comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uentuĩ ed isificã. Ubi nũe densacerdis sloriosotripss.
rosuereet ionis tẽpus expectans: nuo decore iacet
ras uisi. soepus illatũ sepuscis pels ontruxs
pastoris absentiam sustinere nõ ualens. ultraha
itianũ modũ inugitũ pauunic̃to prostrati reodebãt
ita dũtaxot ut̃ etiã nec iniistire tesqit peruit¬
teretar silertas officũ persosiedi: lus lns teauit¬
dem quasi aibsentem: quẽ nõ annisse taat hedy lui¬

Expanded text:
ventum est ad basilicam, ubi nunc Dei sacerdos glorioso triumpho ventum est ad basilicam, ubi nunc Dei sacerdos glorioso triumpho resurrectioxerat nisu. Corpus illatum sepulcro, plebs universa pastoris absentiam sustinere non valens, ultra humanum modum mugitum pavimento prostrati reddebant. Ita duntaxat, ut etiam nec ministris ecclesiae permitteretur libertas officii persolvendi. Lugebant quidem quasi absentem, quem non amiserant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
set beati antistitis pars maxima populi cõtrita
sub pedibus ui abrupto spiritu cõstipatione tau-¬
torum necarẽtur. Erat õniun plãctus immen-¬
sus, meror intollerabilis: tantoq gemitu lugen¬
tes erũpebant in uoce. ut lapidea etiam pectora
iimẽsos profũderent fletus: nescio an fuisset nur¬
bi quis, tam crudelis et demens; qui ie a lacri-¬
mis reuocare potuisset. Tantus ctenim uocũ incis¬
puit fragor: Ut locus ille quasi a magno toni¬
truo cõcuti putaretur: et cũ esset õuiu infinitus
auinę meror cleri corũ prorsus intexriiptis sus¬
ꝯultus accidiosa lamẽtatiospiritalibus hrnmis
canere uix sinebat: ea tantũmodo inter siñꝯuitue
uerla. dolentiũ ꝯemitus extorquebut:⁊ s ui qest
deolate. quid agis: En anusso pastore diperocria
set quie unquã te a suporũ rabidis dentibis qr¬
uerit siberare: In morte demĩque tug o pastor co¬
ne orpnes nos interisse quis auibigiat puterea

Expanded text:
set beati antistitis, pars maxima populi contrita set beati antistitis, pars maxima populi contrita sub pedibus, vi obrupto spiritu, constipatione tantorum necarentur. Erat omnium planctus immensus, moeror intolerabilis, tantoque gemitu lugentes erumpebant in voce, ut lapidea etiam pectora immensos profunderent fletus. Nescio an fuisset inibi quis tam crudelis et demens, qui se a lacrymis revocare potuisset. Tantus etenim vocum increpuit fragor, ut locus ille quasi a magno tonitruo concuti putaretur. Et cum esset omnium infinitus animae moeror, clericorum prorsus interrupti singultus, acediosa lamentatio spirituales hymnos canere vix sinebat: ea tantummodo inter singultuum verba dolentium gemitus extorquebat: Heu, grex desolate, quid agis? en amisso pastore dispergeris, et quis unquam te a luporum rabidis dentibus quiverit liberare? In morte denique tua, o pastor bone, omnes nos interiisse quis ambigat? 41. Interea
Abbreviated transcription (Latin):
ti eius ac libidini concedentes animami uero
alendam sapienticert pastibus et scientie cibis
in inagis semper agentes. Exultans pater de ta¬
li studio filiorum: tandem fenore reposito prope¬
rat ab eterno exigere patre; et subito a dest domins
cõsolari ac remunerari seruum fidelem. Et dum his
uirtutum fulgeret miraculis beate consummatio¬
uis gloriosum tempus aduenit. sed cuni fracta
iam euo menbra deficerent: afflictum emortuũq
corpus, onus abstinẽtie roboralait: et quod natura
neglexerat meritũ confirmalt. It aque plenus di-¬
erũ. etatis sue tempora cõsummata meritorum
splendore coruscans: terrena terris membra conmen¬
datspirctus celestis angelorũ choris interesse cel¬
sa conscendit: igitur ex omni latere urbis, innu¬
merabiliũ populorũ repente undiq caterua cõ¬
fluxit: constipantur męnia atria omnesq
platre. in tantum deniq ut nisi auxiliũ affuis-¬

Expanded text:
ti ejus ac libidini concedentes; animam vero ti ejus ac libidini concedentes; animam vero alendam sapientiae pastibus, et scientiae cibis in majus semper agentes. Exsultans Pater de tali studio filiorum, tandem fenus repositum properat ab aeterno exigere Patre. Et subito adest Dominus consolari ac munerari servum fidelem. 39. Et dum his virtutum fulgeret miraculis, beatae consummationis gloriosum tempus advenit. Sed cum fracta jam aevo membra deficerent, afflictum emortuumque corpus onus abstinentiae roborabat: et quod natura neglexerat, meritum confirmabat. Itaque plenus dierum, aetatisque suae tempore consummato, meritorum splendore coruscans, terrena terris membra commendat, spiritus coelestis inter angelorum choros celsa coeli conscendit. 40. Igitur ex omni latere urbis innumerabilium populorum repente undique caterva confluxit: constipantur moenia, atria, omnesque plateae, intantum denique ut nisi auxilium adfuis
Abbreviated transcription (Latin):
philosophiam dediti. bonis suis quibusque indigen-¬
procul abiicientes, et extra uebem in ortulis uel
exiquis quibusque agellis degentes; alii uerosieut
in actibus apostolorum hi qui primitus crede¬
bant uitãduxisse memorantur. possessiones suas
et predia uendentes, precia ponentes ante pedes ce¬
terorum: diuisis unicuique pro ut opus erat ut
euangelico faci ltꝰ fungerẽtur officio. Oumes
quos optauerat in spiritualibus degmatibus
plenissime instructos: et ita in studiis philoso-¬
phĩe christiane ad imitationem beati maistri
deditos. ut non nulli etiam post triduum non
tam desideratum, quam riecessarium corpori in¬
dulꝯerent cibum: uidelicet dum in profundio¬
re intelligentia sacrorum uoluminun pleriq
conuersantes. tanquani copiosis dapibus inhi¬
antes explere nequiuerint: et contuendo acrius
inflammarentur et iugi certamine, ita aduer¬
sus carnem agouizarent ut in nullo uolupta¬

Expanded text:
philosophiam dediti, bonis suis quibusque indigenphilosophiam dediti, bonis suis quibusque indigen procul abjicientes, et extra urbem in hortulis vel exiguis quibusque agellis degentes; alii vero, sicuti in Actibus apostolorum hi qui primitus credebant, vitam duxisse memorantur, possessiones suas et praedia vendentes, et pretia ponentes ante pedes caeterorum, divisis unicuique prout opus erat; ut evangelico facile fungeretur officio, omnes quos optaverat in spiritualibus dogmatibus plenissime instructos, et ita in studiis philosophiae Christianae ad imitationem magistri deditos, ut nonnulli etiam post triduum non tam desideratum quam necessarium corpori indulgerent cibum; videlicet dum in profundiore intelligentia sacrorum voluminum plerique conversantes, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequiverint, et contuendo acrius inflammarentur, et jugi certamine ita adversus carnem agonizarent, ut in nullo volupta
Abbreviated transcription (Latin):
uestitum his contenti simus, et ea quȩ sequini¬
tur fuaienda. Ipse uero totis uiribus elaborabat
castigans corpus suuin, et seruituti redigens
ne forte cum aliis predicabat ipse reprobus efficere¬
habuit neque usus est: sed omnia in suis usibus
erant lignea fictilia et marmorea. Ointene¬
rata constantia: que uitia quibus pulsatur hu¬
mana fragilitas. pacientis uirtute calcauit: et
quoniam secundum saluatoris uocem/ ea docu¬
it quae ipse prius per omnia fecerat, nulli dubiũ
quod esset magnus in requo celorum. Iste fuit
sacerdos dei pontificale petalum gestans: qui-
insemet crucifigendo corpus et persequendo ui-¬
tia adeptus  nouum non morte sed carnus mor-¬
tificatione martyrium. res Et cum iamsa-¬
tis habunde e ecclesias monasteria cellasque cõ¬
struxerit: inminierabilium clericorum ac moꝵ¬
nacorum pater effectus renuntiantibus quam¬
plurimis facultatibus suis qui se ad eiusmodi

Expanded text:
vestitum, his contenti simus , et ea quae sequunvestitum, his contenti simus , et ea quae sequuntur fugienda. Ipse vero totis viribus elaborabat, castigans corpus suum et servituti redigens, ne forte cum aliis praedicabat, ipse reprobus efficere vasa non habuit, neque usus est, sed omnia in suis usibus erant lignea, fictilia, et marmorea. O intemerata constantia! quae vitia quibus pulsatur humana fragilitas, patientiae virtute calcavit. Et quoniam secundum Salvatoris vocem ea docuit quae ipse prius per omnia fecerat, nulli dubium quod esset magnus in regno coelorum. Iste fuit sacerdos Dei pontificale petalum gestans, qui in semetipso crucifigendo corpus et persequendo vitia, adeptus est novum, non morte, sed carnis mortificatione martyrium. 38. Et cum jam satis abundeque ecclesias, monasteria cellasque construxerat, innumerabilium clericorum Pater ac monachorum effectus, renuntiantibus quamplurimis facultatibus suis, qui ad ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
se. Sed precipue a tercianis et quartanis passio-
sanitatemt. Nam quanta aut queque per euui
dominus ad ultimum egerit signa, aut uirtutũ
nouis stupendisque miraculis declarauerit: non
aliis nisi his solis qui oeulis suis intuiti sunt
putamus, esse credibilia. Et quoniam consortium
uite et actuum non cum ceteris mortalibus
sed cum angelis immortalibus habere credere¬
tur: intantum falaciam ac blandinenta res-¬
puit mundi. Ut recte cum apostolo diceret: mi¬
hi uiuere christus est: et mori lucrum et il¬
lud: optalam dissolui: et esse cum christo, nisi
propter eos uiuere. pro quibus et mori. Tanquam
stercus denique, pompani renuit seculi: aurum-
speeuit. argentum reprobauit ut lutum: consilia
celebrat. episcopos per synodos euocat: mouet cre-¬
bro ne diuina pretermittantur mandata Pror¬
sus replicans illud saluatoris inandatum. noli¬
te possidere aurum neque argentum et cetera: sed
secundum apostolum. habentes inquit uictum et

Expanded text:
set, sed praecipue a tertianis et quartanis passioniset, sed praecipue a tertianis et quartanis passioniospitatem. Nam quanta aut quaeque per eum Dominus ad ultimum egerit signa, ac virtutum novis stupendisque miraculis declaraverit, non aliis nisi his solis qui oculis suis intuiti sunt putamus esse credibilia. 37. Et quoniam consortium vitae et actuum non cum caeteris mortalibus, sed cum angelis immortalibus habere crederetur, intantum fallaciam ac blandimenta respuit mundi, ut recte cum Apostolo diceret: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum ; et illud: Optabam dissolvi et esse cum Christo , nisi propter eos optaret vivere pro quibus et mori. Tanquam stercus denique pompam renuit saeculi, aurum sprevit, argentum reprobavit ut lutum. Concilia celebrat, episcopos per synodos evocat, monet crebro ne divina praetermittantur mandata, prorsus replicans illud Salvatoris mandatum: Nolite possidere aurum neque argentum, etc. . Sed secundum Apostolum, habentes, inquit, victum et
Abbreviated transcription (Latin):
mensus. arripuit uniuersos. Interea sacrilega
manus in officio subito reftituitur pristino:
ossa cutis et nerui suis replentur humoribus, se¬
curis ex eadem in partem resiluit mirabiliter:
fundit criminosus uberes fletus: peccatuui fate¬
tur et ab soluitur domũremeat absolutus. Itaq
diuina prouidentia misericordia prȩcellens. aui¬
mę morbos, corporis afflictione compouit; se-¬
cundum illud uisitabo in uirga iniquitates
eorum: misericordiam uero meam non auferam
abeis. s.o.s. Et quia dudum interris positus
dominus et saluator noster discipulis dixerat. si de¬
credideritis in mę opera que ego facio et uos facictis
et maiora horum facietis. In tantum etenim po¬
stremo ad fidei amorem uirum beatum spiritu¬
alis flamina succenderat: ut si quispiam aquã
distillantem e manibus suis dumi lauaretur oc-¬
culte preriperet: et lãguentis cuiusque corpus at¬
tingeret: plerisque infirmitatibus ilico caruis¬

Expanded text:
mensus arripuit universos. Interea sacrilega mensus arripuit universos. Interea sacrilega manus in officio subito restituitur pristino, ossa, cutis, et nervi suis replentur humoribus, securis ex eadem manu in partem resiluit mirabiliter: fundit criminosus uberes fletus, peccatum fatetur et absolvitur, domi remeat absolutus. Itaque divina providentia misericordia praecellens, animae morbos corporis afflictione componit, secundum illud: Visitabo in virga iniquitates eorum: misericordiam vero meam non auferam ab eis . 36. Et quia dudum in terris positus Dominus et Salvator noster discipulis dixerat: Si credideritis in me, opera quae ego facio et vos facietis, et majora horum facietis ; intantum postremo ad fidei amorem virum beatum spiritualis flamma succenderat, ut si quispiam aquam distillantem e manibus suis dum lavaretur occulte praeriperet, et languentis cujusque corpus attingeret, plerisque infirmitatibus caruis
Abbreviated transcription (Latin):
post tempus: unus ex rusticis quidem arrepta
manu securi nefario polluit opere: resurrectio¬
nis dominice diem. Ilico manus arescit sacrile¬
Sa: cute siccaita cum neruis securis adhesa re-¬
cluditur: repente ad dei properat sanctum, uestigiis
obuoluitur christi athlete, sacrilegii auctorem
manus arida prodit: et lugentem ad ecclesiam po¬
tius reum monet peruenire sacerdos, orationibus
continuat sub altare: tandem ut possit a chrisco
facinoris qͣd cõmiserat ueniam impetrare. Interea
dei sanctus, ad consuctum recurrit presidium: ui¬
greditur cellulam conspersus cinere, in oratione
fusis lacrimis per noctauit. Et cum ad ecclesiam
facto mane debitis laudibus exsoluendis dei sa¬
cer uenisset: uulai diuersitate, cum sceuri homi¬
nem intuente: in orationem uir dei pronus in¬
cumbit, et ita repente reus non sustinens cru¬
ciatus ina̧ianis clamoribus perstrepebat: Ut pu-¬
faretur locus ille commotus: nam et pauor imi¬

Expanded text:
post tempus unus ex rusticis, arrepta post tempus unus ex rusticis, arrepta manu securi, nefario polluit opere resurrectionis dominicae diem: illico manus arescit sacrilega, cute siccata cum nervis, securis adhaesa recluditur. Repente ad Dei properat sanctum, vestigiis obvolvitur Christi athletae: sacrilegii auctorem manus arida prodit, et lugentem ad ecclesiam potius reum monet pervenire. Sacerdos orationes continuat sub altare, tandem ut possit a Christo facinoris quod commiserat veniam impetrare. Interea Dei sanctus ad consuetum recurrit praesidium: ingreditur cellulam conspersus cinere, in oratione fusis lacrymis pernoctavit; et cum ad ecclesiam facto mane debitis laudibus exsolvendis Dei sacerdos venisset, vulgi diversitate cum securi hominem intuente, in orationem vir Dei pronus incumbit: et ita repente reus, non sustinens cruciatus, magnis clamoribus perstrepebat, ut putaretur locus ille commotus. Nam et pavor im
Abbreviated transcription (Latin):
ingiter in ecclesia matre canere deo legontius
nomine, cursu debito, pernoctare ad ecclesiam
pergeret: humani generis hostem offendit sibimet
bellatorem. Et dira aduersarius frendens: ab iti¬
nere boni operis caeptum dei seruum nititur re-¬
uocare: afflictumque cedibus multis: semiuiuum
reliquit, et pene exanimen, et mane solo prostra¬
to reperto a pluribus: omnes sensus officiĩ apese¬
amiserant famulatum. Tum sanctus dei: pro-¬
cul ab urle forte discesserat; et cum post triduum
fuisset regressus: repperit eum semiuiuum, et flagris
male mulctatum. Tum iuxta membra fratris
se prosterriens: ingemuit fortiter. uique dentibus re¬
seratis: sacrificium in ore eius propriis manibus
dei sacer infudit: et miro stupore spectantibus om¬
nibus, ita repente appreheusa manu eius, in fa¬
ciem sacerdotis surrexit incolumis: ac si nichil
mali habuisse putaretur; et ubique saliens; bene¬
dicebat dominum.  Rec inultum itaque¬

Expanded text:
jugiter in ecclesia Matre canere Deo, Legontius jugiter in ecclesia Matre canere Deo, Legontius nomine, cursu debito pernoctare ad ecclesiam pergeret, humani generis hostem offendit sibimet bellatorem: et ira adversarius frendens, ab itinere boni operis coepto Dei servum nititur revocare, afflictumque caedibus multis semivivum reliquit pene et exanimem; et mane solo prostrato reperto a pluribus, omnes sensus officii amiserant famulatum. Tunc sanctus Dei procul ab urbe discesserat, et cum post triduum fuisset regressus, reperit eum semivivum, et flagris male mulctatum. Tum juxta membra fratris se prosternens ingemuit fortiter, vique dentibus reseratis, sacrificium in ore ejus propriis manibus Dei sacerdos infudit. Et miro stupore spectantibus omnibus, ita repente, apprehensa manu ejus, in faciem sacerdotis surrexit incolumis, ac si nihil mali habuisse putaretur; et ubique saliens benedicebat Dominum. 35. Nec multum
Abbreviated transcription (Latin):
si quĩdem diu attoniti permanserunt: glorio¬
sus uero sacerdos diuinis iaculis aduersariũ
uulnerans, in spiritualibus canticis perseue¬
rat. Sane discipulos arguit: cur relictis canti¬
cis minis fantasticis deterriti fuissent: sed
quid inirum si huic humant generis hostis/
tanto saccedoti neces expetiit, quippe qui dux et
signifer erat in populo dei: cum etiam nefaria et
impura flagitia ad ipsam quoque diuinitatis
quondain tetendit iniuriam: Et quia indesi-¬
nenter contra bonitatem malitia pugnat. et
sanctos dei emulatio insequitur aduersarii:
quanta pessimus hostis, diuersis illusionibus
se manifestans, stimulis furoris sui aduersus
christi cateruam, quant eius dextera per sacerdo-¬
tem suum protegebat/ exagerasse dicatur. non suf¬
ficimus loqui. Tamen unum de his quȩ cru-¬
deliter in quendam de christi famulis sub tantis
testibus aesserit: breui sermone tradamus. 7¬
Cum unus ex turmis quorum officium est

Expanded text:
si quidem diu attoniti permanserunt: gloriosi quidem diu attoniti permanserunt: gloriosus vero sacerdos, divinis jaculis adversarium vulnerans, in spiritualibus canticis perseverat. Sane discipulos arguit, cur, relictis canticis, minis phantasticis deterriti fuissent. Sed quid mirum, si hic humani generis hostis tanti sacerdotis necem expetiit, quippe qui dux et signifer erat in populo Dei; cum etiam nefaria et impura flagitia ad ipsam quoque Divinitatis quondam tetendit injuriam? 34. Et quia indesinenter contra bonitatem malitia pugnat, et sanctos Dei aemulatio insequitur adversarii; quanta pessimus hostis diversis illusionibus se manifestans, stimulis furoris sui adversus Christi catervam, quam ejus dextera per sacerdotem suum protegebat, exaggerasse dicatur, non sufficimus loqui. Tamen unum de iis quae creduliter in quemdam de Christi famulis sub tantis testibus gesserit, brevi sermone tradamus. Cum unus ex turmis eorum quorum officium est
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ab ipso qui pertulit: et fidelium testimo
paueis aggreditur pernoctare et cum alta qui¬
es adesset: tenui sibillo serpentis astutia primũ
demulcet in aura. Dein quies ubique cum es¬
set in ecclesia septa; Ualido impetu arcus, aras
lucernas/ ceteraque officia coneutit, ita ut
iam putarent discipuli ecclesiam omnem¬
funditus euerti: et cum pauiore ninio tremẽ¬
tes pallentesque, relictis cantieis, expectantes in¬
teritum, adhererent pauimento: beatus inuicti¬
que per omnia, ita fortiter in diuinis canticĩs
persistebat parupendens quȩ inuidus perpetralut
Ut in prosperis numquam constantior fuisset
nec clarior. Tandem inuidus anquis cui
suo exercitu: in una se mole conglomerat, et
putans grauioribus ictibus sonĩtibusque in¬
temeratam constantiam deterrere: inunenso
tumultu perstrepens, ante faciem beati uiri pa
uimento se precipitat: ita ut putarent discipu¬
li in frusta magistrum fuisse contritum: ip¬

Expanded text:
quidem ab ipso qui pertulit et fidelium testimonquidem ab ipso qui pertulit et fidelium testimonpaucis ingreditur pernoctare, et cum alta quies adesset, tenui sibilo serpentis astutia primum demulcet in aura. Dein quies ubique cum esset, ecclesiae septa valido impetu, arcus, aras, lucernas caeteraque officia concutit, ita ut jam putarent discipuli ecclesiam funditus everti: et cum pavore nimio trementes, pallentesque, relictis canticis, exspectantes interitum, adhaerent pavimento. Sed Beatus, invictus per omnia, ita fortiter in divinis canticis persistebat, parvi pendens quae invidus perpetrabat, ut in prosperis nunquam constantior fuisset nec clarior. Tandem invidus anguis cum suo exercitu in una se mole conglomerat, et putans gravioribus ictibus sonituque intemeratam constantiam deterrere, immenso tumultu perstrepens ante faciem beati viri se pavimento injecit, ita ut putarent discipuli in frusta magistrum fuisse contritum. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
gris reliquit exanimem: semiuiuus scilicet,
a proximis defertur ad domum. Et cum ob in¬
iuriam sancti sulpicũ, quae gesta fuerant ne¬
mo referret ad eum: tandem per spiritum quẽ
diuinitatis gratia acceperat prophetiȩ. sensit
ministrum continuatis diebus decem nunitum per¬
manere et coecum: omnibus praemortius mẽbris
et ita obserato ore cum dentibus: Ut ne aquȩ quttã
aliquis posset interius fundere. Interea uirdei id
quod spiritu senserat: ꝯestorũ ordine fratribus in¬
dicat: afflictumque dolens ex affectu et lacrimas
profundens ex pietate; pro se pius pastor ouem su-¬
stinuisse cruciatus lugebat. ilico tamen: sancta
terre menbra prosternit et post orationem ab hu-¬
mo consurgens: panis bucellam cum uino exani¬
mi iubet offerri. Protinus in ore eius reseratis cũ
xuini perfuderunt. Mlox iam maqua ex parte pre¬
mortuo redduntur seusus amissi: et in uigorem
pristinum famulantia redeunt menbra. Hec

Expanded text:
gris reliquit exanimem, semivivus scilicet gris reliquit exanimem, semivivus scilicet a proximis defertur ad domum. Et cum ob injuriam S. Sulpicii, quae gesta fuerant nemo referret, ad eum tandem per spiritum quem Divinitatis gratia acceperat prophetiae, sensit ministrum, continuatis diebus decem mutum permanere et caecum, omnibus praemortuis membris, et ita obserato ore cum dentibus, ut nec aquae guttam aliquis posset interius fundere. Interea vir Dei id quod spiritu senserat, gestorum ordine fratribus indicat, afflictumque dolens ex affectu, et lacrymas profundens ex pietate, pro se pius pastor ovem sustinuisse cruciatus lugebat. Illico tamen sancta terrae membra prosternit, et post orationem ab humo consurgens, panis buccellam cum vino exanimi jubet offerri: protinus in ore ejus reseratis cum ximi perfuderunt. Mox jam magna ex parte praemortuo redduntur sensus amissi, et in vigorem pristinum famulantia redeunt membra. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
oculosque sancti uiri cum magno impetu iuie¬
cit: et huc atque illue eminus cireuiuolitans,
ridiculosis intentionibus iterum atque iterum
uiolentum infestumque reddebat. Ad hec uir dei
paruigesta pendens: scio inquit qui sis antiqui rẽpe¬
serpentis minister, nec te latere permittis; cui per¬
secutorem nequissimum poene iugiter te ostendis.
Taudem manum eleuante eo cum crueis signq
non solum se ultra inicere non ausus est uerũ
impudens et delusio miserabilis. De in iniuria
saucti uiri: plurimum furorem stimulis se-¬
ditiosus hostis accendit.xxxx Cum ita¬
que unum e pueris mente et conuersatione si¬
plicem ansulfum nomine, pro fratrum et
pauperum uictu necessario exibendo, locum
ad quendam ĩre precepisset: haud mora prȩce¬
ptis obedit, iussa implet ad propria remeare
contendit. Cui sceuissimus demon, cum suis
apparitoribus: se ei obuium intulitz quem de
uehiculo iecit: eumque mnale multatum fla¬

Expanded text:
oculosque beati viri cum magno impetu injeoculosque beati viri cum magno impetu injecit, et huc atque illuc eminus circumvolitans, ridiculosis intentionibus, iterum atque iterum violentum infestumque reddebat. Ad haec vir Dei parvi gesta pendens: Scio, inquit, qui sis, antiqui serpentis minister, nec te latere permittis, cui persecutorem nequissimum pene jugiter te ostendis. Tandem manum elevante eo cum crucis signo, non solum se ultra miscere non ausus est, verumimpudens et delusio miserabilis, dein in injuria sancti viri plurimum furorem stimulis seditiosus hostis accendit. Cum itaque unum ex pueris mente et conversatione simplicem, Ansulfum nomine, pro fratrum et pauperum victu necessario exhibendo locum ad quemdam ire praecepisset, haud mora, praeceptis obedit, jussa implet, ad propria remeare contendit. Cui saevissimus daemon cum suis apparitoribus se ei obvium intulit: quem de vehiculo ejecit, eumque male mulctatum fla
Abbreviated transcription (Latin):
aesta per ordinem fatur; ignoscit mens pietate
promptissima: illico tribuit ueniam confitenti
Etenim quanta quibusque contra eum pessi-¬
mus daemon artibus cum uniuerso exercitu su¬
o intentione pugnauerit, atque super omnes coe¬
teros qui per illud tempus pro christi nomine cõ¬
luctabantur noua protulerit, atque aduersus eñ
demonici furoris arma commotierit: aqnoscere
cupientibus curauimus perstringere pauca. x¬
Et quia de eius pernoctationibꝰ crebris paulo ante iã
diximus. Cum in profundo cuiusdam noctis silen¬
tio psalmorum canora in baptisterio peregisset; per¬
sens cum paucĩs ad martini beati basilicam ut
reliquo noctis spatio usque ad matutinos in diri¬
nis laudibus imbi epularetur. Cumque puero
cum lucerna prȩeunte iam fores basilice conti¬
aisset; ingerens se funestus demon forma ualida et
specie auis teterrime et horribilis: primum liumnẽ
quod preibat nititur suffocare: deinde se in faciem

Expanded text:
gesta per ordinem fatetur. Ignoscit mens pietate gesta per ordinem fatetur. Ignoscit mens pietate promptissima, illico tribuit veniam confitenti. 31. Etenim quanta quibusve contra eum pessimus daemon artibus cum universo exercitu suo intentione pugnaverit, atque super omnes caeteros qui per illud tempus pro Christi nomine colluctabantur, nova protulerit, atque adversus eum daemonici furoris arma commoverit, agnoscere cupientibus curavimus perstringere pauca. Et quia de ejus pernoctationibus crebris paulo ante jam diximus; cum in profundo cujusdam noctis silentio psalmorum canora in baptisterio peregisset, perrexit cum paucis ad B. Martini basilicam, ut reliquo noctis spatio usque ad Matutinas in divinis laudibus inibi epularetur. Cumque puero cum lucerna praeeunte jam fores basilicae contigisset, ingerens se funestus daemon forma valida et specie avis teterrimae et horribilis, primum lucem quae praeibat nititur suffocare, deinde se in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
petat, quam rapiat, muuere sibi optet conferri
non rapina. Et quoniam in eo fuit perfecta hu¬
militas, prompta misericordia: sancta simpli¬
citas quãte uero patientiȩ fuerit et longaui-¬
mitatis, quis dicere ualeat:
Cui unus ex discipulis de ordine leuitarum
repedandi ad propria licentiam postularet: ille di-¬
lectionis affectu, ne aliquid casus longeui itine¬
ris accideret, libertatem ei abeundi non tribuit.
Hic uero spiritu armatus superbie cum uix cu-¬
rarum obliuionem quies prima laxauerat.gra¬
du concito cum uehiculo fugam facinore stimu¬
lante arripuit Qui ita digno cecitatis percuti-¬
tur supplicio; ut huc atque illuc per totam noctẽ
incertus uacuo labore discurreret: reddito terris
die: cursu in cassum consumpto loco de quo festi¬
nus iter arripuit se consistere cernit. Ad sacer¬
dotem denique quem iam nichil puto lateret
ueniam facinoris petit; genibus adhoeret sanctis

Expanded text:
petat quam rapiat; munere sibi optet conferri, petat quam rapiat; munere sibi optet conferri, non rapina. En quam in eo fuit perfecta humilitas, prompta misericordia, sancta simplicitas: quantae vero patientiae fuerit et longanimitatis, quis dicere valeat? 30. Cum unus ex discipulis de ordine levitarum repedandi ad propria licentiam postularet, ille dilectionis affectu, ne aliquid casu longaevi itineris accideret, libertatem ei abeundi non tribuit. Hic vero spiritu armatus superbiae, cum vix curarum oblivionem quies prima laxaverat, gradu concito cum vehiculo fugam facinore stimulante arripuit: qui ita digno caecitatis percutitur supplicio, ut huc atque illuc per totam noctem incertus vacuo labore discurreret. Reddito terris die, cursu incassum consumpto, in loco in quo festinus iter arripuit, se consistere cernit. Ad sacerdotem denique quem jam nihil puto lateret, veniam facinoris petit, genibus adhaeret sanctis,
Abbreviated transcription (Latin):
elapsum, quendam de pueris descendere nexun, sa¬
tis monens diligentia summa scelestum trahe¬
re circumplexum. Cumque oumes non posse
iam uiuere clamitarent, quen tante altitu-¬
dinis terre hiatus uorauerat. sed potius ab omnibus
iam interisse crederetur: imperat puerum iussis obe¬
dire uelociter. In greditur famulus nec curctatus si¬
anaculo uiri Iancti armatus. alacrem repperit quẽ
omnes credebant esse exanimen. Conexum funibus
captiuum. ad patrium reuocat solum, constipan¬
tur moenia: aꝯminibus populorum. ad spectacu¬
lum tantȩ rei pene tota confluxerat ciuitas. Co¬
plosis manibus. uoces omnium perstrepebant.
mirantur sospitem: quem tante altitudinis
mersum baratro. iam putabant esse defunctum
Hactenus criminosus alto mentis stupore discus¬
sus: sanctis prostratus uestiaiis postulat faci-¬
noris ueniam. Illico uir pietate plenus iudulget.
et usibus tribuit necessariaz monens sepe potius

Expanded text:
elapsum quemdam de pueris descendere innexum, saelapsum quemdam de pueris descendere innexum, satis monens diligentia summa scelestum trahere circumplexum. Cumque omnes non posse jam vivere clamitarent quem tantae altitudinis terrae hiatus voraverat, sed potius ab omnibus jam interiisse crederetur, imperat puerum jussis obedire velociter. Ingreditur famulus, nec cunctatus signaculo viri sancti armatus, alacrem reperit quem omnes credebant esse exanimem. Connexum funibus captivum ad patrium revocat solum. Constipantur moenia agminibus populorum: ad spectaculum tantae rei pene tota confluxerat civitas; complosis manibus voces omnium perstrepebant; mirantur sospitem quem tantae altitudinis mersum baratro jam putabant esse defunctum. Hactenus criminosus alto mentis stupore discussus, sanctis prostratus vestigiis postulat facinoris veniam. Illico vir pietate plenus indulget, et usibus tribuit necessaria, monens saepe ut potius
Abbreviated transcription (Latin):
exitus. et munimine omni constructo: quasi
carcere septus, reus undique ligatur. Noctis
ergo totius itinere in cassum consumpto: faci¬
lis eui fuerat ingressus, nec tenus patet regressus
Interea lucis splendor mundum irradiat: et uir
dei unum de custodibus euocat, mittens ad sotium
mandat ut quem errore lassatum/ et uelut quibus¬
dam artatum uinculis: ita innexum crimiue
in promptuario reperisset adtraheret. haud mora
minister sotium properans adiit quo uocato scelestũ
repperiunt intro, et ut adtraherent protinus com-¬
prehendunt: et inter horum manus, lubricus re¬
pente elabitur. Et cum sese criminibus cerneret
circumseptum. et undique a turbis uallatum ma¬
lens subire celerem mortem, quam longos facino-¬
ris trahere cruciatus: in puteum cubitorum fere
octoginta eminus qui aderat, interiturumse pre¬
ceps iniecit. Nichilominus cum eum uorax terra
Tum uir dei occursu ueloci aduentans; iubet post

Expanded text:
exitus, et munimine omni constructo quasi exitus, et munimine omni constructo quasi carcere septus, reus undique ligatur. Noctis ergo totius itinere incassum consumpto, facilis cui fuerat ingressus, nec tenuis patet regressus. Interea lucis splendor mundum irradiat, et vir Dei unum de custodibus evocat, mittens ad socium mandat, ut quem errore lassatum, et velut quibusdam arctatum vinculis ita innexum crimine in promptuario reperisset, attraheret. 29. Haud mora, minister socium properans adiit: quo vocato scelestum reperiunt intra; et ut attraherent protinus comprehendunt. Inter horum manus lubricus repente elabitur: et cum sese criminibus cerneret circumseptum et undique a turbis vallatum, malens subire celerem mortem, quam longi facinoris trahere cruciatus, in puteum cubitorum fere octoginta, eminus qui aderat, interiturum se praeceps injecit. Nihilominus cum eum vorax terra Tum vir Dei occursu veloci adventans, jubet post
Abbreviated transcription (Latin):
lemise esse deo: sed semetipsum exinaniuit formã
serui accipiens, et habitu repertus ut homo, hu¬
miliauit semetisum usque ad mortem. Quẽ
Sulpicius dei sanctus secutus. omnium profliga-¬
tionum labores, et cruciatus mentis et carnis
suscepit: ne propositum fidei conscientia macula¬
Roruar quidemsi uolumus nunc
bratissimi sulpicũ episcopi engrrare
uirtutes et exponere robur constantiȩ: nec no-¬
bis copia tanti sermonis est, nec putamus aliis
nisi his solis qui oculis suis intuebantur uidere
credibilia. Nunc ad illa quae prius coeperat
sermo percurrat: Ut de miraculoriem gestis, quae
sibi iuncto particire deinceps celitus egerit: pau-¬
ca perpecti contendamius.
Tempore quodam unus de sceleratis, et ut pote in-¬
diaentibus in promptuarium beati uiri se no-¬
etu uiolentus iniecit: statim diripere nititur
quod atroci mente facinus furtimi conceperat.
et dum habire festinat: nullus remeandi patet

Expanded text:
lem se esse Deo, sed semetipsum exinanivit formam lem se esse Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, et habitu repertus ut homo: humiliavit semetipsum usque ad mortem. Quem Sulpicius Dei sanctus secutus, omnium profligationum labores et cruciatus carnis et mentis suscepit, ne propositum fidei conscientia maculauoniam quidem si volumus nunc beatissimi Sulpicii episcopi enarrare virtutes, et exponere robur constantiae, nec nobis copia tanti sermonis est, nec putamus aliis, nisi his solis qui oculis suis intuebantur videri credibilia; nunc ad illa quae prius coeperat sermo percurrat, ut de miraculorum gestis, quae sibi juncto participe deinceps coelitus egerit, pauca perplectere contendamus. Tempore quodam unus de sceleratis et ut pote indigentibus, in promptuarium beati viri se noctu violentus injecit; statim diripere nititur quod atroci mente facinus furti conceperat; et dum abire festinat, nullus remeandi patet
Abbreviated transcription (Latin):
ret in uarus oçcupationibus detineri: cum se
tanto quere uidisset grauari; utilius esse ratus
est. ut uii ex fidelibus christianis primoribus
regionis, plene iam et optime instructo uiro
ac laboris, dum taxat diuini uerbi committe¬
ret ministerium. Et ita cohibito clero: sacerdo-¬
tu inibi iura suscepit. Quarrare quis ualeat
qua humilitate qua ue charitate, cixea suorĩt
comitum et ministrorum, ac presidia paupe¬
rum. deinceps sȩ exibere contentus est: Qui sẽ-¬
per euangelicum illud ore mundissimo rumi-¬
nabat: et totis uiribus, implere opere cõtẽdebat:
qui uult esse uester primus: sit uester ultimꝰ.
et qui uult esse uester dominus: erit uester seruus.
Et quia oculum mentis sue totum habebat
iu deo defixum: indesinenter considerabat domi-¬
num nostrum Iesum christum, propter nos
hominem factum, hoc nos docuisse. ut usque ad
mortem, obluctemur aduersus peccatum. Siqui¬
dem et ipse non rapinam arbitratus est ȩqua-¬

Expanded text:
ret in variis occupationibus detineri; cum ergo se ret in variis occupationibus detineri; cum ergo se tanto onere vidisset gravari, utilius esse ratus est, ut uni ex fidelibus Christianis primoribus regionis, plene jam et optime instructo viro ac laboris, duntaxat divini verbi committeret ministerium: et ita conhibito clero, sacerdotii inibi jura suscepit. 27. Enarrare quis valeat qua humilitate, qua charitate circa suorum comitum et ministrorum ac praesidia pauperum deinceps se exhibere contentus est? Qui semper evangelicum illud mundissimo ore ruminabat, et totis viribus implere opere contendebat: Qui vult esse vester primus, sit vester ultimus: et qui vult esse vester dominus, sit vester servus . Et quia oculum mentis suae totum habebat in Deo fixum, indeficienter considerabat Dominum nostrum Jesum Christum propter nos hominem factum, hoc nos docuisse; ut usque ad mortem obluctemur adversum peccatum. Siquidem et ipse non rapinam arbitratus est aequa
Abbreviated transcription (Latin):
preparabat. Et quis eum unquam suis machi¬
nis, aut oppugnationibus quiuerit deterrere:
qui auxillatrice dextera christi semper tutus
inuictusque manelat eͦ G
Der idem uero tempus per omnia uirdei simpli-¬
cĩtatem apostolicam obseruans: nulli inferior et
in omnibus perfectus. uere sacerdos et hostia dei.
cum se ubique sollicitum circa alendorum pauperũ¬
inopiam dudum susceptum opus explere conten¬
deret: et etas ĩam perfecta ad senȩctutem decrepitã
procliuis dependeret: cuinque se uidisset ad oniĩa nõ
sufficere. uel inpprofundĩoribus uacare diuinis. uel
in sauctis orationibus sicut optabat iugiter per-¬
manere. Uel in eorum quę cotidie fidei reddeban¬
tur instructionibus adimplendis: ex quibus
omnibus, nec respirare quidem ei. unius saltẽ
hore liberum tempus dabatur, dum semper in
alia ex aliis uocaretur: ita ut a prima luce us¬
que iiuprofundam uesperam, numquam cessa¬

Expanded text:
um parabat. Et quis eum unquam suis machium parabat. Et quis eum unquam suis machinis aut oppugnationibus quiverit deterrere, qui auxiliatrice dextra Christi semper tutus invictusque manebat? 26. Per idem vero tempus per omnia vir Dei simplicitatem apostolicam observans, nullo inferior, et in omnibus perfectus vere sacerdos et Hostia Dei, cum se ubique sollicitum circa alentiam pauperum dudum susceptum opus explere contenderet, et aetas jam perfecta ad senectutem decrepitam proclivis dependeret, cum se vidisset ad omnia non sufficere, vel in profundioribus vacare divinis, vel in sanctis orationibus sicut optabat jugiter permanere, vel in eorum qui quotidie fidei reddebantur instructionibus adimplendis, ex quibus omnibus nec respirare quidem et unius horae saltem liberum tempus dabatur, dum semper in alia ex aliis vocaretur, ita ut a prima luce usque in profundam vesperam nunquam cessa
Abbreviated transcription (Latin):
regali absque fastigio penitudinem gerens libẽter
impleret quȩ a tanto sacerdote per discipulum fue¬
rant intimata. Uelociter insuetus aboletur census:
descriptio rescinditur impia salus tribuitur popũ-¬
lo. et uelut post nimici tempestatem, ac si solis
splendor redditus fuisset: pace ecclesiis data sacerdo¬
tum a audia cumularunt. N lirabiliter quoque rex
adiecit. ut ꝯeneralis daretur auctoritas: ne impo¬
sterum impia exsecutio iteraretur in plebem.
Assessorem uero atrocem qui cum emendationi re¬
qis assensum non prebuit. digna perculit ultio:
et uitam qua fruebatur indigne amisit ilico
cum dedecore: nec enim poterat tanti piaculi muĩ-¬
nister, impimitus euadere. Obeatum per om-¬
nia uirum: qui numquam se de aduersariorum
furoribus manu defendebat aut telo: sed ieiuniis,
continuis que uigiliis, sub altare positus. per obse-¬
crationem defersoreni sibi atque ecclesie sue dn¬

Expanded text:
regali absque fastigio poenitudinem gerens, libenter regali absque fastigio poenitudinem gerens, libenter impleret quae a tanto sacerdote per discipulum fuerant intimata. Velociter insuetus aboletur census, descriptio rescinditur impia, salus tribuitur populo; et velut post nimiam tempestatem solis splendor redditus fuisset, pace Ecclesiae data, sacerdotum gaudia cumulantur. Mirabiliter quoque rex adjecit, ut generalis daretur auctoritas, ne imposterum impia exsecutio iteraretur in plebe. Assessorem vero atrocem, qui commendationi regis assensum non praebuit, digna perculit ultio, et vitam qua fruebatur indigne amisit illico cum dedecore. Nec enim poterat tanti piaculi minister impunitus evadere. O beatum per omnia virum! qui nunquam se de adversariorum furoribus manu defendebat aut telo, sed jejuniis, continuisque vigiliis, sub altari positus, per obsecrationem defensorem sibi atque Ecclesiae suae De
Abbreviated transcription (Latin):
cipis, et seuissimi assessoris diqua percellens affuerat
peua. Sed erat uir beatus contra suos aduersa-¬
rios: mitis semper et pius. Anum interea mittit
e suis solitarium quendam. Ebrechisilum nomi-¬
ne: qui renuntians omnibus, id est seculo, cum
suis actibus. uita et sermone ad exemplum be-¬
ati uiri erat prestantior cȩteris ut seuitiam pr̃ĩ¬
cipis redargueret; qui nisi se melioris uite emen-¬
datione mutasset: interitum repentinum, ei im-¬
minere nuntiaret. Addebat etiam beatus sequi¬
redam principem de commissis impietatibus scele¬
rum monens, si forte posset commissi penitudinem
gerere; si posset flere proscelere; et ultrices penarum-
flammnas, lacrimarum ubertate restriugere: qui a
nou uult deus tantum mortem peccatoris: quantum
ut conuertatur et uiuat. Quo rex audito, nimio de-¬
terretur metu; et tanto pauore concutitur, ut sta-¬
tim agnita culpa, luens delictum cum lacrimis.

Expanded text:
cipis et saevissimi assessoris digna praecellens adfuerat cipis et saevissimi assessoris digna praecellens adfuerat poena; sed erat vir beatus contra suos adversarios mitis semper et pius. 25. Unum interea mittit e suis solitarium quemdam, Ebregisilum nomine qui renuntians omnibus, id est, saeculo cum suis omnibus, vita et sermone ad exemplum beati viri erat praestantior caeteris, ut saevitiam principis redargueret. Qui nisi melioris vitae emendatione mutasset, interitum repentinum ei imminere nuntiaret. Addebat etiam beati sequipeda, principem de commissis impietatibus scelerum monens, si forte posset commissi poenitudinem gerere, si posset flere pro scelere, et ultrices flammarum poenas lacrymarum ubertate restinguere; quia non vult tantum Deus mortem peccatorum, quantum ut convertantur et vivant. Quo rex audito, nimio deterretur metu, et tanto pavore concutitur, ut statim agnita culpa lugens delictum cum lacrymis,
Abbreviated transcription (Latin):
rastorem tantusque plangentium cleuatis uocibꝰ
increpuit fragor; ut ꝑutaretur audientium terri¬
bile esse tonitruum. Hoc solum: uoces omnium cõ¬
clamabant, pie pastor; subueni gregi. quem us¬
que nunc pastorali fouisti affectu. Age ne pere¬
at grex; tibi a deo commissus, defende ⁊ lupo; quem
rabido lacerat dente. Qude ille nimia pietate com¬
motus. Uniuersis indicto ieiunio, assessorem allo-¬
quitur blande. Ut imꝑiam desinat prosequi iussionẽ.
Sed ubi mens dura fastu iuperbie non frangere¬
tur: ac spretis affatibus sacerdotis, acrior magis
ingisque feruesceret: cellulam petit beatus terre
prosternitur sanctum tundit uerbere pectus: petit a
domino: quod a preside nequiuerat obtinere. Et sci-¬
ens non minorem animi esse uirtutem, pro inimi¬
co exorare dominum, quam procumbere pro dño:
conuersionem inimicorum potius petiit quam per-¬
niciem. Et quidem ilico si petisset: immoderati prĩ-¬

Expanded text:
pastorem, tantusque plangentium elevatis vocibus pastorem, tantusque plangentium elevatis vocibus increpuit fragor, ut putaretur audientium terribile esse tonitruum. Hoc solum voces omnium conclamabant: Pie pastor, subveni gregi, quem usque nunc pastorali fovisti affectu. Age ne pereat grex tibi commissus a Deo: defende a lupo quem rabido lacerat dente. Unde ille nimia pietate permotus, universis indicto jejunio, assessorem alloquitur blande, ut impiam desinat prosequi jussionem. Sed ubi mens dura fastu non frangeretur, ac spretis affatibus sacerdotis acrior magis magisque fervesceret, cellulam petit beatus, terrae prosternitur, sanctum tundit verbere pectus, petit a Domino quod a praeside nequiverat obtinere. Et sciens non minorem animi esse virtutem pro inimico exorare Dominum, quam procumbere pro Domino, conversionem inimicorum potius petiit quam perniciem. Et quidem illico si petisset, immoderati prin
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus quemadmodum clarissimorum syderum¬
ubique cuucti pariter in dominum crediderant sal-¬
uatorem: ille totius bonitatis emulus et humani
generis deceptor antiquus malignis quibusdam
uiris interno bello, ecclesiam in pace quiescentem
cum omni plebe nititur impugnare. Et principẽ
quendam galliarum prouintiarum cupiditatis
ardore inflammat: et occultis persuasionibus ur-¬
get: Ut biturigam plebem, cum ecclesiȩ sacerdo-¬
tibus nefando censu conseribat: et uelut quã-¬
dam bestiam bino ore sibilantem. binisque linquis
diabolica uenena uibrantemt: ex suis fautoribus unũ
memoratam plelem quatere mittit. Sed quia di¬
uina uirtus et gratia in maximo precipue certa-¬
mine, numquam deserit suos: mnultitudinem
christianam permanentem a seculis liberam: cũ
nefandus minister, sub crudelitate regia coge¬
ret descruire: uniuersis afflictionem impiam nou
ferentibus, tanta multitudo. ad pium confluxit

Expanded text:
gentibus quemadmodum clarissimorum siderumgentibus quemadmodum clarissimorum siderumubique cuncti pariter in Dominum crediderant Salvatorem, ille totius bonitatis aemulus et humani generis deceptor antiquus, malignis quibusdam viris interno bello Ecclesiam in pace quiescentem cum omni plebe nititur impugnare, et principem quemdam Galliarum provinciarum cupiditatis ardore flammat, et occultis persuasionibus urget, ut Bituricam plebem cum Ecclesiae sacerdotibus nefando censu conscribat: et velut quamdam bestiam bino ore sibilantem, binisque linguis diabolica venena vibrantem, ex suis factoribus unum, memoratam plebem quatere mittit. Sed quia divina virtus et gratia in maximo certamine praecipue nunquam deserit suos, multitudinem Christianam permanentem a saeculis liberam cum nefandus minister sub crudelitate regia cogeret deservire; universi afflictionem impiam non ferentes, tanta multitudo ad pium confluxit
Abbreviated transcription (Latin):
Ereptis ouibus pastor: salutaribus instruit monitis.
per cuius doctrinam: inter easdem hodie castitatis propo-¬
situm fulget. que dudum sapientie studio semet gestiũt.
non solum corpora. sed et animas uirginitatis gratia
consecrant, preparantes uasa munda ad sapientiam.
Ex quibus diuini uerbi concubitus sanctos et ini¬
mortales expetunt: ex quibus posteritas relinqua¬
tur: nequaquam corruptele mortalitatis obroxia.
Abstinentie uero ac sobrietatis et honestatis gratia
quanta inter easdem pulcro decore refulgeat. uires
edicere superãt. Aunc ad narrationes nostre redea-¬
mus sermonem. AE Procul ab urbe ana¬
tro loco qui dicitur securibus precepit arborem succidere
inunanem. Quo actu succisa corruit uelox. unꝰ
ex pueris mente deteritus in aliud. attonitus sistens:
mortem non refugit demens. Protinus sacerdos ma¬
num cum crucis eleuat siquo. arborem uertit mi-
rabiliter in alteram partem; et puerum abstraxit sos¬
pitem de mortis periculo. Etiam refuls¬

Expanded text:
Ereptas oves pastor salutaribus instruit monitis, per cujus doctrinam inter easdem hodie castitatis propositum fulget. Quae dum sapientiae studio semet gestiunt, non solum corpora, sed et animas virginitatis gratia consecrant, praeparantes vasa munda ad sapientiam, ex quibus Divini verbi concubitus sanctos et immortales expetunt, ex quibus posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis obnoxia; abstinentiae vero ac sobrietatis et honestatis gratia quanta inter easdem pulchro decore refulgeat, vires edicere superant. Nunc ad narrationis nostrae redeamus sermonem. 23. Procul ab urbe, loco Anatra qui dicitur, securibus praecepit arborem succidi immanem; quo actu succisa corruit velox, unus ex pueris mente detentus in aliud attonitus sistens, mortem non refugit demens. Protinus sacerdos manum cum crucis elevat signo, arboremque vertit in alteram mirabiliter partem, puerumque abstraxit sospitem de mortis periculo. 24. Et jam reful
Abbreviated transcription (Latin):
solis in eorum corda resplenduissent radũ obstu¬
pentes et reuelata facie dei gloriam contuentes:
antiquos penitentes errores fidelique cum confes¬
sione uenientes. ab ipso pontifice baptisati sunt.
Diuino igitur munere bellator egregius predã
inĩmico abstraxit: auctori restituit. de penetrali¬
bus cordis christi amore infidelitatis maculam
expulit. Non nulli ex ipsis: sub nostre fidei reli-¬

Expanded text:
solis in eorum corda resplenduissent radii, obstusolis in eorum corda resplenduissent radii, obstupescentes, ac revelata facie Dei gloriam contuentes, antiquos poenitentes errores, fideli cum confessione venientes, ab ipso pontifice baptizati sunt. Divino igitur munere bellator egregius praedam inimico abstraxit, Auctori restituit, de penetralibus cordis Christi amore infidelitatis maculam expulit. Nonnulli ex ipsis sub nostrae fidei reli