comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cordib president: eorum sc̃ pe¬
nis amicti. Legimꝰ enĩ adoranS¬
tes bestiam igne & sulphure tor E
in plaga locustarũ ñ se dixit equi¬
tes s equos tm̃ udisse. Hic enĩ ma¬
gnitudo ꝑsecutionũ aꝑtam contra¬
riȩ uirtutis ostendit presentiam.
Deniq hic capita leonumͥ illic uͦ fa¬
cies quidẽ humana. s dentes st̃
tm̃ bestiales : qͥa sepe heretici ali¬
quid humanitatis ostendunt. Mi¬
nistri uͦ nouissimȩ tempestatis qͤ
dictis & signis suadent : hoc etiam
penis excorquent. Et de ore ip¬
soꝵ ꝓcedit ignis & fumꝰ & sulphur.
stendit qđ ꝓ fumo iacintũ dix̾at
on aut̃ ꝑspicue ista exeunt de ore
ipsoꝵ : s noxia predicatione pe¬
nam sibi suisq generant. audito¬
rib. Producam enĩ inquit ignẽ
de medio tui: qͥ comedat te. Pote¬
stas enĩ equoꝵ in ore & incaudis
eorũ : id ÷ in sermone & officio.
P ropħ̃a enĩ docens mendaciũ. ipse
cauda ẽ: qui partem quodã mo¬
do cecã & immundam linguę

Expanded text:
cordibus praesident, eorum sunt poenis amicti. Legimus enim adorantes bestiam igne et sulphure torquein plaga locustarum non se dixit equites, sed equos tantum vidisse. Hic enim magnitudo persecutionum apertam contrariae virtutis ostendit praesentiam. Denique hic capita leonum, illic vero facies quidem humana, sed dentes tantum sunt bestiales. Quia saepe haeretici aliquid humanitatis ostentant, ministri vero novissimae tempestatis, quod dictis et signis suadent, hoc etiam poenis extorquent. Et de ore ipsorum procedit ignis et fumus et sulphur. Ostendit quod pro fumo hyacinthum dixerat. Non autem perspicue ista exeunt de ore ipsorum, sed noxia praedicatione poenam sibi suisque generant auditoribus. Producam enim, inquit, ignem de medio tui, qui comedat te. . Potestas enim equorum in ore, et in caudis eorum. Id est, in sermone et officio; propheta enim docens mendacium, ipse est cauda. Qui partem quodammodo caecam et immundam linguae
Abbreviated transcription (Latin):
lo. Sextus angłs predicatores nouis¬
simi certaminis exprimit : qͥ mo¬
nente euangłio fraudes detegunt an¬
tixꝑi. Cornua quippe altaris au¬
rei. euangłia st̃ ȩccłe preminentia
hostis antiquus cũ suis satellitib in
fine mundi sit ȩccłam ꝑsecuturus in¬
dicat : qui a tempore dñicȩ passio¬
nis in corde reclusus impioꝵ. ne
hano quantũ uelit noceat diuina
potentia refrenatur. Eufrates eñiqͥ
fluuiꝰ ÷ babyloniȩ mundani regni
potentiã. & ꝑsecuitoꝵ indicat un¬
das. Iste ẽ mons magnus. quẽ igne
ardentem in mare missum predi¬
xerat. & soluti st̃ .iiiͬiͬ. angłi.
More ꝓꝑhetie q̃ nobis uentura desi¬
gnat : ipse facta uidet in spiritu.
uatuor uero dixit angłos. eo qđ

Expanded text:
tc. Sextus angelus praedicatores novissimi certaminis exprimit, qui monente Evangelio, fraudes detegunt Antichristi. Cornua quippe altaris aurei Evangelia sunt Ecclesiae praeeminentia. hostis antiquus cum satellitibus suis in fine mundi sit Ecclesiam persecuturus, indicat, qui a tempore dominicae passionis in corde reclusus impiorum, ne hanc quantum velit noceat, divina potentia refrenatur. Euphrates enim, qui fluvius est Babyloniae, mundani regni potentiam et persecutorum indicat undas. Iste est mons magnus, quem igne ardente in mare missum praedixerat. Et soluti sunt quatuor angeli. More prophetiae, quae nobis ventura designat, ipse facta videt in spiritu. Quatuor vero dixit angelos, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
in mare : uix fluctu feruente po¬
tuert̾ ne laberet᷑ obtinere. Sũmis¬
so uase sic ferebant᷑. Alia transla¬
tio sic ponit. Timentesq ne in syr¬
tem exciderent. laxantes antem¬
naᷤᷤ ita ferebant᷑. Astitit enĩ mͥ
hac nocte angłs di. Non se ipsum
hec dicendo iactabat : s illos ad fi¬
dẽ ꝓuocabat. Nã & ido pelagus
Nisi hi in naui manserint. uos
salui fieri ñ potestis: & cęt̾a. Qa
in ꝑicło naufragii. magis nautaꝵ.
seientia qͥ erant gnari maris. qͣm
militũ arma ꝓdesse ualebant. ⁊¬
do leuiꝰ ferebant scapham ꝗͣ nau¬
tas excedere. Et cũ lux inciꝑet
fieri : rogabat paulus om̃s su¬
mere cibos. Pulcherrimꝰ in hoc
loco patet allegorle sensus : eum
paulus eos quos de naufragio sal¬
uari ꝓmisit. cibũ sumere sua¬
sit : & quia nocte media quatu¬
or anchoris inter undarum im¬
petus regebantur. orta die ter¬
rȩ sinũ conscendunt : qr nullꝰ
huiꝰ scłi tempestates nͥ qui pane

Expanded text:
in mare, vix fluctu fervente poin mare, vix fluctu fervente potuerunt, ne laberetur, obtinere. Summisso vase sic ferebantur. Alia translatio sic ponit: Timentesque ne in Syrtim exciderent, laxantes antennas ita ferebantur. Astitit enim mihi hac nocte angelus Dei. Non seipsum haec dicendo jactabat, sed illos ad fidem provocabat. Nam et ideo pelagus Nisi hi in navi manserint, vos salvi fieri non potestis, etc. Quia in periculo naufragii magis nautarum scientia qui erant gnari maris, quam militum arma prodesse valebant, ideo levius ferebant scapham quam nautas excidere. Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum. Pulcherrimus in hoc loco patet allegoriae sensus, cum Paulus eos quos de naufragio salvari promisit, cibum sumere suasit. Et quia nocte media quatuor anchoris inter undarum impetus regebantur, orta die, terrae sinum conscendunt, quia nullus hujus saeculi tempestates nisi qui pane
Abbreviated transcription (Latin):
tib colligere uela ceꝑunt. Tunc
transcurrimꝰ insulam q̃ dr̃ cau¬
de: quã occupare ñ potuert̾: sed
scapha missa aduiuare ceꝑunt
naiũ. precingentes eã. Trahebant
aut̃ & anchoras: tim̃tes ne occurre¬
rent in syrtes. Ex quo ostenditur
qr funib a medio latere nauis utͥn¬
q circa eiusdẽ aut̾iora dem̾sis. an¬
frenande nauis pꝰ tergũ molaria
saxa subiungere solent. Hȩc enĩ ad
retardandũ nauigiũ faciebant: ne
p̃postero incursu sirtes incideret :
solo etiã auditu terribiles: qđ oĩa
ad se rapiant. Unde salustiꝰ illis no¬
m̃ a tractu dicit impositũ. Pocui¬
mꝰ uix obtinere scapham. Qua
sublata: adiutoriis utebant᷑. Sca¬
pha siue catascophos ÷ nauicula
leuis ex uimine facta: erudoq
corio ꝯtecta. Dicta aut̾ grece a
ꝯtemplando: qđ tali naute uel
piratȩ nauigio t̾ras & lutora per¬
spicere soleant. Hanc gͦ cũ ꝓ adix¬
uanda naui maiori de posuisseit

Expanded text:
tibus, colligere vela coeperunt. Tunc tibus, colligere vela coeperunt. Tunc transcurrimus insulam quae dicitur Claude, quam occupare non potuerunt, sed scaphae missae adjuvare coeperunt navem, praecingentes eam. Trahebant autem et anchoras, timentes ne occurrerent in Syrtes. Ex quo ostenditur quod funibus a medio latere navis utrinque circa ejusdem anteriora demissis, anfrenandae navi post tergum molaria saxa subjungere solent. Haec enim ad retardandum navigium faciebant, ne praepropero incursu Syrtes incideret, solo etiam auditu terribiles, quod omnia ad se rapiant. Unde et Sallustius illis nomen a tractu dicit impositum. Potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata adjutoriis utebantur. Scapha sive Catascopos, est navicula levis, ex vimine facta, crudoque corio contecta. Dicta autem Graece a contemplando, quod tali nautae vel piratae navigio terras et littora prospicere soleant. Hanc ergo cum pro adjuvanda nave majori deposuissent
Abbreviated transcription (Latin):
sobrii sumꝰ uobis᷑. Et in cuiꝰ cõ¬
paratiõe psalmista canit. Beatꝰ
respexit in uanitates & insanias
do ut quidã putant : s uere ꝓ¬
fatur. Agrippa enĩ ut pote iy
ne sciebat: quamuis in contione
quadã cum uideis habita di¬
xisse legat᷑. Si de religionis auxi¬
lio p̃sumitis: cũ orbem ĩa roma¬
nũ iħu discipłi repleuerint. haud
sine nutu putamꝰ illã crescere
tarde naiuigaremꝰ &uix deue¬
nissemꝰ ꝯtra chy um. Meliꝰ legi¬
tur contͣ enidum. q̃ ÷ insula ꝯ¬
tra asiã. Centurio aut̾ magis
Naucleriis grece: latine nauicłariꝰ
dicit᷑. Misit se ꝯtra ipsam uentus
ty phonicus. Alia translatio latine
dicit uentꝰ tempestiuꝰ. Ty phos e¬
nĩ grece : latine inflatio dicitur.
Cumq arrepta esset nauis. & non
posset conari in uentũ. & cȩtera.
Heo alia trans latio manifestiꝰ edidit.
Et arrepta naui cum ñ possent oc¬
currere uento. cõmodata naui fla¬

Expanded text:
sobrii sumus vobis. Et in cujus comsobrii sumus vobis. Et in cujus comparationem Psalmista canit: Beatus respexit in vanitates et insanias do, ut quidam putant, sed vere profatur. Agrippa enim, utpote Judnesciebat. Quamvis in concione quadam cum Judaeis habita dixisse legatur: Sed de religionis auxilio praesumitis, cum orbem jam Romanum Jesu discipuli repleverint, aut sine Dei nutu putamus illam crescere tarde navigaremus, et vix devenissemus contra Chium. Melius legitur, contra Gnidum, quae est insula contra Asiam. CenNaucleros Graece, Latine navicularius dicitur. Misit se contra ipsam ventus Typhonicus. Alia translatio Latine dicit: Ventus tempestivus. Typhus enim Graece, Latine inflatio dicitur. Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, etc. Haec alia Translatio manifestius edidit: Et arrepta navi, cum non possent occurrere vento, commodata navi fla
Abbreviated transcription (Latin):
tudines & questiones. Legerat e¬
nĩ illud ysaie. beatꝰ qui in au¬
res loquitur audientis. & no¬
quantũ iudicis scientia cogno¬
uisset. Et cũ occiderent᷑: decu¬
li sententiã. Alia editio dicit. oc¬
cidendisq eis detuli sententiã:
id ÷ qualiter occiderent᷑ ipse sen¬
tentiã dedi. Festus magna uoce
dixit. Insanis paule. In saniȩ de¬
putabat qđ homo uincłatus lo¬
co defendendi accepto. ñ de ca¬
lũpnia qua p̃mebatur exteriꝰ.
sͥ dscientia qua intꝰ głabatur
sermonẽ faceret: atq omĩa reue lati¬
onis qua de ꝑsecutore in aplm mu¬
tatꝰ erat miracła ꝑcurreret: s & di¬
spensatione nr̃i redemptoris osten¬
sa de resurrectione mortuoꝵ. ꝯtio¬
nantis habitu impetuq disserer&.
fieuera aut̾ sicut stulta amentia
ẽ qua filiꝰ ꝓdigus patrẽ deserens
porcos pauit: ita & sꝑualis id est
uera amentia ÷ de qua apłs ait.
siue enĩ mente excedimꝰ dõ. siue

Expanded text:
tudines et quaestiones. Legerat etudines et quaestiones. Legerat enim illud Isaiae: Beatus qui in aures loquitur audientis, et noquantum judicis prudentia cognovisset. » Et cum occiderentur, detuli sententiam. Alia Editio dicit, Occidendique eis detuli sententiam, id est, qualiter occiderentur, ipse sententiam dedi. Festus magna voce dixit: Insanis, Paule. Insaniae deputabat quod homo vinculatus loco defendendi accepto, non de calumnia qua premebatur exterius, sed de conscientia qua intus gloriabatur sermonem faceret, atque omnia revelationis qua de persecutore in apostolum mutatus erat miracula percurreret, sed et dispensatione nostri Redemptoris ostensa, de resurrectione mortuorum concionantis habitu impetuque dissereret. Revera autem sicut stulta amentia est, qua filius prodigus patrem deserens porcos pavit, ita et spiritalis, id est, vera amentia est, de qua Apostolus ait: Sive enim mente excedimus Deo, sive
Abbreviated transcription (Latin):
pellat & romã ire festinat : icdeo.
facit ut p̃dicationi dixtiꝰ insiste¬
ret: cũq multis hinc credenti¬
bus atq omnib coronatꝰ iret ad
xꝑm. Agrippa rex & bernice de¬
scendert̃ cesaream. Agrippa hic
qͥ cum sorore uenit cesaream. file
est ut dixi herodis agrippe que
ab angło supra legimꝰ interfectum.
qͥ usq ad subuersionẽ iherosolimo¬
rũ regnum iudee tenuit: romanis
semꝑ amicus: & ab om̃i illa iudoꝵ.
seditione tutissimꝰ. De omib quib
accusor a iudeis rex agriꝑpa estimo
me beatũ apud te: eũ sĩ defensu¬
rus me hodie. Hunc u̾sum alia
editio sic transtulit. Estimo me pp¬
sum beatũ apud te. incipiens rõ¬
nem reddere hodie: Qͥ ã sc̃o ihe¬
ronimo quodã loco cũ sua exposi¬
tione sic positus ẽ. De omĩb quib
acousor a uideis o rex agrippa e¬
stimo me beatũ. cum apud te sim
hodie defendendꝰ: qͥ p̃cipue
nosti cunctas q̃ in iudeis st̃ ꝯsue¬

Expanded text:
et Romam ire festinat, ideo et Romam ire festinat, ideo facit, ut praedicationi diutius insisteret, cumque multis hinc credentibus atque omnibus coronatus iret ad Christum. Agrippa rex et Bernice descenderunt Caesaream. Agrippa hic qui cum sorore venit Caesaream, filius est ut dixi Herodis Agrippae, quem ab angelo supra legimus interfectum, qui usque ad subversionem Jerosolymorum regnum Judaeae tenuit, semper amicus, et ab illa Judaeorum seditione tutissimus. Hoc quoque accusor a Judaeis, Agrippa rex, aestimo me beatum apud te, cum sis defensurus me hodie. Hunc versum alia Editio sic transtulit: Aestimo me ipsum beatum, apud te incipiens rationem reddere hodie. Qui a sancto Hieronymo quodam loco cum sua expositione sic positus est: « De omnibus quibus accusor a Judaeis, o rex Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, qui praecipue nosti cunctas quae in Judaeis sunt consue
Abbreviated transcription (Latin):
heresim sic deseruo patͥ do. Quȩ
enĩ ꝯsequentia ÷ eum qui in grecõ
locutus ẽ dicere sedm̃ sectam quã
dict̃ heresim: cũ idem latine secta
qđ heresis grece significet: s ait.
sic deseruio patri dõ scdm illam
uidelicet uiam quã increduli he¬
resim id ÷ sectam nuncupant: qͣ¬
si magis habeat ꝑtinatiam quȩ li¬
bet sectandi. ꝗͣ industriam recta
dinoscendi. Qidam aut̃ ex asia
uidei. Iunge ad suꝑiora. id ÷ hi
st̃ qui me inuenert̾ in templo.
Biennio aut̾ expleto: accepit suc¬
cessorem felix portiũ festum. Bi¬
enniũ dicit ꝯuersationis pauli
in cesarea. ñ aut̃ presidatus fe¬
licis: Nictum ÷ enĩ supra qđ
multis annis genti illi fuerit
uidex: presertim cũ historie
narrent᷑. scdo neronis anno mis¬
sum romã apłm÷ claudiũ uͦ ce¬
sarem eo t̃p̃re quo agrippã filis̃
herodis ꝗ̃ angłs cesaree ꝑcussit.
iudeoꝵ regẽ ꝯstituerit. felicem
galylee & regionis q̃ dr̃ trans
iordanem. ꝓcuratorem misisse

Expanded text:
o. Quae enim consequentia est eum qui Graece locutus est, dicere: Secundum sectam quam dicunt haeresim, cum idem Latine secta quod haeresis Graece significet? Sed ait: Sic deservio Patri Deo, secundum illam videlicet viam quam increduli haeresim, id est, sectam nuncupant, quasi magis habeat pertinaciam quaelibet sectandi quam industriam recta dignoscendi. Quidam autem ex Asia Judaei. Junge ad superiora, id est, hi sunt qui me invenerunt in templo. Biennio autem expleto accipit successorem Felix Porcium Festum. Biennium dicit conversationis Pauli in Caesarea, non autem praesidatus Felicis. Dictum est enim supra quod multis annis genti illi fuerit judex. Praesertim cum historiae narrent secundo Neronis anno missum Romam Apostolum, Claudium vero Caesarem eo tempore quo Agrippam filium Herodis quem angelus Caesareae percussit Judaeorum regem constituerit, Felicem Galilaeae, et regionis quae dicitur trans Jordanem, procuratorem misisse
Abbreviated transcription (Latin):
desinenter oꝑari. Neq enĩ tanꝗͣ
substantia eiꝰ sic in illo sumꝰ quẽ¬
admodũ dictum ÷. qđ habeat ui¬
tam in semet ipso: sed utiq eũ a¬
liud sumꝰ ꝗͣ ipse. ñ aliud in illo
sumꝰ. nͥ qr id oꝑatur. Et hoc est
opus eiꝰ quo continet omĩa. & qͦ
eiꝰ sapientia ꝑtendit a fine usq
ad fine fortiter: & disponit omĩa
suauit᷑. Per quã dispositionẽ: in

Expanded text:
desinenter operari. neque enim tamquam desinenter operari. neque enim tamquam substantia eius sic in illo sumus, quemadmodum dictum est, quod habeat uitam in semet ipso, sed utique, cum aliud sumus quam ipse, non ob aliud in illo sumus, nisi quia id operatur, et hoc est opus eius, quo continet omnia et quo eius sapientia pertendit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia s
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine ñ egeat uictimarũ: qđ
hominũ deniq creator & gub̾na¬
tor omniũ ñ possit hominis ma¬
nu creari: qđ postremũ ds̃ ad
cuiꝰ homo factus ÷ imaginem ñ
debeat metallis estimari. similis er¬
roris remediũ docens esse studiũ pe¬
ratendi. Nam si a pͥmo destruere uo¬
lusset cerimonias idoloꝵ: aures gen
tamen eũ hominẽ ꝗͣ dm̃ nuncupais:
incipiensq ab illis que gessit in cor¬
pore. & ea diuina describens ut plꝰ
ꝗͣ homo fuisse uideret᷑: uictam uniꝰ¬
mortẽ uirtute. mortuũq ab inferis
resuscitatũ : Paulatim enĩ fides cre¬
scit : ut cũ supra hominẽ fuisse ui¬
deretur. ds̃ esse crederetur. Qid e¬
nĩ interest quo qͥsq credat ordine:
Non in pͥncipiis ꝑfecta queruntur:
sed de initiis ad ea q̃ ꝑfecta sunt ꝑ¬
uenitur. In ipso enĩ iuuimꝰ: mo
cilis intellectu est : beati augusti¬
ni u̾bis debet exponi. Ostendit in¬
quit apłs dm̃ in his q̃ creauit in¬

Expanded text:
sanguine non egeat victimarum, quod sanguine non egeat victimarum, quod hominum denique creator et gubernator omnium non possit hominis manu creari, quod postremo Deus, ad cujus homo factus est imaginem, non debeat metallis existimari similis, erroris remedium docens esse studium poenitendi. Nam si primo destruere voluisset caeremonias idolorum, aures genttamen eum hominem, quam Deum nuncupans, incipiensque ab illis quae gessit in corpore, et ea divina describens, ut plus quam homo fuisse videretur, victam unite mortem, mortuumque ab inferis resuscitatum paulatim enim fides crescit, ut cum supra hominem fuisse videretur, Deus esse crederetur. Quid enim interest quo quisque credat ordine? Non in principiis perfecta quaeruntur, sed de initiis ad ea quae perfecta sunt pervenitur. In ipso enim vivimus, etcili intellectu est, beati Augustini verbis debet exponi. « Ostendit, inquit, Apostolus Deum in his,
Abbreviated transcription (Latin):
ignoto deo. Notus in iudea ds̃: s
ñ receptus. Ignotus in achala ds̃:
quãuis ꝑ multa quesitꝰ: & ideo qͥ
ignorat ignorabitur: Qͥ preuari¬
catur : dampnabitur. Neutri
immunes a culpa: sed excusabili¬
ores qui fidem ñ obtulere. xꝑo quẽ
nesciebant : ꝗͣ qui manꝰ intulere. xꝑo
ꝗ̃ sciebant. Ds̃ qui mundũ fecit
& omĩa que in eost̾: hic celi & ter¬
re cũ sit dñs. ñ in manu factis tem¬
plis in habitat. & cȩt̾a. Ordo dili¬
genter apłice dispitationis est in¬
tuendꝰ : qua ita apud gentiles tra¬
ctatus seriem format: ut pͥmo u¬
num dm̃ auctorẽ mundi omniu¬
q ẽẽ doceat: in quo uuimꝰ. moue¬
mur & sumꝰ. Cuuis & genꝰ sumus:
ut ñ solum ꝓpter munera lucis &
uite. uerum etiã ꝓꝓter cognati¬
onẽ quandã generis diligendum
ostendat: Deinde opinionẽ illam
q̃ ÷ de idolis aꝑta ratione deuin¬
cat: qđ totiꝰ mundi conditor &
dñs templis ñ possit coͣnc ludi sa¬
xeis: qđ omĩs benesicii largitor

Expanded text:
Ignoto Deo. Notus in Judaea Deus, sed non receptus. Ignotus in Achaia Deus, quamvis per multa quaesitus. Et ideo qui ignorat ignorabitur, qui praevaricatur damnabitur. Neutri immunes a culpa, sed excusabiliores, qui fidem non obtulere Christo, quem nesciebant, quam qui manus intulere Christo, quem sciebant. Deus qui  omnia quae in eo sunt, hic coeli et terrae cum sit Dominus, non in manufactis templis habitat, et caetera. Ordo diligenter apostolicae disputationis est intuendus, qua ita apud gentiles tractatus seriem format, ut primum unum Deum auctorem mundi omniumque esse doceat, in quo vivimus, et movemur, et sumus, cujus et genus sumus, ut non solum propter munera lucis et vitae, verum etiam propter cognationem quamdam generis diligendum ostendat, deinde opinionem illam quae est de idolis, aperta ratione devincat, quod totius mundi conditor et Dominus templis non possit includi saxeis, quod omnis beneficii largitor
Abbreviated transcription (Latin):
ipse iudicans de omĩb istis eog¬
noscere. In hoc loco quidã nr̃i
codices aliquot uersus minꝰ ha¬
bent: qui in greco ita leguntur.
eũ multa ui de manib nr̃is
edux it : uibens accusatores eiꝰ
uenire ante te. quo possis ipse
diuidioans de omĩb istis cogno¬
scere: & cet̾a. Conficeor aut̾ hoc

Expanded text:
ipse judicans de omnibus istis cogipse judicans de omnibus istis cognoscere. In hoc loco quidam nostri Codices aliquot versus habent, qui in Graeco ita leguntur: cum multis vi e manibus nostris eduxit, jubens accusatores ejus venire ante te, quo possis ipse judicans de omnibus istis cognoscere, etc. Confiteor autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei esse testatur: hoc ÷ qđ
supra głatur se ante pedes gama¬
lyhel qͥ phariseus legitur fuis¬
se.ꝓpħas legemq didicisse. Et
deuouert̾ se dicentes neq mandu¬
caturos neq bibituros donec oc¬
ciderent paulũ. Cum dñs dicat.
beati qͥ esuriunt & sitiunt uisti¬
tiã ÷ isti econtrario iniqͥtatẽ
suriunt : & sanguinẽ adeo sici¬
unt. ut cibos etiã corꝑori ab¬
dicent. donec iusti morte sati¬
ent᷑. S ñ ÷ sapientia. ñ est pru¬
dentia. ñ ÷ ꝯsiliũ contra dñm. Nã
& supra paulus hostias licet obtu¬
lerit. caput raserit. nudipedalia
exercuerit. uideis factus sit Iu¬
deus: uincła tñ quȩ p̃dicta erant
ñ euasit. Et hic isti quãuis ꝯci¬
lia cogant. se deuoueant. insidias
uocabantur: postea uͦ inter uide¬
os surrexit heresis q̃ dicta est
nazarenor qui in xꝑm credt̃
filiũ dĩ natum de maria uirgi¬
ne: & eum dicunt ẽẽ qui sub
pontio py lato & passus ẽ & resur¬

Expanded text:
Pharisaei se esse testatur, hoc est, quod Pharisaei se esse testatur, hoc est, quod supra gloriatur, se ante pedes Gamalielis, qui Pharisaeus legitur, prophetas legemque didicisse. Et devoverunt se dicentes neque manducaturos neque bibituros donec occiderent Paulum. Cum Dominus dicat: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam , isti e contrario iniquitatem esuriunt, et sanguinem adeo sitiunt, ut cibos etiam corpori abdicent, donec isti morte satientur. Sed non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Deum. Nam et supra Paulus hostias licet obtulerit, caput raserit, nudipedalia exercuerit, Judaeis factus sit Judaeus, vincula tamen quae praedicta erant non evasit. Et hic isti quamvis consilia cogant, se devoveant, insidias vocabantur; postea vero inter Judaeos surrexit haeresis quae dicta est Nazarenorum, qui in Christum credunt Filium Dei, natum de Maria virgine, et eum dicunt esse qui sub Pontio Pilato et passus est et resur
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽẽ: Ego .N. scio qͣnco p̃cio ciuilitatẽ
istã posedi. E paulꝰ. Ego aut̃ ⁊ natꝰ sũ. Id
ẽ in ħ ego plꝰte romanꝰ sũ: qđ non a¬
libi natus romanũ nom̃ eni. s
Non ꝑturbatione animi cõmotus
hoc dĩxit: s utiq ꝓphetando loci¬
tus est. qr figurale illud pontifi¬
cium qđ erat in parietis dealbati si¬
militudine cõpositum. ꝑ ciitiendũ
esset ac destruendũ: cum iã ueri
indicatiuo utiq modo hoc ipsũ fu¬
turũ significans: ñ optatuio male¬
dicens. Qm tranquillo enĩ ani¬
mo hec diceret: sequenti responsi¬
one manifestat dicens. Uiri fr̃s:¬
ego ꝑhariseus sũ: & cęt̾a uicut
unitas bonor⁊ semꝑ utilis: sic
maloꝵ unitas semꝑ ÷ bonis no
dissotiare satagit: ut quẽ uniti
cinxerant: diuisi laxarent l
Sicse mare rubrũ qđ solidũ filioᷤᷤ
isrł artauerat. diuisũ ab egy ꝑ¬
to lib̾auit. Qd̃ aut̃ se filium pha¬
riseoꝵs siue iuxta grecũ. filis

Expanded text:
num esse? Ego enim scio quanto pretio civilitatem num esse? Ego enim scio quanto pretio civilitatem istam possedi. Et Paulus ait: Ego autem et natus sum. Id est, in hoc ego plus te Romanus sum, quod non alibi natus Romanum nomen emi, seNon perturbatione animi commotus hoc dixit, sed utique prophetando locutus est, quia figurale illud pontificium quod erat in parietis dealbati similitudine compositum, percutiendum esset ac destruendum, cum jam verumindicativo utique modo hoc ipsum futurum significans, non optativo maledicens. Quod tranquillo enim animo haec diceret, sequenti responsione manifestat dicens: Nesego Pharisaeus sum, etc. Sicut unitas bonorum semper est utilis, sic malorum unitas semper est bonis noxdissociare satagit, ut quem uniti cinxerant, divisi laxarent. Sic mare Rubrum, quod solidum filios Israel arctaverat, divisum ab Aegypto liberavit. Quod autem se filium Pharisaeorum, sive, juxta Graecum, filium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ ex pͥncipe ꝓficiscunt᷑ : ad dig¬
nitatẽ ciuit᷑atũ ꝑtinent. Nec mi¬
rum si se tharsensem & ñ gy¬
schaliten dicat : cum dñs ipse in
bethleem natꝰ. non bethleemites
s nazarenꝰ sit cognominatus. U̾o
ne narrat hẏstoria qđ comites
illiꝰ starent stupefacti: audien¬
tes quidẽ uocem. neminẽ altt̃¬
uidentes. Unde colligitur: eosso
audisse uerboꝵ. Uociferantibus
aut̾ eis & ꝓicientib uestim̃ta su¬
a: & puluerẽ iactantib in aerĩ
In passione dñi sacerdos solus de
throno exiliens uestim̃ta scidit:
quia tc̃ sacerdotiũ uetus erat
nouo mutandũ. Nunc uͦ quia pꝰ
necẽ apłoꝵ tota simul gens erat
regni gła spolianda indum̃ta
uere mixtũ ad cęlos tollt̾: uixta
qd̃ psalmꝰ ait. Suꝑbia eoꝵ qͥ te o¬
dert̾ ascendit semꝑ. Ego multa pe¬
cunla ciullitatẽ hanc ꝯsecutꝰ sũ. alia
editio manifestiꝰ qͥd dix̾it insinuat.
Dix̃ tͥbunꝰ. Tã facile te dicis ciuẽ roma¬

Expanded text:
quae ex principe proficiscuntur, ad digquae ex principe proficiscuntur, ad dignitatem civitatum pertinent. Nec mirum, si se Tarsensem et non Giscalitem dicat, cum Dominus ipse in Bethleem natus, non Bethleemites, sed Nazareus, sit cognominatus. CAPUne narrat historia, quod comites illius starent stupefacti, audientes quidem vocem, neminem videntes. Unde colligitur eos sonaudisse verborum. Vociferantibus autem eis, et projicientibus vestimenta sua, et pulverem jactantibus in aerem. In Domini passione sacerdos solus de throno exsiliens vestimenta scindit, quia tunc sacerdotium vetus erat novo mutandum. Nunc vero quia post necem apostolorum tota simul gens erat regni gloria spolianda, vere mistum ad coelum tollunt. Juxta quod Psalmista ait: Superbia eorum qui te oderunt, ascendit semper . Ego multa pecunia civilitatem hanc consecutus sum. Alia Editio manifestius quid dixerit insinuat. Dixit tribunus: Tam facile dicis civem Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ressibi postea publica fraude
iunxerit. Legitur aut̾ tempore
felicis hoc genus surrexisse latro¬
gladios gestantes. in ipsa luce di¬
ei ppło ꝑmixti. cȩco adherentes
uulnere cruentabant : ut quere¬
lam mors preueniret & ꝑcus¬
sor lateret. Et siquis cõ motus
fuisset qd̾ in medio urbis talia
gererentur : & hic ꝑibat: ita ꝑi¬
culi metu ł dissimulatione fa¬
cinoris: sicariꝰ ñ de prehendebat᷑
Atharso cilicie. ñ ignote enuita¬
tis municeps. Natus quidẽ apłs
inopido galy lee gyschali fuit :
Qͦ a romanis capto cum parenti¬
bus suis tharsum cilicie comini¬
grauit: a quib ob studia legis
missus iherosolymã. a gamalie¬
le uiro doc tissimo ficut in seq̃n¬
tib iꝑse memorat. eruditus est
Non aut̾ se ciuem: sed municipẽ
a municipio id ÷ t̾ritorio eius¬
dẽ cuitatis in quo nutritus :
appellat. Dictum ẽ municipi¬
debita uel munera reddat. Nam
libera les & famosissimȩ cause ꝙ

Expanded text:
res sibi postea publica fraude res sibi postea publica fraude conjunxerit. Legitur autem tempore Felicis hoc genus surrexisse latrogladios gestantes, in ipsa luce diei populo permisti, caeco adhaerentes vulnere cruentabant, ut querelam mors praeveniret, et percussor lateret. Et si qui commotus fuisset quod in medio urbis talia gererentur, et hic peribat. Ita periculi metu, vel dissimulatione facinoris, sicarius non deprehendebatur. A Tarso Ciliciae non ignotae civitatis municeps. Natus quidem Apostolus in oppido Galilaeae Giscali fuit. Quo a Romanis capto, cum parentibus suis Tarsum Ciliciae commigravit. A quibus ob studia legis missus Jerosolymam, a Gamaliele viro doctissimo, sicut in sequentibus ipse memorat, eruditus est. Non autem se civem, sed municipem, a municipio, id est, territorio, ejusdem civitatis in quo nutritus est, appellat. Dictum autem municipidebita vel munera reddat. Nam liberales et famosissimae causae, et
Abbreviated transcription (Latin):
bi reperient᷑ dies esse. Hic ÷ homo
qui aduersus pplm̃ & legem & lo¬
cum hc̃ onĩs ubiq docens. Qͥa
uidebant noue gr̃e sectatores mi¬
nꝰ cerimonias legis & templi sollẽp¬
nia frequentare: timebant sicut
in euangelio legit᷑. ne forte ueni¬
rent romani & tollerent eoꝵ &
locũ & gentẽ. Qdixit. Grece no¬
sti: Nonne tu es egyptiꝰ: & cet̾a¬
Egi ptiꝰ enĩ quidam uenerat a
iudea : qui fidem sibi ꝓpħe magi¬
ꝑ desertũ. ꝑ̃uenit ad montẽ oliue¬
tiͥ paratꝰ inde irruere iherosoli¬
mã: urbemq sibi subi ugare:
sed conatus eius p̃uenit felix:
moxq cũ armatis occurrens.
eg y ptio quidẽ cũ paucis fugato.
aliis etiã ꝑ emptis: temere cep̃ta
facile restrinait. Quatuor mi¬
lia uiror sicarioꝵ. Non ẽ de
hoc numero satellitũ inter tribu¬
nũ qui hȩo locutꝰ ÷. & iosephũ
qͥ de egyptio scripsit. habenda
Atrouersia. Pocuit enĩ fieri ut pͥ¬
mo eũ paueis hisdemq elam ty¬
rannidem agentib ueniens. plu¬

Expanded text:
s. Hic est homo qui adversus populum et legem et locum hunc, omnes ubique docens. Quia videbant novae gratiae sectatores minus cerimonias legis et templi solemnia frequentare, timebant, sicut in Evangelio legitur, ne venirent Romani, et tollerent eorum et locum et gentem. Qui dixit: Graece nosti? Nonne tu es Aegyptius, etc.? Aegyptius enim quidam venerat ad Judaeam qui fidem sibi pper desertum, pervenit ad montem Oliveti, paratus inde irruere Jerosolymam, urbemque sibi subjugare. Sed conatus ejus praevenit Felix, mox cum armatis occurrens. Aegyptio quidem cum paucis fugato, aliis etiam peremptis, temere coepta facile restrinxit. Quatuor millia virorum sicariorum. Non est de hoc numero satellitum inter tribunum qui haec locutus est, et Josephum qui de Aegyptio scripsit, habenda controversia. Potuit enim fieri ut primo cum paucis, iisdemque clam tyrannidem agentibus adveniens, plu
Abbreviated transcription (Latin):
metur. xꝑc in uobis. Operosior e¬
nĩ ⁊ resuscitatio eoꝵ. qui ꝑ negli¬
gentiam. ꝗͣ qui ꝑ infirmitatem
peccant :. Et hȩc ꝑ euticũ: illa ꝑ
thabitam quam petrus suscitaũ
exprimitur. Et ido illa in dieb¬
illis infirmata morit᷑ : hic autẽ¬
media nocte cadit & moritur. Illa
pꝰ mortẽ lota in cenacło ponitur:
hic tercio cenacło delapsus deor¬
sum mortius leuatur. Iste pre¬
sente & docente magistro: illa ab
ad illã petrus suscitaturus ascen¬
dit. Illa mox uiso petro resedit:
hic nocte media defunctus. tandẽ
mane resurgit: & iustitie sole af¬
flante rediuiuus inducitur.
Festinabat enĩ si possibile esset:
ut diẽ pentecosten faceret iheroso¬
limis. Preceptũ quidẽ legis erat:
ut om̃s iudei ter in anno. id ÷ tẽ¬
pore pasche. pentecosten & sce no¬
phegie iherosolimã ꝯuenirent.S¬

Expanded text:
metur Christus in vobis. Operosior emetur Christus in vobis. Operosior enim est resuscitatio eorum qui per negligentiam, quam qui per infirmitatem peccant. Et haec per Eutychum, illa per Tabitham quam Petrus suscitavit, exprimitur. Et ideo illa in diebus infirmata moritur, hic media nocte cadit et moritur. Illa post mortem lota in coenaculo ponitur, hic tertio coenaculo delapsus deorsum mortuus lugetur. Iste praesente et docente, illa absad illam Petrus suscitaturus ascendit. Illa mox viso Petro resedit, hic nocte media defunctus tandem mane resurgit, et justitiae sole afflante, redivivus adducitur. Festinabat enim si possibile esset, ut diem Pentecosten faceret Jerosolymis. Praeceptum quidem legis erat ut omnes Judaei ter in anno, id est, tempore Paschae, Pentecostes, et Scenopegiae, Jerosolymis convenirent
Abbreviated transcription (Latin):
ticus suꝑ fe nestrã: & cęt̾a. Eutioꝰ
hebraice amens: grece uͦ dicitur
fortunatꝰ. Quoꝵ unũ ei qui ꝑ
adolescentie uoluptatẽ de uirtu¬
tũ culmine ceciderit: alterum
ei qͥ ꝑ condescensionẽ predicato¬
ris ad uirtutũ summa redierit.
congruit. Etductus somno ceci¬
dit de cenacło tercio deorsũ: &¬
cȩta. Inter uerba p̃dicationis oc¬
currit occasio curationis: ut
dulcedine miracłi & doctrine ser¬
mo firmetur. & uigiliarũ labor
arceat᷑: & memoria magistri iam
discessuri artiꝰ mentib infigatur
Tria uͦ cenacła in quoꝵ supremo
paulus disputat. fides. spes. cari¬
si quis ꝑ ignauiã deseruerit: & in¬
ter apłi uoces dormitare ñ timu¬
erit : ĩa inter mortuos reputabit᷑
Cum enĩ in uno offenderit: factꝰ
est omniũ reus. Ad quẽ cũ descen¬
disset paulus: incubuit suꝑ eum.
Qd̾ descendit. incũbit. amplecti¬
tur: hoc ÷ qđ ipse dicit. filioli
mei quos iterũ parturio: donec for¬

Expanded text:
tychus super fenestram, etc. Eutychus tychus super fenestram, etc. Eutychus Hebraice amens, Graece vero fortunatus. Quorum unum ei qui per adolescentiae voluptatem de virtutum culmine ceciderit, alterum ei qui per condescensionem praedicatoris ad virtutum summa redierit, congruit. Eductus somno, cecidit de tertio coenaculo deorsum, etc. Inter verba praedicationis occurrit occasio curationis, ut dulcedine miraculi et doctrinae sermo firmetur, et vigiliarum labor arceatur, et memoria magistri jam discessuri arctius mentibus infigatur. Tria vero coenacula in quorum supremo Paulus disputat, fides, spes, et charisi quis per ignaviam deseruerit, et inter Apostoli voces dormitare non timuerit, jam inter mortuos computabitur. Cum enim in uno offenderit, factus est omnium reus . Ad quem cum descendisset Paulus, incubuit super eum. Quod descendit, incumbit, complectitur, hoc est quod ipse dicit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec for
Abbreviated transcription (Latin):
solimã. In una sabb̃i cũ conuenis¬
semꝰ ad frangendũ panem: & cȩt̾a.
Id ÷ die dnĩco qui est pͥmꝰ a sabbo
cum ad mysteria celebranda con¬
gregati essemꝰ. Protraxitq sermo¬
nem usq  mediam noctem. Eratt
aut̃ lanipades copiose in cenaculo:
Possumꝰ hic allegorice dicere quia
cenaclm̃ sit altitudo sꝑualium ha¬
rismatũ : nox obscuritas scriptura¬
rũ: Lampadũ copia secretiorum
expositio dictoꝵ: Dies dñica recor
ut si quando dulcedine resurre¬
ctionis & uite uenture gaudiis
illectus. auditores suos ad uirtu¬
tum sũma ꝓuocauerit. & ꝓlixiꝰ
disputando secreta quelibet scͥp¬
turarũ actigerit: mox cadem
ꝓpter infirmos auditores lãpade
plane expositionis illustret: siẽ
apłs cum diceret. abraham du¬
os filios habuisse unũ de ancil¬
la & unũ de libera: max expla¬
nando subiunxit. Hȩc autem
sunt duo testam̃ta. Ascendens
aut̃ quidã adolescens nomine eu¬

Expanded text:
solymam. In una autem Sabbati cum convenissolymam. In una autem Sabbati cum convenissemus ad frangendum panem, etc.; id est, die Dominico qui est primus a Sabbato, cum ad mysteria celebranda congregati essemus. Protraxitque sermonem usque in mediam noctem. Erant autem lampades copiosae in coenaculo. Possumus hic allegorice dicere quia coenaculum sit altitudo spiritalium charismatum, nox obscuritas Scripturarum, lampadum copia, secretiorum expositio dictorum, dies Dominica, recorut si quando dulcedine resurrectionis et vitae venturae gaudiis illectos auditores suos ad virtutum summa provocaverit, ac prolixius disputando secreta quaelibet Scripturarum attigerit, mox eadem propter infirmos auditores lampade planae expositionis illustret. Sicut Apostolus, cum diceret Abraham duos filios habuisse, unum de ancilla, et unum de libera, mox explanando subjunxit: Haec autem sunt duo testamenta, etc. Sedens autem quidam adolescens nomine Eu
Abbreviated transcription (Latin):
dola deos ñ esse. Et mira gentiliũ
stultitia: quia illos colere ñ eru¬
bescunt. quos ab homine constru¬
I uel destrui posse cognosct᷑. Et ex¬
clamauert̾ dicentes. Ssagna diana
ephesioꝵ. Qm̃ demetrius peritu¬
ram dixit dianã: illi e contrario
magnã esse mirantur. Et impe¬
tum fecert̾ uno animo in theatrỹ.
Theatrũ locus ÷ semi circuli figu¬
ram habens: in quo stances ppłĩ
ludoᷤ scenicos inspiciebant. Unde
& a spectaculo. grece theatri noñi
accepit. Itaq sicut arator ait:
ñ alio decuit causas meritũq
diane lasciuo tractare foro: capit
area turpis concilii deformis opꝰ.
tes illas. & exhortatus eos fuissae
multo sermone: uenit ad greci¬
ã. Orecta est ꝓuintia achaiȩ. quã
greci elladam uocant. Ueniq i¬
bi Latini codices grecos uel ad di¬
les. ibi grecũ exemplar hellinas
ergo pꝰ machedoniã uenit paulꝰ:
qr ꝓposuerat ut supͣ dictum ÷ tͣñ¬
sita macedonia & achaia ire ihero¬

Expanded text:
dola deos non esse. Et mira gentilium dola deos non esse. Et mira gentilium stultitia, qui illos colere non erubescunt, quos ab homine construi vel destrui posse cognoscunt. Et exclamaverunt dicentes: Magna Diana Ephesiorum. Quam Demetrius perituram dixit Dianam, illi e contrario magnam esse mirantur. Et impetum fecerunt uno animo in theatrum. Theatrum, locus est semicirculi figuram habens, in quo stantes populi ludos scenicos intus inspiciebant. Unde et a spectaculo Graece theatri nomen accepit. Itaque, sicut Arator ait: Non alio decuit causam meritumque Dianae Lascivos tractare foro, capit area turpis Concilii deformis opus.tes illas, et exhortatus eos fuisset multo sermone, venit ad Graeciam. Graecia est provincia Achaiae, quam Graeci ἑλλάδα vocant. Denique ubi Latini Codices Graecos, vel, ad dibent, ibi Graecum exemplar ἕλληνας ergo post Macedoniam venit Paulus, quia proposuerat, ut supra dictum est, transire a Macedonia et Achaia, et ire Jero
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵUnde & quinquagesimꝰ pe¬
nitentie psalmus : & quinquage¬
simꝰ remissionis ÷ annus. Mitens
aut̾ẽ in macecloniã duos ex mi¬
nistrantib sibi: & cet̾a. Premi¬
sit discipłos ad preparandas ele¬
mosinas quas iherosolimã erat al¬
laturus : ne cũ ipse ueniret tuic
collecte fierent. Demetriꝰ enĩ qͥdam
noĩe. argentariꝰ : & cȩt̾a. Demetruis
iste qͥ uiam dñi turbare nitit᷑. no¬
m̃ ꝓpriũ factis exequit᷑ : interp̾ta¬
tur enĩ nimiũ ꝑsequens. Unde
consequenter templa diane ñ alio
to enĩ in scripturis eloquiũ: sic̃
auro sensus. indicari solet. E gen¬
tilis uersutia religionẽ suam non
ulla sensus ratione: s nudo ser¬
monis nicore solet astruere. Non solũ
aut̃ hec ꝑiclitabitur nobis parꝰ
in redargͣ tionẽ uenire: & cetera
Id ÷ ñ solum oꝑa nr̃a uana nec mͥ¬
cede digna redarguentur: uerũ
religio quoq nr̃a dehonestabitur.
si pauli doctrina preualuerit.i¬

Expanded text:
catorum, unde et quinquagesimus poecatorum, unde et quinquagesimus poenitentiae psalmus, et quinquagesimus remissionis est annus. Mittens autem in Macedoniam duos ex ministrantibus sibi, etc. Praemisit discipulos ad praeparandas eleemosynas, quas Jerosolymam erat allaturus, ne cum ipse veniret, tunc collectae fierent. Demetrius enim quidam nomine, argentarius, etc. Demetrius iste qui viam Domini turbare nititur, nomen proprium factis exsequitur. Interpretatur enim, nimium persequens. Unde consequenter templa quae Dianae fato enim in Scripturis eloquium, sicut auro sensus indicari solet. Et gentilis versutia religionem suam non ulla sensus ratione, sed nudo sermonis nitore solet astruere. Non solum autem haec periclitabitur nobis pars in redargutionem venire, sed et ma non solum opera nostra vana, nec mercede digna redarguentur, verum religio quoque nostra dehonestabitur, si Pauli doctrina praevaluerit, i
Abbreviated transcription (Latin):
strepentes ostendit. De quib eiꝰ¬
de ecołe custodib imꝑatur. s api¬
te nobis uulpes pusillas : que de¬
moliunt᷑ uineas. Ihm̃ noui: &
paulũ scio. De hoc uersu dicit
arator. Cognosce furorẽ gens ini¬
nica tuũ: dȩ mon regnare fatet᷑.
q̃ uenisse negas: atq hoc conuin¬
ceris ipso quo stimulante ruis.
Multi aut̾ ex his qui fuerant
curiosa sectati contulert̾ libros.¬
& cȩt̾a. Curiosa dicit magice ar¬
tis industriã : cuiꝰ sectatores me¬
rito suos libros incendunt. mag¬
sos quib seruierant dȩmones. ihõ¬
dnm̃. & apłos eiꝰ uident honorare.
Inuenert᷑ pecuniã de narioꝵ qͥn¬
quaginta miliũ. Et debitorib
in euangłio sub quinquagenario¬
ro debita laxantur: Credo quia cor¬
poris quinq sensib subsistentes in
hac uita. decalogi precepta trans¬
gredimur. Hic aut̃ ꝓpter enor nu¬
tatem magici sceleris: nullauuis
quagenariꝰ sepe numerus. refertur
ad penitentiam remissionẽq pec¬

Expanded text:
erstrepentes ostendit. De quibus ejuerstrepentes ostendit. De quibus ejusdem Ecclesiae custodibus imperatur: Capite nobis vulpes pusillas, quae demoliuntur vineas. Jesum novi, et Paulum scio. De hoc versu dicit Arator, Cognosce furorem, Gens inimica, tuum: daemon regnare fatetur, Quem venisse negas, atque hoc convinceris ipso, Quo stimulante ruis. Multi autem ex iis qui fuerant curiosa sectati, contulerunt libros, etc. Curiosa dicit, magicae artis industriam, cujus sectatores merito suos libros incendunt, magsos quibus servierant daemones os ejus vident honorare. Invenerunt pecuniam denariorum quinquaginta millium. Et debitoribus in Evangelio sub quinquagenario debita laxantur. Credo quia corporis quinque sensibus subsistentes in hac vita Decalogi praecepta transgredimur. Hic autem propter enormitatem magici sceleris, millenariuquagenarius saepe numerus refertur ad poenitentiam, remissionemque pec
Abbreviated transcription (Latin):
inuocationẽ fiunt talia mira¬
cła. Erant aut̃ quidã sceue iu¬
dei pͥncipis sac̾dotum septe fi¬
lii qui hoc faciebant. Melius
iuxta grecũ legitur. Erant
aut̃ euiusdã sceuȩ. Qm̃ ergo
ipse sathanas transfigurat se ue¬
lut angłm lucis: ministros qͦ¬
q suos eadẽ simulatione colora¬
re ñ timet. Unde qͥa septenari¬
nari. In qua figura & dñs pꝰ re¬
sur rectionẽ cum septẽ disorpłis
epulatur. & septem fr̃s ad cor¬
neliũ sꝑu sc̃o bapti ⁊ andũ euan¬
gelizaturi ueniunt : filii sceueqͥ
quasi sꝑs malus expulsuri sep¬
te nario numero censentur: quia
ũ credendo s tẽptando xꝑi & a¬
płoꝵ nom̃ inuocant: Non a do tñ
uerũ ab ipsis demonib subdole
falsitatis merito condẽpnantur.
Q bene filii sceue dñr: qui in¬
terpretat᷑ uulpecula clamans.
Hoc enĩ animal doli & astutie
sagacissimũ: uideos. gentiles &
hereticos eccłe di semꝑ insidi¬
antes. & quasi garrula uoce ꝑ¬

Expanded text:
invocationem fiant tanta mirainvocationem fiant tanta miracula: Erant autem quidam Scevae Judaei principis sacerdotum septem filii, qui hoc faciebant. Melius juxta Graecum legitur: Erant autem cujusdam Scevae. Quoniam ergo ipse Satanas transfigurat se velut angelum lucis , ministros quoque suos eadem simulatione colorare non timet. Unde quia septenarinari, in qua figura et Dominus post resurrectionem cum septem discipulis epulatur, et septem fratres ad Cornelium Spiritu sancto baptizandum Evangelizaturi veniunt, filii Scevae quasi Spiritus malos expulsuri septenario numero censentur. Qui quia non credendo, sed tentando  nomen invocant, non a Deo tantum, verum ab ipsis daemonibus subdolae falsitatis merito condemnantur. Qui bene filii Scevae dicuntur, qui interpretatur vulpecula clamans. Hoc animal doli et astutiae sagacissimum, Judaeos gentiles, et haereticos Ecclesiae Dei semper insidiantes, et quasi garrula voce p
Abbreviated transcription (Latin):
participatione confirmari f¬
rant aut̃ om̃s uiri fere .xiiiͫ. &
cet̾a. Uere uidicia di abẏssus
multa. Ecce asya nuꝑ apłor
nec uisitatione digna : nc̃ & a¬
płico sacrata numero. & ꝓpħa¬
li ẽ munere sublimata. Et no
qđ est duodenariꝰ numerus decies
ductus. aduentus sui signa mon¬
strauerit : illd̾ in iherłm. hoc
in epheso quȩ ÷ ciuitas grecors.
Credo ut ostenderet se siue de iu¬
deis siue de gentib credat quis.
eos tm̃modo qui unitati eccłe ca
tholice atq apłice cõmunicant.
implere. Temptauerunt autẽ
quidã & de circueuntib iudeis¬
phus regem salomonẽ excogitas¬
se. suam q gentẽ docuisse mo¬
dos exorcismi id ÷ adiurationis :
qͥb immundi sꝑs expulsi ab ho¬
mine ulteriꝰ reuerti ñ sunt ausi
Fit aut̃ hoc interdum etiã ꝑ re¬
ꝓbos: ob condempuationẽ eoꝵ qͥ
faciunt. ł ob utilitatẽ eoꝵ qui
uident & audiunt: ut licet ho¬
mines despiciant signa facien¬
tes: tñ dm̃ honorent ad cuius

Expanded text:
participatione confirmari. Erant autem omnes viri fere duodecim, etc. Verum judicia Dei abyssus multa. Ecce Asia nuper apostolorum nec visitatione digna, nunc et Apostolico sacrata numero, et prophetali est munere sublimata. Et notqui est duodenarius numerus decies ductus, adventus sui signa monstraverit, illud in Jerusalem, hoc in Epheso, quae est civitas Graecorum. Credo ut ostenderet, se, sive de Judaeis seu gentibus credat quis, eos tantummodo qui unitati Ecclesiae catholicae atque apostolicae communicent implere. Tentaverunt autem quidam de circumeuntibus Judphus regem Salomonem excogitasse, suamque gentem docuisse modos exorcismi, id est, adjurationis, quibus immundi spiritus expulsi ab homine ulterius reverti non sint ausi. Fit autem hoc interdum etiam per reprobos, ob condemnationem eorum qui faciunt, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, ut licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑi cursus st̃ nuntie: quarum
aduentu fugari diram illã appel¬
latã quã helenã ferunt. In alia
Rois scriptum uidimꝰ. cuierat
signũ iouis filiis. Ferunt enĩ fa¬
bule iouẽ in cignũ transforma¬
tũ ledam thesei ꝯiugẽ constupras¬
se. atq mñ nat̾a helenam Unde dr̃.
iste modulatꝰ. Ales. ledeos petiuit
amplexus. Item eandẽ mutatũ
in stellam uiciasse & castorẽ atq
polliic̃e geminos ꝓcreasse ãplexi¬

Expanded text:
peri cursus sunt nuntiae. Quarum peri cursus sunt nuntiae. Quarum adventu, fugari diram illam appellatamque Helenam ferunt. In alia ροις scriptum vidimus, cui erat signum Jovis filiis. Ferunt enim fabulae Jovem in cycnum transformatum, Leden Thesei conjugem constuprasse, atque inde natam Helenam. Unde dicitur: Iste modulatus ales Ledeos petivit amplexus; item eamdem mutatum in stellam vitiasse, et Castorem ac Pollucem geminos procreasse. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
teria uexatũ iacere : & cȩt̾a. Cur
infirmũ infidelem p̃ce saluat.
qͥ ty motheũ trophy. mũq fide¬
les infirmos. unũ med ici nali arte
reparat. alterũ ex toto relinqͥt:
nͥ qr ille foras ꝑ miraclm sanandꝰ
erat qͥ uiuus interiꝰ ñ erat : Qͦ
ñ indigebant : qͥ salubrit᷑ intus
uiuebant. Nauigauimꝰ in naui
alexandrina q̃ in insula hiema¬
uerat : cui erat insigne castorũ.
Credo pͥmitꝰ insigne castorũ esse
positum: s uitio librarioꝵ .x.
litterã adiectã: sicut frustra panis
ꝑ frusta. & apꝓpriat ꝓ apppiat.
sepe scriptũ in antiquissimis exem¬
plarib inuenimꝰ. Ingreco enĩ ꝓ i
ni castores id ÷ castor & pollux g̃¬
ce uocantur. Testis ẽ urbs coleorũ:
q̃ ab amfito & circio geminoꝵ au¬
rigis facta. ex eoꝵ noĩe dioscoria
cognominata ẽ. Qs ob id genti¬
les in mari deos inuocant: quia
in ꝓdigiis nautarũ si solitarie
stelle in naui ł antennis apparu¬

Expanded text:
teria vexatum jacere, etc. Cur teria vexatum jacere, etc. Cur infirmum infidelem prece salvat, qui Timotheum, Trophimumque fideles infirmos, unum medicinali arte reparat, alterum ex toto relinquit, nisi quia ille foris per miraculum sanandus erat, qui vivus interius non erat, quo non indigi Alexandrina, quae insula hyemaverat, cui erat insigne Castrorum. Credo primitus insigne Castorum esse positum, sed vitio librariorum litteram adjectam sicut frustra panis, pro frusta, et appropriat pro appropiat, saepe scriptum in antiquissimis exemplaribus invenimus. In Graeco enim pro ni Castores, id est, Castor et Pollux Graece vocantur. Testis est urbs Colchorum, quae, ab Amphito et Circio geminorum aurigis facta, ex eorum nomine Dioscoria cognominata est. Quos ob id gentiles in mari Deos invocant, quia in prodigiis nautarum, si solidariae stellae in navi vel antennis apparu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis terre funditꝰ infigit: totã
oꝑum sequentiũ compagem cu¬
rarũ fluctib soluit. S huiꝰ na¬
uicule fragmentis. qui euasere
terram petunt : quia ꝑeunti¬
um exemplis alii se cautiꝰ agt̃.
undis tempestatũ docendo exemit.
amoris arcdore calefacit. Sarmenta
enĩ sc̃ dicta quelibet exhortationũ:
q̃ ad accendendã caritatẽ ualentia.
integritati dece̾pta. scripturarum.
quasi frondib st̃ excisa ramorũ.
sa. doctorib ueritatis uenena ꝑ¬
secutionũ infundere nititur: quo
manũ sautiet. id ÷ opꝰ doctrine
sꝑitalis impediat. Et ille quidem
excutiens bestiã in ignẽ: nichil ma¬
li passus ẽ. Eode igne quo suos fo¬
uet bestiã comburit : qr hisdem
uirtutib & scĩ ꝓficiunt: & ĩpii
cũ suo auctore inudendo de fici¬
unt: ut ꝓpħa ait. Telus appre¬
bendit pplm̃ ineruditũ : & nc̃ ig¬
nis ad uersarios comedit. Contigit
aut̃ patrẽ publii febrib & dissen¬

Expanded text:
tionis terrae funditus infigit, totam tionis terrae funditus infigit, totam operum sequentium compagem, curarum fluctibus solvit. Sed hujus naviculae fragmentis qui evasere, terram petunt, quia pereuntium exemplis alii se cautius aguntundis tempestatum docendo exemit, amoris ardore calefacit. Sarmenta enim sunt dicta quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia ab integritate decerpta Scripturarum quasi frondibus sunt excisa ramorum. sus, doctoribus veritatis venena persecutionum infundere nititur, quo manum sauciet, id est, opus doctrinae spiritalis impediat. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali passus est. Eodem igni quo suos fovet, bestiam comburit, quia iisdem virtutibus et sancti proficiunt, et impii cum suo auctore invidendo deficiunt, ut propheta ait: Zelus apprehendit populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedit. Contigit autem patrem Publii febribus et dysen