comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib uestis ñ concissa ẽ: pendentis in cruce:
cur a xp̃ianis destruit᷑ sacramentũ sedentis
in cęlo: Si ueteris ppłi temporib udeus ee̾m
quando aliud ee melius ñ possem: accepissẽ
utiq circũcisionẽ. Quod signaculũ iusticiȩ
fidei tantũ illo tempore ualuit ante quam
dñi euacuaret᷑ aduentu: ut infantẽ filiũ
moysi angl̃s p̃focass. nisi mat̾ arrepto cal¬
culo eireumdiss puerũ. & hoc sacramento ĩmi¬
nentem perniciem depuliss. Hoc sacramentum
etiã iordanẽ fluuiũ refrenauit. & redux it in
fontem. Hoc sacramentũ ipse dñs quãuis euacu¬
auerit crucifixus. tam̃ natus accepit. Non enĩ
singula illa dampnata sunt. s succedentibus
oportuniorib discesserunt. Nã sicut circũ cisi¬
onem abstulit primus dñi aduentus: sic bap¬
tismũ auferet scd̾s aduentus. Sicut enĩ nunc
postea quã uenit libertas fidei. ⁊ remotum ẽ

Expanded text:
ribus uestis non conscissa est pendentis in cruce, ribus uestis non conscissa est pendentis in cruce, cur a Christianis destruitur sacramentum sedentis in caelo? si ueteris populi temporibus Iudaeus essem, quando aliud esse melius non possem, accepissem utique circumcisionem. quod signaculum iustitiae fidei tantum illo tempore ualuit, antequam domini euacuaretur aduentu, ut infantem filium Moysi angelus praefocasset, nisi mater arrepto calculo circumcidisset puerum et hoc sacramento imminentem perniciem depulisset. hoc sacramentum etiam Iordanen fluuium refrenauit et reduxit in fontem. , hoc sacramentum ipse dominus quamuis euacuauerit crucifixus, tamen natus accepit. non enim signacula illa damnata sunt, sed succedentibus opportunioribus decesserunt. nam sicut circumcisionem abstulit domini primus aduentus, sic baptismum auferet secundus aduentus. sicut enim nunc, posteaquam uenit libertas fidei et remotum est
Abbreviated transcription (Latin):
si tamen facis. ut ȩccłȩ catholicȩ baptismum
ñ iteres s approbes potius tanquã unius ue¬
rissimȩ matris. que omnib gentib & rege¬
nerandis prebet sinũ. & regeneratis ubera
infundit. tanquã unius possessionis xp̃i
se se usq ad terrȩ terminos porrigentis.si
hoc uere facis. cur ñ erumpis in exultantem
et liberã uocemͦ Eur lucernȩ tuȩ tã utilem
splendo rem p̃mis sub modio: sur non disci¬
ssis atq abiectis ueterib pellib timide ser¬
uitutis. xp̃iana potius indutus fiducia ex¬
istis et dicis. ego unũ baptismũ noui. patris
& filii et sp̃c scĩ nomine conseeratũ atq sig¬
natum: Nanc formã ubi inuenio. necesse est
ut approbem. Non destruo. qͦd dominieum
agnosco. Non ex sufflo uexillum regis mei.
Uestem xp̃i. & qui diuiserunt ñ uiolauer̃t.
Et illi adhuc xp̃m ñ resurrecturũ credide¬
rant. s morientẽ uidebant. Si apersecuto¬

Expanded text:
si tamen facis, ut Ecclesiae catholicae baptismum si tamen facis, ut Ecclesiae catholicae baptismum non iteres, sed approbes potius tanquam unius verissimae matris, quae omnibus gentibus, et regenerandis praebet sinum, et regeneratis ubera infundit, tanquam unius possessionis Christi, sese usque ad terrae terminos porrigentis; si hoc vere facis, cur et liberam uocem ? cur lucernae tuae tam utilem splendorem premis sub modio? cur non discissis atque abiectis ueteribus pellibus timidae seruitutis christiana potius indutus fiducia existis et dicis: Ego unum baptismum noui patris et filii et spiritus sancti nomine consecratum atque signatum; hanc formam ubi inuenio, necesse est ut adprobem; non destruo, quod dominicum agnosco, non exsufflo uexillum regis mei\'? uestem Christi et qui diuiserunt, non uiolauerunt; et illi adhuc Christum non resurrecturum crediderant, sed morientem uidebant. si a persecuto
Abbreviated transcription (Latin):
nes de tuo collegio formides. cũ id te re¬
scripseris facere. qͦd te illi facere etiam
si nolles iuberent. Cũ aũ id quantis po¬
tueris documentis faciendum eẽ defen¬
derisꝰ non solumꝰ succensebunt. s etiam p̃¬
dicabunt. Si aũ ñ rebaptizas. arripe liber
euiusquã hominis in contemplatione .xp̃i.
aut rep̃hensionẽ uerearis. aut exhorreas pote.¬
statem. Transit honor huius scłi. transit ambi-¬
tio. Infuturo xp̃i iudicio. nec absidȩ gradatȩ.
nec cathedrȩ uelatȩ. nec scimonialium occursan-¬
tiũ. atq cantantiũ greges adhibebunt᷑ ad de-¬
fensionẽ. ubi ceperit accusare conscientia. et
conscientiarũ arbiter iudicare. O ue hic hono¬
rant. ibi onerant. Iue hic releuant. ibi grauant.
Ista que ꝓ tempore propter ȩccłe utilitatem
honori nr̃o ex hibentur. defendent᷑ forte bona
conscientia: defendere aũ ñ poterunt mala.
Quod gͦ tam pio &. tam religioso animo faciᷤ.

Expanded text:
nes de tuo collegio formides, cum id te renes de tuo collegio formides, cum id te rescripseris facere, quod te illi facere, etiam si nolles, iuberent. cum autem id quantis potueris documentis faciendum esse defenderis, non solum non suscensebunt, sed etiam praedicabunt. si autem non rebaptizas, arripe libertcuiusquam hominis in contemplatione Christi aut reprehensionem uerearis aut exhorreas potestatem. transit honor huius saeculi, transit ambitio. in futuro Christi iudicio nec absidae gradatae nec cathedrae uelatae nec sanctimonialium occursantium atque cantantium greges adhibebuntur ad defensionem, ubi coeperit accusare conscientia et conscientiarum arbiter iudicare. quae hic honorant, ibi onerant; quae hic releuant, ibi grauant. ista quae pro tempore propter ecclesiae utilitatem honori nconscientia; defendere autem non poterunt malam. 4. Quod ergo tam pio et tam religioso animo facis,
Abbreviated transcription (Latin):
et uos. Aut si ñ nostis. aduertite. facillime
a uolentib sciri potest. Rebaptizare igit᷑
hereticũ hominem qui hec sc̃ĩtatis signa
ꝑceperit. que xp̃iana tradidit disciplinaᷤ
omnino pecẽm ẽ. Nebaptizare autem ca¬
tholicũ: inimanissimũ scęlus ẽ. Tam en adeo¬
ñ credens. quia de te mͥ bene persuasum te¬
nenebam. mutugennã ipse ꝑrexi: et eum
quidem miserũ uidere ñ potui. a parentib
uero eius audiui. qͦd ur̃ iam etiã diaconus
factus sit. Et tamen tam bene ad huc de
tuo corde sentio. ut eũ rebaptizatũ e̾e non
credã. Quare te fr̃ dilectissime perdiuini
sit. Et sic rescribere ut noueris me in
re. Quod ideo scrͥpsi. ne cũ id postea fa¬
cerem qͦd me ñ sperares esse facturũ. of¬
fenderem caritatẽ tuã.: & iustam de me
apud cõmunes amicos que reła deponeres.
Quid gͦ te ĩpediat adrescribendum ñ ui¬
deo. Si enĩ rebaptizas. nichil ẽ qͦd homi¬

Expanded text:
et uos aut, si non nostis, aduertite; facillime et uos aut, si non nostis, aduertite; facillime a uolentibus sciri potest. rebaptizare igitur haereticum hominem, qui haec sanctitatis signa perceperit, quae christiana tradidit disciplina, omnino peccatum est; rebaptizare autem catholicum immanissimum scelus est. tamen non adeo credens, quia de te mihi bene persuasum tenebam, Mutugennam ipse perrexi et eum quidem miserum uidere non potui, a parentibus uero eius audiui, quod uester iam etiam diaconus factus sit. et tamen tam bene adhuc de tuo corde sentio, ut eum rebaptizatum esse non credam. Quare te, frater dilectissime, per diuinsit, et sic rescribere, ut noueris me in re. quod ideo scripsi, ne, cum id postea facerem, quod me non sperares esse facturum, offenderem caritatem et iustam de me apud communes amicos querelam deponeres. quid ergo te impediat ad rescribendum, non uideo. si enim rebaptizas, nihil est quod homi
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ hominu m lugudendam
atq plangend̾a. qͥ eũ xp̃iano nomine glo¬
rientur xp̃ianos rebaptizare ñ dubitãt.
quib uerbis poteram de testarer. ñ de fu¬
ert᷑ laudatores tui. qͥ mͥ dicerent. te ista
ñ facere. Fateor primũ non credidi. Bẽ¬
inde considerans posse fieri ut animã
humanã de futura uita cogitantẽ di
timor inuaderet. ut se ab scelere aperti¬
simo temperaret: gratulatus credidi
quod tali proposito ab aeccłia catholica no¬
lueris ee̾ ninuis alienus. Q uerebã sane ocea¬
sionẽ loquendi tecũ. ut si fieri poss ea que
parua remanserat int̾ nos dissensio tolleret᷑.
cũ ecce ante paucos dies diaconũ nrm̃ mutu¬
genensem te rebaptizasse nunciatũ est.
D olui uehementer & illius miserabilem lap¬
sum. &. tuũ fr̃ inopinatum scelus. Noui enĩ
que sit ȩccłia catholica. Gentes sunt here¬
ditas.xp̃i. &. possessio xp̃i termini t̾rȩ. Nostiᷤᷤ

Expanded text:
consuetudinem hominum lugendam + consuetudinem hominum lugendam + atque plangendam, qui cum christiano nomine glorientur, Christianos rebaptizare non dubitant, quibus uerbis poteram, detestarer, non defuerunt laudatores tui, qui mihi dicerent te ista non facere. fateor, primo non credidi. deinde considerans posse fieri, ut animam humanam de futura uita cogitantem dei timor inuaderet, ut se ab scelere apertissimo temperaret, gratulatus credidi, quod tali proposito ab ecclesia catholica nolueris esse nimis alienus. quaerebam sane occasionem loquendi tecum, ut, si fieri posset, ea quae parua remanserat inter nos dissensio tolleretur, cum ecce ante paucos dies diaconum nostrum Mutugennensem te rebaptizasse nuntiatum est. dolui uehementer et illius miserabilem lapsum et tuum, frater, inopinatum scelus. noui etenim, quae sit ecclesia catholica. gentes sunt hereditas Christi et possessio Christi termini terrae. nostis
Abbreviated transcription (Latin):
te eeͥ epm meu. neq me presbiterũ tuũ.
honorabilem gͥ ex ea regula telibenter
apellant. qua noui te esse hominem: et
noui hominem adimaginem dei ꝙ simi¬
litudinẽ factum. et in honore positum
ipso ordine ⁊ iuire naturȩ. si tamen in tel¬
ligendo que intelligenda sunt. seruet
honorem suũ. Nam itascriptũ ẽ. Homo
inhonore positus ñ intellexit. cõparatꝰ
ẽ umentis insipiib & similis factus ẽ
illis. Cur ergo te honorabilem inquantũ
homo es non apellem. cũ presertĩ de tua
salute atq correctione quãdiu in hac uita
es desperare ñ audeam : frẽm uͦ ut uocẽ
ñ te latet pͣceptũ nob̃ e̾e̾ diuinitus. ut eti¬
am eiꝰs qui negant se fr̃s nr̃os ee. dicamus.
fr̃s nr̃i estis. Et hoc uehement̾ ualet ad
causam. ꝓpter qͣm scribere uolui fr̃nita¬
tituȩ. Iam enĩ reddita ratione cur epłȩ
talem ianuam fecerim: audi placidissi¬
me que secuntur. Ego cũ in ista regione

Expanded text:
te esse episcopum meum neque me presbyterum tuum. te esse episcopum meum neque me presbyterum tuum. honorabilem igitur ex ea regula te libenter appello, qua noui te esse hominem et noui hominem ad imaginem dei et similitudinem factum et in honore positum ipso ordine et iure naturae, si tamen intellegendo, quae intellegenda sunt, seruet honorem suum. nam ita scriptum est: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est iumentis insensatis et similis factus est illis. cur ergo te honorabilem, in quantum homo es, non appellem, cum praesertim de tua salute atque correctione, quam diu in hac uita es, desperare non audeam? fratrem uero ut uocem, non te latet praeceptum nobis esse diuinitus, ut etiam eis, qui negant se fratres nostros esse, dicamus: Fratres nostri estis\\ et hoc uehementer ualet ad causam, propter quam scribere uolui fraternitati tuae. iam enim reddita ratione, cur epistulae talem ianuam fecerim, audi placidissime, quae sequuntur. Ego cum in ista regione
Abbreviated transcription (Latin):
& honorabili fr̃imaximino augusti¬
nũs pb̃r eccłȩ catholicȩ in dño salutem.
Prius qͣm ad rem ueniã dde qua tuȩ beniuo¬
lentiȩ scribere uolui. tituli huius epłȩ ne
uel te. uel aliũ quempiã moueat. rationẽ
breuiter reddam. Pño scripsi. quia scͥptũ ẽ.
Nos inlibertate uorati estis fr̃s. tantum
ne libertatẽ inoccasionẽ carnis detis: sed
ꝑ caritatẽ seyuite inuicẽ. Cum ergo uelħ
ipso officio litterarũ per caritatẽ tibi serui¬
am. ñ absurde te dnm uoco ꝓpter unũ et
uerũ dnm nr̃m. qui nob̾ ista p̃cepit. Dilec¬
tissimoaut̃ qͦd seͥpsi. nouit deus qͦa ñ solũ¬
te diligam. s itadiligam ut me ip̃m. quan¬
doquidem bene mͥ sum conscius. bona me
tibi optare que mͥ. Honorabili uero quod
addidi. ñ ad hoc addidi ut honorarem
hoc cum contumelia dictum acceperis:
s exanimo. quo inore nr̃o debet esse. est.
est. non. non. Neq enĩ ignoras. aut quisqͣm
hominum quinos nouit ignorat. neq

Expanded text:
HONORABILI FRATRI MAXIMINO AUGUSTINUS PRESBVTER ECCLESIAE CATHOLICAE IN DOMINO SALUTEM. Priusquam ad rem ueniam, de qua tuae beniuolentiae scribere uolui, tituli huius epistulae, ne uel te uel alium quempiam moueat, rationem breuiter reddam. \'domino\' scripsi, quia scriptum est: Uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per caritatem seruite inuicem. cum ergo uel hoc ipso officio litterarum per caritatem tibi seruiam, non absurde te dominum uoco propter unum et uerum dominum nostrum, qui nobis ista praecepit. \'dilectissimo\' autem quod scripsi, nouit deus, quod non solute diligam, sed ita diligam ut me ipsum, quando quidem bene mihi sum conscius et bona me tibi optare quae mihi. \'honorabili\' uero quod addidi, non ad hoc addidi, ut honorarem  es. neque hoc cum contumelia dictum acceperis,. sed ex animo, quo in ore nostro esse debet est est, non non. neque enim ignoras aut quisquam hominum, qui DOS nouit, ignorat neque
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ facientib neq immittentib tam̾ uolenti¬
b ista cõmittentib cõmissa funt. Sceleratiores
qͥ cõmiserunt. sceleratissimi qͥ inmisert. S
de uimissione suspicionẽ putemꝰ e̾e ñ ueritatẽ.
nec ea discutiamus que nisi tormentis eoꝵ per
quos inquirunt᷑ inueniri omnino ñ possunt.
Nemus etiam ueniã timori eoꝵ qͥ potius dm̃
pro ep̃o & seruis euis dep̃candũ. qͣm potentes
inimicos ȩccłȩ offendendos ee putauerunt.
Quid eos qui restant. nullãne censes discipli¬
na coercendos. ꝙ proponendũ estimas impuni¬
tum tã in manis furoris exemplũ ͦ Non prete¬
rea uindicando pascere irã nrãm studemus:
s misericorditer in futurũ ꝯsulere satagimꝰ.

Expanded text:
tsi non facientibus, neque immittentibus, tamen volentitsi non facientibus, neque immittentibus, tamen volentibus ista commissa sunt; sceleratiores,  commiserunt; sceleratissimi, qui inmiserunt. sed de inmissione suspicionem putemus esse, non ueritatem nec ea discutiamus, quae nisi tormentis eorum, per quos inquiruntur, inueniri omnino non possunt. demus etiam ueniam timori eorum, qui potius deum pro episcopo et semis eius deprecandum quam potentes inimicos ecclesiae offendeQuid eos qui restant, nullane censes disciplina coercendos, et proponendum existimas impunitum tam immanis furoris exemplum? Non praeterita vindicando pascere iram nostram studemus; sed misericorditer in futurum consulendo sa
Abbreviated transcription (Latin):
querentiũ uoces audiebat: sibiq incre¬
pantiũ. qͦd eo ñ inuento gratis tm̃ ꝑpe¬
trassent scelus. gesta sunt hec ab hora ferme
decima. usq ad noctis partem ñ minimam
Nemo cõpescere. nemo subuenire tempta¬
uit. illoꝵ quoꝵ eẽ grauis poss auctoritas
preter unũ ꝑ egrinũ ꝑ quẽ & plurimi ser¬
ui dei de manib interfietentiũ conantiũ
liberati sunt. et multa ex torta p̃dantibu.
Per quẽ clarũ factum ẽ. qͣm facile illa uel
omnino nonfierent. uł cepta desisterent: sici¬
ues. maximeq primates. ea fieri ꝑficiq uetuis¬
sent. Proinde in uniuersa illa ciuitate. ñ in no¬
centes a nocentib. s minus nocentes ã nocenti¬
orib poteris fortasse discernere. Nam in par
uo pecc̃o illi sunt. qui metu de territi. maxi¬
meq ne offenderent eos quos in illo opido plu¬
rimũ posse & inimicos eccłȩ nouerant: opem
ferre ñ ausi sunt. Scȩlerati aut̃ om̃s. quib &¬

Expanded text:
quaerentium uoces audiebat sibique increquaerentium uoces audiebat sibique increpantium, quod eo non inuento gratis tantum perpetrassent scelus. gesta sunt haec ab hora ferme decima usque ad noctis partem non minimam. nemo compescere, nemo subuenire temptauit illorum, quorum esse grauis posset auctoritas, praeter unum peregrinum, per quem et plurimi serui dei de manibus interficere conantium liberati sunt et multa extorta praedantibus. per quem clarum factum est, quam facile illa uel omnino non fierent uel coepta desisterent, si ciues maximeque primates ea fieri perficique uetuissent. Proinde in uniuersa illa ciuitate non innocentes a nocentibus sed minus nocentes a nocentioribus pvo peccato illi sunt, qui metu deterriti, maximeque ne offenderent eos quos in illo oppido plurimum posse, et inimicos Ecclesiae noverant, opem ferre non ausi sunt: scelerati autem omnes, quibus e
Abbreviated transcription (Latin):
saltantiũ. in eodem prorsus uico. ante fores
transiret eccłȩ: Quã rem illicitissimã atq ĩ¬
dignissimã elericis ꝓhibere temptantib.
ȩccła lapidata ẽ. Peinde post dies ferme oc¬
to cũ leges notissimas ep̃c ordini replicass.
& dũ eaque iussa sunt ueluti implere dis¬
ponunt: iterũ ȩccła lapidata ẽ. Post tridie.
nr̃is adimponendũ perditis metũ. qͦd ui¬
debat᷑ apud acta dicere uolentib. publica
iura negata sunt. Eodemq ipso die. ne uel
diuinitus terrerent᷑. grando lapidationio¬
nib reddita ẽ. Qua transacta ꝯtinuo t̾eiam
lapidationẽ. et postremo ignes ecclesiasti¬
cis tectis. atꝙ hominib intulert̃. Unum
seruoꝵ dei qͥ oberrans occurrere potuit
occider̃t. cet̾is partim ubi potuerant lati¬
tantib. partim qͣ potuerant fugientib.
cũ interea contrusus atq coartatus quo¬
dam loco se occultaret ep̃e. ubi se ad mortẽ

Expanded text:
saltantium in eodem prorsus uico ante fores saltantium in eodem prorsus uico ante fores transiret ecclesiae. quam rem inlicitissimam atque indignissimam clericis prohibere temptantibus ecclesia lapidata est. deinde post dies ferme octo, cum leges notissimas episcopus ordini replicasset et dum ea, quae iussa sunt, uelut implere disponunt, iterum ecclesia lapidata est. postridie nostris ad inponendum perditis metum, quod uidebatur, apud acta dicere uolentibus publica iura negata sunt eodemque ipso die, ne uel diuinitus terrerentur, grando lapidationibus reddita est, qua transacta continuo tertiam lapidationem et postremo ignes ecclesiasticis tectis atque hominibus intulerunt, unum seruorum dei, qui oberrans occurrere potuit, occiderunt ceteris partim, ubi potuerant, latitantibus partim, qua potuerant, fugientibus, cum interea contrusus atque coartatus quodam loco se occultaret episcopus, ubi se ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
inquis fas ñ ẽ nisi salutẽ hominib imꝑtire.
& ꝓstatu meliore causis ad esse. et apud om¬
nipotentẽ dm̃ ueniã alioꝵ mereri delictis
H.oc omnino seruare conam᷑. ut seueriore
censura nemo plectat᷑. neq a nob̾ neq ab alio
ullo intercedentib nobis. & salutẽ homi¬
nib cupimꝰ imꝑtire. que posita ẽ iurectae
uiuendi uoluntate. ñ in male faciendi secu¬
ritate. heniã quoꝙ ñ tantũ nr̃is. uerũ et
alioꝵ instamus delictis mereri: quod impetra¬
re nisi ꝓcorrectis omnino ñ possumus. Ad¬
uingis etiã & dicis. qͣnta possum supplicatio¬
ne deposco. ut si defendenda res est innoxis
defendat᷑. ab innocentib molestia separet᷑.
Accipe breuiter que cõmissa sint. et nocios
ab innocentib ipse discerne. Contra recenti¬
ssimas leges halendis iuniis fest o paganoꝵ
sacrilega sollempnitas agitata ẽ nemine ꝓ¬
hibente: tã insolentiausu. ut qͦd nec iuliani
temporib factum ẽ: petulantissima turba

Expanded text:
utem hominibus impertire et pro statu meliore causis adesse et apud omnipotentem deum ueniam aliorum mereri delictis\'. hoc omnino seruare conamur, ut seueriore censura nemo plectatur neque a nobis neque ab alio ullo intercedentibus nobis, et salutem hominibus cupimus impertire. quae posita est in recte uiuendi felicitate, non in male faciendi securitate. ueniam quoque non tantum nostris uerum et aliorum instamus delictis mereri, quod impetrare nisi pro correctis omnino non possumus. adiungis etiam et dicis: Quanta possum supplicatione deposco, ut, si defendenda res est, innoxius defendatur, ab innocentibus molestia separetur\'. Accipe breuiter, quae commissa sint, et noxios ab innocentibus ipse discerne. contra recentissimas leges Kalendis Iuniis festo paganorum sacrilega sollemnitas agitata est nemine prohibente tam insolenti ausu, ut, quod nec Iuliani temporibus factum est, petulantissima turba
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ id agamus aderit d̾s: s eis ñ ita gͣ¬
uiter uidignet᷑. Alioquin & mansuetu¬
do qͣm seruare cupimus. et disciplina qua
uti moderate nitim. impediri potest. si
deo aliud in oculto placet. siue udieanti
hoc tantũ malũ flagello acriore plectendũ.
siue etiã uehem̃cius irascenti. si ñ correctiᷤᷤ
nec adse conuersis ad tempus eͥe uoluerit
inpunitũ. Prescribit nobis quodam mͦ
prudentia tua de ꝑsona episcopali. & diciᷤ
patriã tuã ñ leui ppłi sui errato ꝓlapsum.
Quod quidem si iuris publici rigore meti

Expanded text:
quo modo id agamus, aderit deus, si eis non ita grquo modo id agamus, aderit deus, si eis non ita grauiter indignetur. alioquin et mansuetudo, quam seruare cupimus, et disciplina, qua uti moderate nitimur, impediri potest, si deo aliud in occulto placet siue iudicanti hoc tantum malum flagello acriore plectendum siue etiam uehementius irascenti, si non correctis nec ad se conuersis ad tempus esse uoluerit inpunitum. Praescribit nobis quodam modo prudentia tua de persona episcopali et dicis patriam tuam non leui populi sui errato prolapsam. \'quod quidem si iuris publici rigore met
Abbreviated transcription (Latin):
ut quiuis intelligat quale demonium sit.
qͥd placari allter ñ potest nisi illic ñ aues.
non quadrupedes. non deniq sanguis
humanus. s multo scelestius pudor hu¬
manus: tanqͣm immolatus intereat. Hec
dixi ꝓpter qđ scripsisti. quantũ tͥ etas
fini proxima ẽ. cupere te ut patriam tuã
in columem. ac florentem relinqͣs Tollan¬
tur illa omnia uana & insana. conuer-¬
tant᷑ homines aduerũ dei cultũ. moresq
castos & pios. Tunc patriam tuã florentem
uidebis non opinione stultoꝵ. s ueritate
sapientiũ. cũ hec patria carnalis generatio¬
nis tuȩ porcio fuerit illius patriȩ: cui ñ
corpore. s fide naseim᷑. ubi om̃s sc̃i & fideleᷤ
dei post labores uelut hyemales uitȩ huiꝰ.
interminata et̾nitate. florebunt. Nobis
itaq cordi ẽ. neq xꝑianã amittere c̃sue¬
tudinẽ. neq perniciosum cet̾is imitatio¬
nis exempłu in illa ciuitate relinquere.

Expanded text:
ut quiuis intellegat, quale daemonium sit, ut quiuis intellegat, quale daemonium sit, quod placari aliter non potest, nisi illic non aues, non quadrupedes, non denique sanguis humanus sed multo scelestius pudor humanus tamquam immolatus intereat. Haec dixi, propter quod scripsisti, quantum tibi aetas fini proxima est, cupere te, ut patriam tuam incolumem ac florentem relinquas. tollantur illa omnia uana et insana, conuertantur homines ad uerum dei cultum moresque castos et pios; tunc patriam tuam florentem uidebis non opinione stultorum sed ueritate sapientium, cum haec patria carnalis generationis tuae portio fuerit illius patriae, cui non corpore sed fide nascimur, ubi omnes sancti et fideles dei post labores uelut hiemales uitae huius intermina aeternitate florebunt. nobis itaque cordi est neque Christianam amittere mansuetudinem neque perniciosum ceteris imitationis exemplum in illa ciuitate relinquere.
Abbreviated transcription (Latin):
plis popłis congregatis. recitari huiusce
modi salubres intrerpretationes. heri &
nudius tercius audiuimus. Queso te sicei¬
ne cecũ ẽ humanũ genus aduersus ueri¬
tatem. ut tam manifesta & aꝑta ñ sentiãt ͤ
Tot locis pingitur. fundit᷑. tundit᷑. sculpit᷑.
scribit᷑. legitur. agit᷑. cantat᷑. saltat᷑. iupiter
adulteria tanta cominittens. quantũ erat
ut insuo saltem capitolio ista prohibens le¬
geret᷑  Nec mala dedecoris impietatisq
plenissima. si nenune prohibente in ppłis
ferueant. adorent᷑ intemplis.rideantur in
theatris. cũ his uictimas immolant: uastet᷑
etiam pecus pauperũ. cum hec hystriones
agunt & saltant. esfundant᷑ patͥmonia di¬
uitum: ciuitates florere dicunt᷑. Horum
plane florum ñ terra fertilis. non aliqua
opulens uirtus. s illa dea flora digna ma-¬
ter inuenta ẽ: cuius ludi scȩniei tam effu¬
siore & licentiore turpitudine celebrant᷑.

Expanded text:
plis populis congregatis recitari huiusce plis populis congregatis recitari huiusce modi salubres interpretationes heri et nudiustertius audiuimus. quaeso te, sicine caecum est humanum genus aduersus ueritatem, ut tam aperta et manifesta non sentiat? tot locis pingitur, funditur, tunditur, sculpitur, scribitur, legitur, agitur, cantatur, saltatur Iuppiter adulteria tanta committens; quantum erat, ut in suo saltem Capitolio ista prohibens legeretur? haec mala dedecoris impietatisque plenissima si nemine prohibente in populis ferueant, adorentur in templis, rideantur in theatris, cum his uictimas immolant, uastetur pecus etiam pauperum, cum haec histriones agunt et saltant, effundantur patrimonia diuitum, ciuitates florere dicuntur? horum plane florum non terra fertilis, non aliqua opulens uirtus sed illa dea Flora digna mater inuenta est, cuius ludi scenici tam effusiore et licentiore turpidine celebrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis accendit: nullo modo in il¬
lud uiciũs lagieiũ uel concupiscendo labe¬
retur. uel perpetrando immergeret᷑. sicato¬
nem maliusset imitari qͣm iouem. S quo
pacto istud faceret. cũ intemplis adorare co¬
geretur iouem. potius qͣm catonem: Nerũ
hoc excomedia quib impioꝵ luxus & sacri¬
lega supersticio ꝯiunceret᷑. ꝓferre forsitan
non debemus. Lege uel recole in eisdem li¬
bris qͣm prudenter disserat᷑. nullomͦ potu¬
isse descriptiones & actiones recipi comedi¬
arum. nisi mores recipientiũ consonarent.
Ita clarissimoꝵ uiroꝵ in re publica excellen¬
tiũ. & de re publica disputantiũ firmatur¬
auctoritate. nequissimos homines fieri deoꝵ
imitatione peiores: non sane ueroꝵ. sed
falsoꝵ atq fictoꝵ At enĩ illa omnia que
antiquitus de uita deoꝵ morib ꝙ conscͥp¬
ta sunt. longe aliter sunt intelligenda. atq
interpretanda sapientibus. Itauero ĩtem¬

Expanded text:
auctoritatis accendit, nullo modo in ilauctoritatis accendit, nullo modo in illud flagitium uel concupiscendo laberetur uel perpetrando inmergeretur, si Catonem maluisset imitari quam Iouem; sed quo pacto id faceret, cum in templis adorare cogeretur Iouem potius quam Catonem? uerum haec ex comoedia, quibus impiorum luxus et sacrilega superstitio conuinceretur, proferre forsitan non debemus. lege uel recole, in eisdem libris quam prudenter disseratur nullo modo potuisse scriptiones et actiones recipi comoediarum, nisi mores recipientium consonarent. ita clarissimorum uirorum in re publica excellentium et de re publica disputantium auctoritate firmatur nequissimos homines fieri deorum imitatione peiores non sane uerorum sed falsorum atque fictorum. At enim illa omnia, quae antiquitus de uita deorum moribusque conscripta sunt, longe aliter sunt intellegenda atque interpretanda sapientibus. ita uero in tem
Abbreviated transcription (Latin):
tati adinhabitanda eternã celestemq ciuita¬
tem instruitur & aptat᷑. ñ solum iubet aggre¬
dienda. uerũ etiam donat implenda. Incie ẽ
qͦdȩoꝵ multoꝵ falsoꝵq simulacra & predixit
euersum iri. & p̃cepit euerti. Nichil enim
homines tam insociabiles reddit uitȩ per¬
uersitate. qͣm illoꝵ deoꝵimitatio: quales de¬
secribunt᷑ ⁊ cõmendantur litteris eoꝵ. Heniq
illi doctissimi uiri qͥ rem publicam ciuita¬
temq terrenã qualis eis eẽ debere uide¬
bat᷑ magis domesticis disputationib requi-¬
rebant. uel etiam describebant. qͣm pub¬
licis actionib instituebant atq formabant:
egregios atq laudabiles quos putabant
homines potus qͣm deos suos imitandos
ꝓponebant. erudiende indoli iuuentutis.
Et reuera terentianus ille adolescens. qui
spectans tabuła pictam inpariete. ubi pic¬
tura inerat de adulterio regis deoꝵ: libidi¬
nem qua rapiebat᷑ stimulis etiam tantȩ

Expanded text:
tati ad inhabitandam aeternam caelestemque ciuitatati ad inhabitandam aeternam caelestemque ciuitatem instruitur et aptatur, non solum iubet adgredienda, uerum etiam donat implenda. inde est, quod deorum multorum falsorumque simulacra et praedixit euersum iri et praecepit euerti. nihil enim homines tam insociabiles reddit uitae peruersitate quam illorum. deorum imitatio, quales describuntur et commendantur litteris eorum. Denique illi doctissimi uiri, qui rem publicam ciuitatemque terrenam, qualis eis esse debere uidebatur, magis domesticis disputationibus requirebant uel etiam describebant, quam publicis actionibus instituebant atque formabant, egregios atque laudabiles, quos putabant, homines potius quam deos suos imitandos proponebant erudiendae indoli iuuentutis. et re uera Terentianus ille adulescens, qui spectans tabulam pictam in pariete, ubi pictura inerat de adulterio regis deorum, libidinem, qua rapiebatur, stimulis etiam tantae
Abbreviated transcription (Latin):
impunitũ nulla digna correctione prauoꝵ
florentem te patriam putas relicturum: Oflo¬
res. non plane fructuum. s spinarũ. Compara
nuenc utrũ malis florere patriam tuã pietate.
aninpunitate. correctis morib. an securis ausib.
Compara ista. & uide utrũ inpatriȩ amore nos
uincas: utrum eã magis ueriusq cupias florere
qͣm nos. Intuere paululam ipsos de re publica
libros. unde illum affectũ amantissimi ciuis ebi¬
bisti: qͦd nullus sit patriȩ consulendi modus.
aut finis bonis. Intuere obsecro te: & cerne qͣn¬
tis ibi laudib frugalitas & continentia p̃dice¬
tur. et erga coniugale uincułu fides: certiq
honesti ac probi mores: quibus cum prepollet
ciuitas uere florere dicenda ẽ. Nii aũ mores in
eccłis toto orbe crescentib. tanqͣm inscĩs audi¬
toriis ppłoꝵ docent᷑. atq discunt᷑. & maxime
pietas qua uerus & uerax colatur ds. qui hec
omnia quib animus humanus diuinȩ socie¬

Expanded text:
inpunitum nulla digna correctione prauorum, inpunitum nulla digna correctione prauorum, florentem te patriam putas relicturum? o flores non plane fructuum sed spinarum! compara nunc, utrum malis florere patriam tuam pietate an impunitate, correctis moribus an securis ausibus; compara ista et uide, utrum in patriae tuae amore nos uincas, utrum eam magis ueriusque cupias florere quam nos. Intuere paululum ipsos de re publica libros, unde illum affectum amantissimi ciuis ebibisti, quod nullus sit patriae consulendi modus aut finis bonis. intuere, obsecro te, et cerne, quantis ibi laudibus frugalitas et continentia praedicetur et erga coniugale uinculum fides castique honesti ac probi mores, quibus cum praepollet ciuitas, uere florere dicenda est. hi autem mores in ecclesiis toto orbe crescentibus tamquam in sanctis auditoriis populorum docentur atque discuntur et maxime pietas, qua uerus et uerax colatur deus, qui haec omnia, quibus animus humanus diuinae socie
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ad tempus laborib nulłu łͥ finem sta¬
tueres ꝯsulendi. Herum hoc donec fiat neq
enĩ desperandđu ẽ ilła te patriã patriã posse
acquirere. uel iã acqͥrendã prudentissime
cogitare. ad quã te pat̾ etiam qui inista
genuit antecessit: hoc gͦ donec fiat. da nob̾
ueniam: si ꝓyter patriam nrãm qͣm cupimꝰ
nunqͣm relinquere. contristamus patriam
tuã: quam cupis florentem relinquere:
De cuius quidem florib si cũ tua prudenti¬
a disputemꝰ ñ ẽ uerendu ne tͥ difficile per-¬
suadeat᷑. aut uero etiam ñ facile occurrat.
quemadmođu florere ciuitas debeat. S¬
Commemorauit poeta illarũ ur̃arũ clarissi¬
mus litterarũ: quosda flores italiȩ. Sed
nos in ur̃a patria. ñ tam experti sumus. qͥbꝰ
floruit terra illa uiris qͣm quib arserit ar¬
ms. immo uero ñ armis. s flammis. nec arse¬
rit. s incend̾it. Quod tantũ scelus si fuerit

Expanded text:
cuius ad tempus laboribus nullum tibi finem stacuius ad tempus laboribus nullum tibi finem statueris consulendi. Verum hoc donec fiat — neque enim desperandum est illam te patriam posse adquirere uel iam adquirendam pl\'Udentissime cogitare, ad quam te pater etiam, qui in ista genuit, antecessit — hoc ergo donec fiat, da nobis ueniam, si propter patriam nostram, quam cupimus numquam relinquere, contristamus patriam tuam, quam cupis florentem relinquere. de cuius quidem floribus si cum tua prudentia disputemus, non est uerendum, ne tibi difficile persuadeatur aut uero etiam non facile occurrat, quem ad modum florere ciuitas debeatcommemorauit poeta ille uestrarum clarissimus litterarum quosdam flores Italiae; sed nos in uestra patria non tam experti sumus, quibus floruit terra illa uiris, quam \'quibus arserit armis>, immo uero non armis sed flammis nec arserit, sed incenderit. quod tantum scelus si fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Quam obrem quanta possum supplicatio
Presta hoc quod scđm naturam tuam per¬
nides postulari. De dampnis facilis potest
haberi taxatio. tm̃ supplicia dep̾camur.
Accepeior d̃o uiuas dñe insigns e mito sus¬
Nõ eximio meritoq tariu..
honorabili frĩ nectario. augustinus. Iam
senio frigescentib menbris feruere ani¬
mum tuum patriȩ caritate. nec miror. &
laudo. teq non tenere tantum memoriter.
uerum etiam uita acmoribus demonstrare:
qͦd nullus sit patriȩ consulendi modus aut
finis boni s. non inuitus immo etiamlibens
accipio nde supernȩ cuiusdam patriȩ in
cuius sc̃o amore pro nr̃o modulo inter eos
quibus ad illam capessend̾a ꝯsulimus peri¬
clitam᷑ atq laboramus: talem etiam te ip̃m
ciuem habere uellemus. ut eius partiun¬
culȩ in hac terra peregrinanti nullum
consulendi modu. finemq censeres: tanto
effectus melior. quanto meliori ciuitati
officia debita preterogares: in eius ȩterna
pace nullum gaudendi finem inuenturus.

Expanded text:
uanta possum supplicationpraesta hoc, quod secundum naturam tuam peruides postulari. de damnis facilis potest haberi taxatio; tantum supplicia deprecamur. acceptior deo uiuas, domine insignis et merito susNO EXIMIO MERITOQVE HONORABILI FRATRI NECTARIO AUGUSTINUS. Iam senio frigescentibus membris feruere animum tuum patriae caritate nec miror et laudo teque non tantum tenere memoriter uerum etiam uita ac moribus demonstrare, quod nullus sit patriae consulendi modus aut finis bonis, non inuitus, immo etiam libens accipio. unde supernae cuiusdam patriae, in cuius sancto amore pro nostro modulo inter eos, quibus ad illam capessendam consulimus, periclitamur atque laboramus, talem etiam te ipsum ciuem habere uellemus, ut eius portiunculae in hac terra peregrinanti nullum consulendi modum finemque censeres tanto effectus melior, quanto meliori ciuitati officia debita praerogares in eius aeterna pace nullum gaudendi finem inuenturus,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i dilectione cõm̃do. & tanqͣm mea ma¬
nu ꝑ hãc epłam trado ẽsolandas. & ĩ oĩb
ad uiuandas. que utilitas earũ uł necessi¬
tas postulat. qđ & sine mea cõm̃datione
ꝓculdubio faceret sc̃itas tua. Si enĩ nos

Expanded text:
dilectione commendo et tamquam mea manu per hanc epistulam trado consolandas et in omnibus adiuuandas, quae utilitas earum uel necessitas postulat. quod et sine mea commendatione procul dubio faceret sanctitas tua. si enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥoꝵ: qͥ hoc ñ sołu cõputatione tp̃rm. ue¬
rũ etiã reb ipsis cõpletã fuise demons¬
tr̃at. maxime qđ ibi scͥptũ ẽ. & unget᷑ sc̃s¬
id ẽ ñ erit eiꝰ ciuitatis. qm̃ sic alienatus ẽ a
iudeis. qͥ eũ ꝓpt̾ea saluatorẽ redemptorẽq
suũ ñ ẽẽ credidert̃. qͥa occid̾e potuert̃. Neq

Expanded text:
quiorum, qui hanc non solum computatione temporum uequiorum, qui hanc non solum computatione temporum uerum etiam rebus ipsis completam fuisse demonstrid est non erit eius ciuitatis, quoniam sic alienatus est a Iudaeis, qui eum propterea saluatorem redemptoremque s
Abbreviated transcription (Latin):
erit. quãuis nesciat᷑ qͦ anno futurũ sit.
Pinde tota questio ẽ. utrũ danieł ebdo¬
mades primo aduentu dñi ĩplete sint:
an finẽ scłi ꝓpħauerint. an ad utrũq ꝑ¬
tineaut. Neq eiũ qͥ eͦtiã. saꝑent defuer̃t.
dicentes tp̃re pͥmi aduentus xp̃i eẽ cõ¬
pletas: &. inde usq ad finẽ scłi totidem
rursus ẽẽ cõplendas. Equide uideo qͥa si
pͥmꝰ eas ũ cõpleuit aduentus: necesse ẽ
ut scd̾s eas cõpbeat. qm̃ ꝓphetia illa ñ
potest ẽẽ falsa. Iue si tp̃re pͥmi aduentꝰ
ĩpleta ẽ. ñ cogit intelligi qđ etiã ifine
scli ĩplebit᷑. e ꝑ hoc meertũ ẽ. etiã si ue¬
rũ ẽ: neq negandu qͥdẽ. s neq p̾sum̃¬
du ẽ id futurũ. Relinquit᷑ itaq ut qui
uult cogere istã ꝓphetiã credi scłi fine
cõplendã. c̃tendat qͣntũ potest &. osten¬
dat si pot̾ pͥmo aduentu dñi ñ fuisse
cõpletã. contͣ tot expositores diuinoꝵ elo¬

Expanded text:
erit, quamvis nesciatur quo anno futurum sit. 21. erit, quamvis nesciatur quo anno futurum sit. 21. Proinde tota quaestio est utrum Danielis Hebdomades primo adventu Domini impletae sint, an finem saeculi prophetaverint, an ad utrumque pertineant. Neque enim qui etiam hoc saperent, defuerunt dicentes tempore primi aduentus Christi esse completas et inde usque ad finem saeculi totidem rursus esse complendas. equidem uideo, quia, si primus eas non compleuit aduentus, necesse est, ut secundus eas compleat, quoniam prophetia illa esse non potest falsa. quae si tempore primi aduentus impleta est, non cogit intellegi, quod etiam de fine saeculi implebitur. ac per hoc incertum est, etiam si uerum est, neque negandum quidem sed neque praesumendum est id futurum. relinquitur itaque, ut, qui uult cogere istam prophetiam credi saeculi fine complendam, contendat. quantum potest, et ostendat, si potest, primo aduentu domini non fuisse completam contra tot expositores diuinorum elo
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ĩ ebdomadib septuaginita. A natucͥate
aũ dĩ hodie cõputant᷑ anni ferme qͣdrin¬
genti .xx. a resurrectione aũ uł ascensio¬
ne eiꝰ auni plus minꝰ trecenti nonagin
intra qͦs dameł om̃s ebdoniades si de nouis¬
simo eiꝰ aduentu ꝓphetate st̃ ĩplebuntur.
Iui gͦ dic̃ intͣ tot annos erit. tẽ falsũ diẽ
si ultra erit. S qr breuiabunt᷑ pauciores po¬
tert̃ eẽ. ñ plures. Recte itaq dr. intra hos
Ipsa nãq breuiatio si eo mͦ ĩtelligenda ẽ
ut pauciores fiant: ultra eos diẽ dñi ue¬
nire ñ patit᷑. s magis magisq ĩtra eos
qͣnto fuerĩt pauciores. Non gͥ istabreui¬
atio t᷑bat cõputatorẽ. qͥ eo mͦ diffuuerit
ut dicat ĩtra tot annos diẽ dñi ẽẽ uen¬
turũ. s adiuuat potiꝰ. qm qͣntomagis ad
paucitatẽ redigent᷑ dies. tantomagis intͣ
erit. & ultͣ ẽẽ ñ pot̾it. atq id̾o uerũ erit.
qd ita diffinit᷑. ut dicat᷑. intra tot annos

Expanded text:
sunt in hebdomadibus septuaginta; a natiuitate sunt in hebdomadibus septuaginta; a natiuitate autem domini hodie computantur anni ferme quadringenti uiginti, a resurrectione autem uel ascensione eius anni plus minus trecenti nonagintintra quos Danihelis omnes hebdomades, si de nouissimo eius aduentu prophetatae sunt, implebuntur. qui ergo dicit: \'Intra tot annos erit\', tunc falsum dicit, si ultra erit; sed quia breuiabuntur, pauciores poterunt esse, non plures. recte itaque dicitur: Intra hos ipsa namque breuiatio si eo modo intellegenda est. ut pauciores fiant, ultra eos diem domini uenire non patitur sed magis magisque intra eos, quanto fuerint pauciores. non igitur ista breuiatio turbat computatorem. qui eo modo definierit, ut dicat intra tot annos diem domini esse uenturum, sed adiuuat potius, quoniam, quanto magis ad paucitatem redigentur dies, tanto magis intra erit et ultra esse non poterit. atque ideo uerum erit, quod ita definitur, ut dicatur: Intra tot
Abbreviated transcription (Latin):
pauciores. quero scd̾m qͣm ueritatẽ futu¬
ri erãt plures nͥ breuiarent᷑. Ebdomades
plurib uisũ ẽ. s ad scđm potiꝰ existunas
ꝑtiuere. Itane gͦ breuiabunt᷑. ut uł una ĩ
eis ebdomada minꝰ futura sit. & falsa erit
ꝓphetia qͤ tanta diligentia numerũ ebdo¬
madaꝵ definire curauit. ut qͥddã diceret
etiã dimidio ebdomadis ĩplendi. Miror
si ꝑ ꝓphetiã xp̃i ddestruit᷑. ꝓphetia danelis.
Deinde qͣle ẽ. ut putemꝰ ignorasse daniełe
uł potiꝰ angłm a qͦ ista discebat. breuiatu¬
rũ dñm dies illos & errasse ut hoc dicẽt.
uł scisse qͥde s ei quẽ docebat fuisse m̃ti¬
tũ :ͦ e. ꝙͣ si absurdũ ẽ. cur ñ pouꝰ eredimꝰ scđ̾m
id qd̾ breuiaturus ẽ dñs dies illos tot eb¬
domadas ꝓpħasse daniełe. si tam̃ ad scdm
dñi aduentũ qͦd nescio quẽ admodłu pos¬
sit ostendi. ille numerꝰ refert᷑ annoꝵ ͤ
nuntiant. Anni enĩ qͣdringenti uigͣmti

Expanded text:
pauciores, quaero, secundum quam ueritatem futupauciores, quaero, secundum quam ueritatem futuri erant plures. nisi breuiarentur? hebdomades  sed ad secundum potius existimas pertinere. itane ergo breniabuntur. ut uel una in eis hebdomada minus futura sit, et falsa erit prophetia, quae tanta diligentia numerum hebdomadarum definire curauit, ut quiddam diceret etiam dimidio 1. hebdomadis implendum? miror, si per prophetiam Christi destruitur prophetia Danihelis. deinde quale est, ut putemus ignorasse Danihelem uel potius angelum, a quo ista discebat. breuiaturum dominum dies illos et errasse, ut hoc diceret, uel scisse quidem, sed ei, quem docebat, fuisse mentitum? quod si absurdum est, cur non potius credimus secundum id. quod breuiaturus est dominus dies illos, tot hebdomadas prophetasse Danihelem, si tamen ad secundum domini aduentum. quod nescio quem ad modum possit ostendi, ille numerus refertur annorum? aenuntiant. anni enim quadringenti nonaginta
Abbreviated transcription (Latin):
pars duodecima. id ẽ qͥngenti anni.
uelut uniꝰ horȩ spaciũ deputat᷑. Porro
si scłm scͥpturas unũ diẽ nulle annos eẽ
ponamꝰ. multomagis ołi tͣnsiit tã lon¬
ge diei hora nouissima. ñ dico si uicesima qͣr¬
ta pars eiꝰ. qͥ st̃ anni paulo amplius qͣdragui¬
ta. s si duodecima deputet᷑ que illos annos
duplos habet. Inde conuenientius ille apłs
credit᷑ horã posuisse ꝓ tẽꝑe. Iue hora qͣm lon¬
ga sit ignoramꝰ. qͥa ñ ẽ nr̃m scire tp̃ra que
pat̾ posuit ĩ sua potestate. quãuis eã nouissi¬
mã nouerimꝰ. multomagis utiq nos. qͣm qͥ fu¬
er̃t ante nosꝰ ex qͦ ẽẽ uł dici cepit hora no¬
uissima. Qd̃ aũ ideo uidet᷑ uen̾ationituȩ
cõp̃hendi ñ posse tpr̃m m̃suras. ut defini¬
at᷑ qͦ anno futurꝰ ẽ finis. qͥa scdm ꝓmissionẽ
dñi breuiabunt᷑ dies illi. ꝓrsus ñ ĩtelligo.
Si enĩ sie breuiabunt᷑ ut fiant ex plurib

Expanded text:
pars duodecima, id est quingenti anni pars duodecima, id est quingenti anni uel unius horae spatium deputatur. porro si secundum scripturas unum diem mille annos esse ponamus, multo magis olim transiit tam longae diei hora nouissima; non dico, si uicesima quarta pars eius, qui sunt anni paulo amplius quadraginta, sed si duodecima deputetur, quae illos annos duplos habet. unde conuenientius ille apostolus creditur horam posuisse pro tem- pore, quae hora quam longa sit, ignoramus, quia non est nostrum scire tempora. quae pater posuit in sua potestate. quamuis eam nouissimam nouerimus multo magis utique nos, quam qui fuerunt ante nos, ex quo esse uel diei coepit hora nouissima. Quod autem ideo uidetur uenerationi tuae comprehendi non posse temporum mensuras, ut definiatur, quo anno futurus est finis, quia secundum promissionem domini breuiabuntur dies illi, prorsus non intellego. si enim sic breuiabuntur, ut fiant ex pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo nouissimã horã ẽẽ dicebat. S aliud
ẽ nosse aliqͥd. aliud suspicari. Cur enĩ ñ
potiꝰ si sex annoꝵ milia deputandꝰ ẽ unꝰ
dies. ñ duodecima s uicesuna quarta
pars eiꝰ una hora ẽ. id ẽ ñ quingenti s du¬
centi qͥnqͣguita anni: Totus enĩ dies. totꝰ
circuitꝰ solis. ueriꝰ nuncupat᷑. ñ ab orien¬
te usq in occidentẽ. s ab occidente usq
ĩ orrentẽ: unde toto die ꝑacꝰto. id ẽ uigin
ti qͣtuor horis rursus exorit᷑. Ac ꝑ hoc hora
ista nouissima ex qͦ tp̃re id locutus ẽ ioħs:
ante ferme septuaguita annos ut mini¬
mũ. iã reꝑit᷑ transacꝰta eẽ. & ñdu uenit
t̾minꝰ scłi. Huc accedit qͥa inspecta di¬
ligent̾ eccłastica historia. reꝑit᷑ apłs
ioħs longe ante de fiunctus: qͣm quinq
milia qͥngenti anni a generis huma¬
ni ex ordio cõplerent᷑. Nondũ erat itaq
nouissima hora. si sex miliũ annoꝵ

Expanded text:
quando nouissimam horam esse dicebat. Sed aliud quando nouissimam horam esse dicebat. Sed aliud est nosse aliquid aliud suspicari. cur enim non potius, si sex annorum milia deputandus est unus dies, non duodecima sed uicesima quarta pars eius una hora est, id est non quingenti sed ducentrcuitus solis uerius nuncupatur non ab oriente usque in occidentem sed ab oriente usque in orientem, unde toto die peracto. id est uiginti et quattuor horis rursus exoritur. ac per hoc hora ista nouissima, ex quo tempore id locutus est Iohannes, ante ferme septuaginta annos ut minimum iam reperitur esse transacta et nondum uenit terminus saeculi. huc accedit, quia inspecta diligenter ecclesiastica historia reperitur aposs longe ante fuisse defunctus, quam quinque milia quingenti anni a generis humani exordio complerentur. nondum erat itaque hora nouissima, si sex milium annorum
Abbreviated transcription (Latin):
uł etiã nouissimꝰ dies. qͥa scͥptũ ẽ. mille
anni ante oculos tuos tanqͣm dies unꝰ:
ut qͥcqͥd ꝑ eosde mille annos gereret᷑.
qđ in hac causa sepe dicendii ẽ. sonside¬
reinꝰ ante qͣm multos annos dixerit beat᷑
iołs eugłista. nouissima hora ẽ. Nã si tẽ esse¬
mꝰ. hoc audito qͣndo crederemꝰ tot annos
postea tͣnsituros. ac ñ potiꝰ ipso adhuc ioħe
in corꝑe c̃stituto. dñm sꝑaremꝰ ẽẽ uecturũ:
Neq enĩ dix̃. nouissimũ tempꝰ ẽ.: aut nouis¬
simꝰ annꝰ. aut m̃sis. aut dies. s nouissima
hora ẽ.  ecce ista hora qͣm longa ẽ . Nec ta¬
m̃ ẽ ille m̃titus. s utiq ĩtelligendꝰ ẽ ho¬
rã ꝓ tp̃re posuisse. Id̾ ñ nulli sic accipi¬
unt. ut sex annoꝵ milia ẽstituant ue¬
lut unã diem. eãq in partes uelut horas
duodecĩ parciant᷑. ut sic quingenos annoᷤᷤ
postremos hora uideat᷑ habere postrema.
ĩ qͥb annis iã ioħs inquiunt loquebat᷑.

Expanded text:
iam nouissimus dies, quia scriptum est: Mille anni ante oculos tuos tamquam dies unus, ut, quicquid per eosdem mille annos gereretur,quod in hac causa saepe dicendum est: consideremus, ante quam multos annos dixerit beatus Iohannes euangelista: Nouissima hora est. nam si tunc essemus, hoc audito quando crederemus tot annos postea transituros ac non potius ipso adhuc Iohanne in corpore constituto dominum speraremus esse uenturum? neque enim dixit \'nouissimum tempus est\' aut \'nouissimus annus\' aut \'mensis\' aut \'dies\', sed: Nouissima hora est. et ecce ista hora quam longa est! nec tamen est ille mentitus, sed utique intellegendus est horam pro tempore posuisse. quod nonnulli sic accipiunt, ut sex annorum milia constituant uelut unum diem eumque in partes uelut horas duodecim partiantur. ut sic quingentos annos postremos hora uideatur habere postrema; in quibus annis iam Iohannes, inquiunt, loquebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sisse que aliis morientib aliis nascenti¬
b. hic usq ĩ scłi c̃sũmationẽ futura ẽ.
qͥs ñ ĩtelligat: Siẽ eis & illud ant. qͥd ad
eos omnino ñ ꝑtinet:. & tam̃ sic dictũ ẽ. tan¬
quã ad solos etiã ꝑtineret. cũ iuditis hec oĩa
scitote qͥa ꝓpe ẽ regnũ mianuis. Ad qͦs eni hoc
ꝑtinet. nisi ad eos qui incarne t̃c er̃t. cũ oĩa
cõplebunt᷑ : E uanto magis illud qđ ex mag¬
na parte ꝑ eos agenu fuit. qͣmuis & poste

Expanded text:
s nascentis nascentibus hic usque in saeculi consummationem futura est, quis non intellegat? sicut eis et illud ait. quod ad eos omnino non pertinet et tamen sic dictum est, tamquam ad solos etiam pertineret: Cum uideritis haec omnia. scitote, quia prope est in ianuis; ad quos enim hoc pertinet nisi ad eos, qui in carne tunc erunt, cum omnia complebuntur? quanto magis illud, quod ex magna parte per eos agendum fuit, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
suos & c̃gͥgat electos suos. a qͣtuor uentiᷤᷤ.
idẽ ab uniu̾so orbe t̾rarũ. In quib gͦ gen¬
tib ñdu ẽ eccła. oportet ut sit. ñ ut om̃s
qͥ ibi fuerint credant. Om̃s eiũ gentes ꝓmis¬
se st̃. ñ om̃s homines omniũ gentiũ. Non
enĩ omniũ ẽ fides. Credit itaq omis genᷤ.
ĩ om̃ib qͥ electi st̃ ante c̃stitutionẽ mun¬
di. In ceteris ñ credit. & credentes odit
Quomͦ enĩ &. illud ĩplebit᷑. eritis odio
gentib sint.& qͥ oderuit ꝙ. qͦs oderint:
ta. qͣndo adhuc usq st̃ gentes qđ certis¬
simũ ẽ nob̃ in quib mͦ cep̃. &. inquib ñ¬
du cȩp̃ ĩpleri: Non itaq sic dictũ ẽ apłis.
eritis mͥ testes ĩ ierłm. & ĩ tota iudea &
samaria. & usq ĩ extremũ t̾rȩ. tanqͣm
ipsi soli qͥb tc̃ loquebat᷑ tantũ minꝰ fuerĩt
ĩpleniri: s sic̃ eis solis uidet᷑ dixisse qd̾
dix̃. ecce ego uobiscũ sũ usq ĩ c̃sũmati¬
onẽ scłi. qđ tam̃ eũ uniu̾se eccłȩ ꝓmi¬

Expanded text:
lectos suos a quattuor uentis, id est ab uniuerso orbe terrarum. in quibus ergo gentibus nondum est ecclesia, oportet ut sit, non ut omnes, qui ibi fuerint, credant; omnes enim gentes promissae sunt, non omnes homines omnium gentium; non enim omnium est fides. credit itaque omnis gens in omnibus, qui electi sunt ante constitutionem mundi, in ceteris non credit et credentes odit. quo modo enim et illud implebitur: Eritis odio gentibus sint, et qui oderint et quos oderint? ta, quando adhuc usque sunt gentes, quod certissimum est nobis. in quibus modo coepit et in quibus nondum coepit impleri? non itaque sic dictum est apostolis: Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usque ad extremum terrae, tamquam ipsi soli, quibus tunc loquebatur, tantum munus fuerint impleturi, sed sicut eis solis uidetur dixisse, quod dixit: Ecce ego uobiscum sum usque in consummationem saeculi, quod tamen eum uniuersae eccle