comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ: uti d auctoritatib que ad hanc
ip̃am faciũt et ab illa spe aĩam retra¬
trahunt. u̾bi causa. Maleditꝰ homo qͥ
sperat in hoĩem et ponit caruem brachi¬
um suũ. ⁊ illam. Quam difficile est in
petuniis cõfidentes intͣre in regnum ce¬
lorum: et alibi legit᷑. Ronum ẽ sꝑare

Expanded text:
ritatibus, quae ad hanc spem faciant, et ab illo spe animum retrahant. Verbi gratia: Maledictus homo qui sperat in homine, et carnem ponit brachium suum . Item: Quam difficile est in pecuniis confidentes, intrare in regnum coelorum? Et alibi: Bonum est sperare
Abbreviated transcription (Latin):
possit intellig̾e. ubi spes gaudium
nõ cõsumit. ubi uotum gaudiũ nõ
minuit. preterqd uotum nͥ exp̾ta
ubi spes figit gressum. O qͣm felix
spes illa celestis qͣm timor nõ expu¬
gnat. in qua timor nõ augͤatur
futura ubi cupiditas nõ sompniat
ĩaudita. s caritas omĩa suffert. oĩa

Expanded text:
possit intelligere; ubi spes gaudium possit intelligere; ubi spes gaudium non consumit, ubi votum gaudium non minuit: propter quod votum nihil exspectat, ubi spes figit gressum. 71 O quam felix spes illa coelestis, quam timor non expugnat, in qua timor non auguratur falsa, ubi cupiditas non somniat inaudita, sed charitas omnia suffert, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
spem ponere in t̾renis potius ꝯstitue
aĩm adu̾sitatis nubilo quam ꝓsꝑita¬
tus sereno. Si spem in prosꝑitate cõs-
ria. cum tenueris nõ inuenies. qd̾
ponendam in lubrico. cur speras ꝙͣ-
diu retinere nõ poteris uͥ nõ ñie¬
mes qd̾ credis. uͥ delectatio in exꝑi¬
mes. s potius fomentũ culpe. fomi¬
tem ruine. decipulam ruine anime
fermentũ iusticie. potius spẽ dirige
ĩ tribułones que qͣmuis exterius pre¬
tendant amaritudĩem. tñ ĩ ꝯstanti
animo pariũt celestis spei dulcedi¬
nem. nͨ fruetur ꝑacientie fructꝰ dul¬
cedine. qui nõ fuerit punctꝰ tribu¬
lationis amaritudĩe. Tribulatio .n.
fornax est que decoquit aurum.
lima que expolit ferrum. flagellũ
quo a palea liberatur gͣnum. In hac
tribułonis milicia patĩa exc̾cetur.
militat fortitudo. roborat cõstãcia.
spes ad celestia inuitat᷑. potus ergo
anchora spei defigatur in portum
salutis. in miscd̾ia saluatoris. Hec .n.
spes nõ confundͭ s reficit. illuminat

Expanded text:
et te interimit. Potius constitue animum in adversitatis nubilo, quam in prosperitatis sereno. Si spem in prosperitate terrria; cum tenueris, non invenies quod ponendam in lubrico: cur speras quod diu obtinere non poteris, ubi non invenies quod credis, ubi minor delectatio in experinies, sed potius fomitem culpae, fomitem ruinae, decipulam animae, fermentum justitiae. Potius spem dirige in tribulationibus, quae quamvis exterius praetendant amaritudinem, tamen in constantis animo pariunt coelestis spei dulcedinem; nec fruetur patientiae fructus dulcedine, qui non fuerit punctus tribulationis amaritudine. Tribulatio etenim est fornax quae decoquit aurum, lima quae expolit ferrum, flagellum quo a palea separatur granum. In hac tribulationis militia, patientia exercetur, militat fortitudo, roboratur constantia, spes ad coelestia invitatur. Potius ergo anchora spei defigatur in portu salutis, in misericordia Salvatoris. Haec enim spes non confundit sed reficit, illuminat,
Abbreviated transcription (Latin):
nũq est. ħ unũ contingit mortale¬
ĩ mortalib. cet̾um tũ imꝓbi sunt¬
quo eos singuli dies trahant ut
amissuri om̃ia una die. Qͥ dquid ẽ
cͥ dñs inscriberis apud te est tuũ
nõ est. Nil infirmo firinũ nil fra¬

Expanded text:
us; hoc unum contingit inmortale mortalibus. Ceterum tam inprobi suntquo illos singuli dies turbent, ut amissuri uno die omnia. Quicquid est, dominus inscriberis, apud te est, tuum non est; nihil firmum infirmo, nihil fra
Abbreviated transcription (Latin):
manam mentẽ infirmare ualeat
si pro ea apud dm̃ sꝑes celestis alle¬
gat. In quo nocebunt tirannorũ
fulmina. fortune p̾cipicia infirmi¬
tas corporis. strepitus pauꝑtatis. si
git. hec est que in caritate latitudi
neni extendit. ut eam extendamus
ad ĩiitũ. hec est que in caritate
longitudĩem porrigit. ut in ea ꝑse¬
u̾emꝰ usq in uite t̾minũ. Int̾ hanc
et timorem uelut int̾ duas molas
uis ⁊ delitatꝰ.unde in deut̾onomio
scriptum est. Non accipies loco pig¬
noris suꝑiorem uł inferiorẽ molam
Suꝑior mola est spes. Inferior mola ti¬
mor est. Non est ergo hec sine illa acci¬
pienda. Qͥ .n. sperat et nõ timet negli¬
gens est. Qͥ aut̃ timet et nõ sperat.

Expanded text:
manam mentem infirmare valeat, si pro ea apud Deum spes coelestis allegat? In quo nocebunt tyrannorum fulmina, fortunae praecipitia, infirmitates corporis, strepitus paupertatis, si git. Haec est quae in charitate altitudinem expendit, ut eam extendamus ad inimicum. Haec est quae in charitate longitudinem porrigit, ut in ea perseveremus usque ad vitae terminum. Inter hanc et timorem, velut inter duas molas vis et delicatus. Unde in Deuteronomio dicitur : Non accipies loco pignoris superiorem vel inferiorem molam. Superior mola est spes; inferior, timor est. Non ergo haec sine illa accipienda. Qui enim sperat et non timet, negligens est. Qui autem timet et non sperat,
Abbreviated transcription (Latin):
perdit plenarie. Hec est pestis q̃ ange¬
lum eiecit de celo. hoĩem proscribit a
paradiso. Hec filios isrł in deẜto ꝑcussit
hec ꝯtͣ ioseph fr̃es armauit. hec dani¬
elem in lacu leonum detrusit. Hec tan¬
tem taput nr̃ta .s. xp̃m patibulo cͣcis
affixit. O homo dic mͥ ꝙ emolum̃tum
Tu lacum aꝑis. et illum effodis ⁊ in fo
ueam incidis quam facis. dumi alios la¬
boras tenere. teneris. dum alios frau¬
dare detiperis. O hõ n᷑am impugnas.
caritatem debellas. te ip̃m molestas. er¬
ras in ꝓximũ. offendis in dñi. cum de¬
beres alterius gaudia tua fat̾e cõgau¬
dendo. Alt̾ius dolorem tuũ fat̾e cõdolẽdo
tum in alt̾ius miẜiam tuam deberes.
miseriam deberes legere et in te ip̃o sta¬
uidia. que rumpit uinculum auaricie
caritatis glutinum. fedꝰ amoris. legem¬

Expanded text:
perdit. Haec est pestis, quae angeperdit. Haec est pestis, quae angelum ejecit de coelo, hominem proscripsit a paradiso. 66 Haec filios Israel in deserto percussit; haec contra Joseph fratres armavit; haec Danielem in lacum leonum detrusit; haec tandem Caput nostrum patibulo crucis affixit. O homo, quod tibi emolumentum Tu laqueum aperis, et illum effodis, et ipsemet in foveam cadis quam facis? dum alios laboras tenere, ipse teneris; dum alios defraudare, deciperis. O homo, naturam impugnas, charitatem debellas, te ipsum molestas, erras in proximum, offendis Deum. Cum deberes alterius gaudia tua facere congaudendo, alterius dolorem tuum facere condolendo, cum in alterius miseriam tuam deberes miseriam legere, in te ipso stavidia! Quae rumpit vinculum amicitiae, charitatis glutinum, foedus amoris, legem
Abbreviated transcription (Latin):
simul punit et uiciat. Heͥc est uermis
qui ex manna nascitur. hic ẽ u̾mus quo
ꝯedera desiccatur. hic est ignitus ẜpens
quo filius isrł pungit᷑. hic est bruccus qͦ
turiebat pluralitas i̾mitũ. sic ex celesti
solis. hederam funditꝰ corrosisse. Sͨ mui¬
dia .q. u̾mis ex uirore uirtutis nata. p̾i¬
tatem cõscientie qua se homo ꝯtͣ estus
uitioꝵ debet defend̾e. funditꝰ corndͭ. et
caput ione .i. mentẽ hom̃is estib uicio¬
rum exponit. filios isrł in deẜto pegͥnã¬
tes legimus ẜpentes igneas pupugisse.
sic claustrales in huius mundi deẜto
exultantes. qui delent ẽẽ ueri filii ifrł
freq̃nt̃ inuidia laborant. U̾mis etem̃
iste hĩtat in cinere ⁊ cilicio. et ĩ pulu̾e
latitans pung ad mortẽ. hec ẽ tinea que
pͤpuram̃ta uͥtutum demolit᷑. hec ẽ erugo
que thesaurum sapĩe demolit᷑ seu dep̾da¬
tur. Brucus iste t̾re uirencia ꝯsumit.
qr siquid boni oꝑis uiret in homine

Expanded text:
simul punit et vitiat; hic est vermis simul punit et vitiat; hic est vermis qui ex manna nascitur; hic est vermis quo Jonae hedera desiccatur; hic est ignitus serpens quo filii Israel punguntur hic est bruchus quotebat pluralitas vermium: sic ex coelestiendebatur, hederam funditus corrosisse; sic invidia quasi vermis ex nitore virtutis nata, puritatem conscientiae qua se homo contra aestus vitiorum debet defendere, funditus corrodit; et caput Jonae, id est mentem hominis aestibus vitiorum exponit. Filios Israel in deserto peregrinantes legimus serpentes igneos pupugisse ; sic claustrales in hujus mundi deserto exsulantes, qui debent esse veri filii Israel, frequenter invidia laborant, vermis enim iste habitat in cinere et cilicio, et in pulvere latitans, pungit usque ad mortem. Haec est tinea quae purpuramenta virtutum demolitur. Haec est aerugo quae thesaurum sapientiae depraedatur. Bruchus iste terrae virentia consumit, quia si quid boni operis viret in homine,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Inuidia totas uirtutes ꝯt̾mat
Inuidꝰ certe est qui alienũ bonum
suum facit inuidendo supplicium.
dem alia auctoritas. Inuidia dyabo¬
li mors intrauit ĩ orbem t̾rarum.
nͥ quem nisi fec̾e dolores. et alibi. Inuidia
seculi nõ inuenere tiranni maius tormẽ¬
mis: Iuxta has auctoritates ꝓcedat sic p̾¬
uitanda est pestis inuidie que pͥmo se
nexat. pͥmo suum possessorem infestat¬
alium uulneret. et in se sua uulnera re-¬
u̾tuntur. Hec est que in alt̾tus prosꝑis
dolet. et in alt̾ius letis luget. in alt̾ius
Ouicium omi uicio despͤcius. om̃i peste
teiectius. ꝙ uirtus molestat. infestat fe¬
licitas. beatitudo uexat. leticia cruciat.
cum cetera uicia qͣndam hẽant ꝑfuncto¬
riam delectatõem. leticie̾m umbram. fe¬
licitatis ymaginem. Pestis ista ẽ torm̃tũ
sine refrigerio. morbus sine remedio. la-¬
bor sine respiracõe. pena sine int̾polacõe
hoc est pct̃m ꝙ se ip̃m punit. se inpuni¬
tum ñ relinquit. simł maculat et cͣciat

Expanded text:
« Invidia omnes virtutes concremat. Invidus certe est, qui alienum bonum suum facit, invidendo, supplicium. dem alia auctoritas: « Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum nisi quem visi fecere dolores. Item: Invidia Siculi non invenere tyranni Majus tormeJuxta has auctoritates, sic procedat praevitanda est pestis invidiae, quae primo se vexat et suum possessorem infestatalium vulneret, et in se sua vulnera revertuntur. Haec est quae in alterius prosperis dolet, et in alterius laetis luget, in alterius omni vitio despectius, omni peste dejectius! quod virtus molestat, infestat felicitas, beatitudo vexat, laetitia cruciat! Cum caetera vitia quamdam habeant perfunctoriam delectationem, laetitiae umbram, felicitatis imaginem, pestis ista est tormentum sine refrigerio, morbus sine remedio, labor sine respiratione, poena sine interpolatione. Hoc est peccatum quod se ipsum punit, se impunitum non relinquit; simul maculat et cruciat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnitiosa est segnicies. qͣmdiu dauid
se exc̾citaut milicia. ei ñ insultauit
luxuria. s postqͣm decesserat in pala¬
cio. laborauit in adult̾io. Samson ꝙͣ¬
diu pugnam hũit cum philisteis.
tamdiu ñ est captus ab hostibꝰ s dor¬
miens in simi dalide excecat᷑ ab hoste
Salomon laborans in structura tẽpli
nõ sensit luxurie iacturam. s feriatꝰ
a labore. exꝑtus ẽ insultꝰ luxurie uł¬
lasciuie. Hec est ignauia que hoĩem
inherinem. midum exponit sugges¬
tioni. debilem temptationi. hec pri¬
uat hoĩem spũalib arinis. uirtutũ
uestim̃tis. hec dyabolum uocat ad
pugnam. carnem ad lasciuiam. os
ad gulam. mentem ad negligẽtiã
ꝑ futurũ. Omnem horam amplecte
om̃e momentũ tue utilitati faciaᷤ
deẜuire. Ut saltem deo offeras senͣtu¬
tis fecem uł furfur. qui dyabolo ob¬
tulisti iuuentutis tue florem: ut sal
tor munire auditores. dñs ait ĩ euã¬
gelio. Nolite inuidere ĩuitem. Iterti

Expanded text:
perniciosa sit segnities! Quandiu David perniciosa sit segnities! Quandiu David se exercuit in militia, ei non insultavit luxuria, sed postquam desedit in palatio, laboravit adulterio. Samson quandiu pugnam habuit cum Philistaeis, tandiu non est captus ab hostibus, sed dormiens in sinu Dalilae, excaecatur ab hoste. Salomon laborans in structura templi, non sensit luxuriae jacturam, sed feriatus a labore, expertus est insultus lasciviae. Haec est ignavia quae hominem inermem, nudum exponit suggestioni, debilem tentationi. Haec privat hominem spiritualibus bonis virtutum vestimentis. Haec diabolum vocat ad pugnam, carnem ad lasciviam, os ad gulam, mentem ad negligentiam. per futurum. Omnem horam complectere, omne momentum tuae utilitati facias deservire, ut saltem Deo offeras senectutis faecem, qui diabolo obtulisti juventutis florem; ut salttor munire auditores; Dominus ait in Evangelio: Nolite invidere invicem. Item
Abbreviated transcription (Latin):
dite quid dicat scriptura. Piger la¬
pidabitur stercore bouis. Bos est ille
qui laborat in area dñi. qui seminat¬
ĩ agro xͥ. qui sacram scripturam spũa¬
li sensu quasi dentib atterit. eamq¬
ĩ mentis delectatõem.q. in stomacum
eicitur litteralis suꝑficies que aliq̃n
heresim sapit. q̃ illum qui ad intel¬
ligendum scͥpturas piger fit: per
torporem int̾ficit. O hõ quid est quod
c̾ature cetere deputatis sibi officiis
uitissitudĩb discurrit ⁊ cet̾e stelle
officia sibi deputata exc̾cent. Bruta
animalia ad sue natur exc̾cicia ñ
torpent. tu solus desidia soporatus.
a tuo officio deuias. ymaginem dei
in te deformas. Uiuens morieris. mo¬
ad erubescenciam moueat minimi
et deiecti animał industria .i. formi¬
ce cautela. que in estate magna.
sollicitudĩe gͣna colligit. quib uiuat
cum hẏemis aust̾itas se ingruerit.
sic in p̾senti uita fructum bonoꝵ ope¬
rum deberes adquirere. ut adueniẽte
qui te reficiat in et̾num. Uide quam

Expanded text:
dite quid Scriptura dicat: Piger lapidabitur stercoribus bovis . Bos est ille qui laborat in area Domini, qui sacram Scripturam spirituali sensu quasi dentibus atterit, in mentis delectationem quasi in stomachum rcus ejicitur litteralis superficies, quae aliquando haeresim sapit, quae illum qui ad intelligendum Scripturas pigrescit, per torporem interficit. O homo, quid est quod caeterae creaturae deputatis sibi officiis udinibus discurrit, et caeterae stellae officia sibi deputata exercent, bruta animalia ad suae naturae exercitia non torpent, tu solus, desidia soporatus, a tuo officio devias, imaginem Dei in te deformas, vivens morieris ad erubescentiam moveat minimi et dejecti animalis industria, id est formicae cautela, quae in aestate magna sollicitudine grana colligit quibus vivat cum hiemis austeritas ingruerit. Sic in praesenti vita, fructus bonorum operum deberes acquirere, ut adveniente qui te reficiant in aeternum. Vide ergo quam
Abbreviated transcription (Latin):
nio torpebat ysboseth in meridie. qñ tor¬
pente hostiaria latronum pͥncipes sunt¬
ingressi. ysboseth dormientẽ capite mi¬
nuerunt. ysboseth dormiens ẽ anima so¬
inpno desidie soporata. Ad hanc ut eam
int̾ficiant ingrediũt᷑ latronũ pͥncipes
.i. demones. qr dum rõnis cͥcumspͨtio mi¬
nus ꝓuide mentis ianuam ẜuat. dyabo¬
lus callide ad int̾ficiend̾ aĩam ꝑ hoc hos¬
tium intrat. ħ ã sompnus torporis .iiiiͦ.¬
leui aura. de fatigatoe nimia. Sĩtut .n.
leui susurro fontis uł aure leuis. uł dul

Expanded text:
no torpebat Isboseth in meridie , quando dormiente ostiaria, latronum principes ingressi illum dormientem capite minuerunt. Isboseth dormiens est anima somno desidiae soporata; ad hanc ut eam interficiant, ingrediuntur latronum principes, id est daemones, quia dum rationis circumspectio minus provide mentis januam servat, diabolus callide ad interficiendam animam per hoc ostium intrat. Hic autem somnus torporis levi aura, umbra, vel fatigatione nimia. Sicut enim levi susu
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam. uos ergo qui iacetis in sepł¬
cris negligencie. dealbati int̾ius. quo ad
ext̾iorem iusticie ꝑficiem. s int̾ius fe¬
tidi per mentis torporem et ĩ u̾mes
resoluti. per prauarum cogitacõnum
multitudĩem. Surgite a t̾ra ad celũ
a bono ad exc̾citum. a ꝑuitiosa torpo¬
re ad uirtutis negotium. ⁊ occurtite
ad iudicium saluatoris. ut ille qͥ modo¬

Expanded text:
uat. Vos ergo qui jacetis in sepulcris negligentiae, dealbati exterius, quo ad exteriorem justitiae superficiem, sed interius foetidi per mentis torporem, et in vermes resoluti per pravarum cogitationum multitudinem; surgite a terra in coelum, ab otio ad exercitium, a pernicioso torpore ad virtutis negotium, et occurrite ad judicium Salvatoris. Audite quid
Abbreviated transcription (Latin):
Queritur egistiss quare sit fcũs adult̾
In ꝓmptu cã est desidiosus erat. Tali
pigro dr̃. Surge qui dormis. dormit ĩꝙͣ
piger clausis cculis mentis. qͥ n ad alta¬
uirtutũ intuitũ dirigit. nͨ ad ꝓuidend̾
ncͣcͣia oculos mentis aperit. S dum se in
tis positus quasi fantasma sompniat. St̃
cium ẽ pigricie per quod sompniat stul¬

Expanded text:
Quaeritur Aegisthus quare sit factus adulter? Quaeritur Aegisthus quare sit factus adulter? In promptu causa est: desidiosus erat. Tali pigro dicitur: Surge qui dormis. Dormit, inquam, piger clausis oculis mentis, qui nec abona intuitum dirigit, nec ad videndum necessaria oculum mentis aperit. Sed dum se in ntis positus, quasi phantasmata somniat. Sunt autem est, pigritiae, per quod somniat stul
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem contra accidiam munire: hiis
auctoritatib uti potest. Piger lapidabr̃¬
iacetis ĩ sepulcris surgite ⁊ ocͦite ad iu¬
dicium saluatoris. Seneta ñ ait. Maxi¬
ma iactura est que ꝑ negligẽtiam fit¬
ecce qualit̾ ꝯtͣ accidiam uł pigͥciam nos
munit scriptura. hec est accidia que xͥa¬
ni manũ ab aratro rethit. que tũ uxore
loth in sodomam respicit. que cum loth
timet mõtem ascend̾e. que cũ ruth nõ
uult in t̾ram bethleem redire. hec est
pescere. ꝑ qͣm claustralis ordinis rigorẽ
fastidit que delicatiorib uult uti ciba¬
ris. molliorib accumbere stratis. pautio¬
rib int̾e̾e uigiliis. pautiori in nullo uti
silentõ. hec est accidia que tin aggredi
magna. fastidit incepta. cui quidl ho¬
nichil leue. hec ẽ que cłicum aitet a stu¬
dio.claustralem excludit a claustͦ. uicia
nutrit. uirtutes secludit. hec .ii. parit
luxͣiam. mitrit gulam. detractiones se¬
minat. iurgia procreat. Uñ poeta ait.

Expanded text:
acediam munire, his utatur auctoritatibus. Piger lapidabjacetis in sepulcris, surgite et occurrite ad judicium Salvatoris. » Seneca etiam ait: « Maxima jactura est, quae per negligentiam fitecce qualiter contra acediam sive pigritiam nos munit Scriptura; haec est acedia quae Christiani manum ab aratro retrahit, quae cum uxore Loth in Sodomam respicit, quae cum Loth timet montem ascendere, quae cum Ruth non vult in terram Bethleem redire. Haec est pescere, per quam claustralis ordinis rigorem fastidit; quae delicatioribus vult uti cibariis, mollioribus accumbere stratis; paucioribus interesse vigiliis, pauciori vel nullo uti silentio. Haec est acedia, quae timet aggredi magna, fastidit incepta, cui quodlibet oihil leve. Haec est quae clericum arcet a studio, claustralem excludit a claustro, vitia nutrit, virtutes secludit. Haec enim parit luxuriam, nutrit gulam, detractiones seminat, jurgia procreat. Unde poeta:
Abbreviated transcription (Latin):
aure leuis uł susurro carnał delectatõis
inducit᷑ mens in sompnũ torporis. uni¬
bra ⁊̃ ignorantie. hũc sompnũ pirit.
honesti etiam laboris de fatigatõ hunc
sompnũ gignit. ad quem dormientem
clamat scriptura. Surge qui dormis. sur¬
ge inquam ꝑ rõnis cͥcũspͤcoem. surge ꝑ
malis asꝑnatoẽm. singe per bonam oꝑa¬
ticẽm. et illuminabit te xp̃r. qr nox abiit¬

Expanded text:
surrio carnalis delectationis, inducitur mens in somnum torporis. Umbra etiam ignorantiae hunc somnum parit; honesti etiam laboris defatigatio hunc somnum gignit. Ad quem dormientem clamat Scriptura: Surge, qui dormis . Surge, inquam, per rationis circumspectionem, surge per mali aspernationem, surge per boni operationem; et illuminabit te
Abbreviated transcription (Latin):
curam suam in mũdanis. uñ doꝰ
curas hõim. O qͣntum est in reb
inane. Uanitas u̾o falsitatis est.
curiositas mẽciendi de qͣ dr̃ uana
locuti sunt unꝰquisq ad ꝓxi. et t̾.
Sic p̾dicator oẽm disionem qͣm
ꝓponit d auctoritatib roborare¬

Expanded text:
curam suam in mundanis. Unde: Docuras hominum, o quantum in rebus inane! Vanitas falsitatis, est curiositas mentiendi; de qua dicitur: Vana locuti sunt unusquisque ad proximum suum . Sic praedicator omnem divisionem quam proponit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia uanitas cum ꝑ eas in morte de¬
ducintur. primo .n. mellificãt. Scd̾o pũ¬
gunt. Tercio int̾imũt. Similit̾ falsitas
est in ueniali pc̃co. falsitatum falsitas
ĩ mortali delicto. et omnia falsitas in
optinato. falsitas in pena. falsitatum
falsitas in culpa. Omnia falsitas in ge¬
henna. Abhorrentes gͦ uanitatẽ.⁊ timẽ¬
tes falsitatem. curramꝰ ad sũmam u̾i¬
tatem .i. ad dm̃ in quo ẽ u̾itas ĩmu¬

Expanded text:
cum per eas ad mortem perducimur. Primo mellificant, secundo pungunt, tertio interimunt. Similiter falsitas est in veniali peccato, falsitas falsitatum in mortali delicto, et omnia falsitas in obstinato. Falsitas in poena, falsitas falsitatum in culpa, omnia falsitas in gehenna. Abhorrentes ergo vanitatem, et timentes falsitatem, curramus ad summam veritatem, id est ad Deum, in quo est veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemptus mũdi ꝓbari. O homo si mũd̾¬
uł mũdana otempseris ñ te timor cõtu¬
ciet. ñ ligabit spes ñ artabit tristicia
ñ dissoluet leticia. nulli ẜuies liber eriꝰ
mortis expͦtabis aduentum. tibi sere¬
tem expͨtatõ beata. Si mundane uolup¬
tati adherens t̾renis irretitus tͥ erit
mortem cõcluderis pena et̾na. Quis tibi
tunc amicus. o homo cutm in morte ip̃a
apparebunt tͥ demones. inimici horribi¬
les expͨtantes aĩam tuam: delaturi in
gehennam. et ques in uita credidisti blã¬
dientes in morte sencies seuientes.uhi
tunc tue delicie. ubi t̾rene amiticie. uͥ
delectatioes mundane: Tunc ex diuitiis
rib seq̃r deiedio. ex delectatõnib ꝓpetua
amaritudo. Post hec p̾dicator concludat
ad monitõem suam in exemplari datna
cordib eoꝵ tũc arestens erat. nũc u̾o
labentem. ne labamur cũ labili. ne rua¬
mur cũ mobili: infortio de ꝯtẽptu sui.

Expanded text:
contemptus mundi probari: O homo, si mundana et vana contempseris, non te timor concutiet, non laxabit spes, non arctabit tristitia, non dissolvet laetitia: nulli servies, liber eris, mortis exspectabis adventumtem exspectatio beata. Si vero mundanis voluptatibus adhaeseris, terrenis irretitus illecebrmortem concluderis poena aeterna. Quid tibi tunc animi, o homo? cum in morte ipsa apparebunt tibi daemones, inimici horribiles, exspectantes animam tuam delaturi in gehennam; et quos in vita habuisti blandientes, in morte senties saevientes? Ubi tunc tuae deliciae? ubi terrenae amicitiae? ubi delectationes mundanae? Ex divitiis ribus dejectio, ex delectationibus perpetua amaritudo. Post haec, praedicator concludat admonitionem suam in exemplari doctricordibus eorum arescebat; nunc vero, labentem, ne labamur cum labili, ne ruamus, cum mobili. CAPUT III. De contemptu sui.
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudĩem᷑ spondent s auferũt que¬
cũ securitatẽ ꝓmittũt. timorẽ inducũt
Ubi maior timor qͣm in diuitib qui
om̃ia formidant. ne diuicias amittãt
Non ꝯfidũt in filiis. eis suspicõsus ẽ
amor uxoris. Maiores timẽt. fures
abhorrent. sompniant falsa. discredt̃
u̾a. ubi maior uanitas qͣm in diui¬
ciis que spondent sacietatẽ ⁊ pariũt
esuriem: Que cũ siti ẽbrietatem ñ¬
auferunt. que cupiditatem ñ minu¬
ũt ĩmo cupiditatib addũt. q̃ ñ inplẽt
mentẽ s hauriunt q̃ sunt. nescio qͣ
uacuitate plene. et nestio qua ple¬
nitudĩe uatue. ubi uanitas nsi in
t̾renis honorib qui ad ħ homini fauẽt
ut deiciant. ad hoc erigunt ut deteu¬
dant. ad hec suspendũt. ut gͣuius im¬
tus recedũt ab homine. Lucanus o¬

Expanded text:
auferunt, quae securitatem promittunt, sed timorem inducunt? Ubi major timor quam in divitibus, qui omnia formidant ne divitias amittant? non confidunt in filiis, suspectus est amor uxoris, majores timent, fures abhorrent; somniant falsa, discredunt vera. Ubi major vanitas quam in divitiis, quae spondent satietatem et pariunt esuriem, de siti ebrietatem afferunt; quae cupiditates non minuunt, imo cupiditatibus addunt; quae non implent mentem sed exhauriunt; quae sunt nescio qua vacuitate plenae, et qua plenitudine vacuae? Ubi vanitas nisi in honoribus qui ad hoc homini favent ut dejiciant, ad hoc erigunt ut destruant? ad hoc suspendunt ut gravius imtus 56 recedunt ab homine. Van
Abbreviated transcription (Latin):
otemptũ in medium afferat hão¬
auctoritatẽ. Uanitas uanitatũ et
cĩa uanitas. ⁊c̾. Que .ni. auctoritas
stabilia ut auctoritas ista: Iuxta
nitas nuitabilitatis. Uanitas curio¬
sitatis. uauitas falsitatis. Uanitas

Expanded text:
 in medium hanc afferat auctoritatem: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas, etc. Quae enim auctoritas ita stabilia, sicut auctoritas ista? Juxta nitas mutabilitatis, vanitas curiositatis, et vanitas falsitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit sufficit. qr quo plus sunt pote
plus siciunt aque. O pestis qua nichil
canduit. qr quis ita mortalia pͤtora
cogit. Auri satra fames cum cetera c̾tis¬
Aqua suis finib limitat᷑. Aer suo fine
concludr̃. Celum suis t̾minis axtacta¬
arctatur. Sola auaricia mensura non

Expanded text:
dicit: Sufficit , » quia: Quo plus sunt potae, plus sitiuntur aquae. O pestis, qua nihil canduit! quia: Quid non mortalia pectora cogis, Auri sacra fames? Cum caetera ceaqua suis finibus limitatur, aer suo fine concluditur; coelum suis terminis arctatur; sola avaritia mensura non
Abbreviated transcription (Latin):
me uexas aratro ut tͥ fenus reddam¬
in centuplũ. cur me uexas matrem
ut euomam aurũ. Non sufficiũt
ea tͥ que largior spontanea uolũtate.
ciꝑiam. qñ in meis uisc̾ib claudam.
q̃n te exponam u̾mib qui me expo¬
suisti u̾berib. Aude quid ꝯtͣ te dicat
mare. O hõ cur me sultas nauibus
remis u̾beras. scrutaris uistera. reti¬
mergam. si tͥ naufragiũ inferã. si im¬
pugnem procellis et u̾berib uariis.
Audi ꝙͥ ꝯtͣ te dicat deus. Quid ẽ hõ¬

Expanded text:
me vexas aratro, ut foenus reddamme vexas aratro, ut foenus reddam centuplum, cur vexas matrem ut evomam aurum? non sufficiunt ea quae tibi largior spontanea voluntate, cipiam et in visceribus claudam; quando te exponam vermibus, qui me exposuisti verberibus. Audi quid contra te dicat mare: O homo, cur me sulcas navibus, remis verberas, scrutaris viscera retimergam, si naufragium inferam, si impugnem procellis et verberibus variis. Audi quid contra te dicat Deus? Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
tu ad auariciam excitas. tu mͥ das ar¬
ma quib ꝯtͣ te pugnem. tu das in¬
strum̃ta qͥb decertem.tu incitas ut
te hiis quib indiget pximꝰ; cur tͥ
approprias que ꝯmuni̾canda sũt pau¬
ꝑib: Cur cibas hiis tineas. ⁊ uermes
quib cibandi sũt pauꝑes: uis esse
m̾cator optims et fenerator eg̾giꝰ:ꝰ
pͥtens incenarius. da que nõ potest
retinere. ut seqͣris ea que nõ potes
amittere. da modicũ ut conseqͣris tẽ¬
tuplum.da alienam possessionem:
ut cõseqͣris et̾nam heditatem. Audi
liris: cͣ imponis falsa: cur om̃taris
cͣmina ꝯ ut ineam euacues bursam
ut emungas pecuniã. Si inniriaris
mͥ iundicta de te sumitur in instanti.
si me dep̾daris petimia. pͥus te dep̾da¬
ris in anima. si me ułneras ĩ corpore
pͥus uulneraris in mente. Audi qͥd
contͣ te dicant elementa. et maxĩe
tellus mater tua. Cur inuriaris
matͥ tue. cur infers uiolenciam mͥ
que de uiscerib meis te ꝓduxi. cur

Expanded text:
tu ad avaritiam excitas, tu mihi das artu ad avaritiam excitas, tu mihi das arma quibus contra te pugnem, tu das instrumenta quibus decertem; tu incitas ut te his quibus indiget proximus? Cur tibi approprias quae communicanda sunt pauperibus? cur cibas his tineas et vermes, quibus cibandi sunt pauperes? Vis esse mercator optimus, foenerator egregius et prudens mercenarius? Da quae non potes retinere, ut consequaris ea quae non potes amittere, da modicum ut consequaris centuplum; da alienam possessionem, ut consequaris aeternam haereditatem. Audi liris? cur imponis falsa, et commentaris crimina, ut meam evacues bursam, ut emungas pecuniam? Si injuriaris mihi, vindicta de te sumetur in instanti; si me depraedaveris pecunia, prius te depraedaberis in anima; si me vulneres in corpore, prius vulneraberis in mente. Audi quid contra te dicant elementa, et maxime tellus, mater tua: Cur injuriaris matri tuae, cur infers violentiam mihi, quae de visceribus meis te produxi? Cur
Abbreviated transcription (Latin):
nem nũquam diues eris. Exiguũ nat᷑a
desid̾at. opinio immensum. Congerat᷑
in te quidquid młti locupletes possideãt
ultͣ pͥuatum petunie tcd̃ fortuna te
proueat. auro tegat. p᷑pura uestiat.
cant. ut t̾ram in marmorib abicõdas
falsa opinione nascencia ubi desinãt
nõ hẽnt. Nullus .n. t̾minus falso ẽ¬
he ergo te a uanis. et cum uoles sci¬
licubi cõsistere. s longe progresso sꝑ
tum appetenda est honesta pauꝑtas
obstiterunt diuicie. pauꝑtas expedita
desideriis instantib satiffacere. Qͥd ẽ
cuius mores sanus imitari debet. Si
peri simił. Audi o homo qͥd contͣ te di-¬
cat caro ꝓpͥa. O homo quid qͣ me cõq̃¬
reris: Cur contͣ me q̃rimoniam q̃ris:
ax uctas pc̃ci fomitem. tirannũ in
membris seuientẽ. langorem nature
stimulũ sachane. cur mͥ imponis ꝙ
auaricia asfligeris. cupiditate lauia¬
mere. plures rõnes afferre. cum sine
fomite iaceo. sine incentiuo langueo
tu ad cupiditatem irritas uł iuitas¬

Expanded text:
nes, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te provehat, auro tegat, purpura vestiat, cat, ut terram marmoribus abscondas, pinione nascentia, ubi desinant non habent. Nullus enim terminus falso esahe ergo te a vanis, et cum voles scilicubi consistere; si longe progresso, setum appetenda est honesta paupertas! obstiterunt divitiae! paupertas expedita desideriis instantibus satis facere. Quid est cuius mores sanus dives imitatur ? si uperi similis. Audi, homo, quid contra te dicat caro propria! O homo, quid contra me conquereris, quid contra me querimoniam deponis? me vocas peccati fomitem, tyrannum in membris saevientem, languorem naturae, stimulum Satanae? Cur mihi imputas quod avaritia affligeris, cupiditate laxanere, plures rationes afferre, cum sine fomite jaceo, sine incentivo langueo; tu ad cupiditatem irritas,
Abbreviated transcription (Latin):
hõi pro pͥetunia. Ingratus es deo pro
uet ꝙ dedit. saltem moueat ꝙ pro¬
mittit. et si te nõ mouet spes uite
et̾ne. moueat te timor gehenue :
hiis monitꝰ homo auariciã deuitet¬

Expanded text:
ses pro pecunia homini, ingratus es mihi pro veat quod dedi, saltem moveat quod promitto; et si te non moveat spes vitae aeternae, moveat te timor gehennae. His monitus homo, avaritiam devitet
Abbreviated transcription (Latin):
aliena. Certe aliena sunt a te que tecũ
Honesta res est leta pauꝑtas. Illa u̾o nõ ẽ
pauꝑtas si leta est. Cui cum pauꝑtate bñ
plus cupit pauper est. Qͥd .n. refert illi.
ꝙͣtum in archa qͣntum in orreis iaceat qͣn¬
tum pascat aut feneret si alieno ĩminet
si nõ adquisita s q̃renda computat. Qs
sit diuiciarũ modus queris. Primꝰ ẽ hẽre

Expanded text:
 tecum Honesta res est, laeta paupertas. » Illa vero non est paupertas si laeta est. Cui cum paupertate bene plus cupit, pauper est. Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ? Quis sit divitiarum modus, quaeris ? Primus habe
Abbreviated transcription (Latin):
fugiat. More partoꝵ in eũda est fugͣ
ꝯtͣ luxiriam. ut sicut parthi fugiẽdo
sugant. t̾ga u̾tendo suꝑant. Sic fugi¬
endo fugienda est luxuria et recedẽ¬
do tedenda. Hec ẽ illa pestis q̃ illa tria
ꝯplectitur per que homo de domo ei¬
citur .s. fumũ. stillicidium. uxorem
Uxor est carnalitas. Stillicidium lu¬
xurie fluxibilitas. Fumus infamie
enormitas. Hec tͥa eiciunt aĩam a pa¬
te pectoris. a serenitate m̃tis. a tran¬
quillitate cordis. O homo lege in ex¬
emplis aliorum quid ꝯferat luxie
uidum. ut alioꝵ actio tua sit lectio
Dauid ꝑ luxͣiam decid̾ in hõĩtidium
Amon ꝑ incestũ sensit absolonis gla¬
Beata uͥgo per uirginitatem dei
m̾uit genitiram. Uis uitare lux̾iã
caue gulam. que est ad luxͣiam fo¬
mentũ. prologus ad incestũ. pons ad
impudiciciam. p̾satõ ad incotinen¬
ciam. O homo hec est luxͣia ꝑ quam
ẏmaginatõ torpet. sensus ebetꝰ In¬
ut plus loquar hoĩem in pecudẽ mutat
ris in eam. cum petus ẜuet unitatem.

Expanded text:
ficit. More Parthorum ineunda est pugna contra luxuriam: ut sicuti Parthi fugiendo fugant, terga vertendo superant; sic fugiendo fuganda est luxuria, et recedendo caedenda. Haec est illa pestis, quae illa tria complectitur per quae homo a domo ejicitur; scilicet, fumum, stillicidium et uxorem. Uxor est carnalitas, stillicidium luxuriae fluxibilitas, fumus infamiae enormitas. Haec tria ejiciunt animam a pace pectoris, a serenitate mentis, a tranquillitate cordis. O homo! lege in exemplis, quid conferat luxuriae vitium, ut aliorum actio tua sit lectio. David per luxuriam decidit in homicidium; Ammon per incestum sensit Absalonis glabeata Virgo per virginitatem Dei meruit genituram. Vis vitare luxuriam? cave gulam, quae est ad luxuriam fomentum, prologus ad incestum, pons ad impudicitiam, praefatio ad incontinentiam. O homo, haec est luxuria per quam imaginatio torpet, sensus hebetatur, inut plus loquar, hominem in pecudem mutat;ris in eam; pecus servat unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dampnosior. que bursam euacuat
mam ꝑdit. proximũ offendͭ. dm̃i
amittit. Hec est pestis illa in qua
cito p̾terit quod delectat. ꝑman sine
fine quod cruciat. cuius appetitus
anxietatis est et uecordie. actus ab¬
hominationis est et ignominie .
exitus penitudĩs et uerecundie. In
peste ista tria sunt execͣnda. ardor
in actione. labor in executiõẽ. fetor
in explecõe. Ecce qͣm uilia plena st̃¬
famelica. delectatio peñĩa plena. de¬
lectatio momentanea. amaritudo
pestis que lucẽ odit. tenebras appe¬
tit. uelamen q̃rit. ianitorem ĩ por¬
que ꝑdit suauitatem unguenti.
Musca in st̾quilinio nascitur. ⁊ in
locus cui insidet inficitur. Hec est
luxuria que est gule filia. proles¬
crapule. fetor natus ex st̾quilinio
carius. odor genitus ex luto corꝑis
Hec ĩmundis pascitur qr carnalib

Expanded text:
damnosior, quae bursam evacuat,mam perdit, proximum offendit, Deum amittit. Haec est pestis illa, in qua cito praeterit quod delectat, permanet sine fine quod cruciat; cujus appetitus anxietatis est et vecordiae, actus abominationis et ignominiae, exitus poenitudinis et verecundiae. In peste ista, tria sunt exsecranda, ardor in accessione, labor in exsecutione, fetor in expletione. Ecce quam vilia, plena stefamelica, delectatio poenitentiae plena, delectatio momentanea, amaritudo pestis quae lucem odit, tenebras appetit, velamen quaerit, janitorem in porquae perdit suavitatem unguenti, musca ex sterquilinio nascitur, et in locus cui insidet inficitur. Haec est luxuria, quae est filia gulae, fetor natus ex sterquilinio carnis, odor genitus ex luto corporis. Haec immundis pascitur, et carnalitate
Abbreviated transcription (Latin):
quem ociosum repperit. Magis proxi¬
ma igni ardenti quam mulieri iuue¬
ni. cum et ip̃e fit iuuenis. cum mat̾i¬
alia monst᷑ fugienda sint ⁊ horrenda
multomagis sp̃ũalia monstͣ fugiẽda
sunt. ⁊ fuganda. Int̾ que monst᷑ mons¬
truosius est monstrum luxͣie quod in
capite sui gerit faciem uirginis ima¬
ginem uoluptatis. In medio capram fe¬
tore libidinis. In fine lupam dep̾dacõe
uͥtutis. Hec est pestis illa que familia¬
rem hẽt cum gehenna similitudĩem.
In gehenna sunt tͥa. Odor fetens. Uermis
consçientie urens. Flamina ꝑurens. Sic
luxia fetet ꝑ infamiam. urit ꝑ cons¬
cienciam. perurit ꝑ concupiscẽtiam.
Omirabilis immo miẜabilis ignis luxͣie
fumus infamia. cinis inmũdicia.¬

Expanded text:
quem otiosum repererit; magis approxiquem otiosum repererit; magis approxima igni ardenti quam mulieri juveni, cum et ipse sis juvenis. Cum materialia monstra fugienda sint et horrenda, multo magis spiritualia monstra fugienda sunt, et fuganda. Quod monstruosius est monstrum luxuria quae in capite suo gerit faciem virginis et imaginem voluptatis, in medio capram foetosae libidinis, in fine lupam, depraedatione virtutis. Haec est pestis illa, quae familiarem habet cum gehenna similitudinem. In gehenna tria sunt, odor fetens, vermis conscientiae urens, flamma perurens; sic luxuria fetet per infamiam, urit per conscientiam, perurit per concupiscentiam.rat. O miserabilis ignis luxuriae, fumus infamia, cinis immunditia
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ma. ur̃is.⁊ c̾. paulus ⁊̃ ait. fornicator¬
es et adulteros iuditabit deus. et sa¬
lomon ait. Fouea profunda ẽ m̾etrix.
insidiatur in uia .q. latro. et quos in¬
tue mulier ne egrediatur in uͥtute
sua et confundaris. Ierennas. Ue illis¬
qui tunc hũerũt t̾minũ luxͣie qnͣdor
uite. Difficile .ii. int̾ duas diuicias
ẜuatur pudititia. Nitens cutis sordi¬
dum ostendͭ animum et in sericis
pannis libido dñatur. Qͥ luxͣiatur ui¬
uens mortuus est. et qui in ebriatur
mortuus et sepultus est. Gregorius
De sacietate uenter distenditur. acu¬
leus libidinis excitatur. Qͥ delectatõ¬
nem refrenat libidinose suggestioĩs
ñ transit ad consensum libidinis. Si
plus deletat delectatio fornicationis
mente qͣm amor castitatis adhuc in
hoĩe regnat pc̃cm. Om̃is immũda pol¬
lutio fornitatio dẽ. Melius est mori
qͣm fornitari. Melius est mori qͣm libi¬
dine maculari. Libido in infertiũ ho¬
minẽ demergit. Grauius libido urit

Expanded text:
 vestris . Paulus ait: Fornicatores et adulteros judicabit Deus . Salomon: Fovea profunda est meretrix, insidiatur in via quasi latro; quos intue: ne ingrediatur in virtute tua: et confundaris. Ne respiciqui tunc habuit terminum luxuriae, quando vitae. Difficile enim inter divitias servatur pudicitia: nitens cutis sordidum ostendit animum; et in sericis et in pannis libido dominatur. Qui luxuriatur, vivens mortuus est, et qui inebriatur, mortuus et sepultus. » Gregorius: « Dum satietate venter extenditur, aculeus libidinis excitatur. » Qui delectationem refrenat libidinosae suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Si plus oblectat delectatio fornicationis mentem quam amor castitatis, adhuc in homine regnat peccatum. Omnis immunda pollutio, fornicatio dicitur: melius est mori quam fornicari; melius est mori, quam libidine maculari. Libido hominem in infernum mergit. Gravius libido urit
Abbreviated transcription (Latin):
Unguentum uero ẽ castitas in qͣ
spẽs qiͣ aromatite sunt. puritas
mentis. mundicia corpis. modestia
in gestu. pudicitia in habitu. absti¬
nentia in cibo. uerecundia in u̾bo. hec
corpus cõmaculat. laxat gestum. effe¬
minat habitum. ampliat cibum. dis¬
soluit u̾bum. sicq castitatem impug¬
nat armis suis luxͣia. Que sunt hec¬
arma. uisus et. alloquium. ꝯtactus. ⁊
titatem impetit. Scd̾o castitati ꝑ allo¬
quiũ cõtumelias ingerit. Terco per
oscłm in faciem pudicicie expuit. Qͣr¬
to ꝑ tactũ pudiciciam ꝑcutit. Quinto

Expanded text:
Unguentum vero est castitas, in qua species quasi aromaticae sunt, puritas mentis, munditia corporis, modestia in 61 gestu, pudicitia in habitu, abstinentia in cibo, verecundia in verbo. Hoccorpus commaculat, laxat gestum, effeminat habitum, ampliat cibum, dissolvit verbum; sicque castitatem expugnat armis suis luxuria, quae sunt: Visus et alloquium, contactus et titatem impetit; secundo, castitati per alloquium contumelias ingerit; tertio, per osculum in faciem pudicitiae conspuit; quarto, per tactum pudicitiam percutit; quinto,
Abbreviated transcription (Latin):
pro auaricia multa qͣ te armant᷑. Młta
de te conquerũt᷑. fortuna. Natura. Caro
ꝓpria. Caritas. proximꝰ. Mundꝰ. et deus.
Audi quid qͣ te dicat fortuna. O ho cur
meam q̃rit familiaritatem. cur meam
beniuolentiam appetis : Si tͥ do diuicias
ad hec do ut auferam. ad hoc largior ut
eripiam. ad hic blandior ut gͣuius tor¬
q̃am. ad hoc serena fio ut t̾ribilius ful¬
obtenebrem. Tu qui in tuto es cur-
meum queris auxilium turbid̾: qui
picium: qui in portu es. cur ad meum
hanelas uaufragium: Audi ꝙͥ ꝯͣ te dicat
n᷑a. O homo sine honorib genui te sine
honorib redeas. Sine diuitiis te peperi.
sine diuiciis ad me uenias. Sine mundana
głia intrasti: sine mundana głia exeas.

Expanded text:
pro avaritia multa contra te armantur, multa de te conqueruntur, fortuna, natura, caro propria, charitas, proximus, mundus et Deus. Audi quid contra te dicat fortuna: O homo, cur meam familiaritatem quaeris? cur meam benevolentiam appetis? si tibi do divitias, ad hoc do ut auferam, ad hoc largior ut eripiam; ad hoc blandior ut gravius torqueam; ad hoc serena fio, ut terribilius fulnem. Tu qui in tuto es, cur mecum quaeris turbidum? Qui pitium? Qui in portu es, cur ad meum helas naufragium? Audi quid contra te dicat natura! O homo, sine honoribus te genui, sine honoribus redeas; sine divitiis te 62 peperi, sine divitiis ad me venias; sine mundana gloria intrasti, sine illa exeas.
Abbreviated transcription (Latin):
mera talia. S rursꝰ q̃ritur quid
demonstͣuit cũ dixit. manducate
ex hoc om̃s. licet in ulło quatuor
euͣngłistaꝵ ħ legatur de corpore
s tm̃ de sangine. bibite ex hoc õs
Cum .n. iam panem fregiss si de¬
monstrabat aliqd̃ fragm̃toꝵ illd̃
nõ debebant om̃s comed̾e cũ sin¬
guł singula distribueret. Si de¬
ligi qr freq̃nt̾ in sacra scriptura
uidetur agi de ino s agitur de
diu̾sis. Ut est illd̾. Bñdixit. fre¬
git. et ded̾. Bñdixͣ panem. Fregit
dixit. Mandutate ex hoc om̃s. pro
nom̃ ostend̾ integrũ corpꝰ. et p̾po¬
sic̃o inuuit forͣm diuisam. ut
iste sit sensꝰ. Comedite corpꝰ in¬
tegrum sub forͣ diuisa. Nam so¬
la forͣ ꝑ partes d̾idit᷑ et totum
corpus integrũ manducat᷑. siłi
mcdo pͥ intelligi qd̾ fbiunx̾ hec ẽ¬

Expanded text:
us quaeritur, quid demonstravit cum dixit: Manducate ex hoc omnes? Licet in nullo quatuor evangelistarum hoc legatur de corpore, sed tantum de sanguine, bibite ex hoc omnes. Cum enim jam panem fregisset, si demonstrabat aliquid fragmentorum, illud non debebant omnes comedere, cum singulis singula distribueret. Si deligi, qua frequenter in sacra Scriptura videtur agi de uno, sed agitur de diversis, ut est illud: Benedixit, fregit et dedit: benedixit panem, formam dixit: Manducate ex hoc omnes, pro nomen ostendit integrum corpus, et praepositio innuit formam divisam, ut iste sit sensus: Comedite hoc corpus integrum sub forma divisa. Nam sola forma per partes dividitur, et totum corpus integrum manducatur. Simili modo potest intelligi, quod subjunxit: Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
tetur in sangͥnem. nusqͣm tñ corpꝰ
est sine sangͥne. uł sanguis ẽ sine
corpore. sic neutͫ ẽ sine anima. s fb̾
forma panis et sanguis existit in
corpore. ꝑ mutatõem panis in corpꝰ
et e conu̾so nõ qd̾ panis in sangͥnẽ
uł uinũ mutet᷑ in corpꝰ. s qr neut
demonstͣuit xͦ cum dixͣ hoc est corpꝰ
meum. Non panem qr de pane nõ
erat uerum ꝙ corpus eius exist̾et.
nͣ corpꝰ qr ñdum illa u̾ba protulerat
ad quoꝵ prolatõem panem mutauͭ
in corpꝰ Qd gͦ simił obiectio fit a la
et in prolatioe p̾dicti sit mortuum.
s qͣntum distat oriens ab occasu tm̃
refert int̾ miracłm ⁊ n᷑am. Ab hutꝰ¬

Expanded text:
corpus est sine sanguine, vel sanguis est sine corpore, sicut neutrum est sine anima, sed sub forma panis sanguis existit in corpore, per mutationem panis in corpus. Et e converso. Non quod panis in sanguinem, vel vinum mutetur in corpus, sed quia neutChristus cum dixit: Hoc est corpus meum? Non panem, quia de pane non erat verum, quod corpus ejus existeret, nec corpus, quia nondum illa verba protulerat, ad quorum prolationem panem mutavit in corpus. Quid ergo? similis objectio fit a loget in prolatione praedicati sit mortuum. Sed quantum distat ortus ab occasu, tantum refert inter miraculum et naturam. Ab hu
Abbreviated transcription (Latin):
quo mcdo fidem cͤdentiũ corrũpat ĩstat
nouit cͥ adhibeat laq̃os cupiditatis.
cͥ illecebras ing̾at gule. cͥ apponat in¬
citam̃ta luxie. cͥ infundat uirꝰ inui¬
die. nouit quẽ meror cõturbet. quẽ
curas. scrutatur affetꝰ. et ibi causas
q̃rit nocendi uͥ quenq uid̾it studiosiꝰ

Expanded text:
idem credentium corrumpat, instare. Novit cui adhibeat estus cupiditatis, cui illecebras gule ingerat, cui apponat incitamenta luxurie, cui infundat virus invidie. Novit quem merore conturbet, quem curas, scrutatur affectus, et ibi causas querit nocendi, ubi quemque viderit studiosius
Abbreviated transcription (Latin):
in qua requiescit hõ si bona ẽ. Si
mala cͥciatur. sicut lectꝰ requies
est sanis et labor egrotis. Seqͥtur
ultĩa uͥtus. In foraminib petre uł
ualet alicui bene opari si sibi ⁊ nõ

Expanded text:
o, si bona est; si mala est, cruciatur. Lectus requies sanis est, et labor aegris. Sequitur ultima virtus. In foraminibus petrae, ificare. Nil valet alicui bene operari, si sibi, non
Abbreviated transcription (Latin):
erũt ium̃ta in sterrore suo. Erubes
mine pascit᷑ et meliora gͣna eligit.
.n. in hoĩe due sunt sustãcie .s. corpꝰ ⁊
reficiat. Sumꝰ ĩ ꝑegͥnatõe ⁊ id̾o uatico
indigemꝰ. Nam hunc pauem petimꝰ

Expanded text:
erunt jumenta in stercore suo . » Erubmine pascitur, et meliora grana eligit. enim in homine duae sunt substantiae, id est corpus et reficit. Sumus in peregrinatione, et ideo viatico indigemus. Hunc panem petimus
Abbreviated transcription (Latin):
et qͣnto uisibilior tanto formidabili¬
or est. Si umbͣm eiꝰ uidemꝰ in aqͣm.
qr siłitudĩem astuciaꝵ eius discimꝰ ĩ
scͥptura. Fugiamꝰ gͥ ad scͥpturam qͦci¬
ens sentimꝰ eius temptatõem callidã
Si dicat nob̃. exc̾ce adult̾ium: pata¬
ẽ scriptura que docet. Non metab̾is
Non furtum facies. Cum iubet nas¬
ci. scͥptura minatur. Qͥ irascit᷑ fr̃i
suo reus est mortis uł iudicõ. Cũ
Perdes om̃s qui locunt᷑ mendatium
Iuxͣ huimodi fluẽta sedeat fideł aĩa
et notet aduentũ insidiantis ĩmmu
uertat gaudiũ in lacͥmas. Uñ dñs.¬

Expanded text:
Et quanto invisibilior, tanto formidabilior est. Sed umbram ejus videmus in aqua, quia similitudinem astuciarum ejus discimus in Scriptura. Fugiamus ergo ad Scripturam, quoties sentimus tentationem ejus callidam. Si ait nobis: Exerce adulterium, parast Scriptura, quae docet: « Non moechaberis « Non furtum facies . » Cum irasci dicat, Scriptura minatur: « Qui irascitur fratri suo, reus est judicio . » Cum Perdes ohujusmodi fluenta sedeat fidelis anima, ut notet adventum insidiantis inimicbet. Vertat gaudium in lacrymas. «
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾is nudũ oꝑi eum ⁊ ẽ. D hõ cogi¬
tare qd eiusdem est dñi qui nõ est
acceptor ꝑsonarũ. Pauꝑis ꝯseruus
es. et si ip̃e nõ est causa quare ei bñ¬
bilis columbe est qd̾ iuxta fluenta
habitat. ut uidens umbram ueĩentis
ancipitris illum deuitet. In quo eam¬

Expanded text:
ogitare, quia ejusdem Domini, qui non est acceptor personarum, conservus est; Et si ipse non est causa quare ei benebilis columbae, est quod juxta fluenta habitat, ut videns umbram venientis accipitris, illum devitet; quod m
Abbreviated transcription (Latin):
Glo᷑ pasc̾e oues est credentes ꝯforta¬
re ne deficiant. Terrena sbsidia fi
ditur cõfessio ne minꝰ amori ẜutat
lingua qͣm timori. et sicut fiit ĩ¬
diciũ timoris negare pastorem sic

Expanded text:
 pascere, est credentes confortare ne deficiant; terrena subsidia, sditur trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori. Et sicut fuit indicium timoris negare pastorem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
citie sig᷑. ne turpis motꝰ castitatem
inficiat. Sigillum momiliũ tͥa facit.
Int̾iora celat ne siqua turpis cogita¬
tõ ꝯtͣ ꝓpositum castitatis surgat. for¬
as erumpat. ext̾iora ornat ut u̾etũ¬
refrenat. ne ꝑ tactum carns aliene
ignis luxͣie ferueat. Ne istis monili¬

Expanded text:
citiae, ne turpis motus castitatem inficiat. Sigillum monilium tria facit. Interiora celat, ne si qua turpis cogitatio contra propositum castitatis surgit, foras erumpat. Exteriora ornat, ut verecunrefrenat, ne per tactum carnis alienae ignis luxuriae ferveat. Est eti
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣm̃ti om̃is prĩarcharũ bñ¬
dictio in his constabat. unde
abrahan cũ in figura huius
misterii melchisedech. ei pane
et uinum obtuliss a maiore
bñdcõm accepit. et bñ dcũs deo
excelsus dictus est. Qͥa bñdcõe
postea isaac filium suũ dita¬
uit. ysaac etiam filio suo ia¬
cob. Hec eadem bona ꝓpħali
eloquio implorauit dicens.
et c̾. Bursum cũ esau cõq̃rẽs
de iacob fleret. frim̃to in qͥt¬
et uino. et oleo stabiliui eũ

Expanded text:
sacramenti omnis patriarcharum benesacramenti omnis patriarcharum benedictio in his constabat. Unde Abraham cum in figura hujus mysterii Melchisedech et panem et vinum obtulisset, a majore benedictionem accepit, et benedictus Deo excelso dictus est. Qua benedictione postea Isaac filium ditavit. Isaac etiam filio suo Jacob haec eadem bona prophetali eloquio imploravit dicens: etc. . Rursus cum Esau conquerens de Jacob fleret: Frumento, inquit, et vino stabilivi eum;