comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Primo de his om̃ibus. Iustus enĩ plorat
ueraciter̃ plorantes steriliter. Porat
plorantes. plorat ridentes. quia & qui
plorat de rebus uanis. manit̃ plorat. &
qui rident de rebus uanis. malo suo ri¬
dent Ille ubiq plorat. Plus ergo ipse
tantes manipulos suos. Uidemꝰ ergo ho¬
minem iustũ cum facit opus bonũ hilarẽ
esse. ita plene hn larescit. Hilarẽ. enim
datorem diligit s̃. Quando ergo plo¬
rat Quando bona opera orando cõ¬
mendat. Orationes scorum uoluit com¬
mendare psalmus. orationes peregri
patriã suspirantiũ. donec ea uisa satient᷑
qui nunc in merore sunt consircuti
Etenĩ sr̃s mei quamdiu sumꝰ in corpore
peregrinam᷑ a dño. Non desiderat pa¬
triam peregrinatio sine lacrima: Si
desideras qđ non habes: funde. lacrunas
Nam unde dicturus sis do posuisti lacrima
meas in conspectu tuo. unde dictarus es
dõ. factȩ sunt mibi lacrimȩ meae panes
dic ac nocte Panes mͥ factȩ sunt conso

Expanded text:
Primo de his omnibus: justus enim plorat Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus ergo ipse tantes manipulos suos. Vides ergo hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinpatriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Unde dicturus es Deo: Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac no
Abbreviated transcription (Latin):
in lacrimis in gaudio metet. euntes
ibant & flebant portantes semina sua
uenientedutẽ. uenient in exultatione.
tollentes manipulos suos: audite si adu¬
uante. dño explicare potuero quemad¬
modũ dd om̃s ꝑtineat. euntes ibant ȩe
flebant Ex quo nascim᷑ imus. Qui eñ
stat: Quis non ex quo uiã intrauit. co¬
ꝗit᷑ ambulare: In fans natus est. crescendo
ambulat. mors finis est. In die ĩã uenien¬
dũ est. sed cum exultatione. Quis eniui
non hic plorat in uia ista mala. quando
ipse infans inde incipit: Utiq infans
quando nascit᷑. de angustis uteri m hui
mundi latitudinẽ fundit᷑. de tenebris
ꝓcedit ad lucẽ. & tamen de tenebris
ueniens ad lucẽ plorare. potest. ridere
non potest. Et rident homines. & plo
rant homines. Et qđ rident homines. plo¬
randum est. Sed plorat alius dãpnum
suum: plorat alius pressurã suã. qua ia
carcere est constitutus. Plorat alius qđ
amiserit mortuũ aliquem carissimorũ
suoꝵ Ille hinc. ille hinc Iustus unde.

Expanded text:
audio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest. rant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, iste hinc. Justus unde?
Abbreviated transcription (Latin):
tenere. quib donũ legis aut euangelu
non ministratũ est Hoc autẽ ueluti
periculũ iudicu deuitantes pigro languo¬
re. a uerbi ministratione conquiescunt
Et hoc est quasi sudario ligare. qđ accepe¬
ranit. De . ore tuo te iudico serue. nequã
Seruus nequã uocat᷑. quia & piger est ac
deses ad exercendũ negotium. & ꝓcax &

Expanded text:
tenere, quibus verbum legis aut Evangelii tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Dicit ei: De ore tuo te judico, serve nequam. Servus nequam vocatur, quia et piger ac de
Abbreviated transcription (Latin):
uenit dicensꝰ Dñe. ecce mnna tua. quam
habui repositã in sudario: Timui enim
quia homo austerus es. tollis qđ non posu¬
isti. & metis quod non seminasti. Seruus qͥ
negotiari iussus acceptã dñi pecuniam in
sudario reposuit. ostendit eos qui ad pre¬
dicandum idonei predicationis officium
iubente dño per aeccłam uel saltem susci¬
pere uel susceptũ digne gerere detrectant
Pecuniam quippe in sudario ligare est. per¬
cepta dona sub otio lenti torporis abscon¬
dere. Sunt enim homines hac sibi ꝑuersi¬
tate blandientes ut dicant. sufficit ut de
se unusquisq rationẽ reddat quid opus
est alus prȩdicare. ut etiam de ipsis rati¬
onẽ reddere quisq cogat᷑. cum apitd dñ
etiam illi sint mexcus abiles quib lex data
non est. neq audito euangłio crediderunt.
quia ꝑ creaturã poterant creatorẽ cog¬
noscere. Hoc est enĩ quasi metere ubi noñ
seminauit. idest etiã eoseim pietatis reoᷤᷤ

Expanded text:
venit, dicens: Domine, ecce mina tua, quam venit, dicens: Domine, ecce mina tua, quam habui repositam in sudario. Timui enim quia homo austerus es: tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. Servus qui negotiari jussus acceptam domini pecuniam in sudario reposuit, ostendit eos qui ad praedicandum idonei, praedicationis officium jubente Domino per Ecclesiam vel saltem suscipiendum vel susceptum digne gerere detrectant. Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis praedicare, ut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant Creatorem agnoscere ? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, eos etiam impietatis reos
Abbreviated transcription (Latin):
loquentes lingua chanaam. Quinq enim
ciuitates in terra egypti quinq sunt corpo
ris sensus quib in hoc mundo utim̃. uide¬
licet uisus. auditꝰ. gustus. olfactus & tactus
Et qui uiderit mulierem ad concupiscendũ
eam: qui auertit aures suas ne. audiat pau¬
perem. ꝙ inebriat᷑ uino in quo est luxuria
qui coronare se gaudet ͦ antequã marces¬
cant cuius sanguine plenę manꝰ & dextera
repleta est muneribus. Huuis quinq ciui¬
tates loquunt᷑ lingua egypti. idest uni¬
uersi sensus. faciunt opera tenebrarum
Aegyptꝰ enĩ tenebrȩ sonat. At qͥ obturat
aures suas ne. audiat sanguinẽ. & claudit
oculos suos ne uideat malum. qui gustat
& uidet quã suauis est dñs. qui castigat
qđ interpretat᷑ chanaam. Et qui eas a
tenebris docendo comutauerit.: recte quinq
ciuitatibus pręfici memorat᷑. quia non de.
suis tantũ sed & auditoꝵ. suorũ quos ad
lucẽ uocauit ꝓfectib honorat᷑. Et alter

Expanded text:
loquentes lingua Chanaan . Quinque enim loquentes lingua Chanaan . Quinque enim civitates in teris sensus, quibus in hoc mundo utimur, videlicet visus, auditus, gustus, olfactus et tactus. Et qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, qui avertit aures suas ne audiat pauperem, qui inebriatur vino, in quo est luxuria, qui coronare se gaudet rosis antequam marcescant, cujus sanguine plenae sunt manus, et dextera repleta est muneribus , hujus quinque civitates loquuntur lingua Aegypti, id est, universi sensus faciunt opera tenebrarum. Aegyptus enim tenebras sonat. At qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos ne videat malum , qui gustat et videt quam suavis est Dominus, qui castigat quod interpretatur Chanaan. Et qui eas a tenebris docendo commutaverit, recte quinque civitatibus praefici mereatur, quia non de suis tantum, sed et de auditorum suorum, quos ad lucem vocavit, profectibus honoratur. Et alter
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte est. Cuntates autẽ sunt decem
animȩ ꝑ legis uerbũ ad grãm euangelu
uenientes. Quib iure glorificandus tunc¬
lle prȩponit᷑. qui eiꝰ pecuniã uerbi digne
dõ cõmodauerit. Unde quidã negotiator
egregius ciuitates quib prȩerat hoc est
ammias quas gerendas acceperat. illoquens.
quȩ est ait spes nr̃a aut gaudiũ aut coro¬
alter ueniens dicit Dñe. mna tua fecit quiuq
muas. Seruus iste cętus est eorũ. qui prepu¬
tio euangelizare missi sunt. Cui dñs ad
prȩdicandũ eunci unam mnam hoc est unã
eamdẽq fidem quę & circũcisioni credita est
prestiterat Sed hȩc quinq muas fecit.
quia gentes corporis sensibus antea manci¬
patas. ad fidei euangelicȩ grãni conuertit
Et huic ait. Et tu esto supra quiuq ciuitate ᷤᷤ
hoc est ex earũ quas imbueras animarum
fide & conuersione magnus sublinisq ful¬
geto De quib mystice dicit isaias. In die
illa erunt quinq ciuitates in terra egypti

Expanded text:
ex parte est . Civitates autem decem sunt, animae per legis verbum ad gratiam Evangelii venientes. Quibus tunc jure glorificandus ille praeponitur, qui eis pecuniam verbi, digne Deo commodaverit. Unde quidam neegregius, civitates quibus praeerat, hoc est, animas quas regendas acceperat, alloquens: Quae est, ait, spes nostra aut gaudium, aut coroalter venit, dicens: Domine, mina tua fecit quinque minas. Servus iste coetus est eorum qui praeputio evangelizare missi sunt, cui Dominus ad praedicandum eunti unam minam, hoc est, unam eamdemque fidem, quae et circumcisioni credita est, praestiterat, sed haec quinque minas fecit, quia gentes corporis sensibus antea mancipatas ad fidei evangelicae gratiam convertit. Et huic ait: Et tu esto supra quinque civitates. Hoc est, ex earum quas imbuerat animarum fide et conversione, magnus sublimisque fulgeto. De quibus mystice dicit Isaias: In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti,
Abbreviated transcription (Latin):
certauerunt. & in magnis tribulationib
fuerunt. Nam ut eorũ lacrimas xp̃c
consolaret᷑. transtulit illos & transfigu¬
rauit eos & dixit Tristis est anima mea
usq ad mortẽ Uerumtamen fr̃s mei ui¬
det᷑ mihi quod caput nr̃m firmioribus
suis menbris compassuiti est.ne de se
forte menbra infiraa desperarent si psi
ut humana fragilitas est morte ꝓpinquan¬
te ꝑturbarent᷑ & dicerent nonse ad din
ꝑtinere: Nam si ꝑtinerent ad đm: gau¬
derent. Ideo ꝓrius xp̃c dixit. Tristis est
Eanima mea usq ad mortẽ patersi
fieri potest. transeat ame calir iste

Expanded text:
certaverunt, et in magnis tribulationibus certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me cali
Abbreviated transcription (Latin):
magnã sedisti. scito qm̃ talia te. oporcet
prȩparare. Quȩ est mensa magna. nisi unde
accipimꝰ corpus xp̃i & sanguinem: Quid est
scito qm̃ talia te oportet prȩparare. nisi
qđ beatꝰ iohannes exponit. sicut xp̃c ꝓ nobiᷤ
Sed numquid perierunt: quando securita¬
tem adño am de. capillo acceperunt:
Perit manus. ubi non perit pilus: Perit
caput. ubi non perit capillus. Ubi non
perit palpebra. perit oculus: Hac ergo
magna securitate accepta. impenderunt
scipsos. Dperib ergo seminem̃ cum tempus
est docente apło. qui parce seminat. parce
& metet Infatigabiles inquit dum tempiis.
habemꝰ. operem honũ ad om̃s. maxime. autẽ
ad domesticos fidei. Et iterũ. Bonũ inqͥt
facientes non deficiamꝰ. tempore. enĩ suo
metemꝰ. Qui defecerit in semine. non gau¬
opera nr̃a habere debeant hilaritatem:
t quidẽ de martyribus dici potest. quia
cũ lacrimis seminauerunt. Fortiter enĩ

Expanded text:
magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare . Quae est magna mensa, nisi unde accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est, Scito quoniam talia te oportet praeparare; nisi quod beatus Joannes exponit, Sicut Christus pro t. CAPUT II. Sed numquid perierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo magna securitate, impenderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semine, non gaubona opera nostra habere debeant hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim
Abbreviated transcription (Latin):
CANIATUN
scĩs martyribus couue¬
Enire. fed fi menbra xp̃i sumꝰ
sicut esse debemus: Ad onĩs nos pertnere in¬
celligamus. Qui seminant inquit in lacrimiꝰ
in gaudio netent. ECuntes ibant & flebant
mittentes semina sua. uenientes artem ueni¬
ent cũ erultatione portantes manipulõ suo
Qũo euntes. & unde uenientes: Quid femi¬
nantes in lacrimis: Quȩ sunt semiua.
Qui manipuli. Puntes in moitẽ uenientes
amorte Euritos uascendo. uer entes resur¬
gendo. Deminantes opera bon metrutes
mercedem eternam Semina gͥ sunt nr̃a.
quicquid fecerimꝰ boni manipuli nr̃i. qđ
in sine recipiemus. Si ergo hona sunt se¬
miua bona opera: quare cũ lacrimis
cum hilarem datorẽ diligat ds̃: Hic¬
tyres uerba ista ꝑtineant. Nulli
euĩ tantũ impenderunt qua illi qͥ sẽĩpsos
impenderunt. sicut dicit apłs paulus. &
ipse. impendar ꝓ animab ar̃is Impendert̃
enĩ scipsos confitendo xp̃m. & implendo in
eius adiutorio qđ dictum est. ad mensam

Expanded text:
cantatur sanctis martyribus convenire: sed si membra Christi sumus, sicut esse debemus, ad omnes nos pertinere intelligamus. Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat Deus tyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam
Abbreviated transcription (Latin):
tunc esse uocandos. ipsi sunt enĩ pecunia
quã boni serui adquisiere. mercando. quin¬
etiam sciat eos quoq quibus numquã est
prȩdicatũ. ibidem adesse dãpuandos. De
quib infra dicemꝰ. Uenit autem prunus
dicens. Dñe. mna tua decẽ mnas adqͥsiuit
Primꝰ seruis ordo doctoꝵ est in circumcisi
onem missorum. Qui una mnam negoti
hec eadem mna decẽ muas adquisiuit.
quia popłm sub lege constitutũ sibimet
docendo sociauit. Et ait illi Cuge bone
n modico seruus est fidelis qui non adulterat
uerbum dĩ: sed sicut ex dõ coram dõ in
xp̃o loquit᷑. Quicquid enĩ in pręsenti
ꝑcipimꝰ donorũ: in comparatione futurꝙ¬

Expanded text:
tunc esse vocandos. Ipsi sunt enim pecunia, tunc esse vocandos. Ipsi sunt enim pecunia, quam boni servi acquisiere mercando. Quinetiam sciat eos quoque, quibus nunquam est praedicatum, ibidem adesse damnandos, de quibus infra dicemus. Venit autem primus, dicens: Domine, mina tua decem minas acquisivit. Primus servus ordo onem missorum, qui unam minam negotiahaec eadem mina decem minas acquisivit qui populum sub lege constitutum, sibimet docendo sociavit. Et ait illi: Euge, sercem civitates. In modico servus est fidelis, qui non adulterat verbum Dei: sed sicut ex Deo, coram Deo, in Christo loquitur, quidquid enim in praesenti percipimus donorum, in comparatione futur
Abbreviated transcription (Latin):
Ciues impnos dicit. de quib alibi ꝓtestat᷑
Nunc autem & uiderunt & oderunt et
me & patrẽ neum. Qui non solum prȩ¬
sentem usq ad mortem crucis oderant.
sed etiam post resurrectionem enis untui¬
serunt ꝑsecutionem apłis. & prȩdicati¬
onem regni celestis spreuerunt. Et
factum est ut rediret accepto regno¬
Hic significat tempus quando in manifel¬
tissima & euidentissima claritate ue¬
turus est qui eis humilis apparuit cum
diceret. regnũ nieum non est de hoc mun¬
do Et iussit uocari seruos quibus dedit
pecuniã. ut sciret quantũ quisq negotiatꝰ
esset. At sciret inquit. non quo eum la
teat cui uerissime dictum est. dñe tu
om̃a scis. sed scire dicit scire om̃s faceret
tunc enim omium opera & cogitationes
palam om̃ibus ostendunt᷑. quomodo in
deuterononio. Temptat inquit uos
sciri faciat. Nemo arbitret᷑ eos solũ modo
quib gr̃a prȩdicandi data est. non autẽ
& eos quibus prȩdicatũ est ad iudicium

Expanded text:
dicit, de quibus alibi protestatur: Nunc autem et viderunt, et oderunt et me, et Patrem meum . Qui non solum praesentem usque ad mortem crucis oderant, sed etiam post resurrectionem ejus immiserunt persecutionem apostolis et praedicationem regni coelestis spreverunt . Et factum est ut rediret accepto regno. Significat tempus quando in manifestissima et eminentissima claritate venturus est, qui eis humilis apparuit cum diceret: Regnum meum non est de hoc mundo . Et jussit vocari servos, quibus dedit pecuniam, ut sciret quantum quisque negotiatus esset. Ut sciret, inquit, non quod cum quid lateat, cui verissime dictum est: Domine, tu omnia scis. Sed sciret, dicit, scire omnes faceret. Tunc enim omnium opera et cogitationes palam omnibus ostenduntur. Quomodo in Deuteronomio: Tentat, inquit, vossciri faciat. Nemo sane arbitretur eos solummodo quibus gratia praedicandi data est, non autem et eos quibus praedicatum est, ad judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tristis erat. quando faciebat qđ non fa¬
ceret nisi uoluisset. Potestate enĩ fecit
infirma menbra corporis sui. Et forte
de illis dictum est. Qui seminãt in la¬
crinis ingaudio metent. idest de. infir¬
mioribus Hon eñĩ in lacrimis semina¬
bat ille ipsius xp̃i magnꝰ preco. quando
dicebat. Ego enĩ immolor & tempus
meae resolutionis instat. Bonũ certam̃
certaui. cursum consun maui. fidem seruaui
De cętero reposita est mihi corona iustitiȩ.
corona de manipulis. Superest inquit
mͥ corona iustitiȩ quã reddet mͥ dñs in
illa die iustus iuder. quasi diceret. reddet
mihi messea. cum meipsũ impenlo sementẽ
Hȩc uerba quantũ intelligimꝰ sr̃s exultanti
sunt non plorautis Numquid quando
ista dicebat in lacrimis erat: Nonne
similis erat hilari datori. quẽ diligit ds.
Ad infirmos ergo referamꝰ hȩc. ut nec ipsi
desperent qui in lacrimis seminauerunt.
quia oe si seminauterunt in lacrimis: tran¬
siet dolor & getnitꝰ transit tristitia cũ

Expanded text:
tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit,infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat hilari datori, quem diligit Deus? CAPUT III. Ad infirmos ergo referamus haec verba, ut nec ipsi desperent qui in lacrymis seminarunt: quia etsi seminarunt in lacrymis, transiet dolor et gemitus: transit tristitia cum
Abbreviated transcription (Latin):
dem ꝓphetȩ. Ueruntam̃ inimicos meos
illos qui noluerunt me regnare suꝑ se.
ad ducite huc. & int̾ficite ante me. Impi¬
etatẽ iudȩoꝵ uel omniũ repborũ ad ap̃m
conuerti nolentiũ significat in die iudicu
puniendã. ut ꝑ duos seruos fideles utriusq
inimicos qui eũ regnare suꝑse noluerunt
impietas eorũ qͥ uerbũ fidei aut nunquan.
ludire aut male interpretando corrũpere
maluerunt. ꝑ messionẽ ruris ñ seminati
eorũ etiã quos uerbũ dĩ nec audire c̃tigit
discussio signet᷑. Quib quinq ꝑsonis omne
genꝰ humanũ qđ in die iudicu futurumn est
ex primit᷑. Et his dictis ꝓcedebat ascendeas
herusolimã. Finita parabola ascendit hie¬
rusolimã. ut ostendat de eiusdẽ maxime
ciuitatiᷤᷤ euentu parabolã fuisse pręmissam.
que ñ longo post tẽpore & ipsũ occisura
&e ob odiũ regni ciꝰ hostili fit clade: eritura

Expanded text:
piet . Verumtamen inimicos meos, illos qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite ante me. Impietatem Judaeorum vel omnium reproborum ad Christum converti nolentium significat, in die judicii puniendam, ut per duos servos fideles, utriusquinimicos qui eum super se regnare noluerunt impietas eorum qui verbum fidei aut nunquam audire, aut male interpretando corrumpere, maluerunt, per messionem ruris non seminati eorum etiam quos verbum Dei nec audire contigit, discussio signetur. Quibus quinque personis omne genus humanum quod in die judicii futurum est exprimitur. Et his dictis, praecedebat, ascendens Jerosolyma. Finita parabola, ascendit Jerosolyma, ut ostendat de ejusdem maxime civitatis eventu parabolam fuisse praemissam, quae non longo post tempore et ipsum occisura, et ob odium regni ejus hostili sit c
Abbreviated transcription (Latin):
feri: porte mortis sunt. Portę autẽ inferi & mor¬
tis: porte e̾ẽ eccłȩ non possunt. Quȩ autẽ sunt
porte mortis. hoc est porte inferi: nisi singula
queq peccata Si fornicatꝰ fueris:
portas mortis ingressus es. Si fidem leseris.
portas penetrasti inferni. Si peccatũ mortale
cõmiseris: portas mortis intrasti. S potens
est d̾s qui exaltat te de portis mortis. ut adnun-¬
cies om̃s laudes eius in portis filiȩ syon. Sunt¬
enĩ porte eccłȩ porte castitatis. Sunt portę
idisticiȩ: quas iustus intrare consueuit dicens.
.Aꝑite mͥ portas iusticiȩ: & ingressus in eas con¬
ficebor dño. S ut porta mortis porta inferi:
ita &. porta iusticiȩ d̃i porta est. Hec est
enim porta di: & iusti intrabunt ꝑ eam.
Et icło fuge ꝑtinatiam delictoꝵ: nc porca
tibi possit inferi p̃ualere. Si enim dñatum¬
fuerit peccatum in te: mortis porta p̾ualuit.
Fuge gͦ contentiones. dissensiones. stepitus tu¬

Expanded text:
feri portae mortis sunt, portae autem morferi portae mortis sunt, portae autem mortis portae esse ecclesiae non possunt. quae autem sunt portae mortis, hoc est portae inferi nisi singula quaeque peccata? si fornicatus fueris, portas mortis ingressus es. si fidem laeseris, portas penetrasti inferi. si peccatum mortale conmiseris, portas mortis intrasti. sed potens est deus, qui exaltet te de portis mortis, ut adnunties omnes laudes eius in portis filiae Sion. portae autem ecclesiae portae castitatis sunt, portae iustitiae, quas iustus intrare consueuit dicens: aperite mihi portas iustitiae et ingressus in eas confitebor domino. sed ut porta mortis porta inferi ita et porta iustitiae dei porta est; haec enim porta domini, iusti intrabunt per eam. et ideo fuge pertinaciam delictorum, ne portae tibi possint inferi pfuerit peccatum in te, mortis porta praevalebit. Fuge ergo contentiones, dissensiones, strepitus, tu
Abbreviated transcription (Latin):
prope uocabula sua disciplis
suis dedit. Ego sũ inquit lux¬
⁊ mundi. Ꝙ id tamen quo ipse
głatur : discipłis nom̃ indulsit dicens. uos
estis lux mundi. Ego sũ panis uiuus. Et nos
om̃s unus panis sumus. Ego sũ uitis uera.
W alibi dicit. Plantaui te  uitem fructuo¬
sam. omnẽ uerã. Uera petra est xp̃c. Bibe¬
bant enim de spũali: sequenti petra. Petra
autẽ erat xp̃c Etiam discipło suo huiꝰ uoca¬
buli gr̃am non negauit ut & ipse sit petrus:
& de petra habeat soliditatẽ constantiȩ fid̾
firmitatem. Enitere gͦ. ut & tu petra sis.
Itaq non extra te: s int̾ra te petrã require.
secra tua prpt ^ e : petra tua mens ẽ. Supͣ hanc
petram ȩdificatur domus: ut nullis possit neqͥ¬
tiȩ spũalis euerberari ꝓcellis. Pecratua xp̃e est.
Fundamentũ ȩccłe: fides est. Si petra fueris in
eccła eris: qr ęccła supra petram ẽ. Si in ȩccła
fueris. porte inferi non p̃ualebunt tͥ. Portȩ in¬

Expanded text:
prope uocabula sua discipulis donauit suis. ego sum inquit lux mundi et id tamen quo ipse gloriatur discipulis nomen indulsit dicens: uos estis lux mundi. ego sum panis uiuus et: nos omnes unus panis sumus. ego sum uitis uera et tibi dicit: plantaui te uitem fructuosam omnem ueram. petra est Christus — bibebant enim de spiritali sequenti petra, petra autem erat Christus —: etiam discipulo suo huius uocabuli gratiam non negauit, ut et ipse sit Petrus, quod de petra habeat soliditatem constantiae, fidei firmitatem. enitere ergo ut et tu petra sis. itaque non extra te, sed intra te petram require. petra tua actus est, petra tua mens est. supra hanc petram aedificatur domus tua, ut nullis possit nequitiae spiritalis euerberari procellis. petra tua fides est, fundamentum est fides ecclesiae. si petra fueris, in ecclesia eris, quia ecclesia supra petram est. si in ecclesia fueris, portae inferi non praeualebunt tibi. portae in
Abbreviated transcription (Latin):
toris. dulcedine ueritatis. Illustrẽ natiuitatẽ
attendat caritas ur̃a: quã magni ioannis nati¬
uitas facta sit. ⁊ latalis dies carnis nulli ꝓpħarũ
nulli patarcharũ. nemini apłoꝵ celebrauit eccła.
Solos duos natales celebrat: huiꝰ & xp̃i. Tempora
ipsa qͥb natist̃ ambo: magnũ mysteriũ p̾figu¬
rant: lonannes magnꝰ erat homo: sed homo. Tã
magnꝰ autẽ erat homo: ut qͥcqͥd plus illo eẽt. d̾̃s
mulierũ nemo exsurrex̾ maior iobanne baptista:.
Si nemo ẽ hominũ te maior: qͥd ẽ ille qͥte maior
l. Qs sit. uis audire : In pͥncipio erat uer¬

Expanded text:
nativitatem attendat Charitas vestra, quam magni hominis nativitas facta sit. Natalis dies carnis nulli Prophetarum, nulli Patriacharum, nemini Apostolorum celebravit Ecclesia: solos duos Natales celebrat, hujus et Christi. Tempora ipsa quibus nati sunt ambo, magnum mysterium praefigurant. Joannos magnus erat homo, sed homo. Tam magnus autem erat homo, ut quidquid plus illo esset, Deus mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista ? Si nemo hominum est te major, quid est ille qui te major est? Quis sit, vis audire? In principio erat Ver
Abbreviated transcription (Latin):
quid audiuit: Spiritus sanctus superuenet
in te: & uirtus altissimi. ipse scilicet spiritus
sanctus id est uirtus altissimi obumbrabit
tibi. Et postea. Hoc quod nascetur ex te sanc¬
tum: uocabitur filius dei. Wirtus altissimi
obumbrabit tibi. Erit in te conceptus: libido
non erit concupiscentiȩ. Non erit ȩstus: ubi
umbram facit spiritus sc̃s. Sed quia corpo¬
ri nr̃o sunt estus: sufficiant hȩc caritati
urẽ. Bene cogitata: plura erunt:¬

Expanded text:
quid audivit? Spiritus sanctus superveniet quid audivit? Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi, ipse Spiritus sanctus, id est, virtus Altissimi obumbrabit tibi. Et propterea hoc quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Virtus Altissimi obumbrabit tibi. Erit in te conceptus, libido non erit concupiscentiae. Non erit aestus, ubi umbram facit Spiritus sanctus. Sed quia corpori nostro sunt aestus, sufficiant haec charitati vestrae: bene cogitata plura erunt
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiatꝰ ẽ xp̃c ab angło Utrũq magnũ mira¬
culũ. Seruũ p̾cursorẽ parit sterilis de senc uiro:
dñm possessorẽ parit uirgo sine uiro. Magnꝰ homo
ionannes: sed plusquã homo rp̃c: quia & homo.
& d̃s magnꝰ homo. S humiliandꝰ erat homo: ut
exaltaretur ds. Deniq quia humiliandꝰ erat ħo.
audi ipsũ hominẽ. Non sũ cdignꝰ corrigiã cal¬
ciam̃ti eiꝰ solu̾e. Si se dignũ diceret: quantũ se
humiliaret: Nec hoc se dix̾ dignũ. Omĩno ꝓ¬
strauit se: & ꝓstrauit se sub petra. Luc̾ena enĩ erat:
& uento suꝑbiȩ timebat extingui. Deniq quia hu¬
miliandus erat homo. homini xp̃o: ac ꝑ hoc & io¬
hannes. & quod exaltandus erat homo ds xp̃c. de
⁊latus ẽ ioħes hodie: ab hodierno minunt᷑ dies.
cunt cdies. Iorẽs inpassione capite diminutꝰ: xp̃c
in ligno est eraltatus. Quam bene puntiatus
est uirgini marie: quam uere sancte: Quomͦ¬
inquit fiet istud: quoniam uirum non cog¬
nosco: Credebat: sed modum querebat. Et

Expanded text:
annuntiatus Christus ab angelo. Utrumque magnum miraculum. Servum praecursorem parit sterilis de sene viro, Dominum possessorem parit virgo sine viro. Magnus homo Joannes: sed plus quam homo Christus; quia et homo et Deus. Magnus homo; sed humiliandus erat homo, ut exaltaretur Deus. Denique quia humiliandus erat homo, audi ipsum hominem: Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Si se dignum diceret, quantum se humiliaret? Nec hoc se dixit dignum. Omnino prostravit se, et prostravit se sub petra. Lucerna enim erat , et vento superbiae timebat exstingui. CAPUT III. miliandus erat omnis homo Christo, ac per hoc et Joannes; et quod exaltandus erat Deus homo ChristuNatus est Joannes hodie: ab hodierno minuuntur diescunt dies. Joannes in passione capite est diminutus, Christus in ligno est exaltatus. Quam bene nuntiatus est virgini Mariae, quam vere, quam sancte: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Credebat, sed modum quaerebat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uim̾ꝰ quia tues ap̃c filius dĩ. Huius ergo
fr̃s mei ꝓ modulo nr̃o exemplum si
imitari satagimꝰ: & nos cũ illo beati
appellari & esse ualebimꝰ. Nobis quoq
symonis hoc est obȩdientis ap̃o nõmen
congruet. nos propter simplicitatẽ sidei
non fictȩ acceptãq a dõ grãm uirtutum
filii columbȩ uocabimͦ. congaudensq ipse
sp̃ualibus animȩ nr̃ȩ ꝓfectibus dicet
Quã pulchra es amica mea. quã pulchra
es. oculi tui columbarñ. Sicq sit ut no¬
bis supra petrã fidei aurũ. argentum.
lapides pretiosos. hoc est ꝑfecta uirtutũ
opera construentibus. ml tribulationum
ignis detrimenti afferat. nulli tẽptati¬
onũ turbines pręualeant. quin potins
aduersitatibis ꝓbati accipiemꝰ coronam
uitȩ quã ille nobis ante scła ꝓmisit. qͥ

Expanded text:
idimus quia tu es Christus Filius Dei . Hujus ergo, fratres mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus: nobis quoque Simonis, hoc est obedientis Christo, nomen congruet, nosque propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam, virtutum filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus dicet: Quam pulchra es, amica mea! quam pulchra es, oculi tui columbarum ! Sicque fit ut nobis supra petram fidei, aurum, argentum, lapides pretiosos, hoc est perfecta virtutum opera construentibus, nil tribulationum ignis detrimenti afferat, nulli tentationum adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, q
Abbreviated transcription (Latin):
gaudete. sine intermissione orate
Q uomodo enim quis om̃ibus horis atq
momentis sine uitermissione. dm potest
in uocare sermonibus: Sed tunc sine
intermissione oramꝰ. cũ ea solũ opera
gerimꝰ. quȩ nos pietati nr̃i cõmendent
auctoris. Quo nimirũ ieiunio & qua
oratione iuuante dño cunctas antiqui
hostis debellabimꝰ ac ꝓpulsabimus sis uii.¬

Expanded text:
gaudentes, sine intermissione orate gaudentes, sine intermissione orate . Quomodo enim quis omnibus horis atque momentis sine intermissione Deum potest invocare sermonibus? Sed tunc sine intermissione oramus, cum ea solum opera gerimus quae nos pietati nostri commendent auctoris. Quo nimirum jejunio, et qua oratione, juvante Domino, cunctas antiqui hostis debellabimus ac propulsabimus
Abbreviated transcription (Latin):
i mundauit. illuminauit: heresim illius
& antequã nata esset dãpnauit. Et cũ
introisset in domũ : discipuli eiꝰ secreto
int̾rogabant eũ. Quare nos non potuimꝰ
eicere eũ: Et dixit illis. Hoc genus noa
potest exire nisi in ieiunio & oratione:
Dum docet apłs quomodo demon nequis¬
simus debeat expelli : om̃s instituit ad
uitã. ut scilicet nouerimꝰ grauiora quȩq
uel immundorũ sp̃uum uel hominum
tẽptamenta ienunis & orationib esse
superanda. iram quoq dñi cum in ulti¬
onem nr̃oꝵ scelerum fuerit accensa. hoc
remedio singulari posse placere leuiniũ
autẽ generale est non solũ ab escis sed &
a cunctis in lecebris abstinere carnalib
immo ab om̃ibus uitiorũ continere
passionibus. Sic & oratio generalis ñ
in uerbis solum est quibus diuinam cle¬
mentiam inuocamꝰ. uerũ etiã i om̃ib
quȩ in obsequiũ nr̃i conditoris fidei deno¬
tione gerimꝰ. teste apło qui ait. Semꝑ

Expanded text:
 mundavit, illuminavit, haeresim illius  mundavit, illuminavit, haeresim illius et antequam nata esset damnavit. Et cum introisset in domum, discipuli ejus secreto interrogabant eum: Quare nos non potuimus ejicere eum? Et dixit illis: Hoc genus in nullo potest exire, nisi in oratione et jejunio. Dum docet apostolos quomodo daemon nequissimus debeat expelli, omnes instituit ad vitam, ut scilicet noverimus gravissima quaeque vel immundorum spirituum vel hominum tentamenta, jejuniis et orationibus esse superanda. Iram quoque Domini cum in ultionem nostrorum scelerum fuerit accensa, hoc remedio singulari posse placari. Jejunium autem generale est non solum ab escis, sed et a cunctis illecebris abstinere carnalibus, imo ab omnibus vitiorum se continere passionibus. Sic et oratio generalis non in verbis solum est, quibus divinam clementiam invocamus, verum etiam in omnibus quae in obsequium nostri conditoris fidei devotione gerimus, teste apostolo qui ait: Semper
Abbreviated transcription (Latin):
quia ille ueraciter a demonica dnatione
liberatur. qui ad peccata a quibus semel
pęnitendo mundatꝰ est uitat male uiuendo
reuerti. Et exclanians multũq discer¬
pens eum. exut ab eo. Exiturus ab honne
sp̃s immundꝰ discerpsit eũ. ac furenti cla¬
more terruit intuentes. quia pleruniq
diabolus dũ de corde expellit᷑. acriores
in eo tẽptationes generat quod prius
excitauerat quando hoc quietas posside¬
bat. Et factus est sicut mortuus. ita ut
multi dicerent quia mortuus est. Iñc
autẽ tenens manũ illius eleuauit illũ &
surrexit. Quem hostis impius iã fugere
cõpulsus strauit ac mortuo similẽ reddi¬
dit : hunc pius saluator miti suȩ dertere
tactu leuauit. quẽ sicut uerũ esse dm̃
potentia saluandi docuit: ita etiã uerã
se habuisse carnis naturã more tactus
humani declarauit. Negat nãq manes
insanus ueraciter eũ carne indutũ fuisse
Sed ipse cũ tot languentes suo tactu erexit.¬

Expanded text:
quia ille veraciter a daemoniaca dominatione quia ille veraciter a daemoniaca dominatione liberatur, qui ad peccata, a quibus semel poenitendo mundatus est, vitat male vivendo reverti. « Et clamans, et multum discerpens illum, exiit ab eo. » Exiturus ab homine spiritus immundus, discerpsit eum, ac furenti clamore terruit intuentes: quia plerumque diabolus, dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat, quando hoc quietus possidebat. « Et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent, quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit illum et surrexit. Quem hostis impius jam fugere compulsus stravit, ac mortuo similem reddidit, hunc pius Salvator miti suae dexterae tactus levavit. Qui sicut verum se esse Deum potentia salvandi docuit, ita etiam veram se habuisse carnis naturam more tactus humani declaravit. Negat namque Manichaeus insanus veraciter eum carne indutum fuisse: sed ipse cum tot languentes suo tactu erexit,
Abbreviated transcription (Latin):
gradib duceretur : iste interrogatus an
crederet non responderet. credo dne
adiuua incredulitatẽ meã. Si enĩ crede¬
bat. cur incredulitatẽ dicebat: Si uero
incredulitatem habere se nouerat. quomͦ
credebat: Sed quia per occultã inspiratio¬
nem gr̃ȩ meritorũ suorũ gradibus fides
crescit: uno eodẽq tẽpore isqͥ nec dũ ꝑfecte
crediderat. simul & credebat. & incredulus
erat. Et cũ uideret itĩc concurrentẽ t᷑bam:
cõminatus est spiritui im undo dicens
illi. Surde & mute sp̃s. ego tibi precipio
exi ab eo. & ampluis ne introeas in eum
Cõmiuatio dñi diuini est uirtus imperu
Non autẽ puero qui uim patiebat᷑ sed dęmoni
qui inferebat cõminatꝰ est: quod qui pec¬
cantem emendare defiderat uitium utiq
increpando & execrando debet ex t̾minare.
sed hominẽ amando refouere. Bene autẽ
dñs qui sp̃m immundũ pellit ab homine
siniul ne. amplius in eũ ingrediat᷑ imperat.

Expanded text:
gradibus duceretur: iste interrogatus an gradibus duceretur: iste interrogatus an crederet, non responderet, Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Si enim credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit: uno eodemque tempore is qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. Et cum videret Jesus concurrentem turbam, commitatus est spiritui immundo, dicens illi: Surde et mute sexi ab eo, et amplius ne introeas in eum. » Comminatio Domini divini est virtus imperii. Non autem puero qui vim patiebatur, sed daemoni qui inferebat, comminatus est; quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique increpando et exsecrando debet exterminare, sed hominem amando refovere. Bene autem Dominus, qui spiritum immundum pellit ab homine, simul ne amplius in eum ingrediatur imperat:
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑ delitias solent. llel certe fertur
rantium corda succensa sunt. & in aquã
quȩ solent extinguere caritatẽ Sed si
quid potes adiuua nos misertꝰ nr̃i Iñc
autem ait illi Si potes credere. omnia
possibilia credenti. Aptũ dns responsum
reddit petenti Ipse enĩ ait si quid potes
adiuua nos: & dns si potes inquit credere
possum uos misertꝰ adiuuare. quod sides
non ficta om̃a quȩ salubrit̾ petit impe¬
trare meretur. Cui contra leprosus qui
fidelit̃ clamabat dñe si uis potes me
mundare. congruũ suȩ fidei accepit res¬
ponsũ. Uolo mundare. Et continuo
exclamans pater pueri cũ lacrimis aiebat
Credo dñe adiuua incredulitatem meam
Hemo repente fit summꝰ. sed in bona conuer¬
satione a minimis quisq inchoat. ut ad
magna ꝑueniat Alia nãq sunt uirtutis
exordia. alia ꝓfectus. alia ꝑfectio. Si eñ
& ipsa fides ad ꝑfectionẽ suã non quibda

Expanded text:
tem per delicias solent. Vel certe in ignem fertur tem per delicias solent. Vel certe in ignem fertur rantium corda succensa sunt, et in aquas quae solent extinguere charitatem. Sed si quid potest, adjuva nos, misertus nostri. Jesus autem ait illi: Si potes credere, omnia possibilia credenti. Aptum Dominus responsum reddit petenti. Ipse enim ait: Si quid potes, adjuva nos. Et Dominus: Si potes, inquit, credere, possum vos misertus adjuvare, quia fides non ficta omnia quae salubriter petit, impetrare meretur. Cui contra leprosus qui fideliter clamabat: Domine, si vis, potes me mundare , congruum suae fidei accepit responsum: Volo, mundare . Et continuo exclamans pater pueri cum lacrymis aiebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Nemo repente fit summus: sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
in aquas misit. ut cũ perderet. Crubescat
iulianus qui dicere audet om̃s homines
absq ullo peccati contagio nasci in carne
tamq innocentes ꝑ om̃a quam fuit
adam quando creatꝰ est. Quid enim
habuit puer iste ut ab infantia dȩmonio
uexaretur acerbissimo. si nullo origmali
peccati unculo tenebat᷑. quem constat
nullũ adhuc ꝓpriũ potuisse habere
peccatũ: Confiteat᷑ catholicus qđ nemo
immunis a noxa primȩ prȩuaricationis
nascit᷑. & inuocet grãm dĩ qua liberet᷑
in hoc demonilco a dno curato saluationẽ
omnium fidelium esse designatam. qui
originalis culpȩ reatu astricti ueniunt
in mundu. nec nisi unius redẽptoris itlu
xp̃i fide sunt & gr̃a saluandi. Quod autẽ
dictũ est & frequent̾ eum & in ignem &
in aquas misit : maxima humanȩ uecordie
facinora designat Ignis namq ardor ad
feruorẽ iracundiȩ referendus est. aqua
ad uoluptates carnis quȩ dissoluere men¬

Expanded text:
in aquas misit, ut eum perderet. Erubescat in aquas misit, ut eum perderet. Erubescat Julianus, qui dicere audet omnes homines absque ulla peccati contagione nasci in carne, tamque innocentes per omnia quam fuit Adam quando creatus est. Quid enim habuit iste puer, ut ab infantia daemonio vexaretur acerbissimo, si non ullo originalis peccati vinculo tenebatur, quem constat nullum adhuc proprium potuisse habere peccatum? Confiteatur Catholicus, quia nemo immunis a noxa primae praevaricationis nascitur, et invocet gratiam Dei, qua libereturin hoc daemoniaco a Domino curato salvationem omnium fidelium esse designatam, qui originalis culpae reatu astricti veniunt in mundum, nec nisi unius Redemptoris Jesu Christi fide sunt et gratia salvandi. Quod autem dictum est: Et frequenter eum et in ignem et in aquas misit, maxima humanae vecordiae facinora designat. Ignis namque ardor ad fervorem iracundiae referendus est. Aqua ad voluptates carnis, quae dissolvere men
Abbreviated transcription (Latin):
iubente. & te aliud ꝑpetrante : In tantũ
autẽ non est iratꝰ homini sed uitio. & ꝑ
unũ hominẽ iudȩos arguit insidelitatis.
ut statĩ intulerit afferte illũ ad me
Et attulerunt inquit eũ. Et cũ iudisset
illũ : statim sp̃s conturbauit eũ & elisus
in terrã uolutabat᷑ spumans. Allatum
dño puerũ sp̃s conturbat & elidit. quia
sepe dũ conuerti ad dñm post peccata
conam᷑ : maiorib nouisq antiqui hostis
pulsam᷑ insidis. Quod ob id utiq callid̾
facit aduersarius. ut uel odiũ uirtutis
incutiat. uel expulsionis suȩ uindicet
iniuriã. Hinc est enĩ ut de specie tran¬
seamꝰ ad genꝰ. quod ȩccłae sc̃ȩ primordus
tot grauissima inferebat certamina ꝑse¬
cutionũ. quod suo regno dolebat subito
animarũ inlata fuisse dispendia. Et int̾¬
rogauit patrẽ eius. Quantũ temporis
est ex quo hoc ei accidit : At ille ait¬
s Ab infantia. Et frequent᷑ eũ in ignem &

Expanded text:
jubente et te aliud perpetrante? In tantum jubente et te aliud perpetrante? In tantum autem non est iratus homini sed vitio, et per unum hominem Judaeos arguit infidelitatis, ut statim intulerit: Afferte illum ad me. Et attulerunt eum. Et cum vidisset illum, statim spiritus conturbavit eum, et elisus in terram volutabatur spumans. Allatum Domino puerum spiritus conturbat et elidit, quia saepe dum converti ad Dominum post peccata conamur, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insidiis. Quod ob id utique callidus facit adversarius, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet injuriam. Hinc est enim ut de specie transeamus ad genus quod Ecclesiae sanctae primordiis tot gravissima inferebat certamina persecutionum, quod suo regno dolebat subito animarum illata fuisse dispendia. Et interrogavit patrem ejus: Quantum temporis est, ex quo hoc ei accidit. At ille ait: Ab infantia. Et frequenter eum et in ignem, et
Abbreviated transcription (Latin):
statu ꝑmanentes. nunc ad hȩc nunc ad
illa uitia mutati crescunt atq decrescunt
Qui muti sunt. non confitendo fidem
surdi nec ipsũ aliquatenꝰ ueritatis audi¬
endo sermonẽ Spumant autem. cum
stultitia tabescunt. Stultorũ namq &
languentiũ atq hebetũ est. spumas
saliuarũ ex ore ditere. Strident
dentib cũ iracundiȩ surore famascunt
A rescunt cũ otio torpente lanquescunt.
& nulla uirtutis industria confortati
eneruiter uiuunt. Quod autẽ ait &
dixi discipulis tuis ut eicerent illũ et
ad imbecillitatẽ curantiũ sed ad eorũ
qui curandi sunt fide referat᷑ dicente
dño. fiat tͥ scđdm fidẽ tuã. Qui respondenᷤ
Seis dixit. O generatio incredula. quã diu
apud uos ero. quamdui uos patiar
Non quo tedio superatꝰ sit mansuetꝰ ac
mitis qui non aperuit sicut agnus corã
tondente os suũ. nec in uerba furoris
dicat. usq quo accedã ad domũ tuam.
quousq artis perdã industriã me aliud

Expanded text:
statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt. Qui muti sunt, non confitendo fidem: surdi, nec ipsum aliquatenus veritatis audiendo sermonem. Spumant autem cum stultitia tabescunt. Stultorum namque et languentium atque hebetum est spumas salivarum ex ore dimittere. Strident dentibus, cum iracundiae furore flammescunt. Arescunt, cum otio torpente languescunt, et, nulla virtutis industria confortati, enerviter vivunt. Quod autem ait: Et dixi discipulis tuis ut ejicerent illum, et ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam . Qui respondens eis dixit: O generatio incredula, quandiu apud vos ero, quandiu vos patiar? Non quod taedio superatus sit, mansuetus ac mitis, qui non aperuit sicut agnus coram tondente os suum, nec in verba furoris dicat: Usquequo accedam ad domum tuam? quousque artis meae perdam industriam, me aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ. quod semꝑ loca rebus
congruunt In monte dñs orat.
transformat᷑. discipulis archana
suȩ maiestatis aperit. in inferiora descen¬
dens turbȩ occursu excipit᷑. nuserorum
fletu pulsatur. Sursũ discipulis mysteria
regni reserat. deorsum turbis peccata
insidelitatis exꝓbrat. Sursũ patris uo¬
cem his qui sequi se poterant pandit
deorsũ sp̃s̃ malos ab his qui uexabantur
expellit. Qui etiam nunc ꝓ qualitate
meritorũ alus ascendere alis uero non
desistit descendere. Nam carnaleᷤᷤ adhuc
& incipientes quasi una petens confortat.
docet. castigat. ꝑfectos autem quorum
conuersatio in cęlis est sublimins extollendo
glorificat. liberius de aeternis instruit
& sepe ea quȩ a turbis ne audiri quidẽ
ualeant docet. Demoniacũ autẽ hunc
quem descendens de monte dñs sanauit.
marcus quidẽ surdñ mutũq. matheus
uero lunaticũ suisse cõmemorat. Signi¬
ficat autẽ eos de quib scriptũ est. Stultꝰ
ut luna mutat᷑. qui numquã in eodem

Expanded text:
tem quod semper loca rebus congruunt. In monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit. In inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum Patris vocem iis qui sequi se poterant pandit; deorsum spiritus malos ab his qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis vero non desistit descendere. Nam carnales adhuc et incipientes, quasi ima petens confortat, docet, castigat. Perfectos autem quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe quae a turbis ne audiri quidem valeant docet. Daemoniacum autem hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Marcus quidem surdum mutumque, Matthaeus vero lunaticum fuisse commemorat. Significat autem eos de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur. Qui nunquam in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Fides tua te saluã fecit. uade in
pace. Fides & cnim saluã fecit. quia hoc
qd petut posse accipere non dubitauit
S ed ipsam quoq spei certitudinẽ iã ab illo
acceperat. a quo per spẽ etian salutem
querebat in pace autem ire prȩcipit᷑. ut
a ueritatis itinere in uia scandali ulterius
non diriuetur. Unde & per zachariam
dicitur. Ad dirigendos pedes nr̃os in mã

Expanded text:
dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in