comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quȩ ipsi gerimꝰ sed aeciam illa
dequib in aliorum actione gaudemꝰ:
istam sacratissime unitatem soliditatẽ.
& sollempne ieuinium: concordante
ꝓposito bone tioluntatis in eamus
Lichil quoquam arduum. nichil aspe¬
rum quęritur. Nec aliquid nobis qđ
uires nr̃as excedat indicitur. siue in
abstmentiȩ castigatione. ũtł in aelemo-¬
sine largitate:. Sciunt singuli qͥ pos-¬
fint. quid ue non possint. Ipsi mo-¬
dulum suũ pendant. ĩpsi iusta cera¬
tionabili caxacione se censeant: ut sa¬
crificium miscdiȩ noncum cristitia of¬
feramur. Nec inter dampna numerat᷑
Hoc pio impendatur operi q̃ cor iusti¬
ficet. quod conscientiam habet: quod
deniq & accipienti ꝓ sit ⁊danti.
Felix quidem est ille animꝰ multumq
mirabilis: qui facultatum. ⁊ defectionẽ
benefaciendi amore.non mecuit:¬
& daturum sibi e rogandi defficit
aquo quodero gar& accepit. Sed
quia mag. nanimitas ista paucorũ

Expanded text:
sunt quae ipsi gerimus, sed etiam illa sunt quae ipsi gerimus, sed etiam illa de quibus in aliorum actione gaudemus.istam sacratissimae unitatis soliditatem, et solemne jejunium concordante proposito bonae voluntatis ineamus. Nihil a quoquam arduum, nihil asperum quaeritur, nec aliquid nobis quod vires nostras excedat indicitur, sive in abstinentiae castigatione, sive in eleemosynae largitate. Sciunt singuli quid possint quidve non possint. Ipsi modulum suum pendant, ipsi justa et rationabili taxatione se censeant, ut sacrificium misericordiae non cum tristitia offeratur, nec inter damna numeretur. Hoc pio 347 impendatur operi quod cor justificet, quod conscientiam lavet, quod denique et accipienti prosit et danti. Felix quidem ille est animus multumque mirabilis, qui facultatum defectionem benefaciendi amore non metuit, et daturum sibi eroganda non diffidit, a quo quod erogaret accepit. Sed quia magnanimitas ista paucorum
Abbreviated transcription (Latin):
par cunctorum et una sub stantia
est Cũ in oꝑibꝰ seruorũ suomnt
glorificatur deus. & coci pigatis
auctori. in multarũ grãtum actio¬
ne benedicetur.. Aluntur esurientes:
uestiuntur nudi: iusitantur in firmi:¬
& nemo quod suum est querat. sed
ꝙ alterius: Dum ad releuandam
alienam miseriam uuicuiq mensu
ra sufficit. & facile est in uenire hy¬
larem largitatem: uibi modum oꝑis
ratio temperat facultatis Per hanc
autem dei gratia quȩ oꝑatur omĩa
m omĩbꝰ communis fidelium fruc-¬
in laecatur largitate: cui aequare
non potuit in pendit: aeruatur af-¬
fectum. Nichil intali populo mor-¬
natum: nichilq diuersum est ubi
ad unũ piecatis iugorẽ. omĩa sibi
tocius corꝑis: corporis menbra con¬
sentiunt: Nec desua tenuitate
confunditur: qui dealiorum opulen-¬
tia głatur. Decuius enĩ uniuersita¬
tis est excellentia portionis: ⁊ cum dĩ
spũ om̃s agamꝰ: non solum illa nr̃a

Expanded text:
par cunctorum et una sententia par cunctorum et una sententia est; cum in operibus servorum suorum glorificatur Deus, et totius pietatis auctori in multa gratiarum actione benedicitur. vestiuntur nudi, foventur infirmiet nemo quod suum est quaerit, sed quod alterius , dum ad relevandam alienam miseriam unicuique mensura sua sufficit, et facile est invenire hilarem largitorem, ubi modum operis ratio temperat facultatis. Per hanc autem Dei gratiam, quae operatur omnia in omnibus , communis fidelium fruccui aequari non potuit impendio, aequatur affectu. Nihil in tali populo inordinatum nihilque diversum est, ubi ad unum pietatis vigorem omnia sibi totius corporis membra consentiunt; nec de sua tenuitate confunditur qui de aliorum opulentia gloriatur. Decus enim universitatis est excellentia portionis, et cum Dei spiritu omnes agimur, non solum illa nostra
Abbreviated transcription (Latin):
pius ꝑ humanã fragilitatem a suꝑnis
recedimꝰ: istis saltim diebꝰ qui nobis
ad saluberrima sunt prestituti. mũ¬
danis occupationib sub trahamꝰ. & a¬
liquid temꝑis qd ꝓ sit adbona aecer-¬
na fruemur In multis enĩ sicut scrip.¬
cum. est offendimꝰ om̃s: & licet coti-¬
diano dei munere adiuersis conta-¬
minationib emundemur. in herent
cule crassiores: quas oporceat diligen-¬
tiore cura ab solui. & impendio ma-¬
iori deleri.. Plenissime autem pec-¬
catorum obtinecur obolitio quan¬
do tocius aeccłiȩ una. est ratio. ⁊ u¬
na est confessio.. Si enĩ duoꝵ uł
trium scoꝵ pioq consensui: omĩa
quȩ poposcerent dñs prȩstanda ꝓ¬
mittit: Quid negabitur multorum
milium plebi unam obseruantiam
est inconspectu dni dilectissimi
hisdem simul instat officiis. & mu-
troq sexu om̃s gradus. ominesq or¬
dines eodem cooꝑant᷑ affectu. cum
in declmando malo ac faciendo bono.

Expanded text:
piusque per humanam fragilitatem a supernispiusque per humanam fragilitatem a supernisrecidimus, istis saltem diebus, qui nobis ad saluberrima sunt remedia praestituti, mundanis nos occupationibus subtrahamus, et aliquid temporis quod prosit ad bona aeterna furemur. In multis enim, sicut scriptum est, offendimus omnes . Et licet quotidiano Dei munere a diversis contaminationibus emundemur, inhaerent culae crassiores, quas oporteat diligentiori cura ablui et impendio majore deleri. Plenissima autem peccatorum obtinetur abolitio quando totius Ecclesiae una est oratio et una confessio. Si enim duorum vel trium sancto pioque consensui omnia quae poposcerint Dominus praestanda promittit , quid negabitur multorum millium plebi unam observantiam est in conspectu Domini, dilectissimi, eisdem simul instat officiis, et in utroque sexu omnes gradus omnesque ordines eodem cooperantur affectu; cum in declinando malo ac faciendo bono
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentia sanctionum interquelib&
spontaneȩ ob seruantiȩ stucdia habet
semꝑ priuilegium suum ut sacratius
sit quod publica lege cȩlebratur. Quã
quod pͥuata institutione dependitur.
exercitatio: enim contmnentiȩ quã sibi
quisq ꝓprio indicet arbitrio: aduci-¬
licatem cuiusdam ꝑ tinet porcionis.
Leuinium uͦ qd uniuersa aeccłie susce¬
pit. Neminem agenerali purificatio¬
ne se iungit. & cunc fit potentissimus
dei populus: quando in unitatem scẽ
obedientiȩ omĩum fidelium corda con¬
tra con ueniurit: & in castris militię
xp̃iana similis. ex om̃i parce p̃para¬
tio & eadem est ubi municio fremat
licet cruenti hostis ꝑ uigil furor & la¬
cebrosas undiq p̃tendat in sidiis. ne-¬
minem tunc caꝑe. neminem poterit
uulnerare. si nullum in ermen nul¬
lum desidem. nullum in uenerit ab
uinium quarti mensis in uitat: ut
acuris secularib actib quȩ terrenis li
tentionem semꝑ necessariam non om¬
nes possumus habere ꝑpetuam. se¬

Expanded text:
reverentia sanctionum, inter quaelibet spontaneae observantiae studia, habet semper privilegium suum: ut sacratius sit quod publica lege celebratur quam quod privata institutione dependitur. Exercitatio enim continentiae, quam sibi quisque proprio indicit arbitrio, ad utilitatem cujusdam pertinet portionis; jejunium vero, quod universa Ecclesia suscipit, neminem a generali purificatione sejungit; et tunc fit potentissimus Dei populus, quando in unitatem sanctae obedientiae omnium fidelium corda conveniunt, et in castris militiae Christianae similis ex omni parte praeparatio, et eadem est ubique munitio. Fremat licet cruenti hostis pervigil furor, et latebrosas undique praetendat insidias, neminem tamen capere, neminem poterit vulnerare, si nullum inermem, nullum desidem, nullum invenerit ab ounium septimi mensis invitat: ut a curis saecularibus actibusque terrenis libuia hanc intentionem semper necessariam non omnes possumus habere perpetuam, sae
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sit qd possit desua facultate decer¬
ꝑe. Nouit dñs om̃ium uires. ⁊ scit
iustos inspector: dequa mensura qͥsq
quid tͥbuat dissimiles quidẽ substan¬
tiȩ similes enogationes habere non pos-¬
sunt sed aequatur plerumq merito
qͥ distat in pendio. Quia potest ẽẽ.¬

Expanded text:
rum sit quod possint de sua facultate decerrum sit quod possint de sua facultate decerpere. Novit Dominus omnium vires, et scit justus inspector de qua mensura quisque quid tribuat. Dissimiles quidem substantiae, similes erogationes habere non possunt: sed aequatur plerumque merito, quod distat impendio: quia potest e
Abbreviated transcription (Latin):
bis & illi soli seruies. & diliges dnm̃
dm̃ tuũ exx coto corde tuo. ⁊ ꝑxi
mũ cuum sic̃ teipsum E̾cecera.
Lalium mandatorum ita quod ine¬
isdem libris deieuiniors sanctifi-¬
catione ⁊ curatione p̃ceptum est.
nulla interp̃tacione uacuat᷑. In om¬
ni enun tempore omĩb q uite istiꝰ¬
I euinia concupiscentias uincunt.
temptacione repellunt: suꝑbiam
in clinant. iram initigant. & om̃s
bonȩ uoluntatis effectus. ad maturi-¬
tatem cociꝰ uircutis enutriunt. si
tamen in sociecatem sine bone uo-¬
lentia karitatis assumant. & mo-
Ieuinium enim sine elemosina: non
tam purgatio arumȩ quã carnis
affuctio .ẽ. Magisq ad auaritiam.
quan a d continentiã refererendum
Quando aliquis sic acibo abstinet ut
itinia dilectissimi habundent fructi-¬
bꝰ largitatis. ⁊ in pauperes xpisti beni¬
gni sint fecunda mulierib nec car-¬
dentur in hoc oꝑe medioeres: quia pa-¬

Expanded text:
bis, et illi soli servies ; et, Diliges Dominum bis, et illi soli servies ; et, Diliges Dominum Deum tuum ex tomum tuum sicut teipsum , et caetera talium 47 mandatorum: ita quod in eisdem libris de jejuniorum sanctificatione et curatione praeceptum est, nulla interpretatione vacuatur. In omni enim tempore, omnibusque vitae isti, jejunia concupiscentias vincunt, tentationes repellunt, superbiam inclinant, iram mitigant, et omnes bonae voluntatis affectus ad maturitatem totius virtutis enutriunt; si tamen in societatem sibi benevolentiam charitatis assumant, et in Jejunium enim sine eleemosyna non tam purgatio animae quam carnis afflictio est; magisque ad avaritiam quam ad continentiam referendum est, quando aliquis sic a cibo abstinet, ut jejunia, dilectissimi, abundent fructibus largitatis, et in pauperes Christi benignis sint fecunda muneribus. Nec tardentur in hoc opere mediocres, quia pa
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria ut inter multos hostes fre-¬
quenterq con flictus. &iam si sit li-¬
dunt. qͥ cum in uisibili hoste confligt̃.
trium maxime remediorũ. est ad¬
hibenda medicina. in oratione instan-¬
tia. in castigatione ieuinii. in elemo-¬
sinȩ largitate. quȩ cũ pariter exercen¬
tur. ds̃ ꝓpitiatur. culpa delecur. cẽp¬
tatur eliditur. &̾ his quidem p̾si-¬
diis semꝑer fidelis anima deb& ac-¬
cingi: sed tunc studiosius p̃parari
ius mensis sollempne ieiunium. quod
non idõ neglegendũ. est quia deobser¬
uantia ueceris legis assumpta est
Tanquã hoc deillis sit quȩ inter dis-¬
crecionis cyborp. inter baptismum
differentias & auium pecudũq hos¬
tias destituerunt: Illa enim quae-
rerum futurarum figuras gerebant.
im plecisq significauere finita sunt.
ieumior uͦ utilitatem noui cestam̃-¬
ti gracia non remouit. & continenti-¬
tiã xpistianam. dnm̃ dm̃ cuũ ad ora-¬

Expanded text:
victoria, ut inter multos hostes frevictoria, ut inter multos hostes frequentesque conflictus, etiamsi sit lidunt qui cum invisibili hoste confligunt, trium maxime remediorum est adhibenda medicina: in orationis instantia, in castigatione jejunii, in eleemosynae largitate: quae cum pariter exercentur, Deus propitiatur, culpa deletur, tentator eliditur. Et iis quidem praesidiis semper fidelis anima debet accingi, sed tunc studiosius praeparari, m decimi hujus mensis solemne jejunium, quod non ideo negligendum est, quia de observantia veteris legis assumptum est, tamquam hoc de illis sit quae inter discretiones ciborum, inter baptismatum differentias et avium pecudumque hostias esse destiterunt. Illis enim quae rerum futurarum figuras gerebant, impletis, quae significaverunt finita sunt. Jejuniorum vero utilitatem novi Testamenti gratia non removit; et continentitiam Christianam: Dominum Deum tuum adora
Abbreviated transcription (Latin):
sum Ad or eRa pietatis hortamꝰ
quia ex perimentis di dicimꝰ libentꝰ
uos suscipe quod monemꝰ. Scitis nãq
⁊ deo docente cognͦscitis: ad aec̾nũ
uobis gaudium. ꝓ futurum diuinoꝵ.
ob seruantium mandatorum: Inqͥ¬
bus ex sequi quia humana fragili¬¬
tas plerumq lassescit: & in multis
ꝑ lubricum suȩ in firmitatis offendit:
misericors & pius dñs remedia no¬
bis ad uitoria dedit. ꝑ quẽ ueniam
obtinere possimus Quis enĩ cot in¬
lecebras mundi. tot insidias diabo¬
li. tot deniq pericula suȩ mutabi-¬
litatis aeuaderet. insi dementia re¬
gis aecerni: mala nos reparare qu&̃
ꝑ dere. Nam & qui iã redempti
iam regenerati iam filii lucis effec¬
ti sumꝰ quam diu tamen in hoc mun-¬
do qui totus in maligno. est positꝰ
decinẽtur: quam diu infirmitati car¬
nis corruptibilia. & temporali blan¬
diuntur. Non possunt istos dies
sine temptatione transire: nec faci-¬
le cuiquã ꝓ uenit. tam in cruenta

Expanded text:
 ad opera pietatis hortamur, quia experimentis didicimus, libenter vos suscipere quod monemus. Scitis namque, et Deo docente cognoscitis, ad aeternum vobis gaudium profuturam 46 divinorum observantiam mandatorum. In quibus exsequendis quia humana fragilitas plerumque lassescit, et in multis per lubricum suae infirmitatis offendit, misericors et pius Dominus remedia nobis et adjutoria dedit, per quae veniam obtinere possimus. Quis enim tot illecebras mundi, tot insidias diaboli, tot denique pericula suae mutabilitatis evaderet, nisi clementia aeterni Regis mallet nos reparare quam perdere? Nam et qui jam redempti, jam regenerati, filii lucis effecti sunt, quamdiu tamen in hoc mundo, qui totus in maligno positus est , detinentur; quamdiu infirmitati carnis corruptibilia et temporalia blandiuntur, non possunt istos dies sine tentatione transire. Nec facile cuiquam provenit tam incruenta
Abbreviated transcription (Latin):
misericors. ẽ. & paciens et magna ni-¬
mis et multũ misericors. Eiterum.
Sanctificate ieiunium p̾dicate curatio¬
nem congregate ppłm sancti ficate ae-¬
clesiam. Quȩ cohorcatio dilectissimi.
nr̃is quoq est amplectanda temporib

Expanded text:
misericors est, et patiens, et magnanimus, et multum misericors ; et iterum: Sanctificate jejunium, praedicate curationem, congregate plebem, sanctificate Ecclesiam . Quae cohortatio, dilectissimi, nostris quoque est amp
Abbreviated transcription (Latin):
seminator in terra nullꝰ induxit:.
Uirga aeciam aaron annis siccata
plurimis. sine aqua reuixit: In
templo refloruit: nucesque clausa
ꝓduxit: Ergo qui scrip.¬
sit tabulas lapideas tabulas sine stilo
ferreo. ipse grauidauit mariã sp̃o
santo. Se qui ꝓ dixit panes in here¬
mo sine aratione: ipse in pͥgnauit
uirginem sine corruptione. Et qui fe¬
cit uirga sine folia ierminare.: ipse
fecit filiã dauid sine semine gere
in utero concipi& et pari& filium:
et uocabis nomen enis hemmano.¬
hel. Qđ ergo legisti in libris tius:
aspice in mariam occulis tuis:
Ut digne dicas. canticũ dauid patris
tui.. Sicut audiuimꝰ ita & uidimꝰ¬

Expanded text:
semen in terra arator nullus induxit. semen in terra arator nullus induxit. Virga etiam Aaron annis sicca quam plurimis sine aqua revixit, in templo floruit, nucesque clausa produxit. Ergo qui scripsit lapideas tabulas sine stilo ferreo, ipse gravidavit Mariam Spiritu sancto: et qui produxit panem in eremo sine seminatore, ipse fecundavit Virginem sine corruptione: et qui fecit virgam sine pluvia germinare, ipse fecit filiam David sine semine generin utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel ? Quod ergo legisti in Libris tuis, aspice in Maria oculis tuis: ut digne dicas canticum David patris tui, Sicut audivimus, ita et vidi
Abbreviated transcription (Latin):
tit ad ioseph in uisione: Ioseph fi-
li danid: quur tantum tribula-¬
ris:. Quid multã constristaris:
Cur in sompnio cogitando desudas:
Quare uigilando tristis ambulas:
Cur demaria malã tibi ingeris fus-¬
picionem cũ ipsa tibi generatura
sit saluatorem. Aufer ⁊ elotipie a
anima tua quia quęcumq legisti
in ꝓphecia: non intellexisti in ma-¬¬
ria: Hinest enĩ omĩs tristicia
tua qm̃ sponsã tuã nondũ cogno-¬
ueris: & grauidã sentieris: Nec
alud in ea nisi adulterio suspica¬
ris. Ioseph fili dauid Natus ex-
barum. Ille deus qui scripsit mi-¬
rabilia in lege sua: ipse fecit mira¬
bilia in coniuge tua.. Quid autẽ
suN mirabilia nisi quę hominib
sunt in possibilia: Airabilia ergo
in lege non legistis. qđ si aeciam le¬
gisti: quare non incellexisti: Ipsa
certe lex quã cotiche legis: sine
graphẏo scripta.ẽ. intabulis lapi-¬
deis . Lege et incellige: qđ panem
inheremo terra ꝓ duxerit: cuius

Expanded text:
cit ad Joseph in visione: Joseph, inquit, cit ad Joseph in visione: Joseph, inquit, fili David, cur tantum tribularis, quid multum contristaris, cur in somno cogitando desudas, cur vigilando tristis ambulas, cur de Maria malam tibi ingeris suspicionem, cum ipsa tibi generatura sit Salvatorem? Aufer zelotypiae ananima tua, quia quaecumque legisti in prophetia, non intellexisti in Maria. Hinc est omnis tristitia tua, quod sponsam tuam nondum cognoveris, et gravidam sentis, nec aliud in ea nisi adulterium suspicaris. Joseph, fili David, natus ex gbarum: ille Deus qui scripsit mirabilia in Lege sua, ipse fecit mirabilia in conjuge tua. Quid autem sunt Dei mirabilia, nisi quae hominibus sunt impossibilia? Mirabilia ergo Dei in Lege non legisti? Quod si etiam legisti, quare non intellexisti? Ipsa certe, Lex quam quotidie legis, sine graphio scripta est in tabulis lapideis. Lege et intellige quod panem in eremo terra produxerit, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tacere malum . ẽ. & adulterium ꝙ¬
dere peuis. ẽ Neꝑme fiat homi¬
con iuge̾ suam. Cogitauit qđ es¬
s& adulterii cum iam esso ad
ulterium non mentis refrenaci-¬
one sed dei conceptione: Sed
non timeat maria dauid illiꝰ ma-¬
gni regis filia: qmͣ sicut indauio
ueni am contulit. sermo ꝓpheci-¬
cus: sic mariã liberat angelus
saluatoris Ueniat mater dru
casta. in gua non uirilis appeticio
io sepħ uir iudȩus : sed solꝰ in pre-¬
mixta .ẽ. Nec ioseph sponso : nec
cognita alicui uro sed sola om̃i¬
potenti deo In uoca uirgo scã
dnm̃ cuum dauid patrem tuũ.
non illum dauid adulteru̾ fusca¬
tum & hurię echei homicidio di¬
uulgatũ : sod illum dico dauid
forci manu pręliatũ diu cũ dia-¬
angelum suuͭ uisitet ui sompnis
sponsũ tuum. suspendat moy ses¬
in adulterium tuuͣ.: Parat itaq
ioseph animũ suu̾ : intempore qͦ
mariã possit occulte dimittere:
s medio noctis libramine di¬

Expanded text:
niam ergo tacere malum est, adulterium pniam ergo tacere malum est, adulterium prodere pejus est; ne per me fiat homiconjugem suam . Cogitavit ut esset alterius, cum jam esset alterius, non mentis refragatione, senon timeat Maria David illius magni regis filia, quoniam sicut in David veniam contulit sermo prophetalis, sic Mariam liberat angelus Salvatoris. Veni jam, Mater Domini casta, in qua non fuit virilis appetitio, Joseph vir Judaeus, sed solus impraemixta Joseph sponso tuo, nec cognita alicui viro, sed soli omnipotenti Deo. Invoca, Virgo sancta, Dominum tuum David patrem tuum, non illum David adulterio fuscatum, et Uriae Cethaei homicidio divulgatum: sed illum dico David forti manu praeliatum, diu cum diaangelum suum, et visitet in somnis sponsum tuum. Suspendat judiciuin adulterium tuum. Parat itaque Joseph animum in tempore, quo Mariam possit occulte dimittere. imus, medio noctis libramine di
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ et uir qui pudoris uestimen¬
cum patri non deculerit corãq
testib replicauerit. pudorisq si¬
gnaculum nõ demonstrauerit.
moriendus et ipse cum iurgine
erit Strisq ergo libidinariis
hac mos ses sententiã ferre uo-¬
luit : simulq ad ulteros perire
mandauit.. Sic nãq ait Au¬
et om̃is qui audierit tiebit:
⁊ non agit impie.: Hanc mor si
sentenciã prȩcauebãm: ipsamq
luxuriã in meo corpore refre-¬
nabam. Maxime qr dauid fili¬
functum sac̾docio prȩnoscebam:
Sed qmͣ Nichil mirũ. est nichil no-¬
consum qđ nõ reuelabit᷑ et occultũ
qđ non in publico ueniat: In
mulierem audatia exculit re-¬
galis. nec eum timor terruit
agã : anxio. gemo : doleo. curro.
consilium quęro. nec penitus
do adulteriũ. aut taceo ꝓpter
obꝓbrium. S ꝓdidero adulte-¬
rium quidẽ nonconsentio. sed
neuu crudelitatis incurro.¬
ã lapidandã . eẽ. cognosco: Sita-

Expanded text:
liter et vir qui pudoris vestimenliter et vir qui pudoris vestimentum patri non detulerit, coramque testibus replicaverit, pudorisque signaculum non demonstraverit, moriendum et ipsi cum virgine erit. Utrosque ergo libidinarios hac Moyses sententia feriri voluit, simulque adulteros perire mandavit. Sic namque ait: Auet omnis qui audierit, timebit, et non aget impie . Hanc Moysi sententiam praecavebam, ipsamque luxuriam in meo corpore refrenabam, maxime quia et David filifunctum sacerdotio praenoscebam. Sed quoniam nihil mirum est, nihil noconsum quod non reveletur, et occultum quod non in publicum veniat, in mulierem audacia extulit regalis, nec eum timor terruit agam? Anxior, gemo, doleo, curro, consilium quaero, nec plenum do adulterium, aut taceo propter opprobrium? Si prodidero, adulterium quidem non consentio, sed naevum crudelitatis incurro lapidandam esse cognosco. Si tacu
Abbreviated transcription (Latin):
alcissimi obumbrabit: ut nec es¬
tum paciaris libidinis et mat᷑
seph mariae sponsus: quid cũ
maria gerit angelus Subitoq ua¬
ioseph intuitu familiari et li¬
centia maritali aspicit mariã
conuigẽ suam: uidet in ea tu¬
mescentes uenas inguiture ad
uidit eam gressibus grauari: in¬
cellexit mariȩ uterum grauidan.
Iurbatur ioseph homo iustus.
qđ mariã quã decemplo dru
acceperat et dũ non cognouerat.
grauidã senciebat.. Ꝙ̾ quã non
meruerat in contugii honorem:
iam haber&e in confusionem::
Secũ quȩ du esitans: disputans
dicens. Unde hoc contigit.
Quid euenit. Non cognoii: non
Quid putas euenit. Perquẽ maria
sic credidit. Quã sibi plusquã
me: adolentem in uenit: Ego emͣ
cũ licentiam haberem maritalem:
ante chors nuptiarũ puellarẽ
non uexaui pudorẽ: Timui
multũq ꝑtimui: quod millo
mosy atico libro logis sententiali
domum felauerit adulterio: mori¬
rii enda sapidib sub iacebit.: Simi¬

Expanded text:
Altissimi obumbrabit, ut nec aesAltissimi obumbrabit, ut nec aestum patiaris libidinis, et mater seph Mariae sponsus, quid cum ea egerit angelus. Subito Joseph intuitu familiari et licentia maritali aspicit Mariam conjugem suam: vidit in ea tumescentes venas in gutture, et vidit eam gressibus gravari; intellexit Mariae uterum gravidari. Turbatur Joseph homo justus, quod Mariam quam de templo Domini acceperat, et nondum cognoverat, gravidam sentiebat, et quam non meruerat in conjugii honore, jam haberet in confusione; secumque diu aestuans ac disputans, dicit: Unde hoc contigit? quid evenit? Non cognovi, non quid, putas, evenit? per quem Maria sic cecidit? quem sibi plus quam me adulantem invenit? ego enim cum licentiam haberem maritalem, ante thorum nuptiarum puellarem non vexavi pudorem. Timui, multumque pertimui, quod in illo Mosaico libro Legis sententiali domum foedaverit adulterio, morienda lapidibus subjacebit: simi
Abbreviated transcription (Latin):
tecuͣ. Dominus in quit tecũ: sed
plusquã mecum. Dñs tecum: sed
sit in utero tuo. Ad impleat men¬
ꝓcedat fomosus deutero tuo. tam¬
quã sponsus dechalamo suo. Egre-
in utero grauescam pudico & in mo¬
nis sim amarito. Quoniã uirũ
penitꝰ non cognosco. Desponsata
sum homini iusto. si cũ illo nõ
conuenero unde erit qđ generabo:
Sed si potest fieri ut concipia in¬
tacta & generam clausa : indica
modum : & paratũ in uenies ani¬
mu meu̾. Omnibꝰ enĩ modis ex¬
opto me ego deo meo ut habeã
ꝓlem: ⁊ nõ ꝑdã pudorẽ Refert
Angelus gabrihel modũ conceptio¬
nis : quod in uerbo fieret saluato¬
sponsa dei. dilecta dei. famula
dei: mat᷑ dei : si hunc ame mo¬
dũ requiris. quomodo uirgo conci¬
pias. uirgo parias. et post̾ partũ
uirgo ꝑ maneas.. Uel quomodo
fiat inte qui fecie te: audi me¬
niet in te. & uircus altissimi oh¬
umbrauit tibi. Ita enĩ te uirtꝰ

Expanded text:
tecum. Dominus, inquit, tecum; sed tecum. Dominus, inquit, tecum; sed plus quam mecum. Dominus tecum; sed sit in utero tuo; adimpleat menprocedat formosus de utero tuo, tanquam sponsus de thalamo suo; egredia utero gravescam pudico, et immunis sim a marito; quoniam virum penitus non cognosco? Desponsata namque sum homini justo; si cum illo non convenero, unde erit quod generabo? Sed si potest fieri ut et concipiam intacta, et generem clausa; indica modum, et paratum invenies animum meum. Omnibus enim me modis exopto ego Deo meo; ut et habeam prolem, et non perdam pudorem. Refert angelus Gabriel modum conceptionis, quod in verbo fieret Salvatosponsa Dei; dilecta Dei, filia Dei, mater Dei, si hunc a me modum requiris, quomodo virgo concipias, virgo parias, et post partum virgo permaneas, vel quomodo fiet in te qui fecit te; audi meniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Ita te virtus
Abbreviated transcription (Latin):
malus seruus.: E ideo malꝰ ser¬
uus : quia non tecũ cum tremore
loquor ut seruus: Ignosce gͦ mi¬
chi qđ audeam cum sponsa dñi
mei fabulari : ⁊ tamen indicamͥ.
quomodo poterit dei filiꝰ ꝑte gene¬
rari. Audite fr̃s audite mariã
nobiscum loquentẽ: Carne absen-¬
tem : sp̃ũ p̃ sentem: Werecundia
uirginitatis uultu auercente a
conlocutore : & in dicante quomo-¬
do in pͣgnata sit acreatore. Cr̃ã
i quit maria in domo mea puel¬
la iudȩa: ex semine dauid Recis
generata: Adulta facta sum: et
disponsata su con uigi ⁊ placui¬
alteri Non int̾ueni ente ad ulterio:
sed intercedente sp̃u scõ. Despon¬
sata sum homini uidȩo &e pla¬
cui homini deo. Desponsa uit
ioseph sponso meo: uenit quidã
ad me magnus xp̃i paranim phus:
Non patriarcha pͥmus aut ꝓphȩca
Segregius: sed gabrihel ille arc̾angebꝰ.
Facie rucilans: ueste coruscans:
Ingresu mirabili. aspecdu cerribili:
Dixitq michi: Aue grã plena dñs

Expanded text:
malus servus, et ideo malus sermalus servus, et ideo malus servus, quia non tecum cum tremore loquor ut servus: ignosce ergo mihi, quod audeam cum sponsa Domini mei confabulari; et tamen indica mihi quomodo potuerit Dei Filius per te generari. Audite, fratres, audite Mariam nobiscum loquentem; carne absentem et spiritu praesentem; verecundia virginitatis vultum avertentem a collocutore, et indicantem quomodo impraegnata sit a Creatore. Eram, inquit Maria, in domo mea, puella Judaea, ex semine David regis generata: adulta facta sum, et desponsata sum conjugi, et placalteri non interveniente adulterio, sed intercedente Spiritu sancto. Desponsata sum homini Judaeo, et placui homini Deo: desponsavit mJoseph sponso meo, venit ad me quidam magnus Christi paranymphus, non patriarcha primus, aut propheta egregius; sed Gabriel ille archangelus, facie rutilans, veste coruscans, incessu mirabili, aspectu terribili, dixitque mihi: Ave, gratia plena, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
natus. est deuentre meo. me ma¬
trem dimisit intactam: Ad imple-¬
uit uentrẽ meũ diuinitate: et
uterum meum nõ euacuauit cas¬
titate. Exiuit deuentre meo gi-¬
ganteo cursu magnificus: ⁊ uent᷑
meus non . ẽ. pudore euacuatꝰ:.
Nec inconceptione in uenta sũ sine
pudore. Nec in parturicione in¬
uenta sum cũ dolore.. O mira &
laudabilis inter feminas. in qua
ab angło salutat᷑ uirginitas. sola
in pͣgnata: nec uiciata Exhonera¬
ta: Nec uacuata. Quia sic. ẽ. ab.
angelo salutata Aue maria. gr̃ã
plena dominus tecum Felide uͭ-¬
bilicus castitatis: quã amplexus
nõ tecigit maritalis Considero con¬
ceptũ. tuum beata turgo. ⁊ expa-¬
uesco Intueor parcũ tuum .: & con¬
tremisco.. Ad oro filium tuu. et
modo meriusti dici mat̾ dei:
et sponsa filii dei: Qđ rog̃ g dia
michi: sed tamen conloquente tecum
iNignosce michi: Ingnosce in qtia michi.
qđ audeam serius atq utinam
uł bonus et nõ aeciam in utilis ⁊

Expanded text:
natus de ventre meo, me matrem dimisit intactam, adimplevit ventrem meum divinitate, et uterum meum non evacuavit castitate: exivit de ventre meo, giganteo cursu magnificus, et venter meus non est pudore evacuatus, nec in conceptione inventa sum sine pudore, nec in parturitione inventa sum cum dolore. O mira et laudabilis inter feminas, in qua ab angelo est salutata virginitas, sola impraegnata nec vitiata, exonerata nec evacuata; quia sic est ab angelo salutata, Ave, inquit, gratia plena, Dominus tecum! Felix umbilicus castitatis, quem amplexus non tetigit maritalis! Considero conceptum tuum, beata Virgo, et expavesco; intueor partum tuum, et contremisco; adoro Filium tuum, etmodo meruisti dici nurus Domini, et sponsa Filii Dei? Quod rogo, indica mihi; sed tamen colloquenti tecum ignosce mihi: ignosce, inquam, mihi, quod audeam servus, atque utinam vel bonus, et non etiam inutilis et
Abbreviated transcription (Latin):
Tde uirginitate mariae: qui solun
dere con uigii. Quia ꝑmeritũ iur¬
ginitatis ita sepe ꝑatus es aconcubi¬
tu uxoris ut pater dicaris saluato¬
ris.. Qni uiuit ⁊ regnat in scła
seculorum. aosN

Expanded text:
ginitati Mariae, quia solus dere conjugium: quia per meritum virginitatis ita separatus es a concubitu uxoris, ut pater dicaris Salvatoris, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
arbor In scientiae arbor spinas
⁊ tribulos genuit : spem & salutẽ
arbor sapientiae peperit. Arbor
cordis oculis arbor: Arbor mundi
in sinuauit astuciam: diuinam
arbor demonstrauit prudentiam
M aliĩ arbor: bonum arbor ostendit:.
et deo ad nuente quod sentire
conceditur dicam. Adã  sicorpo-¬
raliter nõ cecidisset. xp̃s in ista nos

Expanded text:
arbor scientiae: arbor spinas arbor scientiae: arbor spinas et tribulos genuit, spem et salutem arbor scientiae peperit: arbor cordis disclusit: arbor mundi insinuavit astutiam, divinam arbor demonstravit prudentiam: malum arbor, bonum arbor ostendit; et Deo annuente, quod sentire conceditur dicam: Adam nisi corporaliter cecidisset, Christus nos
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. legis mistertum. Primus ho¬
et sine coitus ꝑ mixcione. hic
ex incorrupta. ille ex intacta
Nullo enim adhuc semine: nec
uonere fuerat : sautiata nec in-¬
bre: Per pͥmũ uita amissa: per
scđm redita. Primꝰ acceptam
ꝑdidit grãm scds cum uita tri¬
buit gram̃. Primꝰ suasu uirgi-¬
nis cecidit: scđs partu iurgi¬
nis qđ iacebat erex̃. Primus
peccando mortis penã ꝓtulit.
seds paciendo indulgentiã con-¬
tulit Primꝰ ꝓculpa deparadẏ¬
so eiectus : secundus ꝑ głam cruci
mundo ad fixxus: Ergo malum
ꝑ feminã : immo ꝑfeminã bonũ
Qua si ꝑ aeuam cecidimus. ꝑ
mariam stamus.. Per euã ꝓ str̃a¬
ti: erecti ꝑ mariã Pereuã ser¬
uituti addicti : ꝑ mariã liberi
effecti:. Qua nobis sustulit du
ri fecit ꝑ arboris pomũ: ab soluit
maria ꝑ arboris donum. qui a
nobis nuditatẽ ostendit : uestiit
Arbor indulgentiȩ foliis.. Arbor
peccatoꝵ incussit ardorem: refri¬
gerium delictors uestibꝰ p̃parauit

Expanded text:
est legis myserium. Primus hoet sine coitus permixtione est: hic ex incorrupta, ille ex intacta; 450 quia nullo adhuc semine, nec vomere fuerat sauciata nec imbre. Per primum vita amissa, per secundum reddita. Primus acceptam perdidit gratiam, secundus cum vita tribuit gratiam: primus suasu virginis cecidit, secundus partu virginis, quod jacebat, erexit: primus peccando mortis poenam protulit, secundus patiendo indulgentiam contulit: primus pro culpa de paradiso ejectus, secundus pro gloria cruci mundo affixus. 2. Ergo malum per feminam, immo per feminam bonum; quia per Evam cecidimus, per Mariam stamus: per Evam prostrati, erecti per Mariam: per Evam servituti addicti, per Mariam liberi effecti. Eva nobis sustulit diuri fecit per arboris pomum, Maria absolvit per arboris donum; quia nobis nuditatem ostendit, arbor indulgentiae foliis vestivit: arbor peccatorum incussit ardorem, refrigerium delictorum vestibus praeparavit
Abbreviated transcription (Latin):
congregationẽ conlinuonis huma-¬
ne Per egit quidẽ in ortu suo
plena hominis dispensatione :
sed dm̃ tamen non deseruit di¬
gnitate. Idõ q in mundo isto
talis : qualis natuitati purita¬¬
t̾e orcus sui: acciã in uite since¬
ritate seruauit. Solus enĩ ille
.ẽ : in cuius ore ut scriptũ .ẽ.

Expanded text:
concretione colluvionis humanconcretione colluvionis humanae, peregit quidem in ortu suo plenam hominis dispensationem, sed Dei tamen non descruit dignitatem. Ideoque in mundo isto talis qualis nativitate, puritatem ortus sui etiam in vitae sinceritate servavit. Solus enim ille est in cu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: hodie uenit saluare ꝑcar¬
nem:. Creatio hominum pͥma po-
luit ut nob̾ redder& inisericordiã.
quic ꝗd ab stulerat offensa.. Descen-¬
dit ergo ille : ut nos ascenderemꝰ.
Cȩlestia sub misit : ut terrestria
subleuaret. Fecit se hominis par¬
ticipẽ : ut homin̾e faceret dĩ esse
con sortẽ. Factꝰ sicut ꝑ apłm au
distis exx muliere. factus sublege:
Sed nemo cum mulierẽ audit : ma-¬
tr̃e dñi dei Nominis offensionẽ
moueatur. Uirgo concepit ex spũ
scõ: sed mulier nominatur exse-¬
xii. Ꝙ ideo a euangłista qͥ lastꝰ
.ẽ. uirginẽ : apostolus autem mu-¬
kerẽ nuncupauit: Et om̃s in
partu uirginis omnipotentiam
agnoscerent diumitatis. Appel-¬
latione autem mulieris: nomen
conditionis audirent. Natus. eͣ.
non ex corruptione carnali. Na¬
tꝰ ut homo : sed nõ genitꝰ ut ho-¬
mo:. Ita suscepit. ut seruaro᷑ ma¬
iestatis honorem.. Et sic segregan¬
do. puritatẽ natiuitatis suae

Expanded text:
tatem, hodie venit salvare per cartatem, hodie venit salvare per carnem. Creatio hominum, prima poluit ut nobis redderet misericordia quidquid abstulerat offensa. Descendit ergo ille ut nos ascenderemus, coelestia submisit ut terrestria sublevaret; fecit se hominis participem ut hominem faceret Dei esse consortem; factus, sicut per Apostolum audistis, ex muliere, factus sub lege . Sed nemo cum mulierem audit matrem Domini, de nominis offensione moveatur. Virgo concepit ex Spiritu sancto, sed mulier nominatur ex sexu. Et ideo evangelista, qui lectus est, virginem; apostolus autem mulierem nuncupavit: ut omnes in partu Virginis omnipotentiam agnoscerent Divinitatis; in appellatione autem mulieris, nomen conditionis audirent. CAP. III. Nnon ex corruptione carnali; natus ut homo, sed non genitus ut homo. Ita suscepit carnem, ut servaret majestatis honorem. Et sic segregando puritatem nativitatis suae a
Abbreviated transcription (Latin):
D aluator ergo nr dileccissim ho¬
die natus ẽ.: gaudeamꝰ: Neq enĩ
locum oportet. esse tristitiae : ubi
Natalis. ẽ gaudioꝵ.. Adom nes
lacticiae diei huius: arbicrecur
alienum: Si sc̃s quis. est gaudeat:
quia accipi& remanerationẽ Si
peccator .ẽ. gaudeat: quia in uitat᷑
ad ueniã:. Si gentilis. ẽ. gaudeat.
quia ad mittitur ad salutem Car¬
nẽ humani generis ꝓ nobis deus
fuscepit : si ipsi nos alienos axpͥo
non faciamus : iã in xp̃o sumꝰ.
A gnoscamꝰ ergo redẽptorem om̃iũ¬
Nostru : agnoscamꝰ salutẽ nr̃aͣm
Ipse se alienum a consorcio xp̃i ef¬
ficit qui se . eẽ. in corpore xp̃i de¬
negauerit: Sed illud. ẽ. dilectis¬
simi ut qr scđm scripturas quę
lectȩ sunt : hodiȩ dnm̃ natũ
esse cognoscimus. Uideamus quo¬
modo in finem scłi natus sit : qͥ
s ex patre : homo exx matre. D̾s ex
deitate : corporeus ex carne.. Et idõ
ds̃ ante scła: homo post scła
Q ui in principio creauit ꝑ maies¬

Expanded text:
alvator noster, dilectissimi, hodie natus est, gaudeamus: neque enim locum oportet esse tristitiae, ubi natalis est gaudiorum. Ad omnes laetitiae diei hujus arbitretur alienum. Si sanctus est quis gaudeat, quia accipiet remunerationem. Si peccator est gaudeat, quia invitatur ad veniam. Si gentilis est gaudeat, quia admittitur ad salutem. Carnem humani generis pro nobis Deus assumpsit. 407 Si ipsi nos alienos a Christo non faciamus, jam in Christo sumus. Agnoscamus ergo redemptionem nostram, agnoscamus salutem nostram. Ipse se alienum a consortio Christi efficit, qui se esse in corpore Christi denegaverit. Sed illud, dilectissimi, quod secundum Scripturas, quae lectae sunt, hodie Dominum natum esse cognoscimus, videamus; quomodo in fine saeculi natus sit, qui Deus ex Patre, homo de matre; Deus ex deitate, corporeus ex carne; et ideo Deus ante saecula, homo post saeculqui in principio creavit per majes
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc eundẽ ipse se ꝓ mictebat osten¬
dere diligentibus se: Qđ do¬
nec fiat: ostendit nobis qđ suffici¬
at nobis: donec eum fontem
uitȩ potemꝰ et saciemur:. Inter-
diim ambulantes ꝑfidem: peregri-¬
namur adõ. Dum esurimus et
sitimꝰ iustitiam: dũ forme dei
pulcritudinem in effabili ardore
desideramꝰ : forme serui natalem.
deuoto obsequio cȩlebremꝰ.. Noͣ¬
dum con templari possumus qđ
genitꝰ .ẽ. Ante luciferũ apatre.
frequentem᷑ qđ nocturnis horis
.ẽ. genitus ex uirgine:: Nonclum
capimꝰ quod ante solem ꝑ manet
nomen eiꝰ. Agnoscamꝰ in sole po-¬
situm taatnacilum euis: Son¬
dũ contuemur unicũ ꝑ manentẽ in
patre suo recordenur sponsum ꝓ¬
cedentem dechalamo suo. Nondũ
idonei sumꝰ con uiuuo patris sut¬
nr̃i. Agnoscamis p̃sepe dni nr̃i

Expanded text:
 eumdem ipsum se promittebat ostendere diligentibus se . Quod donec fiat, donec ostendat nobis quod sufficiat nobis, donec eum fontem vitae potemus et satiemur; interim dum ambulantes per fidem peregrinamur ab eo, dum esurimus et sitimus justitiam, et formae Dei pulchritudinem ineffabili ardore desideramus, formae servi Natalem devoto obsequio celebremus. Nondum contemplari possumus quod genitus est ante luciferum a Patre, frequentemus quod nocturnis horis est natus ex virgine. Nondum capimus, quod ante solem permanet nomen ejus , agnoscamus in sole positum tabernaculum ejus. Nondum contuemur Unicum permanentem in Patre suo, recordemur sponsum procedentem de thalamo suo . Nondum idonei sumus convivio Patris nostri, agnoscamus praesepe Domini
Abbreviated transcription (Latin):
lata genuisset. Cũ enĩ inquid
apłs in forma dĩ ess&: forma
serui accepit: Om̃s homines
dilectissimi. serui peccatoꝵ fuer̾.
& idõ bene ait apłs.. Formã
tanco modo serui assũpsisse.
quia homo qͥdẽ uerꝰ sedhumanis
uicis non inquinatꝰ. Pormã tan¬
tũ habuit serui: non conscientiã.
Quia licet habuerit speciem homi¬
nis : non tamen habuit conscien¬
tiã peccatoris:. Quia sic̃ apostolꝰ
dicit. qui cũ in forma dĩ ess& for-¬
mã serui accepit: ⁊ habitus in¬
ds. Habitu homo: sedpotentia
ds̃.. Quasi seruus in forma: sed
dominꝰ in natura Foris ostendens
matris in firmitatem : intꝰ possi-¬
dens patris maiestatem. Foris hu-
q monstrauit: In passionibꝰ ho-¬
minẽ : in iurcutibꝰ dm̃ E suri-¬
it enĩ : sed esurientes multiplica-¬
tis ꝑbenedictionẽ panibꝰ pauit
Qđ esuriuit carnis fuit : qđ pauit

Expanded text:
one nesciret. Cum enim, inquit Apostolus, in forma Dei esset, formam servi accepit, etc. Omnes homines, dilectissimi, servi peccatorum fuerunt, et ideo bene ait Apostolus formam tamtummodo servi assumpsisse, quia homo quidem verus, sed humanis vitiis non coinquinatus, formam tantum habuit servi, non conscientiam: quia licet habuerit speciem 408 hominis, non tamen habuerat conscientiam peccatoris: quia, sicut Apostolus dicit, Cum in forma Dei esset, formam servi accepit, et habitu in. Habitu homo, sed potentia Deus, quasi servus in forma, sed Dominus in natura: foris ostendens matris infirmitatem, intus possidens Patris majestatem; foris humique monstravit, in passionibus hominem, in virtutibus Deum. Esurivit enim, sed esurientes multiplicatis per benedictionem panibus pavit. Quod esurivit, caro fuit; quod pavit
Abbreviated transcription (Latin):
oportet crescere : me autẽ ininui¬
Laudent eum condigne om̃s an
ruptibili eos sagina uiuificans:
cuiꝰ aecernitate semꝑ beati ui¬
uunt : cuius bonitate semꝑ bea¬
te iuunt:. Illi enĩ con digne lau¬
dant dm̃ apud dm̃: & dant
dulo in firmitatis Nostrȩ. pace̾
ꝑbonã uolumptatem reconcili-¬
ari meream᷑ Ipsoꝵ enĩ ange-¬
loꝵ uera & hodierna uox est:
quã nato nob̃ saluatore exul¬
tando angłi ꝓ fuderunt. Gła
in ex celsis den. & interra pax
hominibꝰ bone uoluntatis:. Lan-¬
dant illi competenter: laudemꝰ
et nos obędienter. Sunt illi
nuntii enis: simus & nos pecco¬
ra eiꝰ. Im pleuit inc elo men¬
sã ipsors: impleuit int̾ra prę¬

Expanded text:
oportet crescereoportet crescereLaudant eum condigne omnes An, incorruptibili eos sagina vivificans; cujus aeternitate semper vivunt, cujus bonitate semper beate vivunt. Illi eum condigne laudant, Deum apud Deum, et dant dulo infirmitatis nostrae pacem per bonam voluntatem reconciliati mereamur. Ipsorum enim Angelorum vere hodierna vox est, quam nato nobis Salvatore exsultandoin excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Laudant illi competenter, laudemus et nos obedienter. Sunt illi nuntii ejus, sumus et nos pecora ejus. Implevit in coelo mensam ipsorum; implevit in terra prae
Abbreviated transcription (Latin):
te ceex̃ultate iusti indno : ut
nos rectos possit docere lauda¬
cio Audite qđ nostis. recolite
quod audistis. amate qđ credi-¬
distis. p̾ dicate qđ amatis. Si¬
cut aniuuersarium cȩlebramꝰ
hunc diẽ: sic hiue daei debi¬
tum ex pectate sermonẽ. Na¬
mo de matrȩ. Depatris in mor¬
talitate: dematris Uirginitate
Depatre sine matre. dematre
sine patre. Depatre sine tẽpo-¬
re: de matre sine semine.
Depatre principiũ uitȩ : dema-¬
trȩ finis mnortis. Depatre
ordinans omne̾ diem: dematre
sit enim hominẽ iohannẽ qͥ
tunc Nasceret᷑ cũ dies incipe¬
rint ininui : ⁊ natꝰ. est ipse
cũ dies incipiunt crescere: ut
ex hoc pͣ figuraret᷑ qđ ait ipse
ioħs.. Illum oporcet crescere:
me aute minui. Debo enĩ
uita humana in se aedificare
non sibi uiuat sed ei qui ꝓ¬
om̃ibꝰ mortuus . ẽ. & resurrexit:
Et dicat unusquisq nr̃m qđ di¬
cit apłs Uiuo autẽ iã non ego.
uiuit uero in me xp̃s.. Illũ

Expanded text:
te, et exsultate, justi, in Domino, ut vos rectos possit decere laudatio . Audite quod nostis, recolite quod audistis, amate quod creditis, praedicate quod amatis. Sicut anniversarium celebramus hunc diem, sic huic diei debitum exspectate sermonem. Namo de matre. De Patris immortalitate, de matris virginitate. De Patre sine matre, de matre sine patre. De Patre sine tempore, de matre sine semine. De Patre principium vitae, de matre finis mortis. De Patre ordinans omnem diem, de matre sit enim hominem Joannem, qui tunc nasceretur, cum dies inciperent minui: et natus est ipse, cum dies inciperent crescere, ut ex hoc praefiguraretur quod ait idem Joannes, Illum oportet crescere, me autem minui . Debet enim vita humana innon sibi vivat, sed ei qui omnibus mortuus est et resurrexit, et dicat unusquisque nostrum quod dicit Apostolus: Viro autem jam non ego, vivit vero in me Christus. Illum
Abbreviated transcription (Latin):
format nos ad similitudinẽ dei:
⁊ factus. ẽ. filius hominis unicꝰ
filius dĩ Q multos filios
hominũ facit filios dei Qͤ
nutritos seruos ꝑ uisibilẽ for¬
mã serui: ꝑ fecit liberos. ad
tudendã formã dnĩ. Filii e¬
nĩ dei sumꝰ ⁊ nõdum appa-¬
ruit qͥd erimus Scimꝰ enĩ qm̃
cũ apparuerit similes ei erimus:

Expanded text:
format nos ad similitudinem Dei: format nos ad similitudinem Dei: et factus filius hominis unicus Filius Dei, multos filios hominum facit filios Dei; et nutritos servos per visibilem formam servi, perficit liberos ad videndam formam Dei. Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Et scimus quoniam cum ap
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ erat uerbñ. Plenitudo p̃se¬
pis nr̃i. est quia ũbum caro fac-¬
tũ. est & habrtauit in nob.. Ut
enĩ panẽ angłaꝵs manducaret
homo : creatorꝰ angłoꝵ factus. ẽ.
homo: Illi laudant udendo:
nos credendo Illi fruendo: nos
pecendo Illi capiendo: nos quȩ-¬
rendo. Illi in trando: nos pulsan
do:. Quis enĩ hominũ omnes
hesauros sapientiae scientiae no-¬
uerit u xp̃o occultos atq in pau¬
ꝑtate carnis enis. ẽẽ absconditos.
Quia ꝓpter nos pauꝑ factus .ẽ. cũ
diues ess&. ut illius pauꝑtate
ditaremur. Cũ enim immorcali¬
tatẽ ad sumeret mortẽ consume¬
ret : in pauꝑtate se ostendit:
Sed diuitias dilatas ꝓmisit: non
ablatas amisit. Quã magna
multitudo dulcedinis eiꝰ quam
abscondit timentibꝰ se ꝑ ficit au-¬
tem ea sperantibꝰ inse. Expar
te scimus : donec ueniat qđ ꝑ
fectum. ẽ. Cui capiendo ut ido¬
nei prestaremur : ille aequalis
patri in forma dei. informa serr¬
ui factus.ẽ. similis nob̃.. Re-¬

Expanded text:
o praesepii nostri est, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ut enim panem Angelorum manducaret homo, creator Angelorum factus est homo. Illi laudant vivendo, nos credendo: illi fruendo, nos petendo: illi capiendo, nos quaerendo: illi intrando, nos pulsan. Quis enim hominum omnes thesauros sapientiae et scientiae noverit in Christo occultos, atque in paupertate carnis ejus absconditos? Quia propter nos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate ditaremur . Cum enim mortalitatem assumeret, mortemque consumeret, in paupertate se ostendit: sed divitias dilatas promisit, non ablatas amisit. Quam multa multitudo dulcedinis ejus, quam abscondit timentibus se, perficit autem sperantibus in se ! Ex parte enim scimus, donec veniat quod perfectum est. Cui capiendo ut idonei praestaremur, ille aequalis Patri in forma Dei, in forma servi factus similis nobis, re
Abbreviated transcription (Latin):
duplicẽ inse naturã monstrauit::
Q ideo substantiae utriq mediator
.ẽ : quia dũ sub misit caelestia.
ex altauit humana Fecit sũ mũ
ediu̾s itate concordia : ut meo u¬
na ttraq fier& qͥ in se utr̃uq

Expanded text:
duplicem in se naturam monstravit, et ideo substantiae utriusque mediator est: quia dum submisit coelestia, exaltavit humana: fecit summam ex diversitate concordiam, ut in eo una utraque fieret, qui in se utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
ASISSIM
NARLA UIRAINIS UTE¬
ũ sponsi urginis clausũ
gnaculũ : merito plenissime con lau¬
darẽ. simesse meterem quã nõ semi¬
narẽ: Deniq sic apłs dicit Quecũ.¬
q seminauerit homo: haec et mec&e.
Uerũ. est omi modo uerũ. est: hoc
omnẽ hominem mecere qđ semina

Expanded text:
astissimum Mariae virginis uterum, sponsae virginis clausum enaculum merito plenissime collaudarem, si messem meterem quam non seminarem, de qua sic Apostolus dicit, Quaecumque seminaverit homo, haec et metet . Verum est omnino, verum est hoc omnem hominem metere quod semina
Abbreviated transcription (Latin):
die Natus ex uirgine filius ma-
et maria. Et ego te filium gene-¬
raui : & uirginitatẽ meaͬ non uo-¬
laui: Regnũ teneo uirginitatis.
et regem genui castitatis Ingre-¬
chentem et egredientẽ habui in
palacio uentris filium imperato¬
ris: ⁊ demanibꝰ meis non amisi cla-¬
uem ragni pudoris.: Porta facta
sũ caeli : ianua facta sum filio
dei:. Illa porca sum clausa: quã
in uisione diuina ezechiel ꝓpheca
uidit : dequa in me dicit ꝓphe-¬
tans.. Uidi portam in domo dni
clausam : et didcit adme angelus.
Porta haec quã uides: non aperiae¬
t᷑. & homo Non transibit ꝑ eã: et
clausa erit in aecernũ: Sed mira-¬

Expanded text:
cat natus ex Virgine, Filius Mariet Maria: Et ego te filium generavi; sed virginitatem meam non violavi: regnum tenui virginitatis, et regem genui castitatis: ingredientem et egredientem habui in palatio ventris Filium imperatoris, et de manibus meis non amisi clavem regii pudoris. Porta facta sum coeli; janua facta sum Filio Dei. Illa porta facta sum clausa, quam in visione divina Ezechiel vidit propheta, de qua in me dicit prophetizans. Vidi portam in domo Domini clausam: et dixit ad me angelus, Porta haec quam t homo non transiet per eam, et clausa erit in ecternum, super
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ utero. non uocabitur filiꝰ uidei.
sed uocabit᷑ filiꝰ dei.. Habe gͦ iosephn
cum maria conuige tua commu-¬
nẽ uirgintatẽ menbroꝵ quia deuir-¬
ginibꝰ menbris uirtus nascit᷑ ange¬
loꝵ. Sis maria sponsa xp̃i carne
sua uirginitate. est seruata. Sis
Autẽ ⁊ tu pater xpi cura castitatis
et honori ficentia uirginitatis. ut
deuirginibꝰ menbris. generetis scłi

Expanded text:
jus utero, non vocabitur filius Judaei, sed vocabitur Filius Dei. Habe ergo, Joseph, cum Maria conjuge tua communem virginitatem membrorum; quia de virginibus membris Virtus nascitur Angelorum. Sit Maria sponsa Christi carnis suae virginitate servata; sis autem et tu pater Christi cura castitatis, et honorificentia virginitatis: ut de virginibus membris generetis saecu