comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lizauinus: Anathema sit. E
quo edecemur ut ⁊̃ si ualde no¬
bis carus sit aliquis: ⁊̃ si matͥ¬
ficus uideatur ⁊ in admnratõe
sit põitus. quis ꝓhibet nos face
quod adomino ꝓceptum esti
fieri ꝓhibult:. execrabilis d¬
ẽẽ. qui eiusmodi ẽ. omnili qui
diligunt deum
Interrogatio

Expanded text:
lizamus vobis, anathema sit . Ex quo edocemur, ut etiamsi valde nobis charus sit aliquis, etiamsi magnificus habeatur, et in admiratione sit positus, qui prohibet nos facere, quod a Domino praeceptum est, prohibuit, exsecrabilis debet esse qui ejusmodi est omnibus qui diligunt Dominum. INTERROGATIO
Abbreviated transcription (Latin):
Orum quid̃ qui impe Rnsio.¬
rant differentiał diu̾sitas.
non d impedire obedientum
ppositum: qr n moyses intem¬
pans extitit secero suo iethro.
tum utilia acdmou̾et ac iusta. Cõ¬
monitionum sane non ꝑua ẽ. du̾i¬
sitas. Alie enim contrarie uident᷑
mandatis dei. alie uero ł int̾rum¬
pere mandatum ł contaminare
ulud uidentur. alie uero ad explẽ¬
dum id atq edificandum ueni¬
unt. Necessarium ergo ẽ. me¬
minisse apłici p̾cepti dicentis.
Phetias nolite sꝑnere. Om̃ia
pbate. qd̾ bonum ẽ tenete: ab oi
dpetie mala abstinete uos. Et i¬
terum. Cogitatõnes purgãtes.

Expanded text:
orum quidem qui imperant differentia vel diversitas non debet impedire obedientium propositum: quia neque Moyses intemperans exstitit cognato suo Jethro, cum utilia moneret et justa . Commonitionum sane non parva est diversitas: aliae namque contrariae videntur esse mandatis Dei, aliae vero interrumpere mandatum, vel contaminare illud videntur, aliae vero ad explendam id atque aedificandum veniunt. Necessarium ergo est meminisse apostolici praecepti dicentis: Prophetias nolite spernere: omnia probate, quod bonum est retinete; ab omni specie mala abstinete vos . Et it
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tñ differre idetur. quia scĩa
ꝑ cognitionem fidei fabricam eri¬
git. Pilectõ autẽ ꝑ uirtutẽ quasi
colore suꝑducto edifictum ponit.
Sic autem utruumlib alt̾i neces¬
sarium esse ꝑspicitur: quia nec

Expanded text:
hoc tamen differre videtur, quod scientia per cognitionem fidei fabricam erigit, dilectio autem per virtutem quasi colore superducto aedificium pingit. Sic autem utrum libet necessarium perspicitur, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
ui satis ieumat ⁊ in refecti¬
one non pot̃ ꝯmunẽ cibũ
ciun aliis sumere. quid magis
elig̾e debet: ieuinare ꝯfr̃ib
⁊ cum ip̃is reficere. aut sꝑma
auis curusq uoluitate pero¬
cum qui comimuĩt deosee¬

Expanded text:
ui satis jejunat et in refectione non potest communem cibum cum omnibus sumere, quid magis eligere debet, jejunare cum fratribus et cum ipsis reficere, aut propter uniuscujusque voluntate pendorum qui communiter Deo ser
Abbreviated transcription (Latin):
liquia qd̾ religio deposcet ex¬
plendum ẽ taquam ex re¬
cessitate. an ex uoluntate.
bĩ qui esuriuut ⁊ sitrunt
iustitiam omne ꝙ ad religi¬
iculum generat. Debet erge
ieumio. sociarideuõtio. eti

Expanded text:
liquid quod religio deposcit, explendum est, tanquam ex necessitate, an voluntarie? RESP. ti qui esuriunt et sitiunt justitiam , omne quod ad religiiculum generat. Debet ergo jejunio sociari devotio. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ studium sp̃c scĩ didicit quod
unituiq diuidit gr̃am dei:. iste
cegnoscit tarditatem sensus ñ
exculpa eius descendere qͥ dona
distribuit. s ex eoꝵ qui desidia
⁊ infidelitate sua id suscipe nõ
merentur. Et id̾o recte cupatꝰ
insipiens ł in sensatus q ueld̾
sole srto claudit otulos sicoe li
abiueat s intenebris ambu¬

Expanded text:
m Spiritus sancti didicit, qui unicuique dividit gratiam Dei; iste cognoscit tarditatem intellectus non ex culpa ejus descendere qui dona distribuit, sed eorum qui desidia et infidelitate sua id suscipere non merentur. Et ideo recte culpatur insipiens vel insensatus, qui velut sole orto claudit oculos suos ne videat, sed in tenebris ambu
Abbreviated transcription (Latin):
rere fertamentorum ẜuter¬
Se tanqm qui ñ possirt siere
ip̃is denotois ⁊ studii sinemo¬
luta consequi. Intriegꝰ tio
teuptum dissipetur.
ꝰ quid qui contẽpant. uelut
cacrilegus iudicandus ẽ. Eoq¬
peo quod omnia q̃ adusus ser¬
uorum dei deputata siuat. deo
sine dubio consecrata sut
⁊temerarius iudicandus
est. Let enim eoꝵ qui pͥsurit
e turam dispens atonis ger̃t¬

Expanded text:
rere ferramentorum, vel utende tanquam qui non possint sine ipsis devotionis et studii sui emolumenta consequi. INTERROGATIO temptum dissipetur? RESP. Is quidem qui contemnit, velut sacrilegus judicandus est; epro eo quod omnia quae ad usus servorum Dei deputata sunt, Deo sine dubio consecrata sunttemerarius habendus est. Haec enim eorum qui praesunt et curam dispensationis geru
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is euidenter p̾cipitur. ł dicat
aliquid ł imꝑet ⁊ inueniatur
tanqͣm falfus testis dei. aut sacͥ¬
legus.ł introducens aliquid a¬
lienum ad dectrina dñi. ł certe
subrelinquens ⁊ p̾tiens aliqͥd
eoꝵ q̃ deo placita sunt. Adfrẽs¬

Expanded text:
is evidenter praecipitur, vel dicat aliquid, vel imperet, et inveniatur tanquam falsus testis Dei, aut sacrilegus, vel introducens aliquid alienum a doctrina Domini, vel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum quae Deo placita sunt. Ad fr
Abbreviated transcription (Latin):
q expedit. communicare ꝯeis
nõ solum euuangłm dei. s ⁊̃ aĩ¬
mam suam memor p̾cepti dñi.
ac dei nr̃i dicentis. Mandatũ
nouum douob̾. ut diligatis in
uicem. sicut ⁊ ego dilexi uos. Ma¬
iorem hac caritatem nemoht

Expanded text:
que expedit, communicare cum eis non solum Evangelium Dei, sed etiam animam suam; memor praecepti Dei ac Domini nostri dicentis: Mandatum novum do vobis, ut diligatis vos invicem, sicut ego dilexi vos . Majorem hac charitatem meo
Abbreviated transcription (Latin):
Rum irdulgentiã ͥn meanr᷑
acmpt. Cumꝰ grandi enã tremore
consideran da ẽ. illa t̾ribrlis ⁊ me¬
sernus ille crudelis meruit au¬
dire. Serue male omne debit
annisi tibi qm̃ regasti me. N õ¬
ne ergo oportuit ⁊ temisereru
conseruotuo. situt ⁊ego tuima
sertus sum : Et quid post hec:
Tradidit eum tortorib donec i¬
redderet omne debitum. Et ut
hoc ⁊̃ tardiorib insinuaret:
adiecit. Sic ⁊ ꝓr̃meus celestis
faciet uob̾. Siñ dnnuseritis u¬
nusquisq frĩ suo de cordib ue¬
stris. Cumenim absq ullo lã¬
bore torporis si toto corde clinutci¬
mus fr̃ib ñris: possumus indul¬
gentiam ꝓ om̃ib pccĩs nris pro¬
mieri. qͣm excusatõm ĩdie indicii
h̃e poterimus si hoc qd̾ ip̃o ad¬
umante facillime possuus iui¬
plere negligimus : ubi sñ dubio
dñlam iinob̾ impleturus est
clñs nr̃: ut inquo iuditio iudi¬
cauimus in eo uiditio iudicetur

Expanded text:
rum indulgentiam mereamur accipere. Cum grandi enim tremore consideranda est illa terribilis et meia, quam servus ille crudelis meruit audire: Serve male, debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me; nonne ergo oportuit et te misereri consersertus sum ? Et quid post haec? Tradidit eum tortoribus donec redderet universum debitum; et ut haec etiam tardiribus insinuaret, adjecit: Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non dimiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris . Cum enim absque ullo labore corporis, si toto corde dimittimus fratribus nostris, possimus indulgentiam pro omnibus peccatis nostris promereri; quam excusationem in die judicii habere poterimus, si hoc quod ipso adjuvante facillime possumus, implere negligimus? Ubi sine dubio sententiam in nobis impleturus est Dominus noster; ut in quo judicio judicaverimus, in eo judicio jud
Abbreviated transcription (Latin):
dus ille minus hebat. Quidẽ
Et quid ẽ hec tolle grabatũ tiĩ
nisi dilige ꝓrunũ tuum. Que
dilectio pxii: ĩportando graba¬
tum designatur Apłs orcit. In¬
uitem houera ur̃a portate: ⁊ sic
adimplebitis legem xp̃i. Si ergo
p̃uentus fu̾is: sustmieat te frat᷑
tuus. Ergo surge.dilige dña. Et
tolle grabatum tuũ: dilige ꝓxi¬
mumiꝰ tuum. id est porta lonus
inquo requiescas. Ista duo hu¬
mano gn̾i nctia erant:. s habe̾
eam̃se omnino nõ potant. ꝙ
caritas dei diffusa incordibus

Expanded text:
dus ille minus habebat. Quid dus ille minus habebat. Quid Et quid est hoc, Tolle grabatum tuum; nisi, Dilige proximum tuum? quae dilectio proximi in portando grabatum designatur. Apostolus dixit, Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Si ergo praeventus fu. Ergo surge, dilige Deum, et tolle grabatum tuum. Dilige proximum tuum, id est porta onus in quo requiescas. Ista duo humano generi necessaria erant. Sed habere ea in se omnino non poterant; quia charitas Dei diffusa est in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
tisfrs lam. quadragenariue
de qno ineuuangłio leqrauis qͥ
dacebat typum gn̾is ħ inãi
he uidebatur. Qod a trigmi
taiosto annos in languorer po¬
situs erat: de illo quatra genaa¬
iiiuis hũs. uideamus q̃ sunt
ista luo que deerant illinuino
consecrato. Et q̃ exant fres nisi
talia sunt: ut sin̾e ip̃is reliqua
nicħ̾ ꝑsint. Et si q̃ sunt opera
bona:. ⁊ uirginitatem uł marti¬
rium quis hẽat. si ista duo in
dilig̾e̾mus dm̃n dilig̾emus ⁊ ꝓ¬
ximum. Demq ⁊ ꝑ illo qui inci¬
derat in latrones duos ceuari¬
os cleclit: ⁊ apul samaritanoᷤᷤ
duos dies transegit. uti eos in
caritate dei ⁊ ꝓximi ꝯfirmaret
Et iudua illa intypumecc̃e duo
era misit ingazophilatim: ⁊
dominus ad p̾dicandam carita¬
tem binos discipulos destinauit
Ista enim duo ut diximus: añ
aduentum xp̃i humanũ gerꝰ
Hr̃e non meruit. Attendite fr̃es
qr ⁊ dominus duo dixit Illautiq
ei deẽe uidebantur. Siige. tolle
grabatum tuum. Ista duo langͤ¬

Expanded text:
issimi, quadragenarius de quo in Evangelio legimus quia jacebat, typum generis humani habere videbatur. Quod autem triginta et octo annos in languoribus positus erat, de illo quadragenaminus habens: videamus quae sunt ista duo quae deerant illi numero consecrato. Et quae erunt, fratres, nisitalia sunt, ut sine ipsis reliqua nihil prosint? Et si quae sint opera bona, et virginitatem vel martyrium quis habeat, si ista duo, indiligeremus Deum, diligeremus et proximum. Denique et pro illo qui inciderat in latrones duos denarios dedit , et apud Samaritanos duos dies transegit , uti eos in charitate Dei et proximi confirmaret. Et vidua illa, in typum Ecclesiae, duo aera misit in gazophylacium , et Dominus ad praedicandum charitatem binos discipulos destinavit . Ista enim duo, ut diximus, ante adventum Christi humanum genus habere non meruit. Attendite, fratres, quia et Dominus duo dixit, illa utique ei deesse videbantur: Surge, tolle grabatum tuum . Ista duo langui
Abbreviated transcription (Latin):
srmus nulla nob̾ uł inbra
aliciuus excrsatõis remam
totis uaxib cum deiadiutorio
laboremus nplere adpc¬
pit ut mereamir acciꝑe qd̾
ꝓmisit. Et ut reliqua opera
pona q̃ camiq inspirante deo
fatimus ⁊ꝑdaruis. caritatẽ
uelut mrem bonoꝵ orriium
ficlel̾ domino insprante ser¬
uemus. Et ut ħ q̃ supra suegessi¬
mus plenius ⁊ enidentius pos¬
fitis agnostere:. parum aliqad
de oꝑe scĩ augrstini ad uema de
qua suggessimus ꝑtiñtem credi¬
ditiduungend: quomanifestis¬
sune ꝓbetur nlłm hominẽ posse
deptacaritatis contempnens
mmicis suis neglexit toto corde

Expanded text:
nulla nobis vel umbra alicujus excusationis remanet, totis viribus cum Dei adjutorio laboremus implere quod praecepit, ut mereamur accipere quae promisit. Et ut reliqua opera bona, quaecumque inspirante Deo facimus, non perdamus, charitatem velut matrem bonorum omnium fideliter Domino inspirante servemus. Et ut haec quae supra suggessimus, plenius et evidentius possitis agnoscere, parum aliquid de opere sancti Augustini ad rem de qua suggessimus pertinentem credidi adjungendum, quo manifestissime probetur nullum hominem posse raecepta charitatis contemnens, inimicis suis neglexerit toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
mastripturis diuinis maslice de¬
lignatur. Ideo enim ⁊ añ paschͣ
qd pͥsentam uitam sigͣt quadra¬
grnta dieb reunamus ⁊ obfer¬
uamus: ut pascha qd̾ etͥne ia¬
te ymeymem gerit curagande¬
otelebrare possĩmus. Ido ⁊mo¬
yses quadragrata dieb ieurna¬

Expanded text:
Scripturis divinis mystice designatur. Ideo enim et ante Pascha, quod praesentem vitam significat, quadraginta dierum jejunium observamus; ut Pascha, quod aeternae vitae imaginem gerit, cum gaudio celebrare possimus. Ideo et Moyses quadraginta diebu
Abbreviated transcription (Latin):
audire. si odium uoluerimus
ĩtorde seruare: ip̃e meuuange¬
liodixit Qui ht̃ mandata me¬
A hec ⁊ facit ea. ip̃e ẽ qui diligit
me. Et quid ꝓdest quod dicitis

Expanded text:
audire, si odium voluerimus in corde servare, ipse in Evangelio dixit, Qui habet mandata mea haec et facit ea, ipse est qui diligit me ; et, Quid prodest quod dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
chil iͥ ꝓdest. Et qr raclix oñ
malorum ẽ: cupiditas ⁊ rachx
or̃ium bonoꝵ ẽ. caritas: quis
ꝓdest hommisi milleramosiit
cum dorib aut cum pomiis pui¬
chrmus ⁊ amenissimis hat:. s
ratlix ĩ eo uina ⁊ uera ñ fuerste
Cuuomodo enim euulsa ratite
cupitlitatis om̃s rami ꝓtinus
Arescunt ⁊ ꝑeunt: ita qui ꝑ o
tlium ⁊ ratundiã radicem in
se caritatis exturxerit. nich
in eo uride aduitam et̾nam ꝑ¬
⁊ credit se multis elemosmis
i enuangłio dicentem. Si of¬
fers munus tuum ad altare.

Expanded text:
prodest . Et quia radix omnium malorum est cupiditas , et radix omnium bonorum est charitas; quid prodest homini si mille ramos aut cum floribus aut cum pomis pulcherrimis et amoenissimis habeat, si radix in eo viva et vera non fuerit? Quomodo enim evulsa radice cupiditatis, omnes rami protinus arescunt et pereunt; ita qui per odium et iracundiam radicem in se charitatis exstinxerit, nihil in eo unde ad vitam aeternam p credit se multis eleemosynis in Evangelio dicentem, Si offers munus tuum ad alta
Abbreviated transcription (Latin):
Q uamlibet aliqua oꝑabonai
quisq fec̾it: om̃na euacuabit.
Si meo caritas nera n fu̾it: que
nonsolum ad Amicos s ⁊̃ nsq i
adip̃os ꝓueniat iniicos. q
non mentitur beatus paulus

Expanded text:
Quamlibet aliqua opera bona quisque fecerit, omnia evacuabuntur, si in eo charitas vera non fuerit, quae non solum ad amicos, sed etiam usque ad ipsos perveniat inimicos: quia non mentitur beatus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ius ⁊ misericors
clũs sciens fragili¬
tatemgn̾is hũai
sine qualib cumq
pc̃c̃is pͥsentem ui¬
tamũ posse tranisi¬
gere: talia medicam̃ta digna¬
dis ẽ ꝓuidere que non solum.
dinites. s ⁊̃ pauꝑes possint pͦ¬
catorisnorum uutreribad

Expanded text:
ius et misericors Dominus sciens fragilitatem generis humani sine qualibuscumque peccatis praesentem vitam non posse transigere, talia medicamenta dignatus est providere, quae non solum divites, sed etiam pauperes possint peccatorum suorum vulneri
Abbreviated transcription (Latin):
eum tam res ur̾as: quã nos
ios desiderat deus. Iariq
nos scit multum amare t̾ re¬
nom sribam: id̾o uult sibi of¬
tem qd̃ amamus ut scd̃m il¬
suis preceptum ubi p̾cesserit
aresaurus nĩ. iuluc sequat᷑¬
⁊tornr̃m. Et sacerdote dñte
sursu torda. cuni secura cõ¬
scientia respond̾e possimus
⁊treqũr suggessimis: ⁊ iuigit̾
insinuare debemus br iohis¬

Expanded text:
enim tam res nostras quam nos ipsos desiderat Deus: et quia nos scit multum amare terrenam substantiam, ideo vult sibi offerri quod amamus, ut, secundum illius praeceptum, ubi praecesserit thesaurus noster, illuc sequatrum , et sacerdote dicente, Sursum corda, cum secura conscientia respondere possimus,et frequenter suggessimus et jugiter insinuare debemus, beati
Abbreviated transcription (Latin):
mittetur uob̾. S dicit aliquis
Non possum indulgere mipcis
meis. Si nonhes pcc̃mod tiboi
indulgeat deus: licet tũ forte po¬
tes dicere. qd̾ non uelis indulge
reꝓximo tuo. Siuero unco pa¬
bilit̾ plus peccastinideo quamt̃
te peccau̾it homo quare inrente
domino non cdimitus ꝑuam ud tͥ
deus dignetur dimittere multũ.
nare plusquam potestis ⁊ aumo
Nła carnib abstinere: uigilos
uos freq̃ntius affugere. adoriẽtẽ
uł ad eccidentem ꝯinfinitis laħo¬
rib uł ꝑiculis nauigare ¶uicl
Horum nob imponitur. s hre no¬
bis iuretur. ut attentius archam
conscĩe nr̃e considerantes. nlłm
hominem in lec m̃do odio habe¬
anuis: implentes illud qd̾ ip̃e do¬
minus ait. Qñtia q̃cumꝙ unl¬
tus ut faciant uob̾ xomines. et
uos fatite eis simiłr. Et qr nullꝰ
& qui quod aut ind̾m aut iho¬
minem peccauit. sibi dimitci nõ
uelit quare non facimus alus
qd nob fĩ uotumus. ut fiat ĩno¬
uis ulud qd ait apłs. Om̃is lex
mimo sermone impletur.Di¬

Expanded text:
tes. Sed dicit aliquis: Non possum indulgere inimicis meis. Si non habes peccatum quod tibi indulgeat Deus, licet tamen forte, potes dicere quod non velis indulgere proximo tuo. Si vero incomparabiliter plus peccasti tu Deo quam in te peccaverit homo; quare jubente Domino non dimittis parum, ut tibi Deus dignetur dimittere multum? nare plus quam potestis, et a vino vel a carnibus abstinere, vigiliis vos frequentius affligere, ad Orientem vel ad Occidentem cum infinitis laboribus vel periculis navigare; nihil horum nobis imponitur: sed hoc nobis jubetur, ut attentius arcam conscientiae nostrae considerantes, nullum hominem in hoc mundo odio habeamus, implentes illud quod ipse Dominus ait, Omnia quaecumque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite eis similiter . Et quia nullus est qui quod aut in Deum aut in hominem peccaverit, sibi dimitti non velit; quare non facimus aliis quod nobis fieri volumus: ut fiat in nobis illud quod ait Apostolus, Omnis lex in uno sermone impletur, Di
Abbreviated transcription (Latin):
adelemosinam ꝑ qͣmͣ indulge¬
tar dmib inimitis. Si se peu¬
puolait quisq extuisare quod
bsurientem pascere nudũ ue¬
stire. captiũ liłare ñ possit⁊
nullatenus inu̾itate poterit᷑
ditere non posse suis iimicis
ulł aduersarus in dulgere: ut
pretes quas nob̾ uidex ꝑitas
celestis distauit. securus in or̃de

Expanded text:
ad eleemosynam per quam indulgetur omnibus inimicis. Si se pauper voluerit quisque excusare quod esurientem pascere, nudum vestire, captivum liberare non possit; nullatenus in veritate poterit dicere non posse suis inimicis vel adversariis indulgere, ut preces quas nobis judex peritus coelestis dictavit, securus in or
Abbreviated transcription (Latin):
lnsibilib inuisibilia estimẽt᷑
atq expulcritudine ftõꝵ effc̃oe
oꝑm enoscatur. ñ tñ parilita¬
te ꝯsmuli: s ex qͣdam subdita.
⁊creataspetie boni. Sic̃ ars in
artifice retorq̃t laudẽ. ita res
creator ꝑ creaturã suã laudat᷑.
⁊ qnͣtum sit excellentior ex ipsa
opis conditõe monstratur. Ex
pulcritudine cirtũ scͥpte creature
pulcritudinẽ suã q̃ cirꝯscribi ne

Expanded text:
ilia aestimentur, atque ex pulchritudine factorum effector operis agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum creator per creaturam suam laudatur. Et quanto sit excellentior ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscrib
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ: ut qr ꝑ amorẽ pulcritrdins
creature. acreatoris forma se abstu¬
Iit. rursum ꝑcreature decorema c̾¬
atoris pulcritudinem reu̾tat᷑. Qr¬
b cam gradib intelligentie ꝑ crea¬
turam ꝓgreditur homo adintelli¬
gend̾ dͦm creatorem. id ẽ ab ĩsen¬
fibilib surgens ad sensibilia a sen¬
ronabilia ⁊ insensibilia ñ ꝑ se s¬

Expanded text:
us est. Ut quia per amorem pulchritudinis creaturae a Creatoris forma se abstulit, rursum per creaturae decorem ad Creatoris pulchritudinem revertatur. Quibusdam gradibus intelligentiae per creaturam progreditur homo ad intelligendum Deum creatorem, id est, ab insensibilibus surgens ad sensibilia, et a sentionabilia et insensibilia non per s
Abbreviated transcription (Latin):
meile iuuendo ꝯtempnunt. Om̃is
qui a p̾ceptis dei discedit oꝑe qͣtiens
eadem d̾i p̾cepta leg̾e ł audire potu¬
respitio ĩ oĩa mandata tua. Gra¬
data d̾i ł legendo ł audiendo respic̃
q̃ uinendo ꝯtẽpnit. Corde eĩ rep̾hen¬
ditur. dũ mandatoꝵ meditat᷑ce do¬
cetur qr ñ impleuit oꝑe ꝙ dĩa didi¬
cit uissiore.

Expanded text:
male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire poturespicio in omnia mandata tua . Gradata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contemnit. Corde enim reprehenditur, dum mandatorum meditatione docetur, quia non implevit opere quod divina didicit jussione.
Abbreviated transcription (Latin):
tis erudit. senqd̃ a mñdi uanitati¬
b abstractũ hoĩem ad amorem
dei ꝑducit. Excitati eĩ sepe illiꝰ ser¬
mone subtrahim᷑ a desid̾io uite
m̃dane atq accensi ĩ amorẽ sa¬
pĩe tanto uana spes mortalitatis
huiꝰ nob̾ uilescit. qͣnto amplius
legendo spes et̾na claru̾it. Geiñ
ĩtłigant᷑. sccłm. qua utilitateł
dignitate dicant᷑. Erit eĩ antea
quisq ꝓmptꝰ ad intlłigend̾ q̃ le¬
qit: seqͣnt̾ ydoneꝰ ad ꝓferend̾ q̃
didicit. Lectorstrenuis potꝰ ad ĩ
adstiend̃ erit ꝓmptissimꝰ. Minor
eĩ pena ẽ nescire quid appetas
qͣm ea q̃ nou̾is ñ ĩplere. Sic̃ enĩ
legendo scire ꝯcupiscimꝰ. sic sciẽ¬
do resta q̃ didicimꝰ ĩple dẽbem

Expanded text:
ntis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum igantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicsciendum promptissimus esto. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus, imp
Abbreviated transcription (Latin):
uintialis id ẽ. gentis iliꝰ
sermo est. uelut lenoris cõ¬
uitis qua domesticis ⁊ huis quoꝵ
itm non ad oc łm seriuentes. qͣi
hommib placentes: quis ẽ m¬
anisgłe cupious ⁊ quis lomini

Expanded text:
ialis, id est, gentilis illius sermo est velut convicii levioris, quod domesticis et his quorum iterum: Non ad oculum servientes, quasi hominibus placentes ; quis est inanis gloriae cupidus, et quis est homini
Abbreviated transcription (Latin):
hõres.qͥ dum ip̃i a malo negli¬
falsa tͥminafõe detrectant. ⁊¬
ad sui sceleris solatiũ: usurpãt
am bonoꝵ obitiant sic̃ ẽ illuo
ex salomone. Bona ĩ malum

Expanded text:
homines, qui dum ipsi a malo corrigi neglifalsa criminatione detrectant; et ad sui sceleris solatium usurpant, am bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum
Abbreviated transcription (Latin):
mali sises sͥ ĩ malũ defenduit.
riem bonoꝵ susciprãt. ne unde
displicent eindent᷑. aditiẽtes
ĩ se aliena delita ut ñ tm̃r de
sius malis s ⁊̃ de alioꝵ facino¬

Expanded text:
mali similes sibi in malum defendunt, onem bonorum suscipiunt, ne unde displicent, emendentur; adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis, sed etiam de aliorum facino
Abbreviated transcription (Latin):
lesione iũ cacritatis restindunt.
⁊ abamore dilectõis sese ꝑheni¬
ter retbaht. Pleriq correptõm
suã offm̃ caritatis existimant.
pleriq u̾o hoc ip̃m ꝙ ex cari¬
tate corripiunt᷑ ad ĩuirie ꝯtu¬
meliam trahunt. Uñ occurrit
ut ex eo det̾iores efficiant᷑: ꝑ qd̾
emendari obediendo potu̾nt. Sa
lubuit̾ accipiunt iusti qͦtiens de
sius excessib arguunt᷑. Sr̃ fluã
a ẽ hunulitas eoꝵ: qͥ se gessisse
accusant q̃ ñ adimiser̃t. Qui
u̾o sũ arregantia bona fc̃a sua
ꝓnuntiant: ꝓculdubio neqͣqͣ
peccant. Est quoxdã excusatio
ꝑu̾soꝵ. qui dũ ꝓ suis facinorib

Expanded text:
esione vim charitatis rescindunt, et ab amore dilectionis sese perenniter retrahunt. 5. Plerique correptionem suam officium charitatis existimant. Plerique vero hoc ipsum, quod ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam excusatio perversorum, qui, dum pro suis facinor
Abbreviated transcription (Latin):
uirmitatem: tale se ꝑͥstare fr̃¬
ne uuilitati studeat. ut eũ quẽ cor¬
riꝑe cupit. humulr̃ moneat. ⁊ hoc
faciens excompassione qͣr cõis ꝑ¬
iculi. ne forte ⁊ ip̃e subitiat᷑ tẽp¬
tatõr. Sicut uiri sp̃itales aliẽi pͤ¬
tati em̃datom expectant. ita ꝓt̾¬
ẽ. eos insanabiles putãt. ne decli¬
nant cor ad compatiendi m̃iam
sphemant. Non ñqͣ accidit ut
int̾ amitos aliqua uedargutois
enutrita discordia: maicuã pͦea
caritatẽ parturiat. ut pote ꝯ cor¬

Expanded text:
firmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit, humili corde admoneat; hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi miserisphemant. 4. Nonnunquam accidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 cor
Abbreviated transcription (Latin):
in tonsuetudinem missa sunt:
⁊tantisunt quiilla faciunt. uͭͥ
iam qͣiexlicito fieri credantur
Si enim nullus uir ẽ. qui spõ¬
sam suam uelit añ iptias i¬
adulterium hr̃e concubitum.
s om̃is homines uirgines uxo¬
res acciꝑe uolunt. qua fronte¬
uł qua conscĩa añ rmptias ꝯ¬
cubinas hr̃e non erubescunt
Qua fronte uxorẽ integrã
nult inuenire. ꝯ ip̃e sit corrup¬
tus. Si enim scd̾m scripturã
diuinam anima q̃ peccauerit
ip̃a morietur. quomodo aliqͥs
inuiam coningem nult acciꝑe
ip̃e sit mortuus: S sic̃ iami
dixi mala ⁊ pessima ꝯsuetudo i¬
ta a plurib sũ aliquo d̾i t̾ĩore
ꝯmittitur. ut hoc nec poc̃m e̾e
credatur. s forsitan aliquisi
putat licere hoc uiris ⁊ femĩs
non licere. Ut enim uiris lice¬
at sicut iam dixi: peccantium
obtinuit multitudo. Nam in
pplõ xp̃iano quicquid feminis
non licet: oĩo nec iuris unquã
aut licuit. aut licebit. unde hoc¬
quicumq Se fecisse crgnoscunt.

Expanded text:
in consuetudinem missa sunt, et tanti sunt qui illa faciunt, ut jam quasi ex licito fieri credantur. Si enim nullus est vir qui sponsam suam velit ante nuptias adulterinum habere concubitum, sed omnes homines virgines uxores accipere volunt; qua fronte, qua conscientia ante nuptias concubinas habere non erubescunt? Qua fronte uxorem integram vult invenire, cum ipse sit corruptus? Si enim secundum Scripturam divinam, Anima quae peccaverit, ipsa morietur ; quomodo aliquis vivam conjugem vult accipere, cum ipse sit mortuus? Sed sicut jam dixi, mala et pessima ista consuetudo ita a pluribus sine aliquo Dei timore committitur, ut hoc nec peccatum esse credatur. Sed forsitan aliquis putat licere hoc viris, et feminis non licere: ut enim viris liceat, sicut jam dixi, peccantium obtinuit multitudo. Nam in populo christiano, quidquid feminis non licet, nec viris unquam aut licuit aut licebit. Unde quicumque hoc se fecisse cognoscunt,
Abbreviated transcription (Latin):
admonitio t̾ci¬
deci̾ma. scͥpta de libris antiqͦ
fecisse cognoscit. ad pñrie medi¬
cam̃ta sine aliqua dissimula¬
tione confugiat. croccoroco

Expanded text:
Admonitio excerpta de libris antiquofecisse cognoscit, ad poenitentiae medicamenta sine aliqua dissimulatione confugiat. 1. Co
Abbreviated transcription (Latin):
elemosmas aliqris tribuat. si
capitalia crunia ñ declinat.
timeo ⁊ ualde timeo: ne fortefsa
securitate se decipiens pecimia
ꝑdat. ⁊ pc̃ca ñ redimat. ¶Aemo
ergo putet: qd̾ cotidiana adul¬
teria elemosine cotidiane ꝯsu¬
mant. Aliud est. enim mutare¬
uitam: aluid colorare uitam.
tidiana redim̾e. Tunc eĩ sicut¬

Expanded text:
eleemosynas aliquis tribuat; si eleemosynas aliquis tribuat; si capitalia crimina non devitat, timeo, et valde timeo ne forte falsa securitate se decipiens, et pecuniam perdat, et peccata non redimat. Nemo ergo putet quod quotidiana adulteria eleemosynae quotidianae consumant. vitam, aliud tolerare vitam. tidiana redimere. Nam qui su
Abbreviated transcription (Latin):
humani gi̾ns mimitus ita
Subripiat᷑. quomͦ sol ĩcautos
⁊ negligentes iniqua tallidita¬
te deciꝑe Nam aliquib homici¬
dis. raptorib. ad ulteris. uana¬
securitate ingerit: ut ꝯcͥm̃ia
cotidiana ꝯmittunt. credant.
qd̾ ea cotidianis elemosinis re¬
dimant. purantes qd̾ deus cortu¬
ptorum more indicum pecuniã
accipiat ⁊ pcc̃a dimittat. Accip̃
plane pecuniam. ⁊ elemosiuis
delectatur: ea tñ rõne ut unus¬
quisq pcc̃or qñoffert d̾o pecuni¬
amsuam simulofferat aĩam su¬
am. Nam rogo uos fres. q̃ iusti¬
tia ẽ. ut aliquis criminosus pe¬
cuniam suam ꝑ elemosinã d̾o
offerat. ⁊ aĩam suam diabolo
ꝑ luxuriam tradat. In pecuma
imiamem ĩꝑatoris offerat do
⁊ in seip̃o ymaginem deitͣdat
enuangelio. Cum eñ dicit red¬
dite q̃ sunt cesaris cesari. ⁊ que
sunt dei deo: quid aliud dicere
uidetur. A ut quomodo ⁊̃ solido
rmuaziem cesaris cesari. siem
uobisip̃is reddite ymegniem
dei deo:am qͣmlib largas

Expanded text:
humani generis inimicus ita subripiat, quomodo solet incautos et negligentes iniqua calliditate decipere. Nam aliquibus homicidis, raptoribus et adulteris, insecuritatem ingerit; ut cum crimina quotidie committant, credant quod ea quotidianis eleemosynis redimant, putantes quod Deus corruptorum more judicum pecuniam accipiat, et peccata dimittat. Accipit plane pecuniam, et eleemosynis delectatur; ea tamen ratione, ut unusquisque peccator, quando offert Deo pecuniam suam, simul offerat et animam suam. Nam rogo vos, fratres, quae justitia est, ut aliquis criminosus pecuniam suam per eleemosynam Deo offerat, et animam suam diabolo per luxuriam tradat? in pecunia imaginem imperatoris offerat Deo, et in se ipso imaginem Dei tradat t in Evangelio. Cum enim dicit, Reddite quae sunt Caesaris, Caesari; et quae sunt Dei, Deo ; quid aliud dicere videtur, nisi ut quomodo in solido imaginem Caesaris Caesari, sic in vobis ipsis reddatis imaginem Dei Deo. Nam quamlibet largas
Abbreviated transcription (Latin):
reedat me dite qd̾ el emosia nõ
possit ꝓdesse pct̃is. Absit hecaro¬
bis fres Nonsolum ꝓdesse ẽ di¬
mus. s ⁊ multum ꝓdesse fatem᷑.
Uatłi conditõne. ut qui ele¬
mosinas ꝓ pctis suis ergnt. ͦ¬
mina capitalia excere iam defi¬
nat ⁊ sic e lemosinam facat: pe¬
bente dominout de digneturser¬
ure iito. Nequare aliqͣl sim¬
litudinem caritati ũre isinra
quid aliquis ur̃malt it ser¬
uus suns sic illi ꝓ ope suonuer¬
cedem suam reddat ut tn inun¬
dilloꝵ socierte discedat. Cer¬
tume qd̃ hec nescio siullis hõr¬
n sust mere preualeat. Qo̾
ergo nonins pan aserno tuo ñ

Expanded text:
 eleemosyna non possit prodesse peccatis. Absit hoc a nobis, fratres. Non solum prodesse credimus, sed et multum prodesse fatemur: ea tamen conditione, ut qui eleemosynas pro peccatis suis erogat, crimina capitalia exercere jam desinat; sic eleemosynam faciat jubente Domino, ut dedignetur servire peccato. De qua re aliquam similitudinem Charitati vestraquid aliquis nostrum vult ut servus suus sic illi pro opere suo mercedem reddat, ut tamen inimde illorum societate discedat? Certum est quod hoc nescio si ullus homo sustinere praevaleat. Quod ergo non vis pati a servo tuo, non
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quibaptizatur amortuo
cit lauatio eius. Et illud qued
petrus apl̃s clamat dicens. Si
enim effuigientes comquinati¬
onem m̃di his rursum impli¬
cati suꝑantur: fc̃a sunt eoꝵ po¬
steriorã deteriora priorib. Con¬
siderate fr̃es. qr ⁊ beatus petrus

Expanded text:
atur a mortuo, cit lavatio ejus ? et illud quod Petrus apostolus clamat, dicens, Si enim effugientes coinquinationes mundi, his rursum impleti superantur, facta sunt eorum posteriora deteriora prioribus . Considerate, fratres, quia bea
Abbreviated transcription (Latin):
um omnia p̃p cł̃m ł ex man¬
dato dei facimus. ⁊ ĩ ulło sec¬
lux iłra coram hominib ut
cent prem ur̃m qui in celis est
la contestetur se ⁊ gr̃as agͥe
⁊ non securum manducare. ẜ
qͥi oparium dei ab ip̃o refici ol
hec ꝙ ad laboremł expletõm suf¬
fitiat mandatorum: Itirgnto¬
nomodofacit oexta qd̾ nõn to¬
uni intentam̃te ⁊ fixo desid̾io
placendideo agimus opa dei ⁊
omni sollicitudine constringi¬
mur. ne decidarrais auia recta
prorsus extrnisecus neꝙ mori¬

Expanded text:
um omnia propter Deum, vel ex mandato Dei facimus, et in nullo seclux vestra coram hominibus, ut cent Patrem vestrum, qui in coelis est la contestetur, se ei gratias agere, et non securum manducare; sed quasi operarium Dei ab ipso refici, ad hoc, ut ad laborem, vel expletionem sufficiat mandatorum. INTomodo faciat dextera, quae non coum intenta mente, et fixo desiderio placendi Deo, agimus opera Dei, et omni sollicitudine constringimur, ne decidamus a via recta, prorsus extrinsecus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Dic uoluptas: ibi tormenta. hic¬
hicrisus: ibi uoluitus. Hic con¬
temptus: ibi u̾oignus eternus
Hie ornatus uestum: ibi crucia¬
tus uermium. Hic elatio: i aũt

Expanded text:
hic voluptas, ibi tormenthic risus, ibi vero fletus; hic cantus, ibi ignis aeternus; hic ornatus vestium, ibi cruciatus vermium; hic elatio, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ: ut naturaliter ꝓspera
mon. Creatura exardescit intor¬
m̃tum adu̾sus ĩ iustos: ⁊ lenior ẽ
ad beneficiend̾ his quiin dm̃ con¬
fidiuit. Non erit caro subiecta
aĩe. nec uicia rõi. si animus non
bis illa subieta sit. Nam et
que uidentir esse subiecta ei qͥ
deo subiectus ñ est. ille potuis
sũbicitur eis qui suã uolunta¬
tem subiugat amori eoꝵ q̃sibi
subiecta existimat. De.
De angris

Expanded text:
actum est, ut naturaliter prospera actum est, ut naturaliter prospera mon: Creatura exardescit in tormentum, adversus injustos, et lenior est ad benefaciendum his qui in Deo confidunt. 134 11. Non erit caro subjecta animae, nec vitium rationi, si animus non bis illa subjecta sunt. Nam et quae videntur esse subjecta ei qui Deo subjectus non est, ille potius subjicitur eis, qui suam voluntatem subjugat amori eorum quae sibi subjecta existimat. CAPUT X. De angelis
Abbreviated transcription (Latin):
celleret mali. Si radas suꝑcilium
hõis ꝓuã rẽ demis: s totius corpo¬
ris ingeris feditatem. Ita ⁊ mu
mũsitate creature si extremũ uer¬
miculum natura malũ dyxis: uni¬
u̾se creature inuiriam facis. Cũc¬
ta mala ꝑ pcc̾m pͥmi hõis: ꝓ pena
suut transiata ĩunu̾sum genus
humanũ ꝓͥ inde q̃cumq iudentur
mala: ꝑtim nob̃ seuiunt origĩe.
partun culpa. Mala dñt multa
in creaturis ꝑu̾si: ut ignem q i
urit. ut ferrum qr cocidit: ut fe¬
ram qr mordet. S ꝯmoda ip̃oꝵ ñ
intendens homo accusat in illis
iecta. Nostro uitio ñ suanat᷑a
nob̾ mala st̃ : ea q̃ nob̾ nocent.
Nam lux dum sit bona: ĩfirmis
oculis noxia ẽ. ⁊ turic oculoꝵ ut
tium ñ lucis ẽ. sic ⁊ cet̾a. Cũ crea¬
turaꝵ stimulis ⁊ elem̃toꝵ adu̾si¬
tatib homo u̾beratur: poc̃i hoc
homo ea q̃ infraip̃m st̃ patiat᷑
adu̾sa. uñ ⁊ insapĩa legttur ꝑ
deo pugnabit S eo orbis trarut
ꝯͣ insensatos. Merito gͦ poc̃oꝵ hoc

Expanded text:
valde bona. Si radas supercilium hominis, parvam rem demes, sed totius corporis ingeris foeditatem. Ita et in universitate creaturae si extremum vermiculum natura malum dixeris, universae creaturae injuriam facis. Cuncta mala per peccatum primi hominis pro poena sunt translata in universum genus humanum. Proinde quaecunque videntur mala, partim nobis saeviunt origine, partim culpa. 9. Mala dicunt multa in creaturis perversi, ut ignem, quia urit; ut ferrum, quia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis jecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt ea quae nobis nocent. Nam lux, dum sit bona, infirmis oculis noxia est, et tunc oculorum vitium, non lucis est; sic et caetera. 10. Cum creaturarum stimulis et elementorum adversitatihomo ea quae infra ipsum sunt patiatur adversa. Unde et in Sapientia legitur pro Deo: Pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos. Merito ergo peccatorum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ desideramus ꝑfrui contenda¬
mus. contempne nos facit
etlespicenferiora: sicut decu
nu. scłłn quod scriptum est
Tristitia denuit me a pceri¬
b derelmqntib legem tuã.
Seli aũt tristitia ẽ. cum ꝓptꝰ
aliquid de reb humanis. lõ

Expanded text:
quae desideramus perfrui contendamus contemnere nos facit et despicere inferiora, sicut docuemur, secundum quod scriptum est: Tristitia tenuit me pro peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Saeculi autem tristitia est, cum ob aliquid de re
Abbreviated transcription (Latin):
parua. incidat᷑. ĩ maxĩa ⁊ dum
defenduntur admissa uł lamẽ¬
tantur exflagitio: ad suꝑbiam
it᷑. uñ fit ut duplicati sit crimĩs
reus: qui ⁊ admittit scela ꝓ no¬
luntatẽ ⁊ defendit ea ꝑ ꝯtuma¬
cie tumorẽ. Sic uitiũ uitõ gign᷑.
situt uirtꝰ uͥtute cõcipit᷑ Ecitio

Expanded text:
parva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur . Unde fit ut duplicati sit criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. Sic vitium vitio gignitur, sicut virtus virtute conci
Abbreviated transcription (Latin):
mamꝰ hortat᷑. nec tñ ita ut ingratus
sit quisq pentib ⁊ ead̾ ip̃a bñfitia
quib in hac uita editꝰ susteptus ats
nutritꝰ ẽ. enum̾ata derideat. seru
potiꝰ ubiq pietatẽ ħart ħ locũ ubi
maiora ñ uocant. Mat̾ ecc̃a m̃r est
te nutriuit ⁊ nutrit. cibosq maio¬
res p̃parans qd̾ ad huc ꝓuuli ⁊ sine
dentib uagire uultis horrescit. Q
m̃r toto orbe diffusa tñ uariis et
multiplicib erroꝵ infestatõnib
egitat᷑. ut abortiui ⁊̃ filii eiꝰ adłisꝰ
eam ĩ frenes armis belligerare nõ
dubitent. Ignauia eĩ ⁊ torpore qͥxdã
quos egremo ꝯtinet. ⁊ m̃bra sua fri¬
gescere pluuinis locis: ⁊ fouendis
locis ꝑuulis minꝰ idonea fĩ dolet. uñ
adcarnalia u̾ba ꝯu̾taris. Nonne
ħ grauiorib q̃relis ĩsonat auribꝰ
nonne ħ cariora uisca ⁊ celestia u¬
bera ostentat : adde uito eiꝰ suscep¬
tõm carius ne carnalib ĩ heres.
nehis ĩ plic̾is assumpta: addẽ ꝯtu¬

Expanded text:
atus sit quisque parentibus et eadem ipsa beneficia, quibus in hanc uitam editus, susceptus atque nutritus est, enumerata derideat. seruet potius ubique pietatem; habeant haec locum, ubi maiora non uocant. Mater ecclesia mater est te nutriuit et nutrit cibosque maiores praeparans, quod adhuc paruuli et sine dentibus uagire uultis, horrescit. haec mater toto orbe diffusa tam uariis et multiplicibus errorum infestationibus agitatur, ut abortiui etiam filii eius aduersus eam infrenis armis belligerare non dubitent. ignauia etiam atque torpore quorundam. quos gremio continet, et membra sua frigescere plurimis locis et fouendis paruulis minus idonea fieri dolet. unde ad carnalia uerba conuerteris? nonne haec grauioribus querelis insonat auribus? nonne cariora uiscera et caelestia ubera ostentat? adde uiri eius susceptionem carnis, ne carnalibus inhaereres. ne his implicareris assumpta; adde contu
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ necessitudinũ discipłis
p̾be̾t exẽplũ. Hecgͦ int̾rumpũ¬
tur uocib m̃ris tue ⁊ int̾ ħ lccũ
inuenit ꝯmemoratõ pͥgnantis
atq lactantis ut de adam ⁊ eua
aliꝰ adã nasce̾ris ⁊ nutrireris.
Respice pociꝰ respice adã scd̃m de
tis. sicut t̾ren portasti Imino⁊¬
nmerant. hant ꝓrsꝰ locũ no¬
li ee ingratꝰ: repende gr̃am mr̃i
tue. repende sp̃ualia ꝓ carnali¬
b. ꝓ temporalib sempit̾nia. si
ñ uult sequi ñ ĩpediat: ñ uult
ꝯu̾ti ĩ meluis. sue ne indeteriꝰ
siamista umbra pietatis ⁊e fo¬
sus illiꝰ arboris uenit. qͣse ꝑ
te a germanissima ⁊ sinceris¬
sima enuangłii caritate detor¬
queat. ⁊d astuitiã serpẽtis ꝑti¬
net. et ad duplicitatem regis
illiꝰ qͥht iuginti milia. qͣmnoᷤᷤ
dccemus detẽ miliũ hoc ẽ. tor¬
dis in quadm requirimꝰ sim¬
plicitate suꝑare. His potiꝰ ĩtẽ¬

Expanded text:
iscipulis praeberet exemplum. Haec ergo interrumpuntuv nocibus matris tuae et inter haec locum inuenit commemoratio praegnantis atque lactantis, ut de Adam et Eua alius Adam nascereris et nutrireris? respice potius, respice Adam secundum de nem, sicut terreni portasti. immonumerantur, habeant prorsus locum; noli esse ingratus, repende gratiam matri tuae, repende spiritalia pro carnalibus, pro temporalibus sempiterna. sed non uult sequi? non impediat. non uult conuerti in melius? caue, ne in deterius ere caueatur? nam ista umbra pietatis de foliis illius arboris uenit. quibus te a germanissima et sincerissima euangelii caritate detorqueat, ad astutiam serpentis pertinet et ad duplicitatem regis illius, qui habet uiginti milia. quam nos docemur decem milium, hoc est cordis, in qua deum quaerimus, simplicitate superare. His potius inte
Abbreviated transcription (Latin):
redm̃. Naicũte p̾sentẽ aĩa¬
dute̾m domesticis turis adi¬
uinostudio retardari. ferri te
potiꝰ ⁊duci a cruce tua qͣm eã
anob iubet. ut eumexpeditos¬
cruciat. donec absorbeat᷑ mors
ĩictoria. Crix g ip̃a ħ crucus¬
figenda ẽ. ⁊ trarsfigenda claui
timoris dũi. re solutis ⁊ liberis
mbris reluctcantem portare
ñ possimꝰ. Seqͥ eĩ drm̃ nͥ eã por¬
tans oio ñ uales. Nam qͦm eũ
seqris si ñ es eiꝰ. Quiã iħu xp̃i
ꝯpassõib ⁊ defidiis. Si qͥd sane
pecunie res tua familiaris ht̃.
cuiꝰ te ĩplicari negõ nec o nec
decet: reuera tribuend̾ ẽ mr̃i
⁊ domesticis tuis. Hoꝵ quippe ĩdi¬

Expanded text:
m. nam cum te praesentem animaduerterem domesticis curis a diuino studio retardari, ferri te potius et duci a cruce tua quam eam a nobis iubet. ut eum expeditiscruciat, donec absorbeatur mors in uictoriam. crux ergo haec ipsa crucifigenda est et transfigenda clauis timoris dei, ne solutis et liberis membris reluctantem portare non possimus. sequi enim dominum nisi eam portans omnino non uales; nam quo modo eum sequeris, si non es eius? qui cum passionibus et desideriis. Si quid sane pecuniae res tua familiaris habet, cuius te implicari negotio nec oportet nec decet, re uera tribuendum est matri et domesticis tuis. horum quippe indi
Abbreviated transcription (Latin):
pulus. Itaq ⁊ sumptꝰ adtur¬
rim edificanidam ⁊ ualentiam
decem milium adu̾sus regem
nuntiet unusquisq omnib
In eoenim ꝙ qͥsq reñtiat õibꝰ¬

Expanded text:
pulus. Itaque et sumptus ad turrem aedificandam et ualentia decem milium aduersus regem,nuntiet unusquisque omnibuin eo enim, quod quisque renuntiat omnib
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ es. Quidt̾ nocent. aut qͦ pac¬
to te ꝑuellurit matͥs lac̾me sui¬
entes tarnẽ. aut sui fuga. aut
mors ancillaꝵ. aut frm mor̃bo¬
sa ualitudo. si ẽ. ĩte caritas or¬
uangelizentur: ut messis dm̃i
copiosa oꝑarioꝵ ĩ opia m p̾dam
at hr̃e corad seqndam dm̃i uolũ¬
tatem ĩ eo qd̾ uł flagellando uel

Expanded text:
nobis es, quid tibi nocent aut quo pacto te peruellunt matris lacrimae fluentes carnem aut serui fuga aut mors ancillarum aut fratrum morbosa ualitudo, si est in te caritas or pauperes euangelizentur, ut ne messis domini copiosa operariorum inopia in praedam re cor ad sequendam domini uoluntatem in eo, quod uel flagellando uel
Abbreviated transcription (Latin):
dere iubennur aĩam nr̃am. nõ
adidualet ut se qrasq irt̾imat
qd ĩ expiabilenetas ẽ ⁊ tñ ual
ut interimat inse carnalem aĩe
aꝑtissime fructum emd̾ as̃e adeui¬
uende in eod̾ ꝑcepto ꝯmemorat di¬
scło: mnuitam et̾. inueniet eam
ita deꝑentib rectissime dr:. ut qui
eos amat ꝑdat eos: non more
parricidax int̾ficiens. s sp̃aligla¬
quo ⁊ seip̃os ⁊ eos quos genunt
mplicamitis huiꝰ scłi obligare¬
conant᷑. Pie fident᷑ ꝙ ꝑcutiens
⁊cccidens illud in eis uuse faciat
qd frẽs sunt: quocũ filiis suis tp̃ra¬
coguostant. Etce rapit te studui
sutatis ⁊ tognoscende atq ꝑcipien¬
de uoluntatis d̾i inscͥpturis sc̃is
rapiat eisugłice p̾dicatõis offm̃
dat signiut iugilemꝰ in castris
at edificemus turrim. de qͣhostẽ
ba celestis ad bellum ⁊ retinet m̃r.

Expanded text:
erdere iubemur animam nostram, non ad id ualet. ut se quisque interimat, quod inexpiabile nefas est, et tamen ualet, ut interimat in se carnalem animae apertissime fructum eiusdem animae adquirendae in eodem praecepto commemorat disaeculo. in uitam aeternam inueniet eam —, ita de parentibus rectissime dicitur, ut, qui eos amat. perdat eos non more parricidarum interficiens, sed spiritali glaquo et se ipsos et eos, quos genuerunt, implicamentis huiusconantur, pie fidenterque percutiens et occidens, illud in eis vivere faciat, quo fratres sunt, quo cum filiis suis temporacognoscunt. 6. Ecce rapit te studium veritatis, et cognoscendae atque percipiendae voluntatis Dei in Scripturis sanctis; rapit evangelicae praedicat ut vigilemus in castris, ut aedificemus turrim, de qua hostetuba coelestis ad praelium, et retinet mater!
Abbreviated transcription (Latin):
discipulus. Et si nontulerit cru
Quis ex uob̾ uolens turrera¬
edificare. non pͥmo sedens com¬
putat sumptus si ht sumptus
ad consuminatõm neq̃n cum
posu̾it fundam̃tum ñ possit edi¬
fitare ⁊ om̃s qui transeunt ⁊ui¬
dent incipiant dic̾e. hic homo
cepit edificare ⁊ non potuit cõ¬
summare: Aut quis rex uadens
contra alium regẽ bellum ꝯmit¬
tere. non pͥmũ dedet ⁊ cogitat
si potens ẽ. ꝯdecem milib occur¬
rere ei quitum uignati nilib
uenit ad se : Alicqumn: dũ adhuc
longe ẽ: legatõmimittit. rogãs¬

Expanded text:
discipulus. Et si non tulerit crucdiscipulus. Et si non tulerit crucQuis ex vobis volens turrim aedificare, non primo sedet, et computat si sumptus ad consummationem, ne quando, cum posuerit fundamentum, non possit aedificare et omnes, qui transeunt et uident, incipiant dicere: \'Hic homo coepit aedificare et non potuit perficere\'? aut quis rex uadens cani alio rege bellum committere non primum sedet et cogitat, si potens est cum decem milibus occurrere ei, qui cum uiginti milibus uenit ad illum? ceterum, dum adhuc longe e
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ileto. augustinus indo¬
mitio salm. Legi epłam tuam qͣm
misisti fr̃ib consolarite cupiens
qd multis temptatõnib tua yro¬
cmia quatiantur. In qua eĩ insi
nenonsolutuo s ⁊̃ meo deside¬
rio negarem. qd̾ me uidebam ef¬
fitio debere caritatis. Site dpłi¬
ras i quib t̾ ⁊ edificanda nreris
scquitiur. Inea quure stantem
iub armas abi dei militantem¬
nulla ex ꝑte penetrare ulle temi¬
ptatõnes ualent. Inde ⁊ iacta ĩ
adu̾sarium tela. graui pondere
ueniunt: ⁊ ꝑspecta firmo muni¬
mine deuitantur. ¶dusidera ⁊̃ do
dignatus est. reges appellasse ⁊¬
miites suos ⁊ unũꝙq adbellum
cum rege qui h̃t iugrati milia
instructione decem milium. ido¬
neum ẽe debere p̾monuit. Sed
paulo añqͣm deturre ⁊ de rege ex¬
hortatorias similitudines ꝓpon̾¬
et: attende quid dixͥit. Si quis
uenit ad me ⁊ ñodit pr̃em suũ
aut matrem. aut uxorem ⁊ fili
os ⁊ frẽs ⁊ eorores. ad huc ⁊ ani¬
mamsuam: non pot̃ meus ẽẽ

Expanded text:
RI LAETO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Legi epistulam, quam misisti fratribus. consolari te cupiens, quod multis temptationibus tua tirocinia quatiantur, in qua etiam insne non solum tuo sed etiam meo desiderio negarem, quod me uidebam officio debere caritatis. si te igiibi etiam aedificanda turris loquitur. in ea quippe stantem et sub annis uerbi dei militantemnulla ex parte penetrare ullae temptationes ualent; inde et iacta in aduersarium tela graui pondere ueniunt et prospecta firmo munimine deuitantur. considera etiam dignatus est, reges appellasse milites suos et unumquemque ad bellandum cum rege, qui habet uiginti milia, instructione decem milium idoneum esse debere praemonuit.  1 Sed paulo ante, quam de turre et de rege exhortatorias similitudines proponeret, adtende. quid dixerit: Si quis uenit ad me et non odit patrem suum et matrem et uxos, et fratres, et sorores, adhuc et animam suam, non potest meus esse
Abbreviated transcription (Latin):
nasunt. hec nulla tp̃ris late
deterintur. ħ tanto furmuis
denenda sꝑantur. qnͣto iuꝰ
priuato. s cõi potius iure op¬
tinenda p̾dicantur. Potes
hoc facillune ĩ ip̃a tua matre
cognoscere. Nam unde te tc̃
irretitum iniuoluit: ⁊ ab ĩsti¬
tuto cursu retardatum. refle¬
ctit ⁊ curuat. nisi ex quo tua
ꝓpria mr̃ ẽ. Nam ex quo soror
est omnib quib ẽ d̾s pater
neq me: neq om̃s frõs nr̃os
qui eam ñ pͥuatam ficut tu
idomo ur̃a s publita ido¬
mo deicaritate dilignaus
Quodgͦ tu illi ⁊̃ carnaline¬
cessitate aimecteris adsortẽ
uale d faiailiariꝰ collcqndi
aptiore iaraia consulendi uit¬
rec ip̃mi qd̾ te priuatum dilig̃
it̾ticiatur ĩ ea. ne qd̾ exutero
so tegenuit. pluris pendast:
tecum. Quco aũt de m̃ꝵ opei
hec ⁊ de talicetera ꝓpiqͥtate
intelligend̾ est: hc ⁊ de aĩa¬

Expanded text:
na sunt: haec nulla temporis labe deteruntur: haec tanto firmius tenenda sperantur, quanto minus priuato sed communi potius iure obtinenda praedicantur. Potes hoc facillime in ipsa tua matre cognoscere. nam onde te nunc inretitum inuoluit et ab instituto cursu retardatum reflectit et curuat. nisi ex quo tua propria mater est? nam ex quo soror est omnibus. quibus est paterneque me neque omnes fratres nostros, qui eam non priuata sicut tu in domo uestra sed publica in domo dei caritate diligimus. quod ergo tu illi etiam carnali necessitudine adnecteris, ad sortem ualere debet familiarius conloquendi et apertiore ianua consulendi. ipsum, quo te priuatim diligit, interficiatur in ea, ne. quod ex utero suo te genuit. pluris pendat, qtecum. quod autem de matre dixi, hoc et de tali cetera propinquitate intellegendum est. hoc etia