comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mou̾i oportere: ⁊ utrũ ita sit nescio. O secro te d̾s
ꝓ me frĩb meis qd̃ in me sauciũ reppetero. Ite¬
rũ me diligentiꝰ int̾rogem. Si utilitate ꝓxim
moueor in laudib meis cur minꝰ moueori¬
tumelia eadem iniquitate corã me iaciat᷑. An ⁊
meip̃m. Insaniã hãc dñe longe fac a me: ne ole¬
ũ peccatoris mͥ sit os meũ ad impinguendũ ca¬
put meũ. Egenꝰ ⁊ pauꝑ ego sũ: ⁊ melior ĩ occul
donec reficiat᷑ defectus meus ⁊ ꝑficiat᷑ usq ĩ pa¬
cem qͣm nescit arrogãtis oculus. Sermo a ore
ꝓcedẽs ⁊ fc̃a que ĩnotescũt hõib hñt temptatõ¬
nem piculosissimã ab amore laudie: qͥ ad pri¬
uatã qͣndã excellentiam cõtrahit emendica¬
ta suffragia. Temptat ⁊̃ cũ a me arguitur
eo ip̃o quo argiit᷑ ⁊ sepe homo de ip̃o uane głe
cõtemptu uaniꝰ głatur. Id̾oq nõ iam de ipso
temptatioĩs malũ: quo ĩnotescunt qͥ sͥ placẽt
de se qͣmuis aliis: uł non placeant uł displice¬

Expanded text:
moveri oportere. Et utrum ita sit nescio. Minus mihi in hpro me fratribus meis quod in me saucium comperero. Iterum me diligentius interrogem. Si utilitate proximi moveor in laudibus meis, cur minus moveorium eadem iniquitate coram me iacitur? an et mea? insaniam istam, domine, longe fac a me, ne oleum peccatoris mihi sit os meum ad inpinguandum caput meum. Egenus et pauper ego sum et melior in occdonec reficiatur defectus meus et perficiatur usque in pacem, quam nescit arrogantis oculus. sermo autem ore procedens et facta, quae innotescunt hominibus, habent temptationem periculosissimam ab amore laudis, qui ad priuatam quandam excellentiam contrahit emendicata suffragia: temtat et cum a me in me arguitur, eo ipso, quo arguitur, et saepe de ipso uanae gloriae contemptu uanius gloriatur ideoque non iam de ipso temtationis malum, quo inanescunt qui placent sibi de se, quamuis aliis uel non placeant uel displice
Abbreviated transcription (Latin):
sit et paruit. Nob̾ ã alia curantib atq euolutos
dies nõ nunierantib: isdem fr̃ qui defunctꝰ fu̾at
nocte qͣdam fr̃i suo g̾mano copioso ꝑ uisionem
apparuit. Quẽ ille cũ iuudiss inquisiuit dicẽs
Quid est fr̃: Quo mͦ es: Cui ip̃e Rendit. Nñc us

Expanded text:
sit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos sit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille re
Abbreviated transcription (Latin):
a culpa solubilẽ faceret: ⁊ istos auaricie tanta
dampnatio misceri ĩ culpa prohiberet. Q ita
fc̃m̃ est. Nam cũ isdem monachus ꝑueniss ad
mortẽ atq anxie se q̃reret frib cõmendare nul
nalis fr̃ cur̃ ab õib eẽt ab hoĩatꝰ ĩdicauit. Qui
protinꝰ de reatu suo uehement̾ ĩgemuit. atq ĩ
ip̃a tristicia e corpore exiuit. Ꝙ ita est sepultꝰ
formidare ne qͥd apud se eẽt: unde rep̾hendi potu¬
issent. Cũ uͦ post mortẽ eiꝰ triginta ẽẽnt iam dies
euoluti: cepit anim̾ metis defuncto fr̃i cõpati. eiꝰ¬
q cũ dolore grani supplicia pensare: ⁊ si quod eẽt
ereptioĩs remediũ q̃rere. Tunc euocato monast̾i
est ĩ igne cruciat᷑. Debemꝰ ei aliqͥd caritatis ĩpen¬
dere: et eũ qntũ posumꝰ ut eripiatur adiuuare. Ua¬
de itaq: ⁊ ab hodierna die dieb. xxxͣ. continius.
offerte pro eo sacrificiũ stude. Qui ꝓtinꝰ absces¬

Expanded text:
a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, et anxie quaereret se fratribus commendare, nulnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus, innotuit. Qui protinus de reatu vehementer gemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam essent dies evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato ad me est in igne cruciatur, debemus ei charitatis aliquid impendere, et eum, in quantum possumus, ut eripiatur adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus
Abbreviated transcription (Latin):
iustus noĩe medicinali arte fu̾at ĩbutus:
assidius egritudinib meis excubare consucue¬
rat. Hic itaq languore corporis p̃uentꝰ: ad extre¬
mũ deductus est. Cui in ip̃a sua molestia: fr̃ ger¬
nũtiatũ est. tm̃ malũ de fr̃e qui nobiscũ cõmuni¬
merore ꝑcussus cogitare cepi. uł quid ad purga¬
tionẽ moriẽtis facerẽ: uł quid ĩ exemplũ uiuẽ¬
tib fr̃ib ꝓuiderẽ. Precioso gͥ eiusdem monast̾ii
ĩposito ad me accito dixi. Uide ut nullus ex fr̃ib
se ad eũ morientẽ iunigat: nec sermonẽ cõsolatõ¬
nis ex cuilibet eoꝵ ore ꝑcipiat. S cũ ĩ morte con¬
stitutꝰ fr̃es q̃sierit: ei suus frat carnalis dicat. qr
ꝓ solidis qͦs occulte hũit: a cunctis fr̃ib ab hoĩat
nõ ponat᷑. s quolibet fossam ĩ sterquiłnio facite.
ĩ ea corpꝰ eiꝰ proicite. Ibi quo suꝑ eũ tres aureos
qͦs reliqͥt iactate simul õs clamantes. Pecunia
tua tetũ sit ĩ ꝑditiõe. Et sic eñ t̾ra oꝑite. In quib

Expanded text:
ustus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus ad extrema deductus est. Cui in ipsa molestia sua frater gernuntiatum est, tantum malum de fratre, qui nobiscum communimoerore percussus, cogitare coepi, vel quod ad purgationem morientis facerem, vel quod in exemplo viventibus fratribus providerem. Precioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me accito, dixit: Vade, et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat: quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatnon ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uierberat ⁊ impar qͥsq ĩuenit᷑ ad singula dũ cõfu¬
sa mente diuidit ad multa. Unde sapiẽs prouide
admonet dicens. Fili ne ĩ młtis sint. act. Quia
colligit᷑. cñ mens ꝑ diu̾sa partit᷑. Cumq foras ꝑ
insollentẽ euram tranitur: a timoris intimi sõ
hendimꝰ. s ab appetitu cordis illiꝰ potestatẽ mu¬
audeant. et qui in planis stantes titubant ĩ pre¬
cipitio pedem ponant

Expanded text:
erberat; et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide admonet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui . Quia colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi solihendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem muaudeant: et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant
Abbreviated transcription (Latin):
Potuimꝰ ⁊̃ cellulas saltem nr̃as supͣ nili flumi¬
nis alueũ collocantes aqm̃ hr̃e ꝓforib ne eam a
iiiiͦ. milib passuũ nr̃is cogeremur deferte cerui¬
cib nͥ nos ad tolerantiã laboris istius ĩdefessos
b̃s apłs reddens. hoc iugit̾ aĩaret eloquio Unꝰqͥs
na secreta in quib pomoꝵ copia ⁊ ortoꝵ gena
ncc̃itati corpoꝵ expodirẽt: iusi ĩpingendam nob̾
deliciis horrendam solituduus istiꝰ p̃ferimꝰ ua᷑¬
id ĩ pͥmordio cõu̾sationis sue cõtempsimꝰ p̾sentia
nisi eis cotidie renũtiare p̃stiterit. Idcirco ei qui
petenda sũt loca q̃ mentẽ eiꝰ nulla ad culture dis¬
tionem ubertatis sue fecunditate sollicitent.
cogitationũ suaꝵ tempestatib obiuare iugi solli¬
citudine ac ꝑseueranti intentione didicerunt: qͥ
sub diualib cotidie oꝑib desudantes. tota die saib
aeris ĩanitate. nõ solum corpore uerũ ⁊ mente ꝑ¬
uolitant. ⁊ cogitatiões suas cũ mobilitate corpora

Expanded text:
Potuimus etiam cellulas saltem nostras super Nili fluminis alveum collocantes, aquam habere pro foribus, ne eam a quatuor millibus passuum nostris cogeremur deferre cervicibus, nisi nos ad tolerantiam laboris istius indefessos beatus Apostolus reddens, hoc jugiter animaret eloquio: Unusquna secreta, in quibus pomorum copia, et hortorum gra corporis expedirent; nisi impingendam nobis deliciis horrendam solitudinis istius praeferimus vaid est, in primordio conversionis suae contempsisse praesentia, nisi eis quotidie renuntiare perstiterit. petenda sunt loca quae mentem ejus nulla ad culturae distentionem ubertatis suae fecunditate sollicitent, cogitationum suarum tempestatibus obuiare iugi sollicitudine ac perseueranti intentione didicerunt, qui subdiualibus cotidie operibus desudantes tota die sub aeria inanitate non solum carne, uerum etiam mente. peruolita
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Nec dũ uios desideriis renuntiasse mun¬
danis. nec mortificasse cõcupiscentias ꝑͥstinas
cogttationũ nr̃aꝵ ꝓdidit infirmitas. Nã sicut de¬
testat᷑ hanc ꝑegrinationem ac pabentum absen¬
tiam qmͣ mente potiꝰ suscipe debiristis carne tmn¬

Expanded text:
sse mundanis, nec mortificasse concupiscentias pristinas, cogitationum vestrarum prodit infirmitas. Nam sicut detestatur, hanc peregrinationem ac parentum absentiam, quam mente potius suscipere debuistis, carne tan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pocuua cultu regio administrata: quesiuit
nũ est ut ora famuloꝵ dei cibis eius pollu¬
ant᷑: qui nõ solũ in suis nerũ etiã ĩ aliorũ
hĩtaculis dei famulis aditũ denegat. Hiis
uinaq ⁊ sicera solo diffusa ceteraq separatĩ
disꝑsa. Pauefc̃i ministri rei geste causam
regi nuntiant. ⁊ ille pauefc̃s cũ a uia sua di
Hic pacatus ꝓmissis: ad monasteriũ rediit

Expanded text:
et pocula cultu regio admenistrata, inquirit, num est, ut famolorum Dei ora cibis eius polluantur, qui non solum suis, verum etiam aliorum habitaculis famulis Dei aditum deniget'. His vinaque ac sicera solo diffusa, caeteraque separatim dispersa. Pavefacti ministri rei gestae causam regi nuntiant. Ille pavore perculsus cum avia dilHis placatus promissis, ad monasterium rediit
Abbreviated transcription (Latin):
filii sunt: tu eos tua benedictione robora. At
luꝑanarib emerserũt. Tũc illa furens ꝑu¬
los abire iussit. Egrediensq uir dei aulam
regiã dũ limitẽ transiliret fragor subito est
incussit: nec tñ misere femine furorẽ cõpescuit
ceptacula monachis eiꝰ uł quelibet subsidia

Expanded text:
filii sunt, tu eos benedictionibus robora. At lupanaribus emerserunt. Illa furens parvulos ab ire jubet: egrediens vir Dei regiam aulam, dum limitem transiret, fragor subito exorincussit, nec tandatur, neque receptacula monachis eius vel quaelibet subsidia
Abbreviated transcription (Latin):
rius. Quisħ si sanũ sapit intelligat: S ex
eo qd̃ illic ostensũ est. quisqͥs ille est cui mã¬
moriam fugit ut dicerem: isdem nules qui hec
uiderat narrabat qd̃ eosdem lat̾culos aureos
ad edificationẽ domus senes ac iuuenes: ꝓuel¬
le et pueri ferebant. Qua ex re colligit᷑: qr hi
quib pietas est fc̃a. ip̃i illic oꝑatores ẽẽ uidebã¬
tur. Sic ⁊̃ quidã iuxta nos deus dedit noĩe re¬
ligiosus hĩtabat: qui calciamenta solebat o¬
perari. De quo alter ꝑ reuebationẽ uidit qd̃ eiꝰ
domꝰ edificabat᷑. s ĩ ea cõstructores sui solo die
sabbati iuudebãt᷑ oꝑari. Qui euisdẽ uiri postino¬
dũ sũbtilit̾ uitam requirẽs: inuenit qr exhiis
q̃ dieb singulis laborabat: quicq̃d ex iuctu at¬
qr uestitu suꝑẽe potuiss. die sabbĩ ad bĩ petri
ecc̃am deferre cõsuerat. atq indigentib eroga

Expanded text:
RIUS. Quis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui manmoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus eroga
Abbreviated transcription (Latin):
iuris tet̾rimis ex flumĩe surgẽtib ꝑ coxas deor¬
sũ: atq a quib dã albatis ex speciosissĩmis ui¬
ris cepit ꝑ brachia sursũ trahi. Cũq hec lucta
rent. ip̃e qui hec uidebat ad corpꝰ reu̾sus est: et
quid de eo plenius gestũ sit minime cognouit
Qua ĩte de eiusdẽ stephanĩ uita dat᷑ intelligi
quia ĩ eo mala carius cũ elemosinaꝵ oꝑatiõe
certabant. Qui eñi ꝑ coxas deorsum. ꝑ brachia
trahebat᷑ sursũ. patet nimirũ qr elemosinas
amauerat. et carnis uiciis ꝑfecte nõ restite.¬
rat que eñ deorsum trahebant. S ĩ illo occul¬
to arbitri examine quid ĩ eo iucerit: ⁊ nos ⁊
eũ qui iidit ⁊ reuocatꝰ est. latet. Constat tñ
qr idem stepħs postqͣm sicut suꝑius narrani
⁊ ĩferni loca uidit. et ad corpꝰ rediit: ꝑfc̃e uitã

Expanded text:
ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamrent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam
Abbreviated transcription (Latin):
uire temptabo. Ip̃a quippe ꝑ se scõꝵ uita fideliter
enarrata sic rutilat ut spłendorẽ accurrati serme¬
ius ad illustranda corda fideliũ nõ requirat. Huc
accedit. qr rusticitas sermonis inculti suspitionẽ
cõsueuit purgare mendatii. Nam qͥ uix sufficit
ut melimatũ saltem deꝓiat eloquiũ qũo no¬

Expanded text:
indigeo. Ipsa quippe sanctorum vita fideliter enarrata, sic rutilat, vt splendorem accurati sermonis ad illustranda corda fidelium nō requirat. Huc accedit, quia rusticitas sermonis inculti, suspicionem consueuit purgare mendacij. Nam qui vix sufficit vt inelimatum saltim depromat eloquium, quomodo no
Abbreviated transcription (Latin):
introitũ tuũ ⁊ exitũ tuũ. ex hoc nũc et usq in
scłm. Ego sũ rũadanꝰ patronus tuus: cui iure
debitor es sepulte. Et cũ hoc dixiss: stent nich il
amplius dicẽs. Tundalus ã respiciẽs uidit
sc̃m patriciũ hybermensiũ apłm cũ magna
chiam. qui celestino successit. qui romam ueni¬
eris tp̃re ĩnocentii ppͨ. legat᷑ et archiep̃e ab ip̃o
est cõstitutꝰ. Qͥ omnia q̃ hr̃e pot̾at: scĩs ⁊ pau¬
perib diuidebat. Hic cõstructor extitit xliiii. ce
dicti malachie uterinũ. mire cõtinentie uirũ
⁊ uoluntarie pauꝑtatis amatorẽ. ⁊ neemiam
duanensis ciuitatis antistitẽ uirũ simplicem
atq modestum: sap̃ia quo et castitate p̾ cete¬
ris fulgentẽ. Hos qͣtuor cognouit ep̃os. Eratq
iuxta eos unũ sedile mirabilit̾ ornatũ: in quo
nemo sedebat. Et dixit tondalus. Ciuiꝰ est istud se

Expanded text:
troitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum . Ego sum Ruadanus patruus tuus, cui jure debitor es sepulturae, et cum hoc dixisset, stetit, nil amplius dicens. Tundalus autem respiciens vidit sanctum Patricium Hiberniensium apostolum, cum magna chiam, qui Coelestino successit: qui Romam veniens tempore Innocentii papae, legatus et archiepiscopus ab ipso est constitutus; qui omnia quae habere poterat, sanctis et pauperibus dividebat. Hic constructor exstitit 44 coenobidicti Malachiae uterinum, mirae continentiae virum et voluntariae paupertatis amatorem, et Neemiam Cluanensis civitatis antistitem, virum simplicem atque modestum, sapientia quoque et castitate prae caeteris fulgentem. Hos quatuor cognovit episcopos. Eratque juxta eos unum sedile mirabiliter ornatum, in quo nemo sedebat; et dixit Tundalus: « Cujus est istud sed
Abbreviated transcription (Latin):
erat: puteo qmͣ fodetãt aqmͣ p̾cib uenire faci¬
ens. longũ ip̃m nobiliacũ p̃p regem nobilem
qui locum dedetat appellauit. Ibi quo tantam
d̾s ei cõtulit gr̃am ut ubicũq aliqtus nomen
eius in carcere uł iunculis inuocass. statim so¬
lutꝰ ⁊ liber ad eũ ueniẽs ad suas ei cathenas ⁊ ꝯpe¬
des p̃sentaret. Huiꝰmodi plures cũ eo ĩperpetuum
remanebant et qui male aliena rapuerãt iam
de suo labore ⁊̃ alios sustentabãt. Septẽ quo fa¬
nulie de genere eius ad eum uenerũt. ⁊ distribu¬
to singuł nemore ibi cũ ip̃o manentes exemplo
suo plurimos attraxerunt.

Expanded text:
erat, puteo quem foderat aquam precibus uenire facierat, puteo quem foderat aquam precibus uenire faciens locum ipsum Nobiliacum propter regem nobilem qui locum dederat appellauit. Ibi quoque tantam gratiam deus contulit ut ubicumque aliquis nomen eius in carcere uel in uinculis inuocasset, statim solutus et liber ad eum ueniens suas ei cathenas et compedes presentaret. Huiusmodi plures cum eo in perpetuum remanebant; et qui male aliena rapuerant iam de suo labore etiam alios sustentabant. Septem quoque familie de genere eius ad eum uenerunt et distributo singulis nemore ibi cum ipso manentes exemplo suo plurimos attraxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illo nemore uenaret᷑. ⁊ regina que cũ ip̃o cã de¬
lectandi ꝑ rexerat partu ꝑ iclitans moreret᷑. Dũ
gͦ morienti medici subuenire nõ possent et rex
⁊ familia pp̃ eã uehement̾ lugerẽt: leonardꝰ
tũc ꝑ nemꝰ iter faciens plantus eoꝵ audiuit ⁊¬
illuc expietate ueniens ad regem sine mora rio¬
catꝰ intrauit. Cũq int̾rogat᷑ quis eẽt et ude. loo¬
nardũ se ẽẽ ⁊ discipulũ sc̃i remigii fuisse se dic̾et.
rex spem nouam cõcipiẽs eum ad reginã ĩdux
ta cõtuge duplex ꝑ illũ gaudiũ optineret. Tũc
uir dei fusa or̃one qd̃ petebat obtinuit: ⁊ obla¬
tis ei copiosis munerib eucta respuit hoc so¬
lũ a rege postulans: ut sͥ et postetis sius deo ser¬
nitiris tm̃ denemore illo dacet qͣntũ ip̃e nocte
cũ asino citcuiret. Cõstructo itaq monasterio
strictissime diu uiuens: duos secum monachos
hũit. Et qr aqua ab eis uno miliatio longe

Expanded text:
in illo nemore uenaretur et regina que cum ipso causa dein illo nemore uenaretur et regina que cum ipso causa delectandi perrexerat partu pericilitans moreretur. Dum ergo morienti medici subuenire non possent et rex et familia propter eam uehementer lugerent Leonardus tunc per nemus iter faciens planctus eorum audiuit et illuc ex pietate ueniens ad regem sine mora uocatus intrauit. Cumque interrogatus quis esset et unde Leonardum se esse et discipulum sancti Remigii fuisse se diceret, rex spem bonam concipiens eum ad reginam induxita coniuge duplex per illum gaudium obtineret. Tunc uir dei fusa oratione quod petebat optinuit; et oblatis ei copiosis muneribus cuncta respuit hoc solum a rege postulans, ut sibi et posteris suis deo seruituris tantum de nemore illo daret, quantum ipse una nocte cum asino circumiret. Constructo itaque ibi monasterio strictissime diu uiuens duos secum monachos habuit et quia aqua uno ab eis miliario longe
Abbreviated transcription (Latin):
tpre b̃s leonardꝰ. Qui a sco remigio de
sacro fonte leuat᷑: ⁊ ab ip̃o salutarib discipli¬
nis ĩstruct᷑. cũ parẽtes pͥmi ẽent ĩ palatio regis
francie elodonei: tantã ab ip̃o rege gr̃am obtiuu¬
it ut quoscũq ĩ carceratos ꝑsonalit̾ uisitaret
abso lueret. Tantũ quo a dño impettauit: ut
om̃ib infirmus ad se cõfluentib sanitatis re¬
mediũ obtineret. Cũ ergo fama sc̃itatis eiꝰ se ubi¬
q diffuderet: rex eum secũ eũ man̾e multoci¬
ens rogauit. donec oportimo tp̃re ei ep̃atũ dona¬
ret. S ille humilit̾ rennuit ⁊ optans inuenuire
solitudinẽ relictis om̃ib aurelianũ p̃dicando cũ
fr̃e suo liphardo ꝑuenit. Ubi post qͣm ĩ quodam
cenobro aliqm̃diu uixerunt cũ liphardꝰ ibi
suꝑ ligerim solitariꝰ remau̾e uellet et leonardꝰ
ĩ aquitania p̃dicare dispon̾et: osculantes se ad
ꝓpe urbem lemoiricas ħ̃itauit. Iccidit autẽ
quodã tp̃re ut rex cũ suis iuuenib more solito

Expanded text:
 D Leonardus a sancto Remigio de sacro fonte leuatus et ab ipso salutaribus disciplinis instructus cum parentes eius primi essent in palatio regis Francie Clodouei tantam ab ipso rege gratiam obtinuit ut quoscumque incarceratos personaliter uisitaret absolueret tantumque a domino impetrauit ut omnibus infirmis ad se confluentibus sanitatis remedium optineret. Cum ergo fama sanctitatis eius se ubique diffunderet rex eum secum manere multociens rogauit donec oportuno tempore ei episcopatum donaret. Sed ille humiliter renuit et optans inuenire solitudinem relictis omnibus Aurelianum predicando cum fratre suo Liphardo peruenit. Vbi postquam in quodam cenobio aliquandiu uixerunt cum Liphardus ibi super Ligerim solitarius remanere uellet et Leonardus in Aquitania predicare disponeret osculantes se ad prope urbem Lemouicas habitauit. Accidit autem quodam tempore ut rex cum suis iuuenibus more solito
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. S absit ut putremꝰ ĩ fide ur̃a aliquid.
ut is putat dubia estimatione pendulũ ⁊
nõ magis totũ qd̾ in ea est certa ac solidã
ueritate subiuxũ oraculis et miracłis diui¬
nitꝰ ꝑ suasũ stabilitũ ⁊ cõsecratum partu
uirgius sangͥne redemptoris. gła resurgen¬
tis. Testimonia ista credibilia fc̃a sunt ni¬
sum ⁊ tu michi subsibilas fides est estima¬
tio: Tu inͥ ambigiũ garris quo nich est cer¬
ab eo cuiꝰ est s cecta scĩa acclamante ꝯscĩa.¬

Expanded text:
. Sed absit ut putemus in fide vel spe nostra aliquid, ut is putat, dubia aestimatione pendulum; et non magis totum quod in ea est, certa ac solida veritate subnixum, oraculis et miraculis divinitus persuasum, stabilitum et consecratum partu Virginis, sanguine Redemptoris, gloria resurgentis. Testimonia ista credibilia facta sunt ni tu mihi subsibilas, « Fides est aestimatio? » Tu mihi ambiguum garris, quo nihil est cerab eo cujus est; sed certa scientia, acclamante c
Abbreviated transcription (Latin):
fate regionis cõstrueret domũ or̃onis: panꝑ qui¬
dam uenit et elemosinã ab eo sͥ dari poposcit.
Uir autem dei cũ ĩ p̾senti nõ hr̃et ꝙ indigenti
daret: cutullã qua induebat᷑ dedit. Qua pauꝑ
accepta recessit: ⁊ in domũ cuiꝰdam fidelis hosp̃i¬
tandi gr̃a uenit. Qͥ cũ se post cibũ ⁊ potũ sopori
dediss magna iam transacta ꝑte noctis. pater¬
familias de nocte surrexit. ac domũ suã claro lu¬
mine splendere iuidit. Ꝙ ilico sue ꝯingi extitate
a somno: nartare curauit. Illa nero rem ĩusita¬
tã intuens. dixit. Aliquid muneris diuini: pere¬
grinꝰ hic qͥ a nobis susceptꝰ est secũ detulit. Qi
mane ab eis requisitꝰ retulit qualit̾ cucullam
loco muneris a scõ uiro acceperit. Qd̃ fc̃m ĩ illo
loco ĩ laude om̃ipotentis deuulgi ore cutũq est
diffamatũ ⁊ celebri sermone uulgatũ. Talib

Expanded text:
aefatae regionis construeret domum orationis, pauper quiaefatae regionis construeret domum orationis, pauper quidam venit et elemosinam ab eo dari sibi poposcit. Vir autem Dei, cum in praesenti non haberet quod indigenti daret, cucullam qua induebatur dedit. Qua pauper accepta recessit et in domum cuiusdam fidelis hospitandi gratia venit. Qui cum se post cibum et potum sopori dedisset, magna iam transacta parte noctis, paterfamilias de nocte surrexit ac domum suam claro lumine splendere vidit; qui ilico suae coniugi excitatae a somno narrare curavit. Illa vero rem inusitatam intuens, dicit: 'Aliquid muneris divini peregrinus hic, qui a nobis susceptus est, secum detulit'. Qui mane ab eis requisitus, retulit, qualiter cucullam loco muneris a sancto viro acceperit. Quod factum in illo loco in laude omnipotentis Dei vulgi ore circumquaque est diffamatum et celebri sermone
Abbreviated transcription (Latin):
ditario obuenerat a pr̃e ditissimo: laudabili
liberalitate ĩdigentib curabat distribu̾e. Cor
pusculũ qd̾ regio cultu in bysso ⁊ purpuba e¬
nutritũ fuerat. uilis indumenti asꝑitate do¬
mabat: ⁊ qui dudũ dormire nisi in pluma p̃
nuia teneritudĩe nesciebat. suꝑ nudam hu¬
mũ tectus cilicio dulcẽ sompnũ capiebat. Tã¬
dem deliberauit apud se plausus hõim sͥ fauẽ¬
tiũ ⁊ opꝰ p̃clarũ tm̃mͦ diuino amore patratũ
uanis ⁊ humanis laudib extollentiũ deuitare
⁊ declinare ⁊ regionẽ longe positam q̃ proiuncia
sito poss d̾o seruire. S ed qͦr nõ poss lucerna la¬
tutũ fulgore. Deniq p̃cib fugabat demones
de obsessis corporib aperiebat ora mutoꝵ. red¬
debat cecis iisũ sudis auditũ. claudis gres¬
sũ. ⁊ cunctis ex fide poscentib dei clementiã
impetrabat opem sanitatis. Sed nec illud du¬
co tegi silentio: qd̾ claruit eius dono. Cũ ĩꝑte p̃¬

Expanded text:
ditario obvenerat a patre ditissimo, laudabili liberalitate indigentibus curabat distribuerpusculum, quod regio cultu in bysso et purpura enutritum fuerat, vilis indumenti asperitate domabat, et qui dudum dormire nisi in pluma prae nimia teneritudine nesciebat, super nudam humum tectus cilicio dulcem somnum capiebat, ca deliberavit apud se plausus hominum sibi faventium, et opus praeclarum tantummodo divino amore patratum vanis et humanis laudibus extollentium devitare et declinare, et regionem longe positam quae Provincisito posset Deo servire. Sed quia non potest lucerna latatum fulgore. Deinde precibus fugabat demones de obsessis corporibus, aperiebat ora mutorum, reddebat caecis visum, surdis auditum, claudis gressum et cunctis ex fide poscentibus Dei clementia impetrabat opem sanitatis. 11. Sed nec illud duco tegi silentio, quod claruit eius dono. Cum in parte pr
Abbreviated transcription (Latin):
ce. Quia uero paulisꝑ calor ille longius a fir¬
mamento recessit ium suam modice iam a¬
mittens aliqntulũ tepuit. ac debilior fuit s
⁊̃ sese hac illacq cõmouit. Unde fr̃a est aeris
natura. calida uidelicet ⁊ humida. Om̃is enĩ
calor qm diu fortissimꝰ existit. desiccat et cõbu¬
rit. Ex quo uero tepescit. molesc̾e ac liq̃fieri
facit. Qm̃ ã adhuc longiꝰ a firmamento re¬
cessit. radice. ꝙ. procul existente uigorẽ ami
da et ponderosa uidelicet aqua ⁊ q longius
adhuc quam erat a firmamẽto recessit. ip̃a
frigiditatis nat᷑a p̃p̃ nimiam remotionem

Expanded text:
ae. Quia vero paulisper calor ille longius a firmamento recessit, vim suam jam modicum amittens aliquantulum tepuit, et debilior fuit, sed et se hac illacque commovit, unde facta est natura aeris calida et humida. Omnis enim calor quandiu fortissimus est, desiccat et comburit. Ex quo vero tepescit, mollescere rem ac liquefieri facit. Quomodo autem adhuc longius a firmamento recessit, radice quasi procul existente vigorem amisda et ponderosa. Et quoniam longius adhuc quam erat a firmamento recessit, ipsa frigiditatis natura propter nimiam remotionem
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ manubriũ ferri illiꝰ. qd̾ nullus poterat de ma¬
nu eiꝰ auferre. Et tanta districtione arctatꝰ est
ut int̾ digitos eiꝰ iam cepiss sangius prorum¬
ꝑe ⁊ aspicientib ob fetorẽ fastidium fac̾e. Uenit¬
q ad p̾fatũ dei hoĩem. Qui postulãs dei auxili¬
um accepit manũ eiꝰ ubi adheserat malleus¬
⁊ digitos primũ extendẽs tulit ferrũ illd̾ ⁊ ma¬

Expanded text:
eius manubrio ferri illius, quod nullus poterat de manu eius auferre. Et tanta districtione artatus, ut inter digitos illius iam coeperat sanguis prorumpere et aspicientibus ob fetorem fastidium facere, venit ad prefatum Dei hominem. Ille postulans Dei auxilium, coepit manum, ubi adeserat malleus; digitos primum extendens, tulit illum
Abbreviated transcription (Latin):
breuis est suꝑ t̾tam qr sensu nõ ualent causas
cõtexere scłoꝵ prioꝵ aliaꝵq gentiũ qͣs exꝑti
non sunt cũ hiis qͣs exꝑti sunt: in uno tñ
corꝑe uł die uł domo facile possunt iid̾e quid
tui membro quib momentis: quib ꝑtib ꝑ¬
sonis ue cõgcuat. in illis offerduntur. Hic sei¬
uiũt. Hec gͦ tũc nesciebam ⁊ ñ au̾tebam: ⁊ fe¬
tiebant undiq cculos meos ⁊ nõ uidebam. Ma¬
la oĩa fiũt cum tu derelinq̃ris fons ute. qͥ es
uñꝰ ⁊ netꝰ restor ⁊ creator uniu̾sitatis: ⁊ p̾nata
suꝑbia diligit᷑ in ꝑte unũ falsũ Itaq pietate
humili reditur ĩ te ⁊ purgas a mala cosuetu¬
gimꝰ adu̾sum te cormu a false libertatis. aua¬
ricia plus habendi ⁊ dampno totũ amittendi:

Expanded text:
breuis est, quia sensu non ualent causas contexere saeculorum priorum aliarumque gentium, quas experti non sunt, cum his quas experti sunt, in uno autem corpore uel die uel domo facile possunt uidere, quid cui membro, quibus momentis, quibus partibus personisue congruat, in illis offenduntur, hic seruiunt. Haec ego tunc nesciebam et non aduertebam, et feriebant undique ista oculos meos et non uidebam.  ea fiunt, cum tu derelinqueris, fons uitae, qui es unus et uerus creator et rector uniuersitatis, et priuata superbia diligitur in parte, unum falsum. itaque pietate humili reditur in te et purgas nos a consuetugamus aduersus te cornua falsae libertatis auaritia plus habendi et damno totum amittendi,
Abbreviated transcription (Latin):
dierint illo scło litusse iustis aliquid
qd isto scło non licet iustis ⁊ qr illis aliud p̃cepti
deus istis aliuo ꝓtp̃ralib causis. cũ eidẽ iusticie
ut̾q semierint. cũ ĩ uno hõie ⁊ ĩ uno die ⁊ miꝰ
edib uideant aliud alii menbro congruere ⁊
aliud iamdudũ licuisse ⁊ post horam nõ licere
quadã in illo angulo ꝑmitti aut iuberi qd̃
ĩ isto iuste ueretur ⁊ mendicet᷑. Nũqͥd iusticia
uaria ⁊ mugabilis: S tempora quib p̃sidet

Expanded text:
dierint illo saeculo licuisse justis aliquid, quod isto non licet justis; et quia illis aliud praecepit Deus, istis aliud pro temporalibus causis, cum eidem justitiae utrique seruierint, cum in uno homine et in uno die et in unis aedibus uideant aliud alii membro congruere et aliud iam dudum licuisse, post horam non licere, quiddam in illo angulo permitti aut iuberi, quod in isto iuxta uetetur et uindicetur. numquid iustitia uaria est et mutabilis? sed tempora, quibus praesidet
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt. Quo: Ad me ueritatem. Quo fructu:
Ego reficiam. S que est refectio quã ueritas
cis et suauis cib est caritas qr fessos alleuat.
debiles corroborat. mestos letificat. iugum
demq ueritatis facit suaue et onus leue.
Conus cib catitas que media ĩferculo salo¬
tib p̾sto est prohibente. tumore nec ꝑfc̃is sa¬
tis est ꝓ habundãtia cõtemplatioĩs dulcodi¬
ne. Hii adhuc a noxiis carnaliũ deloctatio¬
nũ humorib timoris amarissima potione
purgandi nõdũ lactis dulcedinẽ exꝑiunt᷑.
Illi iam auulsi a lacte epulari ab introitu
głe głosius delectant᷑. solis. mediis .i. ꝓfici¬
entib. ita iam melleas quasdam sorbitiũ¬
culas caritatis exꝑtis ut illis interim pro
sui celsitudine cõtenti sunt. Primus gͦ cib
humilitatis est. purgatorius cũ amarctudĩe.
Scd̃s caritatis cosolatorius ĩ dulcedine. Ter¬
cius contemplatiõis. solidꝰ cũ fortitudine. Oo¬

Expanded text:
. Qua? Per humilitatem. Quo fructu? Ego vos reficiam. Sed quae est refectio, quam Veritascis et suavis cibus charitas, quae fessos allevat, debiles roborat, moestos laetificat. Jugum denique Veritatis facit suave, et onus leve. 4. Bonus cibus charitas, quae media in ferculo Salotibus praesto est, prohibente timore; nec perfectis satis est, pro abundantiori contemplationis dulcedine. Hi adhuc a noxiis carnalium delectationum humoribus, timoris amarissima potione purgandi, nondum lactis dulcedinem experiuntur: illi jam avulsi a lacte, epulari ab introitu gloriae gloriosius delectantur: solis mediis, id est proficientibus, ita jam melleas quasdam sorbitiunculas charitatis expertis, ut illis interim pro sui teneritudine contenti sint. 5. Primus ergo cibus est humilitatis, purgatorius cum amaritudine: secundus charitatis, consolatorius cum dulcedine: tetius contemplationis, solidus cum fortitudine.
Abbreviated transcription (Latin):
Dulcis et rectus dñs legem dedit iuam hu¬
militatis. ꝑ quam redeã ad cognitionẽ ue¬
ritatis. Dat oc̃conẽ recuperande salutis. qr
dulcis ẽ. nõ tñ absq disciplina legis q re¬
ctus estidulcis: qr ꝑire nõ patit᷑ rectus: quia
dus disponit: ut sicut ꝑ decẽ p̾cepta legis ⁊
geminam cutũcisionem. ĩ quo duodenariꝰ
xu. gradib ascensis ueritas apprehenditur.
Illud quo qd̾ ĩ scala illa q̃ in typo humili¬
tatis iacob monstrata est. dñs innixus aꝑ
paruit. quid nob̃ aliud ĩnuit. nisi qd̾ ĩ cul¬
mine humilitatis cõstituiturꝰ cognitio ue¬
ritatis: Dñs quippe de sũmitate ꝓspiciebat¬

Expanded text:
dulcis et rectus Dominus legem dat viam humilitatis, per quam redeant ad cognitionem veritatis. Dat occasionem recuperandae salutis, quia dulcis est; non tamen absque disciplina legis, quia rectus est. Dulcis, quia perire non patitur; rectus, quia dus disponit: ut sicut per decem praecepta legis ac geminam circumcisionem in quo duodenariusduodecim gradibus ascensis, veritas apprehendatur. Illud quoque quod in scala illa, quae in typo humilitatis Jacob monstrata est, Dominus desuper innixus apparuit , quid nobis aliud innuit, nisi quod in culmine humilitatis constituitur cognitio veritatis? Dominus quippe de summitate sca
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os actiõis recte iurtute uiuificãt. ĩ se alios ꝑ exẽ¬
plũ pͣue estimationis occidant: ne minꝰ qmͣ se ꝓxi¬
mos diligant. et cum ip̃i salubrẽ uini potũ sorbe¬
ant: intentis in sui consideratõe mentib pestiferum
q autẽ fit: ut bonũ opꝰ ⁊ ĩ eccłto sit cũ fit publice.
⁊ rursũ ĩ publico cũ agit᷑ octulte. Qui eñi ĩ pu¬
cere curauit. Et qui in secreto suo bono oꝑe depre¬
hendi ac laudari cõcupiscit ⁊ sinullus fortasse ui
secũ duxit: qd̾ humanas laudes requisiuit. O¬

Expanded text:
ipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum que ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in pucere curavit; et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit, licet nullus fortasse vidsecum duxit, quot humanas laudes in
Abbreviated transcription (Latin):
apostata ⁊c̾. Liganda gͦ sunt foris ꝑ discipli¬
nam mẽbra corporis. ut intrinsetus solidetur
status mẽtis. qͣtinꝰ dũ undiq exterior custodia
interiori mobilitati cohertende opponit᷑ tandẽ
mens ad pacem stabilem ĩ semetip̃a colli¬
gat᷑. Omniũ namq iucioꝵ motꝰ disciplina
cohercet. ⁊ qͣntũ mala desideria foris cohercen¬
do cõpͥmit. tm̃ ꝑ eam bonũ desideriũ interius
cõualescit. paulatimq eadem uirtutis forma
ꝑ cõsuetudinẽ mẽti ĩpumit᷑ q̃ foris ꝑ discipli¬
nam ⁊̃ hĩtu corporis cõseruat᷑

Expanded text:
t. Liganda ergo sunt foris per disciplinam membra corporis, ut intrinsecus solidetur status mentis, quatenus dum undique exterior custodia interiori mobilitati coercendae opponitur, tandem mens ad pacem in semetipsa colligatur. Omnium namque vitiorum motus disciplina coercet, et quantum mala desideria foris coercendo comprimit, tantum per eam bonum desiderium interius convalescit. Paulatimque eadem virtutis forma per consuetudinem menti imprimitur, quae foris per disciplinam in habitu corpor
Abbreviated transcription (Latin):
domat leuitatẽ ligat: ⁊ om̃s ĩ ordinatos mot̾
mentis at illicitos appetitꝰ suffocat. Sic̃ .n. ĩ
cõstantia mẽtis nascit᷑ ĩ ordinata motio corpo.¬
ris. ĩ quo dũ corpꝰ ꝑ disciplinã stringit᷑. anim̃
ad cõstantiã solidatur. et paulatim ĩinsecus
mens ad qͥetem cõponitur. Cũ ꝑ discipline cu¬
stodiã mali motꝰ es foras fluere nõ sinuntur.
Integritas gͦ uirtutis est: qñ ꝑ internã mentis
tustõdiam ordinate regunt᷑ mẽbra corporis. S¬

Expanded text:
inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras fluere non sinuntur. Integritas ergo virtutis est, quando per internam mentis custodiam ordinate reguntur membra corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
districtione larati sũt. Nõnulli .n. existimantes
id qd̃ iudebant gentib pro ĩfirmitate c̃ocessũ
sͥ ⁊̃ licitũ: nicħ se detrimenti ꝑpeti trediderunt
autẽ quib ad huc apłicꝰ in erat feruor disce
credebant. ĩ locis suburbanis ac secretiorib

Expanded text:
districtione laxati sunt. Nonnulli enim, existimantes id quod 371 videbant gentibus pro infirmitate concessum sibi etiam licitum, nihil se detrimenti perpeti crediderunt, autem quibus adhuc apostolicus inerat feruor, memorcredebant, in locis suburbanis ac secretioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is fidei rudimẽtis ⁊ ĩueterata gentilitatis cõ¬
suetudĩe nich ampliꝰ expetebant nisi ut ab im¬
molaticiis idoloꝵ ⁊ fornicatiõe ⁊ suffocatis et
sangͥne temꝑarẽt atq ista libertas que gentib
pp̃ infirinitatẽ pͥme ccedulitatis indulta est

Expanded text:
ipsis fidei rudimentis et inveterata gentilitatis consuetudine nihil amplius expetebant, nisi ut ab immolatitiis idolorum, et fornicatione et suffocatis et sanguine temperarent; atque ista libertas, quae gentibus, propter infirmitatem primae credulitatis, indulta est
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e imꝑator iam sustulerat. Ab amiterius.
euticerem intem: cũ reliquiis maronis et
Aspoleto serenam mrem cum gregorio spole¬
tano mͣre. A corduno: pignora uincentii mris
⁊ leuite. ab hyspania ołim a duob mona¬
chis capuam: a capua uero illuc deportata.
mineacẽ mrͣem. Ab urbe tudertina fortuna¬
tũ ep̃m et confessorem. A corphinio: luciam
syracusanã iuirginẽ et mrͣem. a faro aldo du¬
ce spoletanoꝵ olim a syracusis illuc transla¬
tam. A sabuus: partes corpoꝵ ꝓthi ⁊ iacincti
mrͣm. Hec oĩa cũ parte cathene sc̃i petri apłi
cũ capillis eiusdem. et sanguine sc̃i stephi ꝓ
ppͣ ioh̾e sͥ donata cum aliis multis scõꝵ ꝑigno¬
tib pͥsul ded̾deritus in galliam hoc anno tran
donius roͣne ecc̃e. c. xxxuiꝰ. p̃sidet. Otho senior ĩ¬
ꝑator obit: cuiꝰ uitam windicildus monachus
descripsit. Qi ⁊̃ hystoriã saxonũ usq ad hũc an¬
nũ cõscripsit. Otho .iiͦ. imꝑat annis .x.

Expanded text:
ipse imperator jam sustulerat: ab Amiternis ipse imperator jam sustulerat: ab Amiternis Euticetem martyrem cum reliquiis Maronis et a Spoleto Serenam martyrem cum Gregorio Spoletino martyre; a Corduno pignera Vincentii martyris et levitae, ab Hispania olim a duobus monachis Capuam, a Capua vero illuc deportata; Miniatem martyrem, ab urbe Tudertina Fortunatum episcopum et confessorem; a Corfinio Luciam Syracusanam virginem et martyrem; a Faroaldo duce Spoletinorum olim a Syracusis illuc translatam; a Sabinis partes corporum Proti et Iacincti martyrum. Haec omnia cum parte catenae S. Petri apostoli, cum capillispapa Joanne sibi data, cum aliis multis sanctorum pignoribus, praesul Deodericus in Galliam hoc anno transnus Romanae aecclesiae 137u s presidet. Otto senior imperator obiit, cujus vitam Guindichindus monachus descripsit, qui etiam hystoriam Saxonum usque ad hunc annum conscripsit. Otto secundus imperat annis 10.
Abbreviated transcription (Latin):
nis.xxxiiͦ. qͥdam comes othonis ĩꝑato¬
ris ei familiaris rome ante oculos õim a dyx¬
bolo arreptus est. ita ut seip̃m dentib discer¬
peret. Iussu imꝑatoris ad papam ioħ̾em ad¬
ductꝰ est: ut cathena sc̃i petri collo eius circũ¬
daretur. Dũ a fallacib cl̾icis semel ⁊ bis alic
cathena furenti adhiberet᷑ nec quicqͣm reme¬
uera sc̃i petri cathena allata ⁊ collo furentis
circũdata dyabolus spumans ⁊ multũ clamãs
abscessit. Qua cathena deodericus merensis¬
ep̃c arrepta cũ diceret se eam nisi manui ab sci
sa dimissurũ: tandẽ ĩꝑator sedato litigio a ppͥ
ioh̃e optinuit. ut auxiliũ huiꝰ cathene exsec
siũ ep̃c imperatori sanguine diłcone at fa¬
miliaritate cet̾is deiunctior. dũ ĩ ytalia expe¬
ditione ꝑ trienniũ sub eo militaret: multa
corꝑ et pignora scõꝵ de din̾sis ytalie locis quo¬
cũq modo potuit collegit. Primũ a marsia
sc̃m elpediũ cõfessorẽ: cuiꝰ sociũ euticiũ ep̃m

Expanded text:
. 8. Quidam comes Ottonis imperatoris ei familiaris, Romae ante oculos omnium a diabolo arreptus, ita ut se ipsum dentibus decerperet, jussu imperatoris ad papam Johannem adductus, ut catena sancti Petri collo ejus circumdaretur, dum a fallacibus clericis semel et bis alia catena furenti adhiberetur, nec quicquam remevera sancti Petri cathena allata et collo furentis circumdata, diabolus spumans et multum clamans abscessit. Quam cathenam Deodericus Mettensis arreptam, cum diceret se eam nisi manu abscisa non dimissurum, tandem imperator sedato litigio a papa Johanne optinuit, ut anulum hujus catenae exsecsium episcopus, imperatori sanguine, dilectione ac familiaritate caeteris devinctior, dum in Italica expeditione per triennium sub eo militaret, multa corpora et pignora sanctorum de diversis Italiae locis quocumque potuit modo collegit. Primum a Marsia sanctum Elpidium confessorem, cujus socium Euticium
Abbreviated transcription (Latin):
curiosus uoluptati subditꝰ. Sunt ⁊̃
multi alii in scło. qui ñ tm̃ uani curiosi et
uoluptuosi. s ⁊̃ cũ ambitione non cũ deuo¬
tione accedũt ad mensam xp̃i qui ⁊̃ nõ ae¬
cederẽt nͥ se aliquid recepturos sperarẽt. Ac
cessit ad ihm petrus accessit et uidas acces¬
serunt discipuli. accesserunt et milites cru¬
cifigentes. Accedunt et cotidie ad corz pꝰ¬
xp̃i religiosi. accedũt ⁊ ꝑu̾si sacerdõtes. qui
ea que offerunt᷑ ad mensam xp̃i. offerunt
⁊̃ mensa dyaboli: ip̃a est alea fati. In illa de¬
ur inuocant: ĩ ista ꝑuirant. Nõ enĩ or̃oni
uacant: s lusib exultant. Legem dei nõ sci
tatib student. t̾cenis inhiant t̾rena sapiũt.
assidui ĩ plateis: in ecc̃a rari. Tardi ad ĩuesti¬
gandam culpam peccatoris: parati ad inqui¬
renda uestigia leporis. Uelociores ad cõgregã¬
dos canes qm ad cõuocãdos pauꝑes: libentius
porrigunt pariẽ cani qm̃ pauꝑi Plures serui¬
unt eis ad mensam. ad missam nullus. famu¬

Expanded text:
curiosus, voluptati subditus. Sunt etiam multi alii in saeculo, qui non tantum vani, curiosi et voluptuosi, sed etiam cum ambitione, non cum devotione accedunt ad mensam Christi, qui non accederentcessit ad Jesum Petrus, accessit et Judas, accesserunt et milites crucifigentes . Accedunt quotidie ad corpus Christi religiosi, accedunt et perversi sacerdotes, qui ea, quae offeruntur ad mensam Christi, offerunt in mensa diaboli. Ipsa est alea fati, in illa Deum invocant, in ista perjurant, non enim orationi vacant, sed lusibus exsultant, legem Dei nec sciutatibus student, terrenis inhiant, terrena sapiunt; assidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad congregandos canes, quam ad convocandos pauperes; libentius porrigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis ad mensam, ad missam nullus; famu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsi sunt ĩ capite oĩm plateaꝵ qr dũ ꝑ uitã¬
mũdã et or̃onẽ intꝰ ẽẽ ĩ cõtemplatione dei sꝑ
debuerãt: ꝑ uitam reprobã foris passim ua
strent nulla mundi negotia ĩ qͥb ministri
altaris se nõ occupent. nulla rerum ĩprobitas
qͣ monachicꝰ ordo nõ implicet pene nulla ille¬
cebris uite blandicies qua se castitas sc̃imoni¬

Expanded text:
pite omnium platearum, quia dum per vitam et orationem intus esse in contemplatione Dei semper debuerant, per vitam reprobam foris passim vacadministrent: nulla mundi negotia in quibus ministri altaris se non occupent, nulla rerum improbitas, qua se monasticus ordo non implicet: pene nulla illecebris vitae blandities, qua se castitas sanctimoni
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Igͥctur̾ p̃lati subditos diligenter custodi¬
ant subditi p̾latis benigne obediant deuoti
sint senes. laboriosi iuuenes sit honestas in
hĩtu mediocritas inuictu ĩ claustro assidui
ad curiã rari. ut nõ sint curiales s claustrales
sunt intenti psalmis nõ causis ĩ claustro non
sit rumor. s lectio ĩ capło nõ lites s cõfessio
Sit ĩ choro seuera simplicitas. circa altare re¬
uerentie honestas. Ee hiis obseruantie man¬
datis pendet sũma totius religionis. De¬

Expanded text:
tilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa totius religionis.
Abbreviated transcription (Latin):
scã ⁊ tuta militia ai a duplici illo ꝑ iculo ꝓr¬
sus libera quo id hoĩm genus solet. frequent᷑
militandi. Quociens namq cõgrederis qui
militas militia seculari timendũ õino ne aut
ectidas hostem qͥdẽ ĩ corꝑe. te uero ĩ aĩa aut for¬
te tu octidaris ab illo ⁊ ĩ corpore sunul ⁊ ĩ aĩa.
Ex cordis nempe affectu nõ belli euentu pulsa¬
turꝰ uł ꝑiculũ uel uictoria xp̃ian. Si bona

Expanded text:
a et tuta militia, atque a duplici illo periculo prorsus libera, quo id hominum genus solet, frequentermilitandi. Quoties namque congrederis tu, qui militiam militas saecularem, timendum omnino, ne aut occidas hostem quidem in corpore, te vero in anima: aut forte tu occidaris ab illo, et in corpore simul, et in anima. Ex cordis nempe affectu, non belli eventu, pensatur vel periculum, vel victoria christiani. Si bona
Abbreviated transcription (Latin):
se uacare lectioni: nõne illic inueniũt qd̾ apłs
obtemperare dũ nult ei uacare ⁊ uacare. ⁊ ut
qd̾ bonũ est diutius legat᷑. ĩo nolle fac̾e̾ qd̾ legi¬
tur. Quis .n. nesciat tanto citiꝰ quẽtũq ꝓficͥe
cũ bona legit. qͣnto eitiꝰ facit qd̃ legit: Si autẽ
alicui sermo erogandꝰ est ⁊ ita occupat᷑ ut ma¬
nib oꝑari nõ uacet. nũquid õs inmonasterio
expon̾e uł de aliquib q̃onib salubrit̾ disputa¬
re. Qñ gͥ hoc nõ om̃s possunt cur sub hoc obten¬
tu õs nacare uolunt. Qmqmͣ ⁊ si om̃s hoc pos

Expanded text:
 uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praeobtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. Si autem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes pos
Abbreviated transcription (Latin):
noq pudore cõsternati sũt. Et qui fraudulent
uestimenta q̃ rebant aliena: cõfusi receperunt
sua. AAlio quoq tp̃re qͥdam se eiꝰ or̃onib cõmen¬
dãs sportas duas plenas alimentis ei ꝑ puerũ
transmisit quaꝵ unã isdem puer subripuit
at ĩ itinere abscondit: unã uero ad dei hoĩem
puerũ admonuit dicẽs. Gras agimus. S iu¬
de sportam qmͣ ĩ itinere posuisti ne ĩcante tan¬

Expanded text:
noque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter noque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tan