comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res. atq in exemplo dominici operis uehement̃ stupenda.
qui exquinq panib quinq milia hominũ satiauit ꝑsem&¬
ipsum. Quiq seminum grana in innumera seg&um
frumenta multiilieat. qui ipsa quoq semina ꝓduxit extern.
& simul omĩa creauit exnihilo. Sed ne diutius mireris
qui in uirtute dñi uenerandus uir sanctulus exterius
frcerit. audi exiurtute dñ qualis in terius fuit. Die
&rnim quadam alangobardis captus quidam dia conus tene¬
batur. ligatus. tumq ipsi qui tenuerant interficere cogita
bant. Aduesperascente autẽ die uirdĩ sanctulus ab cisdẽ
langobardis pauit ut relaxari eiq uita concedi debuiss&. qđ
posse se facere om̃ino negauerunt. Cumq mortẽ illius de¬
librras s& eos cerner&. petut ut sibi ad custo diendũ tradi
debuiss&. Cui ꝓtinus responderunt. Tib quidem eum ad
custo diendũ damus. sedra conditione inter posita.: ut nst

Expanded text:
res, atque in exemplum Dominici operis vehementer omnibus sres, atque in exemplum Dominici operis vehementer omnibus squi ex quinque panibus quinque millia hominum satiavit per semetipsum, qui pauca seminis grana in innumera segetum frumenta multiplicat, qui ipsa quoque semina produxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, intebant. Advesperescente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit, ut relaxari eique vita concedi debuisset. Quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: 'Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si iste
Abbreviated transcription (Latin):
dit ac nrcui rarum remansiss& inquisiuit. Om̃s autt̃
qur pridie panrs coxerant. suum hunc rẽ negauerunt.
atq panes suos st in tegro numero adibano retulisse pro¬
fesse sunt. Tunc l&us uir dĩ ꝑrexit ad multos artifices
cũ uno pant. ut om̃i potenti dõ grãs agerent ammonuit. Et quia
tis annona prebuerat indicauit. eisq ad refectionẽ ꝓtinus
inuitatis inuentũ panem apposuit. quib sufficienter
plenrq satiatis. plura exeo quã ipse panis furrat sragm̃ta¬
panis collegit. Que die quoq altero eis ad refrctionẽ in¬
tulit. sed id qđ exframentis suꝑ erat ipsa quoq quez apposita
furrant. fragmenta superabat. Factumq ẽ ut ꝑdies decem
om̃s illi artifices atq operarii ex illo uno pant satiati. hunc
& cotidir ederent. & exeo cotidie qđ edi poss& incrastinum
suꝑ ess&. ac si fragmenta panis illius ꝑrsum crescerent. &¬
cibum comedentium ora repararent. PETRUS. Mira

Expanded text:
dit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem dit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararent. PETR. Mira
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq temport uehemens ubiq famits in cuburrat. &
beati ł aurentu martiris arccła a langobardis fuerat in censa¬
Q sũ ramndi restaurart cupiens multos artifuees ac ninto
scotudliam sumiptus laborantib sine dilatione ꝓberentur
sed exigrnte eiusdem famis necessitate penis de fun¬
Ueror lab orantes instanter uictũ querert. quia uirrs allaborẽ
mopiam nen haberent. Quod uir di audiis scos uuertis co¬
solabatur foris promittendo qđ de unit. Ndires geuuis cor
anxirbatur intus exibere cibum non ualens qũe ꝓmittebat.
Cum uero huc illueq anxius ꝑger&. deuenit ad elibanum in
quo uicine mulieres pridie coxerant panes. ibiq curuatus
aspexit ne fortasse panis a quo quentib rtmansiss&. Cũm
repente panrm mirae magnitudinis atq insoliti candoris
inurnit. Quem tulit quidem. sed deferre artificib noliuit
ne fortasse alienus ess&. &culpam urlut expi&atte ꝑp&raree
er uicinas itaq hunc mulieres d&culit. tumq omib: osteri¬

Expanded text:
lio quoque tempore vehemens ubique famis incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures quotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur. Sed exigente ejusdem 361 famis necessitate, panis defutanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus osten
Abbreviated transcription (Latin):
frci uenerabilem uite presbiterũ sanctulũ nomine. qui ad
me exnursie prouintia annis singulis uenire consuruit.
Srd exradem prouintia quidã monachus ante triduũ uenit
qui grauis nuntii merore me ꝑculit. quia rundem uirum
obisse nuntiauit. Huius ego uiri & si non sine gemitu dul¬
cedinẽ recolo. iam tamen sine formidine uirtutes narro. quas
auicinis eius sacerdotib mira urritate & simplicitate pre¬
ditis agnoui. Et sicut inter amantes st animos magnum
caritatis familiaritas ausum preb&. ame plerũq exdul¬
cedine exactus. ipse quoq de his que rgerat. extrrma que:¬
dam fateri cogebatur. Nic namq quodã tempore cũ in
predio langobardi oliuam premerent ut in oleũ liquare
debuissent. sicut iocundi erat &uultus &animi. u trem
uacuum ad prelũ detulit. labor antesq: langobardos l&o
eulta salurauer. atrem protulit. & iubendo potius quã p&condo

Expanded text:
feci , venerabilis vitae presbyterum Sanctulum nomine, qui ad feci , venerabilis vitae presbyterum Sanctulum nomine, qui ad me ex Nursiae provincia annis singulis venire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eumdem virum obiisse nuntiavit. Hujus ergo viri, etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, jam tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis ejus sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum charitatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit, et jubendo potius quam petendo
Abbreviated transcription (Latin):
me ae sng urte redemptoris aeceperunt .e. t dleruit cor¬
mendntes ut corũ animas benigne susciptr&is queru com¬
pora intã pauenda morte tradiderat. Sed omee er qui
us seruauit. Nam diob: octo nauis tãdem uiq adiureriores¬
tabulas aquis plena. iter proprium ꝑagens natauit . nono autẽ
dir inquo tronensis castri portũ deducta ẽ. Ex qua exirrunt
om̃s incolumes. quicũ p̃dicto uenerabili uiro maximiano
nauigabant. Cumq post eos ipse quoq fuiss& egressus. mox
in riusdem porti profundũ nauis demersa r̃: acsi illis egre¬
dientib: propondere subleuatione caruiss&. & qui plena
hominib: in prlago aquas portauerat atque natauerat. maximi¬
ano cũ suis fratrib recedente. aquas sine hominib: inportũ
non ualuit portare. ut hinc omp̃s ds̃ ostender& quia hanc
onustam sua manu tenuerat. que ab hominib uacua & dere¬
licta suꝑ aquas non potuit manere. Ante dirs quoq fere¬
quadraginta uidisti apud me eũ cuius superius memoriã

Expanded text:
pus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Dius servavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiorestabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua et derelicta super aquas non potuit manere. 358 ΚΕΦΑΛ. quadraginta vidisti apud me eum, cujus superius memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
tota in illũ corporis uirtus deficer& & ꝑdies mul¬
tos destratu suo surgere non ualer&. qua inre
quid idem bratus apostolus seruirntib sibi uoluit.
nisi prarsentiã sui respectus ostendere. quia quie¬
quid ꝓrius urnrratione agerent. ipse hoc ꝓ mereede
retributionis sine in termissione semꝑ uider& &
TRUs. Mihi hoc non tã appar& mirũ quia ui¬
sus ẽ. sed quia his qui rũ uidit cũ sanus ess& egro¬
tauit. GREGORIus Quid suꝑ hac re miraris

Expanded text:
tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset, aegrotavit. GREGOR. Q
Abbreviated transcription (Latin):
iacebat. Se se uertit in latere. & uacante̾
Grpulcbri locum ad sepeliendũ corpus pres
biteri praebuit. & quia utrosq ille locus
caper&. sicut uiuus ꝓmiserat. mortuus
implruit. Sed quia hoc qđ praedixi apud
prenestinã urbem in brati petri apostoli
monasterio gestũ ẽ uis ne aliquid &iam
in bac urbe drͦ rius ecclesiae cus todib ubi
Sacratissimũ corpus illius ẽ positũ audire &
olo atq id ut fiat magnopere
aliqui qui theodorũ rius ecclesiae custodem no¬
uerant. cuius narratione innotuit res que ei
contigit ualde memorabilis. qđ quadã noc te dũ
citius ad melioranda iuxta ianuã lumina surrexis¬
s& exmore lignris gradib sub lampade positis
stabat. & lampadis refouebat lumenr Iune repen¬
te bratus pe&rus apostolus in stola candida deorsũ
in parimento constitit. eiq dixit. Colliberte. qua¬
re tã eitius surrȩxistiꝰ: Quo dicto aboculis aspicien¬
tis euanuit. Sed tantus in rum pauor inruit. ut

Expanded text:
jacebat, sese vertit in latere, et vacantem jacebat, sese vertit in latere, et vacantem sepulcri locum ad sepeliendum presbyteri corpus praebuit; et quia utrosque ille locus caperet, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR. Volo, atque id ut fiat magnopore aliqui qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
me pone. Cũque ille dicer& scis quia ego
modo secuturus sum utrosque capere non
potest: abbas ꝓtinus respondit dicens Ita
fac ut dixi : quia sepulcrũ tuũ ambos nos
capit. De functus itaq r̃: atq: in sepulchro
eodem qđ sibi prȩsbiter parauerat positus. Mox
quoque & prsbrum corporis languor srcutusẽ.
Quo languore crescente. citius presbit̃ uitam
finiuit. Cũq ad sepulchrũ qđ sibi ipse paraue¬
rat. corpus illius fuiss& aftib deportatum.
aꝑto eodem sepulchro uiderunt omẽs qui
aderant locũ non rẽ ubi poni potius s&.
quia corpus patris monasterii qđ illic ante
positũ fuerat. omne illud sepulchrũ tene¬
bat. Cumque fr̃s qui praesbiteri corpus
detulerant. factã sibi sepeliendi difficul¬
tatem uiderent. unus eoꝵ exclamauit
dicens. E patrr ubi ẽ qđ dixisti quia sepul¬
chrũ istud ambos uos caper& NAd ciuius
uocem subito cunctis uidentib abbatis cor¬
pus qđ illic ante humatũ fuerat & supinũ

Expanded text:
pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoque et presbyterum corporis languor secutus est, quo languore crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum
Abbreviated transcription (Latin):
racnestinae urbi mons prarmin &. in quo beati
petri apostoli monasteriũ sitũ ẽ: uirorũ dĩ quoq
relatione adhuc in monasterio positus audisse
me. contigit magnum hoc qđ narro miraculũ.
qđ riusdem monasterii monachi se nosse tes¬
tabantur. In eo namque monasterio fuit pater
uitar urnerabilis quiquendã monachum nutri¬
ens. usque adrrurrendos ꝓuexit mores. Cumq
eũ intimore dñi uider& excreuisse. in eodem
sibi monasterio tunc presbiterũ fecit ordinari.
Cui post ordinationẽ suã. quia non longe abess&
eius exitus. reurlatione indicatũ ẽ. Aprardic¬
to autr̃ patre monasterii petut. quatinus con¬
ceder& ut sibi sepulchrũ parar&. Cui ille respon¬
dit. Antete quidem ego moriturus sũ. sed
tamen uade. & sicut uisꝰ prarpara sepulchrum
tuum. Recessit igitur. & pre ꝓarauit. Cũ
non post multos dies senex pater febre prar¬
urntus. ad extrema ꝑurnit. atq ad sistenti
praesbitero iussit dicens. In tuo sepulchro

Expanded text:
Praenestinae urbi mons praeeminet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe abesset ejus exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
ruunt. qui inpace prius rccłe fortiter stare ere¬
debantur. Sed eos de quib praediximus firri mar¬
tires potuis se fidenter fatemur. qui hoc iã ex
eoꝵ fine collegimus. Cadere eni nec inaꝑta ꝑse¬
cutione poterant hi de quib constat. quia &usq
ad finem uite in occulta animi uirtute ꝑstrterunt.
ETRUS. Ut astruis ita ẽ: sed suꝑ indignos
nos diuine misericordiae dispensationẽ miror
qui alangobardorũ seuitiã ita moderatur. ut eox
sacerdotes sacrilegos qui rẽ se fideliũ quasi uicto

Expanded text:
ruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare creruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute perstiterunt. PETR. Ut asseris ita est, sed super indignos nos divinae misericordiae dispensationem miror, qui Langobardorum saevitiam ita moderatur, ut eorum sacerdotes sacrilegos, qui esse f
Abbreviated transcription (Latin):
gis eligens moriendo aduitã in mortabnrr
tencderr. quã adorando uitã morralẽ te nuerr
obtemperart iussis serilegis nolurrunt i e. er i¬
uuicem qnia semꝑ crratori flexerant erea tiro in¬
elinare contempserunt. nde facta ecert hsocusis
luiaros corporrant graui iracundia acer nsicune¬
cosi gladus interficerent. quos merrors. suio perr¬
tcipls hor nabrrent. quid ergo mirũ sa rrũpen¬
to psecutionis tempore illi martires et etonos¬
sent: quiin ipsa quoque pace teelt em eioses
semꝑ afligendo angusta martrria teslertien
untara quando inruente ꝑsteutionis arteculo
hi auan meruerunt martirii palmas ac erpre¬
resqunin pace eccti latas huius seli uias suenu
uidabantur & Nectamen hoc qđ de risdem
electis uiris dicimus. decunctis iam qua sin
regulam tenemus. Nam eũ ꝑseeutionis aꝑte
tempus in ruit. sicut pleriq subire marturi
um possunt qui eẽ in pace eccłes despicabiles

Expanded text:
gis eligens moriendo ad vitam immortalem gis eligens moriendo ad vitam immortalem tendere quam adorando vitam mortalem tenere, obtemperare jussis sacrilegis noluerunt, et cervicem quam semper Creatori flexerant creaturae inclinare contempserunt. Unde factum est ut hostes qui eos ceperant, gravi iracundia accensi, cunctos gladiis interficerent, quos in errore suo participes non haberent. Quid ergo mirum si, erumpente persecutionis tempore, illi martyres esse potuissent, qui in ipsa quoque pace Ecclesiae semetipsos semper affligendo angustam martyrii tenuerant viam, quando, irruente persecutionis articulo, hi etiam meruerunt martyrii palmas accipere, qui in pace Ecclesiae latas hujus saeculi vias sequi videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem electis dicimus viris, de cunctis jam quasi in regulam tenemus. Nam cum persecutionis apertae tempus irruit, sicut plerique martyrium subire possunt, qui esse in pace Ecclesiae despicabiles
Abbreviated transcription (Latin):
am ante hos fere annos quin decim sicut hi testan¬
tier qui inter esse poturrunt. quadraginta rar¬
nie alangobardis capti. carnes in molaticias co¬
ieoserin. conpellebantur. Qui cũ ualde resisterent
& contingere cibum sacrilegũ nollent corperunt
langobardi qui eos tenuerant nisi immolata come¬
dert̾nt ris mortẽ minari. Atilli eterna potius
quã prae sentem uitã ac transitoriã diligentes fi¬
deliter ꝑstiterunt. atq in sua constantia simul
omnes occisi sunt. quid itaque istinisi uerita¬
tis martires fuerunt. qui ne urtitũ comedendo
conditorẽ suũ offenderent. elegerunt gladus
uitã finire ⁊ Eodem quoque tempore du fere
quadrin gentos captiuos alios lango bardi tenuis¬
sent. more suo immolauerunt eapueleaprr
diabolo. hoc ei currentes ꝑerrcuitũr &carininr ne¬
fbabos dpdi cantrs: C umq illud ipt ut ius sum¬
funssas. cer uicibi adorarent eos quoque quos coe
perant hoc adorart pariter conpellebant
Sres excistdem captiuis maxima nnubtitudo ma¬

Expanded text:
hos ferme annos quindecim, sicut hi testantur qui interesse potuerunt, quadraginta rustici a Langobardis capti, carnes immolatitias comedere compellebantur. Qui cum valde resisterent, et contingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, nisi immolata comederent, eis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteterunt; atque in sua constantia simul omnes occisi sunt. Quid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo Conditorem suum offenderent, elegerunt gladiis vitam finire? 28. Eodem quoque tempore dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo inmolaverunt caput caprae diabolo, hoc ei currentes per circuitum et carmine nefando dedicantes. Cumque illud ipsi prius summissis cervicibus adorperant hoc adorare pariter compellebant. Sed ex eisdem captivis maxima multitudo ma
Abbreviated transcription (Latin):
que ait. Calicem quidem meũ bib&is. sedere aut̃
ad dexterã meã url ad sinistr̃a. nonẽ meũ dare uobis.
Quid aut̃ calicis nomine nisi passionis poculũ signat
Et cũ nimirũ const&. quia iacobus inpassione occu¬
buit. iohannes uero inpacr eccłar quiruit. incun¬
tanter colligitur eẽ & sine aꝑta passione marti¬
riũ quando & ille calicem dñi bibere dictus r̃
qui exꝑsecutione mortus non ẽ. De his aut̃ talib
tduotis ⁊i suris quorũ superius memoriã feci quur
dicamus quia si ꝑsecutionis tẽpus exister&
martires tẽ potuis sent qui occulti hostis in¬
sidias tolerantes suosq in hoc mundo adũsari¬
os diligentes. eunctis carnalib: desideriis re¬
sistentes ꝑ hoc qđ se omnipotenti dõ in corde
macta uerunt. &iam pacis tẽpore martrres
furrunt. dũ nr̃s modo tẽporib uiles quoqur
ssareularis uitat ꝑsonas de quib nihil clis¬

Expanded text:
quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutione mortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse potuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecularis vitae personas, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
ut drlinquentes solebat increpar&. fecit oblati¬
ones suas easq inter alioꝵ oblationes misit.
ut eius munera saltem nesciendo susciper&.
Sed cũ corã eo fuissent oblationes om̃ium de¬
portate uir dĩ tacitus sedit. singillatim omẽs
considerare studuit. & omnes alias eligens.¬
atque seorsum ponens oblationes quas isdem
omnipotenti dño tulisti. & mihi tuas oblationes trans¬
mittis i Ego tuã oblationẽ non accipio: quia suam
abstulisti dõ. Qua exre actũ est: ut prarsentes quo¬
que magnus timor inuader&. cũ uir dñi tã scient᷑
deabsentib iudicar&.¬
ultos horũ
Suspicor martrriũ subire potuisse. si ros tempus
alterũ quoque in publico. Nam & si ꝑsecutio de sit
exterius. martirii meritũ in occulto ẽ: cũ uirtus
adpassionẽ promta flagrat in animo. Quia rñi
tr̾ possit & sine aꝑta passione martrriũ testat᷑
in ruangelio dñs qui rebedei filuis adhue prar an

Expanded text:
ut delinquentes solebat, increparet, fecit oblatiut delinquentes solebat, increparet, fecit oblationes suas, easque inter oblationes aliorum misit, ut ejus munera saltem nesciendo susciperet. Sed cum coram eo fuissent oblationes omnium deportatae, vir Dei tacitus sedit, sigillatim omnes considerare studuit, et omnes alias eligensatque seorsum ponens, oblationes quas idem omnipotenti Domino abstulisti, et mihi tuas oblationes transmittis? Ego oblationem tuam non accipio, quia suam abstulisti Deo. Qua ex re factum est ut praesentes quosque magnus timor invaderet, cum vir Domini tam scienter de absentibus judicareultos horum suspicor martyrium subire potuisse, si eos tempus alterum in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, martyrii meritum in occulto est, cum virtus ad passionem prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei fil
Abbreviated transcription (Latin):
fugiebant. & qui gladios formidare uix poterant.
ex eiuis manu ictos ferule ꝑtimescebant. huius
studiũ fuit nihil in hoc mundo habere. nihil quar¬
rere. om̃s qui ad se caritatis causa uenirbant. ad ae¬
ternar uitr: desideria accendere. Siquando aut̃
quorũlib& culpas agnoscer&. numquã ab inere¬
patione parcer&. sed amoris igne succensus. stu¬
debat in ris uehement᷑ ꝑ linguã serure. Consui¬
tudinẽ uero uicini uellonge positi eiusdem loci
a colar fecerant. ut dirb singulis ꝑ ebdomadã
unusquisque ri oblationes suas transmitter&.
ut ess& qđ ipse ad se urnientib offerre potuis s&
Quodam uero tempore possessor quidam carteri¬
us nomine in mundo desiderio de uictus. quan¬
dam scĩ monialem feminã rapuit. sibi que
inlicito matrimonio coniunxit. Quod mox ut
uir dñi cognouit. ri ꝑ quos potuit que furrat
dignus audire mandauit. Cumq ille scrleris

Expanded text:
fugiebant; et quae gladios formidare vix poterant, fugiebant; et quae gladios formidare vix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimescebant. Hujus studium fuit nihil in hoc mundo habere, nihil quaerere; omnes qui ad se charitatis causa veniebant, ad aeternae vitae desideria accendere. Si quando autem quorumlibet culpas agnosceret, nunquam ab increpatione parcere, sed, amoris igne succensus, studebat in eis vehementer per linguam saevire. Consuetudinem vero vicini vel longe positi ejusdem loci accolae fecerant ut diebus singulis per hebdomadam unusquisque ei oblationes suas transmitteret, ut esset quod ipse ad se venientibus offerre potuisset. Quodam vero tempore possessor quidam, Carterius nomine, immundo desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam rapuit, sibique illicito matrimonio conjunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, ei per quos potuit quae fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille 337 sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ in samnir prouintia quidam urnerandus uir
menas nomine solitariã uitã ducebat. qui nr̃oꝵ
multis cognitus ante hoc fere ẽ decennium de¬
functus. De cuius operis narratione unũ aucto¬
rem non infero. quia pene tot mihi in rius uita
testes sunt quod samnii ꝓuintiã nouerunt.
Hic itaque nihil adusũ suum aliud nisi pauca
apium uascula possidebat. Huic cũ lango barđ
quidam in risdem apib rapinã uoluiss& uge¬
rere prius ab eodem uiro uerbo correptus eͣ
& mox ꝑ malignũ sp̃m ante rius uestigia uexatus
qua rere factur: ut sicut apud om̃s incolasita
&iam apud randem barbarã gentr̾ ei celebrar
nomen haberet᷑. nullusq ultra pre sumer &. eius
cellulã nisi humilis intrare. Sepe uero exiucina
silua uenientes ursi apes rius comedere cona¬
bantur. quos ille deprehensos ferula quã por¬
tare manu consururrat cedebat. Ante cuius
uerbera immanis sime bestiar rugiebant &

Expanded text:
 in Samniae provinciae quidam venerandus vir  in Samniae provinciae quidam venerandus vir Menas nomine solitariam vitam ducebat, qui nostrorum multis cognitus ante hoc fere est decennium defunctus. De cuius operis narratione unum auctorem non infero, quia paene tot mihi in eius vita testes sunt, quot Samnii provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud nisi pauca apium vascula possidebat. Huic cum Langobardus" quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est et mox per malignum spiritum ante eius vestigia vexatus. Qua ex re factum est, ut, sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eandem barbaram gentem eius celebre nomen haberetur nullusque ultra praesumeret eius cellulam nisi humilis intrare. 27. Nam asilva venientes ursi, apes ejus comedere conabantur: quos ille deprehensos, ferula, quam portare manu consueverat, caedebat. Ante cujus verbera immanissimae bestiae rugiebant, et
Abbreviated transcription (Latin):
illa de tanta uisione certa ess&. Srdquis ess&
acontius ignorar&. corepit huc illucq ꝑ eccłe loca
Se trabere. ut quis ess& a contius in uestigar&
Cui repente ipsae factus ẽ obuius que querebat ei¬
q dixit. Rogo te pater. indica mihi quis e a contius
Cui ille respondit. Ego sum. Atilla inquit. Pas¬
tor & nutritor noster beatus petrus a postolus
adte memisit. ut ab infirmitate ista liberare
me debeas. Cui ille respondit. Si abipso missa es
Surge. Eiusq manũ tenuit. &ram instatu suo
ꝓtinus erexit. sic que exilla hora omnes in rius¬
corpore nerui ac membra solidata sunt: ut solu¬
tionis illius signa ulterius nulla remanerent.
Sedsi cuncta quar in rius eccła gesta cognouimus
ex solurre comamur. ab omniũ iam ꝓcul dubio
narratione contieescimꝰ. Vnde nrcesse r̃ ut ad
modernos patres quorũ uita ꝑ italie ꝓuintias
claruit. narratio se nr̃a retorqurat.

Expanded text:
illa de tanta visione certa esset, sed quis esset illa de tanta visione certa esset, sed quis esset Acontius 336 ignoraret, coepit huc illucque per ecclesiae loca se trahere, ut quis esset Acontius investigaret. Cui repente ipse factus est obvius, quem quaerebat, eique dixit: Rogo te, Pater, indica mihi quis est Acontius custos? Cui ille respondit: Ego sum: At illa inquit: Pastor et nutritor noster beatus Petrus apostolus ad te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. Manumque ejus tenuit, et eam in statum suum protinus erexit. Sicque ex illa hora omnes in ejuscorpore nervi ac membra solidata sunt, ut solutionis illius signa ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae in ejus ecclesia gesta cognovimus, evolvere conamur, ab omnium jam proculdubio narratione conticescimus. Unde necesse est ut ad modernos Patres, quorum vita per Italiae provincias claruit, narratio se nostra retorqueat.
Abbreviated transcription (Latin):
hel ꝓph&a magnã illã ac terribilem uisionem
uidit. exqua &iã uisione contremuit ꝓtinus ad¬
iunxit. Q rgo langui & egrotaui ꝑ dies plurimos a
Caro enim ea quar sunt sp̃s capere non ual&. &
id circo non numquã cũ mens humana ultra se
adiuuendũ ducitur. nrcesse r̃ ut hoc carnrũ uas¬
culũ qđ ferre talenti pundus nonual& infirmetur.
E WRMS Scrupulũ cogitationis mrar. aꝑta ratio
dissoluit. GRE GORIUS. Alius illic nonante¬
longa tempora sicut nr̃i seniores ferunt. custos
ecclesie a contius dictus ẽ: magnar humilitatis at¬
q grauitatis uir. Ita omnipotenti dõ fideliter
seruiens. ut isdem bratus pe&rus apostolus signis
ostender&. quã de illo haber& arstimationem:
Uam cũ quardam puella paralitica in rius eccła
ꝑmanens manib reper& & dissolutis renib ꝑtrã
peter& ut sanari mereret᷑. nocte quadã ei ꝑuisi¬
onr̃ adstitit & dixit. Uade ad acontiũ mansiona¬
riũ. & roga illũ atq te ipse saluti restͥu&. Cumq

Expanded text:
m vidit, ex qua etiam visione contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui, et aegrotavi per dies plurimos ? Caro enim ea quae sunt spiritus capere non valet; et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necesse est ut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PETR. Scrupulum cogitationis meae aperta ratio dissolvit. 334 longa tempora, sicut nostri seniores referunt, custos ecclesiae Acontius dictus est, magnae humilitatis atque gravitatis vir, ita omnipotenti Deo fideliter serviens, ut idem beatus Petrus apostolus signis ostenderet quam de illo haberet aestimationem. Nam cum quaedam puella paralytica, in ejus ecclesia permanens, manibus reperet, et dissolutis renibus corpupeteret ut sanari mereretur, nocte quadam ei per visionem astitit, et dixit: Vade ad Acontium mansionarium, et roga illum, et ipse te saluti restituet. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
que illius fuissent obstricte. immobilis ꝑstitit.
F acto autẽ mane expl&isq laudib: dĩ ab eccła egres¬
si sunt clerici. & inuenerunt ignotũ homine uer¬
uecem tenent̾ẽ manu. Res uenit indubiũ utru
uerurcem toller& an offerr&. Sed culpae reus
citius indicauit. poenã. Mirati om̃s quia ingres¬
sus fur uiridĩ merito apud prardã suã stabat
ligatus. Qui se ꝓ eo ꝓtinus inorationẽ dederunt.
suisque prarcib uix obtinere ualurrunt. ut qui
res toꝵ urnerat sapere. saltem uacuus exire
mereretur. Itaque fur qui diu steterat cum
prarda captiuus. quandoq exut uacuus & liberi

Expanded text:
que illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. que illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber.
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis sacerdos erat. qui cũ clericis suis indĩ lau¬
dib bonisque operib intentus. scãe conuersationis
uitã ducebat. Suꝑ urniente autẽ uocationis die
defunctus ẽ: atque ante ecclesiã sepultus. Sidẽ
uero ecclesiae caular inhrrebant ouiũ. atq isdem
locus in quo sepultus ẽ ad easdem ours tendentib
ꝑuius erat. quadam autr̃ nocte cũ clrricis intra
eccle siã psallentib fur ueniss& ut ingressus cau¬
las furtũ faceret. uerurcem tulit. & concitus
exit. Cũ uero ꝑ urniss& ad locũ ubi uir dñi se¬
pultus erat. reƿente haesit . & gressum mouere
non potuit. Uerurerm quidem decollo deposuit
rumque dimittere uoluit. Sed manu laxare ñ
ualuit. Corpit igitur stare miser cũ prarda sua
rrus &ligatus. Uolebat uerurcem dimittere nec
ualebat. uolebat egredi cũ ueruece nec poterat.
Iiro itaque modo fur qui auiuis uideri timurrat.
hunc mortuus tenrbat. Cumq ita gressus manus¬

Expanded text:
rabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laurabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Superveniente autem vocationis suae die defunctus est, atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manus
Abbreviated transcription (Latin):
Propositae regular nr̃i actioni sunt facta ueritatis.
Ipsi & enim redemptori nr̃o alegione que hominem
tenrbat dictũ est. Si ricis nos : mitte nos ingrege̾
porcorum. Qui hanc & abhomine expulit. & in porcos
ire eosque in abrssum mittere concessit. Ex qua
re &iam hoc colligitur. qđ absque concessione om̃i¬
potentis dĩ nulla malignus sp̃s contra hominem
potestatem habrat. qui in porcos intrare non potuit.
nisi ꝑmissus. Illi ergo nos necesse ẽ sponte subdi.
cui & aduersa omnia subiciuntur inuita. ut tanto
nr̃is hostibus potentiores simus. quanto cũ aucto¬
re om̃iũ unũ efficimur ꝑ humilitatẽ. Quid autẽ
mirũ si electi quique incarne positi multa facrre
mirabiliter possunt. quorum ipsa quoque ossa mor¬
tua plerumq inmultis miraculis uiuunt:¬
nualeriae namq ꝓuintia res est haec gesta quã
narro. mihiq beate memoriae abbatis mei ualen¬
tionis relatione cognita. Ibi &enim quidã uene¬

Expanded text:
Propositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi vivuntValeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam vene
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss& post paululũ intrauit. & lã pades quas
extinxerat lucentes repperit: Quas negligri
t̃ extinxis se secredidit: Atq tas iam solli¬
citus extinxit. qui exirns iam ecclrsiã clau¬
sit. Sed post horarũ triũ sƿatiũ regressus ẽ
lucrntes lã pades quas extinxerat inurnit.

Expanded text:
fuisset, post paululum intravit, et lampades quas fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes repter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subito tanto terrore insonuit. acsi omĩs illa
eccła afundamentis fuiss& euersa & ꝓtinus
recessit. ac nulla illic ulterius inqui&udo an¬
tiqui hostis apparuit. Sed ꝑ terroris sonitũ quẽ
fecit. in notuit a loco quem diu tenuerat quã
coactus exibat. Post paucos uero dies inmagna
serenitate aeris suꝑ altare eiusdem aeccłar
nubes celitus descendit. suoque illud uelamine
operuit. omnemq ecclesiã tanto terrore ac
suauitatr odoris repleuit. ut patentib ianuis
nullus illic prarsumer& intrare. & sacerdos at¬
que custodes url hi qui ad celrbrandam missa¬
rum psollemnia uenerant rem uidebant. in.¬
gredi minime poterant. & suauitatẽ mirifici
odoris trahebant. Die uero alio cũ in ta lãpades
sinr lumine dependerent. emisso diuinitus
lumine sunt accense: Atq post paucos iter ũ
dirs cũ expletis missarũ psollemnus extinctis
lã padib custos exeadem ecclesia egressus

Expanded text:
cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquitiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna serenitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus
Abbreviated transcription (Latin):
ductis illic brati sebastiani & scẽ agathe mar¬
trrum reliquiis dedicari debuissent. Quod fac¬
tũ ẽ. Nam cũ magna populi multitudine urni¬
entes. atq omnipotenti dño laudes canentes.
eandem eccłam ingressi sumus. Cumq inra iam
mis sarum psollemnia crlebrarentur. & p̃ riusdẽ
loci angustia populi se turba conprimer&. qui¬
dam ex his qui extra sacrariũ stabant. porcum
subito intra suos pedes huc illucq discurrere
senserunt. Quem dũ unusquisque sentir& &
iuxta se stantib indicar&. hisdem porcus eccłe
ianuas petut. & om̃es ꝑ quos transiit in ammira¬
tione commouit. Sed uideri nil potuit. quã uis
sentiri potuiss&. Quod id cireo diuina pietas
in munđ habitator exir&. Peracta igitur mis
radem magnus in ciusdem eccłr tectis strepitꝰ
factus r̃: ac si in harc aliquis errando discurrer&.
Sequente autẽ nocte grauior sonitus exerruit.

Expanded text:
ductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae marductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martirum reliquiis, dedicari debuisset. Quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes atque omnipotenti Domino laudes canentes, eandem ecclesiam ingremissarum solemnia celebrarentur, 344 et prae ejusdem loci angustia populi se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas immundus habitator exiret. 32. Peracta igitur misseadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit,
Abbreviated transcription (Latin):
claustra paturrunt. Effuso de suꝑ luminr. omẽs
quar extincte furrant lampades accense sunt.
Arrianus uero rp̃s quiium facturus adueuerat
subita ercitate ꝑcussus ẽ.atq alirnis iam manibi
ad suũ habitaculum reductus. Quod dũ langobar¬
di in eadem regione positi omẽs agnoscerent. ne¬
quaquã ultrrius prę sumpserunt catholica loca
temerare. Miro & enim modo res gestaẽ: ut qui
eiusdem arriani causa lampades in eccła beati
pauli furrant extinctr. uno eodemq tempore lu
&ipse lumen ꝑder&. & in eccłam lumen redir&.
ed neque hoc silram qđ ad eiusdem arriane here¬
seos damnationẽ in hac quoq urbe ante bienniũ
pirtas suꝑna monstrauit. Ex his quipƿe quat
narro aliud populus agnouit. alia autẽ sacerdos
& custodes eccłar se audisse. se uidisse testant᷑.
Arrianorũ eccła in regione urbis huius quar su¬
bura dicitur. cũ clausa usque ante biennium
remansiss&. placuit ut infide catholica intro¬

Expanded text:
claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae extinctae fuerant lampades accensae sunt. Arrianus vero episcopus, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est atque alienis iam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro etenim modo res gesta est, ut, quia eiusdem Arriani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant extinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen perderet, et in ecclesia lumen rediret. 30. Sed neque hoc sileam, quod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arrianorum ecclesia in regione urbis huius que Subora dicitur cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit, ut in fide catholica, intro
Abbreviated transcription (Latin):
restiterunt. Vnde unũ narro qđ bonefaciũ mo¬
nasterii mei monachum qui usque ante quadri¬
enniũ cũ langobardis fuit. adhuc ante triduũ
agnoui. cũ ad spolitanã urbem langobardoꝵ rp̃s
scilic& arrianus ueniss& & locu ubi sollemnia
sua ager& non haber&. coepit abrius ciuitatis
ep̃o eccłam petere quã suo errore dedicar&.
Quod dũ ualde ep̃s negar&. hisdem qui urnerat
arrianus brati pauli apostoli illic rccłam co¬
minus sitã. se diȩ altero uiolenter intraturũ
er̃ ꝓfessus ẽ. Quod riusdem eccłe custos au¬
diens. festinus cucurrit. eccłam clausit. seris
muniun. Fiacto autem urspere lampades
omẽs extinxit. seque in interiorib abscondit.
n ipso autẽ sub sequentis lucis crepusculo. arrianus
ep̃s collecta multitudine adurnit. clausa se ȩccłe
ianuas effringere paratus. Sed repente cunctar
simul regu diuinitus concussae abiectis longuis
seris aꝑte sunt. atq cũ magno sonitu om̃a recłar

Expanded text:
berent 29. Unum narro quod per Bonefatium monasterii mei monachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spolitinam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arrianus, venisset et loco illic ubi sollempnia sua ageret non haberet, coepit ab eius civitatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, isdem qui venerat Arrianus, beati Pauli apostoli illic ecclesiam cominus sitam se die altero violenter intraturum esse, professus est. Quod eiusdem ecclesiae custus audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit. Facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arrianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae ianuas effringere paratus. Sed repente cunctae simul regiae divinitus concussae, abiectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ se &iã ignotȩ animx non nũ quã excitu
recognoscunt. quar uel ꝓculpis tormenta utd pro
bonis actib: similia sunt praemia recepturae. &det
Delis quiquasi ꝑ trrort̃ tduci uidentur rior pore
adicuocationt & reuocatione petrimonacin. cu
demorte q resuscitatione stephani ac duusione cuidã¬

Expanded text:
 se etiam ignotae animae nonnunquam in exitu recognoscunt, quae vel pro culpis tormenta, vel pro bonis actibus similia sunt praemia recepturae; et de De his qui quasi per errorem educi videntur e corpore, et de vocatione et revocatione Petri monachi, et de morte et resuscitatione Stephani, ac de visione cu
Abbreviated transcription (Latin):
comedissem. Qui aduesperũ urniens tante me
fortitudinis inurni. ut si uoluissem iriuniũ usq
addiem alterũ transferre potuissem. Sicq factũ
est: ut inme ꝓbarem ra&iam de illo uera esse
quib ipse inter minime fuissem.P¬

Expanded text:
comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut in me probarem ea etiam de illo vera esse quibus ipse minime interfuissem. P
Abbreviated transcription (Latin):
suruerat. Qui in eundem hortũ de ambulans. repperit
&iam serpente. Cui p̃cipiens dixit. Sequere me. Atq
ad aditũ furis ꝑueniens. imperauit serpenti dicens. In no¬
mine ihũ precipio tibi. ut aditũ istũ custodias. ac fur̃e hue
ingredi non ꝑmittas. ꝓtinus serpens totũ se in itinere
intrans uersum tetendit. adcellam monachus rediit.
Cumque meridiano tempore cuncti fr̃s quiescerent. mo¬
re solito fur aduenit. ascendit saepem. Et dũ in hortũ
pedem poneret. uidit subito quia tensus serpens clausis¬
set uiam. & treme factus post semet ipsũ concidit eius¬
que pes ꝑ calciamentũ insude sarpis in hesit. sicq usque
dũ hortolanus rediret. deorsum capite pependit. Con

Expanded text:
sueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit sueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Con