comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sideriis carnis reciditis uoltiptates ita
ab animi sensib excludtis erroes. Nã
paschali festo inqđ omĩa religionis nr̃ȩ
saeram̃ta coneutrut is uera & ratio¬
nabili purificatione se p̃parat. cuiꝰ cor nul¬
la infidelitate polluit᷑. Dicente eñĩ apło.
om̃e qd ñ est ex fide peccatũ ẽ. in utilia
ñ pascit. Sicut ergo diuinis mandatis sa¬
neq doctrinȩ. toto corde famulandũ: ita
om̃i prudentia. ab impus ẽ sensib absti¬
nendũ. Tunc enĩ mens sc̃m agit ac spiri¬
ta le ieiuniũ: cũ erroris cibos & uenena
abicit falsitatis. quȩ dolosus ac uersutꝰ
in imicus. nc̃ insidiosius ingerit. quando
ipso uenerande festiuitatis recursu om̃is
eccłia. ad intelligenda salutis sue myste¬
ria generalit̃ cõm monet᷑. Is enĩ resurre¬
ctionis xp̃i uerus & confessor & cultor
ẽ: qui & de passione eiꝰ ñ confunditur.
& de corporea natiuitate ñ fallitur.
Nã quidã erubescentes euugłiũ crucis
xp̃i: ut audentius euacuarent suscep¬

Expanded text:
sideriis carnis reciditis voluptates, ita ab animi sensibus excludatis errores. Nam paschali festo, in quo omnia religionis nostrae sacramenta concurrunt, is vera et rationabili purificatione se praeparat, cujus cor nulla infidelitate polluitur. Dicente enim Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est , inutilia n pascit. Sicut ergo divinis mandatis sanaeque doctrinae toto corde famulandum est, ita omni prudentia ab impiis est sensibus abstinendum. Tunc enim mens sanctum agit atque spiritale jejunium, cum erroris cibos atque venena abjicit falsitatis; quae dolosus ac versutus inimicus nunc insidiosius ingerit, quando ipso venerandae festivitatis recursu omnis Ecclesia ad intelligenda salutis suae mysteria generaliter commonetur. Is enim resurrectionis Christi verus confessor et cultor est, qui et de passione ejus non confunditur, et de corporea nativitate non fallitur. Nam quidam erubescentes Evangelium crucis Christi, ut audentius evacuarent suscep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ altitudines cȩlestiũ dñationũ. in pa¬
tris dextera constitutũ: ad iudican¬
dos uiuos & mortuos. in eadẽ qua as¬
cendit carne uenturũ. Hoc enim uni¬
uersis fidelib apłs p̃dicat dicens. Si
consurrexistis cũ xp̃o. que sursũ st̃
querite ubi xp̃c ẽ in dextera dĩ se.¬
dens. Quȩ sursum st̃ sapite: ñ quȩ suꝑ

Expanded text:
Patris dextera constitutum, ad judicandum vivos et mortuos in eadem carne, qua ascendit, venturum. Hoc enim universis fidelibus Apostolus praedicat, dicens: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sa
Abbreviated transcription (Latin):
dñi utraq substantia p̃paratur. ꝓfutu¬
ra om̃i tẽpore consuetudo nutritur: Se¬
uera in subditos imꝑia detiimescant. ces¬
set uindieta peccati: & rei criminũ. ad hos
dies ꝑuenisse se gaudeant. in quib aseĩs
tas remittit᷑ ultionũ. aboleant᷑ odia. defi¬
ciant simultates: pacis & beniuolentiȩ
multi plicet᷑ affectus: & qui potuit mali¬
tia pollui studeat benignitate purgari:
qm̃ iudiciũ dĩ sicut immitibus uehemens.
ita misericordib clemens: & detrusis in
ignẽ gehennȩ. propt̃ u humanitatẽ sini¬
stris. dextros elemosinarũ pieta te lauda
dosxerna celestis regni beatitudo susci

Expanded text:
Domini utraque substantia praeparatur, profutuDomini utraque substantia praeparatur, profutura omni tempore consuetudo nutritur. Severa in subditos imperia detumescant, cesset vindicta peccati, et rei criminum ad hos dies pervenisse se gaudeant, in quibus sub satas remittitur ultionum. Aboleantur odia, deficiant simultates, pacis et benevolentiae multiplicetur affectus, et qui potuit malitia pollui, studeat benignitate purgari. Quoniam judicium Dei, sicut immitibus vehemens, ita erit misericordibus clemens; et detrusis in ignem gehennae propter inhumanitatem sinistris, dextros eleemosynarum pietate laudatos , aeterna coelestis regni beatitudo susci
Abbreviated transcription (Latin):
de gͥmens fideliũ: & głam tuã in eius gła
qui inte oꝑatur agnoscens. de ipsa pascbali
festiuitate feruesce. Debiti eñ tui ẽ. ut
ei qui pro om̃ib passus ẽ. paratus sis cõpa¬
ti: q̃i piauita scõrum. nũquã aliena ẽ
crucis xp̃i: dũ continentiȩ cdauis. desideria
carnis configit & corporeas cupiditates
iui tute spe inse habitantis interficit. dif¬
ficile ẽ quẽquã in señ habere qđ ꝑiinat.
Extinguenda ẽ iracundia. mortificanda
ẽ suꝑbia: ddestruenda luxuria. Radix qͦq
auaritiȩ altius ꝑsequenda ẽ. ut omium
malorũ germ̃ ualeat excidi. si eorũ potu¬
erit fomes euelli. Cũ aut̃e hac diligentia
indesinent̃ sit animꝰ excolendus. & uten¬
dũ ita sit corpore. ut rectori suo necessa¬
rium prebeat natura inferior famulatũ:
nẽ maxime frenis continentiȩ caro mo¬
deranda ẽ. & qͥcqͥd sublimib desiderus
obuiat amputandũ. Dũ enĩ congrus
purificationib ad celebrandũ pascha

Expanded text:
 mens fidelium, et gloriam tuam in ejus gloria qui in te operatur agnoscens, de ipsa paschali festivitate fervesce. Debiti enim tui est, ut ei qui pro omnibus passus est parata sis compati: quoniam pia vita sanctorum numquam aliena est crucis Christi, dum continentiae clavis desideria carnis configit, et corporeas cupiditates virtute Spiritus in se habitantis interficit. Difficile est quemquam in se non habere quod perimat. Exstinguenda est iracundia, mortificanda est superbia, destruenda luxuria, radix quoque avaritiae altius persequenda est: ut omnium malorum germen excidi valeat, si eorum potuerit fomes evelli. Cum autem hac diligentia indesinenter sit animus excolendus, et utendum ita sit corpore, ut rectori suo necessarium praebeat natura inferior famulatum, nunc maxime frenis continentiae caro moderanda est, et quidquid sublimibus desideriis obviat, amputandum. Dum enim congruis purificationibus ad celebrandum Pascha
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is aut elaustra custodiȩ aut uincula me¬
ruer̃t. miscđiterrelaxentur: ut qͥ cotidia¬
nȩ indulgentiȩ remedus indigemꝰ. ñ dif¬
ficult̾ peccatis ignoscamꝰ alienis. Dicen¬
tes eñi ad dñm patrẽ nr̃m dimitte nobis
debita nr̃a sicut & nos dimittimus debi¬
toribus nr̃is. certissimũ ẽ qđ cũ aliors de¬

Expanded text:
vestris aut claustra custodiae, aut vincula mevestris aut claustra custodiae, aut vincula meruerunt, misericorditer relaxentur: ut qui quotidianae indulgentiae remediis indigemus, non difficulter peccatis ignoscamus alienis. Dicentes enim ad Dominum Patrem nostrum: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ careret. Qđ ne ulla int̃cluderet diffi¬
cultas. de aqua frigida forma ẽ ꝓposita
pietatis: ne putaret se mercede caritr¬
rũ. cui de calefactione potꝰ lignorsi impen¬
dium defuisset. De quo tam̃ calice ñ frustra
admonet dñs ut in nomine ipsius p̃beat᷑
quia hec quȩ ꝑ se ft̃ uilia. fides efficit p̃ci¬
osa & quȩ ab infidelib ministrantur.
etiã si fuerint sũptũ magna. omĩ tam̃
iustificatione st̃ uacua. Cȩlebraturi gͥ¬
dilectissimi pascha dñi. ita uos sc̃is exer¬
cete ieiuniis. ut ab om̃ib ꝑturbationib
liberi. ad festa sacratissima ueniatis. Su
litatis amore pellat᷑. & qui elatione tu¬
iuerant. mansuetudine mitigentui:
Quorũ uͦ animos aliqua exasꝑauit offen¬
sio: reconciliatione sibimet inunitatẽ stu¬
deant redire concordiȩ. Nemini malũ ꝓ
malo reddentes. & donantes inuice uobis
sicut xp̃e donauit uobis. humanas inimi¬
citias pace delete: & st si qui de subditis

Expanded text:
n careret. Quod ne ulla intercluderet diffin careret. Quod ne ulla intercluderet difficultas, de aqua frigida forma est proposita pietatis: ne putaret se mercede cariturum, cui de calefactione potus lignorum impendium defuisset. De quo tamen calice non frustra admonet Dominus ut in nomine ipsius praebeatur: quia haec, quae per se sunt vilia, fides efficit pretiosa, et quae ab infidelibus ministrantur, etsi fuerint sumptu magna, omni tamen justificatione sunt vacua. CAP. dilectissimi, ita vos sanctis exercete jejuniis, ut ab omnibus perturbationibus liberi ad festa sacratissima veniatis. Suplitatis amore pellatur; et qui elatione tumuerant, mansuetudine mitigentur. Quorum vero animos aliqua exasperavit offensio, reconciliati sibimet in unitatem studeant redire concordiae. Nemini malum pro malo reddentes, et donantes invicem vobis, sicut Christus donavit nobis , humanas inimicitias pace delete; et si qui de subditis 170
Abbreviated transcription (Latin):
bono beatus efficit᷑: quicũq aliis qtia¬
nis ut indisteiditione elemosinarũ ñ
sosũ diuites & abliicdantes. sed etĩã medi¬
ocres & pauꝑes stias habeant portiones:
& quilargitatis fcuitid mnequales. m̃¬
tis tam̃ affectione sint imiles. Nã cũ
sub ocłis dm̃ multi in gatopbilatio ex o¬
puilentia sua mulua eiferrent uidua
quedã duos intulit enos: & tali ihũ
xp̃i testimonio meruit coronari. ut in tã
rũ dona quib multa residebant. illius
qđ fuit exiguum. fuit totũ. Si uͦ aliquis
tantȩ pauꝑtatis coartat᷑ angustiis. ut
nec ad duo ęra inopi imꝑtienda sufficiat.
habet in p̃ceptis dũi unde impleat bone
uoluntatis officium. Siquidẽ qui siti.¬
enti pauꝑi calicẽ aquȩ frigidȩ ministra¬
rit mercedẽ sit sui oꝑis adepturus. tanta
serius suis dño ad optinendũ regnũ suũ
p̃parante cõpendia: ut etiã prebitio aquȩ
cuius usus gratuitꝰ atq cõmunis ẽ. p̃mio¬

Expanded text:
bono beatus efficitur, quicumque aliis quabono beatus efficitur, quicumque aliis quanis, ut in distributione eleemosynarum non solum divites et abundantes, sed etiam mediocres et pauperes, suas habeant portiones; et qui largitatis sunt viribus inaequales, mentis tamen affectione sint similes. Nam cum sub oculis Domini multi in gazophylacio ex opulentia sua multa conferrent, vidua quaedam duos intulit nummos , et tali Jesu Christi testimonio meruit coronari, ut in tam rum dona, quibus multa residebant, illius quod fuit exiguum, fuit totum. Si vero aliquis tantae paupertatis coarctatur angustiis, ut nec ad duo aera inopi impartienda sufficiat, habet in praeceptis Domini unde impleat bonae voluntatis officium. Siquidem qui sitienti pauperi calicem aquae frigidae ministrarit, mercedem est sui operis adepturus : tanta servis suis Domino ad obtinendum regnum suum praeparante compendia, ut etiam praebitio aquae, cujus usus gratuitus atque communis est, praemio no
Abbreviated transcription (Latin):
ciorũ. hłã cũ add bas atio ista suma¬
tur. ut carnatiũ sesiderio A fomites sub¬
trahant᷑. nullã magis specandũ ẽ conti¬
nentiȩ genꝰ qua ut semꝑ simꝰ ab inusta
uoluntate sobri. & ab inhonesta actione
leim. Que deuotio ñ omittit egros. ñ
secernit inualido siͥ quua etiã in langui¬
de atq inutili cer pore potest animi inte¬
gritis reꝑiri. si bi fuit sedes prauitatis.
ibi consirmnent᷑ fundamta uirtutis. Ec
uldo infitine earnis ista sufficit egritudo.
pleat pantes que nporea epulatione
ñ utit nil iniquitate pascat᷑. Ra¬
Iipabiles pietatis continent actiones
ut om̃iũ fideliũ parts animi e̾̃e possint
etiã int̾ impares facultates. Dilectio enĩ
quȩ simul do hominiq debet᷑: nullis
limquã ita impedit᷑ obstaculis. ut ñ ei
semꝑ bene uelle sit liberũ. Dicentibus
quippe angłis. gła in excelsis dõ & in ter¬
ra pax hominib bone uoluntatis: ñ so¬
lũ uirtute bemiuolentiȩ. sed etiã pacis

Expanded text:
tiorum. Nam cum ob hoc castigatio ista sumatur, ut carnalium desideriorum fomites subtrahantur, nullum magis sectandum est continentiae genus, quam ut semper simus ab injusta voluntate sobrii, et ab inhonesta actione jejuni. Quae devotio non omittit aegros, non secernit invalidos: quia etiam in languido atque inutili corpore potest animi integritas reperiri, si ubi fuit sedes pravitatis, ibi confirmentur fundamenta virtutis. Et ideo infirmae carnis ista sufficit aegritudo,pleat partes, et quae corporea epulatione non utitur, nulla iniquitate pascatur. Ra multas laudabiles pietatis continent actiones, ut omnium fidelium pares animi esse possint etiam inter impares facultates. Dilectio enim quae simul Deo hominique debetur, nullis umquam ita impeditur obstaculis, ut non ei semper bene velle sit liberum. Dicentibus quippe angelis: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , non solum virtute benevolentiae, sed etiam pacis
Abbreviated transcription (Latin):
geminarũ alarũ uolatus. quo ad ꝓme¬
rendit. s iudendũ dm̃. puritas m̃tis attol¬
lit᷑ ne ouere eurarũ carnaliũ depͥmatur.
Nã quiait sine fide. impossibile ẽ place
ꝑeła dem dicit. Si babuero omnẽ fidẽ
ita ut̃ montes transfera. caritatẽ autẽ
ũ habeã: nichil sũ. Unde ut sa cram̃toꝵ
paschaliũ diuina mysteria. digno su¬
scipiant᷑ officio: duo hȩc. in qͥbꝰ omĩum
p̃ceptorũ doctrina concurrit. studiosi¬
us appetant᷑: quib singłi quiq fideliũ.
& sacrificiũ dõ efficiant᷑ & tẽplum. In¬
stet fides sꝑare qđ credit. instet caritas
ꝓpitiare qđ diligit. Utrũq amantisẽ:
utrũq credentis. Et cui intelligentiȩ con¬
cessione subicim᷑ : eidẽ pietatis imitatione
d̾o tribu qđ impendit᷑ indigenti dis
locatis ħenitobenalicet patris mei: possi de¬
te paratũ uobis regnã a onstitutione

Expanded text:
geminarum alarum volatus, quo ad promegeminarum alarum volatus, quo ad promerendum et videndum Deum puritas mentis attollitur, ne onere curarum carnalium deprimatur. Nam qdem dicit: Si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . Unde ut sacramentorum paschalium divina mysteria digno suscipiantur officio, duo haec, in quibus omnium praeceptorum doctrina concurrit, studiosius appetantur, quibus singuli quique fidelium et sacrificium Deo efficiantur et templum. Instet fides sperare quod credit; instet charitas propitiare quod diligit: utrumque amantis est, utrumque credentis. Et cui intelligentiae concessione subjicimur, eidem pietatis imitatione Deo tribui quod impenditur indigenti, dislocatis: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a con
Abbreviated transcription (Latin):
iusta: tta ꝑuiã miscdiȩ ambulat mens
benigna. Nec tam̃ unquã itinera ista
duuisa st̃. quasi horũ bonoꝵẜ singła. di¬
uers trãmocilũ d¬
sit iułia presere. asul tierltate ꝓti¬
cere. Non ẽ miseruois ueritatis allenꝰ:
nec iustitiȩ capax ẽ. pietatis extraneus.
ne. litraq uirtuteatit᷑. qui ñ utraq dita¬
tur. Caritas robur fidei: fides fortitudo
ẽ caritatis. Et te uerũ nom̃tac uerus ẽ
fructus ambarũ. cũ insolubilis manet
utrisq cornexio. Ubi eñ ñ simul fue¬
rint. simul desuntr: quia inuicẽ sibi. &
iuuam̃ & lum̃st̾ donee desideriũ crre¬
dulitatis. impleat remuneratio uisio¬
nis: & incõmutabilit̃ uideat᷑ & amet᷑.
qđ ñc & sine fide ñ diligit᷑. & sine dilecti
one ñ credit᷑. Quia gͦ sic̃ apłs ait. in xp̃o
ihũ neq circũcisig aliqͥd ualet neq p̃pu¬
ciũ sed fides quȩ ꝑdilectionẽ oꝑatur:
simul atq coniuneti & caritati studea¬
mꝰis fidet. Hic enĩ ẽ quidã efficacissimꝰ

Expanded text:
ita per viam misericordiae ambulat mens benigna. Nec tamen umquam itinera ista divisa sunt, quasi horum bonorum singula diversis tramitibus ia crescere, aliud veritate proficere. Non est misericors, veritatis alienus; nec justitiae capax est, pietatis extraneus. Neutra virtute utitur, qui non utraque ditatur. Charitas robur fidei, fides fortitudo est charitatis. Et tunc verum nomen ac verus est fructus ambarum, cum insolubilis manet utriusque connexio. Ubi enim non simul fuerint, simul desunt, quia invicem sibi et juvamen et lumen sunt, donec desiderium credulitatis impleat remuneratio visionis, et incommutabiliter videatur et ametur, quod nunc et sine fide 172 non diligitur, et sine dilectis ait, in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur , simul atque conjunctim et charitati studeamus et fidei. Hic est enim quidam efficacissimus
Abbreviated transcription (Latin):
nimis. michi fecistis Quia hoc oꝑe fructu¬
osius: Quid hae̾ Dilantate felicius. o¬
Quȩ utiq laude sudͥ sistudanda ñ esset: si
propt̃ ipsam natuie cõnisiutt̃ uiuando
homini. ab homine prebetet᷑. Sed ua qd̾
ñ ex fidei fonte procedit ad pm idotia

Expanded text:
eis, mihi fecistis . Quid hoc opere fructuosius? quid hac humanitate felicius? quae utique laude sua fraudanda non esset, si propter ipsam naturae communionem juvando homini ab homine praestaretur. Sed quia quod non ex fidei 173 procedit fonte, ad pra
Abbreviated transcription (Latin):
& sapientia fidei xp̃iane. amor dĩ
ẽ & amor proximi: neq ullo caret
pͥietatis officio. eui studiũ ẽ colere dnm
& iuuare conseruũ. Harũ autẽ affectio¬
nũ duplex unitas. om̃i quidẽ ẽ tẽpore
exexcenda & proficient augenda. sed nc̃
merrras ampliorib dilatanda: ut qua¬
draginta dierueianũ qđ festi pascha¬
lis Tpreuiũ interiorẽ cordis auditũ il¬
liui uocis iustar moueat. qua uerbis

Expanded text:
sapientia fidei Christianae, amor Dei est, et amor proximi; neque ullo caret pietatis officio, cui studium est colere Dominum, et juvare conservum. Harum autem affectionum duplex unitas omni quidem est tempore exercenda, et proficienter augenda, sed nunc incrementis amplioribus dilatanda, ut quadraginta dierum jejunium, quod festi paschalis est praevium, interiorem cordis auditum illius vocis instar mo
Abbreviated transcription (Latin):
difficult̃ incedit. quẽ ueritas confirmat¬
& pietas: nec caret delectatione gradien¬
di. cuiꝰ iter efficit uirtutũ petra solidũ
ad di ꝓmissa dendendũ: audiamꝰ dauid
tionis fideliũ. exemplouenit oꝑum di¬
uiuorp: & merito dõmmnitationẽ sui ab

Expanded text:
difficulter incedit, quem veritas confirmat et pietas; nec caret delectatione gradiendi, cujus iter efficit virtutum petra solidum, ad Dei promissa tendendum, audiamus David tionis fidelium ab exemplo venit operum divinorum; et merito Deus imitationem sui ab
Abbreviated transcription (Latin):
Parate mã dñi rectas facite semitas eiꝰ.
Siue mnĩ illa partẽ popłi cogitemꝰ quȩ
dudũ certamina eungłici agonis in gres¬
sa ꝑ spiritalis stadii cut sũ indesinent̃
tendit ad palma siue illã quȩ lȩtaliũ
conscia peccatorũ ꝑrconciliationis au¬
xiliũ festinat ad ueniã. siue illã quȩ
scĩ sp̃c regeneranda baptismate. uetu¬
state adam exiii. & xpi cupit nouita¬
te uestiri apte& uiliter om̃ib dicit᷑
Parate uiã dñi. rectas facite semitas eiꝰ.
dẽ p̃dicatoris cohortatione discamꝰ: qui
diuine grȩ oꝑa & dona. promittens. fu¬
turarũ cõmutationũ reserabat effectus.
addens sententiã prophici sermonis. &
dicens. Omĩs uallis implebit᷑ & om̃ĩs
mons & collis humiliabit᷑. & er̃t praua
indirecta. & asꝑa in uias planas. Uallis
itaq mansuetudine humiliũ: mons
& collis elationẽ indicat suꝑborũ. Sed
quia sicut ueritas dicit qui se humili¬
at exaltabit᷑. & qui se exaltat humiliabi¬

Expanded text:
mini, rectas facite semitas ejus . Sive enim illam partem populi cogitemus quae dudum certamina evangelici agonis ingressa, per spiritalis stadii cursum indesinenter tendit ad palmam; sive illam quae lethalium conscia peccatorum, per reconciliationis auxilium festinat ad veniam; sive illam quae sancti Spiritus regeneranda baptismate, vetustate Adam exui, et Christi cupit novitate vestiri, apte et utiliter omnibus dicitur. Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. sdem praedicatoris cohortatione discamus, qui divinae gratiae opera et dona promittens, futurarum commutationum reserabat effectus, addens sententiam prophetici sermonis, 171 et dicens: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur; et erunt prava in directa, et aspera in vias planas . Vallis itaque mansuetudinem humilium, mons et collis elationem indicat superborum. Sed quia, sicut Veritas dicit, qui se humiliat, exaltabitur, et qui se exaltat, humiliabi
Abbreviated transcription (Latin):
imaginem concdidarũ ñ ita a fumo totiꝰ
uantatis alieneis ẽ. ut suilla possit sor¬
de fuscari. & ñ semꝑ indigdat expoliri.
tota forte anmspaci⁊ ant securius aut
negligentius ccesit̃ Quos caritate
debita cõmotiemꝰ Eic ñ do sibimet blan¬
diant᷑. quia nobu conscientie singłorũ
patere ñ possunt eũ ocłos di simul uni¬
uersa cernentes. ũ abdita locorp. ñ parie¬
tũ septa secludant nes solũ ei acta & co¬
gitata uerũ & agenda & oogitanda sint
cognita. lsta gͦ scientia sũms uidicis. iste
clarent muta respondi dltũ don¬

Expanded text:
imaginem conditarum non ita a fumo totius imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. expetendum, qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste clarent, muta respondent;
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dilectissimi oportunius ad remedia
diuina decurrimꝰ: quã cũ ipsa nobis sa¬
cram̃ta redẽptionis nr̃e tẽpor lege re¬
ferunt᷑: Quȩ ut dignius celebremꝰ. salu¬
berrime nos quadraginta dierũ ieiunio
p̃paremus. Hon eñi bi tantũ qͥ ꝑ mortis
xp̃i resurrectionisq misteriũ innouã ui¬
t̃a baptismo st̃ regenerante uenturi: sed
etiã om̃s popłi renatorũ. utilit̃ sibi &
necessarie presidiũi huiꝰ scificationis as¬
sumunt. Illi ut quȩ ñdũ habent accipiant:
isti ut accepta custodiant. Dicente nãq
apło qui stat uideat ne cadat: nemo tan
ta ẽ firmitate suffultus. ut de stabilita¬
te sua debeat ẽẽ securus. Utamͣ gͥ dile¬
ctissimi saluberrimi tẽporis uenerabi¬
lib institutis. & sollicitiore cura cordis
ati specula tergamꝰ. Quantũliut em̃
oaste & sałtis mortalis hȩc uita ducat᷑.
quodã tam̃ pulciere terrene conuersati¬
ons asꝑgitat: & netor mentiũ ad dei

Expanded text:
autem, dilectissimi, opportunius ad remedia autem, dilectissimi, opportunius ad remedia divina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege referuntur? Quae ut dignius celebremus, saluberrime nos quadraginta dierum jejunio praeparemus. Non enim hi tantum qui per mortis Christi resurrectionisque mysterium intam baptismo sunt regenerante venturi, sed etiam omnes populi renatorum, utiliter sibi et necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent, accipiant; isti, ut accepta custodiant. Dicente namque Apostolo: Qui stat videat ne cadat , nemo est tanta firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse securus. Utamur igitur, dilectissimi, saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uieuiũ uͥlmis atq contiguũ ẽ ut etiam ma¬
gnammos ista concutiant. & in aliqđ illicitȩ
causationis murmur impellant. Si quidẽ
istis uarietatib etiã exceslentissimꝰ ꝓpħa da¬
uid usq ad ꝑiculũ se turbatũ ꝓficetur &
dicit. Mei autẽ penemoti st̃ pedes. pene
effusi st̾ gressus mei: quia ⁊elaui in pecca¬
toribꝰ. pacem peccatorũ uidens. Unde
quia paucorũ ẽ tam solida fortitudo ut
nulla inȩqualitatũ ꝑturbatione quati¬
anturꝰ & multos fideliũ ñ aduersa tan¬
tũ sed etiã scđa corrũpant: sanandis uul¬
neribus quib humana infirmitas sau¬
eiatur diligens ẽ adbibenda curatio. lđo
enĩ de ꝑieulis quib mundꝰ hic plenus ẽ.
quedã breuit̾ ꝑeucurri. ut dicente scrip¬
tura quis głabitur castũ se habere cor
aut mundũ se e̾e a peccato. om̃s sibi intel¬
ligant deliccor indulgentiã. & repara¬
tionis necessariã e̾e medicinã. Quando

Expanded text:
vicinum nimis atque contiguum est ut etiam mavicinum nimis atque contiguum est ut etiam magnos animos ista concutiant, et in aliquod illicitae causationis murmur impellant: siquidem istis varietatibus etiam excellentissimus propheta David usque ad periculum se turbatum profitetur et diceffusi sunt gressus mei, quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Unde quia paucorum est tam solida fortitudo, ut nulla inaequalitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant, sanandis vulneribus quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est quaedam breviter percurri, ut dicente Scriptura: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorum indulgentiam et reparaibus necessaria. Deus omniscius. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ & tã incerta discretio ẽ: ut si qͥsquã
int̾ bonorũ malorũq confinia. subtilis¬
simi discriminis potuerit seruare men¬
suras: difficile sit ut bene sibi conscĩa
ꝓbitatẽ. obtrectantiũ lingua ñ morde¬
at: & iniquorũ euãdat opprobria. cui
ẽ amica iustitia. Iã cũ ad ipsas rerũtẽ¬
poraliũ uarieta tes. cogitatio humana
conuertit᷑ quante seopponunt caligi¬
nes. quanti prauarũ opinionũ obori¬
unt᷑ errores: ut de obiectu contrario¬
rũ sumatur materia querelarũ. Nã
licet om̃iũ fideliũ corda ñ dubitent.
nullis mundi huĩ partib nullisq tẽ¬
porib prouidentiã abe̾e diuinã nec de
stellarũ potestate quȩ nulla ẽ scłariũ
negocior pendere prouentus sed eqͥs¬
simo & clementissimo sũmi regis arbi¬
tamen cũ quȩdã ñ sedđ̾m desideria nĩa
proilunt & sub hamani errore iudiciĩ
supioidplerũq iniqui cansa quã iuste

Expanded text:
modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justitia. Jam cum ad ipsas rerum temporalium varietates cogitatio humana convertitur, quantae se opponunt caligines, quanti pravarum opinionum oboriuntur errores; ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum! Nam licet omnium fidelium corda non dubitent, nullis mundi hujus partibus nullisque temporibus providentiam abesse divinam, nec de stellarum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo summi regis arbi: tamen cum quaedam non secundum desideria nostra procedunt, et sub humani errore judicii superior est plerumque iniqui causa quam justi,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest bona e̾e deficiat. At siquid sibi
impossibile aut arduũ m mandatorũ
isfectib expitur ñ inse maneat sed ad
iubentẽ recurrat: qui idõ dat p̾ceptũ
ut excitet desideriũ & prestet auxiliũ:
dicente propħa. lacta in dm̃ cogitatũ tu
ũ & ipse te enutriet. Anforte quisquã
ita insolent̃ suꝑbit. ita se illesũ ita imma¬
culatũ ẽẽ p̃sumitꝰ ut nullius ĩa renoua¬
tionis indigeat. fallitur prorsus ista ꝑ¬
suasio. & nimia uanitate ueterascit:
quicũq int̾ tẽptationes huiꝰ uite. ab omĩ
se uulnere credit immunẽ. Plena omĩa
ꝑiculis: plena st̃ laqueis. Incitant cupi¬
ditates. insidiant᷑ illecebre: blandiunt᷑
lucra. dãpna deterrent. Amare st̃ oblo¬
quentiũ lingue: nec semꝑ ueracia st̃
ora laudantiũ. In de seuit odiũ. hinc de¬
cipit mendax officiũ: ut facilius sit ui¬
tare discordẽ. qua declinare fallacẽ. In
ipsis autẽ uirtutib obtinendis. tã dubiꝰ

Expanded text:
non potest bona esse, deficiat: ac si quid sibi non potest bona esse, deficiat: ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad jubentem recurrat: qui ideo dat praeceptum, ut excitet desiderium et praestet auxilium, dicente propheta: Jacta in Deum cogitationem tuam, et ipse te enutriet . An forte quisquam ita insolenter superbit, et ita se illaesum, ita immaculatum esse praesumit, ut nullius jam renovationis indigeat? Fallitur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni se vulnere credit immunem. Plena omnia periculis, plena sunt laqueis. Incitant cupiditates, insidiantur illecebrae; blandiuntur lucra, damna deterrent: amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium; ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallacem. In ipsis autem virtutibus obtinendis tam dubius
Abbreviated transcription (Latin):
plica dilectissimi doctrina quintꝰ.¬
nos ammonet: ut deponentes ue¬
terẽ hominẽ cũ actib suis. de die
indiem sc̃a conuersatione renouem᷑.
Si enĩ templũ dĩ sumꝰ. & mentiũ nr̃arũ
estis templũ dĩ uiui: multa nobis u
gilantia laborandũ ẽ. ut cordis nr̃i re¬
ceptaculũ tanto hospite ñ sit indignũ.
Et sicut in domib manufactis lauda¬
bili diligentia prouidet᷑. ut siquid aut
infusione imbriũ aut turbine ꝓcella¬
rũ uel ipsa fuerit antiqͥtate corruptũ in
integrũ eum restituat. ita uigi opor¬
tet sollicitudine precaueri. ne qͥd in
nr̃is animis in cõpositũ nequid inueni¬
atur ĩmundũ. Qũauis enĩ edificiũ
nr̃m sine ope suiñ subsistat artificis.
nec fabrica nr̃a e̾e possit incolumis nisi
ei protectio p̃fuerit conditoris: tam qͥa
rationabiles lapides sumꝰ & uiua mate¬
ries. sic nos auctoris nr̃i extruit manꝰ
ut cũ opifice suo etiã is qui reparatur
ñ subtrahat: nec abillo bono sine quo

Expanded text:
lica, dilectissimi, doctrina nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis, de die in diem sancta conversatione renovemur . Si enim templum Dei sumus, et mentium nostrarum egilantia laborandum est ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providetur ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat; ita jugi oportet sollicitudine praecaveri ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris, tamen quia rationabiles lapides sumus et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruxit manus, ut cum opifice suo etiam is qui reparatur,non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ineis st̃. honitatẽ & om̃ĩpotentiã
sii protestra tͤ. euctori ⁊ & famulantiũ
elem̃torum mirabilis pulchritudo. iu¬
stam ab intellectuala. creatura gr̃arum
exigit actionẽ. Sed cũ adistos recurrit᷑
dies. quos specialius reparationis huma¬
nȩ sacram̃ta signart. & qui uicino ordine
atq contiguo festũ paschale p̃cedunt.
diligentius nobis p̃paratio religiose pu¬
rificationis indicitur. Quamuis enim
in quolibet tẽpore innocens sit uita mul¬
torũ. & plurimos dõ bonorũ actuũ con¬
suetudo cõmendet: ñ ado tam̃ de consci¬
entiȩ in tegritate fidendũ ẽ. ut humana
fragilitat᷑e int̃ scandala temptationesq de¬
gente. nichil potuisse arbitrem᷑ qđ lede¬
ret eã incidere. cũ propħa excellentissimꝰ
dicat. Quis glabitur castũ se habere cor
aut mundũ se ẽẽ a peccato: Et iterum.
Ab occultis meis munda me: & ab alie
probat᷑. talis conditio ẽ eorũ qui concupis¬
centiis renitunt᷑. qui iracundiȩ motib re-¬

Expanded text:
quae in eis sunt, bonitatem et omnipotentiam sui protestantur auctoris, et famulantium elementorum mirabilis pulchritudo justam ab intellectuali creatura gratiarum exigit actionem. Sed cum ad istos recurritur dies, quos specialius reparationis humanae sacramenta signarunt, et qui vicino ordine atque contiguo festum paschale praecedunt, diligentius nobis praeparatio religiosae purificationis indicitur. Quamvis enim in quolibet tempore innocens vita sit multorum, et plurimos Deo bonorum actuum consuetudo commendet, non adeo tamen de conscientiae integritate fidendum est, ut humanam fragilitatem inter scandala tentationesque degentem nihil potuisse arbitremur, quod laederet eam, incidere; cum propheta excellentissimus dicat: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? Et iterum: Ab occultis meis munda me, Domine, etprobatur, talis conditio est eorum qui concupiscentiis renituntur, qui iracundiae motibus re
Abbreviated transcription (Latin):
one gaudeat peciatorũ. quȩ ñ cis tantũ
fiat qui sacrobaꝑit satt renascunt᷑
sed etiã in eis qui andũ inadoptiuorũ
sorte numerane. Qus eñ principa¬
lit̾ nouos hominei aciat regenerati¬
onis ablutio: quia ttm suꝑ est om̃ib
contra rubigine mortalitatis cotidia¬
na renouatio. a mt̃ ꝓsectuũ gradus

Expanded text:
one gaudeat peccatorum, quae non in eis tantum fiat qui sacro baptismate renascuntur, sed etiam in eis qui dudum in adoptivorum sorte numerantur. Quamvis enim principaliter novos homines faciat regenerationis ablutio, quia tamen superest omnibus contra rubiginem mortalitatis quotidiana renovatio, et inter profectuum gradus
Abbreviated transcription (Latin):
uistitiã i aliusset opponere ueri ho⁊¬
minis quã potentiã manicestare ditatis.
ad hoc conuattit tertie traudis ingeniũ
ut eũ in quodiuine potestatis signa ces¬
sauerant. dnandi cupiditate temptaret:
& ad uenerationẽ sui regna mundi polli¬
cendo traduceret. Sed p̾rudentiã diaboli
stultã fecit sapientia dĩ: ut suꝑbꝰ hostis
hominẽ uidens quẽ aliquando suꝑauerat
ñ metueret eũ ꝑsequi quẽ ꝓ om̃ib opor
to abst entis caueamꝰ. Qati enĩ seitit
humano greri mortẽ inferre ꝑcibũ no¬
det concessa uitari. Utilis quidẽ ẽ conti¬
nentia: quȩ parro affutta uictu delicia¬
rũ cohibet appetitũ: sed ue illorp dogma¬
ti. apud quos etiã ieuinando peccatur
Dãpnant enĩ creaturarũ naturã. in ere¬
atoris iniuriã. & contaminari edentes as¬
serunt his quorũ ñ dm̃ sed diabolũ con¬

Expanded text:
justitiam maluisset opponere veri hojustitiam maluisset opponere veri hominis, quam potentiam manifestare Deitatis, ad hoc convertit tertiae fraudis ingenium, ut eum in quo divinae potestatis signa cessaverant, dominandi cupiditate tentaret, et ad venerationem sui regna mundi pollicendo traduceret. Sed prudentiam dstultam fecit sapientia Dei, ut superbus hostis hominem videns quem aliquando superaverat, non metueret eum persequi quem pro omnibus oto abstinentiae caveamus. Qui enim scivit humano generi mortem inferre per cibum, nodet concessa vitari. Utilis quidem est observantia, quae parco assueta victu, deliciarum cohibet appetitum; sed vae illorum dogmati, apud quos etiam jejunando 160 peccatur! Damnant enim creaturarum naturas in Creatoris injuriam, et contaminari edentes asserunt iis quorum non Deum, sed diabolum con
Abbreviated transcription (Latin):
conet᷑ suꝑare ꝑ głam: quia difficile ẽ ut
laudabilit̃ uiuentẽ laus humana ñ ca¬
piat. nͥ ut scriptũ ẽ. qui głatur in dño
gletur. Cuiꝰ uͦ ille hostis nequissimus ñ
audeat inpugnare ꝓpositũ. cuiꝰ ñ appe¬
tat uolare ieiunium: quando uersu¬
tias suas sicut euglica lectione patefactũ
ẽ. nec ab ipso mundi saluatore continuit:
Ex pauescens enĩ in eo quadraginta di¬
erum noctiũq ieiuniũꝰ ex plorare cal¬
lide uoluit utrũ hanc continentiã do¬
natã haberet an ꝓpriam: ut ñ metue¬
ret deceptionũ suarũ oꝑa resoluenda.
si xp̾c eus ẽẽt conditionis. cuiꝰ &̃ corpo¬
ris. Primo itaq dolo scrutatꝰ ẽ. an ipse es¬
set substantiarũ creator qui rerũ corpo¬
rearũ posset in quod uellet mutare na¬
turas. Scd̾o. an sub humanȩ carnis specie.
diuinitas obumbrata tegeretur. cui fa¬
cile e̾e̾t ꝑuium sibi aerẽ factre. & tetre¬
na ꝑuacuũ m̃bra librare. Sedeũ illi dñs

Expanded text:
tur elatio: quia difficile est ut laudabiliter viventem laus humana non capiat, nisi, ut scriptum est, qui gloriatur, in Domino glorietur . Cujus vero ille hostis nequissimus non audeat impugnare propositum? cujus non appetat violare jejunium? quando versutias suas, sicut evangelica lectione patefactum est, nec ab ipso mundi Salvatore continuit? Expavescens enim in illo quadraginta dierum noctiumque jejunium, explorare callidissime voluit utrum hanc 159 continentiam donatam haberet an propriam: ut non metueret deceptionum suarum opera resolvenda, si Christus ejus esset conditionis cujus est corporis. Primo itaque dolo scrutatus est an ipse esset substantiarum creator, qui rerum corporearum posset in quas vellet mutare naturas; secundo, an sub humanae carnis specie Divinitas obumbrata tegeretur, cui facile esset pervium sibi aerem facere, et terrena per vacuum membra librare. Sed cum illi Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Nã cũ alunt᷑ esurientes. uestiun¬
tur nudi. fouent᷑ infirmiꝰ ñne auxi¬
liũ dĩ. manus explet ministri. & benig¬
nitas serui. munus ẽ dm̃: Qui cũ ad ef¬
feccus mucd̾ie sue. aduitore ñ egeat: ita
str̃as mĩpotentiã tẽperauit. ut & labo¬

Expanded text:
tor. Nam cum aluntur esurientes, vestiuntor. Nam cum aluntur esurientes, vestiuntur nudi, foventur infirmi, nonne auxilium Domini manus explet ministri, et benignitas servi munus est Domini? Qui cum ad effectus misericordiae suae adjutore non egeat, ita suam omnipotentiam temperavit, ut labo
Abbreviated transcription (Latin):
ut sc̾m pascha dñi digna obseruantia cele¬
bret᷑. eunctoꝵ se fideliũ corda sc̾ificint
Mitescat seuitia. mansuescat iracundia:
remittant sibi om̃s culpas inuicem suas:
huius sacratissimũ pactũ ñ tota sui con¬
ditione seruatũ ẽ. nc̃ saltem conscientiã
suã unusquisq cognoscat: & alienis ignos¬
cendo delictis. abolitionẽ suor obtineat
peccatorum. Dicente nãq dño si dimise¬
ritis hominib peccata eorũ. dimittet
& uobis pat̾ ũr. qui incelis ẽ delicta ur̃a:
ñ longe ẽ ab unoquoq qđ poscit. cũ de
benignitate supplicis. sententia pende¬
at uidicantis: qui humanarũ precum
misericors & iustus auditor equitati
suȩ de nr̃a lenitate p̃scripsit. ut ñ habe¬
ret in eos ius seueritatis. quos ñ inue¬
nisset eupidos ultionis. clementes autẽ
& mites animos: etiã largitas decet.
Nichil ẽ ent̃ digmꝰ. quã ut homo sui¬
sit auctoris imitator: & scdm modũ ꝓ¬
priȩ facultatis. diuini sit oꝑis execu¬

Expanded text:
ut sanctum Pascha Domini digna observantia celebretur, cunctorum se fidelium corda sanctificent. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia, remittant sibi omnes culpas invicem suas, hujus sacratissimum pactum non tota sui conditione servatum est, nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester, qui in coelis est, delicta vestra : non longe est ab unoquoque quod poscit; cum de benignitate supplicis sententia pendeat judicantis. Qui humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescribit, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam largitas decet. Nihil enim dignius est, quam ut homo sui auctoris sit imitator, et secundum modum propriae facultatis divini sit operis exsecu
Abbreviated transcription (Latin):
uim sui merore eondẽ ꝑnant. sñq ad te¬
gendũ infidelitatẽ suã nr̃is audent in¬
teresse misterus: ita insacram̾torꝑ com¬
munione se tẽperant. ut int̾dũ tutius
unt. sanguinẽ autẽ redeptionis nr̃e.
etate pellantur. De talibus enĩbeatus
apłs paulus eccłiam di prouide monet
dicens. Rogamꝰ autẽ uos fr̾s ut obserue¬
tis eos qͥ dissensiones & offendicula p̾ter
doctrinã quã didicistis faciunt: & decli

Expanded text:
i sui moerore condemnant. Cumque ad tegendam infidelitatem suam nostris audeant interesse conventibus, ita in sacramentorum communione se temperant, ut interdum, ne peant, sanguinem autem redemptionis nostrae hli auctoritate pellantur. De talibus enim beatus Paulus apostolus Ecclesiam Dei provide monet, dicens: Rogamus autem vos, fratres, ut observetis eos qui dissensiones et offendicula praeter doctrinam quam didicistis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed fortior ẽ qui in nobisẽ qua qͥ aduer¬
sumnos ẽ. & ꝑ ipsũ ualidi sumꝰ in euins
uirtute confidimꝰ: quia ob hoc se dñs
temptari a tẽptatore ꝑmisit: ut cuius
munimur auxilio. eiusdẽ erudiremur
exemplo. Uieit enĩ aduersariũ ut audi¬
stis testimoniis legis ñ potestate uirtu¬
tis: ut hocipso & hominẽ plus honora¬
ret. & aduersariũ plus puniret: cũ ho¬
stis generis humani ñ solũ quasi a dõ
sed etiam quasi ab homine uinceretur.
Pugnauit ergo ille tc̃: ut & nos postea
tationũ exꝑim̃tis. oꝑa iuxtutis. nilla
sine ꝑturbationibꝰ fid s nullũ sine hoste
certam̃: nulla sine congressione uicto
salomon. fili inquit accedens ad seruitutẽ
di prepara animã tuã ad temptationẽ.
Uir enĩ sapientia dĩ plents. sciens studiũ
religionis laborẽ habere certaminis: cũ
preuideret pugne ꝑiculũ. ante ammo¬
nuit pugnaturũ: ne forsitan si ad igno¬

Expanded text:
Sed fortior est qui in nobis est quam qui adverSed fortior est qui in nobis est quam qui adversum nos est, et per ipsum validi sumus, in cujus virtute confidimus: quia ob hoc Dominus se tentari a tentatore permisit, ut cujus munimur auxilio, ejusdem erudiremur exemplo. Vicit enim adversarium, ut audistis, testimoniis legis, non potestate virtutis; ut hoc ipso et hominem plus honoraret, et adversarium plus puniret, cum hostis generis humani non quasi a Deo jam, sed quasi ab homine vinceretur. Pugnavit ergo ille tunc, ut et nos postea tationum experimentis opera virtutis, nulla sine probationibus fides, nullum sine hoste certamen, nulla sine congressione victorSalomon, Fili, inquit, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationem . Vir enim sapientia Dei plenus, sciens studium religionis laborem habere certaminis, cum praevideret pugnae periculum, ante admonuit pugnaturum: ne forte si ad igno
Abbreviated transcription (Latin):
& uera lib̾tas. quando & caro animo iu.¬
dice regitur. & animꝰ dõ p̃side guberna¬
tur. Hec autẽ preparatio dilectissimi li¬
cet om̃i tẽpore salubrit̃ assumatur. ut
ꝑuigiles hostes incessabili suꝑentur in¬
dustria: nẽ tam̃ sollicitius expetenda ẽ
& studiosius instruenda: quando & ipsi
subtilissimi aduersaru acriore insidian¬
tur astutia. Scientes enĩ agere nos sa¬
cratissimos quadragesimȩ dies. in qͦrũ
obseruantia om̃s preteritȩ desidiȩ ca¬
stigant᷑. om̃s negligentie diluuntur. ad
hõc totã nim suȩ malignitatis inten¬
dunt. ut celebraturi sẽm pascha dñi
in aliquo inueniam᷑ indigni: & unde
nobis obtinenda erat ꝓpitiatio. inde
idẽ ad diligentiorẽ dni seruitutẽ. qͥa
quasi ad quendã agonẽ scĩ oꝑis intro¬
imus. ad pugnas tẽptationũ animos
p̃paremꝰ: & intelligamꝰ quanto studi¬
osiores pronr̃a salute fuerimꝰ. tantonos
uehem̃tius ab aduersarũis impetendos.

Expanded text:
et vera libertas, quando et caro animo juet vera libertas, quando et caro animo judice regitur, et animus Deo praeside gubernatur. Haec autem praeparatio, dilectissimi, licet omni tempore salubriter assumatur, ut pervigiles hostes incessabili superentur industria, nunc tamen sollicitius expetenda est, et studiosius instruenda, quando et ipsi subtilissimi adversarii acriori insidiantur astutia. Scientes enim adesse sacratissimos Quadragesimae dies, in quorum observantia omnes praeteritae desidiae castigantur, omnes negligentiae diluuntur, ad hoc utique totam vim suae malignitatis intendunt, ut celebraturi sanctum Pascha Domini, in aliquo inveniantur immundi; et unde eis obtinenda erat propitiatio, inde id est, ad diligentiorem Domini servitutem, quia quasi ad quemdam agonem sancti operis introimus, ad pugnas 145 tentationum animas praeparemus; et intelligamus quanto studiosiores pro nostra salute fuerimus, tanto nos vehementius ab adversariis impetendos.
Abbreviated transcription (Latin):
lib aduersariis. ita & nos aspiritalibus
impugnam inimicis. Qui si donata no¬
corporeorũ nobis hostiũ fortitudo succũ¬
bet. & em̃datione nr̃a infirmabunt᷑. qͦͥs
graues nobis ñ ipsorũ merita sed nr̃a
uantiã cęlestiũ mandatorũ. dicunũ que¬
ramꝰ auxiliũ. scientes ñ aliter nos p̃ua¬
lere posse aduersariis nr̃is nͥ preualu¬
erimꝰ & nobis. Sunt enĩ intra nosmet ip¬
sos multa certamina: & aliud caro aduer¬
sus sp̃m. aliud aduersus carnẽ sp̾c concu¬
piscit. In qua dissensione. si cupiditates
corporis fuerint fortiores. turpit̃ animꝰ
amittet propriã dignitatẽ. & ꝑniciosum
autẽ mens rectori suosubdita. & suꝑnis
munerib delectata. tertene uoluptatis in¬
citam̃ta calcauerit. & insuo mortali corpore
peccatũ regnare ñ siuerit. ordinatissimũ
tenebit ratio principatũ & munitiones eiꝰ
nulla spiritaliũ nequitiarũ labefacta¬
bit illusio: quia t̾o ẽ uera pax bominis

Expanded text:
libus adversariis, ita et nos a spiritalibus libus adversariis, ita et nos a spiritalibus maxime impugnamur inimicis. Qui si donata nocorporeorum nobis hostium fortitudo succumbet; et emendatione nostra infirmabuntur, quos graves nobis, non ipsorum merita, sed nostra vantiam coelestium mandatotum divinum quaeramus auxilium, scientes non aliter nos praevalere posse adversariis nostris, nisi praevaluerimus et nobis. Sunt enim intra nosmetipsos multa certamina, et aliud caro adversus spiritum, aliud adversus carnem spiritus concupiscit . In qua dissensione si cupiditates corporis fuerint fortiores, turpiter animus amittet propriam dignitatem, et perniciosautem mens rectori suo subdita, et supernis muneribus delectata, terrenae voluptatis incitamenta calcaverit, et in suo mortali corpore regnare peccatum non siverit , ordinatissimum tenebit ratio principatum, et munitiones ejus nulla spiritalium nequitiarum labefactabit illusio: quia TUNC EST vera pax homini
Abbreviated transcription (Latin):
ebreorum quondã popłs. &
om̃s isrł̾ctice tribꝰ. cñ propter
peccatorũ suoꝵ offensiones
graui phylistinor dñatione
premerentur: ut suꝑare hostes suos po¬
sent sicut sacra manifestat hystoria ui¬
res animi & corporis indicto sibi repa¬
rauere ieiumo. Intellexerant enĩ du¬
rã illã & miserã subiectionẽ neglectu
se mandatorũ dĩ & morũ corruptione
meruisse: frustraq se armis certare.
nͥ pͥus uiciis repugnassent. abstinen¬
tes ergo a cybo & potu. seuere sibi ea¬
stigationis adhibuere censurã: & ut
bastis suos uincerent gulȩ illecebrã in seip¬
fis anteuicert̃. faccumq ẽ hocim it seui ad¬
uersarii & graues dm̃ esurientibꝰ cede¬
rent: quos sibi saturos subiugarant.
Et nos itaq dilectissimi int multas adu̾¬
sitates & prelia constituti. si similib re¬
mediis uti cupimꝰ. simili obseruatione
curem᷑. Fadẽ enĩ propemodũ causa nr̃a
ẽ. quȩ illorũ fuit. q̃m sicut illi a carna¬

Expanded text:
ebraeorum quondam populus et omnes Israeliticae tribus, cum propter peccatorum suorum offensiones gravi Philistinorum dominatione premerentur, ut superare hostes suos possent, sicut sacra manifestat historia, vires animi et corporis indicto sibi reparavere jejunio. Intellexerant enim duram et miseram illam subjectionem neglectu se mandatorum Dei et morum corruptione meruisse, frustraque se armis certare, nisi prius vitiis repugnassent. Abstinentes ergo a cibo et potu severae sibi castigationis adhibuere censuram; et ut hostes suos vincerent, gulae illecebram in seipsis ante vicerunt. Factumque est hoc modo ut saevi adversarii et graves domini esurientibus cederent, quos sibi saturos subjugarant. Et nos itaque, dilectissimi, inter multas adversitates et praelia constituti, si similibus remediis uti cupimus, simili observatione curemur. Eadem enim propemodum causa nostra est quae illorum fuit: quoniam sicut illi a carna
Abbreviated transcription (Latin):
tas oꝑandi.: cũ & in duob nũmis eugłi¬
cȩ illius iuduę sit laudata deuotio: &
ꝓ calice aquȩ frigide p̃iniũ habeat gra¬
tuita largitio. Ex affectib eñĩ piorum.
benignitatis mensura taxat᷑: & num¬
qua eũ miserendi efficatia deserit. in
quo miscłia ipsa ñ deficit. Exꝑta ẽ hoc
udua illa de sarepta. que beato heliȩ
in tempore famis umꝰ dieicibũ quẽ so¬
lũ babebat apposuit. & ꝓpħe esuriẽ
necessitati suş preserens. exiguũ fari¬
ne ac pusillũ olei ineunctant᷑ expendit.
Sed ñ ei defuit qđ fidelis erogauit. &
inuasis pia effusione uacuatis. fons
noue ubertatis exortus ẽ: ut scĩs usi¬
b ñ ininueret᷑ eiꝰ substantiȩ plenitu¬
do cuiꝰ ñ fuierat formidata defeetio.
ñ ambigitis diabolũ qui omiu uirtu¬
tũ ẽ aduersarius inuidereꝰ & ad hoc
ium sue malignitatis armare ut pie

Expanded text:
duobus nummis evangelicae illius viduae sit magnificata devotio , et pro calice aquae frigidae praemium habeat 158 gratuita largitio . Ex affectibus enim piorum benignitatis mensura taxatur; et numquam eum miserendi efficacia deserit, in quo misericordia ipsa non deficit. Experta est hoc vidua sancta de Sarepta, quae beato Eliae in tempore famis, unius diei cibum, quem solum habebat, apposuit , et prophetae esuriem necessitati suae praeferens, exiguum farinae et pusillum olei incunctanter expendit. Sed non defuit ei quod fideliter erogavit, et in vasis pia effusione vacuatis, fons novae facultatis exortus est: ut sanctis usibus non minueretur ejus substantiae plenitudo, cujus non fuerat formidata defectio. non ambigatis diabolum, qui omnium virtutum est adversarius, invidere et ad hoc vim suae mal