comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dia ur̃a p̾uenta sũt penitꝰ abdicatis. quecũq se¬
mores nr̃os ag̾e uł trad̾e̾ uideritis summa humi¬
litate sectamini. Neq uos moueat aut imita¬
tione diu̾tat ac retrahat ⁊ ⁊̃ si uobis ad p̾sens.
alicuiꝰ rei uł fcĩ corũ cõ uł cã non liq̃at. Nũqmͣ¬
tõnem ueritatis intrabit quisqͥs a discussione
ceꝑit erudiri qr iuidẽs eũ inimicus suo potiꝰ qmͣ
prm iudicio cõfidentẽ facile ĩ id usq ꝓpellet. ut ⁊̃
illa que marĩe utilia ac saluberrima sũt: suꝑ

Expanded text:
dia vestra praeventa sunt, penitus abdicatis, quaecumque sedia vestra praeventa sunt, penitus abdicatis, quaecumque seniores vestros agere vel tradere videritis, summa humilitate sectamini. neque uos moueat aut ab imitatione diuertat ac retrahat, etiamsi uobis ad praesens alicuius rei uel facti ratio uel causa non liqueat, qonem veritatis intrabit quisquis a discussione coeperit erudiri, quia videns eum inimicus suo potius quam patrum judicio confidentem, facile in id usque propellit, ut etiam illa quae maxime utilia atque saluberri
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt: p̃termuttenda credimꝰ. Nõ .n. de mirabili¬
b dei s de ĩstitutis studiis q scõꝵ q̃dam que remi¬
nuisci possibile est nos spopondimus memorie tͣ¬
dituros: ut necessariam tm̃ ꝑfcẽ uite ĩstructio¬
nẽ nõ ĩcitlẽ absq ulla meditatiõe uicioꝵ ac suꝑ¬
uacuã admirationẽ legentib p̾berem. Cũ ita
b̃s piamon sũma nos gratulatione susceptos hu¬
sideriũ ꝑfestionis nos illo aduenisse agnoscẽs
ita exorsus est. Ouisqͥs hoĩm o filii cuilibet
artis ꝑiciam assequi concupiscit: uuisionũ cura
atring̾e: quoꝵ curã at industriã decrectat emu¬
lari. Nouimꝰ eñi ñnullos ĩ ad ħ loca deur̃is re¬
gionib aduenisse. ut cognoscendi tm̃mͦ gratia
fr̃m monast̾ia circuirent: nõ ut has regulas
ob qͣs huc cõmeauerãt atq instituta susciperẽt.¬
Quamobrẽ si uos dei cã ad emulationẽ ñre ceg¬
nitionis attraxit: oĩb institutis quib illa pͥmor¬

Expanded text:
aetermittenda credimus. non enim de mirabilibus dei, sed de institutis studiisque sanctorum quaedam quae reminisci possibile est nos spopondimus memoriae tradituros, ut necessariam tantum perfectae uitae instructionem, non inutilem absque ulla emendatione uitiorum ac superuacuam admirationem legentibus praeberemus. cum itaque beatus Piamun summa nos gratulatione susceptos husiderium perfectionis nos illo aduenisse cognoscens ita exorsus est. Quisque hominum, o filii, cuiuslibet artis peritiam adsequi concupiscit, nisi omni cura adtingere, quorum curam atque industriam detractat aemulari. nouimus enim nonnullos ita ad haec loca de uestris regionibus aduenisse, ut cognoscendi tantummodo gratia fratrum monasteria circumirent, non ut has regulas ob quas huc conmeauerant atque instituta susciperentum credimus, Dei causa ad aemulationem nostrae cognitionis attraxit, omnibus institutis quibus illic primor
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ ꝓfessionis nr̃e quẽadmodũ. uł unde pͥmũ¬
descenderit debetis agnosc̾e. Tũc .n. pot̾it qͥs desi¬
derate artis efficanius asseqͥ disciplinã ⁊ ad ex̾¬
cendã eam ardentiꝰ incitari: cũ auctoꝵ atq fun¬
datoꝵ eiꝰ agnou̾it dignitatẽ.

Expanded text:
ssionis nostrae, quemadmodum vel unde descenderit, primum debetis agnoscere. Tunc enim poterit quis desideratae artis efficacius assequi disciplinam, et ad exercendam eam ardentius incitari, cum auctorum et fundatorum ejus agnoverit dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Ideoq p̃cipiũt eam celeri fine concludi. Et
dum ad huc feruet uelut efaucib inimici uelo¬
cit rapienda est. Qui eũ sit nobis semꝑ infestus
breues quidẽ or̃ones: s creberrimas fieri. Nõ .n.
natiõe cantari qͣm totũ psalmũ cũ confusione
mẽtis effundi. que ñ nũqm ꝓnũtiantis festi¬
natĩce generat᷑: dũ residuoꝵ psalmoꝵ qui decã¬
tandi sunt modũ numerũq considerãs nõ dis¬
tinctionẽ sensuũ audientib suidet pand̾e̾. s ad
finem sinareos ꝓperat ꝑuenire. Ex lib̾ iiiͦ. Enũ
nocti subtraximꝰ tesum̾e ꝑ diem uigiliaꝵ lassitu¬
dine ⁊ manitate cõpulsi non tam requiẽ corꝑis
subtraxisse. qm quictis tempꝰ ⁊ refectionẽ noctur¬

Expanded text:
sum. ideoque praecipiunt eam celeri fine concludi, ne sum. ideoque praecipiunt eam celeri fine concludi, ne dum adhuc fervet, velut de faucibus inimici velociter rapienda est. Qui cum sit nobis semper infestus, breves quidem orationes, sed creberrimas fieri . natione cantari, quam totum psalmum cum confusione mentis effundi. Quae nonnumquam pronuntiantis festinatione generatur, dum residuorum psalmorum qui decantandi sunt, modum numerumque considerans, non distinctionem sensuum audientibus studet pandere, sed ad finem synaxeosnocti subtraximus, resumere per diem uigiliarum lassitudine et inanitate conpulsi non tam requiem corpori subtraxisse quam quietis tempus et refectionem noctur
Abbreviated transcription (Latin):
ũ gͥ sollempnitates qͣs illi sinax¬
ĩ medio nullus adẽẽ credat᷑: ac p̃cipue cũ sũmat᷑
or̃o. In qͣ non sputũ enuitit᷑. nec execcatio obstre¬
ꝑit. nõ tussis int̾sonat nõ oscitatio sõpnolenta
dissutis malis ⁊ hyantib trahit᷑ nlłi gemitꝰ. nlła
suspiria ⁊̃ astantes impeditura ꝓmũt᷑. Nulla
uor absq sacerdotis p̾ce cõcludẽtis audit᷑ nͥ forte
q̃ ꝑ excessum mentis claustra oris effugerit que¬
q insensibilit̾ cordi subrepserit: ĩmoderato .s. at
intolerabili sp̃c feruore succenso. dum ea q̃ igni¬
ta mens ĩ semetip̃a nõ p̃ualet cõtin̾e: ꝑ ineffa¬
bilem quẽdam gemitũ ex intimi pectoris sui cõ¬
clauib euaporare conat᷑. Ilum uͦ qui constitutꝰ
ĩ tepore mentis cũ clamore supplicat: aut aliqͥd
hoꝵ q̃ p̃diximꝰ e faucib suis emitcit ac p̃cipue
oscitationib p̃uenit᷑. duplicit̾ pectare ꝓnũtiant.
quo qͥ forsitan ardentiꝰ orare potuit int̾cipit sẽ¬

Expanded text:
 sollemnitates, quas illi synax penitus adesse credatur, ac pręcipue cum consummatur oratio, in qua non sputum emittitur, non excreatio obstrepit, non tussis intersonat, non oscitatio somnolenta dissutis malis et hiantibus trahitur, nulli gemitus, nulla suspiria etiam astantes impeditura promuntur, nulla uox absque sacerdotis uoce precem concludentis auditor, nisi forte excessum mentis claustra oris effugerit quaeque insensibiliter cordi obrepserit, inmoderato scilicet atque intolerabili spiritus feruore succenso, dum ea, Quae ignita mens in semet ipsa non praeualet continere, per ineffabilem quendam gemitum ex intimis pectoris sui conclauibus euaporare conatur. illum uero, qui constitutus in tepore mentis cum clamore supplicat aut aliquid horum quae praediximus e faucibus suis emittit ac praecipue oscitationibus praeuenitur, dupliciter peccare pronuntiant, quoque, qui forsitan intentius orare potuit, intercipit sen
Abbreviated transcription (Latin):
uno ⁊ eodem die nati ⁊ pontifices cõsecrati: ⁊ medar¬
dus ad titulũ nouiomẽsẽ. gildardꝰ ad rothomagẽ

Expanded text:
uno et eodem die nati, et pontifices consecrati, Medardus ad titulum Noviomensem, Gildardus ad Rothomage
Abbreviated transcription (Latin):
manib coaptant᷑. qui sꝑ assistũt pͥncipi laterib
assimilant᷑. Questores et cõmentarienses nõ illi
qͥ carcerib p̾sunt. s comites reꝵ pͥuataꝵ uentris
⁊ untestinoꝵ ferunt ymaginẽ. pedes agricole sũt.
Et hiis gͦ .iiiiͣ. illa sunt que plutarcus principi¬
bus inculcare conatur. reuerentia dei ⁊ cec̾a supͣ¬

Expanded text:
manibus coaptantur: qui semper assistunt principi, lateribus manibus coaptantur: qui semper assistunt principi, lateribus assimilantur; quaestores et commentarienses, non illi qui carceribus presunt, sed comites rerum privatarum, ventris et intestinorum ferunt imagines; pedes agricole sunt. Ex his ergo quatuor illa sunt, que Plutarchus principibus inculcare conatur, reverentia dei, item cu
Abbreviated transcription (Latin):
plutarcus nitit᷑. reuerentiam dei cultũ
suł disciplinam officialiũ ⁊ potestatũ affectũ.
⁊ protectionem subditoꝵ. Nam qualis debeat
ẽẽ princeps elegant̾ describit ĩ libello pulcher¬
timo qui inscribit᷑ instituto traiani. Cuiꝰ prin¬
cipiũ suꝑius in loco suo. postumꝰ. Demiq ut ait
quid ius rectissue getes si ñ recessetis ate ip̃
Si pͥmo te cõposueris ad iurtutẽ recte procedat
exculpsi. cui si obtemꝑas. plutartũ uiuendi
hẽs anctorẽ. Alioqͥn presentẽ epłam testemĩ¬
Sequitur ã postea politice cõstitutionis capł
Est itaq res publica ut plutarto placet corpꝰ
qd̾dam qd diuini inui̾us beneficio aĩat᷑ ⁊ nu¬
tu sũme equitatis agit᷑ ⁊ regit᷑ quodam mo
poris. uni subiectus deo ⁊ hiis qui uices dei a¬
gunt int̾cis. Cordis locũ senatus optinet. O¬
culoꝵ auriũ ⁊ lingue officia sͥ uendicant iu¬
dices ⁊ p̃sides ꝓuinciaꝵ. Officiales ⁊ milites

Expanded text:
ur: scilicet reverentiam Dei, cultum sui, disciplinam officialium, et potestatem affectuum, et protectionem subditorum. Nam qualis debeat esse princeps, eleganter descripsit, in libro pulcherrimo, qui inscribitur: Institutio Trajani; cujus principium superius in loco suo posuimus. « Denique tu, ait, quod vis rectissime geres, si non recesseris a teipso, si primo te composueris, ad virtutem recte procedantexculpsi, cui si obtemperas, Plutarchum vivendi habes authorem. Alioquin presentem epistolam testem inSequuntur postea politicae constitutionis capitula. Est itaque respublica, ut Plutarcho placet, corpus quoddam, quod divini muneris beneficio animatur, et nutu summae aequitatis agitur, et regitur quodam modporis viri subjectus Deo, et his qui vices Dei agunt in terris. Cordis autem locum senatus obtinet. Oculorum, aurium, et linguae officia sibi vindicant judices, et praesides provinciarum: officiales et milites
Abbreviated transcription (Latin):
perat fugit or̃onib urĩs expulsus. stare nõ po¬
tuit. Pro pc̃cis meis mado intercedite qr cõn̾tipa¬
ratꝰ sũ et secularẽ uitã funditꝰ relinq̃re. Homo
gͦ qui sicut iam dictũ est ab extrema corporis fu¬
erat parte p̾mortu᷑: reseruatꝰ ad uitam toto ad de¬

Expanded text:
perat fugit, orationibus vestris expulsus stare non poperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo, qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis fuerat parte praemortuus, reservatus ad vitam, toto ad De
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es: ut egressũ illiꝰ orando ꝓtegerẽt. Iam corpꝰ
eiꝰ ab extrema fu̾at ꝑte mortuũ: ĩ solo tm̃mͦ
pectore uitalis adhuc calor hanelabat. Cunc
eũ iam uidebant sub celeritate disced̾e: cũ re
atq cũ magnis uocib or̃ones eoꝵ int̾rũpere
dicens. Recedite recedite. Etce draconi ad deuorã¬
dũ datꝰ sũ: qui pp̃ urãm p̃sentiam deuorare me
nõ potest. Caput meũ in suo ore iam abscorbu¬
it. Date locũ ut nõ me amplius cruciet: s fa¬
ciat qd̃ fc̃urꝰ est. Si ei ad deuorandũ datꝰ sũ q̃¬
re pp̃ uos moras patior: Tũc fres ceperũt et di¬
cere. Quid est qd loq̃ris fr̃: Signũ tͥ sc̃e crucis
ĩprime. Rndebat ille: cũ magnis clamorib
dicẽs. Uolo me signare. s nõ possum: qr squa¬
mis huiꝰ draconis p̃mor. Cũq hoc fr̃es audi¬
rent: prostrati ĩ t̾ram cũ lacrinus ceperũt pro
eceptione illiꝰ uehementiꝰ orare. Et ecce subito
Grãs deo. ecce draco qui me ad deuorandũ acce¬

Expanded text:
res, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncteum jam videbant sub celeritate discedere, cum reatque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: « Recedite, ecce draconi ad devorandum non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat illedicens: Volo me signare, sed non possum, quia squamis hujus draconis premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito amare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum acce
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ mortem ⁊ ip̃a statim est secuta. In exitu
ã aĩe eiꝰ a corpore. diuinus splendor ĩ etus corpꝰ¬
culo clarissime choruscauit et iusus est a circũ¬
stantib angłoꝵ chorus ei obuiam aduenisse.
⁊ cũ eis fidelissimꝰ amitꝰ genesius ep̃c. uisiq sũt
angeli aĩam eiꝰ remigio alarũ ⁊ manib eleua¬
tam ĩ celũ portasse. Monasteriũ uͭ kale pͥmo
cõstruxit clotildis regina uxor clodouei magni
quẽ sc̃s remignus baptirauit. ⁊ cõstruxit illud
Thonore si gregorii. S q ambitꝰ ecc̃iole illiꝰ stric¬
tior erat ⁊ in agno sc̃imonialiũ gregi nõ suffi¬
ciens: eam batildis regina eu̾ti fecit ⁊ amplio¬
tem construi.

Expanded text:
cujus mortem ipsa statim secuta est. In exitu cujus mortem ipsa statim secuta est. In exitu autem animae ejus a corpore, divinus splendor in ipsius corpusculo clarissime coruscavit; visus est a circumstantibus angelorum chorus ei obviam advenisse, et cum eis fidelissimus amicus ejus Genesius episcopus: visique sunt angeli animam ejus remigio alarum et manibus elevatam in coelum portasse. Monasterium vero Kalae primo construxit Glotildis regina uxor Clodovaei magni, quem sanctus Remigius baptizavit: et construxit illud in honore sancti Georgii. Sed quia ambitus Ecclesiae illius strictior erat, et magno sanctimonialium gregi non sufficiens, eam Bathildis regina everti fecit, et ampliorem construi.
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾ia transiisit. Orta tandẽ cõtentiõe inter
francoꝵ proceres pro suꝑbia sigebnni ep̃i poro
qͣ ⁊ ip̃e octisus est. desideratũ meruit adimple-¬
re ꝓpositũ. Deductaq a quibdã seniorib reg¬
ni procetib ad monast̾iũ kalam: religionis
ibi habitũ suscepit. In ebdomada sua mini¬
strabat ĩ officio coquine sicut ⁊ cet̾e sorores ⁊
mundicias faciebat ⁊̃ plusqmͣ cetere sorores:
ĩquinamenta stercoꝵ ꝓpriis manib emũdãs.
Incidit tandẽ ĩ yliacam passionẽ. de qͣ tñ au-¬
xilio dei ⁊ medroꝵ est sanata. Appropinqͣnte
a̾ obitu suo: uisio ei p̃elara ostensa est. Scala
ei uidebat᷑ recta state añ altare bẽ dei genitri¬
tis marie cuiꝰ cacumen celos attingebat: ⁊ ꝑ
euisdem gradꝰ se comitantib scis angelis seͣ¬
treta celestia penetrate. Habebat a quandam¬
filiolam qͣm ex fonte satro susceperat: ꝓ qua
dñm exorauit ut ante se moreret᷑. Qd̾ ⁊ fẽm ẽ.

Expanded text:
na direxit. Orta tandem contentione inter Francorum proceres pro superbia Sigebranni episcopi, pro qua et ipse occisus est, desideratum meruit adimplere propositum; deductaque a quibusdam senioribus regni proceribus ad monasterium Kalam, religionis ibi habitum suscepit. In hebdomada sua ministrabat in officio coquinae, sicut et caeterae sorores, et munditias faciebat, etiam plusquam caeterae sorores, inquinamenta stercorum propriis manibus mundans. Incidit tandem in iliacam passionem; de qua tamen auxilio Dei et medicorum sanata est. Appropinquante autem obitu suo, visio ei praeclara ostensa est. Scala ei videbatur erecta stare ante altare beatae Dei genitricis Mariae, cujus cacumen coelos attingebat, et per ejusdem gradus se comitantibus sanctis angelis secreta coelestia penetrare. Habebat aufiliolam, quam ex fonte sacro susceperat, pro qua Dominum exoravit, ut ante se moreretur; quod et factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ adiutorium dedit. qui tunc erat assiduus
ĩ palatio qui postea fr̃s est lugdunensis ep̃c¬
Hec reginia pestem symoniacham a francia
extrrpauit:⁊ impiissimas exactiones publi¬
ut multi filios suos magis optarẽt mori ꝙͣ
uiuere. Construxit cenobium sc̃imonialium
ĩ pago parisiaco noie kala: in ambianensi¬
monasteriũ corbeie: qd uillis ⁊ p̃diis magnifi¬

Expanded text:
in adjutorium dedit, qui tunc erat assiduus in adjutorium dedit, qui tunc erat assiduus in palatio; qui postea factus est Lugdunensis epec regina pestem Simoniacam a Francia exstirpavit: et impiissimas exactiones publiant, ut multi filios suos magis optarent mori, quam vivere. Construxit coenobium sanctimonalium in pago Parisiaco, nomine Kalam  monasterium Corbeiae; quod villis et praediis magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
rinis ꝑtib dep̾data: redempta est a ue¬
nerabili iro ħchanoaldo qui tunc maior¬
dom̃ pllatiũ gubernabat. Fuit a̾ de claro sã¬
grine saronũ: aspectu decora. nultu hylaris:
incessu granus. pudica sobria prudens ⁊ can¬
ta humilis et gratiosa. adoq placuit p̃dicto
principi ut loco pincerne eam cõstitueret. In
q̃ dignitate om̃ib semuorib ĩ domo dñi siu ita
humilit̾ obseq̃bat᷑. ut eis calciamenta detra¬
heret et detergeret. ⁊ aquam ad lauandũ defer
ret. et uestumenta eoꝵ festinant̾ pararet: ab¬
q oĩ murmure ⁊ adulatione bono ⁊ pio aĩo.
Mortua tiero uxore ħchano aldi: uoluit idem
putaret illic aliquẽ latere potiusse. Ea gͥ nõ
inuenta pͥnceps duxit alterã. Tunc illa iterũ
q̃sita inuenta est:. s a pͥncipe nõ cõtacta postes
ꝑ dei grãm fc̃a est uxor clodouei regis: filii da¬
gobecti et metito. Erat n ⁊ ip̃a de sanguine
regio. Faciebat ã elemosinas multas ecc̃iis

Expanded text:
retio vendita, redempta est a verabili viro Hircanoaldo, qui tunc palatium gubernabat. Fuit autem de claro sanguine Saxonum, aspectu decora, vultu hilaris, incessu gravis, pudica, sobria, prudens et cauta, humilis et gratiosa: adeoque placuit praedicto principi, ut loco pincernae eam constitueret. In qua etiam dignitate omnibus senioribus in domo domini sui ita humiliter obsequebatur, ut eorum calceamenta detrahestinanter pararet, absque omni murmure et adulatione, bono et pio animo. Mortua vero uxore Hircanoaldi, voluit idem putaret illic aliquem latere potuisse. Ea igitur non inventa, princeps duxit alteram. Tunc illa iterum quaesita inventa est, sed a principe non contacta. Postea per Dei gratiam facta est uxor Clodovei regis filii Dagoberti, et merito. Erat enim et ipsa de sanguine regio. Faciebat autem eleemosynas multas ecclesii
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. Qua de re certũ tenuit: ⁊ se ⁊ illos de hac ni¬
ta ẽẽ sub celeritate migraturos. Ft̃mq est ut die
eadẽ ip̃e moreret᷑ atq post eũ cuncti illi qͥ baptira¬
tĩ fuerãt ita secuti sunt: ut intͣ ꝑ paucos dies eoꝵ¬
nullus in hac uita remaneret. In ea mortalitateᷤ
ciprie simplicitatis et humilitatis. Cũ u̾o eiꝰdẽ¬

Expanded text:
torum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vitorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. aecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusde
Abbreviated transcription (Latin):
aspecit. Qui dũ coram lecto iacentis assisterẽt.
unus eorum dixit. Ad hoc uenimꝰ ut monasłio
gregorii quosdam fr̃es in miliciã mittamꝰ. At¬
ꝙ alteri precipiẽs adiunxit. Scribe marcellũ.
ualentimanũ agnellũ: atq alios quoꝵ nũc
minime recordor. Quib expletis addidit dicẽs
Scribe ⁊ hũc ip̃m: qui nos aspicit. Ex qͣ uisiõe
certꝰ redditꝰ p̾dictus fr̃. facto mane ĩnotuit fr̃ĩb
nũtiauit ẽe secuturũ. Tũ die alio p̾dicti fr̃es
mor ceperũt: atq sub eodẽ ordine se ĩmortẽ
secuti sũt. quo fuerãt in descciptiõe noĩati. ad
extremũ uero et ip̃e obiit. In portuensis ei¬
ẽẽ cõpleta. dicens apparuisse sͥ iuuenẽ atq e¬
pistolas detulisse dicentẽ Aꝑi et lege. Quib aꝑ¬
tis asseruit: qr se et om̃s qui eodẽ tp̃re a p̾dicto ep̃o
litt̾is aureis inuenit. Primũ quidẽ ut dicebat su¬
ũ nomẽ repperit: ac deinde oĩm ĩ illo tp̃re baptira¬

Expanded text:
aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus praedictus frater, facto mane innotuit fratribununtiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eesse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo s invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
rius bulgar manebat. Qui festine ad egrũ dedu¬
ctus et bulgaria lingͣ locutꝰ est. S ita ꝑuer ip̃e in
italia nat᷑ et nuttit᷑ in eadem barbara locutiõe rxn¬
dit. ac si ex eadem gen̾e fuiss generatꝰ. S die t̾cio¬
quo occulto dei iudicio nescit᷑ manꝰ ac brachia lac̾¬
tos ꝙ suis dentib laniauit. atq ita de corpore exiuit
Quo mortuo om̃s illi quos p̃dixerat ex hac luce
ꝓtinꝰ subtracti sunt. Nullus q in illa domo eadem
tempestate defunctus est. qui uoce illiꝰ denũtiat᷑¬

Expanded text:
rius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Miratquo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
utilitati seu ncc̃ĩtati nature seruit. natura
est uel appetitꝰ eiꝰ. cũ uero ĩsuꝑflua se expo¬
unqm satis est. Hec in sp̃ualib ⁊ in eis q̃ ad de¬
ũ sunt cũ uult qd̃ pot̾ laudanda est. cũ nilt
qd̾ nõ pot̃ ⁊ plusquã pot̃. regenda est. cũ nõ
negligentia. uł pͥuato amore nr̃i erramꝰ in no¬
bis. Bona gͦ custos uoluntatis est obed̾ia sine
imperii illa siue cõsilii. siue subiectionis. siue
lii obedĩe castificant corda sua ĩ ꝯbedĩa carita¬
tis. qmͣ ad maiores suos subigant ꝑ obedien¬
nã riccĩtatis. In illa .n. sola uel p̾cipit nel cõ¬
sulit ⁊ obedit caritas. Hic autẽ penam uel ti¬
enti maior semꝑ intentatur pena. Ergo ĩ hoĩe
sursũ cor h̃ñte pp̃ exteriora sua regenda. mode¬
randa cõponenda palam om̃ib est. qmͣ neces¬
saria sit uoluntati custodia sua. ampliꝰ ã pp̃¬

Expanded text:
utilitati seu necessitati naturae servit, natura est, vel appetitus ejus. Cum vero in superflua se expounquam satis est. 11. Haec in spiritualibus, et in eis, quae ad Deum sunt, cum vult quod potest, laudanda est: cum vult quod non potest, et plus quam potest, regenda est: cum non negligentia, vel privato amore nostri erramus in nobis. Bona ergo custos voluntatis est obedientia, sive imperii illa sit, sive consilii; sive subjectionis, sive lii obedientiae castificant corda sua in obedientia charitatis, quam ad majores subigant per obedientiam necessitatis . In illa enim sola vel praecipit, vel consulit, et obedit charitas: hic autem poenam tienti major semper intentatur poena. Ergo in homine sursum cor habente propter exteriora sua regenda, moderanda, componenda, palam omnibus est quam necessaria sit voluntati custodia sua, amplius
Abbreviated transcription (Latin):
quidam animi appetitus est. alia ad de¬
nis ad lecũ suũ. hoc est cũ sociat᷑ ueritati ⁊ mo¬
hõ tũc incipit qr nulla hoꝵ in hac uita plena
ꝑfectio est. Cũ uero declinat ĩ ea q̃ carnus sũt
cõcupiscentia carius est. cũ ĩcuriositatẽ scłi
cõcupiscentia oculoꝵ est cũ in ambitionẽ gle

Expanded text:
quidam animi appetitus est, alius in Denis ad locum suum, hoc est, cum sociatur veritati, et mohomo, tunc incipit ; quia nulla horum in hac vita plena perfectio est. Cum vero declinat in ea quae carnis sunt, concupiscentia carnis est. Cum in curiositatem saeculi, concupis
Abbreviated transcription (Latin):
n septimo: eualdꝰ albus et eualdus
iuger pbr̃i ueniẽtes ab anglia: mrnantur
in gallia ⁊ iuissu pipini sepeliunt᷑ ĩ agripinẽ¬
ducẽ frisonũ bello uicit. ⁊ willebrordũ genti
illi ad p̾dicandũ dirigit. killiam witiburgẽ¬
ĩfirmare nititur: sergiũ papã ĩ hoc sibi re¬
sistentem ecc̃a deturbare frustra molit᷑ Defec¬
tio solis fc̃a est hora diei t̾cia: iͣ ut q̃dam stel¬

Expanded text:
nt. Evaldus albus et Evaldus niger presbiteri, venientes ab Anglia, martyrizantur in Gallia, et jussu Pipini sepeliuntur in Agrippineducem Fresonum bello vicit; et Willibrordum genti illi ad predicandum dirigit. Kyliani Wirziburgennctam synodum infirmare nititur, et Sergium papam in hoc sibi resistentem aecclesia deturbare frustra molittio solis facta est hora diei tertia, ita ut quedam stel
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ã abbas quidã qui ad modũ religi¬
osus habebat᷑ secũ de hiis q̃ monastice reli¬
gionis erant loqueretͣ. et inter alia de pu̾is declau
mentũ ur̃m expendistis qui de hoĩb bestias nu-¬
ĩ orto tuo plantares. ⁊ mox illan ex om̃i parte
cõcluderes ut ramos suos nullatenus extende

Expanded text:
uidam abbas qui admodum religiosus habebatur, secum de his quae monasticae religionis erant loqueretur, ac inter alia de pueris in clausmentum vestrum expenditis, qui de hominibus bestias nuin horto tuo plantares, et mox illam ex omni parte ita concluderes ut ramos suos nullatenus extender
Abbreviated transcription (Latin):
ut crescant ⁊ fructificent deo. Uos a̾ in tm̃ t̾rorib.
minis ⁊ u̾berib undiq illos coartatis: ut nul¬
la penitꝰ eis liceat libertate potiri. Unde fit ut¬
cedere credant cõtigitq modo miserabili ut sicut de¬
inceps corꝑe crescunt. sic ĩ eis odiũ ⁊ suspicio om̃is
mali crescat. sꝑ proni et curui ad iucia. Cũq ad
nuillũ fuerint ĩ uera caritate nutriti. nullũ insi
dep̾ssis suꝑciliis oculo ue obliquo ualent ĩtueri.

Expanded text:
ut crescant et fructificent Deo. Vos autem in tantum terroribus, minis et verberibus undique illos coarctatis, ut nulla penitus liceat sibi libertate potiri. Itcedere credant. Contingitque modo miserabili, ut sicut deinceps corpore crescunt, sic in eis odium et suspicio omnis mali crescat, semper proni et incurvi ad vitia. Cumque ad nullum fuerint in vera charitate nutriti, nullum nisi depressis superciliis, oculove obliquo valent intueri.
Abbreviated transcription (Latin):
lam reuelauit. et uniu̾so ppło ip̃aq muliere in¬
tuente ꝑtem digiti auricularias sangͥne cruẽ¬
tatam inuenit ac mulieri dicit. Disce inqm
ueritati uł m iam crede contestanti. Panis
quẽ ego do caro mea est:⁊sanguis meus uere
est potus. S prescius conditor ñr infirmitatis
nr̃e ea potestate qua cuncta fecit ex nichilo ⁊ cor-
ꝑationẽ nr̃am sp̃c sui sc̃ificatiõe cõuertit. Indeq
uniu̾sos iussit diuinã p̾cari clementiã ut ĩ for¬
mam pͥstinam sacrosẽm reformaret myst̾iũ qua¬
tunꝰ mulieri ad sumendũ fuiss possibile. Qd̃ et
fc̃m est. Unde sepefata mulier plurimũ ĩ sc̃a re¬
ligione ⁊ fide ꝓficibnis ꝑticipatione dñici sacra

Expanded text:
lam revelat, et universo populo ipsaque muliere conlam revelat, et universo populo ipsaque muliere contuente, partem digiti auricularis sanguine cruentatam invenit, et mulieri dixit: Disce, inquam, veritati vel modo jam credere contestanti: Panis quem ego do, caro mea est, et sanguis meus vere est potus . Sed praescius Conditor noster infirmitatis nostrae, ea potestate qua cuncta fecit ex nihilo, et corpparationem nostram Spiritus sui sanctificatione convertit. Indeque universos jussit divinam precari potentiam ut in formam pristinam sacrosanctum reformaret mysterium; quatenus mulieri ad sumendum fuisset possibile, quod et factum est. Unde saepefata mulier plurimum in sacra religione ac fide proficiens, participatione dominici sacra
Abbreviated transcription (Latin):
tionis studio oblationes fac̾e ⁊ die dñica ad
ecc̃am deferre. sũmoq pontifici ad ecclesiastice
cosuetudinis ⁊ familiaritatis eĩdem gr̃a of¬
ferre solebat. Que cũ qͥdam die ex more ad
cõicandũ demanu apłici ordine suo acced̾et
illiq pontifex offam dñci corꝑis porrexiss
retraxit. et separatũ suꝑ altare reposuit. Eam
rio int̾rogauit eam b̃s gregoriꝰ dicens. Dic g
quid cordi tuo emerserit eũ cõicatura risistĩ
Ait illa. Recognoui inqͣm illam portiũculã
ex eadem oblatione fuisse qm ego ꝓpriis mani¬
b feci ⁊ tibi obtuli. Et cũ eam te intellexerim
corpꝰ dñi appellasse subrisi. Tũc sc̃s dei pontifex
ĩ fidelitas ħ mulieris mentis oculis ude̾ ⁊ fide
luminib cõspic̾e̾ debuiss. Q d̾ cũ fuiss oratũ
ip̃e una cũ ppło et eadẽ muliere exurrexit. ⁊ ad
altare cunctis cernentib ⁊ sese ad cernendũ
celeste spectaculũ cõprimentib corporalem pal¬

Expanded text:
tionis studio oblationes facere, et die Dominica ad ecclesiam deferre, summoque pontifici ecclesiasticae consuetudinis et familiaritatis ejusdem gratia offerre solebat. Quae cum quadam die ex more ad communicandum de manu apostolici ordine suo accederet, illique pontifex offam Dominici corporis porrexissetretraxit, et separatim super altare posuit, eamqrio, interrogavit eam beatus Gregorius, dicens: Dic, rogo, quid cordi tuo emerserit, cum communicatura risisti? At illa: Recognovi, inquit, portiunculam illam ex eadem oblatione fuisse quam ego manibus meis feci, et tibi obtuli; et cum eam te intellexerim corpus Domini appellasse, subrisi. Tunc sanctus Domini pontifex infidelitas hujus mulieris mentis oculis et fidei luminibus 11 conspicere debuisset. Quod cum fuisset oratum, ipse una cum populo et eadem altare cunctis cernentibus, et sese ad cernendum coeleste spectaculum comprimentibus, corporalem pal
Abbreviated transcription (Latin):
que se nec dulcily annis. Ingerit ⁊ mestis
sepe uocata uenit. Quid me felicem tociens iacta¬
tis amici. Qui cecidit. stabili nõ erat ille gͥdu.
tudia pħoꝵ ĩ fructuosis affectuũ spinis ube¬
rem fcuctib rõnis segetẽ necant hõimq mẽtes
assuefaciũt morbo nõ liberant q̃ dolores eiꝰ nullis
mus arma que nͥ pͥor abiecisses inuicta te firmi¬
dus tñ est. qr nullo duce regit᷑ s errore tm̃ temere
ac passim limphante raptat᷑. Si opẽ medicantis ex¬

Expanded text:
qui se nec dulcibus annis. Inserit et maestis saepe vocata venit. Quid me felicem totiens jactastis, amici ? Qui cecidit, stabili non erat ille gradu.uae infructuosis affectuum spinis, uberem fructibus rationem segetem necant, hominumque mentes assuefaciunt morbo, non liberant. Ad haec Hieronymusmus arma quae nisi prior abiecisses inuicta te firmidus tamen est, quoniam nullo duce regitur, sed errore tantum temere ac passim lymphante raptatur. Qui si quando
Abbreviated transcription (Latin):
Quantas reꝵ lubricas nsat fortuna iuices p̾mit
⁊̃sontes debita sceleri noxia pena. ac pu̾si resident
us lumine claro cerne uetũ. tramite recto catꝑe
nec dolor assit. Nubila mens est iunctaq frenis
hec ubi regnant.

Expanded text:
antas lubrica uersat Fortuna uices? Premit insontes debita sceleri noxia pena, at peruersi resident uis lumine claro cernere uerum, tramite recto carpere nec dolor adsit. Nubila mens est uinctaque frenis haec ubi regnant.
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ qui manducẽt atq bibant malachias
nicħ hñs hoꝵ multos tñ locupletat de promꝑ¬
menia ad celos leuant. malachias nõ hñs
ubi caput reclinet opus facit eungeliste. Illi
equos ascendũt. cum turba hoĩm gratis mã¬
ducantiũ panem ⁊ nõ suum malachias sep¬
tus scõꝵ fratrum collegio pedes circuit portas
panes angelorũ quib satiat aĩas esurientes
Illi plebes nec agnoscũt quidem iste erudit.
Illi potentes et tyrannos honorant. iste pu¬
uit. O iirũ apłicũ quẽ tot et talia nobili¬
tant signa apostolatus sui. Quid gͦ mirũ
si nira est oꝑatꝰ cũ sit mirabilis ip̃e: Immo
u̾o nõ ip̃e s deus ñp̃o alioquin tu es deus in¬
quit qui facis intrabilia. I¬

Expanded text:
minus, quid manducent, et quid bibant: Malachias minus, quid manducent, et quid bibant: Malachias nihil horum habens, multos tamen locupletat de prompmoenia ad coelos levant; Malachias non habens ubi caput reclinet, opus facit evangelistae. Illi equos ascendunt cum turba hominum gratis manducantium panem, et non suum; Malachias septus sanctorum fratrum collegio, pedes circuit, portans panes Angelorum, quibus satiet animas esurientes. Illi plebes ne agnoscunt quidem: iste erudit. Illi potentes et tyrannos honorant: iste punit. O virum apostolicum, quem tot et talia nobilitant signa apostolatus sui! Quid ergo mirum, si mira est operatus, sic mirabilis ipse? Imo vero non ipse, sed Deus in ipso. Alioquin tu es Deus, inquit, qui facis mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
Apud quos uero morã face̾ libuiss. illoꝵ. se mo
exiret ad p̾dicandũ cum peditib pedes ⁊ ip̃e i¬
bat ep̃c et legatus forma apłica hec ⁊ inde ma¬
gis mira in malachia. quo rara ninuis ĩ alus¬
Illi dominant᷑ in clero iste dũ eẽt liber ĩ om̃ib
oĩm seruũ se fecit. Illa ã nõ euuangelizantes
manducant. aut euuangelirant ut mandu¬
cẽt. malachias imitans paulũ ut enuangeli
zet manducat. Illi fastũ ⁊ questũ estimant pie¬
tatẽ malachias hereditate uendicat sͥ opus
⁊ oñ. Illi felices se credunt. si dilatauerint t̾¬
minos suos. malachias ĩdilatanda caritate
głatur. Illi congregant ĩ horeea. et dolia replẽt
unde onerent mensas malachias colligit in
diserta et solitudines unde impleat celos. Illi
cũ accipiãt decĩas ⁊ pͥmitias et oblationes
in suꝑ ⁊ de cesaris beneficio thelonea ⁊ tributa
⁊ alios redditus infinitos solliciti sũt nichilo¬

Expanded text:
quos vero moram facere libuisset, illorum se coquos vero moram facere libuisset, illorum se coexiret ad praedicandum, cum peditibus pedes et ipse ibat, episcopus et legatus. Forma apostolica haec: et inde magis mira in Malachia, quo rara nimis in aliomnium se servum fecit. Illi aut non evangelizantes manducant, aut evangelizant ut manducent: Malachias imitans Paulum, manducat ut evangelizet. Illi fastum et quaestum aestimant pietatem: Malachias haereditate vindicat sibi opus et onus. Illi felices se credunt, si dilataverint terminos suos: Malachias in dilatanda charitate gloriatur. Illi congregant in horrea, et dolia replent, unde onerent mensas: Malachias colligit in deserta et solitudines, unde impleat coelos. Illi, cum accipiant decimas, et primitias, et oblationes, insuper et de Caesaris beneficio telonia, et tributa, et alios redditus infinitos, solliciti sunt nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
co u̾bum. s nutũ: Quis manũ pedẽ ne mo¬
uentẽ stustra: Inmo qͥd nõ edificãs ĩ eiꝰ in¬
cessu. asẜestu hĩtu uultu: Deniq uultꝰ hyla¬
ritatẽ nec fuscauit meror nec leiugauit ri¬
sus. Totũ ĩ eo disciplinatũ totũ ĩsigne uir¬
tutis ꝑfectiõis forma. ꝑ oĩa seuus. s non
austerus. Remissus interdũ dissolutꝰ non¬
quam. Negligẽs nichil ⁊ si pro tp̃re multa
dissimulans. Quietus sepe. s minime ali¬
qñ ociosus. Adie pͥmo cõuersioĩs sue usq aꝰ
extremũ uite sue sine ꝓpͥo uixit. Nõ seruos.
nõ ancillas. nõ uillas. non u̾itulos. nõ de
niq quicqmͣ reddituũ ecc̃asticoꝵ seculariũ¬
ue uel in ip̃o hũit ep̃atu. Mense ep̃ali in¬
chil prorsus constitutũ uel assignatum un¬
de ep̃c uiueret. nec enĩ uł domũ. ꝓpriam ha¬
buit. Erat autem pene incessanter crtiuẽs
ꝑrochias õs enuangelio sermens ⁊ de euuͣ¬
gelio uiuens. sicut constituit ei dñs. Porro si¬

Expanded text:
utum? Quis manum, pedemve moventem frustra? Imo quid non aedificans in ejus incessu, aspectu, habitu, vultu? Denique vultus hilaritatem nec fuscavit moeror, nec levigavit risus. Totum in eo disciplinatum, totum insigne virtutis, perfectionis forma. Per omnia serius, sed non austerus. Remissus interdum, dissolutus nunquam. Negligens nihil, etsi pro tempore multa dissimulans. Quietus saepe, sed minime aliquando otiosus. A die primo conversionis suae usque ad extremum vitae, sine proprio vixit. Non servos, non ancillas, non vilnique quidquam redituum ecclesiasticorum saeculariumve, vel in ipso habuit episcopatu. Mensae episcopali nihil prorsus constitutum, vel assignatum, unde Episcopus viveret. Nec enim vel domum propriam habuit. Erat autem pene incessanter circuiens parochias omnes, Evangelio serviens, et de Evangelio vivens sicut constituit ei D
Abbreviated transcription (Latin):
na: Ascende ĩ montẽ illum: disce cognosce̾ te¬
nosce te ip̃m. Qd̃ autẽ sine trib discipulis ĩ
hũc montem ascende noluit: nec plus quam
sine triplici studio ad huiꝰ cognitioĩs celsitudi¬
.n. eperim᷑ oꝑando. multa inuenimꝰ ĩuestigan¬
do: multa extorquemꝰ orando. Hiis trib comi
tib sͥ adiunctis neritas in nobis ꝓficit ⁊ ĩ al¬
ta se aitollit: ⁊ eo usq se ꝑ cotidiana ĩcrenta
exaltat donec p̃dicti montis uerticẽ tangat.
O qm multos hodie iidemꝰ studiosos ĩ lectiõe
desidiosos ĩ oꝑe. tepidos ĩ oĩone: p̾sumẽtes tñ
monitis huius cacumina posse apprehendere.
S qñ q̃so apprehendẽt. qui xp̃m ducem non
hñt: Neq .ii. ducit eos xp̃c: qui ascend̾e nou
uult nsi cũ discipulis trib. Iungant gͥ studio
lectionis studiũ oꝑis et or̃onis: absq dubio sñ¬

Expanded text:
num, ascende in montem istum, disce cognoscere tese dicimus, quod sine tribus discipulis in hunc montem ascendere noluit, nec plus quam sine triplici studio ad hujus cognitionis celsitudienim experimur operando, multa invenimus investigando, multa extorquemus orando. Innumera sitibus sibi adjunctis, veritas in nobis proficit, et in alta se attollit, et eousque se per quotidiana incrementa exaltat, donec praedicti montis verticem tangat. O quam multos hodie videmus, studiosos in lectione, desidiosos in opere, tepidos in oratione, praesumentes tamen montis hujus cacumina posse apprehendere. Sed quando, quaeso, apprehendent, qui Christum ducem non habent? Neque enim ducit eos Christus, qui ascendere non vult, nisi cum discipulis tribus. Jungat ergo studio lectionis studium operis et orationis, qui Chr
Abbreviated transcription (Latin):
agna est altitudo sc̃ie semetip̃m
ꝑfc̃e cognouisse. Mons magnus et altꝰ
plena cognitio rõnalis sp̃c. Oĩm mundanaꝵ
sciennaꝵ cacumina mons iste transcendit
Hic defecerũt seutantes scrutimo. Rarũ ual¬
de ĩ hũc montẽ ascend̾e̾ s multo rarius ĩ eius
ueruce stare ⁊ ibi moram face rarissimũ
ibi hĩtare et mente requiescͥe. Quis inquit
ascendet in montem domini: aut qͥs stabit
iam ascendisti iam ibi stare ibi stare didicisti.
nec hoc sufficiat tͥ. Disce ibi hĩtare et mansio¬
nem fac̾e ⁊ qͣlicũq mentis euagatione abstͣc¬
tus. illuc sꝑ redire. Absq dubio ꝑ multũ usũ
qͣn u̾teretur tͥ ĩ oblectamentũ. in tm̃ ut abs¬
q ulla laboris difficultate possis ibi assiduus
esse: qͥnimmo pena potius tͥ sit alibi qm ibi
moram aliqͣm ag̾e. Mira iocunditas ĩ hoc mõ¬
te sine labore morari posse: petro atcestante qͥ
tanta ⁊ tã insolita suauitate allectꝰ extlamat

Expanded text:
agna altitudo scientiae seipsum perfecte cognovisse. Mons magnus et altus, plena cognitio rationalis spiritus. Omnium mundanarum scientiarum cacumina mons iste transcendit,Hic defecerunt scrutantes scrutinio. Hic, de in hunc montem ascendere, sed multo rarius in ejus vertice stare, et ibi moram facere; rarissimum autem ibi habitare et mente requiescere: Quis, inquit, ascendet in montem Domini, aut quis stabit jam ascendisti, jam ibi stare didicisti, nec hoc sufficiat tibi. Disce ibi habitare et mansionem facere, et qualicunque mentis evagationem abstractus illuc super redire. Absque dubio per multum usum quandoque vertetur tibi in oblectamentum, intantum, ut absque ulla laboris difficultate possis ibi assiduus esse, quinimo poena potius tibi sit alibi, quam ibi moram aliquam facere. Mira jucunditas in hoc monte sine labore morari posse. Petro attestante, qui tanta et tam insolita suavitate allectus, exclamat:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpudicũ. uł indecẽs resid̾e patiaris. Discant
ate coep̃i tui comaculos pueros ⁊ cõptos ad¬
olescentes secũ nõ hr̃e. Certe int̾ mitratos
gat. hec leuiores reprunit. Illa si adsit odibi¬
diocritate gratius: ut nec de seueritate sit one¬
ri. nec de familiaritate cõtemptui. In pala¬
tio papã domi te patrẽfamilias exhibeto.
Ament te domestici tui. si nõ: facito ut ti¬
meant te. Utilis semꝑ custodia oris. que tñ
affabilitatis gr̃am non excludat. Igit᷑ ubiq
frenanda est lingͣ p̃ceps maxĩe autẽ ĩ cõui¬
iuo. Ille cõuenientior hĩtꝰ si actu quidẽ seue¬
tus sis uultu serenꝰ. li̾bo serus. Capellani
tui qui tecũ uigit̾ diuinis int̾sũt obsequiis.
forte ab aduentantib petere deprehendes. iu¬

Expanded text:
impudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos gat, haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibidiocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in convivio. Ille corus sis, vultu serenus, verbo serius. Capellani, et qui tecum jugiter divinis intersunt officiis, forte ab adventantibus petere deprehendes, ju
Abbreviated transcription (Latin):
us semꝑ cõsulendꝰ est animꝰ examinanda cõ¬
quid aliud uult uł pp̃ qd̃ odit quicqͥd contͤ
illd̾ caro concupiscit. Incidentes .n. qͣi extrin¬
qm int̾ uoluntates s pene int̾ ociosas depu¬
tande sunt cogitationes. Nam ⁊ si aliqũ fũit
usq ad delectationẽ animi cito tm̃ se inde ex¬
cutit animꝰ compos sui. Ꝙ autẽ in totũ uult
pͥmo cõsiderandum est quid illud sit qd̾ sic ue¬
lit. deinde qntũ uelit. ⁊ qũo uelit. Si qd̾ ĩ to¬
tũ uult deus est. discutiendũ ei est deũ qͣntũ
⁊ qũo uelit utrũ usq ĩ contemptũ sui ipius

Expanded text:
us semper consulendus est animus, examinanda condquid aliud vult spiritus vel odit, quidquid contra illud caro concupiscit. Incidentes enim quasi extrinquam inter voluntates, sed pene inter otiosas deputandae sunt cogitationes. Nam etsi aliquando fiunt usque ad delectationem animi, cito tamen inde se excutit animus compos sui. Quod autem in totum vult, primo considerandum est ei quid illud sit quod sic velit; deinde, quantum velit, et quomodo velit. Si quod in totum vult, Deus est, discutiendum est ei Deum quantum et quomodo velit, et utrum usque in contemptum sui ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ est. ⁊ hec hoĩs ꝑfectio ẽ. similitudo dei. ꝑfec¬
tum ã nolle ẽẽ delinquere est. ⁊ ideo hunic ꝑ¬
fectioni nutrienda est semꝑ uoluntas. amor
p̃parandꝰ. uoluntas cohibenda ne ĩ aliena dis¬
sipetur. amor seruandus ne inquinet᷑. ꝓpt̾ ħ¬

Expanded text:
est perfectio, similitudo Dei. Perfectum autem nolle esse, delinquere est. Et ideo huic perfectioni nutrienda est semper voluntas, amor praeparandus, voluntas cohibenda, ne in aliena dissipetur; amor servandus, ne inquinetur. P
Abbreviated transcription (Latin):
rati u cõcussas in fragmenta deiecit. ⁊ artogan¬
ti gestu accessit ad sarcophagũ. In clamato ꝙ
nomine: ut surgeret imꝑaint. Qua r̾enden¬
te nequeo ꝓ uintulis. Solueris inquit ⁊ ma¬
lo tuo. S̾tatimq cathenam que cet̾oꝵ fercciã
illuserat: nullo conamune ut stupam diruꝑit
Oꝑculũq tumbe pede depulit. ⁊ apprehensam
manu palam om̃ib ab ecca extrarit ad fores.
ubi paratus erat equs ig̾. suꝑbum hunmẽs
uncis ferreis ꝑ totum ꝓcuberantib. Suꝑ quo
nusera illa ĩposita mox ab ocislis intuentiũ
cũ toto sodalicio disparuit. Audiebant᷑ tñ cla¬
mores. ꝑ iiiĩ. fere miliaria miserabiles suppeti¬

Expanded text:
jori vi concussas in fragmenta dejecit; jori vi concussas in fragmenta dejecit; ti gestu accessit ad sarcophagum. Inclamatoque nomine, ut surgeret imperavit. Qua respondente: « Nequeo pro vinculis, solveris, inquit, et malo tuo. » Statimque catenam quae caeterorum ferociam eluserat, nullo conatu ille ut stupam dirupit, operculumque tumbae pede depulit, et apprehensam manu palam omnibus ab ecclesia extraxit ad fores, ubi paratus erat equus niger superbum hinniens, uncis ferreis per totum protuberantibus. Super quos misera illa imposita, mox ab oculis intuentium cum toto sodalitio disparuit: audiebantur tamen clamores per quatuor fere milliaria miserabiles suppeti
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ meũ insuite ĩ corio ceruio ⁊ ĩcludite ĩ la¬
pideo sarcophago ⁊ oꝑculũ ferro ⁊ plumbo cõ¬
stringite ⁊ lapidẽ ip̃m trib magns cathenis
circũdate. Si tribus noctib iͣ secure iacuero. qi¬
ta die infodietis me in humo. qm̃qmͣ uere.¬
ar ne t̾ra uelit me reciꝑe ꝓ maleficiis meis.
Psalmicines .l. sint noctib: ⁊ misse cantent᷑
ꝙꝓ me tot dieb. fc̃m est ut p̃ceperat: et nicħ
ualuit. Primis .n. duab noctib cũ chori cłi¬
coꝵ psalmos canerent cirta corpus singuli
demones ostium ecc̃e in mani obice clausũ
leui negotio cõfringentes: duas extremas ca¬
thenas diruperunt. Media q̃ oꝑosius elaborata e¬
rat: illibata durauit. Tertia nocte circa galli
cantũ sirepitu aduenientiũ hostiũ om̃e mona¬
st̾iũ uisũ est a fundamẽtis mou̾i. Unꝰ ã ceteris
et uiltu t̾ribilior et statura celsior. ianuas ma¬

Expanded text:
ergo meum insuite in corio cervino, et includite in laergo meum insuite in corio cervino, et includite in lapideo sarcophago, et operculum ferro et plumbo constringite, et lapidem ipsum tribus magnis catenis circumdate. Si tribus noctibus ita secure jacuero, quarta die infodietis me humo: quanquam verear ne terra nolit me recipere, pro maleficiis meis, psalmicines L, sint noctibus, et missae cantentur pro me tot diebus. » Factum est, ut praeceperat, et nil valuit. Primis enim duabus noctibus cum chori clericorum psalmos canerent circa corpus, singuli daemones ostium ecclesiae immani obice clausum leni negotio confringentes duas extremas catenas diruperunt, media quae operosius elaborata, illibata durante. Tertia nocte circa galli cantum strepitu advenientium hostium omne monasterium visum est a fundamentis moveri. Unus autem caeteris et vultu terribilior, et statura celsior, januas ma
Abbreviated transcription (Latin):
lier apud bertheleiam anglie iullam
auguratrix ⁊ malefica cũ qͣdam die cõuiua¬
retur: cornicula quã hẽbat in deliciis uoca¬
liꝰ solito nescio quid cornicata est. Quo audi¬
to: dñe cultellus de manu excidit. simul et
uultus expalliit: et ingemiscens diutissiẽ
ait. Hdie ad ultimũ fulgũ ꝑuenit aratr me¬
ũ: hodie audiam ⁊ accipiam grande ĩ cõmo¬
dicens. Mortuus est filius tuus: ⁊ tota fami¬
lia subita ruina interiit. Quo audito cõ¬
tinuo dolore sancia decubuit uocari p̾cepit
suꝑstites liberos. monachũ ⁊ monacham.
Quib singultendo ait. Ego miserabili
quodã fato meo demonicis actib sꝑ ĩserui¬
ui. Ego uicioꝵ oĩm sentina ⁊ illecebiarũ ma¬
gr̃am fui ⁊ sꝑabantiũ in religione ura a me
ip̃a desꝑaui. Nũc ergo qr scio me demones hĩ¬
turã exactores in pena quos hm̃i suasores in
culpa: rogo nos ꝑ materna iuscera. ut mea
temptetis alleuiare tormenta. Nam de aĩa
sñiam dampnatioĩs non reuocabitis. C orpꝰ

Expanded text:
lier apud Bertheleriam Angliae villam auguratrix et malefica, cum quadam die comminaretur cornicula quam habebat in deliciis, vocalius solito nescio quid comminata est. Quo audito, dominae cultellus de manu excidit, simul et vultus expalluit, et ingemiscens diutissime ait: « Hodie ad ultimum sulcum pervenit aratrum meum; hodie audiam et accipiam grande incommodicens: « Mortuus est filius tuus, et tota familia subita ruina interiit. » Quo audito continuo dolore saucia decubuit; vocarique fecit superstites liberos, monachum et monacham, quibus singultiendo, ait: « Ego miserabili quodam fato meo daemoniacis artibus semper inservii. Ego vitiorum omnium sentina, el illecebrarum magistra fui, et sperabam tamen in religione vestra, a me ipsa desperavi. Nunc ergo quia scio me daemones habituram exactores in poena, quos habui suasores in culpa; rogo vos per materna viscera, ut mea tentetis alleviare tormenta. Nam de anima sententiam damnationis non revocabitis. Corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sa sua u̾berib: alacres ad exilium ꝑgunt
Quib ad huc ĩ itinere longioris uie costituts
destinant᷑ ep̃is arrianoꝵ suggerentib hoĩes ĩ mi¬
sericordes ac uolenti: ut illud ꝙ eis forte misera¬
tio xp̃iana uictui cõtulerat profuntũ eradeliter
Audus exiui de ntero mr̃is mee rudũ ⁊ me opor¬
poraget in desetto liestite. siam ⁊ wandali duo so
gepserico sepius ceofessores cõmitante mr̃e con

Expanded text:
sa sua uerberibus alacres ad exilium pergunt. Quibus adhuc in itinere longioris uiae constitutis destinantur, episcopis Arrianorum suggerentibus, homines inmisericordes ac uiolentes, ut illud, quod eis forte miseratio Christiana uictui contulerat profuturum, crudeliter \'nudus exiui de utero matris meae; nudum me oporporrigere et in deserto uestire\'. Nam et Uuandali duo, sub Geiserico saepius confessores, comitante matre, con