comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lam eriminis. Sepe enĩ cũ udent ab ȩccł̃ia disfete pͥuos corrigere.
quasi queruntur miuste mnocentes afflgi: initorem disciplinȩ
eiꝰ cõmutant appellatione nequitiȩ. Uñ heliu figurã arrogantiũ
seruans: beatũ iob qͣsi admonens ait. Non te gͦ suꝑet ira: ut ali¬
gerit᷑ censura disciplins. Et qi humane laudis appetitu benigni stu¬
dent sẽꝑ apparere. nullos censent disftctionis seueritate corrigendos.
Uñ ⁊ a bonis rectorib sic̃ suꝑiꝰ dictũ ẽ. opprimi estimant: qd in ui¬
tos enunt a uitiis coerceri. Aucꝰtori aut̃ d̃no qr in cunctis mun¬
di partib. sca eccłia culminȩ religionis excreuit: hanc ipsam tẽ¬
poralem potentiã. q qͥdẽ hene utit. obtrectando in uitiũ elatio¬
nis inflectunt. Uñ heluu subiunx̃ dicens. Nec multitudo locoꝵ
melmet te. Ac si eidẽ scs̃ eccłe humilitatẽ magis in ꝓsꝑa conser¬

Expanded text:
lam criminis. Saepe enim cum vident ab Ecclesia districte pravos corrigi, lam criminis. Saepe enim cum vident ab Ecclesia districte pravos corrigi, quasi queruntur injuste innocentes affligi, et nitorem disciplinae ejus commutant appellatione nequitiae. Unde Eliu figuram 846 arrogantium servans, beatum Job quasi admonens, ait: Non te ergo superet ira, ut aligeritur censura disciplinae, et quia humanae laudis appetitu benigni student semper apparere, nullos censent districtionis severitate corrigendos. Unde a bonis rectoribus, sicut superius dictum est, opprimi aestimant, quos invitos cernunt a vitiis coerceri. Auctore autem Domino quia in cunctis mundi partibus sancta Ecclesia culmine religionis excrevit, hanc ipsam temporalem potentiam, quia quidem bene utitur, obtrectando in vitium elatioII. Unde Eliu subjungit, dicens: Nec multitudo locorum inclinet te. Ac si eidem sanctae Ecclesiae humilitatem magis in prosperis conser
Abbreviated transcription (Latin):
ad iniqͥtatẽ: hanc enĩ cepisti sequi post miseriã In plerisq codici¬
b donoꝵ. in paucis uͦ s antiqͥorib locoꝵ inuenimꝰ. S qr expositi¬
one ñ indiget si dicat᷑. nec multitudo dono r̃ inclinet te. hoc ma¬
gis exponi placuit. qd̾ cũ difficultate aliquantula uidet᷑ aꝑire.
Hec aut̃ qͣnte elationis uerba sint: ipse qͥ ea formauit tumor osten¬
dit. S qr ⁊ helui arrogantiũ:⁊ beatũ iob tenere typũ diximꝰ elec¬
toꝵ. si ea subtiliꝰ discernimꝰ: etiã nunc mtͣ eccłiam qͦ mͦ arrogantib
congruant demonstͣmꝰ. Sc̃ĩ uiri alieniꝰ oꝑa etiã parua mirant᷑ : sua
uͦ etiã magna despitiunt. E contͣ arrogantes. aliena etiã magna des¬
pitiunt. sua uł quȩ parua st̃ admirant᷑: ⁊ pler̃q de suis malis bo¬
na estimant. de alienis aut̃ bonis. mala sentire ñ cessant. Nam dũ
iniqͥtatis nota laceret᷑: ⁊ bonȩ pondus actionis. uertunt in macu¬

Expanded text:
In plerisque Codicibus, donorum; in paucis vero, sed antiquioribus, locorum invenimus. Sed quia expositione non indiget si dicatur: Nec multitudo donorum inclinet te, hoc magis exponi placuit quod cum difficultate aliquantula videtur aperiri. Haec autem quantae elationis verba sint, ipse qui ea formavit tumor ostendit. Sed quia Eliu arrogantium et beatum Job tenere typum diximus electorum, si ea subtilius discernimus, etiam nunc intra Ecclesiam quomodo arrogantibus congruant demonstramus. Sancti viri aliena opera etiam parva mirantur, sua vero etiam magna despiciunt. At contra, arrogantes aliena etiam magna despiciunt, sua vel quae parva sunt admirantur; et plerumque de suis malis bona aestimant, de alienis autem bonis mala sentire non cessant. Nam dum iniquitatis nota laceretur, et bonae pondus actionis vertunt in macu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de nubib fluunt. Hi qͥppegurgites de nubib fluunt :q isi ex
sc̃ĩs apłis uis intelligentiȩ nomciꝑet. neqͥquã ꝑ ora doctoꝵ largior
manaret. In scriptura enĩ sac̃ liqͣndo ꝑ nubes mobiles qͥq homunẽ¬

Expanded text:
urgites de nubibus fluunt, quia si ex urgites de nubibus fluunt, quia si ex sanctis apostolis vis intelligentiae non inciperet, nequaquam per ora doctorum largior manaret. In Scriptura enim sacra aliquando per nubes, mobiles quique homine
Abbreviated transcription (Latin):
apłos abstulit. doctrina nouȩ gr̃ȩ mundũ rigauit. Qd̃ utrũq factũ
in eccła potest ñ inconuenient intellegi: q cũ solutis corporib. ad
uiȩ abscondit. Sed ablatis stellis pluiue in more gargitũ iubꝵ ct¬
qd̾ illi sub breuitate lociti st̃: hoc exponendo istimulti plicit aipxt̃¬
runt. Uñ ⁊ ñ immerito psa expositoꝵ p̃dicatio. gurgitib cõpara¬
t᷑: ꝙ cdũ multoꝵ p̃cedeniũ dicta colligunt. ipsi m eo qd̵ astruunt.
ꝓfuncꝰ dilatant᷑. Nã dũtestimonia testimoniis iungunt: qͣsi ex
gutris gurgites faciunt. uoꝵ uerb̃ dũ cotidie gentilitas docet᷑ q
peccatoꝵ mens celestẽ scieniã accip̃. qͣsi stans in t̾erra aqua gurgi¬
tes ostendit. s neqͣquã se ẽdẽ apłis expositores in scientia p̃ ferunt.
cũ exponendo latius loquit᷑. a eminisse qͥppe incessant̃ debent:
ꝑ quos eiꝰdẽ scientiȩ inuechnes acceperunt. Uñ ⁊ apte subiungit᷑.

Expanded text:
na novae gratiae mundum rigavit. Quod utrumque factum in Ecclesia potest non inconvenienter intelligi, quia cum solutis corporibus ad viae abscondit. Sed ablatis stellis pluviae, in morem gurgitum imbres dequod illi sub brevitate locuti sunt, hoc exponendo isti multipliciter auxerunt. Unde et non immerito ipsa expositorum praedicatio gurgitibus comparatur: quia dum multorum praecedentium dicta colligunt, ipsi in eo quod astruunt profundius dilatantur. Nam dum testimonia testimoniis jungunt, quasi ex guttis gurgites faciunt. Quorum verbis dum quotidie gentilitas docetur, quia peccatorum mens coelestem scientiam accipit, quasi stans in terra aqua gurgites ostendit. Sed nequaquam se eisdem apostolis expositores in scientia praeferant, cum exponendo latius loquuntur. Meminisse quippe incessanter debent, per quos ejusdem scientiae inventiones acceperunt. Unde et apte s
Abbreviated transcription (Latin):
ne dominandi subponit. bene dasuid regni potentiã regere no¬
uerat: qͥ elationẽ eidem potentiȩ semet ipsũ p̃m̃do uincebat
dicen s. Domine non c̃ exaltatũ cor meũ. Cuiq in eiꝰ humili¬
tatis angnento subiunx̃. neq elati st̃ ocłi mei. atq addiddit.
Neq ambulaui i magis. Et adhuc semet ipsũ subtilissima inqͥ¬
sitione discutiens ait. Neq in mirabilib suꝑ me. Om̃sq etiã c¬
gitationes suas a fundo cordis exhauriens. subiungit dicens.
Si non humilit̾ sentiebã: s exaltaui animã meã. fece humilitatis
hostiã ab intimo cordis oblatã crebro replicat. ⁊ iter̃ atq iter̃ con¬
fitendo non cessat: eamq multiplicit̃ loquens. iudicis sui oculis
ostentat Q uid ẽ hoc :ͦq quom istud sacͥficium deo placere cog

Expanded text:
ne dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere none dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cog
Abbreviated transcription (Latin):
recꝰte. Ad eiꝰ similitudinẽ ducit᷑ qͥ singulare culm̃ appetens: ⁊ sotialẽ
angłoꝵ uitã despiens. ait. ascendã suꝑ altudinẽ nubiũ: similis ero
altissimo. iiro gͦ iuditio intꝰ foueã deiectionis ĩnuenit: dũ foras
se in culmine potestatis extollit. apostatȩ qͥppe angło. simił efficit᷑
dũ hõ hominib ẽẽ simił dedignat᷑. Sic saul ab humilitatis meri¬
to. in tumorẽ. suꝑbiȩ culmine potestatis excreuit. ꝑ humilitatem

Expanded text:
re. » Ad cujus similitudinem ducitur, qui, singulare culmen appetens et socialem angelorum vitam despiciens, ait: « Ascendam super altitudinem nubium, similis ero altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ini siu ddelectione ꝓsternat: ⁊ quȩ ad adium̃tũ debet ẽẽ augendi
opil nam retͥbutio sit laboris. Cũ uͦ sua p̃conia in dei laude. tende¬
re sentiunt: ea etiã desiderabilit̾ amplectant᷑. Scriptũ namq ẽi
Ud̾eaut opa ur̃a bona: i glorificent ꝓattrẽ ur̃m qͥ ẽ in cełis. Uiã¬
se q̃t homuue. fatiunt. qͦtiens i se aliqͥd qͦ ałs cognoscat᷑ oftendunt:
non fuident m se humanã laudẽ ferue s queet̃ eã ꝑ semetipsos
ad auctoris głlam ꝑtͣnsire. drrogantes aut̃ humanis laudib molsia
cordn pestacuunt: ꝙ suis amorib corrũpunt᷑ Be qͥb alias du. Ert̃

Expanded text:
in sui delectatione prosternat; et quae adjumentum debet esse augendi operis, jam retributio sit laboris. Cum vero sua praeconia in Dei laudem tendere sentiunt, ea etiam desiderabiliter amplectuntur. Scriptum namque est: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem e aliquid quo Deus cognoscatur ostendunt, quia non student in se humanam laudem figere, sed quaerunt eam per se medios ad auctoris gloriam pertransire. Arrogantes autem humanis laudibus mollia corda prostituunt, quia suis amoribus corrumpuntur. De quibus alias dicitur: Erunt
Abbreviated transcription (Latin):
confidunt. qͣles se hominib innotuisse cognoscunt. seq ipsos mi¬
seri nec in torm̃ta dep̃hendunt: ⁊ dũ testimoniũ false laudis aspi¬
tiunt. remediũ uerȩ confessionis admittunt: ⁊iam uincꝰti ducunt᷑.
i ñ clamant: qr humanȩ laudis importunitate suꝑati. scõs se mi¬
dite p̃uaritores ad cor. Si enĩ ad cor redirent. ꝑ exterioris ad testa¬
tionis se uerba ñ funderent. Nam qͥd uitinius nob̾ ẽ corde nr̃o
qͥd uiciniꝰ nob̾ ẽ ea re quȩ intͣ nos ẽ  & tam̃ cũ ꝑ pͣuas eogitati

Expanded text:
confidunt, quales se hominibus innotuisse cognoscunt; seque ipsos miconfidunt, quales se hominibus innotuisse cognoscunt; seque ipsos miseri nec inter tormenta deprehendunt, et dum testimonium falsae laudis aspiciunt, remedium verae confessionis amittunt. Etiam vincti ducuntur, et non clamant, quia, humanae laudis importunitate superati, sanctos se midicitur: Redite, praevaricatores, ad cor . Si enim ad cor redirent, per exterioris attestationis se verba non funderent. Nam quid vicinius nobis est corde nostro? quid vicinius nobis est ea re quae intra nos est? Et tamen cum per pravas cog
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat. amittit. Cor qͥppe exteriꝰ fundit: ⁊ qi libent̃ foras falsum
de se testimoniũ recip̃. qualẽ se int̾ habeat ñ reqͥrit. Unde fit: ut
ditia simulant. dum actiones suas laudib dignas intuentiũ o¬
culis ostentant. occulta cum eis iustitia. agit᷑. ut quo nitunt̃ foras
alios fallere. eo de se int᷑ etiã ipsi fallant᷑. Nam omnẽ circa se. solli¬
cite inuestigationis oculũ ꝑdunt. uitã enĩ suã discutere ⁊ ꝑscru¬
tari dissimulant: s tales se quales audiunt putant. scõsq eẽ se
non qr ita uiiunt. s qr ita dicunt᷑ existimant. Subtile aut̃ dei n¬
ditiũ. seq ipsos intueri neglegunt: qr fidẽ sui meriti in adtestatiõe
ponunt oris alieni. Cum uͦ sũbita ꝑcussione feriunt᷑. iniqͦs se uł
ueracit̾ fateri. uł sic̃ st̃ dep̃hendere om̃ino ñ possunt: ꝙ iudelicet
cũ uincti fuerint. Spe enĩ uacua tales se ant̃ suꝑnũ iudic̃e uenire

Expanded text:
tenebat amittit. Cor quippe exterius fundit, et quia libenter foris falsum tenebat amittit. Cor quippe exterius fundit, et quia libenter foris falsum de se testimonium recipit, qualem se intus habeat non requirit. Unde fit ut s se ante humana judicia simulant, dum actiones suas laudibus dignas intuentium oculis ostentant, occulta cum eis justitia agitur, ut quo nituntur foris alios fallere, eo de se intus etiam ipsi fallantur. Nam omnem circa se sollicitae investigationis oculum perdunt. Vitam enim suam et discutere et perscrutari dissimulant, sed tales se quales audiunt putant, sanctosque se esse, non quia ita vivunt, sed quia ita dicuntur, existimant. Subtile autem Dei judicium, seque ipsos intueri negligunt, quia fidem sui meriti in attestatione ponunt oris alieni. Cum vero subita percussione feriuntur, iniquos se vel veraciter fateri, vel sicut sunt, deprehendere omnino non possunt, quia videlicet cum vincti fuerint. Spe enim vacua tales se ante supernum judicem venire
Abbreviated transcription (Latin):
uirilũ agite:⁊ confortet᷑ cox ur̃m. Ilico subdidit: quasi sexui dorc̃. mr¬
nire curauit Auxuriosi qͥppe mens corrũpit᷑: si reb tͣnsitoriis delee¬
b ͤ. iit simuilatoꝵ uita mĩter effeminatos morit᷑:  laudis lixuria
cormupta repperit᷑. Transiatione uͦ alia ñ habet᷑ uita eoꝵ int effem¬
natos. si uita eoꝵ uulneret᷑ ab angłis Utrũq tam̃ . isi sermone¬

Expanded text:
iliter agite, et confortetur cor vestrum, illico subdidit, quasi sexum cordis munire curavit. Luxuriosi quippe mens corrumpitur, si rebus transitoriis delectatur. Igitur simulatorum vita inter effeminatos moritur, quia laudis luxuria corrupta reperitur. Translatione vero alia non habetur: Vita eorum inter effeminatos, s
Abbreviated transcription (Latin):
iuuere: cũ de sc̃ĩtatis curarent laude gauqdere. S tẽpestate subi¬
ta eoꝵ anima morit᷑:q humanȩ laudis pessima tͣnquillitate lȩ¬
tabat᷑. Plerũq subito inopinata tẽpestas. om̃e qd̃ aer serenũ bla¬
ndit᷑ miutat: ⁊ eo ꝑicłm uitari ñ potest. qͦ nec potuit p̾uide¬
ri. Uñ ⁊ simulatores q̃ uitȩ sue custodiã neglegunt: in tẽpesta¬
te mori deferunt᷑. hinc. quippe eos turbo subit internȩ ꝑcussionis
eiciti.⁊ uos arrogantia exterm fauoris extollit: ⁊ dũ amplectunt̃ in
aio a iĩd non st̃. repente mueniunt multione qͥd̵ ñ sc̃ hene autẽ ꝑ¬

Expanded text:
vivere, cum de sanctitatis curarent laude gaudere. Sed tempestatesubita eorum anima moritur, quae humanae laudis pessima tranquillitate laetabatur. Plerumque subito inopinata tempestas omne quod aer serenum blanditur immutat; et eo periculum vitari non potest, quo nec potuit praevideri. Unde simulatores, qui vitae suae custodiam negligunt, in tempestate mori referuntur. Hinc quippe eos turbo subitus internae percussionis ejicit, quos arrogantia externi favoris extollit; et dum amplectuntur in laude quod non sunt, repente inveniunt in ultione q
Abbreviated transcription (Latin):
onis: ẽ uita p̃sens. Qui gͦ ad et̾nã patriã tendunt. nc̃ semetipsos tẽpora¬
lit̾ in afflictionis loco despitiunt: ut tc̃ in loco gaudii. ueratit᷑ subli
m̃tur S eqͥt᷑. ꝙ si fuerint in catenis : ⁊upaciant᷑ funib pauꝑtatis. indi¬
cabit eis oꝑa eoꝵ. ⁊ scelera eoꝵ: q iuolenti fuert̃. Catene obligationis
st̃: ipsa adhuc retentio peregrinationis. Ligatũ se his catenis paulus
tis funib uinctũ ẽẽ cernebat. qͣndo ueras diuitias intuens: eas etiã
a eoꝵ. ⁊ scelera eoꝵ: qr iuolenti fuert̃. Cũ enĩ suꝑnã głam magis amando
cognoscimꝰ: tec̃ mala que egimꝰ gͣuiora fuisse sentimꝰ Uñ ⁊ paulus post
ꝑceptã grãm suꝑnoꝵ. ea quȩ in se studia uirtutũ crediderat fuisse. iã
celera cognoscebat dicens. Qui priꝰ fui blasphemꝰ :⁊ ꝑsecutor. ⁊ contume¬
liosus. s. miscdiam consecut᷑ sũ. qi ignorans feci in meredulitate. Uel¬

Expanded text:
onis est vita praesens. Qui ergo ad aeternam patriam tendunt, nunc semetipsos temporaliter in afflictionis loco despiciunt, ut tunc in loco gaudii veraciter subli funibus paupertatis, indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerunt. - Catenae obligationis sunt, ipsa adhuc retentio peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus tis funibus victum se esse cernebat, quando veras divitias intuens, eas etiam era eorum, quia violenti fuerunt. Cum enim supernam gloriam magis amando cognocimus, tunc mala, quae egimus, graviora fuisse sentimus. Unde et Paulus post perceptam gratiam supernorum, ea quae in se studia virtutum crediderat fuisse, jam scelera cognoscebat dicens: « Qui prius fui blasphemus, et persecutor et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in
Abbreviated transcription (Latin):
irã d̃i. Irã di qͥppe mereri ẽ: etiã nesciendo peccare. Prouocare uͦ est.
mandatis illiꝰ sciendo contͣire. Scire bonũ s despicere. facere posse. nec
uelle. hi enĩ ꝑpetͣtione neqͥtie intrinsecꝰ tenebrescunt: ⁊ ostentatiõe

Expanded text:
iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere; facere posse, nec velle. Hi enim perpetratione nequitiae intrinsecus tenebrescunt, et ostentatione
Abbreviated transcription (Latin):
iram dei. Cum simutores diceret. apte subiungit. ⁊callidi: q nͥ in ge¬
nio calleant qd uideri appetunt. congrue simulare. ñ posst̃. St̃ enĩ non¬
nulla uitia. quȩ. etiã assensu tardiorib facile ꝑpetͣnt᷑. Elatione. nãq
intumescere. auaritiȩ estib in hiare. luxurie pulsanti succũbere. etiã
quilibet obtunsis sensib potest: simulationis uͦ falsitatẽ exqui. nͥ qͥ sub¬
tilioris ingenu fuerit ñ potest. Quisqͥs enĩ tał ẽ. ad custodienda uideli¬
cet duo. continua obseruatiõe diuidit᷑. ut callide. nouerit: ⁊ occulta¬
nec se aꝑte in hoc qd udet᷑ extollere: atq ut maiorẽ głam teneat.¬
sepe simulat głam declinare. Iuia enĩ ant̃ ocłos hominũ sequendo
eam apphendere ñ potest: studet pler̃q głam tenere. fugiendo. Hȩc
itaq simplicib minime congruunt: qr si congruunt. iã simplices ñ

Expanded text:
idi provocant iram Dei. - Cum simulatores diceret, apte subjunxit, et callidi, quia nisi ingeidi provocant iram Dei. - Cum simulatores diceret, apte subjunxit, et callidi, quia nisi ingenio calleant, quod videri appetunt, congrue simulare non possunt. Sunt enim nonnulla vitia quae etiam a sensu tardioribus facile perpetrantur. Elatione namque intumescere, avaritiae aestibus inhiare, luxuriae pulsanti succumbere etiam quilibet obtusus potest. Simulationis vero falsitatem exsequi, nisi quis subtilioris ingenii fuerit, non potest. Quisquis enim talis est, ad custodienda videlicet duo, continua observatione dividitur, ut callide noverit et occultanesaepe se simulare gloriam declinare. Quia enim ante oculos hominum sequendo eam apprehendere non potest, studet plerumque gloriam tenere fugiendo. Haec itaque simplicibus minime congruunt, quia si congruunt, jam simplices non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbonũ recta actio: ꝑ głam uͦ suꝑna retͥbutio designat᷑. Qui gͦ obedire
p̃ceptis celestib student. dies suos in bono cõplent. annos in głam: ꝙr
i cursũ p̃sentis tẽporis in recto oꝑe. ⁊ consũmationẽ suã ꝑfitiunt.
felici retributionȩ. Si uͦ non audierint. tͣnsibt̃ ꝑ gladiũ. ⁊ consum̃t᷑
stultitia: qr nundicta eos in tͥbulatione ꝑcutit: ⁊ finis in fatuitate
concludit. St̾ enĩ ñuulli qͦs a ꝑditis morib nec torm̃ta cõpescunt.
rt acciꝑe disciplinã Et de qͥb sub babilonis spetiȩ dr̃. cutuumꝰ ba¬
⁊ tam̃ a uiis suis ñ st̃ reuersi. Hi ñ nũꝙͣ deteriores st̃. ex uerbere.: q
pulsati dolorib. aut contumatiȩ ꝑtinatia duriores existunt: aut qd̃
peiꝰ ẽ. in blasphemie etiã exasꝑatiõe. ꝓsiliunt. Bene gͣ dr̃. qd̾ ꝑ gladiũ¬
⁊ hic iam penas ꝑcussionis sentiunt. ⁊ illic iuste rebbutionis supplitia
ñ euadunt. fatuitatis qͥppe stultitia ẽ. qd̃ illos sic miqͥtas obligat:

Expanded text:
o, per gloriam vero superna retributio designatur. Qui vero obedire praeceptis coelestibus student, dies suos in bono complent, annos in gloria: quia et cursum praesentis temporis in recto opere, et consummationem suam perficiunt felici retributione. Si vero non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia: quia et vindicta eos in tribulatione perculit, et finis in fatuitate concludit. Sunt enim nonnulli, quos a perditis moribus nec tormenta compescunt: runt accipere disciplinam et de quibus sub Babylonis specie dicitur: Curavimus Baet tamen a viis suis non sunt reversi . Hi nonnunquam deteriores existunt ex verbere, quia pulsati doloribus, aut contumaci pertinacia duriores existunt, aut, quod pejus est, in blasphemiae etiam exasperationem prosiliunt. Bene ergo diEt hic jam ejus percussiones sentiunt, et illic justae retributionis supplicia non evadunt, fatuitas quippe stultitiae est, quod illas sic iniquitas obligat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ui enĩ. ⁊ dedistis mͥ manducare.: sitiui. ⁊ dedistis̃ mͥ bibere: hospes
erã.⁊ collegistis me: nudꝰ. ⁊ oꝑuistis me. infirmꝰ: ⁊iusitastis me. in car¬
cere eram: suenistis ad me. Quib p̃mittit dicens. Henite benedicti
pat̾s mei: possidete paratũ iegnũ. a constitutione mundi. Alii aut̃
non iudicant᷑. ⁊ regnant. qͥ etiã p̃cepta legis ꝑfecꝰtione uirtutũ tͥns¬
cendunt: ꝙ neqͣquã hoc solũ. qd̾ cunctis diuina lex p̃cipit implere
contentist̃: s prestantiori desiderio plus exhibere appetunt. ꝗͣ pre¬
ceptis generalib audire potuerunt: quib dominica uoce dr̃. Uos qui
reliqͥstis onĩa ur̃a.: ⁊ secuti estis me: cũ sederit filiꝰ hominis in sede.

Expanded text:
hospes hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt. Quibus dominica voce dicitur: Vos qui reliquistis omnia, et secuti estis
Abbreviated transcription (Latin):
puli sui. Et de qͥb salomon. cũ de sc̃ȩ eccł̃iȩ sponso loqueret᷑. intu¬
lit dicens. Nobilis in portis uir eiꝰ: qͣnds sederit cũ senatorib t̾rȩ.
Hi itaq extremo iuditio ñ iudicant᷑.: ⁊ regnant: q eũ auctore suo e
ꝑfectiorib ⁊ ñ generalit̾ om̃ib dr̃ hoc. qd̾ adholescens diues audi¬
uit. Nade ⁊ uende quȩ habes:⁊ da pauꝑib. ⁊ habebis thesar in ꝙ¬
lo: ⁊ ueni sequers me. Si enĩ sũb hoc p̃cepto cunctos iussio general
astͥngeret: culpe ꝓfecto eẽt aliqd nos de hoc mundo possidere. Sed

Expanded text:
puli sui . Et de quibus Salomon, cum de sanctae Ecclesiae sponso loqueretur, intulit dicens: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantur perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur hoc, quod adolescens dives audivit: Vade, vende quod lo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ĩ autẽ itiri. qr cauta se obseruatione custodiunt. ne ab intentione
sua mutabilit̾ dissoluant᷑: ⁊ q idẽ ẽẽ appetunt. ad cogitationẽ q d̃m
diligunt. se sollert̃ abstͥngunt. In contẽplatione nãq creatoris hoc
accepturi st̃: ut una sẽꝑ m̃tis stabilitate ꝑfruant᷑. Nulla eos tẽ nu¬
tabilitas dissipat: qi scilicet eoꝵ cogitatio sibimetipsi sẽꝑ indissim¬
lis ꝑseuerat. Hoc gͦ cũ labore nẽ conantes imitant᷑: qd̵ post in mu¬
nere gaudentes accipiunt. Cui se ꝓpħa immutabilitati uirtute. amo¬
ris abstͥnxerat. cũ dicebat. Unã petũ ã dño hanc reqͥram: ut ihabi¬
tẽ in domo dñi. Hnic paulus unitati intentionis adheserat dicens.
hoc discursio seuera rest̾ngit: ⁊ cĩc qͣsi puerilit̾ cogitatio labit᷑. iuue¬
nile mox cohercitatiõe refrenat᷑. Uñ fit. ut sparsã m̃tẽ continue
colligant: ⁊ in tina qͣntũ p̃ualent cogitatiõe cõponant. Quia gͥsta¬

Expanded text:
cti autem viri causa se observatione custodiunt, ne ab intentione sua mutabiliter dissolvantur, et quia idem esse appetunt, ad cogitationem qua Deum diligunt se solerter astringunt. In contemplatione namque creatoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis stabilitate perfruantur. 850 Nulla eos tunc mutabilitas dissipat, quia scilicet eorum cogitatio sibimetipsi semper indissimilis perseverat. Hoc ergo cum labore nunc conantes imitantur, quod post in munere gaudentes accipiunt. Cui se Propheta immutabilitati virtute amoris astrinxerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Huic Paulus unitati intentione adhaeserat, dicens: hoc discussio severa restringit; et cum quasi pueriliter cogitatio labitur, juvenili mox coercitione refrenatur. Unde fit ut sparsam mentem continuo colligant, et in una quantum praevalent cogitatione componant. Quia igitur sta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta generalia ucert̃. Sic̃ enĩ ñ iudicant᷑ ⁊ ꝑeunt. qͥ suadente
ꝑficua legẽ tenere contẽpnunt. ĩta ñ nidicant᷑. ⁊ regnant. qͥ suaden¬
te pietare etiã ulł generalia dimins legis p̃eyta pfitiunt. hme ẽ
qd paulus etiã spetialia precepta transcendens: plus oꝑe. exhibunt
quã institutione ꝑmissionis accep̃. Cũ eñ accepiss ut eiuangłium p̃¬
dicans de ewgł̃io uiueret:⁊ euugłim audientib contulit:⁊ tam̃ eiugl̃n¬

Expanded text:
n judicantur et pereunt qui, suadente perfidia, lege teneri contemnunt; ita non judicantur et regnant qui, suadente pietate, etiam ultra generalia divinae legis praecepta perficiunt. Hinc est quod Paulus etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit, quam in constitutione permissionis accepit. Cum enim accepisset ut, Evangelium praedicans, de E
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ martyr̃ suscipiens ait. ꝓpt̃ imnucos eripe me. csi diceret.
Oropt̃ me qͥdẽ eripi de tẽpora tͥbulatiõe ñ appeto. s tam̃ eripi ꝓpt̃¬
oꝵ uoces ꝓpt̃ dampnationẽ ꝑsequentiũ ñ exaudit: ut uidelicet m̃
reatũ suũ cum ulent. uñ p̃ualusse. se neqͥt᷑ gaudent. Nã qͥ muisibi¬
lia despitiunt: moueri ñnumꝗͣ iusibilib miracłis posst̃. S iccirco
cũ iustis pler̃q nil mir̃ iusibilit᷑ agit᷑: qr eoꝵ adu̾sarii illuminari ui

Expanded text:
iceret: Propter me quidem eripi de temporali tribulatione non appeto, sed tamen eripi p voces propter damnationem persequentium non exaudit, ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nil mirum visibilit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in tͣnquillitate ñ tẽꝑat. ⁊ id̾o nescit adu̾sa tolerare: q consti¬
tutus in ꝓsꝑis. m cogitatione. se ñ nouit a uolatu uolucrũ p̃¬
mere. nec carnales motꝰ. ium̃toꝵ in gluuie subleuare. S hoc be¬
ato iob tanto inconuenient᷑ dr᷑: quanto uita eiꝰ int̾ alta ⁊ mifi¬
ma mirabilit̾ tẽꝑat᷑. Ed̾ qͥdẽ intelligi etiã alit̃ potest.: Iui dͥooꝵ
nos suꝑ uim̃ta t̾rȩ. ⁊ suꝑ uolucres celi erudit nos. Nã sic̃ iumto
uocabulo. sig̾natur uita hominũ. carnis adhuc motib subditoꝵ
sum demonica subtilitate fallunt᷑: ⁊ suꝑ ium̃ta t̾rȩ. ⁊ suꝑ celi uo¬
lucres uirtute eruditionis excrescunt. Suꝑ ium̃ta enĩ t̾re edocti
st̃. q quieqͥt in mus postest ambiri. despitiunt. Suꝑ uolueres qͦq¬

Expanded text:
o nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelligi et aliter potest: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominum carnis adhuc motibus subditorsum daemoniaca subtilitate falluntur, et super jumenta terrae, et super coeli volucres virtute eruditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres q
Abbreviated transcription (Latin):
datoꝵ. s etiã uerberũ ꝑcussione doceantur. S causam iuditiumq
recipnnt: qr ex ea iustitia qͣ dom̃o uuunt. tẽ in culmine iuditi¬
ariȩ potestatis enitescunt: ut tanto tẽ potentiꝰ cuncta uidicent.
ꝗͣnto nc̃ in eis subtiliꝰ ad cuncta iudicant᷑. Hȩc helui qͣsi noua spon¬
dendo intulit: quȩ beatꝰ iob sẽꝑ credendo stabilit̾ tenuit. Habent
si qd̵ forsitan bonũ dicunt. hoc uelud incognitũ ꝓferant. uñ fit.
ut etiã doctiores se docere. audeant: qi uidelicet scire se talia solos
putant. Cũ uͦ ad aliqͣ consolationis ũba descendunt. statim iulus¬
se se estimant: ⁊ ꝑ increpationis tumidȩ asꝑitatẽ. qͣsi qd̾dã sibi in¬
geniũ reformant: ut qͥ condescendisse blandientes uisi st̃. exorta su¬
bito increpatione timeant᷑. Uñ ⁊ mox heliu subddidit dicens. Non¬

Expanded text:
r. Sed causam judiciumque recipiunt, quia ex ea justitia qua modo vivunt tunc in culmine judiciariae potestatis enitescunt, ut tanto tunc potentius cuncta judicent, quanto nunc in eis subtilius cuncta judicantur. Haec Eliu quasi nova spondendo intulit, quae beatus Job semper credendo stabiliter tenuit. Vet. si quod forsitan bonum dicunt, hoc velut incognitum proferant. Unde fit ut etiam doctiores se docere audeant, quia videlicet se scire talia solos putant. Cum vero ad aliqua consolationis verba descendunt, statim viluisse se aestimant, et per increpationis tumidae asperitatem quasi quoddam sibi ingenium reformant, ut qui condescendisse blandientes testes visi sunt, exorta subito increpatione timeantur. Unde et mox Eliu subdidit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
riũ suscipit᷑. sũma cura ugilandũ ẽ. ut sciat quisq ⁊ sumere ex
illa qd̃ adiuuat. ⁊ expugnare qd̵ tẽptat: ⁊ eqͣlem se cũ illa oeteris
cernere. ⁊ tam̃ se pecantib relo ultionis p̃ferre. Quã discretionem
nãq auctore. deo. ecclȩ pͥncipatũ tenens. a bene agente cornelio. ⁊ se¬
se ei humilit̃ ꝓsternente. immod̾atiꝰ uenerari recusauit: seq illi si¬
milem recognouit dicens Surge. ne feceris: ⁊ ego ipse hõ sũ S cũ a¬
nanie ⁊ saphire culpã repperit: mox qͣnta potentia suꝑ ceteros ex¬
hendit: ⁊ sũmũ se intͣ eccl̃iam contͣ peccata recoluit. qd̾ honore sibi
uehem̃t̃ impenso. coram bene agentib fr̃ib ñ agnouit. Illic cõmu¬
nionẽ eqͣlitatis meruit scĩtas actionis: hic relus ultionis ius aꝑuit
potestatis. Paulus bene agentib fratͥb p̃latũ se ẽẽ nesciebat cũ di¬

Expanded text:
um est, ut sciat quisque et sumere ex ea quod adjuvat, et expugnare quod tentat; et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem etrus namque, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta suehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
hbet. ꝑ ꝓpħ̃am dicens. Ne qͥ sapientes estis in ocłis ur̃is: ⁊ coram
uob̾metipsis prudentes. Ne magni apud eẽ. debeamꝰ nos. paulus ad¬
monens ait. Nolite. prudentes eẽ apud uosmetipsos. Pler̃q gͦ dũ
ex subiecꝰtoꝵ affluentia amniꝰ inflat᷑: in luxũ suꝑbiȩ ipso poten¬
tiȩ fastigio lenocinante corrũpit᷑. S aliud ẽ quelibet hona ñ eẽ:
a: s caute regentis indiget uita. Igit᷑ bene hanc exercet : qui ⁊ re¬
tinere illã nouerit ⁊ iipugnare. bene hanc exercet. qͥ scit ꝑ illã
suꝑ culpas erigi: scit cũ illa ceteris eqͣlitate cõponi. h umana enĩ
mens plerũq extollit̃: etiã cũ nulla potestate. fulcit᷑. Quanto magis
se erigit in altum. cum se etiam ei potestas adrungit: ⁊ tamen
corrigendis alioꝵ uitiis apta executione p̃parat᷑. Uñ ⁊ paulũ dr.¬

Expanded text:
sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Ne magni apud nos esse debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenoca, sed cauta regentis indiget vita. Bene igitur hanc exercet qui tinere illam noverit, et impugnare. Bene hanc exercet, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana enim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se etiam ei potestas adjungit? Et tamen corrigendis aliorum vitiis apta exsecutione praeparatur. Unde et per Paulum d
Abbreviated transcription (Latin):
angustia eripitur. cũ unusquisq humilis. de hac. ꝑegrinationis suȩ
afflictione liberat᷑. Nam ⁊ assiduis hic tͣbulationib p̃mit᷑: ut ad
reqͥrendũ uerȩ consolationis gaudiũ ꝓuocet᷑. Uñ ⁊ seqͥt᷑. Et reuelauit¬
in tͥbulatione aurẽ eiꝰ. Aurem in tͥbulatione reuelare ẽ: auditum
cordis uerberũ plagis aꝑire. Cum enĩ p̃cepta despitimꝰ. pia distͥctio¬
ne nob̃cũ agit᷑: ut flagella timeamꝰ. Aurẽ itaq cordis tͥbulatio
aꝑit: ꝗͣ sepe huiꝰ mundi ꝓsꝑitas claudit. ꝑ salomonẽ nãq dr̃: a¬

Expanded text:
angustia sua eripitur cum unusquisque humilis de hac peregrinationis suae afflictione liberatur. Nam et assiduis hic tribulationis premitur, ut ad requirendum verae consolationis gaudium provocetur. Unde et sein tribulatione aurem ejus. Aurem in tribulatione revelare est auditum cordis verberum plagis aperire. Cum enim praecepta despicimus, pia districtione nobiscum agitur, ut flagella timeamus. Aurem itaque cordis tribulatio aperit, quam saepe hujus mundi prosperitas claudit. Per Salomonem namque
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: ⁊ tam̃ ortis iuxta uiã ueprib ꝑ uestim̃ta retinem᷑. In uia qͥdẽ mun¬
da ñ ostendimꝰ: s a latere nascit᷑ qͦ purgam᷑. Magna ẽ enĩ potentia tẽ¬
porał. quȩ habet apud dm meritũ suũ de bona administͣtionȩ regumi¬
nis. Nonnũꝗͣ tam̃ eo ipso. qͦ p̃minet ceteris. elauiõe cogitationis intu¬
mescit: ⁊ dũ ad usũ cuncta subiacent. dũ ad uotũ uelocit̾ iussa com

Expanded text:
mus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur quo pungamur. Magna est etiam potentia temporalis, quae habet apud Deum meritum suum de bona administratione regiminis; nonnunquam tamen eo ipso quo praeeminet caeteris, elatione cogitationis intumescit; et dum ad usum cuncta sub
Abbreviated transcription (Latin):
excusabilis quȩ in corda latent̃ oborit᷑. Considerandũ qͦq qͣlis mtͥn¬
secꝰ regnat. quȩ eo usq seruata ẽ. ut etiã foras erũꝑe ñ erubescat.
elu gͥ qr magna sensit. semetipsũ humilit̾ tẽꝑare nesciuit: scientiȩ
celsitudinẽ tenuit. humilitatis grãm recusau̾it. Et dũ seqͥt᷑ bonũ.
qͦ benedicere appetiit: bonũ qd bene uiuere potuiss. amisit. Scientia
quippe inflat: caritas uͦ edificat. S iam nunc rectũ dicat. qd̾ tam̃ recte
dicere ignorat. Nam postꝗͣ inflatas animi cogitationes. ꝑ uerba elati¬
onis exalauit: fortẽ sententiã subdidit dicens. Ds̃ potens ñ abicit.¬
sic̃ peccata. atq flagitia. Iuedã uͦ nonnũꝗͣ nob ex his quȩ circa ipsa st̃
nocent. sic̃ tẽporał potentia. uł copula coniugał. bonũ namq ẽ con¬
iugiũ: s mala st̃ quȩ circa illud ex huius mundi cura succrescunt.
Uñ paulꝰ. qͥ aut̃ inqͥt cũ uxore ẽ: cogitat quȩ st̃ mundi. qͦmͦ placeat ux¬

Expanded text:
ritur. Considerandum quoque qualis intrinsecus regnat, quae eo usque servata est, ut etiam foras erumpere non erubescat. Eliu ergo quia magna sensit, semetipsum humiliter temperare nescivit, scientiae celsitudinem tenuit, humilitatis gratiam recusavit; et dum sequitur bonum quo bene dicere appetiit, bonum quo bene vivere potuisset amisit. Scientia quippe instat, charitas vero aedificat . Sed jam nunc rectum dicat, quod tamen recte dicere ignorat. Nam postquam inflatas animi cogitationes per verba elationis exhalavit, fortem sententiam subdidit, dicens: sicut peccata atque flagitia. Quaedam vero nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia, vel copula conjugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat ux
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ exteriora bona rapiunt: s eciã qͥ malis suis morib ⁊ uita reꝑ¬
bi exemplo int̾na nr̃a dissipare contendunt. Illi namq ea q nob̾
ext᷑ st̃. inuadere ambiunt: isti nos p̾dari interiꝰ quert. Illi amore
rerũ: isti ñ cessant olio seuiee uirtutũ. Illi inuident qd habemꝰ.
isti qͥd uiuimꝰ. Illi stu̾ent raꝑe bona exterioraquȩ placent: isti
satagunt interiora bona dissipare. q displicent. Quanto gͥ moꝵ
uita a rer̃ distat substantia. tanto gͣuior calu̾pniator ẽ.qͣm male
uiuendo ium nr̃is infert morib. q̃ qͥ uiolent᷑ opprĩdo cdamyna
igerit reb. Nichil iste de nr̃a sustentatione subtͣxit: s exempla
nobis ꝑditionis apposuit. Eo gͦ gͣuiorẽ calumpniã intulit: qͦ qui¬
ecũ cor in tẽptatione oomouit. Qui ⁊ si neqͣquã nob̾ actionis su

Expanded text:
qui exteriora bona rapiunt, sed etiam qui malis suis moribus, et vitae reprobae exemplo interna nostra dissipare contendunt. Illi namque ea quae nobis extra sunt invadere ambiunt, isti vero nos praedari interius quaerunt. Illi amore rerum, isti non cessant odio saevire virtutum. Illi invident quod habemus, isti quod vivimus. Illi student rapere bona exteriora, quia placent; isti satagunt interiora bona dissipare, quia displicent. Quanto igitur morum vita a rerum distat substantia, tanto gravior calumniator est qui male videndo vim nostris infert moribus, quam qui violenter opprimendo damna ingerit rebus. Nihil iste de nostra sustentatione subtraxit, sed exempla nobis perditionis apposuit. Eo ergo graviorem calumniam intulit, quo quietum cor in tentatione commovit. Qui etsi nequaquam nobis ac
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uita flagellat: ⁊ hic ñnumꝗͣ ferire inchͤat. quos ȩt̾̃na dãpna¬
tione consũmat. Ergo ⁊ ñnulla ꝑcurit. ⁊ ñnulla multa derelinqͥt.
q si nulla resecaret. qͥs dm̃ res humaͣs curare credidiss  &. rursũ
si hic cuncta ꝑcuteret: extremũ iuditiũ uñ restaret: Quedã gͥ
feriunt᷑. ut rectoris nr̃i suꝑ nos sollicitudinẽ formidemꝰ: quedã
uͦ multa seruãt᷑. ut adhuc iuditiũ restare sentiamꝰ. bene gͦ dr̃. nec
ulciscit᷑ ualde sceł: ꝙ dũ exiguũ qͥddã de iniqͥtate ꝑcutit᷑. in con¬
uersis m̃tib et̃ni iã iuditii sententia ꝓpinat᷑. Totũ itaq hoc ab

Expanded text:
choat, quod aeterna damnatione consummat. Ergo et nonnulla percutit, et nonnulla inulta derelinquit, quia si nulla resecaret, quis Deum res humanas curare crederet? Et rursus, si hic cuncta percuteret, extremum judicium unde 830 restaret? Quaedam igitur feriuntur, ut rectoris nostri super nos sollicitudinem formidemus; quaedam vero inulta servantur, ut adhuc judicium restare sentiamus. Bene ergo dicitur: Nec ulciscitur valde scelus, quia dum exiguum quiddam de iniquitatepercutitur, inconversis mentibus aeterni jam judici
Abbreviated transcription (Latin):
loqͣt᷑ ignorat. Nera st̃ namq quȩ dix̃. s a beati iob increpatiõib
aliena: qr tanto hac icrepatione ñ eguit. qͣnto nec aliqͣ pusilla¬
nimitate peccauit. S qr iustis uiris solet occasio ẽẽ uirtutũ elati¬
o suꝑboꝵ. occulto iuditio cũ beato iob agit᷑: ut post flagella pȩ¬
nar̃. etiã ꝑ u̾ba arrogantiũ crescat. Eoce enĩ tantomagis a suꝑbiȩ
refouet᷑. Nam helui postꝗͣ tot fortia se dixisse cognouit. qͥd elati¬
onis gestaret aꝑuit: atq beatũ iob alta de se sentiendo de spex̃¬

Expanded text:
era sunt namque quae dixit, sed a beati Job increpationibus aliena, quia tanto hac correptione non eguit, quanto nec aliqua pusillanimitate peccavit. Vet. XIX. Sed quia justis viris solet occasio esse virtutum elatio superborum, occulto judicio cum beato Job agitur, ut post flagella poenarum etiam per verba arrogantium crescat. Ecce enim tanto magis a superbiae refovetur. Nam Eliu postquam tot fortia se dixisse cognovit, quid elationis gestaret aperuit, atque beatum Job alta de se sentiendo despex
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ itaq. Etiã cũ dixeris ñ considerat. iudicare corã eo:⁊ expecta
eũ. ac si diceret. Eũ iccuro d̾s considerare ñ credt᷑qi tarde mise¬
ret᷑. intima cogitationis ingredere: atq illic corĩeiꝰ oculis. causȩ
tus iuditiũ suscipe. Et q̃uȩ ipse uiuendo contulis ti. uł quȩ mi¬
sericordit ꝑcepisti discerne: ⁊ tc̃ ad spei fidutiã redis. dũ bona tan¬
da enĩ fuerant suꝑna adiutoria: etiã si nulla beneficia p̃cessissent.
Sciendũq qr d̾s hominẽ. quẽ benigne condidit. iniq ñ sꝑnit. Pensan¬
mͦ: qͥ ad portũ spei. uelud mim̃sis funib p̃teritis donis ligam᷑. dica
lat: ad iutoria subseqͥ posse desꝑat. Et cũ p̾teritoꝵ obliuiscit᷑. etiã
subsequentiũ largitate fraudat᷑. S ecce dũ nos affligim̃. dũ cõsola¬
tionis grãm longanimit̃ sustimemꝰ. mali atq peiores ꝓrũpunt: atq
eo iniquitatis ex aggeratiõe ꝓficiunt. qͦ sine uerbere relinquunt᷑.

Expanded text:
considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tanda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique non spernmur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicalat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nequitia. cham peccante signata ẽ: cui a patre dr̃. Maledictꝰ chana¬
an puer: seruus erit fr̃ĩb suis. Chanaan uidelicet. cham filiꝰ fuit.
Et quid ẽ qd̵ cam peccante. cha naan eiꝰ filiꝰ sententiã ultionis acci¬
pit: qͣd ẽ qđ non in se. s in posteritate ꝑcutit᷑. nͥ qd reꝓboꝵ neqͥ¬

Expanded text:
nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chananequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaan puer, servus erit fratribus suis . Chanaan videlicet Cham filius. Et quid est quod Cham peccante Chanaan ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid est quod non in se, sed in posteritate percutitur, nisi quod re
Abbreviated transcription (Latin):
tolerat. qr in ꝑpetuũ dampnat:  furorẽ nc̃ inferre dissimulat. qi
effundendũ sine fine in poster̃ seruat. Flectoꝵ nãq ẽ hic conteri: ut
ad p̃mia debeant ȩt̃nȩ hereditatis erudiri. Nr̃m ẽ hic flagella ꝑ¬
ciꝑe: qͥb seruat᷑ de et̾nitatȩ gaudere. Hinc enĩ scriptũ ẽ. flagellat
om̃ẽm filiũ quẽ recipit. hinc ad ioħem dr᷑. Ego qͦs amo: arguo. ⁊ cas¬
tigo Nmc petrꝰ ait. Tẽpꝰ ẽ. ut incipiat iuditrũ de domo dñ. Ubi
niox admirando subiunx̃ Si aut̃ pͥmũ ã nob̃: qͥs fims eoꝵ qͥ ñ ere¬
dunt dei ewangłio : peccata qͥppe neqͥꝗͣ diuina seueritas multa re¬
manere ꝑmittit: s irã inditu a nr̃a hic correptione inchoat. ut
in repboꝵ dampnatiõe conqͥescat. Fant gͦ nẽ rxꝓbi: ⁊ uoluptatũ
suarꝰ ddesideria multa iiqͥtate consiłment᷑: atq eo tẽporalia flagel¬
la uͭ sentiant. q̃ et̾na eos suplitia expecłant. Bene. aut̃ eoꝵ inulta

Expanded text:
tolerat quem in perpetuum damnat; et furorem nunc inferre dissimulat, quia effundendum sine fine in posterum servat. Electorum namque est hic conteri, ut ad praemia debeant aeternae haereditatis erudiri. Nostrum est hic flagella percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment; atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem inulta eorum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dũ clamor nr̃ qͣsi neglegit᷑. spes quȩ cordi merat infirmat᷑: ⁊ suꝑ¬
na adiutoria de futura credimꝰ. qi tardiꝰ impet᷑mꝰ: ac pene iconside¬
rata deo ẽẽ ingemiscimꝰ. quȩ multa toleramꝰ. S cũ ista nos desꝑatio¬
nis ꝓcella contͣbat. concussa mens. citiꝰ in portũ spei se collocat. si cau¬
sas suas cũ dño subtilit̾ pensat: si bona eiꝰ ad memoriã reuocat. si
mala quȩ bonis eiꝰ reddit. apud semetipsã callide ñ excusat: si ꝑpen¬
dit qͥd ab eo iuste meruit.⁊ qͥd clem̃t̃ accepit. si uitã suã uiuatiter
discutit. si ant̾ dei ocłos om̃e qđ agit examinans. si semetipsã sibi¬
met ñ abscondit. si factã se. quȩ ñ Erat meninut si illuminatã se. atq
subleuatã. quȩ in tenebͥs iacebat agnoscit. Nęcͦ in semetipsam cunc¬
ta recolligens. dũ bona accepta considerat. aduersa quȩ tolerat ñ
accusat. nec desꝑatioe frangit᷑. quȩ tantoꝵ muner̃ consolatiõe ro

Expanded text:
enim dum clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur; et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum ista nos desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec desperatione frangitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
es:  nocꝰte. ⁊ ñ ad insipientiã mͥ. Ac si diceret. Neqͥquã mͥ ad insipien¬
tiam ꝓfic̃. qd̃ die ac nocte clamantẽ me continue ñ exaudis: qr un

Expanded text:
es; et nocte, et non ad insipientiam mihi . Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipienes; et nocte, et non ad insipientiam mihi . Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipienti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clamantẽ non frustͣ audit. ⁊ tam̃ qd̾ patit᷑ respic̃:⁊ exaudire uo¬
ces cdissimulat: ⁊ qd ⁊nꝰqͥsq tollerat. ñ ignorat. Nemo gͦ qͥ tardiꝰ audi¬
tur. crecdat qd̾ a fuꝑna cura neglegit᷑ Sepe enĩ nr̃a desideria quȩ
celerit̃ ñ funti exanditnf᷑:  qd̾ implere concite petimꝰ ex ipsa meli
peticio neglegit᷑. uota nr̃a altꝰ in cogitationũ radiee cõplent᷑. sic̃ ⁊ semi¬
na messiũ gelu pressa solid̾ant᷑: ⁊ qͦ ad suꝑficiẽ tardi exeunt. eo ad¬
ad frugt̃ multiplitiora confurgunt. Besideria itaq nr̃a chilatiõe exten¬
dunt᷑. ut ꝓfitrant: ut ad hoc qd̾ ꝑceptura st̃ conualescant. Exerci
uelocit ñ exanq dit: quo repelere eredif̃ thit. Int̾ius. qͥpps ẽ medic̃.
& peccatoꝵ in nob̾ contagia quȩ ineẽ medullit᷑ repbat. secat. Absciddit
uirꝰ putrenis ferro tͥbulationis : i qͦ uoces egri audire dissimulat. eo e¬
gritudinis finẽ ꝓcurat. hinc enĩ ꝓpħa ait. Clamabo ꝑdiẽ ⁊ ñ exaudi¬

Expanded text:
non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudiri voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur, credat quod a superna cura negligitur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur, et quod implere concite petimus ex ipsa melius petitio nostra negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentur, et sicut semina messium gelu pressa solidantur, et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multiplicatiora consurgunt. Desideria itaque justa dilatione extenduntur, ut proficiant, et ad hoc, quod percepturi sunt, convalescant, exercitvelociter non exaudit, quo repellere creditur, trahit. Internus quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia quae inesse medullitus reprobat secat; abscindit virus putredinis ferro tribulationis; et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegritudinis finem procurat. Hinc est ergo quod Propheta ait: Clamabo per diem, nec exaudi