comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine liberis sc̃m. tẽptaris: uides libe¬
ris. honorib. laudib secularib ha¬
bundantẽ iniustũ. tẽptaris. Quante
fouee. qͣnti laquei : & qͦd̃ ẽ grauius
qui plurimos strangulent. In sodo¬
mitana urbe uix unus loth qui ñ
tẽptaret᷑ inuentus ẽ. cuiꝰ e̾tiã uxor
ñ potuit laqueos tẽptationis euadere.
Hebreoꝵ. popłs maria transiuit. s
ñ potuit tẽptam̃ta transire.T empta¬
ti om̃s preter iħm ⁊ caleph. qͥ duo
de seniorib terrã repmissionis in¬
troire meruert̾: quia fuerunt tẽp¬
tationis expertes. Nec aaron intra-¬
uit. nec maria: qͥa & ipsi tẽptati st̃.
Nec moyses introiuit qͥ dux erat
popłi: qui temptabat᷑. Typus legiᷤᷤ
qui excludere temptam̃ta ñ pote¬
rat. ñ poterat in terrã reꝓmissio¬
debebatur. Lex pacẽ non potuit
dare. Id̾o moyses quo adiuxit p̃¬
liatus semꝑ ẽ: semꝑ legis popłs
in ancipiti bellor ẽ. Htesus aũ
naue plebis animos ꝓfunda pa¬

Expanded text:
sine liberis sanctum, temptaris; uides libesine liberis sanctum, temptaris; uides liberis honoribus laudibus saecularibus abundantem iniustum, temptaris. quantae foueae, quanti laquei et. quod est grauius. qui plurimos strangulent! in Sodomitana urbe uix unus Loth qui non temptaretur inuentus est, cuius tamen etiam uxor non potuit laqueos temptationis euadere. Hebraeorum populus maria transiuit, sed non potuit temptamenta transire. temptati omnes praeter Iesum et Caleph, qui ideo de senioribus terram repromissionis introire meruerunt, quia fuerunt temptationis expertes. nec Aaron introiuit nec Maria, quia et ipsi temptati sunt, nec Moyses introiuit, quia dux erat populi qui temptabatur. typus legis, quae excludere temptamenta non poterat. non poterat in terram resurrectioratia debebatur. lex pacem non potuit dare; ideo Moyses, quoad uixit, proeliatus semper est; semper legis populus in ancipiti bellorum est. Iesus autem Naue plebis animos profunda pa
Abbreviated transcription (Latin):
exagitari scandalo. U̾nde ⁊ dn̾s ait.
Quicũq scandalirauerit unũ de
pusillis istis minimis. Non solum
pusillos. s etiã minimos dixit. qͦs
ꝑturbant scandala. Eẜ id̾o graui ob¬
noxius ẽ pęna ut legisti: qͥcũq tur¬
bauerit infirmȩ m̾tis infanciã.
Sic̃ enĩ grauiore dignꝰ supplicio
ẽ qui ꝑsuaserit crũ infantulo . &
incautã p̾cipitarit ȩtaten: ita qͥ
inualidũ ⁊ insipientẽ & in ꝓuidũ
circũscripserit ꝑsuasionẽ erroris
aut exagitatione cordis affecꝰtũ.
Uis scire quã infirmꝰ sit qͥ scandali¬
taturc Non manducabo inqͥd car¬
nẽ : ne frẽm scandalizem. Quanta
infirmitas ꝙr qͦdã infantia animi:
ut eũ etiã esca fr̃is exagitet. Unde
ñ potest homini eẽ p̾cipiciũ: qͣndo
etiã hinc periculũ ẽ Q qd̃ perus ẽ
infirmitas huiꝰ modi serpit in mul¬
tos. uides inopẽ ustũ. temptaris: ui¬
des diuitẽ impiũ. temptaris. Nides

Expanded text:
exagitari scandalo. unde et dominus ait: exagitari scandalo. unde et dominus ait: quicumque scandalizauerit unum de pusillis istis minimis. non solum pusillos, sed etiam minimos dixit quos perturbant scandala, et ideo graui obnoxius poenae est, ut legisti, Quicumque turbauerit infirmae mentis infantiam. sicut enim grauiore supplicio est. qui persuaserit crimen infantulo et incautam praecipitarit aetatem. ita, qui inualidum et insipientem et inprouidum circumscripserit persuasione erroris aut exagitatione cordis affectum. uis scire quam infirmus sit qui scandalizatur? non mand nd u ca b o, inquit, carnem, ne fratrem scandalizem. quanta infirmitas et quaedam infantia animi, ut eum etiam esca fratris exagitet! unde non potest homini esse praecipitium, quando etiam hinc periculum est? Et quod peius est, infirmitas huiusmodi serpit in multos. uides inopem iustum, temptaris; uides diuitem iniquum, temptaris; uides
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾ne. Non indignet᷑ qr hoĩes pe
cuniis magis qͣm operib bonis
deferunt. Nã si ei ꝓpt̾ bonũ opus
in hoc scło deferat᷑. & huiꝰ studii
fructũ hic adipiscat᷑: dicit᷑ de
eo quia ꝑcepit mercedẽ suã. ha.¬
bet quidẽ bonũ opus & hic grãm.
s breuis porcio ȩmerende salutiᷤ
ẽ. Serua futuris mercedẽ tuã.
& istiꝰ scłi obꝓbria. increm̃ta mer¬
cedis tuȩ uidica. Cogita semꝑ a
płicũ illud. qd̃ indigne sint pas¬
siones huiꝰ tẽporis ad fuꝑuentu¬
ram głam. Nullis gͦ uistus frau¬
gatur inuiriis. nullis moueatur
pericłis. nullis temptet᷑ ꝓcellis. si¬
ue mors ingruat. siue uita. siue
angłi celoꝵ: neq deiciat᷑ adu̾sis.
neq extollat᷑ scd̃is. Husꝙͣ sit infir¬
mus eiꝰ affectus. Q. mors tẽptat.
& uita tẽptat. Cauet scandalũ.
qͥ pacẽ habet. qͦ omnẽ m̾tẽ suꝑat.
Magnꝰ ẽ: non e̾ de pusillis istis: id̾o
scandalũ pati ñ debet. qͥa. pusilloꝵ ẽ

Expanded text:
aeternae. non indignetur, quiaeternae. non indignetur, quicuniis magis quam operibus bonis deferunt. Nam si ei propter bonum opus in hoc saeculo deferatur, et hujus studii fructum hic adipiscatur, dicitur de eo: Percepit mercedem suam . Habet quidem opus bonum et hic gratiam, sed breuis portio emerendae salutis est. serua futuris mercedem tuam et istius saeculi obprobria incrementa mercedis tuae iudica. cogita semper apostolicum illud. quod indignae sint passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. nullis ergo iustus frangatur iniuriis, nullis moueatur periculis. nullis temptetur procellis, siue mors ingruat sine uita siue angeli caelorum. neque deiciatur aduersis neque extollatur secundis, nusquam sit eius infirmus affectus. et morset uita temptat; caue scandalum. Qui pacem habet, quae omnem mentem superat, magnus est, non est de pusillis istis. ideo scandalum pati non debet, quia pusillorum est
Abbreviated transcription (Latin):
cus turbetur affectus. Su̾mus
mentẽ iusti mouere non possit.
Uirtutis totius hic finis ẽ: ut¬
& corpore ea ipsius fortitudius.
.is. confecto bello pacem reformet
Paci gͦ qr ipsa plerũq militat for¬
titudo bellandi. Nemo gͦ pacificũ
turbet affectũ. Multa generant᷑
ad ꝑturbationẽ hominis. E. uxor
plerũq decepta serpentis insidiis:
animũ uiri exagitari conatur.
E pater fidẽ filii frequent̃ irri¬
det. & uir sue conuigis mentẽ
tẽptat opprobriis. S i his om̃ib
superat iustus. & dic̃. Quis nos
separabit a caritate .xͥ. tͥbalatio
an angustia. an ꝑsecutio: Quo¬
tiens bene ficta crimini dantur.
qͦtiens uirtus obꝓbrio ducitur:
quotiens ipsa ingrata est gr̃a. Hen¬
didit uistus facultates suas. dis¬
pensauit peiuꝑib: nichil sibi reli
declerit uir om̃s facultates suas in
caritate: contẽptu concẽptus erit.
Non gͦ moueat᷑. Non enĩ mercedẽ
huiꝰ scłi nec gr̃am: s uitȩ quesunt

Expanded text:
cus turbetur affectus. summus cus turbetur affectus. summus mentem iusti mouere non possit, uirtutis totius hic finis et corporeae ipsius fortitudinis, ut confecto bello pacem reformet. paci ergo et ipsa plerumque militat fortitudo bellandi; nemo ergo pacificum turbet affectum. Multa generantur ad perturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri exagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an persecutio? quotiens benefacta crimini dantur, quotiens uirtus obprobrio ducitur, quotiens ipsa ingrata est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensauit pauperibus, nihil sibi reliqdederit uir omnes facultates suas in caritate, contemptu contemptus erit. non ergo moueatur; non enim mercedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaesiuit
Abbreviated transcription (Latin):
men transeant m̃te constanti ñ
dubitanti. ñ fidei. turbent᷑ inceb¬
to. Transi gͦ ⁊ tu fidelis animi di¬
rectione: si diuinã tͥ uis adesse
p̾sentiam. Si non solũ pax sed
etiã multa pax sit in animo
tuo: nulla te p̾lia diuerse cupi¬
ditatis impugnent. non iracun¬
dia stimulet. non libido. E si ẽ
pugna: tam̃ foris non intus sit.
Preliare aduersus ꝑsequentes.
licet &. ipsis sepe silentio ceden¬
dũ sit quã te iuncant. Illoꝵ
potentia: tua ẽ uictoria. Tunc
deniq triũphantur: cũ se uicis¬
se crediderint. Non gͦ impug¬
net auaritia. non cupiditas ex¬
agitet. non tristicia deiciat. ñ
inflãmet libido. ñ resupinet su¬
perbia. non curuet ambitio. ñ
formido consternat: pax mul¬
ta habundet que superet omnẽ
sensũ. scd̃m apłi sententiã. quo
nichil pulchrius dici potuit.
Sũmꝰ enĩ sapientiȩ finis ẽ: ut
simus m̾te tranquilla. Non cõ¬
menticii poetarũ fabulis. lubri¬

Expanded text:
men transeant mente constanti, non men transeant mente constanti, non dubitanti, non fidei turbentur incerto. Transi ergo et tu fidelis animi dilectione. si diuinam uis tibi adesse praesentiam, non solum pax, sed etiam multa pax sit in animo tuo, nulla te proelia diuersae cupiditatis inpugnent, non iracundia stimulet, non libido et, si est pugna, tamen foris, non intus sit. proeliare aduersus persequentes, licet et ipsis silentio saepe cedendum sit. Quia tibi uincunt. illorum potentia tua est uictoria; tunc denique triumphantur, cum se uicisse crediderint. non ergo te inpugnet auaritia, non cupiditas exagitet, non tristitia deiciat, non inflammet libido, non resupinet superbia, non curuet ambitio, non formido consternat. pax multa abundet, quae superat omnem mentem secundum apostoli sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summus enim sapientiae finis est, ut simus mente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubri
Abbreviated transcription (Latin):
Pax multa diligentib legem
tuã: &. non ẽ illis scandalum.
upra diximꝰ quia caritas
exeludit timorẽ nc̃ dicimus
Aqua inqͥd multa excludere non
poterit caritatẽ: & flumina non in¬
undabunt eã. Multa aqua diueͤt¬
sarum ẽ passionũ: & flumina secu¬
lariũ cupiditatũ corporalib mo-
datus dic̃. Torrentem ꝑtransiuit
anuna nr̃a. Numqͥd aqua mariᷤ
excludere moysi potuit caritatem
ries suffragetur: Nempe diligens
dm̃. tutũ sibi iter credidit ita eẽ
ꝑ maria. Qui aut̃ non dilexert̃
dm̃. hi dimersi fluctib: dignum
sabrilegiis suis exitũ ꝑtulerunt.
helias atq heliseus iordanẽ tranᷤ¬
miserant pede: & hec fuit nimie
mercis & grã caritatis. Higͥ ut
transirent aqͥs fluuis iordanis.
passionũ fiuenta nr̃aꝵ mentis
prius uestigio transiert̃. De hac
aqua dic̃ dñs. Si transeas ꝑ aquã
tecũ sum: &. flumina ñ inunda¬
bunt te. Adest uistis suis semꝑ
cũ aliqͥb terunt᷑ aduersis. si ta¬

Expanded text:
pax multa diligentibus nomen pax multa diligentibus nomen tuum, et non est his scandalum. supra diximus, quia caritas excludit timorem, nunc dicimus, aqua, inquit, multa excludere non poterit caritatem et flumina non inundabunt eam. multa aqua diuersarum est passionum et flumina saecularium cupiditatum corporalibus motidatus dicit: torrentem pertransiuit anima nostra. numquid aqua maris excludere Moysi potuit caritatem ries suffragetur, nempe diligens deum tutum sibi credidit iter esse per maria; qui autem non dilexerunt deum, hi demersi fluctibus dignum sacrilegiis suis exitum pertulerunt. Helias atque Helisaeus Iordanen transmiserant pede; et haec fuit nimiae merces et gratia caritatis. hi igitur ut transirent aquas fluuii Iordanis, passionum fluenta nostrarum mentis prius uestigio transierunt. de hac aqua dicit dominus: si transeas per aquam, tecum sum, et flumina non inundabunt te. adest iustis suis semper, cum aliquibus teruntur aduersis, si ta
Abbreviated transcription (Latin):
seruitute uitioꝵ e̾: in qua magnũ
sabbatũ & indsfensa reqͥes deflnc¬
inqua mortiu popłi semen resusci¬
tatur ñ cõmistione. s redẽptione
fraterna. Scd̾m hanc gͦ legem odio
habet sc̃s inusticiã ñ iniustũ qui
pocest sepe conuerti: nec mortueeꝵ
t numero quidemł tue.¬
sttidiũ scẽ deuotionis expͥmit᷑.
sed puto magis qd̾ purus & qͥetus
ac uacuus ab om̃i onere delictoꝵ
declaret᷑ affectus: ut sine ullo ira¬
cundia inp̃cationis aut flagitiose
cupiditatis incendio deferat᷑ oratio.¬
Ꝙ nichil qd alii noceat postulemꝰ.
nichil qd̾ nos secularib peticiõib
decoloret laudemꝰ. in ymnis ⁊ can¬
ticis uera semꝑ ⁊ iusta ea que de
diuinis laudib canimꝰ confitentes:
non sit anceps & dubia sententia. ñ
discolor m̾tis intentio. non materi¬
alib negociis occupata aꝓpositi sp̾ũ¬
alis excusatione deflectat. Iustifi¬
cet᷑ semꝑ iusticia di tranqͥllo ani¬

Expanded text:
seruitute uitiorum est, in qua magnum seruitute uitiorum est, in qua magnum sabbatum et inoffensa requies defuncin qua mortui populi semen resuscitatur non conmixtione, sed redemptione fraterna. secundum hanc ergo legem odio habet sanctus iniustitiam, non iniustum, qui potest saepe conuerti, nec mortuorumt numero quidem studium sanctae deuotionis exprimitur, sed puto magis quod purus et quietus ac uacuus ab omni onere delictorum declaretur affectus, ut sine ullo iracundae inprecationis aut flagitiosae cupidi- tatis incendio deferatur oratio, nihil quod alii noceat postulemus, nihil quod nos saecularibus petitionibus decoloret. laudemus in hymnis et canticis, uera semper et iusta ea quae de diuinis canimus laudibus confitentes. non sit anceps et dubia sententia, non discolor mentis intentio, non materialibus negotiis occupata a propositi spiritalis exsecutione deflectat. iustificetur semper iustitia dei tranquillo ani
Abbreviated transcription (Latin):
q id̾o ait. Legẽ aut̃ tuã dilexͥ.
In lege equitas ẽ si spũalẽ acci¬
pias legẽ. si conresurgas cũ xp̃o.
sideres. non altare terrenũ qd
hostili populatione destructũ ẽ.
si illam iherłem spectes que ui
celo ẽ. nion istam quȩ a popło
udeoꝵ frequentabat᷑ in terris.
qͦ ꝓpt̃ incolarũ ꝑficdiã a romano
exercitu triũphata uuecto fla¬
grauit incendio: si intuaris illũ
pͥncipem sacerdotũ de quo scͥptũ
ẽ. habentes itaq magnũ sacerdo¬
tem egressũ ita de celis iħm fili¬
um d̃i. teneamꝰ confessionẽ fidelẽ.
qui cotidie aduocatus ꝓ nobis ẽ
aput patrẽ: ut ꝓ quib in dieb
carnis suȩ misericordi ẽ cõpeissus
a generi humano: nisi ut om̃iu̾
uiuentiũ delicta donent᷑. Ille gͦ
pͥnceps solus ẽ sacerdotũ. eui ad¬
stant pii sacerdotes in sacrariũ
illud altissimũ. merito ꝓprii cru¬
oris ingressi. Illa gͦ lex diligenda
itiqua uerus hebreus liber ab om̃i

Expanded text:
et ideo ait: legem autem tuam dilexi. et ideo ait: legem autem tuam dilexi. in lege aequitas est. si spiritalem accipias legem, si consurgas cum Christo sideres, non altare terrenum, quod hostili populatione destructum est; si illam Hierusalem spectes quae in caelo est, non istam quae a populo Iudaeorum frequentabatur in terris, quae propter incolarum perfidiam a Romano exercitu triumphata iniecto flagrauit incendio; si intuearis in illum principem sacerdotum de quo scriptum est: habentes itaque magnum sacerdotem egressum de caelis. Iesum filium dei, teneamus confessionem fidelem. qui cotidie aduocatus pro nobis est apud patrem, ut, pro quibus in diebus carnis suae misericordi est compassus a generi humano. nisi omnium uiuentium delicta donentur ? ille ergo princeps solus est sacerdotum, cui adstant pii sacerdotes in caelestium sacrarium illud altissimum merito proprii cruoris ingressi. illa ergo lex diligenda, in qua uerus Hebraeus liber ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
legem aut̃ tuã dilexi
erito odit inuisticiã: qͥ habet
arma iusticie. Nebreus cũ ha¬
berẽt hec arma. hoc ẽ legẽ  ꝓphe¬
tas. hominẽ abominabat᷑ mortu¬
um: quia lex dicit. Om̃is qui teci
officia defunctis. S legi non ẽ mor¬
tiuuis: nisi qͥ inuistus ẽ: Hec ẽ
umindia. iusti: quȩ iniquitas.
Quid enĩ imundius quã mentẽ
qua nichil homini p̾ciosus ẽ da¬
tũ. turpib cõmaculare criminib.
attrocib efferare cõmentis: Qitid
illis ꝓdest qd mortuũ hominem
uisere formidarit. Utinam uita
eqꝵ non pollueret appropinquan¬
tem: quoꝵ mors contaminare ne¬
minẽ potest. Mors nemini nocet:
utinã uita ñ noceat. Contagio enĩ
conluuionis : consortiũ uuqͥtatis
ẽ. Quomͦ gͦ contaminare potest.
qui iniquus iam eẽ non potest:
cũ etiã si fuit tam̃ eẽ desiuit. fuge
gͦ iniqͥtatẽ: ne te cõp̾hendat. fuge
inuisticiã: quȩ uiuentes adhuc
mortuos facit. S nemo fugit ini¬
quitatẽ: nͥ qui diligit equitatẽ.

Expanded text:
legem autem tuam dilexi. Merito odit injustitiam, qui habet arma justitiae. Hebraeus cum haberet haec arma, hoc est, Legem et prophetas, murem abominabatur mortuum; quia Lex dicit: Omnis qui tetigofficia defunctis; sed legi non est mortuus, nisi qui injustus est. Haec est immunditia justi, quae iniquitas. Quid enim immundius, quam mentem, qua nihil homini pretiosius est datum, turpibus commaculare criminibus, et atrocibus efferare commentis? Quid illis prodest quod mortuum hominem visere reformidant? Utinam vita eorum non pollueret appropinquantem, quorum mors contaminare neminem potest! Mors nemini nocet, utinam vita non noceat! Contagium enim colluvionis consortium iniquitatis est. Quomodo ergo contaminare potest, qui iniquus esse jam non potest; cum etiamsi fuit, tamen esse desivit? Fuge ergo iniquitatem, ne te comprehendat. Fuge injustitiam, quae viventes adhuc mortuos facit. 14. Sed nemo fugit iniquitatem, nisi qui diligit aequitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
mala: eo qd ore & labiis insibeliũ
tamquã ebrietas quetda morib
audientis infundit᷑. Meritoq ad¬
didit. Sobrii estote uiste:. & nolite
peccare. Ignorantiã łi quidã ha¬
bent. ut sobriꝰ ille sit qͥ ñ habet
ignorantiã dĩ. nc̃ titubat ebrie¬
tate ꝑficdiȩ: ustȩ aut̃ sobriꝰ. in qͦ
oꝑm grã cũ ficłi sobrietate resple¬
tur ad me qui timent te: & qͥ
sciunt testimonia tua.
luis habet maxime uix¬
ta grecũ. conuertant᷑ mͥ
Si adme legimꝰ conuertant᷑ qui
tunent dm. ne cõmissis ꝓpriis e¬
rubescant uł certe luan t sup¬
sit dediscant pudenda cõmit¬
tere & tanti emendatione doc¬
toris exuant mores suos: delicto¬
rũq labe detersa uirtutũ in¬
duant disciplinã. Si aut̃ ita le
tant᷑: mͥ iã ñ peccanti. iã nͥ erran¬
ti. conuertant᷑ inquit qͥ timentes
te ꝓpriis renuntiare peccatis.
lit consortio iustorũ ꝓpħa ad u
in ipso ẽ plurimũ conferat audi¬

Expanded text:
mala, eo quod ore et labiis infidelium mala, eo quod ore et labiis infidelium tamquam ebrietas quaedam moribus audientis infunditur. meritoque addidit: sobrii estote iuste et nolite peccare. ignorantiam enim dei quidam habent, ut sobrius ille sit, qui non habet ignorantiam dei nec titubat ebrietate perfidiae; iuste autem sobrius, in quo operum gratia cum fidei sobrietate respleu r ad me qua timent t e et qui sciunt testimonia tua. alius habet maxime iuxta Graecum: conuertantur mihi. si \'ad me\' legimus, conuertantur qui timent deum, de commissis propriis erubescant uel certe luant supdoctrinam, ut dediscant pudenda committere et tanti emendatione doctoris exuant mores suos delictorumque labe detersa uirtutum induant disciplinam. si autem ita letantur, mihi iam non peccanti, iam non erranti. conuertantur, inquit, qui timentes te propriis renuntiauere peccatis, ut consortio iustorum propheta ain ipso est, plurimum conferat audi
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ digłii p̃cepta. & iło ait:
ñ ueni uocare iustos. s peccatores:
qr uidei ad iundicandũ se aue¬
toritate legis utuntur. Habes hoc
& in apło. Sobrii estote & iuste.
Non solũ sobrios nos: s etiã iusteN
sobrios ẽẽ debere docuit eiud en¬
ter. PFotest aliqͥs & sobriꝰ ẽẽ & ñ
uiste sobriꝰ: ut sobriꝰ sit a uino:¬
& ñ sit sobriꝰ equitate atq iusti¬
cia. Est enĩ crapula inqͥtatis. fo¬
test & aliquis & ebrietati ⁊ luxu¬
riȩ semꝑ indulgens. dũ aliena
tam̃ diripere conat᷑. eo occupat᷑
studio sobriꝰ eẽ a uino. ⁊ ñ sobriꝰ
a rapinis: nec iste ẽ iuste sobriuis.
ło apłs ammonet: ut sit in nob̾
iusta sobrietas. Peniq addidit. &
nolite peccare. Iui enĩ peccat: &.¬
si sobriꝰ sit: ñ potest tam̃ tamquã
iuste sobriꝰ p̃dicari. Nolite inqͥt
sectuci. Hoc ẽ ne alieni erroris e¬
brietas uos faciat temulentos.
Corrũpunt mores bonos colloquia

Expanded text:
cundum euangelii praecepta. et ideo aitcundum euangelii praecepta. et ideo aitNon veni vocare justos, sed peccatores ; quia Judaei ad vindicandum se auctoritate Legis utuntur. 43. Habes hoc et in Apostolo: Sobrii estote, et juste . Non solum sobrios nos, sed etiam juste sobrios esse debere docuit evidenter. Potest autem aliquis et sobrius esse, et non juste sobrius; ut sobrius sit a vino, et non sit sobrius aequitate, atque justitia; est enim crapula iniquitatis. Potest et aliquis ebrietati et luxuriae semper indulgens, dum aliena tamen diripere conatur, eo occupatus studio sobrius esse a vino, et non sobrius a rapinis: nec iste juste sobrius. Ideo Apostolus admonet, ut sit in nobis justa sobrietas. Denique addidit: Et nolite peccare. qui enim peccat, etsi sobrius sit, non potest tamen tamquam iuste sobrius praedicari. nolite, inquit, seduci — hoc est: ne alieni erroris ebrietas uos faciat temulentos —; corrumpunt bonos mores conloquia
Abbreviated transcription (Latin):
re: erubescentes aut̃ possint pri¬
orib renuntiare peccatis. Consi¬
deramꝰ nunc aliquos fornican¬
tes. ineqͥtantes uiduis ac pupil¬
lis. aliena rapientes. & in his ñ
solũ erubescere: s etiã gloriari
solere tãquã uł pulchritudimᷤᷤ
uł potentiȩ suȩ titulos deferen
in eccłam postea credat in onm̃
iħm: aucdiat eugłm. cõpungat᷑
corde: tc̃ demũ incipiet quã atro¬
cia & grauia deliquerit agnosce¬
re: & in his quȩ agnoscerit eru¬
bescere. Qͥd sit aũt exerceri inp̃¬
ceptis dñi: nisi qr dixit ego aut̃
exercebor in p̃ceptis tuis. in lege
dilicisti. Hos si bos aduersarii ce¬
ciderit uł uimentũ ut ñ deserẽ¬
dum existunes. s potiꝰ eleuandũ.
Qd aut̃ ait iniuste iniquitatem
gessert̃. in quẽ hoc dicat᷑ considera.
nisi in eũ qͥ forte uiste iniquitatẽ
gerat: idest si lesus ꝑ legẽ se cupiat
uindicare uixta p̃cepta moysi. in¬
ste uidet᷑ facere iniquitatẽ: s ñ se¬

Expanded text:
re, erubescentes autem possint prire, erubescentes autem possint prioribus renuntiare peccatis. considera mihi nunc aliquos fornicantes, inequitantes uiduis ac pupillis, aliena rapientes et in his non solum non erubescere, sed etiam gloriari solere, tamquam uel pulchritudinis uel potentiae suae titulos deferentin ecclesiam, credat in dominum Iesum, audiat euangelium, conpungatur corde, tunc demum incipiet quam atrocia et grauia deliquerit agnoscere et in his quae agnouerit erubescere. Quid sit autem exerceri in praeceptis domini nostri, quia dixit: ego autem exercebor in praeceptis tuis, in lege didicisti, hoc est: si bos aduersarii ceciderit ueliumentum, ut non deserendum existimes, sed potius eleuandum. quod autem ait: iniuste iniquitatem gesserunt, in quem hoc dicatur considera nisi in eum, qui forte iuste iniquitatem gerat, id est: si laesus per legem se cupiat uindicare iuxta praecepta Moysi, iuste uidetur facere iniquitatem, sed non se
Abbreviated transcription (Latin):
nos uisuros: non presens utiq s
futurũ ẽ. Sequit᷑ uersus. ui. Con
fundantur suꝑbi quoniã inuis¬
te inquitatẽ gesserunt in me:
ꝓpħa. Si recddidi retribu¬
entib mͥ mala. Nũqͥd ille ma¬
ledicit his qͥ in se iniqua gesse¬
runt. Non utiq Hidebat enĩ ca¬
ritatẽ etiã inimicissimis defe¬
rendam: cũ uenisset eugliĩ pre¬
dicator.Unde arbitror. qr quasi me¬
dicus uelit eos ipsos sanare qui
leserunt. & iniquitatis suȩ com¬
templatione conuenti. de ꝓpriis
flagitiis erubescant: in qua ñ
solũ ꝓpheticã incipiant ꝓbare
patientiã. uerũ etiã emendare
insolentiã suã. Iudor eiũ ple¬
rũq correctio ẽ nr̃a. & dũ inci¬
pit nos pudere cõmissũ. ne lutiꝰ
pudeat: differre quȩ erubescen¬
da sunt ammoneraur. Non gͦ ma¬
ledicit ꝓpħa. s quasi bonus me-¬
dicus uult illos cognoscere quid
fecerint: ut cũ in suã conscientiã
receꝑint. quanta suoꝵ sit conlu¬
iues delic̾toꝵ incipiant erubesce¬

Expanded text:
praesens utique, sed futurum est. Sequitur uersus sextus: con fundantur sup erbi, quoni am iniuste iniquitatem gesserunt in m e;heta: si reddidi retribuentibus mihi mala. numquid ille maledicit his qui in se iniqua gesserunt? non utique; uidebat enim caritatem etiam inimicissimis deferendam, cum uenisset euangelii praedicator. unde arbitror quia quasi medicus uelit eos ipsos sanare qui laeserint, ut iniquitatis suae contemplatione conuenti de propriis flagitiis erubescant, in quo non solum propheticam incipiunt probare patientiam, uerum etiam emendare insolentiam suam. pudor enim plerumque correctio est nostra et, dum incipit nos pudere commissi, ne diutius pudeat, deserere quae erubescenda sunt admonemur. non ergo maledicit propheta, sed quasi bonus medicus uult illos cognoscere quid fecerint, ut, cum in suam conscientiam receperint quanta suorum sit con- luuies delictorum, incipiant erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ facimꝰ si quando inscd̃is sumꝰ
laudamꝰ dm: qͣndo in diuitiis sumꝰ
qͣndo nullis uexamur iniuriisi Illuo
ẽ magnificũ. si subiectꝰ contumeliis
uidiciũ dĩ laudes. si uexatꝰ egri¬
tudine uidicia di p̃dices. si te
in opia ñ reuocet. qͦ minꝰ laudes
uicsticiã dĩ. Ergo semꝑ laudandri
sunt uidicia cłi: sic̃ scriptũ est.

Expanded text:
gnum facimus, si, quando in secundis sumus, gnum facimus, si, quando in secundis sumus, laudamus deum, quando in diuitiis sumus, quando nullis uexamur iniuriis? illud est magnificum, si subiectus contumeliis iudicium dei laudes, si uexatus aegritudine iudicia dei praedices, si te inopia non reuocet, quominus laudes iustitiam dei. ergo semper laudanda sunt iudicia dei, sicut scriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
tio: uides ubi fides ñ statim cog¬
nitio. uͥ aut̃ cognitio: & fides est
& prudentia. Nec ab eo diligen¬
tiã possumꝰ separare. Habuit gͦ
cognitionẽ sc̃s daiid: ut pote pro¬
pħa ꝑfectꝰ. quandoqͥłe ita ꝑfecte
cognouit ut humiliaret᷑ in ipsa
ueritate. Siue in aduersis positus
agnouit ꝓbationis grã. ea quȩ
laboriosa & aduersa sunt susti¬
nenda. iustũ aut̃ ẽẽ d̃i uidiciũ:
& iło bene certantes nũquã deseri
uł relinqi. & coronã his post labo¬
res posse defferri: suie in sobis &
ꝓsperis positꝰ cognouit etiã diuiti¬
as rerũ diuersosq successus. temp¬
tationes. eausas solere suppetere:
ut is qͥhis utitur. rerũ ꝓsperitate
letet᷑. In eo gͥ laudandus ꝓpħa dauid.
qr cũ ista agnosceret. humiliabat᷑
ut humilitate sua uł ꝓperoꝵ ex¬
cluderet tẽptam̃ta. uł aduersoꝵ.
magnoꝑẽ ꝓpħa si laudaret iudicia
cłi: usus affluentia scd̃oꝵ. Qͥd enr̃ ma¬

Expanded text:
tio, uides, ubi fides, non statim cogtio, uides, ubi fides, non statim cognitio, ubi autem cognitio, et fides est et prudentia nec ab eo diligentiam possumus separare. Habuit ergo cognitionem sanctus Dauid utpote propheta perfectus, quandoquidem ita perfecte cognouit, ut humiliaretur in ipsa ueritate. siue ergo in aduersis positus agnouit probationis gratia ea quae laboriosa et aduersa sunt sustinenda, iustum autem dei esse iudicium et ideo bene certantes numquam deseri uel relinqui et coronam his post labores posse deferri; siue in secundis et prosperis positus cognouit etiam diuitias rerum diuersosque successus temptationis causa solere suppetere, ut is qui his utitur rerum prosperitate temptetur. in eo igitur laudandus propheta Dauid, quia, cum ista agnosceret, humiliabatur, ut humilitate sua uel prosperum excluderet temptamenta uel aduersorum is esset propheta, si laudaret iudicia dei usus affluentia secundorum. quid enim ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbet᷑. Transuumꝰ inquit ꝑ ignẽ &
aquã: & induxisti nos in refrigertũ.
iii. Humiliatꝰ sũ enĩ ut hȩc uiderẽ:
qr hi qͥ exaltati st̃ corde oculos ad
ueritatẽ aꝑire ñ possunt. Cũ aut
humiliam᷑ peccata nr̃a cognioscumꝰ:
& ipsa humilitate delicta nr̃a pur¬
gamꝰ. Humiliatꝰ sũ inquit. & sal¬
uũ me fecit. In ueritate gͦ humi¬
liatꝰ ẽ. qͥ humiliatꝰ ẽ ad salutem.
Nec tine ꝑtulit passionẽ: qͥ salutẽ
ueritatis secutꝰ ẽ. Distat gͥ inter
cognoscere & timere: ut eo reuer¬
tam᷑. Deniq eugłii lectio docere
nos debet. Ait enĩ dñs ad eos qui
creclebant ei ex iudeis. Si manse¬
ritis in uerbo meo cognocetis ue¬
ritatẽ: & ueritas liberabit uos. si
manseritis inquit. cognoscetis. Hi¬
des qr ñ a pͥncipio potuit cognos¬
cere. qͥcũq tunens dm̃ uerbũ eiꝰ
audiuit. Non solũ aut̃ ñ ide est
timor & cognitio: uerũ etiã ñ ib̾e
ẽ fides & cognitio. Siquid̃e etiam

Expanded text:
robetur. transiuimus, inquit, perignem et robetur. transiuimus, inquit, perignem et a qua m, et induxisti nos in refrigerium. ui. humiliatus enim sum, ut haec uiderem, quia hi, qui exaltati sunt corde, oculos ad ueritatem aperire non possunt; cum autem humiliamur, peccata nostra cognoscimus et ipsa humilitate delicta nostra purgamus. humiliatus sum, inquit, et saluum me fecit. in ueritate ergo humiliatus qui humiliatus est ad salutem, nec uane pertulit passionem, qui salutem ueritatis secutus est. Distat igitur inter cognoscere et timere, ut eo reuertamur. denique euangelii lectio docere nos debet; ait enim dominus ad eos, qui credebant ei ex Iudaeis: si manseritis in uerbo meo, cognoscetis ueritatem et ueritas liberabit uos. si manseritis, inquit, cognoscetis. nides quia non a principio potuit cognoscere quicumque timens deum uerbum eius audiuit. non solum autem non idem est timor et cognitio, uerum etiam non idem est fides et cognitio, siquidem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qr uidicia di st̃. ipsa iusticia. S
hoc ut agnosc̾e̾t fecit p̃missa p̃¬
catio:. qm̃ intellectũ sibi dari po¬
poscit: ut mandata łi disceret.
Accepta ẽ g intellectꝰ & cognitionis
gr̃a: agnouit iusta di ẽẽ uidicia.
Agnoscere aut̃. ꝑfecti ẽ. Deniq aliud
ẽ credere: aliud agnosc̾e. fides tãtiᷤᷤ.
agnitio ẽ sapientis. Iui enĩ timet:
rationẽ ñ quęrit. Sapiens aut̃ & ag¬
nitionẽ eoꝵ in uestigat. quetũq ꝑ¬
ciꝑe desiderat. Credidi inquit. ꝓ¬
pter qd̾ locutꝰ sũ. Cognouit aut̃.
intellegens qd̵ locutꝰ ẽ. In qͦ gͦ iusta
iudicia cłi sunt: qr ꝑ labores & tri¬
bulationes & afflictiones: ad cȩlestȩ
p̃miũ ꝑuenit᷑. Sic̃ enĩ certantib
athletis corona defert᷑ iusto iudi¬
cio hominũ: ita legitime certan¬
tib xp̃ianis duuno iudicio pal¬
ma cdecernit᷑. Nuicenti inquit: da¬
bo seclere mecũ in sede mea. Nita gͦ
nr̃a exanuat᷑ igne. sic̃ splendor ar¬
genti: ut uirtus certaminib ap¬

Expanded text:
udicia sunt ipsa justitia. 29. Sed hoc ut agnosceret, fecit praemissa precatio; quoniam intellectum sibi dari poposcit, ut mandata Dei disceret. Accepta est ergo intellectus et cognitionis gratia, agnovit justa esse Dei judicia: agnoscere autem perfecti est. Denique aliud est credere, aliud agnoscere. Fides timentis, agnitio est sapientis. Qui enim timet, rationem non quaerit: sapiens autem et agnitionem eorum investigat, quaecumque percipere desiderat. Credidi, inquit, propter quod locutus sum : cognovit autem intellegens quod locutus est. In quo ergo iusta iudicia dei sunt ? quia per labores et tribulationes et adflictiones ad caeleste praemium peruenitur. sicut enim certantibus athletis corona defertur iusto iudicio hominum, ita legitime certantibus christianis diuino iudicio palma decernitur. uincenti, inquit, dabo sedere mecum in sede mea. uita ergo nostra examinatur igne sicut splendor argenti, ut uirtus certaminibus adp
Abbreviated transcription (Latin):
ñ flagellaret᷑. Ieniq iob licet gra¬
uit̃ flagellatꝰ. & qͥdẽ flagellis plu¬
rimis. in opia. anrissione filioꝵ dõt¬
lorib corporis. obꝓbriis amicoꝵ
consolatione tam̃ fruitur ȩterna.
Ergo quanto maiores tribulatio¬
nes fuerint: tanto uberior conso¬
latio reseruat᷑. Et tam̃ ne calas^ sic¬
cͥmłias. quanto maiores tẽptatio¬
nes uideris. tantomagis roga uer¬
bũ dĩ ut ad hortationẽ tͥ afferat:
sic̃ rogauit ꝙ paulus. qͥ ait. Uene¬
patͣ misericordiarũ & ds omnis
consolationis. qͥ nos ex hortat᷑ in om̃ĩ
angustia: ut possimꝰ & ipsi conso¬
lari eos qui sunt in omni tribu¬
latione ꝑ exhortationẽ qua & ip
nr̃a. Tanta ui apłice rogat p̾etici¬
onis: ut consolationẽ accipiat a
dño in omĩ tribulatione: quo ñ so¬
lum ipse induat. tolerantiã. uerũ
us fueris approbatꝰ. tẽ demũ dignꝰ
eris qͥ consolatione accipias in omĩ
tribulatione. Et tam̃ ñ omĩs passio¬

Expanded text:
non flagellaretur. denique Iob, licet granon flagellaretur. denique Iob, licet grauiter flagellatus et quidem flagellis plurimis inopiae, amissionis filiorum, doloribus corporis, obprobriis amicorum, consolatione tamen fruitur aeterna. Ergo quanto maiores tribulationes fuerint, tanto uberior consolatio reseruatur. et tamen, ne cadas atque succumbas, quanto maiores temptationes uideris, tanto magis roga uerbum dei, ut adhortationem tibi adferat, sicut rogauit et Paulus, qui ait: be nepater misericor diarum et deus omnis consolationis, qui nos exhortatur in omni angustia, ut possimus et ipsi consolari eos qui sunt in omni tribulatione per exhortationem qua et ipsnostra. tanta ui apostolicae petitionis rogat, ut consolationem accipiat a domino in omni tribulatione, quo non solum ipse induat tolerantiam, uerum us fueris adprobatus, tunc demum dignus eris qui consolationem accipias in omni tribulatione. et tamen non omnis passio
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Non gͦ hoc dicit. s qͥd dicat con¬
sideremꝰ. Non uolentis. neq curren¬
tis hominis. ꝑseuerantia ẽ. Non ẽ
in hominis potestate s miserantis
cłĩ ẽ ut possis complere quȩ cepe¬
ris. Ueniq iterũ moysi licit. Iuia
in hoc ipsũ re suscitaui: ut osten¬
dam in te uirtutẽ meã. Colligit᷑
gͦ adhortationẽ diuinȩ miscłiȩ de
putandã. Unde sequit᷑. Ergo cui
uult miseret᷑. & quẽ uult obdu¬
rat. Hunc miseratꝰ hortat᷑. illum
ñ reuocat exsecratꝰ. Et uere mise¬
ricordiȩ ẽ lĩ nr̃arũ militia passi¬
onũ: ꝑ quã nob̃ peccata minuunt᷑.
Deniq lazarus pauꝑ qr in hac ui¬
ta tolerauit mala complurima:
ingremio abrahȩ requiẽ consola¬
tionis inuenit. Ille aut̃ diues qui
cosolationẽ habuit in scło: post cur¬
ritula uitȩ huiꝰ fructũ quietis
amisit. Iuẽ si miseratꝰ e̾e̾t ds. casti¬
gasset potiꝰ in hoc scło: ut postea

Expanded text:
uit\'. non ergo hoc dicit, sed quid dicat conuit\'. non ergo hoc dicit, sed quid dicat consideremus. non uolentis neque currentis hominis perseuerantia est; non est in hominis potestate, sed miserentis dei est, ut possis complere quae coeperis. denique iterum Moysi dicit: quia in hoc ipsum te suscitaui, ut ostendam in te uirtutem meam. colligitur ergo adhortationem diuinae misericordiae deputandam. unde sequitur: ergo cui uult miseretur et quem uult obdurat. hunc miseratus hortatur, illum non reuocat exsecratus. et uere misericordia est dei nostrarum militia passionum, per quam nobis peccata minuuntur. denique i-azarus pauper, quia in hac uita tolerauit mala complurima, in gremio Abrahae requiem consolationis inuenit, ille autem diues, qui consolationem habuit in saeculo, post curricula uitae huius fructum quietis amisit; quem si miseratus esset deus, castigasset potius in hoc saeculo, ut postea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcella in eũ seiuret. Iste aut̃ tãꝗͣ
athleta fortis & patiens: qͥ exerce¬
ri a sngui animã suã tribulatio¬
nib nosset. ñ tristia dimouere. ñ
inpugnantia declinare desiderat.
ñ illud ome disinere qd̃ fatigatio¬
nẽ & laborẽ affert exposcit: s ma¬
ior in tẽpore laboris sui aduer¬
sus tẽptationũ ꝓcellas dari sibi
uerbũ consolationis exposcit: ut
possit forti quȩ ingerunt᷑ mente
tolerare. nec aliqua mestitie ꝑtur¬
batione lassct᷑. In eo gͥ obsecrat mi¬
scb̃iam cłi: ne auxilio destitutus
expediendi ceptã militiã dere¬
linquat. Deniq ad hortationis di¬
uine cͥe̾ miscd̃iam. eiudens testi¬
moniũ docet Moysi eñ dicit de.
aliserebor cui misertꝰ ero: & mi¬
scdiam p̃stabo cui miscd̾iam pre¬
stitero. Igit᷑ ñ ẽ uolentis neq cur¬
rentis. s miserentis di. Forte dicas.
Ergo ñ debemꝰ uelle currere. Nem¬
qͥ neglegentes. ds deserere consue¬

Expanded text:
procella in eum saeuiret; iste autem tamquam procella in eum saeuiret; iste autem tamquam athleta fortis et patiens, qui exerceri et ungi animam suam tribulationibus nosset, non tristia dimouere, inpugnantia declinare desiderat, non illud omne desinere quod fatigationem et laborem adferret exposcit, sed maioris in tempore laboris sui aduersus temptationum procellas dari sibi uerbum consolationis exposcit, ut possit forti quae ingruunt mente tolerare, ne aliqua maestitiae perturbatione lassetur. in eo igitur obsecrat misericordiam dei, ne auxilio destitutus expediendi coeptam militiam derelinquat. Denique adhortationis diuinae esse misericordiam euidens testimonium docet. Moysi enim dicit deus: misere b or cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero. igitur non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei. forte dicas: ergo non debemus uelle, currere? atqui neglegentes deus deserere consue
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes rationẽ iudicioꝵ tuorũ
semꝑ exultant. Qͥ enĩ ñ ex aliquo
scd̾oꝵ ꝓuentu s ex cognitione ra¬
tionis induit leticiã: ñ nisi in
exultatione ꝑpetua constitufes
misericordia tua ut exhortetur
me: scd̃m uerbũ tuũ seruo. tuo.
liqui habent in hoc loco
consoletur me. s etiã in
apło legimus ex hortationem
pro consolationẽ dictã et conso¬
lationẽ ꝓ exortatione. Magna ẽ
qͦ miscdia dĩ quȩ ñ solũ remissi¬
onẽ tribuit peccatoꝵ: s etiã cer¬
tantib adhibet exortationis cal¬
carias ne suscepti certaminis pas¬
siones in belli formiline derelin¬
quant. Non gͦ miscdiaa quasi is
qͥ uinctꝰ cedat aut ut ueniã pec¬
cator implorat: s ut cłi miserati¬
one succinctꝰ maiora uirib tan¬
to munere fultꝰ expecliat: egre¬
giã & singularẽ ꝓpħe expecꝰtato
uirtutẽ. Alius enĩ humiliatꝰ e¬
rumnis posceret ut circa eũ tẽp¬
tam̃ta tdesinerent: & sedare aduer¬
sa dñs dignaret᷑. ne tribulationũ

Expanded text:
uidentes rationem iudiciorum tuorum semper exultant? qui enim non ex aliquo secundorum prouentu, sed ex cognitione rationis induit laetitiam, non nisi in exultatione perpetua constitutus mi is e ricor di a tua, u t exhortetur me secundum uerbum tuum s eruo t u o. aliqui habent in hoc loco: consoletur r m e. sed etiam in apostolo legimus exhortationem pro consolatione dictam et consolationem pro exhortatione. magna est ergo misericordia dei, quae non solum remissionem tribuit peccatorum, sed etiam certantibus adhibet exhortationis calcaria, ne suscepti certaminis passiones inbelli formidine derelinquant. non ergo misericordiam, quasi is qui uictus cedat, aut ut ueniam peccator implorat, sed ut dei miseratione succinctus maiora uiribus tanto munere fultus expediat. egregiam et singularem prophetae spectato uirtutem. alius enim humiliatus aerumnis posceret, ut circa eum temptamenta desinerent et sedare aduersa dominus dignaretur, ne tribulationum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ sermonẽ eiꝰ intenderit. nͥ sensus
illiꝰ potuerit conp̃hendere: sapien
cognouerit. Ita gͦ & nos sicubi audimꝰ
uistũ. festinemꝰ uidere: sicut illa mu¬
lier quȩ audiuit in domo pharisei
discunbere dñm iħm: & ingressaẽ.
et eiꝰ pecdes ꝑfudit uinguento. Illus
imitatores simꝰ. Namq ȩccłȩ in il¬
la muliere figurã e̾ẽ qͥ dubitet:¬
I. Sicubi gͦ uistꝰ sedeat. sicubi accum¬
bat: festinemꝰ uidere eũ. Iretiosum
ẽ iudere uirũ uistũ: ut indeas se¬
cundũ imaginẽ cłi. Id foris ẽ: ni¬
chil ꝓdest: qd̾ intus ẽ sanat. sane
⁊ in eo qͥ foris ẽ. illũ qͥ intus ẽ fre

Expanded text:
nisi eius sermonem intenderit, nisi sensus nisi eius sermonem intenderit, nisi sensus illius potuerit conprehendere, sapientt, cum ista cognouerit. ita ergo et nos, sicubi audimus iustum, festinemus uidere, sicut illa mulier quae audiuit in domo Pharisaei discumbere dominum Iesum et ingressa est et eius pedes perfudit unguento. illius imitatores simus; namque ecclesiam in illa muliere figuratam esse quis dubitet? sicubi ergo iustus sedeat, sicubi accumbat, festinemus uidere eum. pretiosum est uidere uirum iustum, ut uideas secundum imaginem dei. quod foris est nihil prodest, quod intus est sanat. sane et in eo qui foris est illum q
Abbreviated transcription (Latin):
mucũ animal cũ uidet᷑. ita ob¬
esse ꝑcepimus lupũ sialiquẽ ui¬
denclũ p̾uenerit. Hocẽ enĩ ferun¬
tur amittere: qͦs lupus prius ui¬
derpr. Basilisius quoq hoc ẽ noxi¬
us serpens si quodcũq uiclerit
prior animal fertur occiders
& alligat᷑ statim necari: qui potu¬
erit a serpente huiꝰmodi p̾̃uideri.
Ipse qͦ serpens mori dicit᷑: si fue¬
rit hominis p̃uentus aspectus.łr¬
go si tanta uirtꝰ uł in occulis serpe¬
ntis. uł in occulis hominis ẽ. ut si
alterũ alter prior uiderit possit
occidere: non ẽ uirtus in oculis uis
tantũ oꝑetur fides ut & illa quȩ
finbriã dnĩ tetigit sanaret᷑. & il¬
le cui intendit dñs iħc. statim ex eiꝰ
oculis grãm sanitatis hauriret.
S qͥ uidet ustũ: debet scire qb ui¬
deat. Non illũ uidit incorpore. ñ
in uestimento. ñ in patrimonio.¬
ñ in uultu. s intus uidet. Non inꝗͣ
illũ uidet nisi eiꝰ uiderit mentẽ.

Expanded text:
mutum animal cum uidetur, ita obmutum animal cum uidetur, ita obesse percipimus lupum, si aliquem uidendo praeuenerit; uocem enim feruntur amittere quos prius lupus uiderit. basiliscus quoque, hoc est noxius serpens, si quodcumque uiderit prior animal, fertur occidere, et allegatur statim necari qui potuerit a serpente huiusmodi praeuideri. ipse quoque serpens mori dicitur, si fuerit hominis praeuentus aspectu. ergo si tanta uirtus uel in oculis serpentis uel in oculis est hominis, ut, si alterum alter prior uiderit, possit occidere, non est uirtus in oculis iusttantum operetur fides, ut et illa quae fimbriam domini tetigit sanaretur et ille cui intendit dominus Iesus statim ex eius oculis gratiam sanitatis hauriret? Sed qui uidet iustum debet scire quod uideat. non illum uidet in corpore, non in uestimento, non in patrimonio, non in uultu, sed intus uidet. non, inquam, illum uidet nisi eius uiderit mentem,
Abbreviated transcription (Latin):
deducebant᷑. Nã si ẽ tanta uis in
naturalib ut animal iusũ prosit
ittericis. ita ut mortui qͦ cornu
eiꝰ anurantis ꝓdesse dicat᷑ si fu¬
erit demonstratũ his qͥ huiꝰ modi
inciderint passionẽ. dubitare pos¬
sumꝰ qd̵ iusti sanet aspectꝰ. Ergo a¬
nimal uile. inrationabile: tantã
uirtutẽ habet ut sanare homte
possit mom̃to exiguo qͦ ludetũr.
homo uistus si tam̃ cũ ab ẽo fidẽ
aspiciat᷑. qͥ utilitatẽ ab eo ꝑciꝑe
cdesicderat. nichil confert: ñ uel
ipsi oculoꝵ radii uirtutẽ. quan¬
dam uident᷑ infundere his qui
fidelit̃ eũ udere desiderant. S
quẽ admoclũ uistus letificat cor
innocentiũ cũ iudet᷑: ita inpbi
iustorũ cognitione torquentur.
qr ul tacitis scõꝵ morib arguun¬
tur. Torquet castitas in continei¬
tem: auariciã liberalitas. im̃pie¬
tatẽ fides. De hoc quoq parile
iulis animantis: sumamꝰ exem¬
plum. Nã sicut ꝓdesse diximus

Expanded text:
deducebatur. nam si est tanta uis in deducebatur. nam si est tanta uis in naturalibus, ut animal uisum prosit ictericis, ita ut mortui quoque cornu eius animantis prodesse dicatur, si fuerit demonstratum his qui huiusmodi inciderint passionem, dubitare possumus, quod iusti sanet aspectus ? ergo animal uile inrationabile tantam uirtutem habet, ut sanare hominem possit momento exiguo quo uidetur: homo iustus, si tamen cum fide ab eo aspiciatur qui utilitatem ab eo percipere desiderat, nihil confert? non uel ipsi oculorum radii uirtutem quandam uidentur infundere his qui fideliter eum uidere desiderant ? Sed quemadmodum iustus laetificat cor innocentium, cum uidetur, ita inprobi iustorum cognitione torquentur, quia uel tacitis sanctorum moribus arguuntur. torquet castitas incontinentiam, auaritiam liberalitas, impietatem fides. de hoc quoque parile uilis animantis sumamus exemplum. nam sicut prodesse diximus
Abbreviated transcription (Latin):
transire nolebat. Unde puto qd̃ sic̃
illic. iudaice impietatis expͥmit᷑¬
dm̃. scõꝵ dicit cognitione letari.
Iui enĩ uidet iustũ & gaudet:
etiã ipse uult eͥe̾ uistꝰ. Pulchixũ
ẽ enĩ qd̃ in aliis delectet᷑. qd uult
ipse inse seruare si possit. Est enĩ
infitũ bonis: ut castũ pudicus.
prucdentẽ sapiens affectu pio di¬
ligat: misericors liberalẽ. & uir¬
tutes suas in aliis amet. Plerisq
enĩ iusti ias pectꝰ. ammonitio
correctionis ẽ. ꝑfectiorib uͦ leti¬
cia ẽ. Quã plilchrũ gͥ: ut uideariᷤᷤ
& ꝓsis. bonũ gͦ uir iustus ꝓpterea
deniq apłs paulus ascendit hiero¬
solimã ut uistos uideret. & cũ pe¬
tro mansit dieb xu. ut ex eiꝰ aliqͥo
cohabitatione ꝓficeret. Ipterea ip¬
se paulus & barnabas cũ hieboso¬
limã ingrederent᷑. magnifice ex¬
cipiebant᷑ ab eccła. ab apłis. & ma¬
iorib natu. Cũ ab ire uellent ne
discederent rogabant᷑: & ut post¬

Expanded text:
transire nolebat. unde puto quod, sicut transire nolebat. unde puto quod, sicut illic Iudaicae forma impietatis exprimitudeum sanctorum dicit cognitione laetari; qui enim uidet iustum et gaudet, etiam ipse uult esse iustus. pulchrum est enim ut in aliis delectetur, quod uult ipse in se seruare, si possit. est enim insitum bonis, ut castum pudicus, prudentem sapiens affectu pio diligat, misericors liberalem, et uirtutes suas in aliis amet. plerisque enim iusti aspectus admonitio correctionis est, perfectioribus uero laetitia est. quam pulchrum igitur, ut uidearis et prosis! bonum ergo uir iustus. Propterea denique apostolus Paulus ascendit Hierosolymam, ut iustos uideret, et cum Petro mansit diebus quindecim, ut ex eius aliquid cohabitatione proficeret. propterea ipse Paulus et Barnabas, cum Hierosolymam ingrederentur, magnifice excipiebantur ab ecclesia, ab apostolis et maioribus natu. cum autem abire uellent, ne discederent rogabantur et, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃. postquã uictus in regnũ
ẽ. unctꝰ ẽ in ꝓpħam: centesimũ et
octauũ decimũ psalmũ scribens
intellectũ sibi dari poscit ut dĩ¬
mandata intellegat. d scit nisi a
dño acceperit grãm. intellegere eiꝰ
se mandata ñposse. In eugłio quoq
lego: qr ꝓponebat parabolas dñs
ut legisti inlibro eugłii scb̃m ma¬
theũ scriptũ. beati pauꝑes spũ :¬
subiecit in posteriorib. Omĩs qui
audierit uerba mea & fecerit ea:
similis erit homini sapienti. Non
ͦ qͥ audit tantũmͦ similis erit:
s qui facit quȩ audierit. Ergo neq
fructꝰ sine auditu. neq auditio
sine facto potest e̾e̾ sapientis: s
qͥ audit & facit. Audiamꝰ gͥ. intel¬
legamiꝰ: faciamꝰ ut intellexisse nos
qui timent te uidebunt me & le¬
tabunt᷑. Hultis enĩ iustꝰ grauis est.
cũ uidet᷑. Ueniq in eugłio płberiq
dñm iħm uiderer ñ poterant. sic̃
geraseni rogabant eũ ut abiret
de regionib eoꝵ: & alii ei transitũ

Expanded text:
m, postquam unctus in regnum est, unctus est m prophetam, centesimum et octauum decimum psalmum scribens intellectum sibi dari poscit, ut mandata dei intellegat, et scit, nisi a domino acceperit gratiam, intellegere eius se mandata non posse. in euangelio quoque lego, quia proponebat parabolas dominut legisti in libro euangelii secundum Matthaeum scriptum: beati pauperes spiritu, subiecit in posterioribus: omnis qui audierit uerba mea haec et fecerit ea, similis erit homini sapienti. non ergo qui audit tantummodo similis erit, sed qui facit quae audierit. ergo neque factum sine auditu neque auditio sine facto potest esse sapientis, sed qui audit et facit. audiamus igitur ut intellegamus, faciamus ut intellexisse nos qui timent te uidebunt me et laetabuntur; multis enim iustus grauis est cum uidetur. denique in euangelio plerique dominum Iesum uidere non poterant, sicut Geraseni rogabant eum, ut abiret de regionibus eorum, et alii ei transitum
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ honoremꝰ in pauꝑe. de qͦ ait
declistis mͥ manclucare: qr qd̵ uni
eoꝵ dedistis. mͥ declistis. Qͥ coroniit
imaginẽ imꝑatoris: utiq ilbũ ho¬
norat & eiꝰ imraginẽ coronauit. Et
qͥ statuã cõntẽpserit imꝑatoris:
imꝑatori utiq cuiꝰ statuã cons¬
putauerit fecisse uidet᷑ in urĩ.
Gentiles lignũ adorant: qr imagi¬
nẽ dĩ putant. S inuisibilis cłi inra¬
go ñ in eo ẽ qd uiclet᷑. s in eo utiq
qd̾ ñ iudet᷑. Hides gͦ.: qr inter mul¬
tas. xp̃i imagines ambulamꝰ. Caue¬
amꝰ ne coronã imagini detrahe¬
re uideam᷑. quã unicuiq ap̃c im
posuit: caueamꝰ ne aliqͥd detrabamꝰ
his qͣb debemꝰ adiungere. S qd peiꝰ
ẽ: ñ solũ ñ honestamꝰ pauꝑes. s etã¬

Expanded text:
 de quo ait: dedistis mihi manducare, quia quod uni eorum dedistis mihi dedistis. qui enim coronat imaginem imperatoris, utique illum honorat cuius imaginem coronauit, et qui statuam contempserit imperatoris, imperatori utique cuius statuam consputauerit fecisse uidetur iniuriam. gentiles lignum adorant, quia dei imaginem putant; sed inuisibilis dei imago non in eo est quod uidetur, sed in eo utique quod non uidetur. Uides ergo quia inter multas Christi imagines ambulamus. caueamus, ne coronam imagini detrahere uideamur, quam unicuique Christus inposuit. caueamus, ne aliquid detrahamus his quibus debemus adiungere. sed, quod peius est, non solum non honestamus pauperes,
Abbreviated transcription (Latin):
lecꝰtioni. ex hortationi. docꝰtrinȩ.
lectio enĩ frequens nec int̾missi¬
one aliqua destituta: docꝰtrine
munꝰ oꝑat᷑. Qd̃ aut̃ poscit ut ui¬
uat: frequent᷑ ostendimꝰ huiꝰ cor¬
poris uitã uerȩ uitȩ grãm ñ ha¬
bere. s illã uerã uitã fore cuiꝰ
bona unꝰquisq scõꝵ credit se uis

Expanded text:
lectioni, exhortationi, doctrinae. lectioni, exhortationi, doctrinae. lectio enim frequens nec intermissione aliqua destituta doctrinae munus operatur. Quod autem poscit ut uiuat, frequenter ostendimus huius corporis uitam uerae uitae gratiam non habere, sed illam ueram uitam fore, cuius bon