comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ hunus inficere possit: Propterea dicit detalibꝰ prophe-¬
ticus sp̃e. Quoꝵ os maledictione ce amaritudine plenũ ẽ .u.¬
p. e. a es. utiq tam ueloces: qu̾a uelocit̾ currit sermo. Unꝰ ẽ
qui loquitur: & unum tantum u̾bum profert: et tam̃ illtto
unũ u̾bum. uno iniom̃to multitudinis audientium dun
aures inficit: ammas int̾ficit. Cor siquidem felle liuoris a¬
marum ꝑ lingue instrum̃tum spargere nisi amara ñ pot̃.
dicente dño. Ex habundantia cordis: os loquitur. Et sunt
species pestis huius. dum alii quidem nude atq irreuerent̃
uti in buccam uenerit: uirꝰ euomant de tractionis: alii au¬
tẽ quodam simulatȩ uerecundiȩ fuco conceptam maliciam
quam retinere ñ possunt: ad umbrare conentur. Uideas alta
p̃mitti suspiria. sicq quadam cum grauitate et tarditate.
uultu mesto. de missĩs suꝑ ciliis. ⁊uoce plangenti: egredi

Expanded text:
tiae hujus inficere possit. Propterea dicit de talibus prophetiae hujus inficere possit. Propterea dicit de talibus propheticus spiritus: Quorum os maledictione et amaritudine plenum eem . Utique tam veloces, quam velociter currit sermo. Unus est qui loquitur, et unum tantum verbum profert; et tamen illud unum verbum, uno in momento, multitudinis audientium, dum aures inficit, animas interficit. Cor siquidem felle livoris amarum per linguae instrumentum spargere nisi amara non potest, dicente Domino: Ex abundantia cordis os loquitur . Et sunt species pestis hujus, dum alii quidem nude atque irreverenter, uti in buccam venerit, virus evomant detractionis; alii autem quodam simulatae verecundiae fuco conceptam malitiam, quam retinere non possunt, adumbrare conentur. Videas alta praemitti suspiria, sicque quadam cum gravitate et tarditate, vultu moesto, dimissis superciliis, et voce plangenti egredi
Abbreviated transcription (Latin):
intrat mors ꝑfenestras nãs: cum prurientes. airibꝰ & oribꝰ. letale
poculum detractionis inuicẽ nobis ministrare contendunꝰ. N
ueniat amma mea inconsilio detrahentium: qm̃ ds̃ odit eos
ꝓximo suo: hunc ꝑsequebar. Nec mirũ cũ id p̃cipue uitiũ
caritatẽ caritatẽ quȩ ds̃ ẽ. et quidem cet̾is aerius inpugnare
et ꝑ sequi cognoscatur: quẽ admodum uos quoq potestis
adũtere. Omins qui detrahit: pͥmũ qͥdẽ se ipsum ꝓdit uacuũ
caritate. Deuide quid aliud detrahendo intendit. nsi ut is cui de¬
traitur ueniat modium uł contemptum ipsis apud quos detra¬
lnt : ferit gͦ caritatẽ in omnibꝰ qui se audiunt. lingua maledici.
et quantũ inse ẽ necat funditus ⁊ extinguit. Non solum autẽ.
sunt ꝑuenire contigerit. Uides qũa facile & inbreui ingentẽ
multitudinẽ ammarum uelociter currens sermo tabe mali¬

Expanded text:
intrat mors per fenestras nostras , cum prurientes auribus et oribus, lethale intrat mors per fenestras nostras , cum prurientes auribus et oribus, lethale poculum detractionis invicem nobis ministrare contendimus. Non veniat anima mea in concilio detrahentium, quoniam Deus odit eos, proximo suo, hunc persequebar . 4. Nec mirum, cum id praecipue vitium charitatem, quae Deus est, et quidem caeteris acrius, impugnare et persequi cognoscatur, quemadmodum vos quoque potestis advertere Omnis qui detrahit, primum quidem se ipsum prodit vacuum charitate, Deinde quid aliud detrahendo intendit, nisi ut is, cui detrahit, veniat in odium vel contemptum ipsis, apud quos detrahit? Ferit ergo charitatem in omnibus qui se audiunt lingua maledica, et quantum in se est, necat funditus et exstinguit: non solum autem, sunt, pervenire contigerit. Vides quam facile et in brevi ingentem multitudinem animarum velociter currens sermo tabe mali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ imitandi causa. Torquentur in bonis senioꝵ suoꝵ.
malis pascuntur. Uideas ambulare seorsumꝰ conuenire
sibi. ⁊ sedẽ parit̃: moxq laxare ꝓcaces linguas indetestandũ
sufurium. Una uni conungitur: nec spiraculum incedit
in eis: tanta ẽ libido detrahendi audiendi ue detrahentem
In eunt familiaritatẽ ad maledicendũ: concordes ad discor¬
diam. Conciliant inter se inimicissimas amicitias. ⁊pari con¬
sentaneȩ malignitatis affectu: celebratur odiosa collatio.
Haud secus egere quondam herodes et philatus. de quibus nar¬
rat. euangeliũ: quia facti sunt amici in illa die. hoc ẽ indie do¬
minice passionis. Conuenientibꝰ sic mium non ẽ dominicam
cenã manducare. s magis propinare & bibe calicẽ demonioꝵ.
dum importantibus linguis alioꝵ ꝑditionis uitꝰ alioꝵ aures
intrantẽ mortẽ lib̾enter excipiunt. Sic quippe uixta ꝑpropħam

Expanded text:
non imitandi causa. Torquentur in bonis seniorum suorum, non imitandi causa. Torquentur in bonis seniorum suorum, malis pascuntur. Videas ambulare seorsum, convenire sibi et sedere pariter, moxque laxare procaces linguas in detestandum susurrium. Una uni conjungitur, nec 1347 spiraculum incedit in eis; tanta est libido detrahendi, audiendive detrahentem. Ineunt familiaritatem ad maledicendunt, concordes ad discordiam. Conciliant inter se inimicissimas amicitias, et pari consentaneae malignitatis affectu celebratur odiosa collatio. Haud secus egere quondam Herodes et Pilatus, de quibus narrat Evangelium quia facti sunt amici in illa die , hoc est in die Dominicae passionis. Convenientibus sic in unum, non est Dominicam coenam manducare, sed magis propinare et bibere calicem daemoniorum; dum importantibus linguis aliorum perditionis virus, aliorum aures intrantem mortem libenter excipiunt. Sic quippe, juxta prophetam,
Abbreviated transcription (Latin):
sum s formosa: filie iherłm. Itaq propter murmuiantes et
blasphemantes dicitur. ab his que bꝰ ne quȩ simplices que
humiles ⁊ mansuete sunt: abhis in qu̾a dr̃ sponse consolan-¬
di gĩarecti diligunt te. Nonsit tibi inquiunt cura de ini¬
qua rep̃hensione blasphemarum harum: cum constet qr
recti diligunt te. Bona profecto consolatio cum blasphe¬
mamur amalis bene facientes: si recti diligant nos. Om¬
mino sufficit adu̾sus os loquentium iniqua. opinio bonoꝵ.
eum testimonio conscientie. In domino laudabitur aĩa
mea: audiant mansueti Nletentur. Mansueti inquit
letentur: mansuetis placeam: equanumiter audio quic¬
quid in me ractare uoluerit liuor ꝑditarum. Etgo in ho
insuputo appositũ recti diligunt te. Nec ab surde ut esti¬
mo. cum ubiq pene inchoro adolescentularum tales in¬
ueniam quȩ acta sponse curiose obseruent: derogandi

Expanded text:
sum, sed formosa, filiae Jerusalem . Itaque propter murmurantes et sum, sed formosa, filiae Jerusalem . Itaque propter murmurantes et blasphemantes dicitur ab his quae bonae, quae simplices, quae humiles et mansuetae sunt; ab his, inquam, dicitur sponsae consolandi gratia: Recti diligunt te. Non sit tibi, inquiunt, cura de iniqua reprehensione blasphemarum harum, cum constet quia Recti diligunt te. Bona profecto consolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opinio bonorum cum testimonio conscientiae. In Domino laudabitur anima mea, audiant mansueti, et laetentur. Mansueti, inquit, laetentur . Mansuetis placeam, et aequanimiter audio quidquid in me jactare voluerit livor perditarum. 3. Ergo in hoc sensu puto appositum, Recti diligunt te. Nec absurde, ut aestimo: cum ubique pene in choro adolescentularum tales inveniantur, quae acta sponsae curiose observent, derogandi,
Abbreviated transcription (Latin):
cus autẽ unde ineiꝑe debemus: insi fallor is ẽ. Recti diligunt
te. quod antequ̾a explanare incipiamus quid sit: uideamus cuiꝰ
sit. quis nam hoc uidelicet dicat. d nobis namq ecrigitur qd̾
auctor non loquitur. & fortassis melius ad olescentuilis id da¬
mꝰ ut suis u̾bis ⁊ hoc addant. Si quidem cum dixissent exul-¬
tabimꝰ & letabimur inte. memores ub̃um tuoꝵ suꝑ uinum.
nec dubium quin matri loquerentur: continuato sermone
boc quoq inferunt recti diligunt te. Puto ꝓpteraliquas de
mimero ipsarum quȩ ñ idem saꝑent licet pariter curre ui-¬
derentur: quȩ sua sunt querentes. et ñambulantes sim¬
pliciter neq sincere.s speciali głę matris inuidentes. ⁊cap¬
tantes occasionẽ murmurandi adu̾sus eam: ex eo nimirum
ꝑiculum infalsis fr̾ibꝰ. Ipse sunt demq quibꝰ expro brantibus
sub inde ꝓse satis facere cogitur: ubi eis ita respondet. Nigra

Expanded text:
Locus autem unde incipere debemus, ni fallor, iste est: Recti diligunt Locus autem unde incipere debemus, ni fallor, iste est: Recti diligunt te. Quod antequam explanare incipiamus, quid sit videamus, cujus sit, quisnam hoc videlicet dicat. A nobis namque exigitur quod auctor non loquitur. Et fortasse melius adolescentulis id damus, ut suis verbis et hoc addant. Siquidem cum dixissent: Exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum super vinum nec dubium quin matri loquerentur, continuato sermone hoc quoque inferunt: Recti diligunt te . Puto propter aliquas de numero ipsarum, quae non idem saperent, licet pariter currere viderentur; quae sua sunt quaerentes, et non ambulantes simpliciter neque sincere, sed speciali gloriae matris invidentes, et captantes occasionem murmurandi adversus eam, ex eo nimirum olus ait: Periculum in falsis fratribus . Ipsae sunt denique quibus exprobrantibus subinde pro se satisfacere cogitur, ubi eis ita respondet: Nigra
Abbreviated transcription (Latin):
oc demum t̾cio fr̃s reditum ab urbe nr̃m. clemen¬
tior oculus ẽ cęlo respex̃. ⁊uultus tandẽ seirnior
desuꝑ arrisit. nob̃. quieuit leonina rabies. finẽ
accepit malicia. ȩ̨ccłia pacem recepit. ad nichilum
deductus ẽ in conspecti eius malignus. qui eam ꝑhoc fer¬
me octennium diro scismate conturbarat. Num uero ego
gratis de tantis ꝑiculis ero redditus uobis:  estris deside¬
riis donatus sum. ur̃is me profectibꝰ paro. quoꝵ uiuo meri¬
tis: uolo uiuere studiis ⁊ saluti. Quodq dudum cepta in
cantieis me exequi uultis : libenter quidem accipio. & dig¬
num arbitror interruptum potius resarcire sermonem:
quam noui ordiri quippiam. Uereor autẽ ne dissuetum
ꝑid temporis animum ⁊ distentum diu habitum. ñ solũ
ñ adtam diũsa: s etiam adtam indigna dignitas materiȩ.
ꝓ ut oportet ñ admittat. S si quod habeo: hoc uobis do.
poterit ce fideli obsequio meo ds̃ etiam quod ñ habeo dare
ut dem. Si non culpetur sane ingenum non uoluntas. Lo

Expanded text:
oc demum tertio, fratres, reditum ab Urbe nostrum clementior oculus e coelo respexit, et vultus tandem serenior desuper arrisit nobis. Quievit Leonina rabies, finem accepit malitia, Ecclesia pacem recepit. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus, qui eam per hoc ferme octennium diro schismate conturbarat. Num vero ego gratis de tantis periculis ero redditus vobis? Vestris desideriis donatus sum, vestris me profectibus paro: quorum vivo meritis, volo vivere studiis et saluti. Quodque dudum coepta in Canticis me exsequi vultis libenter quidem accipio, et dignum arbitror interruptum potius resarcire sermonem, quam novi ordiri quidpiam. Vereor autem ne dissuetum per id temporis animum et distentum diu habitum, non solum ad tam diversa, sed etiam ad tam indigna, dignitas materiae, prout oportet, non admittat. Sed si quod habeo, hoc vobis do; poterit et fideli obsequio meo Deus, etiam quod non habeo, dare ut dem. Si non; culpetur sane ingenium, non voluntas. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
lationibꝰ. Libent̃ ait glori abor iunfirimtatibꝰ meis.
ut in habitet ime uirtus x. Optanda in infirmita . quę
ł uirtute cõpensatur. Quis dabit mͥ ñ solum infirmari:
s et destitui. ac deficere penitus amemet ipso: ut dñi uir¬
tutũ uir tute stabiliar. Nam uirtus in infirmitate ꝑ¬
fieitur. demiꝙ ait. quaudo infirmor tuue fortis sum : ⁊potens
Quod eum ita sit: pulebre sponsa conu̾tit sibi adgłam. qͦ
ei pro obprobrio ab emulis intorquetut. ñ mͦ formosam s ui
gr̃a eẽ se glorians. Non eñ erubescit nigrediñe: qũa nout
pcessisse ⁊ insponso. Cui similari quantȩ etiã glȩ ẽ tus
illa prorsus exitationis ⁊ salutis. Absit mͥ głari nͥ ineruce
ñ c̃. Nigredo ẽ s forma et similitudo dm̃. Sade ad sc̃m y saiã.
et describet tͥ qualem in spũ illum uidit. Qũe nam alium
dic̃ nirum doloris. & scient᷑ iin infirmitatẽ. ⁊ quia uerat
eispecies neq decor : Et addidit. Nos putauius eum taꝗͣ

Expanded text:
oriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Optanda infirmitas, quae Christi virtute compensatur. Quis dabit mihi non solum infirmari, sed et destitui ac deficere penitus a memetipso, ut Domini virtutum virtute stabiliar? Nam virtus in infirmitate perficitur. Denique ait: Quando infirmor, tunc fortis sum et potens . 8. Quod cum ita sit, pulchre sponsa convertit sibi ad gloriam, quod ei pro opprobrio ab aemulis intorquetur; non modo formosam, sed et nigram esse se glorians. Non enim erubescit nigredinem, quam novit praecessisse et in sponso: cui similari quantae etiam gloriae est?illa prorsus exsultationis et salutis: Absit mihi gloriari, nisi non est. Nigredo est, sed forma et similitudo Domini. Vade ad sanctum Isaiam, et describet tibi qualem in spiritu illum viderit. Quem namque alium dicit virum doloris, et scientem infirmitatem; et quia non erat ei spec
Abbreviated transcription (Latin):
buit sub pͥncipe huius mundi imagniẽ terrestris homi¬
nis ad huc portans. formosam uͦ de celestis similitudine.
quã pꝰ ea cõmutauit ambulans iam innouitate uite :
S si hoc ẽ. cur ñ magis de p̃terito ngra fui Iñ ngra sum

Expanded text:
buit sub principe hujus mundi, imaginem terrestris homibuit sub principe hujus mundi, imaginem terrestris hominis adhuc portans; formosam vero de coelesti similitudine, quam postea commutavit, ambulans jam in novitate vitae? Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
gri capilli candidis uultibꝰ etiam decorẽ augent et gr̃am
Sic tͥ quoq facile adu̾tere ẽ: in rebus innumeris. Qũaꝗͣ.
sine numero sunt. quȩ insuꝑficie quidem repperies deco-¬
loria: incompositione uͦ decora. Calis fortassis mͦ potest spon¬
sa cumpulchritudine utiq cõpositionis. neuo ñ carere ingre¬
dinis: s sane in loco ꝑ egrinationis suȩ. Alioquin erit. cum
eam sibi inpatria ex hib t sponsus głiȩ gloriosam: non ha¬
bentem maculam. aut rugam. aut aliquid huiusmodi. At
Aã obrẽ ne mireriᷤᷤ qr dixi nigͣ sũ. & rursũ ichilomimꝰ ꝙ formosa sit głat
non dum per uenerat. ne for te quis putet
hoc dictum ñ quidem huic nigrȩ quȩ adhuc laborat uenien¬
do inura: s beate illi que iam prorsus absq ingredine regnat
inpatria. S: audi unde ingram ceunde formosam se dixerit
An ingram quidem ob tetiam conu̾sationem qũa prius ha-¬

Expanded text:
gri capilli candidis vultibus etiam decorem augent et gratiam. gri capilli candidis vultibus etiam decorem augent et gratiam. Sic tibi quoque facile advertere est in rebus innumeris. Quanquam sine numero sunt, quae in superficie quidem reperies decoloria, in compositione vero decora. Tali fortassis modo potest sponsa, cum pulchritudine utique compositionis, naevo non carere nigredinis; sed sane in loco peregrinationis suae. Alioquin erit cum eam sibi in patria exhibebit sponsus gloriae gloriosam, non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi. At Quamobrem ne mireris quia dixit: Nigra sum, et rursum nihilominus, quia formosa sit, glornondum pervenerat, ne forte quis putet hoc dictum, non quidem huic nigrae, quae adhuc laborat veniendo in via; sed beatae illi, quae jam prorsus absque nigredine regnat in patria. 4. Sed audi unde nigram et unde formosam se dixerit. An nigram quidem ob tetram conversationem, quam prius ha
Abbreviated transcription (Latin):
utes. Alias uͦ filie reuera iherłm quodammodo sunt. qͦ
huiusmodi sunt: nec falso ita eas nominat sponsa. Siue enĩ
propt̃ sacram̃ta ȩccłȩ quȩ indifferenter quidem cum bonis
suscipiunt. siue ꝓpter fidei equȩ cominunẽ confessionẽ. siue
ob fidelium corporalem saltem societatẽ. seu etiam propter
spem futurȩ salutis. aqua omnino ñ sunt quam diu hic
uuunt uł tales desꝑande: quantum libet uiuant desꝑate:
ñ in congrue filie iherłm nominantur. Uideamus iam qͥd
illud fuerit dicere. igra sum s formosa. Nulla ne in his ũb̾
repugnantia ẽ: Absit. Propt̃ simplices dico. quia inter colo¬
rem et formam discernere ñ nouerunt. cũ forma ad cõpositio¬
nem ꝑtineat: ingredo color sit. Non omne demq qd̾ nigrũ ẽ:
continuo ⁊ de forme ẽ. Nigredo ũbi causa: inpupilla ñ de-¬
decet. Et nigri quidam lapilli mornamentis placent:⁊ ni¬

Expanded text:
lites . Alias vero filiae revera Jerusalem quodam modo sunt quae lites . Alias vero filiae revera Jerusalem quodam modo sunt quae hujusmodi sunt, nec falso ita eas nominat sponsa. Sive enim propter sacramenta Ecclesiae, quae indifferenter quidem cum bonis suscipiunt; sive propter fidei aeque communem confessionem, sive ob fidelium corporalem saltem societatem, seu etiam propter spem futurae salutis, a qua omnino non sunt, quandiu hic vivunt, vel tales desperandae, quantumlibet vivant desperate; non incongrue filiae Jerusalem nominantur. 3. Videamus jam quid illud fuerit dicere: Nigra sum, sed formosa. Nullane in his verbis repugnantia est? Absit! Propter simplices dico, qui inter colorem et formam discernere non noverunt, cum forma ad compositionem pertineat, nigredo color sit. Non omne denique quod nigrum est continuo deforme est. Nigredo, verbi causa, in pupilla non dedecet; et nigri quidam lapilli in ornamentis placent; et ni
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Magis autẽ cum his quioderunt pacem studuit
ẽẽ pacifica: sciens se etiam insipientibꝰ debitric̃e Maluit
ergo ipsas fauorabili demulcere uocabulo: quia cure fuit ei
infirma um potius oꝑam dare saluti. quam propͥe ulti.¬
oui. Omnibꝰ quidem optanda ista ꝑfectio: propͥe autem
optimoꝵ forma ẽ p̃latoꝵ. Seiunt quippe bom fidelesq p̃ posi¬
tt. languentium sibi ereditam ammarum curam: non
pompam. Cuq int̾num murmur cuuspiam illarum que¬
rule uocis in dico dep̃hendunt: & simipsos usq ad conuitia
et contumelias prorumpentis. medicos se et ñ dños agnoscen¬
tes: parant confestim adu̾sus frene sim amne. ñ uindictam
s medicinam. Hec igitur ratio eur sponsa filias iherłm dicat
eas quas maliuolas sustinet atq maledieas: uidelicet ut in
blando sermone deliniat murmurantes. cõmotionẽ sedet.
sanet iniorẽ. Scriptum ẽ enim. Lingua pacifica: cõpeseit

Expanded text:
tur. Magis autem cum his qui oderunt pacem, studuit tur. Magis autem cum his qui oderunt pacem, studuit esse pacifica, sciens se etiam insipientibus debitricem. Maluit ergo ipsas favorabili demulcere vocabulo, quia curae fuit ei infirmarum potius operam dare saluti quam propriae ultioni, 2. Omnibus quidem optanda est ista perfectio; proprie autem optimorum forma est praelatorum. Sciunt quippe boni fidelesque praepositi, languentium sibi creditam animarum curam, non pompam. Cumque internum murmur cujuspiam illarum querulae vocis indicio deprehendunt, etsi in ipsos usque ad convicia et contumelias prorumpentis; medicos se et non dominos agnoscentes, parant confestim adversus phrenesim animae, non vindictam, sed medicinam. Haec igitur ratio cur sponsa filias Jerusalem dicat eas ipsas, quas malevolas sustinet atque maledicas: videlicet ut in blando sermone deliniat murmurantes, commotionem sedet, sanet livorem. Scriptum est enim: Lingua pacifica compescit
Abbreviated transcription (Latin):
conprobantes: dilectores sponsȩ. dilecti a sponso i ħu xͦ dño
cce quod direram insermone: qr emulis lacessientibus
sponsa respondẽ cogatur: que corpore quidẽ de nuiero
ad olescentularum ẽẽ uidentur:: animo aut̃ẽ longe sunt.
Ait nempe. Nigra sum s formosa: filiȩ iherłm. Patet quot
detraherent ei: ingredinẽ inproꝑantes. S adũte spon-¬
se patientiam. ac benignitatẽ. Non mͦ enim ñ redditlit
maledictum pro maledicto: s in suꝑ benedix̃. filias iherłm
uocans. quȩ magis pro sua nequitia filie babi louis uł filiȩ
baal aut si quod aliud nom̃ improꝑii occurriss: appella-¬
ri meruerant. Sane didicerat apropħa. imino ab ipsa
unctione quȩ docet suauitatẽ: calamum quassatum ñ
conterendum. Ilignum fumigans ñ extinguendum. Pro¬
pterea ñputauit amplius irritandas satis cõmotas ꝑ se
nec quiequ̾a ad dendum stimilis inuidiȩ qua torqueban¬

Expanded text:
comprobantes, dilectores sponsae, dilecti a sponso Jesu Christo comprobantes, dilectores sponsae, dilecti a sponso Jesu Christo in sermone, quia aemulis lacessentibus sponsa respondere cogatur, quae corpore quidem de numero adolescentularum esse videntur, animo autem longe sunt. Ait nempe: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem . Patet quod detraherent ei, nigredinem improperantes. Sed adverte sponsae patientiam ac benignitatem. Non modo enim non reddidit maledictum pro maledicto, sed insuper benedixit, filias Jerusalem vocans, quae magis pro sua nequitia filiae Babylonis, vel filiae Baal, aut si quod aliud nomen improperii occurrisset, appellari meruerant. Sane didicerat a propheta, imo ab ipsa unctione quae docet suavitatem, calamum 1350 quassatum non conterendum, et linum fumigans non exstinguendum . Propterea non putavit amplius irritandas satis commotas per sed nec quidquam addendum stimulis invidiae, qua torqueban
Abbreviated transcription (Latin):
deniq sedet suꝑ talentum plumbi. Uides quod ñ faciat
homin̾ẽ rectum. fides etiam recta. quȩ non oꝑatur exdilec¬
tione: At qui sine dilectione ẽ: non habet unde diligat
sponsam. s nec oꝑa quam aus recta. rectu cor efficere suf¬
ficiunt: sine fide. Quis enim rectum dicat hominem
ñ placentẽ deo: Sine fide autẽ inpossibile ẽ placere deo
Qui non placet deo: non potest illi placere deus. Nam
cui placet ds̃ : deo displicere ñ pot̾. Porro cin non placet ds̃: nec
sponsa enis. Quomodo gͦ rectus qui nec dm̃ diligit. nec ȩccłiã
dei. cui dicitur recti diligunt te:Suigitur nec fides sine oꝑibꝰ
nec oꝑa sine fide sufficiunt ad animi rectitudinẽ: nos qui
inxp̃m credimus fr̃s. rectas studeamus facere uias nr̃as et
studia nr̃a. Leuemus corda nr̃a cum manibus ad dm̃: ut
toti recti inuemamur: fidei nr̃ȩ rectitudiñe rectis actibꝰ

Expanded text:
denique sedet super talentum plumbi . Vides quod non faciat denique sedet super talentum plumbi . Vides quod non faciat hominem rectum fides etiam recta, quae non operatur ex dilectione. At qui sine dilectione est, non habet unde diligat sponsam. Sed nec opera, quamvis recta, rectum cor efficere sufficiunt sine fide. Quis enim rectum dicat hominem non placentem Deo? Sine fide autem impossibile est placere Deo . Qui non placet Deo, non potest illi placere Deus. Nam cui placet Deus, Deo displicere non potest. Porro cui non placet Deus, nec sponsa ejus. Quomodo ergo rectus, qui nec Deum diligit, nec Ecclesiam Dei, cui dicitur: Recti diligunt te? Si ergo nec fides sine operibus, nec opera sine fide sufficiunt ad animi rectitudinem; nos qui in Christum credimus, fratres, rectas studeamus facere vias nostras et studia nostra. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum, ut toti recti inveniamur, fidei nostrae rectitudinem rectis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ rectus. cuius fides mortua. cinꝰ opꝰ mors ciuiꝰ milla de¬
uotio. a maritudo multa: Erat quidem in offeñte fides: s
ñ infide dilectio. Recta oblatio: s crudelis diuisio. Mors fidĩ.
fides tua. Fidem tuam dilectio anmet: probet actio. N
ineuruet t̾renum opꝰ: qu̾e fides celestium erigit. Qui
te dicis ixͦ manere. debes sicut ipse ambulauit ce ipse
ambulare. Quod si propͥam głam queris. florenti inui¬
des. absenti detrahis. reponis ledentite: hoc xp̃e ñ fecit
Confiteris te nosse dm̃. F.a .n. Non recte plane. s ipie lun¬
guam xͦ. aminam dedisti diabolo. Audi ergo quid dicat.
Homo iste labiis me honorat: cor aut̾e eius longe ẽ ame.
Non ẽ pro fecto rectus: qui tam ñ recte diuidis. Non po-¬
tes attollere caput: pressum diaboli iugo.Non te subrig̾e
p̃uales: cui dominatur unquitas. Inquitates tuȩ suꝑ gresse

Expanded text:
Quomodo rectus, cujus fides mortua, cujus opus mors, cujus nulla deQuomodo rectus, cujus fides mortua, cujus opus mors, cujus nulla devotio, amaritudo multa? Erat quidem in offerente fides, sed non in fide dilectio; recta oblatio, sed crudelis divisio. 8. Mors fidei  ut vivat fides tua. Fidem tuam dilectio animet, probet actio. Non incurvet terrenum opus, quem fides coelestium erigit. Qui te dicis in Christo manere, debes, sicut ipse ambulavit, et tu ambulare. Quod si propriam gloriam quaeris, florenti invides, absenti detrahis, reponis laedenti te: hoc Christus non fecit. Confiteris te nosse Deum, factis autem negas. Non recte plane, sed impie linguam Christo, animam dedisti diabolo. Audi ergo quid dicat: Homo iste labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me . Non es profecto rectus, qui tam non recte dividis. Non potes attollere caput pressum diaboli jugo. Non te subrigere praevales, cui dominatur iniquitas. Iniquitates tuae supergressae
Abbreviated transcription (Latin):
&e p᷑a uus diusor. Quid diuidis auctum afide: inique
diuidis. fidem perimens tuam. Nam fides sine oꝑibus
mortua ẽ. Munus mortuũ offers deo: Sienim quedã
fidei amina ipsa deuotio ẽ. quid fides que ñ oꝑatur ex
dilectione insi cadauer exanune: Bene honoras dm̃ mu¬
uere fetido. Bene placas tuȩ fidei int̾̃ fector. Quomodo
hostia pacifica. ubi tam seua discordia ẽ: Non mirum
si cayn insurrer̃ infratrem. qui suam pͥus occiderat fidẽ
Quid miraris ocam si ad tua ñ respieit munera. qͥ te des¬
picit: Nec hoc mirum si ñ respicit adte: qui ita es di¬
iisus inte.Si manum  deuotioni. quid anmum das
lur ori: Non coneilias tibi dm̃: discoris tecum. Non placas
s peceas: & si ñdum quidem impie feriendo: s tam̃ di¬
uidendo ñ recte. Et si nec dum parricida: iam tamen
fr uei̾a teneris. Num quid rectus uł quando manum porri¬
gis deo. cuius cor int̃ram tirahit liuor et fiat̃num odium:

Expanded text:
et pravus divisor. Quid dividis actum a fide? Inique et pravus divisor. Quid dividis actum a fide? Inique dividis, fidem perimens tuam: nam fides sine 1349 operibus mortua est . Munus mortuum offers Deo? Si enim quaedam anima fidei ipsa devotio est, quid fides quae non operatur ex dilectione, nisi cadaver exanime? Bene honoras Deum munere fetido? bene placas tuae fidei interfector? Quomodo hostia pacifica ubi tam saeva discordia est? Non mirum si Cain insurrexit in fratrem, qui suam prius occiderat fidem. Quid miraris, o Cain, si ad tua non respicit munera qui te despicit? Nec hoc mirum si non respicit ad te, qui ita divisus es in te. Si manum devotioni, quid animum das livori? Non concilias Deum tibi, discors tecum, non placas, sed peccas; et nondum quidem impie ferendo, sed tamen dividendo non recte. Etsi necdum fratricida, jam tamen fideicida teneris. Nunquid rectus, vel quando manum porrigis Deo, cujus cor in terram trahit livor et fraternum odium?
Abbreviated transcription (Latin):
deris ammisisse tuam: Cur suam inte conditor in¬
tuetur ab olitam similitudm̃e: cum triam inie tͥ con¬
seruet assidueq rep̃sentet. Iam omne adiutorium qͦd
tͥ ex me debebatur. u̾tisti tͥ in confusioñẽ: ab uteris ob¬
sequio ineo. Indigne humanum corpus in habitas: bru¬
tus et bestialis et bestialis sp̃c. Istrusmodi gͦ curue amme
ñ possunt dilig̃e sponsum. qm̃ ñ sunt amicȩ sponsi: cũ
sint mundi. Quiuult inquit amieus eẽ hunus mundi:
sursum sunt: rectitudo. Et ipsa ut ꝑfecta. sit: insensu
diffimatur et consensu. Rectum reuera te dixerim. sirecte
in omnibꝰ sentias: et factis ñ dissentias. Iniusibilis animi
statum: nuntiet fides et actio. Rectum iudica si fide catho¬
licum. & iustum oꝑe probaris. Si quomiinꝰ. curui censere
ñ dubites. Sic nempe habes. si recte offers. & recte ñ pec
autẽ ab alterutrum ea ñ diuidis. Noli ẽẽ rectus oblator:

Expanded text:
deris amisisse tuam? Cur suam in te Conditor inderis amisisse tuam? Cur suam in te Conditor intuetur abolitam similitudinem, cum tuam in me tibi conservet, assidueque repraesentet? Jam omne adjutorium, quod tibi ex me debebatur, vertisti tibi in confusionem; abuteris obsequio meo, indigne humanum corpus inhabitas, brutus et bestialis spiritus. 7. Istiusmodi ergo curvae animae non possunt diligere sponsam, quoniam non sunt amicae sponsi, cum sint mundi. Qui vult, inquit, amicus esse hujus mundi, sursum sunt, rectitudo. Et ipsa ut perfecta sit, in sensu definiatur et consensu. Rectum reverante dixerim, si recte in omnibus sentias, et factis non dissentias. Invisibilis animi statum nuntiet fides et actio. Rectum judica, si fide catholicum, et justum opere probaveris. Si quo minus, curvum censere non dubites. Sic nempe habes: Si recte offers et recte non divautem ab alterutro ea non dividis. Noli esse rectus oblator
Abbreviated transcription (Latin):
titram suos econtiario ocłõs hab̾e sursum. cȩlos lib̾e sus¬
picere. celoꝵq luminaribus oblectare aspectus: spualem
uero celestemq ereaturam suos econtiario ocłõs. idẽ int̃¬
nos sensus atq affectus. trahere int̾ram de orsum: & quȩ¬
n. debuit nutriri introceis: herere luto tamqu̾a unam
de suibus. ⁊ amplexariq stercora. Erubesce anima mea di¬
uina. pecoriam cõminutasse similitudinẽ. Erubesce uo¬
lutari inceno: quȩ decȩlo es. Crubesce anma ait corpus.
in mei considãtione. Ereata creanti similis recta. me quoq
accepisti ad iutorium simile tibi: utiq scd̃m limam̃ta cor¬
poreȩ rectitudinis. Quo cumq teu̾tas siue ad dm̃ sursũ
siue ad me de orsum: nemo siquidem carnẽ suam odio
habuit: ubiq occurrit tibi species decoris tui. ubiq pro
statu tue dignitatis habes de magisterio sapientiȩ fami¬
liarẽ ammonitionẽ. Me ergo meam qu̾ã tui gr̃a accepi re¬
tinente &e seruante p̾rogatiua: tu quomodo ñ confuri¬

Expanded text:
sursum, coelos libere suspicere, coelorumque luminaribus oblectare aspectus; spiritualem vero coelestemque creaturam suos econtrario oculos, id est internos sensus atque affectus, trahere in terram deorsum; et quae debuit nutriri in croceis, haerere luto, tanquam unam de suibus, amplexarique stercora . Erubesce, anima mea, divinam pecorina commutasse similitudinem; crubesce volutari in coeno, quae de coelo es. Erubesce, anima, ait corpus, in mei consideratione. Creata creanti similis recta, me quoque accepisti adjutorium simile tibi, utique secundum lineamenta corporeae rectitudinis. Quocunque te vertas, sive ad Deum sursum, sive ad me deorsum nemo siquidem carnem suam unquam odio habuit, ubique occurrit tibi species decoris tui, ubique pro statu tuae dignitatis habes de magisterio sapientiae familiarem admonitionem. Me ergo meam, quam tui gratia accepi, retinente et servante praerogativam; tu quomodo non confun
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Beatus qui te ihis. hominẽ int̾ homines cou̾santem
diligenter obseruans: se ipsum p̃bet ꝓuiribꝰ imitatorem
tui. Hoc iam beatitudinis munus formosa tua pͥmitias
suȩ dotis accepit: nec quod formosum ẽ tui. imitari pi¬
gra: nec quod ingrum: sustinere confusa. Unde ⁊ dicebat
Nigra sum s formosa filiȩ iherłm. Et addidit similitudi¬
nem. ficut tab̾nacula cedar: sicut pelles salomonis. At ist¬
ud obscurum ẽ: nec attingendum omnino fatigatis. ha¬
betis tẽpus adpulsandum. Si ñ dissimulatis : aderit qui
reuelat misteria. nec cunctabitur aꝑire qui et ad pulsam¬

Expanded text:
tiam. Beatus qui te in his hominem inter homines conversantem tiam. Beatus qui te in his hominem inter homines conversantem diligenter observans, se ipsum praebet pro viribus imitatorem tui. Hoc jam beatitudinis munus formosa tua primitias suae dotis accepit; nec quod formosum est tui, imitari pigra; nec quod nigrum sustinere confusa. Unde et dicebat: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem; et addidit similitudinem: Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. At istud obscurum est, nec attingendum omnino fatigatis. Habetis tempus ad pulsandum. Si non dissimulatis, aderit qui revelat mysteria; nec cunctabitur aperire, qui et ad pulsan
Abbreviated transcription (Latin):
sanati sumꝰ. E cee unde niger. Iunge ⁊ illud sẽi dauid.Sre¬
ciosus forma p̃filis hominũ. ⁊ habes totũ insponso quod
sponsa dese hoc in loco testata ẽ. Non tͥ recte ⁊ ipse uidetur
sedm ea quȩ dieta sunt emulis posse responde nidens: Niget
sum s formosus filu iherłm:  Niger plane. cui non erat
species neq decor: inger quia ũmiis ⁊ ñ homo. obprobrium ho¬
minum. ⁊ abiectio plebis. Deniq se ipsum fecit peccatum. &
nigrum dicere uerear. Intuere sane panins sordidum. pla¬
gis liuidum. illitum sputis. pallidum morte: ⁊ nigrum uel
tune profecto fatebere. ꝑcunctare etiam apłos eundem ipsum
qualem inmonte ꝑspererint: aut certe angelos inqualem ꝓs¬
picere concupiscant. ⁊ nichilominus formostim innabere. Ergo
formosus inse: niger propt̃ te. Qu̾a formos m ⁊m mea for¬
ma te agnosco dñe iħu: non obdiuma tantum quibꝰ efful.¬
ges muacula: s ⁊ propter ueritatẽ ⁊ mansuetudinẽ ⁊ iusti¬

Expanded text:
sanati sumus . Ecce unde niger. Junge et illud sancti David: Speciosus forma prae filiis hominum ; et habes totum in sponso, quod sponsa de se hoc in loco testata est. 9. Num tibi recte et ipse videtur secundum ea quae dicta sunt, aemulis posse respondere Judaeis: Niger sum, sed formosus, filii Jerusalem? Niger plane, cui non erat species, neque decor; niger, quia vermis et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Denique se ipsum fecit peccatum : et nigrum dicere verear? Intuere sane pannis sordidum, plagis lividum, illitum sputis, pallidum morte; et nigrum vel tunc profecto fatebere. Percunctare etiam apostolos, eumdem ipsum qualem in monte perspexerint; aut certe angelos, in qualem prospicere concupiscant; et nihilominus formosum mirabere. Ergo formosus in se, niger propter te. Quam formosum et in mea forma te agnosco, Domine Jesu! non ob divina tantum quibus effulges miracula, sed et propter veritatem, et mansuetudinem, et justi
Abbreviated transcription (Latin):
cius unagine sua: si proprio fuerit restituta decori.
Propterea et omnis gła eoꝵ intus non foris ẽ: hoc ẽ non
inflore feni aut inore uulgi: s in domino. Unde et di
conscientie solus sit arbiter ds̃. eui soli placere desid̾ant:
et eui placere sola uera ⁊ summa głaẽ. Nonmediocris pla¬
ne gła ẽ illa quȩ intus ẽ: in qua gsari dignatur ce dñs
głe dicente dauid. Omnis gła eius filie regis abintus. Et
tucior sua cuiq gła: dutm eam habet insemet ipso: ⁊ñ in al¬
t̃o. At ñ insolo fortassis candore int̾no: s exteriori qͦ in gre

Expanded text:
tius imagine sua, si proprio fuerit restituta decori. 1352 tius imagine sua, si proprio fuerit restituta decori. 1352 Propterea et omnis gloria eorum intus, non foris est; hoc est, non in flore feni, aut in ore vulgi, sed in Domino. Unde et dicconscientiae solus sit arbiter Deus, cui soli placere desiderant; et cui placere, sola vera et summa gloria est. Non mediocris plane gloria illa quae intus est, in qua gloriari dignatur et Dominus gloriae, dicente David: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Et tutior sua cuique gloria, dum habet eam in semetipso, et non in altero. At non in solo fortassis candore interno, sed in exteriori quoque nigre
Abbreviated transcription (Latin):
ab sconditam: qũa nemo pͥncipum mundi huiꝰagnouit.
Porro hunc in eum sapientiȩ iusticiȩꝙ candorem. ngredo
illa exterior dep̃sentia corporis infirma. de laborib pluri¬
mis. deieiuiis acuigiliis multis: aut oꝑabatur aut ꝓ me¬
rebatur. Ideoq et quod ngrum ẽ pauli. speciosius ẽ ommi
ornam̃to ex trinseco: omni etiam regio cultu. Non compa¬
rabitur ei quantalibet pulchritudo carnis. ñ cutis utiq
nitida. et ar sura. ñfacies colorata uicma putredini. non
uestis p̃ciosa obnoxia uetustati: non auri species splendor¬
ꝙ geminarum. sei queq talia: quȩ omnia sunt ad corrup¬
tionẽ. Merito pro inde omnis cura sc̃oꝵ sp̃to ornatu. cultuq
suꝑfluo exterioris sui hominis qui certe corrumpitur.
omni se diligentia p̃bet & occupat excolendo. e decoran¬
do interiori illi. qui adimaginnem dei ẽ: & renouatur de
die in dieni. Certi suiit enim deo ñ posse ẽẽ quiequam accep¬

Expanded text:
absconditam, quam nemo principum mundi hujus agnovit. absconditam, quam nemo principum mundi hujus agnovit. Porro hunc in eo sapientiae, justitiaeque candorem nigredo illa exterior de praesentia corporis infirma, de laboribus plurimis, de jejuniis ac vigiliis multis, aut operabatur, aut promerebatur. Ideoque et quod nigrum est Pauli, speciosius est omni ornatu extrinseco, omni etiam regio cultu. Non comparabitur ei quantalibet pulchritudo carnis, non cutis utique nitida et arsura, non facies colorata vicina putredini, non vestis pretiosa obnoxia vetustati, non auri species, splendorve gemmarum, seu quaeque talia, quae omnia sunt ad corruptionem. 7. Merito proinde omnis cura sanctorum, spreto ornatu cultuque superfluo exterioris sui hominis, qui certe corrumpitur, omni se diligentia praebet et occupat excolendo ac decorando interiori illi, qui ad imaginem Dei est, et renovatur de die in diem. Certi sunt enim Deo non posse esse quidquam accep
Abbreviated transcription (Latin):
itdicio. Et sungra ẽ: forisecus ẽ. Sibi autẽ. ꝓminimo ẽ
ut auobis nidicetur: aut abhis qui scđdm faciem iudieant
homo siquidem uidet infaciȩ. ds̃ autẽ intuetur eor.
Propterea ⁊ si nigra foris s intus formosa: ut ei placeat
eni se probauit. Non enim uobis: quibꝰ si adhue placeret
pħam ds̃ ꝓmittat istius modi igris: quos aut humi¬
litas penitentiȩ. aut caritatis ⁊ elus. tanqua solis estus
sapientiȩ. Candor ẽ enim uitȩ et̾nȩ sapientia. ut sapiens
diffinit: & cͣ ndidam oportet eẽ anmam. in qua ipsa
sedem elegerit. Quod si anima iusti sedes ẽ sapientiȩ.
Haud dubie dixerim anmĩa iusti eẽ candidam: &e
fortassis iusticia ipsa candor ẽ. Iustus autẽ eiat paulus.
eui reposita fuerat corona iusticiȩ. Candida em̃ ꝓ inde
pauli anima erat.⁊ sapientia sedebat in ea.ita ut sapien¬
ciam loqueretur int̾ ꝑfectos. sapientiam in mifterio

Expanded text:
judicio. Etsi nigra est, forinsecus est. Sibi autem pro minimo est, judicio. Etsi nigra est, forinsecus est. Sibi autem pro minimo est, ut a vobis judicetur, aut ab his qui secundum faciem judicant. Homo siquidem videt in facie, Deus autem intuetur cor . Propterea etsi nigra foris, sed intus formosa, ut ei placeat cui se probavit. Non enim vobis: quibus si adhuc placeret. mittat istiusmodi nigris, quos aut humilitas poenitentiae, aut charitatis zelus, tanquam solis aestus,sapientiae. Candor est enim vitae aeternae sapientia, ut Sapiens definit : et candidam oportet esse animam, in qua ipsa sedem elegerit. Quod si anima justi sedes est sapientiae, haud dubie dixerim animam justi esse candidam. Et fortassis justitia ipsa candor est. Justus autem erat Paulus, cui reposita fuerat corona justitiae . Candida proinde Pauli anima erat, et sapientia sedebat in ea, ita ut sapientiam loqueretur inter perfectos, sapientiam in mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sermo contemptibilis. Paulus hic erat. Ita ne paulum ofiliͤ
iherłm de p̃sentia corporis estimatis. ⁊ tanquam decolorem
deformqͦ contempnitis. quia cernitis homunculum afflic¬
tari infame ⁊ siti. infrigore ⁊ nuditate. in laboribꝰ plurimis.
inplagis supra modum. inmortibꝰ frequenter. Hȩc sunt
quȩ dengrant paulum. Pro hunismodi doctor gentium
reputatur ingłus. ignobilis. niger. obscurus. tanqu̾a demiq
ꝑipsima huius mundi. Enim uͦ ñ ne ipse ẽ qui rapitur inpara¬
disum. qͥ unum alterumq ꝑambulans usq ad ter cium sui
puritate penetrat celum: Ouere pulcherrima anima. qu̾ã
⁊ siifirmũ in habitantẽ corpusculum pulcͥtudo cȩlestis at¬
mittere ñ despex̃: angelica sublimitas non reiecit: claritas
dnia ñ reppulit. hanuos dicitis ingram: Nigra ẽ s for¬
mosa filiȩ iherłm. Nigra ut̃o: formosa diuino angelicoꝙꝙ

Expanded text:
et sermo contemptibilis . Paulus hic erat. Itaque Paulum, o filiae et sermo contemptibilis . Paulus hic erat. Itaque Paulum, o filiae Jerusalem, de praesentia corporis aestimatis, et tanquam decolorem deformemque contemnitis, quia cernitis homunculum afflictari in fame et siti, et frigore et nuditate, in laboribus plurimis, in plagis supra modum, in mortibus frequenter? Haec sunt quae denigrant Paulum. Pro hujusmodi doctor gentium reputatur inglorius, ignobilis, niger, obscurus; tanquam denique peripsema hujus mundi. Enimvero nonne ipse est qui rapitur in paradisum, qui unum alterumque perambulans, usque ad tertium sui puritate penetrat coelum? O vere pulcherrima anima! quam, etsi infirmum inhabitantem corpusculum, pulchritudo coelestis admittere non despexit, angelica sublimitas non rejecit, claritas divina non repulit. Hanc vos dicitis nigram? Nigra est, sed formosa, filiae Jerusalem. Nigra vestro, formosa divino angelicoque
Abbreviated transcription (Latin):
sicut .t.c. sicut pelles. s: sic oportet intelligi. ut de uet̾i
quidem cou̾satione cedar. de noua uͦ salomonis se dierti
tab̾naculum. Hoc enim ẽẽ pelles quod tabnaculum: propħa
ostendit dicens. Repente uastata sunt tab̾nactila mea : subito
pelles meȩ. Prius igitur nigra sicut uillissima tab̃nacula ce¬
dar. pꝰ ea formosa. sicut pelles gloriosi regis. S udeamus
quomͦ ad statum potius uitȩ potioris: utrumq respiciat.
Si considemus habitum ex teriorem scõꝵ eum qui infacie ẽ
qu̾ã sit humilis utiq ceabiectus. ⁊ quadam neglectus incu¬
ria. cum tam̃ ide intidem intꝰ reuelata facie głam dĩ spe¬
culantes. in eandem iminaginẽ trans form̃tur declaritate
nima. merito nobis uidebitur posse respondere exprobran¬
tibꝰ si bi igredinem. ingra sum s formosa: Uis tibi demq
de monstrem animam̃ ⁊nigram pariter &e formosam:
Epłȩ inquiunt graues sunt: s p̃sentia corporis infirma.

Expanded text:
Cedar, sicut pelles Salomonis , sic oportet intelligi, ut de veteri quidem conversatione Cedar, de nova vero Salomonis se dixerit tabernaculum. Hoc enim esse pelles, quod tabernaculum, propheta ostendit dicens: Repente vastata sunt tabernacula mea, sabito pelles meae . Prius igitur 1351 nigra, sicut vilissima tabernacula Cedar: postea formosa, sicut pelles gloriosi regis. 5. Sed videamus quomodo ad statum potius vitae potioris utrumque respiciat. Si consideremus habitum exteriorem sanctorum, eum qui in facie est, quam sit humilis utique et abjectus, et quadam neglectus incuria; cum tamen identidem intus revelata facie gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem transformnima merito nobis videbitur posse respondere exprobrantibus sibi nigredinem: Nigra sum, sed formosa? Vis tibi denique demonstrem animam et nigram pariter, et formosum? Epistolae, inquiunt, graves sunt; sed praesentia corporis infirma,
Abbreviated transcription (Latin):
templationis. Et pͥmũ quidem historiam adhortum puto non
immerito de putaui: qd̃ in ea inueniant᷑ uiri uirtutũ. tamqmͣ
ligna fructifera in horto sponsi. ⁊ inparadiso di. de qͦ bonis actibꝰ
ac morib quot sumis exempla: tot carpis poma. An forte qͥs am¬
bigat dĩ eẽ plantationẽ bonũ hominẽ : Audi scm̃ dd̾. de uro bono
quid canat. Erit ait tamquã lignum qd̾ plantatũ ÷ secꝰ decursꝰ
aquaꝵ: qd̾ fructũ suũ dabit in tempore suo. ⁊ folium eiꝰ ñ defluet.

Expanded text:
ontemplationis. 4. Et primum quidem historiam ad hortum puto non ontemplationis. 4. Et primum quidem historiam ad hortum puto non immerito deputari, quod in ea inveniantur viri virtutum, tanquam ligna fructifera in horto sponsi et in paradiso Dei, de quorum bonis actibus ac moribus quot sumis exempla, tot carpis poma. An forte quis ambigat Dei esse plantationem bonum hominem? Audi sanctum David de viro bono quid canat. Erit, ait, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et foliu
Abbreviated transcription (Latin):
fugit ꝯscientiã sacerdotis. ad quem eum mag̃ oportuerat tan¬
quã ad sinum recurrere matris: Si spũales estis. instruite
hurꝰ modi inspũ lenitatis. considerans quisq se ipsũ. ne et
ipse temptet᷑. Alioquin ille inpeccõ suo moriet᷑. sanguinẽ aut̃
quentia ex his quȩ p̃taxauimus manifesta ÷ : uideamus iam
de cellariis quid spiritalit̾ sentire debeamꝰ. In consequentib
mentio fit ⁊ de horto ⁊ de cubiculo. quȩ ambo nc̃ ad ungo istis
cellariis. ⁊ inp̃sentẽ disputationẽ assumo: nam simul tracta¬
ta melius ex inuicẽ in notescent. Et queramꝰ si placet tria
ista inscripturis scis. hortum. cellarium. cubiculum. In ipsis¬
uempe libent dm̃ sitiens aĩa uersat᷑ ⁊ morat᷑. sciensse ibi absq dubic
inuenturã quẽ sitit. Sit itaq hortus. plana ac simplex historia:
sit cellarium moralis sensus. sit cubiculum. archanum theoricȩ ꝯ¬

Expanded text:
fugit conscientiam sacerdotis, ad quem eum magis oportuerat tanfugit conscientiam sacerdotis, ad quem eum magis oportuerat tanquam ad sinum recurrere matris? Si spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis; considerans unusquisque se ipsum, ne et ipse tentetur . Alioquin ille in peccato suo morietur: sanguinem autem erae consequentia ex his quae praetaxavimus manifesta est, videamus jam de cellariis 1340 quid spiritualiter sentire debeamus. In consequentibus mentio fit etiam de horto et de cubiculo, quae ambo nunc adjungo istis cellariis, et in praesentem disputationem assumo: nam simul tractata melius ex invicem innotescent. Et quaeramus, si placet, tria ista in Scripturis sanctis, hortum, cellarium, cubiculum. In ipsnempe libenter Deum sitiens anima versatur et moratur, sciens se ibi absque dubio inventuram quem sitit. Sit itaque hortus simplex ac plana historia; sit cellarium moralis sensus; sit cubiculum arcanum theoricae c
Abbreviated transcription (Latin):
memoria habuntiȩ suauitatis. quam iam ex uberib fluentẽ exꝑtȩ
sunt. Dicerẽ de uberib si non me satis dixisse suꝑiꝰ meminissẽ.
Hunc iͦitides quomꝰ de matre p̾sumunt. quomͦ eiꝰ lucra ⁊ gaudia sua
reputant. ꝓpͥȩ repulsȩ inixriã. illiꝰ int̾ductione consolantes. Mi¬
nime ita confiderent: nisi matrẽ agnoscerent. Audiant hoc p̃lati
qui sibi cõmissis uolunt semꝑ eẽ formidini: utilitati raro. Erudi¬
mini qui iudicatis.t̃. Discite subditoꝵ matres uos eẽ debere: non
dominos. S tudete mag̃ amari: quam metui. Et si interdum
seueritate opus :: pat̾na sit. ñ tyrannica. Matres fouendo. patͣs
uos corripiendo exhibeatis. Mansuescite. ponite feritatẽ. Su¬
spendite u̾b̾a. ꝓducite ub̃a: pectora lacte pinguescant. ñ tẏpo
turgeant. Quid ugum urm suꝑ eos aggrauatis. quoꝵ po¬
tius onera portare debetis: Cur morsus a serpente paruulꝰ.

Expanded text:
memoria abundantiae suavitatis, quam jam ex uberibus fluentem expertae memoria abundantiae suavitatis, quam jam ex uberibus fluentem expertae sunt. Dicerem de uberibus, si non me satis dixisse superius meminissem . Nunc vero vides quomodo de matre praesumunt, quomodo ejus lucra et gaudia sua reputant, propriae repulsae injuriam illius introductione consolantes. Minime ita confiderent, nisi matrem agnoscerent. Audiant hoc praelati, qui sibi commissis semper volunt esse formidini, utilitati raro. Erudimini, qui judicatis terram. Discite subditorum matres vos esse debere, non dominos; studete magis amari, quam metui: et si interdum severitate opus est, paterna sit, non tyrannica. Matres fovendo, patres vos corripiendo exhibeatis. Mansuescite, ponite feritatem; suspendite verbera, producite ubera; pectora lacte pinguescant, non typho turgeant. Quid jugum vestrum super eos aggravatis, quorum potius onera portare debetis? Cur morsus a serpente parvulus
Abbreviated transcription (Latin):
scłi pollicentem. Sic ⁊ ista quantumuis ꝓficiat. qualibet
ꝓmoueat᷑. cura. ꝓuidentia. atq. affectui. ab his quas in e¬
uangłio genuit nunquã amouet᷑. nunquã sua uiscera obliui¬
uideor: s soli ñ ꝓderit. Ur̃ omnium ÷ m̃s om̃is ꝓuectꝰ: uobis
ꝓficio. uobiscum partibor. quicqͥd plus forte uobis meruero.
U is indubitant̃ scire qr in hoc sensu ⁊ affectu locuta sit: Audi
quid ille respondeant. Exultabimus ⁊ lȩtabimur in te.
Inte inquiunt exultabimꝰ ⁊ lȩtabimur: nam in nobis necd̾u
meremur. & addunt. Memores uberum tuiꝵ. Hoc est.
E quanumit̾ sustinemus dum uenias. scientes te plenis ad
nos reuersuramuberib Tunc nos confidimus ex ultarr letari:
memores int̾im uberum tuoꝵ. Quod adiungunt suꝑ uinum.
significant se ad huc quidẽ ꝓ sui imꝑfectione carnalium desidioꝵ
quȩ uino designant᷑ recordatione pulsari. uinci tam̃ eadẽ desid̾ia

Expanded text:
saeculi pollicentem. Sic et ista, quantumvis proficiat, quantumlibet saeculi pollicentem. Sic et ista, quantumvis proficiat, quantumlibet promoveatur; cura, providentia atque affectu ab his, quas in Evangelio genuit, nunquam amovetur, nunquam sua viscera oblivivideor; sed soli non proderit. Vestrum omnium est meus omnis profectus: vobis proficio, vobiscum partibor quidquid plus forte vobis meruero. Vis indubitanter scire quia in hoc sensu et affectu locuta sit? Audi quid illae respondeant. Exsultabimus et laetabimur in te. In te, inquiunt, exsultabimus et laetabimur: nam in nobis necdum meremur. Et addunt, Memores uberum tuorum, hoc est, aequanimiter sustinemus dum venias, scientes te plenis ad nos reversuram uberibus. Tunc nos confidimus exsultare et laetari, memores interim uberum tuorum. Quod adjungunt, super vinum , significant se adhuc quidem pro sui imperfectione carnalium desideriorum, quae vino designantur, recordatione pulsari; vinci tamen eadem desideria