comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ascũ dicer&. candidiores nazarei
eiꝰ niue. mundiores lacte. rubicun¬
diores ȩbore antiquo. saphẏro pul.¬
chriores. denigrata. ẽ. suꝑ carbo¬
nes facies eoꝵ. & non st̃ cogniti
cutis eoꝵ ossibus aruit. & facta
oꝵ nomine. nͥ abstinentiũ & con¬
tinentiũ uita signat᷑: Quȩ niue
& lacte candidior dr̃. Nix enim
ex aqua congelascit: quȩ desuꝑ
uenit. Lac autẽ ex carne expri¬
mit᷑: quȩ in inferioribꝰ nutrit᷑.
Quid gͦ ꝑ niuẽ. nͥ candor uitȩ
cȩlestis: Quid ꝑ lac. nͥ tempora¬
lis dispensationis ad ministratio
demonstrat᷑: & quia plerũq
continentes uiri. in ȩccła tã mira
oꝑa faciunt: ut ab eis multi qui
cȩlestem uitã tenuerant. multi
qui terrena bene dispensaueraĩ
suꝑari uideant᷑: & candidiores
niue. & nitidiores lacte referun.¬
tur. Qui etiã quia ꝑ feruor̾e sp̃c.
antiquoꝵ ac fortiũ patrũ ñnũqͣ
uincere uitã uident᷑: recte adiun-¬
git᷑. Rubicundiores ȩbore antĩqͦ

Expanded text:
it: « Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores ebore antiquo, sapphiro pulchriores. Denigrata est super carbones facies eorum, et non sunt cogniti cutis eorum ossibus: aruit et facta orum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit quae desuper venit, lac autem ex carne exprimitur quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem nisi candor vitae coelestis, quid per lac nisi temporalis dispensationis administratio demonstratur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur, et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui etiam, quia per fervorem spiritus, antiquorum ac fortium patrum nonnunquam vincere vitam videntur, recte subjungitur: Rubicundiores ebore antiquo.
Abbreviated transcription (Latin):
amisit. E dignu. ẽ. ut uincat᷑
puluere: qui fortẽ se credidit de¬
serto creatore: ut suꝑatus inue
niat. qͥa defecit elatus. Ualde
autẽ sȩuiens anhelat: qđ cũ ip¬
sum ima erucient. homo ad sũ.¬
ma conscendat: quod in illa cel¬
situdine subuecta caro ꝑman&:
a. qua tantus ipse sp̃c sine fine
piectus iac& Sed loca mentiũ:
mutauit ordo meritoꝵ. Sic sic.¬
meruit suꝑbia deici: sic humili.¬
tas exaltari: quatinꝰ & cęlestis
sp̾e erigendo se tartarũ toler&:
& terra hiimilis sine t̾mino suꝑ
celos regn&:¬

Expanded text:
amisit. Et dignum est ut vincatur a amisit. Et dignum est ut vincatur a pulvere, qui fortem se credidit deserto cniat quia defecit elatus. Valde autem saeviens anhelat, quod eum ipsum ima crucient, homo ad summa conscendat, quod in illa celsitudine subjecta caro permaneat, a qua tantus ipse spiritus sine fine projectus jacet. Sed loca mentium mutavit ordo meritorum. Sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se tartarum tolleret, et terra humilis sine termino super coelos regn
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad uotũ suũ. sese contra electoꝵ
uit̾a ꝓhibita ñ exerc& Multos
aute̾m exigentibus meritis feri.
re ꝑmitcitur: ut cũ dm̃ desert̃.
dampnato hosti famulent᷑. Ab
electis uͦ eo ualentiꝰ uincit᷑: qͦ
soli auctori omniũ humiliꝰ sub.¬
sternunt᷑. Quia gͥ ꝑ hoc quod
uiarũ dei pͥncipium dr̃: ꝑ hoc
quod ꝑmit tente dõ. ualde in¬
tolerabilis de monstrat᷑: aꝑte co¬
gnoscimꝰ. cũ quanto hoste pug.
tanto se pleniꝰ auctori subiciat:
quanto contra se uerius uiolentaᷤᷤ
aduersarii uires pensat. Quid
nanq nos. nͥ puluis sumꝰ: Quid
uͦ ille. nͥ unus ęque ex cȩlestibus
spiritibꝰ: & quod adhuc maiꝰ. ẽ.
sũmus: Quid gͦ de ꝓpͥa uirtute
audeat: quando contra angłoꝵ
pͥncipem. puluis pugnat: Sed qͥa
entẽ angłm humilis puluis un-¬
cit. Inhęrendo qͥppe uerȩ forti¬
tudini. uires accipit: quas trans.¬
fuga sp̃c cũ sem & ipsũ sequitur

Expanded text:
cum ad votum suum sese contra electorum cum ad votum suum sese contra electorum vitam prohibita non exercet. Multos autem exigentibus meritis ferire permittitur, ut cum Deum deserunt, damnato hosti famulentur. Ab electis vero eo valentius vincitur, quo soli auctori omnium humilius substernuntur. Quia igitur per hoc quod viarum Dei principium dicitur, per hoc quod permittente Domino valde intolerabilis demonstratur, aperte cognoscimus cum quanto hoste pugnetanto se plenius auctori subjiciat, quanto contra se verius violentas adversarii vires pensat. Quid namque nos nisi pulvis sumus? Quid vero ille, nisi unus ex coelestibus spiritibus, et, quod adhuc majus est, summus? Quid ergo de propria virtute audeat, quando contra angelorum principem pulvis pugnat? Sed quiaentem angelum humilis pulvis vincit. Inhaerendo quippe verae fortitudini vires accipit, quas transfuga spiritus, cum semetipsum sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑: quia nec mariere in obsesso
homine potuit nec rursus in¬
uadere bruta animalia ñ iussus
p̃sumpsit: dicens. Si eicis nos:
mit te nos in gregem porcorũ:
Maliciȩ quippe eius gladius. quã
sit replicatus ostenditur: cui si po¬
testas sũma licentiã non preb&:
grassari nec in porcos ual&. Quan¬
do gͦ iste sua sponte nocere factis
ad dei imaginẽ hominibꝰ audeat:
de quo nimirũ constat. qđ ñ iussus
constringere nec porcos p̃sumat:¬
Notandum quoq est quod dũ uia¬
rũ dei pͥncipiũ. behemoth dr̃: ue.
sanũ dogma arrii aꝑta ratione
dissipatur. Factuirã quippe. dei fi.¬
liũ fatetur: & ecce behemoth in
factura rerũ pͥmus creatus ostendit᷑.
Suꝑest gͦ ut arrius aut ñ factũ
filiũ p̃dic&: aut eũ post uehemoth
conditũ. stultus put&. Quia uͦ
om̃e qđ applicatur. in sem&ip.¬
so reducitur: recte applicatus
behemoth gladius dr̃. In seme ip.¬
sam nanq se eius malicia decoqt:

Expanded text:
bitur, quia nec manere in obsesso bitur, quia nec manere in obsesso homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia nisi jussus praesumpsit, dicens: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Malitiae quippe ejusit replicatus ostenditur, cui si potestas suae malitiae non praebetur, grassari nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominibus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus contingere nec porcos praesumatotandum quoque est quod dum viarum Dei principium Behemoth dicitur, vesanum dogma Arii aperta ratione dissipatur. Facturam quippe Dei Filium fatetur, et ecce. Behemoth in factura rerum primus creatus ostenditur. Superest ergo ut Arius aut non factum Filium praedicet, aut eum post Behemoth conditum stultus putet. Quia vero omne quod applicatur in semetipsum reducitur, recte applicatus Behemoth gladius dicitur. In semetipsam namque se ejus malitia decoquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ appetit ꝑmittat᷑. Qđ gͦ ho.¬
stis nr̃. ẽ. & multũ potest. & minꝰ
ꝑcutit: eius gladiũ. pietas con¬
ditoris astringit: ut replicatꝰ
intra euis conicientiã lateat:
& ultra quã desuꝑ iuste dispo¬
nit᷑. sese in mortes hominũ eius
malicia ñ extendat. Qđ̃ gͥad
multa fortit̾ p̃ual&e: hoc de pͥn¬
cipio magnȩ conditionis potest:
quod uͦ a quibꝰdam uincit᷑: eiꝰ
nimirũ gladius. ab auctore re¬
plicat᷑. lite nanq behemoth. qͥa
pͥncipiũ uiarũ dei. ẽ: cũ contra
sc̃m uirum licentiã temptationiᷤᷤ
accepit. gentes mouit: greges ab¬
stulit: ign̾e de cȩlo deposuit: ꝑ¬
turbato aere. uentos excitauit:
domũ concutiens subruit: con¬
uiuantes filios extinx̾ͥ uxoris
mentẽ. in dolo prauȩ suasionis
exacuit: mariti carn̾e inflictis
uulneribus confodit. Sed eius
gladius a conditore replicatur.
cũ dr̃: anima illiꝰ serua. Qui re-¬
plicato gladio quantȩ infirmi¬
tatis sit᷑. eugłio at testante descri.¬

Expanded text:
tum appetit permittatur. Quia ergo hostis noster et multum potest, et minus percutit, ejus gladium pietas conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, t ultra quam desuper juste disponitur, sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest, quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicatur. 1074 Iste namque Behemoth, qui principium viarum Dei est, cum contra sanctum virum licentiam tentationis accepit, gentes movit, greges abstulit, ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae suasionis exercuit, mariti carnem inflictis vulneribus confodit ; sed ejus gladius a conditore replicatur, cum dicitur: Animam illius serva . Qui replicato gladio quantae sit infirmitatis, evangelista testante descri
Abbreviated transcription (Latin):
nis uicio ꝑcitere non peꝑci. Tot
ditis: tanta conditionis eiꝰ mag-¬
nitudine cognita: quis ñ immen¬
sa formidine corruat: Quis ñ des-¬
ꝑationis ꝑcussione succumbat :
Sed quia elationẽ nr̃am. ostensa
hostis potentia repͥmit: etiã infir¬
mitatẽ nrãm. dñs patefacta gr̃a
suȩ dispensationis fouet. Unde
cũ eũ pͥncipiũ uiarũ suarũ dice.¬

Expanded text:
nis vitio percutere non peperci? Tot nis vitio percutere non peperci? Tot ditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum dicer
Abbreviated transcription (Latin):
quia cõparatione claritatis suȩ
obumbrasse cȩ teroꝵ claritatem
credit᷑: ipse extentus & ꝓtegens
fuisse ꝑhibet᷑. Reliquos enim
quasi obumbrando oꝑuit: qui
eoꝵ magnitudinẽ excellentia
maiore transcendit. Qđ gͦ illic
speciosus in multis frondibꝰ: qđ
illic signaculũ similitudinis: qd̾
illic cherub. qđ illic ꝓtegens dr̃.
hoc. hic. uoce dñica behemoth
iste. uiarũ dei principiũ uocat᷑
De quo iccirco tam mira in qͥbꝰ
fuit & quȩ amisit insinuat: ut
territo homini ostendat. quoͥd
ipse si suꝑbiat. de elationis suae
culpa passurus sit: si feriendo
illi parcere noluit: quẽ creando
in gła tantȩ claritatis eleuauit.
Considet gͦ homo. qͥd elatus in
terra mereat᷑᷑: si & prelatꝰ angłis
angelus. in cȩlo ꝓsternit᷑. Unde
est in cęlo gladius meus. Ac si aꝑ-¬
te dicer&e. Qua ira feriã suꝑbos
terrȩ. ꝑpendite: si ipsos etiã quos
in cęlo iuxta me condidi. ꝓ elatio¬

Expanded text:
quia comparatione claritatis suae quia comparatione claritatis suae obumbrasse caeterorum claritatem creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce Dominica Behemoth iste viarum Dei principium vocatur. De quo idcirco tam mira in quibus fuit et quae amisit insinuat, ut territo homini ostendat quid ipse, si superbiat, de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit, quem creando in gloria tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, si et praelatus angelis angelus in coelo prosternitur. Unde est in coelo gladius meus . Ac si aperte diceret: Qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elatio
Abbreviated transcription (Latin):
iste foramina: sed ꝑ suꝑbiȩ ui¬
ciũ. caritatis auro non sunt
repleta Nam quia iccirco li¬¬
gant᷑ auro ne cadant: iocirco iste
cecidit: quia etiã ꝑforatus ma-¬
nu artificis. amoris uinculis li¬
gari contempsit. Nunc autẽ cȩ-¬
teri lapides qui huic similiter
fuerant ꝑforati: penetrante se
inuicẽ caritate ligati sunt: atq
hoc in miinere isto cadente me¬
ruer̾: ut nequaquã iã de orna-¬
mento regio. cadendo soluant᷑:
Huiꝰ principatus celsitudinem:
adhuc isdem ꝓpħa intuens adiun-¬
git Tu cherub extentus & ꝓte¬
gens. in monte scõ dei: in medio
lapidũ ignitoꝵ ꝑfectus ambu¬
lasti Cherub quippe: plenitudo
scientiȩ interp̃tatur. & iccirco
iste cherub dr̃: qͥa transcendisse
angeloꝵ corda caritatis igne suc-¬
censa. clarus gła conditionis ex¬
titit. Qũẽ bene extentũ ac ꝓ.¬
tegent̾ẽ dicit. Om̃e enĩ quod ex¬
tenti ꝓtegimꝰ: obumbramꝰ. Et

Expanded text:
iste foramina, sed per superbiae viiste foramina, sed per superbiae vitium charitatis auro non sunt repleta. Nam quia idcirco colligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis, amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruerunt ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem propheta intuens, adjungit: Tu cherub extentus et protegens in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum perfectus ambulastis . Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur, et idcirco iste cherub dicitur, quia transcendisse angelorum corda charitatis igne succensa clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tiones ostendit᷑. Quibus tam̃ be¬
hemoth iste oꝑtus fuisse describit᷑.
quia eos quasi uestem adornatũ
suum habuit: quoꝵ dum clari.¬
tatẽ transcender&. ex eoꝵ cõpa.¬
ratione clarior fuit. De cuiꝰ illic
adhiic descriptione. subiungit:
Aurũ. opus decoris tui extitit:¬
& foramina tua. in die qua con
ditus es preparata sunt. Aurũ.
decoris eius opus extitit: quia sa.¬
pientiȩ claritate canduit: quam
bene creatus accȩpit. Foramina
uͦ iccirco in lapidibus fiunt: ut
uinculati auro. in ornamenti cõ¬
positione iungant᷑: & nequaqͣm
a se dissidant. quos inter fusum
aurũ repletis foraminibꝰ ligat:
Huiꝰ gͦ lapidis in die conditionis
suȩ foramina p̾parata sunt: qͥa
tus. Qua si repleri uoluisset:
stantibus angelis tanquã positis
in regis ornamento lapidibꝰ. po¬¬
tuiss& inherere. Si enĩ caritatis
auro. sese penetrabilem p̾buiss&:
sanctis angelis sociatus. in orna.¬
mento ut diximus regio. lapis
fixus maner& Flabuit gͦ lapis

Expanded text:
tiones ostenditur. Quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur, quia eos quasi vestem ad ornatum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: Aurum opus decoris tui et foramina tua in dieditus es, praeparata sunt Aurum opus decoris ejus exstitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit. Foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur, et nequaquam a se dissideant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina reparata al., praetus. Qua si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus, in ornamento, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ut ordinẽ sublimioris disci.¬
pulatus app̾hendat: etiã inti.¬
mas frangere uoluntates parat:
ut rectioribus se alteriꝰ uolun¬
tatibus subdens. non solũ pra¬
uis desideriis. sed ad ꝑfectionis
cumulũ. etiã in bonis uotis si¬
bim& ipsi renunci&: & cuncta
quȩ sibi agenda sunt. ex alieno
arbitrio obseru& Nunc hostis
callidus tanto mollius alloquit᷑:
quanto ab excelsiore loco deice¬
re ardentius conat᷑: moxq ui.¬
rulenta suggestione blandiens
dicit. O quanta ꝑ tem& ipsum
quã te iudicio alteriꝰ subdis Our
ꝓuectũ tuũ. sub studio meliora¬
tionis imminuis: Cur intentio.¬
nis tuȩ bonũ. dum ultra quã ne.¬
cesse. ẽ. extendere niteris. fran¬
gis: Quȩ enĩ dũ uoluntate ꝓpͥa
usus es. ꝑuersa ꝑpetrasti: Quigͥ
tibi plene ad bene uiuendũ sut¬
ficis: alienũ suꝑ te iudiciũ cur
requiris: Hȩc blandiens inti¬
mat: seorsum uͦ in uoluntatibꝰ
eius ꝓpriis. exercendȩ suꝑbiȩ

Expanded text:
rat, ut ordinem sublimioris discirat, ut ordinem sublimioris discipulatus apprehendat, etiam intimas frangere voluntates parat, ut rectioribus se alterius voluntatibus subdens, non solum pravis desideriis, sed ad perfectionis cumulum etiam in bonis votis sibimetipsi renuntiet, et cuncta quae sibi agenda sunt ex alieno arbitrio observet. Hunc hostis callidus tanto mollius alloquitur, quanto ab excelsiori loco dejicere ardentius conatur, moxque virulenta suggestione blandiens, dicit: O quanta per temetipsum quam te judicio alterius subdis! Cur profectum tuum sub studio meliorationis imminuis? Cur intentionis tuae bonum, dum ultra quam necesse est extendere niteris, frangis? Quae enim dum voluntate propria usus es, perversa perpetrasti? Qui ergo tibi plene ad bene vivendum sufficis, alienum super te judicium cur requiris? Haec blandiens intimat, seorsum vero in voluntatibus ejus propriis exercendae superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
sidentẽ p̾mere poterant deserenᷤ
calcat. Huiꝰ cor hostis insidians:
occulta suggestione alloquit᷑ di-¬
cens. Unde hȩc temeritatis tan¬
tȩ surrexit audacia: ut credere
audeas. qđ om̃ia relinquendo
subsistas: Alit̾ te creator condi.¬
dit: atq alit̾ tu ipse disponis:
Ualentiorẽ robustiorẽq te face¬
roe: si sequi te sua uestigia cum
inopiȩ necessitate uoluisset:
An non pleriq & terrena pa-¬
trimonia nequaquã deserunt᷑:
nȩ sortis bona ȩt̾na mercantur :
Hȩc blandiens suggerit: seorsũ
uͦ in eisdem rebus quas retineri
admon&. ante retinentis oculoᷤ.
delectationes pestiferas decipi¬
ens apponit: quatinꝰ seductum
cor ad blanda exteriora ꝑtͣhat:
& intima ꝑfectionis uota ꝑuer.¬
tat. Ossa itaq eiꝰ. sic̃ fistulȩ ęris
sunt: quia dolosa eius consilia
dũ blandũ de exterioribꝰ sonũ
reddunt: ꝑniciosum dispendiũ
lictis om̃ibus quȩ exteriꝰ possede.¬

Expanded text:
sidentem premere poterant deserens sidentem premere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustioremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique et terrena patrimonia nequaquam deserunt, epera supernae sortis bona aeterna mercantur? Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahat, in intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia dolosa ejus consilia dum blandum ex exterioribus sonum reddunt, perniciosum dispendium lictis omnibus quae exterius possede
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Ea qͥdem quȩ sunt in p̃sen¬
ti sufficiunt: sed his deficientibus
quid acturus es. si etiã post hȩc
nulla ꝓuidentur: Ad sunt quȩ
ad p̃sens impendenda filiis: sed ta-¬
m̃ paranda sunt quȩ seruentur
Deesse potest citius etiã qđ est:
si sollicitudo ꝓuida cess& para¬
re quod deest. An non & t̾re¬
na potest actio ꝑagi. & tam̃ in
actione culpa declinari᷑ quatinꝰ
& exteriora stipendia p̾beat. &
tam̃ int̾nã rectitudinem ñ in¬
flectat: Hȩc inter̃ĩ blandiens in¬
sinuat: & seorsum ia in negocio
terreno qđ ꝓuid&. peccati laq̃¬
os occultat. Ossa itaq eius sicut
fistulȩ eris sunt: qͥa ꝑniciosa eius
consilia. auditori suo consulentis
uocis suauitate blandiunt᷑. Aliꝰ¬
quoq ñ solum decreuit cõmoda
terrena ñ querere: sed etiã cun-¬
ctis quȩ possid& renunciare: ut
in discipulatu cȩlestis magisterii.
tanto se liberiꝰ exerceat: quanto
& expeditior redditus. ea q̃ pos¬

Expanded text:
dicens: Ea quidem quae habes, in praesendicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest, si sollicitudo provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia praebeat, et tamen internam rectitudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vocis suavitate blandiuntur. quoque non solum decrevit terrena commoda non quaerere, sed etiam cunctis quae possidet renuntiare ut in discipulatu coelestis magisterii tanto se liberior exerceat, quanto et expeditior redditus, ea quae pos
Abbreviated transcription (Latin):
quoq astita eiꝰ consilia dũ quasi
blanda ꝓuisione consulunt: cor a
forti intentione ꝑuercunt: et
dum dulcia resonant: ad noxia
inclinant. Quasi gͦ eris st̃ fistulȩ:
quȩ dum libent᷑ audiunt᷑. ab int̾¬
na intentione animũ in exterio¬
ris uitȩ delectatione̾ deiciunt.
hoc enĩ behemoth iste magnoꝑe
ad exequendam deceptionẽ sata¬
git᷑: ut dũ ꝑuersitatis suȩ consi¬
liũ quasi utile ostendit. suauit̃
ualeat sonare qđ dicit: quatinꝰ
& ostensa humilitate mentẽ mul¬
ceat: & absconsa iniquitate cor¬
dimus: si pauca breuit᷑ consilioꝵ
eius argumenta pandamꝰ. Ecce
enĩ quidã rebus contentus ꝓpͥis.
decreuit nullis mundi huiꝰ occu¬
pationibus implicari: ualde for¬
midans quietis suȩ cõmoda ꝑde-¬
re: & ualde despiciens cũ pecca.¬
tis lucra cumulare. Ad hc̃ hostᷤ
callidus ueniens. ut intentionem
bonȩ deuotionis subruat: quasi
utilitatis consilium subministrat

Expanded text:
quoque astuta ejus consilia dum quasi quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate cordimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat,
Abbreviated transcription (Latin):
calliditate pestifere ꝑsuasionis
interficit & rursum. sic̃ ossa
qͥa irrigant medullȩ confortat̃:
ita eiꝰ consilia. ꝑ spiritalis natu¬
rȩ potentiã infusa ingenii sub¬¬
tilitas roborat. Hoc uero testi¬
culi eiꝰ ab ossibꝰ. id . ẽ. suggestio.¬
nes a consiliis distant: qđ ꝑ illas
aꝑte noxia inserit: ꝑ hec autem
quasi ex bono consulens. ad culpã
trahit. Per illas pugnando supe.¬
rat: ꝑ hȩc uelut consulendo sup¬
plantat. Unde & bene eiꝰ ossa id
est hec eaclem consilia. exis fistu¬
lis comparant᷑. Eris quippe fistu.¬
lȩ. sonoris aptari cantibus soleq̃:
quȩ amotȩ auribꝰ dũ blandum
carmen subtilit̾ concinunt. inte¬
riora mentis. in exteriora delec¬
tatione trahunt: & dũ dulce.ẽ.
quod auribus sonant: uirilita.¬
tem cordis in uoluptatis fluxũ
debilitant: cũq auditus ad de.¬
lectationẽ trahit᷑ : sensus ab sta¬
tu suȩ fortitudinis eneruat᷑. Ita

Expanded text:
calliditate pestiferae persuasionis calliditate pestiferae persuasionis interficit. Et rursum, sicut ossa quae irrigant medullae confortant, ita ejus consilia per spiritalis naturae potentiam infusa ingenii subtilitas roborat. Hoc vero testiculi ejus ab ossibus, id est suggestiones a consiliis, distant, quod per illas aperte noxia inserit, per haec autem quasi ex bono consulens ad culpam trahit, per illas pugnando superat, per haec velut consulendo supplantat. Unde et bene ejus ossa, id est haec eadem consilia, aeris fistulis comparantur. Aeris quippe listulae sonoris aptari cantibus solent, quae admotae auribus dum blandum carmen subtiliter concinunt, interiora mentis in exteriora delectationis trahunt; et dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectationem trabitur, sensus a statu suae fortitudinis enervatur. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
clinent᷑ dicens. Propt̾ fornicati.¬
onẽ autẽ: unusquisq suã uxo
rẽ habeat. Et qͥa t̾c solum con¬
iuges in admixtione sine culpa
sunt. cũ non ꝓ explenda libidi¬
ne. sed ꝓ suscipienda ꝓle miscen.¬
tur: ut hoc etiã quod concesse.¬
rat. sine culpa quãuis minima
ñ esse monstrar&: ilico adiunx̃.
hoc autẽ dico sccłm indulgentũ:
uicio: quod ignoscit᷑ & ñ p̃cipi¬
tur. Peccatũ ꝓfecto uidit: qđ
posse indulgere p̃uidit. Sed
cũ in dubiis constringim᷑: uti.¬
ltt̃ minimis subdimur: ne in
magnis sine uenia peccemꝰ. lta
plerũq neruoꝵ behemoth istiꝰ
ꝑplexitas soluit᷑: dũ ad uirtu¬
tes maximas. ꝑ cõmissa minora
transitur. Sequit᷑. Ossa eius.
behemoth istius. nͥ consilia de¬
signant᷑ . Nam sicut in ossibus
positio corporis roburq subsi¬¬
stit: ita in fraudulentis consi¬
liis. tota se eius malicia erigit:
Neq enĩ ui quẽpiã p̃mit: sed

Expanded text:
clinarent, dicens: Propter fornicaticlinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat . Et quia tunc solum conjuges in admistione sine culpa sunt cum non pro explenda libidine, sed pro suspicienda prole miscentur, ut hoc etiam quod concesserat sine culpa, quamvis minima, non esse monstraret, illico adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, vitio quod ignoscitur, et non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgere praevidit. Sed cum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur dum ad virtutes maximas per commissa minora transitur. Sequitur: Behemoth istius, nisi consilia designantur? Nam sicut in ossibus positio corporis roburque subsistit, ita in fraudulentis consiliis tota se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam premit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mescit: ne aut stans in empto
regimine. ñ digne lugeat. qđ
non etiã deserens emendat: aut
certe regimen deserens. dũ ali.¬
ud flere nitit᷑. rursus aliud de
ipsa gregis destitutione cõmit.¬
tat. Quia gͦ behemoth iste ita
in explicabilibus nodis ligat᷑: ut
plerunq mens in dubio adduc¬
ta. unde se a culꝑa soluere nitit᷑.
inde in culpa artiꝰ astringatur:
recte dr̃. Nerui testiculoꝵ eius
ꝑplexi sunt. Argumenta nãq
machinationũ illiꝰ. quasi qͦ la¬
xant᷑ ut relinquant: eo magis
quod ad destruendas eiꝰ uersu.¬
cias. utilit̾ fiat: ut cũ mens int̾
minora & maxima peccata con-¬
stringit᷑: si omnino nullus sine
peccato euadendi aditus pat&.
minora semꝑ eligant᷑: qͥa & qui
muroꝵ undiq ambitu. ne fu¬
giat claudit᷑: ibi se in fuga p̾¬
cipitat. ubi breuior murus in¬
uenit᷑. & paulus cũ quosdam
in ȩccła incontinentes aspicer&.
concessit minima. ut maiora de¬

Expanded text:
mescit, ne aut stans in empto mescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat, quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Quia ergo Behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubium adducta, unde se a culpa solvere nititur, inde in culpa arctius astringatur, recte dicitur. Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Amachinationum diaboli quasi quo laxantur ut relinquant, eo magis quod ad destruendas Satanae versutias utiliter fit, ut cum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus paminora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brevior murus invenitur. Et Paulus dum quosdam in Ecclesia incontinentes aspiceret, concessit minima, ut majora de
Abbreviated transcription (Latin):
gant. Alius pensare pondus ho-¬
noris eccłastici negligens: ad locũ
regiminis. p̃miis ascendit. Sed
quia om̃e qđ hic ẽmin&. plus
meroribus afficit᷑. quã honoribꝰ
gaudet: dũ cor tribulatione
prȩmit᷑. ad memoriã culpa re¬
uocat᷑: dol&eq se ad laborem cũ¬
culpa ꝑuenisse: & quã sit ini¬
quũ quod amiserit: ex ipsa fra.¬
ctus difficultate cognoscit. Reũ
se gͥ cũ impensis premiis agnos¬
cens: uult adepte sublimitatis
locũ deserere: sed tim& ne grã¬
uiꝰ delictũ sit. suscepti gregis
custodiã reliquisse. Uult susce¬
pti gregis curã gerere: sed for¬
midat ne de terior culpa sit. re¬
gimina pastoralis gr̃e empta
possidere Per honoris gͦ ambitũ:
ligatũ culpa hincinde se con¬
spicit. Esse quippe sine reatu
criminis neutru uid&: si aut
susceptꝰ semel grex relinquit᷑:
aut rursum sacra actio scłarit᷑
empta teneat᷑. Undiq mȩtuit:
& suspectus latus omne perti.¬

Expanded text:
gant. 38. Alius pensare pondus hogant. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cuculpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gregis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa sit regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum culpa hinc inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit, et suspectus latus omne perti
Abbreviated transcription (Latin):
culpa inobȩdientiȩ. uel quod con-¬
tagium secularis uitȩ: & obȩdire
trepidat. & non obȩdire formidat:
ne. aut obȩdiens. deum in suis
preceptis deserat: aut rur sum
non obȩdiens deum in electo
priore contempnat: & aut¬
orȩ contẽpnat: & aut illicitis
obtemꝑans. hoc qđ ꝓ deo appe-¬
tiit contra dm̃ exerceat: aut rur.¬
sum ñ obtemꝑans. eũ quẽ suum
iudicẽ quesierat. suo iudicio sup¬
ponat. Aꝑte gͦ iste ꝑ indiscretio.¬
nis suȩ uiciũ. ꝑplexis testiculoꝵ
neruis astringitur: qui aut ob¬
temꝑans. aut certe ñ obtẽꝑans.
in culpa transgressionis ligat᷑.
Studebat ꝓpͥas uoluntates fran¬
gere: & curat eas etiã cont̾ẽpto
p̾riore solidare. Decreuit mun¬
dũ funditus relinquere: & ad
curas mundi. uel ex aliena uolun-¬
tate compellit᷑ redire. Perplexi itaq
nerui sunt: cũ sic nos argumenta
hostis illigant: ut culparu no-¬
di quo querunt᷑ solui. duriꝰ astrin-¬

Expanded text:
culpa inobedientiae, vel quod conculpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae, et obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obedipraeceptis deserat, aut rursum non obediens, Deum in electo priore contemnat. 3. Aore contemnat; et aut, illicitis obtemperans, hoc quod pro Deo appetit contra Deum exerceat, aut rursum, non obtemperans, eum quem suum judicem quaesierat suo judicio supponat. Aperte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum nervis astringitur, quia aut obtemperans, aut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias voluntates frangere, et curat eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, et ad mundi curas vel ex aliena voluntate compellitur redire. Perplexi itaque nervi sunt, cum sic nos argumenta hostis illigant, ut culparum nodi quo quaeruntur solvi, durius astrin
Abbreviated transcription (Latin):
atq rectoꝵ: unde & iezechiel
tres liberatos uidit. noe uide
dñs dum alios in agro. alios in
ordines ostendit: liquido satis¬
facimusꝰ si singula ex singulis
cuilib& alteri similem sibi uitã
ducenti. quod secreta illiꝰ omni
silentio contegat. se iureiurando
constringit Sed is cui iuratũ. ẽ.
adulterium ꝑpetrare cognoscit᷑.
ita ut etiã maritũ adulterȩ oc.¬
cidere conetur. Is autẽ qui iusui¬
randũ p̃buit. ad ment̾e reuerti.
tur: & diuersis hinc inde cogi.¬
tationibus impugnat᷑: atq hoc
silere formidat: ne silendo. adul¬
terii simul & homicidii particepᷤᷤ
fiat: ꝓdere trepidat: ne reatu
se ꝑiurii obstringat. Perplexis gͦ
testiculoꝵ neruis ligatus: ẽ: qui
in quamlib& part̾e declin&. mȩ-¬
tuit ne a transgressionis conta¬
gere ꝓpͥas uolunt᷑es q̃rens. alienose
subde regimini appetit᷑. s eũ qͥ sibi
ad deũ p̾esse debeat. minꝰ cauta inqͥ¬
sitione discernit: cui fortasse is qͥsine
sans itaq subditus uel quae sit

Expanded text:
atque rectorum; unde et Ezechiel tres viros liberatos vidit, videlicet Dominus dum alios in agro, alios in ordines ostendit; liquido satisfacimus, si singula ex singulis cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur. Is autem qui jusjurandum praebuit ad mentem revertitur, et 1066 diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo, adulterii simul et homicidii particeps fiat; et prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, quia in quamlibet partem declinet, metuit ne a transgressionis contagere proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit, sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit. Cui fortasse is qui sine sans itaque subditus vel quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
ribus exhibeat. Aliquando uocis
suꝑbia. ueri libertas estimatur:
& cum ꝑ elationẽ ueritati contͣ.¬
dr̃: loquendi ꝓcacitas. ueritatis
defensio putatur. Perũq pigri¬
cia. quasi continentia quietis at¬
tenditur: & cũ grauis culpȩ sit.
recta studiose non agere: magnę
uirtutis meritũ credit᷑. a praua
tantũ actione cessare. Plerunq
inquietudo sp̾c. uigilans sollici¬
tudo nominatur: & cũ quietẽ
quisq ñ tolerat: agendo quȩ
appetit uirtiitis debitȩ ĩplere
se exercitiũ putat. Sepe ad ea
quȩ agenda sunt incauta p̃cipi¬
tatio. laudandi studii feruor
creditur: & cũ desid̾atũ bonũ
intempestiua actione corrũpit᷑:
eo agi meliꝰ. qͦ celeriꝰ ȩstimat᷑. Se¬
pe accelerandi boni tarditas. con¬
siliũ putat᷑. & cũ expectat᷑. ut
ex tractatione ꝓficiat: hoc insi¬
dians mora supplantat. lgit᷑ cũ
cessario pensandum. ẽ. qͥa tanto
tardius mens uiciũ suũ deserit.

Expanded text:
ribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis ribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut etractatione proficiat, hoc insidians mora supplantat Vet. XXIIIcessario pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit,
Abbreviated transcription (Latin):
immoderata ira. iusti zeli meri¬
tũ creditur᷑. & cũ a distortis
moribus peccantes dirigi caute
debeant. uiolenta inflexione
frangunt᷑. Plerũq dissoluta re-¬
missio. quasi mansuetudo ac
pietas habetur: & dũ plus quã
dec&e delinquentibus tẽporalit᷑
parcit᷑: ad ȩt̾na supplicia cru-¬
delit̾ reseruant᷑: Nonnunquã
male seruare culpa sit: peiꝰ spar-¬
gi quod acceptũ. ẽ. ñ timetur:
Nonnunqu̾a tenacia. parcitas
tribuere: uirtus credit᷑. accepta
retinere. Sȩpe maloꝵ ꝑtinacia.
constantia dicit᷑ : & dũ mens a
prauitate sua flecti non patit᷑ :
quasi ex recti defensione głat᷑.
Sȩpe inconstantia. quasi tracta.¬
bilitas habet᷑: & quo quisq fidẽ
integrã nulli seruat: eo se amicũ
omnibus ęstimat. Aliquando ti-¬
mor incompetens humilitas cre.¬
ditur: & cum temporali form idi¬
ne pressus quisq a defensione ue-¬
ritatis tac&: arbitratur qđ iux¬
ta dei ordinem. hiimilem se potio¬

Expanded text:
immoderata ira justi zeli meriimmoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potio
Abbreviated transcription (Latin):
intentione ꝓpͥa. alienã reddit:
recte dr̃ ossa eius sic̃ fistulȩ eris:
Qando enĩ ꝑ fraudulenta consi-¬
lia. audientis animo blandum
sonat: quasi cũ fistula eris can¬
tat: ut unde mulc&. inde de
de mollius certamen mou& qͣn¬
dose in insidiis sub p̃textu infir¬¬
mitatis exerc&: tc̃ autẽ duriores
temptationes excitat: qͣndo
ante temptati oculos. iniquita¬
tis laqueos sub specie uirtitis
occultat. Unde & recte subin¬
laginẽ. nisi simulatio eius accipi¬
tur: Cartilago nanq. ossis os.¬
tendit speciem: sed ossis ñ hab&
firmitatẽ. Et sunt nonnulla ui-¬
cia. quȩ ostendunt in se recti¬
tudinis speciem: sed ex prauita¬
tis ꝓdeunt infirmitate Hostis
enim nr̃i malicia. tanta arte se
palliat: ut plerũq ante decep¬
tȩ mentis oculos. culpas. uirtu¬
tes fingat: ut inde quisq quasi
est inuenire tormenta. Plerũq
enĩ in ulciscendis uiciis. crudeli¬
tas agit᷑. & iusticia putat᷑: atq

Expanded text:
intentione propria alienam reddit, intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia audientis animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde mulcet, inde decde mollius certamen movet, quando se in insidiis sub praetextu infirmitatis exercet. Tunc autem duriores tentationes excitat, quando ante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde et recte subjunlaginem, nisi simulatio ejus accipitur? Cartilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et sunt nonnulla vitia quae ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex pravitatis prodeunt infirmitate. Hostis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisque quasi aeterna invenire tormenta. Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque
Abbreviated transcription (Latin):
Alius fractis plene uoluntatibꝰ
suis. multa iam uetusti hominis
lamentatione pęnitentiȩ excox̃:
& tanto maiore zelo contra alie.¬
na peccata accendit᷑: quanto sibi¬
m&e ipsi funditus mortuus. in¬
iniquitatibus ꝓpriis ñ tenet᷑
Hounc hostis callidus qͥa zelo iu.¬
sticiȩ. etiã cȩteris ꝓdesse cog¬
noscit: quasi ꝓsꝑe consulentibꝰ
uerbis appetit dicens. Quid te
ad aliena curanda dilatas: Uti.¬
nã tua considerare conualescas.
An non ꝑpendis. quia cũ ad alie¬
na extenderis: erga curanda q̃
tua sunt. minor inueniris: de
qͥd ꝓclest aliem uulneris cruore
tergere: & putredinẽ ꝓprii ne.¬
gligendo dilatare: Nȩc dũ qͣsi
consulens dicit. zelum carita.¬
tis adimit: & om̃e bonũ quod
ꝓdire ex caritate poterat. gla-¬
dio subintroducti torporis ex¬
tinguit. Si enĩ ꝑximos sic̃ nos¬
maipsos diligere iubemꝰ: dignũ
est. ut sic eoꝵ zelo contra uicia
sicuti nr̃o flagremꝰ. Quia igitꝰ
dũ suauit᷑ consulit. ment̾e ab

Expanded text:
Alius fractis plene voluntatibus suis, multa jam vetusti hominis lamentatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc hostis callidus, quia zelo justitiae etiam caeteris prodesse cognoscit, quasi prospera consulentibus verbis impetit, dicens: Quid te ad aliena curanda dilatas? Utinam tua considerare convalescas. An non perpendis quia cum ad aliena extenderis, erga ea curanda quae tua sunt minor inveniris? Et quid prodest alieni vulneris cruorem tergere, et putredinem proprii negligendo dilatare? Haec dum quasi consulens dicit, zelum charitatis adimit, et omne bonum quod prodire ex charitate poterat, gladio subintroducti torporis exstinguit. Si enim proximos sicut nosmetipsos diligere praecipimur , dignum est ut sic eorum zelo contra vitia, sicut et nostro, flagremus. Quia igitur dum suaviter consulit, mentem ab
Abbreviated transcription (Latin):
gat: cũ uͦ de corde pellit᷑. acriori
infestatione ꝑturbat. Bene itaq
dr̃. Stringit caudam suam quasi
cedrũ: quia & corpꝰ possidens. semꝑ
in malicia ex posterioribꝰ crescit:
& cor deserens. uehem̃tioribꝰ cogi.¬
tationũ stimulis ꝑcutit. Adhic

Expanded text:
gat; cum vero de corde pellitur, acriori gat; cum vero de corde pellitur, acriori infestatione perturbat. Bene itaque dicitur: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia et cor possidens semper in malitia ex posterioribus crescit, et cor deserens vehementioribus cogitationum stimulis percutit. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
exaggerare peccatũ. Perũq uͦ be¬
hemoth iste iã cor male subditũ
possid&: sedtam̃ diuina illũ grã
repellit: & manus miscdiȩ eicit:
quẽ ad se captiua uoluntas intro
duxit. Cũq a corde expellitur:
acriores infigere stimulos iniqͥ¬
tatũ conat᷑: ut eos tẽptationũ
fluctus mens ab illo impugnata
sentiat: quos etiã possessa nescie¬
bat. Quod bene in eugłio expri¬
mit᷑: cũ exire de homine ĩmund
demoniacus puer fuiss&e oblat̾.
ĩmundo: dicens: surde & mute
sp̃c. ego tibi p̾cipio. exi ab eo &
amplius ne introeas in eũ: & ex¬
clamans & multũ discer penseũ.
exiit ab eo. Ecce ñ eũ discerpse¬
rat cũ tenebat: exiens discer¬
psit: quia nimirũ tc cogitatio¬
nes mentis peius dilaniatꝰ: cum
iã egressui diuina uircute com¬
pulsus appropinquat. & quem
mutus possederat. cũ clamoribꝰ
deserebat: quia plerũq dũ possi.¬
det. minora temptamenta irro.¬

Expanded text:
exaggerare peccatum. Plerumque vero Beexaggerare peccatum. Plerumque vero Behemoth iste jam cor male subditum possidet, sed tamen divina illum gratia repellit, et manus misericordiae ejicit, quem ad se captiva voduxit. Cumque a corde expellitur, acriores infigere stimulos iniquitatum conatur, ut eos tentationum fluctus mens ab illo impugnata sentiat quos etiam possessa nesciebat. Quod bene in Evangelio exprimitur, cum exire de homine spiritudaemoniacus puer fuisset oblatus, immundo, dicens: Surde et mute spiritus, ego tibi praecipio, exi ab eo, et amplius ne introeas in eum. Et exclamans, et multum discerpens eum, exivit ab eo . Ecce eum non discerpserat cum tenebat, exiens discerpsit, quia nimirum tunc pejus cogitationes mentis dilaniat, cum jam egressui divina virtute compulsus appropinquat. Et quem mutus possederat, cum clamoribus deserebat, quia plerumque cum possidet, minora tentamenta irro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrata. in sem& ipsis ipsi rep̃¬
hendunt. atq hȩc ex iudicio fu¬
giunt: sed uitare opere nec de¬
certantes possunt: quia dũ be¬
hemoth istius caput ñ contert̃:
plerũq cauda & nolentes ligan-¬
tur. Quȩ. contra eos cedri more
induruit: quia ablanda uolup¬
tate exordii. usq ad uiolentiã
retentionis excreuit Dicat᷑ gͦ:
stringit caudam suã quasi cedrũ:
ut tanto quisq debeat initia
temptationss fugere: quanto
finẽ eiꝰ intelligit citius solui ñ¬
eis quos cęperit. tẽ grauiores cul¬
se consũmaturu temptationem
considerat: eo eis iniquitatu pon¬
dera grauiora coaceruat. Behe¬
mothꝰ igit᷑ caudam suã quasi ce¬
drũ stringit: qͥa quos ꝑ praua
initia cȩꝑit: ad fine̾ de teriores
reddit: ut temptamenta eiꝰ qͦ
citiꝰ cessatura sunt. ualentiꝰ com¬
pleant᷑ Quia enĩ suis pęnis eoꝵ
satagit ȩquare suppliciũ: in eis
ardentiꝰ ante mortem. nitit᷑ om̃e

Expanded text:
perpetrata in semetipsis ipsi reprperpetrata in semetipsis ipsi reprehendunt, atque haec ex judicio fugiunt, sed vitare opere nec decertantes possunt, quia dum Behemoth istius caput non conterunt, plerumque cauda et nolentes ligantur. Quae contra eos cedri more induruit, quia a blanda voluptate exordii usque ad violentiam retentionis excrevit. Dicatur ergo: Stringit caudam suam quasi cedrum, ut tanto quisque debeat initia tentationis fugere, quanto finem ejus intelligit citius solvi neis quos ceperit tunc graviores culse consummaturum tentationem considerat, eo eis iniquitatum pondera graviora coacervat. Behemoth igitur caudam suam quasi cedrum stringit, quia quos per prava initia ceperit, ad finem deteriores reddit, ut tentamenta ejus quo citius cessatura sunt, eo valentius compleantur. Quia enim suis poenis eorum satagit aequare supplicium, 1065 in eis ardentius ante mortem nititur omne
Abbreviated transcription (Latin):
diens substernit᷑ꝰ sed ꝑ usũ uehe.¬
ment̾ inualescens. succrescente
temptationis fine roborat᷑. Su¬
ꝑabile nanq est om̃e qđ in initio
suggerit: sed inde sequit᷑ quod
uinci uix possit. Priꝰ enĩ quasi con.¬
sulens. blanda ad animũ loquit᷑:
sed cũ semel dentẽ delectationis
infixerit᷑ uiolenta post consue¬
tudine. pene insolubilit̾ innodat᷑.
Unde & bene stringere caudam
dicit᷑. Dente enĩ uulnerat: cauda
ligat: qͥa pͥma suggestione ꝑcu-
tit: sed ꝑcussam mentẽ ne eua-¬
dere ualeat. inualescente fine
temptationis astringit. Quia e¬
nĩ peccatũ tribus modis admit¬
titurꝰ: cũ uidelic& serpentis sug.¬
gestione. carnis delectatione. sp̃e
consensione ꝑpetrat᷑: behemoth
iste priꝰ illicita suggerens. lin¬
gũa exerit: post. ad delectatiõ¬
nẽ ꝑtrahens. dentẽ figit: ad ex¬
tremũ uero ꝑ consensum possiden᷑.
caudam stringit. Hinc est enim
quod ñ nulli peccata longo usu

Expanded text:
diens substernitur, sed per usum vehediens substernitur, sed per usum vehementer invalescens, succrescente tentationis fine, roboratur. Superabile namque est omne quod initio suggerit, sed inde sequitur, quod vinci vix possit. Prius enim quasi consulens blanda ad animum loquitur; sed cum semel dentem delectationis infixerit, violenta post consuetudine pene insolubiliter innodatur. Unde et bene stringere caudam dicitur. Dente enim vulnerat, cauda ligat, quia suggestione prima percutit, sed percussam mentem, ne evadere valeat, invalescente fine tentationis, astringit. Quia enim peccatum tribus modis admittitur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis delectatione, spiritus consensione perpetratur, Behemoth iste, prius illicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectatiopertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est enim quod nonnulli peccata longo usu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui recte non ferro tantũmͦ sed
lamminis ferreis cõparant᷑: qͥa
dũ se circũquaq in crudelitate
dilatare ambiunt: quasi in fer-¬
ri se lãminas extendunt. Lib&
eadem uerba conditoris quȩ ĩa
uident᷑ discussa. distinguere: atq
uberiores intelligentiȩ fructꝰ.
instruendis moribus apportare:
Nam qͥa antiquus hostis quid ꝑ
assumptũ hominẽ contra homi¬
nes agat audiuimꝰ: suꝑest ut nẽ
qͥd in hominibus etiã ꝑ sem& ip-¬
sum sine homine moliat᷑. explo¬
serpentis suggestio. mollis ac te¬
nera. ẽ: & facili uirtutis pede
conterenda. Sed si hȩc inuales¬
cere negligent᷑ admitcit᷑ͥ eiq
ta se uirtute exagerat: ut cap¬
tã mentẽ depͥmens. usq ad into¬
le rabile robur excrescat Cau¬
dam itaq quasi cedrũ stringere
de temptatio. in cunctis quȩ
subsequent᷑ intulerit. uelut ex
iure dominat᷑. Huiꝰ gͦ behemoth
caput herba. ẽ. cauda cedrus: qͥa
ex pͥma qͥdem suggestione blan-¬

Expanded text:
Qui recte non ferro tantummodo, sed Qui recte non ferro tantummodo, sed laminis ferreis comparantur, quia dum se circumquaque in crudelitate dilatare ambiunt, quasi in ferri se laminas extendunt. Rec.eadem verba conditoris, quae jam videntur discussa, distinguere, atque uberiores intelligentiae fructus instruendis moribus apportare. Nam quia antiquus hostis quid per assumptum hominem contra homines agat audivimus, superest ut nunc quid in hominibus etiam per semetipsum sine homine moliatur exploserpentis suggestio mollis ac tenera est, et facile virtutis pede conterenda, sed si haec invalescere negligenter admittitur, eique ta se virtute exaggerat, ut captam mentem deprimens, usque ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaque quasi cedrum stringere ta tentatio, in cunctis quae subsequenter intulerit velut ex jure dominatur. Hujus ergo Behemoth caput herba est, cauda cedrus, quia ex prima quidem suggestione blan