comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sectantem: fȩdissima cũ irrisioẽ
deseruit Tunc preterea multi¬
tudo demonũ in aera ad hoc ip¬
sum spectaculum congregata:
clamore ingenti cum chachinno
exprobrationis eleuato dicebat.¬
Omonache qui te usq ad cȩlum
extollebas: quomodo dimersus
es usq in infernum: Disce gͦ. qͥa
qui se exaltat humiliabitur.
Tum ille uelut amens effectus.
& deceptionis sue pudorẽ non
ferens: grauius a semetipso de¬
cipitur quam fuerat ademoni¬
bus deceptus. Cum enim debue
uare certamen. ac satisfactionis
suȩ lacrimis. & humilitatis fruc¬
tibus. prioris elationis culꝑam
deflere: Hoc non fȩcit: sed desꝑans
semetipsum. sicut apłs dicit. tra¬
didit se om̃i impudicitiȩ & iniqͥ¬
tati. Regressus est enm ad uitam
scłarem : prȩda demonum factus.
Refugit namq ã conspectu omnuũ̃
sc̃oꝵ: ne quis posset eum salutarib
monitis ã p̾cipitio reuocare. Si enĩ
reddẽ scipsum priori uitȩ & absti¬

Expanded text:
sectantem, foedissima cum irrisione sectantem, foedissima cum irrisione deseruit. Tunc praeterea multitudo daemonum in aere ad hoc ipsum spectaculum congregata, clamore ingenti, cum cachinno exprobrationis elato: O, inquiunt, qui te usque ad caelum extollebas, quomodo demersus es usque ad infernum? Disce ergo, quia qui se extollit, humiliabitur . Tunc ille velut amens effectus, et deceptionis suae pudorem non ferens, gravius a semetipso decipitur, quam fuerat a daemonibus deceptus. Cum enim debuerit vare certamen, ac satisfactione sui, lacrymis et humilitatis fructibus, prioris elationis culpam delere, hoc non fecit, sed desperans semetipsum sicut Apostolus dixit tradidit se omni impudicitiae et iniquitati . Regressus est enim ad vitam saecularem, praeda daemonum factus. Refugit namque conspectus omnium sanctorum, ne quis posset eum salutaribus monitis de praecipitio revocare. Si enim reddere semetipsum priori vitae absti
Abbreviated transcription (Latin):
etiam defensione indignam osten¬
dens. elegantia & suauitate ser-¬
monis inclinat animum ho. miniᷤ:
& in affectum sui illecebroso amo¬
re deflectit hinc iam blandiora
colloquia: iocus risusq miscetur.
Manus etiam ꝓcax ad mentum bar¬
bamq quasi uenerandi specie pro¬
tendit. Tum uͦ palpare ceruicem
mollius: collumq leuigare. quid
multa: Ad ultimum: captiuum
ducit militem xp̃i. Continuo eñ
ꝑturbari intra semecipsum. ꝙ li¬
bidinis fluctib estuare cepit: ne¬
ꝓfessionis ac ꝓpositi sui memor.
Pascitur cum cordis sui concupis¬
centia  & intra archana cogitati¬
onum suarum fedus cum falsa uo¬
luꝑtate componit. Inclinat stultꝰ
lat᷑a sua: & efficitur sicut equus &
mulus quib non est intellectus
Atq ubi obscenos iam conabatur
in ire complerus. illa ululatum
teterrimum dirȩ uocis emittens:
umbra ut erat tenuis ꝑ manuis
amplectentis elabrtur. Ipsumq
de.decorosis motib manes auras

Expanded text:
etiam defensione dignam ostenetiam defensione dignam ostendens: elegantia et suavitate sermonis inclinat animum hominis, et in affectum sui illecebroso amore deflectit. Hinc jam inter blandiora colloquia, jocus risusque miscentur, manus etiam procax ad mentum barbamque, quasi venerandi specie protendit, tum vero palpare cervicem mollius, collumque levigare. Quid multa? Ad ultimum captivum ducit militem Christi. Continuo enim perturbari intra semetipsum, et libidinis fluctibus aestuare coepit, neprofessionis ac propositi sui memor. Paciscitur cum cordis sui concupiscentia, et intra arcana cogitationum suarum foedus cum falsa voluptate componit. Inclinat stultus latera sua, et efficitur sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Atque ubi obscoenos jam conabatur inire complexus, illa ululatum teterrimum dirae vocis emittens, umbra ut erat tenuis, per manus amplectentis elabitur, ipsum quoque dedecorosis motibus inanes auras
Abbreviated transcription (Latin):
tis successib elatus. quasi c̾onfidere in
ꝓfectib suis cȩpit: & non dõ totum sed
sibimetipsi qd fȩcerat reputare. Hanc
autem eius intuens animi p̾sumptionẽ.
parat. quadam namq die ad uesꝑam
fingit speciem decore mulieris ober¬
rantis ꝑ heremum: quȩ uelut fessa pꝰ
nimium laborem accedens ado¬
stium speluncȩ monachi. lassabun¬
dam se simulans ac fatigatam:
intrinsecus semecipsam piectt Acq
aduoluta genib uiri : ut suimisere¬
retur exorat. Nox enim inquit me
ĩfelicem in heremo latitantem com¬
p̾hendit. Iube me requiescere in an¬
gulo cellule duȩ: ne forde efficiar
nocturnis bestiis p̾da. At ille pri¬
mum miserationis obtentu rece¬
pit eam intra speluncam: requireis
quȩ ei causa errandi ꝑ heremum
fuerit. Illa causam fingint satis
accurate : & interim uenena blan¬
climentoꝵ atq illecebre uirus ꝑ
omnem textum rationis interse¬
rit. Et nunc se miserandam. nunc

Expanded text:
tis successibus elatus, confidere quasi in tis successibus elatus, confidere quasi in profectibus suis coepit, et non Deo totum, sed sibimetipsi quod profecerat, deputare. Hanc autem intuens animi praesumtionem parat. Quadam namque die ad vesperam, fingit speciem decorae mulieris oberrantis per eremum, quae velut fessa post nimium laborem, accedens ad ostium speluncae monachi, lassabundam simulans ac fatigatam, intrinsecus semetipsam projecit, atque advoluta genibus viri, ut sui misereatur exorat. Nox enim me infelicem, inquit, in eremo latitantem comprehendit: jube me requiescere in angulo cellulae tuae, ne forte efficiar nocturnis bestiis praeda. At ille primo miserationis obtentu, recepit eam intra speluncam, requirens quae 130 ei caussa errandi per eremum fuerit? Illa caussam fingit satis accurate, et interim venena blandimentorum, atque illecebrae virus, per omnem textum narrationis interserit, nunc se miserandam, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
est: cum uoluptatib suis repugnat.
Multum tamen ꝓdest ad hec obtinen¬
da. secretior habitatio & conuersatio
solitaria᷑ quia interdum ꝑ occasionem
aduentantium frm̃. & euntium ac
redeuntium frequentiam. abstinentiȩ
ꝙ parsimoniȩ frena laxantur: & ꝑ
huiusmodi occasiones uenitur paulatĩ
in consuetudinem & in usum deliciarũ:
& sic interdum etiam iamꝰ iuri ꝑfecti ca¬
piuntur. Id̾o deniq & dauid dicebat.
Ecce elongaui fugiens. & habitaui in de¬
serto: & expectabam eum qui saluum me
fecit a pusillo animo & tempestate.
eteram autem uobis quid
etiam nuꝑ ciudam ex frib nr̃is ac¬
cid̾it : ut cautiores uos p̃cedentia ȩxem¬
pla constituant. Erat quidam aptid
nos monachus in hac uicina heremo cõ¬
manens: cui habitaculum spelunca fuit:
uir summȩ abstinentiȩ: cotidianum
uictum labore manuum quȩrens: in
orationib die noctuq ysistens. cunctis¬
q animȩ uirtutib florens. Sed his le¬

Expanded text:
est, cum voluptatibus suis repugnat. est, cum voluptatibus suis repugnat. Multum tamen prodest ad haec obtinenda secretior habitatio, et conversatio solitaria, quia interdum per occasionem adventantium fratrum, et euntium ac redeuntium frequentiam, abstinentiae et parsimoniae fraena laxantur, et per hujusmodi occasiones venitur paulatim in consuetudinem et usum deliciarum, et sic interdum etiam perfecti jam viri capiuntur. Ideo denique et David dicebEcce! elongavi fugiens et mansi in sotitudinem. Expectabam eum, qui salvum me fecit a pusillo animo et tempestate.etexam autem vobis, quid etiam nuper cuidam ex fratribus nostris acciderit, ut cautiores vos praecedentia exempla constituant. Erat quidam apud nos monachus in hac vicina eremo commanens, cui habitaculum spelunca erat: vir summae abstinentiae, quotidianum victum labore manuum quaerens, in orationibus diu noctuque persistens, cunctisque animi virtutibus florens. Sed hic lae
Abbreviated transcription (Latin):
placeatis & ad caritatem eius ꝑuenia¬
tis: date oꝑam alieni effici ab omni
iactantia. as omni uicio animi : ab õib
deliciis corporalib Belicias autem cor¬
porales non solum illas putetil quib
homines seculi fruuntur:: sed absti¬
nenti. deliciȩ credendȩ sunt. omne
quicquid cum cupiditate sumpserit:
etiam sillud uile sit. & qd̾ in usu¬
ẽẽ.⁊ abstinentib solet. Aqua deniq
ipsa uel panis si cum cupiditate suma¬
tur. id est non ut necessitati corpo¬
ris seo ut animi desidio satisfaciat:
hoc etiam. abstinenti. deliciarum
uicio ducitur. Oportet gͦ in omĩb
consuescere animam uicio carere.
Ideo deniq dñs docere uolens animã
desiderus & uoluptatib resistere: di¬
cebiat. Intrate ꝑ angustam portam:
quia lata est & spaciosa uia que du¬
cit ad mortem. Angusta autem & ar¬
ta uia est: quȩ ducit ad uitam. Lata
gͦ uia est anime : cum qualicumq
desidio suo satisfec̾it. Angusta uero

Expanded text:
placeatis, et ad caritatem ejus perveniaplaceatis, et ad caritatem ejus perveniatis, date operam alieni effici ab omni jactantia, ab omni vitio animi, ab omnibus deliciis corporalibus. Delicias autem corporales non shomines saeculi fruuntur, sed abstinenti deliciae credendae sunt, omne quidquid cum cupiditate sumpserit, etiamsi illud vile sit, et quod in usu abstinentibus esse solet: aqua denique ipsa vel panis, si cum cupiditate sumatur, id est, non ut necessitati corporis, sed ut animi desiderio satisfaciat, hoc etiam abstinenti deliciarum vitio ducitur. Oportet enim in omnibus consuescere, animam vitio carere. Ideo denique Dominus docere volens animam desideriis et voluptatibus suis resistere, dicebat: Intrate per angustam portam, quia lata est et spatiosa via, quae ducit ad mortem ; angusta autem et arcta via est, quae ducit ad vitam. Lata est ergo via animae, cum qualicumque desiderio suo satisfecerit: angusta vero
Abbreviated transcription (Latin):
huma al donspicere. suꝑ hec oĩa
ẽẽ eum sentiat semꝑꝰ & hoc sic̃
diximus si pura mens fuerit. nec
ullius. prauȩ uoluptatis sordib
occupata. Et ideo in hoc maxi¬
me oporcet oꝑam dare eos qui
possibile est: tũ demum etiam
reliquoꝵ quȩ sunt scientiam capiet:
& mysteria di agnoscet. Et quan¬
to purior in eo fuerit mens. tanto
plura ei reuelat ds: & ostendit ei secre¬
ta sua. Imicus enim iam efficitur oi:
licut illi de quib dicebat saluator.
Iam non dicam uos seruos. sed amicoᷤ.
Et omne quicquid petierit ab eo: tã¬
quam amico caro prestat ei ds. Ipse
quoq uirtutes angelicȩ & cuncta
mysteria diuina tamꝗͣ. amicum
di diligunt eum : & obsequuntur
petitionib enis. Et hic est quem a
caritate di que est in xp̃o iħu neq
mors separat. neq uita. neq angeli.
neq principatus. neq potestates:
neq alia creatura. Et ideo Rarissimi
quando quidem hoc elegistis ut dõ

Expanded text:
humana concipere, super haec omnia humana concipere, super haec omnia esse eum sentiat semper; et hoc diximus, si pura mens fuerit, nec ullis pravae voluntatis sordibus occupata. Et ideo in hoc maxime oportet operam dare eos qui mini possibile est, tunc demum etiam reliquorum quae sunt, scientiam capiet, et mysteria Dei agnoscet, et quanto purior in eo fuerit mens, tanto plura ei revelat Deus, et ostendit ei secreta sua. Amicus enim jam efficitur Dei, sicut illi, de quibus dicebat Salvator: Jam non dico vos servos, sed amicos : et omne quidquid petierit ab eo, tanquam amico caro, praestat ei Deus. Ipsae quoque virtutes Angelicae, et cuncta mysteria divina, tanquam amicum Dei diligunt eum, et obsequuntur ejus petitionibus. Et hic est, quem a caritate Dei quae est in Christo Jesu neque mors separat, neque vita, neque Angeli, neque principatus, neque potestates, neque alia creatura . Et ideo, carissimi, quandoquidem hoc elegistis, ut Deo
Abbreviated transcription (Latin):
contra eos ex cordib urĩs. Nisi
enim remisericis fr̾ib urĩs: nec
uobis remitcet pater urr qui in
supradiximus corde astiterimus añ
dnm . & liberi ab omnib his uiciis
& passionib quas supͣ memorauimꝰ:
poterimus in quantum possibile
est. etiam dm̃ uidere. & orantes
ocłos cordis nr̃i in ipsum dirigere:
& uidere inuisibilem. mente non
corpore. intellectu scientiȩ non car¬
nis aspectu. Nemo enim putet pos¬
se ipsam sicut est diuinam sub¬
stantiam contueri: ita ut speciẽ
sibi aliquam aui imaginem fun¬
gat in corde corporeȩ alicinus
imaginis similem. Nulla forma
in đo: nulla circumscriptio. sed
sensus ͦe mens. qui sentire quidẽ
possi. t. & prestringere mentis
affectu non tamen comprehen¬
di. aut scribi. aut enarbari: Et
ido oportet cum ommi reuerentia
& metu accedere ad dñm & ita
librare in eum mentis intuitum :
ut omne quicquid splendoris. clã¬
ritatis fulgoris. maiestatis. menᷤ

Expanded text:
contra eos, ex cordibus vestris: nisi contra eos, ex cordibus vestris: nisi enim remiseritis fratribus vestris, nec vobis remittet Pater vester, qui in supra diximus corde astiterimus ante Deum, 128 et liberi ab omnibus his vitiis et passionibus quae supra memoravimus; poterimus, inquantum possibile est, etiam Deum videre, et orantes, oculum cordis nostri in ipsum dirigere, et videre invisibilem mente, non corpore: intellectu scientiae, non carnis aspectu. Nemo enim se putet posse ipsam sicut est divinam substantiam contueri, ita ut speciem sibi aliquam aut imaginem fingat in corde corporeae alicujus imaginis similem. Nulla forma in Deo cogitetur, nulla circumscriptio, sed sensus, et mens quae sentiri quidem possit, et perstringere mentis affectum, non tamen comprehendi, aut describi, aut enarrari valet. Et ideo oportet cum omni reverentia et metu accedere ad Dominum, et ita in eum librare mentis intuitum, ut omne quidquid potest splendoris, claritatis, fulgoris, majestatis mens
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ acquisierint. continuo doc¬
tores fieri uolunt: & docere non
ea que gesserint. seo que audierint
& uderint. Despicientes cęteros.
affectant ipsi sacerdotium᷑ atq mi¬
mergere conantur ad clericatum:
nescientes quia minoris condem¬
nationis est si quis ipie uirtutib
polleat. & alios tamen docere ñ
giendum omĩmodis dicimus
clericatum uel sacerdoctum ineq
rursus omnimodis expetendũ:
sed danda oꝑa est ut uicia qui¬
dem depellantur. & uirtutes
anime conquirantur. Bi autẽ
iudicio relinquendum est: quẽ
uelit & si uelit assumere sibi
ad ministerium. uel ad sacerdo¬
tium. Non enim qui se ipsum in¬
gesserit: sed quem dñs assumpse¬
rit. illȩ ꝓbatꝰ est.
onachi autem
illud opus pcipuum e̾.
ut orationem puram
offerat đo. nichil ha¬
benss in conscientia reprehensibi¬
le : sicut dñs dicit in euangtio.
Cum steteritis ad orationem: re¬
mutite fr̃ib ur̃is si quid haberis

Expanded text:
scientiae conquisierint, continuo docscientiae conquisierint, continuo doctores fieri volunt, et docere non ea quae egerint, sed ea quae audierint et viderint, et despiciunt ceteros. Affectant ipsi ad sacerdotium, atque immergere se conantur ad clerum, nescientes quia minoris condemnationis est, si quis ipse virtutibus polleat, alios tamen docere nongiendum omnimodis dicimus clericatum vel sacerdotium, neque rursus omnimodis expetendum, sed danda opera est, ut vitia quidem a nobis depellantur, et virtutes animae conquirantur. Dei autem judicio relinquendum est, quem velit, et si velit assumere sibi ad ministerium vel sacerdotium. Non enim qui seipsum ingesserit, sed quem Dominus assumserit, ille probatus est . Monachi autem illud opus est praecipuum, ut orationem puram offerat Deo, nihil habens in conscientia reprehensibile, sicut et Dominus dicit in Evangelio: Cum steteritis ad orationem, remittite fratribus vestris, si quid habetis
Abbreviated transcription (Latin):
nullum ad se introeundi diabolo
aditum dereliquid: quȩ iracundiã
cohibet. furorem repͥmit. mendaciũ
fugit. execratur inuidiam: & non
solum non detrahere.sed nec male
quidem sentire. aut suspicari se de
primo suo patitur: quȩ frĩs gaudia
putat:. Que gͦ hȩc. ⁊ horum similia
obseruat mens: sp̃ui scõ aperit in se
locum. Qui cum ingressus fuerit. &
illuminauerit eam᷑ semꝑ ibi iam¬
gna gaudia. semꝑ leticia. semꝑ cari¬
tas. patientia. longanimitas. boni¬
tas: & om̃s qui sunt fructꝰ sp̃s oriun¬
tus bonos facere. Ex fructib enim
arbor cognoscitur. Sunt autem n̾¬
nulli qui uidentur scło renunciasse.
& curam ñ adhibent ad munditiam
cordis. neq ut uicia & passiones re-¬
secent ex anima sua moresq cõpo¬
nantͥ sed hoc tantum student ut
uideant aliquos sc̃oꝵ patrum: ut
audientes ab eis aliqua uerba. nar
rent aliis & głentuꝵ se ab illo &
illo didicisse. Et sicubi forte uel au¬
diendo uel legendo parum aliqͥo

Expanded text:
nullum introeundi ad se diabolo nullum introeundi ad se diabolo aditum dereliquit: quae iracundiam cohibet, furorem reprimit, mendacium fugat, exsecratur invidiam, et non solum 127 non detrahere, sed nec male quidem sentire aut suspicari se de proximo suo patitur, quae fratris gaudia putat. Quae ergo haec et horum similia observat mens, Spiritui Sancto aperit in se locum, qui cum ingressus fuerit, et illuminaverit eam, semper ibi jam gaudia, semper laetitia, semper caritas, patientia, longanimitas, bonitas , et omnes qui sunt fructus Spiritus, oriuna fructus bonos facere . Ex fructibus enim arbor cognoscitur. Sunt autem nonnulli, qui videntur saeculo renuntiasse, et curam non habent ad munditiam cordis, neque ut vitia et passiones resecent ex anima sua, moresque componant: sed hoc tantum student ut videant aliquem sanctorum Patrum, et audiant ab eis aliqua verba, quae narrantes aliis glorientur se ab illo vel illo didicisse, et sicubi forte vel audiendo vel discendo parum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ones & põia çȩteraq scłi negotia dere¬
liquerit. nisi etiam ꝓpriis uiciis renun¬
ciauerit: & mutiles ac uanas abiecerit
uoluptates. hȩc enim sunt de quib
apłs dicit. Desideriauana & nociua:
que mergunt homines in interitũ:
Hoc ẽ gͦ uere renunciasse diabolo &
oꝑib eius. Diabolus enim ꝑalicuiꝰ
uicii occasionem & prauȩ uoluptatiᷤᷤ
tes ex dõ. Sigͦ sunt uicia in corde
nr̃o. cum uenerit princeps eoꝵ dia¬
bolus. quasi ꝓpͥo auctori dant lo¬
cum : & introducunt eum uelut
ad possessionem suam. Et inde est
qd̾ numquam iam huiusmodi cor¬
da pacem habere possunt. numquã
quietemꝰ sed semꝑ conturbantur.
semꝑ terrentur: & tunc uana lȩticia
nunc inutili tͥsticia deprimuntur
habent enim intra se habitatorem
pessimum: cui introeundi ad se locũ
ꝑ passiones suas & uicia fecerunt.
econtra uͦmens quȩ uere renuncia¬
uit mundo. hoc est quȩ abscidit &
amputauit a se omne uicium. &

Expanded text:
ones et praedia, ceteraque saeculi negotia dereones et praedia, ceteraque saeculi negotia dereliquerit, nisi etiam propriis vitiis renuntiaverit, et inutiles ac vanas abjecerit voluptates. Haec enim sunt de quibus Apostolus dicit: Desideria vana et nociva, quae mergunt hominem in interitum . Hoc est ergo renuntiasse diabolo et operibus ejus. Diabolus enim per alicujus vitii occasionem, et pravae voluntatis tes ex Deo sunt. Si ergo sunt vitia in corde nostro, cum venerit princeps eorum diabolus, quasi proprio auctori dant locum, et introducunt eum velut ad possessionem suam. Et inde est quod numquam hujusmodi corda pacem habere possunt, numquam quietem; sed semper conturbantur, semper tenentur, et nunc vana laetitia, nunc inutili tristitia deprimuntur: habent enim intra se habitatorem pessimum, cui introeundi ad se locum per passiones suas et vitia fecerunt. Econtra vero mens, quae vere renuntiavit mundo, hoc est, quae abscidit et amputavit a se omne vitium, et
Abbreviated transcription (Latin):
illis quib aliquid largiti sunt. Alia
uͦ est iactantie species: cum quis ad
summam uirtutumꝰ ꝑueniens. non
totum do. sed suis laborib ac studiis
deputat Et dum ab hominib głã
quęrit: ꝑdit eam quȩ a dđo est
Propt̃ qd̃ filioli omni genere fu¬
giamus iactantiȩ uicium: ne for¬
de incurramus eum lapsum quem
diabolus incurrit. Tunc prȩterea.
cordi nr̃o & cogitationib p̾cipua
adhibenda est diligentia.. Uuiii.¬
bseruandum namq est:
defigant. Ex huiꝰmodi enim radicib¬
ut nec orantibuᷤᷤ nobis cessent. neꝙ:
in conspectu cłi consistentib nobis p̾
ces pro salute nr̃a offerentib erubes¬
cant: sed rapiunt a nobis captiuam
mentem : & cum corpore stare uidea¬
mur in oratione. sensu & cogitatione
uagamur & abducimur ꝑ diuersa.
Si quis ergo est qui se p̾utat renun¬
ciasse mundo & oꝑib diaboli: non
sufficit in ore renunciasse: ut possessi¬

Expanded text:
illis, quibus aliquid largiti sunt. Alia illis, quibus aliquid largiti sunt. Alia vero 126 est jactantiae species, cum quis ad summam virtutem perveniens, non totum Deo, sed suis laboribus ac studiis deputat: et dum ab hominibus gloriam quaerit, perdit eam quae a Deo est. Propter quod, filioli, omni genere fugiamus jactantiae vitium, ne forte incurramus lapsum, quem diabolus incurrit. Tunc praeterea cordi nostro et cogitationibus praecipua adhibenda est diligentia. bservandum namque est, defigat. Ex hujusmodi enim radicibut nec orantibus nobis cessent, nec in conspectu Dei consistentibus nobis, et preces pro salute nostra offerentibus, erubescant; sed rapiant a nobis captivam mentem, et cum corpore stare videamur in oratione, sensu et cogitatione evagamur et abducimur per diversa. Si quis ergo est, qui se putat renuntiasse mundo et operibus diaboli, non sufficit in ore renuntiasse, ut possessi
Abbreviated transcription (Latin):
constringat. ut ne cellulas nrãs
pgredi audeamui. Uerum. tamen
quoniam putaris esse in nobis aliqͥd
er quo ꝑficere debeatis: hoc pͥmum
uobis indicandum est. ut hoc ip¬
sum qđ uenistis ad nos. & tantum
laborem uidendi nos suscepistis. ne
iactantie aliciius habeat ꝓspectũ:
ut ñ tam ꝓficere ad animi uirtutẽ
quam p̾ferre se & iactare. unus¬
quisq urm̃ uelit. ꝓ eo qd uiderit
eos qui apud alios ex auditu solo
cogniti uideantur. Graue est iac¬
tantiȩ uicium & ꝑiculosum nimis:
& qd̾ de ipso etiam perfectionis fa¬
stigio deiciat animas. Et ideo hoc
uos p̾mo omnium cauere uolo. Est
enim species mali huius duplex qͣ¬
dam. Non nullis enim accidit in
ipsis statim initus conuersionis suȩ
cum parum aliquid uel abstinen¬
tiȩ impenderint uel pecuniȩ in
pauꝑes erogauerint. & cum de eo
ita sentire debeant quasi qd impe¬
diret abiecerint : ita agunt & ita
sentiunt quasi eminentiores sint

Expanded text:
constringat, ut nec cellulas nostras constringat, ut nec cellulas nostras progredi audeamus. Verumtamen quoniam putatis esse in nobis aliquid, ex quo proficere debeatis, hoc primum vobis indicandum est, ut hoc ipsum quod venistis ad nos, et tantum laborem videndi nos, suscepistis, ne jactantiae alicujus habeat prospectum, ut non tam proficere ad animi virtutem, quam praeferre se et jactare unusquisque vestrum velit, pro eo quod viderit eos, qui apud alios ex auditu solo cogniti videantur. Grave est jactantiae vitium, et periculosum nimis, et quod de ipso etiam perfectionis fastigio dejiciat animas; et ideo hoc vos primo omnium cavere volo. Est autem species mali hujus duplex quaedam. Nonnullis enim accidit in ipsis statim initiis conversionis suae, cum parum aliquid vel abstinentiae impenderint, vel pecuniae in pauperes pie erogaverint; et cum de ea ita sentire debeant, quasi quod impediret abjecerint, ita agunt et ita sentiunt, quasi eminentiores sint
Abbreviated transcription (Latin):
tos & om̃s cum gaudio tamquam
notos ꝓpͥos suscepisset. Cumq respon¬
dissemus qd de iherosolimis ad cum
utilitatis & ꝓfectus anime nr̃e cau¬
sa uenerimus. ut ea que olim ad
auditum nr̃m fama ꝑtulerat. ipsi
nime oculis cerneremus: qm̃quidẽ
tenacius solent inherere memorie ea
admodum dulcissimi pueri laborem
uos tanti temerii suscepisse: cumm
chil ad hec dignum in nobis uidere
possitis homines enim sumus &¬
humiles et ęxigui: nichil habentes
in nobis uel qd̃ expeti tlebeat uel
mirari. Et tamen etiam si ẽẽt aliqͥd
in nobis scõm opinionem urãm:
in omnib eccłiis di recitantur. ut
exempla uitȩ hominib non de
longinquis ꝙ ꝑegrinis locis queran¬
tur : sed unusquisq apud se habe¬
at qd debeat imitari. Unde pluri¬
mum miror intentionem uR̃i la¬
boris ac studii: qd̾ ꝓfectus animȩ
ur̃ȩ causa tantas suꝑare regiones.
tantosq labores adire uoluistis:
cum nos eo usq pigritia desidiaq

Expanded text:
tos, et omni cum gaudio 125 tamquam tos, et omni cum gaudio 125 tamquam natos proprios suscepisset: cumque respondissemus quod de Jerosolymis ad eum utilitatis et profectus animae nostrae caussa venerimus, ut ea quae olim ad auditum nostrum fama pertulerat, ipsi nunc oculis cerneremus quoniam quidem tenacius solent inhaerere memoriae ea, inquit, admodum, dulcissimi filii, laborem vos tanti itineris suscepisse, cum nihil ad haec dignum in nobis videre possitis: homines enim sumus humiles et exigui, nihil habentes in nobis quod vel expeti debeat vel mirari. Et tamen etiamsi esset aliquid in nobis secundum opinionem vestram, in omnibus Dei Ecclesiis recitantur, ut exempla vitae hominibus, non de longinquis et peregrinis locis quaerantur, sed domi unusquisque et apud se habeat quod debeat imitari. Unde plurimum miror intentionem vestri laboris ac studii, quod profectus animae vestrae caussa tantas superare regiones, tantosque labores adire voluistis, cum nos eousque pigritia desidiaque
Abbreviated transcription (Latin):
de his nobis multa ꝑ doctrinam mysti¬
cam disseruit: benedicens tamen oleũ
dedit ei. Quo punctꝰ eger: omnem con¬
tinuo abundantiam fellis euomuit.
Et sanissimus redoitus: pedib suis ad
diuersorium rediit. Post hec iubet offi¬
ua erga nos humanitatis atq hospita.¬
litatis expleri: ꝙ corporis curam gerere.
Ipse uͦ sui negligens: nr̃i sollicitus erat.
Iam enim continuo usu & iugi consue¬
tudine. nec reciꝑe cibum insi in uespe¬
ram poterat: & hunc exiguum. Erat
autem adcenuati & aridi corporis pre
abstinentia. Capilli & barba quasi ex
languore nimio rara & tenins: utpote
quam nullus sufficiens cib nutriret:
nec aliquis letior infunderet humor
Obseruabat enim eciam tunc cum iam
nonagenariam ut supͣdiximus ageret
ȩtatem: ut nullum ꝑ ignem paratum¬
sumeret cibum. .uiii.¬
situr post hospitalitatis officia re¬
gressos ad se seoert nos iubet: & tunc
demum quidem. unde uel cur adue¬
nerimus inquirit : cum iam nos le¬

Expanded text:
de his nobis multa per doctrinam mystide his nobis multa per doctrinam mysticam disseruit, benedicens tamen oleum dedit ei, quo perunctus aeger omnem continuo abundantiam fellis evomuit, et sanissimus redditus, pedibus suis ad diversorium rediit. Post haec jubet officia erga nos humanitatis atque hospitalitatis expleri, et corporis curam geri: et ipse vero sui negligens, nostri sollicitus erat. Jam enim continuo usu et jugi consuetudine recipere cibum nisi in vespera poterat, et hunc exiguum: erat enim attenuatus, et aridi corporis, prae abstinentia: capilli ejus et barba quasi ex languore nimio rara et tenuis, utpote quam nullus sufficiens cibus enutriret, nec laetior aliquis humor infunderet. Observabat enim etiam tunc, cum jam nonagenariam, ut supra diximus, ageret aetatem, ut nullum per ignem paratsumeret cibum. gitur post hospitalitatis officia, regressus adsedere nos jubet, et tunc demum unde vel cur advenerimus, inquirit, cum jam nos lae
Abbreviated transcription (Latin):
meritis iudicabat. Sc̃s gͦ ioħes ut eũ
uidit: & quidem cum esset adolescen¬
tior cȩteris. digito ostendens eum. hic
inquit. diaconus est. Et cum adhuc
negare temptaret: app̃henoens eũ
manu sua. exosculatur & dicit. Noli
fili negare grãm dĩ. ne incurras pro
bono malum: pro humilitate mendatiũ.
Cauendum namq est omnimodis menda¬
tium. siue ꝓmalo siue etiam ꝓ bono pro¬
ferri uideatur: quia omne mendatium
ñ est a d̾o: sed sicut saluator dicit. amalo ẽ.
At ille his auditis quieuit: blandamq
eiꝰ correptionem ȩquanimit̾ tulit. Et cũ
orationem dño obtulissemus. post finem
unus ex fr̃ib nrĩs terciano tẏpo grauis¬
sime uerabatur : & rogabat hominẽ
di ut ab eo curaretur. Qui ait ad eum.
Rem tͥ necessariam cupis abicere. Ut
enim corpora nẏtro uel aliis huiusmodi
liniamentis abluuntur a sordib: ita ani¬
me a languorib aliisq huuismodi casti¬
gationib purificantur. Et postea. quã

Expanded text:
meritis judicabat. Sanctus ergo Joannes ut eum meritis judicabat. Sanctus ergo Joannes ut eum vidit, et quidem cum esset adolescentior ceteris, digito ostendens eum: Hic, inquit, diaconus est. Et cum adhuc negare tentaret, apprehendens eum manu sua osculatur, et dixit: Noli, fili, negare gratiam Dei, ne incurras pro bono malum, pro humilitate mendacium. Cavendum namque est omnimodis mendacium, sive pro malo, sive etiam pro bono proferri videatur; quia omne mendacium non est a Deo, sed sicut Salvator dicit, a malo est . At ille his auditis acquievit, blandamque ejus correptionem aequanimiter tulit: et cum orationem Domino obtulissemus, post finem unus ex fratribus nostris tertiano typo gravissime vexabatur, et rogabat hominem Dei, ut ab eo curaretur; qui ait ad eum: Rem tibi necessariam cupis abjicere; ut enim corpora nitro vel aliis hujusmodi lenimentis abluuntur a sordibus: ita animae languoribus, aliisque hujusmodi castigationibus purificantur. Et posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam:ex quo ꝑ triduum contingetis
eius gesta: que enarrare satis lon¬
gum est. Unde omissis his interim qͣ
auditu comꝑimus: ad ea quȩ oculis
nrĩs inspeximus. ueniamus.¬
eptem fuimꝰ simul
comitantes: qui ad eum uenimꝰ.
Cumq salutassemus eum. oĩq
nos leticia suscepisset: unumquemq
nr̃m gratifice alloquitur. Rogatus
est autem a nobis: ut orationem simul
ac benedictionem daret. Hic enim mos
aduenerint frs. statim ꝑ orationem
sibi inuicem federentur. Int̾rogabat
gͦ: si quis ex nobis eẽt clericus. Et ut
om̃s negauimus: respiciens ad singu¬
los. intellexit ẽẽ inter nos quendam
qui huius erat ordinis: sed latere cu¬
piebat. Erat enim dyaconus. Et hoc
pter unum solum qui ei fidꝰ erat:
ipsi itmeris comites ignorabant. Uisu¬
rus enim tales ac tantos uiros. humi¬
litatis gr̃a celare uoluit gradꝰ sui ho¬
norem: ut inferior haberetur in ordi¬
ne his quib se longe inferiorem esse

Expanded text:
ad eam. Ex quo per triduum contingens oad eam. Ex quo per triduum contingens oejus gesta quae enarrare longum est. Unde omissis his interim quae auditu comperimus, ad ea quae oculis nostris inspeximus, veniamus. Septem fuimus simul comitantes , qui ad eum venimus: cumque salutassemus eum, omnique nos laetitia suscepisset, unumquemque nostrum gratifice alloquitur, et rogatus est a nobis, ut orationem simul et benedictionem daret hic enim mos advenerint fratres, statim per orationem sibi invicem confoederentur. Interrogabat ergo, si quis in nobis esset clericus? Et ut omnes negavimus, respiciens ad singulos, intellexit esse inter nos quemdam, qui hujus erat ordinis, sed latere 124 cupiebat; erat enim diaconus: et hoc praeter unum solum qui ei fidus erat, etiam ipsi itineris comites ignorabant. Visurus enim tales ac tantos viros humilitatis gratia celare voluit gradus sui honorem, ut inferior inveniretur in ordine his, quibus se inferiorem esse
Abbreviated transcription (Latin):
de peccati ab eis in occulto fuisset
ad missum. secretius corripiens ar¬
guebat: & ad emenoationem ac pe¬
nitentiam ꝓuocabat. Nili quoq
fluminis siue abundantiã aquarũ:
siue penuriam futuram esse predi
plaga aliqͣ & correptio a dño im¬
mineret. similiterꝵ p̾monebat: &¬
siquid causȩ eẽt ꝓ qua introducere¬
tur castigatio. designabat. Sanita¬
ces quoq & curas corpoꝵ ita depos¬
centib conferebat: ut omnem ex
hoc iactantiam fugeret. Non enĩ
ꝑmittebat ad se incommodantes
bat: ex quo ꝑuncti sani fierent
a quacumq infirmitate deneren
enatoris
cuiusdam aliquando uror
et cecata est. Hec dep̾cabatu ui¬
rum suum: ut eam ꝑduceret ad
hominem di.Cui cum responderet
uir suus non ei esse moris uidendi
mulieres: rogabat ut indicaret ei
tantummꝰ imbecillitatis suȩ causã.
& dep̃caretur ut orationem face̾t
ꝓse. Cumq legationem ꝓtulisset ad eũ
uir eius: orans & benedicens oleum misit

Expanded text:
te peccati ab eis in occulto fuisset te peccati ab eis in occulto fuisset admissum, secretius corripiens arguebat, et ad emendationem ac poenitentiam provocabat. Nili quoque fluminis sive abundantiam aquarum, sive penuriam futuram esse praediplaga aliqua et correptio a Deo immineret, similiter praemonebat, et si quid caussae esset, pro qua introduceretur castigatio, designabat. Sanitates quoque et curas corporum, ita deposcentibus conferebat, ut omnem ex hoc jactantiam fugeret. Non enim permittebat ad se incommodantes bat, ex quo peruncti, sani fierent a quacumque infirmitate tenerentur. Senatoris cujusdam aliquando uxor excaecata est: haec deprecabatur virum suum, ut eam perduceret ad hominem Dei. Cui cum responderet vir suus, non ei esse moris videndi mulieres, rogat ut indicaret ei tantummodo imbecillitatis suae caussam, et deprecaretur ut orationem faceret pro se. Cumque legationem pertulisset ad eum vir ejus, orans et benedicens oleum, mittit
Abbreviated transcription (Latin):
uides me in somnis: & amplius
non requiras. Euigilans autem mu¬
lier indicauit uiro suo quȩ uide¬
rat. & quȩ audierat: sed & habitũ
uiri & uultum atq omĩa signa eiꝰ
exposuit. Suꝑ quȩ admiratus
uir eius. regressus ad hominem di
gras refert d̾o: & accepta ab eo be¬
nedictione ꝑrexit in pace. .iiii.¬
lio quoq tempore p̾positus
quidam militum uenit ad eũ:
cuius uxor grauida ab eo relicta e̾̃
in domo sua: atq illa ipsa die qua
ille ad beatum ioħem uenerat
partum edens periclitabatur. Tc̃
sanctꝰ homo dei. si scires inquit
donum di. & quia tͥ hodie natꝰ
est filius: ageres dño grãs. Sed
scito matrem pueri ꝑiclitatam.
Aderit tamen dñs: & inuenies eã
sanam. festina cͦ & redi: & inue¬
nes pucrum septem dierum : & uo¬
cabis nomen eius ioħem. hic nutriat᷑
in domo tua. absq ulla contamina¬
tione gentili: septem annis. Quib
ꝑactis:ꝰ trade eum monachis erudien
ta cordis eoꝵ indicabat. Et si quid for¬

Expanded text:
vidisti me in somnis, et amplius vidisti me in somnis, et amplius non requiras. Evigilans autem mulier, indicavit viro suo quae vidit, quaeque audierit, sed et habitum viri et vultum, atque omnia signa ejus exposuit. Super quo miratus vir ejus, regressus ad hominem Dei, gratias refert Deo; et accepta ab eo benedictione, perrexit in pace. Alio quoque tempore praepositus quidam militum venit ad eum, cujus uxor gravida, ab eo relicta est in domo sua. At illa ipsa die qua ille ad beatum Joannem venerat, partum edens, periclitabatur. Tunc sanctus homo Dei: Si scires, inquit, donum Dei, quia tibi hodie natus est filius, ageres Domino gratias. Sed scito matrem pueri periclitatam; aderit tamen Dominus, et invenies eam sanam: festina ergo, et redi, et invenies 123 puerum septem dierum, et vocabis nomen ejus Joannem: hic nutriatur in domo tua absque ulla contaminatione Gentili septem annis; quibus peractis, trade eum monachis erudiendta cordis eorum indicabat, et si quid for
Abbreviated transcription (Latin):
eius aspiciens senior. uade inquit
uidebit me conuͣx tua hac nocte.
Non tamen huc ueniet: sed in domo
sua atq in lecto suo manebit. Post hȩc¬
autem uerba absedit uir: ambiguita¬
tem responsi in pectore suo uersans.
Cumq hec etiam coniugi nunciasset:
simili nichilominus etiam mulieꝵ ser¬
monis incerto fatigabatur. Sed ubi sõ¬
ni tempꝰ aduenit. ad est homo di ꝑ ui¬
sum: & assistens mulieri. fides inquit
tua magna est omulier: & id̃o ueni
desiderio tuo satisfacere. S ed tamen
moneo te. ut non faciem corporal
seruorum dĩ desideres: sed ut gesta
& actus ꝑ spm̃ contempleris. S̾p̃s en
est qui inuificat: nam caro non ꝓdest
in corpore tuo pateris sanitatem.
Eris ergo ex hoc sana & tu & uir
tuus : & benedicetur omnis domus
ur̃a. Sed & uos memores estote bene¬
ficii a dõ uobis collatiꝰ & dimete do¬
minum semꝑ: nec amplius quam
stipendiis uestris debetur aliquid
requiratis. Sufficiat gͦ tͥ hoc qd̾

Expanded text:
ejus aspiciens senior: Vade, inquit, ejus aspiciens senior: Vade, inquit, videbit me conjux tua hac nocte; non tamen veniet huc, sed in domo sua, atque in lecto suo manebit. Post haec verba ascendit vir, ambiguitatem responsi in pectore suo versans. Cumque haec etiam conjugi nuntiasset, simili nihilominus etiam mulier sermonis incerto fatigabatur. Sed ubi somni tempus advenit, adest homo Dei per visum, et assistens mulieri: Fides, inquit, tua magna est, o mulier, et ideo veni desiderio tuo satisfacere: te tamen moneo, non ut faciem corporalem servorum Dei desideres, sed ut gesta et actus per spiritum contempleris. Spiritus enim est qui vivificat, nam caro non prodest in corpore tuo pateris sanitatem. Eris ergo ex hoc sana et tu, et vir tuus, et benedicetur omnis domus vestra. Sed et vos memores estote beneficii a Deo vobis collati, et timete Dominum semper, nec amplius quam stipendiis vestris debetur, aliquid requiratis. Sufficiat ergo tibi hoc, quod
Abbreviated transcription (Latin):
inquit securus Die enim qua dixi. &
hostem ꝓsternes & spolia capies: p̃dãq
reuocabis. Qd̾ cum fuisset impletum:
etiam apud augustum quia carus ei
acceptusq futurꝰ eẽt p̾dixit. Sed hȩc
apud illum ꝓphniȩ gr̾a ita habebatur:
ut magis hoc illoꝵ qui ꝑcunctabant᷑
quam suis meritis a scriberet. Dicebat
dum militem ꝑgens. uenit ad
eum: et obsecrare. eum &̧¬
pit ut ꝑmitteret etiam con¬
iugem suam uenire ad se. M ulta
namq eam dicebat ꝑtulisse ꝑicula:
ob hoc tantum ut faciem eius uide¬
ret. Tum ille negat sibi umquam
moris fuisse uidendi mulieres: & p̃¬
cipue ex quo in illius rupis se mona¬
sterio conclusisset. Cȩpit tribunus
ꝑsistere obsecrando: et confirmare
multa tristicia ꝑitura. Cumq iterũ
ac sepius eadem precaretur. & cau¬
sam mortis cum suȩ conugis confir¬
maret futurum. atq inde interitũ
unde salutem sperauerat accepturã:
tam fidem quam importunitatem

Expanded text:
inquit, securus, die enim qua dixi, et inquit, securus, die enim qua dixi, et hostem prostrabis, et spolia capies, praedamque revocabis. Quod cum fuisset impletum, etiam apud Augustum, quia carus ei acceptusque futurus esset, praedixit. Sed haec apud illum prophetiae gratia ita habebatur, ut magis hoc illorum qui percontabantur, quam suis meritis adscriberet. Dicebat dum militem pergens, venit ad eum, et obsecrare eum coepit, ut permitteret conjugem suam venire ad se, multa namque eam dicebat pertulisse pericula ob hoc tantum, ut faciem ejus videret. Tunc ille negat sibi umquam moris fuisse videndi mulieres, et praecipue, ex quo in illius rupis se monasterio conclusisset. Tribunus persistit obsecrando, et confirmare multa tristitia peritura. Cumque iterum ac saepius eadem precaretur, et caussam 122 mortis eum suae conjugis confirmaret futurum, atque inde interitum, unde salutem speraverat, accepturam: tam fidem quam importunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
paululum requiescerent. Ipse intrinsec
noctib a colloquiis di & oiatione cessa¬
bat : diuinum illud & qd̾ suꝑ omnem
mentem est. tota mentis puritate con¬
sectans. Q uantum enim se ab humani
curis & collo quiis sequestrabat: tan¬
tum illi uicinior & ꝓpinquior ds erat.
Intanta deniq mentis sinceritate ꝓ¬
tiȩ grãm contulit᷑ ita ut non tantum
ciuib & ꝓuincialib suis si forte ꝑcunc̾¬
tarentur futura p̃dicebat sed & imꝑa¬
tori cheodosio uel quos belli ęxitus habi¬
turus esset. uel quib modis uictoriam
caꝑet de tyrannis. sed & qd̃ irruptiones
passurꝰ eẽt gentium barbararum sepe
p̃dicit.
uodam etiam tempore cum gens
echsopum romanum limitem cir
ret. & strages plurimas nr̃oꝵ dedisset
p̃oamq durisset᷑ uenienti ad se duci¬
romano & metuenti confligere cum
eis qd̃ exiguus erat ei numerus militũ.
& hostilis contra se innumera multi¬
tudo: statutum designans diem. ꝑge

Expanded text:
paululum requiescerent, ipse vero intrinsecus paululum requiescerent, ipse vero intrinsecus noctibus a colloquiis Dei et oratione cessabat: divinum illud, et quod super omnem mentem est, tota mentis puritate consectans. Quanto enim se ab humanis curis et colloquiis sequestrabat, tanto illi vicinior et propinquior Deus erat. In tanta denique 121 mentis sinceritate ptiae gratiam contulit: ita ut non tantum civibus et provincialibus suis, si forte percontarentur, futura praediceret, sed et Imperatori Theodosio, vel quos belli exitus habiturus esset, vel quibus modis victoriam caperet de tyrannis, sed et quot irruptiones passurus esset gentium barbararum, saepe praedixit. Quodam etiam tempore , cum gens Aethiopum Romanum militem circret, et strages plurimas nostrorum dedisset, praedamque duxisset, venienti ad se Romano duci, et metuenti confligere cum eis, quod exiguus ei erat militum numerus, et hostis contra se innumera multitudo, Joannes statutum designans diem: Perge,
Abbreviated transcription (Latin):
GANOUAM
uere fundamentũ
nr̃i oꝑis ad exemplũ
bonorum omnium su¬
mamus ioħem: qui uere
etiam solus satis suꝑq
sufficiat. religiosas & dõ
deuotas mentes ad uirtu¬
tum culmen erigere: & ad
ꝑfectionis fastigia concitare:
Hunc enim uidĩmus in thebar¬
dis partib in heremo quȩ ad¬
iacet ciuitati l cõ: in rupe qua¬
dam montis ardui commanen¬
tem. Ascensus autem ad eum
difficilis est: aditus monasterii eiꝰ
obstructus & claususrita ut ã qua¬
dragesimo ȩtatis suȩ anno usq ad
nonagesimum quem tunc gerebat
cum eum uidimus. monasterrum
eius nullus intrauerit. Aduemientib
uͦ ꝑ fenestram se uidendum p̾bebat:
& inde eis uel uerbum di ad edifica¬
tionem. uel si qua fuissent conso¬
lationis responsa reddebat. Mulie¬
rum tamen illuc nulla nec ad
conspectum quidem eius accessit.
sed & uiri raro: & certis quibq tẽ¬
porib. Cellulam sane hospitalem
extrinsecus fieri ꝑmisit: in qua ad¬
uenientes de longinquis regionib¬

Expanded text:
amquam vere fundamentum nostri Operis ad exemplum bonorum omnium sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia concitare. Hunc enim vidimus in Thebaidis partibus in eremo, quae adjacet civitati Lyco, in rupe quadam montis ardui commanentem. Ascensus ad eum difficilis, aditus monasterii ejus obstructus et clausus, ita ut a quadragesimo aetatis suae anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat, cum eum vidimus, monasterium ejus nullus intraverit. Advenientibus vero per fenestram se videndum praebebat, et inde eis, vel verbum Dei ad aedificationem, vel, si qua fuisset consolatio, responsa reddebat. Mulierum tamen illuc nulla, nec ad conspectum quidem ejus accessit, sed et viri raro, et certis quibusque temporibus. Cellam sane hospitalem extrinsecus fieri permisit, in qua adventantes e longinquis regionibu
Abbreviated transcription (Latin):
ipse prior que alios facere doces.
Cumq huiusmodi increpationi¬
b uteretur aduersus semetipsũ.
ꝙ intellexisset se miserabuiteꝵ
supplantatum: uale dicens fr̃ib.
continuo se cursu rapidissimo
in heremum dedit. & ad speluncã
de qua discesserat rediit: ꝑster¬
nens se in oratione dño &. dicen.
Nisi dñs adiuuisset me: ꝑaulo¬
minus habitasset in inferno aĩa

Expanded text:
ipse prior, quae facere alios doces. ipse prior, quae facere alios doces. Cumque hujusmodi increpationibus uteretur adversus semetipsum, et intellexisset se miserabiliter supplantatum, valedicens fratribus, continuo se rapidissimo cursu in eremum dedit. et ad speluncam de qua discesserat rediit: prosternens se Domino in oratione, dicens: Nisi Dominus adjuvisset me, paulominus habitasset in infe
Abbreviated transcription (Latin):
frm quorumdam cellulam: tende¬
bat illuc ut apud eos requiesceret.
Quem ubi adeẽ senserunt serui
dĩ. continuo ꝓcurrunt obuiam: a.
uelut angelum dei excipientes
adorant. Pedes lauant. & ad mra¬
tionem inuitantꝰ mensam ponun :
na complent caritatis officia.
uerum ubi refectus est. & pau.¬
lulum requieuit. ex more quasi
ab eruditissimo & opinatissimo
patre cȩperunt uerbum edifica¬
tionis expetere. ac monita salu
ꝙ quomodo quis diaboli laque¬
os possit effugere: aut si qͣndo
turpes ꝓpiecerit animo cogita¬
tiones. E eͣpelli possint & abici.
Tum ille ut compulsus est mo-¬
nita frib dare. & salutis eos uiã
docere. ac de insidis demonum
quas seruis di intendunt. fucere
sermonem: illos quidem plene &
sufficienter edocuit. sibi uero ipsi
stimulos compunctionis incendrt:
& in semecipsum regressus ait.
Quomodo ego alios moneo: &
ipse decipior:Aut quomodo ego¬
alios corrigo: qui me ipsum non
emendo: Age ergo miser: facito

Expanded text:
fratrum quorundam cellulam, tendefratrum quorundam cellulam, tendebat illuc, ut apud eos requiesceret: quem ubi adesse senserunt servi Dei, continuo procurrunt inobviam, et velut Angelum Dei excipientes adorant, pedes lavant, ad orationem invitant, mensam ponunt, mandatum complent caritatis 135 officia. Verum ubi refectus est, et paululum requievit, ex more quasi ab eruditissimo et opinatissimo patre coeperunt verbum aedificationis expetere, ac monita salute eum, quomodo quis diaboli laqueos possit effugere, aut si quando turpes injecerit animo cogitationes, quomodo depelli possint et abjici. Tum ille, ut compulsus est monita fratribus dare, et salutis eos viam docere, ac de insidiis daemonum quas servis Dei intendunt facere sermonem, illos quidem plene et sufficienter edocuit, sibi vero ipsi stimulos compunctionis incendit, et in semetipsum regressus ait: Quomodo ego alios moneo, et ipse decipior? aut quomodo alios corrigo, qui meipsum non emendo? Age ergo, miser, facito
Abbreviated transcription (Latin):
psallendi & orandi officia. Sed stabat
uagus oculis : & mente captiuus. Cũq
solito ingressus aduesperam requireret
cibum: panem quidem iuuẽnit super
mensam: sed sordidissimum atq a¬
ridissimum. & quasi amurib uel
canib undiq corrosum. Cum ille ut
uidit ingemuit. & lacrimas fudit:
sed non ita ex corde. nec ita uberes que
possent fiammam tanti ignis extin¬
guere. U erumtamen sumpsit cibũ:
sedneq quantum uol ba. ne
quantum solebat: cum interim co¬
gitationes eum tanquam cohors
harbarica undiq circumuauant.
et ex omni parte in eum tela iacu¬
lanturł ac uictum captuumq
cum ad scłm retrahunt. Exurgens
gͦ cepit iteragere noctu ꝑ here¬
mum : & tendere ad ciuitatem. Sed
ubi dies factus est: ciuitas quidem
adhuc longe aberat. Ipse uero
cum rapidissimo estu coqueretur.
& fatigaretur in heremo᷑ undiq
uersus considerare oculis cepit: q
quęrere sicubi eẽt inuicino mo¬
nasterium. Et cum conspetisset

Expanded text:
psallendi et orandi officia, sed stabat psallendi et orandi officia, sed stabat vagus oculis, et mente captivus. Cumque solito ingressus ad vesperam requireret cibum, panem quidem invenit super mensam, sed sordidissimum ac aridissimum, et quasi a muribus vel canibus undique corrosum. Tunc ille ut hoc vidit, ingemuit, et lacrymas fudit, sed non ita ex corde, nec ita uberes, quae possent flammam tanti ignis extinguere. Verumtamen sumit cibum, sed neque quantum volebat, neque qualem solebat: cum interim cogitationes eum tanquam cohors barbarica undique circumvallant, et omni ex parte in eum tela jaculantur, ac vinctum captivumque eum ad saeculum retrahunt. Exsurgens ergo, coepit iter agere noctu per eremum, et tendere ad civitatem: sed ubi dies facta est, civitas quidem longe adhuc aberat. Ipse vero cum rapidissimo aestu coqueretur, et fatigaretur in eremo, undique versus, considerare oculis coepit et requirere, sicubi esset in vicino monasterium: et cum conspexisset
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥsisset ad uesperam: ingressus locum
cum in quo refici consueuerat. inuẽ¬
Er quo refectus. ichil de corum quȩ
in corde suo uersabantur emendatio¬
ne curauit: neq immutationis suȩ
damna ꝑsensit: sed sꝑnentem minima.
paulatim se casurum non indellexit.
Interea cum graui iam lib idinis in.¬
cendio stimularetur. &. inflaminatꝰ
solita ymnorum & orationũ ministe¬
ria ex more ꝑsoluit. Atq ingrestul ut
cibum sumeretꝰ panem quidem inue¬
nit mense suꝑpositum: sed aliquan¬
tulum sordidiorem. Admiratus est:¬
& tristis effectꝰ. Intellexit enim : qd̾
ipsum respiceret hoc genus monstri.
Tamen cibo sumpto refectus est. Die
tercia: triplicatis urgeri cȩpit stimu¬
lis. Occupauerant enim eum cogita¬
tiones eius: quasi iam p̃sentis secumq
positȩ ac secum accumbentis imago
mulieris. Quam & cempleti sibi ui¬
debatur: & ad turpes habere ꝓstratã.
ꝓcessit tamen & sequenti die:ad solita

Expanded text:
requisisset ad vesperam, ingressus locum requisisset ad vesperam, ingressus locum eum, in quo refici 134 consueverat, inveex quo refectus, nihil de eorum quae in corde suo versabantur, emendatione curavit, neque immutationis suae damna persensit, sed spernentem se minima, paulatim casurum non intellexit. Interea, cum gravi jam libidinis incendio stimularetur, et inflammatus solita hymnorum et orationum ministeria ex more persolvit, atque ingressus, ut cibum sumeret, panem quidem invenit mensae superpositum, sed aliquantulo sordidiorem. Admiratus est, et tristis effectus: intellexit enim, quod ipsum respiceret hoc genus monstri: tamen cibo sumto refectus est. Post diem tertium triplicatis urgeri stimulis coepit: occupaverat enim cogitationes ejus quasi jam praesentis et secum positae, secumque accumbentis imago mulieris, quam et complecti sibi videbatur, et ad turpes usus habere substratam. Processit tamen et sequenti die ad solita