comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ ante dictum ÷. Nam scrutari te¬
stimonia dñi. & eum in toto corde exqͥrere:
hoc ÷ immaculatum in uia in lege dñi
ambulare. Deniq sequitur & dicit.
Ton enioo Qui oꝑantor iiqͥtatea. ĩuus
rios aau ulauerunt. Si gͦ ambulanteᷤ
inuia id ÷ in lege dñi. ipsi su̾nt scrutanteᷤ
testimonia eius. & in toto corde exqͥrenteᷤᷤ
eum: pro fecto qui operantur in iquitatẽ.
non scrutantur testimonia eius. Et tam̃
nouimus operarios iniquitatis. ad hoc scru¬
tari testimonia dñi quia malunt docti
ẽẽ quam iusti. Nouimus & alios adhoc
scrutari testimonia dñi: non quod iam
recte uiuant. sed ut sciant quemad modũ
uiuere debeant. Tales gͦ nondum ĩ macu¬
lati ambulant in lege domini. ac ꝑ hoc
non dum beati. Quomodo ergo intelligen¬
dum ÷ beati qui serutantur testimonia
eius. cum uideamus homines eiꝰ scrutari
testimonia non beatos. quia iͥmmaculatos :
Nam scribȩ & pharisei cathedram moysi

Expanded text:
illud quod ante dictum est. Nam scrutari teillud quod ante dictum est. Nam scrutari testimonia Domini, et eum in toto corde exquirere, hoc est immaculatum in via, in lege Domini ambulare. Denique sequitur et dicit: «Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt.» Si ergo ambulantes in via, id est in lege Domini, ipsi sunt scrutantes testimonia ejus, et in toto corde exquirentes eum; profecto qui operantur iniquitatem, non scrutantur testimonia ejus. Et tamen novimus operarios iniquitatis ad hoc scrutari testimonia Domini, quia malunt docti esse quam justi: novimus et alios ad hoc scrutari testimonia Domini, non quod jam recte vivant, sed ut sciant quemadmodum vivere debeant. Tales ergo nondum immaculati ambulant in lege Domini, ac per hoc nondum beati. Quomodo ergo intelligendum est, «Beati qui scrutantur testimonia ejus;» cum videamus homines ejus scrutari testimonia non beatos, quia non immaculatos? Nam Scribae et Pharisaei super cathedram Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
quis quis affectat. crudelitatem suam
quis quis alienis cladibus pascit : in õnib
scelerib beatitudinem quęrit. Hos
gͥ errantes. & uera miserta falsam
beatitudinem requirentes: reuocat
aduiam si audiatur uox ista diuina.
beati inmaculati inuia qui ambulant
in lege dñi: tanquam dicens. Quo
itis : pergitis & nescitis. Non illac
itur quã pergitis. quo ꝑ uenire
desideratis. Nam utiq beati ẽẽ cupitis. sed
misera sunt & ad maiorem miseriam du¬
cunt itinera ista qua curritis. Tam magnũ
bonum quȩrere ꝑmala nolite. Si ad illud
peruenire uultis: huc uenite. hac ite.
Uiȩ peruersȩ relinquite malignitatem qͥ
non potestis relinquere beatitudinis uolun¬
tatem. Frustra tendendo fatigamini. quo
per ueniendo inquinamini. Non autẽ beati
inquinati inerrore . qui ambulant inper¬
iungat: at tendite. Beati Qui scrutag᷑
testionIa eIOs. INTOTO CORDΕ EXΦRUN
eum. Non michi uidetur aliud his uerb̃
cõmemoratum beatorum genus: quam

Expanded text:
quisquis affectat, crudelitatem suam quisquis affectat, crudelitatem suam quisquis alienis cladibus pascit, in omnibus sceleribus beatitudinem quaerit. Hos igitur errantes, et vera miseria falsam beatitudinem requirentes, revocat ad viam, si audiatur, vox ista divina, «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini:» tanquam dicens, Quo itis? Peritis, et nescitis. Non illac itur qua pergitis, quo pervenire desideratis: nam utique beati esse cupitis; sed misera sunt, et ad majorem miseriam ducunt itinera ista qua curritis. Tam magnum bonum quaerere per mala nolite: si ad illud pervenire vultis, huc venite, hac ite. Viae perversae relinquite malignitatem, qui non potestis relinquere beatitudinis voluntatem. Frustra tendendo fatigamini, quo perveniendo inquinamini. Non autem beati inquinati in errore, qui ambulant in perjungat attendite: «Beati qui scrutantur testimonia ejus, in toto corde exquirunt eum.» Non mihi videtur aliud his verbis commemoratum beatorum genus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
in lege domini. Non superfluo dr̃ nobis:
sed exhortatio necessaria nr̃is mentibus
ad hibetur. Quid enim bon sit ad quod
multi pigri sunt. id ÷ imniaculatos am¬
bulare inuia quȩ lex est dñi: sic ostendit᷑
cum beatos ẽẽ qui hoc faciunt indicatur.
ut propter illud qđ om̃s uolunt. etiam
hoc fiat qđ plurimi nolunt. Beatum
quippe ẽẽ tam magnum ÷ bonum: ut
hoc & boni uelint & mali. Nec mirum
÷ qđ boni propterea sunt boni. sed illud
est mirum. qđ etiam mali ꝓpterea sunt
mali. ut sint beati. Nam quis quis libidi¬
nibus deditus. luxuria stuprisq corrũpit᷑.
in hoc malo beatitudinem quęrit. & se
miserum putat. cum ad suȩ concupiscen¬
tiȩ uoluptatem. lȩtitiamq non ꝑuenit.
beatum uͦ nondubitat iactare cũ ꝑũenit.
Et quis quis auaritiȩ facibus in ardescit :
ad hoc congregat quocunq modo diui¬
tias. ut beatus sit. In imicorum sanguinẽ
fundere quicunq desiderat. dñationẽ

Expanded text:
in lege Domini,» non superfluo nobis dicitur, in lege Domini,» non superfluo nobis dicitur, sed exhortatio necessaria nostris mentibus adhibetur. Quid enim boni sit ad quod multi pigri sunt, id est, immaculatos ambulare in via, quae lex est Domini, sic ostenditur, cum beatos esse qui hoc faciunt, indicatur, ut propter illud quod omnes volunt, etiam hoc fiat quod plurimi nolunt. Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea sunt boni; sed illud est mirum, quod etiam mali propterea sunt mali, ut sint beati. Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stuprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum putat, cum ad suae concupiscentiae voluptatem laetitiamque non pervenit, beatum vero non dubitat jactare cum pervenit. Et quisquis avaritiae facibus inardescit, ad hoc congregat quocumque modo divitias, ut beatus sit: inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, dominationem
Abbreviated transcription (Latin):
AGNOS NSUE PSALMOS
ex hortatur nos adbeati¬
tudinem. quam nemo
est qui non expetat.
Quis enim uniquam.
uł potest. uł potuit. uł
poterit initeniri. qui ẽẽ nolit beatus
Quid igitur exhortatione opus ÷ ad eam
rem quam sua sponte appetit animꝰe
Nam profecto qui exhortatur: id agit
ut excitetur uoluntas eius cum quõ
agit᷑. ad illud ꝓpter qđ exhortationis
adhibetur auoquium. Ut quid ergo
nobnscum agitur ut uelunus qđ nolle
non possumus. nisi quia om̃s quidem
beatitudinem concupiscunt. sed quomodo
ad eam perueniatur plurimi nesciunt :
Ideoq hoc docet iste qui dicit.
Seati ioꝯoacolati iiuia. quiacos ular̃
IN lece oñi. Tanquam diceret.
Scio quid uelis. beatitudinem quęriᷤ.
Si gͦ eẽ uis beatus: esto immaculatus. Illud
enim om̃s. hoc autem pauci uolunt̾: sine
quo non peruenitur ad illud qđ om̃s uolunt.
Sed ubi erit quisq immaculatus. nisi in
uia: In qua uia. nisi in lege dñi: Ae ꝑ hoc
beati immaculati in uia. qui ambulant

Expanded text:
agnus psalmus exhortatur nos ad beatitudinem, quam nemo est qui non expetat. Quis enim usquam vel potest, vel potuit, vel poterit inveniri qui nolit esse beatus? Quid igitur exhortatione opus est ad eam rem quam sua sponte appetit animus humanus? Nam profecto qui exhortatur, id agit, ut excitetur voluntas ejus cum quo agit, ad illud propter quod exhortationis adhibetur alloquium. Utquid ergo nobiscum agitur, ut velimus quod nolle non possumus; nisi quia omnes quidem beatitudinem concupiscunt, sed quonam modo ad eam perveniatur, plurimi nesciunt? Ideoque hoc docet iste, qui dicit: «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini.» Tanquam diceret: Scio quid velis, beatitudinem quaeris; si ergo vis esse beatus, esto immaculatus. Illud enim omnes, hoc autem pauci volunt, sine quo non pervenitur ad illud quod omnes volunt. Sed ubi erit quisque immaculatus, nisi in via? In qua via, nisi in lege Domini? Ac per hoc, «Beati immaculati in via, qui ambulant
Abbreviated transcription (Latin):
tiatione futurorum. lib̾ato ab om̃i labore &
captiuitate peregrinationis. & ab om̃i ꝑmixtio¬
ne mniquorum qđ ei ꝑ grãm dĩ prestitum ÷
non solum non retribuentis mala ꝓmalis.
sed etiam retribuentis bona ꝓmalis: conueni¬

Expanded text:
re et captivitate peregrinationis et ab omni permixtione iniquorum, quod ei per gratiam Dei praestitum est, non solum non retribuentis mala pro malis, sed etiam retribuentis bona pro malis; conveni
Abbreviated transcription (Latin):
UTNoI SiT. Quid non sint. nisi iniquis
Ergo iustificentur. & non sint iniqui. Uicdit
hoc & impletus ÷ gaudio. & reuocat uersũ
dare dignatus . ẽ. & facultatem & sermonẽ
nobis. & uobis intentionem & studium.
Inus quisq ut potest recordetur qđ audi¬
uit. Collocutione inuicem ructate sa¬
ginam ur̃am ruminate qđ accepistis. non
eat inuiscera obliuionis ur̃e. thesaurus
de siderabilis requiescat in ore ur̃o. Magio
labore quȩsita & inuenta sunt. magno la¬
bore nuntiata & disputa sunt. Sit labor
nr fructuosus uob̾. & benedicat anima nr̃a¬

Expanded text:
ut non sint.» Quid non sint, nisi iniqui? ut non sint.» Quid non sint, nisi iniqui? Ergo justificentur, ut non sint iniqui. Vidit hoc, et impletus est gaudio, et revocat verdare dignatus est et facultatem et sermonem nobis, et vobis intentionem et studium. Unusquisque ut potest recordetur quod audivit; collocutione invicem ructate saginam vestram, ruminate quod accepistis, non eat in viscera oblivionis vestrae. Thesaurus desiderabilis requiescat in ore vestro . Magno labore quaesita et inventa sunt, magno labore nuntiata et disputata sunt; sit labor noster fructuosus vobis, et benedicat anima n
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. Tibi autem quid ÷ sudue : Ego autem
iocundabor in dño. Ipsa est mutua dispu¬
tatio quam dixi. Te indica ei scienti. & in¬
dicat se tibi nescienti. Suauis ẽ confessio tua
dixit. Ita plane. Audiamus ipsum uerbũ.
Qui me uidit: uidit & patrem. Ego autem
a terra. Sȩuire uidetur hȩc scã anima.
quȩ hic cantat & gemit. Utinam cum ipsa
anima sit anima nr̃a. utinam copuletur
ei & societur & coniungatur ei. Uidebit
etiam miscđłiam seuientis. Quis eñi capit
hoc. nisi qui impletus fuerit caritate e¬
Deficiant peccatores a terra. Contremiscis.
quia maledicit. Et quis maledicit : Sc̃s.
Sine dubio exauditur. Sed dictum est sc̃ĩs
benedicite. & nolite maledicere. Quid est
gͦ qͦd dicit. deficiant peccatores a terra:
Plane de ficiant. Auferatur sp̃s eoꝵ & de¬
ficiant. ut emit̾tat sp̃m suum & recreent᷑.
Deficiant peccatores aterra. Et INIQUIrIA

Expanded text:
Deo. Tibi autem quid est suave? «Ego autem Deo. Tibi autem quid est suave? «Ego autem jucundabor in Domino.» Ipsa est mutua disputatio quam dixi: indica te ei scienti, et indica se tibi nescienti. Suavis est ei confessio tua, dixit. Ita plane, audiamus ipsum Verbum: «Qui me vidit, vidit et Patrem» . «Ego autem a terra.» Saevire videtur. O sancta anima, quae hic cantat et gemit! Utinam cum ipsa anima sit anima nostra! utinam copuletur ei, et societur, et conjungatur ei! videbit etiam misericordiam saevientis. Quis enim capit hoc, nisi qui impletus fuerit charitate? «Deficiant peccatores» «a terra.» Contremiscis, quia maledicit. Et quis maledicit? Sanctus. Sine dubio exauditur. Sed dictum est sanctis: «Benedicite, et nolite maledicere» . Quid est ergo quod dicit, «Deficiant peccatores a terra?» Plane deficiant; auferatur spiritus eorum, et deficiant, ut emittat spiritum suum, et recreentur. «Deficiant peccatores a terra, et iniqui, ita
Abbreviated transcription (Latin):
dõ psallere in illa ciuitate. putemus nos
aliud acturos. Tota uita nr̃a erit psallere
dõ. Siueniet in fastidium qͦd laudamus:
potest uenire in fastidium & nr̃a laudatio
Si semper ille amatur: semper a nob̾ laudat᷑
bor indño. Suauis sit ei disputatio mea.
Que ẽ disputatio hominis ad dm̃. nisi con¬
fessio peccatoꝵ: Confitere dõ qͦd es &
disputasti cum illo. Disputa cum illo. fac
bona opera: & disputa. Lauamini. mundi
estote. isaias dicit. auferte nequitias ab
animis ur̃is. a conspectu oculorum meoꝵ
Cessate anequitiis ur̃is. discite bene facere:
iudicate pupillo. & iustificate uiduam. & ue¬
nite disputemus dicit dñs. Quid ẽ disputare
cum dõ : Illi te indica scienti: ut in dicet
se tͥ nescienti. Suauis sit ei disputatiomea
Ecce hoc ÷ dño suaue. Disputatio tua sa¬
crificium humilitatis tuȩ. contribulatio cor¬
dis tui. holo caustum uitȩ tuȩ. hoc ẽ suaue

Expanded text:
mus psallere Deo in illa civitate, putemus nos aliquid mus psallere Deo in illa civitate, putemus nos aliquid aliud acturos: tota vita nostra erit psallere Deo. Si veniet in fastidium quod laudamus, potest venire in fastidium et nostra laudatio. Si semper ille amatur, semper a nobis laudatubor in Domino. Suavis sit ei disputatio mea:» quae est disputatio hominis ad Deum, nisi confessio peccatorum? Confitere Deo quod es, et disputasti cum illo. Disputa cum illo, fac bona opera, et disputa. «Lavamini, mundi estote,» Isaias dicit, «auferte nequitias ab animis vestris, a conspectu oculorum meorum; cessate a nequitiis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus, dicit Dominus» . Quid est disputare cum Deo? Te illi indica scienti, ut indicet se tibi nescienti. «Suavis sit ei disputatio mea.» Ecce hoc est Domino suave, disputatio tua; sacrificium humilitatis tuae, contribulatio cordis tui, holocaustum vitae tuae, hoc est suave
Abbreviated transcription (Latin):
& fumigabunt. Montes suꝑbi erant. iacta¬
bant se. non eos tetigerat ds̃. Tangit
illos & fumigabunt. Quid ÷ fumigare mon¬
tes : Precem dño reddere. Ecce magni
montes. superbi montes. ingentes. non ro¬
gabant dm̃. sed rogari uolebant. & suꝑiorẽ
non rogabant. Quis enim potens & tumi¬
dus & suꝑbus interra. qui dignetur hu¬
militer rogare dm̃ : De impiis loquor
nonde cedris libani. quas plantauit dñs.
Impius quilibet. infelix anima. rogare
dm̃ nescit. & uult se rogari ab hominib
Mons ÷ opus ÷ ut tangat illum ds̃ & fumi¬
get. Quando cȩꝑit fumigare: dabit dõ
precem. tanquam sacrificium cordis.
Pumigat ad dm̃. de inde tundit pectus.
incipit & flere. quia & fumus excutit la¬
ȩternitas erit inuita nr̃a. Uitȩ mortalis
spes ÷ uita in mortalis. Cantabo dño in
uita mea. psallam oeo aeo oxamꝯ dio
Som. Qm̃ in illo sine fine sum : quam diu
sum psallam dõ meo. Neforte cum ceꝑimꝰ¬

Expanded text:
et fumigabunt.» Montes superbi erant, jactaet fumigabunt.» Montes superbi erant, jactabant se, non eos tetigerat Deus: tangit illos, et fumigabunt. Quid est fumigare montes? Precem Domino reddere. Ecce magni montes, superbi, montes ingentes, non rogabant Deum: se rogari volebant, et superiorem non rogabant. Quis enim potens, et tumidus, et superbus in terra, qui dignetur humiliter rogare Deum? De impiis loquor, non de cedris Libani quas plantavit Dominus. Impius quilibet, infelix anima, rogare Deum nescit, et vult se rogari ab hominibus. Mons est, opus est ut tangat illum Deus, et fumiget: quando coeperit fumigare, dabit Deo precem, tanquam sacrificium cordis. Fumigat ad Deum, deinde tundit pectus: incipit et flere, quia et fumus excutit laaeternitas erit: vita vitae mortalis, spes est vitae immortalis. «Cantabo Domino in vita mea; psallam Deo meo, quamdiu sum.» Quoniam in illo sine fine sum, quamdiu sum, psallam Deo meo. Ne forte cum coeperi
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete quomodo aspiciat ds̃ terrã. & faciat
eam tremere. Ad terram quasi prȩuidentẽ
sibi & exultantem loquitur apłs. Qum
timore & tremore urãm ipsorum salutẽ
oꝑamini. Cum timore & tremore. Ds est
enim qui oꝑatur in uobis. Dicis opaule oꝑa¬
mini. dicis ut oꝑemur. Quare cum timore¬
iuobis. Ideo gͦ cum tremore quia deus
oꝑatur. quia ipse dedit. non exte est
quod habes. cum timore & tremore oꝑa¬
beris. Nam si non eum tremueris: aufert
qͦd dedit. Cum tremore gͦ oꝑare. Uide
alium psalmum. Seruite dño intimore.
& exultate ei cum tremore. Sicum tre¬
more & timore exultandum ẽ: ds̃ aspicit.
fit terrȩ motus aspiciente dõ tremant
corda nr̃a. tunc ibi requi escit ds̃. Audi
illum alio loco. Suꝑquem requiescet sp̃s
m̃s: Super humilem & qui etum. & tre¬
mentem uerba mea. Qui aspicit terram
& facit eam tremere. qui tangit montes

Expanded text:
Videte quomodo aspiciat Deus terram, et faciat Videte quomodo aspiciat Deus terram, et faciat eam tremere. Ad terram quasi praefidentem sibi et exsultantem loquitur Apostolus: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Cum timore et tremore: Deus enim est qui operatur in vobis» . Dicis, o Paule, «Operamini;» dicis ut operemur: quare «cum tremorein vobis.» Ideo ergo «cum tremore,» quia «Deus operatur.» Quia ipse dedit, non ex te est quod habes, cum timore et tremore operaberis: nam si non tremueris eum, auferet quod dedit. Cum tremore ergo operare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» . Si cum tremore exsultandum est, Deus aspicit, fit terrae motus: aspiciente Deo, tremant corda nostra; tunc ibi requiescet Deus. Audi illum alio loco: «Super quem requiescet spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea» . «Qui aspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes,
Abbreviated transcription (Latin):
& inouabis faciem terrȩ. Id est nouis
hominibus confitentibus se iustificatos
ẽẽ non ase iustos ut grã dĩ sit in illis. Uide
quales sint. quib innouata ÷ facies terrę:
Paulus dicit. Plus enim illis om̃ib laboraui
Quid ÷ paule : Attende si tusis sp̃s tuus.
puluerem nr̃m conuertimur. utilit̾
intuentes in firmitatẽ nr̃am. ut accepto
eius sp̃u recreemur : Nidete quid seqͥtur.
Sii oła oq̃i uie ternom. Non tua non mea
non illius aut illius. Gła dñi sit. Hon adtẽpꝰ.
sois. Non intis quasi tuis. quia & oꝑa
tua simala: ꝑ mniquitatẽ tuam. sibona: ꝑ
grãm dĩ. Lȩtabitur dñs in oꝑibus suis.
Oui aspieri ⁊ erraco edfacit eam dre¬
O terra. exultabas de bonitate tua. tibi
tribuebas uires opulentiȩ tuȩ. ecce respicit
dñs & facit te tremere. Respiciat te &
faciat te tremere. Melior est tremor hu¬
militatis: quam confidentia superbiȩ.

Expanded text:
et innovabis faciem terrae:» id est, novis et innovabis faciem terrae:» id est, novis hominibus, confitentibus se justificatos esse, non a se justos, ut gratia Dei sit in illis. Vide quales sint quibus innovata est facies terrae. Paulus dicit: «Plus omnibus illis laboravi.» Quid est, Paule? Attende si tu, si spiritus tuus. pulverem nostrum convertemur, utiliter intuentes infirmitatem nostram, ut accepto spiritu ejus recreemur. Vide quid sequitur: «Sit gloria Domini in aeternum.» Non tua, non mea, non illius, aut illius; «gloria Domini sit,» non ad tempus, suis.» Non in tuis, quasi tuis: quia et opera tua si mala, per iniquitatem tuam; si bona, per gratiam Dei. «Laetabitur Dominus in operibus suis.ui aspicit terram, et facit eam treO terra, exsultabas de bonitate tua, tibi tribuebas vires opulentiae tuae; ecce respicit Dominus, et facit te tremere. Respiciat te, et faciat te tremere: melior est enim tremor humilitatis, quam confidentia superbiae.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. ablatus est sp̃s tuus. iam non te iactaᷤ.
non te extollis. nonte iustificas. Uides quia
de puluere factus es. & auertente faciem
suã dño. intuum puluerem recidisti. Roga
sunt beati pauꝑes sp̃ũ : Non sunt autem
de serti. qm̃ ipsorum est regnum cȩlorũ.
Noluerunt habere sp̃m suum. habebunt
sp̃m dĩ. Hoc enim dixit martẏribus fu¬
turis. Cum uos ceꝑint & ab duxerint :
nolite cogitare quomͦ aut quid loquamini.
Non enim uos estis qui loquimi. sed sp̃s
patris ur̃i qui loquitur in uobis. Nolite
uob̾ tribuere fortitudinem. Siur̃a est
inquit & mea ñ est: duritia est ñ forti¬
tudo. Auferes sp̃m eoꝵ & deficient. & in
puluerem suum conuertentur. Emit¬
tes sp̃m tuum & creabuntur. Ipsius eni
ut iustitiȩ uiuamus: quia. ipse estis qui
iustificat impium. Auferes sp̃m eoꝵ & de¬
ficient. E mittes spm tuum & creabunt᷑.

Expanded text:
tuum , ablatus est spiritus tuus; jam non te jactas, tuum , ablatus est spiritus tuus; jam non te jactas, non te extollis, non te justificas; vides quia de pulvere factus es, et avertente faciem suam Domino, in tuum pulverem recidisti. Roga sunt? «Beati pauperes spiritu:» non sunt autem deserti, «quoniam ipsorum est regnum coelorum» . Noluerunt habere spiritum suum, habebunt spiritum Dei. Hoc enim dixit martyribus futuris: «Cum vos ceperint et adduxerint,» «nolite cogitare quomodo aut quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis» . Nolite vobis tribuere fortitudinem. Si vestra est, inquit, et mea non est; duritia est, non fortitudo. «Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur: emittes spiritum tuum, et creabuntur. Ipsius enimut justitiae vivamus: quia ipse est qui justificat impium . «Auferes spiritum eorum, et deficient: emittes spiritum tuum, et creabuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
bat ase sibi ẽẽ totam bonitatẽ. & dixit
in corde suo. non mouebor mneternum.
Sed quia iam senserat dĩ gr̃am se ꝑcepisse.
ꝓeo qđ erat exꝑtus. reddit grãrum actio¬
nem. Dñe in uoluntate tua prestitisti
decori meo uirtutem. auertisti autem
faciem tuam & factus sum conturbatus.
sua. sed manu tua aꝑta. Auertente aut̃
te faciem tuam. turbabuntur Sed quare
facis hoc ÷ Quare auertis faciem tuam ut
turbentur : Aoferes sp̃oo eonõ et oe
tur. sibi tribuunt. se ipsos iustificant.
Auerte gͦ faciem tuam & turbentur. aufer
sp̃m eorum & deficient. ¶lament ad te.
cito exaudi me dñe. de fecit sp̃s m̃s. ne auer¬
tas faciem tuam ame. Auferes sp̃m eorũ
& deficient. ET IN PULUEREM SouM conber¬
TeNOR Anuenit se homo penitens de
peccato suo quia non habebat uires exse.
& confitetur dõ dicens se ẽẽ terram & cine¬
rem. O suꝑbe. conuersus es inpuluerem

Expanded text:
bat a se sibi esse totam bonitatem, et dixit bat a se sibi esse totam bonitatem, et dixit in corde suo: «Non movebor in aeternum. » Sed quia jam senserat Dei gratiam se percepisse, pro eo quod erat expertus, reddidit gratiarum actionem: «Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem; avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus» sua, sed manu tua aperta: «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» 13. Sed quare hoc facis? quare avertis faciem tuam, ut turbentur? «Auferes spiritum eorum, et deftur, sibi tribuunt, seipsos justificant. A verte ergo faciem tuam, ut turbentur: aufer spiritum eorum, et deficiant; clament ad te, «Cito exaudi me, Domine; defecit spiritus meus. Ne avertas faciem tuam a me» . «Auferes spiritum eorum, et deficient, et in pulverem suum convertentur.» Invenit se homo poenitens de peccato suo, quia non habebat vires ex se; et confitetur Deo, dicens se esse terram et cinerem. O superbe, conversus es in pulverem
Abbreviated transcription (Latin):
colligent. Et quid nos fr̃s. Quem cibum
& brachium dm̃i cui reuelatũ ẽ: Qui reue¬
latur. illi aꝑitur. Reuelatio enim aꝑtio ẽ.
a se bonitatẽ. Nam aliquando ꝓbatur illᷤ
bertente auĩ te facieoꝯ tuam: ⁊orba¬
BONTOR. Nulti repleti bonitate sibi tri¬
buerunt qͦd habebant. & uoluerunt głari
quasi iniustificationibus suis. & dixerunt
sibi. iustus sum. magnus sum. & facti suN
sibi placentes. & sonuit eis apłs. Quid enĩ
habes qđ non accepisti : Uolens autem
ꝓbare ds̃ homini qͦd ab illo habeat quic¬
quid habet. ut cum bonitate habeat &
humilitatem : aliquando eum ꝑturbat.
Auertit ab illo faciem suam. & decidit in
temptationem. & ostendit illi quia quod
iustus erat & recte ambulabat: ipso re¬
gente fiebat. Auertente aut̃ te faciem
turbabuntur̃. Nidete quid dicat & in
alio psalmo. Ego dixi in habundantia
mea non mouebor inȩternum. Prȩsum¬
sit de se. impletus erat bonitate. & puta¬

Expanded text:
colligent. 12. Et quid nos, fratres? quem cibum colligent. 12. Et quid nos, fratres? quem cibum «Et brachium Domini cui revelatum est» ? Cui revelatur, illi aperitur: revelatio enim apertio esa se bonitatem; nam aliquando probatur illis: «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Multi repleti bonitate, sibi tribuerunt quod habebant, et voluerunt gloriari quasi in justificationibus suis, et dixerunt sibi, Justus sum, magnus sum; et facti sunt sibi placentes. Et sonuit eis Apostolus: «Quid enim habes quod non accepisti» ? Volens autem probare Deus homini quod ab illo habeat quidquid habet, ut cum bonitate habeat et humilitatem, aliquando eum perturbat; avertit ab illo faciem suam, et decidit in tentationem; et ostendit illi quia quod justus erat, et recte ambulabat, ipso regente fiebat. «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Videte quid dicat et in alio psalmo: «Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum.» Praesumpsit de se; impletus erat bonitate, et puta
Abbreviated transcription (Latin):
iam dictum erat & prȩuaricatori. Terra es.
& in terrã ibis. Cibus serpentis ẽẽ non uis.
noli. eẽ. terra. Quomꝰ in quis ñ ero terra:
Siterrã non sapias Audi apłm ut non sis
terra. Nam corpus qđ geris terra ẽ sed tu
noli eẽ terra. Quid ÷ hoc: Si resurrexistiᷤᷤ
inquit cum xp̃o que sursum sunt quęrite.
ubi xp̃s est indextera dĩ sedens. quȩ sur¬
sum sunt sapite. non quȩ super terram.
Si non sapis terrena: non es terra. Sinon es¬
terra: non manducaris a serpente. Cibũ
uult. Bene autem iudicat. falli ñ potest.
non ei dat aurum ꝓterra. Om̃a ate ex¬
pectant dñe ut des illis cibum intẽpore
opportuno. Cuoo geberis illis colliorq.
Ante illos sunt. non colligent nisi cũ dede¬
ris. Ante diabolum erat iob. & quidem
non deuorauit Iob: sed uł temptare non
ẽ ausus. nisi cum ille dedisset. Ate expectant.
cum dederis eis colligent. si non dederis non

Expanded text:
jam dictum erat et praevaricatori, «Terra es, jam dictum erat et praevaricatori, «Terra es, et in terram ibis» . Cibus serpentis esse non vis? noli esse terra. Quomodo, inquis, non ero terra? Si terrena non sapias. Audi Apostolum, ut non sis terra. Nam corpus quod geris terra est, sed tu noli esse terra. Quid est hoc? «Si resurrexistis,» inquit, «cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextra Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram» . Si non sapis terrena, non es terra; si nterra, non manducaris a serpente, cui civult: bene autem judicat, falli non potest, non ei dat aurum pro terra. «Omnia a te exspectant, Domine, ut de illis cibum in tempore opportuno. Cum dederis eis, colligent.» Ante illos sunt; sed non colligent, nisi cum dederis. Ante diabolum Job erat; et quidem non devoravit Job, sed vel tentare non ausus est, nisi cum ille dedisset. «A te exspectant: cum dederis eis, colligent;» si non dederis, non
Abbreviated transcription (Latin):
pelle caput draconis. Suggestioni eiꝰ noli
consentire. a tua uia noli labi. Draco hic
mi̾a inquit ate expectaNt oñe. o⁊ oes
illis cisooꝯ iii teoꝯpore opportono. Et
iste draco uult manducare. sed non man
Om̃a & repentia quorum non ÷ numerus.
& animalia pusilla & magna. & ipse draco.
& om̃is creatura tua qua implesti terram
omĩa ate expectant. ut des illis cibum in
tempore opportuno. unicuiq cibum suũ.
Habes cibum tuum. habet & draco cibũ suũ.
Sibene uixeris xp̃m cibum habebis. si axp̃o
recesseris: cibus draconis eris. Om̃a ate expe¬
ctant. ut des illis cibum intempore oppor¬
tuno. Quid dictum ẽ ipsi draconi:. Terrã
manducabis. Draconi dictum ÷ terrã man-¬
ducab̾ omnibus diebus uitȩ tuę. Audisti
cibum draconis. Non uis ut det te ds man¬
ducandum draconi: noli ẽẽ cibus draconis.
id est noli relinquere uerbum dĩ. Ubi eni
dictum ÷ draconi terram manducabis: ibi

Expanded text:
pelle caput draconis, suggestioni ejus noli pelle caput draconis, suggestioni ejus noli consentire, a via tua noli labi. «Draco hicOmnia,» inquit, «a te exspectant, Domine, ut des illis cibum in tempore opportuno.» Et iste draco manducare vult, sed non mandOmnia:» et repentia quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, et ipse draco, et omnis creatura tua, qua implesti terram; «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno,» unicuique cibum suum. Habes cibum tuum, habet et draco cibum suum. Si bene vixeris, cibum Christum habebis; si a Christo recesseris, cibus draconis eris. «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno.» Quid dictum est ipsi draconi? «Terram manducabis.» Draconi dictum est: «Terram manducabis cunctis diebus vitae tuae.» Audisti cibum draconis. Non vis ut det te Deus manducandum draconi; noli esse cibus draconis, id est, noli relinquere verbum Dei. Ubi enim dictum est draconi, «Terram manducabis;» ibi
Abbreviated transcription (Latin):
de quo dixi ad similitudinẽ. domus magnę
huius terrenę: potest aliquid facere ne¬
sciente dño suo & turbare aliquio illo ñ
iubente. Iste autem nec ad illam ianuam
tur in hoc scłm. ianua quędam mortalita¬
tis circa ista infirma carnis huiꝰ detrim̃ta
& supplementa. Ad istam ianuam quasi
quidam hostiarius est hic habet potestatẽ
inisto mari. qua naues cõmeant. Sed ñ
tantum ut faciat aliquid nesciente aut
nolente dño suo. ne forte aliquis dieat.
Perdidit quidem ille magnam potestatẽ.
suꝑiorem apparatum. seð ego in his in¬
fimis sum. hic me potest habere inpote¬
state. opus ÷ ut seruiam illi. Noli falli.
nouit te dñs ds̃ tuus & sic te nouit. ut
capillos tuos habeat numeratos. Quid
gͦ times: Temptaturus est forte carnem
tuam. Elagellum est dñi tui. non pote¬
stas temptatoris tui. Nult nocere saluti
quȩ ꝓmittitur sed ñ ꝑmittitur. Ut aut̃
non per mittatur : habe caput xp̃m. re¬

Expanded text:
de quo dixi, ad similitudinem domus magnae de quo dixi, ad similitudinem domus magnae hujus terrenae, potest aliquid facere nesciente domino suo, et turbare aliquem illo non jubente: iste autem nec ad illam januam tur in hoc saeculum, janua quaedam mortalitatis: circa ista infirmae carnis hujus detrimenta et supplementa, ad istam januam quasi quidam ostiarius est; hic habet potestatem in isto mari, qua naves commeant, sed non tantam ut faciat aliquid nesciente aut nolente Domino suo. Ne forte aliquis dicat: Perdidit quidem ille magnam potestatem superiorum apparatuum; sed ego in his infimis sum, hic me potest habere in potestate, opus est ut serviam illi. Noli falli; novit te Dominus tuus, et sic te novit, ut capillos tuos habeat numeratos . Quid ergo times? Tentaturus est forte carnem tuam: flagellum est Domini tui, non potestas tentatoris tui. Vult nocere saluti quae promittitur; sed non permittitur: ut autem non permittatur, habe caput Christum; re
Abbreviated transcription (Latin):
damnatio ÷. Similitudinem accipite breuit᷑.
quia reuera aliquid maguum est hoc nosse
& intelligere. Domum magnam aliquam
putate. totam istam ad ministrationem erea¬
turȩ. Domus ista magna habet dñm. habet
seruos. & in ipsis seruis habet circa se ꝓximoᷤ
sibi in apparatib meliorib uestium. thesau¬
rorum. horreorum. magnarum possessio¬
num. Habet etiam seruos ininfimis mini¬
steriis. ita sub ditis sibi potestatib ut quosdã
habeat & ad mundandas cloacas. Asũmis
itaq ꝓcuratoribus usq ad extrema ista &
infima ministeria. quam multi sunt gradus.
Sigͦ aliquis magnus ꝓcurator offendat &
pena dni sui uerbi grã fiat hostiarius in
potestatem uolentes intrare uł exire ꝑturbet
scđm modũ potestatis quem accepit adño.
illi autem nesciant eum fuisse aliquando
magnum ꝓcuratorem: magnam potestatẽ.
illius eẽ arbitrantur. quia quid perdiderit
nesciunt. Et tamen fr̃s mei hostiarius ille

Expanded text:
damnatio est. 10. Similitudinem accipite breviter; damnatio est. 10. Similitudinem accipite breviter; quia revera magnum aliquid est hoc nosse et intelligere. Domum magnam aliquam putate totam istam administrationem creaturae: domus ista magna habet dominum, habet servos, et in ipsis servis habet circa se proximos sibi in apparatibus melioribus vestium, thesaurorum, horreorum, magnarum possessionum; habet etiam servos in infimis ministeriis, ita subditis sibi potestatibus, ut quosdam habeat et ad mundandas cloacas: a summis procuratoribus usque ad extrema ista et infima ministeria quam multi sunt gradus. Si ergo aliquis magnus procurator offendat, et poena domini sui, verbi gratia, fiat ostiarius in potestatem, volentes intrare vel exire perturbet, secundum modum potestatis quem accepit a domino, illi autem nesciant eum fuisse aliquando magnum procuratorem; magnam potestatem illius esse arbitrantur, quia quid perdiderit nesciunt. Et tamen, fratres mei, ostiarius ille
Abbreviated transcription (Latin):
ne tibi noceat. Prȩpositt enint sunt angłi
cȩlorum suꝑ potestatefaeriaf & uide ꝓcedit
uerbumt qđ fit hic. Intuentur enim legem
fixam. legem ȩternam. iubentem sine scri¬
ptura. sine syllabis. sine strepitu. Fixam sẽꝑ
& stantem intuentur angłi corde mundo.
& exilla faciunt quicquid hic fit. & potesta¬
tes exilla ordinantur a summis usq inima.
Et si potestates summorum cęlorum regunt᷑
uerbo dĩ. quanto magis in feriores atq
terrene : Remanet gͦ in malis sola nocendi
cupiditas. Hanc habet homo in potestate.
cupiditatem. nocendi uoluntatem ad per¬
niciem. Si autem cuiquam nocere potuerit.
non głietur. non ipse nocuit. data ẽ ei po¬
testas. Se mel dictum est sententia firma
est non est potestas nisi adõ. Quid gͦ timeᷤ:
Inaquis sit draco in mari sit draco. illic¬
transiturus es. Sic ẽ fictus. ut illudatur.
Hic adhunc locum ordinatus ÷ in his sedib
deputatus ÷. Magnum aliquid illi putas
ẽẽ has sedes: Quia non nosti sedes angłoꝵ.

Expanded text:
eat. Praepositi enim sunt Angeli coelorum super potestates aereas, et inde procedit verbum quod fit hic. Intuentur enim legem fixam, legem aeternam, jubentem sine scriptura, sine syllabis, sine strepitu, fixam semper et stantem; intuentur Angeli corde mundo, et ex illa faciunt quidquid hic fit, et potestates ex illa ordinantur a summis usque in ima. Et si potestates summorum coelorum reguntur verbo Dei, quanto magis inferiores atque terrenae? Remanet ergo in malis sola nocendi cupiditas. Hanc habet homo in potestate cupiditatem nocendi, voluntatem ad perniciem. Si autem cuiquam nocere potuerit, non glorietur; non ipse nocuit, data est ei potestas. Semel dictum est, sententia firma est: «Non est potestas, nisi a Deo» . Quid ergo times? In aquis sit draco, in mari sit draco; illactransiturus es. Sic est fictus ut illudatur, hic ad hunc locum ordinatus est, in his sedibus deputatus est. Magnum aliquid illi putas esse has sedes, quia non nosti sedes Angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
thematiretur. Siueniat angłs aliud euan¬
gelizans. anathematizetur. Unde hoc
Quia de pͥuato uult fluere non demedio.¬
Et hoc forte homo carnali nebula p̃p e¬
ditus. & de fonte cõmuni ad ppͥam suã
falsitatem redactus. possit hoc facere.
precipitaremur in mortem. Media aqͣ
posita erat hominib Preceptũ dĩ aqͣ
mechia. aqua quodãmͦ publica. Sine
fraude sine labe. sine cęno fluebat ipsa
aqua. Si semꝑ biberetur: semper uiueret᷑.
Uenit angłs lapsus de cęlo factus serpens
quia insidiose iam uenena spargere cupie¬
bat. Emisit uenenum deꝓprio locutꝰ :
de suo. quia qui loquitur mendacium.
de suo loquitur. & miseri audiendo di¬
miserunt qͦd cõmune erat. unde beati
erant. & ad suum proprium redacti cum
uolunt ꝑuersi eẽ similes dõ. hoc enim eis
caritati ur̃ȩ ꝓpter fontes. ut fluant de
uobis. Con ualles estote. & cum om̃ibus con¬
ferte qͦd de dõ habetis. Inter medium flu¬

Expanded text:
themetur; si veniat angelus aliud evanthemetur; si veniat angelus aliud evangelizans anathemetur. Unde hoc? Quia de privato Et cum hoc homo carnali nebula praepeditus, et a fonte communi ad propriam suam falsitatem reductus possit facere, tus, non praecipitaremur in mortem. Media aqua posita erat hominibus, praeceptum Dei: aqua media, aqua quodam modo publica, sine trae, sine labe, sine coeno fluebat. Si ipsa aqua semper biberetur, semper viveretur. Venit angelus lapsus de coelo, factus serpens, quia insidiose jam venena spargere cupiebat: emisit venenum, de proprio locutus est, de suo; quia «qui loquitur mendacium, de suo loquitur:» et miseri audiendo dimiserunt quod commune erat, unde beati erant; et ad suum proprium redacti, cum volunt perverse esse similes Deo hoc enim eis Charitati vestrae, propter fontes: ut fluant de vobis, convalles estote, et cum omnibus conferte quod de Deo habetis. Inter medium flu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uellet aliud p̃dicare: iam de suo p̾dica¬
ret. non de medio. Et audi quid de illo dicat᷑.
ab ipso qui emisit fontes in conuallibus.
Qui loquitur mendacium de suo loquitur.
Itaq ne acciꝑ etur aliquis mons non deme-¬
dio sed de suo manans: ait apłs. Quis qͥs uob̃
euangelizauerit p̃ter quam qđ accepistis.
anathema sit. Et uide quem ad modũ no-¬
luerit demonte prȩsumi. Ne forte mons
discedat ab aquis per medium currentib.
&aliqͥd ꝓprium uelit in fluere. Licet
si nos. Et quantus mons dixit hoc. quan
ub̾rimȩ aquę fluebant de conualle eius.
Tamen hoc uolebat ut medios inter mon
qđ interse medium atq cõmune apłi re¬
tinebant. Licet si nos inquit. Et tu
paule potes aliquid aliter predicare:
De paulo quęstio. Audi qđ sequitur. Licet
si nos aut angłs de celo annuntiauerit
uob̾. p̃ter quam qͦd accepistis: anathema
sit. Siueniet mons aliud eugłizans: ana¬

Expanded text:
autem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaautem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaret, non de medio. Et audi quid de illo dicatur ab ipso qui emisit fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur» . Itaque ne acciperetur aliquis mons non de medio, sed de suo manans, ait Apostolus: «Quisquis vobis evangelizaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit.» Et vide quemadmodum noluerit de monte praesumi: ne forte mons discedat ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium velit influere. «Licet si nos» Et quantus mons dixit hoc! quam uberrime aqua fluebat de convalle ejus! Tamen hoc volebat ut medios inter montm, quod inter se medium atque commune Apostoli retinebant. «Licet si nos,» inquit. Et tu, Paule, potes aliquid aliter praedicare? de Paulo quaestio; audi quod sequitur: «Licet si nos, aut angelus de coelo annuntiaverit vobis praeterquam quod accepistis; anathema sit» . Si veniat mons aliud evangelizans, ana
Abbreviated transcription (Latin):
dio sui: Commune ẽ illis. Audi aquas int̾
medium montium. quia communis illis
fides erat. nec quisq aquas quasi ꝓprias &
suas habebat. Si enim non sunt in medio:
quasi priuatȩ sunt. non publice fluunt. &¬
ego habeo meam. & ille habet suam. Non ÷
in medio. qͦd aut ego aut ipse habeat. sed
talis non ÷ pacifica prȩdicatio. Aut uero
ut inter mediũ montium fluant aquȩ:
audi uocem montis. Ds̃ inquit pacis. det
uobis id ipsum sapere ininuicẽ. Et iterũ.
Ut id ipsum sapiatis om̃s: & non sint in uob̾
scismata. Qđ sentio sentis. in medio fluit
aqua. non habeo quasi pͥuatam mea nec tu
priuatam tuam. Ueritas nec mea sit ꝓpͥa
nec tua ut & mea sit & tua. Inter medium
montium pertransibunt aque̾. Siue autẽ
Securus dixit. siue ego siue illi sic predicamꝰ
& sic credidistis Inter medium enim montiũ
fiuebant aquȩ. Hulla ͤ discordia montium.
sed pax consensionis & societas caritatis. Si qͥs

Expanded text:
dio sui? Commune est illis. Audi aquas inter dio sui? Commune est illis. Audi aquas inter medium montium. Quia communis illis fides erat, nec quisque aquas quasi proprias et suas habebat. Si enim non sunt in medio, quasi privatae sunt, non publice fluunt; et ego habeo meam, et ille habet suam, non est in medio quod et ego et ipse habeat; sed talis non est pacifica praedicatio. At vero ut inter medium montium fluant aquae, audi vocem montis: «Deus,» inquit, «pacis det vobis idipsum sapere in invicem» . Et iterum: «Ut idipsum sapiatis omnes, et non sint in vobis schismata» . Quod sentio, sentis; in medio fluit aqua: non habeo quasi privatum meum, nec tu privatum tuum. Veritas nec mea sit propria, nec tua, ut et tua sit et mea: «Inter medium montium pertransibunt aquae.» Audi Securus dixit, «Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis:» inter medium enim montium fluebant aquae; nulla de aquis discordia montium, sed pax consensionis, et societas charitatis: si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Quis habebit fontem meum : Conuallis. Inter
medium montium ꝑtransibunt aquę. Huc
usq alectore ꝓnuntiatus ÷ psalmus. huc usq¬
ur̃ȩ caritati sufficiat. hoc dicenus. & in nomine
dĩ sermonem terminabiius. Quid ÷ inter
medium montium ꝑtransibunt aquȩ :
Audiuimus qui sint montes. Magni p̃dicatores
uerbi. sublimes angłi dĩ. quamuis ad huc in
carne mortali. excelsi non sua uirtute sed illiꝰ
grã. Quantum autem attinet adipsos. con¬
ualles sunt. humiliter emittunt fontes &
inter medium in quit montium pertransibt̃
aque. Putemus hoc ita dictum. inter me¬
uerbi ueritatis. Quid ÷ intermedium mon¬
apłoꝵ: Qđ medium dicitur. commune est.
Res cõmunis unde om̃s ȩqualiter uiuunt. me¬
dia ẽ. nec attinet ad me. sed nec ad te nec adme.
Propterea loquimur & sic dealiquib hominib.
Habent interse pacem. habent interse fidem
habent interse caritatem. Sic certe dicimꝰ.
Quid est interse : In medio sui. Quid ÷ in me-¬

Expanded text:
it fontem meum? Convallis. 11. «Inter medium montium pertransibunt aquae.» Huc usque a Lectore pronuntiatus est Psalmus, huc usque Charitati vestrae sufficiat. Hoc dicemus, et in nomine Dei sermonem terminabimus. Quid est, «Inter medium montium pertransibunt aquae?» Audivimus qui sint montes, magni praedicatores verbi, sublimes angeli Dei, quamvis adhuc in carne mortali: excelsi non sua virtute, sed illius gratia; quantum autem ad ipsos attinet, convalles sunt, humiliter emittunt fontes. Et «inter medium montium,» inquit, «pertransibunt aquae.» Putemus hoc ita dictum, Inter verbi veritatis. Quid est, Inter medium Aposedium dicitur, commune est. Res communis, unde omnes aequaliter vivunt, media est, nec attinet ad me; sed nec attinet ad te, nec ad me. Propterea loquimur et sic de aliquibus hominibus: Habent inter se pacem, habent inter se fidem, habent inter se charitatem; sic certe dicimus. Quid est, inter se? In medio sui. Quid est, in me
Abbreviated transcription (Latin):
Non ego inquit. sed gr̃a di mecum. Non ego
conuallis est grã dĩ mecum fons est. quiemit¬
tit fontes in conuallib De spũ dicebatur qͦd
modo cominemoraui. Siquis sitit. ueniat ad
me. Qui credit in me: flumina aquę uiuȩ flu

Expanded text:
«Non ego,» inquit, «sed gratia Dei mecum. Non ego,» «Non ego,» inquit, «sed gratia Dei mecum. Non ego,» convallis est; et «gratia Dei mecum,» fons est. «Qui emittis fontes in convallibus.» De Spiritu dicebatur quod modo commemoravi, «Si quis sitit, veniat ad me
Abbreviated transcription (Latin):
quid fit in ipsa terra : Oue oꝑationes ibi fiunt
quam iam mare nudauit: Et si ad eiꝰ oram
tenues fluctus perstrepunt. & si ad huc mur¬
murant pagani. sonitu litoꝵ audio diluuiũ.
ñ ꝑ horresco. Quid gͦ: Quid fit in terra :¬
Qui emittit fontes inconuallib Emit᷑ inqͥt
fontes in conuallib Conualles nostis quod
sint dep̾ssa loca terrarum. Nam collibus &
montibus. contraria figura opponuntur
ualles & conualles. Colles & montes. tu more
terrarum sunt. Ualles autem uł conualles.
humilitates terrarum. Noli contẽnere humili¬
tates. Inde fluunt fontes. emitat fontes
in conuallibus. Audi montem. Dicit apłs.
dam commendatur. Statim tam̃ ut ꝓfiuant
aquȩ: conuallem se fecit. Non autẽ ego. sed
gr̃adĩ mecum. Non repugnat ut qui sunt
montes. sint & conualles. Sicut enim monteᷤ
dicuntur ꝓpter sp̾ualem magnitudinem:
ita & conualles ꝓpter sui sp̃s humilitatem

Expanded text:
quid fit in ipsa terra? quae operationes ibi fiunt, quid fit in ipsa terra? quae operationes ibi fiunt, quam jam mare nudavit? Etsi ad ejus oram tenues fluctus perstrepunt, etsi adhuc murmurant Pagani; sonitum littorum audio, diluvium non perhorresco. Quid ergo, quid fit in terra? «Qui emittis fontes in convallibus. Emittis,» inquit, «fontes in convallibus.» Convalles nostis quid sint, depressa loca terrarum. Nam collibus et montibus contraria figura opponuntur valles vel convalles. Colles et montes, tumores terrarum sunt; valles autem vel convalles, humilitates terrarum. Noli contemnere humilitates; inde fluunt fontes: «Emittis fontes in convallibus.» Audi montem: dicit Apostodam commendatur; statim tamen, ut profluant aquae, convallem se fecit: «Non ego autem, sed gratia Dei Mecum» . Non repugnat ut qui sunt montes, sint et convalles; sicut enim montes dicuntur propter spiritualem magnitudinem, ita et convalles propter sui spiritus humilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
montes erant. cum placati sunt campi facti
sunt. Fundauit enim eis locum. Est qͥdẽ
metus quasi ꝓfundus locus. quo recepta st̃
quodãmͦ om̃a seuientia corda mortalium
Quam multimͦ & salsi & amari sunt & tamen
quieti. Quam multi sunt qui dulcescere
nolunt. Qui sunt qui dulcescere nolunt:
Qui in xp̃m adhuc credere nolunt. Et quã¬
uis multi sunt qui nondum crediderunt.
quid faciunt ȩccłȩ. Montes erant aliquando.
mͦ campi sunt. Tamen fr̃s mei & malitia
mare e. Quare ñ sȩuiunt mͦ: Quare non
insaniunt : Quare ñdant oꝑam e Si ñ posst̃
euertere terram nrãm. certe cꝰ tegere quare
non: Audi. Terminum posuisti quẽ non
trans gredientur. neq reuertentur tegere
terram. Quid gͦ : Quia iam fluctus amaris¬
simi modum acceperunt. ut liceat nob talia
&iam lib̾e prȩdicare. quia terminũ accepert̾
debitum. quia transgredi non possunt im¬
positum finem. neq reuertentur. tegere t̾rã

Expanded text:
montes erant: cum placati sunt, campi facti montes erant: cum placati sunt, campi facti sunt; fundavit enim eis locum. Est quidam meatus, quasi profundus locus, quo recepta sunt quodammodo omnia saevientia corda mortalium. Quam multi modo, et salsi, et amari sunt; et tamen quieti? Quam multi sunt qui dulcescere nolunt? Qui sunt qui dulcescere nolunt? Qui in Christum adhuc credere nolunt. Et quamvis multi sunt qui nondum crediderunt, quid faciunt Ecclesiae? Montes erant aliquando, modo campi sunt: tamen, fratres mei, et malacia mare est. Quare enim non saeviunt modo? quare non insaniunt? quare non dant operam? Si non possunt evertere terram nostram, certe contegere. Quare non? Audi: «Terminum posuisti quem non transgredientur, neque revertentur tegere terram.» 10. Quid ergo, quia jam fluctus amarissimi modum acceperunt, ut liceat nobis talia etiam libere praedicare; quia terminum acceperunt debitum, quia transgredi non possunt impositum finem, neque revertentur tegere terram;
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uiderent eminentiam montium. ꝑ quoᷤ
montes salus ẽet generi humano. quia leuaui
oculos meos inmontes unde ueniet auxiliũ
michi: ab in crepatione dĩ fugerunt aquȩ
Auoce tonitrus tui formidabunt. Iam quis
formidauerunt aquȩ. nudati sunt monte.
Iussit imperator. Sed quis iussisset. nisi dẽ to¬
nuissec : Quia uoluit ds̃: illi iusserunt &
factum ÷. Ergo nullus sibi hominun arro-¬
get aliquid. Formidauerunt aquę. sed a
uoce tonitrus tui. Nam ecce cum uoluit
ds̃ fugerunt aquȩ. ne premerent montes.
Ante quam id fieret. & sub aquis firmi erant
deaquis loquitur. Non hic montes accipiamꝰ
quasi terrenos neq campos quasi terrenos:
sed fluctus tam magnos ut montib com¬
parentur. Fluctuauit aliquando mare.
& fluctus eius tanquam montes fuerunt.
qui montes illos apłos oꝑirent. Sed quam¬
diu ascendunt montes & descendunt capi :̃
Seiuierunt & placati sunt. Cum sȩuiebant

Expanded text:
omnes viderent eminentiam montium, per quos omnes viderent eminentiam montium, per quos montes salus esset generi humano, quia, «Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi» ; ab increpatione Dei fugerunt aquae. «A voce tonitrus tui formidabunt.» Jam quis formidaverunt aquae, nudati sunt montes, jussit imperator. Sed quis jussisset, nisi Deus tonuisset? Quia voluit Deus, illi jusserunt, et factum est. Ergo nullus sibi hominum arroget aliquid; formidaverunt aquae, sed «a voce tonitrus tui.» Nam ecce, cum voluit Deus, fugerunt aquae, ne premerent montes; antequam id fieret, et sub aquis firmi erant de aquis loquitur. Non hic montes accipiamus, quasi terrenos; neque campos, quasi terrenos: sed fluctus tam magnos, ut montibus comparentur. Fluctuavit aliquando mare, et fluctus ejus tanquam montes fuerunt, qui montes illos Apostolos operirent. Sed quamdiu «ascendunt montes, et descendunt campi?» Saevierunt, et placati sunt. Cum saeviebant,