comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si frequens lȩticia s non copia: qͥa
& si uisitatio lȩtificat. s molestat
incissitudo. Et hoc tam diu neces¬
se est pati dilectam. donec semel po¬
sita corporeȩ sarcina molis auolet
& ipsa leuata pennis desiderioru
suoꝵ. libere iter carpens ꝑ campos
contemplationis. & mente sequens
expedita dilectũ quocumq ierit.
Nec tamen uel intransitu presto e.¬
rit sic omĩ animȩ. nisi illli dunta.¬
xat quam ingens deuotio. & desi¬
derium uehemens. & predulcis
affectus spcciosam ꝓbat. & digna
ad quã gr̃a insitandi accessurim
uerbri decorem induat. formam
sponsi accipiens. Qui eniͦ nondu᷑
inuenitur ita affectus s compun-¬
ctus magis actinim recordatione
suoꝵ loquens in amaritudine am.¬
mȩ suȩ dicit dõ noli me condenina¬
re. aut forte etiam adhuc pericu¬
lose temptatur a ꝓpria concupiscen¬
tia abstractus & illectus. hic talis
non sponsimi requirit s medicũ :

Expanded text:
si frequens laetitia, sed non copia; quia si frequens laetitia, sed non copia; quia etsi visitatio laetificat, sed molestat vicissitudo. Et hoc tandiu necesse est pati dilectam, donec semel posita corporeae sarcina molis, avolet et ipsa levata pennis desideriorum suorum, libere iter carpens per campos contemplationis, et mente sequens expedita dilectum quocunque ierit. 3. Nec tamen vel in transitu praesto erit sic omni animae, nisi illi duntaxat, quam ingens devotio, et desiderium vehemens, et praedulcis affectus sponsam probat, et dignam, ad quam gratia visitandi accessurum Verbum decorem induat, formam sponsi accipiens. Qui enim nondum invenitur ita affectus, sed compunctus magis actuum recordatione suorum, loquens in amaritudine animae suae dicit Deo: Noli me condemnare ; aut forte etiam adhuc periculose tentatur a propria concupiscentia abstractus et illectus: hic talis non sponsum requirit, sed medicum;
Abbreviated transcription (Latin):
suros. Confido eniꝰ non accepisse noᷤᷤ
loquar manifestius. siquis in no-¬
bis est ita desiderii uir ut cupiat
dissolui & cum xp̃o esse. cupiat
autem uehementer. ardenter sitiat.
assidne meditetur: is ꝓfecto non
secus quã in forma sponsi fuscipi¬
et uerbũ in tempore uisitationis:
hora uidelio& qua se astringi i¬
tus quib dam brachiis sapienti&:
atq inde sibi infundi senserit seiꝰ
suauitatem amoris. S iqͥdem desi¬
derium cordis eiꝰ tribuetur er &¬
si adhuc peregrinanti in corpore.
rursum lacrimanti & insectanti
occurrens comp̃hendi patitur s
minime retineri: dũ subito iteruͦ
quasi e manib euolat. Et si insti¬
terit pres cib & fietib deuota
anima. denuo reuertetur. & uolun¬
tate labioꝵ eiꝰ non fraudabit eam:
s rursum mox disparebit & non
uidebitur. nsi uterum toto deside-¬
rio requiratur. Ita gͦ & in hoc cor¬
pore potest esse de prȩsentia spon¬

Expanded text:
suros. Confido enim non accepisse nos ssuros. Confido enim non accepisse nos sloquar manifestius, si quis in nobis est ita desiderii vir, ut cupiat dissolvi et cum Christo esse, cupiat autem vehementer, ardenter sitiat, assidue meditetur; is profecto non secus quam in forma sponsi suscipiet verbum in tempore visitationis, hora videlicet qua se astringi intus quibusdam brachiis sapientiae, atque inde sibi infundi senserit sancti suavitatem amoris. Siquidem desiderium cordis ejus tribuetur ei, etsi adhuc peregrinanti in corpore, rursum lacrymanti et insectanti occurrens, comprehendi patitur, sed minime retineri, dum subito iterum quasi e manibus evolat. Etsi institerit precibus et fletibus devota anima, denuo revertetur, et voluntate labiorum ejus non fraudabit eam; sed rursum mox disparebit, et non videbitur, nisi iterum toto desiderio requiratur. Ita ergo et in hoc corpore potest esse de praesentia spon
Abbreviated transcription (Latin):
in meridie. Hic sumꝰ. hinc ꝓgredi.¬
mur. Sed antequã tractari inci¬
piat uisio ista &e allocutio. recapi.¬
tulandũ breuiter arbitror de aliis
uisionib quȩ prȩcesserunt. quomͦ
nobis aptari spiritaliter possint ꝓ
uotis & meritis singuloꝵ. ut ap.¬
prehensis illis. si tamen hoc datũ
fuerit. facilior & in hac discussio¬
ne eluceat intellectus. Uerum id
difficillimũ. Nam & si uerba illa
quib ipsȩ usiones sen similitudi¬
nes describuntur. sonare corpora
atq corporea uideantur. spiratalia
tamen sunt que nobis minstrant᷑
m his ac ꝑ hoc in sp̃u quoq causas &
rationes earum oportet inquiri:
Et quis idoneus uestigare & comprȩ¬
hendere tam multos animȩ affectus
ꝓfectusq. quib hec de prȩsentia spon-¬
si tam multiformis gr᷑a dispensatur:
Tamen si intremus ad nos. & sp̃s sc̃s
in lumine suo dignetur ostendere
nobis. quod opere suo non deigna¬
tur assidue actitare in nobis. puto nͦ
omino nos in his sine intellectu reman¬

Expanded text:
in meridie . Hic sumus, hinc progredimur. Sed antequam tractari incipiat visio ista et allocutio, recapitulandum breviter arbitror de aliis visionibus quae praecesserunt, quomodo nobis aptari spiritualiter possint pro votis et meritis singulorum, ut apprehensis illis, si tamen hoc datum fuerit, facilior et in hujus discussione eluceat intellectus. Verum id difficillimum. Nam etsi illa verba, quibus ipsae visiones seu similitudines describuntur, sonare corpora atque corporea videantur; spiritualia tamen sunt quae nobis ministrantur in his, ac per hoc in spiritu quoque causas et rationes earum oportet inquiri. Et quis idoneus investigare et comprehendere tam multos animae affectus profectusque, 1384 quibus haec de praesentia sponsi tam multiformis gratia dispensatur? Tamen si intremus ad nos, et Spiritus sanctus in lumine suo dignetur ostendere nobis, quod opere suo non dedignatur assidue actitare in nobis, puto non omnino non in his sine intellectu reman
Abbreviated transcription (Latin):
accipies. Si quominus: tollet᷑ a te
talentũ. & nichilominꝰ exigetur lucrũ:
& uocaberis seruus nequã & piger.
Om̃is gͥ de bonis multiformis gr̃ȩ ap¬
parentis in nobis referatur ad ipsũ
laus. laudabiliũ siqͥdem uniuersoꝵ.
auctorẽ & largitorem. Idq non ficte
quẽadmodũ ab hipocritis: nec sola
consuetudine sicut a secularib. s nec
quadam necessitate ut iumenta fe.¬
rendis onerib applicantur. sed sicut
decet scõs sinceritate fida. deuotione
sollicita. hilaritate grata: s ñ dissoluta.
Inmolantes itaq hostiam laudis. & red¬
dentes uota nr̃a de die indiem. cure¬
mus omĩ uigilantia iungere sensũ

Expanded text:
accipies. Si quo minus, tolletur a te accipies. Si quo minus, tolletur a te talentum, et nihilominus exigetur lucrum, et vocaberis servus nequam et piger. Omnis igitur de bonis multiformis gratiae apparentis in vobis referatur ad ipsum laus, laudabilium siquidem universorum auctorem et largitorem; idque non ficte, quemadmodum ab hypocritis, nec sola consuetudine, sicut a saecularibus; sed nec necessitate quidem, ut jumenta ferendis oneribus applicantur: sed sicut decet sanctos, sinceritate fida, 1305 devotione sollicita, hilaritate grata, sed non dissoluta. Immolantes itaque hostiam laudis, et reddentes vota nostra de die in diem, curemus omni vigilantia jungere sensum
Abbreviated transcription (Latin):
seruandam: qͥ potens ẽ depositũ meũ
seruare in illũ diem. cautus in custo¬
diendo. fidelis in restituendo. Secu¬
ra tunc erit unicuiq lausa dõ. his
dumtaxat qͥhumanas laudes contẽp.¬
serint. Nam gła in confusione eoꝵ qͥ
terrena sapiunt: dicente etiam dauid:
Qui hominib placent confusi sunt. qm̃
as spreuit eos. E ratres. si hȩc scitis
nemo ur̃m uelit laudari in uita ista:
qͥa qͥcqͥd hic fauoris captas qͦd ad dm̃
non retuleris: ipsi furaris. Tibi enim
unde gła putide puluis. tibi unde:
ac signis effulgeas. in manu tua fiunt:
s uirtute dĩ. An blanditur popularis
fauor. qͦd uerbũ bonũ & bene forte.
deꝓmpseris: Sed xp̃s donauit os &
sapientiam. Nam lingua tua. qͥd nͥ
calamus seribȩ. Et hoc ipsũ mutuo
accepisti. Talentũ creditũ est. repe-¬
tendũ cũ usura. Si inuentus fueris
ad opis inpiger. ad fructũ referen¬
dum fidelis. ꝓ labore tuo mercedem

Expanded text:
servandum, qui potens est depositum meum servandum, qui potens est depositum meum servare in illum diem , cautus in custodiendo, fidelis in restituendo. Secura tunc erit unicuique laus a Deo, his duntaxat qui humanas laudes contempserint. Nam gloria in confusione eorum qui terrena sapiunt, dicente etiam David: Qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . 7. Fratres, si haec scitis, nemo vestrum velit laudari in vita ista; quia quidquid hic favoris captas quod ad Deum non retuleris, ipsi furaris. Tibi enim unde gloria, putide pulvis, tibi unde? ac signis effulgeas, in manu tua fiunt, sed virtute Dei. An blanditur popularis favor, quod verbum bonum, et forte bene deprompseris? Sed Christus donavit os et sapientiam. Nam lingua tua quid, nisi calamus scribae? Et hoc ipsum mutuo accepisti. Talentum creditum est, repetendum cum usura. Si inventus fueris ad opus impiger, ad fructum referendum fidelis, pro labore tuo mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
Securus plane: qͥa iam ñ contͣ dñm:
s in dño. Hec nobis głatio ñ solũ
non ꝓhibetur. s & suadetur. cum
dicit᷑. Głam ab inuicem queritis.
& głam quȩ a solo dõ est ñ uultis:
Reuera głari in solo dõ. non nisi a
solo dõ est. Nec medioeris ista gła.
qͥppe tam uera quã de ueritate &
in ueritate : tam rara ut uix uel
paucitas ꝑfectoꝵ. ꝑfecte głet᷑ in ea.
Eant gͦ uani filii hominũ. menda¬
ces filii homnnũ. eant & decipiant
ipsi de uanitate in id ipsum. Nam
sapiens głator ꝓbabit opus siĩ. atq
ad lumen ueritatis ailigent᷑ examina¬
bit: & sic habebit in sem&e ipso głam:
& non in ore alterius. Stultus sũ¬
tur si cistellȩ labioꝵ tuoꝵ głam meam
credidero. & cepero mendicare eam abs
te cũ habere uoluero. Nonne nempe
in tuo arbitrio ẽ ꝓbare me uel inꝓ¬
bare ꝓ ut uolueris : Sed retineo pe¬
nes me. ipse fidelius seruo mͥ. Inmo
nec mͥ eam credo. ipsi potius repono

Expanded text:
securus plane, quia jam non contra Dominum, securus plane, quia jam non contra Dominum, sed in Domino. Haec nobis gloriatio non solum non prohibetur, sed et suadetur, cum dicitur: Gloriam ab invicem quaeritis, et gloriam quae a solo Deo est non vultis . Revera gloriari in solo Deo, nonnisi a solo Deo est. Nec mediocris ista gloria, quippe tam vera, quam de veritate, et in veritate tam rara, ut vix vel paucitas perfectorum perfecte glorietur in ea. Eant ergo vani filii hominum, mendaces filii hominum; eant, et decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Nam sapiens gloriator probabit opus suum, atque ad lumen veritatis diligenter examinabit; et sic habebit in semetipso gloriam, et non in ore alterius. Stultus sum, si cistellae labiorum tuorum gloriam meam credidero, et coepero mendicare eam abs te cum habere voluero. Nonne nempe in tuo arbitrio est probare me, vel improbare, prout volueris? Sed retineo penes me, ipse fidelius servo mihi. Imo nec mihi eam credo: ipsi potius repono
Abbreviated transcription (Latin):
tueor. clara luce ueritatis discuti¬
ens. ꝓfecto repperio laudabilem
siue mirabilẽ aliũ apparere. atq
aliũ esse. & laudo dm̃ in scĩs eius.
Siue sit Neliseus siue ille magnꝰ he¬
lyas mortuoꝵ utiq suscitatores . ip.¬
si qͥdem suo non inꝑio s ministerio
foris exhibent noua nobis & insue¬
ta. ds̃ uͦ in ipsis manens ipse facit
oꝑa. Inuisibilis & maccessibilis in se:
in suis spectabilis atq mirabilis est.
Et solus mirabilis. qͥ facit mirabilia
solus. Nec laus calami. laudabilis est
pictura siue scriptura: necgła linguȩ
aut labioꝵ: sermobonus. Tempus ẽ
ut & ꝓpħa loquat᷑. Nũqͥd głabitur
inqͥt securis cont᷑ eũ qͥ secat in ea:
aut exaltabit᷑ serra contra eũ a quo
trahitur. Quomodo si eleuet᷑ uirga
contͣ eleuantẽ se. & exaltetur baculꝰ
qͥutiq lignũ est: sic contra dñm
Si głandũ est: paulus me docuit: un
rus glorior. si teste conscientia de
gła conditoris nichil mͥ usurpo.

Expanded text:
tueor, clara luce veritatis discutitueor, clara luce veritatis discutiens, profecto reperio laudabilem sive mirabilem alium apparere, atque alium esse: et laudo Deum in sanctis suis, sive sit Elisaeus, sive ille magnus Elias, mortuorum utique suscitatores. Ipsi quidem suo non imperio, sed ministerio foris exhibent nobis nova et insueta; Deus vero in ipsis manens ipse facit opera. Invisibilis et inaccessibilis in se, in suis spectabilis atque mirabilis est, et solus mirabilis, qui facit mirabilia solus . Nec laus calami, laudabilis est pictura sive scriptura; nec gloria linguae aut labiorum, sermo bonus. Tempus est ut et propheta loquatur. Nunquid gloriabitur, inquit, securis contra eum qui secat in ea? aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur virga contra elevantem se, et exaltetur baculus qui utique lignum est ; sic contra Dominum Si gloriandum est, Paulus me docuit underus glorior, si teste conscientia de gloria Conditoris nihil mihi usurpo;
Abbreviated transcription (Latin):
ui solus. & de gentib non ẽ uir me¬
cum. Quid mͥ gͦ cũ uictoria. si
nec in prelio fui. Inpudentissime mͥ
arrogo uel głam absq uictoria. uel
uictoriam sine pugna. Sed suscipi¬
te montes pacẽ populo. pacẽ suscipi¬
te nobis ñ głam: ipsi soli eam seruan¬
tes. qͥ solus & pugnauit & uicit.
Ita queso. ita sit: gła in excelsis dõ. &
in terra pax hominib bonȩ uolun¬
tatis. At uͦ non bonȩ s plane iniquȩ
uoluntatis est. qͥ nequaquã pace con¬
tentus. suꝑbo oculo & insatiabili cor-¬
de inqͥetus anhelat & ad głam der.
nec pacẽ ꝑinde retinens. nec głam
apprehendens. Qu is credat parieti
si se dicat parturire radiũ quem
suscipit ꝑ fenestrã: Aut si głentur
nubes qͦd mibres genuerint. qͥs n᷑
irrideat. Nichi li quido constat
nec de canalib oriri riuos aquarũ.
nec de labiis uel dentib uerba pru-¬
dentiȩ. & si sensus ultra corporeus.
digna laude. uel ammiratione in¬

Expanded text:
vi solus, et de gentibus non est vir mevi solus, et de gentibus non est vir mecum . Quid mihi ergo cum victoria, si nec in praelio fui? Impudentissime mihi arrogo vel gloriam absque victoria, vel victoriam sine pugna. Sed suscipite, montes, pacem populo, pacem suscipite vobis, non gloriam, ipsi soli eam servantes, qui solus et pugnavit, et vicit. Ita, quaeso, ita sit: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. At vero non bonae, sed plane iniquae voluntatis est, qui nequaquam pace contentus, superbo oculo et insatiabili corde inquietus anhelat et ad gloriam Dei, nec pacem proinde retinens, nec gloriam apprehendens. Quis credat parieti, si se dicat 1304 parturire radium, quem suscipit per fenestram? aut si glorientur nubes quod imbres genuerint, quis non irrideat? Mihi liquido constat, nec de canalibus eriri rivos aquarum, nec de labiis vel dentibus verba prudentiae, etsi sensus ultra corporeus ndigna laude vel admiratione in
Abbreviated transcription (Latin):
isti me contrariũ tͥ. factus sũ etiam
mͥmetipsi grauis. Cautus sũ. nec
ingratus fore beneficio datȩ pacis.
cũ bene agitur si pacem habuero.
Golia ꝓstrato. letatus est populus
pace recepta. s dauid singularit᷑
exstitit głosus. Iosue. iepte. gedeon:
Samsoñ. iudith qͦq quãquã femina
gloriose in dieb suis triumpharuss
de hostib. s pace cũ gaudio fruenti.¬
bus ceteris: nemo eis cõmunicauit
in gła. Iu das machabeus multis &
ipse inclitus uictoriis. cũ frequent᷑
exultanti populo pacẽ pugnando¬
quandoq ẽ partitus alicui: Deniq
& facta est in qͥt non gła: s lȩticia
magna in populo. Quid minus
ab his om̃ib conditor omium fecit.
quo minꝰ & ipse debeat głari singula¬
riter: Solus cuncta creauit. solus
de hoste triumphauit. solus capti¬
uos liberauit. ⁊ sociũ habebit in
gloria: Et brachiũ inqͥt meũ auxi¬
liatum est mͥ. Item. Torcular calca¬

Expanded text:
isti me contrarium tibi, factus sum etiam isti me contrarium tibi, factus sum etiam mihimetipsi gravis . Cautus sum, nec ingratus fore beneficio datae pacis, cum bene agitur, si pacem habuero. 5. Golia prostrato laetatus est populus pace recepta, sed David singulariter exstitit gloriosus. Josue, Jephte, Gedeon, Samson, Judith quoque, quanquam femina, gloriose in diebus suis triumpharunt de hostibus; sed pace cum gaudio fruentibus caeteris, nemo eis communicavit in gloria. Judas Machabaeus, multis et ipse inclytus victoriis, cum frequenter exsultanti populo pacem fortitquandoque est partitus alicui? Denique et facta est, inquit, non gloria, sed laetitia magna in populo . Quid minus ab his omnibus Conditor omnium fecit, quominus et ipse debeat gloriari singulariter? Solus cuncta creavit, solus de hoste triumphavit, solus captivos liberavit: et socium habebit in gloria? Et brachium, inquit, meum auxiliatum est mihi; item: Torcular calca
Abbreviated transcription (Latin):
riũ facere. eũ qͥ se fecerat głosum.
Aauertit homo dĩ sapientia prudenᷤ
uirũ uxorem fortiter tamquã ꝓpͥam
telare głam. sibiq ipsi retinuisse
seruandam: ñ alii credidisse. & ma-¬
nũ ad non concessum extendere nͣ
presumpsit. Quid ergo. Nomo
telat głam suam. & dm̃ audet uel¬
le fraudare de sua. quasi ñ telantem:
Sed audi qͥd dicat. Głam inqͥt meam
alteri non dabo. Quid gͦ dabis nob̃¬
dñe. qͥd dabis nobis. Pacẽ in qͥt do
uobis. pacem relinqͥuo uobis. Suffi¬
cit mͥ. E ratanter suscipio qͦd relin-¬
qͥs . &. relinquo qͦd retines. Sic plac&.
sic mea interesse ñ dubito. Ab¬
iuro głam ꝓrsus. ne forte si usur.¬
pauero non concessũ : ꝑ dam meri¬
to & oblatũ. Pacẽ uolo. pacẽ deside.¬
ro: & nichil ampliꝰ. Cui ñ sufficit
pax: non sufficis tu. Tu es enĩ pax
nr̃a: qͥ fecisti utraq unũ. Hoc michi
necessariũ. hoc satis est: reconciliari
tibi. reconciliari mͥ. Nam ex qͦ posu¬

Expanded text:
rium facere eum, qui se fecerat gloriosum. rium facere eum, qui se fecerat gloriosum. Advertit homo Dei sapientia prudens, virum uxorem fortiter, tanquam propriam zelare gloriam, sibique ipsi retinuisse servandam, non alii credidisse; et manum ad non concessum extendere non praesumpsit. Quid ergo? Homo zelat gloriam suam, et Deum audet velle fraudare de sua quasi non zelantem? Sed audi quid dicat: Gloriam, inquit, meam alteri non dabo . Quid ergo dabis, Domine, quid dabis nobis? Pacem, inquit, do vobis, pacem relinquo vobis . Sufficit mihi: gratanter suscipio quod relinquis, et relinquo quod retines. Sic placet, sic mea interesse non dubito. Abjuro gloriam prorsus, ne forte si usurpavero non concessum, perdam merito et oblatum. Pacem volo, pacem desidero, et nihil amplius. Cui non sufficit pax, non sufficis tu. Tu es enim pax nostra, qui fecisti utraque unum . Hoc mihi necessarium, hoc satis est, reconciliari tibi, reconciliari mihi. Nam ex quo posu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ego ipsis uirtutib mirabilius
iudico. Fidelis reuera famulus es:
si de multa gła dñi tui . & si nͦ exe¬
unte ex te. tamen transeunte ꝑte:
nil tuis manib adherere contingat.
ex calumnia. & excutis manꝰ tuas
ab omĩ munere. T unc iuxta man¬
datũ dñi lux tua lucet coram homi¬
nib. ad glorificandũ non te: s pa¬
trem qͥ in cęlis est. Sed & imitator.
pauli fideliũq predicatoꝵ. ñ predi¬
cantiũ sem& ipsos. ȩque nec tu quȩ
Quamobrem audies & tu. Euge ser¬
ue bone & fidelis. qͥa suꝑ pauca fu-¬
isti fidelis: supͣ multa te constituã.
Ioseph cũ domũ & omĩa bona egyp¬
tii dñi sui sibi credita sciret. dnãm
ñ ignorauit exceptam: & obhoc non
adqͥeuit contingere. Non ẽ inqͥt
ex om̃ĩb bonis dñi mei qͦd ñ in mea
potestate sit. uel non tradiderit mͥ.
preter te quȩ uxor eiꝰ es. Mulierẽ
nouerat głam esse uiri. & iniquui
sibi iudicauit uice contraria inglo.¬

Expanded text:
hoc ego ipsis virtutibus mirabilius hoc ego ipsis virtutibus mirabilius judico. Fidelis revera famulus es, si de multa gloria Domini tui, etsi non exeunte ex te, tamen transeunte per te, nil tuis manibus adhaerere contingat. ex calumnia, et excutis manus tuas ab omni munere . Tunc, juxta mandatum Domini, lux tua lucet coram hominibus, ad glorificandum non te, sed Patrem qui in coelis est . Sed et imitator Pauli fideliumque praedicatorum, non praedicantium semetipsos, aeque nec tu quae tsti . Quamobrem audies et tu: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam 4. Joseph cum domum et omnia bona Aegyptii domini sui sibi credita sciret, dominam non ignoravit exceptam; et ob hoc non acquievit contingere. Non est, inquit, ex omnibus bonis domini mei, quod non in mea potestate sit, vel non tradiderit mihi, praeter te, quae uxor ejus es . Mulierem noverat gloriam esse viri, et iniquum sibi judicavit vice contraria inglo
Abbreviated transcription (Latin):
bus suis głantes deo gr̃as dicere so-¬
lent. quasi ds̃ more ipsoꝵ lȩtetur
cũ male fecerint: & exultet in reb
pessimis. Audiet qui huimodi ẽ.
Existimasti inique qͦd ero tui similiꝰ.
arguam te & statuam contͣ faciẽ
tuam. Mera uͦ adiunxi ꝓpter hi¬
pocritas. qͥ dm̃ qͥdem de bonis suiꝰ
s uerbotenus glorificantes: corde
retinent qͦd ore prebuerant. & qm̃
dolose agunt in conspectu eiꝰ: in¬
uenitur iniqͥtas eoꝵ ad odium.
Illi inpie mala sua dõ. isti dĩ bona
fraudulenter intorquent sibi.
Et qͥdem primũ illud tam stultũ
tamq seculare ac qͦdam modo etiã
bestiale est: ut necesse ñ habeam
de ipso monere uos. Ceterũ se¬
quens. religiosis maxime & sp̃uali¬
b uiris insidiari solet. Magna &
rara uirtus ꝓfecto ẽ: ut magna
lic& oꝑantem magnũ te nescias:
& manifestam om̃ib tuam te solũ
latere scĩtatem. Mirabilem te ap¬
parere. & contemptibilẽ reputare:

Expanded text:
bus suis gloriantes, Deo gratias agere sobus suis gloriantes, Deo gratias agere solent quasi Deus more ipsorum laetetur cum male fecerint, et exsultet in rebus pessimis. Audiet qui hujusmodi est: Existimasti inique quod ero tui similis; arguam te, et statuam contra faciem tuam . Mera vero adjunxi propter hypocritas, qui Deum quidem de bonis suis, sed verbo tenus glorificantes, corde retinent quod ore praebuerant; et quoniam dolose agunt in conspectu ejus, invenitur iniquitas eorum ad odium. Illi impie mala sua Deo, isti Dei bona fraudulenter intorquent sibi. Et quidem primum illud tam stultum, tamque saeculare, ac quodam modo etiam bestiale est, ut necesse non habeam de ipso monere vos: caeterum 1303 sequens religiosis maxime et spiritualibus viris insidiari solet. Magna et rara virtus profecto est, ut magna licet operantem, magnum te nescias, et manifestam omnibus, tuam te solum latere sanctitatem. Mirabilem te apparere, et contemptibilem reputare;
Abbreviated transcription (Latin):
autem sententia se: Sic usu qͦdã
magis quã sensu uel affectu ꝑso¬
nare in ore multoꝵ. gr̃arum acti-¬
onem aduertere est. in tantũ ut
homines qͦq sceleratissimi ad quȩq
flagitia & faciora sua soleant
gr̃as dõ agere: qͦd bene ꝓspereq
ut qͥdem ipsi sapiunt cesserit sibi:
in adinpletione ꝑuersarũ uolun-¬
tatũ suarũ. Audias uerbi grã fu¬
rem cũ in piȩ machinationis fma le
cupitũ manipulũ reportauerit:
exultantẽ clam & dicentem: Deo
gr̃as. non inanes uigilias feci: noc.¬
turnũ laborem meũ non ꝑdidi.
Simi liter qui hominẽ interfecit
nonne głatur & refert grãs quod
preualuit aduersus emulũ. aut
de hoste se uindicauit: Et nichilo¬
minus adulter tripudians gestit.
in dĩ laudes. qͦd diu optato concu¬
bitu tandem potitus sit. Non gͦ
omĩs gr̃arum actio accepta est dõ.
nisi quȩ de cordis pudica & mera
simplicitate ꝓcedit. Pudica sane
dixerim. ꝓpter eos qͥ & de malis acti¬

Expanded text:
autem sententia se? Sic usu quodam autem sententia se? Sic usu quodam magis, quam sensu vel affectu personare in ore multorum gratiarum actionem advertere est, in tantum ut homines quoque sceleratissimi ad quaeque flagitia et facinora sua soleant gratias Deo agere, quod bene prospereque, ut quidem ipsi sapiunt, cesserit sibi in adimpletione perversarum voluntatum suarum. Audias, verbi gratia, furem, cum impiae machinationis male cupitum manipulum reportarit, exsultantem clam, et dicentem: Deo gratias, non inanes vigilias feci, nocturnum laborem meum non perdidi. Similiter qui hominem interfecit, nonne gloriatur, et refert gratias, quod praevaluit adversus aemulum, aut de hoste se vindicavit? Et nihilominus adulter tripudians gestit in Dei laudes, quod diu optato concubitu tandem potitus sit. 3. Non ergo omnis gratiarum actio accepta est Deo, nisi quae de cordis pudica et mera simplicitate procedit. Pudica sane dixerim, propter eos qui et de malis acti
Abbreviated transcription (Latin):
tens aliqͥd de gła & honore ipsiꝰ.
fraudis merito arguaris: & frau.¬
dis in dm̃. Si enim de his quȩ
iactas ex te tibi qͥppiam forte ar¬
rogares. falli te magis quã uelle
fraudare crederem: & errorem cor¬
rigerem. Nunc uͦ qͥa gr̃as agendo
probas te tibi nichil tribuere:
sed dĩ esse dona: tua merita pru¬
denter agnoscere. certe ceteros asꝑ.¬
nando ꝓdis te qͦd in corde & corde
locutus sis. altero commodans lin¬
guam mendatio: altero ueritatiᷤ
usurpans głam. Non eniꝰ iudica-¬
res publicanũ contempnendum
prȩ te: si non prȩ illo te honoran.¬
dum censeres. Sed qͥd respondes
apło prescribenti & dicenti. soli
dõ honor & gła. Quid angło di¬
stinguenti & docenti. qͥd sibi reti¬
nere placeat dõ. & qͥd partiri dig.¬
netur hominib. Nam gła in qͥt
in excelsis dõ. & in terra pax ho¬
minib bonȩ uoluntatis. Cerni¬
tisne phariseum agentem grãs:
labiis qͥdem honorare dñi. cordis

Expanded text:
tens aliquid de gloria et honore ipsius, tens aliquid de gloria et honore ipsius, fraudis merito arguaris, et fraudis in Deum. Si enim de his quae jactas, ex te tibi quidpiam forte arrogares, falli te magis quam velle fraudare crederem, et errorem corrigerem. Nunc vero quia gratias agendo, probas te tibi nihil tribuere, sed Dei esse dona tua merita, prudenter agnoscere, certe caeteros aspernando prodis te, quod in corde, et corde locutus sis, altero commodans linguam mendacio, altero veritatis usurpans gloriam. Non enim judicares publicanum contemnendum prae te, si non prae illo te honorandum censeres. Sed quid respondes Apostolo, praescribenti et dicenti: Soli Deo honor et gloria? Quid angelo distinguenti et docenti quid sibi retinere placeat Deo, et quid partiri dignetur hominibus? Nam: Gloria, inquit, in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Cernitisne Pharisaeum agentem gratias, labiis quidem honorare Deum, cordis
Abbreviated transcription (Latin):
Qualiter inquis. Qualiter dicit apłs.
In omib gr̃as agentes. Quicquio.
sapientię. qͥcqͥd te uirtutis habere
confidis. dĩ uirtuti & dei sapien¬
tiȩ reputa xp̃o. Et qͥs tam insanꝰ
ais. ut aliunde presunat. Nemo
plane. adeo ut & phariseus gr̃as agat.
cuiꝰ tamen iusticiȩ non est lausa dõ.
Nec enĩ illa gr̃arum actio si bene reco¬
lis euangłm. gratiorem eum facit.
Quare: Quia quicqͥd in ore deuotũ
sonuerit. cordis non sufficit excu-¬
sare tumorem: apud eum qͥ alta
alonge cognoscit. Deus o pharisee
non irridetur. Putas tu habes ali¬
qͥa qͦd non accepisti. Nichil inquis:
& ideo gr̃as refero largitori. Si omĩ.¬
no nichil. ergo nec meritũ precessit
in te ullũ: ut illa de qͥb głaris acci¬
peres. quod si & fatearis. primo
qͥdem frustra inflaris aduersus
publicanũ. qui ideo non habet qͦd
tu: qͥa non accepit ut tu. Deinde
uide etiam ne non integre sua
dona resignes deo. & tibi inflec-¬

Expanded text:
Qualiter, inquis? Qualiter dicit Apostolus: Qualiter, inquis? Qualiter dicit Apostolus: In omnibus gratias agentes . Quidquid sapientiae, quiquid te virtutis habere confidis, Dei virtuti, et Dei sapientiae deputa Christo. 2. Et quis tam insanus, ais, ut aliunde praesumat? Nemo plane, adeo ut et Pharisaeus gratias agat , cujus tamen justitiae non est laus a Deo. Nec enim illa gratiarum actio, si bene recolis Evangelium, gratiorem eum facit. Quare? Quia quidquid in ore devotum sonuerit, cordis non sufficit excusare tumorem apud eum qui alta a longe cognoscit . Deus, o Pharisaee, non irridetur. Putas, tu habes aliquid quod non accepisti? Nil, inquis; et ideo gratias refero largitori. Si omnino nihil, ergo nec meritum praecessit in te ullum, ut illa, de quibus gloriaris, acciperes. Quod si et fatearis, primo uidem frustra inflaris adversus publicanum, qui ideo non habet quod tu, quia non accepit ut tu. Deinde vide etiam ne non integre sua dona resignes Deo, et tibi inflec
Abbreviated transcription (Latin):
Rigo fontiũ
& fluminũ
om̃ium ma-
Sed & iuxta annę canticũ: idem ipse
ds̃.scientiarũ dñs est. Continentia
carnis. cordis industria. uolunta:¬
tis rectitudo: ex illo fonte manant.
Non solũ autem s & siqͥs callet in-¬
genio. si qͥs nitet eloquio. siqͥs mo-¬
rib placet: inde est. Inde scien¬
tiȩ. inde sapientiȩ sermo. Thesau¬
ri siqͥdem sapientiȩ & scientiȩ. ibi
om̃s absconditi sunt. Quidꝰ Casta
consilia. iusta iudicia. sca desideria.
nonne riuuli fontis illius funt:
Quod si copiȩ aquariĩ secretis subter¬
raneisq recursib incessanter ȩquora
repetunt. ut inde rursus ad uisus
ususq nr̃os iugi & infatigabili e¬
rumpant obsequio. eur non etiã
spiritales riui ut arua mentium
rigare non desinant. ꝓprio fonti
sine fraude & sine intermissione
reddantur: Ad locũ unde exeunt
reuertantur flumina gr̃arum: ut
iterũ fluant. Remitatur ad su¬
um pͥncipium cę̧leste ꝓfluuium.
quo uberius terris refundatur.

Expanded text:
rigo fontium et fluminum omnium mareSed et juxta Annae canticum, idem ipse Deus scientiarum Dominus est . Continentia carnis, cordis industria, voluntatis rectitudo, ex illo fonte manant. Non solum autem, sed et si quis callet ingenio, si quis nitet eloquio, si quis moribus placet, inde est. Inde scientiae, inde sapientiae sermo. Thesauri siquidem sapientiae et scientiae ibi omnes absconditi sunt . Quid? Casta consilia, justa judicia, sancta desideria, 1302 nonne rivuli fontis illius sunt? Quod si copiae aquarum secretis, subterraneisque recursibus incessanter aequora repetunt, ut inde rursus ad visus ususque nostros jugi et infatigabili erumpant obsequio; cur non etiam spirituales rivi, ut arva mentium rigare non desinant, proprio fonti sine fraude et sine intermissione reddantur? Ad locum unde exeunt, revertantur flumina gratiarum, ut iterum fluant. Remittatur ad suum principium coeleste profluvium, quo uberius terris refundatur.
Abbreviated transcription (Latin):
magis autem hinc alius inchoet᷑:
quatimis locus delectabilis debita
in tractando diligentia non frau¬
detur: non quod uel tunc suffici¬
entes simus cogitare aliquid a no¬
bis quasi ex nobis. prȩsertira in
tara digna tamq excellente &
omiꝰno suꝑeminente materia: s
sufficientia nr̃a ex deo ẽ: sponso

Expanded text:
magis autem hinc alius inchoetur, magis autem hinc alius inchoetur, quatenus locus delectabilis debita in tractando diligentia non fraudetur. Non quod vel tunc sufficientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, praesertim in tam digna, tamque excellente et omnino supereminente materia; sed sufficientia nostra ex Deo est, sponso
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã inter leuam & dexteram:
media uidelico spes: in qua mens
&& conscientia molli nimirũ suppo¬
sito caritatis stratu. suauissime re.¬
quiescit. Et forte in consequen¬
tib huiꝯ ipsius cantici hic lociis fue¬
rit designatus. ubi in descriptione
ferculi Salomonis inter cetera ha¬
bes. Nedia caritate constrauit. ꝓ.¬
pter filias ierłm. Nam qui se sin¬
gulariter in spe constitutũ sentit:
non iam in timore seruit. s requi¬
escit in caritate. Deniq requiescit¬
& dormit sponsa: ꝓ qua dicitur.
ceruosq campoꝵ: ne suscitetis neq
euigilare faciatis dilectam quo ad¬
usq ipsa uelit. Magna & stupen.¬
da dignatio. quod requiescere facit
ammã contemplantem in sinu
suo: insuꝑ & custodit ab infestan¬
tibus curis: ꝓtegitq ab inquietu¬
dinb actionũ & molestiis nego.¬
tioꝵ: nec patitur omino suscitari
nisi ad ipsiꝰ utiq uoluntatem.
At istud non in angustus fimendi
iam sermonis adoriendum est:

Expanded text:
tanquam inter laevam et dexteram, tanquam inter laevam et dexteram, media videlicet spes, in qua mens et conscientia, molli nimirum supposito charitatis stratu, suavissime requiescit. Et forte in consequentibus hujus ipsius cantici hic locus fuerit designatus, ubi in descriptione ferculi Salomonis inter caetera habes: Media charitate constravit propter filias Jerusalem . Nam qui se singulariter in spe constitutum sentit, non jam in timore servit, sed requiescit in charitate. Denique requiescit et dormit sponsa, pro qua dicitur: cervosque camporum, ne suscitetis neque evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit. Magna et stupenda dignatio, quod quiescere facit animam contemplantem in sinu suo, insuper et custodit ab infestantibus curis, protegitque ab inquietudinibus actionum, et molestiis negotiorum; nec patitur omnino suscitari, nisi ad ipsius utique voluntatem. At istud non in angustiis finiendi jam sermonis adoriendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa: in pace in id ipsum dormmani
& requiescam. prȩsertim cuͦ suppetat
Quod equidem tale eͦ. Donec qͥs prȩ¬
mitur a sp̃u seruitutis. parumq
habet de spe: de timore plurimu:
non c̃ ei pax neq requies fluctuan.¬
te nimiru᷑ conscientia inter spem
& timorem. maximeq quod a suꝑ¬
excellente timore habundantiꝰ crir¬
cietur. Nam timor pęnam habet.
Et ideo non ẽ illi dicere. in pace in
id ipsum dormiam & requiescam:
quoniã nec dum se singulariter in
spe constitutũ dicere potest. Cete¬
rum si paulatim ꝑ incrementũ gr̃e
oȩperit deficere timor & ꝓficere spe ͤ.
cũ demuᷤ ad hoc uentu᷑ fuerit ut
timorem: non ne eiusmodi anima
singulariter in spe constituta uide¬
bituir. ac ꝑinde etiam in pace in id¬
ipsum dormire iam & requiescere :
Si dormiatis inquit inter medios cle¬
ros pennȩ columbȩ deargentatȩ.
Quod ꝓpterea dictum puto. qm est
lociis inter timorem & securitatẽ:

Expanded text:
ipsa: In pace in idipsum dormiam, ipsa: In pace in idipsum dormiam, et requiescam; praesertim cum suppetat Quod equidem tale est. Donec quis premitur a spiritu servitutis, parumque habet de spe, de timore plurimum; non est ei pax neque requies, fluctuante nimirum conscientia inter spem et timorem, maximeque quod a superexcellente timore abundantius crucietur: nam timor poenam habet. Et ideo non est illi dicere: In pace in idipsum dormiam et requiescam, quando necdum se singulariter in spe constitutum dicere potest. Caeterum si paulatim per incrementum gratiae coeperit deficere timor, et proficere spes; cum demum ad hoc ventum fuerit uttimorem: nonne ejusmodi anima singulariter in spe constituta videbitur, ac proinde etiam in pace in idipsum dormire jam et requiescere? 10. Si dormiatis, inquit, inter medios cleros, pennae columbae deargentatae . Quod propterea dictum puto, quoniam est locus inter timorem et securitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
mens nr᷑a formidine pęnȩ seruilit᷑
premitur. & tunc nequaquã sub
capite s suꝑ caput leua esse dicenda
e: nec potest sic affecta anima omi.¬
nodictre. quia leua eiꝯẽ sub capr¬
te meo. At uͦ si ꝓficiens ex hoc sp̃u
seruitutis transierit in quendam
spontanei obsequii digniorem af.¬
fectũ. quatinus indelic& pręmiis
potius ꝓ uocetur quã artetur sup.¬
pliciis. magis autem si amore bo-¬
ni ipsiꝰ agatur. tunc indubitanter
dicere poterit. quia leua eio sub
capite meo: quippe qui illuͦ serur¬
lem metũ qui in sinistra ẽ meliori
atq excellentiori habitudine anr¬
mi superarit. & dignis desideriis
etiam ipsi appropiauerit dexterȩ :
in qua sunt om̃s ꝓmissiones. dicen.¬
te ꝓpħa ad dñm: delectationes in
dextera tua usq in finem. Unde &
certa spe corcepta: cum fiducia lo
& assecurȩ hunc tantȩ suauitatis lo¬
cum. illud quoq conueniat de
psalmo usurpare. ut dicat etiam

Expanded text:
mens nostra formidine poenae serviliter mens nostra formidine poenae serviliter premitur: et tunc nequaquam sub capite, sed super caput laeva esse dicenda est; nec potest sic affecta anima omnino dicere, quia laeva ejus sub capite meo. At vero si proficiens ex hoc spiritu servitutis transierit in quemdam spontanei obsequii digniorem affectum, quatenus videlicet praemiis potius provocetur quam arctetur suppliciis, magis autem si amore boni ipsius agatur; tunc indubitanter dicere poterit, quia laeva ejus sub capite meo: quippe qui illum servilem metum, qui in sinistra est, meliori atque excellentiori habitudine animi superarit, et dignis desideriis etiam ipsi appropiaverit dexterae, in qua sunt omnes promissiones, dicente Propheta ad Dominum: Delectationes in dextera tua usque in finem . Unde et certa spe concepta cum fiducia loqet assecutae hunc tantae suavitatis locum, illud quoque conveniat de psalmo usurpare, ut dicat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
in sua nimirũ natura tam simplex
ut non habeat partes. tam unus
ut non habeat numeros. Est enĩ
diꝰ sapientia. de qua scriptum est.
Et sapientiȩ eiꝰ non ẽ numerus At
si quod inuariabile ẽ. id incomprȩ¬
hensibile: ac ꝑ hoc etiam ineffabile
esse necesse ẽ: ubi queso inuenias
uerba. quib illam maiestatem uel
digne assignes. uel ꝓprie ꝓloquariᷤ:
uel competenter diffinias: Tamen
ut utcumq loquamur quod ut cũq
de ea sp̃u scõ reuelante sentimus:
docmur acictoritate patrum &
consuetudine scripturaꝵ congru.¬
entes de reb notis licere similitudi¬
nes usur pare. s & uerba non noua
inuenire s nota mutuari. quib
litudines uestiantur. Ilioquin:
ridicule ignota ꝑ ignota docere
conaberis. Ergo quia ꝑ dextrum
& sinistrũ aduersa solent atq ꝓspe.¬
ra designarr indeturan hoc loco
intelligi posse. leuam quidem uer.¬
bi cõminationẽ supplicii. dexterã
uͦ. regni ꝓmissionẽ. Est autem cu̾

Expanded text:
in sua nimirum natura tam simplex in sua nimirum natura tam simplex ut non habeat partes, tam unus ut non habeat numeros. Est enim Dei sapientia, de qua scriptum est: Et sapientiae ejus non est numerus . At si quod invariabile est, id incomprehensibile, ac per hoc etiam ineffabile esse necesse est; ubi, quaeso, invenias verba, quibus illam majestatem vel digne assignes, vel proprie proloquaris, vel competenter definias? Tamen utcunque loquamur, quod utcunque de ea Spiritu sancto revelante sentimus. Docemur auctoritate Patrum, et consuetudine Scripturarum congruentes de rebus notis licere similitudines usurpare; sed et verba non nova invenire, sed nota mutuari  aliaslitudines vestiantur. Alioquin ridicule ignota per ignota docere conaberis. 8. Ergo quia per dextrum et sinistrum adversa solent atque prospera designari: videtur mihi hoc loco intelligi posse laevam quidem Verbi, comminationem supplicii; dextram vero regni promissionem. Est autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
tur non grandia: non mediocria.
non pusilla. Deniq iubemur cos.¬
ligere fragmenta ne pereant.ia
ẽ nec minima beneficia obliuisci.
Nunquid non perit. quod donatur
ingrato: Ingratitudo. inimica ẽ
animȩ: exinantio meritoꝵ. uirtui¬
tum disꝑsio: beneficioꝵ ꝑditio.
Ingratitudo uentus urens. siccans
sibi fontem pietatis. rorem miscłe.
fluenta gr̃ȩ. Propter hoc deniq
sponsa mox ut gram de leua sen¬
sit. gr᷑as egit: non expectans ple¬
nitudinẽ quȩ in dextera ẽ. Neq
eniꝰ ubi memorata ẽ leuam iam
esse sub capite suo: etiam secura ẽ
a dextera se similiter amplexatam:
s amplexabitur me inquit. Cete¬
rũ quid putamus uerbo sponso
leuam esse siue dexteram. Num
id quod dicit᷑ hominis uerbũ isti.¬
usmodi corporeas partes habet
in se diuisas. & limamenta distin.¬
cꝰta: ac distinguentia inter sinistr̃a
& dexteram : Ꝙuantomagis is qui
diͦ & ds ẽ sermo. uarietatem ꝓrsus
aliquã non admittit. s eͦ qui est.

Expanded text:
tur; non grandia, non mediocria, tur; non grandia, non mediocria, non pusilla. Denique jubemur colligere fragmenta ne pereant ; id est, nec minima beneficia oblivisci. Nunquid non perit quod donatur ingrato. Ingratitudo inimica est animae, exinanitio meritorum, virtutum dispersio, beneficiorum perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem misericordiae, fluenta gratiae. Propter hoc denique sponsa mox ut gratiam de laeva sensit, gratias egit, non exspectans plenitudinem quae in dextera est. Neque enim ubi memorata est laevam jam esse sub capite suo, etiam secuta est a dextera se similiter amplexatam; sed, amplexabitur me, inquit. 7. Caeterum quid putamus Verbo sponso laevam esse, sive dexteram? Num id quod dicitur hominis verbum istiusmodi corporeas partes habet in se divisas, et lineamenta distincta, ac distinguentia inter sinistram et dexteram? Quanto magis is, qui Dei et Deus est, sermo varietatem prorsus aliquam non admittit, sed est qui est ,
Abbreviated transcription (Latin):
eniꝰ non in prȩsentia sua conuale.¬
scet. quã absentia consternarat:
Ergo non sustinet dilectȩ molestiam.
adest. neq eniꝰ moram facere potest
tantis desideriis euocatus. Et quia
illam cõpererat donec absens fuit
fidelem ad oꝑa & sollicitam ad lu¬
cra. in eonimirũ quod flores sibi
& fructus prȩceperat adunari. eti¬
am cũ ꝓpensiori. hac uice. remune.¬
ratione gr̃e ẽ reuersus. Deniq ir¬
no brachioꝵ suoꝵ sustentat caput
iacentis. alterũ ad amplexandum
parans ut sin foueat. Felix anr¬
ma. quȩ in xp̃i recumbit pectore:
& inter nerbi brachia reqmescit.
Lena eiꝰ sub capite meo. & dextera
eiꝯ amplexabitur me. Non ait an¬
plexatur. s amplexabitur. me: ut
noueris priori gr̃ȩ adeo non in.¬
gratam. ut sccłam gr̃aꝵ actione
prȩuenerit. Disce in referendo gra¬
tiam non esse tardus aut segnis:
disce ad singula dona gr̃as agere.
dona. debita graꝵ actione frustren.¬

Expanded text:
enim non in praesentia ejus convaleenim non in praesentia ejus convalesceret, quam absentia consternarat? Ergo non sustinet dilectae molestiam: adest, neque enim moram facere potest tantis desideriis evocatus. Et quia illam compererat, donec absens fuit, fidelem ad opera, et sollicitam ad lucra, in eo nimirum, quod flores sibi et fructus praeceperat adunari; etiam cum propensiori hac vice remuneratione gratiae est reversus. Denique uno brachiorum suorum sustentat caput jacentis, alterum ad amplexandum parans, ut sinu foveat. Felix anima quae in Christi recumbit pectore, et inter Verbi brachia requiescit. Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me. Non ait: Amplexatur; sed, amplexabitur me, ut noveris priori gratiae adeo non ingratam, ut secundam gratiarum actione praevenerit. 6. Disce in referendo gratiam non esse tardus aut segnis, disce ad singula dona gratias agere. dona debita gratiarum actione frustren
Abbreviated transcription (Latin):
explicuisse. & sub alio intellectu:
potiori ne an cleteriori. lector
iudicet. sicui utrumq uidere
placuerit. Non sane a prudente
de diuersitate sensuum iudica.¬
bor: dñ modo ueritas ut robiq
nobis patrocinetur: & caritas cui
scripturas seruire oportet. eo edi¬
ficet plures. quo plures ex eis in
opus siumi ueros eruerit intelle.¬
ctus. Cut enĩ hoc displiceat in sen¬
sib scripturaruͦ : quod in usib re¬
rum assidue experimur. In quan¬
tos uerbi causa. sola aqua nr̃oꝵ as¬
sumitur corpoꝵ usus. Ita unus
qui lib& diuimis sermo non erit
abre: si diuersos pariat intellectꝰ
aiuersis ammaꝵ necessitatib &s u.¬
sib accommodandos. Sequitirr.
Leua eiꝰ sub capite meo. & dextera
eiꝰ amplexabitur me. Et suꝑ hoc
quoq in prx̧fato opusculo memi¬
ni uberiꝰ disputatũ: s signemus
sermonis ordinem. Liquet denuo
adesse sponsum. credo ut sua prę.¬
sentia languentem erigat. Inomͦ

Expanded text:
explicuisse, et sub alio intellectu: explicuisse, et sub alio intellectu: potiorine an deteriori lector judicet si cui utrumque videre placuerit. Non sane a prudente de diversitate sensuum judicabor, dummodo veritas utrobique nobis patrocinetur; et charitas, cui Scripturas servire oportet, eo aedificet plures, quo plures ex eis in opus suum veros eruerit intellectus. Cum enim hoc displiceat in sensibus Scripturarum, quod in usibus rerum assidue experimur? In quantos, verbi causa, sola aqua nostrorum assumitur corporum usus? Ita unus quilibet divinus sermo non erit ab re, si diversos pariat intellectus, diversis animarum necessitatibus et usibus accommodandos. 5. Sequitur: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me. Et insuper hoc quoque in praefato opusculo memini uberius disputatum; sed signemus sermonis ordinem. Liquet denuo adesse sponsum, 1443 credo, ut sua praesentia languentem erigat. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
subeat mentẽ quasi ꝓ intermisso
studio iocundȩ contemplationis.
tristicia: cum talib fuero circu̾da¬
tus florib atq fructib pietatis.
Patienter auellor ab infecundȩ rache-
ꝓrsus pigebit me intermissȩ qͥe
in uobis germinare semen meuͦ: atq¬
ex eo augeri incrementa frugum
iusticiȩ urȩ. Caritas enĩ quȩ non
querit quȩ sua sunt. id mͥ iam¬
dudũ facile ꝑsuasit. nil scilic& de¬
siderabilium meoꝵ uris prȩfer¬
re utilitatib. Orare. legere. scribe¬
re. meditari & siqua sunt alia spr¬
ritalis studii lucra: hȩc arbitratꝰ
sum ꝓpter uos detrimenta. Eulcite
me florib. stipate me malis: quia
amore langueo. Hoc itaq locuta
ẽ sponsa adolescentulis in sponsi
absentia. monens eas in fide ꝓfice¬
re & oꝑib bonis donec ueniat. sen¬
riens in eo fore & beneplacitu spon¬
si & filiaꝵ salutem: & suam ipsius
consolationẽ. Seio me hunc locuͤ
in libro de dilectione diꝰ plenius

Expanded text:
subeat mentem, quasi pro intermisso subeat mentem, quasi pro intermisso studio jucundae contemplationis, tristitia, cum talibus fuero circumdatus floribus atque fructibus pietatis. Patienter avellor ab infecundae RachelisMinime prorsus pigebit me intermissae quiein vobis germinare semen meum, atqex eo augeri incrementa frugum justitiae vestrae. Charitas enim quae non quaerit quae sua sunt , id mihi jamdudum facile persuasit, nil scilicet desiderabilium meorum vestris praeferre utilitatibus. Orare, legere, scribere, meditari, et si quae sunt alia spiritualis studii lucra haec arbitratus sum propter vos detrimenta. 4. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Hoc itaque locuta est sponsa adolescentulis in sponsi absentia, monens eas in fide proficere et operibus bonis donec veniat, sentiens in eo fore et beneplacitum sponsi, et filiarum salutem, et suam ipsius consolationem. Scio me hunc locum in libro De dilectione Dei plenius
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos ur̃m ex meis iomtis. teͦ
non me piguit fateor curam prȩ¬
tulisse sermonis. ꝓprio ocio & qui¬
eti Cum enĩ uerbi gr̃a. post ser¬
monẽ iracundus quispiam repe.¬
ritur mutatus in mitem. suꝑbus
in humilem. pusillammis in for¬
rem: porro mitis. humilis. fortis:
in sua quisq gr̃a excreuisse. & se
ipso melior factus esse agnoscitur.
s & qui forte tepuerant & langue.¬
bant circa spiritale studium tor¬
pentes & dormitantes. ad ignitũ
eloquiuꝰ dm̃ referbuisse & eiugi¬
lasse uidentur. & qui deserto fon¬
te sapientiȩ foderant sibi ꝓpriȩ
uoluntatis cisternas non ualentes
aquas continere. ꝓptereaq ad ome
imunctũ grauati corde aridomur.¬
murabant. nullũ in se habentes
deuotionis humore: hi in quã cũ
de rore uerbi & pluuia uoluntaria
quã segregauit ds̃ hereditati suȩ
refloruisse ꝓbantur in oꝑa obedi¬
entiȩ. facti in omĩb uoluntarii
& deuotr: non ẽ dico uobis unde

Expanded text:
aliquos vestrum ex meis monitis, tunc aliquos vestrum ex meis monitis, tunc non me piguit, fateor, curam praetulisse sermonis proprio otio et quieti. Cum enim, verbi gratia post sermonem iracundus quispiam reperitur mutatus in mitem, superbus in humilem, pusillanimis in fortem: porro mitis, humilis, fortis in sua quisque gratia excrevisse, et se ipso melior factus esse agnoscitur: sed et qui forte tepuerant et languebant circa spirituale studium torpentes et dormitantes, ad ignitum eloquium Domini referbuisse et evigilasse videntur; et qui deserto fonte sapientiae, foderant sibi propriae voluntatis cisternas non valentes aquas continere, proptereaque ad omne injunctum gravati corde arido murmurabant, nullum in se habentes devotionis humorem: hi, inquam, cum de rore verbi, et pluvia voluntaria, quam segregavit. Deus haereditati suae, refloruisse probantur in opera obedientiae, facti in omnibus voluntarii et devoti; non est, dico vobis, unde