comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salphaat qr nõ reliq̃rat filium nõ
dine. ⁊ dix̾unt. pat nost̾ mortuus est ĩ
deserto ꝓpcc̃o suo. noc hũit mares filios
Cur tolutur nom̃ eius de familia. date
stam rem postilant filu salphaat. ad fi¬
lios isrł loqueris. hõ si mortus fũit abs¬
nec filium hũit. transibit ad fr̃es eiꝰ. qd̾
sinec frẽs hũerit transibit ad patruos. qd̾
sinec hos hũerit transibit adeos qui pro¬

Expanded text:
Salphaad, quia non reliquerat filium non dine, et dixerunt: « Pater noster mortuus est in deserto pro peccato suo, nec habuit mares filios, cur tollitur nomen ejus de familia? Date stam rem postulant filiae Salphaad. Ad filios autem Israel loqueris. Homo si mortuus fuerit, absnec filiam habuerit, transibit ad fratres ejus. Quod si nec fratres habuerit, transibit ad patruos. Quod si nec hos habuerit, transibit ad eos qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃o dũm dicentẽ xp̃o ieo ꝙyro cuiꝰ app̃¬
hendi dext̃am: subicum gentes ⁊ regna.
ip̃e reedificabit domũ meam in ierłm.
in unu̾sum regnũsuñ dicens. omĩa reg¬
na t̃re dedit iͥn dñs d̾c celi. credo hunc esse
quẽ geus isrł adorat. In hac epła hortatꝰ
est ⁊̃ iudcos ut ascenderent in uidcam. ⁊
qui nollent ascend̾e: uiuarent ascendẽ¬
tes ĩpecunta. uestib. ⁊ um̃tis. Porro cli¬
rissimi iudeoꝵ ħitabant in babilonia.
.i. int̾ra babilonis eu̾se. babilon enĩ ꝓpͥe
nom̃ est ciuitatis. babilonia u̾o uomen

Expanded text:
Cyro, cujus apprehendi dexteram, subjiciam ei gentes, et regna. Ipse reaedificabit domum meam in Jerusalem . in universum regnum suum, dicens: « Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, credo hunc esse quem gens Israel adorabat. » In hac epistola hortatus est etiam Judaeos ut ascenderent in Judaeam, et qui nollent ascendere, juvarent ascendentes in pecunia, vestibus et jumentis. Porro clarissimi Judaeorum habitabant in Babylonia, id est in terra Babylonis eversae. Babylon enim proprie nomen est civitatis, Babylonia vero nomen
Abbreviated transcription (Latin):
na salua. Ciunq aperiuiss ostiũ rãtuitꝰ
rex m̃sam uicuam exclanauit. ougnꝰ
est bel. ⁊ tenuit dauiel regem ne ingrede
paum̃tum. Et iratus rex app̃hendit sacer¬
danielis. qui subu̾tit cum ⁊ templum. E
rat. uit̃ in eodem loco draco magnꝰ ⁊ latẽs
in fouea. ⁊ adorabant eum babilonii. Sa¬
cerdotes aut̃ eius hẽbant p̃draulia .i. uasa
fc̃ a de corũs uitulori. et ꝑcutiebant ea uir̾¬
gis corallinis ut fac̾ent sonitum t̃ribłem
qiͣ tonitruũ. ad quem ex̾citatus draco qñ
emitcebat fumũ. qñq ignem. qñq uisi¬
bilit̃ apparebat. ⁊ dixit rexdanieli. Non po

Expanded text:
na salva. Cumque aperuissent ostium, intuitus rex mensam vacuam, exclamavit: « Magnus est Bel, et tenuit Daniel regem ne ingrederpavimentum. Et iratus rex apprehendit sacerDanielis, qui subvertit eum et templum. » Erat autem in eodem loco draco magnus latens in fovea, et adorabant eum Babylonii. Sacerdotes ejus habebant hydraulia, id est vasa facta de coriis vitulorum, et percutiebant ea virgis coraulmis, ut facerent sonitum terribilem, quasi tonitruum, ad quem excitatus draco, quandoque emittebat fumum, quandoque ignem, quandoque visibiliter apparebat. Et dixit rex Danieli: « Non po
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iudei. hui enĩ nõis płes fuert̃ can¬
se suꝑ turrim babel. legr̃ qd̃ a dedam qͥ
cognoĩatus est iudas dicti sunt uda.
alii qd̾ auida filio iacob. alibi qd̾ auida
machabeo. Porro ascensuri ĩ uideam alios
hortabantur. s paucos inuenerũt qui as¬
sentirent eis. ⁊ ppt̃ca tam in exbortatõe
quam ĩ appanitu tres ãnos ꝯpleuerunt.
igitur in t̃cio anno syriegressi sunt sb̃

Expanded text:
sunt Judaei. Hujus enim nominis plures fuerunt causae; super turrim Babel legitur, quod a Dedam, qui cognominatus est Judas, dicti sunt Judaei; alibi quod a Juda filio Jacob; alibi quod a Juda Machabaeo. Porro ascensuri in Jerusalem, vel in Judaeam alios hortabantur, sed paucos invenerunt, qui assentirent eis, et propterea tam in exhortationem quam in apparatu, tres annos compleverunt. Igitur in tertio anno Cyri re
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit in pͥncipio oꝑis creatur adu̾sꝰ deum
cur impius uastasset ppłm d̾i ⁊ scũariũ eiꝰ.
cur ip̃e clamaret ⁊ nõ exaudiretur. s ĩ ꝯsola¬
tõnem aperuit ci dñs calamutates arcum¬
stantiũ natõnum futuras ꝑ naduch. lon

Expanded text:
um, cur impius vastasset populum Dei, et sanctuarium ejus cum ipse clamaret, et non exaudiretur . Sed in consolationem aperuit ei Dominus calamitates circumstantium nationum futuras per Nabuchodon
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatoꝵ. ⁊ due oues. ⁊ cũc ñ sũt data e¬
ns ut deuorarent dauieleni. Erat ã abacuch
ꝓpheia ĩ iudea qui ferebat pulm̃tũ messo¬
rib. Et ait angelus ad eum. fer pͣndiũ in
babilonem dameli qui est in lacu loonũ.
Qui padit. Danielem ñ uidi. ⁊ lacũ nescio.
⁊ tulit eum angolus capillo capitis sui. ⁊
posuit eum sr̃ lacum. Et olamauit abacuc
⁊ gr̃as agens daniel comedit. Porro angełꝰ¬

Expanded text:
mnatorum, et duae oves, et tunc non sunt data eis, ut devorarent Danielem. Erat autem Habacuc propheta in Judaea, qui ferebat pulmentum messoribus. Et ait angelus ad eum: Fer prandium in Babylonem Danieli, qui est in lacu leonum. Qui respondit: Babylonem non vidi, et locum nescio. Et tulit eum angelus capillo capitis sui, et posuit eum super lacum, et clamavit Habacuc:bi Deus. Et gratias agens Daniel comedit. Porro ange
Abbreviated transcription (Latin):
uenit rex cum damele indemplũ. ⁊ di¬
perunt sac̃dotes. Nos egredienuir foras
⁊ tu rexpone umũ ⁊escas. ⁊ claude osti¬
um. ⁊ signa anulo tuo. ⁊ nͥ inueneris
mane omĩa comesta a bel: moriam᷑
Et posuit rex cibos ante bel. ⁊ damel c¬
brauit qñem ꝑ cotũ pauim̃tum corã
rege. ⁊ clausumest ostiũ ⁊ signatum
anulo regis. Sac̃dotes aut̃ ingrossisunt
nocte iuxta ꝯsuetudinẽ suam cũ uyxo¬
rib et liberis. ⁊ ꝯsumpserunt omĩa. fece¬

Expanded text:
venit rex cum Daniele in templum. Et dixerunt sacerdotes: Nos egrediemur foras, et tu rex, pone vinum, et escas, et claude ostium, et signa annulo tuo, et nisi inveneris mane omnia comesta a Bel, moriamur. Et posuit rex cibos ante Bel. Et Daniel cribravit cinerem per totum pavimentum coram rege, et clausum est ostium, et signatum annulo regis. Sacerdotes autem ingressi sunt illa nocte, juxta consuetudinem suam, cum uxoribus, et liberis, et consumpserunt om
Abbreviated transcription (Latin):
astiages. Syrus aũ magis exhibuit scilli
nepotem quã iuctorem. Nam regnũ hir¬
canoꝵ ꝯcessit ci. dano u̾o tamquã fratri
matͥs sue tradidit regnũ medoꝵ. tũ sub
certa spe reu̾tendi ad ip̃m. de licentia re

Expanded text:
Astyages. Cyrus autem magis exhibuit se illi Astyages. Cyrus autem magis exhibuit se illi nepotem quam victorem: nam regnum Hircanorum concessit ei. Dario vero, tanquam fratri matris suae, tradidit regnum Medorum, tamen sub certa sp
Abbreviated transcription (Latin):
regem de filis pastoris. quẽ cum ad uocas
Et admuatꝰ: rex. ⁊ q̃dam signa gen̾is siu
in eo dep̃hendens accito pastore secretiꝰ rti
ꝯiectoꝵ de regno impletũ eẽtan regno
ꝯͥmisit alendum. nõ indicans tñ cẽ nͥ
pastoris filium. filium quid̃ illiꝰ secre¬
tarũ sui clancło dedit pr̃i ad comedend̾.
qr nõ obedicart ori eius. ⁊ post id ip̃m in¬
dicauit ei. factum est aũ ut astiages tra¬
deret ex̾citum illi secretario adhostes ex¬
pugnandos. Ip̃e n̾o resedit ĩ media. Por¬
ro ille nõ inmemor maleficũ regis ꝑ¬
suasit exercitui ut sparcacũ regemper¬
tur astiages: hic est heres. quo fc̃o tim̃s
astiages darium ꝯsobrurũ: ad optauit
sibi in fibiũ. ⁊ collecto excrai ꝯgressuis
est adu̾sus ꝙrum. ⁊ fugerunt ꝑse. upores ã
stĩorib sius aiebant. uultisne introire ĩ.
uteros nr̃m ⁊ renasci: hoc pudore excita¬
ti ꝑse acrit̃ redierunt ĩ hostes. ⁊ uictus ẽ

Expanded text:
regem de filio pastoris. Quem cum advocassregem de filio pastoris. Quem cum advocassEt admiratus rex, et quaedam signa generis sui in eo esse deprehendens, ascito pastore secretius conjectorum de regno impletum esset in regno commisit alendum, non indicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius secretarii sui clanculo dedit patri ad comedendum, quia non obedierat ori ejus, et post id ipsum indicavit ei. Factum est autem ut Astyages traderet exercitum illi secretario, ad hostes expugnandos, ipse vero recedit in Media. Porro ille non immemor maleficii regis persuasit exercitui, ut Spartacum regem Pertur Astyages, hic est haeres. Quo facto, timens Astyages Darium consobrinum adoptavit sibi in filium, et collecto exercitu congressus est adversus Cyrum, et fugerunt Peerioribus suis aiebant: « Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudore excitati Persae, acriter redierunt in hostes, et victus est
Abbreviated transcription (Latin):
potera ex filia. qui dñs esset asẜe. ⁊ ip̃m de¬
iceret a regno. Qd̃ tumens filiã suam dedit¬
uxorem militi plebeio ne filiꝰ ex ea uasc̾e¬
tur nobilis ⁊ potens. pret̾ea filiam p̃gnã¬
tem asciuit. ⁊ natum ex ea filiũ cuidan
ꝑticipi archanoꝵ suoꝵ tradidit occidend̾.
qui credens regnũ cransituͣm ad filiam. fi¬
lumm ip̃iuis ueritus est occid̾e. ⁊ uni de pa¬
stoub regis tradidit paruulũ exponend̾
innemore. Qd̃ cum exposiuss eum. ⁊ in
dicisset uxori q̃ indieb illis pepererat sup¬
plicauit ei mulier ut pariuilũ deferret ei.
bentem ei ubera. ⁊ a feris ⁊ auib defendẽ¬
tem. C̃umq tulisset eum ad uxorem illu¬
sit ci tamquã duu nocte. uocanitq pũm
spartacũ .i. catulum. spartos enim ꝑsice
canem sonat. quicũ ess grandiusculꝰ a pu¬
oris ludentib fĩt est rereoꝵ. ⁊ ꝯtumaces¬
⁊ inobedientes sibi grarut̃ affligebat. Qid̃
grautt̃ fe̾ntes pr̃es eoꝵ u̾bum detułunt ad

Expanded text:
potem ex filia, qui dominus esset Asiae, et ipsum dejiceret a regno. Quod timens dedit filiam suam uxorem militi plebeio, ne filius ex ea nasceretur nobilis et potens. Praeterea filiam praegnantem ascivit, et natum ex ea filium, cuidam participi arcanorum tradidit occidendum. Qui credens regnum transiturum ad filiam suam, filium ejus veritus est occidere, et uni de pastoribus regis tradidit parvulum exponendum in nemore. Qui cum exposuisset eum, et id indicasset uxori, quae in diebus illis pepererat, supplicavit ei mulier, ut parvulum deferret ei abentem ei ubera, et a feris et avibus defendentem. Cumque tulisset eum ad uxorem allusit ei tanquam diu notae, vocavitque puerum Sparticum, id est catulum. Spartos enim Persica canem sonat. Qui cum esset grandiusculus, a pueris ludentibus factus est rex eorum, eet inobedientes sibi graviter affligebat. Quod graviter ferentes patres eorum, verbum detulerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
sx̾it post roditum ppłi in uideam nestimꝰ.
efunctus aũ sepultus est ĩ spelunca rega¬
li solus cum głia. hic est daruel qui dedꝰ sig¬
num ĩ montib suꝑ babiloniã dicens. qͣndo
pars montiũ. a borea funugabit ueruet
fuis babilonie Quando u̾o ueld̾ ignis ar
S am tenurt orientis. cuiꝰ. sedemposu¬
regem. Iste fuit nepos darii ex sorore. Nepos uͦ¬

Expanded text:
vixerit post reditum populi in Judaeam nescimus. vixerit post reditum populi in Judaeam nescimus. « Defunctus autem, et sepultus est in spelunca regali solus cum gloria. Hic est Daniel, qui dedit signum in montibus super Babyloniam dicens: Quando pars montium arborea fumigabit, veniet finis Babyloniae; quando vero velut ignis ardam tenuit Orientis, cujus sedem posu regem. Iste fuit nepos Darii ex sorore, nepos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id̾o aniurmure ꝯu̾sus ⁊ ad p̃cos. ⁊ ostendit
illi dñs aduentum ip̃i dicens. si morã fec̾tt
expecta eum. qr ueniens ueniet ⁊ ñ carda¬
bit. ⁊ imp̃catus est abacuc nabucħ. płima¬
dicens. Ueh qui potũ dat amuico suo muittẽs
fel ⁊ mebrians ut aspiciat uuditatẽ eius.
m̃tiun messorib dixt domesticis suis. Ibo
ad t̾ram longinquã. cito redibo. si tardan̾o
ꝑdies ferte cibum messorib. ⁊cũ fiuss
inbabilonẽ subito suꝑuenit messorib.
Intellext aut̃ qd̾ cełiter eẽt ppłs ababio¬
nia reu̾surus. Unde patet longe post lib̾a¬
tam susannã hoc esse fc̃m. Signũ autẽ
mamq templi desołonem p̃dixit. qd̾ gãs
occidentalis hant esset actura. tc̃ inquit
naꝵ epystilia. aufẽritur. ⁊ quo sint nłłc
agnoscet ip̃a. Ip̃a u̾o in heremo adducentur:
a sorpente illumĩabit dñs. sicut apuna¬
pio. ⁊ mortiuis est abatut. ⁊ sepult᷑ dagro
ꝓprio solus. Porro de damete q̃ntum super¬

Expanded text:
 ita a murmure conversus est ad preces. Et ostendit illi Dominus adventum Christi dicens: « Si moram fecerit, exspecta eum, quia veniens veniet, et non tardabit . » Et imprecatus est Habacuc Nabucdicens: « Vae qui potum dat amico suo mittens fel, et inebriat eum, ut aspiciat nuditatem ejus; » mentum messoribus, dixit domesticis suis: Ibo ad terram longinquam, cito redibo. Si tardavero per dies, ferte cibum messoribus. Et cum fuisset in Babylone subito supervenit messoribus. Intellexit autem, quod celeriter esset populus a Babylone reversurus. Unde patet longe post liberatam Susannam esse factum. Signum autem mamque templi desolationem praedixit, quod gens occidentalis hanc esset actura. Tunc inquit: narum epistylia auferentur, et quo sint nullus aga serpente, illuminabit Dominus sicut a principio. Et mortuus est Habacuc, et sepultus in agro proprio solus. » Porro de Daniele quantum super
Abbreviated transcription (Latin):
ferro ⁊ fuste. ⁊ dedit ei. Culit gͦ damel pi¬
cem adipem ⁊ pilos. ⁊ coxit partt̃. fecitq
massas. ⁊ dedit ĩ osdrachonis. ⁊ suffocatus
crepuit mediꝰ. Et indignati babilonii ad¬
rogem dix̾unt. Iudeus fc̃t ÷rex. Et dix̾unt
ad regem. Trade nob̾danielem. alioquin ĩ¬
t̃ficiemꝰ te et domũ tuam. ⁊ ꝯpulsus dradi¬
dit eis.: Qui intserũtoum ĩ lacum leo¬

Expanded text:
i. Tulit ergo Daniel picem et adipem, et pilos, et coxit pariter, fecitque massas, et dedit in os draconis, et suffocatus crepuit. Et indignati Babylonii dixerunt: Judaeus factus est rex. Et dixerunt ad regem: Trade nobis Danielem, alioquin interficiemus te et domum tuam, et compulsus tradidit eis. Qui miserunt eum in lacum leo
Abbreviated transcription (Latin):
s orro benadab rex syrie obsidebat sa¬
matiam hñs secum .xix. duos reges. ⁊
misit ad achab ĩ samariã dicens. Siis ut re¬
ocdam a tecras hac eadem hora mittã seruosmne¬
os. ⁊ omẽ qd̾ placu̾it eis dollent de domo tua ⁊ de
ꝯsiliũ cũ semorib. Qui dix̾unt. Nõ acqͥescas illi.
⁊ rendit achab nuntũs benadab. Dicice dño
sequitur me. Samaria habebat int̾ius der¬
ram pene muris equalem. ⁊ est sensus. tanta
niecũ est multitudo. ut si singuli lapidem u¬
nũ uł stipitem. uł cespitẽ ꝯportau̾ut tantũ
extruent aggerẽ qui eqͣbitur inuris sama¬
rie. ⁊ t̾re utus poĩte. ⁊ itaex equo pugnabt̃
ciictꝰ eque ut discuictꝰ. ⁊ est sensus. adhuc es
accinctꝰ armiis. ⁊ res ÷ ĩ pendulo. Nolig᷑ głia

Expanded text:
orro Benadab rex Syriae obsidebat Samariam habens secum triginta duos reges, et misit ad Achab in Samariam, dicens: Si vis ut recedam a te, cras hac eadem hora mittam servos meos, et omne quod placuerit eis tollent de domo tua; escas illi: Et respondit Achab nuntiis Benadad: « Dicite domino sequitur me. » Samaria habebat interius terram pene muris aequalem, et est sensus. Tanta mecum est multitudo, ut, si singuli lapidem unum, vel stipitem, vel cespitem comportaverint tantum, exstruent aggerem, qui aequabitur muris Samariae, et terrae intus positae, et ita ex quo pugnabunt ciaccinctus armis, et res est in pendulo. Noli ergo
Abbreviated transcription (Latin):
det p̃dam. ⁊ uespere diuuidit spolla. Qͥ dã
referunt hoc ad ierłm que fuet inportebẽ¬
iamin que dr̃ lupus rapax. qr sangnem
ꝓphetaꝵ et xp̃i fudit. ⁊ mane egressioĩt
de egipto predam .i. legem quasi excortã
adeo accepit. ⁊ adhuc eam comedit. s in
uespera mundi diuidet sp̃m iuiuficantẽ ⁊
littera occidente. hebrei ad altare qd̾ fuit
in ierłm referunt qd̾ dicitur lupus rapax
pp̃ ignis uoracitatem. in quo mane sacer¬
d̾otes ponebant iuctimasad. uendiun. ues¬
ꝑe ip̃i int̃ se dundebant partes suas que de
sacrificuis eos contingebant. sed ueruit de
qui primo fideles ꝑsecutus est. pͥmo fidelic
eloquia d̾i ⁊ gradus eccłie dispensanit. Ux
qr tribus illa multum fuit bellicosa. bene¬
dixitq singulic ꝓpuis benedcõnib. non
qd̾ singulis bouadixorit. sed qr bene ⁊ ꝓ¬
phetice dixit. Uł qr ex marima ꝑte bñdi¬
positusq est ad populum suũ .i. ad. inge¬
los certaspe tandemre. Notum quidꝰ est

Expanded text:
t praedam, et vespere dividet spolia . Quidam referunt hoc ad Jerusalem, quae fuit in sorte Benjamin, quae dicitur lupus rapax, quia sanguinem prophetarum et Christi fudit, et mane egressionis de Aegypto, praedam, id est legem, quasi exortam a Deo accepit, et adhuc eam comedit, sed in vespera mundi dividet spiritum vivificantem a littera occidente. Hebraei ad altare, quod fuit in Jerusalem referunt, quod dicitur lupus rapax, propter ignis voracitatem in quo mane sacerdotes proponebant victimas ad adolendum, vespere ipsi inter se partes suas, quae de sacrificiis eos contingebant, dividebant. Sequi primo fideles persecutus, post fidelis eloquia Dei, et gradus Ecclesiae dispensavit, vel quia haec tribus multum fuit bellicosa. Et benedixit singulis propriis benedictionibus, non quod singulis bona dixerit, sed quia bene et prophetice dixit, vel quia ex maxima parte benedipositus est ad populum suum, id est ad angelos, certa spe tandem in re . Notum quidem est
Abbreviated transcription (Latin):
.xl. dieb. Mos enim echnicoꝵ est incon¬
diebus plangere. ⁊ fouere er aqua cuida.
ut sciretur utrum aĩa egrossa ansopita
foret. condita u̾o .xl. dieb seruabant. he¬
breis moseint incondita scruate diebus¬
custodia transierunt dies.hxx fidelec ꝙͦ¬
inodo qr mortuos suos fide truutatis et¬
iurtutib condidos aiint .xx. dieb cos
plangunt .i. speciales missis sub nimero
tot dierum pioeis celebrant. Quidm t̃
unt mortui ad sectimam quietis. Uł pre
sepdenario aĩe ⁊ corporis. Signisicauit.ã
ioseph pħaoni ꝑ int̃cessores qd̾ uiraue¬
unt patride sepultura. ⁊ accepta licentia
a pħone comitatus fitrib siuis. ⁊ multis
senib egipti deculit pntiẽ ad sepoliendũ
in hebron. s timentes bella deuiau̾nt ab iti
nere retro. uenerũtq ad arcam ad ab. ubi
postea ppłs murmurans ꝯtra deũ diuino
igne ꝯsumetꝰ est. ⁊ planxerunt ibi dieb
septem. ⁊ ob hoc indigene dix̾unt locũ¬
ulum planctum egipti eandema redeun¬

Expanded text:
 diebus . Mos enim erat ethnicorum incondiebus plangere, et fovere ea calida aqua, ut sciretur utrum anima egressa an sopita foret; condita vero undecim diebus servabant. Hebraeis mos erat incondita servare septem diebuscustodia transierunt dies semodo, quia mortuos suos fide et virtutibus conditos aiunt, triginta diebus eos plangunt, id est speciales missas sub numero tot dierum pro ipsis celebrant. Quidam teunt mortui ad septimam quietis, vel pro septenario animae et corporis. Significavit autem Joseph Pharaoni per intercessores, quod juraverat patri de sepultura, et accepta licentia a Pharaone comitatus fratribus suis, et multis senibus Aegypti detulit ad sepeliendum patrem in Hebron; sed timentes bella deviaverunt a recto itinere; veneruntque ad aream Azad, ubi postea populus murmurans contra Deum divino igne consumptus est, et planxerunt ibi diebus septem. Et ob hoc indigenae dixerunt illum Planctum Aegypti. Tandem redeun
Abbreviated transcription (Latin):
ceñ. iutam bonam ⁊ exi¬
tum beatum. Causa sũp
inserie ⁊ glosis diffusam lectitarent: bre¬
ue nimis ⁊ ĩ expõtrum opus agg̃dime cõ¬
pusunt. ad qd̾ ꝓu̾itate hystorie cã seq̃n¬
darecurr̾e̾nt. in quo sic animꝰ stilo u¬
ꝑauit. ut adcis pr̃m non reced̾ent. licet
nouitas fauorabił sit ⁊ mulcens aures.
Porro a cosinographia moysi inchoans
riuulũ historicũ deduxi usq ad alcensi¬
onem saluatoris. Pelagus misterioꝵ

Expanded text:
censis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscein serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysterioru
Abbreviated transcription (Latin):
os inebriat ut sobrios reddat. Uñ
ambulauimꝰ ĩ domo di cũ ꝯsensu
.i. insacra scriptura id ip̃m sapien¬
cuiꝰ sunt tres sp̃es anialis kalenda¬
ria. effurera ssallegoria. Paries sr̃¬
aliud sc̃m figat.
tropologia dogma¬
culminis sr̃ꝑosi¬
tum est. quidano
bis sit faciendum¬
insinuat prima
planior. scd̃a acu

Expanded text:
os inebriat, ut sobrios reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sacra Scriptura id ipsum sapientres sunt species: annalis, kalendaria, ephimera. Allegoria paries supaliud factum figurat. Tropologia, doculmini superpositum est quid bis sit facienduminsinuat. Prima planior, secunda acu
Abbreviated transcription (Latin):
afflicti clamau̾nt ad dñm. qͥ cũ dure respon¬
diss eis. Ite ⁊ ĩuocate deos qͦs elegistis: ꝓiecerẽ
omia ydola de finib sius. ⁊ doluit dñs sr̃ mi¬
seriaseoꝵ. ꝯg̃gitiq sũt filii isrł ĩ masphach¬
q̃ ãmonitas qui fixerant dentoria ĩ galaath.
fuit eo tp̃re iepthegalaadites iur fortissimꝰ
pugnator. s filiꝰ meretͥtis. hic hũit uxorem¬
de giliad de qua suscepit filios. Quicũ adole¬
uissent deiecerũt eum tãqͣm sꝑuriũ dicẽ¬
des. Non pot̾is ẽẽ heres ĩ domo pr̃m nostroꝵ.
Et abut int̃ram cob. ⁊ ꝯg̃gati sũt ad eum
uuri ĩ opes ⁊ latro cinantes ⁊ eum ꝙͣ princi¬
⁊ pugnatu ꝯͣ filios amon. Qui ait. Nõno es
tis uos qui odistis me ⁊ eiecistis: Q dix̾unt.
Nõ odimꝰ te nec ueniniꝰ ut ꝑsoquam᷑ te. sut

Expanded text:
clamaverunt ad Dominum. Qui cum dure respondisset eis: « Ite invocate deos, quos elegistis, » projecerunt omnia idola de finibus suis, et doluit Dominus super miserias eorum. Congregatique sunt Filii Israel in Maspha contra Ammonitas, qui fixerant tentoria in Galaad. « Fuit eo tempore Jephthe Galaadites vir fortissimus pugnator ; » sed filius meretricis; habuit uxorem Galaad, de qua suscepit filios. Qui cum adolevissent ejecerunt eum, tanquam spurium dicentes: « Non poteris esse haeres in domo patrum nostrorum. » Et abiit in terram Tob. « Et congregati sunt ad eum viri inopes, et latrocinantes, et eum quasi princiet pugna contra filios Ammon. Qui ait: Nonne vos estis qui odistis me, et ejecistis? Qui dixerunt: Non odimus te, nec venimus ut persequamur te, s
Abbreviated transcription (Latin):
nire noliustis. Et uocatis uiris galaad pu¬
galadite uada iordanis. Cumq ueniss
quid effraiteus es: Quo dicente ñ sum:
int̾rogabant eũ. dicergo hebolech. qd̾
int̃pretatur spica. Qͥ Rndebat. thebolech
ead̃ iitt̾a spicam expͥnĩe ñ ualens. statĩq
iugulabant oũ. ⁊ occid̾unt eo tp̃re de effin̾

Expanded text:
nire noluistis . » Et vocatis viris Galaad puGalaaditae vada Jordanis. Cumque venissequid Ephrataeus es? Quo dicente: Non sum, interrogabant eum: Dic ergo Scibboleth, quod interpretatur spica. Qui respondit, Sibboleth, eadem littera spicam exprimere non valens. Statimque jugulabant eum. Et ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
os amon plaga mignanimi. ⁊ hũiliati st̃
coram filus istł. Reu̾tenti ã iepche in mas¬
ꝑhat occurrit ei imigenita filia eiꝰ cum tym¬
panis ⁊ choris. Qua uisa scidit uestmm̃tasua
tait. heu filia decepisti itio: ⁊ decepta es. ape
pollicitꝰ es ħ soluma psti m ut duob m̃sib
circueam moutes ⁊ plangã nͥgmitatẽ meã
cũ sodalib meis Et ait pat̃. Uade. Et expleticꝰ
duob m̃sib redut̃ ad pr̃em suũ ⁊ fecit ei
sic̃ uouerat. Ex inde mos increbuit ĩ ispł u
ãuuatim ꝯueniant filie is rł ⁊̃ plangant
filiam iepthe qͣtuor dieb. arguit.Io. ieꝑ¬
the qroptulit holocaustũ nec legittimũ
nec d̾o carum. Qͥ si canem obuiũ ei hũiss
ĩmolasset eum dño. Fuit gͦ ĩ nouendo stul¬
tus ⁊ ĩ soluendo impiꝰ. potuit tñ ante uo¬
logo bonoꝵ. Quidam tñ extusantes eũ fa¬

Expanded text:
plaga magna nimis, et humiliati sunt coram filiis Israel. Revertenti autem Jephthe in Maspha, occurrit ei unigenita filia ejus cum tympanis et choris. Qua visa, scidit vestimenta sua, et ait: « Heu! filia, decepisti me, et decepta es. Aperpollicitus es. Hoc solum praesta mihi ut duobus mensibus circumeam montes, et plangam virginitatem meam cum sodalibus meis. Et ait pater: Vade. Et expletis duobus mensibus rediit ad patrem suum, et fecit ei sicut voverat. » Exinde mos increbuit in Israel ut annuatim veniant filii Israel, et plangant filiam Jephthe quatuor diebus. Arguit Jose obtulit holocaustum non legitimum, nec Deo charum. Quid si canem obvium habuisset, immolasset eum Domino? Fuit ergo in vovendo stultus, in solvendo impius. Potuit tamen ante vologo bonorum , quidam tamen excusantes eum, fa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quo posutrarit philisteicustodes tamqũ
dñautes in iscł. ⁊ tunc erexit se iscł aduer¬
sus philistũm. Quo audido philistei ꝯgre¬
num̃ ibłe. Et ascendens saul ingalgala cõ
Uii. dieb iurca condictum dilapsus est
ppłc. ⁊ tun̾tes abscond̾unt se ĩ speluntis. ⁊
inabditis ⁊ ĩ atioas. hebrei quo t̾usicrĩt
cendisse ĩ castra philistum ad obseq̃ndꝰ
eis. Cũq iudiss saul morã ibi dãpnosã
septima die optulit holocastũ ⁊ pacifi¬
ca. ẽumq ꝯpless obłonem: ecce samuel
ueniebat. ⁊ arguens saulem ait. Quid
fecist. xndit saul. ppłs subt̃ fugiebat. ⁊
cu nõ ueneras iuxta placitos dies. ⁊ timus
ne hostes ascend̾ent ad nos priꝰqm̃ placa¬
rem faciem dñi. ⁊ ncc̃itate ꝯpulsus op¬
culi dño. Uidetur saul peccasse qd̾ obtu

Expanded text:
in quo posuerunt Philisthaei custodes tanquam dominantes in Israel, et tunc erexit se Israel adversus Philisthiim. Quo audito, Philisthaei congrenumerabile. Et ascendens Saul in Galgala conseptem diebus, juxta condictum, dilapsus est timentes « absconderunt se in speluncis, et in abditis, et in antris; Hebraei quoque transierunt cendisse in castra Philisthiim ad obsequendum eis. Cumque vidisset Saul moram sibi damnosam septima die obtulit holocaustum et pacifica. Cumque complesset, ecce Samuel veniebat, et arguens Saulem ait: « Quid fecisti? Respondit Saul: Populus subterfugiebat, et tu non veneras juxta placitos dies; timui ne hostes ascenderent ad nos, priusquam placarem faciem Domini, et necessitate compulsus obtuli Domino. » Videtur Saul peccasse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ rege. ⁊ id̾o̾ diapot̃ samuelem sic mandas¬
se ut cũ uellet saul ĩmolate ad ꝯsulendũ
dñm: adaret ip̃m ut ostend̾et ei q̃ fcũtus
ess. ⁊ post citatõnem si moram fac̾et ex¬
poctaret eum .uii. dieb. Saul u̾o diẽ ci¬

Expanded text:
 rege. Et ideo dici potest Samuelem sic mandasse, ut, cum vellet Saul immolare ad consulendum Dominum, citaret ipsum, ut ostenderet ei quae facturus esset; et post citationem si moram faceret, exspectaret eum septem diebus. Saul vero diem ci
Abbreviated transcription (Latin):
filius uniꝰ. umi erat saulcum ess in regna.
⁊ duob ãnis regnauit elegit sibi tͥa. mͣ.
⁊ erant duo milia cum saul ĩ inachinas.
⁊ ĩ betbel. mille aut̃ cum ionacha ĩ gabua.
beuamĩ que fuit urbs phinees filii ele

Expanded text:
Filius unius anni erat Saul cum esset in regno, et duobus annis regnavit. Elegit sibi tria mill« Et erant duo millia cum Saul in Machmas et in Bethel; mille autem cum Jonatha in Gabaa Benjamin, » quae fuit urbes Phinees filii El
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ quis pꝰt m̃sem naas amonites
sedit iabisgalaad. C̃umq petissẽt obses
siab co fedus ait. In hoc feriã uobiscum fe¬
dus. ut eruam uob̾ omĩb ocłos dextros. eis
enĩ quos bello cipiebat ocłos dextros cruebat
ut sinistros satis celintes ad bellũ forent ĩ¬
utaes. ⁊ respond̾unt ei. ꝯcede nob̾ .uii. dies

Expanded text:
autem, quasi post mensem, Naas Ammonites obsedit Jabes Galaad . » Cumque petissent ab eo obsessi foedus, ait: « In hoc feriam vobiscum foedus, ut eruam omnibus vobis oculos dextros. » Eis enim quos bello capiebat, dextros oculos eruebat, ut sinistros scitis celantes ad bellum forent inutiles. Et responderunt ei: « Concede nobis septem dies
Abbreviated transcription (Latin):
tes iuxtacor suũ. Sciens aut̃ saul qd̾ q̃re¬
retur latuit qiͣ nolens susciꝑe pͥncipatũ.
Quẽ inuentũ statuerũt ĩ medio ppłi. ⁊ fu¬
italtior uniu̾sis ab hur̾o ⁊ sursum. Eta¬
it sarauel. Ecce quẽ olegit dñs. ⁊ nõ est e

Expanded text:
tes juxta cor suum. Sciens autem Saul quod quaereretur, latuit, quasi nolens suscipere principatum. Quem inventum statuerunt in medio populi, « et fuit altior universis ab humero et sursum. Et ait Samuel: « Ecce quem elegit Dominus; non est e
Abbreviated transcription (Latin):
secratõe enĩ sac̃dotis ⁊ regis dot dieb fi¬
ebat oblatõ scd̃m quosam. Et addidit
expectibis dones ueniã adce ⁊ ostendã tͥ
q̃ facias. tũ quidam uiĩ. dies referũt ad
expectatõẽm. ut sit sensus. Septẽ diob
oxpectabis donec ueniã. qd̾ postoa explica¬
bitur. Cumq ueniss saus ad cuneum

Expanded text:
secratione enim sacerdotis et regis tot diebus fiebat oblatio, secundum quosdam. Et addidit: « Exspecta hic, donec veniam ad te, et ostendam tibi quae facias. » Tamen quidam, septem dies referunt ad exspectationem, ut sit sensus. Septem diebus exspectabis donec veniam: quod postea explicabitur. Cumque venisset Saul ad cuneum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝯdam iba philistei castramotati st̃¬
⁊ habebis obiuũ cuneũ ꝓpħar descendan¬
tiũ de colle dñi psallentiũ instrimãtis
phetabis cũ eis. Et nota qr samuel pͥmꝰ
iustituit ꝯuentꝰ religiosoꝵ iugit̃ ꝑsal¬
lontiũ dño. ⁊ dicebatur quentus eoꝵ ai¬

Expanded text:
quondam ibi Philisthaei castrametati sunt, et habebis obvium cuneum prophetarum descendentium de colle Domini, psallentium in instrumentphetabis cum eis . » Et nota quod Samuel primo instituit conventus religiosorum jugiter psallentium Domino, et dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
runt ĩ excelsum anite templũ dũi enĩ li¬
cebat sacrificare ĩ excelso. Cumq recõł̾ent
ĩ tͥclinio: dedit ei samuel locũ incapite. ꝓx
seruau̾at ei. Cumq mane surrepissent. ⁊
eg̃ssi cẽnt ciuitatem dixit saniuel. ante

Expanded text:
runt in excelsum; ante templum enim licebat sacrificare in excelso. Cumque recumberent in triclinio, dedit ei Samuel locum in capite triservaverat ei. Cumque mane surrexissent, et egressi essent civitatem, dixit Samuel: « Ant
Abbreviated transcription (Latin):
tuose fecit inb̾sabee multi occisi sũt. qꝑa
dr̃. qui molus durũ lignũ ꝑforat dñ tan¬
gitur nicħmolliꝰ illo. qñ tangit nich̾ du¬
riꝰ. sic ⁊̃ dd̾ in p̃ssuris ⁊ domi. ⁊ cͥca subiee¬
tos mansuetior fiit cetis. Introuo ⁊ ꝯtͣ hos¬
tes nullus eo acutior. ⁊ om̃datur hic dd̾
intͥb. In sapĩa. in hũilitate. ⁊ fortitudi¬
ne. Porro reliqui tͥginta quos diximꝰ for¬
pp̃ mortẽ abner ⁊̃ amase.  ltari ercito¬

Expanded text:
tuose fecit in Bethsabee multi occisi sunt. Compdicitur, qui mollis durum lignum perforat; dum tangitur nil mollius illo, quando tangit nil durius. Sic et David in pressuris, et domi, et circa subjectos mansuetior erat caeteris, in throno et contra hostes nullus eo acutior, et commendatur hic David in tribus in sapientia, et humilitate et fortitudine. Porro reliqui triginta quos fortes dixpropter mortem Abner et Amasae. CAP. XXI
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̾ diximꝰ de alio egiptiode semey.
qui hũit hastam ĩ inani .i. legom d̾i quã
nieditatus fuiss ꝑmanendo in ierłm nõ
ꝑiret. Idem occidit loonem in hc̃ modũ
tp̃re niuis lapsus est leo ĩ cisf̾nam qͥ nul¬
lun iudens eg̃ssum orificiũ enĩ cist̾ne ui¬
ue dampnatũ erat rugiebat. quẽ iudiẽt
bananias dũ it̃ age̾t descendit ad eum in
baculo manus enniq ꝓstrauit. t̃cium de

Expanded text:
hoc, quod diximus de alio Aegyptio, de Semei, qui habuit hastam in manu, id est legem Dei: quam si meditatus fuisset permanendo in Jerusalem non periret. Idem occidit leonem in hunc modum. Tempore nivis lapsus est leo in cisternam, qui nullum videns egressum, orificium enim cisternae nive damnatum erat, rugiebat. Quem audiens Banaias, dum iter ageret, descendit ad eum in baculo, manibusque eum prostravit. Tertium de
Abbreviated transcription (Latin):
descend̾at in arcem ad ꝯsisieudũ dñm. ⁊ ꝯmẽ¬
denuo ad regem ꝑ eoꝵ castra reu̾si sunt ata
ut palestini fiduciã eoꝵ obstupescenter
adimuicatõe cessarent. delata suquid̾ aqua
noluit rex bib̾s dicens. Numqͥd sangͥnem

Expanded text:
scenderat in arcem ad consulendum Dominum, et commendenuo ad regem per eorum castra reversi sunt, ita ut Palaestini fiduciam eorum obstupescentes a dimicatione cessarent. Delatam siquidem aquam rex noluit bibere, dicens: « Nunquid sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ eos legritimꝰ annus quo uturtur ĩ
legitomis q̃ agunt hi ut diximꝰ. cercio
enĩgens. In memoriã eiũ lib̾atoĩs sue ce¬
punt ãnos suos mĩare ab exitu de egip¬
to sicut g̃a a pͥma olimpiade romami ab
urbe ꝯdita. xp̃iani ab incarnatõe dñu.⁊¬

Expanded text:
s legitimus quo utuntur in legitimis, quae agunt. In hoc, ut diximus, tertio emergens. In memoriam enim liberationis suae, coeperunt annos suos numerare ab exitu de Aegypto, sicut Graecia prima Olympiade, Romani ab urbe condita, Christiani ab Incarnatione D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯggamͥ .lix. iuros de seniorib isrł quos
meliores nosti ad ostium tab̾. ⁊ auferã
seam. ⁊ dĩ large nausea ꝓ uomitu ꝓprie.
est enĩ uomitꝰ ille qui extitatur fotore
sentine. ablatõ quid̾ sp̃s moỹ. ⁊ traditõ
aliĩs nõ est intelligenda. duusio oiꝰ sp̃c¬

Expanded text:
a viros de senioribus Israel, quos meliores nosti ad ostium tabernaculi, et seam. Et dicitur large nausea, pro vomitu. Proprie est enim vomitus ille qui excitatur fetore sentinae. Ablatio, quidem spiritus Moysi, et traditio aliis, non est intelligenda divisio sp
Abbreviated transcription (Latin):
iste scd̾m ordinem collocutõis. longitu¬
do arche hẽbat duos cubitos ⁊ semissem.
cubitũ simiłr ⁊ diraidiũ. ⁊ intelligr̃ cu¬
bitus hũamus nõ geometritꝰ. qd̾ apparet
ĩ altari lat̾anensi. infra qd̾ dr̃ esse archa.
eciam iose. enĩ uoeit cubitum duos palmos
⁊ dr̃ archa non hũisse pedes. ⁊ deauuta est
intus ⁊ foris auro purissimo .i. iuadis
let. ꝑ utrũq litus longitudinis erunt bi¬
ni cireuli aurei totũ lignũ penecrantes.
⁊ peos uectes delignis sechm deaurati uit¬
tõbantur. quib archa ferebatur. nec un¬
qͣm excrahebantur. ĩ qua poĩta est tostifi¬
catõ .i. tabule in quib scͥptum erat desta¬
niã possunt. poĩta est ibi urna aurea ple
qd̃ legom naturalem sopitã ĩcordibus
suscitau̾at ĩ scͥpto. Uirgaaarõ in testimo¬
niũ qd̾ omĩs potestas a dño dõ est. deutõnonuꝰ
ĩ testimoniũ pacti qd̾ dix̾ant. omĩa que di

Expanded text:
iste secundum ordinem collocationis. Longitudo arcae habebat duos cubitos, et semissem; cubitum et dimidium. Et intelligitur cubitus humanus, non geometricus. Quod apparet in altari Lateranensi, infra quod dicitur esse arca. Etiam hic Josephus vocat cubitum duos palmos. Et dicitur arca non habuisse pedes, et deaurata est intus et foris auro mundissimo. Et let; et per utriusque latus longitudinis erant bini circuli aurei, totum lignum penetrantes, et per eos vectes de lignis setim deaurati immittebantur, quibus arca ferebatur: nec unquam extrahebantur: in qua posita est testificatio: id est tabulae, in quibus scriptum erat testadici possunt. Posita est ibi urna aurea plenquod legem naturalem sopitam in cordibus suscitaverat in scripto. Virga Aaron, in testimonium quod omnis potestas a Domino Deo est. Deuteronomium, in tes
Abbreviated transcription (Latin):
aureuni .i. tabula aurea eiꝰdem lon¬
teg̾e̾ suffic̾e̾t de spissitudine eiꝰ nõ legit᷑.
hec dicebatur oracłm. qr dñs de loco illo res¬
um qr exinde loq̃ns dñs ꝓpiciabitur ppło.
uł qr die ꝓpiciatõis dicebat᷑ głam dñi sem¬

Expanded text:
aureum, id est tabula aurea, ejusdem lontegere sufficeret . De spissitudine ejus non legitur. Hoc idem dicebatur oraculum, quia Dominus de loco illo resum; quia exinde loquens Dominus propitiabatur populo, vel quia die propitiationis dicebant g
Abbreviated transcription (Latin):
tice additam ad p̃signandã diuisionẽ
regni ĩ duo regna. Fiit enĩ regnũ isuł
ppłosuis regno uida. s tñ minus dignũ.
⁊ idõ aureola suꝑpoĩta erat. ⁊ tñ ininor
m̃sa ħ ponebatur ĩ cab̾nacło ad aquilo¬
nem nõ longe ab adito. de puub: u¬
t ponebantur suꝑ eo .xii. panes
azinis de sinula mundi ualde. ⁊ po¬
nebantur seni altͥnsecus. ⁊ ꝯstabant singu¬
li de duab decimis ephi. quos. Io. duos assa
thuris. Io. dicit phialas aureas suꝑpoĩtas
plenas thure. In dilucło sabbati recentes
⁊ calidi ĩponebantur m̃se. ⁊ erant ibi ĩmo¬
tiusq ad sabb̃ni seq̃ns. tunc illis sb̾latic
⁊ toto thure incenso suꝑ altare nous. Cũ
alio thure substitucbantur. Sublatos u̾
solisac̃dotes comed̾unt. Unde sac̃dotales di
qd̾ soli sacerdotes panec illos formarent. ⁊

Expanded text:
dditam ad praesignandam divisionem regni in duo regna. Fuit enim regnum Israel populosius regno Juda; sed tamen minus dignum et ideo aureola superposita erat, et tamen minor. Mensa haec ponebatur in tabernaculo ad Aquilonem, non longe ab aditu. CAP. t ponebantur super eam duodecim panes azimi de simila munda valde, et ponebantur seni altrinsecus, et constabant singuli de duabus decimis Ephi, quas Josephus duos assarthuris. Josephus dicit phialas aureas superpositas, plenas thure. Hi diluculo Sabbati recentes et calidi imponebantur mensae, et erant ibi immoti usque ad Sabbatum sequens; tunc illis sublatis, et toto thure incenso, super altare novi cum alio thure substituebantur: 373 sublatos vero soli sacerdotes comedebant; unde sacerdotales dic Deus praeceperat quod soli sacerdotes panes illos formarent, et
Abbreviated transcription (Latin):
yses ut die .doi. colli¬
g̾ent cibos duppli¬
ĩueniebatur ina
illud ꝑmiracłm młtiplicabatur. u̾du¬
ob suffic̾e̾t dieb ħ inde colligentes. qr

Expanded text:
yses ut die sexto collrent cibos dupliinveniebatur in aillud per miraculum multiplicabatur, ut duobus sufficeret diebus. Hoc inde colligentes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cras a. lauent se ⁊ uestim̃ta sua. uacẽt
abamplexib. ⁊ sint ꝑati ĩ diema t̃tiam
⁊ ꝯstitues t̾minos ꝑcircuitum montis.
quos qui transierit tc̃ ⁊ cetig̾it montẽ
morietur. manus nõ tanget eum. sed
lapidabitur: aut iaculis ꝯfodiet᷑. siue
ium̃tum. siue homo. Utebantur aut̃ ut
Iam dies t̃cus. ⁊ ante solis
ortum ceꝑunt audiri tonitrua ac mica¬
re fulgura. ⁊ nubes densa oꝑuit montẽ
⁊ clangor buccine ꝑstrepebat. fumabat
sen ira di perisse putabant. tand̾ letus
apparuit moyses. ⁊ serenus aer cumeo.
⁊ reu̾sus est inrt̃ eos. ⁊ ait eis. hodie. Nõ
audietis moysen filiũ anirã ⁊ iocabech
s illum qui ꝓ uob̃ ꝑcussit egiptũ. qui
ꝑ mareiter dedit. qui cibum de celo mi¬
sit. potium de petra ꝯcessit. ꝑ quẽ adã de
fouctib t̾re comedit. Noe ex ymbrib
le ditatus. Ioseph sublimatꝰ. fiant ergo
locutusq est eis dñs. ita ut nullũ uox
effug̾et. ⁊ sic qͥnquagesimo die dedit

Expanded text:
lavent se, et vestimenta sua. Vacent ab amplexibus, et sine parati in diem tertium, et constitues terminos per circuitum montis, quos qui transierit tunc, et tetigerit, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidabitur, aut jaculis confodietur, sive jumentum, sive homo. » Utebantur autem, ut at dies tertius, et ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae perstrepebat. Fumabat sen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium Aram, et Jocabeth, sed illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coelo misit, potum de petra concessit, per quem Adam de fructibus terrae comedit, Noe ex imbribusle ditatus, Joseph sublimatus. Fiant ergoLocutusque est eis Dominus, ita ut nullum vox effugeret. Et sic quinquagesimo die dedit
Abbreviated transcription (Latin):
UuII. die .s. a phase. In exponendo enim
scripturas .xx. dies ꝓ m̃se ponimꝰ. q̃si
mediam int̃ lunares ⁊ solares peniten¬
do uiam. lunares u̾o infra tͥcenatiũ in¬
ueniuntur quidam. ultrau̾o nõ. So¬
lares u̾o płes hunc nũm excedũt. apha¬
se quid̾ .ui. dies pͥmi m̃sis restatant. flu¬
die diluculo ascendit moy. ĩ montem
ad dñm. qui dixit ei. dices domui iacob.
uidistis q̃ fecerim uob̾: nũc adiciam ut
⁊̃ loquar nob̾. Si gͦ tustodieritis pactum
meũ: eritis mͥ ĩ peculiũ de cunctis .s. ꝓpri

Expanded text:
icet a phase. In exponendo enim Scripturas triginta dies pro mense ponimus, quasi mediam, inter lunares, et solares menses, eligendo viam. Lunares enim infra tricenarium inveniuntur quidam, ultra vero non. Solares vero plures hunc numerum excedunt. A phase quidem sexdecim dies primi mensis restabant, fludie diluculo ascendit Moyses in monte ad Deum, qui dixit ei: « Dices domui Jacob: Vidistis quae fecerim vobis. » Nunc adjiciam ut etiam loquar vobis: « Si ergo custodieritis pactum meu
Abbreviated transcription (Latin):
re. ascendebant ad qͥnquagenariũ. et
sicusq ad moysen. qd̾ tñ rarũ erat ma¬
iora tñ rescruabant moysi. ip̃i minora
iudicantes. ĩ hũc modum. ecc̃a romana
uocauit płimos in ꝑtem solitud̾is. pri¬
mates. archi epõs. ep̃os. archidiaconos.¬
archipbĩos. ⁊ minores sacerdotes quile¬
iuora pcc̃a. ⁊ q̃dam grauiora s occulta
iudicant. grauiora u̾o pcc̃a ⁊ aperta
referunt ad ep̃m. ad quieuit moyses. nͨͦ
erubuit uir moy. d̾o plenus ꝯsiliũ gẽ¬

Expanded text:
re ascendebant ad quinquagenarium, et re ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moysen, quod tamen rarum erat. Majora tamen reservabant Moysi, ipsi minora judicantes. In hunc modum Ecclesia Romana vocavit plurimos in partem sollicitudinis, primates, archipresbyteros. Et minores sacerdotes leviora peccata, et quaedam gravia, sed occulta judicant; graviora vero peccata et aperta referunt ad episcopum. Acquievit Moyses, nec erubuit vir Deo plenus. consilium se
Abbreviated transcription (Latin):
tantes auariciam. Et uota qr ĩ hic qua¬
tuorq̃ dicit ꝯsid̾anda ĩ eligendo iudicem
ponit potentiã. que qͥd̾ płimũ ualet. Si
tria illa seq̃ntur. ahoqͥn additur oleũ ca¬
mino. ⁊ glidiꝰ ueneno. tñ alia cransla¬
tõ ht̃ sapientes quos forsan potentes uo¬
catad iudicandũ. ⁊ addidit. ꝯstitue ex
eloctis quosdam tribinos .i. ciuiq tri¬
biu unum p̃one. qui a tribu tribunꝰ
hebraice. grece ꝙliarchus. latine mil¬
lenariꝰ. nõ qr intribu trã oẽtmille. s
certum nũm poluit ꝓ incerto. uł ꝓ mł¬
titudine copiosa nũm posuit supp̃tũ
forde qr iam pͥncipem habebant quem
tribꝰ suũ. ⁊ sub pͥncipe uoluit esse mille¬
nariũ. qui tm̃ p̃esceut mille. sub mil¬
lenariis aut̃ monuit ꝯstitu .x. echacõ¬
tarchos .i. centenarios. uł centiuiones
.i. qͥnquagenarios. sub qͥnquagenario
.U. decanos. Orta igitur litte int᷑ .x. sta¬
barit ad iudiciũ decam fui facile erat li¬
tes paucor dirim̾e. si nõ pot̾ant diffini¬

Expanded text:
Et nota quod in his quatuor, quae dicit consideranda in eligendo judice, ponit potentiam, quae plurimum valet si tria illa sequantur, alioqui additur oleum camino, et gladius veneno. Alia translatio habet, « sapientes, » quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribunos, id est cuique tribui unum praepone, qui a tribu tribunus Hebraice, Graece chiliarchus, Latine millenarius. Non quia in tribu tantum essent mille, sed certum numerum posuit pro incerto. Vel pro multitudine copiosa numerum posuit supremum. Forte quia jam principem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub millenariis autem monuit constitui decem hecatontarchos, id est centenarios, vel centurionesuinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lite inter decem, stabant ad judicium decani, sicque facile erat lites paucorum dirimere; si non poterant diffini
Abbreviated transcription (Latin):
mamei in deserto. tulitq secũ sepho¬
ram. ⁊ duos filioseius. Cumq intrass tab̾¬
nacłm moysi nariauit ei moyses signa
q̃ fecerat ꝓcis dñs. ⁊ uniu̾sum laborem iti¬
cognoui qr magnus ⁊ dñs suꝑ om̃s deos.
Obtulit ergo ietro hostias dño ⁊ comede¬
runt cũ eo moyses ⁊ aaron ⁊ seniores isrł
mo lasse dño. s moysen scd̃m aliam drãs¬
latõnem. q̃ est. sumꝑsit ietro hostiat de
oblatis a moyse. sũpsit ab eo ⁊ comudit.
forte tũt sacͥficauit moy. iuxta moritẽ si¬
cut p̃dix̾at dñs. Dicit enĩ. Io. ietro uenis
moỹ. iusiones. alt̾a die sedit moy. ut in¬
dicaret ppłos quiassistebant ei. de mane us¬
q ad nesꝑam. Qd̃ atterdens iecro ait. Stul¬
to labore ꝯsunu̾̃s ultrauires tuas est ne¬
gotiũ. s audi u̾ba mnca. ⁊ erit dñs tetũ.
esto ppłs ĩ hisq̃ sunt ad deum ⁊ cerimoni¬

Expanded text:
ei in desertum, tulitque secum Sephoram, et duos filios ejus. Cumque intrasset tabernaculum Moysi, narravit ei Moyses signa, quae fecerat pro eis Dominus, et universum laborem iticognovi quia magnus est Dominus super omnes Deos. Obtulit ergo Jethro hostias Domino, et comederunt cum eo Moyses, et Aaron, et seniores Israel molasse Domino, sed Moysen, secundum aliam translationem, quae est: « Sumpsit Jethro hostias de oblatis a Moyse, sumpsit ab eo, et comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta montem, sicut praedixerat Dominus. Dicit eniMoyses visiones. « Altera die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto labore consumeris, ultra vires tuas est negotium. Sed audi verba mea, et erit Dominus tecum: Esto populo in his, quae sunt ad Deum, et caeremoni
Abbreviated transcription (Latin):
sẏn ꝑmansiones suas iuxta sermonẽ dñi.
⁊ uenit ĩ raphidin. ñ qd̾ u̾bo distinguert.
uł dñs mansiones. s inditio nubis stantis.
quã p̃cuntom semꝑ seq̃bantur ea stante
castra metebantur. ibi oĩo defuit aqua. ⁊
murmurau̾nt qͣ moysen. Quiait ad dũm.
Quid faciam ppło buic. ad huc pusillũ et
lapidabit inc. ⁊ dñs ad eum. Sume de se¬
niorib isrł. ⁊ uadead petrã oreb. ꝑ cutiesq e¬
am unga oreb. pars est montis syna sic dc̃a
cisus est in ea. ft̃mq est ita. ⁊ eg̃sse sunt a¬
que. ⁊ bibit ppłs. ⁊̃ uocauit moy nomẽ lo¬

Expanded text:
suas, juxta sermonem Domini, et venit in Raphidim , » non quod verbo distingueret eis Dominus mansiones, sed judicio nubis stantis, quam praecuntem semper sequebantur, ea stante castrametabantur. Ibi omnino defuit aqua, et murmuraverunt contra Moysen, qui ait ad Dominum: « Quid faciam populo huic? Adhuc pusillum, et lapidabit me. Et Dominus ad eum: « Sume de senioribus Israel, et vade ad petram Horeb, percutiesque eam virga; » pars est montis Sina sic dicta. b regem, qui occisus est in ea. Factumque est ita. Et egressae sunt aquae, et bibit populus, « et vocavit Moyses nomen lo
Abbreviated transcription (Latin):
retro generatõnes .i. ĩ post futuras retro
generatõnes ad sui memoriã retro habẽ¬
dam. Et fecit moy. iuita u̾bum dñi. et
posuit illud aaron ĩ urna aurea. ĩ tab̾nacło
reseruandum auĩt hebrei eos pͥmũ habu¬
isse paruũ tab̾nacłm ĩ quo dñm consule

Expanded text:
retro generationes, » id est post futuras retro generationes, ad memoriam retro habendam. « Et fecit Moyses juxta verbum Domini, et posuit illud Aaron » in urna aurea « in tabernaculo reservandum. » Aiunt Hebraei eos primo habuisse parvum tabernaculum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
pritine. ⁊q̃i prlotunsum. Qd̃ iudentes fi¬
lii iscł dix̾unt. manhu .i. quid hoc. Unde¬
⁊ deinceps mãna dc̃mest. ⁊ qd̾ quidam ĩ¬
declinabile putant. alii in pͥma declina¬
uł pascha paschatis. ⁊ ait moyses. hic est
panis uobis datus adño. colligite nob̾
gomoꝵ ꝑ singła capita. ⁊ collegerũt. Alii
plus. alui minꝰ. ⁊ m̃si sunt ad m̃suram
gonior. nec qui płꝰ collegerat hũit am¬
pliꝰ. nec qui minꝰ ꝑauerat reꝑit minus
forte enĩ in acerius collecta ponebantur
⁊ reddebatur singuł gonor. Qd̃ iose. uo
cauit assariũ. ⁊ est .xͣ. pars ephi. uł forte
qͣntũcumq quis colligeret ueniẽs ad

Expanded text:
pruinae, et quasi pilotusum. Quod videntes filii Israel dixerunt: Manhu, id est quid est hoc. Unde deinceps manna dictum est. Quod quidam indeclinabile putant, alii in prima declina vel paschatis. Et ait Moyses: « Hic est panis vobis datus a Domino. Colligite vobis gomor per singula capita. Et collegerunt alii plus, alii minus, et mensi sunt ad mensuram gomor. Nec qui plus collegerat habuit amplius, nec qui minus paraverat reperit minus. » Forte enim in acervis collecta ponebantur, et reddebatur singulis gomor. Quod Josephus vocat assarium, et est decima pars ephi. Vel forte quantumcunque quis colligeret