comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑus seramꝰ uniu̾sitatis termitium ex
eã quȩ nos sumꝰ parie pensemꝰ. Eicius quupe qͣ¬
ꝯ lis sit myndi finis agnoscimuᷤ
si sollicite aspicuntis. hoc q̃d dͥe mundo gestamꝰ. Etas ienumm
nr̃a i iueniles annos robustiꝰ uiget: in senili autẽ tẽpore cre¬
hrescentib morbis excõquit᷑. & dum diuciꝰ d̾istendit᷑. ut sulbosis¬
tat. moriendi uice cotidie defic̃. ꝑ mom̾ta uiuendi: ita etiam
nunca tẽpus dũ uenientib annes auget᷑. crebrescentib malis
afficitur: ⁊ dum ȩtatis argum̃tum ꝑcipit. inde salutis disper¬
diũ sentit. T̃ribulationes namq illi cum tẽporib crescunt: &
eo detrim̃ta uitȩ debilior tolerat. qͦ quasi ad uitã ꝓuectior dn¬
rat. Totis enĩ contͣ illũ antiquus hostis uirib soluit᷑: qui qͣm¬
ius iã nunc interiit. ꝓ eo qd suꝑnȩ con ditionis bea ti¬
tudinẽ amisit. tẽ tam̃ pleniꝰ extinguit᷑: qͣndo ⁊ a temptandi

Expanded text:
orpus gerimus, universitatis terminum ex ea qua nos sumus parte pensemus. Citius quippe qualis sit mundi finis agnoscimus, si sollicite aspicimus hoc quod de mundo gestamus. Aetas etenim nostra per juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat. Totis enim contra illum hostis antiquus viribus solvitur, qui quamvis jam nunc interiit pro eo quod supernae conditionis beatitudinem amisit, tunc tamen plenius exstinguitur, quando, et a tentandi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. non mimerito dde eiꝰ narib ꝓcedere fumꝰ asseritur: euĩ nec¬
sis insprrationib praua in humanis eordib cogitatio nascitur. per
qͣm acies mentis obtundit᷑. ne luxx interna iuideat᷑. Quasi enĩ fla¬
t narium caliginem emittit: qͥ in reꝓboꝵ cordib insidiarum
suarũ aspirationib ex amore uitȩ. temporał estũ. congerit muil¬
tiplicium cogitationũ. S nelut fumi gobos multiolicat: quia
manissimas uite p̃sentis curas. in terrenoꝵ hominũ mente. oba

Expanded text:
 naribus procedere fumus asseritur, cujus noxiis inspirationibus prava in humanis cordibus cogitatio nascitur, per quam acies mentis obtunditur, ne lux interna videatur. Quasi enim flatu narium caliginem emittit, qui in reproborum cordibus insidiarum suarum aspirationibus ex amore temporalis vitae aestum congerit multiplicium cogitationum: et velut fumi globos multiplicat, qui ad immanissimas vitae praesentis curas iniquorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtiꝰ subdidit dicens. Ina alteri adherebunt: ⁊ tenentes se ne¬
quaqͣm separabunt᷑. Qui enĩ duuisi corrigi poterant. in miqͥtarũS
nistitis seꝑabiliores fiunt. qͣnto inuuce nulla merepatione separaut¬
Nam sic̃ ẽẽ noxiũ solet. si unitas desit bonis: ita ꝑnitiosũ ẽ. si ñ de¬
sit malis. ꝑuersos qͥppe unitas corroborat. dũ confortat: ⁊ tanto ma¬
gis incorrigibiles qͣnto unanimes fac̃. Se hac unitate repboꝵ. ꝑ
salomonẽ dr̃. Stuppa collecta synagoga peccantiũ. De hac naum
ꝓpħa ait. Sic̃ sꝑine muicẽ cõplectunt᷑: sic conunuiũ eoꝵ pariter

Expanded text:
atus Job indicat dicens: Una alteri adhaerebunt et tenentes se nequaquam separabuntur Qui enim divisi corrigi poterant, in iniquitatumjustitiae separabiliores fiunt, quanto a se invicem nulla increpatione separantNam sicut esse noxium solet si unitas desit bonis, ita perniciosum est si non desit malis. Perversos quippe unitas corroborat, dum concordat; et tanto magis incorrigibiles, quanto unanimes facit. De hac unitate reproborum per Sapientem dicitur: Stuppa collecta, synagoga peccantium . De hac Nahum propheta ait: Sicut spinae invicem se complectuntur, sic convivium e
Abbreviated transcription (Latin):
mitatione suspendunt: ipse m corpore suo diuidit᷑. cui hii qͥa
praue mheserant subtrahuntur. Ipsos uͦ amicos nomicos nominat
qͦs suꝑius ancillas uocat. Iꝑsos etiã negociatores appellat: qͦs a¬
micos dixerat. Sc̃i & enĩ p̃dicatores prius ancille sunt. ꝑ formi¬
dinẽ: postmodũ amici. ꝑ fidem: ad extremũ qͦ negociatores. ꝑ
acꝰtionem. Ipsis qͥppe infirmantib dr̃. Nolite timere pusillus grex:
qͥa cõplacuit patri ur̃o dare uob̃ regnũ. Ipsis conualescentib¬

Expanded text:
mitatione suspendunt, ipse in corpore suo dividitur, cui hi qui mitatione suspendunt, ipse in corpore suo dividitur, cui hi qui prave inhaeserant subtrahuntur. Ipsos vero amicos nominat, quos superius ancillas vocat; ipsos etiam negotiatores appellat, quos amicos dixerat. Sancti etenim praedicatores prius ancillae sunt per formidinem, post amici per fidem, ad extremum quoque negotiatores per actionem. Ipsis quippe infirmantibus dicitur: Nolite timere, pusille grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Ipsis rurs
Abbreviated transcription (Latin):
ceretur. ẽẽ qd agerent. quanto ⁊ aꝑte cerneretur. qͥa ad hoc agen¬
dũ ꝑ se idonei non fuissentͤUt gͦ mira potencia ꝑ p̃dicatoꝵ lm¬
dinẽ ligauit: qͥa infirmos p̃dicatores mundo exhibuit:⁊ poten¬
tes qͦsq qͥ eius corpus fuerant. sub terroris sui uincła restrixit.
Wm semetipso leuiathan iste ancillis ligat᷑. cum infirmis p̃dicanti
b ueritatis lumine clarescente. contͣ electoꝵ m̃tes antiquuis hosts
non quantũ uult seuire ꝑmitit᷑: s ne sub infidelitatis caꝑti¬
uitate cunctos qͦs appetit teneat. signis ⁊ uirtutib coartatur.
pse gͦ ꝑ se fortit᷑ fac̃: qͥ contra illum uires ñ fortib tribuit. Sed
qͦs contra cum dñs mittat insinuat: ñ etiã quid ipsi agant. qui
uerbi gladio. sua ab illo mẽbra separantur. Iniqͥ enĩ cum uer¬
bũ ueritatis audiunt ⁊ sc̃o timore ꝑcussi. ab antiqͥ hostis se¬

Expanded text:
sceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur, quia ad hoc agensceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur, quia ad hoc agendum per se idonci non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum lidinem ligavit, quia infirmos praedicatores mundo exhibuit, et potentes quosque, qui ejus corpus fuerant, sub terroris sui vinculo restrinxit. Et in semetipso Leviabus, veritatis lumine clarescente contra electorum mentes antiquus hostis non quantum vult, saevire permittitur. Sed ne sub infidelitatis captivitate cunctos quos appetit teneat, signis et virtutibus coarctatur.facit, qui contra contra illum vires non fortibus tribuit. Sed quia quos contra eum Dominus mittat insinuat, nunc etiam quid ipsi agant qui verbi gladio sua ab illo membra separantur. Iniqui enim cum verbum veritatis audiunt, et, sancto timore perculsi, ab antiqui se hostis i
Abbreviated transcription (Latin):
conidit: cum unigenitus dei filiꝰ in se ipso intra uterũ urrginis¬
nis filius. ipse sit qͥ ihabitat. ipse qͥ ihabitat᷑. Ed̾ tam̃ recte. &¬
aliter accipitur: qd sic ddomꝰ sapientiȩ eccłia uiocatur. Que septem¬
etiã sibi columpnas excidit: qͥa ab amore p̃sentis scłi disiunc¬
tas ad portandam eiusdẽ eccł̃ie fabricam mentes p̃dicantium
erexit: quȩ ꝓ eo qd̾ ꝑfectionis uirtute subnixe st̃. septenario mi¬
manitatis sus pariter nobis archana p̃dicauit. iħensam qͦ pro¬
posuit: qͥa scripture sacre nobis pabula apiendo p̃parauit. An¬
cillas enĩ suas misit. quȩ ad arc̃ẽ nos alq ciuitatis menia uo¬
carent: qͥa p̃dicatores infirmos abrectosq habere studuit. qͥ fi¬
cantium numerat: qͥa ad p̃dicandũ eũ tales uenire debuerant.
qͥ de laude ꝓhͥa nichil habebant: ut tanto solius ueritatis cogui¬

Expanded text:
condidit, cum unigenitus Dei Filius, intra uterum condidit, cum unigenitus Dei Filius, intra uterum nis filius ipse sit qui inhabitat, ipse qui inhabitatur. Quod tamen recte aliter accipitur, si domus sapientiae Ecclesia vocetur. Quae septem columnas excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas, ad portandum ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium erexit. Quae pro eo quod perfectionis virtute subnixae sunt, septenario numanitatis suae pariter nobis arcana praedicavit. Mensam quoque proposuit, quia Scripturae sacrae nobis pabula aperiendo praeparavit. Ancillas etiam suas misit, quae ad arcem nos, atque ad civitatis moenia vocarent, quia praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, qui ficantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant, qui de laude propria nihil habebant, ut tanto solidius veritatis cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Q d̃ qͥa leuiathan iste. usq ad tẽpus passionis illiꝰ ignorauit. quasi
more auis illusus : diumitatis eiꝰ laqueum ꝑtulit. dũ humanita¬
m ancillis autẽ cũ condicione parit̃ sexus iacet. ẜ ene autẽ dñs
leuathan istum ñ seruis s ancilis suis ligare se asserit᷑ q̃ ad
nrãm redemptionem ueniens:i suos contra suꝑbiam mundi mr
ai p̃dicatores mittens. relic̾tis sapientib insipientes. relic̾tis fortib
debiles. relicꝰtis diuitib: pauꝑes elegit. Ancillis enĩ sius leuiathan
huiꝰ fortitudinẽ d̾ns ligauit: qͥa testante paulo. infirma mundi
elegit ds̃. ut confundat forcia dUnde bene ꝑ salomonẽ. cl̃r. Sapi¬
entia edificauit sͥ domum. excidit colũpnas septem: inmolauit¬
uicꝰtimas. miscuit uinũ ꝓposuit mensam: misit ancillas suas. ut
uocarent ad arcem: ⁊ menia ciuitatis. Sapiencia qͥppe domum s

Expanded text:
Quod quia Leviathan iste usque ad tempus passionis illius ignoravit, quasi Quod quia Leviathan iste usque ad tempus passionis illius ignoravit, quasi more avis illusus, divinitatis ejus laqueum pertulit, dum humanitain ancillis autem cum conditione pariter sexus jacet. Bene ergo Dominus Leviathan istum non servis, sed ancillis suis ligare se asserit, quia ad nostram redemptionem veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes elegit. Ancillis ergo suis Leviathan hujus fortitudinem Dominus ligavit, quia attestante Paulo: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Unde bene per Salomonem dicitur: Sapientia aedificavit sibi domumvictimas, miscuit vinum, posuit mensam, misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem, et moenia civitatis. Sapientia quippe domum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
quanto nulla naturȩ infirmitate p̃peditur. Quia enĩ carnis morte
non p̃mitur: i redẽptorẽ nr̃m carne mortalem uidit. altiore fastu
elationis intumuit: s ubi contͣ auctorem suũ penna se suꝑbis
extulit. ibi laqueum suȩ mortis muenit. Nam eiꝰ ea carnis morte
ꝓstratus ẽ: quã expeciit elatus. E inde ꝑtulit laqueum: unde qͣsi
unigeniti filii sui ostendit escam: s laqueũ abscondit. Uidit enĩ
ciuuꝰ mortẽ iudeoꝵ ꝑsequentiũ animos concitauit. S in ipso tra¬
ditionis tẽpore. tarde iam cognouisse intellex̃: qd in illa eiꝰ mor¬
te puniret᷑. Inde ⁊ pilati coniugem sompnis t̾ruit: ut uir ilius
A iusti ꝑsecutione cessaret. E res diuina dispensatione disposita.
nulla maluit machinatione refragari. Expediebat qͥppe ut pecca¬
toꝵ mortẽ iuste morientiũ: solueret mors iusti iniuste morientis.

Expanded text:
quanto nulla naturae suae infirmitate praepeditur. Quia enim carnis morte quanto nulla naturae suae infirmitate praepeditur. Quia enim carnis morte non premitur, et Redemptorem nostrum carne mortalem vidit, altiori fastu elationis intumuit; sed ubi contra auctorem suum penna se superbiae extulit, ibi laqueum suae mortis invenit. Nam ea ejus carnis morte prostratus est, quam expetiit elatus; et inde pertulit laqueum, unde quasi unigeniti Filii sui ostendit escam, sed laqueum abscondit. Vidit enim cujus mortem Judaeorum persequentium animos concitavit . Sed in ipso traditionis ejus tempore tarde jam cognovisse intelligitur, quod ipse illa ejus morte puniretur. Unde et Pilati conjugea justi persecutione cessaret. Sed res interna dispensatione disposita nulla valuit machinatione refragari. Expediebat quippe ut peccatorum mortem juste morientium solveret mors justi injuste morientis.
Abbreviated transcription (Latin):
tur: eum ium̃tũ cdraco. uł auis dr̃. In eis qͥppe qͦs ad stulticiã lixx¬
uriȩ excitat. ium̃tum ẽ: i eis qͦs ad nocendi maliciam inflãmat.
draco ẽ. In eis autẽ qͦs in fastu suꝑbie quasi alta sapientes eleuat.
auis ẽ. In illis u qͦs pariter in luxuriã. maliciã:⁊ suꝑbiam polluit.
ium̃tũ. draco. simul ⁊ auis. existit. Per nãq tot. ad deceptorͣ se spe¬
cies intulit: i qͦt eos neqͥtias implicauit. Multarũ g rerũ nomine
Cum enim hc̃ ꝑ carnis luxuriam temptat. s tamem minime su¬
ꝑat: mutata suggestione. cor illiꝰ in maliciam inflamat. Quia g ad
eum belua uenire non ualuit: drago uenit. Illum uenenũ maliciȩ.
corrumꝑe non ualet. s tam̃ bona sua eiꝰ ocłis opponit: ⁊ cor illius
in suꝑbiam extollit. Hunc gͦ ut draco subriꝑe non ualuit. s tam̃
adduc̃to fantasmate manis głe coram cogitationis eus obtutib q̃si
auis uolatut. Quȩ nimirũ auis tanto contra nos imanꝰ extollit᷑

Expanded text:
um, draco, vel avis dicitur. In eis quippe quos ad stultitiam luxuriae excitat, jumentum est; in eis quos ad nocendi malitiam inflammat, draco est; in eis autem quos in fastum superbiae quasi alta sapientes elevat, avis est; in illis vero quos pariter in luxuria et superbia et malitia polluit, jumentum, 1095 draco, simul et avis existit. Per tot namque ad deceptorum cor se species intulit, in quot eos nequitias implicavit. Multarum igitur rerum nomineCum enim hunc per carnis luxuriam tentat, et tamen minime superat, mutata suggestione cor illius in malitiam inflammat. Quia ergo ad eum venire bellua non valuit, draco venit. Illum veneno malitiae corrumpere non valet, sed tamen bona sua ejus oculis opponit, et cor illius in superbiam extollit. Huic ergo ut draco subrepere non valuit, sed tamen adducto phantasmate inanis gloriae, coram cogitationis ejus obtutibus quasi avis volavit. Quae nimirum avis tanto contra nos immanius extollitur,
Abbreviated transcription (Latin):
terit. quasi cũ degluttit. amittit. Qd̾ qͥa non humana s cliuina ꝓ¬
uidentia agit᷑. ut utilitati iustoꝵ ipsa uetusti aduersarii astucia
suffraget᷑: quatiꝰ cum elecꝰtos temptat. eos magis tem ꝑtando cus¬
todiat. bene ad beatũ iob dĩr. aut armilla ꝑfora bis maxillã euis
subaudis ut ego. qͥ ꝓuide cuncta disponens. electos meos mde robus¬
tius integritati custodio. unde eos ꝑ maxillam leiuathan istius
labefactari aliquo mͦ ab integritate ꝑmicto. Sequit᷑. lumqͥd mul
Si enĩ ad ꝑsonam filii hȩc uerba referantur. incarnato ei mollia
loquebat᷑. cũ diceret. scio qͥ s is sc̃s dei. Ad quẽ leuiathan iste
multiplicauit p̃ces: cum ꝑ subditam sͥ legionem dix̃. Si eicis
nos: mitte nos in gregem pͥorcoꝵ. Quãuis intelligi aptius po¬
test. Quia ad dñm preces multiplicat. eum extremi iudicii die.

Expanded text:
terit, quasi cum deglutit amittit. Quod quia non humana sed divina pterit, quasi cum deglutit amittit. Quod quia non humana sed divina providentia agitur, ut utilitati justorum ipsa vetusti adversarii astutia suffragetur, quatenus cum electos tentat, eos magis tentando custodiat, bene ad beatum Job dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus? Subaudis ut ego, qui provide cuncta disponens, electos meos inde robustius in integritate custodio, unde eos per maxillam Leviathan istius labefactari aliquo modo ab integritate permitto. Sequitur: CAPUT Si enim ad personam Filii Dei haec verba referantur, inloquebatur cum diceret: Scio quia sis sanctus Dei . Ad quem Leviathan iste multiplicavit preces, cum per subditam sibi legionem dixit: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Quamvis intelligi potest apertius, quia ad Dominum preces
Abbreviated transcription (Latin):
do illũ post tot reuelationũ sublima. stimulis carnis agitabat. Tunc
et eum contͣ illum licenciam tẽptationis accepit. i maxillã eũ tenu¬
iti s ꝑforatam. Q ui uͦ elatus ꝑire poterat: temptatꝰ ẽ. ne periret.
Temptatio g̃ illa non uorago uicioꝵ. s custodia meritoꝵ fuit. qͥa leuii¬
athan iste. fatigando eum in afflctione contruut. s non in culiã
capiendo deuorauit. Glatos autẽ in scĩtate uiros non amitteret: n
sub eius iure caderent. quanto se i suis urtutib eleuarent. Sed mni¬
ro ddispensationis ordine dũ temptant᷑. humiliant᷑: dũ humiliant᷑.
eius eẽ iam desmunt. Bene gͦ i maxilla behemoth istiꝰ ꝑforata dr̃
Qͥa electos dei unde conterit: mde amittit: uncie tẽptat ut perdat.
agit ide ne ꝑeant. Antiquus itaq hostis. occultis dei dispensatio¬
nixꝰ seruiens. scõꝵ animas ad interitũ temptat uolens s ad regnũ

Expanded text:
do illum post tot revelationum sublimia stimulis carnis agitabat . Tunc do illum post tot revelationum sublimia stimulis carnis agitabat . Tunc ergo cum contra illum licentiam tentationis accepit, in maxilla eum tenuit, sed perforata. Qui vero elatus perire poterat, tentatus est ne periret. Tentatio ergo illa non vorago vitiorum, sed custodia meritorum fuit, quia Leviathan iste fatigando eum in afflictione contrivit, sed non in culpa capiendo devoravit. Elatos autem in sanctitate viros non amitteret, nisi sub ejus jure caderent, quanto se in suis virtutibus elevarent. Sed miro dispensationis ordine dum tentantur humiliantur, dum humiliantur ejus esse jam desinunt. Bene ergo maxilla Behemoth istius perforata dicitur, quia electos Dei unde conterit, inde amittit; unde tentat ut perdat, agit inde ne pereant. Antiquus itaque hostis, occultis Dei dispensationibus serviens, sanctorum animas ad interitum tentat volens, sed ad regnum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum. & salutis statũ ꝑcutit ut seruet: ut qͥ humilita¬
tem currentes fugimꝰ. ei saltem cadentes hereamꝰ Sed int̃ hec
seiendũ. qd pleriq hominum. qͦ i multis corruunt: arcius li¬
gant᷑. Cumq eos behemoth iste ex uno uicio ꝑcutit ut concidañ
ex alio ꝙ iligat. ne surgant. Consideret itaq homo. cũ qͦ aduer¬
sario bellum gerat: ⁊ si iam se in aliqͦ deliquisse ꝑpendit. sal¬
tem ad culpã ꝑtrahi ex culpa ꝑtimescat: ut studiose uitentur
uulnera qͥb frequent̃ interficit᷑: qͥa uald̾e rarum ẽ. qd̵ hostis
isstiꝰ ꝑforata. intelligi ⁊ alit̾ pocest: ut in ore tenẽre dicat᷑. ñ qͦs
iam ꝑfecte peccato implicat. s qͦs adhuc peccati ꝑsuasionib tẽp¬
tat: quatinꝰ ei quemlib& mandere sit. de peccati eũ delecꝰtione tẽp¬
tare. Mandendum quidẽ. ẜ non deglutiendũ acceꝑat paulũ: quan¬

Expanded text:
virtutum et salutis statum percutit, ut servet; ut qui humilitavirtutum et salutis statum percutit, ut servet; ut qui humilitatem curantis fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum est quod plerique hominum quia in multis corruunt, arctius ligantur. Cumque eos antiquus hostis ex uno vitio percutit ut concidant, ex alio quoque ligat ne surgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat. Et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera, quibus frequenter interficiet: quia valde rarum est, quod hostis istius perforata intelligi et aliter potest, ut in ore tenere dicatur non quos jam perfecte peccato implicavit, sed quos adhuc peccati persuasionibus tentat, quatenus ei quemlibet mandere sit de peccati eum delectatione tentare. Mandendum quidem, sed non deglutiendum acceperat Paulum, quan
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq ut nonnułli post suꝑbiã. in luxuriã corruentes. ex
aꝑto casu. malum culpe latentis erubescant: ⁊ tc̃ etiã maio¬
ra corrigunt. cum ꝓstrati in minimis grauĩ confundunt᷑. Reos
enĩ se inter minora conspitiunt: qͥ se liberos inter grauiora
ceꝑat amittit: atq unde uicisse credit᷑. inde suꝑatur. Conside¬
rare libet intra munitum gr̃ẽ sinum: quanto ds̃ misccł̃is fa¬
uore nos continet. Eece quidã se iurtute extollit: ꝑ uieuir ad
humilitatẽ reddit. Qui uͦ acceptis uirtutib extollitur: non gladi
o s ut ita dixerim medicam̃to uulneratur. Q uid enĩ uirtus.
h medicam̃tum: Quid ẽ uiciũ: nͥ uulnus: quia gͦ nos de me¬
dicam̃to uulnus facimꝰ: fac̃ ille de uulnere medicamentũ. ut
qui uirtute ꝑcutim᷑. uicio curem᷑. Nos nãq iurtutũ dona re
torquemꝰ in usu uicioꝵ: ille uicioꝵ illecebras. assumit in arte

Expanded text:
plerumque ut nonnulli per superbiam in luxuriam corruentes, ex plerumque ut nonnulli per superbiam in luxuriam corruentes, ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigunt, cum prostrati in minimis gravius confunduntur; reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter graviora ceperat amittit; atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet, intra munitum gratiae sinum quanto Deus misericordiae favore nos continet. Ecce qui de virtute se extollit, per vitium ad humilitatem redit, et qui de acceptis virtutibus eo, sed, ut ita dixerim, medicamento vulneratur. Quid enim virtus, nisi medicamentum? Et quid est vitium, nisi vulnus? Quia ergo nos de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum; ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum torquemus in usum vitiorum: ille vitiorum illecebras assumit in arcem
Abbreviated transcription (Latin):
linquat. M ola enĩ suꝑior aut inferior tollitur. si ꝑ predican¬
tis linguã in peccatoris pecꝰtore aut timor ab spe. aut spes ã
to tanti facinoris memoriã fecimus. lectoris fortasse animꝰ mo¬
uet᷑. cur om̃ipotens dẽ eos quos ad ͣ ꝑpetuum eligit. quos ad
donoꝵ &ͦ spiritaliũ eulm̃ adsũmit. illesos ã corporalib iucũs
non eustodit. Inde qͥa satis facere cicius credimus: breuiter
respondemꝰ. N onnulli enĩ ꝑ accepta dona uirtutum ꝑ mpensã
gr̃am bonoꝵ oꝑm. in suꝑbie uiciũ cadunt: s tam̃ quo cecide¬
tione elati st̃. ꝑ carnis luxuriam ꝓsternantur. Scimus autem¬
qͥa aliquando minus t̃. in corporis corruptione cadere. quã eo¬
gitations tacita ex deliberata elations peccare. Sed eum minꝰ
turpis suꝑbia creditur: minus uitatur. Luxuriã uͦ eo magis
erubescunt homines: qͦ simul om̃s turpem nouer̃t. Unde fit

Expanded text:
linquat. Mola enim superior aut inferior tollitur, si per praedicanlinquat. Mola enim superior aut inferior tollitur, si per praedicantis linguam in peccatoris pectore aut timor a spe, aut spes a to, tanti facinoris memoriam fecimus, lectoris fortasse animus movetur, cur omnipotens Deus eos, quos in perpetuum elegit, quos ad donorum quoque spiritualium culmen assumit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit? Unde quia satisfieri citius credimus, breviter respondemus, nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bonorum operum in superbiae vitium cadunt; sed tamen quomodo cecide cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam quia aliquando minus est in corporis corruptione cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur, luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quo simul omnes turpem noverunt. Unde fit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiorem aut inferiorem molam. Accuꝑt namq aliquando cucimus
auferre. Unde ⁊ aues ille quȩ rapiendis st̃ auib auidȩ. accipitres
uocantur. Unde ⁊⁊ paulus apłs dicit. Sustinetis siqͥs deuorat. siquis
accipit: acsi diceret. siqͥs rapit. Pignus uͦ debitoris. est confessio pec¬
catoris. A debitore enĩ pignus accipitur: cum ã peccatore iam pec¬
ca ti confessio tenetur. Suꝑior autẽ ⁊ mferior mola est. spes ⁊ ti¬
morspes quippe ad alta subuehit: timor autẽ eor inferius p̃mit.
S d mola suꝑior ⁊ inferior ita sibi necessario iungit᷑.: ut una sine
altera mutiliter habeatur. In peccatoris itaq peꝰ. Tore ncessan¬
ter debet spes ⁊ formido coniungi: qͥa incassum miscricordliã spe¬
ant inferior tolli ꝓhibetur: qͥa qui peccatori preddicat. tanta dis
timorem subtrahat: nec subtracta spe. ni solo eum timore der¬

Expanded text:
periorem, aut inferiorem molam . Accipere namque aliquando dicimus periorem, aut inferiorem molam . Accipere namque aliquando dicimus auferre. Unde et aves illae quae sunt rapiendis avibus avidae, accipitres vocantur. Unde Paulus apostolus dicit: Sustinetis enim si quis devorat, si quis accipit . Ac si diceret, Si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior mola est spes et timor. Spes quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter habeatur. In peccatoris itaque pectore incessanter debet spes et formido conjungi, quia incassum misericordiam speaut inferior tolli prohibetur, quia qui peccatori praedicat, tanta disptimorem subtrahat, nec subtracta spe, in solo eum timore dere
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam subdit dicens. Misericordia enĩ ⁊ ira ab eo. diriinai¬
taq clem̃tia maxillam behemoth istius ꝑforans. ubiq huma¬
no generi ⁊ misericordit ⁊ potenter occurrit: q nec libero ã¬
monitionẽ pretauendi tacuit. nec capto remediũ fugiendi su¬
utroꝵq illic. ⁊ penitencia insiniatur :⁊ uenia: ut spes ꝑeuntium.¬
sit recuꝑatio ꝑditoꝵ. De statii gͦ suo dauid cadente nemo suꝑ¬
biat: de lapsũ etiã suo dd̃ resurgente. nemo desꝑet. Ecce quã mi¬
rabilit̃ scriptura sacra eods uerbo suꝑbos p̃mit. qͦ humiles le¬
uat. Unam nãq rem gestã retulit: ⁊ diuerso mͦ suꝑbos quidem
ad humilitatis formidinẽ: humiles uͦ ad spei fiduciam reuoca¬
uit. S mestimabile noui generis medicamentũ: qd uno eodẽq
ordine positũ: ⁊ p̃mendo tumencia gesiccat: ⁊ subleuando aren¬
tia infundit. De maiorũ nos lapsu terruit: s de reparatione robo
suꝑbientes reprimit: ⁊ ne ad desꝑationem corruamꝰ fuleit. Unde

Expanded text:
titiam subdit, dicens: Misericordia enim et ira ab illo . Divina itaque clementia maxillam Behemoth istius perforans, ubique humano generi et misericorditer et potenter occurrit, quia nec libero admonitionem praecavendi tacuit, nec capto remedium fugiendi sutalium illic et penitentia insinuatur et venia, ut spes sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente, nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, 1091 nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit! De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboret superbientes reprimit, et ne ad desperationem corruamus fulcit. Vet
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat. qd̾ multo sit melius duris m seruitio hominib subici:
quã blandientib demonicis spiritib subdi ͦ & tam̃ cũ alto dde
iudicio iugo humanȩ conddicionis atterim᷑. in querelã ꝓsibimꝰ. ai¬
mirũ qͥa minꝰ attendimꝰ: qd̵ si nos nulla condaitio seruitutis op¬
primers. fortasse mens nr̃a multis miqͥtatib peiꝰ libera deser¬
uiret. Id̃eo g̃ hȩc que toleramꝰ grauia credim̃: qͥa bella holb̃
calidi quam sint contra nos dura atq intolerabilia non u¬
demus. Menti enĩ nr̃ȩ om̃e pondus uilesceret. si ea quȩ se
opprimere poterant. occulti aduersarii bella pensaret. Quid
enĩ si omĩpe ds onera quȩ patim᷑ subleuet: s tam̃ sua nob
adiutoria subtͣhat. ⁊ int̃ leuiathan istiꝰ nos tẽptam̃ta decelin¬
quat: ecce ueniente tanto hoste qͦ ibimꝰ: si nullis aucꝰtoris nr̃i
ꝓtectionib defendam᷑  quia g beatus iob culpe sͥ consciꝰ non ÷:

Expanded text:
nesciat quod multo sit melius duris in servitio hominibus subjici, nesciat quod multo sit melius duris in servitio hominibus subjici, quam blandientibus 1099 daemoniacis spiritibus subdi? Et tamen cum alto Dei judicio jugo humanae conditionis atterimur, in querelam prosilimus, nimirum quia minus attendimus quod si nos nulla conditio servitutis opprimeret, fortasse mens nostra multis iniquitatibus pejus libera deserviret. Ideo ergo haec quae toleramus, gravia credimus, quia bella hostis callidi, quam sint contra nos dura atque intolerabilia non videmus. Menti enim nostrae omne pondus vilesceret, si ea quae se opprimere poterant, occulti adversarii bella pensaret. Quid enim si omnipotens Deus onera quae patimur sublevet, sed tamen sua nobis adjutoria subtrahat, et inter Leviathan istius nos tentamenta derelinquat? Saeviente tanto hoste quo ibimus, si nullis auctoris nostri protectionibus defendamur? Quia ergo beatus Job culpae sibi conscius non erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut exteriorib dolorib int̾nũ uulnus adimat᷑:⁊ flagelloꝵ sectio¬
nib repellat᷑. ea quȩ occupare mentẽ poterat interior yutredo
entes contͣ quẽ fortem aduersariũ bellum gexunt. Cuiꝰ si nitole¬
rabiles uires sollicite adtenderent: neqͣquã de his quȩ: exteruis
tolerant. murmurarent. S ideo uidentur nob̾ hȩc grauia eẽ: ͥa
bella occulti aduersarĩi nolumꝰ pensare grauiora. A quib pleñq
bellis ut dpximꝰ. dũ flagellam de fendm: dũ affugnur. occulta¬
m̃. Caro enĩ nr̃a husquam resurrecꝰtionis meorruytione solidet᷑.
si nullo merore afficit᷑. m temptationib effrenatur. Quis autẽ
nesciat. qd multo sit meliꝰ ardere flãma febrium: quã igne ii¬
cioꝵ ÷ &. tam̃ cũ febre corripim. qͥa uicioꝵ estũ qͥ occupant nõ¬
poterat. considerate negligimꝰ: de ꝑcussione murmuramꝰ. Quis

Expanded text:
ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et flagellorum sectiout exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, et flagellorum sectionibus repellatur ea quae occupare mentem poterat interior putredo entes contra quam fortem adversarium bellum gerunt. Cujus si intolerabiles vires sollicite attenderent, nequaquam de his quae exteritolerant murmurarent. Sed ideo videntur nobis haec gravia, quia bella occulti adversarii nolumus pensare graviora, a quibus plerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defendimur, dum affligimur, occultamur. Caro enim nostra priusquam resurrectionis incorruptione solidetur, si nullo moerore afficitur, in tentationibus effrenatur. Quis autem nesciat quod multo sit melius ardere flamma febrium, quam flamma vitiorum? Et tamen cum febre corripimur, quia vitiorum aestum qui nos occupare poterat considerare negligimus, de percussione murmuramus. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarios subdo. Sequit᷑. Pones suꝑ eũ manũ tuã. id ẽ ut ego.
qͥ forti illũ potentia reprimens. ñ plusquã expediat seuire ꝑmit¬
to: eiꝰq seuitiã quantũ ꝑmisero in electoꝵ meoꝵ retorqueo utilita¬
co bene merentes famulos. uł minis impetit. uł flagellis p̃mit. uł
quib da suꝑ impositis onerib grauat. uł laboriosis occupario¬
nib implicat: qͥa mira potentia p̃uidet. qđ si qͥeti ac liberi in
tranqͥllitate ꝑsisterent. temptantes ferre aduersarios ũ ualentes.
mentis ꝓstrati uulnerib iacerent. Dũ g eos foras tolerandis fla¬
gellis ł onerib implicat.: ã suscipiendis intus tẽptationũ iaculis
occultat. iħoris qͥppe medicinalis ẽ. ut sepe feruorẽ iuscerũ in pru¬
rignem cutis trahat. ⁊ plecũq inds ieteriꝰ curat. unde exterius
sautiat: ita ut nonnũquã diuine dispensationis medicamine agit᷑.

Expanded text:
adversarios, subdo. Sequitur: Pones super eum manum tuam? Id est ut ego, adversarios, subdo. Sequitur: Pones super eum manum tuam? Id est ut ego, qui forti illum potentia reprimens, non plus quam expediat saevire permitto, ejusque saevitiam quantum permisero in electorum meorum utilitasaepe bene merentes famulos vel minis impellit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes adversarii ferre non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo foris eos tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis est ut saepe fervorem vulnerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur
Abbreviated transcription (Latin):
excłia. cuiꝰ dũ mores dñs ad suꝑna subleuat. iam hec ipsa in dñ
ꝑ excellentẽ conuersationẽ regnat. Que recꝰte etiã sagene in ma¬
ri misse cõparatur :i ex om̃i genere piscium congreganti: qͥa mis¬
sa. in hoc gentilitatis scłm. nullũ respuit. s malos cũ bonis. suꝑ¬
istiꝰ stultos eiꝰ corporis m capite antẽ prudentes accipimiꝰ. uł cer¬
te pelle quȩ ẽ exterl. subdita ad hec extrema serientes. capite
uł gurgustiũ pisciũ. id ẽ eccłiam suã ⁊ uota fideliũ. prĩ se pelle
mundi: ut confunderet sapientes. Eriꝰ nãq collegit indoctos:⁊ post¬
modũ philosophos: ⁊̃ ñ ꝑ imꝑatores docuit piscatores. s mira po¬
tentia ꝑ piscatores subegit oratores. Bicat gͦ. Nũquid impleb̾ sage¬
nas pelle eiꝰ. aut gurgustiũ pisciũ. capite. illuis. sub aud̃ ut ego. qͥ
matra eccłiam fideliũ prius quasi pellẽ diaboli extremos
atq infirmos colligo: ⁊ postmodũ caput illiꝰ. id ẽ prudentes michi

Expanded text:
s ad superna sublevat, jam haec ipsa in Domino per coelestem conversationem regnat. Quae recte sagenae in mari missae comparatur, ex omni genere piscium congreganti, quia missa in hoc Gentilitatis saeculo nullum respuit, sed malos cum bonis, supistius, stultos ejus corporis, in capite autem prudentes accipimus. Vel certe pelle quae est exterius, subditi ad haec extrema servientes, capite um piscium, id est 1098 Ecclesiam suam, et vota fidelium prius se pelle mundi, ut confunderet sapientes . Prius namque collegit indoctos, et postmodum philosophos; et non per oratores docuit piscatores, sed mira potentia per piscatores subegit oratores. Dicit ergo: Nunquid implebis sagenas pelle ejus, aut gurgustium piscium capite illius. Subaudis, ut ego, qui intra Ecclesiam fidelium prius quasi pellem diaboli extremos atque infimos colligo, et postmodum caput illius, id est prudentes mihi
Abbreviated transcription (Latin):
subaudis patet uia fugiendi. atq mox ipsã suꝑne potentiȩ
omimodã cõprehensionẽ subdens ait. Cm̃ ds iudex ẽ. Ac si d̾i¬
ceret. Fugiendi uia undiq dcẽ: qr ille iudicat. qͥ ubiq ẽ. Duii

Expanded text:
subaudis patet via fugiendi, atque mox ipsam supernae potentiae subaudis patet via fugiendi, atque mox ipsam supernae potentiae omnimodam comprehensionem subdens, ait: Quoniam Deus judex est. Ac si diceret
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ hoc loco circulũ hoc scriptura sacͣ ꝑ ioħem in apocalypsi
falẽe uocat. Ait enĩ. Uidi ⁊ ecce nubes candida: ⁊ suꝑ nubem
selentẽ similẽ filio hominis: habentẽ in capite suo coronam
aureã: ⁊ in manu sua falc̃ẽ acritã. Potestas enĩ ddiin iudicii
plectit᷑. falcis appellatione signat᷑. In falce enĩ qͥcqͣd mciditur.
recꝰte cũ uenturꝰ iudex ostendit᷑. falcẽ tenere ꝑͥmbetur: qr eum
potenter ad om̃ia obiuiat. incidendo cricundat. Esse se intͣ iu¬
dicis falcẽ uidit ꝓpħa. cũ dicereti ascendero in oelũ tu il¬
lic es: si descendero i infernũ. ades. Si sumpsero pennas me
as diluculo: ⁊ habitauero in extremis maris: ꝙenĩ illuc manus
tua deducet me: ⁊ tenebit me dẽtera tua. Intͣ quandã se eẽ fal¬
cẽ uidit: cũ ex nullo sͥ loco patere fugeͣ posse cognouit dicens
Quia neq ab oriente. neq ab occidente. neq a desertis montibus:

Expanded text:
vero hoc loco circulum, hoc et Scriptura sacra per Joannem in Apocalypsi vero hoc loco circulum, hoc et Scriptura sacra per Joannem in Apocalypsi falcem vocat. Ait enim: Vidi, et ecce nubem candidam, et super nubem sedentem similem Filio hominis, habentem in capite suo auream, et in manu sua falcem acutam . Potestas enim divini judicii, mplectitur, falcis appellatione signatur. In falce enim quidquid inciditur, recte cum venturus judex ostenditur, falcem tenere perhibetur: quia cum potenter ad omnia obviat, incidendo circumdat. Esse se intra judicis falcem vidit Propheta, cum diceret: Si ascendero in coelum tu illic es; si descendero ad infernum, ades: si sumpante lucem, et habitavero in extremis maris, etenim illuc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua . Intra quamdam falcem se vidit, cum ex nullo sibi loco patere fugae aditum posse cognovit, dicens: Quia neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montibus ;
Abbreviated transcription (Latin):
eitur. Nũ quid pones cuculũ in narib eiꝰ SSic̃ ꝑ nares insidis itap
cusulum. diumne uirtutis om̃ipotentia designat᷑ Que cũ app̃hen¬
cu nos teptationib ꝓhibet: miris ordinib antiqͥ hostis infiduas
euneulplectens tenet᷑. Cireulus gͦei in narib ponit̃. dũ eircũducta
ꝓtertionis suꝑne fortitudine eiꝰ sagacia retinet᷑: ne contͣ if̾irmi¬
tates nominũ tantũ p̃ualeat. qͣntũ ꝑdicionis eiꝰ argum̃ta latenter
Gxplorant. Potest etiã curculi nomine occulti iudicĩ adiutoriũ de¬
signari: qd̾ in huiꝰ behemoth narib ponit᷑. dũ ã callida sua cru¬
celitare refrenat᷑. Unde bene ꝑ ꝓpħam cũ ab isrłitar lesione ꝓhi¬
bet̾: regi babiloniȩ dr̃. Ponã eirculũ in narib tius. Ac si aꝑte di¬
ceret᷑. sogitando insidias suspiras. s explere quȩ appetis non ua¬
lendo ompotentis mes circulũ in narib portas: ut cum bonoꝵ
mortem ardentius anhẽlas. ab eoꝵ uita uacuus redeas. Ed̾

Expanded text:
es insidiae, sic per circulum divinae virtutis omnipotentia designatur. Quae cum apprehendi nos tentationibus prohibet miris ordinibus antiqui hostis insidias circumplectens tenet. Circulus igitur ei in naribus ponitur, dum circumducta protectionis supernae fortitudine ejus sagacia tenettatem hominum tantum praevaleat, quantum perditionis argumenta latenter explorat. Potest etiam circuli nomine occulti judicii adjutorium designari, quod in hujus Behemoth naribus ponitur, cum a callida sua crudelitate refrenatur. Unde bene per prophetam, cum ab Israelitarum laesione prohibetur, regi Babyloniae dicitur: Ponam circulum in naribus tuis . Ac si aperte diceretur: Cogitando insidias suspiras; sed explere quod appetis non valendo omnipotentiae meae circulum in naribus portas, ut cum bonorum mortem ardentius anhelas, ab eorum vita vacuus redeas. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ opinio. ñ exostensione simulationis. s ex duri ac solidi o¬
ꝑis ascensu generat᷑. ħ ene autẽ subdit᷑. ex qͦb delectauert̃ te filie
regũ in honore tuo Sc̃s nãq animȩ ab antiqͥs patrib ad cogniti

Expanded text:
virtutum opinio non ex ostensione simulationis, sed ex veri ac solidi ovirtutum opinio non ex ostensione simulationis, sed ex veri ac solidi operis ascensu generatur. Bene autem subditur: Ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo. Sanctae namque animae ab anti
Abbreviated transcription (Latin):
lum porrigit᷑. ut salutis statũ morbo sublato reuocet᷑: sano aut̃
nequaquã p̃cipitur qͥd accipiat ut conualeat. s ã qͥb caueat.
ne languescat. Nc̃ gͦ maiorib studũs ũtimur: cu salutẽ neqͣ¬
quã seruamus habitam. s reparare curamꝰ ablatam. ẜ qi om̃s hic
adnĩsus nr̃ȩ reparationis magnis intra scãm eccłiam opinionib
pollet. nom̃ scdȩ filiȩ uelut cassia ex merito redolet: ut qr pͥm
filia quasi dies extitit. ꝑ dignitatẽ conditionis scda cassia sit. per
flagrantiã fortitudinis ex grã redẽptionis Unde. ⁊ eidẽ redẽptori
dib eburneis: ex qͥb delectauerunt te filiȩ regũ in honoie tuo
Quid enĩ ex myrre. guttȩ :⁊ cassie nomine: nͥ uirtutũ suauitas desi¬
t᷑. q ᷤ elecꝰtis suis qͥb se misericordit᷑ iduit. mirȩ uirtutis flagran¬
tiã asꝑsit. In qͦb isdẽ odor ab eburneis gradib ducit᷑: qr m eis

Expanded text:
rum porrigitur, ut ad salutis statum morbo sublato revocetur. Sano autem rum porrigitur, ut ad salutis statum morbo sublato revocetur. Sano autem nequaquam praecipitur quid accipiat ut convalescat, sed a quibus caveat ne languescat. Nunc ergo majoribus studiis utimur, cum salutem nequaquam servamus habitam, sed reparare curamus ablatam. Et quia omnes hi annisus nostrae reparationis magnis intra sanctam Ecclesiam opinionibus pollent, nomen secundae filiae velut casia ex merito redolet, ut quia prima filia quasi dies exstitit per dignitatem conditionis, secunda casia sit per fragrantiam fortitudinis ex gratia redemptionis. Vet. XXIII. Unde et eidibus eburneis, ex quibus te delectaverunt filiae regum in honore tuo . Quid enim myrrhae, guttae et casiae, nomine nisi virtutum suavitas desi ex electis suis, quibus se misericorditer induit, mirae virtutis fragrantiam aspergit, in quibus idem odor ab eburneis gradibus ducitur, quia in eis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pͥma filia recte dies: ⁊ scda ñ incongrue cassia nominat᷑. Bene
autẽ cassia dr̃.: quȩ i ta̾to sublimis uitȩ odore dilatat᷑. In ipsa
qͥppe sua origine in qua iustus homo conditꝰ fuerat. tantis qͣn¬
tis nc̃ opꝰ est uirtutib ñ indigebat: qr si stare sic̃ ẽ conditus uel¬
let. hostẽ extra positũ uincere sine difficultate potuisset. Postqͣm
uͦ ꝑ assensũ hominis. semel adu̾sarĩ ad intima irũpit. laboriosius
iã uictor. eicit᷑. qͥ adhuc impugnans sine labore pelleret᷑. Aulta¬
nãq nc̃ exhibenda st̃. quȩ m para dyso necessaria ñ fuerunt.
Nc̃ qͥppe opꝰ ẽ uirtute pacientiȩ. laboriosa eruditione doctus
castigatione corporis. assiduitate p̃cis. confessione delictoꝵ. m
undtione lacͥmarũ: quoꝵ ꝓfecto om̃iũ conditus homo ñ eguit
q salutis bonũ ex ipsa conditione ꝑcep̃. Egro qͥppe amarũ pocu¬

Expanded text:
prima filia recte Dies, et secunda non incongrue Casia nominatur. Bene prima filia recte Dies, et secunda non incongrue Casia nominatur. Bene autem Casia dicitur, quae in tanto sublimis vitae odore dilatatur. In ipsa quippe sua origine in qua justus homo conditus fuerat tantis quantis nunc opus est virtutibus non indigebat, quia si stare sicut est conditus vellet, hostem extra positum vincere sine difficultate potuisset. Postquam vero per assensum hominis semel adversarius ad intima irrupit, laboriosius jam victor ejicitur, qui adhuc impugnans sine labore repelleretununc exhibenda sunt quae in paradiso necessaria non fuerunt. Nunc quippe opus est virtute patientiae, laboriosa eruditione doctrinae, castigatione corporis, assiduitate precis, confessione delictorum, inundatione lacrymarum; quorum profecto omnium conditus bono non egui salutis bonum ex ipsa sua conditione percepit. Aegro quippe poculum ama
Abbreviated transcription (Latin):
ri nr̃o ñ dẽfuit largitas bonitatis suȩ: etiã contra tenebras miqͥ¬
tatis nr̃ȩ. eũ quẽ prĩ potent᷑ ad iustitiã concudit. potentiꝰ redi¬
mendo postmodum ab errore reuocauit. Eui qi post casũ sułi
illa conditionis suȩ pͥstina firmitas defuit: eũ contra bella
intima reꝑugnantẽ corruptionis. multiplicib donoꝵ suoꝵ uir¬
tutib fulsit. Quȩ nimir᷑ uirtutes ꝓficientiũ in nocentia cetero:
hominũ. quazi suauitate flagrant oddoꝵ. hmc enĩ ẽ qd̾ ꝑ paulũ
dicens. Donec rex in recũbitu suo eẽt narctus mea dedit odorem
suũ. Ac si aꝑtiꝰ dicat. Quousq meis obtutib rex apud se in reqͥe¬
in recubitu suo posito nardus odorẽ dat: dũ quiescente in sua
amministrat. Quia gͦ ⁊ conditũ luce inocentię claruit: ⁊ redemp¬
tũ genꝰ humanũ. exercitio bonoꝵ oꝑm. odorẽ suauitatis asꝑsit.

Expanded text:
ri nostro non defuit largitas bonitatis suae, etiam contra tenebras iniquri nostro non defuit largitas bonitatis suae, etiam contra tenebras iniquitatis nostrae eum quem prius potenter ad justitiam condidit potentius redimendo postmodum ab errore revocavit. Cui quia post casum suum illa conditionis suae pristina firmitas defuit, eum contra bella intima repugnantis corruptionis multiplicibus donorum suorum virtutibus fulsit. Quae nimirum virtutes proficientium in notitia caeterorum homindicens: Donec rex in recubitu suo est, nardus mea dedit odorem suum . Ac si aperte dicat: Quousque meis obtutibin recubitu suo posito, nardus odorem dat, dum, quiescente in sua administrat. Quia ergo et conditum luce innocentiae claruit, et redemptum genus humanum exercitio bonorum operum odorem suavitatis aspersit,
Abbreviated transcription (Latin):
mã. sp̃e fidẽq atq caritatẽ coniungit: ut tanto ueriꝰ ꝓle suagai¬
deat. quanto in suis fidelib nichil deẽe uirtutis pensat. S hec¬
succincte transcurrimꝰ: nc̃ ipsis qͦ inddagandis filiarũ uocabuł
apte curauit int̾preses ñ ea sic̃ in hebraico sermone inuenta st̃
penere: s in latinũ eloqͥũ uersa aꝑtiꝰ demonstrare. Quis enĩ nes
tina tam̃ linqua sermonis genere minime custodito rẽ ꝓdere
t̃cia uͦ. cornꝰ tibii uocata memorat᷑.: nͥ qr uniu̾sum genꝰ humanũ
qd benigne conditoris atq eidem miscdiam redẽptoris eligit᷑. istis
nominib designat᷑  homo nãq quasi dies ex conditione claruit.
qr hc̃ auctor siuis ingenitȩ inocentiȩ splendoit resꝑsit. ẜ sponte
sua ad peccati tenebras lapsus: qi ueritatis lucẽ deseruit. quasi in
nocte. se erroris abscondit. qͥ alias dr̃ secutus umbrã. Sed qr aucꝰto¬

Expanded text:
mam, fidem charitatemque conjungit, ut tanto verius prole sua gaumam, fidem charitatemque conjungit, ut tanto verius prole sua gaudeat, quanto suis fidelibus nil deesse virtutis pensat. Ssuccincte transcurrimus, nunc ipsis quoque indagandis filiarum vocabulis pres non ea sicut in Arabico sermone inventa sunt ponere, sed in Latinum eloquium versa apertius demonstrare. Quis enim nesctina tamen lingua sermonis genere minime custodito, rem, credo, prodere tertia vero Cornustibii vocata memoratur, nisi quia universum genus humanum, quod benignitate conditoris atque ejusdem misericordia redemptoris eligitur, istis nominibus designatur? Homo namque quasi dies ex conditione claruit, quia hunc auctor suus ingenitae innocentiae splendore respersit. Sed sponte sua ad peccati tenebras lapsus, quia veritatis lucem deseruit, quasi in nocte se erroris abscondit, quia alias dicitur secutus umbram. Sed quia aucto
Abbreviated transcription (Latin):
munerat᷑. Q ꝑfectus qͥsq etiã in hac uita denariũ accipit: dum
eisdẽ septẽ uirtutib. spẽ. fidẽ. caritatẽq coniungit. Millenariꝰ
qͦ numerꝰ in sacͦ eloqͥo ꝑfectus accipit᷑: q appellatione eiꝰ uiitĩ¬
sitas designat᷑. Unde scriptũ ẽ. lerbi qd mandauit in mille ge
nerationes. Eũ nequaquã enĩ credendũ sit. qd i centũ genera¬
tiones. mundꝰ extenditur: qͥd aliud mille generationib nͥ gene
ducit᷑. ⁊ septenariꝰ in ea numerꝰ dupplicat᷑. ꝙ sex milia camelor.
qr plenitudinẽ in illa oꝑis accipiunt. qͥ ab illa dudũ uicior suor
feditate perierunt. Mille qͦ iuga boũ. ac mille ⁊ͥ asmas recipͣ.
q isrłi tas atq gentiles docꝰtos ac simplices post tẽptation um
casus. in culmine ꝑfectionis assumit. Septẽq filios ⁊ tres filias
recip̃: qr eoꝵ m̃tes qͦs septẽ uirtutib generat. ad ꝑfectionis sum¬

Expanded text:
muneratur. Sed perfectus quisque etiam in hac vita denarium accipit, dum muneratur. Sed perfectus quisque etiam in hac vita denarium accipit, dum eisdem septem virtutibus, spem, fidem, charitatemque conjungit. Millenarius quoque numerus in sacro eloquio perfectus accipitur, quia appellatione ejus universitas designatur. Unde scrnera iones . Cum enim nequaquam credendum sit quod ad centum generationes mundus extenditur, quid aliud mille generationibus nisi unducitur, septenarius in ea numerus duplicatur. Et sex millia camelorum, quia plenitudinem in ifoeditate perierunt. Mille quoque juga boum, ac mille asinas recepit, quia Israelitas atque gentiles, doctos ac simplices, post tentationum casus in culmine perfectionis assumit. Septem quoque filios et tres filias mentibus quos septem virtutibus generat, ad perfectionem sum
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ u̾ba cohibet᷑. atq enarrante ueritate oꝑatores uineȩ denario
remunerant᷑. In denario qͥppe tria iungunt᷑ ad septẽ. homo autẽ
qr ex anima constat ⁊ corpore. in septẽ qualitatib continet᷑. Nam
trib sp̃italiter ⁊ quatuor corporalit᷑ uiget. In dilectione etenim
dei tͥb qualitatib sp̃italit᷑ excitat᷑.: cum ei ꝑ legẽ dr̃. Diliges dnm̃
dm̃ tuũ ex tota m̃te tua. Corporalit᷑ uͦ quatuor. qualitatib con¬
tinet᷑: qͦ uidelicet ex materia calida. ifrigida. humida ⁊ sicca cõ¬
ponitur. llomo gͦ qͥ ex septẽ qualitatib constat. denario remu¬
nerari drͣ: qr in illa ꝑfectione suꝑne patͥȩ septẽ nr̃a ad tria iun¬
gunt᷑ et̃na: ut homo contẽplationẽ tͥnitatis accipiat:⁊ de remune¬
ratione oꝑis quasi quodã denario consũmatus uiuat: uł certe
qd septẽ uirtutes st̃. qͥb in hac uita laborat᷑: dũq eis in remune¬
ratione contẽplatio trinitatis reddit᷑. uita laborantiũ. denario re¬

Expanded text:
 denario remunerantur. In denario quippe tria junguntur ad septem. Homo autem, qui ex anima constat et corpore, in septem qualitatibus continetur. Nam tribus spiritualiter et quatuor corporaliter viget. In dilectione etenim Dei tribus spiritualiter excitatur, cum ei per legem dicatur: Diliges Dominum t ex tota virtute tua . Corporaliter vero quatuor qualitatibus continetur, quia videlicet ex materia calida et frigida, humida et sicca componitur. Homo ergo qui ex septem qualitatibus constat denario remunerari dicitur, quia in illa perceptione supernae patriae septem nostra ad tria junguntur aeterna, ut homo contemplationem Trinitatis accipiat, et de remuneratione operis quasi quodam denario consummatus vivat. Vel certe quod septem virtutes sunt quibus in hac vita laboratur, dumque eis in remuneratione contemplatio Trinitatis redditur, vita laborantium denario re