comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo de curru suo in occursũ tͥ:
Sciendum quoq est. quia. ꝓphie
tempora inuicem sibi concinunt
ad pbationem: ut aliquando ex.
futuris preterita. aliquando uero
ex preteritis ꝓbentur futura. Dixe¬
rat enim moyses. In principio ere.¬
auit d̃s cęlum & terram Sed quis
crederet quia uerum de p̃terito
diceret: si de futuro &. iam aliquid
non dixisset: In ipsius & enim si¬
ne. libri in cuius exordio illa d
preterito dixerat: aliquid ꝓphe.¬
tie ꝑ iacob uocem de uenturis ꝑ¬
miscuit dicens. Non auferetur
sceptrum de iuda x dux de. femo¬
ribus eius. donec ueniat qui mit¬
tendus est ⁊ ipse eͥxͣ pectatio gentiũ.
mundo dispsa est. sicut ipsi di¬
ceunt. Uobis missum fuerat.
uerbũ di sed quia indignos
uos iuidicastis. ecce imus ad
gentes De crudelitate. ergo
malicie que iñtem uidee con¬
eremauit. om̃ps d̾s lucẽ. genti¬
bus sparsit. quia ꝑ hoc quod
illa redempt orem suuͣ ac men¬
bra eiꝰ ꝑsecuta est. scĩs apłis ꝑ¬

Expanded text:
homo de curru suo in occursum tibi ? 2. homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipsmundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: « Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . » De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit. Quia per hoc quod illa redemptorem suum ac membra ejus persecuta est, sanctis Apos
Abbreviated transcription (Latin):
bis sit Cum igitur dicitur oc¬
culta cordis eiꝰ manifesta fiunt.
ꝓfecto monstratur. quia ꝑ hunc
modum ꝓphetiȩ sp̃c non p̃dicit
quod futurũ est. sed ostendit qd
est. Quo autem pacto ꝓphetie
dicitur sp̃c. qui nichil futurum
indicat. s presens narrat: Q ua
in re animaduertendũ est. quod
recte ꝓphetia dicitur: non quia
predicit uentura: sed quia ꝓdit.
occulta. Rem quippe quãlibet
ficut ab oculis nr̃is infuturo sub¬
trahunt tempora: ita. ab oculis
nostris in presenti subtrahit causa.
Uentura etenim res occultatur in
futuro tempore: presens autem co¬
gitatio absconditur in latenti corde.
Est etiam ꝓphetia. presens. cũ res
quelibet ñ ꝑ animum. sed ꝑ absentẽ
tegitur. quȩ tamen ꝑ sp̃m denu¬
datur. Et ibi fit presens ꝓpħantis
animus: ubi ꝑ presentiam ñ est corpus
Nam gyeri longe a ꝓpha recesse.¬
rat. cum naaman syri munera ꝑ¬
cipiebat. Eui tamen isdem pro¬
pheta dicit: nonne cor meum in
presenti erat. quando reuersus est

Expanded text:
tur: Occulta cordis ejus manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae spiritus non praedicit quod futurum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentem locum tegitur, quae tamen per spiritum denudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est
Abbreviated transcription (Latin):
giente
domino
hodie. ca¬
ritati ur̃e
loquenda
sunt. lectio¬
ne magis indigent. quã expo¬
sitione. Et enim in tribꝰ por¬
tis interiorib replicant᷑. que.
scđo iam uł tercio de exte¬
riorib dicta sunt. Pauca uͦ
in earũ descriptione ꝑmu-¬
tantur. Unde ne cesse ẽ. ea
nos que iam dicta sunt le-¬
gendo tnscurrere. ut que
nec dũ dicta sunt. cõgruen-¬
tius possimꝰ enodare. Etaq

Expanded text:
giente Domino, hodie charitati vestrae loquenda sunt lectione magis indigent quam expositione. Ea enim in tribus portis interioribus replicantur quae secundo jam, vel tertio de exterioribus dicta sunt. Pauca vero in earum descriptione permutantur. Unde necesse est ea nos quae jam dicta sunt legendo transcurrere, ut ea quae necdum dicta sunt licentius possimus enodare. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinis. & latitudinis ui¬
ginti quinq cubitos. & uestibu¬
lum ꝑ gyrũ Cuncta hec su¬
ꝑiꝰ dicta sunt. atq exposita
esse meministis. Nec dũ uero
est dictũ. qͦd de eodẽ uestibu¬

Expanded text:
s, et latitudinis viginti quinque cubitos, et vestibulum per gyrum. Cuncta haec superius dicta atque exposita esse meministis . Necdum vero est dictum quod de eodem vestibu
Abbreviated transcription (Latin):
discussimus. iam nunc planiora
sunt & minus difficilia q̃ seqͥnt᷑.
Caritati itaq ur̃e conloqͥmur
cidẽ omĩpotenti d̃o grãs refe-¬
rentes. quia post tot opaca
siluarũ. tandẽ leti ad campos
ex iuimus. in quib liberis gres¬
sib locutionis nr̃e intrepidũ
eloquii legen¬
tes. cũ subli¬
miores eius
sententias pe¬
netrant.mino¬
ia mandata que infirmioribus
data sunt tum̃ti sensu despicere.
aea uelle in aliũ intellectum
ꝑmutare. Qui si recte in eo al

Expanded text:
discussimus. Jam nunc planiora sunt, et minus difficilia quae sequuntur. Charitati itaque vestrae colloquimur, eidem omnipotenti Deo gratias referentes, quia post tot opaca silvarum, tandem laeti ad campos exivimus, in quibus liberis gressibus locutionis nostrae intrepidum eloquii legentes, cum sublimiores ejus sententias penetrant, minora mandata quae infirmioribus data sunt tumenti sensu despicere, et ea velle in alium intellectum permutare. Qui si recte in eo al
Abbreviated transcription (Latin):
Sam mira
sit ꝓfunditas
eloquioꝵ d̃i
libet huic
intendere:
libet eiꝰ inti¬
ma gr̃a. duce
penẽtrare.
Hanc quotiens intelligendo dis-¬
cutimus. quid aliud quã siluaꝵ
opacitatem ing̾dimur. ut in eius
refrigerio ab hui scłi estib ab¬
scondamur. Ibiq uiridissimas
sententiarũ herbas legendo car¬
pimus. tctando ruminam. In
ostensa. ammala uł redempto

Expanded text:
am mira est profunditas eloquiorum Dei! Libet huic intendere, libet ejus intima, gratia duce, penetrare. Hanc quoties intelligendo discutimus, quid aliud quam silvarum opacitatem ingredimur, ut in ejus refrigerio ab hujus saeculi aestibus abscondamur? Ibi viridissimas sententiarum herbas legendo carpimus, tractando ruminamus. Iostensa animalia vel Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor facies uni. & quatuor pen¬
ne uni. Q uid ꝑ faciẽ. nͥ noticia.
& quid ꝑ pennã. nͥ uolatꝰ ex pͥmi¬
dur. Per faciẽ quippe unꝰquisq
cognoscit᷑. ꝑ pennã uero in altũ
auiũ corpora subleuant᷑ Facies

Expanded text:
r facies uni, et quatuor pennae uni. Quid per faciem nisi notitia, et quid per pennas nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennas vero in altum avium corpora sublevantur. Facies
Abbreviated transcription (Latin):
multarum. D olent in sacro
eloquio ꝑ aquã populi de¬
signare. Unde ꝑ ioh̃m dicit᷑.
Aquȩ uero sunt populi.
Idcirco autem aquis populus
designat᷑. quia & in uita sonum
habet. ex tumultu carnis. et

Expanded text:
meretrix . Solent in sacro eloquio per aquas populi designari. Unde per Joannem dicitur: Aquae vero sunt populi. Idcirco autem aquis populus designatur, quia et in vita sonum habet ex tumultu carnis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ra. est scientia in ꝓphetis. Sed
salomonis uoce attestante didici¬
mus. gloria regũ celare. uerbum.
& głia. di est inuestigare. sermone.
Quia. & honor est hominũ eoru
secreta. abscondere. & głia. di est
mysteria sermonis eiꝰ aꝑire. Ipsi
autẽ ꝑ se ueritas discipulis dicit.
Que dico uobis in tenebris. dicitt
in lumine. Id est aꝑte exponite.
que in allegoriarũ obscuritatibꝰ¬

Expanded text:
ra est scientia in prophetis. Sed Salomonis voce attestante didicimus: Gloria regum celare verbum, et gloria Dei est investigare sermonem, quia et honor est hominum eorum secreta abscondere, et gloria Dei est mysteria sermonis ejus aperire . Ipsa autem per se Veritas discipulis dicit: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatib
Abbreviated transcription (Latin):
bis sit Cum igitur dicitur oc¬
culta cordis eiꝰ manifesta. frunt.
ꝓfecto monstratur. quia ꝑ hunc
modum ꝓphetiȩ sp̃c non p̃dicit
quod futurũ est. sed ostendit qd
est. Quo autem pacto ꝓphetie
dicitur sp̃c. qui nichil futurum
indicat. s presens narrat: Qua
in re animaduertendũ est. quod
recte. ꝓphetia dicitur: non quia
predicit uentura: sed quia ꝓdit
occulta. Rem quippe quãlibet.
sicut ab oculis nr̃is infuturo sub¬
trahunt tempora: ita ab oculis
nostris in presenti subtrabit causa
Uentura etenim res occultatur in
futuro tempore: presens autem ci¬
gitatio absconditur in latenti corde
Est etiam ꝓphetia presens. cũ res
quȩlibet ñ ꝑ aminum. sed ꝑ absent

Expanded text:
ur: Occulta cordis ejus manifesta fiunt, profecto monstratur quia per hunc modum prophetiae spiritus non praedicit quod futurum est, sed ostendit quod est. Quo autem pacto prophetiae dicatur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum est quod recte prophetia dicitur, non quia praedicit ventura, sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absent
Abbreviated transcription (Latin):
datur. Et ibi sit presens ꝓpħant
animus: ubi ꝑ presentiam ñ est corpẽ
Nam gyeri longe a ꝓph̾a recesse¬
rat. cum naaman syri munera ꝑ¬
cipiebat. Cui tamen isdem pre¬
pheta dicit: nonne cor meum E
presenti erat. quando reuersus ef
homo de curru suo in occursũ t
Sciendum quoq est. quia. ꝓpħis
tempora inuicem sibi concinunt
ad pbationem: ut aliquando exf
futuris preterita. aliquando ueis
ex preteritis ꝓbentur futura. Die¬
rat enim moyses. In principio op¬
auit d̃s celum & terram Sed qu
crederet quia uerum de p̃terit
diceret: si de futuro x iam aliqu
non dixisset. In ipsius & enim
ne libri in cuius exordio illa q
pretcrito dixerat: aliquid ꝓpls¬
tie ꝑ iacob uocem de uenturis ꝑ¬
miscuit. dicens. Non auferetui
sceptrum de iuda. e dux de. feif¬
ribus eius. donec ueniat qui ne¬
tendus est & ips e pectatio gen

Expanded text:
datur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ? 2. Sciendum quoque est quia prophetiae tempora invicem sibi concinunt ad probationem, ut aliquando ex futuris praeterita, aliquando vero ex praeteritis probentur futura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid prophetiae per Jacob vocem de venturis permiscuit, dicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
NI PO¬
TENTIS
aspiratione.
de hie zechi¬
ele prophe¬
ta locuturꝰ.
prius debeo tempora & modos aꝑi-¬
re ꝓphetie: ut dum accessus en os¬
tenditur. uirtus melius cognoscatur
Prophetiȩ tempora tria sunt. scilice
preteritum. presens & futurũ Sed
sciendum est. quod in duob tem¬
poribus ꝓphetia. ethimologiam
ꝑdit. quia cum ideo ꝓphetia dic-¬
ła sit quod futura predicat. quan¬
do de p̃terito uel p̾senti logint᷑
rationem sui nominis amittit:
turum est: sed uel ea memorat.
quȩ tͣnsacta sunt. uel ea q̃sunt
Que tamen tria ꝓphetiȩ tẽꝑa
uerus loquimur. si ex sacre scrip¬
ture testimoniis ostendamus.
Prophetia de futuro est. ecce
uirgo concipiet. & pariet filium.
Prophetia de p̃terito est. in pͥn¬
cipio creauit ds celũ & terram
De illo enim tempore dixit ho¬
mo. quo non erat homo. Prophe¬
tia de p̾senti est. quam paulus a¬
postolus dicit. Si autem omnes
ꝓphetent. intret autem quis
infidelis uel idiota conuincitur

Expanded text:
nipotentis aspiratione de Ezechiele propheta locuturus, prius debeo tempora et modos aperire prophetiae, ut dum accessus ejus ostenditur, virtus melius cognoscatur. Prophetiae tempora tria sunt, scilicet praeteritum, praesens et futurum. Sed sciendum est quod in duobus temporibus prophetia etymologiam perdit. Quia cum ideo prophetia dicta sit quod futura praedicat, quando de praeterito vel praesenti loquitur, rationem sui nominis amittit, turum est, sed vel ea memorat quae transacta sunt, vel ea quae sunt. Quae tamen tria prophetiae tempora verius loquimur, si ex sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. Prophetia de futuro est: Ecce Virgo concipiet et pariet filium . Prophetia de praeterito: In principio creavit Deus coelum et terram . De illo enim tempore dixit homo quo non erat homo. Prophetia de praesenti est, quando Paulus apostolus dicit: Si autem omnes prophetent, intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur
Abbreviated transcription (Latin):
lum et t̾ram. d qͥs crederet quia u̾m de
pͥt̾i̾to dic̾et. et si de futuro ⁊ͥ aliꝙͥ nõ dras¬
set. In ipsiꝰ et .ii. libri fine in cuiꝰ exordio
feretur sceptrũ de uida. et dux de femo¬
rib eius donͨ ueniat qui mittendꝰ est et
ipse ent exp̾tatio gentiũ. e. ui ⁊ ꝓ seim

Expanded text:
 I, 1. Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio feretur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tatur spc̃ qui incħ futurum indicat. s
p̾sens narrat. qua in re animuadu̾tend̾ e
sicut ab ccłis nr̃is in futuro subtrahũt
tp̃ta ĩ ab ccłis nr̃is in p̾senti subtͣhit cã
uent᷑a. Et euimres occultatur in futuro
tp̃i p̾sens aũt cegitatio abscondit᷑ ui la¬
tis auimꝰ uͥ ꝑ p̾sentiam ñ est corpꝰ. Nam
gycii longe a ꝓpħa retesserat et cũ uaa

Expanded text:
catur spiritus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum esicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura enim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam et Giezi longe a propheta recesserat, cu
Abbreviated transcription (Latin):
cquebam᷑ excepte sunt mł̾tis curis ir¬
uentib in abolitione reliq̃ram. S post
annos ccto petentib frib. notarioꝵ sce

Expanded text:
quebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum sc
Abbreviated transcription (Latin):
lias q̃ in bo ierechiele ꝓ¬
pheta ita ut corã ppło
lequebam᷑ excepte sunt mt̃tis curis ir¬
ruentib i abolitione resiq̃ram. S post
annios ccło petentib fr̾ib. notarioꝵ sce¬
ad legend mitti poposcerat. S ualde in¬
congruũ credidi ut aꝗͣ despicabilẽ hau¬
rret qm constat de beatoꝵ patrũ abro
atq augustim torrentib ꝓfunda ac ꝑ¬
res cibi suauit̾ sapunit fnsmisi minima
plegenti pcciora. et ut dũ cibꝰ grossior ue¬
lut ꝓ fastidio sumitur. ad subtiliores e¬
pulas auidiꝰ redeatur
.omelia prima

Expanded text:
lias quae in beatum Ezechielem prophetam, ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schead legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perres cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur. HOMILIA PRIMA
Abbreviated transcription (Latin):
pheta ita ut corã ppło
lequebam extepte sunt mł̃tis curis ir¬
ruentib in abolitione reliq̃ram. S post
annos ccto petentib frib. notarioꝵ sce¬
das iequirere scũdiu easq fauente dũo
licuit emendari: tua iͦq dilectio has gͥ
ad legend mitti poposcerat. s ualde in¬
congruuĩ credidi ut aꝙͣ despicabilẽ hau¬
res cĩbi suauit̾ sapiunt tnsmisi minima
plegenti peciora: et ut dũ cibꝰ grossiorue¬
lut ꝓ fastidio sumitur. ad subtiliores e¬
pulas ausdiꝰ redeatur
omelia prima

Expanded text:
rophetam, ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schedas requirere studui, easque, favente Dolicuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem haures cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur. HOMILIA PRIMA
Abbreviated transcription (Latin):
tis mec captiuos relaxes. Quu cuncti ꝓtiuꝰ
in a ffricana regione requisiti cum honu¬
satisfactione in euis comitatu relaxati
sunt. Post nõ młtos u̾o dies uuandaloꝵ
rex occubuit. et flagellum ꝙ ad suã ꝑni¬
tiem dispensente deo ꝓ fidelium discipli¬
na tenuerat amisit. Sic q fcm est. ut
om̃ipotentis dei famulus pauluius u̾a p̾di¬
ceret. et qui se in s̾uitium solum tradide
essemꝰ su̾i pcc̃i. Cuius sequens uestigia
pauimꝰ ad tempꝰ uoluntane seruꝰ ft̃s
est solus. ut ess post modũ liber cum
młtis. petrus. ¶umme audire contin¬
git ꝙ imitari nõ ualeo. flere magis libet
quam aliquid dicere
Gregorius..

Expanded text:
tis meae captivos relaxes. Qui cuncti protinus tis meae captivos relaxes. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onusatisfactione, in ejus comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Vandalorum rex occubuit, et flagellum quod ad suam perniciem, dispensante Deo, pro fidelium disciplina acceperat amisit. Sicque factum est ut omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servitium solum tradideressemus servi peccati. Cujus sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmodum liber cum multis. PETR. Dum me audire contingit quod imitari non valeo, flere magis libet quam aliquid dicere. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
hunc subito conspexiss intremuit. at¬
q ac cito eiꝰ ds̃io sͥ ꝑ filiam ꝓpiuqͦ ei secͥ¬
tum ꝙ priꝰ absconderat indicauit di¬
cens. Um est qd̾ audisti. nã nocte hac
in sonno sedentes in t̾ͥbuualibꝰ cõtͣ me
uidices uidi nt̾ qͦs iste etiã sedebat. et
uiditio tollebatur. S ꝑtontare quid¬
nam sit. Nam ego tanti m̾ti iusx. po¬
pularera ut conspit᷑ eẽ ñ suspicor̾.
tunc regis gener secreto paulinũ tu¬
lit. qͥs nam ess inquisiuit. Cui uir
dñi respondit. Seruꝰ tuus sum ꝙ̃ ꝓ fi¬
lio uidue uitarium suscepisti. Cũq¬
iustanter ille requieret. ut nõ ꝙ ess
geret. uir dñi constͥctꝰ magnis coniurati¬
fuisse testatꝰ est. qd̾ possessor eiꝰ audiens
ualde ꝑtimuuit. atq humiłr obtułit. di¬
cens: pete qd̾ uis: quatiñ ad t̾ram tuam
ame cum magno mun̾e reu̾taris. Cuiuir
domini pauluus ait. Unum est ꝙ mͥ un
pendere bene fitium potes. ut ommnes ciuita¬

Expanded text:
hunc rex subito conspexisset, intremuit, athunc rex subito conspexisset, intremuit, atque accito eius domino sibi per filiam propinquo, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, dicens: 'Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio sedentes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat; et iudicio tollebatur. Sed percunctare, quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem pro filio viduae viinstanter ille requireret ut non quid esigeret, vir Domini, constrictus magnis conjuratifuisse testatus est. Quod possessor ejus audiens, valde pertimuit, atque humiliter obtulit, dicens: Pete quod vis, quatenus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris. Cui vir Domini Paulinus ait: Unum est quod mihi impendere beneficium potes, ut omnes civita
Abbreviated transcription (Latin):
ualde hominẽ uid̾et. Amicos cepit fa¬
miliares deserere. et sepius cũ suo or¬
tolano colloqui. atq eus suonibꝰ delet¬
tan: Cui paulinus totidie ad mensam ho¬
lera. Uirentes q herbas deferre consueue¬
rat. et accepto pane ad curã orti remea¬
re. Cumq hoc dutiꝰ ag̾ct᷑. qͣdam die suo
dũo secum secretiꝰ loq̃nti ait. uide quid
agas: et uuaudaloꝵ regnũ qͣłr dispo¬
ni debeat ꝓuide. qͥa rex titius et sb̾ om̃
cełitate est moriturꝰ. qd̾ ille audiẽs. qr
ab eodem rege pͦ cet̾is diligebatur. ei
mĩme tacuit. S ꝙͥ a suo ortolano sapi¬
ente scil uiro agnouiss indicauit. ꝙ
dum rex audiss. illico respondit. Ego
uellem hunt de quo loqueris hominem
uidere. Cui gener eius. uen̾abilis pau¬
lini. temporalis dñs respondit dicens
uuenteo herbas mͥ ad prandium defer¬
re tonsueuit. has ĩqz huc ad mensam
rex ad pͣndium discubuiss. paulimis
ex suo opere odora queq et iurentia¬

Expanded text:
valde esse hominem videret, amicos coepit favalde esse hominem videret, amicos coepit familiares deserere et saepius cum suo hortolano conloqui atque eius sermonibus delectari. Cui Paulinus cottidie ad mensam odoras virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane, ad cura horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: 'Vide, quid agas, et Wandalorum regnum qualiter disponi debeat, provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege prae ceteris diligebatur, ei minime tacuit; sed quid a suo hortolano, sapiente scilicet viro, agnovisset, indicavit. Quod dum rex audisset, ilico respondit: 'Ego vellim hunc, de quo loqueris, hominem videre'. Cui gener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia
Abbreviated transcription (Latin):
dubitaret. perrexere gͥ utq ad affuicã.
ꝓcedenti aũt regis genero qui euis fi¬
lium hẽbat. uidua rogatura se optu¬
lit. at prius petut ut ei donari debius¬
set .Suod cum uir barbarꝰ typo fr̃¬
bie turgidꝰ. gaudio tnͣsitorie ꝓsperita¬
tis inflatus. non solum facere. s etiã
audire despiceret. Uidua subiunxit
dicens: ette hunc hominẽ ꝓ eo uicariũ
p̾beo. et solum mͦ pietatem in me ex¬
hibe. mͥ q unicum filium redde. Cum¬
q ille uenusti uultus hominẽ conspe¬
xisset. qm artem noss inqͥsiuit. Cui uir
nescio: s ortum bene excołe scio: ad̾
uir gentil ualde libenter acce ꝑit cũ
in nutriendis holerib quia expertus
ess audunt. Suscepit ĩq su̾ũ et ro¬
ganti uidue reddidit filium. Q ͦ ac¬
cepto uidua ab affricana regione di¬
scessit. paulmus u̾o exolendi orti su¬
scepit curam. Cũq is dem regis geier
crebio ing̾deretur ortum. suũq orto¬
lanũ q̃dam requireret. et sapientera

Expanded text:
dubitaret. Perrexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero, qui eius filium habebat, vidua rogatura se optulit, ac prius petiit, ut ei donari debuisset. Quod cum vir barbarus typo superbiae turgidus; gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire dispiceret, vidua subiunxit, dicens: 'Ecce, hunc hominem pro eo vicarium praebeo; et solummodo pietatem in me exhibe mihique unicum filium redde'. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset, inquisivit. Cui vir nescio, sed hortum bene excolere scio'. Quod vir gentilis valde libenter accipit, cum, in nutriendis holeribus quia peritus esset, audivit. Suscipit itaque servum et roganti viduae reddedit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque isdem regis gener crebro ingrederetur hortum suumque hortolanum quaedam requireret, sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
uidua aduenit. que a regis uuan¬
dalorum genero. suum filiũ in cap¬
tiuitatem fuisse ductum phibuit.
Atq a uiro dei eius p̾cium postula¬
uit. si forte illiꝰ dominꝰ dignaretur¬
hoc accipere. et hunc concederet ad
apͥa remeare. S uir dei magnopere
petenti femine quid dare potuilser
q ut filiũ tusĩ retipias me uice iluꝰ
in su̾itium tͣdẽ. Sid̾ illa ex ore tanti
uir audiens. irrisionem pociꝰ c̾didit.̃
compassionẽ. At ille ut erat uir elcq̃¬
tissimus. atq ad pͥme exłiorib qͦ scu¬
diis eruditus. dubitanti femine citus

Expanded text:
vidua advenit, quae a regis Wanvidua advenit, quae a regis Wandalorum genero suum filium in captivitatem ductum fuisse perhibuit atque a viro Dei eius pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti faeminae quid dare potuisset que ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade'. Quod illa ex ore tanti viri audiens; inrisionem potius credidit quam conpassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus atque adprime exterioribus quoque studiis
Abbreviated transcription (Latin):
um uitinis ualde fratribis
utendo. maioꝵ ftã relique¬
ram. Ita ut pauliui mira¬
culum nolane urbis episcopi
qui multos quoꝵ memini urtute. et
tempore p̾cessit memoria de fuisse uidean¬
tur: S ad priora nunt redeo: eaq qnͣta
ualeo breuitate ꝑstͥrgo. Sic̃ eñ bonoꝵ
fcã innotescere citius similib solent.
se morib nr̃is ꝑ iustoꝵ exempla gra¬
dientib p̾dicti uen̾abilis uiri celebre
nomen innotuit. eius q opꝰ admirabi¬
le ad eoꝵ se instruenda studia teten¬
dit. Quoꝵ me necesse fuit gͣndeuita¬
ti tam certo credere. at si ea que dice¬
rent. meis ccul uidissẽ Dum seuientium
uuandaloꝵ tp̃r fuiss ytalia in campa¬
me ꝑtib depopulata. multi q essent
de hac terra in affritanam regionem
tͣnsducti. Uir dñi paulmꝰ cuncta que
ad episcopii usum hr̃e potuit. captiuis
in digentib q largitus est. Cumq
iami nicħ ei omni᷑ superess qd̾ petẽ¬
tib dare potuiss. qͦdam die quedã

Expanded text:
um vicinis valde Patribus ntendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. Cum saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africanam regionem transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque jam nihil omnino superesset quod petentibus dare potuisset, quodam die quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
xerat enim mnoyses In priuͦ creauit de ce¬
lum et t̾ram d qͥs crederet quia u̾m de
pͥt̾ito dic̾et. et si de futuro ⁊ aliꝙͥ nõ dras¬
set. In ipsiꝰ et . ri libri fine in cuiꝰ exordio
feretur sceptrũ de uida. et dux de femo¬
rib eius donͨ ueniat qui mittendꝰ est. et
ipse ent exp̾tatio gentiũ . e. iu ⁊ ꝑ seim

Expanded text:
xerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio feretur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tatur sꝑc qui nicħ futurum indicat. s
p̾sens nairat. qua in re animadu̾tend̾ ẽ
sicut ab ccłis nr̃is in futuro subtrahũt
tpr̃a. i ab ccłis nr̃is in p̾senti subtͣhit cã
uent᷑a. Et eninues occultatur in futuro
ip̃r. p̾sens asit cogitatio abscondit᷑ in la¬
man syri mun̾a ꝑcipiebat cui tũ isd̾ ꝓpħa
dicit. uonne cor meum in p̾senti erat qͣndo
reu̾sꝰ est hõ de ciuiru suo in occursũ tͥ sci

Expanded text:
tus, qui nihil futurum indicat, sed praesens narrat? Qua in re animadvertendum esicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in laman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de curru suo in occursum ti
Abbreviated transcription (Latin):
syrorũ qͦ et chaldeoꝵ lingua cesta¬
tur. que hebree magna ex paite confi¬
nis est. Nam et ipsi uigniti duo elemta
hñt eod sono s diu̾sis carecteribꝰ. Sa¬
manitani etiam penthatentũ moysi to¬
tidem litt̾is scͥptitant. figͣis ttũ et apici¬
b discrepantes: Certum est hesdram scri

Expanded text:
Syrorum quoque et Chaldaeorum lingua testatur, quae Hebraeae magna ex parte confinis est: nam et ipsi viginti duo elementa habent eodem sono, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum Mosi totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumque est Esdr
Abbreviated transcription (Latin):
caritate uestͣ totum ꝑ ordi¬
nem ꝑscrutari nõ licuit bo¬
ins uestͥs desideriis ꝑlacuit petere ut sal¬
parere necesse est. S duc sunt que n
hat re ꝑturbant animũ meũ unũ qd̵
ħ eadem uisio tante obscitatis nebulis
cegitur ut uix in ea aliquid intellectu
interlucente uideatur. Aluid qd̾ agilul¬
fum longobardoꝵ regem ad obsidionẽ
nram summopere festinantem. padũ
ualeat niẽs misera timoris sui ꝑturba¬
tionibꝰ occupata. Qnͣto enim cc terena
plꝰ satagit. tanto in huis que sunt ce¬
lestia minus uidet. ꝑ ed ꝙ curis suis exͣ
se ducitur. Ualde intꝰ minor est. qͥa sit̃
scͥptum est. depͥmit terrena inhĩtatio
sensura multa cogitantẽ. que .n. suꝑi
ora penetͣre ⁊ collecta nõ sufficit. pẽsa
num pond̾a depͥmunt. uestꝰͦ hanc pẽ¬
ne desid̾ioꝵ leuaut. obscuꝵ quid̃ opꝰ¬

Expanded text:
charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere ut salparere necesse est, sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid intellectu interlucente videatur. Aliud, quod jam Agilulphum Langobardorum regem ad obsidionem nostram summopere festinantem, Padum valeat mens misera, timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus satagit, tanto in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est: quia scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multaora penetrare etiam collecta non sufficit, pensatmearum pondera deprimunt, vestrorum hanc pennae desideriorum levant. Obscurum quidem va
Abbreviated transcription (Latin):
no pꝰꝙͣ pertusia est ciuitas. Undecim qͥp¬
pe aims sedechias post captiuitatem
primam in qua ierechiel ꝓpħa cũ ioa¬
chim rege ductꝰ est in ierosolimoꝵ ur¬
be regnau̾at. Post captiuitatẽ u̾o ciꝰdẽ
qͣrto detimo anno ꝓpħa uisionem ulti¬
mam uidebat. Undecim quippe et qua¬
tuor decim simul uincti faciunt iugi
prioris anno locutꝰ est. Atq hanc ulti¬
mam uicesimo et u  anno. fcãm fuis̃e
describit. ꝓfecto p ꝙ in uginti annis

Expanded text:
no postquam percussa est civitas. » Undecim quippe annis Sedecias post captivitatem primam, in qua propheta Ezechiel cum Joachim rege ductus est, in Jerosolymorum urbe regnaverat. Post captivitatem vero ejusdem quarto decimo anno propheta visionem ultimam videbat. Undecim itaque et quatuordecim simul juncti faciunt viginnto captivitatis prioris anno locutus est, atque hanc ultimam vigesimo et quinto anno factam fuisse describit, profecto patet quod in viginti annis
Abbreviated transcription (Latin):
E cuius etiam morte. apud eiꝰ eccle¬
siam scͥptum est. quia cum dolore ess
lateris tactus. ad ext̾ma ꝑductꝰ est. Dũ¬
q eius omnis domus in sua soliditate ꝑ¬
sist̾et. cubił̾m in qͦ iacebat eger. facto t᷑¬
re motu contremuit. om̃s q qui illic ad¬
erant. nimio terrore concussit. sic q illa
sc̃a anma carne soluta ẽ. fcm̃q est ut
magnus pauor inuad̾et eos qui pauli¬
ni mortem iuidere potuissent S qr h ꝙͣ¬

Expanded text:
e cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. PE TRus. Cum uirtute signorũ. con¬
corditer loquitur ratio uerborum: GREGO
tius puerulus monachus parentes suos ultra quã
debrat diligens. atque adeorũ habitaculũ ten¬
dens. sine benedictione demonasterio exisset.¬
eodem die mox ut adeos ꝑuenit. defunctus est
C umque r& sepultus. die altero proiectũ foras
corpus eius inuentũ est. Quod rursus trade-¬
re sepulture curauerunt. sed sequenti die ite¬
rũ proiectũ exterius atq inhumatũ sicut pri-¬
us inuenerunt. Tunc concite adbenedicti pa¬
tris uestigia currentes. cũ magno fl&u petierunt.
ut ei suã gratiã largiri dignaretur. Quib uir
dĩ manu sua protinus communione dominici cor¬
poris dedit dicens. Ite. atq hoc dominicũ corpus
suꝑ pectus eius cũ magna reuerentia ponite : eũ
que sepulturae tradite. Quod dum factũ fuisset.
susceptũ corpus eius terra tenuit nec ultra proiecit.
iste uir fuerit. ut eius corpis &iam terra proicer&.

Expanded text:
Dei. Igitur cum virtute signorum GreDei. Igitur cum virtute signorum Grecorditer loquitur ratione verborum. : ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exieodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
clamatum est ut non cõmunicantes abecclesia
exirent. ille abecclesia exire ulterius uisae non
sunt. Qua exre indubitanter patuit. quia dum
inter eos qui communione priuati sunt minime
sent. PE TRUS. Mirum ualde quauis uenera¬
bilem & sanctissimum uirũ. ad huc tamen in hac
carne corruptibili degentem potuisse animas
soluere. in illo iam inuisibili iudicio constitutas.
GREGORILIS Num quidnam petre in hac ad:¬
hue carne non erat qui audiebat quod cumque
ligaueris super terram erit ligatũ in carlis. & quar
solueris suꝑ terrã soluta erunt & incelisa Euius
nunc uicrm & ligando & soluendo obtinent. qui
locũ sc̃i regiminis fide & moribus tenent. Sedut
tanta ualeat homo det̾ra. carli & terrar conditor
in terrã uenit ecaelo. Atque ut iudicare caro &iam
despiritib possit hoc ei largiri dignatus ẽ factus¬
pro hominib ds̃ caro. quia inde surrexit ultra se
infirmitas nr̃a. unde subse infirmata ẽ firmitas

Expanded text:
clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime sent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factuspro hominibus Deus caro, quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra,unde sub se infirmata est firmitas
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõmunicationis sententiã. non ꝓferendo intulit¬
nis moribus nihil mutate. intra paucos dies defunc¬
tar sunt: atque in xcclesia sepultar. Cumque inrã¬
dem ecclesia missarũ sollemnia celebrarentur. atq
exmore diaconus clamar& siquis non cõmunicat
d& locum. nutrix tarum quar proeis oblationem
dño deferre consueuerat. eas desepulchris suis pro¬
gredi. & exire ecclesiã uidebat. Quod dum sepius
cerner& quia aduoce̾ diaconi clamantis exibant
foras. atque in tra rcclesiã ꝑmanere non poterant.
admemoriã rediit quae uirdĩ illis adhu c uiuen¬
tib mandauit. eas quippe se communiont priuare
dixerat. nisi mores suos & uerba corrigerent. Tunc
seruo dĩ cũ grandi merore indicatũ ẽ. Qui manu
sua protinus oblationẽ dicens. Ite. & hanc oblatio¬
ne pro eis offerri dño facite. &ulterius ex com¬
municatar non trunt. Quar dum oblatio pro
eis fuisset immolata & adiacono iuxta morem

Expanded text:
excommunicationis sententiam non proferendo intulitexcommunicationis sententiam non proferendo intulitnis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem
Abbreviated transcription (Latin):
non dubie atque suspense. sed iam ꝑ sententiã
protulisset. Nam non longe ab eius monasterio
duae quaedam sce moniales feminar nobiliori ge¬
nere exhortr in loco proprio conuersabantur.
quib quidam religiosus uir adexterioris uitae
usum prebebat obsequium. Sed sicut nonnul¬
lis sol& nobilitas generis parere ignobilitatem
mentis. ut minus se in hoc mundo desspiciant.
qui plus st ceteris aliquid fuisse meminerunt.
nec dum prardicte sc̃e moniales feminae per¬
fecte linguam sub habitu sui freno restruice¬
rant. & eundem religiosum uirum qui adex¬
teriora necessaria ei obsequium praebebat in cautis
sepe fermonib adiracundiam prouocabant. Qui
cum diu ista toleraret. perrexit addĩ hominem.
quantasque pateretur uerborũ contumelias enar¬
rauit. Uir autẽ dĩ harc de illis audiens. eis protinus
mandauit dicens. Corrigite linguã ur̃am quia siñ
emendaueritis. excõmunico uos Quam uidelicet

Expanded text:
non dubie atque suspense, sed jam per sententiam non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
gestae ordinem ambigis p&rea liquet profec¬
to. quia mobilioris naturae t̃ sp̃s quã corpus.
t certe scriptura teste nouimus. quod proph&ca
exiudara subleuatus. repente ẽ cũ prandio in
chaldea depositus. Quo uidelic& prandio
proph&am refr̃cit. seq repente iniudea iterũ
inuenit. Si igitur tã longe abbacue potuit sub
momento corporalit̾ ire & prandiũ deferre. quid mi¬
rum si benedictus pater obtinuit. quatinus ir& per
sp̃m. & fratrũ quiescentium spiritib necessaria
narrar&. ut ficut ille ad cibũ corporis corporalt᷑
perrexit. ita iste ad institutionẽ spiritalis uite
spiritualit᷑ perger&o PETRUS Manustue
locutionis tersit ame fateor dubietatẽ mentis
Sed uelim nosse in cõmuni locutione. qualis iste
nis rius locutio auirtutis erat pondere uacua.
quia cuius eor sese inalta suspenderat. nequaquã
uerba deore illius in cassum cadebant. Siquid
uero umqua non iam decernendo sed minando di¬
cer&. tantas uires sermo illius habebat: ac si hoc

Expanded text:
gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste nis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. & fidenter dico. quia salutaria hostia post
mortem non indigemus. si ante mortẽ dõ hos¬
tia ipsi furrimus:¶ena

Expanded text:
tatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fuerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ustiniani quoque augusti temporib dũ contra
catholicorũ uitã exorta auuandalis arriana¬
ꝑ secutio in africa urhementer in sanir&. qui¬
dam indefensione ueritatis ep̃i fortiter ꝑsis¬
tentes. ad mediũ sunt deducti. Quos uuanda¬
diam non ualens. tormentis frangere posse
Se credidit. Nam cũ ris in ipsa defensione
ueritatis silentiũ indicer&. nec tamen ipsi
contra ꝑfidiã tacerent. ne tacendo forsitan
consensisse uiderentur. Raptus infurore. coꝵ
linguas abscidi radicitus fecit. Res mira & mul¬
tis nota srniorib quia ita post ꝓdefensione ueri¬
tatis &iam sine lingua loquebantur. sicut pri¬
us loqui ꝑ linguã consururrant. FeTRUS
Hirandũ ualde r̃: & uehementer stupendum:
GREGORIUS: Scriptũ pe&re ẽ de unigeni¬
to summi patris. in principio erat uerbu. &
uerbũ erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. De
cuius &iã uirtute sub iungitur . omĩa ꝑ ipsũ facta¬

Expanded text:
Justiniani quoque Augusti temporibus, dum contra catholicorum fidem exorta a Vandalis persecutio Ariana in Africa vehementer insaniret, quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. Quos Vandalectere non valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret, nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furorem, eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res mira et multis nota senioribus, quia ita post pro defensione veritatis etiam sine lingua loquebantur, sicut prius loqui per linguam consueverant. 349 PETR. Mirandum valde et vehementer stupendum. GREGOR. Scriptum, Petre, est de Unigenito summi Patris: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . De cujus etiam virtute subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
dus rex non patr̾e ꝑfidũ sed fratr̃e martrrem
Sequens. abarrianae herescos prauitate conuer¬
sus r̃. totãque uuissigotarũ gent̾e ita adurrã
ꝑduxit fidem. ut nullũ in suo regno militare
ꝑmittrr&. qui regno dĩ hostis rxistere ꝑhere¬
ticã ꝑfidiã non timer&. Nec mirũ qđ uere
fidri predicator factus ẽ : qui frater r̃ marti
ris. Cuius hunc quoque merita adiuuant.
ut ad omnipotentis dĩ gremiũ tã multos redu¬
cat. qua inre considerandũ nobis ẽ: quia totũ
hoc agi nequaquã poss& Si herminigildus rex
ꝓ urritate mortuus non fuiss&. Nam sicut
scriptũ est nisi granum frumenti cadens in
terrã mortuũ fuerit ipsum solũ man&.¬
Si aut̾e mortuũ furrit. multũ fructũ affert.
Hoc fieri uidemus in membris. qđ factũ scimus in
capite. In uuissigo tarũ & rnim gente unus ẽ mor¬
tuus ut multi uiuerent. & dũ unũ granũ fide¬
liter crerdit. adoptinendã fidem animarum

Expanded text:
dus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem dus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arrianae hereseos pravitate conversus est, totamque Wisigotharum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum suo regno militare permitteret, qui regno Dei hostis existere per hereticam perfidiam non timeret. Nec mirum, quod verae fidei pris, cujus hunc quoque merita adjuvant, ut ad omnipotentis Dei gremium tam multos reducat. Qua in re considerandum nobis est, quia totum hoc agi nequaquam posset, si Herminigildus rex pro veritate mortuus non fuisset. Nam sicut scriptum est: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum mansi autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Hoc fieri videmus in membris, quod factum scimus in capite. In Visigothorum etenim gente unus mortuus est, ut multi viverent; et dum unum granum fidelit
Abbreviated transcription (Latin):
de furre miracula. Nam corpit in nocturno
Silentio psalmodir cantus ad corpus riusdem
regis & martrris audiri. atque idro ueraci¬
t̃ gegis quia martrris. Quidam &iã ferunt.
qđ illic noc turno trpore accense lã pades
apparebant. Unde factũ est: quatinꝰ cor¬
pus illius ut uidelic& martrris iure acunc¬
tis fidelib uenerari debuiss&. Pater uero ꝑfidus
& parricida commotus. poenitentia hoc fecisse Se
doluit. nrctamen usq ad optinendã salutem.
Tam quia uera ess& catholica fides agnouit: srd
gentis suar timore ꝑterritus. ad hanc ꝑurnire
non meruit. Qui oborta eigritudine ad extrema
ꝑductus. lrandro tp̃o quẽ prius uehement᷑ ad fli¬
xerat riccharedũ regem filiũ quẽ in sua heresi
relinqurbat commendare curauit. ut in ipso quo¬
que talia facer&. qualia infratre illius suis exor¬
tationib feciss&. Qua uidelic& commendatione
expl&a. defunctus ẽ. Post cuius morte ricchare¬

Expanded text:
defuere miracula. Nam coepit in nocturno defuere miracula. Nam coepit in nocturno silentio psalmodiae cantus ad corpus eiusdem regis et martyris audiri, atque ideo veraciter regis, quia martyris. Quidam etiam ferunt, quod illic nocturno tempore accensae lampades apparebant; unde factum est, quatinus corpus illius, ut videlicet martyris, iure a cunctis fidelibus venerari debuisset. Pater vero perfidus et parricida commotus paenitentia, hoc fecisse se doluit; nec tamen usque ad optinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides, agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer adflixerat, Reccharedum regem filium, quem in sua heresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia in fratre illius suis exortationibus fecisset. Qua videlicet commendatione expleta, defunctus est. Post cuius mortem Recchare