comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerit p̃staturũ. Uulier autẽ ũ admittat᷑ ad
cõmunionẽ: nͥ marito defuncto egerit peni¬
tentiã. Si autẽ uiuente eo secesserit & penitue
ut absq ep̃o chrisma nemo conficiat: tam̃
quia in aliquib locis uł ꝓuincuis prb̃i dicunt᷑
chrisma conficere: placuit ex hac die nullum
aliũ nͥ ep̃m chrisma conficere. & ꝑ diocesim
destinare. ita ut de singłis eccłus ad ep̃m ante
diem paschȩ diaconi destinent᷑ aut subdiaconi
qui confectũ chrisma ab ep̃o destinatũ ad diẽ
pasche possuit ad tempꝰ deferre: Ep̃o sane
certũ est qđ omni tempore licet chrisma
conficere. Sine conscientia autẽ ep̃i. nichil
penitꝰ prbi agere p̾sumant. Statutũ uͦ est
diaconũ ñ chrisinare: s prb̃m absente ep̃o.
Presente uͦ. ñ nͥ ab ipso fuerit p̾ceptũ. Huius¬
modi constitutionẽ meminerit semꝑ archi¬
diaconꝰ uł p̃sentib uł absentib ep̃is sugge¬

Expanded text:
autem non admittatur ad communionem, nisi marito defuncto egerit poenitentiam, si autem vivente eo secesserit et poenituerut absque episcopo chrisma nemo conficiat, tamen quia in aliquibus locis vel provinciis presbyteri dicuntur chrisma conficere, placuit ex hac die nullum alium nisi episcopum chrisma conficere et per dioeceses destinare, ita ut de singulis ecclesiis ad episcopum ante diem Paschae diaconi destinentur aut subdiqui confectum chrisma ab episcopo destinatum ad diem Paschae possint ad tempus deferre. Episcopo sane certum est quod omni tempore licet chrisma conficere, sine conscientia autem episcopi nihil penitus presbyteri agere praesumant. Statutum vero est diaconum non chrismare, sed presbyterum absente episcopo, praesente vero non, nisi ab ipso fuerit praeceptum. Hujusmodi constitutionem meminerit semper archidiaconus vel praesentibus vel absentibus epis
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓ uxore concubinã habet. a cõmunione ñ¬
repellat᷑. tantũ ut uniꝰ mulieris aut uxoris
aut concubinȩ ut ei placuerit sit coniunctione
contertus. Alias uͦ uiuens abiciat᷑. donec desinat
& ad penitentiã reuertat᷑.¬

Expanded text:
et pro uxore concubinam habet, a communione non pellatur, tantum aut unius mulieris, aut uxoris aut concubinae, ut ei placuerit, sit conjunctione contentus. Alias vero vivens, abiciatur, donec desinat aut ad penitentiam revertat
Abbreviated transcription (Latin):
constituta. quȩ ad fiłi regłam uł ad eccłiasticã¬
prinent discrplinam in hoc libro diligenti
cua collecta st̃: ita ut singłoꝵ pontificũ qͦtqͦt
quatmiꝰ lectoris industria faciliꝰ intelligere
possit. dũ capłis ꝓpriĩs distincta intendit:
IMIPINT EACEETONES EADE¬
CRETIS SCISTIUESTRI PARE.

Expanded text:
tituta, quae ad fidei regulam vel ecclesiasticatinent disciplinam in hoc libro diligenti cura collecta sunt, ita ut singulorum pontificum quotquot quatenus lectoris industria facilius intelligere possit, dum capitulis propriis distincta intendit. INCIPIUNT DECERPTIONES EX DECRETIS SANCTI SILVESTRI PAPAE.
Abbreviated transcription (Latin):
ad iniuriã doctoꝵ uindicare doctrinã. Nͣ
& hos ipsos ado nr̃o positos nouimꝰ ad docen¬
dum: cũ sit docente apło eis terciꝰ locꝰ in eccłan
timeo ne magis ipsi loquant᷑ qui ꝑmittunt
illis talit̾ loqui. In talib cansis ñ caret suis¬
one taciturnitas: qͥa occurreret ueritas si fil¬
sitas displiceret. Merito namq causa nos
respicit. si silentio faucam crrori Exgo
corripiant᷑ huimodi: ñ sit his liberũ hbert
ꝓ uoluntate sermonem. Deserat si ita res ft̃¬

Expanded text:
ad injuriam doctorum vindicare doctrinam; nam ad injuriam doctorum vindicare doctrinam; nam et hos ipsos a Deo nostro positos novimus ad docendum, cum timeo ne magis ipsi loquantur qui permittunt illis taliter loqui. In talibus causis non caret suspicione taciturnitas, quia occurreret veritas, si falsitas displiceret. Merito namque causa nos respicit, si silentio faveamus errori. Ergo corripiantur hujusmodi, non sit his liberum habere pro voluntate sermonem. Deserat, si ita res
Abbreviated transcription (Latin):
uencrio. Marino
Ucontio. Aionso
Archadio. Silisis
& cȩt̾is galliarum
ep̃io celestinus
os atq gentilis sius
offensione nos ess
debere. Hoc quisqͥs xp̃ians est. tota auims int¬
tute custodit. Qđ cũ ita sit. n parũ periculi
illi manere poterit ante dm̃. qui hoc detrꝰ¬
tat etiã fidelib exhibere. Nam qualit᷑ nd i
neminem perire uolumꝰ ista contristent.
quȩ auctorib xp̃ianis ꝑcellunt animo ñn
ipse saluator qđ expediat scandaliranti unũ
legimus expedire.
ilii nr̃i prȩsentes Prosꝑ & hilari. quoꝵ
circa dm̃ nr̃m sollicitudo laudana eo.
tantũ nescio quib prb̃is illic licere qui
dissensioni eccłiarũ studeant. st̃ apud nos ꝓse¬
cuti. ut indisciplinatas questiones uocantes
in mediũ ꝑtinacit̾ eos dicant predicare ad¬
uersantia ueritatis. S ur̃e dilectioni iustius
imputamꝰ: quando illi supra uos lubent co¬
piam disputandi. Leginꝰ suꝑ magistruͦ ñ
esse discipłm: hoc est nͣ sibi debere quenquiꝰ

Expanded text:
Venerio, Marino, Leontio, Auxonio, Arcadio, Filtanio, et caeteris Galliarum episcopis, Coelestinus. os, atque gentiles, sine offensione nos esse debere; hoc quisquis Christianus est, tota animi virtute custodit. Quod cum ita sit, non parum periculi illum poterit manere ante Deum, qui hoc detrectat etiam fidelibus exhibere. Nam qualiter nos qui neminem perire volumus, ista contristent, quae auctoribus Christianis percellunt animos Chriipse Salvator, quod expediat scandalizanti unum legimus expedire. Filii nostri praesentes Prosper et Hilarius, quorum circa Deum nostrum sollicitudo laudanda est, tantum nescio quibus presbyteris illic licere, qui dissensioni Ecclesiarum studeant, sunt apud nos prosecuti, ut indisciplinatas quaestiones vocantes in medium, pertinaciter eos dicant praedicare adversantia veritati; sed vestrae dilectioni justius imputamus, quando illi supra vos habent copiam disputandi. Legimus supra magistrum non esse discipulum, id est non sibi debere quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ credendũ ñ est. seruandũ sc̃o spu
suggerente sibimet censuerunt. Unde
ꝓuincie tuȩ limes includit: nr̃a auctori¬
tate cõminunias. Qđ quidẽ facere sponte
deberes desideriis supplicantũ & uoluntatẽ
respecta ad cundẽ locũ in quo ordinatio
talis cȩlebrata dicit᷑ metͦpolitami iure
munitꝰ & preceptionib nr̃is fretus accede
intelligens arbitrio tuo scđm regłas pa¬
trũ quȩcũq facienda st̃ a nobis esse concessa.
ita ut pactis om̃ib apłice sedi quicquid
statueris te referente clarescat. cui totius
ꝓuinciȩ ordinationẽ liquet esse mandatã.
Nemo gͦ eoꝵ terminos audar temerator
excedat : nec aliqͥd¬
meliam partib suis
quȩ sibi
ñ uident᷑ concessa de¬
fendat. Cesset huiꝰmodi
pressa nr̃a auctoritate p̃sumptio eoꝵ: qui
ultra diguitatis suȩ limitem digitũ exten¬
dunt. Quod iccirco dicim ut aduertat
caritas tua adeo nos canonũ precepta ser¬

Expanded text:
aliter credendum non est, servandum, sancto Spiritu aliter credendum non est, servandum, sancto Spiritu suggerente, sibimet censuerunt. Unde,provinciae tuae limes includat, nostra auctoritate communitus, quod quidem facere sponte deberes, desideriis supplicantium et voluntate respecta ad eumdem locum in quo ordinatio talis celmunitus et praeceptionibus nostris fretus, accede intelligens arbitrio tuo secundum regulas Patrum quaecunque facienda sunt a nobis esse concessa, ita ut peractis omnibus, apostolicae sedi quidquid statueris te referente clarescat, cui totius provinciae ordinationem liquet esse mandatam. Nemo ergo eorum terminos audax temerator excedat, nec aliqmeliam partibus suis quae sibi non videntur concessa defendat. Cesset hujusmodi praemissa nostra auctoritate praesumptio eorum qui ultra dignitatis suae limitem digitu extendunt. Quod idcirco dicimus, ut advertat charitas tua, adeo nos canonum praecepta ser
Abbreviated transcription (Latin):
Romnȩ. Hilario ep̃o uarbo¬
nensi salutẽ. Difficilẽ
quidẽ querimoniis cõ¬
inodamꝰ. quarũ sacerdo¬
tes dm̃ pulsat intentio.
maxime cũ eos loquunt᷑
quippiam contͣ patrũ statuta temptasse.
s frequent̃ hoc asserit. sicut nc̃ multitu¬
do causantiũ. Ecce enĩ ut caritas tua re¬
cognoscit ex subditis lutubensis eccłiȩ cleri
ordo uł plebis preces suas uł lacrimas
ad nos quantũ datur intelligi magno
cũ dolore misert̃ dicentes coep̃m nr̃m
Patroclum sua petitione cessante in locũ
decedentis ep̃i nescio quẽ in aliena ꝓuincia
pret̾misso metꝰpolitano contͣ patrũ regłas
ordinasse. Qđ nequaꝗͣ possum ferre
patient̾: qͥa conuenit nos pat̾narũ sanc¬
cionũ esse diligentes crstodes. Nulli etenĩ
uidet᷑ incognita synodi constitutio nice¬
ne: que ita precipit ut eadẽ ꝓprie uerba
ponamꝰ. Per unã quãq ꝓuinciam ius
metͦpolitanos singłos habere debere: nec
cuiꝙͣ duas esse posse subiectas. Qđ illi qͥa

Expanded text:
Romae, Hilario episcopo Narbonensi. Difficilem quidem fidem querimoniis commodamus, quarum sacerdotes Domini pulsat intentio: maxime, cum eos loquuntur quidpiam contra Patrum statuta tentasse, sed frequenter has asserit, sicut nunc, multitudo causantium. Ecce enim, ut charitas tua recognoscit ex subditis, Lutubensis Ecclesiae cleri ordo, vel plebis preces suas, vel lacrymas ad nos, quantum datur intelligi, magno cum dolore miserunt, dicentes coepiscopum nostrum Patroclum, sua petitione cessante, in locum decedentis episcopi, nescio quem, in aliena provincia, praetermisso metropolitano, contra Patrum regulas ordinasse; quod nequaquam possumus ferre patienter, quia convenit nos paternarum sanctionum diligentes esse custodes. Nulli etenim videtur incognita synodi constitutio Nicaenae: quae ita praecipit. ut eadem proprie verba ponamus, per unamquamque provinciam jus metropolitanos singulos habere debere, nec cuiquam duas esse subjectas, quod illi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sua r ea aplicaum predicta sedem hee
pinat docent qđ discere magis ac magis
qm itat quã docere. Nam quid in eceludi
aomotas. si illi sumia teneant prȩdicandia
forit illuid obsistat qđ ñ auctoritate ñ
Ahuc ratione colligat᷑ ut aliqui ẽ fr̃m nu¬
mero suuꝑ de laiceꝵ consortio in collegium
abant uuindicare. Suꝑ his multa iam dicta
r eotempore quo ad fr̃is łuendi dedimus
suta responsũ: nc̃ tam̃ repetentes sepius
ismonemꝰ uetent᷑ huiꝰ modi qui laborant
ꝑterras aliud quã ille nrͣ iussit agricola
seminare. Nec tam̃ mirari possumꝰ. si hec
enti uiuentes hi nc̃ temptare audent: qui
nitunt᷑ etiã quiescentiũ fr̃m memoriã dissipare.
sgustinum sc̃e recordationis uirũ
quẽ ꝓ uita sua atq meritis in nr̃a com¬
munione semꝑ habiumꝰ. nec unquã
huinc sinistrȩ suspicionis saltera rumor
asꝑsit. quẽ tante scientie olim fuisse me¬
miumꝰ: ut int̾ magistros optimos etiã
a meis semꝑ decessorib haberet᷑. Bene ͦ de

Expanded text:
stolicam praedicti sedem, haec qui male docent, quod discere magis ac magis competat quam docere. Nam quid in ecclesiis vos agitis, si illi summam teneant praedicandi? Nisi forte illud obsistat, quod non auctoritate, non adhuc ratione colligitur, ut aliqui de fratrum numero nuper de laicorum consortio in collegium debeant vindicare. Super his multa jam dicta sunt eo tempore quo ad fratris tuendi dedimus scripta responsum. Nunc tamen repetentes saepius admonemus: Vetentur hujusmodi qui laborant per terras aliud quam ille noster jussit Agricola seminare. Nec tamen mirari possumus, si haec erga viventes hi nunc tentare audent, qui nituntur etiam quiescentium fratrum memoriam dissipare. II. gustinum sanctae recordationis virum pro vita sua, atque meritis in nostra communione semper habuimus: nec unquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optimos etiam a meis semper decessoribus haberetur. Bene ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs clericoꝵ deditꝰ suerit usuras accipere:
placuit degradari & abstineri. Siqͥs etiam
laicus accepisse ꝓbatur usuras & ꝓmuserit cor¬
reptiis iam cessaturũ nec ulteriꝰ exacturũ. pla¬
cet ei ucnuã tribur. Si uͦ in ea iniquitate dura¬
uerit: ab eccłia sciat se esse ꝓiciendum. X
iqͥs in ciuitate positus tres dñicas ad ȩccł̃iam
ñ accesserit: pauco tempore abstineatur.
ut correptus esse uadeatur.
XXII.

Expanded text:
is clericorum deditus fuerit usuras accipere, placuit degradari, et abstineri. Si quis etiam laicus accepisse probatur usuras, et promiserit correptus jam cessaturum, nec ulterius exacturum, placet ei veniam tribui. Si vero in ea iniquitate duraverit, ab ecclesia sciat se esse projiciendum. XXI. Si quis in civitate positus, tres Dominicas ecclesiam non accesserit, pauco tempore abstineatur, ut correptus esse videatur. XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
LX Non licere psalmos ab idiotis compositos in ęccłia dici. nec
libros qui non sant canonici legere.

Expanded text:
59. Non licere psalmos ab idiotis compositos in ecclesia dici, nec libros qui non sunt canonici legere.
Abbreviated transcription (Latin):
aut int᷑ nuptiarũ maritos locũ tencant
Alnistrare diaconis consecrare altare prb̃t ñ
benellere prb̃o penitꝰ ñ licebit. XIAIIII.
frrulas aut uineolas exiguas eccłiȩ minꝰ
utiles aut longe positas paruas. ep̃c sine consi-¬
lio fr̃m si necessitas fuerit distrahendi habeat
familias deserentes. qͥ etiã si reuocati fuerut
aut si ita merueruit illi distrabantur. XLUII.
issas die dũica scłarib totas tenere speciali
ordine p̾cipimꝰ: ita ut ante benedictionẽ
sarrdotis egredi ppłr nͨ p̃sumant. Qui si fe¬
cerunt: ab ep̃o publice confundantur. AL UIII

Expanded text:
aut inter nuptiarum maritos locum teneant, aut inter nuptiarum maritos locum teneant, ministrare diaconis consecrare altare presbyterbenedicere presbytero penitus non licebit. XLV. Terrulas aut vineolas exiguas ecclesiae minus utiles, aut longe positas parvas episcopus sine consilio fratrum si necessitas fuerit distrahendi habeat familias deserentes, qui etiamsi revocati fuerint, aut si ita illi meruerint, distrahantur. XLVII. Missas die Dominica saecularibus totas tenere speciali ordine praecipimus, ita ut ante benedictionem sacerdotis egredi populus non praesumat, qui si fecerint, ab episcopo publice confundantur. XLVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
mo denceps cderici siue laier ALanantur¬
ma du conuiuia euitent: nec eos ad conium
im al ecipat. qͥa cũ apud ap̃ianos cibis com
sines que ab illis apponunt᷑ utam̃: illi uͦ a nob̾
ta contemnant.XLI.
Pati om̃ia clericis uetet᷑ ebrietas: quȩ om̃iuĩ
ucioi fomes ac nutrix est. Itaq eũ quem
esriũ fuisse constiterit. ut ordo patit᷑ aut tri¬
aita dierũ spacio cõmunione statiumꝰ subino¬
uendũ aut corporali subdendũ supplicio. AIII.
Ine id fortasse uideat᷑ ouussũ qđ inaxime
side catholicȩ religionis infestat. qđ aliqͥnti
clerii siue laici student auguriis: & sub noĩe
fett religionis qͥs scõꝵ sortes uocant. diuinati¬
onis scientiã ꝓfitent᷑. aut quarũcũq scriptura¬
rum inspectione ꝓmittunt. hoc quicũq cle
⁊ penitentib id placuit obseruari qđ sc̃i
patres nr̃i synodali sertentia censuerunt:
ut nullꝰ de his clericꝰ ordinet᷑. Et qui iã st̃
ꝑ ignorantiã ordinati. aut sicut bigami.

Expanded text:
 deinceps clerici sive laici Judaeorum convivia evitent, nec eos ad convivium quisquis excipiat, quia cum apud Christianos cibis commsi nos quae ab illis apponuntur utamur, illi vero a nobis oblata contemnant. XLI. XLI. Ante omnia clericis vitetur ebrietas, quae omnium vitiorum fomes ac nutrix est. Itaque cum quem ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut triginta dierum spatio communione statuimus submovendum, aut corporali subdendum supplicio. XLII. Et ne id fortasse videatur omissum, quod maxime fidem catholicae religionis infestat, quod aliquanti clerici sive laici student auguriis, et sub nomine fictae religionis, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione permittunt, hoc quicunque clepoenitentibus id placuit observare, quod sancti Patres nostri synodali sententia censuerunt, ut nullus de his clericus ordinetur, et qui jam sunt per ignorantiam ordinati, aut sicut bigami,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentis sententie forma seruet᷑. Quos si uerboꝵ
increpatio ñ emendauerit: etiã uerberib statui¬
mus coerceri. Seruandũ qͦ de monachis. ne cis
ad solitarias cellulas liceat a congregatione diser¬
dere: nͥ forte ꝓbatis. post emeritos labores aut
ꝓpt᷑ infirmitatis necessitatẽ asꝑior albatis regli
remuittat᷑. Qđ ita demũ fiet. ut intra eadẽ mne¬
nasterii septa manentes tam̃ sub allatis porefta¬
te separatas habere cellulas ꝑmittant᷑. Allarb
qͦ singłis diuersas cellulas aut plura moniste¬
ria habere ñ liceat. nͥ tautũ ꝓpt̾ incu̾sũ hoftili¬
tatis intra muros receptacula collocare M
ducendi uxores licentia ñ est: etiã alieuarũ
nuptiarũ euitent conuiuia. Nec his ctib is¬
ceant᷑ ubi amatoria cantant᷑ e turpia: aut ob¬
ini mnotꝰ corpor choris ce satationib: esfcrunt᷑:
ceauitiꝰ: &optutꝰ sacris iuysterie depueat

Expanded text:
sentis sententiae forma servetur; quos si verborum sentis sententiae forma servetur; quos si verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de monachis ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos labores aut propter infirmitatis necessitatem asperior ab abbatibus regula remittatur: quod ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate separatas habere cellulas permittantur. Abbatibus quoque singulis diversas cellulas aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hospitalitatis intra muros receptacula collocare. Xducendi uxores licentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, neque his coetibus admisceantur ubi amatoria cantantur et turpia, aut obscoeni motus corporum choris et saltationibus efferuntur, ne auditus et obtutus sacris mysteriis deputat
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ causa aut necessitate p̃sumpsit. quod ds¬
traxit aut donauit. irritũ habeatur. xAXIIII
udei quoꝵ ꝑfidia frequent̾ ad uomitũ redit.s
ad legem catholicã uenire uoluerint: octo m̃ses
int᷑ cathicuminos eccłiȩ limen introeant & i
pura fide noscunt᷑ uenire: tc̃ demũ baptisias
gr̃am mereant᷑. Qđ si casii aliquo ꝑiculũ inhe¬
mitatis intra p̾scriptũ tempꝰ incurrerint e
desperati fueruit: baptirentur: XXXIIIII
pontificis aut ad synodũ inuitet: p̾tpositis ob
excepta graui infirmitate corporis aut p̾cepriẽ
regia. ad constitutũ diem adesse ñ differant.
si defuerint: sicut pͥsca canonũ p̃cepit auctoriꝰ¬
tas. usq ad ꝓximã synodũ a caritate fr̃m & eccl̃e¬
communione priuentur.XXXUI.
lerici etiã om̃s qͥ eccłie fidelit᷑ ugilant᷑q: de¬
seruiunt. stipendia scĩs laborib debita sctłm
& falsos testes a cõmunione eccłiastica submouen¬
dos: nͥ pęnitentiȩ satisfactione crimina diluerinit

Expanded text:
e causa aut necessit te insumpserit, quod distraxit, aut donavit, irritum habeatur. XXXIV. Judaei quorum perfidia frequenter ad vomitum redit si ad legem catholicam venire voluerint, octo menses inter catechumenos ecclesiae limen introeant, et si pura fide noscuntur venire, tunc demum baptismatis gratiam mereantur; quod si casu aliquo periculum infirmitatis intra praescriptum tempus incurrerint, et desperati fuerint, baptizentur. XXXV. Si pontificis, aut ad synodum invitat, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis, aut praeceptione regia ad constitutum diem adesse non differant, quod si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad communione priventur. XXXVI. Clerici etiam omnes qui ecclesiae fideliter vigilanterque deserviunt, stipendia sanctis laboribus debita secundum icidas et falsos testes a communione ecclesiatica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina diluerint.
Abbreviated transcription (Latin):
iaconi uł prbi in paroechia constituti. de
reb eccłiȩ sibi creditis nichil audeant com¬
nuitare. uendere uł donare: qͥa res sacrate do ẽẽ.
noscunt᷑ Similit̾ e sacerdotes nichil derebꝰ
eccłiȩ sibi commnisse ut suꝑr comp̃hensum est¬
alienare p̾sumant. Qđ si fecerint. conuicti
inconcilio & ab honore depositi de suo aliud
restituant: quantũ uisi st̃ p̾sumpsisse. Sane
siqͥs ꝓ qualibet conditione de reb eccłiȩ aliqͥd
alienare p̃sumpserit: si de suo ꝓprio tantum
eccłiȩ contulerit quantũ uisꝰ ẽ abstulisse. tc̃
demũ istud stare licebit Labertos tam̃ quos
sacerdotes uł diaconos de eccłia sibi cõmissa
facere uoluerint: actꝰ eccłiȩ ꝓsequi iubenius
Qđ si facere contempseruit: placuit cos ad
ꝑroprium reuerti seruitium.

Expanded text:
iaconus vel presbyter in parochia constituti de rebus ecclesiae sibi creditis nihil audeant commutare, vendere vel donare, quia res sacratae Deo esse noscuntur. Similiter et sacerdotes nihil de rebus ecclesiae sibi commissis, ut superius compalienare praesumant; quod si fecerint convicti in consilio, et ab honore depositi, de suo aliud restituant quantum visi sunt praesumpsisse. Sane si quis pro qualibet conditione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumpserit, si de suo proprio tantum ecclesiae contulerit quantum visus est abstulisse, tunc demum istud stare licebit, libertos tamen quos sacerdotes vel diaconos de ecclesia sibi commissa facere voluerint actus ecclesiae prosequi jubemus, quod si facere contempserint, placuit eos ad proprium reverti servitium.
Abbreviated transcription (Latin):
rit. si ep̃c est. trib mensib se suspendat a com¬
munione. prb̃t duob mensib se abstineat.
diaconꝰ uͦ ab om̃i officio uł cõmunione cessabit
Nuenditionib quas albates facere p̾sumunt LUi¬
hec forma seruet᷑: ut quicqͥd sine ep̃i noritia
numittr Iniustũ enĩ putamꝰ ut monachis coti
monasteriis int̾dicimꝰ p̃sidere. LUIII.
ellulas nouas aut congregatiunculas mona¬
choꝵ abso notitia ep̃i ꝓhibemꝰ institur. luIIII.
lerici quilibet. quȩcũq diutur nitate tempo

Expanded text:
rit, si episcopus est tribus mensibus se suspendat a communione, presbyter duobus mensibus se abstineat, diaconus vero ab omni officio vel communione cessabit. LVI. In venditionibus, quas ahaec forma servetur, ut quicquid sine episcopi licentia numitti. Iniustum enim putamus, ut monachis cottimonasteriis interdicimus praesidere. X. Cellas nochorum absque notitia episcopi prohibemus institui. LIX. Clerici quilibet quaecunque diuturnitate tempo
Abbreviated transcription (Latin):
t qͥa conuenit ordinẽ eccłie ab om̃ib equalit᷑
eustodiri: studendũ est ut ubiq sicut fit
& post autiphonas collectiones ꝑ ordinẽ ab
ꝑtinos decantari dieb om̃ib. & in conclusioe
matutinarũ uł uesꝑtinarũ missarũ post
ymnos capitella de psalmis dici. & plebem
inter se lite dissenserint & ad pacẽ reuocari
diutina intentione nequiuerint. a ciuitatis
pͥmitꝰ sacerdotib arguant᷑. Qui si inimicitias
deponere pniciosa uitentione nolutrinit. de fi
lericꝰ nec quenquã p̃sumat apud scłirẽ ne
fuerit ñ respondeat nec ꝓponat: nec aualst¬
riminale negociũ in iudicio scłar aꝓponero
Siqͥs uͦ scłarium ꝑ calumniã eccłiam. alt eeri¬
cum fatigare temptauerit & uictꝰ fuerit. Ar¬

Expanded text:
t quia convenit ordinem ecclesiae ab omnibus aequaliter custodiri, studendum est ut ubique sicut fit et post antiphonas collectiones per ordinem apertinos decantari diebus omnibus, et in conclusione matutinarum vel vespertinarum missarum post hymnos capitella de psalmis dici, et plebem inter se lite dissenserint, et ad pacem revocari diutina intentione nequiverit, a civitatis primitus sacerdotibus arguantur; qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclClericus nec quemquam praesumat apud saecularem fuerit, non respondeat, nec criminale negotium in judicio saeculari proponere. Si quis vero saecularium per calumniam Ecclesiam aut clericum fatigare tentaverit, et evi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ pateat eccłiȩ rem fuisse: ne uideant᷑ etiã cp̃i
administrationes ꝓlixas aut pͣcatorias cũ or¬
dinati st̃ facere debuisse aut diu retentas fa¬
cultates in ius ꝓpͥetatis suȩ posse tͣnsscribere . l.x.
apsis id est qui in catholica fide baptirati st̃¬
si preuaricatione damnabili post in heresim
transierint: grandẽ redeundi difficultatẽ sanx¬
it antiquitas. Quib nos annoꝵ multitudine
breuiata penitentiã biennĩ conditione infra
scripte obseruationis imponimꝰ. ut pͣscripto
biennio tercio sine relaxatione ieuinent. &
eccłiam studeant frequentare in penitentũ
loco standi & orandi humilitate᷑ ita nouerint
obseruanda. ut etiã ipsi cũ caticumini egredi
commonent᷑. abscedant Hoc si obseruare uolu¬
erint: constituto tempore adimittendis ad al¬
tariũ obseruatio relaxetur. Quod si ardua uł
dura forte putauerint: statuta p̃teritoꝵ cano¬
num implere debebunt.
e incestis coniunctionib nichil ꝓrsꝯ uenie

Expanded text:
 pateat ecclesiae rem fuisse, ne videantur etiam episcopi administrationes prolixas, aut precatorias cum ordinati sunt facere debuisse, aut diu retentas facultates in jus proprietatis suae posse transcribere. LX. Lapsis, id est qui in catholica fide baptizati susi praevaricatione damnabili post in haeresim transierint grandem redeundi difficultatem sanxit antiquitas. Quibus nos annorum multitudine breviata paenitentiam bienni condscriptae observationis imponimus, ut praescripto biennio, tertio sine relaxatione jejunent, et ecclesiam studeant frequentare, in poenitentum loco standi et orandi humilitatem ita noverint observandam, ut etiam ipsi cum catechumini egredi commonentur, abscedant, hoc si observare voluerint constituto tempore admittendis ad altarium observatio relaxetur; quod si ardua vel dura forte putaverint, statuta praeteritorum canonum implere debebunt. LXI. De incestis conjunctionibus nihil prorsus ve
Abbreviated transcription (Latin):
hortor dilectionem ur̃am. obtestor &
moneo. ut qua debetis & potestis sollicitu¬
dine uigiletis. & ad inuestigandos eos nec¬
ubi occultandi se reꝑiant facultatemr Hi
fr̃s ualde cauendi st̃: ne dñicum gregem
ꝑuersitatib quib possunt contaminare

Expanded text:
hortor dilectionem vestram, obtestor et hortor dilectionem vestram, obtestor et moneo, ut qua debetis et potestis, sollicitudine vigiletis ad investigandos eos, necubi occultandi se reperiant facultatem. Hi, fratres, valde cavendi sunt, ne dominicum gregem perversitatibus, quibus possunt, contamin
Abbreviated transcription (Latin):
fugeret aut uitaret. oculis xp̃iane plebis
certa manifestatione ꝓbauimꝰ: adeo ut
ipse qui eoꝵ dicebat᷑ ep̃c a nobis tentus
ꝓderet flagiciosa in sius mysticis quę
teneret sicut gestoꝵ uos series poterit
edocere. Ad instructionẽ enĩ ur̃am etiam
ipsa direxiꝰ. Quib relectis: om̃ia que
a nobis deprehensa ft̃ nosse poteritis. Et
quia aliquantos de his qͦs ne absoluerent᷑
artior reatus inuoluerat cognouimꝰ aufu¬
gisse: huic ad dilectione̾ ur̃am epłam mi¬
simus. ut effecta certior sc̃itas ur̃a sollicitiꝰ
agere dignet᷑ & cautiꝰ: nec ubi manichee
ꝑuersitatis homines plebes ur̃as facultatẽ
ledendi. & huiꝰ sacrilegii possint inuenire
doctores. Aliter enĩ nobis comiiissos regere
ñ possumꝰ: nͥ hos qui st̃ ꝑuersi doctores
& ꝑditi. relo fidi dñice ꝑsequamͣ. & a sanis
mentib ne pestis hec latiꝰ diuulgetur.
seueritate qua possumꝰ abscidamꝰ. Unde

Expanded text:
fugeret aut vitaret, oculis Christianae plebis fugeret aut vitaret, oculis Christianae plebis certa manifestatione probavimus , adeo ut ipse qui eorum dicebatur episcopus, a nobis tentus, proderet flagitiosa in suis mysteriis , quae teneret, sicut gestorum vos series poterit edocere. Ad instructionem enim vestram etiam ipsa direximus: quibus lectis, omnia quae a nobis deprehensa sunt, nosse poteritis. Et quia aliquantos de his, quos, ne absolverentur, arctior reatus involverat; cognovimus aufugisse, hanc ad dilectionem vestram epistolam misimus, ut effecta certior sanctitas vestra, sollicitius agere dignetur et cautius, nec ubi Manichaeae perversitatis homines plebes vestras facultatem laedendi, et hujus sacrilegii possint invenire doctores. Aliter enim nobis commissos regere non possumus, nisi eos, qui sunt perversi doctores et perditi, zelo fidei dominicae persequamur, et a sanis mentibus ne pestis haec latius divulgetur severitate, qua possumus, abscindamus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quaces eoꝵ nolite recipere neq eis cõmu¬
nicare. aut ullam cũ eis participationem
habere priusꝗͣ ad rectam conuertantur¬
fide: nec eoꝵ male pullulantia semina.
que a nobis in urbe extinguit᷑ pessimis
uobiscũ radicib semmnentur uł germi¬
nent᷑. Plurimos uͦ coꝵ & sue sequaces im¬
pietatis atq illoꝵ doctores inuestigatio
nr̃a repperit. uigilantia diuulgauit. auc¬
toritas & censurã coercuit. qͦs potiumus
ciuendare correximꝰ: & ut damnarent
manicheum cũ predicatione & disciplinis
suis publica in eccłia ꝓfessione. & manꝰ
sue subscriptione compulunꝰ: & ita de
uoragine impietatis sue confessos peniten¬
tia concedendo leuauimꝰ. Aliquanti uͦ
qui ita se demersert᷑. ut nullũ his auxi¬
polluerent. ꝑ publicos iudices ꝑpetuo st̃
exilio relegati: & om̃ia quȩ tam in scriptu¬
ris quã in occultis traditionib suis habent
ꝓfana uł turpia. ut nosset popłs quid re¬

Expanded text:
quaces eorum nolite recipere, neque eis commuquaces eorum nolite recipere, neque eis communicare, aut ullam cum eis participationem habere, priusfidem; ne eorum male pullulantia semina, quae a nobis in Urbe exstinguuntur, pessimis vobiscum radicibus seminentur vel germinent. Plurimos vero eorum, et suae sequaces impietatis, atque illorum doctores investigatio nostra reperit, vigilantia divulgavit, auctoritas et censura coercuit. Quos potuimus emendare, correximus: et ut damnarent Manichaeum cum praedicatione et disciplinis suis, publica in ecclesia professione et manus suae subscriptione compulimus: et ita de voragine impietatis suae confessos, poenitentiam concedendo, levavimus. Aliquanti vero, qui ita se demerserunt, ut nullum his auxipolluerent, per publicos judices perpetuo sunt exsilio relegati, et omnia quae tam in scriptis, quam in occultis traditionibus suis habent profana vel turpia, ut nosset populus quid
Abbreviated transcription (Latin):
toritate sedis aplicȩ
cincte hoc
agere ꝓpt quasda alias occupationes festi¬
raremꝰ: denuo tam si necesse fuerit ad has
uł alias necessitates quasi ad caput mutere
caritatiue ñ dubitetis: qͥa ur̃as prȩces & nc̃
& tẽ acceptas habemꝰ Significatis enĩ qͦ sdã
sacerdotes in eccłia quando euũgłia legunt᷑
sedere. & dñi saluatoris uerba ñ stantes s
sedentes audire: & hoc ex maioꝵ traditione
se accepisse narrant. Qđ nullatenꝰ dein¬
ceps fieri sinatis apłica auctoritate manda¬
mus: s dũ sc̃a euũgłia in eccłia recitant᷑
sacerdotes & cȩteri om̃s ñ sedentes s uenc¬
rabiliter curui in conspectu euũgłii stan¬
tes dñica uerba intente audiant. & fidelit᷑¬
adorent. Similit᷑ & transmarinos homi¬
nes de quib nos consuliustis in clericat
honore nolite suscipere: nͥ quinq aut
ti. qͥa multa ꝑ subreptionẽ solent cuenure.
& ido hec sum mopere st̃ cauenda. Mani¬
cheos uͦ qͦs in urbe Roma inuenimꝰ & se¬

Expanded text:
toritate sedis apostolicae cincte hoc agere, propter quasdam alias occupationes festinaremus, denuo tamen, si necesse fuerit, ob has vel alias necessitates, quasi ad caput, mittere charitative non dubitetis, quia vestras preces et nunc et tunc acceptas habemus. I. Significastis enim quosdam sacerdotes in ecclesia, quando leguntur Evangelia, sedere, et Domini Salvatoris sedentes audire, et hoc ex majorum traditione se accepisse narrantur. Quod nullatenus deinceps fieri sinatis apostolica auctoritate mandamus: sed dum sancta Evangelia in Ecclesia recitantur, sacerdotes et caeteri omnes non sedentes, sed venerabiliter in conspectu Evangelii stantes, Dominica verba intente audiant et fidelitadorent. Similiter et transmarinos homines, de quibus nos consuluistis, in clericatus honore nolite suscipere, nisi quinque ati, quia multa per subreptionem solent evenire. t ideo haec summopere sunt cavenda. Manichaeos vero quos in urbe Roma invenimus, et se
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃as seripturas ad suã ꝑditionẽ. Quoont
predictũ est debemꝰ prȩuidere &. ab hre
multũ cauere: ne in malitia sua aliqui
occupati concidant de sua firmitate Salito
itaq uos fr̃s. & om̃s quȩ uobis bene sentus
eccłias. Nos quoq ut mͦ facitis & allcquaui¬
ni peto crebriꝰ lateris & frequentia de noe
& bona intentione atq sospitate lȩcifiat
ut giudiũ cõmune habeam: & dño pari¬
eriano Nobilissimo uiro.

Expanded text:
ctas Scripturas ad suam perditionem. Quos, ut praedictum est, debemus praevidere, et ab his multum cavere, ne in malitia sua aliqui occupati, concidant de sua firmitate. Saluto itaque vos, fratres, et omnes quae vobiscum bene sentiunt, ecclesias. Nos quoque, ut modo facitis, et alloquamini, peto, crebrius litteris, et frequentius de fide et bona intentione vestra atque sospitate, laetificate, ut et gaudium asii papae Neriano nobilissimo viro
Abbreviated transcription (Latin):
litꝰ quictis. & suspirando terrã conspicio.
tue mͥ orationis in his fluctib manum
tendis. qͦ laborantẽ me adiuues: qͥa ex
psa uice mercedis in tiuis qͦ laborib
ualentior existis. Explere autẽ loquendo
nullatenꝰ ualeo gaudiũ meũ. qđ cõmu
ta ur̃a mores exprimitis. amare me etiã
quẽ nescio fecistis. S qͥa antiqͥ hostis insi¬
ciat. nec se de ꝑfectis bonis oꝑib extollat:
ut fidẽ cognitã uite qͦ meritis teneat.
ad regnũ transeat. De trina uͦ mersi¬
onc baptisinatis nichil respondi ueriꝰ
potest quã qđ ipsi sensistis: qͥa in una
fide nichil officit sc̃e eccłie consuctudo
diuersa. Nos autẽ qđ tercio mergius
triduane sepulturȩ sacramenta signamꝰ.
ut dũ tercio ab aquis infins educit᷑. re¬
surrectio triduani temporis expͥmatur.
tem ad beandrum spalensem episcopum:

Expanded text:
littus quietis, et suspirando terram conspicio, littus quietis, et suspirando terram conspicio, tuae mihi orationis in his fluctibus manum tende; ut quo laborantem me adjuvas, ex ipsa vice mercedis in tuis quoque laboribus valentior existas. Explere autem loquendo nullatenus valeo gaudium meum, quod commun vestra mores exprimitis, amare me etiam quem nescio fecistis. Sed quia antiqui hostis insiciat, nec se de perfectis bonis operibus extollat, ut fidem cognitam vitae quoque meritis teneat, ad regnum transeat. De trina vero mersione baptismatis, nil responderi verius potest quam ipsi sensistis, quia in una fide nihil officit sanctae Ecclesiae consuetudo diversa. Nos autem quod tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut dum tersurrectio triduani temporis exprimatur. Item ad Leandrum Spalensem episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
& scissimo fr̃i beandro
coep̃o. Gregoriꝰ seruus
seruoꝵ di. N espondere
epłis ur̃is tota intenti¬
one uoluissem: nͥ pasto¬
ralis curȩ ita me labor
attereret. ut mͥ magis
flere libeat quã aliqͥd
uerentia in ipso litterarũ meaꝵ textu
uigilint᷑ intelliget: quando ei negli¬
gent᷑ loquor quẽm uehem̃ter diligo.
santis quippe in hoc loco huiꝰ mundi
fuictib quatior. ut uetustã ac fatiscentẽ
nauẽ quã regendã occulta dĩ dispensatio.¬
ne suscepi ad portũ dirigere nullatenꝰ
possim. Nunc ex aduerso fluctꝰ irruuuii.
nc ex latere cumuli spumosi maris intu¬
mescunt: nc̃ atergo tempestas insequit᷑
lnter quȩ omuia turbatꝰ cogor mͦ untter
ipsas undarũ moles nauem dirigere:
mͦ curuato nauis latere minas fluctuu᷑
ex obliquo declinare. S ingemisco qͥa sen¬
tio qđ negligentie ineę crescit sentina
uicioꝵ. & tempestate fortit᷑ obuiante. iã¬
ꝓ putredine naufragiũ. tabulȩ sonant.
lens reminiscor qđ ꝑdidi meȩ placidũ

Expanded text:
issimo fratri LEANDRO coepiscopo GREGORIUS servus servorum Dei. Respondere epistolis vestris tota intentione voluissem nisi pastoralis curae ita me labor attereret, ut mihi magis flere libeat quam aliquidoque reverentia in ipso litterarum mearum textu vigilanter intelliget, quando ei negligenter loquor quem vehementer diligo. Tantis quippe in hoc loco hujus mundi fluctibus quatior, ut vetustam ac fatiscentem navem quam regendam occulta Dei dispensatione suscepi, ad portum dirigere nullatenus possim. Nunc ex diverso fluctus irruunt. Nunc ex latere cumuli spumosi maris intumescunt. Interque haec omnia turbatus cogor modo in ipsam clavum adversitatem dirigere; modo, curvato navis latere, minas fluctuum ex obliquo declinare. Ingemisco, quia sentio quod negligente me crescit sentina vitiorum, et tempestate fortiter obviante, jamjamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum
Abbreviated transcription (Latin):
uł damnare: qͥa legimꝰ eos ñ posse cano¬
nice ad synodũ ante suã diu tenendam
& gubernandã uirib scilicet plenit̃ re¬
legalit᷑ restitutis integerrime uocari.
aut ut ueniant ad synodũ nͥ sponte uo¬
luerint imperare. Ds gͥ creator om̃iũ

Expanded text:
vel dampnare; quia legimus eos non posse canovel dampnare; quia legimus eos non posse canonice ad synodum ante suam diu tenendam et gubernandam juribus scilicet pleniter relegaliter restitutis integerrime aut ut veniant ad sinodus nisi sponte voluerint imperare; et re
Abbreviated transcription (Latin):
dis ur̃e fuisset deductũ: ut er auctoritate
uixta qđ fuisset ꝓnunciatũ firmaretur.
& reliqua multociens tabia & his similia
que suꝑ his constituta st̃. Quib si illicite
factũ est. ut semꝑ ur̃e sedi consuctudo
fuit festinant̾ occurrite: & ꝓ his uirilit᷑
ut pater ꝓ filiis certantes state. sicut be¬
ne ad riĩm filiũ. syrach dictũ est. Usq ad
mortem certa ꝓ ueritate: & semꝑ dñs d̾s
tuus pugnabit ꝓ te: Accipere eñ ꝑsonã
impii nͣ est bonũ: ut declines a ueritate
iudicii. Sin minus illicita st̃ hec: pateat
nobis talis om̃ib licentia beatissime pat̾:
aut si liceat hos uł aliqͦs etiam minorũ
graduũ clericos nͥ canonice tempore le¬
gitimo uocatos. aut sine legitunis accusa¬
torib. aut absq ueris & innocentib testib
uł nͥ manifeste cmnonice conuictos. aut
sponte confessos. uł a suis sedib eiectos
aut suis expoliatos reb uocare ad synodũ

Expanded text:
dis vestrae fuisset deductum, ut ejus auctoritate dis vestrae fuisset deductum, ut ejus auctoritate juxta quod fuisset pronuntiatum firmaretur, et reliqua multociens, talia et his similia quae super his constituta sunt. Quibus si inlicite factum est, ut semper vestrae sedi consuetudo fuit, festinanter occurrite, et pro his viriliter ut pater pro filiis certantes state. Sicut bene ad Jesum filium Sidrach dictum est: Usque ad mortem certa pro veritate, et semper Dominus Deus tuus pugnabit pro te . Accipere enim personam impii, non est bonum, ut declines a veritate judicii. Si minus inlicita sunt haec, pateat nobis talis omnibus licentia, beatissime Pater, aut si liceat, hos vel aliquos etiam minorum graduum clericos, nisi canonice tempore legitimo vocatos, aut sine legitimis accusatoribus aut absque veris et innocentibus testibus, vel nisi manifeste canonice convictos aut sponte confessos, vel a suis sedibus ejectos, aut suis rebus expoliatos vocare ad synodum
Abbreviated transcription (Latin):
& apłico culmine sub¬
limato. sc̃o patri pa¬
trũ Damaso pape &
summo om̃ium pre¬
sulum pontifici: Ste¬
phanꝰ archiep̃e conci¬
lii mauritanie. &
uniuersi ep̃i de trib conciliis africane ꝓ¬
uincie. Notũ ur̃e facimꝰ beatitudini qđ
quida fr̃s in confinio nobis positi qͦsdam
fr̃s nr̃os uenerabiles uidelicet ep̃os uobis
inconsultis ã ꝓprio deiciunt gradu. cum¬
ur̃ȩ sedi ep̃oꝵ iudicia & summoꝵ finem
eccłiasticoꝵ negocioꝵ in honore beatissimi
setri patrũ decreta om̃um cunctam re¬
seruare sententiã inquirendi reuerentia¬
de dĩ reb quas om̃i cura & sollicitudine
obseruare debenꝰ. Maxime uͦ debent ab
ipso presulũ examinari uertice apłico:
cuiꝰ uetusta sollicitudo est tam mala dã¬
nare quã reuelare laudanda Antiquis
enĩ regłis censitũ est. ut quicquid hoꝵ
quãuis in remotis uł in longinquo po¬
sitis ageret᷑ ꝓuinciis: ñ priꝰ tractandũ
uł accipiendũ sit. nͥ ad notitiã alme se¬

Expanded text:
lico culmine sublimato, sancto Patri Patrum, DAMASO papae, et summo omnium praesulum pontifici, STEPHANUS archiepiscopus concilii Mauritaniae, et universi episcopi de tribus conciliis Africanae provinciae. Notum vestrae facimus beatitudini quod quidam fratres in confinio nobis positi quosdam fratres nostros, venerabiles videlicet episcopos, vobis inconsultis a proprio dejiciunt gradu, episcoporum judicia et summorum finem ecclesiasticorum negotiorum, in honore beatissimi Petri, Patrum decreta omnium cunctam reservare sententiam, inquirendi reverentiade Dei rebus, quas omni cura et sollicitudine observare debemus. Maxime vero debent ab ipso praesulum examinari vertice apostolico, cujus vetusta sollicitudo est tam mala dampnare, quam relevare laudanda. Antiquis enim regulis censitum est, ut quicquid horum quamvis in remotis vel in longinquo positis ageretur provinciis, non prius tractandum vel acipiendum sit, nisi ad notitiam almae se
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am ponitis animã. atq baculo pasto¬
rali lupos rapaces expellitis: om̃ib:q
oppressis auxiliũ fertis. Qđ & istis atq
om̃ib uos semꝑ facere optam sc̃issue
papa. Subscriptio. Et alia manir. Ora ꝓ¬

Expanded text:
ram ponitis animam, atque baculo pastorali lupos rapaces expellitis, omnibusque oppressis auxilium fertis, quod et istis atque omnibus vos semper facere optamus, sanctissime papa. Subscriptio ex alia manu. Ora
Abbreviated transcription (Latin):
duuinũ in om̃ib iudiciũ cogitet᷑. Quod ut
recta obseruantia ualeat cusfodiri: catholicȩ
pͥmitꝰ seruet᷑ fid̃i integritas. Et qͥa ꝑ om̃ia
angusta & arta uia ẽ quȩ ducit ad uitam:
neq in sinistrã neq in dexterã ab eiꝰ trami

Expanded text:
divinum in omnibus judicium cogitetur. Quod ut divinum in omnibus judicium cogitetur. Quod ut recta observantia valeat custodiri, catholicae primitus servetur fidei integritas. Et quia per omnia angusta et arcta via quae ducit ad vitam, neque in sinistram neque in dextram ab ejus t
Abbreviated transcription (Latin):
estimenta uͦ eccłiastica quib dũo ministra
tur: & sacrata debent esse & honesta: Quib
aliis in usib nͨ debet frui: quã eccłiastic̃is
& dõ dignis officiis. Quȩ nec ab aliis deheg
contingi aut ferri nisi sacratis hominib:
ne ultio quȩ balthasar ꝑcussit suꝑ hec tͣns¬
gredientib & talia p̾sumentib ueniat di¬
partib quib morałis. & in om̃ib quib
potueris cunctis nota facito. & obseruare
apłica mandato auctoritate: qͥa & nrͣi no¬
bisq comiuissi i sc̃a apłica & uniuersali
eccłia om̃s hec obseruare. nc̃ & futuris tẽpo¬
rib ꝓfessi st̃. His breuit᷑ tuis fr̃ magnifice
respondi litteris: quib tua dilectio ita soci¬
etur ut uichil in his quȩ ad uniuersalis
ȩccłie statũ ꝑtinent aut dubie agat᷑ aut seg¬
niter. Et cum tali moderatione agantur
cuncta. ut nec beniuolentiȩ partes nec iusti¬
ciȩ negligant᷑. s absq ꝑsonarũ acceptione

Expanded text:
III. Vestimenta vero ecclesiastica, quibus Domino ministrIII. Vestimenta vero ecclesiastica, quibus Domino ministrtur, sacrata debent esse, et honesta. Quibus aliis in usitur, sacrata debent esse, et honesta. Quibus et Deo dignis officiis. Quae nec ab aliis debent contingi aut ferri, nisi a sacratis hominibus, ne ultio quae Balthasar percussit super haec transgredientibus et talia praesumentibus veniat dipartibus quibus moraris et in omnibus quibus potueris cunctis nota facito, et observare apostolica mandato auctoritate, quia et nostri nobisque commissi in sancta apostolica et universali Ecclesia, omnes haec observare, nunc et futuris temporibus professi sunt. His breveter tuis, frater, magnifice respondi litteris. Quibus tua dilectio ita societur, ut nihil in his quae ad universalis Ecclesiae statum pertinent, aut dubie agatur aut segniter . Et cum tali moderatione agantur cuncta, ut nec benevolentiae partes, nec justitiae negligantur, sed absque personarum acceptione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuunciant. Hos uͦ ñ ad sacros ordines licet
ꝓmouere. nec seruos ante legitimã liberta¬
tem. nec pęnitentes. nec digamnos. nec eos
qui curiȩ deseruiunt. uł qui uͦ st̃ integri.
corpore. aut sanã ũ habent mentẽ uł in¬
tellectũ. aut inobedientes ecõꝵ decretis ex¬
istunt. aut furiosi manifestant᷑. Hi om̃s
nec ad sacros gradus debent ꝓuehi. Nec isti
nec liberti. neq suspecti: nec rectã fidẽ uel
dignã conuersationẽ ñ habentes. summios
sacerdotes possunt accusare. Sed & qualiter
obedientia uł reuerentia sit p̾positis exhiben¬
da: ex tius qͦ subiectis ipse nͨ ambigis In
qua re ualde ẽ utile: si id qđ d iscipline uigor
imponit. nullo cogente humilitas laudanda
seruauerit. Om̃ps d̾s in cuiꝰ manu sunt
om̃ia. de qͦ scriptũ est. ñ et sapientia. ñ est
tuosq & diuina & apłice sedis instituta illi
ac dõ placita sectari atq ꝑficere concȩdat

Expanded text:
pronuntiant. Hos vero non ad sacros Ordines licet pronuntiant. Hos vero non ad sacros Ordines licet promovere, nec servos ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigamos, nec eos qui curiae deserviunt, vel qui non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis existunt, aut furiosi manifestantur: hi omnes nec ad sacros gradus debent provehi nec isti, nec liberti, neque suspecti; nec rectam fidem vel dignam conversationem non habentes, summos sacerdotes possunt accusare. II. Sed et qualiter obedientia vel reverentia sit praepositis exhibenda, ex tuis quoque subjectis ipse non ambigis. In qua re valde et utile, si id, quod disciplinae vigor imponit, nullo cogente, humilitas laudanda servaverit . Omnipotens Deus, in cujus manu sunt omnia, de quo scriptum est: Non est sapientia, non esttuosque, et divina et apostolicae Sedis instituta illibac Deo placita sectari atque perficere concedat.
Abbreviated transcription (Latin):
consuluisti sedẽ apłicam. qui sint infames.
aut qui ad gradꝰ eccłiasticos ñ sinit admitten¬
di:& nosse te credimꝰ. & ꝓ auctoritate sedis
apłice te inforinare non denegamꝰ. Infa¬
mes autẽ esse eas ꝑsonas dicuniꝰ quȩ ꝓ aliqua
culpa notant᷑ infamia: id est om̃is qui ip̃ra¬
ne legis normã abiciunt. & statuta eccłiasti¬
ca contemnunt. Similit᷑ fures. sacrilegos.
& om̃s capitalib cruminib irretitos. Se
libent᷑ uolautes. & om̃s qui aduersꝰ patres
armant᷑. qui in omni mundo infara no¬
tant᷑. Similit᷑ incestuosos. homicidas. ꝑiu¬
ros. raptores. maleficos. ueneficos. adulteros.
de bellis fugientes: & qui indigna sibi petuis
loca tenere. aut facultates eccłie abstrahunt
inuiste: & qui fr̃s calumniant aut accusant
& ñ ꝓbant. uł qͥ contra innocentes pͥncipũ
animos ad iracundiã ꝓuocant. & om̃s ana
thematiratos uł ꝓ suis scelerib ab eccłia pul¬
sos: & om̃s qͦs eccłiastice uł scłi leges in fames

Expanded text:
consuluisti sedem apostolicam, qui sint infames, aut qui ad gradus ecclesiasticos non sint admittendi, et nosse te credimus, et pro auctoritate sedis apostolica te informare non denegamus. Infames autem eas esse personas dicimus, quae pro aliqua culpa notantur infamia, id est, omnes qui christianae legis normam abjiciunt et statuta ecclesiastica contemnunt. Similiter fures, sacrilegos, et omnes capitalibus criminibus irretitos, seplibenter violantes; et omnes qui adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur. Similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bello fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates Ecclesiae abstrahunt injuste; et qui fratres calumniantur aut accusant et non probant; vel qui contra innocentes principum animos ad ithematizatos, vel pro suis sceleribus ab Ecclesia pulsos, et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames