comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui uel christi nomine ac uera teligione: talt aliquiq
etiam nescientes patumtur ud sacrõ christi iam imbuu
sunt: quia sinc souirtate unus mediatorio: libcrara
damnatione non possunt: ut possit eis et̃ pro illis in ał
quac hic in diuersis afflictionib ptrtuletunt compẽ¬
satio pracstari. Nunc autem cum ista questio nõ pos¬
sit ab solui: nisi etiam de his partulis tespondeatur
qui post gtauissimos cruciatus sine satramento dana
tanda est: quibus in super & damnalo praeparata est
Nam et &e baptismo paruulorum in eodrm libro non ꝗe
sufficienter: sed quantum illi opeti satis esse iudeba¬
ad omnia uitũq respondi. Qual ctiam nescientibo. & fi¬
dem suam non dun habciotibo prodest Non tamc̃ de
damnatione eotum patiuiloruum qui sine illo te hac
uila emigtant tunc aliquid dicendum putaui quia nõ
quid agitur tunc agebatut. Sed ut omittamu&t̃¬

Expanded text:
qui uel pro Christi nomine ac uera religione tale aliquid qui uel pro Christi nomine ac uera religione tale aliquid etiam nescientes patiuntur uel sacramento Christi iam inbuti sunt, quia sine societate unius mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis I afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christanda est, quibus insuper et damnatio praeparata est ? nam et de baptismo paruulorum in eodem libro non quidem sufficienter sed, quantum illi operi satis esse uidebatur, utcumque respondi, quod etiam nescientibus et fidem suam nondum habentibus prodest, non tamen de damnatione eorum paruulorum, qui sine illo ex hac uita emigrant, tunc aliquid dicendum putaui, quia non, quod nunc agitur, agebatur. Sed ut omittamu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩcunq illarum ueritate. possit conuinci & tepudiari.
ad curam intentionis meae quam tunt habebam non
pertinebat. Quando quide cunctis diligentiort dispu¬
tatione discussis:quaecunq illarum recte uincrert ce¬
teras: me sccurissimo fieret. quando etiam scđ̾m omẽs.
id quod agebam: inuictum persistete demonstrabã. Nũ̃
uero unam uolo si possum recta ratione tligere e om̃ib
& propterta hutus ipsius de qua nunt agmus defensio¬
ne. in his quae commemoraui de illo libro uerbis me¬
is attentius intuens ualidam fimamq non uideo. Nã
uelut firm amentum cuis illud est quid ibi diti. Quis
autem nouit quid de parutilis:dt quorũ cruciatibus
duritia maiorum contunditur: aut exercetur fides. &
miscricordia probatur: Quis autem nouit: quid in ipĩs
pariuulis in scutto iudiciorum suorum honȩ cõpens atio¬
nis reseruet deus. Sid hoc non immerito dici uideo de his

Expanded text:
quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat, quandoquidem cunctis diligentiore disputatione discussis, quaecumque illarum recte uinceret ceteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, inuictum persistere demonstrabam. nunc uero unam uolo, si possim, rationem rectam eligere ex omnibus et propterea huius ipsius, de qua nunc agimus, defensionem in his, quae commemoraui de illo libro, uerbis meis attentius intuens ualidam firmamque non uideo. Nam uelut firmamentum eius illud est, quod ibi dixi: quis autem nouit, quid paruulis, de quorum cduritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia probatur; quis ergo novit quid ipsis paruulis in secreto iudiciorum suorum bonae compensationis reseruet deus? sed hoc non inmerito dici uideo de his,
Abbreviated transcription (Latin):
non habebunt: si uitac huuis angorib ad attetnã uitã
desiderum conuertẽ noluerint. Quis autẽ nouat quid
patuulis. de quorum truciatib duritia matorum con¬
tun duur: aut exercetur fides: aut miã probatur: Quis
trgo nouit quid ipsis paruulis in secreto iudiciorum
suorum bonȩ compensatiõis reseruet deus: quoniam
qm̃ qm̃ recte nihil fecerint: tam en nec peccantes aliꝗd
ista perpessi sunt. Non enim frustra etiam infantes il¬
los: qui cum dominus nr̃ hicsus xpũs necandus ab he¬
tode quaereretur occisi sun: in honore martirum rece¬
ꝑtos ꝯmiendat eccdesia. Hec tunc dixi: cum hanc ipam
de qua nunc agitur uellem cõmunire sententiam.Sl¬
cut enim paulo ante. com memoraui: quarcunq illa rũ
de animae incarnatione quatuor opinionum uera esset.
inculpatam substantiam etcatoris: &. a nostrorũ pecca¬
torum socirtate remotissimam nutebar ostendere. Et ido

Expanded text:
non habebunt, si vitae hujus angoribus ad aeternam vitam non habebunt, si vitae hujus angoribus ad aeternam vitam desiderium convertere noluerint? Quis autem novit quid parvulis, de quorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia probatur; quis ergo novit quid ipsis parvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Deus, qui quanquam nihil recte fecerint, tamen nec peccantes aliquid ista perpessi sunt? Non enim frustra etiam infantes illos, qui cum Dominus Jesus Christus necandus abr? Quasi possit esse innorode quaereretur, occisi sunt, in honorem martyrum receptos commendat ecclesia. Haec tunc dixi, cum hanc ipsam, de qua nunc agitur, uellem communire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. et ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
su & cur mihi in ista quam habemuo in manibuc
questione sufficiat. intimabo. & cum ipsum de certio lib
locum secerptum his luteris insetam. nam ita se hatet.
Decruciatibus autem corporis: quibus affuguntur ꝑuuli:
quorum propter actatem nulla peccata suntͦ: si animac ꝙ
animantur non prius quam ipsi homineo esse coeperunt᷑.
maior qua ercla: & quasi miscritõs deponi solet cum dicr
quid mali fecerunt: ut ita pattac̃tur: quasi possit esse in no¬
centiac meritum: anteqm̃ quisq aliquid nocere possit.
Cum autem boni aliquid operatitur opetatur deus in e¬
mendatione maiorum: cum pariuilorum suotum qui ei
cari sunt doloribus ac mortib flagellantur.: cur ista nõ
fiant: quando cum transierĩt pro non factis erunt. in ꝙ
facta sunt propter quos autem facta sunt: aut melios
trunt si tẽporalib in cõmodis emendali tectius elegerũ
uiuere aut in excusationem in futim uiditii supplicio

Expanded text:
sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum his litteris inseram. nam ita se habet: de cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet, cum dicQuid mali fecerunt ut ista paterentur? Quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque aliquid nocere possit. Cum autem boni aliquid operatur Deus in emendatione majorum, cum parvulorum suorum qui eis chari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur; cur ista non fiant, quando cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt: propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emendati, rectius elegerint vivere, aut excusationem in futuri judicii supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
naturalib ductum apparti in gtandib. quorũ nõnulli
uain tardi & obliuisi funt: ut ne prima quidem discur
lrãtut elementa potuerint. Quidam uero tante sunt fa¬
tiutitatio: ut non multum a peceotibo differant. quos mu¬
tiontotuulgo uocant. Respondetur fortasse corpora hoc
fauuunt. Sed nunquid secundum hanc sententiaa qñ
difendi uolumus: anima sibi corpus elegit. & in cligendo
tram falleretut errauit: aut cum in corpuo cogeiur in¬
nrare netessitate nascendi: alia cotpora pit ouupantib a¬
nimarum turbis ipsa aluid non inuenit & sicut in sp¬
Samulo aliquo locum:ita carnem non quam uoluit. sed
quam ualuit occupauit Numquid hacc & alia dicete po¬
sumus ud sentut. debemus: Doce igiturt quid sentut q ꝑ¬
dõ cert debcamus. ut ostet nobis nouarum ratio aniniar
non saltem de poenis paruuloꝵ quas in hac uta patũt.
diei aliquid in libris illis de litero atbitrio quod quale

Expanded text:
naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum m non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale
Abbreviated transcription (Latin):
i cuuatigelio uidemus portos ad usum desideratum:
tessos esse demonibus. hocde homine iecte possumus di¬
cere. Animal enim est sed rationale: & si mortale. anima
est tatumalis in illis membris: quat tantis afflctionib
poenas liunt. Deus bonus est: dcus ustus est : dcus op̃
est. hoc dubitare demẽtis est. Tantotum ergo malorũ qua
fiunt in paruulis: causa iusta dicatur Nempe cum ma¬
iores ista patiuntur: solemus dicere: duas esse patienili
nerita examinari: aut sictit inherode peccaia puniri. &
de quibusdam etemplis quae deus manifesta chtuo¬
liit alia quac obscura sunt hominum coniectare cõ¬
ceditur. sed hȩc in maioribus. Dc paruulis autẽ qnid te¬
spondeamus edisseit: si poenis tantis nulla in cis sunt pu¬
menda pectaia: tam nulla utiq est in illis arratib exa¬
minanaa istitia. De ingeniorum utto diuersiare quid
ditam: quae quideo in paruulis latet: sed ab ipĩs exordq

Expanded text:
in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus iustus est, deus omnipotens est; hoc dubitare omnino dementis est tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia, quae obscura sunt, hominum coniecturae concedi; sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis
Abbreviated transcription (Latin):
ad poenas utnitum est paruulotum. magnis mihi ctet
dartor anigtisliis. nec quid respondeam prorsus inurnio
Non solumꝰ illas ptenas dito quas habet post hanc uitã.
damnatio illa. quo uccesst cił trahantur si de corpore exi¬
trint sine chaistianę gratiae sacramẽto: sed eas ipãs quae
in hac uita dolentibsꝰ nobis uersantur ante oculos: quas
enumerate si uelim: prius tempus quam exempla de¬
ficiẽt. Languescunt egritud inib. iotquentur doloribus.
fame & siti cruciantur. tebilitantur memb̾s. priuantur
sensibꝰ uexantur ab immundis spiritib. Demonstrandũ
est itaq quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantꝰ
Non enim dici phas est: aut ista ignorante deo ficti: aut
cum non posse tesistere facientibus: aui iniuste ista uel
fatret uel permittere. Num quid nam sicut animalia ix¬
tationabilia utete dicimus recte in usus dari naturis
encellenuorbus & sine catisa uitiosis: sicut apertissime

Expanded text:
ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio, non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quo modo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante. deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permittere. num quidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus > etsi uitiosis, sicut apertissime
Abbreviated transcription (Latin):
stula huusmodi uiste posse perduci: non me mouit
tico quod furto dicitur esse ablatum: sed in eo qui fru¬
menta furatus est. nit id circo terra non debuisse gie¬
mio suo semina confouere: quia sator ea immunda
ea proiectrit manu elegantissima similitudo est: quam
& anttqm̃ legerẽ: nullas mihi obiectio ista de adulirris
na deum facete & denrĩs malis nostrisq peccatis. Anima¬
lis aut̃ẽ auuscimq creatio: si habeat pium prudentem q
consideratorem: in effabilem laudem creatori excitat. Quã¬
to magis ctatio non cuiuslibet animalis. sed hominis. Si
auit̃ cauisa crcandi quęritur nulla cituis & nidius respon¬
detur. nisi quia omnis creatura dei bonia est. & quid dig¬
us quã urbona faciat deus bonus. quae nemo potest fa¬
cert nisi deus. Hace & alia quae possum: sicut possũ dito
aduersus tos qui hanc opinionem qua creduntur aiã
sicut illa una singulis fieri labefactare conantut. Sed cũ

Expanded text:
stula huius modi iuste posse perduci, non me mouet stula huius modi iuste posse perduci, non me mouet tico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinina deum facere etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio, si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus ? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opisicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
finita deposcit praterut permitit: Hȩc cum ctiam ut
arboris folio drtrini: & de nr̃o numtio capillorum. ꝗto
magis de hominis ortu &coccasu cuius temporał uita
breuiꝰ preductius ue non tenditur. quam deus disposi¬
tor iempͥorum nouit unuersitatis inederamini ꝯsonare.
la itiam quad auint. omnc quul in tempore capitese
iino laleesse non posse quia omnia orta ocadunta
aueta sencscunt. ut eo mado cedi cogant aninan
bima nam ideo esse immortalem: quiel ante omnia tpa
si atata non mouet fidem nrãm. Ut enim alia tarea.
coepii esse in tempoit immortalitas carnis cht̃ que tamt̃
iã nõ moritur. & moro ci ulita non dominabr Iuuduo
quod in libro aduersus ruffinum posust. quoodam huic
sententiae calumniati: qđ deũ datt aido adulittinio can¬
ceptibus uideatur indignum: unde conantur astruete
meritis geste ante carntm uitae animas quasi ad erga¬

Expanded text:
finita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de finita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostrorum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus, dispositor temporum, nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non posse, quia omnia orta occidunt et aucta senescunt, ut eo modo credi cogant animum humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram. ut enim alia taceam, coepit esse in tempore inmortalitas carnis Christi, quae tamen iam non moritur et mors ei ultra non dominabitur. Illud uero, quod in libro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad erga
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatissimum atq ornatissimum dare. sed ista nos
sentire non posse. quac si sentiremus: delectatione inefsa¬
bili mulcctemur. Non enim frustra per prophetã qui hac
diuintus inspirata didicerat. dictum estdedeo Qui
profert numeros ac sȩculum. Unde musica idest scrna
sensus. uel benc madtilandi ad admonicionem magnę
rei et iam mortalibus rationales habenut animas di
largitate concessa est. Unde si homo faciendi artifex carmĩ
nouit. quas quib moras uocib tribuat ut illud qucq
canitur. decidentib ac sucedentib somnis pultherrime
currat & transeat: quanto magis deus cuius sapiẽtia
per quam fecit omnia. longe omnib preferenda est nulla
in naturis nastentib & occidentib temporum spacia qu
canqm̃ sillabae ac ueiba ad particulas huuis srculipt ne
in hoc labentium itruiti iãqm mirabili cantico. uelbit¬
uius. ud productus qm̃ modulatio prarcognita & prat¬

Expanded text:
ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione ineffabili mulceremur. non enim frustra per prophetam, qui haec diuinitus inspirata didicerat, dictum est de deo: qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue modulandi, ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et prae
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginem suam. quod utiq secundum animã ratio¬
nalem fecisse intelligitur. hoc & nunt facit non institu¬
endo quod non erat. sed multiplicando quod erat. Unde
& illud uerum est quod a rebus quat non erant institu¬
endis requieuit. & hoc uerum est qͥuod non solum guber¬
nando quae fecit: uerum etiam aliquid quod non dũ. sed
quod iam erat creauerat: numerosus creando: usq nunc
operatur. Uel sic ergo uel aliomodo quolibet eximus ab
to quod nobis obicitur de requie dei ab operibo sius.tir ꝓ¬
picita non credamus nunc usq fieri animas nouas.
nim ex illa una: sed sicut illam unam Nam quod dicit
quare fatit animas illis quos nouii cito moritutos: possut¬
mus respondere. parentum hĩc peccata uel conuunti uelfla¬
gellari.Possumus etiam recte illius moderationi ista relĩ¬
quere: quem scimus omnibus gentraliter tran seunt po
tebus. ubi etiam sunt animalium ortus & obitus: cursũ

Expanded text:
ad imaginem suam, quod utique secundum animam ratioad imaginem suam, quod utique secundum animam rationalem fecisse intellegitur. hoc et nunc facit non instituendo, quod non erat, sed multiplicando, quod erat. unde et illud uerum est, quod a rebus, quae non erant, instituendis requieuit, et hoc uerum est, quod non solum gubernando, quae fecit, uerum etiam aliquid, non quod nondum sed quod iam creauerat, numerosius creando usque nunc operatur. uel sic ergo uel alio quolibet modo eximus ab eo, quod nobis obicitur de requie dei ab operibus suis, ne propterea non credamus nunc usque fieri animas nouas n ex illa una sed sicut illam unam. Nam quod dicitur: \'quare facit animas eis, quos nouit cito morituros?\', possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relinquere, quem scimus omnibus temporaliter transeuntibus rebus, ubi sunt etiam animalium ortus et obitus, cursum
Abbreviated transcription (Latin):
geliũ esse contrarium. Uerum iis qui hate ideo dicũt ne
credatur modo deus sicut. illam unam nouas animas
quat non erant facere. sed ex illa una quat iam erat eas
acare ul ex fonte aliquoi suit thes auro quodam quẽ
tunc fecit eas mutere: facile respondetur: etiam illis sex
dirbus multa deum creasse ex iis naturis quas iam
cteauerat: sicut alites & pisces ex aquis. ex terra autẽ ar¬
borts stnum animalia. sed quod ea quat non erãt tũc fece¬
rit manifestum est. Nulla enim erat aius. nullus piscis.
nulla arbor. nullum animal. et bene intelligitur ab his crc¬
quod dicitur anĩas nõ ĩ nescio quo fonte existentes mitte:
net de ipso tanqm̃ suas particulas irrogare: nec de illa
una originaliter itahere: noc pro delictis ante carnem dinis¬
sis carneis uinciilis compedire: sed nouas creare singulas
singulis: suam ciiq nascente non aliquid facere dicitur
quod ante non fecerat. lat enim sexto die fecerat hoiem̃

Expanded text:
gelium esse contrarium. Verum his, qui haec ideo dicunt, ne gelium esse contrarium. Verum his, qui haec ideo dicunt, ne credatur modo deus sicut illam unam nouas animas, quae non erant. facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare uel ex fonte aliquo siue thesauro quodam, quem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa deum creasse ex his naturis, quas iam creauerat, sicut ex aquis alites et pisces, ex terra autem arbores, faenum, animalia. sed quod ea, quae non erant, tunc fecerit, manifestum est; nulla enim erat auis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal et bene intellegitur ab his crequod dicitur animas non in nescio quo fonte iam existentes mittere nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec pro delictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas siquod ante non fecerat. iam enim sexto die fecerat hominem
Abbreviated transcription (Latin):
mauerit omnia deus opera sua stato die. & septimo teꝗe¬
uit. si nouas adhuc animas creat: Quib si diterimus quod
ex cuuang&dio in supraicta epła posuisti. pattr ineus us
ꝙnunc operatut: tespondent. Opatur dictum est institu¬
tas administiando: non nouas instituendo naturas. ne
seripturat gcuitstos contradicatur. ubi apcitissime legic
consumasst᷑ deum omnia opera sua. Nam & quod scciptũ
esticum requieiusse utiq a crtandis creaturis nouis intelli¬
gendũ est: nõ a gubernãdis: quia tunc ea quae non erant fecit.
Q quibus faciendis tequicuit. quia consum auerat omnia
quac anteqm essent uidit esse facienda. ut deinceps non
quae non trant. sed ta iis quȩ iam erant crearet: & faceret
quicquid faceret. Ita uitunq uerum esse monstratur. et
qͥuod dictum est requiiut ab opcrib sius: & quod dictũ
estiusq nunc operatur. quoniam genesi non potest cuuã¬

Expanded text:
mmauerit deus omnia opera sua sexto die et septimo requiemmauerit deus omnia opera sua sexto die et septimo requieuerit, si nouas adhuc animas creat. quibus si dixerimus, quod ex euangelio in supra dicta epistula posuisti: Pater meus usque nunc operatur, respondent: \'Operatur dictum est institutas administrando, non nonas instituendo naturas\', ne scripturae geneseos contradicatur, ubi apertissime legitur consummasse deum omnia opera sua. nam et quod eum scriptum est requieuisse, utique a creandis nouis creaturis intellegendum est, non a gubernandis. quia tunc ea, quae non erant, fecit, a quibus faciendis requieuit, quia consummauerat omnia, quae, antequam essent, uidit esse facienda, ut deinceps non ea, quae non erant, sed ex his, quae iam erant, crearet et faceret, quicquid faceret. ita utrumque uerum esse monstratur, et quod dictum est: Requieuit ab operibus suis et quod dictum est: Usque nunc operatur, quoniam genesi non potest euan
Abbreviated transcription (Latin):
mortib paruulorum sintͦ indulgentia xpĩani satramẽ¬
ti de corporibus eaxcunt: qua equitate damnantur: si no¬
uae ertatura nullo suo praecedente peccato: sed uolun
tate ercatoris singulat singulis nascentib adheserunt:
quibus tas animandis illcꝰ creauit & dedit: qui utiq no¬
uerat qued una queq tarum nulla sua culpa sine baptis¬
nio christi dr corpore fuerat eocitura: Quoniam igitur neq
de deo possumus dicere: uel quod togat animas fieri perca¬
trices uel puniat innocentes: nrq nobis negare phas est ea
quat sine xpi satramento de corporibus exitnt̃ : etiam par¬
uulotum: non nisi indamnationem itahi: obsecro tequomio
hart opinio defenditur: quac ceduntur animae non ex ila
una primi hominisficri om̃s. sed sicut illa una uni:
ita singulis singulat. Ea urro quat dñr alia tonira hanc
apinionem: facile me puto posse refellire: situti est illuq
quo enm sibi quidam uidentur urgere quomodo consu¬

Expanded text:
mortibus paruulorum sine indulgentia Christiani sacramenmortibus paruulorum sine indulgentia Christiani sacramenti de corporibus exeunt, qua aequitate damnantur, si nouae creatae nullo suo praecedente ptate creatoris singulae singulis nascentibus adhaeserunt, quibus eas animandis ille creauit et dedit, qui utique nouerat, quod unaquaeque earum nulla sua culpa sine baptismo Christi de corpore fuerat exitura? quoniam igitur neque de deo possumus dicere, quod uel cogat animas fieri peccatrices uel puniat innocentes, neque negare fas nobis est eas, quae sine Christi sacramento de corporibus exierint, etiam paruulorum non nisi in damnationem trahi, obsecro te, quo modo haec opinio defenditur, qua creduntur animae non ex illa una primi hominis fieri omnes sed sicut illa una uni ita singulis singulae? Ea uero, quae dicuntur alia contra hanc opinionem, facile puto me posse refellere, sicuti est illud, quo eam sibi quidam uidentur urgere, quo modo consu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ rgcm̃ nocte uenerat: quia fortassis erubescebat
discrit: qui docere consueuerat. Me autẽ potuis in gr̃o
audire:quam uelut ingrm̃ delectat audiri. Recolo eĩ
qui dixerit eis quos prͦae cęteris clegit. Uos autẽ inꝗt
Nec alius docuit moysen per ietro.ec alius corne¬
liũ: etiam per priorem petrum. nec alius petrum:etiam
potiumts. ut probemur non solum indoctos quanta ca¬
ritait doicamus: uerum a doctis etiam quanta humilita¬
te discamus. Doce ergo queso quod doccam. doce quod t¬
neam. & dic mihi si animae singillatim. singulis nascen¬
tihus fiunt :ubi in pariuilis peccent. ut ⁊ indigeantĩ sa¬
qua iustitia creatoris. ita peccato obligantur alienoi cũ
exinde propagatis membris mortalib inseruntur ui
eas nisi per ecclesiam subuentum fuerit damnatio const¬
quaꝵ tur: cum in tarum potestate non sit: ut eis possit ꝯĩã
baptismi subueniri: Tot igitur animarum milia quat i

Expanded text:
magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, quos prae ceteris elegit: uos autem, inqunec alius docuit Moysen etiam per Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Petrum nec alius Petrum etiam potuimus, ut probemur, non solum indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate discamus? Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce, quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in paruulis peccent, ut indigeant in saqua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per ecclesiam subuentum fuerit, damnatio consequatur, cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismi subueniri ? tot igitur animarum milia, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
seminon ille abs te hoc tam longe posito in quiretet.
si tamen id tibi ex affrica sccipsit: nã quãdo scripserit
nescio. tantum scio quod de hoc bent nouerit cũctati¬
onem meam: unde me ĩꝯsulto facere uoluit: qm̃ qm̃¬
etiam si consuleret magis hortarer & gratias agerem:
quod nobis conferre omnib posset. nisi tu breuiter
scribere: qm̃ respondere maluisses. Credo ne superfluo
laborares ubi ego essem quem putabas optime scire:
quod ille quesierat. Ecce uolo ut illa sententia etiã
mea sit: sed nondum esse confirmo. Misisti ad mc di¬
scipulos: ut ra docam quac non ip̃ẽ didici. Docc ergo
quod doceam. nam ut ego doceam multi aint fla¬
quantitisq meisitut alia multa: & hot ignorait con¬
Fitreor. & fortasse qͣuis inos meum uerccundentur
tamen apud se dicunt. tu es ingr̃ mn israel & hace
ignoras: quod quides dominus ei dixerit: qui erat u¬
nus illorum quos delectabat uotari rabi. Un de etiã ad

Expanded text:
sem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret; sem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret; si tamen id tibi ex Africa scripsit. Nam quando scripserit nescio; tantum scio quod de hoc bene cognoverit cunctationem meam: unde me ietiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: tu es magister in Israhel et haec ignoras? quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
prium principium principesq tribuuntur: ipłã boĩ
dei substantiam ex parte quȩ capta est corruiptam &
opptessam: & ad pectandi necessitatẽ perductam esst
dero. Quaccunq enim eligenda est abfit ut impugnet¬
hanc fidem de qua ceiti sumus omni animae etia
paruuli infantis netessatiã esse literationẽ ebligate¬
onem ex obligatione peccati. eamq nullam essemisi ꝑ
hiesum christum: & hunc crucifixum. Proinde ne lon¬
gum faciamus: hoc certe quod singulas animas singu¬
us nascentib etiam modo deus faciat. Cui sententiat᷑
ne obitiatut quod omnes creaturas seato dit consuã¬
uerit deus: & dic septimo requieuerit adhibes testiõ¬
nium ex tu uangelio. Pater meus usq nũc operatur¬
& ego operor. Sic tnim ad marcellinum scripsisti. in qͣ
episfola ttiam mei cõmemorationem beniuolentissie
dignatus es: quod hic me hrẽt in affrica: qui & ipam̃
fatilius possem explicate sententiam. Quod si pͥotuis¬

Expanded text:
prium principium principesque tribuunt, ipsam boni prium principium principesque tribuunt, ipsam boni dei substantiam ex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse dero. quaecumque enim eligenda est, abhanc fidem, de qua certi sumus, omni animae etiam parvuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione peccati, eamque nullam esse nisi per Jesum Christum, et hunc crucifixum. » 8. « PROINDE ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo Deus faciat. Cui sententiae ne objiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummaverit Deus, et septimo die requieverit, adhibes 1003 testimonium ex Evangelio, Pater meus usque nunc operatur : Sic enim ad Marcellinum scripsisti: in qua epistola etiam mei commemorationem benevolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei ipsam facilius possem explicare sententiam. Quod si potuis
Abbreviated transcription (Latin):
te labantur in corpora: ita putaui esse tractandas: ut
quarlibet tarum uera esset non impeditet intentionẽ
meam: quatenꝰ tũc aduersus eos quantis poterã utrib
agcham: qui naturã mali suo principio pitdittã ad¬
uersus deum conantur inducete. id est contra mani¬
cheos. nam de pristillianistis adhuc nihil audierã.
qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabu¬
lantur. llio quintam oppinionẽ non addidi quam
in tua epła mtet carteras cõmemorasti: ne aliquã pre¬
terites. ubi de hac questiont interroganti rescripsisti
religiosȩ memotiat uito nobisq in xpĩ caritate gratis¬
simo marcellino: quod anima non est pats dei Priõ
quia non est de incarnatione eius: sed de natura q̃rit.:
cum hoc quęriuir. Drinde quia hoc sentiunt illi contra
quos agrham. & id maximt agebam ut ctratoris in¬
culpabilem in uiolabilemq naturam: a cccature uitiis
& labe secernerem. cum illi a substantia mali cui pro¬

Expanded text:
te labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, te labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non impediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos quantis poteram uiribus agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manichaeos; nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uftiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui pro
Abbreviated transcription (Latin):
datissimȩ fidei: qua iouintani uaniloquia redarguens
adhibiusti testimonium ex libro iob. nemo mundus
in cospectu tuo: nec infans: cius est dici unius uita ssr
terrã. deinde ad iunxisti: tenemurq rei similitudinem
pracuaricatiotiis adat: et liber tuus in ionã insigniter
dilucide q declatat. ubi ietunare paruulos propter ip̃m
otiginale peccatum merito toactos isse diccisti. non i¬
condienienter abs te quacro hunc teatum animanibi
tenit. unde oporttat cam euam in illa aetate per sacrm̃
christiane gratiat libetari. Ego quidem ante aliquot
annos: cumꝰ libtos quosdam scriberẽ de libero arburio.
qui in multotum manus txietunt & habentur a plu¬
rimis: quatuor opiniones de animat incarnatione
uttum ex illa una quae primo homini data est propa¬
gentur:an singulis quibusq nouat etiam modo fiat.
an alicubi existentes: uel mutantur diunitus uel spõ¬

Expanded text:
datissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens datissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: 'Tenemurque rei in similitudinem praeuaricationis Adae\\ et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel spon
Abbreviated transcription (Latin):
esse animam ullam in genert humano: cui non sit necel
cuis in qualibet corporis aetate de corpore exierit: & in poc¬
na futurã est: & mnultimo iudicio reuepturã Et corpꝰ
ad poenam. Si autẽ post generationem humanam: qua
faela est ex adam regeneretur in xpõ: ad eus pertinere
lotietatem: & iequiem post mortem corporis habiturã:
& corpus ad gloriam recepturã. Haec sunt quat de dĩa
firmissime teneo. Nunc accipe quaeso quid requiram.
& noli me spernere. si te non spernat. qui pro nobis di¬
gnatus est sperni. Quaero ubi contraxit anima reatum
quo itahatur in condemnationem et iam in fanuꝰ mor
te praeuenti: si ti per sacrantentum quo etiam pariuilib
gratia non subuenerit. Non enim es ex illis qui modo
noua quaedam gattire eęperunt dicentes. nullum rea¬
tum ex adam eͥsse tractum qui per baptismum in infãte
quererem: aut quętendum putatem. Sed quia tenemus
de hac te sententiam tuam concinentem catholicȩ fun¬

Expanded text:
esse animam ullam in genere humano, cui non sit necessesse animam ullam in genere humano, cui non sit necesseius in qualibet corporis aetate de corpore exierit, et in poena futuram et in ultimo iudicio recepturam corpus ad poenam. si autem post generationem humanam, quae facta est ex Adam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime teneo. Nunc accipe, obsecro, quid requiram, et noli me spernere; sic non te spernat, qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationete praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam paruuli baptizantur, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante quaererem aut quaerendum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fun
Abbreviated transcription (Latin):
aut aercum: Omnia quippt talia maiora sunt in maior¬
b locis & minora in minoribus: & nihil eorum in aliq
sur parte totum adest. sed ut sunt partes locorum: ua occupãtu
partibus cotpotum. Unde intelligitur anima suit corpo.
suit incorpoita dicenda sit proptiam quatdam habere
naturam omnibus his mundane molis elmentis &¬
cellentiore sub̾ara creatam. quae uetatiter non possit in
aliqua phã tasia corpotalium imaginum: quas petcarnis
sensus percipimus cogitari. sed mente intelligitutaq sc̃tir
Neq hȩc ꝓinde loquorꝰ ut te quȩ tibi nota suntꝰ doctara sedl
ut apctiam quid firmissime de anima tentam. tic me
quisqm̃ cum ad ea uenero quae requiro: nihil de &ĩa
ud scientia: uel fide tenere arbitretur. Certus etiam suni
animaminulla dei culpa. nulla necessitate dei uel sua:
lberari posse de corpore mortis huius: uel sue uolũtatis
uictute tanqm̃ sibi ad hoc sufficiente. uel ipũs corpois

Expanded text:
aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioraut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
intensius: alicubi iemissus. & in omnibus tota : & in sin¬
gulis tota est. Neq enim aliter quod in corpore non toto
sentit: tamen tota sentit. nam cum exiguo puricto in cã¬
ne uiua aliquid tangitur: quamis lotus non ile solũ
totuas corporis non sit: sed uix in corpote udeatur: aiam
tamen totam non latet Neq id quul sentitur per corpis
cuncta discurrit.: sed ibi tantum sentittir ubi fit. Untle
ergo ad totam mox peruenit quod non in toto fit : nist
quia & ibi est ubi fit. nec ut tota ibi su: tatrera deserit.
non lateret. Proinde & in omnib simul: & in singulio
particulis corporis sui tota sifiil esse non posset: si fcr illas
lta diffunderetur: ut uidemus corpora diffusa per spatia
locorum: minorib pattibo sius minora occupait: & maio¬
tibus maiora. Quaptopter si anima corpus esse dicenda c
non est cerit corpus quale terrenũ est. nec quale humidũ

Expanded text:
intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in sinintentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto sentit, tamen tota sentit; nam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit ?non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. quapropter, si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum
Abbreviated transcription (Latin):
anima pars dti. Incorportam quoq esse animam. & si
difficile tardiorib persuaderi potest. mihi tamen fateor
esse persuasum Sed ne uerhi controuersiam uel super¬
fluo faciam uel merito patiar: quoniam cum de reꝯstait.
non opus est certare de nomine. Si corpuo omĩo sbaul
esscuuaud si quid aptius nuncupatur: id quod aliquo
modo est in se ipso corpus est anima. Item si tam solam
in corportam placet appellare naturam: quar sum me in cõ¬
mutabilis & ubiq tota est. corpus est & anima. qm̃ tale
aliquid ipsa non est. Porro si corpus non est nisi quod ꝑ
loci spatium: aliqua longitudine: altitudine latitdm ꝑ.
ita sistitur uel mouetur: ut maiore sui parte maiorem loc
est corpus anima. Pet iotum quippe corpus quod animat
non locali diffusiont : sid quadam uitali intentione por¬
rigitur. Nam per omnes particulas tota simul adest. nec
minor in minotibus:& in maioribus maior. sod alicubi

Expanded text:
anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis su uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locuest corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi
Abbreviated transcription (Latin):
nec peoficeret in melius. nit aliquid in semetipsa uel inciper
ones pertinit. Quã uero aluer se habeat non opus ẽ
ettrin secus testimonio. quisquis seipiñ ad uertit agnꝰ¬
scit łrustra autẽ dicitur ab ris qui atiimam dei ꝑtem
esst uolunt. Hanc eius labem atq turpitudinen quao
uidemus in nequissimis hominib:. hanc deniq infir¬
mitatem & egritudinem quam sentimus in omnibus
hominibus: non ex ipsa illis esse. sed tx corpore. Quidin¬
rerest unde egrotet: Quae si esset in comiulabilio quae
Nam qued uete in commulabile & incorrupubleest:
nullius iti accessu cõmutari ud corrumpi ioirst. Alicꝗn
non achilea tantum sicut fabulae ferunt: sed omnis ca¬
ro esset inmalterabilis: si nullus ci casus accidisset. Nõ
est ia & natura in cõmutabilis. quae aliquo modo ali
qua causa mutabilis est. Deum autem nephas est ni
uert sumnieq in commutabilem credere. Non est ergo

Expanded text:
nec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel inciperenec proficeret in melius nec aliquid in semet ipsa uel incipereones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse, sed ex corpore. quid interest, unde aegrotet, quae si esset incommutabilis, nam quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset inuulnerabilis, si nullus ei casus accideret. non est itaque natura incommutabilis, quae aliquo modo, aliqua causa, aliqua parte mutabilis est; deum autem nefas est nisi uere summeque incommutabilem credere: non est igitur
Abbreviated transcription (Latin):
di Ubi ergo istum uiuenem expectus sum: cum ipꝰsum
esse talemꝰ qualem a dnõ petebam dubitate nõ potui
Accipe igitur quat mihi peto apire ac discitit nõ grauĩo.
Questio de anima multos mouet. in quibus me esse confi¬
teor Nam quid le anima firmissime tentam non ta cebo
deinde subuingam quid mihi adhuc expiditi urlim.
Anima homits immortalis est. secundum quẽdam mo¬
dum luum. Non enim omnino sicut deus. de quo sctipt̃
est: quia solus haber immortalitatẽ. nam de animat inpi¬
tibuo sancta scriptura multa cõmemorat. Unde illird.
sine mortuos sepditt mortuos suos sed quod ita morit᷑.
alienata a uita dei.: ut tamtn in natura uiuere non oĩno
desistat. Ita mortalis ex aliqua causa inuenitut ut et̃
immortalis non sine ratione dicatur. Non est pars der
anima. Si enim hoc esset: omnino incõmutabilis atq in¬
cortuptibilis esset. Quod si esset nec deficeret in deterius

Expanded text:
di. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum di. ubi ergo istum iuuenem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non enim omni modo sicut deus, de quo dictum est, quod solus habeat inmortalitatem — nam de animae mortibus sancta scriptura multa commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni modo incommutabilis atque incorruptibilis esset. quod si esset, nec deficeret in deterius