comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ discipłis dicit In ꝑacientia ur̃a pos¬
sidebitis animas ur̃as. Pensate queso uͥ
erit pacientia: si deest qđ toleret᷑ Nor
suspicor eũ abel esse. quẽ cara malitia
ñ exercuerit. Boni eĩ si sine malis
minime purgant᷑ Ipsa autẽ maloꝵ
societas: purgatio bonoꝵ est. Tres in
archa noe filii fuert᷑: unꝰ irrisor patͥs
extitit. Qui & si in se benedictꝰ fue¬
rit: maledictionis tam̃ sententiã in
filio suscepit Duos abraham priꝰꝗͣ
çȩthuram uxorẽ acciperet filios habuit:
s tam̃ carnalis eiꝰ filiꝰ reꝓmissionis ẽ
filiũ ꝑsecutꝰ. Qđ magnꝰ doctor expo¬
Duos isaac filios habuit: s unꝰ qui
spiritalis extitit. ante minas fr̃is car¬
nalis fugit. Duodecim laicob filios
habuit: s unũ qͥ rectiꝰ uiuebat. decein
in egypto uendidert᷑. In dauid ꝓpħa
qͥa suit qđ purgari debuisset: actũ ẽ
ut ꝑsecutorẽ filiũ pateret᷑. Beatꝰ iob

Expanded text:
rum discipulis dicit: « In patientia vestra posrum discipulis dicit: « In patientia vestra possidebitis animas vestras . » Pensate, quaeso, ubi erit patientia, si deest quod toleretur. Non suspicor enim Abel esse quem Cain malitia non exercuerit. Boni enim sine malis si minime purgantur. Ipsa autem malorum societas purgatio bonorum est. Tres in arca filii Noe fuerunt; unus irrisor patris exstitit , qui etsi in se benedictus fuerit, maledictionis tamen sententiam in filio suscepit . Duos Abraham, priusquam Cethuram uxorem acciperet, filios habuit, sed tamen carnalis ejus repromissionis est filium persecutus. Quod magnus doctor expo. Duos Isaac filios habuit, sed unus, qui spiritalis exstitit, ante minas fratris carnalis fugit . Duodecim Jacob filios habuit, sed unum qui rectius vivebat, decem in Aegypto vendiderunt. In David propheta, quia fuit quod purgari debuisset, actum est ut persecutorem filium pateretur beatus. Job
Abbreviated transcription (Latin):
mollib uestiti st̃. qͥ adulationib ac lau¬
dib delectant᷑. Negat᷑ autẽ qͥr loħs arun¬
do uento agitata fuerit: qm mentis
eiꝰ fortitudine̾ nulla humani oris au¬
ra flectebat. Nos enĩ si laudib erigim᷑.
uituꝑationi humiliam᷑: arundo uento
agitata sumꝰ. S absit hoc. absit acorde
ur̃e excellentiȩ. Scio qͥa magistrũ genti¬
um studiose legitis. qui ait̃. Si ad huc
hominib placerem: xp̃i seruus ñ essem
Si qua tam̃ uł parua tristitia ex hac re
menti ur̃e exorta est: credo qđ hoc om¬
nipotens d̾s fieri benigue ꝑmisit. Neq
enĩ electis suis in hac uita ꝓmisit gau¬
dia delectationis. s amaritudines & tri¬
bulationes: ut medicine more ꝑ ama¬
rum poculũ ad dulcedinẽ eterne rede¬
ant salutis. Qui nãq dicit. mundꝰ
gaudebit uos lugebitis: qua spe qua
ꝓ̃missione patilopost subdit᷑. iterũ ui¬
debo uos & gaudebit cor ur̃m. ꝙ gaudi¬
um ur̃m nemo tollet a uobis. Hinc ite¬

Expanded text:
mollibus vestiti sunt qui adulationibus ac laudibus delectantur. Negatur autem quia Joannes arundo vento agitata fuerit, quoniam mentis ejus fortitudinem nulla humani oris aura flectebat. Nos enim si laudibus erigimur, vituperationibus humiliamur, arundo vento agitata sumus. Sed absit hoc, absit a corde vestrae excellentiae. Scio qui magistrum gentium studiose legitis, qui ait: « Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . » Si qua tamen vel parva tristitia ex hac re menti vestrae exorta est, credo quod hoc omnipotens Deus fieri benigne permisit. Neque enim electis suis in hac vita promisit gaudia delectationis, sed amaritudines et tribulationes , ut medicinae more per amarum poculum ad dulcedinem aeternae redeant salutis. Quid namque dicit: « Mundus gaudebit, vos lugebitis? » Qua spe, qua promissione paulo post subditur: « Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferat a vobis . » Hinc ite
Abbreviated transcription (Latin):
in carne st̃: qͥ in carnalib uoluptatib
niuunt. Cont᷑ hos dicit᷑. Neq corrup¬
to incorruptelam possidebit. Si autẽ
dicunt pauci temporis pęnitentiã contͣ
peceatũ debere sufficere. ut iterũ liceat
ad peccatũ redire: recte hos pastoris
pͥmi sententia ꝑcutit qͥ ait. Contingit
illis illud ueri ꝓuerbii. Canis reuersꝰ¬
liti. Magnũ est enĩ contͣ peccatũ uirtꝰ
penitentiȩ: s siqͥs in eadẽ penitentia
ꝑseueret. Nam scriptũ ẽ. Qui ꝑseuera¬
uerit usq in fine̾. hic saluus erit. Hinc
scriptũ ẽ. Qui baptizat᷑ a mortuo & it̃m
tangit. eũ: qͥd ꝓficit lauatio eiꝰ.Mortu¬
uni qͥppe ẽ om̃e opꝰ ꝑuersũ qđ ꝑtrahit
ad mortẽ: qđ uitã iustitiȩ ñ uiuit. Bap¬
trat᷑ gͦ a mortuo & it̃m tangit eũ : qui
praua oꝑa que se egisse menunit deplo¬
rat. s eisdẽ se tt̃m post lacrimas impli¬
cat:. Anima itaq quelibet eiꝰdẽ mortui
lauatione nͣ ꝓficit: qͥa hoc iterũ faciendo

Expanded text:
in carne sunt qui in carnalibus voluptatibus vivunt. Contra hos dicitur: « Neque corruptio in corruptelam possidebit . » Si autem dicunt pauci temporis poenitentiam contra peccatum debere sufficere, ut iterum liceat ad peccatum redire, recte hos pastoris primi sententia percutit, qui ait: « Contigit illis illud veri proverbii: Canis reversluti . » Magnum est enim contra peccatum virtus poenitentiae, sed, si quis in eadem 278 poenitentia perseveret. Nam scriptum est: « Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . » Hinc scriptum: « Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit eum, quid proficit lavatio ejus? » Mortuum quippe est omneitam justitiae non vivit. Baptizatur ergo a mortuo et iterum tangit eum, qui prava opera, quae se egisse meminit, deplorat, sed se eisdem iterum post lacrymas implicat. Anima ita quaelibet ejusdem mortui lavatione non proficit, quia hoc iterum faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
luminari in mundo: uerbus lis lio¬
tinentes. Quia gͦ scriptura test̃
noscimꝰ. in hac u̾ita bonos sine ais
in om̃ipotenti dõ tc̃ certa sidiaeudam¬
ꝓ bono oꝑe aduersitatis aliquid al sx
mundo recipit᷑. ut plena merces i
aduersũ uos onĩe malũ dixerint hm¬
nes mentientes ꝓpt᷑ nom̃ meñ. Quĩ
consolatione nr̃a sua in exemplũ. Vbi¬
cere opprobria dignatꝰ est dicens. Si
patrem familias beekebub uocauert᷑.
quantomagis domesticos er. dSt᷑ amꝰ
pleriq qͥ uitã bonoꝵ fortasse amploꝰ
quã debent laudant. Et ne qua elae
malos in obtrectationẽ & obiurtamie
ꝓrumpere: ut siqua culpa ab ore lan¬
dantiũ in corde nascit᷑. ab ore uitupe¬
rantiũ suffocet᷑. Hinc ẽ qđ doctor geu¬
tium se in predicatione currere testar᷑
int᷑ infamiam & bonã famã Quiatuã
dicit. Ut seductores & ueraces. Sigfe¬
runt qͥ malam famã faulo impont¬
rent. qͥ hc̃ seductorẽ uocarent: quis ͥ
iniurias audire . Quante autẽ uirtu¬

Expanded text:
luminaria in mundo, verbum vitae continentes Quia ergo Scriptura teste cognoscimus in hac vita bonos sine malis in omnipotente Deo tunc certa fidu bono opere adversitatis aliquid in hoc mundo recipitur, ut plena merces inadversum vos omne malum dixerint homines, mentientes propter nomen meum. Qui in consolatione nostra sua in exemplum adducere opprobria dignatus est, dicens: Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Sunt autem plurimi qui vitam bonorum fortasse amplius quam debent laudant; et ne qua elatio malos in obtrectationem et objurgationem prorumpere, ut si qua culpa ab ore laudantium in corde nascitur, ab ore vituperantium suffocetur. Hinc est ergo quod doctor gentium se in praedicatione currere testatur per infamiam et bonam famam. Qui etiam dicit: Ut seductores et veraces. Si fuerunt qui malam famam Paulo imponerent, qui hunc seductorem vocarent, quis erinjurias audire? Quantae autem virtu
Abbreviated transcription (Latin):
in qua ipsũ fidi sacramentũ festinuis
soluere. in qͦ principalit᷑ ad celestis
munditiȩ mysteriũ anima ligat᷑. ut
absoluta radicitꝰ a peccatis om̃ib soli¬
illi inhereat. de qͦ scriptũ est. Michi
autẽ adherere dõ bonũ ẽ. Certe n¬
bri maris transitꝰ figura sacri lupts¬
matis fuit: in qͦ hostẽs a tergo st̃ mor
tui. s alii cont᷑ faciem in heremo in¬
uenti. Sic quippe om̃ib qͥ in sco bapuis¬
mate tingunt᷑. eoꝵ peccata pret̾ita om̃u
laxant᷑: qa eis uelut egyptii hostes at̾go
moriunt᷑. s in heremo alios hostes
inuenimꝰ priꝰꝙ. ad ꝓmissionis patria
ꝑtingamꝰ. Multe nos temptationes
fatigant: & ad terrã uiuentiũ tenden¬
tib iter ittercludere festinant. Qui
gͦ dicit peccata in baptisinate sundit
ñ dimitti: dicat in mari rubro egyp¬
tios ueracit᷑ ñ mori. Qui autẽ fattt̃¬
tuos: fateat᷑ necesse ẽ peccata in baptis¬
mate funditꝰ mori. qͥa nimirũ plus

Expanded text:
in qua ipsum fidei sacramentum festinant in qua ipsum fidei sacramentum festinant solvere? in quo principaliter ad coelestis munditiae mysterium anima ligatur, ut absoluta radicitus a peccatis omnibilli inhaereat, de quo scriptum est: « Mihi autem adhaerere Deo bonum est . » Certe Rubri maris transitus figura sacri baptismatis fuit , in quo hostes a tergo mortui sunt, sed alii contra faciem in eremo inventi. Sic quippe omnibus qui in sancto baptismate tinguntur, eorum peccata praeterita omnia laxantur, quia eis velut Aegyptii hostes, a tergo moriuntur. Sed in eremo alios hostes invenimus priusquam ad promissionis patriam pertingamus. Multae nos tentationes fatigant, et ad terram viventium tendentibus iter intercludere festinant. Qui ergo dicit, peccata in baptismate funditus non dimitti, dicat in mari Rubro Aegyptios veraciter non mortuos. Si autem fatettuos, fateatur necesse est peccata in baptismate funditus mori, quia nimirum plus
Abbreviated transcription (Latin):
b eteniͣ modis sc̃i uiri etiã a licitis ab¬
stinere solent: aliquando ut meritũ
sibi apud om̃ipotentẽ dm̃ augeant.
aliquando uͦ ut anteactȩ uite culpas
detergant. Tres eteniͣ pueri in regis
babylonici obsequio deducti legumma
ad uescendũ petentes cibis regũs uti
noluert᷑: ñ qͥa culꝑa esset. si ea quȩ d̾s
creauit ederent. Noluert᷑ gͦ ea sume¬
re quȩ licebat: ut ꝑ continẽntiã uirtꝰ
ntica cisterna noluit. Qua ueule
tissimi milites detulissent. ba ⁊ s
Licebat enĩ bibere si uoluissetabe
illicita se fecisse memuinerat lacsibi
ee a licitis abstinebat. & ꝓ culpa saino¬
rientiũ militũ sanguinẽ fudiss u¬
meritũ augere desiderant: aut atent
uite culpas delere. ut se ad continemo
astringant & meliorẽ uitã appttat
licet. Si uͦ continentiã quã uir appetit
uxor ñ sequit᷑. aut quã uxor apptar
mitti: qͥd est hac p̃dicatione infideli

Expanded text:
bus enim modis sancti viri etiam a licitis abbus enim modis sancti viri etiam a licitis abstinere solent. Aliquando ut merita sibi apud omnipotentem Deum augeant, aliquando vero ut anteactae vitae culpas detergant. Tres etenim pueri in regis Babylonici 1131 obsequium deducti, legumina ad ve cendum petentes, cibis regiis uti noluerunt, non quia culpa esset si ea quae Deus creaverat ederent. Noluerunt ergo ea sumere quae licebant, ut per continentiam virtus ethleemitica cisterna voluit. Quam cum ei fortissimi milites detulissent, bibere Licebat enim ei bibere si voluisset; sed quia illicita se fecisse meminerat, laudabiliter et a licitis abstinebat. Et qui prientium militum sanguinem se fudisse jumeritum augere desiderant, aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant, et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit uxor non sequitur, aut quam uxor appetit mitti, quid est hac praedicatione infidelius,
Abbreviated transcription (Latin):
matiramꝰ: qͥa ueritati contraria senti¬
unt & contraria loquunt᷑. Si enim
dicunt. religionis carisa. comugia de¬
bere dissolui: sciendũ est qͥa & si hoc.
lex humana concessit. lex diuina
ꝓhibuit. Per se eniͣ ueritas dicit. Qđ
d̾s iunxit. homo ñ separet. Qui etĩãait.
Non licet dimittere uxorem. excepta
causa fornicationis. Qnis oͦ hiuic celesti
legis latori contͣdicat. Scimꝰ qͥa sc̃rip¬
tum est. Erunt duo in carne una:
Si gͥ uir & uxor una caro st̃. & religio¬
nis causa uir dimittit uxorẽ uł nui¬
lier uirũ in hoc mundo remanentem
uł fortasse ad illicita migrantẽ: que ẽ
ista conuersio in qua una eadẽq caro
& ex parte transit ad continentiã & er
parte remanet in pollutione. d Si uero
utrisq conueniat continentem uitam
ducere. hoc qͥs audeat accusare: quando
sc̃oꝵ nouimꝰ cũ siuis conuigib. & priꝰ
continentẽ uitã duxisse. & postinodũ
ad sc̃e eccłiȩ regimina migrasse. Duo¬

Expanded text:
matizamus, quia veritati contraria sentimatizamus, quia veritati contraria sentiunt, contraria loquuntur. Si enim dicunt religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia etsi hoc lex humana concessit, divina lex tamen prohibuit. Per se enim Veritas dicit: Quae Deus conjunxit, homo non separet. Quae etiam ait: Non licet dimittere uxorem, excepta causa fornicationis. Quis ergo huic coelesti legislatori contradicat? Scimus quia scriptum est: Erunt duo in carne una. Si ergo vir et uxor una caro sunt, et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel etiam fortasse ad illicita migrantem, quae est ista conversio, in qua una eademque caro et ex parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hos quis audeat accusare, quando sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse, et postmodum ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
mili placare debemꝰ Ad me etenĩ sic̃
nostis cũ apud uestigia dñoꝵ in regia
urbe demorarer. multi ex eis uenire
consueuerant qͥ de predictis capitulis
accusabant᷑. S teste conscientia fateor.
nunq̃ in eis aliqͥd prauitatis. aliquid
erroris. de his quȩ contͣ eos dicebant᷑
inueni. Unde & eos opinione contemp¬
ta familiarit᷑ suscipere & magis ab in¬
sequentib defendere curabam: Dicebat᷑
nãq contͣ eos qđ sub optentu religio¬
nis coniuigia soluerent: & qͥa dicerent
qđ baptisina peccata penitꝰ nͣ auferret.
& si de inquitatib suis qͥs penitentiã
ui trienniũ ageret. postmodũ ꝑu̾se
uiuere liceret: & qͥa si compulsi aliqͥd
de qͥb rep̾hendebant᷑ anathematirare
se dicerent. anathematis uincło nullo
m teneri. Et siqͥ st̃ qͥ certissue talia
sentiunt uł tenent: qͥa xp̃iani ñ sunt
dubiũ ñ est. eosq & ego & om̃s catho¬
lici ep̃i atq uniuersa eccłia anathe¬

Expanded text:
mili placare debemus? Ad me etenim, sicut mili placare debemus? Ad me etenim, sicut nostis, cum apud vestigia dominorum in regia urbe demorarer, multi ex eis venire consueverant qui de praedictis capitulis accusabantur. Sed, teste conscientia, fateor nunquam in eis aliquid pravitatis, aliquid erroris de his, quae contra eos dicebantur, inveni. Unde et eos opinione contempta familiariter suscipere et magis ab insequentibus defendere curabam; dicebatur namque contra eos quod sub obtentu religionis conjugia solverent, et quia dicerent quod baptisma peccata penitus non auferret; et si de iniquitatibus suis quis poenitentiam in triennium ageret, postmodum ei perverse vivere liceret; et quia si compulsi aliquid de quibus reprehendebantur, anathematizare se dicerent anathematis vinculo nullo modo teneri. Et si qui sunt, qui certissime talia sentiunt, vel tenent, quia Christiani non sunt, dubium non est, eosque et ego et omnes catholici episcopi, atque universa Ecclesia, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
atq uolatilia mnerant de cęlo submiti
uiderit. uocẽq audierit. surge setre.
occide & manduca. qualit᷑ tres uiri
uenerint eũ ad corneliũ uocantes.
ratis in uidea post baptismũ consue¬
uerat. in gentib ante baptismum
uenit. Si enĩ cũ afidelib culparetur
auctoritatẽ quã in sc̃a eccłia acceꝑat
attendisset: respondere poterat. ut
pastorem suũ oues quȩ comiusse fue¬
riit reprehendere ñ auderent. S si
in quereła fideliũ aliquid de sua potes¬
tate diceret: ꝓfecto doctor mansuetu¬
dinis nͨ fuisset. Humili gͦ eos ratione
placauit: atq in causa rep̃rehensionis
suȩ etiã testes adhibuit. dicens. Uene¬
runt aute mecũ & sex fr̃s istr Si gͥ
& miracula singłarit᷑ faciẽns ñ dedig¬
natꝰ est in causa reprehensionis sue
rationẽ humilit᷑ reddere: quanto ma¬
gis nos peceatores cũ in re aliqua reprȩ¬
hendim᷑. rep̾hensores nr̃os ratione hu¬

Expanded text:
atque volatilia inerant, de coelo submitti atque volatilia inerant, de coelo submitti viderit, vocemque audierit: Surge, Petre, occide et manduca ; qualiter tres viri venerint, eum ad Cornelium vocantes; zatos in Judaea post baptismum consueverat, in gentilibus ante baptismum venit. Si enim cum a fidelibus culparetur, auctoritatem quam in sancta Ecclesia acceperat attendisset, respondere poterat ut pastorem suum oves quae ei commissae fuerant reprehendere non auderent. Sed si in querela fidelium aliquid de sua potestate diceret, profecto doctor mansuetudinis non fuisset. Humili ergo eos ratione placavit, atque in causa reprehensionis suae etiam testes exhibuit, dicens: Venerunt autem mecum et set miracula singulariter faciens, non dedignatus est in causa reprehensionis suae rationem humiliter reddere, quanto magis nos peccatores, cum in re aliqua reprehendimur, reprehensores nostros ratione hu
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiali genere sit contͣ eos aliquod
in ur̃a mente fastigium: Om̃s etenĩ
fr̃s sumꝰ. uni imꝑatoris potestate con¬
diti. & ei sanguine redempti: & iccireo
fr̃s nr̃os quanilibet pauꝑes & abiectos
in nullo despicere debemiꝰ. Certe ettnĩ
setrꝰ potestatẽ regni clestis acceꝑit: ut
qđ in terra ligaret uł soluerẽt. esset
in celo ligatũ uł solutũ. suꝑ mare
ambulabat. egrotantes umbra curabat.
peccantes uͦ occidebat. mortuos oratione
suscitabat: & qͥa ex admonitione sp̃c ad
Corneliũ gentilem fuerat ingressus.
contͣ eũ a fidelib questio facta ẽ cur ad
cur eos in baptismate recepisset: & tam̃¬
isde apłoꝵ pͥmꝰ tanta dõnoꝵ gr᷑a repletꝰ.
tanta miracłoꝵ potestate suffultꝰ. quȩ¬
relȩ fideliũ ñ ex potestate s ex ratione
respondit. causã ꝑ ordinẽ exposuit:
qͦmͦ uas quoddã uelut linteũ in quo
quadrupedia terrę & bestię. reptilia

Expanded text:
imperiali genere sit contra eos aliquod imperiali genere sit contra eos aliquod in vestra mente fastigium. Omnes enim tres sumus, unius imperatoris potestate conditi, et ejus sanguine redempti, et idcirco fratres nostros quantumlibet pauperes et abjectos in nullo despicere debemus. Certe etenim Petrus potestatem regni coelestis acceperat, ut quod in terra ligaret vel solveret, esset in coelo ligatum vel solutum , super mare ambulabat , aegrotantes umbra curabat , peccantes vero occidebat , mortuos oratione suscitabat ; et quia ex admonitione Spiritus ad Cornelium gentilem fuerat ingressus , contra eum a fidelibus quaestio facta est: Cur ad cur eos in baptismate recepisset . Et tamanta donorum gratia repletus, tanta miraculorum potestate suffultus, querelae fidelium non ex potestate, sed ex ratione respondit, causam per ordinem exposuit, quomodo vas quoddam, velut linteum, in quo quadrupedia terrae, et bestiae, et reptilia
Abbreviated transcription (Latin):
Ut autẽ nͨ scandaliremꝰ eos. uade ad
mare & mitte hamũ: & eũ piscem qͥ
prrꝰ ascenderit tolle. & aꝑto ore eius
inuenies staterem. & sumens da ilbam
ꝓ me & te. Quid est autẽ qđ de scanda¬
lratis aliis dicit᷑. sinite illos. ceci ft̃. du¬
ces cecoꝵ. & aliis ne scandalizent᷑ ad ño
tributũ soluit᷑ etiã qđ ñ debet᷑ d Quid
est qđ aliud scandalum esse ꝑmisit
in peccato contempnere: & ea que pla¬
care sine peccato possumꝰ. modis om̃b
mitigare. Ur̃a itaq excellentia potest
ꝓtegente dño prauoꝵ hominu᷑ scanda
la cum magna tranquillitate declinare
Prius enĩ a uobis secreto uocandi ft̃.
ac ipsis ratio reddenda: & ꝑuersa qͦda
capitula que uos teuere existimant.
coram ipsis anathematiranda. Qđ si
etiã sicut dr̃. dari anathema ficte᷑ sus¬
picant᷑: etiã uireiurando firmandũ ẽ.
uos eadem capitula nunꝙͣ tenere:
nunꝗͣ tenuisse. Nec uobis uideatur
indignũ. tali eis mͦ satisfacere: nec de

Expanded text:
ad mare et mitte hamum, et eum piscem qui prius ascenderit, tolle, et aperto ore ejus invenies staterem, et sumens, da illum pro me et te . » Quid est autem quod de scandalizatis aliis dicitur: « Sinite illos; caeci sunt et duces caecorum; et aliis ne scandalizentur a Domino tributum solvitur, quod etiam non debetur? Quid est autem quod aliud scandalum esse permisiimplicant contemnere, et ea quae placare sine peccato possumus, modis omnibus mitigare? Vestra itaque excellentia potest, protegente Domino, pravorum hominum sla cum magna tranquillitate declinare. Prius enim a vobis secreto vocandi sunt ac ipsis ratio reddenda, et perversa quaedam capitula quae nos tenere existimant, coram ipsis anathematizanda. Quod si etiam, sicut dicitur, dari anathema ficte suspicantur, et jurejurando firmandum est vos eadem capitula nunquam tenere, nunquam tenuisse. Nec vobis videatur indignum tali eis modo satisfacere, nec de
Abbreviated transcription (Latin):
chia cominoret᷑: hunc ulteriꝰ ministrare non
patimur. prȩcipue si uocatꝰ ab ep̃o redire con¬
tempserit. in sua in quietudine ꝑseuerans.
Ueruntam᷑ tamꝗͣ. laicꝰ ibi communicet. Epc¬
uͦ apud quẽ moratꝰ esse constiterit. si contͣ eos
decretaᷤ cessationẽ ꝓ nichilo reputans tamquã
clericos forte suscȩꝑit: uelut magister inquie
tuduus communione priuetur.
pulatꝰ aut ꝯcubinã habuerit: ñ potest esse
ep̃c ñ prb̃t aut diaconꝰ: aut ꝓrsꝰ ex numero
eoꝵ qͥ ministerio sacro deseruiunt. ¶I.
iqͥs uiduã & eiectam acceꝑit aut meretri¬
cem aut ancillã uel aliquã de his quȩ pub¬
ministerio sacro deseruiuntXII.
ui duas in ꝯiugium sorores acceperit. uel
filiam patris: clericꝰ esse nͦ poterit . XIX.
lericꝰ fideiussionib inseruiciis: abiciatur.
unuchꝰ si ꝑ insidias hominũ factꝰ ẽ.XX.
uel si in ꝑsecutione eiꝰ st̃ amputata uiri¬
amputauit uirilia. nͦ fiat clericꝰ: quia

Expanded text:
chia commoretur, hunc ulterius ministrare non patimur: praecipue si, vocatus ab episcopo, vedire contempserit, in sua inquietudine perseverans. Verumtamen tanquam laicus ibi communicet.  apud quem moratos esse constiterit, si contra eos decretam cessationem pro nihilo reputans, tanquam clericos forte susceperit, velut magister inquietudinis communione privetur. pulatus, aut concubinam habuerit, non potest esseaut diaconus, aut prorsus ex numero illorum qui ministerio sacro deserviunt. XVIII. Si quis viduam et ejectam acceperit, aut meretricem, aut ancillam, vel aliquam de his quae pubministerio sacro deserviunt. XIX. Qui duas in conjugium sorores acceperit, ve filiam fratris, clericus esse non poterit. XX. Clericus fidejussionibus inserviens, abjiciatur. XXI. Eunuchus si per insidias hominvel si in persecutione sunt ejus amputata viriamputavit sibi virilia, non fiat clericus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uadere licet cogatur a plurimis. nͥ forte
quis eũ rationabili causa compellat. tamꝗͣ. qui
possit ibide constitutis plꝰ lucri conferre. & in
causa religionis aliquid ꝓfectꝰ respicere. Et hoc
& maxima supplicatione perficiat. U

Expanded text:
ervadere, licet cogatur a plurimis, nisi forte quis cum rationabili causa compellat, tanqpossit ibidem constitutis plus lucri conferre, et in causa religionis aliquid profectus prospicere. Et hoc um judicio et maxima supplicatione perficiat. XV
Abbreviated transcription (Latin):
rit: cõmunione pͥuet᷑. tamꝙͣ. qui ppło causa
lesionis extiterit. dans suspicionẽ de eo qui
sacrificauit qđ recte ñ optulerit.
m̃s fideles qui ingrediunt᷑ eccłiam & scͥp¬
cominunione priuari.X.
iqͥs cũ excommunicato saltem in domo
simuł orauerit: iste cõmunione pͥuet᷑ .Ul.
iqͥs cũ damnato clerico ueluti cuͦ clerico
simul orauerit: iste damnetur
e suscipiat᷑ prȩt̾ comendaticias litteras: & qui
susceꝑunt & qui susceptꝰ est cõmunione pͥuent᷑.

Expanded text:
rit, communione privetur, tanquam qui populo causa laesionis exstiterit, dans suspicionem de eo qui sacrificaverit quod recte non obtulit.s fideles qui ingrediuntur ecclescommunione privari. XI. Si quis cum excommunicato saltem in domo simul oraverit, iste communione privetur. XII. Si quis cum damnato clerico veluti cum clerico simul oraverit, iste damnetur.et suscipiatur propter commendatitias litteras, et qui susceperunt, et qui susceptus est, c
Abbreviated transcription (Latin):
fferri n liceat aliquid ad altare preter
nouas spicas & uuas. & oleum ad lumina¬
ria. & thẏmiama id est incensũ. tempore quo
sacra cȩlebratur oblatio.
eliqua poma onũa ad domũ pͥmicie ep̃o
& reliquis clericis.UI.
p̃c aut prb̃t uxorẽ ꝓprĩ nequaquam sub
obtentu religionis abiciat. Si uͦ relecerit:
excominunicet᷑. S si ꝑseuerauerit: deiciatur.

Expanded text:
fferri non liceat aliquid ad altare praeter novas spicas, et uvas et oleum ad luminarium, et thymiama, id est incensum, tempore quo sacra celebratur oblatio. V. Reliqua poma omnia ad domum primitiae epiet reliquis clericis. VI. byter uxorem propriam nequaquam sub obtentu religionis abjiciat. Si vero rejecerit, excommunicetur, sed et si perseveraverit, dejiciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sententia & nr̃o iudicio in ꝑpetuũ danan
extra eccłiam remanerent. Qđ custeditua
scĩtatem ur̃am ñ ambigens. hec scripta
beopardũ. & alexandrũ: qui religiosum
officiũ fidei possint spũ adimplere feruatt
tem epła Siricii p̃p. ad uniuersos orthabrs
I Ut indignꝰ nullꝰ efficiatur ep̃e.
UIUt ignotis sacerdotiũ non detur.
¶Ut neofiti uł laici sacerdotes ñ fiant

Expanded text:
sententia et nostro judicio in perpetuum damnati sententia et nostro judicio in perpetuum damnati extra Ecclesiam remanerent. Quod custodituram sanctitatem vestram non ambigens, haec scripta Leopardam et Alexandrum, qui religiosum officium fidei possint spiritu adimplere ferventtola Siricii papae ad universos orthodoxos. 1. Ut indignus nullus efficiatur episcopus. 2. Ut ignotis sacerdotium non detur. 3. Ut neophyti vel laici sacerdotes non fiant
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendo ꝓposuerint conuellere atq
concipere de diuinis institutionib: isti
nͣ habentes uestem nuptialem. sauciantes
catholicos noui ac ueteris testamenti. ut
xp̃ianos ceꝑint iam uastare atq suȩ dem̃tie
sociare. intra se continentes nequitie sue
uirus uelut electi blasphemias suas con¬
scriptione temeraria publice ꝓdiderunt.
& desperate mentis furore conciti passim
in surore gentilium publicarunt. S.
fidelissimis. xp̃ianis uiris genere oins
religione preclaris ad meam hur obtans
subito scriptura honorifica uidet st alim
contraria sp̃uali sententia deleat᷑. Nos s
ne legi esse contraria. Unde aplicul sccupt
preceptũ. qͥa alit̾ quan accepim aniun¬
noꝵ quã etiã totiꝰ cleri unã factã consat
esse sententiã: ut iouinianꝰ. ausenti. sen¬
alis. ucminator. fẽlix. ẜlotinꝰ martianus.
lanuariꝰ. & Ingeniosꝰ. qui accentores noue
heresis & blasphenuȩ inuenti st̃. diuna¬

Expanded text:
intelligenda proposuerint convellere atque intelligenda proposuerint convellere atque concerpere de divinis institutionibus, isti « non habentes vestem nuptialem , » sauciantes catholicos, Novi ac Veteris Testamenti, ut Christianos coeperint jam vastare, atque suae dementiae sociare, intra se continentes nequitiae suae virus, velut electi blasphemias suas conscriptione temeraria publice prodiderunt, et desperatae mentis furore conciti, passim in furore gentilium publicarunt. Sed a fidelissimis Christianis viris, genere optimis, religione praeclaris, ad meam humilitatem subito scriptura honorificata videtur essecontraria spirituali sententia deleantur. Nos  Christianae legi esse contraria. Unde apostolicum secuti praeceptum, quia aliter quam accepimus annun quam etiam totius cleri unam factam constat esse sententiam, ubi Jovinianus, Ausentius, Genialis, Geminator, Felix, Plotinus, Martianus, Januarius, et Ingeniosus, qui accentores novae haeresis et blasphemiae inventi s
Abbreviated transcription (Latin):
Qua de. re necessariũ satis fuit dilectissi¬
mi hec que hic gesta st̃ ad ur̃am conscien¬
tiam cognoscenda mandare: ne ignoran¬
tia cuiꝰpim sacerdotis pessimoꝵ hominũ
eccłiam irrumpentiũ sub religioso no¬
mine contagio uiolaret sicut scriptum
est. dicente dño. Multi ueniunt ad uos
in uestimentis ouiũ. intus autẽ st̃ lupi
rapaces: ex fructib eoꝵ cognoscetis eos:
Hi st̃ uidelicet qui subtilit᷑ xp̃ianos sese
iactant: ut sub uelam̃to pii nominis gra¬
dientes domũ orationis ingressi sermo¬
nem serpentinȩ disputationis effundant.
ut sagittent in obscuro rectos corde. atq
a ueritate catholica auertendo ad suȩ doc̃¬
trinȩ rabiem diabolico ore transducant
atq ouiũ simplicitatẽ defraudent. Etqͥdẽ
multarũ heresium malignitatẽ ab apłicis
temporib ncͣ usq addidicimꝰ & experti
rium latratib fatigauert᷑. quales nc̃ subtto
retici singła sibi genera questionũ male

Expanded text:
Qua de re necessarium satis fuit, dilectissiQua de re necessarium satis fuit, dilectissimi mihi, quae hic gesta sunt ad vestram conscientiam cognoscendam mandare, ne ignorantia cujuspiam sacerdotis pessimorum hominum Ecclesiam irrumpentium sub religioso nomine contagio violaret, sicut scriptum est Domino dicente: Multi venient ad vos in vestitu ovium, intus autem sunt lupi rapaces: ex fructibus eorum cognoscetis eos. Hi sunt videlicet qui subtiliter Christianos sese jactant, ut sub velamento pii nominis gradientes domum orationis ingressi sermonem serpentinae disputationis effundant, ut sagittent in obscuro rectos corde, atque a veritate catholica avertendo ad suae doctrinae rabiem diabolico more transducant atque ovium simplicitatem defraudent. Et quidem multarum haeresum malignitatem ab apostolicis temporibus nunc usque didicimus, et experti rium latratibus fatigaverunt, quales nunc subito retici singula sibi genera quaestionum male
Abbreviated transcription (Latin):
nis & pacis ur̃c sin¬
ceritati gaudia
nunciare: ita ut
urcissim discurren¬
tib litteris sospi
nos ab incursione sua uacare hostis anti¬
micus ueritatis. emulꝰ hominis. quẽ ut¬
deciperet se ante decepit. pudicitiȩ ad¬
uersarius. luxur ię magister. crudelitatib
pascit᷑. abstinentia punit᷑. odit ierunia.
ministris suis predicantib dum dicit. ẽẽ.
suꝑflua. spem ñ habens de futuris. apłi
sententia reꝑcussus dicentis: Manducemꝰ
& bibamus cras eñ moriemur. Onfelix
audacia. o desperata mentis astutia. iam
incognitꝰ sermo hercticoꝵ intra eccłiam
cancri more se resꝑgebat. ut occupans
pectꝰ totũ hominem precipitaret in mor¬
tem: & nͥ dñs sabaoth laqueũ quẽ para¬
uerat disrupisset. schena tanti mali &
yppocrisi publica multoꝵ simpliciũ corda
traxerat in ruinam. qͥa facile ad deterio¬
rem partẽ mens humana transducitur.
uolens magis ꝑ spaciosam uiam ambula.¬
re quã artẽ uie iter cũ labore transire.

Expanded text:
nis et pacis vestrae sinceritati gaudia nuntiare, ita ut vicissim discurrentibus litteris sospitnos ab incursatione sua vacare hostis antimicus veritatis, aemulus hominis, quem utdeciperet se ante decepit, pudicitiae adversarius, luxuriae magister, crudelitatibus pascitur, abstinentia puniendus, odit jejunia ministris suis praedicantibus dum dicit esse superflua, spem non habens de futuris, Apostoli sententia repercussus dicentis: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur. O infelix audacia! O desperata mentis astutia! Jam incognitus sermo haereticorum intra Ecclesiam cancri more serpebat, ut occupans pectus totum hominem praecipitaret in mortem. Et nisi Dominus Sabaoth laqueum, quem paraverant, disrumperet, scena tanti mali et hypocrisis publicata multorum simplicium corda traxerat in ruinam, quia facile ad deteriorem partem mens humana transducitur, malens per spatiosam viam ambulare quam arctae viae iter cum labore transire.
Abbreviated transcription (Latin):
nescuunt: qui de hoc scło ad meli esse tra¬
situm ñ confidunt. Nos aut̃ qui nounl
qui loc eredimm &e doccinꝰ. contristari ni¬
quum de eo cuntib ñ delemis: ne quod
ppuialis pietatis tenet specici. hos no¬
pin adus in culpa sit. Nam diffidentie
nalam gen est. cont̾ hoc qđł quisq predi¬
ator querit iustitiam amans. dicente apło.
doduinsꝰ autẽ uos ignorare fr̃s de dormien¬
nb. ut ñ contristemini sicut & cet̾i qui spem
nubent. Hacitaq fr̃ lim̃e ratione ꝑspecta
mortuis affligamur: s affectum iuiuentib
impendamꝰ quib & pietas ad utilitatem.
Est ad fructũ dilectio. Depone gͥ km̃e
e uite eiꝰ quecũq st̃ spacia. eternis diuinisq
officiis illustrare contende. ut qui insignẽ
it prestitit. reddat sibi ꝑ scła clariorẽ. Data

Expanded text:
nesciunt, qui de hoc saeculo ad melius esse tranesciunt, qui de hoc saeculo ad melius esse transitum non confidunt. Nos autem qui novimus, qui credimus et docemus, contristari nimium de obeuntibus non debemus, ne quod apud alios pietatis tenet speciem, hoc nobis magis in culpa sit. Nam diffidentiae quodammodo genus est; contra quod quisque praedicator queritur, justitiam amans, dicente Apostolo: Nolumus autem vos ignorare de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem nmortuis affligamur, sed affectum viventibus impendamus, quibus et pietas ad utilitatem, et sit ad fructum dilectio. Depone eet vitae hujus quaecumque sunt spatia aeternis divinisque officiis illustrare contende, ut qui insignem te prestitit, reddat per saecula clariorem. Data
Abbreviated transcription (Latin):
Neriano. anastasius.
Mułta mͥ in om̃ib
fidei & bonitatis tuę
litteris causa qauaiẽ
qđ tantũ studiũ cira
religionis cultũ exhi¬
bes: & dñi sacerdotes tius in partib alu¬
uare ftudes. Uncde & dño gr̃as ago. quite
ad hoc instigat. & ut ꝑseuerabilem in lr¬
nis oꝑib te faciat exoro. Nos tam̃ & in ꝓͥos
tet: eiꝰq sub potenti manri humiliari at
in tempore tribulationis uixta bertum
tũ ur̃oꝵ uos habuisse audiuimꝰ tantam
nobis causam meroris iniecit: ut qͥa nos
de duob caritas unũ fecit. cor nr̃m in
ur̃is specialit᷑ ur̃as tribulationes sentirẽ
S in hoc dolore multũ me consolata et
sc̃itatis tue ad animũ res deducta: quaa a
patient᷑ ferre tristitiam decit. & de morti
plebis tue ulteri longam ñ habere meti.
Ne tam̃ aliqua adhuc tribulatio in ur̃a
mente resideat. hortor quiescere adolore.
qͥa indecens est de illis tedio afflictionis
endo ꝑuenire. Habent forsitan illi ustam
longi doloris excusationem qui uitã alterã

Expanded text:
Neriano Anastasius. Multa mihi in omnibus fidei et bonitatis tuae litteris causa gaudii est, quod tantum studium circa religionis cultum exhibes, et Domini sacerdotes tuis in partibus adjuad hoc instigat, et ut perseverabilem in bonis operibus te faciat exoro. Nos tamen et in protet, ejus sub potenti humiliari manu: ut in tempore vos tribulationis juxta Petrum tum vestrorum vos habuisse audivimus, tantam nobis causam moeroris injecit, ut quia nos de duobus charitas unum fecit, cor nostrum in vestris specialiter uri tribulationibus sentiremus. Sed in hoc dolore multum me consolata est sanctitatis tuae ad animum res deducta, quia et patienter ferre tristitiam decet, et de morte plebis tuae ulterius longam non habere moestitiam. Ne tamen aliqua adhuc tribulatio in vestra mente resideat, hortor quiescere a dolore: quia indecens est, te illis taedio affectionis vitam pervenire. Habent forsitan illi justam longi doloris excusationem, qui vitam alteram
Abbreviated transcription (Latin):
no primo regni nr̃i nullꝰ audeat contemnere.
nullus ctiã preterire. nemo earundẽ constitu¬
tionum audeat uira conuellere. nullꝰ temera¬
tor hec decreta subuertere. nemo illicitator
uł contemptor uigorem his institutionib
subtrabat: s generaliter ꝑ cunctas regni nr᷑i
ꝓuincias hec canonũ istituta nr̃e głe tempo¬
rib acta & auctoritatis debite fastigio p̃polle¬
bunt: & inuiolabili tenore iudicioꝵ habebunt᷑.
Siqͥs autem hec instituta contemnat: contemp¬
toꝵ se nouerit damnari sententia. id est ut
facultatis suȩ fisci partib sociandã amutat
Qđ si nichil habuerit facultatis unde prȩdic̃¬
tam compositionẽ exsoluere possit absq alia
infamia sui quinquaginita oportebit cum
ictib uerberari: ut semꝑ infanus ꝑmaneat.
Edita lex in confirmatione concilii toletans
sub die .uiii. kł februarii anno felicit᷑ pͥmo
regna głe nr̃ȩ. In nomine dñi fłauiꝰ Cruigiꝰ

Expanded text:
no primo regni nostri nullus audeat contemnere, no primo regni nostri nullus audeat contemnere, nullus etiam praeterire, nemo earumdem constitutionum audeat jura convellere, nullus temerator haec decreta subvertere. Nemo illicitator vel contemptor vigorem his institutionibus subtrahat, sed generaliter per cunctas regni nostri provincias haec canonum instituta nostrae gloriae temporibus acta, et auctoritatis debitae fastigio praepollebunt, et inviolabili tenore judiciorum habebuntur. Si quis autem haec instituta contemnat, contemptorum se noverit damnari sententia, id est, utfacultatis suae fisci partibus sociandam amittat; quod si nihil habuerit facultatis unde praedictam compositionem exsolvere possit, absque alia infamia sui quinquaginta oportebit eum ictibus verberari, ut semper infamis permaneat. Edita lex in confirmatione concilii Toletani, sub die octavo Kalendas Februarias anno feliciter primo regni gloriae nostrae. In nomine Domini Flavius Ervigius
Abbreviated transcription (Latin):
Ellã segotiensis episcopus similiter subscripsi
Seberianꝰ noxiensis ep̃c similiter subscripei
Lohannes pacensis episcopꝰ similiter subscripsr
Samuhel. G undulfꝰ. Eufrasiꝰ. Teoderatus
Dateradus abbas subscix. Anniboniꝰ prbt teuens
uicem dñi mei suldemeri eccłie complutensis
ep̃i subscꝵ. Sesulfꝰ hec instituta quib int̾fui
annuens subscꝵ. Reccaredꝰ similit̃ subscͥpsi.
Uuitira similit̾ subscꝵ. Uuimars similit̃ subscꝵ
subscꝵ. Salimuriꝰ similit̾ subscꝵꝵ. Ieude tridꝰ
similit̾ subscꝵ. Hildigisus similit᷑ subscripsi
Uitulus similit̾ subscrx. Edila similit̾ subsc̃ͥpsi.
Adeluib similit̃. Attulfus simulit̾ subscripsi.
uib omĩb synodilib gestis
decretis atq pactis. & debitam reuerentiã
honoris impendimꝰ: & patulũ auctoritatis
nr̃e ugorem his innectere ꝓperamꝰ. Idoq prȩ¬
missas has constitutiones synodicas a prȩsenti
die uł tempore id est ab .uiii. kł februarii. an¬

Expanded text:
Ellasegotiensis episcopus, similiter sub. Sebarianus Noxiensis episcopus, similiter sub. Joannes Pacensis episcopus, similiter sub. Samuel, Gundulphus, Euphrasius, Terdoratus, Bateradus abbas subscripserunt. Annibonius presbyter tenens vicem domini nostri Subdemeri ecclesiae Complutensis episcopi sub. Sesulphus haec instituta quibus interfui annuens sub. Raccaredus, similiter sub. Vuitizasub. Salimurius, similiter sub. Theudefridus, similiter sub. Hildigisus, similiter sub. Vitulus, similiter sub. Edila, similiter sub. Adeluibus, similiter sub. Attulphus, similiter subscripsi. Quibus omnibus synodalibus gestis, decretis atque pactis, et debitam reverentiam honoris impendimus, et patulum auctoritatis trae vigorem his innectere properamus. Ideoque praemissas has constitutiones synodicas a praesenti die vel tempore, id est ab octavo Kalend. Februarii, an
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ sedis ep̃c hec synodica instituta a nobis
edita subscripsi. Ego uliꝰ indignus urbis
regie toletanȩ sedis ep̃c hec synodica a nobis
instituta subscripsi. Ego liuba indignus
licitane & iotanȩ ep̾c hec synodica a nobis edita¬

Expanded text:
edis episcopus haec synodica instituta a nobis edita subscripsi. Ego Julius indignus urbis regiae Toletanae sedis episcopus haec synodica a nobis instituta subscripsi. Ego Liuba indignus licitanae et Iotanae episcopus haec synodica a nobis i
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse tractata: si omͣia cũ animo ur̃o conue¬
nert᷑. sermone ur̃o cuncta roborate. Uniuersi
Aureliꝰ ep̾c eccłiȩ carthaginensis huic decreto
consensi: & relecto subseripsi. Epigouiꝰ ep̃c¬
bullensis regionis subscripsi. Augustinꝰ ep̃c

Expanded text:
fuisse tractata, si omnia cum animo vestro convenerunt, sermone vestro cuncta roborate. Universi Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subsus plebis Bullensis regionis subscripsi. Augustinus episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. Idõ inquit om̃is scriba doctꝰ in regno celoꝵ
similis est homini patrifamilias. qui ꝓfert de
thesauro suo noua & uetera. Nullꝰ gͦ inquit
impediat ordine᷑ aut locũ occupet irrationa¬
bilit̾ uel tempoꝵ ꝑmutet uices: s pͥmo quȩ
sit iusticia erꝰ que uoluntas requiramꝰ: ut bo¬
nis oꝑib ac di gr̃a repleamur. Ds ciũ his qͥ
recte sentiunt & bona agunt pręsto est: qm
his manifestat seipsũ. Nã si qͥs uelit anteqͣ.
actꝰ suos emendet de his requirere quȩ ñ po¬
test inuenire: stulta & inefficax erit huius¬
modi inquisitio. Tempꝰ enĩ breue est. & iudici
um gestoꝵ causa agitur nͦ quęstionuͦ. Idoq
ante om̃ia hoc quęramꝰ: quid nos aut qualit᷑
agere oporteat. ut ęternã uitã consequi mere¬
amur. Nã si exiguũ hoc uitȩ tempꝰ ꝑ ianes
occupemꝰ & inutiles questiones: manes sine
dubio & uacui ab operib bonis ꝑgemꝰ ad dm̃.
ubi iudiciu oꝑum nr̃oꝵ fiet. Unaquęq eteni᷑

Expanded text:
in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . » Nullus ergo, inquit, impediat ordinem, aut locum occupet irrationabiliter, vel temporum permutet vices, sed primo quae sit justitia ejus, quae voluntas requiramus, ut bonis operibus ac Dei gratia repleamur. Deus enim his qui recte sentiunt et bona agunt praesto est, quoniam est, quoniam his manifestat seipsum. Nam si quis velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque ante hoc omnia quaeramus, quod nos aut qualiter agere oporteat, ut aeternam vitam consequi mereamur. Nam si exiguum hoc tempus vitae per inanes occupemus et inutiles quaestiones, inanes sine dubio et vacui ab operibus bonis pergemus ad Dominum, ubi judicium operum n
Abbreviated transcription (Latin):
ueheinent᷑ dicit dñs. Ointolerabilẽ maligni¬
& mentẽ in altitudinẽ cornu extollentẽ. Et
iterũ. Impone homo tuȩ lingue ostiũ & serã.
Cessa. cornu in altitudinẽ extollens: & loquers
peccantes in fr̃s & ꝑcutientes eoꝵ infirmã con¬
seientiã. ii xp̃m grauit᷑ peccatis: e rei iudicio
effecti. infames efficieinini. & iuste repellemi¬
ni. Et iterũ ꝑ ꝓpħam loquit᷑ dicens. Uos au¬
tem sacerdotes dñi uocabimini: ministri dĩ
nrͦi. Dicet᷑ uobis. Fortitudinẽ gentiuꝰ come¬
detis: & in gła eoꝵ suꝑbietis. Pro confusione
ur̃a duplici & rubore: laudabunt partẽ eoꝵ
Propt᷑ hoc in terra sua duplicia possidebunt:
leticia sempiterna erit eis. Quia ego dñs dili¬
gens iudiciũ: & odio habens rapinã in bolocau

Expanded text:
vehementer, dicit Dominus. O intolerabilem maligni, et in altitudinem cornu extollentem! » Et iterum: « Impone, homo, tuae linguae ostium et seram, cessa cornu in altitudinem extollens, et loquens peccantes in frscientiam in Christum graviter peccatis, et rei judicio effecti, infames efficiemini, et juste repellemini. Et iterum per Prophetam loquitur, dicens: « Vos autem, sacerdotes Domini, vocabimini ministri Dei nostri, dicetur vobis, fortitudinem gentium comedetis, et in gloria eorum superbietis, pro confusione vestra duplici rubore laudabunt partem eorum, propter hoc in terra sua duplicia possidebunt, et laetitia sempiterna erit eis. Quia ego Dominus diligens judicium, et odio ha
Abbreviated transcription (Latin):
reus. & in comp̃hensibilis. Patrẽ autẽ cũ audis:
agnosee qđ habeat filiũ ueracit̾ genitũ: sicut
possessor dicit᷑ qui aliqͥd possidet. & dñs qͥ habet
cui dominet᷑. Ds̃ gͦ pat̾. secreti sacram̃ti uocabu¬
lum est: cuiꝰ uere filiꝰ est uerbũ. & speculum &
baract᷑. & imago uiuens patris uiuentis in om̃ib
aequalis. Nec queratur quomͦ genuit filium.
qđ & angłi nescuint. ꝓpħis incognitũ est. Unde
illud dictũ est. Generationẽ eiꝰ quis enarrabit.d
Quã secretã originẽ cũ ꝓprio filio nouit ipse
solꝰ qui genuit. Nec a nobis d̾s discutiendus ẽ
s. credendꝰ : qui in nobis ipsis nescimꝰ qđ sapimꝰ.
aut mens nr̃a generat uerbũ. S sufficit nosse
quia lux genuit splendorẽ: sicut ait ꝓpħa. iN
splendorib scõꝵ ex utero ante luciferũ genui
te. Et illud. hic d̾s nrͣ. & ñ reputabit᷑ alter ad
eum: & post in terra uisꝰ est. & int᷑ homines

Expanded text:
reus et incomprehensibilis; Patrem autem cum audis, reus et incomprehensibilis; Patrem autem cum audis, agnosce quod habeat Filium veraciter genitum, sicut possessor dicitur qui aliquid possidet, et Dominus qui habet cui dominetur. Deus ergo Pater secreti sacramenti vocabulum est cujus vere Filius est Verbum, et speculum, et character et imago vivens Patris viventiaequalis. Nec quaeratur quomodo genuit Filium, quod et angeli nesciunt, prophetis incognitum est. Unde illud dictum est: « Generationem ejus quis narrabit ? » Quam secretam originem cum proprio Filio novit ipse solus qui genuit, nec Deus a nobis discutiendus est, sed credendus, qui in nobis ipsis nescimus, quod sapiaut mens nostra generat verbum. Sed sufficit nosse quia lux genuit splendorem, sicut ait Propheta: « In splendoribus sanctorum ex utero ante luciferum genui te . » Et illud: « Hic Deus noster et non reputabitur alter ad eum, » et post, « in terra visus est, et inter homines
Abbreviated transcription (Latin):
iit᷑ se ꝑ spm̃ scm salubrit̾ ut dictũ est condide¬
runt. Dicitur & indiciũ: qđ ꝑ hoc qui recte
crediderit indicat᷑. Ergo eunctis credentibꝰ
quȩ continent᷑ in p̃fato sẏmbolo salus animar
& uita ꝑpetua bonis actib p̃paratur. Ergo qđ
in pͥmordio eiusdẽ symboli p᷑ponit᷑: credo in
dm̃ patrẽ om̾ipotentẽ. p̃clirũ fidĩ testimoniũ
& fundam̃tum in pͥma fronte monstratur. qͥa
saluus esse poterit qui recte crediderit. Credere
ꝓpħa. Credidi ꝓpt̾ qđ locutꝰ sum. Et illud
Iustus ex fide uiuit. Et. Nisi eredideritis. nos
intaligetis Ergo in reb humanis nullũ opus
uicipit᷑: iusi labor om̃is ad effectũ uenire creda¬
tur. Unde credendũ est in dm̃: a quo tam p̾sens
uita quã futura tribuatur. Ds̃ autẽ appellatio
est substantiȩ sempit̾ne: siue timoris diuini.
leit᷑ d sinc pͥncipio sine fine. simplex. incorpo¬

Expanded text:
itum sanctum salubriter, ut dictum est, condideitum sanctum salubriter, ut dictum est, condiderunt. Dicitur et indicium, quod per hoc qui recte crediderit indicatur. Ergo cunctis credentibus quae continentur in praefato symbolo, salus animarum, et vita perpetua bonis actibus praeparatur. Ergo quod in primordio ejusdem symboli praeponitur: Credo in Deum Patrem omnipotentem, praeclarum fidei testimonium, et fundamentum in prima fronte monstratur, quia salvus esse poterit qui recte crediderit. « Credere « Credidi propter quod locutus sum . » Et illud: « Justus ex fide vivit . » Et: « Nisi credideritis, non intelligetis . » Ergo in rebus humanis, nullum opus incipitur nisi labor omnis ad effectum venire credatur, unde credendum est in Deum a quo tam praesens vita quam futura tribuatur. Deus autem appellatio est substantiae sempiternae, sive timoris divini, igitur Deus sine principio, sine fine, simplex, incorpo
Abbreviated transcription (Latin):
apłis scientia linguarũ adhuc in uno positi.
symbolũ qđ fidelis nc̃ tenet eccłia. unusqͥsq qđ
sensit dicendo condidert᷑. ut discedentes ab inui¬
cem. hanc regulã ꝑ om̃s gentes predicarent.
Summã gͦ tocis fidi catholice recensentes in qua
& integritas credulitatis ostenditur. & uniꝰ dei
om̃ipotentis id est sc̃e trinitatis equalitas decla¬
ratur. & mysteriũ incarnationis filii dĩ. qui ꝓ
salute humani generis a patre de çȩlo descendens
de uirgine nasci dignatꝰ est. quoq ordine uel
quando ꝑtulerit. qͦmͦ sepultꝰ surrexerit. & in
carne ipsa çęlos ascenderit. ad dexterãq patris
consederit. & uidex uenturꝰ sit. ac qualit̾ remis¬
sionẽ peccatoꝵ sacro baptisiate renatis contule¬
rit. & resurrectionẽ humani generis in ead̾e car¬
ne in uitã eternã futurã sic docuert᷑. Symbolũ
eniꝰ grece: latine collatio r. Hoc p̾dicti sc̃i apłi

Expanded text:
apostolis scientia linguarum, adhuc in uno positi apostolis scientia linguarum, adhuc in uno positi symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque quod sensit, dicendo condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes praedicarent. Summam ergo totius fidei catholicae recet integritas credulitatis ostenditur et unius dei omnipotentis, id est sanctae trinitatis, aequalitas declaratur et mysterium incarnationis filii dei, qui pro salute humani generis a patre de caelo descendens de virgine nasci dignatus est, quo ordine vel quando pertulerit, quomodo sepulcarne ipsa coelos ascenderit, ad dexteramque Patris consederit, judex venturus sit, aut qualiter remissionem pecatorum sacro baptismate renatis contulerit, et resurrectionem humani generis in eadem carne in vitam aeternam futuram sic docuerunt. Symbolum enim Graece, Latine collectio dic