comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dedinauerunt. simulinutiles
factisunt. non est qui faciat
bonum non est usque adunum:
Quare : quia filu hominum esse
uolluerunt : Vt autem eos abhis
iniquitatib: toller& redimer&
curar& sanar& mutir& filios
hominum : dediteis potestictẽ
filios dĩfieri: quidergo mirum :
Omnis enim homo mendax. acce¬
dituob gratia đi dedit uob̃ potes¬
tu tem filios dĩfieri: auditeuo¬
cempatris dicentes ego dixi dũ
estis & filũ altissimi omnes: qõi
homines : fili hominẽs si non filũ
altissimi mendaces quia omnis
homomendax: si filũdi sigratia
saluatoris redempto si praecio¬
sosanguine conparati siaqua& spu
renati si adhereditatem caelorũ
praedistinati : utique filũ di: ergo
iam diĩ quid ad te uult mendacũ :
unicus patridi homo: eccetulon¬
geado homo : & ds̃ sursum longe
ab homine. Inmedio seposuitd s :
& sialiquid egbinus mites tenec¬
mus Indeclincbilem confessio¬
nem diligamus legemdi: uteua-¬

Expanded text:
declinaverunt, simul inutiles declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Quare? Quia filii hominum esse voluerunt. Ut autem eos ab his iniquitatibus tolleret, redimeret, curaret, sanaret, mutaret filios hominum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid ergo mirum? Homnis enim homo mendax. Accedit vobis gratia Dei, dedit vobis potestatem filios Dei fieri. Audite vocem Patris mei dicentis, Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes . Quoniam homines filii hominum, si non filii Altissimi, mendaces; quia omnis homo mendax. Si filii Dei, si gratia Salvatoris redempti, si pretioso sanguine comparati, si aqua et Spiritu renati, si ad haereditatem coelorum praedestinati, utique filii Dei. Ergo jam dii. Quid ad te vult mendacium? unicus Patris, Deus homo. Ecce tu longe a Deo homo, et Deus sursum longe ab homine: in medio se posuit Deus hoet si aliquid egimus, mites, teneamus indeclinabilem confessionem. Diligamus legem Dei, ut eva
Abbreviated transcription (Latin):
delegẽ ꝓferens & urgenste
delege. contra legem. In lege enim
scriptum est. falsum testimoniũ
nedicas : & inlege scriptum est.
omnis homo mendax: Respice
adillum quod paulo ante commo-¬
nui. quando mitem hominem
uerbis quib: potui : terminaui :
mitis est cũinominib: quae bene
facit non plac& nisids In omni¬
bus quaemale patitur non displi-
c&ds hoc ergo eiresponde. quidi¬
cit mentire : quia scriptum est
omnis homomendax. Nonmen¬
tior quia scriptum est os quod
mentitur occidit animani:
Nonmentior quia scriptumest
ꝑdesom̃s quilocuntur mendaciũ:
Nonmentior qui ascriptũ est.
falsum testimoniũ nondicis: ur¬
gueat lic& praessuris carnem
meam : cui displiceo inueritate:
audio dñm meum nolitetime¬
reeos qui corpus decidunt: quo
modo ergo omnis homo men¬
dax: anforte nones homo res¬
pondecito &uerum & homo
nonsum: nemendax sim: uid&e
enim ds de caelo ꝓs pexit su ꝑ filios
hominum ut uiderit si est intel
legens requirens dm̃ : omnes

Expanded text:
de Lege proferens, urgens te de Lege proferens, urgens te de Lege contra Legem. In Lege enim scriptum est, Falsum Testimonium ne dicas : et in Lege scriptum est, Omnis homo mendax. Respice ad illud quod paulo ante commonui, quando mitem hominem verbis quibus potui, terminavi. Mitis est, cui in omnibus quae bene facit, non placet nisi Deus; in omnibus quae male patitur, non displicet Deus. Hoc ergo ei responde, qui dicit, Mentire, quia scriptum est, Omnis homo mendax: Non mentior, quia scriptum est, Os quod mentitur, occidit animam. Non mentior, quia scriptum est, Perdes omnes qui loquuntur mendacium . Non mentior, quia scriptum est, Falsum testimonium non dices. Urgeat licet pressuris carnem meam cui displiceo in veritate: audio Dominum meum, Nolite timere eos qui corpus occidunt . modo ergo omnis homo mendax? An forte non es homo? Responde cito, et verum, Et homo non sim, ne mendax sim. Videte enim: Deus de coelo prospexit super filios hominum, ut videretet requirens Deum. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sedmenðum est: &illeut &¬
cus&: omnis homomendax : & tu
contra:frater : os quod mentitur
occidit animam: Attende non
est leue quod audisti os quodmen¬
titur cccidit animam: quid mihi
facit inimicus iste potens quid me
praemit. quia miseraris me : &mi-¬
sericordiam pones inme & nonuis
me esse in malo. cumuellis me esse
malũ : quid mihi facit : praemit :
quid praemit : çarnem carnem:
corpus dicistu praemit : dicoego
perimit: quanto mitius mecum
agit ille quam ego simentitus
fuero : ille occidit carnem meam
ego occido animam meam: Iratus
potens occidit corpus : Os quod
mentitur occidit animam : cor¬
pus occidit. moriturũ erat & si
non occider&ur: animam uero
quam non occidit iniquitas in&
num excipit ueritas. Serua
ergo quod seruare potes. pereat
quod quando ꝓ quae periturum
est : Respondidisti & tamen om̃is
homomendax: Non soluisti res¬
pondeilli & ad hoc neuideatur
sibi aliquid dixisse ad suadendum
mendacium. testimonium

Expanded text:
Sed mendacium est. Et ille, ut eSed mendacium est. Et ille, ut excuset, Omnis homo mendax. Et tu contra, frater, Os quod mentitur, occidit animam . Attende, non est leve quod audisti, Os quod mentitur, occidit animam. Quid mihi facit inimicus iste potens, qui me premit, quia miseraris me, et miseret conditionis in me, et non vis me esse in malo; cum velis me esse malum? Quid mihi facit potens iste? Quid premit? Carnem. Corpus, dicis tu, premit: dico ego, perimit. Quanto mitius mecum agit ille, quam ego si mentitus fuero? Ille occidit carnem meam: ego occido animam meam. Iratus potens occidit corpus: Os quod mentitur, occidit animam. Corpus occidit; moriturum erat, etsi non occideretur: animam vero quam non occidit iniquitas, in aeternum excipit veritas. Serva ergo quod servare potes: pereat quod quandoque periturum est. Respondisti; et tamen Omnis homo mendax non solvisti. Responde illi et ad hoc, ne videatur sibi aliquid dixisse ad suadendum mendacium, testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
sdem pedem tuum: forte &iste
amicustuus quia uid& te
dere. quod putat te debere fa-¬
cere: fac quid dic quid hoc quod
uult ille sed mendũ est falsumest :
Non legisti omnis homomendax:
Iamiste scandalum est: amicus
est. quid facturuses: Oculus
est. manus est. amputa &ꝓice
abste: quid est amputa & ꝓice
abste : Noli consentire. hos sig¬
nificat amputa & ꝓice abste:
noli consentire: membra enim
nr̃a incorporenro consensione
faciunt unitatem. consensione
uiuunt. consensione inuicem
conectuntur : ubi dissensio ibimorb:
aut uulnus est: ergo membrum
tuũ est. diligeseum. sed scandali¬
zat te. amputaeum & ꝓiceabste
noli consentire auerte e illum
ab auribustuis. forte correctus
quod dico amputarus & abiectu¬
rus & eo fortasse correpturus.
quomodo facturus es responde
delege: uoluit suaderemenda¬
cium. Ille enim ait dic : & forte
non ausus est dicere dicmendũ
sed sic dic quoduult: tudicis

Expanded text:
dem pedem tuum . Forte et iste dem pedem tuum . Forte et iste amicus tuus, quia videt te dere, quod putat te debere facere. Fac quod dicit. Quid? Hoc quod vult ille. Sed mendacium est, falsum est. Non legisti, Omnis homo mendax ? Jam iste scandalum est. Amicus est, quid facturus es? Oculus est, manus est: Amputa, et projice abs te. Quid est, Amputa, et projice abs te? Noli consentire. Hoc significat, Amputa, et projice abs te, noli consentire. Membra enim nostra in corpore nostro consensione faciunt unitatem, consensione vivunt, consensione invicem connectuntur. Ubi dissensio, ibi morbus aut vulnus est. Ergo membrum tuum est: diliges eum. Sed scandalizat te; Amputa eum, et projice abs te. Noli consentire; averte illum ab auribus tuis, forte correctus quod dico, amputaturus, et abjecturus, et eo fortasse correcturus? Quomodo facturus es, responde. De Lege voluit suadere mendacium. Ille enim ait, Dic. Et forte non ausus est dicere, Dic mendacium: sed sic, Dic quod vult. Tu dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
tendet caritas uestra. fit
hoc plerum que non mali¬
uolentia sed ꝑuersa beniuolen-¬
tia: uid& enim te amicus tuus
quitediligit. uicissimꝰ queatẽ
diligitur patertuus. filius tuus.
conuetua. uid&te in malo&
uult te facere malum: quidest
ud& te inmalo: uid& te inali¬
qua praessura. Praessurã ipsam
ꝓpter iusti tucm fonsitam pa-¬
teris. ideo pateris praessuram.
quia nonuis dicere falsum testi¬
moniũ uerbi gratia dixerim
abundant exempla quia uaemũ¬
do abscandalis: ec ceuerbigra.¬
tia potens aliquis quęrit a te
ꝓpter predam suam ꝓpterra¬
pinam suam ministerium falsi
testimonĩ. negastũ negas fal¬
sum : neneges uerum: nemul¬
tis immorer ille irascitur. po¬
tens est. praemit : accedit ami-¬
cus qui non uult te esse in praes¬
sura: Non uult esse in malo:
Rogote fac quod tibi dicitur
quid magnũ est: ĩam for te quo¬
modo & satanas dño. scriptũ
est d&e. quia angelis suis man¬
dauit d&e. ne offendas ad lapi¬

Expanded text:
intendat Charitas vestra: fit intendat Charitas vestra: fit hoc plerumque, non malevolentia, sed perversa benevolentia. Videt enim te amicus tuus, qui te diligit, vicissimque a te diligitur, pater tuus, frater tuus, filius tuus, conjux tua, videt te in malo, et vult te facere malum. Quid est, videt te in malo? Videt te in aliqua pressura. Pressuram ipsam propter justitiam forsitan pateris: ideo pateris pressuram, quia non vis dicere falsum testimonium. Verbi gratia dixerim. Abundant exempla, quia Vae mundo ab scandalis. Ecce, verbi gratia, potens aliquis quaerit a te, propter praedam suam, propter rapinam suam, ministerium falsi testimonii. Negas tu: negas falsum, ne neges verum. Ne multis immorer, ille irascitur, potens est, premit. Accedit amicus, qui non vult te esse in pressura, non vult te esse in malo: Rogo te, fac quod tibi dicitur; quid magnum est? Jam forte quomodo et satanas Domino, Scriptum est de te, quia Angelis suis mandavit de te, ne offendas ad lapi
Abbreviated transcription (Latin):
est sedsi oculus tuus scandalizat
tesimanustua scandali z at te.
si pectus tuus scandalizat te:
modo audisti euangelium am¬
putic ꝓice abste: quis quis tibica¬
rus est. quis quis ꝓmagno hab&ur
ate. tamdium agnus sit. tamdiu
lectum membrum tuum sit
quam diu coeperit scandalizaro
Idest mali aliquid suadere audi¬
tequia hoc est scandalum cons¬
tituimus exemplum de iob&
uxore eius sedibi non est nomi¬
natum scandalum: audieuan¬
gelium dñs cum depassionem
suã praedicar& pecrur coepit
illi suadere nepater&ur Redi
rago scetasnas scandalum mihi
es: prorsus docus tedñs quitibi
uiuendi exemplum praebuit.
& quid sit scandalum & quomo¬
do cauectur scandalum: cuidixe¬
rat paulo ante: Beatuses symon
bariona ostẽderat illum mem¬
brum suum esse : atubi coepit
scandicloesse. praecidit men:¬
brum. refecit membrũ repo¬
suit membrum : scandalum
ergo tibi le eriti qui tibimalea
aliquid suadere coeperit &m

Expanded text:
est. Sed si oculus tuus scandalizat est. Sed si oculus tuus scandalizat te, si manus tua scandalizat te, si pes tuus scandalizat te, modo audisti Evangelium, amputa, projice abs te. Quisquis tibi charus est, quisquis tibi pro magno habetur a te, tamdiu magnus sit, tamdiu dilectum membrum tuum sit, quamdiu non coeperit scandalizare, id est, mali aliquid suadere. Audite quia hoc est scandalum. Constituimus exemplum de Job et uxore ejus: sed ibi non est nominatum scandalum. Audi Evangelium: Dominus cum de passione sua praedicaret, Petrus coepit illi suadere ne pateretur. Redi retro, satanas, scandalum mihi es. Prorsus docuit te Dominus, qui tibi vivendi exemplum praebuit, et quid sit scandalum, et quomodo caveatur scandalum. Cui dixerat paulo ante, Beatus es, Simon Bar-Jona , ostenderat illum membrum suum esse. At ubi coepit scandalum esse, praecidit membrum: refecit membrum, reposuit membrum. Scandalum ergo tibi ille erit, qui tibi mali aliquid suadere coeperit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nisids: quic quid mali pateris non
tibidis pliceatdĩ quiplura hoe fac¬
& uiues: nonte absorbunt dies
maligni: euades quod dictum est:
Vaemundo abscandalis: cuimundo
enim uae abscandalis : nisi dequo
dictum est. & mundus eum non
cognouit: Non illi mundo de quo
dictum est ds erat inxp̃o mundũ
reconcilians sibimundus malus.
mundus bonus: mundus malus
omnes inmundo mali : & mundus
bonus omnes inmundoboni. sicũ
arbores plaena est fructu. alter
dicit: plena est foliis : & quidicit
plena est fructu uerum dicit & qui
dicit plenaest foliis uerum dicit:
nec plenitudo fdiorum abstulit
fructib: locum nec plenitudo fruc:¬
tuum turbam &xpulit filiorum:
utroque plena est sed aliud quae¬
rit uentus. aliud cultor colligit ::
sicergo cum audis uaemundo abs
scandalis noli terrers dilige legem
cu̾rrit uxor nescio quid m aliper¬
suadens diliges eamisicut opor¬
te diligiuxorem membrumtuũ

Expanded text:
nisi Deus: quidquid mali pateris, non nisi Deus: quidquid mali pateris, non tibi displiceat Deus. Quid plura? Hoc fact vives. Non te absorbebunt dies maligni; evades quod dictum est, Vae mundo ab scandalis. Cui mundo enim Vae ab scandalis, nisi de quo dictum est, Et mundus eum non cognovit ? Non illi mundo, de quo dictum est, Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Mundus malus, mundus bonus: mundus malus, omnes in mundo mali; et mundus bonus, omnes in mundo boni. Sicut Arbor est, plena est fructu. Alter dicit, Plena est foliis. Et qui dicit, Plena est fructu, verum dicit: et qui dicit, Plena est foliis, verum dicit. Nec plenitudo foliorum abstulit fructui locum, nec plenitudo fructuum turbam expulit foliorum. Utroque plena est: sed aliud quaerit ventus, aliud cultor colligit. Sic ergo, cum audis, Vae mundo ab scandalis, noli terreri; dilige legem currit uxor, nescio quid mali persuadens. Diligis eam, sicut oportet diligi uxorem: membrum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
sui qui sint mites. locuta es
inquid tam quam una ex in-¬
sipientib mulierib sibona ꝑcqi¬
mus demanudm̃i. mala non susti
sint mites definiamus eos uerbis
si possumus: mitessunt : quib: in
quȩ bene faciunt: non placent :¬
nisi ds̃ inom̃ib quȩ mala patiun¬
tur non displicet ds̃: Fia fr̃s ad ten¬
dite adhanc regulam. adhanc
normam. ex tendamus nos ad
illam queramus adño incremen¬
tum. ut inpleamus illam : quid
enim ꝓdiest quia plantamus &
rigamus nisids̃ incrementum
dederit: neque quiplantat est ali-¬
quid neque quiregat. sed quuncre¬
mentum datđs: audiquis uis mi¬
tes esse : quiuis mitigare adieb:
malignis. quidiligis legem dĩ
ut non sit intescandalum & sit
tibi paxmulta ut possȩdeas ter¬
ram & delecteris multi tudine
pacis: audi quiuis mitis eẽ: quic¬
quidbonifacis. non tibi placȩces:
ds enim suꝑbis resistit humilib
autem dãtgratiam : ergo quic¬
quid bonifacis non tibi placeat

Expanded text:
sui, qui sint mites. Locuta es, sui, qui sint mites. Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinsint mites: definiamus eos verbis, si possumus. Mites sunt, quibus in quae bene faciunt, non placet nisi Deus; in omnibus quae mala patiuntur, non displicet Deus. Eia, fratres, attendite ad hanc regulam, ad hanc normam; extendamus nos ad illam, quaeramus incrementum, ut impleamus illam. Quid enim prodest, quia plantamus et rigamus, nisi Deus incrementum dederit? Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Audi, qui vis mitis esse, qui vis mitigari a diebus malignis, qui diligis legem Dei; ut non sit in te scandalum, et sit tibi pax multa, ut possideas terram, et delecteris in multitudine pacis: audi, qui vis mitis esse. Quidquid boni facis, non tibi placeas. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Ergo quidquid boni facis, non tibi placeat
Abbreviated transcription (Latin):
laudabatdm̃ & praessura illa
non illiẽrat scandalum ubi
ergo scandalum: quando ac.¬
cessit euã &ait: Dic aliquid
indm̃ & monere: omnib: quip¬
pe ablatis adiabolo &ercitato
eua seruata est non ad consolatio¬
nem sed ad temptationem: ec ce
ubiscandalum: &x aggerauit mi-¬
&iamsuas cumillius & coepit
persuadere blasphemiam
Ille autem quierat mitis. quia
ds exlegesua docuerateum.
&mitigauerat adieb: malignis
paxmultaerat incorde eius
diligentilegem di & non
erat inscandalum. Illa scanda¬
lumerat. sed illi nonerit:
Denique uide mitem uide eru¬
ditum lege di. legedi dico a&na:
Nam lex illa intabulis data iu¬
deis nondum erat temporib
iobsedmanebat apud dm̃ lex
&erna in cordib piorum.
undeilla descripta est quȩ
populo dataest: quia ergo
mitigatus erat legedi adie¬
bus malignis & pax eimulta
erat diligentib legem dĩ :¬
Videquam sit mitis quidres¬
pond&: hic disce qͥuod ꝓpo¬

Expanded text:
laudabat Deum, et pressura illa laudabat Deum, et pressura illa non illi erat scandalum. Ubi ergo scandalum? Quando accessit ei uxor, et ait, Dic aliquid in Deum, et morere. Omnibus quippe ablatis a diabolo, exercitato Eva servata est, non ad consolationem, sed ad tentationem viri. Ecce ubi scandalum. Exaggeravit miiam suas cum illius, et coepit persuadere blasphemiam. Illi autem, qui erat mitis, quia Deus ex lege sua docuerat eum, et mitigaverat a diebus malignis, pax multa erat in corde ejus diligentis legem Dei, et non erat illi scandalum. Illa scandalum erat, sed illi non erat. Denique vide mitem, vide eruditum in lege Dei, lege Dei dico aeterna. Nam lex illa in tabulis data Judaeis nondum erat temporibus Job, sed manebat adhuc lex aeterna in cordibus piorum, unde illa descripta est quae populo data est. Quia ergo mitigatus erat lege Dei a diebus malignis, et pax ei multa erat diligenti legem Dei, vide quam sit mitis, quid respondet. Hic disce quod propo
Abbreviated transcription (Latin):
praessura. non est hocscandalum.
quia praessura urgu&ur: praessu-¬
ra & martyres praessi sed non
oppraessi: scandalum caue: Non
ualde praessuram: pressura
praemit tẽ: scandiclũ oppri¬
mit tẽ: quidergo inter est in¬
ter prȩssuram & scandalũ: in prȩs¬
suraꝓic rabas seruare patientiã
tenere constantiam. non relin¬
quere fidem non consentire
peccato: Hocsiseruas autsiserua¬
ueris. praessura tibi riuna nõ erit:
Ced adhoc ualebit illa praessu-¬
ra ad quod ual& intorcularinon
ut oliuac opprimatur. sed ut oleũ
liqu&ur: denique siinista praes¬
sura dicas laudes dodicas quam
utile praelum unde iste liquor
remanat: sedebant in praessura
apłi catenacti atque in illa praes-¬
sura cantabant indm̃: quid prȩ¬
mebatur. quideliquabatur se¬
debat sub magna praessura
iob instercore imops sine ope
sine substintia. sinefiliisplenꝰ
seduermib: quod quidem ad
hominem ꝑtin& & teriorem
sed quia & intus dõ plenus erat

Expanded text:
pressura. Non est hoc scandalum, pressura. Non est hoc scandalum, quia pressura urgetur. Pressura et martyres pressi sunt, sed non oppressi. Scandalum cave, non valde pressuram. Pressura premit te, scandalum opprimit te. Quid ergo interest inter pressuram et scandalum? In pressura parabas servare patientiam, tenere constantiam, non relinquere fidem, non consentire peccato. Hoc si servas, aut si servaveris, pressura tibi ruina non erit: sed ad hoc valebit illa pressura, ad quod valet in torculari, non ut oliva opprimatur, sed ut oleum liquetur. Denique si in ista pressura laudes Deo dicas, quam utile prelum, unde a te liquor emanat? Sedebant in pressura Apostoli catenati, atque in illa pressura cantabant hymnum Deo. Quid premebatur? quid eliquabatur? Sedebat sub magna pressura Job in stercore, inops, sine ope, sine substantia, sine filiis; plenus, sed vermibus, quod quidem ad hominem pertinet exteriorem. Sed quia et intus Deo plenus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
tes autem hereditate possidebuñ
terram & delectaebuntur in mul¬
titu dine pacis. quia par multa di.¬
ligentib: legemtuam: Ipsi enim
mites quidiligunt legem dĩ: bea¬
tus enimuir quem tueru dieris dñe:
& ex leg&ua docueris eum. ut mi¬
tiges eum adiebus malignis. donee
fodeatur pec catorifouea: Quã
diuersa euidentur scripturae uo¬
ces: & inunam sententiam sic con¬
fluunt. atque concurrunt ut
quicquid audire potueris defonte
quiescas & tu
concordes ueritatȩ amicus. pace
plenus. caritate feruidus. contra
scandecla munitus ꝓpopositũ¬
est ergo uidere uelꝰ querereuel
dicere quomodo mitis ẽẽ debea¬
mus & & hoc quomodo describit᷑
commemoraui : ad monemur in¬
uenire quod quaerimus. Intenta
sit paulalũ caritas ur̃a¬
magnares agitur utmsimi
necessariares in aduersisneque
enim res aduersȩ seculi huius uocami¬
tur scandala : quaesint aduertite :
nescioquis uerbi gratia: in necessi¬
tate aliqua constitutus. urgu&ur

Expanded text:
tes autem haereditate possidebunt tes autem haereditate possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis . Quia, Pax multa diligentibus legem tuam. Ipsi enim mites, qui diligunt legem Dei. Beatus enim vir, quem tu erudieris, Domine, et ex lege tua docueris eum; ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea . Quam diversae videntur Scripturae voces, et in unam sententiam sic confluunt atque concurrunt, ut quidquid audire potueris de fonte quiescas et tu, concordes veritati amicus, pace plenus, charitate fervidus, contra scandala munitus. 2. Mitidere, vel quaerere, vel discere, quomodo mites esse debemus: et ex hoc quod modo de Scripturis commemoravi, admonemur invenire quod quaerimus. Intenta sit paululum Charitas vestmagna res agitur, ut mites simus: necessaria res in adversis. Neque enim res adversae saeculi hujus vocantur scandala: scandala quae sint, advertite. Nescio quis, verbi gratia, in necessitate aliqua constitutus urgetur
Abbreviated transcription (Latin):
cautos. nam non fecit utique
desperatos: contrahoouae. iđ
contrahoc malum meuendũ.
tremendum. cauendum : con-¬
solaturnos & hortatur & instru¬
it illoloco scriptura ubidicitur
paxmulta diligentibus legem
tuum & non est eis scandalum:
ostendit hostem cauendura sed
non cessauit ostendere murum
mdnitum: cogitabastu audiens
uaemundo abscandiclis. quoire
patereris: ergo ꝓpt̃ cauenda scan¬
dala quibis &xtramundum nisi
fugias ad eum qui fecit mundum:¬
non fugae poterimus: nisi legem
eius quae ubi quae praedicatur
audiamusi parum est audiamus
nisi diligamus: securumtẽ enim
faciens scriptura diuina contra
scandala. non ait: ꝑ axmulta
audientib legemituam : Non enĩ
auditoref legis iusti sunt apud
dm̃ sed quia factores legis iustifi¬
cabuntur & fides perdil&tionẽ
operatur: Paxmulta in quitͥdi-¬
ligentib: legenituã & nonest eis
scandalum: concinit huic sen¬
tentiae &iam quod audiendo
& respondendo cantauimus mi¬

Expanded text:
cautos; nam non fecit utique cautos; nam non fecit utique desperatos. Contra hoc Vae, id est contra hoc malum metuendum, tremendum, cavendum, consolatur nos, et hortatur, et instruit illo loco Scriptura, ubi dicitur: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum . Ostendit hostem cavendum, sed non cessavit ostendere murum munitum. Cogitabas tu audiens, Vae mundo ab scandalis, quo ires patereris. Ergo propter cavenda scandala, quo ibis extra mundum, nisi fugias ad eum qui fecit mundumconfugere poterimus, nisi legem ejus, quae ubique praedicatur, audiamus? Parum est audiamus, nisi diligamus. Securum te enim faciens Scriptura divina contra scandala non ait, Pax multa audientibus legem tuam. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum. Sed quia factores legis justificabuntur , et fides per dilectionem operatur : Pax multa, inquit, diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum. Concinit huic sententiae etiam quod audiendo et respondendo cantavimus: Mi
Abbreviated transcription (Latin):
cithominem creanidema.¬
tre. qui creauit matrem as¬
cendit usque incrucemmor.¬
tuus est & ostendit nobis quod
noueramus. nasci: & morum
mus: duo ergo nr̃ a u&era hu:¬
milis assumpsit: duo magna
& noua &celsus impleuit ⁊
resuscita uit carnem. leuauit
in caelo carnem sedit addexte-¬
ram patris. capud nr̃m esseuo¬
luit caput ꝓmem bris clama-¬
uit. qui & cum hic ess& dixit:
Pateruolo ut ubiego sum ibi
sint &istimecũ: speremus hoc
& de carnenra. resuscitationem
commutationẽ. incorruptio¬
neminmor tali tatem in&er¬
nũ mansionem & agamus ut ꝑ¬
uenicmus: haecerit florentia
uera florentia:
iuinae lectiones quasmo¬
do cum r&citarentur audiui¬
mus : ammonent nos aduersus
scandala que futura praedicta
sunt robur percipere uirtutũ
pectusmunire xp̃i anum. & hoc
a miseri cordia dñi: quid est
enim homo aitnisi quod memo¬
reseius uaemundo abscandalis.
dñs dicit ueritas dicit : terr&
& mon& non uultesse nos in¬

Expanded text:
cit hominem, creari de macit hominem, creari de matre, qui creavit matrem. Ascendit usque in crucem, mortuus est, et ostendit nobis quod noveramus, nasci et mori. mus. Duo ergo nostra vetera humilis assumpsit: duo alia magna et nova excelsus implevit. Resuscitavit carnem, levavit in coelum carnem, sedet ad dexteram Patris. Caput nostrum esse voluit, caput pro membris clamavit: quia et cum hic esset, dixit, Pater, volo ut ubi ego sum, ibi sint et isti mecum . Speremus hoc et de carne nostra, resuscitationem, commutationem, incorruptionem, immortalitatem, aeternam mansionem: et agamus ut perveniamus. Haec erit Florentia, vera Florentia. Divinae lectiones, quas modo, cum recitarentur, audivimus, admonent nos adversus scandala, quae futura praedicta sunt, robur percipere virtutum, pectus munire christianum, et hoc a misericordia Domini. Quid est enim homo, ait, nisi quod memor es ejus ? Vae mundo ab scandalis, Dominus dicit, Veritas dicit: terret et monet, non vult esse nos in
Abbreviated transcription (Latin):
trȩ debent eẽ quo ds̃ intr&: hono¬
rastis ep̃m ur̃m. ut hanc basilicã
florentiam uocare uelletis. sed
florentia eius uos estis: nam sic di-¬
cit apł̃s gaudium & corona mea
uosestis in dño: quic quid est in scło
uanescit. transit: uitic istic quid
est. nisi quod ꝓsad mus dixit ma-¬
nesicut herba transi& mane flo¬
ri& & pr&eri& uespere decidit
durescit & arescit hoc est om̃is
caro: Ideoxp̃s ideo noua uitc
ideo spes& nori deo consolatio
immor talitatis ꝓmissco &in
dñi carne iams edditac: a nobis
enĩ assumptacest illa caroquae
iam immor talis est . & in nobis
quod in se impleuit ostendit ꝓp̃t
nosenim carnem habuit : Nam
ꝓpt̃se in principio erat uerbũ.
& uerbum erat apud dm̃ &đs
erat uerbum: quere carnem
& sanguinem ubi in uerbo : quia
uere nobiscum patiuoluit. & nos
redimere In duit seforma
seruile. & discendit quihicerat.
ut appaser&. quinon aberat.
& uoluerit fierihomo quife¬

Expanded text:
trae debent esse, quo Deus intret. Honotrae debent esse, quo Deus intret. Honorastis episcopum vestrum, ut hanc basilicam Florentiam vocare velletis; sed Florentia ejus vos estis. Nam sic dicit Apostolus: Gaudium et corona mea vos estis in Domino . Quidquid est in saeculo, vanescit, transit. Vita ista quid est, nisi quod Psalmus dixit: Mane sicut herba transiet, mane floriet et praeteriet: vespere decidet, durescit et arescit ? Hoc est omnis caro. Ideo Christus, ideo nova vita, ideo spes aeterna, ideo consolatio immortalitatis promissa, et in Domini carne jam reddita. A nobis enim assumpta est illa caro, quae jam immortalis est, et nobis quod in se implevit, ostendit. Propter nos enim carnem habuit. Nam propter se, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quaere carnem et sanguinem: ubi in Verbo? Quia vere nobis compati voluit, et nos redimere, induit se forma servi, et descendit qui hic erat, ut appareret qui non aberat; et voluit fieri homo qui fe
Abbreviated transcription (Latin):
uecctis seculares cupiditates: tunc
enim fructus noster in uobis inte¬
ger & mercesnr̃a apud dñm plenue
gaudiorum : Nam & sidicimus quod
dicendum est. & si prȩdicamus quan-¬
tum praedicandum est. & soluimus
nos apud dñm inconspoctudñi.
quia non tacuimus quod timemus.
non tacuimꝰ quodamamus. ut suꝑ
quemuenerit gladius uindictedo.¬
mini cae quid speculatori imput&
non inueniat. tamen nolumus
mercedem nr̃am securam esse uobis
perditis : sed uobis inuentis: nam &
a postolus paulus securus eratde
mercede succ & tamen quid ait.
populo: nunc uiuimus siuosstre¬
tes in dño: loquor uobis & carita
tiurae secundũ iussionem dñi¬
perpatres & fratres. loquor &iã
certe in nominedĩ factac estuo¬
bis haec ec clesic ꝑ opera ipsius. ꝑfi.
deliuro fratrum conlationes be¬
nificas miseri cordes deuotes fac¬
tic est uobis hec ecclesico Seduos
magis estis &c cła factic est uob quo
corpora ur̃a intreñ. sed mentes ues¬

Expanded text:
veatis saeculares cupiditates. Tunc veatis saeculares cupiditates. Tunc enim est fructus noster in nobis integer, et merces nostra apud Dominum plena gaudiorum. Nam etsi dicimus quod dicendum est, etsi praedicamus quod praedicandum est, et solvimus nos apud Dominum in conspectu Domini, quia non tacuimus quod timemus, non tacuimus quod amamus, ut super quem venerit gladius vindictae dominicae, quid speculatori imputet non inveniat: tamen nolumus mercedem nostram securam esse vobis perditis, sed vobis inventis. Nam et apostolus Paulus securus erat de mercede sua, et tamen quid ait populo? Nunc vivimus, si vos statis in Domino . Loquor vobis et Charitati vestrae, secundum jussionem Domini, patres et fratres. Loquor etiam Certe in nomine Dei facta est vobis haec ecclesia opera ipsius, per fidelium fratrum collationes beneficas, misericordes, devotas. Facta est vobis haec ecclesia: sed vos magis estis Ecclesia. Facta est vobis, quo corpora vestra intrent: sed mentes ves
Abbreviated transcription (Latin):
seuiunt : ergo quid ficcimus tali¬
bus seruire caritus cogitat quas
molestisumus utrique generi &
ly thargicum cum excitando &
freniticum litigando. ambos ta
quid si adhuc non dum est frater
in xp̃o quia homo ꝓximus est amas
& ipsum ut lucreris &ipsum. sier¬
go concordes cum fratre xp̃iano
ter est quia nondum in xp̃orena¬
tus est non dum xp̃i saeramenta
nouit paganus est iudeus est tamen
ꝓximus quiac homo est siamas &
ipsum accessisti & alium dilectio¬
nem aliodono & si sunt inteduo
concordia fratrum &amor ꝓxi¬
morum & hisomnib: concordiam
tenentib: cum fratrib: & amantib:
ꝓximum constat ecclȩsiam deuo
taxp̃o & subdita uiro ut ficct ter¬
tium uir & mulier sibi consentientes
unde ammonemus caritatem uestrã.
& uos exhortamur in dño. prȩsentia
contempnatis fratresmei quenonuo¬
biscum moriendo portatis. cauece¬
tis peccatao caueactis iniquitates. ca-¬

Expanded text:
saeviunt. Ergo quid facimus? Talisaeviunt. Ergo quid facimus? Talibus servire charitas cogit. Et quamvis molesti sumus utrique generi, et lethargicum excitando, et phreneticum ligando, ambos tamproximorum. Quid, si adhuc nondum est frater in Christo? Quia homo, proximus est; ames et ipsum, ut lucreris et ipsum. Si ergo concordes cum fratre christiater est, quia nondum in Christo renatus est, nondum Christi sacramenta novit; paganus est, Judaeus est; est tamen proximus, quia homo est: si amas et ipsum, accessisti et ad aliam dilectionem alio dono, et sic sunt in te duo, Concordia fratrum, et amor proximorum. Ex his omnibus concordiam tenentibus cum fratribus et amantibus proximum, constat Ecclesia devota Christo, et subdita viro, ut fiat tertium, Vir et mulier sibi consentientes . Unde admonemus Charitatem vestram, et vos exhortamur in Domino, praesentia contemnatis, fratres mei, quae non vobiscum moriendo portatis: caveatis peccata, caveatis iniquitates, ca
Abbreviated transcription (Latin):
rumparentum secuti sunt & non
potius mortuis parentib: uiuum
xp̃m prȩtulerunt : siergo hic
uera unitas est : &x traquamne¬
cesse est in&ernũ moriaris qua-¬
remortuos parentes tuos sequi
uis mor tuos tuos. tibi & dos quid
dicis responde : uerum dicis. non
est quoddicere : quiduis faciam :
consu&udo nescio qua te netibi:
homines tales laeergici sunt:
contrario morbo laborant¬
dormiendo moriturisunt: alti
freneticisunt. molestisunt nam
& simoriturus est la& hargicus
uel seruiente sibinon est moles¬
tus frenetici molestisunt quimen¬
tem perdiderunt. & in saniat qu ȩ
furiosi armatiua gantur hac atq¬
que illac quȩrentes quos hocci-¬
dant quos ex caecent: nouaenim
nobis nuntiata sunt. cuidam pres-¬
bytero nr̃o linguam secuerunt:
istifremetici sunt. ercenda est
caritas amanti: &ipsimulticor¬
recti fleuerunt multi correti
nos nouimus ad nosuenerunt:
denumero ipsorum furiosorum
eorum furorem qui non degesti
ebri&ate uanitictis ad hunc

Expanded text:
rum parentum secuti sunt, et non rum parentum secuti sunt, et non potius mortuis parentibus vivum Christum praetulerunt? Si ergo hic vera unitas est, extra quam necesse est in aeternum moriaris, quare mortuos parentes tuos sequi vis, mortuos tibi et Deo? Quid dicis? responde. Verum dicis, non est quid dicere. Quid vis faciam? Consuetudo nescio quae tenet sibi homines tales. Lethargici sunt, contrario morbo laborantdormiendo morituri sunt. Alii phrenetici sunt, molesti sunt. Nam etsi moriturus est lethargicus, vel servienti sibi non est molestus. Phrenetici molesti sunt, qui mentem perdiderunt, et insani atque furiosi armati vagantur hac atque illac, quaerentes quos occidant, quos excaecent. Nova enim nobis nuntiata sunt, cuidam presbytero nostro linguam exsecuerunt. Isti phrenetici sunt. Excercenda est charitas, amandi et ipsi. Multi correcti fleverunt, multi correcti: nos novimus, ad nos venerunt de numero ipsorum furiosorum.eorum furorem, qui non digesta ebrietate vanitatis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
tendebat medicus ꝓsalute ꝓfe
brae contendebatꝰ aegrotus quia¬
nim aduerterunt medici consi¬
lio uicerunt febraem sincerauer̃
habemus eos sanos & gaudentes
nobiscum: in ec clesiblas phema¬
bant cͥ nos ante io quia fratresnos
non agnoscebant: febrismentẽ
turbauerat nos tamen illo & de¬
tes tantesnos. & sȩuientes innos
amabamus & sȩuientibus
ȩgros seruiebamus: resistrbamus.
contem debamus & qualis litiga¬
bamus. & ticmen sabamus moles¬
tienim sunt om̃s quitalib: langu¬
entib: seruiunt sed ad salutem
homines aliquando prigros dil¬
centes uerum est dñe uerũ est
non est quod dicere quid ergoue¬
niage patermeus abi est mor¬
tuus mater mec ibi sepulta:
mortuũ nominasti & sepultum
uiuis adhuc: est cum quo loqui
parentes tui xp̃i anifuerunt in
tepagani: quiergo primo facti
sunt xp̃iam. cum & tullissent pa-¬
rentes suos paganos. num quid con-¬
trauerititem frigidi fuerunto
num quid auctoritatem mortuo¬

Expanded text:
tendebat medicus pro salute, pro tendebat medicus pro salute, pro febre contendebat aegrotus. Qui animadverterunt medici consilium, vicerunt, febrem superaverunt. Habemus eos sanos et gaudentes nobiscum in Ecclesia. Blasphemabant nos antea, quia fratres nos non agnoscebant: febris enim mentem turbaverat. Nos tamen illos et detestantes nos, et saevientes in nos amamus, et saevientibus aegrotis serviebamus. Resistebamus, contendebamus, et quasi litigabamus; et tamen amabamus. Molesti enim sunt omnes qui talibus languentibus serviunt; sed ad salutem homines aliquando pigros dicentes, Verum est, domine, verum est; non est quid dicere. Quid ergo? Veni, age. Pater meus ibi est mortuus, mater mea ibi sepulta. Mortuum nominasti et sepultum. Vivis, adhuc est cum quo loqui. Parentes tui christiani fuerunt in te pagani. Qui ergo primi facti sunt christiani, cum extulissent parentes suos paganos, numquid contra veritatem frigidi fuerunt? numquid auctoritatem mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
orbem terrarumhac securita.¬
te constituta & firmata coepit
discuti causa ceciliani inuentus
ꝗt in nocens. Inuentus est calũ :¬
niatorib: app&itus semel absens
dam pnatus : praesenter abso¬
litus. dampnatus a factione
quaesitum utrum haberent
contra quod dicerent consump¬
tis omnib: tergi uersationib
calumnia succrum adubi nihil¬
ꝓferre conta euidentissima
documenta nec contra ipsius
innocentiã ceciliani potuer:
plata sententia est aduersus
eos & tic menipsi dicunt uicimꝰ:¬
uincant sed se. ut possedeateos
multuilloꝵ fructuose uicti sunt.
qui a noc uicti sunt: terror hu¬
manus uictus est : homos alua¬
tus est : nã medicus contenditsũ
aegroto & siae grotus facit cum
medico uinc&ur febris & sana¬
tur aegrotus: Nam hoc intendit
medicus uincere. hoc in tendit
& febris uincere: positus est qua¬
sunmedio aegrotus : siuicerit
medicus saluuserit aegrotus:
siuicerit febris mori&ur aegro¬
tus: Incontentione ergonr̃ a con¬

Expanded text:
orbem terrarum? Hac securitaorbem terrarum? Hac securitate constituta et firmata, coepit discuti causa Caeciliani. Inventus est innocens, inventus est a calumniantibus appetitus. Semel absens damnatus, praesens ter absolutus: damnatus a factione, sunt haec. Quaesitum utrum haberent quod contra dicerent. Consumptis omnibus tergiversationibus calumniarum suarum, aut ubi nihil contra evidentissima proferre documenta, nec contra ipsius innocentiam Caeciliani potuerunt, prolata sententia est adversus eos. Et tamen ipsi dicunt, VicimuVincant, sed se, ut possideat eos Multi eorum fructuose victi sunt, quia nec victi sunt. Error humanus victus est, homo salvatus est. Nam medicus non contendit cum aegroto; et si aegrotus facit cum medico, vincitur febris, et sanatur aegrotus. Nam hoc intendit medicus, vincere: hoc intendit et febris, vincere. Positus est quasi in medio aegrotus. Si vicerit medicus, salvus est aegrotus: si vicerit febris, morietur aegrotus. In contentione ergo nostra con
Abbreviated transcription (Latin):
di autrebaptizandi iudicaremur
& diximus salua causa eccłae cui
nihil praeiudicat peccatũ ceci-¬
liani necius titia cecilunico¬
ronat ecclȩsiam necculpace¬
ciliani damnat ecclesiam: Vide¬
amus & ipsius causam qualis
sit suscepimus eam descutien-¬
dicm sed tam quam fr̃is nontã¬
quã patris aut matris: Pater
nobis ds est mater nobis ec¬
clesia est: Cecilianus frater
fuit aut frater est sibonus
bonus frater simalus m alus
frater. tamen frater: siue¬
nerimus eũ innorentem. iam
uos ubi eritis qui & in ipsahuma¬
nacalũna defecistis: Siaũt
inuentus fuerit in nocens. siinuen¬
tus fuerit reus n&c sic uictisumus
quia unitatem ec claesiȩ quaemn.¬
uictic est optinemus : Inuentus
sit prorsus reus. hominem ana¬
themo: xp̃iec clȩsucm non de¬
serto: hoc ficciemus diximusde¬
incepseum adal tare inter epis¬
copos quosfideles & innocentes
credimus non recitauimus. hoc
solum facimus annum: quid ꝓpter
cecilicnũ rebaptira turiꝰ estis

Expanded text:
di aut rebaptizandi judicaremur? di aut rebaptizandi judicaremur? Et diximus, Salva causa Ecclesiae, cui nihil praejudicat peccatum Caeciliani; nec justitia Caeciliani coronat Ecclesiam; nec culpa Caeciliani damnat Ecclesiam; videamus et ipsius causam qualis sit. Suscepimus eam discutiendam, sed tanquam fratris, non tanquam patris, aut matris. Pater nobis Deus est, mater nobis Ecclesia est: Caecilianus frater fuit, aut frater est; si bonus, bonus frater; si malus, malus frater, tamen frater. Si invenerimus eum innocentem, jam vos ubi eritis, qui et in ipsa humana calumnia defecistis? Si autem inventus fuerit nocens, si inventus fuerit reus, nec sic victi sumus, quia unitatem Ecclesiae, quae invicta est, obtinemus. Inventus sit prorsus reus, hominem anathemo, Christi Ecclesiam non desero. Hoc fecimus, diximus: deinceps eum ad altare inter episcopos, quos fideles et innocentes credimus, non recitabimus. Hoc solum fecimus. Numquid propter Caecilianum rebaptizaturi estis
Abbreviated transcription (Latin):
lem diximus ponamus omni-¬
nomalã habuerit causam ce¬
cilinus unus homo malam
causam habens duo homines
quinquadecm. praeuidicant
milib: fidelium toto orbeter¬
rarum multiplici faecundita-¬
te diffusorũ: Diximus ista cre¬
didit abrała & ꝓmissae sunt
omnes gentes: p& cauit caeci¬
lianus & perierunt omnes gen-¬
tes. ut plus ualeat quod iniqui¬
tas commisit. quamu̾eritas
quod ꝓmisit : dicta suñ haec
leguntur omnino contra ex¬
empla diuina: contratestimo¬
nia quae ad serunt ec clesiam
toto terrarum orbe difundi.
cuius ecclaesiae in nomine dm̃
tenemus unitatem nihil illi
respondere potuerunt: Salua¬
ergo causa eccłae confirmata
xincommutabiliter fixaaesta¬
bilita tam quã supra fundam̃¬
tũ p&ra quam portȩ inferox
non uincant. hacergo salua
uenimus & ad causam ceciliani
iamfecuri : quic qui dille inueni¬
r&ur aͥmisis se. forte enĩ sicut
homo inuenir&ur inaliquacul¬
pa nos litigatorieramus ut ꝓp̃t
culpamunius hominis damnan¬

Expanded text:
 Diximus: Ponamus omnino malam habuerit causam Caecilianus. Unus homo malam causam habens, duo homines, quinque, decem, praejudicabunt tot millibus fidelium toto orbe terrarum multiplici fecunditate diffusorum? Diximus ista. Credidit Abraham, et promissae sunt ei omnes gentes: peccavit Caecilianus, et perierunt omnes gentes, ut plus valeat quod iniquitas commisit, quam quod veritas promisit? Dicta sunt haec: leguntur. Omnino contra exempla divina, contra testimonia, quae asserunt Ecclesiam toto orbe terrarum diffundi, cujus Ecclesiae in nomine Domini tenemus unitatem, nihil illi respondere potuerunt. 6. Deet incommutabiliter fixa ac stabilita, tanquam supra fundamentum petrae, quam portae inferorum non vincant: hac ergo salva, venimus et ad causam Caeciliani, jam securi quidquid ille inveniretur admisisse. Forte enim, si ut homo inveniretur in aliqua culpa, nos litigaturi eramus, ut propter culpam unius hominis damnan
Abbreviated transcription (Latin):
datum ambos inde conuinco.
iudeum quia id quod ib ꝓphe¬
tatum est compl&umꝰ ego
cognoui paganũ quianon hoc
ego finxi non ergo seducant
daemonia sp&ciȩ diuinatio¬
nis in cautos &rerum tempo¬
ralium malecuriosos: Nec
suꝑbo fastu decipientes impi¬
orum sibi sacrificiorum exi
uerũ sacrificium uiro unido
deb&ur cuius figure antera¬
bratesunt. ut quod uno
modo fu turum fuerat multis
modis ꝓuidentia diuina prae¬
nuntiat: Quam magnumes¬
s& ostender& ipse medicus :
ipsemedi camentum : medica¬
uerat : quia uerbum medica¬
mentum quia uerbum caro
factum est: Ipse sacerdos ipse
sacrisicium ipse est quimuta¬
uit uitam magorum ipse &iã
nunc mutauit uitam malorũ
Cuius in carne manifes tationẽ
quod grece dicitur epiphania
solemnitate. concelebrant.
utrenou& memoriam sol¬
lemnitas iugeat. deuotio¬
nem pi&as fuerat congre

Expanded text:
datum. Ambos inde convinco: datum. Ambos inde convinco: Judaeum, quia id prophetatum et completum ego cognovi; paganum, quia non egdaemonia specie divinationis incautos, et rerum temporalium male curiosos; nec superbo fastu decipientes impios, sibi sacrificiorum exigVerum sacrificium, uni vero Deo debetur. Hujus figurae ante gbratae sunt. Quod uno modo futurum fuerat; multis modis providentia divina praenuntiavit; ut quam magnum esset, ostenderet. Ipse medicus, ipse medicamentum: medicus, quia Verbum; medicamentum, quia Verbum caro factum est. Ipse sacerdos, ipse sacrificium. Ipse est qui mutavit viam Magorum: ipse etiam nunc mutat vitam malorum. Cujus in carne manifestationem, quae graece dicitur Epiphania,solemnitate concelebrant: ut renovet memoriam solemnitas, vigeat devotione pietas, ferveat congre
Abbreviated transcription (Latin):
quasi futuraessent praedictae
conscripsit. sic & uos in quiunt
nobis pagani uidistis hȩc omnia
fieri & scripsistis uobis codices
in quibus h&c legantur tam quã
prȩdicta : O gloria regis nostri
merito iudae: a romanis uicti
sunt nec deliti. omnes gentes.
aro mani sub acta in romano¬
rum iura transierunt hȩc gens
& uicticest & in legesua mansit
quantum adđi cultum attin&
patriam consu& udinem ritũ¬
que custodite uerso &iamtem¬
plosuo & tincto sacerdotio
pristino: sicut dictum est
aꝓph&is: Geruant tamen
circum cisionẽ &morem
quenda quo ac&eris gentib:¬
distin guantur. ꝓpter quid ni¬
si ꝓpter testimonium uerita¬
tis sparsisunt ubique iudaei
portantes codices quibus xp̃s
praedicatus & sicut praedictus
est. praesentatus tampaganis
possit ostendit. profero codi¬
licem lego ꝓph&am ostendo
tat pagnus neforte hoc ipse
confixerim mnimicus meus
hab& huc codicem: antiqui¬
tus sibi amaioribus commen¬

Expanded text:
quasi futura essent praedicta, quasi futura essent praedicta, conscripsit. Sic et vos, inquiunt nobis Pagani, vidistis haec omnia fieri, et scripsistis vobis codices, in quibus haec legantur tanquam praedicta. O gloria regis nostri! Merito Judaei a Romanis victi sunt, nec deleti. Omnes gentes a Romanis subactae, in Romanorum jura transierunt: haec gens et victa est, et in lege sua mansit, quantum ad Dei cultum attinet, patrias consuetudines ritumque custodivit. Everso etiam templo suo, exstincto sacerdotio pristino, sicut dictum est a Prophetis; servant tamen circumcisionem et morem quemdam, quo a caeteris gentibdistinguuntur. Propter quid, nisi propter testimonium veritatis? Sparsi sunt ubique Judaei, portantes codices quibus Christus praedicatur, et sicut praedictus est praesentatur, ut jam Paganis possit ostendi. Profero codicem, lego prophetam: ostendo tat paganus, ne forte hoc ipse confinxerim. Inimicus meus habet hunc codicem, antiquitus sibi a majoribus commen
Abbreviated transcription (Latin):
legis peritos interrogat ab eis
secundũ scripturas ut indicent
ubixp̃s nascer&ur illi respon¬
dent in b&hleem iudaee. per¬
rexerunt magi & ad orauerunt :
Remanserunt iudccei quidem¬
monstrauerunt: O magnum
daeorum iudaeorũ conuincim:¬
eorum codices ostendim: paga¬
nis qđ nolunt credere namque
aliquando pagani faciunt nobis
huius modi quaestionem cum
uideantea quȩ scripta sunt
sis implere ut negare omni¬
no non possent quod eaquȩ per¬
xp̃i nomen in omnibus gentib
praesentantur quae in scĩs co¬
dicib: praedicta recitantur
insi regum in euersione i dolo¬
rum inimutatione rerum
humanarũ: & aliquando
mouentar ut dicant :
Vidistis ista fieri & et tãquã
praedic tasint conscripsistis:
cit. recognoscunt ista quilege¬
runt narrauit quendam ad
inferos discendisse atque inbea¬
torum regione uenisse demons¬
tratos queilli rom anorum prin¬
cipes nascituros quos iam ipse
qui haec scribebant noueratna
tos praeterita enimnarrauit sed

Expanded text:
Legis peritos, interrogat ab eis Legis peritos, interrogat ab eis secundum Scripturas ut indicent ubi Christus nasceretur. Illi respondent, In Bethlehem Judae. Perrexerunt Magi, et adoraverunt : Judaei remanserunt, qui demonstraverunt. O magnum daeorum codices convincimeorum codices. Ostendimus Paganis quod nolunt credere. Nam aliquando Pagani faciunt nobis hujusmodi quaestionem, cum vident quae scripta sunt sic impleri, ut negare omnino non possint, quod ea per Christi nomen in omnibus gentibus praesentantur, quae in sanctis codicibus praedicta recitantur, in fide regum, in eversione idolorum, in mutatione rerum humanarum: et aliquando audent, ut dicant, Vidistis ita fieri, et tanquam praedicta sint conscripsistis. cit: recognoscunt ista qui legerunt. Narravit quemdam apud inferos descendisse, atque in beatorum regionem venisse, demonstratosque illi Romanorum principes nascituros, quos jam ipse, qui haec scribebat, natos noverat . Praeterita enim narravit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
illum ubinatus est &simulin¬
dicare qualis quantus quaesit
natus: Illi autem hoc audito
uenerunt ad orauerun: Au¬
rum thus & mirra munera
optulerunt : secundum con¬
su&udinem suã: Taliaenum
sane antequam facerent ante¬
quam eum inciuitate ubi na¬
tus fuerat inuenirentur:
uenerunt querentes ubinatus
sit rexiudaeorum non ne pote¬
rant &im hoc reuelatione
cognoscere sicut cognouerañ
llam stellam regis : eẽ iudaeo¬
orandi nonne potuit eos adillã
ciuitatem eadem stella perdu¬
cere sicutnos postea perduxit
adlocum ubixp̃s cum matre
infanserat poterat sane : Non
tamen factum est ut hoc aiu¬
daeis inquire rent. quareuo¬
luit ds̃ hoc aidaeis inquiri
ut dum ostendunt inquem non
creduntꝰ ipsa sua de monstratio¬
ne damnentur. ad tendite quia
& nunc fiunt primitiae gentiũ
magr quanto am aiore impie¬
tate liberati tanto maioredan¬
tes gloriam liberanti ubi est qui
dis audito regis nomine tam quã¬
emulus contremescit. uocat

Expanded text:
dorate eum ubi natus est, et simul indorate eum ubi natus est, et simul indicate qualis et quantus natus. Illi autem hoc audito venerunt et adoraverunt. Aurum, thus et myrrham obtulerunt, secundum consuetudinem suam. Talia enim sane antequam facerent, antequam eum in civitate ubi natus fuerat invenirent, venerunt quaerentes, Ubi natus est rex Judaeorum? Nonne poterant etiam hoc revelatione cognoscere, sicut cognoverant illam stellam regis esse JudaeoNonne potuit eos ad illam civitatem eadem stella perducere, sicut postea perduxit ad locum ubi Christus cum matre infans erat? Poterat sane, non tamen factum est; ut hoc a Judaeis inquirerent. Quare voluit hoc Deus a Judaeis inquiri? Ut dum ostendunt in quem non credunt, ipsa sua demonstratione damnentur. Attendite quia et nunc fiunt primitiae Gentium Magi, quanto a majori impietate liberati, tanto majorem dantes gloriam liberanti. Quaerunt, Udes, audito regis nomine, tanquam aemulus contremiscit. Vocat