comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ de domibꝰ suis. Geñationis enĩ ma¬
lȩ finis ẽ pessimꝰ: qͥ concipuint dolo¬
rẽ.⁊ pariunt iniquitatẽ : de quoꝵ scͥp¬
tum ẽ pͥncipe. Ecce parturiuit in¬
iusticiã: concepit dolorẽ.⁊ peꝑit
iniquitatẽ. Si autẽ hoc de impiis
dicit᷑ : quomͦ samuel uir beatꝰ. ⁊ iu¬
stus filios pessimos genuit. qͥ ñ am¬
quorũ alt̃ fr̾is. alt̃ patris extitit par¬
ricida. Ex quibꝰ om̃ibꝰ discimꝰ. filios
& nepotes scđ̾m id intelligi debe
qͦd diximꝰ iuxta qͦd ⁊ paulꝰ filios
eis. ⁊ onesimũ inuincłis generat.
Qe cũ clamau̾uit statĩ exaudient᷑:¬
⁊ illis loquentibꝰ dicet dñs. ad sum. õ
omĩa etiã iuxta litt̾am mactibꝰ apło¬
rũ cernimꝰ ẽẽ cõpleta. Neq enĩ potius¬
sent om̃s gentes in tã breui tẽpore cre¬
de: nͥ signoꝵ miraculis fides eorum qͦ¬
p̃ces apłi surgeret᷑: ut publii pat in in¬
sula militena. febribꝰ ⁊ dissenteria.¬
asi senteria qͥ morbi int̃ se contͣrii st̃

Expanded text:
enim malae finis est pessimus. Qui concipiunt dolorem, et pariunt iniquitatem. De quorum scriptum est principe: Ecce parturiit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Si autem hoc de impiis dicitur, quomodo Samuel, vir beatus et justus, filios pessimos genuit, qui non amquorum alter fratris, alter patris exstitit parricida ? Ex quibus omnibus discimus, filios et nepotes secundum id intelligi debere quod diximus. Juxta quod et Paulus filios eis, et Onesimum in vinculis generat . Qui cum clamaverint, statim exaudientur, et illis loquentibus, dicet Dominus, Adsum. Quae omnia etiam juxta litteram in Actibus Apostolorum cernimus esse completa. Neque enim potuissent omnes gentes in tam brevi tempore credere, nisi signorum miraculis fides eorum qupreces Petri surgeret , ut Publii pater in insula Melita febribus et dyssenteria, qui morbi inter se contrarii sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tor paulꝰ. ⁊ anamias discipłs: ille lu¬
pꝰ de quo scͥptum ẽ. Bemamin lupꝰ
rapax. mane comedet p̃dã.⁊ ad ues¬
ꝑam̃ dabit escas. Siue ut in hebraico
diert᷑. diuidet spolia: cuiꝰ doctrina cibꝰ
fuit oredentiũ. ⁊ qͥ in toto orbe de
suꝑatis adu̾sariis triũphauit. Agni
cendũ dicens. pasce agnos meos. Leo
quoq ut bos cõmedit paleas: qͣn¬
do uiri disertissimi. ⁊ qͦndã ad scłm
potentes. scripturarũ se tradt ru¬
sticitati: ut neqͣquã scłari pascant᷑
eloquentia. q̃ instar mellis stillat
de labiis meretricis: s uilitatẽ ⁊ pa¬
leas seqͣntur historie. donee multo
labore atq industria. mereant᷑ ad
frum̃tum senstiũ ꝑuenire de quibꝰ
paleis et frum̃to ieremias loquit᷑
Qͥd paleis ad triticũ dic̃ dñs: Et

Expanded text:
nanias discipulus . Ille lupus, de quo scriptum est: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et ad vesperam dabit escas ; sive ut in Hebraico dicitur, dividet spolia. Cujus doctrina cibus fuit credentium, et qui in toto orbe de superatis adversariis triumphavit. Agni cendum dicens: Pasce agnos meos . Leo quoque ut bos comedet paleas, quando viri disertissimi, et quondam apud saeculum potentes, Scripturarum se tradunt rusticitati, ut nequaquam saeculari pascantur eloquentia, quae instar mellis stillat de labiis meretricis, sed vilitatem et paleas sequantur historiae, donec multo labore atque industria mereantur ad frumentum sensuum pervenire. De quibus paleis et frumento Jeremias loquitur: Quid paleis ad tritic
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ mea fecit: & facta st̃ uniu̾sa ista
dicit dñs. xx. similĩt. He mon¬
tẽ sem̃ intelligeremꝰ sion. ⁊ udaico
hanc suspicionẽ: ⁊ ponit destimo¬
niũ. quo usꝰ ẽ stephanꝰ pͥmꝰ martir
in xp̃o adu̾sꝰ iudaicam contionẽ. Sa¬
lomon ȩdificauit ei domũ. hauddu¬
biũ qͥn dõ. s ñ in manufactis excelsꝰ
habitat. siẽ ꝓpħa ait. Celũ mͥn thronꝰ
ẽ: tra aut̾e scabellũ pedũ meoꝵ. Et
paulꝰ in eodẽ uolumine. ds̃ qͥ fecit

Expanded text:
cta sunt universa ista, dicit Dominus. LXX similiter. Ne montem sanctum intelligeremus Sion, et Judaico hanc suspicionem; et ponit testimonium, quo usus est Stephanus primus martyr in Christo adversum Judaicam contentionem . Salomon aedificavit ei domum, haud dubium quin Deo; sed non in manufactis excelsus habitat, sicut Propheta ait: Coelum mihi thronus est: terra autem scabellum pedum meorum. Et Paulus in eodem vo
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate scͥpturarũ q̃rebat: et
de ꝓpħis cupiebat agnosẽe dicens.
de galilea. ⁊ nararech. qũe ego de
in utero concepimꝰ. et parturiuimꝰ.
⁊ peꝑimꝰ De his enĩ dictum erat: bñ¬
dicta ꝓgenies uteri tui. Tales st̃ fi¬
lii abrahã qͥ faciunt oꝑa eiꝰ. Ed in ue¬
teri historia appellantur filii ꝓpħa¬
rum: quales ⁊ in nouo instrum̃to
apłi genuert̃. paulꝰ timotheũ. lucã.
⁊ titum. multosq alios: petrus mar¬
cũ euangłistã: ⁊ cẽci cęteros. quorũ
benedictum sem̃ ẽ. ⁊ hucusq bñdicit᷑.
& ꝑmanent filii filiorũ: de quibꝰ ꝓpħa
dicit. Beatus uir qͥ timet dñm: in
mandatis eiꝰ uolet nimis. Potens in
terra erit sem̃ eiꝰ. gen̾atio rectorũ

Expanded text:
auctoritate Scripturarum quaerebat, et de Prophetis cupiebat agnoscere dicens: de Galilaea, et Nazareth, quem ego de in utero concepimus, et parturivimus et peperimus . De his enim dictum erat: Benedicta progenies uteri tui . Tales sunt filii Abraham, qui faciunt opera ejus: et in veteri historia appellantur filii Prophetarum : quales et in novo Instrumento Apostoli genuerunt , Paulus Timotheum, Lucam, et Titum, multosque alios; Petrus Marcum evangelistam, et caeteri caeteros, quorum benedictum semen est, et hucusque benedicitur, et permanent filii filiorum. De quibus Propheta dicit: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus volet nimis. Potens in terr
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is qͥ ñ facit fruetũ bonum. ex¬
cidet᷑. ⁊ in ignẽ mictet᷑. Huiꝰ fructꝰ
comedunt᷑ & bibunt᷑. E lecificant
corhominis.⁊ in ebriant amicos
sponsi: ⁊ in regno dei bibunt ur
cotidie. Sub ficui autẽ requiescit
⁊ nulliꝰ insidias reformidat. qͥ dulce
continentia. patientia. de huiꝰcemo
di d̃r plantatore. Qͥ plantauit ficũ
comedet fructꝰ eiꝰ. Q tales edificaũit
domos. ⁊ plantaũit uineas. de quibꝰ
⁊ apłs loquit᷑. ego plantaui apollo
rigauit. ds̃ autem increm̃tum de¬
dit: comedet labores manuũ suar̃o.
⁊ seminans in spũ. d sp̃u metet uitã et̃nãᷤ
nec diaboli & satellicũ eiꝰ fraridibꝰ sup¬
plantabit᷑. Sodm enĩ dies lignue
rt dies popłi mel: et oꝑa manuũ eo¬
Irũ inueterabunt electis meis. Non
laborabunt frustra: neq generabt̃
in conturbatione. qm̃ sem̃ benedictũ
dñi ẽ: ⁊ nepotes eorum cũ eis. Eritq¬

Expanded text:
is qui non facit fructum excidetur, et in ignem mittetur . Hujus fructus comeduntur et bibuntur, et laetificant cor hominis, et inebriant amicos sponsi, et in regno Dei bibuntur quotidie. Sub ficu autem requiescit, et nullius insidias reformidat, qui dulcecontinentia, patientia. De hujuscemodi dicitur plantatore: Qui plantaverit ficum, comedet fructus ejus . Qui tales aedificaverit domos, et plantaverit vineas, de quibus et Apostolus loquitur: Ego plantavi, Apollo rigavit, Deus incrementum dedit , comedet labores manuum suarum ; et seminans in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam : nec diaboli et satellitum ejus fraudibus supplantabitur. Secundum dirunt dies populi mei: et opera manuum eorum inveterabunt electis meis. Non laborabitur frustra, neque generabunt in conturbationem: quia semen benedictorum Domini est, et nepotes eorum cum eis.
Abbreviated transcription (Latin):
paleas. ⁊ serpenti puluis panis eiꝰ. Nõ
nocebt̃ neq occident in om̃i monce scõ
meo: dicit dñs. Lxx. Et enĩ scdm
dies ligni uite. dies popłi mei: oꝑa
labor suoꝵ inueterescere facient
electi mei. lõ laborabt̃ inuacuũ:
neq filios gñabunt in maledicti
clament ego exaudiã eos: adhuc
loquentibꝰ illis dic̃a. Quid ẽ Tẽ
lupi & agni pascent᷑ simul: Leo
autẽ qͣsi bos comedet paleas:
serpens t̾ram qͦsi panem. Non noce¬
bunt neq corrũpent in monte scõ
meo diẽ dñs Eterna erit habita¬
tio atq plantatio iustorũ: ut dies
uite popłi mei. diebꝰ ligni iute cõpa¬
rent᷑. de quo in psalmo dr̃. Iustus ut
palma florebit: cotidie triimphans
de adu̾sariis ⁊ insigne uictorie p̃fe¬

Expanded text:
nti pulvis panis ejus. Non nocebunt, neque occident in omni monte sancto meo, dicit Dominus. LXX: Etenim secundum dies ligni vitae, dies populi mei: opera laborum suorum inveterascere facient electi mei: non laborabunt in vacuum, neque filios generabunt in maledictioclament, ego exaudiam eos: adhuc loquentibus illis dicam, quid est? Tunc lupi et agni pascentur simul: leo autem quasi bos comedet paleas, et serpens terram quasi panem. Non nocebunt, neque corrumpent, in monte sancto meo, dicit Dominus. Aeterna erit habitatio atque plantatio justorum, ut dies vitae populi mei diebus vitae ligni comparentur, de quo in Psalmis dicitur: Justus ut palma florebit , quotidie triumphans de adversariis, et insigne victoriae praefe
Abbreviated transcription (Latin):
diũ. ⁊ oblationẽ canis. ⁊ suillũ san¬
guinẽ. atq blasphemiã. ipsi eleger̃t.
⁊ut talia colerent eorũ arbitrii fu¬
it: iuxta qͦd dic̃ ꝑ ietechiel. dedi eis
iustificationes ñ bonas: et p̃cepta
ñ bona. Et inuiis inqͥt suis ambu¬
lauer̃t. ñ in uia dñu Et abominatio¬
nes suas anma eors uoluit: ut a-¬
matores eẽnt magis sui qͣm amato¬
res dĩ. Quã obcausã illis eligentibꝰ
uias suas. ⁊ ñ eũ qͥ dicit ego sũ tua:
& dñs elegit illusiones siue illusores eoꝵ
quȩ hebraice dicuntur thalule. id ẽ.¬
ẽna martai: ut constituat pͥncipes
pessi mos. ⁊ omĩa mala eorũ siue
q̃ timebant parit̃ adducat. Cau¬
sasq reddit cur traditi sint scͥbis
⁊ phariseis illusoribꝰ suis: de quibꝰ
pͥmꝰ psalmꝰ iuxta hebraicũ canit.
Et incathedra illusoꝵ ñ sedit.
Quos appellant .lxx. pestilentes:
Quales fuer̃t filii heli. pestilentiȩ.¬

Expanded text:
dium, et oblationem canis: et suillum sanguinem atque blasphemiam ipsi elegerunt; et ut talia colerent, eorum arbitrii fuit; juxta quod dicit per Ezechiel: Dedi eis justificationes non bonas, et praecepta non bona . Et in viis, inquit, suis ambulaverunt, non in via Domini. Et abominationes suas anima eorum voluit, ut amatores magis essent sui, quam amatores Dei. Quam ob causam, illis eligentibus vias suas, et non eum qui dicit: Ego sum via , et Dominus elegit illusiones, sive illusores eorum, qui Hebraice dicuntur THALULE , id est, ἐμπαῖκται, ut constituat principes pessimos, et omnia mala eorum, sive quae timebant, pariter adducat. Causasque reddit, cur traditi sint Scribis et Pharisaeis illusoribus suis, de quibus primus psalmus juxta Hebraeos canit: Et in cathedra illusorum non sedit: quos appellant Septuaginta pestilentes: quales fuerunt filii Eli, filii pestilenti
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ custodia. cherubin id ẽ scientie
multitudo. ⁊ ignita framea posita
ẽ. ut seruarent uiã ligni uite: ne
in peccato positus adam.⁊ necdũ
sua delicta cognoscens. comederet
ex eo  n impenttentie desꝑationisq
ac suꝑbiȩ morte moreretur. Qͦd sit
lignum hoc uite. salomon exponit
manifestius: qͥ de sapientia dĩ dispn¬
tans ait. Lignũ uite ẽ om̃ibꝰ qͥ acce¬
dunt ad eam: & qui innitunt᷑ suꝑ
illã. quasi suꝑ dñm firmitas. Nec
dubiũ qͥn u̾bum dĩ significet. qr ip¬
se ẽ uita atq sapientia: ⁊ de se loqͥt᷑.
ego sum uita: et de quo ꝓpħa decan

Expanded text:
us custodiam Cherubim, id est, scientiae multitudo, et ignita framea posita est, ut servarent viam ligni vitae, ne in peccato positus Adam, et necdum sua delicta cognoscens, comederet ex eo, et impoenitentiae desperationisque ac superbiae morte moreretur. Quod sit hoc lignum vitae, Salomon exponit manifestius, qui de sapientia Dei disputans ait: Lignum vitae est omnibus qui accedunt ad eam, et qui innituntur super illam, quasi super Dominum firmitas ; nec dubium quin Verbum Dei significet, qui ipse est via atque sapientia, et de se loquitur: Ego sum vita . Et de
Abbreviated transcription (Latin):
r̃t. Ixx. Et ipsi eleger̃t uias su¬
as ⁊ abominationes suas anima eo¬
rũ uoluit: ⁊ ego eligã illusiones eo¬
rum. & peccata retribuã eis: qr uo¬
caui eos ⁊ ñ obaudient. locutus sũ
⁊ ñ audier̃t. Et fecer̃t malũ in con¬
spectu meo. ⁊ in ocłis meis: ⁊ q̃ nole

Expanded text:
. LXX: Et ipsi elegerunt vias suas, et abominationes suas anima eorum voluit: et ego eligam illusiones eorum, et peccata retribuam eis. Quia vocavi eos, et non obaudierunt: locutus sum, et non audierunt. Et fecerunt malum in conspectu m
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: & illi confundent᷑. De quibꝰ
aute ia dixerat. suꝑ quẽ respiciã
nͥ suꝑ humilẽ & quietũ. & trem̃te
sermones meos: ipsis p̃cipit. ut con¬
dẽpͥnatis uictuis iudeoꝵ ⁊ om̃i
scribarũ ac phariseoꝵ timore de¬
specto. tͣnseant ad eiꝰ cultũ quẽ uo¬
cantẽ illi audire noluer̃t atq con¬
tẽpser̃t: ⁊ fecert̃ mabũ in conspectu
eiꝰ Nec hoc p̃ceptoꝵ fine conten¬
tus ẽ: s imꝑat eis mandatũ eugłi¬
cũ ut diligant inumicos suos. bene¬
iustos ⁊ inuistos: ut indentes in¬
qͥt oꝑa ur̃a. glorificent patrem
ur̃m qui incelis ẽ. Qͦd pꝰ geñalẽ¬

Expanded text:
 confundantur . De quibus ante jam dixerat: Super quem respiciam, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos? ipsis praecipit ut, contemptis victimis Judaeorum, et omni Scribarum ac Pharisaeorum tumore despecto, transeant ad ejus cultum, quem vocantem illi audire noluerunt, atque contempserunt, et fecerunt malum in conspectu ejus. Nec hoc praeceptorum fine contentus est, sed imperat eis mandatum Evangelii , ut diligant inimicos suos, benejustos et injustos: Ut videntes, inquit, opera vestra, glorificent Patrem vestrum qui in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
plantabt̃ uineas. & comedent fru¬
etus earũ Non edificabt̃. & aliꝰ ha¬
bitabit. ñ plantabt̃ ⁊ aliꝰ comedet.
xx. similit̃. Dehis domibꝰ. &
in sexagesimo octauo psalmo sermo
ꝓpħicus pollicet᷑ dicens. Quia ds̃
saluã faciet sion & edificabuntur
cruitates iudee. Et inhabitabunt

Expanded text:
medent fructus earum. Non aedificabunt, et alius habitabit: non plantabunt, et alius comedet. LXX similiter. De his domibus, et in sexagesimo octavo psalmo sermo propheticus pollicetur, dicens: Quia Deus salvam faciet Sion: et aedificabuntur civitates Judae, et habitabunt
Abbreviated transcription (Latin):
culum: ut icixta priore ꝓpħ̾iam ha¬
bitet lupꝰ eũ agno. ⁊ pardꝰ cũ hȩdo.
uitulus ⁊ leo. ouis & ursꝰ simul mo¬
rent᷑: ⁊ puer paruulꝰ regat eos.⁊
infans ab ubere mictat manũ in
foram̃ aspidis. ⁊ in cai̾na sua int̾¬
ficiat regulũ: causaq sit tantę fe¬
licitatis qr repleta ẽ omĩs t̾ra scien¬

Expanded text:
culum, ut juxta superiorem prophetiam, haculum, ut juxta superiorem prophetiam, habitet lupus cum agno, et pardus cum haedo, vitulus et leo, et oves cum ursis simul morentur ; et puer parvulus regat eos, et infans ab ubere mittat manum in foramen aspidis, et in caverna sua interficiat regulum. Causaque sit tantae felicitatis, quia repleta est omnis terra scien
Abbreviated transcription (Latin):
pascebat᷑. eos tantum comedet. qui
innoxii er̃t antiqua feritate deposi¬
ta. ñ foris s in monte scõ dñi hoc ẽ
in eccłia.⁊ in confessione eiꝰ montis
a quo uulneratus ẽ princeps tẏri
⁊ qui excisꝰ de monte fine manibꝰ
creuit in moutẽ magnũ & imple¬
uit orbem. Int̾rogemus in hoc loco
iudeos. ⁊ om̃s quĩ sub noĩe xp̃iano
ad huc paleas comedt̃ scripturarũ.
q̃ uentilabro dñi atritico separatȩ
uento tradent᷑ & fłamis: q̃ beatitu¬
do sit estimanda. ut in mille annoꝵ
simo. lupi ⁊ agni. leones ⁊ boues. ser¬
pentes ⁊ homines simul comedant.
xII sint. qͥ in monte scõ dñi habita¬
uerint. Ex qͦ intelligimꝰ. om̃s qͥ ex¬
tra montẽ fuerint occidendos. Nu¬
dabit᷑ gͦ lupis leonibꝰ. ursis. pardis.
atq serpentibꝰ ⁊ cẽtis bestiis uniu̾sꝰ
orbis.⁊ mim̃si saltus. ⁊ egẏptiȩ ua¬
stitas solitudinis q̃ uenenatori ani¬
mantiũ fercił ẽ: & ꝓ sũma felici
tate ñ solũ hominũ s ⁊ bestiarũ

Expanded text:
comedat, qui io, qui innoxii erunt, antiqua feritate deposita: non foris, sed in monte sancto Domini, hoc est, in Ecclesia, et in confessione ejus montis, a quo vulneratus est princeps Tyri, et qui excisus de monte sine manibus, crevit in montem magnum, et implevit orbem . Interrogemus in hoc loco Judaeos, et omnes qui sub nomine Christiano adhuc paleas comedunt Scripturarum, quae ventilabro Domini a tritico separatae, vento tradentur et flammis, quae beatitudo sit aestimanda, ut in mille annorusimo, lupi et agni, leones et boves, serpentes et homines simul comedant, xii sint, qui in monte sancto Domini habitaverint? Ex quo intelligimus omnes, qui extra montem fuerint, occidendos. Nudabitur ergo lupis, leonibus, ursis, pardis atque serpentibus, et caeteris bestiis universus orbis; et immensi saltus, et Aegyptiae vastitas solitudinis, quae venenatorum animantium fertilis est, et pro summa felicita non solum hominum, sed et bestiarum
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ eiꝰ. Non dix̃ alios celos ⁊ aliã
trã uidebimꝰ. s uet̾es ⁊ antiqͦs in
meliꝰ cõmutatos. Possumꝰ hoc dic̾e.
qͦd conu̾si ab ydolatria. pͥstino er¬
tore deserto. nouos celos ⁊ noua t̃¬
ram uideant:n equaqͣm arbitran¬
tes elem̃ta dõs ⁊ eos qͥ nascunt᷑ ex t̃¬
ra. Nc̃ confitem᷑ celũ ⁊ t̾rã oꝑa ẽẽ¬

Expanded text:
onem ejus : non dixit, alios coelos et aliam terram videbimus, sed veteres et antiquos in melius commutatos. Possumus et hoc dicere, quod conversi ab idololatria, et pristino errore deserto, novos coelos et novam terram videant: nequaquam arbitrantes elementa deos, et ea quae nascuntur ex terra. Nunc confitemur coelum et terram ope
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cor eorũ: s gaudiũ ⁊ exultatio¬
ñe inuemient in ea. Causa leticiȩ
⁊ confessionis dĩ ueri ẽ. qr ȩt̃na an¬
gustiarũ prioꝵ succedet oblurio:
nit nequaqͣm idolorũ in emmerint¬
& erroris pristini: s ad luc̃ẽ de te¬
nebris transeant. ⁊ ȩt̾na beatitudi¬
ne ꝑfruant᷑. Obliuiscent᷑ eñi pristi¬
na mala. ñ obliuione memorie. s¬
successione bonorũ: uxta illud qͦd
scriptum ẽ. In die bona ẽ obliui¬
o malorũ. Et alibu afflictio hore
obliuionẽ facit deliciarũ: eo qͦđ
inangustiis constituti. nequa qͣm
uoluptatibꝰ pristinis. iuxta erro¬
rẽ epicuri animo ꝑfruant᷑. Lacet
possit & hoc dici qd in celo nouo
& t̾̃ra noua. om̃is conu̾sationis
pristinȩ memoria deleat᷑. ne
hoc ipsum pars malor sit. pͥo¬
ris angustiȩ recordari. Celũ au¬
tẽ nouũ ⁊ trã nouã qͥ putant
omĩa interire q̃ cernimꝰ engłii
int̃p̃tantur testimonio. Cȩlũ
⁊ t̾ra ꝑtransibt̃. Et pauli apł̃i. Que

Expanded text:
super cor eorum; sed gaudium et exsultationem invenient in ea. Causa laetitiae et confessionis Dei veri est, quia aeterna angustiarum priorum succedet oblivio, ut nequaquam idolorum meminerint et erroris pristini, sed ad lucem de tenebris transeant, ut aeterna beatitudine perfruantur. Obliviscentur enim pristina mala, non oblivione memoriae, ssuccessione, juxta illud quod scriptum est: In die bona oblivio malorum . Et alibi: Afflictio horae oblivionem facit deliciarum : eo quod in angustiis constituti, nequaquam voluptatibus pristinis, juxta errorem, Epicuri animo perfruantur. Licet possit et hoc dici, quod in coelo novo, et in terra nova, omnis conversationis pristinae memoria deleatur: ne hoc ipsum pars malorum sit, prioris angustiae recordari. Coelum autem novum et terram novam, qui putant omnia interire quae cernimus, Evangelii interpretantur testimonio: Coelum et terra transibunt . Et Pauli apostoli: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
paulat̃i ĩmutat᷑. & etati pristinȩ
pisse dicit᷑. Qͦd intelligens:⁊ paul
apłs loquebat᷑. Preterit enĩ figu¬
ra huiꝰ mundi. Considemꝰ qͥd dixe¬
rit figura p̃terit: ñ sub̾a. Hoc idẽ
significat &̃ petrus. Latet eos hoc
uolentes. qm cȩli erant ab initio
⁊ t̾ra de aqua n ꝑ aquã dĩ sermo¬
ne subsistens: ꝑ q̃ prior mundꝰ in-¬
undatꝰ diluuo ꝑiit: celi autẽ ⁊ tra

Expanded text:
aetati pristinae perisse dicitur. Quod intelligens et Paulus apostolus loquebatur: Praeterit enim figura hujus mundi . Consideremus quid dixerit: Figura praeterit, non substantia. Hoc idem significat et Petrus: Latet eos hoc volentes: quoniam coeli erant ab initio; et terra de aqua, et per aquam, Dei sermone subsistit: per quae prior mundus inundatus diluvio periit. Coeli autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
& qui edificaueĩt suꝑ fundam̃tum
xp̃i. ligna. fenum. stipulã. Anñ tibi
uidetur cotidie inueterare oꝑa sua.
qͥ p̃teritorũ oblitus. in futurũ ex¬
tendit᷑.ͦ Uñ ⁊ uetꝰ & nouũ dicit᷑ te¬
stam̃tum: ñ quouetus pereat. s qͦ
nouo aliud ñ suecedat. Hoc quoq u¬
xta hebraicũ dici põt qͦd oꝑa po¬
puli ⁊ in xp̃o credentiũ fructus sint
apłorum. id ẽ electorũ dĩ et in thesau¬
ris eorũ recondant᷑. Multi enĩ uocati
⁊ pauei electi. Isti ñ laborabunt fru¬
stra. ut quondã laborauer̃t iudei:
s labores manuũ suarũ manduca¬
bunt. Neq genabunt in conturba¬
tione. fiue in maledictione: ⁊ ut i
hebraico expressiꝰ ponit᷑ ẽi caNinapi¬
machꝰ. ⁊ theodocio. festinationẽ int̃¬

Expanded text:
ndamentum Christi, ligna, fenum, stipulam. An non tibi videtur quotidie inveterare opera sua, qui praeteritorum oblitus, in futurum extenditur? Unde et vetus et novum dicitur Testamentum: non quo vetus pereat, sed quo novo aliud non succedat. Hoc quoque juxta Hebraicum dici potest, quod opera populi et in Christo credentium, fructus sint Apostolorum, id est, electorum Dei, et in thesauris eorum recondantur. Multi enim vocati, et pauci electi . Isti non laborabunt frustra, ut quondam laboravere Judaei; sed labores manuum suarum manducabunt. Neque generabunt in conturbatione, sive in maledictione, et ut in Hebraico expressius ponitur, εἰς ἀνυπαρξίmachus, et Theodotio festinationem inte
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ dĩ. ⁊ dedit nob̾ int̃e ut cognos¬
camꝰ uerũ dm̃. ⁊ simꝰ inuero filio
tna. Si enĩ saluator de se loquitur.
ego sũ ueritas: consequent̃ uerus
ds a ueritate nom̃ accepit: ut ne¬
quaqͣm scđ̾m falsos dõs appellet᷑
sit uerꝰds. alioqͥn si ñ est uer. erit ydo¬
lors si milis. qͦd redundet in capita
ẽ autẽ nom̃ nouũ qͦd ei in apoca¬
lypsi suꝑ calculos scribit᷑ cui in toto
orbe benedicit᷑. Quia oblimoni
tradite st̃ angustiȩ priores. ⁊ qr ab¬
sconditȩ st̃ ab ocłis ur̃is. Ecce enĩ ego¬

Expanded text:
noscamus verum, et simus in vero Filio terna. Si enim Salvator de se loquitur: Ego sum veritas , consequenter verus Deus a veritate nomen accepit, ut nequaquam secundum falsos deos appelletur sit verus Deus. Alioquin si non est verus, erit idolo similis, quod redundat in capita est autem nomen novum, quod ei in Apocalypsi super calculo scribitur , cui in toto orbe benedicitur. Quia oblivioni traditae sunt angustiae priores, et quia absconditae sunt ab oculis meis. Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
am̃: aqͥla uertit. NnccauNã ẽ. id ẽ fi¬
delit̃. Qͦd autẽ dicit. hocẽ Aliis inur̃m
suecedentibꝰ locũ. nom̃ ur̃m erit in¬
iuram̃tũ electis meis: ut ꝓmalorũ exẽ¬
plo uos habeant. ⁊ detestent᷑ talia su¬
stinere. E iurent sie. Non hȩc patiar.
q̃ passus ẽ popłs iudeorũ. Siue nom̃¬

Expanded text:
fideliter. Quod autem dicit, hoc est: aliis in vestrum succedentibus locum, nomen vestrum erit juramentum electis meis, ut pro malorum exemplo vos habeant et detestentur talia sustinere, et jurent sic; non haec patiar quae passus est populus Judaeorum. Sive nom
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ nouũ: cui benedicet᷑ suꝑ t̃ram. Be¬
nedicent enĩ dm̃ uerum: & qͥ uirant
suꝑ t̃ram. iurabt̃ dm̃ uerũ. Pro sa
de quo in libro geneseos dixim: ⁊ hoc
in uolumine. ubi septẽ mulieres app̃¬
hendunt uirũ unum. Rursũ ꝓ eo qͦd¬

Expanded text:
um, cui benedicetur super terram: benedicent enim Deum verum, et qui jurant super terram: jurabunt Deum verum. Pro satDe quo in libro Geneseos diximus, et in hoc volumine , ubi septem mulieres apprehenderunt unum virum. Rursum pro eo q
Abbreviated transcription (Latin):
rit inet̃num. ñ confundent᷑ in tẽ¬
pore pessimo.⁊ in diebꝰ famis sacu¬
rabunt᷑. Quanti enĩ scĩ in ꝑsecutio¬
ne moriunt᷑. fame ⁊ egestate confe¬
cti. Quanti iusti esũriunt: ⁊ im¬
pii cruditatibus distendunt᷑. Pot̃
autẽ ille accipiendus ẽ. qui hau¬
rit᷑ de fontibꝰ isrł. Quẽ qͥ biberit.
habebit in se fontẽ aquȩ salien¬
tis in uitã ẽcnã. Quẽ ⁊ saluator
in regno patris se bibiturũ cũ
apłis pollicet᷑ qͥ letificat cor ho¬
minis: ita ut bibentes possint dic̾e.
dedisti leticiã incorde ieo. de hoc
cibo ⁊ potu int̾ octo beatitudines
dicit᷑. Beati qͥ esuriunt ⁊ fitiunt u¬

Expanded text:
iternum. Non confundentur in tempore pessimo, et in diebus famis saturabuntur . Quanti enim sancti in persecutione moriuntur fame et egestate confecti; quanti justi esuriunt, et impii cruditatibus distenduntur! Potus autem ille accipiendus est, qui hauritur de fontibus Israel; quem qui biberit, habebit in se fontem aquae salientis in vitam aeternam . Quem et Salvator in regno Patris se bibiturum cum Apostolis pollicetur: qui laetificat cor hominis , ita ut bibentes possint dicere: Dedisti laetitiam in corde meo . De hoc cibo et potu inter octo beatitudines dicitur: Beati q
Abbreviated transcription (Latin):
Propterea hȩc dicit dñs Ecce ser¬
uu mei comedent: uos aut̃ẽ esurie¬
tis. Ecce serui mei bibent. uos autẽ
sitietis. Ecce serui mei gaudebunt:
uos a ut̃e confundemini. Ecce serui
mei extiltabunt in gaudio: uos au
bitis. Non solũ gladio corruetis uos
qͥ dereliqͥstis dñm. ⁊ fecistis malũ
in conspectu eiꝰ ⁊ p̃sentẽ nolustis¬

Expanded text:
cce servi mei comedent, vos autem esurietis. Ecce servi mei bibent, vos autem sitietis. Ecce servi mei gaudebunt, vos autem confundemini. Ecce servi mei exsultabunt in gaudio, vos autbitis. Non solum gladio corruetis vos qui dereliquistis Dominum, et fecistis malum in conspectu ejus, et praesentem nolu
Abbreviated transcription (Latin):
Illi enĩ qͥ seruiert̃ mͥ. comedent ⁊
bibent. lecabunt᷑ & laudabunt
p̃ exultatione cordis. Uos autẽ e
contͣrio esurietis atq sicietis confun¬
demini ⁊ p̃ dolore cordis ⁊ contͥcione.
in mille annis putant ẽẽ cõplenda
cibũ ⁊ potum regnum dĩ eẽ creden¬
tes: nec intelligentes illud qͦd scrip¬
tum ẽ. Oꝑamini ñ cibũ qͥ ꝑit: s pa¬

Expanded text:
 qui servi erunt mihi, comedent, et bibent, laetabuntur, et laudabunt prae exsultatione cordis. Vos autem e contrario, esurietis atque sitietis, confundemini et prae dolore cordis et contritione in mille annis putant esse complenda, cibum et potum, regnum Dei esse credentes, nec intelligentes illud quod scriptum est: Operamini non cibum q
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Esurientes impleuit bonis: qui
dñm. id ẽ turba gentiliũ: ñ egebt̃
uerint dm̃. pre exultatione cordis
⁊ gaudio: tune illi confundent᷑. ui
dentes in fitũ locũ alios successisse:¬
⁊ clamabt̃ p̃ dolore cordis. ĩplen¬
tes illud qͦd̾ scriptũ ẽ. ibierit flecus
⁊ stridor dentium: qͣndo steterint
agni gentiũ atq uistors ad dex¬
terã ⁊ hedi indeorũ atq impior
a sinastris aliis recipientibꝰ et̃na
p̃mia. aliis supplicia et̃na. Contͥ¬
tio aut̃e sp̃s p̃ dolore cordis. in tel¬
ligenda ẽ in conscientia peccato

Expanded text:
bat: Esurientes implevit bonis , quiprius cibum Domini non habebant: et divites De quibus et in alio loco Psalmista decantat: Divites eguerunt, et esurierunt , id est, populus Judaeorum. Qui autem quaer clamabunt prae dolore cordis, implentes illud, quod scriptum est: Ibi erit fletus et stridor dentium , quando steterint agni gentium atque justorum ad dexteram, et haedi Judaeorum atque impiorum a sinistris, aliis recipientibus aeterna praemia, aliis supplicia sempiterna. Contritio autem spiritus prae dolore cordis intelligenda
Abbreviated transcription (Latin):
monior. Nõ potestis calicẽ dñi
bibere. & calice demoniorũ. Q
et̾nis tradent᷑ suppliciis. ita ut
nullꝰ eorũ cedẽ & runã possit e¬
cũtus sũ & contẽpfistis: & fecistis
malũ in conspectii meo. & q̃ nole¬
bam elegistis. Gladio ait estis tra¬
diti. qr ñ solũ reliquistis me. & ob¬
liti estis mei ⁊ fortunȩ poculũ mis¬
ciustis: s cũ essem ẽmanu heb id ẽ

Expanded text:
moniorum. Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum : quia aeternis tradentur suppliciis, ita ut nullus eorum caedem et ruinam possit ecutus sum, et contempsistis, et fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis. Gladio, ait, estis traditi, quia non solum reliquistis me, et obliti estis mei, et fortunae poculum miscuistis, sed cum essem Emma
Abbreviated transcription (Latin):
nerati estis: ⁊ respondere noliustis.
Locutus sũ in parabolis ⁊ omĩa fe¬
ci q̃ fac̃e debui: ⁊ ñ audistis me. ĩmo
contẽpsistis. Ego enĩ sũ. qͥ et supra
dixi ueni ⁊ ñ erat homo. uocaui.
⁊ ñ erat qͥ obediret. Nec uob̾ hec suf¬
ficiebat impietas. ut me p̾sentẽ cos¬
temneretis. ⁊ missũ ad uos oceide¬
retis heredẽ. s fecistis malũ in cor¬
spectu meo. ⁊ q̃ nolebã elegistis: ⁊
blasphemastis filiũ dĩ. ut petere¬
tis uobis barraban latrone. homi¬
cidii ⁊ seditionis auctorẽ. ⁊ adhuc
au detis dicere. Quare nos fecisti er¬
rare a uia tua. Si enĩ qͥ me nesci¬
ebanit inuener̃t me. & qͥ meñ inuo¬
cabaut susceꝑunt me: quibꝰ uos dig¬
ni estis cruciatibꝰ. qͥ missum ad uos
atq dicentẽ. ñ ueni nͥ ad oues ꝑdi¬
tas domꝰ isrł. susciꝑe noliustis. s
insuꝑ affixistis cruci: Considan¬
dum qͥd significet qͦdart. ⁊ q̃ no¬
lebã elegistis: aut q̃ sit uoluntas
filii dĩ & loquit᷑ in eugło. Non

Expanded text:
nerati estis , et respondere noluistis. Locutus sum in parabolis, et omnia feci quae facere debui, et non audistis me, immo et contempsistis. Ego enim sum qui et supra dixi: Veni et non erat homo: vocavi, et non erat qui obediret . Nec vobis haec sufficiebat impietas, ut me praesentem contemneretis, et missum ad vos occideretis haeredem; sed fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis, et blasphemastis Filium Dei, ut peteretis vobis Barabbam latronem, homicidii et seditionis auctorem; et adhuc audetis dicere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Si enim qui me nesciebant invenerunt me, et qui me non invocabant, susceperunt me, quibus vos digni estis cruciatibus, qui missum ad vos atque dicentem: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel , suscipere noluistis, sed insuper affixistis cruci? Considerandum quid significet quod ait: Et quae nolebam elegistis; aut quae sit voluntas Filii Dei, qui loquitur in Evangelio: Non
Abbreviated transcription (Latin):
qua ⁊ ipse dñs loq̃bat᷑. Inueni dauid fi¬
liũ iesse uirum iuxta cormeũ: qͥ faciat
om̃s uoluntates meas. Hñ ⁊ sc̃s p̃cat᷑
⁊ dic̃. doce me ut faciã uoluntatẽ tu¬
am. qr ds̃ m̃s es tu. Omĩa enĩ licent:
s ñ omĩa expediunt. Et de uirginibꝰ
narrat apłs. se dñi ñ hab̾e p̃cep̾tum:
uult tam̃ nos ẽẽ sic̃ se ipsũ. Ex qͦ osten¬
dit᷑. necͣ qͣm indulgentiã magistri se¬
ctandã esse s uoluntatẽ: ⁊ ea nos debe
eligere q̃ expediunt. ñ q̃ licent. ut il¬
lud̃ ẽ de digamis. Nolo adolescentulas
nube. filios ꝓcreare. matres familias
ẽe. Ponitq causas curista concedat.
Iam etũ quedã abiert̃ retro pꝰ satha¬
nan. Ergo ñ est uoluntas pura scđi
tionis uilescit. Propt̃ hoc hȩc dicit
dñs ds̃. Ecce serui mei comedent: ⁊ uos
Sesurietis. Ecce serui mei bibent:

Expanded text:
David filium Jesse, virum juxta cor meum, qui faciat omnes voluntates meas . Unde et sanctus precatur et dicit: Doce me ut faciam voluntatem tuam, quia Deus meus es tu . Omnia enim licent, sed non omnia expediunt. Et de virginibus narrat Apostolus se Domini non habere praeceptum, vult tamen nos esse sicut seipsum . Ex quo ostendit nequaquam indulgentiam magistri sectandam esse, sed voluntatem ; et ea nos debere eligere quae expediunt, non quae licent, ut illud est de digamia, Volo adolescentulas nubere, filios procreare, matresfamilias esse . Ponitque causas, cur ista concedat: Jam enim quaedam abierunt retro post Satanam. Ergo non est voluntas pura secundi tione vilescit. Propter hoc haec dicit Dominus Deus: Ecce servi mei comedent, et vos esurietis. Ecce servi mei bibent,
Abbreviated transcription (Latin):
rabili multitudine q̃ offendit dm̃.
si paucos iustos inuenero. lib̾abo
eos de interitu plurimorũ. Et hoc
faciã ꝓpt̃ seruos meos. abrahã ysa¬
ac. & iacob. ad quos facta ẽ repro¬
missio: siue ꝓpt̃ eos qͥ int̃ plurimos
peccatores seriiunt mͥ. Tale quid
⁊ in genesi legimꝰ qͣndo de quinqͣ¬
ginta usq ad dece. paulati que¬
runt᷑ iusti qͥ de peccato liberent
ciuitatẽ. Et loth de sodomis cũ fili¬
abꝰ siuis sol iustus eripit᷑. de qͦ in
canonica epła seribit᷑ qͦd crucia¬
ret᷑ anima ipsiꝰuidentis nefanda
quoq int̃ peccantium multitudi¬
noe cũ lib̃is suis. ꝓpt declinantẽ

Expanded text:
rabili multitudine, quae offendit Deum, rabili multitudine, quae offendit Deum, si paucos justos invenero, liberabo eos de interitu plurimorum. Et hoc faciam propter servos meos Abraham, Isaac et Jacob, ad quos facta est repromissio, sive propter eos, qui inter plurimos peccatores serviunt mihi. Tale qiud et in Genesi legimus, quando de quinquaginta usque ad decem paulatim quaeruntur justi, qui de peccato liberent civitatem , et Lot de Sodomis cum filiabus suis solus justus eripitur . De quo in Catholica Epistola scribitur , quod cruciaretur anima ipsius videntis nefanda quoque inter peccantium plurimam multitudiNoe cum liberis suis, propter decl
Abbreviated transcription (Latin):
Sic dicit dñs. Quomͦ si inueniat᷑
acinũ in botro. ⁊ dicat᷑ ne contingas
illud qm̃ benedictio ẽ in eo: sic fa¬
ciam ꝓpt̃ seruũ meũ. ut ñ disꝑd̃ã
om̃s. D ixerat dñs isrł ẽẽ peritu¬
rum. et õmĩa peccata illiꝰ suis pate¬
re conspectibꝰ. et redditurũ se oꝑa
singulorũ in sinu eorũ. Post hec in ferc
similitudinẽ. ⁊ cõparationis exem¬
plũ quo doceat unũqũeq suo pe¬
rire peccato: ⁊ etiam si peccantiũ
sit plurima multitudo. unũ iustũ
cunctorũ uicio ñ perire. Siquis a¬
it in botro ⁊ uua q̃ ad maturitatẽ
ꝑuenire ñ potuit ⁊ acescentes at¬
tulit fructus. uł aliquo a eris aut
tre corrupta ẽ uicio. unũ granũ
repꝑit illesũ qͦd sp̃e habeat ad huc
maiꝰ fieri ad maturitatẽ solita
ꝑuenire. & dicat alteri ne tangas
illud. s dimitte ut crescat. qr bene¬
dictio dñi ẽ. ut intanta acinorũ
multitudine. solũ euaderet siccita¬
te: sic inquit de iudeorũ innume¬

Expanded text:
Sic dicit Dominus: Quomodo si inveniatur acinum in botro, et dicatur: ne contingas illud, quia benedictio est in eo: sic faciam propter servum meum, ut non disperdam omnes. Dixerat Dominus, Israel esse periturum, et omnia peccata illius suis patere conspectibus, et redditurum se opera singulorum in sinu eorum. Post haec infert similitudinem, et comparationis exemplum, quo doceat unumquemque suo perire peccato, et etiamsi peccantium sit plurima multitudo, unum justum cunctorum vitio non perire. Si quis, ait, in botro et uva, quae ad maturitatem pervenire non potuit, et acescentes attulit fructus, vel aliquo aeris ac terrae corrupta est vitio, unum granum reperit illaesum, quod spem habeat adhuc majus fieri, et ad maturitatem solitam pervenire, dicat alteri, ne tangas illud, sed dimitte ut crescat, quia benedictio Domini est, ut in tanta acinorum multitudine solum evaderet siccitatem: sic, inquit, de Judaeorum innume
Abbreviated transcription (Latin):
tabit montẽ scm̃ meũ. Et heredi¬
tabt̃ electi mei: E serui mei inha¬
bitabt̃ ibi. Et er̃t in saltu ouilia
gregũ: & uallis achor in requiẽ
armentor. popło meo qͥ requi¬
siert me. Qũe supͣ uocauit gra¬
nũ botri. siue acinũ. uel ut
multi uolunt racemũ. hc̃nẽ ap¬
pellat sem̃ iacob. ⁊ uida. qͥ posfide¬
at montes. siue montẽ eiꝰ. Sem̃ ia¬
cob ⁊⁊ uda. pleriq xp̃m intelligt̃:
de quo ingenesi dicit᷑. Iuda te lau¬
dabunt fratres tui ⁊ cęc̃a. Nulli e¬
nĩ dubium quin saluator de iu-¬
de stirpe generatus sit. Alii aũt
apłos incelligi uolt̃: de quibꝰ se¬
pe diximꝰ. Reliquie saluȩ er̃t.
Et. nisi dñs sabaoth reli qͥs¬
set nob̃ sem̃: quasi sodoma: ẽẽmꝰ.
& similes gomorre fuissemꝰ. Isti pos¬
sedert̃ mont̾ẽ dñi: conscientia habitan¬
tis in se xp̃i. loquentes: Accessimꝰ ad
ierłm celestẽ: Siue montes eiꝰ de qͥb̃
in psalmis camt᷑. Montes in circu¬

Expanded text:
um, et haereditabunt electi mei, et servi mei habitabunt ibi, et erunt in saltu ovilia gregum, et vallis Achor in requie armentorum populo meo qui requiesierunt me. Quem supra vocavit granum botri, sive acinum, aut ut multi volunt racemum, hunc nunc appellat semen Jacob et Juda, qui possideat montes, sive montem ejus. Semen Jacob et Juda plerique Christum intelligunt, de quo in Genesi dicitur: Juda, te laudabunt fratres tui , et caetera. Nulli enim dubium quin Salvator de Judae stirpe generatus sit. Alii autem Apostolos intelligi volunt, de quibus saepe diximus: Reliquiae salvae erunt . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus . Isti possederunt montem Domini conscientia habitantis in se Christi, loquentes: Accessimus ad Jerusalem coelestem . Sive montes ejus, de quibus in psalmis ca
Abbreviated transcription (Latin):
dñm saluatorẽ qͥ montiũ mons ẽ. et
scõrum omĩum sc̃s. uł montẽ sion
⁊ ciuitatẽ dĩ uiuentis ierłm celestẽ:
qͥ & hec. & hȩc facitis tradã gladio.
ut om̃s int̾fecti parit̃ corruatis. Qͥ
sit gladius dicemꝰ postea. Ponitis in¬
qͥt fortune m̃sam: & libatis suꝑ eã

Expanded text:
ns est, et sanctorum omnium sanctus, vel montem Sion, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, qui haec et haec facitis, tradam gladio, ut omnes interfecti pariter corrnatis. Qui sit gladius, dicemus postea: Ponitis, inquit, fortunae mensam, et libatis super eam:
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ aminas int̾ficitis deceptorum.
ut ñ iurdeatis in eis uisiones. deqͥbꝰ
idẽ saluator aiebat. ego uisiones
multiplicaui. ⁊ in manibꝰ ꝓpħarũ
assimilatus sũ ⁊ aliꝰ ad eum. locu¬
tus es inquit inuisione filiis tius
s somniis credatis. & phantasmatibꝰ.
qͥbꝰ p̃cepit dñs ñ ẽẽ credendũ. Isti
porcorũ carne uescunt᷑ de qͥbꝰ dicit᷑
ne miseritis margaritas ur̃as an¬
te porcos. Et ius ꝓfanũ comeduis.¬

Expanded text:
quibus animas interficitis deceptorum, quibus animas interficitis deceptorum, ut non videatis in eis visiones, de quibus idem Salvator ait: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum . Et alius ad eum: Locutus es, inquit, in visione filiis tuis , sed somniis creditis et phantasmatibus, quibus praecepit Dominus non esse credendum. Isti porcorum carne vescuntur, de quibus dicitur: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Et jus profanum comedu
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ⁊ flagella scĩ cineris ñ feren¬
tes. Qs autẽ hereticor. ñ reqͥes¬
cit in memoriis. ñ dormit in specubꝰ
magistroꝵ: Qualis fuit martio
& ualentinꝰ. ⁊ nuꝑ eunomius. m̃tis
immundiciã. lepsa carne contestans
Qͥ lumen sp̃c scĩ relinquentes ⁊ ce-¬
naculum in qͦ apłi u̾sabant᷑ in dia¬
boli tenebris cõmorant᷑: ⁊ speluncas
diligunt. quas ieremias mistieo ser¬
mone condẽpnat facta ẽ hereditas
mea mͥ quasi spelunca yenẽs: quã
nr̃i beuã uocant. Qͦd ammal semꝑ
cadau̾a ꝑsequit᷑. ⁊ uiuit suco ac sa¬
nie corporũ mortuorũ. Adu̾sꝰ hos qͥ
habitant in speluncis & abacuch
lam̃tabili uoce dicebat. Ue qͥ potũ
dat ꝓximo amico suo potionis tur¬
bidȩ: ⁊ mebriat eũ ut respiciat ad
speluncas suas. de his speluncis ⁊ dñs
loq̃batur. Scͥptum ẽ. domꝰ patris
mei. domꝰ orationis uocabit᷑. uos au¬
tẽ fecistis eã speluncã latronĩũ In

Expanded text:
dinem et flagella sancti cineris non ferendinem et flagella sancti cineris non ferentes. Quis autem haereticorum non requiescit in memoriis, non dormit in specubus magistrorum? Qualis fuit Marcion et Valentinus, et nuper Eunomius, mentis immunditiam leprosa carne contestans, qui lumen sancti Spiritus relinquentes, et coenaculum in quo Apostoli versabantur, in diaboli tenebris commorantur, et speluncas diligunt, quas Jeremias mystico sermone condemnat: Facta est haereditas mea mihi quasi spelunca hyaenae , quam nostri belluam vocant: quod animal semper cadavera persequitur, et vivit succo ac sanie corporum mortuorum. Adversum hos, qui habitant in speluncis, et Abacuc lamentabili voce dicebat: Vae qui potum dat proximo suo potionis turbidae: et inebriat eum, ut respiciat ad speluncas suas . De his speluncis et Dominus loquebatur: Scriptum est, domus patris mei, domus orationis vocabitur: vos autem fecistis eam speluncam latronum , in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ in ortis ĩ molans. & suꝑ lateres
thura suecendens: s sedens quoq uł
habitans in sepulchris. ⁊ in delubris
idolors dormiens. ubi stratis pellibꝰ
hostiarũ. incubare soliti erant. ut
somniis futura cognoscerent: qͦd in
fano esculapii. usq hodie error cele-
hoc erant impietatis fine conten¬
to s porcorũ quoq carnibꝰ uesce¬
bantur. qͦd lege ꝓhibitum erat.
et ius hesternum. qͦd greci uocant
ẽolon a uidis faucibꝰ deuorabant. Uñ
tã ipsi qͣm uasa eorũ ĩmunda erant
Et in tantũ ꝓcacitatis ac suꝑbiȩ aug
duceret᷑ errore. eũ arbitrarent᷑ in¬
mundũ. contactũq eiꝰ fugerent.
Quod samaritani ⁊ tudei nobis fa¬
ciũnt: om̃sq heretici. quales nuꝑ
sub magistro celebroso in gallia ptil¬
lulart. Qͥ basilicas martirũ decli¬
nantes: nos qͥ ibi orationes ex more
celebramꝰ. quasi ĩmundos fugiuñ.
hoc autẽ ñ tam illi faciunt. quã
habitantes in eis demones. fortitu¬

Expanded text:
n solum in hortis immolans, et super lateres thura succendens, sed sedens quoque, vel habitans in sepulcris, et in delubris idolorum dormiens, ubi stratis pellibus hostiarum incubare soliti erant, ut somniis futura cognoscerent. Quod in fano Aesculapii usque hodie error celebrhoc erant impietatis fine contenti, sed porcorum quoque carnibus vescebantur, quod lege prohibitum erat, et jus hesternum, quod Graeci vocant ἕωλον avidis faucibus devorabant . Unde tam ipsi quam vasa eorum immunda erant, et in tantum procacitatis ac superbiae quduceretur errore, eum arbitrarentur immundum, contactumque ejus fugerent, quemadmodum Samaritani et Judaei nobis faciunt, omnesque haeretici, quales nuper sub magistro cerebroso in Gallia pullularunt, qui basilicas Martyrum declinantes, nos qui ibi orationes ex more celebramus, quasi immundos fugiunt. Hoc autem non tam illi faciunt, quam habitantes in eis daemones, fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Non accepistis spm̃ seruitutis
iterũ in timorẽ. s spm̃ adoptionis
Et er̃t inqͥt cãpestria. siue saltus. in
caulas gregũ. Procãpestribꝰ in he¬
breo. Saron. ponit᷑. om̃ĩs regio cir¬
ca liddam. & iopen. & iamnia. ap
ta pascendis gregibꝰ. de quo ⁊ in actibꝰ
apłorũ scriptum ẽ. Saltus autẽ
u̾tent᷑ in ouilia: iuxta illud qͦd in
psalmo canit᷑. Nox dñi p̃parantis cer¬
uos. ⁊ reuelabit saltus. siue conden¬
sa filuarũ: ut latrones ibi latitare
desistant. & bestiȩ. uenenataq ani¬
malia: ⁊ loca quondã insidiarũ⁊
sanguinis. in eccłias dñi transe¬
ant. & pascantur ibi greges ab
eo. qͥ posuit animã suã ꝓ oiubꝰ
suiseEt de qͦ scriptum ẽ. Ipse pas¬
cet nos in scła. Ista uox dñi ꝑfi¬
ciens cer uos. ⁊ reuelans conden¬
sa filuarum: ꝑ ioh̾em clamabat in
heremo.Iam securis ad radices arbo¬
rum posita ẽ. Omĩs arbor q̃ ñ facit

Expanded text:
 Non accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed spiritum adoptionis . Et erunt, inquit, campestria, sive saltus, in caulas gregum. Pro campestribus in Hebraeo SARON   ponitur. Omnis regio circa Lyddam, Joppen et 781 Jamniam apta est pascendis gregibus. De quo et in Actibus Apostolorum scriptum est: Saltus autem vertentur in ovilia , juxta illud quod in psalmo canitur: Vox Domini perficientis cervos, et revelabit saltus , sive condensa silvarum, ut latrones ibi latitare desistant, et bestiae venenataque animalia, et loca quondam insidiarum et sanguinis, in ecclesias Domini transeant, et pascantur ibi greges ab eo, qui posuit animam pro ovibus suis. De quo scriptum est: Ipse pascet nos in saecula . Ista vox Domini perficiens cervos, et revelans condensa silvarum, per Joannem clamat in eremo: Jam securis in radicem arborum p
Abbreviated transcription (Latin):
di ac luxuriã celerit transeuntẽ.
ortos adomdis uocat. Sacrificant
quoq heretici suꝑ lapides. qͣndo er¬
rores suos ⁊ exquisita m̃ dacia dia¬
lectica nitunt᷑ arte firmare. ⁊ in qua¬
drum exstruere: & ypircixac ut
aiunt aͥn ay pac id ẽ secti in latere
pulueris atq descripti lineis robora¬

Expanded text:
di atque luxuriam celeriter transeuntem, di atque luxuriam celeriter transeuntem, hortos Adonidis vocat. Sacrificant quoque haeretici super lapides, quando errores suos et exquisita mendacia, dialectica nituntur arte firmare, et in quadrum exstruere: et γραμμικαῖς, ut aiunt, ἀνάγκαις, id est, secti in latere pulveris atque descripti lineis robora
Abbreviated transcription (Latin):
adolebant᷑ thura suꝑ lateres: rungen¬
tes idolatriȩ luxuriã. & sacͥficiis
uoluptat̃e:. Et ꝓͥuno altari. qͦd im¬
politis lapidibꝰ dĩ erat lege constru¬
ctum. coctos lateres & agrors cespi¬
tes hostiarũ sangnine cruentabañ.
hoc dictum sit iuxta litteram.
Alio qͥn scdđm intelligentiã sp̃ua¬
lẽ. omis hereticꝰ ad iracundiã ꝓuo¬
cat dnm: ⁊ in falsitate dogmatũ
stioꝵ offert ĩmunda sacͥficia. neqͣ¬
qũa firma & mansura ꝑpetuo. s
instar ortor ad breue niirentia:
carnis deliciis ꝓuidens. cui dicit᷑.
Om̃is caro fenum: ⁊ om̃is gła eisꝰ qͣsi
flos feni. aruit fenũ ⁊ flos decidit:
manet inet̾num. hos ortos ex iunea sua
imprissimo regi : sanguinẽ fudit. Neq enĩ
congruũ erat᷑. ut pat᷑na ꝑiret here¬
arũ atq uiciors olera nascerentur:
fert᷑ sapientissimi apud geos meri¬
to celebrata ⁊ laudata sententia:
qͥ om̃s scłi uoluptates. & põp̃a mun¬

Expanded text:
adolebant thura super lateres, jungenadolebant thura super lateres, jungentes idololatriae luxuriam, et sacrificiis voluptatem, et pro uno altari quod impolitis lapidibus Dei erat lege constructum, coctos lateres et agrorum cespites. hostiarum sanguine cruentabant. Hoc dictum sit juxta litteram: alioquin secundum intelligentiam spiritualem, omnis haereticus ad iracundiam provocat Dominum, et in falsitate dogmatum suorum offert immunda sacrificia, nequaquam firma et mansura perpetuo, sed instar hortorum ad breve virentia, carnis deliciis providens. Cui dicitur: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Aruit fenum, et flos decidit: ermanet in aeternum . Hos hortos ex vinea sua impiissimo regi sanguinem fundit . Neque enim congruum erat, ut paterna periret haerearum atque vitiorum olera nascerentur. Fertur sapientissimi apud Graecos merito celebrata et laudata sententia, qui omnes saeculi voluptates, et pompam mun
Abbreviated transcription (Latin):
me dñe: ⁊ ab alienis parce seruotuo
Si mei ñ fuerint dñati: tẽ ĩmacłatꝰ
ero. Et apls eos qͥñ habuerint noticiã
diꝰ. tradi docet in reprobũ sensũ. E&
opera mala. ut faciant ea q̃ ñ conue¬
niunt. Nos autẽ psalmistȩ uoce di¬
camꝰ. deduc me in uiã rectã. Popłs
qͥ ad iracundiã ꝓuocat me ante faciẽ
meã semꝑ: qui immolant inortis. ⁊
Popls hie qui exacerbat me in conspe¬
ctu meo. ipsi semꝑ ĩmolant in ortis:
⁊ adolent incensum suꝑ laterẽ de¬
monibꝰ qͥ ñ st̃. Dicente dño ñ faci¬
es tͥ idolũ. neq si militudinẽ omĩnor
ẏsen increpante facientes ita. irri¬
tauer̃t me in alienis. ⁊ in abominati¬
onibꝰ sius me ad amaritudinẽ ꝓuo¬
cauer̃t. ĩmolauert demoniis ⁊ ñ
dõ: illi sttidio delinquendi. quasi ir¬
ritarent ⁊ puocarent dm̃. ñ solũ fe¬
cer̃t. peccantes in conspectu dm curiꝰ
dolis hostias ĩmolantes. Ac neqͥd de¬
esset sacͥlegii ĩmolabant inortis⁊

Expanded text:
arce servo tuo. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero . Et Apostolus eos qui non habuerunt notitiam Dei, tradi docet reprobo sensui et operibus malis, ut faciant ea quae non conveniunt . Nos autem Psalmistae voce dicamus: Deduc me in via recta . Populus qui ad iracundiam provocat me, ante faciem meam semper: qui immolant in hortis, et Populus hic qui exacerbat me in conspectu meo: ipsi semper immolant in hortis, et adolent incensum super laterem ÷ daemonibus qui non sunt.  Dicente Domino: Non facies tibi idolum, neque similitudinem omnium ysen increpante facientes: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis me ad amaritudinem provocaverunt. Immolaverunt daemoniis, et non Deo , illi studio delinquendi quasi irritarent et provocarent Deum, non solum fecerunt, peccantes in conspectu Domini, cdolis hostias immolantes. Ac ne quid vero deesset sacrilegio, immolabant in hortis, et
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃ in ea serui eiꝰ de quibꝰ in eodẽ
uolumine scribit᷑. Sem̃ abraham
serui eiꝰ filii ia cob electi eiꝰ. Quicũq gͦ
adhuc sem̃ ẽ nec formatus in filiũ.
iste seruus ẽ dñi. cui dicit in eugło.
Scio qr sem̃ abrahe estis: s nec dum
filii. Si enĩ sem̃ ẽẽnt abrahe: oꝑa utiq
abrahã facerent. Qͥ aut̃e filiꝰ ⁊ste
& electus ẽ dnĩ. Hñ & electus possi

Expanded text:
 De quibus in eodem volumine scribitur: Semen Abraham servi ejus, filii Jacob electi ejus . Quicumque ergo adhuc semen est, nec formatus in filium, iste servus est Domini, cui dicit in Evangelio: Scio quia semen Abrahae estis, sed necdum filii . Si enim semen essent Abraham, opera utique Abraham facerent. Qui autem filius, iste et electus est Domini. Unde el