comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seneos ordines haberto giiae nauesst̃ quelis simul & remis agunt᷑ Yppogaus in quo equa
trans uehere solitiuese Pontoniũ nauigiũ fluminale tardũ. ⁊ grauẽ. qđ ñ nisi remigio ꝓgredi
potest hinc & traiectus id est extentꝰ. est enĩ latus und& trans & hnã dr̃ extentꝰ funis. embus
nauicula breuis qui alia appellatione dr̃. & cũba. excaupilus. Situt ⁊ lintris id÷ carabus quẽ pad
paludib que utunt᷑. Carabus:
rua scafa ex iuiminȩ facta quȩ contecta crudo corio. genus nauigii p̃bet ¶Portemia nauicula
siratici generis. lata ⁊ sine carina. aportando uocata utunt᷑ bis in pannonia: Trabarie. amnice¬
naues q̃ ex singulis trabib cauant᷑. Suae alienõe litorariae dñr haet ⁊ caudiç ex uno ligno cauato
factȩ & inde caudice. qr aquattuor usq ad decẽ hões capiunt
DEPARTIBUS NAUIUM ETARMA MERITIS
Puppis posterior pars nauis est: quasi post: Prora anterior: qͣsi pͥora: Cũba. locis imus nauis.

Expanded text:
nes habentes. Actuariae naves sunt quae velis simul et remis aguntur. Hippagogus, in quo equos transvehere solitum est. Pontonium navigium fluminale tardum et grave, quod nonnisi remigio progredi potest. Hic et traiectus, id est extentus: est enim latus; unde et transenna dicitur extentus funis. Lembus navicula brevis, qui alia appellatione dicitur et cumba et caupulus, sicut et lintris, id est carabus, quem in Pado paludibusque utuntur. 26. Carabus, parva scapha ex vimine facta, quae contecta crudo corio genus navigii praebet. Portemia, navicula Syriaci generis, lata, et sine carina, a portando vocata. Utuntnaves quae ex singulis trabibus cavantur, quae alio nomine litorariae dicuntur. Haec et caudicae, ex uno ligno cavato factae; et inde caudicae quia a quattuor usque ad decem homines capiunt. De partibus navium et armamentis . Puppis posterior pars navis est, quasi post; prora anterior, quasi priora. Cumba locus imus navis,
Abbreviated transcription (Latin):
ab inseq̃ndo retiariũ dictꝰ Gestabat enĩ cuspidẽ ⁊ massã plũbeã Quae adũ saru iaculũ in pedire
ut antequã ille feriret rete iste ex suꝑaret Fȩc arinatura sagrata erat uulcano igiis natuiũ inpedira
Iyseqͥt᷑ ideo quȩ cũ retiario cõponebat᷑ qr ignis ⁊ aqua sẽꝑ int̾se inimica st̃ cino igus eni iquasꝑ
lo a quea ricb eegna erat fugientes in ludo hões imeito laq̃o in peditos consecut tsque ꝓstrare amiti si
imbone pelliceo¬
Uel&um pugna erat ut ultro citroq tela obiettarent erat enĩ eoꝵ uaria pugna & spatantib: gratior

Expanded text:
ab insequendo retiarium dictus est, gestabat enim cuspidem et massam plumbeam, que adversarii iaculum impediret; ut antequam ille feritet rete, iste superaret. Hec armatura sacrata erat Vulcano, ignis enim semper insequitur: ideoque cum retiario componebatur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Laqueatorum pugna erat, fugientes in ludo homines, iniecto laqueo impeditos consecutosque prostrare, amictos umbone pelliceoVelitum pugna erat, ut ultro citroque tela obiectarent. Erat autem eorum varia pugna et spectantibus gratior
Abbreviated transcription (Latin):
uetustissimi italiae . sub iano & saturno s̃ usi: in condita ut se habent cirminas alioꝵ: Latina: quã
sublatino & regib tusci & ceti in latinos locuti: ex q̃ fuer duod ecĩ tabulae scriptȩ : Roman
q̃ post reges exactos apopło romano cepta qua neuius. plautꝰ. ennius. uirgłs poete & exora

Expanded text:
uetustissimi Italiae sub Iano et Saturno sunt usi, incondita, ut se habent carmina Saliorum; Latina, quam uetustissimi Italiae sub Iano et Saturno sunt usi, incondita, ut se habent carmina Saliorum; Latina, quam sub Latino et regibus Tusci et ceteri in Latio sunt locuti, ex qua fuerunt duodecim tabulae scriptae; Romana, quae post reges exactos a populo Romano gesta est, quam Neuius, Plautus, Ennius, Vergilius, poetae, et ex ora
Abbreviated transcription (Latin):
quae in toto orbe maxime excellunt : his enĩ tribus linguis: suꝑ crucẽ dñi. apił ato fuit causa
eius scripta: Vnde & ꝓpt̃ obscuritatẽ scãrũ scripturarũ : harũ triũ linguarũ cognitionecessaria ẽ¬
ut ad alterã returratur  siquã dubitationẽ nõis uł int̾p̃tationis sermo uniꝰ linguȩ attulerit:
Grecca aut̃ lingua : int̾cȩt̾as gentiũ clarior habet᷑: Est enĩ ⁊ latinis & om̃ib linguis sonantior
om̃s utunt᷑ : Sođa attica: uidelicet atheniensis. quausis̃ om̃s gretiae auctores: Tertiadorica:
quã habent aegiptii & siri : Quarta : lonica: Quita eolica: quã se eolisti locutos dixerunt : & sunt
in obseruatione greccȩ linguae eius modi certa discrimina: Sermo enĩ eoꝵ: ita. ẽ disꝑtitus:
Latinas aut linguas : quattuor. ẽẽ quidã dixer̃. idẽ. pͥscã. latinã. romanã mixtã: Prisca ẽ: qua

Expanded text:
quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa eius scripta. Unde et propter obscuritatem sanctarum Scripturarum harum trium linguarum cognitio necessaria eut ad alteram recurratur, dum si quam dubitationem nominis vel interpretationis sermo unius linguae attulerit. Graeca autem lingua inter caeteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior, omnes utuntur. Secunda Attica est, videlicet Atheniensis, qua usi sunt omnes Graeciae auctores. Tertia Dorica, quam habent Aegyptii et Syri. Quarta lonica. Quinta Aeolica, qua se Aeolisti locutos dixerunt, et sunt in obseLatinas autem linguas quattutor esse quidam dixerunt, id est, priscam, Latinam, Romanam et mixtam: prisca est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cubi appellant᷑ siue inuii ab in eundo passim cũ animalib: Unde ⁊ incubi dñr ab incũ¬
bendo : hoc ẽ. stuprando: Sȩpe enĩ in ꝓbi existunt etiã mulieribus: et earũ ꝑ agunt concubitũ :
emones : galli dusios nuncupant. qrꝰ assidue hanc ꝑagunt inmunditiã : Qũe aut̃ uulgo
cubonẽ uocantꝰ  hunc romani faunũ ficariũ dicunt. Ad quẽ oratius dix̃. faunȩ nympharũ
inguarũ diũsitas exorta ẽ. in aedificatione turris post diluuiũ nãpͥusquã suꝑbiaturris illius.
signoꝵ sonos humanã diuideret societatẽ. una om̃iũ nationũ lingua fuit q̃ ebrea uoc
qua patriarchȩ et ꝓpħȩ usis : ñ solũ in sermonib: suis uerũ &iã in litt̃is sacris : In itio aut̃: qt gentes
tot linguȩ fuer̃: deinde plures gentes quã linguae: qr exuna lingua multes gentes exorte

Expanded text:
Incubi appellantur, sive Inui ab ineundo passim cum animalibus. Unde et Incubi dicuntur ab incumIncubi appellantur, sive Inui ab ineundo passim cum animalibus. Unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est stuprando. Saepe enim inprobi existunt etiam mulieribus, et earum peragunt concubitum: quos daemones Galli Dusios vocant, quia adsidue hanc peragunt inmunditiam. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum ficarium dicunt. Ad quem Horatius dicit C. 3, 18, 1: Faune, Nympharum inguarum diversitas exorta est in aedificatione turris post diluvium. Nam priusquam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divideret societatem, una omnium nationum lingua fuit, quae Hebraea vocqua patriarchae et prophetae usi sunt non solum in sermonibus suis, verum etiam in litteris sacris. Initio autem quot gentes sunt, tot linguae fuerunt. Deinde plures gentes quam linguae, quia ex una lingua multae sunt gentes exortae
Abbreviated transcription (Latin):
tet ubr uolunt eroas habitare quo nõe appellant alicuiꝰ meriti animas defunctoꝵ. quasi ero as
id ÷ uiros aerios ⁊ cȩlo dignos ꝓpt̃ sapientiã & fortitudinẽ :Penates gentiles dicebant om̃s
uł q̃ nõa habuerint : ignorat᷑ : ¶Manes : deos mortuoꝵ dicunt. quoꝵ potestatẽ inter lunã et
isser̃. a qͥb ⁊ mane dictũ existimant : qͦs putant ab aere quimanus id÷ rarus est. mane
dictos. siue qr late manant ꝑ auras: siue qr mitesst̃ in manib: contrario nõe hoc appellant᷑ :
ius aut̃ : aiteos cata antifrasin dicimanes. hoc ÷ mittes ac modestos. cũ sint t̃ribiles et
manes ut parcas ut eumenidas : sLaruas : ex hõib factos demones aiunt qͥ meriti mali fuer̃
in fantes corripere at laniare solitas: alaniendo spetialit̃ dictas: Pplosi qͥ grece panite. lanite

Expanded text:
tetur, ubi volunt heroas habitare. Quo nomine appellant alicuius meriti animas defunctorum, quasi ἀηρωας, tetur, ubi volunt heroas habitare. Quo nomine appellant alicuius meriti animas defunctorum, quasi ἀηρωας, id est viros aerios et caelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos tur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, qui manus, id est, rarus est: manes dictos, sive quia late manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine
Abbreviated transcription (Latin):
& statutũ aiunt LAiunt & tres furias. feminas crinitas serpentibus: ꝓpt̾ tres effectꝰ q̃ in animis hõummul¬
tas ꝑturbationes gignunt : & int̃dũ cogunt itadelinqre. ut nec famȩ. nec ꝑiculi sui respectũ habe ꝑ
mittant : Ira: quȩ uindictã cupit: Cupiditas : q̃ desiderat opes: Libido: q̃ appetit uoluptates: quȩ
idõ furiae appellant᷑: qđ stimulis suis m̃tẽ feriant. et quietã eẽ ñ sinant : INymphas deas aquarũ:
putant dictas anubibus nã ex nubibs aquȩ : Vnde diriuatũ ÷ nẏmphas deas aquarũ. quasi numinꝰ
Iempharũ: Ipsas aut̃ dicunt & musas: quas et nrmphas nec in merito Nã aquȩ motus: musicen
Siluarũ : driades : Campoꝵ maides maris: ñ aides: fontiũ : a madriades: ¶ Ero as: dicunt auinonȩ
traxisse nom̃: Grece enĩ iuno era appellat᷑: Et idõ nescio quis filius eius scđm grecoꝵ fabulã.
Eros fuit nuncupatus: hoc uidelicet uelud misticũ significante fabula. quod aer iunoni depu¬

Expanded text:
 statutum aiunt. Aiunt et tres Furias feminas crinitas serpentibus, propter tres affectus, quae in animis hominum multas perturbationes gignunt, et interdum cogunt ita delinquere, ut nec famae nec periculi sui respectum habere permittant. Ira, quae vindictam cupit; cupiditas, quae desiderat opes: libido, quae appetit voluptates. Quae ideo Furiae appellantur, quod stimulis suis mentem feriant et quietam esse non sinant. Nymphas deas aquarum putant, dictas a nubibus. Nam ex nubibus aquae, unde derivatum est. Nymphas deas aquarum, quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen siltraxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni depu
Abbreviated transcription (Latin):
cananeo decem gentes: quoꝵ t̃rã bis expalsis uidei posseder̃: quoꝵ pͥmogenitꝰ sidom. aqͦ sydon
Vnde et urbseor infenice. si don uocat᷑. Scds. & h: aquo &hei: Tertius gebus: a quo gebusei.quoꝵ
fuit hierłm  Quartus amorreus: aquo amor rei: Quint gergesseus. a quo gergesei Sear
heueus : aquo heuei. Ipsi s̃ gabaonitȩ. aciuitate gabaon: qͥ supplices uener̃ ad ibm: Septimus
heus  qͥarchas condidit oppidũ contratripolu in tradicib libanisitum : Octauus a seneus
a senei : Nonus aradius aquo aradiis: qͥ aradũ insulã posseder̃ angusto fretu afenicis littore seꝑitã:
amareus aquo syriae nobilis ciuitas quȩ uocat᷑ coelis : Undecimꝰ : samatheus : hȩs̃ ger
destirpe cham : quȩ asidone usq adgaditanũ frecũ ominẽ meridianã partem tenent :

Expanded text:
anaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent.
Abbreviated transcription (Latin):
decaldeis fuit: Qđd sihoc recipit. qmͦ indaniele hebrei pueri linguã quã ñ nouerant Abceri iubentur:
tenere. aut legendo ex p̃ceptore acciꝑe Cum aut̃ om̃iũ linguarũ scientia difficilis sit. cuiquã.
pemotam̃ tam desidiosus ẽ. ut in sua gente positus. su egentis linguã nesciat : Nam qiđ aliud
ꝓpͥȩ linguae caret noticia. Cuius modi aut̃ lingua locutus est ds̃ in pͥncipio mundi dũ dic
Tues filius m̃s: dilectus : U̾bi a quibusdã creditur illa lingua una et solas q̃ fuit antequã eẽ liri¬
iarũ diũsitas: Indiuersis quippe gentib. credit᷑ qđ eadẽ lingua illis ds̃ loquat᷑. qͣipsi ho

Expanded text:
tur? audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore accipere. Cum autem omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen tam desidiosus est ut in sua gente positus suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud propriae linguae caret notitiam. Cuiusmodi autem lingua locutus est Deus in principio mundi, dum dic es Filius meus dilectus. Ubi a quibusdam creditur illa lingua una et sola, quae fuit antequam esset linguarum divisio. In diversis quippe gentibus creditur quod eadem lingua illis Deus loquatur, qua ipsi ho
Abbreviated transcription (Latin):
eam iactant ÷ pcipit᷑ inqͥuntꝰ . ut qͥ t̾rã colunt nesedeant. seꝑ enĩ eẽ qđ agant : Cymbaloꝵ autẽ
gereo soritus ferramitoꝵ gepitus in colendos agros. & idõ aerea : qđ tram antiqui aere colebant
possit exeo : quippe qui oma q̃ arripuerit absumat: Ouidius in fastis. nec tualiud uestã
quã uiuã intellige flãmã: Nataq deflãma corpora nulla uides. ꝓpt̃ ea & uirgines ei seruire
propurgationib feminarũ : eo qđ quasi portas matrũ natoꝵ pandat & nubentũ manitis. Suq
pholosophiͭ  Pocte aut̃: iunonẽ iouis adser̃ sororem et coniugen : Ignem enĩ etaerem iouẽ
a qua ett̃ra: iunonẽ int̃ p̃tant᷑. quon duoro ꝑ mixtionẽ : uniusa gignunt᷑ : & sororẽ ocuou

Expanded text:
eam iactant, praecipitur, inquiunt, ut qui terram colunt ne sedeant; semper enim esse quod agant. Cymbalorum autem eam iactant, praecipitur, inquiunt, ut qui terram colunt ne sedeant; semper enim esse quod agant. Cymbalorum autem aereorum sonitus, ferramentorum crepitus in colendo agro: sed ideo aere, quod terram antiqui aere colebant,ue nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. Ovidius in Fastis6, 291: Nec tu aliud Vestam quam vivam intellege flammam; nataque de flamma corpora nulla vides. Propterea et virgines ei servire pro purgationibus feminarum, eo quod quasi portas matrum natorum pandat, et nubentum maritis. Sed hoc philosophi. Poetae autem Iunonem Iovis adserunt sororem et coniugem: ignem enim et aerem Iovem, aquam et terram Iunonem interpretantur; quorum duorum permixtione universa g
Abbreviated transcription (Latin):
tnat. Almã qr uniũsa animalia fructib suis alit: Estenĩ alim̃toꝵ nutr ixtra : quod
eiui digũ eiꝰ cũ dam fingit Q uia tellus hieme claudit᷑. Uere aꝑit᷑: ut fruges nascant᷑ : &đ tempha
bet si qnificare uolunt orbemtrae qđ curruuehi dr̃ quia ipsa ẽ t̾ra quae pendet in aere:
uũ susdi net rotis: quia munđ rotat᷑ & uo lubilis÷: Qđ leones illi subiciunt mansuetos: ut osten¬
Ganst meł iges. qua ne tam ferũ. qđ ñ subigi posste aut supari ab ea. ÷ đin capite turritã gesta
cororã  ostendit suꝑ positas t̾rȩ ciuitates. quass in signitas turrib constare : Quosedes finguntur
cureneã ostendim opia moueant ipsa ñ moueri: đ coubantes eius ministri cumstrictis gladus
cũ figunt᷑ : ut significet᷑ om̃is ꝓt̾rasua debere pugnare : Qđ gallos huicdeae ut seruirent fecer̃
significant quisesnine indigeant tĩã sequi oportẽre⁊ in ea quippe: omia repperire : &dse apud

Expanded text:
 alimentorum nutrix terra. Quod simulacrum eius cum clavi fingitur, quia tellus hieme clauditur, vere aperitur ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare volunt orbem terrae. Quod curru vehi dicitur, quia ipsa est terra quae pendet in aere. Quod sustinetur rotis, quia mundus rotatur et volubilis est. Quod leones illi subiciunt mansuetos, ut ostendant nullum genus esse tam ferum quod non subigi possit aut superari ab ea. Quod in capite turritam gestat coronam, ostendit superpositas terrae civitates quasi insignitas turribus constare. Quod sedes finguntur circa eam, quia cum omnia moveantur, ipsam non moveri. Quod Corybantes eius ministri cum strictis gladiis esse finguntur, ut significetur omnes pro terra sua debere pugnare. Quod gallos huic deae ut servirent fecerunt, significant qui semine indigeant, terram sequi oportere; in ea quippe omnia reperire. Quod se apud
Abbreviated transcription (Latin):
machis regis filia q̃ degregcia ueniens: aegiptios litteras dociuit. et t̾ra scolere instituit : ꝓptꝰ qđ eo t̃rã¬

Expanded text:
Inachis regis filia, quae de Graecia veniens Aegyptios litteras docuit, et terras colere instituit; propter quod et terInachis regis filia, quae de Graecia veniens Aegyptios litteras docuit, et terras colere instituit; propter quod et ter
Abbreviated transcription (Latin):
uulcani dicunt uxorẽ : qr ueneriũ officiũ ñ nisi calore consistit : Unde est frigidus inuenerẽ senior:
qui idõ alatus pingit᷑: qr nihil amantib leuius. Nihil mutabilius inuenit᷑: Euerpingit᷑: qr stub
rationabilis amor: Sagittã & facem tenere fingit᷑ sagittã qr amor coruulnerat. facem qi inflãmat:
Pan dicunt greci. latini siluanũ. dm̃i rusticoꝵ. quẽ in naturȩ similitudinẽ formauert̃: nd
dictus est id .ẽ. om̃e : ł ingunt enĩ exuniũsali elem̃toꝵ eũ spetie: Hlabet enĩ cornua: insimilitudinẽ radioꝵ
solis & lunȩ: distinctã maculis habet pellẽ ꝓpt̃ caelisydera Rubet eiꝰ facies: ad similitudinẽ etheris
ungulas ut soliditatẽ trae ostendat. quẽ uolunt rerũ et totius naturae dm̃. Vnde & pan: quasi om̃ia
NUsis lingua ȩgiptioꝵ tra appellat. quã osiuolunt. ẽe: fui aut̃ uiis regia aegiptioꝵ¬

Expanded text:
Vulcani dicunt uxorem, quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem seniorVulcani dicunt uxorem, quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem seniorqui ideo alarus pingitur, quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et irrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur; sagittam quia amor cor vulnerat, facem quia inflammat. Pan dicunt Greci, Latini Sylvanum, deum rusticorum, quem in nature similitudinem formaverunt; unde dicitur Pan, id est omne: fingunt enim eum ex universali elementorum specie, habet enim cornua in similitudine radiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptio
Abbreviated transcription (Latin):
decapite iouis eẽ. natã qr sensus sapientis quiinuenit om̃ia in capite : : In cuius pectore idõ ciput gorgonis¬
fingit᷑ qđ illic ẽ. om̃is prudentia quae confundit alios & imꝑitos ac saxeos compbat sa in antiquis imꝑa¬
tor statui cernimus. inmedio pettore loricã : propt̾ insinuandã sapientiã & uirtutẽ: quaio¬
aer minerua & tritonia dr̃: Triton enĩ africe palus ÷ circa quã fert᷑ uirginali apparuisse aetate ꝓpt̃
qđ tritonia nuncupata ẽ. Vnde & tanto ꝓcliuius de credita: quanto minus origo eius innotuit
pallas aut̃ dicta. ił abinsula pallene intrachia in quanutrita ÷ uł apot ylpalle intodori id÷ ab aste con¬
cussione ut qđ pallantẽ gigantẽ occidit.  Uenerẽ exinde dicunt nuncupatã : qđ sine ui. femina uir¬
uocat᷑: Ađ aut̃ fingunt saturnũ cȩlo patri genitalia abscidisse. & sanguinẽ fluxusse inmari atq eo
spuma maris concreta uenus nata. ẽ: illud auint. qđ coitũ salsi humoris substantiarẽ: et inde a frodin

Expanded text:
de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis qui invenit omnia, in capite est. In cuius pectore ideo cfingitur, quod illic est omnis prudentia, quae confundit alios et imperitos et saxeos comprobat: quod et in antiquis imperatorum statuis cernimus in medio pectore loricae, propter insinuandam sapientiam et virtutem. Haec Minerva et Tritonia dicitur. Triton enim Africae palus est, circa quam fertur virginali apparuisse aetate: propter quod Tritonia nuncupata est: unde et tanto proclivius dea credita est, quanto minus origo ejus innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula Pallene in Thracia, in qua nutrita est: vel apo tou pallein to doru, id est, ab hastae concussione: vel quod Pallantem gigantem occiderit. Venerem exinde dicunt nuncupatam, quod sine vi femina virvocatur. Quod autem fingunt Saturnum Coelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fudisse in mare, atque eo spuma maris concreta Venus nata est: illud aiunt, quod coitus salsi humoris substantia est, et inde affrodin
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ gignendarũ. seu agignendis libis: Vnde et geniales letti dicebant᷑ agettibuis n habio pom̃it̃s
rabilit̃ tam̃ adorent: .IFatũ aut̃ dicunt eẽ : quic qid̃ dii fantur. quic qiđ uippit̃ fat.  fardo dã
dinare : rationabil it̃ possemꝰ a fando fatũ appellare: Nonenĩ abnuere possumꝰ ee⁊ eripto luutꝰ an
lit̃ hoc ẽ. in cõmutabilit̃ est locutꝰ sicut nouit in cõmutabilit̃ om̃ia q̃ futuras : a q̃ ipse fauturus :¬
Tria aut̃ fata fingunt incelo etfuso digitisque filo ee lanat or quentib ꝓp tatoe factrns¬
qđ in fuso iã netũ att inolitũ ẽ ipiens : qđ int̃ digitos nentis tra it᷑ : futurũ intana icdlemt

Expanded text:
rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo maritoabiliter tamen adorentur. Fatum autem dicunt esse, quidquid dii fantur, quidquid Jupiter fatur. A fando inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in liliter, hoc eTria autem fata fingunt in colo et fuso, digitisque fila ex lana torquentibus, propter tr in fuso jam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos nentis trahitur: futurum in lana, quae c
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidẽ auunt ⁊ NInde et iurginẽ uolunt : qđ uia nihil pariat ⁊ et ids ambo nugit au tas e finguit
ꝗđ ipsa duo sida. deceloradios usq adtcrasemitat: dianã aut̃ uocati quas duanas qđ lunagusit
cũ uuna firget soabl ustrospolendet amictu: Cũ suc cineta iacet : Calomos latonia uirgo
Cu submixa sedel seltos plutonia comuna: Ltonia aut̃ diana: eoqđ latonae fuerit fuio sCererẽ
qđ apere melis fiat tn. Pierpinã qđ excea ꝓ serpiant ftugesr pestani ciqđ berbis al uarus

Expanded text:
sidem aiunt. Unde et virginem volunt, quod via nihil pariat. Et ideo ambo sagittas habere finguntur, sidem aiunt. Unde et virginem volunt, quod via nihil pariat. Et ideo ambo sagittas habere finguntur, quod ipsa duo sid Thayer: Sublustri splendet amictu. cum subcincta iacit calamos, Latonia virgo est: cum subnixa sedet solio, Plutonia coniux. Latonia autem Diana, eo quod Latonae fuerit filia. Cereremquod opere melior fiat terra: Proserpinam, quod ex ea proserpiant fruges: Vestam, quod herbis
Abbreviated transcription (Latin):
Emrato nĩ bisole fe̾mine: Romanoꝵ aliarũq gentiu ubisouma res Ienpurteã quisief
tibus incertus est. quodũ nudo petto restat ut bello se quusq: smeftrmidine icongis quias ellig
aars ut̃. apud grecos graduus dr̃ eo qđ in bello gradũ inferant quipugrant. aut qđ inpigre
psadiant : a pollnẽ quã uis diunatore & medicũ uellent ipsa taragnaot: aut qđ inpiasiso lũ
lysum titun. quasi unũ extitans. quia dũ su iouẽ ñ fecit: Ipsu febũ: quas efebũ hos ⁊ aqules csiol
Unde etsol puer pingt̾ eo ꝗđ cotidie oriat᷑ & noualuce nascat᷑ : fitiũ quoq eunde aposlinẽe:
uocari aiunti a pitone inm̃se molis serpente : cuiꝰ ñ magis uenena ꝗ magnitudo trebat Hunc
ipollo sagotarũ ictib sternens. nõis qͦq spolia reportauit ut pitius uocaret̃ : Ande et obinsigne
uito a ipitia sacracelebranda constituit I dinã quoq germanã eius similit lura etuare¬

Expanded text:
Amazonum, ubi sole femine, Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares. Unde martius -a tibus incertus est. 52. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis objiciat. Mars autem apud Thracas Gradivus dicitur, eo quod in bello gradum inferant qui pugnant, aut quod impigre gradiantur. 53. Apollinem quamvis divinatorem et medicum vellent, ipsum tamen 386 ipsum Titan, quasi unum ex Titanis, qui adversum Jovem non fecit: ipsum Phoebum, quasi ephebum, hoc est, adolescentem, unde et sol puer pingitur, eo quod quotidie oriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque Apollinem eumdem vocari aiunt a Pythone, immensae molis serpente, cujus non magis venena quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Dianam quoque germanam ejus similiter lunam et
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dimicabit & adũsabit̾ sacram̃tis xp̃i: utueritatis eius euangłm soluat Nã & tẽplum
rosolimis reppa rare & om̃s uet̃is legis cerimonias restaurare tẽptabit sedet ille anti
precidunt epsi ante cristis. Bel. idolũ babyloniũ est qđ int̃p̃tat᷑ uetꝰ fuit enĩ hu

Expanded text:
isti, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum isti, ut veritatis eius evangelium solvat. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caerimonias restaurare temptabit. Sed et ille Anticpraeciduntur, et ipsi Antichristi sunt. Bel idolum Babylonium est, quod interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
natura ugent. Ante trans gressionẽ quidem cȩlestia corpora gerebant lapsiuꝰ inaeriã qͣlitatẽ
conũ sist net aeris illiꝰ puriora spatia. sedista caliginosa tenere ꝑmissist. Qui eis quasi carcer
dr̃ deorsũ fluens qi qͥetus incȩli culmine stare contẽpsit sed suꝑbiae ponđe deorsũ corruens cecidit
diabolus criminator uocator Qđ uł crimina inqua ipse in licit  addm̃ refera
uł qr electoꝵ innocentiã criminib fictis accusat Unde et in apocalipsin uoce angłica dr̃ ꝓiectꝰ ÷¬
R fratrũ nr̃oꝵ qͥ accusabat illos in conspectu dĩnr̃i die ac nocte. Satanas in latinũ¬
sonat aduersarius siuetras gressoꝵ ipse est enĩ adũsarius. qui est ueritatis inimicus & semꝑ scoꝵ uir
b contraire nitit᷑ ipse est t̾rans gressor. qr p̃uaricator effectꝰ inueritate quaconditꝰ est ñ¬

Expanded text:
natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer dicitur deorsum fluens, quia quietus in caeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece vero diabolus criminator vocatur, quod vel crimina, in qua ipse inlicit, ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat; unde et in Apocalypsi voce angelica dicr fratrum nostrorum, qui accusabat illos in conspectu Dei nostri die, ac nocte. 19. SATANAS in Latinusonat adversarius, sive transgressor; 379 ipse enim est adversarius, qui est veritatis inimicus, et semper sanctorum virtutibus contraire nititur; ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate qua conditus est n
Abbreviated transcription (Latin):
aras statuit uictimas immolauit: Neqͣ quã istius modi reb ingcia umquã uisis Idolatria idoloꝵ
Idolũ aut̃ ÷ simulacrũ qđ humana effigie factũ ⁊ c̃setratũ ẽ iuxtauo cabuli int̾p̃tationem
s enĩ g̃ce : formã sonat. et abeo ꝑ diminutionẽ idõlũ deductũ aequae apud nosformu
Igit᷑ om̃is forma uł formula idolũ sedici ex poscit : inde idolatria omnis. circa omne idolũ : fa¬
mulatus et seruitꝰ Quidã uͦ latini ignorantes grece : imꝑite dicunt Idolũ ex dolosũpsisse nom̃
Quodiabolus. creaturae cultũ diuni nõis inuexit: NDe monas ag̃cis dictos aiunt quasidemnas.
id÷ peritos acrerũ scios Presciunt enĩ futa multa unde ⁊ solent responsa aliqua dare in est
us cognitio rerũ plusquã infirmitati humanȩ Partim subtiliori sensu a cuminȩ. part
experientia longissimae uitae. partimꝑdĩ iussũ: angłica reuelatione hu corpoꝵ aeriorũ

Expanded text:
aras statuit, victimas inmolavit, nequaquam istiusmodi rebus in Graecia umquam visis. Idolatria idoloruIdolum autem est simulacrum quod humana effigie factum et consecratum est, iuxta vocabuli interpretationem. Εἶδος enim Graece formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductum aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idolatria omnis circa omnem idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. Daemonas a Graecis dictos aiunt, quasi δαήμονας, id est peritos ac rerum scios. Praesciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum
Abbreviated transcription (Latin):
U.Quintꝰ aram : a quo psyri quoꝵ metropolis fuit da maschus:
FILIIARΑN NEPOTES SEM. Quattuoꝵ us. et ul. EIC&E. ET UESAS
Is. traconitidis conditor: qͥ int̃ palestina & coelem syriã tenuit pͥncipatũ : Vnde fuit . i¬
qđ scriptũ :: Uir erat .us Scđs .ul: a quo armeni : tertius getel : a quo carmens siue cirie:
Quartꝰ mersa a quo s̃ hii qͥuocant᷑ meones: PosieRitas ae faxat Filii Sea
Eber. nepos arfaxit: a quo a ebrei: Gectan filius eber: aquo indoꝵ orta ÷ gens : Saile. filius gectan
qͥnc̃ corrupto nõe sarraceni. quasi a sarra. & agareni. ab agar. Nabeth filius ismahel: a quo
tbathei. qͥ ab eufrata marerubrũ in habitantꝰ ÷ Moab. et amon. filii loth: aquo moal
hus : a quo & hiopes progeniti: Mesraim : a quo aegyptii ꝑhibent᷑. exorti: futh aquo libii
Vnde et mauritaniȩ fluuius usq in p̃sens futh dr̃: om̃is quae circa eũ regio futensis:

Expanded text:
. Quintus Aram, a quo Syri quorum metropolis fuit Damascus. . Quintus Aram, a quo Syri quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem quatuor: Hus, et Hul, et Gether, et Mesa. Hus Trachonitidis conditor, quae inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum: unde fuit  erat in terra Hus . Secundus Hul, a quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, tae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathaei, qui ab Euphrate in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quibus sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque
Abbreviated transcription (Latin):
exagerationem dr̃ ÷ It̃ q̃ritur qua lingua in futurũ hões loquant᷑. nusquã reppen¬
Nã dic̃ apłs: Siue linguȩ cessabt̃: Idõ aut̃ pͥus delinguis. ac de inde degentib posuimꝰ: quia
ex linguis gentes. ñ ex gentib linguȩ exortȩ s: DE RENTIUM UOCABULIS
Iens ÷ multitudo ab uno pͥncipio orta. siueabalia natione scđm ꝓpͥã collectionẽ distincta: ut
greciȩ. asiae : hinc et gentilitas dr̃: Gens aut̃ appellata. ꝓp̾t̾ generationes familiarũ:
idẽ agignendo. sic̃ natio. anascendo: Gentes aut̃. aquib diuisa. ẽ. t̾ra: qͥndecĩ st̃ : De iafeth. xxi¬
nguȩ quȩ ꝑt̾ras eẽ cȩperunt. quȩq crescendo ꝑ uincias ⁊ insulas in pleuer̃ : filiqgadi
FILIISeM QuiNaue: SINAULARIT̃ GENTES SINGULAS PROCREAUERUNT
uoꝵ pͥmus: elam: aquo el amitȩ pͥncipes ꝑsidis :II. Scđs assur: aquo assiriorũ pullul¬
ꝑium: .III. Tertius harfashat: a quogens chaldeoꝵ. ex orta est: iiii. Quartꝰ liđ: a quolidu¬

Expanded text:
exaggerationem dicitur. Item quaeritur qua lingua in futurum homines loquantur, quod nusquam repe 13, 8: 'Sive linguae, cessabunt.' Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis gentes, non ex gentibus linguae exortae sunt. § 2 De gentium vocabulis. Gens est multitudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, siclinguae per terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas impleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium. Tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est. Quartus Lud, a quo Lydii
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi claudus: eius modi spetiẽ motũq habet: Ideo aut̃ infabroꝵ fornace eundem uulcanũ auctorẽ
dicunt: qr sine igne nullũ metalligenꝰ. fundi extendiq potest: Plutong̃ce : latine diespit̃
uł ditis pat̃. quẽ alii orcũ uocant: quasi receptorẽ mortuoꝵ : Vnde et orca nuncupat᷑ : uas qđ re¬
cipit aquas: Ipse et g̃ce caron: Lib̵um alib am̃to appellatũ uolunt : qđ quasi mares in coeundo.
ꝑ eiꝰ beneficiũ emissis seminib libent᷑: quod idẽ lib muli ebri et delicato corpore pingi᷑: dicunt
mulieres ei ad tributas. et uinũ ꝓpt̾ excitandã libidinẽ : Unde et frons eiꝰ pãpino cingit᷑ : Sed
ideo coronã uitreã & cornuhabet: qr cũ grate & moderate unũ bibit᷑. leticiã p̃stat Cũ ultra
colit᷑ idem lib unde : niseus dictꝰ est¶Mercuriũ : sermonẽ int̃p̃tant᷑ Nã ideo mercuriꝰ. quasi

Expanded text:
ectus est ignis, sed quasi claudus eiusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eundem Vulcanum auctorem ectus est ignis, sed quasi claudus eiusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eundem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater; quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur; quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur. Dicunt enim mulieres ei adtributas et vinum propter excitandam libidinem. Unde et frons eius pampino cingitur. Sed ideo coronam viteam et cornu habet, quia cum grate et moderate vinum bibitur, laetitiam praestat; cum ultra colitur idem Liber, unde Nysaeus dictus est. Mercurium sermonem interpretantur. Nam ideo Mercurius quasi
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ pudititiã mulieris. ab auro fuisse corrupta Modo insimilitudinẽ aquile : propt̃ e
erũ ad stuprũ rapuerit Modo serpentẽ : quia reptauerit Etoignũ : qr cantauerit et ideo non
gurae istȩ s̃ : sed plane deueritate scelera unde turpe erat tales deos credi: quales hõ
non debeant Ianũ dicunt quasimundi. uł caeli uł mensiũ ianuã duas iani facies faciunt propt̃
mundi partes ħ refert̃ uł ad quattuor elem̃ta siue tẽpora : Seddũ hoc fingunt : monstrũ.
faciunt : Neptunũ : aquas mundi p̃dicant ÷ & dictus ab eis neptinꝰ. quasi nube
tonans: ¶Vulcanũ : uolunt ignẽ : & dictus uul canus: quasi uolans candor. uł quasi uolicanus.
ł ꝑ aerem uolet Ignis enim: enubibus nascit᷑ : Vnde miã homerus dicit eũ p̃cipit.
aerem in t̃ras : qđ omne fulm̃ deaere cadit : Idcirco aut̃ uulcanꝰ defemore umonis fingit᷑ natus

Expanded text:
tellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod tellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod puerum ad stuprum rapuerit: modo serpentem, quia reptaverit, et cygnum, quia cantaverit. Et ideo non figurae istae sunt, sed plane de veritate scelera. Unde turpe erat tales deos credi, quales homines esse non debeant. Ianum dicunt quasi mundi vel caeli vel mensuum ianuam: duas Iani facies faciunt, proptemundi partes hoc referunt, vel ad quattuor elementa sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum, non deum faciunt. Neptunum aquas mundi praedicant; et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. Vulcanum volunt ignem; et dictus Vulcanus quasi volans candor, vel quasi volicanus, quod per aerem volat. Ignis enim e nubibus nascitur. Unde etiam Homerus dicit eum praecipitatum de aere in terras, quod omne fulmen de aere cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Iunonis fingitur natus,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. qđ saturet᷑ arinis Unde et eũ gc̃i cronos nom̃ hab̾e dicunt id ÷ tẽpus: qđ filiossuos fert᷑
deuorasse. hoc ẽ annos quos tẽpus ꝓduxerit inse resoluit. uł quodeo semina unde ori
redeunt hunc cȩlii patris abscidisse genitalia dicunt Quia nihil incelo de seminib nasert᷑
falcem tenet inquiunt ept̃ agriculturã significandã uł ꝓpt̃ annos & tempora qđ inse redeant.
uł ꝓpt̃ sapientiam qđ intus acutasit aimaliqͥb aut̃ ciuitatib saturno libossuos apud gentiles
iolabant Qđ saturnũ poetȩ libossuos deuorasse solitũ tradider̃ NIouis: ferturꝰ a
dictus et iuppit̃ quasiiuans pat̾. hoc ÷ om̃ib p̃stans hunc etpͥuato titulo. Iouem optimũ dixer̃:
enĩ innaui: cuius in signe erat taurꝰ Modo danaes ꝑ imbrem aureũ appetisse concubitũ: Ubi in¬

Expanded text:
tudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur tudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tempora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, ptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi in
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ¶Beltebub: idolũ fuit accaron qđ int̃p̃tat᷑ uir muscarũ.  tebubenĩ : musca uocat᷑ spurcissimu
ex hebrea uoce in latina lingua animal sonat pt̃ qđ de excelsis ad terrena cecidit. et ꝓmerito suo
animal brutũ effectussit Ipse est et leuiatan id ÷ serpens deaqͥs qi in huiꝰ scłi mari uo
ũsat᷑ astaitia Leuiatan aut̃ int̾p̃tat᷑ additam̃tũ eoꝵ Quoꝵ scilicet nisi hominũ. quib in paradiso
mel culpã p̃uaricationis intulit. et hans usq ad t̃renã mortẽ cotidie ꝑsuadendo adicit
uł extendit : Quaedã aut̃ nõa deoꝵ suoꝵ gentiles ꝑuanas fabulas ad rationes fisicas conantur tra¬
ucere eaquae in causis elem̃toꝵ cõposita esse int̃p̃tant᷑ Sedh apoetis totũ sictũ ÷: uto
ornarent aliquib figuris. quos ꝑditis ac dedecoris in famia plenos fuisse istoriȩ confitent᷑.
Om̃ino enĩ fingendi locus uacat: ubiueritas cessat Sat̾nꝰ: origo deoꝵ & totiꝰ posteritatis a paga¬

Expanded text:
ir muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare vosatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paga
Abbreviated transcription (Latin):
tuuint᷑ dehinc dialectici sillogismi: ubi totiꝰ eius artis utilitas & uirtꝰ ostendit᷑. Qu
Delusio plurimũ lectorem ad uiuat adueritatẽ inuestigandã. Tantũ ut absit ille error de¬
ndi adũsariũ ꝑsofismata falsarũ conclusionũ: formulȩ cathegoricoꝵ idest p̃dicatiuo
illogismoꝵ : sunt tres: Primȩ formulae : modi sunt nouem: IPrimꝰ mođ est qͥ conducit: id ÷¬
olligit exuniũ silib dedicatiuis dedicatiuũ uniũsale directim. ut om̃e iustũ. honef
Hm̃e onestũ bonũ om̃e igitur iustũ bonũ : Scđs modus est : qui c̃ducit exuniũ salib dedi¬
tiuis & abdicatiuis abdicatiuũ uniũsale directim: ut om̃e iustũ honestũ. nullũ hon¬

Expanded text:
uuntur dehinc dialectici syllogismi, ubi totius ejus artis utilitas et virtus ostenditur, quorum conclusio plurimum lectorem adjuvat ad veritatem investigandam, tantum ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. 2. Formulae categoricorum, id est, praedicativorum syllogismorum sunt tres. Primae formulae modi sunt novem. 3. Primus modus est qui conducit, id olligit, ex uniuersalibus dedicatiuis dedicatiuum uniuersale directim, ut 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: omne igitur iustum bonum.' Secundus modus est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiua et abdicatiua abdicatiuum uniu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tcincinno mollit̃ flexo : I ꝑ fecta aut̃ uox est: alta suauis et clara: Alta : ut insublimis suf¬
ficiat: Clara : ut aures admpleat: Suauis: ut animos audientiũ blandiat: Si ex his aliqiđ defuerit
uox ꝑfecta nonerit: ¶ Scđa est diuisio organica inhis q̃ spũ reflante conpleti insonũ uocis ani¬
mantur : ut sunt tubȩ calami fistulȩ organa pandoria & hissimilia instrum̃ta: Organũ :¬
uocabulũ÷ generale uasoꝵ om̃iũ musicoꝵ: hoc ait̃ cuifolles adhibent̾: alio gretinõe appellara:

Expanded text:
hoc est cincinno molliter flexo. 14. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara. Alta, ut in sublimi sufhoc est cincinno molliter flexo. 14. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara. Alta, ut in sublimi sufficiat; clara, ut aures impleat; suavis, ut animis audientium blandiatur. Si ex his aliquid defuerit, XX Secunda est divisio organica, in his que spiritu reflante completa, in sonum vocis animantur, ut sunt tube, calami, fistule, organa, pandoria et his similia instrumenta. Organum vocabulum est generale omnium vasorum musicorum; hoc autem cui folles adhibentur, alio greci nomine appellant,
Abbreviated transcription (Latin):
quantitas : q̃ inuocis accentu uł tenore consistit. Cuiꝰ genera in quindecĩ partib musici diuisert̃: Ex qͥb
est: Precedit aut̃ sonus cantũ Arsis est uocis el euatio: hoc ÷ initiũ: Thesis uocis positio: hoc est
finis: Suaues uoces s̃ subtiles & spissae clarȩ atq acute: I ꝓspicuȩ uoces s. q̃ longiꝰ ꝓtrahunt᷑
itaut omne impleant continuũ locũ sicut clangor tubarũ:  Subtiles uocess: quib non est sp̃s qͣ
fantiũ uł mulierũ. uł egrotantiũ sic̃ inneruis : Quae enĩ subtilissimae cordes : Subti
tenues sonos emittunt: Pinguessunt uoces : quando sp̃s multꝰ simul egredit᷑ sic̃ inroꝵ. Acuta
uox :: tenuis. alta . sicut in cordis uidemꝰ : Idura uox ÷ q̃uiolent̃ emittit sonos sic̃ tonitruũ. sic̃
ꝓducit᷑. sicut est infictilib. Uinnola est: uox mollis atq flexibilis Et uannoladicta: auinno.

Expanded text:
quantitas, que in vocis accentu vel tenore consistit, cuius genera in quindecim partibus musici diviserunt, ex quiquantitas, que in vocis accentu vel tenore consistit, cuius genera in quindecim partibus musici diviserunt, ex quiest, precedit autem sonus cantum. Arsis est vocis elevatio hoc est initium: thesis est positio vocis, hoc est finis. Suaves voces sunt subtiles et spisse, clare atque acute. Perspicue voces sunt, que longius protrahuntur, ita ut fantium, vel mulierum, vel aegrotantium, sicut in nervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola vox, est mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno,
Abbreviated transcription (Latin):
mantiũ: Nã inaliis : abusiue ⁊ ñ ꝓpͥesonitũ uocẽ uocari. Vt uox tubȩ infremuit. Fractasq ab li¬
Terribilẽ sonitũ ꝓculȩre canioro:
Irmoni a est modulatio uocis : &c̃cordantia plurimoꝵ UOCIS SPECI ES MULTAE¬
sonoꝵ uł coaptatio: ¶ Simfonia est modulationis tẽꝑamtũ. ex graui ⁊ acuto: concordantib sonis
siue inuoce siue inflatu. Siue inpulsu: ꝑhanc qͥope uoces acutiores grauioresq concordant: Ita ut qͥs¬
qͥs ab ea dissonuerit sensũ auditus offendat: Cuius contraria est diafonia: id ÷ uoces discrepantes uł dis
Eufonia est suauitas uocis: haec & melos asuauitate & melle dicta:Diastema est u
tium  ex duob uł plurib sonis captatũ: diesis est: spatia q̃dã & deductiones modulandi. atq uer
No in alterũ sonũ: Tonus est acuta enuntiatio uocis: Est enĩ armoniae differentia e

Expanded text:
mantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad limantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad literribilem sonitum procul aere canoro. Harmonia est modulatio vocis, et concordantia plurimorum sonorum, velsonorum, vel coaptatio. Symphonia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concordantibus sonis, sive in voce, sive in flatu, sive in pulsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat. Cujus contraria est diaphonia, id est voces discrepantes vel dissonae. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium ex duobus vel pluribus sonis aptatum. Diesis est spatia quaedam et deductiones modulandi atque vergentes de uno in altero sono. Tonus est acuta enuntiatio vocis. Est enim harmoniae differentia et
Abbreviated transcription (Latin):
auditũ suae modulationis musica ꝓuocat: S et quicqiđ loqͥm̃. uł intrinsecꝰ uenarũ pulsib
cõmouem ꝑmusicos. rithmos armoniae uirtutib ꝓbat᷑ eẽ sociatũ:  Musicae partes sunt tres.
id ÷ armonica. rithiica metrica : armonica ÷ : q̃ decernit insonis acutũ ⁊ grauẽ: Rithmica
reqͥrit incursionẽ ũboꝵ utrũ benesonꝰ anmale coereat: ¶ Merica est : q̃m̃ surã¬
metroꝵ ꝓbabili ratione cognoscit: Ut ũbi gr̃a erdicon. lambicon. elegiacon. & cȩta : ad om̃em
Id ÷ modulatio uocis: ꝑtinet ad como edos trago edos uł choros uł ad om̃s qͥuoce ꝓpͥa canunt : haec
exammo & corpore motũ facit : Et ex motu sonũ: Ex quo colligit᷑ musica: q̃ in hõe uox appellat᷑:
Vox est aer spũ uerberat᷑ unde & ũba s̃ nuncupata: ꝓpͥe aut̃ uox hõum est: seuinrationaliũ ani¬

Expanded text:
auditum suae modulationis musica provocat. Sed et quidquid loquimur, vel intrinsecus venarum pulsibus auditum suae modulationis musica provocat. Sed et quidquid loquimur, vel intrinsecus venarum pulsibus commovemur, per musicos rhythmos harmoniae viid est, harmonica, rhythmica, metrica. Harmonica est, quae decernit in sonis acutum et gravem. Rhythmica est, quae requirit incursionem verborum, utrum bene sonus an male cohaereat. Metrica est, quam probabili ratione cognoscit: ut verbi gratia heroicon, iambicon, elegiacon, et caetera. At omneid est, modulationis, pertinet ad comoedos, tragoedos vel choros, vel ad omnes, qui voce propria canunt. Haec ex animo et corpore motum Vox est aer spiritu verberatus, unde et verba sunt nuncupata. Proprie autem vox hominum est, seu inrationabilium ani