comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾teretur in nc̃citatem mortis huma
na natura. ¶ Reꝑꝑiuntur sicut suͣ
disseruimus plaͣ pc̃ca : ⁊ alia ꝑentum¬
pcc̃a. que ⁊ si non ita possunt muta¬
re naturam: reatu tamen obligant
filios nisi gratutta gratia ⁊ mĩa tli-¬

Expanded text:
verteretur in necessitaverteretur in necessitana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata et alia parentum, quae qui etsi non ita possunt mutare naturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita gratia et miseri
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ suoꝵ de quib ip̃i nati sunt. nou im¬
Eꝓbabiliter drͣ illa quippe diuina stũa.
Redlam pcc̃a patrum in filios : tenet
eos utiq anteqm ꝑegͥnatõcm ad testa¬
mentum nouum incipiant ꝑtiuere.
quod testam̃tum ꝓrophabatur. cumi
dr̃etur ꝑ ihedechielem. Non accepti¬
ros filios ꝓtc̃a patrum suoꝵ nͥ ulte¬
rius fut᷑am in illis irł parabolam a¬
lam. Patres manducauerunt uuã
acerban. e̾t dentes filioꝵ obstupuer̃t.
Ideoq enim quisq renascitur: ut sol¬
uatur in eo quidquid pcc̃i ÷ cum quo
uascitur. Nam pcc̃a que male ageti¬
do postea comninituntur: possunt ⁊
penitendo sanari. Sicut ⁊ post bap¬
tisinum fĩ uidetius. Ac ꝑ ħ ñ est insti¬
tuta regu̾atio. nͥ qr uiciosa ÷ gñatio us
q ado̾. ut ⁊̃ de legituo matͥmonio ꝓt̾¬
atus tlicat. In ini quitatib conceptus
taces ⁊ pc̃ca dr̃e maluit. qr ⁊ in illo u¬
no quod in om̃s homines ꝑtnͣsiit atz
tam magnum ÷ ut ⁊ mutaretur ⁊ cõ¬

Expanded text:
 suorum de quibus ipsi nati sunt, non improbabiliter dicitur. Illa quippe sententia reddam peccata primum in filios, tenet eos utique antequam per generationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere, quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem, non accepturos filios peccata parentum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: « Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt . » Ideo enim quousque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio, uque adeo, ut de legitimo matrimonio procreatus dicat: In iniquitatibus conceptus itates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes homines pertransivit, atque tam magnum est ut eo mutaretur, et con
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis idixissẽ ind̾e̾tur. Sunt tam̃ qui
uitia sica odint: ⁊ in quib sibi clisplicent
ip̃i: nec ab aliis se laudari uelint. gratiasq
ꝯgunt obuirgantiũ bentuolentie: cumĩõ
uituꝑantur ut corrignut᷑. At si dixtił Qõo
beati eẽ uultis: miser i eẽ hon uultis dixis¬
set alip quod młs̾ in sua noti agnosce̾t uo¬
lutitate. Quidqd enim aliud quisqͣm laten¬
teruelit ab hc̃ uolantate que om̃ib in om̃i

Expanded text:
voluntatis dixisse videretur. Sunt tamen qui vitia sua oderint, et in quibus sibi displicent ipsi, nec ab aliis se laudari velint, gratiasque agant objurgantium benevolentiae, cum ideo vituperantur ut corrigantur. At si dixisset, Omnes beati esse vultis, miseri esse non vultis; dixisset aliquid quod nullus in sua non agnosceret voluntate. Quidquid enim aliud quisquam latenter velit, ab hac voluntate quae omnibus et in omni
Abbreviated transcription (Latin):
potest qu̾isq adipisci eiusmõi. iustitiam:
ulꝰ alicuius alt̾ius uicii qd̾ huic contͣrim
est inct̾ere pestilentiam: qua huic reu̾stã
⁊ uinicat. stam stio ip̃e hominem tũ itenal
codex ei fuiss oblatus: p̾ciĩq eiꝰ ignarũ.
⁊ ĩo quidlam exiguum poscentem ceru̾et
uenditorem. iustum p̾cium quod multo
amplius erat: ñ opinanti declisse. Quid si
⁊̾ sit quisqͣm tanta nequitia possessus ut
uili uendat que dimiserunt ꝑentes: ⁊ caro
emat que consumant libiclines. Non est ut
opinor inc̾libilts ista luxͤtes.  si qru̾entur
tales: reꝑiantur. Aut ⁊ non quesiti fortas¬
sis occr᷑ant qui neqͥtia matore qͣm theatrita
p̾positõm uł ꝓmintiatõi theat̾re insultent
magno p̾cio stupta em̃do. partro aũ rura
itendendo. Largitõis etiam gła nouimuro
quosclam emiisse frum̃ta tarus: ⁊ uiliꝰ uen¬
didisse suis ciuib. Illunl ⁊̃ quod uetus pocti
dix̃ enniꝰ. Omines mortales sese latidari ex

Expanded text:
potest quisque adipisci ejusmodi justitiam, vel alicujus alterius vitii quod huic contrarium est incurrere pestilentiam, qua huic resistat et vincat. Nam scio ipse hominem, cum venalis codex ei fuisset oblatus, pretiique ejus ignarum et ideo quiddam exiguum poscentem cerneret venditorem, justum pretium quod multo amplius erat, nec opinanti dedisse. Quid, si etiam sit quisquam nequitia tanta possessus, ut vili vendat quae dimiserunt parentes, et caro emat quae consumant libidines? Non est, ut opinor, incredibilis ista luxuries: et si quaerantur tales, reperiantur, aut etiam non quaesiti fortassis occurrant, qui nequitia majore quam theatrica, propositioni vel pronuntiationi theatricae insultent, magno pretio stupra emendo, parvo autem rura vendendo. Largitionis etiam gratia novimus quosdam emisse frumenta carius, et vilius vendidisse suis civibus. Illud etiam quod vetus poeta dixit Ennius, Omnes mortales sese laudarier
Abbreviated transcription (Latin):
alius uelit: in titib dam reb possit scux¬
quid om̃s ueluit. Uñ illa tuiusdam minui fa¬
tetissiia p̾dicatur urbanitas: qiti cũ se pro¬
misiss in theatro quid in aĩo hẽrent. ⁊ qd
em constitutum ingenti exspectatõe maior
mulcitudo confłu̾et suspensis ⁊ silentib
om̃iib clixisse ꝑhibetur. Uilt ualtis cm̾e̾
⁊ caro uenłe̾. In quo dcõ leuissimi sceniti:
onĩs tamen conscĩas inuenerũt suas. ei¬
q u̾a ante oculos om̃tum constituta : et
tam̃ imꝓuisa ditenti animirabili fanore
planserunt. ¶Cur añ tam magna exp̾¬
tatio fcã ÷ illo ꝓmittente om̃ium uolũta¬
tem se ẽẽ ilt̃urum tͥ qr latent hõiem aͥ¬
oꝵ hominum uoluntates: S nunqui
latuit ista istumꝰ. Nunqͥd quenqͣm lateo:
Qua tandem cã nisi qr st̃ quedam que nõ
inconueĩenter in aliio. de se quisq tonici¬
at rompatiente ułꝰ conspt̾rante uitio seu
nam: Nam conditam roniam t̾am certu
hẽo in reb humanis ÷ qmͣ constantinopo¬

Expanded text:
s velit, in quibusdam rebus possit sciquid omnes velint. Unde illa cujusdam mimi facetissima praedicatur urbanitas, qui cum se promisisset in theatro quid in animo haberent, et em constitutum ingenti exspectatione major multitudo conflueret, suspensis et silentibus omnibus, dixisse perhibetur: Vili vultis emere, et caro vendere. In quo dicto levissimi scenici, omnes tamen conscientias invenerunt suas, eique vera ante oculos omnium constituta, et tamen improvisa dicenti, admirabili favore plauserunt. Cur autem tam magna exspectatio facta est illo promittente omnium voluntatem se esse dicturum, nisi quia latent hominem aliorum hominum voluntates? Sed numquid ista latuit istum? Numquid quemquam latet? Qua tandem causa, nisi quia sunt quaedam quae non inconvenienter in aliis de se quisque conjiciat, compatiente vel conspirante vitio seu nam. Nam conditam Romam tam certum habeo in rebus humanis quam Constantinopo
Abbreviated transcription (Latin):
trm intueri ualent: ħ ⁊̃ qł intuentur
non om̃s sunt. Hoc ÷ sĩ sunt ⁊̾ ip̃i uisti at¬
nu. sitc̃ possunt uid̾e ac tlit̾e̾ qͥd sit uistus
animus. Quod unde eẽ potu̾nt nͥ ir he¬
rendo eidem ip̃i forme quam intuentur
ut inde forment᷑ ⁊ sint iusti animi ñ tm̃
cͥnentes ⁊ licentes iustum eẽ animum:
qui scĩa at rõne in utta at morib suatͥ
citiq tlestribuit. s ⁊̃ ut ip̃i iste uiuant:
iuste q morati sunt sua cutq tlistribũe

Expanded text:
r non omnes sunt, hoc est, non sunt etiam ipsi justi animi, sicut possunt videre ac dicere quid sit justus animus. Quod unde esse poterunt, nisi inhaerendo eidem ipsi formae quam intuentur, ut inde formentur et sint justi animi; non tantum cernentes et dicentes justum esse animum qui scientia atque ratione in vita ac moribus sua cuique distribuit, sed etiam ut ipsi juste vivant justeque mora
Abbreviated transcription (Latin):
mam uͥ uidemus ꝙ sit iustus animus : s̃
⁊ nos iusti eẽ possimus: An u̾o nͥ ⁊ istam
tilig̾emus: nlło m̃ eum dilig̾emus quẽ
diligimus ex ista: S dum uisti sĩ sumꝰ:
minus eam diligimus qmͣ ut iusti ẽẽ ua¬
leamus. Homo gͦ qui credrͣ tustiro : ex ea
forma ⁊ u̾itate diligr̃ quam cu̾it ⁊ intel¬
ligit apuci se ille qui diligit. ip̃a u̾o forͣ
⁊ u̾itas sĩ ÷ quomiodo aliunde diligatitr
Neq enim inueninimꝰ aliqͥd tale preter
ip̃am : ut eam cum incognita ÷ credendo
diligamꝰ : ex eo qd̾ iam tale ad nouimus.
Qͥa quid enim tale aͥcl aspex̾is ip̃a÷. ⁊¬
lis ipsa ÷. ¶Qui gͦ amat hõies aut q
iusti st̾: aue ut iusti sint amare debet.
Sic entin ⁊ semz ip̃m amare debet. acit
ep iustus ÷ aut ut iustus sit. Sic enun di¬
ligit ꝓximum tanqͣm se ip̃m sine ip̃o ꝑi¬
culo. Qui enim alr̾ se cdiligit iniuste se ci¬
ligit qm̃ se atl hoc diligit ut sit ĩustus.
Ad hoc gͦ ut sit malus aic ꝑ hoc tam nõ

Expanded text:
us animus, ut et nos justi esse possimus? An vero nisi et istam diligeremus, nullo modo eum diligeremus quem diligimus ex ista, sed dum justi non sumus, minus eam diligimus quam ut justi esse valeamus? Homo ergo qui creditur justus, ex ea forma et veritate diligitur, quam cernit et intelligit apud se ille qui diligit: ipsa vero forma et veritas non est quomodo aliunde diligatur. Neque enim invenimus aliquid tale praeter ipsam, ut eam, cum incognita est, credendo diligamus, ex eo quod jam tale aliquid novimus. Quidquid enim tale aspexeris, ipsa alis ipsa est. Qui ergo amat homines, aut quia justi sunt, aut ut justi sint, amare debet. Sic enim et semetipsum amare debet, aut quia justus est, aut ut justus sit: sic enim diligit proximum tanquam se ipsum sine ullo periculo. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quoniam se ad hoc diligit ut sit injustus: ad hoc ergo ut sit malus, ac per hoc jam non
Abbreviated transcription (Latin):
Etli gͦ inetum ⁊ oside̾mus cur
diligaius apłm : Nunqͥd nam
pp̃ humanam sp̃em quam notissimã
hẽmus eo qł credimus eum hominẽ
fuisse: Non utiq. Aliogͥn nc̃ non est quẽ
diligamus : qñquidem hõ ille tat nõ
est. Anima enim eiꝰ a corꝑe seꝑata est.
S id trd̾ in illo amanius: ⁊̃ nunc uiu̾e
tredimus. Amamꝰ enini aĩm iustum.
scimus ⁊ quid sit animus ⁊ qͥl sit iꝰ¬

Expanded text:
ergo mecum et consideremus cur diligamus apostolum. Nunquidnam propter humanam speciem, quam notissimam habemus, eo quod credimus eum hominem fuisse? Non utique; alioquin nunc non est quem diligamus, quandoquidem homo ille jam non est; anima enim ejus a corpore separata est. Sed id quod in illo amamus, etiam nunc vivere credimus: amamus enim animum justum. scimus et quid sit animus, et quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
niam p̾sens in ea corꝑe fui: ⁊ eam uitdiat¬
q sentii. memoriaq petinut. ut apud me
inuenirem de illa u̾bum tũ eam uellem di¬
cere. Ip̃ã enim phantasia eiꝰ ur memoria eiꝰ
u̾bum eiꝰ: ñ sonus iste tͥssillab tũ cartago
nõĩatur. ł ⁊̃̾ cum tatitũ nomen ip̃m per
spoacia tempoꝵ cogitat᷑. s illud quod in
aio meo cn̾o cũ ħ t̾ssillabum uoce profero
uł anteqm ꝓfãm. Sic ⁊ alexandriam tũ
eloqui uolo quam nunqͣm uidit p̾sto est
apua me phantasma eiꝰ. ¶ Cum enima
multis a audissem ⁊ t̾didissem magnam
eẽ illam urbem : sic̃ mͥ narrar i potuit:
fuixi aĩo ymaginem eiꝰ quam potur ⁊
ħ ÷ apud me ubum eiꝰ cũ eam uolo dicere
si ex aĩo meo ꝓfr̾e possem ad oculos hõim
qui alexatdi.iam nouerũt: ꝓfcõ aut om̃s

Expanded text:
oniam praesens in ea corpore fui, et eam vidi atoniam praesens in ea corpore fui, et eam vidi atque sensi, memoriaque retinui, ut apud me invenirem de illa verbum, cum eam vellem dicere. Ipsa enim phantasia ejus in memoria mea verbum ejus, non sonus iste trisyllabus cum Carthago nominatur, vel etiam tacite nomen ipsum per spatia temporum cogitatur; sed illud quod in animo meo cerno, cum hoc trisyllabum voce profero, vel antequam proferam. Sic et Alexandriam cum eloqui volo, quam nunquam vidi, praesto est apud me phantasma ejus. Cum enim a multis audissem et credidissem magnam esse illam urbem, sicut mihi narrari potuit, finxi animo meo imaginem ejus quam potui: et hoc est apud me verbum ejus, cum eam volo dicere,si ex animo meo proferre possem ad oculos hominum qui Alexandriam noverunt, profecto aut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
in homine ñ est nͥ auimus. De cũ honis
quedam pulchritudo animi iusticia . qͥ
ñ urͣ oculis: ita nͦ pulchr itudo etꝰ. ub
gͦ nouit qͥd sit uistus qui nĩdun. atq
ut sit. diligit iustum. An sigtia quȩdi
ꝑ motum cors emicant : quib ille aut lli
lomo uistus apparet: ¶ S und̾e ne¬
uit signa illa eẽ antmi iusti: nescieneꝰ
quid om̃tno sit iustus: Nouit gͦ. S l
nouimus qͥtd sit tustus ⁊̾ cuni iusti m̃¬
dum sumus ẽ S extra nos nouimus
in corꝑe flliguo nouimius. S ñ  tsta fees
cors. In nobis gͥ nouimus qͥd sit iustus.
Non enim alibi hoc inueĩo: cum q̃ro ut
hoc eloqrͣ: nͥ apud me ip̃m. R̾ si introgẽ
alium qͥd sit iustus apud se ip̃m tueriat
quił gendeat. D qͣstruis hinc u̾m responde
potuit: apud se ip̃m qruid sxnde̾t inuenit.
Et carthaginem quidem cum eloqui uolo
apid me ipm̃ quero ut eloquar: ⁊ apul
me ip̃m inteĩo phantasiam carthaginis
S eam ꝑ corꝰ accepi id ÷ ꝑ cor̾s sensum qͦ¬

Expanded text:
in homine non est, nisi animus: et cum homo quaedam pulchritudo animi justitia, qua nimus non videtur oculis, ita nec pulchritudo ejus. Ubi ergo novit quid sit justus, qui nondum est, atque ut sit diligit justum? An signa quaedam per motum corporis emicant, quibus ille aut ille homo esse justus apparet? Sed unde novit illa signa esse animi justi, nesciens quid omnino sit justus? Novit ergo. Sed ubi novimus quid sit justus, etiam cum justi nondum sumus? Sin corpore aliquo novimus. Sed non est ista res corporis. In nobis igitur novimus quid sit justus. Non enim alibi hoc invenio, cum quaero ut hoc eloquar, nisi apud me ipsum: et si interrogem alium quid sit justus, apud se ipsum quaerit quid respondeat; et quisquis hinc verum respondere potuit, apud se ipsum quid responderet invenit. Et Carthaginem quidem cum eloqui volo, apud me ipsum quaero ut eloquar, et apud me ipsum invenio phantasiam Carthaginis: sed eam per corpus accepi, id est per corporis sensum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uemo. nͣͨ ita intuor cũ iti eloquor ⁊ nͨ ita
ꝓbor cũ audior. nͨ ita ꝓbo tũ audio qͣi ta¬
le aͥcl oculis uicłim aut ullo cors sensudi¬
dicerim: aut ab eis qui ĩ didicissent au¬
audierim. ¶ Cum enim dico ⁊ sciens
tlico iustus ÷ animꝰ qui scĩa at tõne ĩ
uita ⁊ morib sua tuiq distribuit. nõ
aliq̾m rem ab sentem cogito sĩc tartha¬
ginem aut fengo ut possum: sic̃ alex¬
andriam siue ita sit ica siue ñ ita. sed p̾¬
sum ip̃e qd cerno ⁊ malt̾i que audiant:¬

Expanded text:
ita intueor, cum id eloquor; nec ita probor, cum audior; nec ita probo, cum audio; quasi tale aliquid ocultis viderim, aut ullo corporis sensu didicerim, aut ab eis qui ita didicissent audierim. Cum enim dico et sciens dico, Justus est animus qui scientia atque ratione in vita ac moribus sua cuique distribuit; non aliquam rem absentem cogito, sicut Carthaginem, aut fingo ut possum, sicut Alexandriam, sive ita sit, sive non ita: sed prsum ipse quod cerno
Abbreviated transcription (Latin):
ticie gu̾alis siue sp̃ãlis. ac ꝑ ħ si ñ diligi
iustum nͥ uistus : quomꝰ uolet quis sus
eẽ qui nunctum ÷: Non enim uult qͥsqͣm
eẽ qcl nundum diligit. Ut aũ sit iustus
qui nundũ est : uolet utiq iistus cẽ. U
aũ uelit tliligit iustum. Diligit gͦ iuistũ
⁊ qui nuidũ uistus est. Dilig̾e aũ msi
ñ potest : siquid sit iustus ignorat. pñ
nouit quia sit istus. t̾ quiñdum ⁊ u̾¬

Expanded text:
git justum nisi justus, quomodo volet quisque justus esse qui nondum est? Non enim vult quisquam esse quod non diligit. Ut autem sit justus qui nondum est, volet utique justus esse: ut autem velit, diligit justum. Diligit ergo justum et qui nondum justus est. Diligere autem justum non potest, qui quid sit justus, ignorat. Proinde novit quid sit justus, etiam qui nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobis. Inz enim animus nobis. Quid
aũ sit ustus unde nouimus: si iusti non
sumus : Qł si nemo nouit qͥd sit iustuo
n̾ qui iustus ÷ ⁊ nemo diligit iustum nis
tustus. Nemo enim potest dilig̾e quen

Expanded text:
is: inest enim animus nobis. Quid autem sit justus unde novimus, si justi non sumus? Quod si nemo novit quid sit justus nisi qui justus est, nemo diligit justum nisi justus: non enim pote
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus oculis ⁊ ex silitudine uisoꝵ
se qu̾e ip̃m eẽ sentit : qͣm ul quo ⁊̃ ce¬
ta sentiunt᷑ id ÷ ip̃e animits. Nam et
motus corpoꝵ quib pret̾ nos aliosui¬
uere sentimus : ex nr̃a siłitudine ag¬
noscuntis. qr ⁊ nos iͣmouemus corpꝰ
utuendo sic̃ illa corͣ mou̾i adu̾timus.
Neq enim coom corꝰ unum mouet᷑: aꝑi

Expanded text:
itudine visoruseque ipsum esse sentit; quam id quo etiam caetera sentiuntur, id est, ipse animus? Nam et motus corporum, quibus praeter nos alios vivere sentimus, ex nostra similitudine agnoscimus: quia et nos ita movemus corpus vivendo, sicut illa corpora moveri advertimus. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe: ⁊ potentie posse. ⁊ etͥnitati ed̾nanie̾
iusticie uistam eẽ. magͥtudini magnam
sapientia que essentia.

Expanded text:
et potentiae posse, et aeternitati aeternam esse, justitiae justam esse, magnitudini magnam sapientia est quae essentia.
Abbreviated transcription (Latin):
trem u̾tute sua potentem. n sap̃ia sua
sapiẽtem. qł qͥs auileat dit̾e̾. Aut aliud
in pr̃e intelligi ẽẽ. aliud sapiẽtem ẽẽ. ut
s̃ hoc ip̃o sit quo sapiens ÷ qł de aĩa intel¬
ligi solet. que alias insipiens alias sapic̃s

Expanded text:
trem virtute sua potentem, neque sapientia sua sapientem; quod quis audeat dicere? aut aliud in Patre intelligi esse, aliud sapientem esse, ut non hoc ipso sit quo sapiens est; quod de anima intelligi solet, quae alias insipiens, alias sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
singłis potens ł fapiens: s cũ ip̃a uir¬
tute at sap̃ia quam genuit. sit̃ ñ sin¬
gulis dicens: s co u̾bo ⁊ cũ eo u̾bo qrl̾
genuit. atz ita magnus ea ⁊ tum ea
magnitudine quam genuit. Et si non alio
magnus : alio tłs. s co magnus quo ds. qͥa
sĩ aluid illi ÷ magnum ẽẽ ÷ alud ł̾m eẽ. con¬
seqns ÷ ut nͨ d̾s singulus: s ea ⁊ cñ ea clitate
quam genuit. Ut sic sit filius cłitas pr̃is.
ymago pr̃is. E qr ñ aliud illi ÷ cẽtaliud

Expanded text:
irtute et sapientia quam genuit; sicut non singulus dicens, sed eo Verbo, et cum eo Verbo quod genuit; atque ita magnus ea et cum ea magnitudine quam genuit? Et si non alio magnus, alio Deus, sed eo magnus quo Deus, quia non aliud illi est magnum esse, aliud Deum esse; consequens est ut nec Deus singulus, sed ea et cum ea deitate quam genuit, ut sic sit Filius deitas Patris, imago Patris. Et quia non aliud illi est esse, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ genuit u̾tutem ⁊ sap̃iam. Dix̾a¬
mus enim si ita÷. cur tĩ ⁊ magnitu¬
linis sue pr̃ sit q magnus .÷. ⁊ bonita¬
tis qua bonus. ⁊ iustitie qua iustus. ⁊
alia siqua sunt. Aut si ħ om̃ia plurib
uocabulis in eadem sap̃ĩa ⁊ u̾tute intł¬
ligunt᷑ : ut ea sit magͥtudo que u̾tus.
eã bonitas que sap̃ia. ⁊ ea rursus sa¬
pĩa que u̾tus. sicut iam tͣctauimu. o:
genuit dicens ÷. Non u̾bo qtł ꝓfertur
⁊ sonat ⁊ tnͣsit : s u̾bo qł erat aptłꝰ de¬
um. ⁊ d̾s erat u̾bum. ⁊ omĩa ꝑ ipsum¬
fcã sunt u̾bo ineqͣli sͥ quo sꝑ at in com¬
mutabilr dic̃ se ip̃m. Non ÷ eĩm ip̃e uer¬
bum: sĩc nͨ filius nͨ ymago. Ditens aũ
exceptis illis temꝑalib uocib dĩ que ca
tura fiunt : nam sonant ⁊ tnͣseunt.
Dicens gͦ illo coet̾no u̾bo ñ singłis intel¬
ligr᷑ : s cũ ip̃o u̾bo sine quo ñ ⁊ utiq di¬
tens. Ita ne ⁊ saprens sĩt dicens. ut ita
sit sapĩa sicut u̾bum. ⁊ hoc sit u̾bum

Expanded text:
er genuit virtutem et sapientiam. Dixeramus enim si ita est, cur non et magnitudinis suae pater sit qua magnus est, et bonitatis qua bonus, et justitiae qua justus, et alia si qua sunt? Aut si haec omnia pluribus vocabulis in eadem sapientia et virtute intelliguntur, ut ea sit magnitudo quae virtus, ea bonitas quae sapientia, et ea rursus sapientia quae virtus, sicut jam tractavimus; genuit dicens est; non verbo quod profertur, et sonat, et transit; sed Verbo quod erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et omatque incommutabiliter dicit se ipsum. Non est enim ipse verbum, sicut nec filius, nec imago. Dicens autem: exceptis illis temporalibus vocibus Dei, quae in creatura fiunt; nam sonant, et transeunt: dicens ergo illo coaeterno Verbo, non singulus intelligitur, sed cum ipso Verbo, sine quo non est utique dicens. Itane et sapiens sicut dicens, ut ita sit sapientia, sicut Verbum, et hoc sit Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa ꝑticipatõe sapĩe fit saptens: si rur¬
sus decipiat manet tñ in se sap̃ia. Nec tũ
nĩa fu̾it in stulticiam omutata: illa tu¬
mutat᷑. ñ ł ÷ in eo qui ex ea fit sapiens.
quemadm candor in corꝑe qd ex illo can¬
aidum ÷. Gam eͥ corꝰ in altũ colorem fu̾it
mutatum ⁊ ñ manebit candor ł at om̃i¬
no ẽẽ desinet. ¶ Q si ⁊ pr̃ qͥ genuit
sapĩam ex ea fit sapiens ⁊ n ħ ÷ illi esse
qd̾ saꝑe. qͣlitas eius .s. filiꝰ ñ ꝓles eius:
⁊ ñ ibi erit iam sũma simplicitas. Sed

Expanded text:
ma participatione sapientiae fit sapiens, si rursus desipiat, manet tamen in se sapientia, nec cum anima fuerit in stultitiam commutata, illa mutatur: non ita est in eo qui ex ea fit sapiens, quemadmodum candor in corpore quod ex illo candidum est. Cum enim corpus in alium colorem fuerit mutatum, non manebit candor ille, sed omnino esse desinet. Quod si et Pater qui genuit sapientiam, ex ea fit sapiens, neque hoc est illi esse quod sapere, qualitas ejus est Filius; non proles ejus, et non ibi erit jam summa
Abbreviated transcription (Latin):
delectatõnib illicitis a quib se cõtinuo
tleberet au̾tere: cogitatõ libenter sola
pascatur. nec facientta dec̾nantur mala:
sed tantum suauit̾ in retorlatõne tene¬
antur: qͣsi mulierem sine utro posse ⁊¬
dampnari: Absit hoc. Hec quippe una
ꝑsona est : unus homo est. Todus q dãp¬
nabitur nisi hec gue sine uoluntate o¬
ꝑandi: sed tam̃ tum in uoluntate aĩm ta¬
libus oblectandi solius cogitatõnis senti¬
untur eẽ pectata ꝑ mediatoris gratiam
remittantitr. ¶ Hec itaq idisputatio tꝰ
in mente imiuscuiꝰq hominis quesiui

Expanded text:
delectationibus illicitis, a quibus se continuo delectationibus illicitis, a quibus se continuo deberet avertere cogitatio, libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tantum suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari: absit hoc credere. Haec quippe una persona est, unus homo est, totusque damnabitur, nisi haec quae sine voluntate operandi, sed tamen cum voluntate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata per Mediatoris gratiam remittantur. 19. Haec itaque disputatio qua in me
Abbreviated transcription (Latin):
dum suauiter : uerum ⁊̾ efficatiter per¬
petͣndum mente det̾ni. nisi ⁊ illa mentis
intentio pencs quam summa potestas
est meubra in opus moueudi. uł ab oꝑe
tohibentu : male actõni cedat ⁊ seruiat.
Nec sane cum sola cogitatõne mens oblec¬
tatur illicitis noñ quidem decernens eẽ
fatienda ⁊ teneus tacũ et uoluens liben¬
ter que statim ut attig̾unt añu respui
debuerunt. neganduni est cẽ peccatũ.
sed longe numis qͣm si ⁊ oꝑe statuatur
implentum. ¶ Et iõ de talibus quo
cogitatõnib uenia petenda ÷. pectus¬
q ꝑtutiendum atq licendum. Dimitte
nobis debita nr̃a. Fatiendum quoq qd̾
sequitur: atq in oratõne ungendum.
Sicut ⁊ nos cdimittinius clebitoribus
nr̃is. Neq enini sicut in illis aluob pri¬
mis hominib ꝑsonam suam quis por¬
tabat. ⁊ iõ sola mulier tibum elisset
illicitum: sola utiq mortis suplicio pł¬
teretur. Ita dici potest in hoĩe uno. Si

Expanded text:
dum suaviter, verum etiam efficaciter perdum suaviter, verum etiam efficaciter perpetrandum mente decerni, nisi et illa mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat et serviat. 18. Nec sane, cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volvens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum, sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoque cogitationibus venia petenda est, pectusque percutiendum, atque dicendum, Dimitte nobis debita nostra: faciendumque quod sequitur, atque in oratione jungendum, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Neque enim sicut in illis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si
Abbreviated transcription (Latin):
bus falsa beatitudine congͥescat. ¶Lum
gͦ huic intentõi mentis que in reb tempo¬
citate u̾satur carnalis ille sensus uł ali̾s
ing̾i̾t quanitlam illecebͣm fruencli se il
est tanqum bouo quodam pͥuato ⁊ ꝓpͥo.
non tanquam publico at cominimi qd
est incõmutabile bonum ⁊ tutic uelut ser¬
pens alloquitur feminam. Huic aũ illece¬
bre consentire: de ligno ꝓhibito mantluca¬
re est. S iste consensus si sola cegitatõis
delectatõe contentus est: sr̃ioris uero autto¬
ritate consilii ita menbra retinent᷑ : ut
non exhibeantur inqͥtatis arma pectato:
sic habendum existimo uelut cibũ uetit̃¬
mulier sola comederet. Si aũ in consensioiẽ
male utendi reb que ꝑ sensumm corporis sẽ¬
tiuntur ÷ ita det̾nitur quodtumq ptatũ.
Ut si potestas sit: ⁊ corpore compleatur.
intelligenda est illamulier decdisse uiro
suo secum simul edentim illicitũ cibum.
Neq enim post pcc̃m non solum cogitan¬

Expanded text:
bus falsa beatitudine conquiescat. Cum bus falsa beatitudine conquiescat. Cum ergo huic intentioni mentis, quae in rebus tempoille sensus vel animalis ingerit quamdam illecebram fruendi se, id est tanquam bono quodam privato et proprio, non tanquam publico atque communi quod est incommutabile bonum, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno prohibito manducare est. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superioris vero auctoritate consilii ita membra retinentur, ut non exhibeantur iniquitatis arma peccato ; sic habendum existimo velut cibum vetitmulier sola comederit. Si autem in consensione male utendi rebus quae per sensum corporis sentiuntur, ita decernitur quodcumque peccatum, ut si potestas sit, etiam corpore compleatur; intelligenda est illa mulier dedisse viro suo secum simul edendum illicitum cibum. Neque enim potest peccatum non solum cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
rõis ad quam ꝑtinet scĩa id est cognit̾õ re¬
rum temꝑalium at mutabilium nouandis
Icut enim in illo manifesto coniugio
duoꝵ hominum qui pͥmi fc̃i sunt ñ
manducauit ser pens le arbore uetita: s
non mandutauit sola: s uiro suo dedit. ⁊ sił
manducau̾nt. qͣmus cum serpeute sola
loquta ⁊ ab eo sola seducta sit: ita ⁊ in hoc
qd̃ ⁊̃ in homine uno g̾itur ⁊ admoscitur:
occulto quodam setreto coniugio carnalts
uł ut iͣ dicam qui in corͥs sensus intendit᷑.
sensualis aĩe motus qui nobis pecorib q
communis est : seclusus ÷ a rõe sapĩe. Sen
su gruppe cors corͣlia sentiunt᷑. Eterna u̾o
⁊ in cominutabilia spiritali rõe sapientie
intelliguitur. Ratõi aũ scientie appetitus
uicinus est : qñquidem de ip̃is corͣlib tre
sensu tors sentiuntur. rõnatur ea que
scĩa tlrͣ actionis. Si bene: ut eam noticiã
refa̾t ad finem summi boni. Si añ male:
ut eis fruatur tanqͣm bones talib ĩ trui¬

Expanded text:
rationis ad quam pertinet scientia, id est, cognitio rerum temporalium atque mutabilium navandis Sicut enim in illo manifesto conjugio duorum hominum qui primi facti sunt, non manducavit serpens de arbore vetita, sed non manducavit sola, sed viro suo dedit, et simul manducaverunt; quamvis cum serpente sola locuta, et ab eo sola seducta sit : ita et in hoc quod etiam in homine uno geritur et dignoscitur, occulto quodam secretoque conjugio carnalis, vel, ut ita dicam, qui in corporis sensus intenditur, sensualis animae motus, qui nobis pecoribusque communis est, seclusus est a ratione sapientiae. Sensu quippe corporis corporalia sentiuntur: aeterna vero et incommutabilia spiritualia ratione sapientiae intelliguntur. Rationi autem scientiae appetitus vicinus est: quandoquidem de ipsis corporalibus quae sensu corporis sentiuntur, ratiocinatur ea quae scientia dicitur actionis; si bene, ut eam notitiam referat ad finem summi boni; si autem male, ut eis fruatur tanquam bonis talibus in qui
Abbreviated transcription (Latin):
insensatio ⁊ similis fc̃s est est eis. Quagͥ
tani longe tͣnsiret a summis ad infima: u̾ͥ
ꝑ medium sui : Cum enim ueglecta carita¬
te sapĩc que semꝑ eodem modo manet con¬
cupiscitur scĩa ex mutabiliun temꝑaliuni
exꝑimento inflat non edificat. Ita pregua¬
tus animus qiͣ pondere suo a beatitudine
erpellitur. Et ꝑ illud sue medietatis exꝑi¬
mentim pena sua discit: quid inter sit inter
bonum desertum malum q commissum. Nec
redire potest effusis ac ꝑditis uirib : il gm̃
conditoris sui ad ꝑñiam tocantio ⁊ pc̃ca do¬
nantis. ¶Quis enim infelicem libembit¬

Expanded text:
bus, et similis factus est eis . Qua igitur tam longe transiret a summis ad infima, nisi per medium sui? Cum enim neglecta charitate sapientiae, quae semper eodem modo manet, concupiscitur scientia ex mutabilium temporaliumque experimento, infiat, non aedificat : ita praegravatus animus quasi pondere suo a beatitudine expellitur, et per illud suae medietatis experimentum poena sua discit, quid intersit inter bonum desertum malumque commissum, nec redire potest effusis ac perditis viribus, nisi gratia Conditoris sui ad poenitentiam vocantis et peccata donantis. Quis enim infelicem ani
Abbreviated transcription (Latin):
hyitoria quani cle luob pͥmis hominibꝰ
uiro silicet eius q muliere ile quib ꝓpagat
est genus humanum. diuina tradit auctoei¬
tas :Ad hoc tantũ modo aidienla est: ut ĩ¬
telligatut apostolus ymagniem cłi uiro tã¬
tum tribuendo non ⁊̃ femie qͣmuis in
liu̾so sexu luoꝵ hominum alequid tam̃
significore uoluisse qđ in uno hõie q̃ret᷑

Expanded text:
quam de duobus primis hominibus, viro scilicet ejusque muliere, de quibus propagatum est genus humanum, divina tradit auctoritas, ad hoc tantummodo audienda est, ut intelligatur Apostolus imaginem Dei viro tantum tribuendo, non etiam feminae, quamvis in diverso sexu duorum hominum, aliquid tamen significare voluisse quod in uno homine quae
Abbreviated transcription (Latin):
conulit. ⁊ si fallatur in aliquo ꝑ rgnoran¬
tiam temꝑalium qꝑ ⁊ hoc temꝑaliter gi̾t: et
modum agendi non teneat quem debebat hy¬
mana temptatio est. & magnum : hanc iti¬
tam sit dege̾ quam uelut iuam redeuntis
carpimus : ut temptatio nos non app̾hñdat
nͥ hrmana. Hoc enim pcc̃m exͣ torꝰ est nͨ for¬
nicatõis deputatur : ⁊ pp̃a facillune ignos¬
titur. Cum u̾o pp̃ adipiscenda ea que ꝑ corpꝰ
sentiuutur pp̃ exꝑiendi uł excellendi uł cõ¬
tractandi cupiditatem: ut in hiis finẽ bo¬
ni sui ponat aliqͥd agit. quidqͥl agat tur¬
piter agit: ⁊ fornicatur in corꝰ ꝓp̾um pec¬
cans. ⁊ corꝑeaꝵ rerum fallatia simailachͣ
introrsues rapiens : ⁊ uana meditatione cõ¬
ponens ut ei nec diuinumi al nisi tale ur¬
deatur p̾uatim auara. fecatur errorib. et
priuatim ꝓdiga manitur uirib. Nec ad
tam turpem ⁊ miserabilem fornicatõem
semel ab ex ordio ꝓsiliret: S sicut scͥptum

Expanded text:
consulit; et si fallatur in aliquo per ignoranconsulit; et si fallatur in aliquo per ignorantiam temporalium, quia et hoc temporaliter gerit, et modum agendi non teneat quem debebat, humana tentatio est. Et magnum est hanc vitam sic degere, quam velut viam redeuntes carpimus, ut tentatio nos non apprehendat nisi humana . Hoc enim peccatum extra corpus est, nec fornicationi deputatur, et propterea facillime ignoscitur. Cum vero propter adipiscenda ea quae per corpus sentiuntur, propter experiendi vel excellendi vel contrectandi cupiditatem, ut in his finem boni sui ponat, aliquid agit, quidquid agit, turpiter agit; et fornicatur in corpus proprium peccans , et corporearum rerum fallacia simulacra introrsus rapiens et vana meditatione componens, ut ei nec divinum aliquid nisi tale, videatur, privatim avara fetatur erroribus, et privatim prodiga inanitur viribus. Nec ad tam turpem et miserabilem fornicationem simul ab exordio prosiliret: sed, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
Otestatem quippe suam dilggets aĩa
a communi uniu̾so ad pͥnatam ꝑtem
ꝓlabitur. Et apostatica illa suꝑbya quod
initium pcc̃i drͣ. cum in untu̾sitate crea¬
ture dm̃ rectorem sequta legib eiꝰ oꝑtie
guber nare potuisset: plus aliquid itnut̾s
appetens. at id sua lege gubernare moli¬
ta: qr nich̾ est amplurs uniu̾sitate iͥn cu¬
ram partilem tridit᷑ : ⁊ sic aliqͥd am̃pliꝰ
concupiscendo minuitur. ¶ Unde ⁊̾ aua¬
ricia drͣ radix om̃im maloꝵ. Totum q il¬
lud ubi aliquid ꝓpͥum contra leges qui¬
bus uni̾sitas admi nistͣcur. age̾ nititur.
omĩta officia sua ad cos fines referens
quib turtose corͣlta ac temꝑalia per coͥs
sensus querit ⁊ aut tumido fastu aliiss
anunis corꝓdrcis sensĩb deditis ẽẽ affͤ¬
tat excelsior aut cenoso glirgite carnalis
ac suꝑiora ꝑcipienda que si priua¬
tim s cominuntter ab om̃ib qui taliadi¬
ligunt : sine ulla angustia uel intudia cas¬
ro possidentur amplexu uł sibi uel aliis

Expanded text:
otestatem quippe suam diligens anima, a communi universo ad privatam partem prolabitur: et apostatica illa superbia, quod initium peccati dicitur , cum in universitate creaturae Deum rectorem secuta, legibus ejus optime gubernari potuisset, plus aliquid universo appetens, atque id sua lege gubernare molita, quia nihil est amplius universitate, in curam partilem truditur, et sic aliquid amplius concupiscendo minuitur; unde et avaritia dicitur radix omnium malorum : totumque illud ubi aliquid proprium contra leges, quibus universitas administratur, agere nititur, omnia officia sua ad eos fines referens, quibus curiose corporalia ac temporalia per corporis sensus quaerit, aut tumido fastu aliis animis corporeis sensibus deditis esse affectat excelsior, aut coenoso gurgite carnalis et superiora percipienda, quae non privatim, sed communiter ab omnibus qui talia diligunt, sine ulla angustia vel invidia casto possidentur amplexu, vel sibi vel aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Nomodo enim coluber non aꝑtis pas¬
sib. s squamaꝵ minutissimis nisib
repit. Sic lubricus deficiendi motꝰ negli¬
gentes minutatim occupat. ⁊ insipiens a
ꝑu̾so appetitu similitułies di ꝑuenit ad si¬
milituctiem pecoꝵ. Inde ÷ quod tindati sto¬
la pͥma : pellicia. tunitas mortalitate me¬
rueruut. Honor enim hõis uerus ÷ yma¬
go ⁊ sili̾tudo tłi que non custoditur nͥ ab ip¬
so a truo impͥmitur. Tantomag̾ ita inhere¬
tur deo: qͣnto minus diligr̃ ꝓprium. Cupi¬
ilitate u̾o ex ꝑiende potestatis sue : quodã
nitcu suo ad se ip̃m tanqͣm anl metdium pro¬
ruit. Ita tum uult eẽ sicut ille sub nullo:
⁊ ab ip̃a sui metlietate penalr̾ ad una propł¬
litur ul est ab en quib pecora lecantur. Atq
ita tum at honor enus similitudo cli : dedetus

Expanded text:
omodo enim coluber non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit; sic lubricus deficiendi motus negligentes minutatim occupat, et incipiens a perverso appetitu similitudinis Dei, pervenit ad similitudinem pecorum. Inde est quod nudati stola prima, pelliceas tunicas mortalitate meruerunt. . Honor enim hominis verus est imago et similitudo Dei, quae non custoditur nisi ad ipsum a quo imprimitur. Tanto magis itaque inhaeretur Deo, quanto minus diligitur proprium. Cupiditate vero experiendae potestatis suae, quodam nutu suo ad se ipsum tanquam ad medium proruit. Ita cum vult esse sicut ille sub nullo, et ab ipsa sui medietate poenaliter ad ima propellitur, id est, ad ea quibus pecora laetantur: atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
dis om̃ib offu̾ntut. ꝓ ualde bonis gͣ¬
tiaꝵ actões sunt ꝓ non ualcle malis
ꝓpitiatões st̃. ꝓ ualtle malis ⁊̾ si nulla
sint adium̃tũ mortuoꝵ qualescon ui
uoꝵ consolatões sunt. Quibus autem
prosunt: ut᷑ sit plẽna remissio. Aut
certe ut tollerabilior quiden fiat ip̃a
tampitatio.

Expanded text:
untur, pro valde bonis gratiarum actiones sunt, pro non valde malis propitiationes sunt: pro valde malis etsi nulla sint adjumenta mortuorum, qualescunque sunt consolationes vivorum. Quibus autem prosunt, ad hoc prosunt: ut sit plena remissio, aut certe ut eo tolerabilior fiat ipsa damnatio.
Abbreviated transcription (Latin):
nus: ut non req̾tat ista post mortem. is
tam malus : ut nou ꝓsitit ista post mor¬
tem. Est u̾o talis in bono: ut hiis non
reqͥrat. ⁊ est rursus talis in malor ut
nec hiis ualeat cumi ex hac uita tnͣsier᷑

Expanded text:
nus ut non requirat ista post mortem, nec tam malus ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut haec non requirat; et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum ab hac vita transierit,
Abbreviated transcription (Latin):
Oncoraant aũ nobiscum angeli ⁊ ñe
hñc enini stat ecc̃a que in t̾ris est : ꝑ hnͣc
non perit quod perierat ⁊ inuentũ est
excepto quippe bap̃atio munere qđ coñ¬
oꝑe commissit inuen̾it: tollit. ¶ Hac
gͦ excepta magna indulgentia unde ici¬
pit hominis renouatõ in qua soluitur
dm̃is reatus ⁊ ingn̾atus ⁊ acllitus. ip̃a
⁊̾ uita cet̾a iam rõe utentis etatis quã¬
talib ẜ polleat fecunditate insticie si ne
pcc̃oꝵ remissione non agrͣ. qm̃ filii dei
qm du mortałr̾ untunt : cum morte
confligunt. ⁊ qmͣuis sit de illis u̾aciter
lii st̃ dei. sic tamen sꝑu tłi excitantur ⁊
tanqͣm filis dĩ ꝓ ficuunt ad cł̃m. ut etiã
sꝑu scõ maxime aguante corruptibili

Expanded text:
oncordant autem nobiscum Angeli etiam nunc, hanc enim stat Ecclesia quae in terris est: per hanc non perit quod perierat et inventum est . Excepto quippe Baptismatis munere, quod conopere commissa invenerit, tollit: hac ergo excepta magna indulgentia, unde incipit hominis renovatio, in qua solvitur omnis reatus et ingeneratus et additus; ipsa etiam vita caetera jam ratione utentis aetatis, quantalibet praepolleat fecunditate justitiae, sine peccatorum remissione non agitur. Quoniam filii Dei quamdiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illis sit veraciter lii sunt Dei ; sic tamen Spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxime aggravante corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
Ue cum ita sut q̃n nobis maronis
ille u̾sus placet. felix qui potuit re¬
rum cognosc̾e̾ cãs. Non nobis uideatur
aa felicitatem conseqñdam ꝑtin̾e: si scramꝰ
tãs magnaꝵ in mundo corlium motionũ
que ab tlitissimis nate̾ finib octulunt᷑.
Unde tremor t̾ris qua ui maria alta tu¬
mescant obicib ruptis. rursus in seip¬
b erumpuiis q plenissima ad eosaẽ
errores ⁊ exꝑnas euadenlas noste cõ¬
cedrͣ. ¶ Aa illami felicitatem qͥppe tenẽ¬
dum ÷: uͥ uulla quatiamur erumpna:
nlło errore fallamur. Nam si tãe corͣli¬
um motõnum noscende nobis eẽnt uł¬
las mag̃ nose̾e qmͣ nr̃e ualitudinis de¬
beremus. Cum u̾o eis ignoratis mẽi¬
cos querimus: quis ñ uicleat ꝙ ile se¬
cretis celi ⁊ t̾re nos lateat qͣnͣta sit pati

Expanded text:
e cum ita sint, quando nobis Maronis ille versus placet, Felix qui potuit rerum cognoscere causas. non nobis videatur ad felicitatem consequendam pertinere, si sciamus causas magnarum in mundo corporalium motionum, quae abditissimis naturae sinibus occuluntur; Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, Objicibus ruptis, rursusque in se ipbus aerumnisque plenissima, ad eosdem errores et aerumnas evadendas nosse conceditur. Ad illam quippe felicitatem tendendum est, ubi nulla quatiamur aerumna, nullo errore fallamur. Nam si causae corporalium motionum noscendae nobis essent, nullas magis nosse quam nostrae valetudinis deberemus. Cum vero eis ignoratis, medicos quaerimus, quis non videat quod de secretis coeli et terrae nos latet, quanta sit pati
Abbreviated transcription (Latin):
bus eẽ uisibilem: pr̃ẽm aũ non nͥ sompniã¬
tib. ¶ Quomodo gͦ de pr̃e solo accipiũt
quem nemo hõĩm uidit nec uide̾ potest:
An cũ dormiunt hõies ÷ tc̃ non sunt hõi¬
nes. Aut qui forͣre siłitudineni cors poͬ.
ad se significandũ ꝑ uisa sompniantiumr:
ñ potest forͣre ip̃am corꝑeani c̾aturam ad

Expanded text:
nibus esse visibilem, Patrem autem nonnisi somniantibus? Quomodo ergo de Patre solo accipiunt, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest? An cum dormiunt homines, tunc non sunt homines? Aut qui formare similitudinem corporis potest ad se significandum per visa somniantium, non potest formare ipsam cor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filii ⁊ sꝑc sc̃ĩ. Et c̾re qui uigilantium iusis
mouentur : ut ñ pr̃em sed tantum filium
uel sꝑm sanctum tredant corporalib hõĩ¬
num apparuisse comspectib. Ut ouitetam
tantam latitudiiem santaꝵ pagmarẽr
e tam multiplicem caꝵ intelligentiam u¬
de nemio sani capitis affirmare debet uus¬
quam per sonã patris per aliquam speni¬
em corporalem uigilantium oculis demon¬
stratam: s ut hoc dixi ut omittam. Qiud
tdicunt de pr̃e nostro abraham tui certe ui¬
gilanti ⁊ ministranti. tum scriptura prx¬
missset dicens. Uisus est dominus abra¬
he. non unus aut duo: sed tres apparue¬
runt uiri. quoꝵ nullus extelsius aliis
eminuisse dictus ÷: nullus honoratus ef¬
fulsisseae: nullus imꝑiosuis egisse: ¶ Qͥ¬

Expanded text:
iritus sancti. Et certe qui vigilantium visis moventur, ut non Patrem, sed tantum Filium vel Spiritum sanctum credant corporalibus hominum apparuisse conspectibus; ut omittam tantam latitudinem sanctarum paginarum, et tam multiplicem earum intelligentiam, unde nemo sani capitis affirmare debet, nusquam personam Patris per aliquam speciem corporalem vigilantium oculis demonstratam: sed ut hoc, ut dixi, omittam; quid dicunt de Pgilanti et ministranti, cum Scriptura praemisisset dicens, Visus est Dominus Abrahae, non unus aut duo, sed tres apparuerunt viri, quorum nullus excelsius aliis eminuisse dictus est, nullus honoratius effulsisse, nullus imperiosius egisse ?
Abbreviated transcription (Latin):
aistinctione ꝑsonarum sicuti idicit᷑. Deus
unus fet solus il eit ipsa trinitas. ⁊ per
illas creature formas patribus apparu¬
itrit. Inter rogatis q potuinius quantũ
sufficere uisum ÷ sanctarum scriptutarũ
locis. nichil aliud quantum ex istimo cliui¬
norum sacramentorum modesta et tauta
consideratio persuatlet : nisi ut temere
non dicamus. que nam ex trinitate per¬
sona cuilibet patrum uel prophetarum
in aliguo corpore uel similitudine corpo¬
ris apparuerit: nisi cum continentiai
lectionis probalia circumponit inditia.
ipsa enim natura uel substantia uel essen¬
tia uel quolibet alio nomtne appellandũ
est il ipsum quod leus est: quidquid il¬
lud est corporaliter uideri non potest.
per subiectam uero treaturam non so¬
lum filium: uel spiricum sanctum. sed
etiam patrem corporali spetie siue sumi¬
litudine mortalibus sensibus significa¬
tionem sui dare potuisse tredendum ẽ¬
est ¶Que cum ita sint : ne immodera¬
tus progrediatur secundi huius uolu¬

Expanded text:
 Deus unus et solus; id est Trinitas ipsa, per illas creaturae formas Patribus apparuerit: interrogatis quae potuimus, quantum sufficere visum est, sanctarum Scripturarum locis, nihil aliud, quantum existimo, divinorum sacramentorum modesta et cauta consideratio persuadet, nisi ut temere non dicamus quaenam ex Trinitate persona cuilibet Patrum vel Prophetarum in aliquo corpore vel similitudine corporis apparuerit, nisi cum continentia lectionis aliqua probabilia circumponit indicia. Ipsa enim natura, vel substantia, vel essentia, vel quolibet alio nomine appellandum est idipsum quod Deus est, quidquid illud est, corporaliter videri non potest: per subjectam vero creaturam, non solum Filium, vel Spiritum sanctum, sed etiam Patrem corporali specie sive similitudine mortalibus sensibus significationem sui dare potuisse credendum est. Quae cum ita sint, ne immoderatius progrediatur secundi hujus volu
Abbreviated transcription (Latin):
throni positi s̃. ⁊ uetustus dieꝵ sedebat:
⁊ inclumĩtum eiꝰ qͣi nix album: ⁊̃ capillus
capitis eius qĩ lana munda. ¶Thronus eiꝰ
flamma gnis : rote eiꝰ ignis flagrans. ⁊ flu¬
men ignis trahebat in conspͤtu eiꝰ. ⁊ mille n¬
milia deser uiebant ei: ⁊ dena milia denũ mi-¬
lium assistebant ei. ⁊ iuilicium collocauit. et
libri aꝑti sunt ⁊ cet̾a. Et paulo ptꝰ. Aspici¬
ebam inqͥt in uisu noctis. ⁊ ecce cũ celi nubi

Expanded text:
t, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis trahebat in conspectu ejus. Et mille millia deserviebant ei, et dena millia denum millium assistebant ei. Et judicium collocavit, et libri aperti sunt, etc. Et paulo post: Aspiciebam, inquit, in visione noctis: et ecce cum coeli n
Abbreviated transcription (Latin):
aclu̾sum me imusticiam meam dño: ⁊ tu
dimisisti impietatemi cordis mei ¶ Nlaq
enim in tanto carius nebulo debemus
inuolui : ut putemus faciem qͥdem dñi
ẽẽ inuisibilem: dorsum u̾o uisibile. qͣnqui¬
dem in forͣ ẜui utrumq uisibiłr apparu¬
it. In forma aũ clt absit: ut tale aͥd cogi¬
tetur. absit. ut u̾bum dĩ ⁊ sap̃ia cłi ex
una ꝑte hẽat faciem: ex alia dorsum sit̃
corꝰ humianum. aut om̃ino ulla sp̃e uel
motõe: sine loco sue t̃ꝑe commutetur

Expanded text:
sum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei . Neque enim tanto carnis nubilo debemus involvi, ut putemus faciem quidem Domini esse invisibilem, dorsum vero visibile: quandoquidem in forma servi utrumque visibiliter apparuit; in forma autem Dei absit ut tale aliquid cogitetur: absit ut Verbum Dei et Sapientia Dei ex una parte habeat faciem, et ex alia dorsum, sicut corpus humanum, aut omnino ulla specie vel motione sive loco sive tempore commutetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne: fides resurrectoĩs eitis saluos facit
at iustificat. Si enim t̾dideris inqͥt ĩ cor¬
de tno qr ałs illum suscitauit eũ a mortu¬
is: saluus eris. D̾ ttm. Qui tͣditus ÷ in¬
quit ꝑꝑ delcã nr̃a: ⁊ resur rex̃ ꝑꝑ tusti
ficatõem nr̃am: iõq m̾itum fidi nr̃e re¬
surrec̃toĩs corꝑis añi ÷. Nam mortuam
ẽẽ illam carnem in cruce passionis ⁊ in
imiti eiꝰ credunt: s resurrexisse ñ cre¬
dunt. ¶Qa firmissime nos treden¬
tes tanqͣm tle petre solidate otuemur.
unde certa spe ad optõeni exspͣtamus
fidei sanitate cognostimus. ¶ Inde ñ
uult aͥ tum tͣnsierit uidĩ post̾iora sua:
ut in eiꝰ resurrectõe tredatur. Pascha .n.
añ festum pasche sciens sħc qr uenit
ca ÷ s in scisiate aliquo. aut in hr̃si t̾¬
dunt. sĩ de loco qui ÷ penes eũ uulent
post̾iora ilm̃. ¶Qa enim sͥ uult quod
ait dñs. Et̃te locus ÷ penes me : ⁊ stab̾
suꝑ petͣm : Q̾s locus t̾renus ÷ peues

Expanded text:
ne fides resurrectionis ejus salvos facit, atque justificat, Si enim credideris, inquit, in corde tuo, quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris : et iterum, Qui traditus est, inquitficationem nostram . Ideoque meritum fidei nostrae resurrectio corporis Domini est. Nam mortuam esse illam carnem in cruce passionis, etiam inimici ejus credunt, sed resurrexisse non credunt. Quod firmissime nos credentes, tanquam de petrae soliditate contuemur: unde certa spe adoptionem exspectamus fidei sanitate cognoscimus. Inde non vult, nisi cum transierit, videri posteriora sua, ut in ejus resurrectionem credatur. Pascha enim  festum Paschae, sciens Jesus quia venit ca, sed in schismate aliquo aut in haeresi credunt, non de loco qui est penes eum vident posteriora Domini. Quid enim sibi vult quod ait Dominus, Ecce locus est penes me, et stabis super petram? Quis locus terrenus est penes
Abbreviated transcription (Latin):
Isiones aũ ille ꝑ creat᷑am comniuita¬
bileni deo incommnutabili subilitam
fc̃e sunt. ñ ꝓprie sicuti est: s signifitatĩe.
sit̃ pro rr̃ cansis ⁊ temꝑib oportuit os
paruit antiquus dicꝵ:a quo filus hõis¬

Expanded text:
Visiones autem illae per creaturam commutabilem Deo incommutabili subditam factae sunt, non proprie sicuti est, sed significative sicut pro rerum causis et temporibus oportuit, osparuerit Antiquus dierum, a quo Filius homi
Abbreviated transcription (Latin):
moyse. Nam cũ clixiss ꝑꝑ dilectoẽm tlei
qua p̾cipue flagrabat᷑. Si inueni grãm
in osp̃tu tuo : ostende m̾ tem ip̃m ma¬
nifeste : ⁊ ut sim inuẽiens gr̃am ante
iecit at ait. Ut sciam qr ppłs tuus est
aĩam rõnalem desił̾io sui. tanto arden¬
tiorem ⁊ qnto mundiorem. ⁊ tanto mun¬

Expanded text:
Moyse. Nam cum dixisset, propter dilectionem Dei qua praecipue flagrabat, Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut sim inveniens gratiam ante subjecit atque ait, Et ut sciam quia populus tuus est animam rationalem desiderio tui, tanto ad te ardentiorem quanto in se mundiorem, tanto autem mun