comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anuebant ergo patri eiꝰ: quẽ uel-¬
let uocari eũ. Et accepit pugilla¬
nomen eiꝰ. hoc est. non ei nos no.¬
men imponimꝰ: qui iã a deo nomen
accepit. Habet uocabulũ suũ qđ
agnoumꝰ: non qd elegimꝰ. Habent
hoc merita sc̃oꝵ: ut a deo nomen
accipiant. Sic iacob isrł dicitur:
quia dñm uidit. Sic dñs nr̃. iħs
nominatus ẽ. ante quã natus: cui
non angłs. sed pater nomen imp̃o¬
sut. Reuelabitur enĩ inquit filius
ns iħs cũ his qui cũ eo iocundabim¬
tur: qui relictisunt in annis qua¬
dringentis. Et erit post annos hos.
it morietur filiꝰ ms̃ xp̃s. et conuer¬
cetur scł̃m. Sides angelosquȩ au
rat et auditũ: quod uoce non pote¬
rat. manu et litteris ẽ. locutꝰ. Scrip.¬
sit enĩ dicens. Iob̃s ẽ. nomen eiꝰ. Et
hic nomen non imponit᷑: sed astru¬
itur. Meritoq continuo resoluta ẽ
lingua eiꝰ: quia quã uinxerat incre¬
dulitas. fides soluit. Credamꝰ et nos
igitur ut loquamur: ut lingua nr̃a

Expanded text:
nuebant ergo patri ejus, quem vellet vocari eum. Et accepit pugillanomen eius, hoc est: non ei nos nomen inponimus, qui iam a deo nomen accepit. habet uocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimus. habent hoc menta sanctorum, ut a deo nomen accipiant. sic Iacob Israhel dicitur, quia deum uidit, sic dominus noster Iesus nominatus est, antequam natus, cui non angelus, sed pater nomen inposuit. reuelabitur enim inquit filius meus Iesus cum his qui cum eo iocundabuntur, qui relicti sunt in annis quadringentis. et erit post annos hos et morietur filius meus Christus et conuertetur saeculum. uides angelos quae aurat et auditum, quod uoce non poterat, manu et litteris est locutus; scripsit enim dicens:Iohannesestnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit. credamus et nos igitur, ut loquamur, ut lingua nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris nr̃i facta & di-¬
cta scribendo memoriȩ tradider̃:
ut non solũ ꝓpħico. sed et apłico
essent testimonio cõmendandi.
Tantȩ dignitatis erant:: ut utriꝰq
testamenti scriptura. eis merito te¬
stimoniũ daret: eoꝵq głam cęli
ciues non ante exortũ tantũ modo
coꝵs uerũ etiã post inchoatũ uel
expletũ sc̃ĩssimi mainꝰ oꝑis homini¬
bꝰ ad memoriã referrent᷑ ÷ et quanti
apud dm̃ habeantur ostenderent.
Multa gͦ de illis hietechiel. multa
eximius ipsoꝵ cõmemorauit ioħ̃s
Sed nos in presenti quia sermo
claudendus. ẽ: unũ ioh̃is destimo¬
mũ cõmemorare sufficiat. Et cum
darent inquit quatuor animalia
glam et honorẽ & benedictioneo
sedenti suꝑ thronũ: uiuenti in scła

Expanded text:
Redemptoris nostri facta et diRedemptoris nostri facta et dicta scribendo memoriae tradiderunt, ut non solum prophetico, sed et apostolico essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo eorum, verum etiam post inchoatum vel expletum sanctissimi munus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honorem, et benedictionem sedenti super thronum, viventi in sa
Abbreviated transcription (Latin):
ad ȩdificandã fidẽ eccłiȩ primiti¬
ue. que ex hebreoꝵ maxime ppło
collecta ẽ: hebraico sermone com¬
posuit Dilatata autẽ ꝑ orbẽ ec¬
clesia et grecis ac barbaris in eidẽ
sidei cinitatẽ confluentibꝰ: curalie¬
runt presules fideliũ. ut idẽ etiã
eloquiũ. Quomodo etiã marci.
lucȩ. et ioħis euangelia quȩ demn¬
ceps greca lingua ediderunt: mox
in latinũ transfudere sermonẽ.
quatenꝰ hȩc om̃s ꝑ orbẽ nationes
legere atq intelligere possent. Testa¬
cur et hiezechiel ꝓpħa. quantuor
idẽ oratheus inter precipua sc̃ẽ ec¬
dlesiȩ m̃bra effulserit: dũ sub figura
quatuor animaliũ. admirabiles om̃i¬
ĩ euangelistarũ uirtutes. quas cȩle¬¬
siũ uisione didicerat. plenissimo
sermone describit. Sed et iohan-¬
nes apł̃s qui erat unꝰ ex eis: et ipse
insione doctus spũali: int̾ prima
ȩccłiȩ sacramenta eorũdẽ euangeli¬
starũ facit mentionem. Le UIII.
ante dignitatis erant illi qͥ

Expanded text:
itivae, quae ex Hebraeorum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata autem per orbem Ecclesia, et Graecis ac Barbaris in ejusdem fidei unitatem confluentibus, curaverunt praesules fidelium, ut idem etiam eloquium: quomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testatur et Ezechiel propheta, quantum idem Matthaeus inter praecipua sanctae Ecclesiae membra effulserit, dum sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermone describit. Sed et Joannes Apostolus, qui erat unus ex eis, et ipse visione doctus spirituali, inter prima ecclesiae sacramenta eorumdem evangelistarum facit mentionem. Tantae quippe erant dignitatis illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
IOCLETIANUS QUORIDÃ
romanȩ rei publicȩ prin¬
ceps: cũ ad imperiũ to-¬
tius orbis fuisset electus.
omnesq ꝓuincias turbari quoꝵ dã
presumptione ꝑspiceret: ad consor¬
tiũ imperii uel laboris. olim sibi cõ¬
militonẽ herculiũ maximianũ ce¬
sarẽ fecit: eũq contra amandũ et
elianũ qui in bagaudarũ regione
p̃sumptione seruili arma cõmoue¬
rant. ad galliã destinauit. Cui ad
supplementũ exercitus legionẽ the¬
beam ex orientalibꝰ militibꝰ ire pre¬
cepit. Quȩ legio. sex milia sexcen¬
tos sexaginta sex uiros ualidos ani¬
mis et instructos armis. antiquorũ
romanorũ habebat exemplo. hui
igitur milites. xp̃ianȩ religionis ritũ
orientali traditione susceꝑant ab¬
sacrȩ uirtutẽ armis om̃ibꝰ prepone¬
bant. Ad urbẽ quippe romã itine¬

Expanded text:
ioclicianos quondam roman e rei publicę| princips. Cum ad imperium totius orbis fuis| set electus. Omnisque prouincias turbari| quorundam praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . eumque| contra amandum et aelianum qui in bacaudarum| nomen . praesumpcione seruile arma commouerant| ad gallias distinauit. Cui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo . hii . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali tradicione suscisacram . uertutem et armis omnibus praeponebant.
Abbreviated transcription (Latin):
mittebant coronas suas ante thronũ.
Oportet nãq ut quotiens ȩt̃ni regis
magnificentiã in scĩs euangelioꝵ li¬
bris predicari cognouerimꝰ : ꝓcidamꝰ
humiles ante illũ : illiꝰ miscdĩam de-
uotis precibus imploremus: et qͥcqͥd
boni oꝑis habere possumꝰ. non nrĩs
mus: qui sedens in throno patris.
una cũ sc̃o sp̃ũ uiuit et regnat ds̃

Expanded text:
s ante thronum. Oportet namque ut quoties Regis aeterni magnificentiam in sanctis Evangeliorum libris praedicari cognoverimus, procidamus humiles ante illius misericordiam, et devotis precibus imploremus, et quidquid boni operis habere possumus, non nostris mus qui sedens in throno Patris una cum Spiritu sancto vivit et regnat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
maioꝵ uocabula sortiuntur: nos af¬
firmare nolumꝰ: qđ aꝑtis testimoni¬
is non appbamꝰ. Hoc tamen certissi¬
me scim: quia ad explendũ de suꝑ
qui loquebatur in me egrediebatur.
et alius angeluis egrediebatur in occur-¬
sũ eiꝰ: & dixit ad eũ. Curre: et loque¬
re ad puerũ istũ dicens. Absq muro
habitabitur iherusalem. Dũ enĩ an-¬
gelus ad angłm dicit. curre & loque¬
re: dubiũ non est. quia alius aliuor
mittit.

Expanded text:
majorum vocabula sortiuntur, nos afmajorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supequi loquebatur in me egrediebatet alius angelus egrediebatur in occursum ejus; et dixit ad eum: Curre et loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . » Dum enim angelus ad angelum dicit: « Curre et loquere, » dubium non est quia alius alium mittit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ calculus. quẽ forcipe tulerat de
altari: et tetigit os meũ. Sed in hac¬
ꝓpħȩ sententia uult intelligi: quia¬
hii sp̃s qui mittuntur: eoꝵ uocabu¬
lũ ꝑcipiunt. quoꝵ officiũ gerunt.
Qui eni ut peccata locutionis in
cendat. de altari angelus carbonẽ
portat. seraphim uocatur. quod in¬
cendiũ dicitur. Huic autẽ sensui. et
illud creditur ñ in conuenienter opi-¬
tulari: quod ꝑ danihelẽ dicitur
Milia miliũ ministrabant ei: et de¬
cies milies centena milia adsistebaNT
ei. Aliud ẽ. nãq ministrare: aliud
assistere. Hii enĩ deo ministrant. qui
ad nos nunciando exeunt. Assistunt
uero: qui sic contẽplatione intima
ꝑfruuntur: ut ad explenda foras
opera. minime mittantur. Sed quia
in quibdã scriptinȩ locis. quȩdã ꝑ
cherubim quȩdã uero ꝑ seraphĩ agi
didicimꝰ utrũ ꝑ se hȩc faciant. an
ꝑ subiecta agmina agant᷑ quȩ sicut
dicitur. in eo qđ a maioribꝰ ueniunt.

Expanded text:
ejus calculus; quem forcipe tulerat de ejus calculus; quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum. Sed in hac sententia hi spiritus qui mittuntur, eorum vocabula percipiunt, quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutiocendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
Scraphim etiã uocantur illa sc̃ors
spuum agmina: quȩ ex singulari
ꝓpinquitate conditoris sui incom¬
parabili ardent amore. Seraphim
cantur. Quȩ quia ita deo coniun¬
ctasunt. ut inter hȩc et dm̃ nulli
ali sp̃s intersint: tanto magis ar.¬
dent: quanto hunc uicinius ui¬
dent. Quoꝵ ꝓfecto flãma. amor
ẽ: quia quo subtilius claritatẽ di¬
umitatis eiꝰ aspiciunt: eo ualiduis
in eiꝰ amorẽ flãmascunt.
ERTUR uero dionisius ariopa¬
uenerabilis pater dicere: qđ ex mino¬
ribꝰ angłoꝵs agminibꝰ. foris ad explen-¬
dũ ministeriũ uel uusibiliter uel
inunsibiliter mittuntur: scilicet
quia ad humana solatia aut angłi
alt archangeli ueniunt. Nã suꝑio¬
Ia illa agmina ab intimis nũquã
recedunt: qm̃ ea quȩ preminent:
usuĩ exterioris ministerii neqͣ quã
habent. Cui rei illud udetur. ee̾ con-¬
trariũ: quod esaias dicit. Uolauit
ad me unꝰ de seraphim.: et in manu

Expanded text:
Seraphin etiam vocantur illa sanctorum Seraphin etiam vocantur illa sanctorum spirituum agmina, que ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent amore. Lectio IIcendentes vocantur. Que quia ita Deo coniuncta sunt, ut inter hec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent amore, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia, quo subtilius claritatem divinitatis eius aspiciunt, eo valid<i>us in eius amore flammescunt. ertur vero Dionysius Areopavenerabilis Pater, dicere, quia ex minoribus angelorum agminibus foris ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur; scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei videtur esse contrarium, quod Isaias VI, 6 ait: Volavit ad me unus de seraphim, et in manu
Abbreviated transcription (Latin):
nes autẽ uocantur. qui etiã pote¬
states principatuũ. dissimilitudi¬
ne alta transcendunt. Nam prin¬
cipari ẽ: inter reliquos priorem
exsistere. Dominari ueno ẽ: etiam
subiectos quosq possidere. Ea gͦ
angelorũ agmina quȩ mira poten¬
tia preminent: ꝓ eo quod eis cęte¬
ra ad obȩdiendũ subiecta sunt.
dominationes uocantur. Ee .uUII.¬
hroni quoq illa agmina sunt
uocata: quibꝰ ad exercenda
iũdicia semꝑ deus om̃ps presidet.
Quia enĩ thronos latino eloquio
sedes dicimꝰ: throni dei dictisunt
hii qui tanta diuinitatis grã replen¬
tur: ut in eis dñs sedeat. & ꝑ eos
sua uidicia decernat. Unde & ꝑ
ysalmistã dicitur. Sedes suꝑ thronũ:
qui udicas ȩquitatẽ. Cherubĩ quo¬
Qplenitudo scientiȩ dicit᷑. Et sub¬
liiora illa agmina id circo cherubĩ
uocata sunt. quia tanto ꝑfectiore
scientia plena sunt. quanto clarita
sciant : quo uisioni conditoris sui
ymeritũ dignitatis apppinquant.

Expanded text:
nes autem vocantur qui etiam potenes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transcendunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque illa agmina sunt vocata, quibus ad exercendum judicium semper Deus omnipotens praesidet. Quia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per psalmistam dicitur: «Sedes super tronos, qui iudicas equitatem». Cherubin quoque plenitudo scientie dicitur, et sublimiora illa agmina idcirco cherubin vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatsciant, quo visioni conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant.
Abbreviated transcription (Latin):
est rex głe. Per dei gͦ fortitudinem
nunciandus erat: qui uirtutũ dñs
et potens in pręlio. contra pocesta¬
tes aereas ad bella ueniebat. Rapha-¬
el quoq interpretatur ut diximus
medicina dei: quia uidelicet duo
te bi oculos quasi ꝑ officiũ curatio¬
nis ter git: cęcitatis eiꝰ tenebras
tersit Qui gͦ ad curandũ mittit᷑
digni ui. lelicet fuit. ut dei medi
officioꝵ uocabula breuiter ex se
quamur. Uirtutes et enĩ uocantur
illi nimirũ sp̃s: ꝑ quos signa et mi¬
racula frequentius fiunt. Potestates
etiã uocantur hii: qui hoc potenti¬
us cȩteris in suo ordine ꝑceperunt:
ut eoꝵ ditioni uirtutes ad uersẽ sub¬
iectȩ sint. Quors potestate refrenar¬
tur: ne corda hominũ tantũ demp¬
tare preualeant. quantũ uolunt.
Principatus etiã uocantur: qui ip¬
sis quoq bonis angelorũ spiritibus
presunt. Qui subiectis aliis dũ
quȩq sunt agenda disponunt:
eis ad explenda diuina mini¬
steria principantur. Dominatio¬

Expanded text:
. Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus, et potens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlofficioruquamur. 10. Virtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant quantum volunt. Principatus etiam vocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominatio
Abbreviated transcription (Latin):
mitcitur: qui dei fortitudo
nominatur. Illũ quippe nunciare
ueniebat: qui ad debellandas po¬
testates aereas. humilis apparere di-¬
gnatus est. De quo ꝑ psalmistã dici-¬

Expanded text:
mittitur, qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas potestates aereas, humilis apparere dignatus est. De quo per Psalmistam dici
Abbreviated transcription (Latin):
nus: ut gentilis cuiusdã
corpus quod ad sepulchrũ cũ su¬
ꝑstitioso funere deferebatur. obui¬
ũ haberet. Conspicatꝰq eminꝰ ue¬
nientiũ turbã. quid nã id esset
ignarus. paululũ stetit. Nã fere
quingentor passuũ spatiũ erat.
ut difficile fuerit dinoscere quid
uideret. Tamen quia rusticam
manũ cerneret. et agente uento
linteamina corpori suꝑ iecta uoli¬
tarent: ꝓfanos sacrificioꝵ ritus
agi credidit: quia esset hec galloꝵ
rusticis consuetudo: simulacra
demonũ candido tecta uelamine.
misera ꝑ agros suos circumferre

Expanded text:
ut gentilis cuiusdam corpus, quod ad sepulchrum cum superstitioso funere deferebatur, obuium haberet: conspicatusque eminus uenientium turbam, quidnam id esset ignarus, paululum stetit: nam fere quingentorum passuum interuallum erat, ut difficile fuerit dinoscere quid uideret. tamen quia rusticam manum cerneret et agente uento lintea corpori superiecta uolitarent, profanos sacrificiorum ritus agi credidit: quia esset haec Gallorum rusticis consuetudo, simulacra daemonum candido tecta uelamine misera per agros suos circumferre
Abbreviated transcription (Latin):
UM ergo iam aurora fugaces a
celo pelleret tedas: intrat pat̃
cum matre. & uicinorũ frequentia:¬
et inueniunt sospitẽ quẽ desinctũ
intulerant. Et tanti oꝑis nouitate ꝑ-¬
culsi. cȩlũ clamore quatiunt. & uer¬
sis uotis. iterũ ꝑ gaudia plangunt.
nunt: & infantẽ quem heredẽ terre¬
noꝵ bonoꝵ optauerant: cęlestibꝰ dis¬
ciplinis imbuendũ. cũ cota heredita¬
te supradictȩ possessionis beatissimo
magistro contradunt. Excitati fama
fact̾i. accurrunt uicini: et alii quidẽ
prosecuntur: alii cellulã in qua uir
dei iacuerat irrum punt: locũ ubi
scĩ steterant pedes. erebris amplectun¬
tur osculis: et ut benedictionis eiꝰ
compotes fierent : certatim prece.¬
dentis uestigia legunt. Porro beatis¬
simꝰ ad preces sequentiũ conuersus:
eleuata manu cunctos benedxit:
et om̃s qui inter eos aliquo labora¬
bant in cõmodo: absq alicuiꝰ morȩ
interuentionȩ pristinȩ restituit. sa¬
nitati.¬

Expanded text:
um ergo jam aurora fugaces a coelo pelleret taedas, intrat pater cum matre et multa vicinorum frequentia, inveniuntque sospitem, quem defunctum intulerant, et tanta operis novitate perculsi, coelum clamore quatiunt, et versis votis iterum per gaudia plangunt. nunt, et infantem, quem haeredem terrenorum bonorum optaverant, coelestibus disciplinis imbuendum cum tota haereditate supradictae possessionis beatissimo magistro contradunt. 20. Excitati fama facti, accurrunt vicini, et alii quidem prosequuntur, alii cellulam, in qua vir Dei jacuerat irrumpunt, locumque ubi sancti steterant pedes, crebris amplectuntur osculis, et ut benedictionis ejus compotes fierent, certatim praecedentis vestigia legunt. Porro beatissimus ad preces sequentium conversus, elevata manu cunctos benedixit, et omnes, qui inter eos aliquo laborabant incommodo, absque alicujus morae interventione, pristinae restituit sanctitati
Abbreviated transcription (Latin):
ad quiesce. ad quiesce. Et iterũ
dixit michi. Qm̃ requisisti de reliqui¬
is singuloꝵ. quomodo uel ubi sunt
positȩ: appone sensũ tuũ: & uide di¬
ligenter quȩ ostenduntur tibi. Et
dixi. Etiã dñe. & statĩ atculit qua
cius rubicundas quasi sanguinem.
Quartus uero calathus argenteus:
plenꝰ erat eroco bene olenti. Et posuit
cos ante me. Et ego dixi ei. Quȩ sunt
ista ddñe : Et dixit mͥ. Lipsana nr̃a
sunt. Qui rubeas habet rosas: ipse
ẽ. domnꝰ et eehanos: qui a dextris ẽ.¬
positꝰ ad orientẽ. ab introitu habens¬
monumentũ. Et seds calathus. dõnꝰ
nchodemus ẽ positꝰ contra hostiuor.
Unus uero calathus argenteus. abibas

Expanded text:
acquiesce mihi. Et iterum ait mihi: Quoniam requisisti de reliquiis singulorum quomodo et ubi sint positae; appone sensum, et vide diligenter quae ostenduntur tibi. Et dixi: Etiam, domine. Et statim attulit quattius rubicundas coloris sanguinei: quartus vero calathus argenteus plenus erat croco bene olente. Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsana nostra sunt. Qui rubras habet rosas, ipse est domnus Stephanus, qui a dextris positus est ad orientem ab introitu monumenti. Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus argenteus, Abibas
Abbreviated transcription (Latin):
in aceruo. qui ẽ. in ipso agro. Et si
inueneris: nuncia mͥ Et ego dixiei
Neambulaui agrũ: et uidi aceruũ
minutoꝵ lapidũ in medio: ubi ar¬
bitratꝰ sũ eos esse. Et dix̃ mͥ papa
Iam dixi tibi: uade fode. Et si inuene-¬
s sedens custodi locũ: et manda mͥ
ꝑ diaconũ. ut ueniam ad locũ. Et
ita me dimisit.
⁊cũ uenissem in uillã misi pre-¬
cones ut om̃s habitatores uillȩ
Aluculo consurgerent: et foderent
in aceruo. Eadẽ uero nocte. apparu.¬
it ipse domnus Gamaliel cuidã mo¬
nacho nomine migetio. innocenti
et simplici utro: eadẽ similitudine
qua michi apparuit: et dixit ad illũ.
Uade dic luciano prb̃o. Uane labo¬
ras in aceruo illo. Modo non ibi
sumus. Sed tunc illic positi fuimꝰ:
cũ lamentarentur nos scdm consu-¬
etudinẽ antiquorũ. Propter quod
ibi aceruus in testimoniũ planctus
est. Sed quere nos in alia parte
quȩ. ẽ ad boream: loco qui dicitur

Expanded text:
in acervo, qui est in ipso agro: et si inveneris, nuntia mihi. Et ego dixi ei: Deambulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixit mihi papa: Jam dixi tibi, Vade, fode; et si inveneris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et ita me dimisit. Et cum venissem in villam, misi praecones, ut omnes habitatores villae diluculo consurgerent, et foderent in acervo. 7. Eadem vero nocte, apparuit ipse domnus Gamaliel cuidam monacho nomine Migetio, innocenti et simplici viro, eadem similitudine qua mihi apparuit, et dixit ad eum: Vade, dic Luciano presbytero, Vane laboras in acervo illo; modo non ibi sumus, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamentarentur nos secundum consuetudinem antiquorum, propter quod ibi acervus in testimonium planctus factus est. Sed quaere nos in alia parte, quae est ad boream, et loco qui dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
res te sunt ꝑ heremũ sc̃i uiri: quos pre¬
tereuntes ꝑ te uoluimꝰ innotesci: Ide¬
o nãq te ex alia in hac uilla uoluimꝰ
esse sacerdotẽ: ut ꝑ te manifestaremur.
Exsurge igitur & uade. et dic illi ut
apiat nobis. et faciat locũ orationis
ut ꝑ nram intercessionẽ. misereatur¬

Expanded text:
res te sunt per eremum sancti viri, quos praetereuntes, per te voluimus innotesci? Ideo namque te ex alia in hac villa voluimus esse sacerdotem, ut per te manifestaremur. Exsurge igitur, et vade, et dic illi, ut aperiat nobis, et faciat locum orationis, ut intercessione
Abbreviated transcription (Latin):
nos possumꝰ dicere uiroꝵ fortiuo.
Diluculo uero consurgens ad him¬
nos: inueni monachũ illũ. predican¬
tẽ om̃ibꝰ fr̃ibꝰ. Hymnis de inde dictis
cepi dicere: Famus ad aceruũ illũ.
et fodiamus in eo. Tunc quidã di-¬
xerunt michi. Audi primũ quid

Expanded text:
nos possumus dicere, Virorum fortium. Diluculo vero consurgens ad hymnos, inveni monachum illum praedicantem omnibus fratribus. Hymnis deinde dictis, coepi dicere: Eamus ad acervum illum, et fodiamus in illo. Tunc quidam dixerunt mihi: Audi primum q
Abbreviated transcription (Latin):
dec uobis. Hic autẽ dicit. seq̃nti
scilicet lectione: quã modo cũ
recitaretur audistis. Hec inan¬
do uobis: ut diligatis inuicẽ.
Ac ꝑhoc intelligere debemus
hunc ẽẽ fructum nr̃m: de quo
ait. Ego uos elegi: ut eatis &
fructum afferatis: et fructus
ũr maneat. & quod adiunx̃.
ut quodcunq petieritis patiẽ
in nomine meo det uobis. tunc
utiq dabit nob̾. si diligamꝰ inui-¬
&ẽ cũ et hoc ipsũ ipse dederit no¬
bis. qui nos elegit non habentes
fructũ quia non eũ nos elegeramꝰ
et posuit nos ut fructũ afferamꝰ.
hoc ẽ ut inuicẽ diligamꝰ. Quem
fructũ sine illo ferre non possumꝰ:
sicut palmites facere sine uite nil
aritas ergo. ẽ. fructus nr̃. quã
definiuit apłs. de corde pu-¬
ro et conscientia bona. et fide non
ficta. Hac diligimꝰ inuicẽ: hac dili¬
gimꝰ dm̃. Neq enĩ uera dilectione
diligeremus inuicẽ: nisi diligentes
dm. Diligit eñi unusquisq ꝓximũ
tãquã seipsũ: si diligit dm̃. Nam si

Expanded text:
is. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil aritas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si
Abbreviated transcription (Latin):
omni domo predia uendidit: ac
pauꝑibꝰ erogauut. Nobilitatẽq illã
quã ad scłm uidebatur habere:
totã ad nanciscendã suꝑnȩ głe di¬
gnitatẽ diuina grã largiente con-¬
uercit. Et qui ante serico contextu
ac gẽmis micantibꝰ solitus erat per
degmine: ministrabat pauꝑ ipse
pauperibus.

Expanded text:
omni domus praesidio vendidit, ac omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus.
Abbreviated transcription (Latin):
nę̧ uitȩ patriã. totis desiders
anhelare. Sed cũ diilongen:
conuersionis grãm differret: & post¬
quã celesti ẽ. afflatus desiderio. se-¬
culari habitu contegi melius puta¬
ret: uelletq presenti mundo qua¬
si specietenus deseruire.: cȩperunt
multa contra eũ ex eiusdẽ mundi
cura succrescere.: ut in eo non iã
specie sed ut ipse de se asseruit.
retineretur et mente. Iandẽ cũ¬
et parentũ iam dudũ obitu. libe.¬
rã disponendarũ rerũ suarũ ha¬
beret facultatẽ: quod prius men-¬
te gestabat aꝑuit. Qdđq iã in di
etiã uisibꝰ ostendit
Iox etiam cuncta quȩ habere
potuit. ad pietatis opus distri¬
buit: ut xp̃m ꝓ nobis factũ egenc̃
egens ipse sequeretur. Sex deniq
in sicilia monasteria construens:
fr̃s illie xp̃o seruituros aggregauit.
Septimũ uero intra urbis muros
instituit: in quo et ipse post modũ
regulari tramite. multis sibi sociatis
fribꝰ sub abbatis imꝑio militauit.
Quibꝰ monasteriis tantũ de rediti

Expanded text:
 totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditi
Abbreviated transcription (Latin):
Uam gregorius geminȩ nobili¬
tatis lineã piis moribus extu¬
lit ⁊ probisactibꝰ ad ornauit: adeo
ut presagio quodam grece gregori.¬
us. quod lne uigilantius resonat
uocaretur. Nam recta quȩ docturus
erat. dũ uiiis operibꝰ adimpleur:
sibimet ipsi utiq se uigilasse ꝑdo¬
cuit. Dũ uero recta quę faciebat e¬
dinoscitur. non solũ sui. sed et futu¬
ri temporis xp̃ianis. Siquidẽ ii .e.¬
rant ei cũ acerba ȩtate matitra iã
studia: et auditurus in cognita: reli¬
giosis sembꝰ indagator sollertissimꝰ
adherebat: sumptaq doetrine se¬
mina. tenaei memoriȩ ruminan¬
da. ouę post in ppłos malito deda¬
maret gu̾tture congerebat. L.ill.¬
ENia: docilis adolescens. cuo
transmisso cõmuniter stilo
surgentis infantiȩ. ad biuiũ pita¬
goricȩ litterȩ ꝑuenisset: dees¬

Expanded text:
uam Gregorius geminae nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset,
Abbreviated transcription (Latin):
feritas cũ referretur. con¬
fusa sunt uiscera: corda tremuer̃
aufugit auditꝰ. Aut qͥd constat
in sensibꝰ humanis : quando ꝑdit
uircutũ magnitudinẽ. criminuo
magnitudo : Herodes inquit te¬
in carcerẽ. Iołis scola uirtutũ: ma
gisteriũ uitȩ: scĩtatis forma: nor

Expanded text:
concussa sunt viscera, corda tremuerunt, aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tein carcere . Joannes virtutum schola, magisterium vit
Abbreviated transcription (Latin):
apud cartaginẽ adolescens. mani-¬
cheors fuerat errore seductꝰ & ide¬
o ceteris suspensior aderat : si qͥd
forte uel ꝓ ipsa uel contra ipsã he¬
resim diceretur. Unde ꝓuenit dei
liberatoris clementia. sui futuri sa¬
cerdotis cor ꝑtractantis: ut contra
illũ errorẽ. plurimȩ legis soluerent᷑
questiones. Atq ita edoctꝰ sensior
atq paulatim heresis illa miseratio¬
nȩ diuna ex eiꝰ animo pellitua.¬

Expanded text:
apud Carthaginem adolescens fuerat errore seductus: et ideo caeteris suspensior aderat, ne quid vel pro ipsa, vel contra ipsam haeresim diceretur. Et praevenit Dei liberatoris clementia sui sacerdotis cor pertractantis, ut contra illum errorem incidentes legis solverentur quaestiones: atque ita edoctus, sensim atque paulatim haeresis illa miseratione divina ejus ex animo pulsa
Abbreviated transcription (Latin):
et deo tuo credere: ita ego faciam
poteris me ad sacrificiũ ꝓuocare¬
deo meo: ego om̃s deos tuos cõminu¬
ã: et tu crede deo meo Hęc cũ dice¬
Waldath cecidisset: et minutatior¬
abisset. Tunc scidit rex purpureã
uestẽ qua inclutus erat: & fecit fu

Expanded text:
tuoque credere, ita ego faciam poteris me ad sacrificium eius adego omnes deos tuos comminuam et tunc tu crede deo meo». Et hec eo diceBaldaabiisset. Tunc rex purpuream vestem, qua indutus erat, scidit,
Abbreviated transcription (Latin):
tur diebꝰ septẽ expletis. principẽ pri¬
stino recepto uigore : cũ eodẽ cȩte¬
risq sodalibꝰ cibũ esse sumpsuruo.
Itaq dies ad est: uotis omniũ expec¬
tata. Sacerdotis ꝓmissa implentur:
principi uelox medela tribuitua.
Omniũ manibꝰ glorioso triumpho
sacerdos attollitur: & regali conui¬
uio magis honoribꝰ euocatur frat
quippe ꝑhor: carus omnibus et ac¬
ceptus.

Expanded text:
tur, diebus septem expletis, principem, pritur, diebus septem expletis, principem, pristino recepto vigore, cum eodem caeterisque sodalibus cibum esse sumpturum. Itaque dies adest votis omnium exspectata: sacerdotis promissa complentur, principi velox medela tribuitur, omnium manibus glorioso triumpho sacerdos attollitur, et regali convivio magnis honoribus evocatur. Erat quippe per hoc charus omnibus et acceptus.
Abbreviated transcription (Latin):
missũ coniugẽ deflec. Turbatꝰ domꝰ
iunguntur planctibꝰ dñȩ. lacrimȩ fa¬
mularũ. Ad beatissimũ & enĩ uiruo
concurrunt: genibꝰ aciherent sc̃ĩs: la¬
rimis pedes rigant: ut regia ꝓ salute.
pius sacerdos orationẽ dño funderet.
ssautẽ cuiꝰ spes in omnipotenti deo
consistebat: irrigat flecibꝰ uultũ: ac
pectore tuso. egra suspiria ꝓtrahit.
Uigilias ieitniaq continuat: iugiter
sundit preces ꝓ egro. Peractis quinq
diebꝰ. rex magis magisq ꝓcliuis. ad
mortẽ dilabitur. Tum a consodali¬
bꝰ sacerdos rogatur: ut nimiam ob
temꝑandã in ediã. ciboꝵ capiat par¬
citatẽ. Non comedã inquit: donec
sospitatẽ principis obtinere queã. a
xp̃o dño eui seruo. Hii uero cũ eum
principe iã deficiente. et pene exani¬
mi. longa inedia frustra corpus in¬
sontẽ clamitarent affligere : ille cuiꝰ
salus in deo fortit᷑ ꝑdurabat: pollice¬

Expanded text:
quasi conjugem deflet. Turbatur domus, quasi conjugem deflet. Turbatur domus, junguntur planctibus dominae lacrymae famularum. Ad beatissimum etenim virum concurrunt, genibus adhaerent, sanctis lacrymis pedes rigant, ut regia pro salute pius sacerdos orationem Domino funderet. Is autem, cujus spes in omnipotente Deo consistebat, irrigat fletibus vultum, ac, pectore tunso, aegra suspiria protrahit, vigilias jejuniaque continuat, jugiter fundit preces pro aegro. Peractis diebus quinque rex magis magisque proclivius ad mortem dilabitur. Tum a consodalibus sacerdos rogatur, ut nimiam ob temperandam inediam ciborum capiat parcitatem. Non comedam, inquit, donec sospitatem principis obtinere queam a Christo Domino, cui servio. Hi vero cum eum principe jam spiritu deficiente et pene exanimi, longaeva inedia frustra corpus insons clamitarent affligere, ille cujus salus in Deo fortiter perdurabat, pollice
Abbreviated transcription (Latin):
magisq signoꝵ grã cingebatur. Et eũ
la fidelibꝰ clothario principi fuisset
suasũ: ilico ab ep̃o poscit: ut ꝓsalute
sua ac exercitus sui licentia daretur
ut uir beatꝰ in suis castris abbatis offi¬
cio potiretur. Deniq cũ in suis suoꝵq
ommũ sumptibꝰ ministratio fieret. tn¬
luana sufficientia unius diei serua¬
ta: reliqua indigentibꝰ erogabat. Cũq
sui metu necessitatis musitarent. ocu¬
lũ inquit mentis urȩ̃ õ filii in dño fi¬
uobis. Recordamini illud ꝓphecicũ.
Inquirentes autẽ dñm: non minuen¬
tur omnibono. Nimirũ tanta ei subi¬
to afidelibꝰ cibors opulentia mitteha¬
tur: ut non absurde illud centuplica¬
tũ fenus. quod suis discipulis fidelis
retributor ꝓmiserat: absq humana
gła se accepisse gauderec. Tandẽ euo¬
afficitur. Et uiru diffuso ꝑ artus: ad
mortẽ preceps festinat.
INterea. regina repentino luctu ꝑculsa
morilia ꝓicit: uestimenta disrũpitꝰ
crines genasq dilacerat: & iã quasia

Expanded text:
magisque signorum gratia cingebatur; et cum a fidelibus Clotario principi fuisset suasum, illico ab episcopo poscit ut pro salute sua ac exercitus sui licentia daretur, ut vir beatus in suis castris abbatis officio fungeretur. Denique cum in suis suorumque omnium sumptibus ministratio fieret triduana, sufficientia unius diei servata, reliqua indigentibus erogabat. Cumque sui metu necessitatis mussitarent: Oculos, inquit, mentis vestrae, o filii, in Domino fivobis. Recordamini illud propheticum: Inquirentes autem Dominum non deficient omni bono . Nimirum tanta ei subito a fidelibus ciborum opulentia mittebatur, ut non absurde illud centuplicarum fenus quod suis discipulis Retributor fidelis promiserat absque humana gloria se accepisse gauderet. 10. Tandem, evoafficitur mortem festinat. Interea regina, repentino luctu percussa, monilia projicit, vestimenta dirupit, crines genasque dilacerat, et jam amissum
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ remissionẽ: & ñ aliter posse eos
intrare in regnũ dei. nisi uerisolis in
eoꝵ corda resplenduissent radii: ob¬
stupentes. ac reuelata facie dei głam
sunt. Diumo igitur munere. bellator
egregius predã inimico abstraxitꝰ au¬
ctori restituit: de penetralibꝰ cordis
xp̃i amore. infidelitatis maculam
expulit

Expanded text:
catorum remissionem, et non aliter eos posse catorum remissionem, et non aliter eos posse intrare in regnum Dei; quasi veri solis in eorum corda resplenduissent radii, obstupescentes, ac revelata facie Dei gloriam sunt. Divino igitur munere bellator egregius praedam inimico abstraxit, Auctori restituit, de penetralibus cordis Christi amore infidelitatis maculam expulit
Abbreviated transcription (Latin):
dotẽ suũ dñs accendere ꝓ ꝑat. Integre
et enĩ uir beatꝰ tradidit semetipsiĩ in
abstinentia plurima: inienmis inde-¬
sinentibꝰ: in uigiliis pene iugibꝰ ita ut
siquando parũ aliquid somni necessi¬
tas naturalis exigeret: non suꝑ strati
deret suꝑficiem¬
enerabilis enĩ uir & deo dignus cũ
esset in om̃ibꝰ puritate uitȩ & ani¬
mȩ uirtutibꝰ clarus. non magnipende-¬
bat sermonis ornacũ. Scilicet qui a in
eo erat anima. diuinis ornata uirtuti-¬
dicationẽ uerbi dei: et salutaria semi¬
na regni cęloꝵ ꝑ omnẽ terrã latius se¬
rens. Oox quidẽ in tantũ ad em̃dan¬
dũ ppłm uideoꝵs. uecustis infectũ ue¬
nenis ꝓfecit: ut quasi nouellã lucẽ ue¬
ritatis sibi aspicere uiderentur. Et cũ
religionis doctor multa quidẽ uerbis.
plura tamen doceret exemplis: ne ui¬
derecur ab eo discipulis imꝑari. quod
ac doceret eos ꝑ baptismũ habere pec¬

Expanded text:
dotem suum Dominus accendere properat. Integre dotem suum Dominus accendere properat. Integre etenim vir beatus tradidit semetipsum in abstinentia plurima, jejuniis indesinentibus, in vigiliis pene jugibus; ita ut si quando parum aliquid somni necessitas naturalis exigeret, hunc non supra strati deret superficiemvenerabilis et Deo dignus, cum esset in omnibus puritate vitae et animae virtutibus clarus, non magnipendebat sermonis ornatum, scilicet quia in eo erat anima divinis ornata virtutibaedicationem verbi Dei, et salutaria semina regni coelorum per omnem terram latius serens. 14. Mox quidem intantum ad emendandum populum Judaeorum vetustis infectum venenis profecit, ut quasi novellam lucem veritatis sibi aspicere viderentur. Et cum religionis doctor multa quidem verbis, plura tamen doceret exemplis, nec viderent ab eo discipulis imperari quod ac doceret eos per baptismum habere pec
Abbreviated transcription (Latin):
clamitans fore. post talis tantiq uiri ex¬
cessũ hunc suȩ premittere sedi: qui pa¬
ri merito. ac miraculoꝵ signis: et uirtu¬
cũ grã esset decore simili fultꝰ Et illud
mu ier gloriosa ad iiri memoriã reuo¬
cabat: quod labore et oratione sua. eũ
pauloante de mortis traxerat precipi¬
cio. landẽ cȩlesti indulgentia. princeps
altius ore traxit consiliũ: cupiditarisq
represso ueneno. spretis maloꝵ suas o¬
nibꝰ: sine dilatione uissit impleri. quod
curante: episcopalis apncis emeruit
mã aquitaniȩ sedẽ. Dei enĩ fuit uolun¬
tatis: ut diuersantes inter se ppłos. er
animos dissidentes: ad amorẽ pontificis
uelox conuiersio reuocaret: & subito
in uno consensu fȩderaret. Pecus igitꝰ
pontificale nactus: oneri succubuit
non honori. factus ẽ itaq om̃ibꝰ om¬
ma. non querens quȩ sibi utilia eẽnt:
sed quȩ multis ut salui fierent. Et su-¬
bito uelut lampadã quanda: sacer-¬

Expanded text:
clamitans fore, post talis tantique viri exclamitans fore, post talis tantique viri excessum hunc suae permittere sedi, qui pari merito ac miraculorum signis et virtutum gratia, esset decore simili fultus. Et illud mulier gloriosa ad viri memoriam revocabat, quo labore, oratione sua eum paulo ante de mortis traxerat praecipitio. Tandem coelesti indulgentia princeps altius ore traxit consilium, cupiditatisque represso veneno, spretis malorum suasionibus, sine dilatione jussit impleri quod dita Domino procurante episcopalis apicis meruit primam Aquitaniae sedem. Dei enim fuit voluntatis, ut diversantes inter se populos et animos dissidentes ad amorem pontificis velox conversio revocaret, et subito in uno consensu foederaret. 13. Decus igitur pontificale nactus B. Sulpicius, oneri succubuit non honori; factus est denique omnia omnibus, non quaerens quae sibi utilia essent, sed quae multis, ut salvi fierent. Et subito velut lampadem quamdam sacer
Abbreviated transcription (Latin):
elro decore uernaret: et uelut splen
dor luminis mundo huic effulsisset:
et odoris su fragtantia longe lace¬
ꝙ complesset. factũ est ut ep̃s sacer
ciuꝰ poulo suꝑius fecimꝰ mentionẽ
glorist excesso migrant ad dño.
pars quȩdã in samoris uulgi in quibã¬
de primoribꝰ consensũ preberet: et ꝑ mor¬
talẽ ꝓteruũq prefectũ cũ infinicis pon¬
deribꝰ auri argentiq relationes intulis¬
sent regi consensuĩ. ut seđdm illã sacrile¬
gã infandi simonis sectã. cȩlestẽ gratiã
contra uis fasq p eriꝑent: nr̃i uero
quibꝰ saluator loquitur: nolite timere
pusillus grex quia complacuit patri
ur̃o dare uobis regnũ. ab immortali p̃o
deoq ꝑfecto beatũ uirũ sibi poscerent
sacerdotẽ fore : nichilominꝰ tenuem cũ
padcis uerbis legationis formulã mit
nitas: cupiditacis ueneno infectꝰ
ad copiosã illatã pecimiã animũ habe¬
ret inflexũ: uxor eiꝰ amore succensa di¬
uino: uirũ suũ monebat. dignũ iustũq

Expanded text:
chro decore vernaret, et velut splendor quidam luminis mundo huic effulsisset et odoris sui fragrantiam longe lateque complesset, factum est ut episcopus sacer cujus paulo superius fecimus mentionem glorioso excessu migraret ad Dominum. pars quaedam insanionis vulgi cliconsensum praeberent, et per mortalem protervumque praefectum cum infinitis ponderibus auri argentique relationes intulissent regis ad consensum, ut, secundum illam sacrilegam infandi Simonis sectam, coelestem gratiam contra jus fasque praeriperent; nostri vero, quibus Salvator loquitur: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum ab immortali Christo Deoque perfecto, beatum virum sibi poscerent sacerdotem fore; nihilominus tenuem cum paucis verbis legationis formulam mittnae cupiditatis veneno infectus, ad copiosam illatam pecuniam animum haberet inflexum, uxor ejus, amore succensa divino, virum suum monebat, dignum justumque
Abbreviated transcription (Latin):
aliena mala ȩquanimit̾ p̃pe¬
ti: contra eũ quoq qui mala irro¬
gat. nullo dolore morderi. Nã qui
sic ꝓximi mala portat: ut tamen
tacitus doleat. et tempus digne re-¬
tributionis querat: patientiã non
exhibet. sed ostendit. Scriptũ quip¬
pe ẽ. Karitas patiens. ẽ benigna. ẽ
Patiens nãq ẽ ut aliena mala to¬
leret. Benigna uero ẽ: ut ipsos eti¬
am quos p̾ortat amet hinc nãq
ꝑ semet ipsã ueritas dicit. Diligite
inimicos ur̃os: benefacite his qui o¬
derunt uos: orate ꝓ ꝑsequentibus¬

Expanded text:
na mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate
Abbreviated transcription (Latin):
Iste multos filioꝵs isrł ad dñm suo tẽ¬
pore predicando conuertit: dñs au-¬
tẽ multos quotidie de uniuersis ꝑ
orbẽ nationibꝰ ad suã fidẽ et carita-¬
tẽ interius illustrando conuertere
non desistit. Hic in spũ et uirtute
heliȩ precessit ante illũ: ut plebẽ
eiꝰ aqua baptismi ad suscipienduor
eũ ubi appareret. doceret. ẽẽ ꝑfectã:
huic successit ille in spũ et uirtu¬
te dei patris: ut plebẽ suã spũ scõ
et igni baptizans. ad uidendũ faci-¬
em patris sui donaret esse ꝑfectam.
Iohanne nato congratulabantur
uicini et cognati genitrici illiꝰ. quia
magnificauit dñs miscdiam suam
cũ illa: dño autẽ nato. congratula-¬
bantur ȩccłiȩ quia uenit tempus
miserendi eius sp̃s angelici qui sunt
uicini eiꝰ et cognati: ciues udelicet
nendo: quid illa ꝑ orbẽ essec actu¬
ra. priores ipsi de celis cõmonebant.
Recte igitur natiuitas illiꝰ celebratur:
qui talis potentia magnitudinis.
dñicis ꝓpinquabat operibus.

Expanded text:
Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicetnendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus.
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ assũpsit: quin immo frequen¬
at quo carnalia cumcta reliquit
Iñ tantũ illustris et beata natiui¬
tas celebratur: quã stella ꝓddidit.
et herodes ex pauit. Quẽ ipse deniq¬
sẽs ioħs ex utero. in utero salutauit.¬

Expanded text:
carnem assumpsit, quinimo illud frequentat quo carnalia cuncta reliquit. Domini igitur illustris et beata nativitas celebratur, quam stella prodidit, et Herodes expavit, quam idem sanctus Joannes ex utero, et in utero Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ti uidicis quis in illo die t̃rorerit:
quando iã in pęna remediũ non erit:
Quȩ illa confusio: cui reatu suo exi¬
gente contingit. in conuentu omniũ
hominũ angłoꝵq erubescere: q̃ui pa-¬
uor: eũ quẽ et tranquillũ mens huma¬
na capere ñ potest. etiã iratũ uidere:
Quẽ diẽ bene ꝓpħa intuensait. Dies
irȩ dias illa: dies tribulationis & angu¬
stie: dies calamitatis et miseriȩ: dies
tenebrarũ et caliginis : dies nebulȩ et
turbinis: dies tubȩ et clangoris. Pensa
corda repbor qua asꝑitate ꝓpheta
uidit am̾arescere: quẽ tot appellati¬
onibꝰ non ualet explicare. Quanta ue¬
merentur uisione gaudere: de cuiꝰ
conspectu uident et elementa con-¬
tremiscere : cũ eo simul ad nuptias
intrare. Qui & in sponsi nuptus gau¬
dent: et tamen ipsi sunt sponsa qr
in illo et̃n regni thalamo. uisioni
nr̃e ds comungitur. Quȩ scilicet
uisio. nũquã iã in ꝑpetuũ ab amo¬
rissi amplexibꝰ euelletur. E.UII.¬

Expanded text:
ti iudicis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caturbinis, dies tubae et clangoris . Pensacorda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare. Quanta vemerentur gaudere, de cujus conspectu vident et elementa contremiscere: cum eo simul ad nuptias intrare, qui in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo aeterni regni thalamo, visioni nostrae Deus conjungitur: quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. T
Abbreviated transcription (Latin):
ece aꝑiri clamant: et repulsio¬
nis suȩ dolore compulsȩ. appellatio.¬
nẽ dominantis ingeminant dicentes :
dñe dñe aperi nobis. Preces offerunt.
sed nesciuntur. Quia tunc uelut
incognitos ds̃ deserit: quos modo
suos ꝑ utȩ meritũ non agnoscit.
Ubi aꝑte quoq generalis ad discipu¬
los exhortatio subinfertur: eũ dici¬
tur. Uigilate itaq: quia nescitis
diem neq horã. Quia post pecca
ta penitentiã ds̃ suscipit: si sciret
quisq de presenti scło quo tempore
exiret : aliud tempus uoluptatibꝰ.
ãtq aliud pęnitentiȩ aptare potu¬
isset. Sed qui pęnitenti ueniã spo¬
pondit : peccanti diem crastinũ ñ
ꝓmisit. Semꝑ ergo extremũ diem
debemus metuere: quẽ nũquaor
possumus preuidere.

Expanded text:
Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere.