comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iacob filiũ suum. quorũ odore
pater delectatus: be nedictionis
uoluntas bona est. quid est
qd̾ isaac nõ esau queni uolut. s
iacob quem uoluit benedixit: R̾¬
Iusti hominis q̃ntum ad consciẽ¬
ciam ꝑtinet uoluntas bona est.
qͣntum aũt ad p̾scienciam ininui¬
nis est ab adu̾sis. Densenĩ solus
est qui de futuris iudicat. ac ꝑ hoc
isa ac iustus qͣntum ad p̾sentem
humanitatem. dignum ẽ maio¬
rem filium se benedicendum ma¬
gis putabat. s deus qui occultoꝵ
cognitor est: minorem mereri be¬
nedictionem ostendit. ut in be¬
nedictione non hominis osten¬
deret ẽẽ benedictionen s dei. Idec
dcĩn est innunieris ad inoyseu ⁊
aaron. Pomte nom̃ meũ super
filios israhel. ego dñs benedicam
eis. Saserdotis est benedicere.
dei est effectum tribuere benedie¬
tionis. Unde intelligeiat isa¬
ac per spiritum ꝓphecie adeo be¬
uedictionem super minorem fi¬
lium p̾destinatam dixit. be ne-¬

Expanded text:
Jacob filium suum, quorum odore Jacob filium suum, quorum odore pater oblectatus benedictionis voluntas bona est, quid est quod Isaac non Esau, quem voluit sed Jacob, quem noluit, benedixit? Justi hominis, quantum ad conscientiam pertinet, voluntas bona est; quantum autem ad praescientiam, immunis est ab adversis: Deus enim solus est qui de futuris judicat. Ac per hoc Isaac justus, quantum ad praesentem humanitatem dignum est, majorem filium a se benedicendum magis putabat. Sed Deus, qui occultorum cognitor est, minorem benedictionem mereri ostendit, ut in benedictione non hominis ostenderet esse benedictionem, sed Dei. Ideo dictum est in Numeris ad Moysen et onite nomen meum super filios Israel, ego Dominus benedicam eos . Sacerdotis est benedicere, Dei est effectum tribuere benedictionis. Unde intellexit Isaac per spiritum prophetiae, a Deo benedictionem super minorem filium praedestinatam, dicens: Bene
Abbreviated transcription (Latin):
iacob ibi hibuisse. exceptis libe
constituerat abraham orare ue¬
nt. uel etiam erant aliqui taleᷤ
illo tempore homines dei. inqͥbꝰ
etiam aslegoriam intelligendũ
est. qd̾ dñs respondit rebecce.
due gentes mutero tuo sunt.
et duo populi uentre tuo diui¬
dentur. populusq populum
superabit. et maior ẜuiet mi
intelligi quod dcm̃n est. ut in e¬
san figinatus sit maior populꝰ
dei hoc est israheliticus sccłin
carnem. per iacob uero. figu¬
ratur populus xpistianus. Se
responsum inuenitur ẽẽ com-¬
pletum. ubi popuius israhel
hoc est iacob minor filius. supe¬
rauit idumeos. hoc est gentem
quam propagauit esan. eosq fe¬
cerunt tributarios per damel
quamdui fuerunt usq ad regẽ
sub quo idumei rebellauerũt.
et iugum israheliticum depo¬
suerunt. A Que sunt primo¬
genita que esau uendidit iacob
fratri suos R Tradunt hebrei
omnes primos genitos fungi
talia. quibus induti iuctimas
deo offerebant. et hec eẽ uestim̃-
ta e sau. quibus rebecca unduit

Expanded text:
Jacob ibi habere, exceptis liberconstituerat Abraham, orare venit: vel etiam erant aliqui tales in eo tempore homines Dei, in quibus  etiam allegoriam intelligendum est quod Dominus respondit Rebeccae: Duae gentes sunt in utero tuo et duo populi ex ventre tuo dividentur, populusque populum superabit, et major serviet minintelligi quod dictum est, ut in Esau figuratus sit major populus Dei, hoc est, Israeliticus secundum carnem; per Jacob autem figuraturesponsum inuenitur esse completum, ubi populus Israhel, hoc est Iacob minor filius, superauit Idumaeos, hoc est gentem, quam propagauit Esau, eosque fecerunt tributarios per Dauid: quod diu fuerunt usque ad regem, sub quo Idumaei rebellauerunt et iugum Israhelitarum er. 227. Quae sunt primogenita quae Esau vendidit Jacob fratri suo ?-- Resp. Tradunt Hebraei omnes primogenitos fungi talia, quibus induti victimas Deo offerebant: et haec esse vestimenta 328 Esau, quibus Rebecca induit
Abbreviated transcription (Latin):
mael quando natus est isa ac.
nis. quomodo conuenit tante
ctatis adoloscentem matris
sedisse ficibus. dum dicitur
sum sit abraham panes et utrẽ
aque et dedit agar. poneus suꝑ
humerum eius et paruulum.
uocatur. et parmilus. Et est
sensus. Posint ergo abrahã
pane̾m et utrẽ super humerũ
agar. et hoc facto dedit puerũ
matri. hoc est in manu eiustra¬
didit eum. et cõmendauit. et
ita emisit edomo. Et insequẽ¬
tibus declaratur. dum dicitur
surge et tolle puerum. et tene
ret. s quasi comitem manu
teneret. Quod aũt manupa¬
rentis tenetur. sollicitus mõs¬
tratur affectus. A Quid est
et din uocem pueri exairdisse.:
Re Quia mater non suam mor¬
tem s fulii deplorabat. pepercitq
puero. pro quo fuerat fletus ma
iurrmenti agrum plantauerat
abraham sibi. dum de t̾ra illa quẽ¬
admodum stephanus dicit. nõ
ciim pedis: R̾ Ea est intelligen¬
da hereditas. quam deus mune¬
re suo gratuita fueraͤdaturus.
non ista que precio emptaest.

Expanded text:
mael quando natus est Isaac, anis, quomodo convenit tantae aetatis adolescentem matris sedisse in cervicibus, dum dicitur: Sumpsit Abraham panes et utrem aquae et dedit Agar, ponens super humerum ejus et parvulum, vocatur et parvulus. Et est sensus: Posuit Abraham panes et utrem super humerum Agar, et hoc facto dedit puerum matri, hoc est, in manu ejus eum tradidit, commendavit, et ita emisit e domo. Quod in sequentibus declaratur, dum dicitur: Surge, tolle puerum, et tene lleret, sed quasi comitem manu teneret. Quod autem manu parentis tenetur, sollicitus monstratur affectus. Inter. 199.et Deum vocem pueri exaudisse ?-- Resp. Quia mater non suam mortem, sed filii deplorabat, pepercitque Deus puero, pro quo fletus matjuramenti agrum plantaverat Abraham , si in terra illa, quemadmodum Stephanus ait in Actitium pedis?-- Resp. Ea est intelligenda haereditas quam Deus fuerat munere suo gratuito daturus, non ista quae pretio empta est.
Abbreviated transcription (Latin):
poterat lucas aliquid cont̾riu
scribere adũsus eam scͥpturam
que iam fuerat gentib diuulga¬
ta. ut utiq maioris opimonis
qͣmlucas qui ignotus. ⁊ uilis
et nõ magne fidci ingentib du¬
cebatur. Hoc aũt generaliter
obẜuandum. quod ubicumq
sc̃i apostoli aut. apostolici uiri a-¬
plerumq testimoniis ab utũ
tur. queiam fuerant ingentibꝰ
responderunt. pastores ouiu
sumus. sicut et patres ur̃i. Or te
patriarchas pͥmos pastoresoui¬
uin et nõ reges gentium legimꝰ
peccorib dnatur. Sic enĩdic¬
tum est cum crearetur. Eaciamꝰ
hoĩem ad imaginẽ ⁊ similitu¬

Expanded text:
poterat Lucas contrarium scribere adversum eam Scripturam quae jam fuerat gentibus divulgata; ut utique majoris opinionis itas quam Lucas, qui ignotus, et vilis, et malae fidei in nationibus ducebatur. Hoc autem generaliter observandum, quod, ubicunque sancti apostoli aut apostolici viri lplerumque testimtur, quae jam fuerant in gentibus responderunt: Pastores ovium sumus, sicut et patres nostri . Quare patriarchas primos, pastores ovium, et non regepecoribus dominatur. Sic enim dictum est cum crearetur: Faciamus hominem ad imaginem et similitu
Abbreviated transcription (Latin):
insemine abrahe. hoc est inxp̃o.
quia ip̃e dñs ds̃ celi incacarne
moriturus erat. que de illo femo
auginritionis incio culpandus
signum sit. aliud ẽeciam huma¬
nos errores suꝑstitiosa nanita¬
familiaritatis. et non sinegñ¬
di peccato fiunt qͣndo fiunt. Iud̃
igitur superius petitionis ge-¬
dm̃. hoc posternis infidelitatis
comunctio ad diabolum.A
soror nr̃a es. crescas nmilia mi

Expanded text:
in semine Abrahae, hoc est Christo. Quia ipse Dominus Deus coeli in ea carne tum venturus erat, quae de illo femoraugurationis vitio culpandus signum sit; aliud est etiam humanos errores superstitiosa vanitafamiliaritatis, et non sine grandi peccato fiunt, quando fiunt. Illud igitur superius petitionis geDeum; hoc posterius infidelitatis conjunctio ad diabolum. Soror nostra es, crescas in millia mi
Abbreviated transcription (Latin):
Q uomodo consumptus. uel¬
głoꝵ ppło. uel scãꝵ aĩarum appo¬
nuntur. qui uitam hanc placen¬
tes deo finũt. Et tunc dicuntur
citudo temptatoniĩ ⁊ periculũ pec¬
catoꝵ. Ꝙdntuens scriptura ait.
Ante mortem. ne laudes hoĩnum
dicit a post mortem i saac isaac pa¬
tris sin e sauab scessisse de t̾ra chana
gitur misisse eũ nũcios arfrẽm suũ
in t̾ra seir regionis edom. eumq ibi
omptu est cogitare qd̃ scilicet esau
sit. noluit hibitare cum parenti¬
siue causa uxoꝵ suaꝵ quas odiosas
bitare in monte seyr. deiude post
mor tuũ patren sepelissent. qr eos
plurimũ ditatos tra illa sicut scͥptũ
est minime capiebat. ab̾cessit rursũ
in seyr. et ibi ꝓpagauit gentem i
duodecim. et computatis om̃ib
bemamm quoq et adclidit. Hifi¬
lii iacob qui nati sunt ei in meso¬
potanna syrie. dum constet benia

Expanded text:
sumptus aepopulo vel sanctarum animarum apponuntur, qui hanc vitam Deo placentes finiunt. Tunc dicuntur citudo tentationum, et periculum peccatorum. Quod intuens Scriptura ait: Ante mortem ne laudes hominem dicit post mortem Isaac patris sui Esau abscessisse de terra Chanagitur misisse eum nuntios ad fratrem suum in terra Seir regionis, Idumaeumque ibiomptu est cogitare quod scilicet Esau sit, noluit hsive causa uxorum suarum, quas odiosas bitare in monte Seir. Deinde post mortuum patrem simul sepelissent, quia eos plurimum ditatos terra illa, sicut scriptum est, minime capiebat, abscessit rursus in Seir, et ibi propagavit gentem Idduodecim ; et computatis omnibus, Benjaminque, et addidit: Hi filii Jacob, qui nati sunt ei in Mesopotamia Syriae ; dum constat B
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ dixit iacob domuisue. pici¬
tedeos alienos qui in medio ues
tri sunt. et iterum dederũter
go eisdeos alienos quos habeb¬
ant et in aures que in auribus
lacteria fuisse deoꝵ alienoruz.
Nam rebeca aẜuo abrahe inau¬
res accepisse scriptura testatur.ꝙ
nõ fieret. si eisiuaures habere orna¬
mentigra nõ liceret. Ergo ille in

Expanded text:
 dixit domui suae: Projicite deos alienos qui in medio sunt vestri ? Et iterum: Dederunt ei omnes deos alienos, quos habebant, et inaures quae in auribus ylacteria fuisse deorum alienorum. Nam Rebeccam a servo Abrahae inaures accepisse Scriptura testatur: quod non fieret, si eis inaures habere ornamenti gratia non liceret. Ergo illae ina
Abbreviated transcription (Latin):
ptinere. ubi sic uidebitur ds̃ quo¬
mͦ nõ est. añea apatrib uisus. A¬
Que est effrata. ubnacob rachel
uxore m suam condidisse dicitur:
consimilis. Siquidẽ infrugife
habitasse: R iuxta bethleem. uͥ

Expanded text:
nem, ubi sic videbitur Deus, quomodo non est antea a patribus visus. Quae est Ephrata, ubi Jacob Rachel uxorem suam condidisse dicitur, consimili; siquidem in frugiferhabitasse? Juxta Bethlehem, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
promisit iacob fratrisuo quod se¬
queretur uestigia ens. cum alio
itiere tenderet: R Forte ad ho
datõnem ꝑ seint̾ra aliena fatere
potuerunt: R̾ M ultitudo nõ¬

Expanded text:
promisit Jacob fratri suo, ut sequeretur vestigia ejus cum alio itinere tenderet ?-- Resp. Forte ad horaedationem per se in terra aliena facere potuerunt ?-- Resp. Multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
concira faciem egypti: R Enila
est regio quan cucuit n son de
paradiso egrediens. dicta a quo¬
dam einla ne pote noe. et est soli¬
tudo contra faciem egypti. Sur
quoq est solicudo inter cades et
barat. extendeno deẜtum usq. ad
mate rubrum. et egypti cõfima.
AQuid est quod dicit de isma

Expanded text:
contra faciem Aegypti? Evila contra faciem Aegypti? Evila est regio quam circuit Phison de paradiso fluens, dicta de quodam Evila, nepote Noe, et est solitudo contra faciem Aegypti. Sur quoque est solitudo inter Cades et Barad, extendens desertum usque ad mare Rubrum et Aegypti confinia. Quid est quod dicitur de Isma
Abbreviated transcription (Latin):
est exercitatio isa .ic. qua se exer¬
orationem. secundum illud qd̾
reuertente ẜuo patrissin cum re¬
um pallium dicitur. gens etiã
sum et natum sibi is aac. in quo
ei nuulti pucatio prolis et bene¬
dictio gentium ꝓmissa est adeo.
aliam uoluit ducere nxorem:
sicut agar et hismael significãt¬
timant pertinere ad nouum tes¬
aũt concubinarum: largitus ẽ
ra. ant unde genus duxit. R
Sethura interpretatur copula¬
ta aut iuncta. qͣm obram sus¬
picantur rebrei eandem eẽ agir
que sarra i ortua. de cõcubina tͣn¬
sierit in uxorem. et indetur depo¬
siti iam abrahe excusari eras. ne
seuex post mortem uetule uxo¬
ris nonis arguatur npciis laᷤ¬
tam scõ uiro. et deficiens mortuuꝰ
est: UIn hebreo non habetur de¬
ficiens. s alex. int̾pretibus addi¬
tum est. A Quid est ꝙ plenus
dierum dicitur: R̾ Idẽm luce fi¬
dei. et dei operibus plems occu¬
bint. A Quid est qd̾ scriptura
dicit de filus hismael. habitaue¬
runt ab eiula usq sur. que est

Expanded text:
est exercitatio Isaac, qua se exerorationem, secundum illud quod revertente servo patris sui cum Reum pallium dicitur, genus etiamsibi et natum Isaac, in quo ei multiplicatio prolis, et benedictio gentium promissa est a Deo, aliam voluit ducere uxorem ?sicut Agar et timant pertinere? 2. Sautem concubinarum largitus est ra, aut unde genus duxit  ethura interpretatur copulata aut victa, quam ob causam suspicantur Hebraei eamdem esse Agar, quae, Sarra mortua, de concubina transierit in uxorem. Et videtur jam depositi Abrahae excusari aetas, ne senex post mortem uxoris vetulae novis arguatur nuptiis lastam sancto viro, et deficiens mortuus est? In Hebraeo non habetur, deficiens, sed a LXX Interpretibus additum est. Quid est quod plenus dierum dicitur? Id est, lucis et diei operibus plenus occubuit. Quid est quod dicit Scriptura de filiis Ismael: Habitaverunt ab Evila usque Sur, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
R ut adu̾t̾etur indm̃ peccari.
qͣndo talia cõmittuntur. que
putant homines leuif haben¬
da. tamꝙͣ ni carne peccata. A
us est. dum dixit deus. Ecce tu¬
tis uerbo. non lacte carnalis in
ludo arguit sarra hismaelem
filium agar: Pupliciter hoc¬

Expanded text:
. Ut adverteretur, in Deum peccari, . Ut adverteretur, in Deum peccari, quando talia committuntur, quae putent homines leviter habenda, tanquam in carne peccata. Inus est, dum dixit ei Deus: Ecce tutis cibo, et non lacte carnalis intludo arguit Sarra Ismael filium Agar ?-- Resp. Dupliciter
Abbreviated transcription (Latin):
est quantum sit ebrietatis ma¬
lum. et ualde timendum ẽ illis
quibus hoc malum in usu est.
non incrimine. Ebrietas deci¬
pit: quem sodoma nou decepit.
Uritur ille flanmis mulierum.
ussit. Erat ergo loth arte nõ
uoluptate deceptus. iteo mediꝰ
cos. quippe qui ex abralx quidẽ
ms tamen habitauerat. Nã
et hoc qd̾ euasit ex sodomis. sic̃
scriptura urdicat. magis ad ho¬
norem abralx ꝙͣ ad meritum
ciscitur. hoc uero sodomitarũ
igne punitur: RQuia illud
natura le libidins cum femi¬
nis peccatum: quasi lemoriele
mento dampnatur. hoc uero ꝯͣ
naturam cum uiris libidinis
peccatum. acrioris elementiuĩ¬
dicatur incendio.. Et illic terra
mis cremata et̾na st̾abilitate a
R̾ Quia ex priori pharaonis
correptioue. certus de dei defensi¬
one qd̾ moiari non posset. inc̾to¬
erat de sua uita. an illoꝵ euad̾et
manus. Et mirandaest sarte
pulcritudinis forma. que intã¬
ta ctate tantum amari poterat.
critudiuem se periclitari metu¬

Expanded text:
est, quantum sit ebrietatis maest, quantum sit ebrietatis malum; et valde timendum est illis, quibus hoc malum in usu est. Nam in crimine ebrietas decipit, quem Sodoma non decepit. Uritur ille flamma mulierum, ussit. Erat ergo Lot arte, non voluntate deceptus; ideo mediustos: quippe qui ex Abrahae cognatmis tamen habitaverit. Nam et hoc quod evadit e Sodomis, sicut Scriptura indicat, magis ad honorem Abrahae, quam ad meritum ciscitur, hoc vero Sodomitarum igne punitur?-- Resp. Quia illud naturale libidinis cum feminis peccmento damnatur; hoc vero contra naturam cum viris libidinis peccatum acrioris elementi vindicatur incendio, et illic terra mis cremata aeterna sterilitate arResp. Quia ex priori Pharaonis correptione certus erat de Dei defensione, quod violari non potuit; incertus de sua vita, an illorum evaderet manus. Et miranda est Sarae pulchritudinis forma, quae in tanta aetate tantum amari potuit  chritudinem se periclitari metu
Abbreviated transcription (Latin):
scientes fecerunt. ille nero quasi
siimatione que ĩmineret ꝑ ignẽ.
s tamꝙͣ puelle non intellexere
perfecte que didicerant. Nescie¬
runt enĩ qd̾ sodomitis igne uas¬
tatis. multum. adhuc sꝑacium
integrum resideret e mundo. Suꝰ¬
picate ergo sunt tale quid fcm̃.
quaie intemporibus noc audi¬
erant. atq restaurandi seculi
ex se se dandin opinabantur ex¬
ordium. et qͣuiuis grande eis cri¬
s men uideretur furari concubi¬
tum patris. gramor tam̃ eis u¬
debatur unpietas. sihumane
delerent. Propter hoc ergo con
re culpa. spe tamen argumentoq
maiore patris mesticiam. uel ri¬
gorem uino molliunt. et resol¬
uunt. singulis ingresse uoctibu.
singule suscipiunt ab ignorante
conceptum. ultra non repetunt
nec requirunt. Ubihic libidi¬
nis culpa. ubi incesti crimen ar¬
guitur: Quomodo dabitur in
hanc lex eterna condempnat. q̃
cibum et potum non nisi ad sa¬
iutem corporis sumere mandat.
Et hinc diligentius intuendũ

Expanded text:
scientes fecerunt; ille vero quasi scientes fecerunt; ille vero quasi summatione, quae immineret per ignem: sed tanquam puellae non intelligebant perfecte, quae didicerant. Nescierunt quod Sodomiticis igne vastatis multum adhuc spatium integrum resideret in mundo suspicatae sunt, tale aliquid factum, quale in temporibus Noe audierant, et ob reparanex sese dandum opinantur exordium; et quamvis grande eis crimen videretur furari concubitum patris, gravior tamen eis videbatur impietas, si humanadelerent. Proptr, culpa spe tamen argumentoque majore, patris moestitiam vel rigorem vino molliunt et resolvunt: singulis ingressae noctibus, singulae suscipiunt ab ignorante conceptum; ultra non repetunt, nec requirunt. Ubi hinc libidinis culpa, ibi incesti crimen arguitur; quomodo dabitur in hanc lex aeterna condemnat, quae cibum et potum non nisi ad salutem corporis sumere mandat. Et hinc diligentius intendendum
Abbreviated transcription (Latin):
le primum. et post easalisa sit¬
uocata. timuerit q loth dicens.
rent. ista sepe subuersa est. qnͣto
magis ninc ni cõmum ruma
non poterit liberari: et hanc oc¬
casionem infidelitatis. etiam co
qd̾ si bi concessum audierat ain
qua si hospites capti domũ loch
introisse dituntur: R ut temp¬
tata eẽt caritas loth. probataet
remimerata. ut hostenderetur
qͣntum ẽẽt hospitalitatis bonũ.
hospitalem domui angeli ingreᷤ¬
si sunt ad liberandum hospitem
suum. clausas etiam domos hos¬
pitibus ignis ingressus est. ad ꝑ¬
dendos peccatores millis. Idento
hospites non sunt eintandi : s
A Queritur quare decelo uin¬
dicta data sit super habicatores
impios cuntatum illarum. R
Quia clamor peccantiũ incelũ
ascendisse dicitur: idcirco de celo
trdissimus libidims ardor. pu¬
tidissimo flãmarũ ardore puni
am salis conũsa est: R̾ Ad con¬
dimentum fitelium. quia puni¬
cio impii. eruditio est iusti.
cestu purgan possunt. dum hec

Expanded text:
le primum, et postea Salissa apple primum, et postea Salissa appellata sit, timueritque Lot dicens: rent, ista saepe subversa est, quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari? Et hanc occasionem infidelitatis, etiam in quod sibi concessum audierat, ambquasi hospites coacti, domum Lot introisse dicuntur, ut tentata esset charitas Lot, probata et remunerata, ut ostenderetur quantum esset hospitalitatis bonum. Hospitalem vero domum angeli ingressi sunt ad liberandum hospitem suum. Clausas etiam domus hospitibus ignis ingressus est ad dendos peccatores in eis. Idcirco hospites non sunt evitandi, sed  Quaeritur quare de coelo vindicta data est super habitatores impios civitatum illarum ?-- Resp. Quia clamor peccantium in coelum ascendisse dicitur; idcirco de coelo Ut putidissimus libidinis ardor putidissimo flammarum ardore puniram salis conversa est .-- Resp. Ad condimentum fidelium; quia punitio impii eruditio est justi. cestu purgari possunt, dum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
istentib et apparentibus signis.
postea fuisse angelos cognouert̃.
cum eis indentibus incelum is¬
sent. S notandumest hic qͣn¬
tum comimi sit hospitalitatis.
Hospitalem do mumangeli in¬
gressi sunt. clausas hospitibus
dicium dei instum est quare ĩfan¬
tes in sodomis simul cum paren¬
tibus crematisunt: R̾ dt nimi
possit aduerti. peccatum eorum
peruenit usq ad necem filioꝵ.
ne de origine illorum. signum
aliquod remaneret. Nonne ꝓ¬
insum est illis. ne du uiuentes
pla. et lenius ꝙͣ in futuro cruciã¬
tur. uel omnino nõ in aliacansa
ociosi. Parentes enĩtam pro se ꝙͣ
pro his reisunt. Ergo mors filio¬
rum crimenest parentuni. eti¬
deo futuri sunt accusatores parẽ¬
tum. Est qualecumq benefici-¬
um reum nõ ẽẽ. qui glorio sus nõ
est. Prodest enĩ paupere mn esse.
montem fugere. pretulerit se
gor. ut ibi saluaretur. et rursus
de segor ad montem ingrasset.
R d̾ adunt hebrei ꝙ segor fre¬
quenter t̾re motu subruta. ba¬

Expanded text:
istentibus et apparentibus signis, postea fuisse angelos cognoverunt, cum eis videntibus in coelum issent. Sed intuendum est hic quantum bonum sit hospitalitas. Hospitalem domum ingressi sunt angeli, clausas hostium dicium Dei justum est, quare infantes in Sodomis simul cum parentibus cremati sunt?-- Resp. Ut nimis possit adverti, peccatum eorum pervenit usque ad necem filiorum, ne de origine illorum aliquod signum remaneret. Nonne provisum est illis, ne diu viventes rum; et levius in futuro crucientur, vel omnino non, aliena causa occisi. Parentes enim tam pro se quam pro his rei sunt. Ergo mors filiorum crimen est parentum, et ideo futuri sunt accusatores parentum. Est qualecunque beneficium reum non esse, qui gloriosus non est: prodest enim pauperem non esse, montem fugere, Segor praetulerit, ut ibi salvaretur; et rursum de Segor ad montem migrasset ?-- Resp. Tradunt Hebraei quod Segor frequenter terrae motu subruta, Ba
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenitus funt nabaioth. iqͦ
omins regio ab enfrritre usq ad
mare rubrum nabathena dicitur
nomine censiti: R̾In manib
ominũ filiorum suorum mortu¬
usest. superstitibus omnibus
liberis. et nullo prius morte pͥer-¬
epto. Sratres uero pro filiis appel¬
lari. iacob contra laban demõs¬
crat dicens. ponatur hic coram
fratribus tins: ut iudicent int̾¬

Expanded text:
mogenitus fuit Nabajoth, a quo omnis regio ab Euphrate usque ad mare Rubrum Nabathena usque honomine censiti? id est, in manibus omnium filiorum suorum mortuus est, superstitibus omnium liberis, et nullo prius morte praerepto. Fratres autem pro filiis appellari, Jacob quoque ad Laban demonstrat dicens: Ponatur coram fratribus nostris, ut judicent int
Abbreviated transcription (Latin):
nenuuẽ temptat. Quomodo u
solet intelligi. Una est que per
dm̃ fit. causa probationis: ut uis¬
cificetur homo. et coronetur. de qua
scire uos faciat᷑. Alia est de qua
iacobus dicit deuo neminẽ temp¬
tat. qua peccato implicatur. De
illa enĩ dicit apostolus. ne forte tẽp¬
tauerit his qui temptat. Igitur
abraham a deo temptatus ẽ. ut ꝓ¬
karetur. iustificaretur. corona¬
retur. et ut eius obediencia tali
probata examine. posteris innoteᷤᷤ¬

Expanded text:
neminem tentat . Quomodo utsolet intelligi. Una est quae per Deum fit probationis causa, ut justificetur homo et coronetur; de qua scire vos faciat. Alia est, de qua Jacobus dicit: Deus neminem tentat ; qua peccato implicamur. De illa Apostolus dicit: Ne forte tentaverit vos is qui tentat . Igitur Abraham a Deo tentatus est, ut probaretur, justificaretur, coronaretur, et ut ejus obedientia tali probata examine posteris innotes
Abbreviated transcription (Latin):
morem. Uñ et martu eodem
color aque et ignis simul ostẽ¬
ditur. quia ex parte est ceruleuꝰ.
et ex parte rubicundus. ut utri¬
usq idicii testis sit. unius inde¬
licet facti. et alterius faciendi.
quia mundus iudicii igne cre-
nisi ex radiis sotis et humida
mibe. Potuit enĩ fieri ut ex ro¬
ris et fontium sicut megrypto
irrigatione. t̾ra fecundaretur.

Expanded text:
morem: unde et in arcu idem morem: unde et in arcu idem color aquae et ignis simul ostenditur, quia ex parte est caeruleus et ex parte rubicundus. Ergo utriusque judicii testis est unius videlicet facti, et alterius faciendi, id est, quia mundus judicii igne cremanisi ex radiis solis et humida nube. Potest autem fieri, ut ex roris et fontium sicut in Aegypto irrigatione terra fecundaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
a mundabat. et iterum post. xl.
Quare columba ramum o li¬
ue reportat: R̾ Columniba sp̃s
sancti expulso alite ttrimo. ad
noc post dilimium quasi ad xp¬
istum post baptismũ reuolat.
omnia fecerat bona etiam et
leone: NQuia eius natura
magis conuenit homuns ne-¬
cessitate subuenire. propter
malibus ceteris positus est.
R In solatium indicte tranᷤ¬
acte. et ne panci homines aplu¬
rimis oppͥmerentur bestiis.
et ut scirent se irratio nabilibꝰ
dñari debere. nõ rationabilib.
Unde et pͥmi patres nr̃i pas¬
tores peccorum nõ reges homi¬
num fuisse leguntur. A Cur
esus carmũ post diluuium ho¬
num conceditur. et non ante:
R Propter in fecunditatem
terre ut estimatur. et homini
insignum securitatis datur.
iterum dilimio delerentur.
dum sepius mundationes
pluiiarum cernerent. ACur
idem signum sccuritatis in ce¬
illud diu̾si coloris datur hoĩbꝰ:
se Propter securitatem et ti¬

Expanded text:
a mundabat, et iterum post quadra mundabat, et iterum post quadr Inter 128. Quare columba ramum olivae reportat ?-- Resp. Columba Spiritus sancti, expulso alite teterrimo, ad Noe post diluvium, quasi ad Christum post baptismum devolat, omnia fecerat bona, et etiamleone?-- Resp. Quia ejus natura melius convenit hominis necessitati subvenire, propter mantibus positus est ?-- Resp. In solatium transactae vindictae, et ne pauci homines a pluribus opprimerentur bestiis; et ut scirent se irrationabilibus dominari debere, non rationabilibus. Unde et primi patres nostri pastores pecorum, non reges hominum fuisse leguntur. Inter. 132. Cur esus carnium post diluvium homini conceditur et non ante ?-- Resp. Propter infecunditatem terrae, ut aestimatur, et hominisin signum securitatis datur ?iterum diluvio delerentur, dum saepius inundationes pluviarum cernerent. Inter. 134. Cur idem signum securitatis in coeillud diversi coloris datur hominibus?-- Resp. Propter securitatem et ti
Abbreviated transcription (Latin):
malium sentiendũ est. de quom
dam qui putant unꝰ diei escam
in archa uel potum in multos
forsicantotum annum. s dunit¬
tamus incertas comiecturas. et
quie sceret si columba nõ inuenit
de qua uescebantur anim alia
ni. et multa amũ genera que ĩ
aquis uctum requirũt. s ma¬
ridis dormmiunt. nutriint᷑ et
donec dilumumn transiret tempe¬
rido tantum uiuere possent. in¬
si forte extra archam in aliqua eiꝰ
parte loca ipis p̾parata eẽnt: unde
et maquis inuere. et maridis reqͥ¬
escere potunssent. A Ue quo spi¬
ritu dixit. adduxit ds̃ spiritum
de illo spiritu intelligi potest. de qͦ
ut congregatis aquis in suum
locum terra apparusset. nũc. ad¬
ductus dicitur. ut ablatis de me¬
dio aquis dilumni. faciem terre
reuelaret. Potest et spiritus no¬
mine uentus intelligi. nixta illd̃
psalmiste. Et stetit spiritus ꝓ¬
qua cogeretur recetere. A Quo
ad matricem ab yssum redeũt.
iuxta illud salomonis.Ad lo
cum unde exeunt flumina re
quadragenario numero pluui¬

Expanded text:
d de potu animalium sentiendum est, de quo nunt quidam qui putant unius diei escam in arca vel potum in multos forsitan in totum annum. Sed dimittamus incertas conjecturas et quieverit, si columba non invenit de qua vescebantur animalia ni, et multa avium genera, quae in aquis victum requirunt, sed in aridis dormiunt nutriunt et donec diluvium transiret, temperido tantum vivere possent: nisi forte extra arcam in aliqua ejus parte loca illis praeparata essent, unde et in aquis vivere et in aridis requiescere potuissent. ritu dixit: Adduxit Deus Spiritumesp. Bene enim de illo spiritu intelligi potest, de quout congregatis aquis in suum locum terra appareret: nunc autem adductus dicitur, ut ablatis e medio aquis diluvii faciem terrae revelaret. Potest et spiritus nomine ventus intelligi juxta illud Psalmistae:  Et stetit spiritus pqua cogeretur recedere. Inter.ad matricem abyssum redeant, juxta illud Salomonis: Ad locum unde exeunt flumina revquadragenario numero pluvi
Abbreviated transcription (Latin):
Lena cculos tuos et inde aloco in
quo nunc es: ad aquilonẽ. et aus¬
trum. adorientem. et ad mare:
quia omẽm t̾ram quamindes
tibi dabo. et semim tuo: Sienĩ
tantum ꝓmittebaturei quantũ
in uno loco stans indere potit
pro quatuor climata mundi:
angusta indetur ẽẽ t̾ra repmissio¬
est quod indere potint. Nonem̃
dein est tancum t̾re tibidabo qͣn¬
tum utes: s tibidabo t̾ram quã
uides. cum et ulterior undiq
dabatur. et idcuto subiuuxit.
Surge et pambula terram inla
quam oculis mio loco stans ui¬
dere non posset. Significabatur
ãt caterra. quã carnale semen
eius accepturus erat. Nam illud
spͣale tocius mundi latitudinẽ
possessurus erat. A Dum dix̃¬

Expanded text:
Leva oculos tuos, et vide a loco in quo tu nunc es, ad aquilonem, et ad austrum, ad orientem, et ad mare, quia omnem terram quam tu vides, tibi dabo et semini tuo. Si enim terra tantum promittebatur ei, quam tunc in uno loco stans videre potuit per quatuor climata mundi, angusta videtur esse terra repromissioest, quod videre potuit. Non enim dictum est, tantum terrae tibi dabo quantum vides; sed: Tibi dabo terram, quam vides, cum et ulterior undique dabatur. Et idcirco subjunxit: Surge et perambula terram in laquae oculis uno loco stans videre non potuisset. Significabatur autem ea terra, quam carnale semen ejus accepturum erat; nam illud spiritale totius mundi latitudinem possessurum erit. I
Abbreviated transcription (Latin):
eni ante diluuiũ legitur umo
post ebrietatem secuta est R
ris maledicitur: R̾ Q uia peccã¬
tibus et non penitentib. futa
miminet pena. Sepequidem
eiectis chananeis et debellatis
accepturos fore filios israhel.
qui uenerunt de semine sem. a
ligi dumdicit sanguinem enis
requiram de mamifrĩs sui:¬
trem inteiligi sccãm cognaticẽm
modo diuisus est orbis a filiis
et nepotibus nce: Rs em ut
estimatur. asiam. cham affricã.
A Quot gentes singuli eorum

Expanded text:
enim ante diluvium legitur, vino post ebrietatem secuta est?--ris maledicebatur ?-- Resp. Quia peccantibus et non poenitentibus futura imminet poena. Saepe quidem eiectis inde Chananaeis et debellatis accepturos fuisse filios Israhel, qui uenirent dligi, dum dicitur: Sanguinem hominis requiram de manu fratris suitrem intelligi, secundum cognationem modo divisus est orbis a filiis et nepotibus Noe?-- Resp. Sem, ut aestimatur, Asiam, Cham Africam, st. Inter. 142. Quot gentes singuli eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pa cum libertate. et iactancia.
Q uod aũt dixit descendamet
udebo. et cet̾a euismodi. ominpo¬
tens deus et ommasciens. cur
ante ꝓbationem quasi dubitat.
nisi ut granitatis nob̾ exemplũ
ꝓponat. ne mala hominũ ante
presumanius credere ꝙͣ proba¬
re: Ecce aũt et perangelos ad
cognoscenda mala descendit. et¬
mox fatinorosos pcutit. atq
ile patiens. ille mittis. de quo
scriptum est. dñs patiens est: cũ
in tanto crimine inuenit inuo¬
lutos. quasi pacientiam preter¬
quasi cum difficultate credidit
cum audunt: et tamen sine tar¬
ditate ꝑcussit. cum uerum cog¬
noscendo repperit. ut nob uide¬
licet daret exemplum. qd maio¬
ra crimina et tarde credenda sũt
cum andiuntur. et ciciꝰ punien¬
da cũ uerascitꝰ agnoscuntur. A¬

Expanded text:
ertate et jactantia. Quod autem dixit: Descendam et videbo, et caetera hujusmodi, omnipotens Dominus et omnia sciens; cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Et ecce ut per angelos ad cognoscenda mala descendit, mox facinorosos percutit. Atque ille patiens, ille mitis, ille, scriptum est: Dominus patiens est, cum in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praeterquasi cum difficucum audivit, et tamen sine tarditate percussit, cum verum cognoscendo reperit; ut nobis videlicet daret exemplum quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agnoscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicm̃ adam pactum dei custo¬
disset. abraham hoc pactum nõ¬
accepisset. S quia ille in hoc mẽ¬
bro culꝑam mobediencie pͥmo
agnouit. decint ut iste in hoc m̃¬
bro signum obediencie secundo
accepisset. ut ostenderet obedien¬
tes qͣndoq filios generasse ad
uitam. dum olim p̾uaricatores
generarunt ad martem. A Nũqͥ
centenario nascetur filus. et
sarra nonagenaria pariet: R
Non uerba hec dubitantis diffi¬
dentiam ostendunt. s admurin¬
tis gaudium. ideo ꝓgaudio ridẽ¬
tis abrahe filius dictus est isaac.
iste in bono accipi debet. ut in euã¬
gelio. Beati qui lugent. qm̃ ip̃i
dñs. cumet. abriham riserit. et il¬
risus admirationis et gaudii fuit.
sarre aũt dubitatõis et infiden¬
tie. ꝙ ab illo tancũ diuidicari po¬
tuit. qui corda hominũ nouit.
unde hec eadem sarra ridens cor¬
ripitur. et correpta ꝓtinus fecim¬
datur. et contra spem ex diuina ꝓ¬
missione accepit. qd̾ habitura

Expanded text:
Si enim Adam pactum Dei custoSi enim Adam pactum Dei custodisset, non Abraham hoc pactum accepisset. Sed quia ille in hoc membro culpam inobedientiae primo agnovit, decuit ut iste in hoc membro signum obedientiae seeundo accepisset, ut ostenderetur obedientes quandoque generasse filios ad vitam, dum olim pragenerarunt ad mortem. Inter. 1centenario nascetur filius, et Sarra nonagenaria pariet ?-- Resp. Non verba haec dubitantis diffidentiam ostendunt, sed admirantis gaudium. Ideo prae gaudio ridentis Abrahae filius dicebatur Isaac. iste in bono accipi debet, ut in Evangelio: Beati qui lugent nunc, quonDominus, cum Abraham riserit et ilrisus admirationis et laetitiae fuit, Saraae autem dubitationis et diffidentiae, quod ab illo dijudicari potuit, qui corda hominum novit. Unde haec eadem Saraa ridens corripitur, correpta protinus fecunt, contra spem ex divina promissione accipit, quod habere a
Abbreviated transcription (Latin):
putant eam primum sarram
per unum .r. scriptam fuisse. et
At quoq .r. apud grecos cente¬
narnus numerus est. Sarrai¬
mento. adlita est .c. que per.a.
legitur. et uocata ẽ sarra. Barre
sa hec est. qd̾ antea dicebatur
princeps mnea .i. uniꝰ tantũ mõ
domus mater familie. postea uͦ
dicitur ab solute pͥnceps. A.
re abraham circumcisionem ac¬
cepit: Rdcnto abrahe circumci¬
sio cõmendata est. ut sub lege
eẽt. sicut adam ne deligno in ã¬
ducaret. ut probaretur si com¬
pleret hoc an non. Credens enĩ
filium se habiturum. per omius
generationem omnibus gentibꝰ
benedictio futura eẽt. et inciꝰ
nepotibus castitatis et sobrieta¬
tis mansisset exemplar. unde et
mea parte corporis signum fidei
accepit. unde filius dei non carniꝰ
nasciturus erat. nec trimcata
corporis parte deformior. s fid̃i
in diũ signo gloriosior. Pro do
enĩ aliquid perdere. iucrum est
non dampnum. ita abrahanfi¬
dei sue signum accipiens. non
deformatus est. s melioratus.

Expanded text:
putant primum Saram per unum R scriptam fuisse, et Et quia R apud Graecos centenarius numerus est, mento, addita est littera quae per a legitur, et vocata est Saraa . Causa tati haec est, quod antea dicebatur princeps mea, unius tantummodo domus materfamilias; postea vero dicitur absolute princeps, id re Abraham circumcisionem accepit? idcirco Abrahae circumcisio commendata est, ut sub lege esset, sicut et Adam, ne de ligno manducaret, ut probaretur si compleret hoc an non. Credens enim filium se habiturum, per cujus generationem omnibus gentibus benedictio futura esset, et in cujus nepotibus castitatis et sobrietatis unum mansisset exemplar, unde et in ea parte corporis signum fidei accepit, unde filius fidei, non carnis, nasciturus erat, nec truncata corporis parte deformior, sed fidei in Deum signo gloriosior. Igitur pro Deo aliquid perdere lucrum est, non damnum. Ita Abraham fidei suae signum accipiens, non deformatus est, sed melioratus.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. dum tantas ꝓmissiones ac¬
cepit.ateo: R̾Sublimitatẽ ꝓmis¬
sionum. humilitatis subiectioe
temperaint. Aperte enĩ intelli¬
gitur in quo loco se posuerat. qui
puluerem se ac cinerem. etiam
dum cumdeo loqueretur estima¬
bat. Sugitur se ita despicit qui
usq ad honorem diuine collocu¬
tionis ascendit. sollicita incen¬
tione pensandum est qua pena
illi feriendi sunt. qui et ad sum¬
ma non ꝑficiunt. et tamende
minimis extosiuntur. A Que¬
ri soiet utrum qd̾ de sodomis di¬
xit dñs. nõ se perdere locum si ni¬
uenirentur illic. uel .x. iusti spe¬
ciali quadam sentencia de illaci
uitate. an de ominbꝰ intelligen¬
dum sit generaliter parcere dm̃
se ut hoc de omni loco. accipere cõ¬
pellamur. neruntamen de sodo¬
mis potuit et sic dici. quia sciebt
deus ibi nõ eẽ uł.x. et iteo sic res¬
pondebatur abralx. ut significa
retur nec tot ibi potuisse reperi¬
uel angelos. et iterum loth in
duobus eos humano cibo uesci
putabant: R̾ortasse prius

Expanded text:
 dum tantas promissiones accepit a Deo? Sublimitatem promissionum humilitatis temperavit subjectione. Aperte enim intelligitur in quo loco se posuerat, qui pulverem se esse ac cinerem etiam dum cum Deo loqueretur, aestimabat. Si igitur se ita despicit, qui usque ad honorem divinae collocutionis ascendit, sollicita intentione pensandum est qua poena illi feriendi sint, qui ad summam non proficiunt, et tamen de minimis extolluntur. Quaeri solet utrum quod de Sodomis dixit Deus, non se perdere locum, si invenirentur illic vel decem justi, speciauitate an de omnibus intellegendum sit generaliter, parcere deum non est quidem necesse ut hoc de omni loco accipere conpellamur; uerum tamen de Sodomis potuit et sic dici, quia sciebat deus ibi non esse uel decem. et ideo sic responretur nec tot ibi posse inveniellexit vel angelos, et iterum Lot in duobus, eos humano cibo vesci putabat?-- Resp. Fortasse prius
Abbreviated transcription (Latin):
tissimum quod agebatur et añ
rei figura etiam ueritate facti a¬
liter non posset impleri. nisi ut
omma ibi certo illo mimero çẽt
que uiuere inaquis illoꝵ nat᷑a
phibente non possent. non fuit
ista curai illius homimis uel illo¬
rum hominũ. s diuina. Non
eim ea noe capiens intromite¬
lut: s uenientia et intrantia ꝑ¬
mittebat. Ad hocenĩ ualet quod
dictum est intrabunt ad te. nõ¬
scilicet in hominis acti. s in dei

Expanded text:
tissimum quod agebatur, et tantae tissimum quod agebatur, et tantae rei figura etiam veritate facti aliter non posset impleri, nisi ut omnia ibi certo illo numero essent, quae vivere in aquis, illius natura prohibente, non possent, non fuit ista cura illius hominis vel illorum hominum, sed divina. Non enim ea Noe capiens intromittebat, sed venientia et intrantia permittebat. Ad hoc enim valet quod dictum est, intrabunt ad te, scilicet non in hominis actu, sed Dei
Abbreviated transcription (Latin):
te. s dño iubente. sicut dictu ẽ
in pͥma creatione. adeluxit eam
ad adam. ut uideret quid uoca¬
ret ea. sicut diuino mitu dacta
animalia sponte p̾finito mune¬
chaeẽnt annõ. uel de reptilibus
minu tissimis quales sunt scim¬
phes et musce. et cetera talia.:
bestiolis. nõ solum quales sunt
mures et stelliones. uerũ etiaz
qualis iocusta est. scarabee. musce.
demq et pulices. utrũ nõ amp¬
lioris numeri in archa illa fue¬
rint qͣm qui difinitus est cum
hoc imperaret deus prius. Ad
sic accipiendum quod dictumẽ
cesse non fuerit conẜuari in ar¬
cha que possunt maquis inue¬
re non solum mersa sicut pisceᷤ.
uerum etiã super natanti.a. sicut
multe aues. Dem̃ cum dicitur
masculꝰ et femina erunt. ꝓfec¬
to intelligitur ad reparandumn.
dici. ac per hoc nec illa necesse fu¬
erat ibi eẽ que possunt sine con¬
cubitu de quibus cumq rebus
uel rerum corruptiomb nasci:
ẽẽ. sineullo mimero diffiuito eẽ
potusse. aut si mysterium sacra¬

Expanded text:
te, sed Deo jubente. Sicut dictum est in prima creatione: Adduxit ea ad Adam, ut videret quid vocaret ea . Sic divino nutu coacta animalia, sponte praefinito numeca essent, an non; vel de sectibilibus minutissimis, quales sunt sciniphes et muscae et caetera talia?--bestiolis, non solum quales sunt mures et stelliones, verum etiam quales locustae, scarabaei, muscae denique et pulices, utrum non ampliori numero in arca illa fuerint, quam qui est definitus cum hoc imperaret Deus. Prius admsic accipiendum quod dictum escesse non fuerit conservari in arca, quae possunt in aquis vivere, non 314 solum mersa, sicut pisces, verum etiam supernatantia sicut multae alites. Deinde cum dicitur, Masculus et femina erunt, profecto intelligitur ad reparandum sdici, ac per hoc; ac per hoc nec illa necesse fuerat ibi esse, quae possunt sine concubitu de quibusque rebus vel rerum corruptionibus nasci; esse, sine ullo numero definito esse potuisse. Aut si mysterium sacr
Abbreviated transcription (Latin):
quodiabolus acrius nos inpug¬
nare satagit: cui si uirilif resi̾
et foras mictit timorem: post
uero conditionali ẜuitutis ti¬
more que perdisciplinam o pe¬
ratur. A Cur spinas et tribu
est. ut spinas pareret et uene¬
nosas herbas. ad penam. uel ad
excitationem mortaliũ. ut añ
oculos semper homo habeat
originiale crimen: et uel sic ad¬
monitus aliquando se au̾tat
deus dixit de homine post pecca¬
quia nõ solum nõ fuerat fatus

Expanded text:
quo diabolus nos acrius impugquo diabolus nos acrius impugnare satagit, cui si viriliter resiet foras mittit timorem; post vero, conditionali servitutis timore, quae per disciplinam operatur. Inter. 79. Cur spinas et tribulest, ut spinas pareret et venenosas herbas ad poenam vel ad exercitationem mortalium, ut ante oculos homo semper habeat originale crimen et vel sic admonitus aliquando se avertaDeus dixit de homine post peccaquia non solum non fuerat factus
Abbreviated transcription (Latin):
dit se. adam et uxorenus: RLiuia
Cur deus quasi nesciens intoͣ
increpando admonuit. ut attẽ¬
deret ubieẽt: et unde cecidisset.
insipientia de peccati pena acci
querimoniã in dm̃ dirigeret:
cur talemei dedisset sociam. uñ
ei occisio peccatieẽt. Similiter
et mulier sue culpe causã incre¬
per quem deciperetur. in paradi
Qina forte nõ id sua natura uł¬
sua uoluntate fecerat: s diabo¬
lus deillo et per illũ fuerat ope¬
ratus. Ideo dicitur el super pecto
tuum gradieris. et terram cõ¬
medes. Siquidem in pectore cal¬
lidicas nequiciarum indicatur.
qui ẽt t̾ram deuorat. dum lipxu¬
ria et libidine peccantiũ pascit᷑
bolus per ẜpentem loquebatur.
ita et in ẜpente maledicitur. A
duo semina excepto diumo. cõ¬
tinuũ int̾ se gerere debent odiũ.
ut nõ faciamus que diatolus
ẜpentis. et calcaneum mulieri ᷤ:
RCapud est ẜpentis illicite
suggestionis cogitatio. qd̾ nos
omini intentione conterere atq

Expanded text:
dit se Adam et uxor ejus ?-- Resdit se Adam et uxor ejus ?-- Res72. Cur Deus quasi nesciens interrincrepando admonuit ut attenderet ubi esset, et unde cecidisset. insipientia de peccati poena accidquerimoniam in Deum dirigeret cur ei talem dedisset sociam, unde ei peccati occasio esset. Similiter et mulier suae culpae causam in creper quem deciperetur in paradisQuia forte id non sua natura vel voluntate fecerat, sed diabolus de illo et per illum fuerat operatus. Ideo dicitur ei: Super pectus tuum gradieris et terram comedes , siquidem in pectore calliditas nequitiarum ejus indicatur; qui et terram devorat, dum luxuria et libidine peccantium pasciturbolus per serpentem loquebatur, ita et in serpente maledicitur. Induo semina ex praecepto divino continuum inter se odium gerere debent, ut non faciamus quae diabolus st caput serpentis et calcaneum mulieris ?-- Resp. Caput serpentis est illicitae suggestionis cogitatio, quod nos omni intentione conterere atque
Abbreviated transcription (Latin):
dit: R Ut p̾uaricatio eiuseẽt
mexcusabilis: cum mislo mõ
dicere potint se oblitam eẽ man¬
dati quod ẜpenti prodidit. A
Cur homo factus est inliterum
arbitrium: RQuia uoluit cre¬
ator hominẽ cuuslibet creature¬
ẜuum. quem ad ymaginem su¬
am fecit. quatinus ex uolunta
monib. ꝙ diuinicus are bona
fuisset prohibitus: RQ uia for
te merat menti illiuis ante amor
tationem fuerat uincenda ⁊ hu¬
milianda. A Cur mulier con¬
siderauit lignum post ẜpentis ꝑ¬
suasionem: RUt exploraret
siquid in eo mortiferum esset.
Dumq nichil meo letale repe¬
ritur: confidentius gustaret
et potint fieri ut putauerint ali¬
cuis significationis causa dixiᷤ¬
se creatorem. si manducaueritiꝰ
quid aperti sunt oculi eoꝵ: R
dum: quod eis ad penam mox
folia ficulni turbati cucurrerũt:
tis amiserunt: ad duplicem li¬
bidinis pruriginem confuge¬
runt. Ideo diĩs ihesus dixit na¬
thanaeli. Cum esses suo ficu
nalis peccati. per mĩam uidite:

Expanded text:
dit? Ut praevaricatio ejus esset inexcusabilis, cum nullo modo dicere potuit se oblitam esse mandati quod serpenti prodidit. Inter. 64. Cur homo factus est in liberum arbitrium?-- Resp. Quia noluit creator hominem cujuslibet servum creare, quem ad imaginem suam fecit, quatenus ex voluntarermonibus, quod divinitus a re bona fuisset prohibita?-- Resp. Quia forte ante inerat menti illius amor tationem fuerat vincenda et humilianda. Inter. 67. Cur mulier consideravit lignum post serpentis persuasionem ?-- Resp. Ut exploraret si quid in eo mortiferum esset; dum autem nihil in eo tale reperiret, confidentius gustavit et potuit fieri, ut putaverint alicujus significationis causa dixisse creatorem: Si manducaveritis quid aperti sunt oculi eorum ? concupiscendum? quod eis ad poenam mox folia ficulni  Ms., ficulneae turbati cucurrerunt tis amiserunt, ad duplicem libidinis pruriginem confugerunt. Ideo Dominus Jesus dixit Nathanaeli: Cum esses sub ficu,nalis peccati, per misericordiam vidi te,
Abbreviated transcription (Latin):
per. angelicum misterium ignea
quedam custodia: que tamen be¬
nõ respexisse. et. ad mumera abel
respexisse: R Igne misso de celis.
ut credatur hostiam abel susce
ym uero ip̃e saccificium consu¬
mere igne debebut. Et sciendũ¬

Expanded text:
per angelicum 311 ministerium ignea quaedam custodia: quae tamen bera ejus non respexisse, et ad munera Abel respexisse ?-- Resp. Igne misso de coelis, ut creditur, hostiam Abel suscepin vero ipse sacrificium suum consumere igne debebat. In
Abbreviated transcription (Latin):
li numero dixit descendamꝰ. et
iterum singłari cõfudit dñs la¬
bium uniu̾se fre. distinctionem
psonaruum. scãm trinitatem et
operationis unitatem in maies¬
tate diuina uolint ostendere. sic̃
inerordio humane creacionis
dictum est. faciamꝰ hominẽ ady
maginem et similitudiẽ nĩa.
et iterum. fecit deus hominẽ ad
similitudiuẽ suam. ut trimtas
in persoms. et uuitas inpoten
tante stulticie homines finsse. ut
sequi. et humilitatem sapiencia.
Ideo turris hic superbie loco posi
guarum. humilitas xp̃i cogregi¬
uit diu̾sitates linguarum. et qͣs
dilatare studint: R̾Nemroth
qui extruende turris. et conden¬
de babilome. auctor ex citerat.

Expanded text:
li numero dixit: descendamus, et li numero dixit: descendamus, et iterum singulari Confudit Deus labium universae terrae, distinctione personarum sanctam Trinitatem, et operationis unitatem in majestate divina voluit ostendere. Sicut in exordio humanae creationis dictum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Et iterum: Fecit Deus hominem ad similitudinem suam . Ut Trinitas in personis, et unitas in potentantae stultitiae fuisse homines, ut sequi et humilitatem sapientia. Ideo turris hic superbiae loco posiguarum humilitas Christi congregavit diversitates linguarum et quos dilatare studuit?-- Resp. Nemroth qui exstruendae turris et condendae Babyloniae auctor exstiterat.