comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit sacrilegũ. om̃ib eum ꝓpel¬
lentib ad intcritũ: ce taliter
legis p̃uaricatorem contigit
mori. nec terrȩ dari menelaum.
Et quidem satis iuste. Nam qr
multa erga aram dei delicta cõ¬
misit cuius ignis ee cinis erat
sc̃s: ipse in cineres morte dãp¬
natus est. Sed rex mente
effrenatus. ueniebat neqͥorem
se uideis ostensurũ. Quib u¬
das cognitis. p̃cepit popło ut
die ac nocte dnm̃ inuocarert.
quo sicut semꝑ ce n̾c adiuiua¬
ret eos. quippe qui lege &e pa¬
tria scõq templo priuari ue¬
rerentur: & popłm qui nuꝑ
paululum respirasset. ne sine¬
ret blasphemis rursum nati
cum fletu ce ieiuniis ꝑ triduũ
continuũ ꝓstratis: hortatus
est eos uidas ut se p̾pararent
Ipse uͦ cum seniorib cogitauit
priusqmͣ rex admoueret exer¬
citum ad uideos ce optineret
ciuitatẽ exire: ce dnũ udicio
cõmittere exitũ rei. Dans itaq
potestatẽ om̃ium deo mundi
creatori. & hortatꝰ suos ut for¬

Expanded text:
sit sacrilegum omnibus eum propelsit sacrilegum omnibus eum propellentibus ad interitum et tali lege praevaricatorem legis contigit mori nec terrae dari Menelaum et quidem satis iuste nam quia multa erga aram Dei delicta commisit cuius ignis et cinis erat sanctus ipse in cineris morte damnatus est sed rex mente effrenatus veniebat nequiorem se Iudaeis ostensurus quibus Iudas cognitis praecepit populo ut die ac nocte Dominum invocarent quo sicut semper et nunc adiuvaret eos quippe qui lege et patria sanctoque templo privari vererentur ac populum qui nuper paululum respirasset ne sineret blasphemis rursum natiocum fletu et ieiuniis per triduum continuum prostratis hortatus est eos Iudas ut se praepararent ipse vero cum senioribus cogitavit priusquam rex admoveret exercitum ad Iudaeam et obtineret civitatem exire et Domini iudicio committere exitum rei dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori et hortatus suos ut for
Abbreviated transcription (Latin):
siderabat quod hi qui cum pie¬
tate dormitionem acceperant.
optimam haberent repositam
cogitatio pro defu nctis exora¬
re: ut a peccatis soluerentur.
quadragesimo nono
Heognouit uidas an¬
tiochum eupatoris uenire cũ
multitudine aduersus udeam:
Ice cum eo lysiam ꝓcuratorẽ et
p̃positum negocioꝵ. secum ha¬
bentem peditum centũ decem
milia. & equitũ quinq milia
&e elephantos uiginti duos: eur¬
rus cum falcib trecentos. Cõ¬
miscuit autem se illis ce mene¬
laus cum multa fallatia. & de¬
p̃cabatur antiochum. ñ ꝓ patͥe
saluite. sed sꝑans se constitui ui
pͥncipatum:. Sed rex regum sus¬
citauit animos antiochi in pec¬
catorẽ: ce suggerente lysia hc̃
ẽẽ causam omium maloꝵ. ius¬
sit ut eis est consuetudo. comp̃¬
hensũ in eodem loco necari. Lc.¬
Irat autẽ in eod̾e loco .iiͦ.¬
Sturris quinquaginta cubi¬
toꝵ: aggestos undiq habens ci¬
neres. Hec. ꝓspectũ habebat in
p̃ceps. Inde in cinerẽ deici ius¬

Expanded text:
siderans quod hi qui cum pietate dormitionem acceperant, optimam haberent repositam cogitatione pro defunctis exorabat, ut a peccato solverentur.quadragesimo nono cognovit Iudas Antiochum Eupatoris venire cum multitudine adversus Iudaeam et cum eo Lysiam procuratorem et praepositum negotiorum secum habentem peditum centum decem milia et equitum quinque milia et elefantos viginti duo currus cum falcibus trecentos commiscuit autem se illis et Menelaus et cum multa fallacia deprecabatur Antiochum non pro patriae salute sed sperans se constitui in principatum sed Rex regum suscitavit animos Antiochi in peccatorem et suggerente Lysia hunc esse causam omnium malorum iussit ut eis est consuetudo conprehensum in eodem loco necari erat autem in eodem loco turris quinquaginta cubitorum aggestum undique habens cineris haec prospectum habebat in praeceps inde in cinerem deici ius
Abbreviated transcription (Latin):
& potentẽ ad curandũ credidit.
&e tam̃ morienti filio eũ absentẽ.¬
ẽẽ putauit. Sed dñs qͥ rogat᷑ ut
uadat: qr ñ desit ubi inuitat᷑ in¬
dicat. Solo iussu salutẽ reddidit:
qͥ solo nutu omĩa creauit. Qua in
re hoc est nobis sollerter intuen¬
dũ. qd̾ sicut eugłista alio testan¬
te didicimꝰ. centurio ad dñm ue¬
nit dicens. bñe puer ms̃ iacet pa¬
ralyticꝰ in domo: & male torquet᷑.
Cui ab ihũ protinus respondet᷑.
Ego ueniam: & curabo eum: Le ixͣ.¬
uid ẽ qd̾ regłs rogat. ut ad
eiꝰ filiũ ueniat. & tam̃ ire cor¬
poraliter recusat. ad seruũ uero
centurionis ñ inuitat᷑. & tam̃ se
corporalit̃ ire pollicet᷑: reguli filio
ꝑ corꝑalem p̾sentiam ñ dignat᷑¬

Expanded text:
randum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen ire corporaliter recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem p
Abbreviated transcription (Latin):
natur occurrere: Qd est hoc. nͥ
qd̾ suꝑbia nr̃a retundit᷑: qui in
hominib ñ naturã qua ad ima¬
ginẽ dei facti st̃. sed honores et
diuitias ueneramur: Cumq pen¬
semus quȩ circa eos st̃: ꝓfecto in¬
teriora minime p̾uidemus. Bum
ea consideramꝰ quȩ in corporib
despecta st̃: negligimus pensare
qd̾ sunt. Nedẽptor uͦ nr̃ ut osten¬
deret qr quȩ alta sunt hominũ
scĩs despicienda st̃ .ꝙ. que despec¬
ta st̃ hominũ despicienda non
st̃: ad filiũ regłi ire noluit: ad

Expanded text:
est hoc? nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qui ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur; cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quid sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum despicienda non sunt, ad filium reguli ire
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ducẽ iudeam. datis manda¬
tis. ut ipsũ quide udam caꝑet.
eos uero qui cum illo erant disꝑge¬
ret: & constitueret alchimum
maximi templi summũ sacerdo¬
tẽ. Tunc gentes quȩ defugerart
uidam gregatim se nichanori
miscebant: miserias &e clades ui¬
existimantes. Audito itaq uidei
nichanoris aduentu ce conuen¬
tu nationũ. consꝑsi terra roga¬
bant eum qui popłm suum con¬
stituit. ut eum in ȩternum
custodiret: quiq suam portio

Expanded text:
t Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iuexistimantes audito itaque Iudaei Nicanoris adventu et conventu nationum conspersi terra rogabant eum qui populum suum constituit eum in aeternum custodiret quique suam portio
Abbreviated transcription (Latin):
audistis: expositione non indiget.
Sed ne hanc tacite p̃teriisse ui¬
deamur: exhortando potiꝰ qmͣ
exponendo in ea a¬
liquid loquamur. hoc autẽ nob̃
solũmodo de expositione uideo
ẽe reqͥrendũ: cur is qͥ ad salutẽ
petendã uenerat audiuit. nisi
signa & ꝓdigia uideritis non

Expanded text:
audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia vid
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Si credideris ex toto
corde tuo: discere poteris.Si ñ
credideris : penitus numquã tu¬
ad indaginem huius ueritatis
ut egeam uellent occidere. et

Expanded text:
ecit: « Si credideris ex toto corde, dicere poteris: Si non credideris, penitus nunquam ad indaginem hujus veritatis ut Egeam vellent occidere et
Abbreviated transcription (Latin):
haues. Ualuit namq zacheo dimi¬
dium substantie: quia dimidium
aliud ad hoc quod iniuste abstu¬
lit. restituendum in quadruplũ
reseruauit. Ualuit petro & an¬
dreȩ dimissis retib & naui. ua¬
luit uiduȩ duob minutis: ualce¬
&e alteri calicem aquȩ frigidȩ.
Regnum itaq dei ut diximus:
tanti ualet quantum habes. sen¬
sate igitur fratres quid uilius
cum emitur: quid carius cum
possidetur. Sed fortasse nec calix
aquȩ frigidȩ suppetit: qui in¬
digenti prebeatur. Etiam tunc
s̃reuritatem nobis promittit
sermo diuinus. Redemptore et¬
enim nato: cęli ciues ostensi st̃
qui clamarent. Gloria in excel¬
sis deo: et in terra pax homini¬
bus bonȩ uoluntatis. lc.ixͣ.

Expanded text:
habes. Valuit namque Zacchaeo dimihabes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis .
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit᷑: qui quamlibe parum to¬
tum deseruit. Certe nos &e habita
cum amore possidemus. & ea quȩ
nunime habenius ex desiderio q̃¬
rimus. Multum ergo petrus & an¬
dreas dimisit: quando uterq eti
am desideria habendi dereliqͥt.
Multum dimisit: qui cum re pos¬
sessa. etiã concupiscentus reñtiauit.
tanta dimissa sunt. quanta
a non sequentib concupisci potu¬
erunt. Nemo igitur etiam cum
semetipsum dicat. Imitari huuiᷤ
mundi contemptores uolo: sed qd̃¬
derelinquam non habeo. Multa
fratres relinquitis: si desideriis
terrenis renuntiatis. Exteriora
enim nr̃a domino quamlibet
parua sufficiunt: cor namq &
non substantiam pensat. Nec ꝑ¬
pendit quantum in eius sacrifi¬
cio: sed ex quanto proferatur.
Nam si exteriorem substantiam
perpendamus: ecce sc̃i negotiato¬
res nr̃i perpetuam angelorum
uitam datis retib ce naui mer¬
cati sunt. Eitimationem qui pƿe
premũ non habet: sed tam̃ reg¬
num dei tantum ualet quantũ

Expanded text:
reliquit qui, quamlibet parvum, toreliquit qui, quamlibet parvum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et quae minime habemus, ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Iuissionis uocem: petrus &
andreas relictis retib sequuti st̃
redemptorem. Hulla uero hunc
nichil ab eo de premio ȩterne
retributionis audierant: & tam̃¬
ad unum domini preceptum hoc
quod possidere uidebantur obliti
sunt. Quanta nos eius miracula
uidimus. quot flagellis affligun᷑.
quantis minaꝵ asꝑitatib deter¬
remur: & tamen uocantem sequi
contempnimus. In cȩlo iam sedet:
qui de conuersione nos admonce.
lam iugo fidei colla gentium sub¬
didit. iam mundi głam strauit.
iam ruinis eius crebrescentib sui
districti  iudicũ diem propin¬
quantem denuntiat: ce tamen
suꝑba mens nr̃a. non uult hoc
sponte deserere quod cotidie ꝑ¬
dit inuita. Quid ergo fratres kĩm̃¬
quid in eius iudicio dicturi sumus:
qui ab amore presentis scłi. nec
preceptis flectimur. nec uerberi¬
bus emendamur. Sed fortasse
onb dicat: ad uocem dñicam.
uterq iste piscator quid aut qn¬
tum dimisit. qui pene nichil ha
quam censum. Multum reliquit:
qui sibi nichil retinuit. Alultum

Expanded text:
jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc nil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant, et tamead unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula vidimus? quot flagellis affligimur? quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus. In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit in vita. Quid ergo, fratres charissimi, in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse onibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habquam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit; multum
Abbreviated transcription (Latin):
intrasti non habens uestem nup¬
tialem: Hoc enim habet textus
euangelicȩ lectionis. quod qui¬
dam fecerit nuptias filio suo.
ce intrauerit ut uideret simul
recumbentes: ce uidens ibi ho¬
minem non habentem uestem
nuptialem dixit ad eum. Ami¬
ce quomodo huc intrasti: non ha¬
bens uestem nuptialem: & illo ob¬
mutescente : dixit ministris.Li¬
gate illi manus ce pedes ce proici¬
te illum in tenebras exteriores:
ibi erit fletus & stridor dentium.
Ecce qualem sententiam merebit᷑
acciꝑe. qui ad conuiuium nupti¬
ale. id est ad altare domini. aut
ebriosus. aut adulter. aut odium
in corde retineͬs presumit acced̾e.

Expanded text:
intrasti non habens vestem nupintrasti non habens vestem nuptialem? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accede
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cognouerit. prius orationib
ieiumis uel elemosinis studeat mũ¬
dare conscientiam suam. ce sic
eucharistiam presumat acciꝑe
Si enim cognoscens reatiun su¬
um ipse se a diuino abari sub¬
quia sicut qui se exaltat humi
liabitur. ita e contrario qui se
cens ipse se humiliter ab altari
ecclesiȩ pro emendatione uitȩ
remouere: holuerit. ab ȩterno
illo cȩ cȩlesti conuiuio. excommu¬
nicari penitus non timebit. Ec. ui.¬
Rogo uos fratres: diligenter
attendite. Si ad mensam cuius¬
cumq hominis potentis nemo p̾¬
sumit cum uestib conscissis et
inquinatis accedere. quantoma
gis a conuiuio eterni regis. id ẽ
ab altari domini debet se unus¬
quisq inuidiȩ uel odii ueneno
percussus. iracundiȩ furore re¬
pletus. cum reuerentia ce humi¬
litate subtrahere. propter illud
quod ser iptum est. uade prius
reconciliar fr̃i tuo. & tunc ue¬
niens offer es imunus tuum. &
iterum. amice. quomodo huc

Expanded text:
esse cognoverit, prius orationibus, esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mudare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subQuia, sliabitur, ita e contrario, qui seum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quantgis a convivio aeterni regis, id est, ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, iracundiae furore repletus, cum reverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod scriptum est, Vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuum ; et iterum, Amice, quomodo huc
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i. altaris uel tẽ¬
pli festiuitatem co¬
limus: si fideliter
ce diligenter atten¬
dimus.
ac iuste uiuimul. quicquid in
templis manufactis agitur. to¬
tum in nobis spiritali edificatio¬
ne completur. Non enim menti¬
tus est ille: qui dixit. Templum
enim dei sanc̃tum est: qd̾ estis
uos. & iterum. Nescitis quia cor
dei. meruimus fieri templum dei:
Quantum ergo possumus frẽs
cum ipsius ad iutorio laboremus.
ne d̾s noster in templo suo hoc ẽ
in nobisipsis inueniat. quod ocłos
suȩ maiestaris offendat: seͥo habi¬
tacłm cordis nr̃i euacuetur uitũe.
& uirtutib repleatur. claudatur
ta fratres laboremus: ut nobis bo¬
noꝵ operum clauib ianuam reg¬
ni celestis aperire possimus. Sicut
enim malis operib qu asi quibus¬
dam seris ac uectib uitȩ nobis
ianua clariditur: ita absq dubio
bonis operib aperitur. Et ideo
fratres kiñi. unusquisq conside¬
ret conscientiam suam: &e quan¬
do se aliquo crimine uulneratũ

Expanded text:
mi, altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qenim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum: Nescitis quia corpDei meruimus fieri temquantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominin nobis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur t ita laboremus ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur, ita, absque dubio, bonis operibus aperitur. Et ideo, fratres charissimi, unusquisque consideret conscientiam suam, et quando se aliquo crimine vulneratum
Abbreviated transcription (Latin):
quam plene ꝑsoluitur: nͥ huiꝰ
mundi cupiditas ꝑfecte desera¬
tur. Nam quicquid in eo con¬
cupiscimus: hoc proculdubio
ꝓximis inuidemus. Nidetur
etenim quia nobis desit: quod
alter assequitur. & qr semꝑ in¬
uidia a bona uoluntate discordat:
mox ut hec mentem ceꝑit. illa disce¬
dit. Unde predicatores sc̃i ut pos¬
studuerunt in hoc scło nil amare:
nil uinquam appetere: nil uel sine:
appetitu possidere. Sermo s qu¬

Expanded text:
quam plene persolvitur, nisi mundi quam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut posstuduerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
nte dei ocłos nunquam ẽ
uacua manus a munere:
si fuerit archa cordis repleta bo¬
na uoluntate. Hinc & psals
dicit. In me sunt deus uota bda:
quȩ reddam laudationes tibi. Ac
si aꝑte dicat. Q si exterius mune.¬
ra offe̾nda non habeo. intra me¬
iemetipsum tamen inuenio qd̵
in ara tuȩ laudis impono: quia
qui nostra datione non pasce¬
ris. oblatione cordis melius pla¬
caris. Nichil quippe offertur dõ
ditius: uoluntate bona. Uolun¬
tas enim bona est: sic aduersa
alterius sicut nr̃a ꝑtimescere:
sic de prosꝑitate ꝓximi. sicut
de nr̃o profectu gratulari. ali¬
ena damyna nr̃a credere: alie¬
na lucra nr̃a deputare. amicũ
non ꝓpter mundum. sed ꝓpte:
dm̃ diligere: inimicum etiã
amando tolerare. Nulli quod
pati non uis facere: nulli qd
tibi iuste impendi desideras
se etiam ultra uires uelle. Qd
ergo isto holocausto locupleti¬
us: quando ꝑ hoc quod deo im¬
molat. in ara cordis anima se¬
metipsam mactat: Sed hoc bo¬
nȩ uoluntatis sacrificiũ num¬

Expanded text:
namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desideras se etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nun
Abbreviated transcription (Latin):
niam fuerunt: a quib lex. phi¬
bet iudeos. Om̃ib gͣ manifestũ
factum est: ob hanc causam eos
corrruisse. Om̃s itaq benedixe¬
runt iustum iudiciũ dei: qui
occulta fecerit manifesta. Atq
ad p̃ces conuersi: rogauerunt
ut id qd factũ erat obliuioni tͣ

Expanded text:
niam fuerunt, a quibus lex prohibebat Judaeos. Omnibus ergo manifestum factum est, ob hacorruisse omnes itaque benedixerunt iustum iudicium Domini qui occulta fecerit manifesta atque ita ad preces conversi rogaverunt ut id quod factum erat delict
Abbreviated transcription (Latin):
racła: ut fidem uerbis daret uir¬
tus ostensa. ce noua facerent
qui noua p̾dicarent. sieut in hac
eadem lectione subiungit᷑. Infir¬
mos curate. mortuos suscitate:
lȩꝓsos mundate demones eicite.
crescente humano genere
diu in hac uita subsistente car¬
ne. exuberante rerũ opulentia:
quis cum audiret uitam esse
aliam crederet. quis iniuisibilia
uisibilib p̃fẽrret: S ad salu¬
tem redeuntib infirmis. ad ui¬
tam resurgentib mortuis. car¬
nis mundiciam recipientib le¬
prosis. erec̃tis a iure immundo¬
rum spũum demoniacis. tot
uisibilib miracłis exactis: qͥs
non crederet quod de inuisi

Expanded text:
racula, ut fidem verbis daret virracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisi
Abbreviated transcription (Latin):
si munus eugłium taceat. mun¬
dus clamat. Ruinȩ namq illius:
uoces eius sunt. Qui enim attri¬
tus tot ꝑcussionib a gła sua eẽ¬
cidit: quasi iam nobis est ẽ ꝓxi¬
mo regnum aliud quod sequitur
ostendit. Ipsis iam ce a quib amx¬
tur amarus est: ipse eius ruinȩ
p̃dicant quod amandus non ẽ.
Si enim ruinam sui domus quas¬
sata minaretur. quisquis in illã
habitaret fugeret: & qui stan¬
tem dilexerat. recedere quanto¬
tius a cadente festinaret. Le .ii.¬
i gͥ mundus cadit. & nos eũ
amando amplectimur. oppͥ¬
mi uolumus potius qu̾a habita¬
re: quia nulla nos ratio a ruina
illius separat. quos eius passio¬
nib amor ligat. facile ergo ẽ
nunc iam cum destructa õia
cernimus. animum nr̃m ab
eius dilectione disiungere. S hoc
illo in tempore difficillimum fu¬
it. quo tunc p̾dicare regnũ cȩ¬
loꝵ inuisibile mittebantur. cũ
longe lateq om̃s cernerent flo¬
rere regna t̾raꝵ. Vnde & ad¬
iunc̾ta sunt p̾dicatorib scĩs mi¬

Expanded text:
si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis mi
Abbreviated transcription (Latin):
magist̃. Nemo enĩ potest hȩc
signa facere quȩ tu facis: nisi
gisteriũ cęleste mundo ad¬
hibendũ confessus ẽ. dm̃ cum
nouit. S qr quẽ magistrum
nouerat ueritatis studiose do¬
cendus adut. merito ad agni¬
tionẽ diuinitatis eiꝰ ꝑfecte
doctꝰ subut. merito utriꝰq na¬
tiuitatis eiꝰ diuinȩ scilicet et
humanȩ.s & passionis atq as¬
censionis ipsuis archana ꝑcepit:¬
necñ etiã modũ scd̃e regenera¬
tionis. ingressũ regni cȩlestis.
aliaq ꝑplura doctrinȩ eu̾głi¬
cȩ sacram̃ta dño reuelante di¬
dicit. Respondit ih̃c & dixit ei.
Amen amen dico tͥ: nͥ qͥs renatꝰ
fuerit denuo: non potest udere
regnũ dei. Quȩ sententia tanto
aꝑtiꝰ cunctis fidelib lucet: qnto
constat qr sine huiꝰ luce fideles
ẽẽ nequeunt. Qͥs ẽtenĩ sine la¬
uachro regenerat iõis remissio¬
nẽ peccatoꝵ conseqͥ. & regnũ¬

Expanded text:
. Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi gisterium coeleste mundo adhibendum confessus est, Deum cum novit; sed quia quem magistrum noverat, veritatis studiose docendum adhuc obtulit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit; merito utriusque nativitatis ejus, divinae, scilicet, et humanae, sed et Passionis atque ascensionis ipsius arcana Nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliqua perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelante didicit. Respondit Jesus et dixit: Amen amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat, quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis enim sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnu
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem: & uenerunt ad
lucem: & hoc enim sequitur
Qui autem facit ueritatẽ ue¬
nit ad lucem: ut manifesten¬
tur eius oꝑa. qr in deo st̃ facta.
ut uenirent ad lucem: id est
tenebras : Si enim omnes pec¬
cotores inuenit. & om̃s a peccu¬
to sanat. &t serpens ille quo fi¬
gurata est mors dñi. eos sanat
qui morsi fuerant. & ꝓpt̾ mor¬
sum serpentis erectus est ler¬
pens. id est mors dñi propter
mrtales homines quos inue¬
nit iniustos: quomͦ intelligi¬
tur hoc est iudicium qm̃ lux¬
in mundum
& dilexerunt homines magis te:¬
nebras qm lucem: Erant enim
mala oꝑa eoꝵ. Qͥd est hocͦ Luoꝵ
enim erant bona oꝑa: Nonne
uenisti: ut iustifices impios:
Sed dilexerunt inqͥt tenebras
magis quã lucem. Ibi posuit
uim. Multi enim dilexerunt
peccata sua. multi confessi st̃
peccata sua: qi eonficetur pec¬
cata & accusat peccata sua. iã
cum deo facit. Accusat d̃s pec¬
cata tua. Si ce tu accusas: con¬
iungeris deo. Quasi due res

Expanded text:
veritatem, et venerunt ad veritatem, et venerunt ad lucem? Hoc enim sequitur: Qui autem facit veritatem, venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. ut venirent ad lucem, id est am dilexerunt tenebras? Si enim omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat: et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat qui morsi fuerant : et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est, mors Domini propter mortales homines, quos invenit injustos, quomodo intelligitur: « Hoc est judicium, quum,  dilexerunt homines magis tenebras quam lucem: erant enim mala opera eorum? Quid est hoc? quorum enim erant bona opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras magis quam lucem. Ibi posuit vim: multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia qui confitetur peccata sua, et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accusas, conjungeris Deo. Quasi duae res
Abbreviated transcription (Latin):
uia corpus assumpcũ abla
erat ut die cene sacram̃tum nob̾
corꝑis & sanguinis consecraret. nt
coleretur iugiter per mist̾ium qd̃
semel offerebatur in precrũ: ut q
cotidiana ⁊ in deffessa currebat
ꝓ hoĩm salute redẽptio ꝓpetua eẽt
redemptoĩs oblatio: & ꝑhemius
uictima illa uiueret in meroria.
s semper p̃sens eẽt in grã uere u¬
nica. s ꝑfecta hostia. fide existimnã¬
mito celestis confirmat auctori¬
tas q caro mea uere est cib: ⁊ sã¬
guis m̃s uere est potus. Recedat
gͦ om̃e infidelitatis ambiguum:
qm̃ quidẽ qui auctor ẽ munĩs ip̃e
usibilis sacerdos uisibiles creatutas
ius uerbo suo secreta potestate cõ

Expanded text:
uia corpus assumtum ablatuerat, ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis sui consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium, ut quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpetua esset redemptionis oblatio, et perennis victima illa viveret in memoria, et semper praesens esset in gratia. Vere unica et perfecta hostia, fide aestimanmerito coelestis confirmat auctoritas quia « caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. » Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum: quandoquidem qui auctor est muneris, ipse sibilis sacerdos uisibiles creaturas suum uerbo suo secreta potestate co
Abbreviated transcription (Latin):
clamabitis in die illa a facie re¬
gis ur̃i quẽ elegistis uobis .&. ñ
exaudiet uos dñs in die illa. qr¬
oluit autem popłs audire uo¬
cem samuhel: sed dixerunt.
Nequaqmͣ. Rex enim erit super
nos: & erimus nos quoq sicut
omnes gentes: & iudicabit nos
rex nr̃. & egredietur ante nos:
&e pugnabit bella nr̃a pro nob̾.
&audiuit samuhel omnia uer¬
ba popłi: & loquutus est ea in
aurib dñi. Dixit autem domi¬
nus ad samuhelem. Audi uocem
coꝵ: & constitue suꝑ eos regẽ.
&ait samuhel ad uiros ifrahel.
de beniamn nomine cis.
filius abihel. filii seor. filii beoreth.
filii afia filii uiri iemini for¬
tis robore: &e erat ei filius uo¬
cabulo saul electus & bonus. &
non erat uir de filiis isrł me¬
lior illo. Ab humero &e surfum:¬

Expanded text:
regis vestri quem elegistis vobis et non exaudiet vos Dominus in die illa luit autem populus audire vocem Samuhel sed dixerunt nequaquam rex enim erit super nos et erimus nos quoque sicut omnes gentes et iudicabit nos rex noster et egredietur ante nos et pugnabit bella nostra pro nobis et audivit Samuhel omnia verba populi et locutus est ea in auribus Domini dixit autem Dominus ad Samuhel audi vocem eorum et constitue super eos regem et ait Samuhede Benjamin nomine Cis, filius Abiel, filii Seor, filii Bechoreth, filii Aphia, filii viri Jemini, fortis robore. Erat ei filius vocabulo Saul, electus, et bonus: et non erat de filiis Israel melior illo: ab humero et sur
Abbreviated transcription (Latin):
fili mi: fili mi absalon. Nuntiatum
est aut̃ ioab: qd̾ rex fleret & luge¬
ret filiũ suũ. & uersa ẽ uictoria in
luctũ. in die ula crru popło. audi¬
uit enĩ popłs in die illa dici. Bolce
rex: super filio suo. Lc .ii.¬
t declinauit popłs in die illa
ingredi ciuitatẽ : quomͦ declinare
solet popłs uersus & fugiens de p̃¬
lio Porro rex oꝑuit caput suum: &¬
clamabat uoce magna fili mi absa¬
lon. absalon fili mi. lngressus gͦ

Expanded text:
fili mi, Fili mi Absalon? Nunciatum fili mi, Fili mi Absalon? Nunciatum est autem Joab quod rex fleret, et lugeret filium suum: et versa est victoria in luctum in die illa omni populo: audivit enim populus in die illa dici: Dolet rex super filio suo. Et declinavit populus in die illa ingredi civitatem, quomodo declinare solet populus versus et fugiens de praelio. Porro rex operuit caput suum, eclamabat voce magna: Fili mi Absalon
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ portans bonũ uenit. Cc .iiiͦ.¬
lamans aut̃ achimaas: dixit
ad regẽ. Salue rex. Et ado¬
rãns regem: corã crpnus in
t̾ram ait. benediẽt. dñs ds
tuus : qͥ conclusit homines qͥ
leuauer̃t manus suas contra
dnm̃ meũ regẽ. Eait rex. Est¬
ne pax puero absalon: dixitq
achimaas. Uidi tumultum mag¬
num: cũ mitteret ioab seruus
tuus o rex me seruũ tuũ. Nescio
aliud. ad quẽ rex: Transi ait: ꝙ
sta hic. Cumq ille transisset & sta¬
ret. apparuit chusi: & ueniers
ait. bonũ apporto nuntiũ dñe
m. rex. Iudicauit enĩ ꝓ te dñs
hodie: de manu om̃ium qͥ sur¬
rexerunt contrate. Sabbato.
Sixit rex ad chusi. Etne ƿax
puero absalon: Cui responders
chusi. fiant inqͥt sicut puer inimi¬
ci dñi mei regis: & uniuersi qui
consurgunt aduersũ eum in ma¬
lum. Contristatus itaq rex ascen¬
dit cei acłm porte: & fleuit. Et
sic le ueh at uadens. fili mi absa¬
lon: absalon fili mi. Qͥs mͥ tribu¬
at: ut ego moriar ꝓte.absalon

Expanded text:
cium portans bonum, venit. Clamans autem Achimaas, dixit ad regem: Salve rex. Et adorans regem, coram eo pronus in terram, ait: Benedictus Dominus Deus tuus, qui conclusit homines qui levaverunt manus suas contra dominum meum regem. Et ait rex: Estne pax puero Absalon? Dixitque Achimaas: Vidi tumultum magnum, cum mitteret Joab servus tuus, o rex, me servum tuum: nescio aliud. Ad quem rex, Transi, ait, et sta hic. Cumque ille transisset, et staret, apparuit Chusi: et veniens ait: Bonum apporto nuncium, domine mi rex: judicavit enim pro te Dominus hodie de manu omnium qui surrexerunt contra te. Dixit autem rex ad Chusi: Estne pax puero Absalon? Cui respondens Chusi, Fiant, inquit, sicut puer, inimici domini mei regis, et universi qui consurgunt adversus eum in malum. Contristatus itaque rex, ascendit coenaculum portae, et flevit. Et sic loquebatur, vadens: Fili mi Absalon, Absalon fili mi: quis mihi tribuat ut ego moriar pro te, Absalon
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s infideles heretici. qͥ gra¬
uiter scãm ȩccłiam opprimunt &
ꝑsequntur. uel molestare frequen¬
tant. qui sine miscdĩa rapere &
coaceruare non desinunt. Aliqnͣ¬
do peccuniȩ irruunt aliene:ali¬
quando in ipsos peccuniȩ dños:
multomagis etiam satagunt ani¬
mas rapere : & secum miserabili¬
ter in ꝑditionem deducere. Et
uestitum ouium habere dicunt᷑
qd̃ nomen habeant. xp̃ianitatis:
uel qr assimilant se ministrisius¬
ticiȩ. figuram religiositatis men¬
tientes. Per xp̃ianum itaq noꝰ¬
men multos seducere. nituntur.:
dulcib sermonib multis scanda

Expanded text:
omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas rapere, et secum miserabiliter in perditionem deducere. Et vestitum ovium habere dicuntur, quod nomen habeant Christianitatis, vel quia assimilant se ministris justitiae, figuram religiositatis mentientes. Per Christianum itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus sermonibus multis scanda
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. Et̃ ait ioab chusi. llade & ñ¬
tia regi quȩ uidisti. Adorauit
c̾usi ioab: & cucurrit. Rursum
aut̃ achimaas filius sadoch: dixit
ioab. Qd impedit: si etiam ego
currã post cu̾̃si: dix̃q ei ioab.
Qd us currere fili mi ͦ loneris
boni nuntu baiulus. Qui respon¬
dit. Qd enĩ si cucurrerꝰ. Et ait
achimaas ꝑ uiam cõpendii:
transiuit chusi. Dauid autẽ se¬
debat int̾ duas portas. Specła¬
tor aut̃ qui erat in fastigio por¬

Expanded text:
tuus. Et ait Joab Chusi: Vade, et nuntuus. Et ait Joab Chusi: Vade, et nuntia regi quae vidisti. Adoravit Chusi Joab, et cucurrit. Rursum autem Ahimaas filius Sadoc dixit Joab: Quid impedit si etiam ego curram post Chusi? Dixitque ei Joab: Quid vis currere, fili mi? non eris boni nuntdit quid enim si cucurrero et ait Achimaas per viam conpendii transivit Chusi David autem sedebat inter duas portas speculator vero qui erat in fastigio por
Abbreviated transcription (Latin):
aduerso. & ait ioab. Non sic̃ tu
uis: sed aggrediar eũ coram te.
Tulit gͥ ioab tres lanceas in ma¬
nu sua: & infixit eas in corde
absalon. Lũq ad huc palpitaret
herens in quercu. cucurrerunt
decẽ iuuenes armigeri ioab: ꝙ
ꝑcutientes int̾fecert̃ eum. Lii.¬
ecinit itaq ioab bucina & re¬
tinuit popłm ne ꝑsequeretur
fugientẽ isrł: uolens parcere
multitudini. Et tulert̃ absalon
&e ꝓiecert̃ eum in saltu in foue¬
am grandem: & cõportauert᷑
suꝑ eũ aceruũ lapidũ magnũ
nin is. Omĩs aut̃ isrł fugit in
tulũ: qui est in ualle regis. Bixe¬
rat enĩ. Non habeo filiũ: & hoc
erit monimentũ nominis mei.
locauitq titulũ nomine suo:
&r appellatur manus absalon.
chimaas filius sadoch ait ad¬
ioab. Currã: & ñtiabo regi.
qr iudiciũ fecerit ei dñs de ma¬
nu inimicoꝵ eiꝰ. Ad quẽ ioab dix̃.
Non eris nuntius in hac die: sed
nuntiabis in alia.Hodie nolo te
nuntiare: filius enĩ regis ẽ mor¬

Expanded text:
adverso. Et ait Joab: Non sicut tu adverso. Et ait Joab: Non sicut tu vis, sed aggrediar eum coram te. Tulit ergo Joab tres lanceas in manu sua, et infixit eas in corde Absalon: cumque adhuc palpitaret haerens in quercu, cucurrerunt decem juvenes armigeri Joab, et percutientes interfecerunt eum. Cecinit autem Joab buccina, et retinuit populum, ne persequeretur fugientem Israel, volens parcere multitudini. Et tulerunt Absalon, et projecerunt eum in saltu, in foveam grandem, et comportaverunt super eum acervum lapidum magnum nimis: omnis autem Israel fugit tulum qui est in valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, et hoc erit monimentum nominis mei. Vocavitque titulum nomine suo, et appellatur Manus Absalom, Ahimaas autem filius Sadoc, ait: Curram, et nuntiabo regi, quia judicium fecerit ei Dominus de manu inimicorum ejus. Ad quem Joab dixit: Non eris nuntius in hac die, sed nuntiabis in alia: hodie nolo te nuntiare, filius enim regis est mor
Abbreviated transcription (Latin):
fuit autẽ ibi p̃lium disꝑsũ suꝑ
faciẽ om̃ĩs terrȩ: & multo plu¬
res erant qͦs saltus consũpserat
de popło. quã hi qͦs uorauerat
gladius in die illo. Eꝵ U.¬
ccidit ut occurreret absalon
ser. uis dauid: sedens mulo. Cũq
ingressus fuisset mulus subter
condensã quercũ & magnam:
ad hesit caput eius quercui. Et
illo suspenso int̾ cȩlũ &e t̾ram:
mulus cui sederat ꝑtransiit. Ui¬
dit aut̃ hoc qͥs piã: & nũtiauit
ioab dicens. uidi absalon pende¬
re de quercu. & ait ioab uiro
qͥ nuntiauerat ei. Si uidisti eũ.¬
qͣre ñ confodisti eũ cum t̾ra. &
ego dedissẽ. tͥ decẽ argenti syelos
&e unũ balteũ: Qui dixit ad io¬
ab. Si appenderes in manib me¬
is mille argenteos: neqͦqmͣ mitte¬
rem manum meã in filiũ regis.
udientib enĩ nobis: Lc.ii.¬
p̃cepit rex tͥ &e abisai er ethai
dicens. Tustodite mͥ puerũ absa
lon. Sed & si fecissẽ cont᷑ animã
meã audacter. neqͦqmͣ hoc regẽ
latere potuisset: & tu stares ex

Expanded text:
fuit autem ibi proelium dispersum super faciem omnis terrae et multo plures erant quos saltus consumpserat de populo quam hii quos voraverat gladius in die illa accidit autem ut occurreret Absalom servis David sedens mulo cumque ingressus fuisset mulus subter condensam quercum et magnam adhesit caput eius quercui et illo suspenso inter caelum et terram mulus cui sederat pertransivit vidit autem hoc quispiam et nuntiavit Ioab dicens vidi Absalom pendere de quercu et ait Ioab viro qui nuntiaverat ei si vidisti quare non confodisti eum cum terra et ego dedissem tibi decem argenti siclos et unum balteum qui dixit ad Ioab si adpenderes in manibus meis mille argenteos nequaquam mitterem manum meam in filium regis audientibus enim nobis praecepit rex tibi et Abisai et Ethai dicens custodilon. Sed et si fecissem contra animam meam audacter, nequaquam hoc regem latere potuisset, et tu stares ex
Abbreviated transcription (Latin):
uod paulo suꝑius spaciosã &
latam uiam nominauit. hoc
nunc aꝑtius falsos ꝓpħas osten¬
dit: ꝑ quos multi in ꝑditionem
abhominabilem abiert̃. Qui pͥ¬
mo in iudea multi apparuerunt:
& modo ꝑfidia totum repleuer̃t
mundũ. Sed illi pͥus falsi ꝓpħȩ
fuert̃. uerissimosq dñi propħas
usq ad mortẽ ꝑsequuti sunt: sic̃
iheremiam & micheam. aliosq
& oppͥmunt: aliqnͣdo si detur co¬
pia etiã gladiis: sine int̾missio¬
ne aut̃ suis prauis morib & exẽ¬
plis. Iecirco om̃s preueniens dñs
adhortatus est dicens. attendite
Ia falsis prophetis. Lc.uiii.¬
ttendite diligentius. obser¬
uate cautius: ut non seducami¬
ni ut non circũ ueniamini. ut
non fallamini. Attendite gͦ. hoc
est considerate. qr ñ sunt oues
sed lupi in uestimento ouium:
qr ñ sunt religiosi sed irreligio¬
si in figura religiositatis: qd̾ ñ¬

Expanded text:
uod paulo superius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissimosque Domini prophetas usque ad mortem persecuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam, aliosque et opprimunt aliquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiositatis: quod n
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ cus. arachitȩ: consiliꝯ achit᷑o.¬
dissipatũ est consiliũ achitofel
utile: ut induceret dñs suꝑ absa¬
lon malũ. & ait chusi sadoch
&r abiathar sacerdotib. Hoc & hoc
mͦ consiliũ dedit achitofel absa¬
lon & seniorib ifrł. & ego tale
& tale dedi consiliũ. Nẽ gͦ mit¬
tite cito: & nunciate dauid di¬
centes. Ne moremini noc̃te hac
in campestrib deserti. sed absq
dilatione transgredere: ne for¬
te absorbeat᷑ rex & om̃is popłs
onathan autẽ &e achimaas stabart
la &e nunciauit eis. Et illi ꝓfec̾ti
sunt ut referrent ad regem da¬
uid nuntiũ: non enĩ poterait
uideri aut introire ciuitatem
lidit aut̃ẽ eos qͥdã ꝓuer. & in¬
adic̃auit absalon. Illi uͦ concito
gradu ingressi st̃ domũ cuiusdã
iuri in bahurim qͥ habebat pu¬
teum in uestibulo suo: & descen¬
derunt in eum. Tulit autem
mulier & expandit uelamen
suꝑ os putei quasi siccans ptipsa¬
nas : & sic latuit rem. Cumq ue¬
nissent serui absalon ad mulie¬

Expanded text:
usi Arachitae consilio Achitodissipatum est consilium Achitophel utile, ut induceret Dominus super Absalom malum. Et ait Chusi Sadoc et Abiathar sacerdotibus: Hoc et hoc modo consilium dedit Ahitofel Absalom et senibus Israhel et ego tale et tale dedi consilium nunc ergo mittite cito et nuntiate David dicentes ne moremini nocte hac in campestribus deserti sed absque dilatione transgredere ne forte absorbeatur rex et omnis populus onathan autem et Achimaas stabant la et nuntiavit eis, et illi profecti sunt, ut referrent ad regem David nuntium: non enim poterant videri, aut introire civitatem. Vidit autem eos quidam puer, et indicavit Absalom: illi vero concito gradu ingressi sunt domum cujusdam viri in Bahurim, qui habebat puteum in vestibulo suo, et descenderunt in eum. Tulit autem mulier, et expandit velamen super os putei, quasi siccans ptisanas, et sic res latuit. Cumque venissent servi Absalom ad mulie
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ suam: c. disposita domu
sua suspendio interut: & sepul¬
tus est in sepulchro patris sui.
dauid aut̃ uenit in castra: et
absalon transiuit iordanen. ip¬
se & om̃s uiri ifrł cum eo. ama¬
san uͦ constituit absalon ꝓ ioab:
masa erat filius uiri qͥ uocaba¬
tur iethra de herreli. qui in¬
gressus est ad abiga il filiã naas
sororẽ saruiȩ . que fuit mater
ioab: &e castra metatus est isrł
cum absalon in t̾ra galaad. Lũq
uenisset dauid in castra. sobifi¬
lius naas de rabath filioꝵ am
mon. & machir filiꝰ ammihel.
de lodabar. & bertellai. galaa¬
dithes. de rogelim. obtuler̃t
ei stratoria & tappetia. & uasa
fictilia: frum̃tum & ordeum.

Expanded text:
 disposita domo sua suspendio interiit et sepultus est in sepulchro patris sui David autem venit in Castra et Absalom transivit Iordanem ipse et omnis vir Israhel cum eo Amasam vero constituit Absalom pro Ioab m erat filius viri qui vocabatur Iethra de Hiesreli qui ingressus est ad Abigail filiam Naas sororem Sarviae quae fuit mater Ioab et castrametatus est Israhel cum Absalom in terra Galaad cumque venisset David in Castra Sobi filmon, et Machir filius Ammihel de Lodabar, et Berzellai Galaadites de Rogelim, obtulerunt ei stratoria, et tapetia, et vasa fictilia, fr
Abbreviated transcription (Latin):
nimis: & abisag sunamites miniꝰ¬
Nelinauit se bersabee: & adora¬
uit regẽ. Ad quã rex. Quid tibi
inqͥt uis: Quȩ respondens ait.
Dñe mi tu iurasti ꝑ dñm dm̃ tu¬
um ancillȩ tuȩ. salomon filius
tuus regnabit post me &e ipse se¬
debit in solio meo: & ecce adoni¬
as regnabit te dñe mi rex igno

Expanded text:
imis et Abisag Sunamitis minisnclinavit se Bethsabee et adoravit regem ad quam rex quid tibi inquit vis quae respondens ait domine mi tu iurasti per Dominum Deum tuum ancillae tuae Salomon filius tuus regnabit post me et ipse sedebit in solio meo et ecce nunc Adonias regna
Abbreviated transcription (Latin):
uersus isrł a dan usq bersabee.
qͣsi harena maris innumerabi¬
lis & tueris in medio eoꝵ: &
irruemus luꝑ eũ in qͦcũq loco
fuerit inuentꝰ. & oꝑiemus eũ
sic̃ cadere solet ros suꝑ terrã:
& ñ relinquemus de uiris qui
cum eo sunt nec unũ
quidem Qdsi urbem aliquã
fuerit ingressus. circundabit oĩs
isrł ciuitati illi funes: & trahemꝰ¬

Expanded text:
 Ber Sabee, quasi arena maris innumerabilis, et tu eris in medio eorum. Et irruemus super eum in quocumque loco fueritin ventus, et operiemus eum, sicut cadere solet ros super terram, et non relinquemus de viris, qui cum eo sunt, ne unum quidem. Quod si urbem aliquam fuerit ingressus, circumdabit omnis Israel civitati illi funes, et trahem
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ tuaꝵ: & animã concubinas¬
rũ tuaꝵ. biligis odientes te. & o¬
dio habes diligentes te: & osten¬
disti hodie qr non curas de du¬
cib tuis ce de seruis tuis. Et ue¬
re cognoui mͦ: qr absalon uiue¬
ret.&. nos om̃s occubuissemus.
tune placeret tibi. Le.iiiͣ.
uuc gͥ surge & ꝓcede. & allo¬
quens satisfac seruis tuis. Li
runt. qđ̾ si non exieris ne uiꝰ
dem remansurus sit tecũ noc¬
te hac. & prius erit hoc tibi qmͣ
omĩa mla que uenert̃ suꝑ te
ab ad olescintatua usq in pre¬
porta: & om̃i popło nuntiatum
est qd̾ rex sederet in porta. Lle¬
nitq uniuersa multitudo corã
rege. Isrł aut̃ fugit in taber¬
nacła sua. Om̃is quoq populus
certabat in eunẽtis tribub isrł
dicens. rex liberauit nos de m¬
uit nos de manu phylistinoꝵ:
& nune fugit de terra prop¬
ter absalon: absalon aut̃ quẽ

Expanded text:
nimam concubinarum tuarum. Diligis odientes te, et odio habes diligentes te: et ostendisti hodie, quia non curas de ducibus tuis, et de servis tuis: et vere cognovi modo, quia si Absalon viveret, et omnes nos occubuissemus, tunc placeret tibi. Nunc ergo surge, et procede, et alloquens satisfac servis tuis: juro quod si non exieris, ne unus quidem remansurus sit tecum nocte hac: et pejus erit hoc tibi, quam omnia mala quae venerunt super te, ab adolescentia tua usque in praeporta et omni populo nuntiatum est quod rex sederet in porta venitque universa multitudo coram rege Israhel autem fugit in tabernacula sua omnis quoque populus certabat in cunctis tribubus Israhel dicens rex liberavit nos de mvit nos de manu Philisthinorum et nunc fugit de terra propter Absalom Absalom autem quem
Abbreviated transcription (Latin):
constituit suꝑ eũ tribunos
& centuriones: & dedit popłi
t̃eiam partẽ sub manu ioab:
& t̾ciam parte̾ sub manu abi
ciam sub manu ethai qui erat
de geth. Dix̃q rex ad popłm. Egre¬
diar & ego uobiscũ: & respondit
popłs. Non exibis. Siue enĩ fu
ceciderit e nobis. non satis cura¬

Expanded text:
it super eum tribunos et centuriones, et dedit populi tertiam partem sub manu Joab, et tertiam partem sub manu Abisiam partem sub manu Ethai, qui erat de Geth, dixitque rex ad populum: Egrediar et ego vobiscum. Et respondit populus: Non exibis: sive enim fugceciderit e nobis, non satis cura