comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quamdiu in mundo sum lux sũ mundi
Et sole occidente plures demoniaci quã
Inte. plures sanant᷑ egroti. quia tempo¬
raliter in carne dñs uiuens pancos iu¬
dȩorũ docuit. calcato regno mortis
om̃ibus per orbẽ gentibus fidei salutiꝰq
dona transmisit. Ciuius ministris quasi
passione occubuit: inde maiorẽ suam
gl̃am resurgendo manifestauit. Eri¬
bant autem demonia a multis clamantia
& attestante euangelista sciebant ipsum
esse ap̃m. quia quem dierũ quadraginta
ieiunio fatigatum diabolus hominem
cognouerat nec tẽp̾tando ualebat an
& dĩ filius esset experiri: iam nunc per
signorũ potentiã uel intellexit uel potiũ
suspicatus est esse filiũ dĩ Non igit᷑ ideo
morte illius non prȩuidit esse dapnandũ
Uere enĩ de hoc mysterio a scłis abscondito
dicit apłs. qđ nemo principũ huiꝰ scłi
cognouit. Si enĩ cognouissent: nunquã
manifestat qui ait. peccatori dixit ds̃

Expanded text:
Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Et sole occidente plures daemoniaci quam ante, plures sanantur aegroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris, quasi passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Exibant etiam daemonia a multiet attestante evagelista, sciebant ipsum esse Christum, quia quem dierum quadraginta jejunio fatigatum diabolus hominem cognoverat, nec tentando valebat, an et Dei Filius esset, experiri, jam nunc per signorum potentiam vel intellexit, vel potius suspicatus est esse Filium Dei. Non ergo ideo morte illius non praevidit esse damnandum. Vere enim de hoc mysterio a saeculis abscondito dicit Apostolus, quod nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, nunquam manifestat, qui ait: Peccatori autem dixit Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
in lecebrosa carnis intellige. Et rogauert᷑
illum ꝓ ea & stans suꝑ illã imperauit febri
& dimisit illã. Modo saluator rogat᷑. modo
ultro curat ȩgrotos. ostendens se contra
peccatoꝵ quoq passiones & precibus semꝑ
annuere fideliũ. & ea quȩ ipsi mimme in
se intelligunt uel intelligenda dare. uel
etiã non intellecta dimittere. iuxta qđ
psalmista postulat. delicta quis intelligit:
Ab occultis meis munda me dñe. Et c̃timio
surgens ministrabat illis. Naturale est fe¬
bricitantibus. incipiente sanitate lassescere
&egrotationis sentire molestiã. uerum
sanitas quȩ dñi conuertit᷑ imperio simul
tota redit. sed & tanto robore comitante
menbra quȩ seruierant inmundiciȩ ad
iniquitatem ut fructificarent morti.
seruiant iustitiȩ in uitã ȩternã. Cum
sol autem occidisset: om̃s qui habebant
infirmos uarus languoribus ducebant
illos ad eum. At ille singulis manꝰ ĩponenᷤ
curabat eos. Solis occubit᷑ passionem
mortemq significat illuis qui dixit.

Expanded text:
e. Et rogaverunt illum pro ea. Et stans super illam, imperavit febri, et dimisit illam. Modo Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt et intelligenda dare vel etiam non intellecta dimittere; juxta quod Psalmista postulat, delicta quis intelligit? Ab ocultis meis munda me, Domine. Et continuo surgens, ministrabat illis. Naturale est febricitantibus incipiente sanitate lascessere et aegrotationis sentire molestiam, verum sanitas quae Domini confertur imperio, simul tota redit, sed et tanto robore comitante,membra quae servierant immunditiae ad iniquitatem ut fructificarent morti, serviant justitiae in vitam aeternam. Cum sol autem occidisset, omnes qui habebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad eum. At ille singulis manus imponens, curabat eos. Solis occubitus passionem mortemque significat illius qui dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
equalis est. nunc minor patre creditur esse
respondem̃. Scdm̃ formam dĩ ȩqualis est
sc̃s nec ds̃ pater sed sola filii ꝑsona suscepit
carnẽ. per quã minor esse creditur illis
ꝑsonis dnabus. Item hie filius a do patre &
a sc̃o sp̃u inseparabiliter discretꝰ credit᷑
esse ꝑsona. ab homine autẽ assũpto na
tura: Item cũ homine unus extat persona.
cũ patre uero & sp̃u scõ natura diuinita¬
tis suę. filius tamen non solũ a patre
misit me & sp̃s eius. A seipso quoq missũ
accipit᷑. pro eo qđ inseparabilis non solũ
uoluntatis. sed operatio totius trinitatis
agnoscit᷑. Hinc enĩ qui ante scła unigenitꝰ
est uocitatꝰ temporaliter primogenitus

Expanded text:
aequalis est, nunc minor Patre creditur esse, aequalis est, nunc minor Patre creditur esse, respondemus, secundum formam Dei aequalis est us Sanctus dicitur Pater. Sed sola Filii persona suscepit carnem, per quam minor esse creditur illis personis duabus. Item hic Filius a Deo Patre et Spiritu sancto inseparabiliter discretus creditur esse persona ab homine assumpto ex Maria. Item cum in homine una exstat persona, cum Patre vero, et Spiritu sancto natura Divinitatis sumisit me et Spiritus ejus: a se ipso quoque missus accipitur pro eo quod inseparabilis non solum voluntas, sed et operatio totius Trinitatis agnoscitur. Hic enim qui ante saecula unigenitus est vocatus, temporaliter primogenitus
Abbreviated transcription (Latin):
& humnanitatis nr̃e. Hic tamen ꝑ hoc qđ
de dõ patre sine initio ꝓdiit. nat᷑ tantũ
Nam neq factus neq predestinatꝰ accipitur
Per hoc tamen qđ de maria urgine factꝰ
est. & nat᷑ & factus & predestinatus esse
credendus est. Ambe tamen illȩ generat¬
ones mirabiles. quia & de patre ante scła
sine matre est genit᷑. & in sine scłorum de
matre sine. patre  generat᷑. Qui tamen
scđm qđ homo creat᷑ est. Mariar matris
& minor seipso esse credendus est in forria
enĩ dĩ etiam ipse filius seipso maior est
propter humanitatẽ. assum ptam. quia
diumnitas maior est. Informa autẽ serui
seipso minor est. id est humanitate quȩ
minor diuinitate accipit᷑. Nam sicut per
assũptam carnẽ non tantũ patre sed se¬
ipso minor accipitur ita scđm diuinitatẽ
qua aequalis est patri ipse & pater maior
est homine. quẽ sola filu ꝑsona assũpsit
Item in eo qđ quęrit᷑ utrum possit filius
sic ȩqualis & nunor esse sp̃ui sco sicut uẽ

Expanded text:
hic tamen per hoc quod de Deo Patre sine initio prodiit natus tantum. Nam neque factus, neque praedestinatus accipitur, per hoc tamen quod de Maria Virgine factus est et natus, et factus et praedestinatus esse credendus est. Ambae tamen illae generationes mirabiles, quia et de Patre ante saecula sine matre est genitus, et in fine saeculorum de matre sine Patre est generatus; qui tamen secundum quod homo creatus, Mariae matris et minor se ipso credendus est; in forma enim Dei etiam ipse Filius se ipso major est propter humanitatem assumptam, quia divinitas major est. In forma autem servi se ipso minor est, id est humanitate, quae minor divinitate accipitur. Nam sicut per assumptam carnem non tantum Patre, sed seipso minor accipitur, ita secundum divinitatem qua est aequalis Patri, et ipse et Pater major est homine, quem sola Filii persona assumpsit. Item, in eo quod quaeritur utrum possit Filius sic aequalis, et minor esse Spiritu sancto, sicut nunc
Abbreviated transcription (Latin):
constituti unũ baptisma credimus. et
consitem᷑ remissionem om̃ium peccatorũ
Sub qua side & resurrectionẽ mortuorũ
ueraciter credimus. & futuri sła gaudia
expectamus. Ioc tantũ orandũ nobis
est & petendum. ut cũ peracto finitoq iu¬
dicio tradiderit filius regnum dõ patri
participes nos efficiat regni sui. ut ꝑ hanc
fidem qua illi inhesimus cũ illo sine
fine regnemus. Hȩc est confessionis
nr̃ȩ fides exposita. pͥer quã omniũ hereti¬
corũ dogna perimit᷑. per quam fidelium
corda mundant᷑ ꝑ quam etiam ad đin
głose acceditur. Cuius sacro sc̃o sapore
sub triduano ieiunio continua relationũ
collatione rorantes. ad ea quȩ subnixa sunt
ssequenti die decernenda transiuimus

Expanded text:
constituti unum baptismum credimus; et constituti unum baptismum credimus; et confitemur remissionem omnium peccatorum, sub qua fide et resurrectionem mortuveraciter credimus et futuri saeculi gaudia spectamus. Hoc tantum orandum nobis est et petendum, ut cum peracto finitoque judicio tradiderit Filius regnum Deo Patri, participes nos efficiat regni sui, ut per hanc fidem qua illi inhaesimus cum illo sine fine regnemus. Haec est confessionis nostrae fides exposita, per quam omnium haereticorum dogma perimitur, per quam fidecorda mundantur, per quam etiam ad Deum gloriose acceditur, cujus sacrosancto sapore sub triduano dierum jejunio continua relationum collatione ructantes ad ea, quae subnixa sunt sequenti die exponenda transivimus
Abbreviated transcription (Latin):
minis formã uxta euangelicã ueritatẽ
sine peccato mortuis credit᷑. qui solus
ꝓ nobis passionẽ ipsam tamen salua diui¬
nitate sua ꝓ delictis nr̃is sustinuit. mor¬
tiq adiudicaturꝰ & cruci. uerã carnis
mortẽ excepit. Tertio quoq die uir¬
tute. ꝓpria suscitatꝰ a sepulchro surrexit
Hoc ergo exemplo capitis nr̃i confitemur
uera fide resurrectionẽ carnis om̃ium
mortuex. nec in aere uel qualibet alia
carne ut quidã delirantes surrecturos
nos credunt. sed in ista qua uiuimuᷤ consi
uator paternã ascendendo sedẽ repetut.
de qua numquã per diuinitatẽ discessit
Illic ad dexterã patris sedens expectatur
in sine scłoꝵ. iudex om̃ium uiuorum et
mortuorũ. inde cum scĩs om̃ib ueniet
ad ferendũ iudiciũ reddere unicuiq
mercedis ꝓpriȩ debitũ prontquisq ges¬
serit in corpore positus siue bonũ siue
malũ. Aeccłam sane catholicã pretio
sanguinis comparatã cum eo credimus in
ꝑpetuũ regnaturã. lntra cuius gremiũ

Expanded text:
minis formam, juxta Evangelicam veritatem sine peccato mortuus creditur qui solus pro nobis passionem ipsam tamen salva divinitate sua pro delictis nostris sustinuit, mortique adjudicatus, et cruci veram carnis mortem accepit. Tertio quoque die virtute propria suscitatus a sepulcro surrexit. Hoc ergo exemplo capitis nostri confitemur vera fide resurrectionem carnis omnium mortuorum, nec in aere vel qualibet alia carne, ut quidam delirantes surrecturos nos credunt, sed in ista qua vivimus, consinoster atque Salvator paternam ascendendo sedem repetiit, de qua nunquam per divinitatem discessit. Illic ad dexteram Patris sedens, exspectatur in fine saeculorum judex omnium vivorum et mortuorum. Inde cum sanctis omnibus veniet ad ferendum judicium, reddere unicuique mercedis propriae debitum, prout quisque gesserit in corpore positus, sive bonum, sive malum; Ecclesiam sane catholicam pretio sui sanguinis comparatam cum eo credimus in perpetuum regnaturam, intra cujus gremium
Abbreviated transcription (Latin):
prȩdicationẽ & doctrinã om̃ibus
undiq uenientib in scãm aeccłam
patefactȩ sunt portȩ regni cȩlestis
Q uibus etiam data est potestas & successo¬
ribus eox in eccła ligandi & soluendi in
celo & in terra. ut quoscumq ꝑ culpã
ligauerint in terra: ligati sint & in ęt̃na
tormenta. Quoscumq autẽ solueruit
penitentes & confitentes peccata sua:
beatititilinis gaudia eo precib adinti

Expanded text:
 doctrinam omnibus undique venientibus in sanctam Ecclesiam patefactae sunt portae regni coelestis, quibus etiam data est potestas et successoribus eorum in Ecclesia ligandi et solvendi in coelo et in terra, ut quoscunque per culpam ligaverint in terra, ligati sint in aeterna tormenta, quoscunque autem solverint confitentes et poenitentes peccata sua, titudinis gaudia eorum precibus adjuti
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut etiã salomon qͥ pacificus int̾pre¬
tatur mare ȩneũ idest ȩneũ luterẽ
suꝑ xnͥ boues eneos posuit ante templũ
ubi sacerdotes & ministri altaris laua¬
bant manꝰ cũ ingrederent᷑ sanctuariũ

Expanded text:
rex Salomon, qui pacificus interpretatur, mare aeneum, id est, luterem super duodecim boves aeneos posuit ante templum, ubi sacerdotes et ministri altaris lavabant manus, cum ingrederentur sanctuarium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ Sic placeat uoluntati coniugis
displiceat conditoris. Cum¬
clericũ uidemꝰ: admonendus
est quatmꝰ sic iuuat ut exemplũ
iutȩ scłaribus prebeat. ne siquid
m illo iuste. reprehȩndit᷑. ex eius uitio ipla
religionis nr̃ȩ estimatiq gauetur. Cum
monachũ uidemus: admonendus est ut
reuerentiã habitus sui in actu. in locutione.
oculos moribus prȩtendat. Iste
itaq iam sc̃s est. admoneatur ut crescat

Expanded text:
i; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cumclericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑq noua festiuitas. acclam dĩ
iugiter ingandia lȩtitiȩ sp̃ualis
accendit. admonens uniuersitatem
credentiũ. ut sicut ille ꝑfectȩ deuoti¬
onis ardore furentib non cessit incen¬
diis: ita nos diuersarũ tribulationũ
ignis & maloꝵ scłariũ flamina a ap̃i
societate ñ moueat. ut ait ille myste¬
riorũ cęlestiũ doctor ac totiꝰ uirtutiᷤᷤ
exempłu gloriosissimꝰ paulus. Quis
nos separabit a caritate xp̃i: Tribu¬
latio an angustia an ꝑsecutio an fames
an nuditas an periculũ an gladius:
Et uere nullis prȩsentiũ ꝑsecutionum
potest inclinari periculis. qui semel
ꝓmissa om̃ipotentis dĩ. ȩterna largis¬
simi redeptoris prȩmia fide stabili
& in concussa m̃te concepit Neq enim
potest arduũ illud prȩcelsũq bonorũ
immortaliũ iter debilis animꝰ & sides
clanda conscendere. Ido & fortissimũ
martyrẽ incumbentiũ tormenta
pęnarũ & seuissimi ꝑsecutoris superare
flãma non potuit. quia longe ardentuᷤᷤ

Expanded text:
semperque nova festivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, et malorum saecularium flamma a Christi societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an 243 persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma non potuit; quia longe ardentius
Abbreviated transcription (Latin):
est benedictus in scła A m  n
succincte transcurrimꝰ. quia & ꝓlixitatem
euangelicȩ lectionis attendim᷑. & ad haec
agenda mores breues habuimꝰ. De cętero
ut attendatis qua deuotione. huius diei
sollẽpnitatem de reliquo celebrare. debeatiᷤ
onsit uile illud spectaculũ. in quo filius uir¬
ginis ds &e homo complectit᷑. in quo uirgo
&e mater ostendit᷑ in quo ꝓphetae inno
ꝓphetarũ omniũ expectatio adimplet᷑. in
quo multa ęccłae sicramenta dedarantur
Q uod ipse cordib ur̃s imprimere dignet᷑.
qui hodierna die scn iustũq symeonem
sp̃s sci illustratione iterius pulsans. ad
templũ quo ipse a parentib offerebatur
docuit immo certe cõpulit ire. qui cum

Expanded text:
est benedictus in saecula. succincte transcurrimus, quia et prolixitatem evangelicae lectionis attendimus, et ad haec legenda horas breves habuimus. 18. De caetero ut attendatis qua devotione hujus diei solemnitatem de reliquo celebrare debeatis. Non sit vile illud spectaculum, in quo Filius Virginis Deus et homo complectitur, in quo virgo et mater ostenditur, in quo prophetae, imo prophetarum omnium exspectatio adimpletur, in quo multa Ecclesiae sacramenta declarantur, quod ipse cordibus vestris imprimere dignetur, qui hodierna die sanctum justumque Simeonem Spiritus sancti illustratione interius pulsans ad templum quo ipse a parentibus offerebatur docuit, imo certe compulit ire, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
tantibus. ab eodẽ symeone & auna pu¬
blice prȩdicatꝰ: Oqua piũ spectaculum.
quo non nisi pu delectari ꝓbant᷑. Stat
hinc uirgo & mater. non cuiiscũq sed
đi. Suscipit᷑ hinc infantulus paruulus
uirginis filius. cuiꝰ diunitatẽ non capit
mundus. Occurrunt hinc inde ꝓphecȩ
atq uterq serus de puero prophetat:
Offertur oblatio pro puero. non tamen
quȩ delicta emundet: sed quȩ sacram̃ta
declaret. Et quia huius diei prȩconium
attollere cupio: libet ipsam enangelicã
lectionẽ colloquendo transcurrere. in
qua ista narrari cognosco. quatinus ad
ea quȩ dico illa respondeat. unmo ad
ea illa quȩ narrat uox exhortationuis
meȩ respondeat. Deniq lucas euange.¬
lista ueritatis historiam de xp̃i uicar¬
natione plenius atq ordinatuis cȩteris
euangelistis exsequens. post adnuntiati¬
onem eiꝰ ab angło factam. post natuuta¬
tem angłoꝵ uocib decdaratã. post circũ¬
cisionem octaui diei in domo parentum:

Expanded text:
tantibus ab eodem Simeone et Anna publice est praedicatus. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hic virgo et Mater, non cujuscunque, sed Dei. Suscipitur hinc infantulus, parvus virginis filius, cujus divinitatem non capit mundus. Occurrunt hinc inde prophetae, atque uterque sexus de puero prophetat. Offertur oblatio pro puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta declaret. Et quia hujus diei praeconium attollere cupio, libet ipsam evangelicam lectionem colloquendo transcurrere, in qua ista cognosco narrari, quatenus ad ea quae dico illa respondeat; imo ad ea quae illa narrat vox exhortationis meae respondeat. Denique Lucas evangelista veritatis historiam de Christi incarnatione plenius atque ordinatius caeteris evangelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab angelo factam, post nativitatem angelorum vocibus declaratam, post circumcisionem octavi dici in domo parentum,
Abbreviated transcription (Latin):
diorũ inflãmat᷑ animꝰ. Et qͥ prius flebat
ne duceret᷑ ad suppliciũ : postmodũ flere
amarissime incipit qͥa differt᷑ a regno
Quod est de altero turture siue pullo colũ¬
bino holocaustũ facere. Holocaustũ namq
totũ incensũ dicit᷑. Et holocanstũ scipsũ
dño facit. qͥ spretis om̃ib terrenis solo
suꝑnȩ beatitudinis desiderio estuare. solã
hanc ꝑ luctũ ac lacrimas quęrere dulce
habet. Contẽplat᷑ etenĩ mens qui sint illi
angłox. chori. quȩ ipsa societas
beatꝙꝵ sp̃uum. quȩ maiestas aeternȩ
Aeterna metuebat. Ultrãq autem nrãe
compunctionis hostiã gratant accipere¬
dignet᷑. qͥ & ꝓ peccato lugentibus atq
afflictis clementius errata dimittit. & ꝓ
ingressu uitȩ caelestis tota m̃tis intentione
feruentes aeternȩ suȩ uisionis luce reficit

Expanded text:
diorum animus inflammatur. Et qui prius flebat diorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratanter acciperedignetur, qui et pro peccato lugentibus atque afflictis clementer errata dimittit: et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes aeternae suae visionis luce reficit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficere uiderimꝰ: gaudemꝰ cũ eis qui ap̃m
resurrerisse a mortius atq ad cęlos ascen¬
dere uotis asperere fidelibus. Sane qm̃
castas simplices & gemebundas aues dño
offerri consueuisse cognouimꝰ. quib nr̃a
sobrietas. sĩplicitas. cõpunctio cordiᷤᷤ auc¬
intueri diligentius. quia ñ frustra duo
turtures aut duo pulli colũbȩ. & unus
ex his ꝓ peccato alter in holocaustũ offeni
debere pręcipit᷑. Duo sunt nãq genera
cõpunctionis. quib semetipsos dño fideles
in ara cordis immolant. quia nimirũ sicut
ex patrũ dictis accepimꝰ. dm sitiens anima
prius timore cõpungit᷑ post amore: Prius
enĩ sese in lacrimis afficit. qͥa dũ mala sua
recolit : ꝓ his ꝑpeti supplicia ȩterna ꝑti¬
mescit. Quod est unũ turturẽ siue pullũ
colũbȩ̨ ꝓpeccato offerre. At dũ longa
meroris anrietate suerit formido con¬
sũpta: quȩdã iam de prȩsũptione ueniae
securitas nascit᷑. & in amorẽ cęlestiũ gau¬

Expanded text:
 cum eis qui Christum resurrexisse a mortuis atque ad coelos ascendere votis aspexere felicibus. Sane quoniam castas, simplices et gemebundas aves Domino offerri consuevisse cognovimus, quibus nostra sobrietas, simplicitas et compunctio cordis aucintueri diligentius: quia non frustra duo turtures, aut duo pulli columbae, et unus ex his pro peccato, alter in holocaustum offerri debere praecipitur. Duo sunt namque genera compunctionis, quibus semetipsos Domino fideles in ara cordis immolant: quia nimirum, sicut ex Patrum dictis accepimus, Deum sitiens anima prius timore compungitur, postea amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit, quod est unum turturem sive pullum columbae pro peccatis offerre; at dum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amorem coelestium gau
Abbreviated transcription (Latin):
Non hȩc autẽ dispariũ reuelatio cogitationũ
nos credenda est actitari. Et nunc enĩ dño
apparente reuelant᷑ ex multis cordib cogi¬
tationes. cũ lecto uel prȩdicato uerbo salutiᷤᷤ
alii audientiũ libent̃ auscultant. gaudentes.
ꝑficere actu quȩ auditu didicerint. alii
fastidientes quȩ audiunt ñ hec agendo pa¬
trare. sed his potius insultando nituntur
contraire Unde oportet fr̃s. ut quotiens
uerbũ doctrinę celestis aliquid contrariũ
tristitiã cordis eꝙ: qͥ passũ in carne di
uerbũ digno dolore cõpassioniᷤᷤ tenebant
Quotiens uero idem uerbũ in auditoꝵ. side¬
lium mente ꝑ dilectionẽ resurgere. atq

Expanded text:
Non haec autem disparium revelatio cogitationum Non haec autem disparium revelatio cogitationum nos credenda est actitari. Et nunc enim Domino apparente revelantur ex multis cordibus cogitationes, cum lecto vel praedicato verbo salutis, alii audientium libenter auscultant, gaudentes perficere actu quae auditu didicerint; alii, fastidientes quae audiunt, non haec agendo patrare, sed his potius insultando nituntur contraire. Unde oportet, fratres, ut quoties verbum doctrinae coelestis aliquid contrarium tristitiam cordis eorum qui passim in carne Dei verbum digno dolore compassionis tenebant: quoties vero idem verbum in auditorum fidelium mente per dilectionem resurge
Abbreviated transcription (Latin):
latenꝰ ambigebat: quasi sua tam̃ e carne
ꝓcreatũ mori pauida dolebat. Ut reuelent᷑
ex multis cordib cogitationes Ante. in car¬
nationẽ dominicã uelatȩ erant cogitationeᷤᷤ
multorũ. nec late patebat quis ȩternorũ
amore flagraret. quis cęlestib bonis tẽpora¬
lia mente pręferret. sed nato cęli rege in t̾ra
confestĩ pius quisq gaudebat. Herodes au¬
tem turbatꝰ est. & om̃is herusolima cũ illo
rȩdicante & muracula faciente om̃s turbȩ &
timebant & glorificabant dm̃ isrł. pharisei
autẽ & scribȩ dicta ac facta eiꝰ salutaria
rabido ore carpebant. Passo in cruce impu
lȩcitia stulta pii tristitia iusta replebant᷑. sed
resurgente a mortuis & ascendente in cȩlũ
horum lȩcitia merore illoꝵ est mestitia gau¬
dio mutata ꝑenni. Sicq iuxta ꝓphetiam
beati symeonis apparente. in carne dño reue¬
latȩ sunt ex multis cordib cogitationes.

Expanded text:
latenus ambigebat, tamen quasi sua e carne latenus ambigebat, tamen quasi sua e carne procreatum mori pavida dolebat. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Ante incarnationem Dominicam velatae erant cogitationes multorum, nec late patebat quis aeternorum amore flagraret, quis coelestibus bonis temporalia mente praeferret: sed nato coeli rege in terra confestim pius quisque gaudebat, Herodes autem turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo. Praedicante et miracula faciente, omnes turbae et timebant, et glorificabant Deum Israel: Pharisaei autem et Scribae dicta ac facta ejus salutaria rabido ore carpebant. Passo in cruce impii laetitia stulta, pii tristitia justa replebantur; sed resurgente a mortuis, et ascendente in coelum horum laetitia moerore, illorum est moestitia gaudio mutata perenni: sicque juxta prophetiam beati Simeonis apparente in carne Domino, revelatae sunt ex multis cordibus cogitationes.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit & credit in me. ñ moriet᷑ in eternũ
Sed non minꝰ terribilit̾ sonat qđ prȩmitit᷑
ecce positꝰ est hic in ruinã. Infelix namq
satis est. qͥ agnita resurrectioniᷤᷤ gła dete¬
rius cadit. qͥ uisa luce ueritatiᷤᷤ grauiorib
peccatoꝵ. nebulis obcȩcat᷑. Unde curandũ
nobis sũmopere est. ut recia que cognouimꝰ
operando semꝑ exercere meit inerim. ne de
nobis dicat᷑ illud apł petri. quia melius
erat eis uiã ueritatis ñ cognoscere. quam
post agnitionẽ retrorsũ conuerti ab eo qđ
traditũ est illis hoc ẽ scõ mandato Et in
signũ cui contradicet᷑. Signo dñi e creaiᷤ
multi sepe iudȩo exterius multi contra¬
dixere gentiliũ. multi qđ est grauius
negantes Et tuã ipsius animã ꝑtransibit gla¬
dius. Gladiũ appellat affectũ dominicae
passionis & mortis in cruce. qui mrariae
animã ꝑtransiuit. quia ñ sine. acerbo dolore
potuit crucisixũ morientẽq uidere. quem
licet resurrecturũ a morte quasi đm nul¬

Expanded text:
n morietur in aeternum . Sed non minus terribiliter sonat quod praemittitur, Ecce positus est hic in ruinam. Infelix namque satis est, qui agnita resurrectionis gloria deterius cadit, qui visa luce veritatis gravioribus peccatorum nebulis obcaecatur. Unde curandum nobis summopere est ut recta quae cognovimus, operando semper exercere meminerimus, ne de nobis dicatur illud apostoli Petri: Quia melius erat eis viam veritatis non agnoscere, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo quod traditum est illis sancto mandato. Et in signum, inquit, cui contradicetur. Signo Dominicae crucis multi saepe Judaeorum exterius, multi contradixere gentilium; multi, quod est gravius,negantes. Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Gladium appellat affectum  Al., epassionis et mortis in cruce, qui Mariae animam pertransivit: quia non sine acerbo dolore potuit crucifixum morientemque videre, quem licet resurrecturum a morte quasi Deum nul
Abbreviated transcription (Latin):
uerat uirgo. Debuit etiã uidua. ne qua
aut ꝓfessio deesset ant serus. Et ideo anna
& stipendus uiduitatis & morib talis indu¬
citur. ut digna plane. fuisse credat᷑. quae.
redẽptorem om̃ium uenisse nuntiaret. Cuiꝰ
merita cũ alibi descripserimꝰ cũ uiduas hor¬
tarem᷑: hoc loco qm̃ ad alia ꝓperam̃ non
putamꝰ iteranda. Non otiose tamen annos
octoginta niͦi uiduitatis eiꝰ expressit. quia &
septẽ duo decades & duȩ quadragesimȩ sacrũ

Expanded text:
uerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua uerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua aut professio deesset aut sexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae redemtorem uenisse omnium nuntiaret. cuius merita cum alibi descripserimus, cum uiduas hortaremur, hoc loco, quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. non otiose tamen annos LXXXIIII uiduitatis eius expressit, quia et septem duodecades et duae quadragesimae sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. quia uiderit uitã. llides uberem in
om̃s grãm dñi generatione diffusã. & ꝓphe¬
tiam incredulis esse negatã noniustis
Ecce & symeon ꝓphetat in ruinã
& resurrectionẽ plurimꝙ uenisse
discernat. & ꝓ nr̃ꝙ. qualitate factꝙ iudex
uerꝰ & iustus aut supplicia decernat aut
prȩmia. Et tuã inquit ipsius animã ꝑtran¬
sibit gladius. Nec littera nec instoria doc&
ex hac uita orARIAM corporalis necis passi¬
one migrasse Non enĩ anima sed corpus
materiali gladio transuerberat᷑. & ideo
prudentiã MARIx haut ignarã mysterui
cȩlestis ostendit. Uiuũ enĩ uerbum dĩ et
ualidũ & acutũ om̃i gladio acutissimo
penitrans usq ad diuisionẽ. animȩ. Ac sp̃s
artuũq & medullarũ. cogitationes cordiˢ
& secreta scrutat᷑ animoꝵ. quia nuda mentiũ
& aꝑta sunt om̃a dĩ filio. quẽ. conscientiae
secreta ñ fallunt. Iphetauit itaq syncon
ꝓphetauerat copulata coniugio. ꝓpheta¬

Expanded text:
mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenissediscernat et pro nostrorum qualitate factorum iudex uerus et iustus aut supplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur animorum, quia nuda mentium et aperta sunt omnia filio, quem conscientiae secreta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, propheta
Abbreviated transcription (Latin):
omo erat in hiełm. cui nomen
symeon. Et hono iste iustus et
etimoratꝰ. expectais consolationem
isrł. Nonsolũ ab angłis & prophetis. a
pastorib & parentibus. sei etiã a seniorib
& iustis generatio dm acceit testimoniũ
Om̃is etas & uterq serus. eunt&ꝵq miracula
fidẽ astruunt. Uirgo genrat. sterilis
parit. mutꝰ loquit᷑. elisabeti ꝓphetat. mag̾
adorat. utero dausus exulte. udua con¬
sitetur. iustus expectat. Ebene iustus.
qͥ non  suã sed popłi grãm nuirebat.
cupiens ipse corporeae uincuł fragilitatĩ
absolui. sed expectans uidere Pomissum
S ciebat enĩ. quia beati oculi quuderent
Hunc inquit dimitte seruũ tuu Uidete
iustũ uelut corporeae molis carces inclusũ
uelle dissolui. ut incipiat eẽ cum Ip̃o.
Sed qͥ uult dimitti: ueniat in templũ. ueniat
in hierłm. expectet xp̃m dñi. accipiat in
manib uerbũ dĩ. complectat᷑ uelut quibri sdã
fidei suȩ brachus. Tunc dimittet᷑ ut ñ uideat

Expanded text:
omen Symeon, et homo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Christo; sed qui uult dimitti ueniat in templum, ueniat in Hierusalem, exspectet Christum domini, accipiat in manibus uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m uerbũ tuũ in pace. quia idert̃ octili
mei salutare tuũ. Acsi electidicant. Ideo
nos a peccati scandalo scd̾m ꝓmssionẽ tuam
absoluens iã in pace reconciliatos passib amo¬
ris ꝓpinquare celestib facis. quia fidei oculis
eius intueri. eũq pus operib amplecti
meruimꝰ. De quo adhuc siue ille siue isti
dõ patri dicunt. qđ prȩparasti ante faciẽ
om̃ium popłoꝵ. Nisi a toto pars intelligenda
sit popłoꝵ quȩ saluatorẽ in carne uiderit
uixta litterã ratio ñ stabit: quia eũ nec car¬
neis nec sidei oculis om̃s popłi conspexerunt
Ante faciẽ ergo om̃ium popłoꝵ hoc salutare
dicit᷑ prȩparatũ. quia ex om̃ib popłis in eũ
crediderunt. qͥ in eũ credentes fidei oculis

Expanded text:
secundum verbum tuum, in pace, quia viderunt oculi secundum verbum tuum, in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Ac si electi dicant: Ideo nos a peccati scandalo promissione tua absolvens, jam in pace reconciliatos passibus amoris propinquare coelestibus facis, quia fidei oculis n membris ejus intueri, eumque piis operibus amplecti meruimus. De quo adhuc sive ille, sive isti, Deo Patri dicunt: Quod praeparasti ante faciem omnium populorum. Nisi a toto pars intelligenda sit populorum, quae Salvatorem in carne viderit, juxta litteram ratio non stabit, quia eum nec carneis, nec fidei oculis omnes populi conspexerunt. Ante faciem ergo omnium populorum hoc salutare tuum dicitur praeparatum, quia ex omnibus populis in eum credideru
Abbreviated transcription (Latin):
quia uideo pacẽ. Ipse est enĩ pax nr̃a. qui
fecit utraq unũ. Hoc deniq om̃s electi di
cunt qͥ xp̃m in ulnas suscipiunt. qui sidei
oculis salutare dĩ conspiciunt. Quid enĩ est
xp̃m in ulnas suscipere. nisi pus hunc operib
in m̃bris suis amplecti : Per ulnas enĩ idest
brachia uirtꝰ operationis exprimit᷑. Cum
enĩ in alio esurientẽ. xp̃m saciant. in alio
sitientẽ potant. in alio hospitẽ suscipiunt
in alio nudũ operiunt. in alio infirmum
uel incarcere positũ uisitant: his ꝓculdu¬
bio deuotis actionibus tamquã brachis coti¬
die eundẽ ipsũ puerũ amplectunt᷑. Et quia
hec agentes illũ se suscipere in his plena fide
cognoscunt: illũ se in his uidere ñ dubitant
qui dixit. quamdiu fecistis uni de hs minimiᷤᷤ
meis: mͥ fecistis. atq eisdẽ operib ut ad pacẽ
di redeant a peccati scandalo absolui se.
credunt : recte idem symeon exclamat
dicens. Nunc dimittis seruũ tuum dñe

Expanded text:
quia video pacem. Ipse enim est pax nostra, qui quia video pacem. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum. Hoc denique et omnes electi dn ulnas suas suscipiunt, qui fidei oculis salutare Dei conspiciunt. Quid enim est Christum in ulnas suscipere, nisi piis hunc operibus in membris amplecti? Per ulnas enim, id est brachia, virtus operationis exprimitur. Cum enim in alio esurientem Christum satiant, et in alio sitientem potant, et in alio hospitem suscipiunt, et alio nudum operiunt, et in alio infirmum vel in carcere positum visitant, his procul dubio devotis actionibus tanquam brachiis, quotidie eumdem ipsum puerum amplectuntur Et quia haec agentes illum se in his suscipere plena fide cognoscunt, illum se in his videre non dubitant, qui dixit: Et quandiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis, atque eisdem operibus, ut ad pacem Dei redeant, et peccati scandalo absolvisse credunt, recte credunt. Recte idem Simeon exclamat dicens: Nunc dimittis servum tuum, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ fatear: materno affectu idipsũ piissima
facit. Om̃s enĩ filios deputat. quos diuina
gr̃a xp̃o consociat. Quando non ipsa mat̾
electo. quȩ fratrem genuit eoꝵ. Si inquã
xp̃s credentiũ fr̃ cur non ipsa quȩ xp̃m ge¬
nuit sit credentiũ mater: Quã obremꝰ
obsecro mi beatissima uirgo offer nobis xp̃m
pns suffragus. que nescis inuidere filus. Sed
nec attendas filigx iniurias. a quib non ut
dignũ est honoraris. Tolerat enĩ pia¬
mater inreuerentiã filioꝵ. quia amore
uincit᷑ generationis. Foue ergo & si tanti
meriti indignos pus orationib quos in uno
geniusti. deprecare unicũ filiũ ꝓ excessibus
diceret. Longa me. expectatione fatigasti.
diu retinusti. sed tandẽ uso quẽ etpectaui
iã de humanȩ uitȩ scandalis in pace dimitaiᷤ
Dimittis in pace. quia scđm ꝓmissionẽ tuam
ꝑ incarnati uerbi mysterium solutis inimi¬
citus tͥ merui reconciliari. Dimittis in pace

Expanded text:
verum fatear, materno affectu id ipsum piissima verum fatear, materno affectu id ipsum piissima facit. Omnes enim filios deputat, quos divina gratia Christo consociat. Quando enim non ipsa mater electorum, quae fratrem genuit eorum? Si, inquam, Christus credentium frater, cur non ipsa quae Christum genuit sit credentium mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore vincitur generationis. Fove ergo etsi tantis meritis indignos piis orationibus, quos in Uno genuisti. Deprecare unicum Filium pro excessibus diceret: Longa me exspectatione fatigasti, diu retinuisti; sed tandem viso quem exspectavi, jam de humanae vitae scandalis in pace dimittis. Dimittis in pace, quia secundum promissionem tuam per incarnati Verbi mysterium, solutis inimicitiis, tibi merui reconciliari. Dimittis in pace,
Abbreviated transcription (Latin):
scđm uerbũ tuũ in pace. quia uidert̃ oculi
mei salutare tuũ. Hinc unus hinc multoꝵ
immo etiã omniũ adimplet᷑ expectatio
iustoꝵ Sed dicamꝰ prius de uno. & sic lo¬
quam᷑ de om̃ibus. Cupimꝰ eni ad hoc studiũ
nr̃m inflectere. ut qđ de uno dicit᷑: de. om̃i¬
bus ueracit᷑ sentiamꝰ. Et ecce dũ specialiter
de uno uenerabili sene cupimꝰ loqui: occur¬
rit prędicanda uirgius prudentia. non
humana industria fulta. sed spũ diuinitati
afflata. Quȩ filiũ oblatura ueniens suaeq
naturȩ humilitatẽ seruans. ꝓphete tradi¬
dit manib offerendũ. non ignara utiq
quis esset cuiꝰ manib dm̃ hominẽq tradebat
sacrificio dedicandũ. Offert ergo dñm
ꝓphetarũ ꝓphetȩ. offert unicũ uni immo
om̃ibus in uno. quȩ om̃ib euindẽ peperit
saluatorẽ Non eiĩ desinit nuncusq offerre
quẽ genuit. cũ suis scĩs interuentionibus
euindẽ redẽptorẽ electis uiuri facit. Et ut

Expanded text:
ndum verbum tuum, in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Hinc unius hinc multorum, imo etiam omnium adimpletur exspectatio justorum. Sed dicamus prius de uno, et sic loquamur de omnibus. Cupimus enim ad hoc studium nostrum inflectere, ut quod de uno dicitur, de omnibus veraciter sentiatur. Ecce dum specialiter de uno venerabili sene cupimus loqui, occurrit praedicanda Virginis prudentia, non humana industria fulta, sed Spiritu Divinitatis afflata, quae Filium oblatura veniens, suaeque naturae humilitatem servans, prophetae manibus tradidit offerendum, non ignara utique quis esset, cujus manibus Deum hominemque tradebat sacrificio dedicandum. Offert autem Dominum prophetarum prophetae, offert unicum uni, imo omnibus in uno, quae omnibus eumdem peperit Salvatorem. Non enim desinit huc usque offerre quem genuit, cum suis sanctis intercessionibus eumdem redemptorem electis uniri facit; et, ut
Abbreviated transcription (Latin):
exprimi Sed & om̃is insine mundi aeccła
primo cõmuni resurrectione cunctã ter¬
renȩ labẽ mortalitatis & corruptionis
exuet. ac deinceps in regnũ celestiᷤ hierłi
bonꝙ uictimis operũ dno cõmendata trans¬
feretur. Quod autẽ symeon & anna pro¬
uectȩ uidelicet aetatis uir &. femina deuotiᷤ
confessionũ officus dñm quẽ corpore paruũ
uident sed magnũ diuinitate intelligunt
excipiunt: illã ꝓfecto popłi iudeꝙ.synago¬
gam figurate denuntiant. quȩ longa incar¬
nationis eiꝰ expectatione fatigata p̾romptiᷤᷤ¬
illũ mox ut aduenit & piaruꝰ ulnis actonũ
& sidei ñ fictȩ uocib exaltare ac magni¬
ficare. studuit. acclamans illi & dicens
Sed & hoc dicendũ. quia merito uterq
sexus ei gratulabund̾ occurrerit. qͥ utriu̾q
redẽptor apparebat. Magno sane mȩtu
fr̃s mei audienda st̃ uerba quib idem
symeon de dño ꝓphetans matrẽ eiꝰ alloqͥt᷑
Ecce positꝰ est hic in ruina & resurrectionẽ

Expanded text:
omnis in fine mundi Ecclesia primo communi resurrectione cunctam terrenae labem mortalitatis et corruptionis exuet, ac deinceps in regnum coelestis Hierusalem bonorum victimis operum Domino commendata transferetur. Quod autem Simeon et Anna, provectae videlicet aetatis vir et femina, devotis confessionum officiis Dominum, quem corpore parvum vident, sed magnum divinitate intelligunt, excipiunt, illam profecto populi Judaeorum synagogam figurate denuntiant, quae longa incarnationis ejus exspectatione fatigata, promptiillum mox, ut advenit, et piarum ulnis actionum, et fidei non fictae vocibus exaltare ac magnificare studuit, acclamans illi et dicens:. Sed et hoc dicendum quia merito uterque sexus ei gratulabundus occurrerit, qui utriusque redemptor apparebat. Magno sane metu, fratres mei, audienda sunt verba quibus idem Simeon de Domino prophetans matrem ejus alloquitur: Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ollẽpnitatem nobis hodiernȩ celebri¬
tatis quã quadragesimo dominicae
natiuitatis die debitis ueneram᷑ officuiᷤ.
maxime eiusdẽ. dñi saluatoris nr̃i simul et
intemeratȩ genitricis eiꝰ humilitate dedicatã
sacra
euangłi lectio designat. exponenᷤᷤ
eos qui legi nihil debebant implen¬
dis se legalibus ꝑ om̃a subdidisse
decretis. Sicut enĩ cum modo legeret᷑ enan

Expanded text:
olemnitatem nobis hodiernae celebritatis, quam quadragesimo dominicae nativitatis die debitis veneramur officiis, maxime ejusdem Domini Salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatum sacra Evangelii lectio designat, exponens eos qui legi nihil debuerant, implendis se legalibus per omnia subdidisse decretis. Sicut enim modo cum Evan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphecis atq apłis inmo etiam in ipso om̃iũ
capite xp̃o. siue in eloquus dĩ amplius
gens illa quã gentes gloriosa monstratur
apło attestante qui ait. Quid ergo ãplius
est iudeo. aut quȩ utilitas circumcisioni:
Multũ ꝑ om̃em modũ Primũ quidẽ. quia

Expanded text:
phetis, atque apostolis, imo etiam in ipso omnium capite Christo, sive in eloquiis Dei, amplius gens illa quam gentes gloriosa monstratur, Apostolo attestante, quia ait: Quid ergo amplius est Judaeo? aut quae utilitas circumcisionis? multum per omnem
Abbreviated transcription (Latin):
porali locutꝰ est. de qua subdit᷑. Lumen
ad reuelationẽ gentium. & głam plebis
tuȩ isrł. Hoc itaq lumine de tenebris
reuelatȩ. hoc inuentȩ. hoc illustratȩ sunt
gentes. sicut scriptũ est. Gentiũ popłs qui
ambulabat in tenebris. uidit lũcẽ magnã

Expanded text:
orali locutus est, de quo et subditur: Lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuae Israel. Hoc itaque lumine de tenebris revelate, et hoc inventae, hoc illustratae sunt gentes, sicut scriptum est: Gentium populus; qui ambulabat in tenebris, vidit lucem mag
Abbreviated transcription (Latin):
infantẽ: illinc attenderes dm immensum.
hinc creatũ illinc creatorẽ. hinic insirmũ
illiuc fortissimũ. hinc alendũ illiuc alentẽ.
hinc non loquentẽ illinc angłos docentem:
Quis inquã tui pectoris archana nobis reserare
ualeat. quib modis cogitatũ ad utraq
flectebas. cum unũ eumdẽq di atq homi¬
nis filiũ manib tenens hinc adorares ut
dnm. illinc osculareris ut paruulũ: Quis
ad tam ineffabile. miraculũ non obstupescat:
Quis non pene elinguis fiat: Generat puella
suũ & omniũ creatorẽ. nutrit suũ & om̃iũ
nutritorẽ. portat ad templũ suũ & om̃ium
rectorẽ Oad mirandũ spectaculũ. ad quod
non solũ humana uerũ etiã &. angłica stu¬
erigite. Ad hoc pietatis affectu conuenite.
sed adorate in sua diuinitate dm excelsum
Amplectimini paruulũ. sed cogitate ĩ mensum
Amate humiliatũ. sed timete excelsum
am uͦ dilectissimi si querit᷑ quid mystice.

Expanded text:
infantem, illinc attenderes Deum immensum; infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creatorem, nutrit suum et omnium nutritorem, portat ad templum suum et omnium rectorem. O admirandum spectaculum, ad quod non solum humana, verum etiam angelica stuerigite; ad hoc pietatis affectu convenite. sed adorate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliatum, et timete excelsum. 6. Jam vero, dilectissimi, si quaeritur quid mystice
Abbreviated transcription (Latin):
usq quo statuã in pedibus ꝑcutiens crescat
in montẽ magnũ. impleatq uniuersum
orbẽ terrarum. Oquam paruus. o quam
magnus est quẽ peperisti Paruꝰ in huma¬
intate. magnꝰ in diuinitate. Paruꝰ in regno
iudȩ. magnꝰ in regno gentiũ Sed non
ab om̃ib in regno udeox. paruus estimat᷑
Na moe ipsa quȩ hunc geniusti: ex ipso popło
isrł in uirgã creuisti Uirga enĩ de radice
iesse surrexisti &. floriusti. uirga aaron
frondiusti & nucẽ peperisti. Et quȩ prȩ
om̃ib immensitatẽ eiꝰ agnousti quem tã
paruissimũ ex te natũ uidisti. ꝓculdubio
quẽ infantẽ geniusti : dm omiupotentẽ
tremens adorasti. adorans tremiusti. Qũẽ
tamen quia scđłm humanitatẽ siliũ recog¬
nomsti: lactasti. fouisti. aliusti. Quisputaᷤᷤ
nobis possit indicare int̾ huiuscemodi obse¬
quia animi tui sensũ o beatissima uirgo.
cũ hinc cerneres ex te natũ tantillumꝰ

Expanded text:
usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat in montem magnum, impleatque universum orbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in humanitate, magnus in divinitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanitatem filium recognovisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ doctores legis inueniens. filium iosepli
uocauit dicens. fili quid fecisti nobissic. ecce
pater tuus & ego dolentes querebamus te
quẽ ꝓculdubio sciebat se sine concubitu
iosẽph concepisse. sine corruptione uirgi¬
nali edidisse. Sed cur abscondit c̃ceptioniᷤᷤ
ac natiuitatis illuis sacramentũ. quẽ nouit
dm̃ immensũ: Numqͥdña quia inuidit aliᷤᷤ
quẽ. ad templũ deferens scĩ senis tradidit
manibus: Absit. Sed quia ut sp̃u ꝓphe¬
tiȩ repleta. redep̾tionẽ mundi ñ aperiat
Sciebat enĩ iam tunc gr̃a plena. sp̃u diui¬
nitatis afflata. quia si hunc huius scłi
principes agnouissent : numquã ꝓ salute
nr̃a crucifirissent. Offer ergo beatissima
uirgo tamquã legẽ obseruans in templo
quem edidisti. ut non om̃ibus sed paucis
reueletur quis est quẽ geniusti Appareat
interĩ lapis humilis abscisus de monte
sine manibus ut reꝓbetur ab ȩdificantib

Expanded text:
inter doctores legis inveniens, filium Joseph inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? Nunquid invidet aliis, quem ad templum deferens sancti senis tradidit manibus? Absit. Sed vel spiritu prophetiae repleta, redemptionem mundi impiis non aperiat. Sciebat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia si hunc hujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de monte sine manibus, ut reprobetur ab aedificantibus,