comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In his itaq locis hum̃tib uehe¬
moth dormit: qr in reꝑboꝵ ho¬
minũ lubrica oꝑatione requies¬
cit. Non nulli uͦ loca hum̃tia
m̃bra genitalia suspicantur.
Qđ si ita ẽ: qͥd aꝑte aliud locis
expͥmatur : Duo quippe sunt.
hec uicia quȩ humano generi
immanit̃ dominant᷑ : unũ ui¬
delicet sp̃c. atq aliud carnis.
Elatio nanq sp̃m erigit: luxu¬
ria carnẽ corrũpit. Antiquus
itaq hostis humanũ genus
ł ꝑ elationẽ p̃cipue. ł ꝑ luxuri¬
am p̃mens. in secreto calami
atq in locis hum̃tib dormit: qͥa
ne suȩ dominationis. aut ꝑela¬
tionẽ sp̃e. aut ꝑ carnis corru¬
ptionẽ tenet. Quosdã uͦ inutro¬
q possidet: qr cũ eos suꝑbiȩ sp̃e
eleuat. a tumore suȩ altitudi¬
nis nec uerecondia corruptioĩs
inclinat. S nunqͥd contͣ hos
intͣ scãm eccłam incessant̃ coti¬
die urtutũ magistri ñ uigłatt.
Hunqͥd ied arguere uoluptates
infimas: et suadere gaudia pa¬

Expanded text:
In his itaque locis humentibus BeheIn his itaque locis humentibus Behemoth dormit, quia in reproborum hominum lubrica operatione requiescit. Nonnulli vero loca humentia, membra genitalia suspicantur. Quod si ita est, quid aperte aliud locis exprimatur? Duo quippe haec sunt vitia, quae humano generi immaniter dominantur, unum videlicet spiritus, atque aliud carnis. Elatio namque spiritum erigit, luxuria carnem corrumpit. Antiquus itaque hostis humanum genus vel per elationem praecipue, vel per luxuriam premens, in secreto calami atque in locis humentibus dormit, quia ne suae dominationis aut per elationem spiritus, aut per carnis corruptionem tenet. Quosdam vero in utroque possidet, quia cum eos superbiae spiritus elevat, a tumore suae altitudinis nec verecundia corruptionis inclinat. Sed nunquid contra hos intra sanctam Ecclesiam incessanter quotidie virtutum magistri non vigilant? Nunquid redarguere voluptates infimas, et suadere gaudia pa
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ius uacui remanent: locũ
uehemoth isti apud se reqͥescere
em ñ inuenit: qr domũ quã re¬
liquerat uacuã. scopisq mun¬
dam repꝑit. hanc multiplicior in¬
trauit. Quia enĩ fluxa sit terra
quȩ infundit᷑: loca arentia atq
inaquosa st̃ corda iustoꝵ: quȩ
discipline fortitudinẽ ab onĩ car¬
nalis concupiscentiȩ humore sic¬
cant᷑. Uñ hic quoq adhuc ubi
uehemoth istȩ dormiat demon¬
strat᷑: cum ꝓtinus subdit᷑. Inlo¬
tia sunt. t̾renoꝵ hominũ m̃tes:
quas humor carnalis concupis¬
centię qr replet fluidas facit.
In quib uehemoth istȩ iniquita¬
tis suȩ uestigia tanto altiꝰ impͥmit:
quanto in eisdẽ iñtib ꝑtransitꝰ
illiꝰ quasi influra t̾ra descendit.
Loca quoq hum̃tia st̃ oꝑa uolu¬
ptuosa. Pes quipꝑe in arida t̾ra
ñ labit᷑. fixus uͦ in lubrica uix
tenet᷑. In locis gͦ hum̃tib it̃ uite
p̾sentis faciunt: qͥ in hac adui¬
sticiam recti stare ñ possunt.

Expanded text:
interius vacui remanent, locum interius vacui remanent, locum Behemoth isti, ubi apud se requiescereiem non invenit, quia domum quam reliquerat vacuam scopisque mundatam reperit, hanc multiplicior intravit . Quia enim fluxa fit terra quae infunditur, loca arentia atque inaquosa sunt corda justorum, quae per disciplinae fortitudinem ab omni carnalis concupiscentiae humore siccantur. Unde hic quoque adhuc ubi Behemoth iste dormiat, demostratur, cum protinus subditur: In lotia sunt terrenorum hominum mentes, quas humor carnalis concupiscentiae, quia replet, fluidas facit. In quibus Behemoth iste iniquitatis suae vestigia tanto altius imprimit, quanto in eisdem mentibus pertransitus illius quasi in fluxa terra descendit. Loca quippe humentia sunt opera voluptuosa. Pes quippe in arida terra non labitur, fixus vero in lubrica vix tenetur. In locis ergo humentibus iter vitae praesentis faciunt, qui in hac ad justitiam recti stare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Hoc gͦ loco qͥd aliud appella¬
tione calami. nͥ m̃tes scłariũ ten-¬
porali głȩ deditȩ designant᷑: Qui
tanto apud semet ipsos intus in¬
anes sunt. quanto alti ⁊ nitidi
ext̾ius ostendunt᷑: qr dũ ad ext̾i¬
orẽ głam ꝑ suꝑficiem defluunt:
nulla intus firmitate solidant᷑.
More quippe calami int᷑ quidẽ st̃
ꝑfatuitatem uacui: s foris ꝑspeci¬
em et ostentationẽ pulchri. Sed
quanto ab eis ext̾ior gła studi¬
osuis querit᷑: tanto eoꝵ corda gͣ¬
uiorib cogitationũ stimulis
agittant᷑. Uñ recte nc̃ uehemoth
ui secreto calami dormire ꝑhi¬
bet᷑: qr quoꝵ studia ad appeti¬
tum temporalis nitoris atq
altitudinis cõmouet: eoꝵ corda
tacitus tenet. Et quasi ipse qͥe
tꝰ dormit: ubi eos quos possidet
quiescere ñ ꝑmittit. Dũ enĩ exce¬
dere cȩt̾os honoꝵ altitudine ã¬
biunt: dum more calami ꝑni¬
torem ext̾ioris mundiciȩ. uisto¬
rũ speciẽ quasi solidarũ arboꝵ
corticem uinet̃: in hoc qđ ipsi

Expanded text:
Hoc ergo loco quid aliud appellatione calami, nisi mentes saecularium temporali gloriae deditae designantur? Qui tanto apud semetipsos intus inanescunt, quanto alti et nitidi exterius ostenduntur, quia dum ad exteriorem gloriam per superficiem defluunt, nulla intus firmitate solidantur. More quippe calami intus sunt quidem per fatuitatem vacui, sed foris per speciem et ostentationem pulchri; sed quanto ab eis exterior gloria studiosius quaeritur, tanto eorum corda gravioribus cogitationum stimulis agitantur. Unde recte nunc Behemoth iste in secreto calami dormire perhibetur, quia quorum studia ad appetitum temporalis nitoris atque altitudinis commovet, eorum corda tacitus tenet; et quasi ipse ibi quietus dormit, ubi eos quos possidet quiescere non permittit. Dum enim excedere caeteros bonorum altitudine ambiunt, dum more calami per nitorem exterioris munditiae justorum speciem, quasi solidarum arborum corticem, vincunt, in hoc quod ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ fortitudinẽ ligauit. quia
infirmos predicatores mundo
exibuit: et potentes quosq qui
eiꝰ corpus fuerant sub terroris sui
uincula restrinxit. Et in semet
ipso leuiathan iste ancillis ligat᷑.
cum infirmis predicatoribꝰ uerita¬
ds lumine clarescente. contra e¬
lectorum mentes antiquus hostiˢ
non quantũ uult seiure ꝑmit¬
tit᷑: s ne subinfidelitatis capti¬
uitate cunctos quos appetit tene¬
at. signis et uircutibꝰ coartatur.
Ipse gͦ ꝑse hoc fortiter facit: qui
contra illum iuires non fortibꝰ tri¬
buit. S quia quos contra eũ
dñs mittat insinuat: nunc etiã
quid ipsi agant qui mittuntur
adiungat. sequitur. Conci¬

Expanded text:
hujus fortitudinem ligavit, quia hujus fortitudinem ligavit, quia infirmos praedicatores mundo exhibuit, et potentes quosque, qui ejus corpus fuerant, sub terroris sui vinculo restrinxit. Et in sipso leviathan iste ancillis ligatur, cum infirmis praedicantibus, veritatis lumine clarescente contra electorum mentes antiquus hostis non quantum vult saevire permittitur; sed ne sub infidelitatis captivitate cunctos quos appetit teneat, signis et virtutibus coarctatur. Ipse ergo per se hoc fortiter facit, qui contra contra illum vires non fortibus tribuit. Sed quia quos contra eum Dominus mittat insinuat, nunc etiam quid ipsi agant qui mittuntur, adjungit. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
cantium mactari in ꝑsecutione
ꝑmisit. Uinum miscuit: quia di¬
uinitatis ⁊ humanitatis sue pa¬
riter nobis archana predicauit.
Mensam quoq ꝓposuit: quia scri¬
pture sacrȩ nobis pabula aꝑien¬
do pͣꝑauit. Ancillas etiã suas mi¬
sit. quȩ ad arcem nos atq ad ei¬
uitatis menia uocarent: qi p̃dica¬
tores infirmos abiectosq habe¬
re studuit. qui fideles ppłos ad
spiritalis patriȩ edificia suꝑna
colligerent. Unde in euangelio¬
dñs nathanaelem laudat. nec
tam̃ in sorte p̃dicantium nume¬
rat: quia ad predicandum eũ
tales uenire debuerant. qui de
laude ꝓpria nil habebant: ut
tanto soliꝰ ueritatis cognoscere¬
tur ẽẽ quod agerent. quanto
et aꝑte cerneret᷑ quia ad hoc
agendum ꝑ se idonei ñ fuisset̃.
Ut ergo mira potentia ꝑ p̃dicato¬
rũ linguas claresceret: priꝰ mi¬
rabiliꝰ actũ ẽ. ut eorumdẽ predi¬
cantium meritum nullũ eẽt. An¬
cillas gͦ dñs misit et leuiathan

Expanded text:
cantium mactare in persecutione cantium mactare in persecutione permisit. Vinum miscuit, quia divinitalis et humanitatis suae pariter nobis arcana praedicavit. Mensam quoque proposuit, quia Scripturae sacrae nobis pabula aperiendo praeparavit. Ancillas etiam suas misit, quae ad arcem nos, atque ad civitatis moenia vocarent, quia praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, qui fideles populos ad spiritualis patriae aedificia superna colligerent. Unde Dominus in Evangelio Nathanaelem laudat, nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant, qui de laude propria nihil habebant, ut tanto solidius veritatis cognosceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur, quia ad hoc agendum per se idonci non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meritum nullum esset. Ancillas ergo Dominus misit, et Leviathan
Abbreviated transcription (Latin):
attestante paulo infirma mundi
elegit ds̃. ut confundat fortia.
Unde bene etiam ꝑ salomonẽ dr̃.
Sapientia edificauit sibi domũ:
excidit columpnas septẽ: immo¬
lauit uictimas: miscuit uinum:
ꝓposuit mensam: misit ancillas
suas ut uocarent ad arcem. et
menia ciuitatis. Sapientia quip¬
pe domum condidit: cum uni¬
genitꝰ dĩ filiꝰ in se ipso. intra ute¬
rũ uirginis mediante anima
humanũ corpꝰ gͥ creauit. Sic
quippe corpꝰ unigeniti domꝰ dĩ
dicitur : sicut etiam templum
uocat᷑. Ita uero: ut unꝰ idẽq dĩ
atq hominis filiꝰ ipse sit qui in¬
habitat. ipse qui inhabitat᷑. Quod
tamen recte et aliter accipitur:
si domus sapientiȩ eccłia uocetur:
excidit: quia ab amore presentis
scłi disiunctas ad portandã eiusdẽ
eccłiȩ fabricam mentes predican¬
tium erexit: quȩ ꝓ eo quod ꝑfec¬
tionis uirtute subnixe sunt: sep¬
tenario numero signantur. Immo¬
lauit uictimas: quia uictã pͣdi¬

Expanded text:
attestante Paulo: Infirma mundi attestante Paulo: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Unde bene per Salomonem dicitur: Sapientia aedificavit sibi doexcidit columnas septem. Immolavit victimas, miscuit vinum, posuit mensam, misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem, et moenia civitatis. Sapientia quippe domum genitus Dei Filius in semetipso intra uterum Virginis, mediante anima, humanum sibi corpus creavit; sic quippe corpus Unigeniti, domus Dei dicitur, sicut etiam templum vocatur. Ita ut unus idemque Dei atque hominis filius ipse sit qui inhabitat, ipse qui inhabitatur. Quod tamen recte aliter accipitur, si domus sapientiae Ecclesia vocetur. excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas, ad portandum ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium erexit. Quae pro eo quod perfectionis virtute subnixae sunt, septenario numero designantur. Immolavit victimas, quia vitas praedi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ morte puniretur. Unde ⁊ pila¬
ti conuigẽ somnus terruit: ut
uir illiꝰ a iusti ꝑsecutione cessaret.
S res interna dispensatione dis¬
posita: nulla ualuit machinatio¬
ne refragari. Expediebat quippe:
ut peocatoꝵ mortẽ iuste morien¬
tium solueret mors iusti iniuste
morientis. Quod quia leuiathã
iste usq ad tẽpus passionis illiꝰ
ignorauit: quasi more auis illu¬
sus. diuinitatis eiꝰ laqueum ꝑ¬
tulit: dum humanitatis eiꝰ escam
ego: In seruis. ⁊ si despecta ẽ con¬
ditio. uirilitas uiget: in ancillis
autẽ cum conditione parit̾ sexus
iacet. Bene autẽ dñs leuiathan
istum ñ seruis s ancillis suis liga¬
re se asserit: quia ad nr̃ãm redẽp¬
tionem ueniens: ⁊ suos contra
mundi suꝑbiam predicatores
mittens. relictis sapientibꝰ insipi¬
entes. relictis fortibꝰ debiles. re¬
lictis diuitibꝰ pauperes elegit.
Ancillis ergo suis leuiathan huiꝰ
fortitudinem dñs ligauit: quia

Expanded text:
ejus morte puniretur. Unde et Pilaejus morte puniretur. Unde et Pilati conjugem somniis terruit, ut vir illius a justi persecutione cessaret . Sed res interna dispensatione disposita nulla valuit machinatione refragari. Expediebat namque ut peccatorum mortem juste morientium solveret mors justi injuste morientis. Quod quia Leviathan iste usque ad tempus passionis illius ignoravit, quasi more avis illusus, divinitatis ejus laqueum pertulit, dum humanitatis ejus escam ego. In servis etsi despecta est conditio, virilitas viget; in ancillis autem cum conditione pariter sexus jacet. Bene ergo Dominus Leviathan istum non servis, sed ancillis suis ligare se asserit, quia ad nostram redemptionem veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes elegit. Ancillis ergo suis Leviathan hujus fortitudinem Dominus ligavit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑbiam extollit. Huic ergo
ut draco subripere nͣ ualuit :s
tamen adducto fantasmate in a¬
nis głȩ. coram cogitationis eius
obtutibꝰ quasi auis uolauit. Que
nimirum auis tanto contra noᷤ
immaniꝰ extollit᷑: quanto nulla
naturȩ sue infirmitate p̃pedit᷑.
Quia enim carnis morte ñ pͣmit᷑.
et redemptorem nr̃m carne mor¬
talẽ uidit: altiore fastu elationis
intumuit. S ubi contra auctorẽ
suum penna se suꝑbie extulit:
ibi laqueum sue mortis inuenit.
Nam ea eiꝰ carnis morte ꝓstratꝰ est:
quã expetiit elatꝰ. Et inde laque¬
um ꝑtulit: unde quasi escam suȩ
maliciȩ mortem iusti concupiuit.
sit: dum ei in passione unigeniti
filii ostendit escam. s laqueum
abscondit. Nidit enim quod ore
ꝑciperet: s ñ uidit quod guttur
ad cuius mortem iudeorum ꝑseqñ¬
tium animos concitauit. s in ip¬
so traditionis eiꝰ tẽpore tarde. iã
cognouisse intelligit᷑: quod illa

Expanded text:
in superbiam extollit. Huic ergo in superbiam extollit. Huic ergo ut draco subrepere non valuit, sed tamen adducto phantasmate inanis gloriae, coram cogitationis ejus obtutibus quasi avis volavit. Quae nimirum avis tanto contra nos immanius extollitur, quanto nulla naturae suae infirmitate praepeditur. Quia enim carnis morte non premitur, et Redemptorem nostrum carne mortalem vidit, altiori fastu elationis intumuit; sed ubi contra auctorem suum penna se superbiae extulit, ibi laqueum suae mortis invenit. Nam ea ejus carnis morte prostratus est, quam expetiit elatus; et inde pertulit laqueum, unde quasi escam suae malitiae mortem justi concupivit. sit, dum ei in passione unigeniti Filii sui ostendit escam, sed laqueum abscondit. Vidit enim quod ore perciperet, sed non vidit quod gutture ad cujus mortem Judaeorum persequentium animos concitavit . Sed in ipso traditionis ejus tempore tarde jam cognovisse intelligitur, quod ipse illa
Abbreviated transcription (Latin):
cis angelum simulat: auis est.
humanum et enim genꝰ quamuis
in explicabili iniquitatis arce laceᷤ¬
sat: tribꝰ tamen uiciis ualde tẽptat
ut iudelicet alios sibi ꝑ luxuriam.
alios ꝑ maliciam. alios ꝑ suꝑbiam
agere nititur ex ipso actionum
suarum nomine uocatur: cũ iu¬
mentum draco uel aiuis dicitur.
In eis quippe quos ad stulticiam
luxurie excitat: iumentum ẽ.
In eis quos ad nocendi maliciam
inflammat: draco ẽ. In eis autem
quos in faustu suꝑbiȩ quasi alta
sapientes eleuat: auis ẽ. In illis
uero quos pariter in luxuriam.
cies intulit: in quot eosnequi¬
cias implicauit. Multarũ gͥ re¬
rum nomine uocatur: qui ante
deceptorum mentes in uarias
formarum species uertit᷑. Cum
hunc ꝑ carnis luxuriã tẽptat:
s tamen minime superat: muta¬
ta suggestione. cor illiꝰ in maliciã
inflammat. Quia ergo ad eum
uenit. Iuũ ueneno maliciȩ cor¬
rumpere non ualet:s tam̃ bona
sua eiꝰ ocłis opponit: et cor illius

Expanded text:
cis angelum simulat, avis est. cis angelum simulat, avis est. Humanum etenim genus quamvis inexplicabili iniquitatis arte lacessat, tribus tamen vitiis valde tentat, ut videlicet alios sibi per luxuriam, alios per malitiam, alios per superbiam agere nititur ex ipso suarum actionum nomine vocatur, cum jumentum, draco, vel avis dicitur. In eis quippe quos ad stultitiam luxuriae excitat, jumentum est; in eis quos ad nocendi malitiam inflammat, draco est; in eis autem quos in fastum superbiae quasi alta sapientes elevat, avis est; in illis vero quos pariter in luxuria et cies intulit, in quot eos nequitias implicavit. Multarum igitur rerum nomine vocatur, quia ante deceptorum mentes in varias formarum species vertitur. Cum enim hunc per carnis luxuriam tentat, et tamen minime superat, mutata suggestione cor illius in malitiam inflammat. Quia ergo ad eum venit. Illum veneno malitiae corrumpere non valet, sed tamen bona sua ejus oculis opponit, et cor illius
Abbreviated transcription (Latin):
serpens in aquis innotescit᷑. ilunc
uero ad auis similitudinẽ ducit᷑:
cum dicit᷑. Numquid illudes ei
quasi aui: Cur ergo beluia uel ium̃¬
tũ: cur auis. cur draco appelletͣ inda¬
gemꝰ. Ciciꝰ enim nomina eiꝰ agnosci¬
mꝰ. si tergiu̾sationis illiꝰ astutiam
subtiliter exploremus. De cȩlo qpe
ad terram uenit: et ad sp̃e celestiũ
nulla iam respiratione se erigit.
Irrationale gͦ et quadrupes ani-¬
mal ẽ. ꝑ actionis immunde fatuita¬
tẽ. draco ꝑ nocendi maliciam: auiᷤ
ꝑ subtilis naturȩ leuitatẽ. Quia
enim hoc quod contra se agit ig¬
norat: bruto sensu belua ẽ. Quia
maliciosȩ nobis nocere appetit:
draco ẽ. Quia uero de naturȩ suȩ
subtilitate suꝑbe extollit᷑: auis ẽ.
Rursum quia in hoc quod iniq
agit. ad utilitatem nr̃am diuina
uirtute possidetur: iumentũ ẽ.
Quia uero latenter mordet:ser¬
pens ẽ. Quia autẽ ñ numquam
ꝑ indomitam suꝑbiam se etiã lu-¬

Expanded text:
serpens in aquis innotescitur. Nunc serpens in aquis innotescitur. Nunc vero ad avis similitudinem ducitur, cum dicitur: Nunquid illudes ei quasi avi? Cur ergo bellua, vel jumentum, cur draco, cur avis appelletur, indagemus. Citius enim nomina ejus agnoscimus, si tergiversationis illius astutiam subtiliter exploremus. De coelo quippe ad terram venit, et ad spem coelestium nulla jam respiratione se erigit. Irrationale ergo et quadrupes animal est per actionis immundae fatuitatem, draco per nocendi malitiam, avis per subtilis naturae levitatem. Quia enim hoc quod contra se agit ignorat, bruto sensu bellua est; quia malitiose nobis nocere appetit, draco est; quia vero de naturae suae subtilitate superbe extollitur, avis est. Rursum, quia in hoc quod inique agit ad utilitatem nostram divina virtute possidetur, jumentum est; quia vero latenter mordet, serpens est; quia autem nonnunquam per indomitam superbiam se etiam lu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiectꝰ albꝰ uel rubeus color pucͥor
ostendatur: ita tunc etiã malo̾
bene ordinans ds̃. feliciora exib
gaudia beatoꝵ. ostensis autem
eoꝵ ocłos suppliciis reproborum
Et quamius illud exiusione dñica
eorum gaudium ñ sit quo erescat:
magis tamen auetori suo eẽ se de¬
bitores sentiunt. quando ⁊ bonũ
cernunt quod iuste remunerati
ꝑcipiunt: et malum quod miseri
si utilitati iustoꝵ ⁊ hic tẽptatio
leuiathan istiꝰ. et illic dampnatio
ꝓficit : sempiternus seruus ẽ. dũ
dĩ laudibꝰ nesciens seruit: uillic eiꝰ
pena iusta. ⁊ hic uoluntas iniusta.
Seq̃r Numquid illudes ei qͣsi
aui: Quid ẽ quod adu̾sariꝰ nͣr priꝰ
uehemoth postmodũ leuiathan
dicitur. nunc uero aui inꝑditio¬
nis suȩ illusione comparatim:
Uehemoth quippe ut diximus:
belua interpretat᷑. Quȩ quãdru¬
pes ostenditur. dũ sic̾ bos fenũ
comedere ꝑhibet᷑ leuiathan uero
qui hamo capit᷑. ꝓculdubio qui¬

Expanded text:
superjectus albus vel rubeus pulchrior superjectus albus vel rubeus pulchrior ostendatur, ita tunc etiam malos bene ordinans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, ostensis ante eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud ex visione dominica eorum gaudium non sit quod crescat, magis tamen auctori suo esse se debitores sentiunt, quando et bonum cernunt quod juste remunerati percipiunt, et malum quod misericsi utilitati justorum et hic tentatio Leviathan istius, et illic damnatio proficit, sempiternus servus est dum Dei laudibus nesciens servit, et illic poena ejus justa, et hic voluntas injusta. SQuid est quod adversarius noster prius Behemoth, postmodum Leviathan dicitur, nunc vero avi in perditionis suae illusione comparatur? Behemoth, quippe, ut diximus, bellua interpretatur, quae quadrupes ostenditur, dum sicut bos fenum comedere perhibetur. Leviathan vero, quia hamo capitur, procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
to seruus s sempiternꝰ seruus
accipi dicitur: inuestigare cõ¬
pellimur quomͦ et pꝰ presentis
uitȩ terminum seruire eũ dño
imꝑpetuum demonstremꝰ. Neq
enim tunc iustos cȩlesti felicitate
pollentes adhuc temptare ꝑmit¬
titur cum ante eorum ocłos
ȩternȩ gehenne ignibꝰ mancipa¬
tur: quia nequaquam in illa su¬
ꝑna patria tẽptationibꝰ erudien¬
di sunt. in qua iam ꝓtemptatio¬
num laboribus remunerantur:
S tunc leuiathan iste eum suo
corpore reꝑbis uidelicet omnibꝰ
flaminis ultricibꝰ traditur: quibꝰ
sine fine crucietur. Quos scilicet
cruciatꝰ dum iusti conspiciunt
in dĩ laudibꝰ crescunt: quia ⁊ in
se bonum cernunt quo remune¬
rati sunt: et in illis conspicunt
malum quod euaserunt. Ita enĩ
tunc pulera erit uniuersitas
dum et gehenna uistȩ cruciat im¬
pios: et ȩterna felicitas iustȩ re-¬
munerat pios. Sicut enim niger
color in pietura substernit᷑. ut

Expanded text:
to servus, sed sempiternus servus to servus, sed sempiternus servus accipi dicitur, investigare compellimur quomodo et post praesentis vitae terminum servire eum in perpetuum Domino demonstremus. Neque enim tunc justos coelesti felicitate pollentes adhuc tentare permittitur, cum ante eorum oculos aeternis gehennae ignibus mancipatur, quia nequaquam 1094 in illa superna patria tentationibus erudiendi sunt, in qua jam pro tentationum laboribus remunerantur. Sed tunc Leviathan iste cum suo corpore, reprobis videlicet omnibus, flammis ultricibus traditur, quibus sine fine crucietur. Quos scilicet cruciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus crescunt, quia et in se cernunt bonum quo remunerati sunt, et in illis inspiciunt supplicium quod evaserunt. Ita enim tunc pulchra erit universitas, dum et gehenna juste cruciat impios, et aeterna felicitas juste remunerat pios. Sicut enim niger color in pictura substernitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pletur. Erudiendos enim sicut
et nuꝑ diximꝰ electos suos dñs se¬
pe temptatori subicit: sicut post
paradisi claustra. post tercii cȩli
secreta. ne reuelationum mag¬
nitudine paulus extolli potuiss
ei sathane angelus datꝰ ẽ. S ut
poterant. humiliati a ꝑditione
seruentur. Secreto dispensati¬
onis ordine. unde seuire ꝑmittit᷑
iniquitas diaboli: inde pie ꝑfi¬
citur benignitas dĩ. Et bene
hoc pacto quod cum ferire dño dr.
seruus accipi ꝑhibetur: quia
inde obtemperat nutibꝰ suꝑne
gr̃ȩ : unde exercet iram nequis¬
simȩ uoluntatis suȩ. Seruus gͦ
ex pacto ẽ: qui dum uoluntatem
suam implere nͣ ꝑmittitur. a su¬
ꝑni consilii uoluntate ligatur:
ut electos dĩ sic̃ dictum ẽ. uolenᷤ
temptet: et temptando nescienᷤ
ꝓbet.S quia tam diu in hac
uita electorum usibꝰ seruit. qua¬
diu malitiȩ suȩ nequitiã tẽpta¬
tionibꝰ exercere potuerit. Hoc
autẽ in loco a dño ñ solũ ex pac¬

Expanded text:
pletur. Epletur. Et diximus, electos suos Dominus saepe tentatori subjicit, sicut post paradisi claustra, post tertia coeli secreta, ne revelationum magnitudinei Satanae angelus datus est II Cpoterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei. Et bene ex hoc pacto quod cum Domino ferire dicitur, servus accipi perhibetur, quia inde obtemperat nutibus supernae gratiae unde exercet iram nequissimae voluntatis suae. Servus ergo ex pacto est, qui dum voluntatem suam implere permittitur, a superni consilii voluntate ligatur, ut electos Dei, sicut dictum est, volens tentet, in tentando nesciens ed quia tandiu in hac vita electorum usibus servit, quandiu malitiae suae nequitiam tentationibus exercere potuerit, hoc autem in loco a Domino non solum ex pac
Abbreviated transcription (Latin):
rint. Dñẽ. dñe. nonne innomine
tuo ꝓpħauimꝰ. et in tuo nomine
demonia eiecimusꝰ: et in tuo no¬
mine uirtutes multas fecimꝰ. Mol¬
lia quidem deprecantes dicunt.
cum eius nomine replicant quȩ
fecerint: s duro corde illa cum
facerent in sua laude rapuerunt.
Unde mox audiunt. nescio qui
riet tecum pactum. subaudis ut
S ualde solleiter intuendum ẽ.
quod pactum cum dño leuiathã
iste feriat: ut sempiternꝰ ab eo
seruus habeatur. In pacto nãq
discordantium parcium uolun¬
tas impletur. ut ad uotũ suum
queq ꝑueniat: et iurgia deside¬
rato fine coneludat. Antiquus
itaq hostis a sinceritate diuinȩ
innocentiȩ maliciȩ suȩ succen¬
sus face dicordat: s ab eiꝰ iudicio
etiam discordando ñ discrepat.
slam uiros iustos semꝑ maliuole
temptare appetit: s tam̃ hoc
dñs uel miscditer fieri. uel iuste
nis licentia pactum uocatur: in
qua et desiderium temptatoris
agitur. et tam̃ ꝑ eam miro modo
uoluntas iusti dispensatoris im¬

Expanded text:
nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Mollia quidem deprecantes dicunt, cum ejus nomine replicant quae fecerunt, sed duro corde illa cum facerent, in suam laudem rapuerunt. Unde mox audiunt: Nesciriet tecum pactum? - Subaudis, utSed valde solerter intuendum est quod pactum cum Domino Leviathan iste feriat, ut sempiternus ab eo servus habeatur. In pacto enim, discordantium partium voluntas impletur, ut ad votum suum que perveniat, et jurgia desiderato fine concludat. Antiquus itaque hostis a sinceritate divinae innocentiae malitiae suae face succensus discordat, sed ab ejus judicio etiam discordando non discrepat; nam viros justos semper malevole tentare appetit, sed tamen hoc Dominus vel misericorditer fieri, vel juste nis licentia pactum vocatur, in qua etdesiderium tentatoris agitur, et tamen per eam miro modo voluntas justi dispensatoris im
Abbreviated transcription (Latin):
in sanctitate uiros ñ amitteret:
nisi tẽptaret. Scĩ quippe ñeẽnt
qui de scĩtatis gła suꝑbirent:
et tanto sub eiꝰ iure caderent:
quanto se in suis uirtutibꝰ eleua¬
rent. Sed miro dispensationis
ordine dum tẽptantur humiliant᷑:
dum humiliantur. eiꝰ eẽ iam desint̃.
Bene gͦ maxilla uehemoth istiꝰ ꝑfo¬
rata dr̃: quia electosdĩ unde con¬
terit inde amittit. Unde tẽptat ut
ꝑdat: agit inde ne pereant. Anti
regnum tẽptando seruat inuitꝰ.
Max illa gͦ eiꝰ ꝑforata ẽ: quia eos
quos tẽptando id ẽ. mandendo
conterit. quasi cum deglutit
amittit. Quod quia non huma¬
na sed diuina ꝓuidentia agitur.
ut utilitati iustorum ipsa uetusti
aduersarii astutia suffragetur.
quatinus cum electos tẽptat
eo magis tẽptando custodiat:
bene ad beatum iob dicitur. Aut
armilla ꝑforabis maxillam eiꝰ.
sub audis ut ego: qui ꝓuide cuncta
disponens. electos meos inde ro¬
bustius in integritate custodio

Expanded text:
in sanctitate viros non amitteret, in sanctitate viros non amitteret, nisi tentaret. Sancti quippe non essent, qui de sanctitatis gloria superbirent, et tanto sub ejus jure caderent, quanto se in suis virtutibus elevarent. Sed miro dispensationis ordine dum tentantur humiliantur, dum humiliantur ejus esse jam desinunt. Bene ergo maxilla Behemoth istius perforata dicitur, quia electos Dei unde conterit, inde amittit; unde tentat ut perdat, agit inde ne pereant. Antiqregnum tentando servat invitus. Maxilla ergo ejus perforata est, quia eos quos tentando, id est mandendo conterit, quasi cum deglutit amittit. Quod quia non humana sed divina providentia agitur, ut utilitati justorum ipsa vetusti adversarii astutia suffragetur, quatenus cum electos tentat, eos magis tentando custodiat, bene ad beatum Job dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus? Subaudis ut ego, qui provide cuncta disponens, electos meos inde robustius in integritate custodio,
Abbreviated transcription (Latin):
ad culpam ꝑtrabi ex culpa ꝑtimescat.
ut studiose utentur uulnera. qͥbꝰ
frequenter interficit: quia ualde
rarum ẽ. quod hostis nrͣ electorum
saluti etiam uulneribus seruit.
Maxilla tamen uehemoth istus
ꝑforata intelligi et aliter potest:
ut in ore tenere dicatur. ñ quos
iam ꝑfecte peocato implicat: s
quos adhuc peccati ꝑsuasionibꝰ
tẽptat. quatinꝰ ei quemlibet man¬
dere sit de peccati eum delectati¬
one temptare. Mandendũ quidẽ.
s ñ deglutiendum acceperat pau¬
lum: quando illum post tot reue¬
lationum sublimia. stimulis car¬
nis agitabat. Tunc gͦ eum contra
illum licentiam temptationis as¬
cepit: in maxilla eum tenuit s
ꝑforata. Qui uero elatꝰ ꝑire pote¬
rat: tẽptatꝰ ẽ. ne ꝑiret. Temptati
o gͦ illa ñ uorago uiciorum.s custo¬
dia meritorum fuit: quia leuia¬
than iste fatigando eum in affli¬
ctione contruutͥ s ñ inculpã
capiendo deuorauit. Elatos auͣt

Expanded text:
ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera quibus frequenter interficit, quia valde rarum est quod hostis noster electorum saluti etiam vulneribus servit Maxilla tamen Behemoth istius perforata intelligi et aliter potest, ut in ore tenere dicatur non quos jam perfecte peccato implicavit, sed quos adhuc peccati persuasionibus tentat, quatenus ei quemlibet mandere sit de peccati eum delectatione tentare. Mandendum quidem, sed non deglutiendum acceperat Paulum, quando illum post tot revelationum sublimia stimulis carnis agitabat . Tunc ergo cum contra illum licentiam tentationis accepit, in maxilla eum tenuit, sed perforata. Qui vero elatus perire poterat, tentatus est ne periret. Tentatio ergo illa non vorago vitiorum, sed custodia meritorum fuit, quia Leviathan iste fatigando eum in afflictione contrivit, sed non in culpa capiendo devoravit. Elatos autem
Abbreviated transcription (Latin):
num. quanto ds miscdĩȩ fauore
nos continet. Eoce qui de uirtu¬
te se extulit: ꝑ uicium adhumi¬
litatẽ redit. Qui uero acceptis uir¬
tutibꝰ extollitur: non gladio s ut
ita dixerim medicamento uulne¬
rat᷑. Quid est enim uirtꝰ nisi medi¬
camentum : Et quid ẽ uiciũ nisi
uulnꝰ: Quia gͦ de medicamento
uulnꝰ facimꝰ ÷ facit ille de uulnere
medicamentũ: ut qui uirtute ꝑ¬
cutimur. uicio curemur. Nos
namq uirtutum dona retorque¬
mus in usum uiciorum: ille uici¬
orum illecebras assumit in artẽ
uirtutũ : et salutis statum ꝑcutit.
ut seruet: ut qui humilitatem
currentes fugimꝰ: ei saltr caden¬
tes hereamꝰ. s hec inter sciendũ
quod pleriq hominum quo in
multis corruunt artiꝰ ligantur.
uicio ꝑcutit. ut concidant: ex
alio quoq illigat. ne surgant.
Consideret itaq homo cũ quo
ad uersario bellũ gerat : ⁊ si iã
se in aliquo deliquisse ꝑpendit. saltẽ

Expanded text:
num quanto Deus misericordiae favore num quanto Deus misericordiae favore nos continet. Ecce qui de virtute se extollit per vitium ad humilitatem redit. Qui vero acceptis virtutibus extollitur, non gladio, sed ut ita dicam, medicamento vulneratur. Quid est enim virtus, nisi medicamentum? et quid est vitium, nisi vulnus? Quia ergo nos de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum, ille vitiorum illecebras assumit in arce virtutum, et salutis statum percutit ut servet, ut qui humilitatem currentes fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum quod plerique hominum quo in multis corruunt, arctius ligantur. vitio percutit ut concidant, ex alio quoque ligat ne resurgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat, et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem
Abbreviated transcription (Latin):
tra eos hostis antiquus.quia ia
interiꝰ dominatur. etiã exteriꝰ
seiuire ꝑmittitur: ut qui in co¬
gitatione elati sunt. ꝑ carnis lu¬
xuriam ꝓstern̾ãt᷑. Scimꝰ autem
quia aliquando minꝰ ẽ incorporiꝰ
corruptione cadere: qũa cogita¬
tione tacita ex deliberata elati¬
one peccare. S cũ minꝰ turpis
suꝑbia creditur: minꝰ uitatur.
Luxuriam uero eo magis erubeᷤᷤ¬
cunt homines: quo simul om̃s
turpem nouerunt. Unde fit ple¬
rumq ut non nulli post suꝑbiã
in lururiã corruentes. ex aperto
casu malũ culpȩ latentis erubes¬
cant: et tunc etiã maiora corri¬
gant cũ ꝓstrati in minimis gra¬
uiꝰ confunduntur. Reos enĩ se
inter minora conspiciunt qui
se liberos inter grauiora ere¬
diderunt. Pia gͦ dñi dispensatione
iste. de culpa ad culpam trahit
et dũ plus ꝑcutit. inde eũ quem
ceꝑat amittit: atq unde uicisse
cernitur inde suꝑatur. Conside¬
rare libet. intra munitũ gr̃e si¬

Expanded text:
tra eos hostis antiquus, qui jam tra eos hostis antiquus, qui jam interius dominatur, exterius etiam subire permittitur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptionem cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur. Luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quia simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque ut nonnulli post superbiam in luxuriam corruentes ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigant, cum prostrati in minimis gravius confunduntur. Reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter graviora crediderunt. Pia ergo Domini dispensatione spiritus de culpa ad culpam trahit, et dum plus percutit, inde eum quem ceperat amittit atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet intra munitum gratiae si
Abbreviated transcription (Latin):
In cassum iusticiam metuit: si ñ
etiam de misericordia confidit.
Loco gͥ pignoris. mola suꝑior aut
inferior tolli ꝓhibet᷑: quia qui pec¬
catori predicat tanta dispensati¬
one componere predicationem
debet: ut nec derelicta sye timo¬
rẽ subtrahat: nec substracta spe
in solo eum timore derelinquat.
Mola enim suꝑior aut inferior
tollitur: si ꝑ predicantis lurgũa
in peccatoris pectore aut timor
ab spe. aut spes a timore diuida¬
tur. S quia exigente causa da
uid ad medium deducto tanti
facinoris memoriam fecimꝰ. lectoriᷤ
fortasse animꝰ mouet᷑: cur om̃ipo¬
tens dõ eos quos imꝑpetuũ eligit.
quos ad donorum quoq sꝑitaliũ
culmen assumit. illesos a corpora¬
libꝰ uiciis ñ custodit. Unde quia
satis fieri citiꝰ credimꝰ: breuiter
respondemꝰ. Non nulli enĩ ꝑ ae¬
cepta dona iurtutũ. ꝑ impensã
grãm bonorum oꝑm. in suꝑbie
uicium cadunt: s tam̃ quo ceci¬
derint ñ agnoscunt. Proinde cõ¬

Expanded text:
incassum justitiam metuit, si non incassum justitiam metuit, si non etiam de misericordia confidat. Loco igitur pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui peccatori praedicat, tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. Mola enim superior aut inferior tollitur, si per praedicantis linguam in peccatoris pectore, aut timor a spe, aut spes a timore dividatur. vid ad medium deducto, tanti facinoris memoriam fecimus, lectoris fortasse animus movetur, cur omnipotens Deus eos, quos in perpetuum elegit, quos ad donorum quoque spiritualium culmen assumit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit? Unde quia satisfieri citius credimus, breviter respondemus, nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bonorum vitium cadunt; sed tamen quo ceciderint, non agnoscunt. Proinde con
Abbreviated transcription (Latin):
nos lapsu terruit: s de reꝑatio¬
ne roborauit. Sie quippe semꝑ
scdia: ⁊ suꝑbientes reprimit: ⁊
ne ad desꝑationẽ corruamus
fulcit. Unde etiam ꝑ moysen
admonet dicens. Non accipies
loco pignoris suꝑiorẽ. aut infe¬
riorẽ molam. Accipere namq
aliquando dicimꝰ auferre. Unde
et aues ille quȩ rapiendis sunt auibꝰ
auide: accipitres uocantur. Unde
et paulus apłs dic̃. Sustinetis eñ
siquis deuorat: siquis accipit. Ae si
diceret. siquis rapit. Pignꝰ uero de¬
bitori ẽ: confessio peocatoris. A de¬
bitore enim pignꝰ accipit᷑: cum a
cur. Suꝑior autẽ ⁊ inferior mola ẽ:
spes. et timor. Spes quippe ad alta
subuehit: timor autẽ cor inferiꝰ
premit. s mola suꝑior ⁊ inferior
ita sibi necessario iungitur: ut
una sine altera inutiliter habea
tur. In peocatoris itaq pectore.
incessanter debet spes ⁊ formido
coniungi: quia in cassũ miscd̃iã
sꝑat: si ñ etiam iusticiam timeat.

Expanded text:
nos lapsu terruit, sed de reparationos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit. Sic quippe semper ordia superbientes reprimit, et ne ad desperationem corruamus I. Unde etiam per Moysen admonet, dicens: Non accipies loco pignoris superiorem, aut inferiorem molam . Accipere namque aliquando dicimus auferre. Unde et aves illae quae sunt rapiendis avibus avidae, accipitres vocantur.et Paulus apostolus dicit: Sustinetis enim si quis devorat, si quis accipit ; ac si diceret: Si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris, a debitore enim pignus accipitur, cum a tur. Superior autem et inferior mola est spes et timor. Spes quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine tur. In peccatoris itaque pectore incessanter debet spes et formido conjungi, quia incassum misericordiam sperat, si non etiam justitiam timeat;
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Miscđia enim ⁊ ira ab illo.
Diuina itaq clementia max illã
uehemoth istiꝰ ꝑforans. ubiq hu¬
mano generi et miscditer ⁊ po¬
tenter occurrit: quia nec libe¬
ro admonitionem precauendi
tacuit: nec capto remedium fugi¬
endi subtraxit. Ad hoc quippe in
scriptura sacͣ uirorum talium id ẽ
dauid et petri peocata sunt indita:
ut cautela minorum sit riuna ma¬
iorum. Ad hoc uero utrumq illic
et penitentia insinuatur et ueni¬
a: ut spes pereuntium. sit recupe¬
ratio ꝑditorum. De statu gͦ suo
dauid cadente nemo suꝑbiat: de
lapsu etiam suo dauid surgente
nemo desperet. Eoce quam mira
suꝑbos premit: quo uerbo humi¬
les leuat. Unam namq rẽ gestã
retulit: et diu̾so mͦ suꝑbos quid̃
ad humilitatis formidinẽ. humi¬
les uero ad spei fiduciam reuoca¬
uit. Oinestimabile noui gñis
medicamentum: quod uno eodẽ¬
q: ordine positum. ⁊ premendo
tumentia exsiocat: ⁊ subleuan¬
do arentia infundit. De maioꝵ

Expanded text:
cens: Misericordia enim et ira ab illo . cens: Misericordia enim et ira ab illo . Divina itaque clementia maxillam Behemoth istius perforans, ubique humano generi et misericorditer et potenter occurrit, quia nec libero admonitionem praecavendi tacuit, nec capto remedium fugiendi subtraxit. Ad hoc quippe in Scriptura sacra virorum talium, id est David et Petri, peccata sunt indita, ut cautela minorum sit ruina majorum. Ad hoc vero utrorumque illic et poenitentia insinuatur et venia, ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente, nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgentenemo desperet. Ecce quam mirabverbo superbos premit, quo verbo humiles levat, unamque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis fortitudinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit. De majorum
Abbreviated transcription (Latin):
et nemo qui peccauerit dicat
Relarat enim ds̃ facinꝰ quod de¬
flet᷑. S ꝑpetrare quisq timeat:
quod si digne deflere possit igno¬
rat. Ante culpam gͦ iusticiã me¬
tuat: post culpam tam̃ de ꝑie¬
tate presumat. Neq ita iusticiã
timeat. ut nulla spei consolati¬
one conualescat: neq ita confidat
de miscda. ut adhibere uulneri¬
bꝰ suis digne penitentiȩ negli¬
gat medicinam: s quẽ p̃sumit
sibi pie parcere: semꝑ etiã cogi¬
tet districte iudicare. Sub pie¬
tate itaq eiꝰ spes peccatoris gau¬
deat: s sub districtione illiꝰ peni¬
tentis correctio contremiscat.
Spes gͥ presumptionis nr̃ȩ habe¬
at etiam morsum timoris: ut ad
corrigenda peccata iusticia iudicã¬
tis terreat: quem ad fiduciã ue¬
nie. gr̃a parcentis inuitat. Huic
enim ꝑquendam sapientẽ dicit᷑.
Ne dixeris. miserationes domini
multe: peccatorum meorum non
memorabitur. Netatem namq eiꝰ
ꝓtinus et iusticiam subdidit di¬

Expanded text:
Et nemo qui peccaverit dicat:Et nemo qui peccaverit dicat:Relaxat enim Deus facinus quod defletur, sed perpetrare quisque timeat quod si digne deflere possit ignorat. Ante culpam ergo justitiam metuat, post culpam tamen de pietate praesumat; neque ita justitiam timeat, ut nulla spei consolatione convalescat; neque ita confidat de misericordia, ut adhibere vulneribus suis dignae poenitentiae negligat medicinam; sed quem praesumit sibi pie parcere, semper etiam cogitet et districte judicare. Sub pietate itaque ejus spes peccatoris gaudeat, sed sub districtione illius poenitentis correctio contremiscat. Spes igitur praesumptionis nostrae habeat etiam morsum timoris, ut ad corrigenda peccata justitia judicantis terreat, quem ad fiduciam veniae gratia parcentis invitat. Hinc enim per quemdam sapientem dicitur: Ne dixeris, Miserationes Domini multae sunt, peccatorum meorum non memorabitur . Pietatem namque ejus protinus, et justitiam subdit, di
Abbreviated transcription (Latin):
ut illicita nulla cõmittat: S hinc
cognoscimꝰ quantũ redemptori
humani gnĩs debitores sumus:
qui non solum nos in ore leuathã
ire ꝓhibuit: s ab ore etiã redire
concessit. Qui spe peccatori nͣ ab¬
stulit: quia maxillam eiꝰ ut eua¬
dendi uiã tribueret ꝑforauit :
ut saltẽ post mortẽ fugiat: qui
occurrit suꝑna medicina: ꝙr
et dedit homini precepta ne
peocet: et dedit tam̃ peccanti
remedia ne desperet. Unde ⁊ ca-¬
uendum summopere ẽ. ne quis
delectatione peccati. leuiathan
istiꝰ ore rapiat᷑ : et tam̃ si raptus
fuerit non desperet: ꝙ si pecca¬
tum ꝑfecte lugeat: adhuc fora¬
men in maxilla eiꝰ inuenit ꝑ qͦd
in maxilla eiꝰ foramen inuentt᷑.
habet etiam quo captꝰ exeat:
qui preuidere noluit ne cape¬
ret᷑. Quisquis gͦ nondũ captꝰ ẽ:
max illam eiꝰ fugiat. Quisquis
uero iam captꝰ ẽ: in maxilla fo¬
ramen querat. Pius quippe ac
cat quia pius ẽ. uenialiter pecco:

Expanded text:
ut illicita nulla committat? Sed hinc ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui occurrit superna medicina, quia et dedit homini praecepta, ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod in maxilla ejus foramen invenitur. Habet etiam captus quo exeat, qui praevidere noluit ne caperetur. Quisquis ergo nondum captus est, maxillam ejus fugiat; quisquis vero jam captus est, in maxilla foramen quaerat. Pius enim ac cat: Quia pius est, venialiter pecco.
Abbreviated transcription (Latin):
Ab intellectu cireuli armilla nͣ
discrepat: quia ipsa quoq hoc u¬
bi ponitur ambiendo constring̃.
S quia armilla laciꝰ tendit᷑: per
armillam occulti iudicii eiꝰ erga
nos protectio impensior designat᷑.
armilla gͦ dñs maxillam leuiatan
istiꝰ ꝑforat: quia in effabili miscdȩ
suȩ potentia. sic malitiȩ antiqui
hostis obuiat: ut aliquando eos
etiam quos iam cepit amittat.
Et quasi abore illiꝰ cadunt: qui
post ꝑpetratas culpas ad innocen¬
tiam redeunt. Quis enĩ ore illiꝰ
semel raptꝰ maxillam eiꝰ euaderet:
si ꝑforata ñ eẽt : An ñ in ore pe¬
trũ tenuit. cum negauit : An ñ
inore dauid tenuit: cũ in tantã
se luxuriȩ uoraginẽ mersit:
S dum ad uita uterq ꝑ peniten¬
tiã rediit: leuiathan iste eos ali¬
quo mͦ quasi ꝑ maxille suȩ fora¬
men amisit. ꝑ foram̃ gͦ maxillȩ
ab eiꝰ ore subtracti sunt: qui pꝰ
ꝑpetrationem tante nequiciȩ
penitendo redierunt. Quis aũt
hominum leuiathan istiꝰ os euadat:

Expanded text:
Ab intellectu circuli armilla non discrepat, quia ipsa hoc quoque ubi ponitur ambiendo constringit. Sed quia armilla latius tenditur, per armillam occulti ejus judicii erga nos protectio impensior designatur. Armilla ergo Dominus maxillam Leviathan istius perforat, quia ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam cepit amittat; et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus maxillam ejus evaderet, 1090 si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat,
Abbreviated transcription (Latin):
hemoth nares illa antiqui hostiꝰ
exploratio figuret᷑. qui cũ dm̃
incarnatum ẽẽ dubitaret: hoc
expetitis miraculis uoluit tẽptã¬
do cognoscere dicens. Si filiꝰ dĩ
es: dic ut lapides isti panes fiat᷑
Quia ergo signorum indiciis
odorẽ diuinitatis eiꝰ cognoscere
concupiuit: quasi flatũ naribꝰ
traxit. Sed dum ei ꝓtinꝰ respon¬
det᷑. non in pane solo uiuit ho¬
quia sententiarum suarũ acumini¬
bus indagationem antiqui hostis
ueritas ꝑculit: quasi nares eiꝰ sudi¬
uꝰ ꝑforauit. s quia uehemoth iste
ꝑ uaria fraudium argumenta.
distenditur: adhuc adiuncto et
alio nomine notatur. Nã subdid̾.¬

Expanded text:
hemoth nares illa antiqui hostis hemoth nares illa antiqui hostis exploratio figuretur. Qui cum Deum incarnatum esse dubitaret, hoc expetitis miraculis voluit tentando cognoscere, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Quia ergo signorum indiciis odorem divinitatis ejus cognoscere concupivit, quasi flatum naribus traxit. Sed dum ei protinus respondetur: Non in pane solo vivit hoquia sententiarum suarum acuminibus indagationem antiqui hostis veritas perculit, quasi nares ejus sudibus perforavit. Sed quia Behemoth iste per varia fraudum argumenta distenditur, adhuc adjuncto et alio nomine notatur: nam subdi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ego siquid donaui: ꝓpt᷑ uos.
ac si diceret. Ur̃is actibꝰ bonum
addidi: quicquid ꝓpt̾ uos miscdi¬
ter feci. Ur̃a ẽ. gͦ utilitas bonitas
mea: mea ẽ utilitas bonitas ur̃a.
Qui ipsam mox compagẽ cordium.
in qua sic tenetur adiungens. sub¬
didit in ꝑsona xp̃i. Cui uelut si di¬
cere presumamus. quare te ita cau¬
te disc ipulis copulas. quare uelte
illorum. uel illos tuis actionibus
tam sollicita mente conformas:
ilico subiuxit. Ut ñ circumueni¬
amur a sathana. Cuiꝰ sagaces in¬
sidias quam acuto sensu tranffi¬
gat: insinuat subdens. Non enĩ
ignoramꝰ cogitationes eiꝰ. Ae si uer¬
bis aliis dicat. Acuti auctore do¬
mino sudes sumꝰ: et nares uehemoth
istiꝰ subtiliter cirxumspiciendo
penetramꝰ: ne hoc quod bene
mens inchoat. ipse in maliciȩ
finem uertat. Possunt ꝑsudes¬
acuta ipsius ꝑ carnem manifesta¬
te sapientiȩ uerba designari: ut
quia naribꝰ odor trahitur. ꝑ ue¬

Expanded text:
Et ego si quid donavi, propter vos. Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vestris actibus bonum addidi, quidquid propter vos misericorditer feci. Vestra ergo est utilitas bonitas mea, mea est utilitas bonitas vestra. Qui ipsam mox compagem cordium, in qua sic tenetur, adjungens subdidit: In persona Christi. Cui velut si dicere praesumamus: Quare te ita caute discipulis copulas? quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus tam sollicita mente conformas? illico subjunxit: Ut non circumveniamur a satana . Cujus sagaces insidias quam acuto sensu transfigat insinuat subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutae auctore Domino sudes sumus, et nares Behemoth istius subtiliter circumspiciendo penetramus, ne hoc quod bene mens inchoat, ipse in malitiae finem vertat. Vetacuta ipsius per carnem manifestatae sapientiae verba signari, ut quia naribus odor trahitur, per Be