comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decem milia angli ab eodẽ nuntiati st̃
fre & coepiscopo nr̃o haptieati Quod id¬
irco narraui. ut cognoscatis quid inalexaꝵ¬
MI popło loquendo. ⁊ quid inmundi
funib cis orando Ur̃ȩ autẽ orationes
surt neooibi non estis: quor oꝑa¬
estis. quoꝵ. epationes sc̃e monstrart᷑ in eo
loco ubi non estis
eisdem miraculis inter alia scribit
magna mirãcula ostendit: Unde neces¬
se. ẽ. ut de eodẽ dono cȩlesti. & timendo
gaudeas: & gaudendo ꝑtimescas Gau¬
deas uidelicet quia angeloꝵ animȩ p
exteriora miracula ad interiorẽ gr̃am
ꝑtrabunt᷑: pertimescas uͦ ne inter signaque
fiunt infirmus animus insui prȩsũpti¬
one se eleuet: ut unde foras phonorẽ
tur. omittenda non arbitror: nestudio¬
si lectoris animus aut de fraudasse per¬
uicaut̃. aut neglegenter prȩterisse me
cognitioni congrua suspicetur Matro¬
na quȩdam beato gregorio ꝑstationes
priblicas missarũ sollemnia cȩlebranti.

Expanded text:
decem midecem mifratre et coepiscopo nostro baptizati. Quod idcirco narravi, ut cognoscatis, quid in Alexandrino populo loquendo, et quid in mundi finibus agitis orando. Vestrae enim orationes sunt in eo loco ubi non estis; quorum opeestis, quarum operationes sanctae monstrantur in eo loco, ubi estis. eisdem miraculis inter alia scribit, magna miracula ostendit. Unde necesse est ut de eodem dono coelesti, et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas: gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur; pertimescas vero, ne inter signa quae fiunt infirmus animus in sui praesumptione se elevet, ut unde foras per honortur. omittenda non arbitror, ne studiosi lectoris animus, aut defraudasse pertinaciter, aut negligenter praeteriisse me cognitionem congruam suspicetur. Matrona quaedam beato Gregorio, per stationes publicas missarum solemnia celebranti,
Abbreviated transcription (Latin):
re refrenatur ut praue agere metuat: ac
totis desideriis ad eternitatis gr̃am uenire
concupiscat:
Ulosio auoq patriarchȩ alexandri¬
no: dedoctrina suȩ eccłe conuersio¬
ne hereticoꝵ. concordiaq fideliũ. plausi¬
bilia referenti. gregorius ita rescͥpsit Qm̃
in bonis quȩ agitis. scio quod & aliis con
anglorũ inmundi angulo posita incultu
lignorũ ac lapidũ ꝑfida nunc usq reman.¬
serat. ex ur̃e michi orationis adiutorio: pla¬
cutt ut ad eandẽ mon asterii meimona
data amelicentia: agermaniarũ ep̃is epis¬
copus factꝰ. cũ eoꝵ quoq solatiis ad p̾dic¬
tam gentẽ infine mundi ꝑductꝰ ẽ nrã
nunc de cius salute & oꝑe ad nos scripta
puenerunt. quia tantis miraculis uel ipse
ł hii qui cũ eo transmissi sunt ingente
eadẽ coruscant: ut apłoꝵ uirtutes insig¬
nis quȩ exibent imitari uideant᷑: Insol¬
lempnitate autẽ dominicȩ natiuitatis.
quȩ prima indictione transacta ẽ : plusꝗ

Expanded text:
re refrenatur; ut prave agere metuat, ac re refrenatur; ut prave agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. » Eulogio quoque, patriarchae Alexandrino, de doctrina suae Ecclesiae, conversione haereticorum, concordiaque fidelium plausibilia referenti, Gregorius ita rescripsit: « Quoniam in bonis quae agitis, scio quod et aliis congAnglorum, in mundi angulo posita, in cultu lignorum ac lapidum perfida nunc usque remaneret, ex vestrae mihi orationis adjutorio placuit ut ad eam monasterii mei monadata a me licentia, a Germaniarum episcopis episcopus factus, cum eorum quoque solatiis ad praedictam gentem in finem mundi perductus est. Et jam nunc de ejus salute et opere ad nos scripta pervenerunt, quia tantis miraculis, vel ipse, vel hi qui cum eo transmissi sunt, in gente eadem coruscant, ut Apostolorum virtutes in signis quae exhibent imitari videantur. In solemnitate autem dominicae nativitatis, quae prima indictione transacta est, plusquam
Abbreviated transcription (Latin):
signoꝵ efficatia confirmarent Unde
factũ. ẽ. ut paucis elabentib annis. etiã
cȩteri saxonie reges adxp̃i dñi fidem
ꝑ discipłos eiꝰ accederent:
c cuiꝰ gentis conuersione simulq
miraculor ꝓdigiis quȩ ibidem
fiebant ita gregorius in libris moralib
ꝑhibet dicens: Erce lingua brittannię.
que nichil aliud noueratꝰ quã barbarũ
frendere: Iam dudii indĩ laudib hebrea
cepit uerba resonire: Ecce quondã cumi¬
dus. um subꝰratꝰ sc̃orũ pedib seruit oçcẽ¬
anus: eiues barbaros motꝰ. quos t̾reni pͥn¬
cipes emare ferro nequiuerant. hos ꝓ.
diura formidine. sacerdotũ ora simpli¬
o uerbis ligant: Et qui cateruas pug.¬
nantiũ infidelis nequaquã metuerat̃:
iam nunc fidelis humiliũ linguas cimet
Quia eñi ꝑceptis cȩlestib uerbis clarescentib
quoq miraculis uirtꝰ ei diuine cognitio.¬
nis infunditur. eiusdẽ diuinitatis terro¬

Expanded text:
signorum efficacia confirmarent. Unde signorum efficacia confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri Saxoniae reges ad Christi Domini fidem per discipulos ejus accederent. 39. De cujus gentis conversione, simulque miraculorum prodigiis quae ibidem fiebant, ita Gregorius in libris Moralibus perhibet, dicens: « Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jamdudum in Dei laudibus Hebraea coepit verba resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terro
Abbreviated transcription (Latin):
noscas Unde & mͥ om̃is romana ciuitãs
testis existit: Nec ea intentione hȩc idł
scriptis mandauit: ut post quã firma ra¬
aut infra affinitatis lineã id. ẽ. usq ad
septimã generationẽ uingant᷑: Sed ad¬
huc illos neophitos existentes sepissi me
egerint rationabilit̾ & fidelit̾ excludere
oportet: Nam iuxta apłm qui att. lac
uobis potũ dedi non escam: ista illis
modo non posteris ut p̃ficũ . ẽ. tẽporib
tenenda indiximꝰ: Ne bonũ quod infirma
ad huc radice plantatũ erat exureretur:¬
ut hi qui occasione nouȩ dispen¬
sationis illicita matrimonia contrahunt:
erudissimũ papã gregoriũ non regula.¬
riter quartȩ generationis copulã censu¬
isse immo ueni alit̾ simulq tẽꝑalit̃
ꝑmississe cognoscant: Cuiꝰ nimirum
precib ds̃ omĩps tantam augustino
eiꝰq sociis faciendoꝵ signoꝵ grã contur¬
lit. ut uerbũ uitę quod orę prȩdicabant

Expanded text:
noscas. Unde et mihi omnis Romana civitas noscas. Unde et mihi omnis Romana civitas exstitit testis, nec ea intentione haec illis scriptis mandavi, ut postquam firma raaut infra affinitatis lineam, id est usque ad septimam generationem, conjungantur; sed adhuc illos neophytos existentes saepissime egerint, rationabiliter et fideliter excludere oportet. Nam juxta Apostolum, qui ait: Lac vobis potum dedi, non escam , ista illis modo, non posteris, ut supradictum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat erut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum papam Gregorium non regulariter quartae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporaliter permisisse cognoscant. Cujus nimirum precibus Deus omnipotens tantam Augustino ejusque sociis faciendorum signorum gratiam contulit, ut verbum vitae quod ore praedicabant
Abbreviated transcription (Latin):
cra uana requirere: Sane requisitꝰ abeo¬
dẽ augustino. usq ad quotam genera¬
tionẽ fideles debeant copulari: Grego¬
rius dispensatorię sic rescripsit: Quȩdã
terrena lex inromana re publica ꝑmit¬
misceantur: Sed experim̃to didicimꝰ.
extali coniugio sobolẽ non posse sue¬
crescere Unde necesse .ẽ. ut iam t̃cia
Um licenter sibi iungi debeat: Nam
abstinere: Uerũ post multũ tẽporis.
afelice me.sane sicilie presule reqͥsitꝰ.
utrũ augustino scͥpsisset ut anglorũ
quarta generatione contracta m̾atri¬
monia minime soluerent᷑. humillimꝰ
pater gregoriꝰ int̾ cetera talẽ reddidit
rationẽ: Quod scripsi augustino an¬
glorũ gentis episcopo. alĩno uidelicet
ut recordatꝰ es tuo desanguinis conun¬
ctione ipsi & angloꝵ genti quȩ nuper
ad fidem uenerat. ne ab ono quã cȩperat
metuendo austeriora recederet specialit̃
&e non generilit̃ ceteris me scripsisse cog¬

Expanded text:
cra vana requirere. » Sane requisitus ab eocra vana requirere. » Sane requisitus ab eodem Augustino usque ad quotam generationem fideles debeant copulari, Gregorius dispensatorie sic rescripsit: « Quaedam terrena lex in Romana republica permitisceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est, ut jam in terum licenter sibi conjungi debeat. Nam abstinere. » 38. Verum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus utrum Augustino scripsisset ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus Pater Gregorius inter caetera talem reddidit rationem: « Quod scripsi Augustino, Anglorum gentis episcopo, alumno videlicet, ut recordatus es, tuo, de sanguinis conjunctione, ipsi et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora ret non generaliter caeteris me scripsisse cog
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ missarũ celebratione gallicanarũ ȩccłȩ
xomana discordant. augustino queren¬
ti: gregorius ait: Nouit tua frat̾nitas. ro¬
manȩ ȩccłȩ consuetudinẽ in qua se memi¬
nit enutritam: Sed mͥ placet ut siue in
romana. siue in qualibet excła aliquid
inuenisti quod plus om̃i potenti dõ pos¬
sit placere sollicite eligas: & in angloꝵ.
ȩccła que adhuc noua. ẽ ad fidẽ institu¬
tione precipuaq̃ demultis excłȩsiis col¬
ligere potiusti infundas Non eñĩ ꝓlo¬
cis res: sed ꝓbonis reb loca amanda ft̃.
Ex singulis gͦ quibq ecclȩsiis. quȩ pia.
quȩ religiosa. quȩ recta st̃ eligas: ⁊ hȩc
quasi inuasculo collecta apud angloꝵ
mensam in consuetudinẽ uertas
NTenNogatꝰ etiã quomodo
ea quȩ fures de exclesiis abstulerint red¬
dere debeant: mittissimꝰ pater. absit in.¬
quid ut ȩccła cũ augm̃to recipiat quod
deterrenis reb uidetur amittere ⁊ lu¬

Expanded text:
super missarum celebratione Gallicana Ecclesia super missarum celebratione Gallicana Ecclesia Romana discordet Augustino quaerenti Gregorius ait: « Novit tua fraternitas Romanae Ecclesiae consuetudinem, in qua se meminit enutritam. Sed mihi placet ut sive in Romana, sive in qualibet Ecclesia aliquid invenisti, quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et in Anglorum Ecclesia, quae adhuc nova est ad fidem, institutione praecipua quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt, eligas, et haec quasi in vasculo collecta, apud Anglorum mensam in consuetudinem vertas. » Interrogatus etiam quomodo ea quae fures de ecclesiis abstulerint reddere debeant, mitissimus Pater: « Absit, inquit, ut ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lu
Abbreviated transcription (Latin):
in anglorũ gente. idoloꝵ fana non de¬
strueret: sed sc̃ĩficatis aquis respersa
inbasilicas decdicaret Et quia solebant
sq̃xones insacrificio demonũ bouies
multos occidere: uissit ut die dedicati¬
onis. uel natale sc̃or martirũ quoꝵ
illic reliquię ponerentur. tab̾nacula
sibi cirea easdẽ excłas quȩ exfanis com¬
mutate sunt. deramis arboꝵ facerent.
& religiosis conuiuiis sollẽnitates debi¬
tas celebrarent: Et quia suꝑͥb dã fiapi¬
tulis augustinus eũ int̾rogans. qualit̃
ep̃s cũ suis conuersari deberet clericis
requisiuit: Doctor humilimus int̾ cete¬
ra: sic rescripsit: Quia tuꝰ fraternitas mo¬
nasterii regulis erudita. se orsũ non de
debet conuersationẽ instituere. quȩ
ininitio nascentis ȩccłȩ fuit patribus
nr̃is. in quib nullus eoꝵ ex his quȩ pos¬
sidebant aliquid suũ ẽẽ. dicebat sed erãt iłł¬
om̃ia cõmunia Quumn una sit fides. cur

Expanded text:
in Anglorum gente idolorum fana non dein Anglorum gente idolorum fana non destrueret, sed sanctificatis aquis respersa in basilicas dedicaret. Et quia solebant Saxones in sacrificio daemonum boves multos occidere, jussit ut in die dedicationis, vel natalitiis sanctorum martyrum, quorum reliquiae illic ponerentur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias, quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum facerent, et religiosis conviviis solemnitates debitas celebrarent. Et quia super quibusdam capitulis Augustinus eum interrogans, qualiter episcopus cum suis conversari deberet clericis, requisivit, doctor humillimus inter caetera sic rescripsit: « Quia tua fraternitas, monastdebet conversationem instituere quae in initio nascentis Ecclesiae fuit Patribus nostris, in quibus nullus eorum ex iis quae possidebant aliquid suum eomnia communia. » Cum una sit fides, cur
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlȩstis doctrinȩ.
ua propt augustinus arelas uenit:
& scđm gregorii uissionẽ abetherio
episcopus consecratꝰ: inbritanniã remea¬
trũ monachũ : pape gregorio conuersio¬
nẽ gentis angloꝵ. seq consecratũ in.¬
notuit. suggerens ut sibi mitteret plu¬
rimos uerbi ministros: eo quod messẽ
quidẽ multũ haberet. oꝑarios autem
UIBUS Relationib gregoruis inxp̃o
lȩtificatꝰ: inisit augustino pluri.¬
mos uerbi ministros. in qͥb p̃cipui erant
ȩccłȩ neccessaria Uasa uidelicet sacra.
& uestim̃ta altariũ: ornam̃ita exclesiasti¬
ca. uestim̃ta clericalia. apłoꝵ & multoꝵ
ei palliũ: iubens ut sub metropoli sua.
Cant᷑iȩ . Quodecim epis copos ordinaret.
Ad lindoniam. & buracam. singulos ep̃os iittet qͥsub se aio¬
consetrantes: pauliũ ab apłica sede ꝑci¬
perent. & post augustini obitũ ipse int̃
eos primus haberi habuisset : qui priꝰ
consecrari meruisset: Precepit quoq ut

Expanded text:
coelestis doctrinae. 36. coelestis doctrinae. 36. Quapropter Augustinus Arelas venit, et secundum Gregorii Jussionem ab Aetherio episcopus consecratus, in Britanniam remeatrum monachum papae Gregorio conversionem gentis Anglorum, seque consecratum innotuit, suggerens ut sibi mitteret plurimos verbi ministros, eo quod messem quidem multam haberet, operarios autem Quibus relationibus Gregorius in Christo laetificatus, misit Augustino plurimos verbi ministros, 56 in quibus praecipui eEcclesiae necessaria, vasa videlicet sacra, et vestimenta altarium, ornamenta ecclesiastica, vestimenta clericalia, apostolorum et ei et pallium, jubens ut sub metropoli sua Cantiae duodecim episcopos ordinaret, ad Londoniam et Eburacam singulos episcopos mitteret, qui sconsecrantes, pallium ab apostolica sede perciperent, et post Augustini obitum ipse inter eos primus haberi debuisset, qui prius consecrari meruisset. Praecepit quoque ut
Abbreviated transcription (Latin):
inȩterna me patria uidere concedat:
quatenus & si uobiscũ laborare nequeo
simul ingaudio retributionis inueniar
quia laborare scilicet uolo:
is ex ortationib augustinus cũ fr̃ib
roboratꝰ: ꝑ etherii arelatensis uatis
eos piissimꝰ pat̾ ꝓpriis litteris cominen¬
daret hospicia. brataniam petuit: ad ȩdilo¬
ꝑtum regem cantuariorũ ueniens: dĩ co¬
opante gr̃a. non solũ licentiã p̃dicandi
uerũ etiam uictꝰ & mansiones inciuitate
doruuernensi quȩ erat regni eius metro¬
polis facile impetrauit: Ad quã augustinꝰ
cũ sociis pͣlata cruce. seu saluatoris ima¬
gine apꝓpinquans: cetinit dicens Dep̾¬
camur te dñe in or̃i miscđia tua: ut
auferat᷑ futor tuus & ira tua aciuitate
ista & adomo sc̃ã tua qm̃ peccauimus
Predicantib autẽ eis & in nomine iħu mi¬
acula facientib: crediderunt multi ce
baptizati st̃. mirantes in nocentis uite
simplicitatẽ: complectentesq dulcedinẽ

Expanded text:
in aeterna me patria videre concedat, in aeterna me patria videre concedat, quatenus et si vobiscum laborare nequeo, simul in gaudio retributionis inveniar, quia laborare scilicet volo. » 35. His exhortationibus Augustinus cum fratribus roboratus, per Aetherii Arelatensis vatis, eos piissimus Pater propriis litteris commendarat, hospitia, Britanniam petiit, et ad Edelbertum regem Cantuariorum veniens, Dei cooperante gratia, non solum licentiam praedicandi, verum etiam victus et mansiones in civitate Dorovernensi, quae erat regni ejus metropolis, facile impetravit. Ad quam Augustinus cum sociis, praelata cruce, seu Salvatoris imagine, appropinquans cecinit, dicens: « Deprecamur te, Domine, in omni misericordia tua, ut auferatur furor tuus iraque tua a civitate iPraedicantibus autem eis, et in nomine Jesu miracula facientibus, crediderunt multi, et baptizati sunt, mirantes innocentis vitae simplicitatem, complectentesque dulcedinem
Abbreviated transcription (Latin):
eis ep̃m consecrandũ. si ab angelis ex¬
ciperent᷑ indp̃cerat. romam remittunt.
sũmũ prȩsulẽ deprecantes ut tam la.¬
boriosam. tam incertã. tamq pericu¬
losam peregrinationẽ sibi nuꝑ inposi¬
tam remoueret: suosq reuerti ꝑmit.
melius fuerat bona non incipere. quã
abhis quȩ cepta st̃ cogitatione retrorsũ
redire: sũmo studio studio dilectissimi
filii oportet. ut opris bonũ qđ̃ cȩpistis
auxiliante dño compleatis Nec labor
gͦ uos itineris. nec maledicoꝵ hominũ
linguȩ deterreant. sed om̃i instantia om̃iq
feruore quȩ inchoatis dõ auctore ꝑ agite
Scientes quod laborẽ magnũ: maior. et̃¬
nȩ retributionis gła consequet᷑ Reme¬
anti autẽ augustino preposito ur̃o. quẽ
& abbatẽ uob̃ constitumꝰ: om̃ib humi¬
lit̾ obȩdite. scientes hoc ur̃is animab
ꝑ om̃ia ꝓfuturũ. quic quid a uob̾ fuerit
in eiꝰ ad monitione cõpletũ Om̃ips dis

Expanded text:
eis episcopum consecrandum, si ab Anglis exeis episcopum consecrandum, si ab Anglis exciperentur, indixerat, Romam remittunt, summum praesulem deprecantes ut tam laboriosam, tam incertam, tamque periculosam peregrinationem sibi nuper impositam removeret, et ad suos reverti permittemelius fuerat bona non incipere, quam ab his quae coepta sunt cogitatione retrorsum redire, summo studio, dilectissimi Filii, oportet ut opus bonum quod coepistis, auxiliante Domino, compleatis. Nec labor vos ergo itineris, nec maledicorum hominum linguae deterreant, sed omni instantia, omnique fervore, quae inchoastis, Deo auctore, peragite, scientes quod laborem magnum major aeternae retributionis gloria consequetur. Remeanti autem Augustino praeposito vestro, quem et abbatem vobis constituimus, in omnibus humiliter obedite, scientes vestris animabus per omnia profuturum quidquid a vobis fuerit in ejus admonitione completum. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
lucentes repperit Quas neglegenter ex¬
tinxisse. se credidit. atq eas iam sollicitꝰ
extuycit Qui exiens ęxccłam clausit .s
post horarũ triũ spaciũ regressus lucen.¬
tes lãpades quas extinxerat᷑ inuenit uUt
uidelicet exipso lumine aperte claresce¬
ret: quia ꝑbeatũ gregoriũ locus ille dete¬
nebris ad lucẽ uenisset:
ed cum gregorius proconuertendis
angelis saxonib que ad modũ inmo¬
Nachatũ suo ꝓposuerat assiduis cogita¬
tionib fluctib urgueretur. mox ubi
ȩccłȩ statu cõpositõ quartũ sui pontifi¬
catꝰ annũ intrauit angustinũ eõ aliis
domus suę mon asterii monachis: in
brittannias euangelizandi gr̃a destina¬
uit: Qui iter suscipientes peregrinati¬
onis : post dies aliquot inerti tedio
pregrauati. redire domũ potius quã
barbara feram. incredulamq gentẽ:
cuius nec linguã quidẽ intelligerent
decreuert̃ Nec mora augustinũ quẽ

Expanded text:
lucentes reperit, quas negligenter exslucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret, quia per beatum Gregorium locus ille de tenebris ad lucem venisset. 33. Sed cum Gregorius pro convertendis Anglis Saxonibus, quemadmodum in monachatu suo proposuerat, assiduis cogitationum fluctibus urgeretur, mox ubi, Ecclesiae statu composito, quartum 55 sui pontificatus annum intravit, Augustinum cum aliis domus suae monasterii monachis in Britanniam evangelizandi gratia destinavit. Qui susceptae peregrinationis, post dies aliquot, inerti taedio praegravati, redire domum potius quam barbaram, feram, incredulamque gentem, cujus ne linguam quidem intelligerent, adire decreverunt. Nec mora, Augustinum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
to tanto terrore insonuit. ac si omis
&r ꝓtinus recessit anulla illic ulterius
inquietudo antiqui hostis apparuit:
Sed ꝑterroris sonitum quẽ ferit. inno¬
tuit aliꝰco quẽ diu tenuerat: quã ꝑ in¬
uocationẽ gregorii coactꝰ exiebat:
ost pauicos uero dies dies. in mag.¬
na serenitate : ęris suꝑ altare eiꝰdẽ
ȩcdẽ nubes celitꝰ descendit. suoq illud ue¬
lamine oꝑuit: Omnẽq: ȩccłam tanto ero¬
re ac suauiatate odoris impleuit: ut paten¬
tib ianuis: illic prȩsumeret intrare Et sa¬
cerdotes atq custodes. uel hi qui ad celebran¬
da missarũ sollempnia uenerant rẽ uide¬
bant. sed in gredi minime poterant ⁊ sua¬
uitatẽ mifici odoris trahebant: Dre uͦ alia:
in ea lampades sine lumine st̃ accense
Post paricos iterũ dies cũ expletis missarũ
sollemniis. extinctis lampadib custos ex
eadẽ ȩccła egressus fuisset: post paululũ
intrauit & lampades quas extinxarat

Expanded text:
to tantus terror insonuit, ac si omnis to tantus terror insonuit, ac si omnis et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibat. Post paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trahebant. Die vero alia in ea lampades sine lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat
Abbreviated transcription (Latin):
one urbis huius quȩ subura dr̃. cͥaũ¬
sa usq ad gregorii pontificatꝰ tempora. re¬
mansisset: placuit ei ut infide Ratholica
introductis illic beati sebastiani. & sc̃e aga¬
ingressus. ẽ Cũq uenerabilis pontifexiam
missarũ sollempnia celebraret ac ꝓpter
eiusdẽ loci angustias. populi se turba iõ.¬
primeret quidam ex his qui extra sacraru
stabant poreũ subito inter suos pedes hic
illucq discurrere senserunt Quẽ dum
unus qͥsq sentiret. & iuxta se stantib in dr¬
caret: isdẽ porcus excłȩ ianuas petiit. &
orñs ꝑ quos trans̃ it in amirationẽ conu̾¬
tit sed uideri nil potuit. quã uis sentiri potuisse..
ut cunctis patesceret quia ueniente cũ
inmundus babitator exret
papa cũ plebe recenit Sed adhuc
nocte eadẽ magnus in euis dẽ eccłe te¬
ctis strepitꝰ factus. ẽ: aci in ea aliquis
errando discurreret: Sequenti autẽ
nocte. grauior sonitꝰ excreuit: Cũ subi¬

Expanded text:
one urbis hujus quae Suburra dicitur clauone urbis hujus quae Suburra dicitur clausa usque ad Gregorii pontificatus tempora remansisset, placuit ei ut in fide catholica, introductis illuc beati Sebastiani et sanctae Againgressus est; cumque venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset.ut cunctis patesceret quia veniente cum immundus habitator exiret.papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subi
Abbreviated transcription (Latin):
misericordissimi beniuolentia ꝓuisoris. quẽ ad
fidẽ traxerat onipotentis cognitio creatoris:
or&̃ dũ quẽdã paupaerem in angustis
andronari recessib auif pillonib in.¬
ueniri mortuum contigisset: estimans eũ
stipis in opia perisse: Ita paliquot dies
ut dicitur amissarũ celebratione uacan.
ranensis palatũ scrinio. huiꝰ confestũ
temporib cͥaticiũ p̃grande uolumen: in-
quo communis sexus. cunctarũ etatũ ac
ꝓfessionum nomina tam romȩ quã ꝑ sub¬
urbana uicina suȩ ciuitates. nec non
longinquas maritimas urbes degentiũ
cum suis cognominib temporib. ⁊ remune¬
rationib: expressionib continentur: Quoꝵ.
summã ne uidelicet fastiditus transiliar.
ego transferre diffugio: meiq lectoris oculx
ad illius uenerandi scrinii plenitudinẽ.
cuius ipse pene incunctis auctoritatẽ pape̾
largiente secutiꝰ sum retransmito:
RCTERea cũ arrianoꝵ basilica. in regi¬

Expanded text:
misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad fidem traxerat omnipotentis cognitio Creatoris. 29. Horum dum quemdam pauperem in angustis andronarum recessibus a vespillionibus inveniri mortuum contigisset, aestimans eum stipis inopia periisse, ita per aliquot dies, ut dicitur, a missarum celebratione vacandoranensis palatii scrinio hujus confectum temporibus chartaceum praegrande volumen, in quo communis sexus cunctarum aetatum ac professionum nomina tam Romae quam per suburbana civitatesve vicinas, necnon longinquas maritimas urbes degentium, 54 cum suis cognominibus, temporibus, et remunerationibus expressius continentur. Quorum summam, ne videlicet fastiditus transiliar, ego transferre diffugio, meique lectoris oculum ad illius venerandi scrinii plenitudinem, cujus ipse pene in cunctis auctoritatem, papa largiente, secutus sum, transmitto. 31. Praeterea cum Arianorum basilica in regi
Abbreviated transcription (Latin):
diciora cõmercia: primorib bonorabiliter
offerebat ita ut nichil aliud quã cõmuna
quedã horrea cõmunis prtaret᷑ ȩccła¬
Iriyus milib ancillis dĩ. quas
greti inonasteria uocant quindecim libras
auri ꝓlectis sterniis dedit eisq ꝓcotidianis
stipendiis: octoginta libras annualit̃ confe¬
rebat: Dequib theoctisti patriciȩ seribens.
harũ in quit talis uita .ẽ. atq intantũ la¬
crimis ⁊ abstinentia districta ut credamꝰ
quia s̃i ipse ñ eẽnt. nullus nr̃m iam ꝑtot
anos in loco hoc subsistere int̾ langolur¬
corum gladios potuisset:
Utidianis quib dieb ꝑ omiũ regionũ
uicos. ł compita. infirmis seui qualibet
corpdris partȩ debilib cocta stipendia per
constitutos ueredarios emittebat Uerexuir¬
diorib uͦ antequã ipse cibr̃ caperet: amensa
sua benedictionis hostia tim dirigere cura¬
bat scutellam: ita ut neminẽ prorsus exciperet

Expanded text:
delicatiora commercia primoribus honorabiliter delicatiora commercia primoribus honorabiliter offerebat, ita ut nihil aliud quam communia quaedam horrea, communis putaretur Eccribus millibus ancillis Dei, quas Graeci monastrias vocant, quindecim libras auri pro lectisterniis dedit, eisque pro quotidianis stipendiis octoginta libras annualiter conferebat. De quibus Theoctistae patriciae scribens: « Harum, inquit, talis vita est, atque in tantum lacrymis et abstinentia districta, ut credamus quia si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum gladios potuisset. » 28. Quotidianis quibusque diebus per omnium regionum vicos vel compita, infirmis seu qualibet corporis parte debilibus cocta stipendia per constitutos veredarios emittebat. Verecundioribus vero, antequam ipse cibum caperet, a mensa sua benedictionis apostolicae ostiatim dirigere curabat scutellam, ita ut neminem prorsus exciperet
Abbreviated transcription (Latin):
monioꝵ. p̃dioꝵq reditꝰ exgalasiano polipti.¬
co. cuius nimirũ studiosissimꝰ uidebatur
pedissecus aderauit: Eoꝵ pensionib inau¬
to argentaq collatis: oñnb ordinib excłe¬
siasticis ł palatinis monasteriis exet̾esus.
cimiteriis. diaconiis. ex enodochus urba¬
nis. uel suburbanis: Quot solidi quatm
ticũ quo actenus erogat᷑ indixti
IXT Ra  primo dominicȩ resurrectionis
diluculo inbasilica quodã doctissimi
pape uigilii. uixta quã consuetudinalit᷑
habitabat: ad imꝑtiendũ osculũ residens.
ticis aureos erogabat: Natalicio uͦ apłor.
nichilominus uestim̃ta donabat:
oonib omnino kalendis pauperib
generalit̾ easdẽ species quȩ conge¬
rebantur ex reditib ero gabat: & suo tẽpe
frumentũ. suo uinum. suo caseũ. suo le¬
gumen. suo lardũ. suo manducalia anima¬
lia. suo pisces. uel oleũ pat̾ familias dñi
discretissime diuidebat: Pigm̃ta uͦ. aliaq

Expanded text:
moniorum praediorumque reditus ex Gelasiano polyptymoniorum praediorumque reditus ex Gelasiano polyptyco, cujus nimirum studiosissimus videbatur pedissequus, adaeravit, eorumque pensionibus in auro argentoque collatis omnibus ordinibus ecclesiasticis, vel palatinis, monasteriis, ecclesiis, coemeteriis, diaconiis, xenodochiis urbanis, vel suburbanis quot solidi singultychum quo hactenus erogatur indixit. 25. Extra quos primo Dominicae resurrectionis diluculo in basilica quondam doctissimi papae Vigilii, juxta quam consuetudinaliter habitabat, ad impertiendum pacis osculum residens, ticis aureos erogabat. Natalitio vero apostnihilominus vestimenta donabat. 26. Omnibus omnino Kalendis, pauperibus generaliter easdem species quae congerebantur ex reditibus erogabat: et suo tempore frumentum, suo vinum, suo caseum, suo legumen, suo lardum, suo manducabilia animalia, suo pisces vel oleum paterfamilias Domini discretissime dividebat. Pigmenta vero aliaque
Abbreviated transcription (Latin):
rit: At ille inquit Qm̃ ego angłs eiꝰ sum:
& nunc ab eo ad tuũ inquirendũ ꝓpositum¬
suum destinatꝰ: Tc̃ gregorius quia nondũ
manifeste uiderat angłm. prorsus expauti
sibiq hunc talit̃ dicentẽ audiuit Neti
in eas neq formides. ecce eñi remisit me
dñs. ut suntͥ custos quã du fueris in isto
moriil scło: quatinus quãcũq rem petie¬
ris pie apud eũ fiducialit᷑ ualeas impe¬
trare: Ilico gregorius infaciẽ suam corrut
dicens. Si ꝓpter prisillũ meȩ pauitatis
munusculũ. tanta m retribuit oñpoten¬
tissimꝰ dñs. ut & pontificem me suȩ sc̃ȩ eccłe
facere. icustodẽ mͥ suũ angłm depitaret
Quanta putẽ m restitui si in p̃ceptis eius to¬
tis uirib ꝑmanens. plura studuero deplus:¬
Mru incipiens iantũ largior. eẽ. de colla¬
to temꝑali cõmodo. quantũ certior dere¬
cipiendo premio sẽprt̾no. cunctoꝵ patri¬

Expanded text:
rit? » At ille inquit: « Quoniam ego angelus ejus sum, rit? » At ille inquit: « Quoniam ego angelus ejus sum, et tunc ab eo ad tuum inquirendum propositum destinatus. » Tunc Gregorius, quia nondum manifeste viderat angelum, prorsus expavit, sibique hunc taliter dicentem audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi custos, quandiu fueris in isto mortali saeculo, quatenus quamcunque rem petieris, per me apud eum fiducialiter valeas impetrare. » Illico Gregorius in faciem suam corruit, dicens: « Si propter pusillum meae parvitatis munusculum tanta mihi retribuit omnipotentissimus Dominus, ut et pontificem me sanctae suae Ecclesiae faceret, et custodem mihi suum angelum deputaret, quanta putem mihi restitui, si in praeceptis ejus totis viribus permanens, 53 plura studuero de pluur incipiens tantum largior esse de collato temporali commodo, quantum certior de recipiendo praemio sempiterno, cunctorum patri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpus discunbentẽ: uultꝰ crebro conuer¬
tere Et nunc ad olescentẽ. nunc uͦ sibi
uetulũ ueneranda quadã canitiȩ simuls¬
re: Fi̾nite lonuiuio: duodecim quide
anibire ꝑmisit. terciũ decimũ ueromãnũ
suscipiens incubiculũ suũ indixit Uehe¬
menter ad iurans ut ei se. nomenq suũ
simplicit̾ ꝓdere dignaret᷑ Qui respondens
dixit: Et cur introgans de nomine meo.
quod .ẽ. mirabile: Ueruntam̃ scito memo¬
ria recognoscens. quia ego sũ naufragus
ille qui qͥondam ueni adte quando scͬbe¬
bas incella monasterii tui addiuũ scauri
cui declisti duoderim nomismata. & ar¬
genteã scutellã quã tͥ miserat cũ infusis
leguminib beata siliua mat̾ tua Et boc
tͥ ꝓcerto sie cognitũ. quia ab illo die quo
michi hȩcalari animo tribuisti destina
cuiꝰ & uirtiaẽ imitatus es cũ substantias osfe¬
rentiũ diuideret ꝓut unicͥuiq opꝰ erat hȩc
audiens gregorius : dixit: Et tu qͦmͦ nosti.

Expanded text:
us discumbentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie simulare. Finito convivio, duodecim quidem abire permisit; tertium decimum vero manu suscipiens, in cubiculum suum induxit, vehementer adjurans ut ei se nomenque suum simpliciter prodere dignaretur. Qui respondens, dixit: « Et cur interrogas de nomine meo, quod est mirabile? Verumtamen scito, memoria recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum Scauri, cui dedisti duodecim numismata, et argenteam scutellam, quam tibi miserat cum infusis leguminibus beata Silvia mater tua. Et hoc tibi pro certo sit cognitum, quia ab illo die quo mihi haec hilari animo tribuisti, destinacujus et virtutem imitatus es cum substantiam offerentium divideret, prout cuique opus erat. » Haec audiens Gregorius dixit: « Et tu quomodo nosti q
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ dũm repperinꝰ: Palatina siqͥdẽ
illustris femina cortinua hostilitate in¬
sinuat se plurimoͥs necessitatib subiace¬
re. Propterea experientiȩ tuȩ p̃sentiau¬
ctoritate precipimꝰ uti ꝓsustentatione es
annuos triginta solidos dare non diffe¬
rat: Qtuitius possint post modũ rationib
roputari Ita gͦ fac ut & tubene minittra
te mercedis commodũ ꝑcipias: inr̃a ad
ꝑfectũ precepta perducas
e npero subdiacono: Insinuatũ nob̾
S marcella barunttane exełȩ ibide inci¬
uatrie panormitana inmonasteru ri
ariani inpenitentia deputatũ. nonso¬
lũ uietus necenitate patr sescor mocdia¬
nis ceuenã sustinere molestu. sr Nudnto
necesse habemus strenuitati tuȩ. preser¬
tieas utt inopia nuditasq eius tali pui¬
dentia possue habere consultũ. & exque
dle p uiuro deputaueris: tuis post eno¬

Expanded text:
mentem Dominum reperimus. Palatina siquidem, mentem Dominum reperimus. Palatina siquidem, illustris femina, continua hostilitate insinuavit se plurimis necessitatibus subjacere. Propterea experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, uti pro sustentatione ejus 550 annuos triginta solidos dare non differat, qui tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac ut et tu bene ministratae mercedis commodum percipias, et nostra ad perfectum praecepta perducas. » Item Petro subdiacono: « Insinuatum nobis est Marcellum Barunitanae Ecclesiae, ibidem in civitate Panormitana in monasterio sancti Adriani in poenitentiam deputatum, non solum victus necessitatem pati, sed et nuditatis nimiam sustinere molestiam. Pro qua re necesse habemus strenuitati tuae praesentituas; ut inopia nuditasque ejus tali providentia possint habere consultum, ut ea quae eidem viro deputaveris, tuis postmo
Abbreviated transcription (Latin):
uianȩ relictȩ felicis: solilos uingiti.
&e tritici modios trecentos Quo om̃s
simul octoginta solidi. inxdus rationib
imputentur: Summã uͦ peisionis.
subfestinatione ad ducito: ⁊ ad pascha¬
cõmanentes nimiã uictꝰ uestitꝰq pe¬
nuriam sustinere Quib ex precepto dĩ¬
dĩ subuenire nos conuenit. & in opiam
earũ quantũ possumꝰ donante dño sub¬
leuare: Preterea experientie tuę p̃sen¬
ti iussione mandamꝰ: ut dehac p̾senti
nona indictione. quadraginta in auᵈ
eis solidos dare debeas: & inceps isce¬
dentib indictionib annuos. xisolidos
ministrare qui tuis possint ralonib
inputari: Preterea pauilin parilino
presbitero monasterii sa herasini. qo
in latere montis serapti situm e Sed
& duob monachis morattorio sci aꝑ¬
tii: Ita gͦ fac ut impensȩ macedis: tu
IIN Proximoꝵ necessitatib habita
compassione.berigna menter con¬
catimus nr̃is ꝓculdibio petitionib ele¬

Expanded text:
vianae, relictae Felicis, solidos viginti vianae, relictae Felicis, solidos viginti et tritici modios trecentos qui omnes simul octoginta solidi in tuis rationibus imputentur. Summam vero pensionis sub festinatione adducito, et ad paschacommanentes, nimiam victus vestitusque penuriam sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, et inopiam earum, quantum possumus, donante Domino, sublevare. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandavimus ut hac praesenti nona indictione quadraginta in auro eis solidos dare debeas, et deinceps succedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino, presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in oratorio sancti Artur. Ita ergo fac ut impensae mercedis tu in proximorum necessitatibus, habita compassione, benigna mente concurrimus; nostris proculdubio petitionibus cle
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenus ꝑmittantur habere militi.¬
am: Satis eñĩ in congruũ. ẽ. sicũ unũ
ex his ꝓsui magnitudine diligenter
quis non possit explere ad utrũq iudi¬
res ecelesi asticoꝵ patrimonioꝵ. Ulut ar¬
gus quidam luminosissimꝰ ꝑtodus mun¬
di latitudinẽ suȩ pastoralis solliain¬
nis oculos circũ tulerit non abre foti¬
tan duxerim ꝑstringendũ Ait enimi
in epła ad theomi subdiacono disce.¬
denti tibi mandauimꝰ. ⁊ post modẽ
preceptis discurrentib in iunexisse me
memini ut curam pauperũ gẽreres.
si quos illic egere cognosceres: scͥptis
recurrentib indicare iiix. depaucis
hȩc facere curasti Uolo autẽ ud uamne
pateriȩ amicȩ meȩ: moxͣ p̃sentẽ iussi¬
onẽ sus ceperis. offeras ad calciariũ pue¬
roꝵ solidos quadraginta. ⁊ tritici mo¬
dios quadringentos: domine palati.¬
nȩ relicte urbici: solidos iuginti &
tritici modios trerentos Dominȩ ui¬

Expanded text:
nullatenus permittantur habere militinullatenus permittantur habere militiam. Satis enim incongruum est si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque judires ecclesiasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis haec facere curasti. Volo autem ut domnae Pateriae, thiae meae, mox ut praesentem jussionem susceperis, offeras ad calciarium puerorum solidos quadraginta et tritici modios quadringentos; domnae Palatinae, relictae Urbici, solidos viginti et tritici modios trecentos; domnae Vi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid fortasse sustineant. studendũ
nob̾. ẽ. ut si quis piam abbatũ aut mo¬
nachoꝵ ex quocũq monasterio adele¬
ricatꝰ officium uel ordinẽ sacrũ acces¬
serit. non illic aliquam habeat ut dixi¬
mus ulterius potestatẽ m on asteria
huius occasionis uelamine. ea ꝗ̃ probi¬
bemus sustinere onera compellantur:
Hex itaq om̃ia uigilanti cura emenda¬
re.iam scđo commonita scĩtas ur̃a
non differat: nesi post hoc neglegentes
uos. ẽẽ. quod non credimus senserinꝰ
aliter monasterioꝵ quieti ꝓspicere cõ¬
pellamur Nam notũ uob̾ sit quia
tantȩ necessitati seruoꝵ dĩ congrega¬¬
tionẽ amplius subiacere non patimur
aliqua Presbiteros. diaconos. cȩte rosq
cuius libet ordinis clericos qui ex łesiis
quoquomodo militant abbates fieri
ꝑmonasteria non ꝑmittas : sed aut
omissa clericatꝰ milicia. monachicis
promoueant᷑ ordinib aut si in abbatis
loco ꝑmanere decreuerint: clericatꝰ

Expanded text:
aliquod fortasse sustineant, studendum aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem, ne monasteria, hujus occasionis velamine, ea quae prohibemus sustinere onera compellantur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam notum vobis sit quia tantae necessitati servorum Dei congregationem amplius subjacere non patimur.aliqua: « Presbyteros, diaconos, caeterosque cujuslibet ordinis clericos, qui in Ecclesiis quoquo modo militant, abbates fieri per monasteria non permittas; sed aut omissa clericatus militia, monachicis promoveantur ordinibus; aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus
Abbreviated transcription (Latin):
stituta: om̃ino clericoꝵ ur̃oꝵ domi¬
nio prȩgrauari ita ut occasione quasi
regiminis ea quod dici graue. ẽ. uelut
in ꝑprietate possideant Quib ñ modi.¬
cũ condolentes. decessori ur̃o litteras
inisimus: ut hoc emendare ꝑ om̃ia
debuisset: Secd qm̃ uitȩ .ẽ. termino
citius occupatꝰ. ne hoc onus monaste¬
rio remaneret: frac̃nitati ur̃ȩ eadẽ
nos scͥpsisse recolimꝰ Et quia ut cõ¬
perimus in huiꝰ rei actenus corre.¬
ctione cessatũ. ẽ. hȩc aduos iterũ
puidimus scripta drigere: horta¬
mur ergo ut om̃i mota om̃iq excusatio¬
ne sum mota. ita monasteria ipsa ab hui¬
modi studeatis grauamine releriare.
quatinus nulla deinceps in eis clerici:
uel hi qui sacro st̃ ordine constituti ob
aliud habeant nisi orandi tantũ modo
causa accedendi licentiã aut si forte
ad ꝑagenda sacra missarũ fuerint in¬
uitati misteria: Sed ne uel ꝑcuiꝰ libet
monachi. aut abbatis ꝓmotionẽ: oͥnus

Expanded text:
stituta omnino clericorum vestrorum domistituta omnino clericorum vestrorum dominio praegravari, ita ut occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, decessori vestro litteras misimus, ut hoc emendare per omnia debuisset. Sed quoniam vitae termino citius occupatus est, ne hoc onus in monasterio remaneret, fraternitati vestrae eadem nos scripsisse recolimus, et quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correptione cessatum est, haec ad vos iterum pervidimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatione summodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati mysteria. Sed ne, vel pro cujuslibet monachi aut abbatis promotione onus
Abbreviated transcription (Latin):
muni consilio ipsi eligant quoꝵ ꝑso¬
nȩ ad ea quȩ prȩdiximus ualeant᷑
ordinari:
teor rauennatib clericis ad monaste¬
riorum regimina inportunȩ tenden.
bens Peruenit ad me quod in ȩcelesiis
fraternitatis tuȩ aliqua loca dudũ
monasteriis consecrata. nunc babita.¬
cula clericoꝵ aut etiam laicorum
facta st̃: Dũq hi qui sunt inecelesiis
fingunt se religiose uiuere: monaste.¬
riis preponi ap̃petunt. & ꝑeoꝵ uitã
monasteria destruunt᷑ Nemo & eñi
potest & exclesiasticis obsequiis deser¬
uire. & inmonathica regula ordina.
te ꝑsistere: ut ipse districtionẽ mo¬
nasterii teneat. qui cotidie inmini¬
sterio ȩcclȩsiastico cogitur ꝑmanere.
Proinde fraternitas tua. hoc quolibet
in loco factũ.ẽ. emendare festinet:
quia ego nullomodo patior loca saera
ut ꝓclericoꝵ abitũ destruant᷑.¬
ad nos multor. relatione ꝑuenerat.
monasteria in rauennatib partib con¬

Expanded text:
muni consilio ipsi eligant quorum persomuni consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. » Item Ravennatibus clericis, ad monasteriorum regimina importune tendentibibens: « Pervenit ad me quod in Ecclesiis fraternitatis tuae aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum, aut etiam laicorum facta sunt, dumque hi qui sunt in Ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt, et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest et ecclesiasticis obsequiis deservire et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat, qui cottidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum est emendare festinet, quia ego nullomodo patiar loca sacra ut pro clericorum ambitu destruatad nos multorum relatione pervenerat, monasteria in Ravennatibus partibus con
Abbreviated transcription (Latin):
officia & sobur corporis seruat. & pul¬
chritudinẽ rep̾sentat: ita uariȩtas ꝑ¬
sonarũ. ꝑ diuersa nichilominus offi¬
cia distributa. & fortitudine & uenusta¬
tem sc̃ȩ dĩ eccłȩ manifestat Et sicut
indecorum.ẽ. ut incorpore bumano
alterũ menbrũ alterus fungatur offi¬
cio: ita nimirũ noxiũ simulq turpis¬
simum.si singula rerũ ministeria
ꝑsonis totide̾ non fuerint distributa
Uinc .ẽ. quod quib dã ambitiosis. sicut
suis litteris quas ego studio breuita
AUnisi poterit inueniri: moderatio¬
nis tena frequent̃ imposuit Unde
antheui subdiacono ꝓpaschasio ep̃o
qui psena ipsum sibimet maior
domus. & urȩ dominus ꝑmanebat :
interceteri pcepit dicens Uoluintis
uitẽ ut frater nr̃ paschasius. & ut
Aor dominũ sibi ordinet & maiorẽ
So quatinus possit uel hospitib
niunt idoneus & paratꝰ existere.
ði uero uel neglegentẽ eũ ꝓspicis. t
ea quȩ dicimꝰ implere differentẽ
om̃is clerus eiꝰ adhiberi debet ut cõ¬

Expanded text:
cia et robur corporis servat, et pulchritudinem repraesentat, ita varietas personarum per diversa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuit. Unde Anthemio subdiacono pro Paschasio episcopo, qui per semetipsum sibimet major domus, et vicedominus permanebat, inter caetera praecepit, dicens: « Volumus autem ut frater noster Paschasius et vicedominum sibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibusniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut com
Abbreviated transcription (Latin):
TEo Idem petro subdiacono: Quod res¬
ponsalem tuũ tarde dimissimꝰ pascha¬
lis festiuitatis occupationib implicati
eũ relaxare citius ininime ualuimus.
Carisas uero inquib indicandũ curastĩ.
om̃s supplicit̾ ꝑ quirentes qualtt᷑ disposu¬
erimus inferius cognosce Cognorumꝰ
rusticos ȩccłȩ uehem̃tꝰ infrum̃toꝵ p̃tus
aggrauati. ita ut initituta sũma eis ir
comparatione abundantiȩ tẽpenor
seruetur Et uolumꝰ ut iuxta p̾tia
prblica: om̃i tempe siue minus siue
amplius frum̃ta nascantur in eis com¬
parationis mensura teneatur frum̾ta
autẽ quȩ naufragio peunt. ꝑom̃ia uo¬
lumus reputari: ita tam̃ ut ante negli¬
gentia ad trans mitendũ miniie fiat.
nedũ cransinitendi tempꝰ negligitur
dampnũ exuitio ur̃o generetur: Ualde
ut arusticis ȩccłȩ desextariaticis aliqͥs¬
accipiat᷑: & ad maiorẽ modũ dare con¬
pellantur quã in horreis ȩccłȩ infertur

Expanded text:
Item idem Petro subdiacono: « Quod resItem idem Petro subdiacono: « Quod responsalem tuum tarde dimisimus, paschalis festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero, de quibus indicandum curasti, omnes subtiliter perquirentes, qualiter disposuerimus, inferius cognosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer in frumentorum pretiis gravari, ita ut instituta summa eis in comparatione abundantiae tempore non servetur. Et volumus ut juxta pretia publica omni tempore, sive minus sive amplius frumenta nascantur, in eis comparationis mensura teneatur. Frumenta autem quae naufragio pereunt, per omnia volumus reputari; ita tamen ut a te negligentia ad transmittendum minime fiat, ne dum transmittendi tempus negligitur, damnum ex vitio vestro generetur. Valde ut a rusticis Eccaccipiatur, et ad majorem modium dare compellantur quam in horreis Ecclesiae infertur.