comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑ pea sterilitas ur̃a Minat᷑ enĩ ds̃ terrę
sterili. & spinose ignẽ: sic̃ fructuose horre¬
ũ.parat Efficite ut uos ipsos exigatis.
Noa enĩ uere tacet. cũ dit̃. Facite uob̃ amicos
demãmona iniqͥtatis: ut & ipsi recipiant
uos int̾na tab nacula. No tacet ipsi: audite
uocẽ ipsiꝰ Nemo enĩ auob potest exigere: nͥ
forte exactione opꝰ ẽ: ut qͥ uob in eugło serui¬
unt. petant auob̾ Si adhoc uentũ fuerit ut
petant: uidete ne qđ uos ado petistis. frustra
petatis Ergo estote exactores ur̃i: ne aliqͥd
illi qͥ uob̃̾ in eugłio seruiunt. ñ dicã petere
cogant᷑: nã forte ne coacti petunt: s ne si¬
lentio uos arguant. Unde scriptũ ẽ: beatꝰ
qͥ intelligit suꝑ egenũ & pauꝑẽ. Cũ dic̃ qͥ
intelligit᷑ suꝑ egenũ & pauꝑẽ: ñ expectat
ut petat Intellige suꝑ illũ: Aliꝰ te querit in¬
digens: aliũ tu debes querere indigentem
Utrũq dictũ ẽ. fr̃s mei: & om̃i petenti ͭͤ da

Expanded text:
tea sterilitas vestra minatur enim Deus terrae sterili et spinosae ignem , sicut fructuosae horreum parat; efficite ut vos ipsos exigatis, Non enim vere tacet, cum dicit: «Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula» . Non tacet ipse; audite vocem ejus. Nemo enim vos potest exigere; nisi forte exactione opus est, ut qui vobis in Evangelio serviunt, petant a vobis. Si ad hoc ventum fuerit, ut petant; videte ne quod vos a Deo petitis, frustra petatis. Ergo estote exactores vestri, ne aliquid illi qui vobis in Evangelio serviunt, non dico patere cogantur, nam forte nec coacti petunt; sed ne silentio vos arguant. Unde scriptum est: «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem» . Cum dicit, «qui intelligit super egenum et pauperem,» non exspectat ut petat. Intellige super illum. Alius te quaerit indigens, alium tu debes quaerere indigentem. Utrumque dictum est, fratres mei: et, «Omni petenti te da»
Abbreviated transcription (Latin):
herbã seruituti hominũ: Paulꝰ qͥdẽ apłs ma¬
nib suis uiuens: ipsũ fenũ montiũ accipe
noluit Uoluit indigere: s tam̃ montes da¬
bant fenũ: Nam qr ille noluit acciꝑe. ꝓpt̃ea
montes dare ñ deberent: aut steriles re¬
manerent : Debetur pluuie fructꝰ: debetur
seruo cibꝰ: sic̃ dñs ait. Manducate quȩ ab
ipsis st̃ Et neputarent de suo aliqͥd donare:
fr̃s qm̃ c̃tigit iã ex ista occasione aliqͥd
loqͥ uob̃. maxime qr loqͥmͣ. talia nos noa
querentes auob̾. & ido liberiꝰ dicimꝰ: s &¬
siquereremꝰ. fructũ ur̃m quereremꝰ. & ñ

Expanded text:
herbam servituti hominum.» Paulus quidem apostolus manibus suis vivens, ipsum fenum montium noluit accipere; voluit indigere: sed tamen montes dabant fenum. Num quia ille noluit accipere, propterea montes dare non deberent, ut steriles remanerent? Debetur pluviae fructus, debetur servo cibus, sicut Dominus ait: «Manducate quae ab ipsis sunt.» Et ne putarent aliquid de suo donare: m contigit jam ex ista occasione aliquid loqui vobis, maxime quia loquimur, talia nos non quaerentes a vobis, et ideo liberius dicimus: sed etsi quaereremus, fructum vestrum quaereremus, et
Abbreviated transcription (Latin):
durissimis montibꝰ. Pluit ille qͥ fac̃ exoriri
inmontib fenũ: & herbã seruituti homi¬
nũ. Cui seruituti : Ipsũ paulũ adtende
nũ ẽ. si ur̃a carnalia metamꝰ: seruũ dixit¬
se Seruimꝰ enĩ uob̾ fr̃s Nemo nr̃m se¬

Expanded text:
durissimis montibus. Pluit ille «qui facit exoriri durissimis montibus. Pluit ille «qui facit exoriri in montibus fenum, et herbam servituti hominum.» Cui «servituti?» Ipsum Paulum attende: num est si vestra carnalia metamus?» servum se dixit. Servimus enim vob
Abbreviated transcription (Latin):
uende omĩa quȩ habes. & da pauꝑib: &
labebis thesaurũ incęlo: & ueni sequere
me Quia dix̃ dñs : ecce mons es : accipe
pluu iã : da fenũ Quid enĩ daturꝰ es: Ñ¬
ne fenũ: Et enĩ ista omĩa quę ęccłȩ ad
necessitates seruientiũ dõ. dant᷑ adiuitib:
qͥd st̃ nͥ fenũ : Carnalia enĩ ft̃: & ad tẽpꝰ
apparentia S ñ inde. aliqͥd carnale con¬
qͥrit᷑: Dereb ulib qͥd emas. adtende
płs enĩ aite ostendens fenũ ẽẽ illud: Si
nos uob̃ sp̃alia seminauimꝰ ÷ magnũ ẽ.
si ur̃a carnalia metamꝰ: Et audi. quiã
carnalia fẽnũ st̃. Omĩs caro fenũ. to
omis claritas hominis. ut flos feni. Ergo
tristis abscessit. Et ait dñs Quã difficile. di¬
ues intrat in regnũ cęloꝵ. Hoc gͦ magnũ: qr
exoriri fac̃ inmontib fenũ Et qͦmͦ exoriri
lia st̃ Ergo ille exoriri fac̃ in montib fenũ:
cui facilia st̃ omĩa Nã nicħ ẽẽt sterilius.

Expanded text:
vende omnia tua quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Quid dixit Dominus? Ecce mons es, accipe pluviam, et da fenum. Quid enim daturus es? nonne fenum? Etenim ista omnia quae Ecclesiae ad necessitates servientium Deo dantur a divitibus, quid sunt, nisi fenum? Carnalia enim sunt, et ad tempus apparentia: sed non inde aliquid carnale conquiritur. De rebus vilibus quid emas attende. Apostolus enim ait, ostendens fenum esse illud, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et audi quia carnalia fenum sunt. «Omnis caro fenum; et omnis claritas hominis ut flos feni» . Ergo ille tristis abscessit; et ait Dominus: «Quam difficile dives intrat in regnum coelorum!» Hoc ergo magnum, quia «exoriri facit in montibus fenum.» Et quomodo «exoriri lia sunt» . Ergo ille «exoriri facit in montibus fenum,» cui omnia facilia sunt. Nam nihil esset sterilius
Abbreviated transcription (Latin):
uenias: s ut te ad se ꝑducat Quomͦ ipse
uenit: unde nũquã discedit : Ipsa ẽ eñ
ꝑfectio sapientiȩ:. Ubiq ẽ: & longe est
amalis Ubiq ẽ inquã: & longe ẽ amat.
qͥ ubiq st̃ Rogo uos. aqͥb longe ẽ. quod
ubiq ẽ : Ubi putatis. nͥ qr iacent indissi¬
litudine sua: exterminantes inse. simili¬
tudinẽ dĩ : Si dissimiles facti recesserunt.
reformati redeant: Unde inqͥt reformabim̃:
Quando reformabim᷑: Incipite dño in con¬
fessione: Post c̃fessionẽ. qͥd: seqͣnt᷑ bona
oꝑa: Ps allite dño ineythara. quid ẽ
incydara : Quod iã exposui. sicut illud
inpsalterio psalmꝰ: sic & cythara. ñ solum
uoce: s & oꝑe: Psallite dño tuo incytha

Expanded text:
veniat, sed ut te ad se perducat. Quomodo ipse veniat, sed ut te ad se perducat. Quomodo ipse venit unde nunquam discedit? Ipsa est enim perfectio sapientiae; ubique est, et longe est a malis: ubique est, inquam, et longe est a malis qui ubique sunt. Rogo vos, a quibus longe est quod ubique est? Ubi putatis, nisi quia jacent in dissimilitudine sua, exterminantes in se similitudinem Dei? Dissimiles facti recesserunt; reformati redeant. Unde, inquit, reformabimur? quando reformabimur? «Incipite Domino in confessione.» Post confessionem quid? Sequantur bona opera. «Psallite Deo nostro in cithara.» Quid est, «in cithara?» Quod jam exposui, sicut illud in psalterio psalmus, sic et cithara; non solum voce, sed et opere. «Psallite Deo nostro in citha
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid gͦ debemꝰ nos facere: si nolumꝰ humi¬
liari usq ad t̾rã: qͥa magnũ ẽ ꝓficere usq
ad intelligibilia: magnũ ẽ ꝓficere usq
ad sp̃italia: magnũ ẽ. eo ꝑuenire cor. ut
nouerit ẽẽ aliquid qd̾ ñ ꝑ locũ ostendatur:
nec ꝑtẽpora uariet᷑. Qualis ẽ enĩ species sapi¬
entiȩ: Iuis illã cogitat : Longͣ e: Quacra
ẽ : Rotunda ẽ: Modo hic. & mͦ ibi est
Cogitat sapientiã nescio qͥs inoriente: cogꝰ¬
tat illã allus in occidente: Si bene illã cogi¬
tant. in tanta locoꝵ diuersitate positi: am
substantiã Istã qͣndã diuinã incõmutabi¬
lẽq naturã. qͥs capit : Noli festinare: pote¬
ris caꝑe: Audi qđ seqͥt᷑. Incipite dño in
confessione: Hinc incipe. si uis ꝑuenire ad
intelligentiã ꝑspicuã ueritatis: siuis ad
uiã fidei ꝑdiici: ad possessionẽ speciti.
incipe: in confessionẽ: Te priꝰ accusa: te
accusato.deum . lauda Inuoca quem
ñdũ nosti: ut ueniat & sciat᷑: ñ ut ipse

Expanded text:
Quid ergo debemus facere nos, si nolumus humiliari usque ad terram? Quia magnum est proficere usque ad intelligibilia, magnum est proficere usque ad spiritualia, magnum est eo pervenire cor, ut noverit esse aliquid quod non per loca extendatur, nec per tempora varietur. Qualis est enim species sapientiae? quis illam cogitat? Longa est? quadra est? rotunda est? modo hic et modo ibi est? Cogitat sapientiam nescio quis in Oriente, cogitat illam alius in Occidente: si bene illam cogitant, in tanta locorum diversitate positi, ambsubstantiam, istam quamdam divinam incommutabilemque naturam quis capit? Noli festinare, poteris capere. Audi quod sequitur: «Incipite Domino in confessione.» Hinc incipe, si vis pervenire ad intelligentiam perspicuam veritatis. Si vis a via fidei perduci ad possessionem speciei, incipe in confessione. Te prius accusa; te accusato, Deum lauda. Invoca quem nondum nosti, ut veniat et sciatur: non ut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ. Et dũ ext̾minata fuerit uia pecca¬
toꝵ: qͥd nob̾ restat: Uenite benedicti
patris mei: ꝑcipite regnũ qđ uob ꝑatũ ẽ.
aborigine mundi Ad hoc c̃cludit. psalmꝰ.
&uã peccatoꝵ exterminabit Et quid tu:
Regnabit dñs inȩt̃nũ Gaude. qr łͥ regna¬
bit : gaude. qr tu eris regnũ eiꝰ. Uide enim
qđ seqͥt᷑ Est certe ciuis desyon. ñ debabi¬
lonia: id ẽ ñ deciuitate ꝑitura huiꝰ scłi:
s de syon adtẽpꝰ laborante & ꝑegrinante.
inȩt̃nũ aut̃ regnatura Audisti gͦ finem:
regnabit ds̃ tuꝰ Ingeneratione & gene¬
rationẽ: Bis dix̃. qr ñ potuit sẽꝑ dicere:
ne putes qr uerb̃ finitis. finit᷑ ȩt̾nitas Et̃ni¬
tas inu̾bo. Iiͦii. syllabis constat: inse sine
fine ẽ: Non potuit tͥ. nͥ sic cõm̃dari: qs̃ tuꝰ
regnabit ingeneratione & generationem
Parũ dõc Si totadie diceret: angustũ eẽt.
Si tota uita sua diceret: ñne aliquando con¬
ticesceret : Ama ęt̾̃nitatẽ: nullo fine reg

Expanded text:
ia peccatorum, quid nobis restat? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ad hoc concludit Psalmus: «Et viam peccatorum exterminabit.» Et quid tu? «Regnabit Dominus in aeternum.» Gaude, quia tibi regnabit; gaude, quia tu eris regnum ejus. Vide enim et quid sequitur. Es certe civis de Sion, non de Babylonia; id est, non de civitate peritura hujus saeculi, sed de Sion ad tempus laborante et peregrinante, in aeternum autem regnatura. Audisti ergo finem; regnabit Deus tuus? «In generationem et generationem.» Bis dixit, quia non potuit semper dicere. Nec putes quia verbis finitis finitur aeternitas. Aeternitas in verbo quatuor syllabis constat, in se sine fine est. Non potuit tibi nisi sic commendari, «Deus tuus regnabit in generationem et generationem.» Parum dixit: si tota die diceret, angustum esset; si tota vita sua diceret, nonne aliquando conticesceret? Ama aeternitatem; nullo fine regn
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiȩ: Ps allite deo nr̃o: Cui deo nr̃o:
ui co oꝑit cęlũ nubibꝰ. Quid ẽ. qͥ co oꝑit
celũ nubib: Iui contegit scripturã fi gu¬
ris & sacram̃tis Iile qͥ humiliat peccatores
usq ad t̾rã: ille qͥ suscipiet mansuetos.
cooꝑit celũ nubib: Et quis uideat cęlũ
qđ oꝑtũ ẽ nubib : Nolit timere: audi
qđ seqͥt᷑ Qui cooꝑit cęlũ nubib: Qui
parat t̾rę pluuiã Iui cooꝑit cȩlũ nubib
expauisti : qr ñ uides cęlũ Conplueris:¬

Expanded text:
e, «psallite Deo nostro.» Cui «Deo nostro? Qui cooperit coelum nubibus.» Quid est, «Qui cooperit coelum» «nubibus?» Qui contegit Scripturam figuris et sacramentis. Ille qui humiliat peccatores usque ad terram, ille qui suscipit mansuetos, «cooperit coelum nubibus.» Et quis videat coelum quod coopertum est nubibus? Noli timere; audi quod sequitur: «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam. Qui cooperit coelum nubibus:» expavisti
Abbreviated transcription (Latin):
tos dñs. humilians aut̃ peccatores usq adt̾rã:
speciẽ qndã peccatoꝵ exp̃dicta mansuetu¬
dine uoluit intelligi Peccatores gͦ hoc loco
in mites & eos qͥ mansueti ñ st̃: intelliginꝰ:
Quare humiliat usq adt̾rã : Rep̃hendunt
intelligibilia: t̾rena sensuri st̃. Hoc fecit &¬
hominib qͥ uoluer̃ irridere legẽ. antequã
nossent: Ñ enĩ fuer̃ mansueti Intelligat
caritas ur̃a Extitit quędã ꝑditissima secta
manicheoꝵ Acceptas scripturas & lectas ir¬
risit: rep̃hende uoluit. qd̃ ñ intelligebat:¬
& exagitando & rep̃hendendo ñ intellecta.
multos inlaqͤauit: S humiliati st̃ qͥ hoc
facere uoluer̃: usq ad t̾rã Noa st̃ ꝑmissi
intelligere cȩlestia: t̾rena sapuer̃. Quicquid
audis infabulis eoꝵ ñ nͥ blasphemia ẽ &
quedã figm̃ta imaginũ corporaliũ: qͣndo¬

Expanded text:
tos Dominus, humilians autem peccatores usque ad terram;» tos Dominus, humilians autem peccatores usque ad terram;» speciem quamdam peccatorum ex praedicta mansuetudine voluit intelligi. Peccatores ergo hoc loco immites, et eos qui mansueti non sunt, intelligimus. Quare humiliat usque ad terram? Reprehendunt intelligibilia, terrena sensuri sunt. 13. Hoc fecit hominibus qui voluerunt irridere Legem, antequam nossent; non enim fuerunt mansueti. Intelligat Charitas vestra. Exstitit quaedam perditissima secta Manichaeorum; acceptas Scripturas et lectas irrisit: reprehendere voluit quod non intelligebat, et exagitando et reprehendendo non intellecta, multos illaqueavit. Sed humiliati sunt, qui hoc facere voluerunt, usque ad terram. Non sunt permissi intelligere coelestia, terrena sapuerunt. Quidquid audis in fabulis ipsorum, nonnisi blasphemia est, et quaedam figm
Abbreviated transcription (Latin):
scripture: ꝑ uersũ hic nicħ ẽ: obscurũ aut̃
aliqͥd ẽ.  si ut tͥ neget᷑: s ut exerceat accep
uoluit ut pulsanti aꝑiẽt. Pulsando exerce¬
beris : exercitatꝰ latior efficieris: latior factꝰ.
capies qđ donat᷑. Ergo noli in dignari quod
clausũ ẽ: mitis esto : mansuetꝰ esto: noli
retur. Quando enĩ potes tu sic dicere aut
iudicare: qͦmͦ dici expediat : Sic dictũ
ẽ : qͦmͦ dici debuit N corrigat eger. medi¬
cam̃ta sua. Nouit ea medicꝰ modificare:
ei crede qͥte curat: Idõ qͥd seqͥt᷑: Suscipi¬
ens mansuetos dñs Noli gͦ resistere ad¬
uersꝰ clausa dĩ: mansuetꝰ esto. ut suscipiat
te. Si resistis: audi qđ seqͥt᷑. Humilians
aut̃ peccatores usq ad t̾rã Multa genera
st̃ peccatoꝵ Humilians aut̃ peccatores usq
adtrã. Iuos peccatores: nͥ eontrarios mansu¬
etis: Ex eo qͥppe qđ ait suscipiens mansue¬

Expanded text:
Scripturae. Perversum hic nihil est; obscurum autem Scripturae. Perversum hic nihil est; obscurum autem aliquid est, non ut tibi negetur, sed ut exerceat acceptvoluit, ut pulsanti aperiret . Pulsando exerceberis; exercitatus, latior efficieris; latior factus, copies quod donatur. Ergo noli indignari quod clausum est; mitis esto, mansuetus esto. Noli retur. Quando enim potes tu sic dicere aut judicare, quomodo dici expediat? Sic dictum est, quomodo dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta sua; novit ea medicus modificare: ei crede, qui te curat. Ideo quid sequitur? «Suscipiens mansuetos Dominus.» Noli ergo resistere adversus clausa Dei; mansuetus esto, ut suscipiat te. Si autem resistis, audi quod sequitur: «Humilians autem peccatores usque ad terram.» Multa genera sunt peccatorum: «Humilians autem peccatores usque ad terram;» quos peccatores, nisi contrarios mansuetis? Ex eo quippe quod ait, «Suscipiens mansue
Abbreviated transcription (Latin):
sua substantia. s de nr̃a: sic nofanmorta¬
les. ñ de nr̃a substantia. s de ipsis: Participes
sͦ erimꝰ: nemo dubitet: scriptura hoc dix̃
t euiꝰ rei erimꝰ participes: Quasi partes sint
apud dm̃: aut ꝑpartes diuidat᷑ ds̃. Quis
gͦ explicat. qͦmͦ sint partes uniꝰ simplicis
multi : Ñ gͦ exigatis. qđ ante dici ñ posse
puto quã uideatis: s redite ad remedia sal¬
uatoris : ẽterite cor : c̃fringat᷑ animi du¬
ꝑtinatia: accuset᷑ inmalo: renascat᷑ inbono:
diriget ipse : alligabit fracturã: c̃solidabit
sanitatẽ : & ñ er̃ iã impossibilia nob̃. quȩ
mͦ impossibilia st̃ Bonũ ẽ enĩ ut c̃fiteatur
facere in difficultate intelligendi: ostendit
tͥ. cũ consequent dic̃. Suscipiens mansue¬
tos dñs Uerbi grã No intelligis: parum
intelligis: ñ consequeris Honora scripturã
pietate intelligentiã Noli ꝓteruus eẽ: accu¬
sare aut obscuritatẽ. aut qͥsi ꝑuersitatem

Expanded text:
stantia, sed de nostra: sic nos immortales, non de nostra substantia, sed de ipsius. Participes ergo erimus: nemo dubitet, Scriptura hoc dixit. Et cujus rei participes erimus, quasi partes sint apud Deum, aut per partes dividatur Deus? Quis ergo explicat quomodo sint participes unius simplicis multi? Non ergo exigatis quod apte dici non posse, puto quia videtis: sed redite ad remedium Salvatoris; conterite cor, confringatur animi dutinacia, accusetur in malo, renascatur in bono. Diriget ipse, alligabit fracturam, consolidabit sanitatem; et non erunt jam impossibilia nobis, quae modo impossibilia sunt. Bonum est enim ut confiteatur facere in difficultate intelligendi, ostendit tibi, cum consequenter dicit: «Suscipiens mansuetos Dominus.» Verbi gratia, non intelligis, parum intelligis, non consequeris: honora Scripturam pietate intelligentiam. Noli protervus esse accusare aut obscuritatem, aut quasi perversitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : nec numerat᷑. Et multi cratider̃: uł mul¬
t se qͥlicũq ad umbrata specie fidei. popło
eiꝰ applicuer̃ : nouit ille tam̃ qͥd numeret.
& qͥd uentilet. Nam tanta ẽ. celsitudo e¬
ugłii : ut fieret quod dictũ ẽ: annuntia¬
ui & locutꝰ sũ. multiplicati st̃ suꝑ nume¬
rũ. Sunt gͦ inpopłis. & suꝑ numerarii
ibi futuri st̃ Intra parietes istos. plures st̃.
suꝑ mimerũ. st̃ Animaduertat qͥsq utrum
luceatt intenebris: utrũ ininiquitate scli
tenebrosa. ñ seducat᷑:⁊ si ñ fuierit seductus
nec uictꝰ: tãquã stella erit quã iã mume¬
rat ds̃. Et om̃ib inqͥt nomina uocans. Ibi
dm̃ Ut nouerit ds̃ nouina nr̃a. hoc opta¬
re. debemꝰ : hoc agere. hoc satagere qntum
possumꝰ : ñ de aliis reb gaudere: nec dedo¬
nis qͥbdã sp̃italibꝰ. Uideat caritas ur̃a. Mul¬

Expanded text:
est, nec numeratur: Et multi crediderunt, vel mulest, nec numeratur: Et multi crediderunt, vel multi se qualicumque adumbrata specie fidei, populo ejus applicuerunt; novit tamen ille quid numeret, et quid ventilet. Nam tanta est celsitudo Evangelii, ut fieret quod dictum est: «Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum» . Sunt ergo in populis et supernumerarii ibi futuri sunt. Intra parietes istos plures sunt, umerum sunt. Animadvertat quisque utrum luceat in tenebris, utrum iniquitate saeculi tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam stella erit quam jam numerat Deus. 10. «Et omDeum: ut noverit Deus nomina nostra, hoc optare debemus, hoc agere, hoc satagere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Videat Charitas vestra: mul
Abbreviated transcription (Latin):
Qui numerat multitudinẽ stellaꝵ: &
om̃ib eis nomina itocans Sitid magn̾ũ
dõ: numerare multitudiuẽ. stellarum :
Hoc & homines conati st̃ Uiderint. utrum
implere potuerint: No⁊ tam̃ conarent᷑: nͥ
se impleturos eẽ. sꝑarent Illis dimittamꝰ
qͥd potueruit: & quousq ꝑuenerint: dõ
aut̃ puto ẽẽ. ñ magnũ: nimerare omnes
stellas. An forte numerũ ne obliuiscatur
recenset: Et magnũ ẽ aliqͥd dõ. stellas nu¬
merare: cui capilli capitũ numerati st̃:
Manifestũ ẽ fr̃s aliqͥd uelle dñi intelligere
nos in eo qd̾ ait. qͥ numerat multitudinẽ
stellaꝵ: & om̃ib eis inqͥt nomina uocans:
Sunt stelle quedam lum ina ineccła
inmundo: in ista in qͥt natione tortuosa.
& ꝑuersa. inqͥb apparetis tãquã lumina¬
ria inmundo. uerbũ utȩ habentes. Ipsas
stellas. numerat ds̃. Om̃s secũ regnaturos:
om̃s aggregandos corpori sui unigeniti. nu¬
merato habet : & numerat eos Qui indignꝰ

Expanded text:
Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans.» Quid magnum Deo numerare multitudinem stellarum? Hoc et homines conati sunt: viderint utrum implere potuerint; non tamen conarentur, nisi se impleturos esse sperarent. Illis dimittamus quid potuerint, et quousque pervenerint: Deo autem puto non esse magnum numerare omnes stellas. An forte numerum, ne obliviscatur, recenset? Magnum est aliquid Deo stellas numerare, cui capilli capitum numerati sunt ? Manifestum est, fratres, aliquid velle Deum intelligere nos in eo quod ait, «Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis,» inquit, «nomina vocans.» Sunt stellae quaedam lumina in Ecclesia in mundo. In ista,» inquit, «natione tortuosa et perversa, in quibus apparetis tanquam luminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Ipsas stellas numerat Deus; omnes secum regnaturos, omnes aggregandos corpori Unigeniti sui numeratos habet, et numerat eos. Qui indignus
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ: qr intelligentiȩ illiꝰ nẽ numerꝰ: rep̃benden¬
tes scripturas misticas. qͥb dã reb salubrit
tegentes inteligentiã. ut paruuli exerceant᷑:
& ipsa rep̃hensione immites facti qd ẽtrari¬
ũ ẽ. mansuetis. humiliati st̃ usq ad terrã:
ut incorporalẽ dm̃ sentire ñ possent: & qcqͥd
dedõ cogitarent. ñ nͥ corporalit̃ cogitarent:¬

Expanded text:
 numerus.» Reprehendentes Scripturas mysticis quibusdam rebus salubriter tegentes intelligentiam, ut parvuli exerceantur, et ipsa reprehensione immites facti, quod contrarium est mansuetis, humiliati sunt usque ad terram, ut incorporalem Deum sentire non possent, et quidquid de Deo cogitarent, non
Abbreviated transcription (Latin):
Nrenri audiebamꝰ. cũ psalmꝰ p̃sens canta¬
ret᷑: & ñ om̃s qͥ audiebamꝰ. &iã intelligeba¬
mꝰ Quantomagis gͦ intente nc̃ audiendꝰ est.
si ut spero & cupio adiuuantib om̃iũ audi¬
entiũ orationib. siqͥd forte hic obscurum ẽ.
dõ donante reuelabit᷑. ut sit fructuosus
auditꝰ: nec in anis redeat auditor qͥ iitentꝰ
ad fuit cũ diceret᷑: Unde cepit: Nob̾ dr¬
laudate dñm: dr̃ hoc omib gentib non
solis nob̾ Et istã uocẽ ꝑloca qͥdẽ singła
sonantẽ alectorib singillatim audiunt

Expanded text:
ntenti audiebamus, cum psalmus praesens cantaretur; et non omnes qui audiebamus, etiam intelligebamus. Quanto magis ergo intente nunc audiendus est, si, ut spero et cupio, adjuvantibus omnium audientium orationibus, si quid hic forte obscurum est, Deo donante revelabitur; ut sit fructuosus auditus, nec inanis redeat auditor, qui intentus adfuit cum audiret? Unde coepit? Nobis dum.» Dicitur hoc omnibus gentibus, non solis nobis: et istam vocem per loca quidem singula sonantem a Lectoribus, singillatim audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiȩ seruiant. ñ iniqͥtati. Tam̃ uł delec¬
tari talib. & si non c̃sentis: ñdũ ẽ ꝑfecta
sanitas: Sanaberis gͦ corde c̃trito sanabe¬
ris Noli erubescere: contere cor. Tales
sanat ds̃. S qͥd ago inqͥes. mͦ: Conde¬
lector enĩ legi dĩ. scd̾m interiorẽ homine
uideo aut̃ aliã legẽ inm̃bris meis. repug¬
nantẽ legi m̃tis ineȩ. & captiuũ me du¬
centẽ inlege peccati Quid agis: Contere
cor: c̃fitere: age. dic sequentia. Infelix
ego bomo: qͥs me liberabit de corpore mao¬
tis huiꝰ : Hoc enĩ dicere. infelix homo: iã
cor c̃terere ẽ Ille sꝑet felicitatẽ : qͥ c̃ficet᷑
infelicitatẽ. Dic gͥ. iufelix homo. qͥs ine lib̾a

Expanded text:
justitiae serviant, non iniquitati; tamen vel delecjustitiae serviant, non iniquitati; tamen vel delectari talibus, etsi non consentis, nondum est perfecta sanitas. Sanaberis ergo, corde contrito sanaberis. Noli erubescere, contere cor; tales sanat Deus. Sed quid ago, inquies, modo? «Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem; video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.» Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic sequentia: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Hoc enim dicere, «Infelix homo,» jam cor conterere est. Ille speret felicitatem, qui confitetur infelicitatem. Dic ergo, «Infelix
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑnit: Sanat gͦ c̃tritos corde: qr illes ꝓpin¬
qͣt ut sanet: sic̃ dr̃ alio loco ꝓpe ẽ dñs heꝰ
qͥ obtriuert̃ cor Qui obtriuer̃ cor : humleꝰ
qui ñ obtriuer̃ cor: Suꝑbi Contritũ sanabt᷑
elatũ elidet᷑ Ad hoc enĩ forte elidit᷑: ut con
corrigit᷑. Iui sanat contritos corde:t al¬
ligatꝰ contritiones eoꝵ. Sanat inqͥt contri¬
tos corde: sanat gͦ humiliatos corde: sanat
confitentes : sanat se ipsos punientes: in
sese uerũ iudiciũ exercentes: ut possint eẽ
illiꝰ miscd̾iã sentientes Tales sanat: s ꝑ¬
fecta eoꝵ sanitas. transacta mortalitate
fiet: qͣndo corruptibile hoc induerit in¬
corruptionẽ & mortale hoc induerit in¬
mortalitatẽ : qͥndo nicħ erit qđ excarnis
labe sollicitet: ñ solũ nicħ cui c̃sentiamꝰ.
s nicħ qđ suggerat᷑ ex carne Et enĩ modo
fr̃s mei qͥnte illicite delectationes animũ
tangt̃: quãuis eis ñ c̃sentiamꝰ: ut m̃bra nr̃a

Expanded text:
Sanat» ergo «contritos corde:» quia illis propinquat ut sanet; sicut dicitur alio loco, «Prope est Dominus his qui obtriverunt cor» . Qui obtriverunt cor? Humiles. Qui non obtriverunt cor? Superbi. Contritum sanabitur, elidetur elatum. Ad hoc enim forte eliditur, ut contcorrigitur. 6. «Qui sanat contritos corde, et alligat contritiones eorum. Sanat,» inquit, «contritos corde:» sanat ergo humiliatos corde, sanat confitentes, sanat seipsos punientes, in se severum judicium exercentes, ut possint esse illius misericordiam sentientes. Tales sanat; sed perfecta eorum sanitas transacta mortalitate fiet, quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; quando nihil erit quod ex carnis labe sollicitet, non solum nihil cui consentiamus, sed nihil quod suggeratur ex carne. Etenim modo, fratres mei, quantae illicitae delectationes animum tangunt! Quamvis eis non consentiamus, ut membra nostra
Abbreviated transcription (Latin):
it qͥd seqͥt᷑. Illis obligati st̃ pedes & cecider̃.
nos uͦ surreximꝰ & erecti sumꝰ. Ñ in poten¬
tatu eqͥ uoluntatẽ habebit: nec intab̾ nacu¬
tab̾nacuł: sibi tab̾nacula posuer̃: Ñ in ipsis
tab̾nacuł uiri: bene sentiet ds̃ S pullum
ioruoꝵ adtende dicentẽ: elegi abici indomo
si. magisquã habitare intab̾nacuł peccatoꝵ
tenĩ si alicui bono. pio. confitenti infirmi¬
tatẽ suã. pullo corui. inuocanti dm̃. con¬
tingit forte in ȩccła carere honore tẽpora¬
l: ñ id extra eccłam: ñ sibi fac̃ extra eccłã
tb̾naculũ. in qͦ ñ bene sentiat ds̃. S qͥd dic̃:¬

Expanded text:
obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos vero surreximus, et erecti sumus» . «Non in potentatu equi voluntatem habebit; nec in tabernacutabernaculis, sibi tabernacula posuerunt: non in ipsis tabernaculis viri bene sentiet Deus. Sed pullum corvorum attende dicentem: «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum» . Etenim si alicui bono, pio, confitenti infirmitatem suam, pullo corvi invocanti Deum, contingit forte in Ecclesia carere honore temporali; non it extra Ecclesiam, non sibi facit extra Ecclesiam tabernaculum, in quo non bene sentiat Deus: sed quid dic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dõ Habemꝰ enĩ unde uideamꝰ: unde au¬
diamꝰ ÷ unde odoremꝰ : unde gustemꝰ: unde
tangamꝰ. Caro ista ꝑ qͥnq nuntios quosdã
qͦs appellamꝰ sensꝰ: ꝑcipit ñ nͥ corporalia.
intelligibilia uͦ & sp̃italia. m̃te capiuntur
Quia gͦ illi obscuritatẽ scripturarũ irrisert̃.
quȩ ꝓpt̃ea clausa erat ut pulsantes exerce¬
rentur. ñ ut paruulis negarent᷑: hunilia¬
ti st̃ usq adt̾rã: ut cogitare ampliꝰ non

Expanded text:
est Deo. Habemus enim unde videamus, unde audiamus, unde odoremus, unde gustemus, unde tangamus. Caro ista per quinque nuntios quosdam, quos appellamus sensus, percipit nonnisi corporalia: intelligibilia vero et spiritualia mente capiuntur. Quia ergo illi obscuritatem Scripturarum irriserunt, quae propterea clausae erant, ut pulsantes exercerentur, non ut parvulis negarentur, humiliati sunt usque ad terram, ut cogitare amplius non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ habet addet᷑ ei : qͥ aut̃ ñ habet. & quos
habet auferet᷑ abeo: Quid gͦ ñ habet: & qdͥ
habet auferet᷑ ab eo Habet grãm possidend
s ñ habet caritatẽ utendi Quia gͦ illud ñ
habet: & qđ habet auferet᷑ abeo Propterea
discipłi ut haberent caritatẽ. qͦs uolebat in¬
cȩlo facere stellas ambulantes suꝑ eminent̃
uiã ille qͥ numerabat multitudinẽ stellarũ.
& om̃b eis nomina uocans: cũ redirent

Expanded text:
et, addetur ei; qui autem non habet, et quod habet auferetur ab eo» ? Qui ergo non habet, et quod habet auferetur ab eo. Habet gratiam possidendi, sed non habet charitatem utendi: quia ergo illud non habet, et quod habet auferetur ab eo. Propterea discipuli, ut haberent charitatem, quos volebat facere in coelo stellas ambulantes supereminentem viam, ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans;» cum redi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd fac̃ medicꝰ : Auligat c̃tritiones tuas: ut¬
tu possis ꝑuenire ad plenissimã firmitatẽ.
donec consolidet qđ fractũ ẽ. qđ alliga¬
tũ ẽ Sue st̃ ista alligam̃ta : Temporalia sa¬
cram̃ta Alligam̃ta medicinalia st̃ contriti¬
onis nr̃e sacram̃ta interĩ tẽporalia. qͥb
habemꝰ consolationẽ: & ista omĩa quȩ loqͥm᷑
uob̾: ipsa quȩ sonant & transeunt Quic
qͥd in eccła gerit᷑ tẽporalit̃ : alligam̃ta sunt
contritionũ: quẽadmodũ medicꝰ ꝑfecta
fanitate detrahit ligaturã ÷. sic in illa ciuita¬
te ierłm. cũ eqͥles angłis facti fueriniꝰ. Nã¬
qͥd putatis ibi accepturos nos ẽẽ : qđ hic
accepimꝰ : Aut ibi recitandũ ẽ. nob̾ eugłm
ut fides nr̃a ꝑmaneat: aut inpo̾nenda ẽti
manꝰ ab aliqͦ p̃posito  Ista omĩa alligam̃ta
fracturȩ st̃: ꝑfecta sanitate detrabentur
S ad eã ñ ꝑueniret᷑. nͥ alligarent᷑: Sanat gͦ.

Expanded text:
quid facit medicus? Alligat contritiones tuas, uquid facit medicus? Alligat contritiones tuas, ut possis pervenire ad plenissimam firmitatem, donec consolidetur quod fractum est, quod alligatum est. Quae sunt ista alligamenta? Temporalia Sacramenta. Alligamenta medicinalia sunt contritionis nostrae, Sacramenta interim temporalia, quibus habemus consolationem: et ista omnia quae loquimur vobis, ipsa qd in Ecclesia geritur temporaliter, alligamenta sunt contritionum. Quemadmodum enim medicus perfecta sanitate detrahit ligaturam; sic in illa civitate Jerusalem, cum aequales Angelis facti fuerimus, numquid putatis ibi accepturos nos esse quod hic accipimus? Aut ibi recitandum est nobis Evangelium, ut fides nostra permaneat? aut imponenda est manus ab aliquo praeposito? Ista omnia alligamenta fracturae sunt; perfecta sanitate detrahentur: sed ad eam non perveniretur, nisi alligarent
Abbreviated transcription (Latin):
stortũ cor Parũ ẽ qdđ ñ se corrigit addm̃:
e qd̃m uułt distorquere ad se: Quid gͦ dic̃¬
n desuꝑ ds̃: Tortꝰ es: equus sũ Si tu rec¬
s ẽẽs : sitires eqͥtatẽ meã Quẽ admodum
siinpaium̃tũ equale: poneres distortums
ignũ ñ collocaret᷑: undiq nutaret. undiq
agitaret᷑: qđ ñ loci in equalitas. s distortio
ligni fac̃ : sic ait scriptura. quã bonꝰ isrł
as rectis corde Quid gͦ tortũ ẽ cor: Quomͦ
dirigit᷑ : Et tortũ ẽ. & durũ: Iã gͦ tortum
edurũ frangat᷑ conterat᷑ ut dirigat᷑. Iu
dirige cor triũ N potes. Tu frange: ille
dirigat. Quomͦ tu frangis : Quomodo tu
conteris : Confitendo: puniendo peccata
duia. Iuid aliud significat pectoꝵ tunsio:
Nisi forie putamꝰ ossa nr̃a aliqͥd peccasse: cũ
cedimꝰ pectꝰ S significamꝰ nos cor c̃terere:
dis tc̃ ꝑfecta erit: cũ & corporis repara¬
tio implebit̾. quȩ ꝓmissa ẽ Nse interea

Expanded text:
stortum cor, parum est quod non se corrigit ad Deum; et Deum vult distorquere ad se. Quid ergo dicit Deus desuper? Tortus es, aequus sum. Si tu rectus esses, sentires aequitatem meam. Quemadmodum si in pavimento aequali poneres distortum lignum, non collocaretur, undique nutaret, undique agitaretur; quod non loci inaequalitas, sed distortio ligni facit: sicut ait Scriptura, «Quam bonus Israel Deus rectis corde» ! Quid ergo? tortum cor quomodo dirigitur? Et tortum est, et durum: jam ergo tortum et durum frangatur, conteratur, ut dirigatur. Tu dirigere cor tuum non potes: tu frange, ille dirigat. Quomodo tu frangis? quomodo tu conteris? Confitendo, puniendo peccata tua. Quid aliud significat pectorum tunsio? Nisi forte putamus ossa nostra aliquid peccasse, cum caedimus pectus. Sed significamus nos cor conterere, dis tunc erit perfecta, cum et corporis reparatio implebitur quae promissa est. Nunc interea
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatẽ carnis. & ibi erat sangus
qͦ fuso redimerent᷑ lllo sanguine. collegit
disꝑsiones isrł. Et si ille collegit disꝑsos: qͦmͦ
lecti st̃ disꝑsi. ut inmanu artificis ad ȩdifi¬
ciũ formarent᷑: qͦmͦ colligendi st̃. qͥ demanu
ut colligat : qui sanat contritos corde. Ecce
qͦmͦ colligunt᷑ disꝑsiones isrł: ut sanent᷑ con¬
triti corde Qui cor ñ c̃terunt: ñ sanantur.
Q ud ẽ enĩ conterere cor: Notũ sit kmii.
fiat ut sanari. possitis. Dictũ ẽ enĩ multis
aliis scripturaꝵ locis. & marime illo loco
uoce nrã qͥdã eantan dicebat: qm̃ siuolu¬
asses sacrificiũ dedissẽ: Utiq dõ dicebat
Siuoliusses sacrificiũ dedissẽ : utiq holocau¬

Expanded text:
mortalitatem carnis, et ibi erat sanguis quo fuso redimeremur. Illo sanguine collegit dispersiones Israel. Et si ille collegit olim dispersoslecti sunt dispersi, ut in manu artificis ad aedificium formarentur; quomodo colligendi sunt, qui de manu ut colligat? «Qui sanat contritos corde.» Ecce quomodo colliguntur dispersiones Israel, ut sanentur contriti corde. Qui cor non conterunt, non sanantur. Quid est, conterere cor? Notum sit, charissimi; fiat, ut sanari possitis. Dictum est enim multis aliis Scripturarum locis; et maxime illo loco, voce nostra quidam cantans, dicebat, «Quoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique:» Deo dicebat, «Si volu
Abbreviated transcription (Latin):
pignꝰ accepit sp̃s nr̃ : ut incipiamꝰ fide
stiure dõ. & exfide appellari iusti : qm
uistꝰ exfide uiuit: Quicquid aut̃ nob adhucn
ypugnat & resistit: demortalitate carnis ẽ:
ahoc sanabit᷑. Uiuificabit enĩ inqͥt. & mor¬
calia corpora ur̃a : ꝑ inhabitantẽ sp̃m eiꝰ¬
inuob. Ad hoc pignꝰ dedit : ut cõpleat qd̾
pmisit. Iuid gͦ nc̃ inhac uita : qnͣdo ad¬
uc confessores sumꝰ. ñdũ possessores: Ed
ihac uita: Quid fiet : Quomͦ durabit᷑:
inat c̃tritos corde: s ꝑfecta sanitas tunc
git: qͣͥndo diximꝰ: Nunc gͦ. qͥd : Alligat c̃¬
ritiones eoꝵ. Iui curat inqͥt c̃tritos corde:
quoꝵ ꝑfecta sanitas in resurrectione iustoꝵ
iit: alligat mͦ c̃tritiones eoꝵ Iuȩ sunt
iligam̃ta c̃tritionũ : Sic̃ medici alligant
facturas. Aliqͣndo enĩ. intelligat & hoc
aritas ur̃a: & notũ ẽ eis qͥ animaduerte¬
unt. uł amedicis audierunt: aliqͣndo pra¬
ue & distorte firmata. ut corrigant medici

Expanded text:
pignus accepit spiritus noster, ut incipiamus fide servire Deo, et ex fide appellari justi: quoniam justus ex fide vivit . Quidquid autem nobis adhuc repugnat et resistit, de mortalitate carnis est; et hoc sanabitur. «Vivificabit» enim, inquit, «et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiis.» Ad hoc pignus dedit, ut compleat quod promisit. Quid ergo nunc in hac vita, quando adhuc confessores sumus, nondum possessores, quid in hac vita, quid fiet? Quomodo curabitur? «Sanat contritos corde;» sed perfecta sanitas tunc erit, quando diximus. Nunc ergo quid? «Alligat contritiones eorum.» Qui curat, inquit, contritos corde, quorum perfecta sanitas in resurrectione justorum erit; alligat modo contritiones eorum. 7. Quae sunt alligamenta contritionum? Sicut medici alligant fracturas. Aliquando enim; intelligat et hoc Charitas vestra, et notum est eis qui animadverterunt, vel a medicis audierunt: aliquando prave et distorte firmata, ut corrigant medici,
Abbreviated transcription (Latin):
iribi isrł . Si bominẽ illũ nepotẽ ab rabę
ẽsideres qͥ dictꝰ ẽ. & iacob. qͦmͦ angłos in¬
telligimꝰ nsrł: sSi int̃p̃tationẽ nominis dis¬
cutiamꝰ : qr & ipse iacob mutato nomine
& ampla : & celeste spectaculũ es ds̃ ipse ẽ.
S nos ab illa ciuitatt ꝑegrinamͣ: peccato ex¬
pulsi ne ibi maneremꝰ: & moralitate p̃gra¬
uati ne illo rediremꝰ: Respex̃ ds̃ ꝑegrinatio¬
nẽ nr̃ãm: & ille qͥ edificat ierłm. restituit
lapsã partẽ Unde restituit lapsã partẽ:
Disꝑsiones isrł colligens. Cecidit enĩ pars qͦdã.
& facta ẽ ꝑegrina Hanc ꝑegrinationem
miscđiter uidit ds̃: & quesiuit ñ queren¬
tes se Unde que siuit : quẽ misit atlcap¬
tiuitatẽ nrãm : Misit redẽptorẽ: scđm qd̾¬

Expanded text:
epotem Abrahae consideres, qui dictus est et Jacob; quomodo Angelos intelligimus Israel? Si interpretationem nominis discutiamus, quia et ipse Jacob mutato nomine et ampla et coelesti; spectaculum eis Deus ipse est. Sed nos ab illa civitate peregrinamur, peccato expulsi, ne ibi maneremus; et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedificat Jerusalem, restituit lapsam partem. Unde restituit lapsam partem? «Dispersiones Israel colligens.» Cecidit enim pars quaedam, et facta est peregrina: hanc peregrinam misericorditer vidit Deus, et quaesivit non quaerentes se. Unde quaesivit? quem misit ad captivitatem nostram? Misit Redemptorem, secund
Abbreviated transcription (Latin):
bub ñ ꝑtinet addm̃: homines & ium̃ta
saluos facies dñe. deueteri testam̃to est
hunt qͥ calũpnient᷑ & dicant ñ sibi c̃sonare
ista duo testam̃ta. He forte aliud dicat in
ueteri aliud in nouo: & flagitent de me
sententiã denouo talẽ. qͣlis ẽ hȩc. homineᷤ
& ium̃ta saluos facies dñe : quid facio:
ꝗicħ tã incapite noui testam̃ti: ꝗͣ eugłm

Expanded text:
omines et jumenta salvos facies, Domine de Veteri Testamento est. Sunt qui calumnientur, et dicant, non sibi consonare ista duo Testamenta. Ne forte aliud dicat in Veteri, aliud in Novo; et flagitet de me sententiam de Novo talem qualis est haec: Homines et jumenta salvos facies, Domine ; quid facio? Nihil tam in cap
Abbreviated transcription (Latin):
iocunda sit laus: Noli bone cantilenȩ tue
obstrepere morib malis Dõ nr̃o. iocunda sit¬
it
laus Quid dix̃ : Qui laudatis: bene uiuite 3¬
Laudatio impioꝵ. offendit dm̃ Plus illȩ adten¬
dit qͥd uiuas: quã qd sones Certe cũ eo quẽ
laudas pace habere uis. uomͦ cũ illo qͦris
pacẽ: qͣndo ate ipso dissonas: Quomͦ inqͥes.
ame ipso dissono: Aliud sonat lingͣ: aliud
indicat uita Dõ nr̃o iocunda sit laus:
P otest enĩ laus iocunda ẽẽ homini÷ cum
audit concinnis acutisq sententiis & su¬
aui uoce laudantẽ: s dõ nr̃o iocunda
sit laus. cuiꝰ aures ñ ad os s ad cor. no
adlinguã s ad uitã. laudatoris ponit
nob: cõm̃dat se nob̾: grãs dignationi eius.
Dignat᷑ enĩ se cõm̃dare nob: ñ qͣsi aliqͥd p̃statu¬
ris. ẜ multa ab illo accepturis potiꝰ. Quomͦ

Expanded text:
jucunda sit laus? Noli bonae cantilenae tuae obstrepere moribus malis. «Deo nostro jucunda sit laus.» Quid dixit? Qui laudatis, bene vivite. Laudatio impiorum offendit Deum. Plus ille attendit quid vivas, quam quid sones. Certe cum eo quem laudas, pacem habere vis: quomodo cum illo quaeris pacem, quando a teipso dissonas? Quomodo, inquies, a memetipso dissono? Aliud sonat lingua, aliud indicat vita. «Deo nostro jucunda sit laus.» Potest enim laus jucunda esse homini, cum audit concinnis acutisque sententiis et suavi voce laudantem: sed «Deo nostro jucunda sit laus;» cujus aures, non ad os, sed ad cor; non ad linguam, sed ad vitam laudatoris patent.nobis, commendat se nobis: gratias dignationi ejus. Dignatur enim commendare se nobis, non quasi aliquid praestaturis, sed multa ab illo pot
Abbreviated transcription (Latin):
laudare dñm: si mͥ aliqͥd ꝓista laude do¬
naret: Suis em̃ laudet gratis. uł hominẽ:
Expectant gͦ aliquã mercedẽ. laudatores
hominẽ: Nullãne mercedẽ expectare. aut
petere. aut spare. debet laudator di: Lau¬
dat᷑ infirmꝰ. & sꝑat᷑ de illo aliqͥd: laudat᷑
om̃ps. & nulla merces ẽ: Anforte hoc cu¬
pio. qd ille ñ potest dare : qͥd homo desi-¬
d̾at. qđ ininanu dĩ ñ sit : Cũ laudauers
hominẽ: forte hoc cupis. qđ ab illo p̃stari
ñ potest Dm̃ securꝰ lauda: quẽ nemo potis
dicere ñ posse p̃stare. qđ tu poteris desidora
re: Proposita spe mercedis alicuiꝰ. laudare
debemꝰ dm̃: ñ tam̃ daturũ qͥcqͥd cũpimꝰ
illud: s quod iudicat dandũ eẽ. quẽ lau¬
damꝰ: Iule enĩ nouit. qͥd dari nobis expedut.
nos aut̃ intendamꝰ qͥd nob̾ ꝓsit acciꝑe. Aplo

Expanded text:
 aliquid pro ista laude donaret. Quis enim laudet gratis vel hominem? Exspectant ergo aliquam mercedem laudatores hominum; nullamne mercedem exspectare, aut petere, aut sperare debet laudator Dei? Laudatur infirmus, et speratur de eo aliquid; laudatur Omnipotens, et nulla merces est? An forte hoc cupio, quod ille dare non potest? Quid homo desiderat, quod in manu Dei non sit? Cum laudaveris hominem, forte hoc cupis quod ab illo praestari non potest: Deum securus lauda, quem nemo potest dicere non posse praestare quod tu poalicujus laudare debemus Deum, non tamen daturum quidquid cupimus. illud, sed quod judicat dandum esse, quem laudamus. Ille enim novit quid nobis dari expediat; nos autem intendamus quid nobis prosit acc
Abbreviated transcription (Latin):
mare. & omĩa quȩ in eis st̃ Magnũ dm̃
habemꝰ: Adtendite fr̃s. magnũ dm̃ bonum:
facientẽ talia. Quid gͦ hinc cogitauit ds̃ ut¬
faceret: si tam̃ dicendũ ẽ. dedo cogitauit:¬
cȩlũ. t̾rã. mare. & omĩa quȩ in eis sunt:
Ferte dicturꝰ erat homo iste. Uideo qͥdem
omĩa magna ista. cęlũ. & terrã. mare fec̃
cogitatꝰ ds̃ : aut scit an uiuã : q̃uidẽ qd
dicis: Noi subrepat tͥ in cor. mala cogi¬
dos qͦs exhortat᷑: & qͥsi ueret᷑ ne de sꝑen¬

Expanded text:
 facere nos possessionem suam. Nondum vides Deum, non potes amare plene quod nondum vides. Quae vides, ipse fecit. Miraris mundum, quare non artificem mundi? Suspicis coelum, et exhorescis; cogitas universam terram, et contremiscis; maris Forte dicturus erat homo iste: Video quidem omnia magna ista: coelum et terram, mare fecit cogitat Deus, aut scit an vivam? Quid est hoc quod dicis? Non subrepat tibi mala cogimare et om
Abbreviated transcription (Latin):
Laudare dñm dictũ ẽ. & transiit: factum ẽ.
& c̃qͥeuimꝰ. Imꝰ in aliud forte agendũ quod
restat: & aliȩ actiones cũ occurrerint nobis:
laudatio diuina cessauit in nob̾ No⁊ sic p̃te¬
adhorã laudet: uita tua semꝑ laudet. Inde
gͦ bonꝰ psalmꝰ. Palmꝰ qͥppe cantatꝰ ẽ: non
qͥlib̾et. s adpsalteriũ: Palteriũ aut̃. organun¬

Expanded text:
laudare Dominum. Dictum est, et transiit; factum est, et conquievimus. Imus in aliud forte agendum quod restat, et aliae actiones cum occurrerint nobis, laudatio divina cessabit in nobiad horam laudat, vita tua semper laudet. Inde ergo bonus psalmus. 2. Psalmus quippe cantus est, non quilibet, sed ad psalterium. Psalterium autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ & int̾ra humili : s qͥd magnũ est in
montib: Montes dic̃ excelsos scłi: aliqͥ
magna dignitate p̃ditos. hoc loco montes
accipe: Et non ẽ mirũ: qr duo minuta
misit nescio quȩ uidua ingazophilatid̃.
era attulit fenũ : t̾ra humiliᷤ: & mons
ntulit. zacheus ille maior publicanorũ
ic enĩ erat mirabiliꝰ : qr mons attulit
fenũ Quanto enĩ elati ft̃ homines: tanto
uuiari st̃: & qͣnto in hoc scło maiores: tanto
plꝰ amant diuitias Unde ille tristis abs¬
cessit. qͥ consiliũ uitȩ ęt̃nȩ petebat adño:
& appellauit illũ magistrũ bonũ dicens
qͥd faciã. ut uitã ȩt̾̃nã habeã : Et ille

Expanded text:
in terra humili? Sed quod magnum est, «in montibus.» Montes dicit excelsos saeculi: aliqua magna dignitate praeditos, hoc loco montes accipe. Et non est mirum quia duo minuta misit nescio quae vidua in gazophylacium ; terra attulit fenum, terra humilis: et mons attulit. Zacchaeus ille major publicanorum ; hoc enim erat mirabilius, quia mons attulit fenum. Quanto enim elati sunt homines, tanto avari sunt; et quanto in hoc saeculo majores, tanto plus amant divitias suas. Unde ille tristis abscessit, qui consilium vitae aeternae petebat a Domino, et appellavit eum magistrum bonum dicens: «Quid faciam ut vitam aeternam habeam?» Et ille:
Abbreviated transcription (Latin):
Oñs custodit ꝓselitos: Proseliti : aduene
titia ẽ enĩ ad patres: ñ de carne eoꝵ nata.
s imitando fidẽ Dñs tam̃ custodit: non¬
suscipiet Nemo putet qͣsi pupillũ. ꝓpt̃
hereditatẽ : aut uiduã. ꝓpt̾ nescio quod
negotiũ suũ Et qͥdẽ & istis ds̃ opitulat᷑:
& in om̃ib officiis generis humani bonũ
opꝰ facit. qͥ pupillũ consolat᷑: qͥ uiduam
ñ deserit: S scd̾m quendã modũ omnes
pupilli sumꝰ. absente patre : non mortuo:
upillꝰ enĩ scdm homines: mortuo patre
fit Et si uerũ queratis fr̃s: qͥa anima ñ
morit᷑. uiuunt parentes nr̃i : & magis
absentib patrib. st̃ pupilli Iui pupilli
st̃. si mali fuerint inpenis uiuunt: si bo¬
ni fuerint. in reqͥe uiuunt: Omĩa integra
st̃ creatori: tam̃ nos quãdu sumꝰ incorpo¬
re hoc. & ꝑegrinationis locũ incolimꝰ: absers
ẽ pat̃ nr̃ ad quẽ clamamꝰ. pat̾ nr̃ qͥ es in

Expanded text:
selytos.» Proselyti, advenae titia enim est ad patres, non de carne eorum nata, sed imitando filia. Dominus tamen custodit, nonsuscipiet.» Nemo putet quasi pupillum propter haereditatem, aut viduam propter nescio quod negotium suum. Equidem et istis Deus opitulatur, et in omnibus officiis generis humani bonum opus facit, qui pupillo consulit, qui viduam non deserit: sed secundum quemdam modum omnes pupilli sumus, absente patre, non mortuo. Pupillus enim secundum homines, mortuo patre fit. Et si verum quaeratis, fratres, quia anima non moritur, vivunt parentes nostri; et magis absentibus patribus sunt pupilli, qui pupilli sunt: si mali fuerint, in poenis vivunt; si boni fuerint, in requie vivunt: omnia integra sunt Creatori. Tamen nos quamdiu sumus in corpore hoc, et peregrinationis locum incolimus, absens est Pater noster, ad quem c
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores Iuid accipiant uides: qͥd illis
seruet᷑ ñ uides Et unde inqͥtͥ uideo. qd̃ ñ
uidet: Omĩno habes ocłos fideles: & ma¬
iores ocłos & potentiores. & fortiores: Hi
Uia peccatoꝵ placet tͥ qr lata ẽ: & multi
ꝑ illã ambulant Latitudinẽ eiꝰ uides: fi¬
nẽ eiꝰ ñ uides Ecce ubi finit᷑. p̃cipitiũ ẽ:
ubi finitur. ꝓfunditas quedã baratri ẽ:
letantes. & sipatientes in ista uia. illo fine
mergunt᷑ S extende ocłos ñ potes ut ui¬
deas ipsũ finẽ : crede ei qͥ uidet Et quis
s dñs ds tuꝰ adte uenit. ut crederes dõ
Nenĩ & dño dõ tuo ñ es crediturꝰ qͥ ait:
lata & spatiosa uia ẽ. quȩ ducit ad inte¬

Expanded text:
peccatores. Quid accipiant, vides; quid illis peccatores. Quid accipiant, vides; quid illis servetur, non vides? Et unde, inquit, video quod non videtur? Omnino habet oculos fides; et majores oculos, et potentiores et fortiores. Hi Via peccatorum placet tibi, quia lata est, et multi per illam ambulant; latitudinem ejus vides, finem ejus non vides. Ecce ubi finitur, praecipitium est; ubi finitur, profunditas quaedam barathri est: laetantes, exspatiantes in ista via, illo fine merguntur. Sed extendere oculos non potes, ut videas ipsum finem: crede ei qui videt. Et quis sed Dominus tuus ad te venit, ut crederes Deo. Num enim et Domino Deo tuo non es crediturus, qui ait: «Lata et spatiosa est via quae ducit ad inte
Abbreviated transcription (Latin):
uiduã. qͥd uoluit intelligi fr̃s . Destitutos
om̃i ope & auxilio: Destituta anima in
scło: ipsa sibi sꝑet adiutoriũ dĩ Suicqͥd
hic habueris: aurũ habeas: p̃sumpsisti:
inde iã ñ es ꝓselitꝰ: ñ es orphanꝰ: non in
uidua numeraris Amicũ habes: si de illo
p̃sũpseris. & dm̃ dimiseris : ñ es destitutꝰ:
H abes hȩc omĩa: ñ inde p̾sumis: ñ inde
suꝑbis: pupillꝰ dĩ es. & uidua dĩ: Suscepit
gͦ destitutos: hoc dix̃. suscipit pupillũ.
suscipit & iuduã. Et uiã peccatoꝵ ex¬
t̃minabit: Iuȩ ẽ uia peccatoꝵ : Irridere
ista quȩ dicimꝰ Iuis pupillꝰ: Iuȩ uidua :
ne ꝑ aurẽ incor intrent : spinas inueniant
in aurib tuis Iui ceꝑit sic intrare: punctꝰ
abscedat Corrumpunt enĩ mores bonos.
eloqͥa mala: S forte hic dicturꝰ es Quare gͦ
felices st̃: Ecce nec dm̃ colt̃: & omnia
mala cotidie cõmittunt: abundant reb
his qͥb ego egens laboro: Noli zelari in

Expanded text:
viduam» quid voluit intelligi, fratres? Destitutos omni ope et auxilio. Destituta anima in saeculo, ipsa sibi speret adjutorium Dei. Quidquid hic habueris, aurum habeas; praesumpsisti inde? Jam non es proselytus, non es orphanus, non in vidua numeraris. Amicum habes: si de illo praesumpseris, et Deum dimiseris, non es destitutus. Habes haec omnia; non inde praesumis, non inde superbis? Pupillus Dei es, et vidua Dei. Suscipit ergo destitutos; hoc dixit: suscipit pupillum, suscipit et viduam. 19. «Et viam peccatorum exterminabit.» Quae est via peccatorum? Irridere ista quae dicimus. Quis pupillus? quae vidua? Qne per aurem in cor intrent, spinas inveniant in auribus tuis; qui coeperit sic intrare, punctus abscedat. «Corrumpunt» enim «mores bonos colloquia mala» . Sed forte hic dicturus es: Quare ergo felices sunt? Ecce nec Deum colunt, et omnia mala quotidie committunt; abundant rebus his quibus ego egens laboro. Noli zelari in