comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligna. nͥ qđ ille ꝑmiserit cuiꝰ uidicia occulta st̃ multa.
inuista nulla Nec sane demones nat᷑as creait. si aliqͥd
Faciunt dequalib factis ista uertitur questio. s
uudeant᷑ eẽ. qđ non sunt: Non itaq solum animum:
s ne corpꝰ quidem ulla ratione credidim demonum
arte uł pocestate inbestiarũ m̃bra et limam̃ta besti¬
alia uerarit̃ posse conũti s phantasticum hominis
qd etiam cogitando siuie simniando ꝑ rerum innume.¬
rabilium genera uariat᷑. Excum corpꝰ non sit: corꝑũ
tam̃ similes mira celeritate fornas capit. sopicis aut
opp̃ssis corꝑeis hominis sensib d aliorũ sensum
nescio quo in effabilimͦ figura corꝑa posse ꝑdũcinita
ut corꝑa ipsa hominum alicubuacean uiuentia qͥde
s multo gͣuiꝰ atq uehementiꝰ qͣm somin suis sensib
obseçratis fant̾asticu autem illud ueli corꝑatum
in alicuiꝰ animał effigie appareat sensib aienis. tał¬

Expanded text:
ligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, ligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista uertitur quaestio; seuideantur esse quod non sunt. Non itaque solum animum, sed ne corpus quidem ulla ratione crediderim daemonum arte uel potestate in membra et liniamenta bestialia ueraciter posse conuerti, sed phaquod etiam cogitando sive somniando per rerum innumerabilia genera variatur, et cum corpus non sit, corporum tamen similes mira celeritate formas capit, sopitis aut oppressis corporeis hominis sensibus, ad aliorum sensum nescio quo ineffabili modo figura corporea posse perduci: ita ut corpora ipsa hominum alicubi jaceant, viventia quidem, sed multo grauius adque uehementius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalis effigie appareat sensibus alienis tal
Abbreviated transcription (Latin):
ma audisse. uł etiam exꝑtos seeẽ. asseuerent: sam
et nos cum eẽmꝰ initalia: audiebamꝰ talia dequadã
regione illarum partiũ ubi szabularias mulieres
imbutahis malis artib incaseo dare solere dicebant.
quib uellent seu possent iuatorib unde inusm̃ta
ilico ũterent᷑. et necessaria queq portarent: Postqͣm
ꝑ functa oꝑa icerũ ad se redirent: nec cam̃ mneis m̃¬
tem fieri bestialem. s rationalem humanãq serua¬
ri. sicut apul eiꝰ inlibris. quos asini auiei titulo
inscripsit sibi ipsi accidisse ut accepto ueneno
humano animo ꝑmanente asinus fiert aut indica¬
uit aut finx̃: hec uł falsa st̃ uł tam inusicata ut merito
ncredant᷑ firmissime tam̃ cenendum ẽ. õpotencem
dm̃ posse om̃ia facere quȩ uoluerit: siue uindicapdo
siue p̃stando: Nec demones aliquid oꝑari scđm nat᷑ȩ siȩ
potentiã qr er ipsacreat᷑a angłica ẽ. licet ꝓpͥouiciost ma¬

Expanded text:
ma audisse, vel etiam expertos se esse asseverent. Nam ma audisse, vel etiam expertos se esse asseverent. Nam et nos cum essemus in Italia, audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres imbutaquibus uellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria quaeque portarent postque perfuncta opera iterum ad se redirent; nec tamen in eis mentem fieri bestialem, sed rationalem humanamque seruari. sicut Apuleius in libris, quos asini aurei titulo inscripsit, sibi ipsi accidisse, ut accepto ueneno humano animo permanente asinus fieret, aut indicauit aut finxit. Haec uel falsa sunt uel tam inusitata, ut merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, siue uindicando siue praestando, nec daemones aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica
Abbreviated transcription (Latin):
nominatim ex p̃ssit quedam den metus gustasse
do sacrificio qđ aihadei mnmolato puerodosuo
liceo facere solerent. et inlupum fuisse ieuo dosi
et anuo dlecimo infigurã ꝓpam distiai tũ pugũ¬
latꝰ a se exertusse et olimpiaeo uicitecer angil¬
ne. Mecidem ꝓpt̾ aliud arbicrat᷑ historitimarbua¬
lupcos. exillorum misteriorum uelutisemsse diẽ Nin
num nos quid dicamꝰ : Qui hec legent fortassis ex¬
pectent Et quid dicemꝰ. nͥ de medio babi onis
eẽ fugiendũ: Qđ p̃ceptum ꝓpħicum itaspitalit̃
intelligit᷑ ut de huiꝰ scłi ciuitate quȩ ꝓseaoit
angł orum et hominũ societas impiorũ ẽ. fideipas¬
endo fugiamus Quanto quippe inhȩc ima pore¬
statem demonũ maiorẽ uidemus tanto cenatus
mediatori ẽ. in herendũ. ꝑquẽ de imis ad summa
conscendimus. Sienim dixerimꝰ ea nẽẽ credenda :
ñ desunt etiam nunc qui eiꝰ modi quȩdã uł certisi¬

Expanded text:
nominatim expressit quendam Demaenetum gustasse nominatim expressit quendam Demaenetum gustasse de sacrificio, quod Arcades immolato puero deo suo Lycaeo facere solerent, et in lupum fuisse mutatum et anno decimo in figuram propriam restitutum pugilatum sese exercuisse et Olympiaco uicisse certamine. Nec idem propter aliud arbitratur historicus in ArcaLupercos ex illorum mysteriorum ueluti semine dicit num, nos quid dicamus, qui haec legent, fortassis exspectent. Et quid dicemus, nisi de medio Babylonis esse fugiendum? Quod praeceptum propheticum ita spiritualiter intelligitur, ut de hujus saeculi civitate, quae profecto et angelorum et hominum societas impiorum est, fidei pasendo fugiamus. Quanto quippe in haec ima potestatem daemonum majorem videmus, tanto tenacius Mediatori est inhaerendum, per quem de imis ad summa conscendimus. Si enim dixerimus ea non esse credenda, non desunt etiam nunc, qui ejusmodi quaedam, vel certissi
Abbreviated transcription (Latin):
te aioue suo rege tamqͣm cęli cola nouituis ĩmꝑpau.
Quin etiã cemplũ eiꝰ aiunt uti insula dioenedia ñ
longe a monte gargano quie. inapulia. et hoc tem¬
plũ circum uolareatq incolere has alites cam mira-¬
bili obsequio ut aqua impleant et spargant. et eo
sigreci uenerint uił gc̃orum stirpe ꝓgnati. ñ solũ
quietaseẽ: uerum ec insuꝑ adulare: Siaucem
alienigenas uidint: subuolare ad capita tamq
grauib ictib ut etiam ꝑhibeant ulilnerare:
Namduris et grandib iostris: satis ad hec eẽ.¬
plia ꝑhibent᷑ armatȩ: Hoc uarro ut astruat.¬
com memorat alia ñ minꝰ incredibilia de illa mag¬
na famosissua eͣnttȩ: quȩ socios qͦq ulixis muta¬
uit inbestias: et de aitadib qui sorte ducti trans¬
natabant quoddam stagnum: atq ibi conũte¬
bant᷑ in lupos et cum similib feris ꝑ illiꝰ regionis
deserta uiuebant: Siautẽ carne ñ uescetentur
haia e torup abm pꝰ nonẽ annos eodem renacato

Expanded text:
te a Ioue suo rege tamquam caelicola nouicius inpetrauit. Quin etiam templum eius esse aiunt in insula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, ut aquam inpleant et adspergant; et eo si Graeci uenerint uel Graecorum stirpe prognati, non solum quietas esse, uerum et insuper adulare; si autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandibus rostris satis ad haec proelia perhibentur armatae. Ccommemorat alia non minus incredibilia de maga illa famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutavit in bestias, et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos, et cum similibus feris per illius regionis deserta vivebant. Si autem carne non vescerentur humana, rursus post novem annos eodem renato
Abbreviated transcription (Latin):
iusceris: et obꝓbrũ uiduitatis tuȩ ñ eris memio.
qm̃ dñs facienste. dñi sabaochnomĩ eiꝰ. Et qui eruit
te: ipse dis isrł uniĩse tie uocabit᷑ et otera uerũ
ista sint satis: et in eis sunt exponenda ñ uulla
S sufficere arbitror. quȩ ita sunt aꝑta: ut etiam
iimici intelligere cogitant᷑ uiuiti Micheas ꝓpħa
hȩc loquicur Erit in nouissimis dieb manifestꝰ
mons dñi paratꝰ. suꝑũticem montium et ex alta¬
bit᷑ suꝑcolles Et festinabunt ad eum plebes: et
ibunt gentes multȩ et dicent Uenice ascendam̃
in montem dñi. et in donium dĩ iacob: et ostendet
n ob̾ uam suã. et ibimꝰ isemitis eiꝰ. quia ex syon ꝓce¬
det lex et ũbum dm̃ de hierłm Et iudicabit int
gentes multas: et redarguet gentes potences usq
ma es ut sis in milib uida. Exte mͥ ꝓdiet: ut sit in
pͥncipem isrł: et egressus eiꝰ ab initio ex dieb etni

Expanded text:
uisceris et obprobrium uiduitatis tuae non eris memor. uisceris et obprobrium uiduitatis tuae non eris memor. Quoniam Dominus faciens te, Dominus Sabaoth nomen ei; et qui eruit te, ipse Deus Israel uniuersae terrae uocabitur; et cetera. Verum ista sint satis; et in eis sunt exponenda nonnulla; sed sufficere arbitror quae ita sunt aperta, ut etiam inimici intellegere cogantur inuiti. CAPUT haec loquitur: Erit in nouissimis diebus manifestus mons Domini paratus super uertices montium et exaltabitur super colles. Et festinabunt ad eum plebes, et ibunt gentes multae et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini et in domum Dei Iacob, et ostendet nobis uiam suam, et ibimus in semitis eius; quia ex Sion procedet lex et uerbum Domini ex Hierusalem. Et iudicabit inter plebes multas, et redarguet gentes potentes usque ma es, ut sis in millibus Juda: ex te mihi egredietur, ut sit in principem Israel, et egressus ejus ab initio ex dieb
Abbreviated transcription (Latin):
enarrabit: Qm̃ tolletur de t̾ra uita eiꝰ Obini¬
quitatib popłi mei duccus ẽ. ad mortẽ. & dabo
et dñs uult purgare illum de plaga Si dedĩ¬
tisppeccato animã ur̃am: ui debicis sem̃ lon¬
geuum: Et dñs uult auferre adolore animã
eiꝰ: ostende illi lucem. et formare intellectũ:
Iustificare uistum bene seruientem plurib:
et peccata eorum ipse porcabit: pterea ipse
hereditabit plures: et forcium diuidet spolia:
quos estimatꝰ ẽ Et ipse peocata multorum porta¬
inquit sterił quȩ ñ paris: erumpe et clama quȩ
non parturis: qm̃ multi filii de sertȩ magis qͣnieiꝰ
quȩ habet uirum Dilata locum tabernacłitiu:
et caularũ tuarum fige: Noli parcere: ꝓ longua
funicłos cuos: et palos tuos conforta Adhuc m
dextrã et insinistram partem extende: et semen
tuum heredicabit gentes: et ciuitates desertas in¬
habitabis Netimeas qm̃ confusa es neq reuer¬
aris. quia ex ꝓbataes. qm̃ confusionem et̾nam obli¬

Expanded text:
enarrabit? Quoniam tolletur de terra uita eius. Ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem. Et dabo et Dominus uult purgare eum de plaga. Si dederitis pro peccato animam uestram, uidebitis semen longaeuum; et Dominus uult auferre a dolore animam eius, ostendere illi lucem et formare intellectum, iustificare iustum bene seruientem pluribus; et peccata eorum ipse portabit. Propterea ipse hereditabit plures et fortium diuidet spolia, quos aestimatus est et ipse peccata multorum portainquit, sterilis, quae non paris; erumpe et clama, quae non parturis; quoniam multi filii desertae magis quam eius, quae habet uirum. Dilata locum tabernaculi tui et aulaearum tuarum; fige, noli parcere, prolonga funiculos tuos et palos tuos conforta, adhuc in dextram et sinistram partem extende. Et semen tuum hereditabit gentes, et ciuitates desertas inhabitabis. Ne timeas, quoniam confusa es, neque reuerearis, quia exprobrata es; quoniam confusionem aeternam obli
Abbreviated transcription (Latin):
phetica condebat᷑ quȩ gentibꝰ quandoq pro-¬
dessec: tunc oportebat inciperet. quando con-¬
debatur hȩc ciuitas quȩ gentibꝰ imperaret. O see
igitur ꝓpħa quanto profundius quidem lo-¬
quit᷑: tanto oꝑiosius pęnitrat᷑ S aliquid indesum̃
et ipsi filii dĩ uiuii Hoc testimoniũ ꝓpħicum: de
uocatione popłi gentium quipͥus ñ ꝑtinebat adeũ.¬

Expanded text:
phetica condebatur, quae gentibus quandoque prophetica condebatur, quae gentibus quandoque prodesset, tunc oportebat inciperet, quando condebatur haec ciuitas, quae gentibus imperareigitur propheta, quanto profundius quidem loquitur, tanto operosius penetratur. Sed aliquid inde sumeet ipsi filii Dei uiui. Hoc testimonium propheticum de uocatione populi gentium, qui prius non pe
Abbreviated transcription (Latin):
procace. siue suꝑiore auentino usq ad regem ro-¬
mulũ iam romanum: uel ce iã usq ad regni pͥ¬
mordia successoris eius nume pompilii. Ere¬
chias quippe rex uida eo usq regnauit. acp er
hoc per ea tempora isti uelut fontes prophetie
pariter eruperunt quando regnum defecit a¬
sirium cȩpitq romanum. ut sclicet quemadino¬
dum regni assy rioꝵ primo tempore extitit. abra¬
ham cui ꝓmissiones apertissime fierent in eius se-¬
mine benedictiones om̃ĩum gentium. ita in occi-¬
dentalis baby lonis ȩxordio qua fuerat xp̃s impe.¬
rante uenturus. in quo implerent᷑. illa promissa
oracula ꝓphetaꝵ nonsolum loquentium. uerũ
oiam scribentiũ. intantȩ rei figurȩ testimoni¬
um soluerent᷑. Cum̃ enim ꝓphetȩ nunquã fere
defuissent popło isrł. ex quo reges sibi esse cȩpe¬
runt: inusum tantum modo eoꝵ fuere non gen¬
tium. Quando autem scriptura manifestius ꝓ.¬

Expanded text:
Proca siue superiore Auentino usque ad regem RoProca siue superiore Auentino usque ad regem Romulum iam Romanum, uel etiam usque ad regni primordia successoris eius Numae Pompilii Ezechias quippe rex Iuda eo usque regnauit; ac per hoc per ea tempora isti uelut fontes prophetiae pariter eruperunt, quando regnum defecit Assyrium coepitque Romanum; ut scilicet, quem ad modum regni Assyriorum primo tempore exstitit Abraham, cui promissiones apertissimae fierent in eius semine benedictionis omnium gentium, ita occidentalis Babylonis exordio, qua fuerat Christus imperante uenturus, in quo inplerentur illa promissa, oracula prophetarum non solum loquentium, uerum etiam scribentium in tantae rei futurae testimonium soluerentur. Cum enim prophetae numquam fere defuissent populo Israel, ex quo ibi reges esse coeperunt, in usum tantummodo eorum fuere, non gentium; quando autem scriptura manifestius pro
Abbreviated transcription (Latin):
uida Amosquoq indieb regisotie ꝓpħasse scri¬
bitur. Addit etiam hiero boam regeni isrł qui ꝑ
eosdem dies fuit: Nec non isaias filius amos suie
supͣdicti ꝓpħȩ siue qđ magis ꝑhibeturalteriꝰ
quĩ non ꝓpħa eodem nomine uocabat᷑ eosdenire¬
ges quatuor quos posuit osee incapite librisui
ponit quorum dieb se ꝓhetasse ploquit᷑ Miche¬
asoxiã eadem siuȩ prophetiȩ cominemorat. tẽ¬
pora post dies otiȩ. Nam tres qui secuntur
reges nominat. quos & osee nominauit. ioathã.
achat. etechiam. Hi sunt quos eo dem tempo¬
re simul ꝓphetasse ex eorum litteris inuenit᷑
His adiungit᷑ ionas eodem oria rege regiian.¬
te. & iohel cum iam regnaret ioathami qui¬
qui successit oziȩ. Sed istorum ꝓpħarum
diorum tempora inchronicis. non in eorum
libił otumus inuenire: qm̃ de suis diebꝰ
tacent. Qdunt᷑ autem hi dies a rege latinaꝵ¬

Expanded text:
Iuda. Amos quoque diebus regis Oziae prophetasse se scriIuda. Amos quoque diebus regis Oziae prophetasse se scribit; addit etiam Hieroboam regem Israel, qui per eosdem dies fuit. Nec non Esaias, filius Amos, siue supradicti prophetae siue, quod magis perhibetur, alterius qui non propheta eodem nomine uocabatur, eosdem reges quattuor, quos posuit Osee, in capite libri sui ponit, quorum diebus se prophetasse praeloquitur. Michaeas etiam eadem suae prophetiae commemorat tempora post dies Oziae. Nam tres qui sequuntur reges nominat, quos et Osee nominauit, Ioatham et Achaz et Ezechian. Hi sunt, quos eodem tempore simul prophetasse ex eorum litteris inuenitur. His adiungitur Ionas eodem Ozia rege regnante et Ioel, cum iam regnaret Ioatham, qui successit Oziae. Sed istorum prophetarum duorum tempora in chronicis, non in eorum libris potuimus inuenire, quoniam de suis diebus tacent. Tenduntur autem hi dies a rege Latino
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: Incursantib autem hostib: nequaqͣm ꝓg̃¬
di ȩdificando ualuerunt. dilatumq opꝰẽ. usqad
darium Pidem tempꝰ etiam illa sunc gesta: quȩ
conscripta sunt in libro uidith. quẽ sane in cano¬
Sub dario gͦ rege ꝑsarum impletis lxx annis
soluta captiuitate lib̃tas. regnante romanorum¬
septimo tarquinio rege Quo expulso: etiam ipsi
a regum suorum dominatione liberi eẽ. ceꝑunt
Usq ad hoc cempꝰ ꝓpħas habuit popłs isrł. Qui
cum multi fuerint: paucorũ et apud uidȩos
et apud nos canonica scriptura retinent᷑ De
quib me aliqua positurũ ẽẽ. ꝓmisi in hoc libro
cumclauderẽ suꝑ iorem. qđ iam uideo eẽ. faci¬
in anteriora paululum recurram Incapite
libri oseȩ ꝓpħȩ qui pͥmus induodecim ponit᷑:
ita scriptũ ẽ Uerbum dni qđ faccum acdoseȩ̨
in dieb otie et ioatham. et acͥat et ezechie regũ

Expanded text:
tum est. Incursantibus autem hostibus nequaquam progrtum est. Incursantibus autem hostibus nequaquam progredi aedificando ualuerunt, dilatumque opus est usque ad Darium. Per idem tempus etiam illa sunt gesta, quae conscripta sunt in libro Iudith; quem sane in canoSub Dario ergo rege Persarum impletis septuagintsoluta captivitate libseptimo rege Tarquinio. Quo expulso etiam ipsi a regum suorum dominatione liberi esse coeperunt. Usque ad hoc tempus prophetas habuit populus Israel; qui cum multi fuerint, paucorum et aput Iudaeos et aput nos canonica scripta retinentur. De quibus me aliqua positurum esse promisi in hoc libro, cum clauderem superiorem, quod iam uideo esse faciin anteriora paululum recurramus. In capite libri Osee prophetae, qui primus in duodecim ponitur, ita scriptum est: Verbum Domini, quod factum est ad Osee in diebus Oziae et Ioatham et Achaz et Ezechiae regum
Abbreviated transcription (Latin):
atheniensis. chilon lascedemonius ꝑ iandris cho¬
rintus. cleobolus lidius. bios prienꝰ: Om̃s hii sep¬
tem appellaci sapiences. pꝰ poetas theologos cla-¬
ruerunt. qui agenere uitȩ quodam laudabilip̃¬
stabant hominib cteris et morũ ñ nulla p̃cepta sen¬
tentiarum breuitate complexi sunt: Nichil aucẽ
monumentorũ qđ ad licteras attinet posteris re¬
liquerunt: nͥ qđsolon quasdam leges athenien¬
sib declisse ꝑhibetur: Thales uͦ phisicꝰ fuit: et
suorum dogmatum libros reliquit: Eo captiuitatis
uidaicȩ teniꝑe et anaximander. et anaximenes.
& xonophanes. phisici claruerunt: Tunc et phi¬
thagoras: ex que cȩpunt appellari philosophi:¬
Pidem tempꝰ scyꝰrux rexꝑsarum quietiam cald̾is
et afsiriis imꝑabat relaxata aliquanta captiuitate
cudõrum: quinquaginta miliaho minum exeis ad
instaurandum templum regredi fep̾it: A quib
tantum pͥma cepta fundamina. & altare construc¬

Expanded text:
Atheniensis, Chilon Lacedaemonius, Periandrus CoAtheniensis, Chilon Lacedaemonius, Periandrus Corinthius, Cleobulus Lindius, Bias Prienaeus. Omnes hi, septem appellati sapientes, post poetas theologos claruerunt, quia genere uitae quodam laudabili praestabant hominibus ceteris et morum nonnulla praecepta sententiarum breuitate conplexi sunt. Nihil autem monumentorum, quod ad litteras adtinet, posteris reliquerant, nisi quod Solon quasdam leges Atheniensibus dedisse perhibetur; Thales uero physicus fuit et suorum dogmatum libros reliquit. Eo captiuitatis Iudaicae tempore et Anaximander et Anaximenes et Xenophanes physici claruerunt. Tunc et Pythagoras, ex quo coeperunt appellari philosophiidem tempus Cyrus, rex Persarum, qui etiam Chaldaeis et Assyriis imperabat, relaxata aliquanta captiuitate Iudaeorum, quinquaginta milia hominum ex eis ad instaurandum templum regredi fecit. A quibus tantum prima coepta fundamina et altare construc
Abbreviated transcription (Latin):
curbam referri mortuus ipse ñ meruit. tanqͣm ita
putatus sit cȩlum multitudine numinum consti¬
passe. ut locũ ibi reꝑire ñposset
oc resriante rome et apud hebreos inicio
regni manasse aquo impio rege ꝓpħa
isaias ꝑhibetur occisus: samiam fuisse
chia. et apud romanos tarquinto prisco qui succes¬
serat anquo marcio: ductus ẽ. captiuus in babilo¬
niam popłs uidõrum. eũsa hierłm et cemplo illo
asalomone constrrcco: Increpantes enimeos ꝓpħȩ
de iniquitatibꝰ et impietatib siuis hȩc eisuentura
p̃dixerant: maxime ieremias. qui etiã iumerum
definiuit annorum: Eo temꝑe piccacus mitilene¬
us alius e septemsapientibꝰ fuisse ꝑhibetur. et qͥn¬
q cȩceros quiut septem numerent᷑ taleti. quẽ supͣ
cominemorauimus. et huic pictaco adduntur: eo
cemꝑe fuisse scribit eusebuis quo captuus dĩpo.¬
płs in babiloma cenebat᷑ Hisunt autem solon

Expanded text:
turbam referri mortuus ipse non meruit, tamquam ita turbam referri mortuus ipse non meruit, tamquam ita putatus sit caelum multitudine numinum constipasse, ut locum ibi reperire non posset. Hoc regnante Romae et aput Hebraeos initio regni Manasse, a quo inpio rege propheta Esaias perhibetur occisus, Samiam fuisse chia et aput Romanos Tarquinio Prisco, qui successerat Anco Marcio, ductus est captiuus in Babyloniam populus Iudaeorum euersa Hierusalem et templo illo a Salomone constructo. Increpantes enim eos prophetae de iniquitatibus et inpietatibus suis haec eis uentura praedixerant, maxime Hieremias, qui etiam numerum definiuit annorum. Eo tempore Pittacus Mitylenaeus, alius e septem sapientibus, fuisse perhibetur. Et quinque ceteros, qui, ut septem numerentur, Thaleti, quem supra commemorauimus, et huic Pittaco adduntur, eo tempore fuisse scribit Eusebius, quo captiuus Dei populus in Babylonia tenebatur. Hi sunt autem: Solon
Abbreviated transcription (Latin):
temyib cȩsarum. ut cicero magni romuli laudibꝰ
tribuxt. qđ ñ rudib et indoctis temꝑibꝰ quando
facile hmines falebant᷑. s iam expolitis et eruditis
meruerithos honores. quam uis ñdũ efferbuerat
ac pullu larerat: philosophorum subtił et acuta
loquacitas Seleciam si posteriora tempora dõs
homines mortuos ñ instituerunt. tamĩ ab antiquis
instituros colere ut dõs et habere non destiterunt:
Quin etiam simulacris quȩ ueteres ñ habebant.
auxerunt uanȩ atq impiȩ suꝑsticionis illecebra
Indeficientib in mundis in eorum corde demonib
ꝑ falsa quoq oracła decipientib: ut fabulosa etiã
crimina dõrum quȩ iam urbaniore scło ñfingebant᷑
ꝑ ludos cam̃ in eorũdem falsorũ nominum obse¬
quium tulpit̃ agerent᷑: Regnauit deinde numa pꝰ
romulum Qui cum illam ciuuitatẽ putauerit. dorũ
ꝓfecto falsorum numerositate muniendam: ineam

Expanded text:
temporibus Caesarum, ut Cicero magnis Romuli laudibus temporibus Caesarum, ut Cicero magnis Romuli laudibus tribuat, quod non rudibus et indoctis temporibus, quando facile homines fallebantur, sed iam expolitis et eruditis meruerit hos honores, quamuis nondum efiferbuerat ac pullulauerat philosophorum subtilis et acuta loquacitas. Sed etiamsi posteriora tempora deos homines mortuos non instituerunt, tamen ab antiquis institutos colere ut deos et habere non destiterunt; quin etiam simulacris, quae ueteres non habebant, auxerunt uanae adque inpiae superstitionis inlecebram, id efficientibus inmundis in eorum corde daemonibus per fallacia quoque oracula decipientibus, ut fabulosa etiam crimina deorum, quae iam urbaniore saeculo non fingebantur, per ludos tamen in eorundem falsorum numinum obsequium turpiter agerentur. Regnauit deinde Numa post Romulum, qui cum illam ciuitatem putauerit deorum profecto falsorum numerositate muniendam, in eandem
Abbreviated transcription (Latin):
poscere uidebant᷑ que ꝓbare intendat. adhibuit
testimonia sibillina: quȩ nos nichil int̃ponen-¬
tes s munam seriem conexam ponentes soł capitibꝰ
si cm̃ scriptores deinceps ea seruare non negligant
distinguenda curauimus Non nulli sane erithre¬
an /ñ romuli s belli troiani temꝑe fuisse scripser̃t
hibetur. unus ex septem sapientib qui pꝰ theologos
poetas in quib orpheus maxime om̃ium nobilitatꝰ
ẽ sophi appellati sunt. qđ ẽ. latine sapientes: Pidẽ
tempꝰ decem trib quȩ indiuisione popłi uocatȩ
sunt isrł debellare a cal deis. et in eas t̾ras captiuȩ
ducte sunt. remanentib in uidea t̾ra duab illis
tribub quȩ nomine uidȩ uocabant᷑. sedemq
regni habebant ierłm Mortuum romulum cũ
et ipse non comparuiss: indos qđ uulgo nocissi¬
mum ẽ reculere romani. qđ usq ad eofieri desie¬
rat nec postea nͥadulando ñ errando faccum ẽ.

Expanded text:
poscere videbantur, quae probare intenderat, adhibuit poscere videbantur, quae probare intenderat, adhibuit testimonia Sibyllina, quae nos nihil interponentes, sed in unam seriem conexa ponentes solis capitibus, si tamen scriptores deinceps ea seruare non neglegant, distinguenda curauimus. Nonnulli sane Erythraenon Romuli, sed belli Troiani tempore fuisse scripserunt. hibetur, unus e septem Sapientibus, qui post theologos poetas, in quibus Orpheus maxime omnium nobilitatus est, Σοφοί appellati sunt, quod est latine Sapientes. Per idem tempus decem tribus, quae in diuisione populi uocatae sunt Israel, debellatae a Chaldaeis et in eas terras captiuae ductae sunt, remanentibus in Iudaea terra duabus illis tribubus, quae nomine Iudae uocabantur sedemque regni habebant Hierusalem. Mortuum Romulum, cum et ipse non conparuisset, in deos, quod et uulgo notissimum est, rettulere Romani; quod usque adeo fieri iam desierat nec postea nisi adulando, non errando, factum est
Abbreviated transcription (Latin):
S quȩ ipse sigillatim posuit: ego arbitratus sum
conuincta eẽ ponenda: tamqͣm unum sit ꝓlixum
quȩ ille plura commemorauit et breuia: In mauꝰ
pas. manib incestis. et impurato ore expuent uene¬
natos sputos: Dabit uͦ adũbera simplicem scm̃q dor¬
sum. et colaphos accipiens tacebit: nequis agnoscat
qđ ũbum uł unde uenit. ut inferis loquat᷑. et coro¬
na spinea coronet᷑ Ad cibum autẽ fel. et ad sitim
acetum dederuint: inhospitalitatis hanc monstra¬
bunt m̃sam Ipsa enim insipienstuum dm̃. ñ intel¬
lexisti ludentẽ mortalium m̃tib: s spinis coronasti.
et horriclum fel miscuisti Templi uͦ uelum scindet᷑.
et medio die nox erit tenebrosa nimis intrib horis.
et morte moriet᷑ trib dieb. somno suscepto. et tunc
ab inferis reg̃ssus ad lucem ueniet. pͥusresurrec¬
tionis pͥncipio reuocatis ostenso Ita laccantius
carptim ꝑ int̾ualla disputationis suȩ sicut ea

Expanded text:
Sed quae ipse singillatim posuit, ego arbitratus sum Sed quae ipse singillatim posuit, ego arbitratus sum coniuncta esse ponenda, tamquam unum sit prolixum, quae ille plura commemorauit et breuia. \'In manpas manibus incestis et inpurato ore exspuent uenenatos sputus; dabit uero ad uerbera simpliciter sanctum dorsum. Et colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat, quod uerbum uel unde uenit, ut inferis loquatur et corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; inhospitalitatis hanc monstrabunt mlexisti, ludentem mortalium mentibus, sed et spinis coronasti, et horridum fel miscuisti. Templi vero velum scindetur, et medio die nox erit tenebrosa nimis in tribus horis. Et morte morietur, tribus diebus somno suscepto, et tunc ab inferis regressus ad lucem veniet primus, resurrectionis principio revocatis ostenso. Ista Lactantius carptim per intervalla disputationis suae, sicut ea
Abbreviated transcription (Latin):
horum triũ quȩ scriptȩ sunt ñ leganus s ꝓeisylit¬
teram tanqͣm in eisdem locis ipsa sit posita recor
et septem: qui numerus quad ratum t̃nariũ soli¬
dum reddit Cria enim t̃ducta: fuint nouẽ: Et ip¬
sanouem. sit̃ dueant᷑. ut ex lato in altum figura
consurgat: ad uiginti et septem ꝑueniunt: horũ
uator si pͥmas litteras ungas erit. Ix oic idẽ. piscis:
in quo nomine mistice intelligitur xp̃s eo qđ in
huiꝰ mortalitatis ab ysso: uelut in aquarum ꝓfun¬
sibilla siue erichrea. siue ut quidam mag̃ eralunt
cymea ita nichilhabet intoto carmine sus cuiꝰ
exigua ista particula ẽ. qđ adeorum falseiun si
ue factorum cultũ ꝑtineat. quinimmꝰ itaetiã
contra eos. et contra cultores eoruml. quit᷑. ut in
eorum numero deputanda uideatꝰ qurꝑtinent ad
cuutatem dĩ Inserit etiam lactastiꝰ oꝑi suo q̃dã
de xp̃o uaticinia sibillȩ. quamuis ñ expͥmat cuiꝰ

Expanded text:
horum trium quae scriptae sunt non legamus, sed pro eis Υ lithorum trium quae scriptae sunt non legamus, sed pro eis Υ litteram, tamquam in eisdem locis ipsa sit posita, recoret septem, qui numerus quadratum ternarium solidum reddit. Tria enim ter ducta fiunt nouem; et ipsa nouem si ter ducantur, ut ex lato in altum figura consurgat, ad uiginti septem perueniunt. Horum uator, si primas litteras iungas, erit ἰχθύς, id est piscis, in quo nomine mystice intellegitur Christus, eo quod in huius mortalitatis abysso uelut in aquarum profunSibylla siue Erythraea siue, ut quidam magis credunt, Cumaea ita nihil habet in toto carmine suo, cuius exigua ista particula est, quod ad deorum falsorum ue factorum cultum pertineat, quin immo ita etiam contra eos et contra cultores eorum loquitur, ut in eorum numero deputanda uideatur, qui pertinent ad ciuitatem Dei. Inserit etiam Lactantius operi suo quaedam de Christo uaticinia Sibyllae, quamuis non exprimat cuius.
Abbreviated transcription (Latin):
dor obibit: Deiciet colles ualles extollet abimo
Non erit in reb hominum sublime uł altum
Nam ȩquantur campis montes et cerula ponti
Om̃ia cessabunt tellus confracta ꝑibit: Sic parit̃
fonces correntur: fluminaq igni S cubatumsoni¬
cum tristem demutet ab alto. Orbe: gem̃s facinus
miserum uariosq labores: Tarchareumq chaos
monstrabit t̾ra dehiscens &coram hic dño reges
sistent᷑ ad unum Recidet e celo ignisq et sulphu¬
ris annis In his latinis ũ sib degreco ut cumq
trans latis: ibiñ potuit ille sensus occurere. qui fit¬
cum litterȩ quȩ sunt in eorum capitib conectuntur.
ubi s litt̃a in greco posita ẽ: quia ñ pocuerunt lati¬
na ũba inueniriquȩ ab eadem littera inciꝑent. et
sententiȩ conuenirent: Hi autẽ ũsus tres. quintꝰ
et octauus. decimꝰ. et nonꝰ decimus Deniq silitt̃as
quȩ sunt incapitib om̃ium ũsuum. conectentes

Expanded text:
dor obibit. Dejiciet colles, valles extollet ab imo. dor obibit. Dejiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Jam aequantur campis montes et caerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentur fluminaque igni. Sed tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe, gemens facinus miserum variosque labores. Tartareumque chaos monstrabit terra dehiscens. Et coram hic Domino reges sistentur ad unum. Recidet e coelo ignisque et sulphuris amnis. In his latinis versibus, de graeco utcunque translatis, ibi cum litterae, quae sunt in eorum capitibus, conectuntur, ubi Υ littera in Graeco posita est, quia non potuerunt Latina uerba inueniri, quae ab eadem littera inciperent et sententiae conuenirent. Hi autem sunt uersus tres, quintus et octauus decimus et nonus decimus. Denique si litteras quae sunt in capitibus omnium uersuum conectentes
Abbreviated transcription (Latin):
suum ordinẽ litterarũ ita se habenten ut hec
ũ sus quorũ pͥmȩ litterȩ istum sensum quẽ diximꝰ
reddunt sic̃ eos quidam latinis et stantib ũsib ẽ¬
int̾p̃tatꝰ: hoc continent: Iudicii signum cellus
sudore madescet: E cȩlo rexadueniet ꝑsecla fut᷑us:
Scilicet in carne p̃sens: ut uidicet orbem: Unde
dm̃ cernent incredulꝰ atq fideł. Celsum cũ scis:
eui iam t̾mino inipso Sic anime cum incarne ad¬
erunt quas uidicat ipse : Cum iacet incultꝰ. den¬
sis nueprib orb Reicient simulacra uiri cunetã
qͦq garĩ: Exuret t̾ras ignis pontumq polumq
Inquirens tetri portas effringere auerni
S corum s enĩm cuncte lux libera carni
Tradetur sontes ȩt̃naq flamina cremabit
Occultos auctus retegens. tunc quisq loquetur:
Secreta atq ds̃. reserabit pectora luci: Tuncerit et
luctus stridebunt dentib om̃s: Eripit᷑ solis uibar
et chorus interit astris: Uoluet᷑ cȩlum lunaris splẽ¬

Expanded text:
suum ordinem litterarum ita se habentem, ut haec uersus, quorum primae litterae istum sensum, quem diximus, reddunt, sicinterpretatus, hoc continent: Iudicii signum, tellus sudore madescet, E celo rex adveniet per secla futurus, Scilicet in carne presens, ut iudicet orbem. Unde Deam cernunt incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis evi iam termino in ipso. Sic anime eum carne aderunt, quas iudicet ipse. Cum iacet incultus densis in vepribus orbis, Reicient simulacra viri, curam quoque gaçam Exuret terras ignis, pontumque polumque Inquirens tetri portas effringet averni. Sanctorum sed enim cuncte lux libera carni Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Occultos actus retegens tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis jubar, et chorus interit astris. Volvetur coelum, lunaris splen
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib species cua. et gła tua ab hominibꝰ
Ita mirabunt᷑ gentes multe suꝑ eum: et conti
de illo uidebunt. et qui non audiert̃ incelligent:
Dñe quis credidit auditui nr̃o. et brachium dñi
cui reuelatumẽ Annunciabimꝰ coram illo ut¬
infans: ut racdix intra sicienti: Non ẽ. spetiesilli
neq gła: et uidimus eum et ñ habebat spetiem
neq decorem: s sp̃es eiꝰ sine honore deficiens p̃
om̃ib hominib: Homo inplaga positꝰ et sciens
ferre infirmitatem. qm̃ aũsa ẽ. facieseiꝰ. in hono¬
ratus ẽ. nec magni estimatꝰ ẽ Hic p̾eccata nr̃a
portat: et ꝓeccata nob̃ dolet: et nos ex istimaui.¬
mus illum eẽ in dolore. et inplaga et in afflicti¬
one: Ipse autem uulneratꝰ ẽ ꝓpt̃ infirmitates
nrãs. et infirmatꝰ ẽ. ꝓpt̃ peccata nr̃a Eruditio
pacis nr̃ȩ in eo: liuore eiꝰ nossanati sumꝰ Om̃s ut
oueserrauimus. homo auia sua errauit. et

Expanded text:
ab hominibus species tua et gloria tua ab hominibus; ab hominibus species tua et gloria tua ab hominibus; ita mirabuntur gentes multae super eum et continuntiatum de illo, uidebunt, et qui non audierunt, intellegent. Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui reuelatuminfans, ut radix in terra sitienti: non est species illi, neque gloria. Et vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem: sed species ejus sine honore, deficiens prae omnibus hominibus. Homo in plaga positus, et sciens ferre infirmitatem: quoniam aversa est facies ejus: inhonoratus est nec magni aestimatus est. Hic peccata nostra portat et pro nobis dolet; et nos existimauimus illum esse in dolore et in plaga et in adflictione. Ipse autem uulneratus est propter iniquitates nostras et infirmatus est propter peccata nostra. Eruditio pacis nostrae in eo; liuore eius nos sanati sumus. Omnes ut oues errauimus, homo a uia sua errauit; et
Abbreviated transcription (Latin):
dui hominum. et om̃s gentes in quib inuocatum ẽ.
nom̃ meum suꝑ eos diẽ dñs faciens hec Isaias ꝓpħa
non ẽ. in libro duodecim ꝓpħarũ. qui ꝓptẽa dicu¬
ntur minores. quia sermoneseoꝵ sunt breues in
eorum comparatione. qui maiores ideo uocantur.
quia ꝓlixa uolumina condid̾unt Ex quib est
hic isaias: quem ꝓpt̃ eademꝓphetiȩ temꝑa sub¬
uingo supͣdictis duob. Isaias gͦ int̾ illa quȩ arguit
iniqua et uista p̃cipit. et peccatori popło mala fu¬
tura p̃dixit: etiam de xp̃o et eccła hocẽ. de rege. et
eam quã condidit ciuitatem. multo plura qͣm
cȩteri ꝓpħauit. ita ut aquib dã euangłista qͣm
ꝓpħa pociꝰ diceret᷑ s ꝓpt̃rationem oꝑis t̾minan.¬
di: unan de mulcis hoc locoponamus Exꝑsona
quippe dĩ patris loquens: ecce inquit intelliget
puer m̃s: et exaltabitur et głificabit᷑ ualde: Queni
ad modum stupescent suꝑte multi. ita gła pͥuabit᷑

Expanded text:
dui hominum, et omnes gentes in quibus invocatum est dui hominum, et omnes gentes in quibus invocatum est nomen meum super eos, dicit Dominus faciens haec . CAnon est in libro duodecim Prophetarum, qui propterea dicuntur minores, quia sermones eorum sunt breves, in eorum comparatione qui majores ideo vocantur, quia prolixa volumina condiderunt: ex quibus est hic Isaias, quem propter eadem prophetiae tempora subjungo supradictis duobus. Isaias ergo inter illa quae arguit iniqua, et justa praecepit, et peccatori populo mala futura praedixit, etiam de Christo et Ecclesia, hoc est de Rege et ea quam condidit civitate, multo plura quam caeteri prophetavit: ita ut a quibusdam evangelista, quam propheta potius diceretur. Sed propter rationem operis terminandi unum de multis hoc loco ponam. Ex persona quippe Dei Patris loquens: Ecce, inquit, intelleget puer meus et exaltabitur et glorificabitur ualde. Quem ad modum stupescent super te multi, ita gloria priuabitur
Abbreviated transcription (Latin):
et stupescent in dño et inbonis ipsius in nouissimisdi¬
ebꝰ Nichilẽnsta ꝓphetia manifestiꝰ. cum dauidre.¬
gis nomine significatꝰ intelligit᷑ xp̃c. quia factus ẽ.
sicut dic̃ apłs ex semine dauid scđm carnem Prenun.¬
tiauit iste ꝓpħa. etiam t̃tio die xp̃i resur reccioneni
futuram. sic̃ eam ꝓpħica altitudine p̃nunciari opor¬
tebat ubi ait Sanauit nos pꝰbiduum. indie t̃cio
resurgemus Scđm hoc enumdicit nob̃ apłs: Si
resurrexistis cum xp̃o: quȩ sursum st̃ querite Aios
quoq de reb humanis talib sic ꝓphecizat: Prepara
inquit te ut inuoces dm̃ tuum isrł: quia eoce ego
firmans conitruum. et creans sp̃m. et annuncians
in hominib xp̃m suum: Et alio loco in illa die inqͥt:
resuscitabo tab̃nacłm dauid qđ oecidit et reȩdifica.¬
bo quȩ cȩciderunt eiꝰ et destructa eiꝰ resuscitabo. et
reedificabo ea sic̃ dies scłi. ita ut exquirant me resi¬

Expanded text:
et stupescent in Domino et in bonis ipsius in nouissimis diet stupescent in Domino et in bonis ipsius in nouissimis diebus. Nihil est ista prophetia manifestius, cum Dauid regis nomine significatus intellegitur Christus, quia factus est, sicut dicit apostolus, ex semine Dauid secundum carnem. Praenuntiauit iste propheta etiam tertio die Christi resurrectionem futuram, sicut eam prophetica altitudine praenuntiari oportebat, ubi ait: Sanabit nos post biduum, in die tertio resurgemus. Secundum hoc enim nobis diresurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite . Amos quoque de rebus talibus sic prophetat: Praepara, inquit, te, ut invoces Deum tuum Israel; quia ecce ego firmans tonitruum, et creans spiritum, et annuntians in hominibus Christum suum . Et alio loco: In illa die, inquit, resuscitabo tabernaculum David quod cecidit, et reaedificabo quae ceciderunt ejus, et destructa ejus resuscitabo, et reaedificabo ea, sicut dies saeculi; ita ut exquirant me resi
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: ꝓptẽa sequit᷑ et dicit: Et congre gabunt᷑ filii ui¬
da. et filii isrł in idipsum. et ponent sibimet pͥncipa¬
tum unum. et ascendent at̾ra: Hoc si adhuc uelimꝰ
exponere eloquii ꝓphetici obtundet᷑ sapor: Reco¬
latur cam̃ lapis ille angularis et duo parietes.
unus exuideis alter exgentib. ille nomine filiorũ
uida. iste nomine filiorumisrł. id÷ uni pͥncipatui
suo inidipium. innitentes et ascendentes agnoscant᷑
at̾ra. istos autẽ carnalit̾ isrłitas qui nunc uolunt
eredere inxp̃m postea credituros idẽ. filios eorũ
Nams utiq isti in suum locum moriendo transibt̃:
idem ꝓpħa testatur dicens Qm̃ diebꝰ multis se¬
debunt filii isrł sine rege. sine pͥncipe. sine sacrifi¬
cio. sine altari. sine sacerdote. siue manifestatiomibꝰ
Quis non uideat sic nuncee. uideos: s quidadiun¬
gat audiamus Et pꝰea inquit reũtentur filii isrł:
et inquirent dñm dm̃ suum. et dauid regem suum.

Expanded text:
ropterea sequitur, et dicit: Et congregabuntur filii Juda et filii Israel in idipsum, et ponent sibimet principatum unum, et ascendent a terra . Hoc si adhuc velimus exponere, eloquin prophetici obtundetur sapor. Recolatur tamen lapis ille angularis, et duo illi parietes, unus ex Judaeis, alter ex Gentibus ; ille nomine filiorum Juda, iste nomine filiorum Israel, eidem uni principatui suo in idipsum innitentes, et ascendentes agnoscantur a terra. Istos autem carnales Israelitas, qui nunc nolunt credere in Christum, postea credituros, id est, filios eorum nam utique isti in suum locum moriendo transibunt, idem propheta testatur, dicens: Quoniam diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine 20 sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus. Quis non uideat nunc sic esse Iudaeos? Sed quid adiungat, audiamus. Et postea, inquit, reuertentur filii Israel et inquirent Dominum Deum suum et Dauid regem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
ecim nr̃i sunt : c culdubio pͥmũ quando
genuit: undecim uł non multo annorũ fuit:
Quis potest hac ȩtate generare usitata ista
nob̾q nocissima lege nacuie : S hunc omittamꝰ:
qui fortasse etiam quando creatus ẽ. pocuit: Non
enimeumtã paruum qͣm infantes nr̃i sũnt:
factum fuisse credibileẽ. Sedh filiꝰ eiꝰ: nondu¬
centorum quinq ficuthos legimus. s centum qͥnq
fuit. quando genuit enos Ac ꝑ hoc sedm istos:
nondum babebat undecini annos etatis Quid
dicam de cainan eiꝰ filio qui cum apud nos cen¬
tum septuagnta repꝑiatur. apud hebreosseptu¬
aginta legitur fuisse quando genuit malaleel:
Quis generat homo septennis. si cunc anui sep:¬
tuaginta nuncupabant᷑. qui septem fuerunt:¬

Expanded text:
ecim nostri sunt, procul dubio, primum quando ecim nostri sunt, procul dubio, primum quando genuit, undecim uel non multo amplius annorum fuit. Quis potest hac aetate generare usitata ista nobisque notissima lege naturae? Sed hunc omittamus, qui fortasse etiam quando creatus est potuit; non enim eum tam paruum, quam infantes nostri sunt, factum fuisse credibile est. Seth filius eius non ducentorum quinque, sicut nos legimus, sed centum quinque funondum habebat undecim annos aetatis. Quid dicam de Cainan ejus filio, qui cum apud nos centum septuaginta reperiatur, apud Hebraeos septuaginta legitur fuisse, quando genuit Malalehel ? Quis generat homo septennis, si tunc anni septuaginta nuncupabantur qui septem fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt: Adiecit etiam aliquando quorum
paruos annos quat̃norũ m̃siuim fuisse supͣ
diximus lunȩ fine limitasse annum: Itaq
apudeos inquit. et singła milia anorũ uixif
seꝓdunt᷑ his uelut ꝓbabilib argum̃tis qui¬
Sam ñ destruentes fidem sacie huiꝰ historiȩ
s dstruere nicentes nesit incredibile qđ tam
mulid an nos uixissereferunt᷑ antiqui: ꝑsu.¬
aserunt ui. nec sesuade impudent̃ existi¬
mant tam ȩxguũ spatiũ cemꝑis cunc annũ
uocatum. ut illa decem sint unꝰ nr̃. et decem
nr̃i centũ illorũ: Noc autemfalsissimũ eẽ: do¬
cum̃to euidencissimoostendit̃. Qdanteqͣm
faciam non mͥ cacendum uidetꝰ. quȩ credibili¬
or possit et̃ suspicio Poceramꝰ c̃te haio asseue¬
ratiouem ex ebreis coditib redarguere. tq
coniuncere: ubi adam ñ duencorũ triginu
s centum tiginta annorũ fuisse repꝑitur.
quando cc̃tum genuit filiũ: qui anni tre-¬

Expanded text:
fuerunt.\' Adiecit etiam aliquando Aegyptios, quorum fuerunt.\' Adiecit etiam aliquando Aegyptios, quorum paruos annos quaternorum mensum fuisse supra diximus, lunae fine limitasse annum. \'Itaque aput eos, inquit, et singula milia annorum uixisse produntur.\' His uelut probabilibus argumentis quidam non destruentes fidem sacrae huius historiae, sed adstruere nitentes, ne sit incredibile quod tam multos annos uixisse referuntur antiqui, persuaserunt sibi, nec se suadere inpudenter existimant, tam exiguum spatium temporis tunc annum uocatum, ut illi decem\' sint unus noster et decem nostri centum illorum. Hoc autem esse falsissimum documento euidentissimo ostenditur. Quod antequam faciam, non mihi tacendum uidetur, quae credibilior possit esse suspicio. Poteramus certe hanc adseuerationem ex Hebraeis codicibus redarguere adque conuincere, ubi Adam non ducentorum tringinta, sed centum triginta annorum fuisse reperitur, quando tertium genuit filium; qui anni si tred
Abbreviated transcription (Latin):
qđ excurrit fuisse intrunt᷑. quia nemo inquiunt
decem annorum homo porest gignere filios. qui
numerus centr̃ appellabant᷑ anni ab illis ho¬
minib: s ip innis sexdecim ẽ. matura libtas.
et ꝓlis ian lonea ꝓcurandȩ. quoscentum
sexagint annos illa tempora nuncupabant:
Ut autẽ lit̾ annum cunc fuisse computatũ
non si incredibile: ad dicuint qđ apud ple¬
rosq enꝑtores historie referuntur repperit᷑.¬
xgptios habuisse annum quatuor m̃sũ acar
plniꝰ scds cum cominemorass telatum fuis¬
ałie in licteras quemdã uixisse centum qͥnqͦi
gunta duos. alium decem ampluis aliꝰ ducen¬
torum annorũ habuisse uitam. alios crecentoꝵ
qͦsdam ad quingentos. alios ad sexcentos. non¬
nullos ad octingentos ꝑ uenisse: hec om̃ia in¬
scientia temporum accidisse arbittatꝰ e. Alii
alterũ hieme Alii quadriꝑtitis cemꝑib
sicut arcades inquit: quorũ annqr trim̃stres

Expanded text:
quod excurrit, fuisse referuntur; quia nemo, inquiunt, quod excurrit, fuisse referuntur; quia nemo, inquiunt, decem annorum homo potest gignere filios, qui numerus centum appellabantminibus; sed in annis sexdecim est matura pubertas, et proli jam idonea procreandae, quos centum et sexaginta annos illa tempora nuncupabant. Ut autem aliter annum tunc fuisse computatum non sit incredibile, adjiciunt quod apud plerosque scriptores historiae reperitur, Aegyptios habuisse annum quatuor mensium, AcarPlinius Secundus cum commemorasset relatum fuisse in litteras quendam uixisse centum quinquaginta duos <annos>, aliam decem amplius, alios ducentorum annorum habuisse uitam, alios trecentorum, quosdam ad quingentos, alios ad sescentos, nonnullos ad octingentos etiam peruenisse, haec omnia inscitia temporum accidisse arbitratus est. \'alterum hieme, alii quadripertitis temporibus. sicut Arcades, inquit, quorum anni trimenstres
Abbreviated transcription (Latin):
autem seni. qui numerus quadratũ sena.¬
rium facit: criginta sexdies sunt Qui
multiplicati decies: adtrecentos sȩxaginta
ꝑueniunt. idẽ. duodecim m̃ses lunares: ꝓpt̃
quanq enim dies reliquos quib solaris an¬
nus implet᷑. et diei quadͤantẽ ꝓpt̃ quẽ quat̃
ductum eo anno quo bissextum uocant unꝰ
dies addicit᷑ addebant᷑ auecerib pꝰea dies.
ut occurreret numerus annorũ. quos dies
ro maniint̃ calares uocabant:  in de eciam
enos qui genuit sedh: decẽ et nouem a gebat
annos. quando exillo nacꝰ ẽ. filiꝰ eiꝰ camam.
quos annos dic̃ scriptura centũ non aginta
Et de inceps ꝑ om̃s generationes in quib ho¬
minum anni cominemorant᷑ ante diliuium:
nullus fere in nr̃is codicibꝰ inuenit᷑. qui cũ eẽt.
cencum annorũ uł infra uł etũ centum iuginti.
aut non multo ampliꝰ genuerit filium: S quid
minima ȩcate genuaunt cecitum sefaginta et

Expanded text:
autem seni, qui numerus quadratum senaautem seni, qui numerus quadratum senarium facit, triginta sex dies fiunt: qui multiplicati decies, ad trecentos sexaginta perveniunt, id est duodecim menses lunares. Propter  enim reliquos, quibus solaris annus inpletur, et diei quadrantem, propter quem quater ductum eo anno, quo bissextum uocant, unus dies adicitur, addebantur a ueteribus postea dies, ut occurreret numerus annorum, quos dies Romani intercalares uocabant. Proinde etiam Enos, quem genuit Seth, decem et nouem agebat annos, quando ex illo natus est filius eius Cainan, quos annos dicit scriptura centum nonaginta. Et deinceps per omnes generationes, in quibus hominum anni commemorantur ante diluuium, nullus fere in nostris codicibus inuenitur, qui, cum esset centum annorum uel infra uel etiam centum uiginti aut non multo amplius, genuerit filium; sed qui minima aetate genuerunt, centum sexaginta, et
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicarigenus humanum Neq enun¬
nullomͦ audiendi sunt quiputant alit annos
illis cemꝑib computatos: idẽ. tancȩ breuitati.
ut unus annꝰ nr̃. decem illos habuisse credat᷑:
Qua ꝓpt̃ inquiunt cum audierit quisq ut
legerit nongentos quemq uixisse : debet in¬
celligere nonaginta Decem quippe illi anni:
unus est nr̃. Et decem nr̃i: aentum illi fuerunt:
Ac ꝑ hoc ut putant: uiginti cruĩ annorum
fuit adam quando genuit sedh Et ipse sedh
uiginti habebat & sex menses quando ex illo
natus ẽ. enos: quos appellat scriptura ducen¬
tos et quinq annos Qm̃ sic̃ isti suspicant᷑:
quorum exponimꝰ opinionẽ : unum annũ
qualem nunc habelnꝰ. in decem parces illidi¬
uidebant. ec easdem partes annos uocabant:
Quarũ partium habet una quadratũ sena-¬
rium.: eo qđ sex dieb dĩ ꝑ fecerit oꝑa sua ut
in septimo requiesceret: Dequa re in libro
undecimo: sicut potui disputaui Sexies

Expanded text:
multiplicari genus humanum. CAPUmultiplicari genus humanum. CAPUullo modo audiendi sunt, qui putant aliter annos illis temporibus computatos, id est tantae brevitatis, ut unus annus noster decem illos habuisse credatur. Quapropter, inquiunt, cum audierit quisque vel legerit nongentos annos quemquam vixisse, debet intelligere nonaginta: decem quippe illi anni unus est noster; et decem nostri, centum illi fuerunt. Ac per hoc, ut putant, viginti trium annorum fuit Adam, quando genuit Seth; et ipse Seth viginti habebat et sex menses, quando ex illo natus est Enos, quos appellat Scriptura ducentos et quinque annos. Quoniam, sicut isti suspicantur quorum exponimus opinionem, unum annum qualem nunc habemus, in decem partes illi dividebant, et easdem partes annos vocabant. Quarum partium habet una quadratum senarium, eo quod Deus sex diebus perfecerit opera sua, ut in septimo requiesceret. De qua re in libro undecimo , sicut potui, disputavi. Sexies