comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
throni. Et suꝑ sumlitudunie throni.
similitudo quasi aspectus hominis
desuꝑ. Ubi nos posuimꝰ. pennȩ eoꝵ
rectȩ. & quasi sonũ uel uocem subli¬
eorum extente & uolantes. et quasi
uocem fortis. quod inhebraico dicit᷑
saday: multaq & in hoc et in aliis
capitulis abeis p̾termissa sunt. quȩ
oblongitudinẽ ponere suꝑ sedi.
Qd autẽ nos manifestiꝰ int̾p̾tati sumꝰ al¬
teriꝰ ad alterum. unum quodq dua-¬
b alis uelabat corpꝰ suũ. & alterum
similit̾ uelabat᷑. ꝓ quo in hebreo scͥp¬
tum ẽ. mulieris ad sororem suam.
uir duab alis uelabat corpꝰ suum.
et uir uelabat᷑ similit̾: ĩdeo post
mulierem uirum posuit inꝑsona
eadem. ne sexum incelestib putare.¬
mus: cum muno atq eodem iuxta
dem similitudo firmamenti. quod
nos appellamus celum: habens spe¬
tiem christalli. quod ẽ purissimum. &
ex aquis mundis atq lucentib minio
frigore concrescere dicit᷑ intantum
ut etiã gelu constricta aqua greco

Expanded text:
ni, similitudo quasi aspectus hominis desuper. Ubi nos posuimus, pennae eorum rectae, et quasi sonum, vel vocem sublieorum extentae et volantes; et quasi vocem fortis: quod in Hebraico dicitur SADDAI  . Multaque et in hoc, et in aliis capitulis ab eis praetermissa sunt, quae ob longitudinem ponere supersedi. Quod autem nos manifestius interpretati sumus, alterius ad alterum: unumquodque duabus alis velabat corpus suum, et alterum similiter velabatur, pro quo in Hebraeo scriptum est, mulieris ad sororem suam, vir duabus alis velabat corpus suum, et vir velabatur similiter: ideo post mulierem virum posuit in persona eadem, ne sexum in coelestibus putaremus: cum in uno atque eodem juxta dem, similitudo firmamenti, quod nos appellamus coelum, habens speciem crystalli, quod est purissimum, et ex aquis mundis atque lucentibus, nimio frigore concrescere dicitur: intantum ut etiam gelu constricta aqua, Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥam uoluntatẽ: quia sp̃c uitȩ erat
in rotis. Tria aut̃e et in animalib
et in rotis parit̾ indicant᷑ cum sta-¬
rent.cum ambularent.cum eleua¬
rent᷑: quȩ & ammalia & rotȩ in cõmu¬
ne faciebant. Neq enĩ stantib anuna¬
lib rotȩ poterant ambulare. nec am¬
bulantib suꝑ t̾ram animalib eleua¬
re se rotȩ:s quoꝵ una erat p̃dicatio.
una erat & requies & cursus et ele¬
uatio. Scdoq dicit᷑. quia sp̃c uitȩ erat
in rotis: ut nequaqͣm uas aliquod
arbitrem᷑ rotarum quasi incarpen¬
tis plaustrorũ redarũq et curruũ
aspicimus: s animantia. immo suꝑ
animantia. animalis enim homo
non recipit ea quȩ sp̃c sunt. Istȩ gͦ
rotȩ inquib erat sp̃c uitȩ. omĩa or¬
dine faciunt atq mensura. Habent¬
q cum amimalib concordiam seqͦn
p̃ter missis sc̃i sp̃c societate gauden¬
tes. Quȩ omĩa. iuxta pͥorem intelli¬
gentiã uariȩ interp̃tationi prudeis

Expanded text:
oluntatem, quia spiritus vitae erat in rotis. Tria autem et in animalibus et in rotis, pariter indicantur, cum starent, cum ambularent, cum elevarentur; quae et animalia et rotae in commune faciebant. Neque enim stantibus animalibus, rotae poterant ambulare, nec ambulantibus super terram animalibus, elevare se rotae, sed quorum una erat actio, una erat et requies et cursus et elevatio. Secundoque dicitur, quia spiritus vitae erat in rotis: ut nequaquam vas aliquod arbitremur rotarum, quas in carpentis plaustrorum rhedarumque et curruum aspicimus, sed animantia, imo super animantia: « Animalis enim homo non percipit ea quae spiritus sunt. Istae ergo rotae, in quibus erat spiritus vitae, omnia ordine faciunt atque mensura, habentque cum animalibus concordiam, sequepraetermissis, sancti Spiritus societate gaudentes. Quae omnia juxta priorem intelligentiam, variae interp
Abbreviated transcription (Latin):
celum: paululumq quid attingit
illud quod inpsalmo canit᷑. Uox comi¬
trui tui inrota. & alibi. quȩ inflam-¬
Emat rotam natiuitatis: quȩ testimo¬
nia quem sensum insuis locis habe¬
ant. non huiꝰ ẽ temporis. Totum autẽ
corpꝰ & dorsa plena oculis apꝓbabit
qui uiderit nichil eẽ in euangłiis qd̾
ñ luceat. & splendore suo mundum
illuminet:ut etiã quȩ parua putan¬
tur & uilia. sp̃c scĩ fulgeant maiesta¬
te. Cumq ambularent animalia.
ambulabant parit̾ & rotȩ iuxta ea:
& cum eleuarent᷑ animalia de terra.
eleuabant᷑ simul & rotȩ. Qͦcumq

Expanded text:
coelum, paululumque quid attingit coelum, paululumque quid attingit illud quod in psalmo canitur: « Vox tonitrui tui in rota . Et alibi: Quae inflammat rotam nativitatis . Quae testimonia, quem sensum in suis locis habeant, non hujus est temporis. Totum autem corpus et dorsa plena oculis approbabit, qui viderit nihil esse in Evangeliis quod non luceat, et splendore suo mundum illuminet, ut etiam quae parva putantur et vilia, Spiritus sancti fulgeant majestate. Cumque ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae juxta ea. Et cum elevarentur animalia de terra, el
Abbreviated transcription (Latin):
decurrit. Lucifer qui ipse uesꝑẽ.
dum ad orientem et ad occidentẽ
rutilus micat. & noctis tenebras
paruo temꝑat lumine: duob annis
eundem conficit cursum: aliaq
astra quatuor quȩ uocant᷑ errantia.
& quicqͥd fulget incelo. segetum qͦq
& arborũ herbarumq uarietates
ꝑ quatuor temꝑa sius currunt ro¬
tis nichilq aspicimꝰ quod ante non
fuerit. Girans girando uadit sp̃e:
& incͥculos suos reu̾tit᷑. Om̃s torren¬
tes uadunt in mare:& mare non
adimplet᷑. Quare: Quia ad fontes
suos de matrice abysso reu̾tutur.
Eurpangeliorum autem id ẽ qͣtuor a¬
nimalium quȩ spirant. uiuunt.
intelligunt. si quis rotam cursumq
consideret: inbreui tempore uidebit
iundum eẽ completũ sermone apłi¬
co. Rota quoq in rota. uel duorum
iunet᷑a testamentorũ ẽ. quod indicat
scala iacob. et forceps ysaiȩ. & gladius
bis acutus: uel eunangelia sͥ coheren.¬
tia. quorũ cursus & statura tendit ad

Expanded text:
decurrit. Lucifer qui ipse vesper est, decurrit. Lucifer qui ipse vesper est, dum ad orientem et ad occidentem rutilus micat, et noctis tenebras parvo temperat lumine, duobus annis eumdem conficit cursum. Aliaque astra quatuor quae vocantur errantia, et quidquid fulget in coelo. Segetum quoque et arborum herbarumque varietates, per quatuor tempora suis currunt rotis, nihilque aspicimus, quod ante non fuerit. « Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur. Omnes torrentes vadunt in mare, et mare non adimpletur . » Quare? Quia ad fontes suos de matrice abysso revertuntur. Evangeliorum autem, id est quatuor animalium, quae spirant, vivunt, intelligunt, si quis rotam cursumque consideret, in brevi tempore videbit mundum esse completum sermone apostolico. Rota quoque in rota vel duorum junctura testamentorum est quod indicat scala Jacob, et forceps Isaiae, et gladius bis acutus: vel evangelia sibi cohaerentia, quorum rursus et statura tendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Opusq earũ erat atq factura quasi ui¬
sio tharsis. quam nos in mare u̾timꝰ:
aquila iacinctum posuit quilapis
celi habet similitudinẽ. Aspectus q¬
earum erat quasi rota in rota. ut ñ
unam rotam crederes. s alteram al¬
teri copulatam. Per quatuor partes
ibant. & non tͣhebant᷑. nec reu̾tebanͭ
retrorsum. Qͥ eñi fieri poterat ut re¬
u̾terent᷑: cum sequerent᷑ animalia
quȩ semꝑ ad pͥora setenderent. Sta¬
tura quoq rotarũ & altitudo tanta
erat: ut miraculum uidentib face¬
ret.Totumq corpꝰ & dorsa erant ple¬
na lucis incircuitu. ut nullum
m̃brorum aspiceres quod ocłos lu¬
minis non haberet: qualemq de¬
scribunt fabulȩ poetarũ argũ fuis¬
quod miraculum ẽ conditoris dĩ.
hoc condemnatio ẽẽt multi adulte¬
rii. Om̃a celestia & t̾restria. & quicqͥd
subhumanam cadit intelligentiã:
solis rotis uoluit᷑. Solis annuum
cͥculum ꝑsingulos menses luna

Expanded text:
opusque earum erat atque factura quasi viopusque earum erat atque factura quasi visio tharsis, quam nos in mare vertimus, Aquila hiacinthum posuit, qui lapis coeli habet similitudinem. Aspectusqearum erat quasi rota in rota, ut non unam rotam crederes, sed alteram alteri copulatam. Per quatuor partes ibant, et non trahebantur nec revertebantur retrorsum. Qui enim fieri poterat ut reverterentur, cum sequerentur animalia, quae semper ad priora se tenderent? Statura quoque rotarum et altitudo tanta erat ut miraculum videntibus faceret: totumque corpus et dorsa erant plena lucis in circuitu, ut nullum membrorum aspiceres quod oculos luminis non haberet: qualemque describunt fabulae poetarum Argum fuisquod miraculum est conditoris Dei, hoc condemnatio esset inulti adulterii. Omnia coelestia et terrestria, et quidquid sub humanam cadit intelligentiam solis rotis volvitur, solis annuum circulum per singulos menses luna
Abbreviated transcription (Latin):
ambularent. Statura quoq erat ro-¬
tis. & altitudo. & horribilis aspectus:
& totum corpus plenum ocłis in cͥcu¬
itu ipsarũ quatuor.Lxx. Et ui¬
di & ecce rota una suꝑ t̾ram sequens
animalia quatuor: & aspectus rotaꝵ
& factura earũ. quasi species tharsis:
& similitudo una quatuor: & opus
earũ sic̃ solet ẽẽ rota in rota. In quatu¬
or partes earũ ambulabant: & non
reu̾tebant᷑ cum ambularent. Et dorsa
eaꝵ & altitudo erat eis ⁊ uidi eas. ⁊ dorsa ea plena
ocłis incͥcuitu ipsaꝵ qͣtuor. Huc qͣtuor an
mantiũ quȩ quat̾nas habebant faci-¬
es pictura de scͥbitur. sequentiũ sp̃m
& nubem quȩ erat in medio sp̃s. ñe
ꝑ singula animalia singulȩ ponuns
rotȩ. quȩ non erant iincte animanti¬
b s sequebantur ea: siue una rota ap¬
paruit suꝑ t̾ram. quȩ diuisa ꝑ qͣtuor.
tot habebat facies qͦt animalia seque¬
bant᷑. Tantaq similitudo erat rozax
quatuor.sequentium animalia qua¬
tuor: ut una rota uerissime crederet᷑.

Expanded text:
 erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. LXX: Et vidi, et ecce rota una super terram sequens animalia quatuor. Et aspectus rotarum, et factura earum, quasi species tharsis. Et similitudo in quatuor: et opus earum sicut solet esse rota in rota. In quatuor partes earum ambulabant, et non revertebantur, cum ambularent. Et dorsa earum, et altitudo erat eis. Et vidi eas, et dorsa earum plena oculis in circuitu ipsarum quatuor. Hucusque quatuor animantium, quae quaternas habebant facies, pictura describitur sequentium spiritum et nubem quae erat in medio spiritus. Nunc per singula animalia singulae ponuntur rotae, quae non erant junctae animantibus, sed sequebantur ea: sive una rota apparuit super terram, quae divisa per quatuor tot habebat facies quot animalia sequebantur, tantaque similitudo erat rotarum quatuor sequentium animalia quatuor, ut una rota verissime crederetur:
Abbreviated transcription (Latin):
facienda uel non facienda p̃ciꝑe.
Hoc autẽ inquit popło dicit᷑ qui in
babilone u̾satur. quod si deo colla
subiecerit ipsiusq paruerit retina¬
culis: rursum eiꝰ mereat᷑ auxilium
& t̾rã qͣm amiserit recipiat. Et fa¬
cies & pennas ꝑ qͣtuor partes habe

Expanded text:
facienda, vel non facienda praecipere. facienda, vel non facienda praecipere. Hoc autem, inquit, populo dicitur, qui in Babylone versatur, quod si Deo colla subjecerit, ipsiusque paruerit retinaculis, rursum ejus mereatur auxilium, et terram quam amiserat, recipiat. Et facies er pennas per quatuor parte
Abbreviated transcription (Latin):
entem: adoccidentem. septemtrionẽ
& meridiem. quȩ sͥ inuicem & carita¬
te & consanguinitate socient᷑. & hoc
ẽẽ rotam inrota. quȩ ducant᷑ a sp̃u. &
nube ꝑtegant᷑ in heremo. & columna
ignis illuminent᷑ in nocte. nec reu̾tant᷑
inegyptum. s semꝑ ad t̾ram reꝓmis¬
sionis ire festinent: electri autem in
medio similitudinẽ. int̾pretatur
scã scõrũ:. faciemq hominis refert
ad totum isrł. leonis ad regale scep¬
trum uide. uituli ad sacerdotalem
& leuiticam tribum: extra quȩ sit
a quila. uindicta & ultio dĩ. de cęlo
cuncta ꝓspiciens. & que parata sit
laniare peccantẽ. dequa & mosee
dicat᷑. sic̃ a quila suꝑ domũ dĩ id
ẽ templum. & iii hoc eodem ꝓpħa.¬
aquilam magnam magnarũ alarũ.
& unguium que habeat ductum
intrandi in libanũ. nabucodonosor
intelligi. quem & nc̃ significet esse
uenturum: ac suꝑ huiꝰcemodi qua¬
drigam instar aurige sedere dĩn. &

Expanded text:
entem et Occidentem, Septentrionem entem et Occidentem, Septentrionem et Meridiem, quae sibi invicem, et charitate, et consanguinitate sociantur, et hoc esse rotam in rota, quae ducantur a spiritu, et nube protegantur in eremo, et columna ignis illuminentur in nocte; nec revertantur in Aegyptum, sed semper ad terram repromissionis ire festinent. Electri autem in medio similitudinem, interpretatur Sancta sanctorum, faciemque hominis refert ad totum Israel; leonis ad regale sceptrum Judae; vituli ad sacerdotalem et leviticam tribum: extra quae sit facies aquilae, vindicta et ultio Dei de coelo cuncta prospiciens, et quae parata sit laniare peccantem, de qua et in Osee dicatur: Sicut aquila super domum 13 Dei , id est, templum. Et in hoc eodem paquilam magnam magnarum alarum et unguium, quae habeat ductum intrandi in Libanum, Nabuchodonosor intelligi, quem et nunc significet esse venturum, ac super hujuscemodi quadrigam instar aurigae sedere Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestia subleuet. Hec & ad euangła
& ad cuncta que supͣ posuimꝰ. referre
possumꝰ. Audisse me memin. qua¬
tuor ꝑturbationes. de quib plenissi¬
me cicero intusculanis disputat.
gaudii. egritudinis. cupidinis. & ti¬
moris. quoꝵ duo p̾sentia. duo futura
sunt. ꝑ quatuor significari animalia.
de quib & uirgilius breuit̾. hi metu¬
unt cupiuntq dolent gaudentq
quȩ regi debeant ratione & potentia
dĩ. quibq oppositȩ sint imino impo¬
sitȩ uirtutes quatuor. prudentia. sꝰti¬
cia. fortitudo. temꝑantia. ut earum
gubernent᷑ arbitͥo. quȩ qͦ mͦ uultib
homuns. leonis. uituliq & aquilȩ
coaptent᷑ omnino tacuerunt.: suꝑ qͥb
idem philosophus & orator in tribus
Iad filium officiorum libris disputat.
Legi & cui̾dam eatinae quem syri segi¬
tõni id ẽ acutum & ingeniosum uo¬
cant. breuem disputati unculam:
putantis castrorũ ordinem duodecim
tribuum describi insolitudine. adori¬

Expanded text:
coelestia sublevet. Haec et ad Evangelia coelestia sublevet. Haec et ad Evangelia et ad cuncta quae supra posuimus referre possumus. Audisse me memini quatuor perturbationes, de quibus plenissime Cicero in Tusculanis disputat, gaudii, aegritudinis, cupidinis et timoris, quorum duo praesentia, duo futura sunt, per quatuor significari animalia, de quibus et Virgilius breviter : Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque: quae regi debeant ratione, et potentia Dei; quibusque oppositae sint, immo impositae, virtutes quatuor, Prudentia, Justitia, Fortitudo, Temperantia, ut harum gubernentur arbitrio. Quae quomodo vultibus hominis, leonis, vitulique et aquilae coaptentur, omnino tacuerunt. Super quibus idem philosophus et orator in tribus ad filium officiorum libris disputat. Legi et cujusdam Catinae, quem Syri λεπτὸν, id est, acutum et ingeniosum, vocant, brevem disputatiunculam, putantis castrorum ordinem duodecim tribuum describi in solitudine, ad Ori
Abbreviated transcription (Latin):
quib pulchre uno u̾siculo dictum ẽ.
annꝰ. Qdq dicit᷑ erat rota in rota: an¬
nũ manno significari putant. Deqͦ
uitur annꝰ. firmam̃ti etiam similitu¬
dinẽ quod cristallo cõparat᷑. celum
hoc quod suspicimꝰ intelligi uolunt.
sub qͦ uoluunt᷑ & tͣnseunt qͣtuor ani¬
mantia: thronumq coloris saphiri. &
sedente desuꝑ hominem. subhumana
similitudine imꝑium cuncta regen¬
tis omĩaq habentis sub pedib suis
omĩpotentiȩ dĩ descͥbi autumant:
ram quandam & imaginẽ. ꝓuiden-¬
tiam demonstrari. Quodq pedes ani¬
mantiũ recti ẽẽ dicant᷑. & planta pe¬
dis quasi planta pedis uituli seu
rocunda. t̾rena queq ad celestia sub¬
uolare. & omnib angulis amputa¬
tis rotunditatẽ sequi. quȩ omĩum
figurarum pulcherrima ẽ: scintil
las rutilantes. cuncta plena luminis
indicare: & manus hominis subpen¬
nis tam ipsiꝰ hominis quã leonis
& uituli & aquilȩ. ut ratio cuncta
sustentet: ac de humilitate t̾rena ad

Expanded text:
quibus pulchre uno versiculo dictum est: annus. Quodque dicitur: Erat rota in rota, annum in anno significari putant. De quo vitur annus. Firmamenti etiam similitudinem, quae crystallo comparatur, coelum hoc quod suspicimus intelligi volunt, sub quo volvuntur et transeunt quatuor animantia, thronumque coloris sapphiri, et sedentem desuper hominem sub humana similitudine, imperium cuncta regentis omniaque habentis sub pedibus suis, omnipotentiae Dei describi autumant, ram quamdam et imaginem, providentiam demonstrari, quodque pedes animantium recti esse dicantur, et planta pedis vituli seu rotunda, terrena quaeque ad coelestia subvolare, et omnibus angulis amputatis rotunditatem sequi, quae omnium figurarum pulcherrima eslas rutilantes cuncta plena luminis indicare, et manus hominis sub pennis tam ipsius hominis quam leonis et vituli et aquilae, ut ratio cuncta sustentet ac de humilitate terrena ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut pleriq estuant
etatis ꝓphe dicit᷑. nec iubilei qui est
annus remissionis: s aduodeuigesi¬
mo anno iosiȩ regis iuda. qͣndo in¬
uentus ẽ liber deuteronomii intem¬
plo di. usq ad qͥntum captiitatis
annum ioachin cognomento iecho¬
mȩ qui cũ matre ductus ẽ inbabi¬
lonem & cũ damhele tribq pueris
& ierechiel. quȩ ẽ trib iudȩ prima
captiuitas. qnͣdo stillauit ira dĩ suꝑ¬

Expanded text:
ut plerique aestimant, ut plerique aestimant, aetatis prophetae dicitur, nec Jubilaei, qui est annus remissionis; sed a duodecimo anno Josiae regis Juda, quando inventus est liber Deuteronomii in templo Dei, usque ad quintum captivitatis annum Joachin cognomento Jechoniae, qui cum matre ductus est in Babylonem, et cum Daniele tribusque pueris, et Ezechiel quae est tribus Judae prima captivitas quando stillavit ira Dei su
Abbreviated transcription (Latin):
portuna narratio. Uerum ꝗ & tu
indesinent᷑ hoc flagitas. & migno
uulueri cicatrix paulatĩ obiucit᷑.
scorpiusq int̾ encheladum &porphi¬
rium trẏnacrie humo premt᷑. & hy¬
dra multorũ capitũ contra nos ali¬
qͣndo sibilare cessauit. datumq tem¬
pus quo non hereticorũ respondere
insidiis. s scripturarũ expositium in¬
cumbere debeamꝰ aggrediar ierechi¬
el ꝓpħam. cuiꝰ difficultatem hebreoꝵ
ꝓbat traditio. Nam nͥ quis apud eos
etatẽ sacerdotalis ministerii idi tͥcesi¬
mũ annum impleuerit: nec pͥncipia
geneseos. nec canticũ canticorũ. nec
huiꝰ uoluminis exordiũ & finem lege¬
re ꝑmittit᷑: ut ad ꝑfectam scientiam
& misticos intellectus plenum hu¬
manȩ naturȩ tempus accedat. Id̾ opꝰ
duxero. transibo ad ieremiam: qui in
lamentationib suis sub typo ierusa¬
lem quatuor plagas munili qua¬
druplici plangit alphabeto. Expli
mo anno. inquarto.
inquinta mensis.
Tricesimus annus ñ

Expanded text:
portuna narratio . Verum quia et tu portuna narratio . Verum quia et tu indesinenter hoc flagitas, et magno vulneri cicatrix paulatim obducitur: Scorpiusque inter Enceladum et Porphyrionem Trinacriae humo premitur, et Hydra multorum capitum contra nos aliquando sibilare cessavit: datumque tempus, quo non haereticorum respondere insidiis, sed Scripturarum expositioni incumbere debeamus, aggrediar Ezechiel prophetam, cujus difficultatem Hebraeorum probat traditio. Nam nisi quis apud eos aetatem sacerdotalis ministerii, id est, tricesimum annum impleverit, nec principia Geneseos, nec Canticum Canticorum, nec hujus voluminis exordium et finem legere permittitur, ut ad perfectam scientiam, et mysticos intellectus, plenum humanae naturae tempus accedat. Quod opuduxero, transibo ad Jeremiam, qui in Lamentationibus suis, sub typo Jerusalem quatuor plagas mundi, quadruplici plangit alphabeto. Et mo anno, in quarto, in quinta mensis. Tricesimus annus non,
Abbreviated transcription (Latin):
planationum uo¬
luminib. ad iere¬
inemorie matri tuȩ
paulȩ o uirgo xp̃i eustochiũ
sepe pollicitus sum. transire
cupiebam: & extremam ut dr̃
manum. oꝑi imponere ꝓpħali.
Et ecce subito michi mors pam¬
machii atq marcelle. & roma¬
ne urbis obsidio. multorumq
fr̃m & sororum dormitio nun¬
tiata ẽ: atq ita consternatus ob¬
stupui. ut nichil aliud dieb ac no¬
tib nͥ de salute omnium cogitarem.
neq incaptiuitate scorũ putarem
ẽẽ captiuum: nec possem pͥus ora
reserare nͥ aliquid certius discerẽ.
dum int̾ spem & desꝑationem solli¬
citus pendeo. aliorũq inalis me cru¬
cio. Postquam uͦ clarissimum t̾rarũ
omĩum lumen extinctum ẽ. immo
romani imꝑii truncatũ caput. &
ut ueriꝰ dicam in una urbe totus
orbis interiit: obmutui & humilia¬
tus sum. & silui debonis. & dolor
meus renouatꝰ ẽ. concaluit cor meũ
intra me. & in meditatione mea exar¬
sit ignis. nec putaui illã sentenciã
negligendam. musica inlutu mi¬

Expanded text:
onum voluminibus, ad Ezememoriae matri tuae Paulae, o Virgo Christi Eustochium, saepe pollicitus sum, transire cupiebam, et extremam, ut dicitur, manum operi imponere prophetali: et ecce subito mors mihi Pammachii atque Marcellae, Romanae urbis obsidio, multorumque fratrum et sororum dormitio nuntiata est. Atque ita consternatus obstupui, ut nihil aliud diebus ac noctibus nisi de salute omnium cogitarem: meque in captivitate sanctorum putarem esse captivum, nec possem prius ora reserare, nisi aliquid certius discerem: dum inter spem et desperationem sollicitus pendeo, aliorumque 3-4 malis me crucio. Postquam vero clarissimum terrarum omnium lumen exstinctum est, immo Romani imperii truncatum caput: et, ut verius dicam, in una Urbe totus orbis interiit, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exarsit ignis : nec putavi illam sententiam negligendam: Musica in luctu im
Abbreviated transcription (Latin):
rabilib. Nemo em̃i scit ea quȩ homi¬
nis sunt. nͥ sp̃s qui ineo ẽ: quem &¬
paulus ad thessalonicenses scͥbens.
cum anima & corpore seruari inte-¬
grum deprecat᷑. Et tam̃ hanc quoq
ipsam conscientiã iuxta illud quod
in ꝓu̾biis scͥptum ẽ. impiꝰ cum uene¬
rit᷑ in ꝓfundum peccatorũ contem¬
nit cernimꝰ p̃cipitari apud quosdã
& suũ locũ amittere: qui ne pudorẽ
quidem & uerecundiã habent in
delictis: & merent᷑ audire. facies me¬
retͥcis factaẽ tͥ. nescis erubescere. Hãc
gͥ quadrigam inaurige m deus regit:
& incõpositis currentẽ gradib refre¬
uat. docilemq facit. & suo parere cogit
imꝑio. Quam disputationẽ partiũ
animȩ idẽ hominis qui minor mun¬
dus ab isdem philosophis appellat᷑.
etiam nos attingemꝰ. Sunt qui sim¬
plicit̾ in quatuor animalib uixta
y pocratis sententiã quatuor arbitrais¬
elementa monstrari. de quib constais

Expanded text:
rabilibus . Nemo enim scit ea quae homirabilibus . Nemo enim scit ea quae hominis sunt, nisPaulus ad Thessalonicenses scribens, cum anima et corpore servari integrum deprecatur. Et tamen hanc quoque ipsam conscientiam juxta illud quod in Proverbiis scriptum est: « Impius cum venerit in profundum peccatorum contemnit , » cernimus praecipitari apud quosdam et suum locum omittere, qui ne pudorem quidem et verecundiam habent in delictis, et merentur audire: « Facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere . » Hanc igitur quadrigam in aurigae modum, Deus regit, et incompositis currentem gradibus refrenat, docilemque facit, et suo parere cogit imperio. Quam disputationem partium animae, id est, hominis qui minor mundus ab iisdem philosophis appellatur, etiam nos attingemus. Sunt qui simpliciter in quatuor animalibus juxta Hippocratis sententiam, quatuor arbitraelementa monstrari, de quibus constant
Abbreviated transcription (Latin):
Pieriq iuxta platonẽ rationale ammȩ
& irascentiuũ & concupiscentiuũ. quod
ille logicoñ & triocon. & ep̃ytimeticon.
uocat. ad hominẽ & ad leonẽ ac uitulũ
referunt. rationẽ & cogitationem. &
mentẽ & consiliũ. eandemq uirtutẽ
atq sapientiam in cerebri arce ponen¬
tes: feritatẽ uͦ & iracundiam atq uio
lentiam in leone quȩ consistant infel¬
le: porro libidinẽ. luxuriã. & omĩum
uoluptatũ cupidine iniecore idẽ in
uitulo qui terre oꝑib hereat: quar¬
tamq ponunt que suꝑ hec & extra
hec tria ẽ. quam greci uocant syn¬
tidesiñ. que scintilla conscientiȩ in
chai quoq pectore postꝗͣ. eiectus ẽ
deparadiso. non extinguit᷑: & uicti
uoluptatib uł furore ipsaq int̾dũ
rationis decepti similitudine nos
peccare sentimꝰ: quã ꝓpͥe aquilȩ de¬
putant. ñ se miscentem trib. s tria
errantia corrigentem. Quem in scͥp¬
turis int̾dum uocari legimꝰ sp̃m: qͥ
int̾pellet ꝓnobis gemitib inenar¬

Expanded text:
Plerique iuxta Platonem rationabilitatem t irascentiam et concupiscentiam, quod ille logicon et timicon et epimeticon vocat, ad hominem et leonem et vitulum referunt: rationem et cogitationem et mentem et consilium, eandemque virtutem atque sapientiam in cerebri arce ponentes, feritatem vero et iracundiam atque violentiam in leone, quae consistat in felle. Porro libidinem, luxuriam, et omnium voluptatum cupidinem in jecore, id est, in vitulo qui terrae operibus haereat. Quartamque ponunt quae super haec et extra haec tria est, quam Graeci vocant συντήρησιν, quae scintilla conscientiae in Cain quoque pectore, postquam ejectus est de paradiso, non extinguitur, et qua victi voluptatibus, vel furore, ipsaque interdum rationis decepti similitudine, nos peccare sentimus. Quam proprie Aquilae deputant, non se miscentem tribus, sed tria errantia corrigentem, quam in Scripturis interdum vocari legimus spiritum, qui interpellat pro nobis gemitibus inenar
Abbreviated transcription (Latin):
mathei secuti sumꝰ. horũ animaliũ
putant nominib de signari: mathei
quod quasi hominẽ descͥpserit. liber
generationis iħu xͥ filii dauid filii a¬
braham: leonis ad marcum referunt.
inicium euangłii iħu xp̃i filii dĩ sic̃
scͥptũ ẽ in ysaia ꝓpħa. uox clamantis
in deserto parate uiam dñi. rectas fa
cite semitas eiꝰ: uituli ad lucȩ euangłm.
qd̾̃ a zacarie incipit sacerdotio: aqͥlȩ
ad ioħis exordium. qui ad excelsum
euolans cȩpit. inpͥncipio erat u̾bum.
& u̾bum erat apud dm̃. & d̾s erat u̾bũ.¬
Suꝑ quo qͥd nobis uideret᷑ in supra¬
dicto oꝑe dixmnꝰ: plemꝰq in apocalipsi
ioħis. Horum animantium speties
animaliũ descriptio coaptari. temp¬
tabimꝰ suo loco dicere. Alii uͦ qͥ phi¬
losophoꝵ stultam secunt᷑ sapientiã:
duo hemisꝑia in duob templi cheru¬

Expanded text:
Matthaei secuti 10 sumus, horum animalium Matthaei secuti 10 sumus, horum animalium putant nominibus designari: Matthaei, quod quasi hominem descripserit: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. Leonis, ad Marcum referunt: Initium Evangelii Jesu Christi Filii Dei, sicut scriptum est in Isaia propheta: Vox clamantis in deserto, Parcite semitas Dei nostri . Vituli ad Lucae Evangelium, quod a Zachariae incipit sacerdotio. Aquilae ad Joannis exordium, qui ad excelsum evolans ita coepit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat VerbuSuper quo quid nobis videretur, in supradicto opere diximus, pleniusque in Apocalypsi Joannis horum animantium species animalium descriptio coaptari, tentabimus suo loco dicere. Alii vero qui philosophorum stultam sequuntur sapientiam, duo hemispha
Abbreviated transcription (Latin):
uituli: & scintille quasi aspectus eris
caudentis. Et manꝰ hominis subpen¬
nis eorũ in qͣtuor partib.Lxx. Et
quatuor facies uni. & quatuor alȩ uni.
& crura eorũ recta: & pennati pedes
eorũ: & scintillȩ qͣsi fulgurans ȩram̃¬
tum: & leues pennȩ eorũ. Et manus
hominis. sub pennis eoꝵ in quatuor
partib eorũ. De quatuor animalib
quoꝵ aspectus erat similitudo homĩs.
ita dum taxat ut singła haberent qͣt¬
nas facies. & qͣt̾nas alas. pedesq rectos. & plan¬
tã pedis quasi uestigium pedis uituli.
siue ut interp̃tatus ẽ aquila. rotun¬
dum. qd̵lix. penitus omiserunt: de
scintillis quoq eris splendor rutilan¬
tib. & de leuib pennis eoꝵ qd in hebra¬
ico non habet᷑. de manu quoq hoĩs
sub alis eoꝵ in quatuor partes. & reli¬
quis quȩ ꝓpħicus sermo descͥbit co¬
nabun quid nob̃ uideat᷑ dicere. cum
opiniones singuloꝵ breuit strinxeri¬
mꝰ. Quidam quatuor euangelia qͦs
nos quoq in ꝑemio cõmentariorum

Expanded text:
tuli, et scintillae quasi aspectus aeris candentis. Et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus. LXX: Et quatuor facies uni, et quatuor alae uni, et crura eorum recta, et pennati pedes eorum. Et scintillae quasi fulgurans aeramentum, et leves pennae eorum, et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus eorum. De quatuor animalibus, quorum aspectus erat similitudo hominis ita dumtaxat ut singula haberent quaternas facies, et quaternas alas, pedesque rectos, et plantam pedis, quasi vestigium pedis vituli, sive, ut interpretatus est Aquila, rotundam, quod LXX penitus omiserunt, de scintillis quoque aeris splendore rutilantibus, et de levibus pennis eorum, quod in Hebraico non habetur, de manu quoque hominis sub alis eorum in quatuor partes, et reliquis quae propheticus sermo describit, conabimur quid nobis videatur dicere, cum opiniones singulorum breviter strinxerimus. Quidam quatuor Evangelia, quos nos quoque in prooemio commentariorum
Abbreviated transcription (Latin):
nosor. & ierłm pꝰ sex annos huiꝰ uisi¬
onis ẽẽ capiendam. Cerit᷑ eñ uisio
qͥnto anno tnͣsimgͣtionis regis ioa¬
chum. qͥ & sedechie regnanti in ierłm
qͥntꝰ erat: quẽ legimꝰ post sex similit̃
annos. id ẽ anno undecimo ĩꝑii sui
urbe capta ductum inbabilonem.
His gͦ qui habitabant ꝓpt̾ fluuiũ
chobar & sponte se regi tradiderant.
reuelat᷑ quod benefecerint obȩdire
sententiȩ dĩ: iubreui eñ & iudẽam
endam. Quodq nubes magna descri
tus ignis. monstrat uentura suppli¬
cia & captiuitatis inala: splendorq
incͥcuitu eiꝰ significat dĩ aꝑta iudicia.
Qui autẽ incontrariã partem senti¬
unt. hoc ẽ bonã: sp̃m auferentem
siue extollentẽ. sp̃m scin intelliguii.
qui auferat ab hominib uicia atq
peccata: siue iacentes attollat ad
sublumia: faciatq recedere abaqui¬
lone uento frigidissimo. aqͦ exardes¬
cunt mala suꝑ omnẽ t̾ram. & iniere¬

Expanded text:
nosor, et Jerusalem post sex annos hujus visinosor, et Jerusalem post sex annos hujus visionis esse capiendam. Cernitur enim visio quinto anno transmigrationis regis Joachin, qui et Sedeciae regnanti in Jerusalem quintus erat, quem legimus post sex similiter annos, id est, anno undecimo imperii sui, urbe capta, ductum in Babylonem. His ergo qui habitabant prope flumen Chobar, et sponte se regi tradiderant, revelatur quod benefecerint obedire sententiae Dei. In brevi enim et Judaeam endam. Quodque nubes magna describtus ignis monstrat ventura supplicia, et captivitatis mala. Splendorque in circuitu ejus significat Dei aperta judicia. Qui autem in contrariam partem sentiunt, hoc est, bonam, spiritum auferentem, sive 8 extollentem, Spiritum sanctum intelligunt, qui auferat ab hominibus vitia atque peccata, sive jacentes attollat ad sublimia, faciatque recedere ab Aquilone vento frigidissimo, a quo exardescunt mala super omnem terram ; et in Jere
Abbreviated transcription (Latin):
splendor incircuitu eiꝰ. INconso¬
lationem ppłi tͣnͣsinigͣti & reuela¬
tionem sententie di. ꝓpħa uidet
maximã uisionẽ. in cuiꝰ int̃p̃tati¬
one om̃s sinagoge iudeoꝵ mute
sunt. ultra hominem e̾e̾ dicentiũ.
& de hac & de ȩdificatione templi
qd in ultimo ꝓpħiȩ huiꝰ scͥbit᷑. aliqͥd
suspicari magis possumꝰ. quã ex-¬
planare. beniuolis credimꝰ fidisq
meritati immo fidei nescienti m̃su¬
ram suã faueant magis qͣm irascan¬
tur. Ac pͥmum sciendũ. sp̃m aufe¬
rentẽ siue attollentẽ quẽ nos iux¬
ta aquilam int̃p̃tati sumꝰ uentum
turbinis. & iuxta sunmachum &
theodotionẽ flatũ ac sp̃m tempes¬
tatis: ab aliis in bonã. ab aliis incon¬
trariam partẽ accipi. Herbum
eñi hebraicũ rhũa. ꝓlocorum qua¬
accipit᷑. sp̃s. ut ibi. emitte sp̃m
tuũ & creabunt᷑. anima. egrediet᷑
tharsis. & alibi. ignis sulphur &
hoc sentiunt :rã & furorem dei
uenire ababilone. hoc ẽ nabucodo¬

Expanded text:
splendor in eo . In consolationem populi transmigrantis, et revelationem sententiae Dei, propheta videt maximam 7 visionem. In cujus interpretatione omnes synagogae Judaeorum mutae sunt, ultra hominem esse dicentium, et de hac, et de aedificatione templi, quod in ultimo prophetiae hujus scribitur, aliquid suspicari magis possumus quam explanare, benivolis credemus fidisqumeritati, immo fidei nescienti mensuram suam, faveant magis quam irascantur. Ac primum sciendum, spiritum auferentem, sive attollentem, quem nos juxta Aquilam interpretati sumus, ventum turbinis, et juxta Symmachum et Theodotionem flatum ac spiritum tempestatis, ab aliis in bonam, ab aliis in contrariam partem accipi. Verbum enim Hebraicum RUA pro locorum quaaccipitur. Spiritus, ut ibi: Emitte spiritum tuum et creabuntur . Anima: EgredieturTharsis . Et alibi: Ignis et sulphurhoc sentiunt: iram et furorem Dei venire ab Aquilone, hoc est Nabuchodo
Abbreviated transcription (Latin):
dio ignis. Qđq sequit᷑. & spelendor
ineo.obelo p̃notandũ eẽt. nͥ addidiss
scͥptura dicens. id ẽ demedio ignis: &¬
ꝓpt̾ ambiguitatẽ u̾bi errare poteramꝰ:
ut putaremꝰ spetiem uł uisionẽ elec¬

Expanded text:
in eis. Quodque sequitur, Et splendor in eo, obelo praenotandum est. Nisi addidisset Scriptura, dicens: Id est, de medio ignis, propter ambiguitatem verbi errare poteramus, ut putaremus speciem, vel visionem elec
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ. Ignem quoq micantem & splen¬
dorem incuruitu eiꝰ uixta illud ac¬
cipi qd scͥptum ẽ. d̾s ignis consumeis
ẽ: ad quem mittendum suꝑ t̾ram
saluator uenisse se dicat. & innobis
om̃ibq credentib ardere desideret:
qui cũ t̾rorem peccatorib inferat atq
supplicia. tam̃ splendore rucilet. &¬
lumine ac fulgute sit plenꝰ. iccͥco nos
excoquens ut puris atq purgatis tri¬
buat letiora. Et demedio eiꝰ qͣsi speti

Expanded text:
I, 2. Ignem quoque micantem et splendorem in circuitu ejus, juxta illud accipi quod scriptum est: Deus ignis consumens est . Ad quem mittendum super terram Salvator venisse se dicit, et in nobis omnibusque credentibus ardere desiderat ; qui cum terrorem peccatoribus inferat atque supplicia, tamen splendore rutilet, et lumine ac fulgore sit plenus. Idcirco nos excoquens, ut puris atque purgatis tribuat laetiora. Et in medio ejus si
Abbreviated transcription (Latin):
titiam dum excreat᷑is creator agnoscit᷑.
Demedioq animantiũ splendor ignis
& fulgur egredit᷑. Si eñi euuangłia sͥ
colliseris: in medio litt̾ȩ uilisq hẏstoriȩ
sp̃s sci sacramenta rerpies. Ci umq
aspicerem ammalia: apparuit rota
una suꝑ terram uixta animalia. ha-¬

Expanded text:
titiam, dum ex creaturis Creator agnoscitur. titiam, dum ex creaturis Creator agnoscitur. De medioque animantium splendor ignis, et fulgur egreditur. Si enim Evangelia sibi colliseris, in medio litterae vilisque historiae, Spiritus sancti sacramenta reperies. Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una su
Abbreviated transcription (Latin):
intempore suo. nec tͥbuant scm̃ cam¬
b. nec mittant margaritas ante por¬
cosWnde & paulus dicit. Lac uobis
potum dedi ñ escam: uecdum eñi caꝑe
poteratis. Electioq iudȩ & saulis unc̃¬
tio. non arguunt din ignorantiȩ fu¬
turorum: s p̃sentium monstrant ẽẽ
iudicem. Unde & apłis p̃cipit᷑. ut si
indignam domum salutatiõe ꝑ spex¬
eruit. excutiant pͥus pedes. & pax qͣm
domui dederant. reu̾tat᷑ ad eos. Car¬
bones autem ignis ardentis et lam¬
pades inmedio animalium discur¬
rentes: de illo loco int̾p̃tandȩ sunt
ysaiȩ. Et commedet ignis sicut fenũ
materiam: & scĩficabo eos in igne ar¬
dente. Dequib & alibi scͥptũ ẽ. Cadeĩ
suꝑ eos cabones ignis. Et contra labia
dolosa in alio psalmo dicit᷑. Qd det᷑
tͥ aut quid aponat᷑ tͥ. ad linguam do¬
losam: Sagitte potentis acutȩ cum
carbonib desolatoriis. Et in alio loco.
Habes carbones ignis: sedebis suꝑ eos:

Expanded text:
in tempore suo, nec tribuant sanctum canin tempore suo, nec tribuant sanctum canibus, nec mittant margaritas ante porcos . Unde et Paulus dicit: Lac vobis potum dedi, non escam, necdum enim capere poteratis . Electioque Judae, et Saulis unctio non arguunt Deum ignorantiae futurorum, sed praesentium monstrant esse judicem . Unde et Apostolis praecipitur, ut si indignam domum salutatione perspexerint, excutiant prius pedes; et pax quam domui dederant, revertatur ad eos. Carbones autem ignis ardentis et lampades in medio animalium discurrentes, de illo loco interpretatae sunt Isaiae: Et comedet ignis sicut foenum materiam, et sanctificabo eos in igne ardente . De quibus et alibi scriptum est: Cadent super eos carbones ignis . Et contra labia dolosa, in alio psalmo dicitur: Quod detur tibi aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis . Et in alio loco: Habes carbones ignis, sedebis supra eos:
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑsonarũ diu̾sitate concordat. dum
& stultus contemint᷑ quia non recipit
sapientiam. & stulta suꝑbia alia de¬
cutit᷑ stultitia. iuxta quod & apłs dic̃.
factus sum insipiens uos me coegistis:
ita & in hoc loco debere uos querere. qͣre
supͣ scdo dictum sit. ñ reu̾tebant᷑ ani¬
malia cum incederent. & ñe semel. a¬
nunalia currebant et reu̾tebant᷑. Esset¬
q questio. nͥ sequeret᷑ insimmilitudinẽ
fulguris choruscantis. qd hebraico ser¬
chus. quasi species radii fulguris. Qͦ¬
mͦ gͥ crebris micat ignib ether. & in
ictu ocłi atq momento discurrunt ful¬
gura et reu̾tunt᷑ non amittentia ma¬
tricem. et ut ita dicam fontem ignis
atq materiam: ita et hȩc anmalia
cum ioffenso ꝑgunt pede adpͥora fes¬
liuant: sin autẽ conatui suo aliquid
obsitum uiderint. non tam reu̾tunt᷑
quam contͣhunt se extendentia rur¬
sum & p̃bitura lumen quod parũꝑ
absconderant. ut dent seruis cibaria

Expanded text:
sonarum diversitate concordat, dum sonarum diversitate concordat, dum et stultus contemnitur, quia non recipit sapientiam; et stulta superbia alia decutitur stultitia, juxta quod et Apostolus dicit: Factus sum insipiens, vos me coegistis : ita et in hoc loco debere nos quaerere, quare supra secundo dictum sit: Non revertebantur animalia cum incederent; et nunc semel, animalia currebant et revertebantur. Essetque quaestio nisi sequeretur, in similitudinem fulguris coruscantis: quod Hebraico serchus, quasi species radii fulguris. Quomodo igitur crebris micat ignibus aether; et in ictu oculi atque momento discurrunt fulgura et revertuntur, non amittentia matricem, et, ut ita dicam, fontem ignis atque materiam: ita et haec animalia cum inoffenso pergant pede, ad priora festinant. Sin autem conati 16 suo aliquid obsitum viderint, non tam revertuntur, quam contrahunt se, extendenda ruret praebitura lumen quod parumper absconderant, ut dent servis cibaria
Abbreviated transcription (Latin):
quiem. & iacere uelint suꝑlectos
eburneos. & comedere agnos lac¬
tentes: siue iuxta .lxx. qui int̃p̃¬
tati sunt mempheos multi sunt
qui loqͣnt᷑ aliis. dimitte ut aufe¬
ram festucam de ocło tuo. cũ ipsi
trabes habeant. Daturq ignis
inegypto: qui uerbositatem atq
delicias suo ardore consumat.

Expanded text:
uiem, et jacere velint super lectos eburneos, et comedere agnos lactentes: sive, juxta LXX, qui interpretati sunt Mempheos, multi sunt qui loquantur aliis: « Dimitte ut auferam festucam de oculo tuo , » cum ipsi trabes habeant in suo. Daturque ignis in Aegypto, qui verbositatem atque delicias suo
Abbreviated transcription (Latin):
bia potentiȩ eiꝰ. & solis iusticie
radii nube cecentur. & nequaꝗͣ.
mulieres s filie ducant᷑ in cap¬
tiuitatẽ. faciatq dñs ñ unu iu¬
dicium s multa iudicia. in egyp¬
to: sic̃ em̃ bonoꝵ apud patr̃e di¬
uerse sunt mansiones. ita & e¬
gypti supplicioꝵ diu̾sa iudicia:
ut cum hec om̃a facta fuerint.
cognoscant egyptii quod ipse
sit dñs: cuiꝰ uidicia uera iustifi¬
cata insemet ipsis. Et factũ
ẽ inundecimo anno inpͥmo in
septimo msis: factum ẽ uerbũ
dñi adie dicens. fili hominis
brachiũ pharaonis regis egyp¬
ti confregi. & ecce ñ ẽ obuolutũ.
ut restitueret᷑ ei sanitas. ut liga¬
retur pannis. & fascirerur lin¬
teolis. siue ut acciꝑet malagina.
& accepto robore posset tenere
gladiũ. P ropt̾ea hec dic̃ dñs ds̾.
Ecce ego adpharaonẽ regẽ egyp¬
ti. & cõmunuam brachiũ eiꝰ forte

Expanded text:
erbia potentiae ejus, et solis justitiae erbia potentiae ejus, et solis justitiae radii nube caecentur, et nequaquam mulieres, sed filiae ducantur in captivitatem, faciatque Dominus non unum judicium, sed multa judicia in Aegypto. Sicut enim bonorum apud Patrem diversae sunt mansiones, ita et Aegypti suppliciorum diversa judicia, ut cum haec omnia facta fuerint, cognoscant Aegyptii quod ipse sit Dominus, cujus judicia vera justificata in semetipsis. « Et factum est in undecimo anno, in primo, in septima mensis, factum est verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, brachium Pharaonis regis Aegypti confregi. Et ecce non est obvolutum ut restitueretur, et sanitas, et ligaretur pannis, et sarcireteolis sive ut acciperet malagma: et accepto robore, posset tenere gladium. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad Pharaonem regem Aegypti, et commin
Abbreviated transcription (Latin):
tio pessima dissipet᷑. & huc illucq
disꝑeat. Uł iuxta hebraicum.
in memphis erunt angustiȩ co¬
tidiane.: ut ꝓomi u̾bo ocio¬
opoleos hebraice õĩi dicit᷑ quod
interp̃tat᷑ dolor bubastus autẽ
iuxta linguã egyptiacam oris
exꝑimentũ. Om̃s isti qui dolorẽ
scłi ferre ñ poterant. s delicias
diospoleos sectabant᷑. & confide¬
bant sibi in uolubilitate sermo¬
num. & adu̾sum cęt̃a doginata
disputantes habuerunt exꝑim̃¬
ta uictorie. gladio sermonis dm̃
concident: & qui nequaqͣm iuue¬
nes s imbecillitate m̃tis mulie¬
res appellant᷑ captiui ducent᷑.
siue ipse urbes dolore & oris iac¬
tantia ducent᷑ in captiuitatẽ.
Et in taphins inquit ingrescet
dies. Taphue interpretant᷑ ce¬
dentes ori. subauditur diaboli:
cui qui cẽserint amittent lum̃
ueritatis. & diem nocte mutabt.
& sceptra egypti atq omne un¬
ꝑium sentient in taphuis esse
contritiun. ita ut deficiat in ea
contumeliosa fortitudo. siue suꝑ¬

Expanded text:
tio dissipetur, et huc illucque dispereat. Vel juxta Hebraicum: « In Memphis erunt angustiae quotidianae, » ut pro omni verbo otioopolis Hebraice on dicitur, quod interpretatur dolor. Bubastus autem juxta liugnam Aegyptiacam oris experimentum. Omnes isti, qui dolorem saeculi ferre non poterant, sed delicias Diospoleos sectabantur et confidebant sibi in volubilitate sermonum, et adversum caetera dogmata disputantes habuerant experimenta victoriae, gladio sermonis Domini concident, et qui nequaquam juvenes, sed imbecillitate mentis mulieres appellantur, captivi ducentur. Sive ipsae urbes, dolore et oris jactantia, ducentur in captivitatem. Et in Taphnis, inquit, nigrescet dies. Taphnae interpretantur, cedentes ori, subauditur diaboli: cui qui cesserint, amittent lumen veritatis, et diem in noctem mutabunt, et sceptra Aegypti, atque omne imperium sentient in Taphnis esse contritum, ita ut decontumeliosa fortitudo, sive sup
Abbreviated transcription (Latin):
Et confortabo brachia regis baby¬
lonis. & brachia pharaonis conci¬
dent: & scient quia ego dñs cũ
dedero gladium meũ in manu
regis babylonis & extenderit eũ.
suꝑ t̾ram egypti. Et disꝑgam e.¬
gyptum innationes. & uentila¬
bo eos int̾ras: & scient quia ego
post uicesimũ eñi & septimũ an¬
num mnc ponit undecimũ q̃
questio etiam insuꝑiorib conti¬
net᷑. Cum eñi sermo dm̃ contra
tyrum factꝰ sit mnanno undeci¬
mo qui prius positus ẽ. in conse¬
q̃ntib loquit᷑ adpharao anno
decuno. rursuinq poit uicesi¬
mum septunũ ut diximus. &
minc undecimũ. ut cȩt̃a p̃termit¬
tã quȩ inpsalmorũ ordine conti¬

Expanded text:
confortabo brachia regis Babylonis, et brachia Pharaonis cadent. Et scient quia ego Dominus, cum dedero gladium meum in manu regis Babylonis, et extenderit eum super terram Aegypti. Et dispergam Aegyptum in nationes, et ventilabo eos in terras. Et scient quia ego Post vicesimum enim et septimum annum, nunc ponit undecimum, quae quaestio etiam in superioribus continetur. Cum enim sermo Domini contra Tyrum factus sit in anno undecimo, qui prius positus est, in consequentibus loquitur ad Pharaonem anno decimo. Rursumque ponit vicesimum septimum, ut diximus, et nunc undecimum. Ut caetera praetermittam quae in psalmorum ordine conti
Abbreviated transcription (Latin):
tenere gladium & adbella ꝓcede¬
re. Iecirco clemens & misericors
ds ruisum cõminuit brachium
eiꝰ siue brachia. ut penitus cadat
gladius demanu eiꝰ & ingentes
egyptus disꝑgatur. & uentiletur
intras. Inbrachio autẽ robur ac¬
cipe & fortitudiñe: dicente scͥpt᷑a.
Contere brachium peccatoris &
maligni. Quod̾ conteritur inad¬
u̾sariis nr̃is. qn nos ꝑsequunt᷑
quidem. s oppͥmere nequeunt:
& ꝑsalute seruorũ dĩ. adn̾sus pha¬
raonẽ rexbabylonis sepe consur¬
git. ut potentẽ oppͥmat potentior
& mali tͣdantur peiorib: & confor¬
tante do brahia pessuoꝵ. sciat
qui lib̾atꝰ ẽ quod ipse sit dñs. Fro¬
fectũ autẽ ẽẽ itutis scire qd̾ ipse
sit dñs. ex contrario possumus di¬
scere: filii hely filii pestilentie. nes¬
cientes dm̃. Et inbonam partẽ de
regib qui rectũ fecer̃t. in conspec̃¬

Expanded text:
tenere gladium et ad bella procedetenere gladium et ad bella procedere. Idcirco clemens et misericors Deus rursum comminuit brachium ejus sive brachia: ut penitus cadat gladius de manu ejus, et in gentes Aegyptus dispergatur et ventiletur in terras. In brachio autem robur accipi et fortitudo potest, dicente Scriptura: « Contere brachium peccatoris et maligni . » Quod conteritur in adversariis nostris, quando nos persequuntur quidem, sed opprimere nequeunt, et pro salute servorum Dei adversus Pharaonem rex Babylonis saepe consurgit, ut potentem opprimat potentior, et mali tradantur pejoribus: confortante Deo brachia pessimorum, ut sciat, qui liberatus est, quod ipse sit Dominus, perfectum autem esse virtutis scire quod ipse sit Dominus. Econtrario possumus dicere: « Filii Heli, filii pestilentiae nescientes Deum. » Et in bonam partem de regibus, qui rectum fecerunt in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
& sapientie & scientie dĩ: quam
inscrutabilia iudicia eiꝰ. & inues¬
tigabiles uie eiꝰ. Et malio loco.
Abyssum & sapientiam quis in¬
uestigabit: Possumꝰ autẽ hoc
dicere. quod & in ꝓpħis nequaꝗͣ
historie ordo seruetur. dũtaxat
neq em̃i narrant p̃terita. s futu¬
ra p̃nuntiant. ꝓut uoluntas sp̃c
sc̃i fuerit: in hystoria uero. ut
sunt moysi qͥnq libri. & rr̃mu &
iudicum uolumina. Ruth quoq
& hester. samnuel & malachim.
paralipomenon liber. & ezras
iuncto sibi parit neemia p̃poste¬
ram narrationẽ nequaqm reꝑi¬
ri. hec de annoꝵ ordine dixisse
sufficiat: nunc uideamꝰ quȩ
contra pharaonem siue depha¬
raone ꝓpħia sit. Brachiũ eiꝰ con¬
fregisse se dicit. & ñ eẽ obuolutũ
neq ligatum nec fotũ luiteolis.
nec accepisse malagnia. iuxta
illua quod scͥptum ẽ. ñ ẽ malag¬
ma imponere. nec oleũ nec alli¬
gaturas: quod si factũ fuisset.
utiq recepta fortitudine posset

Expanded text:
 sapientiae et scientiae Dei, quam  sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia judicio ejus et investigabiles viae ejus . Et in alio loco: Abyssum et sapientiam quis investigabit . Possumus autem hoc dicere, quod et in Prophetis nequaquam historiae ordo servetur, dumtaxat Neque enim narrant praeterita, sed futura praenuntiant, prout voluntas Spiritus sancti fuerit. In historia vero ut sunt Moysi quinque libri et Jesu, et Judicum volumina, Ruth quoque et Esther, Samuel et Malachim: Paralipomenon liber et Ezrae, juncto sibi pariter Noemia praeposteram narrationem nequaquam reperiri. Haec de annorum ordine dixisse sufficiat. Nunc videamus, quae contra Pharaonem sive de Pharaone prophetia sit. Brachium ejus confregisse se dicit, et non esse obvolutum neque ligatum, nec sartum linteolis, nec accepisse malagma. Juxta illud quod scriptum est: « Non est malagma imponere, nec oleum, nec alligaturas. » Quod si factum fuisset, utique recepta fortitudine posset