comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uindicandam ilili negira coloni qui a boccidendo di filio
Morali sanȩ intellectu cuiq fideliũ. cũ misteriũ baptism
qđ exerceat opcrando committit᷑ quasi uinea quã exco
locatur. Mlittitur seruus unus alter &e tercuis qui defru
acciprant. cũ lex psalinodia ꝓpħa. quarũ monitione b
agendo sequatur. legitur: s missus seruus cecumelus¬

Expanded text:
vindicandam. Illi nequam coloni, qui ab occidendo Dei Filio Morali sane intellectu cuique fidelium, cum mysterium baptismi, quod exerceat operando committitur, quasi vinea quam excolat locatur. Mittitur servus unus, alter et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia, quarum monitionem bene agendo sequatur, legitur. Sed missus servus contumel
Abbreviated transcription (Latin):
contigisse. Potest aut regnũ contra regntons icis¬
qoꝵ quorũ sermo serpit ut cancer & fames audies
uerbi dei. & cõmotio uniuersȩ t̾rȩ & auera fidȩ
ratio. etiã inheretis intelligi: qui contra se ip
dimicantes. eccłiȩ uictoriam faciunt Terris
solerirã pendens infausto trefados ciues poitente
bat: & curmis itidem ȩꝗdatesq armati ꝑ aera diẽ¬
reretumorẽ bellantiũ imiteri ꝑdies quidrage

Expanded text:
ionis ad litteram contigisse. Potest autem regnum contra regnum, ancer , et fames audiendi verbum Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio, etiam in haereticis intelligi, qui, contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciunt. Terroreierosolyma pendens infausto trepidos cives portento terrebat; et currus itidem equitesque armati per aera discurrere, ac morem bellantium imit
Abbreviated transcription (Latin):
qui audiebant: quis potest saluus fieri: Quo ptinet
ista responsio. cũ in comparabilit̃ maior sit turba pau¬
ꝑum quȩ diuitib ꝑditis potuerit saluari nisi quid
intellexerunt om̃s qui diuitias amant. etia sadipisi
nequeant indiuitũ numero depitari: Ait ilis. Quo ii¬

Expanded text:
 Et quis potest salvus fieri? Quo pertinet ista responsio, cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae divitibus perditis potuerit salvari, nisi quia intellexerunt cunctos qui divitias amant, etiamsi adipisci nequeant, in divitum numero deputari? Et intuens il
Abbreviated transcription (Latin):
tes popli ꝑseruũ nequã mali catholici. priimicos
ui cu supsẽ regnare noluerunt impietas eorit̃. qͥ uerbo
dei aut nunꝗ audire. arit male interpretando eͥor rum¬
ere maluerunt: ꝑmessionẽ ruris ñ seminanti: eoꝵ etiam
uos uerbũ dei nec audire contigit discussio signatur:
u: quinq ꝑsonis omẽ genus humanũ qđ indie iudicii
urĩ ẽ exprimit᷑ Et his dictis: precedebat ascendens
soluna: finita parabola ascendit hierosolimã : ut¬
di deeiusdẽ maxime ciuitatis euentu parabolã
e pmissã quȩ ñ longo post tempore. & ipsũ occisura.
Fobodum regni eiꝰ hostili sit clade peritura: Et fato
Ecũ appropmquasset ad bed fage. & bethania ad mon¬
ã qul uocatur oliuea: misit duo: discipłos suos diceis:

Expanded text:
entes populi, per servum nequam mali catholici, per inimicos qui eum super se regnare noluerunt, impietas eorum qui verbum fidei aut nunquam audire aut male interpretando corrumpere maluerunt; per messionem ruris non seminati, eorum etiam quos verbum Dei nec audire contigit, discussio signetur. Quibus quinque personis omne genus humanum, quod in die judicii futurum est exprimitur. Et his dictis, praecedebat, ascendens Jerosolyma. Finita parabola, ascendit Jerosolyma, ut ostendat de ejusdem maxime civitatis eventu parabolam fuisse praemissam, quae non longo post tempore et ipsum occisura, et ob odium regni ejus hostili sit clade peritura. Et factum est, cum appropinquasset ad Bethphage et Bethaniam, ad montem qui vocatur Oliveti, misit duos discipulos suos, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ma qua boni serui adqusiere mercando dumm eo ra sedos
dequib infra dicem . Uenit aut pͥm: dicens: dñe: mna
tua decẽ inas ad quisiuit: Primꝰ seruus: ordo doctoru
ẽ in cirtumcisionẽ missorum: Qui unã mnam negotia¬
tur accepit qus unũ dnm. unã fidẽ unũ babtisma.
nũ lin pdicare uissus est: S hȩc eadẽ mna decẽ mnas¬

Expanded text:
a quam boni servi acquisiere mercando; quin etiam sciatde quibus infra dicemus. Venit autem primus, dicens: Domine, mina tua decem minas acquisivit. Primus servus ordo doctorum est in circumcisionem missorum, qui unam minam negotiaturus accepit, quia unum Dominum, unam fidem, unum baptisma, unum Deum praedicare missus est. S
Abbreviated transcription (Latin):
s modis eandem quã supra calunnia stru¬
ligunt. quando dixerunt inbeelzebub pͥncipe
niouiꝰ eicit hic demonia: Quando enĩ dicunt in
Iocestate hȩc facis. de dĩ dubitant potestate. & sub¬
ligi uolunt. diaboli. ẽẽ. qđ faciat: addentes quoq:
quis.c̃ qui dedit tibi hanc potestatẽ: Man ifestissime

Expanded text:
modis eamdem quam supra calumniam struunt, quando dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit hic daemonia . Quando enim dicunt, in qua potestate haec facis? de Dei dubitant potestate, et subintelligi volunt diaboli esse, quae faciat; addentes quoque: Quis dedit tibi hanc potestatem? manifestissime
Abbreviated transcription (Latin):
anit uicta cruce ihu. ñ solũ impii. qui morter eiꝰ
maerentis et iã sc̃i qui lugerent Hȩc paucis ꝑstrin¬
sse libuit: quo monere lectoren. omĩa quȩ deinceps
passionẽ usq dnĩ sequuntur. adagni indomio retenti.
aoccisionẽ parati ꝑtinere figuram: Et factũ .ẽ. ui una

Expanded text:
nim juxta crucem Jesum non solum impii qui mortem ejus deriderent, sed etiam sancti qui lugerent. Haec paucis perstrinxisse libuit, quo moneremus lectorem omnia quae deinceps ad passionem usque Domini sequuntur, ad agni in domo retenti et ad occisionem parati pertinere figuram. CAPUT XX. Et fa
Abbreviated transcription (Latin):
resurgent gͦ corpora. que possunt nubere & ducerea
hoc est fęminarũ & uirors certis discreta menbra specu
s nulla concũbendt uoluptate seu necessitatt manciues
Nemo quitpedicit de lapide a arbore &insnb quede ed¬
menbra genitalia. q d n nabant. nenc ione si negers

Expanded text:
resurgunt ergo corpora quae possunt nubere et ducere uxores, hoc est feminarum et virorum certis discreta membra speciebus, sed nulla concumbendi voluptate vel necessitate mancipata. Nemo quippe dicit de lapide et arbore, emembra genitalia, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
aum ꝗerahoc intemplo ad sistere nouerant uit aut
uites munera studerent corporaliter psequi: aut dan
birtaliter necare Quia uͦ redemptor nr̃ p̾dicationis
nec indignis & ingratis subtrahit postquã discipli
igorẽ eiciendo ꝑ uersos tenuit: donũ mox gre osten
Nim subditur Et erat docens cotidie intemplo:. Hȩc
eta historiã breuiter tiactando transcurrimꝰ nunc
dc morali intellectu discutienda repetamꝰ Uidens

Expanded text:
ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba, nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit; nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus, nunc eadem morali intellectu discutienda repetamus. Videns
Abbreviated transcription (Latin):
regẽq uenturum: dix̃ g Homo quidã nobilis abiit
regionem ionginquam: accipere sibi regnũ & reuti: & rłqua:¬
imo nobilis ille ẽ. cui cęcus supra clamabat. fili đđ.
psserere mei. Et uenienti hierosolimam. concinebant
n homini nobili loqust. Ego aut̃ constitutus
rex abeo dicitur apatre: Postula a me. & dabo tͥ
gentes hereditatẽ cuam : & possessionẽ tuã t̾minos t̾rȩ
ue uidelicet hererlitas ac possessio: bi faria ratione. regio

Expanded text:
Regemque venturum. Dixit ergo: Homo quidam nobilis abiit Regemque venturum. Dixit ergo: Homo quidam nobilis abiit regionem longinquam, accipere sibi regnum, et reverti. Homo nobilis ille est, cui caecus supra clamabat: Fili David, miserere mei . Et venienti Jerosolymam concinebant: eidem homini nobili, qui loquitur: Ego autem constitutus sum Rex ab eo ; dicitur a Patre: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quae videlicet haer
Abbreviated transcription (Latin):
cos qui ab inuisticia resipiscunt ad filios ꝓmisions
fidei patris nr̃i abrahe Uenit enĩ filiꝰ hominis: querere
saluere qđ̃ ꝑierat: Hoc . ẽ. qđ alibi dicit: Non ueni uocare
iustos. s peccatores. Pius sanȩ magister qui murmuran
turbis. sua misteria ñ dedignatur exponere adõ scilicet
peccatorum pęnitentiã .n. ẽc̃. respuendã. ut ipse dei fili
obhanc maxime querendã sit destinatꝰ adtras. qui ut
tatis suę nobis dispensationẽ inculcet. sȩpissime se filiun
hominis appellat: commendans sollicite nob. qđ fact.
benigne ꝓ nobis: Hec illis audientib adicens dre pas¬
lam: eo qđ esset ꝓpe hierłm Et quia ex istimarort qud
conststim regnũ dei manifestaretur: Mous ẽ pmis
psline uł resurterione hieio solmis implendari in
pligena t que dicebantur. existimantes continuo
regnum di. eẽ. uenturũ: & hanc eoꝵ ignorationem
illuminans. ostendit se pͥmo sui regni dei fidẽ toto orbe
diꝑsurum. ac sic infine mundi iudicẽ omiũ scłorũ

Expanded text:
os qui ab injustitia resipiscunt ad filios promissio filius hominis quaerere et salvare quod perierat. » Hoc est quod alibi dicit: « Non veni vocare justos, sed peccatores. Pius sane magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignatur exponere, adeo scilicet peccatorum poenitentiam non esse respuendam, ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus benigne pro nobis. Haec illis audientibus, adjiciens dixit parabolam, eo quod esset prope Jerusalem, et quia existimarent quod confestim regnum Dei manifestaretur. Moris est Dompassione vel resurrectione Hierosolymis implenda, non intelligebant quae dicebantur, existimantes continuo regnum Dei esse venturum: hanc eorum ignorantiam illuminans ostendit se primo sui regni fidem toto orbe dispersurum, ac sic in fine mundi judicem omnium saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
frsiuia gratiȩ fidei quam mundo saluator attulit
cipare cupiebat. s molita uitiorum consuetudo. ne
um pueniret obstiterat: E adẽ namq turba noxie
tudinis quȩ supra cęcũ clamantẽ ne lum̃ peteret᷑
pabat: etiã suscipientẽ publicanũ ne tħm uideat
at Uisic̃ cȩcus turbarũ uoces magis ac magis claman
deuicit: ut apusille necesse . ẽ. turbȩ. ut nocentis obsta-¬
lum altiora petendo transcendat. t̾rena relinquat:
orẽ crucis ascendat Si comoriis namq ẽ. arbor foliis
ro similis. s altitudine prestans Unde & alatinis celsa
upatur. & ficus fatua dicit᷑ Et eadem dominica crux
itos alt & ut ficus ab incredulis in ridetur ut fatua:

Expanded text:
Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspiciente sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua.
Abbreviated transcription (Latin):
latarus .c̃. suscitatꝰ amortuis cui & monumentul eelosi.
nunc ibidẽ constructa demonstat Beriphage domos
bucce. bethania domꝰ obedientię dict᷑. Quas hienslima
uenturus saluator. p̃sentię suę dignatione subbemauti
quas multos ante passionẽ suã docendo. donis pie coni¬
onis. & obedientie spiritalis impleuit: Que pulchre q¬
tates inmonte oliueti posite referunt᷑. hoc c̃ inipso
abscondi supra montẽ posita: continuo subiect
accendunt lucernã & ponunt eã submodio. quia
mons oluieti. idest summꝰ spiritaliũ distributor grã
quȩ ciuitatẽ sua ut emineat. exaltat. hanc quoꝙ oleo
exultationis. ut lucere possit inflaminat. & ad quami
lum̃ submodio poni noluit. misit discipłos incastellus
qđ contra eos erat. idest doctores. qui indocta arbarbe
totiꝰ orbis littora quasi contra posita castelli menua
euangelitando penetrarent. destinare curautiles
aut̃ duo mittuntur: siue ꝓpt̾ scientia uertas e

Expanded text:
Lazarus est suscitatus a mortuis, cujus et monumentum Ecclesia nunc ibidem constructa demonstrat. Bethphage autem domus buccae, Bethania domus obedientiae, dicitur. Quas Hierosolyma venturus Salvator praesentiae suae dignatione sublimavit, quia multos ante passionem suam docendo, donis piae confessionis et obedientiae spiritalis implevit. Quae pulchre civitates in monte Oliveti positae referuntur, hoc est, in ipso civitas abscondi supra montem posita, continuo subjecit: Neque accendunt lucernam, et ponunt eidem mons Oliveti, id est, summus spiritalium distributor gratiarum, qui civitatem suam ut emineat exaltat, hanc quoque oleo exsultationis, ut lucere possit, inflammat. Et quia idem lumen sub modio poni noluit, misit discipulos in castellum quod contra eos erat, id est, doctores qui indocta ac barbara totius orbis littora, quasi contra positi castelli moenia evangelizando penetraverent, destinare curavit. Recte autem duo mittuntur, propter scientiam veritatis et
Abbreviated transcription (Latin):
melia: dimiserunt inanem Seruus alter dauis ꝓphecam
regeniq significat: qui post moysen missus elt at colort
uince postꝰ ȩdicta legalia. psalmodiȩ modulationes .&e qͥ¬
cedinę cytharȩ adexercitũ boni oꝑis excitaret: Nã cipse
re constituit. U & hunc affectũ conitumela dmisc

Expanded text:
umelia dimiserunt inanem. Servus alter David prophetam regemque significat, qui post Moysen missus est, ut colonos vineae, post edicta legalia, psalmodiae modulatione et dulcedine citharae ad exercitium boni operis excitaret. Nam et ipse antari constituit. Sed et hunc affectum contumeliis
Abbreviated transcription (Latin):
dorum spuritũũ. ad uarios diuersosq miser raptabit. &i¬
res. adsimula cramuta ꝓut ducebatur incedens: denios
nacula quida scripturȩ consuetudine commune s¬
qđ inmundũ ẽ. sic̃ ae adpetrũ uox decęlo dicit & qͥ
mundauit. tu cõmune ne dixeris. quia qui sc̃s . c̾. sol
dei . ẽ. & cũ nullo cõmunis. ẽ. Qui aut̃ peccator u̾ & in¬
dus: multorum. ẽ M ulti enĩ demones possident eũ.
cõmunis appellatur: At illi dixerunt: q dñs eũ neca¬

Expanded text:
ndorum spirituum ad varios diversosque miser raptabatur errores, ad simulacra muta prout ducebatur incedens . Denique vernacula quadam Scripturae consuetudine commune  immundum est, sicut et ad Petrum vox de coelo dicit: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris . Quia qui sanctus est, solius Dei est, et cum nullo ei communis est; qui autem peccator est et immundus, multorum est. Multi enim daemones possident eum, et ideo communis appellatur. At illi dixerunt: Quia Dominus eum nec
Abbreviated transcription (Latin):
ua iusttationis suȩ tempꝰ minime cognouit. illis in
temo uitȩ inimicis traditur. cũ quib in ęt̾no uidicio
pnationis suę societate colligatur Et ingressus in
lũ. cepit eicere uendentes in illo & ementes Sic̃ tẽplũ
ciuitate est: ita inplebe fideli uitareligiosorum: Et
ñ nulli religionis habitũ sumunt. s dum sacrorum
imũ locũ ꝑcipiunt: scȩ religionis officiũ in commerti

Expanded text:
t, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis suae societate colligatur. Et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes in illo, et ementes. Sicut templum Dei in civitate est, ita in plebe fideli vita religiosorum. Et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, sed dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commerci
Abbreviated transcription (Latin):
& direetꝰ e. indauid a dic ulla & deinceps qđ loio
ta a nequa seruo mna. ei qͥ decẽ mnas habebat luci ua
ẽ: mẏsticȩ ut reor. indicat intrante plenitudine gentu
omnẽ isrł saluũ futurũ: Et tunc abundantiã gr̾e sp̃ital
quã nos tepenter exercemꝰ: illius popłi doctorib esse con¬
rendã: dico aut̃ uob̾: quia om̃i habenti dabtĩ abeo aut̃¬
non habet & qd habet auferet᷑ ab eo. hoc adsupencet sen¬

Expanded text:
 in David a die illa , et deinceps. Quod vero ablata a nequam servo mina, ei qui decem minas habebat dari jussa est, mystice, ut reor, indicat, intrante plenitudine gentium omnem Israel salvum futurum, et tunc abundantiam gratiae spiritalis, quam modo nos tepenter exercemus, illius populi doctoribus esse conferendam . Dico autem vobis quia omni habenti dabitur: ab eo autnon habet, et quod habet auferetur ab eo . Haec ad superiora sen
Abbreviated transcription (Latin):
Etia ipsa iã eiꝰdem ciuitatis transmigratio testaturq do
nunc in eo loco constructa .ẽ. ubi ext portã dñs crucifre
fuerat. prior illa hierłm funditus. ẽ euersa Cui exqua
pa euersionis suę pęna fuerit in lata subiungitur. Eo
ñ cognoueris tẽpus uisitationis tue Creator quipex or

Expanded text:
Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat, prior illa Hierusalem funditus est eversa: cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. C
Abbreviated transcription (Latin):
cneit Sepniquit durũ & cridelemẽe. me noueras
iꝰ modi cogitatio incussit timorem. ut scires me mea
ligentius quesiturũ. & dares pecuniã meã siue ar¬
nfica uloquia dnĩ inquit eloquia casta: argento
c eraminatũ. Pecunia gͦ & argentũ p̃dicatio
ngelirẽ e sermo diuinꝰ qui dari debuit adm̃surã.

Expanded text:
i, inquit, durum et crudelem esse me noveras, re non tibi istiusmodi cogitatio incussit timorem? ut scires me mea diligentius quaesiturum, et dares pecuniam meam, sive arinquit, eloquia casta, argentum igne examinatum . Pecunia ergo et argentum praedicatio Evangelii est, et sermo divinus, qui dari debuit ad mensam,
Abbreviated transcription (Latin):
sentem lecitiam ꝑturbent: Dũq in p̾sentis uite obli¬
one se deserit. quid aliud quã clausis oculis adigneꝰ u¬
Quia uenient dies inte. & circumdabunt cẽ inimicid
uallo: Qui umꝗ st̾ humanȩ anime maiores inimici qͥ
maligni sp̃s qui hanc acorpore exeuntẽ obsident. qua
incarnis amore positam deceptoris oblectationib fos
quã uallo circiundant: qr ante mentis oculos rech
iniquitatib quas ꝑpetrauit. hanc ad societatẽ suȩ¬
nationis trahentes coartant: Et circum dabuist teiae
angustabunt te undiq: Maligni sp̃s undiq amiman
coangustant: quando ei ñ solũ oꝑis. uerut̃ ett Peitos
atq insup cogitationis iniquitates reputinui de¬

Expanded text:
sentem laetitiam perturbant; dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vQuia venient dies in te et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui umquam sunt humanae animae maiores inimici quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem / obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis eius oculos reductis iniquitatibus, quas perdamnationis trahentes coarctant. Et circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni spiritus undique animam coangustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis atque insuper cogitationis iniquitates repli
Abbreviated transcription (Latin):
e
unus quisq rationem readdat. Q uio opus. & aliis pdicare.
ut etiã deipsis rationera reddere quisq cogatur. cũ ap̃
dñm euã illi sint in ercusabiles. quib lex data ñ ẽ. neq
audito etangelio dormicrunt. qr ꝑcreatura poterant
creudiem cognoscere: Hoc eͥ enĩ quasi metere ubi ñ
smimiuit id est etiã eos impietatis reos tenere. quib
anbũ legis dut euanglis ñ ministratũ .c̃. Hoc aut
liti pericilus udicii decutantes pigro languore a
bronnistratione conquiescant etho lequons in

Expanded text:
e unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis praedicare, ut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles, quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant creatorem cognoscere? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
uituti subicit. qui potest dicere cum apło apidom¬
odor sumꝰ deo. huiꝰ ciuutates loquuntur lingia mun
qđ interpretatur chanaan: Et qui eas a tenebris doa¬
qr ñ de suis tantũ.s & de auditorũ suorũ quos adlu
uocauit ꝓfectib honoratur Et alter uentt dicensꝰ di
ecce nna tua: quã habui reposita insudarior limuus

Expanded text:
um, et servituti subjicit , qui potest dicere cum Apostoodor sumus Deo , hujus civitates loquuntur lingua mutata, quod interpretatur Chanaan. Et qui eas a tenebris docereatur, quia non de suis tantum, sed et de auditorum suorum, quos ad lucem vocavit, profectibus honoratur. Et alter venit, dicens: Domine, ecce mina tua, quam habui r
Abbreviated transcription (Latin):
litouis: suis conabant᷑ eripere S illis licet nolentib
lapis caput anguli firmauit: qr deutroq populo
iot ipse uoluit: sua fide coniunxit: Omis qui cȩa
Apra illũ lapidẽ cumquassabit᷑: supra quẽ aut̃
sert̃ cõmiruet illum Alud .ẽ. offendere xpin per
su opa aliud negare ꝑ impietatẽ: Qui peccator est.
com uu credit: cadit quidẽ suꝑ lapidem. & conquassat᷑:¬
omnuxo cõminuitur Neseruatur enĩ ꝑpacientiam

Expanded text:
isti auditoribus suis conabantur eripere. Sed illis licet nolentibus, idem lapis caput anguli firmavit, quia de utroque populo quotquot ille voluit sua fide conjunxit. Omnis qui ceciderit super illum lapidem, conquassabitur: supra quem autem ceciderit, comminuet illum. Aliud est offendere Christum per mala opera, aliud negare per impietatem. Qui peccator est, et tamen illi credit, cadit quidem super lapidem et conquassatomnino comminuitur, reservatur enim per sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
us ceron quesimbueras animaris tio les conuercit¬
one magnus sublimisq fuigeto de quib mistice dicit isius¬
In illadie er̃ qumq ciuitates int̾ra egrpti ioquento lingua
chanaan Quinq enĩ ciuitates interra egypti quinq st̾
sensus corporis : quib in hoc mundo uti.x̃. uidelice uisus
auditus gustus. olfactus & tactus. Et qui uiderit mualie¬
rem ad concupiscendũ cam qui auertit aures iud ne aua¬
at pauperem. qui incbriatur iuno inquo enture

Expanded text:
um quas imbueras animarum fide et conversatione, magnus sublimisque fuIn die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti, loquentes lingua Chanaan . Quinque enim civitates in terra Aegypti quinque sunt corporis sensus, quibus in hoc mundo utimur, videlicet visus, auditus, gustus, olfactus, et tactus. Et, qui viderit mulierem ad concupiscendum eam ; qui avertit aures suas, ne audiat p
Abbreviated transcription (Latin):
uelut etiã multi illoꝵ qui post flagitia publica pen¬
tendo tibi meruerunt esse deuoti Qui etiã si quio b¬
ni tua gr̃a largiente fecero: quo fine hȩc facia. qua a
atc districtione pensent᷑ ignoro: Afferebant aut̃ ad illi
& infantes: ut eos tangeret qđ cũ uiderent discipuli
increpabant illos Et hec humilitatis magisterio latio
plena micat: quȩ uidelicet in nocentes ac sitplices a
dñi gram ꝑtingere posse demonstra: lacrepabant
autꝰ offerentes discipłi: ñ quo nollent infantio silua¬
toris semanu.: a uoce benedicis. quo nec dii habentes

Expanded text:
velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenivelut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente, fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur, ignoro. Afferebant autem ad illum et infantes, ut eos tangeret. Quod cum viderunt discipuli, increpabant illos. Et haec humilitatis magisterio lectio plena micat, quae videlicet innocentes ac simplices ad Domini gratiam pertingere posse demonstrat. Increpabant autem offerentes discipuli, non quia nollent infantibus Salvatoris et manu et voce benedici, sed quod necdum habentes
Abbreviated transcription (Latin):
nus ũ gentilis .ẽ. qui longe adeo post us crres su hul liea¬
ca sua: Quorum unꝰ supbiendo recessit humiliat: ater la¬
mentando adppinquare meruit ex altatꝰ Quia omis qui
se exaltat humiliabitur: & qui se humiliat exattabitur
Et deutroq popło pfato. & de omĩ suꝑbo uł humili recti
potest intelligi: sic̃ & illud qđ alibi leginus. ante ru
exaltabitur cor: & ante głam humiliabit᷑ Qua ꝓptes
& de uerbis ȩlati pharisei quib humiliari meruit. pͥ¬
sumꝰ ex diuerso formã humilitatis qua sublimetur
sumere: ut sic̃ ille consideratis. & peiorum uitiis. & sui
tutib c̃ elatꝰ adruinam. ita nos ñ nr̃a solũ pigritia.
meliorum uirtitib inspectis. humiliemur ad głam
quatinus unꝰ quisq nr̃m hȩc apud se supplex. ac sum¬
missus obsecret: Ds̃ omp̃s miserere supplici tuo: qr non
sum sic̃ innumeri serui tui contemptu seculi subs¬
mes: iusticie merito gloriosi. castitatis laude angeliq

Expanded text:
nus vero gentilis est, qui longe a Deo positus, confitetur peccata sua. Quorum superbiendo unus recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni superbo vel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus: Anexaltatur cor, et ante gloriam humiliatur . Quapropter et de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret: Deus omnipotens, miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui, contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici,
Abbreviated transcription (Latin):
e p̾dicant: Uerũ altiori misterio. gentium nationes
icredulas. aliquando ac duri cordes lapidũ nomine
monstrat: quib ab lato corde lapideo. dedit cor carneũ
x. ẽ. sensibile & humanũ. quo dm̃ creatorẽq suum
ler. laudare. & cernere possent: Ec si gͦ turbe tacue

Expanded text:
edicant. Verum altiori mysterio gentium nationes incredulas aliquando ac duricordes lapidum nomine demonstrat, quibus ablato corde lapideo dedit cor carneum , hoc est, sensibile et humanum, quo Deum Creatoremque suum credere, laudare, et cernere possent. Etsi
Abbreviated transcription (Latin):
itore conuersii. s ctiã int̃ꝑfectos ꝓbat esse: Uade uende
nia que habes: & da pauꝑib. Quisqͥs ante conuersationẽ
poentr uirit: omia conuersus potest dare pauperib.
ualiqua fraude sustulit: primo hȩc uxta legẽ reddere.
nal qd̃ ibi remanserit debet dare paupibꝰ Ac sic &e ipse
ucli sui retinet & omĩa sua disꝑgit dat pauperib¬

Expanded text:
esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversionem innocenter vixit, omnia conversus potest dare pauperibus. At qui aliqua fraude sustulit, primo haec juxta legem reddere, deinde quod sibi remanserit, debet dare pauperibus. Ac sic et ipse, quia sibi nil retinet, omnia sua dispergit, dat pauperib
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit enĩ plebs laude deo ñ solum ꝓimpetrato munes
lucis. s & ꝓmerito fidei impetrantis dedit laudumn
isse roganti. &e obstinate fidei clamorem quȩ usto
sierit. mox consequi posse cognouit: Unde notandi
quia dñs incarne apparens. omĩa quę uerbis docui
exemplis firmauit Qui enĩ p̃cepit sic luceat lux ur̃a
coram hominib ut uideant oꝑa ura bona. & glorificen
patrem ur̃m qui incelis. e̾ & ipse inuniuersis que cep

Expanded text:
Dedit enim plebs laudem Deo, non solum pro impetrato munere lucis, sed et pro merito fidei impetrantis. Dedit laudem Disse roganti, et obstinatae fidei clamorem, quae juste quaesierit, mox consequi posse cognovit. Unde notandum, quia Dominus in carne apparens, omnia quae verbis docuit, exemplis firmavit. Qui enim nobis praecepit: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis es
Abbreviated transcription (Latin):
suas tenebras defendere. donec miraculis ad testantib ue
possessoris. ac dni uirtꝰ einiciuit. ut postaifider domin es
potestates at recedentib passim aduersariorũ querelis as
sit. liber credentĩ cetꝰ qui dm̃ porder conde aud ductĩs
Etuactantes ues timenta sua sup̃ pullũ imposue uris

Expanded text:
suas tenebras defendere, donec miraculis attestantibus veri possessoris ac Domini virtus emicuit. At postquam fidei dominicae potestas apparuit, cedentibus passim adversariorum quereldentium coetus, qui Deum corde portet, adducitur. Et jactantes vestimenta sua supra pullum, imposuerunt Jesum.
Abbreviated transcription (Latin):
ti parateimdie tanĩ udicii. qđ trementi ẽ. corde reti¬
ndus eu idem contto: informa fiii hominis anparuert
nus fi t mnrsas electorum. ut ñ tam obclamore fiaeliũ
nuste damonatorum quã obeoꝵ torporen uost f olebu¬
paneum uocꝰ a mundi sit acceleranpo eni uiste aut¬

Expanded text:
i quod trementi est corde retinendum, cum idem Conditor in forma Filii hominis apparuerit, tanta erit raritas electorum, ut non tam ob clamorem fidelium injuste damnatorum, quam ob eorum torporem juste damnatorum totius jam mundi sit acceleranda ruina. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
uob eccehie ecce illic Nolite ire. ned sȩcteminira uonit¬
uis hec sententia n solĩ adtẽpus. setiã adpsonam possii
intelligi Et adtẽpus quidẽ. q extitere ñ nulli. qui curi¬
cula computantes ȩtatum. certũ se consũmationis sculi
annũ. dic̃ & hora. dicerent unuenisse cortno autoriiãnm¬

Expanded text:
 Ecce illic. Nolite ire, neque festinemini. Quamvis haec sententia non solum ad tempus, sed etiam ad personam possit intelligi. Et ad tempus quidem, quia exstitere nonnulli qui, curricula computantes aetatum, certum se consummationis saeculi annum, diem, et horam dicerent invenisse, contra auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
tatem Non aut̃ rex isrł xp̃s ad exigendũ tributũ ul fsi¬
ro exercitũ armandũ hostesq uisibiliter debellandos
s rex isrł qđ mentes regat. qđ inet̾nũ consulat. qđ in
regnũ celorum. credentes sperantes. a mantesq pduca
Dei gͦ filiꝰ equalis patri uerbũ ꝑ qđ facta st omia qđ¬

Expanded text:
m? Non enim rex Israel Christus ad exigendum tributum, vel exercitum ferro armandum, hostesque visibiliter debellandos: sed rex Israel, quod mentes regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantes, amantesque perducat. Dei ergo Filius aequalis Patri, Verbum per quod facta sunt omnia, q
Abbreviated transcription (Latin):
dñ̃ reliquer̃ de quib & paulꝰ ait Tanqua nichi habei
& omĩa possidentes Recipiet᷑ sanę etiã de continentia
iugali multo maior suauitas abilla: quȩ eis in incem pe
mixtionem seruum p̾bebat᷑. Uxorem in lasciua passione
desiderii possidebã: hanc cãdẽ in honorẽ scificationis. quer
xp̃i dilectione possideo Una .ẽ. mulier: s centuplum a
tantũ nc̃ intẽpore hoc domos. & fr̃s. & sorores. & matres ꝗ
filios. & agros. cũ ꝑsecutionib potest altius accipi: Cend
quippe numerus. de sinistra translatus addexteram. Ii
eandem inflexii digitorum uideat᷑ tenere figurã: nin
tam̃ quantitas magnitudine suꝑ crescit. qr uidelicet u
qui ꝓpt̃̾ regnũ dei tẽporalia spernunt. etiã in hac ui
ꝑsecutionib plenissima eiꝰdem regni gaudia fide certae¬
gustantatq in expectatione patrie cȩlestis omĩũ parite
clectorii sincerissima dilectione fruuntur: Adsumpiitas
ihs duodecim: & ait illis: Ecee ascendimꝰ hierosoluna: e ꝗ¬

Expanded text:
De quibus et Paulus ait: Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Recipietur sane etiam de continentia conjugali multo major suavitas ab illa quae eis invicem per commistionem sexuum praebebatur. Uxorem ante in lasciva passione desiderii possidebam, hanc eamdem in honore sanctificationis, et vera Christi dilectione possideo. Una est mulier, sed centuplum crtantum nunc in tempore hoc, domos, et fratres, et sorores, et matres, et filios, et agros cum persecutionibus , potest altius accipi. Centenarius quippe numerus de sinistra translatus ad dexteram, licet eamdem in flexu digitorum videatur tenere figuram, nimium tamen quantitatis magnitudine supercresqui propter regnum Dei temporalia spernunt, etiam in hac vita persecutionibus plenissima ejusdem regni gaudia fide certa degustant, atque in exspectatione patriae coelestis, omnium pariter electorum sincerissima dilectione fruuntur. Assumpsit autem Jesus duodecim, et ait illis: Ecce ascendimus Jerosolymam, et c
Abbreviated transcription (Latin):
ra iprdebe ocua inatheu asina quoq ea pfallo allu¬
oa ineeritu: Asina quippe que subiugalis fuitox edo
uige legis traxerat. synagogã significat: pullus
uib spiritaliter calefieret utilia suadendo contulerat:
naniq illi homo: siquis ratione utens eiꝰ stulta
nendo corrigeret. unde ñ inmerito. possint duo
si adexhibenda dño animalia destinatos iuxta
bole supcrioris exemplũ. duo p̾dicatorum ordines.
dus ingentes. alter incircumcisione directꝰ intelligi:¬

Expanded text:
 bene apud Matthaeum asina quoque cum pullo alligata reperitur. Asina quippe, quae subjugalis fuit, et edomita jugum legis traxerat, synagogam significat; pullus quibus spiritaliter calefieret, utilia suadendo contulerat. Sederet namque illi homo, si qui, ratione utens, ejus stulta deprimendo corrigeret. Unde non immerito possunt duo discipuli ad exhibenda Domino animalia destinati, juxta parabolae superioris exemplum, duo praedicatorum ordines, unus in gentes, alter in circumcisionem directus intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
n: Quidã exoccasione huiꝰce sententiȩ: iudaicã mille
ꝑ fabulã post resurrectionẽ iustorũ ȩdificant. quando
na que ꝓpt̃ dnm dimisimꝰ. multiplici nobis sint fenore
idenda insuꝑ & uita ęt̾na donanda: nec uident inepti
&e si inceteris digna sit reꝓmissio. inuxorib tam̃ uixta
s euangelistas centenis appareat curpitudo: p̃sertim
ditionib accipienda confirmet: Quas utiq ꝑsecutio.¬
&: illic hiliaste. sic̃ & cetera contraria mille annis suis
omnimodis abesse dogmatizant: Sensus igit᷑ iste . ẽ. Qui
upt̃ regnũ dei adquirendũ oñs affectꝰ contempserit:
nis scłi delitias luxusq calcauerit: multo plura in p̃senti
ipiei. qi a frĩb atq consortib ꝓpositi sui qui ei spiri¬
bi iditino colligant᷑. multo gratiorẽ etiã in hac uita
cspiet caritatẽ: hanc siquidem quam int̾parentes ac̃
os ards germanos. coniuges uł ꝓpinquos. siuȩ socie
copularr seu consanguinitatis necessitudo coniun¬

Expanded text:
aicam mille annorum fabulam post resurrectionem justorum aedificant, quando omnia quae propter Deum dimisimus multiplici nobis sint fenore reddenda, insuper et vita aeterna donanda. Nec vident inepti quod et si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus tamen juxta alios evangelistas centenis appareat turpitudo; praesertipersecutionibus accipienda confirmet: quas utique persecutiones, illi chiliastae, sicut et caetera contraria, mille annis suis incommodis abesse dogmatizant. Sensus igitur iste est. Qui propter regnum Dei acquirendum omnes affectus contempserit, omnes saeculi delicias luxusque calcaverit, multo plura in praesenti recipiet, quia a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, multo gratiorem etiam in hac vita recipiet charitatem. Hanc siquidem quam inter parentes, ac filios, atque germanos, conjuges vel propinquos, sive societas copulae, seu consanguinitatis necessitudo conjun
Abbreviated transcription (Latin):
.III: N ob mundus crucifixus. e: & nos mun
ade ae salomon ñ ait Non qui habet s qui amat
suas: fructꝰ ñ capiet exeis Et ipse dñs scđm marcu.
stupescentib in uerbis huiꝰcȩ sententiȩ discipulis. ex¬
ponendo subuixit: filioli: quã difficile. ẽ. confidentes
inpecuniis regnũ dei introire: Et notandũ qđ ñ ait.
imposibile .e. s difficile hȩc. ẽ. maxime laboris. ẽẽ. pecuni-
esmbentis. uł inpecuniis confidentes: exutis fylargiriȩ
pomacius aulam regni cȩlestis intrare faciliꝰ. e enim
piueli pforamen acus transire: quã duitẽ introire.¬

Expanded text:
undus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait, Qui habet, sed qui amat divitias, fructus non capiet ex eis . Et ipse Dominus secundum Marcum, obstupescentibus in verbis hujusce sententiae discipulis, exponendo subjunxit: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis, regnum Dei introire ! Et notandum quod non ait Impossibile, sed Difficile, hoc est, maximi laboris esse pecunias habentes, vel in pecuniis confidentes, exutis philargyriae retinaculis, aulam regni coelestis intrare. Facilius est enim camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare
Abbreviated transcription (Latin):
Q ui at hec omĩa custodiui auiuentute uta eono tieh
ibis ait ei Adhuc unũ. tibi de est: Non.ẽ. pra sldosi lue
princeps cũ legisst mandata custodisse dicebat es nt
ipeus eeneretur. nequaquã marcus euangelista des
scribens adiceret. iħs aut̾ intuitꝰ eũ dilexit eum &o
illi. unũ tibi de est Uade quȩ cumq habes uenocie ca
Diligit etui dñs eos qui legis mandata quamius min oa
custodurt: s nichilominꝰ quod inlege minus fuerat
his qui ꝑfocot. cẽ desderant ostendit Omia quaumq
habes uendo ⁊ aeda pauperib & habebis thesaurũ ince
&e ueni sequere me Qui cumq ꝑfectꝰ eẽ. uoluerit: des¬

Expanded text:
Qui ait: Haec omnia custodivi a juventute mea. Quo audito, Jesus ait ei: Adhuc unum tibi deest. Non est putandus hic princeps cum legis se mandata custodisse dicebat, esse reus teneretur, nequaquam Marcus evangelista de illo scribens adjiceret: Jesus autem intuitus eum, dilexit eum, et dixit illi: Unum tiDiligit enim Dominus eos qui legis mandata, quamvis minora custodiunt, sed nihilominus quod in lege minus fuerat iis qui perfecti esse desiderant ostendit. Omnia quaecunque habes, vende, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me. Quicu
Abbreviated transcription (Latin):
pent &e quiescit: ec rogauit eum quidã princeps. dicers
agster bone. quid faciens uitã etnã possidebo Audierat
crdo iste princeps adnõ. tantuũ eos qui puerorũ uelint
&&. similes regnũ dei intratairos: atq ideo tractatꝰ cerei¬
us elictis̃ posct sibi en parabolã s palã. quibr opum

Expanded text:
perat et quiescit. Et interrogavit eum quidam princeps, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo? Audierat credo iste princeps a Domino tantum eos qui puerum velint esse similes regnum Dei intraturos, atque ideo tractatus certioris sollicitus poscit sibi non parabolatim, sed palam quibus operum
Abbreviated transcription (Latin):
rdo fus lieuq fuerit corpus: illue congregrab unt
puerduo saluator i nt̾rogatꝰ ubi scilicet bomi assu¬
unds & ubi sint mali relmmquendi: unũ dixit. aliud
untelligendũ reliquit: Scõs enĩ secum futuros assȩ¬
undo: repbos nimirũ asua usione secernendos Et
ons alibr quam cũ diabolo dampnandos insinuat:
umq g̃ fuerit dñs corpore: illo congregabunt᷑ electi
su eiꝰ passionem. humilitatẽq innitando. tanq de eiꝰ
rne saturant᷑ quorũ ꝑ resurrationẽ renouabitur
Et aquilȩ uuent Conciiinit etiã studiis eoꝵ: qui
im supne maiestatis. tota mente contẽplari siciuN
iquila ceteras aues uolatu transgrediens. in ipsum
is radui oculos gaudet infigere: Congruit & illud:
aitem lapidc̃ uenenis resistentẽ. sius nidis solet
terie. nefortc serpens accedere. uł pullos aut oua sua
gere p̾sumat. qi ui delicet om̃is sapiens. ut act cogi¬
d suos ab antiqui serpentis ualeat in ruptione de¬

Expanded text:
e fuerit corpus, illuc congregabantur aquilae. Duo Salvator interrogatus, ubi scilicet boni assumendi, et ubi sint mali relinquendi, unum dixit, aliud subintelligendum reliquit. Sanctos enim secum futuros asseverando, reprobos nimirum a sua visione secernendos, et ideo non alibi quam cum diabolo damnandos, insinuat. Ubicunque ergo fuerit Dominus corpore, illo congregabuntur electi, qui ejus passionem humilitatemque imitando, tanquam de ejus carne saturantur, quorum per resurrectionem renovabitur, ut aquilae juventus . Concinit etiam studiis eorum qui gloriam supernae majestatis tota mente contemplari sitiunt, quod aquila caeteras aves volatu transgrediens, in ipsum solis radium oculos gaudet infigere. Congruit et illud, quod aetiten lapidem veniens resistentem suis nidis solet adferre ne forte serpens accedere, vel pullos aut ova sua tangere praesumat. Quia videlicet omnis sapiens, ut actus cogitatusque suos ab antiqui serpentis valeat irruptione de
Abbreviated transcription (Latin):
xu. Uocatis aut̃ decem seruis suis: dedit illis decẽ¬
ualident sripturas. Mina namq quam greci
nun uacat cortũ dragiis appendit̃. ⁊e omis serip¬
nu sermo quna uite celestis ꝑfectionẽ suggerit. quasi
mistica int̃pretatione discussa popłis offerte atq aocis
fidei confessionẽ. inorumq ꝓbitatẽ recipite: iuata quod
psalmista suis auditorib p̃cipit dicens Sumite psalinu
& date tẏmpanũ: Hoc .ẽ. laudẽ p̾dicationis incordis
intentione ꝑcipite & deuotionẽ opis in carnis castigi¬
tionem redigite: Tymphanũ qͥppe e: pellui in lgno ea¬
ta Fellis uero inligno extenta: caro est nr̃a adece pls
dominicę passionis afflicta Ciues aut̃ eiꝰ oderant llis
& miserunt legationẽ post illũ dicentes: Noluis
regnare suꝑ nos: Ciues impios uideos dicit: dequi

Expanded text:
. Vocatis autem decem servis suis, dedit illis decemam Graeci mnan vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi mystica interpretatione discussa populis offerte, atque ab eis fidei confessionem, morumque probitatem recipite. Juxta quod Psalmista suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date tympanum , hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione adhibete. Tympanum quippe est pellis in ligno extenta; pellis vero in ligno extenta caro est nostra, ad exemplum dominicae crucis afflicta. Cives autem ejus oderant eum, et miserunt legationem post illum, dicentes: Nolumus hunc regnare super nos. Cives
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ reuereor: tam̃ quia molestia. c. mͥ hȩc uidua un
dicabo illam. ne innouissimo ueniens. suggillet me
Parabolas dñs aut scđm similitudinẽ aliquam ponit. si
homine qui habebat duos filios. maiorem in agro sibi
ꝓpinquantẽ. minorẽ aut̃ in longinquo luxuranti: ai
exipsa dissimilitudine aliquid ꝓbat. ueluti.ẽ. illud
qđ si fenũ agri qđ hodie .ẽ. & cras in clibanũ mitaitus
supiꝰ genꝰ his uerbis adiungi potest sic & iluotom
illud hoc aut̃ po̾terius his uerbis Si illud. quuntons
illud: aut si illud quanto minus illuon duul cubl obo¬

Expanded text:
hominem revereor, tamen quia molesta est haec vidua mihi, vindicabo illam, ne in novissimo veniens, suggillet me. » Parabolas Dominus aut secundum similitudinem aliquam ponit, sicut de homine qui habebat duos filios, majorem in agro sibi propinquantem, minorem autem in longinquo luxuriantem: aut ex ipsa dissimilitudine aliquid probat, veluti est illud: « Quod si fenum agri quod hodie est et erus genas his uerbis adiungi potest: sicut illud, ita et illud; hoc autem posterius his uerbis: si illud, quanto magis illud? aut: si illud, quanto minus illud? sed alicubi ob
Abbreviated transcription (Latin):
us expedit. Et molentes decit: ꝓpt ampoaliũ nigetior
oibem ad circuitũ & quast inuno molent& drt inꝗt̃
enĩ huiꝰmundi actio: mola . ẽ Quç dum multas curis
agit: humanas mnentes quasi ꝑgirum uerett atꝙ eesi
uelut farinas ꝓicit: qr inquicti cordis. semꝑ minitisi¬
mas cogitationes gignit Una assumetui: & altera
linquetur: Assumctur ea pars que conubia ꝓpoꝰ
morem tantũ generis exereuerit t̾renamq substa
ob adquirenda cę̧lestia dispensauerit: relinqueqi
aut̃. quę conuigis ob inlecebras carnis seruierit. q̃
uero si qua eccłiȩ uł pauperib obtulerit. idcofa
ut quasi redempto dnõ his amplius ab unde: duo ina
unus ad sumetur. alter relinquetur Sic̃ supra in latõ
uno. & molentes in unũ posuit: sic̃ & lnc in agro uno
reor intelligendum: Significat aut̃ cos qui opantur
ineccłic ministerio tanquã in agro dei: cũ suis agr¬
la paulus dicebat. dĩ agricriltura estis Assumetiui

Expanded text:
s expedit, et molentes dixit, propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum: quas tamen in uno molentes dixit enim hujus mundi actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit, atque ex se velut farinas projicit, quia inquieto cordi semper minutissimas cogitationes gignit. Una assumetur, et altera relinquetur. Assumetur ea pars quae connubia propter amorem tantum generis exercuerit, terrenamque substantiam ob acquirenda coelestia dispensaverit; relinquetur autem quae conjugiis ob illecebras carnis servierit, terrena vero, si qua Ecclesiae vel pauperibus obtulerit, ideo fecerit, ut quasi, redempto Domino, his amplius abundet. Duo in agro, unus assumetur, et alter relinquetur. Sicut supra in lecto uno, et molentes in unum posuit, sic et hic in agro uno reor intelligendum. Significat autem eos qui operantur Ecclesiae ministerio, tanquam in agro Dei, cui suus agricola dicebat: Dei agricultura estis . Assumetur autem
Abbreviated transcription (Latin):
omia ꝑquẽ facta st̃ omĩa e cam̃ dubitando intuiler
infidelium corda Dixit aut̃ & adquotaa qulinse centi¬
debant tanquã iusti. & aspernabant᷑ ceteros. parabola
istam Quia parabolã dñs qua sẽꝑ orare & ñ deficer
docebat. ita conclusit ut diceret uenlente iudice diff
fidem int̾ram repperiendã. nequis sibi forte desuꝑ
fidei cognitione. uł etiã confessione blandiretur
altera in coata parabola diligentiꝰ ostendit adõ fi
ñ uerba examinanda. s oꝑa Interq nimirum op
maxime regnat humilitas Unde & supra cũ fidem
grano sinapis minuto quidem s ex contritione flagra¬
ti compararet: quasi exponendo subiuneit: Cu feceritis

Expanded text:
 quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat infidelium corda. Dixit autem et ad quosdam qui in se confidebant tanquam justi, et aspernabantur caeteros, parabolam istam. Quia parabolam Dominus, qua semper orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem ignitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis
Abbreviated transcription (Latin):
crun dspi cutiam. Quid e. hoe qd electi in fadiem re
uoi rdenũ cadunt. nisi qd om̃is qui post se cadit ebi
bulduo s adit. ⁊ibi ñ uidet: Qui uero antẽ sc ceciderit:
cxidit ubi uidet: Iniqui gͦ qui inuisibilib cadunti
se cadere dicuntur: qi ibi corruunt. ubi. qͥd eos tunc¬
atur modo uidere ñ possunt Iusti uero qui aiustis
dilib semet ipsos sponte deiciunt ut inuisibilibus
gañ. quasi infaciẽ cadunt: qr timore compuncti
ecem mundati st̃. & nouẽ ubi st̃: Unũ si ad datur
d nouẽ: quȩdã esfigies unitatis impletur Quo fit tanta
mpletio: ut ultra ñ ꝓgrediatur numerus: Rursus
dunũ redeatur: & hec pinfinitatẽ numeri regula
ustodiatur: N ouem itaq uno indigent: ut quadam̃
nitatis forma coaculentur. & decemsint Unũ aut̃ ñ
idiget. ut custodiat unitatẽ: Qua obre. ut ille qͥ
mbrdo uritatis ecclioxi st: Id eoq tales innouenario
por quasis iguotos ubi st inquirit. Scire enni coti di

Expanded text:
runt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, qsequatnr modo uidere non possum. Iusti uero, quia in istis uisibilibus semetipsos sponte deiiciunt, ut inuisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti, decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur. Quo fit tanta complectio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, ut haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent, uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint. Unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quamobrem ut unus illa consortio unitatis exclusi sunt. Ideoque tales in novenario vator quasi ignotos ubi sunt inquirit: scire enim Dei