comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stas. Quoa si sessio significat ma¬
gisterium. puto illũ qui unus ẽ
nobis magister in cęlo & in terra
dei sapientiam xp̃m. cũ alias
qͥdem ubiq attingat ꝓpter mun¬
diciam suam. specialius tamen
istos atq pͥncipalius tanquã ꝓpri¬
am sedem sua illustrare preseu¬
tia. & inde tan quã de sollem ni
auditorio docere angłm. docere
homine̾ scientiam. Inde angłis di¬
uinoꝵ noticia iudicioꝵ. inde consi¬
lioꝵ. archangłis. Ibi uirtutes au¬
diunt. quando & ubi & qualia ꝓfe-¬
rant signa. Ibi deniq uniuersi
siue sint potestates siue pͥncipatꝰ
siue dñationes. discunt ꝓfecto qͥd
ex officio debeant. qͥd ꝓdignitate
presumant. &. qͦd precipue cautũ
om̃ib ẽ. accepta potestate ad ꝓpri¬
am uoluntatem seu głam nͨ abutr.
Illa tamen cęli agmina quȩ cheru.¬
bin nuncupantur. si eis sui uoca¬
buli seruetur interpretatio. ar¬
bitror nil habere qͦd ab ipsis aut
ꝑ ipsos accipiant. cũ de ipso fonte

Expanded text:
stas. Quod si sessio significat mastas. Quod si sessio significat magisterium; puto illam, qui unus est nobis magister in coelo et in terra, Dei Sapientiam Christum, cum alias quidem ubique attingat propter munditiam suam, specialius tamen istos, atque principalius tanquam propriam sedem suam illustrare praesentia, et inde tanquam de solemni auditorio docere angelum, docere hominem scientiam. Inde angelis divinorum notitia judiciorum, inde consiliorum archangelis; ibi virtutes audiunt, quando, et ubi, et qualia proferant signa. Ibi denique universi, sive sint potestates, sive principatus, sive dominationes, discunt profecto quid ex officio debeant, quid pro dignitate praesumant, et, quod praecipue cautum est omnibus, accepta potestate ad propriam voluntatem seu gloriam non abuti. 5. Illa tamen coeli agmina, quae cherubin nuncupantur, si eis sui vocabuli servetur interpretatio, arbitror nihil habere quod ab ipsis, aut per ipsos accipiant: cum de ipso fonte
Abbreviated transcription (Latin):
intentissime suauissimeq coritem.¬
plationis stupore nimio. s sensato:
rapti in illua diuinȩ claritatis tani
ingens pelagus. recipiunt sese i se¬
cretiori quodam mirȩ teanqͥllitatis
recessir ubi tanta pace ac securitate
fruuntur. ut quiescentib ipsis ꝓ
reuerentia prerogatiue tanquam
uere dñationib ministrare & mi¬
litare uideatur cętera multitudo.
In thronis sedet ds̃. & puto qͦd his
spiritib supra om̃s qui memorati
sunt. & iustior causa. & copiosior sit
materia diligendi. Etenĩ si intres
hominis regis cuiuscũq palacium.
nonne cum plenũ sit sellis. scamniᷤ.
cathedrisq regia sedes in eminenti
posita cernitur. Et non est necesse
querere ubi rex sedere solitus sit. nr¬
des eiꝰ. cȩteris altior ornatiorq se.¬
dilib. Sic quoq omĩ decoris or.¬
natu cunctis aliis preminere spiri¬
tib istos intellige. in quib speciali
quodam stupende dignationis mu¬
nere diuina elegit residere maie.¬

Expanded text:
intentissimae suavissimaeque contemintentissimae suavissimaeque contemplationis stupore nimio, sed sensato rapti in illud divinae claritatis tam ingens pelagus, recipiunt sese in secretiori quodam mirae tranquillitatis recessu, ubi tanta pace ac securitate fruuntur, ut quiescentibus ipsis, pro reverentia praerogativae, tanquam vere dominationibus ministrare et militare videatur caetera multitudo. 4. In thronis sedet Deus. Et puto quod his spiritibus supra omnes qui memorati sunt, et justior causa, et copiosior sit materia diligendi. Etenim si intres hominis regis cujuscunque palatium, nonne cum plenum sic sellis, scamnis, cathedrisque, regia sedes in eminenti posita cernitur? Et non est necesse quaerere ubi rex sedere solitus sit: nides ejus, caeteris altior ornatiorque sedilibus. Sic quoque omni decoris ornatu cunctis aliis praeeminere spiritibus istos intellige, in quibus speciali quodam stupendae dignationis munere divina elegit residere maje
Abbreviated transcription (Latin):
ame regna & principatis & quas.¬
lib& ꝓ arbitrio mutare & ordinare
aignitates. ꝓ quoꝵq meritis facere
pͥmos nouissimos & nouissimos pri.¬
mos. deponere potentes de sede &
exaltare humiles. Et hec istis qͦq
rario diligendi. Sed diligunt & do¬
minationes. Cur. Nescio qͥd subti¬
lius sublimiusq indagare de xp̃i
interminabili atq irrefragabili
anãtu. laudabili quadam presum.¬
ptione feruntur. qͦd scilica ubiq t̃ uz
uni uersitatis non solũ potens sed
a presens. supra infraq obsequi
rectissimȩ uoluntati suȩ. cursus
tempoꝵ. motus corpoꝵ. nutus men¬
tiũ ordine utiq pulcherrimo co.¬
gat. idq cura tam uigili. ut ne
puncto quidem aut iote uniut
dicitur. hoꝵ omĩum debitũ sub¬
trahere famulatũ ullatenus lice.¬
at. opera tamen tam facili ut
turbationẽ seu anxietatẽ ullam
omino gubernator non sentiat.
Intuentes gͦ dñm sabaoth tanta cũ
tranquillitate omĩa iuidicantem:

Expanded text:
dine, regna, et principatus, et quasdine, regna, et principatus, et quaslibet pro arbitrio mutare et ordinare dignitates; pro quorumque meritis facere primos novissimos, et novissimos primos; deponere potentes de sede, et exaltare humiles. Et haec istis quoque ratio diligendi. Sed diligunt et dominationes. Cur? nescio quid subtilius sublimiusque indagare de Christi interminabili atque irrefragabili dominatu, laudabili quadam praesumptione feruntur: quod scilicet ubique universitatis non solum potens, sed et praesens, supra infraque obsequi rectissimae voluntati suae cursus temporum, motus corporum, nutus mentium, ordine utique pulcherrimo cogat; idque cura tam vigili, ut ne puncto quidem aut iota, uni, ut dicitur, horum omnium debitum subtrahere famulatum ullatenus liceat; opera tamen tam facili, ut turbationem seu anxietatem ullam omnino gubernator non sentiat. Intuentes ergo Dominum sabaoth tanta cum tranquillitate omnia judicantem,
Abbreviated transcription (Latin):
descunt ailigere añm uirtutũ
& dĩ uirtutem xp̃m. Plenũ qͥppe
est suauitatis & gr̃e. incerta & oc¬
culta sapientiȩ in ipsa sapientia
intueri. plenũ nichilominꝰ hono¬
ris & głȩ. causarũ in dĩ uerbo ab.¬
sconditarũ. mundo spectandas mi¬
randasq in manu ipsoꝵ dirigi ef¬
ficientias. S̾ed & illi spiritꝰ qui po¬
testates nominantur dum cruer¬
fixi nr̃i diuinã om̃ĩpotentiã ubiq
fortiter attingentẽ intueri ac ma¬
gnificare. delectantur. ex turbare¬
& debellare demonũ hominũq con¬
trarias potestates ꝓ his qui heredi:¬
tatem capiunt salutis accipiunt
potestatem. Et hi nonne iustissi¬
mam habent causam. ut diligant
cipatus qui ipsum altius speculan-¬
tes & liquido ꝑuidentes uniuersi.¬
tatis esse principium & pͥmogeni¬
tum omĩs creaturȩ. tanta ꝑinde
pͥncipatus dignitate donantur. ut
ubiq terrarũ habeant potestatem.
quasi de summio quodam rerum car¬

Expanded text:
descunt diligere Dominum virtutum, descunt diligere Dominum virtutum, et Dei virtutem Christum. Plenum quippe est suavitatis et gratiae, incerta et occulta sapientiae in ipsa sapientia intueri: plenum nihilominus honoris et gloriae, causarum in Dei Verbo absconditarum mundo spectandas mirandasque in manu ipsorum dirigi efficientias. 3. Sed et illi spiritus, qui potestates nominantur, dum Crucifixi nostri divinam omnipotentiam ubique fortiter attingentem intueri ac magnificare delectantur, exturbare debellare et daemonum homiminumque contrarias potestates, pro his qui haereditatem capiunt salutis, accipiunt potestatem. Et hi nonne justissimam habent causam, ut diligant cipatus, qui ipsum altius speculantes, et liquido pervidentes universitatis esse principium, et primogenitum 1324 omnis creaturae, tanta proinde principatus dignitate donantur, ut ubique terrarum habeant potestatem, quasi de summo quodam rerum car
Abbreviated transcription (Latin):
dent. effuso non indigent. Angłi.¬
ca creatura irreꝑcussa mentis acie
intuetur diumoꝵ iudicioꝵ abis.¬
sum multam. quoꝵ summȩ ȩqui¬
tatis meffabili delectatione beata.
głatur insuꝑ effectui ea ꝑ suum
fieri. & ꝓpterea diligit merito anm̃¬
xp̃m. Nonne om̃s ait aiministra¬
torii sp̃s sunt missi in ministeriũ
ꝓpter eos qui hereditatem capiunt
salutis. Porro archangłos ut eis
aliqͥa differentius ab his qͥ simpli¬
citer angłi sunt tribuamus. mira:¬
biliter credo delectat qͦd ipsis qͦq
ȩternȩ sapientiȩ consiliis familia:¬
rius admittuntur. eademq per
ipsos locis quȩq suis atq tempori¬
bus summo moderamine dispen
tan appellatȩ sunt qͦd uirtutum
ac ꝓdigioꝵ oceultas ꝑpetuasq cau¬
sas felici curiositate rimari. ac mi¬
rari diuinitus ordinatȩ. signa quȩ
& quando uolunt ex omĩb elemen:¬
tis terris potenter exhibeant. &
ipse gͦ exinde non immerito mar¬

Expanded text:
dent, effuso non indigent. 2. Angelident, effuso non indigent. 2. Angelica creatura irrepercussa mentis acie intuetur divinorum judiciorum abyssum multam, quorum summae aequitatis ineffabili delectatione beata, gloriatur insuper effectui ea mancipafieri; et propterea diligit merito Dom. Nonne omnes, ait, administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Porro archangelos ut eis aliquid differentius ab his, qui simpliciter angeli sunt, tribuamus mirabiliter, credo delectat, quod ipsis quoque aeternae Sapientiae consiliis familiarius admittuntur, eademque per ipsos locis quaeque suis atque temporibus summo moderamine dispenstan appellatae sunt, quod virtutum ac prodigiorum occultas perpetuasque causas felici curiositate rimari ac mirari divinitus ordinatae, signa, quae et quando volunt, ex omnibus elementis terris potenter exhibeant: et ipsae ergo exinde non immerito inar
Abbreviated transcription (Latin):
ONue sponsa amato¬
ria loquitur. adhuc
pergit amplius ꝓse.¬
qui laudes sponsi:
dũ monstrat eam
quam iam acceperat in se uacuam
non fuisse. Audi & enim qͥd secuta
adiungit. Propterea inquit ad.¬
olescentulȩ dilexerunt te nimis.
Quasi dicat. Non frustra nec inani¬
ter nomen tuum exinanitũ est o
sponse. atq effusum in ubera mea:
ꝓpterea eniꝰ adolescentulȩ dilexe.¬
runt te nimis. Propter qͥd. Propt̃
nomen effusum. & ꝓpter ubera
ex eo ꝑfusa. Inde qͥppe excitate
sunt in amorẽ sponsi. in de sum¬
pserunt ut diligant. Sponsa ir¬
fusum munus excipiente. illę
mox sensere fraglantiam. quȩ
longe a matre mimme esse pote
rant. atq illa suauitate repletę
sa commendans. hic inquit fructꝰ
o sponse effusi noministur qͦd ꝓpte.¬
rea adolescentulȩ dilexerunt te.
Effusum siqͥdem sentiunt qͦd inte.¬
grũ capere non ualebant. ꝓpterea
dilexerunt te. Effusio quippe no.¬
men facit capabile. captus amabr
Qui capatiores sunt. integro gau.¬

Expanded text:
uc sponsa amatoria loquitur, adhuc pergit amplius prosequi laudes sponsi; dum monstrat eam, quam jam acceperat, in se vacuam non fuisse. Audi etenim quid secuta adjungit: Propterea, inquit, adolescentulae dilexerunt te nimis . Quasi dicat: Non frustra nec inaniter nomen tuum exinanitum est, o sponse, atque effusum in ubera mea; propterea enim adolescentulae dilexerunt te nimis. Propter quid? Propter nomen effusum, et propter ubera ex eo perfusa. Inde quippe excitatae sunt in amorem sponsi, inde sumpserunt ut diligant. Sponsa infusum munus excipiente, illae mox sensere fragrantiam, quae longe a matre minime esse poterant; atque illa suavitate repletae sa commendans: Hic, inquit, fructus, o sponse, effusi nominis tui, quod propterea adolescentulae dilexerunt te. Effusum siquidem sentiunt, quod integrum capere non valebant; propterea dilexerunt te. Effusio quippe nomen facit capabile, captus  aliaQui capaciores sunt integro gau
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd sponsa uidet᷑ de pellib salomo¬
nis inducere similitudine. Restat
tamen aperiendus ille suꝑ eodem
capitulo sensus quẽ in pͥncipio cõ¬
memoraui & ꝓmisi. qualiter uide¬
lico tota ad solam nigredinẽ simi¬
litudo referatur. qua qͥdem non
estis ꝓmissione fraudandi. Ceterũ
ia differendũ in aliud sermonis pͥn.¬
cipium : qͣuia hoc iam hurꝯ flagitat
longitudo: tum etiam ut prȩueni.¬
at ex more oratio ea quȩ in laudem
& głam sunt reseranda sponsi ȩccle
benedictus in scła.¬

Expanded text:
quod sponsa videtur de pellibus Salomoquod sponsa videtur de pellibus Salomonis inducere similitudinem. Restat tamen aperiendus ille super eodem capitulo sensus, quem in principio commemoravi et promisi, qualiter videlicet tota ad solam nigredinem similitudo referatur: qua quidem non estis promissione fraudandi. Caeterum id differendum in aliud sermonis principium; tum quia hoc jam hujus flagitat longitudo; tum etiam ut praeveniat ex more oratio ea, quae in laudem et gloriam sunt referenda sponsi Ecclesibenedictus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
culũ cedar. & sẽuarium dĩ. & terre.¬
nũ habitaculũ. & cȩleste palatium:
& donniis lutea: & aula regia. Et
corpus mortis. & templũ lucis. &
despectio deniq suꝑbis: & sponsa
xp̃i. Nigra ẽ s formosa filiȩ ierłm:
qui& si labor & dolor longi exilii deco.¬
lorat. species tamen cȩlestis exornat
exornant pelles salomonis. Si hor¬
retis ingram miramini & formo¬
sam. Si despicitis humilẽ. subli.¬
mem suspicite. Hoc ipsũ quam
cautũ quã plenũ consilii. plenũ
discretionis & congruentiȩ est. qͦd
in sponsa deiectio ista & ista celsitudo
scđ̾m tempus qͥdem eo moderami¬
ne sibi pariter contemperant᷑. ut
inter mundi huiꝰ uarietates & su¬
blimitas erigat humilem ne defi¬
ciat in aduersis: & humilitas subli¬
mem reprimat ne euanescat inꝓ.¬
speris. Palchre omĩno ambe rescum
ad inuicẽ contrariȩ sint: sponse ta¬
men pariter cooperantur in bonũ:
subseruiunt in salute᷑. Et hec ꝓ eo

Expanded text:
culum Cedar, et sanctuarium Dei; et terreculum Cedar, et sanctuarium Dei; et terrenum habitaculum, et coeleste palatium; et domus lutea, et aula regia; et corpus mortis, et templum lucis; et despectio denique superbis, et sponsa Christi. Nigra est, sed formosa, filiae Jerusalem: quam etsi labor et dolor longi exsilii decolorat, species tamen coelestis exornat, exornant pelles Salomonis. Si horretis nigram, miremini et formosam; si despicitis humilem, sublimem suspicite. Hoc ipsum quam cautum, quam plenum consilii, plenum discretionis et congruentiae est, quod in sponsa dejectio ista, et ista celsitudo, secundum tempus quidem, eo moderamine sibi pariter contemperantur, ut inter mundi hujus varietates et sublimitas erigat humilem, ne deficiat in adversis; et sublimem humilitas reprimat, ne evanescat in prosperis? Pulchre omnino ambae res, cum ad invicem contrariae sint, sponsae tamen pariter cooperantur in bonum, subserviunt in salutem. 15. Et haec pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
eius. O stendunt & euangłm pacis.
qͣm salomonis sunt pelles. Agnosce
in his iam pellib suꝑnarũ illarum
imaginem. quȩ in sponsi ornatu nͦ
longe superius describebant᷑. Agno¬
sce similiter & reginã astantem a dex¬
tris eiꝰ. cireuamictam similib orna¬
mentis. non tamen parib. Nam &¬
si huic etiam in loco peregrinationis
suȩ & in die uirtutis suȩ in splendo¬
rib scõꝵ non minima claritatis atq
decoris est portio: differenter tain
illũ coronat integritas & consũmatio
głȩ beatoꝵ: quã quã & sponsam dixe¬
rim ꝑfectam atq beatam: s ex parte.
Nam ex parte tabernaculũ cedar: for¬
mosa tamen siue in illa portione
sui quȩ iam beata regnat. siue
in hac nocte sua sapientia atq uit.¬
tutib tanquã celum suis siderib
adornatur. Unde ꝓpħa qui docti
inquit fuerint. fulgebunt quasi
splendor firmamenti. & qui ad iii¬
sticiam erudiunt multos: quasi
stellȩ in ꝑpetuas ȩternitates. Ohii.

Expanded text:
ejus: ostendunt et Evangelium pacis, ejus: ostendunt et Evangelium pacis, quoniam Salomonis sunt pelles. 13. Agnosce jam in his pellibus supernarum illarum imaginem, quae in sponsi ornatu non longe superius describebantur . Agnosce similiter et reginam astantem a dextris ejus, circumamictam similibus ornamentis, non tamen paribus . Nam etsi huic etiam in loco peregrinationis suae, et in die virtutis suae, in splendoribus sanctorum, non minima claritatis atque decoris est portio; differenter tamen illum coronat integritas et consummatio gloriae beatorum. Quanquam et sponsam dixerim perfectam atque beatam, sed ex parte. Nam ex parte tabernaculum Cedar; formosa tamen, sive in illa portione sui, quae jam beata regnat; sive m, etiam in hac nocte, sua sapientia atque virtutibus, tanquam coelum suis sideribus, adornatur. Unde propheta: Qui docti, inquit, fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas
Abbreviated transcription (Latin):
lat. Uidesne quales in se habeat ȩc¬
desia cȩlos. cum se iichilominꝰ ipsa
in sua qͥdem uniuersitate ingens
qͦddam cȩlum extentũ a mari usq
ad mare. & a flumine usq ad ter¬
minos orbis terrarum: Uide eti¬
am consequenter cii & in hoc ipso
assimiles eam. Si tamen non tibi
excidit illud qͦd paulo ante memo¬
ratum est. huiꝰ rei exemplar de cȩ.¬
lo uidelic& cȩli. & cęlis cȩloꝵ. Ergo
exemplo illius quȩ sursum ẽ mat᷑
nr̃a. hȩc est quoq quȩ adhuc pere¬
grinatur habet cȩlos suos homineᷤ
spirita les. uita & opinione conspi¬
cuos. fide puros. spe firmos. latos
caritate. contemplatione suspensoᷤ.
Et hi pluentes pluuiam uerbi sa¬
lutarem. tonant increpationib :
coruscant miraculis. Hi enar¬
rant głam dĩ hi extenti sunt si¬
cut pelles suꝑ omẽm terram. le¬
gem uitȩ & disciplinȩ digito qͥdem
dĩ scriptam in sem&. ipsis ostendt᷑.:
ad dandam scientiam salutis plebi

Expanded text:
1365 12. Videsne quales in se habeat Ecc1365 12. Videsne quales in se habeat Ecclesia coelos, cum sit nihilominus ipsa, in sua quidem universitate, ingens quoddam coelum, extentum a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum? Vide etiam consequenter, cui et in hoc ipso assimiles eam, si tamen non tibi excidit illud quod paulo ante memoratum est hujus rei exemplar, de coelo videlicet coeli, et coelis coelorum . Ergo exemplo illius quae sursum est mater nostra, haec quoque quae adhuc peregrinatur, habet coelos suos, homines spirituales, vita et opinione conspicuos, fide puros, spe firmos, latos charitate, contemplatione suspensos. Et hi pluentes pluviam verbi salutarem, tonant increpationibus, coruscant miraculis. Hi enarrant gloriam Dei, hi extenti sicut pelles super omnem terram, legem vitae et disciplinae digito quidem Dei scriptam in semetipsis ostendunt, ad dandam scientiam salutis plebi
Abbreviated transcription (Latin):
spe ꝑcipiendi cõmodi cuiuscumq
illectam. nulla ꝑcepti redibitione
obnoxiam. nullo deniq omino
astrictam dibito: nisi illo de quo
sane dicit᷑. Nemini quicquã debe¬
atis. nͥ ut inuicem diligaties.
Uerũ si adicias etiam usquequaq
uim facere regno caritatis. ut
usq ad ultimos eiꝰ terminos oc¬
cupare illud pius inuasor prȩ.¬
ualeas: dũ ne inimicis quidẽ uisce¬
ra claudenda pietatis ex istimes:
bene facias his quoq qui te oderur:
ores & ꝓ ꝑsequentib ac calumnian¬
tib te. necnon & cũ his qui oderus
pacem esse pacificus studeas. tunc
ꝓrsus latitudo cȩli latitudo tuȩ anr¬
mȩ & altitudo non dispar. s nec dis.¬
similis pulchritudo. impleturq
tunc demũ in ea qͦd dicitur: ex tenr¬
dens cȩlũ sicut pellem. In quo iam
mirȩ latitudinis altitudinis ac pril¬
chritudinis cęlo: summus & inmen¬
sus atq gloriosus non modo dignan.¬
ter habitat: s & spatiose deambu:

Expanded text:
spe percipiendi commodi cujusquam spe percipiendi commodi cujusquam illectam, nulla percepti redhibitione obnoxiam, nullo denique omnino astrictam debito, nisi illo sane, de quo dicitur: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis . Verum si adjicias etiam usquequaque vim facere regno charitatis, ut usque ad ultimos ejus terminos occupare illud pius invasor praevaleas, dum ne inimicis quidem claudenda viscera pietatis existimes; benefacias his quoque qui te oderunt, ores et pro persequentibus ac calumniantibus te, nec non et cum his qui oderunt pacem esse pacificus studeas: tunc prorsus latitudo coeli, latitudo tuae animae; et altitudo non dispar, sed nec dissimilis pulchritudo; impleturque tunc demum in ea quod dicitur: Extendens coelum sicut pellem : in quo jam mirae latitudinis, altitudinis, ac pulchritudinis coelo summus et immensus atque gloriosus, non modo dignanter habitat, sed et spatiose deambulat.
Abbreviated transcription (Latin):
si quantulamcũq habere ceperit
ut saltim diligentes se diligere
curet. ac salutare uel fratres suos
& eos qui se salutant. iam non¬
nichil qͥdem animã illam dixerĩ
quȩ in ratione dati & accepti. so¬
cialem saltim retinet caritatem.
Ueruntamen uxta sermonẽ dñi
qͥd amplius facit. Nec amplam
ꝓide nec magnam. s plane an¬
gustam modicamq censuerim ani¬
mã. quã tam modicȩ caritatis ẽẽ
cognouerim Nt si grandescat &
ꝓficiat ita ut transiens limitem
amoris. bonitatis gratuite tota
libertate sp̃s apprehendat. quatinꝰ
largo quodam grenio bonȩ uolun:¬
tatis ad omẽm seipsam curet ex.¬
tendere ꝓximũ. diligendo unum:¬
quẽq tanquã seipsam: nunquid
iam illi recte dicet᷑ qͥd amplius fa¬
cis. quippe quȩ serpsam tã amplã
facit. Amplum inquã gerit carita¬
tis sinũ quȩ complectitur uniuer.¬
sos. etiam quib nulla se nouit car.¬
nis necessitudine iunctam. nulla

Expanded text:
si quantulamcunque habere coeperit, si quantulamcunque habere coeperit, ut saltem diligentes se diligere curet, ac salutare vel fratres suos, et eos qui se salutant; jam nonnihil quidem illam animam dixerim, quae in ratione dati et accepti socialem saltem retinet charitatem. Verumtamen juxta sermonem Domini, quid amplius facit? Nec amplam proinde, nec magnam, sed plane angustam modicamque censuerim animam, quam adeo modicae charitatis esse cognoverim. 11. At si grandescat et proficiat, ita ut transiens limitem s bonitatis gratuitae tota libertate spiritus apprehendat, quatenus largo quodam gremio bonae voluntatis ad omnem seipsam curet extendere proximum, diligendo unumquemque tanquam seipsam; nunquid jam illi recte dicetur: Quid amplius facis? quippe quae seipsam tam amplam facit. Amplum, inquam, gerit charitatis sinum, quae complectitur universos, etiam quibus nulla se novit carnis necessitudine junctam, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
di seu cupida omĩno anandr uel
etiam tumida dñatu. Oportet
namq primo qͥdem his omĩbus
uacuam esse animã ut cęlum fiat atq
habitatio dei
Alioqum quomͦ poterit uacare &
uidere qm̃ ipse ẽ deus. Sed & odio
siue inuidiȩ aut rancori minime
ꝓrsus indulgendum. qm in mali¬
uolam animã non introibit sapi¬
entia. Deinde necesse est eam cre.¬
scere ac dilatari ut sit capax der
Porro latitudo en dilectio eiꝰ. sicut
dicit apłs. Dilatamini in caritate.
pit. tamen confert illi gr̃a quod
negatũ est a natura. Ctrescit qͥde
& extenditur. s spiritalit᷑. Lrescit
non in substantia s in uirtute.
ficit in uirũ ꝑfectum in menfir¬
ram etatis plenitudinis xp̃i. Ere.¬
Ergo quantitas cuiusq ammȩ esti:¬
metur de mensura caritatis quã
habet. ut uerbi gra quȩ multũ
habet caritatis magna sit. quȩ
parum parna. quȩ uͦ nichil: n¬
chil. aicente apło. Si caritatem
non habuero: nichil sum Quod¬

Expanded text:
di, seu cupida omnino dominandi, vel di, seu cupida omnino dominandi, vel etiam tumida dominatu. Oportet namque primo quidem his omnibus vacuam esse animam, ut coelum fiat atque habitatio Dei. Alioquin quomodo poterit vacare, et videre quoniam ipse est Deus? Sed et odio sive invidiae aut rancori minime prorsus indulgendum, quoniam in malevolam animam non introibit sapientia . Deinde necesse est eam crescere ac dilatari, ut sit capax Dei. Porro latitudo ejus, dilectio ejus, sicut dicit Apostolus: Dilatamini in charitate . pit; tamen confert illi gratia quod negatum est a natura. Crescit quidem et extenditur, sed spiritualiter; crescit non in substantia, sed in virtute; proficit in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis ChrErgo quantitas cujusque animae aestimetur de mensura charitatis quam habet, ut verbi gratia, quae multum habet charitatis, magna sit; quae parum, parva; quae vero nihil, nihil, dicente Paulo; Si charitatem non habuero, nihil sum
Abbreviated transcription (Latin):
pedes eiꝰ. Quis dabit mͥ saltim
uestigiis adherere scę cuiuspiam
animȩ. quã elegit in habitationẽ
sibi. T amen si dignetur & meã¬
infundere animã unctione mise.¬
ricordiȩ suȩ.atq ita extendere
sicrit pellem quȩ utiq cum ungit᷑
dilatatur. quatinꝰ & ego dicere uale.
am unam mandatoꝵ. tuoꝵ cucurri
cũ dilatasti cor meui. potero etiam
ipse fortassis ostendere in meipso
& si non cenaculũ grande stratum:
ubi possit recumbere cũ discipuliᷤ
suis. attamen ubi saltim reclinet
capiit. A longe suspicio illos certe
beatos. de quib dicitur. & in habita¬
bo in eis & deambulabo in illis.
O quanta illi animȩ latitudo. quan¬
ta & meritoꝵ prȩrogatiua. quȩ
diuinã in se prȩsentiam. & digna
inuenitur suscipere & sufficiens
petunt deambulatoria ad opus
quidem maiestatis. Non ẽ ꝓfecto
intricata forensib causis. curis ue
secularib: nec certe uentri & lir¬
xuriȩ dedita: s nec curiosa spectan¬

Expanded text:
pedes ejus. Quis dabit mihi saltem pedes ejus. Quis dabit mihi saltem vestigiis adhaerere sanctae cujuspiam animae, quam elegit in habitationem sibi? Tamen, si dignetur infundere et meam animam unctione misericordiae suae, atque ita extendere sicut pellem, quae utique cum ungitur dilatatur, quatenus et ego dicere valeam: Viam 1364 mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum ; potero etiam ipse fortassis ostendere in me ipso, etsi non coenaculum grande stratum, ubi possit recumbere cum discipulis suis; attamen ubi saltem reclinet caput. A longe suspicio illos certe beatos, de quibus dicitur: Et inhabitabo in eis, et deambulabo in illis . 10. O quanta illi animae latitudo, quanta et meritorum praerogativa, quae divinam in se praesentiam, et digna invenitur suscipere, et sufficiens petunt deambulatoria, ad opus quidem majestatis? Non est profecto intricata forensibus causis curisve saecularibus, nec certe ventri et luxuriae dedita; sed nec curiosa spectan
Abbreviated transcription (Latin):
orandũ. etiam sedem ei non ambi¬
git assignare spiritalem. Ego uͦ
fidenter ia fecerim. non minus
in hominis iusti quã in angelico
sp̃u. Confirmat me in hoc sensu
maxime illa fidelis ꝓmissio. ego
& pater ait filnis ad eum ia est ao
scm̃ hominẽ ueniemus. & mansi¬
onem apud eũ faciemus . Propħam
qͦq non de alio dixisse celo arbitror.
Tu autem in scõ habitas laus israel.
Manifeste autem apłs dicit habita:
Nec mirũ si libenter in habitat cȩ
ceteros dixit tantum ut fieret. s
pugnaiit ut acquireret: occubu¬
it ut redimeret. Ideo & post labo¬
rem uoto potitus ait. Hec reqͥes
mea in scłm scłi. hic habitabo qͣm
elegi eam. Et beata cui dicitur.
Ueni electa mea. & ponam in te thro.¬
nũ meũ. Quid tu tristis es minc
o anima mea & quare conturbas
me: Putasne & tu penes te inue¬
nias locum dño: Et quis nobis
sufficiens maiestati: Utinã uel me.¬
rear adorare in loco ubi steterurs

Expanded text:
orandum ; etiam sedem ei non ambiorandum ; etiam sedem ei non ambigit assignare spiritualem. Ego vero fidenter id fecerim, non minus in hominis justi, quam in angelico spiritu. Confirmat me in hoc sensu maxime illa fidelis promissio: Ego et Pater, ait Filius, ad eum, id est ad sanctum hominem, veniemus et mansionem apud eum faciemus . Prophetam quoque non de alio dixisse coelo arbitror: Tu autem in sancto habitas, laus Israel . Manifeste autem Apostolus dicit habitare Nec mirum, si libenter inhabitat coelu quomodo caeteros, dixit tantum ut fieret, sed pugnavit ut acquireret, occubuit ut redimeret. Ideo et post laborem voto potitus, ait: Haec requies mea in saeculum saeculi; hic habitabo, quoniam elegi eam . Et beata cui dicitur: Veni, electa mea, et ponam in te thronum meum. Quid tu tristis es nunc, o anima mea, et quare conturbas me? Putasne et tu penes te invenias locum Domino? Et quis nobis sufficiens majestati? Utinam vel merear adorare in loco ubi steterunt
Abbreviated transcription (Latin):
solem intellectũ. lunã fidem. astra
uirtutes: uel certe sol iusticiȩ relus:
aut feruens caritas. & luna contr¬
nentia. Quomͦ enĩ claritas ut ai¬
unt limȩ non nisi a sole ẽ: sic
absq caritate seu iusticra conti.¬
nentiȩ meritũ nullum est.
Nme deniq sapiens. O pulchra
ẽ inquit casta generatio cum
caritate. Porro stellas dixisse uir¬
tutes non me penitet. conside¬
rantem congruentiam si milr¬
tudinis. uomodo nempe stellȩ
in nocte lucent in die latent.
sic uera uirtus quȩ sepe in pro.¬
speris non apparet. eminet in
aduersis. Illud sane cautele est:
hoc necessitatis. Ergo uirtus
est sẏdus. & homo uirtutũ cę¬
lum. Nisi quis forte cum dm
michi est. celu hoc uolubile uisi¬
bileq intelligenduͦ existimet. &
non potius illud de quo alibi aꝑ¬
tius scriptura cõmemorat. anima
inquiens iusti. sedes est sapientię.
Qui autẽ ex doctrina saluatoris
sapit sp̃m esse dm̃. atq in sp̃u ad¬

Expanded text:
solem intellectum, lunam fidem, astra solem intellectum, lunam fidem, astra virtutes. Vel certo sol, justitiae zelus aut fervens charitas; et luna continentia. Quomodo enim claritas, ut aiunt, lunae nonnisi a sole est, sic absque charitate seu justitia continentiae meritum nullum est. Hinc denique Sapiens: O quam pulchra est, inquit, casta generatio cum charitate! Porro stellas dixisse virtutes non me poenitet, considerantem congruentiam similitudinis. Quo modo nempe stellae in nocte lucent, in die latent, sic vera virtus, quae saepe in prosperis non apparet, eminet in adversis. Illud sane cautelae est, hoc necessitatis. Ergo virtus est sidus, et homo virtutum, coelum. Nisi quis forte cum Deusedes est ; coelum hoc volubile visibileque intelligendum existimet, et non potius illud, de quo alibi apertius Scriptura commemorat: Anima, inquiens, justi sedes est sapientiae. Qui autem ex doctrina Salvatoris sapit spiritum esse Deum, atque in spiritu ad
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ lesti uiro nichilominꝰ casto in¬
heret amore. & si nec dũ quomͦ
illa iuncta ꝑspeciem. tamen spor¬
sata ꝑ fidem iuxta ꝓmissum dĩ
dicentis ꝑ ꝓħam. sponsabo te mͥ
in miscđia & miserationib. &
sponsabo te mͥ in fide. Unde ma¬
gis magisq conformari satagit for¬
mȩ quȩ de clo uenit. discens ab ea
uerecunda esse & sobria. discens
pudica & scã. discens patiens atq
compatiens : postremo discens mi¬
tis & humilis corde. Et ideo mori.¬
b huiꝰ cemodi contendit & absens
concupiscunt. ut dũ desiderio
feruet angelico. ꝓbet se ꝑinde ci¬
uem scõꝵ & domesticam dĩ. ꝓbet
dilectam. ꝓbet sponsam. Ego puto
omem animã talem non modo
cȩ lestem esse ꝓpter orignie. s & celu
ipsum posse non immerito appella:¬
ri ꝓpter imitationẽ. Et tunc liqͥdo
ostendit quia uere origo ipsius de
oȩlis est. cũ conuersatio eiꝰ in celis ẽ.
Est gͦ celũ scã aliqua anima habens

Expanded text:
coelesti viro nihilominus casto incoelesti viro nihilominus casto inhaeret amore, etsi necdum quomodo illa juncta per speciem, tamen sponsata per fidem, juxta promissum Dei dicentis per prophetam: Sponsabo te mihi in misericordia et miserationibus, et sponsabo te mihi in fide . Unde magis magisque conformari satagit formae, quae de coelo venit, discens ab ea verecunda esse et sobria, discens pudica et sancta, discens patiens atque compatiens, postremo discens mitis et humilis corde. Et ideo moribus hujuscemodi contendit et absens concupiscunt, ut dum desiderio fervet angelico, probet se proinde civem sanctorum, et domesticam Dei, probet dilectam, probet sponsam. 8. Ego puto omnem animam talem non modo coelestem esse propter originem, sed et coelum ipsum posse non immerito appellari propter imitationem. Et tunc liquido ostendit quia vere origo ipsius de coelis est, cum conversatio ejus in coelis est. Est ergo coelum sancta aliqua anima, habens
Abbreviated transcription (Latin):
te in frequentia angłoꝵ quos uidit.
descendentes & ascendentes suꝑ fi¬
lium hominis. Sed melius dicimꝰ
qͦd sponsam tunc uiderit. cuͦ uer¬
bũ in carne uidit. agnoscens duos
in carne una. Dum enĩ sc̃s ille
emmanuhel terris intulit ma¬
gisterrum disciplinȩ cȩlestis. dum
expressa innotuit. qͥd nisi in spoir¬
sosponsam ꝑspeximus. unuͦ eun¬
sponsũ decoratũ corona & sponsã
ornatam monilib suis. Ipse gͥ qͥ
descendit ipse ẽ & qui ascendit. ut
nemo ascendat in celu̾ nisiqui de
cȩlo descendit: unis idemq dñs &
sponsus in capite. sponsa in corpo¬
re. Nec frustra in terris uisus est
homo cȩlestis. cum de terrenis cȩ¬
lestes quã plurimos fecerit sibi si¬
miles: ut sit quod legitur. qualis
&x̧lestis. tales & cȩlestes. Ex tunc gͦ
in terra uiuitur more cȩ lestium.
dũ instar suꝑnę illius beateq crea.¬
Hȩc quoq quȩ a finib terrȩ uenit
audire sapientiam salomonis:

Expanded text:
te in frequentia angelorum, quos vidit te in frequentia angelorum, quos vidit descendentes et ascendentes super Filium hominis? Sed melius dicimus quod sponsam tunc viderit, cum Verbum in carne vidit, agnoscens duos in carne una. Dum enim sanctus ille Emmanuel terris intulit magisterium disciplinae coelestis, dum expressa innotuit: quid nisi in sponso sponsam perspeximus, unum eumsponsum decoratum corona, et sponsam ornatam monilibus suis? Ipse igitur qui descendit, ipse est et qui ascendit, ut nemo ascendat in coelum, nisi qui de coelo descendit, unus idemque Dominus, et sponsus in capite, 1363 et sponsa in corpore. Nec frustra in terris visus est homo coelestis, cum de terrenis coelestes quamplurimos fecerit sibi similes, ut sit quod legitur: Qualis coelestis, tales et coelestes . Extunc igitur in terra vivitur more coelestium, dum instar supernae illius beataeque creahaec quoque, quae a finibus terrae venit audire sapientiam Salomonis,
Abbreviated transcription (Latin):
quid: Credo tt sibi adquirat spon.¬
sam de hominib. Mira res ad spon¬
sam ueniebat. & absq sponsa non
ueniebat. Querebat sponsam:
sponsa cum ipso erat. An duȩ e.¬
rant. Absit. U na eni ait colu̾ba
mea. Sed sicut de diuersis ouium
gregib unũ facere uoluit ut sit
unũ ouile & unus pastor. ita
cũ haberet sponsam mnheren¬
tem sibi a pͥncipio multitudi.¬
nem angłoꝵ. placuit ei & de
hominib conuocare eccłiam. atq
unire illi quȩ de cęlo est. ut sit
una sponsa & sponsus unus.
Ergo ex adiecta ista ꝑfecta est illa
non duplicata. & agnoseit de se
dictum. Una est ꝑfecta mea.
Porro unã conformitas facit. ncͣ
quidem in simili deuotione. pꝰ.¬
ea uͦ & in pari gła. Habes itaq
ntrũq de cęlo. & sponsum scilic&.
iħm & sponsam ierłm. Et ille
qͥdem ut uideret᷑ sem&. ipsum ex.¬
inamuit formã serui accipiens.
& habitu inuentus ut homo. At
illam in quanam putamus forma
seu speciȩ. aut in quo habitu descen:

Expanded text:
quid? Credo ut sibi acquirat sponsam de hominibus. Mira res! Ad sponsam veniebat, et absque sponsa non veniebat. Quaerebat sponsam, et sponsa cum ipso erat. An duae erant? Absit! Una est enim, ait, columba mea. Sed sicut de diversis ovium gregibus unum facere voluit, ut sit unum ovile, et unus pastor , ita cum haberet sponsam inhaerentem sibi a principio multitudinem angelorum, placuit ei et de hominibus convocare Ecclesiam, atque unire illi quae de coelo est, ut sit una sponsa, et sponsus unus. Ergo ex adjecta ista, perfecta est illa, non duplicata, et agnoscit de se dictum: Una est perfecta mea . Porro unam conformitas facit, nunc quidem in simili devotione, postea vero et in pari gloria. 7. Habes itaque utrumque de coelo, et sponsum, scilicet Jesum, et sponsam, Jerusalem. Et ille quidem ut videretur, semetipsum exinanivit formam servi accipiens, et habitu inventus ut homo . At illam in quanam, putamus, forma seu specie, aut in quo habitu videlice
Abbreviated transcription (Latin):
rat. & illi cȩlo quod tanto est glori¬
osius quanto diuimus. Nec imme.¬
rito usurpat inde similitudinem:
unde originem ducit. Nam si ꝓ.¬
pter corpus qͦd de terra habet ta¬
bernaculo cedar se assimilat. cur
non & ꝓpter amiã quȩ de cęlo ẽ
cȩlo equȩ similẽ esse głetur. p̾sertiꝰ
cũ uita testetur origine᷑. testetur
naturȩ dignitatẽ & patriȩ. Unum
dm̃ adorat & colit qͦmodo angeli.
xp̃m suꝑ omia amat quomͦ angeli.
casta est quomͦ angłi. idq in carne
peccati & fragili corpore qͦd ñ angłi:
querit postremo & sapit quȩ apuo
illos sunt: non quȩ suꝑ terram.
Quid eindentius cȩlestis insigne orr¬
ginis. quã ingenitam & in regione
dissimilitudinis retinere similitu.
& ab exule usurpari. in corpore
deniq pene bestiali uiuere angłm:
Celestis sunt ista potentiȩ non terre.¬
nȩ. &. quod uere de cę̧lo sit anima
quȩ hȩc potest. aꝑte indicantia.
Audi tamen apertius. Uidi in quit ei¬

Expanded text:
rat, et illi coelo, quod tanto est glorirat, et illi coelo, quod tanto est gloriosius, quanto divinius. Nec immerito usurpat inde similitudinem, unde originem ducit. Nam si propter corpus, quod de terra habet, tabernaculis Cedar se assimilat, cur non et propter animam, quae de coelo est, coelo aeque similem se esse glorietur, praesertim cum vita testetur originem, testetur naturae dignitatem et patriae? Unum Deum adorat et colit, quo modo angeli, Christum super omnia amat, quo modo angeli, casta est, quo modo angeli, idque in carne peccati et fragili corpore, quod non angeli, quaerit postremo, et sapit quae apud illos sunt, non quae super terram. Quod evidentius coelestis insigne originis, quam ingenitam, et in regione dissimilitudinis, retinere similitudia, et ab exsule, usurpari, in corpore denique pene bestiali vivere angelum? Coelestis sunt ista potentiae, non terrenae, et quod vere de coelo sit anima quae haec potest, aperte indicant. Audi tamen apertius: Vidi, inquit, ci
Abbreviated transcription (Latin):
multiformis głȩ eius. Habet antẽ
grandis ista pellis quã plurimas
in se eque salomonis pelles. qͣm
unusqͥsq beatus & sc̃s qui ibi ẽ. pel¬
lis est utiq salomonis. Benigni siqͥ.¬
dem sunt atq extenti in caritate.
ꝑtingentes usq ad nos quib głam
quã habent non inuident s optar:
ita ut ex ipsis huiꝰ rei gr̃a demora¬
ri apud nos non grauentur. seduli
circa nos & curam gerentes nr̃i oẽs
administratorii sp̃s missi in mini.¬
steriũ. ꝓpter eos qui hereditatem
capiunt salutis. Quã obrem sicut
cȩlum cęli singulariter dicit᷑ uni¬
uersa illa multitudo collecta beatoꝵ:
sic & cȩli cȩloꝵ ꝓpter singulos qui
utiq cȩli sunt nominant᷑. & ad sin.¬
gulos spectat quod dicitur exten.¬
dens cęlũ sicut pellem. Yidetis cre.¬
do quȩnã illȩ pelles & cuiꝰ sint sa¬
lomonis: de quaru sponsa simili¬
tudine głatur. Nunc iam intue.¬
mini eiꝰ głam quȩ & celo se compa¬

Expanded text:
multiformis gloriae ejus. Habet autem multiformis gloriae ejus. Habet autem grandis ista pellis quamplurimas in se aeque Salomonis pelles, quoniam unusquisque beatus et sanctus, qui ibi est, pellis est utique Salomonis. Benigni siquidem sunt atque extenti in charitate, pertingentes usque ad nos, quibus gloriam, quam habent, 1362 non invident, sed optant; ita ut ex ipsis hujus rei gratia demorari apud nos non graventur, seduli circa nos, et curam gerentes nostri, omnes administratorii spiritus, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Quamobrem sicut coelum coeli singulariter dicitur universa illa multitudo collecta beatorum; sic et coeli coelorum propter singulos, qui utique coeli sunt, nominantur, et ad singulos spectat quod dicitur: Extendens coelum sicut pellem . Viderie, credo, quaenam illae pelles, et cujus sint Salomonis, de quarum sponsa similitudine gloriatur. 6. Nunc jam intueamini ejus gloriam, quae et coelo se compa
Abbreviated transcription (Latin):
illud remanere cęlu. in quo scit
habitare dilectũ. Ubi eniꝰ thesaurꝰ
eiꝰ. ibi & cor eiꝰ. Fanulatur sane
assistentes uultui ad quẽ suspirat.
& quib se interim non ualet uiden.¬
do associare. studet confor mare
inuendo: morib magis quã uocib
clamantis. Dñe dilexi decorem doniꝰ
tuȩ .&. locũ habitationis głȩ tuȩ̨.
Prorsus de hoc cȩlo mimme sibi mar¬
gnũ ducit ducere similitudinem.
Noc extentũ sicut pellis non spatiis
tamen locoꝵ: s affectib animoꝵ.
Noc miris uariisq artificis distinctũ
operib. Diuisiones autẽ sunt ñ
coloꝵ: s beatitudinũ. Nam alios
quide posuit angłos. alios autem
archangłos: alios uͦ uirtutes. alios
dñationes. alios pͥncipatus. alios po¬
testates. alios thronos. alios cheru.¬
bin: atq alios seraphin. Sic stella.¬
tum cęlum hoc: sic depicta hȩc pel¬
lis. Hȩc una de pellib mei salomo.¬
nis. & hȩc precipua in om̃i ornatu

Expanded text:
illud remanere coelum, in quo scit illud remanere coelum, in quo scit habitare dilectum: ubi enim thesaurus ejus, ibi et cor ejus . Aemulatur sane assistentes vultui ad quem suspirat, et quibus se interim non valet videndo associare, studet conformare vivendo, moribus magis, quam vocibus clamans: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . 5. Prorsus de hoc coelo minime sibi indignum ducit ducere similitudinem. Hoc extentum sicut pellis, non spatiis tamen locorum, sed affectibus animorum; hoc miris variisque artificis distinctum operibus. Divisiones autem sunt, non colorum, sed beatitudinum. Nam alios quidem posuit angelos; alios autem, archangelos; alios vero, virtutes; alios, dominationes; alios, principatus; alios, potestates; alios, thronos; alios cherubin, atque alios seraphin. Sic stellatum coelum hoc; sic depicta haec pellis. Haec una de pellibus mei Salomonis, et haec praecipua in omni ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
substrauerunt. significantes sal.¬
uatorem seu salutem nequaquaᷤ
insidere nudȩ animȩ. quã non
uidelicet uestitam inuenerit do.¬
ctrina & morib apłoꝵ. Et ideo
eccłia ꝓmissionẽ habens futurȩ fe¬
licitatis: curat interim prepara¬
re & preornare se in uestitu de¬
aurato. eircuamicta uarietate
gr̃arum atq uirtutũ: quo digna
& capax plenitudinis gr̃ȩ mueni.¬
atur. Ceterum spiritali huic tam
pulchrȩ uarietati. quã de prima
interim stola in quadam ueste suȩ
seĩficationis accepit. nullo pacto
ego comparauerim in decore cȩluꝰ
hoc uisibile atq corporeũ. quãuis
in suo genere qͥdem siderea uarie.¬
tate pulcherrimũ. Sed ẽ cȩlum
cȩli de quo ꝓpħa. psallite inquit
dño qui ascendit suꝑ cȩlum cęli ad
orientem: & hoc cęlũ intellectua.¬
le ac sp̃uale. Et qui fecit ceios in intel¬
lectu creaiit illud & statuit in
sempiternũ. ipsumq inhabitat.
Ne uͦ putes sponsȩ deuotionẽ citra

Expanded text:
substraverunt ; significantes Salvsubstraverunt ; significantes Salvatorem seu salutem nequaquam insidere nudae animae, quam non videlicet vestitam invenerit doctrina et moribus apostolorum. Et ideo Ecclesia promissionem habens futurae felicitatis, curat interim praeparare et praeornare se in vestitu deaurato, circumdata varietate gratiarum atque virtutum, quo digna t capax plenitudinis gratiae inveniatur. 4. Caeterum spirituali huic tam pulchrae varietati, quam de prima interim stola in quadam veste suae sanctificationis accepit, nullo pacto ego comparaverim in decore coelum hoc visibile atque corporeum, quamvis in suo genere quidem siderea varietate pulcherrimum. Sed est coelum coeli, de quo Propheta: Psallite, inquit, Domino, qui ascendit super coelum coeli ad orientem . Et hoc coelum intellectule ac spirituale: et qui fecit coelos in intellectu , creavit illud et statuit in sempiternum, ipsumque inhabitat. Ne vero putes sponsae devotionem citra
Abbreviated transcription (Latin):
Decor eiꝰ uerbi gr̾a caritas ẽ: & carr¬
tas sicut legitis nunquam excidit.
Est certe & iusticia: & iusticia eius
inquit manet in scłm sȩculi.
Est etiam patientia. & legis mehilo¬
minus. quia patientia pauꝑum
non peribit in finẽ. uid uolun.¬
taria pauꝑtas. quid humilitas:
Nonne altera regnũ ȩternũ. altera¬
tia. sic temꝑantia sic fortitudo:
& si quȩ sunt uirtutes aliȩ. Quid
nisi quȩdam margaritȩ quędam¬
funt in sponsȩ ornatu splendo¬
re ꝑpetuo coruschantes: Perpe¬
tuo inquã. quia sedes & fundamen.¬
tũ ꝑpetuitatis. Nec enĩ ꝑpetuȩ
beateq uite om̃ĩno locus in anima
est. nisi mediis qͥdem interiectisq
urtutib. Unde ꝓpħa dõ qui utiq
uita beata ẽ: rusticia inquit & iu¬
dicium p̃paratio sedis tuȩ. Et apłs¬
dicit xp̃m habitare non omĩmo¬
do qͥdem. s signanter ꝑ fidem in
cordib ur̃is. Dño quoq sessuro
suꝑ asellũ uestes suas discipuli

Expanded text:
Decor ejus, verbi gratia, charitas est, et chariDecor ejus, verbi gratia, charitas est, et charitas, sicut legitis, nunquam excidit . Est certe et justitia: Et justitia ejus, inquit, manet in saeculum saeculi . Est etiam patientia; et legitis nihilominus quia patientia pauperum non peribit in finem . Quid voluntaria paupertas? quid humilitas? Nonne altera regnum aeternum , altera atia, sic temperantia, sic fortitudo, et si quae sunt virtutes aliae, quid nisi margaritae sunt quaedam in sponsae ornatu, splendore perpetuo coruscantes? Perpetuo, inquam, quia sedes et fundamentum perpetuitatis. Nec enim perpetuae beataeque vitae omnino locus in anima est, nisi mediis quidem interjectisque virtutibus. Unde Propheta Deo, qui utique vita beata est: Justitia, inquit, et judicium pabitare, non omni modo quidem, sed signanter per fidem in cordibus nostris . Domino quoque sessuro super asellum, vestes suas discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
Nec putes astitisse ociosam & quasi
ad spectandũ solu̾modo qͥa dixit
aderam. non etiam preparabaur
Respice paulisꝑ in feruis. & inne.¬
nies aꝑte subiungentem quia
erat cum eo componens omnia.
Deniq ait. quęcũq opera pater fa¬
cit: hȩc & filius similiter facit.
Et ipse itaq extendit cȩlum sicut
pellem. Pulcherrima pellis. quę
in modũ magni cuiudam ten¬
torii uniuersam operiens faciẽ
terre: solis. limȩ atq stellarum
uarietate tam spectabili huma¬
nos oblectar aspectus. Q uid hac
pelle formosius. Quid ornatius
celo. Xlinime tamen uel ipsum
ullatenus conferendũ głȩ & de¬
cori sponsȩ. eo ipso subcũbens
qͦd preterit & hȩc figura ipsius
iitpote corporea & corporeis
subiacens sensib. Auȩ eniꝰ uideir¬
trr temporalia sunt : quȩ autẽ
non uidentur eterna. S ed est
rationalis quȩdam sponsȩ speci¬
es & spiritalis effigies. ipsaq ȩ¬
terna: quia imago ȩternitatis.

Expanded text:
Nec putes astitisse otiosam, et quasi Nec putes astitisse otiosam, et quasi ad spectandum solummodo, quia dixit, aderam, non etiam, praeparabam. Respice paulisper inferius, et invenies aperte subjungentem, quia eram cum eo componens omnia . Denique ait: Quaecunque enim Pater facit, haec et Filius similiter facit . Et ipse itaque extendit coelum sicut pellem. Pulcherrima pellis, quae in modum magni cujusdam tentorii universam operiens faciem terrae, solis, lunae atque stellarum varietate tam spectabili humanos oblectat aspectus. Quid hac pello formosius? quid 1361 ornatius coelo? Minime tamen vel ipsum ullatenus conferendum gloriae et decori sponsae, eo ipso succumbens, quod praeterit et haec figura ipsius, utpote corporea, et corporeis subjacens sensibus. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna . 3. Sed est rationalis quaedam sponsae species, et spiritualis effigies; ipsaque aeterna, quia imago aeternitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
similem in decore sponsa głetur.
Quia est gͦ quod dicit formosa sum
sicut pelles salomonis. Magnũ
ac mirabile qͥddam ut ego estimo:
si tamen hunc non. s illum attenr¬
dimus de quo dicitur. Eecce plus
quã salomon hic. Nam usq ad eo
non modo pacificus qͦd quidem
salomon interpretat᷑. s & pax
ipsa uocetur. paulo ꝑhibente:
quia ipse eͦ pax nr̃a. ⁊ pud istũ
salomonẽ non dubito posse in ue.¬
niri. quod decori sponsȩ omĩno
comparare non dubitem. Et pre¬
sertim de pellib eiꝰ aduerte in
psalmo. Extendens ait cȩlum
sicut pellem. Non ille ꝓfecto sa¬
lomon & si multum sapiens
multumq potens extendit celuin
sicut pellem. s is potius qui non
tam sapiens. quã ipsa sapientia ẽ:
ipsa ꝓrsus extendit & condidit.
Istrus siqͥdem & non illius illa uoxẽ.
quando preparabat cęlos. haut dir¬
bium quin ds̃ pater: ego aderam.
Aderat sine dubio pͦparanti cȩlos
sua uirtus suaq sapientia.

Expanded text:
similem in decore sponsa glorietur. 2. similem in decore sponsa glorietur. 2. Quid est ergo quod dicit: Formosa sum sicut pelles Salomonis? Magnum et mirabile quiddam, ut ego aestimo: si tamen non hunc, sed illum hic attendamus, de quo dicitur: Ecce plus quam Salomon hic . Nam usque adeo non modo pacificus quod quidem Salomon interpretatur, sed et pax ipsa vocetur, Paulo perhibente quia ipse est pax nostra . Apud istum Salomonem non dubito posse inveniri quod decori sponsae omnino comparare non dubitem. Et praesertim de pellibus ejus adverte in Psalmo: Extendens, ait, coelum sicut pellem . Non ille profecto Salomon, etsi multum sapiens, multumque potens, extendit coelum sicut pellem; sed is potius qui non tam sapiens quam ipsa Sapientia est, ipse prorsus extendit et condidit. Istius siquidem, et non illius illa vox est: Quando praeparabat coelos, haud dubium quin Deus Pater, ego aderam. Aderat sine dubio praeparanti coelos sua virtus, suaque sapientia.