comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
icut bonis esse moris solet inscrip
quibus ad meliora ꝓficiant. quibusq
agnitis de suis actibusᷤ hnimilient᷑ inquirere
sic econtrario reꝓbi si quid forte in electiᷤᷤ
reprehensibile reperiunt. quasi suas ex eo
nequitias obtecturi aut iuste defensuri
libentissime. solent amplecti. Ideoq multo
ardentius legunt qđ facta est contentio
int̃ discipulos xp̃i quis eorũ uideret᷑ esse
maior. quã quod multitudinis credentiũ
erat cor& anima una. Multo recolunt
tenacius qđ facta est dissensio inter bar¬
nabam & paulũ ita ut discederent ab in¬
uicem. quã quod idem paulus ait. cum
enĩ sit inter uos ⁊ elus & contentio. nonue
imitanda ꝓponat᷑. & non illud potius
quia conu̾aluerunt de infirmitate. for¬
tes facti sunt in bello. hoc maxime in
loco ubi & ipsa contentionis corũ cansa
est nobis incognita. Heq enim incre¬
dibile est quia iuxta hoc qđ alibi prȩci
pitur. contendite intrare per angustam
portam honore se inuicẽ preueniendo

Expanded text:
icut bonis esse moris solet in Script, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credentium erat cor et anima una . Multo recolunt tenacius, quod facta est dissensio inter Barnabam et Paulum, ita ut discederent ab invicem, quam quod idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne imitanda proponatur, et non illud potius, quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello, hoc maxime in loco, ubi et ipsa contentionis eorum causa est nobis incognita. Neque enim incredibile est quia juxta hoc pitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo
Abbreviated transcription (Latin):
suis: fit ex hoc consequens quod udẽ iste
euangelista iohannes in epła sua dicit. ut
quem ad modũ pro nobis animã suã posuit :
sic & nos debeamus animas ꝓ fr̃ib ponere.
diligentes utiq inuicẽ. sicut ipse. dilexit
nos qui ꝓ nobis animã suã posuit. Nimirũ
hoc est᷑ quod legitur in ꝓuerbus salomoni.
si sederis cȩnare Ad mensam potentis consi
derans intellige quȩ apponunt᷑ tibi. & sic
mitte manum tuam. sciens qm̃ talia opor¬
tet te prȩparare. Nam quȩ mensa est
potentis. nisi unde sumit᷑ corpus & sanguiᷤᷤ
enis qui ꝓ nobis posuit animã suã Et
quid est ad eam sedere. nisi humiliter acce¬
dere: Et quid est considerare. & intelli¬
gere quȩ. apponant᷑ tibi. nisi digne tan¬
tam grãm cogitare: Et quid est sic
mittere manum. ut scias quia talia opor¬
tet te pręparare. nisi qđ iam dixi quia

Expanded text:
suis, fit ex hoc consequens, quod idem iste suis, fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit , ut quemadmodum Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debeamus animas pro fratribus ponere, diligentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis cderans intellige, quae apponuntur tibi, et sic emitte manum tuam, sciens quoniam talia oportet te praeparare . » Nam quae mensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis ejus, qui pro nobis posuit animam suam? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia oportet te praeparare, nisi quod jam dixi? quia
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Hoc ergo prȩceptũ dñi teneamus.
ut nos inuicẽ diligamꝰ. Et sic quicquid
aliud prȩcepit faciemus. qm̃ quicquid
est aliud habemꝰ. Discernit᷑ quippe ista
dilectio ab ea dilectione qua se inuicẽ
diligunt homines. sicut homines. Ham
ut discer neret᷑: Adiunctũ est. sicut dilexi
possimus regnare cum ap̃o Ad hoc ergo¬
discernamꝰ a cȩteris qui non adhoc se in¬
uicem diligunt. quia nec diligunt Qui
autẽ se. ꝓp̾ter habendũ dm̃ diligunt: ipsi
se diligunt. Ergo ut se diligant : đm̃ dili¬
gunt. Non est dilectio in hominib om̃ibus
Pauci se ꝓpterea diligunt. ut sit ds om̃a
dñs dicens. Maiorẽ hac dilectionẽ. nemo
habet. ut animã suã ponatquis ꝓ amiciᷤᷤ
suis. Quia ergo superis dixerat hoc est
mandatũ meum ut diligatis inuicẽ sicut
dilexi uos. quib uerbis addidit quod nunc
dudistis. maiorẽ hac dilectionẽ. nemo ha¬
bet. ut animã suam ponat quis ꝓ anuciᷤᷤ

Expanded text:
suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi possimus cum ipso regnare? Ad hoc ergodiscernamus a caeteris, qui non ad hoc se diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum dilse diligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia Dominus dicens: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nunc audistis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis
Abbreviated transcription (Latin):
Aut uero ista sic nobis de sola dilectione
mandauit. ut alia non inquiramus:
Iria certe cõmendat apł̃s dicens. Mauent
autẽ fides. spes. caritas. tria hȩc. Maior
autem horũ caritas. Et si in caritate
hoc est in dilectione conduduntur duo
illa prȩcepta: maior tamen dicta est non
sola. De fide igit᷑ quam multa sunt
mandata. quam multa de spe. quis
potest cuncta colligere. quis enumeran¬
do sufficere Sed intueam᷑ quod ait
idem apłs. plenitudo legis caritas Ubi
ergo caritas est. quid est qđ possit deesse:
Ibi autẽ non est. quid est qđ possit ꝓdesse:¬
XII. Dȩmon credit nec diligit. Nemo diligit
qui non credit. Frustra quidem. sedta¬
men potest sperare qui non diligit
Nemo autẽ potest desperare qui diligit
ibi necessario etiam dilectio dĩ. Qui
enĩ non diligit dm: quomͦ diligit pro¬
ximũ tamquã seipsum. quando quidẽ
non diligit & scipsum: Est quippe im
pius & inquus. Qui autẽ diligit iniqui¬
tatem: non plane diligit sed odit animã

Expanded text:
us de ista de sola nobis Deus dilectione mandavit, ut alia non inquiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec, major autem his est charitas . Etsi in charitate, hoc est in dilectione, concluduntur duo illa praecepta, major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere? quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem Apostolus: Plenitudo legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? Ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit, nec diligit . Nemo diligit qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non dinemo autem potest desperare qui diligit.ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non dilipius et iniquus. Qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam
Abbreviated transcription (Latin):
faciat dominus eius. non utiq ille seruiᷤᷤ
ꝑtinens ad timorem foras a caritate mitten¬
dum. de quo alibi dicit. seruus non manet
in domo in ȩternum. filius autem manet
in ȩternũ Qm̃ itaq dedit nobis potes¬
tatem filios dĩ fieri ut non serui sed fili
simus: miro quodam & ineffabili sediam̃
uero modo serui nonserui esse possumus
Serui srilicet timore casto. ad quem non¬
ꝑtinet seruus non manens in domo in ȩt̃nũ¬
Vt autẽ tales serui nonserui simꝰ: dñm fa¬
cere scimꝰ. Hoc seruus ille nescit qͥ nescit
quid faciat dñs eius. & cũ aliquid boni
facit sic extollitur. quasi hoc faciat ipse¬
& non dñs eius. & gloriatꝰ in se non in
dũo gloriat᷑. cum se ipse deceperit. quia¬
sic gloriat᷑ quasi non acceperit. Nos
homines. uerum etiã iustos ipse facit nos
& non ipsi nos Et ut hoc sriamꝰ quis nisi
pimꝰ. sed sp̃m qui ex dõ est. ut sciamꝰ quȩ
a dõ donata sunt nobis. Ab ipso quicquid

Expanded text:
faciat dominus ejus. Non utique illfaciat dominus ejus. Non utique illertinens ad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , ut non servi, sed filii simus: miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi, non servi esse possumus. Servi scilicet timore casto, ad quem pertinet serUt autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc servus ille nescit, qui nescit quid faciat dominus ejus: et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non dominus ejus; et gloriatur in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quiasic gloriatur quasi non acceperit. Nos homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Ut hoc sciamus, quis nisi pimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
fecerimꝰ. quomͦ precepta faciendo serui
non erimus: Si seruxs non ero p̃cepta
faciendo. & nisi p̃cepta fecero ser uire
non potero: ergo seruiendo seruus non
lecta faciamꝰ. Hoc autẽ si scimus: ꝓfecto
scimus quid faciat dñs. quia nosipsos tales
qui faciunt duo genera timentiũ: sic duȩ¬
sunt seruitutes. quȩ faciunt duo genera
seruorũ. Est timor quem ꝑfecta caritaᷤᷤ
in caritate attendebat apłs cum dicebat.
non accepistis spm seruitutis iterum in
timore Illum autẽ timorem castiun
attendebat cum dicebat. noli altũ sapere
sed time In illo timore quẽ foras caritaᷤᷤ
mittit. etiam seruitꝰ simul foras cum ipso
timore mittenda est. Utrũq enĩ inxit
apłs. hoc est & seruitutẽ & timorem di¬
cendo. non enĩ accepistis sp̃m seruitutis
iterũ in timore Ad hanc seruitutẽ. seruũ
ꝑtinentem intuebat᷑ & dñs dicens. iam ñ
dico uos seruos. quia seruis nescit quid

Expanded text:
fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi fecerimus, quomodo praecepta faciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non lecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales qui faciunt duo genera timentium, sic duae servitutes quae faciunt duo genera servorum. Est enim timor quem perfecta charitas in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda: utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens, Jam non dico vos servos; quia servus nescit quid
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ esse seruũ bonum. cũ dicat. iam
non dico uos seruos. quia seruus nescit
quid faciat dominꝰ eius: Ita nom̃ institu¬
it amici. ut auferat serui: Non. ut in
uno utrũq maneat. & alterũ altero de¬
cedente. succedat. Quid est hoc: Ita ne
cum precepta dni fecerimꝰ serui non erimuᷤ:
ta ne tunc serui non erimꝰ. quando boni
serui fuerimꝰ: Et quis potest contradicere
ueritati quȩ ait. iam non dico uos seruos:
Et cur hoc dixerit docet. quia seruus inqͥt
nescit quid faciat dominꝰ eius Numqͥd nã
seruo suo bono & ꝓbato dñs ens non etiã¬
sua secreta committit: Quid est ergo qđ
ait seruus nescit quid faciat dominꝰ eius:
Uerum est. Nescit quid faciat Numquid
nescit etiã quid prȩcipiat: Nam si &¬
hoc nescit. quomͦ seruit : Aut quomodo
seruus est. qui non seruit: Ettam̃ ipse
ds̃ loquit᷑. uos amici mei estis si feceritiᷤᷤ
quȩ ego prȩcipio uobis : Iam non dico
uos seruos. O rem mirabilem. Cum
serure non possumꝰ nisi precepta dñi

Expanded text:
bonum, cum dicat, Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus? Ita nomen constituit amici, ut auferat servi; non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero decedente succedat. Quid est hoc? Itane cum praecepta Domini fecerimus, servi non erimus? Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuerimus? Et quis contradicere potest veritati quae ait, Jam non dico vos servos? Et cur hoc dixerit, docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Numquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiasua secreta committit? Quid est ergo quod ait: Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum esto nescit quid faciat, nunquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen ipse s loquitur, Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos. O rem mirabilem! Cum servire non possimus, nisi praecepta Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tis patrẽ. in nomine meo de̾ti uobis. Ma¬
neat ergo dilectio. Ipse est ci̾go fructꝰ nr̃
Quȩ dilectio nunc est in desiderib nondũ
in saturitate. Et ipso desiderio qđ cumq
petierimꝰ in nomine. unigeniti filii: dat
nobis pater. Quod autẽ accipere saluan¬
dis non expedit nobis : hoc eristimenius
nos non petere. in nomine. saluatoris. Sed
hoc petimꝰ in nomine saluatoris. qđ per¬
tinet ad rationẽ salutis

Expanded text:
tis Patrem in nomine meo, det vobis. Matis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio, ipse est ergo fructus noster, quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate; et ipso desiderio quodcunque petierimus in nomine unigeniti Filii, dabit nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris: sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quod pertinet ad rationem salutis
Abbreviated transcription (Latin):
cit qͥ dicit. nonuos me. elegistis. qͣm si ꝓp¬
terea nos elegisset quia bonos futuroᷤ esse.
pręscierat simul etiam pręscisset quod eũ
elegit in non bonis: Non enĩ electi sunt
quia boni fuerant. qui boni non essent
tusi electi essent Alioquin gr̃a iam non
est gr̃a. Si prȩcessesse contendimꝰ merita:
ergo dicturi sumꝰ audiendo non uos me
elegistis. nisi quia mali eramus. ut boni
sed quos eligit faciat bonos ͥ Ego inquit
elegi uos & posui uos ut eatis & fructũ
afferatis & fructus ur̃ maneat. Nonne
iste est fructus de quo iam dicit. sine
me nihil potestis facere. Clegit ergo
& posuit. ut eamus & fructum afferamꝰ
Nullum itaq fructũ unde nos eligeret ha¬
bebamus. Ut eatis inquit & fructũ afferatiᷤᷤ
Imus. ut afferamꝰ. Et ipse est uia qua inius¬
& in qua nos posuit ut eamꝰ. Proinde in
om̃ibus miscđa eiꝰ prȩuenit nos. Et fructꝰ
inquit ur̃ maneat. ut q̃uodcũq petieri¬

Expanded text:
cit, qui dicit, « Non vos me elegistis; » quoniam si propcit, qui dicit, « Non vos me elegistis; » quoniam si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: « Alioquin gratia jam non est gratia , » si praecessisse contendimus meritergo dicturi sumus audiendo: « Non vos me ego vos elegi . » Non est ut dicas, ideo sed quos eligit faciat bonos. « Ego, inquit, eafferatis, et fructus vester maneat . » Nonne iste est fructus, de quo jam dixerat: « Sine me nihil potestis facere? Elegit ergo nos et posuit ut eamus, et fructum afferamus. Nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit, ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat. Ut quodcunque petieri
Abbreviated transcription (Latin):
quod exterior homo nr̃ idest corpus ad huc
corrumpit. interior autẽ idest anima
iam renouat᷑ de die in diem Itaq sicut
immortalitatem carnis & salutẽ animarũ
futurã expectamꝰ: quamis ĩa pignore. ac¬
cepto salui facti esse dicamͦ: ita omnium
notitiã quȩ ungenitꝰ audiuit a patre
futurã sperare. debemꝰ. quamuis iam se hoc
Quid enĩ eramꝰ quando xp̃m nondũ elege
ramus ⁊ de ideo non diligebanius : Nam qui
non eũ elegit. quomͦ diligit: Quid ergo¬
eramus. nisi iniqui & ꝑditi: Neq enim ĩã
credideramus in eũ. ut eligeret nos. Nam
si iã credentes elegit: electos elegit. Cur
ergo diceret. non uos me elegistis. nisi qͥa
miscđa eius pręuenit nos: Hic certe uacat
uana illoꝵ. ratiocinatio. qui pręscientiã dĩ
defendunt contra gr̃am dĩ. & ideo nos¬
dicunt electos ante. mundi constitutionẽ
quia presciuit d̾s̃ nos futuros bonos. non
seipsum nos facturũ bonos. Non hoc di

Expanded text:
quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur; ita omnium notitiam quaecumque Unigenitus audivit a Patre, futuram sperare debemus, quamvis hoc jam se Quid enim eramus quando Christum nondum ramus, et ideo non diligebamus? Nam qui eum non elegit, quomodo diligit? eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos: nam si jam credentes elegit, electus elegit. Cur ergo diceret, Non vos me elegistis, nisi quia misericordia ejus praevenit nos ? Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum
Abbreviated transcription (Latin):
scio ex parte. tunc autem cognoscã sicut
& cognitꝰ sum. & nunc ꝑ speculũ in enig¬
mate tunc autẽ facie ad faciẽ Nam&e
ipse apłs saluos nos dicit factos ꝑ lauachrũ
regenerationis & renouationis. qui tamen
alio loco spe inquit salui facti sumus. Spes
autem quȩ uidetur. non est spes. Quod
enim uidet quis quid sperat: Si autẽ. qđ
non uidemꝰ speramus : ꝑ patientiã expectamꝰ
Unde etiam coapłs eius petrus. in quem modo
inquit non uidentes creditis. quẽ. cum uide¬
ritis exultabitis gaudio in enarrabili et
honorato. ꝑcipientes mercedẽ fidei salutẽ
Aanimarũ uestrarũ. Si ergo nunc tempus
est fidei. salus autẽ animarũ nr̃arum mer¬
ces est fidei: quis dubitet in file que per
dilectionẽ operat᷑ ꝑagendũ diem. atq in
fine. diei recipiendam esse mercedẽ. non
solum redẽptionem corporis de qua dicit
rum: Utriusq enĩ rei felicitas isto tẽpore
itq in ista mortalitate. in spe. potius habe¬
tur quã retinetur. Uerum hoc interest

Expanded text:
sicut et cognitus sum. Et nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit factos per lavacrum regenerationis , qui tamen alio loco: Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Unde etiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit rus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest,
Abbreviated transcription (Latin):
mini ab eis. Itẽ queri potest si eciam mali¬
faciunt ꝑsecutionẽ malis. sicut impi reges
& iudices cum essent ꝑsecutores piorũ. utiq¬
& homicidas & ad ulteros & quoscũq male¬
ficos. quos cũ contra leges publicas fecisse.
cognoscerent puniebant : quomͦ intelligen¬
dum est quod ait dñs. si de mundo fuissetiᷤᷤ
mundus qđ suũ erat diligeret. Neq enĩ
quos punit diligit mundus. a quo uidemꝰ
supradicta scelerum genera pleriunq pu¬
niri. nisi quia mundus est in eis a quibus
talia scelera puniunt᷑. mundus & in eis a
quibus talia scelera diligunt᷑. Mundus
itaq ille. qui intelligit᷑ in malis atq impuᷤ
odit quod suũ est. ex ea par ꝯte. homi¬

Expanded text:
mini ab eis. Si autem propter nomemini ab eis. Si autem propter nomefaciunt persecutionem malis, sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, et utique homicidas, et adulteros, et quosque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant, quomodo intelligendum est quod ait Dominus: Si de mundo essetis, mundus quod suum est diligeret? neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri; nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, mundus et in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille, qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte homi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hȩc om̃a inquit facient uobis propter
nomen meũ. quia nesciunt  qui misit me
Quȩ om̃a facient nisi quȩ dixi. odio habebt̃
scilicet & ꝑsequentur sermonemq contẽp¬
nent. qm̃ si sermonẽ non seruarent eorum
nec tamen odissent eos neq ꝑsequerentur.
uel etiam si odissent nec tam̃ ꝑsequerent᷑.
non om̃a facerent: Hec autem om̃a faci¬
ent uobis inquit ꝓpter nomen meũ. Hoc¬
quid est aliud dicere. quã me in uobis odio
habebunt. me in uobis ꝑsequent᷑. & sertio¬
nem ur̃m quia m̃s est ideo non seruabunt :
Hec enĩ om̃a facient uobis ꝓpter nomen non¬
om̃a facient uobis ꝓpter nomen meũ. cum
illi non propt̃ nomen ap̃i faciant id est
propter iustitiam. sed propter iniquitatem
suam: Hec questio ita soluit᷑. si eo modo
intelligamꝰ dictum. hec om̃a facient uobis ꝓpt̃
nomen ncum ut totũ referat᷑ ad iustos. tãquã
dictum sit hȩc om̃a patiemini ab eis ꝓpt̃ nom̃
ieũ. ut hoc sit facient uobis qđ est patie¬

Expanded text:
Sed haec, inquit, omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Quae omnia facient, nisi quae dixit, odio habebunt scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiamsi odissent, nec tamen persequerentur: non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud dicere, quam, me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient vobis propter nomen meomnia facient vobis propter nomen meum; cum illi non propter nomen Christi faciunt, id est, non propter justitiam, sed propter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patie
Abbreviated transcription (Latin):
un animit̃ adstringentes ut die. eodem
antistes suus intertessor acceseret. Tunc
ille compulsus inep̃i oratorid missasfecit.
& manu sua corpꝰ dnietim pacemq om̃ib
tribuit. Qui cuncto mysterio oblato
sacrificio ꝑacto ad lectulũ redut. ibiq
iacens dũ sacerdotes suos ac ministros
circũstetisse se cerneret: quasi ultimum¬
uale dicens de seruando eos uinculo
caritatis ammonebat. & quanta debu¬
issent concordia inter se uniri p̃dicabat
cum subito inter ipsa sc̃ę exhortationis
uerba uoce terribili clamauit dicens
Hora est. Moxq ad sistentib ipse. suis
manib linteũ dedit qđ ex more mori¬
entiũ sibi contra faciẽ tenderet᷑: Quo
ad gaudia ȩterna ꝑueniens a carnis cor¬
ruptione soluta est
unitatꝰ est. nisi eum quẽ in uita sua sue¬
rat contemplatꝰ: Dicens enĩ hora est. de
corpore exut. quia exut ꝑactis om̃ibus

Expanded text:
unanimiter astringentes ut die eodem unanimiter astringentes ut die eodem 33 idem antistes suus intercessor accederet. Tunc ille, compulsus, in episcopii oratorio missas fecit, et manu sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto ministerio oblati sacrificii peracto, ad lectulum rediit, ibique jacens, dum sacerdotes suos ac ministros circumstetisse cerneret, quasi vale ultimum dicens, de servando eos vinculo charitatis admonebat, et quanta debuissent concordia inter se uniri praedicabat. Cum subito inter ipsa sanctae exhortationis verba, voce terribili clamavit, dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione soluta est.imitatus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, de corpore exiit, quia et Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
rat : hoc ꝓ extensȩ orationis magnitudine
ad horã nonã usq ꝓtelauit. atq ex illo¬
Factus est tam fortis in opere. quã certus
ex inunere. quippe qui eũ cui ipse de¬
bitor fuerat ex ea ꝓmissione iã ceperat
habere. debitorẽ: Huic autẽ. consuetudo
fuerat aunis singulis natalicio apłorum
one suspectus. uenire iuxta morẽ noluit
Codẽ ergo tempore sollicitꝰ fuit. scđo quoq
anno uel tertio in moras sue. expectati¬
one suspensus. quarto. quinto & serto
similiter. qui desperare de ueritate. reue¬
lationis poterat si uerbis fidem uerbera
non fecissent. cum eoce anno septimo usq
ad expectati natalis uigilias sacras incolu¬
mis ꝑuenit. Sollẽpnis hunc in uigilus
calor attigit. atq in ipso die natalicio
siliis sus se expectantibus missarũ sollẽp¬
nia implere se posse recusanit. Illi uero
quia de cius erant pariter egressione sus¬
pecti: simul ad eũ om̃s uenerunt. sese

Expanded text:
rat, hoc pro extensae orationis magnitudine rat, hoc pro extensae orationis magnitudine ad horam nonam usqfactusque est tam fortis in opere, quam certus ex munere: quippe qui eum, cui debitor fuerat, ex ea promissione iam ceperat habere debitorem. Huic autem episcopo consuetudo fuerat, annis singulis, Nata- licio Apostoione episcopus suspectus, uenire iuxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit, secundo quoque anno vel tertio in mortis suae exspectatione suspensus, quarto, quintoque, et sexto similiter. Qui desperare jam de veritate revelationis poterat, si verbis fidem verbera non fecissent. Cum ecce anno septimo usque ad exspectati natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti, simul ad eum omnes venerunt, sese
Abbreviated transcription (Latin):
uix ad se leuare. potuisset: lacrimarum
causas cognoscere studuit. Ille uͦ relaturuᷤ
ordinem iusionis. prius uestunento ex hu¬
meris deuoluto decexit plagas corporis¬
& ut ita dicã testes ueritatis & culpę mon¬
strauit. quanta animaduersionis distric¬
tione menbrillius accepta uerbera
liuore inflactols ulcauerant s. Quȩ max
facere. pręsũplisset cum magne obstupe.¬
factionis uocibus inquisiuit. At ille res¬
pondit hȩc se ꝓ ipso fuisse. ꝑpessum: Ex¬
creuit cum tęrrore admuratio Ded¬
nullas iã presbiter inquisitioni eiꝰ moraᷤ
eiq iussionis dnicȩ ꝑ ea quȩ audierat
nerba narrauit dicens. Age: quod agis.¬
operare qđ operaris. non cesset manꝰ tua
non cesset pes tuus. Natali apłoꝵ uenies
Ad me. & retribtio tibi mercedem tuanĩ
Quib auditis epepini oratione: cũ magna
cordis contritione se ꝓstrauit: & qui
oblaturꝰ sacriftepũ ad horã tertiam uene¬

Expanded text:
uix ad se leuare potuisset, la- crimarum uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut ita dicam, testis uerita- tis et culpae, monstrauit quanta animaduersione districtionis membra illius accepta uerbera liuore inflicto sulcauerant. Quae uerberfacere praesumpsisset, cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum tremore admirationullas iam presbiter inqui- sitioni eius moras eique iussionis per ea, quae audierat, uerba narrauitoperare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus, natali apostolorum venies ad me, et retribuo tibi mercedem tuam. Quibus auditis episcopus in oratione cum magna cordis contritione se prostravit, et qui oblaturus sacrificium ad horam tertiam vene
Abbreviated transcription (Latin):
dem tuã Surrexit presbiter sed quia
euicino apłoꝵ natalicius dies imminebat:
tamquã ꝓpinqui exitꝰ diem ep̃o nunti¬
are ꝑtimuit Alia nocte dñs redut. eiꝰq
inobȩdientiã uehementer increpauit : atq
eadem uisionis suȩ uerba reteruit Tunc
presbiter surrerit ut ꝑgeret. sed rursus
infirmitas cordis impedimento facta est
indicandȩ reuelationis: Ad admonitionẽ
quoq iterate iussionis obduruit ꝑgere.
& quȩ uiderat manifestare. neglerit
Ded quia magnã mansuetudinẽ contẽptȩ.
gr̃ẽ maior sequi solet ira uindictȩ : uisi¬
one tertia dñs apparens. iã uerbis addidit
uerbera. Et tam districta cede mactatis
est. ut in eo duritiam cordis mollirent uulnera
Perrexit ad qm. eumq iam ex more iuxta
beati iuuenalis martyris sepuldrũ ad offe¬
rendũ sacrificium consistentẽ. repperit
Secretũ a circũstantibus petut. seq eiꝰ pedib
strauit. Cumq eũ ubertimi flentẽ. ep̃s

Expanded text:
dem tuam. Surrexit presbyter, sed quia dem tuam. Surrexit presbyter, sed quia e vicino apostolorum natalitius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, ejusque inobedientiam venementer increpavit, atque eadem jussionis suae verba retexuit. Tunc presbyter surrexit ut pergeret, sed rursus infirmitindicandae reuelationis, ad monitionem quoque iteratae iussionis obduruit pergere, et quae audierat, manifestare neglexit. Sed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta cede presbiter mactatus est, ut in eo duritiam cordis emollirent uulnera perrexit ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
nouit absolutum. cum pro eo sacrificium
hinc certa consideratione colligite. obla¬
ta anobis sacra hostia quantũ in nobis
soluere ualeat ligaturã cordis. si oblata
alialtero potuit in altero soluere uin
urbis epm nouerunt. Cui mos erat
cotidianas do hostias offerre. ita ut pene
nullus dies uitȩ eius abscederet quo non
om̃ipotenti dno hostiam placationis im¬
molaret Cui cũ sacrificio ualde etiã
concordabat uita. Nam cuncta quae
habebat in elemosims tribuens cum ad
horam offerendi sacrisicu uenisset. totus
uelut in lacrimis defluens. semctipsũ cum
magna cordis contritione mactabat
Cuius & uitã & eritũ a quodã uenera¬
bilis uite. diacone qui ab eo fuerat mi
tritus referente cõgnoni. Aiebat enin
qđ quadã nocte eius presbitero ꝑ iusum
dns astitit dicens. Uade & dic episcopo
Age qđ agis. operare qđ operaris: ñ cess&
pes tuus non cessec manꝰ tua. Natali
apłoꝵ uenies ad me: & retribuo tͥ merce¬

Expanded text:
novit anovit ahinc certa consideratione colligite, oblata a nobis hostia sacra quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincurbis episcopum noverunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias offerre, ita ut pene nullus dies vitae ejus abscederet quo non omnipotenti Deo hostiam placationis immolaret . Cui cum sacrificio valde etiam concordabat vita. Nam cuncta quae habebat in eleemosynis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii venisset, velut totus in lacrymis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione mactabat. Cujus et vitam et exitum, quodam venerabilis vitae Diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente, cognovi. Aiebat enim quod quadam nocte ejus presbytero per visum Dominus astitit, dicens: Vade et dic episcopo: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi merce
Abbreviated transcription (Latin):
ris hostia suffragat᷑ quia is qui in se sur¬
gens a mortuis iam non morit᷑. adhuc ꝑ
lianc in suo mysterio ꝓ nobis iterũ patituꝵ
Nam quotiens ei hostiã sue passionis offeri¬
mus: totiens nobis ad absolutionẽ nram
passionem illius reparamͦ
tigit nosse hoc qđ uolo ad memoriam
urãm narrando reuocare Non longe
a nr̃is fertur temporibus factum. quod
quidam ab hostib captꝰ longe: transduc¬
tus est. Cumq diu teneret᷑ in uinculis
eumq uxor sua ex eadem captiuitate
non reciperet: excinctũ putauit Aquo
iđm uelut mortuo. hostias ebdomadibuᷤᷤ
singulis curabat offerre Cuius totieu
iuncula soluebantur in captiuitate.
quotiens ab eius coniuge oblat̾ȩ fuissent
hostiȩ.pro animȩ eius absolutione. ¶ã
longa post tempora reuersus admirans
ualde suȩ indicauit uxori. quod dieb
ceras ebdomadib singulis eius uncula
soluebant᷑. Quos uuidelicet dies uror
eius atq horas discutiens: tunc eum recog¬

Expanded text:
ris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamus. tigit nosse hoc, quod volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atque horas discutiens, tunc eum recog
Abbreviated transcription (Latin):
opere prȩparatos. simul de opere & cogita¬
tione discutit. Quid eigo agendum est
sis̃: nisi ut dum nos cũ simplo exerettu
contra duplum illius sufficere non posse
conspicimus: dum adhuc longe est lega¬
tionem mittamꝰ. rogemus ea quę pacis st :
onge. enĩ esse dicitur. quia ad huc preseas
ꝑ iudicium non uidetur: Mittamꝰ Adhuc
legationem. lacrimas nr̃as. mittamꝰ miscđẽ
opera. mactemꝰ in ara eius hostias placati¬
onis cognoscamus nos cum eo iniũdicio
non posse contendere. pensemus uirtutẽ
enus fortitudinis. rogemus ea quȩ pacis st̃
Hec est nr̃a legatio. quȩ regẽ. uenientem
placat. Pensate. fr̃s quam benignum sit:
qđ is qui suo aduentu ualet opprinicrer
tardat uenire.: Mittamꝰ adhunc ut dixi¬
mus legationẽ nr̃am. flendo. tribuendo.
sacras hostias offerendo. Singulariter
namq ad absolutionẽ nrãm oblata cum
lacriis & benignitate. mentis sacri alta¬

Expanded text:
opere praeparatos, simul de opere et cogitaopere praeparatos, simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut, dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis sunt! Longe enim esse dicitur, qui adhuc / praesens per iudicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem – lacrimas nostras! Mittamus misericordie opera, mactemus in ara eius hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis et benignitate mentis sacri alta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpendit non posse. sufficere. legationem
mittit & ea puę pacis sund postulatnu
Quib ergo nos lacrimis sperars ueniardebe¬
mus. qui in illo tremendo examine cum
rege nr̃o ex ęquo ad iudictũmon uenimꝰ.
quos nunirũ conditio infart̃tatis && causa
inferiores exhibet: Sed forisse ia mali
operis culpas abscidimꝰ : iam pruquȩq
ex terius declinamus Numquid adredden¬
dam rationẽ cogitationis nr̃e sufficimis:
contraque minuime suffict istt qui cum
decẽ milib uenĩt.. Dedẽimilia quppe ad
uiginti milia. simplũ ad dupplum sunt
Nos autẽ si multũ ꝓficimus: unexteriora
opera nr̃a in rectitudine. seruamꝰ Nagiet¬
si iam luxuria carnis abscisa est. tamen
adic in corde: funditꝰ abscisa non est. Ille.
autẽ qui iudicaturus uenit extetiora simul
& interiora iudicat. facta pariter & cogi¬
tationes pensat. Cũ dupplo ergo erertitu
contra simplum uenit. qui nõs uix in solo

Expanded text:
perpendit non posse sufficere, legationem perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa, inferiores exhibet? Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinavimus, nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? contra quem minime sufficit ille, qui cum decem milibus venit. Decem milia quippe ad viginti milia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, tamen adhuc a corde funditus abscisa non est. Ille autem, qui iudicaturus venit, exteriora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo
Abbreviated transcription (Latin):
Considerandũ uero qđ dicit᷑. om̃s qͥ uiderint
incipiant in ludere ei. quia iuxta pauli uocẽ¬
spectaculũ facti sumꝰ mundo & angłis et
hominib & inom̃ẽ quod agimꝰ considerare
nr̃is operibus insistunt. semꝑ ex nr̃o de¬
fectu gratulant᷑. Quos ꝓpheca intuens ait
Ds m̃s in te confido non erubescã. neq
mnrideant me inimici mei In bonis enim
operius intenti nisi contra malignos sp̃s
sollicite iugilemꝰ: ipsos inrisores patimur.
quos ad malũ ꝑsuasores habemus. Sed
quia de construendo ȩdificio comparatio
data est: nunc ex minori ad maius simi¬
litudo subdit᷑. ut ex reb minimis inaiora
pensentur: Nam sequit᷑. Aut quis rex
iturus cõmittere bellum aduersus alium
regem. nonne sedens prius cogitat si
possit cum decẽ milibus occurrere ei qui
cũ uiginti milibus uenit̾ ad ser Alioquin
ea quȩ pacis sunt Rer contra regem
ex ȩquo uenit ad pręlium: & tamen si se

Expanded text:
Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illudere ei, quia, juxta Pauli vocespectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus, et in omni eo quod agimus, considerare nostris operibus intendunt, semper ex nostro defectu gratulantur, quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operisollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequiturus committere bellum adversus alium regem, nonne prius sedens cogitat si posset cum decem millibus occurrere ei qui cum viginti millibus venit adea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se
Abbreviated transcription (Latin):
Oiñe qđ agimꝰ. per studiũ considerationis¬
preuenire debemꝰ. Ecce enĩ uxta ueritatiᷤᷤ
uocẽ qui turrĩ ȩdificat. prius ȩdificu
sumptꝰ parat. Si igit᷑ humilitatis nostrȩ¬
tuiũ constituere cupimꝰ : prius nos prępa¬
rare. ad aduersa huiꝰ scłi debemꝰ. Hoc enĩ
int̾ terreninti & cęleste. dedificium distat
qđ terrem̃t edificiũ expensas colligendo
constriutt᷑ celeste uͦ ȩdificiũ expensas disꝑ¬
gendonubd illud sũptus facimꝰ si ñ habita
colligam. ad istud sumptus facimus siet
habita relinquamꝰ. Istos sũptus dinesille
habere not potite. qui multas possessiones
possidepf magistrũ requisuit dicens. Ma¬
gister bonei. quid faciens uitã Aeternam
possideboQui cũ pręcepta relinquendi
om̃a audisset: tristis abscessit. Et inde est
angustatꝰ m mente. unde. foris fuit latior
in possessione: Qui enĩ in hac uita amabat
sũptas celsitudinis tenendo: ad eternã pa¬
triã habere noluit sũptus humilitatis

Expanded text:
ionis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, 1630 prius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc etenim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
& mortẽ. nos eius morte liberam᷑ a morte
nos sine illo possumus nihil facere. Ille se
prȩcer illum non possumꝰ uitã. Diligamꝰ¬
ergo inuicẽ sicut & xp̃c dilexit nos. et
tradidit semecipsum ꝓ nobis. Maiorem
quippe hac dilectionem nemo habet. quã¬
ut animã suam ponat quis ꝓ amicis suis
Lumq sic imitemur pia obȩdientia. ut ei
nos cõparare. nulla pręsumamꝰ audacia

Expanded text:
 mortem; nos in ejus morte liberamur a morte mortem; nos in ejus morte liberamur a mortenos sine illo nihil possumus facere: ille se praeter illum non possumus vitam. Postremergo invicem sicut dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis. Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eum quippe imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia
Abbreviated transcription (Latin):
nobis passus est relinquens nobis eremplũ
ut sequam᷑ uestigia ciꝰ. hoc est talia prȩ¬
parare. Hoc beati martyres ardenti
dilectione fecerunt. Quorũ si non in anit̃
memorias celebramꝰ. atq si in conuiuio
quo & ipsi saturati sunt ad mensam dñi
Accedimus: oportet ut quemad modum
ipsi talia & nos prȩparemꝰ. Ideo quippe
ad ipsam mensã non sic eos cõmemoramꝰ
quemadmodũ alios qui in pace requiescunt.
ut etiã pro cis oremꝰ. sed magis ꝓ nobis ut
ex. uestigiis hereamꝰ. quia impleuerunt
ipsi caritatẽ qua dñs dixit esse. non posse
maiorem. Ialia enĩ suis fr̃ibus erhibuert̃.
qualia de dñi mensa pariter acceperunt
Neq hoc ita dictũ sit quasi ꝓpterea dño
xp̃o pares esse possimus. si pr̃o illo usq ad
sanguinem martyriũ duxerimus. Ille po¬
testatem habuit ponendi animã suam &
iterũ sumendi eam. nos autẽ. nec quan¬
tum uolumꝰ uiuimꝰ. & morim᷑ etiamsi
nolumus Ille moriens mox in se occidit¬

Expanded text:
nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, ut quemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic eos commemoramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis utimpleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibuerunt, qualia de Domini mensa pariter acceperunt. 2. Neque hoc ita dictum sit, quasi propterea Domino Christo pares esse possimus, si pro illo usque ad sanguinem martyrium duxerimus. Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit
Abbreviated transcription (Latin):
esto incorpore. si uis odiũ mundi sustinere
cũ capite Si de mundo inquit essetis
mundus qđ suũ erat diligeret. Uniuersȩ
hoc utiq dicit aeccłȩ. quam plerumq
etiam ipsã mundi nomine appellat. sicut
illud est. Ds erat in xp̃o. mundũ reconci¬
lians sibi. Totus ergo mundus aeccła. totꝰ
mũndũ. inimicus reconciliatũ. dampnatꝰ
suũ erat diligeret: continuo subiecit
Quia uͦ de mundõ estis sed ego elegi uos
de mundo: ꝓpterea odit uos mundus
Ergo & ipsi inde erant unde ut non esfeat
electi sunt in dõ. non suis meritis quorum
nulla bona prȩcesserant opera. non natura
quȩ tota fuerat per liberum arbitrium
in ipsa radice uiciata. sed gratuita hoc est
uera gr̃a. Qui enĩ de mundo mundũ ele¬
git : fecit qđ eligeret. non inuenit. Mem̃

Expanded text:
esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae itaque hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibmundum, inimicus reconciliatum, damnatus erat diligeret; continuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: quia
Abbreviated transcription (Latin):
eR hoc intelligere debemus. hunc
esse fructũ nr̃m de quo ait. ego uos
elegi ut eatis & fructũ afferatis. et
fructus nr̃ maneat. Et qđ adiuixit ut
quodcumq petieritis patrẽ in nomine meo
det uobis : tunc utiq dabit nobis si diligamꝰ
inuicẽ. & cum hoc ipsum ipse dederit nobiᷤᷤ
qui nos elegerat non habentes fructũ quia
non nos eũ clegeramꝰ. sed posuit nos ipse¬
ut fructũ afferamus. hoc est inuicẽ diliga¬
mus. Quẽ. fructum sine illo afferre non
possumꝰ. sicut palmites facere sine uite.
nihil possunt. Caritas ergo est fructꝰ nr̃
quã definiuit apłs. de corde puro & con¬
scientia bona. & fide non ficta. Hac dili¬
Diligit enĩ unusquisq ꝓximũ tamquã se¬
ꝓphetȩ Hic est fructus nr̃. De fructu
itaq nobis mandans. hȩc mando inquit
uobis ut diligatis inuicem. Adiecit atq¬
ait. Si mundus uos odit. scitote quia me
priorẽ uobis odio habuit. Cur ergo se
menbrũ supra uerticẽ extollit: Securuᷤᷤ

Expanded text:
er hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diliDiligit enim unusquisque proximum tanquam set Prophetae : hic est fructus noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde et aait: Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas