comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frondib sunt excisa ramoꝵ. Moralit̾ gͥ mare
niũdum.nauis huins seculi uitam. nanfragi¬
um nauis. uite periculum. egressio de mari
renuntiationẽ mundi: insula que man suꝑe¬
illos qui uerbo p̃dicatõms frigidos ac pigros
st̃s et ex undis mundane tempestatis. abstia¬
cos excitant ad amorem xp̃i: sarmenta echos¬
tationis netba. ignis caritatem designat.
Per iperam uͦ que procelsit a calore : nuñ¬
dus spiritꝰ siue detractores uentatis dig desi¬
egnantur. Qne niuasit mauũ pauli. idest
opris doctme spiritalis impedire nititur. de¬
tractionis morsus inferendo. et mudis nitꝰ
infundendo. Hanc in peran fr̃es exhorresco. et
ne uirus detiactionis inferat. congriuumi est
inuadere debeat agnoscat. Placet qͦ opusculi
huiꝰ spaciũ: in quatuor libellos releuende men¬
tis gr̃a scindi : quia ut ait beatus augustimus.
ita libro termiino reficitur lectoris intetio. sic̃
labor uiatoris hospicio. Primus quidem quid

Expanded text:
frondibus, sunt excisa ramorum. » Moraliter igitur mare, frondibus, sunt excisa ramorum. » Moraliter igitur mare, mundum, navis hujus saeculi vitam, naufragium vitae periculum, egressio de mari renuntiationem mundi, insula quae mari supereillos verbo praedicationis frigidos ac pigros fratres, et ex undis mundanae tempestatis abstractos excitat ad amorem Christi. Sarmenta exhortationis sunt verba, ignis charitatem designat. Per viperam vero quae processit pulsa ab igndi spiritus sive detractores veritatis designantur. Quae invadit manum Pauli, id est opus doctrinae spiritualis impedire nititur, detractionis morsus inferendo, et invidiae virus infundendo. Hanc viperam, frater, exhorresco, et ne virus detractionis inferat, congruum est utinvadere debeat, agnoscat. Placet quoque opusculi hujus spatium in quatuor libellos relevandae mentis gratia scindi, quia, ut ait beatus Augustinus: « Ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio. » Primus quidem quid
Abbreviated transcription (Latin):
Ogasti nos frater amantissime animie
quatmꝰ aliqua remedia temptationũ uideli¬
cet spiritalis delectationis fetͣcula fr̃ib
nobiscum cõmorantib quererem ac pro
ueteris testamenti panculas radices salutiferas
repperi: ex t̾ra uero euangelii bene culta quosdã
fructus bom saporis attuli: ex libris autem expo¬
sitoꝵ et alioꝵ quoꝵdam sapientum. quasi ex agrico¬
laix ortis quodam flores collegi: ut in unim cõgesta
locum suauẽ reddant odorem. Ex radicib itaq
id est ex sententus ueteris testamenti. Aliquod re¬
medium sanitatis infirim ruminando ꝑcipere
possunt: fortiores uero ex fructu euuangelii tan¬
quam ex obere bono reficiantur: delicati autenidi¬
uersis expolionũ florib meditando delectantur
Sic paulus apłs apud miletam insulam egressis
de mari collegit. multitudinem sa nmentoꝵ: ut
socus qui secum de maris periculo euaserant:
bet exhortatiom̃: que ad actenda̾ndam caritatẽ
ualentia integritate decerpta scriptumꝵ. quasi

Expanded text:
ogasti nos, frater amantissime, quatenus aliqua remedia tentationum, videlicet spiritualis delectationis fercula, fratribus vobiscum commorantibus quaererem ac prop etenim Veteris Testamenti pauculas radices salutiferas reperi. Ex terra vero Evangelii bene culta, quosdam fructus boni saporis attuli. Ex libris autem expositorum et aliorum quorumdam sapientum, quasi ex agricolarum hortis, quosdam flores collegi, ut in unum congesta locum, suavem reddant odorem. Ex radicibus itaque, id est ex sententiis Veteris Testamenti, aliquod remedium sanitatis infirmi ruminando possunt percipere. Fortiores vero ex fructibus Evangelii tanquam ex opere bono reficiantur. Delicati autem diversis expositionum floribus meditando delectentur. Sic Paulus apostolus, apud Miletam insulam egressus de mari, collegit multitudinem sarmentorum, ut sociis qui secum de maris periculo evaserant, bet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia, integritate decerpta Scripturarum, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Et nõ solum duutes: s qui uolunt diuite
siem incidũt in laqueum et incẽptatio¬
nem. Nogo apłs non solum habentes. sed
eciam habendi prosequitur uoluntateni
Ideoq nichil proficit homo quod extra se
et toti nõ scimꝰ. Et intra mitros posici
uix resistunus. In scło expositi quid faci¬
mus: Qualiter stare poterit in fluctu
atas in ip̃o cõluctantiũ cepestatũ ĩ petu
qui tam grauiter ꝑiclicatur in portu.
Ideoq niquãtũ possumꝰ steriles sumus ĩ
hoc tranquillissimo sum. Quãlibet ne¬
gligens qualibet cepidus in uacuũ nõ¬
surrit qui ad palmã consũmationis per¬
d hoc ad istim cõuenimꝰ ut dño m̃o¬

Expanded text:
qui volunt divites fieri, incidere in laqueum et tentationem . Ergo Apostolus non solum habentes, sed ipsam habendi persequitur voluntatem. Ideoque nihil proficit homo relinquendo quod extra se et toti non sumus; et qui intra muros positi vix resistimus, in saeculo expositi quid faciemus? Qualiter stare poterunt in fluctu, atque in ipso colluctantium tempestatum impetu, qui tam graviter periclitantur in portu? Ideoque in quantum possumus, stabiles simus, in hoc tranquillissimo sinu quamlibet negligens, quamlibet tepidus non in vacuum cucurrit, qui ad palmam consummationis perAd hoc ad istum
Abbreviated transcription (Latin):
nichil cam̃ gratis soluitur. Pro hac ergo
misera uita laborib doloribusq ꝓlena. ĩ qe¬
tus usus brenis est. et ip̃a breuitas semꝑ
incerta. uani utiq uitam. etiam si aĩ
ctori suo offerre dissimlet deuotio uolũta¬
cis. cõtinuo a nobis est exactura lex mor¬
tis. Et quod datur ex uoto soluitur ex de¬
bito. Pro ista itaq nita dabit illam uitã
que nec oculis potest cerni: nec tacita
consequi est facilius quam enarrari..
Cuius erit cursus sine cermino: uluis si¬
ne fastidio. Refectio sine cỹbo. ad intori¬
um sine defectu. requies smne nocte. occi¬
ositas sine semo. In deficiens sub uultu
dei caritas. et sub antiquis perpetuis
gaudus semꝑ noua iocunditas. et sine
ullo ꝑiculo amittendi felicitas. Huius
cdusa de sensib nr̃is scłaruum desiderioꝑ
amaritudine quendani beaticudinis il¬
lius pudore totis ad nos cordib adtra¬
hanius. Et discuso omni corpore. omin
pigritia einꝰ matet est infelicitas illa

Expanded text:
nil tamen gratis solvitur. Pro hac ergo nil tamen gratis solvitur. Pro hac ergo misera vita, laboribus et doloribus plena, in qua usus brevis est, et ipsa brevitas semper incerta, contctori suo offerre dissimulet devotio voluntatis, continuo a nobis est exactura lex mortis; et quod non datur ex voto, solvitur ex debito. Pro ista itaque vita dabit illam vitam quae nec oculis potest cerni, nec tacita consequi est facilius quam enarrare: cujus erit cursus sine termino, usus sine fastidio, refectio sine cibo, adjutorium sine defectu, requies sine nocte, otiositas sine senio, indeficiens sub vultu Dei claritas, et sub antiquis perpetuisque gaudiis semper nova jucunditas, et sine ullo amittendi periculo felicitas. Hujus et exclusa de sensibus nostris saecularium desideriorum amaritudine, quemdam beatitudinis illius odorem totis ad nos cordibus attrahamus; et discusso omni torpore, omni pigritia, cujus mater est infidelitas, illa
Abbreviated transcription (Latin):
mus nouerimus nos ex eo nõ solũ nõha¬
bere fructui. s maxime detrimentum.
sfaciamus alicui potenti uiro obsequiũ ꝑ¬
Coluere quod utiq suꝑiores ꝑsone cdientib
suis expectare consueuerant. nõ ne si nos
miuriam᷑ ex honorar se potius quã excoli
promĩciaret. et huiꝰ modi negligenti atq
indenoto offensani potuis crederet referẽ¬
dam ẽẽ quam grãm. Si gͦ cultus atq ho¬
nor hominis deuotionẽ. fidem. atq hyla¬
ritatem requirit. ubi utiq interdũ me¬
hor est ille qui colit. ubi millum fructimi
officiositas ip̃a consequitur. s hoc nõ solũ
profectum est si mereatur susceptꝰ uocan
quanto magis nos in honore dñi nñ obsͣ¬
uare debenius. ne ad obsequia eiꝰ ĩdenotiat
cõpulsi ne cristes. ne ingrati inuiti ue
mamus. et nõ respiciat deus ad muera
seruituram se eẽ. uel ip̃am ĩpedisse. mimam
tentur. Cui posttremũ cum totũ debeatur

Expanded text:
mus, noverimus nos ex eo non solum non hamus, noverimus nos ex eo non solum non habere profectum, sed maximum detrimentum. Faciamus alicui potenti viro obsequium solvere, quod utique superiores personae a clientibus suis exspectare consueverunt nonne si nos injuriam, et exhonorari se potiusquam excoli pronuntiaret, et ejusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet esse referendam quam gratiam? Si ergo cultus atque honor hominis devotionem, fidem, hilaritatem requirit, ibi utique interdum melior est i nullum fructum officiositas ipsa consequitur, sed hoc solum profectus est, si mereatur susceptus vocari: quanto magis nos in honore Dei nostri observare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, nec tristes atque ingrati invitique inveniamur, et non respecti? At Deus ad muneraservituram se esse vel ipsam impendisse animam, tentur: cui postremo cum totum debeatur,
Abbreviated transcription (Latin):
delectat miniicus. Certum est eni quod
quando ea que ad scłm ꝑtinent loquim᷑
demus. ille horas m̃ns subtrait et sibi
gandet adquiri. Quid prodet quod pre¬
ciosis nigilus laboribq conficimur. et
ea que marmie deus nr̃ in nobis deside¬
tat᷑ non habemus. Hoc est cor mũdum
et liberumi ab istis mimucis negligenti¬
aꝵ delictis. quas qui nõ obseruat paula¬
tłm defluet: et amaiora prolabit᷑. Istud
g ͦ in priis habere studeammis. qd̾ mͥ nobis
dñs ñr expectat. id est suauẽ benignũq
sermonem. mẽtem ab ommi maledicto ab
onimi malitia lib̾am. Et deuitatis his qui¬
bus sp̃c sc̃s offenditur: humilitati. quieti.
caritati. oꝑam demus. Hec sunt precipua
sacrificia. hec pinguia holocausta que in
conspectu dm̃ i odorem suauitat s ascẽ¬
dunt. Hoc eciam maxime studeamꝰ ut il¬
la que n honore dm̃ ñi il̃u xp̃i. agimus
cum hylari agamus ammno cũ fidei gau¬
dio: et cum hone ac deuote uoluntatis af¬
fectu. Quicquid uͦ inuiti aut cõpulsi faci¬

Expanded text:
delectatur inimicus. Certum est quod quando ea quae ad saeculum pertinent loquimurdemus, ille horas nostras Deo subtrahi, et sibi gaudet acquiri. Quid prodest quod nos pretiosis vigiliis laboribusque conficimus, et ea quae maxime Deus noster desiderat non habemus? hoc est, cor mundum et liberum ab istis minutiis negligentiarum: quos qui non observat paulatim ergo imprimis habere studeamus, quod in nobis noster exspectat: id est, suavem benignumque sermonem, mentem ab omni maledicto, ab omni malitia liberam, et devitatis his quibus Spiritus sanctus offenditur, humilitati et quieti operam dantem. Haec sunt praecipua sacrificia, haec pinguia holocausta, quae in conspectu Domini in odorem suavitatis ascendunt. Hoc etiam maxime studeamus, ut illa quae in honorem Dei nostri agimus, cum hilari animo agamus, cum fidei gaudio et cum bonae ac devotae voluntatis affectu. Quidquid vero inviti atque compulsi faci
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei et filii dyaboli ñ humilitate atq su¬
ꝑbia. Quẽcũq em̃ suꝑbum uideris dyabo
li filium ẽẽ non dubites. Quẽcũq humi
credere debes. Et hoc ut uerũ ẽẽ cognos¬
scas: audi scripturam dicentẽ. Intiumi
apostatare a deo omnis suꝑbia. Et om̃is

Expanded text:
et filii diaboli, nisi humilitate atque superbia. Quemcunque esse superbum videris, diaboli esse filium non dubites. Quemcunque esse credere debeas. Et ut hoc verum esse cognoscas, audi Scripturam dicentem: Initium apostatare a Deo omnis superbia
Abbreviated transcription (Latin):
Pasce pasce. pasce. Amas patren. auias
silium : amas spiritum sanctum᷑. Amo
amo. amo. Corde. ore opere. Pasce.
pasce. pasce. Uita doctrina. exemplo
dñicus pasc̾endus tribuat᷑. Ecte qui
ad uocem ancille prius xpm̃ nega uãt
nũc fratres confirmat: et qui mulie¬
ris u̾ba colerare nõ potuit: ꝓ dño cru¬
cem portare nõ renuit. Su̾nt igit᷑
ciues ihrłm: qui defendunt ecclesie
pacem. In hac ciuitate dauid rex fu¬
sse legit᷑ . que tunc temporis in ter
ceteras urbes sublimior habebatur
primatum tenuit: qui morte mortẽ

Expanded text:
Pasce, pasce, pasce. Amas Patrem, amas Pasce, pasce, pasce. Amas Patrem, amas Filium, amas Spiritum sanctum? Amo, amo, amo, corde, ore et opere. Pasce, pasce, pasce, vita, doctrina et exemplo i grex Dominicus pascendus tribuatur. Ecce qui ad vocem ancillae prius Christum negaverat, nunc fratres confirmat; et qui mulieris verba tolerare non potuit, pro Domino crucem portare non renuit. Sunt igitur cives Hierusalem, qui defendunt Ecclesiae pacem. In hac civitate, David rex fuisse legitur, quae tunc temporis inter caeteras urbes sublimior habebatur primatum tenuit, qui mortem morie
Abbreviated transcription (Latin):
quam saluator pro omibus dignatus
pati: hanc ille primus reddidit saluã¬
cori. Lapidatur stephamis. crucifigi¬
cur petrus: et impletur qd̾ dicitur
sequere me. Int at᷑ enim petrus xp̃m
ꝑ mortem consimilem: id ꝑ crucis pas¬
sionem. Symon nõ tm̃ petrus: s eci¬
am cepħas ⁊ appellatus. Cephas ut qͥ¬
dam uolunt: caput int̾p̾tatur. Unde¬
et acephali sine capite solent appella¬
ri. Symon uͦ obedieas int̾p̾tatur. Si¬
cut᷑ enim menbra subiacent capiti: sic
et p̾latis debenit obedire subiecti. Pe¬
trus uͦ int̾p̾tatur agnoscens Disso¬
lucionem petri cognoscunus: si eiꝰ tri¬
nam negationem diligentius atten¬
damus. Si u atcendimus petri recor¬
dationem: scire poterims negatois
agnitionem. Recordatꝰ enim petrus
uerbi qd̾ dixat dñs. piiusquã gallus
cantet ter me negabis: exuut foras
et fleuit amare. Tunc petrus xpistũ
uegasse dicit᷑: et ne desperet. ter utrũ
Amas amas. amas: Amo. amo. amo

Expanded text:
quam Salvator pro omnibus dignatus est quam Salvator pro omnibus dignatus est pati, hanc ille primus reddidit Salvatori. Lapidatur Stephanus, crucifigitur Petrus, et impletur quod dicitur: Sequere me . Imitatur enim Petrus Christum per mortem consimilem, id est, per crucis passionem. Simon, non tantum Petrus, sed etiam Cephas appelatur. Cephas, ut quidam volunt, caput interpretatur. Unde acephali, sine capite solent appellari. Simon vero obediens interpretatur. Sicut enim membra subjacent capiti, sic et praelatis debent obedire subjecti. Petrus vero interpretatur agnoscens. Dissolutionem Petri cognoscimus, si ejus trinam negationem diligentius attendamus. Si vero attendimus Petri recordationem, scire poterimus negationis agnitionem. Recordatus enim Petrus verbi, quod dixerat Dominus: Priusquam gallus cantet, ter me negabis, exivit foras, et flevit amare . Ter Petrus Christum negasse dicitur, et ne desperet, ter utrum ogatur. Amas, amas, amas? Amo, amo, amo.
Abbreviated transcription (Latin):
ihrłm designat eccłie patem
Subiat᷑ pretatione siquidem huiꝰ noĩs
in telligere solemus iusonem pacis. Ha
bet ciuicas ista plures mimicos. mul¬
tos scilicet du̾si generis he̾cicos qui
nõ tm̃ ecclie pac̾em sins incursionib
turbant: s etiam totis uiribus conã¬
tur ut eam ab stacu sue rectitudiuis
subu̾tant. Sinnt et huiꝰ ciuitatis ciues
et amici. quilibet iri catholici qui
nõ solum herecicis u̾bo contradicunt.
sed etiam usq ad sanguinem certan¬
tes eis resistere nõ desistunt. Mulcis
modis arrius. hebion et cherincus
et alii herecici eccłie pacem suis asser¬
cionibus subu̾tere sunt conati. sed
econtra beatus augustinus iheronimꝰ
et ambrosius et oẽteri uiri catholici
sancti spiritꝰ grã roborati. occurrert̃
eis in faciem: ut defenderent eccłie pa¬
tem. Usq ad sanguinem stephams
certasse legitur: qui norma nr̃a int̾ p̾¬
tatur. Normam siquidem iusticiest e¬
phanus nobis ꝓposuit: qui primus mori
pro dño non dubitauit. M ortem enim

Expanded text:
m designat Ecclesiae pacem. Sub interpretatione siquidem hujus nominis intelligere solemus visionem pacis. Habet autem civitas ista plures inimicos, multos scilicet diversi generis haereticos, qui non tantum Ecclesiae pacem suis incursionibus turbant, sed etiam totis viribus conantur, ut eam a statu suae rectitudinis subvertant. Sunt et hujus civitatis cives et amici, quilibet viri catholici, qui non solum haereticis verbo contradicunt, sed etiam usque ad sanguinem certantes, eis resistere non desistunt. Multis modis Arius, Hebion, et Cerinthus, et alii haeretici pacem Ecclesiae suis assertionibus subvertere sunt conati. Sed contra beatus Augustinus, Hieronymus, et Ambrosius, et caeteri viri catholici, sancti Spiritus gratia roborati, occurrerunt eis in faciem, ut defenderent Ecclesiae pacem. Usque ad sanguinem Stephanus certasse legitur, qui norma nostra interpretatur. Normam siquidem justitiae Stephanus nobis proposuit, qui primus mori pro Domino non dubitavit. Mortem enim,
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sos animi motꝰ. ad unitatem mentis re¬
uocat. Cessos erigit. dum consolat᷑ eos quos
itiueris protensi labor frangit/. Tardos ĩ¬
stibus accusat: nulneratos ne desperent
uistruit. s ad spem salutis reuocat et ac¬
cẽdit: ou̾atos subleuat. et ne succibãt
oueri su̾bis et exemplis uiuat. Disꝑsi sũt:
qui dissolute uiuunt. Fessi: quib ⁊ tedio
uita xp̃i. Tardi sunt: qui ad bene oꝑ andũ
a uemne cogi possunt. Wlna̾tos illos esse
dicimus: quos dyaboli spiculis ꝑcussos ẽẽ
uidemus. Ouerati sunt: qui sub onere lõ¬
ge cõu̾sationis dolentes gemunt. Sie¬
quit᷑. Hortabatur aũ ppłm̾ ꝑ totam uiam:
donec uenirent in t̾ra iuda. Per totam
uiaui ppłiu uidas hortari nõ desinit. qr pͣ¬
cator penitens ꝑ totam uitam orõnũ suffra¬
gus incũbit. donec ad t̾ram uida ꝑueniat.
id ÷ don̾ firuuitate boni oꝑis ꝑ cõfessionẽ sta¬
bilis existat. Iu pͥmis tͥbus uida sicut superi¬

Expanded text:
diversos animi motus ad unitatem mentis rediversos animi motus ad unitatem mentis revocat; fessos erigit, dum consolatur eos quos itineris protensi labor frangit. Tardos iniantur, accusat; vulneratos ne desperent instruit, sed ad spem salutis revocat et accendit; oneratos sublevat, et, ne succumbant oneri, verbis et exemplis juvat. Dispersi sunt, qui dissolute vivunt; fessi, quibus est taedio vita Christi; tardi sunt, qui ad bene operandum, a nemine cogi possunt. Vulneratos illos esse dicimus, quos diaboli spiculis percussos esse videmus. Onerati sunt, qui sub onere longae conversationis dolentes gemunt. Sequitur: Hortabatur autem populum per totam viam, donec veniret in terram Juda. Per totam viam populum Judas hortari non desinit, quia peccator poenitens per totam viam orationum suffragiis incumbit, donec ad terram Juda perveniat, id est, in firmitate boni operis per confessionem stabilis existat. In primis t
Abbreviated transcription (Latin):
eium dyabolus quosdam miuistros. quos diꝯt
ẽẽ ministros. qui subiectos sibi in ocio et no¬
luptate nutruit. et eosdem ꝑu̾se uiuere per¬
ittunt: et quia hoc agit᷑ a quibꝰdam bene¬
ficii uocant᷑. Cum aũ tymocheus tnͣstor¬
rentem castra poneret et iudas ad torrentẽ
aque ueniens apprapiaret: ait tymotheus
principibus exercitꝰ sui. Si iudas ad nos pri¬
or transierit: nõ pot̾imus sustinere eum.
Siuͦ timuerit transire tnsfretemus ad eos:
et pot̾imꝰ adu̾sum illum. Et tnͣsfretauit ui
das ad eos prior: et contrite sunt genten
Torrentem aque udas prior transire non
timuit: qũ aliquis pccã sua confitens. ad cõ¬
fessionem cum lacrimis accedit. S ut̃ ty
motheus aque torrentem transiret: ut qͥ
uoluptuose uiuere consuenat cum lacrimis
peniteret. Primus gͥ iudas nõ cimet tran¬
sire fluuium: et cum reu̾titur extremus
sequit᷑ extremum. Disꝑsos congregat: qr

Expanded text:
enim diabolus quosdam ministros, quos dicunt enim diabolus quosdam ministros, quos dicunt esse beneficos, qui subjectos sibi in otio et voluptate nutriunt, et eosdem perverse vivere permittunt, et quia hoc agitur, a quibusdam benefici vocantur. Cum autem Timotheus trans torrentem castra poneret, et Judas ad torrentem aquae veniens appropiaret, ait Timotheus principibus exercitus sui: Si Judas ad nos prior transierit, non poterimus sustinere eum; si vero timuerit transire, transfretemus ad eos, et poterimus adversus illum. Et transfretavit ad eos Judas prior, et contritae sunt gentes . Torrentem aquae Judas prior transire non timuit, quando aliquis peccata sua confitens, ad confessionem cum lacrymis accedit. Sed utinam Timotheus aquae torrentem ad Judam transiret, ut qui voluptuose vivere consueverat, cum lacrymis poeniteret. Primus igitur Judas non timet transire fluvium, et cum revertitur, extremus sequitur exercitum. Dispersos congregat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptates ꝑlene diuitus quia habun¬
dant uitiis. In his aũ suꝑueniens iudas
improuisus m̃trat: qũ ꝓcedente spirit᷑
sancłi grã. corda sublimium uoluptati
dedita confessio ad humilitatem inclinat
Intrat et suctendit: quia quos gr̃a sandi
spt̃ replet ardentes facit. Oportuna lo¬
ca occupat: ut exoportuitate loci hosti¬
bus sine periculo superior fiat. Loca opor¬
tuna iudas occupat᷑: Dum loca que reli¬
giomi cõueniunt penitentibꝰ assignat.
Non paucas hostium strages facit. qũ in
confessione multitudo uitioꝵ subcũbit. P̾n¬
nius exit. et ultunus abello reu̾tit᷑: quia
nõ tm̃ uoluntarios. s etiam ad ꝯfessionẽ
tardos exp̾tat. et eis in fine sociatur
Erat ut refert hystoria iudas congregãs
extremos. et hort abat᷑ ppłm ꝑ totam uiam:
donec uenirent in t̾ram iuda. Cum reu̾te¬
retur udas ap̾lio qd̾ contra chimocheum
gesserat: extremos congregare non cessat
Tymochrus int̾p̾tatur beneficus. Habet

Expanded text:
luptates plenae vitiis, quia abundant divitiis. In has autem superveniens Judas improvisus intrat, quando praecedente Spiritus sancti gratia, corda sublimium voluptati dedita confessio ad humilitatem inclinat. Intrat et succendit, quia quos Spiritus sancti gratia replet, ardentes facit. Opportuna loca occupat, ut ex opportunitate locorum hostibus sine periculo superior fiat. Loca opportuna Judas occupat, dum loca quae relgioni conveniunt, poenitentibus assignat. Non paucas hostium strages facit, quando in confessione vitiorum multitudo succumbit. Primus exit et ultimus a bello revertitur, quia non tantum voluntarios, sed etiam ad confessionem tardos exspectat, et eis in fine, sociatur. Erat, ut refert historia, Judas congregans extremos, et hortabatur populum per totam viam, donec venirent in terram Juda. Cum reverteretur Judas a praelio quod contra Timotheum gesserat, extremos congregare non cessat . Timotheus interpretatur beneficus. Habet
Abbreviated transcription (Latin):
qui contra mũdana negotia tocis iuribꝰ
preliatur. In muadanis siquidem negoti¬
is coctidie bellum gerit᷑: quia de his que
mens cogitat uł manus agit multotiẽs
aĩmꝰ głat᷑. S ad hec expugnanda iu¬
das eligitur ut qd in mũd anis negotus
deluiquit᷑: in iurtute ꝯfessionis deleat᷑
Iudas inquid dñs ascendet: qr qui ꝑcc̃ã
sua humilit̾ conficecur: ppłm uirtutum
ad t̾ram ꝓmissionis deducet Et ecce in
manu eius t̾ra traditur: cum t̾renis
desiderus iurtus confessionis dñacur
Chauaneus uegotiaator sure humius
interp̾tatur: quia amimꝰ multociens
eciam de humilitate głatur: et esficit᷑
longo cempore humilis ut post ea pos¬
sit sieri sublimis mutuata humilitace
ꝓ sublimitate. Et ait uidas symoni frĩ
suo. Ascende mecum in sorte mea. Iu¬
das confessio: syniron ex audicio in cer

Expanded text:
qui contra mundana negotia totis viribus qui contra mundana negotia totis viribus praeliatur. In mundanis siquidem negotiis quotidie bellum geritur, quia de iis quae mens cogitat, vel manus agit, multoties animus gloriatur. Sed ad haec expugnanda Judas eligitur, ut quod in mundanis negotiis delinquitur, in virtute confessionis deleatur. Judas, inquit Dominus, ascendet, quia qui peccata sua humiliter confitetur, populum virtutum ad terram promissionis deducet. Et ecce in manum ejus terra traditur, cum terrenis desideriis virtus confessionis dominatur. Chananaeus, negotiator sive humilis interpretatur, quia animus multoties etiam de humilitate gloriatur, et efficitur longo tempore humilis, ut postea possit fieri sublimis, mutuata humilitate pro sublimitate. Et ait Judas Simeoni fratri suo: Ascende mecum in sortem meam . Judas confessio, Simeon exauditio inter
Abbreviated transcription (Latin):
tis pellis remanet. ubi ꝑ humilitatẽ ꝯfes¬
sionis suꝑbia relicta iacet. et ibi pellis re¬
linquit᷑: ubi pccõr a peru̾sa ꝯsuetudine
ꝑ districtionem discipline separatur. Ui¬
des ne quomͦ hii qui ad uidam pertiuent.
in ommi negocio prinacum tenent. Au¬
dis ne qualit̾ in libro iudicum pꝰ mortem
iosue iudas obtuunt pͥncipatum᷑. Ait
enim scriptura. Post mortem iosur. cõ¬
suluerunt filii iłrł dim̃ dicentes. Quis
ascendet aute nos contra chananeum: et
erit dux belliꝰ᷑ Dixit qr dñs. Iudas ascen¬
det: et ecce tradidi t̾ram nñ manu rius
Iosue saluator intͥpretatur. Mors iusue.
est priuatio spĩtalis uite. Filii isrł dum̃
consulunt. qñ hii qui dm̃ uidere desidan̾t
ducem ueniendi ad t̾ram promissionis
querũt. Quis ascendet ante nos in quiunt
contra chananeum: et erit dux belli᷑. As¬
cendit: qui de uirtute in uirtutẽ ꝓficit.
Contra chauaneum ascendere m̾titur.

Expanded text:
tis pellis remanet, ubi per humilitatem confestis pellis remanet, ubi per humilitatem confessionis superbia relicta jacet, et ibi pellis relinquitur, ubi peccator a perversa consuetudine per districtionem disciplinae separatur. Videsne quomodo hi, qui ad Judam pertinent, in omni negotio primatum tenent? Audisne qualiter in libro Judicum post mortem Josue Judas obtinuit principatum? Ait enim Scriptura: Post mortem Josue consuluerunt filii Israel Dominum, dicentes: Quis ascendet ante nos contra Chananaeum et erit dux belli? Dixitque Dominus: Judas ascendet, et ecce tradidi terram in manus ejus . Josue, salvator interpretatur. Mors Josue, est privatio spiritualis vitae. Filii Israel Dominum consulunt; quando ii qui Deum videre desiderant, ducem veniendi ad terram promissionis quaerunt. Quis ascendet ante nos, inquiunt, contra Chananaeum, et erit dux belli? Ascendit, qui de virtute in virtutem proficit. Contra Chananaeum ascendere nititur,
Abbreviated transcription (Latin):
toria sixit. in pͥmis castra mouit: primo
die uaason filus ami nadab. pͥnceps de tri¬
bu iuda oblationes obculit. Tribus iuda
manentem auitatem l futuram inquirit
Ad orrentem centoriã sigere dicit᷑. quia un
tio ꝯfessionis racio coguitione illuminat᷑
Toguosat et iuidicat ꝙ male gesserat: pre¬
uidet et disceruit. quid in futuro siue cul¬
pa fieri possit. In pͥmis castra mouere festi¬
nat: ut ad t̾ram ꝓmissionis. ꝑ gradus iur¬
tucum ꝑuenire queat. P̾rimo die naalon
filius aminadab princeps de tribu inda
oblationem obtulit: quia qui sponte se¬
ipm offerre desiderat. ad offerendũ citiurs
accedit. Naason serpentinus. aminadab
patͥ mens spont aneus int̾pretat᷑ Ser¬
pens ut dicit᷑᷑ ꝑ augustum foramen tran¬
sire nititur: ut pelle ueten spoliet᷑. Sic
p̃cator ꝑ angustum foramen cõfessionise¬
gredit᷑ ut uecerem exuat hominẽ et indu¬
at nonũ: qui de die in diem renouat᷑ ꝑ con¬
fessionem. In hoc siquidem foramine distri¬

Expanded text:
ixit. In primis castra movit: Primo die Naason filius Aminadab princeps de tribu Juda oblationes obtulit. Tribus Juda manentem civitatem, sed futuram inquirit . Ad orientem tentoria figere dicitur, quia in initio confessionis radio cognitionis illuminatur. Cognoscit et judicat quod male gesserat, praevidet et discernit quod in futuro sine culpa fieri possit. In primis castra movere festinat, ut ad terram promissionis per gradus virtutum pervenire queat. Primo die Naason filius Aminadab princeps de tribu Juda oblationem obtulit, quia qui sponte seipsum offerre desiderat, ad offerendum citius accedit. Naason, serpentinus; Aminadab, pater meus spontaneus interpretatur. Serpens, ut dicitur, per angustum foramen transire nititur, ut pelle veteri spolietur. Sic peccator per angustum foramen confessionis egreditur, ut veterem exuat hominem, et induat novum, qui de die in diem renovatur per confessionem: in hoc siquidem foramine distri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in corde lacet conficendo ꝑ os procedit
et expugnat filios esau. qñ carnabes af¬
fectus excirpat bone oꝑationis manu.
sunt destruit. quia eos qui carnis desideriõ
feruent. citius extinguit. S et frẽs eiꝰ
cum eo exeunt et pugnant: quotiens
uir cutes confessiomi asfines. opꝰ confes¬
sionis iuuant. At machabeus inquit
congregata mulcicudine in tollerabilis
gencibus esficiebatur: et suꝑueniens ca¬
stellis et auitacibꝰ ĩpuisus succende¬
bat eas. et optima locã occupans nõ pau¬
cas hostium strages dabat. Iudas multi¬
tudinem congregat. quia confessio multas
uirtutes sibi sociat et fit gentibus in tolle¬
rabilis. id ⁊ uitus aĩe et affectibꝰ carnis: et¬
suꝑueniẽns castellis et ciuitatibꝰ impro

Expanded text:
quod in corde latet, confitendo per os procedit. quod in corde latet, confitendo per os procedit. Et expugnat filios Esau, quando carnales affectus exstirpat bonae operationis manu. t ad austrum, destruxit, quia eos, qui carnis desiderio fervent, citius exstinguit. Sed et fratres ejus cum eo exeunt et pugnant, quoties virtutes confessioni affines opus confessionis juvant. At Machabaeus, inquit, congregata multitudine, intolerabilis gentibus efficiebatur, et superveniens castellis et civitatibus improvisus succendebat eas, et opportuna loca occupans, non paucas hostium strages dabat . Judas multitudinem congregat, quia confessio multas virtutes sibi sociat. Et fit gentibus intolerabilis, id est vitiis animae, et affectibus carnis. Superveniens castellis et civitatibus i
Abbreviated transcription (Latin):
fessis sanctificat illum qui luctando uitia
supplantat. In exitu gͥ de egypto cõsessio
iustum facit de impio: cum uͭ ab egypto
discessert̃. in ma gradientem ꝑ deser
ram ꝓmissionis ꝑuenerit: incolumẽ cu
cer dicerem: nisi delicato letori tediũ
inferre timuissem. Deo tñ amiuente
quam diũ uixero: in uidea manens in¬
separabilis iude comes ero

Expanded text:
fessio, sanctificat illum qui luctando vitia fessio, sanctificat illum qui luctando vitia supplantat. In exitu Israel de Aegypto, confessio justum facit de impio. Cum vero ab Aegypto discesserit, in via gradientem per desertrram promissionis pervenerit, incolumen cus dicerem, nisi delicato lectori taedium inferre timuissem. Deo tamen annuente, quandiu vixero, in Judaea manens inseparabilis Judae comes ero
Abbreviated transcription (Latin):
stas eius. Narrat ꝓpħ̾a nobis exitum
isi nelitici ppłi de eͥgypto: ut ꝑ hystori¬
alem intelligamus misticum uł mo¬
ralem. Misticus exitus israelicici ppłi
est exit᷑ tocuis eccłie de pocestate dya¬
boli. Exitus nͦ moralis fit. quotiens
ꝑ penitentiam a pcc̃is exuitur que li¬
bec aia fidelis. Audis quia iacob et is¬
rael de egypto exeunt: sunt enun qͥ¬
dam qui ad huc concra uicia luctari nõ
desinunt: sunt et alii qui sub actis ui¬
tus dm̃ uidere contendunt. Domꝰ inquit
iacob: de ppło barbaro. Garbarus. abar¬
ba et rure dicit᷑. Unde cassiodorus. Bar¬
barus a barba et rure dicit᷑ : qd̾ nũqm
m urbe uxent: s semꝑ ut fera in agris
habitasse noscatur. De ppło barbaro gͥ
domus iacob exire intitur. qñ ab in culcis
moribus et a feritate cordis ammus
separe̾tur. Facta ÷ iuidea sanctificatio eiꝰ
Ne tuneat qui contra uitia luctat᷑ qñ de
egypco egreditur: quia udea id ÷ con¬

Expanded text:
stas ejus . Narrat propheta nobis exitum stas ejus . Narrat propheta nobis exitum Israelitici populi de Aegypto, ut per historialem intelligamus mysticum et moralem. Mysticus Israelitici populi exitus est exitus totius Ecclesiae de potestate diaboli. Exitus vero moralis fit, quoties per poenitentiam a peccatis exuitur quaelibet anima fidelis. Audis quod Jacob et Israel de Aegypto exeunt. Sunt enim quidam, qui adhuc contra vitia luctari non desinunt; sunt et alii, qui subactis vitiis Deum videre contendunt. Domus, inquit, Jacob de populo barbaro . Barbarus a barba et rure dictus est. Unde Cassiodorus barus a barba et rure dicitur, qui nunquam in urbe vixerit, sed semper ut fera in agris habitasse noscatur. » De populo barbaro igitur domus Jacob exire nititur, quando ab incultis moribus et a feritate cordis animus separatur. Facta est Judaea sanctificatio ejus. Ne timeat qui contra vitia luctatur, quando de Aegypto egreditur, quia Judaea, id est con
Abbreviated transcription (Latin):
se in confessione coram deo humiliat
cessatione querat. Ecte qualit̾ iudas
cũ symeone id  confessio cum fratͥna
orõne. contra chananeum pugnant ut
deleant. et terran pnussionis obtinere
queant. Oppugnantes filiiuida ihrłm
gladu: tradentes cunctam incendio ci¬
uitatem. Ihrłm iusio pacis int̾p̾tatur
Est aũ uera pax. et falsa pax. Oppu
tribus se ipos accusant falsam pacem
Oppugnant et capiunt: dum qui falsã
pacem tenuerant uere paci nõ contra¬
dicunt. In ore gladi eam ꝑcutiunt qnͣ
gladio doctrine u̾bi dei uiciã succidunt
uitatem Ancendio ihrłm a fi̾us iidt
tradit᷑. cũ pꝰ confessionem cor cuiꝰ bet
cificam mentera moribus firmant bo¬
uis operibus. et uere pacis concor¬
diam tenent. et qui fictam pacẽ aum
frĩbus habere consuruanͣt totis aui¬
mi medullis fr̃s ueraciter amant
Ex his que diximus. sacis aꝑte comi¬
cimus qd̾ qñ silii isrł exierunt de
est egypto. facta ÷ iudea sanctifica
est iudea sanclificatio euis: isrł pote¬

Expanded text:
t cessatione quaerat. Ecce qualiter Judas cum Simeone, id est, confessio cum fraterna oratione contra Chananaeum pugnant, ut eum deleant, et terram promissionis obtinere queant. Oppugnantes ergo filii Juda gladii, tradentes cunctam incendio civitatem. Hierusalem, visio pacis interpretatur. Est autem vera pax, et falsa pax. Oppugtribus seipsos accusant falsam pacem. Oppugnant et capiunt, dum qui falsam pacem tenuerant, verae paci non contradicunt. In ore gladii eam percutiunt, quando gladio doctrinae verbi Dei vitia succidunt. vitatem. Incendio Hierusalem a filiis Juda traditur, cum post confessionem cor cujuslibecificam mentem moribus, firmant bonis operibus, et verae pacis concordiam tenent, et qui fictam pacem cum fratribus habere consueverant, totis animi medullis fratres veraciter amant. Ex iis, quae diximus, satis aperte conjicimus, quod quando filii Israel exierunt de Aegypto, facta est Judaea sest Judaea sanctificatio ejus, Israel pote
Abbreviated transcription (Latin):
erat. qñ foris erãt qd̾ nͣ ⁊p̃a necessaria poterãt ĩue¬
nire: et qr ĩuenerũt uictũ et tegum̃tũ quale foris
ĩnetire ñ poterãt. erigẽtes ceriucẽ noluerũt socia¬
ti eis ad qͦs foris accedere ñ audebãt s egressi de pau¬

Expanded text:
erat, quando foris erant, quod nec ipsa necessaria poterant inveerat, quando foris erant, quod nec ipsa necessaria poterant invenire. Et quia invenerunt victum et tegumentum, quale foris invenire non poterant, erigentes cervicem, voluerunt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, s
Abbreviated transcription (Latin):
mib regũ sũt. Lequor qualiscũq canonitꝰ de mona¬
chis: s qͥd dici debeat de quibdã nr̃i ord̾is emoniciset
mens et facies uchemẽt᷑ crubescũt. Lectulietem̃ eoꝵ.
culcitris fulciũt᷑ plumeis. hnceis et lodocib acciate
spõse q̃ spõsũ desider. forsican estiniares. Cappa canoni¬
ci et cuculla monachi: ñ differũt a pallio militis s
uͭ ait qͥdam sapiẽs. piles et monachus ex eodẽ põno
rem uideas. archidiaconũ uł ep̃m te uidisse cõtendas
S forsitan dices. delicatis delicata cõuemũt. ex re¬
gula testimoniũ ꝓferẽs. Ait em̃ b̾s augustmꝰ. S
eis qͥ uenerũt ex̾ morib delicatõrib ad monasti¬
unr aliqͥd uestimẽtoꝵ alimẽtoꝵ oꝑimẽtoꝵ deaͦ ͦ
cogitare debẽt qͣb ñ dat᷑ quãtũ de sua saari uita.
isli ad istã uitã descẽder̃t. Consẽtimꝰ ⁊ uctoritati. uͭ det᷑ de¬
licato qd̾ sufficiat ne deficiat. ñ qͦ suꝑbiat. Audi et tu

Expanded text:
mibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordinis canonicis? et mens, et facies vehementer erubescunt. Lectuli eorum culcitris fulciuntur plumeis, linteis et lodicibus accuratesponsae, quae sponsum desideret, forsitan aestimares. Cappa canonici, et cuculla monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno arem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qui venerunt ex moribus delicatis ad monasterium alie sua saeculari vita illi ad istam vitam descenderint. » Consentimus auctoritati, ut detur delicato quod sufficiat ne deficiat, non quo superbiat. Audi et tu,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ nouos aut p̃ciosds hr̃e cõtendãt. Et qͥãte cõn̾¬
sionẽ lectulũ ꝓpriũ misqͣm habebant: mĩc si forte
uolũtas eis fuerit eũdi alicubi ornam̃ta lectuli secũ
portãt. Cimco aũt ne ĩ huiꝰ modi lectulis uideãt᷑ sõm¬
auanitatis. ne ĩeisdem patut᷑ animꝰ illusionẽ carnis:¬
et sicut ĩ ext̾iori lectulo caro mollit̾ uolutat᷑. sic et
in uoluptatis lectulo aĩa spoliata uirtutib eneruit᷑
delectat᷑. In lectulo gͥ fluxe m̃tis: dũ dilectus qͣrit᷑ nõ

Expanded text:
iosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus enerviter delectatur. In lectulo igitur fluxae mentis dum dilectus quaeritur, non
Abbreviated transcription (Latin):
capite posuit et obdormmuit. scalã uidit: ãgelos ascẽ¬
dẽtes et descẽtes: et dñu ĩuixũ scale. In itmere dormit
qͥ ĩ trãsitu p̃sentis uite oculos qͦs ad cõcupiscẽdũ aꝑu¬
erat. ab appetitu seculariũ claudit. Uidet angłos quã¬
to defideno suꝑ se deo ĩhereant: quãto caritatis affectu

Expanded text:
posuit, et dormivit, scalam vidit, angelos ascendentes et descendentes, et Dominum innixum scalae . In itinere dormit, qui in transitu vitae praesentis oculos quos ad concupiscendum aperuerat ab appetitu saecularium claudit. Videt angelos, quanto desiderio super se Deo inhaereant, quanto charitatis aff
Abbreviated transcription (Latin):
fallor camisia uestitũ iocãtem et dicẽtẽ. Canor ẽstami¬
na qͣm camisia: tunica uͦ uestiri magna difficultas.
S forsitan dices. qm̃ ĩfirmꝰ erat huimodi: ĩmo sanꝰet
petulans et pingui residẽs equo. habũdãs reb et cu¬
nas frequẽtãs. Qui tñ ante cõu̾sionis habitũ pedes
ire cõsueuerat. nͨ semꝑ lincis ĩ duebat᷑: et ideo hec abu¬
sio ñ tm̃ nistri. s etiã abusio scłi potest appellan.

Expanded text:
m camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna est difficultas. Sed forsitan dices, quod infirmus fuit hujusmodi, imo sanus et petulans, et pingui residens equo, abundans rebus, et curias frequentans. Qui tamen ante conversionis habitum, pedes ire consueverat, nec semper lineis induebatur. Et ideo haec abusio non tantum claustri, sed etiam abusio saeculi pote
Abbreviated transcription (Latin):
cum om̃s ordiues laudom. om̃s nõ teneo
laudo enim omĩs et diligo ubicumq
iste et pĩe iunuitur in eccłia. Unum
cam. Tu tͥ caute age. Potest namq
fieri quia tu frustra laboruiũs. Ut aũ
ego frustra diligam bonum qͦd oꝑars
fieti oĩto nõ potest. O qnͣta siducĩa ca¬
ritatis alius oꝑatꝰ non amans alius
amans nichil oꝑ atur. Ille quidem boñ
suum perdit illius uͦ caritas unqmͣ exci¬
det. Et quid mirum si iñ hoc exilio ꝑe¬
grinante adhuc eccłii quedam huiꝰte¬
modi si pluralisut ita dixim unitas
unaq pluralitus cum in illa quoq
pacria qñ iam ip̃a regnabĩt nichilo¬
minus forte talis aliquo dispitr qͦdãmͦ
equalitas futura sit: Inde et enut stͥp¬
tum est. In domo prĩs mei munsiones
multe sunt. Sicut ituq illit multe mã¬
siones in una domo ita ħ multi ordines
ĩ una eccłua sunt. Et quom᷑ hic diui¬
siones grũrum sunt id̾ nũ sp̃c itu ibi

Expanded text:
cum omnes Ordines laudem, omnes non teneo! Laudo enim omnes et diligo, ubicunque pie et juste vivitur in Ecclesia. Unum cam. Tu tibi caute age. Potest namque fieri quia frustra tu laboraveris: ut autem ego frustra diligam bonum quod operaris, fieri omnino non potest. O quanta fiducia charitatis! Alius operatur non amans, et alius amat nihil operans. Ille quidem suum opus perdit, illius vero charitas nunquam excidit. Et quid mirum, si in hoc exsilio, peregrinante adhuc Ecclesia, quaedam hujuscemodi sit pluralis, ut ita dixerim, unitas, unaque pluralitas: cum in illa quoque patria, quando jam ipsa regnabit, nihilominus forte talis aliqua dispar quodammodo aequalitas futura sit? Inde etenim scriptum est: In domo Patris mei mansiones 531 multae sunt . Sicut itaque illic multae mansiones in una domo; ita hic multi ordines sunt in Ecclesia una: et quomodo hic divisiones gratiarum sunt, idem autem Spiritus ;
Abbreviated transcription (Latin):
potatis nͨ tam haustis qmͣ actuctis
sagaci probatione et celeri cognitio¬
rie unum tundem epłib quod fortuis
sit eligutur.
monast̾ĩa ex more obseruare di¬
cunt᷑ in magnis iudelicet festis
uina delibuta melle et pigmentoꝵ
resꝑsa puliu̾bus in ꝯuentu bibe̾. Nũ¬
quid et hoc fieri dicimus ꝓpt̃ insirmi¬
crtem stomaichi Ego ũ ad nichil aluid¬
ualẽ udeo nͥ ut uł ampliꝰ bibat᷑ uł dele¬
cbabilius. S cum uene uino fuint in¬
gurgitãte toto iñ corpore palpitimi¬
tes sic surgenti a mensa quid aluid
libet nͥ dormire. Si aũ ad iugilits
surge̾ indigestum cogis non cantum
s planctum potius extorquebis Cũ
u᷑ ad lectum deuenero requisitus in¬
ꝯmodum plango non crupłe pccm s
quod manducare nõ ualeo

Expanded text:
potatis, nec tam haustis quam attactis, potatis, nec tam haustis quam attactis, sagaci probatione et celeri cognitione unum tandem e pluribus, quod fortius sit, eligatur. monasteria ex more observare dicuntur, in magnis videlicet festis vina delibuta melle, pigmentorum respersa pulveribus, in conventu bibere? Nunquid et hoc fieri dicemus propter infirmitatem stomachi? Ego vero ad nihil alivalere video, nisi ut vel amplius bibatur, vel delectabilius. Sed cum venae fuerint vino ingurgitatae, toto in capite palpitantes, sic surgenti a mensa quid aliud libet, nisi dormire? Si autem ad vigilias surgere indigestum cogis, non cantum, sed planctum potius extorquebis. 22. Cum vero ad lectum devenero, requisitus incommodum plango, non crapulae peccatum, sed quod manducare non queo.
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio suꝑat᷑. Quis enim dicere
sufficit qͦt modis ut cet̾a taceam so
Ip̃a enim qualitas rerum talis defotis
apparere curatur ut non minus as¬
pectus qmͣ gustus delectetur et cum
iam stomacus crebris ructibus reple¬
tum se indicet nͨ dum tñ curiositas
saciatur. S dum ocłi colorib palatũ
suporib ulitiunt᷑. In ẜelix stomacus
cui nͨ colores lucent nͨ supores de mul¬
cent dum omĩa suscip̾e cogitur opp̾¬
ssus mugis ebruitur qmͣ reficitur.
Iam uͦ de aque potu quid dicam qñ
ne ullo quidera pacto uinũ aquatum
amictitur. Om̃s mmirum ex quo
monachi sumus infirmos stomacos
habenius et tam ncͣc rium apłi de
utendo iucõ ꝯsilim merito dum
eciam purũ est ꝯtenti eẽmus. Pudet
dicere s magis pudeat actitari et si
pudet audiri nõ pudeat emendari.
Uideo in uno ꝑradio ter uł quater
senĩplenum calicem reportari quati¬
nus diu̾sis uinis magis odoratis qmͣ

Expanded text:
delectatio superatur. Quis enim dicere delectatio superatur. Quis enim dicere sufficit, quot modis ut caetera taceam soIpsa deinde qualitas rerum talis deforis apparere curatur, ut non minus aspectus, quam gustus delectetur: et cum jam stomachus crebris ructibus repletum se indicet, necdum tamen curiositas satiatur. Sed dum oculi coloribus, palatum saporibus illiciuntur, infelix stomachus, cui nec colores lucent, nec sapores demulcent, dum omnia suscipere cogitur, oppressus magis obruitur quam reficitur. 21. Jam vero de aquae potu quid dicam, quando ne 536 ullo quidem pacto vinum aquatum admittitur? Omnes nimirum, ex quo monachi sumus, infirmos stomachos habemus, et tam necessarium Apostoli de utendo vino consilium merito non etiam purum est, contenti essemus! Pudet dicere, sed magis pudeat actitari; et, si pudet audiri, non pudeat emendari. Videas uno in prandio ter, vel quater, semiplenum calicem reportari: quatenus diversis vinis magis odoratis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Icim non est dñicam cenam mãdu¬
care. P anem quippe celestem nemo
est qui requirat nemo qui tribuat
Nter prandendum qnͣtum faices
dapibus tantum aures pascunt᷑
rumoribus quibus totus intentus
modũ nescias medendo. Incerima aũ
fercula ferculis apponunt᷑ ⁊ pro so¬
lis carnib n quib abstinetur mag¬
na piscium corpora duplicantui
tione et arte coquoꝵ cuacta appa¬
rantur quatus iiiͦi᷑ aut qͥuq f¬
culis deuoratis pͥma nõ impeditnt
nouissima nec sacietas mi nunt
appetitum. ꝑ alatim qiꝓpe dum
no uellis seducitur ꝯdimentis pau¬
latim dissuescere cognita et ad
succos extraneos ueluti ad huc
ieiunum aide renonatur in de¬
siderio uent̾ quippe dum nescit
um. Qui a enim purus ut eas
natura crenuit epͥulas fustidimͦ
dum alia aliis mulcipharie ꝑmis¬
centur et sprecis naturailib quos
dominus indidit. Reb quibͦdem adul¬
t̾ims gula prouotatur saporibꝰ tran¬
situr nimirum meta ncͣctis s nͨ dum

Expanded text:
m non est dominicam coenam mandum non est dominicam coenam manducare . Panem quippe coelestem nemo est qui requirat, nemo qui tribuat. ntum. Inter prandendum quantum fauces dapibus, tantum aures pascuntur rumoribus: quibus totus intentus, modum nescias in edendo. 20. Interim autem fercula ferculis apponuntur: et pro solis carnibus, a quibus abstinetur, grandia piscium corpora duplicantur. tione et arte coquorum cuncta apparantur, quatenus quatuor aut quinque ferculis devoratis, prima non impediant novissima, nec satietas minuat appetitum. Palatum quippe, dum novellis seducitur condimentis, paulatim dissuescere cognita, et ad succos extraneos, veluti adhuc jejunum, avide renovatur in desideria. Venter quidem, dum nescit um. Quia enim puras, ut eas natura creavit, epulas fastidimus, dum aliae aliis multifarie permiscentur, et spretis naturalibus, quos Deus indidit rebus, quibusdam adulterinis gula provocatur saporibus; transitur nimirum meta necessitatis, sed necdum
Abbreviated transcription (Latin):
nulla osfensa aut minima. Aliquãti
ħ tigunt ex simplicitate aliquant ĩ
ex caritate aliquanti ex necessitate
ugere si aliter precipiatur eis. Quid̃
nũ nõ discorditer iniuint ab eis cũ
quibus habitant sectantes in hiis
nõ suam libidinem s alioꝵ patem
Alu uͦ quiã resistere non iualent ꝯtru
dicentium qui ħ utiq timqmͣ ꝑ ordĩe
lib̾a uice defgendunt quia quociens
isti aliqua pro ut racio dictut restͥn¬
gere uł unicare incipiunt illi mox
tuta auctoritate resistunt. Quis in¬
pͥncipio ꝯ ordo cepit monasticus ad
tantam crede̾t monachos merciam de¬
uenire: O qnͣtum discamꝰ qui a mona
chis qui iñ diebus antonũ ertiterunt
ris cibum penitus obliti diem plerumq
totum ieiumiis uentͥb s non mentĩ¬
bus erigen̾t. Et hic erat rectisordo
qm̃ dignori parti prius inseruiẽbat᷑
hec sumina discretio cum ampliꝰ su¬
mebat que maior erat. Hec demiq
uera caritas ubi aĩe quarum carita¬

Expanded text:
cum nulla offensa, aut cum minima. Aliquanti cum nulla offensa, aut cum minima. Aliquanti quippe haec agunt ex simplicitate, aliquanti ex charitate, aliquanti ex necessitate.aliter agere, si aliter praeciperetur. Quidam autem ne discorditer vivant ab eis cum quibus habitant; sectantes in his, non suam libidinem, sed aliorum pacem. Alii vero, quia resistere non valent mudicentium, qui haec utique tanquam pro Ordine libera voce defendunt; et quoties isti aliqua, prout ratio dictat, restringere vel mutare incipiunt illi, mox tota eis auctoritate resistunt. CAPUT Iprincipio, cum Ordo coepit monasticus, ad tantam crederet monachos inertiam devenire? O quantum distamus ab his qui in diebus Antonii exstitere mris cibum penitus obliti, diem plerumque totum jejunis ventribus, sed non mentibus transigerent. Et hic erat rectus ordo, quando digniori parti prius inserviebatur: haec summa discretio, cum amplius sumebat quae major erat: haec denique vera charitas, ubi animae, quarum charita