comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut dictum est nominata est uirtus uirtutis eius.
cum emittitur uiga uirtutis eus ex syon: ut do¬
minetur in medio imicoꝵ suoꝵ. De qua uirtu¬
te dicis: In splendore sc̃oꝵ. In splendore inquit
sc̃oꝵ. De ipsa uirtute dicit. quando erunt in
splendore sc̃i: non quando adhuc terrenam
carnem gestantes. et in corpore mortali atq cor¬
ruptibiligementes quod aggrauat animam: et
deprimit terrena in habitacio sensum multa co¬
gitantem. Cum ipse cogitaciones inuicem non
uidentur: non hocest in splendore scõꝵ. S quid
est in splendore scõꝵ : Donec ueniat dñs et illumi¬
net abscondita tenebrarum. et manifestabit cogi¬
taciones cordis : et tunc laus erit uniciuq adõ.
hoc : in splendore scõꝵ. Ueniet inquit messis: ue¬
net fuus scł̃i. Mittet paterfamilias angłos suos. et
colligent de regno eius omĩa scandala: et mitrent
in caminum ignis ardentis. T̃ unc uisti fulgebunt

Expanded text:
ut dictum est, nominata est virtus ejus, ut dictum est, nominata est virtus ejus, cum emittitur virga virtutis ejus ex Sion, ut dominetur in medio inimicorum suorum. De qua virtute dicis? «In splendore sanctorum. In splendore,» inquit, «sanctorum.» De ipsa virtute dicit, quando erunt in splendore sancti: non quando adhuc terrenam carnem gestantes et in corpore mortali atque corruptibili gementes, quod aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; cum ipsae cogitationes invicem non videntur, non hoc est, «In splendore sanctorum.» Sed quid est, «In splendore sanctorum? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo» . hoc, «In splendore sanctorum. Veniet,» inquit, «messis, veniet finis saeculi: mittet pater familias Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala, et mittent in caminum ignis ardentis. Tunc justi fulgebunt
Abbreviated transcription (Latin):
patrem inualidus homo mortalis pulius et
cuus: conuersus ad eum. differens iusionem.
imꝑans fidem. qui dixcerat qui me uidet
uidet et patrem: quia multum erat ad philippũ
et longe ab eo erat uidere: non credis inquit
quia ego in patre. et pater in me  Quod uide¬
re nondum potes: erede. ut udere merearis.
Cum ergo uentum fuerit ut uideamus: tunc ap¬
parebit tecum principium in die uirtutis tuę.¬
U irnis iurtutis tuȩ. non uirtus infirmitatis tuȩ:
quia ibi uirtus uirtutis tuȩ. Habent nunc homi¬
nes infide. in spe. in Karitate. in bonis oꝑibus
urtutes suas: s ibunt a uirtutib in uirtutem.
Tecum eigo principium uideberis cum patre in
patrem: ut pater tecum prucipium in die uirtu¬
as tuȩ : illius uirtutis tuȩ quam impius non uide¬
bit. Nam et hoc infirmum tuum fortius est homi¬
nib: et enim in die uirtutis tuȩ tecum principi
um. De qua uirtute dicis expone: quia et hic

Expanded text:
Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis et Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis et cinis? conversus ad eum, differens visionem, imperans fidem, qui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem;» quia multum erat ad Philippum, et longe ab eo erat videre: «Non credis,» inquit, «quia ego in Patre, et Pater in me est» ? Quod videre nondum potes, crede, ut videre merearis. Cum ergo ventum fuerit ut videamus, tunc apparebit, «Tecum principium in die virtutis tuae. Virtutis tuae:» non virtutis infirmitatis tuae, quia ibi virtus. «Virtutis tuae:» habent nunc homines in fide, in spe, in charitate, in bonis operibus virtutes suas; sed ibunt a virtutibus in virtutem . «Tecum» ergo «principium:» videberis cum Patre, in Patre, ut Pater «tecum principium in die virtutis tuae,» illius virtutis tuae quam impius non videbit. Nam et hoc infirmum tuum, fortius est hominibus: etenim «in die virtutis tuae tecum principium.» 15. De qua virtute dicis, expone. Quia et hic,
Abbreviated transcription (Latin):
es. Et enim hic philippus te uidebat: et patrẽ
querebat. Tunc ergo uidebitur: quod nunc
creditur. Tunc tecum principium uidentib
sc̃is. uidentib iustis: sublatis de medio impi¬
is ne uideant honorem dñi. Modo ergo creda¬
mus fr̃s: quod tunc uidẽmus. Nam et philip¬
pus oburgatus est quod quereret uidere pa¬
trem: cum in ipso filio non agnosceret patre.
Tanto tempore uobiscum sum et non cogno¬
iustis me: Philippe: qui uidet me. uidet et
patrem. S qui me uidet: non qui formam
serui in me uidet. Qui ergo me uidet qua¬
lem me abscondi timentib me. qualem me
uidendum ꝑficio sꝑantib in me: udet et
patrem. S quia ista uisio post erit: nunc
pro illa quid abebimus: Uideamus quid di¬
cat philippo: cui dixerat qui me uidet uido
et patrem. Quasi ei philippus tacitus respon¬
deret: et quomodo te uidebo si aliter uideris
quam forma serui: aut quomodo te iudebo

Expanded text:
es : etenim hic Philippus te videbat, et Patrem es : etenim hic Philippus te videbat, et Patrem quaerebat. Tunc ergo videbitur quod nunc creditur: tunc «tecum principium» videntibus sanctis, videntibus justis; sublatis de medio impiis, ne videant honorem Domini. 14. Modo ergo credamus, fratres, quod tunc videamus. Nam et Philippus objurgatus est quod quaereret videre Patrem, cum in ipso Filio non agnosceret Patrem: «Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Sed «qui me vidit,» non qui formam servi in me vidit. «Qui» ergo «me vidit,» qualem me abscondi timentibus me, qualem me videndum perficio sperantibus in me , «vidit et Patrem.» Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid habebimus? Videamus quid dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Quasi ei Philippus tacitus responderet, Et quomodo te videbo, si aliter videris quam in forma servi? aut quomodo videbo
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit enim interrogantib tu qui es: et ait
principium qui et loquor uobis: cum sit prĩ¬
cipium et pater. de quo unigenitus filius.
in quo principio erat uerbum: quia uerbũ
erat aput dm̃. Quid ergo: Si et pater princi¬
pium. et filius principium: duo principia:
Absit. Sicut enim pater ds̃. et filius ds̃. pater aut
et filius non duo dii s unus ds̃: sic pater princi¬
pium. et filius principium: pater aut et filius
non duo. s unum principium. Tecum princi¬
pium. Tunc udeberis quomodo tecum sit prin¬
cum dixisti. ecce itis quisq ad sua. et me solum
relinquitis: s non sum solus quia pater mecii
est: Et hic ergo tecum principtum. Dixxisti
enim et alibi. Pater aut̃ in me manens: facit
oꝑa sua. Tecum principium: nec unquam a te
soparatus est pater. S quando uidebitur tecũ
eẽ principium. tunc manifestum erit om̃ib
similib iam tibi factis: qm̃ uidebunt te sicut

Expanded text:
Respondit enim interrogantibus, «Tu quis es,» et ait, Respondit enim interrogantibus, «Tu quis es,» et ait, «Principium, quia et loquor vobis» : cum sit principium et Pater, de quo unigenitus Filius, in quo principio erat Verbum, quia Verbum erat apud Deum. Quid ergo, si et Pater principium, et Filius principium, duo principia? Absit. Sicut enim Pater Deus et Filius Deus, Pater autem et Filius non duo dii, sed unus Deus: sic Pater principium et Filius principium, Pater autem et Filius non duo, sed unum principium. «Tecum principium.» Tunc videberis quomodo tecum sit prinm. Nonne enim tu dixisti: «Ecce itis quisque ad sua, et me solum relinquetis; sed non sum solus, quia Pater mecum est» ? Et hic ergo «tecum principium.» Dixisti enim et alibi, «Pater autem in me manens facit opera sua» . «Tecum principium;» nec unquam a te separatus est Pater. Sed quando videbitur tecum esse principium, tunc manifestum erit omnibus similibus jam tibi factis; quoniam videbunt te sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
dominare in medio mimicoꝵ tuoꝵ: quanta
enim uirtus eius dominans in medio inimico¬
rum suoꝵ ꝑstrepentium. ncħ contra eum ua¬
lentium. quotidie sibi dicentium quando mo¬
rietur et ꝑibit nomen eius. cum crescat gła
euis ꝑ popłos. cum eius nomini subiciantur
gentes. cum peccator uideat et irascatur : den¬
tib suis frendat et tabescat: quia ergo est et
hec uirtus eius. uolens ꝓpħa commendare alit̾
uirtutem eus. sicuti est uirtus dĩ. et sapientia
dĩ xp̃c. in lumine ꝑpetuo in cominutabilis ue¬
ritatis: ad quam uisionem seruamur. ad quani
iusionem diferimur. ad quam usionem fide
mundamur. aqua uisione tollitur impius ne
udeat honorem dñi: hoc ergo uolens ostendere.
tecum inquit principium in die uirtutis tuę.
Quid est tecum principium: Quodlibet pone
principium. Si ipsum xp̃m: potius diceretur
tu es principium. quam tecum principium.

Expanded text:
dominare in medio inimicorum tuorum:» quanta dominare in medio inimicorum tuorum:» quanta enim virtus ejus dominans in medio inimicorum suorum perstrepentium, nihil contra eum valentium, quotidie sibi dicentium, «Quando morietur, et peribit nomen ejus» ? cum crescat gloria ejus per populos, cum ejus nomini subjiciantur gentes, cum peccator videat et irascatur, dentibus suis frendat et tabescat : quia ergo est et haec virtus ejus, volens Propheta commendare aliter virtutem ejus, sicuti est Virtus Dei et Sapientia Dei Christus in lumine perpetuo incommutabilis veritatis; ad quam visionem servamur, ad quam visionem differimur, ad quam visionem fide mundamur, a qua visione tollitur impius, ne videat honorem Domini; hoc ergo volens ostendere, «Tecum,» inquit, «principium in die virtutis tuae.» Quid est, «Tecum principium?» Quodlibet pone principium. Si ipsum Christum; potius diceretur, Tu es principium, quam «Tecum principium.»
Abbreviated transcription (Latin):
rem dñi. Beati enim mud icordes: quia ipsi din
uidebunt. Uidetur ergo michi fr̃s quantum
nr̃ȩ capacitati dñs imꝑtiri dignatur de ipso
tempore: si tamen dicendum est tempore.
quodam enim tempore uenturi sumus ad nõ
tempus: inde michi uidetur dictum quod sine
preuidicio dicam. siquis intelligere aliquid me¬
lius expedicus. probabilius possit: inde mnichi
uidetur dictum. tecum principim in die uir¬
tutis tuȩ. Deniq hoc quantum puto: uersu
consequenti satis explanat. Quia eium et hic
dicta est uirtus eius qua subicit gentes iugo
suo: qua strauit popłos non ferro s ligno: et¬
si in carne. et si in humilitate. et si adhuc
quantum seruilis forma patitur. capitur tam
magna uirtus eius: quia quod infirmum est
dĩ. fortius est hominib. Quia ergo dicta est
et hic uirtus euis. quam commendauit dicen¬
do iurgam uirtutis tuȩ emittet dñs ex syon.

Expanded text:
rem Domini. «Beati» enim «mundicordes, quia ipsi Deum rem Domini. «Beati» enim «mundicordes, quia ipsi Deum videbunt» . 13. Videtur ergo mihi, fratres, quantum nostrae capacitati Dominus impertiri dignatur, de ipso tempore: si tamen dicendum est, tempore; quodam enim tempore venturi sumus ad non tempus: inde mihi videtur dictum; quod sine praejudicio dicam, si quis intelligere aliquid melius, expeditius, probabilius possit: inde mihi videtur dictum, «Tecum principium in die virtutis tuae.» Denique hoc, quantum puto, versu consequente satis explanat. Quia enim et hic dicta est virtus ejus, qua subjecit gentes jugo suo, qua stravit populos, non ferro, sed ligno, etsi in carne, etsi in humilitate, etsi adhuc quantum servilis forma patitur, capitur tamen magna virtus ejus; quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus : quia ergo dicta est et hic virtus ejus, quam commendavit dicendo, «Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion, et
Abbreviated transcription (Latin):
ergo: impii non uidebunt: Nam de quib dic¬
tum est uidebunt i quem pupugerunt: de
ipsis rursum dictum est. tollatur imꝑius ut nõ
uideat claritatem di. Quid est hoc fr̃s: Discer¬
namus: discamus. Excitatur impuis ut aliquid
uideat : tollitur impius ut aliquid non uideat.
Lam quid sit uisurus ostendimus: formam illani
de qua dictum est. sic ueniet. Quid ergo non est
uisurus: Et ostendam me ipsum illis. Quid ẽ. me¬
ipsum: Non formam serui. Quid ẽ. me ipsum:
Formam dĩ in qua non rapinam arbitratus sum
cẽ aequalis dõ. Quid est me ipsum: dilectissimi
filii dĩsumus: et nondum apparuit quid erimꝰ.
Scimus quia cum apparuerit similes ei erimus:
qm̃ uidebinus eum sicuti est. Hec claritas dei
est ineffabilis lux: fons lucis sine commutabili¬
tate: ueritas sine defectu : sapientia in se ipsa
manens: innouans omĩa. Hec substantia dei ẽ.
Itaq tolletur impus. ut non uideat hunc hono¬

Expanded text:
ergo impii non videbunt? Nam de quibus dicergo impii non videbunt? Nam de quibus dictum est, «Videbunt in quem pupugerunt;» de ipsis rursum dictum est, «Tollatur impius, ut non videat claritatem Domini» . Quid est hoc, fratres? Discernamus, discutiamus. Excitatur impius, ut aliquid videat; tollitur impius, ut aliquid non videat. Jam quid sit visurus, ostendimus; formam illam de qua dictum est, «Sic veniet.» Quid ergo non est visurus? «Et ostendam meipsum illi.» Quid est, «meipsum?» Non formam servi. Quid est, «meipsum?» Formam Dei, in qua non rapinam arbitratus sum esse aequalis Deo . Quid est, «meipsum? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» . Haec claritas Dei est ineffabilis lux, fons lucis sine commutabilitate, veritas sine defectu, sapientia in seipsa manens, innovans omnia: haec substantia Dei est. Itaque tolletur impius, ut non videat hunc hono
Abbreviated transcription (Latin):
Quod modo transitu scłi huius colligitur. ducit᷑
enim ad quandam uisionem ieffabilem: quam
non merebuntur impii. Ceterum forma. serui
cum hic eẽt: uisa est ab impiis. Uiderunt eam et¬
qui crediderunt: uiderunt et qui occiderunt. Ne
aliquid magnum putes uideri formam illam:
uiderunt amici. uiderunt et inimici. Et quidam
uidentes interfecerunt: quidam non uidentes
crediderunt. Hanc ergo formam serui quam hic iã
in humilitate uiderunt et pii et impii: udebunt
et in uidicio et pii et impii. Cum enim dñs ab
ocłis discipulorum ferretur in cęlum: sonuit uox
angłica intuentib eum. Uiri galilei: quid statis
intuentes in cęlum: Iste iħe sic ueniet: quomodo
eum uidistis euntem in cęlum. Sic ergo. sic in ead̾
forma: quia de impiis dictum est. Uidebunt in
quem pupugerunt. Uidebunt uidicaturum:
quem irriserunt uidicatum. Ipsa itaq forna ser¬
ui in uidicio conspicua erit et iustis et inustis:
et piis et impus. et fidelib et infidelib. Quid

Expanded text:
quod modo transitu saeculi hujus colligitur: ducitur enim ad quamdam visionem ineffabilem, quam non merebuntur impii. Caeterum forma servi cum hic esset, visa est ab impiis: viderunt eam qui crediderunt, viderunt et qui occiderunt. Ne aliquid magnum putes videri formam illam, viderunt amici, viderunt inimici; et quidam videntes interfecerunt, quidam non videntes crediderunt. Hanc ergo formam servi, quam hic jam in humilitate viderunt et pii et impii, videbunt et in judicio et pii et impii. Cum enim Dominus ante oculos discipulorum suorum ferretur in coelum, sonuit vox angelica intuentibus eum: «Viri Galilaei, quid statis intuentes in coelum? Iste Jesus sic veniet, quomodo eum vidistis euntem in coelum» . «Sic» ergo, «sic,» in eadem forma: quia de impiis dictum est, «Videbunt in quem pupugerunt» . Videbunt judicaturum, quem irriserunt judicatum. Ipsa itaque forma servi in judicio conspicua erit et justis et injustis, et piis et impiis, et fidelibus et infidelibus. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eẽt absconditum quod predicatum crede¬
remus: et oredendo aduidendum ꝑueniremus.
Quam enim multa multitudo dulcedinis tuȩ
dñe : quam abscondisti timentib te. Ergo
abscondisti. Et remanserunt: Absit. Perfecisti
aut sꝑantib in te. Mirabile ergo misteriũ
xp̃i sedentis in dextera dĩ. occultatum est
ut crederetur: subtractum est ut sꝑaretur.
Spe enim salui facti sumus. Spes enim que ui¬
detur: non est spes. Quod enim uidet quis.
quid sꝑat: Apłi uerba sunt. Recognoscitis
quidem: s propt̾ rudes commendo. Quid
ergo ait apłs: Spe inquit salui facti sumus.
Spes aut̃ que udetur: non est spes. Quod eni
udet quis. quid sꝑat: Si aut̃ quod non

Expanded text:
nisi esset absconditum quod praedicatum credenisi esset absconditum quod praedicatum crederemus, et credendo ad videndum perveniremus. «Quam» enim «multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te!» Ergo «abscondisti,» et remanserunt? Absit: «Perfecisti autem sperantibus in te» . Mirabile ergo mysterium Christi sedentis ad dexteram Dei: occultatum est ut crederetur, subtractum est ut speraretur. «Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat?» Apostoli verba sunt. Recognoscitis quidem, sed propter rudes commendo. Quid ergo ait Apostolus? «Spe,» inquit, «salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
exaltauit a mortius. et donauit illi nomen
quod est suꝑ om̃e nomen: ut in nomine ihu
om̃e genu flectatur. cȩlestium terrestrium et
donauit nomen quod est suꝑ om̃e nomen:
ut in nomine iħu omne genu flectatur.
cȩlestium terrestrium et infernorum. Ubi erit
dauid. ut ei non sit dñis: In cęlo sit. in terra
sit. in inferno sit: dñs eius erit qui est dñs
cȩlestium terrestrium et infernorum. Gau¬
deat ergo nobiscum et dauid filii sui natiui¬
tate honoratus. dominatu liberatus: et
gaudens dicat. ut a gaudentib audiatur: dix̃
dñs dño meo sede a dextris meis. donec ponã
inimicos tuos scabellum pedum tuoꝵ. Sede
non solum in alto s in occulto: excellens ut
dñeris: latens ut ciedaris. Que enim eẽt mer¬
ces fidei: nisi laceret quod credimus: Alerces
aut fidei est: udere quod credidimus anteꝗ
uiderenus. Sicut aut scriptura ꝑsonat: uis¬
tus ex fide uiuit. Non ergo eẽt iusticia fidei.

Expanded text:
exaltavit a mortuis, et donavit illi nomen exaltavit a mortuis, et donavit illi nomen quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et «donavit nomen quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium etDavid, ut non ei sit Dominus? In coelo sit, in terra sit, in inferno sit: Dominus ejus erit, qui est Dominus coelestium, terrestrium et infernorum. Gaudeat ergo nobiscum David, filii sui nativitate honoratus, dominatu liberatus: et gaudens dicat, ut a gaudentibus audiatur: Dixit Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» 8. «Sede,» non solum in alto, sed et in occulto: excellens ut domineris, latens ut credaris. Quae enim esset merces fidei, nisi lateret quod credimus? Merces autem fidei est, videre quod credidimus antequam videremus. Sicut autem Scriptura personat, «Justus ex fide vivit» . Non ergo esset justitia fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
cionem a mortius. et in celis ascensionem. factũ
est iam. nec uidimus. s credimus: in libris le¬
gimus: predicatum audiuimus: fide retinemus.
Unde et eo ipso quod erat filius dauid xp̃e: factꝰ
est dñs dauid. Illud enim quod natũ ẽ. ex semi¬
ne dauid: ita honoratum est ut eẽt et dñs
daud. lta miraris hoc: quasi et in rebus huma¬
nis ista non fiant. Si enuim contingat filium
cuusquam regem fieri patre priuato: nõne
erit diis patris: Ad mirabilius est quod potest
contingere: ut non solum rex factus priuati
carnem accepit dep̃c. quod in carne mortuus
est. quod in eadem carne resurrexit. quod
in eadem ascendit in celum. et sedet ad dex¬
teram patris: et in eadem ipsa carne sic hono¬
rata. sic clarificata. sic in cęlestem habitum
commutata: et filius est dauid. et dĩis ẽ. dauid.
Scđ̾m hanc enim dispensationem transitus xp̃i.
etiam illud ab apło dicitur propter quod eũ

Expanded text:
tionem a mortuis, et in coelos ascensionem. Factum tionem a mortuis, et in coelos ascensionem. Factum est jam; nec vidimus, sed credidimus: in Libris legimus, praedicatum audivimus, fide retinemus. Unde et eo ipso quod erat filius David Christus, factus est Dominus David. Illud enim quod natum est ex semine David, ita honoratum est, ut esset et Dominus David. Ita admiraris hoc, quasi et in rebus humanis ista non fiant. Si enim contingat filium cujusquam regem fieri patre privato, nonne erit dominus patris? Admirabilius est quod potest contingere, ut non solum rex factus privati carnem accepit Christus, quod in carne mortuus est, quod in eadem carne resurrexit, quod in eadem ascendit in coelum et sedet ad dexteram Patris, et in eadem ipsa carne sic honorata, sic clarificata, sic in coelestem habitum commutata, et filius est David, et Dominus est David. Secundum hanc enim dispensationem transitus Christi, etiam illud ab Apostolo dicitur: «Propter quod illum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Neq enim dño contradicere licet. dauid
inquit in sp̃u dicit eum dñm. Ipse ergo dauid de
xp̃o quid dicit: Nam ipsi dauid psalmus. et iste
est totus titulus: simplex. sine figura questionis. si¬
ne ullo modo difficultatis. Quid ergo dicit dđ:
Dixit dñs dño meo sede adextris meis: donec ponã
mimicos tuos scabellum pedum tuoꝵ. Quid est
scabellum pedum tuoꝵ e Quod est sub pedib
tius. Scabellum enim pedum: sub pedibus est.
audiumus:. s loquenti quod audiuit et scri¬
benti oredidinus. Audiuit ergo prorsus. audiuit
in quodam secretario ueritatis. in quodam mis¬
terii sc̃uario: ubi ꝓpħȩ in occulto audierunt
quod in aꝑto predicauerunt. Ibi dauid audi¬
uit: qui eum fiducia magna dicit. dixxit dñs
dño meo sede a dextris meis donec ponam i¬
micos tuos scabellum pedum tuoꝵ. Nouimus
xp̃m sedere ad dexteram patris: post resurrec¬

Expanded text:
dicit: neque enim Domino contradicere licet: «David,» dicit: neque enim Domino contradicere licet: «David,» inquit, «in spiritu dicit eum Dominum.» Ipse ergo David de Christo quid dicit? Nam, «Ipsi David Psalmus:» et iste est totus titulus, simplex, sine figura quaestionis, sine ullo nodo difficultatis. Quid ergo dicit David? «Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Quod est, «scabellum pedum tuorum;» hoc est, «sub pedibus tuis:» scabellum enim pedum sub pedibus est. audivimus; sed loquenti quod audivit et scribenti credidimus. Audivit ergo prorsus, audivit in quodam secretario veritatis, in quodam mysteriorum sanctuario: ubi Prophetae in occulto audierunt, quod in aperto praedicaverunt; ibi audivit David, qui cum fiducia magna dicit, «Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Novimus Christum sedere ad dexteram Patris post resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
eus negasti: s modum in quo id fieret inquisisti.
Dicit eum inquit dauid dñm. Quomodo filius eiꝰ
est non nego: s dic quomodo. Ergo illi ex litteris
quas legebant et non intelligebant. si in ista int̾¬
rogatione recolerent modum: nonne responde¬
rent. quomodo interrogas: Ecce uirgo accipiet
in utero et pariet filium: et uocabunt nomen
eius hemmanuel: quod est interpretatum nob̾¬
cum ds̃. Accipiet iurgo in utero. iurgo ex semine
dauid: pariet filium. ut sis filius dauid. Erant
enim ioseph et maria: de domo et patria dauid.
Peꝑit ergo illa uirgo ut eẽt filius dauid: s ille que
peꝑit. Uocabunt nomen eius hemmanuel: id ẽ¬
nobiscum ds̃. Ecce habes et dĩm dauid. Aliquid
nobis fortassis ex hac re quomodo xp̃c et filius sit
dauid et dñs dauid: etiam psalmus iste intimauit.
Audiamus ergo: et ꝑtractemus eum. Pulsemus pie¬
tate: ex torqueamus karitate. Dauid ergo ipse

Expanded text:
ejus negasti, sed modum quo id fieret inquisisti. ejus negasti, sed modum quo id fieret inquisisti. «Dicit eum,» inquis, «David Dominum;» quomodo filius ejus est? non nego, sed dic quomodo. Illi ergo ex Litteris quas legebant, et non intelligebant, si in ista interrogatione recolerent modum, nonne responderent: Quomodo interrogas? «Ecce virgo accipiet in utero, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus» . Accipiet virgo in utero, virgo ex semine David pariet filium, ut sit filius David: erant enim Joseph et Maria de domo et patria David . Peperit ergo virgo illa, ut esset filius David. Sed ille quem peperit, «vocabunt nomen ejus Emmanuel, Nobiscum Deus:» ecce habes et Dominum David. 7. Aliquid nobis fortassis ex hac re, quomodo Christus et filius sit David, et Dominus David, etiam psalmus iste intimabit. Audiamus ergo, et pertractemus eum; pulsemus pietate, extorqueamus charitate. David ergo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. Ergo interrogemur: et respondeamus.
Quid uobis uidetur de xp̃o cuius est filius: dicant
concordantia ora xp̃iana: dauid. Referat et
doctor: et reuocet nobis. Quomodo ergo dauid
in sp̃u dicit eum dñni : dixit dñs dĩo ieo sede
ad dexteram meam. donec ponam inimicos tu¬
os sub pedibus tius: Quomodo nos diceremus: ni¬
si ate disceremuse Nunc aut̃ quia didicimus:
dicimus In principio eras uerbum: et uerbum
eras aput dm̃: et ds̃ eras uerbum. Onũa perte
facta sunt. Ecoe dñs dauid. S nos propter infir¬
mitatem nr̃am quia caro desꝑata iacebamus:
uerbum caro factus es ut habitares in nobis. Ecce
filius dauid. Certe tu informa dĩ cum eẽs. nõ rapi¬
nam arbitratus es ẽẽ aequalis dõ: idõ dñs dauid
S temet ipsum exmnanisti. formam serui accipiens:
inde filius dauid. Deniq et in ipsa in terrogatio¬
ne tua dicens. quomodo filius eius est. non te filium

Expanded text:
David.» Ergo interrogemur et respondeamus: David.» Ergo interrogemur et respondeamus: «Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est?» Dicant concordia ora christiana: «David.» Referat et Doctor, et revocet nobis: «Quomodo ergo David in spiritu dicit eum Dominum? Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis.» Quomodo nos diceremus, nisi a te disceremus? Nunc ergo quia didicimus, dicimus: In principio eras Verbum, et Verbum eras apud Deum, et Deus eras Verbum; omnia per te facta sunt: ecce Dominus David. Sed propter infirmitatem nostram, quia caro desperata jacebamus, Verbum caro factum es, ut habitares in nobis : ecce filius David. Certe tu in forma Dei cum esses, non rapinam arbitratus es esse aequalis Deo; ideo Dominus David: sed temetipsum exinanisti formam servi accipiens ; inde filius David. Denique et in ipsa interrogatione tua dicens, «Quomodo filius ejus est?» non te filium
Abbreviated transcription (Latin):
dauid: confiteamur ut illumnari mereamur. Senti¬
mus enim intranseuitem filium dauid: et illumi¬
namur a dño dauid. Ecce ergo quia magister ur̃
int̾rogauit uideos: et idõ non responderunt. qr
discipłi ẽẽ noluerunt. Ecce si nos interrogaret:
quid responderemus: Defecerunt in hac interro¬
gatione iudei: ꝓficiant ap̃iani. Non ꝑturbentur.
s erudiantur. Non enim dñs in terrogat scire uo¬
lens: s tanquam doctor interrogat. Dicerent
miseri udei: tu dic nobis. Maluerunt inflata
taciturnitate dirumpi: quam humili confessione
edoceri. Dicat gͦ nobis magister ur: et uideamus
quid interroganti respondeamus. Quid uobis ui¬
detur de xp̃o: cuius est filius: Respondeamus
omĩno quod iudei: s non remaneamus ubi uidĩ
Recolamus euangłium quod credidimus. Liber ge¬
nerationis iħu xp̃i. filiidauid. Non quia in terro
esto xp̃m iħm resurrexisse a mortuis ex semine

Expanded text:
David confiteamur, ut illuminari mereamur. SentiDavid confiteamur, ut illuminari mereamur. Sentimus enim transeuntem filium David, et illuminamur a Domino David. 6. Ecce ergo quia Magister noster interrogavit Judaeos, et ideo non responderunt, quia discipuli esse noluerunt; ecce si nos interrogaret, quid responderemus? Defecerunt in hac interrogatione Judaei, proficiant Christiani; non perturbentur, sed erudiantur. Non enim Dominus interrogat discere volens, sed tanquam doctor interrogat. Dicerent miseri Judaei: Tu, dic nobis. Maluerunt inflata taciturnitate disrumpi, quam humili confessione edoceri. Dicat ergo nobis Magister noster, et videamus quid interroganti respondeamus: «Quid vobis videtur de Christo? cujus est filius?» Respondeamus omnino quod Judaei, sed non remaneamus ubi Judaei. Recolamus Evangelium quod credimus: «Liber generationis Jesu Christi, filii David.» Non quia interrogesto Christum Jesum resurrexisse a mortuis, ex semine
Abbreviated transcription (Latin):
quod stat. Altud est inquam transitorium dĩu:
aliuid stabile dñ. Transitorium dĩ: uirguiis par¬
tus uerbi incarnatio. etatum gradatio. muiracłoꝵ
ex inbicio. passionum ꝑsecutio. mors. resurrectio.
ascensio in celum. Hoc totum transitorium fuit.
Nonenim ad huc xp̃c nascitur. aut adhuc moritur.
aut adhuc resurget: aut adhuc ascendet in cęlũ.
Nonne uidetis ista facta ꝑ tempora cucurrisse: per
tempora exhibuisse uiatorib quiddam transitori¬
um ne in uia remanerent. s ad patriam ꝑuenirẽt
Deniq et illi ceci ad uam sedebant: ibi transeuntẽ
senseruit. et clamando tenuerunt. In uia ergo
scłi huius hoc transitorium sui dñs oꝑatus est:
et hoc transitorium ꝑtinet ad filium dauid. Idõ
illi dño transeunti clamauerunt miserere nr̃i
fili dauid: tanquam dicerent. filium dauid in
transeuntem cognoscimus: filium dauid factum
intransitu discimus. Agnoscamus ergo et nos filiũ

Expanded text:
quod stat. Aliud est, inquam, transitorium Domini, quod stat. Aliud est, inquam, transitorium Domini, aliud stabile Domini. Transitorium Domini, Virginis partus, Verbi incarnatio, aetatum gradatio, miraculorum exhibitio, passionum perpessio, mors, resurrectio, ascensio in coelum: hoc totum transitorium fuit. Non enim adhuc Christus nascitur, aut adhuc moritur, aut adhuc resurgit, aut adhuc ascendit in coelum. Nonne videtis ista facta, per tempora cucurrisse, per tempora exhibuisse viatoribus quiddam transitorium, ne in via remanerent, sed ad patriam pervenirent? Denique et illi caeci ad viam sedebant, ibi transeuntem senserunt, et clamando tenuerunt. In via ergo saeculi hujus hoc transitorium sui Dominus operatus est, et hoc transitorium pertinet ad filium David. Ideo illi Domino transeunti: «Miserere nostri, fili David.» Tanquam dicerent: Filium David in transeunte cognoscimus, filium David factum in transitu discimus. Agnoscamus ergo et nos, et filium
Abbreviated transcription (Latin):
eredamus inquam et dicamus et filium dđ̃
et dñm dauid. Non erubescamus de filio dđ.
ne iratum inueniamus dñm dauid. Hoc eñi
nomine illum rectissue transeuntem appel¬
lantes ceci: illuminari meruerunt. Transibat
aut iħc. Et illi audito sonitu transeuntis tur¬
bȩ. aure iam illum cognoscentes. quod nondũ
poterant ocłis: acclamauerunt uoce magna
et dixerunt. Mliserere nr̃i fili dauid. ĩ urbe
aut̃ illos increpabant ut tacerent: et illi ni¬
chilominus lucis desiderio turbarum contra¬
dictionem iuncentes. inclamando ꝑseuerauer̃¬
rauerunt: transeuntem tenuerunt. et a tan¬
gente illuminari meruerunt. Dicebant ͦ
transeunti. Miserere nr̃i fili dauid. Stetit᷑
ille: et uicto ab eis clamore contradicentiũ.
quid inquit iuiltis ut faciam uobis: Et illi. dño:
ut uideamus. Cetigit et aꝑuit occłos eoꝵ: uide¬
runt presentem quem senserant transeuntem.
Aliquid ergo transitorium diis fecit: est aut̃ aliud

Expanded text:
credamus, inquam, et dicamus et filium David, credamus, inquam, et dicamus et filium David, et Dominum David. Non erubescamus de filio David, ne iratum inveniamus Dominum David. 5. Hoc enim nomine illum rectissime transeuntem appellantes caeci, illuminari meruerunt. Transibat enim Jesus, et illi audito sonitu transeuntis turbae, aure jam cognoscentes quod nondum poterant oculis, acclamaverunt voce magna, et dixerunt: «Miserere nostri, fili David.» Turbae autem illos increpabant, ut tacerent: et illi nihilominus, lucis desiderio, turbarum contradictionem vincentes, in clamando perseveraverunt; transeuntem tenuerunt; et a tangente illuminari meruerunt. Dicebant enim transeunti: «Miserere nostri, fili David.» Stetit ille, et victo ab eis clamore contradicentium: «Quid,» inquit, «vultis ut faciam vobis?» Et illi, «Domine, ut videamus.» Tetigit et aperuit oculos corum; viderunt praesentem, quem senserant transeuntem . Aliquid ergo transitorium Dominus fecit: est autem aliud
Abbreviated transcription (Latin):
cula apłs ꝓ euangłio suo. id est ꝓ dispensatione
euangłica quã popłis predicabat. quam popłis
impendebat: ille qui mane rapiebat. cum es¬
cas ad uesꝑum diuidebat. Laborabat ergo usq
xp̃m iłim resurrexisse a mortius exx semine
dauid. Pro hoc euangłio apłs laborabat: et
tamen de hoc xp̃c interrogabat. Et respon¬
dentib uideis quod predicabat apłs. retulit
uocem tanquam contradictionis: et ait. Quo¬
modo ergo dauid in sp̾̃u: dicit eum dñm: Et
interposuit testimonium de hoc psalmo:
dixit dñs dño meo. Si eigo in sp̃u ille dicit
eum dñm: quomodo filius eus est : Iudȩi
sub hac interrogatione tacuerunt: quid res¬
ponderent deinceps non inuenerunt: nec ta
men cum dñm quesierunt: quia et ipsum
eẽ filium dauid non agnouerunt. Nos aut̃
fr̃s credamus et dicamus. corde enim creditur
ad iusticiam. ore aut̃ conffessio fit ad salutem:

Expanded text:
cula Apostolus pro evangelio suo, id est pro dispensatione cula Apostolus pro evangelio suo, id est pro dispensatione evangelica, quam populis praedicabat, quam populis impendebat: ille qui mane rapuerat, escas ad vesperum dividebat . Laborabat ergo usque stum Jesum resurrexisse a mortuis, ex semine David.» Pro hoc evangelio Apostolus laborabat: et tamen de hoc Christus interrogabat; et respondentibus Judaeis quod praedicabat Apostolus, retulit vocem tanquam contradictionis, et ait: «Quomodo ergo David in spiritu dicit eum Dominum?» et interposuit testimonium de hoc psalmo, «Dixit Dominus Domino meo. Si ergo in spiritu dicit eum Dominum, quomodo filius est ejus?» Judaei sub hac interrogatione tacuerunt; quid responderent deinceps non invenerunt: nec eum tamen Dominum quaesierunt, quia et ipsum esse illum filium David non agnoverunt. Nos autem, fratres, credamus, et dicamus: corde enim creditur ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem :
Abbreviated transcription (Latin):
SEDE.A
DE ATRISNIS
donec ponam inimicos tuos scabellum pedũ
tuorum. Hauc eigo questionem uideis propo¬
sitam a dño: in ipso ingressu psalmi ꝑtractare
debemus. Si enim quod responderunt iudȩi
exrigatur a nobis. utrum confiteamur et nos
an negemus: absit ut negenus. Si dicatur no¬
bis xp̃c filius est dauid an non est: si dixerimꝰ
non. contradicimus euangłio. Namq matheo
scribente.: sic incipit euangłm. Liber genera¬
cionis iħu xp̃i: filii dauid. E uangłista dicit
librum se scribere generationis iħu xp̃i. filii
h abet hoc non solum suspitio uidoꝵ: s et fides
xp̃ianorum. Adhuc alia firmam̃ita conspicio.
Dicit apłs: qui factus est ei ex semine dauid
scđ̾m carnem. Dicit etiam ad timotheum.
Memor esto xp̃m iħm resurrexisse a mortius ea
semine dauid: scđm euangłium ineum. Et de
ipso euangłio quid dicit: In quo laboro usq ad
iuncula tanquam malefaciens: s sermo dei
non est alligatus. Laborabat ergo usq ad uin¬

Expanded text:
Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Hanc ergo quaestionem Judaeis propositam a Domino, in ipso ingressu Psalmi pertractare debemus. Si enim quod responderunt Judaei exigatur a nobis, utrum confiteamur et nos, an negemus; absit ut negemus. Si dicatur nobis, Christus filius est David, annon est? si dixerimus non, contradicimus Evangelio; namque Matthaeo scribente, sic incipit Evangelium: «Liber generationis Jesu Christi filii David» . Evangelista dicit librum se scribere generationis Jesu Christi, fiHabet hoc non solum suspicio Judaeorum, sed et fides Christianorum. Adhuc alia firmamenta conspicio. Dicit Apostolus, «Qui factus est ei ex semine David secundum carnem» : dicit etiam ad Timotheum, «Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum evangelium meum.» Et de ipso evangelio quid dicit? «In quo laboro usque ad vincula, tanquam malefaciens; sed sermo Dei non est alligatus» . Laborabat ergo usque ad vin
Abbreviated transcription (Latin):
torrens iste : natiuitatem et mortem. Suscep̃
hanc xp̃c: natus est. mortuus est. Ita et de
torrente in uia bibit. Exxultauit enim sicut
gygas : ad currendam uiam. De torrente ergo
in ua bibit: quia in uia peccatoꝵ non stetit.
Quia ergo de torrente in uia bibit. ꝓptea ex¬
altauit capud : id est quia humiliatus est et
factus est subditus usq ad mortem. mortem
aut̃ crucis: propt̾ea eum ds̃ exaltauit a mor¬
tuis. et donauit ei nomen quod est suꝑ om̃e

Expanded text:
torrens iste, nativitatem et mortem: suscepit torrens iste, nativitatem et mortem: suscepit hanc Christus; natus est, mortuus est: ita «de torrente in via» bibit. «Exsultavit» enim «sicut gigas ad currendam viam» . «De torrente» ergo «in via» bibit; quia «in via peccatorum non stetit» . Quia ergo «de torrente in via» bibit; «propterea» exaltavit «caput:» id est, quia humiliatus est, «et factus est subditus usque ad mortem, mortem autem crucis; propterea eum Deus exaltavit a mortuis, et donavit ei nomen quod es
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamus et in uia bibentem de torrente. Pruno
quid est torrens: Proflugio mortalitatis huma¬
ne. Sieut enim torrens pliuualis aquis colligit᷑.
redundat. ꝑstrepit. currit. et currendo decur¬
rit .i. cursum finit: sic est om̃is iste cursus mor¬
talitatis. Nascuntur homines. uiuunt. morum¬
tur: et aliis morientib alii nascuntur: rursũ¬
q aliis morientib alii oriuntur. Succedunt.
accedunt. decedunt: nec manebunt. Quid
hic tenetur: Quid non currit: Quid non
quasi de pluiua collectum it in abissum:
Q uomodo enuim fluuius repente collectus de plu¬
iua. de guitis ymbrium. it in mare: nec appa¬
ret. nec apparebat antequam de pluuia colli¬
geretur: sic hoc genus humanum de occultis
colligitur. et profluit morte. Rursum in occul¬
to ꝑgit: medium hoc sonat et transit. De
hoc torrente bibit ille: non est dedignatus
bibere de hoc torrente. Bibere enim de hoc
torrente illi erat: nasci et mori. Hoc habet

Expanded text:
Videamus et in via bibentem de torrente. Primo Videamus et in via bibentem de torrente. Primo quis est torrens? Profluxio mortalitatis humanae. Sicut enim torrens pluvialibus aquis colligitur, redundat, perstrepit, currit, et currendo decurrit, id est, cursum finit; sic est omnis iste cursus mortalitatis. Nascuntur homines; vivunt, moriuntur; et, aliis morientibus, alii nascuntur, rursusque, illis morientibus, alii oriuntur: succedunt, accedunt, decedunt, nec manebunt. Quid hic tenetur? quid non currit? quid non quasi de pluvia collectum it in abyssum? Quomodo enim fluvius repente collectus de pluvia, de guttis imbrium, it in mare, nec apparet; nec apparebat, antequam de pluvia colligeretur: sic hoc genus humanum de occultis colligitur, et profluit; morte rursum in occultum pergit; medium hoc sonat, et transit. De hoc torrente bibit ille; non est dedignatus bibere de hoc torrente. Bibere enim de hoc torrente, illi erat nasci et mori. Hoc habet
Abbreviated transcription (Latin):
altum erexisti: bonum est ut te ipsum deicias.
Humilis reddaris: sedentis ad dexteram patris pedi¬
bus ꝓuoluaris : ut fiat in te riuna construenda.
Mam si ꝑmanes in mala altitudine: tunc deicieris.
quando non edificaberis. Et enim de talibus
dicit alio loco seriptura. Destrue illos. et non edi¬
ficabis eos. Proculdubio non diceret de quib dã
destrue eos et non edificabis eos: nisi quosdam
ita destrueret ut edificaret. Quod fit hoc tẽpore:
cum xp̃c in gentib ita uidicat. ut repleat ru¬
inas. Conquassabit capita suꝑ tram multa.
Hic suꝑ terram: in hac uita conquassabit capita
multa. De suꝑbis humiles facit. Et audeo dic̃e
fr̃s mei. utile est capite quassato hic humiliter
ambulare: quani capite erecto in uidicium ȩter¬
ne mortis incidere. Multa capita conquassabit
runas faciendo: s replendo edificabit. De torrẽ¬
te in uia bibet: propterea exaltabit caput.

Expanded text:
altum erexisti. Bonum est ut teipsum dejicias, altum erexisti. Bonum est ut teipsum dejicias, humilis reddaris, sedentis ad dexteram Patris pedibus provolvaris, ut fiat in te ruina construenda. Nam si permanes in mala altitudine, tunc dejicieris, quando non aedificaberis. Etenim de talibus dicit in alio loco Scriptura, «Destrue eos, et non aedificabis eos» . Procul dubio non diceret de quibusdam, «Destrue eos, et non aedificabis eos;» nisi quosdam ita destrueret, ut aedificaret. Quod fit hoc tempore, cum Christus in gentibus ita judicat, ut repleat ruinas. «Conquassabit capita super terram multa.» Hic, «super terram,» in hac vita, «conquassabit capita multa.» De superbis humiles facit: et audeo dicere, fratres mei, utile est capite quassato hic humiliter ambulare, quam capite erecto in judicium aeternae mortis incidere. Multa capita conquassabit ruinas faciendo, sed replendo aedificabit. 20. «vete in via bibet; propterea exaltabit caput.»
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlo ad dexteram patris sederet. ut et in terra qua
occultis. Erit enim et uidicium manifestum: uidi¬
cabit in gentibus. Alodo enim fit: ꝑut memoria
eorum cum strepitu. In ipso psalmo qui est ꝓ occul¬
tis. dictum est ꝑit memoria eoꝵ cum strepitu. et
dñs in ęt̾num ꝑmanet: parabit in uidicio sedem
suam et ipse udicabit orbem terrarum in equi¬
tate. Ibi dictum est increpasti gentes et ꝑit imn¬
pius: nomen eorum delesti in ȩternum. hic occultȩ
agitur. In die irȩ suę conquassabit reges: udicabit
in gentib. Quomodo: audi quod sequitur. Re¬
plebit ruinas. Modo sic uidicat in gentib ut re¬
pleat riunas : nam quando in fine uidicauerit.
dampnabit ruinas. Replebit ruinas. Quas ruinas:
Q uisquis a nomine eius tunuerit: cadet. Cum cecide¬
rit. euertetur quod erat: ut edificetur quod nõ
erat. Iudicabit in gentibus: replebit runas. Quis¬
quis contumax es in xp̃m: casuram turrem in

Expanded text:
in coelo ad dexteram Patris sederet, ut et in terra in in coelo ad dexteram Patris sederet, ut et in terra in occultis;» erit enim et judicium manifestum: «Judicabit in gentibus.» Modo enim fit, «Periit memoria eorum cum strepitu.» In ipso psalmo est, «Pro occultis: Periit memoria eorum cum strepitu, et Dominus in aeternum manet; paravit in judicio sedem suam, et ipse judicabit orbem terrarum in aequitate.» Ibi dictum est, «Increpasti» «gentes, et periit impius; nomen eorum aelesti in aeternum» : hoc occulte agitur. «In die» ergo «irae suae conquassavit reges. Judicabit in gentibus.» Quomodo? Audi quod sequitur: «Replebit ruinas.» Modo sic judicat in gentibus, ut repleat ruinas: nam quando in fine judicaverit, damnabit ruinas. «Replebit ruinas:» quas ruinas? Quisquis a nomine ejus timuerit, cadet: cum ceciderit, evertetur quod erat, ut aedificetur quod non erat. «Judicabit in gentibus, replebit ruinas.» Quisquis contumax es in Christum, casuram turrem in
Abbreviated transcription (Latin):
mini inseribitur ꝓ occultis filii: et ibi ostendit᷑
iudicium occultum. ue occultȩ. lratoᷤ iuiuunt:
qui in lapideni illum offendunt. conquassantus.
Et quo ualet quod conquassanturs audi et de uidi¬
cio futuro. Quia qui offenderit in lapidem illum
ait: conquassabitur. Suꝑ quem uero ceciderit la¬
pis ille: conteret eum. Cum ergo offenditur in eũ.
quasi humilis iacet: et tunc conquassat. Cum aut̃
conteret. desuꝑ ueniet. Uidete quemadmodum
his binis uerbis conquassabit et conteret. offen¬
dit in eum et ueniet suꝑ eum: distributa sunt duo
tempora humilitatis et claritatis xp̃i: occultȩ pe¬
ne. et uidici futuri. Eum non conteret ueniens:
quem non quassat iacens. lacens dico: tanquam cõ¬
temptibilis apparens. Nam ille adextris dĩ est: et
ualide ex alto clamauit. Saule saule: quid me ꝑ¬
sequeris: S tamen quamius de cęlo. non diceret
quid me ꝑsequeris quem nemo tangebat: nisi ita

Expanded text:
mini, inscribitur, «Pro occultis filii;» et ibi ostenditur mini, inscribitur, «Pro occultis filii;» et ibi ostenditur judicium occultum irae occultae. Irato Deo vivunt qui in lapidem illum offendunt; conquassantur. Et quo valet quod conquassantur? Audi et de judicio futuro: «Quia qui offenderit in lapidem illum,» ait, «conquassabitur; super quem vero ceciderit lapis ille, conteret eum» . Cum ergo offenditur in eum, quasi humilis jacet; tunc conquassat: cum autem conteret, desuper veniet. Videte quemadmodum his binis verbis, conquassabit et conteret, offendit in eum et veniet super eum, distributa sunt duo tempora, humilitatis et claritatis Christi, occultae poenae et judicii futuri. Eum non conteret veniens, quem non conquassat jacens. Jacens dico, tanquam contemptibilis apparens. Nam ille a dextris Dei est, et valide ex alto clamavit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Sed tamen quamvis de coelo, non diceret, «Quid me persequeris?» quem nemo tangebat, nisi ita
Abbreviated transcription (Latin):
ergo adextris tius conquassabit in die irȩ suȩ
reges. Quos reges queris: Excidit tibi. astiterunt
reges terre : et principes conuenerunt in unum
aduersus dñm. et aduersus xp̃m euis: Hos reges
conquassauit gła sua: et pondere nominis sui.
Infirmos reddidit reges: ut non possent efficere
quod uolebant. Conati enim sunt multum delere
nomen xp̃ianum de terra et non potuerunt: qr
qui offenderit in lapidem illum conquassabitur.
Offenderunt ergo in lapidem offensionis: et idõ
conquassati sunt reges: cum dicunt quis est xp̃c.
nescio quis uideus. nescio quis galileus. sic occisꝰ
sic mortuus. Lapis est ante pedes tuos: quasi uilt̾
et humiliter iacens. Idõ contempnendo offendis
offendendo cadis: cadendo quassaris. Si ergo
tanta est ira occulti: quod erit uidicium mani¬
festi: Audistis iram occulti: de qua psalmus seri¬
bitur ꝓ occultis filii. Honus psalmus si bene me¬

Expanded text:
ergo «a dextris tuis conquassavit in die irae suae ergo «a dextris tuis conquassavit in die irae suae reges.» Quos reges, quaeris? Excidit tibi, «Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et adversus Christum ejus» ? Hos reges conquassavit gloria sua, et pondere nominis sui infirmos reddidit reges, ut non possent efficere quod volebant. Conati enim sunt multum delere nomen christianum de terra, et non potuerunt; quia «qui offenderit in lapidem illum, conquassabitur» . Offenderunt ergo in lapidem offensionis, et ideo conquassati sunt reges, cum dicunt: Quis est Christus? Nescio quis Judaeus, nescio quis Galilaeus, sic occisus, sic mortuus. Lapis est ante pedes tuos, quasi viliter et humiliter jacens: ideo contemnendo offendis, offendendo cadis, cadendo quassaris. Si ergo tanta est ira occulti, quod erit judicium manifesti? Audistis iram occulti, de qua psalmus inscribitur, «Pro occultis filii:» nonus psalmus, si bene me
Abbreviated transcription (Latin):
meo sede adextris meis: ipse uirauit. tu es sacerdos
i ȩternum scđ̃m ordinem inelchisedech. Et ad
ipsum diĩm qui uirauit sermo directus est: dñs
adextris tius. Otu dñe qui uirasti et dixxisti tu es
sacerdos in ȩternũ scđ̾m ordinem melchisedech:
ipse sacerdos in ȩternum. dñs est adextris tius.
Ipse inquam sacerdos in eternum de quo iurasti.
dñs est adextris tuis: quia eidem dño meo dixxis¬
ti sede a dextris meis. quoadusq ponam inimicos
tuos scabellum pedum tuoꝵ. Iste ergo dñs qui
est adextris tius de quo uirasti. et eui uirasti dicẽs
tu es sacerdos in ȩternum scđm ordinem melchise¬
dech: conquassabit in die irȩ suȩ reges. Ipse utiq
te. quid aget sacerdos in eternum: Quid aget:
Qui est ad dexteram dĩ et interpellat pro nobis.
tanquam sacerdos intrans in interiora. uł in scã
scoꝵ. in secreta cęlorum: ille solus non habens
peccatum. et idõ facile mundans a peccatis: ille

Expanded text:
is,» ipse «juravit. Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec;» et ad ipsum Dominum qui juravit, sermo directus est, «Dominus a dextris tuis.» O Domine, qui jurasti et dixisti, «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec;» ipse «sacerdos in aeternum, Dominus est a dextris tuis;» ipse, inquam, «sacerdos in aeternum,» de quo jurasti, «Dominus» est «a dextris tuis:» quia eidem Domino meo dixisti, «Sede a dextris meis, quoadusque» «ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Iste ergo Dominus qui est a dextris tuis, de quo jurasti, et cui jurasti dicens, «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec, Conquassavit» «in die irae suae reges.» Ipse utiqute: quid agit sacerdos in aeternum? quid agit, qui est ad dexteram Dei, et interpellat pro nobis , tanquam sacerdos intrans in interiora vel in sancta sanctorum, in secreta coelorum, ille solus non habens peccatum, et ideo facile mundans a peccatis ? Ille