comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃i uiri ita se in oꝑibus suis dõ aue¬
tore custodiunt : ut omnino unde
accusentur exterius Non inuenia
tanta se cautela circũ spiciurit.
ut si fieri ualeat semꝑ in reprae¬
hensibiles in terni iudicis oculis
ad sistant: Sed quantũ agere pos¬
sunt. Ne exterius labantur ix
opere . tantũ interius agere ne¬
quaquã possunt. ut nũ quam
labutur ini cogitatione. Hum ina
enim conscieritia eo ipso quo ab in¬
timis cecidit: semꝑ in lubrico est:
Unde fit ut &iam sc̃i uiri frequenter
labantur in corde: Beatus ergo iob.
tam uoce sua quã ex uoce electorũ
loquens: dicat: Quisẽ quiiu dic&ur
mecũ: ueniat Quia enim in exteri¬
orib actibus unde reprahox datur
Non habeat. libere accusatorem que¬
rit: Quia uerũ &iam iustorum
corda semae ipsa non nũquã d estulta
cogitatione reprȩhendunt. propter
hoc ftrtasse subditur. Quare tacens
de stulta se cogitatione repraehen
apud sem&e ipsum dente cons
mordetur Acsi aꝑte dicat:
nuulũ at accusitorem exterius

Expanded text:
cti viri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino unde accusentur exterius non inveniattanta se cautela circumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditur: CAPUT XL. qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius
Abbreviated transcription (Latin):
ens agios addexterã. aedos uero
aed os erit: ad sinistram iudicis iobͥ
modis in conspectu dñi uesa suba
Cno quidem quolic peectds conspce¬
Nam quotiens condđs. totiens in conspec
cũ R sistimis. U̾ pocrita igitur ꝑ
Anen ultimũ ante conspectũ ii.¬
icis uenia Sed quia modo culpas
suas considerare & deflere dissimu¬
Lat : Ii conspectu uenure dñi recusat:
Sicut enim iusti uiri eũ districtionẽ
uenturi iudicis cortemplantur.
peccata sua admemoriam reducunt:
deflerit quae cõmiserunt. districte
iudicant. Nc iudicentur : ita ypocri.¬
t quo exttrius hominib placent.
eo se in terius aspicere neglegunt.
fundunt. & scõs se aestinant: quia
sc se haberi abhonindi pensart:

Expanded text:
iens agnos ad dexteram, haedos vero i inter haedos erit, ad sinistram judicis apparmodis in conspectu Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nosNam quoties conditoris nostri potentiam ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis veniet. Sed quia modo culpas suas considerare et deflere dissimulat, in conspectu venire Domini recusat. Sicut justi viri, cum districtionem venturi Judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, districte se judicant, ne dijudicentur; ita hypocritae, quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt. fundunt, et sanctos esse aestimant, quia sic se haberi ab omnibus pensant,
Abbreviated transcription (Latin):
saluator m̃s Cum paulus Apłs dicat
Sinos m& ipsos di udicaremus. Nonutiq
iudicaremur: Eo tuncdñs saluator
inuenitur. quonunc protimore dñi
peccatũ nr̃m a nobis m& ipsis redar.¬
guitur Unde electi quiq culpis
suis nũquã sciunt parcere: ut pos¬
sprit culparũ iudicem placatũ in ue¬
nire &uere eum postmodũ inuenire
saluatorem credunt. quẽ districte
modo iudicem ietuurit. Hĩ qui sibi
Nunc in culpa parcit: ei post modimi¬
run tanci uusmeas in conspectuaus
argiumne Aus uero attilitas deliesar

Expanded text:
arcat. --Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum irumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilit
Abbreviated transcription (Latin):
Uideant ur̃a boria oꝑa: & glorifi¬
cent patrem urm quiẽ in caelis:
Qui igitur izi tentionem suam ꝑoꝑa
insiriuat: Animã suam iximanibus
portat Sed cũ iustus quisq nec se
iudicando. Nec bona oꝑa ostendendo
utilitati proximorũ proficit: ꝑhoc qđ
ogerit Aduerba doloris redit Vnde
recte nunc dicitur Quare liccro car¬
nes meas dentibus meis & animã mcã
porto in manibus meis: I est quur me
districte corã hominib di iudico. uel
quid app&am inopere ostendo: si uti.¬
litati proximorũ. Nec mala di udican.¬
do. Nec bona ostendendo proficio. Sed
tamen iusti &iam cũ haec dicunt. nũ¬
quã a prabendo proxinis bono exemplo
eficiunt Vnde adhuc corã amicis
beatus iob uirtutem patientiae
ad terituratiens. qui & aduersis
titudineNMeN Ab spei suae rec¬

Expanded text:
Videant vestra bona opera, et glorifiVideant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui est in coelis . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae autem vere est patiens, qui et adversis atteritur, et tamen a spei suae rec
Abbreviated transcription (Latin):
suis temporalem głam tenemicis
& transeuntia bona laudantibs
utilitatem flagelli sui ꝑducere
noni ualebat : ut scilic& pensare
possent. quod non solũ prospera om¬
nipotens ds tribuer& : sed non num¬
quã &lam aduersa propicius in ro¬
gar&. Unde bene nunc dicit Qua¬
re lacero carnes meas dentibus meis.
Acsi aꝑte dicat Quur in ternis sensib meis
carnalia siqua fuerunt in me facta
discutio. si meis spectatoribus prod.¬
esse Non possum. Ubi & apte subditur.
Et animã meam porto in manibus
meis Animã in maniib portare
ẽ : intentionem cordis in operatione
ostendere. Habent nãq hoc iusti
proprium. ut in omne quod dicunt.
Atq omne quod agunt: Non solum
prouectũ suum. sed & iam proximorũ
aedificationẽ quaerant Et aliquaxi¬
do in quibus dam sem& ipsos di uidi¬
cant. ut pigros auditores ad consi¬
derandos sem& ipsos reuocent:. Ali¬
quando bona opera ostendunt. ut
spectatores eorum erubescant. Non
imitari quod uident Ham scriptũ ẽ:

Expanded text:
suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibusutilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare possent quod non solum prospera omnipotens Deus tribueret, sed nonnunquam etiam adversa propitius irrogaret. Unde bene nunc dicit: Quare lacero carnes meas dentibus meis? Ac si aperte dicat: Cur internis sensibus carnalia, si qua fuerint in me facta, discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? Ubi et apte subditur: Et animam m. » Animam in manibus portare, est intentionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
gantiam reprobat Quia aliud ẽ
de dõ aliquid scire : aliud uero
hoc quod cognoscitur. fauce in tel¬
ligentiae gustare Recte ergo di¬
citur Nonne auris uerba di uidi.¬
cat. & fauces comedentes siporem:
Acsi aperte arrogantibus diceretur:
Doctrinae uerba quae uobis usq
ad aurem ueniunt: mihi & iam
ꝑsaporem intimũ in telligentiae
fauces tangunt Quia uero infir-¬
ma a& as. &iam cum recte sapit.
ad precli candum non debet in cau.¬
te prosilire: Subditur: Hanti.
in sapientiae radice solidata sunt.
rimento actuum conualescunt
Sed quia multis & longior uita tri¬
buitur. & sapientiae gr̃a xon
confertur. Recte adhuc in cuius
iudicio ipsa dona pendeant demons¬
tratur. dum subditur: Apud ipsuo¬
amus N amĩ paulus quoque np̃o
r tellectui. ad testatur dicens
quia apud ipsum semꝑ est: quia in
principio erat uerbũ. & uerbũ erat
apud dm̃. & ds erat uerbũ. Hab&¬
utẽ ds consilium & ini telligentũ.

Expanded text:
gantiam reprobat, quia aliud est gantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba, quae vobis usque ad aurem veniunt, mihi etiam per saporem intimum intelligentiae fauces tangunt. Quia vero infirma aetas, etiam cum recte sapit, ad praedicandum non debet incaute prosilire, recte subditur: CAPUT in sapientiae radice solidata sunt, rimento convalescunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstratur, dum subditur: CAPUT VItiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: qui apud ipsum semper est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Habautem Deus consilium et intelligentiam:
Abbreviated transcription (Latin):
me non sinas: Nedũ amitto ordinem
bene uiueridi. rectitudinem ꝑdam
loquendi  Et plerumq doctor qui
docere Aud& quod Neglegit agere.
cũ desierit bona loqui quac operarł
coꝵ tempsit: docere sub iectos incipit
praua quae agit : Ut iusto omni¬
potentis dĩ iudicio in bono iam nec
linguã habeat qui habere bonam
uitam recusit. quaterius cũ mens eꝰ
terrenarũ rerũ Amori iNtenditur.
deterrenis rebus semꝑ loquatur:
Unde in euangelio ueritas dicit Ex
abundantia cordis os loquitur: Ponꝰ
homo debono thesauro profert bona.
&̾ malus homo de malo thesauro

Expanded text:
me non sinas, ne dum amitto ordinem me non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat qui habere bonam vitam recusat; quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur . Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro
Abbreviated transcription (Latin):
plantat Quia cum mentẽ regen¬
tium iusto udicio deserit: haec in¬
tenũ raeributionis prayum non
requra. & in eo subplartatur quo
faltur. ut pro a&eria gła de pri¬
qipatia temporali gratuldir. Sub¬
plantantur igtar obtimates. quia
dũ uera caelestis patrias prema
neglegunt. in suis hic uoluptatibis
cadunt. SeC UTTUR Comimutans¬
labiuim ueracium: & doctrinã
senum aufferens: Cum sacerdos
non agit bona quae loquitur.
ei & iam sermo subtrahitur. Ne
loqui audeat quod non operatur
Sicut ꝑ proph&am dicitur: Pecca¬
tori autẽ dixit ds̃. quare tu
enarras iusticias meas. & ad sumis
testamentũ meum pos tuum.:
neauferas deore meo uerbũ ueri¬
tatis usquequaq: Perpendit namq
quod omnipotens ds̃ ueritatis uer¬
bũ facientibus tribuit: & non faci¬
entib tollit Qui ergo hoc derre
suo non auferri petiit. quid aliud
quã grãm bone operationis quesuit:
Aesi aꝑte dicer& Abono oꝑe errare

Expanded text:
plantat, quia cum mentem regenplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. Sequitur: CAPUTlabium veracium, et doctrinam senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: « Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare
Abbreviated transcription (Latin):
nisi peccitũ: sicut ꝑsalomoric̃ dittur
ni quitates suac capiunt impum:
& funibus peccatorũ suorũ constrii¬
gitur: Et quia in renib carnis di¬
lectitio principatur. distritisens¬
cientiarũ iudex qui reghrat lalteũ
dissoluit: funac pratingit enescont
Quatenus dssoluto cistitais cirigulo.
scilicae corũ membris alectatio pec¬
citi domin& ur. ot quos in occulto
supbia in quinat. quã sirit detestibi¬
mites subpuntat Migni sicerdo¬
tis g e rectitudo subditorum:
IdSI egregius praetlicator disci¬
uduiddiumꝰ. Aut corona gloriae.
Son ne uos aate dñm:. Sed cum
sacerdotes. uitam discipulorum
neglegunt : & nullũ de eorũ pro¬
uectib Ante dũm fructum ferunt.
quid aliud quã ingłi i ducuntur:
quia ante districtum iudicem. nii¬
mirũ głam tunc rion in ueniunt:
quã modo in subditorũ suorũ mori.¬
b pradicationis studio non exquirurł:
Dene autẽ dicitur : & optimates sub¬

Expanded text:
nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabimates supplantat. - Magna sacerdotis gloria est, rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discigaudium aut corona gloriae. Nonne vos ante Dominum? » Sed cum sacerdotes vitam discipulorum negligunt, et nullum de eorum provectibus ante Deum fructum ferunt, quid aliud quam ingloriosi ducuntur? Quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates sup
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uocatus Recte consiliarios prae¬
dicatores amus. qui suis audi¬
toribus consilia uitac prabent:
Dedcũ praedicator uisq ideo a& erna
praedicatt. ut tempalia lucra cori¬
sequatur : profecto in ltũ finem
deducitur. quia illo ꝑlatem tendit:
unde ꝑmentis rectitudino sugere
dices instuporem Omnes enimui
examinandis aliorum moribus pri¬
sunt : recte iudices uocantur Sed cũ
his qui pra est subiectorũ uitam
nequaquã sollicite discutit. Nec
quem qualiter corrigat agnoscit.
ix istuporem iudex deductus est
Quia qui iudicare mala acta debuit:
nequaquã ea quae iudicanda sunt
motus bene regere sciunt: Non in¬
merito reges uocantur: Sed cũ de
ipsa continentia: elatione mexis
tangitur: plerumque emm potens
ds̃ eius suꝑbiam deserens. hanc in
in munditiam oꝑis cadere ꝑmittit:
Regum itaq balteum dissoluit: quin¬
do iihis quibene regere sua membra
uidebintur. propter elationis cul¬
pam castitatis in eis cirigulum de¬
truit. Quid uero infune accipit᷑.

Expanded text:
ecte etiam consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterna praedicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem fugere dices stuporem. - Omnes enimexaminandis aliorum moribus praesunt recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta debuit, nequaquam ea quae judicanda sunt motus bene regere sciunt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque omnipotens Deus ejus superbiam deserens, hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam, castitatis in eis cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hanc non agat: quã actam ab aliis
damnat: & fit plerumq ut non nul¬
li in insidiis uacantes alienȩ uitae:
ꝑuersitatis suae laqueos tendant¬
& cum quis nesciens. eis dem laqueis
capi conspicitur. utrum haec diui¬
nitus uideantur fortasse dubitatur:
miranturque homines sihoc ds uide.
Nouit decipientem: & eum qui de¬
cipitur Nouit & enim decipientẽ:
quia plerumq Anteriora eiꝰ mala
conspicit. & hunc iusto iudicio ca¬
dere &iam in alia peccata ꝑmittit
N ouit decipientem: quia in manu
suorũ operum demissũ. hunc ut
ad peiora proruat deserit Sicut
scriptum est.
Qui nocet noceat adhuc: & quiinsor¬
dibus ẽ sordescat adhuc. Nouit quoq
& eum qui decipitur: quia sepe com¬
mittunt homines mala quae sciunt.
& id circo ꝑmittuntur decipi. ut cadanđ
in mala &iam quae nesciunt Quod
tamen deceptis Aliquando ad purga.¬
tionem: Aliquando uero adultionis
consiliarios instultum finem. cum

Expanded text:
hanc non agat quam actam ab aliis hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miranturque homines si hoc al., hanovit decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt hoet idcirco permittuntur decipi, ut cadant in mala etiam quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando ad purgationem, aliquando vero ad ultionis consiliarios in stultum finem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
occultis dispositionibus facta me¬
talium non desistit: Ad hoc quod
nunc agitur reditur. cũ subdias¬
I pse nouit & decipietem: & cum qui
aecipitur: Ad ducit ensiliarios instul
omnis qui proximũ decipa conitur
iniquus sit. & iniquis uerita hcit
Num quã noui uos: Discedite A: qui
operamini iniquitatẽ. Qualiteru
in loco dicitur. quia dñs decipientẽ
nouit. Sedquia scire dĩ. aliquando
cognoscere dicitur. Aliquando ad pro¬
bare. Et seit iniquũ quia cognoscen¬
do iudicat. Neque enim iniquũ quẽ¬
piam iudicass&. si nequaquã cognosce¬
r& : Qꝰ tamen iniquũ nescit. quia eiꝰ
facta non ad probat: Et Nouit ergo
quia deprehendit: & non nouit quia
hunc in suae sapientiae specie Non
recognoscit. sicut deueraci quolib&
uiro dicitur : quia falsitatẽ nesciat:
Non quia cum uel ab aliis falsum dicitur.
hoc reprehendere ignorat: sed eandem
ipsam fallatiam & scit in examine.
& nescit in amore: Ut uidelic& ipse

Expanded text:
occultis dispositionibus facta moroccultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur reditur, cum subdiIpse novit et decipientem, et eum qui decipitur, adducit consiliarios in stulomnis qui proximum suum decipere conatur iniquus sit, et iniquis Veritas dicat: Nunquam novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur quia Dominus decipientem novit? Sed quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum quia cognoscendo dijudicat neque enim iniquum quempiam judicasset, si nequaquam cognosceret, et tamen iniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo. Nunc autẽ dicitur.
marasu& udinis doctrinam protilit.
& post modũ iiuditio quante sit
fortitudinis oftendit: Recte supe¬
rius sapientia. ante fortitudinẽ
memoratur: cum depatris uni¬
genito dicitur Apud ipsum ẽ
sapientia & fortitudo: Quia uͦ
Ad iudicandũ ueniens. in terrore
suae uirtutis apparebit. & re¬
pulsis reprobis. electis suis inreg¬
no ꝑp&uao qualiter sit sapientia
patris in dicabit: Recte in subse.¬
quente senteritia. apud ipsum
esse prius fortitudo: & post sapi¬
exitia dicitur I uerbis itaq pri.¬
oribus quib ait apud ipsum est
sapientia & fortitudo. aꝑte indi¬
cat : quia hoc quod mansu& us
edocuit. qualiter credendum fue¬
ostendit In uerbis uero sub sequen¬
tibus quibus ait. Apud ipsum ẽ
fortitudo & sapientia: luce clarius
demonstrat. Quod prius in iu¬
dicio ꝑ uirtutem reprobos destru.¬
it : & post modũ electorũ mentib
A&erni regni ꝑfecto lumine in¬
fulget. Sed quia ante extremi
diem iudicii. uidicare cottidie

Expanded text:
titudo; nunc autem dicitur: mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fueostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
tibi nonpdlde & ipsam conditoris
seruit tam quasi famili ariter
sui prSraliter quaerit. Ut ꝑhanc
a uat quod ignorait. & in his au
Equae nouit: Nam protinus
abi: aut certe loquar & tu respon¬
de michi Quidum humanis oculis

Expanded text:
vit. Unde et ipsam conditoris sui praesentiam quasi familiariter ac corporaliter quaerit, ut per hanc et audiat quod ignorat, et in his audiatur quae novit. Nam protinus tibi, aut certe loquar, et tu responde mihi. - Dum humanis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
sisiuendo. i gi interius compatien¬
scuendo endunt: Quia illius soli
do reprata hominũ sine cõpissione
APre: qui exnaturae sue omni¬
dittia ignorat peccare: Quia igi
air amici beati iob ita eius facta re¬
prahenderant: Asi in se ipsi repraeheri¬
sibile tul haberent: Recte nunc dicit᷑:
N um quid faciem eius accepistis. & pro
dõ iudicare nitimini: Faciem quippe
eius accipere ẽ: Auctoritatem illius
in iudicio sumere: Et quasi prodõ
iudicare nititur. qui cũ infirma quȩ¬
ꝙ in alterũ repraehendit. apud se
in trorsus ꝑ compassionem ꝑion infir¬
matur: SeQUITUR: Aut placebit¬

Expanded text:
saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmatur. Sequitur: CAPUT XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
nericius suꝑse cuerem portat. par.¬
tẽ mundiorem ꝯeorsũ praȩmit:
P artem que si periorem tanto sordi.¬
diorem hab&: quanto in eam cine¬
rem tolaat: Mens itaq quae
terren cogitat: quid superse
Alio. quã cineris molem portat:
Ssi reuersare uoluerit. mundam
faciem quã deorsũ praesserat. supe¬
rius reducit: cũ cinerẽ quẽ por¬
tabat excusserit: Si igitur terre¬
narũ cogitationũ cinerẽ amente
ex cutimus. quasi panem sub cineri¬
cium reuersamus: Vt illa nr̃a uxi¬
tentio iam postponi debeat. quã
prius cogitationis infimae cuisprae¬
mebat: & munda facies ad superi¬
ora ueniat: ut recta nr̃a iritentio
mole iam terreni desiderii non
praematur: quod nequaquam a.¬
si aquas emiserit. sub uertent terrã.

Expanded text:
nericius super se cinerem portans, parnericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaquam asi aquas emiserit, subvertent terram.
Abbreviated transcription (Latin):
prius sati&ate us ꝑmortifera
turpitudinũ obletierta deflu¬
ebat Post & iam ꝑsemres diligat.
quae prius diligere & se aman¬
mana diuino munere infuraon¬
tra hoc quod consueuerat agerox¬
perit: terra sub uersa ẽ : quia & de¬
orsum missaẽ quae prius eminebat.
& sursum leuata ẽ facies : qua pri
Ad medium paulũ uocare Qui cum
acceptis contra xp̃m epistolis da-
re in fusus: ab illa sua protinus
crudelitate mutatus est Ꝙ post¬
modũ plagas proxp̃o accepit : quas
ueniebat inferre xp̃ianis: Et
qui prius carnaliter uiuens. in
crudelitatis eius frigidę cogitatio¬
nis uerse sunt in ardore pi&&atis:
Et qui prius fuit blas phemus & ꝑ¬
secuttor: humilis post factus esti
puisq praedicator Quilucrum
maximũ putauit se iridiscipulis
xp̃m occidere: lam uitam suam
xp̃m aestimat. & mori lucrum:
Emissa ergo aqua terra sub uersac̃
E fraum factus ẽ sub ingicius. ioui
non reuersitur: Panis namq suba.¬

Expanded text:
prius satietate carnis per mortifera prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amanmana, divino munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae priuad medium Paulum vocare; qui cum, acceptis contra Christum epistolis, Damre infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in crudelitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur . Panis namque subci
Abbreviated transcription (Latin):
funditur : quot bonis repla&eur
Dequibus apte sub iungitur. Sie.¬
miserit eas: sub uertent terram.
cipitur: cui perꝰ senteritiam dictũ ẽ:
Terra es. & in terram ibis Mana
itaq terra immobilis. cum pra̧¬
ceptis dominicis peccator oboedi¬
re contemnit. Cum ceruicem
suꝑbiae erigit : atq aueritatis
lumine oculos meritis claudit.
Sed quia scriptũ ẽ. Pedes cius statrun
& mota est terra. Quia cum ueritas
iN corde figitur. mextis immobili¬
inftunditut. statim terra sub uer¬
titur: quia peccatrix  mentiduri¬
tia. ab inmobilitatis suae obstinati¬
one ꝑmutatur. ut tantũ se post mo¬
dũ praeceptis dominicis flendo su¬
iciat : quantũ suꝑbiendo prius
utra dñm ceruicem cordiseri¬
get Videas namq quod aqua
te ordis humani. diuini mune aqua¬
ris i: post libenter in uiri¬
as toler quas prius dementer
INrigibaꝰ ost &iam sua tribuat.
quae prius liena rapiebat:
ost carnem abiendo cruci&. que

Expanded text:
funditur, quot donis repletur. funditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram. cipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobiliinfunditur, statim terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. Aqua profunda uerba
exore uiri. & torrens redundans
fons sapienti&e. Cũ aqu contin& ai
cuncta sic cabuntur. quia suendia
praedicatorũ subtrahitur. &um
quȩ uiri destere inspe aeterna p¬
raNt corda. protinus are fiunt.
in desperatt siccitate remaneant.
dũ fugitiua diligentes. nesciunt
sperare mansura: Sin uero aque
nomine. scĩ sp̃s gratia designatur:
sicut ueritatis uoce iN cuangelio
dicitur. Qui credit inme sicut
dicit scriptura. flumina deuentre
ei fluent aque uiue. Ubi statim
euar gelista subiunxit. Hoc Autẽ
dixit de spũ quẽ accepturi erant
credentes in eum : Congruus in his
sermonibus in tellectus pat&. in quib
Ait. Si continuerit aquas omnia
dientis mente subtrahitur. arescit
protinus intellectus : qui iam per
spem uiridescere in audiente uide¬
batur: Quod autẽ non aqua sed
aquas memorat. pluralitatis ap¬
pellatione: septiformem donorũ
spiritalium grãm recurrit Quia
quasi tot aquis unusquisque in¬

Expanded text:
criptum est: « Aqua profunda verba ex ore viri, et torrens redundans fons sapientiae ; » cum aqua continetur cuncta siccantur, quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt, ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omniaatia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque in
Abbreviated transcription (Latin):
debet. Nequis tamen me ex locu¬
tionis mene ix mutatione reprehen¬
dat: in epistola libris praemissa causa
reddidi. cur tertiam huius operis
partem ad aliarum usque similitudi¬
nem minime emenidando perduxi
Quibus scilicet ex clusis. hoc quoque
additur: quod abeo uersu quo dici¬
tur. habundant tabernacula prae¬
donum eiusdem partis expositio in

Expanded text:
amen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expo
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco
onem debemus accipere
dũ peccata respicit: p̃unit. N
delica nullus &lam iustusl
ditur . si duo quae postulat noni
nonme terreat In quibus uidelic&
duob quid aliud ꝑ prophae iae uocem.
quã tempiis grã & redẽptionis inqui.¬
rit : Lex namque sub ꝑcussione ulti
onis populum tenuit. ut quisquis
sub illa peccar&: protinus morte puni¬
rae ur Nec plebs israhelitica ex anore
potest Quia iuxta ihunnis uocem
porfect cartas foas mitet timorns:
pailus cadeptiuos filios consolatur de si
Lonae cepstis spni seruttattis taruor
in timore sed aecepistis sp̃m ad opao¬
nis filiorũ inquo clamamus ab bapiter:
Exuoco agiu generis humani. legalis
percissionis duritiam transire concu¬
piscetis. at q a formidine ꝑuenre aid
dilectionem app&ens: quae duo ase
omni potenf ds̃ longe faciat. exorat
diceris: Manũ tuã longe fac piesi
& formido tua Nonine terreat: Hest
ꝑcussionis durttum remouie. fanid¬
nas pondus tolle. sed& in radsite gr̃

Expanded text:
Hoc loco onem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat non ado tua non me terreat. - In quibus videlicet duobus, quid aliud prophetiae vocem, quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? onis populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret, protinus morte puniretur; nec plebs Israelitica ex amore potest, quia juxta Joannis vocem: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et Paulus adoptivos filios consolatur, dicens: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id estrcussionis duritiam remove, formidinis pondus tolle, sed et irradiante gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Recte deeo dicitur: Uadent et
uenient suꝑ eum horribiles.
Quia quot uitiis delinquentibus
et succedentibus premitur. tot
malignis spiritibus eius animus
quasi euntibus ac redeuntibus de¬
uastatur Sed haec quae agit. ex¬
trinsecus ꝑ partes prodeunt᷑: Nã
menti eius: simul omnia mala con¬
ligantur. Vnde et subditur¬
actiones bonas insuꝑficie ostendit.
quaedã tamen ineo malorũ oꝑũ
tenebrae apparent: sed tamen
minus prodit in opere. quã in eiꝰ
latet cogitatione. Nam qui cunc¬
ta simul in effectu non explent.
cuncta quae noceant in mente
tacitus tenent. Omnes ergo tene¬
brae in occultis eiꝰ absconditȩ di¬
cuntur: qui a et si inse mala om̃ia
non stendit. omina tamen inferre
sic reproba qua ultione sit ferien¬

Expanded text:
recte de eo dicitur: Vadent, et recte de eo dicitur: Vadent, et venient super eum horribiles, quia quot vitiis decedentibus et succedentibus premitur, tot malignis spiritibus ejus animus quasi euntibus ac redeuntibus devastatur. Sed haec quae agit extrinsecus per partes prodeunt; nam menti ejus simul omnia mala colligantur. Unde et subdituractiones bonas in superficie ostendat, quaedam tamen in eo malorum operum tenebrae apparent; sed tamen minus prodit in opere quam in ejus latet cogitatione. Nam qui cuncta simul in effectu non explet, cuncta quae noceant in mente tacitus tenet. Omnes ergo tenebrae in occultis ejus absconditae dicuntur, quia etsi in se mala omnia non ostendit, omnia tamen inferre sic reproba qua ultione sit ferien
Abbreviated transcription (Latin):
ribiles: Qui hoc in loco horri¬
biles: nisi maligni sp̃s appellan¬
tur. bonis uidelic& mentibus
pauendi atq fugiendi:. Et
quia idem maligni sp̃s certis
quibusq uitiis singuli obsequi
sunt credendi: cũ peruersus iste
alia quidem uitia ad momen¬
tũ deserere uid&ur. Sed alia
agere incipit. suꝑ hunc profec¬
to horribi les uadunt et ueniunt:
quia ꝑuersi mentem: et si alia
mala deserunt. alia occupant:
S acpe nãque uideas iniquũ in ter¬
rena potestate constitutũ graus
furore cõmoueri: quie quid ira sug¬
geserit ex sequi. Et cũ furor as¬
cesserit: mox euis mentem luxuria
deuastat Cũ luxuria ad tẽpus
intermittitur. elatio protinus
quasi decontinentia in euis cogi¬
tatione subrogatur: Atq ut acete¬
ris timeatur : appetit uideri ter¬
ribilis Sed res exigit. ut loqui
quid dupliciter debeat. quasi
post posito terrore suꝑbiae remis¬
sa locittione blanditur. Et cũ su¬
ci non pertimescit: In cuius ergo
mentem uitia uitus succedunt :

Expanded text:
r. --Qui hoc loco horribiles, nisi maligni spiritus appellantur, bonis videlicet mentibus pavendi atque fugiendi? Et quia iidem maligni spiritus certis quibusque vitiis singuli obsequi sunt credendi, cum perversus iste alia quidem vitia ad momentum deserere videtur, sed alia agere incipit, super hunc profecto horribiles vadunt et veniunt, quia perversi mentem, etsi alia mala deserunt, alia occupant. Saepe namque videas iniquum in terrena potestate constitutum, gravi furore commoveri, quidquid ira suggesserit exsequi; et cum furor abscesserit, mox 482 ejus mentem luxuria devastat; cum luxuria ad tempus intermittitur, elatio protinus quasi de continentia in ejus cogitatione subrogatur, atque ut a caeteris timeatur, appetit videri terribilis. Sed cum res exigit ut loqui quid dupliciter debeat, quasi postposito terrore superbiae, remissa locutione blanditur; et cum suci non pertimescit. In cujus ergo mentem vitia vitiis succedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sui conditoris in currat . in domo.
infiliis. in utta ꝑcutitur. sed suꝑbia
sua protinus instigatis obdurescit:
Et quã lib& in domo quã lib& ira
uita ꝑcussionem sentiat. nequa¬
quã curat : dũ modo quae cogi¬
tauerit expleat. & quo usq i¬
uit uoluptatis suas ꝑficere non
desistit. Ecce enini domus eius
pro culpa ꝑ cutitur Sed quid
ad eum ꝑtin& dedomo sua post
se: Ecce pro ultione praui operis.
ea quae etͥ potuit uitae longi¬
tudo breuiatur Sed quid adeũ

Expanded text:
sui conditoris incurrat, in domo, sui conditoris incurrat, in domo, in filiis, in vita percutitur. Sed superbia sua protinus instigatus obdurescit; et quamlibet in domo, quamlibet in vita percussionem sentiat, nequaquam curat, dummodo quae cogitaverit expleat; et quousque vivit, voluptates suas perficere non desistit. Ecce enim domus ejus pro culpa percutitur; sed quid ad eum pertinet de domo sua post se? Ecce pro ultione pravi operis ea quae esse potuit vitae longitudo breviatur; sed quid ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
id est de cognatis quos relique¬
rit minime cogitabit. Cũ per
sem& ipsam ueritas dicat. Quia
diues qui in inferno sepultus fu.¬
erat : dequinq fratribus quosre¬
lin querat & iam in supplicio posi¬
tus curam gerebat Omnis nãq
peccator prudens erit inpoena.
qui stultus fuit in culpa Quia
ibi iam dolore constrictus. ad
rationem oculos aperit: quos
hic uoluptati deditus clausit:
t poena torquente exigetur ut
sapiat : qui hic excecante se suꝑ¬
bia desipiebat Cui tamen sua
sapientia iam tunc minime pro¬
derit : quia hoc ubi operari iuxta
sapientiam debuit. tẽpus amisit
rosũmo hie nãq bono con cupiscit
germen generis habere. domũ
familia et opibus replere. et diu
in hac carnis corruptione uiuere.
Sed si fortasse aliqud ad enis de¬
si derium ueniat. quod tamen
obtinere non possit: nisi cũ of¬
fensione conditoris. eius animus
ad paululũ ꝑturbaur Cogitat
quia si hoc egerit. unde offensã

Expanded text:
id est de cognatis quos reliqueid est de cognatis quos reliquerit, minime cogitavit, cum per semetipsam Veritas dicat quia dives qui in inferno sepultus fuerat, de quinque fratribus quos reliquerat etiam in supplicio positus curam gerebat . Omnis namque peccator prudens erit in poena qui, stultus fuit in culpa , quia ibi jam dolore constrictus ad rationem oculos aperit, quos hic voluptati deditus clausit; et poena torquente exigitur ut sapiat, qui hic excaecante se superbia desipiebat. Cui tamen sua sapientia jam tunc minime proderit, quia hic ubi operari juxta sapientiam debuit, tempus amisit. Pro summo hic namque bono concupiscit germen generis habere, domum familia et opibus replere, et diu in hac carnis corruptione vivere. Sed si fortasse aliquid ad ejus desiderium veniat, quod tamen obtinere non possit nisi cum offensione conditoris ejus animus ad paululum perturbatus cogitat, quia si hoc egerit hic, unde offensam
Abbreviated transcription (Latin):
oculi ante casum patent Iniquus
uero post casum oculos aperit.
qm̃ post culpam iam inpoena
sua conspicit. quia malũ de¬
buit uttare quod fecit Decuius
in utili iã tunc scientia. sub infer¬
fectionem suam: et defurore
omnipotentis bibet
suam uidere uoluiss&: deom¬
nipotentis post modũ furore non
biber& Sed qui hic auertit
oculos arespectu criminis: illic
declinare non ual& sententiam
damnationis Saepe uero hi qui
supplicitia aeterna non m&iunt:
praue agere protẽporali saltem
ꝑcussione ꝑtimescunt Sed sunt
non nulli qui tta inmi quitate du¬
runt : ut nec in ipsis m&uant
freriri quae amant. dũ modo
quae ꝑuersae cogitauerint ex¬
pleant Unde hoc in loco deini¬
qui huius obduratione: sub iun
gitur: Quid enim ad eum
ꝑ tinft̃ de domo sua post se.
aut si numerus mensium eus
dimidi& ur. Heq enim sic debe¬
mus accipere ut iniquus iste
postea quã damnatus aeternis
suppliciis fuerit. dedomo sua.

Expanded text:
oculi ante casum patent. Iniquus oculi ante casum patent. Iniquus vero post casum oculos aperit: quoniam post culpam jam in poena sua conspicit, quia malum debuit vitare, quod fecit. De cujus inutili jam tunc scientia subinferfectionem suam, et de furore Omnipotentis bibet. suam videre voluisset, de Omnipotentis postmodum furore non biberet. Sed qui hic avertit oculos a respectu criminis, illic declinare non valet sententiam damnationis. Saepe vero hi qui supplicia aeterna non metuunt, prava agere pro temporali saltem 493 percussione pertimescunt. Sed sunt nonnulli qui ita in iniquitate duruerunt, ut nec in ipsis metuant feriri quae amant, dummodo quae perverse cogitaverint expleant. Unde hoc in loco de iniqui obduratione subjun Quid enim ad eum pertinet de domo sua post se? Et si numerus mensium ejus dimidietur? - Neque enim sic debemus accipere, ut iniquus iste postea quam damnatus aeternis suppliciis fuerit, d
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicitur: Usq ad tertiam &
quartam progeniem Quia enĩ usq
ad tertiam & quartã progeniem eã
quã imitantur filii parentũ uitã
possunt uidere. Usq ad eos ultio
ex tenditur : qui uiderunt quae
tremũ poena aperit : recte subiun¬
gitur & cũ reddiderit : tunc sci&.
Iesait enĩ impius mala quae fecit.
nisi cũ pro eisdem malis puniri iã
coeperit Unde et ꝑ prophetam di¬
citur: Et tantũ modo sola uexatio.
in tellectũ dabit auditui: Tunc
nãq in telligit quid audiuit:
cũ se iam pro contẽptu uexari do¬
luerit Hinc ꝑ balaam desemae¬
ipso dicitur Dixit homo: cuius
obturatus est oculus Dixit audi
tor sermonũ dĩ : qui uisionem om¬
nipotentis intuitus est qui cad&:
et sic aperiuntur oculi eius:. Con
silium quippe contra israhelitas
prebuit. sed post in pon̾a uidit:
quid prius ex culpa cõmiserit:
Electi autem quia nepeccare de¬
beant prouident: eis uidelic&

Expanded text:
recte dicitur: Usque ad tertiam et recte dicitur: Usque ad tertiam et quartam progeniem. Quia enim usque ad tertiam et quartam progeniem, eam quam imitantur filii parentum vitam possunt videre, usque ad eos ultio extenditur, qui viderunt quod tremum poena aperit, recte subjungitur: Et cum reddiderit, tunc sciet. Nescit enim impius mala quae fecit, nisi cum pro eisdem malis puniri jam coeperit. Unde et per prophetam dicitur: Et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui . Tunc namque intelligit quod audivit, cum se jam pro contemptu vexari doluerit. Hinc per Balaam de semetipso dicitur: Dixit homo, cujus obturatus estor sermonum Dei, qui visionem Omnipotentis intuitus est, qui cadit, et sic aperiuntur oculi ejus . » silium quippe contra Israelitas praebuit, sed post in poena vidit quid prius ex culpa commiserit. Electi autem quia ne peccare debeant praevident: eorum videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
sub districto uidice uias parentis
miqui non tim& imptari. cogatur
in uita presenti &iam culpas pa¬
rentis mniqui ꝑsoluere Unde et
illic dictũ ẽ: Anima patris meaẽ:
et anima filii mes est lanuna quȩ
peceiuerit: ipsa morietur: Quia
ui earne non nũ quã filii. Sium exx
pieris peccato perimuntur. Delẽ to
uuitẽ originali peccato: ex parentũ
nequitia in anima non tenentur:
Quid enĩ est. quod paruuli filii ple¬
rũq demonibus arripiuntur. Hisi
quod caro filii ex patris poena mul¬
tatur : In sem& ipso enim ꝑcutitur
pater iniquus. & ꝑcussionis ium
sentire contẽpnit: Plerũq ꝑcuti¬
tur infilus. ut acrius uratur . et
dolor patris carni filiorũ redditur
Quatenus ꝑfiliorũ poenas mens patris
iniqua puniatur Cũ uero non par¬
uuli. sediam prouectiores filu ex
parentũ culpa feriuntur : Quid
aliud aꝑte datur in telligi. nisi
quod illorũ &iam poenas luunt.
quorũ facta secuti sunt: Unde et

Expanded text:
sub districto judice vias parentis sub districto judice vias parentis iniqui non timet imitari, cogatur in vita praesenti etiam culpas parentis iniqui persolvere. Unde et illic dictum est: Anima patris mea est, anima filii mea est. Anima quae peccaverit, ipsa morietur: quia in carne nonnunquam filii etiam ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato, ex parentum nequitia in anima non tenentur. Quid enim est quod parvuli filii plerumque a daemonibus arripiuntur, nisi quod caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur pater iniquus, et percussionis vim sentire contemnit. Plerumque percutitur in filiis, ut acrius uratur; et dolor patris carni filiorum redditur, quatenus per filiorum poenas mens patris iniqua puniatur. Cum vero non parvuli, sed jam provectiores filii ex parentum culpa feriuntur, quid aliud aperte datur intelligi, nisi quod illorum etiam poenas luunt, quorum facta secuti sunt? Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
quirat. instruitur. Peccatũ quippe
originale : aparentibus trahimus
Et nisi ꝑ gratiam baptismatis solua¬
mur. &iam parentũ peccata portamꝰ.
quia unũ adhue iudelicet. cũ illis.
sumus. Reda& ergo peccata patrũ
infilis: dũ pro culpa parentis ex
originali peccato anima polluitur
prolis & rursum non reddit pa¬
rentũ peccata infiliis: quia cũ ab
originala culpa ꝑ baptismũ libera¬
mur. nion iã parentã culpas. sed
quas ipsi cõmittimus habemus
Quod tamen uttilligi etiam aliter
potest Quia quisquis praui paren¬
tis iniquitatem imitatur. etiam ex
euis delicto constringitur: Quis¬
quis autẽ parertis iniquitatam non
imtratur : nẽqua quã delicto iluis
grauatur: Unde fit ut inaquus
filius iniqui patris non solũ sua
quae adidit. sedd &iam patris per¬
cata ꝑ soluat: cũ uiis patris quib
iratũ dnm̃ non ignorat. & iam suã¬
ad huo malitiam adiungere non
formidat Et iustũ est ut qui

Expanded text:
quirat instruitur. Peccatum quippe quirat instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus trahimus; et nisi per gratiam baptismatis solvamur, etiam parentum peccata portamus: quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo peccata parentum in filios, dum pro culpa parentis, ex originali peccato anima polluitur prolis. Et rursum non reddit parentum peccata 492 in filios: quia cum ab originali culpa per baptismum liberamur, jam non parentum culpas, sed quas ipsi committimus, habemus. Quod tamen intelligi etiam aliter potest: quia quisquis pravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejus delicto constringitur. Quisquis autem parentis iniquitatem non imitatur, nequaquam delicto illius gravatur. Ufilius, iniqui patris non solum sua quae addidit, sed etiam patris peccata persolvat, cum viis patris, quibus iratum Dominum non ignorat, etiam adhuc suam malitiam adjungere non formidat; et justum est ut qui