comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo raciobile. anunal es adora¬
uit ⁊ lapide᷑. Sunt aut̃ qͥ hec de
iudeis uit̃p̃tent᷑ qͦd anteq̃uam ca
infine captłi ponit᷑: ne gͦ dimittas
eis. Possumus scdm̃ anagogẽ et
hoc dicẽ: qͦd om̃e dogora ꝯcriũ
ueritati adoret oꝑa manuũ suar.
&. ꝯstituat ydola in t̾ra fua ⁊ mcͣ¬
uet᷑ homo et humiliet᷑ uir. et se
erige̾ non possit qͥa sit adiabolo
colligatꝰ nͥ illũ erexerit dñs mex¬
emplũ illiꝰ mulieris qmͣ sachanas

Expanded text:
homo, rationale animal, aes adoravit, et lapidem. Sunt autem qui haec de Judaeis interpretentur, quod antequam capin fine capituli ponitur: Ne ergo dimittas eis. Possumus secundum anagogen et hoc dicere, quod omne dogma contrarium veritati adoret opera manuum suarum, et constituat idola in terra sua, et incurvetur homo, et humilietur vir, et se erigere non possit: quia sit a diabolo colligatus, nisi illum erexerit Dominus, exemplo illius mulieris, quam Satanas
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ⁊ domũ dĩ suꝑ capita monci¬
ũ tͣnstulerunt. Qod testimoniũ
eisdẽ uerbis ⁊ micheas. ꝓphã
posuit. Qͤ in suo loco erposui.
Et eleuabit᷑ suꝑ colles Qui m
capitib monciũ ostensꝰ est ⁊ paratꝰ.
iste super colles eleuabr᷑. De qͥb mon¬
tib ⁊ collib: in cantico canticoꝵ. sponsa
loqͥt᷑. Uox fratruelis ii. Ecce hic
uenit saliens super montes: tran¬
siliens colles. Similis ẽ fratruelis
m̃s cap̃e uł hinnulo ceruoꝵ: ui
Montib bethel. Et fluent ad eũ
omnes genteᷤ: ⁊ ibunt populi mul¬
ti. OMẽs enĩ gentes seruient ei
cui dictũ ẽ postula ãme & dabo
tͥ gentes hereditatẽ tuã. ⁊ possessi¬
onẽ tuã terminos t̾re: ut seruiant
ei uixta sophomã sub uigo uno.
De qͥb idem ꝓpa testat᷑. Ex finili
mine enĩ ih̃u om̃e genũ flectit᷑
celestiũ. t̾restͥum. & infernoꝵ.
Et dicent. benite ⁊ ascendamꝰ¬

Expanded text:
pita montium, transtulerunt. Quod testimonium eisdem verbis et Michaeas propheta posuit: quae in suo loco exposui . Et elevabitur super colles. Qui in capitibus montium ostensus est et paratus, iste super colles elevabitur. De quibus montibus et collibus et in Cantico canticorum sponsa loquitur: Vox fratruelis mei: ecce hic venit saliens super montes, transiliens colles: similis est fratruelis meus capreae vel hinnulo cervorum in montibus Bethel . Et fluent ad eum omnes gentes: et ibunt populi multi. Omnes enim gentes servient ei, cui dictum est: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae : ut serviant ei juxta Sophoniam sub jugo uno, de quibus idem propheta testatur: Ex finibus mine enim Jesu omne genu flectetur, coelestium, terrestrium, et infernorum . Et dicent: Venite, ascendam
Abbreviated transcription (Latin):
ror ms̃ ꝯtͣ inimicos meos. Corripit
adultã ⁊ peru̾sa. sigñ q̃rit : ⁊ signũ
non dabitur ei nͥ signũ ione ꝓpħe
Plangit aut̃ clementissimꝰ pater
pͥncipes delinquentes. ꝙ hostes
suos uocat. ⁊ inmicos appellat qd
pereant. qͦd nolinit ag̾e peniten¬
ciã: qͦd se uenientẽ non suscepũit

Expanded text:
os. Corripit adultera et perversa signum quaerit: et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae . Plangit autem clementissimus pater principes delinquentes et hostes suos vocat, et inimicos appellat, quod pereant, eo quod nolint agere poenitentiam, quod se ve
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ domꝰ iacob ꝓph̾a conũ¬
tit᷑. ⁊ hortat᷑ eos. ut qui intene¬
bͥs uersant᷑ erroris lumen susci¬
piant ueritatis: n ãbulent in lu¬
mine dñi. ⁊ qͦdã mͦ illud dauiotic̃
canit. Accedite ao eũ ⁊ illumins¬
mini: ⁊ facies ur̃e non ꝯfundent᷑
Om̃is enĩ qͥ oꝑant᷑ malũ: odit lu¬

Expanded text:
appellatur domus Jacob, Propheta convertitur, et hortatur eos, ut qui in tenebris versantur erroris, lumen suscipiant veritatis, et ambulent in lumine Domini. Et quodammodo illud Davidicum canit: Accedite ad eum, et illuminamini: et facies vestrae non confundentur . Omnis enim qui operatur malum, odit lu
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis semitã relinquentes ꝑuerso
ambulauerunt itin̾e ⁊ socii fueruns
b scłi mun̾a. qͥ ꝑ rapinas miserorũ¬
ꝙ lac̾mas. diuicias ꝯgregant. non ĩꝑ
dicat᷑ q nobis. Si uidebas furẽ cͦ
rebas cũ eo ⁊ cũ adultĩs porcionẽ
tuã ponebas ones diligunt mu¬
nera: sequnt᷑ retͥbuciones In catho¬
logo uiciorũ numerant᷑ eciã hi qͥ dili¬
gunt munera. Non dixit qͥ accipiunt.
hoc enĩ sepe necessitate fit: s qͥ non
eos scõs iudicant. quoꝵ exauriunt
marsupiũ: de qͥb n eccłastes loqͥt᷑.
Qͥ diligit pecumã non implebit᷑ pe¬
cunia. Istiusmodi sequnt᷑ retͥbucio¬
nes: ut laudent eos aqͥb aliqͥd acce¬
pint uł certe nulli quippiã t̾ͥbuan
nͥ a qͦ se recepturos putauerus. Pro¬

Expanded text:
veritatis semitam relinquentes, perverso ambulaverunt itinere, et socii fuerunt bus saeculi munera, qui per rapinas miserorumque lacrymas divitias congregant, non  Aldicaturque nobis, Videbas furem, et currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas . Omnes diligunt munera, sequuntur retributiones. In catalogo vitiorum numerantur etiam hi qui diligunt munera. Non dixit, qui accipiunt: hoc enim saepe necessitate fit; sed qui noeos sanctos judicant, quorum exhauriunt marsupium: de quibus et Ecclesiastes loquitur: Qui diligit pecuniam, non implebitur pecunia . Istiusmodi sequuntur retribunes, ut laudent eos a quibus aliquid acceperint, uel certe nulli quippiam tribuant, nisi a quo se recepturos putauerint.
Abbreviated transcription (Latin):
qua abcisꝰ ẽ lapis de monte. sine
manib ⁊ creuit in montẽ magnũ.
&e repleuit omnẽ t̾rã. A qͦ ⁊ pͥnceps
tyri in ierechiel dr̃ uulneratus.
Hic mons in dñi ẽ dom̃o quam pro¬
pha suspirat dicens. Unã pecii a
dño hãc reqͥrã: ut in habitẽ in do¬
mo dñi omnes dies uite mee E de

Expanded text:
abscisus lapis de monte sine manibus, crevit in montem magnum, et replevit omnem terram: a quo princeps Tyri in Ezechiele dicitur vulneratus . Hic mons in domo Domini est, quam Propheta suspirat, dicens: Unum petivi a Domino, hoc requiram: ut inhabitem in domo
Abbreviated transcription (Latin):
ũ exp̃iudicio dĩ s ex meritis singłoꝵ
la puto dici : de qͥb in psaltio legimꝰ
Credo indere bona dñi interra uitĩ¬
ciũ. Et. Beati mites: qm̃ ipsi posside¬
bunt terrã. Nel certe quia uideis
loque bat᷑  qͥ nec dũ potant caꝑe spu¬
alia : pollicet᷑ eis bona p̃sentis seculi
ut saltẽ. p̃sentib inuitati. faciant
que p̃cepta st̃. Etqr noluerunt au¬
dire. s eꝯtrario ꝓuocaueruis ad i

Expanded text:
non ex praejudicio Dei, sed ex meritis singulornon ex praejudicio Dei, sed ex meritis singulorla puto dici, de quibus in psalmo legimus: Credo videre bona Domini in terra viventium ; et: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Vel certe quia Judaeis loquebatur, qui necdum poterant capere spiritualia, pollicetur eis bona praesentis saeculi, ut saltem praesentibus invitati faciant quae praecepta sunt. Et quia noluerunt audire: sed e contrario provocaverunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Sifuerus peccata ur̃a ut cocci¬
nũ: qͣs nix de albabunt᷑. Q si fuerus
rubra qͣsi uermiculus: uelut lana
alba ert̃. Ordo p̃cipuus. Non enin
sufficit dixisse. lauamini : nͥ uinguat
mundi estote ut pꝰ lauacrũ aque cor¬
re malũ dementib suis ñ in ꝯͤpectu
hominũ s in ꝯspectu dĩ : quem cela¬
re nichil potest. Qdq ungit qͥes¬
cite: ag̃e puerse. illus eugłicũ souat¬
ecce sanus factus es iam noli peccare:
ne qͥd t̃ cdet̾i̾us fiat. Recedens gͦ auiciis
discat bonũ. queratq iudiciũ: opp̾sso
subueniat. pupillũ uiduãꝙ sustentet
Q si hoc fecerit : tẽ peccata q̃ pͥus iumo¬
dũ coccmni sanguinea fuerant dimit¬
tent᷑.  oꝑa cruoris ac sangͥnis. ueste
dñi mutabunt᷑ qͤ de. agui confecta
est uellere : quẽ sequũt᷑ in apocaly¬
psi qͥ uirginitatis candore. resplenders
Si uosueriͣs .ꝙ audieris me: bo¬
na terre comedetis. Si nolueritis
seruat arbitͥũ : ut in utranq partẽ

Expanded text:
ut coccinum: quasi nix dealbabuntur. Et si fuerint rubra, quasi vermiculus: ut lana alba erunt. Ordo praecipuus: non enim sufficit dixisse, lavamini, nisi jungat, mundi estote: ut post lavacrum aquae corre malum de mentibus suis, non in conspectu hominum, sed in conspectu Dei, quem celare nihil potest. Quodque jungit: Quiescite agere perverse, illud Evangelicum sonatEcce sanus factus es: jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat . Recedens ergo a vitiis, discat bonum, quaeratque judicium, oppresso subveniat, pupillum viduamque sustentet: et si hoc fecerit, tunc peccata, quae prius in modum coccini sanguinea fuerant, dimittentur: et opera cruoris ac sanguinis, veste Domini mutabuntur, quae de agni confecta est vellere, quem sequuntur in Apocalypsi , qui virginitatis candore resplendent. Si volueritis, et audieritis, bona terrae comedetis: si nolueritis, servat arbitrium, ut in utramque partem
Abbreviated transcription (Latin):
ciĩ. subuenite obpresso. iudicate pu¬
pillo. defendite uiduã : ⁊ uenite ⁊ argu¬
ite me dicit dñs. Qicꝰtimis uideor̾
euglica mandata suecedis. ꝙ ideo pu¬
pillis ac uidius. ꝓuidet᷑ : ut securi de
tutela coniugũ ac liberorũ suoꝵ mar¬
tires ad bella ꝓcedant. Cũ aut̃ uiqͥd hec
feceritis : arguite me si non reddide¬
ro p̃mia q̃ pollicit᷑sũ: Quaudo aut̃
dicit querite idiciũ: ostendit non
ẽẽ. oĩũ recte uidicare. s eoꝵ qͥ prud

Expanded text:
so, judicate pupillo, defendite viduam: et venite, et arguite me, dicit Dominus. Victimis Judaeorum evangelica mandata succedunt, et ideo pupillis ac viduis providetur, ut securi de tutela conjugum ac liberorum suorum, martyres ad bella procedant. Cum autem, inquit, haec feceritis, arguite me, si non reddidero praemia quae pollicitus sum. Quando autem dicit: Quaerite judicium, ostendit non esse omnium recte judicare,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ẽ defeci miserans: ut ostendat se
neqͦꝗͣ. ult᷑ misereri qͥa aliud sit seruo
ad se missos occide̾: aliud filiũ. hũc
sensũ. ⁊ in osee ꝓpħa legimꝰ. Ferdicio
tua isrł: tantũ inme auxiliũ tuũ
Qod ita intelligit᷑. Pereas isrł qͥa non
tuo merito. s meo tantũ saluaris au¬
xilio. Manꝰ nr̃e sanguine. plene st̃.
Causa manifesta cur ds̃ auertat ab
eis ocłos suos. ⁊ multiplicatã orõnẽ
non exaudiat : qͥa fucłuts sanguinẽ.
uisti. ⁊ pessimi coloni heredẽ ad se mieͤ¬
sũ int̃feceruns. Unde saluator ad eos
loqͥt᷑. E uos inplete mensurã patrui
ur̃oꝵ. Illi enĩ int̾feceruis missos ad se
ꝓphetas: uos uigulate patrisfamiliã

Expanded text:
 defeci miserans; ut ostendat se nequaquam ultra misereri: quia aliud sit servos ad se missos occidere; aliud Filium. Hunc sensum et in Osee propheta legimus: Perditio tua, Israel: tantum in me auxilium tuum . Quod ita intelligitur: Pereas, Israel, quia non tuo merito, sed meo tantum salvaris auxilio. Manus vestrae sanguine plenae sunt. Causam manifestat cur Deus avertat ab eis oculos suos, et multiplicatam orationem non exaudiat: quia effuderint sanguinem justi; et pessimi coloni haeredem ad se missum interfecerint. Unde et Salvator ad eos loquitur: Et vos implete mensuram patrum vestrorum . Illi enim interfecerunt missos ad se Prophetas: vos jugula
Abbreviated transcription (Latin):
plectit᷑. Urbs aut hõc uisti est dñi
saluatoris siue ipsa iusta uocabi¬
t᷑: de qͣ dictũ ẽ. Non potest cunitas
abscondi: supͣ montẽ posita fide¬
lẽ qͦq appellans. uł metropolĩ iuixta
lxx: ostendit ab his eẽ. pellandam
qui in dño creditu᷑ri st̃. Syonin
iudicio redimet᷑: ⁊ reducent eã in

Expanded text:
i Salvatoris, sive ipsa justa vocabitur, de qua dictum est: Non potest civitas abscondi supra montem posita . Fidelem quoque appellans, vel metropolim juxta LXX ostendit ab his esse appellandam, qui in Domino credituri sunt. Sion in judicio redimetur, et reducent eam in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pꝰ passionẽ. xͥ abolitam lecẽ putant e̾e᷑
seruandã. Audiats hebionitarũ socii:
qͥ uideis tantũ ⁊⁊ de stirpe isrłitici ge¬
nĩs hec custodienda decernuis. Hostie
de carnalib uictimis qͣsi ꝑ typũ i
maginẽ ad sꝑuales hostias transiremꝰ
Dicñdo aut̃ hostias se non qͥsisse : ostend̃

Expanded text:
 post passionem Christi abolitam legem putant esse servandam. Audiant Ebionitarum socii, qui Judaeis tantum et de stirpe Israelitici generis haec custodienda decernunt. Hostiaede carnalibus victimis quasi per typum et imaginem ad spiritales hostias transiremus. Dicendo autem se hostias non quaesisse, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
biloniã uastitatẽ rursũ ab oro babel
tenplũ edificat᷑ sit : ⁊⁊ ꝑ multã anuor᷑ se¬
riẽ in tenplo sus oblata sacficia. Ergo ul¬
timã sub uespasiano ⁊⁊ tito destrucionẽ
templi indicat: q̃ usq in consũmacionẽ
mundi ꝑseuerata᷑ ẽ Heomenias ur̃as
n sabbata ⁊⁊ festiuitates alias non ferã.

Expanded text:
atem, rursum a Zorobabel Templum aedificatum sit: et per multam annorum seriem in Templo sint oblata sacrificia . Ergo ultimam sub Vespasiano et Tito destructionem Templi indicat, quae usque ad consummationem mundi perseveratura est. Neomenias vestras, et sabbata, et festivitates alias non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tauroꝵ. ⁊ ꝓ thĩmiama neomeniis.
Sbb̃o. die festo. atq ieuiniis. Halendiᷤ
⁊ aliis solleunitatib engłiiͣmͥ placy re¬
ligio: ut baptiremini in sangͥne meo.
ꝑ lnacrũ regenacionis qd solũ potest
peccata dinutt̾e. Uisi qͥs renatꝰ fuerit
ex aqͣ ⁊ sꝑt : non intrabit in regna

Expanded text:
 pro thymiamate et neomeniis, sabbato, die festo atque jejuniis, kalendis et aliis solemnitatibus, Evangelii mihi placet religio: ut baptizemini in sanguine meo per lavacrum regenerationis, quod solum potest peccata dimittere. Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
dicã tͥ m̃s ẽ enĩ orbis  n p̾lenitudo eius
Nunqͥo manducabo carnes tauroꝵ aut
sanguinẽ yrcoꝵ potabo : Cunq uet̾is
legis cerimonias respuisẜ tͣassut ad
engli̾cam puritatẽ ⁊⁊ qͥd ꝓ his cupiat
ostendit. Inmola dõ sacficium laudis.
⁊ redoe altissimo uota tria: ⁊ iuoca
in die tribulacionis. ⁊ eruã te ⁊ ho

Expanded text:
plenitudo ejus. Numquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo ? Cumque veteris Legis caeremonias respuisset, transit ad Evangelicam puritatem: et quid pro his cupiat, ostendit: Immola Deo sacrificium laudis, et redde altissimo vota tua. Et invoca me in die tribulationis: et erna
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ in enigmate. tc̃ aut̃ facie ad fa¬
ciem: qmͣdo de hominib in angłos
ꝓfecerimꝰ. ⁊ potuerimꝰ cũ apło dicere
Nos aut̃ os reuelata facie głam do¬
mini speculantes. in eandẽ imaginẽ
transformam᷑ .ã. gła in głam tanqm
a dñi spũ. Licet faciẽ dei uixta nate᷑
sue ꝓpͥetatẽ nulla uideat creat᷑a: ⁊ tc̃
niente cernat᷑ qmͣdo inuisibilis credr̃
Ouo mͥ multitudinẽ uictimar᷑ ur̃ar
dicit dñs. Plenus sum: Holocausta
arictũ. ⁊ adipẽ pinguiũ ⁊ sanguinẽ
uituloꝵ ⁊ agnoꝵ ⁊ hyrcoy nolui
Iro eo qdͣ ẽ nolui: Ler transtulert̃
nolo presens tẽpꝰ ꝓ preterito. Porro
uxta hebraicũ: nũqͣm se ds̃ hostias
iudeorum uoluisse demonstrat. Qod
⁊ inqͣdragesimo psalmo legimꝰ. Non
accipiã de domo tua nitulos neq
de gregib tus yrcos : qm̃ mee. st̃

Expanded text:
demus, in aenigmate, tunc autem facie ad fademus, in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, quando de hominibus in angelos profecerimus et potuerimus cum apostolo dicere: Nos autem omnes reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur a gloria in gloriam ta spiritu . Licet faciem Dei juxta naturae suae proprietatem nulla videat creatura: et tunc mente cernatur quando invisibilis creditur. Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? plenus sum. Holocausta at agnorum, et hircorum nolui. Pro eo quod est, nolui, LXX transtulerunt nolo, praesens tempus pro praeterito. Porro juxta Hebraicum, numquam se Deus hostias Judaeorum voluisse demonstrat: quod et in quadragesimo nono psalmo legimus: Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hirc
Abbreviated transcription (Latin):
re qͥa cogitauerius consiliũ pessimu
⁊ alligauerun uistũ atq lixeruts:
Non habemꝰ regẽ nͥ cesarẽ: Irursum:
Nos scimꝰ qm̃ moysi loquutꝰ est ds̃: istũ
aut̃ qͥsit nescinꝰ Simul q gloriantes in
faceretis. Et rursũ: Uos ex diabolo patͤ
nati estis: ⁊ oꝑa pat̾s ur̃i uultis facere
Tale qͥd ⁊ in ierechiel ad iherlm̃ loquit᷑
Pater tuus amorreus ⁊ mater tua ce¬
thea. Aurti hebrei ob duas causas
nitfectũ ysaiã. qđ principes sodomor̃
⁊ popłm gomorre eos appellauerit ⁊
qd̃ dño dicente ad mopse̾ non poters
uidere faciẽ meã iste ausus sit dice
uidi dnm sedentẽ suꝑ tronũ exelsum
⁊ eleuatũ: noꝵconside rantes qd̾ faci¬
em ⁊ pedes dĩisuos. qđ in hebreo ã¬
bigue legit᷑. Seraphim texerus : ⁊
media tantũ elꝰ ysaias uidisse se scri¬
bat. Hõgͥ. dei faciẽ. idere non potest:
anglĩ aut̃ eciã min moꝵ in eccłia sen¬
ꝑ uideis faciẽ dĩ ꝙ. nũc in speculo ui¬

Expanded text:
a cogitaverunt consilium pessimum, et alligaverunt justum, atque dixerunt, Non habemus regem nisi Caesarem . Et rursum: Nos scimus quia Moysi locutus est Deus; istum autem quis sit, nescimus . Simulque gloriantes in faceretis; et rursum: Vos ex diabolo patre nati estis: et opera patris vestri vultis facere . Tale quid et Ezechiel ad Jerusalem loquitur: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Gethaea . Aiunt Hebraei ob duas causas interfectum Isaiam, quod principes Sodomorum et populum Gomorrhae eos appellaverit, et quod Domino dicente ad Moysen: Non poteris videre faciem meam , iste ausus sit dicere: Vidi Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum ; non considerantes quod faciem et pedes Dei, sive suos, quia in Hebraeo ambigue legitur, Seraphim texerint: et media tantum ejus Isaias vidisse se scribat. Homo igitur Dei faciem videre noangeli autem etiam minimorum in ecclesia semper uident faciem dei. et nunc in speculo ui
Abbreviated transcription (Latin):
sicut adiundic̾tam. quasi ad retributionẽ. in¬
dignationis hostibꝰ suis. & uicissitudinẽ inimicis
sius. Insulis uicem reddet. Lxx. U idit dñs
& non placuit ei. qmͣ̃ nõ erat iudiciũ. W ui¬
dit & non erat uir. & considerauit. & nõ e¬
rat qui defenderet.W. ultus est eos brachio
suo. ꝙ miscdĩ am sustinebit. Q indutus est iꝰ¬
ticiam quasi loricam: & posuit galeam salu¬
tis in capite .W. circundatꝰ est uestim̃to uin¬
dicte .&. pallio quasi tribuens ultionẽ. ob ꝓbͥ¬
um adu̾sarus. Hucusq ꝓpħa. ex sua ꝑsona

Expanded text:
Sicut ad vindictam quasi ad retributionem inSicut ad vindictam quasi ad retributionem indignationis hostibus suis, et vicissitudinem inimicis suis, insulis vicem reddet. LXX: Vidit Dominus, et non placuit ei: quoniam non erat judicium. Et vidit, et non erat vir. Et consideravit, et non erat qui defenderet. Et ultus est eos brachio suo, et misericordia sustinuit. Et indutus est justitiam quasi loricam, et posuit galeam salutis in capite. Et circumdatus est vestimento vindictae, et pallio, quasi retribuens ultionem opprobrium adversariis. Hucusque ex persona
Abbreviated transcription (Latin):
bus. & deserentibꝰ legẽ dei. iusticia longe ste¬
tit. & ueritas corruit in plateis.& eqͥtas ad
nos intrare non potuit. &. filiꝰ dei qͥ est ueri¬
tas. factꝰ est obliuionẽ. in tm̃ ut quicunq
a traditionibꝰ uideoꝵ cuꝑet recede. statim
pateret insiduis ee ꝑsecutionib̾. ita ut cecũ a na¬
tiuitate:. qui ocłos receꝑat. expulerint de syna.¬
gogis. & post resurrectionẽ dñi saluatoris. om̃s
qui in eo credebant. ꝑsequuti sunt atq nuda¬
uerint. quibꝰ de toto orbe gentiũ eccłe minis¬
teria dirigebant. que ꝑ manus apłoꝵ distribu¬
rent. Et uidit dñs. ex malũ apparuit in o
culis eiꝰ. qi nõ est uidiciũ. Ꝙ uidit d̾s qr. non
est uir: &e aporiatus est. qi nõ est qͥ occͣrat.W.
saluauit sibibrachiũ suũ. & iusticia eius ipsa
confirmauit eũ. Indutus est iusticia ut lori¬
ca. & galea salutis suꝑ caput eius. Indutus est
ueste ultionis. o oꝑtꝰ est quasi pallio ⁊ eli:

Expanded text:
bus et deserentibus legem Dei, justitia longe stebus et deserentibus legem Dei, justitia longe stetit, et veritas corruit in plateis, et aequitas ad nos intrare non potuit, et Filius Dei, qui est veritas, factus est in oblivionem: in tantum ut quicumque a traditionibus Judaeorum cupierit recedere, statim pateret insidiis et persecutionibus: ita ut caecum a nativitate, qui oculos receperat, expulerint de synagogis . Et post resurrectionem Domini Salvatoris, omnes, qui in eo credebant, persecuti sint atque nudaverint: quibus de toto orbe gentium Ecclesiae ministeria dirigebant, quae per manus Apostolorum distribuerent. Et vidit Dominus, et malum appculis eius quia non est iudicium et vidit quia non est vir et aporiatus est quia non est qui occurrat et salvavit sibi brachium suum et iustitia eius ipsa confirmavit eum indutus est iustitia ut lorica et galea salutis in capite eius indutus est vestimentis ultionis, et opertus est quasi pallio zeli.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aliqͥs negat dm̃. et p̃uaricationis arguit᷑.
Concepimꝰ e locuti sumꝰ. de corde u̾ba m̃da¬
cii contepnentes legem dei. & seq̃ntes traditi¬
ones homnũ. quas illi de uterosis uocant
o. quas in nr̃o corde simulauuimꝰ .A. conũsũ
est retrorsum udiciũ. & iusticia longe. stetit.
Que enĩpars iusticie & iniqͥtati. Qͥ consen¬
sus xp̃i ad belial: Stetit iusticia in gentibꝰ
& recessit a nob̃. qr. corruit in platea ueritas.
lata eñĩ or spaciosa uia que ducit ad mortẽ.
quia angustã uiã in qua ueritas cõmorat᷑
intrare nolebant. & facta est ueritas in obliui¬
onem. de qua scͥptũ est. ueritas de terra or¬
ta est. &x iusticia de celo ꝓspexit. In quo ani¬
madũtendũ. quã crebro ueritas nominata
sit. ut xp̃i ꝑsona monstraret᷑. quã deserentes.
secuti sunt mendaciũ. &. qͥ recessit a malo. p̃de
patuit. Qd ꝗmquã uideat᷑ obscurũ. sic edisse.¬
ripotest. Nob m̃daciũ de nr̃o corde fingenti¬

Expanded text:
cum aliquis negat Deum et praevaricationis arguitur. Concepimus et locuti sumus de corde verba mendacii, contemnentes legem Dei, et sequentes traditiones hominum: quas illi δευτερώσεις vocant, et quas in nostro corde simulavimus: Et conversum est retrorsum judicium, et justitia longe stetit. Quae enim pars justitiae et iniquitati? qui consensus Christi et Belial? Stetit justitia in gentibus, et recessit a nobis, quia corruit in platea veritas. Lata enim et spatiosa via quae ducit ad mortem : quia angustam viam, in qua veritas commoratur, intrare nolebant. Et facta est veritas in oblivionem, de qua scriptum est: Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . In quo animadvertendum quod crebro veritas nominata sit, ut Christi persona monstraretur, quam deserentes, secuti sunt mendacium. Et qui recessit a malo, praedae patuit. Quod quamquam videatur obscurum, sic edisseri potest: nobis mendacium de nostro corde fingenti
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. hic est sensus. Ueniet qui redimet syon
sanguine suo. siue iuxta hebraycam propͥeta¬
tem. qui propinquus est syon .&x de isrł stirpe
generatus est. Hoc eñi goͣel idest apxieie. sonat
ic ne putemꝰ omẽm redẽptionẽ. eam de sceleri
significanter adiunxit. his qui redeunt ab ini¬
quitate. si uoluerint agere penitentiam. in qͥd
oratio dm̃i eõpleat᷑. Pater ignosee illis. qd̃ enĩ
faciunt nesciunt. Coꝵ ꝙͥ in syon redẽptioẽ.
or propinquus. qui eũ susceꝑint ex iacob.x.
illis pollicet᷑ dicens. hoc fedus meũ eũ eis. si¬
ue pac̃tũ. ut omñs alii transtulerunt. aut

Expanded text:
nsus est: Veniet Christus qui redimet Sion sanguine suo. Sive juxta Hebraicam proprietatem, qui propinquus est Sion, et de Israel stirpe generatus sit, hoc enim GOEL , id est, άγκιστεὺς sonat. Ac ne putemus omnem redimi Sion et eam de sceleribsignificanter adjunxit: his qui redeunt ab iniquitate, si voluerint agere poenitentiam, in quibus oratio Domini compleatur: Pater, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt . Eorum igitur in Sion redemptio est: et propinquus, qui eum susceperint ex Jacob, et illis pollicetur dicens: Hoc foedus meum cum eis, sive pactum, ut omnes alii transtulerunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
meus qͥ in te est .& u̾ba mea que posuc in ore
cedant. nec de filioꝵ tuoꝵ ac ne potũ. idest se¬
minis tui. ut omĩs ꝑseriem generatio demon¬
stret᷑. qd frilicet grã propħaꝵ. in apłos ueni¬
at. c in eos qͥ de. isrł ꝑ apłos credituri sunt. Qd̃

Expanded text:
est in te, et verba mea quae posui in ore cedant, nec de filiorum tuorum ac nepotum, et seminis tui, ut omnis per seriem generatio demonstretur: quod scilicet gratia Prophetarum in Apostolis veniat, et per eos qui de Israel per Apostolos credituri sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bus ur̃is. Rursum q de multitudine. nationũ.
Ab ortu enĩsolis usq ad oc casum glorificatũ
est nomen meũ in gentibꝰ. Multitudinis ille
auctor est. qͥueniet quasi fluius molentꝰ
lit. quasi flum̃ angustũ. sp̃e dñi signaculũ
eius: aut theodotio. quasi fluuiꝰ oppugnans
sꝑ̃ẽ dñi signatus est. In eo gͦ testimonio. qd̵
lex transtulerunt. quasi fluuus uiolentis.
ira dñi uenuiet cũ furore. pars ultima inhe¬
brapeo non habet᷑. Nleq eñĩ in repromissionibꝰ.
dei ira furor q ponendus est. cũ in ceteris que
secunt᷑. beatitudo sit futuroꝵ &e cõminatio
& theodotionem sp̃c dñi qui signatꝰ est in
xp̃o. illud confirmat exemplũ. qd̃ in ioħe e
uglistalegit᷑. hunc enĩ d̾s signauit pater.
de quo ante iam dictũ est. Exiet uirga de
radice iesse.ex flos de radice eiꝰ ascendet. ox.
requiescet suꝑ eũ sp̃c dñi. sp̃o sapientie &

Expanded text:
bus vestris . Rursumque de multitudine nationum: bus vestris . Rursumque de multitudine nationum: Ab ortu enim solis usque ad occasum, glorificatum est nomen meum in gentibus. Hujus beatitudinis ille auctor est, qui veniet quasi fluvius violentlit, quasi flumen angustum, spiritus Domini signaculum ejus. Aut Theodotio, quasi fluvius oppugnans, spiritus Domini signatus est. In eo ergo testimonii hujus, quod LXX transtulerunt, quasi fluvius violentus, ira Domini veniet cum furore, pars ultima in Hebraico non habetur. Neque enim in repromissionibus Dei, ira furorque ponendus est: cum in caeteris quae sequuntur, beatitudo sit futurorum, et comminatio et Theodotionem, spiritus Domini qui signatus in Christo est, illud confirmat exemplum, quod in Joanne Evangelista legitur: Hunc enim Deus signavit Pater ; de quo ante jam dictum est: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiesc
Abbreviated transcription (Latin):
ex ore seminis tui ait dñs. ex hoc nunc ꝙ
inet̃nũ. Postqͣm dñs lorica iusticie. or ga¬
lea salutis. & uestib ultionis. deliq pallio. fu
erit indutꝰ ad pugnã. &. uen̾it ad certam̃ atti
ad uindictam. ut retribuat hostibꝰ. & reddat
inimicis fius. & insulas eoꝵ idest urbes uieu¬
losq conũtat. tẽ alienigene:. qui de. occidẽ¬
te.ce oriente. uenturi sunt. ut reqͥeseant
insinu habraham. de. qͥbꝰ ex supͣdictũ est. Ecce
isti de longe uenient. alii. ab occidente.&. a¬
lii. ab aquilone .&. ilii de terra ꝑsaꝵ. time.¬
bunt dñm. eotimore qui est fons sapientie.
de quo in multis locis legimꝰ e qͥb pauca porai¬
mus. Geatꝰ uir qui tunet dñm. et. non est in¬
opia timentib eum. Et. Timor dñi. disciplina
ee sapientia. Et. Uenite filii audite me. ti¬
morem dñi docebo uos. Et. Beatꝰ homo qui
tumet dñm. Et. Timor dñi addit dies. Qd̃. ui¬
tem repulso isrł. gentiũ turba succedat. ma¬
lachias propħa plemꝰ docet. in quo dicit᷑ ad

Expanded text:
ex ore seminis tui, ait Dominus ex nunc et in aeternum. Postquam Dominus lorica justitiae, et galea salutis, et vestibus ultionis, erit indutus ad pugnam, et venerit ad certamen atque 712 vindictam, ut retribuat hostibus, et reddat inimicis suis, et insulas eorum, id est, urbes viculosque subvertat, tunc alienigenae qui de Occidente et Oriente venturi sunt, ut requiescant in sinu Abraham , de quibus et supra dictum est: Ecce isti de longe venient, alii de Occidente, et alii ab Aquilone, et alii de terra Persarum, timebunt Dominum, eo timore qui est initium sapientiae . De quo in multis locis legimus, ex quibus pauca ponamus: Beatus vir qui timet Dominum . Et: Non est inopia timentibus eum . Et: Timor Domini disciplina et sapientia . Et: Venite, filii, audite me: timorem Domini docebo vos . Et: Beatus homo qui timet Dominum . Et: Timor Domini addit dies . Quod autem repulso Israel, gentium turba succedat, Malachias propheta plenius docet, in quo dicitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
uius uolentꝰ. quem sp̃e dñi cogit. &e uenerit
syon redẽptor & eis qͥ redeunt ab iniqͥtate. in
sui in ore tuo. nõ recedent de ore tuo. & de
ore seminis tui. dicit dñs. am .&. usq in sem¬
piternũ. Ixx. Et timebunt ab occidẽ.
niet enĩ quasi fluuicis uiolentꝰ. ira dñi uen¬
et cũ furore. & ueniet de syon qͥliberet. or¬

Expanded text:
vius violentus, quem spiritus Domini cogit: et venerit vius violentus, quem spiritus Domini cogit: et venerit Sion redemptor, et eis qui redeunt ab iniquitate in sui in ore tuo, non recedent de ore tuo, et de ore seminis seminis tui, dicit Dominus, amodo et usque in sempiternum. LXX: Et timebunt qui ab Occidniet enim quasi fluvius violentus ira Domini, ÷ veniet cum furore  et veniet de Sion q
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus est ustus. sed om̃s declinaueruts
simul inutiles factisunt. & nõ est qui faciat
bonũ. nõ est usq ad unũ. brachio suo. atq iꝰ¬
ticia siue miscdia confirmauit eũ. ut qui uo¬
luerint aberrore conu̾ti. nõ suo merito. sed d̾i
clementia conseruent᷑. Deniq indutus est lori¬
ca iusticue. &. galea salutis. & uestibꝰ ultionis. ex
zeli ꝑallio circundatꝰ. Sicq armatꝰ ꝓcessit ad
bellum ut redderet ultionẽ inimicis sius. Haud
dubiũ qͥn uideos significer. ꝑseuerantes in blas¬
phemiis.&. uicissitudinẽ hostib suss. quando eos
romanus euixit exercitus. qͥb̃ uincentib dñs
pugnasse morstrat᷑. Hoc testimonio usus est
paulus scbens ad ephisios. uolens nos indui arma¬
tura xp̃i. quo possimꝰ ignitis diaboli iaculis re
lis uicem reddet. urbes uidee significat. qͣs roma¬
nus uastauit exercitus. Nam & supͣ habitato
Et timebunt qui ab occidente nom̃ dñi. &e.
ab ortu solis głam eius. cũ uenerit quasi flu¬

Expanded text:
sed omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: et non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , brachio suo atque justitia, sive misericordia confirmavit eum, ut qui voluerint ab errore converti, non suo merito, sed Dei clementia conserventur. Denique indutus est ca, et galea salutis, et vestibus ultionis, et zeli pallio circumdatus: sicque armatus processit ad bellum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnasse monstratur. Hoc testimonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo possimus ignitis diaboli jaculis resetur: Insulis vicem reddet, urbes Judaeae significat, quas Romanus vastavit exercitus. Nam et supra habitatEt timebunt qui ab Occidente nomen Domini, et qui ab ortu solis, gloriam ejus: cum venerit quasi flu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iniquitate. & lingua ur̃a inusticiam me¬
ditat᷑. ullus loqͥt᷑ usta. neq est iustũ iudiciũ.
Confidunt inuanis: & locunt᷑ uacua. Iniqͥta
tes atq peccata. que. suꝑͣ generalit᷑ nomina¬
uit. nẽ exponit in partibꝰ. De considerandũ
qd neqͣquã eis obiciat ydolatriã. qua ysay¬
e temꝑibꝰ tenebant᷑. sed effusionẽ sanguinis
iam ante dixerat. Iustus perit. & nõ est qͥ re¬
cogitet. & uiri iusti collunt᷑.&e. nemo corde
intelligit. A facie enĩ iniqͥtatis. sublatꝰ est
iustus: erit in pace sepultura eius. tollet᷑ q¬
de medio .&. quã qͣm ipsi manꝰ nõ miseritit
insaluatorem. tamen consona impietatis uo¬
ce clamantes. sanguis eius suꝑ nos. & suꝑ fili¬
os nr̃os: mortis eius reisunt. &e habent pol¬
lutas mantis. De qͥbꝰ id̾e ꝓpħa testat᷑. Si le

Expanded text:
sunt iniquitatem et lingua uestra iniustitiam meditatur. nemo loquitur iusta nec est iudicium uerum. confidunt in uanis et locuntur inates atque peccata. Quae supra generaliter nominavit, nunc exponit in partibus. Et considerandum quod nequaquam eis objiciat idololatriam qua Isaiae temporibus tenebantur, sed effusionem sanguinis, de quo ante jam dixerat: Justus perit, et non est qui recocognoscit. a facie enim iniustitiae sublatus est iustus, erit in pace sepultura eius. De de medio . Et quamquam ipsi manus non miserint in Dominum Salvatorem, tamen consona impietatis voce clamantes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros , mortis ejus rei sunt, et habent pollutas manus. De quibus idem Propheta testatur, dice
Abbreviated transcription (Latin):
moris. dñi. Unde ce. nos dicimꝰ. Signatũ
est suꝑ nos lumen uultus tuidñe. Et in iez echi¬
ele: uiroꝵ gementiũ. frontes thauilicte. hebra¬
yce. que. apd̃ eos ultima est imp̃ssione sig¬
quibꝰ scͥptũ est. Cum autẽ congregati essent
pariter. factus est subito de celo sonꝰ. quasi sp̃e
uiolenti. & impleuit uniu̾sam domũ. ubieras
sedentes. apparuerunt q illis. diu̾se lingue sic̃

Expanded text:
nde et nos dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et in Ezechiele, virorum gementium frontes THAV, litterae Hebraicae, quae apud eos ultima est, impressione sigquibus scriptum est: Cum autem congregati essent pariter, factus est subito de coelo sonus quasi spiritus violentus, et implevit universam domum ubi erant sedentes. Appar
Abbreviated transcription (Latin):
ter. Sed quomͦ colũbe de. qͥbꝰ scriptũ est.
ephraym quasi eolũba nõhabens sensũ.
or quomͦ in eugłio contraserpentis maliciam
simplicitas ponit᷑ colũbaꝵ. sic in p̃senti loco
simplicitas absq prudentia. que uicina est¬
stulticie. in sola uerboꝵ. meditatione. mon¬
strat᷑. Expectabunt udiciũ .x nõ est. salutẽ
sub audit᷑ expectabunt. & non erit.qi. longe.
iigrauit ad gentes. In quo notandũ. qd̾ oĩa¬
de futuro dicant᷑ temꝑe. ut qđ nc̃ uidei sus¬
tinent. indicet᷑. Multiplicate sunt iniqͥtates
nr̃e ⁊orã te: &r peccata nr̃a responderunt
nob̃. Qͥa scelera nr̃a nob̾cũ.ox. iniqͥtates nr̃as¬

Expanded text:
iptum est: Ephraim quasi columba non habens sensum ; et quomodo in Evangelio contra serpentum malitiam, simplicitas ponitur columbarum : sic in praesenti loco, simplicitas absque prudentia, quae vicina stultitiae est, in sola verborum meditatione monstratur. Exspectabunt judicium, et non erit: salutem, subauditur, exspectabunt et non erit, quia longe migravit ad gentes. In quo notandum, quod omnia futuro dicantur tempore, ut quod nunc Judaei sustinent, indicetur. Multiplicatae sunt iniquitates nostrae coram te, et peccata nostra responderunt nobis: quia scelera n
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ore. iactarent. & corde nõ agerent. ce ñ
placuit ei. Quesiuit enĩ ieis iudicii uerita¬
tem. qd̃ ad gentes translatũ fuerat. &. nõ rep¬
perit. Desiderauit aliq̃m iustũ uirũ. qui sibi
irato possit oceͣrere. & nõ inuenit. qͥ oꝵ supͣ
dix̃at. ueni. & non erat uir qui audiret. W¬

Expanded text:
tiam ore jactarent, et corde non agerent, et non placuit ei. Quaesivit enim in eis judicii veritatem, quod ad gentes translatum fuerat, et non reperit. Desideravit aliquem justum virum, qui sibi irato possit occurrere, et non invenit; qui et supra dixerat: Veni, et non erat vir: vocavi, et
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. nec sermone peccemꝰ. Alioqͥn si hec tͣm
ꝓhibent᷑ in sabb̃o. ergo in aliis sex diebͦ lib̾tas
nob̾ tribuit᷑ delinqͣndi Qd̾ si stultũ est cred̾e.
suꝑest ut sabb̃m. qd̾ intp̃tat᷑ reqͥes. om̃i tẽꝑe¬
ex ore tuo. in hebrayco nõ habet᷑. Ad hoc sab¬
batũ. om̃i festiuitate celebrandũ: saluator nos
prouocat in eugłio dicens. Uenite ad me om̃s
qui laboratis. &x honerati estis. ego dabo uob̃̾
ut scilicor peccatoꝵ onera deponentes. sabb̃i¬
remꝰ in xp̃o.ce dicamꝰ. statuit supͣ petrã pe¬
des meos. illudq uitemꝰ. qd̵ sẽs̃ pene sustinuss¬
se se dixit. mei uero pene moti sunt pedes. Te

Expanded text:
opere, nec sermone peccemus. Alioquin si haec tantum opere, nec sermone peccemus. Alioquin si haec tantum prohibentur in sabbato, ergo in aliis sex diebus libertas nobis tribuitur delinquendi. Quod si stultum est credere, superest ut sabbatum quod interpretatur reqex ore tuo, in Hebraico non habetur. Ad hoc sabbatum, omni festivitate celebrandum, Salvator nos provocat in Evangelio, dicens: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vobis dabo ut scilicet peccatorum onera deponentes, sabbatizemus in Christo, et dicamus: Statuit supra petram pedes meos , illudque vitemus quod sanctus pene sustinuisse se dicit, Mei vero pene moti sunt pedes . Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
mus post tergum. ut rectoꝵ altitudinẽ con¬
scendentes. nequaqͣm ad tollenda scłi uestim̃¬
ta. uelimꝰ descendere. sed ut audiamꝰ eũ moy¬
se. tu uero hic sta mecũ. & sedeamꝰ cũ dño lassi
in uia huius sełi. suꝑ puteũ. samaritane conũ¬
sionẽ. errantiũ q salutem sitientes. ut audia¬
mus apłm cõmonentẽ. state firmi &e ĩmmo¬
biles. ne patiam illud qd̾ est udas passus prodi¬
tor. qͥ ꝑdidit locũ ininisteru sui.&. transgres¬
sor effectꝰ est. illius q sententie. sẽmꝑ recorde¬
mur. Si sp̃e potestatẽ habentis. ascend̃it su¬
per te: locũ tuũ ne dimiseris. Qͥ sic qͥescit in
sabb̃o. lauat int̃ innocentes manꝰ suas. nec
mouet pedes ut suas faciat uolũtates. iste.
celebrat sabb̃a dñi delicata. Qͥ sab̃bismꝰ uixta
epistolam que ad hebreos seͥbit᷑. reꝓmittit᷑
non facimꝰ uias nr̃as in sabb̃o. nec inuenit᷑ uo
luntas nr̃a. ut loqͣmͣ sermonẽ quo scillcor. nec

Expanded text:
mus post tergum: ut tectorum altitudinem conscendentes, nequaquam ad tollenda saeculi vestimenta velimus descendere ; sed ut audiamus cum Moyse, Tu vero hic sta mecum ; et sedeamus cum Domino, lassi in via hujus saeculi, super puteum Samaritanae et conversionem errantiumque salutem sitientes , ut audiamus Apostolum commonentem, State firmi et immobiles , ne patiamur illud quod Judas passus est proditor, qui perdidit locum ministerii sui, et transgressor effectus est, illiusque semper sententiae recordemur: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Qui sic quiescit in sabbato, lavat inter innocentes manus suas, nec movet pedes, ut suas faciat voluntates: iste celebrat sabbata Domini delicata. Qui sabbatismus, juxta Epistolam quae ad Hebraeos scribitur, repromittitur non faciamuluntas nostra, ut loquamur sermonem, quo scilicet nec
Abbreviated transcription (Latin):
tera. In p̃senti gͥ temꝑe. uniu̾sa cõplent᷑. Elon¬
gatum uidiciũ est. a iudeis. qd gentib nuncia¬
tum est .&. non app̃hendit eos iusticia. que
a nationibꝰ comp̃hensa est. Expectauerunt
lucẽ dicentes. emitte lucem tuã .&. ueritatẽ.
roris tenebͥs occupatisunt. Sustinebant splẽ¬
dorẽ .&. ambulauerunt in tenebͥs ita seͥptu¬
ras scãs. quasi ceci palpantes parietẽ. ũbatm̃
eaꝵ & folia. non sensum fructũq querentes.
quitenet᷑ in litteris. Deniq utigit .&. dicit.
orbe solis iusticie splendore rutslante: illi
morant᷑ in tenebͥs. uidelicet peccato mortu¬
I. Rugiemꝰ enĩ ait quasi ursi om̃s .&x. qͣsi colũ¬
be meditantes gememꝰ. ut ee crudeles sint. pa¬
riter & miseri. feri. et immanes. ad humiles
atq subiectos. pauidi. atq trepidantes. ad e¬
os qͥ fortiores sunt. quos quasi accipites ꝑhor¬
rescunt. legumꝰ &e. in alio loco. qͣsi ursa raptis
catulis .W. in daniele. regnũ eruentũ. in quo

Expanded text:
ntur. Elongatum est judicium a Judaeis, quod gentibus nuntiatum est. Et non apprehendet eos justitia, quae a nationibus comprehensa est. Exspectaverunt lucem, dicentes: Emitte lucem tuam et veritatem turoris tenebris occupati sunt. Sustinebant splendorem; et ambulaverunt in tenebris. Ita Scripturas sanctas, quasi caeci palpantes parietem, verba tantum in eis et folia, non sensum fructumque quaerentes, qui tenetur in litteris. Denique jungit et dicit: orbe, sole justitiae splendorem rutilante, illi morantur in tenebris, videlicet ut peccato mortui. Rugiemus, ait, quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus; ut et crudeles sint pariter et miseri: feri et immanes ad humiles atque subjectos: pavidi atque trepidantes ad eos qui fortiores sunt, quos quasi accipitres perhorrescunt. Legimus et in alio loco: Quasi ursa raptis catulis. Et in Daniele, regnum cruentum in quo
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Lxx. Propterea recessit iudiciũ ab eis.
cx. nõ app̃hendit eos iusticia cũ expectarent lucẽ.
facte sunt eis tenebre. Prestolantes eam in tene¬
bris ambulant. palpabunt sicut ceci parietẽ .ex.
quasi non habentes ocłos attrectabunt. Cadent
in meridie. quasi intiocte media. quasi morientes
gement. Quasi enĩ ursus. & qͣsi colũba parit᷑ am¬
bulabunt. Expectauimꝰ uidiciũ et nõ est: salus
longe recessit a nob̃. Post accusationẽ popłi
uideoꝵ. ex ꝑsona eoꝵ proph̃a respondit. qͥd loqui
debeant penitentes. si tamen uelint post nul¬
nera recipere sanitatẽ. Miror q cur lxx. qͣsi pro
ritate suꝑati. hoc idem fecerint dicentes. Ex

Expanded text:
bis. LXX: Propterea recessit judicium ab eis: et non apprehendit eos justitia. Cum exspectarent lucem, factae sunt eis tenebrae. Praestolantes eam in tenebris ambulabunt: palpabunt sicut caeci parietem: et quasi non habentes oculos attrectabunt. Cadent in meridie, quasi in nocte media: quasi morientes gement: quasi ursus, et quasi columba pariter ambulabunt. Exspectavimus judicium, et non est: salus lonJudaeorum, ex persona eorum Propheta respondit, quid loqui debeant poenitentes, si tamen velint post vulnera recipere sanitatem. Mirorque cur Septuaginta, qritate superati
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Deniq syminachꝰ transtulit. murũ oppo¬
net cedenti. Qͥ les fuerunt. moyses. & aaron
q. samuel. qͥ ire dñi restiterunt. & quasi e¬
dificato muro. indignationi eiꝰ posuerunt
terminũ. Qd̃ &x iheremie. dr. ne occurrat
dño. ne ire eiꝰ uelit resistere. & indignatio¬
nem ita p̃cibꝰ. quasi quodam muro. intͣ.¬
cludere. De. moysi quasi teneret᷑ ab eo dñs. di¬
mutte me inqͥt. & ꝑcutiã. istũ popłm. Istiusmodi
gͦ edificator macheriaꝵ. muroꝵ q ac sepiũ.⁊

Expanded text:
ti. » Denique Symmachus « transtulit, murum opponens caedenti, » quales fuerunt Moyses, et Aaron, et Samuel, qui irae Domini restiterunt, et quasi aedificato muro indignationi ejus posuere terminum. Quod et Jeremiae dicitur, Ne occurrat Domino, ne irae ejus velit resistere, et indignationem ita precibus quasi quodam muro intercludere; et Moysi quasi teneretur ab eo Dominus: « Dimitte me, inquit, et percutiam istum populum . » Istiusmodi aedificator maceriarum
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. sumtũ putant. Qͥ u̾sus in editione. uul¬
gata. additisunt . & in hebraico nõ habent᷑. de.
quo plemꝰ in exordio huiꝰ uoluminis diximꝰ. Rec¬
te autẽ uiã pacis nõ cognouerunt. qui aucbo.¬
rem eius susciꝑe noluerunt. Ipse est enĩ pax
nr̃a. qui loqͥt᷑ ad apłos. Pacẽ meã do uob̃. pacẽ¬

Expanded text:
us in editione Vulgata additi sunt, et in Hebraico non habentur. De quo plenius in exordio hujus voluminis diximus. Recte autem viam pacis ignoraverunt, qui auctorem ejus suscipere noluerunt. Ipse est enim pax nostra, qui loquitur ad Apostolos: Pacem meam do vob
Abbreviated transcription (Latin):
Quia parturiunt dolorem. & generant in¬
iquitatẽ. Qua aspidũ fregerunt. & teła ara¬
nee texuerunt.&. de ouis eoꝵ qui comed̾e
uoluerit. frangens repperi. et putidũ. &. in
ipsoregulum. Tela eoꝵ nõ erit in uestũtũ:
nec oꝑient᷑ oꝑibꝰ suis. Qui antixp̃i p̃stolan¬
tur aduentũ. nec possunt dic̾e. a timore.
tuo dñe concepimꝰ. & parturliumꝰ. &e peꝑi

Expanded text:
generant iniquitatem. Ova aspidum fregerunt: et telam araneae texuerunt. Et qui de ovis eorum comedere voluerit, frangens reperiet putridum, et in ipso regulum: tela eorum non erit in vestimentum, nec operientur operibus suis. Qui Antichristi praestolantur adventum, nec possunt dicere: A timore tuo, Domine, concepimus, et parturivimus et pe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Que. apłs infructuosa cognominat. idest
runt. & festinant ad effundendũ sanguiñe. in¬
noxiũ. hanc eñi & in propħaꝵ occisione. ha¬
buerunt consuetudinẽ. ad quos stephanꝰ loq̃b a¬
tur. Quem enĩ ꝓpħaꝵ nõ sunt ꝑsecuti patres

Expanded text:
sunt, quae Apostolus infructuosa cognominat, id estad malum, et festinant ad effundendum sanguinem innoxium . Hanc enim et in Prophetarum occisione habuerunt consuetudinem. Ad quos Stephanus loquebatur: Quem enim Prophetarum non sunt persecuti patres
Abbreviated transcription (Latin):
nas.&x. p̃cepta hominũ. qͥ seq̃ntes negligunt le¬
gem dei. Ꝙ ut sciamꝰ in tel a oꝑa demonst᷑¬
ri. intulit. neq oꝑient᷑ oꝑibꝰ suis. Qd̾a locũ
istũ. ita disserunt. Oua aspidũ sciderunt.
siue ruperunt. idest mordentes ꝓpħaꝵ reli¬
quere sermones. c& blanda sibi pseudo ꝓpħaꝵ
eloqͥa texuere. De qͥbꝰ qͥ comederit. aserpen¬

Expanded text:
nas et praecepta hominum : quae sequentes, negligunt lenas et praecepta hominum : quae sequentes, negligunt legem Dei. Et ut sciamus in tela opera demonstrari, intulit: Neque operientur operibus suis. Quidam locum istum sic edisserunt: Ova aspidum sciderunt, sive ruperunt, id est, mordentes Prophetarum reliquere sermones omnes, et blanda sibi pseudoprophetarum eloquia texuerunt: de quibus qui comederit, a serpen
Abbreviated transcription (Latin):
est inueniet regulũ. siue iuxta sẏmamachũ. et
theodotionẽ. aspidem. ⁊qͥla autẽ inperã posuit.
pro qua in hebraico legit᷑ effee. Qͥ gͥ audiens tͣ¬
ditiones uidaycas. ad escas mille. annoꝵ uolue¬
rit p̃parare. & ꝓmissionũ delicis irretitꝰ. manũ
ad cibũ extendere. si ainteqͣm comedat. hoc est
uerbis mortiferis adqͥescat. uoluerit pͥus consi¬
derare qd̾ dicit᷑.&. singulos sermones discutẽ.
eoꝵ q tractare rationẽ. statim in ipsis reppe
tius intueri. ac uidere qͥd latet. repperiet feto
bolũ latit᷑are traditionib. de quia supͣ dixãt.
telas aranee texunt. exponit. quo telaꝵ istaꝵꝑ
textura proficiat. Labor inqͥt eoꝵ. & om̃is q
doctrina. nõ xp̃i efficit uestim̃tũ. nec palliũ
quo nuditas anime protegat᷑. sed casso labore
desudant. dicente hoc eodem ꝓpħa. Popłs hie
labiis. me honorat. cor autẽ eoꝵ longe est. a
me: frustra. autẽ me colunt. docentes doctri¬

Expanded text:
est, inveniet regulum. Sive juxta Symmachum et est, inveniet regulum. Sive juxta Symmachum et Theodotionem, aspidem. Aquila autem viperam posuit; pro qua in Hebraico legitur EPHEE . Qui igitur audiens traditiones Judaicas, ad escas se mille annorum voluerit praeparare, et repromissionum deliciis irretitus, manum ad ovum extendere: si antequam comedat, hoc est verbis mortiferis acquiescat, voluerit prius considerare quod dicitur, et singulos sermones discutere, eorumque tractare rationem, statim in ipsis reperitius intueri ac videre quid latitet, reperiet fetorbolum, in eorum latitare traditionibus. Et quia supra dixerat: Telas araneae texunt, exponit quod telarum istarum textura non proficiat. Labor, inquit, eorum omnisque doctrina non Christi efficit vestimentum, nec pallium quo nuditas animae protegatur, sed casso labore desudant, dicente hoc eodem Propheta: Populus hic labiis me honorat; cor vero eorum longe est a me. Frustra autem me colunt, docentes doctri
Abbreviated transcription (Latin):
multo labore ꝑqͥrunt. in iniqͥtate. suscipiant.
cepit dolorẽ: peꝑit iniqͥtatem. Isti frangunt
atq dirũpunt oua aspidũ. ut eaꝵ uenena
in sua m̃te suscipiant. de qͥbꝰ in eugłio legit᷑.
Serpentes genimina uiꝑaꝵ. Pulchre q
oua aspidũ posuit. atq serpentiũ. que
oua pus generare dicũt᷑. de qr nõ solũ
malicie uenena in cordibꝰsius retinent. sed¬
aniles fabulas musitantes. ꝓpterea dicit᷑.
& telas aranee texunt. quibus muscas .or.
culices. & parua capiunt animantia. Ad
quas cũ forte qͥl uenerit. quasi ꝑ aerẽ ua¬
cuũ transuolat. Qͥ comed̾it inquit de. o¬
us eius: moriet᷑. Hoc est qͥ consiliis eoꝵ ac¬
ue ut lxx. transtulerunt. qui uoluerit de ouis eoꝵ
comedere. conterens inueniet putidũ. &. in ipsore¬
gulum. Qͥ eñi pͥma fronte deceptus. oua putaue¬
rit galinaꝵ. & aliaꝵ uoluerũ. quaꝵ esus innoxius
est. si fregerit. anteqͣm comederit. statim putorẽ
teterrimũ. & fetorem cognoscet Et qd̃ confotũ

Expanded text:
in iniquitate suscipiant; cepit dolorem, et peperit iniquitatem . Isti frangunt atque disrumpunt ova aspidum, ut earum venena in sua mente suscipiant, quibus in Evangelio dicitur: Serpentes, genimina viperarum . Pulchreque ova posuit aspidum atque serpentum, quae ova prius generare dicuntur. Et quia non solum malitiae venena in cordibus suis retinent, sedaniles fabulas mussitantes, propterea dicitur: Et telas araneae texunt: quibus muscas et culices et parva capiunt animantia; ad quas cum forte quid venerit, quasi per aerem vacuum transvolat. Qui comederit, inquit, de ovis eorum, morietptuaginta transtulerunt: Qui voluerit de ovis eorum comedere, conterens inveniet putridum, et in ipso regulum. Qui enim prima fronte deceptus, ova putaverit gallinarum et aliarum volucrum, quarum esus innoxius est: si fregerit antequam comedat, statim putorem teterrimum fetoremque cognoscet, et quod confotum
Abbreviated transcription (Latin):
ullus in popło. qͥ inuocet iusticiam. & udicoꝵ
ueritatẽ. siue ut in hebrayco habet fidem:
quo scilicet credat in xp̃o. Sed confidunt
in nichili. & locunt᷑ uanitates. Unde. apłs
ꝑ̃cepit. ne attendamꝰ iudaicas fabulas. Ue.

Expanded text:
ullus in populo qui invocet justitiam, et judicet veritatem, sive ut in Hebraeo babetur, fidem, quod scilicet credat in Christo; sed confidunt in nihili, et loquuntur vanitates. Unde Apostolus praecipit, ne attendamus Judaicas fabulas, et