comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as ducis non ferens. ait: nunqͥd
ꝓ his uerbis non occidet᷑ semei qͥ
maledix̃ xp̃o dñi: Sed illi mox
dicit᷑. redi post me sathanas: &
quid michi & uobis filii saruiȩ:
Cur efficimini mͥ hodie in sathan:
Male itaq suadentes. angłi apo¬
statȩ appellatione censent᷑: qui
blandis uerbis ad illicita quasi
diligentes trahunt. Ualde uero
deteriores sunt. qͥ huic culpae
non formidine. sed elatione suc¬
cumbunt: quoꝵ specialit᷑ beati
iob uxor figurã tenuit: ꝙ̃ mari¬
to suadere suꝑba temptauit᷑ di¬
cens. Adhuc ꝑ̾manes in simplici¬
tate tua: Benedic deo: & morere
Simplicitatẽ in marito redargu-¬
it: quod transitura cuncta despi¬
ciens. puro corde sola ȩt̃na con¬
cupiscit. Ac si dicat. Quid sim¬
plicit᷑ ȩt̾na appetis: & sub malis
p̾sentibus ȩquanimit̾ ingemiscis:
Excedens ęt̾na despice: & mala
p̾sentia. uel moriens euade. Sed
carnalibus tolerant: quantã . ẽ se

Expanded text:
as ducis non ferens, ait: Nunquid as ducis non ferens, ait: Nunquid pro his verbis non occidetur Semei, qui maledixit Christo Domini? Sed illi mox dicitur: Redi post me, Satana; et Quid mihi et vobis, filii Sarviae, cur efficimini mihi hodie in Satan? Male itaque suadentes, angeli apostatae appellatione censentur, qui blandis verbis ad illicita quasi diligentes trahunt. Valde vero deteriores sunt, qui huic culpae non formidine, sed elatione succumbunt: quorum specialiter beati Job uxor figuram tenuit, quae marito suadere superba tentavit, dicens: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Simplicitatem in marito redarguit, quod transitura cuncta despiciens, puro corde sola aeterna concupiscit. Ac si dicat: Quid simpliciter aeterna appetis, et sub malis praesentibus aequanimiter ingemiscis? Excedens, aeterna despice, et mala praesentia vel moriens evade.  Vecarnalibus tolerant, quantae se
Abbreviated transcription (Latin):
donnunquã enĩ prauis nos sermo¬
nbuis: ñnũquã uero. solis ꝑuersis
oribus insequunt᷑. Suadent nãq
iliquando quȩ tenent: aliquando
uͥ & si ñ suadeant. p̃bere tam̃ ini¬
quitatis exempla non cessant. Qui
igit᷑ ad mala nos uel uerbis. uł exẽ¬
pus illiciunt ꝓfecto ꝑsequutores
qr̃i sunt: a quibus temptationũ
es tamina sumimꝰ: quȩ saltẽ in
qi carnales in ȩccła. aliquando
mȩtuꝰ aliquando uͦ audacia su¬
adere ꝑuersa contendunt: cũq
ipsi uel pusil lanimitate. uł elati¬
one. deficiunt᷑: hȩc iustoꝵ cordibꝰ
infundere. quasi ex dilectione
moliunt᷑. Carnalem uidelicet m̃¬
tẽ petrus ante redemptoris mor¬
tem. resurrectionẽq retinebat:
carnali mente saruiȩ filius. duci
suo cdauid adiunctus inhȩserat:
sedtam̾ unꝰ formidine. alt̾ elatione
peccabat. Ille quippe magistri
mortẽ audiens. dixit ab sit a te
dñe. non erit tͥ hoc: hic uͦ in iuri-¬

Expanded text:
nonnunquam enim pravis nos sermononnunquam enim pravis nos sermonibus, nonnunquam vero solis perversis moribus insequuntur. Suadent namque aliquando quae tenent; aliquando vero etsi non suadeant, praebere tamen iniquitatis exempla non cessant. Qui igitur ad mala nos verbis vel exemplis illiciunt, profecto persecutores nostri sunt, a quibus tentationum certamina sumimus, quae saltem in quia carnales in Ecclesia aliquando metu, aliquando vero audacia suadere 89 perversa contendunt; cumque ipsi vel pusillanimitate vel elatione deficiunt, haec justorum cordibus infundere quasi ex dilectione moliuntur. Carnalem videlicet mentem Petrus ante Redemptoris mortem resurrectionemque retinebat; carnali mente Sarviae filius duci suo David adjunctus inhaeserat; sed tamen unus formidine, alter elatione peccabat. Ille quippe magistri mortem audiens dixit: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc ; hic vero injuri
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ enĩ speciẽ male suadens mulier
tenuit: nisi quorũlib& carnalium
in ȩccłȩ sinu positoꝵ. qͥ quo uerbiᷤᷤ
ꝓfessȩ fidei intus sunt. eo bonos in¬
correctis moribus suis peiꝰ p̃munt:
Nam minꝰ fortasse nocuissent: si
non eos scã eccła introrsus ad mit¬
tens. usq ad fidei cubile reciper&:
Quos dũ ꝑ ꝓfessam fidem recipt.
sibi ꝓculdubio pęne inde uitabiles
facit. Hinc. ẽ. quod p̃mente turbui
una redemptorẽ nrm mulier te
ptor dicit. Quis me̾ tẽtigit: Cu
cũ discipuli responderent. turbę
te comprimunt & affligunt. & di¬
cis quis me tetigit: ilico adiunxit:
Tetigit me aliquis. Nam & ego no.¬
ui uir tutẽ de me exisse. Multis¬
dnm compͥmunt. & iina tangit: qd¬
Acarnales quiq in eccła eũ cõpri¬
munt a quo longe sunt: & soli tan¬
gunt qͥ huic ueracit̾ humiles ad¬
ingunt᷑. Turba gͥ p̾mit: quia
multitudo carnaliũ quo intus
admittit᷑: eo grauiꝰ tolerat᷑. Prȩ¬
nñ & non tangit: qͥa & importũ

Expanded text:
us enim speciem male suadens mulier tenuit, nisi quorumlibet carnalium in Ecclesiae sinu positorum, qui quo verbis professae fidei intus sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nam minus fortasse nocuissent, si non eos sancta Ecclesia introrsus admittens usque ad fidei cubile reciperet, quos dum per professam fidem recipit, sibi procul dubio pene inevitabiles facit. Hinc est, quod premente turba, una Redemptorem nostrum mulier tetr protinus dicit: Quis me tetigit? Cui cum discipuli responderent: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? illico adjunxit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse m comprimunt, et una tangit; quia carnales quique in Ecclesia eum premunt a quo longe sunt. Et soli tangunt qui ei veraciter humiles adjunguntur. Turba igitur premit, quia multitudo carnalium quo intus admittitur, gravius toleratur. Premit et non tangit, quia et importuna
Abbreviated transcription (Latin):
nimitate succũbunt: tantoq ab
ȩt̾nis altiꝰ corruunt: quanto bona
temporalia esse quasi sola suspicant
His iustoꝵ simplicitas displic&: &
cũ occasionẽ ꝑturbationĩs inueni¬
unt: suã eos arriꝑe duplicitatem
suadent. Unde hoc quoq congruit

Expanded text:
nimitate succumbunt; tantoque ab nimitate succumbunt; tantoque ab aeternis altius corruunt, quanto bona temporalia esse quasi sola suspicantur. His justorum simplicitas displicet, et cum occasionem perturbationis inveniunt, suam eos arripere duplicitatem suadent. Unde hoc quoque congruit
Abbreviated transcription (Latin):
meos: Quis uͦ consid&. is qui tot
pia hominibus intulit: qͦt ab ho¬
minibus ꝑuersa tolerauit: Quis
considet quanta nc̃ usq tolerat:
etiã cũ de cęlo suꝑ corda fideliũ
regnat: Ipse qͥppͥe cotidie patit᷑.
omne quod a reꝓbis. eius electi
lacerant᷑: & quãuis caput huiꝰ
corporis qđ uidelic& nos sumus.
iam sese suꝑ om̃ia liberũ exerit:
reꝓboꝵ tam̃ uulnera. adhuc per
suũ qđ deorsum retin&. corpꝰ sen¬
tit. Sed quid ista de infidelibus
dicimꝰ: cũ in ipsa quoq eccła mul¬
tos carnaliũ prauis moribꝰ contͣ
redemptoris uitã pugnare ui-¬
deamꝰ: Sunt nãq ñnulli qͥ hẽ.
qͥa gladiis ñ possunt. ꝑuersis ac-¬
tibus insequunt᷑: qͥ dum sibi in
eccła uident deesse qđ ambius.
hostes bonoꝵ fiunt: & non solũ
prauȩ sem& ipos actioni inserunt:
sed etiã iustoꝵ rectitudinr̃. infle¬
ctere ad ꝑuersa moliunt᷑. E terna
qͥppe intueri negligunt: & in appe¬
titu temporaliũ. mentis pusilla¬

Expanded text:
s qui tot pia hominibus intulit, quot ab hominibus perversa toleravit? Quis consideret, quanta nunc usque tolerat, etiam cum de coelo super corda fidelium regnat? Ipse quippe quotidie patitur omne quod a reprobis ejus electi lacerantur. Et quamvis caput hujus corporis, quod videlicet nos sumus, jam sese super omnia liberum exerit, reproborum tamen vulnera adhuc per suum, quod deorsum retinet, corpus sentit. Sed quid ista de infidelibus dicimus, cum in ipsa quoque Ecclesia multos carnalium, pravis moribus contra Redemptoris vitam pugnare videamus? Sunt namque nonnulli qui hunc, quia gladiis non possunt, perversis actibus insequuntur; quia dum sibi in Ecclesia vident deesse quod ambiunt, hostes bonorum fiunt; et non solum pravae semetipsos actioni inserunt, sed etiam justorum rectitudinem inflectere ad perversa moliuntur. Aeterna quippe intueri negligunt, et appetitui temporalium mentis pusilla
Abbreviated transcription (Latin):
peccatore pęnitentiã agente: quã
suꝑ nonaginta nouẽ iustis. qͥ ñ
indigent pęnitentia. Ecce dolens
insterqͥlinio sed&: qui pꝰ ꝑpetͣ.¬
tas culpas. libent̃ corda pęniten¬
tiũ possid&. An non quasi qđdã
sterquiliniũ sunt corda pęniten¬
tium: qui dũ mala sua flendo
consicłant. quasi ante se stercora.
sese abiciendo coaceruant: ꝑcus¬
sus gͦ iob montẽ non petit: sed in
sterquilinio resid&: quia ad pas-¬
sionẽ redemptor ueniens. alta su¬
ꝑborũ corda deseruit: & in affli¬
ctoꝵ humilitate requieuit: qđ
tam̃ de se. & priusquã incarna¬
ret᷑ indicauit. cũ ꝑ ꝓpħam dix̃:

Expanded text:
peccatore poenitentiam agente, quam peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia . Ecce dolens in sterquilinio sedet, qui post perpetratas culpas libenter corda poenitentium possidet. An non quasi quoddam sterquilinium sunt corda poenitentium, qui dum mala sua flendo considerant, quasi ante se stercora, sese abjiciendo coacervant? Percussus ergo Job montem non petiit, sed in sterquilinio resedit, quia ad passionem Redemptor veniens, alta superborum corda deseruit, et in afflictorum humilitate requievit. 88 Quod tamen de se et prius quam incarnaretur, indicavit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ ꝑ mediatõrẽ u̾sa. ẽ. in arma iꝰticiȩ:
Testa ergo sanies raditur: cũ carne
culpa superat᷑. Bene aut̃ subdit᷑. Se¬
dens in sterqͥlinio. Non in foro
quo lex ꝑstrepit: non in edificio
qđ se culmine in alta sustollit:
sed in sterquilinio resid&: quia
uidelic& redemptor humani ge¬
neris ad carnẽ ueniens. at testan-¬
te paulo infirma mundi elegit.
ut confunder& fortia. An non
quasi ruentibus edificiis in ster¬
quilinio resid&: qui relictis iu-¬
deis suꝑbientibus in ea quã du-¬
dũ abiecerat gentilitãte reqͥes¬
cit: Extra habita culũ reꝑitur
in uuilnere: qͥ in eo qđ iudȩam
aduersantẽ ꝑtulit: passionis
dolorẽ .a. gente ꝓpria despectꝰ
sensit: iohanne at testante qui
ait. In ꝓpria uenit: & sui eũ ñ
recepe̾runt. Sed quomͦ sedens
in sterqͥlinio conqͥescat: hȩc eadẽ
de sem& ipsa ueritas dicat. Ait e¬
ni. Gaudiũ erit in cęlo suꝑ uno

Expanded text:
nobis per Mediatorem versa est in arma justitiae. nobis per Mediatorem versa est in arma justitiae. Testa ergo sanies raditur, cum carne culpa superatur. Bene autem subditdi elegit. --Non in foro, in quo lex perstrepit; non in aedificio, quod se culmine in alta sustollit; sed in sterquilinio residet, quia videlicet Redemptor humani generis ad carnem veniens, attestante Paulo, Infirma mundi elegit, ut confunderet fortia . An non quasi ruentibus aedificiis in sterquilinio residet, qui relictis Judaeis superbientibus, in ea quam dudum abjecerat gentilitate requiescit? Extra habitaculum reperitur in vulnere, qui in eo quod Judaeam adversantem pertulit, passionis dolorem a gente propria despectus sensit; Joanne attestante, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt . Sed quomodo sedens in sterquilinio conquiescat, haec eadem de semetipsa Veritas dicat: Ait enim: Gaudium erit in coelo super uno
Abbreviated transcription (Latin):
tus mea. Sic̃ testa enĩ. eiꝰ uirtꝰ
exaruit: qͥ suscepte carnis infir.¬
mitatẽ. passionis suȩ igne robo¬
rauit. Quid uͦ ꝑ saniem: nͥ pec¬
catũ deb& intelligi: ꝑ carnem
qͥppe & sanguinem: solent car¬
nis peccata signari. Unde per
psalmistã dr̃ kibera me de san¬
guinibus. Sanies itaq putredo
.ẽ. sanguinis. Quid uͦ accipimꝰ
saniem: nisi peccata carnis ex
longa uetustate peiora : Uulnꝰ
itaq in saniem uertit᷑: cũ negle¬
cta culpa. usu deteriꝰ grauatur:
Mediator itaq dei & hominũ
nibus ꝑsequentiũ tradens: sa¬
niem testa rasit: quia peccatum
carne deleuit. Uenit enĩ sicut
scriptũ. ẽ. in similitudine carniᷤᷤ
peccati: ut de peccato dap̾nar&
peccatũ. Dũq hosti obicit inno¬
centiã carnis suȩ. tersit contã-¬
gia carnis nr̃ȩ: & ex qua nos
captiuos inimicus tenuit: ꝑ illã
nos liberos expiauit: qͥa quã nos
instrumentum fȩcimꝰ culpę: hȩc

Expanded text:
tus mea . Sicut testa enim ejus virtus tus mea . Sicut testa enim ejus virtus exaruit, qui susceptae carnis infirmitatem passionis suae igne roboravit. Quid vero per saniem, nisi peccatum, debet intelligi? Per carnem quippe et sanguinem solent carnis peccata designari. Unde per Psalmistam dicitur: Libera me de sanguinibus . Sanies itaque putredo est sanguinis. Quid ergo accipimus saniem, nisi peccata carnis ex longa vetustate pejora? Vulnus itaque in saniem vertitur, cum neglecta culpa usu deterius gravatur. Mediator itaque Dei et hominum nibus persequentium tradens, saniem testa rasit, quia peccatum carne delevit. Venit enim, sicut scriptum est, in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum . Dumque hosti objicit innocentiam carnis suae, extersit contagia carnis nostrae; et ex qua nos captivos inimicus tenuit, per illam nos liberos expiavit; quia quam nos instrumentum fecimus culpae, haec
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus in hanc uitã electorũ ue.¬
It: qͥ non huiꝰ hostis aduersa su-¬
stinuit. Membra autẽ nr̃i redẽ¬
ptoris extiter̃: etiã qͥ ab ipso mũ¬
di exordio dũ pie uiuunt. cru¬
delia passi sunt. An non huius
membrĩ abel esse se ꝑhibuit᷑: qͥ
eius mortẽ de qͦ scriptũ. ẽ. sic ut
agnus corã tondente se ommu¬
placens in sacrificio. sed etiã mori¬
ens tacendo signauit: Ab ipso
itaq mundi exordio: redemp¬
toris nr̃i corpus expugnare cona¬
tus. ẽ. A planta gͦ pedis usq ad
uerticẽ uulnꝰ intulit : qͥa priꝰ ab
hominibus inchoans. usq ad ip-¬
sum caput ȩccłȩ sȩuiendo ꝑue-¬
radebat. Quid enĩ aliud in ma¬
nu dñi testa. ẽ. nisi caro ex nr̃ȩ
substantiȩ luto sumpta : & enim
testa igne solidat᷑. Caro aut̃ẽ dñi
eo ex passione sua robustior ex¬
titit: quo ꝑ infirmitatẽ morienᷤᷤ.
a morte. sine infirmitate resur¬
rex̾. Unde recte etiã ꝑ ꝓpħam
dicit. Exaruit uelut testa uir¬

Expanded text:
Nullus in hanc vitam electorum venit, qui non hujus hostis adversa sustinuit. Membra autem nostri Redemptoris exstiterunt, etiam qui ab ipso mundi exordio, dum pie vivunt, crudelia passi 87 sunt. An non hujus membrum Abel se esse perhibuit, qui ejus mortem, de quo scriptum est, Sicut agnus coram tondente se obmuplacens in sacrificio, sed etiam moriens tacendo signavit? Ab ipso itaque mundi exordio Redemptoris nostri corpus expugnare conatus est. A planta ergo pedis usque ad verticem vulnus intulit, quia a puris hominibus inchoans, usque ad ipsum caput Ecclesiae saeviendo perverasit. --Quid enim aliud in manu Domini testa est, nisi caro ex nostrae substantiae luto sumpta? Etenim testa igne solidatur. Caro autem Domini eo ex passione sua robustior exstitit, quo per infirmitatem moriens, a morte sine infirmitate surrexit. Unde recte etiam per Prophetam dicitur: Exaruit velut testa vir
Abbreviated transcription (Latin):
r&: uenit mortalitatis flagella
tolerare. Sed qui uniꝰ cũ patre
eiusdemq naturȩ. ẽ: quomͦ ꝑ sa-
than motũ se aduersus eũ pater
asserit: cũ const&. qđ patris filiiq
concordiam. nulla potestatis ine¬
qualitas: nulla uoluntatis diuer¬
sitas. interrũpat: Sed tam̃ idem
qui patri ęqualis. ẽ. ꝑ diuinita¬
tẽ: uenit ꝓpt̾ nos ad flagella
ꝑ carne̾. Quȩ nimirũ flagella
non susciꝑ&: nisi formã dãpnati
hominis redimendo sũpsiss&. Et
nisi pͥmus homo delinquer&: se-¬
cundus ad passionũ ꝓbra mini¬
me uenir&. Cũ gͦ pͥmͦ homo ꝑ
nsathan .a. dnõ motus. ẽ: tc̃. ẽ. dñs
in hominẽ scd̾m cõmotus. Sathan

Expanded text:
ella tolerare; sed quia unius cum Patre ejusdemque naturae est, quomodo per Satan motum se adversus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequalis est per divinitatem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinqueret, secundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus homo per Satan a Domino motus est, tunc est Dominus in homine
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ibus unitũ caput. & corpꝰ
nõuimꝰ: sic a ꝑcussione capitis in¬
cipimꝰ: ut subsequent᷑ tam̃ ad cor¬
poris flagella ueniamꝰ. Sed hoc
qđ quadam die sathan corã dño
astitisse dr̃: qđ unde ueniat ꝑ
cunctat᷑: quod beatus iob mag-¬
nis conditoris p̾coniis p̾fert᷑: quia
iam sȩpe discussimꝰ. replicare de¬
uitamus. Si enĩ diu mens rebus
discussis in uoluit᷑: ꝑuenire ad
indiscussa p̃peditur. Ibi gͦ alle¬
goriȩ nc̃ initium ponimꝰ: ubi pꝰ
uerba sȩpe repetita. adiunctum
noui aliqͥd scimꝰ. Itaq ait. Cõmo¬

Expanded text:
in omnibus unitum caput et corpus in omnibus unitum caput et corpus novimus, sic a percussione capitis incipimus, ut subsequenter tamen ad corporis flagella veniamus. Sed hoc, quod quadam die Satan coram Domino astitisse dicitur, quod unde veniat 84 percontatur, quod beatus Job magnis conditoris praeconiis praefertur, quia jam saepe discussimus, replicare devitamus. Si enim diu mens rebus discussis involvitur, pervenire ad indiscussa praepeditur. Ibi ergo allegoriae nunc initium ponimus, ubi post verba saepe repetita, adjunctum novi aliquid scimus. Itaque ait: C
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Hec iuxta hystoriã bręuit̃
tractata ꝑcurrimꝰ: nc ad allego¬
riarũ mysteria uerba uertamꝰ S
qͥa in exordio huiꝰ oꝑis dum de
unitate capitis & corporis tracta¬
remꝰ. sollicita intentione p̾misimꝰ.
quanta in eis sit compago caritatiᷤ:
qͥa & nimirũ dñs multa adhuc
ꝑ corpꝰ qđ nos sumus patit᷑. &. iã
tis debent. ut ostendat᷑ quãmulta
etiã in suo corpore sustin&. Si enĩ
caput nr̃m tormenta nr̃a non tan-¬
gerent: nequaquã afflictis mem¬
bris. ꝑsequutori suo etiã ecęlo
clamar&. Saule. saule. qͥd me ꝑ¬
sequeris: Si cruciatus nr̃i. eiꝰ pe¬
nȩ ñ essent: conuersus. afflictusq
ea quȩ desunt passionũ. xp̃i. in car¬
ne mea. Et tam̃ resurrectione iam
sui capitis exaltatus: dicit. Qui
nos conresuscitauit. & consedere
fecit in cęlestibus. Nempe hc̃ in
terra ꝑsequutionũ tormenta con¬
strinxerant: sed pęnarũ suarum
ponderibus pressus. ecce iã ꝑ głam
capitis in cęlo residebat. Quiaꝰ gͦ

Expanded text:
io. --Haec juxta historiam breviter tractata percurrimus, nunc ad allegoriarum mysterium verba vertamus. Sed quia in exordio hujus operis dum de unitate capitis et corporis tractaremus, sollicita intentione praemisimus quanta in eis sit compago charitatis, quia nimirum et Dominus multa adhuc per corpus, quod nos sumus, patitur, et jam tis debent, ut ostendatur quam multa etiam in corpore suo sustinet. Si enim caput nostrum tormenta nostra non tangerent, nequaquam pro afflictis membris persecutori suo etiam de coelo clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque ea quae desunt passionum Christi, in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus . Nempe hunc in terra persecutionum tormenta constrinxerant; sed poenarum suarum ponderibus pressus, ecce jam per gloriam capitis in coelo residebat. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃. cũ redemptorẽ nrm mira¬
culis choruschare conspicit: cla¬
mat. Scio qui sis sc̃s dei. Qͥ hȩc
dicens. cognoscendo dei filiũ ꝑti-
mescit : sed tam̃ uim suꝑnȩ pie¬
tatis ignorans: nonnunquam
dũ passibilem considerat: homi¬
nẽ purũ putat. Multos autẽ sub¬
scĩtatis specie. in pastorali positoᷤᷤ
loco didicerat: qui a uisceribꝰ
karitatis alieni. ualde ꝓ mini-¬
mo aliena dãpna pensabant:
Hunc gͦ quasi ex aliis colligenᷤ
qͥa subtractis multis suꝑari ñ
uidit: usq ad eius carne̾ ꝑ tactũ
passionis exarsit: uelut si dicer&

Expanded text:
spiritus cum Redemptorem nostrum miraculis coruscare conspicit, clamat: Scimus qui sis, Sanctus Dei . Qui haec dicens, cognmescit. Sed tamen vim supernae pietatis ignorans, nonnunquam dum passibilem considerat, hominem purum putat. Multos autem substantialis specie in pastorali positos loco didicerat, quia a visceribus charitatis alieni, valde pro minimo aliena damna pensabant. Hunc ergo quasi ex illis colligens, quia subtractis multis superari non vidit, usque ad ejus carnem per tactum passionis exarsit, velut diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Moueri de his quȩ extra
se sunt negligit: sed tc̃ uerãcit᷑
qui sit agnoscit᷑: si in seipso qđ
doleat experitur. Hȩc ꝑ se sathan
cũ fieri appetiit. non uerbis sed
desideriis dix̃: hȩc ꝑ membra sira.
& uerbis. & desideriis intulit. Ip¬
se qͥppe loquit᷑: cũ iuxta ꝓpħȩ
uocẽ. eius sequaces dicunt. Odit¬
tamꝰ lignũ in pane eius: & eradã¬
mus eum de terra uiuentium
leignũ quippe in panẽ mittere
ẽ: configendo eius corpori. stipi¬
tẽ crucis adhibere. Et uitã illiꝰ
de terra uiuentiũ eradẽ se posse
existimant : quẽ dũ mortalẽ con¬
spiciunt. finiri morte suspicant᷑.¬

Expanded text:
dicat: Moveri de his quae extra se sunt, negligunt; sed tunc veraciter qui sit agnoscitur, si in seipso quod doleat experitur. Haec per se Satan cum fieri appetit, non verbis, sed desideriis, dixit. Haec per membra sua et verbis et desideriis intulit. Ipse quippe loquitur, cum juxta prophetae vocem ejus sequaces dicunt: « Mittamus lignum in panem ejus, et eradamus eum de terra viventium . Lignum quippe in panem ejus mittere est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere, et vitam illius de terra viventium eradicare se posse aestimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri morte suspicant
Abbreviated transcription (Latin):
Inde necesse. ẽ. ut non solũ in¬
tueam᷑ quid agimꝰ: sed etiã qͣnta
discretione ꝑagamꝰ. Primũ qͥdem
ne mala quoquomodo: postmodũ
uͦ. ne bona incaute faciamꝰ. Ad
quȩ nimirũ bona sollicite ꝑagen¬
da: ꝓpħa nos admon& dicens
Maledictus homo. qui facit opꝰ
dñi negligent᷑. Ad hoc uͦ ista ꝓ¬
ficiuntꝰ : ut ante terribilis udicis
subtile. atq in comp̃hensibile exa¬
men. nͣ solum mala q̃ cõmisimus.
sed ipsa etiã siqua in nobis sunt
bene gesta timeamꝰ: quia sepe in
eius iudicio culꝑa esse dep̃hendit᷑
quod uirtus ante iudiciũ putat᷑:

Expanded text:
Unde necesse est ut non solum inUnde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut ante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, quia saepe in ejus judicio culpa esse deprehenditur, quod virtus ante judicium putat
Abbreviated transcription (Latin):
labore mercati sunt. Et nͥ diui¬
na gr̃a offerre eos sacrificiũ pro
suo reatu p̃cepiss&e: inde a dno
iiste puniri poterant: unde se
placere dnõ mirabilit̾ estimabad̃:
nde iudici displicent: unde sibi
quasi ꝓ defensione iudicis. ꝑ ef¬
frenationẽ placent. Iccirdo uero
hec dicimꝰ: ut ad memoriã legen-¬
tum reuocemꝰ. quatinꝰ sollicite
quisq considẽt ea quȩ malo uo-¬
to ꝑpetrant᷑. quanta dñs animad¬
uersione puniat: si inchoata bo¬
no studio. sed neglegentiȩ indis¬
cretionis admixta. tanta inuec¬
tone castigat. Quis ñ mercẽdis
uusam ꝑegisse se creder&: si aut
in defensione dei qͥcquã contra
ꝓrimũ dicer&: aut certe septẽ
diebus ac noctibꝰ. ꝓ ꝓximi dolo¬
re tacuiss&: Qͣ tam̃ amici beati
iob hȩc agentes ad culpã labo¬
rando ꝑuener᷑: quia consolatio¬
nis quidem bonu̾ qđ agebant no¬
uerant: sed cũ quanta agendum
ess& discretionis libra. nesciebañs.

Expanded text:
labore mercati sunt. Et nisi divilabore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum esset discretionis libra, nesciebant.
Abbreviated transcription (Latin):
studia. subtilit̾ discer nendo pen¬
sare. Quod nimirũ qͥ agere dis¬
simulat: etiã recte offerens pec
gerimus. dũ discernere caute ne.
gligimꝰ. quo iudicet᷑ fine. nescimꝰ:
& non nunquã hoc fit reatꝰ cri¬
minis: qđ putat᷑ causa uirtutis
Quisquis autẽ amicoꝵ beatuob
facta considerat: quã pia ad eũ
intentione uenerint. ñ ignorat:
Pensem enĩ cuiꝰ caritatis fuerit ad
afflictũ concordit̾ uenisse: qͣnta
uirtus longanimitatis extiterit.
septẽ diebus ac noctibꝰ cũ afflicto
tacuisse: quȩ humilitas. in terra
diebꝰ ac noctibꝰ sedisse: quȩ cõpas¬
sio. puluere capita consꝑsisse: sed
tam̃ inchoantes loqui. unde se
ȩstimauer᷑ p̃miũ mercedis adqͥre¬
re: inde eos contigit. reatũ rep̃¬
hensionis inuenire: quia. in cau.¬
tis sȩpe ad peccati finẽ uertit᷑
etiã quod ꝓ solo studio mer¬
cedis inchoat᷑. Ecce p̾cipiti locu¬
tione ꝑdiderꝰ bonũ: qđ tanto

Expanded text:
studia sollicite discernendo penstudia sollicite discernendo pensare, quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccgerimus, dum discgligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto
Abbreviated transcription (Latin):
sedtam̃ hoc qđ diu tacuer̃. & qͣn¬
doq loq̃n do reꝓbati sunt: ne¬
glecte p̃tereun :us dũ non. ẽ:
Sunt nanq non nulli. qͥ & loqͥ
p̃cipitant̃ incipiunt: & effrena¬
te cepta. effrenatiꝰ exequunt᷑:
& sunt non nulli qui tarde qͥ¬
dem loqͥ inchoant: sed semel in¬
choantes. habere modũ loquuti¬
onis ignorant. Amici gͥ beati iob
dolorem uidentes diu tacuert̃:
sed tarde inchoantes. indiscrete
loquuti sunt: qͥa parcere dolen-
ꝓpere inciper&: sed incipientẽ
semel nequaquã modati st̃: ne
se ex consolatione usq ad contu¬
melias effrenar&. Q bona qͥdem
intentione ad consolandũ uene¬
rant: sed hoc qđ pia mens mun¬
dũ dõ obtulit: loquutio p̃cipi¬
tata uiciauit. Scriptũ qͥppe.ẽ
Si recte offeras. recte aut̾e non¬
Loffert᷑. cũ recta intentione qͥd
agitꝰ᷑: sed recte ñ diuidit᷑: si ñ
hoc quod pie agit᷑. etiã subtilit̾
discernatur. Oblata enĩ recte
diuidẽ. ẽ: quȩlib& bona nostra

Expanded text:
Sed tamen hoc, quod diu tacuerunt, et quandoque loquendo reprobati sunt, neglecte praetereundum non est. Sunt namque nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate cEt sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoantes habere modum locutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuersed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolentine praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte auteoffertur cum recta intentione quid agitur, sed recte non dividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est, quaelibet bona nostra
Abbreviated transcription (Latin):
de imagine humilitatis ostende:
ut dũ humilia exhibent: ꝑsua.
deant suꝑba. quȩ docent. Potest
uͦ ꝑ terram. ipsa etiã mediatoris
incarnatio designari. Unde & ad
isrł dr̃. Altare de terra facietis
mͥ. Altare enĩ de terra deo facere
ẽ: in incarnatione mediatoris spe-¬
rare. Tunc quippe a deo nr̃m
munus accipitur: quando in hoc
altari nr̃a humilitas. id . ẽ. super
dnicȩ incarnationis fidem posue-¬
rit. quicqͥd oꝑat᷑. In altari gͦ de
terra oblatũ munus ponimꝰ: si ac-
tus nr̃os dñicȩ incarnationis fide
solidamus. Sed sunt nonnulli he.¬
retici qui factã mediatõris incar-¬
nationẽ ñ denegant: sed aut de
aut in ipsa a nob̾ incarnationis qͣ¬
litate discordant. Qui gͦ uerã no¬
biscũ incarnationẽ redemptoris ꝑ¬
hibent: quasi cũ iob in terra parit̃
sedent. Septẽ uͦ diebus & septem
noctibus in terra consedere descri.¬
bunt᷑: quia uel in hoc qđ aliqͥd
de plenitudine ueritatis intelli¬

Expanded text:
de imagine humilitatis ostendere; de imagine humilitatis ostendere; ut dum dent superba quae docent. Potest etiam per terram ipsa Mediatoris incarnatio designari. Unde ad icitur: Altare de terra facietis mihi! Altare enim de terra deo facere est, in incarnationem mediatoris sperare. Tunc quippe a deo nostro munus accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est super dominicę incarnationis fidem, posuerit, quicquid operatur. In altare ergo de terra oblatum tus nostros Dominicae incarnationis fide solidamus. Sed sunt nonnulli haeretici qui factam Mediatoris incarnationem non denegant, sed aut de aut in ipsa a nobis incarnationis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum incarnationem Redemptoris perhibent, quasi cum Job in terra pariter sedent. Septem vero diebus et septem noctibus in terra consedere describuntur, quia vel in hoc quod aliquid de plenitudine veritatis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uidemꝰ agnoscimꝰ: in nocte
autẽ. aut cecitate nil cernimus:
aut dubietate caligamꝰ. Per diem
itaq intelligentia: ꝑ noctẽ uero
ignorantia designat᷑. Septenario
autẽ numero: sũma uniuersitatiᷤᷤ
ex pͥmit᷑. Unde & ñ ampliꝰ quã
diebus septẽ: omẽ hoc tempus
transitoriũ consũmat᷑. Quid. ẽ.
gͦ quod amici beati iob consedẽ¬
re ei septẽ diebus & septe̾ noc¬
tibus referunt᷑: nisi qđ herẽti¬
ci uel in his in qͥbus uerũ lum̃
intelligunt. uel in his in quibꝰ
ignorantiȩ tenebras patiunt᷑.
quasi infirmanti scȩ ȩccłȩ se¬
condescendere simulant: eiq sub
blandimentoꝵ specie. dolos de-¬
ceptionis parant: Et quãuis
uel in his quȩ intelligunt. uel
in his quȩ intelligere ñ possunt.
elationis typo turgidi. magnos
se apud sem& ipsos existimant:
nonnunquã tam̃ scȩ̃ eccłȩ se spe-¬
cietenꝰ inclinant᷑ & dũ uerba
molliunt: uirus infundunt:
In terra gͦ consedere. ẽ. aliqͥd

Expanded text:
quae videmus agnoscimus; in nocte autem, aut caecitate nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, per noctem vero ignorantia designatur. Septenario autem numero summa universitatis exprimitur. Unde et non amplius, quam diebus septem, omne hoc tempus transitorium consummatur. Quid est ergo, quod amici beati Job consedere ei septem diebus et septem noctibus referuntur, nisi quod haeretici, vel in his in quibus verum lumen intelligunt, veignorantiae tenebras patiuntur, quasi infirmitati sanctae Ecclesicondescendere simulant, et sub blandimentorum specie dolos deceptvel in his quae intelligunt, vel in his quae intelligere non possunt, elationis typo turgidi, magnos se apud semetipsos existimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae specie tenus inclinant; et dum verba molliunt, virus infundunt. In terra ergo consedere, est aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑: sic exteriora bella suscipi¬
unt: ut sollicite cõgitent. ne ꝓ¬
ximoꝵ interiora lacerent᷑. Sicsic
uiri fortes in acie assistunt: et
illinc iaculis aduersantia pecto¬
ra feriunt: hinc scuto pꝰpositoᷤᷤ
debiles tuentur: atq ita utro¬
biq uelocitate circũspectionis
inuigilant: quatinꝰ & ante se au¬
daces confodiant: & post se tri¬
pidos a uiilnere defendant. Qa
igit᷑ scĩ uiri sic sciunt foris aduer¬
sa tolerare: ut intus etiã noue¬
rint ꝑuersa corrigere: dicat᷑
recte. Loquuta es quasi una ẽ
stultis mulieribꝰ. Quia enĩ elec¬
tis dicit᷑ uirilit̾ agite & confor¬
tet᷑ corurm̃: mentes carnaliũ q̃
fluxa deo intentione deserui.¬
unt. ñ immerito mulieres uocan¬

Expanded text:
untur, sic exteriora bella suscipiuntur, sic exteriora bella suscipiunt, ut sollicite cogitent, ne proximorum interiora lacerentur. Sic sancti viri fortes in acie assistunt; et illinc jaculis adversantia pectora feriunt, hinc scuto postpositos debiles tuentur, atque ita utrobique velocitate circumspectionis invigilant; quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendant. Quia igitur sancti viri sic sciunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur recte: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Quia enim electis dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum , mentes carnalium, quae fluxa Deo intentione deserviunt, non immerito mulieres vocan
Abbreviated transcription (Latin):
lationibus istis: ipsi enĩ scitis qd̾
in hoc positi sumꝰ. Alioꝵ qͥppe
casus in ꝓpria passione metue¬
bat: nedum ipsum discipłi affli¬
ctũ ꝑ fide uerberibꝰ agnoscereq̃:
fideles se ꝓfiteri recusarent. O
immensa caritatis uiscera. Despi-¬
cit qđ ipse patit᷑: & curat neqͥd
prauę ꝑsuasionis discipuli in
corde patiant᷑. In se contẽpnit
uulnera corporis: & in aliis uul¬
nera medetur cordis habent qͥppe
hoc iusti ꝓpriũ: ut in dolore po¬
siti tribulationis suȩ. eurã non
deserant utilitatis alienȩ: & cũ
de se aduersa patientes dolent.
aliis necessaria docentes p̃uideñ.
& quasi ꝑcussi qͥdam magni me¬
dici egrotant. Ipsi tolerant scissu¬
ras uulneris: & aliis ꝓfer̃ medi¬
camenta sanitatis. Ualde autẽ mi¬
noris laboris. ẽ. aut docere. cum
nichil toleras: aut tolerare. cũ
nichil doces. Unde sc̃i uiri ad
utraq se sollert᷑ extendunt: &
cũ tribulationibus fortasse feri¬

Expanded text:
lationibus istis. Ipsi enim scitis, quod lationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi tolerant scissuras vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem minoris laboris est, aut docere cum nihil toleras; aut tolerare, cum nihil doces. Unde sancti viri ad utraque se solerter extendunt; et cum tribulationibus fortasse feri
Abbreviated transcription (Latin):
litudine. ꝑiculis in mari. ꝑicu¬
lis in falsis fratribꝰ. In hoc autẽ
hello quȩ contra aduersariũ spi¬
cula intorqueat: adiungat. In
labore & erumpna. in uigiliis
multis: in fame & siti: in ieiuniiᷤᷤ
multis: in frigore. & nuditate:
Sed inter tot certamina de p̾¬
hensus: dicat quanto uigiliarũ
munimine. etiã castra custodi-¬
at. Nam ꝓtinus adiungit. Prȩt̃
illa quȩ extrinsecus sunt: instan¬¬
tia mea cotidiana sollicitudo.
om̃iũ eccłarũ. Eoce in se bella for¬
titer suscipit: & tuendis se ꝓxi¬
mis misericordit̾ impendit. Par-¬
rat mala quȩ patit᷑: subiungit
bona quȩ impertit᷑. Pensemus gͦ
cuiꝰ laboris sit. uno eodemq tẽ¬
pore. foris aduersa tolerare: in-¬
tus infirma ꝓtegere. foris pugg¬
nas patit᷑: quia uerberibꝰ scin-¬
ditur: cathenis ligat᷑. Intus mę¬
tũ tolerat: quia passionẽ suã
non sibi sed discipulis obesse for¬
midat. Unde & eisdem scribit
dicens. Nemo moueat᷑ in tribu¬

Expanded text:
litudine, periculis in mari, periculis in falsis fratribus . In hoc autem bello, quae contra adversarium spicula intorqueat, adjungat: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate. Sed inter tot certamina deprehensus dicat, quanto vigiliarum munimine etiam castra custodiat. Nam protinus adjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Ecce in se bella fortiter suscipit, et tuendis se proximis misericorditer impendit. Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribu
Abbreviated transcription (Latin):
pat: eũ cui condescende negligit.
nequaquã leuat. Amici gͥ beati
iob ut afflictũ a dolore suspen¬
derent. curauer̃ necessario simul
dolere: & cũ uulneratũ illiꝰ corpꝰ
uiderent. studuer iꝑsi uestes scin¬
dere: cũ immutatũ conspicered .
studuer̾ puluere capita fędare:
quatinꝰ afflictus uir tantõ faciliꝰe
oꝵ u̾ba reciꝑ&e: qͣnto ineiᷤ suũ aliqͥd de
dat. mensurã necesse. ẽ. dolori quem
suscipit ponat: ne ñ solũ dolentem
non mulceat: sed intemꝑate dolenᷤ.
afflicti animũ ad pondus desꝑatio¬
nis p̃mat. Sic enĩ dolor nr̃ meren-¬
tium dolori iungendꝰ. est: ut per
ꝑ augm̃tũ graua&e. Unde fortasse
colligendum. ẽ : quod amici beati
iob plus quã necesse fuerat in con¬
solatione doluer̃: qui dũ ꝑcussio¬
nẽ cernunt. sed ꝑcussi mentẽ ne-¬
sciunt: ita in immensũ luctũ
uersi sunt: ac si ꝑcussus uir tan¬
tę fortitudinis. in plaga corpo¬

Expanded text:
pat, eum, cui condescendere negligit, pat, eum, cui condescendere negligit, nequaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratum illius corpus viderent, studuerunt ipsi vestes scindere; et cum immutatum conspicerent, studuerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet, quanto in eis suum aliquid de erat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per per augmentum gravet. Unde fortasse colligendum est 82 quod amici beati Job plusquam necesse fuerat, in consolatione doluerunt, qui dum percussionem cernunt, sed percussi mentem nesciunt, ita in immensum luctum versi sunt, ac si percussus vir tantae fortitudinis, in plaga corpo
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ plaga mutauerat. amci plo¬
rantes ex clamant: uestes scinduñ:
capita puluere asꝑgunt: ut cũ
mutatum eũ ad quem uenerant
ernerent: ipsam etiã consolatoꝵ
speciẽ. spontaneus dolor ĩmuta¬
rae. Ordo quippe consolationis
est: ut cũ uolumꝰ afflictũ quẽpiã
a merore suspendere: studeamꝰ
priꝰ merendo. eius luctui concor¬
dare. Dolentẽ nanq ñ potest
consolari. qui ñ concordat dolori:
quia eo ipso quo a merentis af.¬
flictione discrepat: minus ab
illo recipit᷑. cui mentis qualitate
separatur. Sed emolliri priꝰ de¬
b& animus. ut afflicto congruat:
congruens inhereat: inhȩrens
uabat. Neq enĩ ferrũ ferro con-¬
iungit᷑. si non utrunq exustione
ignis liquet᷑: & durũ molli non
adher&: nisi priꝰ eius duricia tẽ
perata mollescat: ut quasi hoc ip¬¬
sũ fiat. qđ curat᷑ ut teneat. Sic
nec iacentẽ erigimꝰ: nisi a rigore
nr̃i status inclinem᷑: quia dum
rectitudo stantis a iacente discre¬

Expanded text:
speciem plaga mutaverat, amici plorantes exclamant, vestes scindunt, capita pulvere aspergunt; ut cum mutatum eum, ad quem venerant, cernerent, ipsam etiam consolatorum speciem spontaneus dolor immutaret. Ordo quippe consolationis est, ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emolliri itaque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discre
Abbreviated transcription (Latin):
Ntrũ continuis septẽ diebꝰ. & se¬
ptẽ noctibus cũ afflicto iob sede¬
rint: aut certe diebus septẽ. &
noctibus totidem instantia ei
crebrȩ uisitationis adhȩserint:
ignoramꝰ. Sepe enĩ rem qualib&
tot diebus agere dicim᷑: quãuis
non eisdem diebus ad eam conti-¬
nue uacemus. Sȩpe uͦ scriptura
sacra sic totũ ꝓ parte: sic̃ ꝓ toto
partẽ ponere consueuit. Pro toto
enĩ partẽ loquit᷑: sic̃ iacob fami-¬
liam deseribens dicit. Intrauit
iacob egiptũ. cũ animabꝰ septua.¬
ginta. Quȩ nimirũ cũ animas me-¬
morat: constat. qͥa intrantiũ &
corpora comp̃hendat. Rursum
totũ ꝓ parte insinuat: sic̃ ad
monumentũ maria querit᷑ dic̃s
Tulerunt dñm de monumento:
& nescimus ubi posuer̃ eũ. Solũ
qͥppe corpꝰ dñi quesitura uenerat:

Expanded text:
trum continuis septem diebus eptem noctibus cum afflicto Job sederint, an certe diebus septem et noctibus totidem instantia ei crebrae visitationis adhaeserint, ignoramus. Saepe enim rem quamlibet tot diebus agere dicimur, quamvis non eisdem diebus ad eam continue vacemus. Saepe vero Scriptura sacra sic totum pro parte, sicut pro toto partem ponere consuevit. Pro toto enim partem loquitur, sicut Jacob familiam describens dicit: Intravit Jacob in Aegyptum cum animabus septuaginta . Quae nimirum cum animas memorat, constat quia intrantium et corpora comprehendit. Rursum totum pro parte insinuat, sicut ad monumentum Maria queritur, dicens: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum . Solum quippe corpus Domini quaesitura
Abbreviated transcription (Latin):
arma uircutis. Ex uerbis autẽ
malesuadentis coniugis. uigilant̃
debemꝰ aspicere: qđ antiquus adu̾¬
sarius non solũ ꝑ sem& ipsũ. sed
ꝑ eos etiã qui nob adhęrent. sta¬
tũ satagit nr̃ȩ mentis inclinare:
Cum enim cor nr̃m sua ꝑsuasione
non subruit: ad hoc nimirũ per
linguas adhȩrentiũ repit. Hinc
enĩ scriptũ. ẽ. A filiis tuis caue:
& a domesticis tuis attende. Hinc

Expanded text:
arma virtutum. Ex verbis autem arma virtutum. Ex verbis autem male persuadentis conjugis vigilanter debemus aspicere quod antiquus adversarius non solum per semetipsum, sed per eos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Cor gͥ mulieris tenuit: & quasi
scalam qua ad cor uiri ascendere
potuiss&. inuenit. Occupauit a¬
nimũ coniugis: scalã mariti. Sed
nil hac arte p̃ualuit: qͥa sc̃s uir
subiectã sibi mulierẽ. & ñ p̃positã
at tendit: & recta loqͥ docuit: quã
serpens ut ꝑuersa loqueret᷑ in¬
stigauit. Dignũ qͥppe erat. ut flu¬
xã mentẽ uirilis censura restringe¬
r&: cũ profecto & de ipso pͥmo
lapsu humani generis noss&. qđ
docere mulier recta nescir&. Un
sapientiȩ ȩt̾nitate separauit. An-¬
tiquus itaq hostis. adam in ster¬
quilinio ꝑdidit: qui adam in pa-¬
radyso suꝑauit: atq adiutricem
suã mulierẽ dum ad uerba malȩ
ꝑsuasionis accendit: ad doctrinã
sue eruditionis misit. & q̃ exci
tata fuerat ut ꝑder&: erudita. ẽ.
ne pir&e. Sicsic a nr̃is uiris fortibꝰ.
hostis ꝑcutit᷑: ut etiã sua ei tela
rapiant᷑. Vnde enĩ se exaggerare
estimat dolorem uulneris: inde
eis contra sem& ipsum suggerit

Expanded text:
Cor igitur mulieris tenuit, et quasi Cor igitur mulieris tenuit, et quasi scalam, qua ad cor viri ascendere potuisset invenit. Occupavit animum conjugis, scalam mariti. Sed nihil hac arte praevaluit, quia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; et recta loquens docuit, quam serpens, ut perversa loqueretur, instigavit. Dignum quippe erat ut fluxam mentem virilis censura restringeret, cum profecto et de ipso primo lapsu humani generis nosset quod docere mulier recta nesciret. Unsapientiae aeternitate separavit. Antiquus itaque hostis ab Adam in sterquilinio perdidit, qui Adam in paradiso superavit; atque adjutricem suam mulierem dum ad verba malae persuasionis accendit, ad doctrinam sanctae eruditionis misit; et tata fuerat ut perderet, erudita est ne periret. Sic, sic a nostris viris fortibus hostis percutitur, ut sua ei tela rapiantur. Unde se exaggerare aestimat dolorem vulnerum, inde eis contra semetipsum suggerit
Abbreviated transcription (Latin):
corda stantiũ. aut tribulationibꝰ
fangat: aut ꝑsuasionibꝰ molliat:
In utrisq gͦ contra beatũ iob se
uehementer exercuit. Nam priꝰ
patri familias intulit damꝑna
rerũ: orbauit patrẽ morte filioꝵꝰ
ꝑcussit incolumem putredine
uulnerũ: sed qͥa putrescentẽ foris.
sanũ adhuc interiꝰ stare conspex̃:
& quẽ exteriꝰ nudũ reddidit. hẽ
interiꝰ ditiorẽ fieri ꝑ exhibitã lau¬
dem conditoris inuidit: callide
cogitans pensat. qđ contra se ath.¬
leta dei unde p̾mit᷑. inde subleua¬¬
tur: uictusq ad subtilia temp
quia scit quomͦ adam decipi sõleat.
ad euam recurrit. Beatũ enĩ iob
inter tot rerũ dap̾na. int̾ tot ꝑcus¬
sionũ uulnera: quasi in quadã uir¬
tutũ arce. stare inuictũ uidit. In
alto qͥppe mentẽ fixerat: & iccir.¬
co hanc. hostiles insidiȩ irrũꝑe
non ualebant. Queritur gͦ ab ad¬
uersario: in hanc arcẽ munitissima.
quibꝰ grãdibus ascendat᷑. Uicina. ẽ
autẽ uiro mulier: atq subiuncta

Expanded text:
 aut tribulationibus frangat, aut persuasionibus molliat. In utrisque ergo contra beatum Job se vehementer exercuit. Nam prius patrifamilias intulit damna rerum, orbavit patrem morte filiorum, percussit incolumem putredine vulnerum. Sed quia putrescentem foras, sanum adhuc interius stare conspexit; et quem exterius nudum reddidit, hunc interius ditiorem fieri per exhibitam laudem conditoris invidit; callide cogitans pensat quod contra se athleta Dei unde premitur, inde sublevatur, victusque ad subtilia tentaquia scit quomodo Adam decipi soleat, ad Evam recurrit. 78 Beatum enim Job inter tot rerum damna, inter tot percussionum vulnera, quasi in quadam virtutum arce stare invictum vidit. In alto quippe mentem fixerat; et idcirco hanc hostiles insidiae irrumpere non valebant. Quaeritur ergo ab adversario in hanc arcem munitissimam quibus gradibus ascendatur. Vicina est autem viro mulier atque subjuncta.
Abbreviated transcription (Latin):
tender&: & flagella ꝓd̾ent. qđ
in tranquillitate latuiss&. Sed
eisdem flagellis creuit uirtus pa-¬
tientiȩ: atq ex dolore uerberis.
aucta.ẽ. gła remunerationis. Ut
gͦ in dicto dñi ueritas. rectitudo
autẽ teneatur in facto: beatꝰ iob
& non frustra ꝑcitit᷑. cui auge.¬
tur meritũ: & tam̃ frustra ꝑcũ¬
titur: quia nullũ punit᷑ admis¬
sũ. Frustra enĩ ꝑcussus. ẽ. qͥa nul¬
la culpa reciditur: & ñ frustra

Expanded text:
tenderet, et flagella proderent quod tenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur in facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa