comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nione̾ eius quibus ualent obtre.¬
ctationibus lacerare contendt̾.
dicentes. Iccirco illi cuncta tẽ.¬
poralia suppetunt: quia ei prẽ¬¬
mia ȩt̾noꝵ minerũ subtrahint᷑
Quorũ uoci heliu obiat dicens
Ne forte dicatis inuenimꝰ sapien¬
tiã: deus ꝓiecit eũ & non homo
Ac si arrogantes intra scãm ȩccle¬
siam. sed tam̃ fideles contra here¬
ticos dicant. Per hoc qđ scãm ȩc¬¬
cłam in honore hominũ florẽre
temporalit̾ cernitis: ꝓiectã eã
a dño non credatis. Scit enĩ re-¬
demptor eius & in hoc itinere
solatia uenienti tribuere: &
puenienti ad ȩt̾nã patriã. suꝑna
premia reseruare. In cassum gͥ
dicitis. quia deus eam & non ho¬
mo ꝓiecerit: cũ uenerari illã a
cunctis fere hominibꝰ uidetis:
quia sic ei terrenȩ głȩ adium̃.¬
tũ tribiut᷑ : ut ꝑ hoc multipliciꝰ
etiã ad cȩlestia subuehat᷑. Seqͥt᷑¬

Expanded text:
nionem ejus quibus valent obtrenionem ejus quibus valent obtrectationibus lacerare contendunt, dicentes: Idcirco illi cuncta temporalia suppetunt, quia ei praemia aeternorum munerum subtrahuntur. Quorum vocibus Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum non homo. Ac si arrogantes intra sanctam Ecclesiam sed tamen fideles contra haereticos dicant: Per hoc quod sanctam Ecclesiam in honore hominum florere temporaliter cernitis, projectam eam a Domino non credatis. Scit enim Redemptor ejus, et in hoc itinere solatia venienti tribuere, et pervenienti ad aeternam patriam superna praemia reservare. Incassum igitur dicitis quia Deus eam et non homo projecerit, cum venerari illam a cunctis fere hominibus videtis, quia sic ei terrenae gloriae adjumentum tribuitur, ut per hoc multiplicius etiam ad coelestia subvehatur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
dam uobis etiã ego meã scientiã
Expectaui enĩ sermones ur̃os: au¬
diui prudentiã urãm. donec dis.¬
ceptaremini sermonibus: & do¬
nec putabã uos aliquid dicere.
quens heliu indicat. quã suꝑbe
tacuerit. Cum enĩ dicit exper¬
taui sermones ur̃os. & putabam
uos aliquid dicere: aꝑte declarat
se ad uerba senũ. iudicantis po¬
tius studio. quã discentis uoto
tacuisse. Quãuis hȩc meliꝰ uitã
arrogantiũ signant: qͥ aliqͣndo
intra scãm ȩccłam positi. cũ eiꝰdẽ
scẽ eccłȩ aduersarios conspiciuis:
non in eis annos tempoꝵ. sed in.¬
tentionẽ solent pensare uerboꝵ
Nam quantolib& sint eisdem ar.¬
rogantibus antiquiores heretici
eos audacter compͥmunt: in
quoꝵ uerbis cdogmata ꝑuersa
reprehendunt Sequitur.
ed ut uideo non .ẽ. qui argue.
deus ꝓiecit eum & non homo¬
Sȩpe heretici ꝑ hoc qđ. ẽẽ. ho¬
minibus despicabiles solent. cũ
a cunctis fere gentibus sanct̾ã
ȩccłam uenerari conspiciunt᷑: opi¬

Expanded text:
is etiam ego meam sententiam. Exspectavi enim sermones vestros, audivi prudentiam vestram, donec disceptaremini sermonibus, et donec putabam vos aliquid dicere, quens Eliu indicat quam superbe tacuerit. Cum enim dicit: Expectavi sermones vestros, et, putabam vos aliquid dicere, aperte declarat se ad verba senum, judicantis potius studio quam dicentis voto tacuisse. Quamvis haec melius vitam arrogantium signant, qui aliquando intra sanctam Ecclesiam positi, cum ejusdem sanctae Ecclesiae adversarios conspiciunt, non in eis temporum annos, sed intentionem solent pensare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus aneos audacter comprimunt, in quorum verbis dogmata perversa reprehendunt. Sequitur: ed, ut video, non est qui arguereDeus Saepe haeretici per hoc quod esse et hominibus despicabiles solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam venerari conspiciunt, opi
Abbreviated transcription (Latin):
lnitium om̃is peccati. suꝑbia. Bene
ergo dr̃: quia homo cum ab his
quȩ fȩcit auercit᷑. de suꝑbia libe¬
ratur. Contra conditorẽ qͥppe
suꝑbire. ẽ. p̃cepta eius peccando
transcendere: quia quasi a se iugũ
dominationis eius excutit. cui
ꝑ obȩdientiã subesse contempnit:
At contra qui qđ fecit uitare ap̃.¬
petit: id quod a deo factus. ẽ. re¬
cognoscit: ad cognitionis suȩ or¬
dinẽ humilit redit: dum sua oꝑa
fugiens. talem se qualis a deo fac.¬
tus ẽ. diligit. Quia uͦ ꝑ hanc in-¬

Expanded text:
Initium omnis peccati superbia . » Bene Initium omnis peccati superbia . » Bene ergo dquae fecit avertitur de superbia liberatur. Contra conditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factus est diligit. Quia vero per hanc in
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑmixta. non modicũ dolo¬
rem parit: heliũ postquã dix̃
nob̾ deũ ꝑ somnium loqui. &
locutiones eius nr̃as aures ape¬¬
rire. non ĩmerito eandẽ aꝑtio¬
nẽ auris disciplinã uocat: quia
eo magis nos afficiendo conterit:
quo magis ad nos ꝑ occultã eiꝰ
inspirationis gr̾am. int̾nȩ in-¬
telligentiȩ sonus eru̾pit. Neq¬
enĩ fler& extrinsecus quisq qđ
est: si non intrinsecus potuissae
sentire quod nondum. ẽ. Nanq
cũ nosm&ipsos inspicimꝰ bene
conditos: sed ad ꝑsuasionẽ diabo¬
licã pestifera consensione decep¬
tos: in nobisipsis attendimꝰ ali-¬
ud. eẽ. quod fȩcimus: aliud qđ
facti sumus. Conditione nos in¬
tegros: sed culpa uiciatos. Prom¬
de compunctiꝰ appetimꝰ uitare
quod fęcimus: ut ad id qđ facti
fuimus reformem᷑ Unde & apte
ab his quȩ fecit: & liber& eum
de suꝑbia. Quid enĩ homo de ꝓpͥo.
nisi peccatũ fecit: Ut scriptũ est

Expanded text:
ne permista, non modicum dolone permista, non modicum dolorem parit, Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, et locutione ejus nostras aures aperiri, non immerito eamdem apertionem aurium disciplinam vocat, quia eo magis nos afficiendo conterit, quo magis ad nos per occultam ejus inspirationis gratiam internae intelligentiae sonus erumpit. Neqenim fleret extrinsecus quisque quod est, si non intrinsecus potuisset sentire quod nondum est. Namque cum nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus reformemur. Unde et apte ab his quae fecit, et liberet eum de superbia. - Quid enim homo de proprio nisi peccatum fecit? Et scriptum est: «
Abbreviated transcription (Latin):
ardenti spũ afflata renouat᷑
Tantoq magis inhiat. quanto
magis qđ amat degustat: atq
hoc intrare appetit. qđ sibi
dulce sapere intrinsecus sentit:
quia uidelic& eius amore dul-¬
cedinis. sibi corã se uiluit &
postquã hanc utcunq ꝑciꝑe
potuit: quid sine illa dudum
fuissoe inuenit. Cui inherere
conat᷑: sed ab eius fortitudine.
sua adhuc infirmitatȩ repellit᷑
& quia eius mundiciã contem¬
plari ñ ual&e: flere dulce habae:
sibiq ad secadenti. infirmitatis
suȩ lacrimas ster nere. Neq eni¬
potest mentis oculũ in id quod
intra se raptim conspexerat fige¬
re: quia ipso uetustatis suȩ usũ.
deorsum ire compellit᷑. Inter hȩc
anhelatꝰ. estuatꝰ & suꝑ se ire co¬
natur: sed ad familiares tenebraᷤᷤ
suas. uicta fatigatione relabit᷑.
Quia gͦ sic affecta anima contͣ
semce ipsam. graue certamen
tolerat semaipsam: & qͥa om̃is
hec de nobis controuersia cum
nos afficit. quãuis delectatio¬

Expanded text:
ardenti spiritu afflata renovatur; ardenti spiritu afflata renovatur; tantoque magis inhiat, quanto magis quod amet degustat. Atque hoc intra se appetit, quod sibi dulce intrinsecus sentit; quia videlicet ejus amore dulcedinis sibi coram se viluit; et postquam hanc utcunque percipere potuit, quid sine illa dudum fuisset invenit. Cui inhaerere conatur, sed ab ejus fortitudine, sua adhuc infirmitate repellitur; et quia ejus munditiam contemplare non valet, flere dulce habet, sibique ad se cadenti infirmitatis suae lacrymas sternere. Neque enim mentis oculum potest in id quod intra se raptim conspexerit, figere; quia ipso vetustatis suae usu deorsum ire compellitur. Inter haec anhelat, aestuat, super se ire conatur; sed ad familiares tenebras suas victa fatigaQuia ergo sic affecta anima contra semetipsam grave certamen tolerat semetipsam, et quia omnis haec de nobis controversia, cum nos afficit, quamvis delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
contingere necdũ ual&. Unde
& a uultu oculoꝵ dei ꝓiectũ
se. ẽẽ. cognouit. Subleuat us
quippe uidit᷑ quod se hic uidẽ¬
re non posse. ad se relapsus inge¬
ista cõpunctio afficere familiariꝰ
sol&: qua om̃s imaginationes
corporeas insolent᷑ obuiantes
discutit: & cordis oculũ figere
in ipso radio incircu̾scriptę lu-¬
cis intendit. Has quippe figu-¬¬
rarũ corporaliũ species. ad se in-¬
tus ex infirmitate corporis tra-¬
xit: sed ꝑfecte cõpuncta. hoc
sũ moꝑe inuigilat: ne cũ ueri-¬
tatẽ querit. eam imaginatio
circ ũscriptȩ uisionis illudat: cun-¬
ctasq sibi obuiantes imagines
respuit. Quia eni ꝑ illas infra
se lapsa. ẽ: sine illis suꝑ se ire co¬
nat᷑. & postquã ꝑ multa inde-¬
cent᷑ sparsa. ẽ. in unu̾ se collige¬
re nititur: ut si magna ui amo¬
ris p̃ual&e: ipsum u̾nũ atq in¬
quando ad quandam inusita-¬
tam dulcedinẽ int̾ni saporis ad.¬
mitcit᷑: & raptim aliqͦ modo

Expanded text:
contingere necdum valet. Unde contingere necdum valet. Unde et a vultu oculorum Dei projectum se esse cognovit. Sublevatus quippe vidit quod se hic videre non posse ad se relapsus ingemuista compunctio afficere familiarius solet, qua omnes imaginationes corporeas insolenter sibi obviantes discutit, et cordis oculum figere in ipso radio incircumscriptae lucis intendit. Has quippe figurarum corporalium species ad se intus ex infirmitate corporis traxit. Sed perfecte compuncta hic summopere invigilat, ne cum veritatem quaerit, eam imaginatio circumscriptae visionis illudat, cunctasque sibi obviantes imagines respuit. Quia enim per illas infra se lapsa est, sine illis super se ire conatur; et postquam per multa indecenter sparsa est, in unum se colligere nititur, ut si magna vi amoris praevalet, esse unum atque inquando ad quamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur, ac raptim aliquo modo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ diuitiȩ głȩ hereditatis eiꝰ
in scĩs: & que sit suꝑeminens ma¬
gnitudo uirtiitis eius. in nos qͥ
credidimus. Mala uitȩ p̃sentis
beatus iob considerans: ait. Tep̾-¬
tatio. ẽ. uita hominis super
terram Unde dauid auoq
ait. Uniuersa uanitas: om̃is
homo uiuens. Quanquã in ima-¬
ginẽ dei ambul& homo: tamen
atq illa bona considerans in qͥbꝰ
adhuc non erat: ait Heu mͥ qd̾
incolatus meus ꝓlongatus est:
& ego dixi in pauore meo: pie.¬
ctus sum a uultu oculoꝵ tuoꝵ:¬
Subleuatus in extasi. quod nr̃i
interp̃tes pauore non ꝓpͥe uo.¬
cauerunt: a uultu oculoꝵ dei
uidit se. ẽẽ. piectũ. Post interni
quippe luminis uisionẽ. quȩ in¬
eius anima ꝑ contemplationis
gãm radio claritatis emicuit.
ad sem&ipsum rediit: & cogni¬
nis deess&. uel quibus malis hic
adess& inuenit. Neq enĩ quis
p̃sentis uitȩ mala sicut sunt ꝓ.¬
spicere p̾ual&: si bona ȩt̾nȩ pa¬
triȩ. ꝑ contemplationis gustũ

Expanded text:
divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis, et quae sit supereminens magnitudo virtutis ejus in nos, qui credidimus . Mala vitae praesentis beatus Job considerans, ait: Tentatio est vita humana super terram . Unde David quoque, amen uniuersa uanitas, omnis homo uiuens. quamquam in imagine dei ambulet homo, tamen atque illa bona considerans in quibus adhuc non erat, ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est . Et, Ego dixi in pavore meo: projectus sum a vultu oculorum tuoasi quod nostri interpretes pavorem non proprie vocaverunt a vultu oculorum Dei vidit se esse projectum. Post interni quippe luminis visionem, quae intus anima per contemplationis gratiam radio claritatis emicuit, a semetipso recessit, et cogniepta, vel quibus malis hic adesset invenit; neque enim quis praesentis vitae mala sicut sunt conspicere praevalet, si bona aeternae patriae per contemplationis gustum
Abbreviated transcription (Latin):
tacuit. sapientior fuit: cum uͦ
in aliis annoꝵ multitudinem
sem& ipsum p̾ferens despicit:
quã puerilit̾ desipuit ostendit
Nam contra eius sententiã & ȩ¬
tas ꝓlixior loquit᷑: & ꝑ annoꝵ
multit udine̾ sapientia docetur:
quia & si longeuitas sensum non
preb&: usum tam̃ uehementer

Expanded text:
tacuit, sapientior fuit; cum vero tacuit, sapientior fuit; cum vero in aliis annorum multitudinem, semetipsum praeferens, despicit, quam pueriliter desipiat ostendit. Nam contra ejus sententiam et aetas prolixior loquitur, et per annorum multitudinem sapientia docetur, quia etsi longaevitas sensum non praebet, usu tamen vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte beato iob non ꝓsua sed ꝓ
amicoꝵ reuerentia reseruare
monstrat᷑: quia uidelic& arro¬
gantes & intra positi eandem
scam eccłam quã defendunt
despiciunt: & plerunq contin.
git. ut plus ingenia male sapi.¬
entiũ quã simplice̾ uitã inno¬
cenitiũ uenerent᷑: plus reserueq
linguis extra loquentiũ. quã
meritis intrapositoꝵ: quãuis
utrisq ediuerso obuient: cũ &
ab illis rectitudine sensuũ. & a
scã eccła moꝵ prauitate discor.
dixit. linior sum tpre: uosaũt
antiquiores: ic circo demisso ca¬
pite. ueritus sum indicare uob̾
meã sententiã. Sꝑabã enĩ qđ ȩ.¬
tas ꝓlixior loqueret᷑: & annoꝵ
multit udo docer& sapientiam
Cuncta hȩc quȩ ab eo ꝑ tumore
supbiȩ ꝓferunt᷑. cursim potiꝰ ꝑstr̃i¬
genda sc̃. quam atcentiꝰ exponen-¬
da. Quȩ enĩ soliditate grauita¬
tis carent: exposit ionis subtilitate
non indigent. Sed solũ puto
breuit᷑ intimandum: qđ heliu
quandiu ꝓ ȩtatis suȩ respectu

Expanded text:
te beatus Job non pro sua, sed pro amicorum reverentia se reservasse monstratur: quia videlicet arrogantes intra positi eamdem sanctam Ecclesiam quam defendunt despiciunt, et plerumque contgit ut plus ingenia male sapientium quam simplicem vitam innocentium venerentur, plus reservent linguis extra loquentium quam meritis intra positorum, quamvis utrisque ex diverso obvient, cum et ab illis rectitudine sensuum, et a sancta Ecclesia morum pravitate discordedixit: Junior sum tempore, vos autem antiquiores; idcirco demisso capite veritus sum indicare vobis meam sententiam. Sperabam enim quod aetas prolixior loqueretur, et annorum multitudo doceret saCuncta haec, quae ab eo per tumorem superbiae proferuntur, cursim potius perstringenda sunt quam attentius exponenda. Quae enim soliditate gravitatis carent, expositionis subtilitate non indigent. Sed solum puto breviter intimandum quod Eliu quandiu pro aetatis suae respectu
Abbreviated transcription (Latin):
Si potes responde mͥ: & aduer¬
dum narrat ordine̾. uerȩ con-¬
ditionis: in fastũ subito suꝑbę
elationis erũpit: atq aliis uer-¬
bis hoc idem replicat dicens. Ec¬
ce & me sicut & te fȩcit deus: &
de eodem luto ego quoq forma-¬¬
tus sum. Ueruntamen miraculũ
meũ non te terreat: & eloquen¬
tia mea non sit tibi grauis. Q d
est hoc quod heliu ordinẽ uerȩ
conditionis agnoscitꝰ & modũ
rectȩ locutionis ignorat: Qd
est quod se beato iob & conditꝰ
exęquat. & locuturus exaltat.
nisi hoc quod arrogantes om̃s
cunctis quidem hominibus ȩquã.¬
liter se conditos meminerunt :
sed ꝑ fastum scientiȩ auditores
suos ȩquales sibi. uel esse uel crẽ¬
dere dedignantur: eisq ꝑ natii.¬
rȩ conditionẽ conferunt: sed ꝑ
tumorẽ scientiȩ suꝑponunt :¬
Equales qͥdem se iudicant exti-¬
tisse nascendo: sed non ȩquales
remansisse uiuendo: atq in eo qđ
ȩquales quasi uiuendo iam non
sunt illud ad maius miraculum

Expanded text:
Si potes, responde mihi et adverdum narrat ordinem verae conditionis, in fastum subito superbae elationis erumpit, atque aliis verbis hoc idem replicat, dicens: ce, et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. Verumtamen miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. - Quid est hoc quod Eliu ordinem verae conditionis agnoscit, et modum rectae locutionis ignorat? Quid est, quod se beato Job et conditus exaequat, et locuturus exaltat, nisi hoc, quod arrogantes omnes cunctis quidem hominibus se aequaliter conditos meminerunt, sed per fastum scientiae auditores suos aequales sibi vel esse vel credere dedignantur, eisque se per naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum
Abbreviated transcription (Latin):
in auctore suꝑbiȩ discerent: qͥd
de elationis uicio formidarent¬
In hac itaq arrogantiȩ quarta
specie crebro humanꝰ animꝰ labit᷑:
ut id quod hab&. habere se sin¬
gularit̾ glorietur. In qua tam̃
appropinquat: quia quisqͥs bonu
se habere singularit̃ gaud&: qͥsqͥs
uideri sublimior cȩteris querit:
illum uidelic&e imitat᷑: qui despe¬
cto bono societatis angeloꝵ sedẽ
suam ad aquilonẽ ponens. & al¬
tissimi similitudine̾ suꝑbe appe¬
tens: ꝑ iniquũ desideriũ. quasi
ad quoddã culmen conatus est
singularitatis erumꝑe Helui gͦ
quamuis dari a dño sapientiã con-¬
fiteatur in hac tam̃ elationis spe-¬
cie labitur. ut sapientiorẽ sese ce¬
teris gaudeat: & quasi de singu¬
lari bono se inaniter extollat:
Quod uerbis sequentibus indicat

Expanded text:
in auctore superbiae discerent quid in auctore superbiae discerent quid de elationis iIn hac itaque arrogantiae quarta specie crebro humanus animus labitur, ut id quod habet habere se singulariter glorietur. In qua tamenappropinquat, quia quisquis bonum se habere singulariter gaudet, quisquis videri sublimior caeteris quaerit, illum videlicet imitatur, qui despecto bono societatis angelorum, sedem suam ad Aquilonem ponens, et Altissimi similitudinem superbe appetens, per iniquum desiderium quasi ad quoddam culmen conatus est singularitatis erumpere. Eliu ergo quamvis dari a Domino sapientiam confitetur, in hac tamen elationis specie labitur, ut sapientiorem se caeteris gaudeat, et quasi de singulari bono sese inaniter extollat. Quod verbis sequentibus indicat,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: quia dicis quod diues sũ &
locupletatꝰ. & nullius egeo: et
nescis quia tu es miser & misera¬
bilis: & pauꝑ. & cecus. & nudus
Rursum non nulli despectis cȩte¬
ris : uideri appetunt singularit᷑
bonũ habere quod habent. Unde
& phariseus iocirco de templo
absq iustificatione descendit:
quia bonoꝵ operũ merita sibi
quasi singularit̾ tribuens: oran
apłi ab hoc elationis uicio reuo¬
cant᷑ : qui de p̃dicatione redeun¬
tes. cũ elati dicerent. dñe in no¬
mine tuo etiã demonia nob sub¬
iecta sunt : ne de hoc miraculoꝵ
singularitate gauderent: ilico
eis respondit dñs dicens. Uidebã
sathanan. quasi fulgur de cȩloca-¬¬
dentẽ. Ipse quippe singularit᷑
elatus dixerat: Suꝑ astra cȩli
exaltabo soliũ meũ: sedebo in
monte testamenti in lateribus
aquilonis: similis ero altissimo
& mire dñs ut in discipulorum
cordibus elationẽ p̃mer&. mox
iudiciũ ruinȩ intulit. qđ ipse
magister elationis accepit: ut

Expanded text:
es sum et locupletatus, et nullius egeo: et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus . Rursum nonnulli, despectis caeteris, videri appetunt singulariter bonum habere quod habent. Unde et Pharisaeus idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, orantoque apostoli ab hoc elationis vitio revocantur, qui de praedicatione redeuntes, cum elati dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt : ne de hac miraculorum singularitate gauderent illico eis respondit Dominus, dicens: Videbam Satanam velut fulgur de coelo cadentem . Ipse quippe singulariter elatus dixerat: Super astra coeli exaltabo solium meum: sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, similis ero Altissimo. Et mire Dominus ut in discipulorum cordibus elationem premeret, mox judicium ruinae retulit quod ipse magister elationis accepit; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidem: & hoc non ex uob̾: dei
enĩ donũ. ẽ. non ex oꝑibꝰ: ut ne
quis gloriet᷑. Qui etiã de sem&¬
ipso ait. Qui priꝰ fui blasphemꝰ &
ꝑsecitor & contumeliosus: sed
miscłiam consecuitus sum. Quibꝰ
uerbis aꝑte declarat. qđ gr̃a ñ ꝓ
meritis tribuit᷑: dũ ex seipso do¬
cuit. & qͥd de malicia meruit: &
quid de beniuolentia accepit:
Rursum non nulli iactant se ha-¬
bere qđ ñ habent: sicut diuina

Expanded text:
fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur . Qui etiam de semetipso ait: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum . Quibus verbis aperte declarat quod gratia non pro meritis tribuatur, dum ex seipso docuit et quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut divina
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. Hȩc recte dicer&: si ean¬
dem intelligentiã sibi p̃ cȩteris
non arrogar&e. Neq enĩ parua
condempnatio. ẽ. ex eo bono qđ
cõmuniter dat᷑. priuate głari:
scire bonũ unde accȩperit : & ne-
species. quibꝰ om̃is tumor arro¬
gantiũ demonstrat᷑: cũ bonum
aut a se maipsis habere se esti¬
mant᷑: aut si sibi datũ desuper
credunt. ꝓ suis se accepisse meri.¬
tis putant : aut certe cũ iactañ
se habere quod non habent: aut
despectis cȩ teris singularit᷑ ui¬
deri appetunt habere qđ habeñ:
A sem&ipso enĩ bonũ se habere

Expanded text:
aec recte diceret si eamdem intelligentiam sibi prae caeteris non arrogaret. Neque enim prava condemnatio est ex eo bono quod communiter datur private gloriari, scire bonum unde acceperit, et nescspecies quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut, despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. A semetipso enim bonum se habere
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus iob eoquod iustũ sedi-
cer& corã deo. Porro aduersus
amicos eius indignatus. ẽ. eoqd̃
ñ inuenissent responsionẽ ratio¬
nabilem: sed tantũmͦ condem¬
esse dixerat. Amicos uͦ eiꝰ ideo
redarguit : qđ condẽp̾nantes
eũ. responsionẽ contra illũ ratio¬
nabilem non deder̾.Istis nanq
indiciis aꝑte colligit᷑: qđ ꝑ eũ.
species amatoꝵ uanȩ głȩ desig¬
natur. Iob qͥppe de presũptaᷤ
iusticia: amicos uͦ eius de stulta
responsione redarguit. Cuncti
enim uanȩ głȩ sectatores. dũ se
om̃ibus p̃ferunt: alios qͥdem de¬
fatus sensibus. alios autẽ de
indignis meritis reprehendt̃:
id est alios censent nichil scire:
alios non bene uiuere. E quã¬
uis iuste om̃s extra ȩccłam posi¬
tos praua sentire redarguant:
tam̃ etiã eos qui intus sunt. ꝓ
uitȩ despectu contempnunt :¬
& contra illos ex magnitudine
recte sentiendi: contra istos uͦ
quasi ex merito bene uiuendi

Expanded text:
adversus Iob eo quod iustum se esse diceret coram Deo porro adversum amicos eius indignatus est eo quod non invenissent responsionem rationabilem sed tantummodo condemesse dixerit; amicos vero ejus ideo redarguit, quod condemnantes eum responsionem contra illum rationabilem non dederunt. Istis namque indiciis aperte colligitur quod per eum species amatorum vanae gloriae designatur. Job quippe de praesumpta justitia, amicos vero ejus de stulta responsione redarguit. Cuncti enim vanae gloriae sectatores, dum se omnibus praeferunt, alios quidem defatuis sensibus, alios autem de indignis meritis reprehendunt; id est, alios censent nihil scire, alios non bene vivere. Et quamvis juste omnes extra Ecclesiam positos prava sentire redarguant, tamen etiam eos qui intus sunt pro vitae despectu contemnunt, et contra illos ex magnitudine recte sentiendi, contra istos vero quasi ex merito bene vivendi
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Scitote qm̃ dñs ipse est deus
Barachel uͦ interp̃tatũ. dr̃ bene¬
dictio dñi: buzites autẽ. contẽp.¬
tibilis. Quod arrogant᷑ p̃dican-¬
tibus bene utrinq concordat:
quia in p̾dicationis facundiã
benedictionẽ qͥdem gr̃ȩ diuinae
ꝑcipiunt: sed in elatis suis moribꝰ
esse eam contemptibilem osten¬
dunt. Ipsa qͥppe quȩ accepert᷑
bona. eo despicabilia faciunt:
quo nequãquã eis bene uti nouer̃
Apte aut̃ẽ etiã de cognatione
ram dicit᷑. Ram quippe. in terpͣ¬
tat᷑ excelsus. Excelsus nãq est
fideliũ populus: qui huiꝰ uitȩ
infirma & abiecta contempnit
Excelsi sunt: qui dicere cũ apło
nouerunt. Nrã conuersatio in
cȩlis. ẽ Heliũ itaq de cognatio¬
ne ram dicit᷑: quia unusquisq

Expanded text:
r: Scitote quod Dominus ipse est Deus . Barachel vero interpretatum dicitur benedictio Dei, Buzites autem contemptibilis. Quod arroganter praedicantibus bene utrumque concordat, quia in praedicationis facundia benedictionem quidem gratiae divinae percipiunt, sed in elatis suis moribus esse eam contemptibilem ostendunt. Ipsa quippe quae acceperunt bona, eo despicabilia faciunt, quo nequaquam eis bene uti noverunt. Apte autem etiam de cognatione Ram dicitur. Ram quippe interpretatur excelsus. Excelsus namque est fidelium populus, qui hujus vitae infima et abjecta contemnit. Excelsi sunt qui dicere cum Paulo noverunt: Nostra conversatio in coelis est . Eliu itaque de cognatione Ram
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ut loquant᷑. Quoꝵ nc̃
helui speciẽ signat: qui in locu¬
tione sua immenso se uicio ela¬
tionis exaltat. Igit᷑ finitis bea¬
ti iob sermonibus: subditur:
miserunt autẽ tres uiri isti
respondere iob: eoqd iustus sibi
uideretur. Hoc quod de eo dr̃
eoquod iustus sibi uideretur:
sacrȩ huiꝰ scriptor historiȩ. ad
amicoꝵ iudicium retulit: non
aut̾e beatũ iob de elationis tu.
chel buzites: de cognatione ram
Bene hȩc ipsa uel eius uel pa-¬
rentis uel loci. uel cognationis
tũ. sonat deus meus iste. uel ds̃
signat᷑ recta fides arrogantium.
intra scãm ȩccłam positoꝵ. Un¬
de eis & hocipsum eiꝰ etiã nomen
congruit. Nam quãuis iuxta
dñica p̾cepta ñ uiuant. dm̃ tam̃¬

Expanded text:
tunt ut loquantur. Quorum nunc tunt ut loquantur. Quorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis beati Job sermonibus, subditur:miserunt autem tres viri isti respondere Job, eo quod justus sibi videretur. - Hoc quod de eo dicitur: eo quod justus sibi videretur, sacrae hujus scriptor historiae ad amicorum judicium retulit, non autem beatus Job de elatione tumorilius Barachel Buzites de cognatione Ram. - Bene haec ipsa vel ejus, vel parentis vel loci, vel cognationis tum sonat, Deus meus iste, vel Deus signatur recta 735 fides arrogantium intra Ecclesiam positorum. Unde eis et hoc ipsum ejus etiam nomen congruit. Nam quamvis juxta dominica praecepta non vivant, Deum tam
Abbreviated transcription (Latin):
ne̾ sapientiȩ grãm quã ut loque¬
retur accȩpit. non suis se ęstimat
meritis. sed eoꝵ int̾cessionibus
ꝓ quibꝰ loquitur accȩpisse. Sicq¬
quod bona quȩ exercere preuala&e
alienis meritis reddit. Indignum
se om̃ibus iudicat: etiã cũ cunc¬
tis dignius uiuat. Scit eni quod
bona quȩ innotescunt hominibꝰ
quãuis sapientẽ esse se sentiat
uult tam̃ esse sapiens nͨ uideri:
atq hoc sibi omnimodo quod lo¬¬
quendo ꝓdit᷑ ꝑtimescit: & si lice¬
at. tace̾re appetit: dũ. eẽ. mul.¬
tis titius silentiũ cernitꝰ eosq
ȩccłam locus inferior ꝑ silentiũ
occultat. Et tatn ut scã ecclesia
defendat᷑: quia ad loquendũ.
caritatis ui impellit᷑: ex neces.¬
sitate qͥdem officiũ locutionis
suscipit: sed ex magno desidĩo.
otium taciturnitatis querit
ministerio Hanc autẽ dicendi
formulã : arrogantes ignorant:
Neq enĩ locunt᷑ quia causȩ eue-¬
niunt: sed causas euenire appe-¬

Expanded text:
nem sapientiae gratiam, quam ut loquenem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicqquod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Ise omnibus judicat, etiam dum dignius cunctis vivit. Scit enim quod bona quae innotescunt hominibus, quamvis sapientem esse se sentiat, vellet tamen esse sapiens nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit, et si liceat tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosqueEcclesiam locus inferior per silentium occultat. Et tamen ut sancta Ecclesia defendatur, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit, ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant, Neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appe
Abbreviated transcription (Latin):
re. ego arrogantes nescio. id est
eoꝵ uitã. in sapientiȩ meȩ uir.¬
tute ñ ap̃probo: Quia dũ lau-¬
dibus humanis inflantur: a ue-¬
ra gła ȩt̾nȩ retributionis in anes-¬
cunt. Cuius dum sententias mi¬
nime respuit: sedtam̃ eum ipsum
qui illas ꝓ̃tulit rep̃hendit : qͣsi
aperte insinuat dicens. noui quȩ
dicitꝰ sed ignoro qui dicit: quia
ueracit᷑ ꝓlata approbo: sed eũ qͥ
de bonis quȩ ꝓfert extollit᷑. non
turpit̾ defluat: formã priꝰ oster.¬
dere boni p̃dicatoris debemꝰ: qͣtinꝰ
ex statu huiꝰ rectitudinis mon.¬
stret᷑ liquido. tortitudo quam
ti cura se inspicit: ne in ẽo quod
recte p̾̃dicat. uicio se elationis ex.¬
tollat: ne uita a lingua discord&:
ne pace̾ quã in ȩccła minciat. in
seipso dum bene dicit & male ui.¬
uit amittat: sed studet sũmoꝑe
contra maledicos rumores aduer.¬
santiũ. & defendere loquendo
qđ uiuit. & ornare uiuendo qđ
dicitꝰ nec in his om̃ibꝰ suam sed
auctoris głam querit: atq om.¬

Expanded text:
at: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus humanis inflantur, a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. Cujus dum sententias minime respuit, sed tamen eum ipsum qui illas protulit reprehendit, quasi aperte insinuat, dicens: Novi quae dicit, sed ignoro qui dicit, quia veraciter prolata approbo, sed eum qui de bonis quae profert extollitur non turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam ti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque om
Abbreviated transcription (Latin):
nis utiq dixer̾ studio: ñ ora¬
tionis uoto. Uel sicut caiphas
qͥppe sed non bene locutus. ẽ:
quia dum crudelitatẽ necis ap.¬
petiit: redemptionis grãm ꝓ
dicere non bene bona rep̃hen¬
ditur: quia in his quȩ ueracit̃
loquit᷑ arrogant̾ inflat᷑: qͥ &
in eo speciẽ arrogantiũ signat:
quo ꝑ sensum rectitudinis in
tumoris uerba se eleuat. Sed
liari ꝑ septẽ sacrificia diuina uox
p̾cȩpit. heliuu uͦ sub uniꝰ tantũ¬
mͦ sententiȩ increpatione re.¬
linquit: nisi qđ ñnunquã he-¬
retici diuinȩ gr̃ȩ largitate ꝑ.¬
fusi. ad unitatem sce eccłȩ rede¬
unt: Quod bene ipsa amicoꝵ
reconciliatione signat᷑: ꝓ qͥbus
tam̃ beatus iob exorare p̃cipit᷑.
quia nimirũ hereticoꝵ sacri.¬
ficia accepta deo esse ñ possua:
nisi ꝓ eis uniuersalis eocłȩ manibꝰ
offe̾rant᷑: ut eius meritis reme¬
diũ salutis inueniant: quã uer¬
boꝵ suoꝵ iaculis impugnando
feriebant. Unde & septem ꝓ eis

Expanded text:
nis utique dixerunt studio, non oranis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelitatem necis appetiit, redemptionis gratiam Eliu quoque dicere non bene bona reprehenditur, quia in his quae veraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat, quo per sensum rectitudinis in tumoris verba se elevat. 733  septem sacrificia, divina vox praecipit; Eliu vero sub unius tantummodo sententiae increpatione derelinquit, nisi quod nonnunquam haeretici, divinae gratiae largitate perfusi, ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt? Quod bene ipsa amicorum reconciliatione signatur, pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia nimirum haereticorum sacrificia accepta Deo esse non possunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur, ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum suorum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis
Abbreviated transcription (Latin):
eius sententiȩ imperitis sermonibꝰ
inuoluunt᷑: hoc sum mõpere osten¬
ditur: quia ab eo cũ elationis fa-¬
tuitate ꝓferunt᷑ Magna qͥppe
in eo im̃peritia. ẽ: humilit̃ dĩ-¬
cere nescire quod dicit. & ueri¬¬
tatis sensibus. elationis uerba
distingui: si aut mala male. aut
bona bene. aut mala bene. aut
det᷑: sicut scriptũ. ẽ. Benedic
ait. Agite penitentiã: appro.¬
bene dr̃: quando ꝑ os dicentis ic¬
circo uicium exprimit᷑ ut reꝓ-¬
betur: sicut paulus ait. Feminȩ
eoꝵ immutauer̾ naturalẽ usum:
in eum usum qͥ. ẽ. contra naturã:
Quo loco execranda quoq ui¬¬
roꝵ facinora subdidit: sed hone-¬
ste inhonesta narrauit: ut mul.¬
tos ad honestatis formã. in ho.¬
nesta narrando reuocar&. Ma¬
le autẽ bonũ dicit᷑: cũ rectũ
aliquid recto studio non ꝓfer¬
tur: sicut illuminato ceco pha¬
risei dixisse ꝑhibent᷑. Tu sis dis.¬
cipulus eius. Quod maledictio¬

Expanded text:
ejus sententiae imperitis sermonibus ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba dibona bene, aut mala bene, bonadetur, sicut scriptum est: Benedic ait: Agite poenitentiam, approbene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Paulus ait: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum qui est contra naturam . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit; sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur, sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
destruerent: nequaquã eos suꝑ.¬
na iudicia tam districto exami.¬
ne ꝓ uerboꝵ suoꝵ culpa repba¬
rent. Contempnendo igit᷑ deũ.
in uetustate se rẽtinentꝰ: sed in
uetustãte se retinendo: prauis
sis sermonibus. speculationi re
iungit᷑: ex cuiꝰ ꝑsona uidelicet.
species quoꝵdã doctoꝵ fideliũ.
sedtam̃ arrogantiũ designat᷑. Cuiꝰ
uerba ñ facile intelligimꝰ: nͥ ea
ex subsequenti dñica correptio¬
ne pensemus. Ait nãq de illo
dñs. Quis. ẽ iste in uoluens sen¬
tentias sermonibus imperĩtis:
Cum uͦ dicit sententias. sed non
addit ꝓtinꝰ quales: uult ꝓcul.
dubio᷑ bonas intelligi. Nam cũ
sententiȩ nominantur: nͥ etiã
male dicant᷑: male sentiri non
possunt. In bono enĩ semꝑ sen¬
tentias accipimꝰ. quȩ sine reꝓba.¬
tionis adiectione ponuntur:
sicut scriptũ. ẽ. Sapientior sibi
uidetur piger: septẽ uiris loqͤn¬¬
tibus sententias. Quod uͦ dicit᷑ qͥa

Expanded text:
destruerent, nequaquam eos supedestruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent; sed in vetustate se retinendo, pravis suis sermonibus speculationi recsubjungitur, ex cujus persona videlicet species quorumdam doctorum fidelium sed tamen arrogantium designatur. Cujus verba non facile intelligimus, nisi ea ex subsequenti dominica correptione pensemus. Ait namque de illo Dominus: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquentibus sententias . Quod vero dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod dũ falsum de dõ senti-¬
unt: eum suꝑbiendo contemp¬
nunt: Baldath int̾p̃tat᷑ uetu¬
stas sola. Bene aute om̃s hereti¬
ci in his quȩ dedeo locunt᷑. dũ ñ
intentione recta. sed appetitio¬
ne temporalis głȩ. uideri p̾di-¬
catores appetunt: uet ustas sola
nominantur. Ad loquendũ qͥp¬
pe non zelo noui hominis: sed ui¬
tȩ ueteris prauitate concitant᷑.
Sophar quoq latino sermone dr̃
dissipatio speculȩ: uel speculã dis¬
sipans. Mentes nanq fideliũ ad
contemplanda suꝑna se erigunt:
sed dum hereticoꝵ uerba ꝑuer-¬
tere recta contemplantes appe¬
tunt: speculam dissipare conant᷑.
In tribus itaq amicoꝵ iob nomi¬¬
nibus: tres in hereticis ꝑditio¬
nũ casus exprimunt᷑. Nisi enim
deũ contempnerent. nequaqͣm
de illo ꝑuersa sentirent: & nisi
uetustatis cor trãherent. in nõ¬
uȩ uitȩ intelligentiã non erra¬
rent: & nisi speculationẽ bonoꝵ

Expanded text:
nisi quod dum falsa de Deo sentinisi quod dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Domino loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe, non zelo novi hominis, 732 sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur. In tribus itaque amicorum Job nominibus tres in haereticis perditionum casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatem contraherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ eũ ad maledicendum ꝓ̃uocat:
quid aliud quã prauitatem car.¬
nalium significat : Qui intra scãm
ȩccłam incorreptis moribus positi
eo diirius uttã fideliũ quo uiciniꝰ
p̃munt: quia dũ uitari a fidelibꝰ
quasi fideles nequeunt᷑: tanto grã
lunt inuehunt᷑: hereticoꝵ figurã
exprimunt: qui sub specie consu¬
lendi. agunt negocium seducendi
Unde ad beatũ iob dũ ꝓ dño uer.¬
ba faciunt: a dnõ reꝑbant᷑: quia
uidelic& om̃s heretici dũ deũ de.¬
fendere nitunt᷑. offendt̃ Unde
Constat gͦ eos hereticoꝵ tẏpum
gerere: quos uir sc̃s redarguit
cultui ꝑuersoꝵ dogmatũ deser¬
uire. Quia gͥ iob interp̃tat᷑ do.¬
lens. quo nimirũ dolore uel medi¬
atoris passio uel sc̃e eccłȩ labor ex¬
primitur: quȩ multiplici p̃sen¬
tis uitȩ fatigatione cruciatur:
amici quoq eius ex uocabulo
nominis. meritũ suȩ indicant
actionis. Nam eliphaz: latina
lingua dicit᷑  dñi contẽptus:
Et quid aliud heretici faciunt.

Expanded text:
ocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto graviulunt invehuntur, haereticorum figuram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur, amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Dei contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de eius eccła scriptũ est. Et cor¬
iob qui mediatoris typũ eoueriꝰ
tenuit. quo passione illiꝰ non lo¬
quendo tantumͦ sed etiã patien.
do ꝓpħauit: cũ in dictis factisq
suis expressione redemptoris in¬
nitit᷑. repente ad significationẽ
corporis aliquando diriuat᷑: ut

Expanded text:
de ejus Ecclesia scriptum est: Et corJob, qui Mediatoris typum eo verius tenuit quo passionem illius, non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo prophetavit, cum in dictis factisque suis expressioni Redemptoris innititur, repente ad significationem corporis aliquando derivatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
est ut si uere intendimꝰ illumina¬
ta cernere: studeamꝰ mentis ocu.¬
los ad ipsum illuminans lum̃
aꝑire : quod & in eisdem beati
iob sermonibus. etiã remotis al¬
legoriarũ umbris quasi depres¬
sis altȩ noctis tenebris. chorusci
more ꝑtranseuntis intermicat.
cũ dicit᷑. Scio quod redẽptor m̃s
uiuit: & in carne mea uidẽbo dm̃
hoc nimiru in nocte histori e
paulus lumen inuenerat: cum
dicebat. Om̃s in moyse baptiza.¬
ti sunt. in nube & in maxi: om̃s
eandem escam spiritalem man¬
spiritalem biber̃. Bibebant aũt
de spiritali: consequenti eos pe¬¬
tra. Petra aut̾e erat. xp̃c. Si igit᷑
redemptoris speciem petra tenu¬
itꝰ cur non figura illius beatus
iob insinuet. qui eũ quẽ uoce p̃¬
tulit etiã passione signauit:
Inde & non immerito. iob uide.¬
lic&e dolens dicit᷑: quia illiꝰ in se¬

Expanded text:
est ut si vere intendimus illuminaest ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire. Quod et in eisdem beati Job sermonibus, etiam remotis allegoriarum umbris, quasi depressis altae noctis tenebris, corusci more pertranseuntis intermicat, cum dicitur: Scio quod Redemptor meus vivit, et in carne mea videbo Deum . Hoc nimirum in nocte historiae, Paulus lumen invenerat, cum dicebat: Omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritalem manem biberunt. Bibebant autem de spiritali consequente eos petra, petra autem erat Christus . Si igitur Redemptoris speciem petra tenuit, cur non figuram illius beatus Job insinuet, qui eum quem voce protulit etiam passione signavit? Unde et non immerito Job videlicet dolens dicit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe temptatione̾ illius exp̃e¬
tiit: sed deus qui hc̃ laudauerat.
in seipso eius intentionẽ certa¬
minis accepit. Quisquis gͦ beatũ
iob deliquisse suis sermonibꝰ que¬
rit᷑᷑: quid aliud quã dñm qui ꝓ
illo ꝓposuit perdidisse confite̾tur:¬
Quia uͦ antiqui patres fructife¬¬
ris arboribus similes. ñ solũ pul¬
chri sunt per speciẽ: sed etiã uti.¬
les ꝑ ubertatẽ: sic eoꝵ uita pen-¬
sanda. ẽ. ut cũ miramur quȩ sit
uiriditas in histo.ria: inue¬¬
niamus quanta sit ubertas in
allegoria: quatinꝰ cũ blandũ est
quod in foliis redol&: cognoscamꝰ
& quã dulce sit. quod in fructibꝰ
sapit. Nullus quippe suꝑnȩ adop.¬
tionis grãm habuit: nͥ qui hanc
ꝑ cognitionẽ unigeniti accepit:
Dignũ itaq est ut ipse in eoꝵ
uita & lingua resplendeat: qui
eos ut resplendere mereantur
illustrat. Nam cũ in tenebris
lucerna eadem quȩ uideri cȩte.¬
ra efficit uidetur. Unde necesse

Expanded text:
quippe tentationem illius expequippe tentationem illius expetiit; sed Deus, qui hunc laudaverat, in seipso ejus intentionem certaminis accepit. Quisquis ergo beatum Job deliquisse in suis sermonibus queritur, quid aliud quam Deum, qui pro illo proposuit, perdidisse confiteturQuia vero antiqui Patres fructiferis arboribus similes, non solum pulchri sunt per speciem, sed etiam utiles per ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. Nullus quippe supernae adoptionis gratiam habuit, nisi qui hanc per cognitionem Unigeniti accepit. Dignum itaque est ut ipse in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse
Abbreviated transcription (Latin):
doluit: ꝓtinꝰ exteriora reqͥsiuit:
Amicos nãq eius de locis singulis
quasi ꝓ exercenda caritate cõmo¬
uit: eoꝵ q ora sub specie consola.¬
tionis aperuit: sed ꝑ hȩc iacula
increpationis intorsit : quȩ eo
durius cor seciire audientis infi.¬
gerent : quo int̾ ostensȩ & non
seruatȩ caritatis tenebras imꝑ.¬
uisa uulnerarent. Post hos quoq
ad contumeliã etiã heliũ iunior
excitatur: ut tranquillitatem
tantȩ mansuetudinis. saltẽ dedi¬
gnata leuitas ꝑturbar& ȩtatis
Sed contra tot antiqͥ hostis machi¬
nas. stetit inuicta constantia: ste.¬
tit ȩquanimitas infracta. Nã uno
eodemq tempore. uerbis aduer¬
santibus opposuit prudentiam:
rebus uitam. Nemo gͥ scm uirũ
quãuis de illo aꝑte p̾ost flagella
scriptũ sit. in om̃ibus his non pec.¬
cauit iob labiis suis: salt̾e̾ postmo.¬
dum in contentione amicoꝵ. ęsti¬
m&e inter uerba deliquisse. Sathan

Expanded text:
doluit, protinus exteriora requisivit. doluit, protinus exteriora requisivit. Amicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servatae charitatis tenebras improvise vulnerarent. Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudentiam, rebus vitam. Nemo igitur sanctum virum, quamvis de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job labiis suis , saltem postmodum in contentione amicorum aestimet inter verba deliquisse. Satan
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ uirũ hosti callido temptan-¬
di licentia: qui dũ bona eius mul¬
tis cognita interimere appetit:
etiã bonũ patientiȩ qđ latebat.
ostendit: & quẽ se angustare ꝑ¬
sequendo credidit. flagellis auc¬
tũ & in exemplo dilatauit: nec
sine graui arte. exercuit licentiã
quã accępit. Nam cõbussit gre-¬
ges: extinxit famulos: obruit
heredes: ꝑcussit salutẽ corporis:
& ad intorquendũ grauioris ia¬
culum temptationis. linguã ser¬
uauit uxoris : quatinꝰ sc̾i uiri for¬
te ac solidũ pectus. & ꝑ dãpna
rerũ dolor sterner&: & ꝑ uer-
ba coniugis. maledictione ꝑfora¬
r&. Sed quot uulnera sȩiuiens
intulit : tot sco uiro nesciens ui¬
ctorias ministrauit. Nã fidelis
dei famulus: uno eodemq tp̾re
int̾ uulnera & uerba dep̾hensus :¬
& dolentẽ carne̾ ęquanimit̃ ꝑ¬
tulit: & desipientẽ coniuge̾ pͥru.¬
dent᷑ increpauit. Antiquus itaq
hostis quia uinci se in domesticis

Expanded text:
sanctum virum hosti callido tentansanctum virum hosti callido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis