comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ licet. qd̃ brutis aĩalibꝰ licet. Qne enĩ ad
alitid inmme seruant᷑: eoꝵ motꝰ procia
dubio nequaꝗͣ sub disciplina restringit᷑
Homo ã qr ad sequentẽ uitã ducit᷑: necẽẽ
ꝓfecto ẽ. ut in cuuctis suis motibꝰ sub
discipline dispositiõe religet᷑: ⁊ domesti¬
cũ animal loris tunctũ seriuat᷑: atoꝑ eter¬
nis dispositionibꝰ restrictũ uitiat. Quigͦ
implere cuncta q̃ desid̾at ꝑ effrenatam
lib̾tatẽ querit. qͥd aliud ꝗͣ ꝑullo onagri
eẽ suulis ꝯcupiscit: ut discipline hunc
lora ñ teneant. s audent̾ nagus ꝑ siluã
ꝯspͦicit. obiectiõe ꝓsꝑe adu̾sitadᷤ frangit:
quatinꝰ elisi discant. ꝗͣ reproba erectiõe tumu¬
erant: ut iã flagelli exꝑm̃tis edomuti. qͣ¬
si iuñta domestica p̃ceptoꝵ loris m̃tis
colla subiciant: ⁊ uite p̃sentis itu̾a admi
gatũ se nou̾at: qͥdicebat. Ut ium̃tum
fc̃s sũ ap̃ te: ⁊ ego semꝑ tecũ. Uñ ⁊ seuuᷤ
ille ꝑsecutor ab agro ꝑfide uoluptatis ad

Expanded text:
d brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse profecto est ut in cunctis suis motibus 350 sub disciplinae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum serviat, atque aeternis dispositionibus restrictum vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla gatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ ab amico suo sicut ego. innosabit de¬
um. ⁊ exaudiet eũ: qr bonoꝵ m̃ti dũ pra¬
t expbrant. ostendunt q̃ suoꝵ actuum
restẽ querant. Que dũ cõpuncta sese ĩ
p̃cibꝰ accingit᷑ inde intra se suꝑne exau¬
ditioni ningit᷑. un extra se ab humana
int̾ponit᷑. sicut ego: q st̃ ĩnulli quos ⁊
humane derisiones depͥmunt. & tam̃
diuinis auribꝰ exaudibiles ñ sunt. Nã ̃
derisio ꝯtra culpã nascit᷑. ꝓfecto nullũ
uͥtutis meritũ in derisiõe generat᷑. Baal
ienĩ sac̾dotes. clamosis hunc uocibꝰ mm¬
plorantes: derisi ab helya fuerant. cũ
dicebat. Clamate noce maiore. Ds̃ .i.
est: ⁊ forsitan loquit᷑. aut in diu̾sorioẽ.
S hec eis irrisio ad uͥtutis eis usum ñ
fuit: qi ꝑ culpe meritũ uenit. Puide gͦ
nunc dr. qͥ deridet᷑ ab amico suo sicut

Expanded text:
detur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humana interponitur Sicut ego, quia sunt nonnulli quos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meritum venit. Provide ergo nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo, si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inflat᷑: ñ agit ꝑperã: ñ est ambitiosa:
ñ querit que fua st̃. Nirritat᷑: ñ
cogitat malũ: ñ gaudet suꝑ iniquitate:
ꝯgaudet ã ueritati. Patiens qͥppe ẽ ca¬
ritas: o illata mala equaminit̃ tołat
Benigna uͦ est: qr ꝓ malis bona largit̃
p̃senti mundo nl appetit. inuid̾e terre
iniũ int̾ne retͥbutionis auxia desiderat.
rem dilatat. qͥoq̃d a rectitudine discrepat
ignorat. Non ẽ ambiciosa: qr qͦ ardent̾ int̾
ad sua satagit. foris nullatenꝰ aliena con¬
cupiscit. Non q̃rit que sua st̃: qr cuncta
q̃ hic transitorie possidet. uelut aliena
negligit: cũ nichil sͥ ẽẽ ꝓpriũ nͥ qd̾ secũ
ꝑmaneat agnoscit. Non irritat᷑: qr ⁊ in
iuriis lacessita ad nullos se ultionis
sue motꝰ excirat᷑ dũ ꝓ magnis laboribꝰ
maiora pꝰ p̃mia expectat. Non cogitat
malũ: qr in amore muncticie mentẽ so¬
lidans. dñ om̃e. odiũ radicitꝰ eruit. uer¬
sare in aĩo qd̾ iniquũ ẽ nescit. Nõ gau

Expanded text:
mbitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenium internae retributionis anxia desiderat, rem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in a
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: plerumq ⁊ ad ꝑsidie noraginẽ
rui. Uñ bene panlus ꝑlebis ifrłuice
dãna ꝯspiciens. ut ĩmmentia ab audi¬
toribꝰ mala cõpesc̾et: curauit ex orcline
transacta narrare cdic̃s. Neq ydolatre
efficianuim sicut qͥdã: q̃ adiodũ scͥptũ

Expanded text:
nuit, plerumque et ad perfidiae voraginem nuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝑ quecłã transitorie rcimur. in qͥb̾dã
norie ligam᷑. Cũꝙ mens incõnutabilita¬
us statũ ñ tenet: a semeipsa deflrens ad
uicia prũꝑit. Uanitate gͥ ad miqͥtatẽ labit᷑:
q̃ assueta rebꝰ mobilibꝰ duĩ ab aliis ad alia
tatis noĩe grauior reatus clemonstrari. Si
em̃ aliq̃n uanitas culpa ñ ess: psalmista
ñ diceret. Quãꝗͣ in imaginẽ dĩ ambulet
homo. tñ nane stͣbabit᷑ thesaurrzat ⁊ ig¬
inaginẽ in natura seruemus: uanis tñ
nantibꝰ cupĩo ꝯcuuat: metus frangat.
lencia mulceat: dolor affligat. Ex uant¬
tate gͦ ⁊ ut suꝑiꝰ dictũ est ad inquitatẽ
ducimur. cũ priꝰ ꝑ leuia delicta deslumꝰ:
ut usu cuncta lei̾gante. neguaꝗͣ post
cõmittere ⁊̃ grauiora tuneamꝰ. Nã dũ
mod̾ari lingna ociosa uerba negligit:
more inolite remissionis capta. aucdax
ad noxia ꝓ rumpit. Oũ gule incũbitur.
ad leutratis ꝑtinꝰ insaniã pdit᷑. Cumq
mens subigere delectauonẽ sarnis re¬

Expanded text:
dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia ia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizatimaginem in natura servemus, vanis tamernantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis re
Abbreviated transcription (Latin):
inliscretis opes scĩe: sicut ab stultis seꝑe
opes corꝑalis substantie possident᷑. N¬
nulli .u qui t̾renarũ rerũ multiplicitate
subixi sunt. aliq̃n multa ⁊ habentibꝰ
tribuunt: ut ipsi hec cuctis largiꝰ hab̾e
uicleant᷑. Ita ꝑuersi cũ uera sapiunt.
recta quedã etiã rectioribꝰ loquiuit᷑: ñ
ut alios auclientes doceant᷑ s ut ip̃i qͣta
doctrina polleant. ĩnotescant. Preire qͥp
pe se sapĩa crmcbos estimant: ⁊ iocirco n¬
chil se culib dic̃e ultͣ m̃suras sue magni¬
tudinis putant. Sic praui qͥlibet. sic õs
heretici stꝑba uoce meliores doc̃e ñ me¬
tuunt: qͣr se inferiores arbitrant᷑. S sc̃a
culmine reuocat: ⁊ discretionis manu
ad eqͣlitatis cõꝑagẽ reformat. Uñ bs̃ iob

Expanded text:
stultis saepe opes corporalis substantiae possidentur. Nonnulli enim, qui rerum terrenarum multiplicitate subnixi sunt, aliquando multa et habentibus tribuunt, ut ipsi haec cunctis largius habere videantur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quaedam etiam rectioribus loquuntur; non ut alios audientes doceant, sed ut ipsi quanta doctrina polleant, innotescant. Praeire se quippe sapientia cunctos existimant, et idcirco nihil se cuilibet dicere ultra mensuras suae magnitudinis putant. Sic pravi quilibet, sic omnes haeretici superba voce meliores docere non metuunt, quia omnes se inferiores arbitrantur.  Vet. culmine revocat, et discretionis manu ad aequalitatis compagem reformat. Unde b
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. intentiones in eis carnaliũ deside¬
rioꝵ: qui iccireo deficiunt. qr et̾na ne¬
gligunt. ⁊ sola semꝑ rͣnsitoria p̃stolant᷑.
Adipisci quippe terrenã głam cogita.
multiplicari rebꝰ temporalibꝰ exoptas.
ad mortẽ cotidie cursu rerũ labentiũ
tendt̃: s cogitare mortalia mortalit̾
nesgunt. Carnis uira ꝑ moñita desiẽ:
⁊ tũ cotidie desid̾iũ crescit. Res habtta
nstante sine corripit᷑: ⁊ habendi auxie¬
cas ñ finit᷑. S cñ mors impios subtͣhit:
eoꝵ ꝑfecto defid̾ia cũ uita terminantur:
quoꝵ scilicet oculi t̃c̃ suꝑna ultione defici¬
unt: qr suo hic iudicio a t̾rena delectõne
ditate pͥstina claudi psalmista ꝯspex̃at.
cũ dicebat. in illa die peribt̃ õs cogitati¬

Expanded text:
alium desideriorum. Qui idcirco deficiunt, quia aeterna negligunt, et sola semper transitoria praestolantur. Adipisci quippe terrenam gloriam cogitant, multiplicari rebus temporalibus exoptant, ad mortem quotidie cursu rerum labentium tendunt; sed cogitare mortalia mortaliter nesciunt. Carnis vita per momenta deficit, et tamen carnale desiderium crescit. Res habita instanti fine corripitur, et habendi anxietas non finitur. Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum vita terminantur. Quorum scilicet oculi tunc superna ultione deficiunt, quia suo hic judicio a terrena deficere ditate pristina claudi Psalmista conspexerat, cum dicebat: In illa die peribunt omnes cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt: ⁊ cũ sc̃a loq̃ntes insinuant. qd̾
ipsi appetunt. hoc aliis ꝓ magno polli¬
cent᷑. Dũq celestia p̃dicant. in suus re¬
pente sponsionibꝰ ostend̃t qd̃ amant.
S ne t̾rena pollicendo patescant qd̾ ft̃:
ad u̾ba rectitudins citius recurr̃t. Uñ

Expanded text:
olunt; et cum sancta loquentes insinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uota pensabat dic̃s. Q potest oĩa facere
suꝑabundant᷑ ꝗͣ petinꝰ aut intelligimꝰ.
Latiorẽ mari ꝯspexerat: qͥ tuũdo pensa¬
bat qr nequaqͣ niens humana ĩmensita¬
tẽ cdistrictionis eiꝰ agnosceret. qͣntũlibet
inqͥrendo fluctuaret dic̃s. Quis norit
podestatẽ ire tue̾. aut p̃ timore tuo irã
tuã cdimiim̾are: Cuiꝰ bene potentiã egre¬
gius nob̃ doctor insimiat: cũ breuiter
narrat. Ut possitis cõp̃hend̾e cũ om̃ibꝰ
scĩs: q̃ sit latitudo. longitudo. sublimitaᷤᷤ.
⁊ ꝓfundũ. Ht quippe ds̃ lautudinẽ: qr
dilectionẽ fuã usq ad collectionẽ ꝑseq̃nti¬
um tendit. It longitudinẽ: qr ad iite
patriã nos longaniit̃ tołando ꝑlucit.
Ut̃ sublimitatẽ: qr ipsoꝵ qͦ intelligentiã
qui recepti in suꝑna fuerint ꝯgregatione
transcendit. Ht̃ ꝓfunctũ: q clãnatis inferiꝰ
districtionis sue iudicrũ exerit incõp̃hensi

Expanded text:
dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in superna fuerunt congregatione, transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius, districtionis suae judicium
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudinẽ destruit. Subu̾tit inferuũ: cũ
cuiꝰlib m̃tẽ in suis tẽptõnibꝰ parudã. cadẽ
etiã ad det̾iora ꝑmitit. Subuertit terrã:
cũ fructificationẽ boni oꝑis adũsis irru¬
entibꝰ int̾cidit. Subu̾tit mare: eñ fluctu¬
ationẽ nr̃e tiubationis em̃gente subtto
pauore ꝯfundit. Dubietate quippe sua
cor anxrũ hocipsũ qr titubat: ualde for¬
midat. ⁊ qͣsi mare subu̾tit᷑. cũ ipsa ĩ dĩ
nr̃a trepidatio ꝯsid̾ato eiꝰ iudicii terrore

Expanded text:
tit infernum cum cujuslibet mentem in suis tentationibus pavidam cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram cum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considerato ejus judicii terrore
Abbreviated transcription (Latin):
possunt: ut ipse sit celũ cñ iam ꝑ desid̾rũ
sũmis inheret. Ipse nfernꝰ: cũ tẽptatioñ
suaꝵ caligine pturbatꝰ in infimis iacet.
Ipse terra: qr in bono oꝑe fixe spei ub̾tate
ipsos eleuam᷑. Inferno ꝓfundior: qr in
mirũ plus iudicat. ꝙͣ ipse se humanus
animꝰ in tẽptationibꝰ inuestigat. Terra
longior qr fructꝰ ute qͦs in sine retͥbuit.
ri latior: qr humana mens fluctuans.
multa de his que uent᷑a sunt conicit: s
cũ iã cernere q̃ estimaũat ceꝑit. angustã
rat: s necdũ se eũ ꝯtigisse sentiebat dic̃s.
Mirabilis facta ẽ scientia tua ex me: ꝯfor¬
tata ẽ nec potero ad eã. Inferno ꝓfrndi

Expanded text:
cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate ipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, ri latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam rat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad eam Psal. CXXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
sior itaq celo ẽ: q ipsi qͦ electi sp̃c uisionẽ
tante celsitucdinis ꝑfecte ñ penetrant. ꝑ¬
funcdior inferno ẽ: qr malignoꝵ sp̃ñum
astutias longe subtilĩ ꝙͣ ipsi putauerant
iudicans clamnat. Terra longior: qr longa¬
nitatẽ nr̃am patientie dimne longani¬
mitas exsuꝑat: q̃ nos ⁊ peccantes tolerat.
⁊ ꝯu̾sos ad p̾mia remun̾ationis expectat.
Mari latior: q ubiq facta peccantiũ retͥ¬
butionis sue p̾sentia occupat: ut ⁊ cũ nõ
p̃sens ꝑspeciẽ cerint᷑ p̃sens ꝑ iudierũ sen

Expanded text:
ecti spiritus visionem tantae celsitudinis perfecte non penetrant. Profundior inferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtilius quam ipsi putaverant judicans damnat. Terra longior, quia longanimitatem nostram patientia divinae longanimitatis exsuperat, quae nos et peccantes tolerat, et conversos ad praemia remunerationis exspectat. Mari latior, quia ubique facta peccantium 346 retributionis suae praesentia occupat, ut et cum non praesens per speciem cer
Abbreviated transcription (Latin):
uoluero. os incũ ꝯdẽnabit meͦ. S hab
hoc prauoꝵ malicia: ut cũ mala in se
flere uera renuunt: fugat aliena. Nã
qͣsi solatio facinoris utitur: si falsis uo¬
bona optant. ut mala ẽẽ que in p̃ser¬
tibꝰ habent᷑ ostendant: ⁊ qͣsi fauentes
ꝓsꝑa expetunt. ut benigni uideant᷑.
Unde ⁊ sophar ꝓtinꝰ subiecit dicens. Atq¬

Expanded text:
demnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vobona optant, ut mala esse quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjicit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯspicit᷑. Nẽ aũt a carnali cogitatione
animũ infusi sp̃c gr̃a subleuat: ⁊ i ꝯtẽptu
appetebat in insiuis despicit. atq ad siꝑ¬
na desid̾ia ignescit: ⁊ ꝯtẽplationis sue iii.
extra carnẽ tollit᷑. q̃ corruptionis sue pon¬
dere adhuc in carne retinet᷑. Incircũscͥpti
luminis iubar intueri conat᷑. ⁊ñ nalet:
qd̾ infrrmitate p̃ssus animꝰ nequaꝙͣ pene¬
trat. ⁊ tñ repulsꝰ amat. Iã nãq de se ꝯctitor
qd̾ amet᷑ ostend̾it: s uisionis sue speciem
amantibꝰ abibondit. Sola gͦ eius uestigia
ꝯspicientes gradim᷑: qui he ꝑ donoꝵ suoꝵ
signa sequim᷑ q̃ necdũ uidemꝰ. Que niiite

Expanded text:
. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis jubar intueri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimur, quem necdum videmus.  Ve
Abbreviated transcription (Latin):
toris nr̃i ꝯtẽplandã speciẽ ꝗͣ sequam᷑. Nam
cũ mentẽ nr̃am spũalis pat̾e amor inflã¬
mat. qͣsi seq̃ntibꝰ iter insinuat: & substrato
cordi uelus quoddã nestigiũ d̾i graclientis
ipͥmit᷑: ut ab eo rectis cogitõnum gressib̾
uia uite teneat᷑. Quẽ a necdũ cerminus.
restat necẽe est. ut ꝑ nestigia sui amoris
explorat. Hec psalmista autoris nr̃i nesti¬
gia bene sequi nou̾at: cũ dicebat. Adhesit
aĩa mea post te. Quẽ reperire qͦ usq acd
uisionẽ sue celsitudinis satagebat: dicers

Expanded text:
speciem, quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut peexplorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
blatione inun̾is hylaritatis lum̃ t̾sticia
obscuret. Bene gͦ lex dĩ multiplex dr: quia
nimirũ cũ una eadẽꝙ sit caritas. si m̃tẽ
plene ceꝑit. hanc ad ĩmunera oꝑa mul¬
tiformit̾ accendit. Cuiꝰ di̾sitatẽ brenit̃
expͥmimꝰ: si in electis singłis bona illiꝰ ꝑ¬
stringendo nuneremꝰ. Hec nãq ꝑ abel
⁊ electa dõ muña obtutit: ⁊ frĩs gladiũ
ñ reluctando tołauit. Hec enoch ⁊ inder
hões iunuere spũalit̃ docuit: ⁊ ad sublunẽ
uitã ab hoĩbꝰ etiã corꝑalit̾ abstraxit. Hec¬
noe despectis oĩbꝰ solũ dõ placibilẽ osten¬
dit: atq in arche fabricã studio longi
laboris exercnit: ⁊ mundo suꝑstitẽ pio o¬
pere exercendo suꝑanit. Hec ꝑsem ⁊ iaph¬
ec humilit̾ uerenda paiͥs erubuit: ⁊ suꝑ¬
iecto dorsis pallio que ñ uidebant abscõ¬
dit. Hec abrahe cdexterã qr ad mortẽ filii
obediendo extulit:hẽ ꝓlis ĩnumere gen¬

Expanded text:
blatione muneris hilaritatis lumen tristitia blatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plene ceperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit. Haec Enoc et inter homines vivere spiritualiter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corNoe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gen
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃m aut sola cogitõne cõmitit᷑: aut co¬
gitõne simul ⁊ oꝑe ꝑpetrat᷑. Iniqͥtas gͥ in
mami ẽ: culpa in opͥe. Inisticia uͦ ii tab̾¬
naculo: iniqͥtas inmͣte. Mens qͥppe nr̃a
tab̾uacłm ñ incongrue uocat᷑: in q̃ apud

Expanded text:
ccatum aut sola cogitatione committitur, aut cogitatione simul et opere perpetratur. Iniquitas ergo in manu est culpa in opere, injustitia vero in tabernaculo iniquitas in mente. Mens quippe nostra tabernaculum non incongrue vocatur, in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpetit. instructionis sue munimine occrit
ut qꝑ antiquꝰ hostis uaria circũfusiõe uos
obsidet. ipsa hc̃ de nob̾ multiplicit̾ expu¬
guet. Quã nimirũ legẽ si sollicita ꝯsidera¬
tione pensamꝰ: autori nr̃o qͣntũ cotidie
delinquamꝰ agnoscimꝰ. Si ã culpas ꝑpen¬
dimꝰ. ꝓfecto equanznit flagella toleramꝰ.
nec ex dolore ad impatientiã ꝓruit. cũ
suo se iudicio ꝯscientia addic̾it. Uncle
sophar q̃d liceret sciens. s cui dic̃et nesci¬
ens: postqͣ p̃misit dic̃s. nt ostenderet t̃
secreta sapientie. ⁊ qd̾ mulaplex sit lex

Expanded text:
impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis variata circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex
Abbreviated transcription (Latin):
uiad hoc loco dĩ lex accipi. nͥ caritas
De hac ⁊ em̃ lege. intatis uoce dr̃. Hoc ẽ
p̃ceptũ meũ ut diligatis inuic̃e. De hac
paulus ait. Pleuitudo legis dilectio. De
hac icerũ dicit. Inuicẽ onera ur̃a porta¬
te: ⁊ sic adimplebitis legẽ xp̃i. Lex n⁊em̃¬
xp̃i qͥd ꝯgruentiꝰ intelligi ꝗͣ caritas pot̃
Quã tẽ uere ꝑficimꝰ: cũ frat̾na onera ex
amore toleramꝰ. S hec eadẽ lex multi¬
pler dr̃: qr stucliosa sollicitudine caritaᷤᷤ
ad cuncta uirtutũ facta dilatat᷑. Que
a duobꝰ quidẽ p̃ceptis incipit: s se ad in¬
nunera ertendit. Puiꝰ nãq legis iniciũ:
dilectio dei ẽ. ac dilectio ꝑxim. S dĩ cdi

Expanded text:
uid hoc loco Dei lex accipi, nisi charitDe hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac Paulus ait: Plenitudo legis dilectio . De hac iterum dicit: Invicem onera vestra portate; et sic adimplebitis legem Christi . Lex e congruentius intelligi quam charitas potest? quam tunc vere perficimus, cum fraterna onera ex amore toleramus. Sed haec eadem multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi: sed
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis qͥꝑpe finis ẽ. ut cũ peccõ mentem
sauciat. hanc ex culpa audacẽ reddat:
qͣtuiꝰ sui reatꝰ oblita. que amisisse se inno¬
centiã ñ dolet. iusto excecata indicio si¬
mul ⁊ humilitatẽ ꝑdat. Et fit plerũꝙ
ut prais desid̃us sermens. a nigo se

Expanded text:
itatis quippe finis est, ut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desid
Abbreviated transcription (Latin):
cogrationẽ infirmitatis ꝓp̾e lassescendo
pficienꝰ: p̃mittit dĩ. Shomo tu qͥs es
qui respondeas dõ: Nũqͥd dicit figm̃tũ
ei qͥ se suirit: quare me fecisti sic: Qui gͥ
mitatis sue cognitionẽ rediit. ato add
eruditionẽ se ꝓpriã deficiendo reuocauit.
ut ita dicã secreta sapĩe ñ inueniens in¬
uenit: q cũ ad suꝑna ꝯsilia reqͥrenda
lassesceret. didicit ut himmliꝰ timeret:
& q̃ sua insirmitas a cognitione ĩtia
repulit: hc̃ ei ueriꝰ humilitas uur̃. So¬

Expanded text:
cognitionem infirmitatis propriae lassescendo proficiens, praemittit dicens: O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Qmitatis suae cognitionem rediit: et ad eruditionem se propriam deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens, invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret: quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas ju
Abbreviated transcription (Latin):
ex tota aĩa. ⁊ er tota fortitudine diligi
ꝯcordit̃ iubet᷑. Qua in re notandũ est.
qd̃ iliuinꝰ sermo cũ dm̃ diligi p̃cipit. ñ
solũ uarrat ex quo. s ĩ informat ex qͣto
cũ ⁊ ꝑ quendã iustũ dr̃. qd̾ ab alio tͥ odis
fieri. iude ne oͭteri facias: & ꝑ semetipsã

Expanded text:
diligi Conditor jubetur. Qua in re notandum est quod divinus sermo, cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias .
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe nãq ꝯtingit ut ad sũma iã m̃tẽ
sp̃e eleuet: s tñ hanc importunis caro
tẽptationibꝰ impugnet. Cũq ad ꝯtem¬
planda celestia animꝰ ducit᷑: su̾biectis
actionis illicite imaginibꝰ reu̾b̾at᷑. Nã
carnis repente hc̃ stimulꝰ sauciat: quẽ

Expanded text:
epe namque contingit ut ad summa jam mentem spiritus elevet, sed tamen hanc importunis caro tentationibus impugnet. Cumque ad contemplanda coelestia animus ducitur, objectis actionis illicitae imaginibus reverberatur. Nam car
Abbreviated transcription (Latin):
debet intelłi: qͣnto de eo qͥcqͣ nefas ẽ iur¬
tacorꝑea linam̃ta sentiri. S celo est ex¬
dessior: qr incircũscriptiõe sui sp̃c cuncta m¬
scencdit. Inferno ꝓfundior: qr transcẽdendo
subuehit. Terra longior: qr creature modũ
pbennitate sue et̾nitatis excedit. Mari la¬
tior᷑. q rerũ temꝑaliũ fluctꝰ sic regens pos¬
sidet. ut hos sub oimoda potentie sue pre¬
sentia coangustando circũdet: qͣuis possĩt
⁊ celi appellatione angłi. ⁊ inferm uoca¬
bulo cemonia cdesignari: ꝑ terrã uͦ iusti¬

Expanded text:
debent intelligi, quanto de Deo quidquam nefas est juxta corporea lineamenta sentiri. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit. Inferno profundior, quia transcendendo subvehit. Terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit. Mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Possunt et coeli appellatione, angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndoq ꝯspicimꝰ. non tñ eiꝰ essentiã plene ꝯ¬
tuem. Anglica ⁊ enĩ łhumana mens cũ
ad incircũscriptũ lum̃ inhiat: eoipso se qͦ
est creatura coangustat. ce suꝑ se quid̃e ꝑ
pfectũ tendit᷑. s tam̃ eiꝰ fulgorẽ cõp̃hende
nec cilatata sufficit: qͥ ⁊ transcendendo. et
portando om̃a. ⁊ implendo ꝯcludit. Uñ⁊

Expanded text:
icimus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo concludit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
reserato ore loquit᷑: cũ remota obscuritate
dispositionis intime. renuit occtiltare qd̃
uult. Nã uelut slausis labus sensũ nobi
sim̃ ñ indicat: cũ ꝑ occulta indicia qͥd faci¬
at selat. Sophar itaꝙ beatũ iob ut de car¬
nali intellectu redarguat. seꝙ ipsũ qͣnte
sit benignitatis ꝯstendat. ei bona optat:
que ⁊ cũ habent᷑ ignorat dic̃s. Atq utinã
d̾s loqueret᷑ tecũ: ⁊ aꝑiret labia sua tͥ. Acsi
patent᷑ dicat. Imꝑitie tue poriꝰ ꝗͣ pene cõ

Expanded text:
. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redarguat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si paten
Abbreviated transcription (Latin):
um solet. ut recte dictis sẽꝑ e diu̾so respõ¬
deãt: ne si ad ꝓlata ꝯsentiunt. inferiores
ẽẽ uideant᷑. Quibꝰ iustoꝵ u̾ba qͣlib pauca
sonuerint multa st̃: q qͦ eoꝵ uicia rese¬
cant. auditũ grauant. Uñ ⁊ ad crimen
trahit᷑: hoc od̾ recta p̃dicatione ꝯtͣ cͥmi¬
na ꝑfertur. Ipsũ qͥppe qui ex ueritate
fortes sententias clixerat. sophar redar¬
guens uerbosũ uocat: qr cũ ab ore iustoꝵ
sapĩa culpas increpat. stultoꝵ auribus
suꝑfluitas loqͣcitatis sonat. P irã nãꝙ nil
rectũ nisi qd̾ ipsi senserint putant: ⁊ iu¬
stoꝵ uerba eo ociosa estimant. qͣ sins hec
sensibꝰ inueniunt drũsa. Nec fallatẽ qͥsdẽ
sophar sententiã ꝓtulit. qd̾ uir uerbosus
iustificari nequaqͣ possit: qr dũ qͥsq ꝑ u̾ba
defiuit. ꝑdita gͣuitate silentii ñtis custodiã
amittit. Pinc quippe scriptũ ẽ. Cultꝰ iusti

Expanded text:
e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam protulit, quod vir verbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe
Abbreviated transcription (Latin):
foras ad studiũ ꝯtͣdictionis excitat᷑. Ferre
se impeti specialiter suspicat᷑. Qd̾ i. intus
egisse se meminit: audire foris erubescit.
Nñ mox se ad defensionẽ p̃parat: ut reat᷑
siu u̾ecundiã ꝑ uerba praue refutationis
regat. Sicut i. recti de quibꝰdã que ab eĩ
ñ recte gesta st̃. correptionis uocẽ ministe¬
riũ caritatis estimant: sic ꝑuersi ꝯtume¬
liã derisionis putant. Iuise ꝑtinꝰ ad obe¬
dientiã stenunt: isti ad insãmã sue clefen¬
sionis erigunt᷑. Iui correptionis aclirito¬
riũ uite sue patͦciniũ ddeputant: ꝑ qd̾ cũ
p̃sentis uicii culpa corripit᷑. uenturi iudi¬
cis ira temꝑat᷑: isti cũ se impeti reclargu¬
tione ꝯspicrunt. gladiũ ꝑcussiõis crest᷑:
qr dũ ꝑ correptionis uocẽ culpa detegitur.

Expanded text:
atur. Ferre se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens in harene
spectaculũ fortis ath¬
leta descend̾it: hi qͥ
uicissim se eiꝰ dñati¬
om subiciunt: ⁊ uno
uicto. ꝯtra hunc pt̾intis alter erigitur. adq
hoc subacto aliꝰ subrogat᷑. ut luctantis uires
qͣndoq molliores inueniant. qͣs ipsa sua
crebrescens uictoria fatigat: qͣtmꝰ cũ nouus
qͥsq ꝯgredit᷑. is qͥ uinci uiriũ qͣlitate ñ ua¬
let. ꝑsonaꝵ sattẽ mutatiõe suꝑet᷑. Sic sic ĩ
hoc hominũ angłoꝵꝙ spectacło beatꝰ iob
fortis athleta ꝓdiit: quantũq ꝯtͣ mut ati¬
ones adu̾santiũ ualeat. ꝯtinuatiõe inde¬
fessi roboris ostendit. Cui primꝰ se eliphar
seds ã balcdath obicit: atꝙ ad extrenũ se
sophar in eiꝰ expugnatione supponit. Q
ad inferendos ictus totis se conatibꝰ erigt̃:
s tñ ad ferienctã altitudinẽ robusti pecto¬
ris ñ ꝑtingunt. Ipsa qͥppe eoꝵ uerba ꝑa¬
tent̃ insintiant. qd̃ ictus in auras iactant:
qr dũ scm̃ iirũ ñ recte redarguunt. exp̃s¬

Expanded text:
uoties in arenae spectaculum fortis athleta descenderit, ii qui vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt, expres
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ festinabit acciꝑe. Hinc pranoꝵ ꝯtumaciã
despicit dic̃s. Qͣ erudit cderisorẽ: ipse õ faẽ
iniuriã. Nã fit plerũq ut cũ correptam
se mala defende neq̃unt. ex u̾ecundia pe¬
iores fiant: ac sic in sua defensiõe suꝑbiãs
ut quedã uicia ꝯtra uitã corripientis
exqͥrant: ⁊ eo se criminosos ñ estimant.
si criina ⁊ aliis imꝑonant. Que cum
uera inuenire neq̃unt. fingunt: ut im̃ eͣ
habeant. qd̃ ñ impari iusticia increpare
uideant᷑. Uñ ⁊ sophar or quasi irrideri
se ꝑ increpationẽ doluit: ptiiꝰ m̃tiendo

Expanded text:
ciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo
Abbreviated transcription (Latin):
sua t̾. Ipse qͥppe s̃ homo loquit᷑. cũ ꝑ hoc
qd̾ señtit nequaꝗͣ cliuinitatis spñ. a car¬
nalis prudentie intellectu separat᷑. cũ
caro sensũ exerit. ⁊ mentẽ qͣsi ad intelligẽ¬
tiã ꝓuocans foras mittit. Un ⁊ adhuc pe¬
tro terrena sapienti ueritas dic̃. Non enĩ
sapis q̃ dei st̃: s que hominũ. Cui tũrec¬

Expanded text:
sunt Ipse quippe sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur: cum caro sensum exerit, et mentem quasi ad intelligentiam provocans foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen rec
Abbreviated transcription (Latin):
plaustrũ. Et paulopost. Iant in directũ uacce
ꝑ uiã que ducit bethsamis: &e itinere uno gͣli¬
ebaut᷑ ꝑgentes & mugientes : & ñ declinantes
neq ad dexterã neq ad sinstrã. Ecce enĩ reclu¬
sis domi uitulis. uacce que sub archa dm̃ plau¬
stro religant᷑. ꝑgunt & gemunt: clant ab inti¬
mis mugitus: & tam̃ ab itin̾e ñ demutant
gressus. Amorẽ quidẽ ꝑ cõpassionẽ sentiunt:
s colla posteriꝰ ñ deflectunt. Sic sic necesse ẽ. itt
incecłẽ clebeant. qͥ sacre legis iugo suppositi
qͥ ꝓpinquoꝵ necessitatib odolent. a cepto dec¬
iuomis itinẽ ñ declinent. Bechsamis qͥrpe:
gee ẽ: cũ suꝑna scĩa ad int̾ne lucis habitacu
S ꝓpinqͣre. S t̾c uere bechsamis ꝑgimꝰ: cũ uiã
ntetudinis gradientes. ad uicina erroris late¬
ta nec ꝓ affectu pignoꝵ declinamꝰ. Quoꝵ num¬
tũ gr̃a mentẽ nrãm ten̾e̾ debet. s reflecłẽ ñ de¬
bet: ne hec eadẽ mens. aut si affectu ñ tangit᷑.

Expanded text:
directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, pinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames quippe ergere est cum superna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens
Abbreviated transcription (Latin):
memorat: qͥa dũ absq carnis infirmitate st̃ odi¬
ti pͣuis eoꝵ annisib imbecillitas adiuncta ñ ob¬
uiat. Hoc u qͦd subdit᷑. docete me & ego tacebo. cni
qͥd forte ignoraui insicuut me. sub cuiꝰ distinc¬
tionis libramine pendeat inceitũ uidet᷑: uttrũ
ad hoc subuinctũ sit qd̃ rntulerat. nũqͥd dixi: an
certe distincta a suꝑiorib sententia ꝓmit᷑. qͣ ꝑ i
crepationẽ dicat᷑. docete me ce ego tacebo: & siqͥd
forte ignoraui instruite me. Qd̃ tam̃ uiͥꝙ distinc

Expanded text:
memorat, quia dum absque carnis infirmitate sunt condimemorat, quia dum absque carnis infirmitate sunt conditi, pravis eorum adnisibus imbecillitas adjuncta non obviat.quid forte ignoravi, instruite me. 51. Sub cujus distinctionis libramine pendeat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid fo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba referunt᷑ : qͥa amicos b̃i iob hereticoꝵ tenere
spẽm diximꝰ: uecte se asserit eoꝵ sub̃a ñ incligere.
Hereticoꝵ qͥppe sub̃a carnalis sapĩa ñ inoueni¬
ent̾ accipit᷑. qua dũ ꝑuerte fulcuit᷑. q̃si in u̾bis¬
se diuites ostendunt. Quã eo sc̃a eccli̾a ñ querit:
qͦ hanc sp̃ali intellectu tͣnscendit. Sepe uͦ heretiti
cũ ꝑu̾sa de fide asseit̃: ĩnulla otͣ antiquũ ho¬
stẽ subtilia de caruis tẽptationit locunt᷑. sã ñ¬
nunꝙͣ eo in se qͣsi sana m̃bra oꝑationis osten¬
dunt: qͦ in fide uulnerati serpentis morsu in
capite tenent᷑. S sc̃a eccłia audire ab his subtib
de tẽptationib ñ uult: qͥa dũ uera quedã de oũ¬
satione assert̃. ad falsa ꝑfidie ꝑducunt. Uñ recte
de mͥi uł liberate me de manu bostis.ce de manri
robustoꝵ eruite me: Manũ quippe hostis satha¬
ne fortitudinẽ uocat: te manũ robustoꝵ. iuires
malignoꝵ sp̃uũ appellat. Qs iccirco robustos

Expanded text:
verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum dunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Ute mihi? vel: Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Manum quippe hostis Satanae fortitudinem vocat, et manum robustorum vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ bomis mala reprobi ingert̃: si hos ab spe in¬
tima labefactari ospicunt. effectu deceptio¬
nis hẏlaresct̃. Lucrũ nãꝙ maximũ erroris sui
ꝓpagationẽ deputant: qͥa habere se ad ꝑditio¬
nẽ socios exultant. Cũ u bonoꝵ spes interius
figit᷑. & nequaꝙͣ malis exteriorib ad uma re¬
clinat᷑: pͣuoꝵ mentẽ ꝯfusio occupat: qͥa dũ ꝑ¬
uenire ad afflictoꝵ intima nequeunt. in cassũ
se existere crudeles erubesc̃t. Sc̃s gͥ iur dicat ex
uoce sua. dicat ex uniu̾salie eccł̃ie afflicte gem̃¬
tisꝙ ꝯstantia que int̾ adu̾sa repboꝵ suꝑne ret¬
butionis gaudrũ. sine ullo m̃tis defectu deside¬
rat: atꝙ ad uitã moriendo ꝑdurat. Confusi st̃:
qͥa sꝑaui. Nc si aꝑte dicat. Qa duris ꝑsc̾utionib
reꝓbi uim mei rigoris ñ emolliunt: erubescen¬
tes ꝓculdubio laborẽ sue crudelitatis ꝑdunt.
gñ ce mox ueriture retͥbutionis bona qͣsi iam
p̃sentia conspicit: & qͥs reatꝰ in iudicio reꝓbis

Expanded text:
Cum bonis mala reprobi ingerunt, si hos a spe intima labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum namque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios exsultant. Cum vero bonorum spes interius figitur, et nequaquam malis exterioribus ad ima reclinatur, pravorum mentem confusio occupat, quia dum pervenire ad afflictorum intima nequeunt, incassum se existere crudeles erubescunt. Sanctus igitur vir dicat ex voce sua, dicat ex universalis Ecclesiae afflictae gementisque constantia, quae inter adversa reproborum supernae retributionis gaudium sine ullo mentis defectu desiderat, atque ad vitam moriendo perdurat: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte dicat: Quia duris persecutionibus reprobi vim mei rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui reatus in judicio reprobos
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes corporis uulnera. s ñitis ostantiã
nescientes. dũ me de imusticia increpare au¬
si st̃. usq ad me necclũ uenert̃: s dura me in¬
uectione̾ pulsantes dũ stare animũ int̾ adu̾¬
sa dep̃hendunt: qͣsi ad me uenientes erubesct̃.
Go enĩ ad me ueniunt: qͦ me in intimis agno¬
scurit. Ibiq eos pudor cooperit: uͥ me stantẽ
fortit᷑ exterior iactura ñ tangit. St̃ u ñmilli qͥ
tim̾e deũ nesciunt: nͥ cũ ut inse exꝑta. uł in
quoꝵ scilicet numero amicos suos ẽẽ bs iob re¬
darguit: cũ ꝓtinꝰ subdit dicens. Nc uenistis: &¬
Ego t̾c cleũ timui: cũ fultꝰ ꝓsꝑis. flagelloꝵ det̾¬
m̃ta ñ sensi. Uos aũt qͥa ex amore deũ ñ metiustiͤ:
ex sola eũ u̾beris ꝑcussione formidatis. Seqͥt᷑. Nũ¬

Expanded text:
Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in quorum scilicet numero amicos suos esse beatus Job redarguit, cum protinus subdit, dicens: CAPUT Ego tunc Deum timui, cum, fultus prosperis, flagellorum detrimenta non sensi. Vos autem qui ex amore Deum non metuistis, ex sola eum verberis percussione formidatis. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
die iudicii reꝓbi uenunt: qͥa usq ad eiꝰ t̃c ꝯspi¬
ciendã głam ꝑducunt᷑: ut ad maĩora reatꝰ sui
qͦs pudor cooperit: cũ eos in conspectu iudicis
testis ꝯscĩa addicit. Tc̃ uidex exteriꝰ cernit᷑: s ac¬
cusator interiꝰ tolerat᷑. Tc̃ om̃ĩs ante ocłos culpa
reducit᷑: & mens suꝑ geheune incendia suo gͣuiꝰ
igne cruciat᷑. De qͥb recte ꝑ ꝓpħam cłr. Dñe exal¬
Intellectũ quippe reꝓboꝵ ñc metita obscurant: s
qͥppe et̾na intellige̾ negligunt. uł appet̾e intel¬
lecta ꝯtẽpnunt: s t̾c ea intelligentes ꝓculdubio
desiderantesꝙ ospiciunt. cũ desiderat᷑a assequi
ałr ꝯgruant: qͥ duris obuirgationib sci uiri a¬
nimũ labesactare conabant᷑. Ait enĩ. Confusi
st̃: qͥa sꝑaui. Ac si aꝑte dicẽt. Dũ me stultis incre¬
pationib ad desꝑationẽ flectere nequeunt: ip̃i
temeritatis sue insania ꝯfundunt᷑. Uenert̃
qͦq usq ad me: ce pudore cooꝑti st̃. Ac si dicat.

Expanded text:
iem judicii reprobi veniunt, quia usque ad ejus tunc conspiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte per ProphetaIntellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed enim ea intelligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt; sed tunc ea intelligentes procul dubio desiderantesque conspiciunt, cum desiderata assequi aliter congruunt, qui duris objurgationibus sancti viri animum labefactare conabantur. Ait enim: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte diceret: Dum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ fenũ dies eiꝰ. hinc ysaias ait. Om̃tis caro fe¬
nũ: ce om̃is gła eiꝰ sic̃ flos feni. Hinc ñites p̃su¬
mentiũ iacobꝰ corripit dicens. Que ẽ enĩ uita
ur̃a. Uapor ẽ ad modicũ parens. Recte gͦ dr. ex¬
pectate paulisꝑ: qͥa ce ĩmensũ ẽ qͦd sine t̾mino
seqͥtͣ: & parũ est quicqͥs fumt᷑. Longũ qͥppe nob
uideri ñ debet: qͦd cursu ad occasũ sui temporiᷤ
tendit ut ñ sit. Qd̃ clũ ꝑ mom̃ta ducit᷑. ip̃a hoc
mom̃ita sua que deferunt impellunt: atq
uñ teneri ceriit᷑. inde agit᷑ ne teneat᷑. Bene aũt
beatꝰ iob postꝗ ͣ. breuitatẽ p̃senis uite despici

Expanded text:
sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fesicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Hinc mentes praesumentium Jacobus corripit dicens: Quae est vita vestra? Vapor est ad modicum parens . Recte ergo dicitur: Exspectate paulisper, quia et immensum est quod sine termino sequitur, et parum est quidquid finitur. Longum quippe nobis 234 videri non debet quod cursu sui temporis tendit ut non sit; quod dum per momenta ducitur, ipsa hoc momenta sua quae differunt impellunt; atque unde teneri cernitur, inde agitur ne teneatur. Bene autem beatus Job, postquam brevitatem praesentis vitae d
Abbreviated transcription (Latin):
diu se ĩmorari uisibilib estuant ⁊ spem inui¬
sibiliũ derelinquunt. Cũq menꝰ in p̃sentib fi¬
git᷑ uita t̾minat᷑: &e repente ad supplicia impui¬
sa ꝑtlueitur. qͥ deceptꝰ suis p̃sũptionib. auͣt
nunꝙͣ se dting̾e̾ aut tarde credida̾t. Hinc ue¬
ritas ait. Uigilate itaq: qͥa nescitis diem neꝙ
horã. hunc rursũ scͥptũ ẽ. Dies dñi sic̃ fur in
nocte ita ueniet. Qͥa enĩ ad rapiendã animã ꝓ¬
pinqͣns minime ospicit᷑: furi in nocte cõparãt᷑.
Tanto gͥ debet qͣsi semꝑ ueniens metin: qͣnto a
nobis ñ ualet uenturus p̃sciri. Uñ & sc̃i uiri
qͥa breuitatẽ uite indesinent̾ aspiciunt. qͣsi co¬
tidie morientes uiuunt: ce tanto se solidius
mansuris p̃parant : qͣnto &e nulla eẽ tͣnsitoria
semꝑ ex fine pensant. hinc qͥppe psalmista ue¬
loci cursu fugere uitã pecc̃oris aspiciens: ait. Pu¬
sillũ adhuc: ce ñ erit pecc̃or. hinc iterũ dicit. hõ

Expanded text:
libus aestimant, spem invisibilium derelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplicia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte, ita veniel . Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime conspicitur, furi in nocte comparatur. Tanto igitur debet quasi semper veniens metui, quanto a nobis non valet ventura praesciri. Unde et sancti viri, quia brevitatem vitae indesinenter ascipiunt, quasi quotidie morientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista, veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiciens, ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo