comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tales & terreni. & qualis celestis tales
& celestes. sic̃ portauimꝰ imaginẽ terren.
portemꝰ & imaginẽ eius. qui de celo est.
multũ nobis de hac cõmutatione gauden¬
dũ est. qua de ignobilitate terrena ad
celestẽ transferimur dignitatẽ. ꝑ illius
in effabilẽ miscdiam qui ut nos in sua ꝓ¬
ueheret. in nr̃a descendit: ut ñ solũ sub¬
stantiã sed etĩã conditionẽ nature ꝓet¬
catricis assumeret: et ea sibi pateretur
inferri diuina impassibilitas. quȩ miser¬
rune exꝑitur humana mortalitas. Uni¬
de ne turbatos discipłorũ animos lon¬
ga mestitudo cruciaret. demintiatã
tridui morã tã mira celeritate bre¬
uiauit: ut dũ ad integrũ sca̾m diem

Expanded text:
tales et coelestes. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui est de coelo ; multum nobis de hac commutatione gaudendum est, qua de ignobilitate terrena ad coelestem transferimur dignitatem per illius ineffabilem misericordiam qui ut nos in sua proveheret, in nostra descendit; ut non solum substantiam, sed etiam conditionem naturae peccatricis assumeret, et ea sibi pateretur inferri divina impassibilitas, quae miserrime experitur humana mortalitas. Unde, ne turbatos discipulorum animos longa moestitudo cruciaret, denuntiatam tridui moram tam mira celeritate breviavit, ut dum ad integrum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nigenitus dĩ filius gessit aduertitis. hoc
sentite inuobis. qđ &̃ in xp̃o lħu. Cuiꝰ humi¬
litas. nulli asꝑnanda diuitũ: nulli ẽ erubes¬
cenda nobiliũ. Nec enĩ in tantũ ꝓuebi
potest quȩlibet felicitas humana fastigiũ.
ut estimet sibi pudendũ qđ manens d̾s in

Expanded text:
ris unigenitus Dei Filius gessit advertitis, hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu, cujus humilitas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestimet sibi pudendum quod manens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
filiiq sit sp̾c ñ sicut quecũq creatura
quȩ & patris & filii ẽ: sed sicut cũ utroq
uiuens & potens. & sempit̾nus. ex eo qđ ẽ
pat̾ filiusq subsistens. Unde cũ dñs ante
passionis sue diem discipłis suis scĩ sp̃e spon¬
deret aduentũ: ad huc multa inquit ha¬
beo uobis dicere. sed ñ potestis illa mͦ porta

Expanded text:
Filiique sit spiritus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis
Abbreviated transcription (Latin):
posset ẽe terribilis: cũ ita dubitandũ
non esset de consortio głe. sicut dubi¬
Si incunctant̃ itaq dilectissimi cor¬
crucifixi. nos sumꝰ mortui. nos sepul¬
⁊ nos etiã in ipso die tercio suscitati:
Unde apłs dicit. Si consurrexistus ciũ xpo
que sursum st̃ querite. ubixpe ẽ in dextera
Aisedens. Que sursũ stͥ sapite ñ que suꝑ

Expanded text:
posset esse terribilis: cum ita dubitandum posset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut dubiCAP. III. Si incunctanter itaque, dilectissimi, crecrucifixi, nos sumus mortui, nos sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, n
Abbreviated transcription (Latin):
¶os illa natura: quȩ nec nr̃is
siꝙ mo sius nr̃a consumeret. Quȩ ita¬
uã in se fecit d̾itatis humanitatisq
ꝑDnã: ut sub dispensatione infirmi¬
dtũ atq uirtutũ. nec caro ꝑ diuinitatẽ
iinolabilis. nec diuinitas ꝑ carnẽ pos¬
set esso passibilis. Suscepit nos illa na¬
utura quȩ & ꝓpaginẽ nr̃i generis a cõ-¬
aum ⁊ tamite non abrumꝑet: & con¬
tagiũ peccatimoĩns homines transe¬
utis exiltderet. Infirmitas sane atq
nuotalitas quȩ ñ peccatum erant sed pe¬
na peutati a redẽptore mundi recepta
st̃ ad suppliciũ. ut impenderent᷑ ad pre¬
ciũ. Quod gͦ in om̃ib hominib trans¬
fusio erat dampnationis: hoc in xp̃o sa¬
cramentũ ẽ pietatis. Prebuit enĩ se cru¬
delissimo exactori liber a debito: & mi¬
nistras diaboli iudaicas manus. in eruci¬
atũ immaculatȩ carnis admisit. Quã
iđo usq ad celerrimã resurrectionẽ
uoluit ẽẽ mortalẽ. ut credentib in
eũ nec ꝑsecutio insuꝑabilis. nec mors

Expanded text:
os illa natura, quae nec nostris sua, nec suis nostra consumeret. » Exiunam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omnes homines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena peccati, a Redemptore mundi recepta sunt ad supplicium, ut impenderentur ad pretium. Quod ergo in omnibus hominibus transfusio erat damnationis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. Quam ideo usque ad resurrectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors
Abbreviated transcription (Latin):
aliisq docum̃tis quib innumerabilit
diuinorũ eloquiorũ choruscat auetori¬
tas ad uenerationẽ pentecostes unani¬
mĩt incitem᷑: exultantes in honorẽ scĩ
inspirator fidei. d octor seientie. fons

Expanded text:
liisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum conuscat auctoritas, ad venerationem Pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in honorem sanctinspirator fidei, doctor scientiae, fons
Abbreviated transcription (Latin):
dita ẽ cũ xp̃o indo. Cũ enĩ xp̃c apparu¬
erta uita ur̃a tc̃ & uos apparebitus eũ ipso
ingła. Ut autẽ nouerint corda fidelũr ha¬
brrt se unde ad suꝑnã sapientiã spretis
mundi cupiditatib ualeant eleuari:
spondet nobis dñs presentiã suã dicens.
Fect ego uobiseũ sũ om̃ib diebus usq ad
confũmationẽ scłi. Non enĩ frustra ꝑ ysaiã

Expanded text:
o in Deo. Cum enim Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Non e
Abbreviated transcription (Latin):
auaritia de cuiꝰ radice om̃iũ malonuger¬
men emergit: Quȩ nͥ in suis fomitibu
enecetur: necesse ẽ ut in agro cordis illeꝰ
in quo huiꝰ mali planta conualuit. spine
potius tribuliq uitiorũ quã ullũ uere
uirtutis sem̃ oriatur. Resistamꝰ gͦ dilectis¬
simi huic tã pestifero malo. & caritatẽ si¬
ne qua nulla uirtus potest enitere. secte¬
cendit dilectionis uiã. etiã nos ad ipsũ
possimus ascendere. cui ẽ cũ do patre &
odiernã sollẽ nitatẽ dilectissimi
in precipuis festis ẽẽ uenerandã
om̃iũ catholicorũ corda cognoscunt: nec
dubiũ ẽ. quanta huic diei reuerentia de¬
beatur. quẽ sp̃c sc̃s excellentissimo sui mu¬
neris miraculo consecrauit. Nã ab illo die
quo dñs suꝑ omnẽ celorũ altitudinẽ. ad
dexterã di patris consessurus ascendit.
d ecimus iste est qui ab eiꝰ resurrectione
quin quagesimus nobis in eo a quo cepit
illuxit: magna m ysteria & ueterũ sacra¬
m̃torũ in se continens & nouorũ. quibas

Expanded text:
avaritia, de cujus radice omnium malorum germen emergit? quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in agro illius in quo hujus mali plantatio convaluit, spinae potius tribulique vitiorum quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere, sectecendit, dilectionis viam, et jam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et odiernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cuntẽ incelũ. Quib uerbis om̃s eccłie
filis docebantur. ut ihc xp̃e in eadẽqua
ascenderat carne uenturus uisibilis cre¬
deret᷑: nec posset ambigi omĩa illi ẽe sub¬
iecta. cui ab ipso corporeȩ natiuitatis ex¬
ordio. famulatus seruisset angłicus. Si c̃
Sic̃ resurrexisse amortius suꝑnorũ nun¬
tiorũ pͥma testimonia docuert̃. sic adu¬
dicandũ mundũ in ipsa carne uenturũ
angelorũ officia p̃dicart̃ ut intelligere.¬
dicaturo euitante ministrart̃ etiã uidieait
cando. Exultemꝰ itaq dilectissimigaudio
spiritali: & digna apud dñm grarũ actĩ¬
one letantes. liberos cordis oculos ad illã
altitudiuẽ in qua xp̾c ẽ erigamus. Sursũ
uocatos animos. desideria terrena ñ de¬
primant. ad ȩterna p̃electos ꝑitura ñ õc¬
cupent suã ueritatis ingressos. fallãces
illecebrȩ ñ retardent: & ita afidelib hȩc
tẽporalia decurrantur ut pe regri¬

Expanded text:
euntem in coelum . Quibus verbis omnes Ecclesiae euntem in coelum . Quibus verbis omnes Ecclesiae filii docebantur ut Jesus Christus in eadem qua ascenderat carne venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicutsicut resurrexisse a mortuis, supernorum nuntiorum prima testimonia docuerunt, sic ad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremdicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicando. CAP. V. Exsultemus itaque, dilectissimi, gaudio spiritali, et digna apud Deum gratiarum actione laetantes, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregri
Abbreviated transcription (Latin):
add equalẽ patri filiũ eruditior fides gres¬
su cepit mentis accedere. & contrectatione
manente natura eoficies credentiũ uoca¬
batur. ubi ñ carnali manu sed spiritali
intellectu par genitori unigenitus tan¬
suam dñs mariȩ magdalene ꝑsonã
eccłie gerenti. cũ ad contactũ ip̃sius
ꝓpe raret accedere: dicit. Nolimetan¬
gere. Nondũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ
hoc ẽ. Nolout ad me corporalit̾ uenias:
nec ut me sensu carnis agnoscas. Ad sub¬
limiora te differo: maiora tͥ p̃paro. eũ
ad patrem ascendero. Tunc me ꝑfectius
ueriꝰq palpabis: apprebensura qđ ñ tan¬
gis. & creditura qđ ñ cernis. Cũ autẽ
ascendentẽ ad cȩlos dñm sequaces disci¬
pulorũ oculi intenta admiratione sus¬
picerent. astiter̃t ipsis angłi duo mirabi¬
li uestiũ candore fulgentes. qͥ & dixert̃
Uiri galilei quid stãtis aspicientes in
celũ hic iħc qui assũptus ẽ auobis in
celũ. sic ueniet quẽadmodũ uidistis eũ

Expanded text:
ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu coepit mentis accedere, et contrectatione manente natura eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali intellectu par Genitori Unigenitus tansuam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspobis in coelum, sic veniet, quemadmodum vidistis eum
Abbreviated transcription (Latin):
tauit᷑. Unde & ipsi beati apłi qͥ tot miracłis
confirmati. tot sermonib eruditi atroci¬
atẽ tam̃ an̾icȩ passionis expauierenelst
ueritato resiutrectionis ei non si ne hesita¬
dt uerteretur in gaudiũ lortã eñ con¬
tẽplatione animi. in diundate ad pateis
duera consedentis erexeraote nec iã ior¬
poree uisionis tardabant ebieetenquo¬
mier quud acie mentis inteuderent et a
nec apatre descendendo abeuerat uec a

Expanded text:
tavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis tavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrociamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis dilectissimi capaces esse
possemꝰ: expletis om̃ib quȩ euglicȩ p̃di¬
catiom & noui testam̃ti mysteriis congru
incglũ. corporali presentiȩ modũ fecit:
mansurus in patris dextera. donec tẽpora
multiplicandis eccłiȩ filiis diuinitus p̃¬
stitnta ꝑagantur: & ad uidicandos uiuos
& mortuos. in eadẽ carne in qua ascendit
ad ueniat. Qđ itaq redẽptoris nr̃i conspi¬
cuũ fuit: in sacram̃ta transiuit. Et ut
fides excellentior esset ac firmior uisioni
doctrina successit: cuiꝰ auctoritatẽ. suꝑnis
illuminata radiis credentiũ corda seque
ceres. ñ exilia. ñ fames ñ ignis. aut laniatꝰ
ferarũ. nec exquisita ꝑsequentiũ crudeli-¬
tatib supplicia terruert̃. Pro hac fide ꝑ
uniuersum mundũ ñ solũ uiri sed etiã
feminȩ. nec tantũ impubes pueri sed etiã
tenere uirgines usq ad effusionẽ sui san¬
guinis decertart̃. Hȩc fides. demonia eie¬
cit. egritudines depulit: mortuos susci¬

Expanded text:
beatitudinis, dilectissimi, capaces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congruein coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerceres, non exsilia, non fames, non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos susci
Abbreviated transcription (Latin):
A. nade passione acmorte. nec de cor¬
Prali nsurrectione euis ambigitis: qm̃ si
Dulla separatione ditatis. uerũ xp̃m ab
ntero uirginis uerũ in ligno erucis. uerũ
insepulcħro carnis. uerum ingła resurre

Expanded text:
 de passione ac morte, nec de corporali resurrectione ejus ambigitis: quoniam sine ulla separatione Deitatis, verum Christum ab utero Virginis, verum in ligno crucis, verum in sepulcro carnis, verum
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis passibilẽ substantiã. suã farit Nut
uirtus deficeret in infirmitate. sed utn
infirmitas in incorruptibilẽ posset trau¬
sire uirtutẽ. Propter qd ipsa festiuitas que
a nobis pascha nominatur. apud hebreos
phase id ẽ transitus dicit᷑. attestante iugłi.¬
sta atq dicente. Ante diẽ festũ paschȩ. sei¬
ens iħc quia uenit hora eiꝰ ut transeat
de hoc mundo adpatrẽ. Cuiꝰ autẽ natuie
tre. Sed quia uerbũ & caro una ꝑsona
est. ñ diuidit᷑ a suscipiente susceptus: &
honor ꝓuehendi. ꝓuehentis nominat᷑ aug

Expanded text:
impassibilis passibilem substantiam suam fecit, non ut impassibilis passibilem substantiam suam fecit, non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incorruptibilem posset transire virtutem. Propter quod ipsa festivitas, quae a nobis Pascha nominatur, apud Hebraeos Phase, id est transitus dicitur, attestante Evangelista, ac dicente: Ante diem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Cujus autem naturae tre? Sed quia Verbum et caro una persona est, non dividitur a suscipiente susceptus, et honor provehendi provehentis
Abbreviated transcription (Latin):
illo redamate naturã: qm siẽ ille pauꝑtate
diuitias ñ amisit. głam humilitate ñ mi¬
nuit. ȩternitatẽ morte ñ ꝑdidit: ita & uos
eisdem gradib hisdẽq uestigiis ut cȩlestia
apprehendatis. terrena despicite. Suscep¬
tio enĩ crucis. ẽ interfectio cupiditatũ oc¬
cisio uitiorũ: declinatio uanitatis. & abdi¬
catio om̃is erroris. Nã cũ pascha dm̃i ñ
impudicus. ñ luxuriosus. ñ suꝑbus cęle¬
bret. ñ auarus: nulli tam̃ ab hae festiui¬
tate longiuis qͣm heretici separantur: ma¬
ximeq uli qui de uerbi incarnatione ma¬
le sentiunt. aut minuendo qđ ẽ dĩtatis.
aut euacuando qđ carnis. Uerus enĩ ds̃
ẽ filiꝰ di. totũ habens ex patre qđ pater
ẽ: nullo exordio tẽporalis. nulla uarieta¬
te mutabilis: nec ab uno diuisus. nec ab
omĩpotente diuersus. sempit̾m genito¬
ris unigenitus sempit̾nus. ut mens fide¬
erĩ illa qũa teparationi impendit hida¬
nȩ. dispensatio fuit miserationis ñ

Expanded text:
ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male sentiunt, aut minuendo quod est Deitatis, aut evacuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens fideenim illa, quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, no
Abbreviated transcription (Latin):
illi nom̃ qđ ẽ suꝑ om̃e nom̃. In quo utiq as¬
sũpti hominis exaltatio cõm̃datur: ut in
ticipationẽ ineffabilis muneris. beatũ
transitũ fidelib suis ipse dñs p̃parabat:
cũ instanti ia ꝓximꝰ passioni. non solũ ꝓ
apłis suis atq discipłis. sed etiã ꝓuniuer¬
sa eccłia supplicaret & diceret. Non pro
his autẽ rogo tantũ sed ꝓhis qui credi

Expanded text:
illi nomen quod est super omne nomen . In quo utique assumpti hominis exaltatio commendatur: ut inticipationem ineffabilis muneris, beatum transitum fidelibus suis ipse Dominus praeparabat, cum instanti jam proximus passioni, non solum pro apostolis suis atque discipulis, sed etiam pro universa Ecclesia supplicaret et diceret: Non pro his autem rogo tantum, sed pro iis etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
q ñ desunt. uestigia gradientiũ a fliudis
a d solida tranfferantur: qm̃ sicut scriptũ
ẽ. a dño gressus hominis dirigent᷑. & uiã
eiꝰ uolet. Cũ ceciderit ustus. ñ collidetur.
quia dñs supponet manũ sũa. Hȩc medi¬
tatio dilectissimi ñ ꝓsola sollẽpnitate pas¬
chali. sed ꝓ totius uite scĩficatione retinen¬
da ẽ. & adhoc presens exercitatio debet in¬
tendi. ut quȩ animũ fideliũ exꝑim̃tobre¬
uis obseruantie delectarunt inconsuctu¬
dinẽ transeant. intemerata ꝑmaneant.
ac si aliquid delicti irrepserit. celeri pe¬
nitudine deleat᷑. Et quia antiquorũ mor¬
borũ difficilis & tarda curatio ẽ: tanto
uelocius adhibeant᷑ remẽdia. quanto re¬
centiora ft̃ uulnera: ut semꝑ ab om̃ibus
offensionib in integrum resurgentes. ad
illã incorruptibilem głificandȩ carnis
resurrectionẽ ꝑtinere meream᷑. in xp̃o ihũ¬

Expanded text:
que non desunt, vestigia gradientium a fluidis que non desunt, vestigia gradientium a fluidis ad solida transferantur: quoniam, sicut scriptum est, a Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet. Cum ceciderit justus, non collidetur, quia Dominus supponet manum suam . Haec meditatio, dilectissimi, non pro sola solemnitate paschali, sed pro totius vitae sanctificatione retinenda est, et ad hoc praesens exercitatio debet intendi, ut quae animum fidelium experimento brevis observantiae delectarunt, in consuetudinem transeant, intemerata permaneant, ac si aliquid delicti irrepserit, celeri poenitudine deleatur. Et quia antiquorum morborum difficilis et tarda curatio est, tanto velocius adhibeantur remedia, quanto recentiora sunt vulnera: ut semper ab omnibus offensionibus in integrum resurgentes, ad illam incorruptibilem glorificandae carnis resurrectionem pervenire mereamur in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
tuta iudicio. nec suꝑflua concedamꝰ.
nec necessaria denegemꝰ. Un de idẽ apłs
alibi ait. Nemo enĩm umquã carnẽ
suã odio habuit: sed nutrit & fouet
eãꝰ cũ utiq ñ ad uitia nec ad luxuriã sed
ad debitũ sit alenda & fouenda famulatũ.
ut teneat ordinẽ suũ renouata natura.
nec ꝑuerse aut turpit̾ suꝑlorib inferiora
p̃ualeant. aut inferiorib suꝑiora succũ¬
bant: & uitiis animũ suꝑantib ibi fiat ser.¬
intelligat. Quȩ noua facta st̃. ñ redeant
ad instabilẽ uetustatẽ.: & ñ amittat opus
suũ. qui manũ misit ad aratrũ: sed ad hoc
attendat qđ serit. ñ ad id respiciat qđ
reliquit. Nemo in id recidat unde surrexit.
sed etiã si ꝓ infirmitate corporea in aliqͥb
adhuc languorib iacet. sanari instant̾ de¬
sideret ac leuari. Hȩc ẽ enĩ salutis uia. &
cepte in xp̾o resurrectionis imitatio ut qͥa
in lubrico istius uitȩ diuersi casus lapsus¬

Expanded text:
tuta judicio, nec superflua concedamus, tuta judicio, nec superflua concedamus, nec necessaria denegemus. 284 Unde idem Apostolus alibi ait: Nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam : cum utique non ad vitia, non ad luxuriam, sed ad debitum sit alenda et fovenda famulatum: ut teneat ordinem suum renovata natura, nec perverse ac turpiter superioribus inferiora praevaleant, aut inferioribus superiora succumbant, et vitiis animum superantibus, ibi fiat servintelligat. Quae nova facta sunt, non redeant ad instabilem vetustatem; et non omittat opus suum, qui manum misit ad aratrum ; sed ad hoc attendat quod serit, non ad id respiciat quod reliquit. Nemo in id recidat unde surrexit, sed etiamsi pro infirmitate corporea in aliquibus adhuc languoribus jacet, sanari instanter desideret ac levari. Haec est enim salutis via, et coeptae in Christo resurrectionis imitatio: ut quia in lubrico istius vitae diversi casus lapsus
Abbreviated transcription (Latin):
cepto ꝓmissionis exordio. fidei ocłis quȩ
st̃ futura ĩa cernimꝰ & naturȩ ꝓuectione
gaudentes. qđ credimꝰ iã tenemꝰ. Non gͥ
nos rerũ tẽporaliũ occupent species: nec
ad se contẽplatioñe nr̃am a celestib terre¬
na deflectant. Pro transactis habeantur
quȩ exmaxima parte ĩa ñ st̃. & mens inten¬
ta mansuris. ibi desideriũ suũ figat. ubi
qd offert᷑ ecernũ ẽ. Quãuis enĩ spe sal¬
u facti sumꝰ. & corruptibilẽ adhuc car¬
nẽ mortalẽq gestemꝰ: recte tam̃ dicim᷑ͣ in
carne ñ e̾e̾. si carnales nobis ñ dnẽntur af-¬
fectus: & merito eiꝰ rei deponimꝰ nuncupa
sideriis. ñ ea nobis int̾dicta intelligimus
que saluti congruunt. & quȩ humana
poscit infirmitas: sed quia ñ om̃ib de¬
sideriis seruiendũ. nec quicqͥd caro con¬
cupiscit implendũ ẽ. de adhibendo tẽ¬
perantie modo. ad monitos nos ẽẽ cognos¬
cimus: ut carni quȩ sub animi ẽ consti¬

Expanded text:
cepto promissionis exordio, fidei oculis quae cepto promissionis exordio, fidei oculis quae sunt futura, jam cernimus; et naturae provectione gaudentes, quod credimus jam tenemus. CAP. V. Non ad se contemplationem nostram a coelestibus terrena deflectant. Pro transactis habeantur quae ex maxima parte jam non sunt; et mens intenta mansuris, ibi desiderium suum figat, ubi quod offertur aeternum est. Quamvis enim spe salvi facti simus, et corruptibilem adhuc carnem mortalemque gestemus, recte tamen dicimur in carne non esse, si carnales nobis non dominentur affectus; et merito ejus rei deponimus nuncupas in desideriis , non ea nobis interdicta intelligimus quae saluti congruunt et quae humana poscit infirmitas. Sed quia non omnibus desideriis serviendum, nec quidquid caro concupiscit implendum est, de adhibendo temperantiae modo admonitos nos esse cognoscimus, ut carni, quae sub animi est consti
Abbreviated transcription (Latin):
Nn dissonat dilectissimi ab hac fide
magister gentiũ apłs paulus. cũ dicit. Et¬
ñ nouimꝰ. Resurrectio enĩ dñi. ñ finis car¬
nis sed cõmutatio fuit: nec uirtutis aug¬
mento consũpta substantia ẽ. Qualitas
transiit. ñ natura defecit: & factũ ẽ cor¬
pus impassibile qđ potuit crucifigi. fa¬
ctũ ẽ immortale qđ potuit occidi.: factũ
⁊̃ in corruptibile. quod potuit uuluerari.
Et merito dicit᷑ caro xp̃i in eo statu qͦ fu¬
erat nota nesciri: quia nichil in ea passibi¬
le mnichil remansit infirmũ: ut & ipsa sit
ꝑ essentiã. & ñ sit ipsa ꝑ głam. N uid au¬
tẽ mirũ si hoc de xp̃i corpore ꝓfitetur.
qui de om̃ib xp̃ianis spiritalib dicit. itaq
nos ex hoc neminẽ nouimꝰ sed̾m carnem:
Ex hoc inquit initiũ nobis factũ ẽ re¬
surrectionis uixp̃o. ex quo in eo qͥ pro
om̃ib mortuus ẽ. totius speinr̃e for¬
ma p̃cessit: ñ hesitamꝰ diffidentia. nec
incerta expectatione suspendim᷑: sed ac¬

Expanded text:
n dissonat, dilectissimi, ab hac fide magister gentium apostolus Paulus, cum dicit: Etnon novimus . Resurrectio enim Domini non finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis augmento consumpta substantia est. Qualitas transiit, non natura defecit; et factum est corpus impassibile, quod potuit crucifigi; factum est immortale, quod potuit occidi; factum est incorruptibile, quod potuit vulnerari. Et merito dicitur caro Christi in eo statu quo fuerat nota, nesciri: quia nihil in ea passibile, nihil remansit infirmum, ut et ipsa sit per essentiam, et non sit ipsa per gloriam. Quid autem mirum, si hoc de corpore Christi profitetur, qui de omnibus Christianis spiritalibus dicit: Itaque nos ex hoc neminem novimus secundum carnem ? Ex hoc, inquit, initium nobis factum est resurrectionis in Christo, ex quo in eo qui pro omnibus mortuus est, totius spei nostrae forma praecessit. Non haesitamus diffidentia, nec incerta exspectatione suspendimur, sed ac
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ squitur saluberrimȩ obseruaatie
brandã. pastorali uos sollicitudine co¬
hortamur. ut si quid macularũ proxi¬
mis dieb negligentia incauta contraxit.
id & ieuiii censura castiget. & deuotio
pictatis em̃det. Quarta igit᷑ & sexta
feria ieunemꝰ. sabbato autem in id ipsũ
consueta deuotione uigilias celebremꝰ.¬

Expanded text:
diem sequitur saluberrimae observantiaebrandam pastorali vos sollicitudine cohortamur, ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et devotio pietatis emendet. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem in idipsum consueta devotione vigilias celebrem
Abbreviated transcription (Latin):
etiã habitans atq conuescens. & ꝑtrecta¬
rise diligenti euriosoq contactu ab eis
quos dnbitatio ꝑstringebat admittens.
ldo cłi Causis ad discipłos ostiis intro¬
ibat. & flatu suo dabat sp̃m sc̃m. & dato
intelligentie lumine. sc̃arũ scriptura¬
rũ occulta pandebat.: & rursus idem
uulmis lãteris. fixuras clauorũ. & omĩa
recentissimȩ passionis signa monstrabat:
ut agnosceretur in eo ꝓpͥetas diuine. Huma¬
nȩq nature indiuidua ꝑmanere: & ita
seiremꝰ uerbũ ñ hoc ẽe qd carnẽ. ut unũ¬

Expanded text:
et cohabitans atque convescens; et pertractari se diligenti curiosoque contactu ab eis quos dubietas perstringebat admittens; ideo et clausis ad discipulos januis introibaintelligentiae lumine, sanctarum Scripturarum occulta pandebat , et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae passionis signa monstrabat , ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
& filium aliqũa uolunt ẽẽ distantiam.
ita etĩã macedonianos parit̾ detestam
qui licet patri & filio tribuant equali
ẽẽ naturȩ: ñ considerantes eãm blas-¬
phemiã se incidere. quȩ neq inp̃senti
scło neq infuturo sit remittenda udi¬
cio. dicente dño. Quicũq dixerit uir¬
bũ contra filiũ hominis. remitcetur er:
qui autẽ dixerit contra sp̃m scm ñ re
mittet᷑ ei neq in hoc scło neq in futuro.
ꝑmanens nãq in hac impietate. sineue¬
nia ẽ: quia exclusit a se eũ ꝑ quẽ pote¬
rat confiteri. Nec umquã ꝑuenit ad
indulgentie remediũ. qui patrocinatu¬
rũ sibi ñ habet aduocatum. abipso eñ
ẽ inuocatio patris. ab ipsost̾ lacrime
penitentiũ. ab ipso gemitus supplican¬
tiũ: & nemo potest dicere dñm Im nͥ¬

Expanded text:
 Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequaliesse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui mittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potest dicere Domin
Abbreviated transcription (Latin):
minis sui: & qui ascendit in celos ñ dese¬
rit addoptatos. Qui sedet ad dexterã pa¬
tris. is tociꝰ habitator ẽ corporis. & ipse
deorsum confortat ad patientiã qͥ sursũ
nobis desipiendũ est. nec inter aduersa
trepidandũ. Ibi quidẽ blandiuntur de¬
ceptiones & hic grauescunt labores: sed
quia miscdia dñi plena ẽ terra. adest no¬
bis xp̃i ubiq iuctoria. ut impleatur qđ ait.
Nolite timere: quia ego uici mundum.
Que gͦ contra ambitionẽ scłi. siue contra
concupissentias carnis. siue contra here¬
ticorũ iacula dimicemꝰ. dñi cruce sem ꝑ
armam᷑: nec uiqũa a paschali festo re¬
cedimꝰ. si a ferm̃to malitiȩ. ueritatis sin¬
ceritate abstinemꝰ. Int̃ om̃s nãq uite huiꝰ
uarietates quȩ diuersarũ plenȩ st̃ pas¬
sionũ. apłice exhortationis meminisse

Expanded text:
minis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui sursunobis desipiendum est, nec inter adversa trepidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis Christi ubique victoria, ut impleatur quod ait: Nolite timere, quia ego vici mundum . Sive ergo contra ambitionem saeculi, sive contra concupiscentias carnis, sive contra haereticorum jacula dimicemus, Dominica cruce semper armemur. Nec enim umquam a paschali festo recedimus, si a fermento malitiae veteris veritatis sinceritate abstinemus. Inter omnes namque vitae hujus varietates, quae diversarum plenae sunt passionum, apostolicae exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
rit eũ diumitus sispu¬
reposcere uos consuetuliis debitũ seã¬
tio. ita sollẽpnitati sacritissimȩ lectio¬
nis. subungatur ex hortatio sacerdatis.
Quia gͥ apud fi deles aures ignorantie
locus non ẽ: semen uerbi qdͣ est inp̃di¬
catione eugłii. debet in terra ur̃i cordis
augeri. ut remotis suffecationib spina¬
rũ ac tribulorũ libera infructus suos
exeant plantaria pioiũ sensuũ & resta¬
rũ germina uoluntatũ Erux enĩ xp̃i
quẽ saluandis ẽ impensa mortalibus.
& sacram̃tũ est & exemplũ. Saeramtũ
quo uirtus impletur diuina. exẽplũ
quo deuotio incitatur humana: qm̃
captiuitatis iugo erutis. etiã hoc pre¬
stat redẽptio. ut eã sequi possit imita¬
tio. Nã si mundana sapientia ita in
suis głatur erroribus. ut quẽ sibi ducẽ
quisq delegerit eiꝰ opiniones & mores.
atq omĩa instituta sectetur. quȩ nobis
erit cõmunio nominis xp̃i nͥ ut ei inse
ni generis plenitudine. ita misericors

Expanded text:
rit qua Dominus Jesureposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio sacerdotis. Quia igitur apud fideles aures ignorantiae locus non est, semen verbi, quod est in praedicatione Evangelii, debet in terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacramentum est et exemplum: sacramentum, quo virtus impletur divina; exemplum, quo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam hoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana sapientia ita in suis gloriatur erroribus, ut quem sibi quisque ducem elegerit, ejus opiniones et mores atque omnia instituta sectetur, quae nobis erit communio nominis Christi, nisi ut ei insepni generis plenitudine, ita misericors
Abbreviated transcription (Latin):
Subituta st̃ itaq multa docum̃
Qub p̃dicandȩ ꝑ uniusum mundũ
ndi auctoritas conderet᷑. Et licet reuo¬
lutio lapidis euacuatio monumenti.
deposio linteorũ. & totius facti angłi
uarratores. copioss ueritatẽ dñicȩ resur¬
rectionis astruerent: & mulierũ tam̃

Expanded text:
Subsecuta sunt itaque multa documenta quibus praedicandae per universum mundum fidei auctoritas conderetur. Et licet revolutio lapidis, evacuatio monumenti, depositio linteorum, et totius facti angeli narratores copiose veritatem Dominicae resurrectionis astruerent; et mulierum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
concentu. maiestatẽ scĩ sp̾c fuisse p̃sentẽ:
nemo tam̃ estimet in his quȩ corporeis
nsa st̃ oculis. diuinã eiis apparuisse sub¬
tantia. Natura em̃ inuasibilĩ & patei
filioq cõmunis qualitat̾e muneris atq
opi siui qua uoluit significatione monstra¬
ust proprietatẽ uero essentiȩ suȩ insua dĩ¬
tate continuit: quia sicut nec patrẽ nec
filiũ ita nec sp̃m scm humanus potest ius
attingere. In trinitate enĩ diuina nichil
dissimile. nichil impar ẽ: & omĩa quȩ de
illa possunt substantia cogitari. nec urtu¬
tei nec gła nec eternitate discreta sunt.
Cũq in ꝑsonarũ proprietatib alius sit pat̾.

Expanded text:
concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse praesentem, concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse praesentem, nemo tamen aestimet in iis quae corporeis sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
liis linguis prout sp̾e sc̃s dabat eloqui il¬
lis. O quã uelox ẽ sermosapientiȩ: & ubi
ds̃ magister ẽ. quãcito discit᷑ qđ docetur.
Non est adhibita int̃pretatio ad audien¬
dũ. ñ consuetudo ad usum. ñ tempꝰ adstu¬
diũ: sed spirante ubi uoluit spũ uerita¬
tis. ꝓprie singularũ gentiũ uoces facte
st̃ in eccłiȩ ore cõmunes. ab hoc gͥ die tuba
euglice p̃dicationis intonuit. ab hoc die
imbres carismatũ. flumina benedietio¬
nũ. om̃e desertũ & uniuersam aridã ri¬
gauert̃: qm̃ ad renouandã faciẽ terre sp̾c
dĩ ferebatur suꝑ aquas. & ad ueteres te¬
nebras abigendas. noue lucis fulgura co¬
ruscabant cũ michantiũ splendore lingua¬
rũ. ut uerbũ dñi lucidũ & eloquiũ conci¬
peretur ignitũ: eui ad creandũ intelle¬
otũ. consumendũq peccatũ. & efficacia
illuminandi. & uis inesset urendi. Quã
rei gestȩ forma mirabilis nec dubiũ sit.
in ilo om̃iũ humanarũ uocũ ex ultante

Expanded text:
liis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum, et 298 verbum Domini lucidum, et eloquium conciperetur ignitum, cui ad creandum intellectum, consumendumque peccatum, et efficacia illuminandi, et vis inesset urendi. CAP. rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante
Abbreviated transcription (Latin):
quã aduenas & peregrinos abstinerenuos
a carnalib desideriis: que militant
aduersus animã. Cui autẽ nͥ diabolo
carnales militant uoluptates qͥ animas
ad suꝑna tendentes corruptibiliũ bo¬
norũ delectationib obligare. & ab illis
sedib de quib ipse excidit gaudet ab¬

Expanded text:
enas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet ab
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ potestatũ. ad dĩ patris est ꝓuecta
consessum. Quo ordine oꝑum diuinorũ
nos fundati nos edificati sumꝰ: ut mi¬
rabilior fieret gr̃a dĩ. cũ remotis a con¬
spectu hominũ quȩ merito reuerentiã
sui sentiebantur indicere. fides ñ diffi¬
deret. spes ñ fluctuaret: caritas ñ tepẽ¬
. Magnarũ ni bic ngor ẽ mentũs &¬

Expanded text:
nem potestatum ad Dei Patris est provecta nem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis sui uniue siatis
ditor estimauit: a die dupora
ortus usq ad exitum passionis. ꝑ disp sa¬
tionẽ humilitatis impletũ ẽ. E tliceta
multa etiã in forma serui. diuintatis
signa radiauerint: ꝓprie tam̃ illius ac¬
tio tẽporis. ad demonstrandã suscepti bo¬
minis ꝑtinuit ueritatẽ. Post passionẽ
uero ruptis mortis uinculis. que nim
suã in eũ qui peccati erat neseius. inoeden¬
do ꝑdideraut: infirint̾tas inturtutẽ. mor¬
talitas in immortalitatẽ. contumelia tem¬
manisestisq docum̃tis. multorũ declara¬
uit aspectibus: donec triũphum uictoriȩ
quẽ reportarat a mortuis inferret & celis.
Sicut ergo in sollẽpnitate paschali resur¬
rectio dñi nobis fuit causa letandi. ita as¬
censio eiꝰ in celos. p̃sentiũ nobis est mate¬
ria gaudiorũ: recolentib illũ diẽ & rite
uenerantib. quo nature nr̃ȩ humilitas
in xp̃o supra omnẽ celi militiã. supra om̃s
ordines angłorũ. & ultra om̃iũ altitudi¬

Expanded text:
sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem.em ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum, qui peccati erat nescius, in edendo perdiderat, infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia tmanifestisque documentis , multorum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
di tẽplũ uidaica impietate resolutũ. di¬
uina intriduo potentia suscitauit: qua¬
dragenarius hodie dilectissimi scorũ die.¬
rũ expletus ẽ numerus. sacratissima or¬
dinatione dispositus & ad utilitatẽ nr̃e
eruditionis impensus. ut dũ adño in hoc spa¬
cio mora p̃sentiȩ corporalis extendit᷑. fides
resurrectionis docum̃tis necessariis muni¬
ret᷑. Mors enĩ xp̃i. multũ discipłorũ corda
turbauerat: & de supplicio crucis. de emis¬
sione sp̃c. de exanimati corporis sepultura.
grauatis mestitudine mentib. quidã dif¬
fidentiȩ torpor obrepserat. Nã cũ sc̃ȩ mu¬
lieres sicut euglica pandit hẏstoria. re.¬
uolutũ lapide amonum̃to. & sepulchrũ
corpore uacuũ. & uiuentis dñi testes an.

Expanded text:
Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum c
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi ñ incongrue uobis lxuii.
tiũ: & qđ festo honoratur. morib celebre¬
tur. Quã autẽ hoc utile sit. ipsi ꝓbastis:
ut ex ur̃a deuotione didicistis. quantũ ꝓ¬
sint animis atq corporib plixiora ieiu̾¬
nia. frequentiores preces. & elemosinȩ lar¬
giores. Nemo enĩ fere ẽ. qui ñ hac exerci¬
tatione profecerit: & in abdito conscien¬
tiȩ suȩ aliqͥd qđ recte possit gaudere con¬
diderit. Sed hec lucra ꝑseueranti st̃ ser¬
uanda custodia: ne in desidiã labore re

Expanded text:
dilectissimi, non incongrue vobis, tium, et quod festo honoratur moribus celebretur. Quam autem hoc utile sit ipsi probastis, et ex vestra devotione didicistis quantum prosint animis atque corporibus prolixiora jejunia, frequentiores preces et eleemosynae largiores. Nemo enim fere est qui non hac exercitatione profecerit, et in abdito conscientiae suae aliquid quo recte possit gaudere condiderit. Sed haec lucra perseveranti sunt servanda custodia, ne in desidiam, resoluto
Abbreviated transcription (Latin):
tuis pͥmitie dormientiũ: qͥa ñ st̃ pͥ-¬
mitie hominũ. si ñ ft̃ de human e
stẏrpe naturȩ. Q enĩ primꝰ omĩũ
resurrexit. eiꝰ plenitudinis est por¬
tio que precessit: & pie credit᷑ hoc
plee an capite inchoctũ in m̃brisles e¬

Expanded text:
tuis, primitiae dormientium , quia non sunt prituis, primitiae dormientium , quia non sunt primitiae hominum, si non sunt de humanae stirpe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est in capite inchoatum, in membris
Abbreviated transcription (Latin):
sent: dũ in corpore hominis ñ agnõsetiñ
substantiã ditatis. Uider̾t humilẽ. & ñ
adorauert uniu̾sitatis auctore. nec in¬
tellexer̃t potestatẽ iudicaturi. despi¬
cientes mansuetudinẽ iudicati: ut ꝑ
secutores ueri di & negatores ueri homi¬
nis. una impietas sociaret. dũ serui for¬
mã in xp̃o & uidei estimant solã. &
toris affixa sit ligno. quȩ iacuerit in
sepulchro: & reuoluto monum̃ti lapide
quȩ tercia die caro resurrexerit. uel
quale corpus ihc discipłorũ uisui clau¬
sis ad eos ostiis ingressus intulerit.
cũ ad abigendã cernentiũ diffidentiã.
inspici oculis digitisq tractari. paten¬
tes adhuc fixuras elauorũ. & recens cõ¬
puncti lateris uulnus exegerit. At
si tanta in luce ueritatis tenebras su¬
as heretica obduratio ñ relĩquit: osten¬
dant unde sibi spẽ uitȩ polliceant᷑ et̃¬
ne: unde resurrectionis xp̾i se cre¬
dant ẽẽ consortes. Non enĩ possunt

Expanded text:
sent, dum in corpore hominis non agnoscunt sent, dum in corpore hominis non agnoscunt substantiam Deitatis. Viderunt humilem, et non adoraverunt universitatis auctorem, nec intellexerunt potestatem judicaturi, despicientes mansuetudinem judicati: ut et persecutores veri Dei et negatores veri hominis una impietas sociaret: dum servi formam in Christo et Judaei aestimant solam, et toris affixa sit ligno, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Jesus discipulorum visui, clausis ad eos ostiis ingressus , intulerit, cum ad abigendum cernentium diffidentiam, inspici oculis, digitisque tractari patentes adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac si tanta in luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt
Abbreviated transcription (Latin):
etĩa exemplo fortitudinis roboraret. Nã
iniusta uideret᷑ eiꝰ ad patientiã cohorta¬
tio: cui nulla ẽet in nr̃a infirmitate cõ¬
sum meũ dedi inflagella: & maxillas
meas dedi in palmas. Uultũ autẽ meũ
ñ auerti a confusione sputorũ. Qđ¬
itaq u̾bi caro patiebat᷑. non uerbi erat
pęna: sed carnis. Cuiꝰ iniuirie atq sup¬
plicia. etiã ad impassibilẽ redundabant:
lit merito ei dicant᷑ illata. quȩ in ipsius
st̃ corpꝰ admissa: dicente apło. Si enĩ
fixissent. Obcecati enĩ uidei malitia
sua: in qđ ꝓrupissent facinus. nesciebant.
Unde misericors dñs iħe qͥ etiã interfec¬
tores suos uellet sua morte saluare: ꝓig
norantia seuientiũ de crucis altitũdine
supplicabat dicens. Pat̾. ignosce illis. ñ¬
enĩ sciunt quid faciunt. Nec intellectu
enĩ cordis. nec auditu auris. nec ocłorũ
untiutu sentiebant quẽ falsis testimoniis
appetissent. quẽ affigi patibulo coegis¬

Expanded text:
etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in nostra infirmitate comsum meum dedi in flagella, et maxillas meas in palmas: vultum autem meum non converti a confusione sputorum. itaque Verbum caro patiebatur, non Verbi poena erat, sed carnis; cujus injuriae atque supplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur illata, quae in ipsius sunt corpus admissa, dicente Apostolo: Si eestatis crucifixissent . Obcaecati enim Judaei malitia sua in quod prorupissent facinus nesciebant. Unde misericors Dominus Jesus, qui etiam interfectores suos vellet sua morte salvare, pro ignorantia saevientium de crucis altitudine supplicabat, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Nec intellectu enim cordis, nec auditu auris, nec oculorum intuitu sentiebant quem falsis testimoniis appetissent, quem affigi patibulo coegis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃brorũ officio. retrorsũ acti elisiq cor¬
ruerent. In quo utiq diuinȩ erat pote¬
statis inditiũ: quȩ impiorũ conatus ñ
arinis contrariis. neq ulliꝰ creature po¬
tentis auxilio. sed sola uerbi uirtite ꝓ¬
sterneret. Quia uͦ saluando humano
generi alteriꝰ opis ratio congruebat.
nec posset sanguis xp̃i p̃ciũ credentiũ
fieri si redẽptor se ñ sineret cõprehendi.
admisit in se impias manꝰ. & cohibita
ẽ potentia dĩtatis. ut ꝑueniret᷑ ad głam
passionis. Cuiꝰ utiq in anis fuisset speci
es. & profutura nulli imago tolerantiȩ.
nͥ uera diuinitas ueris se humanȩ
carnis sensib induisset: ut unꝰ dei
atq hominis filius aliunde intemera¬
bilis. aliunde passibilis. mortale nr̃m
ꝑ suũ immortale renouaret. Et iđo me¬
stitudine. ideo formidine ñ carebat: ut
ad eiuncendas huiꝰ mundi ꝑturbatio¬
nes. ñ solũ sacram̃to nos susceptionis. sed

Expanded text:
membrorum officio retrorsum acti elisique cormembrorum officio retrorsum acti elisique corruerent. In quo utique divinae erat potestatis indicium, quae impiorum conatus, non armis contrariis, neque ullius creaturae potentis auxilio, sed sola verbi virtute prosterneret. Quia vero salvando humano generi alterius operis ratio congruebat, nec posset sanguis Christi pretium credentium fieri, si Redemptor se non sineret comprehendi, admisit in se impias manus, et cohibita est potentia Deitatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnis sensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum immortale renovaret. Et ideo moestitudine, ideo formidine non 253 carebat, ut ad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed