comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recolendo semꝑ & loquendo ruc¬
tuare. Unde. & apte. nos psalmis¬
ta admonet dicens. Lux orta :
iusto. & rectis corde leticia. Leta.¬
mini iusti in dño: & confitemi¬
ni memorie. scĩtatis eiꝰ Qui
rursus ait. Quã magna. mul.¬
titudo dulcedinis tue. dñe.
Que uidelicer quia: magna.
esset nullo modo agnosceret.
nisi hanc aliquatenꝰ contem¬
plando gustass. hinc iterum
dicit. T go dixi in extasi mea.
piectus sũ a. uultu oculorũ
tuoꝵ. Nisi enĩ in m̃tis excessu
subleuatus dulcedinem suauita¬
tis eterne. cognouisset. in hoc
adhuc mundo retentus ñ dis¬
cerueret. quã longe ꝓiectꝰ iacere
Ostensa gͦ animalia uadunt.
& nͣ reuertunt᷑ atq uadunt & re¬
deunt. quia scĩ uiri & ab actiua
uita. quã adp̃henderint. ad mi¬
quitates ñ corruunt. & a. con¬
templatiua quã tenere iugit᷑
ñ possunt. in actiuã. relabunt᷑.
Sicut enĩ dictũ est. infirmi¬
tatis sue pondere deuicti. ad
semet ipsos repulsi redeunt.

Expanded text:
recolendo semper et loquendo erucrecolendo semper et loquendo eructare. Unde et apte nos Psalmista admonet, dicens: Lux orta est justo, et rectis corde laetitia. Laetamini justi in Domino, et confitemini memoriae sanctitatis ejus . Qui rursum ait: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine ! Quae videlicet quam magna esset nullo modo cognosceret, nisi hanc aliquatenus contemplando gustasset. Hinc iterum dicit: Ego dixi in ecstasi mea, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Nisi enim in mentis excessu sublevatus dulcedinem suavitatis aeternae cognovisset, in hoc adhuc mundo retentus non discerneret quam longe projectus jaceret. Ostensa ergo animalia vadunt et non revertuntur, atque vadunt a vita quam apprehenderunt ad iniquitates non corruunt, et a contemplativa, quam tenere jugiter non possunt, in activam relabuntur. Sicut enim dictum est, ipso infirmitatis suae pondere devicti, ad semetipsos repulsi redeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
niginate. conspicit. quasi furtĩ
hoc & ꝑ tͣnsitũ uidet. ipsa. sua.
infirmitate ab inm̃nsitate. tante
celfitudinis animꝰ repulsus
in semer ipso relabit᷑. Et necesse.
est ut. ad actiuã redeat. seq
ipsũ continue. in usum bone.
oꝑationis exerceat. ut cũ mens
surgere. ad contẽplanda. celestia
nͨ ualet. queq potest bona. a¬
gere nͨ recuset. Sicq sit. ut ip̃¬
sis suis bonis actib ad suꝑiora
rursus in contẽplationẽ. surgat
ꝙ amoris pastũ de. pabulo
contemplatiue. ueritatis accipi¬
at. In qua quia se diu tenere
potest. ad bona rursũ oꝑa. re¬
diens suatutatis di memoria.
pascitur. & foris pis actib intͦ
uero scĩs desiderus nutͥt᷑. hinc
& enim de ꝑfectis uiris. post con¬
templationẽ. suã. redeuntibus
dicitur. Memoriã. suauitatis
tue eructuabunt. Dulcedinẽ.
quippe. suauitatis intimȩ. qͥa
ut cumq possunt uelut ex¬
quodã chorusco p̃gustando
tangere. eius memoriã. student.

Expanded text:
aenigmate conspicit, quasi furtim aenigmate conspicit, quasi furtim hoc et per transitum videt, ipsa sua infirmitate ab immensitate tantae celsitudinis animus repulsus in semetipso relabitur. Et necesse est ut ad activam redeat, seque ipsum continue in usu bonae operationis exerceat, ut cum mens surgere ad contemplanda coelestia non valet, quaeque potest bona agere non recuset. Sicque fit ut ipsis suis bonis actibus adjuta ad superiora rursus in contemplationem surgat, et amoris pastum de pabulo contemplatae veritatis accipiat. In qua quia diu se tenere potest, ad bona rursus opera rediens, suavitatis Dei memoria pascitur, et foris piis actibus, intus vero sanctis desideriis nutritur. Hinc etenim de perfectis viris post contemplationem suam redeuntibus dicitur: Memoriam suavitatis tuae eructabunt . Dulcedinem quippe suavitatis intimae, quia utcunque possunt, velut quodam ex corusco, praegustando tangere, ejus memoriam student
Abbreviated transcription (Latin):
cantis. Eum suꝑrꝰ dictũ sit. nͨ
reuertebant᷑ cũ ambularent:
qua. ratione nunc dicit᷑. ani¬
malia. ibant & reuertebant᷑:
Ualde sibi hec uident᷑ esse con¬
traria. quia. ibant & ñ reuerte¬
bant᷑. & ibant & reuertebantur
S qualiter intelligendũ sit ci¬
cius agnoscimꝰ si duas uitas ac¬
tiuã scilicet & contẽplatiuam
sollicite. discernam In una. e¬
iim fixi ꝑmanere possumus.
in altera. autem intentam iñtẽ
tenere nullo mͦ uale mꝰ Cum
eni torporẽ nrm relinquimus
nosq ipsos ad bone oꝑationis
studiũ excitamꝰ. quo alibi uͥ
ad actiuã. umus :a qua reu̾ti
post nos nullomodo debemꝰ
quia. qui post illã ad torpo¬
rem negligentie. ad pͣuitates
nequitie quas reliquerat redit.
esse sine dubio celeste animal
nescit. Cum uero ab actiua. ui¬
ta ad contẽplatiuã surgimus
quia diu mens stare in contẽ¬
platione ñ ualet. sed om̃e. qd̾
de. ȩteruitate ꝑ speculũ & in

Expanded text:
cantis. 12. Cum superius dictum sit: Non cantis. 12. Cum superius dictum sit: Non revertebantur cum ambularent, qua ratione nunc dicitur: Animalia ibant et revertebantur? Valde sibi haec videntur esse contraria, quia ibant et non revertebantur, et ibant et revertebantur. Sed qualiter intelligendum sit citius agnoscimus si duas vitas, activam scilicet et contemplativam, sollicite discernamus. In una enim fixi permanere possumus, in altera autem intentam mentem tenere nullo modo valemus. Cum enim torporem nostrum relinquimus, nosque ipsos ad bonae operationis studium excitamus, quo alibi nisi ad activam imus? A qua reverti post nos nullo modo debemus, quia qui post illam ad torporem negligentiae, ad pravitatis nequitias quas reliquerat redit, esse sine dubio coeleste animal nescit. Cum vero ab activa vita ad contemplativam surgimus, quia diu mens stare in contemplatione non valet, sed omne quod de aeternitate per speculum et in
Abbreviated transcription (Latin):
quando se subthit. Aliqͣndo ad¬
est ut eleuent᷑. & semet ipsum
subtͣbit ut humilient᷑. Ad est
ut eos ostensa uirtute głisic&.
recedit ut semet ipsos subtͣc ła
eiꝯ uirtute cognoscant. Adest ut
ostendat quid ꝑ semet ipsũ sint.
recedit ut. patefaciat qui uel
quales remaneant sine ipso. In
his itaq uirtutib sine quibus
ad uitam minime ꝑuenitur.
sc̃s sp̃c in electoꝵ suoꝵ cordibꝰ
tis uirtus ostendit᷑. aliqͣndo mi¬
scditer p̾sto est. x aliquando mi¬
sericordit̾ recedit. Discurrens gͦ
x mobilis sp̃c dicit᷑. quia in sig¬
nis atq uirtutib uxta unius¬
cuiusq uotũ continus ñ ha¬
betur. Bene autẽ inter sc̃a. an¬
malia. discurrere ꝑhibet᷑. Dis¬
cursus quippe. ad celeritatem
ꝑtinet. Inter ꝑfectos autẽ dis¬
currit sp̃c. quia & si ab eorum
corde ad mom̃tũ recesserit:
citiꝰ redit. Sequitur. Et an¬
malia. ibant & reuertebant᷑. in
similitudinẽ. sulguris chorus¬

Expanded text:
quando se subtrahit. Adquando se subtrahit. Adest ut eleventur, et semetipsum subtrahit ut humilientur. Adest ut eos ostensa virtute glorificet, recedit ut semetipsos subtracta ejus virtute cognoscant. Adest ut ostendat quid per ipsum sint, recedit ut patefaciat qui vel quales, remaneant sine ipso. In his itaque virtutibus sine quibus ad vitam minime pervenitur, sanctus Spiritus in electorum suorum cordibus tis virtus ostenditur, aliquando misericorditer praesto est, et aliquando misericorditer recedit. Discurrens ergo et mobilis spiritus dicitur, quia in signis atque virtutibus juxta uniuscujusque votum continue non habetur. Bene autem inter sancta animalia discurrere perhibetur. Discursus quippe ad celeritatem pertinet. Inter perfectos autem discurrit spiritus, quia etsi ab eorum corde ad momentum recesserit, citius redit. Sequitur: « Et animalia ibant et revertebantur in similitudinem fulguris corus
Abbreviated transcription (Latin):
& lucentes currant. Unde
alias scͥptum est. Tronꝰ cius
flamina ignis. & rota eiꝰ ignis
accensus. Hii enim qui ani¬
marum custodes funt. &¬
pascendi gregis onera susce¬
ꝑunt. mutare loca. mninime.
ꝑmittunt᷑. S quia. uno in
loco positi diumitatis in se
p̃sentiã. portant & ardent:
thronꝰ dei flamma ignis dr.
Hii autẽ qui amorẽ dña in
p̃dicatione. discurrunt. rota¬
euis ignis ardens funt: Quia
cum ex eius desiderio ꝑ uaria.
loca discurrunt. unde ipsi
ardent. & alios accendunt. Po
test. tamen discursus atq mo¬
bilitas sp̃c. requifitione alteris
considerationis intelligi In scoꝵ
quippe cordib iuxta quasdã
uirtutes semꝑ ꝑmanet. iuxta.
quasdam uero receffurꝰ uenit:
xuenturus recedit. In fide et¬
enim sp̃e atq caritate. & in
bonis aliis sine. quib ad cȩle¬
strm patriã ñ potest ueniri.
sicut est humilitas. castitas.
dia. miraculoꝵ exhibitione. e¬
lectis suis aliquando adest. ali¬

Expanded text:
 lucentes currant. Unde  lucentes currant. Unde alias scriptum est: Thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis accensus . Hi enim qui animarum custodes sunt, et pascendi gregis onera susceperunt, mutare loca minime permittuntur. Sed quia uno in loco positi, divinitatis in se praesentiam portant et ardent, thronus Dei flamma ignis dicitur. Hi autem qui amore Domini in praedicatione discurrunt, rotaejus ignis ardens sunt, quia cum ex ejus desiderio per varia loca discurrunt, unde ipsi ardent et alios accendunt. 11. Potest tamen discursus atque mobilitas Spiritus requisitione alterius considerationis intelligi. In Sanctorum quippe cordibus juxta quasdam virtutes semper permanet, juxta quasdam vero recessurus venit, et venturus recedit. In fide etenim, spe, atque charitate, et in bonis aliis, sine quibus ad coelestem patriam non potest perveniri, sicut est humilitas, castitas, dia, miraculorum exhibitione, electis suis aliquando adest, ali
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa simul mobilis & stabilis
dicatur S siad usũ consue.¬
tudinis humane. recurrimꝰ.
sensũ citiꝰ loquentis inuenimꝰ
Homo quippe qui in ea re¬
gione in qua. est ubiq discur¬
rit. ꝓculdubio ubiq obuuam
uen̾it. & repente ubi ñ ẽdit᷑.
inuenit᷑. Om̃ĩpotentis ergo sp̃c
ꝓmobilis & stabilis dicit᷑. S tabi¬
lis. quia ꝑ naturã. om̃ia ꝯtinet.
Nobilis autẽ dicit᷑. quia ubiq
etiam nescientib occurrit.
Tenens ergo ommia stabilis. p̃sen¬
tem se omib exhibens. mobilis
appellatur. S plendor gͦ ignis
& de igne fulgur eg̃diens. int̾
pennata animalia. discurrit.
atq om̃ib p̃sto fit. & incen¬
dit quos contigerit. & illu¬
minat quos incendit. ut post
frigus pͥstinũ ac censi arde¬
aut. & ꝑ ignẽ amoris quem
acceꝑint flaminas exemplor
reddant. Eulgur quippe de
hoc igne eg̃ddiens torpentes
m̃tes ꝑcutit. easq ꝑcutiendo
excitat & inflammat. ut post
amorẽ illiꝯ ardentes parit̾¬

Expanded text:
omnia, simul mobilis et stabilis omnia, simul mobilis et stabilis dicatur? Sed si ad usum consuetudinis humanae recurrimus, sensum citius loquentis invenimus. Homo quippe, qui in ea regione in qua est ubique discurrit, procul dubio ubique obviam venit, et repente ubi non creditur invenitur. Omnipotentis ergo Spiritus et mobilis et stabilis dicitur. Stabilis, quia per naturam omnia continet, mobilis autem dicitur quia ubique etiam nescientibus occurrit. Tenens ergo omnia stabilis, praesentem se omnibus exhibens mobilis appellatur. Splendor ergo ignis, et de igne fulgur egrediens inter pennata animalia discurrit, atque omnibus praesto fit, et incendit quos contigerit, et illuminat quos incendit, ut post frigus pristinum accensi ardeant, et per ignem amoris quem acceperint flammas exemplorum reddant. Fulgur quippe de hoc igne egrediens torpentes mentes percutit, easque percutiendo excitat et inflammat, ut post amorem illus ardentes pariter et
Abbreviated transcription (Latin):
sante se conscientia. cor pecca¬
toris uritur atq in dolore.
penitentis crematur. Hinc
rursus scͥptũ est. D eus tuus
ignis confumens est. Quia enĩ
m̃tem quã. repleuerit. eã apec¬
catoꝵ rubigine. mundã redcit
rere. dicit᷑. quia. uniu̾sã eccle¬
siam replens in electoꝵ cor¬
dib ex se ipso flammnas amo¬
ris ꝓicit. ut corusci more ꝑ
terrorẽ feriat. & ad amorem
fuũ corda. torpentia accendat.
re dicat᷑. Omnis xenim
qui discurrit. accedit ad locũ
i quo ñ fuit. & eũ deserit in
quo fint. Qua. igitur ratiõe
discurrere spm̃ dicamꝰ. dum
cuncta intra. ipsũ sint. & locꝰ
nusquã. sit ubi ñ sit: Sicut
scͥptũ est. Sp̃c dm̃ repleuit.
orbõ terrarũ Et tam̃ cum
laus sapientie describeretur.
adiunctũ est Est enĩ in
illa sp̃c intellectus. sc̃s. unicꝰ
multiplex. fubtilis. mobilis.
Et paulopost. humanꝰ. stabi¬
lis. In quib rursũ uerbis
magna. nobis questio oritur.
cur iste sp̃c qui implet

Expanded text:
sante se conscientia cor peccasante se conscientia cor peccatoris uritur, atque in dolore poenitentiae crematur. Hinc rursus scriptum est: « Deus tuus ignis consumens est . » Quia enim mentem quam repleverit, eam a peccatorum rubigine mundam reddit:rere dicitur, quia universam Ecclesiam replens, in electorum cordibus ex seipso flammas amoris projicit, ut corusci more per terrorem feriat, et ad amorem suum corda torpentia accendat. re dicatur. Omnis etenim qui discurrit, accedit ad locum, in quo non fuit, et eum deserit in quo fuit. Qua igitur ratione discurrere spiritum dicamus, dum cuncta intra ipsum sint, et locus nusquam sit ubi non sit? Sicut scriptum est: Spiritus Domini replevit orbem terrarum . Et tamen, cum laus sapientiae describeretur, adjunctum est: Est enim in illa spiritus intellectus, spiritus unicus, multiplex, subtilEt paulo post: Humanus, stabilis . In quibus rursum verbis magna nobis quaestio oritur, cur iste Spiritus, qui implet
Abbreviated transcription (Latin):
Sibimet ipsis quidẽ accensi st̃.
sed aliis in exemplo luminis
ñ sunt. Hii autẽ qui & exem¬
pla uirtutũ p̃rogant. & lumen
boni oꝑis ꝑ uitã & uerbũ iti¬
nerantib demonstrant. iure
lampades nominant᷑. quia ꝙ
ꝑ ardorẽ desiderii & ꝑflaminã
uerbi a peccatoꝵ cordib errori
tenebras repellunt. Qui igit᷑
in occulto bene uunt. s alie¬
no pfectui minnne ꝓficit. car¬
bo est. Qui uͦ inimitatione.
scĩtatis positus. lum̃ ex se recti¬
tudinis multis demonstrat:
lampas est. quia & sibi ardet.¬
& aliis lucet Sequit᷑ Et hȩc
erat uisio discurrens in me¬
dio animaliũ. Splendor ig¬
nis. & de igne. fulgur eg̃diens¬
In medio anmaliu discurrenᷤ
uidetur. quia nͥ ab igne. ue.¬
ritatis pennata illa anmalia.
bonũ atq lampadarũ sumilitu.¬
dinem non arderent. Ignis eni
nomine: sc̃s sp̃c figurari solet.
sp̃m accipit. sp̃itali amore suc¬
censa. malũ plangit qd̾ fecit.
Et terra ardet: quando accu¬

Expanded text:
sibimetipsis quidem accensi sunt, sibimetipsis quidem accensi sunt, sed aliis in exemplo luminis non sunt. Hi autem, qui et exempla virtutum praerogant et lumen boni operis per vitam et verbum itinerantibus demonstrant, jure lampades appellantur, quia et per ardorem desiderii et per flammam verbi a peccatorum cordibus erroris tenebras repellunt. Qui igitur in occulto bene vivit, sed alieno profectui minime proficit, carbo est. Qui vero in imitatione sanctitatis positus lumen ex se rectitudinis multis demonstrat; lampas est, qui et sibi ardet et aliis lucet. Sequitur: « Et haec erat visio discurrens in medio animalium, splendor ignis, et de igne fulgur egin medio animalium discurrens videtur, quia nisi ab igne veritatis pennata illa animalia bonum atque lampadarum similitudinem non arderent. Ignis etenim nomine, sanctus Spiritus figurari solet. Spiritum accipit, spiritali amore succensa malum plangit quod fecit. Et terra ardet, quando accu
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. in eo qd̃ semꝑ bona o¬
ꝑa. exhibent. quasi ex lampa¬
dis lumine resplendent.
Quia. ergo scĩ uiri quosdã.
uixta. ss positos quasi tangen¬
do ad amorẽ. patrie. celestis
accendunt. carbones sunt..
Quia uͦ quibusdã & longe. po¬
sitis lucent. eorũ itmeri ne.
ant. lampades fuint. Hoc uͦ
inter carbones & lampades di¬
stat. qd carbones ardent qͥdem
s ei loci in quo iacuerit te¬
nebras ñ expellunt. lampades
autẽ quia. magno flammarũ
lumine. resplendent. diffusas
circũquaq tenebras effiigant.
Qua ex re notandũ est. quia
sunt pleriq scõꝵ ita simpli¬
ces & occulti. se. seq in locis mi¬
norib sub magno silentio con¬
tegentes. ut iux eoꝵ uita ab
aliis possit agnosci. Quid. itaq
isti. nisi carbones sunt: qui &¬
si ꝑ feruorem sp̃c ardorem hñt.
tamen exempli flammã ñ hñt:
Nec in alienis cordib tenebras
peccator uincunt. quia. uitã.
suã om̃mo scire refugiunt.

Expanded text:
gunt, in eo quod se per bona ogunt, in eo quod se per bona opera exhibent, quasi ex lampadis lumine resplendent. Quia ergo sancti viri quosdam juxta se positos, quasi tangendo ad amorem patriae coelestis accendunt, carbones sunt; quia vero quibusdam clam e longe positis lucent, eorum itineri, ne ant, lampades fiunt. Hoc vero inter carbones et lampades distat, quod carbones ardent quidem, sed ejus loci, in quo jacuerint, tenebras non expellunt. Lampades autem quia magno flammarum lumine resplendent, diffusas circumquaque tenebras effugant. Qua ex re notandum est, quia sunt plerique sanctorum ita simplices et occulti, seseque in locis minoribus sub magno silentio contegentes, ut vix eorum vita ab aliis agnosci possit. Quid itaque isti nisi carbones sunt, qui si per fervorem spiritus ardorem habent, tamen exempli flammam non habent, nec in alienis cordibus tenebras peccatorum vincunt, quia vitam suam omnino scire refugiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtute ꝓfitiunt. ad ꝑfec¬
tum diẽ tunc ueniunt. qͣn¬
do ad regna. celestia ꝑducti
in ea luce quam defiderant.
iam min aliquid ñ habebt̃.
Sequitur. Et similitudo
animaliũ & aspectus eorum.
quasi carbonũ ignis arden¬
tium. & quasi aspectus lam¬
carbonib ignis ardentibꝰ atq
lampadib comparat᷑. Quisqͥs
enim carbonẽ tangit incendit᷑.
quia qui sc̃õ uiro adheret. ex
eius assiduitate. uisionis. usu
locutionis. exemplo oꝑis acci¬
pit. ut accendatur in amore.
ueritatis. peccatoꝵ suoꝵ tene¬
bras fugiat. in desiderio lucis
exardescat. Et iam ꝑ uerum
amorem ardeat. qui pͥus in mi¬
quitate tantũ mortuus. qͣntũ
frigidus iacebat. Lampades u̾
lucẽ suã longiꝰ spargunt. ut
cũ in alio sint. in alio resplen¬
dent. Qui enim sp̃u ꝓphetie
uerbo doctrine. miraculorum
pollet gr̃a. huio opinio longe.
lateq ut lampas relucet. Et
quiq bona ei audiunt. quia
ꝑhec ad amorẽ. celestiũ sur¬

Expanded text:
in virtute proficiunt, ad perfecin virtute proficiunt, ad perfectum diem tunc veniunt, quando ad regna coelestia perducti in ea luce quam desiderant, jam minus aliquid non habebunt. Sequitur: « Et similitudo animalium et aspectus eorum quasi carbonum ignis ardentium, et quasi aspectus lamautem ignis ardentis lampadibus comparatur. Quisquis enim carbonem tangit incenditur, quia qui sancto viro adhaeret, ex ejus assiduitate visionis, usu locutionis, exemplo operis, accipit ut accendatur in amore charitatis, peccatorum suorum tenebras fugiat, in desiderio lucis exardescat, etiam per verum amorem ardeat, qui prius in iniquitate tantum mortuus, quantum frigidus jacebat. Lampades vero lucem suam longius spargunt, et cum in alio loco sint, in alio resplendent. Qui enim spiritu prophetiae, verbo doctrinae, miraculorum pollet gratia, hujus opinio longe lateque ut lampas lucet; et quique bona ejus audiunt, quia per haec ad amorem coelestium sur
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i cordis debet excutere: ne A
quedã que agimꝰ. ꝑ aꝑtũ carni
impetũ ducam̃. ne p̃uis delecta¬
tionib a nimꝰ seductus mala ẽs̃
cognoscat. ⁊ tam̃ faciat. Scda noi
cura debet uigilantes redde. ne
gimus. nobis uͥtutes singat Sci¬
endũ uero est. quia. gͣuiores cul¬
pe. sunt. que. suꝑ ducta specie
ututes iitantur. quia ille in
nem deitiunt. atq ad peniten¬
tiam thunt. iste uͦ ñ sobã in
penitentia. ñ humiliant. s etũ
m̃tem oꝑantis eleuant. dum
uͥtutes putantur. Hoc autem
quod de scĩs anmalib dictũ
suꝑiꝰ fuerat. ut altiꝰ confir¬
metur. iterũ replicat᷑ Non re¬
uertebant᷑ cũ ambularent. qͥr.
electi quiq sic ad bona tendt̃
ut ad mala ꝓpetͣnda ñ redeãt.
lomonẽ dicit᷑. iustoꝵ semita qsi
iux splendens ꝓcedit. & cres¬
cit usq ad perfectũ diem.
In eorum namq amino. bonũ
desiderium atq intellectus.
lucis intime iam pars diei
Sed quia usq ad finẽ uire

Expanded text:
nostri cordis debet excutere, ne ad nostri cordis debet excutere, ne ad quaedam quae agimus per apertum carnis impetum ducamur, ne pravis delectationibus animus seductus mala esse cognoscat, et tamen faciat. Secunda vero nos cura debet vigilantes reddgimus, nobis virtutes fingat. Sciendum vero est quia graviores culpae sunt, quae superducta specie virtutes imitantur, quia illae in itentiam trahunt; istae vero non solum in poenitentiam non humiliant, sed etiam mentem operantis elevant, dum virtutes putantur. Hoc autem, quod de sanctis animalibus dictum superius fuerat, ut altius confirmetur, iterum replicatur. « Non revertebantur cum ambularent, » quia electi quique sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non redeant. Salomonem dicitur: « Justorum semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectum diem . » In eorum namque animo bonum desiderium atque intellectus lucis intimae jam pars diei est; sed quia usque ad finem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
impetus sp̃c. illuc gͣdiebant᷑.
S sciendũ nobis est. qd ple¬
rumq impetus caris se sub
uelamine sp̃italis impetus
palliat. ꝙ qd carnaliter facit.
m̃titur sibi ipsa cogitatio
quia hoc spĩtalit̾ facit. Nam
sepe quis iricundie. stimulis
uictus. contra delinquentes
zelo ulciscente iusticie plus
quã necesse est insiammat᷑.
& iusticie lunitẽ in ultionem
tͣnsiens. agit crudelit̾ qd̾ se ag̾e.
iuste suspicatur Impetꝰ igit᷑
carnis huic sub specie sp̃e ue
latus est. qͣndo hoc qđ iuste
agi creditur. sub discretionis
moderamine. ñ tenet᷑ Et se¬
pe aliꝰ nuie mansuetudinc
studens. subiectoꝵ uicia aspic̃.
atq hec ꝑ feruorẽ zeli corrig̾e.
recusat. que in eis crudeliter
ñ corrigendo multiplicat.
Fitq ut. ei lenitas & sibi sit
& fubiectis iminica. qui tor¬
porem mentis sue qua. paci¬
entiam deputat. ꝑ carius sp̃m̃
ab impetu sp̃c elongat Prima
gͦ nos cogitatio in requisitione

Expanded text:
impetus spiritus, illuc gradiebantur. 3. impetus spiritus, illuc gradiebantur. 3. Sed sciendum nobis est quod plerumque impetus carnis se sub velamine spiritalis impetus palliat, et quod carnaliter facit mentitur sibi ipsa cogitatio quia hoc spiritaliter faciat. Nam saepe quis, iracundiae stimulis victus, contra delinquentes zelo ulciscendae justitiae plus quam necesse est inflammatur, et justitiae limitem in ultione transiens agit crudeliter, quod se agere juste suspicatur. Impetus igitur carnis huic sub specie spiritus velatus est, quando hoc quod juste agi creditur sub discretionis moderamine non tenetur. Et saepe alius, nimiae mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicit, atque haec per fervorem zeli corrigere recusat, quae in eis crudeliter non corrigendo multiplicat; fitque ut ejus lenitas et sibi sit et subjectis inimica, qui torporem mentis suae quia patientiam deputat, per carnis spiritum ab impetu spiritus elongat. Prima ergo nos cogitatio in inquisitionem
Abbreviated transcription (Latin):
diciam. ad rapinã. ad exteriorẽ
głiam. add crudelitatẽ ad ꝑfidiã.
ad desꝑationẽ. ad iram. ad uir¬
gia: ad uoluptates. animũ in¬
pellit Impetus uero sp̃c. ad ca¬
ritatem. ad humilitatẽ. ao con¬
tinentiã. ad largitatẽ miscđie:
ad interiorẽ ꝓfectũ ad pietatis
opera ad eternoꝵ sidẽ. ad spẽ
sequentis gaudii. ad patientiã.
ad pacẽ. ad considerationẽ uitȩ
Unde. necesse est. ut magna.
semꝑ cura considerare debea.¬
mus in om̃e qd̾ agimꝰ qͥ nos
impetꝰ ducat. utrũ nr̃a. cogi¬
tatio ꝑ impetũ carnis. an ꝑ inpe¬
tum sp̃c impellat᷑ Amare & enĩ
ultionẽ de inimico q̃rere. de
emuli casu gaudere. impetus
carnis est. At contra. amare ce¬
lestia. contempnere. terrena: ñ
ad fructũ uoluptatis tnsitoria.
sed ad usum neceffitatis q̃rere.
de inimici morte tribulari:¬
impetus sp̃c est Et quia ꝑfec¬
ti quiꝙ in istis se semꝑ uirtuti¬
bus exercent. recte ninc de
scĩs animalib dicit᷑ Ubi erat

Expanded text:
pinam, ad exteriorem gloriam, ad crudelitatem, ad pefidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, ad voluptates animum impellit. Impetus vero spiritus ad charitatem, ad humilitatem, ad continentiam, ad largitatem misericordiae, ad interiorem provectum, ad pietatis opera, ad aeternorum fidem, ad spem sequentis gaudii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae Unde necesse est ut magna semper cura considerare debeamus in omne quod agimus quis nos impetus ducat; utrum nostra cogitatio per impetum carnis, an per impetum spiritus impellatur. Amare enim ultionem de inimico quaerere, de aemuli casu gaudere, impetus carnis est. At contra, amare coelestia, contemnere terrena, 1207 non ad fructum voluptatis transitoria, sed ad usum necessitatis quaerere, de inimici morte tribulari,impetus spiritus est. Et quia perfecti quique in istis se semper virtutibus exercent, recte nunc de sanctis animalibus dicitur: Ubi erat
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia. nauib in mare naui¬
gamus: cũ ad desideratas t̾ras
tendimꝰ. Nobis autem quid
est. in desiderio: nͥ illa terra
de qua. scͥptũ est: Portio
mea in terra. uiuentium:
Uigno autẽ ut dixi euehitur.
qui mare tͣnsit. Et scimus
crucis ꝑ legẽ nobis p̃mntiat
cum dicit. Nale dictus omĩs
qui pendet in ligno Q uod
redemptori nr̃o paulꝰ adtes¬
tatur dicens. Factus ꝓ nobis
maledictus. Per ꝓphetas qͦq
lignũ adnuntiat. cũ dicit:
Dñs regnauit a ligno. Et rur¬
sum Nittamꝰ lignũ in pa¬
nem eiꝰ Per euuangłium uiͦ
lignũ crucis aꝑte ostendit᷑.
ubi ipsa dñi passio quȩ ꝓphe

Expanded text:
est, quia navibus in mare naviest, quia navibus in mare navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra, de qua scriptum est: « Portio mea in terra viventium . » Ligno autem, ut dixi, evehitur, qui mare transit, et scimus crucis per legem nobis praenuntiat, cum dicit: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quod Redemptori nostro Paulus attestatur, dicens: Factus pro nobis maledictum . Per prophetas quoque lignum annuntiat, cum dicitur: Dominus regnabit a ligno . Et rursum: Mittamus lignum in panem ejus . Per Evangelium vero lignum crucis aperte ostenditur, ubi ipsa D
Abbreviated transcription (Latin):
Scit᷑ autẽ quia ibi faciẽ ten¬
dimꝰ ubi qd necesse est uidemꝰ.
Rota gͦ quatuor habet facies
quia. pri secanda. mala. in ppłis
indit ꝑ legẽ. post modũ uidit
głium. ad extremũ autẽ ꝑ apłos
ta que in culpis hominũ rese¬
carent᷑ aspexit. Potest quoq
intelligi. qd quatuor faciesrota
habeat. ꝓpter hoc quod scͥptura.
sacra ꝑ grãm p̃dicationis exten-¬
sa. in quatuor mundi partes in¬
notuit. Unde & bene. eadẽ rota.
una. priꝰ uixta. animalia appa¬
ruisse. & post modũ quatuor fa¬
cies habuisse descbit᷑. quia ñ lex
ȩuuangłio concordaret. in qͣtuor
mundi partib ñ innotesceret.
Sequitur. Et aspectus carũ
& opus earũ. quasi iuisio maris¬
Recte sacra eloquia. uisioͣ ma¬
ris similia narrant᷑. quia. in eis
magna. sunt sententiarũ cũ eu¬
mulis sensuũ. Nec in merito
mari similis scriptura. sacra di¬
citur. quia firmant᷑ in ca. senten¬
ciȩ locutionis sacram̃to baptis¬
matis Uel. certe. considerandũ

Expanded text:
Scitur autem, quia ibi faciem intendimus, ubi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit per legem, postmodum vidit gelium, ad extremum autem per apostolos ea quae in culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene rota eadem una prius juxta animalia apparuisse et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi » Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur quia in eis magna sunt flumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis sacramento baptismatis. Vel certe considerandum
Abbreviated transcription (Latin):
Sperula. autẽ quid est aliud. nͥ
uolubilitas p̃dicationis. Spera
enĩ ex om̃i parte. uoluitur.
Et p̾dicatio q̃ nec aduersitate.
retineri potest. nec ꝓsꝑitatibus
eleuat᷑ spera. est. & inter adu̾sa
fortis. & inter ꝓsꝑa. humilis. nec
timoris habet cingulum. nec
elationis. In cursũ gͦ suo sigi
ñualet. quia ꝑ cuncta se uolu¬
biliter trahit. Ut autẽ hoc qͦd
exempli causa ꝓtulimꝰ exeqͣm̃
bene post calamos scyphos & spe¬
rulas. in candelabro lylia. de.¬
scribunt᷑: Quia. post eã quam
diximꝰ p̃dicationis gram atꝙ
uolubilitatẽ. illa iirens patria¬
sequet᷑. que. animab scĩs id est
florib u̾nat ȩt̾nis. Sperula gͦ¬

Expanded text:
erula enim quid est aliud, nisi volubilitas praedicationis? Sphaerula enim ex omni parte volvitur, et praedicatio, quae nec adversitate retineri potest, nec prosperitatibus elevatur sphaera est, quia inter adversa fortis, et inter prospera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus, exsequamur, bene post calamos, scyphos, et sphaerulas, in candelabro lilia describuntur, quia post hanc quam diximus, praedicationis ebrietatem atque volubilitatem, illa sequitur, quae animabus sanctis, id est, floribus vernat aeternis. Sex
Abbreviated transcription (Latin):
bis sit Cum igitur dicitur oc¬
culta cordis eiꝰ manifesta. frunt.
ꝓfecto monstratur. quia ꝑ hunc
modum ꝓphetiȩ sp̃c non p̃dicit
quod futurũ est. sed ostendit gd
est. Quo autem pacto ꝓphetie
dicitur sp̃c. qui nichil futurum
indicat.s presens narrat: Qua
in re animaduertendũ est. quod
recte ꝓphetia dicitur: non quia
predicit uentura : sed quia ꝓdit
occulta. Rem quippe quãlibet.
sicut ab oculis nr̃is infuturo sub¬
trahunt tempora: ita. ab oculis
nostris in presenti subtrahit causa
Uenturae¬

Expanded text:
ur: Occulta cordis ejus manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae spiritus non praedicit quod futurum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura
Abbreviated transcription (Latin):
tercia & dimidia. uidel̃ inu-¬
no auobꝰ & tribꝰ sed idc̃co
senariũ numerũ dicimꝰ ele
ifictum. quia. sicut. paulo
nte dictũ ẽ. sexto die. ꝑfe¬
ũ peccatori homini legem
aedut. quȩ in decẽ p̃ceptis
ad scͥpta ẽ . &. sex decies ducta
i sexagenariũ surgunt. rec¬
te ꝑ sexaginta cubitos. bono¬
rum oꝑum ꝑfectio designat᷑.
quod aꝑte etiã dñs in eũgłio
designat. qͥ cũ parabolã. semi¬
nantis exponeret dixit

Expanded text:
tertia et dimidia, videlicet in utertia et dimidia, videlicet in uno, duobus et tribus; sed idcirco senarium numerum dicimus erfectum, quia, sicut paulo ante dictum est, sexto die perfevero peccatori homini legem dedit, quae in decem praeceptis adscripta est, et sex decies ducta in sexagenarium numerum surgunt, recte per sexaginta cubitos bonorum operum perfectio designatur. Quod aperte etiam Dominus in Evangelio designat; qui cum parabolam seminantis
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ magnitudinẽ qͥ potuit᷑ &
animã condere: Cumq insci¬
entie dĩ intel lectu laboraret.
lacessens ac
deficiẽs
subdidit. Confortata est. q¬
ñ potero ad cam. Sed cum
conantes atq tendentes qu¬
dam iam de inuisibili natu¬
ra conspicere. lassamur. re¬
uerberam᷑. repellim̃. & si inte¬
riora penetrare ñ possum
tam̃ iam ab exteriori ostio
interiꝰ ostiũ uidemꝰ. Ipse
enim considerationis labor
ostiũ ẽ. quia ostendit aliqͥd̃
ex eo qͦd intꝰ ẽ.&. si adhuc
ing̃di potestas ñ ẽ. Seqͥtir¬
porte undiq ꝑ circuitum
Sepe iam diximꝰ senariũ ni¬
merũ ꝑfectionẽ boni opis
designari.ñ illud sequentes
qͦd conati sunt huiꝰ scłi sa¬
pientes astruere. aicentes
iacirco senariũ numerũ esse
ꝑfectũ. quia suo ordine nu¬
meratꝰ. ꝑficitur. ut cũ unũ
duo tres dicunt᷑. senariꝰ nu¬
merꝰ impleat᷑. uł quia in tbꝰ
partib diuiditur. id ẽ. sexta

Expanded text:
illius magnitudinem qui potuit et illius magnitudinem qui potuit et animam condere? Cumque in scientia Dei intellectu laboraret, lassescens ac deficiens subdidit: Confortata est, nec potero ad eam . Sed cum conantes atque tendentes quiddam jam de invisibili natura conspicere cupimus, lassamur, reverberamur, repellimur; et si interiora penetrare non possumus, tamen jam ab exteriore ostio interius ostium videmus. Ipse enim considerationis labor ostium est, quia ostendit aliquid ex eo quod intus est, etsi adhuc ingrediendi potestas non est. Sequiturportae undique per circuitum. » Saepe jam diximus senario numero perfectionem boni operis designari: non illud sequentes, quod conati sunt hujus saeculi sapientes astruere, dicentes idcirco senarium numerum esse perfectum, quia suo ordine numeratus perficitur: ut cum unus, duo, tres, dicuntur, senarius numerus impleatur: vel quia in tribus partibus dividitur, id est sexta,
Abbreviated transcription (Latin):
&. terram pugillo concludit. ex¬
teriꝰ. suꝑiꝰ. & inferiꝰ est. Ut gͦ in¬
dicaret omp̃s d̾s interiorẽ se
esse & suꝑiorẽ omĩb celũ sibi se¬
aem esse ꝑbibuit. Ut uͦ se osten¬
deret omĩa. circũdare. celũ me¬
tiri palmo. & terrã se asserit. pu¬
gillo concludere. Ipse est gͦ in¬
terior & exterior. inferior & suꝑior.
Regendo suꝑior. portando inferi¬
or. replendo interior. circũdando
exterior. Sicq est intꝰ ut extra.
sit. sic circũdat ut penetret. sic
p̃sidet. ut portet. sic portat. ut
p̃sideat. Cum gͦ subleuata ad se.¬
ipsam anima. suũ modulũ in¬
telligit. & qͥa corꝑalia omĩa tͣñs¬
cendat. agnoscit. atq intellectu
suo se ad auctoris intellectum
tendit. qͥd̃ iam hec. nͥ ostiũ qd̃ ẽ.
contra ostiũ aspicit:. Unde &
auctori omĩum. ꝓpheta dicit.
Mirabilis facta. ẽ scientia tua. ex
me. Quia. qͣntũlibet intenderit.¬
nec semet ipsam anua ꝑfecte
sufficit penetrare. qͣnto magis

Expanded text:
 terram pugillo concludit, exterius, superius et inferius est. Ut ergo indicaret omnipotens Deus interiorem se esse, et superiorem omnibus, coelum sibi sedem esse perhibuit. Ut vero se ostenderet omnia circumdare, coelum metiri palmo, et terram se asserit pugillo concludere. Ipse est ergo interior et exterior, ipse inferior et superior: regendo superior, portando inferior; replendo interior, circumdando exterior. Sicque est intus, ut extra sit; sic circumdat, ut penetret; sic praesidet, ut portet; 1358 sic portat, ut praesideat. Cum ergo elevata ad seipsam anima suum modulum intelligit, et quia corporalia omnia transcendat agnoscit, atque ab intellectu suo se ad auctoris intellectum tendit, quid jam haec nisi ostium quod est contra ostium aspicit? Unde et auctori omnium Propheta dicit: Mirabilis facta est scientia tua ex me , quia quantumlibet intenderit, semetipsam anima perfecte non sufficit penetrare, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
alim̃ta esurientib uestim̃ta al¬
gentib dare & ꝓ bono oꝑe patien¬
ter aduersa. sustinere. qͥđ̃ aliud
quã. frontes sunt edificii cȩles¬
tis: quia pulchritudo oꝑum
exterioꝵ. ornat tab̃nacłm aei.
qͥd̃ adhuc latet intͥnsecꝰ. Sed iste
frontes habent atriũ undq ꝑ
circuitũ. quia in hoc magna stͥ
oꝑa. si hec in m̃tem dilatat. am¬
plitudo caritatis. De caritate.
quippe scriptũ ẽ. latũ mandatũ
tuum nimis. D e hac iterum
psalmista. ait. Statuisti in lo¬
co spatioso pedes meos. Sed ec¬
ce dũ loquor. animo occurrit
quo modo lata est caritas. si ꝑ
caritatẽ ꝑtingitur ad đ̾m. E t
ꝑ semet. ipsam ueritas dicit. In¬
trate ꝑ angustã portã. Rursum
psalmistã audio aicentẽ. Prop¬
ter uerba labioꝵ tuoꝵ. ego cus¬
todiui uias duras. Atq in e¬
uugłio dñs dicit. Iugũ enim
meum suaue est. & onꝰ meum
leue ẽ. Quomͦ gͦ aut lata cari¬
tas ẽ. si angusta porta: Nut qͦ

Expanded text:
alimenta esurientibus, vestimenta alalimenta esurientibus, vestimenta algentibus dare, et pro bono opere patienter adversa sustinere, quid aliud quam frontes sunt aedificii coelestis? quia pulchritudo operum exteriorum ornat habitaculum Dei, quod adhuc latet intrinsecus. Sed istae frontes habent atrium undique per circuitum, quia in hoc magna sunt opera, si haec in mente dilatat amplitudo charitatis. De charitate quippe scriptum est: Latum mandatum tuum nimis . De hac iterum Psalmista ait: Statuisti in loco spatioso pedes meos . 13. Sed ecce, dum loquor, animo occurrit quomodo lata est charitas. Si per charitatem pertingitur ad Deum, et per semetipsam Veritas dicit: Intrate per angustam portam . Et rursum Psalmistam audio dicentem: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Atque in Evangelio Dominus dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quomodo ergo aut lata charit
Abbreviated transcription (Latin):
e dabat. fructũ ascendentem
& crescentẽ. & afferebat. unũ
tginta. unũ sexaginta. ⁊ unũ
centũ. ꝑ ructus etenĩ terrȩ
hone tͥginta affert. cũ mens
ꝓfectionẽ fidei quȩ. ẽ. in t̾ni¬
tate conceꝑit. Sexaginta
affert. cũ bonȩ uiti oꝑa ꝑ
fecta ꝓtulerit. Centũ uero¬
contẽplationẽ ꝓfecerit. Si¬
nistra enĩ nr̃a ẽ. uita p̃sens.
dextra. uͦ uita. uentura Elt
recto ꝑ centenariũ numerũ
eternȩ contẽplatio designa¬
tur. quia cũ post tͥginta ac
fraginta ad centesiniũ nume¬
rum cõputando ꝑuenimꝰ. isdem
cente nariꝰ numerꝰ in dextrã tͣnsit.
Rides atq oꝑatio adhuc in sinistra.
Cum uͦ iam se animꝰ in contẽpla.¬
tionem eterne uite suspenderit.
quasi ad dextrã manũ compotꝰ
ꝑuenit. Fecit itaq frontes. ꝑ
sexaginta cubitos. Quia enim
ꝑ sexagenariũ numerũ ꝑfectio.
quia ꝑ frontes edificii. nͥ oꝑa¬
de signant᷑. quȩ exteriꝰ uident᷑:
Predicationis enĩ uerbũ tribuere

Expanded text:
dabat fructum ascendentem, et crescentem: et afferebat unum triginta, unum sexaginta, et unum centum . Fructus etenim terrae bonae triginta affert, cum mens perfectionem fidei, quae est in Trinitate conceperit. Sexaginta affert, cum bonae vitae opera perfecta protulerit. Centum verocontemplationem profecerit. Sinistra enim nostra est vita praesens, dextra vero est vita ventura: et recte per centenarium numerum aeternae vitae contemplatio designatur, quia cum post triginta ac sexaginta ad centesimum numerum computando pervenimus, idem centenarius numerus in dexteram transit. Fides atque operatio adhuc in sinistra Cum vero jam se animus in contemplatione aeternae vitae suspenderit, quasi ad dexteram manum computus pervenit. Fecit itaque frontes per sexaginta cubitos; quia enim per sexagenarium numerum perfectio, quid per frontes aedificii, ndesignantur quae exterius videntur? Praedicationis enim 1359 verbum tribuere,
Abbreviated transcription (Latin):
te dicit᷑. Porta quippe nr̃a
est aditꝰ ad regnũ. & dm ac
yximũ ꝑfecte amare. iamad
ingressum regni ẽ tendere.
In quantũ enĩ quisq amat.
in tantũ ad in g̃ssũ ꝓpinquat.
In quantũ enĩ amare negli¬
git. in tantũ ingredi recu¬
sat. quia. nec studet iuidere
quoã appetat. Tunc gͦ habe¬
mus atriũ porte. qͣndo ex
latitudine caritatis ad suꝑ¬
nam uitã. quã adhuc con¬
tinere. minime possumꝰ. iam
ꝑ desideriũ intramꝰ. Itaq
cũ bonũ opꝰ erga ꝓximum
tentio discernat᷑. si ñ p̃sentis gra¬
ciȩ retbutionẽ querit. sed spẽ
suã animꝰ ad futurã ꝓmissio¬
nem tendit. ut ex temꝑalibus
eterna. ex terrenis celestia spet.
S̾pes enĩ cȩlestiũ m̃tem solidat.
ne concutiat᷑ fluctib tumultu¬
um terrenoꝵ. dc qua & paulũ
dicitur. Quã sicut anchoram
habemꝰ in anima tutã ac firmã
& incedentẽ usq ad interiora.¬

Expanded text:
1360 dicitur. Porta quippe nostra 1360 dicitur. Porta quippe nostra est aditus ad regnum. Et Deum ac proximum perfecte amare jam ad ingressum regni est tendere. In quantum enim quisque amat, in tantum ad ingressum propinquat. In quantum vero amare negligit, in tantum ingredi recusat, quia nec studet videre quod appetit. Tunc ergo habemus atrium portae, quando ex latitudine charitatis ad supernam vitam quam adhuc contingere minime possumus jam per desiderium intramus. Icum bonum opus erga proximum tentio discernatur, si non praesentis gratiae retributionem quaerit, sed spem suam animus ad futuram promissionem tendit, ut ex temporalibus aeterna, ex terrenis coelestia speret. Spes enim coelestium mentem solidat, ne concutiatur fluctibus tumultuum terrenorum. De qua et per Paulum dicitur: « Quam sicut anchoram habemus animae tutam fac, firmam et incedentem usq
Abbreviated transcription (Latin):
non habet. Si quis elemosiui
indigentib largit᷑. & ꝑhanc
fortasse in corde extollitur
nec ex caritate ꝓximi mo¬
pie subuenit. sed sese elatiõe
tacita. extollit. frontẽ qͥdem
in edificio ostendit. sed uix¬
ta frontẽ atriũ ñ fecit. Si qͥs
illatas a ꝓximo cõtumelias
tolerat. & male obiecta ta¬
citus portat. magna. ẽ. paci¬
entia ei quã demonstrat.
sed si dolorẽ incorde ñ ha¬
beat. si lucrari ad tͣnquilltatẽ
mansuetudinis etiã ipsũ qui
male excesserat querat. Nam
si patientiã. extenꝰ adhibens
isus dolorem tenet. nec amat
cum quẽ sustinet. habet qui¬
arm frontẽ in edificio. sed
ante frontẽ atriũ ñ habet.
qa is qui se angustiȩ odioꝵ
subdidit: ꝓfecto caritatis
latitudinẽ amisit. Nam sic̃
i suꝑiori parte iã diximus
patientia enim uera ẽ. quȩ.
e ipsũ amat quemportat.
sim tolerare sed odisse ñ est
uirtꝰ mansue tudinis. sed ue¬
lam̃tũ furoris. Et notan¬
aum qͦã hoc ipsũ atͥum por

Expanded text:
non habet. Si quis eleemosynam indigentibus largitur, et per hanc fortasse in corde extollitur, nec ex charitate proximi inopiae subvenit, sed se elatione tacita extollit, frontem quidem in aedificio ostendit, sed juxta frontem atrium non fecit. Si quis illatas a proximo contumelias tolerat, et mala objecta tacitus portat, magna est patientia quam demonstrat, sed si dolorem in corde non habeat, si lucrari ad tranquillitatem mansuetudinis etiam ipsum qui male excesserat quaerat. Nam si patientiam exterius adhibens intus dolorem tenet, nec amat eum quem sustinet, habet quidem frontem in aedificio, sed ante frontem atrium non habet, quia is qui se angustiae odiorum subdidit, profecto charitatis latitudinem amisit. Nam sicut in superiori parte jam diximus , patientia ea vera est quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. Et notandum quod hoc ipsum atrium portae
Abbreviated transcription (Latin):
tunc sc̃i om̃s qui mundum
ꝑfecte. reliquerunt. iudices
ueniunt: apte mor subditur
Et in medio eius. si militudo
quatuor ammalium. Quid enĩ
ꝑ quatuor animalia. nͥ quatuor
euuangłiste. signant᷑. Nec in¬
merito ꝑ euuangłistas quatuor
ꝑfectoꝵ omĩum numerꝰ expͥmi¬
tur. quia om̃s qui in eccłia mͦ.
ꝑfecti sunt. ꝑfectionis suȩ. rec¬
titudinẽ ꝑ eoꝵ euuangłium
didicerunt. De medio enĩ eius
simlitudo quatuor animaliũ.
quia illi tunc eiꝰ corpori uniti
eiꝰ maiestati coniuncti. & si¬
mul facti cũ eo iudices ui de¬
bunt᷑. qui mͦ ꝑfecta. oꝑa uixta
euuangłica p̃cepta secuti sunt.
Hinc est enĩ. qd̃ ipsis sanctis
apłis dicit᷑. Uos qui secuti estiᷤ
me. in regeneratione cũ sederit.
filiꝰ hominis in sede maiestatis
sue. sedebitis & uos suꝑ sedes du¬
odecĩ. iudicantes duodecĩ tͥbus
ifri. Hinc isaias ait. Dñs ad
iudiciũ ueniet. cũ semoribus
ppłi sui Hinc salomon de eccłia
loquit᷑ dicens. Nobilis in portis

Expanded text:
tunc sancti omnes, qui mundum perfecte reliquerunt judices veniunt, apte mox subditur: « Et in medio ejus similitudo quatuor animalium. » Quid enim per quatuor animalia, nisi quatuor evangelistae signantur? Nec immerito per evangelistas quatuor perfectorum omnium numerus exprimitur, quia omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt perfectionis suae rectitudinem per eorum Evangelium didicerunt. In medio enim ejus similitudo quatuor animalium, quia illi tunc ejus corpori uniti ejus majestati conjuncti, et simul facti cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta Evangelica praecepta secuti sunt. Hinc est enim quod ipsis sanctis apostolis dicitur: Vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc Salomon de Ecclesia loquitur, dicens: Nobilis in portis
Abbreviated transcription (Latin):
filio. nature diumitatis unita
est natura nr̃a. in qua. aduna.¬
tione humanitas in maiestatis
gł a excreuit. diuinitas uero
a sui fulgoris potentia. huma.¬
nis se oculis temꝑauit. ꝑ hoc
qd̾ humana natura clarior
facta est. quasi ꝑ aurũ creuit
argentũ Et quia diuinitas
a fulgore suo nr̃is est aspectib
temꝑata. quasi aurũ nobis pal¬
luit ꝑ argentũ Illa. enĩ immu¬
tabilis quȩ in se manens natura¬
inouat omĩa. si ita ut est nobiᷤ
apparere uoluiss. fulgore. suo
nos incenderet. potius quam
renouaret. S ed claritatẽ suȩ
magnitudinis temꝑauit nr̃is
oculis ds. ut dũ nobis eiꝰ cla¬
ritas temꝑat᷑. etiã. nr̃a infirmi¬
tas ꝑ ei similitudinẽ. in eiꝰ luce
claresceret: & ꝑ acceptã grãm
ut. ita dicã. sue. habitudinis
colorẽ mutaret. Quasi elec¬
trũ ergo in igne est. ds homo
factus in ꝑsecũtione. S equitur.¬

Expanded text:
Filio naturae divinitatis unita Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus claritas temperatur, etiam nostra infirmitas per ejus similitudinem in ejus luce claresceret, et per acceptam gratiam, ut ita dicam, suae habitudinis colorem mutaret. Quasi electrum ergo in igne est Deus factus homo in persecutione. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ p̾̃dicatio in uniuerso
mundo dispsa est. sicut ipsi di¬
eunt Uobis missum fuerat.
uerbũ di. sed quia indignos
nos iudicastis. ecce inus ad
gentes. De crudelitate ergo
malicie. que. intem iudee con¬
eremaiit. om̃ps d̾s lucẽ genti¬
bus sparsit. quia ꝑ hoc quod
illa redempt orem suũ ac men¬
bra eiꝰ ꝑsecuta est. scĩs apłis ꝑ¬
diuersa dispsis. nos q̃ in iuidex̧
circuitu positi in tenebris fui¬
mus. dono cȩlestis gr̃e. splendo¬
rem ueri luminis uidemꝰ Unde.
scriptũ est Sedentib in tene¬
bris & umbra mortis. lux orta
est eis. Iste. itaq ignis malicie:
quia udeoꝵ cordibꝰ arsit in
ꝑsecutione. pusquã scõs apłos
seuiendo affugeret. in ipso se ex¬
ereuit. auctore ac redemptore
quippe: ex auro & argento est
In electro dũ aurũ argentũq
miscet᷑. argentũ ad claritatẽ
crescit. aurũ uero a suo fulgore.
pallescit. Iuud ad claritat em
ꝑficit. hoc a claritate. temꝑat.
Q uia igitur in unigenito d̃

Expanded text:
aedicatio in universo mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit, quia per hoc quod illa Redemptorem suum ac membra ejus persecuta est, sanctis aposdiversa dispersis, nos qui in Judaeae circuitu positi in tenebris fuimus, dono coelestis gratiae splendorem veri luminis vidimus. Unde scriptum est: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Iste itaque ignis malitiae qui a Judaeorum cordibus arsit in persecutione, priusquam sanctos apostolos saeviendo affligeret, in ipso se exercuit auctore ac redemptore lectrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei