comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt quĩ docui sapiencia
et religionem non posse
deduci. suꝑest ut de ipã religione
ac sapiencia disserainus. Sencio
quid̾ ꝙͣ fit difficilis de rebus cele¬
stibus disputacio. sed tñ audend̃
est. ut illustrata ueritate pateat
multiqz ab errore atq interitul¬
b̾entur. qui eam sub uelaminesl¬
ticie latentẽ asꝑnantur ac respu¬
unt. Sed pͥusꝙͣ incipiã de deo
et oꝑibus eius dic̾e̾. pauca mͥ
de ꝓphetis antedicenda quoꝵ te¬
stimomis nũc uti ncce est. quod
in pͥoribies libus ne facem tem¬
ptaui. Ante omĩa qui u̾ĩtatem

Expanded text:
unc, quoniam docui sapientiam et religionem non posse diduci, superest ut de ipsa religione ac sapientia disseramus. Sentio quidem, quam sit difficilis de rebus coelestibus disputatio: sed tamen audendum est, ut illustrata veritas pateat, multique ab errore atque interitu liberentur, qui eam sub velamine stultitiae latentem aspernantur ac respuunt. Sed prius quam incipiam de Deo et operibus ejus dicere, mihi pauca de prophetis ante dicenda sunt, quorum testimoniis nunc uti necesse est; quod in prioribus libris ne facerem, temperavi. Ante omnia, q
Abbreviated transcription (Latin):
mitũ facientes a ꝓpheta moise
mi tioiamuĩ bellũ septingentos
fere amnos antecessit. Is autem
cũ ꝑ annos q̃ draginta ppłm̃ rexis¬
set: successorẽ hũit ihesũ qui sep¬
tem et uignti amus tenuit pͥn¬
apatũ. Eenide sub iudicibꝰ fue¬
uint ꝑ annos trecentos septua᷑᷑
cum mutato statu: reges hrẽ
cepunt. qͥbus imperiũ tenẽtibꝰ
yannos q̃dringentos qͥnq̃guita
usq ad sedechie regnũ oppugͣti
arege babilomo. captiq udei diu¬
turnũ ẜuiciũ ꝑtulerũt. donec
septuagesimo post ano cirus
dibus sius redderet. qui ꝑ idem
tempus in ꝑsas sustepit impe¬
num: quo rome tarqͥmis suꝑbꝰ
Quare cum omĩs tprm̃ senes et
ex iudaicis et ex grecis romanisqz
Quor sane ultimꝰ zacharias fu¬
it. ꝙ̾ constat sub dario rege ẜͦ
anno regni eius octauo mense
cetmisse. Adeo antiqͥores enam
gretis stͥptoribus: ꝓphete reꝑiũ¬
tur. Que omniã eo profero ut
eirorẽ siuĩ senciant: qui scriptu¬
mi sanctam coarguere intũt.

Expanded text:
tium facientes a propheta Moyse, qui Troianum bellum nongentis fere annis antecessit. is autem cum per annos quadraginta populum rexisset, successorem habuit Iesum, qui septem ac uiginti annis tenuit principatum. exmde sub iudicibus fuerunt per annos trecentos septuaginta. tum mutato statu reges habere coeperunt. quibus imperium tenentibus per annos quadringentos quinquaginta usque ad Sedeciae regnum obpugnati a rege Babylonio captique Iudaei diuturnum seruitium pertulerunt, donec septuagesimo post anno Cyrus dibus suis redderet, qui per idem tempus in Persas suscepit imperium quo Romae Tarquinius Superbus. quare cum omnis temporum series et ex Iudaicis et ex Graecis Romanisquequorum sane ultimus Zacharias fuit, quem constat sub Dario rege, secundo anno regni eius octauo mense cecinisse. adeo antiquiores etiam Graecis scriptoribus prophetae reperiuntur. quae omnia eo profero, ut errorem suum sentiant qui scripturam sacram coarguere nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
telebratũ. et sacia eius amin̾¬
Si ergo adoleuit. si fuit uirgo
pͥmor postea mlĩer. hominem
fuisse qui non intelligit: pec¬
cudem se fatetur. Quid loqͣr ob¬
stenitatẽ ben̾is oni libidinbꝰ
prostitute: non deoꝵ tantũ sed
et hom̃i. hec enꝰ ex famoso mar¬
tie sopro gemut armoniã: ex
neertario hermofioditũ qui natꝰ
est audroginus. ex ioue cupidiẽz
ex anchise eneã. ex tuche ericem.
exadone quid̾ nullĩ potuit. ꝙec̾
tũ puer ab apro ictu occisus est.
Que pͥma ut in historia satra cõ¬
tinꝰ artem m̾etriciã instituit.
auictorq młieribus in stupro fuͭ.
uti uulgo corꝑe questũ fac̾ent.¬

Expanded text:
figuratum et sacra eius anniuefiguratum et sacra eius anniuesi ergo adoleuit, si fuit uirgo primo, postea mulier, hominem fuisse qui non intellegit, pecudem se fatetur. quid loquar obsceuitatem Veneris omnium libidinibus prostitutae non deorum tantum, sed et hominum? haec enim ex famoso Martis stupro genuit Harmoniam, ex Mercurio Hermaphroditum, qui est natus androgynus, ex Ioue Cupidinem, ex Anchise Aenean, ex Bute Erycem; ex Adonio quidem nullum potuit, quod etiamtum puer ab apro ictus occisus est. quae prima, ut in Historia Sacra continetur, artem meretriciam instituit auctorque mulieribus in Cypro fuit, uti uulgato cor
Abbreviated transcription (Latin):
posse se dicere quid non sit : ꝙͣ
qd sit. hoc est falsa se intllĩg̾e
uera nestire. Claruẽ est igitur
hommes fuisse illos qui dii pu¬
tantur. et eor memoriã post
mortẽ consecratã esse. Ideo et e
tates diu̾se sũt. et certe imagi¬
nes singulor: ꝙ in eo hĩtu et
ata sũt. in qua que̾q mors de¬
p̾hendit. Conside̾mus si placet.
erumpnas infeliciũ deoꝵ. ysis
filu ꝑdidit. ceres filiam. ex¬
pulsa et ꝑ orbem iactata lato¬
na uix insulã ꝑuã in qͣ par̾e̾t
muenit. deum mat̾ et amiauit
formosũ adolestente̾. et eund̾
tũ pelice de p̾hensũ exsectis ui¬
rilibus semnure̾ reddidit et
ideo ñt sacra ens a gallis
sacerdotibus celebñtur. Iuno
pelices acerrime ꝑsecuta est.
Iusulã samũ scribit uarro pͥꝰ
ꝑtheniã nomĩatam: ꝙ ibi iuno
adolen̾it. ibiq etia̾ ioui nup¬
serit. Itaq nobilissim̃ et anti¬
quissimꝰ eius templũ est sami.
et simlãtruẽ in hĩtu nubentis

Expanded text:
se posse dicere, quid non sit, quam se posse dicere, quid non sit, quam quid sit; hoc est, falsa se intelligere, vera nescire. Clarum est igitur homines fuisse illos, qui dii putantur, et eorum memoriam post mortem consecratam esse. Ideo etiam aetates diversae sunt, et certae imagines singulorum, quod in eo habitu, et urata sunt, in qua quemque mors deprehendit. consideremus si placet aerumnas infelicium deorum. Isis filium perdidit, Ceres filiam, expulsa et per orbem terrae iactata Latona uix insulam paruam in qua pareret inuenit. Deum Mater et amauit formosum adulescentem et eundem cum paelice deprehensum exsectis uirilibus semiuirum reddidit et ideo nunc sacra eius a Gallis sacerdotibus celebrantur. Iuno paelices acerrime persecuta est, insulam Samum scribit Varro prius Partheniam nominatam, quod ibi Iuno adoleuerit ibique etiam Ioui nupserit. itaque nobilissimum et antiquissimum templum eius est Sami et simulacrum in habitu nubentis
Abbreviated transcription (Latin):
rõnes stoiai alio berssi
deos int̾p̾tantur. et qr nõ ꝑu¬
deut quid sit in uero: conant ͣ
ac religionibus eoꝵ hũc sentẽ¬
ciam tulit. Uidetis ne igitur ut
aphi̾cis rebus bñ atqr utiliter
iuentis tracta rõ est: ad co̾mẽ¬
ticios atq fictos deos q̃ res ge
nuit falsas opiniones. erro¬
resq turbulentos. et suꝑstici¬
ones pene amles. Et forme
nobis deoꝵ et etates. et uesti¬
tns. ornatusq noti st̃: gn̾a
p̾terea cõnigia. cognaciones
omnes: omĩa qr traducta ad
silĩtudinẽ imibecillitatis hicãe.
Quid planius. quid u̾ius dici
et amplissimo sacerdocio p̾di¬
tus. cõmentitios ac futos
deos arguit. Quor cultus.
su ꝑstitones pene amiles eẽ
testatur. falsis opĩonibus
erroribusq turbulentis im¬
plicatos homines esse qntur.
Nam totus liber t̾cuis dena᷑
deoꝵ: omnes funditus reli¬
triones euertit ac delet. Qͥd
q ꝰ mobis expectatir ampli
ueritate: qd̾ ipẽ simpl in eo¬
dem ope testatur. At er̃ faciliꝰ

Expanded text:
ones Stoici aliouersus deos interpretantur, et quia non peruident quid sit in uero, conantur ac religionibus eorum hanc sententiam tulit: ua physicis rebus bene atque utiliter inventis tracta ratio sit ad commenticios et fictos deos. nuit falsas opiniones erroresque turbulentos et superstitiones paene aniles. et formae enim nobis deorum et aetates et uestitus ornatusque noti sunt, genera praeterea, coniugia cognationes omniaque traducta ad similitudinem inbecillitatis humanae. quid planius, quid uerius dici et amplissimo sacerdotio praeditus commenticios ac fictos deos arguit, quorum cultus superstitiones paene aniles esse testatur, falsis opinionibus erroribusque turbulentis implicatos esse homines queritur. nam totus liber tertius de natura deorum omnes funditus religiones euertit ac delet. quid ergo a nobis expectatur amplius? veritatem, quod ipse simpliciter in eodem opere confitetur. Ait enim facilius
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stantissim medicũ estulapiũ
curando nuiem aduotauit: eu̾q
sanatũ secretis alma recondit sedib
et nmphe egie nenoriqz rele¬
gat: solus ubi et silius italis
ignobil enũ exig̾et uersoq ibi
noĩe uirbius esset. Quid sͥ uult
hec tam diligens tam solicita
turacio. quid secrete sedes. qͥd
religacio. uel tam longe. uel
ad miliere̾. bel in solitudinẽ.
qͥd deide noĩs cõmutatõ: po¬
stremo qd equor tam ꝑtinar
ab hominacio: quid significãt
hec omĩa nͥ constienciaẽ stupri.
et qmore̾ inĩmie uirgialẽ. erat
plane tur tantũ labore̾ pro tã
fi deli iuene suscipet quia a
qui deos ex hoĩbus esse factos

Expanded text:
praestantissimum medicum Asclepium praestantissimum medicum Asclepium curando iuueni aduocauit eumque sanatum secretis alma recondit sedibus et nymphae Egeriae nemorique relegat, solus ubi in siluis Italis ignobilis aeuum exigeret uersoque ubi nomine Virbius esset. quid sibi uult haec tam diligens, tam sollicita curatio? quid secretae sedes? quid relegatio uel tam longe uel ad mulierem uel in solitudinem? quid deinde nominis commutatio? postremo quid equorum tam pertinax abomina conscientiam stupri et amorem minime uirginalem? erat plane cur tantum laborem pro tam fideli iuuene susciperet, qu asunt etiam ii qui deos ex hominibus esse factos
Abbreviated transcription (Latin):
ror appetens uideretur. ẽciam¬
ne ht̃ hoc aliqͥd nunñs cuius
pluta nuĩantur adult̾ia ꝙͣ ꝑtꝰ.
Sed ne ille quid uirgines illi¬
batã castitatẽ ẜuare potuert᷑
Unde emꝰ putemus eritonnẽ na¬
bolunt: at res ipa̾ daniat. Nã
tum bulcanus diis arma fecis¬
pͥmii qd uellet postulandi: in¬
inssetq ut solebat ꝑ infernã
paludem se nich negaturũ. tũ
faber clandus nnue nuptias
postulanit. hic iuꝑit optimꝰ
maximꝰ tanta religione cõstri¬
ctus abm̾i̾e nõ potuit. iin̾ua̾
tñ monuit repugnare. pudici¬
tiamq defendẽ. Tum in illa col¬
luctacione uulcamĩ aiuit̃ in ter¬
ram profudisse semen unde sic
eritonius natus. atqr illi no¬
men impositum. Aitot fee
mine atqr humo. Cur igitur uir¬
go eum pum cũ dracone concdu¬
sum et obsigtum tribus uirgĩ¬
bus cicropidis cõmendauit. eiu¬
dens ut opinor incestrẽ: qd̾ nullo
modo possit colorari. Alt̾a cum
pene amatorẽ sũ ꝑdidisset qͥ
erat turbatus distractus equis

Expanded text:
ideretur. Etiamne habet haec aliquid numinis? cujus plura numerantur adulteria, quam partus. Sed ne illae quidem virgines illibatam castitatem servare potuerunt. Unde enim putemus Erichthonium esvolunt? At res ipsa clamat. Nam cum Vulcanus diis arma fecispraemii quod vellet postulandi, jurassetque, ut solebat, per infernam paludem se nihil negaturum, tum faber claudus Minervae nuptias postulavit. Hic Jupiter Opt. Max. tanta religione constrictus abnuere non potuit: Minervam tamen monuit repugnare, pudicitiamque defendere. Tum in illa colluctatione Vulcanum in terram profudisse aiunt semen, unde sit Erichthonius natus; idque illi nomen impositum ἀπὸ τῆς mine atqgo eum puerum cum dracone conclusum et obsignatum tribus uirginibus Cecropidis commendauit? euidens ut opinor incestum, quod nullo modo possit colorari. altera cum paene amatorem suum perdidisset, qui erat turbatis distractus equis,
Abbreviated transcription (Latin):
et fugient in solitudines. Qͦ
audito impius rex inflamatꝰ
ira ueniet cum ex̾citu magno
et amotis omĩbus copiis cir¬
cundabit montem in quo iusti
morabuntur. ut eos cõp̾hẽdat.
Illi uero ubi se clansos undiqz
mabunt ad deum uoce magͣ
et aueiliũ celeste implorabt
et exaudiet eos deus. et mi¬
ctet regem magnũ decelo qͥ
eos enpiat ac liberet. om̃sqz
impios ferro ignmiq disꝑdat.

Expanded text:
et fugient in solitudines. quo et fugient in solitudines. quo audito inpius inflammatus ira ueniet cum exercitu magno et admotis omnibus copiis circumdabit montem in quo iusti morabuntur, ut eos conprehendat. illi uero ubi se clausos undiquemabunt ad deum uoce magna et auxilium caeleste inplorabunt, et exaudiet eos deus et mittet regem magnum de caelo, qui eos eripiat ac liberet omnesque inpios ferro ignique disperdat.
Abbreviated transcription (Latin):
et dabitur ei ptãs ut faciat sig
et prodigia. quibus uisis irre¬
ciat hommnes ut adorent eum.
iubebit ignem destendere decelo.
et solem a suis cursibus stare. et
imagniẽ loqͥ et fient hec sub u̾¬
bo eius. Quibus miraculis ͤ sapi¬
encium plñm allicientur ab eo
Cunc eruere templũ dei conabr̃.
et iustũ ppłm ꝑsequetur. et erit
tur ab eo tamꝙͣ peccudes. Qͥ
autem recusaueruit notam eiꝰ
aut in montes fugient. aut
cõp̾hensi ex quisitis crucia tibꝰ
necabuntur. Idem iustos hoiẽs
obuoluet libris ꝓphetaꝵ atq
ita cremabit. Et dabitur ei
cia proitietur. et iuocencia
odio erit. quo mali homines
hostilit̾ p̾dabinitur. Non lex.
aut ordo. aut milicie disciplĩã
finabitur. non canos quisꝙͣ
reuerebitur. non officiũ pieta¬
tis agnoscet. non serus aut
infancie imiẜebitur. Confim¬
dentur omma et miscebunt᷑
contra fas. contra iira nateͤ
facta erunt tñc iusti sectatoresq
ueritatis segregabũt se a mal

Expanded text:
et dabitur ei potestas, ut faciat signa et dabitur ei potestas, ut faciat signa et prodigia, quibus uisis inretiat homines, ut adorent eum. iubebit ignem descendere a caelo et solem a suis cursibus stare et imaginem loqui, et fient haec sub uerbo eius: quibus miraculis etiam sapientium plurimi adlicientur ab eo. tunc eruere templum dei conabitur et iustum populum persequetur et erit tur ab eo tamquam pecudes, qui autem recusauerint notam eius, aut in montes fugient aut conprehensi exquisitis cruciatibus necabuntur. idem iustos homines obuoluet libris prophetarum atque ita cremabit. et dabitur ei tia proicietur et innocentia odio erit, quo mali bonos hostiliter praedabuntur. non lex aut ordo aut militiae disciplina seruabitur, non canos quisquam reuerebitur, non officium pietatis adgnoscet, non sexus aut infantiae miserebitur: confundentur omnia et miscebuntur contra fas, contra iura naturaiacta erunt, tum iusti et sectatores ueritatis segregabunt se a malis
Abbreviated transcription (Latin):
ed plamus quomodo id
ueniat exponam imi¬
nente iam tprm̃ conclõne ꝓphã
magnus mictetur a deo qui con¬
u̾tat homines ad dei cognicionem
et accipiet ptãtem mirabilia faci¬
endi. ubitũqz hoiẽs non audient̃
eum. claudet celũ et abstinebit im¬
bres aqmͣ conu̾tet in sangiuẽm.
et cruciabit illos siti ac fame.
Et quicũq conabitur eum lede̾
procedet ignis ex ore eiꝰ atq cõ¬
buret illũ. hiis prodigiis ac uir¬
tutibus conũtet multos ad cultũ
dei. ꝑactisq oꝑibus ipsius alt̾
rex orietur firia malo spũ gemlꝰ
euersor ac ꝑditor gu̾is humam
qui reliquias illius pͥoris mali
cum ipso siml deleat. hic pugna¬
bit aduersus ꝓphetam dei et uini¬
cet et interficiet eum et inse pul¬
tum iacere pacietur. sed post diem
t̾cium reuinistet atq inspectãtibꝰ
et mirantibus curictis rapietur
in celis. Rex uero ille tet̾rimus erit
quid̃ et ipse. sed mendacioꝵ ꝓphã.
et seipm̃ constituet ac uocabit
deum. se coli iubebit ut dei filiũ

Expanded text:
ed planius quomodo id eueniat exponam. imminente iam temporum conclusione propheta magnus mittetur a deo, qui conuertat homines ad dei agnitionem, et accipiet potestatem mirabilia faciendi. ubicumque homines non audierint eum, claudet caelum et abstinebit imbres, aquam conuertet in sanguinem et cruciabit illos siti ac fame, et quicumque conabitur eum laedere, procedet ignis de ore eius atque conburet illum. his prodigiis ac uirtutibus conuertet multos ad dei cultum. peractisque operibus ipsius alter rex orietur e Syria malo spiritu genitus, euersor ac perditor generis humani, qui reliquias illius prioris mali cum ipso simul deleat. hic pugnabit aduersus prophetam dei et uincet et interficiet eum et insepultum iacere patietur, sed post diem tertium reuiuiscet atque inspectantibus et mirantibus cunctis rapietur in caelum. rex uero ille taeterrimus erit quidem et ipse, sed mendaciorum propheta, et se ipsum constituet ac uocabit deum, se coli iubebit ut dei filium.
Abbreviated transcription (Latin):
bus honi. et occulte in uisteribꝰ
operati ualitudinẽ uiciant. mor¬
bos citant. sompmis aiõs trent.
mentes furoribꝰ qͣtiunt. ut ho¬
mines his malis cogant: ad
eoꝵ auxilia decunere.¬
fide soliditi N sed st̃ subiecti eis¬

Expanded text:
bus hominum, et occulte in visceribus bus hominum, et occulte in visceribus operati, valetudinem vitiant, morbos citant, somniis animos terrent, mentes furoribus quatiunt, ut homines his malis cogant ad eorum auxilia decurfide solidati s
Abbreviated transcription (Latin):
custodes eos humano gm̃ deus
infat. sed et ipĩ cũ sunt ꝑdito¬
res hom̃ custodes se tñ uideri
uolunt. ut ipĩ colantur. et deꝰ
runt. nam plato etiã naturas
eoꝵ in simphosio expͥm̾e cona¬
tus est. Et socrates eẽ cͥa se
assiduũ demona loquebatur.
tu et arbit᷑o sua uita ge̾retur.
Magoꝵ qͦ ars omĩs ac potenͣ
hor aspiracionibus constat.
aqͥbus inuotati uisus homĩ p̾¬
stignis obcecantibus fallunt.
ut non bideant ea q̃ st: et uide̾
se putent illa que non st̃. hii
ut dico spũs cõtamiãti ac ꝑditi:
Pomne f̾ram bagantur. et sola
dis operantur. Itaqz omĩa insi¬
dns fraudibus erroribus com¬
plent. Adh̾ent enim singulis
homĩbus et omnes hostiatim
domos occupant. ac sͥ gemoꝵ
nomꝰ assumũt. Sic eni latmo
ẜmone demonas mt̾p̾tantur.
hos in suis penetralibus conse¬
crant. his cotidie profundũt.
et scientes demõnas uen̾antur.
qiͣ t̾restres deos. et qiͣ depulsores
pͥhensibiles insimuãt se corpori¬

Expanded text:
custodes eos humano generi Deus miserat: sed ipsi, cum sint perditores hominum, custodes tamen se videri volunt, ut ipsi colantur, et Deusrunt. Nam Plato etiam naturas eorum in Symposio exprimere conatus est. Et Socrates esse circa se assiduum daemona loquebatur, trio et nutu sua vita regeretur. Magorum quoque ars omnis ac potentia horum aspirationibus constat, a quibus invocati, visus hominum praestigiis obcaecantibus fallunt; ut non videant ea quae sunt, et videre se putent illa quae non sunt. Hi, ut dico, spiritus contaminati ac perditi per omnem terram vagantur, et solatominibus operantur. Itaque omnia insidiis, fraudibus, dolis, erroribus complent; adhaerent enim singulis hominibus, et omnes ostiatim domos occupant, ad sibi geniorum nomen assumunt: sic enim latino sermone daemonas interpretantur. Hos in suis penetralibus consecrant: his quotidie merum profundunt; et scientes, daemonas venerantur, quasi terrestre deos, et quasi depulsores prehensibiles, insinuant se corpori
Abbreviated transcription (Latin):
putant deoe esse. stuĩt illi qͥd̾
futa młta: sed nõ oiã : quippe
quibus penitus consiliũ dei
suo non liceat. et ideo solent
responsa in ambiguos exitus
temperare. Eos poete et stiĩt
codemones et locũtur. hesiodꝰ

Expanded text:
putant deos esse. Sciunt illi quidem putant deos esse. Sciunt illi quidem futura multa , sed non omnia, quippe quibus penitus consilium Dei scire non liceat: et ideo solent responsa in ambiguos exitus temperare. Eos poetae et sciunt esse daemonas, et loquuntur. Hesiodus
Abbreviated transcription (Latin):
um ergo nũs hoñ cepis¬
set increstere prouidens
deus ne fraudibus sius diabolꝰ
cui ab micio dederat t̾re ptãtem.
qd̾ in exordio fecerat. misit au¬
gelos ad tutelam cultũqz gn̾is
hũani. quibꝰ p̾cepit ante omnia
ne t̾re contagione maculati: sbẽ
celestis amict̾e̾nt dignitatẽ .s. id
eos facere prohibuit. qd̾ sciebat
esse facturos. ut ueniã spare ñ
simus cõsuetudine ipã paulatĩ
ad uicia pellexit. et mlier con¬
gressibus inqͣnanit. Tum in ce¬
lũ ob pctã qͥbus se inmerserant.
non recepti: ceaidu̾nt in t̾ram.
sic eos diabolus ex angelis dei
suos fecit sa tellites ac mĩstros.
Qui autẽ st ex his procreati qi
neqz augeli neqz homines fue¬
runt. sed mediã quand̾ natu¬
ram ge̾ntes: nõ st̃ ad inferos
recepti. sicut in celo parentes
eor. Ita duo gn̾a demonũ fa¬
cta sunt. unũ celeste. alt̾m h̾e¬
nuim. hni st̾ inmũdi spuitus¬
maloꝵ que g̾untur auctores.
marid diabolus est pͥnceps.
et peritos ac rerũ stioe. hos eĩ

Expanded text:
um ergo numerus hominum coepisset increscere, prouidens deus ne fraudibus suis diabolus, cui ab initio dederat terrae potestaod in exordio fecerat, misit angelos ad tutelam cultumque generis humani: quibus praecepit ante omnia, ne terrae contagione maculati substantiae caelestis amitterent dignitatem. scilicet id eos facere prohibuit quod sciebat esse facturos, ut ueniam sperare nsimus consuetudine ipsa paulatim ad uitia pellexit et mulierum congressibus inquinauit. tum in caelum ob peccata quibus se inmerserant non recepti ceciderunt in terram. sic eos diabolus ex angelis dei suos fecit satellites ac ministros. qui autem sunt ex his procreati quia neque angeli neque homines fuerunt, sed mediam quandam naturam gerentes, non sunt ad inferos recepti sicut in caelum parentes eorum. ita duo genera daemonum facta sunt, unum caeleste, alterum terrenum. hi sunt immumalorum, quae geruntur, auctores, quorum idem diabolus est princeps. ς, id est, peritos, ac rerum scios, hos enim
Abbreviated transcription (Latin):
tata: hec tamꝙͣ foueã p̾ter gressꝰ
est. ut uideatur id̾ leluis non
naturale̾ q̃ in c̾men stulticie ue¬
nerat. sed illã cuulẽ de fendisse
iustĩam.qmͣ furius sapienciã
quid̾ esse concesẜat sed imiusta

Expanded text:
tata haec tamquam foueam praetergressus tata haec tamquam foueam praetergressus est, ut uideatur idem Laelius non naturalem, quae in crimen stultitiae uenerat, sed illam ciuilem defendisse iustitiam, quam Furius sapientiam quidem esse concesserat, sed iniusta
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩe cum sit nullus medio ma
ntestis. Si sapiens est faciet.
ipĩ enim peundũ est nͥ fecerit.
Si at̾ mori malu̾it ꝙͣ manus
inf̾r̾e alt̾i. iam iustus ille. sed
stultus est. qui uite sue non pa¬
reat: dum ꝑcit aliene. Item si
acie suoꝵ fusa. hostes insequi
ceꝑit. et iustus ille nactus fu¬
erit aliꝙ̃ sanciũ equo insidẽtem:
ei ne ꝑcet ut ipẽ occidatur an
deiciet ex equo ut ip̃e possit
iffugere: Qd̾ si fecerit sapiẽt
sed id̾ in alis si non fec̾t iustꝰ.
sedid̃ stultus sit. ncc̾e est. Ita
gͦ iusticiã cum in duas ꝑtes di¬
iusisset. alt̾am ciuile̾ esse dicens.
alteram naturalẽ. utrãq subu̾¬
tit. ꝙ illa ciulis sapiã sit quid̃.
sediusticia non fit. Naturalis
autẽ illa iusticia sit quid. sed
nõ sit sapiencia Arguta hec pla¬
ne ac uenenata st̃: et que m. tul¬
lius non potu̾it refellere. Nam
cũ faciat leliũ furio respondẽ¬
tem pro iusticiaq dicentẽ imefu¬

Expanded text:
maxime cum sit nullus medio mari maxime cum sit nullus medio mari testis? Si sapiens est, faciet; ipsi enim pereundum est, nisi fecerit. Si autem mori maluerit, quam manus inferre alteri, jam justus ille, sed stultus est, qui vitae suae non parcat, dum parcit alienae. Item, si acie suorum fusa, hostes insequi coeperint, et justus ille nactus fuerit aliquem saucium equo insidentem, eine parcet, ut ipse occidatur, an dejiciet ex equo, ut ipse possit hostem effugere? Quod si fecerit sapiens, sed idem malus; si non fecerit, justus, sed idem stultus sit necesse est. » Ita ergo iustitiam cum in duas partes diuisisset, alteram ciuilem esse dicens, alteram naturalem, utramque subuertit, quod illa ciuilis sapientia sit quidem, sed iustitia non sit, naturalis autem illa iustitia sit quidem, sed non sit sapientia. arguta haec plane ac uenenata sunt et quae Marcus Tullius non potuerit refellere. nam cum faciat Laelium Furio respondentem pro iustitiaque dicentem, inrefu
Abbreviated transcription (Latin):
se. uel pestilentem domũ uendere.
an celabit emptorem. Si profite¬
quid qr non fallit: sed tam̃ stul¬
tus indicabitur. qr uel paruo bẽ¬
det. uel oĩo non uendet. Si cela¬
uent eut quid sapiens qr rei cõ¬
ulet. sed id̾ malus. quia fallet.
pursus si repperiat aliꝙ̃ qui aur¬
calcũ se puitet uendere. cũ sit illd
aurit. aut plũbũ cũ sit argentũ.
facebit ne ut id ꝑuo eniat. an ni¬
dicabit ut magno uendat: Stul¬
tum plane bidetur malle magno.
unde intelligi uolebat. et eum qͥ
sit iustus ac bonus stultũ esse.
et eũ qui sit sapiens: malũ. et
tñ sine ꝑnicie fieri posse ut sint
homines pauꝑtate contenti.
Transtẽdebat gͦ ad maiora inqͥ¬
bus nemo posset siue ꝓiculo uite
iustus esse. Dicebat enim Na̾pe
usticia est. homine̾ non occide̾.
liemĩ prorsus actinge. Quid
fiugiũ fecerit et aliquis mibe¬
aillior uiribus tabulã ceꝑit. nõ¬
ne illiĩ tabula deturbabit ut ipẽ
tonstendat. eaqz mxns enadat.

Expanded text:
seruum uel pestilentem domum uendere seruum uel pestilentem domum uendere an celabit emptorem? si profitequia non fallet, sed tamen stultus iudicabitur, quia uel paruo uendet uel omnino non uendet; si celabit, erit quidem sapiens, quia rei consulet, sed idem malus, quia fallet. rursus si reperiat aliquem qui orichalcum se putet uendere, cum sit illut aurum, aut plumbum, cum sit argentum, tacebitne, ut id paruo emat, an indicabit, ut magno? stultum plane uidetur malle magno. unde intellegi uolebat et eum qui sit iustus ac bonus stultum esse et eum qui sapiens, malum, et tamen sine pernicie fieri posse ut sint homines paupertate contenti. transcendebat ergo ad maiora, m quibus nemo posset sine periculo uitae iustus esse. dicebat enim: nempe iustitia est hominem non occidere, alienum prorsus non attingere. quid fragium fecerit, et aliquis imbecillior viribus tabulam ceperit? Nonne illum tabula deturbabit, ut ipse conscendat, eaque nixus evadat;
Abbreviated transcription (Latin):
muenire iusticiã nec defẽ¬
dere pot̾uerũt. Nũc ad id redeo qd̾
intenderam. Carneades gͦ qm̃
tur: sumpsit audaciã refellendi
quia refelli posse intellexit. Ei
disputacionis sũma hec fuit.
iura sͥ homines pro utilitate san¬
xisse .s. uaria pro moribus. et
apud eosd̾ pro tprĩbus sepe mu¬
tata. Ius at̾ naturale esse nullũ
omes et homines et alias animã¬
tes ad utilitates suas natura do¬
cente fui. proinde at nullã esse
iusticiã. aut si sit aliqͣm sũmam
esse stulticiã qm̃ sͥ noceret alieĩs
comodis cõsulens. et infe̾bat hͨ.
argum̃ta omibus pplĩs qui flo¬
rerent imꝑio et romanis qͦ ipĩs
qui tocius orbis potirentur. si
iusti uelint esse. hoc est si aliena
restituant. ad casas esse redeund
et in nccͣitate et miseriis iacend
tum omissis coĩbus ad ꝓpua be¬
mebant. bonus uir inqͣt si hẽat
siuũ fugitim̃ ł domũ in salubrẽ
ac pestilentem. que uicia solus
stciat et ideo prostribat ut uendã
tur. u̾m ne profitebitur fugitim̃

Expanded text:
invenire justitiam, nec defendere potuerunt. Nunc redeo ad id quod intenderam. Carneades ergo, qosophis afferebantur, sumpsit audaciam refellendi, quia refelli posse indisputationis summa haec fuit: iura sibi homines pro utilitate sanxisse, scilicet uaria pro moribus, et aput eosdem pro temporibus saepe mutata, ius autem naturale esse nullum; omnes et homines et alias animantes ad utilitates suas natura ducente ferri; proinde aut nullam esse iustitiam aut, si sit aliqua, summam esse stultitiam, quoniam sibi noceret alienis commodis consulens. et inferebat haec argumenta: omnibus populis qui florerent inperio et Romanis quoque ipsis, qui totius orbis potirentur, si iusti uelint esse, hoc est si aliena restituant, ad casas esse redeundum et in egestate ac miseriis iacendum. tum omissis communibus ad propria ueniebat. bonus uir inquit si habeat seruum fugitiuum uel domum insalubrem ac pestilentem, quae uitia solus sciat, et ideo proscribat ut uendat, utrumne profitebitur fugitiuum se
Abbreviated transcription (Latin):
inter hec iusti esse hommes. qui
eciam si natura fint bom. ab ip¬
sis tñ dns erudiantur ad ustĩam.
Ad placandũ emꝰ deum ꝙ̃ colas
his rebus opus est. quibus illũ
gand̾e̾ ac delectan stias. Sic fit
ut uitam colencium deus pro qͣli¬
tate nominis sui formet. qm̃ re¬
ligiosissimum est cultũ mutari.

Expanded text:
inter haec iusti esse hommes, qui inter haec iusti esse hommes, qui etiamsi natura sint boni, ab ipsis tamen diis erudiantur ad iniustitiam? ad placandum enim deum quem colas iis rebus opus est, quibus illum gaudere ac delectari scias. sic fit ut uitam colentium deus pro qualitate numinis sui formet, quoniam religiosissimus est cultus imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
licet sanctis moribus uiuant in
sũma fide atq innocencia : tñ qr
deos colunt. quoꝵ ritus impios
ac ꝓphanos deus uerus odio ht̃.
a iusticia et a noĩe uere pietatie
aliem sunt. Nec est difficile doc̾e.
tur deoꝵ cultores bom et iusti esse
non pñt. Quomodo enĩ sangͥne
abstinebũt: qui colunt ciuentos
deos. martem atqr bellonã. Quo¬
modo aut ꝑentibus ꝑtent: qui
expulsorem patus sui iouem. aut
natis ex se infantibus. qui satur¬
nĩ: Quomodo pudiciciã tuebũt᷑
qui colunt deam nudã et adulte¬
ram. et qͣiͣ apud eos prostitutam:
Quomodo se rapinis et fraudibꝰ
abstinebt̾: qui m̾curii furta no¬
uerũt. docentis non frandis eẽ
decꝑe. sed astucie. Quomodo li¬
bidines cohertebũt: qui iouem.
heitulem appolliue̾ ceterosq uen̾¬
antur. quoꝵ adult̾ia et stupra
in mares et feminas non tm do¬
tis nota st̃. sed expͥmũtur eciã
in theatuis atq cantant᷑ ut sit̾
om̃ibus nociora. Possunt ne

Expanded text:
licet sanctis moribus uiuant in licet sanctis moribus uiuant in summa fide atque innocentia, tamen quia deos colunt, quorum ritus inpios ac profanos deus uerus odio habet, a iustitia et a nomine uerae pietatis alieni sunt. nec est difficile docere cur deorum cultores boni et iusti esse non possint. quomodo enim sanguine abstinebunt qui colunt cruentos deos Martem atque Bellonam? quomodo aut parentibus parcent qui expulsorem patris sui Iouem aut natis ex se infantibus qui Saturnum? quomodo pudicitiam tuebuntur qui colunt deam nudam et adulteram et quasi aput deos prostitutam? quomodo se rapinis et fraudibus abstinebunt qui Mercuri furta nouerunt docentis non fraudis esse decipere, sed astutiae? quomodo libidines cohercebunt qui Iouem Herculem Liberum Apollinem ceterosque uenerantur, quorum adulteria et stupra in mares et feminas non tantum doctis nota sunt, sed exprimuntur etiam in theatris atque cantantur, ut sint omnibus notiora? possuntne
Abbreviated transcription (Latin):
cũ om̃ĩbus ẜuant amici sunt.
etiã inimicis qui omnes hom̃ẽs
pro frĩbus diligunt. qui cohibe̾
iram scũit. omne̾q amimi furorẽ
trĩquilla moderacione lemre. ꝙͣta
igitur caligo. ꝙͣta tenebraꝵ et
erroꝵ nubes. homĩ pectora obdux̃̾.
qui cũ se maxĩe pios putant. tũ
adu̾sus nom̃ uere dm̃itatis exi¬
stunt. Itaq pro m̾ito impietatis
sue: gramoribus malis sepe ue¬
xantur. Quoꝵ causã qr nestĩt
fortũe culpa hoĩs astribitur. et
lotũ muenit epicurri phĩa nich̾
ad deos ꝑtinere censentis. nec gͣ¬
cia eos tangi. nec ira mou̾i: qr
et contemptores eoꝵ se pe uideãt
btõs. et cultores se pe miseros.
eo fit. qui cũ religiosi uideant
et natura boni nichil tale credũ¬
tur mert. quale sepe paciunt.
consolantur se tnꝰ accusacione for¬
tune. nec senciũt. Ee si esset ul
pena conseqͥtur. et offensa dm̃i
tas scelere honĩ pͣue religiosoꝵ.
graiu eos infortumo mactat. Qͥ

Expanded text:
cum omnibus servant, qui amici sunt cum omnibus servant, qui amici sunt etiam inimicis, qui omnes homines pro fratribus diligunt; qui cohibere iram sciunt, omnemque animi furorem tranquilla moderatione lenire. Quanta igitur caligo, quanta tenebrarum et errorum nubes hominum pectora obduxit; qui cum se maxime pios putant, tum adversus nomen verae divinitatis existunt. Itaque pro merito impietatis suae gravioribus malis saepe vexantur, quorum causam quia nesciunt, fortunae culpa omnis adscribitur: et locum invenit Epicuri philosophia, nihil ad deos pertinere censentis; nec gratia eos tangi, nec ira moveri, quia et contemptores eorum saepe videant beatos, et cultores saepe miseros. Quod eo fit; quia cum religiosi videantur, et natura boni, nihil tale creduntur mereri, quale saepe patiuntur. Consolantur se tamen accusatione fortunae; nec sentiunt quod si esset ullpoena consequitur, et offensa ditas scelere hominum praue religiosorum graui eos infortunio mactat: qui
Abbreviated transcription (Latin):
inmolacionẽ mictebat. equid̾ et
unus cõcede̾ uellem: cũ uiuos qͦs
hẽbat in ptãte uite peccudũ iube̾t
occidi. Sed hec ut dixi culpa non
illius fuit. quilrãs forte non
didicerat. sed tua qui cũ esses eru¬
ditus. ignorasti tñ quid esset pi¬
etas. Et illud ipm̃ qd nepharie
qd̾ detestabilit̾ fecit: pietatis eẽ
offm̃ credidisti. uidelicet ob hoc
unũ pus uocatur. ꝙ patrẽ dile¬
xit. Quid ꝙ bonus eneas haut
asꝑnenda p̾cantes trucidauit.
Adiuratus enim ꝑ eund̾ patrem
et ꝑ spem surgentis nili. Neqͣꝙͣ
peꝑcit furus accensus et ira.
Quisꝙͣ ne igitur hũc putet ali¬
quid in se uirtutis hũisse: qui ⁊
furore tamꝙͣ stipula exarserit.
et manũ patris ꝑ qmͣ rogabat᷑
oblitus. nam frenare non qͥuer.
Nullo igitur modo pius. qui nõ
tinꝰ non repugnantes sed eciã
p̾cantes int̾emit. Dicet hic a¬
liqͥs que gͦ aut ubi. aut qual
est pietas: Nmmirũ apud eos qͥ
bella nestiunt. qui concordiam

Expanded text:
immolationem mittebat, Equidem et immolationem mittebat, Equidem et vivis concedere vellem; cum quos vivos habebat in potestate, vice pecudum juberet occidi? Sed haec, ut dixi, culpa non illius fuit, qui litteras fortasse non didicerat, sed tua, qui cum esses eruditus, ignorasti tamen quid esset pietas, et illud ipsum, quod nefarie, quod detestabiliter fecit, pietatis esse officium credidisti. Videlicet ob hoc unum pius vocatur, quia patrem dilexit. Quid quod: Bonus Aeneas haud aspernanda precantes trucidavit; adjuratus enim per eumdem patrem, et per Spes surgentis Iuli, nequaquam pepercit, Furiis accensus et ira. Quisquamne igitur hunc putet aliquid in se virtutis habuisse, qui et furore tamquam stipulo exarserit, et manium patris, per quem rogabatur, oblitus, iram fraenare nequiverit? Nullo igitur modo pius, qui non tantum non repugnantes, sed etiam precantes interemit. Dicet hic aliquis: Quae ergo, aut ubi, aut qualis est pietas? Nimirum apud eos, qui bella nesciunt, qui concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
pere p̾cium est cognost̾e
illor impietatẽ ut ex
his que tlementer ac pie faciũt.
possit intelligi qualia sint que
ab his contra iura pietatis ge¬
rnt. At ne quẽ uidear incle¬
ment̾ incessere al arguere. ali¬
qm̃ͣ mͥ ꝑsonã poeticam sunam.
que sit ł maxim̃ pietatis exͫ
Apud maronẽ rex ille quo iusti¬
or alt̾ nec pietate fuit. nec bel¬
lo maior et armis q̃ nobis do¬
cum̃ta iustre protulit. unre̾at
et post terga manus quos mi¬
cteret umbris. infernas ceso
sparsiurus sangiũe flãmas. Ed
potest esse hac pietate clemen¬
cuis: ꝙͣ mortius humanas ui¬
ctimas minolare. et igne̾ cruo¬
re hom̃ tamꝙͣ oleo pastere: Sed
fortasse hoc non ipius uicium
fuerit. sed poete: qui insignẽ
pietate uirum insigni stelere
eneas sulmone creatos. Quatuor
hie nuenes totid̃ quos educat ue¬
seus al usens. uiuentes rapit in¬
ferias quos inmolet umbris. Cap¬
tiuoqz regi ꝑfundat sanguine
flãmas. Cur gͦ dicebat eod̾ ipõ
tempore quo unictos homines ad

Expanded text:
perae pretium est cognoscere illorum pietatem, ut ex iis, quae clementer ac pie faciunt, possit intelligi qualia sint quae ab his contra jura pietatis geruntur. Ac ne quem videar inclementer incessere, aliquam mihi personam poeticam sumam, quae sit vel maximum pietatis exemplum. Apud Maronem rex ille, Quo justior alter Nec pietate fuit, nec bello major et armis, quae nobis documenta justitiae protulit? Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris Inferias, caeso sparsurus sanguine flammas. Quid potest esse hac pietate clementius, quam mortuis humanas victimas immolare, et ignem cruore hominum tanquam oleo pascere? sed fortasse hoc non ipsius vitium fuerit, sed poetae, qui Insignem pietate virum insigni scelere Aeneas Sulmone creatos Quattuor hic juvenes, totidem quos educat Ufens, Viventes rapit, inferias quos immolet umbris, Captivoque rogi perfundat sanguine flammas. Cur ergo dicebat eodem ipso tempore quo vinctos homines ad
Abbreviated transcription (Latin):
spũ. tum eciã uates ex insti¬
ctu demonũ cecinerunt. hidas¬
pes enim ꝙ̃ suꝑius nomĩaui
desc̾pta miquitate seculi huiꝰ
extremi pios ac fideles a nocẽ
celũ manus. et imploraturos

Expanded text:
s ex instinctu daemonum cecinerunt. Hystaspes enim, quem superius nominavi, descripta iniquitate saeculi hujus extremi, pios ac fideles a nocentcoelum manus, et imploraturos
Abbreviated transcription (Latin):
tibus segregatos ait tum fle
deus faciet. Sed et illud non
sine demonũ fraude subtractũ
pios lib̾e̾t. qd̾ hmes tñ non dis¬
smmlãuit. In eo enĩ libro qui lo¬
gos celios instribitur post enu¬
meracionẽ malor de qͥbus di¬

Expanded text:
tibus segregatos ait cum fletdeus faciet. sed et illut non sine daemonum fraude subtractum,pios liberet. quod Hermes tamen non dissimulauit. in eo enim libro qui λόγος τέλειος inscribitur, post enumerationem malorum de quibus di
Abbreviated transcription (Latin):
co. ut uictorem te faciam dolo¬
ris ac mortis. pͥor uado ꝑ ea q̃
sustim non posse p̾tendis. si
p̾cipientem sequi non potes.
sequere antecedñtem. sublata
oĩs hoc modo excusacio est. et
fateri hommẽ ncc̃e est sua cul¬
pa imustũ esse. qui doctorẽ uir¬
tutis. et eund̾ ducem nõ seqͣt ͦ
uides gͦ yͣto ꝑfectior sit mor¬
talis doctor. qr dux esse morta¬
lis potest. ꝙͣ minortalis. quia
pacĩam docere non pt̾. qui sb̾¬
iectus passiomibus non est . nͨ.
hoc tñ eo ꝑtinet: ut homiem
deo p̾feram. sed ut ostendam ne¬
qz hoi̾em ꝑfectum doarma esse
posse. nͥ sit id deus. qui aucte
celesti. nc̃itatem parendi hoĩ¬
bus imponat: neq deũ nͥ mor¬
tali corpore niduatur. ut p̾cepta
sua factis admiplendo ceteros
parendi nccͣitate const̾ngat. li¬
quido igitur apparet. eũ qui uitt
dux. et iusticie sit magister cor¬
poralem esse oport̾e. nec aliter
fieri posse: ut sit illius plena

Expanded text:
 quae times uinco, ut uictorem te faciam dolo quae times uinco, ut uictorem te faciam doloris ac mortis. prior uado per ea quae sustineri non posse praetendis: si praecipientem sequi non potes, sequere antecedentem.\' sublata omnis hoc modo excusatio est et fateri hominem necesse est sua culpa iniustum esse qui doctorem uirtutis et eundem ducem non sequatur. uides ergo quanto perfectior sit mortalis doctor, quia dux esse mortali potest, quam inmortalis, quia patientiam docere non potest qui subiectus passionibus non est. nec hoc tamen eo pertinet ut hominem deo praeferam, sed ut ostendam neque hominem perfecta doctrina esse posse, nisi sit idem deus, ut auctoritate caelesti necessitatem parendi hobus inponat, neque deum, nisi mortali corpore induatur, ut praecepta sua factis adinplendo ceteros parendi necessitate constringat. liquido igitur apparet eum qui uitae dux et iustitiae sit magister corporalem esse oportere nec aliter fieri posse ut sit illius plena
Abbreviated transcription (Latin):
pore. non concupistis qr mior
tis rebus opus est. ut tuear hnͣc
uitam. mortem non ties qr
tempnis qr nullã uim pati po¬
tes. At ego mortalis utrũq ti¬
meo. qr cruciatus mͥ grauissiõs
inferunt. quos tollerare carmis
infirmitas non potest. Doctor
itaq uirtutis eciam hñc excusa¬
cionem debuit hoĩbus auferre.
ne quis qd̾ pettat nccitati pociꝰ
astribat ꝙͣ culpe sue. gͦ ut ꝑfe¬
ctus esse possit: nich̾ ei debet op¬
pomi ab eo qui docendus est. ut
si forte dix̾it. impossibilia p̾cipis
respondeat. Ette ipe facio. Ego
carne indutus sum cuius est pec¬
care ꝓpͥum. Et ego eand̾ carne̾
gero et tñ pctmñ in me non do¬
minatur. Michi opes cõtempn̾e
difficile est. qr uiuere aliter non
possum in hoc corpore. Ecce et
mͥ corpus est: et tñ pugno cõ¬
tra omnẽ cupiditatem. Nõ pos¬
sum pro iusticia nec dolorem
ferre nec mortem. qr fragil
sum. Ecte et in me dolor et moͤ

Expanded text:
pore, non concupiscis, quia impore, non concupiscis, quia imhi uero multis rebus opus est ut tuear hanc uitam. mortem non times, qtemnis, quia nullam uim pati potes: at ego mortalis utrumque timeo, quia cruciatus mihi grauissimos inferunt, quos tolerare carnis infirmitas non potest.\' doctor itaque uirtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus auferrre, ne quis quod peccat necessitati potius adscribat quam culpae suae. ergo ut perfectus esse possit, nihil ei debet opponi ab eo qui docendus est, ut si forte dixerit \'inpossibilia praecipis\', respondeat \'ecce ipse facio.\' at ego carne indutus sum, cuius est peccare proprium.\' \'et ego eandem car- nem gero et tamen peccatum in me non dominatur.\' mihi opes contemnere difficile est, quia uiui aliter non potest in hoc corpore: \'ecce et mihi corpus est et tamen pugno contra omnem cupiditatem.\' \'non possum pro iustitia nec dolorem ferre nec mortem, quia fragilis sum.\' \'ecce et in me dolor ac mors
Abbreviated transcription (Latin):
non pectare. sed unicor. Indutꝰ
sum enĩ carne fragili et nbe¬
cilla. hec est que concupiscit. q̃
irascitur. que dolet. que mori
tiet. Itaqz ducor inuitus et
pecto non qr uolo. sed qr cogor.
dencio me et ipse peccare. sed
ncc̃itas fragilitatis impellit: cui
repugnare non possem. Quid ad
hoc respondebit p̾ceptor ille iusti¬
cie: quomodo confutabit aut ie¬
darguet hommẽ. qui delictis suis
excusacõnem carmis obtendit al
ostendit. nͥ et ipe̾ carne fuerit
indutus. ut ostendat etiã carne̾
posse caꝑe uirtutẽ: Contumacia
enim redargui non potest nͥ exͦ
natura homñ prochius in uicia
uideri uult non modo cum uenia.
sed eciam cũ rõne p̾care. Oportet
magrm doctorẽq uirtutis homĩ
similimũ fieri. ut uincendo in car¬
ne petm̃. doceat homine̾ uinci
ab eo ꝑctm̃ posse. Si uero sit in¬
mortalis exemplũ ꝓpon̾e homĩ
nullomodo potest. Existet enim
coustans aliquis ac dicet. Cu qͥd
non pectas qr liber es ab hoc cor¬

Expanded text:
non peccare, sed uincor: indutus non peccare, sed uincor: indutus sum enim carne fragili et inbecilla, haec est quae concupiscit, quae irascitur, quae dolere, quae mori timet. itaque ducor inuitus et pecco, non quia uolo, sed quia cogor. sentio me et ipse peccare, sed necessitas fragilitatis inpellit, cui repugnare non possum. \' quid ad haec respondebit praeceptor ille iustitiae? quomodo confutabit ac redarguet hominem qui delictis suis excusationem carnis obtendet, nisi et ipse carne fuerit indutus, ut ostendat etiam carnem posse capere uirtutem? contumacia enim redargui non potest nisi exnatura hominum procliuis in uitia uideri uult non modo cum uenia, sed etiam cum ratione peccare, oportet magistrum doctoremque uirtutis homini simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uinci ab eo posse peccatum. sin uero sit inmortalis, exemplum proponere homini nullo modo potest. exsistet enim constans aliquis ac dicet: \'tu quidem non peccas, quia liber es ab hoc cor
Abbreviated transcription (Latin):
corpus sͥ. assimat. Cur autem
fieri non pt̾ rõ clara est. Nan
mortales oculi claritatẽ maiesta¬
as eius conspic̾e ac sustm̾e nõ pñt.
ipse qͦ deus uirtutẽ doce̾ non po
ait qr expers corporis nõ faciet
que docebit: ac ꝑ hoc doct᷑na eius
pfecta non eut. Alioqͥn si fũma
birtus est. dolorem pacient̾ pro
iustĩa officioq profr̃e. si uirtus
est mortẽ ipãm et intentatam
nõ metuere. et illatã fortiter
sustin̾e. dãbi᷑t gͦ doctor ille ꝑfectꝰ
doc̾e ista p̾cipiendo et cõfirr̃e
faciendo. qr qui dat p̾cepta uiuẽ¬
di. amputare dt̾ om̃ excusacio¬
mĩ uias. ut imponat hoĩbus.
pirendi ncaitatem non ui aliqͣ
sed pudore: et tñ libertatem re¬
iiqͣt. ut et pͥmiũ sit constitu¬
tũ pentibus: quia pot̾ant non
qui docet faciat que docet. et sit
qiͣ pͥmus et manuĩ porrigat se¬
tuturo. Qͣadmod̾ aute̾ potest
facere que docet. si nõ sit similis
ei ꝙ̃ docet: nam si nilli sit sub
homo sic respondere. uolo eqͥd̾

Expanded text:
corpus adsumat. cur autem fieri non possit, ratio clara est. nam  omittam quod mortales oculi claritatem maiestatis eius conspicere ac sustinere non possunt, ipse certe deus uirtutem docere non poterit, quia expers corporis non faciet, quae docebit, ac per hoc doctrina ejus perfecta non erit. Alioqui si summa virtus est, dolorem patienter pro justitia officioque perferre, si virtus est, mortem ipsam et intentatam non metuere, et illatam fortiter sustinere; debet ergo doctor ille perfectus, et docere ista praecipiendo, et confirmare faciendo; quia qui dat praecepta vivendi, amputare debet omnium excusationum vias, ut imponat hominibus parendi necessitatem, non vi aliqua, sed pudore, et tamen libertatem relinquat, ut et praemium sit constitutum parentibus, quia poterant non qui docet, faciat quae docet, et si quasi praevius, et manum porrigat seculuro? quemadmodum autem potest facere quae docet, si non sit similis ei quem docet? Nam si nulli subjectuhomo sic resp
Abbreviated transcription (Latin):
ge nuĩc confide̾mus an
doctor ecelo missus
possit non esse ꝑfectus. Nond
de hoc loqͦr: quẽ uenisse adeone¬
gauit. fingamus aliꝙ̃ ecelo eẽ
mictend̾ qui uitã homñ iudnũ¬
tis uirtutis instituat. et adiu¬
sticiã formet. nemĩ dubiũ esse¬
potest. qͥn is doctor qͥ celitus
mictitur. tam stiã sit rerũ om̃
ꝙͣ uirtute ꝑfectus. ne nichil
nniter celestem t̾remĩq diferat.
nam in hoĩe int̾na et ꝓpria
doctͥna esse nillo pacto potest.
nec enim mens t̾rems uiste¬
ribus inclusa. et tabe corporit
impedita. aut comp̾hendere ꝑ
aliũde doceatur. Et si maxime
possit sũmam tñ uirtutẽ caꝑe
nequeat et omĩbus uiciis re¬
sist̾e̾ quoꝵ mat̾i̾a in uisteribꝰ
contmetur. eo fit ut trenus do¬
ctor ꝑfectus esse non possit. At
uero celestis cuius scienciã dñn¬
tas. uirtutẽ inmortlĩtas tribut
in docendo ꝙͦ sicut in cet̾is ꝑfe¬

Expanded text:
ge, nunc consideremus, an doctor e coelo missus possit non esse perfectus. Nondum de hoc loquor, quem venisse a Deo negant. fingamus aliquem de caelo esse mittendum, qui uitam hominum rudimentis uirtutis instituat et ad iustitiam formet. nemini dubium potest esse quin is doctor qui caelitus mittitur tam scientia sit rerum omnium quam uirtute perfectus, ne nihil inter caelestem terrenumque differat. nam in homine interna et propria doctrina esse nullo pacto potest: nec enim mens terrenis uisceribus inclusa et tabe corporis inpedita aut conprehendere per , nisi aliunde doceatur. et si maxime possit, summam tamen uirtutem capere nequeat et omnibus uitiis resistere, quorum materia in uisceribus continetur. eo fit ut terrenus doctor perfectus esse non possit. at uero caelestis, cui scientiam diainitas, uirtutem inmortalitas tribuit, in docendo quoque sicut in ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
celu̾ spectant qd̾ ipĩ se facere
putant. cũ res muestigabiles¬
querunt. quia rõ in telũ spectã¬
dimilla est alia. nͥ aut religio¬
nem sustiꝑe. aut ammã suã ĩ¬
nortalem esse credere. Quisqͥs
emm aut deũ colend̾ eẽ intelli¬
et licet id non aspiciat oculis:
aĩ tñ lui̾e aspicit. Qui antẽ re¬
ligionẽ non sustipiũt: t̾rem st̃
qr religio decelo est. Et qui am¬
mam putant cum corpore in¬
t̾ire: eque in t̾rã spectant. quia
ultra corpus qd̾ est t̾ra nichil
amplius uident. qd̾ sit inmor¬
tale. Nichil igitur prodest ita
fixũ esse homme̾ ut recto corpo¬
re spectet in celũ. nͥ erecta mẽ¬
te deũ cernat. et cogitatio eius
in spe bite eterne uersetur tõ¬

Expanded text:
coelum spectant, quod ipsi se facere coelum spectant, quod ipsi se facere putant, cum res quaerunt, quia ratio in caelum spectandi nulla est alia nisi aut religionem suscipere aut animam suam inmortalem esse credere. quisquis enim aut deum colendum esse intelleet licet id non aspiciat oculis, animae tamen lumine aspicit. Qui autem religionem non suscipiunt, terreni sunt; qui religio de coelo est, et qui animam putant cum corpore interire, aeque in terram spectant, quia ultra corpus quod est terra, nihil amplius vident, quod sit immortale. Nihil igitur prodest hominem ita esse fictum, ut recto corpore spectet in coelum; nisi erecta mente Deum cernat, et cogitatio ejus in spe vitae perpetuae to