comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem platonicũ facile redoleat uł tenuit̾ sapienti.
Abhis fluxerunt & alui mutti. qui dubitalia dis¬
cutere sic ut nulli p̃uidicaret᷑ maluerunt. quã
ausu temerario diffinire: maxine cũ occultam
crederent ueritatẽ eoꝵ. de quib in utrãq partẽ
ꝓbabiliter disputatur. Unde & achademicorum
antiquissima regula est: ut quisq qd̾ sibi occur¬
rit ꝓbabile suo iure defendat. . uii.
aut religionis ꝑsuadet auctoritas. Horũ
dubitatio infirmitatis: erroris notã habet.
aut eriminis. Querere enĩ an sol splendeat. albe¬
at nix. ignis caleat. hominis est sensu indigetitis.
At uero an teruarus brnario maior sit. ipsumq
titũ & medietatẽ eiꝰ contineat querere. & anqua¬
puarius sit cduplus binario. indiscreti ẽ &. cui ẽ
lallo ociosa. aut de est om̃ino. Qui uͭ an deus sit̾
deducit in questionẽ. & auidem potens sapiens
a anponus: non modo ir religiosus sed ꝑfidus est

Expanded text:
tem Platonicum, facile redoleat, vel tenuiter sapienti. tem Platonicum, facile redoleat, vel tenuiter sapienti. Ab his fluxerunt et alii multi, qui dubitabilia discutere sic ut nulli praejudicaretur, maluerunt, quam ausu temerario definire, maxime cum occultam crederent veritatem eorum, de quibus in utramque partem probabiliter disputatur. Unde et Academicorum antiquissima regula est, ut quisque quod sibi occurrit probabile, suo jure defendat. CAP. VII. aut religionis persuadet auctoritas. Horum dubitatio infirmitatis, erroris notam habet, aut criminis. Quaerere enim an sol splendeat, albeat nix, ignis caleat, hominis est sensus indigentis. At vero an ternarius binario major sit, ipsumque totum et medietatem ejus contineat, quaerere: et an quaternarius sit duplus binario, indiscreti est, et cui est ratio otiosa, aut deest omnino. Qui vero an Deus sit deducit in quaestionem, et an idem potens, sapiens sit, an bonus, non modo irreligiosus, sed perfidus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ter adiciunt: ut qd̃ ꝓfessione leuant. usurpatione
memorie assequantur. Hic est euiꝰ disputationib
effectũ est ut achademia moueatur: magis rationũ
quã collisione uentoꝵ. Licet enĩ ꝑipathetieus nou
achademicus ceuseatur: eo tam̃ sollicitante de sin¬
gulis. maxime ceperunt platunici qui relicti
erant fere de om̃ib dubitare. Siquidẽ pꝰ mortẽ
platonis eusippus sororis eiꝰ filius. & xenocrates
diectus etꝰ discipulus in seolã que achademia uoa¬
cabat᷑ eidem successerunt: & ob hoc ipsi & succes¬
sores eoꝵ achademici appellantur a loco. sic̃ plato¬
nici amagistro. Ex quib ualde nobilitati st̃ greci.
plotinus iamblicus. & porphirius catholice ueri¬
tatis ut dr̃ pessimus impugnator. In utraq uero
lingua greca scilicet &e latina nobilis extitit apule¬
uis affer: uir magnus inprimis. & qui uenusta¬
te moꝵi. & discendi copia: socraticũ fontẽ e torrẽ¬

Expanded text:
ter adjiciunt, ut quod professione levant, usurpatione ter adjiciunt, ut quod professione levant, usurpatione memoriae assequantur. Hic est cujus disputationibus effectum est, ut Academia moveatur magis rationum quam collisione ventorum. Licet enim Peripateticus non Academicus censeatur, eo tamen sollicitante, de singulis maxime coeperunt Platonici, qui relicti erant, fere de omnibus dubitare. Siquidem post mortem Platonis Chrysippus sororis ejus filius, et Xenocrates dilectus ejus discipulus, in scholam, quae Academia vocabatur, eidem successerunt, et ob hoc ipsi et successores eorum Academici vocabantur a loco, sicut Platonici a magistro. Ex quibus valde nobilitati sunt Graeci, Plotinus, Jamblichus et Porphyrius catholicae veritatis, ut dicitur, pessimus impugnator. In utraque vero lingua, Graeca scilicet et Latina, nobilis exstitit Apuleius Afer, vir magnus in primis, et qui venustate morum, et dicendi copia, Socraticum fontem, et torren
Abbreviated transcription (Latin):
atq eu̾sa alexandriq familiaritate. qua resti¬
tita est: aristotilis notũ est opus. Licet auten
nominũ &e uetborum turbator habeatur: ñ uodo
subtilitate qua cunctis celebris est. sed mira suauita¬
te dicendi eualuit: ad eo quidẽ ut platoni mercto ꝓxi¬
mus fuisse uideatur. eũ laudis fuisse auidissimum
uel ex eo constat: qd̾ cũ theodocti discipulo libros ar¬
tis oratorie ut eos ederet concessisset: moleste ferens
postea tantũ laudis & głe titulũ se alii cessisse. ꝓpͥo
uolumine quibusdam reb insistens. platuus sibi
de his in theodocti libris dictũ adiecit. Unde ualeriꝰ
maxinius. Nisi me tam late & tam patentis scientie
uerecundia teneret: dicerẽ dignũ pħm cuiꝰ stabilien
oi mores altioris animi ph̾o traderẽtur. Ceterũ gła
ne abhis quidẽ qui contẽptũ eiꝰ introducere conant᷑:
negligitur. Nam & uoluminib nomina sua diligen¬

Expanded text:
atque eversa, Alexandrique familiaritate qua restiatque eversa, Alexandrique familiaritate qua restituta est, Aristotelis notum est opus. Licet autem nominum et verborum turbator habeatur, non modo subtilitate, qua cunctis celebris est, sed mira suavitate dicendi evaluit, adeo quidem, ut Platoni merito proximus fuisse videatur. Eum laudis fuisse avidissimum, vel ex eo constat, quod cum Theodocti discipulo libros artis oratoriae ut eos ederet concessisset, moleste ferens postea, tantum laudis et gloriae titulum se alii cessisse, proprio volumine quibusdam rebus insistens, planius sibi de his in Theodoctis libris dictum adjecit. Unde Valerius Maximus: Nisi me tam latae et tam patentis scientiae verecundia teneret, dicerem dignum philosophum, cujus stabiliendi mores altioris animi philosopho traderentur. Caeterum gloria ne ab his quidem, qui contemptum ejus introducere conantur, negligitur. Nam et voluminibus nomina sua diligen
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ philosophoꝵ. anthonomasice .i. excellent̃
sibi ꝓpriũ esse meruerit. Sicut enĩ urbs romam.
dus eloquio. sed uberior sensibus : & doctꝰ oninũ
sententuis obuiare. Hic ẽ qui primus studiorure
genera. mnagroaticũ & exothericũ dr̃ distinxisse.
Nam familiares & domestici admittebautur in
agroatica. E xotherica uͦ: ñ modo extraneis.s hos¬
pitib patebant & ꝑegrinis. fuerunt qui eũ in¬
cubi demonis filiũ crederent: ꝓpt̾ agilitatẽ cor¬
poris ꝑspicatiam igenũ & głe appetitũ qͣ muilti¬
plici industria om̃ib p̃ripere consueuerat. leta¬
tur de eo ualeriꝰ maximus. quia supp̃me uite re¬
liquias senilib acrugosis mẽbris in sũmo littera¬
rũ ocio iux custodiens adeo ualent̃ ꝓsalute pat̾e
incubuit: ut eam ab hostilib armis solo equatã
in lectulo atheniensi iacenĩ quidẽ. macedonum
manib quib abiecta erat eriꝑet. Ita urbe stta

Expanded text:
omnium philosophorum, antonomasice, id est excellenter omnium philosophorum, antonomasice, id est excellenter sibi proprium esse meruerit. Sicut enim urbs Romam, dus eloquio, sed uberior sensibus, et doctus omnium sententiis obviare. Hic est qui primus studiorum genera, in acroaticum et exotericum dicitur distinxisse. Nam et familiares et quasi domestici admittebantur in acroatica; exoterica vero non modo extraneis, sed hospitibus patebant, et peregrinis. Fuerunt qui eum Incubi daemonis filium crederent, propter agilitatem corporis, perspicaciam ingenii, et gloriae appetitum, quam multiplici industria omnibus praeripere consueverat. Testatur de eo Valerius Maximus, quia supremae vitae reliquias senilibus ac rugosis membris in summo litterarum otio vix custodiens, adeo valenter pro salute patriae incubuit, ut eam ab hostilibus armis solo aequatam, in lectulo Atheniensi jacens, Macedonum de manibus, quibus objecta erat, eriperet. Ita urbe strata
Abbreviated transcription (Latin):
olecelo uisus est cecidisse. quadie philospi¬
rũ pͥnceps plato reb excessit humanisa
quasi lucernã mundi extinctã defleuent
qui ad thronũ sap̃ie cui ille diu p̃sederat sua at¬
bitrabant᷑ studia referenda. Sed cũ ei aristotibes
discipulus uir excellentis ingenii. & platonim¬
par eloquio. s multos facile suꝑans u docend os¬
ficiũ successissetͥ quasi matitinũ sẏdus effulst.
oculoꝵ detersa caligine. ad contuendam u̾itatis
sp̃em mentes hominũ reparauit. Sectam hieꝑ¬
ipatheticã condidit. sic utiq dictã qd̾ de ambulans
disputare consueuerat: płimosq discipulos p̾cu¬
ra fama excellens. e arte suadendi iuuo adhuep̃¬
ceptore in suã ħ̾rsim congregauit. Tractauit qui¬
dem om̃s philosophie partes. & p̃cepta dedit in
singulas : s p̃ceteris sic tationalẽ redegit inuis
suũ. ut a possessione illiꝰ uideatur om̃s alios ex¬
clusisse. Ita tam̃ ill alus uiguit. ut cõmune nom̃

Expanded text:
oelo visus est cecidisse, qua die philosophoelo visus est cecidisse, qua die philosophorum princeps Plato rebus excessit humanis, et quasi lucernam mundi exstinctam defleverunt, qui ad thronum sapientiae, cui ille diu praesederat, sua arbitrabantur studia praeferenda. Sed cum ei Aristoteles discipulus, vir excellentis ingenii, et Platoni impar eloquio, sed multos facile superans, in docendi officium successisset, quasi matutinum sidus effulsit hoculorum detersa caligine, ad contuendam veritatis speciem, mentes hominum reparavit. Sectam hic Peripateticam condidit, sic utique dictam, quod deambulans disputare consueverat, plurimosque discipulos praeclara fama excellens et arte suadendi, vivo adhuc praeceptore in suam haeresim congregavit. Tractavit quidem omnes philosophiae partes, et praecepta dedit in singulas, sed prae caeteris sic rationalem redegit in jus suum, ut a possessione illius videatur omnes alios exclusisse. Ita tamen in aliis viguit, ut commune nomen
Abbreviated transcription (Latin):
uixerat. & pħie p̃cepta ꝓuirib fuierat insecutꝰ
uitam risui non cessisse. Nam qd̾ de eo ñ nulli tͣ¬
dunt. qͥa uerecundia motus emisit sp̃m. eo quod
nautarũ ꝓpositam ñ potuit soluere questionẽ.
constat nominis errore cõpositũ. Quic qͥd enĩ de
eo grecoꝵ loquantur fabule: hoc de homero nĩ
platone ualeriꝰ maximus refert. Ex eo tamen
e hoc uulgatũ est: quia fuerunt qui homerũ
equiuocũ platonis dicerent ꝓpt̾ excellentiam
sapientie. sermonis elegantiam &e latitudinẽ pes¬
ris. Nam uiros nobiles: certũ est polinonnos ex¬
tisse. Decessit autẽ. octoginita annis & uno explens
uitanta reuerentia omiũ & integritate aueton¬
tis: ut diu dubitatũ fuerit duis an setnidiis eslet po¬
tius aggregandus. Sed & cũ etate illa deficiene p
rita uirtutũ eiꝰ tanquã incredibilia quodãmͦ ad a¬
tiquitatis fabulas ũgerent: ipsũ inter semideosir¬
uerandũ labeo scribit. ut quiddam maius homue
minus deo fuisse doceatur.

Expanded text:
iae praecepta pro viribus fuerat insecutus, vitam risui non cessisse. Nam quod de eo nonnulli tradunt, quia verecundia motus emisit spiritum, eo quod nautarum propositam non potuit solvere quaestionem, constat nominis errore compositum. Quidquid enim de eo Graecorum loquuntur fabulae, hoc de Homero, non Platone Valerius Maximus refert. Ex eo tamen et hoc vulgatum est, quia fuerunt qui Homerum aequivocum Platonis dicerent, propter excellentiam sapientiae, sermonis elegantiam, et latitudinem pectoris. Nam viros nobiles certum est polyonymos exstitisse. Decessit autem octoginta annis et uno expietis, in tanta reverentia omnium, et integritate auctoritatis, ut diu dubitatum fuerit, diis an semideis esset potius aggregandus. Sed et cum aetate illa deficiente, merita virtutum ejus, tanquam incredibilia, quodammodo ad antiquitatis fabulas vergerent, ipsum inter semideos venerandum Labeo scribit, ut quiddam majus homine, minus Deo fuisse doceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
manũ tangentis urit. Sapientia siquidẽ fons qui¬
dam est de quo egrediunt᷑ flumina que irrigant
omnẽ terram: & non tnooo ortũ oeuciarũ diuine
pagine replent: s etiã ad gentes ꝑtranseunt. ut
nec etiã ethiopib om̃ino desint. Inde sunt floridi
tedolentes. & fructiferi gentiũ orti. Quos si forte
smplex lector ingreditur: semꝑ poetici illiꝰ me¬
minerit. Qui legitis flores & humi nascentia fra¬
Aa frigidus opueri fugite hinc: latet angius in
serba. Nam & poma hesꝑidũ que draco ꝑuigii
seruat. nullus asportat ignauus: aut qui scrip¬
sins non quasi uigilans legerit. s qͣsi dormitanᷤ
bonniauerit: acsi ad finẽ legendoꝵ utens calca¬
duspperet. Certũ est qͥa fidelis lector & prudẽs.
& qui litteris ex amore inuigilat: uicia semper
xludit. & in om̃ib accedit ad uitã. Hinc ẽ illud
dotiris doctorũ. Ieroñ. Ama scientiã scriptuirarũ
& caruis uicia non amabis. xi.¬

Expanded text:
manum tangentis urit. Sapientia siquidem fons quimanum tangentis urit. Sapientia siquidem fons quidam est, de quo egrediuntur flumina quae irrigant omnem terram, et non modo hortum deliciarum divinae paginae replent, sed etiam ad gentes pertranseunt, ut nec etiam Aethiopibus omnino desint. Inde sunt floridi, redolentes, et fructiferi gentium horti, quos si forte simplex lector ingreditur, semper poetici illius meminerit, Qui legitis flores, et humi nascentia fraga, Frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. Nam et poma Hesperidum, quae draco pervigil servat, nullus asportat ignavus, aut qui Scripturas non quasi vigilans legerit, sed quasi dormitans somniaverit, ac si ad finem legendorum, utens calcaribus, properet. Certum est quia fidelis lector, et prudens, et qui litteris ex amore invigilat, vitia semper excludit, et in omnibus accedit ad vitam. Hinc est illud doctoris doctorum Hieronymi: Ama scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabis.
Abbreviated transcription (Latin):
tum demũ in uires transeunt. Sanguis ex diumo
mandato diducit᷑: dũ uicia declinant᷑. Pastor eccłie
reptilia & ĩmunda mactare p̃cipitur & comedere.
qd̵ licet ad uocationẽ gentiũ ꝓprie referatur: uel ex¬
empli conformitate docere potest. ut uigulatis ex¬
roub gentiliũ doginata nequaꝗͣ horreamus. Dum
innocentiã. frugalitatẽ. contemptũ mundi docent
pitagorici audiantur: dũ animas quas in celũ eue¬
xerunt. retrudunt in corpora bestiarũ. iugulet᷑
uel plato.Nam ineo pitagoram nimis secutus est.
qd̵ sicut mortuos ex uiuisd ita ex mortuis reciꝑce
uuos fieri docuit: & ꝑuaria corpora ꝓmoꝵ. quali¬
tate migrare. Unde illud. Ipse ego nam memini
troiani tempore belli. pantoides euforbus eram. cui
pectore leuo hesit ab aduerso grauis hasta minoris
atide. Sic ergo legantur ut auctoritas nĩ p̃uidicet
tationui: nam & uitica dũ rosa legitur. quandoꝵ

Expanded text:
tum demum in vires transeunt. Sanguis enim ex divino tum demum in vires transeunt. Sanguis enim ex divino mandato diducitur, dum vitia declinantur. Pastor ecclesiae reptilia et immunda mactare praecipitur, et comedere: quod licet ad vocationem gentium proprie referatur, vel exempli conformitate docere potest ut, jugulatis erroribus, gentilium dogmata nequaquam horreamus. Dum innocentiam, frugalitatem, contemptum mundi docent Pythagorici, audiantur; dum animas, quas in coelum evexerunt, retrudunt in corpora bestiarum, juguletur vel Plato. Nam in eo Pythagoram nimis secutus est, quod sicut mortuos ex vivis, ita ex mortuis reciproce vivos fieri docuit, et per varia corpora pro morum qualitate migrare. Unde illud: Ipse ego, nam memini, Trojani tempore belli Panthoides Euphorbus eram, cui pectore quondam Haesit in adverso gravis hasta minoris Atridae. Sic ergo legantur, ut auctoritas non praejudicet rationi; nam et urtica, dum legitur rosa, quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
in libro saturnalior. & in epłis senece ad luiciliũ
legitur. apes quodãmͦ debemus imitari. queud¬
gantur & fores carpunt: de inde quicqͥs aitule
oisponunt. e ꝑ fauos diudunt. & succũ uariũ
in unum saporem myxtura qͥitedam & ꝓprietate
sp̃s sui mutant. Nos quoq quicquid diuersa lectio¬
ne quesuumus. conuertamus in usũ uirtutis: ut
om̃ia in ordinem gerendoꝵ rationis iudicio digente
oalescant. Nam & in animo melius distincta ser¬
uantur. & ipsa distinctio non sine quodã ferm̃to qͦ
conditur uniu̾sitas. in uniꝰ saporis usũ uaria liba¬
menta confundit: ut etiã si apparuerit uñ sũptũ
sit. aliud tam̃ esse quã uñ sũptũ noscet᷑ appareat.
qd incorpore nr̃o facere uidemus sine om̃i opera
nr̃a naturã. Alimĩta que accipimꝰ. quãdui insua
qualitate ꝑseuerant. & solida innatant: male sto¬
maco oneri siuit. At cũ ex eo qd̾ erant nutatast̃.

Expanded text:
in libro Saturnaliorum, et in epistolis Senecae ad Lucilium in libro Saturnaliorum, et in epistolis Senecae ad Lucilium legitur, apes quodammodo debemus imitari, quae vagantur, et flores carpunt, deinde quidquid attulere disponunt, et per favos dividunt, et succum varium in unum saporem, mistura quadam et proprietate spiritus sui, mutant. Nos quoque quidquid diversa lectione quaesivimus, convertamus in usum virtutis, ut omnia in ordinem gerendorum, rationis judicio digerente, coalescant. Nam et in animo melius distincta servantur, et ipsa distinctio, non sine quodam fermento, quo conditur universitas, in unius saporis usum varia libamenta confundit, ut etiamsi apparuerit unde sumptum sit, aliud tamen esse, quam unde sumptum noscetur, appareat, quod in corpore nostro facere videmus, sine omni opera nostra, naturam. Alimenta quae accipimus, quandiu in sua qualitate perseverant, et solida innatant, malo stomacho oneri sunt. At cum ex eo quod erant, mutata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ñ adeo naturã roborant. delicatiora siquidẽ m̃i¬
nus nutriuit. magis cõmunia & alm̃iti ut ita dixe¬
rim pinguioris: sic & in libris sunt que omnibris
ꝓsunt dũ tam̃ legantur modestia dispensante ut
que nichil continent nisi edificationẽ fidei e mo¬
rũ: sunt que solidiorib animis faciant. habenda.
quidẽ ꝓcul alectione simpliciũ: sunt que natura
bone mentis om̃ino eiciat: sunt que dig̾at᷑ must̃
morũ aut eloquentie. sunt que indurent ammã
& in fide &e bonis oꝑib solã faciunt cruditatem.
Uix autẽ inuenietur scriptũ: in quo si non iu
sensu uel in u̾bis non reꝑiatur aliquid nel pridel
lector emitcit. Ceterũ libri catholici tuciꝰ legunt᷑
&e cautiꝰ. & gentiles simplicib ꝑiculosiꝰ patent.
s niutrisq exerceri fideliorib ingeniis utilissi¬
mũ est. Nam exquisita lectio singuloꝵꝑ doctissi¬
mũ: cauta electio melioꝵ. optimũ facit. Ut eni

Expanded text:
ipsa non adeo naturam corroborant: delicatiora siquidem miipsa non adeo naturam corroborant: delicatiora siquidem minus nutriunt, magis communia, et alimenti, ut ita dixerim, pinguioris. Sic et in libris sunt quae omnibus prosunt, dum tamen legantur modestia dispensante, ut quae nihil continent nisi aedificationem fidei et morum. Sunt quae solidioribus animis faciant, habenda quidem procul a lectione simplicium; sunt quae natura bonae mentis omnino ejiciat; sunt quae digerat in usum morum aut eloquentiae; sunt quae indurent animam, et in fide et bonis operibus solam faciant cruditatem. Vix autem invenietur scriptum, in quo si non in sensu vel in verbis, non reperiatur aliquid, quod prudens lector emittit. Caeterum libri catholici totius leguntur et cautius; et gentiles simplicioribus periculosius patent: sed in utrisque exerceri fidelioribus ingeniis utilissimum est. Nam exquisita lectio singulorum, doctissimum; cauta electio meliorum, optimum facit. Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
ctio salutis quodãmodo uerbũ dei est: & a quocũq
ueritas doctrine ꝓferatur acceptanda est. eo qd̃
u̾itas incorrupta semꝑ &e incorrupt ibilis est.
Ante diluuiũ e post. dũ sanguine in quo sedes
est anume abstineatur concessus est om̃iũ usus.
& ante baptismũ & post. dũ modo peccatũ uitet.
nemo undecũq instrui ꝓhibetur. Si apłs est
aliquib odor mortis in mortẽ: qͥd ꝓhibet & uasa me¬
tis alicui ꝓdesse ad uitãs Cũ gͦ dicitur quicquid
uis p̃ter sanguinẽ comede. ꝑiide ẽ ac si quadam
imagine dicatur: dũ modo uicia fugias qd̾ uolueris
lege. Sicut in escis carnalib quedã sunt q̃ digerũ¬
tur utilit̾. quedã uertunt᷑ in crudos humores. alia
ꝑ ium expulsiuam eiciuntur om̃ino: quedam sun
que sanis si tam̃ modeste sumantur conferunt.
& obsunt egrotatiuis. quedã debiliorib faciunt mi¬
nus tam̃. conducunt sanis & sanatiuis: Nam hec

Expanded text:
ctio salutis, quodammodo verbum Dei est; et a quocunque ctio salutis, quodammodo verbum Dei est; et a quocunque veritas doctrinae proferatur, acceptanda est, eo quod veritas incorrupta semper et incorruptibilis est. Ante diluvium et post, dum sanguine, in quo sedes est animae, abstineatur, concessus est omnium usus; et ante baptismum et post, dummodo peccatum vitet, nemo undecunque instrui prohibetur. Si apostolus est aliquibus odor mortis in mortem, quid prohibet et vasa mortis alicui prodesse ad vitam? Cum ergo dicitur: quidquid vis, praeter sanguinem, comede, perinde est ac si quadam imagine dicatur, dummodo vitia fugias, quod volueris lege. Sicut in escis carnalibus quaedam sunt quae digeruntur utiliter, quaedam vertuntur in crudos humores, alia per vim expulsivam ejiciuntur omnino, quaedam sunt quae sanis, si tamen modeste sumantur, conferunt; et obsunt aegrotativis: quaedam debilioribus faciunt, minus tamen conducunt sanis et sanativis. Nam haec
Abbreviated transcription (Latin):
lectione semꝑ querendũ est: ut homo seipso
melior ugiter fiat. Uerũ cũ littera p̃cedens u¬
tiliter admulta possit referri. & ad hoc posse ap¬
tari consentio: ut ꝑ grãm ex benedictione dei
collatam ad iurtutis inerementũ & multiplieatios¬
nem liberũ excitetur arbitriũ: & uirtutib mul¬
tiplicantis ꝑ gr̃am. adiciatur subiectio terre. quã
cũ inseipso honio subiecerit dñiũ sui alioꝵq conse¬
quitur: ut cunctis animantib p̃latus timorem
&e tremorẽ incutiat om̃ib que mouentur int̾ra
Sunt ei gͦ cuncta in cibũ: quia in om̃ib creaturs
ei u̾ba salutis sue loquitur dñs. Plane cibatur
in cunctis: quib ad uitã aut mores componendes
uita hominis ꝓficit. Constat enĩ quod om̃is edifra¬
tio mori. a dño est: & cũ quis ad uirtutẽ. aut as
oꝑe. aut a u̾bo. aut quocũq modo instruitur con¬
cessis sibi a dño utilit̾ cibatur. Om̃is enĩ instru¬

Expanded text:
lectione semper quaerendum est, ut homo se ipso lectione semper quaerendum est, ut homo se ipso melior jugiter fiat. Verum cum littera praecedens, utiliter ad multa possit referri, et ad hoc posse aptari consentio, ut per gratiam ex benedictione Dei collatam, ad virtutis incrementum et multiplicationem, liberum excitetur arbitrium, et virtutibus multiplicatis per gratiam, adjiciatur subjectio terrae, quam cum in se ipso homo subjecerit, dominium sui, aliorumque consequitur, ut cunctis animantibus praelatus, timorem et tremorem incutiat omnibus, quae moventur in terra. Sunt ergo ei cuncta in cibum, quia in omnibus creaturis, ei verba salutis suae loquitur Dominus. Plane cibatur in cunctis, quibus ad vitam vel mores componendos, vita hominis proficit. Constat enim quod omnis aedificatio morum a Domino est, et cum quis ad virtutem, aut ab opere, aut a verbo, aut quocunque modo instruitur, concessis sibi a Domino utiliter cibatur. Omnis enim instru
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝓpagatione uirtutũ. Cũ uero natura sit ui¬
ciata ꝑ culpam: ut crescere aut multiplicari iu¬
beatur. non memini. Licet autẽ que premnissa
sunt stare queant ad litterã. cũ om̃ia inusũ ute
hominis cedant. & ea ipsa que uidentur esse mor¬
tifera. etiã uisu. odoratu. auditu. ne dũ tactu
uel gustu. qualia st̃ nocentiꝰ uenenosa cibꝰ sint
hominis. aut eiꝰ uertantur in cibũ: poterit tam̃
& aliũ sensũ scrutator mysticus inuenire. Sen¬
sũ tam̃ historicũ roborat. qd̾ pisces sanissimos &
feras. quarũ carnes utilissime sunt. uidemus
crebro uenenatissima reptilia deuorare: & ipsa
uenena inseruntur medicamentis. quib non
modo natura sustentat᷑ humana. s etiã infir¬
mitas conualescit. Cũ uͭ primũ sit excuciendꝰ
sensus historicus: quicũq animũ. uł adfidem
uel ad oꝑa fidei que st̃ boni mores magis infor¬
mat. laudabilior & plane utilior est: hoc enĩ

Expanded text:
dam propagatione virtutum. Cum vero natura sit vidam propagatione virtutum. Cum vero natura sit vitiata per culpam, ut crescere aut multiplicari jubeatur, non memini. Licet autem quae praemissa sunt, stare queant ad litteram, cum omnia in usum vitae hominis cedant, et ea ipsa, quae videntur esse mortifera etiam visu, odoratu, auditu, nedum tactu vel gustu, qualia sunt nocentius venenosa, cibus sint hominis, aut ejus vertantur in cibum: poterit tamen et alium sensum scrutator mysticus invenire. Sensum tamen historicum roborat, quod pisces sanissimos, et feras, quarum carnes utilissimae sunt, videmus crebro venenatissima reptilia devorare, et ipsa venena inferuntur medicamentis, quibus non modo natura sustentatur humana, sed etiam infirmitas convalescit. Cum vero primum sit excutiendus sensus historicus, quicunque animum vel ad fidem, vel ad opera fidei, quae sunt boni mores, magis informat, laudabilior et plane utilior est. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
olera uirentia tradidi uobis omĩa: excepto qd̃ car¬
nem cũ sanguine non comedetis. Eoce quia pͥmi¬
genis & filiis noe. eadem benedictionis collata ẽ
gr̃a. eadem auctoritas dignitatis: eadem & ciboꝵ
fere concessa est indulgentia. Augmentũ nãq
& multiplicatio. gr̃e dilatacionẽ exprimit: domi¬
niũ terre bestiarũ terror. priuilegiũ potestatis.
uictualiũ uniuersitas. est indicium libertatis.
Om̃ia siquidẽ munda mundis. Hec recolo huius
benedictionis pͥiulegiũ alio indultũ tempore. ꝗͣ
quo innocentia ꝑ creationẽ data est: aut ꝑ medi¬
cinã sacramenti uel penitentie reparata. Nã
& his statim post diluuiũ. & illis ante pec̃ẽm.
ideo forte dictũ est crescite & multiplicamini:
ut illius dũtaxat augmentũ. & multiplicatio
adquiratur: qd̾ ds̃ homim contulit ꝑ natirram:
aut reformauit ꝑ gr̃am. Hoc autẽ & crescere iu¬
betur in se: & quodãm᷑ multiplicari in sobole. In
se qͥdẽ ad meriti ꝓfectũ in sobole. numerosa qua¬

Expanded text:
rentia tradidi vobis omnia, excepto quod carnem cum sanguine non comedetis. Ecce quia primigenis, et filiis Noe, eadem benedictionis collata est gratia, eadem auctoritas dignitatis, eadem et ciborum fere concessa est indulgentia. Augmentum namque, et multiplicatio, gratiae dilatationem exprimit: dominium terrae, et bestiarum terror, privilegium potestatis, victualium universitas, et indicium libertatis. Omnia siquidem munda mundis. Nec recolo hujus benedictionis privilegium alio indultum tempore, quam quo innocentia per creationem data est, aut per medicinam sacramenti vel poenitentiae reparata. Nam et his statim post diluvium, et illis ante peccatum, ideo forte dictum est, crescite et multiplicamini, ut illius duntaxat augmentum, et multiplicatio acquiratur, quod Deus homini contulit per naturam, aut reformavit per gratiam. Hoc autem et crescere jubetur in se, et quodammodo multiplicari in sobole. In se quidem ad meriti profectum, in sobole, numerosa qua
Abbreviated transcription (Latin):
¶sa siquidẽ rerũ omnũ continet discplirã.
&. omniũ mederatrix uiuu̾sis humane uite actib
& uerbis & cogitationib modũ & terminos ipsa
constituit. Et tam̃ cui nec ipsa nouit terminũ
p̃finire. Est cui in eo p̃scribit modũ ut ũ habeat
modũ. Quicqͥd agit aut loquit᷑ illuc tendit: quod
apud recte philosophantes non habet terminum
Nam & eius sub̾a in eo consistit. ut illud nequaꝗͣ
est utiq qd̾ terminari ñ uult. ne & ipsa quod ñ
expedit finiatur. Quod enĩ finit᷑. esse desiit.¬
& si amor dei extinguit᷑. philosophie nomen eua¬
nescit. Sic & in carnata sapientia dei cũ multis
p̃scribat modũ. dm̃ sine modo p̃cipit diligendum:
Nisi quia caritati modus ille p̃scribitur. ut deus
sine termino amoris diligatur. Quienĩ ait diliges
ꝓximũ sicut teipsũ: ioẽ p̃misit. diliges dñm dm̃
tuũ ex toto corde tuo. ex tota anuna tua. ex tota

Expanded text:
net disciplinam, et omnium moderatrix, universis humanae vitae actibus, et verbis, et cogitationibus modum, et terminos ipsa constituit. Est tamen cui nec ipsa novit terminum praefinire. Est cui in eo praescribit modum, ut non habeat modum. Quidquid agit aut loquitur, illuc tendit, quod apud recte philosophantes non habet terminum. Nam et ejus substantia in eo consistit, ut illud nequaquam est utique quod terminari non vult, ne et ipsa, quod non expedit, finiatur. Quod enim finitur, esse desinit: et si amor Dei exstinguitur, philosophiae nomen evanescit. Sic et incarnata sapientia Dei, cum multis praescribat modum, Deum sine modo praecipit diligendum: nisi quia charitati modus ille praescribitur, ut Deus sine termino amoris diligatur. Qui enim ait: Diliges proximum tuum sicut te ipsum , idem praemisit: Diliges Dominum Deum tuum, ex toto corde tuo, ex tot
Abbreviated transcription (Latin):
& uolatilib celi. & uniuersis animantib que
mouentur suꝑ terrã. Et aditiens omnẽ herbã
afferentẽ semen & uniuersa ligna inusu suo.
nam a carns edulio ante diluuiũ creduntur
abstiniusse: concessit eis in cibum. Illis quoq qͦs
apeste diluuii archa p̾figuratrip tocłie liberaue¬
rat. benedixit & legẽ dedit dicens. crescite & mul¬
tiplicamini & replete terrã. & terror ur ac tre

Expanded text:
li, et universis animantibus quae moventur super terram. . Et adjiciens omnem herbam afferentem semen, et universa ligna in usu suo nam a carnis edulio, ante diluvium creduntur abstinuisse concessit eis in cibum. Illis quoque quos a peste diluvii arca, praefiguratrix Ecclesiae, liberaverat, benedixit, et legem dedit, dicens: Crescite et multiplicam
Abbreviated transcription (Latin):
re deo desiderant conformari. Est gͦ gradus eminen¬
tissimus eoꝵ qui in iustificationib occupantur:
medius. quoꝵ animus expeditus ẽ a uicus: ut ex
amore occupetur in illis: infimus. qui desiderant
expediri. ut hoc ipsũ concupiscere possint. Qui &e¬

Expanded text:
re Deo, desiderant conformari. Est ergo gradus eminenre Deo, desiderant conformari. Est ergo gradus eminentissimus eorum, qui in justificationibus occupantur; medius, quorum animus expeditus est a vitiis, ut ex amore occupetur in illis; infimus, qui desiderant expediri, ut hoc ipsum concupiscere possint. Qui et
Abbreviated transcription (Latin):
incitam̃ta uirtutũ: felices anime quibꝰ has cognos¬
cere primũ. inq domos suꝑas scandere cura fuit.
Credilile ẽ illos parit̾ uicusq iocisq altiꝰ huima¬
nis exeruisse caput. Non uenus
umq fori.
milicie ue labor. Non leuis
ambicio ꝑfu¬
saq gła fuco magnarũq fame̾. sollicitauit opũ.
Aamouere oculis distantia sydera nr̃is: etheraq in¬
genio supposuere suo. Sic petitur celũ: ñ ut ferat
ossanolimpus. sũmaq peliacus sidera tangat apex.
Nullũ tamen officiũ est nuilicie aut domi quod ñ
pha ꝑtractet: quippe que sola excludit uicia. &
sine qua nichil recte inter homines geri potest.
Sicut autẽ morari iniustificationib .i. in expleti¬
one mandatoꝵ dei sapientẽ facit. nam & ꝓpheta
dicit a mandatis tius intellexi: sic animum explẽ¬
dil aptare. ea deinũ pħia uerissuna est. Sed sunt
qui non dũ explent aut aptantur explendis: ap¬
ꝓbant tam̃ quod suspiciunt in aliis. & illis aucto¬

Expanded text:
causas. Felices animae, quibus has cognoscere primum Inque domos superas scandere cura fuit. Credibile est illos pariter vitiisque jocisque Altiunis exeruisse caput. Non Venus ue fori, militiaeve labor. Non levis ambitio, perfusaque gloria fuco Magnarumque fames sollicitavit opum. Admovere oculis distantia sidera nostris, Aetheraque ingenio supposuere suo. Sic petitur coelum, non ut ferat Ossan Olympus, Summaque Peliacus sidera tangat apex. Nullum tamen officium est militiae aut domi, quod non philosophia pertractet, quippe quae sola excludit vitia, et sine qua nil recte inter homines geri potest. Sicut autem morari in justificationibus, id est in expletione mandatorum Dei, sapientem facit nam et propheta dicit: A mandatis tuis intellexi  , sic animum explendis aptare, ea demum philosophia verissima est. Sed sunt qui nondum explent, aut aptantur explendis, approbant tamen, quod suspiciunt in aliis, et illis, aucto
Abbreviated transcription (Latin):
tĩpore. Euis nanq tanta est pulchritudo. quod si
ut ait plato uideri posset oculis corporis: amore sapi¬
entie mirabiliter homines infsamaret: adeo quidẽ.
it primo aspectu necesse esset om̃s in amorẽ incidẽ.
Anc amat & exquirit a iuuentute sua fidełꝰ aĩa.
eii senectus constat in grauitate moꝵ. &e puerił
sndi in ignorantia & lubrico uicioꝵ. Suꝑsalutem
iquit & omnẽ pulchritudinẽ dilexi sapienam.

Expanded text:
tempore. Ejus namque tanta est pulchritudo, quod si, ut ait Plato, videri posset oculis corporis, amore sapientiae mirabiliter homines inflammaret, adeo quidem, ut primo aspectu necesse esset omnes in amorem incidere. Hanc amat et exquirit a juventute sua fidelis anima, cujus senectus constat in gravitate morum; et puerilis aetas, in ignorantia, et lubrico vitiorum. « Super salutem, inquit, et omnem pulch
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis ꝑseuerantia illustrauit: cũ philosophi eua¬
nuerunt. ñ modo in cogitationib. s oꝑib suis.
Scripsit libros płimos & politici hominis m̾ita
contẽplatio non rep̃ssit: & contẽplationis acum̃
actionis necessitas ñ extinxit. Si liber qui de dog¬
mate eiꝰ est contemint᷑: in laudẽ eiꝰ origenes. iero¬
nimus. augustinꝰ. omniũ philosophoꝵ attestati¬
onib freti sufficiunt. De morte eiꝰ diu̾si diu̾sa

Expanded text:
operis perseverantia illustravit, cum philosophi evaoperis perseverantia illustravit, cum philosophi evanuerint, non modo in cogitationibus, sed operibus suis. Scripsit libros plurimos, et politici hominis merita contemplationum repressit, et contemplationis acumen actionis necessitas non exstinxit. Si liber, qui de dogmate ejus est, contemnitur, in laudem ejus Origenes, Hieronymus, Augustinus omnium philosophorum attestation
Abbreviated transcription (Latin):
inotui: ñ quidẽ sunt. sed uident᷑ esse. & nequaꝗͣ
manent. s iugit̾ euanescunt & fugiunt. nͦ spec¬
taut appelłonẽ. St̃ pret̾ea platonicis & nostris
inulta cõmunia: ut sint om̃ino in excusabiles.
dũ ueritatẽ dei in mendatio detinent. Magnus
pat̾ augustinus auctor ẽ. si tam̃ que sub nõie
eiꝰ concepta legi recolo fidelit̾: qd̾ in libris platont¬
corũ inuentũ sit qd̾ beatꝰ ioħs euãgelista altius
celo intonuit. & quã humana mens percipere
queat. licet auris ut cũq possit audire: inuentũ
est inquã qd̾ ait ab initio euangelu in pͥncipioe¬
c̃ usq ad locũ quo ait. Et lux intenebris lucet
&e tenebre eam ñ cõprehenderunt. Ego quidem
uisi in patrũ scriptis legeret᷑: nequaquã alicui
infideliũ concessũ crederem: ut os in tante lucis
oraculũ aperiret: quã oculus mundanus non
sufficit intueri. Apłicũ tam̃ & familiaritatis
iutune pruulegiũ astruit. qd̾ u̾bũ fidei boni

Expanded text:
d videntur esse, et nequaquam manent, sed jugiter evanescunt et fugiunt, nec exspectant appellationem. Sunt praeterea Platonicis et nostris multa communia, ut sint omnino inexcusabiles, dum veritatem Dei in mendacio detinent. Magnus Pater Augustinus auctor est, si tamen quae sub nomine ejus concepta legi, recolo fideliter, quod in libris Platonicorum inventum sit, quod beatus evangelista Joannes altius coelo intonuit, et ultra quam humana mens percipere queat, licet auris utcunque possit audire; inventum est, inquam, quod ait ab initio Evangelii: In principio eque ad locum quo ait: Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Ego quidem, nisi in Patrum scriptis legeretur, nequaquam alicui infidelium concessum crederem, ut os in tantae lucis oraculum aperiret, quam oculus mundanus non sufficit intueri. Apostolorum tamen et familiaritatis intimae privilegium astruit, quod verbum fidei boni
Abbreviated transcription (Latin):
possũ ferre quirites gnatonis. qui sibi iil actum
credunt dũ aliquis restiterit. cuiꝰ oculos ñ obducant
ad tenebras reꝓbato oleo peccatoris. Quod siquis ef¬
fugerit. ñ tam gnatonis quã pͥncipaliũ iuroꝵ cen¬
setur hostis. Ualeat gͦ curia cũ tolerabilib nugis:
dũ gnatonicoꝵ factio abeat semꝑ in malã rem:
& fiant iugiter nouissima illiꝰ deteriora priorib.
Ceteros. dieĩ ĩuus expectat & ociũ: & si infecundi
pectoris angustia & oris ariditas infacundi ñ hãt
penes se. qd̾ possit om̃ib imꝑtiri. Tu quando am¬
biciosos & inuidos ceterosq dominr̃e latentes egre¬
di uelis. si tam̃ p̃missi libelli placuerint: expectan¬
ti denuntia. & in u̾bo tuo calcarib urgebuntur
ut in publicũ ꝓdeant. Non enũꝯ om̃s aggredietidi
sunt parit̾. nec posset consertus eoꝵ cuneus facile
expugnari: cũ nec ipse cohortes leuiter in numerũ

Expanded text:
possum ferre Quirites Gnathones, qui sibi nil actum possum ferre Quirites Gnathones, qui sibi nil actum credunt, dum aliquis restiterit, cujus oculos non obducant ad tenebras, reprobato oleo peccatoris. Quod si quis effugerit, non tam Gnathonis, quam principalium virorum censetur hostis. Valeat ergo curia cum tolerabilibus nugis, dum Gnathonicorum factio abeat, semper in malam rem, et fiant semper novissima illius deteriora prioribus. Caeteros dies suus exspectat, et otium, etsi infecundi pectoris angustia, et oris ariditas infacundi non habeat penes se, quod possit omnibus impartiri. Tu quando ambitiosos, et invidos, caeterosque, domi nostrae latentes, egredi velis, si tamen praemissi libelli placuerint, exspectanti denuntia, et in verbis tuis calcaribus urgebuntur, ut in publicum prodeant. Non enim omnes aggrediendi sunt pariter, nec posset consertus eorum cuneus facile expugnari, cum nec ipsae cohortes leviter in numerum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. aquib & si ñ sit laus quesita: nichilominus o¬
blata delectat. Istis dũ ueritati insisto nequaquam
placere possũ: sed nec ob eoꝵ. grãm dignor ñ adqͥesc̾e
ueritati. Non ẽ tamĩ qd̃ mͥ possint oponere: nisi quod
tn & illis ñ conuenit: & quod interdũ alicui amicoꝵ.
dũ in manibus eoꝵ labitur in aure suggero: ne
te decipiant animi subuulpe latentes: hũ quidẽ
imꝑatores st̃ curialiũ nugatoꝵ: quoꝵ siunum of¬
fenderis. om̃ib aliis reus eris. Gnatonicoꝵ ergo
consilio conueneet ambitiosi. inuidi. suꝑsticiosi.
& similes: dicentes sibi bella parari. & me in eos
uelle ut dici solet caninam facundiã exercere. cũ
tam̃ id minime ꝓposuerim: nisi aut eoꝵ inurus
urgear. aut auctoritate suꝑioris amici ad hoc
stilũ licet hebetẽ impellentis. Est quidẽ qd̾ magis
affectat animꝰ. ut curialib cedens nugis: illis quib
placent faciam locũ. Nam ut de aliis taceam: non

Expanded text:
tur, a quibus etsi non sit laus quaesita, nihilominus otur, a quibus etsi non sit laus quaesita, nihilominus oblata delectat. Istis, dum veritati insisto, nequaquam placere possum, sed nec ob eorum gratiam dignor non acquiescere veritati. Non est tamen quod mihi possint opponere, nisi quod mihi et illis non convenit, et quod interdum alicui amicorum, dum in manibus eorum labitur, in aure suggero, Ne te decipiant animi sub vulpe latentes. Hi quidem imperatores sunt curialium nugatorum, quorum si unum offenderis, omnibus aliis reus eris. Gnathonicorum ergo consilio convenerunt ambitiosi, invidi, superstitiosi, et similes, dicentes sibi bella parari, et me in eos velle ut dici solet caninam facundiam exercere, cum tamen id minime proposuerim, nisi aut eorum injuriis urgeat, aut auctoritate superioris amici, ad hoc stylum, licet hebetem, impellentis. Est quidem quod magis affectat animus, ut curialibus cedens nugis, illis quibus placent, faciam locum. Nam, ut de aliis taceam, non
Abbreviated transcription (Latin):
ollertam uescit esurient. Unda siceis iuistoꝵ cal¬
fsur pedib: aduersus pueros succensus ignis in
foraa i ñ ꝑficit. Ad uotũ fidei: aer imbres. & tͥra
sucũ egat. & celũ ipsũ ĩ ĩpios euomit ignes suos.
quecũq sunt dicta retorquent. Ut mendacii aut
temeritatis nos reos faciant: mentiuntur nos legẽ
imposuisse principib. & colla eorũ iugo importabili
onerasse. Ueritas siquidẽ inimica est illis: initnici¬
cias diuitũ ꝓcurant amatorib ueritatis. quorũ ut
gram consequantur. niehil in uerbo aut oꝑe erubes¬
cunt. Ad singula clainat gnato seu bona seu mala
sint: pulchie. bene. recte. Pallescet suꝑ his: etiã sti¬
labit amicis ex oculis rorẽ saliet. tundet pede t̾rã.
Ut qͥd conducti plorant in funere dicunt & facũt
ꝓpe plura dolentib ex animo: sic derisor ueroplus
laudatore mouet᷑. Et nescio quomͦ om̃s ipsos etiam
ꝓbos expugnant: & qui adulatorũ nequitiã detestan¬

Expanded text:
collectam nescit esuriem. Unda siccis justorum calcollectam nescit esuriem. Unda siccis justorum calcatur pedibus. Adversus pueros succensus ignis in fornace non proficit. Ad votum fidei, aer imbres, et terra fructum negat, et coelum ipsum in impios evomit ignes suos. quaecunque sunt dicta, retorqueant. Ut mendacii, aut temeritatis nos reos faciant, mentiuntur nos legem imposuisse principibus, et colla eorum jugo importabili onerasse. Veritas siquidem inimica est illis, et inimicitias divitum procurant amatoribus veritatis, quorum ut gratiam consequantur, nihil in verbo aut opere erubescunt. Ad singula clamat Gnatho, seu bona, seu mala sint, pulchre, bene, recte. Pallescit super his, etiam stillabit amicis Ex oculis rorem, saliet, tundet pede terram, Ut qui conducti plorant in funere, dicunt, Et faciunt prope plura dolentibus ex animo, sic Derisor vero plus laudatore movetur. Et nescio quomodo omnes ipsos etiam probos expugnant, et qui adulatorum nequitiam detestan
Abbreviated transcription (Latin):
miniũ iugebitq uirtus. & ratio p̃ualebit regnan
rundiq mutua caritate: ut sit caro subiecta sꝑi¬
ntu. & sp̃s plena deuotione dũo famulet᷑. Que si
pesseruit: nec tumore capitis onerabuntur mẽbra.
nec destitutione membroꝵ. aut ignauia languebit
capiit. Ista siquidẽ a peccati infirmitate ꝓueniunt.
ham & inferiorũ delicta bonũ pͥncipẽ demereut᷑.
e peccata suꝑioꝵ. subditis st̃ occasio. & auctoritas
delinquendi. Unde illud. Om̃e. caput languidũ. &
m̃e cor merens: a planta pedis usq ad uerticem
sonest in eo sanitas. Mansuescit itaq princeps
poinocentia popłi: & popłares motus reprimit
miocentia principalis. Placido uãq deo om̃is erea¬
nia mitis est & seruit homiui: & eo indignante.
nis creatura armatur in ultionẽ eius. Coruus he¬
lm pauit: ursus famulatũ impenoit ꝓphete. Ut
herat daniheli. ferocitatẽ nature dediscit leo: &

Expanded text:
omnium, vigebitque virtus, et ratio praevalebit, regnante omnium, vigebitque virtus, et ratio praevalebit, regnante undique mutua charitate, ut sit caro subjecta spiritui, et spiritus plena devotione Domino famuletur. Quae si processerint, nec tumore capitis onerabuntur membra, nec destitutione membrorum, aut ignavia languebit caput. Ista siquidem a peccati infirmitate proveniunt. Nam et inferiorum delicta, bonum principem demerentur, et peccata superiorum subditis sunt occasio et auctoritas delinquendi. Unde illud: Omne caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem capitis non est in eo sanitas . Mansuescit itaque princeps ab innocentia populi, et populares motus reprimit innocentia principalis. Placido namque Deo, omnis creatura mitis est, et servit homini, et eo indignante, omnis creatura armatur in ultionem ejus. Corvus Eliam pavit. Ursus famulatum impendit prophetae. Ut parcat Danieli, ferocitatem naturae dediscit leo, et
Abbreviated transcription (Latin):
laudes eiꝰ uri audisti. Nichil inde nec lahertes sͥ
nec anticha. nec a xͥ si us uendicat. Hec tota ut ui¬
des laudis huiꝰ ꝓpria ulixi possessio est. Nec aliud
te in eodẽ ulixe homerus docet: qui semꝑei comitẽ
uoluit ẽẽ prudentiã quã poetico ritu mineruam
nuncupauit. Igitur hac eadem comitaute om̃ia
horrenda subiit: omĩa aduersa suꝑauit. Quippe ea
adiutrice cielopis specus introut. s egressus est.
Solis boues uidit. s abstinuit. Ad inferos demeauit.
hascendit. Eadem sapientia comitante scillã pre¬
ternauigauit: nec arreptus est. Caribdi conseptus
est nec retentus. Circes pocłm bibit: nec mutatus
est. Ad lothophagos accessit. nec remansit. Si re¬
nas audiit. nec accessit. .xxxx.
ec apuleuis eleganter quidẽ & splendide
& urinam audiatur. Si enĩ in sui ipsiꝰ cui¬
tu quisq laboret & que exteriora st̃ repu¬
tet aliena. ꝓfecto optimus erit status singuloꝵ &

Expanded text:
laudes ejus viri audistis. Nihil inde nec Laertes sibi, laudes ejus viri audistis. Nihil inde nec Laertes sibi, nec Anticlea, nec Acrisius vindicat. Haec tota, ut vides, laudis hujus propria Ulyssi possessio est. Nec aliud te in eodem Ulysse Homerus docet, qui semper ei comitem voluit esse prudentiam, quam poetico ritu Minervam nuncupavit. Igitur hac eadem comitante, omnia horrenda subiit, omnia adversa superavit. Quippe ea adjutrice Cyclopis specus introiit, sed egressus est. Solis boves vidit, sed abstinuit. Ad inferos demeavit, sed ascendit. Eadem sapientia comitante, Scyllam praeternavigavit, nec ereptus est, Charybdi consertus est, nec raptus est. Circes poculum bibit, nec mutatus est. Ad Lotophagos accessit, nec remansit. Sirenas audiit, nec accessit. CAP.ec Apuleius eleganter quidem et splendide: et utinam audiatur. Si enim in sui ipsius cultu quisque laboret, et quae exteriora sunt, reputet aliena: profecto optimus erit status singulorum et
Abbreviated transcription (Latin):
fortune. Magis ista dinumero. Ualidus est: egcitiu¬
dine fatigatur. Puix est: abit in senectutẽ. Eouro¬
sus est: expecta paulisꝑ & ñ erit. At enĩ bonis
artib doctus. & ad pͥme ẽ eruditus. & quantũ liat
homini sapiens. & boni consultus. Tandẽ aliquars
ipsũ uirũ laudas. Hoc enĩ nec apatre hereditaril
est: nec casu pendulũ. nec a suffragio ãnicusũ nẽ
a crpore caducũ. nec ab etate mutabile. Hec om̃ia
meus socrates habuit: & ideo cetera habere contẽ p¬
sit. Quin igitur & tu adstudiũ sapientie ingeris
uel ꝓsꝑa saltẽ: ut nichil alienũ audias in laudib
nus: sed ut qui te uolet nobilitare. eque laudet:
ut actius uliicẽ laudauit. in philoctheta. pͥmo eiꝰdẽ
tragedie sue principio. Inclite. parua predite
patria. noĩe celebri. claroq poteus pectore. achiuis
dassibus auctor. grauis dardanis gentib. ultor la¬
herciade. Nouissime patrẽ memorat. Ceterũ om̃s

Expanded text:
fortunae. Magis ista dinumero. Validus est? aegritufortunae. Magis ista dinumero. Validus est? aegritudine fatigabitur. Pernix est? abibit in senectutem. Formosus est? exspecta paulisper et non erit. At enim bonis artibus doctus, et apprime est eruditus, et quantum licet homini, sapiens et boni consultus. Tandem aliquando ipsum virum laudas. Hoc enim nec a patre haereditarium est, nec casu pendulum, nec a suffragio adminiculum, nec a corpore caducum, nec ab aetate mutabile. Haec omnia meus Socrates habuit, et ideo caetera habere contempsit. Quin igitur et te ad studium sapientiae ingeris, vel propera saltem, ut nihil alienum audias in laudibus tuis; sed ut, qui te volet nobilitare, aeque laudet, ut Accius Ulyssem laudat in Philotheca, primo ejusdem tragoediae suae principio: Inclyte, parva praedite patria; Nomine celebri, claroque potens Pectore, Achivis classibus auctor, Gravis Dardaniis gentibus ultor, Laertiade. Novissime patrem memorat. Caeterum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
& animũ contemplai. ut sit ad sp̃em honestꝰ ad cur¬
surã uegetus & ad uecturã ualidus. Iam pͥmũ in an¬
pore si sit argutũ caput. breuis aliis obesaq t̾gi
luxuriatq thoris aiimosũ peccus honestis. Pret̾ea
si duplex agitur ꝑ lũbos spina. Uolo enĩ non medo
ꝑnicit᷑: uerũ etiã ꝑ mollit̾ ꝑuehat. Similit̾ igitur
&e in hominib contemplandis nolli illa aliena esti¬
mare. s ipsũ hominẽ penitꝰ considera ipsũ ut meũ
socratẽ pauꝑem expecta. Aliena autẽ uoco q̃ parentẽ
peꝑerunt. & que fortuna largita est: quoꝵ. niebil
laudib socratis mei ad misceo. nullã generositatẽ.
nullã ꝓsapiã. nullos longos natales. nuillas iuuidio¬
sas diuicias. Hec enĩ cuncta ut dico aliena st. Sato
ꝓthaonio gła est: qui talis fuit ut eiꝰ nepotẽ ñ pid¬
ret. Igitur omĩa similit̃ aliena numeres licebit. uẽ¬
nerosus est: parentes laudas. Ouies est: non credo

Expanded text:
et animum contemplamur; ut sit ad speciem honestus, ad curet animum contemplamur; ut sit ad speciem honestus, ad cursuram vegetus, et ad vecturam validus. Jam primum in corpore si sit Argutumque caput, brevis alvus, obesaque terga, Luxuriatque toris animosum pectus honestis. Praeterea si duplex agitur per lumbos spina. Volo enimvero non modo perniciter, verum etiam permolliter pervehat. Similiter igitur et in hominibus contemplandis noli illa aliena aestimare, sed ipsum hominem penitus considera: ipsum, ut meum Socratem pauperem, exspecta. Aliena autem voco, quae parentes pepererunt, et quae fortuna largita est, quorum nihil laudibus Socratis mei admisceo: nullam generositatem, nullam prosapiam, nullos longos natales, nullas invidiosas divitias. Haec enim cuncta, ut dico, aliena sunt. Sata Prothaonio gloria est, qui talis fuit, ut ejus nepotem non puderet. Ergo omnia similiter aliena numeres licebit. Generosus est? parentes laudas. Dives est? non credo