comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bas. Sed qͣndo laudas uiuũ si noͥ. laudare adribe
illũ mortuo. ut accendat᷑. Id ẽ. qͥcũq adhuc piger
ẽ. seqͥ d̃. ad noue illi carbonẽ qͥ erat extinctꝰ. et
habeto sagittã ũbi dei et carbonẽ uastatorẽ ut oe¬
curius labiis imqͥs ec linguȩ subdole. Qͥd sequitur:
Accepit iste sagittas ardentes: accipiat carbones ua.¬
statores Iã repellit linguã subdolã. et ĩ abia inigua.
lã ascendit gradũ: incipit ꝓficere. Sed adhuc uuut
int̃ malos: int̾ iniqͦs. Nondũ ẽ. area uentilata. łura
qr critieu factũ e. Nũ qͥd iã inhorreo ẽ: Adhuc neces¬
se ẽ multa palea premat᷑: et qͦntĩ ꝓfic̃. tancũ indet
et de illc similitudine hoc nos docet dñs. de frem̃tis
et xiiamis. Cũ autẽ creuiset erba et fructũ fecisset
tunc appar uer̾ et tirania id ẽ ꝙ nulli homin appa.

Expanded text:
bas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe bas. Sed quando laudas vivum, si nosti laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit profices; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizan
Abbreviated transcription (Latin):
desolatoriis: ut fiat purus locus desolatꝰ. incuiꝰ loci
puritate faciat ds̃ ȩdificiũ suũ: qr facta fuerat ibi rui¬
na diaboli et ȩdificat᷑ ibi xp̃s. Nã quã dui manet ibi
diabolus: ñ potest ȩclificari xp̃s. Accedunt carbones
desolatorii: et deiciunt qđ male fuerat ȩdificatuo.
Et desolato loco: accedit structura felicitatis ꝑ pecuȩ
Uidete gͦ quare dictis carbones. Iuia qͥ se conũtunt
ad dñm: de mortuis reuiiuscunt. Carbones autem
qͣndo accendunt᷑ anteꝗͣ ate pdegent᷑ extincti erant.
Nã extincti carbones morfiiplicunt᷑ ardentes uiu
appellant᷑. Exẽpla gͦ multoꝵ iniquoꝵ qͥ conũsis ad¬
cd̃m. carbones dictis Audis homines mirari: et
dicere. Ego illũ noui quã ebriosus fuit. quã icele¬
ratꝰ. quał amator circi aut amphiteatri. qualis frau¬
dacor. Modo qͦm deo serunit: quã in nocens factꝰ est.
Nolimirari. Carbo ẽ. Uiuĩ: uidesq extinctũ pilange¬

Expanded text:
desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puritate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi m, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plange
Abbreviated transcription (Latin):
sus linguã dolosã. Sunt et carbones. Ut puta enĩ¬
incipit tͥ dicere ds̃. Tuñ potes. Quare ille potest:
quare alt̾ potuit: Nũqͥd tu delicatior es illo sena¬
tore: nũqͥd tu infirmior es illo aut illo inualitudi¬
ne: nũqͥd tu infirmior es feminis: feminȩ potuer.
uiri ñ possunt: delicati diuites potuer̃. pauꝑes ñ
possunt: Sed ego inqͥt multũ peccaui. et multũ
peccator sũ. Numerant᷑ etiã qͥ multũ peccauer̃.
et eo plus amauer̃ quo plura illis dimissas: quomͦ
dictũ ẽ in euangelio. cu modicũ dimittit᷑ modi.¬
2.eũ diligit. Cũgͦ fuerint et ista enumerata. et no¬
minatĩ dicti fuerint homines qͥ potuer̃ ille acce¬
pta sagitta in corde. accedentibꝰ etiã carbombꝰ de
desolatur: Ad desolationẽ ꝑducitꝰ. frant autem
in illo multa quȩ fronduerant male: multȩ carnalis ec¬
gitationes multi scłares amiores si utͦ enit᷑ carbonibꝰ

Expanded text:
sus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipsus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes, quare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae potuerunt, viri non possunt? delicati divites potuerunt, pauperes non possunt? Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui multum peccaverunt; et eo plus amaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus Quid est enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus
Abbreviated transcription (Latin):
isdicas. siue uastatoribꝰ dicas. nã in diũsis codicibꝰ
diũse scriptũ ẽ: idẽ significat. Uidete. Uastatores
carbones dicunt᷑ qͥ uastando et desolando ad de-
transfigunt corda. Sed cũ transfixa fuerint cor-¬
da sagittis ũbi dei: amor excitat᷑ ñ interitꝰ cõpa-¬
rat᷑. Nouit dĩ sagittare ad amorẽ. Et nemo pul-¬
chrius sagitat ad amorẽ: quã qͥ u̾bo sagittat.
Immo sagictat coramancis: ut adiuuet amantẽ.
Sagittat: ut faciat amantẽ. Sagitȩ autẽ sunt: cũ
agimnꝰ ũbis. Carbones autẽ uastatores qͥ s : Parũ ẽ.
ũbis agere: contra linguã subdolã et labia iniqua.¬
.i. Parũẽ. ũbis agere Et exẽplis agendũ ẽ. Exempla s̃
dũ sit uidete. Lingua subciola nichil sic nouit di¬
cere qͦ magis subdola. ẽ: nisi uide ne ñ possis im-¬
plere. Multũ ẽ. ad te hoc aggredi. Accepisti tu p̃-¬
ceptũ euangelicũ: habes sagittã sed carbones ñ¬
dũ habes. Tmm̃dũ ẽ ne sagita sola ñ ualeat adũ-¬

Expanded text:
icas, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desoaciuntur, et transfigunt corda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt is agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adver
Abbreviated transcription (Latin):
ReuIs ES almus ẽ. et ualde ucilis.
quẽ modo nobis cantatũ audiuimꝰ:
et cantando respondimꝰ. Non diula¬
borabitis in audiendo: nec infrucdu.¬
ose saborabitis inoꝑando. Est enĩ sic̃ eiꝰ titulus
p̃notat: canticũ graduũ. Grece scriptũ ẽ ana¬
bathmon Gradus uł descendentiũ s.uł ascen¬
dentiũ. Sed gradus. qͦmͦꝰ in his psalms postis.
ascendentes significant Intelligamꝰ gͦ tanquã as¬
censuri nec ascensiones pedibꝰ corporalibꝰ queramꝰ
sed sic̃ in alio psalmo seriptũ ẽ: ascensiones in cor-¬
de eiꝰ disposuit in conualle plorationis in loco quẽ
disposiut. Dix̃ ascensiones Ubi : In corde. Unde:
A comiale ploritionis. Et iã qͦ ascendat᷑ tanꝗͣ de¬
fic̃ sermohumanꝰ: nec explicari pocest forte nec
dit In cor hominis ñ ascendit. cor hominis illuc
ascendat. Ergo qr oculus ñ uidit. nec auris audi¬
uit. nec in cor hominis ascendit qͦmͦ dici posset
qͦ ascendendũ ẽ: Ideo cũ dici ñ posset: ait in locũ

Expanded text:
revis Psalmus est, et valde utilis, quem modo nobis cantatum audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum graduum.» Graece scriptum est, ἀναβαθμῶν. Gradus vel descendentium sunt vel ascendentium: sed gradus quomodo in his psalmis positi sunt, ascendentes significant. Intelligamus ergo tanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibus quaeramus, sed sicut in alio psalmo scriptum est, «Ascensiones in corde ejus disposuit, in corde.» Unde? A «convalle plorationis.» Et jam quo ascendatur, tanquam deficit sermo humanus, nec explicari potest, forte nec dit» . «In cor hominis non ascendit;» cor hominis illuc ascendat. Ergo quia «oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit;» quomodo dici posset quo ascendendum est? Ideo cum dici non posset, ait, «In locum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ : In pͥncipio erat ũbũ et ũbũ erat aprid dm̃
et ds̃erat ũbũ. Ipsũ eñ ubũ caro factũ ẽ. et habi¬
tauit in nob̾. Sic descendit ad te: ut maneret in
se. Descendit adte. ut fieret tͥ conuallis ploratio¬
nis mansit in se. ut esset tͥ mons ascensionis. Erit
alta quȩdã cogites t̾rȩ. Nec cũ saxũ audis aut pe-¬
trã: aliqua a te duritia intelligat᷑. Nec cũ audis
leonẽ cogites feritatẽ: nec cũ audis agnũ. cogites
pecus. Nichil hoꝵ ẽ. inse: et omĩa factꝰ ẽ ꝓpt̃ te.
hinc gͦ ascendendũ. ẽ: illuc ascendendũ: ab exẽplo
ipsiꝰ ad diuinitatẽ ipsiꝰ. Exemplũ enĩ tͥ fec̃ humili¬
ando se. Nã qͥ nolebant a conualle plorationis as¬
cendere: cõpressisunt ab ipso. Preꝓpere enĩ uole-¬
bant habere ascensũ. Honores altos cogitabant: ui¬
ã humilitatis ñ cogitabant. Intelligat caritas ur̃a
qđ dico: duos discipulos uoluisse ad latera dñi. u

Expanded text:
um erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui nolebant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores altos cogitabant, viam humilitatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
tare lueris ñ gaudere. dãpnis ñ contabescert am¬
nia etiã sua uelle uendere et pauꝑibꝰ distribuet
et seqͥ xp̃m. uideamꝰ quẽ admodũ patiatir li¬
guas detrahentiũ. et multa contradicentui &
Q uieni consulit alicui ad salutẽ consulit. ad

Expanded text:
itare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere et pauperibus tribuere, et sequi Christum; videamus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicentium, Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ideo pax. qr fec̃ utraq unũ. quare uos de uno feci¬
stis duo: Quomꝰ gͦ pacifici estis. ut cũ xp̃s faciat
unũ de duobꝰ. uosfaciatis de uno duos: Sed q
hȩc dicimꝰ: cũ his qͥ oder̃ pacẽ sumꝰ pacifici. Et cum̃
ili qͥ oder̃ pacẽ : cũ loquim᷑ illis debellant nos¬

Expanded text:
ideo pax, quia «fecit utraque unum,» quare vos de uno fecistis duo? Quomodo ergo pacifici estis, ut cum Christus faciat unum de duobus, vos faciatis de uno duo? Sed quia haec dicimus, cum his qui oderunt pacem sumus pacifici; et tamen illi qui oderunt pacem, cum loqu
Abbreviated transcription (Latin):
entia cȩpit. et usq ad timorẽ descendit. Quo¬
mͦ ille qͥ docebat a sapientia cepit. et usꝙ ad tino¬
rẽ descendit: tu qͥ discis et ꝓficis. a cimore ascende
ad sapientiã. Scriptũ ẽ enĩ. Intiũ sapientiȩ timor
añ. Iãgͦ psalmũ audite. Fece ante oculos nrõs po.¬
namꝰ ascensurũ hominẽ. Ubi ascenfurũ: In corde.
Unde ascensurũ : ab humilitate. idẽ a conualle
plorationis. Quo ascensurũ: Ad illud in effabile.
linguas adũsantiũ. Quicũq illas ñ dũ pasusẽ.¬

Expanded text:
entia coepit, et usque ad timorem descendit: Quomodo ille qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, si proficis, a timore ascende ad sapientiam: scriptum est enim, «Initium sapientiae timoram ergo Psalmum audite. Ecce ante oculos nostros ponamus ascensurum hominem: ubi ascensurum? «In corde.» Unde ascensurum? Ab humilitate, id est a «convalle plorationis.» Quo ascensurum? Ad illud ineffabile qulinguas adversantium. Quicumque illas nondum pass
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Corpꝰ qđ corrũpit᷑ aggrauat animã. et depri-¬
mit t̾rena inhabitatio sensũ multa cogitantẽ. Cui
loquor qͥs auditurus ẽ. qͥs capiet. ubi erimꝰ pꝰ hanc
uitã sii corde ascenderimꝰ: Quia gͦ nemo: spera
aliquẽ ineffabilẽ beatitudinis locũ quẽ tͥ dispo¬
suit qͥ ascensiones etiã in corde tuo disposuit.
Sedubi: In conualle plorationis. Conuallis hu¬
militatẽ significat. Mons celsitudinẽ significat. Est
mons qͦ ascendamꝰ: spũalis quȩdã celsitudo. Et qͥs

Expanded text:
at animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Cui loquar? quis auditurus est? quis capiet ubi erimus post hanc vitam, si in corde ascenderimus? Quia ergo nemo, spera aliquem ineffabilem beatitudinis locum, quem tibi disposuit qui ascensiones etiam in corde tuo disposuit. Sed ubi? «In convalle plorationis.» Convallis humilitatem significat; mons celsitudinem significat. Est mons quo ascendamus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis
Abbreviated transcription (Latin):
Siunũ sem̃. unꝰ iacob. et unꝰ ifrł: et om̃s gentes unũ s̃
nolentes credere in xp̃o nolunt recedere ab oleastro.
et inserioliuȩ. Remanebunt in siluosis ramis. steriles
et amari. Gaudeat iacob. supplantator iacob qr sup-¬
plantauit frẽm ia cob. Cȩcitas enĩ ex parte inisrł fa-
cta ẽ: ut plenitudogentiũ intraret. Tc̃ de iacob fa¬
ctꝰ ẽ isrł. Qͥd ẽ isrł: Iã om̃s audiamꝰ. Om̃s isrł siue
qͥ hic estis in m̃bris xp̃i siue qͥ foris et ñ foris et ꝑ om̃s
gentes. ubiq foris ubiq intꝰ. Audiat ipse isrł: qͥ ex
iacob factꝰ ẽ ifrł. Qͥd ẽ isrł: Uidens dm̃ Vbi uidebit

Expanded text:
Si unum semen, unus Jacob, unus Israel, et omnes gentes unus in nolentes credere in Christum, nolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari. Gaudeat Jacob. Quid est Jacob? Suppltudo Gentium intraret» . De Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Jam omnes audiamus, omnes Israel, sive qui hic estis in membris Christi, sive qui foris et non foris, et per omnes gentes ubique foris, ubique intus; audiat ipse Israel, qui ex Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Videns Deum. Ubi videbit
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃ sic uniũsȩ genti. Nemo uos fallat. N nuncia¬
tũ ẽ. alicui genti hoc iudiciũ dĩ. qͦmͦ patiant᷑ iu
facimꝰ si ñ annunciatũ ẽ hoc uniũ sȩ genti. sed
tantũ iacob. tantũ isrł: Ubi erimꝰ nos: In iacobet
inifrł. Iudicia sua ñ manifestauit eis. Qͥbꝰ: Om̃ibꝰ
gentibꝰ. Et qͦmͦ uocatȩ s̃ niues soluto cristallo: Qͦ¬
mͦ uocatęs gentes iustificato paulo: Qͦ mͦ. nisi ut
essent in iacob: Precisus ẽ oleaster: ut insereret᷑ in
oliuã. Iã ad oliuã ꝑtinet: iã ñ debent dicigentes.
sed una gens in xp̃o. Gens in iacob gens in israhel.
Qregens iacob. qͣre gens isrł: Qͥa iacob de isaac:
isaac de abrahã. Abrahȩ aut̃ qͥd dictũ ẽ: In se¬
mine tuo benedicent᷑ om̃s gentes. Hoc idẽ dictũ ẽ
ad isaac: hoc et ad iacob. Qͥ agͦ ꝑtinemꝰ ad iacob.
brahȩ. ñ me uł qͦlibet homine sed ipso apło int̾

Expanded text:
fecit sic universae genti.» Nemo vos fallat: non nuntiatum est alicui genti hoc judicium Dei, quomodo patianturfacimus, si non annuntiavit universae genti, sed tantum Jacob, tantum Israel? Ubi erimus nos? In Jacob et in Israel. «Judicia sua non manifestavit eis.» Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non debent dici gentes, sed una gens in Christo, gens Jacob, gens Israel. Quare gens Jacob et gens Israel? Quia Jacob de Isaac, Isaac de Abraham. Abrahae autem quid dictum est? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictum est ad Isaac, hoc et ad Jacob . Pertinemus ergo Abraham.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ soł potest dicere. quȩ ñ rapui tẽ ex soluebã. qͥ so¬
lusdicere potinit ecce uenit pͥnceps huiꝰ mundi.
et in me nichil inueniet. Et qͦsi diceret᷑ ei qͣre gͦ
pateris: seqͥt᷑ et dic̃. Sed ut sciant om̃s qr uolun-¬
tatẽ patris mei facio: surgite eamꝰ hinc. Cȩceriom¬
nes: merito suo. iudicio dei. Et quȩ ꝓiustitia pa-
tiunt᷑: ñ sibi arrogent qͦsi passionẽ innocentiȩ.
tires et testes dĩ. ut om̃s minas frem̃tis scłi patien¬¬
tissime tolerent: ait ilł. Tẽpꝰ ẽ inchoationis udi¬
qͥ ñ credunt dĩ euangelio: Et si iustꝰ uix saluus
fiet peccatoret impiꝰubi parebt̃: Annuncians¬

Expanded text:
 potest dicere, «Quae non rapui, tunc exsolvebam» ; qui solus dicere potuit, «Ecce venit princeps hujus mundi, et in me nihil inveniet.» Et quasi diceretur ei, Quare ergo pateris? sequitur et dicit: «Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc» . Caeteri omnes merito suo, judicio Dei, et pro justitia qui patiuntur, non sibi arrogent, quasi passionem innocentiae, tyres et testes Dei, ut omnes minas frementis saeculi patientissime tolerent, ait illis: Tempus est «inchoationis judin credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit, peccator et impius ubi parebun
Abbreviated transcription (Latin):
tenemꝰ. qđ facile amisimꝰ: Ne facile recipiendo qđ
amamꝰ discamꝰ ꝑdere qđ tenemꝰ. Laboret homo
ut ceneat. tenebit ad firmitatẽ. qd tenuerit post
laborẽ. Hȩc gͦ iudicia sua. manifestauit ds̃ iacob
et isrł. Aꝑtiꝰ dicã Id ẽ. qr et iusti qͥ hic s. labores

Expanded text:
tenemus quod facile amisimus? Ne facile recipiendo quod amisimus, discamus perdere quod tenemus. Laboret homo ut teneat; tenebit ad firmitatem quod tenuerit post laborem. Ergo haec judicia sua Deus manifestavit Jacob et Israel. Apertius dicam: id est, quia et justi qui hic s
Abbreviated transcription (Latin):
in eofons aquȩ salientis in uitã etnã. Aununcians¬
ũbũ suũ iacob iustitias et iudicia stia isrł. Qͥs iusti¬
tias: Quȩ iudicia: Quia qͥcqͥd hic humanũ genꝰ an¬
te ꝑpessũ ẽ. cũ esset nix et nebula et cristallũ. meri¬
to ꝑpessũ ẽ suꝑbiȩ et elationis in dm̃. Recurramꝰ ad
originẽ casus nr̃i: et uideamꝰ qr uerissime cantat᷑ in
stime: ut discã iustificationes tuas. Hasgͦ iustifica¬
ciones a dõ didic̃ iacob qͥ fec̃ ipsũ iacobluctari cũ
naut. ĩ fec̃ ut teneret: inualuit ut tenert. Fec̃ se
teneri miscłia: ñ infirmitate. Luctatꝰ gͦ iaceb p̃ua.¬

Expanded text:
in eos fons aquae salientis in vitam aeternain eos fons aquae salientis in vitam aeternaverbum suum Jacob, justitias et judicia sua Israel.» Quas justitias? quae judicia? Quia et quidquid hic humanum genus ante perpessum est, cum esset nix, et nebula, et crystallum, merito perpessum est superbiae et elationis in Deum. Recurramus ad originem casus nostri, et videamus quia verissime in sti me, ut discam justificationes tuas» . Has ergo justificationes a Deo didicit Jacob, qui fecit ipsum Jacob luctari cum nuit, vim fecit ut teneret, invaluit ut teneret: fecit se teneri misericordia, non infirmitate. Luctatus ergo Jacob praeva
Abbreviated transcription (Latin):
De ipso cristallo ñ desꝑet᷑. Audi uocẽ qͣndã cristal¬
li Qͥ priꝰ fuiblasphemꝰ et ꝑsecutor et iniuriosus
Sed qͦͣre soluit cristallũ ds̃: Ne de se nix ipsa desꝑet
Ait enĩ. Ideo miscdiã ẽsecutꝰ sũ. ut in me ostenderet
qͥ credituris illi in uitã et̃nã. Clamat gͦ ds̃ ad gentes
soluit cristallũ. Uenite gentes. Emittet ũbũ suũ et
tabefaciet ea. Spirabit sp̃s eiꝰ et ꝓfluent aquȩ.
Ecce cristallũ ec niues resoluunt᷑. funt in aqͣs. Q siti¬
unt: ueniant et bibant. Saulus durus ut cristallũ.
stepharũ ꝑsecutꝰ ẽ ad mortẽ. Paulꝰ iã in aqͣ uiua.gen¬
tes uocat ad salutẽ. Spirabit sp̃seiꝰ et ꝓfluent aquȩ.
sp̃s feruens. Unde dictũ ẽ in alio psalmo. Conũte
dñe captiuitatẽ nrãm. sic̃ torrens in austro. Capti¬¬
ua erĩ ierłm. tanꝗ̃ congelauerat in babilonia. flat
auster: soluit᷑ rigor captiuitatis. et currit in dm̃ fer¬
uor caritatis. Spirabit sp̃s eiꝰ et ꝓfluent aquȩ. fiet

Expanded text:
De ipso crystallo non desperetur. Audi vocem quamdam crystalli: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus.» Sed quare solvit crystallum Deus? Ne de se nix ipsa desperet. Ait enim, «Ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Clamat ergo Deus ad gentes: Solvi crystallum, venite nives. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea; spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Ecce crystallum et nives resolvuntur, eunt in aquas; qui sitiunt, veniant ortem; Paulus jam in aqua viva gentes vocat ad fontem. «Spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Spiritus fervens: unde dictum est in alio psalmo, «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro» . Captiva enim Jerusalem tanquam congelaverat in Babylonia: flat auster, solvitur rigor captivitatis, et currit in Deum fervor charitatis. «Spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Fiet
Abbreviated transcription (Latin):
lapidationẽ Etephani duritia qͦdã stupidus
in xp̃m: petut litceras a sac̃dotibꝰ. ut undiq ex¬
hibeat xp̃ianos. anhelans cȩdes. Durus ẽ iste et
geliclꝰ c̃tra ignẽ dĩ. Sed qͦͣntũ esset durus. qͣntũ
gelidus: Ecce ille qͥ emittit ũbũ suũ et cabeficiet
ea clamauit de cȩlo feruiꝰ saule saule qͥd me

Expanded text:
lapidationem Stephani, duritia quadam stupidus in Christum, petiit litteras a sacerdotibus, ut undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. Durus est iste et gelidus contra ignem Dei. Sed quanquam esset durus, quanquam gelidus, ecce ille qui «emittet verbum suum, et tabefaciet ea,» clamavit de coelo fervidus, «Saule, Saule, quid me
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͦ ist initio cognoiit. nisi qi ȩccłia loquit᷑ quȩ
t̾ris ñ defuit ab initio generis humani: cuiꝰ pͥmiciȩ
abel sc̃s ẽ immolatꝰ et ipse in testimoniũ futuri san-¬
gumis mediatoris ab impio frẽ fundendi. Nã et illud
ab initio scłi dictũ ẽ. erunt duo in carne una. quod
magnũ sacram̃tũ apłs paulus exponens. ego inquit
dico in xp̃o et in eccłia.¬

Expanded text:
hoc ergo iste initio cognovit, nisi quia Ecclesia loquitur, quae terris non defuit ab initio generis humani, cujus primitiae Abel sanctus est, immolatus et ipse in testimonium futuri sanguinis Mediatoris ab impio fratre fundendi? Nam et illud ab initio dictum est, «Erunt duo in carne una» : quod magnum sacramentum apostolus Paulus exponens, «Ego,» inquit, «dico in Christo et in Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
tuis sꝑaui. Si hoc ad unũ quẽq fideliũ referamꝰ.
et ad ꝓpͥetatẽ rei gestȩ: sepe contingit ut tali no¬
ctis tẽpore ingilet amor dei: et magno sungente af-
piamꝰ hoc totũ scłm noctẽ: utiq intẽpesta nocte
clamamꝰ ad dm̃. et p̃uenimꝰ maturitatẽ tẽporis in
qͦ nob redditurus ẽ qdđ ꝓmisit.: sic̃ alibi legit᷑ Pre¬
ueniamꝰ faciẽeiꝰ in confessione. Quanꝗͣ si uelimꝰ in-¬
telligere immaturũ tẽpꝰ noctis huiꝰ anteꝗ̃ uenis¬
set plenitudo tẽporis id ẽ ipsa maturitas qͣndo
xp̃s manifestaret᷑ in carne: nec tunc ȩccłia tacuit.
tarereloquia tua. Ponamꝰ eñĩ matutinũ qͣndo qͥ
sedebant in ũbra mortis lux orta ẽ eis. Nonne in
sc̃ĩs qͥ priꝰ erant in t̾ra ad hoc matutinũ oculi ȩccłiȩ¬

Expanded text:
tuis speravi.» Si hoc ad unumquemque fidelium referamus, tuis speravi.» Si hoc ad unumquemque fidelium referamus, et ad proprietatem rei gestae; saepe contingit ut tali noctis tempore vigilet amor Dei, et magno urgente oratipiamus hoc totum saeculum noctem; utique intempesta nocte clamamus ad Deum, et praevenimus maturitatem temporis in quo nobis redditurus est quod promisit, sicut alibi legitur: «Praeveniamus faciem ejus in confessione» . Quanquam si velimus intelligere immaturum tempus noctis hujus, antequam venisset plenitudo temporis, id est, ipsa maturitas, quando Christus manifestaretur in carne ; nec tunc Ecclesia tacuit, tarer eloquia tua.» Ponamus enim matutinum, quando qui sedebant in umbra mortis, lux orta est eis ; nonne in sanctis qui prius erant in terra, ad hoc matutinum oculi Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
significauit hoc nomine. Qđ gͦ grece dictũ est
en aoria ñ uno ũbo sed duobꝰ id ẽ. p̃positione et
nomine: hoc int̾p̃tes nr̃i qͥdã dixer̃ incẽpesta no-¬
cte plures immaturitate. ñ duobꝰ ũb̾ sed uno:
cuiꝰ uocabuli nominatiuus ẽ immaturitas. Non-
turitate: tanꝗ̃ si uellet etiã ille qͥ dix̃ intẽpesta
nocte. p̃positione geminata dicere in intẽpesta:
ut una p̃positio significet in qͦ hora. altera ꝑtine-¬
at ad cõpositionẽ nominis. Nichil sane int̾ẽ ad
sententiã : utrũ qͥs dicat egisse se aliqͥd galli can-¬
tu. anin galli cantu. Ita nichil intẽsset utrũ intẽ¬
pesta. anuͦ in intẽpesta nocte. id ẽ in nocte intẽ¬
pesta clamasse se diceret. Grecꝰ tam̃ in nocte intẽ¬
pesta dix̃ qđ idẽ ualet sidicat᷑ in ĩmaturitate id ẽ.
in tẽpore nocturno et ĩmaturo. Hactenꝰ de obscuro

Expanded text:
significavit hoc nomine. Quod ergo graece dictum est significavit hoc nomine. Quod ergo graece dictum est ἐν ἀωρίᾳ, non uno verbo, sed duobus, id est, praepositione et nomine; hoc interpretes nostri quidam dixerunt, «intempesta nocte,» plures, «immaturitate,» non duobus verbis, sed uno, cujus vocabuli nominativus est immaturitas; nonnuturitate:» tanquam si vellet etiam ille qui dixit, «intempesta nocte,» praepositione dicere geminata, «in intempesta;» ut una praepositio significet in qua hora, altera pertineat ad compositionem nominis. Nihil sane interest ad sententiam, utrum quis dicat egisse se aliquid galli cantu, an, in galli cantu: ita nihil interesset, utrum «intempesta,» an vero «in intempesta nocte,» id est, «in nocte intempesta» clamasse se diceret. Graecus tamen «in nocte intempesta» dixit, quod idem valet si dicatur, «in immaturitate,» id est, in tempore nocturno immaturo. Hactenus de obscuro
Abbreviated transcription (Latin):
Preueni intẽpesta nocte. et clamaui. Pures codias
ñ habent intẽpesta nocte: sed inmatiritate. Uix
autẽ unꝰ inuentꝰ ẽ. qͥ haberet geminatã p̃posicio.¬
nẽ: id ẽ in immaturitate. Immaturitas itaq boc
loco nocturnũ cẽpꝰẽ. qd ñ ẽ. maturũ id ẽ opor¬
tunũ ut aliqͥd agat᷑ iugilando. Qdetiã iuilgo di¬
isolet̃ hora importuna. Nox qͦq intẽpesta ic est
mecia qͥndo quiescendũ ẽ hinc ꝓculdubio nuncu¬
pata ẽ: q inoportuna ẽ actionibꝰ ingilanciũ. Tem
pestuũ enĩ dixer̃ ueteres oportunũ. et intẽpetuiũ
inoportunũ a tẽpore ducto uocabulo: ñ ab illa tẽ
pestate quȩ consuetudine latinȩ linguȩ celi iã ꝑtur¬
batio uocat᷑. Quanꝗͣ isto ũbo libent᷑ utunt᷑ histori-¬
ci ut dicant ea tẽpestate. qd uolunt eo tẽpore intel-¬
ligi Et qd̾ ait locutoregregiꝰ unde hȩc tã preclara
repente tẽpestas: ñ celũ nimbis uentisue turbatũ.
sead magis subita et splendida serenitate fulgidũ

Expanded text:
Praeveni intempesta nocte, et clamavi. Plures codices non habent, intempesta nocte, sed, in maturitate, vix autem unus inventus est qui haberet geminata in praepositione, id est, in immaturitate. Immaturitas itaque hoc loco nocturnum tempus est, quod non est maturum, id est, opportunum, ut agatur aliquid vigilando, quod etiam vulgo dici solet hora importuna: nox quoque intempesta, id est, media, quando quiescendum est. Hinc procul dubio nuncupata est, quipestiuum enim ueteres dixerunt oportunum et intempestiuum inoportunum ducto a tempore uocabulpestate, quae consuetudine latinae linguae coeli perturbatio jam vocatur. Quanquam isto verbo libenter utuntur historici, ut dicant, Ea tempestate, quod volunt Eo tempore intelligi: et quod ait locutor egregius, Unde haec tam clara repente Tempestas? non coelum nimbis ventisve turbatum, sed magis subita et splendida serenitate fulgidum
Abbreviated transcription (Latin):
stodiã mandata tua. Ne te scilicet ꝑ infirmita-¬
tẽ negẽ. Salus quippe animȩ fac̃ ut fiat qdđ fici-¬
endũ ee̾. cognoscit᷑: et usq ad mortẽ corporis si
hoc flagitat extrema tẽptatio ꝓ testimonioꝵ diu-¬
noꝵ ueritate certet᷑. Ubi autẽ ñ ẽ salus. suocũbit
infirmitas. et deserit᷑ ueritas. Sed qđ seqͥt᷑ habet¬

Expanded text:
stimonia tua:» ne te scilicet per infirmitatem negem. Salus quippe animae facit ut fiat quod faciendum esse cognoscitur, et usque ad mortem corporis, si hoc flagitat extrema tentatio, pro testimoniorum divinorum veritate certetur: ubi autem non est salus, succumbit infirmitas, et deseritur veritas. 3. «vers.»
Abbreviated transcription (Latin):
longe factisunt a iustitia. Sed qͥd nocuer̃ eis quibꝰ
ꝑsequendo ꝓpinqͣuer̃ qͣndo interior ẽ ꝓpinquatio
Prope estu dñe: et om̃s iuȩ tuȩ ueritas. Etiã intri¬
bulationibꝰ siuis qđ eas ñ immerito patiunt᷑. tribuere
ita sc̃s danihel. ita tres uiri in camino: ita eoꝵ scĩtatis
alii socii confitent᷑. Queri autẽ potest. qͦmͦ hic dictũ
sit om̃s uiȩ tuȩ ueritas. cũ in alio psalmo legatur
qr et in iudicando subuenit. atq ita ñ deẽ miscdia:
et in miserando id exhibet qđ ꝓmisit ne ueritas
desit. Erga om̃s autẽ et quos lib̾at et qͦs dãpnat.
om̃s uiȩ dñi miscdĩa et ueritas: qr ubi ñ miseret᷑ ui-¬

Expanded text:
magis longe facti sunt a justitia. Sed quid nocuerunt eis, quibus magis longe facti sunt a justitia. Sed quid nocuerunt eis, quibus persequendo propinquaverunt; quando interior est propinquatio «Prope es tu, Domine, et omnes viae tuae veritas.» Etiam in tribulationibus suis, quod eas non immerito patiuntur, tribuereita sanctus Daniel , ita tres viri in camino , ita eorum sanctitatis alii socii confitentur. Quaeri autem potest quomodo hic dictum sit, «Omnes viae tuae veritas;» cum in alio psalmo legatur,quia et in judicando subvenit, atque ita non deest misericordia; et in miserando id exhibet quod promisit, ne veritas desit. Erga omnes autem et quos liberat, et quos damnat, omnes viae Domini misericordia et veritas: quia ubi non miseretu
Abbreviated transcription (Latin):
quit ut incipiat iudiciũ a domo dñi. Et siinitiũ
anob. quał finis erit eis qͥ ñ credunt dei euangelio:
Et ultimũ tẽpꝰ uidicii ñ erit sine miscđia: qr coro¬
nat te ait psalmꝰ in miseratione et miscdia. Iudici-¬
ũ autẽ sine miscdia: sed sinistris qͥ ñ fecer̃ miscdiã.¬
rꝓpinquauer̃ inqͥt ꝑsequentes me iniqͥtati:
uel sic̃ ñnulli codices habent inique. Tunc apppin¬
quant qͥ ꝑsecunt᷑: qͣndo usq ad carnẽ cruciandã
ꝑim̃dãq ꝑueniunt. Unde psalmꝰ uigesimꝰ pͥmꝰ ubi
bulatio ꝓxima ẽ: cũ ea dicant᷑ quȩ ñ imminente
sediã p̃sente ipsa passione ꝑpessus ẽ. Sed ꝓximã di¬
x̃ tribulationẽ: quȩ fiebat in carne. Nichil qͥppe ẽ.
animȩ ꝓpiꝰ carne quã gestat. Propinqͣuer̃ gͦ ꝑsequen-¬
tes: affligendo carnẽ eoꝵ quos ꝑsequebant᷑. Sed at¬
tende qđ seqͥt᷑. Alege autẽ cua longe factisunt.
Quanto magis ꝓpinqͣuer̃ ꝑsequendis iustis: tanto

Expanded text:
us, ut iudicium incipiat a domo domini, et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt dei eu. Et ultimum tempus judicii non erit sine misericordia, quia «coronat te,» ait psalmus, «in miseratione et misericordia» . Judicium autem sine misericordia sed sinitris qui non fecerunt misericorvel, sicut nonnulli codices habent, «inique.» Tunc appropinquant qui persequuntur, quando usque ad carnem cruciandam perimendamque perveniunt. Unde psalmus vicesimus primus, ubi bulatio proxima est» ; cum ea dicantur quae non imminente, sed jam praesente ipsa passione perpessus est. Sed proximam dixit tribulationem, quae fiebat in carne; nihil est quippe animae propius carne quam gestat. Propinquaverunt ergo persequentes, affligendo eorum carnem, quos persequebantur. Sed attende quod sequitur: «A lege autem tua longe facti sunt.» Quanto magis propinquaverunt persequendis justis, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ linguȩ illud potiꝰ usitatũ ẽ. ut ab initio uel
mitio dicat᷑. qđ catharcas grece quasi pluralit̃. sed
adũbialit̃ dr̃. quale ẽ. apud nos cũ dicimꝰ alias hoc
facio. Pluralẽ numerũ feminini generis dicere uide-¬
m᷑. sed adũbiũ ẽ: et significat alio tẽpore. Iuid ẽ.
gͦ ab initio cognoui uł potiꝰut et nos adũbialiter
id dicamꝰ initio cognoui de testimoniis tuisq in
ȩc̃nũ fundasti ea : Testimonia dñi in ȩt̾nũ ab illo
dic̃ eẽ fundata: et hoc se initio cognouisse testat᷑:
nec aliunde cognouisse. quã de ipsis utiq testi¬
monus. Quȩ sunt ista testimonia nisi qͥbꝰ testatꝰ ẽ dĩ
daturũ se regnũ suis filus sẽpit̾nũ: Et qr hoc in u¬¬
nigenito se daturũ eẽ. testatꝰ ẽ. de qͦdictũ ẽ et re-¬
gni eiꝰ ñ erit finis: ipsa testimonia dix̃ in ȩtnũ esse
ipsa testimonia tunc ñ erunt necessaria: quando
res ipsa uidebit᷑ ꝓpt̃ quã credenda nunc testimonia

Expanded text:
autem linguae illud potius usitatum est, ut «ab initio» vel «initio» dicatur, quod καταρχὰς graece quasi pluraliter, sed adverbialiter dicitur: quale est apud nos, cum dicimus, Alias hoc facio; pluralem numerum feminini generis dicere videmur, sed adverbium est, et significat Alio tempore. Quid est ergo, «Ad initio cognovi,» vel potius, ut et nos adverbialiter id dicamus, «Initio cognovi de testimoniis tuis, quia in aeternum fundasti ea?» Testimonia Domini in aeternum ab illo dicit esse fundata, et hoc se initio cognovisse testatur, nec aliunde cognovisse quam de ipsis utique testimoniis. Quae sunt ista testimonia, nisi quibus testatus est Deus daturum se regnum suis filiis sempiternum? Et quia hoc in Unigenito se daturum esse testatus est, de quo dictum est, «Et regni ejus non erit finis» ; ipsa testimonia dixit in aeternum esse ipsa testimonia tunc non erunt necessaria, quando res ipsa videbitur, propter quam credendam nunc testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
uoces: reddentes testimoniũ spei nr̃ȩ in unitate cor-¬
poris xp̃i. Gaudete in frum̃tis. tolerate ⁊irania: ge-¬
mite in triturã. suspirate in horreũ. Ueniet illud
tẽpꝰ qͦ gaudebimꝰ c̃firmatis uectibꝰ portarũ ierłm.
Intret qͥ intraturꝰ e. Q illuc manifestꝰ intrabit huc
fictꝰ intrat. Qͥ aut̃ hue fictꝰ intrat: foris ẽ. Fo̾ris ẽ:
et nescit. Uentilabrũ ꝓbabit: uectes ꝓbabt̃. Qͥ mͦ¬

Expanded text:
voces, reddentes testimonium spei nostrae in unitate corporis Christi. Gaudete in frumentis, tolerate zizania, gemite in tritura, suspirate in horreum. Veniet illud tempus quo gaudebimus, confirmatis vectibus portarum Jerusalem. Intret qui intraturus est. Qui illuc manifestus intrabit, huc fictus non intrat. Qui autem huc fictus intrat, foris est. Foris est, et nescit: ventilabrum probabit, vectes
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Ostendit caput. ostendit m̃bra: ostendit
sponsũ. ostendit sponsã. Aut utrũq mecũ crede :
aut illud in dãpnationẽ tuã credis. Qͥ deñ: Q a
resurrex̃ amortuis. qr in eo corpore resurrex̃: Bene.
qr cicatrices ostendit: qr ut crucifixus ẽ ut sepultꝰ.

Expanded text:
ostendit: ostendit caput, ostendit membra; ostendit sponsum, ostendit sponsam. Aut utrumque mecum crede, aut illud in damnationem tuam credis. Quid enim quia resurrexit a mortuis, quia in eodem corpore resurrexit? Bene, quia cic
Abbreviated transcription (Latin):
rit. In faciẽ fugoris eiꝰ qͥs subsitet: In faciẽ frigoris
eiꝰ. Cuiꝰ: Dei. Unde ẽ eifrigus Ecce deserit peccato¬
rẽ. ecce ñuocat. Ecce ñ aꝑit senfũ: ecce ñ infundit
grãm. Soluat᷑ homo si pocest glatie stultitiȩ. Npo
test. QCͥre ñ potest: Infaciẽ frigoris eiꝰ qͥs subsistet:
Uide gͦ congelascentẽ illũ. dicentẽ. Uideo aliã le¬
gẽ inm̃bris meis repugnantẽ legim̃tis meȩ: et ca

Expanded text:
rit, «In faciem frigoris ejus quis subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? Dei. Unde est ejus frigus? Ecce deserit peccatorem, ecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non infundit gratiam: solvatur homo, si potest, glacie stultitiae. Non potest. Quare non potest? «In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Vide ergo congelascentem illum, et dicentem: «Video aliam legem in membris
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñm nr̃m. Audi et hic grãm dei. Qͥ mattit
cristallũ suũ sic̃ frusta panis: infaciẽ frigoris eiꝰ qͥs
subsistet: Ergo desꝑatio. ẽ: Absit. Seqͥt᷑ enĩ. Enit.¬
tet ũbũ suũ. et tabefaciet eã . N gͦ desꝑet nix: ñ
desꝑet nebula ñ desꝑet cristallũ. De niue nãq
tanꝗ de lana conficit᷑et tunica. Nebula illa in pe¬
nitentia salutẽ inuenit: qr qͦs p̃destinauit illos et
uocauit. Sed licet sint int̾ p̃destinatos durissimi.
et multo qͦsi tẽpore congelauerint. et cristallũ fa¬
ctifuerint: ñ er̃ durȩ miscdiȩ dĩ. Emittet ũbũ su¬
ũ et cabefaciet ea. Qͥd ẽ. tabefaciet: Ne forte in
malo intelligatis tabefaciet: liquefaciet. dissoluet.
faciet ea fcce uenit illud eristallũ. Saulus pꝰ

Expanded text:
m nostrum» . Audi et hic gratiam Dei: «Qui mittit crystallum suum sicut» «frusta panis: in faciem frigoris ejus quis subsistet?» Ergo desperatio est? Absit. Sequitur enim: «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Non ergo desperet nix, non desperet nebula, non desperet crystallum. De nive namque tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula illa in poenitentia salutem invenit; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Sed licet sint inter praedestinatos durissimi, et multo quasi tempore congelaverint, et crystallum facti fuerint; non erunt duri misericordiae Dei. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Quid est, «tabefaciet?» Ne forte in malo intelligatis «tabefaciet;» liquefaciet, dissolvet. faciet ea.» Ecce venit illud crystallum Saulus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i frusta panis: de qͥbꝰdã duris fac m̃bra sua. et uti
rint qͥ ex tanta duritia in qͣnta ipse fuit. panis fie
explicet᷑ sensus iste. Mitert cristallũ siũ sic̃ frusta
panis. Ecce cristallũ erat apłs Paulus: durus obni¬
tens ueritati: clamans adũs eu angłm. tanꝗͣ indu¬
rans adũs solẽ. Iste ꝗͣ durꝰ fuit crescens in lege eru¬
ditꝰ ad pedes gamalielis legis doctoris. Naudiebat
Certe gentes ñ audierant ꝓpħas ñ audierant moisen.
frigidȩ erant: sed cristallũ ñ erant. Ille qͥ creuerat
nimis obduruerat. Qͥagͦ cristallũ erat nitidus iunde¬
bat᷑ et candidus sed durus et nmiũ gelidus. Q mͦ
nitidꝰ et candiꝰ: Ebreus ex ebreis seđm legẽ phari¬
seus. Uide nitorẽ cristalli. Audi duritiã cristalli.

Expanded text:
i frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilrint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus Evangelium, tanquam indurans adversus solem. Iste quam durus fuit, crescens in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis Legis doctoris ! Non audiebat Certe Gentes non audierant Prophetas, non audierant Moysen: frigidi erant, sed crystallum non erant. Ille qui credebatnimis obduraverat. Quia ergo crystallum erat, nitidus videbatur et candidus; sed durus et nimium gelidus. Quomodo nitidus et candidus? «Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem Pharisaeus.» Vide nitorem crystal
Abbreviated transcription (Latin):
uime t̾rã et cinerẽ. Hȩc ẽ. humilitas pęnitentis. Qͥn-¬
do abrahã loqͥt᷑ ad dm̃ suũ et qͣndo sibi uult aꝑtri
incendiũ sodomoꝵ: ego inqͥt t̾ra et cinis sũ. Qͦ mͦ fu¬¬
it istã sẽꝑ humilitas in magnis et sc̃ĩs uiris. Nebulã gͦ
uelut cinerẽ spargit. Qͥre: qr qͦs p̃destinauit. illos et
uocauit: qͥ ñ uenit uocare iustos sed peccatores in pe-
nitentia. Qͥemittit cristallũ siuĩ uelut frusta pa¬
ris. Ndenuo laborandũ ẽ dicere qͥd sit cristallũ. Prelo¬
cuti enĩ sumꝰ: et credo ñ excidisse caritati ur̃ȩ. Qͥd gͦ:

Expanded text:
vi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quanvi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loquitur ad Deum suum, et quando vult sibi aperiri incendium Sodomorum: «Ego,» inquit, «terra et cinis sum» . Quomodo fuit ista semper humilitas in magnis et sanctis viris? «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Quia «quos praedestinavit, illos et vocavit,» qui non venit «vocare justosi mittit crystallum suum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere quid sit crystallum. Praelocuti enim sumus, et credo non excidisse Charitati vestrae. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
pit uelle caꝑe ueritatẽ Nsuffic̃ Uidet se qͣndã caligi¬
nẽ pati: quã antea ñ uidebat. Adhuc ẽ gͦ illa nebula:
ut noueris nescire te. et noueris qͥd scire oporteat. et in¬
deas te inualidũ ad illud sciendũ qđ oportet sciri. Nã
simistanebula iã te p̾sũpseris scire: audies ab apło qͥ
sed ñ te deseruit. qͥ accendit tͥ lucernã carnis fuȩ. N
erras in nebula. Fide sequere. Sed qr conaris uidere.
et ñ potes: peniteat te peccatoꝵ qr nebula uelut ci¬
nissparsa ẽ. Iã qͥd te peniteat: contumacẽ fiuisse ce¬
adĩtus dm̃. lã qͥd te peniteat: Secutũ te fuisse ui¬
as tuas malas ꝑuenisse inistã difficultatẽ beatȩ illius
uisionis. et erit tͥ salubris nebula. ꝗͣ sic̃ cinerẽ spargit
ds̃. Iu ipse es ad huc nebula es seduelut cinis Ad hoc
enĩ penitentes uolutant᷑ in cinere fr̃s mei. tanꝗͣ cine¬
rẽ se csitentes dicentes dõ suo. cinis sũ. Dix̃ enĩ quȩdã
scriptura. Despexi memetipsũ. et distabui: et estima¬

Expanded text:
t velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab ApostoloSed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te fuisse adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse es adhuc nebula, sed velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim quaedam Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, et aestima
Abbreviated transcription (Latin):
miscdia illi qͥ ñ fec̃ miscdi̾ã: cũ eigͦ ñ daret᷑. dix̃ ad abra¬
hã Pat̃ abrahã micte lararũ. Habeo ibiqͥnq fr̃is: an.¬
nunciet eisquȩ hic patior: ne et ipsiueniant in locũ
hẽ corm̃toꝵ Et qͥd illi abrahã: Habent moisen et ꝓ.¬
phetas. Et ille. Npat̃ abrahã: sed si qͥs amortuis resur.¬
rat. qͥ ñdũ uenerant in loca illa torm̃toꝵ. Habent ibi
is resurrexerit credent. Si moisen et ꝓpħas ñ audiunt:
nec si qͥs amortuis resurrexerit credent. Sententia
abrahȩ. ẽ. Abrahȩ sententia ubi et unde: De qͦdã
excelso loco et pleno qͥetis et felicitatis. quẽ uidit ille
qͥcruciabat᷑ inflãma leuatis oculis sius: qͣndo in eiꝰ
gremio id ẽ in eiꝰ setreto indit pauperẽ feliciter

Expanded text:
ei non daretur, dixit ad Abraham: «Pater Abraham, mitte Lazarum. Habeo ibi quinque fratres; annuntiet eis quae hic patior, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum.» Et quid illi Abraham? «Habent illic Moysen et Prophetas.» Et ille: «Non, pater Abraham; sed si quis ex mortuis resurgum erat, qui nondum venerant in loca illa tormentorum. «Habent ibi,is resurrexerit, credent. Si Moysen et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent.» Sententia Abrahae est. Abrahae sententia ubi, et unde? De quodam excelso loco, et pleno quietis et felicitatis, quem vidit ille, qui cruciabatur in flamma, levatis oculis suis; quando in ejus gremio, id est in e
Abbreviated transcription (Latin):
habentẽ maculã aut rugã faciat sibi u estẽ de illa
lana quã p̃destinauit in niue adhuc in hominbꝰ in.¬
credulis et frigidis et pigris faciat uestẽ de hac lana
Ut abluat᷑ amaculis. mundet᷑ fide. Ut rugã ñ habrat
tendat᷑ in cruce. Qͥ dat nuẽ uelut lanã. Iã si p̃desti¬

Expanded text:
habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem sicut lanam.» 24. Jam si praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
dit hic: Qͥa qͦtiescũq intellexerimꝰ: ñ intelleximꝰ sic¬
uti ẽ. Qͣre hoc : Corpꝰem̃ qđ corrũpit᷑ aggrauat
animã. Ergo in t̾ra frigidi sumꝰ. Uelocitas enĩ feruens
ẽ et om̃ia feruentia uelociora s̃ omĩa frigidiora tar-¬
diora. Nos tardi Ergo frigidi. Illa autẽ sapientia cur.
rit in uelocitatẽ. feruentissima gͦ ẽ. nec ẽ. qͥ se abs-¬
condat acalore eiꝰ Nos gͦ qͥ frigidi corporis tarditate¬

Expanded text:
llexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventissima est; nec est qui se abscondat a calore e
Abbreviated transcription (Latin):
ad penitentiã qͥ p̃destinatis ad salutẽ: sic qͦdã mͦ cristal¬
lũ ipsi ẽ. Qͥd ẽ cristallũ: Multũ obduruit multũ ge¬
lauit: ñ sic̃ nix facile solui potest. Nix multoꝵ annoꝵ
uelut frusta panis. Qͥd sibi uult hoc: fuer̃ nimis duri.
ñ iã niui sed eristallo cõparandi: et ipsi p̃destinatis. et
uocati. Et qͥdã eoꝵ ita ut pascerent alios: et essent
utiles et aliis. Et qͥd opꝰ ẽ. ut numeremꝰ multosforte
qͦs noumꝰ illũ aut illũ: Occurrat unicuiq cogitan¬
tiex his qͦs nouit quã forte duri et ꝑtinaces et obni-¬
tentes adũsus ueritatẽ fuer̃ et mͦ p̃dicant ueritatẽ.
factis frusta panis. Q sille unꝰ panis: Multi inquit

Expanded text:
enitentiam, qui praedestinati sunt ad salutem: sic est quodammodo crystallum ipsius. Quid est crystallum? Multum obduruit, multum congelavit; non jam sicut nix facile solvi potest. Nix multorum annovelut frusta panis. Quid hoc sibi vult? Fuerunt nimis duri, non jam nivi, sed crystallo comparandi: et ipsi praedestinati sunt, et vocati; et quidam eorum ita ut pascerent alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis
Abbreviated transcription (Latin):
tangit illud ñ tangit. aut hoc tangit illud dese-¬
rit : Et ubi ẽ ipsa uelocitas: Hoc fac̃ uelocitas: ut
et ubiq sẽꝑ sit. et nꝰꝗͣ inclusa teneat᷑. Sed cogitare
ista ñ possumꝰ. Pigri sumꝰ. Qͥsista cogitet: Et reuera
potustis intellexistis. Sed qͥd dic̃ apłs: Ei aut̃ qͥpo

Expanded text:
tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud desetangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis ista cogitet? Et revera,potuistis intellexistis. Sed quid dicit Apo