comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum. quasi arrogantem. suꝑbum. sacrile¬
dum inuaderent. Noluit dicere xp̃c sum:
sedquesiuit de ioħe qui dixerat quod ip¬
so esset ap̃c. Illi non sunt ausi reprehende
lobem. timentes ne a ppło occiderentur.
lonsnt ausi dicere: uerum dixit iohes:
ne dieeretur eis credite illi. Oomutuerunt:
nesare se dlixerunt. Iam morclere non ua¬
lebant. Unde non ualebant: Iam occurrit
uobis. Contriti erant erant dentes eorum in
Iore ipsorum. Phariseo displicuit dñs illi qui
ad prandium uocauerat. quod peccatrix
mulier accesserit ei ad pedes: et murmura¬
uerit aduersus eum dicens. Si esset hic ꝓpħa:
sciret quȩ muuer illi accessit ad pedes. O tu
non ꝓpħa: unde scis quod nescierit quȩ mu-¬
lier illi accessit ad pecles: Quia seruabat uide¬
licet mundiciam iucdeorum quȩ aforis qua¬
si custodiebatur in carne. et non colebatur
ex corde: hoc de dño suspicatus est. Dñs enim
qui peccata mulieris nouerat. etiam cogita¬

Expanded text:
sum, quasi arrogantem, superbum, sacrilesum, quasi arrogantem, superbum, sacrilegum invaderent. Noluit dicere, Christus sum; sed quaesivit de Joanne, qui dixerat quod ipse esset Christus. Illi non sunt ausi reprehendere Joannem, timentes ne a populo occiderentur: non sunt ausi dicere, Verum dixit Joannes, ne diceretur eis, Credite illi. Obmutuerunt, nescire se dixerunt: jam mordere non valebant. Unde non valebant? Jam occurrit vobis; contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 13. Pharisaeo displicuit Dominus illi qui ad prandium vocaverat, quod peccatrix mulier accesserit ei ad pedes; et murmuravit adversus eum dicens: Si esset hic propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes. O tu non propheta, unde scis quod nescierit quae mulier illi accessit ad pedes? Quia non servabat videlicet munditiam Judaeorum, quae a foris quasi custodiebatur in carne, et exsulabat ex corde, hoc de Domino suspicatus est. Dominus autem qui peccata mulieris noverat, etiam cogita
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dentes ur̃i in ore ur̃o. Reddite cesari quȩ
cesiris sunt: et deo quȩ dei sunt. Querit cesar.
imaginem suam reddite: querit deus: ima
nummum suum: non ꝑdat deus in uobis
nummum suum. Et illi non inuenerunt:
quid responderent. Missi enu erant ut ca¬
lumpniarentur ei: et redierunt dicentes
quod nemo posset ei respondere. Unde :
Qua contriti erant dentes eorum in ore ip¬
sorum. Inde est et illud. In qua potestate ista
facis: Et ego interrogabo uos unum sermo¬
nem. Respondete michi. Et interrogauit
de ioh̃e unde esset baptismum ioħis. de cę¬
lo an ex hominibus: ut siquid responde-¬
rent. contra illos esset. Noluerunt dicere
ex hominibus. timentes homines ne lapicla
Dicere de cęlo plus formilabant: ne fateren
qui parabant obicere crimen. respondert̃
ignorantiam. Dixerunt. Nescimus. Calũp¬
niari enim preparabant quando dixert̃
in qua potestate ista facis: ut si diceret xp̃c

Expanded text:
sunt dentes vestri in ore vestro. Reddite Caesari quae sunt dentes vestri in ore vestro. Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt . Quaerit Caesar imaginem suam; reddite: quaerit Deus imagiar nummum suum: non perdat Deus in vobis nummum suum. Et illi non invenerunt quid responderent. Missi enim erant ut calumniarentur ei: et redierunt dicentes quod nemo possit ei respondere. Unde? Quia contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 12. Inde est et illud: In qua potestate ista facis? Et ego interrogabo vos unum sermonem; respondete mihi. Et interrogavit de Joanne, unde esset baptismus Joannis, de coelo, an ex hominibus; ut si quid responderent, contra illos esset. Noluerunt dicere, Ex hominibus, timentes homines ne lapidaredicere, De coelo plus formidabant, ne faterentqui parabant objicere crimen responderunt ignorantiam; dixerunt: Nescimus . Calumniam enim praeparabant, quando dixerunt, In qua potestate ista facis? ut si diceret, Christus
Abbreviated transcription (Latin):
si nos iusserit tributum ꝑsoluere. Si aut
dixerit nolite soluere: tenemus eum qu
contradixerit nobis deuotos esse cesari
bicipitem laqueum: quasi capiendo chus
suerunt. Sed ad quem uenerunt: Qui se¬
rat dentes eorum conterere: in ore ipsous
Ostendite michi nummum inquit. Qus
temptatis hypocritȩ: De tributo soluends
cogitatis: Iusticiam facere uultis: conslis
iusticiȩ queritis: Si uere utiq iusticiam ls¬
mini: recta iudicate filii hominum. Nus
autem quia alia loquimini. alia iude
hypocritȩ estis. Quid me temptatis: siuns¬
tem conteram dentes ur̃os in ore ur̃o. O¬
dite michi numinum. Et demonstrauss
ei. Et ille non dicit cesaris est. sed interros
cuius est: ut eorum dentes in ore ipsous
conterantur. Querente qiuippe illo cuius ha¬
peret imaginem et inscriptionem: illi cesaris
dpcerunt. Iam nunc dñs conteret dentes eoꝵ
more ipsorum. Iam respondistis: iam contriti

Expanded text:
si nos jusserit tributum persolvere: si autem si nos jusserit tributum persolvere: si autem dixerit, Nolite solvere, tenemus eum quod contradixerit nobis devotos esse Caesari. Talem bicipitem laqueum quasi capiendo Domino posuerunt. Sed ad quem venerant? Qui noverat conterere dentes eorum in ore ipsorum. Ostendite mihi nummum, inquit. Quid me tentatis, hypocritae? De tributo solvendo cogitatis? justitiam facere vultis? consilium justitiae quaeritis? Si vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Nunc autem quia alia loquimini, alia judicatis, hypocritae estis: quid me tentatis? Nunc conteram dentes vestros in ore vestro: ostendite mihi nummum. Et demonstraverunt ei. Et ille non dicit, Caesaris est; sed interrogat, Cujus est? ut eorum dentes in ore ipsorum conterantur. Quaerente quippe illo cujus haberet imaginem et inscriptionem, illi Caesaris dixerunt. Jam nunc Dominus conteret dentes eorum in ore ipsorum. Jam respondistis, jam contriti
Abbreviated transcription (Latin):
ent romani. et tollent nobis et locum et
gentem: Utiq qui nolebant ꝑdere locum.
ad terram colliserunt aurem suam: et idõ¬
noluerunt audire uerba illa medicata as
III piente. Dictum est de illis quod auari eian
et amatores pecuniȩ: et omnis uita eorum
etiam preterita descripta est a chĩo in eugi
Qui legit diligenter euglium: iuenit una
in ore ipsorum. Quid est in ore ipsorum: i
ore suo contra se ꝓnuntiarent: coegit ilon
ore suo in se sententiam dicere. Calumpni¬
ri uolebant ei ꝓpter tributum: non cdxiti
licet retidere tributum: aut non licet rea
Et uolebat dentes eorum quibus in hiabat
ut morderent conterere: sed in ore ipsorum
uolebat. Si diceret soluatur cesari tributi
calumpniarentur illi quod maledixiset
genti iudeorum. eam tributariam facien
Ex peccato enim tributum reddebant hu¬
liati: sicut illis in lege predicatum erat.le¬
mus illum aiunt maledictorem gentii

Expanded text:
ent Romani, et tollent nobis et locum et ent Romani, et tollent nobis et locum et gentem ? Utique nolebant perdere locum, ad terram colliserant aurem suam; et idnoluerunt audire verba illa medicata a sapiente. Dictum est de illis et quod avari erant et amatores pecuniae: et omnis vita eorum, etiam praeterita, descripta est a Domino in Evangelio. Qui legit diligenter Evangelium, invenit unde in ore ipsorum. Quid est, in ore ipsorum? Ut ore suo contra se pronuntiarent: coegit illos ore suo in se sententiam dicere. Calumniari volebant ei propter tributum: non dixit ille, Licet reddere tributum, aut, non licet reddere. Et volebat dentes eorum, quibus inhiabant ut morderent, conterere; sed in ore ipsorum volebat. Si diceret, Solvatur Caesari tributum; calumniarentur illi quod maledixisset genti Judaeorum, eam tributariam faciendo. Ex peccato enim tributum reddebant humiliati, sicut illis in Lege praedictum erat. Tenemus illum, aiunt, maledictorem gentis nostrae,
Abbreviated transcription (Latin):
animam: uel cupiditates corporales non
premant: uel concupiscentiȩ carnis exu-¬
antur. Unde exuuntur. nisi ieris ꝑ angu¬
stum. nisi fueris astutus ut serpens. Peus
Quorum: Quibus indignatio est sicut simi¬
litudo serpentis: et aspidis obturantis au¬
res suas. ne audiat uocem incantantium:
et medicamenti medicati a sapiente. Qͥͥ
illis fecit dñs: Contriuit dentes eorum in
ore ipsorum. factum est primo: factum
est. et modo fit. Sed sufficeret fr̃s mei ut
diceretur:. deus contriuit dentes eorum.
Quare in ore ipsorum: Nolebant audire
legem: nolebant audire precepta ueritatis
a xp̃o pharisei. similes serpenti illi et aspidi.
Preteritis enim suis peccatis delectabantur.
et uitam presentem nolebant amittere:
id est gaudia terrena ꝓ gaudiis ȩternis.
Unam aurem claudebant ex delectatione
preteritorum: alteram ex delectatione
presentium: ideo nolebant audire. Nam
unde est illud si dimiserimus eum ueni¬

Expanded text:
animam ; vel cupiditates corporales non animam ; vel cupiditates corporales non premant, vel concupiscentiae carnis exuantur. Unde exuuntur, nisi ieris per angustam, nisi fueris astutus ut serpens? 11. Quorum? Quibus indignatio est sicut similitudo serpentis, et aspidis obturantis aures suas, ne audiat vocem incantantium, et medicamenti medicati a sapiente. Quid illis fecit Dominus? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Factum est; hoc primo factum est, et modo fit. Sed sufficeret, fratres mei, ut diceretur, Deus contrivit dentes eorum. Quare, in ore ipsorum? Nolebant audire legem, nolebant audire praecepta veritatis a Christo Pharisaei, similes serpenti illi et aspidi. Praeteritis enim suis peccatis delectabantur, et praesentem vitam nolebant amittere, id est gaudia terrena pro gaudiis aeternis. Unam aurem claudebant ex delectatione praeteritorum, alteram ex delectatione praesentium: ideo nolebant audire. Nam unde est illud: Si dimiserimus eum, veni
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. dit enim. ẜstote astuti sicut serpen¬
tes. Quid est astuti sicut serpentes: Offer om¬
nia membra tua ꝑcutienti: lum caput in¬
te serues. Caput uiri xp̃c. Sed grauat qua¬
si poncdus corii cuiusdam: et quasi senecta
ueteris hominis. Aucli apłm dicentem.
Exuentes uos ueterem hominem: et indu¬
entes nouum. Et quomodo inquis exuo
ueterem hominem: Imitare astutiam ser¬
pentis. Quid enim faciat serpens: ut exu¬
at se ueterem tunicame Coartat se ꝑ fora¬
men angustum. Et ubi inquis inuenio hoc
foramen angustum: Aucdi. Arta et angus¬
ta uia est quȩ ducit ad uitam: et pauci sunt
qui ingrediuntur in ea. Reformidas eam
et non uis ambulare: quia pauci sunt:
Ubi ponenda est uetusta tunica: libi poni
non potest. Aut si uis uetustate impecliri:
grauari. premi: noli ire ꝑ angustam. Si e¬
nim grauatus uetustate quadam peccati
tui. et preterite uitȩ transire non potes:qr
ergo corpus quod corrumpitur aggrauat

Expanded text:
tatur. Ait enim: Estote astuti sicut serpentatur. Ait enim: Estote astuti sicut serpentes . Quid est, astuti sicut serpentes? Offer omnia membra tua percutienti, dummodo caput integrum serves. Caput viri, Christus . Sed gravat quasi pondus corii cujusdam et quasi senecta veteris hominis. Audi Apostolum dicentem, Exuentes vos veterem hominem, et induentes novum . Et quomodo exuo, inquis, veterem hominem? Imitare astutiam serpentis. Quid enim facit serpens, ut exuat se veterem tunicam? Coarctat se per foramen angustum. Et ubi, inquis, invenio hoc foramen angustum? Audi: Arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam . Reformidas eam, et non vis ambulare, quia pauci sunt? Ibi ponenda est vetus tunica, et alibi poni non potest. Aut si vis vetustate impediri, gravari, premi, noli ire per angustam. Si autem gravaris vetustate quadam peccati tui et praeteritae vitae, transire non potes. Quia ergo corpus quod corrumpitur, aggravat
Abbreviated transcription (Latin):
res sumus omnibus hominibus. Obliuisce-¬
re ergo preterita quibus male uixisti: contẽp¬
ne presentia quibus temporaliter uiuis: ne
te alligando presentia. non ꝑmittant ꝑue-¬
nire ad futura. Si enim presens uita te de-¬
lectat: aurem in terra posuisti: si tus prete¬
ritis etiam retro labentibus delectaris: au-¬
rem cde caucda obturasti. Debes ergo ire in
lucem. exire de tenebris. audita uoce medi¬
camenti meclicati a sapiente: ut iam in lu¬
cem ambulans et exultans dicas. quȩ retro
oblitus. in ea quȩ ante sunt extentus. i lon
quȩ retro oblitus dixit. et ex presentibus de¬
lectatus. Cum dicit quȩ retro oblitus: non
obturauit aurem de caucla. Cum dicit in
ea quȩ ante sunt extentus. is et presentibus
non obsurduit. merito audiens. merito pre¬
dicans. merito exultat lingua eius predicans
ueritatem in luce noua: deposita ueteri
tunica. Et ad hoc enim ualet astutia serpen¬
tis: ad quam nos imitandum dñs adhor-¬

Expanded text:
res sumus omnibus hominibus . Oblivisceres sumus omnibus hominibus . Obliviscere ergo praeterita, quibus male vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris, aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Non dixit: Quae retro oblitus, et ex praesentibus delectatus. Cum dicit, Quae retro oblitus, non obturavit aurem de cauda; cum dicit, In ea quae ante sunt extentus, his et praesentibus non obsurduit: merito audiens, merito praedicans, merito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in luce nova, deposita vetere tunica. Et ad hoc enim valet astutia serpentis, ad quam nos imitandam Dominus exhor
Abbreviated transcription (Latin):
impleret legem et ꝓpħas: qui ueritatem ip¬
sam firmaret. In quibus duobus preceptis:
aliquid et in eo quod dicitur aspis ita au¬
res claudere. ut unam earum in terram
premat: alteram cauda oppilet: Quid sibi
uuit hoc: In cauda: posteriora utiq intelli¬
guntur. frgo preterita quo iam tergum
oportet ponere: ut in ea quȩ nobis ꝓmit¬
tuntur intenlamus. Ergo nec ex preteri¬
ta uita nr̃a: nec ex presenti delectare de¬
bemus hoc enim monet apłs dicens. Qũe
engo aliquando fructum habuistis: in qui¬
bus nunc erubescitis: Recordata recordan¬
dis condelectatione preteritis: et cum qua¬
ddam concupiscentia fruendi. ne redeamꝰ
soide in egyptum. Quid de presentibus
Quomodo ubet etiam ipsa contempni:
Non respicientibus inquit quȩ uidentur:
sed quȩ non uidentur. Quȩ enim uident᷑
temporalia sunt: quȩ non uidentur ȩterna.
Item de presenti uita dicit. Si in hac uita
tantum in xp̃o sꝑantes sumus: miserabilio¬

Expanded text:
impleret Legem et Prophetas , qui veritatem ipimpleret Legem et Prophetas , qui veritatem ipsam firmaret: in quibus duobus praeceptis erimus aliquid et in eo quod dicitur aspis ita aures claudere, ut unam earum in terram premat, alteram cauda oppilet? Quid sibi vult hoc? In cauda, posteriora utique intelliguntur; ergo praeterita, quo jam tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus: ergo nec ex praeterita vita nostra, nec ex praesenti delectari debemus. Hoc enim Apostolus monet dicens, Quem ergo aliquando fructum habuistis in his in quibus nunc erubescitis ? Revocat a recordandis cum delectatione praeteritis, et cum quadam concupiscentia fruendi, ne redeamus corde in Aegyptum. Quid de praesentibus? quomodo jubet etiam ipsa contemni? Non respicientibus, inquit, quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . Item de praesenti vita dicit: Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabilio
Abbreviated transcription (Latin):
strata est ciuitas suꝑ montem constituas
abscondi non potest: et lucerna suꝑci.
mo sunt. Ubi enim latet ȩccła xp̃ie io
uit exminimo lapide⁊ et impleuit usꝰ¬
um faciem terrȩ: Coniuincuntur hinc: non
pabent quid cdicant contra eccłam. Et quid
dsꝰ Necedite a nobis. Dicunt enim et suis.
emo cum illis loquatur: nemo illis unga¬
tur nemo illos audiat. Indignatio eorum¬
sicit indignatio serpentis: sicut aspidis sur¬
dȩ et obturantis aures suas: quȩ non exau
diet uocem incantantium: hoc est uocem
medicamenti medicati a sapiente. Nonne
hinc iam intelligitur quale medicamen¬
tum: quando uocem dicit: Numquid
medicamentum habet uocem: Est quod¬
dam medicamentum quod habet uocem.
Nedicamentum portamus: audite uocem¬
eius. Non quomodo aspidis surdȩ. Si uere
iusticiam loquimini: recta udicate filii
hominum. Uox est meclicamenti: et hoc me¬
dicati a sapiente. Iam enim uenit xp̃c. qui

Expanded text:
nstrata est civitas super montem constituta, quae nstrata est civitas super montem constituta, quae abscondi non potest, et lucerna posita domo sunt . Ubi enim latet Ecclesia Christicrevit ex minimo lapide, et implevit universam faciem terrae ? Convincuntur hinc, non habent quod dicant contra Ecclesiam. Et quid tis, dicunt? recedite a nobis. Dicunt autem et suis: Nemo cum illis loquatur, nemo illis conjungatur, nemo illos audiat. Indignatio eorum, indignatio serpentium: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exet medicamenti, hoc est vocem medicamenti, medicati a sapiente. Nonne hinc jam intelligitur quale medicamentum, quando vocem dicit? Numquid medicamentum habet vocem? Est quoddam medicamentum quod habet vocem. Medicamentum portamus; vocem ejus audite, non quomodo aspides surdae. Si vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Vox est medicamenti, et hoc medicati a sapiente. Jam enim venit Christus qui
Abbreviated transcription (Latin):
medicamenta erant in lege: precepta ips
omnia metdicamenta erant. Et hoc medhe¬
mentum: nondum medicatum erat. di¬
uentu dñi medicatum est medicamenti
hoc enim ferre non potuerunt illi. qua
non curabantur medicamento. medicatꝰ
est ipsum medicamentum aduentu dn
Iam stephanus medicamentum medicati
incantabat. Hoc illi audire noluerunt ie¬
de medicatum est medicamentum: cami
hoc aures clauserunt. Nam ibi hoc feceri
ubi nominatus est xp̃c. Indignatio eori
sicut indignatio serpentis. Quid aures
ditis: Expectate. audite: et si potueritis sa
Quia nolebant nisi seuire: noluerunt ua¬
re. Quod si audirent: forte deseuirent Iu¬
gnatio eorum: sicut indignatio serpenti
Tales etiam ipsos patimur. Primo sibi ue
tem tenere uidebantur: non cessautt del
non quieuit eccła sua. Preclicata est ues
in uisceribus matris: aꝑta sunt eorum is¬
cdatia. satefactum est quod lucet: demo¬

Expanded text:
medicamenta erant in Lege, praecepta ipsa medicamenta erant in Lege, praecepta ipsa omnia medicamenta erant; et hoc medicamentum nondum erat medicatum: adventu Domini medicatum est medicamentum; hoc illi ferre non potuerunt. Quia enim non curabantur medicamento, medicatum est ipsum medicamentum adventu Domini. Jam Stephanus medicamentum medicatum incantabat; hoc illi audire noluerunt: unde medicatum est medicamentum, contra hoc aures clauserunt. Nam ibi hoc fecerunt, ubi nominatus est Christus. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. Quid aures clauditis? Exspectate, audite; et si potueritis, saevite. Quia nolebant nisi saevire, noluerunt audire. Quod si audirent, forte desaevirent. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. 9. Tales etiam istos patimur. Primo stem tenere videbantur: non cessavit Deus, non quievit. In Ecclesia sua praedicata est veritas, in visceribus matris aperta sunt eorum mendacia: patefactum est quod lucet; demo
Abbreviated transcription (Latin):
nus martyr predicabat ueritatem: et tam¬
quam tenebrosis mentibus ut eas in lucem
educeret incantabat. Ubi uenit ad com¬
memorationem xp̃i. quem illi omnino
audire nolunt: quid de eis scriptura dicit:
Quid de eis narrat: Clauserunt aures suas
inquit. Quid enim postea fecerint: passio
stephani narrat atq declarat. Non erant
surdi: sed fecerunt se surdos. Quia enim
aures patentes in corde non habebant:
iuolentia tamen uerbi ꝑ aures carnis ir-¬
ruens. etiam ipsis auribus cordis uim fa¬
ciebat. clauserunt et aures corporis: et
ierunt ad lapides. Ecce aspides surdȩ. du-¬
riores lapidibus: a quibiis incantatore
suum lapicdauerunt. Non audierunt u¬
cem incantantis: et medicamenti meddia¬
ti a sapiente. Quid est metdicamentum n¬
cdicatum a sapiente: forte medicaments
confectum dicat: medicamentum medi¬
tum. An querimus ibi aliquid: quomoti
iam si meclicainentum est. etiam medica¬
tum sit: Medicamenta erant in ꝓphetis

Expanded text:
nus martyr praedicabat veritatem, et tannus martyr praedicabat veritatem, et tanquam tenebrosis mentibus, ut eas in lucem educeret, incantabat: ubi venit ad commemorationem Christi, quem illi omnino audire noluerunt, quid de eis Scriptura dicit? quid de illis narrat? Clauserunt, inquit, aures suas. Quid autem postea fecerint, passio Stephani narrata declarat. Non erant surdi, sed fecerunt se surdos. Quia enim aures patentes in corde non habebant, violentia tamen verbi per aures carnis irruens, etiam ipsis auribus cordis vim faciebat: clauserunt et aures corporis, et ierunt ad lapides . Ecce aspides surdae, duriores lapidibus quibus incantatorem suum lapidaverunt: non audierunt vocem incantantis, et medicamenti medicati a sapiente. Quid est medicamentum medicatum a sapiente? Forte medicamentum confectum, dicat medicamentum medicatum. An quaerimus ibi aliquid, quomodo jam si medicamentum est, etiam medicatum sit? Medicamenta erant in Prophetis,
Abbreviated transcription (Latin):
rans aut cedens. Pugillari enim est: pancra¬
ticum facere. Iam quia hinc data est simi¬
litudo: spectacula ista delectare nos debent.
Aut qui dixit qui in agone contendit ab
omnibus se abstinet. ꝓpterea agonistaca ista
debet affectare axp̃ianus: Ad tende quid
ibi dicatur ad similitudinem: quid mone¬
atur ad ꝓhibitionem. Ita ergo et hic data
est quedam similitudo de marso. qui in¬
cantat ut educat aspidem de tenebrosa
cauerna. Utiq in lucem uult educere. Illa
enim amando tenebras suas quibus se in¬
uoluta occultare dicitur: quod cum exi¬
re noluerit. recusans tamen illas audire
uoces quibus cogi se sentit. allidit unam
aurem terrȩ. et de cauda obturat alterã:
atq ita uoces illas quantum potest euitans.
non exit ad incantantem. Huic similes dixit
sp̃s dei. quosclam non audientes uerbum
dei: et non solum non audientes sed om̃i¬
no ut faciant audire nolentes. factum est
hoc. et in primis temporibus fidei. Stepha¬

Expanded text:
caedens; pugilari enim est pancracaedens; pugilari enim est pancratium facere. Jam quia hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? aut quia dixit, Qui in agone contendit, ab omnibus abstinens est ; propterea agonistica istadebet affectare christianus? Attende quid tibi dicatur ad similitudinem, quid moneatur ad prohibitionem. Ita ergo et hic data est quaedam similitudo de Marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna: utique in lucem vult educere; illa autem amando tenebras suas quibus se involutans occultat, dicitur quod cum exire noluerit, recusans tamen audire illas voces quibus se cogi sentit, allidit unam aurem terrae, et de cauda obturat alteram, atque ita voces illas quantum potest evitans, non exit ad incantantem. Huic similes dixit Spiritus Dei quosdam non audientes verbum Dei, et non solum non facientes, sed omnino ne faciant audire nolentes. 8. Factum est hoc et in primis temporibus fidei. Stepha
Abbreviated transcription (Latin):
uerum sit etiam istuct illud quod audi¬
uimus de aspide. Aspis cum ceꝑit pati
incantatorem marsum. qui eam quibus¬
dam carminibus ꝓpriis euocat. sicut sunt
faciat. Sed interim hoc adtendite fr̃s: hoc
enim preloquendum est. ne quisquam ue¬
luti hesitans audiat. Non undecumꝙ da¬
tur similitudo ab scripturis. laudatur ip¬
sa res: sed tantum inde similitudo trahit᷑.
Non enim laucdauit iniquum iudicem
qui nolebat audire illam uiduam: qui
nec deum timebat. nec homines reuere¬
batur: et tamen inde similitudinem tra¬
xit dñs. Nec illum laudauit pigrum qͥ
tres panes non ꝓpter amicitiam dedit pe
tenti. sed teclio uictus: et tamen inde simi¬
litudinem dedit. Et de rebuis ergo non lau¬
dandis: trahuntur scdm quenidam mo-¬
dum nonnullȩ similitudines. Aut si ꝓp.¬
terea putatis eundum esse ad marsos qe
hoc audistis in scriptura dei. eundum
est et ad spectaculum teatri: quia dicit
apłs. Non sic pugillor: quasi aerem uerbe¬

Expanded text:
verum sit etiam illud quod audiverum sit etiam illud quod audivimus de aspide. Aspis cum coeperit pati incantatorem Marsum, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, sicut sunt facit. Sed interim in hoc attendite, fratres: hoc enim praeloquendum est, ne quisquam veluti haesitans audiat: non, undecumque datur similitudo, ab Scripturis laudatur ipsa res, sed tantum inde similitudo trahitur. Non enim laudavit qui nolebat audire illam viduam, qui nec Deum timebat, nec homines reverebatur: et tamen inde similitudinem Dominus dedit. Nec illum laudavit pigrum, qui tres panes non propter amtenti, sed taedio victus; et tamen inde similitudinem dedit . Et de rebus ergo non laudandis trahuntur secundum quemdam modum nonnullae similitudines. Aut si propterea putatis eundum esse ad Marsos, quia hoc audistis in Scriptura Dei; eundum est et ad spectacula theatri, quia dicit stolus: Non sic pugillor, quasi aerem
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. non quod homo clicit. Potest fieri
ut homo mentiatur: non potest fieri ut
ueritas mentiatur. Ex ueritatis ore agnos
eo xp̃m ipsam ueritatem: ex ueritatis ore
agnosco eccłam participem ueritatis. Ne¬
mo michi falsa loquatur. qui errauit ab
utero in uisceribuis ȩccłȩ. Primo uiderim:
quid ie uelit docere. Uideo alienatum
auullia: uideo errasse a uentren et audi¬
rem auclituri estis. Indignatio eis scdm si¬
militudinem serpentis. Qui si dixerimus
quid est quod cdixisti: sequetur. Sicut
aspidis surdȩ. Unde surdȩ⁊ et unde obtu¬
rantis aures suas: Ideo surdȩ: quia obturant
aures sua Et obturantis aures suas. Quȩ
non exaudiet uocem incantantium: et
medicamenti medicati a sapiente. Sic̃ut
audiuimus quod et homines dicunt. qui
ea qua potuerunt hȩc cognitione didice¬
runt: sedtam̃ quod sp̃s dei multo melius
omnibus hominibus nouit. Non enim
frustra hoc dixit: nisi quia fieri potest. ut

Expanded text:
dicit, non quod homo dicit. Potest fieri dicit, non quod homo dicit. Potest fieri ut homo mentiatur: non potest fieri ut veritas mentiatur. Ex veritatis ore agnosco Christum, ipsam veritatem: ex veritatis ore agnosco Ecclesiam, participem veritatis. Nemo mihi falsa loquatur, qui erravit ab utero in visceribus Ecclesiae: primo viderem quid me vellet docere. Video alienatum a vulva, video errasse a ventre, et audirem audituri estis. Indignatio eis secundum similitudinem serpentis. Quasi dixerimus, quid est quod dixisti? sequitur, Sicut aspidis surdae. Unde surdae? Et obturantis aures suas. Ideo surdae, quia obturat aures suas. Et obturantis aures suas, quae non exaudiet vocem incantantium, et medicamenti medicati a sapiente. Sicut audivimus, quod et homines dicunt, qui ea qua potuerunt haec cognitione didicerunt, sed tamen quod Spiritus Dei multo melius omnibus hominibus novit. Non enim frustra hoc dixit, nisi quia fieri potest ut
Abbreviated transcription (Latin):
entibus ab iherłm. Huc ueni. huc ueni. ec
desia ꝑ omnes gentes: incipientibus ab ihe¬
em. son dico huc ueni: ipsa ad te uenit.
sui autem obsurdescentes aduersus eugłim:
et non nos ꝑmittentes legere uerba dei quȩ
seiactant custodisse ad flaminam. et uo-¬
uunt delere linguam. locuntur sua. locũ¬
tur mania. Ille tradidit. et ille tradidit.
Immo ego dico. et ille tradidit. et uerum¬
dieo: et ille trachidit. Sed quid ad me: Nec
tu michi quos nominas ex eugtio legis:
nec ego quos nomino ex euglio lego. u¬
ferantur de medio cartȩ nr̃ȩ: ꝓceclat in
medium codex dei. Audi xp̃m̃ dicentẽ:
audi ueritatem loquentem. Predicari
in nomine eius inquit penitentiam et
remissionem peccatorum ꝑ omnes gen¬
tes: incipientibus ab iherłm. Non inqui-¬
unt. sed quod nos dicimus. Audite quid
dicit eugłim. Nolumus audire. Alienati
sunt peccatores a uulua. errauerunt a
uentre: locuti sunt falsa. Nos loquamur
uera. quia audiuimus uera: quod dñs

Expanded text:
ibus ab Jerusalem Huc veni, huc veni. Ecce Ecclesia per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem: non dico, Huc veni; ipsa ad te venit. Illi autem obsurdescentes adversus Evangelium, et non nos permittentes legere verba Dei, quae se jactant custodisse a flamma et volunt delere lingua, loquuntur sua, loquuntur inania: Ille tradidit, et ille tradidit. Imo et ego dico, Et ille tradidit, et ille tradidit: et verum dico. Sed quid ad me? Nec tu mihi quos nominas ex Evangelio legis, nec ego quos nomino ex Evangelio lego. Auferantur de medio chartae nostrae, procedat in medium Codex Dei. Audi Christum dicentem, audi veritatem loquentem: Praedicari in nomine ejus, inquit, poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem. Non, inquiunt; sed quod nos dicimus audite: quod dicit Evangelium nolumus audire. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Nos loquamur vera, quia audivimus vera; quod Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tur in ignem ȩternũ: hic in hac uita est
fructus usto. Qui fructus: Spe gaudentes:
in tribulationibus patientes. Qui fructus
iusto: Giloriamur in tribulationibus sciat
quia tribulatio patientiam oꝑatur: pate¬
tia autẽ ꝓbationem: ꝓbatio uero spem

Expanded text:
tur in ignem aeternum, hic in hac vita est tur in ignem aeternum, hic in hac vita est fructus justo. Qui fructus? Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Qui fructus justo? Gloriamur in tribulationibus: scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem
Abbreviated transcription (Latin):
ne peccatoris lauabit manus suas: Iustus
quando uidet penam peccatoris ꝓficit ip.¬
se: et mors alterius ualet ad uitam alteriꝰ.
Si enim spiritaliter sanguis currit de his
qui intrinsecus moriuntur: tu uidens
talem uinclictam laua illuc manus tuas:
de cetero mundius uiue. Et quomodo la¬
uabit manus suas si iustus est: Quid enim
fideles. Ex quo credidisti: iam incipis uo¬
cari iustus. facta est enim remissio pecca¬
torum. Et si de ista residua uita quedam
peccata tua sunt. quȩ non possunt nisi
tamqu̾a aqua de mari in sentinam influ¬
ere: tamen quia credidisti cum uideris eũ
qui om̃ino auersus est adeo. occidi iilla
cecitate suꝑ cadente illo igne non uidere
solem tu qui iam ꝑ fidem uides xp̃m. ut
uideas ꝑ spetiem quia iustus ex fide uiuit:
adtende impium morientem: expurga
te a peccatis. Ita lauabis quodaminodo.
te quam ueniat quod ꝓmittitur. ante qũa
detur uita ȩterna. ante qu̾a impii ꝓician¬

Expanded text:
ne peccatoris lavabit manus suas? Justus ne peccatoris lavabit manus suas? Justus quando videt poenam peccatoris, proficit ipse: et mors alterius valet ad vitam alterius. Si enim spiritualiter sanguis currit de his qui intrinsecus moriuntur, tu videns talem vindictam, lava illic manus tuas; de caetero mundius vive. Et quomodo lavabit manus suas, si justus est? Quid enim fideles: et ex quo jam credidisti, jam incipis vocari justus. Facta est enim dimissio peccatorum. Etsi de ista residua vita quaedam peccata tua sunt, quae non possunt nisi tanquam aqua de mari in sentinam influere: tamen quia credidisti; cum videris eum qui omnino aversus est a Deo occidi in illa caecitate, supercadente illo igne non videre solem, tu qui jam per fidem vides Christum, ut videas per speciem, quia justus ex fide vivit, attende impium morientem, et purga te a peccatis. Ita lavabis quodammodo tequam veniat quod promittitur, antequam detur vita aeterna, antequam impii projician
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ aures uĩas de presentium delectatione.
et de preteritor̃i recordatione. ne sitis canis
reuersus ad suum uomitum. Om̃s tales qui
estis: uidete penas eorũ. qui tales non sunt et
Igauclete. Adhuc inferorũ pene non uenerunt:
adhuc ignis eternus non uenit. Comparet
qui ꝓficit in dño. se modo cum impio: cecũ
cor cum illuminato corde. Comparate duos:
uidentem et non uidentẽ in carne. Et quid
magnum est uisio carnis: Numquid tobias
habebat carneos ocłos: filius ipsius habebat.
ille non habebat: et uiam uitȩ cecus uidenti
ostencdebat. Ergo istam penam quando uide¬
tis: gaudete quia in illa non estis. Propterea
dicit scriptura. Axtabitur iustus cum uide¬
rit uindictam: non illam futuram. Nam ui¬
de quid sequitur¶Manus suas lauabit in
sanguine peccatoris. Quid est hoc: Intenclat
caritas ur̃a. Numquid quando feriunt᷑
homicidȩ: debent illuc innocentes ire. et
lauare manus suas: Sed quid est in sangui¬

Expanded text:
tatem aures vestras, de praesentium delectatione tatem aures vestras, de praesentium delectatione et de praeteritorum recordatione, ne sitis canis reversus ad suum vomitum . Omnes tales qui estis, videte poenas eorum qui tales non sunt, et gaudete. Adhuc inferorum poenae non venerunt, adhuc ignis aeternus non venit: comparet qui proficit in Deo se modo cum impio, caecum cor cum illuminato corde; comparate duos, videntem et non videntem in carne. Et quid magnum est visio carnis? Numquid Tobias habebat carneos oculos? Filius ipsius habebat, et ilie non habebat; et viam vitae caecus videnti ostendebat . Ergo istam poenam quando videtis, gaudete quia in illa non estis. Propterea dicit Scriptura: Laetabitur justus, cum viderit vindictam. Non illam futuram; nam vide quid sequitur: Manus suas lavabit in sanguine peccatoris. Quid est hoc? Intendat Charitas Vestra. Numquid quando feriuntur homicidae, debent illuc innocentes ire, et lavare manus suas? Sed quid est, in sangui
Abbreviated transcription (Latin):
uidicas. Ille ergo et cõminatur: et non rrascit᷑.
sleq enim ꝑturbatur sed tamqu̾a irascitur:
quia punit et uindicat. Et qui corrigi nolunt:
t̾ãquam uiuunt. sed non uiuunt. Uindicta
enim primi peccati et eorũ quȩ addiderunt:
manet suꝑ eos. Et ipsa uocatur ira dei: quia
de iudicio dei uenit. Unde dñs de non cre¬
dente ait: sed ira cdei manet suꝑ eum. Cum ira
enĩ clei mortales nascimur. Unde dicit apłs.
fuimus et nos aliquando natura filii irȩ: sicut
et ceteri. Quid est natura filii irȩ: nisi quia por¬
tamus nobiscum penam primi peccatiꝰ Sed
si conuertamur nos: aufertur ira: prebet̾ gr̃a.
Nonuis conuerti: addis etiam suꝑ id quod
natus es. tamqu̾a in ira combiberis in presenti
te uos non esse in hac pena om̃s qui ꝓficitis:
om̃s qui intelligitis et amatis ueritatem: om̃s
qui plus in uobis uultis uictoriam ueritatis
qu̾a ur̃am: qui non clauditis aduersus ueri¬

Expanded text:
judicas . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. judicas . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super id quod natus es: tanquam in ira combiberis in praesentite vos non esse in hac poena omnes qui proficitis, omnes qui intelligitis et amatis veritatem, omnes qui plus in vobis vultis victoriam veritatis quam vestram, qui non clauditis adversus veri
Abbreviated transcription (Latin):
riat eadem uita manifestos in fine cruciatus.
Sedinira dei occultat ramnũ ignis iste. Non
enim parua pena est quod mocdo non uident.
nec spinas penarĩi creclunt ex hac uita mala
sibi postea ꝓcessuros. Uos enim inquit ramnus
estis. Qu̾e ranum: Icl est uos ipsos uiuentes idest
adhuc in hac uita constitutos: prius qu̾a in
futuro iudicio spinas penarũ ur̃arum mani-¬
festas ꝓcducat. nunc in ira cõbibit: idest quasi
absorbendo apparere non sinit. Hic itaq orlo
urdor̃i quantum puto: planius ita contexit᷑.
dupcecidit ignis: et non uiderunt solem. Qui
ius tamqũa in ira tãquam uiuentes uos ram.¬
iũ combibit prius qu̾a ꝓclucat spinas ur̃as:
id et uos ipsos quos ramnũ inuenit. cõbibit
ses eum uuunt: secs uiuere sibi uicentur
ft quare non in ira seci tãqu̾a in iras nisi quia
tranquillus hoc facit cdeus: slam et hoc scriptũ
est. Tu enim dñe uirtutũ: cũ tranquillitate

Expanded text:
riat eadem vita manifestos in fine cruciatus; riat eadem vita manifestos in fine cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident solem, nec spinas poenarum credunt ex hac vita mala sibi postea processuras. Vos enim, inquit, rhamnus estis; quem rhamnum, id est vos ipsos, viventes, id est adhuc in hac vita constitutos, priusquam in futuro judicio spinas poenarum vestrarum manifestas producat, nunc in ira combibit, id est, quasi absorbendo apparere non sinit. Hic itaque ordo verborum, quantum puto, planius ita contexitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem: qui ignis tanquam in ira, tanquam viventes vos rhamnum combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos ipsos quos rhamnum invenit, combibit Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
II Modo fac: modo cõpungere. Nion inti
quod dictum est de quibusclã detestalꝰ
discissi sunt nec compuncti sunt. Adde
qui discissi sunt: nec compuneti sun.
tis liseissos. et non iuidetis compunets
preter ecclam sunt: et non eos penitet ut recle¬
ast unde scissi sunt. Producet postea spinas eoꝵ
samnnus. Nolunt modo habere cõpunctionẽ
medicinalem: habebunt postea penalem. Secl
etiam modo prius qũa ꝓclucat spinas ramnꝰ.
suꝑcecidit ignis: qui eos non ꝑmittit uidere so¬
im. qui eos albuc uiuentes in ira dĩ cobibit
ignis concupiscentiarum malarum. honorũ
mit ne cognoscant ueritatẽ: ne uicti uidean¬
tur ne subiciat illos uel ipsa ueritas. Quid
enim gloriosius fr̃s. quĩa subici ac uinci a ue¬
ritate: Suꝑet te ueritas uolentẽ: nã et inuitũ
ila supabit. Ergo ignis ille concupiscentiarũ
malarũ qui suꝑ cecidit ut non uideant solem:
combibit ramnũ prius qũa ꝓclucat spinas eoꝵ.
idest occultat eorum malã uitã. prius qu̾a pa¬

Expanded text:
compungere; non in te fiat quod dictum est de quibusdam detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . Attendite qui discissi sunt, nec compuncti sunt. Videtis discissos, et non videtis compunctos. Ecce praeter Ecclesiam sunt, et non eos poenitet, ut rideant unde discissi sunt. Producet postea spinas eorum rhamnus. Nolunt modo habere compunctionem medicinalem; habebunt postea poenalem. Sed etiam modo, priusquam producat spinas rhamnus, supercecidit ignis qui eos non permittit videre solem, qui eos adhuc viventes in ira Dei combibit: ignis concupiscentiarum malarum, honorum mit ne cognoscant veritatem, ne victi videantur, ne subjiciat illos vel ipsa veritas. Quid enim gloriosius, fratres quam subjici et vinci a veritate? Superet te veritas volentem; nam et invitum ipsa superabit. Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui supercecidit ut non videant solem, combibit rhamnum, priusquam producat spinas eorum: id est, occultat eorum malam vitam, priusquam pa
Abbreviated transcription (Latin):
tamus. Hoc nobis significare tantum uolut
quia missum est acl cdomum ut custocdirta
et ille interficeretur. Quomodo ergo acdli
custoclita est domus. si lauid figurabat ap̃i
ut xp̃c interficeretur: quancdo in seputie¬
I Refertur ergo hoc ad corpus xp̃i: quia
cere: nomen resurrectionis eius extinguersꝰ
mendacium euglio preferretur. Sed qud
illud non effecit saul ut interficeretur a
sic et hoc non potuit regnum udeorums
cere: ut plus ualeret testimonium cusbds
dormientium. quam apłorum uigilans
Quid enim edocti sunt custodes ut dicere
Damus uobis inquiunt quantum uutis
cuniȩ: et dicite quia cum clormistis ues
onem xp̃i: inimici eius ꝑsaul figurati ꝓdure¬
runt. Interroga infidelitatis testes dormientes:
repondeant tibi quid actum sit in sepulchro.
Quisi dormiebant. unde scierunt: Si uigila¬
unt fures quare non tenuerunt: Dicat ergo
quoꝗ sequitu.¬

Expanded text:
tamus. Hoc nobis significare tantum voluit, tamus. Hoc nobis significare tantum voluit, quia missum est ad domum ut custodiretur, et ille interficeretur? Quomodo ergo ad hoc custodita est domus, si David figurabat Chrius interficeretur, dum non in sepultutus? Refertur ergo hoc ad corpus Christi, qutum interficere, nomen resurrectionis ejus exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed sicut illud non valuit Saul ut interficeret David, vid; sic hoc nec potuit regnum Judaeorum efficere, ut plus valeret testimonium custodum dormientium, quam Apostolorum vigilantium. Quid enim edocti sunt custodes ut dicerent? Damus vobis, inquiunt, quantum vultis pecuniae; et dicite quia cum dormiretis, venonem Christi inimici ejus per Saül figurati produxerunt. Interroga, infidelitas, testes dormientes; respondeant tibi quid actum sit in sepulcro. Qui si dormiebant, unde scierunt? Si vigilabant, fures quare non tenuerunt? Dicat ergo quod sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
retꝰ aut sic illum misit ut ab illo discederet :
Setd quia homo desertus est a cdeo: adam ille
peccans. Qui cum soleret gaudere ad faciem
dei: conscientia peccati de territus. fugit a
gaudio suo. Et uere dereliquit illum deus:
quia ipse deseruit dm̃. fx quo adam xp̃e
cum carnem accepisset. hoc ex ꝑsona ipsus
carnis ait. quia uetus homo noster simula
cifixus est cum illo: cruci. Audiamus ergos
sequitur quando misit saul et custodiuits
mum eius ut eum interficeret. Hoc non an
cem dñi: secd tamen ad passionem dñ ptis
Crucifixus est xp̃c et mortuus: et sepultuss
Erat ergo illa seputtura tamquam domusa
quam custodiendam misit regnum iuder
quando custodes adhibiti sunt sepulc̾ro di
Est quedam historia in scriptura regnorum
quando misit saul ad custodiendam cdomi
ut interficeret clauid. Sed et quantum ma
sumpsit qui psalmum scripsit: tantum ae¬
bemus discutere cum titulum psalmi tmi¬

Expanded text:
ret; aut sic illum misit, ut ab illo discederet? ret; aut sic illum misit, ut ab illo discederet? Sed quia homo desertus est a Deo, Adam ille peccans, qui cum soleret gaudere ad faciem Dei, conscientia peccati deterritus fugit a gaudio suo ; et vere dereliquit illum Deus, quia ipse deseruit Deum: ex quo Adam Christus cum carnem accepisset, hoc ex persona ipsius carnis ait, quia tunc vetus homo noster simul confixus est cruci cum illo . 3. Audiamus ergo quod sequitur: Quando misit Saül, et custodivit domum ejus, ut eum intcrucem Domini, sed tamen ad passionem ejus pertinet; crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tamquam domus, ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro Christi . Est quidem historia in Scriptura Regnorum, quando misit Saül ad custodiendam domum, ut interficeret David : sed quantum inde sumpsit qui Psalmum scripsit, tantum debemus discutere cum titulum Psalmi trac
Abbreviated transcription (Latin):
uid. de maria uirgine. Non ergo illum qui est
caput nr̃msolum cogitemus. quando audimꝰ
xp̃m loqui: sed cogitemus xp̃m caput et corpꝰ
totum integrum quenidam uirum. Nlobis enĩ
dicitur. uos enim estis corpis xp̃i et membra:
ab apło paulo. Et de illo dicitur ab eodem apło:
qui est caput eccłȩ. Si ergo ille caput. nos cor¬
pus: totus xp̃c caput et corpus. Aliquando
enim inuenis uerba quȩ non congruant ca-¬
piti: et nisi ea coaptaueris corpori. nutabit in¬
tellectus tuus. Rursus inuenis uerba quȩ non
apta sunt corpori: et xp̃c tamen loquitur.
Ibi non tunendum est ne erret quisq: cito e¬
nim ꝑgit ut capiti aptet quod uidet corpori
non conuenire. Ipse deniq in cruce pendens:
ex ꝑsona corporis locutus est. Deus deus meus
respice in me. Quare me dereliqusti: Non e¬
nim dereliquerat xp̃m: a quo derelictus non
est. Aut uero sic ad nos uenit ut illum desere¬

Expanded text:
vid de Maria virgine : non ergo illum solum qui est vid de Maria virgine : non ergo illum solum qui est caput nostrum cogitemus, quando audimus Christum loqui; sed cogitemus Christum caput et corpus, totum integrum quemdam virum. Nobis enim dicitur, Vos autem estis corpus Christi et membra , ab apostolo Paulo. Et de illo dicitur ab eodem Apostolo quia est caput Ecclesiae . Si ergo ille caput, nos corpus; totus Christus caput et corpus. Aliquando enim invenis verba quae non congruant capiti, et nisi ea coaptaveris corpori, nutabit intellectus tuus: rursus invenis verba quae non apta sunt corpori, et Christus tamen loquitur. Ibi non timendum est ne erret quisque; cito enim pergit ut capiti aptet quod videt corpori non convenire. Ipse denique in cruce pendens, ex persona corporis locutus est: Deus meus, Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti ? Non enim dereliquerat Christum, a quo derelictus non est. Aut vero sic ad nos venit, ut illum desere
Abbreviated transcription (Latin):
in uirga ferrea: et tamquam uas figuli conte¬
res eos. Quos regit: quos conterit: Regit obedi¬
entes: conterit resistentes. Ergo ne corrumpas
optime et ꝓpħice quandoquidem et illi iudei
suggesserunt tunc pilato. et dixerunt. noli scri.¬
bere rex iudeorum. sed scribe quia ipse dixit
rex sum iudeorum: nam et iste titulus inquiunt
confirmauit illum regem nobis. Et pilatus. Qͦa
scripsi. scripsi. Et impletum est ne corrumpas.
slec iste solus psalius babet huiusmodi inscrip¬
tionem: ut titulus non corrumpatur. Aliqui
psalmi sic prenotati sunt: setd tamen in om̃ibus
passio dñi prenuntiatur. Ergo et hic intelliga
mus passionem dñi: et loquatur nobis xp̃e. ca¬
put et corpus. Sic semꝑ aut ꝓpe semꝑ audiamꝰ
uoces xp̃i de psalmo: ut non solum intueamur
caput illud unum mediatorem dei et hominẽ.
tatem in principio uerbum deus apud dm̃:
qui uerbum caro factum est et habitauit in
nobis. caro ex semine abraham. ex semine da¬

Expanded text:
ea, et tanquam vas figuli conteres eos . Quos reget? quos conteret? Reget obedientes, conteret resistentes. Ergo, Ne corrumpas, optime et prophetice: quandoquidem et illi Judaei suggesserunt tunc Pilato, et dixerunt, Noli scribere rex Judaeorum, sed scribe, quia ipse se dixit regem Judaeorum; nam iste titulus, inquiunt, confirmavit illum regem nobis. Et Pilatus: Quod scripsi, scripsi . Et impletum est, Ne corrumpas. Nec iste solus psalmus habet hujusmodi inscriptionem, ut titulus non corrumpatur. Aliquot psalmi sic praenotati sunt , sed tamen in omnibus passio Domini praenuntiatur. Ergo et hic intelligamus Domini passionem, et loquatur nobis Christus caput et corpus. Sic semper, aut prope semper audiamus voces Christi de Psalmo, ut non solum intueamur caput illud unum mediatorem Dei et hominum, um divinitatem in principio erat Verbum, Deus apud Deum, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , caro ex semine Abraham, ex semine Da
Abbreviated transcription (Latin):
det hostem suum: et aggreditur et luctatur:
et cito uincit. Idoneus est enim: nondum cres-¬
centibus hostibus. Qui autem illam concupiscen¬
tiam cum qua de peccati ꝓpagine natus est. con¬
tempnit uincerer et multas adhuc excitat ȩxe¬
ritꝙ libidines: difficulter eas suꝑat: et aduer¬
sum se ipse diuisus. igne ꝓprio concrematur.
se itaq sꝑes quasi illas solas penas futuras: pre

Expanded text:
det hostem suum, et aggreditur et luctatur, det hostem suum, et aggreditur et luctatur, et cito vincit: idoneus est enim nondum crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur. Ne itaque speres quasi illas solas poenas f