comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mei st̃. Bene aũt dicit᷑. quia benedi¬
centes regi ꝓfecti st̃ in tab̾nacła sua:
quia hȩc ẽ. nimirũ sola actio qͥetissima
ac felicissima ciuiũ suꝑnoꝵ: ymnos
giãrum suo dictre conditori. Hinc e-¬
nim scriptu est. Beati qͥ habitant
in domo tua: in scłm scłi laudabt te.
hinc idem ꝓpħa ultimos septẽ psal¬
mos in laudis diuinȩ suauitate com¬
pleuit: porro octauum ante finem
psalterii. de uictoria pugne qua gygan¬
tem strauerat: dñ benedicendo c̃fecit.
ubi aꝑte indicat. quia om̃s qui hic ma¬
ligni hostis certamina suꝑant: illic in
requie uera laudẽ sui redẽptoris et ad¬
iutoris decantant. Benedicentes inqͥt
regi ꝓfecti st̃ intab̃nacła sua: lȩtantes
et alacͥ corde suꝑ om̃ĩb bonis quȩ fecat
dñs dauid seruo suo: et isrł popło suo.
Lȩtantes qͥppe iusti suꝑ bonis quȩ a
dño accipiunt. tab̃nacła introeunt cęles
breue nunirũ uidet᷑ et leue totum.
qͥcquid ȩt̾na beatitudine finit᷑. Unde

Expanded text:
i . Bene autem dicitur, qui benedicentes regi profecti sunt in tabernacula; quia haec est nimirum sola actio quietissima ac felicissima civium supernorum hymnos gratiarum suo dicere Conditori. Hinc etenim scriptum est: Beati qui habitant in domo tua; in saeculum saeculi laudabunt te . Hinc idem propheta ultimos septem psalmos in laudes divinae suavitatis complevit. Porro octavum ante finem Psalterii de victoria pugnae qua gigantem straverat, Deum benedicendo complevit. Ubi aperte indicat quia omnes qui hic maligni hostis certamina superant, illic in requie vera laudem sui Redemptoris et adjutoris decantant. Benedicentes, inquit, regi profecti sunt in tabernacula sua laetantes et alacri corde, super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo et Israel populo suo. Laetantes quippe 100 justi super bonis quae a Domino accipiunt, tabernacula introeunt coelestbreve nimirum videtur et leve totum quidquid aeterna beatitudine finitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Et surgens inquit secutꝰ ẽ. eũ. Non ẽ mi¬
tis uoc̃e. terrena quȩ curabat lucra reli¬
querit: opibq neglectis. illiꝰ comitatui
quẽ nichil diuitiarũ hab̃e cernebat
ad heserit. Ipse enĩ dñs qͥ eũ foris uerbo
uocauit. intꝰ inuisibili in stinctu ut seque¬
ret᷑ edocuit: infundens menti illiꝰ lum̃
gr̃e sp̃ualis. qua intelligeret. quia is qͥ
Surguuis inqͥt secutꝰ ẽ. eum. Surrexit
ut sequeret᷑: dunisit caduca que gere¬
bat. ut consequeret᷑ et̃na. ad quȩ illũ in¬

Expanded text:
ens, inquit, secutus est eum. Non est mii vocem terrena quae curabat lucra reliquerit, opibusque neglectis, illius comitatui, quem nil divitiarum habere cernebat, adhaeserit. Ipse enim Dominus, qui eum foris verbo vocavit, intus invisibili instinctu ut sequeretur edocuit, infundens menti illius lumen gratiae spiritualis, qua intelligeret, quia is a tSurgens, inquit, secutus est eum. Surrexit, ut sequeretur; dimisit caduca quae gerebat, ut consequeretur aeterna, ad quae illum ve
Abbreviated transcription (Latin):
cathalogo apłoꝵ cũ additam̃to se publi¬
canũ cognominat: thomas inquit et
matheus publicanꝰ: quatinꝰ maiorem
ꝑ hoc publicanis et peccatorib adipis¬
cendȩ salutis confidentiam prebeat.
Quã docendi formulã paulus quoq se¬

Expanded text:
catalogo apostolorum cum additamento se publicanum cognominat. Thomas, inquit, et Matthaeus publicanus, quatenus majorem per hoc publicanis et peccatoribus adipiscendae salutis confidentiam praebeat. Quam docendi formulam Paulus quoque se
Abbreviated transcription (Latin):
desinit. Qd̃ oc tauo anno dedicatun ẽ.
et celeberrima illa ac maxima sollen¬
uitas a salomone rege cunctis filus isrł
tẽpr complete dedica ⁊ istionis exhi¬
bita: insinuat mysticę qd̾ ꝑfecto in
fine mundi numero electoꝵ. diu de¬
siderate immortalitatis ẽ. secutura
festiuitas: et ꝑ acto uniu̾salis resurrec

Expanded text:
desinit. Quod octavo anno dedicatum est, et celeberrima illa ac maxima solemnitas a Salomone rege cunctis filiis Israel tempore completae dedicationis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideratae immortalitatis secura festivitas e
Abbreviated transcription (Latin):
Diligamꝰ gͥ fĩs mei toto corde decorem
domꝰ ȩt̃ne. quã ex dõ habemꝰ in cȩł: de loco
tabnacligłiȩ eiꝰ sedulo cogitare. ac nos
altutrum ad monere curemꝰ. Unũ ante
omĩa petamꝰ ab eo. et hoc infatigabili
uitentione queramꝰ: ut inhabitare
meream᷑ in domo eiꝰ omĩb dieb uitȩ
nĩȩ : hoc ẽ ꝑhenniuita ac luce felices.
Non sꝑnit neq despicit prece pauꝑum.
quando hoc qͦd dilig̃ ipsi p̃camͦ: s clem̃¬
ter eraudiens. donabit nos uide bona

Expanded text:
Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer exaudiens donabit nos videre bona
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sui redẽptoris futurã p̾cinebant:
et ñ minꝰ gentib quȩ ad huc quasi ad aqͥ¬
lonẽ positȩ ꝑfidiȩ frigore torpebant.
eiꝰdẽ redẽptio us ingressum p̾dicabat̃
ẽe pandendũ. Qd̾̃ uero capitella colũ¬
narũ. quasioꝑe lilii fabrefacta erant:
significat quia tota p̾dicationis eoꝵ
summa. de claritate ꝑpetuȩ beatitu¬
dinis insonuit: eiꝰꝙ uidendã gliuam
sius auditorib ꝓmisit: quia ȩternꝰ ante
omĩa scła ds̃ existens. hõ factus est in fine
scł̃oꝵ : ut q̃si flos lili int̾ius colorẽ au¬
irosum. erteriꝰ haberet candidũ. Qd namq
auri rubor in candore : nͥ fulgor ẽ diui¬
nitatis in hoĩe: Qũe uidelicet hominẽ
et priꝰ uirtutib cdarũ ostendit: et post
plurib fr̃nitati ur̃ȩ exposuisse libuit:
quatinꝰ et miranda terrestris domꝰ dñi
fabrica delectaret auditu: et hȩc eadem
ad amorẽ habitationis suꝑnȩ erigeret.

Expanded text:
tionem sui Redemptoris futuram praecinebant; tionem sui Redemptoris futuram praecinebant; et non minus gentibus, quae adhuc quasi ad Aquilonem positae perfidiae frigore torpebant, ejusdem Redemptoris ingressum praedicabant esse pandendum. Quod vero capitella columnarum quasi opere lilii fabricata erant, significat quia tota praedicationis eorum summa, de claritate perpetuae beatitudinis insonuit, ejusque videndam gloriam suis auditoribus promisit, qui, aeternus ante saecula Deus existens, homo factus est in fine saeculorum, ut quasi flos lilii interius colorem aurosum, exterius haberet candidum. Quid namque auri rubor in candore, nisi fulgor est divinitatis in homine? Quem, videlicet, hominem et prius virtutibus clarum ostendit, et post pluribus fraternitati vestrae exposuisse libuit, quatenus et miranda terrestris domus Domini fabrica delectaret auditum, et haec  Al.ad amorem supernae habitationis erigeret.
Abbreviated transcription (Latin):
contra ostium tẽpli: et decem cubitoꝵ
porticꝰ illam sc̃ȩ ȩccłie plebem desiguat.
quȩ dñĩcȩ in carnatioĩs t̃pra p̃cessit: nec dñ
ab eiꝰ in carnatioĩs fide uacua remansit. Hos
ẽ enĩ ostiũ porticꝰ contͣ ostiũ tẽpli esse ad
ortum solis: fidem popłi pͥoris de xp̃o e¬
andem ẽẽ quȩ sequentis: eodẽq gratiȩ
orientis lumine cunctoꝵ fidelium cor¬
da illustrari. Unde bene in eadẽ por¬
ticu duȩ columnȩ ereȩ. maximi et mi¬
randi oꝑis circa ostiũ templi narrant᷑
ẽe statutȩ: et his capitella quasi oꝑe
lilii suꝑ imposita. Columnne enĩ stant
ante ostium tẽpli: quia aduentũ redẽp¬
toris nr̃i. qͥait. ego sũ ostium. ꝑ me si
qͥs introierit saluabit᷑. p̃cessert̃ docto¬
et cȩphas. et ioħs. qͥ uidebant᷑ columne
cẽ: qui eide eiꝰ aduentui testimoniũ
ꝑhiberent. Una gͦ a dextris ostii. alia
stabat a sinistris: quia popło isrł qͥ tc̃
diuina fide et caritate calebat. incarna¬

Expanded text:
latitudinis templi, et decem cubitoruporticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora praecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposita. Columnae enim stant ante ostium templi, quia adventum Redemptoris nostri qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur et Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse, qui eidem adventui ejus testimonium perhiberent . Una enim a dextris ostii, alia stabat a sinistris, quia et populo Israel, qui tunc divina fide et charitate calebat, incarna
Abbreviated transcription (Latin):
dirimꝰ geminȩ dilectionis insinuat:
quia quicqͥd in hac ꝑegͥnatione ꝓ dõ
gerit᷑:. totũ hoc in illa mansione patͥȩ
ꝑhennis. ubi manificentia eiꝰ continua
beatoꝵ sp̃uum laudatione sustollit᷑.
in sola dilectionis amplitudine ꝑfi¬

Expanded text:
diximus, geminae dilectionis insinuat, diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae perennis, ubi magnificentia ejus continua bonorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perfi
Abbreviated transcription (Latin):
rum inhac uita lumine sc̃arũ scͥpturar̃u
et sacramentoꝵ cȩlestiũ refectione opꝰ ha¬
bemꝰ: infut᷑o aut̃ talib ñ egemꝰ subsidus :
ubi uixta psalmistȩ uocẽ. quic̃q apparu¬
eruit cũ iusticia. satiabunt᷑ manifestata
głia xp̃i. In hac quoq uita corda iustoꝵ
quasi altare incensi aureũ splendida ful¬
gent ꝑ mundiciam scĩtatis: a romatib st̃
referta desidioꝵ spualium: incendio fla-¬
grant amoris continui. & quasi in pri¬
mo cęlestis introitꝰ posita. suauissimum
suȩ orationis uaporẽ. intra scã scõꝵ suꝑna¬
is et continentia nos castigari oportet:
ut ad int̾nȩ dulcedinis sacietatẽ ꝑueni¬
re mereamur. Nam hoc num̾o castiga¬
tionẽ uitȩ p̃sentis significari: intellig̃
onĩs qͥ quadragenariũ moysi uł he
ꝑ cherubin głiȩ tegebat᷑ .xxͦ. cubitos¬
longitudinis. latitudinis. et altitudi¬
ius habebat: qͥ numenꝰ ꝑfectionẽ ut

Expanded text:
rum in hac vita, lumine sanctarum Scripturarum rum in hac vita, lumine sanctarum Scripturarum et sacramentorum coelestium refectione opus habemus; in futuro autem taubi juxta Psalmistae vocem quicumque apparuerint cum justitia, satiabuntur manifesta gloria Domini. In hac ergo vita corda justorum, quasi altare incensi aureum, splendida fulgent per munditiam sanctitatis. Aromatibus sunt referta desideriorum spiritualium, incendio flagrant amoris continui, et quasi coelestis introitus posita suavissimum suae orationis vaporem inter sais et continentia castigari oportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire videamur; nam hoc numero castigationem vitae praesentis signari intelligit omnis, qui quadragenarium Moysi, vedictionem his qudinis, latitudinis, altitudinis habebat, qui numerus perfectionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cenacłi. alii.xxͣx. cubiti altitudinis as
surgebant: porro terciũ cenacłm quod
suꝑerat. xͣ. habebat cubitos in altitu¬
dine: ac sic om̃is altitudo domꝰ incentũ
xxͥ. erat cubitos ertenta. Prima gͥ domꝰ
mus . xxx. ȩque cubitis se in altũ attollit:
quia solutȩ corꝑib animȩ ꝑfectoꝵ. usq
addiem uniuersalis iudicii eiꝰdẽ beatȩ
et indiuiduȩ tͥnitatis p̃senti uisione
fruunt᷑. Sup̃ma domꝰ bis tricenis alta
ẽ. cubitis: quia resuscitatia mortuis om̃s
electi in contẽ platione eiꝰdem sui condito
mul et carnis immortalitate gaudebt̃.
factus ẽ aũt mediꝰ paries in templo de
nis. et .xx. cubitos altitudinis. Porro ip
erat: in qͦ erant mensȩ et candelabra de
auro: s et altare aureũ ꝓpe ostiũ oracłi.:
obumbrantia ꝓpiciatoriũ. Prior gͦ domꝰ
p̃sentis ȩccłiȩ statũ: interior uitȩ cȩlestis
ingressum designat. Unde recte in pͥore.
mense et candelabra st̃ facta: quia nimi¬

Expanded text:
tabernaculi alii XXX cubiti altitusurgebant. Porro tertium coenaculum quod supererat sexaginta habebat cubitos in altitudine, ac sic omnis altitudo domus in centum viginti erat cubitos extenta. Prima igitur dmus XXX aeque cubitis se in altum attollit, quia solutae corporibus animae perfectorum usque ad diem universalis Judicii ejusdem beatae et individuae Trinitatis fruuntur. Suprema domus bis tricenis alta est cubitis, quia resuscitati a mortuis omnes electi, in contemplatione ejusdem sui Conditormul et carnis immortalitate gaudebunt. Factus est autem medius paries in templo de nis, et viginti cubitos altitudinis. Porro ipserat, in quo erant mensae et candelabra de auro: sed et altare aureum prope ostium tabernaculi, obumbrantia propitiatorium. Prior ergo domus praesentis Ecclesiae statum, interior vitae coelestis ingressum designat. Unde recte in priori mensa et candelabra sunt facta, quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
bitos in altitudine. Longitudo gͦ tẽpli
fidẽ sc̃ȩ eccłiȩ designat: ꝑ quã longanimi¬
ter int̾ oꝑa sua bona. prauoꝵ aduersa
tolerat. Latitudo caritatẽ: qua ipsa intꝰ
ꝑ iuscera pietatis spaciat᷑. Altitudo spem
tudo.lx. ẽ. cubitoꝵ. Senario enĩ num̾o.
bonoꝵ oꝑum solet ꝑfectio designari:
quia et dñs sex dieb mundi ornam̃tu
sistit. Bene .xxͦ. sunt cubiti latitudi¬
nis: quia geminũ ẽ. p̃ceptũ caritatis.
qua eccłia in tͥbulatione dilatat᷑. quan
de. tota anima. tota uirtute: et ꝑximr
tamquã se diligere ꝓbat᷑. Bene .xxͣx. in
altitudine erant cubiti: quia omnis
electoꝵ spes ad uisionẽ sc̃ę trinitatis
quant̾u ualet se exercendo et purifican¬
do p̃ꝑat. Sex gͥ adfidĩ longanimitatẽ:
ta ad celsitudinẽ spei: duo ꝑtinent
ad latitudinẽ amoris: quib trib uir-¬
tutũ in signib totũ eccłiȩ sc̃ȩ statum
constat ꝑfici. Qd̾ aũ ꝑdenariũ qͥ ꝑfectꝰ ẽ

Expanded text:
bitos in altitudinem. Longitudo ergo Templi fidem sanctae Ecclesiae designat, per quam longanimiter inter opera sua bona pravorum adversa tollat: latitudo charitatem, qua ipsa intus per viscera pietatis spatiatur: altitudo spem,tudo LX cubitorum est. Senario etenim numero bonorum operum solet perfectio designari, quia etiam Deus sex diebus mundi ornamentum stat. Bene XX sunt cubiti latitudinis, quia geminum est praeceptum charitatis, quoniam Ecclesia in tribulatione dilatatur, cum de, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam seipsum diligere probatur. Bene triginta in altitudine sunt cubiti, quia omnis electorum spes ad visionem sanctae Trinitatis, quantum valet, se exercendo et purificando praeparat. Sex igitur ad fidei longanimitatem, tria ad celsitudinem spei, duo pertinent ad latitudinem amoris, quibus tribus virtutum insignibus totum sanctae Ecclesiae statum constat perfrui  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc gͦ fundam̃to lapides grandes
et p̃ciosi. qͥ tempłu omẽ gesfarent st̃
positi: quia ꝑ ipsũ ad ꝓpagandã toto
orbe ȩccłiam. et priꝰ patͥarchȩ. ac ꝓphetȩ:
et pͦmodũ sunt apłi instructi: qui quo
artiꝰ eiꝰ amori inherebant. eo fortiꝰ secta¬
tores suos in ȩdificio cȩlesti sustentabañ.
Quos uidelicet lapides rex quadrari p̃ce¬
pit: ut magistros ȩcełiȩ cõpositos mo¬
rib et immobiles aĩo. ẽẽ debere signaret.
Sic̃ erum quadratũ quac̾q uertitur sta¬
bit: ita mmirũ uita ꝑfectoꝵ quȩ adue¬
ritatis lineã sollicite directa ẽ. nullis
temptationũ impulsib asua nouit sta¬
bilitate deici. Erat aũt tempsũ de mar¬
more pario qui ẽ. lapis alb extructum:
ut candorẽ ȩccłiasticȩ castitatis expͥmeret.
De qͦ in amoris cantioo. dñs ait. Sic̃ lilium
int̾ spinas: sic amica mea it̾ filias. Ha

Expanded text:
In hoc ergo fundamento lapides grandes et pretiosi, qui templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad propagandam toto orbe Ecclesiam, et prius patriarchae et prophetae, et postmodum sunt apostoli instructi, qui quo arctius amori ejus inhaerebant, eo fortius sectatores suos in aedificio coelesti sustentabant. Quos, videlicet, lapides rex quadrare ppit, ut magistros Ecclesiae compositos moribus, et immobiles animo esse debere signaret. Sicut vero quadratum, quocumque vertitur, stabit, ita nimirum vita perfectorum quae ad veritatis lineam sollicite directa est, nullis tentationum impulsibus a sua novit stabilitate dejici. Erat autem Templum Dei marmore pario, quod est, lapide albo extructum, ut candorem Ecclesiastieae castitatis exprimeret, de quo in amoris Cantico Dominus ait: Sicut lilium inter spi
Abbreviated transcription (Latin):
grandes numirũ excellentia meritor.
p̃ciosos claritate signoꝵ: quia ab ipso
dño uerbũ audientes. totã crescentis¬
ȩccłiȩ fabricã sua p̾dicatione genuerunt.
Quando enĩ inscript᷑is fundam̃ta plura¬
li num̾o dicunt᷑. uł p̃dicatores scõs. uel
firmas iustoꝵ cogitationes significati.
Unde ẽ illito psalmistȩ. fundam̃ta qꝰ
inmontib scĩs. At cum singłari num̾o
fundamentũ ponit᷑. ipsum sepiꝰ aucto¬
rem bonoꝵ omiũ indicat. de quo ait

Expanded text:
grandes nimirum excellentia meritorum, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quae ab ipso Domino verbum audientes totam Ecclesiae crescentis fabricam sua praedicatione genuerunt. Quando enim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant. Unde est illud Psalmistae: Fundamenta ejus in montibus sanctis . At cum singulari numero fundamentum ponitur, ipsum saepius auctorem bonorum omnium indicat, de quo Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Nam quasi in altũ fodiendo suam
uigilant̃ conscientiã discutiunt: ne qͥd
in ea sordidũ lateat sollert inquirunt:
cunctas a fundo cordis suꝑuacuoꝵ agi¬
tantiũ latebras. manu sedule discretioĩs
exhauriunt: quatinꝰ firmã in se qͥetãq
sedem petre illi fortissime. hoc ẽ. xp̃o p̃¬
parent. Fitq ut ꝑ eiꝰ p̃sentiã insuꝑabi¬
les int̾ scł̃i terrentis aduersa. simul et
ꝓsꝑa blandientis ꝑdurent. Hȩc iuuã
te dño fr̃s rmĩ de eu̾głice lectionis ex¬
positione transcurrimꝰ: s uidet᷑ congru¬
um solłennitati quã colimꝰ. de edificio
templi aliqua cõmeinorare: et quã decen¬
ter oruatꝰ illiꝰ. eccłiȩ significationi conue¬
grandes. lapides p̾ciosos in fundam̃tũ
templi: et quadrarent eos. Lapides aũ
grandes p̃ciosi qͥ infundamto locati. to¬
tum onꝰ templi sͥ suꝑ impositũ portant.
eximios sc̃ȩ ȩccłiȩ doctores insinuant:

Expanded text:
rant. Nam quasi in altum fodiendo, suam rant. Nam quasi in altum fodiendo, suam vigilanter conscientiam discutiunt, ne quid in ea sordidum lateat, solerter inquirunt, cunctas a fundo cordis supervacuorum cogitatuum latebras manu sedulae discretionis exhauriunt, quatenus firmam quietamque fidem petrae illi fortissimae, hoc est, Christo praeparent; fitque ut per ejus praesentiam insuperabiles inter saeculi torrentis adversa simul et prospera blandientis perdurent.  charissimi, de evangelicae lectionis expositione transcurrimus, sed videtur congruum solemnitati quam colimus de aedificatione templi aliqua commemorare, et quam decenter ornatus illius Ecclesiae significationi convegrandes, lapides pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes et pretiosi, qui, in fundamento locati, totum onus templi sibi superimpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant,
Abbreviated transcription (Latin):
cabo eccłiam meã: et portȩ inferi ñ p̃ua¬
lebunt aduersus eã. Et si gͦ pulsant.
ñ tam̃ deiciunt ȩxcłiam xp̃i porte dia¬
boli: et si irruit inundatio ꝑfidiȩ. non
subruit dom̃u fidĩ. Quȩ enĩ ad iutori
suo ueracit̃ dicere potest. dũ anriaret᷑
cormeũ inpetra exaltasti me. ñ debella¬
tur ab extraneis: quia rabiem ꝑsequen¬
tium infideliũ cum corona martiris
paciendo suꝑat. Non corrumpitur a
falsis frĩb: quia et hereticoꝵ dogma¬
ta recte credendo refutat: et uiciosa
quoꝵdã catholicoꝵ exempla. sobrie: et
iuste. et pie uiuendo deuitat. Non ob¬
cecat᷑ fumo ꝓpͥe cupiditatis: quia fer¬
uet interius solo ardore dñicȩ caritatis.
Huic aũt̃ homini. id ẽ. redẽptori nr̃s.
qͥ ȩccłiam sͥ uniuersalẽ inuincibili
mentis fortitudine copulauit ꝓmodu¬
io suo quiq similant᷑ electi: quando qđ
ipse in tota ȩccłia generalit᷑ facit. hoc illi
in suis singłi cordib agere specialit̃ cu¬

Expanded text:
portae inferi non praevalebunt adversus eam . Etsi ergo pulsant, non tamen dejiciunt Ecclesiam Christi portae diaboli; etsi irruit inundatio perfidiae, non subruit domum fidei. Quae enim adjutori suo veraciter dicere potest: Dum anxiaretur cor meum, in petra exaltasti me, non debellatur ab extraneis, quia rabiem persequentium infidelium cum corona martyrii patiendo superat; non corrumpitur a falsis fratribus, quia et haereticorum dogmata recte credendo refutat, et vitiosa quorumdam catholicorum exempla sobrie et juste, et pie vivendo devitat; non obcaecatur fumo propriae cupiditatis, quia fervet interius solo ardore Dominicae charitatis. Huic autem homini, id est, Redemptori nostro, qui Ecclesiam sibi universalem invincibili mentis fortitudine copulavit, pro modulo suo quique similantur electi, quando quod ipse in tota Ecclesia generaliter facit, hoc illi in suis singuli cordibus agere specialiter cu
Abbreviated transcription (Latin):
os loquit᷑: qͥ ex qua intentione ꝓman¬
tur uerba ñignorat. Qd̃ etiã sub seq̃n¬
ter astruit: manifeste ostendens. qr
locutio bona absq oꝑum attestatione
nichil omĩno psit. Quid aũt uocatis
me inqͥt dñe dñe: et ũ facitis q̃ dico:
Dñm nãq uocare: boni donu thesauri.
bone uidet᷑ ẽẽ fructꝰ arboris. Omnis
patet.quia de bono cordis thesauro ꝓ¬
latũ ñ fuit bonũ qd̾ lingua sonuit
Nec talis fructũ confessionis fici radir:
sispinȩ hoc ẽ horrida uicus. et ñ mul¬
titudine dñicȩ dilectionis onusta con¬
scientia ꝓcreauit. Quȩ aut̃ uera fruc̃¬
tuum bonoꝵ maloꝵq discretio. dñs
sub alia figura subdendo designat.
Omĩs qͥ uenit ad me et audit sermo¬
nes meos et facit eos: ostenda uob̃ cus
siilis sit. Similis ẽ hõi edificant:

Expanded text:
os loquitur, qui ex qua intentione promanos loquitur, qui ex qua intentione promantur verba, non ignorat. Quod etiam subsequenter astruit, manifeste ostendens quia locutio bona absque operum attestatione nihil omnino prosit. Quid autem vocatis me Domine, Domine, et non facitis quae dico? Dominum namque vocare boni donum thesauri, bonae videtur esse fructus arboris. Omnis patet quia de bono cordis thesauro prolatum non fuit bonum quod lingua sonuit, nec talem fructum confessionis fici radix, sed spinae, hoc est, horrida vitiis, et non multitudine dominicae dilectionis, onusta conscientia procreavit. Quae autem sit vera fructuum bonorum malorumque discretio, Dominus sub alia figura subdendo designat: Omnis qui venit ad me, et audit sermones meos, et facit eos, ostendam vobis cui similis sit. Simi
Abbreviated transcription (Latin):
nis significat. Non gͦ de spinis colli¬
gunt᷑ ficꝰ. neq de rubo uindemiant
uuam: quia quiẽq adhuc uicioꝵ acu¬
digne p̃ualent. Bonus homo de bono
Thesaurus cordis. intentio ẽ. cogitatio
nis: ex qua ꝓuentũ oꝑis int̾nꝰ arbiter
iudicat. Undie fit plerũq ut minora
bona ñnulli maiori cȩlestis gr̃ȩ merre¬
de oꝑent᷑ : uidelicet ꝓpt̃ intentionẽ
cordis. qua maiora uoluerant patra¬
re bona si possent: et alii maiora uir¬
tutũ oꝑa ostentantes obincuriã cordis
tepidi.minora a dño p̃mia sortiant᷑.
Deniq opꝰ uiduȩ quȩ duos nũmos
detulit ad tempłũ: innumeris diui¬
tum donarus ab int̾no cordiũ scruta¬
tore p̾fertur. Ex abundantia eium
cordis os loquitur. Humanũ enĩ iudi¬
cium sepe fillit: quia cor ꝓximi neseit
nͥ ex ore et oꝑe pensare. Pñs aũt ipsũ
opꝰ et sermones nrõs: ex cordis radice
ꝑpendit. Illi gͦ ex abundantia cordis

Expanded text:
nis significat. Non ergo de spinis collinis significat. Non ergo de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam, quia quicunque adhuc vitiorum acudigne praevalent. Bonus homo de bono Thesaunis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet propter intentionem cordis qua majora voluerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob injuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Denique opus viduae quae duos nummos detulit ad templum innumeris divitum donariis ab interno cordium scrutatore praefertur: Ex abundantia enim cordis os loquitur : humanum quidem judicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore et opere pensare; Deus autem ipsum opus et sermones nostros ex cordis radice perpendit. Illius ergo ex abundantia cordis
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo cũ recto corde bona quȩ ualet
oꝑat᷑. de sua salute desꝑet: quia non est
arbor mala quȩ facit fructum bonum.
Una quęq enĩ arbor. de fructu suo cog¬
noscit᷑. Hec cognitio de aꝑtis solu̾mo do
uieus seu uirtutib accipienda: qualia
suꝑiꝰ ex apłi sententia cõmemorauimꝰ.
Nlamq st̃ nonnulla quȩ qͦ anuo
rantur ignorat᷑ a ꝑximis: unide
utramq partẽ possunt int̃¬
p̃tari. S ambigua queq iustius
abhis q bona diligunt int̾p̃tant᷑
in bonum: ut impleat᷑ illud apłi. No¬
lite ante tempꝰ iudicare. Neq enĩ de
spinis colligunt ficus: neq de rubo
iundemiant uuam. Spine et rub.
plene aculeis arbores. illoꝵ corda de¬
signant. qͥ uł luxurie. inuidie. concu¬
piscentiȩ stimulis ipsi fedant᷑: uł cer¬
te iracundiȩ. detractionis. odii. suꝑ
stunti fĩcꝰ enĩ dulcẽ regni cęlestis me¬
moriã. uua fraglantiã dñice dilectio¬

Expanded text:
Nemo, cum recto corde bona quae valet Nemo, cum recto corde bona quae valet operatur, de sua salute desperet, quia non est arbor mala, quae facit fructum bonum. Unaquaeque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Haec cognitio de apertis solummodo vitiis sive virtutibus accipienda est, qualia superius ex Apostoli sententia commemoravimus. Namque sunt nonnulla quae quo animo gerantur, ignoratur a proximis, unde et in utramque partem possunt interpretari. Sed ambigua quaeque justius ab his qui bona diligunt interpretantur in bonum, ut impleatur illud Apostoli: Nolite ante tempus judicare . Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinae et rubus, plenae aculeis arbores, illorum corda designant qui vel luxuriae, invidiae, concupiscentiae, stimulis ipsi foedantur, vel certe iracundiae, detractionis, odii, supestunt. Ficus autem dulcem regni coelestis memoriam, uva fragrantiam dominicae dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
fidens: alibi dicit. Et miscđia eius
sub sequet᷑ me. om̃ib dieb uite
meȩ: ut in habitẽ in domo dñi in
longitudine dieru. At contra
mala arbor udeamꝰ quales fructus
ferat: et tales ipsi ferre uitemꝰ. Dicit
ꝓpħa ieremias. Maledictꝰ homo qͥ con¬
fidit in homine: et ponit carnẽ earnẽ¬
brachiũ suũ. et a dño recedit cor eius.
Frit enĩ quasi miricȩ indeserto. Oiricȩ
nãq ẽ infructuosa arbor et humilis.
gustu nimis amara: om̃iq humana
cultura ꝓrsus indigna: ac ꝓpterea
ꝑat᷑ is qͥ a diuino timore et amore re¬
cedens. ab hominib regnũ uł diuicias
sꝑat. Qui quantũ a dẽcore domꝰ dĩ
sit extorris iudicandꝰ. ꝓpha subdendo
manifestat. Et ñ uidebit cu uenerit
bonũ: s habitabit in deserto insicci¬
tate. in t̾ra salsuginis et inhabitabill.
uens. de fauore uulgi qͣsi bonus sit
blandiat᷑: quia et si folia uerboꝵ ꝑpulẽ.
si florẽ fame gignit odoriferũ: non est
arbor bona que facit fructus malos.

Expanded text:
 ejus subsequetur me omnibus diebus vitae meae, ut inhabitem in domo Domini in longitudine dierum . At contra mala arbor videamus quales fructus ferat, et tales ferre ipsi vitemus. Dicit propheta Jeremias: Maledictus homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum, et a Domino recedit cor ejus. Erit enim quasi myrica in deserto . Myrica namque est infructuosa arbor et humilis, gustu nimis amara, omnique humana cultura prorsus indigna, ac propterea paratur is qui, a divino timore et amore recedens, ab hominibus regnum vel divitias sperat. Qui quantum a decore domus Dei sit extorris judicandus, propheta subdendo manifestat: Et non videbit cum venerit bonum, sed habitabit in deserto in siccitate, in terra salsuginis et inhabitabili . vivens, de favore vulgi quasi bonus sit, blandiatur, quia etsi folia verborum perpulchra, si florem fame gignit odoriferum, non est arbor bona, quae facit fructus malos.
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ eccłiȩ typum condidit. Utͣq enĩ
domꝰ firmit᷑ fundata ẽẽ refert᷑. tab̃na¬
culũ quidẽ. quia cõpactos de tabulis
habebat parietes suꝑ bases argenteas:
tempsũ uͦ suꝑ lapides quadros infun
erant imputribilia: e quib et tab̃na¬
cłm or factũ. et tempłu intꝰ ornatũ
ac desuꝑ tectũ fulgebat. Aurũ etiam
de thesauro bono optimũ ꝓferebat᷑:
de qͦ et tab̃nacłi parietes intꝰ ac foris
uestiti. et templi ñ tm̃ parietes. uer̃
etiam laquearia. trabes. ostia. postes.
et paiuim̃ta erant cooꝑta. S et uasa &
utensilia domꝰ utriꝰq cuncta pene au¬
rea: neq hȩc nͥ de auro purissimo fieri
licebat. fructꝰ enĩ arboꝵ qͥ in domũ
dnĩ offerebant᷑. purissimi et exqͥsiti ẽt
iubebant᷑: hoc ẽ uitis. oliuȩ. thuris.
myrrȩ. uł stactis. et cȩt̾arum huꝰmodi.
quȩ iudelicet cuncta spualit intellec¬
ta. uerã fidĩ nr̃ȩ et oꝑationis sincerita¬
tem deñtiant. Domꝰ nãq utͣq ut di

Expanded text:
sanctae Ecclesiae typum condidit. Utraque enim domus firmiter fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super lapides quadros  Al. erant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat. Fructus etiam arborum qui in domum Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis, olivae, thuris, myrrhae, vel stactis, et caeterarum hujusmodi. Quae videlicet cuncta spiritualiter intellecta, veram nostrae fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namque utraque, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
Patet expositio: quia pulsata ẽ. sepe pres¬
suris ecctia. nec de iecta. Qd̃ si qͥ creden¬
tium male uicti cesser̃t: ad hanc utiq
dom̃u non ꝑtinebant. quia si suꝑ petm
fidi. et ñ potiꝰ suꝑ arenã ꝑfidiȩ uł leui¬
tatis fundati consisterent: labefactari
qd̾ hec inundatio tẽptationũ. trib
modis ecctiam impugnat. Nam uł sua
concupiscentia temtat᷑ qͥsq abstractꝰ
et illectꝰ: uł falsoꝵ fr̃m unpbitate fati

Expanded text:
Patet expositio, quia pulsata est saepe presPatet expositio, quia pulsata est saepe pressuris Ecclesia, nec dejecta. Quod si qui credentium male victi cesserunt, ad hanc utique domum non pertinebant, quia si supra petram fidei, et non potius super arenam perfidiae vel levitatis fundati consisterent, labefactari quod haec inundatio tentationum tribus modis Ecclesiam impugnat. Nam vel a sua concupiscentia tentatur quisque abstractus et ille
Abbreviated transcription (Latin):
licet ȩccłiam. in qua ꝑpetuo maneret.
ȩdificare et consecrare dignatꝰ ẽ. Qui
fõdit in altũ. et posuit fundam̃ta sup̃
petram: quia in corde suoꝵ fidelium
quieqͥd t̾renȩ intentionis inuenit.
funditꝰ extirpare studuit: quatinus
erutis priscȩ consuetudinis ruderib
et cogitationib suꝑfluis. stabilẽ in eis
ipse et inconcussam mansionẽ possit
hab̃e. Ipse ẽ enĩ petra: supͣ quã huiꝰce¬
modi domꝰ fũdam̃ta locauit. Nã siẽ
in domo ȩdificanda nil petre cu fun¬
damentũ imponat᷑ anteferf᷑: ita sca
ȩccłia petrã suã uidelicet xp̃m imo
habet in corde reconditã: neq aliqͥd
fidĩ illiꝰ ac dilectioni p̃ponit. adeo ut
ꝓhac etiã mort̾ẽ pati ñ dubitet. sui
nimirũ petrȩ pͥnceps ȩccłiȩ quia fir
qͣndo audiuit. quia tuespetrus. et
suꝑ hanc petrã ȩdificabo eccłiam meã.
Inundatione aut̃ facta. illisum ẽ. flu¬
men domui illi: et ñ potuit eam mo¬
uere. fundata enĩ erat supͣ petram.

Expanded text:
licet, Ecclesiam, in qua perpetuo maneret, aedificare et consecrare dignatus est. Qui fodit in altum, et posuit fundamenta supra petram. Quia in corde suorum fidelium quidquid terrenae intentionis invenit, funditus exstirpare studuit, quatenus ejectis priscae consuetudinis ruderibus, ac cogitationibus superfluis, stabilem in eis ipse et inconcussam possitonem. Ipse est enim petra, supra quam hujusmodi domus fundamenta collocavit. Nam sicut in domo aedificanda nil petrae, cui fundamentum imponatur, antefertur, ita sancta Ecclesia petram suam, videlicet Christum, imo habet in corde reconditam; neque aliquid fidei illius ac dilectioni praeponit, adeo ut pro hac etiam mortem pati non dubitet; cui nimirum petrae princeps Ecclesiae, quia firmquando audivit, Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Inundatione autem facta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere; fundata enim erat supra petram.
Abbreviated transcription (Latin):
manducatet. rationẽ reddere ñ despe¬
xit: ut uł sic eos a suꝑuacua mmuratiõe
cohberet: atq ad sequenda pietatis suȩ¬
dona ꝓuocaret. Non enĩ inqͥt ueniuoca¬
re iustos: s peccatores. Icirco gͥ dñs pec¬
catoꝵ conuiuiafrequentabat:
ut inuitatores suos docendo.cȩlestes
inuitaret ad ȩpulas. S. mouet forte
aliquẽ. quomͦ dñs dixerit. ñ se uenisse
ad iustos. s magis ad peccatores uocan¬
dos: cũ cunctis legentib constet. qd̾ &̃
illos qͦs scdm moͥsay &̧ legis instituta
culm̃ plurios uocauit. Sienĩ solos
peccatores et ñ etiã iustos uocaret. ne¬
quaquã nathanahel discipłatus illiꝰ
consors existeret: quẽ ad se pͥmo ueni¬
entẽ. tanta laude digñu putauit. ut
diceret. Ecce uere isrłita: in qͦ dolꝰ ñ ẽ.
Siñ iustos uocaret. petrũ et audicam
in apłatꝰ arce ñ haberet: qͥ quanto amo¬
re iusticie flagrauerint docuerunt.
cũ ad testimoniũ p̃cursoris continuo
dñm uide et audire gauisi st̃. Quomͦ¬

Expanded text:
e non despexit, ut vel sic eos a supervacua murmuratione cohiberet, atque ad sequenda suae pietatis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos, sed peccatores. Idcirco igitur peccatorum convivia frequentabat, ut insidiatores suos docendo coelestes invitaret ad epulas. Sed movet forte aliquem quomodo Dominus dixerit non se venisse ad justos, sed magis ad peccatores vocandos, cum cunctis legentibus constet quod etiam illos quos secundum Mosaicae legis instituta culmen plurimos vocavit. Si enim solos peccatores, et non etiam justos vocaret, nequaquam Nathanael discipulatus illius consors existeret: quem ad se primo venientem tanta laude dignum putavit ut diceret: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Si non justos vocaret, Petrum et Andream in apostolatus arce non haberet: qui quanto amore justitiae flagraverint, docuerunt, cum ad testimonium praecursoris continuo Deum videre et audire gavisi sunt. Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
rixe.dissensiones. hereses: inuidie.
homicidia. ebrietates. comessationes :
et his similia. Uultis audire an ar¬
bores quȩ malos fructꝰ faciunt ad et̃¬
ni regis templũ cęlestȩ ꝑtineant :
Subiungit apłs dicens. Quȩ p̃dico uo¬
bis sic̃ p̃dixi: qm qͥ talia agunt. regnũ
dĩ non consequent᷑. Bonȩ quoq arbo¬
ris fructꝰ. subsequent᷑ enumerat. cũ¬
ait. Fructꝰ aut̃ sp̃c ẽ: caritas gaudiũ.
pax. patientia. bonitas. benignitas.
fides. mansuetudo. continentia. Ge
quib et alias admonens ait. Ut fili¬
i lucis ambulate. fructꝰ enĩ lucis est.
in omĩ bonitate. et iusticia. et u̾itate.
Qui nimirũ fructꝰ cum arborib eqͥb
ꝓcedunt. et hic ad domũ fidĩ: et illic ad
habitationẽ suꝑnę beatitudinis uera. si¬
ter ꝑtinẽt. Audiamꝰ deniq arborẽ bonã
de bonoꝵ fructuũ ꝓuectuletant̾ẽ. Ego¬

Expanded text:
rixae, dissensiones, haereses, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia . Vultis audire an arbores quae tales fructus faciunt ad aeterni Regis templum coeleste pertineant? Subjungit Apostolus, dicens: Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentris fructus subsequenter enumerat, dicens: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate . Qui nimirum fructus cum arboribus e quibus procedunt, et hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
popłos: qͥ benedicentes regi ꝓfecti st̃
in tab̃nacła sua. letantes et alacri cor¬
de suꝑ om̃ib bonis quȩ fecerat dñs
dauid seruo suo: et isrł popło suo.
a sua p̾sentia remouens: s adiscͥmine
iudicii qͦd in aere futuru apło docente
nouimꝰ in habitationẽ pat̾e celestis
missam regni sedem ꝑcipiant. Quod
enĩ hic popli in tabnacła sua ꝑfecti ẽẽ

Expanded text:
populos, qui benedicentes Regi profecti sunt populos, qui benedicentes Regi profecti sunt in tabernacula sua, laetantes, et alacri corde super omnibus bonis quae fecerat Dominus David puero suo, et Israel populo suo: a sua praesentia removens, sed a discrimine judicii, quod in aere futurum Apostolo docente novimus, ad inhabitationem patriae coelestis itis promissam regni sedem percipiat. Quod enim hic populi in tabernacula sua profecti esse
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ris certare conspiciunt. ñ habebunt
ultra quo intuitũ cogitationis foras
uł ad modic̃u mittant: habentes secũ
intꝰ dm̃. de cꝰ uisione sempit̾na gaude¬
aut: habentes et ꝓximos. quoꝵ felici¬
tati sẽpiternȩ congaudeant. Ubi illud
grũ ꝑficiet᷑. ad cuiꝰ ꝑfectionẽ in hac uita
iusti ꝓsius quiq uirib accinguntur.
diliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde tus.
et ex tota anima tua. et in tota mente
tua: et diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsum:
quia qͦ uiciniꝰ presentẽ dm̃ uultum
cernunt. eo ardentiꝰ eiꝰ dilectioni se to¬
tos impendunt. Quo ꝑximos suos om¬
nes ẽẽ electos ac dõ dilectos agnoscuns.
quo corda illoꝵ ñminꝰ quã sua sincero
amore refecta ꝑ spiciunt: eo illos ipsi
ñminꝰ quã se ipsos amare delectant᷑.
S et hoc notandũ: quia exposita dedi¬
catione. ac festiuitate subsecuta. ita
script᷑a conclusit. Et dimisit salomoss

Expanded text:
terris certare conspicimus, non habebunt terris certare conspicimus, non habebunt ultra, quo intuitum cogitationis suae foras vel ad modicum mittant, habentes secum intus Deum, de cujus visione sempiterna gaudeant; habentes et proximos, quorum felicitate sempiterne congaudeant, ubi illud grum perficietur. Ad cujus perfectionem in hac vita justi pro suis quique viribus accinguntur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et diliges proximum tuum sicut te ipsum . Quia quo vicinius praesentem Dei vultum cernunt, eo se ardentius dilectioni totos impendunt, quo proximos suos omnes esse electos ac Deo dilectos agnoscunt, quo corda illorum non minus quam sua sincero amore referta perspiciunt, eo illos ipsi non minus quam seipsos amare delectantur. Sed et hoc notandum, qui exposita dedicatione, ac festivitate subsecuta, ita Scriptura conclusit : Et dimisit Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. iustꝰ ꝓ in iustis. ut nos offerret dõ:
mortificatos quidẽ carne. uiuificataᷤᷤ
autem spu. Ignis aũt cȩlestis. feruor ẽ¬
patȩ et in sua alterutrũ beatitudine.
et in suiconditoris conspecta clari¬
tate semꝑ ardere lȩtant᷑. Hinc ẽ qđ¬
quȩdã cȩlestiũ uirtutũ agmina quȩ
ex singłari ꝓpinquitate conditoris
sui in cõꝑabili ardent amore: speciali
nomine seraphin. id ẽ. ardentes uel
incendentes uocant᷑. Cõpleta autem
dedicatione tẽpli. ignis ecȩlo descen¬
dens oblatas dño hostias deuorat:
quia expleto tẽpore nr̃e resurrectiois.
cũ introierint in gaudiũ dñi sui fi
qq mentes uisa specie sui redẽptoris
absorbet. Qua quidẽ face dilectiõis
etiã nc̃ plurimos electoꝵ insuꝑna il¬
ia ciuitate plene absor̾tos ẽẽ ñ dubũ
ẽ: s tc̃ nimirũ hoc multo ꝑfectius ad¬
implebit᷑: cũ recepta sua carne ĩmortali.
receptis in eandem beatitudinẽ conser¬
uis suis et frib cunctis. qͦs ad huc in

Expanded text:
 injustis, ut nos offerret Deo; mortificatus autem carne, vivificatus quidem spiritu . Ignis autem coelestis fervor epatriae, et in sua alterutrum beatitudine, et in sui Conditoris conspecta claritate semper ardere laetantur. Hinc equaedam coelestium virtutum agmina, quae ex singulari propinquitate Conditoris sui incomparabili ardent amore speciali nomine Seraphim, id est ardentes vel incendentes vocantur. Completa ergo dedicatione templi ignis e coelo descendens oblatas Domino hostias devorat, quia expleto tempore nostrae resurrectionis, cum introierint in gaudium Domini sui squoque mentes visa specie sui Redemptoris absorbentur. Qua quidem facie dilectionis etiam nunc plurimos electorum in superna civitate plene absorptos esse non dubium est. Sed tunc nimirum hoc multo perfectius adimplebitur, cum recepta sua carne immortali, receptis in eadem beatitudine servis suis et fratribus cunctis quos adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
dñi corꝑis qđ de uirgine assumpsit.
speculit᷑ respicit: de quo ipse iudeis. sol¬
uite inqͥt tempłũ hoc. et in trib dieb
excitabo illud: quia uidelicet solutũ
passione corpꝰ suũ. ipse die t̾cia resusci¬
tauit ad uitã. fẽrunt siquidẽ quia
corpꝰ hominis quadragesimo sexto die
pꝰ conceptionis initium̃ in menbroꝵ
distinctiõeformet᷑: atq ido ñ cisu
gestũ s diuinitꝰ ꝓcuratũ ẽ. ut eo anno
batur inut̾o uirginali ꝑfici oportebat.
Qd̾ aũt encenta ꝑ om̃s annos celebrare
sancitum ẽz hoc ꝓfecto nos admonet.
ut mnemoriã et anĩce resurrectionis
sꝑamꝰ semꝑ animo retineamꝰ: talit̾q
nos agamus. ut ñ adiudiciũ. s sic̃ dũs
his qui bona egerint ꝓmisit. resurgͥe
mereamur ad uitã. Nec sine discussio¬
ne p̃tereundũ. qd̾ dedicans templum
salomon. ubi cõpleuit p̃ces descindit
ignis e celo: et deuorauit holo causta
et uictimas. Holocausta nãq et uicti¬
mȩ ueri salomonis nos sumꝰ: holocau¬

Expanded text:
corporis, quod de Virgine assumpsit, specialiter respicit. De quo ipse Judaeis: Solvite, inquit, templum hoc, in tribus diebus excitabo illud . Quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. Ferunt siquidem qui corpus hominis quadragesimpost conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut eo annorbatur, in utero virginali perfici oportebat. Quod autem Encaenia per omnes annos celebrare sancitum est, hoc profecto nos admonet ut memoriam Dominicae resurrectionis, semper in animo retineamus; taliterque nos agamus, ut non ad judicium, sed, sicut Dominus his qui bona egerunt promisit, resurgere mereamur ad vitam. Nec sine discussione praetereundum quod dedicans templum Salomon, ubi complevit preces, descendit ignis de coelo, et devoravit holocausta et victimas. Holocausta namque et victimae veri Salomonis nos sumus; holocau
Abbreviated transcription (Latin):
ti quã colimꝰ. ut sic̃ ornatis studiosiꝰ eiꝰdẽ
eccłie parietib. płib accensis luminari¬
b amplificato nunio lectionũ. addita
psalmoꝵ melodia. lȩtis noctẽ uigiluis
ex more transegimꝰ: ita etĩa penetralia
cordiũ nr̃oꝵ sẽmꝑ necessariis bonoꝵ oꝑũ
decoremꝰ ornatib: semꝑ in nob̃ flamma
diuinȩ parit᷑ et fr̃nȩ caritatis augescat:
semꝑ inscũario pectoris nr̃i cȩlestium
memoria p̃ceptoꝵ et eu̾głicȩ laudatio¬
nis dulcedo scã resonet᷑. Hist̃ enim
fructꝰ bone arboris: hi boni thesau
ri cordis: hȩc fundam̃ta sapientis ar¬
chitecti: que nobis hodierna sc̃i eũgłii
lectio cõmendat. ñ nos formã solumi.

Expanded text:
ornatis studiosius ejusdem Ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminibus, ampliato numero lectionum, addita Psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus; ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pietatis et fraternae caritatis augescat; semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et angelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni cordis thesaurus, haec fundamenta sapientis Architecti, quae nobis hodierna Sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis october appellatur. in magna
dedicauit. Quȩ uidelicet dies et antea
ꝑ legem erat statuta sollernis: ita ut
in eã tab̃nacłm omẽ ꝑ singłos annos
maiorib hostiis expiari deberet. Deniq¬

Expanded text:
tober appellatur: hoc in magna dedicavit . Quae videlicet dies et antea per legem erat statuta solemnis, ita ut in ea tabernaculum omne per singulos annos majoribus hostiis expiari deberet. Hoc deniq
Abbreviated transcription (Latin):
aut non tã corꝑis intuitu. quã internȩ
miserationis aspectib: quib et petru
negantẽ ut reatũ suũ agnoscere ac defle¬
re posset. respicere dignatꝰ. ẽ: quib et¬
pcpłm siuum egyptia seruitute de p̃ssoo
ut eriꝑet aspexit. dicens ad moysen.
Uidens uidi afflictionẽ popłi mei qͥ ẽ
in egypto: et gemitũ eoꝵ audiui: et
descendi libare cos. Uidit gͦ hominẽ:

Expanded text:
tam corporei intuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est: quibus populum suum Aegyptia servitute depressum, ut eriperet aspexit, dicens ad Moysen: Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare
Abbreviated transcription (Latin):
et quia miserando atq eligendo uidit:
ait illi. Sequere me. Sequere aut̃ dixit.
unitare. Sequere dix̃: non tã in cessu pe¬
dum. quã erecutione moru. Qui enim
dicit se in xp̃o manere. debet sicut ille
ambulauit et ipse ambulare: qd̾ ẽ. non
abire t̾rena: ñ caduca lucra sectari: fu¬
gere honores infi mos: contẽptũ mun¬
di omnẽ ꝓcȩlesti głia libent᷑ amplecti:
ferre. sͥ illatas patient ferre: s et inferen¬
tib a dño ueniã postulare: nũquã suam

Expanded text:
blicanum, et quia miserando atque eligendo vidit, ait illi, Sequere me. Sequere autem dixit imitare. Sequere dixit non tam incessu pedum, quam executione morum. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare: quod est non ambire terrena, non caduca lucra sectari, fugere honores, contemptum mundi omnem pro coelesti gloria libenter amplecti, ferre, at sibi illatas patienter sufferre, sed et inferentibus a Domino veniam postulare, nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
eas: et secunt᷑ me. Et ego uitã et̃nãdo
declinare interitũ. ac uitã desiderat
solũ audiendo. et credendo. s et bene
uiuendo sequat᷑. Qd̃ aut̃ se oues suas
cognoscere dicit: eligere utiq et ad
regnũ cęleste p̃destinare significat.
Unde salomonait. Hias quȩ adertͥs
sunt nouit dñs. & e contrario de repb̃

Expanded text:
eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do declinare interitum, ac vitam videre solum audiendo et credendo, sed et bene vivendo sequatur. Quod autem se oves suas cognoscere dicit, eligere utique, ad regnum coeleste praedestinare significat. Unde Salomon ait: Vias enim quae a dextris sunt novit Dominus ; econtrario de reprobis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hominẽ tantũ. s etiam dm xp̃m et
dĩ filiũ se ẽẽ non tacuit. Respondit e¬
nim eis dicens. Loquor uob̃: et ñ cre¬
ditis. Oꝑa quȩ ego facio in noĩe patris
mei: hȩc testimoniũ ꝑhibent de me.
S uos ñ creditis: quia ñ estis ex ouibus
meis. Quigͦ se in noĩe patͥs oꝑa sua fãce
testat᷑: ꝓfecto quia filiꝰ dĩ sit credendus
insinuat. S illi duplici reatu tenentur
obnoxii: qͥ nec uerb̃ quȩ locutꝰ ẽ. nec
fictis quib ueritatẽ uerboꝵ. astruebat
ad fidem poterant inuitari. Meritoq
ex ouib eiꝰ non ẽẽ. dicunt᷑: qͥ ñ ouina si¬
plicitate pastorẽ bonũ sequi. s ferina
potiꝰ rabie satagebant ꝑsequi. uerũ qr
st̃ ñnulli qͥ fidem uerbotenꝰ obseruant.
et habitu ouium beluina corda p̃texunt:
subsequent̃ ipse pastor quȩ ouiũ suarũ
uita. quȩ sit merces edocet. Oues mee
uocẽ meã audiunt: et ego cognosco

Expanded text:
non hominem tantum, sed etiam Deum Christum et non hominem tantum, sed etiam Deum Christum et Dei Filium se esse non tacuit: Respondit enim eis dicens, loquor vobis et non creditis. Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibeSed vos non creditis, quia non estis ex ovibus meis. Qui ergo se in nomine Patris opera sua facere testatur, profecto quia Filius Dei sit, credendus insinuat. Sed illi duplici reatu tenentur obnoxii, qui nec verbis quae locutus est, nec factis, quibus veritatem verborum astruebat, ad fidem poterant invitari. Meritoque ex ovibus ejus non esse dicuntur, quia non ovina simplicitate pastorem bonum sequi, sed ferina potius rabie satagebant persequi. Verum, quia sunt nonnulli, qui fidem verbo tenus servant, et habitu ovium belluina corda praetexunt, subsequenter ipse pastor, quae ovium suarum vita, quae sit merces edocet: Oves meae vocem meam audiunt, et ego agnosco