comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ datum etiam ase ipsolita dicens in eo.
ꝓpħam aquodatus sit filius: ostenditur da¬
tus gr̃a trinitatis. ut etiam ipse filius deditͣ
Ecce hic dicit quod filius se dedit: quia trini¬
tas eum dedit. Si autem fuius a se datus ẽ
a se igitur missus est. &e a se ꝓcessit: et hoc utiq
uerum est. et concedi oportet: cum eiꝰ missio
sit diuina oꝑatio.
¶d̃ fuliꝰ sit missus ase.

Expanded text:
e datum etiam a seipso, ita dicens in eodeerit per prophetiam, a quo datus est Filius, ostenditur datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus est, a se ergo missus est, et a se processit. Et hoc utique verum est, et concedi oportet, cum ejus missio sit divina operatio. 6. Quod Filius sit missus a se.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq dictumẽ. de oꝑe dilectionis: quia maior
dilectionis effectus nonẽ. qũa ponere animã
paliis. Nec te moueat quod ait ꝓ amicis: qͥ
enimponit animam ꝓ amicis. ponit &e ꝓmi-¬
micis: ad hoc ut et ipsi fiant amici. Si meliꝰ

Expanded text:
utique dictum est de opere dilectionis, quia major dilectionis effectus non est, quam ponere animam pro aliis. Nec te moveat quod ait: Pro amicis; qui enim ponit animam pro amicis, ponit et pro inimicis, ad hoc ut ipsi fiant amici. DISTINCTI
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾na uiscera iam posset agnoscere. credere. qd̃
in auis paruulis expectatur etas ut possint: in
miracuus est habendum diuine potentie: non
ad humane trabendum exemplum nature.
Nam quando uoluit d̃s. etiam iumentũ locu¬
tum ẽst. Idem. De ieremia legitur. Priusquam
exires de uentre scĩficatu te. Iua tam̃ sc̃ificatio
qua efficimur templum cdi. nonnisi renatorũ ẽ.
insi prius nascatur. Unde ula scĩficatio pot̃
scdm p̃destinationem accipi. Ecce dubitant᷑¬
uidetur loqui. qui etiam in eodem dicit. Non
dictum ẽ. quia credidit infans inutero .s ex¬
ultauit᷑. nec elisabeth dicit exultauit infide
s. exultauit in utõ meo: &e potuit ẽẽ hec scllica¬
tio tante rei amaiori cognoscende inditium. ñ a¬

Expanded text:
materna viscera jam posset agnoscere et credere, quod materna viscera jam posset agnoscere et credere, quod in aliis parvulis expectat aetas ut possint, in miraculis habendum esse divinae potentiae, non ad humanae trahendum exemplum naturae. Nam quando voluit Deus, etiam jumentum locutum est. Idem: De Jeremia legitur: Priusquam exires de ventre, sanctificavi te; illa tamen sanctificatio qua efficimur templum Dei, non nisi renatorum est. tem renascitur, nisi prius nascatur. Unde illa sanctificatio potest secundum praedestinationem accipi. Ecce videtur dubitanter loqui, qui etiam dicit: Non dictum est quia credidit infans in utero, sed exultavit; nec Elisabeth dicit: Exultavit in fide, sed: Exultavit in utero meo. Et potuit esse haec sanctificatio, tantae rei a majori cognoscendae indicium, n
Abbreviated transcription (Latin):
maticos datum baptismum nolebat cognosc̃e¬
dum eos nimis detestaretur. tanta eius mertta
usq ad triumphum martrii secuta sunt ut ꝙ
caritatis qua excellebat luce. obumbratio uia
& hereticorum iniquitatem agnoscimus. ideo
cypriano meliores sumus. sicut nec petro. quia
gentes iudarzare ñ cogimũs. Hoc etiam scienddũ¬
llud etiam ignorandum non ẽ. quod in maĩuo
utero. nullus baptizari pot̾ etiamsi mat̃ baptize.
ideo baptizari non possunt: Quia qui natus
renasci: neq regeneratio in eum dici potest in
quam renasciantequam natussit. Sĩ opponit᷑
de ieremia. & de iohanne baptista. qui abucõ
scificati leguntur: quod etiam de iacob. qͥd̃a
putant: dicimus. Si sc̃ificatio ibi accipitur
intior emundatio. in miraculis diuine poten¬
tie ẽẽ habendum: ut ausꝰ ait. ambigue suꝑhoc
loquens. Siusq adeo inquit inuio puero acce¬
leratus est usus rationis ce uoluntatis. ut intra

Expanded text:
maticos datum Baptismum nolebat cognoscmaticos datum Baptismum nolebat cognoscdum eos nimium detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii consecuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa in haereticorum iniquitate agnoscimus ideo Cypriano meliores sumus; sicut nec Petro, quia gentes judaizare non cogimus. CAP. IX. Ullud etiam ignorandum non est, quod in materno utero nullus baptizari potest, etiamsi mater baptizetideo baptizari non possunt, quia qui natus renasci; neque regeneratio in eum dici potest, quam renasci antequam natus sit. Si vero opponitur de Jeremia et de Joanne Baptista, qui ab utero sanctificati leguntur, quod etiam de Jacob quidam putant, dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra
Abbreviated transcription (Latin):
uͦẽ immanissimũ scelus. Ex his aꝑte colligit᷑.
quod qui etiam ab hereticis baptizati sunt
seruato caractere xp̃i. rebaptizandi ñ sunt. s
tantũ impositione manus reconciliandi. ut
sp̃m sc̃m accipiant: & insignum detestationis
hereticoꝵ. Sunt tam̃ nonnulli doctorum ut cypͥ.¬
anus. & alii quida. qui dicẽ uidentur: ab hereticiᷤ
non posse tradi baptismum: & eos ẽẽ rebapti-¬
zandos cum ueniunt ad eccłiã. quiabillis di¬
cuntur baptizati. S hoc de illis uerumẽ. qui
extra formam eccłie baptizare p̃sumunt: cypͥanꝰ
tam̃. ibi aũitate deuiasse uidetur: qui ait de be¬
retico quomodo scĩficare aquam potest cum
ipse immundus ẽ. ce apud quem sp̃c sc̃s ñ est.
cum dominus dicat in leges quecumq teti¬
gerit inmundus. immunda erunt: Quis
potest dare q ipse non habet: Hoc ũ exigno¬
rantia eumdixisse. ac̃. innuit dicens. Martyre
głosum cyprianum. qui apud hereticos uł scis¬

Expanded text:
vero, immanissimum scelus est. Ex his aperte colligitur, vero, immanissimum scelus est. Ex his aperte colligitur, quod qui etiam ab haereticis baptizati sunt servato charactere Christi, rebaptizandi non sunt; sed tantum impositione manus reconciliandi, ut Spiritum sanctum accipiant, et in signum detestationis haereticorum. Sunt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eos esse rebaptizandos cum veniunt ad Ecclesiam, qui ab illis dicuntur baptizati. Sed hoc de illis verum est, qui extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate deviasse videtur, qui ait de haeretico: Quomodo sanctificare aquam potest cum ipse immundus est, et apud quem Spiritus sanctus non est? cum Dominus dicat in lege: Quaecumque tetigerit immundus, immunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Aug. innuit dicens: Martyrem Cyprianum gloriosum, qui apud haereticos vel sc
Abbreviated transcription (Latin):
e illis etiam qui ab
hereticis baptirantur: utrum rebaptizan-¬
di sint queri solet. Ad quod b̃uit̃ dicimꝰ. Ouia qͥõ
sit quibaptizet. si seruat᷑ forma a xp̃o tradita.
uerum baptismum dat. a& idõ qui ilium sumit.
ñ debet rebaptizari. Vnde beda. Siue hereticus.
siue scismaticus. siue facinorosus quisq inconfes¬
sione scẽ trinitatis baptiret. ñ ualet ille qͥ baptira¬
tus ẽ. a bonis catholicis rebaptizari: ne confessio
& truntatis inuocatio. uideatur annullarĩ. Itẽ
auoꝰ. Ouamuis unum baptisma sit. & hereticoꝵ.
scił. eorum qui in nomine patris. ce fiii ce sp̃c sci
baptizant. & eccłie catholice: tam̃ qui foris ec¬
cłiam baptirantur. ñ sumunt baptismum ad
salutem. s ad ꝑniciem: habentes formamsacra¬
m̃ti. uirtutem autem eiꝰ abnegantes: & id̃o ecclã
ñ eos rebaptizat. quia innomine trinitatis.
baptizati sunt. & ipsa ẽ forma sacram̃ti. Item.
Rebaptirare hereticum qui hec sanctitatis sig¬
na ꝑceꝑit: omnino peccatum ẽ. Catholicum

Expanded text:
e illis vero qui ab haereticis baptizantur utrum rebaptizandi sint, quaeri solet. Ad quod breviter dicimus quia quicumque sit qui baptizet, si servatur forma a Christo tradita, verum baptismum dat; et ideo qui illum sumit non debet rebaptizari. Unde Beda: Sive haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus, quisque in confessione sanctae Trinitatis baptizet; non valet ille qui baptizatus est a nobis Catholicis rebaptizari, ne confessio et Trinitatis invocatio videatur annullari. Item Aug.: Quamvis unum sit baptisma et haereticorum, scilicet eorum qui in nomine Patris, et Filii, et Spibaptizant, et Ecclesiae catholicae, tamen qui foris Ecclesiam baptizantur, non sumunt baptismum ad salutem, sed ad perniciem; habentes formam sacramenti, virtutem autem ejus abnegantes : ideoque Ecclesia non eos rebapbaptizati sunt; et ipsa est forma sacramenti. Item: Rebaptizare haereticum qui haec sanctificationis signa perceperit, omnino peccatum est; catholicum
Abbreviated transcription (Latin):
tione loquit᷑ ñ diffinens qualit̃ intelligenda
sit illa scificatiolan signum future rei. anũitas
iustificationis ꝑ sp̃m facte. S melius ẽ ut dica¬
mus illos p̃ter communẽ legem inutĩs iustisica¬
tos. & gr̃a p̃uentos. dimissis omnib peccatis: qd̾
& multis scor̃um testimoniis edocet
Si baptismꝰ¬
ueri etã solet. si corrupte ꝓferant᷑ illa ũba:

Expanded text:
a sit illa sanctificatio, an sit signum futurae rei, an veritas justificationis per Spiritum factae. Sed melius est ut dicamus illos praeter communem legem in uteris justificatos, et gratia praeventos dimissis omnibus peccatis; quod etiam multis sanctorum testimoniis edocetur. 3. Si Baptismuaeri etiam solet si corrupte proferantur verba
Abbreviated transcription (Latin):
fuiũ morientẽ aspiciens ne animã ꝑpetuo
pire dimitteret unda baptismi lauit. ut
eum de potestate mortis eripet: bene fecis¬
se laudat᷑. Id̃oq sue uxori sibi iam olim
legittime sociate. impune dũ uixerit iudi¬
camꝰ manẽ coniunctũ: nec obhoc separari
debere. his aliisq plurib auctoritatibus
ed ocet᷑ coniuges ñ eẽ seꝑandos: si post le¬
gittimã copulã alt̃ altius filiũ de fonte.
leuat. uł inconfirmatione tenet. Quid p̃¬
rens. quod quidam uiri et mulieres p̃ti
su nescientes filios suos suscepissegle laua¬

Expanded text:
filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte levarit, vel in Confirmatione tenuerit. 3. Quid prens, quod quidam viri, etiam et mulieres praeteritsu, nescientes suos filios suscepissent ex lava
Abbreviated transcription (Latin):
tatem que ẽ. apecc̃o illi solinunc habent qͦs
filius ꝑgrãm liberat. & reparat. ñ ita quod
penitus sint sine peccato in hac mortali car¬
ne. s ut in eis peccatum non dominetur naꝑ

Expanded text:
tatem quae est a peccato, illi soli nunc habent quos Filius per gratiam liberat et reparat; non ita quod penitus sint sine peccato in hac mortali carne, sed ut in eis peccatum non dominetur nequ
Abbreviated transcription (Latin):
dent securum me fecit magister m̃s: de quosp̃e
sc̃s dicit. hic ẽ quibaptizat᷑. Item. Qũos bap-¬
tirauit. ebriosus. homicida. adult̃. si baptis
ult̾um ebriosum. ñ homicidamꝰ. quia colum
xp̃i: quod sacram̃tum tam scm̃ ẽ. ut nec homi¬
lutem que uirtus est sacram̃ti ñ habebit. si
extra catholicam eccliam ipsum sacram̃tũ
habuerit. Debet igitur ab eccłiam redire ũ
ut sacram̃tum baptismi tterum accipiat. quod
nemo debet inaliquo repetere: s ut insocieta¬
te catholica uitam accipiat. Paptismus enim.
extra eccłiam nequit ꝓdeẽ. Ibi enim cuiq pot̃
iudicat. qui baptizat. s sp̃m dĩ. subministrare
grãm baptismi. licet paganus sit. quibapti¬
zat. In his ꝑspicue cernis baptismũ uerũ boniꝰ
ce malis dau. abonis ce amalis: & ipsum tam̃

Expanded text:
dent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus dent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus ejus dicit: hic est qui baptizat, item: quos baptizaviulterum, nec ebriosum, nec homicidam, quia columbChristi; quod sacramentum tam sanctum est, ut nec homilutem, quae virtus est sacramenti, non habebit si extra Ecclesiam catholicam ipsum sacramentum habuerit. Debet ergo ad Ecclesiam redire, ut sacramentum Baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra Ecclesiam nequit prodesse. Ibi enim cuique prodjudicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam Baptismi, licet paganus sit qui baptizat. In his perspicue cernis Baptismum verum bonis et malis dari, et a bonis et a malis; et ipsum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
est sacram̃tium baptismi adonis ceamais
ministris dari. sicut abonis ceamalis sumituꝵ
nec melior est baptismus quiꝑ melioiem dat
nec minus bonus. qui ꝑminus bonum datur.
nec malus qui ꝑ malum dat᷑. Nec maiꝰ munus
datur in baptismo. abono dato. nec minus in
est ilie incuius potestate datur: ñ qualis ẽ ille
ri potest ut aliqui uerum habeant baptismũ:
&e non habeant ueram fidem. Item. Si int̃ bo
melior baptismus. qui ꝑ meliorem datur: nul¬
lomodo malus ẽ. quietiam ꝑ malum datur.
quia idem baptismus datur: & ideo ꝑministioᷤ
dispares. d̃i munus equale ẽ: quia non illorum
quod datum est. unum est nec impar. ꝓpter
impares ministros: s par ce equale ꝓpt̾ hoc.
hic est quibaptirat. Item. Ego dico. & nos dici¬
mus omnes. quia iustos oportet ẽẽ. ꝑ quos bap¬
tiratur.: iustos oportet eẽ tanti iuidicis mini¬
stros. sint ministri iusti si uolunt: si autem
noluerunt ẽẽ iusti. quuincathedra moysi se¬

Expanded text:
est sacramentum Baptismi a bonis et a malis ministris dari, sicut a bonis et a malis sumitur. Nec melior est Baptismus qui per meliorem datur, nec minus bonus qui per minus bonum datur, nec malus qui per malum datur, nec majus munus datur in Baptismo dato a bono, nec minus in s ille in cujus potestate datur, non qualis est ille ri potest, ut aliqui verum habeant Baptismum, et non habeant veram fidem. Item, super Joan.melior Baptismus qui per meliorem datur; nullo modo malus est qui etiam per malum datur, quia idem Baptismus datur, et ideo per ministros dispares Dei munus est aequale, quia non illorum,quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros, sed par et aequale propter hoc, hic est qui baptizat. Item, ibid: Ego dico, et nos dicimus omnes, quia justos oportet esse per quos baptizatur; justos oportet esse tanti judicis ministros. Sint ministri justi si volunt. Si aunoluerunt esse justi qui in cathedra Moysi se
Abbreviated transcription (Latin):
t primo agamus de illo missionis mo¬
do que fit uisibili specie. De hoc augꝰ. in¬
scdo libro de trinit̃: ita ait. In ꝓmptu ẽ intel¬
ligere de sp̃u scõ: cur missus et ipse dicatur. fa¬
cta est enim quedam creature species extem
est subito de celo sonus. quasi ferretur flatꝰ
uehemens: et uise sunt illis lingue diuise
sicut ignis. quiinsedit suꝑ unum quemq
eorum. Hec oꝑatio usibilit̃ expressa et o-
culis oblata mortalib. missio sp̃c scĩ dicta
est: iit non appareret eius ipsa substantia.
qua et ipse inuisibilis et incommutabilis
est sicut pat̾ et filius. s ut ext̃iorib uisis
corda hominum commota. a temꝑali mani¬
festatione uenientis. ad occultam et̾nitatẽ
semꝑ p̃sentis conuerterentur. Ecce his u̾bis
natura ñ uideatur. qui nec in illis creaturis
enĩ erat. ut ꝑ eas ad homines uenientes
ostenderet᷑ ẽẽ milliᷤᷤ ad quos creature ille
temꝑalem motum creature. significata est
spũaus et intĩor missio sp̃c sci. siue donatio:

Expanded text:
t primo agamus de illo missionis modo qui fit visibili specie. De hoc Aug., in. lib. 2 de Trin., cap. 5, ait: In promptu est intelligere de Spiritu sancto cur missus et ipse dicatur. Facta est enim quest subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque eorum. haec operatio uisibiliteculis oblata mortalibus, missio Spiritus sancti dicta est: non ut appareret ipsa ejus substantia, qua et ipse invisibilis et incommutabilis est sicut Pater et Filius, sed ut exterioribus visis corda hominum commota a temporali manifestatione venientis ad occultam aeternitatem semper praesentis converterentur. Ecce his verbis in natura sui non videatur, qui nec in illis creaturis enim erat, ut per eas ad homines veniens, ostenderetur esse in illis ad quos illae creaturae ndit, sed per temporalem motum creaturae significata est spiritualis et interior missio sancti Spiritus sive donatio,
Abbreviated transcription (Latin):
de nominum diũsitate quib loquen¬
tes de unitate ac trinitate in effabili utimur.
Deinde ostendendum ẽ: quib modis de ea a¬
liquid dicatur. Iuud igitur p̃cipue teneamꝰ.
quedam ẽẽ nomina distincte ad singulas
ꝑsonas ꝑtinentia. ut ait auoꝰ . in .uiii. libro
de trinitate: que de singulis tm̃ ꝑsonis di¬

Expanded text:
de nominum diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. in lib. 9 de Trin., quae de singulis tantum di
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u sco: Oiia consequens est. ut ubicumq
nominat᷑ unus. sicut pat̾ & fuius: tanta pa¬
ce uni adherens intelligatur etiam inipsapax
quamuis ñ commemoretur. Uno gͦ istorum
nominato etiam reliqui inteiuiguntur: qd̃¬

Expanded text:
de Spiritu sancto, quia consequens est ut ubicumque nominatur unus, sicut Pater et Filius, tanta pace uni adhaerens intelligatur etiam ipsa pax, quamvis non commemoretur; uno ergo istorum nominato, etiam reliqui intelliguntur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
de mendatio tradit: que diligent̃ notandasit
ut appareat quod mendacium sit ueniale.
& quod damnabile. Primum capitale ẽ m̃da e¬
cium. longeq fugiendum: qd̃ fit indoctrina
religionis. Ad quod nulia causa quisqm debet
adduci. Scd̃m: quod tale ẽ. ut nului ꝓsit. & obsit
aucui. Tercium quod ita ꝓdest attĩ. ut obsit
altcĩ Quartum: sola mentiendi fauendiꝙ libi¬
ine quod młrum m̃datiũ ẽ. Ouintum quod
fit placendi cupiditate de suauilõquio. His
omnib euitatis sequit᷑ sextum genus: qd̾ ae
nulli obest. & ꝓdest aucui. Ut siquis pecumã
alicuius iniuste touendã. sciens ubi sit nesci¬
re sementiatur. Septimum qd̃ ce nulli obest
& ꝓdest alicui: ut siquis nolẽs hominẽ ad
mortem quesitum ꝓdere. m̃tiat᷑. Octauumqd
nulliobest: & adhoc ꝓdest ut auimmundio¬
a corporali auquemtueatui&. Inhis autil
a pͥmo recedit. Ouisq uͦ aliqs̃ genus ẽẽ m̃datũ qd̃
peccatũ ñ sit putauerit. decipiet seipsumturpit.

Expanded text:
de Mendacio, c. 14, tradit; quae diligenter notanda sunt, ut appareat quod mendacium sit veniale, et quod damnabile. Primum capitale est mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis, ad quod nulla causa quisquam debet adduci; secundum, quod tale est ut nulli prosit, sed obsit alicui; tertium, quod ita prodest alteri ut alteri obsit; quartum, sola mentiendi fallendique libidine, quod maximum mendacium est; quintum, quod fit placendi cupiditate de suaviloquio. His omnibus evitatis, sequitur sextum genus, quod et nihil obest, et prodest alicui: ut si quis pecuniam alicujus injuste esse tollendam sciens, ubi sit nescire se mentiatur; septimum, quod et nulli obest, et prodest alicui: ut si quis nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur; octavum, quod nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem a primo recedit. Quisquis vero aliquod genus esse mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipit seipsum turpiter,
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum tam̃ est. quod ut̃q timor. scilicet
diligent̃ annotaũis loca scripture inquib de
timore domini fit m̃tio: exalia tam̃ ratione &
causa diũsa. dicitur seruius initium sapientie.
ce ex alia. initialis. Seruilis enim id̃o dr̃ mitiũ
entiam: s tam̃ ñ remanet cum ea. immo foras
piẽtia quẽ c̃qͥs hr̃e incip̃. sapiãm ⁊ caritatẽ ha¬
b̾e incipit. Indeeuã ẽ. qd̾ ut̃q timor dr initialꝰ
etiamtimor int̾̃lum dr seruilis. qͥa & ip̃e initi¬
alis qui est incaritate inchoata. aliquidhabet
de seruili. scił. angorẽ pene: sic̃ ce alqͥd habet
de casto. scił. quod tunet offendere ac separari.

Expanded text:
ciendum tamen est quod uterque timor, scilicet diligenter adnotaveris loca Scripturae in quibus de timore Domini fit mentio; ex alia tamen ratione et causa diversa dicitur servilis timor initium sapientiae, et ex alia initialis. Servilis enim ideo dicitur inientiam; sed tamen non remanet cum ea, imo foras pientia, quem cum quis habere incipit, sapientiam et charitatem habere incipit. Inde etiam est quod uterque timor dicitur initialis; etiam timor interdum dicitur servilis, quia et ipse initialis, qui est in charitate inchoata, aliquid habet de servili, scilicet angorem poenae, sicut et aliquid habet de casto, scilicet quod timet offendere ac separari.
Abbreviated transcription (Latin):
satam puellam ñ licet parentib alii uiro
nullo penitus censuerunt damno multari.
Refert etiam iese. qd̾ macariꝰ int̾ xͥ heremitas
p̃cipuus. celebrato nuptiaꝵ. conuiuio. cũ ue¬
spere talamum eẽt ingressurꝰ. ex urbe egre¬
diens transmarina petiit & heremi solitudi¬
nem sibi elegit. Beatus etiam alexius similit̾
ex nuptiis diuina grã uocatꝰ sponsã deseruit:
& exemplis liquet: lice sponsis sine osensu

Expanded text:
satam puellam non licet parentibus alii viro nullo penitus consuerunt damno mulctari. Refert etiam Hieron. quod Macharius inter Christi eremitas praecipuus, celebrato nuptiali convivio, cum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, exemplis lique
Abbreviated transcription (Latin):
olet moueri questio de duob uno diuite
alitõ pauꝑe. parit̃ s mediocriter bons
qui p̃dictis suffragus indigent & meruerum
teq elemosinarum largitates: ꝓ pauꝑe uͭ ñ fiunt
ñ communes orationes. Querit᷑ gͥ antantu
iuuetur pauꝑ pauciorib subsidus quantum
diues ampliorib Si ñ parit̾ iuuatur neireddi¬
tur scd̃m merita. Meruit enim parit iuuau.
quia parit̾ boni extiterunt. Siuͦ tantum suf
ñ ei magis ualuisse gñalia & spalia quã paupi
sola gñalia suffragia: & tam̃ ꝑfuerunt diuiti
specialia. ñ quidem ad aliud uł maiꝰ aulquid .s ad
idem ad quod gñalia: ut explurib ce diu̾sis cau
plura subsidia contulisse diuiti celeriore ab¬
solutionem:ñ pleniorem. Ouib si¬

Expanded text:
olet moveri quaestio de duobus, uno divite, altero paupere, pariter sed mediocriter bonis, qui praedictis suffragiis indigent, et meruerunt eleemosynarum largitiones; pro paupere vero non fiunt nisi communes largitiones etjuvetur pauper paucioribus subsidiis, quantum dives amplioribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim pariter juvari, quia pariter boni extiterunt. Si vero tantum suffnon ei magis valuisse generalia et specialia, quam pauperi sola generalia suffragia. Et tamen profuerunt diviti specialia, non quidem ad aliud vel majus aliquid, sed ad idem ad quod generalia, ut ex pluribus et diversis causplura subsidia contulisse diviti celeriorem absolutionem, non pleniorem. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
am nc̃ inquirere restat. utrum isti ordines
a cieationis initio ita distincti fuerint. Od
ita fuĩnt distincti apͥmordio sue conditioniꝰ.
uidet᷑ testimonio auctoritatis insinuari: q̃
tradit de singulis ordinib aliquos cecidis¬
se. De ordine namq suꝑiori lucifer ille fu¬
it: quo nulꝰ dignior conditus est. Apłs etiã
pͥncipatus & potestates tenebrarum noĩat.
ostendens. de ordinib iuis cecidisse: qui
cuminmalis ministĩum exerceant. ñ tam̃ pe¬
nitꝰ nominib ordinũ suorũ pͥuati st̃ S ñ
uidet᷑ illud posse stare. Non enĩtẽ caritate
ardlebant. nec sapientia pollebant: neq in
eis d̃s sedebat. Si enim hechabuissent. nec
cecidissent. Non gͦ tc̃ erant seraphi: uł che¬
rubin. uł throm. Ad quod dicimus. quia
ante casum quorumdam ñ Quod ante ca¬
erant isti ordines: quia non sum ñ fuerint¬
dum habebant dona. inqͦꝵ hii ordines. qr

Expanded text:
am nunc inquirere restat utrum et isti ordines a creationis initio ita fuerint distincti. Quod ita fuerint distincti a primordio suae conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo nullus dignior conditus fuit. Apostolus etiam principatus et potestates tenebrarum nominat, ostendens de ordinibus illis cecidisse; qui cum in malis ministerium exerceant, non tamen penitus nominibus ordinum suorum privati sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidissent. Non ergo tunc erant cherubin, vel seraphin, vel throni. Ad quod dicimus quia ante casum quorumdam non erant isti ordines, quia nondum habebant dona in quor
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte queres cum hee sapil̃. exli.¬
ꝓpͥetates non possint eẽ in ꝑsonis quin e¬
as det̃minent: quomodo in eẽntia diuina ẽẽ
possunt. ita ut ñ eam det̾minent. Respondeo
ce consolabor me tam̃. Archangeli nesciunt.
apłs ñ int̾rogauit. fuius ipse ñ edidit. Cesset¬
gͦ doior querelarum: ñ putet homo sua intelli
gentia gn̾ationis sacram̃tum posse consequi.
sc̃s. Stat in hoc fine intelligentia p̃dictorum¬
ũborum. Est filiꝰ apatre quiẽ unigenitꝰ ab in¬
genito. ꝓgemes aparente. uiuus a uiuo. non
natura d̃itatis alia &e alia. quia ambo unum.
hoc credendo: incipe. ꝓcurre. ꝑsiste. & si ñ ꝑ¬
uenturum scientia tam̃ gratulabor ꝓfecturũ.
Qui enĩ pie infinita psequitur. & si ñ contin¬
gat auquando: tam̃ ꝓficiet ꝓdeundo. S ne
te inseras in ulud secretum. ce archano ino¬
pinabuis natiuitatis. ne te immergas sũ¬
mã intelugentie cõp̃hendere p̃sumens. s in¬
tellige incomp̃hensibilia ẽẽ. His aliisq mul¬

Expanded text:
ed forte quaeres, cum hae proprietates non possunt esse in personis quin eas determinent, quomodo in divina essentia esse possint, ita ut non eam determinent? Respondeo sed consolabor me tamen. ArApostolus interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset dolor querelarum. gentia generationis sacramentum posse consequi.  Spiritus sanctus. Stat in hoc fine intelligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque mul
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nuptie consensu fiunt contrahen¬
tium: & idõ sic̃ innuptiis itaꝙ insponsali¬
bꝰ petͥ familias filiã consentire oportet q̃¬
si patris uoluntati ñ repugnat. consentire
intelligitiũ¬

Expanded text:
sicut nuptiae consensu fiunt contrabentium, et ideo sicut nuptiis, ita sponsalibus filiafamilias consentire oportet. Quae patris voluntati non repugnat, consentire intelligitu
Abbreviated transcription (Latin):
lũ uͦ dicunt uirtutes cẽ. bonos usus na¬
turalium potentiarum: non tam̃ omnes.
s tantummodo interiores quimm̃te sunt.
Extĩores uero qui ꝑ corpus geruntur. ñ uirtu¬
tes eẽ dicuntur. s. oꝑa iurtutum: & ideo quod
auoꝰ. dicit. opus uirtutis ẽẽ bonum usum na.¬
turalium potentiarum. de usu ext̾iori accipi-¬
unt. Quod uͦ dicit bonum usum liberi arbit̾i
uirtutem ẽẽ. & in magnis numerari bonis de
usu int̾iori intelligunt: & urtutes nichilali¬
ud ẽẽ quam bonos affectus. uł motꝰ m̃tis asse¬
runt. quos d̾̃s in homine facit. ñ homo: quia
licet illi motus sint lib̃i arbitrii. nontamen
eẽ queunt nisi d̃s ipsum liberet ce adiuuet gr̃a
sua oꝑante & cooꝑante. Quam dĩ gratuitam
uoluntatem accipiunt: quia d̃s est qui c oꝑa¬
tur innobis uelle & opari bonum
.Ouib auctori.

Expanded text:
 dicunt virtutes esse bonos usus naturalium potentiarum, non tamen omnes, sed tantummodo interiores qui in mente sunt; exteriores vero qui per corpus geruntur, non virtutes esse dicunt, sed opera virtutum. Et ideo quod Aug. dicit opus virtutis esse bonum usum naturalium potentiarum, de usu exteriori accipiunt; quod vero dicit bonum usum liberi arbitrii virtutem esse, et in magnis numerari bonis, de usu interiori intelligunt. Et virtutes nihil aliud esse quam bonos affectus vel motus mentis asserunt, quos Deus in homine facit, non homo: quia licet illi motus sint liberi arbitrii, non tamen esse queunt nisi Deus ipsum liberet et adjuvet gratia sua operante et cooperante, quam Dei gratuitam voluntatem accipiunt, quia Deus est qui et operatur in nobis velle et operari bonum. 11. Quibus auctori
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ int̾ eos qui ordinant᷑ a simo¬
macis scient̃: et eos qui ignorant̃. Qui
enim scient̃ a simoniacis se ꝑmiserint
consecrari. immo execrari: eoꝵ consecra¬
tio omnino irrita ẽ. Qui uͦ ordinantur
asimomacis quos cũ ordinantur nesci¬
unt eẽ simoniacos. qui &̃ tunc ꝓ catho¬
licis habentur: eorum ordinatio miscđit¬
sustinetur. De his qͥ dñt se em̾e corꝑalia¬

Expanded text:
tamen inter eos qui ordinantur a simoniacis scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nesciunt esse simoniacos, qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio miserisustinetur. 6. De his qui dicunt se emere cor
Abbreviated transcription (Latin):
ret. S ilãuoluntatẽ ũbis ñ exp̃sserant:
postea uͦ expsserunt: & inuuginitate per¬
manseit̃. Consensit gͦ maria in maritalẽ
societatẽ. s ñ incarnalem copulam. nͥ de
eodẽ specialit̃ ds p̃ciꝑet: cuius etiã consilio
inmaritalem consensit copulam: qr uirgi¬
nitatem seruare uolebat: & ido ñ aliter
consensisset inconiugalem societatem.
nͥ familiare dĩ consuium habuisset de qͣ
uaturam uotũ uirginitatis in corde: s
ipsũ uotũ ñ exp̃ssit inorẽ. Subiecit se di¬
uirginẽ: nisi ds̃ aut̃ ei reuelaret. Cõmit¬
tens gͦ urginitatẽ suam diuine disposit¬
oni concessit in carnalẽ copułã. ñ illam
appetendo. s diuine inspirationi inutroq
obediendo. Postea uͦ simul cũ uiro. labis
exp̃ssit: & ut̾q inuirginitate ꝑmansit. Os¬

Expanded text:
lam voluntatem verbis non expresserant, postea vero expresserunt, et in virginitate permanserunt . Consensit ergo Maria in maritalem societatem, sed non in carnalem copulam, nisi de eodem specialiter Deus praeciperet, cujus etiam consilio in maritalem consensit copulam, quia virginitatem servare volebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societatem, nisi familiare Dei consilium habuisset, de quavaturam votum virginitatis in corde, sed ipsum votum non expressit in ore. Subjecit se diuirginem nisi ei deus aliter reuelaret, committens ergo uirginitatem diuine dispositioni; consensit in carnalem copulam non illam appetendo, sed diuine inspirationi in utroque obediendo. Postea uero simul cum uiro labiis expressit et uterque in uirginitate permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
ur gͦ non coierunt in paradyso: quia cre¬
ata muliere mox transgressio facta est:
ce eiecti sunt de paradiso. Nel quia ds nonddũ
iusserat ut coirent: et potãt diuna expectari
auctoritas. ubi concupiscentia ñ angebat. Ds
uͦ ñ usserat: quia casũ eoꝵ p̃sciebat de quibus
homo ꝓpagandus erat. Ecce exp̃sse habes
de modo ꝓpagationis filiorum
De t̃mino illuiᷤ
inferioris uite utrũ natis fuliis ꝑsuccessiones. ansi¬
mul om̃s transferendi eent. Capitulũ.cxii.

Expanded text:
rgo non coierunt in paradiso? Quia creata muliere, mox transgressio facta est, et ejecti sunt de paradiso. Vel quia nondum Deus jusserat ut coirent, et poterat divina expectari auctoritas, ubi concupiscentia non angebat. Deus vero jusserat, quia casum eorum praesciebat, de quibus homo propagandus erat. Ecce expresse habes de modo propagationis filiorum. 3. De termino illius inferioris vitae; utrum, natis filiis, per successiones, an simul omnes transferendi essent. De termi
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ mortale ẽ. ꝓpt̃ peccatum s mortuum.
Iuud enim ante peccatum mortale. & ĩmor¬
tale erat: quia poterat mori. & ñ mori. au¬
ud est autem non posse morr: aliud posse ñ
deo factum est ꝑ peccatum ñ mortale quod
erat. s mortuum: quod ñ fieret nisi peccass.
Animale enim non est hoc corpꝰ. sicut primi
hominis fuit. s iam deterius est: habet enim
necessitatem moriendi. Ecce hic euident̃ aꝑit
ausꝰ. quod corpꝰ hominis ante peccatum mor.¬
tale &e immortale fuit: s non qualit̃ fiet. in
resurrectione. De hoc eodem: beda suꝑ gene¬
sim ait. Non est credendum ante peccatum
ita fuisse mortua corꝑa: sicut modo: ait enim
apłs: corpus ꝓpt̃ peccatum mortuum ẽ s licet
fuissent animalia. nondum spũalia. ñ tam̃
mortua: que scilicet necesse eẽt mori. Utt
immortalitas quam habuit ante peccatiiti
eẽt de conditione nature. an exgr̃e beneficio.

Expanded text:
Corpus mortale est propter peccatum, sed mortuum. Corpus mortale est propter peccatum, sed mortuum. Illud enim ante peccatum mortale et immortale erat, quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse non per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim necessitatem moriendi . Ecce hic evidenter aperit August. quod corpus hominis ante peccatum mortale et immortale fuit, sed non qualiter fiet in resurrectione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua corpora, sicut modo. Ait enim Apostolus: Corpus propter peccatum mortuum est; sed licet fuissent animalia, nondum spiritualia, non tamen mortua, quae, scilicet, necesse esset mori. 2. Utrum immortalitas quam habuit ante peccatum esset de conditione naturae, an gratiae beneficio.
Abbreviated transcription (Latin):
nde & homo factus dr inanimam ui¬
uentem ñ spũalem. idest in animã corpꝰ
sensificantem: quod ad huc erat animale non
spũale: qd̃ egebat cibis. ut ꝑ animam inueret
fãctꝰ est gͥ in animam uiuentem. idest uitã
corpori dantem: tam̃ ꝑsustentam̃ta ciboꝵ:
et tunc erat corpus mortale & immortale.
quia pot̾ãt mori. et poterat nonmori. Post
peccatum uͦ factum est mortuum. sic̃ dic̃ apls.
sitatem moriendi in se habet. In resurrectiõe
uͦ erit spũale. scił. agile &e cibis ñ egens & im¬
mortale: ñ sicut in statui pͥmo tantum fuit. sci¬
licet quod possit non morr s etiam qd̃ non
Prius de limo t̾re formatum ẽ corpus anima¬
le ñ spũale: cum quali resurgemus. Renoua¬
bimur emmauetustate. non incorp̃ amma¬
le quale fuit. ẜ in meliꝰ idest spũale. cã hoe
mortale induertmortalitattm. Inquam
mutandus erat adam nisi mortem corporis
animalis. peccando meruisset. Don ait apls

Expanded text:
nde et homo factus dicitur in animam viventem, non spiritualem, id est, in animam corpus sensificantem, quod adhuc erat animale, non spirituale, quod egebat cibis ut per animam viveret. Factus est ergo in animam viventem, id est, vitam corpori dantem, tamen per sustentamenta ciborum; et tunc erat corpus mortale et immortale, quia poterat mori, et poterat non mori. Post peccatum vero, factum est mortuum sicut dicit Apostst, id est necessitatem moriendi in se habet. In resurrectione vero erit spirituale, scilicet agile et cibis non egens: et immortale, non sicut in statu primo fuit, scilicet, quod possit non mori, sed etiam quod non ccatum, etc. Prius de limo terrae formatum est corpus animale, non spirituale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim a vetustate, non in corpus animale quale fuit, in melius, id est, spirituale, cum hoc mortale induet immortale, in quod mutandus erat Adam nisi mortem corporis animalis peccando meruisset. Non ait Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
patris nom̃ ñ tantũ relationẽ st̃ ⁊ postasium
notat: s etiam ypostasim. idẽ. nomina.
Relationum ũ uocabula. scili Rclationum¬
cet pat̾nitas. filiatio. ꝓcessio. uocabula sunt¬
uł gigñe. gigni. ꝓcede. ipsas pat̾nitas fiuia

Expanded text:
Patris nomen non tantum relationem notat, sed etiam hypostasim, id est, Relationum vero vocabula, scilicet paternitas, filiatio, processio, vel gignere, gigni, procedere, ipsas tant
Abbreviated transcription (Latin):
autem semꝑ uidicat scd̃m ueritatem: &
in remittendis uł in retinendis culpiᷤ.
ld iuris et offitii habent euagłici sacer¬
legales. in curandis lepsis. Hii gͦ pecc̃a
dimittunt uł retinent: dum dimissa a
deo uł retenta uidicant & ostendunt.
Ponunt enim sac̃dotes nom̃ dĩ suꝑ fiuioᷤ
isrł̃. s ipse benedicit: ut legitur innume¬
ris. hc̃ modum ligandi & soluendi ieꝵ¬

Expanded text:
dum veritatem. Et in remittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerlegales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Numeris. Hunc modum ligandi et solvendi Hie
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotib concessit: quib tam̃ iri¬
buit potestatem ligandi &e soluendi:
ilest ostendendi homines ligatos uł
solutos. Unde & dominus leꝑsum¬
prius sanitati ꝑse restituit. Deinde
ad sacerdotes misit: quorum uditio os¬
tenderetur mundatus. Ita etiam lara
rum iam uiuificatũ. obtulit discipłis
soluendum: quia & si aliquis apuo de
um sit solutus. ñ tam̃ in facie eccłie so¬
lutus habetur. nisi ꝑ inditium sac̃do¬
tis In soluendis igitur culpis uł red¬
nendis ita opatui sacerdos euanglis
ce iudicat: sicut olim legalis inillis
qui contaminati erant lepra. que pec
bo claues regni celorum. & quodcũꝙ li¬
gau̾is suꝑ terram erit ligatum & in
celis. & quodcumq solũis suꝑ terram
erit solutum & incelis. hẽ inquit lo¬
cum quidam non intelligentes aliqͥd
cum apud d̃m ñ sententia sacerdotũ.
sed reoꝵ uita queratur. In leuitico os
tendere se sac̾dotib iubentur lepsi. qͦs
illi ñ faciunt leꝓsos uł mundos s dis¬

Expanded text:
sacerdotibus concessit, quibus tamen tribuit potestatem ligandi et solvendi, id est ostendendi homines ligatos vel solutos. Unde et Dominus leprosum sanitati prius per se restituit, deinde ad sacerdotes misit, quorum judicio ostenderetur mundatus . Ita etiam jam Lazarum vivificatum obtulit discipulis solvendum , quia etsi aliquis apud um sit solutus, non tamen in facie Ecclesiae solutus habetur, nisi per judicium sacerdotis. In solvendis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui contaminati erant lepra, quae peccbo claves regni coelorum, et quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in coelis: Hunc, inquit, locum quidam non intelligentes, aliquid cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. In Levitico se ostendere sacerdotibus jubentur leprosi, quos illi non faciunt leprosos vel mundos, sed dis
Abbreviated transcription (Latin):
quia unus ẽ ds̃. s int̾ d̃m &e hominem quasi
int̾ duo extrema: quia medius ẽẽ ñ pot̃. nisi
int̾ aliqua. Mediator est gͥ inquantum hõ:
nam in quantum ds. ñ mediator s equalis pa-¬
tri est. hoc sdem qd̃ pat̾: cũ patre unus deus.
Mecliat gͦ int̃ homines & dm̃ trinitatẽ scł̃
hoĩs naturam: in qͣ suscepit ula. ꝑ que recon
ciliamur d̃o trinitati: & scd̾m eandẽ habet a¬
liquid simile dõ. e aliquid simile hominib
qd̃ mediatori congruebat. nec ꝑ omnia summi¬
lis hominib longe eẽt ad̃o. aut ꝑomnia dõ
similis. longe eẽt abhominib. & ita media¬
tor ñ eẽt. Uerus igit᷑ mediator xp̃c. int̃ morta¬
les peccatores & immortalem uistũ. apparuit
mortalis cum hominib. iustus cum d̃o: ꝑ infir¬
mitatem ꝓpinquans nobis. ꝑiusticiam deo.
Recte gͥ mediator dictꝰ ẽ quia int̾ dm immor¬
talem & hominẽ mortalẽ .ẽ. d̃s homo. reconci¬
lians hominem do: intantum mediator in

Expanded text:
um unus Deus; sed inter Deum et hominem, quasi inter duo extrema, quia medius esse non potest nisi inter aliqua. Mediator est ergo, in quantum homo. Nam in quantum Deus, non Mediator, sed aequalis Patri est hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Mediat ergo inter homines et Deum Trinitatem, secundum hominis naturaciliamur Deo Trinitati: et secundum eamdem habet aliquid simile Deo, et aliquid simile hominibus, quod Mediatori congruebat, ne per omnia similis hominibus, longe esset a Deo, aut per omnia Deo similis, longe esset ab hominibus, et ita mediator non esset Unus ergo Mediator Christus inter mortales peccatores et immortalem justum, apparuit mortalis cum hominibus, justus cum Deo; per infirmitatem propinquans nobis, per justitiam Deo. Recte ergo Mediator dictus est, quia inter Deum immortalem et hominem mortalem est Deus et homo, reconcilians hominem Deo; in tantum Mediator, in
Abbreviated transcription (Latin):
minis indulgentia impetratur. Est &
alius modꝰ ligandi & soluendi. qui ꝑ
excommunicationẽ geritur: dum aliqͥt
scdm canonicam disciplinã t̾̃cio uocatꝰ
ad emĩdationem manifesti delicti. &
satisfacere uilipendens. sententia eccłie
a loco orationis & sacram̃toꝵ. commu¬
nione & fidelium consortio p̾ciditur. ut
erubescat: & pudore sceleris conũsus pe
te communioni admittitur. & eccłie re¬
conciliatur. Hec autem eccłie anathe-¬
matizatio. hãc penam illis qui digne ꝑ¬
illis amplius subtrahitur. ac sͥ ipsis re¬
linquunt᷑: ut sit eis liberum ruere min
teritum peccati. Inquos etiam diabolo
maior seuiendi datur potestas: orationes
quoq eccłie. & benedictionum ac meri¬
toꝵ suffragia. eis nequaquã suffragari
putantur¬

Expanded text:
minis indulgentiam imprecatur. Est et minis indulgentiam imprecatur. Est et alius modus ligandi et solvendi, qui per excommunicationem geritur, dum aliquis secundum canonicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem manifesti delicti, et satisfacere vilipendens, sententia Ecclesiae a loco orationis, et sacramentorum communione, et fidelium consortio praescinditur, ut erubescat, et pudore sceleris conversus potae communioni admittitur, et Ecclesiae reconciliatur. Haec est autem Ecclesiae anathematizatio; hanc poenam illis qui digne pillius amplius subtrahitur, ac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberum ruere in interitum peccati, in quos etiam major diabolo saeviendi datur potestas. Orationes quoque Ecclesiae, et benedictionum ac meritorum suffragia, eis nequaquam suffragari putantur
Abbreviated transcription (Latin):
igant quoq sac̃dotes: dũ soluendi.¬
sauisfactionem penitentie confitentib
imponunt. Soluunt. cũ de ea aliquid
dimittunt. uł purgatos ad sacram̃toꝵ
communionem admitunt: quẽ modũ
suꝑiꝰ leo papa notauit. Scd̃m ħe modũ¬
etiam dicuntur sac̾dotes dimitere pecc̃a:
uł retinere. Unde suꝑius ausꝰ dixit. Oĩq¬
b remiitunt. &̃ remittit ds. &. c̃. Opus
enim iusticie exercent in peccatores: cum
eos iusta pena ligant. Opꝰ miscđie. dũ
de ea aliquid relaxant: uł sacram̃torũ
communiomi conciliant. alia oꝑa: in
peccatores exercere nequeunt. ꝙ notan
dũ quia quos satissactione penitentie
ligant. eo ipso apeccatis solutos ostendt
quia ñ imponitur alicui satisfactio peni¬
tentiarum. nisi quem sacerdos uere
penitentem arbitrat᷑. alii ñ imponit:
et eo ipso peccatum a deo retineri iudi
cat. Q uod autem hoc ad claues ꝑtine.
eccłie. qui sine arbitrio sac̾dotis pem¬
tentiam agit. si sine oris confessione cri¬

Expanded text:
igant quoque sacerdotes, dum satisfactionem Poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittunt, quem modum superius Leo papa notavit. Secundum hunc modum dicuntur etiam sacerdotes dimittere peccata vel retinere. Unde superius Aug., lius remittunt, et remittit Deus, etc. Opus enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; opus misericordiae, dum de ea aliquid relaxant, vel sacramentorum communioni conciliant; alia opera in peccatores exercere nequeunt. Et notandum est quia quos satisfactione poenitentiae ligant, eo ipso a peccatis solutos ostendunt, quia non imponitur alicui satisfactio poenitentialis, nisi quem sacerdos vere poenitentem arbitratur. Aliis vero non imponunt; et eo ipso peccatum retineri a Deo judicant. Quod autem hoc ad claves pertineEcclesiae, qui sine arbitrio sacerdotis poenitentiam agit, si sine oris confessione cri
Abbreviated transcription (Latin):
uult pot̾: nec uoluntate cuiusquam creature.
uoluntatis ommpotentis impeditur effectũs.
Idem in libro de spu et litt̃a. Non pot̃ ds facẽ
iniuista: quia ipse ẽ. summa iusticia ce bonitas.
pot̾ efficere quicqͥd uult. ita ut niehil ualeat
aliquomꝰ impedire eandem̃. Iohannes c̃sostomꝰ
momelia quadam de expositione siboli ait.¬

Expanded text:
uult potest, nec uoluntate cuiuspiam creaturae uoluntatis omnipotentis impeditur effectus. Idem, in libro De spiritu et littera: Non potest facere iniusta, quia ipse est summa iustitia et bonitas. potest efficere quidquid uult, ita ut nihil ualeat raliquo modo impedire eam. Iohannes Chrysostomus, Homilia XXVIII, De expositione symboli
Abbreviated transcription (Latin):
redictis ad-¬
iciendum est de sufficientia fidi ad salutẽ.
Iiis qui p̃cesserunt aduentum xp̃i. & qui secun¬
tur. uidetur ꝓfecisse fides. scđ̃m temporis ꝓces¬
sum: sicut ꝓfecit cognitio. fides quippe magna
dicitur. cognitione & articulorum qͣntitate: uł
constantia ce deuotione. Est autem quedam fi-¬
dei mensura: sine qua numquam potuit esse
S queritur utrum hec credere ante aduentũ
uł ante legem: ad salutem suffecerit. Namtẽ¬
pore gr̃e constat certissime: hoc ñ sufficere. O¬
portet eum uniũsa credi que in simbolo con¬
tinentur. S nec ante aduentum. nec ante
legem. iudetur hoc suffecisse: quia sine fide
mediatoris nullum hominem uł ante uł pꝰt
fuisse saluum. scõꝵ. auctoritates contestantur.
credimus nullum hominem siue maioris. si¬
ue parue etatis lib̾ari acontagio mortis. & ob¬

Expanded text:
edictis adjiciendum est de sufficientia fidei ad salutem. Illis enim qui praecesserunt adventum Christi, et qui sequuntur, videtur profecisse fides secundum temporis processum, sicut profecit cognitio. Fides quippe magna dicitur, cognitione, et articulorum quantitate, vel constantia, et devotione. Est autem quaedam fidei mensura, sine qua nunquam potuit esse Sed quaeritur utrum hoc credere ante adventum et ante legem, ad salutem suffecerit. Nam tempore gratiae constat certissime hoc non sufficere; oportet enim universa credi quae in symbolis continentur. Sed nec ante adventum, nec ante legem videtur hoc suffecisse, quia sine fide Mediatoris nullum hominem, vel ante, vel post, fuisse salvum sanctorum auctoritates contestantur. credimus nullum hominem, sive majoris sive minoris aetatis, liberari a contagio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Cuius hominis eiusq d̃i salubrima fide.
etiam illiiuisti salui facti st̃: qui priusquam
ueniret incarnem. crediderunt in carnem
uenturum. Cadem enim fides ẽ & nr̃a ce
incarnationem siue post. nec uixerint nec
uiuant nisi ex fide incarnationis xp̃t ꝓfecto
saluandum genus humanum: ex quomadã
saluat saluos uistos faciebat antiquos. pusil¬
los cummagnis: quia sicut credimus xp̃m
in carne uenisse. ita illi uenturum. &e sicut
nos mortuum. ita illi moriturum: & sic̃ nos
resurrexisse. ita illi resurrecturum. & nos ce
illi. ad iuditium uiuorum & mortuoꝵ uen¬
qͥ seq̃bant᷑ clamabãt dicentes osanna fiuo dd̾¬
& c̃ Quia om̃s electi quimuidea ẽẽ potuert̃
siue qui nunc in eccłia sunt: in mediatorem
dĩ & hominum crediderunt & credunt. His
aliisq plurib testimoniis ꝑspicue docetur
nulli umquam salutem eẽ factam nͥ ꝑ fidem
mediatoris. Oportet gͦ accedentem crede que
supradixit apłs s ñ sufficit
De fide simpliciũ.

Expanded text:
 cujus hominis ejusdemque Dei saluberrima fide etiam illi justi salvi facti sunt, qui priusquam veniret in carne, crediderunt in carnem venturum. Eadem enim fides est et illoruincarnationem sive post, nec vixerint nec vivant, nisi ex fide incarnationis Christi, profecto salvandum genus humanum, ex quo in Adsalvat, salvos justos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, quia sicut credimus Christum in carne venisse, ita illi venturum; et sicut nos mortuum, ita illi moriturum; et sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum; et nos et illi ad judicium vivorum et mortuorum venui sequebantur, clamabant dicentes: Hosanna filio David, quia omnes electi qui in Judaea esse potuerunt, sive qui nunc in Ecclesia sunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt et credunt. His aliisque pluribus testimoniis perspicue docetur nulli unquam salutem esse factam, nisi per fidem Mediatoris. Oportet ergo accedentem credere, quae supra dixit Apostolus; sed non sufficit. 2. De fide simplicium.