comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
IIA Paulo superius dictum
fuenrt. apud ipsum est sapientia &
fortitudo: Nunc autem dicitur
apud ipsum est fortitudo & sapien¬
tia: quia enim omnipotens ds̃. pie¬
tatissuae mrsterio hominẽ fecit.
prius mansuecudinis doctrinam pro¬
tulit & postmodum in iudicio
quantae sit fortitudinis ostendit.
recte superius sapientia ante fosticu¬
dinem memoratur. cum depatris
unigenicodicitur. apud ipsum est
sapientia & fortitudo: quia uero
adiudicandum ueniens. interrore
suae uis tutis apparebit. & repul¬
sis reprobis electissuis in regnoperpe¬
tuo qualitersit sapientia patris in¬
dicabit. recte in subsequenti sententia
apud ipsum esse prius fostitudo. &
post sapientia dicitur. In uerbis
itaque prioribus quibus ait. apud
ipsumest sapientia & foraitudo. a¬
perte indicat quia hoc quod man¬
suetus edocuit: qualiter credendum
fuerit. in uirtute iudicii terribilis
ostendit INuerbis uero subsequen¬
tibus quibusait. apud ipsumest fosti¬
tudo & sapientia. luce clarius demons¬

Expanded text:
Paulo superius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc autem dicitur: Apud ipsum est fortitudo et sapientia. Quia enim omnipotens Deus, cum pietatis suae mysterio homo factus est, prius mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demons
Abbreviated transcription (Latin):
loquuntur quae non faciunt. Inusu
loquutionissuae uerba iustorum
tollunt os ed quia hacc ipsa uerba suꝑ¬
na eisgnitia tribuit quorum tamen
uitam in pnruis moribus relinquit.
per semetipsos quidem praedomes sunt.
sedͥ tamenbona quaehabent diuinitus
acceperunt. Sequitur
A CACLI ETUDICANUT
TSI LOqUEREIERRE
CIRESPONDERICTIUI
CIUARRABUNT PISCES
Manis quid periumenta nisi¬
sensu pigriores : quid percali uo¬
latiliaNisi summa atq sullimia sapi¬
entes intellegere debemis& de
umentis namq id est sensu pigriori¬
bus scriptum est. animaiatua in ha¬
bitabunt inea Et quia siblimia sapi¬
entes in uerbis nri redemptoris euolã.
scriptum est. Ita ut uolucres caeli
ueniant & habitent in nemiseius
quid uero perterram. nisi tere¬
ua sapientes& unde & primo
homini caelestia deserenti dictũ
est. temres & in temrmibis
quid perpisces maris. nisi curiosos
huius saeculi debemus accipere &
Dequibus psalmista ait: piscesmaris.

Expanded text:
loquuntur quae non faciunt, in usum loquuntur quae non faciunt, in usum locutionis suae verba justorum tollunt. Sed quia haec ipsa verba superna eis gratia tribuit, quorum tamen vitam in pravis moribus relinquit, per semetipsos quidem praedones sunt, sed tamen bona quae habent divinitus acceperunt. Sequitur:a coeli et indicabunt tibi. Loquere terrae, et respondebit tibi, et narrabunt pisces marissensus pigriores? Quid per coeli volatilia, nisi summa atque sublimia sapientes intelligere debemus? De jumentis namque, id est, sensu pigrioribus scriptum est: « Animalia tua inhabitabunt in ea . » Et quia sublimia sapientes in verbis nostri Redemptoris evolant, scriptum est: « Ita ut volucres coeli veniant, et habitent in ramis ejus . » Quid vero per terram, nisi terrena sapientes? Unde et primo homini coelestia deserenti dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? de quibus Psalmista ait: « Pisces maris
Abbreviated transcription (Latin):
terna damnatione feriatur: quanto
diuest insua iniquitate toleratus
Cum illo ergo miseri corditer agitur ut
peccatum finiat. cumisto districte ut
multi plicet: Nisi ad paenitentiam recur¬
rat: In illo mala purgantur dumuim
sustinet. in isto cumulantur dum facit
ꝯmnipotens itaq ds̃ quod fieri prohibet.
ustum est ut fieri sinat. ut unde nunc
expectat & non conuersos diutolerat:
quandoq: inde plus feriat. Beneergo
dicitur : hAbundant: tabernacula
priredonum. & audacter prouocant
dm̃ cum ipse dederit omnia in mani¬
bus eorum: Quia quod iniqui tollunt.
eis hoc ipsedat qui illis ad rapinam posse
obsistere. simisereri uoluis set. quod¬
tamen inteliegi derebus quoq spiritali.¬
bus potest. Nam plerumq nonnulli
doctrinȩ dona percipiunt. sed exeisdem
donis intumescunt : & magni prȩceteris
uideri uolunt : Atq omni potente m dm̃
prouocareest. deeius donis interproxi¬
mos superbire: quo & iam pnrȩdo¬
nes non inmerito uocantur. quia dum

Expanded text:
terna damnatione feriatur, quanto terna damnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur, ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet, justum est ut fieri sinat: ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene ergo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum, quia quod iniqui tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset. tamen intelligi de rebus quoque spiritalibus potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est de ejus donis inter proximos superbire. Qui etiam praedones non immerito vocantur, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
aequissimus fieri non nisi iuste permit.¬
it. ut & is quinrpere sinitur. cecatus
mente culpam augeat & is quisr pi¬
nam patitur. iam in eiusdem ropinȩ
damno proalia quam ante perpetrar¬¬
uit culpa feriatur Ecceenim quidã
in montis fauce constitutus insidiatur
it in erantibus. sedis quuter agit iniqua
fortasse quaedam aliquando perpetra¬¬
iit eiq omni potens ds̃ malum suum in
prae sentiuita retribuens Atq hunc
insidiatoris manibũs tradens uel
spoliari rebus. uel & iam in terire.
permittt : Quodergo praedo iniuste
appetut. hoc aequissimus uidex iuste
fieri permisit : Vt & ille reciperet:
quod iniuste fecerat. & iste grauius
quandoq feriatur. percuius nequissimã
uoluntatem culpam omnipotensds̃ in
alterum iuste uindicauit. Ille purgatur
qui opprimitur. in isto reatus augetur
quiopprimit:t uel deprofundo ne¬
quitiae quandoq ad paenitentiã rede¬
at. uel no n reuertens tanto grauius ae¬

Expanded text:
aequissimus fieri, non nisi juste permittaequissimus fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetravit culpa, feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita retribuens, atque hanc al. hunc insidiatoris manibus tradens, vel spoliari rebus, vel etiam interire permittit. Quod ergo praedo injuste appetiit, hoc aequissimus judex juste fieri permisit, ut et ille reciperet quod injuste fecerat: et iste gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem, culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur qui opprimit, ut vel de fundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens, tanto gravius ae
Abbreviated transcription (Latin):
Facile est hominem tunc dli uitias
despicere cum habet. difficile uero
est eas cum non haber uiles
estimare. Uncle patenter ostencli¬
TUR. quantus contemptus
terrenarum Rerym in beati ios
cogitatione fuerit qui tunc oicit
nulla esse que habunclant repro¬
biz. quanclo omnia amisit.
Ait ergo. Habunclant thaber¬
nacula preclomun. et auclacter
PRouocant cleum. quia pler umq
mali eo magis cont Ra omi¬
num superbunt Quo ab eiꝰ
LaRGitate et contra meri¬
tum oitantur et
qui prouocaRa botis
ad melior a oebuerunt
oonis peiores
ger idum Nobis est
quomodo puedorries appellentuu.
dum protinus addatur. cum ipse dede¬
rit omnia in manibus eorum. Si enim
pnredonessunt. uiolenter abstulerunt.
& dubium non est. quia uiolentorum
non sit adiutor ds̃ quomodo igitur
ipsedat. quod hi qui predones sunt
uequiter tollunt or sed sciendum est.
quia aliud est quod omni potens ds mise¬
ricorditer tribuit. Aliud quod iratus
habere sinit: Nam quod peruerse
predones faciunt. hoc dispensator

Expanded text:
Facile est hominem tunc divitias despicere, cum habet; difficile vero est eas, cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur quantus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, 367 quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, quia plerumque mali eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate et contra meritum ditantur; et qui provocari bonis ad meliora debuerant, donis pejores ligendum nobis est, quomodo praedones appellentur, dum protinus additur, Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Si enim praedones sunt, violenter abstulerunt: et dubium non est, quin violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod hi qui praedones sunt, nequiter tollunt? Sed sciendum est, quia aliud est quod omnipotens Deus misericorditer tribuit, aliud quod iratus habere sinit. Nam quod praedones perverse faciunt, hoc dispensator
Abbreviated transcription (Latin):
aliquancdo reprobanclo conuncit.
aliquanclo uero approbando susci¬
pit. atq ad isum rectitudinis per¬
trahit. etiam que ab eis recta sed non
recte proferuntur. Itaq mo¬
piam suam uespicientes despicit.
Atc insterqui limo corpore
positus. in quanto  inrcum
culmine apud se secleat ostendit.
cum nichil esse presentis
uite oiutias memorat
quas habuncdare et repro¬
bis narrat oicens

Expanded text:
aliquando reprobando convincit, aliquando reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque inopiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abundare et reprobis narrat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
clicencla signamus. Igitur quomam
n ea multa sicut me loquente excepta
sint ita dereliqui. immutationem sti
l ictor meus equanuiniter accipe. quia
sepe eorumclem cyborum edentibus
diuersitas coctionis placet. Seo quo¬
tiens partes singulas ad legenclum
sumes. reducere semper al memo¬
n eam  quam preposui cause¬
originem stude. quia & per bea¬
tum ios qui clolens dicitur passiones
clomini ciusq corporis icl est sancte ecrle¬
sie cdesignantur. & amiei eius hereticoꝵ¬
tenent spetiem. Qui ut sepe iam
diximus deum dum defendere n¬
tuntur. offenclunt. Qui dum ficte
consuiunt sanctorum mentem fortiter
affligunt. nec tamen per cuneta que
loquiitur. a ueritatis cognitione
despunt. Sed plerumq et stul¬
tis pruclentiam et fictis uera per¬
miscent. ut dum ex ueritate aliqͥd
prerogant. facile ad falsitatem
trahant. Unele amici quoq
beati ios modo despicabilia. modo
autem mira sunt que loquuntur.
Que tamen sanctus uir

Expanded text:
dicenda signamus. Igitur quoniam dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem cibos edentibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causoriginem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesitenent speciem, qui, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tamen sanctus vir
Abbreviated transcription (Latin):
et uideorumꝰ populus per litteram que occi¬
dit acceperat. & conuersa gentilitas per spm̃
qui uiuificat penetraret. nele mox subdit᷑.¬
n prolixo opere esse culpabilis stili mo¬
tabilitas non clebet. ne quis mee locu¬
tionis mea immutatione reprehen¬
dat. in epistole libris premisse causas
recdlidi cur terciai huius operis
partem ad aliarum usq similitudi¬
nem iniune emendandam perduxi.
Quibus silicet exclusis hoc quoq acllit᷑
quod ab eo uersu quo dicitur habundant
thabernacula precdonum eusdem partis
expositio incipit. & usc ad hoc¬
quod scriptum est. dulcedo corum uer¬
mis discerendo pertingit. Que imi¬
rum tam multa sunt ut in uno corpe
cdeprehendi non possent. nsi sũb mag¬
na breuitate dicerentur. Qui ergo ab
alus actibus uacat. legat cetera multi¬
plciter cdicta. Qui autem ad stucli¬
ose legenclum non uacat. huius partis
ei breuitas placeat. in qua non tam que
sentimus dicimus. quam ea que sunt

Expanded text:
et Judaeorum populus ad solam litteram quae occiet Judaeorum populus ad solam litteram quae occidit acciperet, et conversa gentilitas per spiritum qui vivificat penetraret. Unde mox subditn prolixo opere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hocquod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
beat. stare inunitus per fidem. & iusticiam
potest. quaniuis ornatus uirtutum altitudi̾e
nmime esse uicleatur.pes uero ficles et
caritas. non nostra mena secl munitiones sũt.
ue si habere negligimus hostilibus insioyꝰ
patemus. e uidea ergo quia prophetiam
atii cloctrinam uel miraculorum signa abstu¬
lit. menia precipitauit. uia uero spem
fidem ate caritatem propter eius duriciam
auferre permisit. munitiones eius dissipare
studuit. ectus uero ordo seruatus est ut
ab ea unitutum clona que ad manifestationẽ
spiritus clata sunt. & postmodum spei fidei
atq caritatis fundamenta aistruuntur. ue
cuncta dominus a perfidis ablata gentilitati
tribuit atq ex his quem fidelibus abstulit.
mentes aclelium ornauit. Uncle & scripty
est. ⁊ speties domus diuidere spolia.um
eni n enirtutui.a spolia a iudeis abstulit. clo
nui corclis gentiliunt quam per filem inha¬
bitare clignatus est speciem donorum cledit.
Quod udelicet gestum est cum uerba cdei

Expanded text:
justitiam potest: quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Fides vero, spes et charitas non nostra moenia, sed munitiones sunt, quas si habere negligimus, hostium insidiis patemus. De Judaea ergo quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit: quia vero spem, fidem et charitatem propter ejus duritiam auferre permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut ab ea virtutum dona quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei, atque charitatis fundamenta destruantur, quae cuncta Dominus, a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his, quae infidelibus abstulit, mentes fidelium ornavit. Unde et scriptum est: Speciei domus dividere spolia. Cum enim virtutmui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, speciem donorum dedit. Quod videlicet gestum est, cum verba Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Neauferas deore meo uer¬
Perpenditnamq quo domni potensds̃
ueritatis uerbum facientibus tribu¬
it & non facientibus tollit. qui
ergo hoc deore suo non auferripetut
quid aliud quam gratiam bonae ope¬
rationis quaesiuit : Ac si a peste dice¬
ret Ab ono opere errare me non
sinas nedum amitto ordinem
bene uiuendi. rectitudinem per¬
dam loquendi. Etplerumque
doctor quidocere audet quod
neglegit agerecum desierit bona
loqui qua eo penrri contempsit. doce¬
resubiectos incipit prruaquaeagit
t iusto omni potentis dĩ iudicio
inbonoiam nec linguam habeat.
quatenus menseius temtenarum rerũ
amore intenditur. detemrenis
rebus semperloquatur unde in
euangelio ueritasdicit Exͥabun¬
dantia cordis. osloquitur Bonus
homo debono thesauro profest bona

Expanded text:
dicens: Ne auferas de ore meo verdicens: Ne auferas de ore meo verPerpendit namque, quod omnipotens Dominus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo de ore suo verbum non auferri petiit, quid aliud, quam gratiam bonae operationis quaesivit? ac si aperte diceret: A bono opere me errare non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Et plerumque doctor, qui docere audet, quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subjectos prava incipit, quae agit, ut justo Dei omnipotentis judicio in bono jam nec linguam habeat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquitur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur . Bonus bono de thesauro bono profert bona
Abbreviated transcription (Latin):
DUCII SACERDOTES
INCLORIOS. ETOPTI¬
MAIES SUPPLANTAT
Magna sacerdotis gloria est. rectitudo
non neuos ante dnm& Sed cum sacer¬
dotes uitam discipulorum neglegunt:¬
& nullum deeorum prouectibus ante
dñm fructumferunt. quid aliud quã
inglorii ducuntur Quia ante
districtum uidicem nimirum gloriã
tunc non inueniunt. quam modo
subditorum suorum moribus. pnre¬
dicationis studio non exquirunt.
supplantat Quia cum mentem
regentium iusto iudicio deserit:
haec internum retributionis pnre¬
mium non requirit : & in eo supplan¬
tatur quo fallitur. ut proaeterna
gloria de principatu temporrli grr¬
tuletur Supplantantur igitur
optimates. quia dum uenx caelestis
patriae pnremia neglegunt. in suis
hic uoluptatibus cadunt Sequitur
COMMUTANS HA BIUCO
UENACIUM CTDOCTRI¬
AM SENUM AUPE¬
RΕNS Cum sacer uos nonagito
bona qua eloquitur. ei&iam sermo
sub tnrhitur. nelo quiaudeat quos
non operaturicutperprophetã
dicitur. peccatori autem dixitds.
quare cuenamisiustitias ieas. & as

Expanded text:
Ducit sacerdotes ingloriosos, et optimates supplantat. - Magna sacerdotis gloria est, rectitudo Nonne vos ante Dominum? » Sed cum sacerdotes vitam discipulorum negligunt, et nullum de eorum provectibus ante Deum fructum ferunt, quid aliud quam ingloriosi ducuntur? Quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. supplantat. - Quia cum mentem regentium justo judihaec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. SequiturCommutans labium veracium, et doctrinam senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: « Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas,
Abbreviated transcription (Latin):
corde frigido qualiter sapiant ignorents
quibus uidelicet uerbis beatus iob amico¬¬
rum suorum inperitiam. & eorum qui
dedoctrina sapientiae inflantur arro¬
gantiam reprobat. quia aliud est dedõ
aliquid scire: aliuduero hoc quod cognos¬
citur fauce intellegentiae gustare
Recte ergo dicitur. Nonne auris uerba
diiudicat. & fauces co medentis sapo¬
rem. Acsiaperte arrogantibus dicere:¬
tur. doctrinae uerba quae uobis usque
adaurem ueniunt: mihi & iam pet
saporem in timum intellegentiae fauce
tangunt quia uero infirma aetas
& iam cum recte sapit. ad praedicandum
Nondebet incaute prosilire : Subditur
DEUTIA Illaenim dicta insapienti¬
ae radice solidata sunt. quae peruiuen¬¬
diusum &iam actuum experimento
conualescunt. ged quia multis & longi¬
or uita tribuitur. & sapientiae gratia¬
Nconfertur. recte adhuc incuius iudi¬
cio ipsa donapendeant. de monstratur
dum subditur. APUΟIPsum Ẽ¬

Expanded text:
corde frigido qualiter sapiant ignorent. corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arrogantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba, quae vobis usque ad aurem veniunt, mihi etiam per saporem intimum intelligentiae fauces tangunt. Quia vero infirma aetas, etiam cum recte sapit, ad praedicandum non debet incaute prosilire, recte subditurt. Illa enim dicta in sapientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstratur, dum subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ad secretum quod in nobis est & nos¬
est quia cumuna sit sapientia. Alium
minus alium maius in habitat. Alii hoc.
alii aliud prestat. & quasicerebri more
nobis metipsis uelut quibusdam sensib
utitur: Vt quamuis ipsa sibimet nũ quã
sit dissimilis. per nos tamen diuersa
& dissimilia semper operetur Qua¬
tenus iste sapientiae. ille scientiae
donum percipiat. iste genenr lingua¬
rum ille gratiam curationũ habeat¬
uerba diuidicat. & fauces comedentis
saporem &iam deelectis acreprobis
sapientiae quaere probi audiunt. electi
non solumaudiunt. sed &iam gustant.
uteis in corde sapiat. quod reproborum
non mentibus sed solum modo auribus
sonat : Aliud namq est nominatum
cibum audire solum modo. aliud uero
& iam gustare: Electi itaq cibum sapi¬
entiae sic audiunt ut degustent. quia
hoc quod audiunt : eisperamorem medul¬
litus sapit. Reproborum uero scientia
usq ad cognitionem sonitus tenditur.
ut quidem uirtutes audiant: sed tamen

Expanded text:
ad secretum quod in nobis est et nosad secretum quod in nobis est et nosest quia cum una sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat, et, quasi cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam curationum habeatverba dijudicat, et fauces comedentis, saporem, etiam de electis ac reprobis sapientiae, quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
eius. quia angelus dñi exercituũ est
omni potens ergo ds̃ angelos suos sp̃s
facit. quia pnredicatores suos spirita¬
les efficit: Hoc autem loco sianima
omnis uiuentis ipsa corporis uita signa¬
tur. sp̃suniuersae carnis. hominis.
effectus intelleg entiae spiritalis
exprimiturs sequitur musua
dicat. eipauces como¬
DENTIS SAPOREM
Pene nulli tated quod quinq sensus
corporis nr̃i uidelicet uisus auditus
gustus odoratus & tactus INomne
quod senciunt atq discernunt. uistu¬
tem discretionis & sensus a cerebro
trahunt Et cumunus sit iudex
sensus cerebri quiintrinsecus praesid&
permeatus tamen proprios sensus quinq
ol faciat ueq nares operentur. ueq
manus gustet: Etcumper unum
sensum cerebri omnia disponantur
quilibet tamen horum sensus aliud facere
non potest praeterid quod ex disposid ne
conditoris accepit : Ex istisergo corpo¬
nelibus exterioribus interionr & spiri¬
talia colligenda sunt. ut perid quod
in nobis publicum est. transire debeamus

Expanded text:
ejus, quia angelus Domini exercituum est . Omnipotens ergo Deus angelos suos spiritus facit, quia praedicatores suos spiritales efficit. Hoc autem loco si anima omnis viventis ipsa corporis vita signatur, spiritu universae carnis hominis effectus intelligentiae spiritalis exprimitur. Sequitur: CAdicat, et fauces comedentis, saporem? - Pene nullum latet, quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus, et tactus, in omni quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
releuans. Cum enim iudeorum
populus in legis manclato permane¬
ret. et cuncta gentilitas nulla clei
precepta cognosceret iui per ficlem
principari uiclebantur. et isti in
profundo pressi iacuerunt per
infidelitatem. Se¬
domunee mysterium uidea negauie gen
tuitas creclidit. ꝙ principes in despectio¬
nem ceciclerunt. & hii qui oppressi in cul¬
pa perfidie fuerant in uere ficlei liberta¬
te leuati sunt. Hunc uero ysraelitaꝵ
casum longe ante ieremias intuens ait.
Factus est clominus uelud imimicus
precipitauit israel. precipitauit menia
eius. dissipauit munitiones eius. Mema
autem in urbis ornamento sunt. muni
Prophetia quippe doctrina. genera
linguarum. curationum uirtus. quasi
queclam menia mentis sunt
Que
et si quisq non habeat. stare munitus
per fidem & iusticiam potest. quam¬
uis ornatus uirtutum altitudine
minime esse iucleatur.
Spes uero

Expanded text:
erecti. --Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per infidelitatem. SeDominicae mystespectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urbibus pro ornamento sunt, munitProphetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero
Abbreviated transcription (Latin):
commistans labium ueracium. & doc¬
trinam senum auferen quiahis qui
prius caelestia prredicando uenrceserant
dumtem ponrlia diligentes ad temrena
corruunt. labium uenrcium commuta¬
tur Et senum doctrina tollitur.
quia diligentes temporrlia. priorum
suorum prrecepta minime sequuntur
docum regiminis quasi ad fructum
uoluntatis teneant. non adusum
laboris quod tamen apestius
deiudȩis ualet intellegi. quiante in¬
carnationem dñi ueraces fucrunt
qui hunc uenturum esse crediderunt
atq nuntiauerunt. sed postquam
in carneapparuit. hunc esse negaue¬
runt. Labium itaque uenrtium
mutatum est. quia quemuenturum
dixerunt Negauerunt prxsentem
Et doctrina senum ab lata est. quia
nequaquam ea credendo secuti sunt
quae patressuos prredixisse memine¬
runt. VNde &iam helia ueniente
promittitur. quod reducat cor da
filiorum ad patreseorum. Et doctri¬
nasenum quaenunc aiudeorum
ceeclae abiata est: tunc miserante clo¬
mino recleat. quando hoc de clomino in¬

Expanded text:
Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regvoluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt, atque nuntiaverunt; sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant negaverunt praesentem. Et doctrina senum ablata est, quia nequaquam ea credendo secuti sunt quae patres suos praedixisse meminerunt. Unde etiam Elia veniente promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum , ut doctrina senum quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc miserante Domino redeat, quando hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim iucdeorum populus in legis
mandato permaneret. & cuneta gentilitas
nulla dei precepta cognosceret illi per fidẽ
principari uidebantur. & isti in profundo
pressi iacuerunt per infidelitatem. Sed cy

Expanded text:
Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per i
Abbreviated transcription (Latin):
lexi. uam quia operanclo tenuit.
qualiter super semores intellexerit os¬
tendit. dum protinis sublit dicens.
quia manclata tua exquisuii. uia
enim stucduit operanclo implere quod
diclicit. accepit intelligere quod doceret.

Expanded text:
epit. Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret.
Abbreviated transcription (Latin):
trarbant culpam. augebant procul
dubio poenam iusti uulneribus afflic¬
ti Nam scõrum mentes quia uerita¬
tem diligunt. &iam culpa fallaciae
torquet alienae Quanto enim
grocue mendacii esse crimen aspiciuNt.
tanto hoc non solum inse. sed &iam
in aliis
oderunt

Expanded text:
trabant culpam, augebant procul trabant culpam, augebant procul dubio poenam justi vulneribus afflicti. Nam sanctorum mentes, quia veritatem diligunt, etiam culpa fallaciae torquet alienae. Quanto enim grave mendacii esse crimen aspiciunt, tanto hoc non solum in se, sed etiam in aliis oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
here minime potuit: multo tam̃
plures sunt intam longo tempore
hi quos ante se innumerabiles
frpit. quam omnes quos intam
breui tempore rxpiendos inuene¬
nt Rene ergo dicitur. post se
omnem hominem trachit. & ante
se innumerrbiles. quia & tunc
minus tollit cumomnes tulerit:¬
& nunc amplius diripit. cum corda
omnium non inuadit. Haec
beatus iob quia contrax iniquorũ
principem mir. e disseruit. quia
i hac urta extolli permittitur.
sed in aduentu dñi destruetur. de
se patenter ostendit: quia flagella
dominica non ex offensione sus¬
ceperitQnm̃ siiniquus quisque
in hacuita permitatur prospenxri.
necesse est ut electus di debeat subfla¬
gelli freno retineri: Ex quare
amicos arguit dicens
LAMINI MEFRUSTRA
CUMRESPONSIOURA
REPUGNARE OSTENSA
SII UERITATIꝰE¬
Amici beati iob eum consolari non po¬
tenxnt. In quo suis sermonibus ueri¬
tati contur ibant Cum quehunc
hypocritam uel impium dicerent.
perhoc quod ipsi mentientes perpe¬

Expanded text:
here minime potuit; multo tamen here minime potuit; multo tamen plures sunt in tam longo tempore hi, quos ante se innumerabiles rapit, quam omnes quos in tam brevi tempore rapiendos invenerit. Bene ergo dicitur: Post se omnem hominem trahit, et ante se innumerabiles, quia et tunc minus tollit, cum omnes tulerit, et nunc amplius diripit, cum corda ium invadit. Haec beatus Job, quia contra iniquorum principem mire disseruit, qui in hac vita extolli permittitur, sed in adventu Domini destruetur, de se patenter ostendit quia flagella dominica non ex offensione susceperit, quoniam si iniquus quisque in hac vita permittitur prosperari, necesse est ut electus Dei debeat sub flagelli freno retineri. Ex qua re amicos arguit, dicenslamini me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritatiAmici beati Job eum consolari non poterant, in quo suis sermonibus veritati contraibant. Cumque hunc hypocritam vel impium dicerent, per hoc quod ipsi mentientes perpe
Abbreviated transcription (Latin):
multi reuocantur. atque ad statum
iustitiae alii perbreuem. aluiuero
perlongam paenitentiam redeunt
Et nunc innume rtrbiles ixpit. cum
falsitatis suae stupenda hominibus
signa non exhibet: cumuero cost̃
carnalium oculis mistenda eis pro¬
digia fecerit postse tunc non inni¬
merrbiles sed omnes trrhit
Quia quibonis pitresentibus delectan¬
tur. potestatullius se absq retiirca¬
tione subiciunt. gedsicut prrestt
sumus. quia plusest omnem hominiẽ
quam innume rabiles trxhere: cus
prius dicitur. quia omnem hominem
trahit. & post in augmentum iniu¬
me nxbiles subiciuntur a Ratio
namque expetit ut prius quodmini
est. & post inaugmento quod maius
est diceretur Sed sciendum. quia
hoc loco plus fuit innume raebiles¬
dixisse . quamomnes postse
enim omnem hominem trchit.
quia intribus annis & dimidio.
omnes quos instudiis uitae carnalis
inuenerit. iugo suae dominationis
adstringit. Ante seuero innume¬
sebiles trxxit. quia perquinque
la quamuis carnales omnes trac¬

Expanded text:
multi revocantur, atque ad statum justitiae alii per brevem, alii vero per longam poenitentiam redeunt. Et nunc innumerabiles rapit, cum falsitatis suae stupenda hominibus signa non exhibet. Cum vero coram carnalium oculis miranda eis prodigia fecerit, post se tunc non innumerabiles, sed omnes trahit, quia qui bonis praesentibus delectantur potestati illius se absque retractatione subjiciunt. Sed, sicut praefati sumus, quia plus est omnem hominem quam innumerabiles trahere, cur prius dicitur quia omnem hominem trahit, et post in augmento innumerabiles subjiciuntur? Ratio namque expetit ut prius quod minus est et post in augmento quod plus est diceretur. Sed sciendum quia hoc loco plus fuit innumeradixisse quam omnes. Post se enim omnem hominem trahit, quia in tribus annis et dimidio omnes quos in studiis vitae carnalis invenerit, jugo suae dominationis damnationis astringit. Ante se vero innumerabiles traxit, quia per quinquela, quamvis carnales omnes tra
Abbreviated transcription (Latin):
dam diues dicebat Anima habes
multa bona reposita in annos plurimos.
quiesce comede. bibe. epulare. Quas
eorum cogitationes. dum supernus
iudex aspicit: deipsahac eos sua fiducia
euellit VNdehic quoq apte subditur

Expanded text:
dam dives dicebat: 443 Anima, habes dam dives dicebat: 443 Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos; requiesce, comede, bibe, epulare . Quas eorum cogitationes dum supernus judex aspicit, de hac ipsa eos sua fiducia evellit. Unde hic quoque apte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
scriptumest Beatus & sc̃s. qui habet
partem in resunectione prima quia
ille post incarne feliciter resurget.
qui in hac uita positus amentis suae moste
sunexerit Suigitur peccatum mors.
non in congru e primogenita mors
superbia ualet intellegi. quia scriptũ
est Initium omnis peccati superbia
Pulchritudinem igitur cutiseius & brx¬
chia illius. primo genitamors deuorrt
quia iniqui gloriam uel openttionem:
superbia supplantat potuit enim
&iam in hac uita sine culpa gloriosus
existere. si superbus minime fuis set
Potuit auctoris sui iudicio. quibusdam
suis operibus commendari. Nisi haec
ipsa opent ante eius oculos elatio sup¬
plantaret: Saepeenim quosdam
diuite suidemus. quiopes & gloriam
habere sine culpa potuissent᷑. si haec
habere cum humilitate uoluissent
Sedextolluntur rebus. inflantur hono¬
ribus: dedignantur ceteros. omnem¬
q: uitae suae fiduciam in ipsa habun¬
dantia rerum ponunt VNde &qui¬

Expanded text:
scriptum est: Beatus et sanctus qui habet scriptum est: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima , quia ille post in carne feliciter resurget, qui, in hac vita positus, a mentis suae morte resurrexerit. Si igitur peccatum mors, non incongrue primogenita mors superbia valet intelligi, quia scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Pulchritudinem igitur cutis ejus et brachia illius primogenita mors devorat, quia iniqui gloriam vel operationem superbia supplantat. Potuit enim etiam in hac vita sine culpa gloriosus existere, si superbus minime fuisset; potuit auctoris sui judicio quibusdam suis operibus commendari, nisi haec ipsa opera ante ejus oculos elatio supplantaret. Saepe enim quosdam divites videmus, qui opes et gloriam habere sine culpa potuissent, si haec habere cum humilitate voluissent. Sed extolluntur rebus, inflantur honoribus, dedignantur caeteros, omnemque vitae suae fiduciam in ipsa abundantia rerum ponunt. Unde et qui
Abbreviated transcription (Latin):
dit costas. quando omni spiritali refecti¬
one subtracta sensus mentis deficiunt.
& cogitationes suas regere uel tueri non
possunt Inedia inuadit iniqui costas.
quia fames interna sensusmentis extenu¬
at. ut cogitationes suas nullatenus regaN
Vamdum sensus mentis obtunsi fuerint.
cogitationes ad exteriorx prodeunt.¬
& quasi costis infirmantibus ea quae in
occulto sana latere poterrnt fonrs
uiscerx funduntur VNde fit. ut cogi¬
tationibus exterius sparsis. exterioris
gloriae spẽcie deceptus appetat ani¬
mus Nihilq diligat nisi quod pulchrũ
foris uiderit: Contra quem adhuc
apte subiungitur
BRACHIAILLIUS PRIMOGE
NITA MORS
Pulchritudo cutis est. gloria temporx¬
lif quaedum foris concupiscitur.
quasi species incute retinetur Brachi¬
orum uero nomine. non in congrue
operr designantur. quia corponrle
opus brrchiis agitur. Quid autem
mors. nisi peccatum est. quod ab interio¬
re uita animam occidit & Vride

Expanded text:
dit costas, quando, omni spiritali refectidit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra quem adhuc apte subjungitur:brachia illius primognita mors. - Pulchritudo cutis est gloria temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi species in cute retinetur. Brachiorum vero nomine non incongrue opera designantur, quia corporale opus brachiis agitur. Quid autem mors nisi peccatum est, quod ab interiore vita animam occidit? unde
Abbreviated transcription (Latin):
Omnisitaq: homo quia exanima & carne
constat. quasi exrõbore & infirmita¬
te compositus est Ex ea enim paste
qua sp̃s nrtionalis esł cõnditus. Non in¬
congrue dicitur robustus. ex eauero
qua carnalis infirmus est. Roburergo
est hominis anima rrtionalis. quae im¬
pugnantibus uiciis resistere pernitio¬
nem ualet. Vnde & superius perbe¬
atum iob dictum est. Robosestieum
paululum. ut inperpetuum ꝑtraensiret
Exixtionali quippe anima habethomo.
ut inperpetuum uiuat. Huiusergo
iniqui robur fame ad tenuatur. quia¬
eius anima nulla interni cibi refectio¬
ne pascitur: dequa scilicet fame. per
prophetam dicitur. Emittam famẽ
intemr̃. non famem panis. neq sitim
aquae. sed audiendi uerbum dni Bene¬
autem subditur. & in edia inuadat costas
illius Costae enim uiscenx constrin¬
gunt. ut latentia intrinsecus. earum
solstate muniantur Costae ergo unius¬
cuiusq sunt sensus animi. quilatentes cogi¬
tationes muniunt Inedia igitur inua¬

Expanded text:
Omnis itaque homo, quia ex anima et carne Omnis itaque homo, quia ex anima et carne consistit, quasi ex robore et infirmitate compositus est. Ex ea enim parte qua spiritus rationalis est conditus, non incongrue dicitur robustus; ex ea vero qua carnalis, infirmus est. Robur ergo est hominis anima rationalis, quae impugnantibus vitiis resistere per rationem valet. Unde et superius per beatum Job dictum est: Roborasti eum paululum, ut in perpetuum pertransiret . Ex rationali quippe anima habet homo ut in perpetuum vivat. Hujus ergo iniqui robur fame aejus anima nulla interni cibi refectione pascitur, de qua scilicet fame per prophetam dicitur: « Emittam famem in terra, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei autem subditur: Et inedia invadat costas illius. Costae enim viscera constringunt, ut latentia intrinsecus earum soliditate muniantur. Costae ergo uniuscujusque sunt sensus animi, qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur inva
Abbreviated transcription (Latin):
nibus fieri a estimat. quod ipse omni¬
bus quibusualet parat. recte sequit᷑¬
FORMIDINES
catur. qualis ipse. eẽ. contrr omnes
nititur quaenimirum formidines
quidineius actione fiant sub infer
sus liberossabere non possunt. &¬
nullum carpere iterualent. quia
sua eos in uolumenta retinent
prrua itaq: desideri auaedpessimam
formido in uoluit pedes. Ne inrectã
exire ualeant actionem Et saepe
contingit. ut id circo quisq bonusesse
metuat. Nehoc apriruis ipse patia¬
tur quod sebonis fecisse reminisci¬
tur Dumq: hoc pati quod fecit metuit.
undiq territus undiq suspectus quasi
pedes inuolutos habet. quitimore
inseritur. Nillibere agere psiaeualet
qui in bono opere quasi inde gressum
perdidit: unde admala quae concupie¬
nat excessit: sequitur
ATTE NUETUR PAMEROBUR
EIUS. ETINEDIA INUADAT
Scriptusre sacire more optare uidetur.
quod futurum prtreuidet. scilicet non
maledicentis animo. sed prredicentis

Expanded text:
nibus fieri aestimat quod ipse omninibus fieri aestimat quod ipse omnibus quibus valet parat, recte sequitformidines.catur, qualis ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus actione faciant, subinfertsus liberos habere non possunt, et nullum carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque desideria ad pessimam formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem. Et saepe contingit ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit metuit, undique territus, undique suspectus, quasi pedes involutos habet, qui timore irretitur, nil libere agere praevalet, quia in bono opere quasi inde gressum perdidit, unde ad mala 442 quae concupierat excessit. Attenuet fame robur ejus, et inedia invadat Scripturae sacrae more optare videtur quod futurum praevidet, scilicet non maledicentis animo, sed praedicentis.
Abbreviated transcription (Latin):
honores diuitiae. salus. & uita tempora¬
lifquaemens infirma dum quasi escã
uidet. & decipulam non uidet. per
escam quam uidens ap̃petit Inculpa
constringitur quae nonuidetur
Existunt & enimqualitatesmorum
quaecestis uiciissunt uicinae Nam
mores a speri. aut crudelitati. aut suꝑ¬
biae solent eẽ. coniuncti Mores
autem blandi. & quam decet paulo
amplius latiores. Nonnum quam
luxuriae & disolutioni. Intuetur
ergo inimicus generis humani unius¬
cuiusq mores. cui uitio sint propinqui
& illa opponit ante faciem. adquȩ
cognoscit facilius inclinare mentem
Vtblandis aclaetis moribus saepe luxa¬
tiam. Nonnumquam uanam gloriã¬
Asperis uero mentibus. in em superbiã
uel crudelitatem proponit. ibiergo
decipulam ponit. ubiesse semitam
mentis conspicit: quia illic periculũ
deceptionis inserit ubiuiam. ẽẽ inue¬
nerit propinquȩ cogitationis. Et
quia peruersus homo omne quod facit.¬
&iam patime tuit. atq: hoc sibi abom¬

Expanded text:
honores, divitiae, salus, et vita temporahonores, divitiae, salus, et vita temporalis; quae mens infirma dum quasi escam videt, et decipulam non videt, per escam quam videns appetit, in culpa constringitur quae non videtur. Existunt etenim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mores asperi, aut crudelitati, aut superbiae solent esse conjuncti; mores autem blandi, et quam decet paulo amplius laetiores, nonnunquam luxuriae et dissolutioni. Intuetur ergo inimicus generis humani uniuscujusque mores cui vitio sint propinqui, et illa opponit ante faciem ad quae cognoscit facilius inclinari mentem, ut blandis ac laetis moribus saepe luxuriam, nonnunquam vanam gloriaasperis vero mentibus iram, superbiam, vel crudelitatem proponat. Ibi ergo decipulam ponit, ubi esse semitam mentis conspicit, quia illic periculum deceptionis inserit, ubi viam esse invenerit propinquae cogitationis. Et quia perversus homo omne quod facit etiam pati metuit, atque hoc sibi ab om
Abbreviated transcription (Latin):
cendo plus appetit. huic sitis expo¬
tu crescit. Sequitur
LA ILLIUS SUPERSCMITÃ¬
ntenx pedica absconditur. cumculpa
subterrenis commodis occultatur
nimicus quippe insidians ostendit
humanae menti interreno lucro quid
appetat & occultat peccati laqueum.
ut eius animam strangat. quatenus
uideat quidem quod concupiscere uale¬
at & tamen nequaquam uideat: IN
quo culpae laqueo pedem ponat
Mecipula uero. adecipiendo uocata est
Et tunc ab antiquo hoste super semitã
decipula ponitur. quando inactione
huius mundi quam mens appetit: peccati
laqueus panitur quae uidelicet non
facile deciperet. siuideri potuisset
Sic quippe decipula ponitur. ut dumesca
ostenditur. nequaquam ipsa atranse¬
unte uideatur: Quasiesca quippe in
laqueo est. lucrum cum culpa. & huitis
mundi prosperitas cuminiquitate
dum itaque a concupiscente lucrum appe¬
titur. qua si pedem mentis ad prehendit
decipula quaenonuidetur Saepe
ergo proponuntur animo cumculpa.

Expanded text:
cendo plus appetit, hujus sitis ex pocendo plus appetit, hujus sitis ex potu crescit. Sequitur:la illius super semitaterra pedica absconditur cum culpa sub terrenis commodis occultatur. Inimicus quippe insidians ostendit humanae menti in terreno lucro quid appetat, et occultat peccati laqueum, ut ejus animam stringat, quatenus videat quidem quod concupiscere valeat, et tamen nequaquam videat in quo culpae laqueo pedem ponat. Decipula vero a decipiendo vocata est. Et tunc ab antiquo hoste super semitam decipula ponitur, quando in actione hujus mundi, quam mens appetit, peccati laqueus paratur; quae videlicet non facile deciperet, si videri potuisset. Sic quippe decipula ponitur, ut dum esca ostenditur, nequaquam ipsa a transeunte videatur. Quasi esca quippe in laqueo est lucrum cum culpa, et hujus mundi prosperitas cum iniquitate. Dum itaque a concupiscente lucrum appetitur, quasi pedem mentis apprehendit decipula, quae non videtur. Saepe ergo proponuntur animo cum culpa