comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trilinguem. bilinguis iꝑse ridebiᷤᷤ.
tos confingis: qͥs credet aut te uerũ
dr̃e. aut illũ potuisse m̾tiri: Si
enĩ origenes sex milia libros scͥꝑ¬
tus ⁊ ab infancia legisset aliena.
Qd̃ uͦ ille ñ scͥpsit. qͦmͦ iste legere
potuit: Numera indices libroꝵ
eiꝰ qͥ in t̾cio uolumine eusebii in
quo uitã scͥbit pamphili conti¬
ciam partẽ repꝑies. Habemꝰ epłam
supͣdicti pontificis. in qua huic
calumniȩ tuȩ dũ adhue esses in
oriente respondet : & aꝑtissimũ
mendatiũ libero ueritatis fronte
rem
sione pamphilus & eusebiꝰ tͥ parũ
dixisse sufficiunt: ut si aduersu̾
que uolumina si dñs uite huiꝰ de¬
derit spatiũ respondere conabor.
Nc̃ aut̃ tuis assertionib obiuasse
instruxisse lectorem me istũ librũ
qͥ sub noĩe pamphili referebat᷑ u
disse pͥmũ scͥptũ in codice tuo. ił
qͥa ñ erat mͥ cure qͥd ꝓ heretico dice¬
ret᷑. sic semꝑ ẽẽ quasi diuersũ eẽt opꝰ

Expanded text:
trilinguem, bilinguis ipse ridebis? Dtrilinguem, bilinguis ipse ridebis? Desse confingis, quis credet aut te verum dicere, aut illum potuisse mentiri? Si enim Origenes sex millia scritate et scientia legisset aliena, quod vero ille non scripsit quomodo legere potuit? Numera indicem librorum eius, qui in tertio volumine Eusebii in quo scripsit Vitam Pamphili contitiam partem non reperies. Habemus Epistolam supradicti Pontificis, in qua huic calumniae tuae, dum adhuc esses in Oriente, respondet, et apertissimum mendacium libera veritatis fronte rem sione Pamphilus et Eusebius tibi parum dixisse sunt visi. Adversum quae volumina si Dominus vitae hujus dederit spatium alias respondere conabor. Nunc tantum tuis assertionibus obviasse instruxisse lectorem, me istum librum qui sub nomine Pamphili ferebatur, vidisse primum scriptum in codice tuo; et quia non erat mihi curae quid pro haeretico diceretur, sic semper habuisse, quasi diversum esset opus
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ gͦ iste merito audiendus ẽ: cũ
eos culpet qͥ instructionis sue cau¬
sa ꝑpauca eiꝰ salua fidei regula ad:
in magistrũ. iccirco simplices
ab illuis lectione deterrent. no¬
minatĩ de se edicere. & ipsos ho¬
mines denotare. Ergo beati epi
bius. ⁊ chromaciꝰ. & om̃s tã orien¬
tis quã occidentis catholicoꝵ syno¬
dus. qͥ pari sententia qͥa pari &
spũ illũ hereticũ popłis denun¬
st̃ . & qͣndo in eccłiis p̾dicant. ñ
scͥpturaꝵ mysteria. s origenis fur¬
ta cõmemorant:Non tͥ sufficit
passiua cont̾ om̃s detractio: nisi
specialiter contͣ beatũ ⁊ insignẽ
eccłe sacerdotẽ stili tui lanceam
gene male loquendi. qui sex milia
libroꝵ eiꝰ se legisse quãplurima fra¬
trũ multitudine audiente confes¬
sus ẽ: in qua multitudine ⁊ cat᷑ua
fr̃m tu qͦq medius eras: Quando
heresi nefaria a te dogmata esse ꝓla¬
ta. cͥmini eiꝰ dandũ ẽ. quare grecã¬
⁊ syram ⁊ hebream ⁊ egyptiacam

Expanded text:
modo ergo iste merito audiendus est, quum eos culpat, qui instructionis suae causa perpauca ejus salva fidei regula atque in magistrum, idcirco simplices ab illius lectione deterrent? Nominatim debes dicere, et ipsos homines denotare. Ergo beati Episcopi rius, et CHROMATIUS, et omnis tam Orientis quam Occidentis Catholicorum synodus, qui pari sententia, quia pari et spiritu, illum haereticum denunsunt: et quando in Ecclesiis praedicant, non Scripturarum mysteria, sed Origenis furta compassim contra omnes detrectatio, nisi specialiter contra beatum et insignem Ecclesiae Sacerdotem styli tui lanceam gene male loquendi? qui sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima fratrum multitudine audiente, confessus est? In qua multitudine et caterva fratrum tu quoque medius eras, quando rigenis haeresi nefaria a te dogmata esse prolata? Crimini ei dandum est quare Graecam, Syram, et Hebraeam et Aegyptiacam
Abbreviated transcription (Latin):
genis rogatus a fr̃ib de greco in
latinũ transtuli. Que sunt illa
quedã: Nom̃ non habent. Taces
Uibelli accusatoꝵ. loqunt᷑. Puto a¬
it qd̾ om̃s intelligant. hec ꝓ solo li¬
uore culpari. Pro quo liuore: Nũ
inuidente eloquentie tue: Aut fe¬
efficere potuit. Ecce ⁊ ego orige¬
nis multa tͣnstuli: & p̃ter te nemo
inuidet. nec calumniat᷑. Si enun
inqͥt aliqͥd ẽ qd displiceat in auc¬
tore: quare id ad interp̃tem retor¬
quetur. Sicut in grecis habetur.

Expanded text:
genis rogatus a fratribus de Graeco in Latinum transtuli. » Quae sunt illa quaedam? Nomen non habent? Taces? Libelli accusatorum loquuntur. « Puto, ait, quod omnes intelligant haec pro solo livore culpari. » Pro quo livore? Num invident eloquentiae tuae? Aut fem facere potuit? Ecce et ego Origenis 501 multa transtuli: et praeter te nemo nec invidet, nec calumniatur. « Si enim, inquit, aliquid est quod displiceat in Auctore, quare id ad interpretem detorquetur?
Abbreviated transcription (Latin):
reppisse. in qua agerem penitentiã.
&. ab hebreis in adolescentia induc¬
tum eẽ testarer. ut hebrea uolumi¬
na in latinũ uerterem: in qͥb nul¬
la sit ueritas. Qd̃ audiens. obstupuii.
Et qͥa in ore duoꝵ uł trium testiũ
stat om̃e uerbũ uniq testi nec cato¬
ni creditũ ẽ. id ipsũ multoꝵ me
ex urbe frm scripta docuert̾. scisci
ausus ẽ facere: qͥd aliud ũ audeat:
Bene. qd̾ malicia ñ habeat tantas
uires. qͣncos conatus. Pierat uino¬
centia. si semꝑ nequitie uincta pinc¬
ta ẽẽt sap̃ia: & totũ quicqͥd cupit
calumnia p̾ualeret. Stultũ meũ
qualiscũq ẽ. & formã eloquii uir

Expanded text:
reperisse, in qua agerem poenitentiam, et me ab Hebraeis in adolescentia inductum esse testarer, ut Hebraea volumina in Latinum verterem, in quibus nulla sit veritas. Quod audiens obstupui. Et quia in ore duorum vel trium stat omne verbum , unique testi, nec Catoni creditum est, idipsum multorum me ex Urbe fratrum scripta docuerunt, sciscitausus est facere, quid aliud non audeat? Bene, quod malitia non babet tantas vires, quantos conatus. Perierat innocentia, si semper nequitiae juncta esset potentia, et totum quidquid cupit calumnia, 518 praevaleret. Stylum meum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Dormiente patre familias: inimicꝰ
homo rizania suꝑseminauit. Ext¬
minauit uineam aꝑ de silua : &
singularis ferus depastus ẽ eam.¬
crim̃ in toto orbe confiteor. Heu
mͥ mat᷑. ut quid me geniusti: ui¬
rum qͥ uidicer ⁊ discernar om̃i

Expanded text:
Dormiente patrefamilias inimicus Dormiente patrefamilias inimicus homo zizania superseminavit . Exterminavit vineam aper de silva, et singularis ferus depastus est eamcrimen in toto orbe confiteor. Heu mihi, mater mea, ut quid me genuisti, virum qui judicer et discernar omni
Abbreviated transcription (Latin):
dempnationẽ scͥpturas scãs int̾pre¬
tatũ. ut siue uera st̃ siue falsa que
tͣnstuli in cͥmine maneam: dum
aut recens edicio ueteris condem
intra se turpitudinis uoluere.
Grãs ei debeo agere. qd̾ cũ tanta sil¬
ua sit criinũm: unũ mͥ errors
uł falsigatis crim̃ obiecerit. Ergo¬
locutus. qͦs ante annos plurimos
diligentissime enĩdatos mee lin¬
que studiosis tradidi: qͦs cotidie
in conuentu fr̃m edissero: quoꝵ
psalmos uigi meditatione decan¬
to: Tam stultus eram. ut qđ in pu¬
eritia didici. sener obliuisci uellem:
Uniuersi tractatus mei hoꝵ testimo¬
res hominũ semꝑ incerti: o morta¬
liũ studia contͣrios int̾dum fines
habentia. Unde bene me putabam
bene mereri de latinis meis .&. nr̃oꝵ
ad discendũ aiimos concitari. qd̾
etiã greci uersũ de latino pꝰt tan¬
tos int̾pretes ñ fastidiunt. inde in
culpã uocor. & nausianti stomaco
cybos ingero. Aut qͥd in homine tu¬
tũ sit: si innocentia criminosa ẽ:

Expanded text:
demnationem Scripturas sanctas interpretatum, ut sive falsa sunt, sive vera quae transtuli, in crimine maneam; dum aut recens editio veteris condemnintra se turpitudinis volvere. Gratias ei debeo agere, quod cum tanta silva sit criminum, unum mihi erroris vel falsitatis crimen objecerit. Egolocutus, quos ante annos plurimos diligentissime emendatos, meae linguae studiosis dedi, quos quotidie in conventu fratrum edissero, quorum psalmos jugi meditatione decanto? Tam stultus eram, ut quod in pueritia didici, senex oblivisci vellem? Universi tractatus mei horum testimores hominum, semper incerti! o mortalium studia contrarios interdum fines habentia! Unde me putabam bene mereri de Latinis meis, et nostrorum ad discendum animos concitare, quod etiam Graeci versum de Latino post tantos interpretes non fastidiunt; inde in culpam vocor, et nauseanti stomacho cibos ingero. Et quid in homine tutum sit, si innocentia criminosa est?
Abbreviated transcription (Latin):
chahel cũ aduersus diabolũ discep¬
taret de moysi corꝑe. ne tanto ma
lo ausus ẽ iudiciũ inferre blasphe
simile in zacharia legimꝰ. Incre¬
pet tͥ dñs dñs diabole: & increpet
dũs in te qͥ elegit ierłm. Ita ⁊ nos¬

Expanded text:
chael cum adversus diabolum dispuchael cum adversus diabolum disputaret de Moysi corpore, ne tanto quidem malo ausus est judicium inferre blasphemsimile etiam in Zacharia legimus: Increpet tibi Dominus, diabole: et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
dicis referre uicem. ne scilicet ma
deat maledicere. unde &. candido
ualentiniani dogmatis sectatori
calũniandi se occasionẽ dederit.
qd̃ diabolũ saluande dixerit ẽẽ
nature: hic dissimulato argum̃to
epłe. fingit ꝓ origene. qd̃ ille ñ loqͥt᷑.
Unde ipsius epłe partẽ paululũ ex
suꝑiorib transtuli. & his uinxi qͤ
ab isto comatice dolose translata
st̃: ut quo consilio suꝑiora tacu¬
erit lector agnoscat. Contͣ sacerdo¬
tes gͦ eccłe generalit̾ disputans. a qͥb
indignꝰ cõmunione eiꝰ fuerat uidi¬
catus: hec intulit. Qͥd necesse ẽ de
sime pastorib & maiorib natu
⁊ sacerdotib ⁊ pͥncipib popłi com¬
minarit᷑ & argunt eos. Que absq
nobis de scĩs eligere potestis. & liqͥ¬
do ꝑuidere. qđ forsitan hoc tempꝰ
sit de quo dicit᷑. nolite credere a
mus. & orare ꝓ illis quã eos maledi¬
cere. Ad bendicencdũ enĩ et ñ ad ma¬
ledicendũ creati sumꝰ. Unde & mi¬

Expanded text:
dictis referre vicem, ne scilicet maldictis referre vicem, ne scilicet maldeat maledicere; unde et Candido Valentiniani dogmatis sectatori, calumniandi se occasionem 510 dederit, quod diabolum salvandae dixerit esse naturae: hic dissimulato argumento epistolae, fingit pro Origene, quod ille non loquitur. Unde epistolae ipsius partem paululum ex superioribus transtuli, et his junxi, quae ab ipso commatice doloseque translata sunt, ut quo consilio superiora tacuerit, ipse lector agnoscat. Contra sacerdotes ergo Ecclesiae generaliter disputans, a quibus indignus communione ejus fuerat judicatus, haec intulit: « Quid necesse est de sime pastoribus, et majoribus natu, et sacerdotibus, ac principibus populi comminantur et arguunt eos? Quae absque nobis de sido pervidere, quod forsitan hoc tempus sit, de quo dicitur: Nolite credere ammus, et orare pro illis, quam eis maledicere. Ad benedicendum enim, et non ad maledicendum creati sumus. Unde et Mi
Abbreviated transcription (Latin):
qd argius: si tu es qd̵ accusaris. ipse
uideris. Nec absolutio mea nec re¬
atus. te aut uinocentẽ aut noxi
nit ad origenem. & his uerbis loqͥt᷑.
Ipsius hoc conquerentis ac deploran¬
tis scriptis. ⁊ uocib ꝓbauimus. Od
enĩ ipse cum adhuc eẽt in carne ui¬
uens sentiens. uidensq ꝑpessus sit.
de libroꝵ suoꝵ uł sermonũ cor¬
ruptionib uł adulterinis editio¬
nib: ex ipsius epła quã scribit ad
qͦsdam caros suos alexandriam
eiudenter docetur. Statunq exem¬
plũ subiungit epłe. & qui falsita¬
tem scriptoꝵ origenis hereticis
imputat. ipse incipit a falsitate.
ñ ita int̾pretans ut habetur in gre¬
co. nec id latinis insinuans qđ ip¬
se in suis luteris ꝑfitetur. Eũq ille
tota epła demetriũ alexandrine
urbis pontificem laceret. & in to¬
cius orbis ep̃os ⁊ clericos inuehat᷑.¬
& frustra ab ecclesiis se ẽẽ excõmu¬
nicatũ dicat. nec uelle in male¬

Expanded text:
quod arguis: si tu es quod accusaris, ipse quod arguis: si tu es quod accusaris, ipse videris. Nec absolutio mea me, nec reatus te, aut innocentem, aut obnoxiunit ad Origenem, et his verbis loquitur: « Ipsius hoc conquerentis et deplorantis scriptis ac vocibus prabavimus. Quid enim ipse cum adhuc in carne vivens, sentiens, vidensque perpessus sit de librorum suorum, vel sermonum corruptionibus, vel adulterinis editionibus, ex ipsius epistola quam scribit ad quosdam charos suos Alexandriam, evidenter docetur. » Statimque exemplum subjungit epistolae; et qui falsitatem scriptorum Origenis haereticis imputat, ipse incipit a falsitate: non ita interpretans ut habetur in Graeco, nec id Latinis insinuans, quod ipse in suis litteris profitetur. Cumque illa epistola tota Demetrium Alexandrinae urbis pontificem laceret, et in totius orbis episcopos et clericos invehatur, et frustra ab Ecclesiis excommunicatum esse se dicat, nec velle in male
Abbreviated transcription (Latin):
sas uicioꝵ nescire respondero: ñ
statĩ illos hereticos uidicabo. fieri
uł a libraris imꝑitis eoꝵ paulatĩ
scͥpta sint corrupta: uł certe anteꝗͥ.
in alexandria quasi demoniũ me¬
ridianũ arruis nasceret᷑. uinocent᷑
quedã ⁊ minus caute locuti st̃. ꝙ
que ñ possent ꝑuersoꝵ hominũ
calũniam declinare. Obicuintur
origeni crimina .& tu ñ illũ defen¬
dis s aliũ accusas.: nec crim̃ renu¬
is. s criminosoꝵ turbam requiris.
Si tͥ diceretur qͦt ht̃ origenes in here¬
si socios: recte ista ꝓferres. Nẽ a te qͥri¬
tur hec que in origenis libris scͥpta
repꝑuintur bona st̃ an mala: taces.
⁊ ꝑhis alia loqueris. Clemens hoc
ait. dyonisius in isto errore dep̾hen
liter depͣuata st̃: quomͦ ⁊ nc̃ ab ali¬
is tͥ crumm̃ hereseos impingit᷑. Et
tu ꝓ te taces . &. ꝑ me confiteris.
Ego neminẽ accuso: ꝓ me tantũ
respondere contentus sũ. Non sũ

Expanded text:
sas vitiorum nescire respondero, non sas vitiorum nescire respondero, non statim illos haereticos judicabo. Fierivel a librariis imperitis eorum paulatim scripta corrupta sint. Vel certe antequam in Alexandria quasi daemonium meridianum Arius nasceretur, innocenter quaedam, et minus caute locuti sunt, et quae non possint perversorum hominum calumniam declinare. Objiciuntur Origeni crimina, et tu non illum defendis, sed alios accusas; nec crimen renuis, sed criminosorum turbam requiris. Si tibi diceretur, quos habet Origenes in haeresi socios, recte ista proferes. Nunc a te quaeritur, haec quae in Origenis libris scripta reperiuntur, bona sint an mala? Taces, et pro his alia loqueris. Clemens hoc ait: Dionysius in isto errore deprehenliter depravata sunt; quomodo et nunc ab aliis tibi haereseos crimen impingitur, et tu pro te taces, et pro me confiteris. Ego neminem accuso, pro me tantum respondisse contentus. Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. De origene qͦq in quo simi¬
liter ut in his quo supͣ diximus
quedã diu̾sitas inuenit᷑. istud non
sufficiat sentire qd̾ de p̾uidicatis
iam catholicis sentitur uł intelli¬
gitur uiris: nec similis cause simi¬
lis sufficiat excusatio. Si concedi
tũ: quãqͣm ⁊ illoꝵ ñ erit quoꝵ
incerta st̃ nomina: atq ita fiat.
ut dũ omniũ om̃ia st̃. nichil ali¬
cuiꝰ sit. Hac defensionis ꝑturbatio¬
ne. nec marcion. nec manicheus
nec arrius. nec eunomiꝰ accusari
pocert᷑: qͥa qͥcqͥd nos ab his impie
dictũ obiecerimꝰ. discipłi responde¬
bt̃ non a magistris suis ita editũ.
m̃s: & m̃s liber quo tͥ accusatꝰ res¬
pondeo. si in illo aliqͥd rep̾henderiᷤ.
ñ erit m̃s s tuus a quo rep̾hendit᷑.
Et dũ omĩa ad hereticos refers. quid
eccłiasticis tribues. qͥb ꝓpriũ nicħ
relinqͥs & quomͦ inquies in libriᷤ
eoꝵ uiciosa ñnulla st̃:Si me cau¬

Expanded text:
dicens: « De Origene quoque, in quo simidicens: « De Origene quoque, in quo similiter, ut in his quos supra diximus, quaedam diversitas invenitur, istud non sufficiat sentire, quod de praejudicatis jam catholicis sentitur, vel intelligitur viris, ne similis causae, similis sufficiat excusatio. » Si concedittum. Quamquam et illorum non erit, quorum incerta sunt nomina: atque ita fiet, ut dum omnium omnia sunt, nihil alicujus sit. Hac defensionis perturbatione nec Marcion, nec Manichaeus, nec Arius, nec Eunomius accusari poterunt: quia quidquid nos ab his impie dictum objecerimus, discipuli respondebunt, non a magistris suis ita editum meus. Et meus liber, quo tibi accusatus respondeo, si in illo aliquid reprehenderis, non erit meus, sed tuus, a quo reprehenditur. Et dum omnia ad haereticos refers, quid Ecclesiasticis tribues, quibus proprium nihil relinquis? Et quomodo, inquies, in libris eorum vitiosa nonnulla sunt? Si me cau
Abbreviated transcription (Latin):
mus aꝑtissime in origenis scita
catholice ⁊ pie dictum ẽẽ defendt̃¬
Uideamꝰ tam̃ qͥb argumentis ꝓba¬
re nitantur. origenis ab hereticis
id ẽ recognitio. In quib cum ex
ꝑsona petri apłi doctrina quasi
uere apłica in quã plurimis expo¬
nantur. in aliquib ita eu nomii
dogina inseritur: ut nichil ali¬
de his sentiendũ ẽ. qd̾ apłicus uir
heretica scripserit: An id potuis
credendũ ẽ qd̾ ꝑuersi homines ad
assertionẽ dogiatũ suoꝵ sub ui¬
roꝵ scõꝵ nomine tanquã faciliꝰ
credenda. int̾seruert̾ ea que illi
seribit in libris suis int̾dum dei
filiũ dicere creaturam: & dionisiũ
alexandrine urbis ep̃m iurũ eru¬
ditissimũ. contͣ sabelliũ .uͦii. uolu¬
minib disputantẽ. i arrianũ
dogina delabi: & sub his exemplis
illud agit ut ñ eccłiasticos ⁊ catho¬
licos uiros male sensisse. s ab here¬
ticis eoꝵ scripta corrupta esse teste¬
tur .&. concludat ad extremum

Expanded text:
mus apertissime in Origenis scita mus apertissime in Origenis scita catholice et pie dictum esse defendideamus tamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in quamplurimis exponatur: in aliquibus ita Eunomii dogma inseritur, ut nihil alide his sentiendum est, quod Apostolicus vir haeretica scripserit? An id potius credendum, quod perversi homines ad assertionem dogmatum suorum sub virorum sanctorum nomine, tamquam facilius credenda, interseruerint ea, quae illi scribit in libris suis interdum Dei Filium dicere creatum: et Dionysium Alexandrinae urbis episcopum, virum eruditissimum, contra Sabellium quatuor voluminibus disputantem, in Arianum dogma delabi. Et sub his exemplis illud agit, ut non ecclesiasticos, et catholicos viros male sensisse, sed ab haereticis eorum scripta corrupta esse testetur, et concludat ad extremum,
Abbreviated transcription (Latin):
sue ostendat fidei. idẽ arriane ꝑ¬
fidie: & multa ponit exempla . ꝙ.
hoc constanter ꝓbat. Tibi in quo
somno alexandrini carceris re¬
uelatũ ẽ.: ut que ille uera ꝑficet᷑.
falsata confingas: S forsitan hic
ut arrianꝰ ab hereticis addita in
occasionẽ sui traxit erroris: ne
solus male sensisse contͣ ecclesiam
putaret᷑. Qͥd respondebis ꝑ didimo
qui certe in tͥnitate cathoͣlicus est.
cuiꝰ etiam nos de spũ sc̃o librũ in
latinã linguã uertimꝰ: Certe hic
in his que ab hereticis in origeniᷤ
oꝑib addica st̃ consentire ñ potu¬
it: & in ipsis ꝑiarchon qͦs tu inter¬
pretatus es libris breues dictauit
cõmentariolos. quib ñ ab orige
ne negaret scripta que scͥpta st̃:
s nos simplices homines non pos¬
se intellegere que dicunt᷑. & quo
sensu in bonã partem accipi debe¬
ant ꝑsuadere conatur: hoc dum¬
taxat de filio ⁊ spũ sc̃o. Ceterũ in
aliis dogmatib ⁊ eusebuis ⁊ didi¬

Expanded text:
suae ostendat fidei, id est, Arianae psuae ostendat fidei, id est, Arianae perfidiae. Et multa ponit exempla, et hoc constanter probat. Tibi ergo in quo somnio Alexandrini carceris revelatum est, ut quae ille vera profitetur, falsata confingas? Sed forsitan hic, ut Arianus, ab haereticis addita, in occasionem sui traxit erroris, ne solus male sensisse contra Ecclesiam putaretur. Quid respondebis pro Didymo, qui certe in Trinitate catholicus est? Cujus etiam nos de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus . Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didy
Abbreviated transcription (Latin):
tia ñ potuerit. E ne forsitan pu¬
taremꝰ diu̾sis eũ uaria scripsisse
tẽporib. &. ꝑ etatib edidisse con¬
traria. addidit. Qd facimus qd̾
sententia contrarii sensus inuenit᷑
inserta: Numqͥd in eodẽ oꝑe eiꝰdẽ¬
bi causa. ut qui suꝑuis dixerat nuᷤ¬
quã inueniri in om̃i scͥptura ubi
aturas factũ esse spm̃ scm. aut ite
pitulis alteriꝰ ẽẽ substantie .&. cre¬
atum poterat dr̃e eũ quẽ paulo
ante de ipsa natura di ꝑatris ꝓro¬
ba st̃: negare ñ potest. Nolo dicas
uerbi cau̾sa. ut qui suꝑius dixe¬
rat. s ipsũ librum nomina ubi
pͥus bene dixerit ⁊ postea male.
asserit creaturas. Nescisne me ori¬
genis hr̃e omĩa: legisse quã pluri¬
ma: Ad popłm faleras: ego te untuᷤ
⁊ in cute noui. Uir doctu̾ssimꝰ euse¬
bius. doctissimũ dixi ñ catholicũ:
ne more solito mͥ & u hoc calum¬
niam struas. ꝑ sex uolumina ni¬
chil aliud agit. nisi ut origenem

Expanded text:
tia non potuerit. Et ne forsitan putia non potuerit. Et ne forsitan putaremus diversis eum varia scripsisse temporibus, et pro aetatibus edidisse contraria, addidit: « Quid facimus, quod sententia contrarii sensus invenitur inserta? Numquid in eodem operebi gratia, ut qui superius dixerat, nusquam inveniri in omni Scriptura, ubiaturas factum esse Spiritum sanctum? Aut iterpitulis alterius esse substantiae, et creatum poterat dicere eum, quem paulo ante de ipsa natura Dei Patris proba sunt, negare 507 non potest. Nolo dicas: Verbi causa, ut qui superius dixerat; sed ipsum librum nomina, ubi prius bene dixerit, et postea male: asseruerit creaturas. Nescisne me Origenis habere omnia? legisse quamplurima? Ad populum phaleras, ego te intus, et in cute novi. Vir doctissimus Eusebius doctissimum dixi, non catholicum, ne more solito, mihi et in hoc calumniam struas per sex volumina nihil aliud agit, nisi ut Origenem
Abbreviated transcription (Latin):
hanc quidẽ fidei regulã quã de li¬
bris eiꝰ supͣ exposuimꝰ esse talem: gͤ
⁊ amplectenda sit ⁊ tenenda. In om¬
nib enĩ his catholicũ in eẽ sensũ
eudenter ꝓbatur. Quanuis de eu¬
sebi libroᷤ multa subtraxerit. &.
in bonã partẽ de filio ⁊ sp̃ri sc̃o ni¬
sus sit commutare: tam̃ multa in
illo scandala repꝑiuntur. & aꝑtis¬
sime blasphenuȩ. que iste sua ne¬
gare ñ poterit. catholica ẽẽ ꝓ nun¬
tians. Dicit eusebuis immo ut tu
ius pamphilus in ipso uolumine
mas hominũ lapsas ẽẽ de celo. i.
in hoc qd̾ sumꝰ de angłis cõmuta¬
tas. in restitutione omniũ eqͣles
re: & multa alia tã impia ⁊⁊ nefa¬
ria. quȩ etiam replicare sit crimi¬
nis. Qd faciet assertor origenis &
interpres pamphili: Si in his qͦ
emendauit tanta blasphemia ẽ.
in illis que ab hereticis falsata
confingit. quanta sacrilegia con¬
tinentur: Cuiꝰ oppinionis causã
hanc suspicatur. qd̾ neq stultus
neq insanus dicere sibi repugnan¬

Expanded text:
ulam, quam de libris ejus supra exposuimus, esse talem, quae et amplectenda et tenenda sit. In omnibus enim his catholicum inesse sensum evidenter probatur. » Quamvis de Eusebii libro multa subtraxerit, et in bonam partem de Filio, et Spiritu sancto nisus sit commutare; tamen multa in illo scandala reperiuntur, et apertissimae blasphemiae, quae iste sua negare non poterit, catholica esse pronuntians. Dicit Eusebius, immo ut tu vis Pamphilus, in isto volumine,mas hominum lapsas esse de coelo: et in hoc quod sumus de Angelis commutati, in restitutione omnium aequalere; et multa alia tam impia, et nefaria, quae etiam replicare sit criminis. Quid faciet assertor Origenis, et interpres Pamphili? Si in his, quae emendavit, tanta blasphemia est; in illis, quae ab haereticis falsata confingit, quanta sacrilegia continentur? Cujus opinionis causam hanc suspicatur, quod vir neque stultus, neque insanus dicere sibi repugnan
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. qͥ de regno dei eiciunt᷑ dicant
posse saluari. qd̾ ne m̃te quidẽ qͥs
captꝰ dr̃e pot̃: & cet̾a que ex eadem
epła tͣnstulit. ꝑ hoc qd̾ in fine uer¬
fraudulent̾ amputatis suꝑiorib
ex qͥb inferiora dependent. sic tͣns¬
ferre cepit epłam. qͣsi hoc sensus
ẽet exordiũ. & ait. Quidã eoꝵ qͥ liben¬
ter habent cͥminari ꝓrimos suos.
ascribt̾ nob̾ ⁊ doctrinę nr̃e crim̃
qͦ ipsi uiderint nolentes obseruari
me patrẽ malicie ⁊ ꝑditionis . q.¬
eoꝵ qͥ de regno di eiciunt᷑. id est
diabolũ ẽẽ saluandũ. qđ̾ ne aliqͥs

Expanded text:
eorum, qui de regno Dei ejicientur, dicant eorum, qui de regno Dei ejicientur, dicant posse salvari, quod ne mente quidem quis captus dicere potest. » Caetera quidem ex eadem epistola transtulit pro hoc, quod in ffraudulenter amputatis superioribus, ex quibus inferiora dependent, sic coepit transferre epistolam, quasi hoc sensu superius esset exordium, et ait: « Quidam eorum qui libenter habent criminari proximos suos, ascribunt nobis et doctrinae nostrae crimen quo ipsi viderint, nolentes observare me patrem malitiae et perditionis eorum qui de regno Dei ejiciuntur, id est diabolum, esse salvandum: quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
an ñ increpet dñs diabolũ ipse uide¬
rit: & si increpet. quomͦ ipse incre
pet agnoscat. E post multa que
ꝓlixum ẽ scribe. addit. Nos hoc sen¬
timus qd̾ eicientur de regno celoꝵ
ñ solũ qui grandia peccauert̃. uer¬
bi gr̃a fornicatores .⁊ adulteri. &.
masculoꝵ concubitores. ⁊ fures: sed
⁊ qͥ minora deliquerit. ex eo quod
scͥptũ ẽ. neq ebriosi neq maledici.
regnũ d̾i possidebt̃: & tam in bo¬
nitate d̾i quã in seueritate ẽẽ men¬
suram. Unde cuncta agere nimi¬
rũ consilio. in uini qͦq puto &
in moderatione sermonis. ut nul¬
li audeamꝰ maledicere. Ergo cuni
ꝓpt̃ d̾i timorem caueamꝰ in quẽpi¬
am maledicta conferre. recordan
minationes qͥdem reꝓbant. głas
aut̃ blasphemant. quidã eoꝵ qͥ li¬
benter accusationes repperunt. as¬
cribunt nobis ⁊ doctrine nr̃e blas¬
phemiam: suꝑ qua ipsi uiderint
quomͦ illud audiant. neq ebrii.
neq maledici regnũ di possidebt̃.
licet patrem malicie. ⁊ ꝑditionis

Expanded text:
abolum, ipse viderit. Et si increpat, quomodo increpet, ipse agnoscat. » Et post multa quae prolixum est scribere, addit: « Nos hoc sentimus quod ejicientur de regno coelorum, non solum qui grandia peccaverunt, verbi gratia, fornicatores et adulteri, et masculorum concubitores, et fures, sed et qui minora deliquerunt, ex eo quod scriptum est: Neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt ; et tam in bonitate quam in severitate Dei esse mensuram. Unde cuncta nitimur agere consilio: in vini quoque potu, et in moderatione sermonis, ut nulli audeamus maledicere. Ergo cum propter 511 Dei timorem caveamus in quempiam maledicta conferre, recordantminationes quidem reprobant, glorias autem blasphemant: quidam eorum qui libenter contentiones reperiunt, ascribunt nobis et nostrae doctrinae blasphemiam, super qua ipsi viderint, quomodo illud audiant: Neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt: licet patrem malitiae et perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ criminis ert̃. & implebitur il¬
la sententia. iudebas furem et
currebas cũ eo. & cũ adulteris por¬
tionẽ tuã ponebas. ꝑ son necesse¬
ẽ rem planã. argum̃tatione du¬
biam facere. Q dͦ sequit᷑ respon¬
deat. illi orta ẽ susꝑicio. hec ab

Expanded text:
rei criminis erunt, et implebitur ilrei criminis erunt, et implebitur illa sententia: Videbas furem, et currebas cum eo: et cum adulteris portionem tuam ponebas . Non est necesse rem planam, argumentatione dubiam facere. Quod sequitur, respondeat, unde illi sit orta suspicio, haec ab
Abbreviated transcription (Latin):
laudib ornas: te reum pessime
translationis facit. Dicis enum
qd̾ de greco multa decideris. licet
taceas qd̃ addideris. Que decidisti
la transferre poteras. Ergo mala
amputasti. & reliquisti bona.
Nulli dubium ẽ. Pbantur autẽ
qͥ illud ꝓ bono tͣnstulisti. Aliud
ẽ si iniquus censor eiꝰdẽ crimi¬
nis reos alios de senatu pellis: ali¬
os in curia retines. Sed dicis. Om¬
bar mͥ amputanda credidi. Ful¬
chre. Si amputasti que addita
ab hereticis estimabas. ergo que
religuisti eiꝰ st̃ quẽ interp̃tabariᷤᷤ.¬
de utrũ bona an mala sint. Ma¬
la transferre ñ poteras. semel enĩ
que ab hereticis addita fuerant
amputasti. nͥ forte heriticoꝵ ma¬
la amputare debueris. & orige¬
nis errores in latinũ integros
uertere. Dic gͦ quare origenis
mala in latinum uerteris: ut
auctorem mali ꝓderes. an ut lau
baris. Restat ut quas bona ꝓtu¬
leris. Si hec bona ꝓbantur :⁊ ma¬
la: gͥ unuis ⁊ auctor ⁊ int̾pres

Expanded text:
laudibus, te reum pessimae laudibus, te reum pessimae translationis facit. Dicis enim quod de Graeco multa decideris, licet taceas quod addideris. Quae decidisti,la transferre poteras. Ergo mala amputasti, et reliquisti bona? nulli dubium est. Probantur autem qui illud pro bono transtulisti. Aliud est, si iniquus censor ejusdem criminis reus, alios de senatu pellis, alios in curia retines. Sed dicis, « Ombar, mihi amputanda credidi. » Pulchre. Si amputasti quae addita ab haereticis existimabas, ergo quae reliquisti, ejus sunt quem interpretatude, utrum bona, an mala sint? Mala transferre non poteras. Semel enim, quae ab haereticis addita fuerant, amputasti. Nisi forte haereticorum mala amputare debueris, et Origenis errores in Latinum integros vertere. Dic ergo, quare Origenis mala in Latinum verteris: ut auctorem mali proderes, an ut laudbaris. Restat, ut quasi bona protuleris. Si haec omnia probantur mala, igitur unius et Auctor et Interpres
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ esse hec romã uerboꝵ por¬
tenta tͥnsmittere. Compeditam
putes linguã eiꝰ. & in extricabilib
nodis ligatã. uix in humanũ so
de interp̃tatione decideres: Rogatꝰ
eras ut greca in latinũ uerterẽs.
ñ ut emendares: ut alteriꝰ dicta ꝓ¬
ferres. ñ ut tua conderes. Non fe¬
cisse te qđ rogatus es recidendo
plurima confiteris: atq utinã
p̃cidisses mala. & non in assertio¬
nem maloꝵ tua multa posuisses.
E quib iuuium ꝓferam. ut ex hoc
cognoscanturꝰ ⁊ cetera. In primo
libro ꝑiarchon. ubi origenes lin¬
gua sacrilega blasphemauit qd
filius patrem ñ uideat. tu etiam
causas reddis. quasi ex ꝑsona eiꝰ
qͥ scriꝑsit. &. didimi interp̾taris
ex odlion. in quo ille casso labo¬
re conatur alienũ errorem defen¬
dere. qd̾ origenes quidẽ bene dixe¬
rit: s nos simplices homines &.
cieures enniant. illius sapientiã
nec tuam qui interp̾tatus es in¬
telligere possimꝰ. Prefacio tua qͣ.
nominas .& in qua me miris.

Expanded text:
illum esse haec Romam verborum portenta transmittere. Compeditam putes linguam ejus, et inextricabilibus nodis ligatam, vix in humanum sonde interpretatione decideres? Rogatus eras ut Graeca in Latinum verteres, non ut emendares: ut alterius dicta proferres, non ut tua conderes. Non fecisse te quod rogatus es, recidendo plurima, confiteris. Atque utinam praecidisses mala, et non in assertionem malorum, tua multa posuisses! E quibus unum proferam, ut ex hoc cognoscantur et caetera. In primo libro περὶ Ἀρχῶν, ubi Origenes lingua sacrilega blasphemavit, quod Filius Patrem non videat, tu etiam causas reddis, quasi ex persona ejus, qui scripsit, et Didymi interpretaris σχόλιον, in quo ille casso labore conatur alienum errorem defendere, quod Origenes quidem bene dixerit: sed nos simplices homines, et cicures Enniani, nec illius sapientiam, nec tuam, qui interpretatus es, intelligere possumus. Praefatio tua, quam nominas, et in qua me miris ornas
Abbreviated transcription (Latin):
tu uis pamphili ꝓ origene defen¬
sio: nͥ qd̾ ab illis minus dic̾tũ pu¬
tabas. tu quasi sapientior. ⁊ docti¬
or adderes. Longum ẽ si uelim to¬
tũ librũ tuũ huuic oꝑi inserere.
⁊ ꝓpositis capitulis ad singula
respondere: quid in his uitioꝵ
sermo habeat. qͥd mendatioꝵ aser¬
cio. qͥd. consequens tertus uerboꝵ.
Unde laciniose disputationis fasti¬
dia fugiens. & in artũ uerba com¬
puigens: tantũ sensib respondebo.
Statin de portu egrediens: impe
git nauem. Referens enĩ de apolo¬
gia pamphili mr̃is quã nos euse¬
bu arrianoꝵ pͥncipis ꝑbauimus.
de qͣ dixerat. ꝓ ut potiu̾mꝰ uł res
poposcit. latino sermone digessimꝰ:

Expanded text:
tu vis, Pamphili pro Origene defentu vis, Pamphili pro Origene defensio, nisi quod ab illis minus dictum putabas, tu quasi sapientior et doctior adderes? Longum est, si velim totum librum tuum huic operi inserere, et propositis capitulis ad singula respondere, quid in his vitiorum sermo habeat, quid mendaciorum assertio, quid inconsequens textus ipse verborum. Unde laciniosae disputationis fastidia fugiens, et in arctum verba compingens, tantum sensibus respondebo. Statim de portu egrediens, navem impegit. Referens enim de Apologia Pamphili martyris quam nos Eusebii, Arianorum principis, probavimus de qua dixerat, Prout potuimus, 506 vel res poposcit, La
Abbreviated transcription (Latin):
hec anucis rogantib tribue. Qd
pͥmum labor tuus incipit ab in¬
famia. Cur translaturus hereti¬
ca in defensionẽ eoꝵ p̾mittis qͣsi
martyrislibrum. & id romanis
orbis expauit.Aut certe si ideo
int̾pretaris ut eũ hereticũ argu¬
as. nichil de greco mutes. & hoc
ipsũ p̃facione testare: qd̾ pruden¬
tissime paꝑa anastasuis in epła
quã contra te scribit ad epm̃n ioħem
suo sermone complexus ẽ: me li¬
berans qͥ feci. & te arguens qͥ facere
noliusti. Ac ne forsitan hoc qͦq ne¬
ges subiet exemplũ eiꝰ: ut si non uis
audire fr̃em monentẽ. audias ep̃m
diuersitatis causam pleniꝰ tͥ in a¬
pologetico quẽ pamphilus in li¬
bris suis scͥpsit edidimꝰ. breuissi¬
mo libello suꝑaddito: in quo eui¬
dentib ut arbitror ꝓbam̃tis cor¬
ruptos eẽ in quãplurimis ab he¬
reticis ⁊ maliuolis libros eiꝰ osten¬
dimꝰ. &. p̃cipue istos quos nc̃ exi¬
tibi suffecerat eusebii. uł certe ut

Expanded text:
haec rogantibus tribue. Quid haec rogantibus tribue. Quid primus labor tuus incipit ab infamia? Cur translaturus haeretica, in defensionem eorum praemittis quasi martyris librum, et id Romanis orbis expavit? Aut certe si ideo interpretaris, ut eum haereticum arguas, nihil de Graeco mutes, et hoc ipsum praefatione testare, quod prudentissime Papa Anastasius in epistola, quam contra te scribit ad episcopum Joannem, suo sermone complexus est, me liberans, qui id feci, et te arguens, qui facere noluisti. Ac ne forsitan hoc quoque neges, subjeci exemplum ejus: ut si non vis audire fratrem monentem, audias episcopum diversitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus in libris suis scripsit, edidimus brevissimo libello superaddito, in quo evidentibus, ut arbitror, probamentis, corruptos esse in quamplurimis ab haereticis et malevolis libros ejus ostendimus, et praecipue istos, quos nunc exitibi suffecerat Eusebii, vel certe ut
Abbreviated transcription (Latin):
te me hoc idem opus fecerant.
feci & ego postremus. rogatus a
fr̃ib. Si iubetur ne fiat. iussio
obseruari solet in posterũ. Si
culpant᷑ qui ante iussionem fe
om̃is animi tumor in nr̃e ac¬
cusationis erupit inuidiam.
Ubi int̾pretatꝰ libros piarchon. me
sequi se dicit: ubi accusatur eur
hoc fecerit. meũ ponit exemplũ:
ut securus ⁊ ꝑiclitans. sine me ui¬
uere ñ potest᷑. Audiat gͥ qd̾ nesci¬
re se simulat. Nemo tibi obicit.
quare origenem int̾pretatus es.
alioqͥn hylarius ⁊ ambrosius hoc
crimine tenebunt᷑. s qͥa interp̃tatꝰ
heretica. p̃facionis tue laude firmas
int̾pretatione subtraherem. & a¬
perte in libris ꝑiarchon ad coargu¬
endam tͣnslationẽ tuã qͥd lector
uitaret ostendem. Uis origenem
in latinũ uertere: Habes multas
omelias eiꝰ & thomos. in quib mo¬
ralis tractatur locus. scͥpturarum
pandunt᷑ obscura: hec int̾pretare.

Expanded text:
te me hoc idem opus fecerunt  Al. fecerant: te me hoc idem opus fecerunt  Al. fecerant: feci et ego postremus rogatus a fratribus. Si jubetur, ne fiat, jussio observari solet in posterum. Si culpantur, qui ante jussionem fect, et omnis animi tumor in nostrae accusationis erupit invidiam. Ubi interpretatur libros περὶ Ἀρχῶν, me sequi se dicit: ubi accusatur cur hoc fecerit, meum ponit exemplum; et securus, et periclitans sine me vivere non potest. Audiat igitur quod nescire se simulat. Nemo tibi objicit, quare Origenem interpretatus es, alioqui Hilarius et Ambrosius hoc crimine tenebuntur; sed quia interpretatus haeretica, Praefationis tuae laude firmastinterpretatione 505 subtraherem, et aperte in libris περὶ Ἀρχῶν ad coarguendam translationem tuam, quid lector vitaret, ostenderem. Vis Origenem in Latinum vertere? Habes multas homilias ejus et tomos, in quibus moralis tractatur locus, et Scripturarum panduntur obscura. Haec interpretare:
Abbreviated transcription (Latin):
& mensure fore. Cumq ad nor¬
mã ⁊ libram equitatis ꝑueneris
&. rationabiles creaturas omin
corpoꝵ fece deposita. nouus de
mundi exilio popłi reuertenti
monstrarit exercitus: tc̃ rursus
ex alio pͥncipio fieri mundũ ab̃
nob̾ sit. ne qui nẽ uiri sumus nas
cam᷑ in feminas. & que hodie uir
go. tẽ forte ꝓstibulũ sit. Hȩc in ori¬
genis libris heretica doceo: tu osten
liis locis eiusdem auctoris catho¬
lice dicta legeram: ne me mttas
ad sex milia eiꝰ libros quos legisse
beatũ papam epiphaniũ cͥmina¬
ris: s ipsa loca nomina. Nec hoc
nͥi sufficit: nisi eadem dicta ad
uerbũ ꝓtuleris. Non ẽ fatuus ori¬
genes. & ego noui. Contͣria sibi
loqui ñ po̾test. Igitur ex hac sup
genis: cuiꝰ ideo mala interp̾tatuᷤᷤ
es. qr putasti bona: & tͥ tam bo¬
na quã mala illius inputanda.
cuiꝰ scripta ꝓlogo comꝓbasti. Se¬
quit᷑ in eadem apologia. Orige¬
nis ego neq defensor neq asser¬
tor suni. neq interpres. Alii an¬

Expanded text:
 mensurae fore. Cumque ad formam, et libram aequitatis pervenerint, et rationabiles creaturas 504 omni corporum faece deposita, novus de mundi exsilio populi revertentis monstraverit exercitus, tunc rursus ex alio principio fieri mundum aliunobis sit, ne qui nunc viri sumus, postea nascamur in feminas; et quae hodie virostea forte prostibulum sit. Haec in Origenis libris ego haeretica doceo: tu ostendliis locis ejusdem auctoris catholice dicta legeram; ne me mittas ad sex millia librorum ejus, quos legisse beatum papam Epiphanium criminaris; sed ipsa loca nomina: nec hoc mihi sufficiet, nisi eadem dicta ad verbum protuleris. Non est fatuus Origenes, et ego novi: contraria sibi loqui non potest. Igitur ex hac suppgenis, cujus ideo mala interpretatus es, quia putasti bona; et tibi tam bona, quam mala illius imputanda, cujus scripta in Prologo comprobasti. quitur in eadem Apologia: « Origenis ego neque defensor sum, nec assertor, nec primus interpres. Alii an
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ pͥmum ẽ: ut ordĩne uenerit ad
scd̃m. Probo gͦ inter multa orige¬
nis mala hec maxime heretica: dei
filiũ creaturam. sp̃m scm minis¬
trũ. mundos innumerabiles. eter¬
nis sͥ scłis succedentes. angłos uer¬
sos in animas hominũ. animam
saluatoris anteqͣm nasceret᷑ ex ma¬
ria .&. hanc eẽ. que cũ in forma dei
esset ñ ẽ rapinam arbitrata eqͣlẽ
eẽ do. s se exmnanuuit formam ser¬
ui accipiens: resurrectionẽ nr̃oꝵ
corꝑm sic futuram. ut eadẽ m̃bra
ñ habeant. quia cessantib m̃broꝵ
officiis suꝑflua menbra reddant᷑.
ipsaq corꝑa tenuia ⁊ sp̃ualia pau¬
latim euanescere .& in aurem te¬
nuem atq in nichilũ dissipari.
in restitucione omniũ quando
indulgentia uenerit pͥncipalis.
cherubin ⁊ seraphun.thronos.
nes uirtutes. archangelos. anglos

Expanded text:
d primum est, ut ordine venerit ad secundum. Probo ego inter multa Origenis mala, haec maxime haeretica: Dei Filium creaturam; Spiritum sanctum ministrum; mundos innumerabiles, aeternis sibi saeculis succedentes. Angelos versos in animas hominum: animam Salvatoris fuisse antequam nasceretur ex Maria: et hanc esse, quae cum in forma Dei esset, non est rapinam arbitrata aequalem se esse Deo ; sed se exinanivit, formam servi accipiens: resurrectionem nostrorum corporum sic futuram, ut eadem membra non habeant; quia cessantibus membrorum officiis, superflua membra reddantur: ipsaque corpora tenuia et spiritalia paulatim evanescere, et in auram tenuem, atque in nihilum dissipari: in restitutione omnium, quando indulgentia principalis venerit, Cherubim et Seraphim, Thronos, nes, Virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audes. a. tam̃ daminare ñ uis.
Elige e duob qd̾ uis. Optio tibi
datur. Si bona ẽ int̾pretatio tua.
lauda: si mala. comdẽpna. Uerũ
excusat se. & subnectit aliã stro¬
phum. Dicit enĩ. Quin immo etiã
illud adieci. sicut in p̾facuieula
mea designaui. ut inqͣntũ possẽ
aliqua deciderẽ. Illa tam̃ que mͥ
ad suspitionẽ ueniebant qđ ñ¬

Expanded text:
non audes, et tamen damnare non vis. non audes, et tamen damnare non vis. Elige e duobus quod vis, optio tibi datur: si bona est interpretatio tua, lauda: si mala, condemna. Verum excusat se, et subnectit aliam stropham. Dicit enim: « Quinimmo etiam aliud adjeci, sicut in Praefatiuncula mea designavi; ut in quantum possem, aliquanta deciderem: illa tamen quae mihi ad suspicionem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ similiter mea. Eẜ nuraris sideit¬
male homines sentiant. cũ de aꝑtis
blasphemus dicas. si ẽ aliqͥd qd̾ dil¬
pliceat in auctore: O mĩb que in
illis libris dicta st̃ displicent: & tu
solus dubitas. & quereris cur id¬
ad interp̃tem detorqueat᷑ qd̾ in
translationis tuȩ p̃facione lau¬
datione laudasti. Rogatus eras
ut qd̾ habebat᷑ in grecõ in lati¬
nũ uerteres. Utinam fecisses qd̾
rogatũ te ẽẽ simulas. Nulli nunc
inuidie subiaceres. Si tu trans¬
lationis seruasses fidẽ. mͥ necessi¬
tas ñ fuisset. ut̾pretationẽ falsã
uera int̾pretatione subu̾tere. No¬
uit conscientia tua que addideriᷤ.
que subtraxeris: quȩ in utrãq
partẽ ut iusũ tͥ fuerit inmuta¬
ris. Et post hec audes dr̃e. qđ &
bona ⁊ mala ñ tͥ s auctori debe¬
ant imputari . & oppressus inui¬
dia adhuc uerba moderaris. &
qͣsi suꝑ aristas pendenti incedẽs
gradu loqueris. Siue in illis sen¬
sib laus ẽ: siue culꝑa. Defendere

Expanded text:
 miraris, si de te homines male sentiant, quum de apertis blasphemiis dicas: « Si est aliquid, quod displiceat in auctore. » Omnibus quae in illis libris dicta sunt, displicent: et tu solus dubitas, et quereris, cur ad interpretem detorqueatur, quod in translationis tuae Praefatione laudasti. Rogatus eras, ut quomodo habebatur in Graeco, in Latinum verteres. Utinam fecisses quod rogatum te esse simulas! nulli nunc invidiae subjaceres. Si tu translationis servasses fidem, mihi necessitas non fuisset interpretationem falsam vera interpretatione subvertere. Novit conscientia tua, quae addideris, quae subtraxeris, quae in utramque partem, ut tibi visum fuerit, immutaris: et post haec audes dicere, quod et bona et mala non tibi, sed auctori debeant imputari. Et oppressus invidia adhuc verba moderaris; et quasi super aristas pendenti incedens gradu, loqueris. « Sive in illis sensibus laus est, sive culpa. » Defendere
Abbreviated transcription (Latin):
in magistrũ ñ essent. neqͥquã cri¬
minosa uiderent᷑. simpliciores qͦsq
ab eiꝰ lectione deterrent. Deniq qͥdã
ex ipsis qͥ se uelut eugłizandi neces¬
sitatẽ ꝑ om̃s gentes ⁊ ꝑ om̃s linguaᷤᷤ
habere putat᷑ de origene male lo¬
ut ipse dre solet ꝓ cognoscendis
malis eiꝰ legebat᷑. sufficere pot̾ant
decẽ libri ad cognoscendũ. aut. xx.
certe. aut quãplurunũ .xxx. Sex
milia aut̃ libros legere. ñ iã uel¬

Expanded text:
in magistrum non essent, nequaquam criin magistrum non essent, nequaquam criminosa viderentur, simpliciores quosque ab ejus lectione deterrent. Denique quidam ex ipsis, qui se velut evangelizandi necessitatem per omnes gentes et per omnes linguas habere putat, de Origene male lout ipse dicere solet pro cognoscendis ejus malis legebat, sufficere poterant decem libri ad cognoscendum, aut viginti certe, aut ut plurimum triginta. Sex millia autem librorum legere, non jam e
Abbreviated transcription (Latin):
km̃e. ut in eccłasticis tractatib uͥ
de ueritate dogmatũ querit᷑. & de
tatur auctoritas. huiꝰ modi deli¬
ram̃ta dimutas . & prandioꝵ ce¬
narũq fabulas ꝓ argum̃to ñ te¬
neas ueritatis. Fieri enĩ potest. ut
etiã si a me uerũ audisti. alius qͥ
huiꝰ rei ignarus ẽ dicat a te ẽẽ com¬
positũ. & quasi muũ philistio¬
nis uł lentuli. ac marilli strophã
eleganti sermone confictam: q̃m
tas. Post excõmunicationẽ hylarii.
reseos librũ. post athanasii medor¬
mitate lituram simul & inscrip¬
tionẽ. erupit aliquando contͣ ꝑa¬
ꝑam epyphaniũ. & dolorem pec¬
toris sui quo eũ in epła quã ad
ioħem ep̃m scͥpserat hereticũ ar¬
guit. in apologia ꝓ origene dige¬
rit. & his se sermon̾ib consolatur.
Qͥn potius aꝑienda ẽ ueritas in hoc
loco latens. Non enĩ possibile ẽ
liter sentiat: s qd auctores obtrec
ta cognoscant. que utiq si ingrati

Expanded text:
charissime, ut in Ecclesiasticis tractatibus, ubi charissime, ut in Ecclesiasticis tractatibus, ubi de veritate dogmatum quaeritur, et tatur auctoritas, hujuscemodi deliramenta dimittas, et prandiorum coenarumque fabulas pro argumento non teneas veritatis. Fieri enim potest, ut etiam si a me verum audisti, alius qui hujus rei ignarus est, dicat a te esse compositum: et quasi mimum Philistionis, vel Lentuli, ac Marulli stropham eleganti sermone confictam. 21. tas? Post excommunicationem Hilarii, reseos librum, post Athanasii, me dormitante, lituram, simul et inscriptionem, erupit aliquando contra Papam Epiphanium, et dolorem pectoris sui, quod eum in epistola quam ad Joannem episcopum scripserat, haereticum arguit, in Apologia pro Origine digerit, et his se sermonibus consolatur: « Quin potius aperienda est hoc in loco veritas latens. Non enim possibile estqualiter sentiat. Sed quod auctores obtrectta cognoscant, quae utique si ingrati
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ep̃i fuerint an italie. q his¬
panie: certe quã obcausã synodus¬
illa congregata sit. Nichil horũ
nominas: s uirũ eloquentissimũ
⁊ contͣ arrianos latini sermonis
tubam. ut origenẽ defendas excõ¬
municatũ a synodo criminaris.
S confessoris calũnia uteũq tole¬
randa ẽ. Transit ad inclitũ mr̃em
cẏpͥanũ. & dic̃ tertulliani librũ
cui titulus ẽ de trinitate. sub noĩe
eiꝰ constantinopolie macedonieq
partis hereticis lectitari. In qͦ crimi¬
ne mentitur duo. Nam nec tertul¬
liani liber ẽ: nec cypriani dr̃. s no¬
uatiani: cuiꝰ & inscribit᷑ titulo. &.
confutare. Si mͥ mea ingerat᷑ fabella.
asino udelicet lyra . & sub nomine
cuiꝰdam amici damasi romane ur¬
bis ep̃i ego petar. cui ille dictandas
sutie describebant᷑. qđ athanasi li¬
brũ ubi dominicꝰ homo scriptus ẽ
ut in litteͥra hic qd̾ raserint rur
¶a me
additũ putaret᷑. Queso te amice

Expanded text:
tantum episcopi fuerint, an et Italiae, et Histantum episcopi fuerint, an et Italiae, et Hispaniae: certe quam ob causam synodus congregata sit. Nihil horum nominas, sed virum eloquentissimum, et contra Arianos Latini sermonis tubam, ut Origenem defendas, excommunicatum a synodo criminaris. Sed confessoris calumnia utcumque toleranda est. Transit ad inclytum martyrem Cyprianum, et dicit Tertulliani librum, cui titulus est, de Trinitate, sub nomine ejus Constantinopoli a Macedonianae partis haereticis lectitari. In quo crimine mentitur duo. Nam nec Tertulliani liber est, nec Cypriani dicitur; sed Novatiani, cujus et inscribitur titulo: et confutare, cum mihi mea ingeratur fabella, a synodo videlicet, et sub nomine cujusdam amici Damasi Romanae urbis episcopi ego petar, cui ille ecclesiassutiae describantur, quod Athanasii librum ubi Dominicus homo scriptus estut in litura id quod raserint, rura me additum putaretur. Quaeso te, amice