comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missus. in quo completa ẽ circũcisio. ⁊ io sig
nũ iam cessat. Credidit.t. habrahã se habitur̃
filium in quo bñdicentur om̃s gentes: qd̾ iam
factũ credimꝰ. factum gͦ sublege dix̃. quia ⁊ cir.¬
cumcisus ẽ: ⁊ hostia legalis ꝓillo oblata est.
Nec mirum s illa oꝑa legis sustmuit. ex quibꝰ
libaret eos: qui eis serulit̃ tenebantur. qui
etiam mortẽ sustinuit. ut exilla lib̾aret alios.
factus ẽ gͦ sublege .i. sub hone legis. sic̃ sub aliis¬
penis. ñ ut ab ea expiaret᷑: s ut nos ab ea lib̃a¬
sublege erant pͥssi ⁊ rei. redim̾et adiabolo¬

Expanded text:
 in quo impleta est circumcisio, et ideo jam signum cessat. Credidit enim Abraham se habiturum filium in quo benedicentur omnes gentes, quod jam factum credimus. Factum ergo sub lege, dixit, quia et circumcisus est, et hostia legalis pro illo oblata. Nec mirum si et illa legis opera sustinuit ex quibus liberaret eos qui eis serviliter tenebantur; qui etiam mortem sustinuit, ut ex illa alios liberaret. Factus est ergo sub lege, ipoenis; non ut ab ea expiaretur, sed ut ab ea liberasub lege erant pressi et rei. Et ut ado
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ ꝯiungit. in ꝓpͥa uenit. Illuc aut̃ missus ẽ
quo uenit. ⁊ si inhc̃ mundũ missꝰ ẽ qr exiũ
apatre ⁊ uenit in hc̃ mundũ. ⁊ in hoc mundo
erat: illuc gͦ missus ẽ uͥ erat. Uñ ⁊ illud inꝓ
pħa dic̃. Celũ ⁊ t̃ram ego impleo. Qd̾̃ si de pa¬
tre dictum accipiat᷑. uͭ potuit ẽẽ sine u̾bo suo.
sine sapĩa sua: que p̃tendit afine. usq ad fi¬
nẽ fornt. ⁊ disponit oĩa suauit̃. s neq sñ sp̃u¬

Expanded text:
 missus est quo venit, et si in hunc mundum missus est, quia exivit a Patre, et venit in hunc mundum, et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est ubi erat. Unde et illud in propheta dicit: Coelum et terra ego impleo . Quod si de Patre dictum accipiatur, ubi potuit esse sine Verbo suo, sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suaviter : sed neque sine Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ad alia festinantes. Si tñ sobrie de dĩ filio que
digna sunt opinem᷑: iõ missũ intellig̾e de¬
bemꝰ: qr ex illo incomp̃hensibili ⁊ inenarra¬
bili secreto maiestatis ꝓfiude: dedit se cõ¬
p̃hendendũ m̃tib nrĩs dĩ u̾bũ. ñ solũ cũ se
exin aniret. s ⁊̃ cum habitaret in nob sic̃ scͥp¬

Expanded text:
ad alia festinantes. Si tamen sobrie de Dei Filio quae digna sunt opinemur, ideo missum intelligere debemus, quia ex illo incomprehensibili inenarrabilique secreto majestatis profundae, dedit se comprehendendum mentibus nostris Dei Verbum; non solum cum se exinaniret, sed etiam cum habitaret in nobis, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidẽ iuste uiuent .i. bñ oꝑarent᷑. Qs̾ gͦ bñ oꝑamut. iam accepta gr̃a. ñ no¬
bis s nͣos tribuend̾ ẽ. qui ꝑ grãm nos iustificauit. Nam si debitam au grãm
m̃cedem uellet redde. penam recdłet peccorib debitam. Non ꝙ̃ t blandiaris de
mĩtis. eũ t̃ reddi m̃cede scđm mitum oꝑis audis tanqm ñ sit in oꝑe gr̃a ret¬
neratione debito dĩ deposce. cum ⁊̃ hoc ipsũ qd̾ ag̾e aliqͥd possumꝰ uł cogitare.

Expanded text:
entur. Quod ergo bene operamur jam accepta gratia, non nobis, sed illi tribuendum est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam ante gratiam mercedem vellet reddere, poenam redderet peccatoribus debitam. Non ergo tibi blandiaris de meritis, cum tibi reddi mercedem secundum debitum operis audis, tanquam non sit in opere gratia retriremunerationem Dei deposcere, cum etiam hoc ipsum quod agere aliquid possumus, vel cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
siũ .i. qͣ ego eis misi. ł q̃ ego eis ip̃i mͥ mnserunte
ut uideatis ħ eẽ responsũ q̃stionibꝰ ist. ex ħ loco
intelligimꝰ. qd̾ gn̾ales st̃ instructiones apłi ⁊ ad
errastis olĩ. dictte archippo  ide minist̾iũ. esto
sollicitꝰ cͥca minist̾iũ. qd̾ accepi. indo .i. inħis rebꝰ¬

Expanded text:
 miserunt, ut videatis hic esse responsum quaestionibus illis. Ex hoc loco intelligimus quod generales sunt instructiones Apostoli, errastis olim, dicite Archippo: Vide ministerium, id est esto sollicitus circa ministerium, quod accepisti in Domino, id e
Abbreviated transcription (Latin):
cio. quasi ut sciatis missam ame epłam. saluta¬
eio mea manii pauli. scripta est. ⁊ antequam
salutationem ponat premittit exhortacionem
dicens. Hemores estote uincłoꝵ meorum .i.
inmente habete qua causa paciar.s. quia so¬¬
lam fidẽ predico. hoc dicit. ut tales se p̃beant.
ꝓquib non egre ferat se pati inuirias. ł ut
suialit̃ paciantin. ł ut ꝓ eo orent. ł ut necessa¬
iministrent. que autẽ sit salutacio: osten¬

Expanded text:
cat: Ut sciatis a me missam Epistolam, salutatio mea manu Pauli scripta est. Et antequam salutationem ponat, praemittit exhortationem dicens: Memores estote vinculorum meorum, id est in mente habete qua causa patiar, scilicet quia solam fidem praedico. Hoc dicit ut tales se praebeant, pro quibus non aegre ferat se pati injurias, ut simpliciter patiantur, vel ut pro eo orent ut necessaria ministrent. Quae autem sit saluta
Abbreviated transcription (Latin):
uultis auob̃ exigi. ita factunt uiri iusti. bõna .ni. ex fide
iuuentes. ⁊ adhnc abilla cuutare ꝑegͥnantes: qͥ imꝑant
seruiunt eis qͥb uident᷑ imꝑare. ꝙ ñ cupiditate imꝑant
sigillatĩ diu̾sos monui. cõmunit̃ aut̃ õs uos moneo. in
inea. or̾one facta defutis. uos dico mianentes. in actione
gr̃aꝵ. de p̃t̾itis iustate dico Irantes simul ⁊̃ ꝓnob̾. ut ds̃

Expanded text:
vultis a vobis exigi, ita faciunt viri justi. Boni enim ex fide viventes, etiam adhuc ab illa civitate peregrinantes, qui imperant, serviuSingulatim diversos monui, communiter autem omnes vos moneo, insin ea oratione facta de futuris. Vos dico manentes in actione gratiarum de praeteritis; instate, dico, orantes simul et pro nobis, ut Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. qͣs buccis sonantib ñ sapientib t̾tullianꝰ inflauit. dũ scdas nuptias
tanꝗͣ illicitas maledico dente ꝯcidit. qͣs oĩo licitas. apłc sobͥa m̃te ꝯcedit. de¬
deat diffinire. qd̾ nec apłm uideo diffinisse: ait.N. Si dormierit uir eiꝰ. ñ di¬
nubent. neq nubent᷑. uñ nec ꝯ humane u̾ecundie sensũ audeo. ut qͦtieus
dñs ñ dubitat s inc̾pat dicens. Si me sciretis forsi¬
tan ⁊ patrẽ menũ sciretis. ⁊ alibi. Cũ uen̾it filiꝰ hoĩs
putas inueniat fidẽ int̾ra: Uerbo dubitationis¬

Expanded text:
uerunt, quas buccis sonantibus, non sapientibus etiam Tertullianus inflauit, dum secundas nuptias tamquam inlicitas maledico dente concidit, quas odeat diffinire quod nec Apostolum video diffinisse? Ait enim: Si dormierit vir, nubent neque nubentur . Unde nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere, ut quoties Dominus non dubitat, sed increpat dicens: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis . Et alibi: Cum venerit Filius hominis, putas inveniat fidem in
Abbreviated transcription (Latin):
mori ñ potest. nͥ dũ qͥs ñ diligit dm̃. cui mors ipsa:: ñ dilig̾e dm̃. qd̾ ncħ ẽ
aliud qͣm ei qͥc qͣm indiligendo p̃pon̾e. Caritas gͥdĩ. ħ dicta ÷ uiriꝰ. que aĩ

Expanded text:
mori non potest, nisi dum quis non diligit Deum, cui mors ipsa est non diligere Deum, quod nihil mori non potest, nisi dum quis non diligit Deum, cui mors ipsa est non diligere Deum, quod nihil aliud est quam ei quidquam in diligendo praeponere. Charitas igitu
Abbreviated transcription (Latin):
.i.neq ꝓsꝑa. neq adu̾sa. Uñ salomon ait. Diuitias ⁊ pauꝑtates ne decłis
mͥ. ne repletꝰ m̃dax fiã ł pauꝑ: rapiã. ⁊ ꝑiurẽ nom̃ dĩ. Multi .it. peccãt
altitudine. multi nect̾itate. ꝯtͣ hoc: ꝓponit achar iysaia. qui nolebat pe-¬
te a dno signũ: neq in alto. neq in ꝓfundo: remediũ de xp̃o. qͥ neq ela-¬
tus fuit potestate. qua equał erat pat̾. nec turbat᷑ deiectione mortis. qd̾ ÷
signũ malto. ⁊̃ in ꝓfundo. ne ille. ł regia potestate extolłetur. ł erumpnat᷑¬
baret᷑. sic̃ tunc erat ꝓbello. assyrioꝵ. neq creatura quelibẽt alia ap̃dictis.
⁊ mãbres. qui fuerant magi pharaonis. inlinqͣm istoꝵ. potit nos separe a carita¬
te dĩ. qua cũ diligimꝰ. qr oĩb melior ds ẽ. Sigͦ nulla res ab eiꝰ caritate noᷤ
seꝑat. qͥd eẽ ñ solum meliꝰ. s ĩ certiꝰ ħ bono potest. Id ipsũ .ii. qd̾ diligimꝰ dm̃

Expanded text:
tes ne dederis mihi, ne repletus mendax fiam, vel pauper rapiam, et perjurem nomen Dei . Multi enim peccant altitudine, multi necessitate. Contra hoc proponitur Achas in Isaia, qui nolebat petere a Domino signum, neque in alto, neque in profundo , remedium de Christo qui neque elatus fuit de potestate qua aequalis erat Patri, nec turbatus dejectione mortis: quod est signum in alto, et in profundo, ne ille, vel regia potestate extolleretur, vel aerumna turbaretur, sicut tunc erat pro bello Assyriorum. Neque creatura quaelibet, alia a praedictiet Mambres, qui fuerant magi Pharaonis. Nil inquam istorum, poterit nos separare a charitate Dei, qua eum diligimus, quia omnibus melior est. Si ergo nulla res ab ejus charitate nos separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc bono potest? Id ipsum enim quod diligimus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
lenit eos quib scͥbit. post grauit̃ eosdẽ increpaturꝰ. Congaudet .ii. hic de bono incepto eoꝵ
et p̃cipue in hoc gaude sedic̃. quia fides illoꝵ moĩ loco currebat. Quamus enufidem
ñ accepissent scłm reglam. adoctorib traditã u̾itatis tũ quia qd deuno dõ audierant.
intposito nomine xp̃i. ceꝑant uen̾ari. gratulat᷑ apłc. sciens illos posse ꝓfice. ꝑ qd̾ etiam
caritatẽ suam qͣ illos ostendit. ⁊ hortatur ad ꝓfectum ita dicens. Primũ quidẽ.ꝙ. d. qd̾ in
quia fides illoꝵ multis ꝓficit. Nam ⁊ illi qui credidant roborati sunt uidentes pͥncipes fuos
fr̃õ sibi factos infide.⁊ qui ñ credicdant facile pot̾ant crede eoꝵ exemplo. ꝓmpte enim facit

Expanded text:
aefatione, prius lenit eos quibus scribit, post graviter eosdem increpaturus. Congaudet enim hic de bono incoepto eorum, et praecipue in hoc gaudere se dicit, quia fides illorum in omni loco currebat, quamvis enim fidem non accepissent, secundum regulam ab auctoribus traditam veritatis, tamen, quia quod de uno Deo audierant, interposito nomine Christi coeperant venerari, gratulatur Apostolus, sciens illos posse proficere. Per quod etiam charitatem suam erga illos ostendit, et hortatur ad profectum, ita dicens: Primum quidem, quasi dicat,quia fides illorum multis proficit. Nam et illi qui crediderant roborati sunt, videntes principes suos fratres sibi factos in fide, et qui non crediderant, facile poterant credere eorum exemplo, prompte enim facit
Abbreviated transcription (Latin):
grãs ag̃e debeo. Erant .ii. disciplina mirabiles:⁊ boni oꝑis cupidi. studiosiq magis agẽ¬
di bñ quã loqũdi inhoc tñ p̃cipue grãs ago. qi fides ura. ⁊ si ñ ꝑfecta arnũtiat᷑ munuiso
mundo. qr rõma caput mundi erat. ⁊ id fidei illoꝵ fama omnẽ locũ ꝑagrabat.
im̃ꝓfic̾ent multi. Et nota. qd̾ ñ laudat apłs fidẽ illoꝵ tanq̃ ꝑfectams facilita¬
tẽ fidei qr inauditu auris credidinit. ⁊ uotũ erga xp̃m .i. affectum ꝓpensum¬

Expanded text:
as agere debeo erant enim disciplina mirabiles, et boni operis cupidi, studiosique magis agendi bene quam loquendi in hoc tamen praecipue gratias ago, quia fides vestra, etsi non perfecta, annuntiatur in universo mundo, quia Roma caput mundi erat, et ideo fidei illorum fama omnem locum peragrabat, unde proficerent multi. Et nota quod non laudat Apostolus fidem illorum, tanquam perfectam, sed facilitem fidei, quia in auditu auris crediderunt, et votum erga Christum, id es
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inõibꝰ .i. in oĩ gnẽ rerũ. ⁊ institutꝰ sũ saciari. ita ut ñ noceat
sacietas. ⁊esurire. ita ne deficiã. ⁊ penitriã pati. ꝙ nec de pe¬
nuria ꝯtͥstor. nec de habundantia exulto. Sciens ꝙ ⁊ habun¬
dantia freq̃nt̃ extollit. ⁊ penuria tołata diuitias celestes ac¬
quirit Omĩa. ⁊ c̾. quasi ñ solũ scio ista: s ⁊̃ possũ exequi
eo ꝯfortante. qui me docuit. ⁊ hoc ẽ ꝗd̾ ait. Omĩa possũ face uni¬

Expanded text:
 id est in omni genere rerum; id est institutus sum satiatus, ita ut non noceat satietas, et esurire, ita ne deficiam, et penuriam pati, quia nec de penuria contristor, nec de abundantia exsulto, sciens quia abundantia frequenter extollit, et penuria tolerata divitias coelestes acquirit. Omnia, etc. Quasi dicat: Non solum scio ista, sed etiam possum exsequi eo confortante qui me docuit. Et hoc est quod ait; omnia possum facer
Abbreviated transcription (Latin):
potuert. refloriustis .i. it̃m sic̃ olim floruistis. minisff̾ndo mͥ ne¬
cessaria. que ministrat̾o d̾r flos. qr in fructꝰ et̾ne uite uenit. ut
repullulastis. a simili arboꝵ: qr stilitate arruerant: ⁊ qͣi mar¬
cuerant. refloriustis dico: ita ut ostñdẽtis. uos sentire miscdie
cõpassione. qd̾ me pungebat. sic̃ ⁊ olĩ sentiebatis. sentire dico ꝓ

Expanded text:
potuerant, refloruistis, id est iterum sicut olim floruistis ministrando mihi necessaria: quae ministratio dicitur flos, qui in fructus aeternae vitae evenit. Vel, repullulastis, a simili arborum, quia sterilitate aruerant, et quia marcuerant. Refloruistis, dico, ita ut ostenderetis vos sentire, misericordi compassione, quod pungebat me, sicut et olim sentiebatis. Sentire, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
płi ihac epła. galathas u̾sutiis
pseudo apłoꝵ circuuẽtos: ad fidi
religionẽ ⁊ euangłii u̾itatẽ redu.¬
cere. Modꝰ talis salutacionẽ p̃mit¬
tit. uͥ contͣ detractores: ⁊ de oꝑibꝰ
legis głantes: de sua dignitate.
⁊ xp̃i grã breuit̾ tangit. cõm̃dãs
ꝑsonã suam q̃ pseudo depͥmebant. Post
salutacionẽ: de leiitate eos redarguit.
pꝰ ꝑsonã suam latiꝰ cõm̃dat. deĩ legem
moysi: młtis modis imꝓbat. dicendo eã

Expanded text:
in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapostolorum circumventos, ad fidei religionem et Evangelii veritatem reducere. Modus talis: Salutationem praemittit, ubi contra detractores et de operibus legis gloriantes, de sua dignitate et Christi gratia breviter tangit, commendans personam suam quam pseudo deprimebant; post salutationem, de levitate eos redarguit, post personam suam latius commendat; deinde legem multis modis improbat, dicens eam
Abbreviated transcription (Latin):
potestate. ñ hñtes qͥd undicemꝰ. hoc orat apłe. tit his bñ agentibꝰ.
meis corripienda ñ inueniant. ⁊ sic reꝓbi appareant ꝓbati. it. ui.
dent᷑. dũ iudicant pecc̃ores. si gͦ ñ sint qͦs iudicent cessante auctori
mines lib̾antur amalo. ⁊ sine qua nullũ ꝓrsus. siue
cogitando. siue uolendo. ⁊ amando. siue agendo faci¬
unt bonũ. ñ solũ ut monstrante ip̃a quid faciendũ
sit sciant: uerũ t̃ ut pstante i p̃a faciant c̃cllectione:
qd̾ sciunt hanc quippe inspiront
diat ⁊ ñ fateat᷑ a dño dõ nob̃ eẽ. ut declinemꝰ amalo ⁊ faciamꝰ bonũs¬

Expanded text:
potestate, non habentes quid vindicemus. Hoc orat Apostolus, ut his bene agentibus, in eis corripienda non inveniat, et sic reprobi appareant: probati enim dentur, dum judicant peccatores. Si ergo non sint quos judicent cessante auctoritmines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum, non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspiratiodiat et non fateatur a Domino Deo nobis esse ut declinemus a malo,
Abbreviated transcription (Latin):
Asserebant . N xp̃i fidẽ sine car¬
ualibꝰ ob seruantiis ñ suffice̾ ad
salutẽ: ⁊ petrũ. nacobũ: ⁊ alios qͥ
cũ dno fuant: legis obsernautias
cũ euangłio miscuisse. ip̃m qͦꝙ
paulũ: aliud iniudea fac̾e̾: alid̾
ingentibꝰ p̃dicare. his atq huimͦi
galathas subnͣtert̃: adõ ut eis as¬
sentientes in legis obseruantias.
tibꝰ. altiori sensu ⁊ ꝓfimctioribꝰ ulꝰ
e argumits. istis uͥ ueluit umiꝰ sa¬
pieibꝰ usus ẽ modato scrmone.¬

Expanded text:
fidem sine carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias tibus, altiori sensu et profundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus e
Abbreviated transcription (Latin):
tatis inc completio ẽ⁊ minas por¬
statis ⁊ est dic̾e tota truntas uit uo¬
biscum. dans grãm de cominissis.
⁊caritatẽ ut triũ ꝑfectio consum¬
matio sit hominis in salutẽ am̃:¬
grecie ꝓuintiã olim
uementes. g̾cis se mis
ingenii eẽnt. illi tnga.
lathe. stulti ad intelli¬
gendũ ⁊ tardiores erãt:
sic̃ ⁊ indociles galli.

Expanded text:
tatis hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutemGraeciae provinciam olim venientes Graecis se miscingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli.
Abbreviated transcription (Latin):
sue modulũ ⁊ mores occ̾one mouende ꝯcupiscentie fuideant.
s potiꝰ ꝑoĩa bona oꝑa. sint ꝓmittentes ⁊ indicantes extͣ pieta
qd̾ decet mulieres ꝓmittentes. pie. Que .ii. uult audiri indi¬
di officiũ dix̃ ꝯuenire õibꝰ: ⁊ exposuit: ⁊ qualit̃ ⁊ ꝓ quib ⁊ qͣre
⁊ qd ubiq orandũ sit: nc̃ dic̃ qd̾ docendi officiũ solis uiris ꝯ¬
cta⁊ huiꝰmm᷑. Hocẽ aũ. uirũ inecda. mulieri ñ ꝑmitto. si enĩ
loquit᷑ magis irritat adluxuriã ⁊ irritat᷑ neq ꝑmitto mulieri
dnari. aliqua p̃latione sp̾uali. inurrũ ⁊ si insuo sexui. s ee in
silentio. ut ñ ꝯfabulet᷑ cũ uicina. Ecce ñ solũ habitũ humilẽ.⁊
honestũ habe mulierẽ docuit. uerũ ⁊̃ docendi auctoriatẽ ei
negauit. ⁊ fubiciendã uiro p̃cepit. ut tã habiu ꝗͣ obsequiis.
sub potestate sit uiri: ex quo trabit originẽ. Adã enĩ. cur mu

Expanded text:
odulum et mores, occasione movendae concupiscentiae studeant: sed, potius per omnia bona opera, sint promittentes et indicantes extra, pietquia decet mulieres, promittentes pietatem. Quae enim vult audiri inclidi officium dixit convenire omnibus et exposuit, et qualiter, et pro quibus, ed ubique orandum sit; nunc dicit quod docendi officium solis viris ct hujusmodi. Docere autem virum in Ecclesia, mulierem non permitto. Si enim loquitur magis irritat ad luxuriam, et irritatur. Neque permitto mulieri dominari aliqua praelatione spirituali in virum, etsi in suo sexu, sed esse silentio, ut non confabuletur cum vicina. Ecce non solum habitum humilem et honestum habere mulierem docuit, verum etiam docendi auctoritatem ei negavit, et subjiciendam viro praecepit ut tam habitu quam obsequiis sub potestate sit viri, ex quo trahit originem. Adam enim. Cur mul
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. qͥ dm̃ amat. ⁊ ħ siue ira .i. odio alicuiꝰ. ⁊ disceptatiõe .i. he
sitatione. uͥ ÷ enĩ tẽpestis ire. ł hesitacio ñ placet dõ. Distingue
ira ẽ ad ꝓximũ: disceptatio ad dm̃. Similit̃ ⁊ mulieres. uolo
ut orent. ⁊ manꝰ leuent: sine ira ⁊ disceptatiõe. existentes habi¬
tu ornato s. religione eaꝵ ornaute eas. mulieres dico. ornantes
se aliis uirtutib. cũ u̾ecundia. uultꝰ ut ñ sint atrice frontis.
ut metͥces. ⁊ sobrietate. m̃tis. ⁊ ñ ornantes se. incͥnib tortis .i. cͥs
pis. ⁊ ñ ornantes se. aut auro aut margaritis. ł ueste p̃ciosa.
Uł ita ñ omantes se. incri. tor. se. aut .a. aut mar. ut crimbꝰ ħ¬

Expanded text:
dio alicujus, et disceptatione, id est haesitatione. Ubi est enim tempestas irae vel haesitatio, non placet Deo. Distingue: ira est ad proximum: disceptatio ad Deum. Similiter et mulieres, volo ut orent et manus levent sine ira et disceptatione existentes, in habitu ornato, scilicet religionem earum ornante. Eas mulieres dico, ornantes se, aliis virtutibus cum verecundia vultus, ut non sint attritae frontis ut meretrices; et sobrietate mentis; et non ornantes se, in crinibus tortis, id est crispis, et non ornantes se aut auro aut margaritis, vel veste pretiosa. Vel ita, non ornantes se, in crinibus tortis aut auro, aut margari
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓqͣlitate fcõꝵ sit qͣlitas pe¬
ne. attende singła u̾ba. oĩs p̃ua¬
ricatio dicit ut ostñdat. qd̾ ꝓ
singłis pecc̃is sit reddenda pet¬
cata pena. ac si dicet. Non solũ
oĩs p̃uaricator puniet᷑ qͥ młtoꝵ

Expanded text:
ut pro qualitate factorum sit qualitas poenae. Attende singula verba: omnis praevaricatio dicit, ut ostendat quod pro singulis peccatis sit reddenda poena. Ac si diceret: Non solum omnis praevaricator punietur qui multorum
Abbreviated transcription (Latin):
tñ dicat euangliũ meũ. prudentia mea. gła mea. licet ħ sint adõ inquib diffrã est.
In his.tt. aliꝰ alio doctior ẽ.⁊ aliꝰ alio meliꝰ oꝑat᷑ in euangłizando. nec st̃ os̃ equali prui¬
dentia p̃diti. Aliꝰ aut̃ alio magis minꝰue baptizatꝰ. siue ab inferiore. siue amaiore. bap¬
sic aquibꝰdam. potestas. suie potentia dĩ. eẽntia diuina ẽ. qr ñ ÷ aliud dõ eẽ. aliud posse.
Si gͦ ñ potuit eis dare ut eẽnt qd̾ ip̃e ẽ nec potuit eis dare posse suũ. ł pot̾ñtiam suam.
minist̾iũ. ita tñ ut ip̃e pͥncipał auctor existe̾t. Potestatẽ uͦ que ip̃e ẽ. siue posse suũ qd̾ est

Expanded text:
tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sint a Deo. In quibus differentia est; tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sint a Deo. In quibus differentia est; in his enim alius alio doctior est, et alius alio melius operatur, in evangelizando, nec sunt omnes aequali sapientia praediti; alius autem alio magis minusve baptizatus, sive ab inferiore sive a majore bapsic a quibusdam. Potestas sive potentia Dei essentia divina est, quia non est aliud Deo esse, aliud posse. Si ergo non potuit eis dare, ut essent quod ipse, nec potuit dare posse suum, vel potentiam suam,ministerium, ita tamen ut ipse principalis auctor existeret. Potestatem vero qua ipse est, sive posse suum quod est
Abbreviated transcription (Latin):
axp̃o xpĩani. ne eẽt spes in homine. Maledictꝰ at qui spem suam ponit in homine. ⁊ neeẽnt
pon̾e spem inseruo. baptirat. it seruiis: ut minist᷑ baptizat aut̃ dnis: tanqͣm potestate
habens. ⁊ potuit hanc potestatẽ seruo dare ut dictum ẽ.s noluit. Si at. daret hanc po
dictum ẽ baptismꝰ ioħis. sic dice̾tur pet baptismnꝰ. baptisniꝰ pauli ⁊ huiꝰm᷑i. Ie. it baptis¬
mus ioħis dictus ẽ. s forte aliqͥs dicet ꝓba nob̾ qd̾ ille baptismiꝰ ioħis dictus ẽ. ł ꝓbabo. ip̃a
u̾itate dicente. qñ int̾rogauit udeos. Baptismꝰ ioħis uñ ẽ gͦ: ne tot baptismi dicent. qͦt
ẽẽnt serui. qui baptizarent: sͥ tenuit dns potestatẽ baptizaudi. seriuis minissium de¬
dit. Si gͦ serius dic̃ se baptizare recte dic̃. s tanqͣm minist̾ baptidat. ⁊ ĩo ñ differt siue bo¬
nus siue malꝰ cui baptirandi ꝯtigit minist̾ium baptizet. In ⁊̃ nemo dic̃ bapt̃s ins̃. cũ

Expanded text:
iani, ne esset spes in homine. Maledictus enim qui spem suam ponit in homine . Et ne essent ponere spem in servo. Baptizat enim servus ut minister, baptizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem servo dare, ut dictum est, sed noluit. Si enim daret hanc potdictus est baptismus Joannis, sic diceretur Petri baptismus, baptismus Pauli, et huis dictus est. Probabo, ipsa Veritate dicente, quando interrogavit Judaeos: Baptismus Joannis unde est? Ergone tot baptismi dicerentur quot essent servi qui baptizarent, sibi tenuit Dominus potestatem baptizandi, servis ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi contigit ministerium. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nom̃ eiꝰ. Et nota ꝙ ꝑħu̾m ꝙ tenebãt illi corinthii. fac̃ eos erubesc̾e de falsis q̃ tenebãt. ħ
.N.erat ꝓpͥũ. ⁊ de testabile eoꝵ uitiũ ꝙ dicebãt ego sũ pauli. ⁊ c̾. nͨ illos qͦs inscismata dissi-¬
luisse redarguit: arbit᷑r uam fidẽ habuisse. in ħ qd̾ dicebant ego sũ pauli. ħ .it. falsum
diuini mun̾is erat. hanc dĩ iu̾tatẽ miniqͥtate scismatũ suoꝵ detinebant. ꝑhanc gͦ u̾tatẽ
ꝗͣ tenebant ip̃oꝵ falsitatẽ ꝯuinc̃. U̾o qͥd bapt̾m habebant. ⁊ ex cuiꝰ u̾itate corrig̾ent falsi

Expanded text:
 nota quod per hoc verum quod tenebant illi Corinthii, facit illos erubescere de falsis quae tenebant. Hoc enim erat proprium et detestabile eorum vitium, quod dicebant, ego sum Pauli, nec illos quos in schismata dissiluisse redarguit, arbitror veram fidem habuisse in hoc quod dicebant, ego sum Pauli, etc. Hoc enim falsum divini muneris erat, hanc Dei veritatem in iniquitate suorum schismatum detinebant. Per hanc ergo veritatem quam tenebant, ipsorum falsitatem
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓpħis scĩam futuroꝵ qͣm ht̃. ñ qd̾ dedit nob̃ ẽẽ qd̾ ht ł ꝓpħis scĩam que ẽ eẽntia diuna.
et̃no ipse nouit natura. ¶ ali diẽt potestatẽ bap̃i. ut in nomine eoꝵ daret᷑ bapt̾s. in quo
fieret remissio pec̃coꝵ. sic̃ fuit innoĩe xp̃i ⁊ ħ potuit eis dare s noluit. Seqͣr. Nunqͥd
paulus.q. uos dicitis. ego sũ pauli ego apollo ⁊c̃. S ñ qͥd.ꝑ .ci. ẽ. ꝓuob̾ .i. ũ sit uob auctor
illos ad unĩ nom̃. qr młta noĩa sͥ fac̾e uolebant. ⁊ repellit eos abamore hoĩs. ut xͦ amet᷑.¬

Expanded text:
iam quae est essentia divina, aeterno ipse novit natura. Alii dicunt potestatem baptismi, ut in nomine eorum daretur baptismus, in quo fieret remissio peccatorum, sicut fuit in nomine Christi, et hoc potuit dare, sed noluit. Nunquid Paulus. Quasi dillos ad unum nomen qui multa nomina sibi facere volebant, repellit eos ab amore hominis, ut Christ
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ se ꝑcuturt. dissensiones. qñ partes faciunt ineccłia. secte. que gre¬
ce dñr heses. inuidie. de alienis bonis. omicidia ebrietates assidue com¬
messationes. suꝑflue. ⁊ hs similia. aitnde qd ũ ħ oĩa que emim̾ata st̃¬
omĩa uite inique uitia: tr̃ibuenda st̃ carni. ne ab ħis om̃ibꝰ mundemus
diabłm: qui carnẽ ñ ht̃. s carnis noĩe totũ hoiẽm signauit. qͥuiuen¬
Ut aut̃ abhis pene cõminatione det̾reat: addit que ne p̃dico uob. an
iudiciũ dũ licet penit̾e. sic̃ p̃dixi ⁊̃ an hanc epłam. qui talia aguit naseqn¬
tp̃a libati: regnũ dĩ possidebt. s qr falsa ñ ẽ ꝓfecto regnũdĩ ñ posside¬
bunt: ⁊ si in regno dĩ nũꝗͣ ert̃: et̾no supplicio tenebunt᷑. qr nullꝰ meciꝰ loc
ẽ uͭ ñ sit insupplicio. qͥ illo ñ fu̾it ꝯstitutꝰ in regno. Eruciꝰ aũ. qͣi ħ que¬

Expanded text:
invicem se percutiunt; dissensiones, quando partes faciunt in Ecclesia; sectae, quae Graece dicuntur haereses; invidiae, de alienis bonis; homicidia, ebrietates assiduae; commessationes superfluae, et his similia. Attende quod non haec omnia vite inique vicia tribuenda sunt carni, ne ab hiis omnibus mundemus diabolum, qui carnem non habet, sed carnis nomine totum hominem signavit eUt autem ab his poenae comminatione deterreat, addit: Quae nunc praedico vobis ante judicium, dum licet poenitere, sictempora liberati, regnum Dei possidebunt, sed quia falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regno Dei nunquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur, quia nullus medius locus est, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit restitutus in regno. VERS. 22-26.-- « Fru
Abbreviated transcription (Latin):
fides. Ut ait iacob. fĩes sñ oꝑib mortua ẽ. ⁊ ipse paułꝰ ait. Si habuero omnẽ fidẽ.
sine oꝑib: p̃cedentib fit hõ ustꝰ. Ut ñ magis sint usti. qui oꝑalegis timore fe¬
cerant. cũ fides ꝑdilectionẽ oꝑat̃. in corde ⁊̃ si foris ñ exit inoꝑe. Nam fides que
magne uires ⁊ cursus celerrimꝰ p̃ter uiã. Nemo gͦ cõputet uẽ bona oꝑa sua an
fidẽ. uͭ fides ñ erat. bonũ opus ũ erat. Bonum. it. opꝰ intentio facit intentionẽ fi
des dirigit. Non ualde attendas qͥd hõ faciat. s qͥd c̃ faciat attendat. qͦ lac̾tos op¬

Expanded text:
fides, ut ait Jacobus: Fides sine operibus mortua est . Et ipse Paulus ait: Si habuero omnem fidem, sine operibus praecedentibus fit homo justus, ut non magis sint justi qui opera legis timore fecerant; cum fides per dilectionem operetur in corde, etiam si foris non exeat in opere. Nam fides quae magnae vires et cursus celerrimus praeter viam. Nemo ergo computet vere bona opera ante fidem, ubi fides non erat, bonum opus non erat. Bfides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit intendat. Sane vide
Abbreviated transcription (Latin):
tie ꝓuintialiũ xͥ. ⁊ militũ xͥ egit: hinc dereb carnalib in illoᷤ.
ĩn aut̃ de reb sp̾̃ualibꝰ: inistos. Io̾q tanqͣm scoꝵ gaudioꝵ
bona sunt. grãs ago dõ suꝑ dono eiꝰ menarrabili .i. de cari¬
tate quã suis donat. que ñ p̃ enarrari: qͣntũ utilis sit. Ut
enarrabili .i. qd̾ debet enarrari. pseaut̃. pꝰqͣm amonuit¬
bonos de elemosinis inscõs faciendis: agit de incorrectis.
rectionib modũ ñ excessit. Obsecro ego paulus. qͥ infacie
bis .i. ꝯfident ago inuos asꝑe uos redarguens. ogo aũ. hic
audact̃ puniam eos ꝑeam ꝯfidentiã. qua existimor audẽ:
nͥ se em̃dau̾nt. Hoc gͦ rogat. ut tales illos inueniat : ne coga¬
tur urasci. ⁊ undicare ineos. s p̃ssa seu̾itate lecetur cum eis.
qͦsdam dico: qui arbitrant᷑ nos tanqͣm scđm carnẽ .i. more
carnẽ ambulare: qd̾ ñ facimꝰ. qr licet simꝰ ambulantes in
carne .i. licet simꝰ degentes incarne. que fragilis ẽ. ñ tñ scd̾mn¬

Expanded text:
 Hinc de rebus carnalibus in 132 illos; inde autem de rebus spiritualibus in istos. Ideoque tanquam sanctorum gaudiorum bona sunt, gratias ago Deo super dono inenarrabili, id est de charitate quam suis donat, quae non potest enarrari quantum utilis sit. Vel, enarrabili, id est quod debet enarrari. CAPUT X. bonos de eleemosynis in sanctos faciendis, agit de incorrectis rectionibus modum non excessit. Obsecro ego Paulus qui in facie est confidenter ago in vos, aspere vos redarguens. Rogo autem. Hic audacter puniam eos, per eam confidentiam qua existimor audere nisi se emendaverint. Hoc ergo rogat ut tales illos inveniat, ne cogatur irasci et audere in eos, sed praemissa severitate laetetur cum eis. Quosdam dico, qui arbitrantur nos tanquam secundum carnem, id est more carnem ambulare, quod non facimus, quia licet simus ambulantes in carne, id est licet simus degentes in
Abbreviated transcription (Latin):
bus corꝑeis uitia nascunt᷑. que carni deputant᷑. Si aũ mortificau̾itis fa¬
cta carnis .i. si penitꝰ abiec̾itis. que caro uoluptuose exigit. ⁊ hoc sp̃u sc̃o.
ħ inqͣm fec̾itis uiuetis. hic in iusticia. infut᷑o. ingła. boc ÷ enĩ opꝰ nrm̃ in hac
sufficientẽ iactaret subd̾ Quecũq enĩ agunt᷑. qd̾ fac̾e potestis: qr filii estis.⁊¬
te. ꝓmittente. ñ adiuuante. hii st̃ filii dĩ.i. exdilectione seruientes. Uel
aguntur dicit ñ reguunt᷑. ut magnũ grẽ effectũ ostendat. Plus ÷ enim
agi. qͣm regi. agi enim dñs aliquẽ. q. uix aliqͥd agentẽ. Regi aliquid¬
aliqͥd agit. ⁊ iõ recte regitur. ut recte agat. Ut gͦ multũ p̃stitisse grã salua¬
toris intelligatur: dix̃ agunt᷑. ñ ut nil agant. s qr impetu gr̃e agunturi
iux tñ ut agant. Nani tantomagis efficit᷑ quis filiꝰbonꝰ: qͣnto largiꝰ datur
ut olim inlege. sp̃m seruitutis intimore .i. sp̃m sc̃m qui uos inuitos timo¬

Expanded text:
bus corporis vitia nascuntur quae carni deputantur. Si autem mortificaveritis facta carnis, id est si penitus abjeceritis quae caro voluptuose exigit, et hoc Spiritu sancto, inquam, feceritis, vivetis, hic in justitia, in futuro in gloria. Hoc est enim opus nostrum in hac sufficientem jactaret, subdit: Quicunque enim aguntur. Quasi dicat: Quod facere poteste, promittente, non adjuvante, hi sunt filii Dei, id est ex dilectione servientes. Vel aguntur dicit, non reguntur, ut magnum gratiae effectum ostendat. Plus est enim agi quam regi. Agi enim dicimus aliquem quasi vix aliquid agentem; regi aliqualiquid agit, et ideo agitur ut recte agat. Ut ergo multum praestitisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bonus quanto largius datur ut olim in lege, spiritum servitutis in timore, id est spiritum qui vos invitos timo
Abbreviated transcription (Latin):
in quo tenebantur adiabolo.tã ex ꝓͥo. quã ex delicto ade.
ri indux̃ incelũ cũ uero filio suo. Iam .ii. credentes qͥ fira
m̃te deuoti sunt. exeuntes descło: duce dextre patͥs angło:
in ducunt᷑ incelũ. filii dico dilectionis sue. quẽ .s. diligit.
ita ⁊ nos ꝑeũ diliget. sine eo: odiosi erins.

Expanded text:
in quo tenebamur a diabolo tam ex proprio quam ex delicto Adae;it in coelum cum vero Filio suo. Jam enim credentes qui fixa mente devoti sunt exeuntes de saeculo, duce dextrae Patris angelo, inducuntur in coelum. Filii, dico, dilectionis suae, quos scilicet diligit. Ita et nos per eum diliget; sine eo odiosi erimus.
Abbreviated transcription (Latin):
impie desipiat. ut dicat dm̃ hominũ malas
uoluntates: qͣs uolu̾it: ⁊ qñ uolu̾it: ⁊ nͥ uolu¬
dicium. qd̾ m̃tis readit᷑. Uñ datur intelligr
ũ obduratio dĩ sit: ñ misereri. ut ñ ab illo arro.
getur aliqͥd quo sit hõ det̾ior: st̃m quosit me¬
ciendo aliqͥd mali s: ñ largiendo bonũ. qd̾ fac̃

Expanded text:
impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi volujudicium quod meritis redditur. Unde datur intelligi ut obduratio Dei sit, getur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit meartiendo aliquid mali, sed non largiendo bonum. Quod facit
Abbreviated transcription (Latin):
nata: otinneliam debita eui iullt redoit dĩ facia.
.honorẽ uidebitum donat: eur inilt dĩ grã. ñ m̃ito.¬
altitudinẽ: iudicioꝵ dĩ cogitare conantes: in
fabulas uanitatis abierunt dicentes: qr am¬
ie sur sũ incelo peccant: ⁊ sccłm fua pecc̃a ad cor¬
pora ꝓmitis dirigunt᷑. ⁊ dignis sͥ.q carc̾ib in¬
eludunt᷑. Ierunt hii tales pꝰ cogitaciones suas
inꝓfundũ dicentes aiãs incelo añ conu̾satas.
atibi aliqͥd homi ł malt egisse: ⁊ ꝓmĩtis ad cor¬
pora t̾rena detrusas eẽ. Hoc aũrespuit catho¬
lica fides. ꝑꝑ euidentẽ apłi sententiã. qua ait
tũ ñdum nati eẽnt. aut aliqͥd bomi ł mali egis

Expanded text:
nata, contumeliam debitam, cui vult reddit Dei justitia; honorem indebitum donat cui vult Dei gratia, non meritoaltitudinem judiciorum Dei cogitare conantes in fabulas vanitatis abierunt, dicentes quia animae sursum in coelo peccant, et secundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena detrusas esse. Hoc autem respuit Catholica fides propter evidentem Apostoli sententiam qua ait: Cum nondum nati essent, aut aliquid boni vel mali egis
Abbreviated transcription (Latin):
tam magnũ ꝓfundũ iudicioꝵ dĩ ueruitũ
caueat p̃cipitiũ. Quare gͦ illum lib̾et: ⁊ ñ illũ.
nolo ut ame queras. homo sũ ꝓfundũ nimis
eẽ adu̾̃to. Non penet᷑. ex pauesco: ñscrutor. inscru¬
tabilia. it. ft indicia eiꝰ. p̃t̾ea notandũ ẽ qr obdn¬

Expanded text:
tam magnum profundum judiciorum Dei, verumtamen caveat praecipitium. Cur ergo illum liberet et non illum, nolo ut a me quaeras, homo sum, profundum nimis esse adverto, non penetro, expavesco, non scrutor. Inscrutabilia enim sunt judicia Dei. Praeterea notandum est vel obdu
Abbreviated transcription (Latin):
quib a. ñ imptit nec digni sunt: nec m̾ent. potiꝰ
ut ñ imptiat᷑ hoc digni sunt: hoc mentur. Quisqͥs
est se ad iutum. gratis agnoscat. Miseret᷑ gͦ magna.
bonitate ⁊ obduiat nulla iniquita te. ut ñ¬
⁊ lib̾atus de suis ñtis głetur: nec dampnat᷑ nisi
de siuis m̾itis ꝯqueratur. Sola enim giã redẽptor
dise̾nti: apditis. quos inima ꝑditionis ꝯcreauat
massa. aborigine ducta: ꝑditionis cã co ⁊ iumi.
Nuit̾isũ quuippe genꝰ humatiũ tam uisto iudieio
di inapostatica radice dampnatũ ẽ. ut ⁊̃ sinullusm̃
libaret᷑. Nemo recte posset uitupare d̃ĩ iusticiam.
Iilis uͦ qui lib̾ant᷑ ostendit. płib ñ lib̾atis. ⁊ indãp¬

Expanded text:
im non impartitur, nec digni sunt, nec merentur, potius ut non impartiatur, hoc digni sunt, hoc merentur. Auguss, se adjutum gratis agnoscat. Miseretur ergo magna bonitate et obdurat nulla iniquitate, ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia Redemptor discernit a perditis, quos in una perditionis concreaverat massa ab origine ducta perditionis causa communis. Universum quippe genus humanum tam justo judicio Dei in apostatica radice damnatum est, ut etiam, si nullus inde liberaretur, nemo recte posset vituperare Dei justitiam. In illis vero qui lib
Abbreviated transcription (Latin):
luntate dĩ eẽ oblurationẽ. cur
inqͣm querit᷑. un aliꝰ sit bonꝰ.¬
aliꝰ sit malus. ñ copus hoc in¬
quiri. qr tał erat qͥsq: qualem
quinos obdurat. quis resistet:

Expanded text:
luntate Dei esse obdurationem, cur, inquam, quaeritur unde alius sit bonalius sit malus? non est opus hoc inquiri, quia talis erit quisque, qualem qui nos obdurat, quis resistit?
Abbreviated transcription (Latin):
Di nosco utiq qi̾ nonsic̃ in pͥmo genere tota sui qͣntitate maiorẽ nupe
m&it᷑ minor. sed una qualib& parte ł dimidia sic̃ duo. tria. Si c̃. uine
ta quã qͥnta. & sic in infinitũ pars ama iore numero de nominata ipla
escit De Superrar ⁊ ieN⁊e.

Expanded text:
Dignosco utique, quia non sicut in primo genere tota sui quantitate majorem numerum metitur minor: sed unaqualibet parte, vel dimidia, sicut duo, tria, sicut VI. VIquarta quam quinta, et sic in infinitum pars a majore numero denominata ipsa decrescit. De superpartiente.
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ inteligi. Eũ & añ toepacos di aco aenũ diapason cõpleant. singla uͦ ta racorda
binis tonis ac semitonio cõpleant᷑. medidꝰ uͦ tonꝰ integer duo diuidat t&racordas eue¬
nit ut qͣrti t& racordi sp&ies qͣndo iã diatesseron ex cessit spatiũ id ÷ duos tonos eũ
semitonio: trib: tonis integris cõpleatur: Qđ & ia p̃senti descriptione manifeste
appar&: A Id iã patent̃ intelligo & descriptione. & ratione. & ut uides ipsa
semitonii transpositio. sit troporꝵ mitatio. M haud eodẽ dubie: Nã hac: sua

Expanded text:
datur intelligi. Cum etenim tetrachorda duo unum diapason compleant, singula vero tetrachorda binis tonis ac semitonio compleantur, medius vero tonus integer duo dividat tetrachorda, evenit, ut quarti tetrachordi species, quando jam diatessaron excessit spatium, id est, duos tonos cum semitonio, tribus tonis integris compleatur. Quod etiam praesenti descriptione manifeste apparet. D. Id jam patenter intelligo et descriptione et ratione, et, ut video, ipsa semitonii transpositio fit troporum mutatio. M. Haud equidem dubie. Nam hinc sua
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ diapason & diapente. Ad anũ disdiapason. ad aliũ diapente. ad ali
tesseront ad aliũ sobadiapasen ad aliũ subdiatesseron. ad aliũ subdia¬
t. E d ñ fier&e nisi aaenionẽ multiplicis & suꝑ particularis habteti

Expanded text:
 diapente, ad alium disdiapason, ad alium diapente, ad alium diatessaron, ad alium subdiapason, ad alium subdiatessaron, ad alium subdiapente; quod non fieret, nisi ad rationem multiplicis et superparticularis habitudi
Abbreviated transcription (Latin):
uatuoto a M uillamꝰ a Qd i aftronomiel ratione sine numero sciri
la. ÷̃ nde oritꝰ occasq tarditates uelocitates errantiũ siderũ noscimꝰ. undȩ
latẽ lunȩ. & multiplices uariationes eiꝰ agnoscimꝰ. quotã partẽ signiferi sol
auna teneat ł alia q̃ lib& explan&is. Monne si c̃ om̃ia certis numerile
gunt̾ tassne numero in cognita s : A &iã .M. Quȩ causa inmusica

Expanded text:
ullo modo. M. Quid in Astronomica ratione sine numero sciri valet? unde ortus occasusque, tarditates, velocitates errantium siderum noscimus? unde aetatem lunae, et multiplices variationes ejus agnoscimus, quotam partem signiferi sol aut luna teneat, vel alia quaelibet ex planetis? Nonne sicut omnia certis numeri legibus aguntur, ita sine numero incognita sunt? D. Etiam. M. Quae causa in Musica
Abbreviated transcription (Latin):
sones duablason ad imuicẽ pesonantes. quarto sẽp & qͥnto loco
p homas siata cdisposuit ut q̃ huic lat̃i quarto loco diatesseron÷:
t qunto loco alt̃ latĩ diapente. & q̃ ad illud quarto loco resonat
trons hunc diapente reson& Porro ut sesqͥoctaua ꝓportio
xiiii. suꝑant .uiii. ut .xxuiii. dxxi. ut xxxxxui. tecexxii: ita
fistula maior. aut si fidicula parte octaua minoris suꝑ gredit᷑
dinuicẽ resonat tonũ ge Igitur qͥcqͥd in modulatione suaue
stant siue in modulationib seu inꝗͥb lib&rithmicis matib totũ
imenꝰ effic̃ & uods qͥdẽ celciit̃ transcunt numeri autẽ qͥ eorpo

Expanded text:
sonos diapason ad invicem resonantes, quarto semper et quinto loco symphonias natura disposuit, ut quae huic lateri quarto loco diatessaron est, sit quinto loco alteri lateri diapente; et quae ad illud quarto loco resonat diatessaron, huic diapente resonet. Porro ut sesquioctava proportione VIIII. superant VIII. ut XVIII. XVI. ut XXXVI. XXXII, ita si fistula major aut fidicula parte octava minorem supergreditur, ad invicem resonant tonum. Igitur quidquid in modulatione suave praestant sive in modulationibus, seu in quibuslibet rhythmicis motibus, totum numerus efficit. Et voces quidem celeriter transeunt, numeri a
Abbreviated transcription (Latin):
to maiorẽ quł quar̃to loco ponenda ste
qua octauã ponas Itẽ primȩ cordȩ seu fistulȩ octauã partẽ sumens ap¬
pot̾is adem̃tiendã: quȩ iam m̃surã accep̃ apͥma ẽ tra quã scilic& facta
primȩ : sesqͥ octaua efficitꝰ epitrite. Quntȩ rursus octauã tollens maie¬
ris sextũS extȩ octauã tollerss m&ieris septimarł septimã octauane
m&im ñ pot̾isi quia dũ oc̃taua c̃tra qͥntã facta sit eptrita: segtim&
& octauȩ distantia semitoniũ erit atq ħ int̃ uallor modoe uoet &¬
sȩ fliaui iunctura ẽueniunt AAdirũ certe ñ posse alit̃ uoces i asi¬

Expanded text:
to majorem, quae quarto loco ponenda sit.quam octavam pones. Item primae chordae seu fistulae octavam partem sumens aptiendam quartam, quae jam mensuram accepit a prima, contra quam scilicet facta primae, sesquioctava efficitur epitritae. Quintae rursus octavam tollens metieris sextam, sextae octavam tollens metieris septimam. Per septimam octavam metiri non poteris, quia dum octava contra quintam facta sit epitrita, septimae et octavae distantia semitonium erit. Atque hoc intervallorum modo voces diversae suavi junctura conveniunt. D. Mirum certe, non posse aliter voces
Abbreviated transcription (Latin):
cantaene Intamũ gͦ semitonit us ual& ad ptongoꝵ sp&iẽ defor mandã: ut a
si in fra dios eosdẽ ꝓtongos. ses qͥ t̃ cio differentes diũsũ senitonu ordinẽ ponas ipi

Expanded text:
cantilenae. In tantum ergo semitonii vis valet ad phthongorum speciem deformandam, ut, si infra duos eosdem phthongos sesquitertio differentes diversum semitonii ordinem ponas, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
or dine declinasse n
ti ut cepit. A s ensi utii
EUidesne ꝑ protho sono
inchoatũ f tofardo finiri
quo modo si utrũq latus per
rursus ad sonũ aquo cepit

Expanded text:
ordine declinasse, nec reverti, ut cepit? D. Sensi utique. M. Vides ne proto sono inchoatum tetrardo finiri?e etiam, quomodo, si utrumque latus per rursus ad sonum, a quo coepit
Abbreviated transcription (Latin):
spectũ
dbane de scriptionẽ canendo fe
sentit᷑ qͥ mͦ in descriptis duob
m̃bris sic̃ subtꝰ t& rardũ sonũ orga
occup& : ut abȩ in unũ conuentans¬

Expanded text:
spectum. Ad hanc descriptionem canendo facile sentitur, quomodo in descriptis duobus membris, sicut subtus retrardum sonum, organalis occupetur, ut ambae in unum convenian
Abbreviated transcription (Latin):
lũq eiꝰdẽ ordinis pasitio ꝑ octauas ñ redeat ꝓiones: quare uoces octaia re¬
gione distantes eodẽ tropo c̃ coident: Uerũ qͥdẽ ÷ qđ quẽ ad modũ qͥntȩ
ta nonȩ sit regionis potiuꝰ qũã octauȩ meadẽ sonors c̃stitutione eandẽ positio¬
e referre. Ut sic̃ pͥmꝰ asecundo tono distingut᷑: ita ton̾ sit int̾ nonũ ac decimũ

Expanded text:
ue ejusdem ordinis positio per octavas non redeat regiones, quare voces octava regione distantes eodem tropo concordent? M. Verum quidem est, quod quemadmodum quintae, ita nonae sit regionis potius quam octavae, in eadem sonorum constitutione eamdem positionem referre: ut sicut primus ac secundus tono distinguitur ita tonus sit inter nonum ac decimu
Abbreviated transcription (Latin):
aprauitate ꝓximũ ruocat si exhortari adbene opandũ
curit. si ecernũ regnũ ua supplicium erranti denun
głs existit: Et nemodicat Aamonere non sielero
exhortari idoneus non sum: Quantũ potesextubaer
enim plusquia unum talentũ acceꝑat. qui hde
onddere magis studinit. quã erogare. Eet soiniꝰ quo
intabacto non solũ phialȩ sed precipiente dno. etiã
n facai sunt: Pphialas quippe doctrina exuberais.
Ris doctrinaueritatiĩ plenꝰ: audientiũ mentes ine¬
at: ꝑhoc ergo quod dicit. ꝓfecto phialam porrigit
lus explere quod sentit nonualet: sed quia hoc
cumq denuntiat. ꝓfecto ꝑcĩatum gustũ prebet:
inȩ sapiertiam ministrare phialas minime po¬
testis. in quantum ꝓdiuina largitate sufficitis. ꝓximis
uris boni uerbiciatos date. Inquantũ uos ꝓfecisse pen¬
satis: eciam alios traite: Inuia dei habere socios desidate
it ociosum eẽ. considãt. ut secũ ueniat inuitat. Ipsa

Expanded text:
a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denunto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, aris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quoin tabernaculo non solum phialam, sed praecipiente Domino etiam cyathi facti sunt . Per phialas quippe doctrina exuberans. s, doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In rinae sapientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis, proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos perfecisse existimatis, etiam alios trahite, in via Dei habere socios desideratequem otiosum esse considerat, ut secum veniat, invitat. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
peragunt & cam̃ dereligioso habita culmꝰ honoris quert̃:¬
Ins ipite gͥ platearũ dispsisunt. quia & iacent ꝑministeri.¬
un oꝑis & honorari uolunt. de imitatione sc̃ĩtatis. Quan¬
toaitem mundus gladio feriatur asꝑicitis: quib cotidie
peussionib intereat popłs iudecrs Cuiꝰ hoc nisi m̃o p̃ci¬
pue peccato agiture Eecrderopulatę urbes eu̾sa castr
eo ste aomonasteria deftrutea. nfolitudinẽ agriret¬
dacti funt. Sed nospereunte popło auecores mortis

Expanded text:
peragunt, et tamen de religioso habitu culmen honoris quaerdispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ysesenim ut legem accipet scdo: dieb quadraginta
eumauit. Helias indeserto: quadraginta dieb abfti¬
it: Ipse auctor hominũ ad hominesueniens: qͣdra¬
a dieb mullũ om̃imͦ cybũ sumpst. Nosquoque
rim pabstinentim ffugere conem̃. Cur ergo inadse¬
decalogi plibros .iiͦi. scĩ euangli impletur. Denarus a¬
enimquat dicctus. inquadragenariũ surgit. qr tunc de¬
calogi mandata ꝑficimꝰ : cum ꝓfecto ini librosscĩ eriãgli
custotimꝰ. foc qua re sentiri &e aliud potest. In hoc enim
mortali corpore : ex .iiii.elementis subsistimus. & ꝓuolup¬
tates eiusdem corporis. p̃ceptis dominicis contraimus
recepta gͦ dominica ꝑ decalogum sunt accepta: Quia'
gͦ ꝓcarnis desideria decalogi mandata contempsimꝰ.
dignum ẽ. ut einde carnẽ quat̾ decies affugamꝰ. Qlto
de hoc quahragesimȩ tẽpore. E adhuc aliud qđ posga
intelligi. Ap̃senti & enim die usq ad paschalis solgo¬

Expanded text:
Moyses enim, ut legem acciperet secundo, diebus quadraginta Moyses enim, ut legem acciperet secundo, diebus quadraginta jejunavit ; Elias in deserto quadraginta diebus abstinuit . Ipse auctor hominum ad homines veniens in quadraginta diebus nullum omnino cibum sumpsit, nos quoque, ergo in abstdecalogi per libros quatuor sancti Evangelii impletur. Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc decalogi mandata perficimus, cum profecto quatuor libros sancti Evangelii custodimus. Ex qua re sentiri et aliud potest. In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus, et per voluptates ejusdem corporis praeceptis Dominicis contraimus. Praecepta autem Dominica per decalogum sunt accepta. Qui ergo per carnis desideria, decalogi mandata contempsimus, dignum est ut eamdem carnem quaterdecies affligamus. Quamvis de hoc Quadragesimae tempore est adhuc aliud quod possit intelligi. A praesenti etenim die usque ad Paschalis solem