comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilecto filio suo federico imꝑaotori salutẽ ⁊ apłicã bñdictionẽ lex diuina si¬
cũt ꝑentes honorantib iut̃e longeuitatẽ repromittit ita anale̾dicẽtib p̃ꝯ̃ ⁊ mti
sentenciã mortis intẽdit ueritatis ciutẽ boce docemur qͥa oĩs qͥse exaltat humiliã¬
bitur Qua ꝓptͤ dilcẽ ii. in dño fili suꝑ tuci prudẽcia nõ mediocat᷑ adnuramur
ꝙ becito petro ⁊ scẽ romane ecãe alli ꝯmisse nõ qͣncũ deberes reuerẽciã exhibe¬
uideris in lt̃is ad nos missis nomẽ ciũ nr̃o p̃ponis in qͦ insolẽcie̾ ne dicã ar̃¬
rogãcie notũ in currio duid dicã defidelitate beato petro ⁊ nobis ate ꝓmissa et
uraata quomͦ eã obserues qͥ cb hiĩs qͦ diĩsunc ⁊ filii excelsi om̃s epcio s. homa
giũ reqͥtio fidelitatẽ exigis manꝰ eoꝵ ꝯsecratas manib cuio iuectio ⁊ mamfeste
fuetꝰ nobis ꝯtratiꝰ Cardmalib a latere mõ directis nõ solũ occ̃as ẜ eciã cũnitt¬

Expanded text:
atori, salutem et apostolicam benedictionem. Lex divina sicut parentes honorantibus vitae longaevitatem repromittit, ita maledicentibus patri et matri sententiam mortis intendit. Veritatis autem voce docemur, quia omnis qui se exaltat, humiliabitur Quapropter, dilecte mi in Domino fili, super tua prudentia non mediocriter admiramur, quod beato Petro et S. Rvideris. In litteris enim ad nos missis nomen tuum nostro preponis; in quo insolentie, ne dicam arrogantie, notam incurris. Quid dicam de fidelitate beato Petro et nobis a te promissa et jurata, quomodo eam observes, qui ab his qui dii sunt et filii Excelsi omgium requiris, fidelitatem exigis, manus eorum consecratas manibus tuis innectis, et manifeste factus nobis contrarius, cardinalibus a latere nostro directis non solum ecclesias, sed etiam civita
Abbreviated transcription (Latin):
candelabrum: Taruuanensiq ciuitati delegatur ad ponti
anno incarnat᷑. dñicȩ. docc .xuii. et. pͣfati Regis .iiii. De cun
do gessit. simotenꝰ ꝑstringere. sed fatuitate meam ipse. ꝑpi
horreo saltem tangere. qd uiri peritissimi possent eciam fo
Superant. enĩ philosophicam mundanȩ. sapientiȩ. disputa
etiã si aliqͥs cauallino sodm poetricas finctiones ad plenu̾
tasse font̾e. Hȩc solĩtmͦ in eiꝰ memoriam fatua garrulitate. de¬
si. reliqua ipsiꝰ opera. acutioris ingenii uiro relinquo inue
ipse egomet si iuuerit etiã deinceps ꝓ posse. meũ illa quȩ recolo pa-¬
ratꝰ ad enarranda.
anthariꝰ De fridogiso abbate.
interea alb iunior migrans a scło regularis uitȩ. pͥmũ desti¬
rẽ sibi reliqͥd successorem fridegisũ uidelicet. nec ipso nomi
ignũ abb̃em. Nã cũ hacten sacra monachoꝵ regula miserati
dei in hoc cȩnobio foret conseruata. crescente rerũ opulentia mo¬

Expanded text:
candelabrum, Tarvanensique civitati delegatur ad pontificatum, anno incarnationis Dominicae 817, et praefati regis IV. De cujus do gessit summotenus perstringere; sed fatuitatem meam ipse perpendens, horreo saltem tangere quod viri peritissimi possent etiam formidare: superant enim philosophicam mundanae sapientiae disputationem, etiamsi aliquis cavallino, secundum poeticas fictiones, ad plenum se jactet epotasse fontem. Haec solummodo in ejus memoriam fatua garrulitate deprompsi; reliqua ipsius opera acutioris ingenii viro relinquo investiganda, ipse egomet, si juverit, etiam deinceps pro posse meum, illa quae recolo paratus ad enarranda. LVII. De Fridegiso abbate.inis octavo decimo migrans a saeculo, regularis vitae primum destructorem sibi reliquit successorem, Fridegisum videlicet, nec ipso nomine dignum, abbatem. Nam cum hactenus sacra monachorum regula, miseratione Dei, in hoc coenobio foret conservata, crescente rerum opulentia, mo
Abbreviated transcription (Latin):
parandum inuenire potuerit pretͣ illos mansos unde operas
carrarias exeunt hoc habeat concessum. & nullo reddita tͣrȩ nec
nullas functiones publicas eisdem ob hoc exigere nec reqͥrere
ñ deheatis. Qua ꝓptͣ ꝑ hoc pͣceptũ specialius decernimus ordinani¬
dum. qͦd in ꝑpetuo uolumus eẽ mansurũ. ut neq uos neq iuni¬
ores. seu successores ur̃i. nec qͥsubet de iudiciaria potestate ad¬
cinctus de. ipsis tͣris qͦd infra mero attiniacense infraipso fisco
nrͣo memoratus abba cõparatum habet. aut deinceps ipse. uł suc¬
cessores sui. aut pars ipsius monastii comparare potuerint p̾t
illos mansos unde carpentas exeunt nullos redditus tͣrȩ. nec
nullas functiones etsdem ñ reqͥratis. nec exactetis. nͥ qͥcqͥd ex in-¬
de ipse abba uel pars monasterii sui fithui aut successoris sui.
qͦd fiscus nrͣ ꝑcipere potuert᷑ ex nr̃o munere. largitatis hoc ha¬
beat concessum atq indultum. et ut hec pͣceptio firmior habe¬

Expanded text:
parandum invenire potuerit, praeter illos mansos unde operas carrarias exeunt, hoc habeant concessum et nullo redditu terrae nec nullas functiones publicas eisdem ob hoc exigere nec requirere non debeatur. Quapropter per hoc praeceptum specialius decernimus ordinandum, quod in perpetuo volumus esse mansurum, ut neque vos neque iuniores seu successores vestri nec quislibet de iudiciaria potestate adcinctus de ipsas terras, quod infra mero Attiniacinse infra ipso fisco nostro memoratus abbas comparatum habet, aut deinceps ipse vel successores sui aut pars ipsius monasterii comparare potuerint, praeter illos mansos unde carpentas exeunt, nullas redditus terrae nec nullas functiones eisdem non requiratis nec exactetis, nisi quicquid exinde ipse abba vel pars monasterii fuit Sitdiu aut successores sui vel quod fiscus noster percipere potuerit, ex nostro munere largitatis hoc habeat concessum atque indultum. Et ut haec p
Abbreviated transcription (Latin):
liter disponenddi sicut et ex aliis reb quas ad suos us hactenus
possedert̃. qualit̃ ꝓ nr̃a et c̃iugis atq. ꝓlis incolumitate et tocuis
imꝑii a do nobis cõmissi statu eos liberis exorare. delectet. attr
ut obremectium ia dicti hiluini abbatis dñm indesinenter de¬
pcare studeant. Et ut hoc per om̃ia tẽpora inuiolahiliter c̃serue¬
tur. manu ꝓpͥa subter firmauimꝰ. et anulo
nro insigniri iussimꝰ. S karoli głosissimi
ĩ peratoris augusti. Audacherus notariꝰ ad
uicem Gaurlim recognouit et subscripsit. Da
De obitu hii diuni abb̃is ⁊ de exeqͥis et sepultu.

Expanded text:
liter disponendi, sicut et ex aliis rebus quas ad suos usus hactenus liter disponendi, sicut et ex aliis rebus quas ad suos usus hactenus possederunt; qualiter pro nostra et conjugis atque prolis incolumitate, et totius imperii a Deo nobis commissi statu, eos liberius exorare delectet, atque ut, ob remedium jam dicti Hilduini abbatis, Dominum indesinenter deprecare studeant. Et ut hoc per omnia tempora inviolabiliter conservetur, manu propria subter firmavimus, et annulo nostro insigniri jussimimperatoris Augusti. Audacherus, notarius, ad vicem Gauzlini, recognovit et subscripsit. DatDe obitu Hilduini abbatis, et de exsequiis et sepultu
Abbreviated transcription (Latin):
Si locis diuino cultui mancipatis emolumentũ imperialis celsi¬
tudinis exihemus. et ad presentem uitam facilius transigenda
et ad futurã felicius optinendam. hoc nobis ꝓdẽe absq du¬
bio confidimus. Nouerit. gͥ om̃ium fidelium sc̃ȩ dei ȩccłȩ nr̃o¬
onem hilduini uenerabilis abbatis concedimus sc̃o bertino et
tribꝰ ibidem año militantib ad suos usus in pago ternensi
in uilla turringahem mansum indominicatum et int̾ siluam
et terram buñ. L.uiii. et mancipia.xiii. et mansa seruilia . uii.¬
ꝑ buñ .uiii. et in menoluingahem buñ . xxx. ad iam dictũ mansõ
ꝑtinentia. Et in Belrinio. buñ.xu. et in menteka buñ. uiii.
et in uertuno bunar̃ .xxx. Unde hoc nr̃ȩ altitudinis p̃ceptum fie¬
ri et memoratis fr̃ib sc̃i Bertini dari iussimꝰ. ꝑ qͦd p̃cipimꝰ atꝙ
iubemo ut ab hodierna die & deinceps p̃dictas Res in suos usus as¬
sumant et exinde agendi hunismodi licentiam habeant. et ȩtna¬

Expanded text:
Si locis divino cultui mancipatis emolumentum imperialis celsitudinis exhibemus, et ad praesentem vitam facilius transigendam, et ad futuram felicius obtinendam hoc nobis prodesse absque dubio confidimus. Noverit igitur omnium fidelium sanctae Dei Eccleonem Hilduini, venerabilis abbatis, concedimus sancto Bertino et fratribus ibidem Domino militantibus, ad suos usus, in pago Ternensi, in villa Turringahem, mansum indominicatum, et, inter sylvam et terram, bunaria LIV, et mancipia XIII, et mansa servilia IV per bunaria VIII; et in Monolvingahem bunaria XXX, ad jam dictum mansum pertinentia; et in Belrimo bunaria XV, et in Menteka bunaria VIII, et in Vertuno bunaria XXX. Unde hoc nostrae altitudinis praeceptum fieri et memoratis fratribus sancti Bertini dari jussimus; per quod praecipimus atque jubemus, ut, ab hodierna die et deinceps, praedictas res in suos usus assumant, et exinde agendi hujusmodi licentiam habeant et aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
alduinus aut̃e comes et abbas monasterii Sithiu.
ambitũ castelli circa monasteriũ sc̃i Bertini construxit et
ꝑ ministeria disposuit. et post hȩc egrotans obiit anno u̾bi
re. uxor eiꝰ nomine Elftrudis cupiens cũ illo pariter in unoci¬
miterio concinerari. gandauo in monasterio blandinio fecit
tumulari. Nec dũ enim licitũ erat cuiqu̾a feminarũ. sc̃i bertini
ingredi monasteriũ. nefasq putabatur si uel ȩccłȩ aliqua fur¬
tim subintrasset. atrium. Markam uõ eiꝰ filii eiꝰ int̾ se diutse.¬
rt̃. Et arnulfus qͥ maior natu erat flandriã. ad alolphus uo̾
iuitate hononiam et regionẽ taruennica parit᷑q sc̃i Bertini
suscepit abbatiã. Cuius amorẽ qu̾a circa eundẽ locũ habuit.
testantur qͥ adhuc suꝑsunt. qͥ eũ finecenus cognouert. De ele
De ele.

Expanded text:
alvus autem, comes et abbas monasterii Sithiu, ambitum castelli circa monasterium sancti Bertini construxit, et per ministeria disposuit; et post haec ut brevire, uxor ejus, nomine Elftrudis, cupiens cum illo pariter in uno cimiterio concinerari, Gandavo, in monasterio Blandinio, fecit tumulari. Necdum enim licitum erat cuiquam feminarum sancti Bertini ingredi monasterium, nefasque putabatur si vel ecclesiae aliqua furtim subintrasset atrium. Marcham vero ejus filii ejus inter se diviserunt, et Arnulfus, qui major natu erat, Flandriam; Adalolfus vero civitatem Bononiam et regionem Taruennicam, pariterque sancti Bertini suscepit abbatiam. Cujus amorem, quantum circa eumdem locum habuit, testantur qui adhuc supersunt, qui eum fine tenus cognoverunt. LXXIV. De ele
Abbreviated transcription (Latin):
obsecro patͣnitatis tuȩ. refrenentur fauore. Reliquas uo kartas
ꝑ diu̾soꝵ ministerioꝵ officio deputatas curaui separatim in¬
scribere. ut qͦd unicuiq ministerio distributũ erat faciliori
inqͥsitione posset inquirens indagare. Subscripsi etiam ꝑ or¬
dinẽ fr̃m nrͣoꝵ nomina. quos ego iuuenculus et pene ultimꝰ
recordor in hoc monasterio regulari uixisse uita. Domnus abb̃
hildebrandus. O doldus decanus. Ingelandꝰ uuinetinarus. Grͣi.
Galandus.¬
Tioro. uulfardꝰ. Reingerꝰ N idgͥmus. humfridus folcarꝰ. Regenerit.
De hinc sequunt᷑ kartȩ testantes uillas

Expanded text:
obsecro paternitatis suae refrenentur favore. Reliquas vero chartas obsecro paternitatis suae refrenentur favore. Reliquas vero chartas per diversorum ministeriorum officio deputatas curavi separatim inscribere, ut quod unicuique ministerio distributum erat, faciliori inquisitione posset inquirens indagare. Subscripsi etiam per ordinem fratrum nostrorum nomina, quos ego juvenculus et pene ultimus, recordor in hoc monasterio regulari vixisse vita. Domnus abbas Hildebrandus, Odoldus decanus; Ingelandus, Vuinetmarus, GrimbAmarlandusTiozo, Vulfandus, Reingerus, Nidgrimus, Humfridus, Folcarus, Regenerus. Dehinc sequuntur chartae testantes villas
Abbreviated transcription (Latin):
adalolpho de partib qͥb miss fuerat. iterũ inqͥsitio et electio
de abbate futuro cepit uentilari. Mittens aut̃e comes arnilfus
direxit post hildebrandũ supra memoratũ abbem et nepot̾e
sunͣ. et ei iterato hc̃ coͣmͣdauit. locũ. quȩ et. hactenus miseratione.¬
di regit qui est annus supͣmemoratus dñicȩ natiuit̾. dcccc Lxi.
Ixpleui iam auxiliante. dño quȩ. iusseras dñe et beatissime Si.
nec non et amantissime. patͣ adalolphe compͣhendens in
uno codioe traditiones fidelium cum kartis earu. nec non
et gesta abbatum ab ipso pͥmo loci huius structore. domno btino
abbate. usq ad ultimũ qͥ nunc p̃est nrͣȩ etatis tͣepore. fateor au¬
tͣe tpsa ueritate. teste me. nichil hic aliud scripsisse. nͥ qͦd in exem¬
plariis antiquoꝵ potui repperire. aut strenuis uiris narranti¬
b agnoscere. Si qͥ aute me inuidiose uoluerint dilaniare.

Expanded text:
Adalolpho de partibus quibus missus fuerat, iterum inquisitio et electio Adalolpho de partibus quibus missus fuerat, iterum inquisitio et electio de abbate futuro coepit ventilari. Mittens autem comes Arnulfus, direxit post Hildebrandum, supra memoratum abbatem et nepotem suum, et ei iterato hunc commendavit locum, quem et hactenus, miserationeei, regit, qui est annus supramemoratus Dominicae nativitatis 961.Explevi jam, auxiliante Domino, quae jusseras, domne et beatissime, necnon et amantissime pater, Adalolphe, comprehendens in uno codice traditiones fidelium cum chartis earum, necnon et gesta abbatum ab ipso primo loci hujus structore domno Bertino abbate, usque ad ultimum, qui nunc praeest nostrae aetatis tempore. Frater autem in ipsa veritate, teste me, nihil hic aliud scripsisse quod in exemplariis antiquorum potui reperire, aut strenuis viris narrantibus agnoscere. Si qui autem me invidiose voluerint dilaniare,
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ supͣ memoratũ suscipi et suis usib reseruari. Dedit uͦ in
rec̃opensatione fr̃ib eiusdem monasterii ȩccłam quantã Petresse
dictam. ne raptoris incurrisse uideretur notam. Quͣa tradidit
eiꝰ consentiens. O doldꝰ decanꝰ. Hemfridꝰ p̃positus. Engelandꝰ.
Prorhiino. Grimbaldꝰ monachi. Arnulfus nepos ipsiꝯ comi¬
tis. Rodulfus p̃tor urbanus. euerharde aduocatus. Egelbodo.
adueniente natiuitatis xp̃i dis p̃fatus comes Balduinus mor¬
bo qũe medici uariolam uolant cepit egrotare. tristemq nob̾
festũ sua reddidit incõmoditate. Die. autẽ kalendarũ ianuari¬
arũ quo celebrantur octauȩ natiuitatis dñicȩ qͦd lacmosũ ẽ ÷̃
dicere cursũ p̃sentis finiuit uitȩ Erat aut̃e uidere cuncto
ppło utusq sexus et diũsȩ etatis dolorẽ intolerabilem et pene
antea inursum. Sepultus ẽ autẽ in hoc ipso monasterio in me¬

Expanded text:
vinum supra memoratum suscipi et suis usibus reservari. Dedit vero in vinum supra memoratum suscipi et suis usibus reservari. Dedit vero in recompensatione fratribus ejusdem monasterii ecclesiam quamdam Tetresse dictam, ne raptoris incurrisse videretur notam; quam tradidit ejus, consentiens, Odoldus decanus, Hemfridus praepositus, Engelandus, Drothwinus, Grimbaldus monachi, Arnulfus, nepos ipsius comitis; Rodulfus, praetor urbanus; Evehardus, advocatus; Egelbodo adveniente nativitatis Christi die, praefatus comes Balduinus, morbo, quem medici variolam vocant, coepit aegrotare, tristemque nobis festum sua reddidit incommoditate. Die autem kalendarum Januariarum, quo celebrantur octavae nativitatis Dominicae, quod lacrymosum est etiam dicere, cursum praesentis finivit vitae Erat autem videre cuncto populo utriusque sexus et diversae aetatis dolorem intolerabilem et pene antea invisum. Sepultus est autem in hoc ipso monasterio, in me
Abbreviated transcription (Latin):
tamen abbatis consecratus ordinatione. Ingeniose siqͥdem comite
factitante qͦd post claruit in subsequenti opere. ut nepoti suo hilde.¬
brando supradicto locum hunc facilius iterato posset condonare.
Quo in tempore comes isdem eundẽ domnũ adalolphum cũ exe¬
nus ad regem transinare direxit. angloꝵ. Quo iam transmare
delato. odoldꝰ supra memoratus nr̃ decanus de partib citra rhenũ
positis ubi uindemiare fuerat missus. cum uina .uiii. uasoꝵ ẽ re¬
usus. Aduenerat aut̃ẽ hoc in tempore comes et abbas arnulfus un
hoc ip̃so sithiu monasterio. et. filis ei Baldumꝰ iuuentutis flo¬
re honestissimꝰ cũ coniuge nuꝑrime desponsata nomine. Mathil¬
da saxonici generis equali nobilitate conspicua. Quȩ in pͥmo
eiꝰ in hoc monasterio ingressu. cortina quanda inursȩ
magnitudints p̃cipuiq operis huic loco ẽcessit uarioꝵ¬
coloꝵ adornat᷑a tabulis. Mittens aut̾e comes arnulfus p̃cepit

Expanded text:
tamen abbatis consecratus ordinatione; ingeniose siquidem comite tamen abbatis consecratus ordinatione; ingeniose siquidem comite factitante, quod post claruit in subsequenti opere, ut nepoti suo Hildebrando supradicto locum hunc facilius iterato posset condonare. Quo in tempore comes isdem eumdem domnum Adalolphum cum exeniis ad regem trans mare direxit Anglorum. Quo jam trans mare delato, Odoldus supra memoratus, noster decanus, de partibus citra Rhenum positis, ubi vindemiare fuerat missus, cum vina VII vasorum est reversus. Advenerat autem hoc in tempore comes et abbas Arnulfus in hoc ipso Sithiu monasterio, et filius ejus Balduinus, juventutis flore honestissimus, cum conjuge nuperrime desponsata, nomine Mathilda, Saxonici generis aequali nobilitate conspicua. Quae in primo ejus in hoc monasterio ingressa, cortinam quamdam invisae magnitudinis, pvelo quadragesimali. Mittens autem comes Arnulfus, praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
an scd̃m qͦd legitur scriptũ quem diligit dñs corripit. fla¬
gellat. aut̃e om̃em filium qu̾e recipit. locus hic lacrimabiliter
elefantiȩ. a dõ lepra cepit flagellari. Qͦ morbo qͦd lacrimosũ ẽ cõnꝰ
etiam abb̃ Regenoldꝰ ꝑcussus. loci huius regimen ꝓ ut poterat
fr̃m conuentu semotis. Tandem comite arnulfo morbi huius
causa locũ hunc uisitatione solita uitante. copulsꝰ ẽ monast̃io
exire. et in loco supra iam a me memorato uuachun uillare di¬
ctuͣ secedere. Ante aut̾e regim̃ animarũ sibi cõmissarũ ipso comi¬
te. iubente. fr̃ibq in unuͭ ob hoc ipsũ collectis. cũ eoꝵ uoluntate
adalolpho suꝑnis iam nominato et eiusdem monast erii monacho
coͣmisit die sollempni sacratissimȩ cenȩ. anno deccc .lxi. natiuita¬
tis dñicȩ. quȩ contigerat tͣc .ii. iduũ apͥł die .uii. idꝰ earumde uen¬
Ad alolphus autẽ satis sollicitus erat de cõmissa s c̃gregatione. ñ¬

Expanded text:
an secundum quod legitur scriptum: « Quem diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit; » locus hic lacrymabiliter elefantiae a Deo lepra coepit flagellari. Quo morbo, quod lacrymosum est, domnus etiam abbas Regenoldus percussus, loci hujus regimen, prout poterafratrum conventu semotus. Tandem comite Arnulfo, morbi hujus causa, locum hunc, visitatione soluta, vitante, compulsus est monasterio exire, et in loco supra jam a me memorato, Vuachimvillare dictum, secedere. Ante autem regimen animarum sibi commissarum, ipso comite jubente, fratribusque in unum, ob hoc ipsum, collectis, cum eorum voluntate Adalolpho, superius jam nominato, et ejusdem monasterii monacho, commisit die solemni sacratissimae Coenae anno 941, nativitatis Dominicae, quae contigerat tunc II Iduum aprilis dies VII idus earumdem venAdalolphus autem satis sollicitus erat de commissa sibi congregatione, n
Abbreviated transcription (Latin):
monastiũ suũ Sethiu om̃i tͣepore ipsa beneficia c̃cessa in om̃ibis
ualeant ẽẽ conseruatȩ. et nullam refragationẽ nec ullũ impe¬
dimentũ a iudicib publicis exinde quoqu̾a tempore hab̾e nͣ
auctoritas firmior habeatur uł ꝑ tempora in om̃ibꝰ cͣseruet᷑
manus nr̃ȩ subscriptionib eam subtͣ decreuimꝰ affirmare:.
Signũ głosi Regis hilderici. Data quando
facit apͥł dies.xx.iii. anno pͥmo regni nrͣi
crisciaco palatio in di nomine. feliciter Am̃¬

Expanded text:
monasterium suum Sitdiu omni tempore ipsa beneficia  concessa  in omnibus monasterium suum Sitdiu omni tempore ipsa beneficia  concessa  in omnibus valeant esse conservata, et nulla refragatione nec nullum impedimentum a iudicibus pubplicis exinde quoquam tempore habere non auctoritas firmior habeatur vel per tempora in omnibus conservetur, manus nostrę subscribtionibus eam subter decrevimus adfirmare. Signum gloriosi regis Hilderici. S. I. Datum quando fecit Aprilis dies XXIII, anno primo regni nostri, Crisciaco palacio, | in Dei nomine feliciter, am
Abbreviated transcription (Latin):
dit ad relegendũ. et ipsa beneficia c̃cessa de eo tͣepore usq nunc
asserit. ẽe c̃seruata. sed ꝓ firmitatis custodiam petiit celsitudi¬
nẽ nrãm ut hoc circa ipsũ locũ scm̃ ꝑ nr̃is deberemꝰ c̃firmare
oraculis. Qd nos ꝓptͣ nom̃ dñi et reuerentia ipsiꝰ sc̃i loci ita pres-¬
titisse. et in om̃ib c̃firmasse cognoscite. Pcipientes enĩ p̃cipimꝰ
ut qͥcqͥd constat supͣscriptũ parentẽ nr̃m theodericũ quondã
regem de ipso beneficio sicut. superius est. cõp̃hensũ p̾fato strł¬
bods abb̃i uł supͣscripto loco sc̃o ꝓ aucm̃to mercedis suȩ c̃cessit. et
de eo tͣepore. usq ncͣ recto tramite. fuit. ẽseruatũ. ita et in antea
inspectis ipsis pͣceptionib pͣdicti principis sicͣ ꝑ easdem declara¬
tur. ita et. in antea ꝑ nr̃m pͣceptũ plenius in di nomine sit cͣfir¬
matu. Sub eo ordine circa ipsũ uuaimarũ abbat᷑e uł ad ipsũ

Expanded text:
dit ad relegendum, et ipsa beneficia concessa de eo tempore usque nunc dit ad relegendum, et ipsa beneficia concessa de eo tempore usque nunc asseri  t esse conservata. Sed pro firmitatis custodiam petiit celsitudinem nostram, ut hoc circa ipsum locum sanctum per nostris deberemus confirmare oraculis. Quod nos propter nomen Domini et reverentia ipsius sancti loci  ita prestitisse et in omnibus confirmasse cognoscite. Precipientes enim precipimus, ut quicquid constat suprascribtum parentem nostrum Theodoricum quondam regem de ipso beneficio, sicut superius est comprehensum, prefato Erkembodo abbati vel  suprascribto loco sancto pro aucmento mercedis suę. concessit, et de eo tempore usque nunc recto tramite fuit conservatum, ita et inantea inspectis ipsis preceptionibus predicti principis, sicut per easdem declaratur, ita et inantea per nostrum pręceptum plenius in Dei nomine sit confirmatum. Sub eo ordine circa ipsum Waimarum abbatem vel ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ suam pͣceptionẽ sua manu firmat᷑a antecessori suo Erłbodo ałb̃i
uł ad pͣdictũ monast̾iũ suũ sithui tale beneficium c̃cessisset. ut
qđ infra fiscũ nr̃m ubi et ubi in qͥscũq libet pagis aut territoriis
c̃õparatũ habebat aut in antea ad cõparandũ inuenire. poterat.
uł qd honi homines dm̃ tim̃tes ꝓ animab eoꝵ ad suprascriptũ
monastium dedert̃ aut. in antea dederint. hȩc habuisset cͣcessũ.
Et qđd̃ de fisco nr̃o cõparatũ habebat. aut in antea cõparasset. pͣter
illam trã unde opera carraria exeunt. hoc habuisset. cͣcessũ et nul¬
la iudiciaria potestas nullos redditus tͣrȩ nec ullas functiones
publicas eidem ob hoc exigere. aut. exactare. nec reqͥrere. ñ debet.
Unde & ipsam pceptionem ĩa dicti parentis nr̃i theodĩci qͦndã
regis se pͣ manib ex hoc habere. affirmat. & nob̾ in pͥsenti ea osten¬

Expanded text:
per suam preceptionem sua manu firmatam antecessori suo Erkembodo abbati per suam preceptionem sua manu firmatam antecessori suo Erkembodo abbati vel ad predictum monasterium suum Sithiu tale beneficium concessisset, ut quod infra fiscum nostrum ubi et ubi in quiscumquelibet pagis aut territoriis comparatum habebat aut inantea ad comparandum invenire poterat vel quod boni homines Deum timentes pro animabus eorum ad suprascribtum monasterium dederunt aut inantea dederint, hęc habuisset con cessum. Et quod de fisco nostro comparatum habebat aut inantea comparasset, preter illam terram unde opera carraria exeunt, hoc habuisset concessum, et nulla iudiciaria potestas nullos redditus terrę nec nullas functiones pubplicas eidem ob hoc exigere aut exactare nec requirere non deberet. Unde et ipsam preceptionem iamdicti parentis nostri Theodorici quondam regis se pre manibus ex hoc habere adfirma  t et nobis in presenti eam osten
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s & abbas decessit. a scło. et in monasterio sc̃i audomari corã alta
gerus. abbatiam uõ regenda suscepit. uuaimarus. Q tẽpore p̾fati
Regis hilderici pͥui legium qͦddam c̾secutus est. regiȩ auctoritatis
scdm statuta p̾cedentiũ regũ quȩ pͣfato cͣcessert̃ sithuui monast̾io.
qd̃ ab ipso rege firmatu constat. in hoc modo anno eiisdẽ regis
ildericus Rex francoꝵ. ut uiris illustrib grauionib: atq
om̃ibus gentibus uł iuniorib eoꝵ ta pͥsentibꝰ gu̾a futu¬
ris inqͥbꝰcumq actionib monastium sithiu habere uidetur.
Quem diuina pietas sublimat. ad regnũ condecet facta c̃seruare
parentũ. precipue. quȩ cõpendiis ȩccłarũ aut. locis scõꝵ regali cle¬
mentia ꝓ ȩt̃na retͥbutione ꝓbatur ẽẽ indultũ oportet c̃seruare
in euum. Igitur cognoscat inagnitudo et. utilitas ur̃a qđ uene¬
rabilis uir uuaimariis abbas de monastio sithau clementiȩ reg¬
ni nr̃i deculit in notitiam. qđ parens nr̃ theodicus quonda Rex

Expanded text:
pus et abbas, decessit a saeculo, et in monasterio sancti Audomari, coram altagerus. Abbatiam vero regendam suscepit Waimarus, qui, tempore praefati regis Hilderici, privilegium quoddam consecutus est regiae auctoritatis, secundum statuta praecedentium regum, quae praefato concesserunt Sithiu monasterio; quod ab ipso rege firmatum constat in hoc modo, anno ejusdem regisHildericus rex Francorum, viris inlustribus gravionibus, atque omnibus agentibus vel iunioribus eorum tam presentibus quam futuris, in quibuscumque  accionibus monasterium Sithiu  habere videtur. | Quem divina pietas sublimat ad regnum, condecet facta conservare parentum, precipue quę compendiis ecclesiarum aut locis sanctorum  regali clementia pro ęterna retributione probatur esse indultum, oportet conservare in ęvum. Igitur cognoscat magnitudo et utilitas vestra, quod venerabilis vir  Waimarus abbas de monasterio Sithiu  clementię regni nostri detulit in notitiam, quod parens noster Theodoricus quondam rex
Abbreviated transcription (Latin):
sui Rigob̾to uenerabili uiro cõmisit ut relicto mundanȩ im¬
plicationis negotio liherius uacaret do. Hic sub tempore re¬
giminis sui. domno Bertino ordinante et. iubente construxit.
monasterium in honore sc̃i Mantini. qui ncͣ loci caput. & totius
abbatiȩ principatus existit:. anno uͦi. regni hildeb̾ti qui erat
nensis ȩccłȩ. RauanseRo. Hic etiam sub anno dñicȩ incarñ.¬
Dc xͦc.iii. regnante głoso rege hildeb̾to anno.x.emit. a uiro qͦd̾ã
fodb̾to nomine. uillam quanda̾ uocabulo Rumliaco solidis mille.
qͥngentis. cuius emptionis carta taliter est facta.
Emptio Rigo

Expanded text:
sui Rigoberto venerabili viro commisit, ut relicto mundanae implicationis negotio, liberius vacaret Deo. Hic sub tempore regiminis sui, domno Bertino ordinante et jubente, construxit monasterium in honore sancti Martini, qui nunc loci caput et totius abbatiae principatus existit, anno VI regni Hildeberti, qui erat nensis Ecclesiae Ravangero. Hic etiam sub anno Dominicae incarnationis 693, regnante glorioso rege Hildeberto anno X, emit a viro quodam, Eodberto nomine, villam quamdam vocabulo Rumliaco, solidis mille quingentis; cujus emptionis carta taliter est facta. XVIII. Emptio Rigo
Abbreviated transcription (Latin):
pͣfati erlefridi abb̃is desudam̃ta quȩ postqũa magistri
suꝑstes extiterat. desudauit. mente. ꝓmptissima. migrans ad
dñm. successore sibi reliqͥt E rchembodũ sapientia & bonitate
coȩqualem. Qui t᷑epore. regis hilperiei fuccessoris pͣdicti regis
dagob̾ti quoddam pͥuilegium regia auctoritate ab ipso poposcit
rege construc tum. quod talit᷑ est factum

Expanded text:
fati Erlefridi abbatis desudamenta, quae postquam magistri superstes exstiterat, desudavit mente promptissima, migrans ad Dominum, successorem sibi reliquit Erchembodum, sapientia et bonitate coaequalem. Qui tempore regis Hilperici successoris praedicti regis Dagoberti quoddam privilegium regia auctoritate ab ipso poposcit rege constructum, quod taliter est factum
Abbreviated transcription (Latin):
aut eam infringere uoluerit. discuciente fisco auro untias .iii.
argento libras. U. coactus exoluat. et qđ repetit. euindicare ñ ua¬
leat. sed hȩc donatio om̃i tempore. firma ꝑmaneat. cu stipulati¬
one. subnixa. Actũ Beborna in mͣse octobrio anno xxx.uiiii.
regnante. dono nr̃o karolo gloriosissimo Rege. ⁊ anno.ui. imꝑii
ipsius.S̾ frlharii qͥ hanc uenditionem fieri rogauit. S Erkradi
s Grimardi. S Godob̃ti. Ego guntb̃tꝰ scripsi et. subscripsi¬
lebdrudis de GISNA.

Expanded text:
aut eam infringere uoluerit discutiente fisco auro uncias III aut eam infringere uoluerit discutiente fisco auro uncias III argento libras V coactus exsoluat et quod repetit euindicare non ualeat sed hęc donatio omni tempore firma permaneat cum stipulatione subnixa. Actum Beborna in mense octobrio anno XXXVIIII regnante domno nostro Karolo gloriosissimo rege et anno VI imperii ipsius. Signum Erlharii qui hanc uendicionem fieri rogauit. Signum Erkenradi Signum Grimardi. Signum Godoberti. Ego Guntbertus, scripsi et subscripsiLebdrudis de Gisna.
Abbreviated transcription (Latin):
excolendũ uł emelioran¬
dum.
Et sicut. conuenit nobis
annis
singulis censum id est modia .x. de sale uobis uł successorib urͣis ꝓ
ipso usu dare. uł adimplere debeamus. Et aliubi ipsam rem ur̃am
nec dare nec uendere. nec cõmutare. nec alienare nec ꝓ nullo aliqͦ
ingenio deponere pontificium ñ habeamus. nec possessio nrͣa nul¬
lũ preiudicium nec contra partem monast̾ii urͣi ex hoc generare.
ñ debeamꝰ. nͥ tantũ ut. dictũ est quadiu in hoc scło ꝓpitio xp̃o ad¬
uixero ꝓ urͣo heneficio possidere debeamꝰ. et post nrͣoꝵ om̃ium
obitũ atq de hac luce discessum. ipsȩ Res suꝑpositȩ absq ullius ẽtra¬
rietate. uł int̃pellatione. iudicis ad integrũ recipere faciatis ꝑpetu-¬
alit᷑ ad possidendum. Si qͥs uõ qđ futurũ eẽ ñ credo. si ego ipse
aut ullus de heredib ac ꝓheredib meis uł qͥslibet. ulla opposita
uł extranea ꝑsona fuerit.quȩ contra hanc uenditionẽ uenire

Expanded text:
excolendum uel emelioranexcolendum uel emeliorandum. Et sicut conuenit nobis annis singulis censum id est modia X de sale uobis uel successoribus uestris pro ipso usu dare uel adimplere debeamus et aliubi ipsam rem uestram nec dare nec uendere nec commutare nec alienare nec pro nullo aliquo ingenio deponere pontificium non habeamus nec possessio nostra nullum preiudicium nec contra partem monasteri uestri ex hoc generare non debeamus nisi tantum ut dictum est quamdiu in hoc seculo propitio christo aduixero pro uestrum beneficio possidere debeamus et post nostrorum omnium obitum atque de hac luce discessum ipsas res superpositę absque ullius contrarietate uel interpellatione iudicis ad integrum recipere faciatis perpetualiter ad possidendum. Si quis uero quod futurum esse non credo si ego ipse aut ullus de heredibus ac proheredibus meis uel quislibet ulla opposita uel extranea persona fuerit quę contra hanc uendicionem uenire
Abbreviated transcription (Latin):
monastio sithi siue de cellaquȩ drͣ hebrona ubi fbroinus pͣpo¬
situs ẽẽ uidetur. Ego herlharius uenditor ꝑhanc epłam uenditio¬
nis constat me n imaginario iure sed plenissima uoluntate uob̃
uł monast̾io ur̃o uendidisse. et ita uendidi tradidisse et de pͥsenti
tradidi. hoc est mansum.i. in loco nuncipante fletainzio in pa-¬
go isseretio. et int̾ tͣram arabilem et. pratũ seu et siluam habentẽ
plus minus Bunaria .x. ꝑhanc epłam donationis sic̃ tradimꝰ dixi¬
mꝰ dono. trado. atq transfirmo ꝑpetualit᷑ ad possidendũ. In ea
ratione ut hoc habeatis. teneatis. atq posfideatis. uł quicqͥd ex in¬
de facere uolueritis. liberam atꝑ firmissimã xp̃o ꝓpicio in om̃ib¬
habeatis potestat̾ẽ ad faciendũ. Unde beniuolentia ur̃a habuit.
p̾ietas apprestitũ beneficium tam mͥ qu̾a et. infantib meis his nõib
frhenrado. Baldrado. frrictrudȩ. Uualdedrudȩ. qui pari suo lon-¬
gius suꝑuixerit. usualit nob̾ pr̃are
promisistis ad

Expanded text:
monasterio Sithiu siue de cella quę dicitur Bebrona ubi Ebrogerus prepositus esse uidetur ego Erlharius uenditor. Per hanc epistolam uendicionis constat me non imaginario iure sed plenissima uoluntate uobis uel monasterio uestro uendidisse et ita uendidi tradidisse et de presentradidi, hoc est, mansum I in loco nuncupante Fletrinio, in pago Isseretio, et, inter terram arabilem et pratum seu et silvam, habentem plus minus bunaria X. Per hanc epistolam donationis, sicut tradimus, diximus, dono, trado atque transfirmo perpetualiter ad possidendum; in ea ratione, ut hoc habeatis, teneatis atque possideatis, vel quicquid exinde facere volueritis liberam atque firmissimam, Christo propihabeatis potestatem ad faciendum. Unde beniuolentiam uestram habuit pietas adprestitum beneficium tam mihi quam et infantibus meis his nominibus Erkenradus Baldradus Errictrude Vualdedrude qui pari suo longius superuixerit usualiter nobis prestare promisistis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et post meu̾ obitũ atq de hac luce discessũ. memorata filia mea
auriana in ipso monasterio degere uł regere debeat. Et post
suũ obitũ ipsum monasteriũ suꝑiꝰ nominatuͣ huniulfocurtiꝰ
ad integrũ aspectus uel subiectus om̃i tẽpore ad sithui monaste¬
rio debeat ẽẽ. Et qu̾e ipse abb qͥ tc temporis adest uł frͣs de ipso
monasterio Sithiu ibidem consistentes cõplacet qualem p̾positũ
ad ipsũ monasteriũ nr̃m constituere uoluerint potestatem ĩ om̃ib

Expanded text:
et post meum obitum atque de hac luce discessum, memorata filia mea et post meum obitum atque de hac luce discessum, memorata filia mea Auriana in ipso monasterio degere vel regere debeat; et post suum obitum, ipsum monasterium superius nominatum Hunulfo Curtis ad integrum, aspectus vel subjectus, omni tempore ad Sithiu monasterio debeat esse. Et quem ipse abbas, qui tunc temporis adest, vel fratres de ipso monasterio Sithiu ibidem consistentes, complacet qualem præpositum ad ipsum monasterium nostrum constituere voluerint, potestatem in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
soliditate sua in se aspicientem uel ꝑtinent᷑e ibidem delegare.
deb̾emus. quod ita & fecimus tam de alode parentũ meoꝵ. quͣa
& de coͣparato seu et de quolibet adtracto undecũq ipsũ monaste¬
rium dotatũ ẽẽ uidetur. tam de parte nr̃a quͣa & de alioꝵ colla-¬
ta bonoꝵ hominũ. uel undecũq manu uestita habuimus. &
nrͣe fuit possessionis iustitia. una cuͣ terris. mansis. castitiis ibi¬
dem aspicientibꝰ uel suꝑpositis domib edificits. acolab manci¬
piis. campis. siluis. pratis. pascuis. farinariis. aqͥs. aquarũ ue
decursib peculiis. pͣsidiis. mobilib & ĩmobilibus adiacentiis.
appendicits. om̃ia & ex om̃ib rem in exqͥsitam ad integrum. Et si¬
cut nob̾ conuenit quͣadiu in hoc scło ad uixero. ipsũ monast̾ium
ꝓ p̃caria sc̃i Petͥ uł ur̃a usitare uł dñare seu emeliorare debeamꝰ.

Expanded text:
soliditate sua, in se aspicientem vel pertinentem, ibidem delegare soliditate sua, in se aspicientem vel pertinentem, ibidem delegare deberemus. Quod ita et fecimus. Tam de alode parentum meorum quam et de comparato, seu et de quolibet adtracto undecunque, ipsum monasterium dotatum esse videtur, tam de parte nostra quam et de aliorum collata bonorum hominum, vel undecunque manu vestita habuimus; et nostræ fuit possessionis justitia, una cum terris, mansis, castitiis ibidem aspicientibus vel superpositis, domibus, ædificiis, acolabus, mancipiis, campis, silvis, pratis, pascuis, farinariis, aquis aquarumve decursibus, peculiis, præsidiis, mobilibus et immobilibus, adjacentiis, appenditiis, omnia et ex omnibus, rem inexquisitam ad integrum. Et, sicut nobis convenit, quamdiu in hoc sæculo advixero, ipsum monasterium pro precaria sancti Petri vel vestra, usitare vel dominare seu emeliorare debeamus;
Abbreviated transcription (Latin):
antur priusqu̾a subitanea transpositio eueniat. oportet ꝓsalute
animȩ uigilare. ut non inueniat qu̾equ̾a imparatũ. sicut dñs in
eugłio ait. Qui dat parũ. coͣparat sibi regnũ. & sine. fine mansu¬
ram głam. Igitur ego in di nomine amalfridꝰ illuster uir inspi¬
rante. diuina potentia atq ꝓ remedio animȩ meȩ. deputaui et
concessi atq delegaui ꝑ hanc paginam donationis ad monaste.¬
rium fithii quod ẽ in honore sc̃i betͥ & sc̃i łauli uel sc̃i Oartini.
albaspͥeẽ uidetur una cũ uoluntate. uel conuenientia filiȩ meȩ
auriane. quȩ ibidem rectrix ẽẽ uidetur. hoc ẽ monasteriũ nr̃m
cuius uocabulum est hunulfocurtis in pago kambrincense. suꝑ
seu scĩ Martini seu sc̃ȩ. Pollinȩ. ubi ipsa pͣciosa gema reqͥescit incor¬
pore. ita ut mͥ cõplacuit in tali ratione. ut ad ipsũ monasterium
sithiui ad opus sc̃i Petͥ iam dictũ monasteriũ cũ om̃i integͥtate. uel

Expanded text:
antur, priusquam subitanea transpositio eveniat, oportet pro salute animæ vigilare, ut non inveniat quemquam imparatum, sicut Dominus in evangelio ait: Qui dat parum, comparat sibi regnum, et sine fine mansuram gloriam. Igitur ego, in Dei nomine, Amalfridus, illuster vir, inspirante divina potentia, atque pro remedio animæ meæ, deputavi et concessi atque delegavi, per hanc paginam donationis, ad monasterium Sithiu, quod est in honore sancti Petri et sancti Pauli vel sancti Martini, abbas præesse videtur, una cum voluntate vel convenientia filiæ meæ Aurianæ, quæ ibidem rectrix esse videtur, hoc est monasterium nostrum cujus vocabulum est Hunulfo Curtis, in pago Kambrincense, super ncti Petri seu sancti Martini seu sanctæ Pollinæ, ubi ipsa preciosa gemma requiescit in corpore ita, ut mihi complacuit, in tali ratione, ut ad ipsum monasterium Sithiu, ad opus sancti Petri, jam dictum monasterium, cum omni integritate vel
Abbreviated transcription (Latin):
domari monast̾io scłariter uiuebat: Qͥd plus huiꝯ abb̃is referam
uerfutiam. cu ueraci possem famine dicere. hunc pͥmũ loci huiꝰ
casũ extitisse hic etiam scđm ueridicã ueritatis uoc̾e cũ alii labo¬
rassent. in labores eoꝵ introut. nec solum introiit. sed etiã quȩ
laborauerant temeraria pͣsũptione. destruxit. Hic etiam fr̃nȩ
caritatis utriusq: monast̾ii destructor extitit.. duͣ et monachi
sibi iustũ et ab antiquis patͥb traditu reuerentiȩ honorẽ uin¬
dicant. canonicoꝵq subiectionẽ sibi ueraciter defendunt.
et canonici ab ipso abb̃e. canonico fallaci assertione. principa¬
tũ ad se monasterioꝵ ꝑtinere dicunt. Pro his om̃ib et reliqͥs
tirannidis suȩ actib hacteno blasphemat᷑ ab om̃ib nec dubiũ
qđ blasphemabit᷑ et a succedentib¬

Expanded text:
domari monasterio saeculariter vivebat. Quid plus hujus abbatis referam domari monasterio saeculariter vivebat. Quid plus hujus abbatis referam versutiam, cum veraci possem famine dicere hunc primum loci hujus casum exstitisse? hic etiam secundum veridicam Veritatis vocem cum alii laborassent, in labores eorum introivit; nec solum introivit, sed etiam quae laboraverant, temeraria praesumptione destruxit. Hic etiam fraternae charitatis utriusque monasterii destructor exstitit, dum et monachi sibi justum et ab antiquis Patribus traditum reverentiae honorem vindicant, canonicorumque subjectionem sibi veraciter defendunt; et canonici ab ipso abbate canonico fallaci assertione principatum ad se monasteriorum pertinere dicunt. Pro his omnibus et reliquis tyrannidis suae actibus hactenus blasphematur ab omnibus, nec dubium quod blasphemabit
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ usibus a fidelibus traditas suȩ lasciuiȩ. potuisset. facilius manci¬
pare. Qđ diabolica suggestione mente. c̃ceptũ. nefanda est ab illo
loco ubi Lxxx.iii.monachi deseruiebant dño . lx. ꝓ humana
potius laude qu̾a ꝓ dĩ amore. retinuit. reliquos districtioris
uitȩ uiros quos suȩ ꝑusitati putauit ñ consentire de monastio
expellens abire ꝑmisit. In scĩ audenari qͦq monastio ubi regu¬
lariter uiuentes aderant. xl. monachi.xxx. canonicos ibi dẽ
ad seruiendũ deputauit. in ministio xp̃i. Ac post hȩc totius
abbatiȩ circuiens uillas. et qͥa dupplex extabat. monachoꝵ nu¬
merus. dupplam eis portionẽ. uillarũ est. largitus. Canonicis
autẽ quia pauciores erant numero. simpla contra monachis ẽ
data portio. Ipse ea quȩ sibi maxime. placuerant. ad suȩ ꝑu̾sita¬
tis usũ reseruauit. Et quia canonicus erat. cu canonicis in sc̃ĩ Au¬

Expanded text:
eorum usibus a fidelibus traditas suae lasciviae potuisset facilius mancieorum usibus a fidelibus traditas suae lasciviae potuisset facilius mancipare. Quod diabolica suggestione mente concoeptum, nefanda est ab illo loco, ubi LXXXIII monachi deserviebant Domino, LX pro humana potius laude quam pro Dei amore, retinuit; reliquos districtioris vitae viros, quos suae perversitati putavit non consentire, de monasterio expellens abire permisit. In sancti Audomari quoque monasterio, ubi regulariter viventes aderant XL monachi, XXX canonicos ibidem ad serviendum deputavit in monasterio Christi. Ac post haec, totius abbatiae circuiens villas, et quia duplex exstabat monachorum numerus, dupautem quia pauciores erant numero simpla contra monachos est data portio: ipse ea quae sibi maxime placuerant, ad suae perversitatis usum reservavit. Et quia canonicus erat, cum canonicis in S. Au
Abbreviated transcription (Latin):
interea abb iunior migransa scło regularis uitȩ. pͥmũ destruc¬
torẽ sibi reliqͥd successorem fridegisũ uidelicet. nec ipso nomine.
dignũ abb̃em. Nã cũ hactenꝯ sacra monachoꝵ regula miseratione.
deim hoc cenobio foret conseruata. crescente. rerũ opulentia mo-¬
nachis ordinationẽ monasterii sui abstracta. abbatia Regali bene-¬
ficio in externas ꝑsonas est beneficiata. Unde. contigit. ut. supͣ¬
dictus fridegisus genere: anglus et abbas scĩ Martini turonis.
anno ũbi incarnati. dccc .xx. et pͣfati regis ludouici.uii. abba¬
tiam suthiensis cȩnobii regia donatione. susciperet. gub̾nandã
Qui in initio tirannidis suȩ. cũ cerneret. abbatiam uniu̾sam tot.
monachoꝵ usib delegatam. utputa centũ et tͥginta monachoꝵ
int̾ utraq monast̾ia scĩ Bertini scilicet sc̃iq audemam degentiũ.
nichilꝙ suarũ uoluptatũ usib sequestratum. auariciȩ iaculo
cecatus. monachoꝵ impudenter temptat. uita destruere. ut. Res

Expanded text:
inis octavo decimo migrans a saeculo, regularis vitae primum destructorem sibi reliquit successorem, Fridegisum videlicet, nec ipso nomine dignum, abbatem. Nam cum hactenus sacra monachorum regula, miseratione Dei, in hoc coenobio foret conservata, crescente rerum opulentia, monachis ordinationem monasterii sui, abstracta abbatia, regali beneficio in externas personas est beneficiata. Unde contigit, ut supradictus Fridegisus, genere Anglus, et abbas sancti Martini Turonis, anno Verbi incarnati 820, et praefati regis Ludovici VII, abbatiam Silhiensis coenobii regia donatione susciperet gubernandam. Qui in initio tyrannidis suae, cum cerneret abbatiam universam tot monachorum usibus delegatam, ut puta centum et triginta monachorum inter utraque monasteria sancti Bertini scilicet sanctique Audomari degentium, nihilque suarum voluptatum usibus sequestratum, avaritiae jaculo secatus, monachorum impudenter tentat vitam destruere, ut res
Abbreviated transcription (Latin):
monachoꝵ. beatus pat᷑ bextinus p̃fato Rigob̾to reqͥem de¬
sudationis indulgens. uenerabili uiro frlefrido a se nutto o nobis
sui regimen cõmisit. ipse artioris uitȩ uias incedens. semotus ab
mundana ꝑturbatione. tota mente insisteret diuinȩ philoso¬
phiȩ. Prefatus aut̾e uir reuerentissimus frlefrits int̾ ȩt̾a quȩ
gessit. emit a quodam uiro nomine darmundo. res portionis
suȩ in loco Nuncupante saroald sclusa. suꝑ fluiio sum a in pago

Expanded text:
monachorum, beatus pater Bertinus, praefato Rigoberto requiem desudationis indulgens, venerabili viro Erlefrido, a se nutrito, coenobii sui regimen commisit; ipse, arctioris vitae vias incedens, semotus a mundana perturbatione, tota mente insisteret divinae philosophiae. Praefatus autem vir reverentissimus Erlefridus, inter caetera quae gessit, emit a quodam viro, nomine Darnumdo, res portionis meæ in loco nuncupante Saroaldsclusa, super fluvio Sumna, in pago
Abbreviated transcription (Latin):
mite fuit c̃seruatũ. ita et. in antea inspecta ipsa pͣceptione. p̃di¬
cti principis sic̃ ꝑ eadem declaratur. ita et. in antea ꝑ nr̃m p̾cep.¬
tũ plenius in dĩ noĩe sit c̃firmatũ. Sub eo ordine. circa ipsũ er¬
krenbodũ abbem uł ad ipsũ monasteriũ suũ sichiu om̃i tẽpore
ipsa beneficia sint. c̃cessa. et in om̃ib ualeant. ẽẽ. c̃seruata. et
nullam refragationẽ nec ullũ impedim̃tũ a iudicib publicis
exinde quoqu̾a tẽpore habere ñ pertimescant. unde et ipsa con-¬
gregatio ꝓstabilitate. regni nr̃i uł ꝓ salute patͥȩ. dñi miscdĩam
iugit̃ exorare delectet. Et ut hȩc auctoritas firmior habeatur.¬
uel ꝑhenniter in om̃ibꝰ conseruetur manꝰ nr̃ȩ subscriptionib ea
subter decreuimus affirmare:. Signũ głosi domni theodici
nr̃i confelentis castro. Ego Conradus iussꝰ. con¬
recognoui et subscripei.

Expanded text:
mite fuit conservatum, ita et inantea  inspecta  ipsa  preceptione  predimite fuit conservatum, ita et inantea  inspecta  ipsa  preceptione  predicti principis, sicut per ea  dem declaratur, ita et inantea per nostrum preceptum plenius in Dei nomine sit confirmatum. | Sub eo ordine | circa ipsum Erkembodum abbatem vel  ad ipsum monasterium suum Sitdiu omni tempore ipsa beneficia sint concessa et in omnibus valeant esse conservata, et nullam refragationem nec nullum impedimentum a iudicibus pubplicis exinde quoquam tempore habere non per timescant. | Unde et ipsa congregatio pro stabilitate regni nostri vel pro salute patrię Domini misericordiam iugiter exorare deberet. Et ut hęc auctoritas firmior habeaturperenniter in omnibus conservetur, manus nostrę subscribtionibus eam subter decrevimus | adfirmare. Signum gloriosi domni Theodericnostri, Confelentis castro. Ego Conradus iussus recognovi et subscribsi.
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciaria potestas. nullos redditus tͣrȩ nec nullas functiones
publicas eidem ob hoc exigere. aut exactare. uł reqͥrere. nͥ deb̾et.
Unde et ipsã pͣceptionẽ. ia dicti tritaui nr̃i se. p̃manib habere.
ex hoc affirmauit. et. nob̾ in p̃senti eam ostendit. ad legendũ. et
ipsa beneficia c̃cessa de eo tempore. usq nunc asseruit. ẽe c̃seruata
sed ꝓ firmitatis custodiam petiit. celsitudin̾e nrãm. ut hoc circa
ipsũ locũ scm̃ ꝓ nr̃is deberemꝰ c̃firmare oraculis. qđ nos ꝓpt̾ nom̃
dñi & reuerentia ipsius sc̃i loci gratanti animo ita prestitisse et in
om̃ib c̃firmasse cognoscite. Precipientes enĩ ut qͥcqd constat su¬
pͣscriptũ tritauum nr̃m theodĩcũ quonda regem de ipso benefi¬
cio sic̃ suꝑiꝰ ẽ cop̃hensũ p̃fato bertino uł ad supͣscriptu locũ scm̃
ꝑ augm̃to mercedis suȩ c̃cessit et de eo tepore. usq nc̃ recto tra¬

Expanded text:
iudiciaria potestas nullos redditus terrę nec nullas functiones iudiciaria potestas nullos redditus terrę nec nullas functiones pubplicas ei  dem ob hoc exigere aut exactare vel requirere non deberet. Unde et ipsam preceptionem iamdicti tritavi nostri | se prę manibus habere ex hoc affirmavit, et | nobis in presenti eam ostendit ad  legendum et ipsa beneficia concessa de eo tempore usque nunc asseruit esse conservata . Sed pro firmitatis custodiam petiit celsitudinem nostram, ut hoc circa ipsum locum sanctum | pro nostris deberemus confirmare oraculis. Quod nos propter nomen Domini et reverentia ipsius sancti loci  gratanti animo | ita prestitisse et in omnibus confirmasse cognoscite. Precipientes enim, ut quicquid constat | suprascribtum tritavum nostrum Theodoricum quondam regem de ipso beneficio, sicut superius est comprehensum, prefato Bertino vel ad suprascribtum locum sanctum pro aucmento mercedis suae concessit, et de eo tempore usque nunc recto tra
Abbreviated transcription (Latin):
HEODEAICIS AEE FLANCOR Qũẽ diuina uilesiI.¬
pietas sublimat. ad regnũ condecet. facta seruare. paren-¬
tũ. p̃cipue quȩ cõpendirs eccłaꝵ aut. locis scõꝵ a regali
clementia ꝓ ȩterna retͥbutione ꝓbatur eẽ. in dultum oportet con¬
seruare in euum. Igitur cognoscat. magnitudo ac utditas ur̃a
uenerabilem uirũ Er kenbodũ abbatẽ de monasterio sithiu
ꝑmissos suos clemͣtiȩ regni nr̃i detulit. in notitiam. qͦd tritauus
nrͣ theodiciis quonda rex ꝑ pͣceptionẽ suam sua manu subscrip¬
ubi in quascũq libet pagis uł territoriis cõparatũ habebat aut
in antea ad coͣparandũ inuenire poterit. uł qͦd bõni homines
dm̃ timentes. ꝓ animab eoꝵ ad supͣscriptũ monasteriũ dederars
aut in antea dederint. hoc habuisset concessum. et qͦd de fisco
nr̃o cõparatũ habebat. aut in antea cõparasset. preter illam tram
unde opera carpentaria exeunt. hoc habuisset. indultũ. ut nulla

Expanded text:
heodericus rex Francorum. Quem divina pietas sublimat  ad regnum, condecet facta  servare parentum, precipue quę  compendiis ecclesiarum aut locis sanctorum a regali clementia pro ęterna retributione probatur esse indultum, oportet conservare in ęvum. | Igitur cognoscat magnitudo ac utilitas vestra, venerabilem virum Erkembodum abbatem de monasterio Sitdiu per missos suos | clementie. regni nostri detulit in notitiam, quod tritavus noster Theodericus quondam rex per preceptionem suam sua manu subscribubi | in quascumquelibetpagis vel territoriis | comparatum habebat aut inantea ad comparandum invenire pot  erit vel quod boni homines Deum timentes pro animabus eorum ad suprascribtum monasterium dederant aut inantea dederint, hoc habuisset concessum. Et  quod  de fisco nostro comparatum habebat aut inantea  comparasset, preter illam terram unde opera  carpentaria  exeunt, hoc habuisset  indultum, ut nulla