comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sit autem sermo uirginis.prudens.modestus. & rarus: nec tã
eloquentia pretiosus:quam pudore.Muentur omnes tuã te ta¬
tente uerrcundiam:loquente prudentiam.Mite ac placidum
semper alloquium ornet mixta cũm suauitate grauitas: Caĩ
pudort sapientia.Sit certa atq librata suiq oportunitate gratis¬
sima silenti uerbiq ratto. nec unqm oĩo uirginis loquatur: ut tacu¬
isse meliis sit. Cum ingenti cautione loqui debit: eui non solũ
malus: sed etiam otiosus sermo uitandus est. Summa tibi sciã
tudine: ut cux omnino discerni possint. Qm̃ multi enim super¬
biam libertatis loco ducunt.adulationem pto humilitate susci¬
piunt. mnalitiam uice prudentiae amplectuntur: & stultiriȩ
simplicitatis nomen imponunt. atq fallaci ac pessima sunili
omnia subtilissima intelligentia debes separate. cunctasq uirtu¬
tes animi: suis lineis insequendo: nusqm prorsus abscedere. pra¬

Expanded text:
Sit autem sermo virginis prudens, modestus et rarus, nec tam Sit autem sermo virginis prudens, modestus et rarus, nec tam eloquentia pretiosus quam pudore. Mirentur omnes tuam, te tacente, verecundiam; loquente, prudentiam. Mite ac placidum semper eloquium tuum ornet mixta cum gravitate suavitas, cum pudore sapientia: sit certa atque librata suique opportunitate gratissima silentii verbique ratio. Nec unquam omnino virginis os loquatur, ut tacuisse melius sit. Cum ingenti cautione debet loqui, cui non solum malus, sed etiam otiosus sermo vitandus est. CAPUT XX. Summa tibi scientlitudine, ut discerni omnino vix possint. Quam multi enim superbiam libertatis loco ducunt, adulationem pro humilitate suscipiunt, malitiam prudentiae amplectuntur vice, et stultitiae simplicitatis nomen imponunt, atque fallaci ac pessima deceptiomma subtilissima intelligentia debeas separare, cunctasque virtutes cum suis lineis insequendo nusquam prorsus abscedere; pra
Abbreviated transcription (Latin):
tor: qui fauet detractori: Qui si auertat aures. uultũ con
oculos abnuendo contintat: maleloq uentem etiam tacẽs
arguit. ut discat non libenter dicere: quod didicerit nõ li¬
benter audiri. Sollicitam satis ori tuo pone custediam. Nõ
est cnuim quicqm̃ in nobis. quo facilius peccare possimus q¬
in litigua. Unde sanctus iacohus illum asserite̾e̾ pesectum. qui
non offendit in uerho. Et scriptura dicit.Mots & uita in mani¬
bus lingua.Mentiri autem: aut maledicete uel uirare lingua tuͣ
nesciat.quia & os quod menctur occidit auimam: et quiꝰ male¬
dicunt: regnum dei non possidebunt: uixta apłm. & uitate xpũs
ipse prohibuit: qui dixit. Ego aut̃ dico uobis: non uirate omĩno
Et Rursum. Sit aũt sermo uester: est est: non non. Quod aũt
Omnis sermo malus ex ore uestro non procedat. sed si ques
bonus ad aedificationem fider: ut det gratiam audientibus.

Expanded text:
tor, qui facit detractorem: qui si avertat aures, et vultum ctor, qui facit detractorem: qui si avertat aures, et vultum contrahat, ac oculos abnuendo contineat, male loquentem etiam tacens arguit; ut discat non libenter dicere, quod didicerit non libenter audiri. Sollicitam satis ori tuo custodiam pone. Non est quidquam enim in nobis, quo facilius peccare possimus, quam lingua. Unde sanctus Jacobus illum esse perfectum dicit, qui non offendit in verbo : et Scriptura dicit, Mors et vita est in manibus linguae . Mentiri autem, maledicere et jurare lingua tua nesciat: quia et os quod mentitur, occidit animam ; et qui maledicunt, regnum Dei non possidebunt, juxta Apostolum : et jurare ipse Christus prohibuit, qui dixit, Ego autem dico vobis non jurare omnino: et rursum, Sit autem sermo vester, Est est, non non: quod autem Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus .
Abbreviated transcription (Latin):
at super bonos & malos. & pluit super uistos & intustos. Hoc
itaq uel in primis adsit: ut nemini uel in uerbo saltẽ nocẽ¬
as. ut omnibus quibuscutiq potue̾i̾s prodesse studeas. & ne
it testutuas. N unqm̃ detractio ex ore uirginis procedat.
Uilium satis hominum est & suam laudem querentium:
alios uiles facere: Quia alterius uituperatione se laudari pi¬
tant: et qui suo merito complacere non possunt:placere uo¬
lunt in comparatione peiorum. Parum diximus. Non so¬
lum ipsa non detrahas: Sed ne detrahenti quidem aliquar¬
do credas. Pessimum est hoc uttura:quod alterum uilem fa¬
cit uideri. Non minus auribus qm̃ lingua detractionem¬
fugias. Scripturae memor esto quae dicit. Non etis consenta¬
neus cum derogantibus aduersus prox imum utum. & tõ
accipias super illo peccatum. Et alibi. Sepi aures tuas spiciis.
& noli audire linguam nequam. Accusator enim est audi¬

Expanded text:
cit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Hoc cit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Hoc itaque tibi, vel in primis absit, ut nemini vel in verbo etiam noceas, ut in omnibus quibuscumque poteris, prodesse studeas, et ne o, restituas. Numquam detractio ex ore virginis procedat. Vilium satis hominum est, et suam laudem quaerentium, alios viles facere; quia alterius vituperatione se laudari putant; et qui suo merito placere non possunt, placere volunt in comparatione pejorum. Parum diximus, non solum ipsa non detrahas, sed ne detrahenti quidem aliquado credas. Pessimum est hoc vitium, quod alterum vilem facit videri. Non minus auribus quam lingua fugias detractionem. Scripturae memor esto, quae dicit, Non eris consentaneus cum derogantibus adversus proximum tuum, et non accipies super illo peccatum. Et alibi, Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Accusator est enim audi
Abbreviated transcription (Latin):
& uos eritis mihi in filios & filias. dicit. dominus omĩpotẽs.
Et apłus dicit. Estote imitatores dei sicut filii carissimi. Et
bratus Iohannes inquit. Carissimi nunc filii dei sumus.
& nondum apparuit quid erimus. Scimus qm̃ cum apparue¬
rit: similes ei crimus. quoniam uidebimus sicutiest. ut qui
hanc spem habet in co:sanctificet se sicut & ille sanctus est.
Uult nobis doctrint caclestis dignitatem qua donati sums
frequenter ingerrit. & honorem nostrum peccandi pudorem
facere. Undeitiam dominus ipẽ ad perfectam nos benigni¬
tatem uocans ait. Diligite inimicos uestros. & benefacite iis
qui ederunt uos. et orate pro persequẽtib & calumniantib
uos. ut sitis filii prĩs uestri. qui in caelis est. Non est enim qđ
sic homines deo faciat amabiles: ut. pietas mentis & boni¬
tas: Quae ita in christiano esse debet: ut etiam in malis abũ¬
det:detq imuxtur heniuolentiam. qui solem suum oriri fa¬

Expanded text:
t vos eritis mihi in filios, dicit Dominus omnipotens . t vos eritis mihi in filios, dicit Dominus omnipotens . Et Apostolus, Estote imitatores Dei, sicut filii charisss, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est : ut qui hanc spem in eo, sanctificet se, sicut et ille sanctus est. Vult nobis doctrinae coelestis dignitatem qua donati sumus, frequenter ingerere, et honorem nostrum peccandi pudorem facere. Unde etiam Dominus ipse ad perfectam nos benignitatem vocans ait: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii patris vestri, qui in coelis est . Non est enim quod sic homines Deo faciat amabiles, ut pietas mentis, et bonitas, quae tanta in Christiano esse debet, ut etiam in malis abundet. Deique imitetur benevolentiam, qui solem suum oriri fa
Abbreviated transcription (Latin):
rus est. Abstinentia tua atq ieuinium eo magis deo grata st
quo cum bonis motibus offeruntur. ut quȩ in aliis sunt ũ¬
bracula uiiorum: in te sint ornamenta iurtutum Respi
q per consecrationem uirginitatis sponsa xpt̃i esse coepisti.
Et uttoq hic tuus honor te ad sollicitudinem tui propo¬
siti te admonet. At nullus debet esse negligentiae locus. u¬
bitam praedara seruanda sunt. Ptetiosior quęq uestis ti
midiori custoditur a macula. Multo quesita auro gẽma
maiori sollicitud int possidetur. & generalitet grandi cura
grandia quatq seruanitur. Utult & siie ipsam lent custtdi¬
re cupis: debes honorem tuum setuper pirtiumq eoguate. lan¬
to enim se unusquisq negligentius utitur: quanto se etisti¬
mat uiliorem. Non ob aliam cͦausam magis nobis in scriptu¬
ris diuinis tam fecquenter filiorum dei nomẽ imponit:
ut illud quicd per proplictã dicitur. Et ego ero uob̾ ini ptẽ¬

Expanded text:
rus est. Abstinentia tua et jejunium eo magis Deo grata sunt, rus est. Abstinentia tua et jejunium eo magis Deo grata sunt, quo cum sanctis moribus offeruntur; ut quae in aliis sunt umbracula vitiorum, in te sint ornamenta virtutum. CAPUTque per consecrationem virginitatis sponsa Christi esse coepisti. Ex utroque hic tuus honor te ad sollicitudinem tui propositi admoneat. At nullus debet esse ibi negligentiae locus, ubi tam praeclara servanda sunt. Pretiosior quaeque vestis diligentia timidiore custoditur a macula; multo quaesita auro gemma majori sollicitudine possidetur: et generaliter grandi cura magna quaeque servantur. Unde et tu si te ipsam bene custodire cupis, debes honorem tuum semper pretiumque cogitare. Tanto enim se unusquisque negligentius utitur, quanto se existimat viliorem. Non ob causam aliam magis nobis in Scripturis divinis tam frequenter filiorum Dei nomen imponitur, ut illud quod dicitur per prophetam, Et ego ero vobis in pa
Abbreviated transcription (Latin):
aliis omnino torpescimus. Et qui uoluptates corporis uix¬
tutum amore contempsimiis: rursum aiore uitiorum tor¬
menta suscipimus. atq ita malis nostris credimus: ut ea ne
putemus posse deponi. Quod hoc con silium.Quar nam hare
noua uiuendi ratio est. Res difficiles & laboris plenas se¬
curus aggtedior & faciliora non posse fieri credo. Uinio ma¬
tima: uincendus a parus. Eccelsa & ardua indefessus ecu¬
pero: et cum uenitur ad plana deficio. Libẽter fugio quod
delectat: & nolo uitare quod cruciat. Urrum hait rꝰorũ sunt:
qui dti uoluntate dei contempta: id solum petunt: quod
laudem facilius inuenit: quod cito exit in famam: mos
uero bona quat secretiora sunt negligunt. Tu uero quae cal¬
casti mundum & concupis centias eus: ut calcato eo gra¬
dum tibi ascendendi ad caclos face̾s: mundi gloriam ne
requiras Ili tantum placere stude: etu saepe displicet quod
hominibus placet. & qui ipsa hominum uiditia uidicati

Expanded text:
aliis omnino torpescimus, et qui voluptates corporis, viraliis omnino torpescimus, et qui voluptates corporis, virtutum amore contempsimus, rursum amore vitiorum tormenta suscipimus. Atque ita malis nostris cedimus, ut ea nec putemus posse deponi. Quod hoc, quaeso, consilium, quaenam haec nova vivendi ratio est? Res difficiles et laboris plenas securus aggredior, et faciliora non posse fieri credo. Vinco maxima, vincendus a parvis. Excelsa, et ardua indefessus exsupero, et cum venitur ad plana, deficio. Libenter fugio quod delectat, et nolo vitare quod cruciat. Verum haec eorum sunt, qui, Dei voluntate contempta, id solum petunt, quod laudem facilius invenit, quod cito exit in famam: morum vero bona quae secretiora sunt negligunt. Tu vero, quae calcasti mundum et concupiscentias ejus, ut, calcato eo, gradum tibi quemdam ascendendi ad coelum faceres, mundi gloriam ne requiras  Al. requires. Illi tantum placere stude, cui saepe displicet, quod hominibus plac
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ueto mercedis alter ab olio accipit: uisi horribiles anima
tenebras & consusac mentis hortorem: qui uultu semper
animoq merente: uoto quo alteri uult nocere: seiptũ ceuiciat.
Quid atitem tracundo furor sccus confrrt: quem seuissimis
rragitatum stimulis conscientiae: ita ab omni stimulo ꝯsilio
ac mente deturbat: ut dum irascitur: in sanire iudeatur.
Similiter curre per singula. Inuenies tot animae tormen¬
ta quot uitia: quae utiq fãcilius ẽo uinci possunt: quo nul
durius: ut de castitatis labore taccam: abstinere a uino carni¬
busq.ipõ quoq &̃ oleo: & uilem sine his cibum post biduum
uigiliisq fomenta balnei contempnere: nccessatias tes rir¬
gait cotpori: & uim quandam inferre naiura. Da tantam
in carteris magnitudinem animi. & uide quid non possis
efficere. Sed nõs prohpudor quadam idilectioe peccati cum
in quibꝰdã ostendimus quandam iim naturat nostrae in

Expanded text:
io mercedis accipit, nisi horribiles animae io mercedis accipit, nisi horribiles animae tenebras, et confusae mentis horrorem? Qui vultu semper animoque moerente, voto quo alteri vult nocere, seipsum cruciat? Quid autem iracundo furor suus confert, quem saevissimis exagitatum stimulis conscientiae, ita ab omni consilio ac mente deturbat, ut dum irascitur, insanire credatur? Similiter curre per singula, invenies tot animae tormenta quot vitia: quae utique eo facilius vinci possunt, quo nulldurius, ut de castitatis labore taceam, abstinere a vino carnibusque, ipso quoque etiam oleo, et vilem sine his cibum post biduum iisque membra, fomenta balnei contemnere, necessarias res negare corpori, et vim quamdam inferre naturae! Da tantam in caeteris magnitudinem animi, et vide quid non possis efficere. Sed nos, proh pudor! quadam delectatione peccati, cum in quibusdam ostendimus quamdam vim naturae nostrae, in
Abbreviated transcription (Latin):
plcrisq ea etiam quae uidentur dulcissima tespuant᷑. Duo
nanq sunt ex omnibus uitia:quae maxime homin es deci¬
piunt fut uoluptate: Cula scilicet ac libido. quae deponerc co
difficilius est: quo eis uti delectabilius. Et tamẽ hace uitia
tam molesta: tãq sui delectatione periculosa: ita amultis
caltati uidiius: ut tota aetate turgines permanserint in sum¬
ma abstinentia. ut de illis taceam: qui post delitiarum longũ
luxum & inueteratum usum libidinis: & castitati ac temperã¬
tię se dederint: & utrunq uitium contraria sibi uiriuir
mutauerint. Aliorum uero uitiorum est louge dinersa ratio
quae cum nihil iocunditatis: tamen multtim amarituis
hũt: quȩ q cũ ad euitandum sint. inulto faciliora.raro agbo
euitentur inuentes. Quid oro te intudo prestat delectationis
inuidia: quem sectetis quibusdam conscientiar ungulis licior
ipse discerpit: & alienam foelicitatem cormentu in eus facit.

Expanded text:
plerisque ea etiam quae videntur dulcissima, respuantur. Duo plerisque ea etiam quae videntur dulcissima, respuantur. Duo namque sunt ex omnibus vitia, quae maxime homines decipiunt sui voluptate, gula scilicet ac libido; quae deponere eo difficilius est, quo eis uti dulcius est: et tamen haec vitia tam molesta, tamque delectatione sui periculosa, ita a multis calcari vidimus, ut tota aetate virgines permanserint in summa abstinentia; ut de illis taceam, quae post deliciarum longum luxum, et inveteratum usum libidinis, castitati ac temperantiae se dederint, et utrumque vitium contraria sibi virtute mutaverint. Aliorum vero vitiorum est longe diversa ratio, quae cum nihil habeant jucunditatis, tam multum amaritudinis habent; quaeque cum ad vitandum multo sint faciliora, raro a quibus vitentur invenias. Quid, oro te, invido delectationis praestat invidia; quem secretis quibusdam conscientiae ungulis livor ipse decerpit, et alienam felicitatem tormentum ejus facit?
Abbreviated transcription (Latin):
ab stella diffeit in claritate. Sic & resurrectio mortuorum. Dispa¬
res sunt in regno tadorum pto singulotum tueuits mansiones.
Duiersitas enim opreum diuersitatem facu praemiorum.
quantũq aliquis hic in sanctuate fulserit: tantum ibi fuligebu
ptarniiꝗ magnitudinem de nouitate conuersationis osteudal.
libi facilior in bonis est cursus:quam malorum consuetudo nõ
retinet. Nec timemus:ne te a turtutib rẽtrahant uitia: et ma¬
ligna di aboli semina christi thristi frugem necent. Nam si &̃
illi qui longo peccandi usu. bonum quod ammodo obruere
naturat. instaurari pet poenitentiam possunt: & mutata uolũ¬
tate uuendi consuctudine cõnsuetudinem extinguere: optimi
que de pessimis ficri:quanto magis tu potes illa superare a qb
non superata es. cui non tam expellẽda sutit uitia: qm̃ refłliẽ¬
da. quae utiq non suscipete faciliꝰ est: qm̃ semel suscep̾ta depo
uirtutibus. cum nec in omnibus sit delectatiõis illecebra: & a

Expanded text:
a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortuorum . Dispares sunt in regno coelorum per singulorum merita mansiones. Diversitas enim operum diversitatem facit praemiorum; quantumque aliquis hic in sanctitate fulserit, tantum ibi fulgebit et futuri praemii magnitudinem de novitate conversationis ostendat. Tibi facilior in bonis cursus est, quam malorum animi consuetudo non retinet. Nec timemus ne te a virtutibus vitia retardent, et maligna diaboli semina Christi frugem necent. Nam si etiam illi qui longo peccandi usu, bonum quodammodo obruere naturae, instaurari per poenitentiam possunt: et mutata voluntate vivendi, consuetudinem consuetudine exstinguere, ac optimi quoque de pessimis fieri; quanto magis tu potes illa superare, a quibus non superata es? cui non tam expellenda sunt vitia, quam refellenda; quae utique non suscipere facilius est, quam semel suscepta deponevirtutibus; cum nec in omnibus sit delectationis illecebra, et a
Abbreviated transcription (Latin):
rentibus labiis elicuint quod non sit necesse mordere Seruiũt
membra posteris pectora Seruiunt ipĩs in cunabulis manus
& terga membris deuota lactantium gratos artus accipiunt
Optat᷑ mater paruilum crescere optat cito uidere maiorem
cumq muncris uiuenum miscere festinat :nunqmͣ forsitan
sihi feruiturum his tot tantisq practedenub factis. patenubo
matris tota debet alacritait seruui trddatur naturat debitũ
reddlatur & posteris quod delitur Exoluc fili quod deles &
officia debita qualicunq echibe samulatu Sie ie tapiai fili
crementa sumpsisti.Redde amoris uicem colende pictatis sa¬
cta parentum tuis cunabulis comoda officiis proprĩis exolue:
Parentes enim ideo debent haberi dulciores quia per alios repa¬
rari non possunt Et cum eos lex naturae sutraxerit nec pte̾m
tibi alterum potes inuenire nec mattem Senibus seriuire per¬
facile est: quos nemo portat nemo nutrit suco corpotis siu

Expanded text:
rentibus labris eliciunt, quod non sit necesse mordere. Serviunt rentibus labris eliciunt, quod non sit necesse mordere. Serviunt materna posteris pectora, serviunt ipsis incunabulis, manus et terga membris devota lactentium gratos artus accipiunt. Optat mater parvulum crescere, optat cito videre majorem, eumque numeris juvenum miscere festinat, numquam sibi forsitan serviturum. His tot tantisque praecedentibus factis, parentibus, matri tota debet alacritate serviri. Reddatur naturae debitum, reddatur et posteris quod debetur. Exsolve, fili, quod debes, et offiquam propria. Redde amoris vicem colendae pietatis. Facta parentum tuis cunabulis commoda, officiis propriis exsolve. Parentes enim ideo debent haberi dulciores, quia per alios reparari non possunt: et cum eos lex naturae subtraxerit, nec patrem tibi alterum poteris invenire, nec matremfacile est, quos nemo potat, nemo nutrit succo corporis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
causa nascendi Exhibete pr̃bus filii quod uos potestas pr̃ni
nominis cogit. quat a deo torum meritis aitributa ut ipsa de
nobis exigat quod natura iubere non poterit Matribus quoq
debitam impendite reuerentiam quat nobis uteri liuore serui¬
entes pondus uestri corporis tolerant atq ignotam portãtes
infantiam famulatum quendam echibent nascituris Illo t̃¬
tempit non tantum mater sibi exurit nec acceptos Cola di¬
gerit cibos materno uictti alitur & ille qui latet euisq mẽ¬
bra alterius cõmestione pascantur ut homo futurus alieĩs
morsibus saturetur Quid ipã memorem nutrimẽta & tenere
infancie dulces inuirias quas nutritoris affectus de sus pa¬
rabolis sumat Quid cibos in matre confectos qui formincis
manantes ex membris lactrum soluuntur in sucũ & fauces
in ualidas liquido sapote perfundunt cogẽte natura Sumũ
in fauces de matre quod bibant & dente finato hoc sibi cur¬

Expanded text:
causa nascendi. Exhibete patribus, filii, quod vos potestas paterni causa nascendi. Exhibete patribus, filii, quod vos potestas paterni nominis cogit, quae adeo est eorum meritis attributa, ut ipsa de vobis exigat quod natura jubere non potuit. Matribus quoque debitam impendite reverentiam, quae vobis uteri labore servientes, pondus vestri corporis tolerant, atque ignotam portantes infantiam, famulatum quemdam exhibent nascituris. Illo tempore non sibi tantum mater esurit, nec acceptos sola digerit cibos. Materno victu alitur et ille qui latet, ejusque membra alterius comestione pascuntur: ut homo futurus, alienis morsibus saturetur. Quid ipsa memorem nutrimenta, et tenerae infantiae dulces injurias, quas nutritoris affectus de suis parvulis sumit? Quid cibos in matre confectos, qui femineis manantes ex membris, lacteum solvuntur in succum, et fauces invalidas liquido sapore perfundunt. Cogente natura, sumunt infantes de matre quod bibant, et dente non nato, hoc sibi cur
Abbreviated transcription (Latin):
quo nouum scriptum est instrumentum: ita et in ueteri te
stamento si quando inter gratcos latinosq diuersitas est.: ad
ficiscitur: queramus in riuilis. Roip̾n: auĩt isti¬
acĩt ista hoc
est cõmunis acduio: ipsa est quȩ et lxx̃. Sed hoc interest inter utran¬
corcupta & immaculata lxx̃ interpretum translatio reserua¬
tur. Quitquid ab hac discrepat: nulli dubium est quin ia
et ⁊ ab hebraeorum auctoritait discordit: Epłalii e¬
ARENT U M menitis subiugas filios
Optimam deus seruendi legem in officuis postris
dedit ut hoc diuino facere cogantur impetio quod
dominus deus tuus dabit tibi Auditꝰ silii saluti feram uisi¬
onem & praccepta legis affectu debiti amoris implere seruite
patribus futuri pres & mres uestras tentra diligite pietatt
ut uestrae coniuiges mereantur matrum nomintꝰ nuncupari
Haec filiorum ora loquantur quod parentes delectat audite
Prebeatur paribus amoris mixta formido qui prtmi nobis st

Expanded text:
quo nouum scriptum est instquo nouum scriptum est inststamento, si quando inter Graecos Latinosque diversitas est, ad ficiscitur, hoc quaeramus in rivulis. Κοινη autem ista, hoc est Communis editio, ipsa est quae et LXX, sed hoc interest inter utracorrupta et immaculata LXX Interpretum translatione servatur. Quidquid ergo ab hac discrepat, nulli dubium est quin ita et ab Hebraeorum auctoritate discordet. » Parentum meritis subjugans filios omnipotens Deus, serviendi legem in officiis posteris dedit, ut hoc divino cogantur facere imperio, quod Dominus Deus tuus dabit tibi . Audite, filii, salutiferam jussionem: et praecepta legis affectu debiti amoris implete. Servite patribus, futuri patres: et matres vestras tenera diligite pietate, ut et vestrae conjuges mereantur matrum nomine nuncupariHoc filiorum ora loquantur, quod parentes delectat audire. Praebeatur patribus amori mixta formido, qui primi nobis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
medent paleas. nõ ut simplicitas in feritatẽ transeat: sed ut fe¬
ritas discat simplicitatem Quęritis a me tem magni operis
& maioris inuidiae: in qua sc̃ribentis non ingenium secd e¬
ruditio comprobetur. ut dum ipse cupio uidicatt dtͥ cae¬
teris: uidicandum me omnibus prebeam. ut in opere psal¬
terqi uixta digestionem scedulae uiẽ: ubicunq intee lati
In quo illud hreuiter. admoneo: ut sciatis aliam aeditionẽ:
qm̃ origenes & cesariensis cusebus omnes q graeciae tracta¬
decantatur.Super quare & filtus meus auitus satpe requi
sierat. Et quia se occasio fratris nostri firmini ptesbiteri
dedit: qui mihi urãm epłam tradidit: ambob scͥcibẽs ĩ coe
respondeo: et me magno amicitiae libero fęnore. quod ꝗnto
magis soluimus plus debemus. Sicut aũt in nouo testa¬
mento. si qñ apud latinoo questio exoritur:& est inter
exemplaria uarictas.itturrimus ad fontem graeti sermonis:

Expanded text:
medent paleas, non ut simplicitas in feritatem transeat, sed ut femedent paleas, non ut simplicitas in feritatem transeat, sed ut feritas discat simplicitatem. Quaeritis a me rem magni operis et maioris inuidiae, in qua scribentis non ingenium, sed eruditio conprobetur, ut, dum ipse cupio iudicare, de ceteris, iudicandum me omnibus praebeam et in opere Psalterii iuxta digestionem schedulae uestrae, ubicumque inter Latinin quo illud breuiter admoneo, ut sciatis aliam esse editionem, quam Origenes et Caesariensis Eusebius omnesque Graeciae tractadec5 saepe quaesierat et, quia se occasio fratris nostri Firmi presbyteri de-\' dit, qui mihi uestram epistulam tradidit a uobis, scribens in commune respondeo et me magno amicitiae libero faenore, quod, quanto magis soluimus, plus debemus. sicut autemm nouo testamento, si quando apud Latinos quaestio exoritur et est inter exemplaria uarietas, recurrimus ad fontem Graeci sermonis,
Abbreviated transcription (Latin):
TECISSIMIS ERAT RBO
Sumniȩ & fretellȩ & caeteris qui uobiscũ dnõ
sermo complecus est. In omnem terram exuut sonus corũ
& in finto otbis terre uerba eorum. Quis hoc crederet: ut
barbata getharum lingua hebraicam quereret ueritatem
& dormitantibus ĩmo contendentib gractis: ipsa germa¬
nia sancti spiritus eloquia serut aritur. In ueritate cogno¬
ui: quod non est personarum acceptor deus: sed in omni
genit qui timent deum & operantur uistitiam: acceptus ẽ
Ali. Dudum callosa tenendo capulum manus: & digiti tra
Ctandis sagittis aptiores: ad stisum calamumq molescũt:
& bellicosa pectora uertuntur in mansuetudiniem chr̃ia¬
nam Nune uaticiniũ et isaiae cernimus opete completũ.
Concident gladios suos in aratra: & lancras suas in falces
& non assumet gens contra gentem gladium: & non discet
ultra pugnate. Rursumq in todem. Pascetur lupus cum
tur simul: &puer paruulus ducet cos. Et bos & ursus in cõe
pascentur: paruuliq torum erunt pariter: &lco & bos co¬

Expanded text:
tissimis fratribus Sunniae et Fretelae et ceteris, qui uobiscum domino ermo conpletus est: in omnem terram exiit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum. quis hoc cbarbara Getarum lingua Hebraicam quaereret Veritatem; et dormitantibus, imo contendentibus Graecis, ipsa Germania Spiritus Sancti eloquia scrutaretur? In veritate cognovi, quod non est personarum acceptor Deus; sed in omni gente qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi . Dudum callosa tenendo capulum manus, ctandis sagittis aptiores ad stilum calamumque mollescunt et bellicosa pectora uertuntur in mansuetudinem Christianam. nunc et Esaiae uaticinium cernimus opere conpletum: concident gladios suos in aratra et lanceas suas in falces et non adsumet gens contra gentem gladium et non discent ultra pugnare. rursumque in eodem: pascetur lupus cum tur simul et puer paruulus ducet eos et bos et ursus in commune pascentur paruulique eorum erunt pariter et leo et bos co
Abbreviated transcription (Latin):
donihil impossibile esse pracceptum: auseit a nobis uitium
murmurandi. quod tunc utiq nasci solit: cum aut iniqua
sunt quae iubentur: aut ubentis minus digna persona ẽ.
Quid trrguiersamur incassum: & prarcipuenti nature fragi¬
litatem opponimus. Nemo magis nouit mensuram uirium
nostrarum: ꝗmͣ qui ipsas uires nobis dedit. nec quisquam
imperare qui uistus est: nec damnaturus hominem. pro eo quod
& simplices.Ad omnem morum perfectionem unum hoc suffice̾ uer
potest:quod etiam in epõ eligendo deus queri tubet.Qm̃ enĩ cir
ut qua dicitur dei filius: ipse efficiatur uitii seruis: Et idurto
uitiorum. uos tamen caelestis natiuitatis ita memotes esse de
Comparatur uita praemio.ut qui in futuro solis fulgore donan
sus aptandus est quem ad corinthios idem apłus disserẽs ait.
Alia claritas solis: alia claritas lunae: alia stellarum. Stella aũt

Expanded text:
tis nihil impossibile esse praeceptum, aufert a nobis vitium tis nihil impossibile esse praeceptum, aufert a nobis vitium murmurandi; quod tunc utique nasci solet, cum aut iniqua sunt quae jubentur, aut jubentis minus digna persona est. Quid tergiversamur incassum, et praecipienti opponimus naturae fragilitatem? Nemo magis novit mensuram virium nostrarum, quam qui ipsas vires nobis dedit; nec quisquam imperare, qui justus est; nec damnaturus hominem fuit pro eo qet simplices. Ad omnem morum perfectionem unum hoc sufficere verbum potest; quod etiam in episcopo eligendo Deus quaeri jubet. Quam enim cirut qui dicitur Dei filius, ipse efficiatur vitii servus? Et idcircovitiorum; vos tamen ita coelestis nativitatis memores esse deComparatur vita praemio, ut qui in futuro solis fulgore donandsus aptandus est, quem ad Corinthios idem apostolus disserens ait, Alia claritas solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum: stella aut
Abbreviated transcription (Latin):
maxunt cum uon uibentis queritur comodum: sed utilitas
ohsequentis. Uerum econtratio fastidioso ac remisso animo.
supetborum ac neqm̃ seruorum more: in os domini reclama¬
mus ac dicimus.Durum est. arduum est. non possumus:
homines sumus.fragili carne circundamur. O catcam insani¬
am: o prophanam temetitatem. Duplici unorantia accusa¬
mus dominum scientiat. ut uideatur nescut quid fecit: necc¬
scire quid iussit. quasi oblitus fragilitatis humanȩ cutus au¬
ctor ipse est: imposuerit homini mandata quae firre ho¬
mo non possit. Simulq prohnephas asscribimus iniquitatem
uisto. pio crudelitatem. dum cum primo aliquid impossibłẽ
praccepisse conquerimur: Deinde pro iis dampnanidũ ab eo pu¬
tamus hominem. quat uitare non potuit. ut quod suspicari
sacrilegium est: uideatur dcus non tͥam salutẽ uram̃ quesisse
qm̃ poenam. Ita apłus sciens a domino uistitia ac matesta¬

Expanded text:
maxime cum non jubentis quaeritur commodum, sed utilitas maxime cum non jubentis quaeritur commodum, sed utilitas subsequentis: verum e contrario fastidioso ac remisso animo, superborum ac nequam servorum more, in os Domini reclamamus ac dicimus, Durum est, arduum est, non possumus; homines sumus, fragili carne circumdamur. O caecam insaniam! o profanam temeritatem! Duplici ignorantia accusamus Deum scientiae, ut videatur nescire quod fecit, nescire quod jussit; quasi oblitus fragilitatis humanae, cujus auctor ipse est, imposuerit homini mandata quae ferre non possit: simulque, proh nefas! ascribimus iniquitatem justo, pio crudelitatem, dum eum primo impossibile aliquid praecepisse conquerimur, deinde pro his damnandum putamus hominem ab eo quae vitare non potuit; ut, quod etiam suspicari sacrilegium est, videatur Deus non tam salutem nostram quaesisse, quam poenam. Itaque Apostolus sciens a Domino justitiae ac majesta
Abbreviated transcription (Latin):
atotem Sine murmuratione & hęsitatione. Uilro & ignobleo
dominos palam uidemus contemni a struulis: usq ad minima quȩq
praecepta in faciem resisti solereat hoc in personas nobiles iam nõ
admittitur. quantoq ad potentiores domini: tanto serui ad obe¬
dientiam ꝓniores sunt. cumque saꝗe difsiciliora praccipi¬
unt: libentius auduntur. Certe ad regis imperium ita omnes pa¬
rati sunt: & in procinctu obedientia ut etiam optent uiberi. Nõ
solum se benemetitos esse credunt. si uissa fecerint: sed tanqm̃
iani meruissent quod uissi sunt. ita pro dignitate precipientis
seruitium benefici loco ducitur. Nobis ueto deus ipse. aetna
illa marestas: ineffabilis atq inestimabilis potestas: satras lras̃
& utit ad orriandos pracceptorum suorum apices mutit: & nõ sta¬
um cum gaudio ac ueneratione suscipimus: nec pro magno
ducimus benesitio tantae actam illustris potestatis imperuũ

Expanded text:
ctorem. Sine murmuratione et haesitatione. Viles et ignobiles ctorem. Sine murmuratione et haesitatione. Viles et ignobiles dominos palam contemni videmus a servulis, eisque ad minima quaeque praecepta in faciem resisti solere. At hoc in personas nobiles jam non admittitur: quantoque potentiores domini, tanto servi ad obedientiam promptiores sunt; cumque difficiliora praecipiunt, libentius audiuntur. Certe ad regis imperium ita omnes parati sunt, et in procinctu obedientiae constituti, ut etiam optent juberi; et non solum bene merituros esse se eredunt si jussa fecerint, sed tanquam jam meruissent quod jussi sunt, ita pro dignitate praecipientis servitium beneficii loco ducitur. Nobis vero Deus ipse, aeterna illa majestas, ineffabilis atque inaestimabilis potestas, sacras Litteras, et vere adorandos praeceptorum suorum apices mittit; et non statim cum gaudio ac veneratione suscipimus, nec pro magno ducimus beneficio tantae ac tam illustris potestatis imperium;
Abbreviated transcription (Latin):
Non ideo putes aliqua ꝯtẽmnenda esse mandata: quia leuio¬
ra sint. Tam enim maxima illa qm̃ minima a domino im¬
pecata sint. & contemptus cuisq praccepti praecipuentis in¬
uitia est. Unde btatus paulus clamat & docet. omnia facite
sine murmuratione & harsitatione. ut sitis utepeehensibi¬
les & simplices. sicut fili dei immaculati in medio natiois̃
prauȩ & pertersae. inter quos lucitis sicut luminaria in mũ
do. Remoremur hit uirgo paulisper. & pretiosissimas mar¬
gatitas quib xptĩ sponsa ornanda est per singula apostoli uͣ¬
ba pensemus. omnia inquit facite. Non enim qͦuasi ad arbitri¬
um nostrum quędam ex mandatis dei debemus eligere sed
generaliter uniuersa complere nec aliqua praecepta euiꝰs qua¬
si ulia munuscula ac parua contemnere sed imperantis in
omnibus maiestatem aspite̾. Nullum quippe mandatum
dei contemptibile uideri potest:si eus semper cogitemus au¬

Expanded text:
Non ideo aliqua putes contemnenda esse mandata, quia levioNon ideo aliqua putes contemnenda esse mandata, quia leviora sint: tam enim maxima illa, quam minima, a Deo imperata sunt; et contemptus cujuscumque praecepti, praecipientis injuria est. Unde beatus Paulus clamat et docet: Omnia facite sine murmuratione et haesitatione; ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immaculati in medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in hoc mundo . CAPUT XVI. Remoremur hic, virgo, paulisper, et pretiosissimas margaritas, quibus exornanda est sponsa Christi, per singula Apostoli verba pensemus. Omnia, inquit, facite. Non enim quasi ad arbitrium nostrum quaedam ex mandatis Dei debemus eligere, sed generaliter universa complere; nec aliqua praecepta ejus quasi vilia munuscula ac parva contemnere, sed imperantis in omnibus majestatem aspicere. Nullum quippe mandatum Dei contemptibile nobis videri potest, si ejus semper cogitemus au
Abbreviated transcription (Latin):
internionis bellum uittute uincere: & aduersum diaboli castͣ
in omnia dei praecepta iurare. nec tantũ uiodo dedinate ue¬
tita: std uissa complere. Neq enim tibi sufficit a malis ouiosã
esse: si ociosa fueris a bonis. cum lex dei du plici mandatorum
genere distincta sit: & mala prohibens bona imperet. atq: ab
utraq parte contemptum suum ueret. Non eiũ tantũ ille seru
contempsit dominum: qui prohibita fecerit: sed & qui iussa no
fecerit. Dicta est a nobis paulo ante sententia. Omnis atbor
quae non facit fructum bonũ excidetur: & in ignẽ mitetur.
&blandimur nobis: si a malis fructibus non grauemus
qui damnandi sumus.si a bonis steriles manserimus. Iuxta
hanc intelligentiam abscdet pater omem palmitẽ fructum
non ferentem in filto. et qui acceptum talentum in sud ario
abscondit: quasi seruus inutilis & nequam damnatur a
domino: nec minuisse solum: sed non auxisse culpabile ẽ

Expanded text:
internecionis bellum virtute devincere, et adversum diaboli castra internecionis bellum virtute devincere, et adversum diaboli castra in omnia praecepta Dei jurare; nec tantummodo declinare vetita, sed jussa complere. Neque enim tibi sufficit a malis otiosam esse, si otiosa fueris a bonis; cum lex Dei duplici mandatorum genere distincta sit, et mala prohibens bona imperet, atque ab utraque parte contemptum sui vetet. Non enim tantum ille servus contempsit dominum qui prohibita fecerit, sed et qui jussa non fecerit. Dicta a nobis paulo ante sententia est, Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ; et blandimur nobis si a malis fructibus non gravemur, qui damnandi sumus si a bonis steriles manserimus! Juxta hanc intelligentiam abscindet Pater omnem palmitem fructum non ferentem in Filio; et qui acceptum talentum in sudario abscondit, quasi inutilis servus et nequam damnatur a Domino: nec minuisse solum, sed et non auxisse culpabile est.
Abbreviated transcription (Latin):
est per cunctos. &ita ad conuersationẽ tuam totus exultat or¬
bis: ut quod pro ingenti gaudio uix adhuc homiẽs credere po¬
turtant: id semper uideantur optasse. Multum his mitiis. mul
tum tua fama suspensi omnes:mirum de te nescio quid au¬
due desulrrant: Et qui professionis tuat cognouere uirtutem
nunc conuersationis expectant. In te nunc puta cunctorum
ora oculosq conuersos: & ad spectaculum uitae tuae totũ con¬
Cuendisse uiundum. Caue ne per te tantorum animi offendãt:
nec minus inte inueniant qm requirant. Ucrum quid ego tec̃
de hominibus ago: torumq de te expectationem ad exhortati¬
onem traho. Deus ipse omnium rector ac dominus:cum omĩ
angelorum militia certamen tuum expectat: tibi conita diaho
I: quam debeas afferre uirtutem. & certaminis tui magnitudi¬
nem de expectantium dignitate metire. Hatc tibi itaq in hoc
agone subrundo practipua cura sit: sit hic primus accinctuo:

Expanded text:
est per cunctos; et ita ad conversationem tuam totus exsultavit orest per cunctos; et ita ad conversationem tuam totus exsultavit orbis, ut quod prae ingenti gaudio vix adhuc homines credere poterant, id semper videantur optasse. Multum his initiis, multum famae tuae odore suspensi omnes, mirum de te nescio quid audire desiderant; et qui professionis tuae cognovere virtutem, nunc conversationis exspectant. In te nunc puta cunctorum ora oculosque conversos, et ad spectaculum vitae tuae totum consedisse mundum. Cave ne per te tantorum animi offendantur, nec minus in te inveniant, quam requirunt. Verum quid ego tecum de hominibus ago, eorumque de te exspectationem ad cohortationem tuam traho? Deus ipse omnium rector ac Dominus, eum omni Angelorum militia certamen tuum spectat, tibique contra diabolum  quam debeas offerre virtutem, et certaminis magnitudinem de exspectantium dignitate metire. CAPUT XV. Haec tibi itaque in hoc agone subeundo praecipua cura sit, hic primus accinctus,
Abbreviated transcription (Latin):
sed in libto immortalis memoriae insertus est. Cum exceperĩt
illi theattales toto orhe plausus: miraq ad acclamandi conspi¬
rauone insignia consulum merita lȩtum uulgus ex presserit:
Longe tamen tui honoris mator est gloria. quae gaudium ĩ
carlis facit angelisq laetitiam. Perte enim non meretricula lo¬
cupletantur: sed aluntur uirgines xpri. non uenator et au¬
rigͥa ditantur: sed sustentantur pauperes xptĩ. Ad consulatũ
totum diuersae totius orbis prouintiae: ad quas domus ura ẽ
potentia extenditur: Peregrinas feras & ignota animalia trans¬
miserunt: quae crudelis arenae solum uel suo tiel hominum
sanguine cruentarent.Ad te ueto electat quaeq uirgines mit¬
tuntur. quas tu preciosissimum munus dco offeras. tuoq ex¬
emplo ad perpetuam prouoces castitatem: non tibi sed tecum do
seruituras. Hȩc professionis tuae gloria rumore celebͥ uulgata

Expanded text:
sed libro memoriae immortalis insertus est. Cum exceperint sed libro memoriae immortalis insertus est. Cum exceperint illi theatrales toto orbe plausus, miraque acclamandi conspiratione insignia consulum merita laetum vulgus expresserit; longe tamen tui honoris est gloria major, quae gaudium in coelis fecit, Angelisque laetitiam. Per te enim non meretriculae locupletantur, sed aluntur virgines Christi; non venator et auriga ditantur, sed sustentantur pauperes Christi. Ad consulatum eorum diversae totius orbis provinciae, ad quas domus vestrae potentia extenditur, peregrinas feras et ignota animalia transmiserunt, quae crudelis arenae solum, vel suo, vel hominum sanguine cruentarent; ad te vero electae quaeque virgines mittuntur, quas tu pretiosissimum munus offeras Deo, tuoque exemplo ad perpetuam provoces castitatem, non tibi, sed tecum Deo servituras. Haec professionis tuae gloria rumore celebri vulgata
Abbreviated transcription (Latin):
transtulerunt: & propositi tui cursum miris studiis ac fauore
succendunt.Cunq ipsȩ te adhonestatem morum ab ineunte
aetate formauerimt:nunt a te uinci cupeunt: atq iuctoriã
tuam laudem suam esse putant.Quarum egtegia erga deũ fi¬
des in professione tua maxme claruit. cum te iam nuptiis
prarpatatam simul atq aliuil uelle didicerũt: mira ꝯtinue
assensus celeritatt ad id quod degeras cohortate sunt. & trepi¬
dam pro atate sententiam uoluntatis sua auctoritate firma¬
uerunt. tuumq: uotum commune fecerunt Quar cum multos
suorum in altissimo dignitatis gradu uiderint de nullo ita ut
de te aliquando lactatae sunt. Nihil enim ita magnũ:  tamp
clarum in quoqmͣ uiditant. Sola quippe praestitisti generi tuo:
quod longa retio actate non habuit. Licet ediderit uiꝰtilis sexꝯ
meniotabiles consulatus: & amplissimi ordinis fastus illust̾s
sro hoc tuo honore fitit prestantius.qui non corporali aluo:

Expanded text:
transtulerunt, et propositi tui cursum miris studiis ac favore transtulerunt, et propositi tui cursum miris studiis ac favore succendunt. Cumque ipsae te ad honestatem morum ab ineunte aetate formaverint, nunc a te vinci cupiunt, tuamque victoriam suam laudem esse putant. Quarum egregia erga Deum fides, in professione tua maxime claruit, cum te jam nuptiis praeparatam, simul atque aliud velle didicerunt, mira continuo assensus celeritate ad id quod elegeras cohortatae sunt, et trepidam pro aetate sententiam voluntatis suae auctoritate firmaverunt, tuumque votum commune fecerunt. Quae cum multos suorum in altissimo dignitatis gradu viderint, de nullo ita, ut de te, aliquando laetatae sunt: nihil enim ita magnum, nihil tam clarum in quoquam viderant. Sola quippe praestitisti generi tuo, quod longa retro aetate non habuit. Licet ediderit virilis sexus memorabiles consulatus, et amplissimi ordinis status illustris n genere vestro hoc tuo honore fuit praestantius, qui non corporali albo,
Abbreviated transcription (Latin):
sueta sunt: tanto faciliꝰ uel colla iugo: uel frenis ora insuescũt.
Ipsa quoq lrãcum studia trneris melius insrtuntite ingeniis
iđq penitus inherere sensib solet:quod prius siderit in mente
Hoc idem plurimum & in beneuitiindi ratione ualet.Dum ad¬
huc mollis est aetas: & auimus duci facilis: exercenda honi
constetudo: & uigi meditatione sirmanda est. Occtipanilũ
est optimis rebus ingenium & sanctae connersationis usus
altius inserendus est. Tunc uero ad perfectionis fastigium a¬
nimus ascendit: & longe consuetudinis beneficio utitur ad
beneuiuendi facultatem. & uirtutes suas ipse & mitatus secũ
quodammodo in se putabit natum esse quod didicit. Respite
obsecro quantum sanctitatis ate auia materq expectant. qua
cum te quasi nouum & illustre quoddam lumen generi suo
natum esse putant: nunc inte solam omnem curam animi

Expanded text:
sueta sunt, tanto facilius vel colla jugo, vel frenis ora insuescunt. sueta sunt, tanto facilius vel colla jugo, vel frenis ora insuescunt. Ipsa quoque litterarum studia teneris melius inseruntur ingeniis; idque penitus inhaerere sensibus solet, quod primitus sederit in mente. Hoc idem plurimum etiam in bene vivendi ratione valet; dum adhuc mobilis est aetas, et animus duci facilis, exercenda boni consuetudo, et jugi meditatione firmanda est; occupandum est optimis rebus ingenium, et sanctae conversationis usus altius inserendus est. Tunc vero ad perfectionis fastigium animus ascendit, et longae consuetudinis beneficio utitur ad bene vivendi facultatem; et virtutes suas etiam ipse miratus, secum quodammodo in se putabit natum esse quod discit. CAPUT XIV. Respice, obsecro, quantum a te sanctitatis avia materque exspectant, quae cum te quasi novum et illustre quoddam lumen generi suo natum esse putant, nunc in te solam omnem curam animi
Abbreviated transcription (Latin):
fidem retentis conuersionis nouus sempet ardor accendat.
et in tenera adhuc aetate facilius sanctȩ conuersationis usus
in olescat.Quidꝗd ĩ te primum institueris:hoc manebit.et ad
inittorum tuorum regulam teliqua uita decurrer.Finis in ipõ
exordio cogitandus est.Qualis ad illum ultimum diem perue¬
nite cupis: talis iam nunc esse conare. Consuetudo est: quae a¬
uittutes aut utia alit. quȩque ĩ iis plurimum ualit:cum quib
ab ineunte aetate simul ereuerit. Optimi sunt ad institutioẽ
morum primi quiq anni.Habent enim inse lentum quoddã
& mole: & quod facile formari queat:autad arbitrium uolen¬
tis trahi. & in cunctis uere rebus citius assuescitur omne qđ
tenerum est. Nouellas adhuc &uix firmȩ radicis arbusculas
dum ad omnem ductum sequates sunt: in quamlibet partẽ
Rlocti facile est: quae natura plerũq curuatae: cito ad colentis
sine labore domari solent.Quanto eitius a uagandi lehertate de¬

Expanded text:
fidem conversionis novus semper ardor accendat, et in tenera adhuc aetate facilius sanctae conversationis usus inolescat. Quidquid in te primum institueris, hoc manebit; et ad initiorum tuorum regulam reliqua vita decurret. Finis in ipso exordio cogitandus est: qualis ad illum ultimum diem pervenire cupis, talis nunc jam esse conare. Consuetudo est, quae aut vitia aut virtutes alit, quaeque in his plurimum valet, cum quibus ab ineunte aetate simul creverit. Optimi sunt ad institutionem morum primi quique anni: habent enim in se lentum quiddam et molle, quod facile formari queat, atque ad arbitrium volentis trahi; et in cunctis fere rebus citius assuescitur omne quod tenerum est. Novellas adhuc et vix firmae radicis arbusculas, dum ad omnem ductum sequaces sunt, in quamlibet partem flecti facile est; quae natura plerumque curvatae, cito ad arbitrium sine labore domari solent, quantoque citius a vagandi libertate de
Abbreviated transcription (Latin):
amplexus: & dices. Inueni quem quesiuit anima inea Nt
ullius sẽparationem temporis timebis. quat semel iminor¬
talitatis gloria & incorruptionis splendore donanda es. cũ
xpõ semper futura: apło dicente. Quoniam ipc̃ dominus in
uissu & in uoce archangeli & in tũba dei descendet de ca¬
qui uiuimus: qui telinquimur:simul capumur cũ illis
in nubibus obuiam domino in arta: & sic semper ẽ x̃prõ
erimus. Haec igitur semper sit cura tua: hoc studium. hec
iugiter uirginis corde uoluãtur. In his totuis diei uerset
labor. in hiiꝰ noctis somnus teponatur. tn hoc anima rursũ
euigilet. Nullus labor durus: tuillum tempus longum ui¬
deri debet: quo gloria aeternitatis acquiriti:¬

Expanded text:
ubvolabis, et dices: Inveni quem quaesivitubvolabis, et dices: Inveni quem quaesivitis separationem timebis, quae semel immortalitatis gloria et incorruptionis splendore donanda es, et cum Christo semper futura es, Apostolo dicente: Quoniam ipse Dominus in jussu, et in voce Archangeli, et in tuba Dei descendet de coqui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera, et ita semper cum Christo erimus . Haec sit igitur cura tua semper, hoc studium; haec jugiter virginis corde volvantur, in his totius diei versetur labor, in his noctis somnus reponatur, in hoc anima rursus evigilet. Etenim nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo gloria aeternitatis acquirit
Abbreviated transcription (Latin):
tuba dangore terribili tuba intonate de caelo & ad illam
archangeliꝰ uocem: omni buccina clatiorem. toius simulre
supetꝰ nos concuti: Sed caelorum uirtutes commoueri. Sicut
propheta dicit. Cum uenerit dominus poneit orbem desertũ.
ratos dies ille reperiet: Tutic inquit plangent. super se omes
tribus terrae. & uidebuni filium hominis uenientem in
nubib caeli: cum uirlute multa & maiestatr. T unc dicent
montibus: cadite super nos. & colli. operite nos & petris: a¬
perite nobis.Ueum hacc corum sint: qui uariis mundi ho
detenti curis: de mundi fine non coguant. Tu nero cui aduẽtꝰ
chr̃ĩ dierum noctiumq meditatio est: cu pm conscientiae
puritate domini est opranda pñtia: quae consumationem
sȩculi quasi certum premii ti tempus expectas: ecultatio
de illo capies non timorem. Tunc enim sanctorum mixta.
chutis: & satictis comitata uirginib: in sponsi subuolabis¬

Expanded text:
clangore terribili tuba intonare de coelo coeperit, et ad illam clangore terribili tuba intonare de coelo coeperit, et ad illam Archangeli vocem omni buccina clariorem totus simul re concuti, sed et virtutes coelorum commoveri, sicut propheta dicit, Cum venerit Dominus ponere orbem terrae desratos dies ille repererit? Tunc, inquit, plangent super se omnes tribus terrae: et videbunt filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute multa et majestate. Tunc dicent montibus. Cadite super nos; et collibus, Operite nos; et petris, Aperite vos nobis . Verum haec eorum sint, qui variis hujus mundi detenti curis, de mundi non cogitant fine. Tu vero cui adventus Christi dierum noctiumque meditatio est, cui pro conscientiae puritate Domini est optanda praesentia, quae consummationem saeculi quasi certum praemii tui tempus exspectas; exsultationem de coelo capies, non timorem. Tunc enim tu sanctorum mixta choris, et sanctis comitata virginibus, sponso obviam s