comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipẽ ñ o delinq̃re: ne form
peccaridi fatiat pc̃ci eiꝰ ĩ pini¬
ta litentia. Nam rex qͥ ruit ĩ
uitiis. cito iã ostendit erroris.
sicut legitur de ieroboam qͥ pec¬
ceuuut ⁊ peccarefecit isrł. Illi at̃
ascribitur. quicqͥd exẽplo eius

Expanded text:
principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat, peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Jeroboam, qui peccavit et peccare fecit Israel . Illi autem ascribitur quidquid exemplo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ⁊qmi ꝓ igriorantie extusatõe
scre nõbunt. ut minꝰ culpabiles
me smiagis decipiunt. Ne scire
simpłr adͦ ignorantiã ꝑtinet.
nolle n̾oscrre ad contimatem
supbiam. uoluntatem qͥẜfe ꝓpͥ
domua uelle nestire q̃d̃ ẽ ab¬

Expanded text:
 qui pro ignorantiae excusatione scire nolunt, ut minus culpabiles t, sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet. Noluisse vero scire ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe proprii domini velle nescire q
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait uir ñ ẽ sednctusĩ ꝑ¬
i puaritatone fuit. Ergo eua
rectauit igoorantia. ada indu¬
tria: qr nõ ẽ seductus s prudẽs
ducitur: quid tonsentiat euidẽ¬
ter ignorat. De infirmitate a
petrus deliqͥt. qñ ad metũ in¬
terregantis ancille xp̃m nega¬
uit. unde ⁊ ꝑost ptc̃mamariste¬
reccat: qui studio ac delibãtõe
it̃tis malũ agit. In firmitate ã.
qui casu uł pͣcipitafoe delicͥt.
Nequius a ⁊de ĩ dustria foaãt
qui nonsolũ bñ uiu̾nt: s ad

Expanded text:
Apostolus ait: Vir non est seductus, min praevaricatione fuit . Ergo Eva peccavit ignorantia, Adam vero industria, quia non seductus, sed sciens ducitur, quid consentiat evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quando ad metum interrogantis ancillae Christum negavit; unde et post peccatum amarissiia namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agit; infirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant qui non solum non
Abbreviated transcription (Latin):
titur: id ẽ aut uicupa¬
ditatis. Aut metu t¬
moris. dum uł quisq uult a¬
dipisti quod cupit. ⁊łtim ne
incurrat ꝙ meturt. Quatuor
modis ꝯmutitiꝵ pec̃m ĩ corde.
quatuor ⁊ opere ꝓpetratur. Ad¬
mittitur ĩ cordẽ sucgestione de¬
monum. delestatõne carnis: ꝯ¬
sensione m̃tis. defensõne elatõis
Committitur oꝑe nẽ latenter
nẽ palam. nũc consuetudine.
ut despatõne Istis g̃ gradib
rtondẽ de liquit᷑  ⁊ oꝑe malitia

Expanded text:
titur, id est, aut vi cupiditatis, aut metu timoris, dum vel quisque vult adipisci quod cupit, vel timet ne incurrat quod metuit. 2. Quatuor modis committitur peccatum in corde, quatuor perpetratur mittitur in corde, suggestione daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione. Istis ergo gradibus et corde delinquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sed tu domus dei esse cepisti ut ip¬
se. tecum hĩtet in te qui fecit te.i
Hec est salutaris mansio. heo

Expanded text:
sed tu domus Dei esse coepisti, ut ipse tecum habitet in te, qui fecit te. Haec est salutaris mansio, h
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ lecta sunt recolendo: memo¬
ria m̃ime extidunt. Acceptabi¬
lior ẽ sensib lectio tacita. qmͣ
aꝑta. Ampliꝰ eĩ urelłes instru¬
itur: q̃n uox legentis qͥescit⁊
sub silentio lingua mouetur.
Nam clare legendo ⁊ corp̾is las¬
satur: et uocis acumen obtun¬
ditur

Expanded text:
ea quae lecta sunt recolendo, memoea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur
Abbreviated transcription (Latin):
figure. Qes enĩ q̃ minꝰ ꝑse aduer¬
tunt᷑. ꝑ comꝑatõm rer̃ facile cai¬
untur. Namsepe subspẽ alia sp̃i¬
tales sausas scripture diuiue ĩ¬
sinuant: ⁊ ñ ꝑ aliqua eiident os¬
tensione uixͣ apparent occulta le¬
gis mist̾ia. Sicut istru̾ie sol col¬
latio. ita contentio destruit. H
ĩ relicto sensu u̾itatis lite g̾nat.
laudis certatur. tantaq ẽ in eis
pu̾sitas ut u̾itati ced̾e nesciant:
ip̃amq rectam doctrinã euacuare
ꝯtendant. In disputatõe fidelum
tauenda ẽ. ꝓpõit̾oñ artificiosa sub¬
tilitas: que callidis obiectõnib
retia tendit. Ita eĩ u̾sutis assercoib
ta ẽe. sinuilent q̃ ꝑuersa ꝑsuadent.
Lestio memorie auxilio egͥet. Q d̾
Si fu̾it naturałr tardior. freq̃nti
tñ meditatde acuit᷑: Ac legendi as¬
siduitate colligitur. Sepe phxa lec¬
tio longitudĩs cã memoriã legẽ¬
tis oblitterat. Qd sibrenis sit
submotoq libro sñia retractet᷑
in amiuo: tc̃ sñ labore legit᷑. et

Expanded text:
s enim quae minus per se advertuntur, per comparationem rerum facile capiuntur. Nam saepe sub specie alia spirituales causas Scripturae divinae insinuant; et, nisi per aliquam evidentem ostensionem, vix apparent occulta legis mysteria. 4. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim, relicto sensu veritatis, lites generat, laudis, certat; tantaque est in his perversitas, ut veritati cedere nesciant, ipsamque rectam doctrinam evacuare contendant. 300 6. In disputatione fidelium cavenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita enim versutis assertionibus ta esse simulent quae perversa persuadent. 7. Lectio memorisi fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et
Abbreviated transcription (Latin):
Um sit utił ad instruẽ¬
diun lectio: ad hibita aũt
collafõne maiorem intel¬
lege̾. Collatio decibilitatem facit.
Nam ꝓpõitis int̾regatõib cunsta¬

Expanded text:
um sit utilis ad instruedum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intellegere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ligantur: ita ĩuiditii diẽ siles
culpe reos siuis similib iũg̾e. ut
ex equo pena constrĩgat qͣi ĩ fas¬
ciculũ: quos actio siłes fec̃ ĩ ma¬
lum. Sic̃ unisqͥsq sc̃s ĩ futuro
ioitio ꝓ qnͣtitate uir tutũ głifi¬
cabitur: ita ⁊ unꝰquisq ĩpius
Nec de erit ĩ supplicio futurus
dampnatõis ordo: si uixta qua¬
rũ quoq suoꝵ supplituis: addit᷑
⁊̃ psalmus. Commoti admo¬
ueant᷑ filii eius ⁊ m̃dicẽt. Im
pii ex ħ durius ĩinditõ pum¬
endi st̃ m̃tis dolore: ex quo ui¬
suri st̃ iustos głe b̾itudinem
m̾uisse. Curictis uidentib est
p̃cipitandꝰ diabolus: qtiss̾ as
pectu oim bonoꝵ angłoꝵ ⁊ hoi¬
nũ ꝯeis qui de ꝑte eiꝰ er̃t ĩ iꝯne
et̾no mittendꝰ ẽ. Dũ sublatus
fu̾it diabolus ut dampnetur
metu concutiendi st̃: iidentes
t̾rore purgandi st̃: qr siꝙ eis
excorꝑe ad huc pc̃ci rem auser᷑
metu ip̃o quo dłabolũ dãpnari
conspituint ꝑurgabunt᷑. ¶ine

Expanded text:
dicii die similis culpae reos suis similibus jungere, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita unusquisque impius abitur. Nec deerit in supplicio futurus damnationis ordo, sed juxta quarum quoque suorum suppliciis additur etiam psalmus: Commotione moveantur filii ejus, et mendicent . 4. Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. 5. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quam bonorum angelorum hominum, cum eis qui de patre ejus erant, igne aeterno mittendus est, dum sublatus fuerit diabolus ut damnetur:metu concutiendi sunt, videntes terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc metu ipso quo diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
derunt ⁊ Ad districti exam̃ iudi¬
cis nec iristitia iusti secura est
nͥpietate diuina. ut ⁊ ip̃a iuss¬
tia qua quisq iustus est deo
uistificante iustificetur. Alio¬
qui n apd dm̃a ⁊ ip̃a pocm est.
Iude ẽ qd̃ ait iob. Et nuecen¬
tem ⁊ impiũ ip̃e ꝯsumet. Con¬
sumitur. Adeo ĩnocens: q̃mp¬

Expanded text:
derunt? Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina etiam ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit . Consumitur
Abbreviated transcription (Latin):
festasꝑatur ꝑditio. Iniuditio le¬
ꝓbi humaritater xp̃i inqua
ludicatus ẽ iidebũt ut doleãt.
gaudeant. Qriub eĩ diuinitas
uditẽ hebit: ut man̾te in sua
tranquilitate xp̃o. ullis solis t̾ribil
appareat: quos ꝯstĩa ĩ małacusat¬

Expanded text:
udicio reprobi humanitatem Christi in qua judicaturus est videbun ut doleant, gaudeant. Quibus enim divinitas judicem habebit, ut manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis
Abbreviated transcription (Latin):
examinis digini subtilitate
requiritur. eiꝰq dececta ĩpuetal
iuditata dampnat᷑. Consu¬
mitur ĩ nccens et impins simł fins
carnis. ñ pena dampriatõis: dlꝰ
ꝑiter ⁊ indoctus moriunt᷑. s mor¬
te carnis ũpena dampriatiõis
Om̃ia ẽ ꝑgunt ad imũ locumt.
dumꝑ mortem corporalem ĩ t̾rã
butio a dissimilis. sicuti ꝑ eiuidẽ
salomonem dr̃. Gud plus h̃t sa¬
non ꝑiter ꝑgunt. Eemma pu¬
nitur sñia mipiꝰ. dũ aut hicꝓ
siis m̾tis m̃tis cecitate ꝑcut¬
tur. ueu̾itatẽ uideat: aut dum
ĩfine dampnabit᷑ ut debitas pe¬
nas exsoluat. Exmimũ ẽ diuinũ
iuditium. Unũ quo ⁊ hic iudican¬
tur hõies ⁊ infuturo: alt̾m qͦ p̃pea
hic iudicant᷑ neilluc iudicent᷑
Ic̃cq quibdam ad purgatonitẽ¬
porcailis ꝓficit pena: quib dam u̾o¬

Expanded text:
examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. Consumuntur innocens et impius simul fine carnis, non poena damnationis. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in tbutio autem erit dissimilis sicut per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sanon pariter pergunt. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. 7. Geminum est divinum judicium: unum quo et hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poena
Abbreviated transcription (Latin):
tc: s mneuriangelio dice̾ ⁊ scire
discipulos noluit. Namdũ dict
mini sicut scriptum ẽ incipiti
ꝑ flagella iudicantur. tpiiuo
illuc ad demripnatõm idican

Expanded text:
 in Evangelio dicere et scire 184 discipulos noluit. Nam dum dicimini, sicut scriptum est , incipit per flagella judicantur. Impii vero illic ad d
Abbreviated transcription (Latin):
ualianimo d ẽe qͥs ꝓ hec ipo
qͥd dignius⁊ hitus ĩ ope dei ĩ
E
O quo erat ille qui dicebat.
quis ego sum dñe. aut q̃ ẽ clomus
prĩs mei:qm̃ lilexisti me. ex¬
plens ꝑsingula id qd̾ scriptũ ẽ.
Ras aentes deo pri. q̃ͥ idon¬
eos nos fetit in ꝑtes sortis scõꝵ
inlumine. qui ⁊ libauit nos de

Expanded text:
uali animo debet esse quis pro hoc ipso quod dignus habitus est in e Eo quo erat ille qui dicebat: Quis ego sum, Domine? aut quae est domus patris mei? quoniam dilexisti me? Explens per singula id quod scriptum est: Gratias agentes Deo Patri, qui idoneos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine: qui et li
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝓ se ⁊ ꝓillis indie uditii ueusꝰ
erit. Et qr quod penis ẽ iam
aliquid cłici qui hoc deberent ꝑ¬
hibere: ip̃i cegurit aliquos piꝰ
quam expedit bibere. ⁊Imodo
incipiant ⁊ seip̃os corrig̾e. et
Alios castigare: ut cum añ tri¬
illorum ebrietate incurrant
supplitium. s magis dum ⁊ ip̃i
se eniendant. ⁊ alios castigare
non cessant: ꝑuenire ad eter ñ
p̾mium mereantur. p̾stante dõ¬

Expanded text:
 pro illis in Dei judicii reus erit. Et quia, quod pejus est, aliqui etiam clerici, qui hoc deberent prohibere, ipsi cogunt aliquos plus quam expedit bibere, amodo incipiant et se ipsos corrigere, et alios castigare: ut cum ante trialiorum ebrietate incurrant supplicium; sed magis dum et ipsi se emendant, et alios castigare non cessant, pervenire ad aeternum praemium mereantur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mio uino concaluit: ad uniꝰ
puelle saltatõm scm̃ iohem ba¬
ptistam int̾fici iussit. Qui
aclhuc de ebrietatis malo nas
testatur dicens. Uinum inqͥt
⁊ mulieres: apostatare facuĩt
sapientes: ⁊ arguunt sensatos
Ed it̾m. Ne intuearis uinum
qñ flauescit: cum splenduerit.
in iitro color eius. In grediet᷑
blande: s in nouissimo morde¬
bit ut coluber. ⁊ qͣi regulus ue¬
nena suffiuidet. Oculi tui uide¬
tra ebrietatis malum: nos ad¬
monet dicens. Nolite mebria¬
riuino ĩ quo ẽ luxuria. Itm̃ at
it̾m quid mali ĩ se hat ebri etas:¬

Expanded text:
mio vino concaluit, ad unius mio vino concaluit, ad unius puellae saltationem sanctum Joannem Baptistam interfici jussit . Quid adhuc de ebrietatis malo nasctestatur, dicens, Vinum, inquit, et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos ; et iterum, Ne intuearis vinum quando flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur enim blande: sed in novissimo mordebit ut coluber, et quasi regulus venena suffundet. Oculi tui videtra ebrietatis malum nos admonet, dicens, Nolite inebriari vino in quo est luxuria . Iterum atque iterum quid mali in se ebrietas
Abbreviated transcription (Latin):
ta siti bibe̾ nec uolunt om̃mo
nec possunt. Considerent ergo ĩ¬
ebriosi si non peiores animałib
iudicandi sunt: ꝯ animalia ia
amplius qͣm illis opus ẽ. bibere
nolunt illi ⁊ duplũ ⁊ triplum ꝙͣ
eis oportet potum accipiunt ⁊
unde tribus ant qͣtuor diebus
resectõm ratõnabilem potu¬
erarit hr̃e. ima die cum grau¬
di paco suo contendint ꝑcere
pot̾ius qmͣ expendere.atq ui¬
li in se hãt ebrietas: ⁊̃ i loth
⁊ filiab eius euident̾ ostensũ
est. Nam uino mebriatus: cũ
ip̃is filiab sus nesciens con¬
cubuit. Dharao quo ineba¬
atus: megr̃m pistorum ĩcrute
appendi fecit. Nopulus aũt
iudeorum de quoscriptum ẽ
sedit ppłs manducare ⁊ bibe
⁊ surrex̾it ludere. postea qͣ
uinũ plusqͣm oportebat acce¬
pit. idola sibi fabricari petit:
⁊ in honore ip̃oꝵ idoloꝵ cepit
choros duc̾e. ⁊ more frenetico
diu̾sis saltationib m̃bra tor¬
quere. Herodes quoq ubi ni¬

Expanded text:
ta siti bibere nolunt omnino ta siti bibere nolunt omnino nec possunt. Considerent ebriosi, si non pejores animalibus judicandi sunt. Cum enim animalia amplius quam eis opus est bibere nolint, illi et duplum et triplum quam eis oportet potum accipiunt. Et unde tribus aut quatuor diebus refectionem rationabilem potuerant habere, uno die cum grandi peccato suo contendunt perdere potius, quam expendere: atque utili in se habeat ebrietas, etiam in Loth et filiabus ejus evidenter ostensum est. Nam vino inebriatus cum ipsis filiabus suis nesciens concubuit . Pharao quoque inebriatus magistrum pistorum in cruce appendi fecit . Populus autem Judaeorum, de quo scriptum est, Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere ; posteaquam vinum plus quam oportebat accepit, idola sibi fabricari petiit, et in honore ipsorum idolorum coepit choros ducere, et more phrenetico diversis saltationibus membra torquere. Herodes quoque, ubi ni
Abbreviated transcription (Latin):
scpient considera. si iusturisit
un te adeo separes. dumte ebra¬
oso conugis. Aldextremũ tu
eum noli aclirare. noli cogere
s in potestate illius dimite ut
qnͣtum ip̃i placuerit bibat. Ut
Si se mebriare uoluerct: uł so¬
lus peat.⁊ non ambo peccetis.
Qmfelicitas gn̾is humani. i¬
Quam multi inueniuntui
qui ebriosos ⁊ luxuriosos am¬
plius quamopoitet cogunt bibe̾.
⁊ añ hostium pauꝑib petentib
uł iuiũ calicem dissimulant da
quam diu fecistis uni exiuini¬
mis istis. mͥfecistis. S qr tales
sunt qui q̃ñ alios ninuo potu se¬
homo ei daturus ẽ. Quid est.
ergo quod dicit uade in aute det
tibi deus: nisi uade ad illum ho¬
minem qui ht dm̃. qr ip̃e tibi
daturus ẽ Ac si ip̃e ore suo ꝯfi¬
tetur apud sed̾m non ẽe. quo ĩ¬
spirante possit aliquid pauꝑi¬
diligenter actendite ⁊ uidete:. qr
qñ equi uł reliqua animalia
ducuntur ad aqͥuam. ubi satia¬
ueruit sitimsuam. ⁊̃ si suꝑ ip̃am
aqͣm diutius teneantur: reple¬

Expanded text:
sapienter considera, si justum sit ut te a Deo separes, dum te ebrioso conjungis. Ad extremum tu eum noli adjurare, noli cogere; sed in potestate illius dimitte ut quantum ipsi placuerit bibat: ut si se inebriare voluerit, vel solus pereat, et non ambo pereatis. O infelicitas generis humani! Quam multi inveniuntur qui ebriosos et luxuriosos amplius quam oportet cogunt bibere: et ante ostium pauperibus petentibus vel unum calicem dissimulant darQuamdiu fecistis uni ex minimis meis, mihi fecistis ! Sed quia tales sunt qui quando alios in nimio potu sehomo, ei daturus est. Quid est ergo quod dicit, Vade in ante, et dat tibi Deus; nisi, Vade ad illum hominem qui habet Deum, quia ipse tibi daturus est? Ac sic ore suo ipse confitetur, apud se Deum non esse, quo inspirante possit aliquid pauperidiligenter attendite et videte, quia quando equi vel reliqua animalia ducuntur ad aquam, ubi satiaverint sitim suam, etiamsi super ipsam aquam diutius teneantur, reple
Abbreviated transcription (Latin):
la diex potum addendead ebrie¬
tatis tenebras ꝑuenit. ita pau¬
latim subtrahendo ad sobuelto¬
tis lucem recurrat: qr siseniel to¬
tum qd amphuis accipiebat suib¬
traxerit ubi nimia sinceperat.
exardescere cum grandramare¬
tuouree clamat ⁊ d̾icit. malle se
mori qmͣ bibendi uł mebriãdi
consuetulinem tolle. ¶Lec attẽ¬
dit quod tolerabilius erat illi
incarnemorr. qmͫ aniiam ꝑ
ebrietatem interficere. Et ideo
ut nec ardorem nimium pecti
te potus subtrahat. quousq
acl rõnabilem bibendi consu¬
etudinem redeat. Quihoc ita
ut diximus ꝑ ꝑtes subduc̾e
uoluerit: ⁊ de ebrietate lib̾at᷑.¬
⁊ illum intolerabilem anrdorem

Expanded text:
la dierum potum addendo ad ebriela dierum potum addendo ad ebrietatis tenebras pervenit; ita paulatim subtrahendo ad sobrietatis lucem redeat: quia si semel totum quod amplius accipiebat subtraxerit, ubi nimia siti coeperit exardescere, cum grandi amaritudine clamat et dicit, malle se mori, quam sibi bibendi vel inebriandi consuetudinem tollere; nec attendit quod tolerabilius erat illi in carne mori, quam animam per ebrietatem interficere. Et ideo ut nec ardorem nimium patiatte potus subtrahat, quousque ad rationabilem bibendi consuetudinem rudeat. Qui hoc ita, ut diximus, per partes subducere voluerit, et de ebrietate liberabitur, et illum intolerabilem ardorem
Abbreviated transcription (Latin):
pniari ꝓ ip̃a ebrietate non
ꝙ sit ebriosi: melius fatiũt
itti non nob̾ s sibi potius iras¬
cantur. ⁊ cura deiadiutorio de
luto fecis se excutere: uł de clo¬
celeritate deo auxiliante ꝯsur¬
gere: ⁊ totis anime uirib cuiui¬
ꝓpha supplicantes dominodicãt
Anperae deluto. ut nͥ ihereã
Et illuo NLon me demergatrẽ¬
pestas aque. neq ab sorbeat me
quasi inferri puteus quosc̃
sustepit nisi digna subuenerit
cta: ita fortit᷑ sibi uindicat. uti
eos de ip̃o tenebroso rafernipu¬
teo ad castitatis uł sobrietatis
lucem redire penitus ñ ꝑmitat
scire debenrus: qr non una die
effitiuntur homines ebrosi. S
dum panlatim adurantib ⁊to¬
gentib crudelissmis minucis
potius qͣm amitis ꝑsingulos oi¬
es sugulos sibiaut bmos caliceᷤ
ad potum consuetudmariũ el¬
dunt. ⁊ ubi hce nusum miserĩt
itaros p̃uus ebrietatis ardor Ecu¬
pat. utulos semꝑ sitire ꝯpellat
R quiab hec malo desiderat li¬
berari: quomcdo sibi ꝑ interual¬

Expanded text:
pro ipsa ebrietate non que sunt ebriosi, melius faciunt, ut non nobis sed sibi potius irascantur, et cum Dei adjutorio de luto faecis se excutere, vel de cloceleritate, Deo auxiliante, consurgere: et totis animae viribus cum propheta supplicantes Domino dicant, Eripe me de luto, ut non inhaeream ; et illud, Non me demergat tempestas aquae, neque absorbeat me quasi inferni puteus, quoscumque susceperit, nisi digna subvenerit it subsecuta, ita fortiter sibi vindicat, ut eosdem ipsos de tenebroso inferni puteo ad castitatis vel sobrietatis lucem redire penitus non permitscire debemus, quia non una die efficiuntur homines ebriosi: sed dum paulatim adjurantibus et cogentibus crudelissimis inimicis potius quam amicis, per singulos dies, singulos sibi aut binos calices ad potum consuetudinarium addunt. At ubi hoc in usum miserint, ita eos ipsius ardor ebrietatis occupat, ut illos semper sitire compellat. Sed qui ab hoc malo desiderat liberari, quomodo sibi per interval
Abbreviated transcription (Latin):
dam uos ebrietatis malu
uelut inferm foueamex¬
pauescere: ⁊ ñ solump̃i ñ ueli¬
tis amplius bibere. s rec alioᷤᷤ
acliurare uł cog̾e plusqͣm opoi¬
tet acciꝑe. tñ qr non pot̃. fi̾ ut
nonfiit aliqui negligentes
quisobrii ẽe. nou ue̾luit: uos
qui semꝑ conuiuia sobria ex¬
hibetis. nolite ad ur̃am ĩurri¬
am reuctare. qr nob̾ ncc̃e ẽ ali¬
quos ebriosos arguere. Cũ enĩ
qui dei p̾cepta cognoscere nolũt
iam nec putetur aut credat᷑
qmͣ oportet accipiant. Qui eĩ
alterum cogit ut se plus quam
opus est. bibendo rrebriet: mi¬
nus malum erat si carnem eiꝰ¬

Expanded text:
dam vos ebrietatis malum velut inferni foveam expavescere, et non solum ipsi non velitis amplius bibere, sed nec alios adjurare vel cogere plus quam oportet accipere: tamen quia non potest fieri ut non sint aliqui negligentes, qui sobrii esse non velint, vos qui semper convivia sobria exhibetis, nolite ad vestram injuriam revocare, quia nobis necesse est alios ebriosos arguere. Cum enim,qui Dei praecepta cognoscere nolunt, jam nec putetur aut credaturquam oportet accipiant. Qui enim alterum cogit ut se, plus quam opus est bibendo, inebriet: minus malum ei erat si carnem e
Abbreviated transcription (Latin):
se ingurgitare ñ erubescixt::
tacmensuram sineñisura bi¬
bere. aiora eminpecula ⁊¬
ꝓuidentur: certa bibendi lexo
bicur. Qui potuit uince. lau¬
dem m̾etur extrimirie. Irde li¬
tes ⁊ rixe nascuntur: intediu̾¬
sis ⁊ horrentis saltatõnbus
membra torquentiu. Inde ao¬
appetiantur. Et quotiens ninũ¬
um potum accipiu̾t: tanqua
repalsim resoluci dirm suis pe¬
dibus ambulare ñ possund fe¬
dissuna latura alioꝵ memubis
portantur ad lectos. Et ẽ m il
brorumt om̃ium tremor. Ãe ac
uonne hiis qui morantur ran
notudent cilitib epotandise¬
dutes Ingratum hẽo amionre¬
um si quotiens illi ad ꝯuiu¬
um. snocanero: potum ei qnͣtũ
uoluerit ip̃e ñ dedero. Et ñsit

Expanded text:
um ingurgitare se non erubescunt, et ad mensuram sine mensura bibere. Majora enim pocula providentur, certa bibendi lege contenditur; qui potuerit vincere, laudem meretur ex crimine. Inde lites et rixae nascuntur, inde diversis et horrendis saltationibus membra torquentur, inde adperpetrantur. Et quoties nimium potum accipiunt, tanquam in paralysim resoluti, dum suis pedibus ambulare non possunt, foedissima latura aliorum manibus portantur ad lectos. Et est in imbrorum omnium tremor, animae ac Nonne his qui morantur in vino, et student calicibus epotandisdicentes: Ingratum habeo amicum meum, si quoties illum ad convivium vocavero, potum ei quantum voluerit ipse non dedero. Et non sit
Abbreviated transcription (Latin):
iraludem corauersa: maris u̾¬
mes ⁊ serpente s uitõrura gene¬
possit afferre. Oras ebriosi da¬
les sit: quales ⁊ paludes ẽe
ustentir. Quid enimurpa¬
ldib nascatur: ĩugcorat d¬
irnascitur: mullum frucum¬

Expanded text:
paludem conversa, magis vermes et serpentes vitiorum genepossit afferre. Omnes enim ebriosi tales sunt, quales paludes esse videntur. Quid enim in paludibus nascatur, non ignorat Cibi nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
murttam potatum Irritato¬
nemn ⁊ iram ⁊ ruinas multal
multum potatũ. Ebrietas qͥ
auimositas imprudentis ef¬
fensio minorans iurtutẽ ⁊ fa¬

Expanded text:
multum potatum irritationem, et iram, et ruinas multas multum potatum. Ebrietatis animositas imprudentis offensio, minorans virtutem et fa
Abbreviated transcription (Latin):
tusapientior es me. Licet noi
cat. tami exeo qd̾ ꝯtempuit cõ¬
siluim frĩs: in corde suo lequitur
aliquid hr̃e qd̾ deo amcũ sit.
Suꝑbia inmonasterio quare¬
fiet. Sueiunamus: erigimur
Oratõm fatimus ꝓpc̃cis⁊¬

Expanded text:
sapientior me, licet non dicat; tamen ex eo quod contemnit consilium fratris, in corde suo loquitur. aliquid habere quod Deo amicum sit? Superbia in monasterio fit. Si jejunamus, erigimur. Orationem facimus p
Abbreviated transcription (Latin):
qũ aliquos uderint iuuenes
ne ad deserta. ⁊ ad cenobium nõ
uenire ⁊ insuꝑbia ẽe uadunt et
nim eis fatumt ⁊ adducunt eo
nͣut ncceant᷑. s ut tollat᷑ eis fr̃¬
bia. Hxe p̃peadico. ut megis hii
qui ntanent insecretis ⁊ ileniũt
ad cenobiũ ⁊ fres uisitant: abhis
quiin cenobus sunt ñ arguantur
qͣl impatientes: s qͣi hutules. Ne
dicat de nob̾. ecce ille qui ĩ h̾emo
uo te edificet: ut ñ destruat. uide¬

Expanded text:
 aliquos viderint juvenes ire ad deserta, et ad coenobium non venire, et in superbia esse, vadunt et vim eis faciunt, et adducunt eos: non ut noceant, sed ut tollatur eis superbia. Hoc propterea dico, ut illi qui manent in secretis, et veniunt ad coenobium, et fratres visitant, ab his qui sunt in coenobiis non arguantur quasi impatientes, sed quasi humiles. Nemo dicat de vobis, Ecce ille qui in eremo ut te aedificet, non destruat, e
Abbreviated transcription (Latin):
uoctib oratõm q fec̾is. si ĩ sacco
filis uł ciere. si nichil aliud fec̾is
fueris qͣr supiens ⁊ obedieris pri
ñ sũis: om̃s uirtutes tuas ꝑdidi¬
sti. Una obedĩa. plusualet qmͣ
tͥ facit. Suꝑbia aũt: inimica est
deo. Nichil sic odio h̃t deus:. qͣrͦ
suꝑbiam. Quicumq ñ obedit:
enimũ obedit: qr se mełiorem ĩ
putat illo cui ñ obedit. Simpłr
latrocimuri. adult̾ium. fornica
b ẽ. multopenis pecm̃ facit qm
ad ulterium: ⁊ tũ loquimur ꝯͣ eo
Qui fornicatur. pot aliquid dite
uatit me caro mea suꝑanit me
adolestentia. Nor dito qd̾ semꝑ
fac̾e debeat. si quid̾ thoc odio ħp̃
deus. s nicomnitõne malidito.
cã si furtum fec̾it. excusare se põt
Qauid enim dicit. Ot̾ea furtã feci
qr algebam: qr fame moriebar qr
egrotalam. Suꝑb quid dice pot̃.
qdeo suꝑbia uide qra magnũ mã¬
lum sit: qd̾ excusatõm ñ ħt. Ceca
uitia ei nocent qui eq ꝯmitit᷑. teͣ¬
terum suꝑbia plus om̃ib nocet.

Expanded text:
feceris, si in sacco fueris vel in cinere, si nihil aliud feceris fueris quasi sapiens, et obediens patri non fueris, omnes virtutes perdidisti. Una obedientia plus valet quam tibi facit: superbia autem inimica est Deo. Nihil sic odit Deus, quomodo superbiam. Quicumque non obedit, enim non obedit, quia meliorem se putat illo cui non obedit. CAPUT um, fornicaterbus est, multo pejus peccatum facit quam adulterium; et tamen loquimur cum eo. Qui fornicatur, potest aliquid dicere: Vicit me caro mea, superavit me adolescentia mea. Non dico quod facere debeas, siquidem et hoc odio habet Deus: sed in comparatione mali dico, causa, si furtum fecerit, excusare potest. Quid enim dicit, Propterea furtum feci, quia egebam, quia fame moriebar, quia aegrotabam. Superbus quid dicere potest? Ideo superbia vide quantum malum sit, quod excusationem non itia eis nocent, qui ea committunt: caeterum superbia plus omnibus nocet.
Abbreviated transcription (Latin):
uadis: Ouos qui manetis ĩ se¬
cceto. ant meliores estis fribus
qui sunt incenobiis: aut peio¬
res. Si meliores: ueniut eis ex¬
emplum uite tue tribuas. Sr a
xtior es. ueniut discas q̃uestis.
Suꝑbia nascitur qñ aliquis di¬
cit de secretum sedere. frẽs ñ dig¬
natur iuidere ⁊ insitare: insuꝑbi¬
am erigitur. lxc ꝓp̃ea loquor pͣsen¬

Expanded text:
adis? O tu qui manes in secreto, aut melior es fratribus qui sunt in coenobiis, aut pejor es. Si melior es, veni ut eis exemplum vitae tuae tribuas: si autem deterior es, veni ut discas quae nescis. Superbia nascitur, quando aliquis dicit se secretum sedere, et fratres non dignatur videre et visitare, et in superbiam erigitur. Haec propterea loquor praesen
Abbreviated transcription (Latin):
gis ñite ⁊ cogitatõe subicitur
quib sb̃limnitatis gradu pͥpoiꝰ
tit᷑. qͣm honorib gandet. Qnto
quisq curis radi maiorib occii¬
patur. tanto gͣuiorib uitus pͥ

Expanded text:
gis mente et cogitatione subjicitur, quibus sublimitatis gradu praeponcitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque curis mundi majoribus occupatur, tanto facili
Abbreviated transcription (Latin):
uere est utile Si bñ gerat᷑. Tũc
aut bñ gerit᷑: qñ subrectis ꝓ¬
dest. quib t̾rem honores p̾fer¬
cur. Potestas bona ẽ. q̃ ad̾o donã¬
te est: ut malũ timore coħ̾ceat.
chil ã peiusqͣm ꝑ pot̾tatem pͤ¬

Expanded text:
 tunc vere est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando subjectis prodest, quibus terreno honore praefertur. Potestas bona est, quae a Deo donante est, ut malum timore coerceat, hil autem pejus quam per potestatem pe
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificent impediunt: cũ nouit̾
conu̾sos u̾bis ÷ exemplis. ab exter¬
ticio bone oꝑationis aduertunt.
adypem: quia extincto taritatis ig¬
ne. nõ infundunt bone actioni
cordis duilcedinem. Carnẽ crudã
non coctam querunt. quia tribu¬
lationis ignem fugientes pauper¬
crudam idcirco desiderant. ut qͣndo
Tales sunt quidam qui morantur
in claustro qͣsi in sỹlo: qui nicha
aliquid faciunt nisi qͦndo tł qͦmodo
uł qnͣtum uolunt. Illi uero qͥ male
uirrunt. ⁊ subiectos bñ intiere co¬
gunt: errantes reuocant. S fortes
occidunt. Reuocant uerbis: occi¬
dunt exemplis. Religiosi uuideri
student. quia religiosos sub se ha¬
bent. Gloriantur de eoꝵ paciẽtia
nõ de stia: qd̾ oꝑari nolunt imperãt
operantur ip̃i qd̾ aliis operari licitũ
nõ esse ptitant. Subiectos cogunt
et a nemine coguntur. Si

Expanded text:
sacrificent, impediunt; cum noviter sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Non carnem coctam sed crudam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes paupercrudam idcirco desiderant, ut quandoTales sunt quidam, qui morantur in claustro, quasi in Silo, qui nihil aliud faciunt, nisi quod et quomodovel quantum volunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a nemine cogi
Abbreviated transcription (Latin):
et subiectos bñ uiuere cogunt. Qui¬
Dam qui male uiuunt. ⁊ subiectos
male muere uolunt. Qu bene tu
utint. ⁊ subiectos male iuere ꝑmit¬
tunt: exemplo quippe p̾cedunt s cũ
corrigendo nõ increpant errantes de¬
linqunt. Licet enĩ bene uiuant: ne¬
cesse tam̃ est. ut de grege sͥ cõmisso:
gregis dño rationẽ reddant. Cur sus¬
cipiunt curam gregis. et fugiunt
pondus laboris: Si nesciunt et cur
suiscipiunt. Si scunt et peccare per¬
mittunt. cũ soli bñ iuuere possent.
cur mortem incurrunt : Tales p̾la¬
ti. nutriunt filios helẏ. qui cũ mru¬
lierib que obseruant ad hostium
tab̾natuli dormiunt. qui uenientes
in silo sacrificare non ꝑmittunt:
S anteqm incendat᷑ adeps. carnẽ
crudam rapiunt. Quasi filii sũt
hely. qui sub p̾latis bñ inuentibus
dissolute uiuunt. qui cũ mulierib
dormiunt: cũ uł hot realit̾ agunt¬
uł dum carnis desideriis se coniun¬
gunt. Illos qui ueniunt in silo ne

Expanded text:
 qui quidam male vivunt, et subjectos male vivere volunt. Qui bene itaque vivunt, et subjectos male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Quasi filii sunt Heli, qui sub praelatis bene viventibus male vivunt. Qui cum mulieribus dormiuntvel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uagantes discurrunt. Fugiunt qui
qͣ sua sunt querunt. Ffugnint lic
psentes sint cuim negligentias ude¬
rint qui se sub silentio abscondunt
fugiunt quit remoti cũ conuentu
sito ocio tuuunt. qui a cõmuni cõ
silio frm̃ recedunt: qui pratia agiuit.
et rephendi nolunt. unde beatus gͤ¬
goriuis dicit. Libet inquit ut dum
licent etiã illicita faciunt subditoꝵ
nemo contradicat. Et in eodem
Cunctis se existimat p̾latus ãpliꝰ
sapere: quib se uidet ampliꝰ posse.
Hoc amant scilic uidi sapientes:
et esse potentes. Hec causa fintan¬
gelice cihumane rinne. Ponam:
inquit angelus sedem meam ad aqͥ¬
honimi dixit. Erit qͣsi diz scien¬
tes bonum et malitui. Tneat S̾¬
platun qd meriit homo ⁊ angło.¬
Angłs .N. cum uellet esse potentior
corruit. Homo dum uellet in deri
sapientior: desipuit Sunt et tres
spes negligentium p̾latoꝵ. scilicet qͥ
bene iuunnt. ⁊ subiectos male mũe
ꝑuititunt. Quidam qui male uiuũt.

Expanded text:
vagantes discurrunt; fugiunt, qui vagantes discurrunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hoc amant, scilicet videri sapientes, et esse potentes, haec causa fuit angelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit angelus, sedem meam ad Aquhomini dixit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Timeat latus, quod meruit homo et angelAngelus enim, cum vellet esse potentior, corruit; homo, cum vellet videri sapientior, desipuit. Sunt et tres species negligentium praelatorum, scilicet qui bene vivunt, et subjectos male vivere permittunt: quidam male
Abbreviated transcription (Latin):
Ques pastorem secuntur. Quẽ:
Illum qui precedit. Quo: acli
uitam si diligens. Ad mortem
si negligens precedet. Si enim
cecus cecum ducat. nõne am¬
bo infoueam cadunt: Quo¬
modo precedit: uita ⁊ doctrina.
Sic enim fiet itnum ouile et
unuis pastor. Pastor unis deb
m se: ut qd̾ docet uerbis impleat
opere. ut ꝑ tracundiam non t̃¬
mcitetur a mansuetudine: nõ
eleuetur ꝓsperis. nõ frangatiar
aiduersit᷑ate. sed idem ꝑmaneat
pacientia ꝑseuerante. Tenet
autem pastor mutatẽ cum gre¬
ge qndo non duuditur a subiec¬
tis per ꝓciosiorem habitum. uł
ꝑ deucatiorem cibum. dum fit unꝰ
ꝑ compassionem cum infirmis. per
disponsationẽ cũ delicatis: ut cũ apło
dicere posset. Omĩtb omnia factus sũ.
ut om̃s lucrifacerem. Pastor enim
negligens fugit. Sunt N. quidam
plati qrti fugimt ed̾ p̾cipiut. sum
oua grauia. ⁊ importabilia t̃ꝑonunt.
et ea digito mouere nolunt. Fugrãt
qd̃ pcipiunt. Fugiunt cũ se subtra¬

Expanded text:
Oves pastorem sequuntur. Quem? Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtra
Abbreviated transcription (Latin):
pando contendit. Talis pastor di¬
cere potest. cognosco meas: ⁊ cog¬
noscunt me mee Cognoscunt ⁊¬
ones pastorem quẽ sepe udent
uaritas notum bñfitia reddit
anitcum. Ones uero pastor cos¬
noscit: dum suibditoꝵ mores et
actus diligenter attendit. Ende
scriptum est. Considera diligent᷑
uultum peccoris tui. Uiltum
pectoris considerat. qui qd̾ singłi
subrectoꝵ possint nõ ignorat.
cui ꝑconfessionem corda. per
circumspectionem oꝑa. per ex¬
perimentum qd possunt: per
effectus quid ueuint ratio ma¬
nifestat. et uocem meam in
quit audiunt. Tres sunt pasto¬
ris uoces. suauis .s. dulcis et
alta. Suauis ad infirmum:
a morientem dulcis. ad sur¬
dum ꝑtinet alta. Infirmatur
aut᷑ qui temptatur. moritur
qui desperat. surdiis est qui nõ
audit. Audrunt autem qui
obediunt. Audit .N. qnͣꝙ infir¬
mus suauem nocem consolatõ¬
nis. desperans dulcedinem oble¬
trationis. surdus asꝑitatẽ ĩtre¬
pationis. Et secuntur me mee.

Expanded text:
pando contendit. Talis pastor dipando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident liaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat, qui quid singuli subjectorum possint, non ignorat cui per confessionem corda, per circumspectionem opera, per experientiam quid possint, per effectum quid velint, ratio manifestat. Et vocem, inquit, meam audiunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit enim quandoque infirmus vocem suavem consolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae .
Abbreviated transcription (Latin):
opus non habet. Illos uero qui
ꝓuidentie oculos stulticie cali¬
gine cooꝑtos habent. qui ab ex¬
terticio boni operis merces tor¬
pent: qui ꝑ cupiditatẽ ad tiolup¬
tuosa distrahuntur. ⁊ ꝑ super¬
biam humilib non condescen¬
dunt. illos dico negligentia pos¬
sidet. et eoꝵ dissolint attentio¬
nes. ꝑ stulticiam intrat negli¬
gentia. ꝑ iuertiam manet
cupiditatis desiderio pascitur.
ꝑ suꝑbiam regnat. Audiat gͥ
negligens pastor quid sibi a
diligenti pastore dicatur. Bo¬
rius uero frigit. Antmam pro
ouib siis ponit. qui ꝑiculosũ
regiminis ascendens iocum.⁊
clauso silentii ostio claustraliũ
gregem in pace custodiuit.i
Animam ponit: qui solus int̾
mundana ꝑicula exteriora ne¬
gotia curans: necessaria q̃rit
da uirgia rei familiaris. solus
exit. qui inter adulantium
ac detrahenttum lingas meli
incedit: qui ꝓ ĩfirmis laborat
et laborantes pascit: consolatur
pusillantmes. ⁊ cum suꝑbis incre¬

Expanded text:
locum non habet. Illos vero qui locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Borius autem fugit . Animam pro ovibus suis ponit, qui periculosum regiminis ascendens locum, clauso silentii ostio, gregem claustralium fratrum in pace custodit. Animam mundana pericula exteriora negotia procurans, necessaria et utida jurgia rei famexit, qui inter adulantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis incre
Abbreviated transcription (Latin):
posse et nolle: humilitatis uel
tionis et puidentie. Qui enim
sciunt ⁊ possunt ⁊ uolunt p̾eẽ.
si uelint ꝑdesse caritatis est: ali¬
oquin suꝑbie. Qui uͦ scuint ⁊
possunt s nolunt hũilitatis
est qd̾ reniuint. inertie tiero cũ
sciant: si om̃ino desistunt. Qui
autẽ nec sciunt nec possut s
qd̃ uolunt. stulticie: si uelint
qd̃ nec sctunt nec possunt. Illi
siquidem qui nec scitnt nͨ posst̃
nec uolunt: prudent̾ agunt. ⁊¬
St̃ma est discretio. nolle quod.
non potes: ꝑnidere qd̾ nescis.
Quatuor ex his que prediximus.
⁊ suꝑbia. negligentiã generãt.
reliqͥua uerõ qũattior .i. proui¬
dentia. ⁊ discretio. humilitas et
minant. Ad ꝓuidentiã siquidẽ
ꝑtinet consilum ad discretionẽ
iuditium: ad humilitatem cu¬
stodia. ad caritatẽ diligentia
Consiltum ꝓuidentie seperat
a bonis mala. iuditium discre¬
tionis eligit q̃ meliora sunt.
humilitatis custodia uirtutũ
enitat dampnum. diligentia
ꝑiculum. In his negligentia

Expanded text:
posse et nolle, humilitatis est,tionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis est, alioquin superbiae. Qui vero sciunt, et possunt, et nolunt, humilitatis est quod renuunt, inertiae vero cum sciant si omnino desistunt. Qui autem nec sciunt, nec possunt, sed quod volunt stultitiae, si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Quatuor ex his, quae praediximus, id t superbia negligentiam generant. Reliqua vero quatuor, id est, providentia et discretio, humilitas et minant. Ad providentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
moriendo pãis. hic intam uite
meritis adquiramus necnos
intp̃r senestutis ad pñe renre
dia reseruemus. Qui ẽĩ dixtt.
ptcce in quacumq die qu̾siis u
gerauerit. om̃smiquitates llꝰ
Soli tardare conu̾ti ad dipor.
Ste faciebant ꝓmissa illa secu¬
rum tatiat te contestatio iste u̾¬
sollicitum. ⁊ audiscripturam d¬
centemgr  Iemento si. qͦ
niam mors non tardat. Et de¬
ude diceris qr miseratõ dei

Expanded text:
moriendo peccatis; hic vitam vitae moriendo peccatis; hic vitam vitae meritis acquiramus, nec nos in tempore senectutis ad poenitentiae remedia reservemus. Qui enim dixit, Peccator in quacumque die conversus ingemuerit, omnes iniquitates illius Noli tardare converti ad Dominum . Si te faciebat promissio illa securum; faciat te contestatio ista sollicitum: et audi Scripturam dicentem, Memento, fili, quia mors non tardat ; et illud, Ne dixeri
Abbreviated transcription (Latin):
quadicio ⁊lmina que pectau̾¬
tiens anit aoulteria ant hono¬
cioia ꝯmittimus. Aĩad m̃as
ccidimus. quid nob̾ ꝓdest qd̾
nob ipis impi esse cogrioscirã:
Remosinas dando alienã car¬
nem pastimus ⁊ crumuina coꝰ¬
nas demus ut ñquam a d ip̃as
niria redramus. Lon sanita¬
ti credendum ẽ: non etati. Ini.
remediuam salutis sue seraper
tardus ẽ: quiuite sue itert
Mos ergo quibzao huc estsub
incertabrenitate coneditur
tuare maculas lanare culpos
suouenire ptitis consulere fu¬
furis ⁊ fac̾e infectam defactos
totis iurib laboremusut qđ
luiti. Sint tam efficates gemitꝰ
qui pcc̃a in ossib scrutentor. qͥ
Mrnedullis crnmina ꝑseqͣntur
Nuchil intactum fletus nch elĩ¬
cratum medicabilis pnie dolor
relinquat. qd contra nos ĩ die
distussioms assurgat qd posti
uetera s cła. repente nonĩm
reatum male conscĩe m̃tis apꝑe¬
at festinemus em̃datam iitãi
dommo anqͣni auferatur offer¬
re. Hic extrnguamus mortẽ

Expanded text:
a quae peccaveties aut adulteria, aut homicidia committimus, animas nostras occidimus; quid nobis prodest quod nobis ipsis impii esse cognoscimur? Eleemosynas dando alienam carnem pascimus, et crimina coms eleemosynas demus, ut nunquam ad ipsa crimina redeamus. Non sanitati credendum est, non aetati. In remedium salutis suae semper tardus est, qui vitae suae incertus os ergo quibus adhuc, etsi sub incerta brevitate conceditur curare maculas, lavare culpas, subvenire praeteritis, consulere futuris, et facere infecta de factis; totis viribus laboremus, ut quod saluti. Sint tam efficaces gemitus, qui peccata in ossibus perscrutentur, qui in medullis crimina persequantur. Nihil intactum fletus, nihil incuratum medicabilis poenitentiae dolor relinquat, quod contra nos in die discussionis assurgat, quod post vetera saecula repente novum in reatum malae conscientiae mentis appareat. Festinemus emendatam vitam Domino, antequam auferatur, offerre. Hic exstinguamus mortem
Abbreviated transcription (Latin):
iterum admoneo
⁊ contestor. ut qui
se cognoscit de litto¬
re constĩe tempestate libidĩs
inpelago luxurie fuisse iactatũ
⁊ castitatis incurrisse naufra¬
gium: pcc̃orum confessõm ue¬
iam tutiori loco spei anchorã
figere ⁊ sałm ꝑditam ualeat
conclamare: ⁊ mainos super
extinctam aĩam dare planctus
Et quomodosol mr̃ suꝑ mortu¬
um unicum filium fracto plan¬
gere pectore sic oportet suꝑ uni¬
dam aĩam nrãm criminis gla¬
dio int̾fectam. totũ pondus
doloris effundr: si forte possit
lacrimaꝵ fom̃tis calore fidei
suscitare. Nñ om̃ia sicut freꝙ̃¬
ter admonui. caueat ⁊ obser¬
uet unusquisq pcc̃or ne ꝓsu
is criminib ita elemosinam
tribuat: ut ir̃a crumuid aio
aros pauꝑin om̃s facultadepa
meas. taritatem aũt nõ ha¬

Expanded text:
iterum admoneo et contestor, ut qui se cognoscit de littore continentiae, tempestate libidinis, in pelagum luxuriae fuisse jactatum, et castitatis incurrisse naufragium, peccatorum confessionem, vervenire; ubi jam tutiori loco spei anchoram figere, et salutem perditam valeat conclamare, et magnos super exstinctam animam dare planctus. Et quomodo solet mater super mortuum unicum filium toto pectore lamentari; sic oportet super unicam animam nostram criminis gladio interfectam, totum pondus doloris effundi: si forte possit lacrymarum fomentis calore fidei suscitari. Ante omnia, sicut frequenter admonui, caveat et observet unusquisque peccator, ne pro suis criminibus ita eleemosynam tribuat, ut ipsa crimina non cibos pauperum omnes facultates meas, charitatem autem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine cui se uucxit. ut unũ
corp̾us efficeretur. Cõmunicã¬
re ergo ñ desinat qui peccare qui
euit : tm̃ de reliquo ñ peccet .s. lã
sicut ignis iste uisibilis duãs ĩ se
quasdam efficatias ht. id ẽ ꝯbu¬
rere fragilia ⁊ illuminare tenebͦ¬
sa ita ignitum illd̾ dñitum corpꝰ
q̃n ꝯ meti ⁊ reu̾entia grandi fue¬
rit sumptũ. corꝑis quid̃ delicta
ꝯsumit : amme u̾o sensũ il lũi¬
at. Et iccirco maxĩe ꝯmunicare
freqntus deb̾et. Siulofu̾it sicut
scptim ẽ. lepra impelle ĩmũda
erit id ẽ poc̾m ĩ monacho: quia
pellem ẽ ẽ morachum scͥptura
ꝓuuntiat. mortificantẽ mbrasi¬
asuꝑt̾ram. Quius ossib adhxesu
fenum arescit. Eĩgo si ĩ hac pelle
fu̾it acintina aut rubra purd
adomatum tab̾naculi nõ erit
apta.

Expanded text:
sanguine cui se junxit ut unum sanguine cui se junxit ut unum corpus efficeretur. Communicare ergevit: tantum, ne de reliquo peccet. Nam sicut ignis ille visibilis duas in se quasdam efficacias habet, id est comburere fragilia et illuminare tenebrosa, ita ignitum illud Dominicum corpus, quando cum metu et reverentia grandi fuerit sumptum, corporis quidem delicta consumit, animae vero sensum illuminat. Et idcirco communicare frequentius debet. Si vero fuerit, sicut scriptum est, lepra in pelle, immunda erit, id est peccatum in monacho, quia pellem esse monachum Scriptura pronuntiat, mortificantem membra sua super terram, cujus ossibus adhaesit fenum arescit. Ergo si in hac pelle fuerit jacintina aut rubra pura, ad ornatum tabernaculi non erit apta.