comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptibilẽ diuinitatẽ quã
habuit de ȩt̾no patre. Istis ut
interĩ ñ deficerent in uia: illis
ut postea ꝑficerent᷑ in patͥa. Istis
ad osolationẽ : illis ad głifica¬
tionẽ. Opter hoc gͦ dłi filiꝰ pro

Expanded text:
incorruptibilem divinitatem quam incorruptibilem divinitatem quam habuit de aeterno Patre. Istis ut interim non deficerent in via, illis ut postea perficerentur in patria. Istis ad consolationem, illis ad glorificationem. Propter hoc ergo Dei Filius pro
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ in corporalẽ cõmutauit
delectationẽ: Cerrenis gͥ & cor¬
poralib sensu & affectu ĩmer¬
sus. ñ potuit se ad sp̃ualium
cognitionẽ siue amorẽ erig̾e:
s sola ea quȩ carnis st̃ sapiens.
spũaliũ iocunditatẽ ñ agno¬
uit. Ipsa aũ dei sap̃ia noluit
ꝑdere hominẽ qui ꝓpt̾ ĩpsam
factus fu̾at: & cũ ipsa sursum
ẽe̾t. deorsũ uenit ubi ille erat:
ut eũ reuocaret ad se. unde ce¬
ciderat. Factũ ẽ u̾bum caro.
ut hõ int̾ hoĩes ee̾t qui cͥeus
erat supͣ hoĩes: & u̾sus ẽ ille
panis in lac. ut a paruulis
sumi posset. Sapĩa sursum
erat. In diuinitate panis: in
humanitate lao. Sic enĩ par¬
uuli sensu ꝑ lac humanitati
nutriti st̃. & roborati sunt ad̾
panẽ diuinitatis: ut idẽ ip̃se
ut᷑biq reficeret: & reficiendo.
languidos ad incorruptionem
repararet. Dedit gͦ reparanddis
ad incorruptionẽ alim̃tũ ineor¬
ruptionis: paruulis quidẽ im¬
maculatã carnẽ quã sumpsit
de uirgine matre: ꝑfectis aut̃

Expanded text:
nimae in corporalem commutavit delectationem. Terrenis igitur et corporalibus sensu et affectu immersus, non potuit se ad spiritualium cogitationem sive amorem erigere, sed sola ea quae carnis sunt sapiens, spiritualium jucunditatem non agnovit. Ipsa autem Dei sapientia noluit amittere hominem qui propter ipsam factus fuerat. Et cum ipsa sursum esset, ille, deorsum, venit ubi ille erat, ut eum revocaret ad se unde ceciderat. Factum est Verbum caro ut homo inter homines esset, qui Deus erat supra homines. Et versus est panis ille in lac, ut a parvulis sumi possit. Sapientia sursum erat. In divinitate panis, in humanitate lac. Sic enim parvuli sensu per lac humanitatis nutriti sunt, et roborati sunt ad panem divinitatis, ut idem ipse utrobique reficeret, et reficiendo languidos ad incorruptionem repararet. Dedit ergo reparandis ad incorruptionem alimentum incorruptionis. Parvulus quidem immaculatam carnem quam sumpsit de Virgine matre, perfectis autem
Abbreviated transcription (Latin):
bonos fac̾e ñ ꝑotest: qm̃ omnis
arbor ex fructu suo cognoscit᷑.
Radix integra: & ramꝰ incorrup¬
tus. Huiꝰ gͦ aduentu gabriel
nuntiꝰ missus ẽ: ut nouam in
tem: in qua. forma serui dño
sociata. hostẽ potent̾ deuicit:
fortis in illo. ñ tam̃ uiolenta
ad inferendã inuiriã. s effi¬
cax ad iusticiã obtinendam.
ꝓpt̾ea gabriel missus ẽ. qͥ forti¬
tudo di int̾pretat᷑: qr ipsa etiã
infirmitas fortitudo fuit. qͣndo
in ea suꝑatur inimicꝰ: & cap¬
ta p̃da a uiolento reducta est.
mascło de femina. Adam qͥp-¬
pe nec de mascło nec de feĩa¬
erant. E ceciderunt primi
mascłs & femina. & qui ꝑ eos
& pꝰ. eos erant om̃s de mascło
& femina. E qr primꝰ autor
culpe deiectꝰ ẽ a femina: au¬
torẽ gr̃ȩ sine mascło concepit

Expanded text:
bonum facere non potest . Quoniam omnis bonum facere non potest . Quoniam omnis arbor ex fructu suo cognoscitur, radix integra, et ramus incorruptus. Hujus ergo adventus Gabriel nuntius missus est, ut novam in ret, in qua forma servi, domino sociata, hostem potenter devicit. Fortis in illo, non tamen violenta ad inferendam injuriam, sed efficax ad justitiam obtinendam. Propterea Gabriel missus est, quod fortitudo Dei interpretatur, quia ipsam etiam infirmitatis fortitudo fuit, quoniam in ea superatus est inimicus, et capta praeda a violento reducta est. masculo de femina. Adam quippe nec de masculo nec derant. Et ceciderunt primi masculus et femina, et per eos qui post eos erant omnes de masculo et femina. Et quia primus auctor culpae dejectus est a femina, auctorem gratiae sine masculo conc
Abbreviated transcription (Latin):
a corruptione liberandũ erat¬
redemptionis incorruptũ esse
debuerat. ꝓpt̾ea mat̾ uirgo
electa ẽ. ut de munda ĩmacłatꝰ
nasceret᷑: ut sicut in cęlo ds
habuit patrẽ umortalẽ ȩt̾nꝰ:
sic in t̾ra haberet matrẽ uirgi¬
nẽ incorruptus. Igit᷑ in cȩlo
qualis pat̾ talis filiꝰ: & in terra
qualis pat̾ talis filiꝰ. In cęlo cũ
patre ȩt̃nus & imm̃sus: in terra
cũ matre ĩmaculatꝰ & mansuetꝰ.
In celo cũ patre incorruptus &
sublimis: in t̾ra cũ matre uͥgo
& humilis. In cȩlo umago patriˢ:
in terra inutator matris. Mat̃
uirgo erat. & in humilitate
exultabat : & filiꝰ uirginis uirgo.
humilitatẽ comm̃dabat. Calis
gͦ agnus qualis mat̾ agni: ex
munda mundus: ex uirgine
incorruptꝰ: ꝑ uirginẽ ueniens
ad nos. ꝑ uirginitatẽ p̃cedens
nos. Pincorruptionẽ ueniens
demonstraret. Ueniens ut
ferret remediũ : p̃cedens ut
daret exemplũ. Non enĩ potu¬
it arbor bona fructus malos
fac̾e: sicut arbor mala fructus

Expanded text:
berandum eratredemptionis incorruptum esse debuerat. Propterea mater Virgo electa est ut de munda immaculatus nasceretur, ut sicut in coelo Deus habuit Patrem immortalem aeternus, sic in terra haberet matrem Virginem incorruptus. Igitur in coelo qualis Pater talis Filius, et in terra qualis mater talis filius. In coelo cum Patre aeternus et immensus, in terra cum matre immaculatus et mansuetus. In coelo cum Patre incorruptus et sublimis, in terra cum matre virgo et humilis. In coelo imago Patris, in terra imitator matris. Mater virgo erat, et in humilitate exsultabat. Filius Virginis virgo humilitatem commendabat. Talis ergo Agnus, qualis mater Agni; ex munda mundus, ex Virgine incorruptus. Per Virginem veniens ad nos: per virginitatem praecedens nos. Per incorruptionem veniens demonstraret. Veniens ut conferret remedium, praecedens ut daret exemplum. Non enim potuit arbor bona malum fructum facere, sicut arbor mala fructum
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc aũ sunt ratione utentia. &
intelligentia: sensũ q ꝑcipien¬
di boni. mali ꝙ fugiendi haben¬
tia. Quoꝵ pars sursũ condita¬
erat in angłis: pars deorsum
in hominib ordinata. Igitur

Expanded text:
ec autem sunt ratione utentia, et intelligentiam sensumque percipiendi boni malique fugiendi habentia. Quorum pars sursum erat condita in angelis, pars deorsum in hominibus ordinata. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: cogitate ad qͥd uenistis. Locꝰ
ñ facit sc̃m: s oꝑatio. Peccauit
angłs in cȩlo: peccauit adam
in para dyso: & tam̃ nullus for¬
Si loca habitatorẽ tueri posse̾t:
nec hõ nec angłs a sua digni¬
tate corruissent. Pensate fr̃s¬
koñi. qͥd uestis nigra. qͥd corona
tũ mundi denuntiat. Capilli
rasi de u̾tice. suꝑfluitatẽ crimm¬
ẽ dolore dignũ. si sub tali habi¬
tu lateat suꝑbia:. si uilis uili
inuideat: si despectis cupidita
amittat. Necessaria gͥ nob̃ est
humilitas quȩ designat᷑ per

Expanded text:
tri. Cogitate ad quid venistis. Locus non facit sanctum, sed operatio. Peccavit angelus in coelo; peccavit Adam in paradiso: tamen nullus Si loca habitatorem tueri possent, nec homo, nec angelus a dignitate sua corruissent. Pensate quid vestis nigra, quid corona tum mundi denuntiat; capilli rasi de vertice, superfluitatem crimiet dolore dignum, si sub tali habitu lateat superbia; si vilis vili invideat; si despectis saeculari amittat! Necessaria igitur nobis est humilitas, quae designatur per
Abbreviated transcription (Latin):
do luxuriose. sic peccator dũ
carnales delectationes diligit
a dũo ꝑegrinat᷑. & qͣnto pec¬
cando deo fit dissimilior tan¬
tomagis a dño elongat᷑. Sub̃a
hõis est omne qͦd uiuit. cogitat.

Expanded text:
 suam: sic peccator, dum carnales voluptates diligit, a Domino peregrinatur, et quanto peccando fit dissimilior, tanto magis a Domino elongatur. Substantia hominis est omne quod vivus cogitat,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝗͣ iocundũ: habitare fr̃s
in unũ. Quã tutior ẽ hec uita
ne cadat᷑: ł si corruit subleuat:
ubi aliꝰ aliũ hortat᷑: ubi alter
alteriꝰ exemplo inflaminatur.
Uita ur̃a uita penitentiũ: uita
contͣ mundũ ꝑugnantiũ: iuta
ad dm̃ fugientiũ. uita filioꝵ
qͥ errau̾ant ad patrẽ redeun¬
tiũ. Hec ẽ domꝰ in qͣ reconciliat᷑
patri filiꝰ. qui portionẽ sube
ose. In illo filio ut nouit cari¬
tas ur̃a. ꝯueniens parabola

Expanded text:
et quam jucundum habitare fratres in unum . » Tutior quidem haec vita, ne cadat, vel si corruit, sublevat; ubi alius alium cohortatur, ubi alter alterius exemplo inflammatur. Unde vita poenitentium, vita contra mundum pugnantium, vita ad Deum fugientium, vita filiorum, qui erraverant, ad patrem redeuntium. Haec est domus ubi reconciliatur patri filius, qui portionem substose. In illo filio, ut novit charitas vestra, conveniens parabola
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uniu̾sũ orbẽ nuntios mit¬
tet & p̾dicatores suos. Predi¬
catio aut̃ eiꝰ & potestas ꝑtin¬
get a mari usq ad mare: ab¬
oriente usq ad occidentẽ: ab
aqͥlone usq ad septentrionẽ.
Faciet qͦq signa multa: magna
bito florere & arescere: mare
turbari. & tͣnquillariꝰ natu¬
ras in diu̾sis figuris mutari:
aquarũ cursus & ordinẽ con¬
uerti: agitari aera uentis. &
multimodis cõmotionibͥ &
cet̾a innumabilia & stupenda:
mortuos in conspectu hominũ
suscitariͥ ita ut in errorem
inducant᷑ si fieri potest etiã
electi. Nam qͣndo tanta sig-
& electi dĩ sunt dubitabunt
utrũ ipse sit xp̃c qui in fine
mundi scđm seripturas uen¬
turus est. an non. Nee autem
omĩa miracła. omnib modis
falsa erunt ꝑ incantationes
diabolicas: s pec catorib
& incredulis uidebuntur ẽẽ
uera. Excitabit uͦ ꝑsecutionẽ
sub om̃i çȩlo suꝑ xp̃ianos &
om̃s electos. Eriget se contra
fideles trib modis: hoc est

Expanded text:
 universum orbem nuntios mittet, et praedicatores suos. Praedicatio autem ejus et potestas pertinget a mari usqoriente ad occidentem, ab aquilone ad septentrionem erit. Faciet quoque signa multa, magna bito florere et arescere, mare turbari subito et tranquillari. Naturas in diversis figuris mutari, aquarum cursus et ordinem converti, agitari aera ventis, et multimodis commotionibus, et caetera innumerabilia et stupenda, mortuos scilicet in conspectu hominum suscitari, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Nam quando tanta ac et electi Dei sunt, dubitabunt utrum ipse sit Christus, qui in fine mundi secundum Scripturas venturus est, an non.  Haec autem omnia miracula omnibus modis falsa erunt per incantationes diabolicas, sed peccatoribus et incredulis videbuntur esse vera. Excitabit vero persecutionem sub omni coelo super Christianos et omnes electos. Eriget itaque se contra fideles tribus modis; hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
ent. & docebũt in om̃i ini¬
qͥtate falsitate ꝙ nefaria ar¬
te: et maligni sp̃s er̃t duces
eiꝰ. ꝙ sotii semꝑ. et comites
indiuisi: deinde. ierosolimã
ueniens om̃s ap̃ianos quos
ad se ꝯuert̾e nõ poterit. ꝑ
uaria tormenta iugulabit:
et sedẽ suã. in tẽplo sco pa¬
cũcidet se & filiũ di om̃ipo¬
tentis se mentiet᷑. Reges
autẽ. &. principes pͥmũ ad
se ꝯuertet: deinde cetõs¬

Expanded text:
et docebunt in omni iniquitate, falsitate, et nefaria arte, et maligni spiritus erunt duces ejus et socii, et comites indivisi. Deinde Jerusalem veniens omnes Christianos, quos ad se convertere non potuerit, per varia tormenta jugulabit, et suam sedem in templo scumcidet se, et Filium Dei omnipotentis se esse mentietur. Reges autem et principes primum ad se convertet, et deinde pe
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli semꝑ cũ illo erit. Et
te obumbrauit & iliuinitate
repleuit. ut de sp̃u sc̃o uirgo
conciꝑet. & qͦd nasceret᷑ diui¬
nũ esset & scm̃: ita qͦq diabo¬
lus in matrẽ antixp̃i descendet
& totã eam replebit. totam
circundabit. totã tenebit.
totã int̾ius & ext̾iꝰ possidebit:
ut diabolo ꝑ hominẽ cooꝑan¬
te concipiat. & qͦd natũ fu̾it
totũ sit iniquũ. totũ malum.
totũ ꝑditũ. Unde & ille. hõ¬

Expanded text:
diaboli semper cum illo erit. Et te obumbravit et divinitate replevit, ut de sancto Spiritu conciperet, et quod nasceretur divinum esset et sanctum: ita quoque diabolus in matrem Antichristi descendet, et totam eam replebit, totam circumdabit, totam tenebit, et totam interius exteriusque possidebit; ut diabolo per hominem cooperante concipiat, et quod natum fuerit, totum sit iniquum, totum perditum. Unde et ille ho
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ filiꝰ dei dr̃ passus. Descendit
est a diuinitate. ñ est anima¬
a corpore separata ẽ: qr si ñ¬
a corpore ẽet separata. corpus
ñ posset mori. Ee iste descen¬
sus: ad solã ammã ꝑtinet.
Resurrexit a mortius: ut nob̾
exemplũ resurrectionis osten¬

Expanded text:
nis est passus. Descendit est a divinitate, non est sepaa corpore separata est: quia si non esset separata, corpus non potuisset mori: et iste descensus ad solam animam pertinet. Resurrexit a mortuis, ut nobis exemplum resurrectionis osten
Abbreviated transcription (Latin):
qr scđm diuinitatẽ ad nullũ
pot̾ ascendere locũ: s ubiq totꝰ
est. Sedet ad dexterã di pa¬
Sedere enĩ ꝓ regnare dicit. Inde
crucifixus ẽ : in qua mortiuis.
in qͣ sepultus: in qua resurre¬
xit: ñ in ea tam̃ humilitate
in qua antea fuitꝰ s in gła &
in maiestate: & ideo in ipsa
quẽ crucifixer̃t: ut uideant
impii quẽ negauert̃. Uiuos.
qͦs enus aduentꝰ inuenerit in
corpore uiuentes: mortuos qͥ
mortui erunt ab initio usq

Expanded text:
m divinitatem ad nullum potest ascendere locum, sed ubique totus est. Sedet ad dexteram Dei Pasedere pro regnare dicitur. 37 crucifixus, in qua mortuus, in qua sepultus est, et in qua resurrexit: non in ea tamen humilitate in qua antea fuit, sed in gloria et majestate. Et ideo in ipsa quem crucifixerunt, ut videant impii quem negaverunt. Vivos: quos ejus adventus invenerit in corpore viventes. Mortuos: qui mortui erant ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
bulant feriat: & ueneno suȩ
maliciȩ occidat. Nascet᷑ autẽ
ex copulatione patͥs & matris
sicut & alii hõies: non ut aliqͥ
dicunt de sola uirgine: s tñ
totꝰ in pecc̾o concipiet᷑ : in pecc̃o
gen̾abit᷑ : in pecc̃o nascetur. In
ipso uͦ conceptionis initio. dia¬
bolus simul int̾ibit in uterũ
matris eiꝰ: & ex uirtute diabo¬
li confouebit᷑¬

Expanded text:
bulant feriat, et veneno suae bulant feriat, et veneno suae malitiae occidat. Nascetur autem ex copulatione patris et matris, sicut alii homines, non, ut aliqui dicunt, ex sola virgine: sed tamen totus in peccato concipietur, in peccato generabitur, et in peccato nascetur. In ipso vero conceptionis ejus initio diabolus simul introibit in uterum matris ejus, et ex virtute diaboli confovebit
Abbreviated transcription (Latin):
fiddes catholica. & c̃. Hic rogat
& admonet: ut unꝰqͥsq sacdos
nullus a tua fide cõpellat. cre
primo notabitis quare sic uo¬
catus ẽ. Ideo scił. quia xp̃o in
uenit erig̾e : pecc̃ores iustificare.
exaltabit : semꝑq uicia quȩ
st̃ contraria uirtutib docebit:
legẽ eugłicam dissipabit: de¬
monũ culturã in mundo re¬
uocabit. Głam ꝓpriã queret:
& om̃ipotentẽ dm̃ se nõĩabit.
quib iã multi in mundo pre¬
cesserunt: qualis fuit anthiocꝰ.
nero. domitianꝰ. Hoc qͦq nr̃o
tempore: antixp̃os multos
nouimꝰ ẽe. Quicũq enĩ siue
laicus siue canonicꝰ siue etiã
monachus. contͣ iusticiã uiuit.
& ordinis sui ordinẽ ĩpugnat.
& qͦd bonũ ẽ blasphemat : an
de exordio antixp̃i uideamus.
Non aut̃ qͦd dico ex ꝓprio sensu
scripta inuenio. Sicut gͦ auto¬
res nr̃i dicunt: antixp̃c ex ppło
iudeoꝵ nascet᷑. de tribu dãn:
ta. Sicut enĩ serpens in uia
sedebit. & in semita erit: ut
eos qui ꝑ semitas iusticiȩ am¬

Expanded text:
fides catholica. Per hoc hic rogat et admonet, ut unusquisque sacerdos nullus a tua fide te reprimo notabit quare sic vocatus sit. Ideo fit, quia Christo in erigere, peccatores justificare: exaltabit, et vitia quae sunt contraria virtuti docebit. Legem evangelicam dissipabit, daemonum culturam in mundum revocabit, gloriam vanam quaeret: et omnipotentem deum se nominabit. quibus jam in mundo praecesserunt quidam, qualis fuit Antiochus, Nero, Domitianus. Nunc quoque nostro tempore antichristos multos esse novimus. Quicumque enim sive laicus, sive canonicus, sive monachus contra justitiam vivit, et ordinis sui regulam impugnat, et quod bonum est blasphemat, antide exordio Antichristi videamus. Non autem quod dico, ex proprio sensu scripta invenio. Sicut ergo auctores nostri dicunt, antichristus ex populo Judaeorum nascetur de tribu Dan, sta . Sicut enim serpens in via sedebit, et in semita erit, ut eos qui per semitam justitiae am
Abbreviated transcription (Latin):
naturã humanitatis: ł hu¬
manitas ou̾sa est in naturã
diuinitatis: s utriq naturȩ
sua manet pietas in ꝑpetuũ.
Tanta tam̃ est coniunctio na
turarũ: ut id̾e qui ȩt̾naliter
ex deo patre genitꝰ ẽ. homo sit
uerꝰ÷ & ille qui natꝰ ẽ tẽpora¬
lit̾ ex uirgine. d̾s sit uerus.
Homo ꝓpt̾ suscipientẽ dm̃ ds

Expanded text:
naturam humanitatis: vel humanitas converteretur in naturam divinitatis; sed utrique naturae sua manet proprietas in perpetuum, tanta tamen conjunctio est naturarum, ut idem qui aeternaliter ex Deo Patre genitus est, homo sit verus: et ille qui natus est, temporaliter ex Virgine, Deus sit verus: propter suscip
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corpore & anima. in om̃ia
similis nob ãbsq pecc̃o. Ex
suba matris : i. de ȩqualitate
nat᷑e matris. In scło natꝰ: id̾÷
in his temporalib ñ aliunde
nisi de carne mulieris sine
semine uiri. carnẽ suscepit.
diguit: ꝑfectꝰ homo. qr nich
minꝰ habuit extra pecẽm. ꝗͣ
homo. Ex anima rõnali. Ap̃c

Expanded text:
cum corpore et anima, in omnia similis nobis absque peccato . Ex substantia matris, id est de aequalitate naturae matris. In saeculo natus, id est in his temporibus, non aliunde, nisi de semine mulieris sine coitu viri carnem suscepit.diguit, perfectus homo, qui nihil minus habuit extra peccatum quam homo. Ex anima rationali, C
Abbreviated transcription (Latin):
sap̃ia & ętate. Sapĩa in anima:¬
ȩtate in corpore E humana
carne subsistens. Quia humꝰ
t̾ra dr: de humanitate carnẽ
assumpsit. Equalis patͥ scđm

Expanded text:
aetate : sapientia in anima, aetate in corpore. Et humana carne subsistens: quia humus terra dicitur, de humanitate carnem assumpsit. 30 Aequalis Patri secundum
Abbreviated transcription (Latin):
illa diuinitas qua ẽ filius dĩ
se ou̾tisset in humanitatẽ. ut
qͦd erat diuinũ hoc fieret hu¬
manũꝰ s assum̃do nr̃am na¬
turã sicut ẽ. unꝰ effectus est:
ñ ut amitt̾et qͦd erat. s ut
assumeret qͦd ñ erat. Assũpsit

Expanded text:
illa divinitas, qua est Filius Dei, se convertisset in humanitatem ut hoc quod erat divinum fieret humanum, sed assumendo nostram naturam, sic est unus effectus, ut non amitteret quod erat, sed assumere
Abbreviated transcription (Latin):
in unitate: & unitatẽ in tri¬
nitate. Qui uult gͦ saluus ex:
ita de tͥnitate sentiat. Hic ro¬
gat & admonet: ut unꝰquisq
doctor memorit̾ eã teneat ꝙ
firmit̾ credat. & alios p̃dican¬
do doceat. S necessariũ ẽ. &c̃.¬

Expanded text:
 in Trinitate. 25 Qui vult ergo salvus esse: Ita de Trinitate sentiat. Hic rogat et admonet, et unusquisque doctor memoriter eam teneat, et firmiter credat, et alios praedicando doceat. 26 Sed necessarium est
Abbreviated transcription (Latin):
misit d̾s filiũ suũ factũ ex
muliere factũ sub lege: in qͦ
placuit plenitudinẽ diuini¬
tatis habitare corporalit̾. De
patre sine initio & sine fine:
de matre mitiũ hñs. & nullo
& filio. Audis quia iste ab¬
ambob: filiꝰ ab uno. pat̾ a¬

Expanded text:
misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . In quo complacuit plenitudinem divinitatis habitare corporaliter . De Patre sine initio et sine fine; de matre initium habens et nullo genitus, duo filii aestimari possent in sancta Trinitate. I
Abbreviated transcription (Latin):
coram ceco ponas offendieu¬
lum. Sonit. qui aliquem er¬
rantem & ignarũ falsa pͣ di¬
cando offendit. Unde moy¬
ses alibi ait non seres agrũ
ait apłs ad subiectos di sumꝰ¬
diuerso semine qui falsa in¬
termiscet ueritati iup̃dicatiõe.
Quales sacerdotes esse conue¬
uit. quam fortes. quã auda¬
ces circa gregem dmĩ custodi¬
endum. describit salomon
incanticis seribens. Lecꝰtum
salomonis sexaginta fortes
ambiunt ex fortissimis isrł.
Om̃s tenent gladios. & ad bel¬

Expanded text:
ffendiculum ponit, qui aliquem ignorantem et ignarum falsa praedicando offendit. Unde alibi Moyses ait: « Non seres agrum ait Apostolus, ad subjectos Ddiverso semine, qui falsa commiscet veritati in praedicatione. Quales autem sacerdotes esse convenit, quam fortes, quam audaces circa agrum Domini custodiendum describit Salomon in Canticis suis, dicens: « Lectulum Salomonis sexaginta fortes ambiunt, ex fortissimis Israel, omnes tenent
Abbreviated transcription (Latin):
osuit moyses labrũ
eneum. inquo laua¬
retur aaron &s filii eiꝰ
cuͣ ingrederetur sc̃a scõrum.
qd̾ fecit de speculis mulierũ
que excubabant in hostiota¬
bernaculi. Huius rei figu
ra o uos sacerdotes ad uos
ꝑtinet. docens quomͦ intem¬
pͥlum dmi purgari debeatiᷤ.
Quicquid enim sub legeanti¬
qua intemplo dm̃ efficieba¬
tur. aliquid futurum psig¬
posuit labrum eneum .s. quod¬
uas de exe facꝰtum intaberna¬
culum dm̃ in quo lauabat se
aaron qui erat summus sacer¬
dos. & filii eius. qui erant sũmi¬
quem fecit de ęxcis speculis mu¬
lierum. que excubabant in ostio
tabernaculi. Non enim intra¬
baud mulieres. intabernaculũ.
s stabant ante ostium taberna¬
culi. Aaron ille sũmus sacerdoᷤᷤ

Expanded text:
osuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaron et filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabra, o vos sacerdotes, ad vos pertinet, docens quomodo in domo Domini purgari debeatis. Quidquid enim sub lege antiqua in templo efficiebatur, aliquid futurum pposuit labrum, secundum quosdam de aere factum, in tabernaculum Domini, in quo lavabat se Aaron, qui erat summus sacerdos, et filii ejus, qui erant quod fecit de speculis mulierum, quae excubabant in ostio tabernaculi. Non enim intrabant mulieres in tabernaculum, sed stabant ante ostium tabernaculi. Aaron ille summus sacerdos summos
Abbreviated transcription (Latin):
sumuntur uelut tinea. ꝑtiue¬
am uitiorum. Tinea de ueste ua¬
scetur. ꝙ eandem uestem de qͣ
nascetur. oriendo corrũpit.
Eodem modo caro uestis animȩ.
tineam suam. quia de ipsa ui¬
tium nascitur. qua caro iugit᷑
laniat᷑. Itaq oportet ut sacer¬
dotes bene uiuendo sibi caue¬
ant. ue male iuendo sibi
& aliis noceant. Nam si negli¬
genti ꝓuidentia eorum. ł mala
exortatione oues dñi pereunt.
scire debetis. Sacerdos ocłs ꝙ
lupus subitis morsib oues dñi
dilamet. S cnͣ oculum intel¬
ligentie alicuius simplicis ꝙi
diote. ł falsa p̃dicando. ł ma¬

Expanded text:
sumentur velut a tinesumentur velut a tinea vitiorum. Tinea de veste nascitur, et eamdem vestem de qua nascitur rodendo corrumpit. Eodem modo caro vestis est animae. tineam suam, quia de ipsa vitium nascitur, quo caro jugiter laniatur. Itaque oportet ut sacerdotes, bene vivendo, sibi caveant, ne male vivendo sibi et aliis noceant. Nam, si negligenti providentia eorum, vel mala exhortatione oves Domini pereant, scire debetis. Sacerdos oculus lupus, subitis morsibus oves Domini dilaniet; sed, cum oculum intelligentiae alicujus simplicis et idiotae, vel falsa praedicando,
Abbreviated transcription (Latin):
quia fiat ducatus obuiam.
& ualde periculosnͣ ẽ sicut
ait gregorius. ut qui nescit te¬
nere moderamina uite sue.
uidex fiat aliene. Cecitate enĩ
ribit. Nam si cecus cecum du¬
cat. ñue ambo infoueam cad̾t:
Ecce fouea ecce pͣcipitium anͣ
faciem ur̃am. ecce inimicus
machinat᷑. & uos tenebras er¬
roris ur̃i discendo. legendo. nͥ
curatis expellere ꝓͥdolor cum
deberetis ẽẽ exemplum boni¬
tatis. estis exemplum erroris.
Nam si sacerdos cadit. tanto
magis ppłs peribit. Unde in
iob legitur. Si d̾s in angłis su¬
is reperit prauitatem. quan¬
tomagis hi qui habitant do¬
mos luteas. qui terram ha¬
bent fundamentum consum̃t᷑
uelut tiea. Hic ꝑ angłos dei
intelliguntur sacerdotes. qui
salutem hominibuuntiant.
Augłs enuim. nuntius interp̃¬
tatur. Quod facerdos angłs
dicatur auditt salomonem
luteas habitare dñr. quia cor¬
pora eorum luto uitiorum oĩ¬
rit prauitatem. quantomag̃¬
hi qui habitant domos luteas

Expanded text:
qua fiat ducatus ovium. qua fiat ducatus ovium. « Et valde periculosum est, ut ait Gregorius, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex fiat alienae. » Caecitate enim ribit. Nam, « si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt . » Ecce fovea, ecce praecipitium ante faciem vestram. Ecce inimicus machinatur, et vos tenebras erroris vestri discendo, legendo, non curatis expellere. Proh dolor! cum deberetis esse exemplum bonitatis, estis exempla erroris. Nam, si sacerdos cadit, quanto 691 magis populus peribit? Unde in Job legitur: « Si Deus in angelis suis reperit pravitatem, quanto magis hi qui habitant domus luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut a tinea? » Hic per angelos Dei intelliguntur sacerdotes, qui salutem hominibus nuntiant: angelus enim nuntius interpretatur. Quod sacerdos angelus dicatur, audite Malachiam luteas habitare dicuntur, quia corpora eorum luto vitiorum omnt pravitatem, quantohi qui habitant domos luteas,
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes studendo & legendo.
netranda ꝑ purificationem
dagni inueniantur. Specula
parantur. quia sicut muliereᷤᷤ
ꝑ speculum pulchritudinem
& feditatem faciei dep̾hendt̃.
sic scẽ anime in dm̃ p̃ceptis in¬
telligunt. si quid in actionib ea¬
rum rep̾hensibile. ł si quid fe¬
cerunt dignum lande. Que
culi mulieres excubant. quia
sc̃e anime oum adhuc infirmi¬
tate carnis grauantur. amore
uas paratum in quo oportet
nos &s uos feditatem mentis
abluere. & abstersione uitiorũ
exposita est. que docet nos aui¬
tiis mundari. & uirtutib de¬
corari. Legite gͦ scͥpturas. uaca¬
te lecꝰtioni. ut ex nob̾ edificatio¬
nem inueniatis. & pascria co¬
piosa gregi nr̃o suggeratis.
Quecumq enim ut ait apłs
scͥpta sunt: ad uram doctri¬
nam scͥpta sunt. Non eni
tantopere antiqui patres
riȩ cõmenare. nisi labora¬
rent posteros ꝑ exemplum e¬
dificare. Aliter sicut ait aplłs¬
immo dñs. eritis ceci duces ce¬
corum. nisi uiam cognoscatiᷤ

Expanded text:
scopi, studendo et legendo, netranda, per purificationem digni inveniantur. Specula parantur, quia sicut mulieres per speculum pulchritudinem et foeditatem faciei deprehendunt, ita sanctae animae in Dei praeceptis intelligunt si quid in actibus earum reprehensibile, vel si quid fecerint dignum laude, quanculi mulieres excubant, quia sanctae animae cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore vas paratum, in quo oportet vos foeditatem mentis abluere, et abstractione vitiorum exposita est omnibus, quae doceat vos a vitiis mundari, et virtutibus decorari. Legite ergo Scripturas, vacate lectioni, et ut vobis aedificationem inveniatis, et pascua copiosa gregi vestro suggeratis: « Quaecunque enim, ut ait Apostolus, scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt . » Non enim tantopere antiqui Patres riae commendare; nisi laborassent posteros per exemplum aedificare. Aliter, sicut ait Dominus, eritis caeci duces caecorum , nisi viam cognoscatis
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi. quia necesse ẽ ut spũał
naturi. Sequit᷑. Umuscuiꝰq
ensis suꝑfemur suum. ꝑfemur
carnales uoluptates intelligun¬
dotes suꝑ femur enses tenent.
quia non solum uerbo di sub¬
iectos debent defendere. s eti¬
am uoluptates in eis domi¬
re. & hec omĩa sunt ꝓpter timo

Expanded text:
tissimi, quia necesse est ut spirittissimi, quia necesse est ut spiritnaturi. Sequitur: Uniuscujusque ensis super femur suum. Per femur, carnales voluptates intelligundotes enim super femur enses tenent, quia non solum verbo Dei subjectos debent defendere, sed etiam voluptates, quae in eis domire; et haec omnia sunt propter timo
Abbreviated transcription (Latin):
um euͣ om̃ib pacificauit. ut
reconciliati sumus do. ꝑ mor¬
tem filii. Salomon autem
interpͣtatur pacificus. Lect
salomonis congregatio est fide¬
lium. in qua dũs habitat ꝙ re¬
quiescit. lectum uero ambint
cerdotes. qui defendendo circũe¬
unt ciuitatem dĩ. & mumunt
contra uitia & circa spñales im¬
ex denario o senario conficu¬
t᷑. Senarius uero ꝑfect̾ionem
designat. qr sex dieb opera ꝑ¬
fecit. & in septimo requienit.
Denaruis uͦ decem p̃cepta le¬
gis significat. Itaq ꝑ sexage¬
narium numerum ꝑfecꝰti ur
pͣceptis. dm intelliguntur. &¬
illi accepti sunt defortissimis
isrł. Om̃s fic̾eles isrł appellant᷑.
tanquam dmͣ uidentes. Isrl̾
interpͣtatur. Fortissum isrł¬
& abincursu demonium. &im
pugnatione hereticorum de¬
fendere nouerunt. Sequit᷑.
bum. Uerbum d̾i ideo gladiꝰ
te secat. sic uerbum di  spũ¬
alib inimicis obicitur. & ui¬
dicia pͣdicantis pariter & secat.
& audientis. Ad bella sunt doc¬

Expanded text:
us pacificavit, ut reconciliati sumus Deo per mortem Filii sui . » Salomon autem interpretatur pacificus. Lectulus Salomonis congregatio fidelium est, in qua Dominus habitat et requiescit. Lectulum vero ambiunt sacerdotes, qui defendendo circumeunt civitatem Domini, et nituntur contra vitia et contra spirituales iniex senario et denario conficiuntur. Senarius vero perfectionem designat, quia sex diebus opera fecit Deus, et septimo requievit. Denarius vero decem praecepta legis significat. Itaque per sexagenarium numerum, perfecti in praesenti intelliguntur. Illi accepti sunt de fortissimis Israel. Omnes fideles Israel appellantur tanquam Deum videntes. Israel interpretatur. Fortissimi Isret ab incursu daemonum, et ab impugnatione haereticorum defendere noverunt. Sequitur: bum Dei. Verbum Dei ideo gladiuste secat, sic et verbum Dei spiritualibus inimicis objicitur, et vipraedicantis pariter secat et audientis. Ad bella sunt for
Abbreviated transcription (Latin):
tem sollicitudinis. quasi pon¬
dus sustinet. Qd̾ uere diues¬
& inhians terrenis gibosus est.
camelo qui gibosus est dinite᷑
auarum comparauit dicens.
Sicut camelus non pogest tran¬
sire ꝑforamen acꝰ & cet̾a. Qd̾
student auaxitie. & a ꝓpħa
usq ad sacerdotem oñs faci¬
unt dolum. Sequit᷑. Si lippus
Sunt autem quidam qui be¬
ne studere possent diune pa¬
gie. & bene intelligerent si
uellent. s intenti uolupta.¬
tib ingenium obscurant. &
uiuendo in sordab lumen in¬
genii deturpant. Albugine̾
habet moculo: qui cũ sapienᷤ
sit arrogantiã sapientie uel ui¬
sticie nebulan. aute oculos
ingenii pouit. & cuͣ putat in¬
dere cecuis est. & insipiens est.
ascbendo sibi non d̾o qui no¬
uit: uł ille habet maculam
i oculo. qui intentus terre¬
ne sapientie non diuine pu¬
tat se ẽẽ sapientem. cũ sit u¬
sipiens. Unde scͥptum eͣ. Sa¬
pientia huis mundi stulti
biem habet. qui illis crimina¬

Expanded text:
tem sollicitudinis quasi pontem sollicitudinis quasi pondus sustinet. Quod vere dives inhians terrenis gibbosus est, gelio, dum camelo qui gibbosus est divitem avarum comparavit, dicens: Sicut camelus non potest transire per foramen acus, etc., . student avaritiae et a propheta usque ad sacerdotem cuncti faciunt dolum . Sequitur: Si lippus sunt enim quidam qui bene studere possunt divinae paginae, et bene intelligerent si vellent, sed intenti voluptatibus ingenium obscurant, et vivendo in sordibus lumen ingenii deturpant. Albuginem habet in oculo, qui cum sapiens sit, arrogantia sapientiae vel justitiae nebulam ante oculum ingenii ponit, et cum putat videre caecus est et insipiens, ascribendo sibi non Deo quod novit; vel, iste habet maculam in oculo qui intentus terrenae sapientiae non divinae, putat se sapientem esse cum sit insipiens, unde scriptum est: Sapientia hujus mundi stultitia biem habet, qui aliis crimina
Abbreviated transcription (Latin):
tem confractum pedem qui ł
p̃dicat tantum & opere non
complet. ł opere complet. s a¬
lus non p̃dicat. Uterq autẽ
a sacerdotio remouendus est.
qui ł tacet ueritatem aliis. uł
cuius uita disseritit a d̾icꝰtis.¬
dͥicunt & ñ faciunt. Sacerdoti
autem qui p̃ dicare cessat. ita
anͣs ꝑ ezechielem minatur.
meo uerba mea. & annuntiab̾
eis ex me. Si dacente me ad un¬
pium morte morieris nͣ an¬
impiꝰ in iniquitate sua morie¬
tur. sanguinem autem eius
de manu tua requiram. & ani¬
tiaueris impio. & ille nͥ file¬
rit conuersus ab impietate¬
rietur. tu autem animam
tuam lib̾asti. Id̾em significat¬
manus qd̾ pes. Manus eni
operati pͥes ãbulare designat.¬
Ambulare uero & operari in
diuina pagina idem est. Sequit᷑.
Si gibosus fuerit. hostias dõ uͣ
offerat. Gibosus sacerdos est.
quẽ terrene cupiditatis ponoꝰ
depͥmit. & tarduis ad suꝑna
intendit. Dum enim ad infi¬
ma inhiat. incurrens grauita¬

Expanded text:
tem pedem fractum qui vel tem pedem fractum qui vel praedicat tantum, et opere non complet; vel opere complet, sed aliis non praedicat. Uterque autem a sacerdotio removendus est, qui vel tacet veritatem aliis, vel cujus vita dissentit a dic« Dicunt, et non faciunt. » Sacerdoti autem qui praedicare cessat, ita Dominus per Ezechielem minatur: « meo uerbum, et adnuntiabis eis ex me. si dicente me ad impium: morte morieris, non adimpius in iniquitate sua, morietur; sanguinem autem ejus de manu tua requiramtiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab inirietur; tu autem animam tuam libmanus quod pes, manus enim operari, pes ambulare designatambulare vero et operari in divina pagina idem est. Sequitur: Si gibbosus fuerit, hostias Deo non offeret. Gibbosus sacerdos est quem terrenae cupiditatis pondus deprimit, et tardius ad superna intendit; dum enim ad infima inhiat, incurvus gravita
Abbreviated transcription (Latin):
cere. S redeamus ad ꝓposi¬
tum. Si aliquis paruo naso.
.i. parua discretione fuerit.
scił ut non bene discernat
in ministerio quid sit facien¬
dum. uł quid ñ faciendum.¬
& non bene disceruat quospu
unum qd̃q agatur. sine bono
siue maligno. ñ ẽ dignus sacer
dͥotio. Dutabit quedam bona
cretione caruerit. De hac duis¬
cretione dicit apłs. Alii dat᷑
discretio sp̃uum. Si grand
& torto naso fuerit. nͣ offerat
hostias do. Orandͥem nasum
habet. qui immoderata dis¬
cretione euagat᷑. Sunt enim
quidam qui ultra modum.
singͥla ꝓsecuntur. quib ait
aliquis ultra modum archa¬
na diuina in secꝰtatur. incidit
merrorem. dum nͥ potest ad.¬
ipisci intellectu. quod inue¬
stĩgabat. S ut ait dñs si qͥd
residuuim fuerit igne combu¬
ratur. scił illud quod sciri
nͣ poterit. spui scõ tradatur.
Si fracto pede ł mami fuerit.
non offerat hostias do. Duob
pedib dicit᷑ fidelis uiam dñi
ambulare. dum qd̃ docet ore. stu¬
det opere complere. Habet au¬

Expanded text:
cere. Sed redeamus ad propositum: Si aliquis parvo naso, id est, parva discretione fuerit, scilicet ut bene discernat in ministerio quid sit faciendum, vel quid non sit faciendum, et bene discernat 463 quo spiritu unumquodque agatur, sive bono sive maldotio. Putabit quaedam bona cretione caruerit. De hac discretione dicit Apostolus: « Alii datur discretio spirituum . » Si grandi et torto naso fuerit, non offerat hostias Deo. Grandem 680 nasum habet qui non moderata discretione evagatur. Sunt enim quidam, qui ultra modum singula perscrutantur, quibus ait aliquis ultra modum arcana divina insectatur, incidit in errorem dum non potest adipisci intellectu quod investigabat, sed ut ait Dominus: Si quid residuum fuerit igne comburetur , scilicet illud quod sciri non poterit Spiritui sancto tradatur. Si fracto pede vel manu fuerit, non offerat Deo hostias. Duobus pedibus dicitur fidelis viam Domini ambulare, dum quod docet ore, studet opere complere; habet au
Abbreviated transcription (Latin):
desi nat oculus eẽ aliorum qͥ
extinguit ocłm subiectorum.
Si enim aliquis est ignarus
& idiota: ñ debet falsa p̃dicatiõe
ꝑturbari. s debet ad melio

Expanded text:
esse oculus aliorum, qui exstinxit oculos subjectorum. Si enim est aliquis ignarus et idiota, non debet falsa praedicatione perturbari, sed debet ad melio
Abbreviated transcription (Latin):
ync epy phaniorum
diem: maiores nri
tribus de causis san¬
xerunt habere sollemnem.
Quas causas fidelis quisq
cognoscit. qui eugłicam histori¬
am legere ł audire consueuit
de quib pauca dicenda siuit:
quomͦ ꝙ diumo militent ho¬
nori & quid nͣre conferant e¬
dificationi. Prima causa con¬
tingit. qd̃ hodierniun diem
declarat eugelium. quando
noua stella oriente ortum ue¬
riluminis indicantẽmagi in
orientis partib excitati uene

Expanded text:
nc Epiphaniorum diem majores nostri tribus de causis sanxerunt haberi solemnem. Quas causas fidelis quisque cognoscit, qui Evangelicam historiam legere vel audire consuevit. De quibus pauca dicenda sunt: quomodo et divino militent honori, et quod nostrae conferant aedificationi. Prima causa contigit, quam hodiernum declarat Evangelium, , quando nova stella oriente, ortum veri luminis indicante, Magi in orientis partibus excitati,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃eunte stalla & supͣ domũ
ubi erat puer stante. pueruͣ
inuenerunt. ⁊ ei mistica mu¬
nera obtulerunt: aurum.
thus. ꝙ mirram. Orimo ad
edificationem fidei nr̃e ꝓfi¬
cit. qr ex orta noua stella. or¬
tum diuni luminis iuterriᷤ
apparuisse nuntiauit: ne se
rationalis natura. ab eius ag¬
nitione posset excusare. cui
uident elementa seruire.
Qua iuire iudea minus excu¬
sabilis fuit. cũ eum nͥ credenᷤ
cuius ortum ex scͥpturis di

Expanded text:
eunte, et super domum, ubi puer erat, stante, puerum invenerunt, et ei mystica munera obtulerunt, aurum, thus, et myrrham. Primo ad aedificationem fidei nostrae proficit, quod exorta nova stella ortum divini luminis in terris apparuisse nuntiavit, ne se rationalis creatura posset ab ejus agnitione excusare, cui videret etiam elementa servire. Qua in re Judaea minus excusabilis fuit, cum eum non credens, cujus ortum ex Scripturis di
Abbreviated transcription (Latin):
etiã post. regnũ ꝑsarũ. ex qͥb
unũqͦdq suo tempore magna
gła uiguit & maxima poten¬
tia floruit. ad ultimũ quoq
post cet̾a regna regnũ romanoꝵ
in mundũ ẽẽ uenturũ nisi
nͥ dissenserint omnia regna
a romano imꝑio. quȩ prius¬
ei subdita erant.⁊ Hoc aũ
tempꝰ ñdũ uenit : qr licet ui¬
deamꝰ romanũ imꝑium ex
romanũ imꝑium tenere debers.
romana dignitas omnino ñ
ꝑibit : qr in regib suis stabit.
Quidã uͦ doctores nr̃i ddicunt
& maximꝰ erit & omniũ regũ
ultimꝰ. Qui postꝗͣ regnũ suũ
felicit̾ gubernau̾it. ad ultimũ
ierosolimã ueniet. & in monte

Expanded text:
etiam post regnum Persarum, ex quibus unumquodque suo tempore magna gloria viguit, et maxima potentia floruit, ad ultimum quoque post caetera regna regnum Romanoruin mundum esse venturum, nisi nisi discesserint omnia regna a Romano imperio, cui prius subdita erant. Hoc autem tempus nondum advenit; quia licet videamus Romanum imperium ex Romanum imperium tenere debent, Romani dignitas ex toto non peribit; quia in regibus suis stabit. Quidam vero doctores nostri dicunt,  maximus, et omnium regum ultimus: qui postquam regnum suum feliciter gubernaverit, ad ultimum Jerosolym
Abbreviated transcription (Latin):
cłi sedeat ostendens se tanꝗ sit
d̾s. Nã sicut supͣ diximꝰ in ciui¬
tate babylonia natꝰ ierosolimã
ueniens circũcidet se: dicens i
fendam. Tunc confluent aqͥ
eũ iudei existimantes dm̃ susci¬
ꝑe: s susciꝑient diabolũ. S ne

Expanded text:
 sedeat, ostendens se tanquam sit Deus. Nam, sicut supra diximus, in civitate Babyloniae natus, Jerosolymam veniens circumcidet se, dicens Jufendam. Tunc confluent ad eum omnes Judaei: existimantes Deum suscipere, sed suscipient diabolum. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
Qui etiam inpace eccłie. carnem
uincunt. ꝓpriis uoluntatib con¬
tradicunt. delec̾tationem uite
mundi aspera ꝓ eternis pͣmi¬
is amant. ꝓsperitatis blandi¬
menta contemnunt. aduersi¬
tatis metum in corde superant.¬

Expanded text:
carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in corde supera
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidẽ. Quia ante omnia
fidẽ : necesse ẽ ut fides prece¬
dat ante omnẽ oꝑationem:
ante omnẽ inchoationem:
ante omne pͥncipiũ. Unicui¬
q opus ut teneat catholicã
fidẽ: dicente apło. Sine fide
impossibile ẽ placere do. Uñ¬
autẽ ex fide uiuit. Catholica
grecꝰ sermo est : & latine int̾¬
pretat᷑ generalis siue uniu̾sa¬
lis. Generalis ꝑtinet ad om̃s
homines: uniu̾salis. quia ꝑ
uniu̾sum orbẽ diffusa ẽ Fides¬
est credulitas qua ueraciter¬

Expanded text:
am fidem. Quia ante omne esse est ut fides praecedat; ante omnem operationem, ante omnem inchoationem, ante omne principium unicuique opus est ut teneat catholicam fidem, dicente Apostolo: Sine fide impossibile est placere Deo . Undautem ex fide vivit . Catholica, Graecus sermo est, Latine interpretatur generalis sive universalis; generalis, pertinet ad omnes homines; universalis, quia per universum orbem est diffusa. Fides credulitas
Abbreviated transcription (Latin):
tegrã id÷ plenã & ꝑfectam.
ut eã ñ scindat ꝑ heresim.
neq ab ullo scismate corrũ¬
pat. iniuolatã. id ÷ ut eã ñ
iiolet. male docendo atq pre¬

Expanded text:
tegram, id est plenam et perfectam, ut eam non scindat per haeresim, neque ullo schismate corrumpat. Inviolatam, id est eam non violet maledicendo atque prae
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq uult saluus esse:
ante omnia opꝰ est ut
teneat catholicã fidẽ. Hic be¬
atus athanasiꝰ liberũ arbitri¬
um posuit: sicut in psalmo.
Quis ẽ homo qͥ uult uitã: W
Qui uult post me uenire. Simi

Expanded text:
uicunque vult salvus esse: Ante omnia opus est ut teneat catholicam fidem. Hic beatus Athanasius liberum arbitrium posuit, sicut dicit in psalmo: Quis est homo qui vult vitam , et Qui vult post
Abbreviated transcription (Latin):
me cedais: Item in adcib apłoꝵ¬
dicꝰtum esset: insilis in sacer¬
dotem di maledicendo. quã¬
uis eorum temꝑe sacerdotiũ
uideorum destructum cruci¬
fixo xpͣo erat quantum ad
tue nͣ maledices. Cum igitur
antiquum sacerdotium legis
ueteris intanta auctoritate ẽe̾t
& resistentib dñs mortem mi¬
naretur. quales putatis eos qͥ
sacerdotum noue legis hostes¬

Expanded text:
me caedis? Item in Actibus apostme caedis? Item in Actibus apostdictum esset: Summum 446 sacerdotem Dei maledicis? quamvis eo tempore sacerdotium Judaeorum destructum crucifixo Christo erat, quantum ad tuae non maledices . Cum igitur antiquum sacerdotium legis veteris in tanta auctoritate haberetur, et resistentibus Dominus mortem minaretur, quales putatis eos qui contra sacerdotium novae legis hostes
Abbreviated transcription (Latin):
atorem uenerari. Uisitare. qr
consiliatoremꝰ Uenerari. quia
pastorem. Suut eium eccłie doc¬
tores uenerandi. sicut magistri.
& uicaru dm̃i. Tanta reueren¬
tia uoluit dñs sacerdoteᷤ suos
tumeri & uenerari. qd indeute¬
ronomnio minatus est dicens:
Et homo quicumq fecerit in
suꝑbia ut non exaudiat sacer¬
dotem aut uidicem. morietur
tem ad samuhelem. cũ a iidis
sperneret᷑ d̾s dicit. Nonte spre¬
uerunt. s me spreuerunt.
dñs quoq in engłio Qui au¬
dit inquit uos me audit. & euͣ
qui me misit. W qui uos sper¬
uit me spernit. Es ouͣ leꝓsum
emundass uade inquit. & osten
dete sacerdotib. Ꝙ cum postea
tempore passionis alaꝑam ac¬
cepiss a seruo sacerdotis. cuͣq
ei dixiss sic respondes pontifi¬
or. aduersus pontificem dnͣs¬
nec guicquam sacerdotis ho¬
nori detraxit. s innocentiam
suam magis asserens & osten¬
dens: Si male loeutus sum ur¬
quit. ꝓhibe cestimonium dͥe
maloͥ Si autem bene. quid

Expanded text:
are et venerari; visitare, quia consiliatorem; venerari, quia pastorem: sunt enim episcopi Ecclesiae venerandi, sicut magistri, sicut vicarii Domini. Tanta reverentia voluit Dominus sacerdotes suos timeri et venerari, quod in Deuteronomio minatus est, dicens: Et homo quicunque fecerit in superbia ut non exaudiat sacerdotem aut judicem, morietur . Item ad Samuelem, cum a Judaeis sperneretur, Dominus dicit: Non te spreverunt, sed me spreverunt; et Dominus quoque in Evangelio: Qui audit inquit vos, me audit et eum qui me misit, et qui vos spernit, me spernit ; et cum leprosum emundasset, Vade, inquit, et demonstra te sacerdoti ; et postea tempore quam passionis alapam accepisset a servo sacerdotis, cumque ei dixisset: Sic respondes pontifici? adversus pontificem Donec quidquam de sacerdotis honore detraxit; sed innocentiam suam magis asserens et ostendens: Si male locutus sum inquit, perhibe testimonium de malo; si autem bene, quid
Abbreviated transcription (Latin):
iquitatib renuncient.
ꝙ conuersionem suam do
aliter placere non existimeñ.
quia nͣ potest fieri ut una
pars cordis ur̃i mundetur
do ⁊ altera inmunda reser¬
uetur diabolo. Quomͦ autẽ
conuerti debeatis sub uifer¬
tur: cum dicitur. In ieuinio
autem affligatis mentem
ꝑ gemitus & lamenta. Sub¬
ditur etiam. scindite corda

Expanded text:
iniquitatibus suis renuntient, et conversionem suam Deo aliter placere non aestiment, quia non potest fieri ut una pars cordis vestri mundetur Deo, et altera immunda reservetur diabolo. Quomodo autem converti debeatis, subinfertur cum dicitur: « In jejunio autem affligatis mentem per gemitus et lamenta. Subditur: « Et scindite corda
Abbreviated transcription (Latin):
inulierem non concupiscat.: qr
scđm scͥpturam qui uiderit
mulierem ad concupiscendũ
eam. lam mechatus ẽ eam in
corde suo. Fornicatio generali
nomine : omis uoluuitaria
carnis pollutio. qualicumq
modo contrahatur. excepto
legitimo conuiuo. Qui fura¬
batur iam non furetur: qui
raptor erat raptor eẽ desistat:
ne illud maledictum incurrat
qd̾ dicit᷑. Ue qui pͣdaris: quia
pͣda eris. Tollantur de ore ur̃o
falsa testimonia: uerba tur¬
pia & ociosa qr scdm scͥpturã
falsus testis nͥ erit impunitꝰ :
ꝙ de om̃i uerbo ocioso qd̾ lo¬
cuti fuerint homines reddẽt

Expanded text:
concupiscat: quia secundum Scripturam; « Qui viderit in mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . » Fornicatio autem generali nomine est omnis voluntaria carnis pollutio, quae qualicunque modo contrahitur, excepto legitimo conjugio. « Qui furabatur, jamjam non furetur : » qui raptor erat, raptor esse desistat, ne illud maledictum incurrat, quod dicitur: « Vae qui praedaris, quia praedaberis . » Tollantur de ore vestro falsa testimonia, verba turpia et jocosa, quia secundum Scripturam, « falsus testis non erit impunitus . » Et de omni verbo otioso, quod locuti fu
Abbreviated transcription (Latin):
irretiti. ad remedium peniten¬
tie confugitis. nͥ indig̾num
uideatur qd̾ mater eccłia a
gremio suo uos abicit. quia
sicut oportuit eam de sua di
sic oportet eam urͣa satisfac¬
tione ꝑlacari: ut pꝰ satisfacti¬
onem ꝑ eam cui d̾s in pasto¬
rib uris dedit licentiam
ligandi atq soluendi. ur̃o
possitis capiti reconciliari
os ꝑ ipsum. & cum ipso glori¬
ficari. Sicut enim pacienter
tolerat egrotus medicum¬
qui in eo putridas carnes
uitentie sacramenta. qui in
cinere & cilicio extra ecclesia
positi estis. quo quasi sathane
traditi ẽẽ uidemn: quia hic
rubor sequestrationis fit uo¬
b̾ ad iuteritum carnis. ut spͥs
saluus sit in die uerȩ resurrec

Expanded text:
culpis irretiti ad remedium poenitenculpis irretiti ad remedium poenitentiae confugistis, non indignum videatur quod mater Ecclesia a gremio suo vos abjicit: quia sicut oportuit eam de sua in sic oportet eam vestra satisfactione placari, ut post satisfactionem per eam, cui Deus in pastoribus vestris dedit licentiam ligandi et solvendi , vestro possitis capiti reconciliari, et per ipsum et cum ipso gloriari. Sicut enim patienter tolerat aegrotus, quando in eo putridas carnes toleranda sacramenta, quod in cinere et cilicio extra Ecclesiam estis positi, quod quasi Satanae traditi esse videamini: quia hic rubor sequestrationis fit vobis ad interitum carnis, ut Spiritus salvus sit in die vestrae resurrec