comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ antixpĩ debeant prestolari. ut cum illa facta uiderint
tunc sciant antixpm̃ idest hominem peccati & filium ꝑ¬
ditionis: qui aduersatur & extollitur super omne ud qd̃
dicitur deusant quod colitur: et qui in templo dei sedeat.
iacent: recedant ab eis. et reuelatus fuerit homo peccati: id
est ostensus: quem omniũ prophetatum uerba pronũtiañt.
homo peccatiin quo fons omnium peccatorum est. et fili
us perditionis. idest diaboli ipse est enim uniuersorum
perditio: qui ad uersatur xprõ. & ideo uocatur anuapũs.
& extollitur super omne qued dicitur deus. utcunctas
suo calcet pede. & in templo dei uel hiero solimis ut ꝗdas
putant:uel in ecclesia ut ielius arbitramur: sedeat: ostẽ¬
tiapm̃ destruat. M eministis aitiquod hartupã qua nuẽ
scribo per epłam: cum apud uos essemus pñti sermoẽ nar¬
rabani. & dicebam uobis xpm̃ non esse uenuirum: nisi

Expanded text:
tum antichristi debeant praestolari, ut, cum illa facta uiderint, tum antichristi debeant praestolari, ut, cum illa facta uiderint, tunc sciant antichristum, id est hominem peccati et filium perditionis, qui aduersatur et extollitur super omne, quod dicitur deus aut quod colitur, et qui in templo dei sedeat, iacent, recedant ab eis — et reuelatus fuerit id est ostensus, quem omnium prophetarum uerba praenuntiant — homo pecus perditionis, id est, diaboli; ipse est enim universorum perditio, qui adversatur Christo, 888 et ideo vocatur Antichristus: et extollitur supra omne quod dicitur Deus, ut cunctarum em suo calcet pede: et in Tputant, uel in ecclesia, ut uerius arbitramur- sederit ostentichristum destruat. meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per epistulam, cum apud uos essem, praesenti sermone narrabam et dicebam uobis Christum non esse uenturum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ccedere. Suut enim fulgur exit ab oriente: & paret usq in
occidentem: ita erit aduentus filii hominis.Ac demde.Tun
appatebit signum fili homĩs in caelo. et uidebunt filiũ
hominis uenientem in nubibus caelicum uirtute mułta
& maiestate. & mittrt angelos suos cum tuba & uoce ma¬
gna. & congregabunt electos eius a quatuor uentis: a sũ¬
mo caelorum usq ad terminos corum. Rursum q de an¬
tixpõ loquitur ad uideos. Ego ueni in nomine prĩs mrt
& non credidistis mihi. Si alius uenerit in nomine suo
illum suscipietis. Igitur thesalonicensium animos uel oc¬
casio non intellecte eplae: uel ficta reurlatiorquȩ per somni¬
um deceperat dormientes: url aliquotum coniectura: isaiȩ
uel danirlis euuangeliorumq uerba de antaptõ pręnun¬
tiata. in illud tempus mouerat at turbauerat intexp̃
tantium: ut in maiestate sua tunc xpm̃ speratent uẽtus
esse. Cui errori medetur apłus: & exponit quae anteraduẽ¬

Expanded text:
credere. sicut enim fulgur exit ab oriente et paret usque in occidentem, ita erit et aduentus filii hominis. ac deinde: tunc apparebit signum filii hominis in caelo et uidebunt filium hominis uenientem in nubibus caeli cum uirtute multa et maiestate. et mittet angelos suos cum tuba et uoce magna et congregabunt electos eius a quattuor uentis a summo caelorum usque ad terminos eorum. rursumque de antichristo loquitur ad Iudaeos: ego ueni in nomine patris mei et non credidistis mihi. si alius uenerit in nomine suo, illum suscipietis. igitur Thessalonicensium animos uel occasio non intellectae epistulae uel ficta reuelatio, quae per somnium deceperat dormientes, uel aliquorum coniectura Esaiae et Danihelis euangeliorumque uerba de antichristo praenuntiantia in illud tempus interpretantium mouerat atque turbauerat, ut in maiestate sua tunc Christum sperarent esse uenturum. cui errori medetur apostolus et exponit, quae ante aduen
Abbreviated transcription (Latin):
quẽqm̃. Sed omne iudicium dedit filio: Et ego sicut audio
uidito bonum autem deum prem̃. de quo ipe filius confitet᷑.
Quid me dicis bonum. Nemo est bonus nisi solus deus pater.
Cunq hucusq blasphemiae suae deuios calles potuerit inue¬
nite: in constͥquentib impingit & corruit.Quomodo enim
pro prẽ quis audeat mori & pro filio uix moritur: cum ꝓpter
nomen xpri tantus martirum sangus effufus sit:Qui ĩgit᷑
simplicter hunc exponit locum: hoc potest dicete.quod in ue¬
teni lege in qua uistitia est: uix pauci inuenti sunt: qui suũ
effuderint sanguinem. In nouo aũt instrumento in quo bo¬
nitas est atq clementia: innumerabiles extiterint martites.
& pendulo gradu fententtamctem peratut ꝗt̾mhienptĩ possrino¬
nulloꝰ qui audeant morilpro bupa ngetio:ostendimoru sic
accipiendum: Sed ex superi aribus & inforipribgisbrisums bra¬
ius loci debere tractari. Ditemꝗ enimapaulito apostolato. seglo¬

Expanded text:
quemquam, sed omne iudicium dedit filio et: ego, sicut audio, quemquam, sed omne iudicium dedit filio et: ego, sicut audio, ita iudico —, bonum autem deum patrem, de quo ipse filius confitetur: quid me dicis bonum? nemo est bonus nisi unus deus pater. cumque hucusque blasphemiae suae deuios calles potuerit inuenire, in consequentibus inpingit et corruit. quomodo enim pro patre quis audet mori ct pro filio uix moritur, cum propter nomen Christi tantus martyrum sanguis effusus sit? qui igitur simpliciter hunc exponit locum, hoc potest dicere, quod in ueteri lege, in qua iustitia est, uix pauci inuenti sint, qui suum fuderint sanguinem, in nouo autem instrumento, in quo bonitas est atque clementia, innumerabiles extiterint martyres. et pendulo gradu sententiam temperauit, inueniri posse nonnullos, qui audeant mori pro euangelio, ostendit non sic accipiendum, sed ex superioribus et inferioribus sensum loci huius debere tractari. dicens enim Paulus apostolus se glo
Abbreviated transcription (Latin):
gtaculaut cumitislparua prebuerimus:recipiamus ab eis ma¬
gnar & dantes eis aliena: nostra sumamus: & seminemus ĩ be¬
nedictione: Ue metamus benedictionem. qui enim parte semi¬
piendurmsit:quod in epła legimus ad tomanos. Uix enim pro
ulsto auisutioritur. nam pro bono forsitan quis audeat mori:
Dilaehertses et occasione huius testĩonii quod non intelli¬
glint duerso quidem ertore sed pari impietate blasphemant.
Mattionenim qui uistum deum & cicatorem legis facit & pro¬
phetatum. bonum autem euuangeliorum & apłorum: cuuis
uult esst filium xp̃m̃ duos introducit deos. alterum uistum
& alterum bonum. & pro uisto asserit uel nullos uel paucos
oppetisse mottem. pro bono autem idest xpr̃o in numetabiles
mr̃es extitisse. Porro aͣtius iustum ad xpm̃ refert: de quo di¬
ctum est:Deus uidicum tuum tegi da: & uistitiam tuam fi¬
lio regis: Et ipse de se in euuangelio. not enim pater uiditat

Expanded text:
nacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis manacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce semipiendum sit, quod in epistula legimus ad Romanos: uix enim pro iusto quis moritur; nam pro bon a forsitan quis audeat mori. - Duae hereses ex occasione huius testimonii, quod non intellegunt, diuerso quidem errore, sed pari inpietate blasphemant. Marcion enim, qui iustum deum et creatorem legis facit et prophetarum, bonum autem euangeliorum et apostolorum, cuius uult esse filium Christum, duos introducit deos: alterum iustum et alterum bonum. et pro iusto adserit uel nullos uel paucos obpetisse mortem, pro bono autem, id est Christo, innumerabiles martyres extitisse. porro Arrius iustum ad Christum refert, de quo dictum est: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis ipse de se in euangelio: non enim pater iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
benefrcerit. & pro salute sua in uuiangelii clementiam de legis
austeritate mutatus sit. Quod si quesieris. quare uocetur uilli¬
cus iniquitatis: In lege qua dei est iniquus erat uillicus: qui
bene quidem offerebat: sed non bene diuidebat. credens in pt̃to
sed filium persequens: habẽs deum omnipotentem: sod spititũ
sanctum negans. Prudentior itaq fuit paulus apłus in trãs¬
Patidepĩ qui de patriretum lumrt istꝰ peididetunt.Ambio¬
sius modiolanensis epũs qued dehoo loco senferit: in cottunẽ¬
tariis itilis legele poteris. O rginio & didimi in hãc parabolã
oexplanatibnesu inuerieinomꝰ potui. & utrum abolita sit tꝑr̃m
uetustate. an ipsi nom scripserint iacertum habeo. Mihi uxta
p̃uoremũmnterpittationem hoc udetur:quod de iniquo mãmo¬
iea debea snuꝯmobis amicos facerr: non quos lib& pauperes: Sed
cos quimos possunt recipere. in domos suas. & in aeterna thaber¬

Expanded text:
bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis bene fecerit et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat credens in patre, sed filium persequens, habens deum omnipotentem, sed spiritum sanctum negans. prudentior itaque fuit Paulus apostolus in transperdiderunt. Ambrosius, Mediolanensis episcopus, quid de hoc loco senserit, in commentariis eius legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem inuenire non potui et, utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpretationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna taber
Abbreviated transcription (Latin):
prius uersabãtur in lege: & sic in xpro crediderant ut arbi¬
trarentur se in lege uistificandos:docere legem abolitam: ppo¬
phetas preterisse. & quat antea pto lucto fuerant itputari
debebat. centum cados olei. eos uidelicet qui sueratit ex gen¬
tibus congregati: & magna indigebant mistricordia dri. Et
de centenario numero qui plenus est atq perfectus. fecit cos
scribere quinquagenarium. qui proprie poenitentium est. iux¬
ta iubeleum. & illam in euuangelio parabolam. in qua alte¬
ri quingenti: alteri quinquaginta denarii dimituntur
Secundũ autem uotauit popusum uideorum. qui tritico mã¬
datorum dei nuiriuus erat. & debebat ei centenarium nũm.
& coegit ut de centum octo ginta faceret. id est crederit in do¬
mini resurecetionem. quat octauȩdiei numero continetu:
& de octo completur decadibus. ut de sabbato transiret ad
primam sabbati. Ob hanc causam adomino praedicatur ꝗđ

Expanded text:
prius uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbiprius uersabantur in lege et sic in Christo crediderant, ut arbitrarentur se in lege iustificandos, docere legem abolitam, prophetas praeterisse et, quae antea pro lucro fuerint, reputari debebat centum batos olei, eos uidelicet, qui fuerant ex gentibus congregati et magna indigebant misericordia dei, et de centenario numero, qui plenus est atque perfectus, fecit eos scribere quinquagenarium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua alteri quingenti, alteri quinquaginta denarii dimittuntur. secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui tritico mandatorum dei nutritus erat et debebat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob hanc causam a domino praedicatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tariis est locutus. Diues qui habebat uillicum siue dispẽ¬
satorem: deuo omnipotens est: Quo nihil est dittus. Nuiuo
dispensator paulus:ꝗui ad pedes Gamalrelis sacras didi¬
cit Irtãs: legem dei susceperat dispensandam. Qui cum coepis
sui dissipart substantiam: correptus cst a domino. Sault
Saule. quid me persequeris:Durum est tibi contra stimulit̃
calcitrare. Dixit q in corde suo. quid faciam: quia qͥ ingt̃
fui & uillicus: cogor esst discipulus & operarus. Fodere nõ
ualco. Omnia enim mandata legis quac tectȩ intubabant
cerno destructa: & legem & prophetas usq ad iohannẽ bapti¬
stam esse finitos. Mendicare crubesco. ut qui doctor fu¬
ram iudeorum: cogar a gentibus & discipulo anania salu¬
tis & fidei mendicare doctrinam Faciam igitur quod m
utile esse intelligo. ut postqm̃ proiectus fueto de uillicatioẽ
mea: ttcipianit me christiani in domos suas. Coepitq cos ꝗ

Expanded text:
tariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispensatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gamaliel sacras litteras didicit, legem dei susceperat dispensandam. qui cum coepisssui dissipare substantiam, correptus a domino est: Saule, Saule, quid me persequeris? durum est tibi contra stimulum calcitrare. dixitque in corde suo: quid faciam? qui magister fui et uilicus, cogor esse disciulus et operarius. fodere non ualeo. omnia enim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno destructa et legem et prophetas usque ad Iohannem Baptistam esse finitos. mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iudaeorum, cogar a gentibus et a discipulo Annania salutis et fidei mendicare doctrinam. faciam igitur, quod mihi utile esse intellego, ut, postquam proiectus fuero de uilicatione mea, recipiant me Christiani in domos suas. coepitque eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
duitiat nuncupantur. quod de iniquitate collectȩ sint Si
ergo iniquitas bene dispensata uertitur in iustitiam: qnͣto
magis sermo diuinus: in quo nulla est miquitas:qui apłis
ciditus si bene fuerit dispensatus: Dispensatorts suos leuabit
in caelum: Quam obtem sequitur.Qui fidelis est in minimo
hoc est in carnalib: & in multis fidelis exitridest in spũali¬
buis. Qui autem in paruo iniquus est: ut non de fratribus ad
utendum: quod adeo pio honũbus creatum est: iste & in spi¬
ritalt peccunia duudenda iniquus erit. ut non det pro ne¬
cessitate sed pro personis doctrinam domini diuidat.Si ãt
alirna. sunt infideles fuistis: ea quar uestra sunt & prop̾e
eum qui amat pecuniam deum  a mare non posse. Ig̃
nendas. Unde & scribe & pharisei qui rrant attari: aduer¬
in unum opus dicta compingens: ingeni sui nobis monu¬
menta dimisit:haec super hane parabolam im sis cõmẽ¬

Expanded text:
diuitiae nuncupantur, quod de iniquitate collectae sint. si diuitiae nuncupantur, quod de iniquitate collectae sint. si ergo iniquitas bene dispensata uertitur in iustitiam, quanto magis sermo diuinus, in quo nulla est iniquitas, qui et apostolis creditus est, si bene fuerit dispensatus, dispensatores suos leuabit in caelum! quam ob rem sequitur: qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et multis fidelis erit, id est in spiritalibus. quiauteminparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini diuidat. \'sin uli est — infideles fuistis, ea, quae uestra sunt et proprie eum, qui amat pecuniam, deum amare non posse. igitur nendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduerin unum opus dicta conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commen
Abbreviated transcription (Latin):
mis seruire. Aut:unum odio hͥabebit: & alterum diliget: aut
unum audiet: & alterum contemnet.Non potestis deo sũire
& mammona. Audiebant autem haec omnia pharisci qui e¬
rant auari. & detidebant eum. Iotum huuis pͥarabola tex¬
tum posui. ut nõ nobis intelligentũ aliunde quaeramus: &
in patabolis certas nitamur inuenire personas: Sed interprete¬
mium ueritatis est. Si ergo dispensator itqui mammona do
mini uoce laudatur: quod de re iniqua sibi ustiritiam pre¬
pararit: & passus dispendium dominus. laud at dispensato¬
ris prudentiam: quod aduersus dominum quidem staudu¬
lenter:sed pro se prudenter egerit:quanto magis xpũs.qui
nullum damnum sustinere potest. & pronus est ad clemen¬
tiam: laudabit discipulos suos:si in eos qui credituri sunt¬
sibi misericordes fuerint.Deniq post parabolam intulit. Et e
go uobis dico. facite uobis amicos de iniquo mammona.
Iniquum aũt mammona non hebracorum sed sytorũ lig

Expanded text:
minis seruire. aut enim unum habebit odio et alterum diliget aut minis seruire. aut enim unum habebit odio et alterum diliget aut unum audiet et alterum contemnet. non potestis deo seruire et mamonae. audiebant autem haec omnia pharisaei, qui erant auari, et subsannabant illum. totum parabolae huius textum posui, ut non nobis intellegentiam aliunde quaeramus et in parabola certas nitamur inuenire personas, sed interpretemiumue ueritatis est. si ergo dispensator iniqui mamonae \' domini uoce laudatur, quod de re iniqua sibi iustitiam praepararit, et passus dispendia dominus laudat dispensatoris prudentiam, quod aduersus dominum quidem fraudulenter, sed pro se prudenter egerit, quanto magis Christus, qui nullum damnum sustinere potest et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos suos, si in eos. qui sibi crediti sunt, misericordes fuerint! denique post parabolam intulit: et ego dico uobis: facite uobis amicos de iniquo mamona. iniquus autem mamona non Hebraeorum, sed Syrorum lingua
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciam.iit. cum sublata mihi fuerit dispensatio: suscipi¬
ant me. in domos suas. Uocauit singulos debitores dom̃i
sui. dixit primo.Quantum debes domino meo.Qui dixit e
Centũ batos olei. Ait illi. Tolle cautionem tuam. & sẽdens cuo
scribe quinquaginta. Deinde ad aliũ : locutus est. Tu autẽ.
quantum debes: At ille respondit.Centum chotos tritici.Dixit¬
illi. Tolle cautionem tuã: et scribe octor ginta. Ei laudauit
denter fecerit.quia filii huius seculi prudentiores funt filiis
lucis in generatione sua. Et ego dico uobis.Facite uobis ami¬
cos de ini quo mammona. ut cum defeccritis: rccipiant uos in aet̾¬
na thabernacula. Qui fidelis est in paruo:& in multis fidelis ẽ
Qui in minimo iniquus est:& in multis iniquus erit.Si ergo
in miquo mammona sideles non fiustis: quod uestrum est
quis credet uobis: Et si in alieno fideles non fuistis:quol
uestrum est quis dabit uobis: Nemo seruuᷤᷤ potest duobus do¬

Expanded text:
quid faciam, ut quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiquid faciam, ut quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. Vocavit itaque singulos debitores domini sui, et dixit primo: Quantum debes Domino meo? Qui dixit ei: Centum batos olei. Ait illi: Tolle cautionem tuam, et sedens cito, scribe quinquaginta. Deinde ad alium locutus est: Tu autem quantum debes? At ille respondit: Centum coros tritici. Dixitque ei: Tolle cautionem tuam, et scribe octoginta. Et laudavit denter fecerit: quia filii saeculi huius prudentiores sunt-filiis lucis in generatione sua. et ego dico uobis: facite uobis amicos de iniquo mamona, ut, quando defecerit, recipiant uos in aeterna tabernacula. qui fidelis est in paruo, et in multis fidelis est et, qui in minimo iniquus est, et in multis iniquus erit. si ergo in iniquo mamona fideles non fuistis, quod uerum est, quis uobis credet? et si in alieno fiquis dabit uobis? nemo seruus potest duobus do
Abbreviated transcription (Latin):
Dimute nobis debita nr̃a: sicut & nos dimutimus debito¬
ribus nostris. Quat est ergo parabola ad dementiam disci¬
pulos prouocantis: Homo quidam trat diueo. qui habebat
tullicum fuic dispensatorem. Hoc etimm o̾oponoo significat. Uilli¬
cus autem proprie uillat gubernator est. unde & a uilla iulli¬
cus nomen accepit. omopouos autem tam pectunix qm̃ frugũ
& omnium quae dominus possedet dispensator est. Unde&
ouoperiiroo xenofontis pulchettimus liher est. qui non guber¬
nationem uillȩ: sed dispensationem uniuersat domus tulio
interpietante significat. Iste igitur dispensator accusatus ẽ
apud dominumꝰ suum: quod dissiparet. substantiam suam.
Quo uocato dixit. Quid hoc audio de te. Redde rationem dis¬
pensatiotus tuae. neq enim mea ultra poteris dispẽsare.Qui diat
in semetipõ.Quid fadam:quia dominus meus aufertãme
dispensationem: Fodere non ualeo: mendicate ercibesconoeco

Expanded text:
dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitodimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est ergo parabola ad clementiam discipulos prouocantis? homo quidam erat diues, qui habebat iue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? redde rationem dispensationis; neque enim ultra mea poteris dispensare. qui dixit in semet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispen
Abbreviated transcription (Latin):
nouem ustis. qui non habent opus pnĩa. Aliam qͦ parabo¬
bolam decem dragmarum uniusq perdita atq repeita: cũ
proposuisset:simili eam: fine compleuit.Sicdico uobis
gatidium erit coram angelis dei:fupet uno peccatore: poeni¬
tentiam agente.Tertiam quin: parabolam proposuit hominis
habentis dnos filios: & duudentis inter cos substantiã. Cũq
minor facultatib perditis egere coepisset: & comedere sili¬
quas porcorum cibum: reuersus ad prem susceptus est abeo.
Frater quoq inuidens sentor: pr̃is uoce corripitur: quod leta¬
ri debuerit & gaudere. quia frater euis mortuus fuerat &
ituixit. perieratꝰ & inuentus est. Has tres parabolas contra pha¬
pert peccatorum & publicanorum salutem. Dicebat autem
prus a scribas & phariseos.qua parabosa ad clementiam
discipulos hortaterr: & aliis uerbis diceret. dimittite & di¬
mictetur uobis. ut in orõne dominica libera fronte poscatis

Expanded text:
nouem iustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque paranouem iustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque parabo!am decem dragmarum uniusque perditae et repertae cum proposuisset, simili eam fine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inuentus est. has tres parabolas contra phatiam peccatorum et publicanorum salutem. dicebat autem,prius ad scribas et pharisaeos, qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur et aliis uerbis diceret: dimittite et dimittetur uobis, ut in oratione dominica libera fronte poscatis:
Abbreviated transcription (Latin):
oe
ad uidicandum uenerat sed ad saluandum. non in potestate
sed in humilitate: non in patris gloria sed in hominis uili¬
tate increpat tos:qued non meminerint doctrina suae & bo¬
nitatis euuangelicae: in qua dixerat.Qui te percusserit in
maxillam: prebe ei alteram. Et diligite inimicos ur̃os: I Altera
de euãgelio lucȩ quęstuinculam proposiusti.quis sit uilli¬
cus iniquitatis:qui domini uoce laudatur.Cuus cum uel¬
lem sct rauonem: & de quo fontr processerit:teuolui uolu¬
men ruciangilicum . &. inter cartera iperi: quod appropin¬
quantibus Paluatori publicanis & peccatoribusi ut audirẽt
rumimurm urabant scribe & pharisei dicentes. Quare iste
peccãtotes suscipit: & manducat cum illis. Qui locutus est
tis parabolam centum ouium: & unius perdita. quae inuẽ¬
ta pastonis humeris reportata est. Et cur esset ꝓposita statim
intulit. Dico uobis: quod ita gaudium exit incado suꝑ uno¬
peccatore poenitentiam agentte: magis qm̃ super non aginta.

Expanded text:
on ad iudicandum uenerat, sed ad saluandum, non in potestate, sed in humilitate, non in patris gloria, sed in hominis uilitate, increpat eos, quod non meminerint doctrinae suae et bonitatis euangelicae, in qua dixerat: qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram et: diligite inimicos uestros. Alteram de euangelio Lucae quaestiunculam proposuisti: qui sit uilicus iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta
Abbreviated transcription (Latin):
cti fuimus in babilonem lege peccati.que in membris nrĩs
morabatur.Cunq uideretur eatrema desperatio: ĩmo aperta
confessio:omem̃ hominem di aboli laqueis irretiri: Suersus in
se apłus: ĩmo homo sub cuius persona apłus loquebatur:agu
grãs saluatori. quod redemptus sit sanguine illuis. & sorłes
inbaptismo deposuerit. & nouum xpr̃i assumpserit uestimẽ¬
tꝗm & mortuo uetere homine:natus sit homo nouus qui
dicat. Miser ego homo. quisme liberabit de corpoit mottis hu¬
uis: Ciratias ago deo per ⁊ iesum xpm̃ dominum nostrum
qui me de corpore mortis liberauit.Quud si cui non uidet
subpersona sua hor apłi dt aliio diccit. eaponat quomõ
danied quem iustũ fuisse nouimus: quasi de se dicat cum pro
aliis depitcauit. Peccauimus inique fecimus. inuiste gessims
impie egimus. & tecessimus ac declĩaumus a mandatis tu¬
is & uidiciis: & non audiuimus seruos tuos prophetas. ꝗͥ

Expanded text:
cti sumus in Babylonem lege peccati, quod in membris nostris cti sumus in Babylonem lege peccati, quod in membris nostris morabatur. cumque uideretur extrema desperatio, immo aperta confessio omnem hominem diaboli laqueis inretiri, conuersus in se apostolus, immo homo, sub cuius persona apostolus loquitur, agit gratias saluatori, quod redemptus sit sanguine eius et sordes in baptismate deposuerit et nouum Christi adsumpserit uestimentum et mortuo uetere homine natus sit homo nouus, qui dicat: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? gratias ago deo per Iesum Christum, dominum nos t r u m, qui me de corpore mortis liberauit. quodsi cui non uidetur sub persona sua hoc apostolum de aliis dicere, exponat, quomodo Danihel, quem iustum fuisse nouimus, quasi de se dicat, cum pro aliis deprecetur: peccauimus, inique fecimus, iniuste gessimus, inpie egimus et recessimus ac declinauimus a mandatis tuis et iudiciis et non obaudiuimus seruos tuos prophetas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
catur foris esse. concupiscentiam uero quae nunc habitare
in membris nostris dicitur uersari inirinsecus. Seil & apłis ñ
pierts praecipitur:uerum iam attatis tobustae:ut assumant
perfectionem. quam & nos consitemur in aetate. esse perfecta
Nec hȩc dicentes adulatur uitiis.srd auctoritatem sequimur
lcripturarum.quod nullus homo absq peccato sit. sed conclu¬
sit deus omnes sub pctõ:ut omnibus misereatur:absq eo solo¬
qui peccatum non fecit: nec dolus inuentus est in ore eus.
Unde & per salomonem dicitur: quod serpentis uestigia non
inueniantur in petra. Et ipse de se dominus: Ecce inquit
uenit princeps mundi huiis:& nihil in me inuenit:idest sui
operis sutq uestigui. Obhanc causam iubetur nobis ut ne.⁊ ex¬
probremus homint reuertenti a peccatis suis: & ne abominemur
aegiptium.quia & ipsi ꝯdam in aegipto fiumus: & de luto ac
lateribus pharaoni extruximus cuutates. & quia captuui du¬

Expanded text:
catur, foris esse; concupiscentiam vero, quae nunc habitare catur, foris esse; concupiscentiam vero, quae nunc habitare in membris nostris dicitur, versari intrinsecus. Sed Apostolus non pueris praecipit, verum jam aetatis robustae, ut assumant perfectionem, quam et nos confitemur in aetate esse perfecta. Nec haec dicentes adulamur vitiis, sed auctoritatem sequimur Scripturarum, quod nullus homo sit absque peccato: sed conclusit Deus omnes sub peccato, ut omnium misereatur , absqqui peccatum non fecit, nec dolus inuentus est in ore eius. unde et per Salomonem dicitur, quod serpentis uestigia non inueniantur in petra. et ipse de se dominus: ecce, inquit, uenit princeps mundi istius et nihil in me inuenit, id est sui operis suique uestigii. ob hanc causam iubetur nobis, ne exprobremus homini reuertenti a peccatis suis et ne abominemur Aegyptium, quia et ipsi quondam in Aegypto fuimus et de luto ac lateribus Pharaoni extruximus ciuitates et quia captiui du
Abbreviated transcription (Latin):
Se unusquisq consideret. & acculator sui tractet incentiua ui¬
tiorũ. quomodo in sermone & in cogitatione & calore corꝑis
saepe loquatur & cogitet & patiatur quod non uult: nolo
dicert faciat. ne sanctos uiroo uidrar accusare: e quibus
scriptum est. Erat ille homo uerus. immaculatus. ustus. dri cul¬
tor: recedens ab omni opere malo. Et de zacharia & clis abeth.
Erant iusti ambo in conspectu dei: ambulantes in omnibus mã¬
datis & iustificationib domini absq querela. Et praeceptum
est apłis. Estoit perfecti sicut & pater uester caelestis perfectꝰ
est. Nunqm̃ autem hoc apłis impiraret: nisi scirit hominem
posse perfectum esse.Nisi forit hoc dicamus:quod recedens ab
omni malo: emendationem significet de erroribus pueritiae
& uitiis lascuuentis actatis transitum ad correctionem at
uirtutes. iustitiã quoq quar in zacharia & elisabeth pracdi¬

Expanded text:
Se unusquisque consideret, et accusator sui, tractet incentiva viSe unusquisque consideret, et accusator sui, tractet incentiva vitiorum: quomodo et in sermone, et in cogitatione, et in calore corporis saepe loquatur, et cogitet, et patiatur, quod non vult: nolo dicere, faciat, ne sanctos viros videar accusare, de quibus scriptum est: Erat ille homo verus et immaculatus, justus Dei cultor, recedens ab omni opErant autem justi ambo in conspectu Dei ambulantes in omnibus mandatis, et justificationibus Domini, absque querela ; et praeceptum est apostolis: Estote, perfecti sicut Pater vester coelestis perfectus est: nunquam autem hoc Apostolus imperaret, nisi sciret hominem posse esse perfectum. Nisi forte hoc dicamus, quod recedens ab omni malo emendationem significet, et de erroribus pueritiae, et vitiis lascivientis aetatis, transitum ad correctionem atque virtutes; justitiam quoque, quae in Zacharia et Elisabeth praedi
Abbreviated transcription (Latin):
perturbationes animae significatas putamus:quibus mȩxe¬
mus & gaudemus. timemus & concupiscimus. Et hoc aplus
uas electionis cuuis corpus templum erat spiritus sancti: et
qui dicebat: an experimentum quȩritis tius ꝗ in meloquitur
sed de eo qui uult post peccata agete poenitentiam. et sub ꝑ¬
sona sua fragilitatem describit conditionis humanȩ: quat
duorum hominum interioris & ecterioris pugnantium inte
se bella perpetitur. Inirior homo consentit & scriptȩ & natu¬
rali legi: quod bona su & sancta & iusta & spiritualis. Ex
petor nescio.et nõ qͦd uolo hoc ago:Sed quod odi Si autem ex¬
terior facit quod non uult: et quod odit: ostendit bonum
esse mandatum. & non se operari quod malum est: sed ha¬
bitans in sua carne peccatum:hoc est uitia corporis & deside¬
ria uoluptatis.quat propter posteros & sobolem insita est hu¬
manis corporibus et si fines fuerit egressa:uertitur in pctm.

Expanded text:
perturbationes animae significatas putamus, quibus maereperturbationes animae significatas putamus, quibus maeremus et dolemus, timemus et concupiscimus. et hoc apostolus, uas electionis, cuius corpus templum erat spiritus sancti et qui de loquitur, sed de eo, qui vult post peccata agere poenitentiam: et sub persona sua, fragilitatem describit conditionis humanae: quae duorum hominum, interioris et exterioris pugnantium inter se bella perpetitur. Interior homo consentit et scriptae et naturali legi, quod bona sit, et sancta, et justa, et spiritualis. ExtQuod enim operor nescio, et non quod volo hoc ago, sed quod odi . Si autem exterior facit quod non vult, et operatur quod odit, ostendit bonum esse mandatum, et non se operari quod est malum; sed habitans in sua carne peccatum: hoc est vitia corporis, et desideria voluptatis, quae propter posteros et sobolem insita est humanis corporibus: et si fines fuerit egressa, vertitur in peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscimus: ut perueniamus ad uitam.operetur in nob mor¬
tem: Si agamus negligentius. & occasio sapientiar seducat nos
atq supplantet: & ducat ad mortem. Non quo initelligentia pem
sit. Lex enim intelligentiae sancta & uista & bona est sed per
intelligentiam peccatorum atq uittutum mihi peccatum na¬
scitur.quod priusqm̃ intelligetem peccatum esst non nouerã.
Atq ita factũ ẽ: ui quod mihi pro bono datum est mco uitio
muirtur in malum. Et ut hyperbolice dicam: nouoq uecho u¬
tar ad explicandum sensum ineum: Peccatum quod prcusꝗͣ
haberem intelligentiam absq pectato erat: per preuaricatios
mandati incipiat mihi esse peccatius. Quȩximus quae sit ista
concupiscentia: de qua lex dicit non concupisces. Alii putat᷑
illud esse mandatum: quod in decalogo scriptum est. nõ cõ¬
cupisces rem proximi tui. Nos autem per concupiscentiam os̃

Expanded text:
cognoscimus, ut perueniamus ad uitam, operetur in nobis morcognoscimus, ut perueniamus ad uitam, operetur in nobis mortem, si agamus neglegentius et occasio sapientiae: seducat nos atque subplantet et ducat ad mortem, non quo intellegentia peccatum sit — lex enim intellegentiae sancta et i usta et bona est — sed per intellegentiam peccatorum atque uirtutum mihi peccatum nascitur, quod, priusquam intellegerem, peccatum esse non noueram. atque ita factum est, ut, quod mihi pro bono datum est, meo uitio mutetur in malum et — ut hyperbolice dicam nouoque uerbo utar ad explicandum sensum meum — peccatum, quod, priusquam haberem intellegentiam, absque peccato erat, praeuaricatione mandati incipiat mihi esse peccatius. prius quaerimus, quae sit ista concupiscentia, de qua lex dicit : non concupisces. alii putant illud esse mandatum, quod in decalogo scriptum est: non concupi sces rem proximi tui. nos autem per concupiscentiam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
adulterium. furta. & omnem concupiscentiam esse malum: ex
eo quod sibi ea nolit fieri: Si enim mala esse nesciret: nunqm̃
sibi doleret illata. Per hanc naturalem legem & cain cogno¬
uit peccatum suum ditens Maior est iniquitas mea: qm̃ ut
dimutar. Et adam & cua cognouerunt peccatum suum: Et
propterea absconditi sunt sub ligno uitae. Pharao quoq ante¬
qm̃ lex daretur per moysen:stimulatus lege nalurt Sua cri¬
mina confitetur & dicit. Dñs uistus. egoꝰ autem & populus
meus impii. Hanc legem nescit pueritia: ignorat infantia. Et
pectans absq mandato non tehetur legcꝰ peccati. Maledicit
pr̃i: & parentes uerberat. & quia nec dum accepit legem sapie:
mortuum est in co peccatum. Cum autem matidatum uenerit:
hoc est tempus intelligentiae: appetentis bona & uitantis ma¬
la: tunc incipit peccatum reuiuiscere: & ille moti: reusq eẽ
peccar. Atqi̾a fit. ut tempus intelligentiat quo dei mandata

Expanded text:
adulterium, furta et omnem concupiscentiam esse malum ex adulterium, furta et omnem concupiscentiam esse malum ex eo, quod sibi ea nolit fieri ? si enim mala esse nesciret, numquam sibi doleret inlata. per hanc naturalem legem et Cain cognouit peccatum suum dicens: maior causa m e a, quam u t dimittar. et Adam et Eua cognouerunt peccatum suum et propterea absconditi sunt sub ligno uitae. Pharao quoque, antequam lex daretur per Moysen, stimulatus lege naturae sua crimina confitetur et dicit: dominus iustus, ego autem et populus meus mpii. hanc legem nescit pueritia, ignorat infantia et peccans absque mandato non tenetur lege peccati. maledicit patri et parentes uerberat et, quia necdum accepit legem sapientiae, mortuum est in eo peccatum. cum autem mandatum uenerit, hoc e\'1t tempus intellegentiae adpetentis bona et uitantis mala, tunc incipit peccatum reuiuiscere et ille mori reusque esse peccati. atque ita fit, ut tempus intellegentiae, quo dei mandata
Abbreviated transcription (Latin):
In lege scriptum est: Quoniam in alq lingus & aliis labiis
loquar populo huic. & nec me sic exaudietꝰ dicit dominus.
Quod uixta hebraicum & aquilam in isaiam scciptum tep¬
peri. Appellatur & lex mistica scripturarum scientia. Scim
quia lex spiritualis est. Et extra haec omnia taturalẽ lege
scriptam in cordibus nrĩs idem apłus docet. Cum enim gẽ¬
tes quae legem non habent:naturaliter ca quac legis suntͦ
facuint: isti legem non habentes . ipsi sibi sunt lexꝰ. quia in¬
dicant opus legis scriptum in cordibus sius. testimonium
ꝑhibenit illis conscientia. Ista lex quar in corde scribituꝵ
omnes continet nationes. & nullus hominum est qui hãc
ltgem nesciat. Unde omnis mundus sub peccato: & uniuersi
homines praeuaricatores legis sunt. Et id circo iustum udi¬
cium est dei. scrihentis in corde humani generis. Quod tibi fie¬
ri nolueris: alteri ne feceris.Quis enim ignoret homicedium

Expanded text:
In lege scriptum est: Quoniam in aliis linguis et aliis labiis In lege scriptum est: Quoniam in aliis linguis et aliis labiis loquar populo huic et nec sic me exaudient, dicit Dominus. Quod iuxta Hebraicum et Aquilam, in Esaia scriptum reperi. Appellatur etiam Lex mystica Scripturarum intelligentia: Scimus quia Lex spiritalis est. Et extra haec omnia naturalem legem scriptam in cordibus nostris, idem Apostolus docet. Cum enim gentes quae Legem non habent, naturaliter ea quae Legis sunt, faciunt: isti Legem non habentes, ipsi sibi sunt lex, qui iudicant opus Legis scriptum in cordibus suis, testimonium perhibente illis conscientia. Ista lex quae in corde scribitur, omnes continet nationes, et nullus homlegem nesciat. unde omnis mundus sub peccato et uniuersi homines praeuaricatores legis sunt et idcirco iustum iudicium dei est scribentis in corde generis humani: \'quod tibi fieri nolueris, alteri ne feceris'. quis ignoret homicidium,
Abbreviated transcription (Latin):
omnis qui non permanet in om̃ib quat scripta sunt in libꝰ
legis: ut faciat ca. Et tursum in cadem tpła. lex propter pra¬
uaticationes posita est. donec uenitet semen ci repromissum
est: disposita per angelos in mana mediatoris. Et iterum. Tta¬
q lex Patdagogus nt̃ fuit in xprõ. ut exfide ustificemur.
Postqm̃ autem uenit fides: nequaqm̃ ultra sub patdagego
sumus. Omnes enim filii dei estis.per fidem quat est in xpõ
hiesu. Hystoria quoq quae praccepta non continet. Sed ꝗđ
factum sit refrit: ab apło lexe appellatur. Dicite mihi ꝗ sub
lege uultis esse: non audistis legem: Scriptum est enim: ꝗa¬
abraam duos hahuit filios: unum de ancilla alterum de li¬
bera. Sed qui ex ancilla secundum carnem natus est: Qui aĩ
de libera perreꝓtissionem.Sed & psalmi lex appellantur. Ut
compleretur sermo/ qui in lege eorum scriptus ist: Quia odert̃
me gratis. Isaiam quoq prophetam legem apostolus uocat.

Expanded text:
omnis, qui non permanet in omnibus, quae scripta sunt in libro omnis, qui non permanet in omnibus, quae scripta sunt in libro legis, ut faciat ea. et rursum in eadem epistula: lex propter praeuaricationes posita est, donec ueniret semen, cui repromissum est, disposita per angelos in manu media t o r i s. et iterum: itaque lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide iustificemur. postquam autem uenit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. omnes enim filii dei estis per fidem, quae est in Christo Iesu. historia quoque, quae praecepta non continet, sed, quid factum sit, refert, ab apostolo lex appellatur: dicite mihi, qui sub lege uultis esse, non audistis legem? scriptum est enim, quiaAbraham duos filios habuit, unum de ancilla et alterum de libde libera; per repromissionem. Sed et Psalmi Lex appellantur: Ut compleretur sermo, qui in lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Esaiae quoque Prophetiam, Legem Apostolus vocat:
Abbreviated transcription (Latin):
cidarum supplicq apud athenienses solonem scripsisse negat
ne non tam prohibere qm̃ cormmnonere uideretur. Igitur lexa¬
pud contemiptores & legum prȩcepta calcantes uidetur esse oc¬
casio delictorum: Dum prohibendo quod non uult fueri. ligat
tos uinculis mandatorum:qui prius absq lege peccantro
non tenebantur criminibus. Haec diximus: legem qua pen
moysen data est intelligentes.Uetum quia in constquenub
scriptum est: lex dei & sex carnis atq membrorum quat it¬
pugnat aduersum legem mentis nrat̃. & captiuos nos ducit
in segem peccati: simułq quatuor leges contra se dimicantes
i uno loco scriptas esse cognosco.non absq re arbitror: si te¬
quiram quot genera legis in scripturis sanctis esse memott̃¬
tur. Dicitur lex quat per moysen data est. sccundum illud ꝗͣ
scriptum est ad ualathas. Quotquot enim et operib legie
sunt: sub maledicto sunt. Scripcum est enim. Maledicłus

Expanded text:
cidarum suppliciis apud Athenienses Solonem scripsisse negat, cidarum suppliciis apud Athenienses Solonem scripsisse negat, ne non tam prohibere quam commonere uideretur. igitur lex apud contemptores et legum praecepta calcantes uidetur esse occasio delicto- - rum, dum prohibendo, quod non uult fieri, ligat eos uinculis mandatorum, qui prius absque lege peccantes non tenebantur criminibus. haec diximus legem, quae per Moysen data est, intellegentes. uerum, quia in consequentibus scriptum est: \'lex dei et lex carnis atque membrorum, quae pugnat aduersum legem mentis nostrae et captiuos nos ducit in lege peccati\', simulque quattuor leges contra se dimicantes in uno loco scriptas esse cognosco, non absque re arbitror, si requiram, quot genera legis in scripturis sanctis esse memorentur. dicitur lex, quae per Moysen data est, secundum illud, quod scriptum est ad Galatas: quotquot enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. scriptum est enim: maledictus
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃. Quõ medicina non est causa mortis: si ostendat uenena
mortifera: licet iis mali homines abutantur ad mortẽ: et uel
se interficiant: uel insidientur inimicis: sic lex data est. ut pec¬
catorum uenena monstraret. & hominem male libertate ka¬
abutentem: qui prius fercbatur improuidus. & pet precpitia la¬
bebatur: freno legis retineat. & compositis doctat incedere gres¬
sibus. ita ut seruiamus in nouitate spirius: & non inuctusta¬
te lrã. id est uiuamus sub praccepto: qui prius m modum biti¬
torum animalium dicebamus. Manducemus &bibamus:
cras enim moriemur. Quod si sub intranit lege quat docet q̃
facere: & prohibet quid non factit dibtamus uitio uostio & mn¬
continentia feramur contra scua ligalia. udetur lex causa tẽ
peccati. quat dum prohibet conuipiscentiam quod amm odo
eam inflammare cognoscitur. Scculatis apud gractos stuã ẽ
Quicquid licet minus desidirauir. Eggo erontrario quicquid
non licet fomentum accipit desiderii. Ude & tultus de pari¬

Expanded text:
nostrum. quomodo medicina non est causa mortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem et uel se interficiant uel insidientur inimicis, sic lex data est, ut peccatorum uenena demonstret et hominem male libertate abutentem, qui prius ferebatur inprouidus et praecipiti uia labebatur, freno legis retineat et conpositis doceat incedere gressibus, itaut seruiamus in nouitate spiritus et non in uetustate litterae, id est uiuamus sub praecepto, qui prius in modum brutorum animalium dicebamus: manducemus et bibamus; cras enim moriemur. quodsi subintrante lege. quae docet, quid facere, et prohibet, quid non facere debeamus, uitio nostro et incontinentia feramur contra scita legalia, uidetur lex causa esse peccati, quae, dum prohibet concupiscentiam, quodam modo eam inflammare cognoscitur. saecularis apud Graecos sententia est: quicquid licet, minus desideratur. ergo e contrario, quicquid non licet, fomentum accipit desiderii. unde et Tullius de parri
Abbreviated transcription (Latin):
corpotis nuntiarit P Secunda questio: quid significet. Qđ
in matheo sitiptum est. Harundinem quassatamꝰ non ꝯstu
get: & linum sumigans non extinguet. Ad cuius expositio¬
nem loci: totum quod matheus de isaia prophtã assumit
testimonium ponendum est. et ipsius uerba isaie iuxta
lxxta interpretes: ipm̃q hebraicum. cui theodotion. Aquila.
Sĩmachusq consentuint. Sic ergo de quatuor cuuangelistis
tendet neq clamabit.neq audiet quisqm̃ in platris uotem
eius. Harun dinem quassatam non confringet. & linum fumi¬
gans non extinguet. donec ticiat ad uictoriam uidicium: Et
in nomine eius gentes spetabunt. Pro quo in isata uixta let¬
interptetes: scripum est.Iacob puer meus susciptam cum. istł
dilectus meus: Suscipit eum anima mea. Dedi spm̃ meum
super eum.iudicium gentibus proferet.Nõ damabit neq
non conteret:& linum fumigans non extinguet.Sed in uerita

Expanded text:
corporis nuntiarit. Quid significet, quod corporis nuntiarit. Quid significet, quod in Matringet, et linum fumigans non extinguet » . Ad cujus expositionem loci, totum quod Matthaeus de Isaia Propheta assumit testimonium ponendum est, et ipsius verba Isaiae : juxta Septuaginta interpretes, ipsumque Hebraicum, cui Theodotio, Aquila, Symmachusque consentiunt. Sic ergo de quatuor Evangelistis, tendet neque clamabit neque audiet aliquis in plateis vocem eius harundinem quassatam non confringet et linum fumigans non extinguet donec eiciat ad victoriam iudicium et in nomine eius gentes sperabunt tunc oblatus eita scriptum est: Iacob puer meus, suscipiam illum; Israel electus meus, adsumsit eum anima mea. Dedi Spiritum meum in illum, iudicium gentibus proferet. Non clamabit neque non conteret et linum f
Abbreviated transcription (Latin):
dibus: nisi praedicans baptismum poenitentiac primꝰ drxisse
tefiratur. Poenitentiam agite. appropin quabit enim uoħ regnũ
caelorum. Unde a diebus praedicationis cus tegnum carsor
ium patitur: ut qui homo natus est: angelus esse desideret. &
tertenum animal carleste quarrat habitatulum. Tex enim e
prophete usq ad iohannem ꝓphetauerunt.Non quod iohanes
prophitarum & legis. sit finis: Sed ille qui iohannis testimoio
praedicatus est. Iohatmis autt̃ scđm insterium quod in ma¬
lachia scriptum est: ipse est helias qui uenturus ist. non qđ
sadem anima ut heretici suspicantur et ĩ helia & in iohanne
ut helias: persecutionem passus ab herodiade ut ipse sustinut
a uezabel. ut quomodo helias secundi praecursor aduentus
est: ita iohannes uetiturum in carne dñm saluatotem non
solum in heremo sed et in matris utero salutarit: & exultatur̃

Expanded text:
udibus, nisi ipse praedicans baptismum paenitentiae primus dixisse udibus, nisi ipse praedicans baptismum paenitentiae primus dixisse referatur: paenitentiam agite, adpropinquauit enim regnum caelorum. unde a diebus praedicationis eius regnum caelorum uim patitur, ut, qui homo natus est, angelus esse desideret et terrenum animal caeleste quaerat habitaculum. lex enim et prophetae usque ad Iohannem prophetauerunt, non quod Iohannes prophetarum sit finis et legis, sed ille, qui Iohannis testimonio praedicatus est. Iohannes autem secundum mysterium, quod in Malachia scriptum est, ipse est Helias, qui uenturus est, non quo eadem anima, ut heretici suspicantur, et in Helia et in Iohanne nctus ut Helias, uiuens in heremo ut Helias, persecutionem passus ab Herodiade, ut ille sustinuit ab Iezabel, ut, quomodo Helias secundi praecursor aduentus est, ita Iohannes uenturum in carne dominum saluatorem non solum in heremo, sed et in matris utero saltu et exultatione