmnes habentes gladios, sed tenentes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam
Abbreviated transcription (Latin):
bitur: subaudis dicebã. Suꝑiori
quippe sententiȩ coniungitur:
quod loquutione continua sub.¬
infertur cũ ait. Dicebamq: in
nidulo meo moriar: & sicut pal¬
ma multiplicabo dies. Ac de inde
subiungit. Radix mea aperta. ẽ.
secus aquas: & ros morabitur in
messione mea. Gła mea semꝑ in

Expanded text:
it.---Subaudis dicebam. Superiori quippe sententiae conjungitur quod locutione continua subinfertur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Ac deinde subjungitur: Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper in
Abbreviated transcription (Latin):
ordinata pace grãdit᷑: & sic sa
suꝑiora bona susciꝑe: ut nouer
etiã inferiora uenerari: quans
nec sũma ȩquet infimisꝰ nec ri¬
sum ima despiciat. cũ summa
uenerat᷑. Nunc gͦ hereticari
plebiũ principes. auctoritatm
qui: & quasi ori suo digitum
suꝑponunt: dũ falsis querel
non rationis uoce se reprimi.
sed uirtitis manu significant.
Soces suas duces cohibent: quia
nimiru hi qui post se errantes
populos trahere conant᷑ ne loqͥ
quersa nunc audeant: & aucto.¬
pitatis frenant᷑ pondere. & uir-¬
tute rationis. Quoꝵ lingua
suo gut turi adher&: quia & si
puersa loqui. libera uoce non au.¬
dent: intus tamen apud se con¬
tegunt cuncta. quȩ contra uerã
fidem ꝓponere falsa moliunt᷑.
Horum ergo tempoꝵ sequenti
tribulatione de prehensa. remi-¬
niscens ȩccła: deplorat dicens
Quando ꝓcedebam ad portã ci-¬
uitatis: & in platẽa parabant
uathedram mͥ. Uidebant me iu-

Expanded text:
619 ordinata pace graditur, et sic scit 619 ordinata pace graditur, et sic scit superiora bona suscipere, ut noverit etiam inferiora venerari, quatenus nec summa aequet infimis, nec rursum ima despiciat, cum summa veneratur. Nunc ergo haereticarum plebium principes, auctoritatemqui, et quasi ori suo digitum superponunt, dum falsis querelis non ratione vocis se reprimi, sed virtutis manu significant. Vocem suam duces cohibent, quia nimirum hi qui post se errantes populos trahere conantur, ne loqui perversa nunc audeant, et auctoritatis frenantur pondere, et virtute rationis. Quorum lingua suo gutturi adhaeret, quia etsi perversa loqui libera voce non audeant, intus tamen apud se contegunt cuncta quae contra veram fidem proponere falsa moliuntur. Horum ergo temporum, sequenti tribulatione deprehensa, reminiscens Ecclesia deplorat, dicens: Quando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram mi
Abbreviated transcription (Latin):
herebat. Quid hoc loco aliidu¬
ces intelligi uel principes posse:
nisi hereticȩ prauitatis auctõres :
sa. ẽ. contentio suꝑ principes
eoꝵ: & seduxer̃ eos in inuo
non inuia. Ipsi & enĩdũ dis¬
non mȩtuunt: ꝓfecto plebes
subditas. non in ea uia que u
est. sed in inuium trahunt
diuinitate suscipiens: tresen
deos credidit. Quẽ contra¬
bellius unũ deũ suscipiens: in
sca eccła rectũ p̃dicationis
tramitẽ indeclinabilit᷑ ten
& unũ deu̾ p̃dicans. tres pi
contra sabellium asserit: & m
ꝑsonas asserens: unu̾ deũ contu
arrium confitetur. Quia autẽ in
sacro eloquio manicheus urgi.¬
nitatẽ laudari comperit: coniu.¬
gia dampnauit. At contra uu.¬
nianus. quia concedi coniugiar.¬
gnouit: uirginitatis mundui
despexit. Unde fit ut semꝑ hin.¬
ticis ꝑuersa intelligentia confi¬
sis: uicissim sibi eoꝵ neqͥcia. eu
culpa concord&: oe in sententa
discrep&. At contra. scã ȩcła
ꝑ medias utrarũq partiũ lites

Expanded text:
 Qui hoc loco alii duces intelligi vel principes possunt, nisi haereticae pravitatis auctores? sa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, et non in via. Ipsi etenim dum disnon metuunt, profecto plebes subditas non ea via quae Christus est, sed in invium trahunt.Divinitate suscipiens, tres etiam deos credidit. Quem contra Sabellius, unum Deum suscipiens, unam clesia rectum praedicationis suae tramitem indeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tres personas contra Sabellium asserit, et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitetur. Quia autem in sacro eloquio Manichaeus virginitatem laudari comperit, conjugia damnavit. At contra Jovinianus quia concedi conjugia cognovit, virginitatis munditiam despexit. Unde fit ut semper haereticis perversa intelligentia confusis, vicissim sibi eorum nequitia et in culpa concordet, et in sententia discrepet. At contra sancta Ecclesia per medias utrarumque partium lites
Abbreviated transcription (Latin):
& uidebo utrũ clamorẽ qͥ uenit
ad me. oꝑe compleuerint: an nꝰ
quasi dubitat. nisi ut grauitatis
nobis exemplũ ꝓponat: ne ma¬
la hominũ ant̾e p̃sumamꝰ credẽ
quã ꝓbare : E ecce ꝑ angłos ad
cognoscenda mala descendit moxq
facinorosos ꝑcutit: atq ille pa.¬
tiens. ille mitis. de quo scriptũ ẽ
tu autẽ dñe cũ tranquillitate
iudicas: ille de quo rursũ scriptũ
est dñs patiens. ẽ. redditor. in
tanto crimine in uolitos inue¬
niens. quasi patientiã p̃t̾misit:¬
& diem extrẽmi iudicii expecta¬
re ad uindictã noluit: sed eos ig.¬
ne iudicii. ante iudicii diem p̾ue.¬
nit. Ecce malũ & quasi cũ diffi¬
cultate credidit cũ audiuit &
tamen sine tarditate ꝑcussit. cũ
uerĩ cognoscendo repperit: ut
nobis uidelic& dar&e exemplum.
quod maiora crimina & tarde
credenda sunt cũ audiunt᷑: & ci.¬
tius punienda sunt. cũ ueracit᷑

Expanded text:
et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non quasi dimittit, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et diem extremi judicii exspectare ad vindictam noluit, sed eos igne judicii ante judicii diem praevenit: et ecce malum et quasi cum difficultate credidit, cum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit; ut nobis videlicet daret exemplum quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
ligentissime inuestigabã. Quȩ
sciic& uerba: etiã ꝑꝰ uocẽ ȩccłae.
add interp̃tationẽ typicã possu.¬
mus non inconuenient᷑ referre:
Ipsa quippe ꝑelectos suos cũ ma-¬
la carnaliũ iudicat: hoc qđ ne-¬
scit inuestigat: qͥa mala q̃ nescit
oꝑando: inuestigat. ꝑ iudicium
corrigendo. Sc̃a itaq ęccła. cum
miustoꝵ fuerit ad tempꝰ imꝓbi¬
tate compressa: reminiscit᷑ dicens
Causam quã nesciebam: diligen¬
tissime inuestigabam. Ac si aꝑte
dicat. Mala quȩ in electis meis
agendo non nõuerã: in iniqͥs ho¬
minibus districte iudicando ple-¬
ctebã. Et quia nc̃ uirtute p̃di¬
cationis suȩ diabolũ conterit:
atq de eius ore. uniuscuiꝰq quẽ
suscipit animã rapit: sequitur¬

Expanded text:
gentissime investigabam. Quae scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretationem typicam possumus non inconvenienter referre. Ipsa quippe per electos suos cum mala carnalium judicat, hoc quod nescit investigat, quia mala quae nescit operando investigat per judicium corrigendo. Sancta itaque Ecclesia cum injustorum fuerit ad tempus improbitate compressa, reminiscitur dicens: Causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Ac si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo non noveram, in iniquis hominibus districte judicando plectebam. Et quia nunc virtute praedicationis suae diabolum conterit, atque ex ejus ore uniuscujusque quem suscipit animam rapit, sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓferendam sententiã unqu̾
p̃cipites. eẽ. debeamꝰ: ne tẽmer
indiscussa iudicemus: ne quelibe
sim dicta sine ꝓbatione credanꝰ
Quod ꝓfecto ꝑpetrare ꝑtimesoi.¬
mus: si auctoris nr̃i subtiliꝰ fica
pensemus. Ipse quippe ut nos a
pcipitata sententiȩ ꝓlatiõne cõ¬
pescer&: cũ omĩa nuda & aꝑta
sint oculis eius: mala tam̃ sodone
noluit audita iudicare: qui att

Expanded text:
ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus? Nec quaelibet sim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensemus. Ipse quippe, ut nos a praecipitata sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda, et aperta sint oculis ejus; mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait
Abbreviated transcription (Latin):
lert᷑ aspiciunt: atq ad agendab¬
na. se uehement̃ accendunt: & de
ꝑpetratis malis districte redargi.¬
unt. Unde bene quoq ꝑ salono¬
nẽ dicit᷑. Cogitationes iustrĩ
iudicia. Intus quippe ab om̃i stre.¬
pitu seculari. ad corda sua rede.¬
unt: ibiq ascendunt tribunil
mentis: atq ante oculos se & ꝓ.¬
ximũ statuunt: & deducunt ad
medium. regulam testam̃ti qua
dicit᷑: quȩ uultis ut faciant uob̃
homines. & uos eadem facite illis
transferunt in se ꝑsonã primiꝰ.
& sollicite attendunt. quid sibi
sicq districto iure atq iudicio
causam suam & ꝓximi. iuxta ta.¬
bulas diuinȩ legis. in foro cordis
examinant. Bene gͦ dicit᷑ cogita.¬
tiones iustoꝵ iudicia: qͥa ipse eoꝵ
intimꝰ motus cordis. quasi q̃dã
libra. ẽ. iudiciariȩ potestatis
Quibus ꝑactis. qͥa retributis.¬
nẽ infe̾rius non requirunt: rec-¬¬
te eoꝵ iudicia diadema inu¬
ti comparant᷑. Diadema quippe:

Expanded text:
solerter aspiciunt, atque ad agenda bsolerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑant. sed sub ipsis quȩ subigunt.
suꝑbiendo succũbunt: Quasi enĩ
sub hoste quẽ ꝓsternit morit᷑.
qui de culpa quã suꝑat eleuat᷑
lensandum ergo magnoꝑe. ẽ: qͥa
bona ꝓdesse nequeunt: si mala
quȩ surripiunt ñ caueant᷑. Perit
om̃e quod agit᷑: si non sollicite
in humilitate custodit᷑. Unde
bene quoq de ipso primo paren.¬
te dicit᷑. Posuit eum dñs in pa¬
radyso uoluptatis: ut oparet᷑
&e custodir&e. Oꝑitur qͥppe. qu
agit bonũ quod p̃cipitur. Sꝰa
opatus fuerit non custõdit. i
hoc surripit qđ ꝓhibet᷑. Betus
igit᷑ iob quia ex om̃i parte bono
se oꝑe texerat: dicat. Iustioia
indiitus sum: & uestiuit mesi¬
cut uestimentũ. Ubi & p̃tinus
subdit. Et diade mate iudieo¬
meo. Iustoꝵ iudicia recte diade¬
mati comparant᷑: quia ꝑ magui
oꝑis głam. ad retributionis di¬
cunt coronã. Quȩ nimirũ iud¬
cia secũ cotidie introrsus agui
quid dño quid ꝓximo debeanl

Expanded text:
superant, sed sub ipsa quae subigunt, superant, sed sub ipsa quae subigunt, superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensandum ergo magnopere est quia bona prodesse nquae subrepunt, non caveantur. Perit omne quod agitur, si sollicite in humilitate non custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subditmeo. - Justorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant
Abbreviated transcription (Latin):
Incassum munita sunt cętera:
cũ locus unus de quo hosti patẽ.¬
r& aditus. munitus non. ẽ. Grãs
recte egit: sed ꝑuerse se super
publicanũ extulit. Ciuitatẽ
cordis sui extollendo prodidit:
quã abstinendo & largiendo
seruauit. Wicta. ẽ. ꝑ abstinentiã
gula: destructa uentris inglũ.¬
uies: suꝑata. ẽ. largitate tena.¬
cia: auaricia depressa. Quibꝰ
hoc laboribus actũ credimus:
Sed .o. quot labores uno uicio
ꝑcussi ceciderunt: quanta bona.
uniꝰ culpe gladio sunt ꝑempta
Unde magnopere oport&. & bo.¬
na semꝑ agere: & ab ipsis nosbo.¬
nis operibus caute in cogitatione
custodire: ne si mentẽ eleuent bo¬
na ñ sint. quȩ non auctõri mili
cae ñ canonicis sed tam̃ ad ȩdifica¬
tionẽ eccłȩ editis testimonium
ꝓferamus. Eleazar nãq in p̃lio
elephantẽ feriens strauit: sed sub
ipso quẽ extinxit occubuit. Qͦs
ergo iste significat quẽ sua uicto¬
ria oppressit: nisi eos qui uicia

Expanded text:
Incassum munita sunt caetera, Incassum munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gratias recte egit, sed perverse se super publicanum extulit. Civitatem cordis sui extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit. Victa est per abstinentiam gula, destructa ventris ingluvies, superata est 622 largitate tenacia, avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt, quanta bona unius culpae gladio sunt perempta! Unde magnopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non auctori militacet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia
Abbreviated transcription (Latin):
sciat: ne mercedem quã ꝑ has acti.¬
ones colligit. ꝑ alias amittat᷑ ne
hinc hostiꝰ fores obstruat: & aliun¬
de aditũ pandat. Siqua & enĩ ci-¬
uitas contra insidiantes inimicos.
magno ualletur aggere: fortibꝰ
cingatur muris : insomni muni¬
atur custodia: unũ uͦ in ea foram̃
tantummꝰ ĩmunitũ ꝑ negligen-¬
tiam relinquat᷑: inde ꝓculdũbio
hostis ingredit᷑: qui undiq ex¬
clusus. ẽẽ. uidebat᷑. Phariseus nãq
ille qui in templo oraturus ascen-¬
dit: ciuitat̾ẽ mentis suȩ quanta
munitione uallãuerit audiamꝰ:
Ieiuno inquit bis in sabbato: deci¬
mas do om̃iũ quȩ possideo. Qui
p̃misit. grãs tibi ago. Magna cer¬
te munimina adhibuit: sed uide¬
amꝰ ubi insidianti hosti ĩmunitr̃
foramen reliquit: qͥa non sum
sicut publicanus iste. Ecce ciui¬¬
tatẽ cordis sui. insidiantibꝰ hostibꝰ
ꝑelationẽ aperuit: quã frustra
ꝑ ieiuniũ & elemosinas clausit

Expanded text:
sciat, ne mercedem quam per has actisciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibus cingatur muris, ex omni parte insomni muniatur custodia, unum vero in ea foramen tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videbatur. Pharisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo . Qui praemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimina adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste . Ecce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit.
Abbreviated transcription (Latin):
bono oꝑe ꝓtegit: & nullam par-¬
tẽ actionis suȩ. peccato nudam
relinquit. Nam qͥ in aliis actio.¬
nibus iustus. ẽ. in aliis iniustus:
quasi hoc latus cooꝑuit. illud
nudauit: nec iam bona sunt
opera. quȩ subortis aliis prauis
opibus. inqͥnant᷑. Hinc enĩ ꝑsa.
lomonẽ dicit᷑. Qui in uno offen-¬
derit: multa bona ꝑd&e. Hinc
lacobus dicit. Quicunq totã le¬
gem seruauerit: offendat autẽ
in uno: factus. ẽ. om̃iũ reus
Quã uidelic& sententiã suã ipse
diligenter exposuit: cũ subiunx᷑
Qui enĩ dixit non mechaberis:
dixit & non occides. Quod si ñ
mechaberis: occidas autẽ: factus
es transgressor legis. Cordis ergo
oculis circũquaq porrectis: un.¬
diq nobis adhibenda custodia. ẽ:
dicit᷑. Om̃i custodia serua tuum
cor: quia ex ipso uita ꝓcedit:
Dicturus enĩ custodiam: p̃misit
omnẽ: ut uidelic&e unusquisq
hinc inde se diligent̾ inspiciat:
& quandiu in hãc uita est. contͣ
spiritales inimicos in acie se positũ

Expanded text:
bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus, quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit; nec jam bona sunt opera quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Quam videlicet seexposuit, cum subjunxit: Qui enim dixit, Non moechaberis, dixit, Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis . Cordis ergo oculis circumquaque porrectis, undique nobis adhibenda custodia est. dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum
Abbreviated transcription (Latin):
riuos olei fundit: quia in ea lo¬
quens dñs. p̃dicamenta unctis¬
nis intimȩ emanat. De hac pa
olei riuus exiit: liber mado
liber marci᷑ liber luceꝰ liber
iohannis. In diuersis huiꝰ mus¬
di partibus. quot p̾dicament
edidit: tot petra hȩc ꝑ ora ap
huc de petra hac. olei riuus fi¬
dis mentibus auditoꝵ. eã quę
in libris ueteribus de. xp̃o dita
sunt. explanant᷑. Et riui ui¬
cant᷑ olei: quia decurrunt
ungunt. In quibꝰ quisquis tn¬
guitur: unguit᷑. Quisquiꝰ tn¬
guit᷑: interius impinguatur
psalmista ait. Sicut adipe &
pinguedine repleat᷑ anima me
Potest nomine olei. ipsa scĩ sp̃s
unctio designari: de qͦ ꝑ ꝓpłi
tis nr̃ȩ seruitute liberam᷑. Du
maligni sp̃c dominatio suꝑla r¬
pellitur: iugũ conterit᷑ : qͦ libu¬
tatis nr̃ȩ colla p̃mebant᷑. Heds
rur sus oleo scriptũ est. Uinea
facta .ẽ. dilecto meo: in cornui
filio olei. filius quippe olei. fi.¬
delis populus dicit᷑: qui ad fidẽ
dei. interna scĩ sp̃c unctione

Expanded text:
rivos fundit, quia in ea loquens Dominus, praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit, liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edidit, tot petra haec per ora ahuc de petra hac olei rivus fudis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocantur olei, 617 quia decurrunt et ungunt. In quibus quisquis tingitur ungitur, quisquis ungitur interius impinguatur Psalmista ait: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Potest nomine olei ipsa sancti Spiritus unctio designari, de qua per prtis nostrae servitute liberamur: dumque maligni spiritus dominatio superba repellitur, jugum conteritur, quo libertatis nostrae colla premebantur. De hoc rursus oleo scriptum est: Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei . Filius quippe olei, fidelis populus dicitur, qui ad fidem Dei interna sancti Spiritus unctione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximos suos exempla transinit.¬
tant: Occultent᷑ gͦ studio: ne.¬
cessitate publicent᷑: & eoꝵ occul¬
tatio sit custodia ꝓpria: eorũ
publicatio. sit utilitas aliena:
Rursum quia scriptũ. ẽ. neq ac.¬
cendunt lucernã & ponunt eã
sub modio sed suꝑ candelabrum.
ut luceat om̃ibus qͥ in domo st̃.

Expanded text:
proximos suos exempla transmitproximos suos exempla transmittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur; et eorum occultatio sit custodia propria, eorumque publicatio sit utilitas aliena. Rursum quia scriptum est: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus