comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis anmam suam: sub bonȩ oꝑationis tegini-¬
ne et contemplationis abscondit. Ut acarnali concupi¬
centia subactiua contemplatiuaq uita quasi insensibi¬
lis lateat. quȩ prius mundi desideria sentiens mor¬
talicer unuebat. hinc est quod humani generis redem¬
ptor. ꝑdiem miracula inurbib exhibet. & adoratio¬
nis studium in monte ꝑnoctat. ut ꝑfectis uidelicet
p̃dicatorib innuat. quatinus nec actiuam uitã a¬
more speculationis funditus de serant: nec contem¬
plationis gaudia penitus oꝑationis nimietate con¬
temnant. sed quieti contemplantes sorbeant. quod
occupati erga ꝓximos loquentes refundant. Spe¬
culando quippe indĩamore surgitur: sed prȩdican¬
do adprimi utilitatẽ reditur. Unde apud moy sen
dum insacrificio uacca mactatur: offerricum ysopo
lignoq cȩdrino bis tinctus coccus prȩcipitur. Uac-¬
cam quippe mactamus: cum carnem alasciuia

Expanded text:
desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmidesideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus, cum carnem a lascivia
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchri nomine nisi contemplatiua uita signat᷑
quȩ nos quasi abhoc mundo mortuos sepelit. dũ
aterrenis desideriis susceptos inintimis abscon¬
dit: Abexteriore quippe uita mortui: etiam se¬
pulti ꝑ contemplationem fuerant: quib eaulus
dicebat. Mortui enĩ estis: & uita ur̃a abscondita
est quia a prauis nos oꝑib mortuos tegit. sed¬
sed contemplatiua ꝑfectius sepelit: quia acunctis mun¬
di actionib funditus diuidit. Quisquis ergo iam inse
contumelias carnis edomuit: suꝑ est ut mentẽ ꝑstudia
sce opationis exerceat. Et quisquis iam ment̾e ꝑscã oꝑa
dilatat. suꝑest ut hanc usq ad secreta intimȩ contem¬
plationis extendat. Neq enĩ ꝑfectus p̃dicator est:
qui uel ꝓpter contemplationis studium oꝑanda ne¬
glegit. uel ꝓpter oꝑationis instantiam contemplan-¬
da post ponit. hinc est enim quod abraham coniugẽ
mortuam insepulchro duplici sepelit: quia nimirũ
ꝑfectus quisq prȩdicator extinctam aprȩsentis uitȩ

Expanded text:
sepulcri nomine, nisi contemplativa vita, signatur? quae nos quasi ab hoc mundo mortua terrenis desideriis susceptos in intimis abscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est, quia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. Et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit ; quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ facilia ita sumimus ut inuenimus: ea quasi non man¬
sa bibimus. qr non fracta sorbemus. Hȩc subintellestu
mistico breui locutione transcurrimus: nequid forsi¬
tan prȩcerisse uideamur. Sed qr beato iob amici ẽẽ. ñ
possent: nisi inquib dã quoq magna morum honesta¬
te fulgerent. restat ut in eorũ uerbis uirtutẽ sensuũ
moraliter inquiramus. Quatinus dũ locutionis eorũ
pondus diseuititur. cuius doctrinȩ fuerint oscendt᷑¬

Expanded text:
dum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mandum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint, ostend
Abbreviated transcription (Latin):
locutionie quȩ iudaicus popłs insuꝑbiȩ ostentatione.
possederat. conuersȩ gentiliũ mentes irrigantur.
Unde et eisdẽ ꝑꝓpham dicit᷑. Om̃s sicientes uenite ada¬
quas: et qui non habetis argentũ ꝓperate. Quia enĩ
argenti uocabulo eloquia diuina signantur: psal¬
mista testatur dicens. Eloquia dm̃ eloquia casta. ar¬
gentũ igne examinatũ. Qui ergo argentũ non ha¬
bent. ad aquas uocant᷑: qr nimirũ gentilitas quȩ scri¬
pturȩ sacre p̾cepta non acceꝑat. sacri eloquii inunda¬
tione saciatur. Qu̾a tanto nunc auidius potat. qͣnto
hanc dui sicca sitiebut. Eadẽ gͦ diuina eloquia et mes¬
sis et diuitiȩ uocantur. Messis: qi ieuinã mentẽ refici¬
unt: Diuitiȩ. qr magna nos morũ uegustate cõponunt.
Eadẽ et comedi dicuntur et bibi. qr nimirũ dum quȩdã
ineis obscura sunt quȩ non nisi interp̃tata intelligimus
hȩc quasi mandendo glutimꝰ: Dũ quȩdã uͦ ad intelligen¬

Expanded text:
locutionis, quae Judaicus populus in ostentatione superbiae possederat, conversae gentilium mentes nunc irrigantur. Unde eis per Isaiam dicitur: Omnes sitientes venite ad aquas, et qui non habetis argentum properate . Quia enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur: quia gentilitas quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. non estis locuti coram me rectũ. et ꝓtinus ad¬
ditur. sicut seruus meus iob: ꝓfecto liquet quia ñ
om̃ino despicitur. quod ex melioris comparatione
reꝓbatur. In rep̾hensione quippe eius incaute di-¬
labuntur. sed tamen qr tanti uiri amici sunt.: eax
familiaritate illius: mistica multa didicerunt. Unde
sicut suꝑiꝰ diximus. eorũ uerbis etiã Paulus utitur.
et hȩc in assertionis suȩ adiutoriũ assumens. plata
exueritate testatur. Quȩ tamen ueritas recte re¬
prehendit. qr qu̾alibet fortis sententia contra sc̃m
uirũ ꝓferri non debuit. Possunt gͦ mistice eliphar
uerbã pensari: quib adbeatũ iob loquitur dicens.¬

Expanded text:
dicitur: Non estis locuti coram me rectum, et protinus sudicitur: Non estis locuti coram me rectum, et protinus subditur, sicut servus meus Job , profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensionem quippe ejus incaute dilabuntur; sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus , eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job loquitur, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
iam diximus. intra scãm ȩccłam incorrectis morib
positi. quo ꝑfidem bonis uixta sunt: eo ꝑuitã duri
premunt. Quia enĩ quasi fideles uitari nequeunt:
afidelib tanto deteriꝰ quanto et inte riꝰ colerandur.
Amici uͦ illius qui quasi ad consolandum ueniunt.:
sed aduerba asꝑx̧ inuectionis excedunt. hereticorum
speciẽ tenent: qui cũ contra bonos dm̃ defendere
nituntur. offendunt. hȩc itaq suꝑius latius dicta.
nunc breuiter studui mistica designatione succii¬
gere: ut lector m̃s exipsa hac replicatione meminerit.
me in hoc oꝑe sp̃uali intellectui deseruire. Et tam̃
cum utilitatis usus postulat: subtiliter quoq stu¬
deo historie uerba discutere. Cum uͦ necesse ẽ.: simul
utrumq cõplector: ut sp̃uales fructus allegoria
germinet. quos tamen ex radice historiȩ ueritas
ꝑducit. Amicos uͦ beati iob quos hereticorũ tenere
speciem diximus. indictis sius nequaqu̾a ꝑom̃ia re¬
probamus. Quia dum ꝑsuꝑnã sententiã contra eos

Expanded text:
ximus , intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contrania reprobanda. --Haec itaque superius latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati Job, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ualde contẽpta. qr exteriora cernentib
non lucebat. Sciendũ uͦ est: qđ iustꝰ quisq aut
teporalem głam non habet. aut hanc subsemet¬
ipso frangit si habet. ut honori suo liber emine¬
at: ne ei uictꝰ delectatione succu̾bat. Hinc ẽ.
enĩ quod ille p̾dicator egregiꝰ. ante humanos
ocłos. apłatus sui głam humiliauerat. qui di

Expanded text:
tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspitatib quasi de ꝓpriis lȩtatur. Sacri uerbi
pabula inmente sollicitius ruminat: et inqui¬
situs quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene
itaq iusti simplicitas. et lampas esse dr̃: et contẽ¬
pta.Lampas: qr interiꝰ lucet. Contẽpta. qr exteriꝰ
non lucet. Intus ardet flamma caritatis. foris
nulla gła resplendet decoris. Lucet gͦ et despici¬
tur: qui flagrans uirtutib abiectus estimatur.
ooentes quippe carnaliũ pensare bona noN
ualent: nisi quȩ carnaliter uident. hinc est
quod dauid scm pat̾ ipse despexerat. qu̾e ꝓpħȩ
samuelis p̾sentare ocłis recusabat. Qui adunctio¬
nis grãm dũ septẽ filios deduxisset: appha re¬
quisitꝰ an numerũ sobolis explesset. cũ magna
despectione respondit. Estpuer paruulus. qͥ
pascit oues. Quo educto et electo: ꝓtinꝰ audi¬
uit. homo uidet infacie: ds autẽ pscrutatur
cor. Lampas gͦ dauid ꝑ innocentiã fuerat: sed

Expanded text:
prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat. Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electo, protinus audivit: Homo videt in facie, Deus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed
Abbreviated transcription (Latin):
fimos ꝑsimplicitatẽ putant. Bene gͦ dr. Lampas
concempta apud cogitationes diuitũ. Quia supbi
quiq dum pensare bona sequentia ut suꝑius dixi-¬
mus nolunt: pene nil estimant. qũe non uident
habere quod amant. Sepe nanq contingit. ut
electus quisq qui ad ȩternã felicitatẽ ducit᷑. con¬
tinua hic aduersitatẽ deprimatur. Non hunc
rerũ abundantia fulciat: non dignitatũ gła
honorabilem ostendat. Nulla ei obsequentiũ
frequentia suppetat. nulla hunc humanis
oculis uestrum pompa componat. Acunctis
uero despicabilis cernit᷑. et huiꝰ mundi gra in
dignus estimatur. Sed tam̃ ante occulti iudicis
ocłos uirtutib emicat: uitȩ meritis choruscat
honorari metuit. despici non refugit. Corpus
continentia afficit. sola in animo dilectione
pinguescit. Mentẽ sẽꝑ ad patientiam p̾parat.
ecerectus ꝓiusticia deꝑceptis contumelus exul¬
tat. Afflictis excorde compatitur: debonorum

Expanded text:
fimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas fimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensare bona sequentia, ut superius diximus, nesciunt, pene nihil aestimant, quem non vident habere quod amant. Saepe namque contingit ut electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ctus estimatur. Quod bene nr̃i miraculũ redẽ¬
ptoris signat. cũ abimmundo sp̃u hominẽ
liberat: dequo nimirũ scriptũ ẽ. Clamans et mul¬
tũ discerpens eũ exiit abeo. et factus ẽ. sicut mor¬
tuus: ita ut multi dicerent qr mortuus ẽ. Iesus
autẽ tenens manũ eiꝰ. eleuauit eũ et surrȩxit. ve¬
lut mortuus quippe ostendit᷑: qui amaligni sp̃s
potestate liberatur. Quia quisquis ia terrena
desideria subigit: uitã in se carnalis conuersa¬
tionis extinguit. Et mundo mortuus appa¬
ret: qr possessore prauo qui ꝑimmunda desi¬
deria se agitabat caret. Qu̾e multi mortuũ di¬
cunt: qr qui sp̃ualiter uiuere nesciunt. eũ qui
carnalia bona non sequitur. extinctũ funditus
ciũ. xp̃ianitatis nomine censentur: reuerentia
religionis pressi. exhibere malũ publicȩ irrisio¬
nis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi ta¬
centesq derideant. quos abiectos ualde. atq in¬

Expanded text:
xstinctus aestimatur. Quod bene nostri miraculum Redemxstinctus aestimatur. Quod bene nostri miraculum Redemptoris signat, cum ab immundo spiritu hominem liberat, de quo nimirum scriptum est: Clamans, et multum discerpens eum, exiit ab eo; et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit eum, et surrexit . Velut mortuus quippe ostenditur qui a maligni spiritus potestate liberatur, 362 quia quisquis jam terrena desideria subigit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit; et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo, qui per immunda desideria se agitabat, caret. Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritaliter vivere nesciunt eum qui carnalia bona non sequitur exstinctum funditus cium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque in
Abbreviated transcription (Latin):
possessȩ extollerent. qui de se quoq earũ uideli¬
non nulli. quib et res terrenȩ non suppetunt.
et tamen apud se ꝑfastũ tumoris eriguntur. hos
et census adoscensionẽ potentiȩ minime subue¬
hit: et tamen morũ ꝓteruia inter reꝓbos diui¬
tes addicit. Quoscunq gͦ sequentis uitȩ amor
non humiliat: hoc in loco sacer sermo diuites
appellat. Quia iniudicii quiq ultione non dis¬
crepant: utrũ reb ansolis morib intumescant.
Quicũ uitã simpliciũ in hoc mundo humilem
subiectãq conspiciunt: elatis ꝓtinꝰ despectib
irrident. Nequaqu̾a quippe eis hoc exteriꝰ ad¬
esse considerant. ad quod ipsi totis conatib an¬
helant. Quasi stultos gͦ despiciunt: qui scilicet
ea non habent: quȩ ipsi utiq uel habendo uel
solũmodo amando moliunt᷑. Et quasi mortuos
deputant: quos nequaqu̾a secũ uiuere carna.¬
liter pensant. Qui enĩ abhuius mundi appeticu

Expanded text:
possessae extollerent, qui de se quoque earum videlipossessae extollerent, qui de se quoque earum videlinonnulli quibus et res terrenae non suppetunt, et tamen apud se per fastum tumoris eriguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii quoque ultione non discrepant utrum rebus an solis moribus intumescant. Qui cum vitam simplicium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utique vel habendo, vel solummodo amando, moriuntur; et quasi mortuos deputant, quos nequaquam secum vivere carnaliter pensant. Qui enim ab hujus mundi appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
habent. dũ suꝑbis apud se cogitationib tu¬
ment: Nam sunt non nulli quos census ꝑ
tumorẽ ñ eleuat. sed ꝑmisericordiȩ oꝑa exal¬
tat. Et sunt non nulli qui dũ se terrenis opi¬
bus abundare conspiciunt. ueras dĩ diui¬
tias non requirunt. Atq et̾nam patriam
non amant. qr hoc sibi sufficere quod reb
tẽporalib fulciunt᷑ putant: Non ẽ. gͦ census
incrimine: sed affectus. Cuncta enĩ quȩ ds̃
condidit: bona sunt. Sed qui bonis male uti-¬
tur. ꝓfecto agit ut quasi ꝑedacitatis ingluui¬
em. eoꝑqu̾e uiuere debuit de pane moriat᷑.
Pauꝑ ad requiem lax̃arus uenerat. suꝑbũ uͦ
diuitẽ tormenta cruciabant. Sed tam̃ diues abra¬
ham fuerat: qui insinu lararũ tenebat. Qui tam̃
auctori suo colloquens dicit. Loquar addomi¬
nũ meũ. cũsim puluis etcinis. Quid itaq iste di¬
uitias suas estimare nouerat. qui semet ipsũ pul¬
uerẽ cinerẽq pensabat: Aut quando hunc res

Expanded text:
habent, dum superbis apud se cogitationibus tuhabent, dum superbis apud se cogitationibus tument? Nam sunt nonnulli, quos census per tumorem non elevat, sed per misericordię opera exaltat. Et sunt nonnulli, qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras dei divitias non requirunt atque aeternam patriam non amant, quia hoc sibi suffictemporalibus fulciuntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt, sed qui bonis male utitur, profecto agit ut quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane, moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum divitem tormenta cruciabant, sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat. Qui tamen auctori colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Quid itaque iste divitias suas aestimare noverat, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc res
Abbreviated transcription (Latin):
Et quicquid in oꝑe ueritas apꝓbat: sapientiȩ
carnali fatuũ sonat. Quid nanq stultius uidet᷑
mundo. qu̾a mentẽ uerbis ostendere. nil calli.¬
da machinatione simulare. nullas iniuriis con¬
tumelias reddere. ꝓmaledicentib orare. pauꝑta¬
tẽ quȩrere. possessa relinquere.rapienti nonre¬
sistere. ꝑcutienti alteram maxillã prębere: Unde
bene huius mundi dilectorib ille egregius dĩ sa¬
piens dicit. Abhominationes egyptiorũ immo
dedignantur. Sed quod abhominantur egyp
tii. hoc israhelitȩ dõ offerunt: qr simplicitatẽ
conscientiȩ qu̾a iniusti quiq ueluc infimã
abiectamq despiciunt. hanc iusti inuirtutis
sacrificiũ uertunt. Et ex colentes recti purita¬
tẽ ac mansuetudinẽ dõ immolant. qu̾a abho¬
minantes reꝓbi fatuitatẽ putant. Quȩ nimi¬
rũ iusti simplicitas breuiter. sed sufficienter
exprimit᷑. cũ ꝓtinꝰ subinfertur. ampas¬

Expanded text:
et quidquid in opere veritas approbat, carnali et quidquid in opere veritas approbat, carnali sapientiae fatuum sonat. Quid namque stultius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumelias reddere, pro maledicentibus orare, paupertatem quaerere, possessa relinquere, rapienti non resistere, percutienti alteram maxillam praebere? Unde bene hujus mundi dilectoribus ille egregius Dei sapiens dicit: Abominationes Aegyptiorum immoldedignantutii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam injusti quique velut infimam abjestamque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt, et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem Deo immolant, quam abminantes reprobi fatuitatem putant. Quae nimirum justi simplicitas breviter, sed sufficienter exprimitur, cum protinus subinfertur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
scitur. hȩc apueris precio discitur.Hanc qui
sciunt: cȩteros suꝑbiendo suꝑbiunt. Hanc
qui nesciunt: subiecti et timidi in aliis miran¬
tur. qr abeis hec eadem duplicitas iniquitatis
nomine palliata diligitur: dum mentis ꝑuer¬
sitas. urbanitas uocat᷑. hȩc sibi obsequentib p̃¬
cipit. honorũ culmina quȩrere. adepta tẽ¬
poralis głȩ uanitate gaudere. irrogata ab a¬
lus mala multipliciꝰ reddere. cũ uires suppe¬
tunt nullis resistentib cȩdere. cũ uirtutis possi¬
ualet: hoc inpacifica bonitate simulare. At
fingere: sensum uerbis aꝑire. uera ut sunt
diligere: falsa deuitare. bona gratis exhibere.
mala libentiꝰ tolerare qu̾a facere. nullã iniuriȩ
ultionẽ quȩrere: ꝓueritate contumelia pati.
lucrũ putare. Sed hȩc iustorum simplicitas de¬
ridetur: qr abhuiusmundi sapientib puritatis
uirtus. fatuitas creditur. Om̃e enĩ quod in no¬
center agitur: abeis ꝓculdubio stultũ putatur.

Expanded text:
scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possin valet, hoc in pacifica bonitate simulare. At m fingere, sensum verbis aperire, vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujus mundi sapientibus puritatis virtus, fatuitas creditur. Omne enim quod innocenter agitur, ab eis procul dubio stultum putatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ego. Quia sunt non nulli quos et humanȩ
irrisiones deprimunt. et tamen diuinis aurib
exaudibiles non sunt.Nam cũ derisio contra
culpam nascitur. ꝓfecto nullũ uirtutis me¬
ritũ inderisione generatur. Baal etenim sa¬
cerdotes: clamosis hunc uocib implorantes
derisi abhelia fuerant: cũ dicebat. Clamate uo¬
ce maiore: ds enĩ est et forsitan loquitur.aut
indiuersorio ẽ. Sed hȩc eis irrisio aduircutis
usũ non fuit. qr ꝑculpȩ meritũ uenit. Pro¬
uide gͦ nunc dicitur. Qui deridetur abami¬
co suo sicut ego: inuocabit. dm̃ et exaudiet
eũ. Quia illũ facit humana derisio dõꝓxi¬
mũ: qu̾e abhumanis prauitatib uitȩ in no¬
centia seruat alienum. SeauUr.
eridetur enĩ iusti simplicitas. Quia huiꝰ
mundi sapientia est cor machinationib
tegere. sensũ uerbis uelare: quȩ falsa sunt
uera ostendere. quȩ uiera sunt falsa demon¬
strare. hȩc nimirũ prudentia usu aiuiuenib

Expanded text:
ego, quia sunt nonnulli quos et humanae ego, quia sunt nonnulli quos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Nam cum derisio contra culpam nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio est . Sed haec eis irrisio ad virtutis usum non fuit, quia per culpae meritum venit. Provide ergo nunc dicitur: Qui deridetur ab amicoed illum facit humana derisio Deo proximum, quem ab humanis pravitatibus vitae innocentia servat alienum. Sequitur: Deridetur enim justi simplicitas. - Hujus mundi sapientia est cor machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt, vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnunqũa uͦ recto oꝑi animꝰ constanter.
in nitit᷑. et tam̃ humanis irrisionib urgetur.
Miranda agit. et oppbria recipit. Et qui exire
foras plaudes potuit. repulsus contumeliis
ad semet ipsum redit. Et eose intus robustius
indõ solidat. quo foris non inuenit quo re¬
quiescat. Tota enĩ spes in auctore figitur: et
inter irrisionũ conuicia solus interior testis
imploratur. Atq afflicti animꝰ fit dõ tanto ꝓ¬
ximꝰ: quanto et agr̃a humani fauoris alienus.
Inp̃cem ꝓtinus funditur. et pressus exterius:
ad penetranda quȩ intus sunt. mundius liqua¬
tur. Bene itaq nunc dicitur. Qui deridetur
abamico suo sicut ego: inuocabit dm̃
et exaudiet eũ. Quia bonorũ menti dũ praui
exꝓbrant: ostendunt qu̾e suorũ actuum testẽ
querant. Quȩ dum conpuncta sese inp̾cib ac¬
cingit: inde intra se suꝑnȩ exauditioni ungi¬
tur. unde extra se abhumana laude separatur.

Expanded text:
Nonnunquam vero recto operi animus constanter Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto proximus, quanto 360 et a gratia humani favoris alienus: in precem protinus funditur, et pressus exterius, ad penetranda quae intus sunt mundius liquatur. Bene itaque nunc dicitur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibus accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur, unde extra se ab humana laude separatur.
Abbreviated transcription (Latin):
discant. Ut dum sponte inflectitur sapientia
quȩ eminet: nequaqu̾a se contra uires erigat.
sapientia quȩ iacet. Quos bene mox adequalita¬
tis sensum reuocat. qr tumere ualde quasi desin¬
gularitate magnitudinis pensat: cũ subsequenter
aꝑte dicat. Cum cunctis sint nota quȩ dicitis. de
dictorũ scientia singulariter cur tłmetis: Quia
igitur elationẽ arrogantiũ ad equalitatis com¬
munionẽ reuocans. ꝑfecta correptione redar¬
guit. ad doctrinȩ nunc sententias erumpit.
ut amici eiꝰ humiliati: priꝰ discerent ueritatis pon¬
dera. qu̾a reuerenter audirent. SEMR¬
cũ debonis actib aura humani fauoris excipit᷑.
ad gaudia exteriora deriuatur: ut postponat
quod intus appetit. et in hoc libenter resoluta
iaceat quod foris audit.: ita ut beatã non tã fie¬
riqu̾a dici segaudeat. Cunq laudis suȩ uocib
inhiat. qđ esse coeperat relinquat. Inde gͦ adõ
disiungitur:. unde indõ laudanda uidebat᷑.

Expanded text:
discant, ut dum sponte inflectitur sapientia discant, ut dum sponte inflectitur sapientia quae eminet, nequaquam se contra vires erigat scientia quae jacet. Quos bene mox ad aequalitatis sensum revocat, quia tumere valde quasi de singularitate magnitudinis pensat, cum subsequenter te dicat: Cum cunctis sint nota quae dicitis, de dictorum scientia singulariter cur tumetis? Quia igitur elationem arrogantium ad aequalitatis communionem revocans, perfecta correptione redarguit, ad doctrinae nunc sententias erumpit, ut amici ejus humiliati, prius discerent veritatis pondera, quam reverenter audirent. Secum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad. qu̾a solũ se esse hominẽ ęxultat: Et sepe con¬
tingit. ut ꝑtumorẽ mens in altũ ducitur: inde¬
spectũ om̃ium et sui admirationẽ subleuetur.
Incogiatione et enĩꝓprii fauores oriuntur. sibiq
desingularitate sapientiȩ blandiuntur. Ipsa fatui¬
cas pensat ea quȩ audierit. ac uerba quȩ ꝓfert. Et
miratur sua: et deridet aliena. Qui gͦ se solũ saꝑe
estimat. quid altud qu̾a hanc eandẽ secũ mori sa¬
pientiã putat: Nam qu̾a ẽẽ. aliis abnuit: sibi
hanc tribuens ꝓfecto intra tẽpora suȩ breuitatis
claudit. Pensandũ uero ẽ. iur sc̃s quanta discre¬
tione utitur. ut amicorũ suꝑbientiũ arrogatia
enĩ nesciat. quantũ beatiiob uita atq scientia.
amicorũ eiꝰ atq scientiam excedat: Sed ut eorũ
suꝑbiam corrigat: esse se inferiorẽ negat. Etne
sue humilitatis limitẽ transeat: esse se suserio¬
rẽ negat. Nec prȩferendo se sed conferendo in¬
dicat: quod dese ii qui sibi longe sunt impares

Expanded text:
um se esse hominem exsultat? Et saepe contingit ut cum per tumorem mens in altum ducitur, in despectum omnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia enim nesciat quantum beati Job vita atque scientia amicorum ejus scientiam excedat? Sed ut eorum superbiam corrigat, esse se inferiorem negat; et ne suae humilitatis limitem transeat, esse se superiorem tacet: nec preferendo se, sed conferendo, indicat quod de se hi qui sibi longe sunt impares
Abbreviated transcription (Latin):
macula inqͥuinat. si intendente̾ mentẽ reatus sui
conscientia accusat: qr aspei fiducia ꝓtinꝰ frangit᷑.
si intenta p̾cib nec dũ deuictȩ culpę memoria mor¬
detur: Diffidit nanq acciꝑe se posse quod appetit.
quȩ ꝓfecto reminiscit᷑. nolle se adhuc facere quod

Expanded text:
macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ exoꝑatione nascunt᷑. Nam sicut abanimo
opus sumitur: ita rursũ aboꝑe animꝰ erudit᷑.
oens quippe diuini amoris exordia capiens.
imperat bona quȩ fiant. Sed postqu̾a fiet̃rim¬
perata coeperint. ipsis suis exercitata actionil
discit: cum imꝑare bona inchoauerat. quantũ
minꝰ uidebat. Foris gͦ ager excolitur. ut domus
postmodũ construatur: qr plerunq abexte¬
riori oꝑe sumimꝰ. quantã subtilitatẽ rectitu¬
dinis incorde teneamꝰ. Qũe bene sophar ser uare
ordinẽ studuit: cũ priꝰ auferri iniquitatẽ ama¬
nib. et post atabernaculo iniusticia dixit. Quia
nequaqu̾a plene animꝰ incogitatione erigit᷑. quan¬
do adhuc abeo extrinsecꝰ inoꝑe errat᷑. Quȩ si ꝑfecte
duo hȩc tergimꝰ: addm̃ statim sine macula faciem
leuamꝰ. Interna quippe facies hominis. mens est:
inqua nimirũ recognoscim᷑. ut abauctore nr̃o
diligamur. Qu̾a scilicet faciẽ leuare ẽ: attollere in

Expanded text:
quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur.  Veduo tergimus, ad Deum statim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est; in qua nimirum recognoscimus, ut ab auctore nostro diligamur. Quam scilicet faciem levare est in
Abbreviated transcription (Latin):
semus. eiꝰ uerba qu̾a uera sint si recte dicerentur.
ꝑriꝰ enĩ a manu iniquitatẽ subtrahi. et post ata¬
bernaculo ad monet iniusticiam abscidi: quia
quisquis iam praua ase oꝑa exterius resecat. ne¬
cesse ꝓfecto ẽ. ut ad semet ipsum rediens. soller¬
ter sese inmentis intentione discernat. ne culpa
qũa iaminactione non habet: adhuc incogita¬
tione ꝑduret. Unde bene etiam ꝑsalomonem
dr̃. Prepara foris opustuũ: et diligenter exerce
agrũ tuũ: ut postea ȩdifices domũ tuã. Quid
nanq ẽ. prȩparato oꝑe agrũ diligenter
exterus exercere: nisi euulsis iniquitatis sentib
actionẽ nrãm adfrug̾e retributionis excolere:
Et quid est post agri exercitiũ adedificiũ domus
redire. insi quod plerunq exbonis oꝑib discimꝰ.
quanta uuitȩ mundiciã incogitatione construamꝰ:
Pene cuncta nanq bona oꝑa excogitatione ꝓde-¬
unt. sed sunt non nulla ggicatioins acumina

Expanded text:
semus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. semus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est ut, ad semetipsum rediens, solerter sese in mentis intentione discernat; ne culpa, quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea aedifnamque est praeparato opere agrum diligenter exterius exercere, nisi evulsis iniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina,
Abbreviated transcription (Latin):
fiuinit ne quaqua bona ẽe. iam cement: quȩ quas
ꝑstudiũ turgidȩ cogitationis exhibentur. Qui
sepe huinilia tumentes increpant: et quod di.¬
&is suis semet ipsos feriunt ignorant. Sed
qr iustũ uurũ sophar actenus reprehendendo
corripuit: nunc uelut docendo subiungit. Si
et non remanserit intabernaculo tuo iniusticia
tunc leuare poteris faciem tuã absq macuila:
et eris stabilis et non timebis. Om̃e peccatũ aut so
la cogitatione cõmittitur: aut cogitatione simul
et oꝑe ꝑpetratur. Iniquitas gͦ in manu ẽ: culpa
inoꝑe. iniusticia uͦ intaber nacula: iniquitas
inmente. Mens quippe nr̃a. tabernaculũ non
incongrue uocatur: inqua apud nosmet ipsos
abscondimur. cũ foris inoꝑe non uidemur.
Sophar itaq qr iusti uiri amicus ẽ: nouit quid
dicat. sed quia tustũ increpat. hereticorũ tenens
speciem. ꝓferre recte etiam quȩ nouit ignorat.
Sed nos calcantes hoc quod ab eo tumidẽ dr̃: pen¬

Expanded text:
fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia tumentes increpant, et quod dictis suis semetipsos feriunt ignorant. 351 Sed quia justum virum Sophar hactenus reprehendendo corripuit, nunc velut docendo subjungit: CAPet non manserit in tabernaculo tuo injustitia, tunc levare poteris faciem tuam absque macula, et eris stabilis, et non timebis. 26. Ut la cogitatione committitur, aut cogitatione simul et opere perpetratur. Iniquitas ergo in manu est culpa in opere, injustitia vero in tabernaculo iniquitas in mente. Mens quippe nostra tabernaculum non incongrue vocatur, in qua apud nosmetipsos abscondimur, cum foris in opere non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justum increpat, haereticorum tenens speciem, proferre recte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pen
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ gestat. Quisquis autẽ ꝑtinatia insensi¬
bilitatis obdurescit. quasi cor firmat ne hoc ia-¬
cula timoris suꝑni confodiant. Unde quib dã
cor lapideũ. et dabo uobis cor carneũ. Cor quippe
lapideũ tollit: cum anobis suꝑbiȩ duricia sub¬
trahit. Et cor carneũ tribuit: cum eandẽ ꝓtinꝰ
nam duricia ad sensibilitatẽ uercit. Per manꝰ uͦ
ut iã crebro dociumꝰ: oꝑa designant᷑. Cum culpa
gͥ manus adqm̃ expandere ẽ. contra largitoris
grãm deiu: tute operum suꝑbire. Qui enim in
conspecta ȩterni iudicis loquens. sibi bona quȩ
facit tribuit. addm̃ manũ suꝑbiens tendit. Sic
ꝓfecto contra electos reꝓbi. sic contra catholicos
heretici semꝑ effrenantur: ut cũ obiurgare
facta nequerint. honos reprehendere de factoꝵ
elatione moliant᷑. Quatinꝰ eos quos redarguere
ex infirmitate actionis nonualent. excrimine
tumoris accusent. Unde et ea bona quȩ exterius

Expanded text:
humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensihumilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde quibusdam cor lapideum, et dabo vobis cor carneum Ezech. XXXVI, 26. Cor quippe lapideum tollit cum a nobis superbiae duritiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius
Abbreviated transcription (Latin):
bene loris ligatũ se nouerat: qui dicebat.
Ut iumentũ factus sũ apud te: et ego semꝑ tecũ.
Unde et seuus ille ꝑsecutor: abagro ꝑfide uolu¬
ptatis addomũ fidei reductus. rectoris sui cal¬
carib punctus. audiebat:. Durũ est tͥ contra sti-¬
mulũ calcitrare. Restat ergo ut si esse ĩa similes
pullo onagri nolumꝰ: incunctis quȩ appetimꝰ.
nutũ prius intimȩ dispensationis exquiramꝰ.
Ut mens nr̃a in om̃e quod nititur: suꝑni regi¬
minis loroteneatur. Et inde magis uota sua ad
uitã impleat: unde uite suȩ studia et contra ꝓ¬
priã uoluntatẽ alcat. ¶ulta sophar for¬
tia ꝑtulit. sed quod meliori se hȩc loquit᷑ nescit.
Unde adhuc increpando subiungit. Uaut̃
ꝑinsensibilitatẽ. Om̃is nanq animꝰ qui distri¬
ctionis intimȩ considerationi se subicit. exeius
timore ꝓtinꝰ mollescit. Eumq sagita diuinȩ
formidinis penetrat: qr infirma uiscera ꝑhu-

Expanded text:
bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus, in cunctis quae appetimus nutum prius intimae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde adhuc increpando subjungit: CAPUT tatem. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per
Abbreviated transcription (Latin):
animalib homo longe sit melior. hoc tamen plerunq
homim non licet: quod brutis animalib: licet. Quȩ
enim adaliud minime seruantur. eorum motus
ꝓculdubio nequaqũa subdisciplina restringuntur.
homo autẽ qr ad sequentẽ ducit᷑ uitã: necesse ꝓfẽ¬
cto ẽ. ut insuis cunctis motib subdisciplinȩ dispo-¬
sitione religetur. Et quasi domesticũ animal lo-¬
ris uinctum seruiat. atq ȩternis dispositionib
siderat ꝑeffrenatã libertate querit. quid aliud
qu̾a pullo onag ⁊ ess iumilis concupiscit. ut disci¬
plinȩ hunç lora non teneant. sed audenter ua
tȩ libertatis conspicit: obiectione ꝓ̾pͤr ȩ ad¬
uersitatis frangit. Quatinus elisi discant. qua
rȩpba erectione tumuerant. Utiã flagelli expe¬
rimentis edomiti. quasi umenta domestica prȩ¬
ceptorum loris: mentis colla subiciant: et uicę
p̾sentis itinera. ad nutũ p̾sidentis ꝑgant. Quib

Expanded text:
animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse profecto est ut in cunctis susitione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum serviat, atque aeternis dispositionibus siderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagtae libertatis conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis itinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
mine: tanto se altius ꝑtumorẽ erigit. quanto et
iniquitatis capta laqueis aueritate longius rece¬
di unde apte quoq quo uanitas cũ iniquitate
ꝑtrahat exprimit: cũ repente subiungit uir ua-
ut cũ peccato mentẽ sauciat. hanc exculpa audacẽ
reddat. Quatinꝰ sui reatꝰ oblita quȩ amisisse se in¬
nocentiã non dolet iusto excecata udicio. simul
et humilitatẽ ꝑdat. Et fit plerunq ut prauis desi¬
deriis seruiens. auigo se diuim timoris excutiat:
et quasi inmalorũ ꝑpetratione iam libera. om̃e:
quod uoluptas suggerit implere contendat. Un¬
de cũ uir uanus seerigere insuꝑbiã dr̃. ilico sub¬
infertur. Et quasi pullũ onagri se liberũ
natũ putat. Rer pullũ quippe onagri om̃e agre¬
stiũ genꝰ exprimit᷑ quod naturȩ dimissũ motib :
loris dominantiũ non tenetur. Agri nanq ani¬
malia in libertate habent: et ire quo appetunt.
et quiescere cum lassantur. Et qũauis insensatis

Expanded text:
mine, tanto se altius per tumorem erigit, quanto et mine, tanto se altius per tumorem erigit, quanto et iniquitatis capta laqueis a veritate longius recedit. Unde et apte quoque quo vanitas cum iniquitate pertrahat, eut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et, quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implere contendat. Unde cum vir vanus se erigere in superbiam dicitur, illico subinfertunatum putat. - Per pullum quippe onagri omne agrestium genus exprimitur, quod, naturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis
Abbreviated transcription (Latin):
eliticȩ damna conspiciens. ut imminentia abau-¬
ditorib mala compesceret. curauit exordine trans¬
acta narrare dicens. Neq idolatrȩ efficiamini sicut
quidã corũ: qu̾e admodũ scriptũ est. Sedit popłsmal¬
ducare etbibere. et surrererunt ludere. Esus qͥ pe
potusq adlusum imprilit: lusus adidolatriã traxi.
Quia si uanitatis culpa nequaqũa caute cõ-¬
peicitur: abnuiquitate ꝓtinus mens incau¬
ea aeuoratur. salomone attestante qui ait.
&uumodica sperrat: paulatim decidst. Si
enꝰ curare parua neglegimꝰ: insensibiliter
iniquitas dr̃. Scudiosius quippe conspicimꝰ.
quȩ consideramꝰ. Os itaq hominũ uanitatẽ no-¬
uit iniquitatẽ considerat: qr nec minora delicta
multa deserit. et ad maiora ferienda se intentiꝰ
accingit. Quia gͥ aleuiorib malis incipit᷑. et ad
grauiora ꝑuenitur: uanitas ment̾e obnubilat.
inquitas cecat Quȩ nimirũ mens. amisso niͦx lu¬

Expanded text:
eliticae damna conspiciens, ut imminentia ab aueliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad graviora pervenitur; vanitas mentem obnubilat, iniquitas caecat. Quae nimirum mens, amisso mox lu
Abbreviated transcription (Latin):
delligi. et irnquitatis nomine: ratꝰ grauior demon¬
strari. Sienĩ aliquando uanitas culpa non esset:
psalmista non diceret. Quanqu̾a inimagine dĩam¬
bulet homo. tamen uane conturbabitur. Thesau-¬
ritat. et ignorat eui congreget ea. Quia qu̾auis
trinitatis imaginẽ innatura seruemꝰ. uanis ta-¬
men delectationis motib ꝑturbati: inconuer-¬
satione nr̃a delinquimꝰ. Ut modis nos semꝑ alter¬
nantib cupido concuciat. metus frangat. lȩticia
mulceat: dolor affligat. Ex uanitate gͦ ut suꝑiꝰ
delicta defluimus. ut usu cuncta leuigante.
nequaqu̾a post committere etiã grauiora timea¬
mus. Nam dum moderari lingua otiosa uerba
neglegit: more molitȩ remissionis capta. audax
adnoxia prumpit:oum gulȩ incumbit᷑ adlȩ¬
uitatis ꝓtinꝰ insaniam ꝓditur. Cunq mens subige¬
re delectationẽ carnis renint. plerunq et adꝑfi¬
diȩ uoraginẽ ruit. Unde bene faulus plebis isra¬

Expanded text:
telligi, et iniquia is nomine reatus gravior demontelligi, et iniquia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imaginem in natura servemus, vanis tamen delectationis motibus 349 perturbati, in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Isra