comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
docilis. qr fit doctus. S qr doceri potest. ⁊¬
est enĩ ingeniosus. ⁊ ad discendũ ꝑatꝰ
Docibilis u̾o est liber qui facile discitur.
uł disci potest. ponitur tñ unũ qnda
docibiles dei .i. acciles. Et nõ ꝙ u̾balia i
bilis. a u̾bis absolutis uenientia signi-¬
ficant actionem ⁊ aꝑtitudinẽ agendi
ut risibilis aptus ridere. gressibilis ap¬
tus gradi. Inueniũtur ⁊ quedam alia
que significant passionem ⁊ aptitudinem
faciendi. ut hec uia est gradibilis .i. aꝑta
per qm aliquis gradiatur. uenientia uero
a u̾bis tnͣsituus significant passionẽ et ap¬
titudinẽ paciendi ut amabilis. aptꝰ a ma¬
ri. docibilis aꝑtus disci. tocilis aptus doce¬
ri. Inueniunt᷑ tñ quedam alia que signi¬
ficant actionẽ ⁊ aptitudinem agendi nõ
semper. s q̃n in quibusdã locis. ut cum pe¬
netrabile proprie fit qd̾ facile penetratur
uł qd̃ est aptum penetrari. Inuenit᷑ tñ
qd̾ facile penetrat. penetral uł penetrale

Expanded text:
docilis quia sit doctus, sed quia doceri potest, est enim ingeniosus et ad discendum paratus; docibilis vero est liber qui facile discitur vel disci potest; ponitur tamen unum quandoque docibiles pro dociles. Et nota quod verbalia in -bilis a verbis absolutis venientia significant actionem ex aptitudine agendi, ut risibilis, aptus ridere, gressibilis, aptus gradi. Inveniuntur tamen quedam alia que significant passionem et aptitudinem patiendi, ut ‘hec via est gradibilis ’, idest apta per quam aliquis gradiatur. Venientia vero a verbis transitivis significant passionem et aptitudinem patiendi, ut amabilis, aptus amari, docilis, aptus doceri, discibilis, aptus disci. Inveniuntur tamen quedam talia que significant actionem et aptitudinem agendi, non semper sed quandoque in quibusdam locis ut, cum penetrabile proprie sit quod facile penetratur vel quod est aptum penetrari, invenitur tamquod facile penetrat; penetral vel penetrale
Abbreviated transcription (Latin):
doceo. componitur addoceo. ces .i. ualde uł
abundanter docere. condeceo. condoces .i.
simł docere. dedoceo ces .i. non docere. E¬
doceo. ces .i. ualde det̾e. uł extr. uł supra
docerr. predoceo. ces .i. ante docere Aoceo ⁊
composita ab eo sunt actiua. ⁊ friciunt pͥ¬
teritum m. cui. ⁊ suꝑmũ i. ctum. Et
om̃ia corripiunt hanc silłam.do. ubiq

Expanded text:
Doceo componitur addoceo -es, idest valde et abundanter docere; et condoceo -ces, idest simul docere; dedoceo idest non docere; edoceo -ces, idest valde vel extra vel supra docere; predoceo -ces, idest ante docere. Doceo et composita ab eo sunt activa et faciunt preteritum in -cui et supinum in -ctum et omnia corr
Abbreviated transcription (Latin):
est deoꝵ uł ꝑtinens ad deos. ⁊ diuini celes¬
tes deificati. Et diuii qui tractant de deo.
qui magis proprie dũr theolegi. Et diuini
qui diumant qiͣ deo pleni. diumutate enĩ
se esse plenos simłant. Et astucia quaraĩ

Expanded text:
est deorum vel pertinens ad deos, et divini, celestes deificati, et divini qui tractant de Deo, qui magis proprie dicuntur theologi, et divini qui divinant, quasi deo pleni: divinitate enim se esse plenos assimulant e
Abbreviated transcription (Latin):
minato spacio temporis. dr̃ diuturnus. na.
num. qui habet indet̾mmatam significa¬
tionẽ temporis. Sicut diurnius ht detmĩa¬
tam. Et diutinus. na. nũ. in eodem sensu.
.i. longus prolixus. diu duans. cõtinu¬

Expanded text:
minato spatio temporis fit diuturnus -a -um, quod habet indeterminatam significationem temporis, sicut diurnus habet determinatam, et diutinus -a -um in eodem sensu, idest longus, prolixus, diu durans, continu
Abbreviated transcription (Latin):
significationes. uł diu̾sas dedinationes
ur diusa gen̾a in diu̾sis numieris. Ut ue¬
s̃perai. uespere uas. uasa. celum. celi. un
clita .i. diu̾siclinia neccessano consequit᷑
aliqus noĩatuius aptus genetios ex quo
relique figurationes tam caluũ qmnu¬
merorũ redortur. ¶ et nota ꝙmeo
dem sensu muenit᷑. hic ⁊ hec dusieme

Expanded text:
icationes vel diversas declinationes vel diversa genera in diversis numeris, ut vespera vespere, vas vasa, celum celi. Unde clita idest diversiclinia necessario consequetur aliquis nominativus aptus genetivo ex quo relique figurationes tam casuum quam numerorum redduntur ’. Et nota quod in eodem sensu invenitur hic et hec dive
Abbreviated transcription (Latin):
sticon ꝙ est u̾sus. ⁊ dr̃ hoc disticũ uł disticon
Et hoc disticium inuenitur .i. carmen. uel
disticon dr̃ quaddam genus dicendi arm . s.
auctor totum lequitur per se sine persona
introductat

Expanded text:
s quod est versus et dicitur hoc disticum vel disticon, et hoc disticium invenitur, idest carmen vel disticon dicitur quoddam genus dicendi, cum scilicet auctor totum loquitur per se sine persona introducta.
Abbreviated transcription (Latin):
desudare appetunt. ⁊ pro spe ppetua. nec pa¬
iũ quidem in labore subsistunt. s pro terre¬
nis lucris q̃sutes iuirias tolerant ⁊ pro
celess mercede uł tenuissimi ũbi ferre cõ¬
tumelias recusant. hi itaq qiͣ aliaꝵai
bor more deorsũ uasti sunt suriũ angusti
qr fortes in ifenora subsistũt. si ad supsog
deficuĩt. at contra ex qͣlitate palmaꝵ desig¬
natur proficiens uita uistoꝵ qui neqͣqͣm
sunt in t̾renis studus fortes ⁊ in celesci

Expanded text:
desudare appetunt, et pro spe perpetua ne padesudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt; pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; tarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes et in
Abbreviated transcription (Latin):
inferius tactu asꝑa est. ⁊ qiͣ ardis coraçib
obuoluta. Suꝑius u̾o ⁊ uisui ⁊ fructibus
pulcia. inferius coiticũ suarũ in uolupta¬
tonib angustatur. s suꝑius amplitudĩe
ctor uita despecm inferius suꝑius pulcra
in uita ista qiͣ multis corticib ĩuoluitur.
dũ innius tribułonib angustat᷑. In sũ¬
ma u̾o illa qi puicre iunditatis folus am¬
plicudie retributionis expandr᷑ ¶Lab
quidẽ aliud palma quo cuncas arbor ge¬
uerib differo. Om̃is namq arbor in suo
robore uix t̾ram uasta subsistit. s crescẽdo¬
supius angusctitur. ⁊ qnͣto paulisꝑ solimi¬
or tanto in altũ subtilior. Palma u̾o mĩo
ta ramos ac fiuctus ampliori arbore ex¬
urgat. ⁊ q̃ tenus ab iis proficit uasti¬
or ad sũmam succrescit. ¶ Quib ita a¬
lia arbusta uͥ t̾renis mẽtib iue̾iunt᷑
esse siłia. inferius uasta suꝑius angusta
t̾renis reb fortes sũt ni celestib debiles.
Num pro tẽporali gloria usq ad mortem

Expanded text:
inferius tactu aspera est, et quasi aridis corticibus obvoluta, superius vero et visu, et fructibus pulchra. Inferius corticum suorum involutionibus angustatur, sed superius amplitudine ctorum vita, despecta inferius, superius pulchra; in imo ista quasi multis corticibus obvolvitur, dum innumeris tribulationibus angustatur, in summo vero illa quasi pulchrae viriditatis foliis amplitudine retributionis expanditur. Habet quidem aliud palma quo a cunctis arborum generibus differt. Omnis namque arbor in suo robore juxta superius angustatur. Et quanto paulisper sublimior, tanto in altum sta ramos ac fructus ampliori robore exsurgit: et quae tenuis ab imis proficit, vastior ad summam succrescit. Quibus itaque talia arbusta, nisi terrenis mentibus inveniuntur esse similia, inferius vasta, superius angusta: terrenis rebus fortes sunt, in coelestibus debiles. Nam pro temporali gloria usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. tiemere. moueri. salire. auhxlare. sicut qui
aĩam trahit. Itẽ. palpare adulari. blandiri
uł manu contrectare. sicut facit cecus. uñ¬
lre tñ uł tremere neutrũ est. Et nõ ꝙ an¬
tiqui dicelant palpor. paris. deponens pro

Expanded text:
 tremere, moveri, salire, anelare sicut qui animam trahit. Item palpare adulari, blandiri, vel manu contrectare sicut facit cecus; unlire tamen vel tremere neutrum est; et nota quod antiqui dicebant palpor -aris deponens pro
Abbreviated transcription (Latin):
utebantur rex ⁊ imiꝑator ad ostendendum
bellũ in prorĩo esse futurũ. Et idõ dr᷑ apa
uñ paludatus ta. tum. uł paludamentꝰ
ta. tum .i. paludamento indutus. uł
paludamẽtum hñs.¬

Expanded text:
utebatur rex vel imperator ad ostendendum bellum in proximo esse futurum, et ideo dicitur unde paludatus -a -um vel paludamentatus -a -um, idest paludamento indutus vel paludamentum h
Abbreviated transcription (Latin):
as palmiã que dactilos gen̾at plerũq i¬
dmantẽ ramos suos ⁊ subucientẽ. ⁊ cõcu¬
piscẽtie acq amplexus spẽm precẽdentẽ
ei arbori qͣm marem palmã appellãt pu¬
er rusticoꝵ. Illa gͦ palma fenma ẽ ⁊ se
rũ suũ spem subiectiorus cõfitetur. uñ cul¬

Expanded text:
as palmam, quae dactulos generat, plerumque inclinantem ramos suos et subicientem et concupiscentiae atque amplexus speciem praetendentem ei arbori, quam marem palmam adpellant pueri rusticorum. illa ergo palma feminea est et sexum suum subiectionis specie confitetur. un
Abbreviated transcription (Latin):
quaqm tales supus surgũt quales m¬
fenius oritur. in quippe in conu̾siõe uł¬
conuscitione uenientes nõ tales quales
tione uasti sunt. s tenues crescũt qr pau¬
lisper per augmẽta tempoꝵ pacuĩtur detri¬
est uastior ꝙͣ eẽ cepit qualitatis ex radi¬
ce qr sepe elector conusatio plus fimiendo
peragit qmi proponit incdoando. Et si te¬
pidius prima nichoat feruentius extre¬
mct consũmat uidel semꝑ nchoare se
extimat. Et idciroo infastigabilis. in
nouitate ꝑdurat.

Expanded text:
tales superius surgunt quales inferius oriuntur? Hi quippe ad conversionem venientes non tales quales tione vasti sunt, sed tenues crescunt, quia paulisper per augmenta temporum patiuntur detriest quam esse coeperit quantitatis ex radice, quia saepe electorum conversio plus finiendo peragit quam proponit inchoando; et si tepidius prima inchoat, ferventius extrema consummat, videlicet semper inchoare se aestimat, et idcirco infatigabilis in novitate perdurat.
Abbreviated transcription (Latin):
pillio. llias .i. pallio tegere uł occultare
uł induere uł ornare. Et componitur
apallio. llias/. ualde palliare. oppallio.
. as. occultare. uł ornare. repallio. as.
suppallio .as. latent uł sud pallio occul¬
tare. Et ẽ pallio actĩm cũ om̃ib sius cõ¬

Expanded text:
pallio -as, pallio tegere vel occultare vel induere vel ornare; et componitur appallio -as, idest valde palliare, oppallio -as, occultare vel ornare, repallio -as, suppallio -as, latenter vel sub pallio occultare; et est activum cum omnibus suis com
Abbreviated transcription (Latin):
Et dĩt bellum a pugna. ⁊ p̃lio. siam¬
pugna est que fit pugnis. prelu
primus conflictus. bellum totus con¬
flictus. Item cellum di uniu̾sum. ut
puuitũ. qͣi totum tempus guerre.
dr̃ bellum. huiꝰ partes sunt pugne.
ut c̃anensis t̾mensis. Itẽ in ima pug¬
na multa sunt prelia. aliud eni mi
cornib. aliud in medio. aliud in ex¬
trema acie geritur. uellum igitur
totum est. pugna unius dici. preli¬
um pars pugne. Itẽ. uellũ ⁊ tumul¬
tus dr̃nt. qr bellum est contra hos¬
tes. tumultus qui cuili seditione cõ¬
citatur. Nam seditio est dissensio ciui¬
um dicta. qr seorsum alii ad alios e¬
ant. Alu dicunt dissensionem aĩoꝵ
seditionẽ uocari qͣm greci dyastasim
uccant. Item bellum potest esse ut tu¬
multus non sit. tumultus aũt sine
bello esse non postest. Quid enim est
aliud tumultus nisi ꝑturbatio tan¬
ta. ut maior timor oriatur. uñ ⁊ dr̃
tumultus qiͣ tumor multus. Et est
grauius tumultus qͣm bellum. qr
in bello uocationes ualent. in tumł¬

Expanded text:
ert bellum a pugna et prelio: pugna est que fit cum pugnis, prelium primus conflictus, bellum totus conflictus. Item bellum dicitur universum, ut punicum, quia totum tempus guerre dicitur bellum. Huius partes sunt pugne, ut cannensis. Item in una pugna multa sunt prelia, aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur totum est, pugna unius diei, prelium pars pugne. Item bellum et tumultus differunt, quia bellum est contra hostes, tumultus qui civili seditione concitatur. Nam seditio est discessio civium, dicta quia seorsum alii ad alios eant. Alii dicunt discessionem animorum seditionem vocari, quam Greci diastasin vocant. Item bellum potest esse ubi tumultus non sit, tumultus autem sine bello esse non potest. Quid est enim aliud tumultus nisi perturbatio tanta ut maior timor oriatur? Unde et dicitur tumultus qugravius tumultus quam bellum quia in bello vocationes valent, in tumu
Abbreviated transcription (Latin):
Delcculus. li. gẽma est albicans. et
pupillam cuigit iugram in medio
aureo fulgore lucentem. Et propt̾ spe¬
ciem assyrioꝵ regi belo ditata est. uñ¬
⁊ dicitur beloculus qi oculus belli. Et¬

Expanded text:
ELOCULUS gemma est albicans, et pupillam cingit nigram in medio aureo fulgore lucentem, et propter speciem Assiriorum regi Belo dicata est, unde dicitur belocolus quasi oculus Beli.
Abbreviated transcription (Latin):
rum terens. uł adulter qiͣ ad alter.⁊
ad alterius urorem accedens. Et est echi¬
molegia non compositio. Et inde adui¬
teniuis na. nũ. qui natus est de adul¬
teno. Et hoc adultium illa praua accio
scil illusio alieni coniugii. Et est ad¬
itium innupta stuprum i urgine
uł moniali. Incestus in parente. uel m¬
inchoatim. Et adulteror. adulteraris.
deponens .i. adult̾ium cõmutere. Uñ
adult̾ator adultenitux. adulteratio
Et adultatorus . ria. rium. ponitur ⁊̃¬
qͣntas adulterare pro corrumpere. et
ad malum u̾tere

Expanded text:
rum tenens, vel adulter quasi ad alter, idest ad alterius uxorem accedens: ethimologia est, non compositio. Et inde adulterinus -a -um, qui natus est de adulterio, et hoc adulterium, idest illa prava actio, scilicet illusio alieni coniugii; et est adulterium in nupta, stuprum in virgine vel moniali, incestum in parente vel inchoativum et adulteror -aris deponens, idest adulterium committere, unde adulterator, adulteratrix, adulteratio et adulteratorius -a -um. Ponitur quandoque adulterare pro corrumpere et ad malum vertere
Abbreviated transcription (Latin):
ater. unus fuit ex posteris abrabe de cẽ¬
tura. a quo affrica dc̃a est. qui gentem
illam deuicit. ⁊ ibi hĩtaiuit. Et dĩ affri¬
ca qͣi apuca. qr sit apta ⁊ exposita celo
africus. africanus. S ut dicit pap̃ a frũ
dicimus ciuem. africũ uentum a me¬

Expanded text:
ER, unus ex posteris Habrae, a quo Affrica dicta est, qui gentem illam devicit et habitavit; vel dicitur Affrica quasi aprica, quia sit aperta et exposita celo affricus, affricanus, sed distingue: affrum dicimus civem, affricum ventum,
Abbreviated transcription (Latin):
ento. a centũ. dr̃ hic cento. tonis. et
dicebruntur olim centones qui de camu¬
nib hõim. uł uirgilii ad propua opa
more centenario ex multis hinic inde
compositis muũ saccielunt corpus
ad facultatẽ cuiq mat̾ie. S de ciuiis¬
unt cencones dicũtur. et cento touis
dr̃ saitor. puluinar. uł uelũ de multis
pannis. uł qui facit filtra. ⁊ ip̃m fu¬
teri cenrone lupanar. Quidam tã di¬
cunt ꝙ hic cento dr᷑ fetor ueniens ex
assiduitate libidinis
entux. a centum uł cento. dr̃ hec cen¬
trix. centricis. Et dñtur centrices mere¬
trices. lupe multinut. dyabolares. nona¬
rie. Et dñtur a centum propt̃ multitudi¬
nem. uł a centonib .i. filtris. qr eis desic
reddatur calidior

Expanded text:
em a centum hic cento -nis, et dicebantur olim centones qui de carminibus Homeri vel Virgilii ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus ad facultatem cuiuscumque materie, sed de cuiusunt, centones dicuntur; et cento -nis dicitur sartor, pulvinaris vel velum de multis pannis, vel qui facit filtra et ipsum fi centone lupanar’; quidam tamen dicunt quod hic cento dicitur fetor veniens ex assiduitate libidinis. Item a centum vel cento hec centrix -cis, et dicuntur centrices meretrices, lupe, multivire, diobolares, nonarie, et dicuntur a centum propter multitudinem, vel a centonibus idest a filtris, quia eis desicclocus reddatur calidior
Abbreviated transcription (Latin):
um primutuũ. s in płali tenetur dis¬
tubutiue. ⁊ distribuit per parem uinn
sict biu ⁊ trim ut ist incedunt cente¬
men eius incrementũ frugis centesi¬
mũ renascatur. Unde ⁊ nului a multi¬
tudine fructus dr̃¬

Expanded text:
suum primitivum, sed in plurali tenetur distributive, et distribuit per parem numerum sicut bini et terni, ut ‘isti incedunt centemen eius in crementum frugis centesimum renascatur, unde et milium a multitudine fructus d
Abbreviated transcription (Latin):
am.sani ubi eos aduternt et uerita¬
re uolatis priordia. e nidis eiiutat
tentur propulsant pennis. nt ures¬
cipitant. utenint alis. cogiitm aui¬
tñ si inpere assueti. nutrire fastidiũt. Cõ¬
siderenus ad hoc eos esse gen̾atos ut etiã
aues ad canendũ formido excerceat. nec
passim curas uelaxent. sed pencła a predo¬
nib declinanda prospiciant. Deinde cum
hus natura quodam predandi mimus
moleuenit magis acen̾e pullos suos m¬
stituere iudentur ad predam qͣm pastus
abdicare compendiis. cauent ne m te¬
nera etate pigrescant. ne soluantur de¬
licus. ne martescant occio. ne discaut cibũ
magis expectare qm querere. ne nature
sue deponant uigorem. Int̾mictunt stu¬
dia nutriendi ut in usus rapiendi au-¬
deꝑe compellant

Expanded text:
bi eos adverterint tentare volatus primordia, nidis ejiciunt rentur, propulsant pennis atque praecipitant, verberant alis, coguntque aumirum tamen si rapere assueti nutrire fastidiunt? Consideremus ad hoc eos esse generatos, ut etiam aves ad cavendum formido exerceat; ne passim curas relaxent, sed pericula praedonibus declinanda prospiciant. Deinde cum his natura quadam praedandi munus inoleuerit, magis a tenero pullos suos instituere uidentur ad praedam quam pastus abdicare conpendiis. cauent ne in tenera aetate pigrescant, ne soluantur deliciis, ne marcescant otio, ne discant cibum magis expectare quam quaerere, ne naturae ansa deponant uigorem. intermittunt studia nutriendi, ut in usum rapiendi audere conpellant
Abbreviated transcription (Latin):
usu. sed componicur accuso. sas: inculpa
u ubis fenire. Qͣ enim aliquẽ accusat
frequenter cudit. ut ad fuiiam malã
trahatur. uł frequẽter conatur ut ille
ad cusiones ducatur. Et inde accusatus

Expanded text:
usu, sed componitur accuso -as, inculpare, verbis ferire: qui enim aliquem accusat frequenter cudit ut ad malam famam trahatur, vel frequenter conatur ut ille ad accusationes ducatur; decuso
Abbreviated transcription (Latin):
iter. iteris. ⁊ differunt. Itus est uia qͣ iri
ab hoĩe. qͣ u̾sum potest. s iter ⁊ itmer
diu̾sam habent significatõnem. Iter eĩ
est locus tͣnͣsicu facilis. uñ ⁊ eum appella¬
mus aditum. Itmer aũt est iter longe ui¬
e. ⁊ ip̃e labor ambłandi. ut quo uelis per¬
uenias. accipiuntur tñ qñ in eadẽ sig¬
.s. iter ⁊ ianer effectum est unũ hoc mo¬
do. Iste noĩatius iter est in usu. s eius
obliqui non sunt in usu. Itẽ isti obliqͥ
itiners. itineri. itinere. sunt in usu. S
eoꝵ noĩat̾s obsoluit. Et sic fc̃m est ut ex ĩs¬
tis obliquis ⁊ ex illo noĩatĩo iter efficeret᷑
unũ nomen. ⁊ delmaretur hec iter. huiꝰ
itineris. ⁊ abisto genetĩo iteris qui nõ¬
it̾um adubium ordnus uł temporis. ⁊
it̾atim similiter adu̾bium ordinus uel
qualitatis. Et in hac significcitõne in¬
uenitur iste abłus iterato positus ad¬
u̾bialiter. Itero componitur reito. rs̃
it̾um repetere. Uñ reit̾atim ⁊ reit̾ato põi¬

Expanded text:
itiner -ris, et differunt. Itus est via qua iri ab homine quaquaversum potest, sed iter et itiner diversam habent significationem: iter enim est locus transitu facilis, unde et eum appellamus aditum, itiner autem est itus longe vie et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Accipiuntur tamen quandoque in eadem sig iter et itiner, effectum est unum hoc modo: iste nominativus ‘iter’ est in usu, sed eius obliqui non sunt in usu; item isti obliqui ‘itineris, -ri, -re’ sunt in usu, sed eorum nominativus absoluit; et sic factum est ut ex istis et illo nominativo ‘iter’ efficeretur unum nomen et declinaretur hoc iter, huius itineris. Et ab isto genitivo itineris itiniterum adverbium ordinis vel temporis, et iteratim similiter adverbium ordinis vel qualitatis; et in hac significatione invenitur iste ablativus iterato positus adverbialiter. Itero componitur reitero -as, iterum repetere, unde reiteratim et reiterato posi
Abbreviated transcription (Latin):
Deces. ces decui. decere .i. conuenire. ad
namentum. accũs id cuius est ornamẽ¬
tũ. si aliter ficit non erit latine dictũ.
ut pallium decet istum. si u̾o dicatur is¬
de decet pallium. uł iste decet illud palli¬
um non di latine. Et sic habetur ibi tał
parcus decet deuni. Si u̾o dicatur talem
partum decet deus. uł talis ꝑtus decet

Expanded text:
DECEO -ces -cui, idest convenire, ad namentum, accusativus id cuius est ornamentum. Si aliter fiat non erit latine dictum ut ‘pallium decet istum’; si vero dicatur ‘iste decet pallium’ vel ‘isti decet illud pallium’ non dicitur latine; et sic habetur ibi ‘talis partus decet Deum’, si autem dicatur ‘talem partum decet Deus’ vel ‘talis partus decet
Abbreviated transcription (Latin):
decens. tis. ꝑticipiumi. Et decens ałi¬
qͣndo est nomen. Et dr̃ decens motu.
corporis speciosus. specie formosus nat¬
a uł forma. Itẽ decens compositus. ꝑ¬
fectus. egregie forme ⁊ ꝑfecte. et tunc
uidetur dici animiero decem. Et com¬

Expanded text:
decens -tis participium; et decens est nomen et dicitur decens motu corporis, speciosus specie, formosus natura vel forma. Item decens compositus, perfectus, egregie forme et perfecte, et tunc videtur dici a numero decem, ut sup
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sopor. poris .i. som¬
nus. s sopor leius sonmus. ꝑpetua qui¬
es. Itẽ. sopor ip̃a quies ⁊ suauitas ⁊ qui¬
etudo sornmi. unde sepe contingit ꝙ in a¬
liquo est sonmiꝰ in quo nõ est sopor. s in
quocũq est sopor i somnꝰ. uñ soporꝰ. ra
⁊ dormes. ⁊ soporo. ras .i. sopire facere.
dornure. ⁊ proprie cũ sopore. uñ ħ ⁊ hec
soporabilis ⁊ hac. le. uñ soporabiliter
est soporo accm̃ cũ omũb sius compõi¬

Expanded text:
c sopor -ris, idest somnus, sed sopor levis, somnus perpetua quies. Item sopor ipsa quies et suavitas et quietudo somni, unde sepe contingit quod in aliquo est somnus in quo non est sopor, sed in quocumque est sopor et somnus; unde soporus -a et dormiens. Et soporo -as, idest sopire, facere dormire, et proprie cum sopore, unde soporabilis -e, soporabiliter,est soporo activum cum omnibus suis composi
Abbreviated transcription (Latin):
re excitare. ⁊ remou̾e. Consopio. pis.
simł sopire. dissopio .pis. ⁊ desopio.
pis. in eodem sensu .i. aibsopire. Exopio
pis. siłiter ab sopire. Resopio. pis iteꝵ
sopire. uł a sopore remou̾e. Sopio ⁊ e¬
us compoĩta acciua sũt ⁊ producunt

Expanded text:
re excitare, removere, consopio -is, idest simul sopire, dissopio -is, et desopio -is, in eodem sensu, idest absopire, exsopio -is, similiter absopire, resopio, iterum sopire vel a sopore removere; sopio et eius composita activa sunt et corripiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciosus. Et ẽ mechaphora tracta ab olla. si¬
cuc eĩ olla nõ sctis occtu uł rimosa. si ꝑcu¬
ciatur mute sonat.⁊ ꝑ sonũ uiciũ eius
apparet. Sic aliquis insipiens nõ instru¬
etus sapĩa. uiciosus. si interroget᷑ suo so¬
no. ⁊ sua respõsione uiciũ suum icanife¬
stat ⁊ prodit. ⁊ hinc est ꝙ sonare sepe po᷑
pro apparere. Uñ sonanter.cius me. ad¬

Expanded text:
tiosus, et est metafora tracta ab olla: sicut enim olla non satis cocta vel rimosa, si percutiatur, mute sonat et per sonum vitium eius apparet, sic aliquis insipiens non instructus sapientia, vitiosus, si interrogetur, suo sono et sua responsione vitium suum manifestat et prodit; et hinc est quod sonare sepe ponitur pro apparere. Unde Persius 3,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ n alũ somuua cogitatione simis i reue¬
lacione procedent. neqͥqͣm denuel ꝓplu
nabugodonosor usionẽ disscrens a ra¬
dice cogitatõnis nicho asset dicens Tu
rex crgitare cepisti in stratu tuo quis
esset futurũ postħ. ⁊ qui reuelas nustia¬
post uidelat ⁊ ecce qͣ statua una gpam¬
dis. satua illa magna ⁊ statua suou¬
nust stabat cont te ⁊c̃. danielita dũ
sominiũ adimplendũ reuenter m̾snu
at. ⁊ ex qua ortũ sit cegitatõne manu¬
gittitione simił ⁊ reuelatione genat:¬
S nimir cũ somnua totreꝵ qualitati¬
bꝰ alt̾nent tanto eis credi difticiluoo
qͣnͣto ⁊ ex quo impulsu uenian facilius
nõ elucet. Scĩ autẽ uiri it mufiones
at reuelationes ip̃as isioni ueries
aut ymagies quodã intimo sapore
discernũt ut sciant ul quida bouoipũ
Namsi erga ħ meus cauta non fuerit
xer deceptorẽ sp̃m mltio se uan tuert
mimergit. Q nõ ñqm solet multa u̾a
predice̾ ut ad extremũ ualecit ex aliqua
falsitate laquerurAsomnndn q¬

Expanded text:
 somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec . Quare quipost: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua ortum sit cogitatione manigitatione simul et revelatione generetur. Cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet. Sancti viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex aliqua falsitate laqueare.
Abbreviated transcription (Latin):
ferde. ut̾mq corrũpebant. hi cũ romar
uerurent. ut lingua latina addttient
esl marime corrumpelait. uñ moseuit cõ¬
suetudo ut qd̾l uicium in or̃one dicetur᷑
soloccismꝰ qi mos i consuctudo solceten

Expanded text:
fendere, utramque corrumpebant. Hii, cum Romam venirent ut linguam latinam addiscerent, eam maxime corrumpebant, unde inolevit consuetudo ut quodlibet vitium in oratione diceretur soloecismus, quasi mos et consuetudo Sol
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd sigͣnt ĩ post somnũ subsistũt in su¬
uisumm est cũ aliquis in prncipio sõnu
uider formas diu̾sas ⁊ uarias ⁊ alie¬
nas a nata rex in hoc gen̾e cõtinetur
tore denũtiatur. alñ autẽ per admoni¬
tionẽ alicurꝰ honeste ꝑsone sicut sui
denũtiatum est ioseph. Surge. accipe
conting̾e in presenti ut eueniet ĩ fu¬
turo. ⁊ istud applłatur iisio. Aliꝙͣ do
deus futum denũtiat. ut ꝑ simile. uel
ꝑ contrariũ per simile. ut petro uolenti
reptilib ⁊ dicebat᷑ sibi sibi uas macta ⁊
manduca. per reptilia intelleris. gen¬
tiles. per mactture mortificacoĩ uicio¬
rũ. per manducare. incorꝑationẽ fidei. p
contrariũ u̾o ut de ioseph cui macillente
uace inpratis apparuere opmus. qd fu¬
it future famis indicũ. Similit᷑ sepẽ
fletus in sonnuo sigt gaiudiũ. ⁊ e conu¬
so. Et hec spẽs sõmandi que per secolẽ
uł contiariũ futiua indicat gomnui

Expanded text:
ant etiam post somnum subsistunt in suvisum est cum aliquis in principio somnii videt formas diversas et varias et alienas a natura rerum: in hoc genere continetur denuntiatur: aliquando enim per ammonitionem alicuius honeste persone, sicut sui denuntiatum est Ioseph Vulg. Matth. 2contingere in presenti ut eveniet in futurum, et istud appellatur visio. Aliquando Deus futurum denuntiat vel per simile vel per contrarium. Per simile, ut Petro nolenti reptilibus et dicebat sibi vas ‘macta et manduca’: per reptilia intellexit gentiles, per mactare mortificationem vitiorum, per manducare incorporationem fidei. Per contrarium, ut de Ioseph cui macilente vacce in pratis apparuere opimis, quod fuit future famis indicium. Similiter sepe fletus in somnio significat gaudium et e contrario, et hec species somniandi, que per simile vel per contrarium futura indica
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sophisma. matis. S̾mno inuolutus.
uͥ in falsis sentẽcus cõnexionis ueritas
maticus. ca cũ. qui lcquts rer sopiama
sophintia ⁊ a locuento deceptor ubre
intruator aparens sapiens sno egndu¬

Expanded text:
hoc sophisma -tis, sermo involutus ubi in falsis sententiis connexionis veritas maticus -a -um, qui loquitur per ssophista -te, in loquendo deceptor, verborum intricator, apparens sapiens sed
Abbreviated transcription (Latin):
Sono uas. sonui. sonitũ. uñ hsonit̃.
tus. ip̃a actio sonandi. uł strepitus ⁊ so¬
nus. Et prope confuse uocis. Et hic sonus.
.ni .i. quiquid aure audit᷑. uł audituꝑ¬
sono. uas.i. discordare. uñ absonanter
discordanter. Et h absonantia .i. discordia
uł discordanta. Et absonus na.nũ .i dis¬
sidens ⁊ discordans uł nõ sonano sẽol
sonantia sepe ponitur pio non sonantio
Consono. uas .÷. simł conare uł cõco rdare
un consonant. Et ħ consonançis cie ⁊
consonus na .iiĩ. dissono. nas. diusis
mcois sonare. ⁊ discordare. uñ dissonant̃
Et ħ dissonancia.cio. Et dissonus. na
nũ Iusono. nas. innotesc̾e uł intus so¬
nare. uł ualde sonare ꝑsono. nas .i. ual
ittro sonaire uł ad sonũ alt̾ius sonare¬
ter ⁊ ħ resonantiti. cie. Et resonus. na.¬

Expanded text:
SONO -as -ui -tum, unde hic sonitus -tus, ipsa actio sonandi vel strepitus et sonus et proprie confuse vocis, et hic sonus -ni, quicquid aure auditur vel auditusono -as, idest discordare, unde absonanter, discordanter, et hec absonantia -e, idest discordia vel discordantia, et absonus -a -um, idest dissidens et discordans vel non sonans, sicut absonantia sepe ponitur pro non sonantia; consono, idest simul sonare vel concordare, unde consonanter, et hec consonantia -e, et consonus -a -um; dissono -as, diversis modis sonare et discordare, unde dissonanter, et hec dissonantia -e, et dissonus -a -um; insono -as, innotescere vel intus sonare vel valde sonare; persono -as, idest retro sonare vel ad sonum alterius sonareter, et hec resonantia, et resonus -a
Abbreviated transcription (Latin):
Mollio compo. cõmollio. llis. demollio
.llis .i. ualde uł deorsũ mollire. indurare
emollio. llis. ualde uł exͣ molire. ꝑmol¬
lio. llis. ꝑfce mollire premollio. llis.
remoslio. llis. it̾um mollire. Sũmollio
.llis. subtus uł parũ mollire et est acti¬

Expanded text:
Mollio componitur commollio -is, demollio -is, valde vel deorsum mollire, vel indurare, emollio -is, valde vel extra mollire, permollio -is, perfecte mollire, premollio -is, remollio -is, iterum mollire, summollio -is, idest subtus vel parum mollire; et est moll
Abbreviated transcription (Latin):
Monasceriũ. Mouas compo᷑ cum st̾ion.
qd̾ est statio. ⁊ dr᷑ hoc monasteriũ qiͣ singu¬
laris ⁊ solicaria statio. qr ibi hĩtantes a
scłarib segregati accib ⁊ uita qiͣ soli mo¬
rentur. Uñ hoc monasteri

Expanded text:
a -um. Monas componitur cum sterion, quod est statio, et dicitur hoc monasterium, quasi singularis et solitaria statio, quia ibi habitantes a secularibus segregati actibus et vita quasi soli morentur; unde hoc monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
si .i. magnus canis. qͣi admoland̾ ꝑa¬
tus. uł molosus fuit filius pirri. uñ dõa
us. sia. siũ. ⁊ ħ molosus quidã pes con¬
stans ex trib longis dcũs a saltatione
molosoꝵ qͣm excuerunt armati. ⁊ hͥ mo¬
losus.si. pro cane. qr ibi ⁊ opt̃i ⁊ magni
abindant canes. Et hinc molosicus. ca

Expanded text:
-si, idest magnus canis, quasi ad molendum paratus; vel Molosus filius fuit Pirri, unde dicta us -a -um, et hic molosus, quidam pes constans ex tribus longis, dictus a saltatione Molosorum quam exercuerunt armati; et hic molosus -si pro cane, quia ibi optimi et magni abundant canes, et hinc molosicus -a
Abbreviated transcription (Latin):
eger. tristis. turbatus. qi a mole turbritio
ferens inquietans. Et compatur moles
biũ. ⁊ ħ molestia. stie. Et hinc molestosꝰ
sa. sum. inferens molestiam. Uñ molesto¬
am facere inqͥctare. ⁊ ẽ actiuũ.

Expanded text:
eger, tristis, turbatus, quasi a mole turbationiferens, inquietans; et comparatur erbium, et hec molestia -e, et hinc molestosus -a -um, inferens molestiam. Item a molestam facere, inquietare, et est activum.
Abbreviated transcription (Latin):
molitus sumi. moliri. cũ difficultate co¬
nari. Et dr᷑ proprie de magnis reb. uel
moliri .i. machinari. parare. fabricare.
excogitare. disponere uł cũ difficultate
uł ingeniose aliquid facere. Molior cõ¬

Expanded text:
molior -ris -tus, cum difficultate conari, et proprie dicitur de magnis rebus; vel moliri, idest machinari, parare, fabricare, excogitare, disponere, vel cum difficultate vel ingeniose aliquid facere. Unde mo
Abbreviated transcription (Latin):
ad nnͣtem ꝑtinens. uł bellicosus. ⁊ ħ mar¬
tius .cii. quidam mensis sic dcũs ꝓpter mͣr¬
tem romane gentis auctorẽ. fuit enĩ pater
ronuili. Et ideo romulus in honore patrs
primũ mensem ab eius noĩe martiũ uo¬
cauit. uł idõ mutius diͣ a marte qr in eo ẽ
festũ maras. ⁊ ei consecratus est mensis
ille qr eo tempore cũcta aĩantia ad mar¬
tem agantur concubendi uolũtate. Et
idẽ dr mensis nouoꝵ qr marcius olim
erat inicium anni. Et inde martius.

Expanded text:
ad Martem pertinens vel bellicosus, et hic Martius -ii, quidam mensis sic dictus propter Martem Romane gentis auctorem: fuit enim pater Romuli et ideo Romulus in honorem patris primum mensem ab eius nomine Martium vocavit; vel ideo Martius dicitur a Marte quia in eo est festum Martis et ei consecratus est mensis ille, quia eo tempore cuncta animantia ad Martem agantur concubandi voluntate, et idem dicitur mensis novorum quia Martius olim erat initium anni; et hinc martius
Abbreviated transcription (Latin):
rũ appellauit maria. S proprie ma¬
re dr cuius aque amare sunt. ⁊ dr᷑ sic
qi amare ab amcuitudine. uł a ineo
meas. qr precipue super omẽs alias
aquas est in motu. Idẽ. dr equor. pela¬
gus. fretum. pontus. occeanus abyssꝰ¬

Expanded text:
arum vocavit maria’; sed proprie mare dicitur cuius aque amare sunt, et dicitur sic quasi amare ab amaritudine, vel a meo -as quia precipue super omnes alias aquas est in motu. Idem dicitur equor, pelagus, fretum, pontus, oceanus, abiss
Abbreviated transcription (Latin):
.g̃g̾. duo sunt mͣrtyrii grua. unũ in mẽte.
aluid in mente simł ⁊ actione. Itaq mar¬
tyres ẽẽ possumius ⁊̃ si nullo ferro percuciẽ¬
ciuĩ trucidem᷑. Mori quippe a ꝑsequente mͣr¬
tẏuũ in aꝑto opere est. ferre u̾o contume

Expanded text:
quippe sunt martyrii genera: unum in mente, aliud in mente simul et actione. Esse itaque martyres possumus, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur. Mors quippe a persequente, martyrium in aperto opere est: ferre vero contume
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maritus. ta. tũ. ꝑtinens ad maritũ.
uł maritam. ⁊ maritatus .ta. tum.¬
¶In eligendo aũt marito quatuor expecta¬
ri solent .s. uirtus. genus. pulcritudo.
sapiencia. Ex hiis sapientia potentia po¬
tentior est ad amoris affectũ. Similiter
in eligenda uxore quatuor impellunt ho¬
minem ad amorẽ. pulcritudo. genus di¬
uicie. mores. melius tũ si in ea mores
qmͣ pulcutudo querantur. Nunc aũt ille
queruntur qͥs diuicie aut forma nõ qͣs
probitas uł mos cõmendat. Itẽ trib de

Expanded text:
et maritus -a -um, pertinens ad maritum vel maritam, vel maritatus. In eligendo marito quattuor expectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Referin eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen si in ea mores quam pulchritudo quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut forma, non quas probitas morum commendat. Ideo autem fe
Abbreviated transcription (Latin):
go qi mare girans .i. litus maris. uł dr᷑
margo qͣ mare regens uł agens. uel
gerens. Tnͣffertur ⁊̃ hoc nomen ut mͣr¬
go dicatur qd̾ licet litus ⁊ limbus ⁊ gene¬
gnicus. nea. ncum. Et hic ⁊ ħ margĩa¬
lis ⁊ hoc. le. qd̾ ꝑtinet ad marginẽ. uł qd̃
est in margine. uñ glose dñr m̃rgnna¬
les que sunt in margnubz libri ad drĩaz¬
mater dñ propter claritatem. uñ ⁊ ma-¬
ria illummatrix siue stella maris int̾¬
pretatur. qr genuit lumen mũdi. Ser¬
mone aũt syro maria dña nuncupat᷑
⁊ pulcre qr om̃i dñm genuit. ⁊ fuit iuuir¬
go maria añ sancta qm nata ex ut̾o¬

Expanded text:
i mare girans, idest litus maris; vel dicitur margo quasi mare regens vel agens vel gerens. Transfertur etiam hoc nomen ut margo dicatur quodlibet litus et limbus et genegineus -a -um et hic et hec marginalis -le, quod pertinet ad marginem vel quod est in margine; unde glosse dicuntur marginales que sunt in marginibus libri ad differmater Domini propter claritatem, unde et Maria illuminatrix sive stella maris interpretatur quia genuit lumen mundi. Sermone autem siro Maria domina nuncupatur et pulcre, quia Dominum genuit. Et a Maria
Abbreviated transcription (Latin):
ansca. a mas dr̃ ħ marisca. scc proprie
uesica que circa podicem mariũ ex nime¬
o fricatu ex usu agendi opus sodomiticu
solet cructare. uñ iuuenaił. Si podice leui
scinduntur tumude medico ridente ma
ca que ex assiduo carnis fricatu nascitur¬

Expanded text:
 a mas hec marisca -e proprie est vescica que circa podicem marium ex nimio frictu et usu agendi opus sodomiticum solet eructare; unde Iuvenalis ‘sed podice levi scinduntur tumide medico ridente marca que ex assiduo carnis frictu nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
echi margarita prima candidarũ gẽ
nicitur. Inest enĩ in carne coclee calcu¬
lus natus sicut in cerebro piscis lapil¬
lus. gignitur aũt de celesti rore quem
certo ainu tempore coclee hauriunt. et

Expanded text:
 Margarita prima candidarum gemmniatur; inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de caelesti rore, quem certo anni tempore cocleae hauriunt. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
do. maris rubri non est aqua rubea.
s onũs terra cucunstans rubca est ex
qua uiciatur gurges ⁊ inficitur. uñ ni¬
niũ acutissimũ decerpitur. Quicquid
⁊̃ ad esum in fructib est in hunc colo¬
rem cadit. obloc ibidem genime rubee
iuẽiuntur que humo inuolute ⁊ mn¬
ter arenas attrite terre colorẽ ⁊ ma¬

Expanded text:
 maris aqua non est rubea, sed omnis terra circumstans rubea est, ex qua vitiatur gurges, et inficitur, unde minium acutissimum excipitur. Quidquid etiam ad esum in fructibus est, in hunc colorem cadit. Ob hoc ibidem rubrae gemmae inveniuntur, quae humo involutae, et inter arenas attritae terrae colorem
Abbreviated transcription (Latin):
propter ħ ꝙ nichil gignit uinũ. nichil
recipit ex genere iiuentiũ. sam ĩ pis¬
ces habet n assuetas aquis ⁊ lecas
mergendi usu patitur aues. S quecũz
iuentia mergenda cemptaueris qua¬
cumq arte demersa statun resiliet et qͣm¬
ius uehementer illisa statim excutiunt᷑¬

Expanded text:
propter quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves; sed et quaecunque viventia mergenda tentaveris, quacunque 130 arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer illisa confestim excutiunt
Abbreviated transcription (Latin):
iquit aqua. dcm eso ⁊ congregata esr
Et srequett dĩ. congregetur ppsus ⁊ non
congregtitur. Non mediocas pudor ẽ un¬
peno de isensibsia elementa parere
⁊ hoies non oledire quib sensus ab ip̃o

Expanded text:
ur aqua dictum est, et congregata est; et frequenter dicitur, Congregetur populus, et non congregatur. Non mediocris pudor est imperio Dei insensibilia elementa parere, et homines non obedire, quibus sensus ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
quidam dies dr̃ artificialis. quidam na¬
turalis. dies artificialis est claritas so¬
lis in aere. uł est spacumi in quo sol uer¬
titur ab oriente in occidentem. dies na¬
turcilis est spacium diei ⁊ noctis .i. spaci¬
um in quo procedit ab oriente in occidẽ¬
tem. ⁊ it̾um ab occidente reu̾titur in ori¬
entem. huius diei principiũ diu̾so mo¬
do assignatur. Caldei et ꝑse a solis ortu
fcitumt micium diei naturalis. Egyptu
ab initio noctis. romani a media nocte.
athenienses a sexta hora diei

Expanded text:
quidam dies dicitur artificialis, quidam naturalis. Dies artificialis est claritas solis in aere vel spatium in quo sol vergitur ab oriente in occidentem; dies naturalis est spatium diei et noctis, idest spatium in quo sol procedit ab oriente in occidentem et iterum ab occidente revertitur in orientem. Huius diei principium diverso modo assignatur. Caldei et Perse a solis ortu faciunt initium diei naturalis; Egiptii ab initio noctis; Romani a media nocte; Athenienses a sexta hora diei
Abbreviated transcription (Latin):
extendere. uł du̾sis modis ferre .i. dissipa¬
re. disparg̾e. Item. disferre .i. distare. diffe¬
ientiaum habere. ut lomo differt ab asio.
Et in hac significatõne sepe inuenitur
imꝑsonaliter positum. uñ differens. tis.

Expanded text:
extendere vel diversis modis ferre, idest dissipare, dispergere; item differre idest distare, differentiam habere, ut ‘homo differt ab asino’, et in hac significatione sepe invenitur impersonaliter positum, unde differens -tis,
Abbreviated transcription (Latin):
Didascalus grece. latine magister siue
dactor. Inde hic didascalatus. tus. tui .i.
magistratus. ⁊ didascalo. las .i. magr̃a¬
re docere. Et didascalicus . ca. cum .i. ma¬
gistralis. siue dectrincilis. uñ genus lo¬
quendi magistri ad discipłm dr̃ didas¬
calicum. Quo boecius utitur in libro de¬
consolatione ubi philosophia magrã¬

Expanded text:
DIDASCALUS grece, latine magister sive doctor, unde didascalatus -tus -tui, magistratus, et didascalo -as, idest magistrare, docere, et didascalicus -a -um, idest magistralis vel doctrinalis; unde genus loquendi magistri ad discipulos dicitur didascalicum, quo Boetius utitur in libro Consolationum ubi philosophia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽta dici itmeratio. uñ dieto. tas. per die¬
tas irr. uł perendinare. Itẽ. dieta dr̃ ob¬
scruatio legis. ⁊ uite uł corporis dispensa-¬
gulciris .s. se de die custodiens. sicut faci¬
unt aanstrales

Expanded text:
est diei itineratio, unde dieto -as, per dietas ire vel perendinare. Item dieta dicitur observatio legis et vite vel corporis dispensascilicet se de die custodiens sicut faciunt claustrales
Abbreviated transcription (Latin):
difficillimus. unde difficiliter uł difficul¬
ter. lius. me. adu̾bium. et hec difficili¬
pro faciliter utinuir facile. et pio diffi¬
ciliter utimur difficile uł difficulter. Et
o difficilitas utim᷑ difficultas

Expanded text:
comparatur, unde difficiliter vel difficulter -lius -me adverbia et hec difficilipro faciliter utimur facile et pro difficiliter utimur difficile vel difficulter et pro difficilitas utimur difficultas.
Abbreviated transcription (Latin):
Nes. a dian dr dies. qr clarus sit uł dies
dr̃ a deis. qr eoꝵ nõib dies appellantur.
qr nõib planetarũ quos quidem deos
reputauerunt. semper enim dies suĩt
nomen ab illo planeta qui in illo die
habet primã horam. Uñ qr sol habet pͥ¬
mam horam in dic diuco dcũs est dies

Expanded text:
s, quia clarus sit; vel dies dicitur a deis quia eorum nominibus dies appellantur, quia nominibus planetarum, quos quidam deos reputaverunt. Semper enim dies sumit nomen ab illo planeta qui in illa die habet primam horam, unde, quia sol habet primam horam in die dominico, dictus
Abbreviated transcription (Latin):
d aibarismus est una pars orationis iu¬
tiosa in cõmuni sermone in poemate
na. fit aũt barbarismus duob modis¬
scb pronũtiatione ⁊ scripto. hus bipar¬
supponũtur. addictio. detractio inimuta¬
cio ⁊ tnsnutatio. littere. ac silłe. tempo¬

Expanded text:
arbarismus est una pars orationis uitiosa in communi sermone. in poemate a. barbarismus fit duobus modis, pronuntiatione et scripto. his bipersubponuntur, adiectio, detractio, inmutatio, transmutatio, litterae syllabae tempo
Abbreviated transcription (Latin):
arlmolexis est aliene ungue cormup¬
Et differc a barbarismo. qr barbarismꝰ
est corruptio proprie lingue. ut si gre¬
cus corrumpat lingͣm grecam. latinꝰ
latiunam. harbarolexis uero est corrup¬
tio alieue lingue. ut si grecus corrin¬
pet latinã linguam. uł latinus gre¬

Expanded text:
arolexis, idest aliene lingue corrupt differt a barbarismo, quia barbarismus est corruptio proprie lingue, ut si Grecus corrumperet grecam, Latinus latinam, sed barbarolexis est corruptio aliene lingue, ut si Grecus corrumperet latinam vel Latinus gre
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudine habuit nomen. uł compo¬
nitur brrbarismus a barba. ⁊ rure. ⁊ mo¬
re qiͣ mos ⁊ consuctudo barbaroꝵ ⁊ ruris
qr enim runcole. ut poete inculti ⁊ duri
iudes ⁊ incultas solent habere barlus.I
deo ad eus moris similitudinẽ barbans¬
mus d̃ uiciũ indictione que non est cul¬
ta sua propuetate. Barbarismus autẽ
uicum est. ⁊ est uitandum. si aũt in
poemate fiat. uł in aliquo pro sayco di¬
ctamine. aliqua rationabli de causa fi¬
gura ent. Et dicetur methaplasmus

Expanded text:
consuetudine habuit nomen; vel componitur barbarismus a barba et rure et more, quasi mos et consuetudo barbarorum ruris, quia enim ruricole utpote inculti et duri et rudes incultas soleideo ad eius moris similitudinem barbarismus dicitur vitium in dictione, que non est culta sua proprietate. Item a barbarus et vitium est, et est vitandum; si autem in poemate fiat vel in aliquo prosaico dictamine aliqua rationabili de causa, figura erit, et dicetur metaplasmus
Abbreviated transcription (Latin):
illuo ꝙ instat uexilli malo supponitur.
⁊ em uentum mouetur. luocanus. Insta¬
uit sũmis minor ursa cherucis. Quidam
tũ dñt ꝙ cheruci summi capita ⁊ cornua
autẽnaꝵ. uł fines in malo

Expanded text:
uod ad instar vexilli malo superponitur, et secundum ventum movetur: Lucanus ‘instabit summis minor ursa cherucis’; quidam tamen dicunt quod cheruci sunt capita et cornua antemnarum vel funes in malo
Abbreviated transcription (Latin):
deorsum frangere. diffrigo. gis. diu̾sis
modis frangere. esfringo. gis .i. ualde.
uł extra frang̾e. Infringo. gis. uitus
frangere.uł infringendo illidere. ꝑfringo
confringo. infrigo. p̾t̾itum uero ⁊ supm̃
sui simplicis retinent ĩmutata ut confre¬
gi. infregi. confractum. infractũ. It̃. sim¬
plex ⁊ composita abuciunt .n. in preterito
et in supmo.

Expanded text:
deorsum frangere; diffringo, idest diversis modis frangere; effringo, idest valde vel extra frangere; infringo, idest intus frangere vel infringendo illidere; perfringconfringo, infringo. Preteritum vero et supinum sui simplicis retinent immutata, ut confregi, infregi, confractum, infractum. Item simplex et composita abiciunt n in preterito et supino.
Abbreviated transcription (Latin):
tres sunt qui sunt geniti ex ecdem patre.
s diu̾sis matrib. uñ ⁊ fratres dñr qr sunt
de eodem fructu .i. semine uati. S gͥmani
sunt qui sunt ex eadem matre s du̾isis
gerinani dñr utermi qr sut ex diuersis
patrib. ⁊ uno utero editi. Germane ĩ intel¬
liguntur ut gͥmani ⁊ soror ut frater. Et
est soror er eodem semune dc̃a. qr sola cum
fuatrib in sorte aguationis habeatur. Si
u̾o lrbecnt eundem preu ⁊ eauiden mr̃em¬
dũr fratres qr habent euudem patrem. ⁊ di¬
cuntur gͥmani qr habent eandem mr̃em
Et dũr fratres germani qui hñt eundem
patrem ⁊ eandem nirem. ⁊ sinuliter intelli¬
ge in femmino genere. ¶Et scias ꝙ qua

Expanded text:
tres sunt qui sunt geniti ex eodem patre, sed ex diversis matribus, unde fratres dicuntur quia sint ex eodem fructu, idest semine, nati; sed germani sunt qui sunt ex eadem matre et diversisgermani dicuntur uterini, quia sint ex diversis patribus et uno utero editi. Germane intelliguntur ut germani, sed soror ut frater, et est soror ex eodem semine dicta, quia sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur, si vero habeant eundem pDicuntur fratres qui habent eundem patrem, et dicuntur germani quia habeant eandem matrem, et dicuntur fratres germani quia habeant eundem patrem et eandem matrem. Et similiter intellige in feminino genere vel sexu; et nota
Abbreviated transcription (Latin):
prior pro mellor positũ. ⁊ tũc sine dubio
ht̃ ium comꝑatiui ⁊ primꝰ pro optimus
⁊ tũc supellatiui sigͦnem oꝑtinet. Uñ uir¬
gilius in .uiii. ⁊ primos iuiuenũ tot mse¬
rit ordo. primos posuit pro optumos. p¬

Expanded text:
prior pro melior positum et tunc sine dubio habet uim comparatiui, et primus pro optimus et tunc superlatiui significationem obtinet. Virgilius in VIIII: «primos iuuenum tot miserit Orco», primos posuit pro optimos.
Abbreviated transcription (Latin):
primus. Itẽ puor qͣnͣdo nõ in u compaiti¬
ui.s simpłr designat ordinẽ .i. sine com¬
paratione. ⁊ tũc prior proprie dr de duob
primus de trib uł qͣtuor. uł plurib na
de dcĩone dissilla q̃u solet quer pͥma qͣn¬

Expanded text:
. Item prior quandoque, non in vi comparativi sed simpliciter, designat ordinem, idest sine comparatione, et tunc prior proprie dicitur de duobus, primus de tribus vel IIII vel pluribus; nam de dictione disillaba queri solet ‘prior quan