comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paululum requiescerent. Ipse intrinsec̃
noctib a colloquiis di & oratione cessa¬
bat : diuinum illud & qd̃ suꝑ omnem
mentem est. tota mentis puritate con¬
sectans. Q uantum enim se ab humaniᷤ
curis & collo quiis sequestrabat: tan¬
tum illi uicinior & ꝓpinquior d̾s erat.
Intanta deniq mentis sinceritate ꝓ¬
tiȩ grãm contulit: ita ut non tantum
ciuib & ꝓuicialib suis si forte ꝑcunc¬
tarentur futura p̾dicebat sed & imꝑa¬
tori theodosio uel quos belli exitus habi¬
turus esset. uel quib modis uictoriam
caꝑet de tyrannis. sed & qd̃ irruptiones
passurꝰ ec̾̃t gentium barbararum sepe
p̃dixit.
uodam etiam tempore cum gens
ȩthyopum romanum limitem cir
ret. & strages plurimas nr̃oꝵ dedisset
p̃damq duxisset᷑: uenienti ad se duci¬
romano & metuenti confligere cum
eis qd̃ exiguus erat ei numerus militũ.
& hostilis contra se inumera multi¬
tudo: statutum designans diem. ꝑge

Expanded text:
paululum requiescerent, ipse vero intrinpaululum requiescerent, ipse vero intrinnoctibus a colloquiis Dei et oratione cessabat: divinum illud, et quod super omnem mentem est, tota mentis puritate consectans. Quanto enim se ab humanis curis et colloquiis sequestrabat, tanto illi vicinior et propinquior Deus erat. In tanta denique 121 mentis sinceritate ptiae gratiam contulit: ita ut non tantum civibus et provincialibus suis, si forte percontarentur, futura praediceret, sed et Imperatori Theodosio, vel quos belli exitus habiturus esset, vel quibus modis victoriam caperet de tyrannis, sed et quot irruptiones passurus esset gentium barbararum, saepe praedixit. Quodam etiam tempore , cum gens Aethiopum Romanum militem circret, et strages plurimas nostrorum dedisset, praedamque duxisset, venienti ad se Romano duci, et metuenti confligere cum eis, quod exiguus ei erat militum numerus, et hostis contra se innumera multitudo, Joannes statutum designans diem: Perge,
Abbreviated transcription (Latin):
CANOUAM
u̾ere fundamentũ
nru oꝑis ad exemplũ
bonorum ominium su¬
mamus ioħem: qui uere
etiam solus satis suꝑq
sufficiat. religiosas & dõ
deuotas mentes ad uirtu¬
tum culmen erigere: & ad
ꝑfectionis fastigia concitare.
hunc enim uidĩmus in thebar¬
dis partib in heremo quȩ ad¬
iacet ciuitati lycõ: in rupe qua¬
dam montis ardui commanen¬
tem. Ascensus autem ad eum
difficilis est: aditus monasterii ciꝰ
obstructus & claususita ut ã qua¬
dragesimo ȩtatis suȩ anno usq ad
nonagesimum quem tunc gerebat
tum eum uidimus. monasterium
eius nullus intrauerit. Aduemientib
uͦ ꝑ fenestram se uidendum p̃bebat:
& inde eis uel uerbum di ad ȩdifica¬
tionem. uel si qua fuissent conso¬
lationis responsa reddebat. Alulie¬
rum tamen illuc nuilla nec ad
conspectum quidem eius accessit::
sed & uiri raro: & certis quibq tẽ¬
porib. Cellulam sane hospitalem
extrinsccus fieri ꝑmisit: in qua ad¬
uenientes de longinquis regionib

Expanded text:
amquam vere fundamentum nostri Operis ad exemplum bonorum omnium sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia concitare. Hunc enim vidimus in Thebaidis partibus in eremo, quae adjacet civitati Lyco, in rupe quadam montis ardui commanentem. Ascensus ad eum difficilis, aditus monasterii ejus obstructus et clausus, ita ut a quadragesimo aetatis suae anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat, cum eum vidimus, monasterium ejus nullus intraverit. Advenientibus vero per fenestram se videndum praebebat, et inde eis, vel verbum Dei ad aedificationem, vel, si qua fuisset consolatio, responsa reddebat. Mulierum tamen illuc nulla, nec ad conspectum quidem ejus accessit, sed et viri raro, et certis quibusque temporibus. Cellam sane hospitalem extrinsecus fieri permisit, in qua adventantes e longinquis regionibus
Abbreviated transcription (Latin):
bAS:AN¬
tonius. Ego iam
non dimeo deum.
sed amo: quia amor
foris mittit timorem .ii. Hixit itm̃: qr
de ꝓximo est uita & mors. Si enim lucre¬
mur fratrem: lucrabimur dm̃. Si autem
scandalizamꝰ frẽm: in xp̃o peccamus.
bbas ammon de loco nitriotis ui
uenit ad abbatem antonium: & dyxit
ei. Uideo quia maiorem laborem quam
tu sustineo: & quomͦ nomen tuum mag¬
nificatum est in hominib suꝑ me : Et
dicit ei abbas antonus. Quontam &
ego diligo dm̃ plusquam tu.

Expanded text:
bas Antonius: Ego jam non timeo Deum, sed amo, quia amor foras misit timorem . 2. Dixit iterum: Quia de proximo est vita et mors; si enim lucremur fratrem, lucrabimur Deum; si autem scandalizamus fratrem, in Christo peccamus. 3. Abbas Ammon de loco Nitrionis, venit ad abbatem Antonium, et dixit ei: Video quia majorem laborem quam tu sustineo, et quomodo nomen tuum magnificum est in hominibus super me? Et dixit ei abbas Antonius: Quoniam et ego diligo Deum plus quam tu.
Abbreviated transcription (Latin):
CSTODTENS pla¬
cebo doEt respondens se¬
nex dixit. Quȩ mando tibi
custodi. Quocumq uadis:
dm semꝑ habe p̾ocłis tuis.
Et in his quȩ agis adhibe
testificationẽ scãrum scrip¬
turarum: & in quocumq
loco sederis. ñ cito mouearis.
hec tria custodi: & saluus
eris.
Nterrogauit abbas pã¬
bo abbatem antoniũ
tearis de re transacta: ꝙ
continens esto linguȩ tuȩ
& uentris
Iirit sc̃s gregoriꝰ. quia ħ¬

Expanded text:
stodiens placebo Deo? Et respondens senex dixit: Quae mando tibi, custodi. Quocunque vadis, Deum semper habe prae oculis tuis: et in his quae agis, adhibe testificationem sanctarum Scripturarum; et in quocunque loco sederis, non cito movearis. Haec tria custodi, et salvus eris. 2. Interrogavit abbas Pambo abbatem Antonium tearis de re transacta, et continens esto linguae tuae et ventris. 3. Dixit sanctus Gregorius: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
RLAS: AD:Ab¬
batem suum syluanum. & inuẽnit eum
in excessu mentis: & erant manus eiꝰ exten¬
sȩ in celum. Et cum uidisset ita: clausit
ostium & exiit. Et intrans circa horam sex
tam. atq nonam: inuenit eum eodẽ fnͦ.
Circa decimam uͭ horam pulsauit: & in-¬
gressus iuenit eum quiescentem: & di¬
cit ei. Quid habuisti hodie pat̾: Qui dix̃
ei. Infirmatus sum hodie fili. Ille uero te¬
nens pedes enus dicebat. Non te dimittam:
nisi michi indicaueris quid uidisti. Res-¬
pondit ei senex. Ego in celum raptus sum.
atq lauded ei offerre: ut & in nobis imple¬
atur illud qd̾ dictum est. siue manducatis
siue bibitis siue quid aliud facitis. omnia
in gła dei fac it e. Lib̃ scd̃s. de sc̃is sen¬
orib qͥ signa facie

Expanded text:
rias ad abbatem suum Sylvanum, et invenit eum in excessu mentis, et erant manus ejus extensae in coelum; et cum vidisset ita, clausit ostium et exiit. Et intrans circa hotam atque nonam, invenit eum eodem modo; circa decimam vero horam pulsavit, et ingressus, invenit eum quiescentem, et dicit ei: Quid habuisti hodie, Pater? Qui dixit ei: Infirmatus sum hodie, fili. Ille vero tenens pedes ejus, dicebat: Non te dimittam, nisi mihi indicaveris quid vidisti. Respondit ei senex: Ego in coelum raptus sum, atque laudes ei offerre, ut et in nobis impleatur illud quod dictum est: Sive manducatis, sive bibitis, sive quid aliud facitis, omnia in gloria Dei facite . LIBELLUS SECUNDUS. De sanctis senioribus qui signa facie
Abbreviated transcription (Latin):
saluos fieri. & ad agnitionem uerita¬
tis uenire: qui etiam iter nr̃m direx̾
ad egyptum. & ostendit nobis mira¬
bilia magna ad posteritatis memo¬
riam ꝓ futura: ex quib non solum
nobis causa salutis oriretur. uerum
nam pietatis aptissima conderetur

Expanded text:
salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis oriretur, verum doctrina pietatis aptissima conderetur,
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes uenire
ad abbatẽ anto¬
niũ de loco seỹ¬
thi. ingressi suN
nautm̃ ut irent
ad eum: & inue¬
nerunt in ipsa
naui senẽ: qui
idem ad antoniũ ire uolebat.
Ignorabant aũt eum fr̃s. Es
secdentes in naui. loquebant᷑
sermonẽ patrum. & de scrip¬
turis: & rursus de oꝑe manu¬
um suarum. Ille aũt senex
ꝑ omĩa tacebat. Cum aũt ue¬
nissent ad portum: agnouert̃¬
& ipsum senem ꝓficisci ad ab¬
batẽ antoniũ. Cum aũt ue¬
nissent ad eum: dicit eis ab¬
bas antonius. Bonum comitẽ
itineris inuenistis. senẽ hunc
Dixit autẽ & seni. Bonos fratres in¬
uenisti decum abba. Dicit ei senex.
Boni sunt quidẽ: sed babitatio eoꝵ
ñ habet ianuam. Quicũq uult
intrat in stabulũ: & soluit asinũ
hoc autẽ dicebat: quia qđ cumq
eis ascendebat in ore: loque bant᷑.
icebat abbas daniheli¬

Expanded text:
volentes venire ad abbatem Antonium de loco Scythi, ingressi sunt navem, ut irent ad eum; et invenerunt in ipsa navi senem, qui idem ad Antonium ire volebat. Ignorabant autem fratres eum. Et sedentes in navi loquebantur sermonen Patrum, et de Scripturis, et rursus de opere manuum suarum. Ille autem senex per omnia tacebat. Cum autem venissent ad portum, agnoverunt et ipsum senem proficisci ad abbatem Antonium. Cum autem venissent ad eum, dicit eis abbas Antonius: Bonum comitem itineris invenistis senem hunc. Dixit autem et seni: Bonos fratres invenisti tecum, abba. Dixit ei senex: Boni sunt quidem, sed habitatio eorum non habet januam. Quicunque vult, intrat in stabulum, et solvit asinum. Hoc autem dicebat quia quodcunque eis ascendebat in cor, in ore loquebantur. 2. Dicebat abbas Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
clesiam quasi refectionis grãtia.
Quib inibi occupatis. unusqͥsq
frm̃ de cellulis suis ꝓferentes
quȩ necessaria erant. singuloꝵ
nouas cellulas instruebant : ita
ut excollatione caritatis nichil
omnino uel udensilium uel quȩ
ad uictum requiruntur deesset:
nec tamen manifesta fieret uniꝰ¬
cuiꝰq oblatio. Regressi gͦ ad ues¬
preparatȩ. inuemebant posita
omnia que ad usus erant neces-¬
saria: & ita instructa habitacu¬
la. ut nichil prorsus deesse per¬
spicerent.

Expanded text:
clesiam quasi refectionis gratia, quibus inibi occupatis, unusquisque fratrum de cellulis suis proferentes, quae necessaria erant, singulorum novas cellulas instruebant, ita ut ex collatione caritatis, nihil omnino, vel utensilium, vel quae ad victum requiruntur deesset, nec tamen manifesta fieret uniuscujusque oblatio. Regressi ergo ad vespraeparatae, inveniebant posita omnia quae ad usus erant necessaria, et ita instructa habitacula, ut nihil prorsus deesse perspicerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ex discipulis beati antonii.
origenes nomine:uir per
hominis di edificabat omnes au¬
dientes. & inflammabat uehem̃t̃:
ita ut oculis cerni quȩ ab eo narra¬
nomine. Cui inter cȩte
spirituum. & purgandoꝵ sicut
apłs dicit cogitatuum: ut nullus
alius putaretur ex patrib adtan¬
tam subtilium & sp̃ualium re-¬
rum scientiam ꝑuenire. Cui quã¬
uis reb ipsis & exꝑimentis. & qd̃
est suꝑ omnia. ꝑ grãm dei. mag¬
na collata fuerit intelligentia.
accessit tñ etħ. ut multo tẽpore in¬
¶sructꝰ fuerit ab̾o macͥa

Expanded text:
ex discipulis Antonii, Origenes nomine, vir hominis Dei, aedificabat omnes audientes, et inflammabat vehementer, ita ut 192 oculis cerni, quae ab eo narranomine: cui inter ceteraspirituum, et purgandarum sicut Apostolus dicit cogitationum, ut nullus alius putaretur ex fratribus ad tantam subtilium et spiritualium rerum scientiam pervenisse. Cui quamvis rebus ipsis, et experimentis, et quod est super omnia per gratiam Dei magna collata fuerit intelligentia; accessit tamen et hoc, ut multo tempore instructus fuerit a beato Maca
Abbreviated transcription (Latin):
michi ꝓspa nauigatio fuerit.
uel quo iter me terrenm ꝑ¬
duxerit. Ur̾ĩs gͦ aduitus oratio¬
nib faciam ut desiderare uos
uideo: & quȩso ut libentissime
ad ea quȩ narro aurem accõmode¬

Expanded text:
mihi prospera navigatio fuerit, qui vel quo me iter terrenum perduxerit. Vestris ergo adjutus orationibus faciam ut desiderare vos video, et quaeso ut libentissime ad ea quae narro aurem accommode
Abbreviated transcription (Latin):
RaceR: Abllt
ad cellã suas abba¬
tis arsenii in scy chi:
& atcendit ꝑ fenestrã.
& uidit senem totũ
quasi igneum. Erat
autem frat̾ ille dignus qui talia
intueretur. Et cum pulsaret. egres¬
sus est senex: & uidit frẽm illum stu¬
pentem: & dicit ei. Dui est qd̾ hic
pulsas: Ne aliquid uidisti: Et ille
respondit ei. Non. Et colloquens
cum eo: dimisit eum.

Expanded text:
rater abiit ad cellam abbatis Arsenii in Scythi, et attendit per fenestram, et vidit senem totum quasi igneum: erat autem frater ille dignus qui talia intueretur. Et cum pulsasset, egressus est senex, et vidit fratrem illum stupentem, et dicit ei: Diu est quod hic pulsas? ne aliquid vidisti? Et ille respondit ei: Non. Et colloquens cum eo, dimisit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ siccior & mnequalis uictꝰ carita¬
ti coniunetꝰ. citiꝰ introducat mona¬
chum in portum impassibilitatis.u.
derno dixit. Nunciata est euido
monacho mors patris sui. Ille autẽ
pait ad eum: qui nunciabat sibi. Desi¬
ne inquit blasphemare. Meus enĩ
pat̾ immortalis est.

Expanded text:
d siccior et non inaequalis victus charitati conjunctus, citius introducat monachum in portum impassibilitatis. 5. Iterum dixit: Nuntiata est cuidam monacho mors patris sui. Ille autem ait ad eum qui nuntiabat sibi: Desine, inquit, blasphemare; meus enim pater immortalis est.
Abbreviated transcription (Latin):
gloꝵ. Ille aucem compunct. & penitentiã
agens. factus est etiam ipse ꝓbatus monachꝰ.
exemplum sumens de actib magni illius

Expanded text:
. Ille autem compunctus et poenitentiam agens, factus est etiam ipse probatus monachus, exemplum sumens de actibus magni illius
Abbreviated transcription (Latin):
gregationis omnib cum alacri¬
tatẽ iuuantib sub die una mo¬
nasterium construebat. Et cũ
singulis quibq expleuisset nu¬
merum monasterioꝵ:. inuitaban¬
tuR hi qui mansuri erant ad ec

Expanded text:
gregatis omnibus, cum alacritate juvantibus sub die una monasterium construebat. Et cum singulis quibusque explevisset numerum monasteriorum, invitabantur hi, qui mansuri erant ad Ec
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑfecta ȩtate du¬
rantem. Centum namq & decẽ
ȩtatis habebat anno ᷤ. Hic ex dis¬
cipulis adhuc beati antonii super¬
erat. Cuius inter cȩteras animi
uirtutes: humilitatis gr̃am uidi¬
mus immensam.

Expanded text:
fecta aetate drantem: centum namque, et decem aetatis agebat annos. Hic ex discipulis adhuc beati Antonii supererat: cujus inter ceteras animi virtutes humilitatis gratiam vidimus immensam.
Abbreviated transcription (Latin):
dam ex semorib uirũ
bonum. nomine didi¬
mum: in quo multa
in eo etiam uultus ipse indicabat.
hic scorpiones & cerastas. id est
bestias quas cornutas uocant. qͥ¬
in illis locis pro feruore solis
acerrimi habentur. tanquã
terrȩ quosdam uermiculos
pedib conculcabat. & ita ex¬
tinguebat. ut nichil ab eis ma-¬
li omnino pateretuR.

Expanded text:
ex senioribus virum bonum, nomine Didymum, in quo multa in eo etiam vultus ipse indicabat. Hic scorpiones et cerastas, id est bestias quas cornutas vocant, in illis locis prae fervore solis acerrimi habentur, tamquam terrae quosdam vermiculos pedibus conculcabat, et ita extinguebat, ut nihil ab eis omnino pateretur.
Abbreviated transcription (Latin):
apłi: qui etiã colũpne appellan¬
tur: Hi utiq disꝑsi sunt. euͣ
ad passionẽ ducerentur. uł cũ
eẽt passus & mortuus. Sac̾tũ eͣ
cor meu̾ tanꝗͦ cera liquescens.
in medio u. mei. Hoc sane quẽ
admodũ capiti nro ipstꝰ corꝑis
saluatoris coaptat᷑. inuenire
difficile est. Neq eniꝰ nͥ mag¬
no pauore ꝯtingit. ut cor ue¬
lut cera liquescat humanũ.
Qd unde in illo fieri posset. qͥ
potestate̾ habebat ponendi
& recipiendi animam suam᷑
S ꝓ fecto aut infirmorũ suoꝵ
inse transtulit causã. siue illoꝵ
qui mortis metu pauescunt.
sicut petrus ipse ex egregio

Expanded text:
apostoli, qui etiam columnae alibi appellanapostoli, qui etiam columnae alibi appellantur? hi utique dispersi sunt, cum ad passionem ipse duceretur uel cum esset passus et mortuus. factum est cor meum tamquam cera liquescens in medio uentris mei. hoc sane quem ad modum capiti nostro, ipsius corporis saluatori coaptetur, inuenire difficile est. neque enim nisi magno pauore contingit, ut cor uelut cera liquescat humanum. quod unde in illo fieri posset, qui potestatem habebat ponendi et recipiendi animam suam? sed profecto aut infirmorum suorum in se transtulit causam siue illorum, qui mortis metu pauescunt ipse Petrus ex egregio
Abbreviated transcription (Latin):
gas ut a patientie uirtute
deficiam. ne discedas a me.
qmͣ nͣ est qui adiuuꝙẜ. neq a¬
micus neq ꝓpinquus. neq
humana laus : neq p̃teri¬
te recordatio uoluptatis. neq
aliquid eoꝵ. quib t̾rene felier¬
tatis riuna fulcit᷑. neq ipsa
que in animo meo est huma¬
na uirtus. Quia si tu deseris.
que hominis uirtus: Quid ẽꝰ
enim homo. nͥ quod memores
eiꝰ : Circũ dederunt me uitu¬
li multi. hoc eͣ minores ĩ ple¬
be. Cauri pingues obsedert
me. hoc ẽ suꝑbi ⁊ diuites: pͥn¬
cipes plebis. Aperuert̃ os suu
suꝑ me: clamando crucifige
crucifige Quasi leo rapiens ⁊
rugiens. Rapuert̃ enĩ cõpͣhen¬
sũ adducentes. ad p̾sidẽ. & ru¬
gierunt petendo euis morte̾.
Sic̃ aqua effusus sũ. Tanquã
in me lapsi caderent ꝑsecutore ᷤ
mei. disꝑsa st̃ oĩa ossa mea. Qd
sunt ossa. nisi corporis funda¬
menta Corpus aut̃. rp̃i eccłiel.
fundamenta aut̃ eccłie qui nsi

Expanded text:
get, ut a patientiae uirtute get, ut a patientiae uirtute deficiam. ne discedas a me, quoniam non est, qui adiuuet neque amicus neque propinquus neque humana laus neque praeteritae recordatio uoluptatis neque aliquid eorum, quo terrenae felicitatis ruina fulcitur, neque ipsa, quae in animo meo est humana uirtus. quia, si tu deseris, quae hominis uirtus? quid est enim homo, nisi quod memor es eius? Circumdederunt me uituli multi, hoc est minores in plebe. tauri pingues obsederunt me, hoc est superbi ac diuites, principes plebis. ape rue run t in me os suum — clamando: Crucifige, crucifige — quasi leo rapiens et rugiens; rapuerunt enim comprehensum adducentes ad praesidem et rugierunt petendo eius mortem. sicut aqua effusus sum, tamquam ut in me lapsi caderent persecutores mei. dispersa sunt omnia ossa mea; quid sunt ossa nisi corporis firmamenta? corpus autem Christi ecclesia: firmamenta ergo ecclesiae qui nisi
Abbreviated transcription (Latin):
certamine. ut bona ꝓxima in¬
uaderos. hoc ẽ corporis bona.
Quib ille ꝑditis si forte succu̾¬
ber&. atq ad ĩpietatẽ corieli¬
narꝙ. eciam bona animi de¬
ꝑirent. Quib ꝑditis. iaͣ in cor¬
pore seuiens uicinus tẽptator
in stabat. Deniq uir ille in tan¬
ta tẽptatione ubi erat animi
bonis ꝓxima tribulatio. quã¬
iuis multa ꝓpħice loquatur.
longe tam̃ aliter loquit᷑. quã
cũ illa externa deperissent
bona inquib filios nͣ amiserat.
s pmiserat. Clamat marty¬
ris anima transfigurata in
xp̃m. cũ iam incarne tͥbula¬
ri ceperit ⁊ dicit dõ a quo de¬
relicta eꝰ interrena felicitate.
s que cũ illo eͣ in spe uite et̾¬
ue. Ne discedas a me. qmͣ tͥbu¬
latio ꝓxima est. Non ẽ in agͦ
meo. non inauro. nou in pe¬
core. non intectis atq parieti¬
b nͣ in meoꝵ orbitatib. s in
carne mea est: cui copulor.
cui conector: cuiꝰ sensũ hab̾e
nͣ possuͣ. Unde de ꝓximo ur¬

Expanded text:
certamine, ut bona proxima incertamine, ut bona proxima inuaderet, hoc est corporis bona. quibus ille perditis si forte succumberet atque ad impietatem cor inclinaret, etiam bona animi deperirent, quibus perdendis iam in corpore saeuiens uicinus temptator instabat. denique ille uir in tanta temptatione, ubi erat animi bonis proxima tribulatio, quamuis multa prophetice loquatur, longe tamen aliter loquitur, quam cum illa externa deperissent bona, in quibus filios non amiserat, sed praemiserat. Clamat ergo martyris anima transfignrata in Christum, cum iam in carne tribulari coeperit, et dicit deo, a quo derelicta est in terrena felicitate, sed quae cum illo est in spe uitae aeternae: Ne discedas a me, quoniam tribulatio proxima est; non est in agro meo, non in auro, non in pecore, non in tectis atque parietibus, non in meorum orbitatibus, sed in carne mea est, cui copulor, cui conector, cuius sensum non habere non possum; unde me de proximo ur
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet magnꝰ ꝑfectus cõtẽp¬
tor cuͣ alibi patitur. nichil pa¬
titur. Potest eniͣ adhibere
uigilẽ rationẽ. cũ amittit bo¬
na que extrinsecus sunt: &¬
ab animo sapientis qui ex cu¬
piditate non er& siñ dubio
longe sunt : & nͣ eurat quod
patitur. qͥa nec patit᷑. Cumuͦ
amittit p̃cipua corporis bona
id ẽ corporis uitã ac salute̾ iã
tͥbulatio ꝓxima est: animi
bonis. quib ip̃e intus tanꝗͣ
corporis dñs est. Qui facit qua¬
lib& ratione ut non doleat.
cuͣ corpus uulnerat᷑. aut urit᷑.
CuII tanto implicat᷑ consortio.¬
ut pati possit. dolere non pos¬
sit. Ideo ⁊ diabolus hunc nocen¬
di ordinẽ tenens illiꝰ magni
uiri quẽ postulauerat temp¬
tandũ prius externa bona ac¬
cepit ipotestatẽ. quib ab lu¬
tis &s ꝑditis cũ illũ inconcussũ
uider&. dixerat enĩ dñs dedit
dus abstulit sicͣ dño placuit ita
fcm̃ ẽ: sit nomͣ dĩ benedictũ.
etiã carne̾ cruenda uulnere po¬
stulauit. tali eũ eo confligens

Expanded text:
quilibet magnus perfectusque contemptor cum alibi patitur, nihil patitur. potest enim adhibere uigilem rationem, cum amittit bona, quae extrinsecus sunt et ab animo sapientis, qui ex cupiditate non haeret, sine dubio longe sunt, et non curare, quod patitur, quia nec patitur. cum uero amittit praecipua corporis bona, id est corporis uitam ac salutem, iam tribulatio proxima est animi bonis, quibus ipse intus tamquam corporis dominus est. quid facit qualibet ratione, ut non doleat, cum corpus uulneratur aut uritur, cui tanto implicatur consortio, pati possit, dolere non possit? Ideo et diabolus hunc nocendi ordinem tenens illius magni uiri, quem postulauerat temptandum, prius externa bona accepit in potestatem. quibus ablatis et perditis cum illum inconcussum uideret - dixerat enim: Do m in us abstulit; sicut domino placuit, ita factum est; sit nomen domini benedictum —, etiam carnem cruciandam uulnere postulauit tali cum eo confligens
Abbreviated transcription (Latin):
tat. scdm illud qd̾ ante pͣdi¬
xi. cuͣ ait coͣtẽptorib ꝙ sanã
doctrinã accipere recusantib.
& ego ur̃e ꝑdicioni suꝑride¬
bo dicit uirginib stultis. Ite
potius ad uendentes & emite
uob̾. Tanquã diceret. Ubi stͣ
qui uos fallebant mendosis¬
simis laudib quando & auob̃
fallebamim. quia in uob̾ nͣ in
sus & que parate erant intra¬
michi iudetur intelligendũ
qd̾ iuciosa cordis affectu inhi¬
abant inani głe. quã uane
mentis elatione sect̾ate st̃¬
& ipse appetitus significat᷑
ẽ in eo duͣ dictũ est: dũ eũt
eo adnuptias. hoc eͣ que ad
uera fide̾. ueramq pietatẽ
corde gestabãt qua possent
dño gloriantiũ. ut intrarent
cũ eis in illud gaudiũ de qͦ
dicit᷑. intra gaudiũ diũtui.
ubi erit ꝑfecta participatio
incõmittabilis boni eiuꝰ mͦ
uelut atra quedam ꝑ fidẽ
tenetur. ut scđm hanc grãm

Expanded text:
ante praedixit, cum ait contemptoribus et sanam doctrinam accipere recusantibus: Et ego uestrae perditioni superridebo, dicit uirginibus stultis: Ite potius ad uendentes et emite uobis, tamquam diceret: Ubi sunt, qui uos fallebant mendosissimis laudibus, quando et a uobis fallebamini, quia in uobis non in e paratae erant, intramihi uidetur intellegendum, quod uitioso cordis affectu inhiabunt inani gloriae, quam uanae mentis elatione sectatae sunt. et ipse appetitus significatus est in eo, quod dictum est: Dum eunt eo adfidem veramque pietatem corde gestabant, qua possent ed in Domino gloriantium, ut intrarent cum eis in illud gaudium, de quo dicitur, Intra in gaudium Domini tui ; ubi erit perfecta participatio incommutabilis boni, cujus modo velut arrha quaedam per fidem tenetur, ut secundum hanc gra
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit sensũ dñi E hoc ẽ
ꝓfundũ. Altitudo quiipe coͣ¬
mune nom̃ e᷑ : excelso ⁊ ꝓfun¬
do. S euͣ in excelso dicit᷑ su¬
blimitatis eminentia cõm̃dat᷑.
cũ aut᷑ in ꝓfundo difficultas
inuestigationis. & cognitioi
Ande & illud dõ drͣ. Quam
magnificata stͣ oꝑa tua dñe.¬
cia tua uelut multa abysfꝰ.
rendũ int̾ cetera posuisti.
genua mea ad patrẽ dñi mi

Expanded text:
ognouit sensum domini? et hoc est profundum. alti- . tudo quippe commune nomen est excelso et profundo, sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur, cum autem in profundo, difficultas inuestigationis et cognitionis. unde et illud deo dicitur: quam magnificata sunt opera tua, dcia tua uelut multa abyssus. rendum inter cetera posuisti: genua mea ad patrem domi
Abbreviated transcription (Latin):
panis. unũ corpꝰ multi sumꝰ.
Quid ẽ gͦ coͣp̃hendere. Que
sit inquit latitudo sic̃ iaͣ dixi
inbonis oꝑib quib benuo¬
lentia porrigit᷑ usq ad diligen¬
dos inimicos. &s longitudo. ut
longanimitate ꝓ hac latitu¬
dine moleste tolerent᷑. & alti¬
tudo ut ꝓhis eternũ quod
in suꝑuis ẽ pͣmiũ non uanu

Expanded text:
panis, unum corpus multi sumus. panis, unum corpus multi sumus. quid ergo comprehendere? quae sit, inquit, latitudo, sicut iam dixi, in bonis operibus, quibus beniuolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos, et longitudo, ut longanimitate pro hac latitudine molestiae tolerentur, et altitudo, ut pro his aeternum quod in supernis est praemium, non
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ mei iħu xͥ. ex quo omis
pat̾mtas in celo ⁊ in terra no¬
minat᷑. Queris cuiꝰ rei gt̾a
hoc supͣ dixerit: apt̾ qd̃ peto
non infirmari intribulati¬
onib meis ꝓ uob̾. Hoc gͦ ep̃
optat. ut non infirmentur
unde illis sit : sequit᷑ & dicit.
Ut det uob̾ scđm diuitias
głe sue uirtutẽ corroborari
pͦer spm eiꝰ. Hec sunt diui¬
tie de quib dicit. O altitudo
diuitiarũ. Abditas enĩ hñt
causas: ubi nullis meritis
cepimus. Deinde sequit᷑.⁊ qͥd
optet ad iungit. In interiorẽ
inquit hominẽ habitarẽ.xͣ.
ꝑ fide̾ incordib ur̃is. Hec
e uita cordiũ qua uiuimꝰ in
scłm scłi: ab inicio fidĩ usq
ad fine̾ species. Ut incaritate
inquit radicati os fundati.
pͣualeatis cõphendere cũ ꝯ̃b
scĩs. Ista ẽ cõmunio cuiꝰdã di¬
uine celestisq rei publice.
Hinc saturantur pauꝑes. ñ
tantes: s in cõmune uͥ salus
omiũ eͣ ꝯsulentes. Nã de
ipso pane quo tales saturan¬
tͣ quodã loco apłs dicit. Unꝰ

Expanded text:
 ex quo omnis paternitas in caelo et in terra nominatur. quaeris, cuius rei gratia? hoc supra dixerat: propter quod peto non infirmari in tribulationibus meis pro uobis. hoc ergo eis optat, ut non infirmentur unde illis sit sequitur et dicit: ut det uobis secundum diuitias e suae uirtute corroborari per spiritum eius. hae sunt diuitiae, de quibus dicit:s o altitudo diuitiarum! abditas enim habent causas, ubi nullis meritis cepimus? deinde sequitur et, quid optet, adiungit: In interiore, inquit, homine habitare Christum per fidem in cordibus uestris. haec est uita cordium, qua uiuimus in saeculum saeculi ab initio fidei usque ad finem speciei. ut in caritate, inquit, radicati et fundati praeualeatis comprehendere cum omnibus sanctis. ista est communio cuiusdam diuinae caelestisque rehinc saturantur pauperes, ntantes, sed in commune, ubi salus omnium est, consulentes. nam de ipso pane, quo tales saturantur, quodam loco apostolus dicit: unus
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis exercet᷑. qui se ad
subuenienduͣ quaqͥ uersũ po¬
test porrigit. E hec latitudo
est. Noͣ lõ ganimitate adu̾¬
sa t̾olerat. & in eo quod ueraci¬
t̾ tenuit ꝑseuerat. E hec lon¬
gitudo est. Hoc aut̃ totuͣ ꝓpt̾
adipiscendã uitam facit eter.¬
nam. que illi ꝓmittit᷑ ĩ excel¬
so. E hec altitudo ẽ. Existit
uͦ ex occulto isto caritas ubi
fundati quodãmͦ & radicati
sumus. ubi cause uoluntatis
dĩ non uestigant᷑. cuiꝰ grͣa su¬
quippe genuit nos uerbo ueri¬
tatis. Ꝙ hec uoluntas eiꝰ in ab.¬
dito eͣ: cuiꝰ secreti ꝓfunditatẽ
quodãm᷑ expauescens apłs¬

Expanded text:
dilectionis exercetur, qua se ad subueniendum, quaqua uersum potest, porrigit, et haec latitudo est; nunc longanimitate aduersa tolerat et in eo, quod ueraciter tenuit, perseuerat, et haec longitudo est; hoc autem totum propter adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. existit uero ex occulto ista caritas, ubi fundati quodam modo et radicati sumus, ubi causae uoluntatis dei non uestigantur, cuius gratia suquippe genuit nos , uerbo ueritatis. et haec uoluntas eius in abdito est. cuius secreti profunditatem quodam
Abbreviated transcription (Latin):
liuitate concepta qua tenebͣ¬
ti sumus. ad illudd coͣmune
lum̃ ut illuminemͣ. & uultꝰ
nr̃i non erubescant. debemꝰ
accedere qđ illuminat omne̾
hominẽ uenientẽ inħc mun¬
dũ: ut aĩa nr̃a ipsi uiuat:
Hoc enĩ de nobis ꝙͣ conseqͤm¬
ter adiungit. cuͣ dicit. & sem̃
ineuͣ seruio illi : qmͣ qui sem¬
nat bonum sem̃. filiꝰ ẽ hoĩs.
Bonũ aut̃ sem̃: hii stͣ filii reg

Expanded text:
luntate contempta, qua tenebrati sumus, ad illud commune lumen, ut inluminemur et uultus nostri non erubescant, debemus accedere, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, ut anima nostra ipsi uiuat! hoc enim etiam de nobis consequenter adiungit, cum dicit: Et semen meum seruiet illi, quoniam, qui seminat bonum semen, filius est hominis; bonum autem sem
Abbreviated transcription (Latin):
testatio eͣ rationalis creature.
qd̾ ñ sibi ipsa sit bonũ qͦ beata
fiat. s illud incõmutabile.
cuiꝰ participatione etiã sapi¬
ens efficit᷑. Siue ita dictum
est: adnuntiabit᷑ dño gn̾atio
uentura. ac si diceretur dño
placebunt qui adnuntiabtͣ nͣ
sibi. ut ita sit dño annuͣtiaute.
sicut ẽ dño uiuere. Sic dictũ
est: qua manducat dño man¬
dducat. & qui nͣ manducat dño
nͣ manducat. Ad hoc quippe
recte. teͣ uiste. tc᷑ pie fit: cũ
opus bontͣ in cums fit laude.
cuiꝰ gr̃a adornat᷑ ut fiał. Ac
ꝑ hoc etiam si eo mͦ qͥfpiã
uerba hec intelligere uelit
ut eoꝵ ordo iste sit. ad nuntia¬
bit᷑ dño generatio uentura.

Expanded text:
testatio est rationalis creaturae, testatio est rationalis creaturae, quod non sibi ipsa sit bonum, quo beata fiat, sed illud incommutabile, cuius participatione etiam sapiens efficitur. I I I Siue ita dictum est: Adnuntiabitur domino generatio uentura, ac si diceretur domino placebunt qui adnuntiabunt non sibi\', ut ita sit domino adnuntiare, sicut est domino uiuere. sic dictum est: Qui manducat, domino manducat et, qui non manducat, domino non manducat. ad hoc quippe recte, tunc iuste, tunc pie fit, cum opus bonum in eius fit laudem, cuius gratia donatur, ut fiat. ac per hoc, etiamsi eo modo quispiam uerba haec intellegere uelit, ut eorum iste ordo sit: Adnuntiabitur domino generatio uentura
Abbreviated transcription (Latin):
tinebãt. sicut etiã ipsis reb
appar&. sicut eũ concludere
uoluit ut ostenderq se nͣ p̃¬
sentia demonstrare uł nar¬
rare pͣterita. s futura ppħa¬
re. Ad nuntiabit᷑ inquit dño
generatio uentura. & adnun¬
nuntiabit᷑ dñs generationi
uenture: s adnuntiabit᷑ dño
geueratio uentura. Qnͣ sic
accipiendũ est: tanꝗͣ nescien¬
ti aliquid adnunciet᷑. ut sciat.
s sicut adnunciant angłi nͣ
solũ nob̾ bñficia diͣ. uerũ
etiã illi p̃ces nr̃as. Nã fcͥptũ
ẽ : ubi angłs hominib dicit.
Ego obtuli memoriã oratioĩs
uelimus. uł quo indigeamꝰ.
nouit eniͣ pater urͣ ait dñs
quid uob̾ necessariũ sit pꝰꝗͣ
petatis ab eo. s quia necesse
hab& rationalis creatura ob¬
tẽperans dõ temꝑales causas
adeternã ueritatẽ referre si¬
ue petendo. quid erga se fiat.
siue consulendo qͥd faciat. qͥ
pius mentis affectus eͫ: ut
ipsa construat᷑. ñ ut dsͣ ustru¬
atur. Nam &̾ hec quedã con¬

Expanded text:
tinebant, sicut etiam ipsis rebus apparet, sic eam concludere uoluit, ut ostenderet se non praesentia demonstrare uel narrare praeterita sed futura prophetare. adnuntiabitur, inquit. domino generatio uentura et adnunnuntiabitur dominus generationi uenturae, sed: Adnuntiabitur domino generatio uentura. quod non sic accipiendum est, tamquam nescienti aliquid adnuntietur, ut sciat, sed sicut adnuntiant angeli non solum nobis beneficia dei uerum etiam illi preces nostras. nam scriptum est, ubi angelus hominibus dicit: Ego obtuli memoriam orationis uelimus uel quo indigeamus — nouit enim pater uester, ait dominus, quid uobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo —, sed quia necesse habet rationalis creatura obtemperans deo temporales causas ad aeternam ueritatem referre siue petendo, quid erga se fiat, siue consulendo, quid faciat, qui pius mentis affectus est, ut ipsa construatur, non ut deus instruatur. nam et haec quaedam con
Abbreviated transcription (Latin):
contraria suꝑbia ẽ: qua fidit᷑
tanquã de oꝑib ꝓp̾iis. idoq
ibi sequit᷑. Nonueniamͥ pes
fideles iusti stͣ interiͣ uiuen¬
tes exfide. donec ꝑfecta iusti.¬
cia ꝑducant᷑ ad speciẽ. salute
ꝑfecta etiã adipsius corporis
inmortalitate᷑ gr̃a testam̃ti
noui. Uude alio loco dicͣ apłs

Expanded text:
iditur tamquam de operibus propriis, ideoque ibi sequitur: Non ueniat mihi pes fideles iusti sunt interim uiuentes ex fide, donec perfecta iustitia perducantur ad speciem sicut salute perfecta etiam ad ipsius corporis inmortalitatem, gratia testamenti noui. unde alio loco dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
nis. in qua gra spe salui fac¬
ti sumus. Unde uialio psal¬
mo subuingitur. Filii autͣ ho¬
minũ in regimine alarũ tuarͣ
sꝑabunt. in ebriabunt᷑ ab ub¬
tate domus tue. & torrente

Expanded text:
nis . In qua gratia spe salvi facti sumus . Unde in illo psalmo subjungitur: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente
Abbreviated transcription (Latin):
ficẽt pat᷑m urͣm qͥ ĩ celis ẽ: huc¬
usq pͣs dit intentio uirginũ.
laudent᷑ nͣ quo ab eis laudent᷑
ipse. s uͥ głificet᷑ ds̃ aquo illis
est qd̾ bene operant᷑. Ac ꝑ hoc
interiore bono gaudent qd̾ẽ
corã dõ. uͥ fit elemosina in oc¬
culto. ut pat̾ qui uidos in oc¬
culto reddat. E ideo ñ defi¬
cuint lampades que intetio¬
re homine oleo uegetantur.
id eͣ intentione bone conscien¬
tie qua corã dõ fit in eiꝰ głam
quieqͥd corã hominib inboniᷤᷤ
oꝑib luc&s. At uero stultarũ
uirginũ hoc oleũ nͣ secũ por¬
tantiũ deficuint lampades.
subtracta. ꝓpt̾quã illa faciebat᷑.
huc usq iutentionẽ suã ꝑdu¬
centes ut uiderent᷑ ab hoĩnib
ñ ut glorificaret᷑ pater qͥ in
celis est : que intentio ꝑhen¬
nis est głe. qua nouũ anima
deo se debere quo iustificata
ẽ ad facienda oꝑa bona. & ido
uuillo non inse laudari amat.
Unde alibi homo dĩ cantat.
indõ laudabit᷑ anima mea.

Expanded text:
ficent patrem uestrum, qui in caelis est. hucusque pertendit intentio uirginum ua, non quo ab eis laudentur ipsae, sed ut glorificetur deus, a quo illis est, quod bene operantur; ac per hoc interiore bono gaudent, quod est coram deo, ubi elemosyna in occulto, ut pater, qui uidet in occulto, reddat. et ideo non deficiunt lampades, quia interiore oleo uegetantur, id est intentione bonae conscientiae, qua coram deo fit in eius gloriam, quicquid coram hominibus in bonis operibus lucet. at uero stultarum uirginum hoc oleum non secum portantium deficiunt lampades, subtracta, propter quam illa faciebant hucusque intentionem suam perducentes, ut uiderentur ab hominibus, non ut glorificaretur pater, qui in caelis est, quae intentio perennis est gloriae, qua nouit anima deo se debere, quod iustificata est ad facienda opera bona, et ideo in illo, non in se laudari amat. unde alibi homo dei cantat: In domino laudabitur anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
crescat: pccatoris adulatiõe lau¬
dari. Irridentiũ qͥppe responsio
mͥ uidetur. c̃ eis a sapientib uir¬
ginib drͣ. Ite potiꝰ aduendenteᷤᷤ
⁊emite uob̃. sicͣ ĩ qͦdã libro scͥptũ¬

Expanded text:
crescat, peccatoris adulatione laudari.\' Inridentium quippe responsio mihi uidetur, cum eis a sapientibus uirginibus dicitur: Ite potius ad uendentes et emite uobis, sicut in quodam libro sap
Abbreviated transcription (Latin):
tuita mĩa sui cͤatoris. qͤ iͣ hac
uita eã ex fide iuuente᷑. ĩ spe ꝯ¬
stituit salutis et̾ne. Unͣ nͣ altũ
sapiat. s timeat. Eoq timore
ditia qͥ mordinate bona ĩfeĩora
dilex̃. uelut a quadã spuali
fornicatiõe mundauit. ne humãs
laudib extollatur. ne sit ĩ uirgi¬
Inib stultis. aliena laud̃ letantib
Hoc enĩ de qͣstioib tuiᷤ restat extre¬
coͣscientiã uͭ illis testis eͣ ds bona
oꝑantib s ĩ uirginib sapientib

Expanded text:
icordia sui creatoris, quae in hac uita eam ex fide uiuentem in spe constituit salutis aeternae. unde non altum sapiat, sed timeat eoque timore a inordinate bona inferiora dilexit, uelut a quadam spiritali fornicatione mundauit; nec humanis laudibus extollatur, ne sit in uirginibus stultis aliena laude laetantibus — hoc enim de quaestionibus tuis restat extreconscientiam suam, ubi illis testis est deus, bona operantibus, sed sit in uirginibus sapientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ac deinde subuingit. Eũ qͥ
nͣ nouerat peccm peccͣm
ꝓ nob̃ fecit. ide̾ sacͥ ficium
ꝓ peccͣis. Nam ꝙ ipsa in
lege peccata appellabantur.
que ꝓ peccis offerebantur.
mus iusticia dĩ. quã ignorai¬
tes illi & suaͣ uolentes consti¬
tuere. ide tanquã de suis oꝑib

Expanded text:
ac deinde subiungit: Eum, qui non nouerat peccatum, peccatum pro nobis fecit — id est sacrificium pro peccatis; nam et ipsa in lege peccata appellabantur, quae pro peccatis offerebantur —mus iustitia dei, quam ignorantes illi et suam uolentes constituere, id est tamquam de
Abbreviated transcription (Latin):
E aĩa mea inquit uiuet. Ipsi
utiq ñ sͥ sicut suꝑborũ pͥua¬
to suo bono letantiũ. ꝙ a cõ¬
muni omiũ bono qo ds ẽ ma¬
ni elatione resilientiũ. Hoc
itaq deuitemus. & cõmuni
potiꝰ uero omĩũ bonoꝵ ꝑfrui.
gaudere. ut qui uiuit iã nͣ¬
S uiuiat sicut ait apłs. s ei
qui ꝓ ipsis mortuus eͣ & resur¬
rexit. O hoc eniͣ mediator ef¬
fectus est: ut nos reconcilios
dõ ꝑ humilitate̾. a quo ꝓꝓter
impiam suꝑbiam longe reces¬
seramus. Neq enĩ illud tan¬
tũ scͥptũ est: quod supͣ posui.
iniciũ omĩs peccati suꝑbia:
s etiam hoc ibi legit᷑. Inicũ
uoluntatẽ patris. & manos in
eiꝰ caritate. Hec quippe nos
ãmonens eremplo suo exor¬
tans. in eugłio suo locutꝰ eͣ.
Si aut̃ ipse cũ informa dĩ eqͣ¬
lis ẽẽ patri tamen ꝑ formã ser¬
ui quã ꝓꝑter nos accepit non
suã uoluntatẽ. s patris se
facere cõmendauit. qͣnto ma¬
gis nos apͥa pͥuataq nr̃a uo

Expanded text:
it, mea ipsi uiuit; ipsi utique, non sibi sicut superborum priuato suo bono laetantium et a communi omnium bono, quod deus est, inani elatione resilientium. hoc utique deuitemus et communi potius uero omnium bonorum perfrui gauderesibi uiuat, sicut ait apostolus, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. per hoc enim mediator effectus est, ut nos reconciliet deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. neque enim illud tantum scriptum est, quod supra posui: Initium omnis peccati superbia, sed etiam hoc ibi legitur: Initiuuoluntatem patris et manet in eius caritate. haec quippe nos admonens et exemplo suo exhortans in euangelio suo locutus est. si autem ipse, cum in forma dei aequalis est patri, tamen per formam serui, quam propter nos accepit, non suam uoluntatem sed patris se facere commendauit, quanto magis nos propria priuataque nostra uo
Abbreviated transcription (Latin):
mo. tabe malitie huus infic̾e̾
possit : ꝓpterea dicit de talib
dictione & amaritudine plenuͣ
sermo. Unus est qui loquitur:
& unum tantum uerbum pro¬
fert: & tamen illud unum uer¬
bum uuo in momento multitu¬
dinis auddientium dum aures
inficit. animas inder ficit. Cor
siquidom felle liuoris amarũ.
ꝑ lingue instrumentum spar¬
gere nisi amara non potest. di¬
cente dͥño. Ex habundautia cor¬
dis os loquitur. Ꝙ sunt species
pestis huius: dum alii quidem
nud e. atq irreuerenter uti in
buccam uenerit. uirꝰ euomant
detractionis:. Alii autem quo

Expanded text:
mo tabe malitiae hujus inficere mo tabe malitiae hujus inficere possit. Propterea dicit de talibusictione et amaritudine plenum sermo. Unus est qui loquitur, et unum tantum verbum profert; et tamen illud unum verbum, uno in momento, multitudinis audientium, dum aures inficit, animas interficit. Cor siquidem felle livoris amarum per linguae instrumentum spargere nisi amara non potest, dicente Domino: Ex abundantia cordis os loquitur . Et sunt species pestis hujus, dum alii quidem nude atque irreverenter, uti in buccam venerit, virus evomant detractionis; alii autem quo
Abbreviated transcription (Latin):
bulare seorsum: & conuenire
sibi. & sedere pariter ad laxan¬
dum ꝓcaces linguas in dete¬
standum susurrium. Conue¬
manducare: s magis ꝓpinare
& bibere calicem demoniorũ:
dum ĩportantibus linguis ali¬
orum ꝑditionis uirus. aliorum
aures intrantem mortem libent᷑
excipiunt. Sic quipe uxta ꝓ¬
pham intrat mors ꝑ fenestras
ur̃as: cur prurientibus aurib
et oribus. letale poculum detͣe¬
tionis inuicem nobis ministrare
trahit: primum quidem se ip̃m
ꝓ dit uacuum caritate. Beinde
quid aliuid detrahendo intendit:
nisi ut is eui detrahitur. ue¬
niat inodium uel contemp¬
tum ipsis apud quos detͣhit:
ferit ergo caritatem in om̃ib
qui se audiunt lingua male¬
dica: & quantuͣ inse est.
necat funditus. & extingũ.
Non solum autem: s & in ab¬
sentibus uniuersis. ad quos uo¬
lans uerbum forte ꝑ eos qui
presentes sunt. ꝑuenire conti¬
gerit. Uides quam facile ꝙ inbre¬
ui ingentem multitudinem ani¬
marum uelociter currens ser¬

Expanded text:
bulare seorsum, convenire sibi et sedere pariter, moxque laxare procaces linguas in detestandum susurrium. Unmanducare, sed magis propinare et bibere calicem daemoniorum; dum importantibus linguis aliorum perditionis virus, aliorum aures intrantem mortem libenter excipiunt. Sic quippe, juxta prophetam, intrat mors per fenestras nostras , cum prurientes auribus et oribus, lethale poculum detractionis invicem nobis ministrare trahit, primum quidem se ipsum prodit vacuum charitate, Deinde quid aliud detrahendo intendit, nisi ut is, cui detrahit, veniat in odium vel contemptum ipsis, apud quos detrahit? Ferit ergo charitatem in omnibus qui se audiunt lingua maledica, et quantum in se est, necat funditus et exstinguit: non solum autem, sed et in absentibus universis, ad quos volans verbum forte per eos, qui praesentes sunt, pervenire contigerit. Vides quam facile et in brevi ingentem multitudinem animarum velociter currens ser
Abbreviated transcription (Latin):
ĩne. s.t.e. Ab eterno ꝓpter pre¬
destinationem: ieternum ꝓpt̃
beatificationem. Altera caren
principio: altera uesciens fine̾.
Sinadem quos ab eterno pre¬
delimat. in eternum beatificat:
utercedente sane media uoca-¬
tione. una cum uistificatione:
dum taxat in adultis. Nam¬

Expanded text:
es eum . Ab aeterno propter praedestinationem, in aeternum propter beatificationem. Altera carens principio, altera nesciens finem. Siquidem quos ab aeterno praedestinat, in aeternum beatificat, intercedente sane media vocatione una cum justificatione, duntaxat in adultis.
Abbreviated transcription (Latin):
amor adipiscendi atq optinendi¬
tatis ẽ imminutio cupiditatis:
cupiditatis. Signũ ꝓuectus eiꝰ ẽ
imminutio timoris: signum
ꝑfectionis. nullus timor:¬

Expanded text:
 adipiscendorum aut retinendous imminutio cupiditatis, cupiditas. signum prouectus eius est imminutio timoris; si-, gnum perfectionis eius nullus timor,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus: sacram̃toꝵ salusꝰ fidei
pauperũ. uita morientiũ. Qd
tã magnanimũ ꝗͣ ꝓ impiis mori:
Qͥd tã benignũ. ꝗͣ & inimicos dilig̾e:
Sola ẽ quã felicitas sua ñ extollit:
fica. int̾ iras placida: int̾ insidiaᷤᷤ
innocens: int̾ iniqͥtates gemens:
in ueritate respirans. Caritas aũ¬

Expanded text:
um, fidei pauperum, vita morientium! Quid tam magnanimum quam pro impiis mori? quid tam benignum quam et inimicos diligere? Sola est quam felicitas sua ifica est, inter iras placida est, inter insidias innocens, inter iniquitates gemens, in ueritate respirans. quid
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. W it̾m. Qui in me loquit᷑
uauerit: & mansionem apud
eum faciemus. Porro sic sermo
faciemus. In alio quoq loco.:
omis natura rationabilium.
in quo sp̃c eiusde̾ habitat diͣ.
Scribens quippe corinthiis pau¬
lus ait. Nescitis quia templũ
diͣ estis. & sps sc̃s habitat in
uob̾ Si autẽ domo os tempło¬

Expanded text:
. Et iterum: Qui in me loquiturvaverit, et mansionem apud eum faciemus. Porro sic sermo d eum faciemus . In alio quoque loco, omnis natura rationalium in quo Spiritus ejusdem inhabitat Dei. Scribens quippe Corinthiis Paulus ait: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Si autem in domo et templo
Abbreviated transcription (Latin):
dõ grãs referens qd tali hospite
dignus habeat᷑ dicere. Dedisti
letitiam incorde. Sempiterna
tur. non scd̃m angłorum. aut
ꝓph̃arũ & apłorũ ministerium:
s ut mutti deco a sapientia &
cũ eadeͣ sapientia. & ueritate na¬
turam. E enim filiꝰ missus a pa¬
tre non separat᷑. atq disungit᷑
ab eo: manens in illo. & habens
illum in semet ipso. Qui sp̃s ue.
ritatis supra dicto modo missus
a filio. de patre egredit᷑. non ali¬
unde ad alia transmigrans.
Impossibile quippe hoc pariter
& blasphemũ ẽ. Si enim hic spͣs¬
ueritatis uirta naturas corpoꝵ
certo spacio circum scͥptus est:
aliunde deserens locũ. ad aliũ
transmigrauit. Sed quomͦ pat̾
non consistens i loco. ultra om
fine claudit᷑. cũ sit incorporalis.
ratiõnlem creaturam. Quia gͦ
impossibile est &s impiũ ista qͤ
diximus in corporalib credere:
exire de patre spm̃ scm̃ sic intel¬
ligendum. ut se saluator de dõ

Expanded text:
Deo gratias referens quod tali hospite Deo gratias referens quod tali hospite dignus habeatur, dicere, Dedisti laetitiam in corde meo . Sempiterna tur, non secundum angelorum, etum, sed ut mitti decet a sapientia et cum eadem sapientia et veritate naturam. Etenim Filius missus a Patre non separatur, nec disjungitur ab eo, manens et habens illum in semetipso. Quin Spiritus veritatis supradicto modo missus a Filio de Patre egreditur, non aliunde ad alia transmigrans. Impossibile quippe hoc pariter et blasphemum est. Si enim de eritatis juxta naturam corporum certo spatio circumscriptus, alium deserens locum, ad alium commigrabit. Sed quomodo Pater non consistens in loco, ultra omnfine clauditur, cum sit incorporalis: rationalem creaturam. 26. Quia ergo impossibile est, et impium, ista quae diximus, de incorporalibus credere: exire de Patre Spiritum Sanctum, sic intelligendum, ut se Salvator de D
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s similit̾ ut pater. & filius
mente̾ & in interiore̾ hominem
in habitare doceat᷑: non dicã
in eptum. s impium ẽ eũ dic̾e
creaturam. Disciplinas quippe
possibile est : non tam̃ ut sub
atam uͦ naturam in sensu ha¬
eͣ habitator. & cordis: nulli du¬
bium ẽ quod cũ patre &s filio
credi debeat increatus. Ex oĩ
ruit. in corruptibilis & sẽꝑiter¬
nus scdmͣ naturam patris &
filii o sp̃s sc̃s demonstratur.
Uniuersam de se am̃biguita
unꝰ de creatis substantiis esti
patre. saluatoris in eugłio u̾ba
demonstrant. Cũ uenerit in¬
quit consolator quẽ ego mit¬
tam uob̃ sp̃s ueritatis qͥ de pa¬
tre egreditur: ipse testimoniũ
dabit deme. Consolatore̾ aut̃
ueniente᷑ spm̃ sc̃m dicit. ab o¬
ꝑatione & nomen imponens.
qui non solũ consolatur eos
quos se dignos reppererit: q
ab omi tristicia & ꝑturbatioe
reddit alienos: uerũ incredibi¬
le quoddã gaudiũ & hilaritatẽ
eis tͥbuit: in tantũ ut possit qͥs

Expanded text:
s sanctus, similiter ut Pater et Filius, mentem et interiorem hominem inhabitare doceatur, non dicam ineptum, sed impium est eum dicere creaturam. Disciplinas quippe, possibile est, non tamen ut subsatam vero naturam in sensu haest habitator et cordis, nulli dubium est, quin cum Patre et Filio credi debeat increatus. Ex omniruit, incorruptibilis et sempiternus secundum naturam Patris et Filii Spiritus sanctus demonstratus, universam de se ambiguitatenus de creatis substantiis existPatre Salvatoris in Evangelio verba declarant. Cum venerit, inquit, consolator, quem ego mittam vobis, Spiritum veritatis qui de Patre egreditur, ipse testimonium dabit de me . Consolatorem autem venientem Spiritum sanctum dicit, ab operatione ei nomen imponens, quia non solum consolatur eos quos se dignos esse repererit, et ab omni tristitia et perturbatione reddit alienos, verum incredibile quoddam gaudium et hilaritatem eis tribuit, in tantum ut possit quis,