comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidea coligetur: paulo attestante qui art Donec plenituslo
gentiuim intraret: et sic omnis israhel saluus fieret u et nudu
ttcredidit. Quid fr̃s: quid estimandus est crecdisse. num¬
quid quia dominus resurrexerat quem querebat.: non
uuq: quia athuc tenebrȩ erant ad monumentum. Et dub¬
uineta quoq uerba contradicunt cum dicitur. Mhonduni
enm sciebant scripturas: quia oporteret eum a morte tesur¬
gere Qauici ergo uicdit & quid credidit. udit ergo lui¬
heamina posita. et credidit quod mulier direrat de moron¬
mento cidminum fuisse sublatum Qua in re dime dispeu¬
sationis magnituio pensanda est: quod discipulorum corda
et accencuintur ut querant: et differuntur ne inuenianta
quatinus infirmitas animi ipso suo merore cruciata p urga¬
tior ad inueniendum fiat. et tanto ualidius teneat eum mue¬
nerit᷑ quanto tardius inuenit quod querebat uscurrue

Expanded text:
Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit, 1533 quanto tardius invenerit quod quaerebat. 6. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
dum passionis euis laborem dedignatisunt: quasi eundem il¬
lius laborem pro scuto tenuerunt᷑. ut eo adse transire eius uer¬
ba non permiterent: quo eum laborare usq ad mortem ui¬
derent Quidd autem nos nisi nr̃i capitis: id est domini m̃¬
mrea sumus  Per lintheamina itaq corporis laborum li ga¬
menta designantur: quȩ in uno electos omnes iciest eius mo¬
bor aonstfiguiit: Sudarium ergo quod super caput eius
fuerat seorsum inuenitur: quia ipsa redemptoris nr̃i passio
boinge a nr̃a passione disuincta est. quoniam ipse sine culpa ꝑ
tilit is quod nos cum culpa tolleramus Ipse sponte morti suc¬
cumbero uoluit: ad quam nos uenimus inuiti. Sequitur:
monc engo inirouut et ille discipulus: qui uenerat prior ad
monumentum. Postquam introuut petrus: ingressus est
et iohannes Posterior introiuit: qui prior uenerat: Porct¬
qum tr̃o est : quod in fine mundi ad redemptoris t. ddem etiano

Expanded text:
dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem ladum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderunt. Quid autem nos nisi nostri capitis, id est Dei membra sumus? Per linteamina itaque corporis, laborum ligamenta signantur, quae nunc electos omnes, id est ejus membra constringunt. Sudarium ergo quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quertulit, quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus, qui venerat prior ad monumentum. Postquam introivit Petrus, ingressus est et Joannes. Posterior intravit, qui prior venerat. Notum est quod in fine mundi, ad Redemptoris fidem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tis inuolutum inuentum est: quia celsitudo dliuinitatis nec
cipit esse nec dilinit: Hec per mnitium nascitur: nec termino
coangustatur:. Bene autem dicitur in unum locum: quia
in scissuta mentium non est: Deus quippe in unitate est. Et
illi eius habere gratiam merentur: qui ab inuicem per secta¬
rum scandala non diuidunt: Sed quia solet per suclarium
laborantium sudor detergi: potest etiam suclariĩ nomine
exprimi labor dei Qui inse quidem qui etus semper atq in¬
commutabilis permanet: sed tamen se laborare ddenuntiat eũ
duras hominum prauitates portat: Undȩ et per prophetam¬
iheremiam dicit. Laboraui sustinens: Deus autem apparuit
in carne: laborauit ex nr̃a iniquitate. Quem laborem passio¬
nis eius dum increduli uiderunt: eum uenerari noluerunt.
opera manum suarum : dabis eis stutum cordis laborem tũ
Die eium predicationis spicula eorum corda penetrarent

Expanded text:
tis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec tis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se quidem semper quietus atque incommutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit: Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent,
Abbreviated transcription (Latin):
esse desperit: deum carne mortalem factum credere noluit:
Quid ergo est. nisi quiã citius cucurrit: et tamen ante mo¬
numentum uacua stetit: Uenit autem symon petrus
sequens eum et introiuit in monumentum: quia sequuta po¬
sterior ecclesia gentium. mediatorem dei et hominum. homi¬
nem xpistum ihesum et cognouit carne mortuum. et ui¬
uentem credidit deum Uidit untheamina posita et sudiari¬
um quod suerat super caput eius non cum lint heaminibus
aite fͣrrtumus quod aidarium capitis domini cum lintbe¬
aminibus non inuenitur in monumento: nisi quia aites¬
tante pauloꝵ saput xpisti deus est. Et diuinitatis incompre¬
hensibilia sacramenta ab infirmitatis nr̃e cognitione disiun¬
da sunit: ciusq potentia creaturȩ transcendit naturam ut
notanclum quod non solum seꝑaratim: sed etiam inuolutũ
uis nec initium nec finis aspicitur. Recte gͦ sucdarium sa pe¬

Expanded text:
esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit? Venit autem Simon Petrus subsequens eum, et introivit in monumentum. Quia secuta posterior Ecclesia Gentium, mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum, et cognovit carne mortuum, et viventem credidit Deum. Vidit linteamina posita, et sudarium quod fuerat sQuid est quod sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monumento, nisi quia attestante Paulo: Caput Christi Deus est , et divinitatis incomprehensibilia sacramenta ab infirmitatis nostrae cognitione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam? Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum  involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capi
Abbreviated transcription (Latin):
Nes mirum esse uideatur si per iuniorem synagoga per se¬
niorem uero ecclesia signari perhibetur: quia et si ad dei
cultum prior est synagoga quam ȩcclesia gentium. ad u¬
sum tamen seculi prior est multitudo gentium quam syna¬
goga: paulo attestante qui ait Quia non prius quod qnri¬
tale est: sed quod animale. Per seniorem ergo petrum signi¬
ficatur ȩcclesia gentium: per uniorem iohannem syna¬
goga iudeorum. Cucurrerunt ambo simul: quia ab ortus
sui tempore usq ad occasum pari et communi uia. et si non
pari et communi iii sensu gentilitas cum synagoga ilecur¬
ris Uenit synagoga prior ad monumentum sed minirne
intrauit. quia legis quidem mandata percepit. prophetias
de incarnatione ac passione dominica audiut: sed credere¬
in mortuum noluit. Uidit enim iohannes posita linithea¬
mina non tamen introiuit: quia udelicet synagoga
o scripturȩ sacrȩ sacramenta cognouit. et tamen ad fidem

Expanded text:
Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seNec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, per juniorem vero Joannem Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audiin mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quia videlicet Synagoga et Scripturae sacrae sacramenta cognovit, et tamen ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
memoratur hora: uixta intellectum uero mysticum. requi¬
rentis signatur intellegentia: Maria enim auctorem omni¬
um quem in carne uiderat: mortuum querebat in monu¬
mento Et quia hunc minime inuenit: furatum credidit.
Adhuc ergo erant tenebrȩ. cum uenit ad monumentum
Cucurrit citius: discipulis nuntiauit. Sed illi pre ceteris
cucurrerunt qui pre ceteris amauerunt: uidelicet pe¬
trus et iohannes Currebant duo simul sed iohannes
precucurrit citius petro  uenit prior ad monumentũ.
sed ingredi non presumpsit: Uenit uero posterior petruis.
et introiut. Quid fr̃s: quid cursus iste significat: Llum¬
quid nam hȩc tam subtilis euuangelistȩ descriptio a myste¬
riis uacare credenda est : minime Neq enim se iohannes
et preise et non intrasse diceret: si in ipsa sua trepidatio ne
mysterium defuisse credidisset Qui ergo per iohannem
nisi synagoga: quidspetrum nisi ecclesia designatur:

Expanded text:
notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requinotatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulisque nuntiavit. Sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisse credidisset. Quid ergo 1531 per Joannem nisi Synagoga, quid per Petrum nisi Ecclesia designatur?
Abbreviated transcription (Latin):
reaetas longa molestia stomachus aiu me ar tanoiuie sti ati
de ⁊ectionis cuuangelicȩ loqui eopositione prombut niana
suor namq ipsa a clamoris uirtute succumbit. et quiada mul¬
ts auduri non uales: loqui fateor inter multos. er ubeisons:
hane inme uerecundiam et ipse reprehendo. Qudi enum
namiquia si multis prodesse nequed: nec paucis curabo.
et ei ex mese portare manipulos multos non possum: num¬
quidꝰ debeo ad aream uacuus redire: quamius eiuim quaxi¬
tos debeo ferre non ualeo. certe uel paucos. certe uel lilos. ser¬
te uel unum feram: Habet namq ipsa infirmitatis intentio
mercedis suȩ certitudinem: quia supernus arbiter nr et li
poncdus considerat in retributione: tam̃ uires : tpensat in ponde
Lectio sci euuangelii quam modo fr̃s audistis. ualde in su¬
perficie hystorica est aperta: sed eius nobis sunt mysteria
sub breuitate requirenda: Maria magdalenȩ cum adhue te¬
nebrȩ essent: uenit ad monumentum: Iuxta hystoriam

Expanded text:
hus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam
Abbreviated transcription (Latin):
Consolatur nos ueritas quȩ per psalmistam dis omi lo peribe¬
stum meuim uiderunt oculi tui. et in uoro tuo omnes seriben
tur Nlon omiino erit nona nobis nostra imper sectie. sine
aeritinere constituti & ad transacta non respicimors. et ea gue
restant transire festinamus: nam qui in perfectoꝵ d efider a
ciganter inflammat hȩc quãdoq ad pererctionem. aborar¬

Expanded text:
Consolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: ImperfeConsolatur nos Veritas quae per Psalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et itur . Non omnino erit nobis noxia nostra imperfectio, si in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant transire festinamus. Nam qui imperfectorum desideria dignanter inflammat, haec quodammodo ad perfectionem robora
Abbreviated transcription (Latin):
patis sparitum xp̃i non habet inc non est eius. Quali tidam
aitulis ciumȩ possessionis est : istt spiritus amoriss i lumquo¬
nam spiritum xp̃i habet is cuius mentem odia uiasi pan tr elcias
uasiat ira usq ad ciuisionem mentis exasperat auaritia sruciall
liuria eneruat : pensate quis sit sprrrausapes nidi oseol oelese¬
qui facit amicos et nimicos ailigi terrena depi. procgelesis¬
hus etiuari. carnem ꝓpter uicia conteri. mentem ai coneuei¬
cemus restenari: Si ergo iuiltis uos ius cognosoere posessi¬
onis ap̃i: personam perpendite posesdris uestru iłcce onam
quod ciximus uerbis: uoce ueridica paulus clame Siquis
spieitum ap̃i non habet. non est eius As si aperte dicdle
Qui nunc deo inhabitante non regitur iee diuien ad hed que¬
tis spetie postmodum non lȩtatur Selnos teren auih ee atus
uicta sunt infirmamur: Ineedum culmen pertechonis adt¬
Conus In uia dei cortidie sancti aesiderii gressus ponamos

Expanded text:
quis spiritum Christi non habet, hic non est eius. Quasi quidam quis spiritum Christi non habet, hic non est eius. Quasi quidam titulus divinę possessionis est iste spiritus amoris. Numquidnam spiritum Christi habet is, cuius mentem odia dissipant, elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, invidia cruciat, luxuria enerqui facit amicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus ponamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ati: qui ad cenamnuptiarum agni uocati sunt. Iccirco e¬
nim non ad prandium sed ad cenam uocatos narrat: qr
nimirum in fine diei conuiuium cena est: Qui ergo finito
presentis uitȩ tempore ad refectionem supernȩ contemplatio¬
nis ueniunt: non ad agni prandium sed cenam uocatisur.
Quȩ uidelicet cena hoc ultimo conuiuio exprimitur. cui sep¬
tem discipuli adesse memorantur. quia illos ut diximus
tunc interna refectio reparat : qui pleni nunc septiformi
gratia in amore sancti spiritus anhelant: Hȩc ergo uobisc
fratres agite : huius spiritus repleri presentia desiderate:
Quid uos sequi infturum possit expresenti perpenduuo.
Pensate si hos spiritu pleni estis et nostis ⁊i ad illuis conauuiiũ
peruenre ualeatis. Quis quis namq ille est que mtauore per
set non reparat: proseto ab iula ȩterni conuirĩ refctione iens¬
nat Alementote quid de eodem spiritu paulios dasal uidan

Expanded text:
ati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco eati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt . Idcirco enim non ad prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo, finito praesentis vitae tempore, ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio exprimitur, cui septem discipuli adesse memorantur, quia illos, ut diximus, tunc interna refectio reparat, qui pleni nunc septiformi gratia in amore Spiritus anbelant. Haec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus dicat: Si
Abbreviated transcription (Latin):
Cum asso pisce fauus sumitur. quia qui hic afflictionem pro
ueritate suscipiunt : illic dulcedine uera saciantur: Ho
tandum s quod ultimum conuiuium dominus: cum septem
discipulis habuisse describitur: Petrus namq et thomas et na¬
tha nael et filii zebeder: et alii ex discipulis eius duo in eo fuisse
memorantur: Cur cum septem discipulis ultimum conuiui¬
um celebrat: nisi quod eos tantum modo qui septiformi gratia
spiritus sancti pleni sunt. futuros secum in ȩterna refectione
denuntiat. Septem quoq diebus omne hoc tempus e¬
uoluitur : et sepe septenario numero perfectio designatur:.
lli ergo ultimo conuiuio de presentia ueritatis epulantur:
qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt. quos
mundi huius amor nonligat: quibus et si utcumq per temp¬
amenta obstrepit. cepta tamen eorum desideria non retundit:
De hoc extremo conuiuio: alias per iohannem dicitur. Be¬

Expanded text:
Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem discipulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tantummodo qui septiformi gratia sancti Spiritus pleni sunt futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur, et saepe septenario numero perfectio designatur. 1544 Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat, quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. De hoc extremo convivio alias per Joannem dicitur: Be
Abbreviated transcription (Latin):
turã exprimere uoluit personȩ suȩ. Fauus quippe . n¬
in cera est Mei uero in cera est. diuinitas in humanitate.
quod ab hac quoq lectione non discrepat: uoslam pisdem come¬
dit et panem: Qui enim assari ut piscis pdclut ex humanita¬
te. pane nos reficit ex diuinitatez Quiatt Ego stum panis
uiuus: qui de olo descendi Assum ergo piscem comedit
et panem: ut ipso suo cybo nobis ostenderet quia et passior¬
ncm ex nostra humanitate pertulit: et reseotionem nostram
ex sua cliuinitate procurauit: Quod si uigilanter inspicimo.
nobis quoq qualiter ad imitandium congruat uidemus. Sic
enim sua redemptor indicat: ut imitationis uiam nobis se¬
quentibus sternat:. Ecce in cybo suo dominus noster pisciaslo
coniungere fauum uoluit. quia uidelicet illo in suo corpore
ad ȩternam quietem suscipit. qui cum hic tribulationes pro.
deo sentiunt: ab amore internȩ dulcedinis non recedunt:

Expanded text:
turam exprimere voluit personae suae? Favus quippe turam exprimere voluit personae suae? Favus quippe in cera est: mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat: nam comedit piscem et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humaniex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
onem ergo domini missum rete dignum fuit ut tot pis¬
ces caperet: quot solummodo electos ciues supernȩ patriȩ
designarent: Inter hȩc uero et hesterna sancti ȩuuangeliĩ
lectio et hodierna nos ammonet ut uigilantet debeamus
inspicere: cur dominus ac redemptor noster post resurrectio¬
nem suam piscem assum legitur comedisse: Non enim
uacat a mysterio: quod iteratur in facto: In hac etenim lec¬
tione panem et assum piscem: in illa uero quȩ hesterno die
autem signari credimus piscem assum: nisi ipsum mediato¬
rem cdei et hominum passum. Ipse enim latere dignatusẽ
in aquis generis humani capi uoluit. laqueo mortis nostrȩ.
et quasi tribulatione assatus est. tempore passionis suȩ: Sed
qui piscis assus fieri dignatus est in passione: fauus mellis no¬
bis extinit in resurrectione: Et qui in pisce asso figurari uo¬
luit tribulationem passionis suȩ: in fauum mellis utrãq na

Expanded text:
onem ergo Domini missum rete dignum fuit ut tot pisonem ergo Domini missum rete dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae patriae designarent. 5. Inter haec vero et hesterna sancti Evangelii lectio et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa vero quae hesterno die autem signare piscem assum credimus, nisi ipsum Mediatorem Dei et hominum passum? Ipse enim latere dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque na
Abbreviated transcription (Latin):
cem et septem potest plene comprehendi: Ducamus ergo per
trigonum decem et septem: et ueniunt quinquaginta unus :¬
Qui profecto numerus a magno mysterio non uacat. q
in testamento ueteri legimus. quod annus quinquagesimꝰ
ubeleus uocari uissus est: in quo iudelicet cunctus populus
ab omni operatione quiesceret: Sed uera requies: in unitate
est: Diuidi quippe unum non potest Ubi enim scssura di¬
uisionis est: uera requies non est: Ducamus ergo per trigo¬
num quinquaginta & unum: et fiunt centum quinqua¬
trmitatis exhibita ad requiem tendit. septem et decem ter du¬
cimus ut ad quinquaginta et unum uenire debeamus: et
uera nostra requies tunc est. cum ipsam iam claritatem tri¬
nitatis agnoscimus: quam in unitate diuinitatis esse certum
tenemus: Quinquaginta et unum ter ducimus: et electoꝵ
summam in supernam patriam quasi centum quinquagin¬
ta et trium piscium numerum tenemus Post resurrecti¬

Expanded text:
cem et septem potest plene comprehendi. Ducamus igitur per cem et septem potest plene comprehendi. Ducamus igitur per trigonum decem et septem, et veniunt unum et quinquaginta. Qui profecto numerus, a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus est, in quo videlicet populus cunctus ab omni operatione quiesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest: ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est: ducamus ergo per trigonum quinquaginta et unum, fiunt centum quinquas in fide Trinitatis exhibita, ad requiem tendit: septem et decem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus; et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquagisummam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tenemus. Post resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
quaginta tribus. A magno mysterio numerus non ua¬
cat seci in tantos uos tanti mysterii profunduas expestat:
Neq ẽnim quantitatis summam solerter. euuangelista
exprimeret: nisi hanc sacramento plenam esse uidicasset.
Scitis namq quod in testamento ueteri omnis operados
per decalogi mandata precipitur. in nouo autem euisdem
operationis uirtus per septiformem gratiam sancti spiritus
multiplicatis fidelibus catur: quem ꝓph̃a denuntians dicit
Spiritus sapientiȩ et intellectus. spiritus consilii & fortitudi¬
nis. spiritus scientiȩ et pietatis. et repleuit eum spiritus ti¬
moris domini: Sed ille in hoc spiritu operationem percipit.
qui fidem trinitatis agnoscit. ut et patrem et filium et eundem
spiritum sanctum unius uirtutis credat: unius substantiȩ
esse fateatur: Quia igitur septem quȩ superus diximus:
per nouum testamentum latius data sunt. Decem uero
per uetus precepta: omnis nostra uirtus et operatio per de¬

Expanded text:
quaginta tribus. A magno mysterio iste numerus non vaquaginta tribus. A magno mysterio iste numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque etenim quantitatis summam solerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod in testamento veteri omnis operatio per Decalogi mandata praecipitur: in novo autem eisdem operationis virtus, per septiformem gratiam sancti Spiritus multiplicatis fidelibus datur: quem Propheta denuntians dicit: Spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatismoris Domini . Sed ille in hoc spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patrem, et Filium, et eumdem Spiritum sanctum unius virtutis credat, unius substantiae esse fateatur. Quia igitur septem, quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt dona, decem vero per Vetus praecepta, omnis nostra virtus, et operatio. per de
Abbreviated transcription (Latin):
dissensionibus laniatur: Captis autem tam magnis pisci¬
bus. ascencdit symon petrus: et traxit rete in terram: Iam
creddo quod uestra caritas aduertit: quid est quod petrus
rete ad terram trahit: Ipsi quippe sancta ecclesia est com¬
missa: ipsi spetialiter dicitur: Symon iohannis amas
me: pasce oues meas: Quod ergo postmodum aperi tur
in uoce: hoc nunc signatur in opere: Quia igitur predica¬
tor ȩcclesiȩ nos a mundi huius fluctibus separat. nimirum
necesse est ut rete plenum piscibus petrus ad terram dducalz
pse enim pisces ad soliditatem lutoris pertrahit: quia sõs
ddit.  Hoc egit uerbis hoc epistolis: hoc agit cotudie mira¬
culorum signis Quotiens per eum ad amorem quietise¬
ternȩ conuertimur. quotiens ȩternarum rerum tumul¬
tibus separamur: quid aliud quam missi intra rete ficlei pis¬
ces ad litus trahimur: Sed cum rete magnis piscibus
plenum dicitur adeitur et quantis. scilicet centmi qn¬

Expanded text:
dissensionibus dilaniatur. Captis autem tam magnis piscidissensionibus dilaniatur. Captis autem tam magnis piscibus, ascendit Simon Petrus, et traxit rete in terram. Jam credo quod vestra Charitas advertat quid est quod Petrus rete ad terram trahit. Ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, 641 ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis, amas me? Pasce oves meas . Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia igitur praedicator Ecclesiae nos a mundi vitae hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahit, quia  Ms.dit. Hoc egit verbis, hoc epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete piscibus magnis plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quin
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ut retia rumperentur : in ista autem & multi capti sunt
et retia rupta non sunt: Quis uero nesciat bonos dextera: et
malos sinistra figurari: lua uero piscatio in qua spetialit̃
in quam partem mitti rete debeat non iubetur. presentem
ecclesiam designauit: quȩ bonos ac malos simul colligit. nec
eligit quos trahat: quia et quos eligere possit ignorat: hȩc
autem piscatio post domini resurrectionem facta in solam
dexteram missa est: quia ad uidendam claritatis eius gloriam
sola electorum ȩcclesia pertingit. quȩ de sinistro opere nichil
habebit. In illa piscatione pre multitudine piscium rete
rumpitur. quia nunc ad confessionem fidei etiam cum ele-¬
ctis et reprobi tanti intrant: qui ipsam quoq ecclesiam heresib
scindant. In ista uero piscatione & multi pisces et magni capi¬
untur et rete non rumpitur: quia sancta electorum ec¬
clesia in continua auctoris sui pace requiescens. nullis iam

Expanded text:
sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace req
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipsis non erat quibus presens corporaliter apparebat:. sed
tamen iam se esse cum ipsis denegat. a quorum mortali corpo¬
re carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis posi¬
tus fatetur non se esse cum ipsis. hoc quoq hic situ corporis in¬
dicat: quod adhuc nauigantibus esse se iam in littore demon¬
strat: Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas.
ut magistro ueniente fieret ammirationis magna sublimitas:
Qui protinus dixt: Mitite in dexteram nauigii rete: & inue¬
nietis Bis in sancto euuangelio legitur. quia dominus uissit
ut ad piscandum retia mitterentur : ante passionem uidelicet
et post resurrectionem: Sed priusquam redemptor nr̃
pateretur et resurgeret. muti quidem rete ad piscandum
iubet: sed utrum in dextera an in sinistra muti debuisset
non iubet: Post resurrectionem uero discipulis apparens:
mitti rete in dexteram iubet: In illa piscatione tanti capti

Expanded text:
cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se esse cum ipsis, hoc quoque hic situ corporis indicat, cum, adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur, quia Dominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionem videlicet, et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti 1542 rete in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti
Abbreviated transcription (Latin):
borantibus post resurrectionem suam dominus in littore stetit.
qui ante resurrectionem suam coram discipulis in fluctus maris
ambulauit. Cuius rei ratio festine cognoscitur: si ipsa quȩ
tunc inerat causa pensetur: Quid etenim mare: nisi presens
seculum significat. Quod se causarum tumultibus: & undis u¬
tȩ corruptibilis illidit: Quid per soliditatem lutoris: nisi illa
perpetuitas quietis ȩternȩ figuratur. Quia igitur discipuli
adhuc fuictibus mortalis uitȩ inerant: in mari laborabant. Quia
autem redemptor noster iam corruptionem carnis excesserat.
post resurrectionem suam in littore stabat. ac si ipsum resur¬
rectionis sue mysterium rebus discipulis loqueretur dicens:
Iam uobis in mare non appareo: quia uobiscum in perturba¬
tionis fluctibus non sum: Hinc est quod in alio loco post resur¬
rectionem suam eisdem discipulis dicit Hȩc sunt uerba qu
loquutus sum ad uos: cum adhuc essem uobiscum. Neq enĩ

Expanded text:
borantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, borantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis in fluctibus maris ambulavit . Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum signat, quod se causarum tumultibus et undis vitae corruptibilis illidit? Quid per soliditatem littoris 1541 nisi illa perpetuitas quietis aeternae figuratur? Quia ergo discipuli adhuc fluctibus mortalis vitae inerant, in mari laborabant. Quia autem Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat. Ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibus non sum. Hinc est quod alio in loco post resurrectionem suam eisdem discipulis dicit: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
modo in auribus uestris lecta est fratres mei questione animum
pulsat: sed pulsatione sua uim discretionis indicat. Queri
etenim potest quur petrus qui piscator ante conuersionem
fuit. post conuersionem ad piscationem rediit. Et cum ueritas
dicat: Nemo mutens manum suam in aratrum. et respiti¬
ens retis: aptus est regno deiz Quur repetit quod reliquit.
Sed si uirtus discretionis inspicitur citius uidetur. quia ni¬
mirum negotium quod ante conuersionem sine peccato exsti
tit. hoc etiam post conuersionem repetere culpa non fuit. Nam
piscatorem petrum: matheum uero thelonearium scimus. Et
post conuersionem suam ad piscationem petrus rediit. mathe¬
us uero ad thelonłi negotium non redit: quia et aliud est iuc¬
augere: Sunt enim pleraq negotia: quȩ sine peccatis exhibe¬
ri aut uix aut nullatenus possunt. Quȩ ergo ad peccatum im
plicant: ad hȩc necesse est ut post conuersionem animus non
recurrat Queri etiam potest quur discipulis in mare la¬

Expanded text:
modo in auribus vestris lecta est, fratres mei, quaestione animum pulsat, sed pulsatione sua vim discretionis indicat. Quaeri etenim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit; et cum Veritas dicat: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei Sed si virtus discretionis impenditur, citius videtur quia nimirum negotium quod ante conversionem sine tit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam, ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non rediit  Greg., non resedit; quia et aliud est vicaugere. Sunt enim pleraque negotia quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peplicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. 2. Quaeri etiam potest cur, discipulis in mari la
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis completur qua dicitur. Dimissa sunt ei peccata mul¬
ta quia dilexit multum: Quȩ enim priuis frigida peccando
remanserat: postmodum amando fortiter ardebat: T lam
postquam uenit ad monumentum. ibiq corpus dominicum
non inuenit. sublatum credidit: atq discipulis nuntiauit:
Qui uenientes uiderunt att ita esse ut mulier dixerat cre¬
diderunt. et de eis prorinus scriptum est Abierunt ergo disci¬
puli ad se metipsos: Ac deinide subiungitur: Maria autem
stabat ad monumentum foris plorans: Qua in re pensandũ
est huitis mulieris mentem quanta uis accenderat. quȩ a mo

Expanded text:
Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Quae enim prius frigida peccando remanserat, postmodum amando fortiter ardebat. Nam postquam venit ad monumentum, ibique corpus dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a mo
Abbreviated transcription (Latin):
uinantes Mandata dei mysteria redemptoris celestis paurie
gaudia cum test inatione cognoscite: et prece pita ue ee nam fesłi¬
natione implere curate: Quia enim acihue hodie bene agers licet
icimus utrum cias uceat ignoramus festinantes ergo pascha
comedite: id est ad sollempnitatem patriȩ cȩlestis anhelate
Hemo in huius uitȩ itinere torpeat: ne in patria locum ꝑ¬
dat. Nemo moras ad appetenda studia innectat. sei cepta per¬
ficiat: ne minime liceat implere quod inchoat Si aci amo¬
rem dei pigri non sumus. adiuuat ipse quem amamus. ihc¬

Expanded text:
 dicitur, festinantes. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patri dicitur, festinantes. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patrigaudia cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere, scimus, utrum eras liceat ignoramus. Fescomedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse quem amamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et bene adhuc subclitur Calciamenta habebitis en pe¬
dibus: Qauia sunt etenim pedes nr̃i nisi operas quid uero calci
amenta. nisi pelles mortuorum animaliumᷤ salciamenta
autem pedes muniunt. Quȩ uero sunt mortua animalia
&e quorum pellibus nr̃i muniuntur pedes: nisi anrqm ua¬
ires qui nos ad eternam uitam precesserunt: quorum dum
erempla conspicimus: nr̃i operis pedes munimusn saleiam¬
ta ergo in pedibus habere est: mortuorum uitam conspiceuo
Enĩa uestigia a peccati uulnere custodire. slenentes bacuulos
in manibus Quid ie per baculum: nisi pastoralem cuitodiam
de signat: Et̃ nocandum quod prius precipi mutenet es cas¬
cingere. post modum baculos teneres quia uui debent i cuã
uaforalem suscipere. qui iam in suo corpore sciunt sbuta li pxu¬
rȩ edomate: ut cum aliis tortia predicant. xos. desulerus
mollidus eneruiter succumbant. Bene autem ubidlin ee

Expanded text:
Unde bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in peUnde bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus. Quid sunt etenim pedes namenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
git sed hoc igni tradit. cum sc̃o spiritii reseruat. Qiua
igtur qualiter At comedendum pascha cognoiimus.: n c̃
comedlibus eli debeat agnoscamus Sequitur: Sic aiitem
somede tis ulum: Renes ur̃os accingetis: Quid a in renib
nis. deleitatio carnis accipitur: Unide et psalmista postũ¬
la : eucens Ure renes meos Si enim uoluptatem libidinis
ii remibis esse nesciret: eos uri minime petisset Unde
quia potestas diaboli in humano genere maxime p̃ualut¬
ꝑ lururiam:¬
ae Ilo uoce dominica dicitur. Potestas eius in lumbis euiss Quigͦ
pascha comelit habere renes accinctos debet. ut qui sollempni¬
iaem resurrectionis atq incorruptionis agit: corruptioni iam
per uitia nulla subiaceat. Uoluptates edomet.: carnem a luxai¬
na restringat. Nen lenim cognouit quȩsit subli imitascor¬
niptionis: qui adhuc per incontinentiam corruptioni subiadet
hȩc quibusdam ciura sunt: sed angusta porta est qpue ducit
ad uitam: Et habemus iam multa exempla continentium.

Expanded text:
itui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriamde illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum botros quos gignendo non ualet. sustinendo ferat.
Adhoc buxus ponitur: ut qui nullos habet fructus in infir¬
mitatis etate positus. uerȩ fidei uiriditatem consideret. et iam
se esse infidelis erubescat: Bene ergo descriptis prius arborib
dicitur: ut uideant. et sciant. et recogitent. et intellegant.
Ubi et apte subiungitur pariter: quia cum intra scãm ȩcclesiã
diuersi hominum mores diuersi sunt ordines. necesse est ut om̃s
sunul discant: dum in ea spiritales uiri diuersȩ qualitatis ȩta¬
tis. et ordinis ad imitandum sumul uidentur: Sed ecce nos
dum monistrare ulmum querimus: per multa arbusta
longus cuagati sumus. Adhoc itaq propter quoc prophear te¬
timonium protulimus reuertamur. Qui recipit prophetam
in nomine prophetȩ : mercedem prophetȩ accipiet. qbla eti si
fruetum ulmus non habet. uitem tamen cum fructibus portans
hȩc ipsa sua esficit quȩ bene sustentat auena. Quia uero acd

Expanded text:
bonorum botros, quos gignendo non valet, sustinendo ferat. bonorum botros, quos gignendo non valet, sustinendo ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propter quod prophetae testimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur: ut qui predicationis
eius uerbo compunctus fuerit. ipse quoq exemplo illius discat
corda sequentium predicationis uerbo compungere Ad hoc
myrtus ponitur : ut qui in ardore tribulationis ab ore uel
opere proximi compatientis temperamentum consolationis
acceperit. ipse etiam discat quemadmodum afflictis proxi¬
mis suȩ consolationis temperamentum proferat. Ad hoc
oliua ponitur: ut qui alienȩ misericordiȩ opera cognoscit.
discat quemadmodum debeat indigenti proximo &s ipse mi
sereri. Ad hoc abies ponitur: ut quisquis uim comtemplatio¬
nis eius agnouerit: ipse quoq ad contemplanda ȩterna p̃mia
suecendatur: Ad hoc ulmus ponitur: ut quisquis intuetur
eum qui habere uirtutum fructum spiritalium non ualet.
sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustente̾̃t. ipse
quoq scõrum uitȩ quanta ualet largitate inseruiat: & cȩlestiũ

Expanded text:
desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmosereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnovit, ipse quoque ad contemplanda praemia aeterna succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuetur eum qui habere fructum virtutum spiritualium non valet, si tamen eos qui spiritualibus donis sunt pleni sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
nullum uirtutum spiritalium fructum ferunt Sed ets
fructum proprium ulmus non habet: portare tamen ultem
cum fructu solet Quia et sȩculares uiri intra scãm ȩcclesiam
quamius spiritalium uirtutum dona non habeant. dum
tamen scõs uiros donis spiritalibus plenos sua larguate
Qistentant: quid aliud quam uitem cum botris portant.
Huxus autem quos alios designat. quȩ in altum non ꝓsient.
et quamius sruetum non habeat uiriditatem habet.: nisi eos
qui intra scãm ecclesiam adhuc ex etatis infirmitate bona oppa
ferre non ualent: sed tamen parentum fidelium erecdulitatem
sequentes: fidem perpetuȩ uiriditatis tenent: Posteꝵ omiia apte
subu ingitur: Ut uideant et sciant et recogitent. et intellegam
pariter. Aa hoc enim cedrus in ȩcelesia ponitur: ut quisqͥs
a proximo odorem uirtutum spiritabum trahit. ipse quoq
in eternȩ uitȩ delectatione non torpeat: sed ad donorum celestiũ

Expanded text:
nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium