comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me qui scitis iustum popu¬
lus mens. Lex mea in corde
corum. Nolite tunere obp¬
brium hominum: et blas-¬
phemias corum ne timca¬
tis. Sicut enim uestimen¬
tum sic comedet cos u̾mis.
et sicut lanam sic deuorabͤ
cos tinca. Salus autem me¬
a in sempiternum erit: et
iusticia mea in gencracõe¬
et generacionum. Consur¬
lc .ii. i Consurge sicut in dicb
antiquis: in generaciomi¬
bus scculorum. Qunquid
non tu peussisti suꝑbum.
uulncrasti draconem: Nũ¬
quid non tu siccasti mare.
aquam abyssi uchemẽtis:
Qui posuit profundũ ma¬
ris uiam: ut transirent li¬
berati. Et nunc qui redẽp¬
ti sunt a domino reuerten¬
tur. et uenient in syon lau¬
dantes: et leticia sempit̾na
dium et liticiam tencbũt:
fugiet dolor et gennitus. E¬
go: egoipse consolabor uoᷤ
Quis tu ut timeres abho
minis. qui quasi fenum
ram. Et formidasti ngi¬
ter tota die a facie furoris
aius qui te tribulabat et
paraucrat ad perdendum.
rbi nunc est furor tribu¬
lantis: Cito nemet gradic̃

Expanded text:
me, qui scitis iustum, populus, lex mea in corde eorum. nolite timere obprobria hominum, et blasphemias eorum ne timeatis. sicut enim uestimentum, sic comedet eos uermis: et sicut lanam, sic deuorabit eos tinea: salus autem mea in sempiternum erit et iustitia mea in generationes generationum. ni: consurge sicut in diebus antiquis, in generationibus saeculorum. Numquid non tu percussisti superbum, vulnerasti draconem? Numquid non tu siccasti mare, aquam abyssi vehementis: qui posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati? Et nunc qui redempti sunt a Domino, revertentur, et venient in Sion laudantes, et laetitia sempiterna dium et laetitiam tenebunt, fugiet dolor et gemitus. Ego, ego ipse consolabor vos: Quis tu ut timeres  Al.minis; qui quasi fenum ram: Et formidasti jugiter tota die a facie furoris ejus qui te tribulabat, et paraverat ad perdendum: Ubi nunc est furor tribulantis? Cito veniet gradiens
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Quid autam habeꝰ
quod non accepisti. Si au¬
tem accepisti. quid gloria¬
ris quasi non acceptris: Et
exaltans caput meum.
Mentem ipsam humanã
hic accipiendam puto: ꝙ
caput amme non absur¬
de intelligatur. que ita ĩhe¬
sit. et quodammodo caluit
excellenti suꝑemimencie u̾¬
bi hominei suscipientis.
ut tanta passionis humi¬
litate non deponcretur. lc .uͣ.

Expanded text:
icitur: Quid autem habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Et exaltans caput meum: mentem ipsam humanam hic accipiendam puto, quod caput animae non absurde appellatur, quae ita inhaesit et quodammodo coaluit excellenti supereminentiae Verbi hominem suscipientis, ut tanta passionis humilitate non deponeretur. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
suctudinem conscquant.
pro eterno desiderio lugeãt:
ssuriant et siciant iusticiã:
amplectantur: sed et obser¬
uacione iusticie ꝑsesucio¬
nem pati non uarantur.
icuimuis. ceterisq spuritus
fructibus insistere desidcrãt.
Recedit autem adtempus:
ne semper infirmos curãdi.
nes ciciendi uel eciam pro¬

Expanded text:
suetudinem sequantur, pro aeternorum desiderio lugeant, esuriant et sitiant justitiam, amplectantur; sed et pro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur: ejuniis, caeterisque Spiritus fructibus insistere desiderent. Recedit autem ad tempus, ne semper infirmos curandi, nes ejiciendi, vel etiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
dromedarii madiã ⁊ epba.
omnes de saba ueniẽt. au¬
rum et thus deferentes: et
laudem domino annunci¬
antes. Omne pecus cedar
congregabitur tibi: et aris¬
tes nabaioth ministrabũt
tibi. Offerentur super pla¬
cabili altari meo: et domũ
maiestatis mee glorifica¬
bo. Qui sunt isti qui ut mi¬
bes uolant. et quasicolũbe
ad fenestras suas: ax ctem̃
insule expectabunt. et na¬
ues maris ab micio: ut ad¬
ducam filios tuos de lon¬
ge. argentum corum et au¬
rum corum cum eis: nõi
domini dci tui et sancto isil̃
qui glorificabit te. Et edifi¬
cabunt filii peregrinoruim
muros tuos. et reges corũ
ministrabunt tibi. In in¬
dignacione enim mca per¬
cussi te: et in reconciliacio¬
ne mea miscrtus sum tui.
Et aperientur iugiter porte
tue. die ac nocte non clau¬
dentur: ut afferatur ad te
fortitudo gentium: et reges

Expanded text:
omedarii Madian et Epha; Omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annuntiantes. Omne pecus Cedar congregabitur tibi, arietes Nabajoth ministrabunt tibi, Offerentur super placabili altari meo, et domum majestatis meae glorificabo. Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suinsule expectabunt: et nabes maris in principio. Ut adducant filios tuos de longe, argentum eorum et aurum eorum cum eis in nomine Domini Dei tui: et sancti Srahel quia glorificabit te. Et edificabunt filii peregrinorum muros tuos: et reges eorum ministrabunt tibi. In indignatione enim mea percussi te: et in reconciliatione mea misertus sum tui. Et aperientur porte tue iugiter die ac nocte - et non claudentur. Ut afferatur ad te fortitudo gentium: et reges
Abbreviated transcription (Latin):
l angelo laodicie ec¬
clesie scribe. Hec dicit
amc testis fidelis et uerus :
Iqui est principium createͤ
dci. Scio opera tua: quia
pidus es et nec frigidus.
cupletatus sum. et nulliꝰ
egeo: et nescis quia tu es
miser. et miserabilis ⁊ pau¬
per. et cecus et nudus. Su¬
adeo tibi a me cuere aurũ
ignitum probatum ut lo¬
cuplex fias: et uestimenteᷤ
albis induaris: et appare¬
at confusio nuditatis tue:
et collerio munge oculos
tuos ut iudcas. Ego quos
amo arguo. castigo. emu¬
lare crgo: et penitenciam

Expanded text:
lo Laodicaeae Ecclesiae scribe: haec dicit: amen, testis fidelis et verus, qui est principium creaturae Dei: scio opera tua, quia  tepidus es, et nec frigidus, ditatus sum, et nullius rei egeo; et nescis quoniam tu es miser et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus. Suadeo tibi emere a me aurum ignitum probatum: ut locuplex fias: et vestimentis albis induaris. Et non appareat confusio nuditatis tue. Et collirio inunge oculos tuos: ut videas. Ego quos amo: arguo et castigo. Emulare ergo et penitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nod autem daturus¬
be. et igne descendit. hoc sig¬
ficat: quia et fideles clarita¬
tis suc ostensione illumĩat.
et infidelium oculos ꝑ nu¬
bem erroris obscurat. Qui

Expanded text:
 legem daturusgne et fumo descendit, hoc significat, quia et fideles claritatis suae ostensione illuminat, et infidelium oculos per fumum erroris obscurat.
Abbreviated transcription (Latin):
qz ur̃as seruate in noxias.
hoc auceu dicebat uolens
cripere cum de manibus co¬
rum: et reddere pr̃i suo. Cõ¬
festim igitur ut ptrucnit
ee sedentes ue comederent pa¬
uiatores uenire de galaad:
et camidos corum portantes
aromata. resinam. et stac¬
tem in egyptum. leccio. ui

Expanded text:
te innoxias: hoc autem dicebat, volens eripere eum de manibus eorum, et reddere patri suo. Confestim igitur ut pervenit Et sedentes ut comederent palitas venire de Galaad, et camelos eorum, portantes aromata, et resinam, et stacten, in Aegyptum. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
lieri poccata dimiserit: sed cci¬
am ꝙ ip̃c sit uera lux que il¬
luiminat omem hommẽ
nemcutem in hunc mũdũ.
Cuius perpetuum splendo¬
rem humana fragilitas iu¬
dere non potuisset. iuisi carne
nube tegentur. per quam car¬
ins per quoddam lucidissi¬
mum speculum diuini lu¬
nuis claritas humania
mentibus iuotesccret: que
fide purganda est: ut tante

Expanded text:
miserit, sed etiam quod ipse sit vera lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Cujus perpetuum splendorem humana fragilitas videre non potuisset, nisi nube carnis tegeretur, per quam quasi per quoddam lucidissimum speculum, divini luminis claritas humanis mentibus innotesceret: quae fide purganda est, ut tant
Abbreviated transcription (Latin):
cem concordantibz senten¬
cus testimonia diuma cõ¬
firmantur. Et cum predicã¬
cium diuersa sint tempora:
non tamen diuersa narra¬
cio. nai partum uirginis
quem ille predixtrat iste te¬
nitate xpi quis de redemp¬
cione cunctetur. quem et
ysaias profitetur deum. ⁊
gabriel annunciat redẽp

Expanded text:
cem concordantibus sententiis testimonia divina confirmantur, et cum praedicantum diversa sint tempora, non diversa narratio. Nam partum virginis, quem ille praedixerat, iste teinitate Christi, quis de redemptione cunctetur, quem et Isaias profitetur Deum, et Gabriel annuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃n sccũdum quem dicit.
ĩpse uos baptiz at in spñ
sancco. Et illud. Qui sitit.
uemat et bibat. Et illud.

Expanded text:
m, secundum quem dicitur: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto ; et illud: Qui sitit, veniat, et bibat ; et illud
Abbreviated transcription (Latin):
moriam pancis quidem ũ¬
bis cuuangelista compre¬
hendit: scd non pauca celestis
misterii uirtute grauidam
reliquit. Exposita namq na

Expanded text:
moriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque na
Abbreviated transcription (Latin):
dirit. Aue gracia plena do¬
minus tecum: benedicta
tu in mulieribus. Que
salutacio quantum hu¬
mane consuctudim ĩ au¬
dita: tantum est beate ma¬
ric dignitati congnia. Derc
ctemin gracia crãt plena:
cui diumo muncre colla¬
tum est ut prima inter fe¬
minas gloriosissumun
dco uirgintatis munus
offarret. Unde nire. angeli¬
co aspectu sumul et affatu
merint perfrui: que ange¬
licam studuit uitam mu¬
tari. Uere gracia crat plenͣ.
aui ipsum per quem gract¬
a et ueritas facta est ih̾m
xp̃m generare donatum
est. Et ideo uere dominus
cum illa crat: qmͣ et prins
nouo castitatis amore a
terreins ad celestia desiderã

Expanded text:
dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsum, per quem gratia et veritas facta est, Jesum Christum generare donatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desidera
Abbreviated transcription (Latin):
uando autem dilec¬
tissimi oportunius
ad remedia diuina decurri¬
mus: qmͣ cum ipsa nobis
sacramenta redemptiois
nr̃e temporum lege referũ¬
tur. Que ut digmus cele

Expanded text:
uando autem, dilectissimi, opportunius ad remedia divina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege referuntur? Quae ut dignius cele
Abbreviated transcription (Latin):
aptus est regno dei. Onmis
cuim arans si retro respiciat.
aut tortuosum et mutilem
faciet sulcum. aut arantũ
boum suorum uestigia ⁊¬
nulnerabit. Ita et qui direc¬
to tramite. ac spiritali uo¬
mcre. nociua ac mundana
persulcans accedit ad dei re¬
guum: si aspectum suum
ad impia et uana conuer¬
terit. et iuges suos hoc ẽ cor¬
pus atqz ammam uulne¬
rabit: et optuni itincris. ꝑ¬
iculosum nmnis maurret
errorem. Et non respexit in¬
quit in uanitates et in sa¬
bratꝰ dauid falsas ĩsamas
dicit. cum uere insamant
qui abiecto retrorsum timo¬
re dei. ad demonum respici¬
unt uanitates: S ur fi¬
delis proprie naturam im¬
pie falsitatis expressit: qr
insana sunt omnia. que¬
cumqz dyaboli fallente mẽ¬
dacio dei in se non habent
uccitatem. Et illorium gra

Expanded text:
aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insabeatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia insana sunt omnia quaecunque, diaboli fallente mendacio, Dei in se non habent virtutem. Et illorum gra
Abbreviated transcription (Latin):
molandumqz dei filius
ascendit. Qui ueniens iero¬
solunam quid ibi gereuteᷤ
mucrierit: quid ibidem ip̃e
gisserit uideamus. Et muc¬

Expanded text:
molandumque Dei Filius ascendit. Qui veniens Hierosolymam, quid ibi gerentes invenerit, quid ibidem ipse gesserit, videamus.
Abbreviated transcription (Latin):
amplius desolata. S uoca¬
beris uoluntas mea in ca.
et terra tua inhabitabitur
quia complacuit dommo
in te. et terra tua inhabita¬
bitur. Habitabit cnim iu¬
ucins cum uirgine. et ha¬
bitabunt in te filiituir: et
gandebit sponsus suꝑspon
sam. et gandebit super te de¬
us tuus. Super muros tu¬
os icrlm constitui custodes:
tota die et tota nocte in pcipe¬
tuum non tacebunt. Qui
reminiscimnn domini ne
taccatis. et ne detis silenciũ
ci: donec stabiliat. et doncc
ponat ierłi laudem in t̾ra.

Expanded text:
amplius Desolata. Set vocaberis Voluntas mea in ea: et terra tua inhabitabitur. Quia complacuit Domino in te: et terra tua inhabitabitur. Habitabit enim iuvenis cum virgine: et habitabunt in te filii tui. Et gaudebit sponsus super sponsam suam: et gaudebit super te Dominus Deus tuus. Super muros tuos Iherusalem constitui custodes: tota die et tota nocte in perpetuum non tacebunt. Qui reminiscimini Dominum ne taceatis et ne detis silentium ei donec stabiliat: et donec ponat Iherusalem laudem in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
bigerent de maiestate pue¬
ri quem erant in prescpe ui¬
simi: nec putarent quod in
sola natura hominis esset
editus: cui supne milicie
famularetur occursus. S
bec atqz alia hunisiodi ꝑ¬
paucis tunc uidentur m̃o¬
cuisse personis. que uel ad
cognicionem marie uirgi¬
guns: uel ad sancti ioseph
familiam ꝑtinebant . lc . mͣ.

Expanded text:
bigerent de majestate pueri quem erant in praesepe visuri; nec putarent quod in sola natura hominis esset editus, cui supernae militiae famularetur occursus. Sed haec atque alia hujusmodi paucis tunc videntur innotuisse personis, quae vel ad cognationem Mariae Virginis, vel ad sancti Joseph familiam pertinebant. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mosmnai dare. Si aliquis
ntrumq potest: duobona st̃.
Si uero non potest: melius
est demosinain dare. si possi¬
bilitas non fucrit ieumãdi.
Clemosina sufficit sibi sine
ieiunio. ĩciumum uero sine
cdemosina omĩnoñ sufficit.
Ergo si aliquis non potest ie¬
ninare. clemosina sine iciu¬
mo bonum est. Si uero pre¬
ualet ienumum cum clemo¬
sina: dupplex bonuni ẽ. Ri
si forte si ita sit aliquis pau¬
per ut non habeat ommino
quod tribuat. Illis ergo qui
non habucrĩt unde tribuãt.
sufficit uoluntas bona. se¬
cundum illud quod scrip¬
tum est. Gloria in oxcelsis
deo: et in terra pax hominib
ed quis erit qui se pos

Expanded text:
mosynam dare. si aliquis utrumque potest, duplex bonum est. si uero non potest, melius est elimosynam dare. si possibilitas non fuerit ieiunandi, elimosyna sufficit sibi sine ieiunio, ieiunium \'uero sine elimosyna omnino non sufficit. ergo si aliquis non potest ieiunare, elimosyna absque ieiunio bonum est. si uero praeualet ieiunium cum elimosyna, duplex bonum est, isi forte si ita sit aliquis pauper, ut non habeat omnino quid tribuat. His vero, qui non habuerint, unde tribuant, sufficit voluntas bona, secundum illud, quod scriptum est: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus ed quis erit, qui se pos
Abbreviated transcription (Latin):
quia dies iste qui
nobis in honorem domi¬
ni ꝑ annos singulos cele¬
bratur: ore cunctorum fi-¬
delim epyphania uene¬
rabiliter numcupatur. Et
quia grecum probatur ẽc
nocabulum: multis est
latinis incognitum. Inde
est ꝙ nomen istudomnes
quidem latini dicunt: sed
non inueniuntur nosse
quod dicunt. Proinde bo¬
num est. ut cuncti qui di¬
eu hodicrnum epyphani¬
am numcupant. et cur hoc
dicatur ignorant: sacra¬
mentum dicihuns. no¬
minis interpretacione co¬
gnoscant. debet enim dici
brari: et ideo sollempnitati
causa non debet ignoran.
hunc ergodiem sicut di¬
ximus epyphaniam uo¬
cat xpĩana religio. Epy¬
phania uero: interpretat
manifestacio. Traditum

Expanded text:
quia dies iste qui a nobis in honorem Domini per annos singulos celebratur, ore cunctorum fidelium Epiphania venerabiliter nuncupatur. Et quia Graecum probatur esse vocabulum, multis est Latinis incognitum. Inde est quod nomen istud omnes quidem Latini dicunt, sed non omnes inveniuntur nosse quod dicunt. Proinde bonum est ut cuncti qui diem hodiernum Epiphaniam nuncupant, et cur hoc dicatur ignorant, sacramentum diei hujus nominis interpretatione cognoscant. Debet enim diei brari, et ideo solemnitatis causa non debet ignorari. Hunc ergo diem, sicut diximus, Epiphaniam vocat Christiana religio. Epiphania vero interpretatur Manifestatio. Traditum
Abbreviated transcription (Latin):
turba: tota ierosolima
cuntas commouetur mi¬
rans frequenciam. nesciẽs
ueritatem et dicens. Quis
est hic: Quod quidem ct ĩ

Expanded text:
turba tota, Jerosolymorum civitas commovetur, mirans frequentiam, nesciens veritatem, et dicens: Quis est hic? Quod quidem i
Abbreviated transcription (Latin):
nacionis suc cumulum.
cum quem natum despi¬
ciunt: nasciturum longe
ante prescierunt. Et non
solum qui nasceretur no¬
uerãt: scd eciam ubi nasce¬
retur. Nam abherode requi¬
siti locum natiuitatis cius
oprimunt: quem scriptu¬
re auctoritate didiscerũt.
Et testimonium proferũt.
quod bethlecm honor ari
natinitate noui ducis o¬
stenditur: ut ipsa corum¬
gemina sciencia. et illis fi¬
cret ad testimonium dãp¬
naciomis: et nob̃ ad auxi

Expanded text:
nationis suae cumulum, eum, quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praescierunt. Et non solum quia nasceretur noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem de Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt quod Bethlehem honorari nativitate novi Ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret testimonium damnationis, et nobis adju
Abbreviated transcription (Latin):
qua ista psatã sũt iisiodi
est et subsannacio. qui ha¬
bitat incelis irridebit eos.
Cdos si ammas sanctas
accipiamus: per has cos u¬
tiqz presciens quid futurũ
sit deridebit deus et subsan¬
cos mira sua: et in furore
suo conturbabit cos. Pla¬
mus emm ostendens quo¬
modo ad cos loquitur: di¬
xit conturbabit eos. ut in
ira sua hoc sit in furore su¬
o. ĩram autem et furorem
domini dei. non ꝑturbaci¬
onei mentis oportet in¬
telligi: sed nim qua iustiᷤ¬
sime uindicat. subiectã
sibi ad ministerium uni¬
uersam creaturam. sc. iͣ

Expanded text:
qua ista praescita sunt, irrisio Dei est et subsannatio. Qui habitat in coelis, irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsaneos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura.
Abbreviated transcription (Latin):
duns suc. Si dedero triticum
cuum ultra in cibum im¬
micis tius. et si biberint fi¬
lii aliem iunum tuum in
quo laborasti:quia qui s¬
gregabunt illud comedẽt
et laudabunt dominum:
et qui comportant illud.
bibent in atriis scĩs icis.
Transite transite per porsas.
preparate uiam populo:
planum facite iter. et cligi¬
te lapides. et eleuate signũ
ad populos: ecce auditum
fecit in extrenus terre. Dicite
filie syon: ecce saluator tuus
ueint. et ecce merces eius cũ

Expanded text:
dinis suae: Si dedero triticum tuum ultra cibum inimicis tuis. et si biberint filii alieni vinum tuum, in quo laborasti. Quia qui congregant illud, comedent, et laudabunt Dominum: et qui comportant illud, bibent in atriis sanctis meis. Transite, transite per portas, praeparate viam populo: Planum facite iter, eligite lapides, et elevate signum ad populos. Ecce Dominus auditum fecit in extremis terrae; Dicite filiae Sion: Ecce Salvator tuus venit: ecce merces e
Abbreviated transcription (Latin):
ulicres subdite sũt
uius suis. ut et si
quis non credunt uerbo:
per mulierum conuersa¬
cioncm sine uerbo lucrifi¬
cant considerantes ĩ tuno¬
re sanctai conuersacionẽ
nr̃am. Quarum sit non
oxccrius capillatura aut
circumdacio auri: aut in¬
dumenti. nestimentorũ
cultus. S qui abscondit
est homo cordis incorrup¬
tibilitate quicti et modesti

Expanded text:
ulieres subditae sint viris suis, ut et si qui non credunt verbo per mulierum conversationem, sine verbo lucrifiant; considerantes in timore castam conversationem vestram. Quarum sit non extrinsecus capillatura, aut circumdatio auri, aut indumenti vestimentorius cultus, sed qui absconditus corde est homo incorruptibili
Abbreviated transcription (Latin):
quingentoꝵ
esset annorũ
genuit sem.
chami. et iaphech. Cumq
cepissent homines multi¬
plicar super terram: et filiaᷤ
procreassent. uidentes filii de¬
i filas hominum qued essẽ
pulchre. acceperunt uxores
sibi ex omnibus quas de¬
gerant. Dixitqz deus. Non
pcrmancbit spiritus incus
in hominc nctornum: qr
saro est. Erantq dies illiui:¬

Expanded text:
quingentorum esset annorum genuit Sem et Ham et Iafeth cumque coepissent homines multiplicari super terram et filias procreassent videntes filii Dei filias eorum quod essent pulchrae acceperunt uxores sibi ex omnibus quas elegerant dixitque Deus non permanebit spiritus meus in homine in aeternum quia caro est er
Abbreviated transcription (Latin):
abiecta perpti non doig¬
nor. Quia ego mozendo
te subsequoꝵ caucxhum
ualde est hommbps. ne
in me mortimi de ¶ciant
qui signa uencrasur.S
dunissis iohannoisci¬
pulis: quid de eqͥn ioh̾e
turbis dicat augmus.
Quid eristis init in def¬

Expanded text:
abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in de
Abbreviated transcription (Latin):
qui ferrent ad patrem et di¬
nica filii tui sit. an non. Qͣ
cum cognouisset pater:ait
Tunca filii ici est. fera pessi¬
ma deuorauit cum. Gestia
deuorauit ioscph. Scissis ue
stibus indritus est cilicio:

Expanded text:
qui ferrent ad patrem, et dinica filii tui sit, an non. Quam cum agnovisset pater, ait: Tunica filii mei est, fera pessima comedit eum, bestia devoravit Joseph. Scissisque vestibus, indutu
Abbreviated transcription (French):
En marcumcisus labiis
te deuin pharaonis: e a a¬
ron frater tuus: erit ꝓph̾a
tuus. Tu loquere et ommi
le loquetur ad pharaonẽ
ut dumnictat filios israel de

Expanded text:
ncircumcisus labiis te Deum Pharaonis: et Aaron frater tuus erit propheta tuus. Tu loqueris  Vulg.le loquetur ad Pharaonem, ut dimittat filios Israel de
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Um fratres oportet imi¬
pleri scripturam quam p̾¬
dirit spiritus sanctus per
os dauid: de iuda qui fuit
dux corum qui comprchẽ¬

Expanded text:
Viri fratres, oportet implere Scripturam, quam praedixit Spiritus sanctus per os David de Juda, qui fuit dux eorum qui comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
puluis. consuminatus ẽ
miser. defecit qui conculca¬
bat terram. Et preparabit̾
super cum in ueritate in ta¬
bernaculo dauid. ĩudicans
et querens iudicium: et ue¬
lociter reddens quod iustũ ẽ.

Expanded text:
pulvis consummatus est miser defecit qui conculcabat terram et praeparabitursuper eum in veritate in tabernaculo David iudicans et quaerens iudicium et velociter reddens quod iustum e
Abbreviated transcription (Latin):
Ambula coram me: et esto
perfectus. Ponamq fedus
nicum inter me et te: ⁊ ml¬
tiplicabo te nehementer n¬
mis. Cecidit abram pronꝰ
in faciem: dixitqz a dcus.
Ego sum et ponam pactũ
meum tecum: crisq pater
multarum gentium. Nec
ultra uocabitur nomen tu¬
um abram: sed appellab̾is
abraham. quia patrẽ mul¬
taruun gentium consticui
te. Faciamqz te crescere ue-¬
hementissime. et pouam te
in gentibus. reges qz ex te
egredientur. Et statuam
pactum meum inter me et
ommnem terram chanaan
in possessionem cternam:¬

Expanded text:
ambula coram me, et esto perfectus. Ponamque foedus meum inter me et te, et multiplicabo te vehementer nimis. Cecidit Abram pronus in faciem. Dixitque ei Deus: Ego sum, et pactum meum tecum, erisque pater multarum gentium. Nec ultra vocabitur nomen tuum Abram: sed appellaberis Abraham, quia patrem multarum gentium constitui te. Faciamque te crescere vehementissime, et ponam te in gentibus, regesque ex te egredientur. Et statuam pactum bitas, omnem terram Chanaan in possessionem aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
domorum ad a-¬
bram. Da michi ammas:
cetera tolle tibi. Qui respõ¬
dit ci. Leno manum me¬
am ad dommnum deui
excelsum possessorem celi et
terre: quod a filo sub teg-¬
miniᷤ usqz ad corrigiam
calige. non accipiam ex
omnibus que tua sunt:
ne dicas. ego ditani abrã
exceptis his que comede¬
runt iiuenes et partibus
iurorum qui uencrunt
mecum aner. eseol. ⁊ man¬
bre. isti accipient partes

Expanded text:
domorum ad Abram: Da mihi animas, caetera tolle tibi. Qui respondit ei: Levo manum meam ad Dominum Deum excelsum, possessorem coeli et terrae, quod a filo subtegminis usque ad corrigiam caligae, non accipiam ex omnibus quae tua sunt, ne dicas: Ego ditavi Abram: exceptis his quae comederunt juvenes, et partibus virorum qui venerunt mecum, Aner, Escol, et Mamre; isti accipient partes
Abbreviated transcription (Latin):
possis facere quod sermons
tractasti. Et dixit dominus
ad me: in dicbus iosyx regiᷤ
Nunquid iudisti que fccit
aducrsatrix isracl: Ab iit si¬
bimet suꝑ omnem mon¬
tem oecelsum: et subt om̃e

Expanded text:
possis facere, quod sermone tractasti.. Et dixit dominus ad me in diebus Iosiae regiss: numquid uidisti, quae fecerit auersatrix Israhel? abiit sibimet super omnem montem excelsum et subter omne
Abbreviated transcription (Latin):
portit fratres knm̃i:¬
ut conuentus isti¬
us causam non ignorctis:
ꝙ secundum pacium pre¬
cedentium instituta. om̃s
inunum iuri et femine:
pucri et senes conuenistis.
Ad reconciliendam crgo

Expanded text:
portet, fratres charisut conventus istius causam non ignoretis, quo, secundum patrum praecedentium constituta, omnes in unum viri et feminae, pueri et senes, convenistis. Ad conciliandum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
serunt: ad huc infidelium
iudcorum corda. deum esse
minime cognoscunt. ⁊ du¬
nora saxis scindi ad penitẽ¬
dum nolunt. eum confite¬
ri abuegant: quem elemẽ¬
ta ut diximus. aut signis
aut scissionibus deum cla

Expanded text:
serunt, adhuc infidelium Iudaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et duriora saxis scindi ad poenitendum nolunt eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum cla
Abbreviated transcription (Latin):
miliabitur uir: et oculi
sublimium deprimentur.
Et exaltabitur dominus ex¬
crcituum in iudicio: et deus
sanctus sanctificabitur in
iusticia. Et pascentur agui
mixta ord mem suuum: et de¬
serta in ubertatẽ u̾sa adue

Expanded text:
miliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur. Et exaltabitur Dominus exercituum in judicio, et Deus sanctus sanctificabitur in justitia. Et pascentur agni juxta ordinem suum, et deserta in ubertatem versa adve
Abbreviated transcription (Latin):
qz uolucres ingresse sunt ad
noe u archam bina et bi¬
ena. ecomm carne in quae¬
rat spintus uite. Et que ĩgres¬
sa sunt masculus et femina
ex omurcarne introierunt:
sicut preceperat ei deus. Et ĩ

Expanded text:
 volucres ingressae sunt ad Noe in arcam, bina et bina ex omni carne, in qua erat spiritus vitae. Et quae ingressa sunt masculus et femina ex omni carne introierunt, sicut praeceperatei Deus, et i
Abbreviated transcription (Latin):
sine lauachro rege¬
ncracionis remissionem
peccatorum consequi et re¬
gnum ualet intrare celoꝵ:
S nichodemus qui nocte

Expanded text:
sine lavacro regenerationis remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte
Abbreviated transcription (Latin):
ifrael sermo dirigit.
quia nelreges et principes¬
bas. et phariscos. ac mini¬
stros iudaici populi debeniꝰ
acipere: nel certe in euuan¬
gelio populo cpõs presbitt

Expanded text:
Israel sermo dirigitur, quos vel reges et principesbas et Pharisaeos ac magistros Judaici populi debemus accipere. Vel certe in evangelico populo Episcopos, Presbyt
Abbreviated transcription (Latin):
ixic quoqz deus ad
abram. Sarai uxo¬
rein tuam non uocaberis
sarai: sed saram. et benedi¬
cam ci. et ex illa dabo tibi fi¬
liuimi: cui beuedicturus sũ.
Eritqz in naciones: et regeꝰ
populorum orientur ex co.
Eccidit abraham in faciẽ:
et risit dicens in corde suo.
Putas ne centenario na sce¬
tur filius. et sara nona ge¬
naria parict: Dixitq ad
dominum. Utinam ysima¬
A uiuat coramnte. Et ait
dcus ad abraham. Sara
uxor tua pariet tibi filiũ:

Expanded text:
ixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur filius? et Sara nonagenaria pariet? Dixitque ad Deum: Utinam Ismael vivat coram te. Et ait Deus ad Abraham: Sara, u
Abbreviated transcription (Latin):
rebecta filio suo iacob.
Audin patrcm tuũ
loquentem cum esau fratre
tuo: et dicentem ci. Affer mͥ
de uenacione tua. et facciboᷤ
ut comedam: et benedicam
tibi coram domino anteꝙͣ

Expanded text:
t filio suo Jacob: Audivi patrem tuum loquentem cum Esau, fratre tuo, et dicentem ei: Affer mihi de venatione tua, et fac cibos ut comedam, et benedicam tibi coram Domino antequam
Abbreviated transcription (Latin):
tui et illustraciont sancti spẽ
apti cristimus si et corda
nr̃a diuino amore repletaz
et corpora sint dominicis
mancipata preccptis. lc̃.iĩ.

Expanded text:
tu et illustratione sancti Spiritus apti existimus, si et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde i
Abbreviated transcription (Latin):
partes contra se altrinsecuᷤ
posuit. Aues autem nõ
diuisit. Desceuderurtqz uo¬
lucres super cadauera: et
abigebat cas abram. Cũ¬
qz sol occubinsset: sopor
uruit super abram. et
horror magnus et tene¬
brosus inuasit cum. Tu¬

Expanded text:
partes contra se altrinsecus posuit: aves autem non divisit. Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. Cumque sol occumberet, sopor irruit super Abram, et horror magnus, et tenebrosus invasit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
cipes conuenerunt in unũ
aduersus dominũ et adũ¬
sus xp̃m̃ eus: Accedat et
alius testis. Dic et tu abba¬
cuc propheta: testimomiũ
xp̃o. Domine inquit au di¬
ni auditum tuum et ti¬
mui: consideraui opera tu¬
a et expaui. Que opera dei
iste miratus expauit: Nñ¬
quid fabricam mundi
iste miratus expauit: ab¬
sit. S audiatur quid ex¬
pauit. in medio inquit

Expanded text:
runt in unum adversus Dominum et adversus Christum ejus . Accedat et alius testis. Dic et Habacuc propheta testimonium Christo. Domine, inquit, audivi auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
Agnoint monteur: et ascẽ¬
dit in montem. Testimo¬
mum dixit ueritati: et di¬
lectus est a ueritate. Suꝑ
petram fundatus est petrir.
ut mortem susciperet illũ
amando: quem ter nega¬
uerat timendo. Dic et tu
moyses legis lator. dux po¬
puli israel testimonum de¬
xp̃o. Prophetam nobis deus¬
excitabit de fratribus ur̃is.
Omnis amma que non
audierit prophetam illũ:
exteriminabitur de populo
suo. Prophetam autem dic¬
tum xp̃m ipsum audi in
est inquit propheta sincho¬
nort insi in patria sua. Ac¬
cedat autem dauid sanctꝰ
testis fidelis. ex cuius semi¬
ne processit ip̃e. cui lex et ꝓ¬
phete testimonium dicunt:
dicat et ipse de xp̃o. Adora¬
bũt inquit eum ommes
reges terre: omnes gentes
scruient illi. Cui scruient:¬

Expanded text:
Agnovit montem et ascendit in montem, testimonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testimonium Christo. Prophetam vobis suscitabit Dominus de fratribus vestris. Omnis anima quae non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo suo . Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient
Abbreviated transcription (Latin):
tabule lapidee scripte sũt
in monte syna. Si igitur
it manus et brachium
dei filius est. et digitus eiꝰ
spiritus sanctus. prĩs et
filii et spiritus sc̃i. una sub¬
stancia est: non te scanda¬
lhet membrorum ineqͣli¬
ias. cum edificet corpons
unitas. Aliter. Digitus
dei uocatur spiritus scũs.

Expanded text:
tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina . Igitur si manus et brachium Dei Filius est, et digitus ejus Spiritus sanctus, Patris, et Filii et Spiritus sancti una substantia est, non te scandalizet membrorum inaequalitas, cum aedificet unitas corporis. Aliter, digitus Dei vocatur Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃a delectent. ut illos ĩ sur
actibus nite huis fins
inueniat. quonam in in¬
ferno nulla est correccio. Nec
dium. ubi iamnon super¬
est accio uoluntatis: dicen¬
te propheta. Quoniam ñ
est in morte qui memor sit
tur in inferno autem quis
confitebiturtibi: fugian¬
tur noxie uoluntates. in¬
imica gaudia et desideria.
iamiamiq ꝑitura. Quis
fructus est. que ntilitas
ea desinenter cupere. que e¬
ciam si non deserant dese-¬
renda sunt: Amor corum
deficientium ad incorrup¬
tibilia tranferatur. et ad

Expanded text:
peccata delectent, ut illos in suis actibus vitae hujus finis inveniat: quoniam in inferno nulla est correctio, NEC ubi jam non superest actio voluntatis, dicente propheta David: Quoniam non est in morte qui memor sit tui; in inferno autem quis confitebitur tibi ? Fugiantur noxiae voluptates, inimica gaudia et desideria jamjamque peritura. Quis fructus est, quaeve utilitas, ea indesinenter cupere, quae etiamsi non deserant, deserenda sunt? Amor rerum deficientium ad incorruptibilia transferatur, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
in comparabote. ucl
cui assimulabote fi¬
lia icrusalem: Cui oxequa¬
bote. et consolidabo te iur¬
go filia syon:Magna cĩ
nclut mare: contrios tua.
Quis medebitur tui: nun.
Prophete tui uiderunt tibi
falsa et stulta. nec apcriebãt
miquitatem tuam: ut te
ad penitenciam prouoca¬
rent. erderunt autem tibi
assumpciones falsas: et

Expanded text:
i comparabo te? vel cui assimilabo te, filia Jerusalem? cui exaequabo te, et consolabor te, virgo filia Sion? magna est enim velut mare contritio tua: quis medebitur tui?  Nun.  Prophetae tui viderunt tibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent: viderunt autem tibi assumptiones falsas, et
Abbreviated transcription (Latin):
luptates et diuicie suffocãt.
Suffocant enim quia ĩpor¬
cunis cogitacionibz suis:
guctur mentis strangulãt.
Et dum bonum desiderium
intrare ad cor non sinunt.
quasi aditum flatus intal
neccant. Notandum eciam
ꝙ duo sunt que diuicus
ningit. Sollicitudines in¬
delicet: et uoluptates. Qui¬
a profecto et per curain mẽ¬
tem opprimunt: et per afflu¬
enciam resoluunt. Re cnim
contraria. possessores suos

Expanded text:
luptates, et divitiae suffocant. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant, et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates; quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt; re enim centraria possessores suos
Abbreviated transcription (Latin):
saac. Et constituam pactũ¬
ncum illi in fedus sempi¬
ternum: et semim cius post
cum. Suꝑ isuracl quoq ex¬
audini te. Ecce benedicam
ci: et augebo. et multiplica¬
bo cum ualde. Duodecim du¬
ces gencrabit: et faciam il¬
lum in gentem magnam.
Pactum uero neum statu¬
am ad ysaac: quem pariet
tibi sara tempore isto. i ã¬

Expanded text:
saac, et constituam pactumeum illi in foedus sempiternum, et semini ejus post eum. Super Ismael quoque exaudivi te: ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam illum in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in an
Abbreviated transcription (Latin):
illius mirabantur: scrmo
symcomis fuit. Non cnim
sufficit ei teriere paruulũ.
et ca que de seinct ipso scripta
sunt proloqui: sed benedi

Expanded text:
illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedi
Abbreviated transcription (Latin):
ani: rapina pauperis ĩ do¬
mo ur̃a. Quare atteritis
populum meum. et facies
pauperum commolitis di¬
cit dominus excrcitinum:
quod eleuate sunt filie syõ.
et ambulauerunt extento
collo. et mitibus oculorũ
ibant et plaudebant. am¬
bulabant. et in pedibz sius
composito gradu inccdebãt.
Occaluabit dominus uerti¬
cem filiarum syon: et dñs

Expanded text:
am: rapina pauperis in domo vestra. Quare atteritis populum meum, et facies pauperum commolitis, dicit Dominus exercituum ? quod eleuate sunt filie Syon, et ambulauerunt extento collo et nutibus oculorum ibant et plaudebant et pedibus suis composito gradu incedebant, decaluabit Dominus uerticem fil
Abbreviated transcription (Latin):
nus uiam iustorum: quẽ¬
admodum dicitur. nouit
salutem medicina: mor¬
bos autem non nouit. et
tamen eciam morbi arte
medicne agnoscuntur: sic
dici potest nosse dominũ
nam iustorum. uam ue¬
ro impiorum non nosse.

Expanded text:
us viam justorum. Quemadmodum dicitur, Novit salutem medicina, morbos autem non novit; et tamen etiam morbi arte medicinae agnoscuntur; sic dici potest, nosse Dominum viam justorum, viam vero impiorum non nosse
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃õ. hoc est in lege et prophe¬
tis: et in cuuangelio ip̃o. id
nobiscum agi. ne confor¬
memur. et hercainus huis
scculo: sed crucifiganius
hominen uetcrem. non ĩ

Expanded text:
o, hoc est, in Lege et Prophetis et in ipso Evangelio, id nobiscum agi, ne conformemur et haereamus huic saeculo, sed crucifigamus hominem veterem, non i
Abbreviated transcription (Latin):
Amor nos tencat trumpho¬
rum. parulorum nõ ad¬
uocent blandimenta. Au¬
nbus nr̃s isonet uox di¬
uina familians strepitus
m̃m non confundat audi¬
tum. Cibus partus de cele¬
sti sumatur annona. terre¬
nn luxus copie non querã¬
tur in copus sobrictatis mẽ¬
sura scructur. iures cbrictas
non cricruce. Dispendus quid¬
quid eruberat cum milito p¬
pauper assumat. pestileus cl¬
fusio nichil perdat. In conflic¬
tu habet auxiliuim esucutẽ¬

Expanded text:
amor nos teneat triumphorum, parvulorum non avocent blandimenta; auribus nostris insonet vox divina; familiaris strepitus nostrum non confundat auditum; cibus parcus de coelesti sumatur annona; terreni luxus copiae non quaerentur; in poculis sobrietatis mansura servetur; vires ebrietas non enervet. De stipendiis quidquid exuberat, commilito pauper assumat; pestilens effusio nil perdat; in conflictu habebis in auxilium, esurie
Abbreviated transcription (Latin):
taozrex sodomorũ
et gomorre cerga
ucrcerunt: cecidcuumcqz ibi.
Et qui rauanserunt: fuge¬
runt ad montem. Tulcrũt
autem onnici suibstanci¬
am sodomorum et gomor¬
re. et uuniersa que ad cibũ
pertinent: et abicrunt. Nec¬
non et lochiet substanciã

Expanded text:
rex Sodomorum et Gomorrhae terga verterunt, cecideruntque ibi, et qui remanserant, fugerunt ad montem. Tulerunt autem omnem substantiam Sodomorum et Gomorrhae, et universa quae ad cibum pertinent, et abierunt: necnon et Lot et substantia
Abbreviated transcription (Latin):
Ncquaqmͣ ultra maledicã
terre propter homines. Sen¬
sus enun et cogitaciohuma¬
ni cordis in malum prona
sunt. ab adolescencia sua.
Non igitur ultra percuciã
omnem ammam sicut feci.
Cunctis dicbus terre scinc̃tis
et messis. fugus et estus. sstas
et hyemps nox et dies. non
requiescent. Benedixitqz deus

Expanded text:
quam ultra maledicam terrae propter homines sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adulescentia sua non igitur ultra percutiam omnem animantem sicut feci cunctis diebus terrae sementis et messis frigus et aestus aestas et hiemps nox et dies non requiescent benedixitque Deus
Abbreviated transcription (Latin):
indcorum ucnt ad ihesũ
nocte: cupiens secreta cus
allocucione. plenius disce¬
re misteria fidei cuius aꝑ¬
ta est ostensione signorũ
aliquatenus iam rudinĩ¬
ta perceperat. Qui qm̃ pru¬
denter ea que ab illo ficri
uidebat intelligere curau
subtiliter ea que ab illoq̃¬
rebat inuestigare prome¬
quia a deo ueinsti magi¬
sttr. Namo enm potest fa¬
cere hoc signa que tu facis:
insi fuerit deus cum eo. A
deo igitur ihesum ad ma¬
gistirium celeste mundo
adhibendum uenisse con¬
fessus est. deum cum illo
fuisse: miraculis proden
tamen ipsum deum esse

Expanded text:
Judaeorum venit ad Jesum nocte. Cupiens secrete ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquatenus jam rudimenta perceperat, qui quoniam prudenter ea, quae ab illo fieri videbat, intelligere curavit, subtiliter ea quae ab illo quaerebat, investigare promequia a Deo venisti magister; nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum ad magisterium coeleste mundo adhibendum venisse confessus est, Deum cum illo fuisse miraculis prodenttamen ipsum Deum esse
Abbreviated transcription (Latin):
a mundi consticucione dispo¬
sitam: per doctrnain doni¬
ni ñi ihesu xp̃i benignissĩa
nobis exposicionc reserauit.
dis acceptis rerum signifi¬
caciombus que futura cre¬
dimus. iam quasi gesta noᷤ¬
semus. Scicbat cium redc̃p¬
tor ñr atq saluator quan¬
tos fallacia dyaboli per totũ
mundum spersisset crrores:
et qmͣ multis suspersticõm¬
bus maximam sibi partẽ
humanani gencris sub¬

Expanded text:
a mundi constitutione dispositam, per doctrinam Domini nostri Jesu Christi benignissima nobis expositione reseravit, ut acceptis rerum significationibus, quae futura credimus, jam quasi gesta nosceremus. Sciebat enim Redemptor noster atque Servator quantos fallacia diaboli per totum mundum sparsisset errores, et quam multis superstitionibus maximam sibi partem humani generis sub
Abbreviated transcription (Latin):
intorpictantur. in latina
lingua dicitur patris pax.
Quod mirum uideri potest.
siue in hystoria regnorim.
cum bellum aducrsum pa¬
trem absalon gesserit. siue

Expanded text:
interpretantur, in latina lingua dicitur Patris pax: quod mirum videri potest, sive in historia Regnorum, cum bellum adversus patrem Abessalon gesserit; sive
Abbreviated transcription (Latin):
tenetis catholicam ueritatẽ:
audite tamen breuiter qd̃
adiuuante dommo ꝓposu¬
i explanãdũ. Deus unus
est pater. deus uinus est filiꝰ
deus unus est spũs sanctꝰ.

Expanded text:
tenetis catholicam veritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
Ixit autem dommꝰ¬
ad moysen. Ingra¬
natum est cor pharaonis:
non ult dunittere populũ.
uade ad eum mane. Ecce e¬
gredictur ad aquas. et sta¬
bis in occursum aius sup
npam fluminis: et iurgã

Expanded text:
ixit autem Dominad Moysen: Ingravatum est cor Pharaonis, et non vult dimittere populum meum. Vade ad eum mane, ecce egredietur ad aquas: et stabis in occursum ejus super ripam fluminis: et virga
Abbreviated transcription (Latin):
precursoi domini
saluatoris. quem
dui uenturum populis
ucrbo predicauerat: ip̃m
iam ueneutem ad se. sicut
ex leccione sancti cuuan

Expanded text:
praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evan
Abbreviated transcription (Latin):
iur cius: cum esset homo
iustus. Iustus autcm in u¬
bo. iustus in facto. iustus
in legis consummacione :
iustus in micio gracie. iu¬
stus itaqz cum fiisset. Et

Expanded text:
ir ejus cum esset homo justus. Justus autem in verbo, justus in facto, justus in legis consummatione, justus in initio gratiae. Justus itaque cum fuisset, et
Abbreviated transcription (Latin):
magis nouum sydus a¬
paruit .Illi fuerunt primi¬
cie uideorum: isti facti pri¬
micie gentium. Illi de pro¬
ximo adducti: isti de lon¬
ge reducti. Prope enim crãt
iudei qui deum colebant:

Expanded text:
Magis novum sidus apparuit. 3. Illi fuerunt primitiae Judaeorum, isti facti sunt primitiae gentium; illi de proximo adducti, isti de longinquo reducti. Prope enim erant Judaei qui Deum colebant
Abbreviated transcription (Latin):
ixit itcrum deus ad
abraham. Et tu cr¬
go custodies pactum incũ
et semen tium post te inge¬
neracionibus siuis. Hoc est
pactum meum quod ob¬
scruabitis inter me et uos:
et semeu tuum post te. Cir

Expanded text:
ixit iterumque Deus ad Abraham: Et tu ergo custodies pactum meum, et semen tuum post te in generationibus suis. Hoc est pactum meum quod observabitis inter me et vos, et semen tuum post te: Cir
Abbreviated transcription (Latin):
cum cogitaciones et mas p̾¬
stinas reliquerimus: ut post¬
ca mereamur audire. Beati
quorum remisse sunt mi

Expanded text:
cum cogitationes et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur audire: Beati quorum remissae sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
dia presignauit: denunciãs
serpenti futurum scinẽ mu¬
licrs. quod noxii capitis e¬
lacionci su a untute conte¬
reret xpm̃ scilicet in carnc. de

Expanded text:
dia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtute contereret ; Christum scilicet in carne ve
Abbreviated transcription (Latin):
li mei salutare tuum. Fasti¬
gum ut et ita dicam cul¬
men suꝑhis que iactaban¬
tur de ihesu. et pater et mat̾

Expanded text:
li mei salutare tuum. Fastigium et ut ita dicam culmen super his quae jactabantur de Jesu, et pater et mat
Abbreviated transcription (Latin):
copiosa. Cum autem appro¬
pinquaret porte ciuitatis:
ccce defunctus efferebatur
filius unicus matris suc
Defunctus hic qui extra por¬
tam ciuitatis multis est ĩ¬
tuentibus clatus significat
hominem letali criminum
funert soporatium: candẽq
insuper mortem non cordiᷤ
adhuc cubili tegentem. s
ad multorun noticiam
ꝑ locucionis operis ne ni¬
dicium. quasi per sue cini¬
tatis hostia propalantem.
Qui benc unicus matri
suc fuisse phibetur: qui a li¬
cet e multis collecta ꝑsoms
una sit perfecta et mumacu¬
lata uirgo mater ecclesia:
singuli quiqz tamen fide¬
lium uniuersalis se colesie
filios rectissime fatentur.

Expanded text:
. Cum autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filio
Abbreviated transcription (Latin):
uident uideant: et qui ui¬
dent ceci fiant. Quomodo
ergo in iudicium uenit
ut non uidentes de nacio¬
nibus uiderent. et qui pri¬
us uidebant de isracl ceci
fierent: sic uenit in ruinã
in resurreccionem multoꝵ.

Expanded text:
ident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel caeci fierent: sic venit in ruinam et resurrectionem multo
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii regnum ꝑcepturos
quod cis promisit qui nõ
mentitur deus ante tẽpora
sccularia. ẽ empora quippe
sccularia sex etatibus con¬
stant. Quibus completis
te benedicti prĩs mei: perti¬
bis a constitucione mũdi.

Expanded text:
udicii regnum percepturos, quod eis promisit, qui non mentitur, Deus, ante tempora saecularia . Tempora quippe saecularia, sex aetatibus constant. Quibus completis, te, benedicti Patris mei; posbis