comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aũ & panes d̾o obtulit. ꝑpanẽ se¬
pe u̾bũ di designat᷑: qr ille congru¬
ent̾ ad dm̃ patrẽ cũ cibis bonoꝵ o¬
perũ ꝑgit: qui ⁊ alios qͦscũq pot̾
ad bona oꝑa agenda admonere ñ
lectabiles cibi confici posst̃. Similit̾
& ab uno quoq pec̾core cũ uicia detͣ.¬
hunt᷑: bonũ nature cũ ratione
apparet. Quȩ si fide decoquant᷑: de¬
lectabiles cibi ex bono naturȩ d̾o p̃pa¬
rant᷑. ꝑ collũ gͥ eo qͥ in collo seꝑe su¬
ꝑbia apparet : possumꝰ elationẽ m̃tis
intellig̾e. ꝑ manꝰ uͦ oꝑa designant᷑.
Collũ gͦ unꝰquisq fidelis pellib hediniᷤᷤ
circundat: cũ ad m̃tis elationẽ deꝑo¬
nendã. ⁊ humilitatis sue custodiam
extollat᷑. pecc̃a p̃t̾ita aute ocłos m̃tis
sepe ꝑducit. Postꝗͣ ysaac cibũ sũpsit:
obtulit ei iacob & uinũ:
¶Quid ẽ qđ iacob ide. manꝰ ac brachi¬
a ⁊ collũ hedinis ꝑellib texit. nͥ qđ
hedus ꝓ pecc̃o offerri consueuite Q

Expanded text:
autem et panes detulit. Per panem saepe verbum Dei designatur, quia ille congruenter ad Deum Patrem cum cibis operum bonorum pergit, qui et alios quoscumque potest, ad bona opera agenda admonere nonlectabiles cibi confici possunt: similiter et ab unoquoque peccatore cum vitia detrahuntur, bona naturae cum ratione apparent, quae si fide decoquantur, delectabiles cibi ex bono naturae Deo praeparantur. Per collum igitur, eo quod in collo saepe superbia appareat, possumus elationem mentis intelCollum ergo unusquisque fidelis pellibus haedinis circumdat, cum ad mentis elationem deponendam, et humilitatis suae custodiam extollatur, peccata praeterita ante oculos mentis saepe reducit. Postquam Isaac cibum sumpsit, obtulit quod iisdem Jacob manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit? Haedus saepe pro peccato offerri consuevit, et
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ gr̃a ppłm gentiũ eo qđ fi¬
dẽ xp̃i cũ auiditate suscepisset.
ad ꝑcipiendã bñdictionẽ quȩ
iudeis debebat᷑. d̾o obtulit. Qua¬
lit aũ ipse ppłs gentiũ hoc bñ¬
dictionis donũ ꝓmeruit: testag᷑
bñdictione ꝑcipienda egisse
scribit᷑. Dixit gͥ rebecca filio suo
iacob. Affer mͥ duos hedos oꝑti¬
mos. & faciã ex eis escas patͥ tuo

Expanded text:
eo quod fidem Christi cum aviditate suscepisset, ad percipiendam benedictionem, quae Judaeis debebatur, Deo obtulit. Qualiter autem ipse populus gentium hoc benedictionis donum promeruit, testantur benedictione percipienda egisse describitur. Dixit igitur Rebecca filio suo Jacob: Affer mihi duos haedos optimos, et faciam ex eis escas patri tuo
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: qr dũ uidaicꝰ ppłs
bona oꝑa foris querit: genti¬
ut oĩpotenti patri cibũ boni
oꝑis offerret ͥ & bñdictionẽ
maioris fr̃is acciꝑet. Qͥ eosde
cibos ex domesticis aĩalib pre-¬
buit: qr gentilis ppłs placere
do de ext̾iorib sacrificus ñ¬

Expanded text:
posuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentiut omnipotenti patri cibum boni operis offerret, benedictionemque majoris fratris acciperet. Qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus sacrificiis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ .ꝑ. Intellectꝰ sacri elo-¬
quii int̾ textũ ⁊ mẏst̾iũ
tanta ẽ libratione pen¬
sandꝰ : ut utriꝰq partis
lance mod̾ata. hc̃ neq
nimiȩ discussionis pondꝰ
depͥmat. neq rursum
torpor incuriȩ uacuũ
relinquat. Multȩ qͥppe
eiꝰ sententiȩ tanta alle¬
goriarũ conceptione st̃
add solã tenere hẏstoriã
snititur. earũ notitia
ꝑ suã incuriã priuet᷑.
Nonnullȩ uͭ ita ext̾iorib
p̃ceptis inseruiuntꝰ. ut
si qͥs eas subtiliꝰ penetra¬
re desid̾et: intꝰ quidẽ
nichil iueniat. s hoc
sͥ etiã qͦd foras locunt᷑
narratione hẏstorica
iacob uirgas populeas.

Expanded text:
. Intellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae sacri eloquii sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desiderat, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur narratione historica Jacob virgas populeas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi cortiẽẽ subtͣhimꝰ:
& dũ plerũq intelle¬
ctũ litt̾e sequim᷑ qͣsi
corticẽ sernamꝰ. Dũ q
ab ipsis cortex litterȩ
subducit᷑: allegoriȩ
candor int̾ior demon¬
strat᷑. Ꝙ dũ cortex re¬
linquit᷑: ext̾ioris intel¬
ligentiȩ uirentia exẽ.¬
pla monstrant᷑. Quas¬

Expanded text:
si corticem subtrahimus. Et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Va
Abbreviated transcription (Latin):
platanis. an oculos gre¬
seriẽ antiquoꝵ patrũ
uitas atq sententias
in exẽplũ ppłi p̃beree
Que nimirũ qr iuxta rõ.¬
nis exam̃ rectȩ st̃ : uir¬
ge noĩant᷑. Qnib ex
parte corticẽ subthit
ut in his q̃ expoliant᷑
intimꝰ candor appareat.
et ex parte corticẽ ser¬
uat. ut sic̃ fuerant
ext̾ius in uiriditate ꝑ¬
maneant. Uariꝰ q uir¬
garũ color efficit᷑ dũ
cortex &e ex parte sub¬
trahit᷑ & ex parte reti¬
netur. Ante ꝯsid̾atĩois
enĩ nr̃e ocłos p̃cedentiũ
patrũ sententiȩ quasi
uirge uariȩ ponunt᷑.
in quib dũ plerũq¬

Expanded text:
platanis, ante oculos greseriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere, quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat, et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant, exterius in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur et ex parte retinetur; ante considerationis enim nostrae oculos, praecedentium Patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quib
Abbreviated transcription (Latin):
nera esau fr̃i suo. capras ducentas. hẏreos ꝓx
oues ducentas. arietes .xx. camelos fetas cum
sit ꝑ manus seruoꝵ suoꝵ singulos seorsum¬
greges. Dixitq pueris suis. Antecedite me.
et sit spacium int̃ greg̃e ⁊ gregem. Et p̃ce¬
pit pͥori dicens. Si obuiam habueris esau
fr̃em meum. ⁊ int̾rogau̾it te cuius es. aut
quo uadis. ⁊ cuius sunt ista quȩ sequeris:
respondebis. Serui tiui iacob. Munera mi

Expanded text:
nera Esau fratri suo, capras ducentas, hircos viginti, oves ducentas, et arietes viginti, camelos foetas cum sit per manus servorum suorum singulos seorsume pueris suis, Antecedite me, et sit spatium inter gregem et gregem. Et praecepit priori, dicens, Si obvium habueris Esau fratrem meum, et interrogaverit te, cujus es? aut, quo vadis? et cujus sunt ista quae sequeris? respondebis, Servi tui Jacob; munera mi
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑtare dominũ.
Nam ipse dñs
cum a diabolo temp¬
taritur. testimoniũ
de scripturis adhi-¬
buit: non tẽptabis
dñm dm̃ tuum.
Suggerebat᷑ enim
tanꝗͣ homini. ut
signo aliquo explo¬
raret ipse quantus
eẽt. i est ꝗͣ multũ
apud dm̃ posset:¬

Expanded text:
temtare deum. temtare deum. nam ipse dominus cum a diabolo temtaretur, testimonium de scripturis adhibuit: non temtabis dominum deum tuum. suggerebatur enim tamquam homini, ut signo aliquo exploraret ipse quantus esset, id est quam multum apud deum posset
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tradunt hebrei qł in
sc̃ificatione eiꝰ hoc est in
circũcisione iurauerit.
Nos aũ dicimꝰ uirasse eũ
in semine abrahȩ hoc est
in xp̃o qui ex illo nasciturͦ
erat uxta eugłistam ma¬
theũ loquentẽ. Lib gen̾a¬
¶ug̃. Qui pergens. de oĩb
quia in his quȩ de dño
c tanto citius ad seq̃n¬
dum dñm ꝑtrahunt:
quanto auditorib suis
differunt augurati¬
Cones illicite ab illa
petitione signi qua
petiuit seruus abrahȩ
ut ei dñs ostenderet
ipsã ẽe̾ futurã uxorẽ
dñi sui ysaac: a qua
cũ petiuisset uͥ bib̾et
diceret᷑ illi. bibe tu. &
adaquabo camelos
tuos. qͦusq bibere de¬
sierint. Aliud ẽ enĩ
mirũ aliquid pet̾e
qͦd ipso miraculo
signum sit: aliud
hec obseruare quȩ
ita funt qͦd mira
ñ sunt. s a coniecto¬
rib suꝑsticiosa ua
S hoc ipsũ etiã qͦd
mirũ aliquid postu¬
latur qͦ significetur
qͦd quisq uult nosse
utrũ audendũ sit:
ñ parua questio ẽ.
Eo namq ꝑtinet
qđ dicuntur qͥ hoc

Expanded text:
tradunt Hebraei quod in sanctificatione, hoc est in circumcisione, juraverit. Nos autem dicimus jurasse eum in semine Abrahae, hoc est in Christo, qui ex illo nasciturus erat: juxta evangelistam Matthaeum loquentem; Liber generaunt. Qui pergens secum de quia in his quae de Dominet tanto citius ad sequendum Deum pertrahunt, quanto auditoribus suisdifferant augurationes inlicitae ab illa petitione signi, qua petiuit seruus Abrahae, ut ei deus ostenderet ipsam esse futuram uxorem domini sui Isaac, a qua cum petisset, ut biberet, diceretur illi: bibe et tu, et adaquabo camelos tuos quoadusque bibere desinent. aliud est enim mirum aliquid petere, quod ipso miraculo signum sit, aliud ea obseruare, quae ita fiunt, ut mira non sint, sed a coniectoribus superstitiosa ua hoc ipsum etiam quod mirum aliquid postulatur, quo significetur quod quisque uult nosse, utrum audendum sit non parua quaestio est. eo namque pertinet quod dicuntur qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uiciose fit
cum fit. Ab
hoc aũ discer¬
nit᷑ qͦd gedeon
fecit: pugnȩ
imminente ꝑi¬
culo. Conculca¬
tio quippe illa
magis ꝗͣ temp¬
tatio di fuit.
Uñ & achar
apud ysaiam
timet signũ
mans qͥ ab illo
ꝓpħa explora¬
retur utrũ
p̃ceꝑti memor
eẽt quo temp¬
tare dm̃ prohi¬

Expanded text:
d vitiose fit cum fit. Ab hoc autem discernitur quod Gedeon fecit pugnae imminente periculo, consultatio quippe illa magis quam tentatio Dei fuit. Unde et Achaz apud Isaiam timet signum mans quod ab ipso propheta exploraretur utrum praecepti memor esset, quo tentare Dominum prohi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ femur s sub
femore manũ pon̾e
iubetur: qr ex illo
femore ille lescensurꝰ
erat. qui hõ quidẽ
s suꝑ om̃s homines
ueniret. Uñ dignũ
ñ fuit ut manũ suꝑ
femur poneret: qr
nulla caro suꝑ illã
carnẽ ẽ quã in redẽp¬
tione nr̃a sibi patris
unigenitꝰ uniuit.
Quid ẽ qđ ysaac filio
dilecto uxor de filia¬
bus chananeoꝵ duci
anume ouinguntur e
De cognatione aut̃
uxorẽ filio deduc̾e
seruus precipit᷑: qr
sola sc̃a electoꝵ eccłia
unigenito filio co¬
pulanda erat. quã
ipse ungenitus ex
p̃destinatione iã &
p̃scientia extraneã
ñ habebat. Quis uͦ
ẽ puer qͥ ad adducen¬
dam uxorẽ mittit᷑:
nisi ꝓpħarũ ordo
q doctoꝵ : Qui dũ
uerbũ p̃dicationis
bonis mentib faci¬
unt: ad unãquãq
animã unigenitõ
filio ꝯungendam
quasi ꝓuisores sunt:
re mecum in terram hanc. num reducere de¬
beo filium tuum ad locum de quo tuegressꝰ
es: Dixit abraham. Caue neqͣn reducas illuc

Expanded text:
 femur, sed sub femore manum ponere jubetur, quia ex illo femore ille descensurus erat qui homo quidem, sed super omnes homines veniret. Unde dignum non fuit ut manum super femur poneret, quia nulla caro super illam carnem est quam in redemptione nostra sibi Patris Unigenitus univit. Quid est quod Isaac dilecto filio uxor de filiabus Chananaeorum duci animae conjunguntur? De cognatione autem uxorem filio deducere servus praecipitur, quia sola sancta electorum Ecclesia unigenito Filio copulanda erat, quam ipse Unigenitus ex praedestinatione jam et praescientia extraneam non habebit. Quis vero est puer qui ad deducendam uxorem mittitur, nisi prophetarum ordo que doctorum, qui dum verbum praedicationis bonis mentibus faciunt, ad unamquamque animam unigenito Filio conjungendam quasi provisores fiunt? re mecum in terram hanc, num reducere defilium tuum ad locum, de quo egressus es? Dixit Abraham: Cave nequando reducas illuc
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ exornat. S in¬
aures duoꝵ sicloꝵ sunt.
armillȩ aũ sicloꝵ decẽ:
qr pͥma uirtꝰ obedientiȩ
in caritate ẽ. quȩ uide¬
licet caritas in duob p̃¬
ceptis distinguit᷑ ut ds
& proximꝰ diligat᷑: &
recta oꝑatio ex decalogi
cõꝑletione ꝑficit᷑: ut cũ
bona agi ceꝑut. mala iã

Expanded text:
meritum exornat. Sed inaures duorum siclorum sunt, armillae autem siclorum decem, quia prima virtus obedientiae in charitate est, quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur. Et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam
Abbreviated transcription (Latin):
sitit. S rebecoa potũ tribu¬
dicatoꝵ suoꝵ desiderio ex
uirtute suȩ fidei satis facit.
Quȩ enĩ dm̃ quẽ audiuit
confessa ẽ: p̃dicatori suo a¬
quã refectionis obtulit: eiꝰ¬
q animã refrigerauit. E
notandũ qͥ hẏdriã ab hu¬
mero in ulnas deposuit:
qr illa est placita ꝯ fessio
quȩ a bono oꝑe procedit.
U̾el certe aquã p̃buit: qr
in eo qͦd credidit uacuia ñ
remansit. Nam mox p̃di¬
care studuit qͦd audiuit:¬
& docendo. multos ex se p̾¬
dicatores ꝓtulit. Aqua
quippe in hẏdria ẽ scĩa p̃¬

Expanded text:
sitit. Sed Rebecca potum praebudicatorum suorum desiderio ex virtute suae fidei satisfecit. Quia enim Deum quem audivit confessa est, praedicatori suo aquam refectionis obtulit, ejusque animum rerigeravit. Et notandum quod hydriam ab humero in ulnas posuit, quia illa est placita confessio quae a bono opere procedit. Vel certe aquam praebuit, quia in eo quod credidit vacua non remansit. Nam mox praedicare studuit quod audivit, et docendo, multos ex se praedicatores protulit. Aqua quippe in hydria est prae
Abbreviated transcription (Latin):
entiuͣ. intuitu pie miserationis mor¬
talib dedit. ut per illã edocti. atq
auiciis correcti uisione incęlis
ꝑpetua digni eẽ mereantur.
uocabitur nomen tuum abrã.

Expanded text:
entium, intuitu piae miserationis mortalibus dedit, ut per illam edocti atque a vitiis correcti, ejus visione in coelis perpetua digni esse mereantur. vocavit nome
Abbreviated transcription (Latin):
tandum qd̾ ubicunq ingreco
testam̃tũ legimꝰ ibi in hebreo
sermone sit fedus. suie pactum
ex nomine suo ds̃ qd̾ apud illos
tetragrãmatorum ẽ .e. litt̾am a¬
brahe. ⁊ sarrȩ ad diderit. dicebat᷑
pater excelsus. Postea uero uoca¬
tus ẽ. abraham. qd̃ transfertur
pater multarum. Nam qd se¬
quitur gentium. non habetur
in nomine. s subaudiatur.
Nerc mirandum quate eum¬
apud grecos. ⁊ nos .a. littera ui¬
deatur addita: nos .e. litteram¬
rio.a. litteram sepe. ꝓ.e. ꝓnun¬
tiant.

Expanded text:
tandum 331 quod ubicumque in Graeco, Testamentum legimus, ibi in Hebraeo sermone sit foedus, sive pactum, ex nomine suo, Deus, quod apud illos Tetragrammum est, HE litteram, Abraae et Sarae addiderit: dicebaturpater excelsus: et postea vocatus est ABRAAM  , quod transfertur pater multarum: nam quod sequitur gentium, non habetur in nomine, sed subauditur. Neapud Graecos et quosdam a littera videatur addita, nos rio a litteram saepe per pronuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
anuna. ⁊ex tota mente. Ad ꝙͣ
domini .i. incarnationem eiꝰ.
quam infine temporum sump
templamur infutura autẽ
uita contemplatione ꝑfruem
eterni a.

Expanded text:
a, et ex tota mente, ad quam Domini incarnationem ejus, quam in fine temporum sumpstemplamur, in futura autem vita contemplatione perfruemur aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cur autem pereat aĩa
fec̃. s qui eum circ uncidere
neglexerunt: nisi quia par
omnes peccauerunt: Has¬
cuntur enĩ om̃s ñ ꝓpͥe sed

Expanded text:
Cur autem pereat animafecit, sed qui eum circumcidere neglexerunt: nisi ut signifomnes peccaverunt. Nascuntur enim omnes non proprie, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne misceretur sem̃ eiꝰ inter
gentes. circuncisionis pactũ¬
ei datur insignum: ⁊ signi¬
ꝑbaptismym. post spoliati¬
onẽ ueteris hominis ꝑxp̃m¬
tionis pertinere testetur.
Ibi parentum mutantur ⁊
nomina: ut oĩa resonent

Expanded text:
ne misceretur semen ejus gentibus, circumcisionis pactum datur in signum: quia signiper baptismum, post spoliationem veteris hominis ptionis pertinere testatur. Ibi parentum mutantur et nomina, ut omnia resonent
Abbreviated transcription (Latin):
ptulit it̾um ⁊ et erat similis carni reli-¬
quȩ. Si ñ credidint inquit tͥ. neq au-¬
dierint sermonem signi prioris: credeis
uerbo signi sequentis. Quod sinec duo-¬
b quidẽ his signis credicłint. neq audi

Expanded text:
tulit iterum, et erat similis carni relquae. Si non crediderint, inquit, tibi, neque audierint sermonem signi prioris; credent verbo signi sequentis. C. VIII. Quod si nec duobus quidem his signis crediderint, neque audi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ loeuturus es. apparet non
tm̃ instructionẽ oris. s ipsam ⁊̃
aꝑtionẽ ad di gr̃am ꝑtinere
Non ⁊ ait aꝑi os tuũ & ego instru¬
am te. s utrumq ꝓmittit. aꝑiã
& instruam. In psalmo aũ dicit.
dilata os tuum. & ego implebo
illud. Uͥ sig̾cat in homine uolun¬
tatem accipiendi qđ ds donat.
uolenti. ut ad uoluntatis exor¬
dium ꝑtineat. dilata os tuum.
ad di aut̃ grãm. ⁊ implebo illd̾.
¶ Auõ. Iratus dñs in moysen ait.
& c̃. Uidet᷑ tam quã diffidenti ñ
dedisse plenissimã facultatem
qũa dat᷑us erat. & ꝑ duos agi
uoluisse qđ ꝑ unũ posset si ere¬
o edisse aaron. Sic enĩ dicit.
Non ne ecce aaron fr̾ tuus le¬
uites. Scio qr loquens loquet᷑.
ipse. Quib uerbis ostendit᷑

Expanded text:
ret non tantum instructionem oris, sed etiam ipsam apertionem ad Dei gratiam pertinere. Non enim ait, Aperi os tuum, et ego instruam te; sed utrumque promittit, aperiam, et instruam. In psalmo autem LXXX: Dilata os tuum, et ego adimplebo illud. Ubi significat in homine voluntatem accipiendi quod Deus donat volenti, ut ad voluntatis exordium pertineat, Dilata os tuum, ad Dei autem gratiam, et implebo illud. VERS. 14.-- Iratus Dominus in Moysen, ait,  enim tamquam diffidenti non dedisse plenissimam facultatem, quam daturus erat. et per duos agi uoluisse, quod et per unum posset. si crededisse Aaron. Sic enim dicit, Nonne ecce Aaron frater tuus Levites? scio quia loquens loquetur ipse. Quibus verbis ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ing̾ssus ẽet abram egyptum. uidert̃ egyp¬
tii mulierem qd̵ eẽt pulchra nimis. ⁊ nunitiaue.¬
r̃t pͥncipes pharaoni. ⁊ laudauerunt eam ap̃
illum. Et sublata ẽ mulier in domum phara¬
onis. Abram uͦ bene usi sunt ꝓpt̾ illam. Fuerq
ei oues ⁊ boues. ⁊ asini ⁊ serui. ⁊ famulȩ. ⁊ asinȩ.
et cameli. Flagellauit aut̃ dñs pharaonẽ pla¬
gis maximis. ⁊ domum eius: ꝓpt̾ sarai uxorem
abram. Uocauitq pharao abram ⁊ cdixit ei.
Quidña ẽ qd̃ fecistimͥ: Quare ñ indicasti mͥ¬
qd̃ uxor tua ẽet. Q uamobcausam dixisti esse
sororem tuam. ut tollerem eam inipxor̃e: Nẽ
gͥ ecce coniux tua. accipe eam. ⁊ uade. Precep̃q
pharao suꝑ abram uiris. ⁊ deduxerunt eum
et uxorem eiꝰ ⁊ omĩa que habebat. Ascendit
gͦ abram de egypto. ipse ⁊ uxor eius.⁊ omĩa quȩ
habebat. ⁊ loth cum eo ad australem plagam.

Expanded text:
ptum, viderunt Aegyptii mulierem quod esset pulchra nimis. Et nuntiaverunt principes Pharaoni, et laudaverunt eam apud illum: et sublata est mulier in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt propter illam: fueruntque ei oves, et boves, et asini, et servi, et famulae, et asinae, et cameli. Flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis, et domum ejus, propter Sarai uxorem Abram. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: quidnam est quod fecisti mihi quare non indicasti quod uxor tua esset quam ob causam dixisti esse sororem tuam ut tollerem eam mihi in uxorem nunc igitur ecce coniux tua accipe eam et vade praecepitque Pharao super Abram viris et deduxerunt eum et uxorem illius et omnia quae habebat ascendit ergo Abram de Aegypto ipse et uxor eius et omnia quae habebat et L
Abbreviated transcription (Latin):
occidat. debemꝰ confessionẽ
uenie reddere. red a qͦ confeᷤᷤ¬
sionẽ accepimꝰ culpe ut qͥ se
deliqͥsse in nos memuit. a
nob̾ mox relaxatũ sentiat

Expanded text:
occidat, debemus ei confessionem veniae reddere a quo confessionem accipimus culpae, ut qui se deliquisse in nos meminit a nobis mox relaxatum sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
aut auariciȩ stimulo cõmoti
uis natͣe negligamꝰ. s que
uolumꝰ ut faciant nobis
hoĩes. eadẽ illis faciamꝰ. &
q̃ nolumꝰ nob̾ fieri. ñ faciamꝰ.¬

Expanded text:
aut avaritiae stimulo commoti, jus naturae negligamus. Sed quae volumus ut faciant nobis homines eadem illis faciamus, et quae nolumus fieri, non faciam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cuncta animasia quam¬
uis munda ⁊ inmunda in
archa fuerint: tameN pꝰ
egressionem de archa. non
offeruntur insacrificio¬
deo nisi munda.
feci. ⁊ ad uingit que secundũ
bonitatem largitatis suȩ
donat hominibus indignis:
forte testamenti noui indul¬
gendia figurata ẽ: ut pre¬
terita ultio aduetus per
seueritutem: hoc ad gratiȩ
bonitatem. Quia ergo sen¬
sus & cogitatio humam
cordis admalum prona
tribuat: quia corrupti¬
onis malum qd̾ unꝰquisq
ur̃m ab orty desiderioꝵ
carnalium sumpsit.
inprofectu etatis exer¬
cet: ⁊ nisi hoc citius di¬
uinȩͭ forttudinis manꝰ
reprimat. omne ꝯdite
naturȩ bonũ repente
cupa inprofundum

Expanded text:
cur animalia, quamuis et munda et inmunda in arca fuerint, tamen post egressum de arca non offeruntur deo in sacrificio nisi munda? deinde adiungit quae secundum largitatem bonitatis suae donat hominibus indignis? utrum hic testamenti noui indulgentia figurata sit et praeterita ultio ad uetus pertseueritatem, hoc ad gratiae bonitatem. Quid est: eatio humani cordis in malum prona tia sua. Corruptionis malum quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in profectum aetatis exercet, et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne conditae naturae bonum, repente culpa in profundum
Abbreviated transcription (Latin):
et aram. filii aram: hus ⁊ hul. ⁊ gether. ⁊ mesũ.¬
At uero arphaxat genuit sale. de quo ortus est
heber. Natiq sunt heber filii duo. Nom̃ uni¬
faleg. eo qd̾ in dieb eius diuisa sit t̾ra. ⁊ nomen
fr̃is enis iectar. Qun iectan genuit helmodad.
et saleph. ⁊ asarmoth. lare. ⁊ adyram. et uzal ⁊¬
deda. et ebal ⁊ abunahel. saha. ⁊ ophir. ⁊ euila.
et iobab. Om̃s isti filii iectan. Et facta ẽ habita¬
tio eoꝵ demessa ꝑgentib usq sephar montem
orientalem. Isti filii sem. scd̃m cognationes et
linguas. et regiones ingentib suis.
Nȩ familiȩ noe nxta ppłos et nationes suas:
ab his diuise sunt gentes in t̾ra pꝰ diluuium.
Erat t̾ra labii unius. ⁊ sermony e oyclem. Qũq
ꝓficiscerent de oriente. inuenert̃ campu int̾ra

Expanded text:
et Aram. Filii Aram: Hus, et Hul et Gether, eAt vero Arphaxad genuit Sale, de quo ortus est Heber. Natique sunt Heber filii duo, nomFaleg eo quod in diebus eius divisa sit terra et nomen fratris eius Iectan qui Iectan genuit Helmodad et Saleph et Asarmoth Iare et Aduram et Uzal Decla et Ebal et Abimahel Saba et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Iectan et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem isti filii Sem secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis hae familiae Noe iuxta populos et nationes suas ab his divisae sunt gentes in terra post diluvium erat autem terra labii unius et sermonum eorundem cumque proficiscer
Abbreviated transcription (Latin):
eius distributi essent super terram. secundum tribus
⁊ scd̾m gentes. ⁊ secundum linguas suas: nisi quia perre

Expanded text:
ejus distributi essent per terram, secundum tribus et secundum gentes, et secundum linguas suas; nisi quia per re
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̃ tiuis ⁊ fr̾stui uenert̃ ad te. Terra egypti in ꝯ¬
spectu tuo ẽ: in optuno loco fac habitare eos ⁊ tͣde
eis t̾ram iessen. Qd̃ si nosti in eisuiros industrios con-¬
Qui benedicens illi: ⁊ int̾rogatus ab eo. quoti st̃ dies
annoꝵ uitȩ tuȩ. respondit. Dies ꝑegͥnationis uitȩ
dies patrũ meoꝵ quib ꝑ egͥnati sunt. Et b̃ndicto
rege: egressus ẽ foras. Ioseph uͦ patri ⁊ fr̃ib suis dedit
possessione in egẏpto in optimo t̾rȩ solo ramases:
uti p̃ceꝑat pharao. ⁊ alebat eos omñeq domũi patͥs
sui. p̃bens cibaria singulis. In toto enim orbe panis
deerat: ⁊ opp̃ssit fames t̾ram. maxime egypti ⁊ cha-¬
naam E quib omnẽ pecuniã congregauit ꝓ uen¬

Expanded text:
Pater tuus et fratres tui venerunt ad te; terra Aegypti in conspectu tuo est: in optimo loco fac habitare eos, et trade eis terram Gesen. Quod si nosti esse in eis viros industrios, conqui benedicens illi, et interrogatus ab eo: Quot sunt dies annorum vitae tuae? Respondit: Dies peregrinationis dies patrum meorum quibus peregrinati sunt et benedicto rege egressus est foras Ioseph vero patri et fratribus suis dedit possessionem in Aegypto in optimo loco terrae solo Ramesses ut praeceperat Pharao et alebat eos omnemque domum patris sui praebens cibaria singulis in toto enim orbe panis deerat et oppresserat fames terram maxime Aegypti et Chanaan e quibus omnem pecuniam congregavit
Abbreviated transcription (Latin):
dño dõnr̃o. Quod si mactauerimus ea quȩ colunt
egyptii coram eis: lapidib obruent nos. Uiam tri¬
um dierum ꝑgemus in solitudinẽ: ⁊ sacrificabimꝰ
dño do nr̃o sicut p̃cepit nob̃. Dyxitq pharao. Ego
dimittam uos. ut sacrificetis dño dõ ur̃o in deserto.
Uerumpt̃n longius ne abeatis. Rogate ꝓme. Et
ait moyses. E gressus a te orabo dñm: ⁊ recedet mu¬
sca apharaone. ⁊ a seruis.⁊ a ppło enis cras. Uerũp¬
tam̃ noli ultra fallere: ut ñ dimittas ppłm sacrifica¬
re dño. E gressusq moyses apharaone: orauit dñm.
qui fecit iuxta u̾bum illiuis. ⁊ abstulit muscas a
pharaone. ⁊ a seruis. ⁊ a ppło eius: ñ suꝑfuit ne una
quidẽ. Et ingrauatum ẽ corpharaonis: ita ut ne
hac quidẽ tuce dimitt̾et ppłm. Dixit aut̃ dñs ad
moysen. Ingredere ad pharaoñẽ: ⁊ loquere ad eum.
Hȩc dicit dñs ds hebreoꝵ. Dimitte ppłm metim: ut

Expanded text:
Deo nostro, quod si mactaverimus ea quae colunt Aegyptii coram eis, lapidibus nos obruent, Viam trium dierum pergemus in solitudinem: et sacrificabimus Domino Deo nosdimittam vos ut sacrificetis Domino Deo vestro in deserto verumtamen longius ne abeatis rogate pro me et ait Moses egressus a te orabo Dominum et recedet musca a Pharaone et a servis et a populo eius cras verumtamen noli ultra fallere ut non dimittas populum sacrificare Domino egressusque Moses a Pharao oravit Dominum qui fecit iuxta verbum illius et abstulit muscas a Pharao et a servis et a populo eius non superfuit ne una quidem et ingravatum est cor Pharaonis ita ut ne hac quidem vice dimitteret populum dixit autem Dominus ad Mosen ingredere ad Pharaonem et loquere ad eum haec dicit Dominus Deus Hebraeorum dimitte populum meum ut
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ semꝑ moiũ potest. qr refrenare
motum pot̃. dibi d̾nationem curatio¬
iis creator dedit. tͥ p̃cepta ꝯtinentiȩ
tanquã ĩ bestias inferiores lora conceᷤᷤ¬
sit. Tenes qd̾ pecus ñ pot̃. ⁊ sꝑas qd̾ nõ¬
pot̃. laboras ĩ ꝯtinendo. ñ pecus. Gau¬
debis ĩ et̾̃nitate. ñ pecus. Si opꝰ fatigat.

Expanded text:
eo semper moueri potest, quia et refrenare motum potest. tibi dominationem rationis creator dedit, tibi praecepta continentiae tamquam in bestias inferiores lora concessit. tenes tu quod pecus non potest, et ideot. Laboras in continendo, non pecus. Gaudebis in aeternum, non pecus; si opus fatigat,
Abbreviated transcription (Latin):
egypti. Uenitq fertilitas.uii. annoꝵ. ⁊ ĩ ma¬
nipulos redacte segetes. congregatȩ sunt in
horrea egypti. Om̃is etiam frug̃u habundan¬
tia in singulis urbib condita ẽ. Tantaq fuit
habundantia tritici. ut harenȩ maris coeqͣre.¬
tur: ⁊ copia mensurã excełet. Nati sunt aũ
ioseph filii duo. ante qũa ueniret fames. quos

Expanded text:
nitque fertilitas septem annorum: et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti. Omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est: 184 tantaque fuit abundantia tritici, ut arenae maris coaequaretur, et copia mensuram excederet. Natique sunt Joseph filii duo antequam veniret fames: quos
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ & anulũ: pontifi¬
catũ scił fidei. quo
credentiũ aĩe salu¬
tis signo signant᷑:
figura regis et̾ni ex¬
pͥmit᷑. Induit᷑q
stola bẏssina .i. carnẽ
scãm bẏsso candidi¬
orẽ. ⁊ stolã ĩmortali¬
tatis. Accepit qͦq
torquẽ aureã .i. in
tellectũ bonũ. Pco

Expanded text:
que et annulum, pontificatum scilicet fidei quo credentium animae salutis signo signantur;figura Regis aeterni exprimitur. Induiturque stolam byssinam, id est, carnem sanctam bysso candidiorem, et stolam immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est, intellectum bonum. Praeco
Abbreviated transcription (Latin):
qͦndã & emptoris
sui filiã uxorẽ ac¬
ceꝑit : quia id
locoꝵ pontifex
heliopoleos erat.
Neq enĩ fas absq
eunuchis idoli
illiꝰ eẽ antistites:
ut uera illa he¬
breoꝵ suꝑ eo qͦd
ante iã diximus
suspicio cõꝓbet᷑:¬
rex ad ioseph. Ego sum pharao. absq tuo ĩꝑio
ñ mouebit quisqũa manũ aut pedem in om̃i
t̾ra egypti. Uertitq nomen eiꝰ ⁊ uocauit eum

Expanded text:
quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, quia ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo quod ante jam diximus suspicio comprobeturex ad Joseph: Ego sum Pharao: absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in omni terra Aegypti. Vertitque nomen illius, et vocavit eum
Abbreviated transcription (Latin):
fructuũ ꝑ.uii. annos fertilitatis qͥiam nc futist̃.
congreget in horrea. ⁊ omne frum̃tum sub phara-¬
onis potestate condat᷑. seruet᷑q in urbib ⁊ p̃pare¬
t futurȩ sept̾ẽ annoꝵ fami. quȩ p̃ssura ẽ egyptu.
et ñ consumet᷑ t̾ra inopia. Placuit pharaoni con:¬
silium.⁊ cunctis ministris eiꝰ: loquutusq ẽ ad eoᷤ.
Dum inuenire pot̾imus talem uirum. qui sp̃u
dĩ plenus sit: Dixit gͦ ad ioseph. Quia ostendit
ł ds̃ omĩa quȩ loquutus es: nunquid sapientiorẽ
et similem tui inuenire potero: Tu eris suꝑ do.¬
mũ meã. ⁊ ad tui orisimꝑium: cunctus popłs
obediet. uno tm̃ regni solio te p̾cedam. Sieitͤ qͦ
rursum pharao ad ioseph. Ecce constitui te
suꝑ uniu̾sam t̾ram egypti:. Tulit anulum de
manu sua ⁊ dedit in manu eius. uestiuitq eũ
stola bissina. ⁊ collo torqũe auream circumpo.¬

Expanded text:
fertilitatis: qui jam nunc futuri get in horrea: et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur. Serveturque in urbibus: et paretur future septem annorum fami: quae oppressura est Egyptum: et non consumetur terra inopia. Placuit Pharaoni consilium: et cunctis ministris ejus. Locutusque est ad eos. num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit dixit ergo ad Ioseph quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero tu eris super domum meam et ad tui oris imperium cunctus populus oboediet uno tantum regni solio te praecedam dicens quoque rursum Pharao ad Ioseph ecce constitui te super universam terram Aegypti tulit anulum de manu sua et dedit in manu eius vestivitque eum stola byssina et collo torquem auream circumpo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eandemq uim somnii comp̃hendũt. Sept̃e¬
qͦ boues tenues atq macilente quȩ ascenderuñ
pꝰ eas. ⁊ .uii. spicȩ tenues ⁊ uento urente ꝑcussȩ:
.uii. anni sunt futurȩ famis. qui hoc ordine com
plebunt᷑. Ecce .uii. anni uenient fertilitatis
magne in unu̾isa t̾ra egypti. quos sequent᷑.uii.
anni alii sterilitatis tante. ut obliuioni tradat᷑
cuncta retro habundantia. Consumptura est
enĩ fames omñẽ t̾ram ⁊ ub̾tatis magnitudinẽ
ꝑditura ẽ inopiȩ magnitudo. Qd̃ autẽ uidisti

Expanded text:
sunt: eandemque vim somnii comprehendunt. Septemsunt: eandemque vim somnii comprehendunt. Septemque boves tenues atque macilente: que ascenderunt post eas: et septem spice tenues et vento urente percusse. septem anni sunt venture famis: quplebuntur ecce septem anni venient fertilitatis magnae in universa terra Aegypti quos sequentur septem anni alii tantae sterilitatis ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia consumptura est enim fames omnem terram et ubertatis magnitudinem perditura inopiae magnitudo quod autem vidisti
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ac ueste mutata. obtulerunt regi. Qui
ille ait. Uidi somnia. nec ẽ qui edisserat q̃ uidi.
audiui te prudentissime conicere. Respondit
ioseph. Absq me ds̃ respondebit ꝓsꝑa pharaoni.
stare suꝑ ripam fluminis. ⁊ .uii. boues de am-¬
ne conscencde. pulchras nimis ⁊ obesis carnib:
quȩ in pastu paludis uirecta carpebant. Et
ecce has sequebant᷑ aliȩ.uii. boues in tantum de¬
formes ⁊ macilente. ut nunqũa tales in t̾ra egyp
ti uiderim. Quȩ deuoratis ⁊ consumptis pͥorib
nullum saturitatis dedere uestigium. s simili
macie ⁊ squalore torpebant. Euigilans rursũ
sopore dep̃ssus uidi somniũ. Septem spicȩ pullu¬
labant in culmo uno: plenȩ atq pulcherrimȩ.
Aliȩ qͦ septem tenues ⁊ ꝑcussȩ uredine orieban
raui comectorib somniũ. ⁊ nemo ẽ qui edisserat.
Respondit losepl. Somniũ regis. uiiuẽ. Quȩ fa¬
cꝰturus ẽ ds̃: ostendit pharaoni. Septem boues
pulchrȩ. ⁊ .uii. spicȩ plenȩ. septem ub̃tatis anni

Expanded text:
runt ac veste mutata obtulerunt ei cui ille ait vidi somnia nec est qui edisserat quae audivi te prudentissime conicere respondit Ioseph absque me Deus respondebit prospera Pharaoni stare super ripam fluminis et septem boves de amne conscendere pulchras nimis et obesis carnibus quae in pastu paludis virecta carpebant et ecce has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et maciti viderim. Que devoratis et consumptis prioribus: nullum saturitatis dedere vestigium: sed simili macie: et squalore torpebant. Evigilans rursus sopore depressus: vidi somnium aliud. Septem spice pullulabant in culmo uno plene, atque pulcherrime: alie quoque septem tenues et percusse uredine oriebanravi conjectoribus somnium: et nemo est qui edisserat. Respondit Joseph. Somnium regis unum est: quod facturus est Deus ostendit Pharaoni. Septem boves pulcre et septem spice plene: septem ubertatis anni
Abbreviated transcription (Latin):
cerem pͥncipis militũ. uͥ una nocte ut̃q uidimꝰ
somnium p̃sagium futuroꝵ. Erat ibi puer
hebreus eiusdẽ ducis militum famulus. Cui
narrantes somnia. audiuimꝰ quicqͥd postea rei
ꝓbauit euentus. Ego enĩ redditus sum officio
imꝑium. eductum de carcere ioseph totonde-¬

Expanded text:
s militum: ubi una nocte uterque vidimus somnium, praesagium futurorum. Erat ibi puer Hebraeus, ejusdem ducis militum famulus: cui narrantes somnia, audivimus quidquid postea rei probavit eventus: ego enim redditus sum officio nus ad regis imperium eductum de carcere Joseph totonde
Abbreviated transcription (Latin):
Rebecca aũ cũ ꝑuellis suis ꝑuerũ se¬
cuta ẽ ÷ qr sc̃a eccłia ht̃ secũ minoris
meriti aĩas sodales suas: &si in qͥbuscła
ꝑ ascensũ m̃tis in thoro ꝯtẽplationis ñ
ht̃. Quȩ uidelicet tales aĩe. qͣsi puelle
ꝯtẽꝑlationis thorũ minime ascondunt.
Nã & idẽ puer qͦsdã habuit ĩ comitatu

Expanded text:
Rebecca autem cum puellis suis virum secuta est, quia sancta Ecclesia habet secum minoris meriti animas sodales suas. Nam etsi in quibusdam per ascensum mentis in thoro contemplationis non habitet, quae videlicet tales animae quasi puellae contemplationis thorum minime ascendunt. Nam et isdem puer quosdam habuit in comitatu
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq uidisset in aures ⁊ armillas in ma-¬
nib sororis suȩ. et audisset cuncta u̾ba refe.¬
rentis. hȩc loquutus ẽ mͥ homo⁊ uenit ad ui.¬
rum qui stabat uixta camelos. et ꝓpe fonte
aquȩ. dixitq ad eum. Ingredere benedicte
dñe. Cur forisstas: Preparaui domum et
locum camelis. Et introctuxit eum in hos
rater au̾ rebec¬
cȩ erat laban
qui concite egres¬
sus inaures & ar¬
millas sororis aspi¬
ciens. intꝰ puerũ
uocauit: qr funt
carnales quiq
fidelib iuncti.
qͥ dñ sp̃ualiũ do¬
na consꝑiciunt.
in admirationẽ
suspensi. & si ñ
usq ad oꝑa. tam̃
in animũ usq ad
snscipiendã fidẽ
u̾bũ p̾dicationis
admittunt. Quia
enĩ bonos sepe mi¬
racłis fulgere ꝯsi¬
derant. ea quȩ de
et̾nitate audiunt
ñ recusant: ꝗͣuis

Expanded text:
Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae, et audisset cuncta verba referentis: Haec locutus est mihi homo: venit ad virum, qui stabat juxta camelos, et prope fontem aquae: dixitque ad eum: Ingredere, benedicte Domini: cur foris stas? praeparavi domum, et locum camelis tuis. Et introduxit eum in hosrater autem Rebeccae erat Laban, qui concite egressus inaures et armillas sororis aspiciens, intus puerum vocavit. Quia sunt carnales qui fidelibus conjuncti, qui dum spiritualium dona aspicine suspensi, etsi non usque ad opera, tamen in animam usque ad suscipiendam fidem verbum praedicationis admittunt. Quia enim bonos saepe miraculis fulgere considerant, ea quae de aeternitate audiunt, non recusant, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ducit ad puteũ uiuentis ⁊ uidentiᷤ.
nͥ humilitas passionis unigeniti. ꝑ
unigenitꝰ di filiꝰ. incarnatꝰ. temptatꝰ.
app̃hensus. colaphis cesus. sputis illitꝰ.
crucifixꝰ ac mortiuis fuisset: nob̾ huiꝰ

Expanded text:
quae ducit ad puteum viventis et videntis, nisi humilitas passionis Unigeniti, peUnigenitus Dei Filius incarnatus, tentatus, apprehensus, colaphis caesus, sputis illitus, crucifixus ac mortuus fuisset, nobis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
taui propt̾ stul¬
tos & indoctos
hoĩes. qui eugłi¬
stis hinc calumni¬
conueniunt:
quãuis reb atq
sententiis omnino
ñ discrepent. Cer¬
te enĩ istũ librũ
Dñs ait in cuius conspectu ambulo mittet
angłm suu̾ tec̃. ⁊ et diriget uiam tuã. acci¬
piesq uxorem filio meo de cognatiõe mea
et de domo patͥs mei. In nocens eris a male.¬
dictione mea cum ueneris ad ꝓpinquos
meos et ñ decłint tͥ. U eni gͦ hodie ad fontẽ:
et dixi. Dñe ds̃ dñi mei abraham. si direxi¬
sti uiam meam in qua nunc ambulo: ecce
sto iuxta fontem aquȩ. et uirgo quȩ egredi¬
etur ad hauriendam aqũa audierit a me.
da mͥ pauxillum aquȩ ad bibendum ex hy¬
dria tua. et dixĩt mͥ. ⁊ tubibe ⁊ camelis tuis
hauriam. ipsa ẽ mulier qũa p̃parauit dñs
filio dñi mei. Dum hec tacitus mecum uol¬
uerem. apparuit rebecca ueniens cũ hydria
qu̾a portabat in scapula. descenditq ad fon¬
tẽ. ⁊ hausit aqũa. ⁊ aio ad eam. Damͥ pau¬

Expanded text:
tavi propter stultos et indoctos homines, qui Evangelistis hinc calumniconveniunt, quamvis rebus atque sententiis omnino non discrepent. Certe enim istum librum nus ait in cuius conspectu ambulo mittet angelum suum tecum et diriget viam tuam accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea et de domo patris mei innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos et non dederint tibi veni ergo hodie ad fontem et dixi Domine Deus domini mei Abraham si direxisti viam meam in qua nunc ambulo ecce sto iuxta fontem aquae et virgo quae egredietur ad hauriendam aquam audierit a me da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua et dixerit mihi et tu bibe et camelis tuis hauriam ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei dum haec mecum tacitus volverem apparuit Rebecca veniens cum hydria quam portabat in scapula descenditque ad fontem et hausit aquam
Abbreviated transcription (Latin):
uos dñs ds ũr. ut sciat
si diligitis eũ. Etiam
hoc gen̾e locutionis
ut sciat. dictũ ẽ ac si
diceret᷑. ut scire uos
faciat : qͣm uires dile¬
ctionis sue hominem
latent. nisi exꝑim̃to
etiã idẽ in notescat:¬

Expanded text:
us Deus vester, ut sciat si diligatis eum . Etiam hoc genere locutionis, ut sciat, dictum est, ac si diceretur, ut scire vos faciat quoniam vires dilectionis suae hominem latent, nisi experimento etiam eidem innotesca
Abbreviated transcription (Latin):
manu abrahȩ abi¬
septẽ enĩ dicunt᷑
sabee: siue qđ ibi
iuram̃tũ sabee si¬
militer appellat᷑.
ex priorib & ex
p̃senti loco. q ysaac
non sit natus ad
quercũ mambre.
siue in aulone
mambre ut in he¬
breo habet᷑ : s in
geraris. ubi usq
grande tempꝰ ex
diuisione presidũ
palestinȩ. salutaris
est dicta. Huiꝰ rei
scriptura testis ẽ
quȩ ait. Ꝙ habi¬
tauit abraham

Expanded text:
manu AbrahaSeptem enim dicuntur Sabee; sive quod ibi juramentum Sabee similiter appellatur. ex prioribus et ex praesenti loco, quod Isaac non sit natus ad quercum Mambre, sive in Aulone Mambre, ut in Hebraeo habetur, sed in Geraris, ubi et Begrande tempus ex divisione praesidium Palestinae, salutaris est dicta. Hujus rei Scriptura testis est quae ait: Et habitavit Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
in eo. Respondit ephron. Dñe mi audi. Ter¬
ra qũa postulas. quadriugentos argenti si¬
clos ualet. Istud ẽ p̃cium int̾ me ⁊ te. S qͣntũ
ẽ hoc: Sepeli mortuum tuum. Qd̾ cũ au¬
disset abraham. appendit pecuniam qũa
ephron postulauerat audientib filiis hech.
quadringentos siclos argenti. ⁊ ꝓbatȩ mo-¬

Expanded text:
in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terin eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulas, quadringentos argenti siclos valet: istud est pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos argenti et
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ nom̃ eiꝰ describit᷑ e¬
phron: scłm epbran. Postꝗͣ
enĩ p̾cio uictꝰ ẽ ut sepulchrĩ
uend̾et & acciꝑet argentũ
licet cogente abrabã: uar
litt̾a quȩ aꝑud illos ꝓ .o. le¬
git᷑ ablata de eiꝰ noĩe ẽ. &
ꝓ ephron appellatꝰ ẽ ephran.
sig̾cante script᷑a ñ eũ fuis¬
se consũmate ꝑfecte q uir¬
tutis. qͥ potuerit memoriaᷤᷤ
uend̾e mortuoꝵ. Sciant gͥ
sepulchra uenditant & ñ
cogunt᷑ ut accipiant p̾ciũ.
s a nolentib qͦq extorq̃nt:
ĩmutari nom̃ suũ. & ꝑire
qͥd de merito eoꝵ. cũ ⁊̃ ille
rep̃hendat᷑ occulte qui in¬
ephron abraham cunctis audientib quim
grediebantur portam ciuitatis illius dicens.
qd̾ loquor. Agrum trado ł et spelunca quȩ
in eo ẽ p̃sentib filiis ppłi mei. Sepeli mortuũ
tuum. Adorauit abraham coram ppło t̾rȩ:
et loquutus ẽ ad ephron cͥcumstante plebe.
Queso ut audias me. Dabo pecuniam ꝓ agͦ.
suscipe eam. et sic sepeliam mortuum meũ

Expanded text:
scribitur Ephron, secundum Ephran. Postquam enim pretio victus est ut sepulcrum venderet, et acciperet argentum, licet cogente Abraham, vau littera, quae apud illos pro a legitur, ablata de ejus nomine est: pro eo Ephron appellatus est Ephran, significante Scriptura non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerit memorias vendere mortuorum. Sciant igitur qui sepulcra venditant, et non coguntur ut accipiant pretium, sed a nolentiimmutari nomen suum, et perire quid de merito eorum cum etiam ille reprehendatur occulte qui ineus ad Abraham cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius, dicens:quod loquor: Agrum trado tibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus est ad Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam pro agro; suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum
Abbreviated transcription (Latin):
tes fu̾it p̾dicatũ: hoc ẽ. ut plenitudo
U sic om̃is isrł saluꝰ fiet. Triduũ aũt
illud in qͦ uenert̃ ad locũ ĩmolatiõis:
tres mundi etates sig̾cat. Unã ante
legẽ scdam sub lege: terciã sub gr̃a.
Ante legẽ: ab adam usq ad moysen.
iñtũ sacrificii xp̃i cõpletũ ẽ. Deinde
ysaac ligatis pedib altari suꝑponit᷑:
& dñs in ligno suspensus. cruci affi¬
git᷑. S illud qͦd figuratũ ẽ in ysaac:
tͣnsgestũ ẽ ad arietẽ. Cur ⁊ Quia xp̃c
ouis. Ipse ẽ enĩ filiꝰ : ipse ẽ agnus. filiꝰ:
quia natꝰ. Aries: qr immolatꝰ.
S qͥd est qđ in ueprib herebat
aries illea Crux cornua habet.
Sic enĩ duo ligna ouingunt᷑ si¬
mul: & spetiẽ crucis reddunt.
Uñ & scriptũ ẽ de eo. Cornua in
manib eiꝰ st̃. Cornib gͥ heren¬
tẽ arietẽ: crucifixũ x. sig̾cat.¬

Expanded text:
it praedicatum: hoc est, ut plenitudo Et sic omnis Israel salvus fiet. Triduum autem illud, in quo venerunt ad locum immolationis, tres mundi aetates significantur: unam ante legem, aliam sub lege, tertiam sub gratia. Ante legem, ab Abraham usque ad Moysen; mentum sacrificii Christi completum est. Deinde Isaac ligatis pedibus altari superponitur: et Dominus in ligno suspensus cruci affigitur. Sed illud quod figuratum est in Isaac, transgressum est ad arietem. Cur? quia Christus ovis: ipsequia natus, aries quia immolatus. Sed quid est quod in vepribus haerebat aries ille? Crux cornua habet. Sic enim duo ligna compinguntur secum, et speciem crucis reddunt. Unde et scriptum est de eo: Cornua in manibus ejus sunt . Cornibus ergo haerentem arietem crucifixum Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sororis. S qr in hebreo
habet᷑. uere soror mea est
filia patͥs mei ⁊ ñ filia ma¬
tris meȩ. & mag̾ sonat qlł
soror abrahe fu̾it: in excu¬
satione eiꝰ dicimꝰ necdũ illo
tẽpore tales nuptias lege
probibitas¬
it. Est enĩ ⁊ sc̃a eccłia dño
Occulte qͥppe atq ĩ abscon¬
dito. hoc ẽ secreto sp̃uali
cłi : ut sint duo ĩ carne una.
Qa magni ꝯiugii sacram̃tũ
in xp̃o ⁊ in eccłia cõm̃dat

Expanded text:
 in Hebraeo habet: Vere soror mea est, filia patris mei, sed non filia matris meae, et magis sonat quod soror Abrahae fuerit, in excusatione ejus dicimus, necdum illo tempore tales nuptias lege prohibitasit. Est enim et sancta Ecclesia Domino Occulte quippe atque in abscondito, hoc est secreto spirituali, Dei, ut sint duo in carne una. Quod magni conjugii sacramentum in Christo et in Ecclesia commendat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ abrahã q̃n filiũ suũ uni¬
cũ ꝑdux̃ ad ĩmolandũ: habe¬
bat ꝑsonã dłi patͥs. S quid ẽ
qͥ eũ senex suscepit: Non enĩ
senescit dđs. S ipsa ꝓ̃nuntia¬
tio de xp̃o iã qͦdammͦ senue¬
rat: q̃n natꝰ est xp̃c. Inchoata
ẽ ab adam. uͥ dictũ ẽ. & erunt
duo in carne una. sacram̃tum

Expanded text:
 Abraham quando filium suum unigenitum perduxit ad immolandum, habebat personam Dei Patris. Sed quid est quod eum senex suscepit. Non enim senescit Deus; sed ipsa pronuntiatio de Christo jam quodammodo senuerat, quando natus est Christus. Inchoata est ab Adam ubi dictum est: Et erunt duo in
Abbreviated transcription (Latin):
greco ꝯdensa & int̾ se implexa
uͥgulta sig̾cauit. Uñ & symmacl
in eandẽ ductꝰ opinionẽ: & ap¬
paruit ait aries pꝰ hoc retentꝰ
qͥ ipsũ nom̃ sabeth posuert̃ di¬
centes. Int̾ uͥgulta sabeth corni¬

Expanded text:
condensa et inter se implexa virgulta significavit. Unde et Symmachus in eamdem ductus opinionem: Et apparuit, ait, aries post hoc retentus qui ipsum nomen sabech posuerunt dicentes: In virgulta Sabech corni
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ teu̾tem᷑ ad uos. No¬
tandũ qͥ de geraris usq
ad montẽ moria .i. sedem
templi iter dierũ triũ
cum inde ad montem
moria uix unius diei
iter plenum sit:¬

Expanded text:
ertemur ad vos, etc. Notandum quod de Geraris usque ad montem Moria, id est, sedem templi, iter dierum trium cum inde usque ad montem Moria vix unius diei iter plenum sit
Abbreviated transcription (Latin):
modũ stephanꝰ dicit
ñ acceꝑat hereditatẽ
nec sꝑaciũ pedis. S
ecce intelligenda est¬
hereditas quã d̾s mu¬
nere suo fuerat datu¬
rus: ñ empta precio.
Intelligit᷑ aũ spaciũ
curca puteũ ad illud
emptionis pactũ ꝑti¬
nere in qͦ fuerant .uui.¬

Expanded text:
Stephanus dicit , non acceperat haereditatem nec passum pedis. Sed ea est intelligenda haereditas quam Deus munere suo fuerat daturus, non empta pretio. Intelligitur autem spatium circa puteum ad illud emptionis pactum pertinere, in quo fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
suo expulsã de t̾ra sua sine sa¬
ẽdotio ⁊ sacrificio in toto orbe
siti deꝑiit. ostendit ppłm nuil¬
lã hñtẽ sp̃alem purificationẽ.
Qd̃ uͦ filiũ morientẽ siti sub ar¬
bore ꝓiecit. & sic demonstran¬
quosdã ex eo ppło ad umbrã¬

Expanded text:
suo expulsam de terra sua, sine sasuo expulsam de terra sua, sine sacerdotio et sacrificio in tote orbe siti deperit, ostendit populum nullam habentem spiritualem purificationem. Quod vero filium morientem siti sub arbore projecit, et sic demonstranquosda