comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mile est illud. ꝙ. iohes euangelista ait. ⁊ nem̾omi¬
sit in illum manꝰ: qr ñ dum uenit hora euis. hoc
est qr nolebat. ñ it dñs sub fato natus. hoc de te ne
credendum est. ne dum de illo per ꝙ̃. fẽs est. non est
enim bora eius ł nr̃a nisi uoluntas enis. ñ ergo bo¬
ram dix̃. qͣ ceg̾eretur mori. s qͣ dignaretur occidi.
ueñat plenitudo temporis. moderante illo: ꝑ q̃m
nebat: tanto p̃conũ series longior p̃cedere debe¬
ex muliere. Quid est it natuittas filui deuirgine
maria: Cerre assumptio forme serui. slam qͥ est
maria: ⁊ pr̃ ⁊ filiꝰ operatus est. siłr ñ est passus pr̃ s fi
didit it pr̃ filium. tradidit filiꝰ seip̃m. passio hec
uni factaest. s ab utroq facta est. Sic̃ gͦ natiuitatẽ
ita passio nem xp̃i. nec pater fecit sinc filio. nec fi¬
luis sine pr̃e. ludas aũ quid fecit inisi pec̃em: rema¬
mus ad resurrectionem. ñ resurrexit pr̃ s filus. resur

Expanded text:
mile est illud quod Joannes evangelista ait: Nemo misit in illum manus, quia nondum venit hora ejus . Hoc est, quia nolebat. Non enim Dominus sub fato natus est: hoc nec de te credendum est, nedum de illo per quem factus es. Non est enim hora ejus vel nostra, nisi voluntas ejus. Non ergo horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. venerat plenitudo temporis, moderante illo per quem niebat, tanto praeconum series longior praecedere debeex muliere. Quid est enim nativitas Filii de Virgine Maria? Certe assumptio formae servi. Nam quid est Maria et Pater et Filius operatus est. Similiter non est passus Pater, seddidit enim Pater Filium, et tradidit Filius seipsum. Passio haec uni facta est, sed ab utroque facta est. Sicut ergo nativitatem, ita et passionem Christi, nec Pater fecit sine Filio, nec Filius sine Patre. Judas autem quid fecit nisi peccatum? Veniamus ad resurrectionem: non resurrexit Pater, sed Filius: resur
Abbreviated transcription (Latin):
uit apr̃e. ⁊ uenit in huncinundũ. ⁊ mħ mundo erat. il
atur.ubi potuit eẽ sine ũbo suo. sñ sap̃ĩasua. q̃ ꝑtendit¬
sp̃ sẽi missiis est uͥ erat quierendũ est ergo diligent̃
ħumane capacitatis ualitudinẽ hic perstringim᷑ ad
de dedit se tõprehendendũ m̃tib nt̃is deiũbũ. ñ solũ
cum se exmantret. s ⁊ cumhitaret innob̾sicut scrip¬
tum est. qm̃ inħitabo in illis. Sole̾nt aũ obtendere
minorem ptẽ eẽ filium q missus est. Constat aut̃
eo ñ minorem ẽẽ. qr missus est. Consideran. qr dñs¬

Expanded text:
vit a Patre, et venit in hunc mundum, et in hoc mundo erat, illatur, ubi potuit esse sine Verbo suo, sine sapientisanctus missus est ubi erat. Quaerendum ergo est diligenter humanae capacitatis valetudinem, hic perstringimus ad dae, dedit se comprehendendum mentibus nostris Dei Verbum; non solum cum se exinaniret, sed etiam cum habitaret in nobis, sicut scriptum est: Quoniam inhabitabo in illis . Solent enim obtendere minorem Patre esse Filium, quia missus est. Constat autem eo non minorem esse, quia missus est. Considera en
Abbreviated transcription (Latin):
in cibos sp̃ualiũ fiant ydoner: scõrum misterioꝵ
lacte nutriuntur. ⁊ q̃ in pͣuns morib ppłari ⁊̃ iu
dicio manifesta sunt: in dei timore uitant. ⁊ re¬
gulam fider diligenter inquisitam: firmtter te¬
nebant. ⁊ si abea deuient: tito auctoritate catho¬
lica corriguntur quamuus in eiꝰ ũbis ꝓ sensu car¬
nali uariis adhuc fantasmatũ concursib flut¬
tuent. sunt ⁊̃ ex eo num̃o quidam qͥ adhuc neq̃¬
illa meffabili p̃scĩa dei multi qui fons uidentur
nitussunt ⁊ multi qui intus uidentur. foris tc̃
ex illis gͦ omnib qͥut ita dicam intrinsecus ⁊ in

Expanded text:
 fiant idonei, sanctorum mysticorum lacte nutriuntur; et quae in pravis moribus populari etiam judicio manifesta sunt, in Dei timore vitant; et regulam fidei diligenter inquisitam firmiter tenent, et si ab ea devient, cito auctoritate catholica corriguntur, quamvis in ejus verbis pro sensu carnali variis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent. Sunt etiam ex eo numero quidam qui adhuc nequilla ineffabili praescientia dei multi qui foris uidentur intus sunt et multi qui intus uidentur foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui ut ita dicam intrinsecus et in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dimictitur pp̃ dm̃: si alii se copulaũit ẽ ontu¬
melia it creatoris soluit ius matrimonir. cues
ip̃m qͥ relinquitur neattusetur alii copulatis
Infidelis aũ discedens ⁊̃ imom ⁊ mmatcimonũ
peccat. Itaq non est eifides seruanda iugii. qͥi
deo recessit ne audiret nom̃ xͥ. si si ambo credide¬
rint: ꝑ cognitionẽ dei ꝯfirmatitt conuigũl e¬
ta qd ambrosius sibi ꝯtra dicere indetur supia s
dixit. ꝙ si fidelis dimittens infidelem aliise co¬
pulauerit. adutter est. hic uͦ dicit. ꝙ ei dimisso
ã est pecẽm si aluise copulauit ꝙ a quib dã sic
determinatur. aliud est si dimiteit infidelemuo
iuoiertie lex ñ seruatur. hic ũitas custodĩ. Idõ¬
q cũ liceat semꝑdimiitere. ñ tñ semper selicet
d ñ alis infideli. In

Expanded text:
r Deum, si alii se copulaverit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum qui relinquitur ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens et in Deum et in matrimonium peccat. Itaque non est ei fides servanda conjugii, quia Deo recessit, ne audiret nomen Christi. Si vero ambo crediderint per cognitionem Dei, confirmatur conjugium. Nota quod Ambrosius sibi contradicere videtur. Supra enim dixit, quod si fidelis dimittens infidelem alii copulaverit se adulter est; hic vero dicit quod ei dimisso non est peccatum si alii se copulaverit, quod a quibtinus Aliud est si dimittat infidelem vonevolentiae lex non servatur, hic veritas custoditur. Ideoque cum liceat semper dimittere, non tamen semper licet n alii infideli. In
Abbreviated transcription (Latin):
non peperait. qui ascis patrib origmem ducebant. ⁊
ex quoꝵ gerte carnem assumpsit. misstomagis. nec
nobis parcet natide retessaiis. st in irbiam intumu¬
eritis dem̃ driob p̃missis duo alia reddent̃ subdit.i¬
de gbonita¬

Expanded text:
n pepercit, qui a sanctis patribus originem ducebant, et ex quorum gente ipse carnem assumpsit, multo magis nec vobis parcet, si a fide recesseritis, vel in superbiam intumueritis. Deinde duobus praemissis, duo alia reddens subdit: Vigo bonita
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o ut deo plac̾et intuebatur. ⁊ placendũ eẽ hoĩb
recte p̃cipiebat. ñ ut ħ appeteretur tanqͣm mer¬
ces recte fcõrum. s qr deo plac̃e non poss qui ñ se hũ
postolo ista ꝯͣtia nidebantur. sit ⁊ i euangelio ni¬
la ͣria uidentur. dixit i. luceant opera ur̃a corã
coram hominib ⁊c̃ ubiillos arguit qͥita nenti¬
lant oꝑa sua ut finem bonoꝵ operum suoꝵ. in
laude rominũ ponant. candem q laudẽ &. ꝓ met

Expanded text:
ipso ut Deo placeret intuebatur: et placendum esse hominibus recte praecipiebat: non ut hoc appeteretur tanquam merces recte factorum, sed quia Deo placere non posset qui non se his postolo ista contraria videbantur, sic et in Evangelio illa contraria videntur. Dixit enim: Luceant opera vestra coram hominiblant opera sua, ut finem bonorum operum suorum in laude hominum ponant; eamdemque laudem, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
no fluebat. s uen̾an
gelus de celo lapsus.
Serpens fẽs qr insidio¬
se iam uenenum sparg̃e cupiebat. ⁊ enusct uenemĩ
de ꝓpͥo. locutus est de suo. buftate ⁊ eritissic̃ di. ⁊ ule
appetentes ꝙ non erant. amiserunt ꝙ ñ accepetant¬
uotare. se q̃ quam nenio feredicit nsi malediceñ¬
uñ illud ⁊ anathematitauit eum ⁊ euutates eiꝰ.
⁊ uocatum est nom̃ loculliꝰ a nathema. hinc dic¬
tum est ut a nathemia detestabile auqͥ. ⁊ ab hoĩa
uile uideatur. ut enini pichm̃ uictor musus suos
erat anathematizare. ꝙ nulgo dr̃ de uotare. ori

Expanded text:
no fluebat. Sed lus de coelo lapsus serpens factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum. De proprio locutus est, de suo: Gustate, et eritis sicut dii . Et illi appetentes quod non erant, amiserunt quod acceperuntuotare se quemquam nemo fere dicit nisi maledicens. Et anathemauit eum et ciuitates eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. hinc ductbile videatur. Ut enim nihil inde victor in usus suospro maledicto ponitur, et vulgo dicitur devotio.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ ic petẽm fallit ꝑ mandatii Ex ꝓhibitionẽ
namq nͥ caritas deficit. desiderium mali creseit q̃
aucco dulenis at ꝙ ꝓhibetur. ⁊ ita pcc̾m fallit fal¬
lit falsa dultedinesfallax ⁊t dultedo est qͣm plures
atq maiores penarsi amaritudines sequiitur ⁊ si

Expanded text:
tur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fit quod prohibetur, et ita peccatum fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
seph. magis quam pħao. pbarao uidet in sp̃u.
ioseph mente. illuis sp̃c informatus est ut ui¬
deret ymagines. hꝰ mens illuminata ẽ. ut in¬
telliget ueritatem ⁊ iõ in illo erat lingua. ĩ
isto ꝓpħ̃ia qr in illo rerum ymaginatio. in isto
ymaginationes interp̃tatio minus Eͣ est ꝓpħa
qui rerum sigc̃atarum solo sp̃u uidet ymagi¬
t᷑q precellit ut qui uidet in sp̃u significatio¬
nes ⁊ eas mente intellig̾ ut damel qui ⁊ somꝑ¬
nũ regis ꝙ uiderat dixit. ⁊ quid significaret ap¬
peruit naim ⁊ ip̃. ⁊ ymagine inspil euis gepres

Expanded text:
seph magis quam Pharao. Pharao vidit spiritu, Joseph mente; illius spiritus informatus est ut videret imagines; hujus mens illuminata, ut intelligeret veritatem. Et ideo in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationis interpretatio. Minus est ergo propheta qui rerum significatarum solo spiritu praeviroque praecellit, ut qui videt in spiritu significationes, et eas mente intelligat, ut Daniel, qui et somnum regis quod viderat dixit, et quid significaret aperuit. Nam et ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħetis. quam ut loquamim unguis .i. mag̃¬
⁊ ita exhac re nullꝰ¬
est eis perfectus .s deo
cuius laudes dicit qͥ
⁊̃ intelligit. iõ non
hominib loquitur
ta. ł ita. ni it ut aliter accipiatur lingua ⁊ fi¬
at. diftinctio inter sp̃m ⁊ m̃tem. ouia ⁊t in lin¬
gua .i. in m̃bro illo corporis ꝙ mouemꝰ in ore.
cum loquimur signa recum dantur. non res ip̃e
ꝓferuntur. Ideo tianslato uerbo. linguam hic
mente cui rerum ẏmagines impͥmuntur. lin¬
gua ergo est quelib signorum proiatio quo
b sub sequent agitur. ⁊ sciendum qr loquent
lingua aliqñ ñ intelligetat. aliqñ inteslige¬
bat. s aliis expoñe ñ ualebat. s aliquis forte ĩ
terp̃tabr̃ aliqñ ⁊ uidebat ⁊ intelligebat. ⁊ int̾¬
pretabatur. ut ũbi gr̃a. Pharao in sp̃u uidit
gua fuit. s ñ uttellexit quid sigficarent. Ideo

Expanded text:
prophetis, quam loquamini linguis, id eEt ita ex hac re nullest eis profectus, sed Deo, cujus laudes dicit, et intelligit, ideo non hominibus loquitur. ta. Vel ita: Qui enim, ut aliter accipiatur lingua, et fiat distinctio inter spiritum et mentem, quia enim in lingua, id est in membro illo corporis quod movemus, in ore cum loquimur, signa rerum dantur, non res ipsae proferuntur. Ideo translato verbo linguam hic mente, cui rerum imagines imprimuntur. Lingua ergo est quaelibet signorum prolatio, quo ibus subsequenter aget. Et sciendum quia loquens lingua, aliquando non intelligebat, aliquando intelligebaterpretabatur aliquando, et videbat et intelligebat et interpretabatur, ut, verbi gratia, Pharao in spiritu vidit ngua fuit, sed non intellexit quid significarent. Ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
accipit .i. deum głosum. aeut supra de yma¬
gine creata loquens pro eodem accepit yma¬
ginem ⁊ głiam dicens. uñ quidem ymago
forma in formam irnitamnur ⁊ transsimus
de obscura forma in lucidam formam qr
⁊ ipa obicura ymago dei est. lec est yma¬
go in qua homines surit treati. qua cete¬
ris animaub presurit. que creatura in re¬
u treatis excellentissima ÷ cum a suo cre¬
atore ab impietate iustificatur a deform
forma informosam imittatur formam. e¬
rat enim inter uicia natura bona: ⁊ obħ
tionis in głiam iustificationis ł de gliã fidei
ub̃i filii dei sumꝰ. in gliam speciei. ubi ei sumi
fri. tam optabilis ꝯfirmationis bonum ⁊¬
um ħꝰ ymaginis qñ fictura est ꝑfectio.
ad qͣ ꝯseq̃ndam nos erudit magist᷑ iomiᷤ

Expanded text:
id est Deum gloriosum, sicut supra de imagine creata loquens, pro eodem accepit imaginem et gloriam dicens: Vir quidem imago forma in formam mutamur, et transimus de obscura forma in lucidam formam, quia et ipsa obscura imago Dei est. Haec est imago in qua homines creati sunt, qua caeteris animalibus praesunt, quae creatura in rebus creatis excellentissima cum a suo Creatore ab impietate justificatur, a deformi forma in formosam mutatur formam. Erat enim etiam inter vitia natura bona. Et ob hoc tionis in gloriam justificationis. Vel, de gloria fidei, ubi filii Dei sumus, in gloriam speciei, ubi ei similconferri, tam optabilis transformationis bonum. Verum hujus imaginis quandoque futura est perfectio, ad quam consequendam nos erudit magister bonus,
Abbreviated transcription (Latin):
tula uero est de
dicit a specula. ñ a specu¬
la. ꝙ in greto non ẽ ambiguum. uñ in la¬
tinum rec scriptura translata est. satis ꝙ ap¬
des. aoc ergo conamur. ut per hanc ymagi¬
nem .i. iõnem que nos sumus .i. in qua cre¬
ati sumus. iudeamus ittrumq illum a quo
facti sumus. tanꝙͣ perspeculum. q. u̾o silo̾.¬

Expanded text:
ula vero est, de dicit a speculo, non a specula, quod in Graeco non est ambiguum, unde in Latinum haec scriptura translata est. Satisque aptes. Hoc ergo conamur, ut per hanc imaginem, id est rationem quae nos sumus, id est in qua creati sumus, videamus utcunque illum a quo facti sumus, tanquam per speculum. Quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
colus. marũ
assume ⁊ad¬
duc tecum. Est
enim michiu¬
tilis in ministe¬
num. tẏticum
autem misi e¬
presum. penulã
quam reliqui
troade apudcar¬
pum neniens
affer decum ⁊
libros. maxime
autem membͣ¬
nulam accepie. post cuiꝰ n.

Expanded text:
solus. Marcum assume, et adduc tecum; est enim mihi utilis in ministerium. Tychicum autem misi Ephesum. Paenulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, meos, maxime autem membrmul
Abbreviated transcription (Latin):
iuuficat. sic in sepulchro carnẽ suam cõmorien
formanit. Mortuus est gͦ ñ discedente iuuta. sic̃
passus est ñ ꝑeunte potentia. Nemo aufert ani¬
mam eiꝰ ab eo. qr potestatem ht̃ ponendi. ⁊ potẽs¬
tatem sumendi. Ecce hs̃ auctorem oꝑeris ponet
ammamsuam. ecce bs̃ opusanctorisa ut gene¬
alio cogente perpetitur. ip̃e auccor est operis. Non
ergo admariam locali motuuerbidiumitas
uente s in effabili potentie sue plenitudine sĩp¬
nem⁊ tiq totus. uͥq ꝑfectus. uno gͥeodemq
tempore totus erat inĩferno. totus incelo. ũemor¬
tiuis nere uiuis. inquo ⁊ mortem susceptio mor¬
talitatis exceꝑit: ⁊ uitam diuinitas non perdid̃.

Expanded text:
 per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro carnem suam commorienformavit. Mortuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi, et potestatem sumendi. Ecce habes auctorem operis, ponet animam suam; ecce habes opus auctoritatis, et ut genelio cogente perpetitur, ipse auctor est operis. Non ergo ad Mariam locali motu divinitas venit, sed ineffabili potentiae suae manifesnem. Ubique totus, ubique perfectus. Uno igitur eodemque tempore totus erat in inferno, totus in coelo, vere mortuus, vere vivus, in quo et mortem susceptio mortalitatis excepit, et vitam divinitas non perdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
torib pacior ⁊ aliis
mittitur. que est
pect̃is alienis unde
qui apponit scĩam:
apponit dolorem.
Sigͤ habundet in¬
te caritas. magis
ut dicat. Quis de oĩb¬

Expanded text:
toribus patior et aliis mittitur. Quae est peccatis alienis. Unde: Qui apponit scientiam, apponit dolorem . Si ergo abundat vitae charitas, magis ut dicat: Quis de
Abbreviated transcription (Latin):
fectum se ẽẽ dicebat minor ista iusticia facit meri¬
tum: maior illa p̃mium. iõ qui istam ñ sequitur. il¬
quo perfecte adhuccurrimꝰ. ut cum ueñit ꝙ ꝑfectũ
⁊ implebitur. in q̃ plenitudine illũ p̃ceptum cari¬
tatis implebitur. Diliges do.d.t ex .t.c. tu⁊ extu.¬

Expanded text:
fectum se esse dicebat; minor ista justitia facit merifectum se esse dicebat; minor ista justitia facit meritum, major illa, praemium. Ideo qui istam non sequitur, ilquod perfecte adhuc currimus: ut cum venerit quod perfectum sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine, illum praeceptum charitatis implebitur: Diliges Dominum Deum tuum ex
Abbreviated transcription (Latin):
paratione futuri.¬
fectis. quib ad hnc ñ ualeo locͥ. sap̃iam. qui
adhuc lacte potantur. ñ solido cibo pascuntuur
s illis dico: qui iam uidentur eẽ perfecti. quimã¬
ducant soldum cibum. q uttelligunt eqͣlita¬
tem abi cumpatre. s ñ sic uident ad huit qũo ui¬
dendum t̃ facie ad faciem. Cecta it fides: ut cum
inchoat cognitionẽ Cognitio ũo ceita ł ꝑfecta ñ
perficitur nisi post hantiitam cum uderimus fa¬
cie ad faciem. hoc gͦ saptamꝰ ut noũuꝰ tutiorem
ẽẽ affectum uera querenda: qmͣ in cognita percog¬
nitis p̃sum̃di. Sic gͦ q̃ramꝰ tanqͣminuenturi. sic in
delitate dubitemus de intelligendis nulla temerita¬
te affirmemꝰ. In illis auctoritas est tenenda: mistis
inaliqͥb pro hutꝰ uite capacitate perfectadicatur. par¬
ua tñ est adillam. magnam qm cepit equalitas an¬
gelorum. qm qui nondum h̾ebat. ⁊ p̃pillam q̃ iam
merat perfectum. ⁊ pp̃istam q̃ ad huc deerat. in per¬

Expanded text:
paratione alifectis, quibus non valeo loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; 185 sed illis dico, qui jam dicuntur esse perfecti; qui manducant solidum cibum, quia intelligunt aequalitaVerbi cum Patre: sed non sic vident adhuc, quomodo videndum est facie ad faciem. Certa enim fides utcunque inchoat cognitionem. Cognitio enim perfecta non perficitur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi.delitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his is pro hujus vitae capacitate perfecta dicatur, tamen est parva ad illam magnam quam ceperit aequalitas angelorum. Quam qui nondum habebat, et propter illam quae jam inerat, perfectum; et propter istam quae adhuc deerat, imper
Abbreviated transcription (Latin):
sisurrepit uob̾ q. aliqͥ. magnũ sitis. ⁊ ħidem male
uium eternum dabit hoc inqͣm faciet si humilit̃
sapietis. ⁊ de uob̾ senseritis oui enim in pace catho¬
lita ꝑmanet: si cͥ alitet lapit q̃p oportet. d̾̃ hũai
reuelabit. Si aũ illud sr̃b defendit. ⁊ ꝑtinaciter es

Expanded text:
si subrepit vobis quod aliquid magni sitis: et hoc idem male num bravium dabit. Hoc, inquam, faciet, si humiliter sapietis, et de vobis senseritis, qui enim in pace Catholica manet. Et si quid aliter sapitis quam oportet, Deus humili revelabit. Si autem illud superbus defendit et pertinaciter as
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃tũ i ꝓmissionem dei lex si facit irritum. ꝙ sb̾¬
Reqñter dicit apłs. ꝙ sisolum subeeretur. facilis eẽt
intelligentia in aptatione similitudinis.s. ex eo
aliquantulũ obscuratur. qr añqͣ illud int̾erat.¬
be q. iõ facit ut exdantis ⁊ accipientis dignitate iu¬
deatur in cõmutabilis sponsio ⁊ hoc est ꝙ ait. ẜ¬

Expanded text:
est promissionem Dei, lex non facit irritum, quod subsequenter dicit Apostolus: Quod si solum subderetur, facilis esset intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud inferateo facit, ut ex dantis et accipientis dignitate videatur incommutabilis sponsio. Et hoc est quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
uantians predicantes. q̃ sei¬
ceritas ⁊ simplicitas est dei
gna pena conscĩa. itapiis est gaudium. nĩ.&.
inde superbe gloriantib. s totum deo dantib.
Ideo recte non arti głia nr̃a est testimoniũ a¬
occutta est. ñ est subiecta alieno iudicio. ⁊ iõ
mus ñ in sap̃ia carnali q̃ est uoluptates dilig̾e
predicationẽ arguit incta humanũ sensum
aptam. ñ ita inquam ꝯuersati sumus. s in dei¬

Expanded text:
antiam praedicantes, quae sinceritas et simplicitas est Dei,gna poena conscientia, ita piis est gaudium, non quasi inde superbe gloriantibus, sed totam Deo dantibus. Ideo recte non ait: Gloria nostra est testimonium, aocculta est, non est subjecta alieno judicio. Et idemus, non in sapientia carnali, quae est voluptates diligerepraedicationem redarguit, juxta humanum sensum aptatam. Non ita, inquam, conversati sumus, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
ra est conscĩa unde¬
ra ab omi simula¬
tione. ñ remordens
noss testificans q
ti sumus in h
mũ ubi tot mala

Expanded text:
ra est conscienab omni simulatione non remordens sed testificans quod ti sumus in hoc mundo, ubi tot mala
Abbreviated transcription (French):
lor ternos insingraꝰ
ordinib ponens. In¬
primo ponit angłos
archangelos uututẽ.
In scd̾o principatus
potestates dominati

Expanded text:
 ternos in singulis ordinibus ponens. Inprimo ponit angelos, archangelos, virtutes; ndo, principatus, potestates, dominati
Abbreviated transcription (Latin):
cherubi seraphin. ͦ¬
rum teccius ordo uici¬
mus dm̃ ꝯtemplatur.
ad quorum similitu
cognitio celestiũ cor¬
porum ẜ cognitio ce¬
lestiũ sp̃uum. tertiũ¬
cognitio deitatis ad
quam raptus est apoᷤ¬
toius. ⁊ nota ꝙ ⁊ simi

Expanded text:
cherubim et seraphim. rum tertius ordo vicinius Deum contemplatur. Ad quorum similitudcognitio coelestium corundum, cognitio coelestium spirituum; tertiucognitio Deitatis, ad quam raptus est Atolus. Et nota quod simi
Abbreviated transcription (Latin):
pittetis culpa ut̃a fĩ. ut moo dignos nõs paretis.
Non g ocioie se ꝓhitum dicit. s ⁊ cãs moraꝵ dis
dientes gr̃am sibi sp̃italem ministrandam fore.
dignos &e efficerent. a menis carnalib abstinentes
ad excipiendam eã. ꝓhibitus sur dico. us ad hut¬

Expanded text:
Ambrosius sed putetis culpa vestra fieri, ut modo dignos vos paretis. Non ergo otiose se prohibitum dicit, sed et causas morarum disdientes gratiam sibi spiritalem ministrandam fore, dignos se efficerent a vitiis carnalibus abstinentes ad excipiendam eam. Prohibitus sum dico usque adhu
Abbreviated transcription (Latin):
feccionẽ. In scd̾̃o ã
tab̾natulo se. an
pe qͥdem sine san¬
semel. Iste ex parte sigc̃ ennia xp̃m quisemel in¬
gressus est in celũ ꝙ̃ ñ mox sequinur ꝙ singu¬
lis annis intralatur signficabat ñ dum uenĩ¬
s̃e perfectionẽ ñ sine sanguine dico. ꝙ̃ ot. ꝓsi. ⁊ ꝑ.¬

Expanded text:
fectionem. In secundo autem tabernaculo semel saepe quidem sine sansemel. Iste ex parte significat Christum, qui semel ingressus est in coelum, quem non mox sequimur: quod singulis annis intrabatur, significabat nondum venisse perfectionem. Non sine sanguine dico, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ta .l. inser q̃m̾ia hic cotidie debent se fideles sacri¬
ficare. alrter em̃ ad celestem nĩ potuerunt peruera¬
re patriam. portifex qui semel manno cum iang¬
uine introitat. xp̃c est. quim anno benignitatis
semel in celũ mͣtuit ꝑ sanguinẽ sus̃ . ꝙ ꝓ pecc̃is ho

Expanded text:
tes, quia hic quotidie debent se fideles sacrificare. Aliter enim ad coelestem patriam non poterunt pervenire. Pontifex qui semel in anno cum sanguine introibat, Christus est, qui anno benignitatis semel in coelum intravit per sanguinem suum quem pro peccatis ho
Abbreviated transcription (Latin):
data ut pect̾m auferret: s ut sub pecc̃o oĩa ꝯclusaos
sibi sanus uidebatur. ut pecc̃a demonstrarentur. ñ
ut auferrentur. data est ut inuenitet se hõ ñ ĩ mor¬
b sanaretur. s ut p̃uaricatione morbo crescente me¬
dicus q̃reretur. Qͥ gͦ negat egritudinẽ suanr: ĩr flu¬
ui iudicat saluatorẽ. ergo in natura nr̃a creatorẽ
cans superiorem q̃stionẽ. Cur gͦ lex data est rtdet. ut ꝓ.¬
da. cre. ex f.i. xͥ.a. ideo sicdr̃ disposut ut hoĩes nota sua
⁊ legis infirmitate accelarent ad gr̃am. ⁊ credendoꝵ
missa ⁊ seq̃rentur. lex gͦ data est. ut gr̃a q̃ reretur: gr̃a

Expanded text:
data ut peccatum auferret, sed ut peccato omnia conclusa ossibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creatcans superiorem quaestionem: Cur ergo data est lex? Christi. Quasi dicat: Ideo sic Deus disposuit, ut homines vota sua et legis infirmitate accelerarent ad gratiam, et credendo promissa consequerentur. Lex ergo data est ut gratia quaereretur, gra
Abbreviated transcription (Latin):
tauer̃t. ut inueniant ignem transitorie tri¬
bulationis uenialia ꝯcremantẽ. ñ redarguo.
⁊̃ dies dñi est. dum uldiciũ incipit a domo dĩ.
.i. saluandis incipit pena q̃ ꝯsũmabitur in
reꝓbis iõ enim hicpuniuntur electi. ut ibr ñ
pumantur. in quo die est ⁊̃ igrus tribulatio¬
nis. quo uritur amor temꝑalũ reũ. dũ hoĩes
ignis p̃sentis iudicu ꝓbabit. ⁊ hoc igne illuiso¬
pus non exuritur: quiñ ea dilexit. quoꝵ amis¬
Sione crucietur. cui non est ratĩ quicqd tem¬
poraliter fluit. exuriturã illius opusq̃ hec tempo¬
raua dilexit. qm sine dolor

Expanded text:
taverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis, venialia cremantem: non redarguo, q dies Domini est, dum judicium incipit a domo Dei , id est a salvandis, incipit poena quae consummabitur in reprobis. Ideo enim hic puniuntur electi, ut ibi non puniantur, in quo die est etiam ignis tribulationis quo uritur amor temporalium rerum, dum homines ignis praesentis judicii probabit; hoc igne illius opus non exuritur, qui non ea dilexit, quorum amissione crucietur; cui non est natum quidquid temporaliter fluit. Exuritur autem illius opus, qui haec temporalia dilexit, quoniam sine dolor
Abbreviated transcription (Latin):
.s. firm̃ ua solubileagnis futuritdi a
quo eternanter pumentur reꝓbi. qui seq̃tur
iudiciũ. alterum qͥ p̃cedet quoexuretur faciẽ
lo eterno qͥ eternum crunaturins est ĩpioss ⁊̃
de illo emundatorio quo purgabuntur qͥdã
saluandi. ⁊gnis it extremuudicii tamdiudy¬
rabit. quousq purgatisunt qͥ ialuandi erãt.

Expanded text:
st firmum vel solubile, ignis futuri judicquo aeternaliter punientur reprobi, qui sequitur judicium, alterum qui praecedet quo exuretur facies lo aeterno quo in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salvandi. Ignis enim extremi judicii tandiu durabit, quousque purgati sint qui salvandi erant.
Abbreviated transcription (Latin):
est oĩo: nec ut dẽ adorandris: dicente apło. Coluert̃
⁊ seruierunt pocus creature: qͣ creatori. s illi ad
hec replicabunt: ⁊ dicent quud est ꝙ carnem enis
quam creaturam ẽẽ ñ negas. simulcum diuinita¬
te adoras ⁊ ei non munis quam duutati de seriũe
ego dñicam carnen ĩmo ꝑfectam in xͦ humanita¬
tem iõ adoro. q. a dumitate suscepta. ⁊ deitati n¬
nita est. ut ñ aliũ ⁊ alium. s unumenndem q de¬
um ⁊loĩem: dei filiuĩ eẽ ꝯfitear. demq si hominẽ seꝑa
quam creo: nec serino. uelit si quis purpuram a di¬
a dema regale iacensinuienat. minqͥ. ea conabitor
adorare. cum ea ũo rex fũit inditus. pericłimmor¬
tis incurtit. si ea cum rege ad orare quis ꝯtempset.

Expanded text:
nec ut Deus adorandus, dicente Apostolo: Coluerunt et servierunt potius creaturae quam Creatori . Sed illi ad haec replicabunt et dicent: Quid est quod carnem ejus quam creaturam esse non negas simul cum divinitate adoras, et ei non minus quam divinitati deservis? Ego Dominicam carnem, imo perfectam in Christo humanitatem, ideo adoro quod a divinitate suscepta et deitati unita est, ut non alium et alium, sed unum eumdemque Deum et hominem Dei Filium esse confitear. Denique si hominem sepaquam servio nec credo, velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, nunquid ea conabitur adorare? Cum vero ea rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit.
Abbreviated transcription (Latin):
quib in resurtectione eqͣbimur. si ñ est ĩno¬
bis perfectis angelio. nonsit p̃summptio dya¬
uoli iõ ait. temptatio uossl aꝑ. ⁊ sifiat quam
permitcit deus per sathanam fĩ ad plandosł
exertendos bonos ⁊ mpumendos malos. ñ app̃¬

Expanded text:
quibus in resurrectione aequabimur, si non est in voquibus in resurrectione aequabimur, si non est in vobis perfectio angeli, non sit praesumptio diabolipermittit Deus per Satanam fieri ad probandos vel exercendos bonos, et puniendos malos; non app
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsideratione. qͥ se exiͦ¬
timat stare:
na opera. iudeat ne¬
stat: qui stat. a ze
cadit. qui cadit. ideo ait. uideat ne cadat pec¬
cando .i. peccare alios faciendo. ut ili qui p̃sum̃¬
tes de sc̃ia. cum scandalo fr̃m edebant ydolotica.
⁊ de doctrina ꝑseudo apłorum głiartes iudi ca¬
bant apłm: cum ip̃i eẽnt rei. Sebiam gͥ ampi¬
tat neper eam temptentur. sicut uidei temp¬
tis deum temptauert᷑. ta hii detrahentes apło
dm̃ temptantidico ne cadat. ñ qd̾ penitus a¬
iquis sine casu si sed.̃¬
delectatio. ñ appre¬
cat rõnem in con¬
sensum. ⁊ oĩo nul¬
ortatur ut humana temptatio illos appre¬
ut in necͣcitate uel pressura ñ diftidat hõ de deo:
auxilium humanũ reqͥrendo. pp̃ xp̃m g patr
munionis ⁊ ꝯdendi scismatis ⁊ hesis sacrilegiũ
ꝑuenire dyabolita p̃sumptio est mnullo aũ
aliter saꝑe quanires se ht̃ angelica ꝑfectio est.
o corrigendi. plus tñ quam xana tranquillitaᷤ
postulat ⁊ qr hoĩessumus. s speangelisumꝰ.

Expanded text:
e existimat stare, per bona opera, videat nestat qui stat, a se cadit qui cadit. Ideo ait, videat ne cadat peccando, vel peccare alios faciendo. Ut illi qui praesumentes de scientia, cum scandalo fratrum edebant idolothyta, et de doctrina pseudoapostolorum gloriantes, judicabant Apostolum, cum ipsi essent rei. Superbiam ergo amputat ne per eam tententur, sicut Judaei tetes Deum tentaverunt, ita hi detrahentes Apostolo Deum tentant. Dico ne cadat, non quod penitus aliquis sine casu sit, sed tdelectatio, non apprecat rationem in consensum, et omnino nulortatur ut humana tentatio illos aput in necessitate vel pressura non diffidat homo de Deo, auxilium humanum requirendo. Propter Chrmmunionis, et condendi schismatis, vel haeresis sacrilegium pervenire, diabolica praesumptio est; in nullo autem aliter sapere quam res se habet, angelica perfectio est. o corrigendi, plus tamen quam Christiana tranquillitas postulat. Et quia homines sumus, sed spe angeli sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
bedientes meream᷑.
Adhoc at relate sũt¬
peccantium pene ũ
⁊ cur illa rerum sig¬
naiam ñ sint necc̃e¬
onstrat quanta no¬
b̾ cura legenda ⁊ intelligenda sint. Cum uero
dixit in tigura. ostendit iam ñ eẽ opus. ut fi¬
gurarum prenunciantiũ celebratiomi seruia
ta etas. qr inultima seculietate sumus. ⁊ tot exẽ¬
plis̃ priorum mag̾ corrigi debemꝰ a finesse. deue.
temporalium in nob̃isfintur per xp̃m ⁊ ideo¬

Expanded text:
bedientes mereamur. Ad hoc enim relatae suntpeccantium poenae ut cur illa rerum signa jam non sit necm, demonstrat quanta nobis cura legenda et intelligenda sint. Cum vero dixit, in figura, ostendit jam non esse opus ut figurarum praenuntiantium celebrationi serviata aetas, qui in ultima aetate saeculi sumus, et tot exemplis priorum magis corrigi debemus. Vel, fines saectemporalium in nobis finitur per Chris
Abbreviated transcription (Latin):
lem. ⁊ hominẽ mortalem est as bõ teconcilians hõĩẽ
deo int̾m̃ mediator in quantum hõ est. in quant̃
lem oportebat. n permañe mortalem mortalis
qͥppe ft̃s est. ñ infirmata ũbi diuinitate. s canis
luscepta infirmitate. boni aũ angeli. int̾ miserõ
mortales. ⁊ beatum ĩ mortalem medii eẽ ñ posit̃
qr ita sunt ip̃i beati ĩmortalis ⁊ tum deo. ut ñ sit̃
mortalei uł miseri tum hõib mali aũ angli qͦdã
mͦ medii sunt. qr ĩmortales sunt eum deo. mi¬
seri cum hõib s ñ sunt ueri ⁊ boni medii qr ad ħ
se int̾ ponit medius. malus angelus ĩ mortalis ⁊
miser. ut ad beatam ĩmortalitatẽ transire ñ Si

Expanded text:
lem et hominem mortalem est Deus et homo, reconcilians hominem Deo; in tantum Mediator, in quantum est homo; in quantum lem oportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatum immortalem medii esse non possunt, quia ita sunt ipsi beati et immortales cum Deo, ut non sint mortales vel miseri cum hominibus. Mali autem angeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt cum Deo, miseri cum hominibus; sed non veri et boni medii, quia ad hoc se interponit malus angelus medius immortalis et miser, ut ad beatam immortalitatem transi
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃ principiũ. de q̃ ẽ
⁊ de qͦ equalis est ei¬
de quo est. hec aũt
scriptura qũo intsłi
deleat ostendit sub¬
dens Cum ã scrip¬
tura dicãt ilłud ꝯs¬
tat ex eis auccorita

Expanded text:
r principium de quo est, et de quo aequalis esde quo est. Haec autem Scriptura quomodo debeat, ostendit, subdens: Cum autem Scripura dicat, illud constat ex ejus auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
attrahat eos doci.
in aliqͦ. pacientent
non est cessandum
a correctione illiꝰ ex¬
roris. Ecte pater qr nͨ
deeẽ uoluit nos frm
correctioni. nec stu¬
d̾e certamini. multi
sompno excitantur
litigare ꝓbibentur.
corripientẽ dico. q̃ tor¬

Expanded text:
attrahat eos; docibin aliquo; patientem non est cessandum a correctione erroris alterius. Ecce patet quia nec deesse voluit nos factum correctioni, nec studere certamini. Multi  somno excitantur,litigare prohibentur. Corripientem dico, q
Abbreviated transcription (Latin):
unũ nom̃: qͥ muita noĩas
s mec̃ sitis. mecũ estote. os illiꝰ simus qͥ pro nob cru
per nom̃ alicuiꝰ hoĩs. uñ ioħ̾s ait. scribouob̾ filioli. qr
remittuntur uobis pecc̃a: per nom̃ enis. ⁊ nota q per
hoc ũum ꝙ tenebant illi cormihii. facit eoserures¬
cere de falsis q̃ tenebant. hoc a erat ꝓprium ⁊ de tes-¬
tabile coꝵ uicium.ꝙ dicebant ego sum pauli. ⁊ t̃ nec
illos quos inscismata dissiluis ze redarguit: arbi

Expanded text:
unum nomen qui multa nomina sibi sed mecum sitis, mecum estote, omnes illius sumus qui pro nobis cruait: Scribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus . Et nota quod per hoc verum quod tenebant illi Corinthii, facit illos erubescere de falsis quae tenebant. Hoc enim erat proprium et detestabile eorum vitium, quod dicebant, ego sum Pauli, nec illos quos in schismata dissiluisse redarguit, arbi
Abbreviated transcription (Latin):
monstrarentur excellentioris dignitatis minist᷑.
⁊dispensatores inmisterioꝵ qui solibaptizare de¬
bent. s si hfieret: ip̃oꝵ iam bap̃ts dr̃etur qͣ uiseisa
nõie baptizati eẽnt: per hõĩum nõia se diuidebant.
qͣntũ per apłm datus. ita nec illius nec illiꝰ s xͥ eẽ cog

Expanded text:
monstrarentur excellentioris dignitatis ministri, et dispensatores mysteriorum qui soli baptizare deberent. Sed, si hoc fieret ipsorum jam baptismus diceretur quamvis eis a eorum baptiquantum per apostolum datus, ita nec illius nec illius, sed Christi
Abbreviated transcription (Latin):
rium ⁊ ciuem roma
tes in curiam. de qua
si queritur. uñ apło ac¬
ciderit: respondeo. roma¬
libertatem int̾ni ut
fr̃es illorum diceren¬
tur. quiesq romani
appellarentur. dabãt¬
q potestatem edificã¬
di turiam ⁊ halendi
consules sicut ⁊ ip̃i

Expanded text:
cium et civem Romantes in curiam. De qua si quaeritur unde Apostolo acciderit, respondeo Romalibertatem, in tantum ut fratres illorum dicerentur civesque Romani appellarentur, dabantque potestatem aedificandi curiam et habendi consules, sicut et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Don potest aĩ
oculus dicere
manui. oꝑa tra
non indigeo
aut iterum ca¬
put pedib nõ
estis michi ne¬
cessarii: oz mul

Expanded text:
non potest autem oculus dicere manui: opera tua non indigeo: aut iterum caput pedibus: non estis mihi necessarii. Sed mul
Abbreviated transcription (Latin):
norem habun¬
dantiorem cir¬
cumdamus. ⁊
que mhonesta
dantiorem honẽ¬
tatem hñt. Ho¬
nesta autem nõ¬
tra nullius egẽt.
ei corpus cui de¬
erat habundan¬
tiorem tribuẽ¬
do honorem ut
non sit. scisma
aliquis humilis. ꝙ
non sublimis. pot
cium a est per qd̃
dignitas constat
magnus imperator

Expanded text:
norem abundantiorem circumdamus. Et quae inhonesta dantiorem honestatem habent: honesta autem nostra nullius egent; vit corpus, ei cui deerat abundantiorem tribuendo honorem, ut non sit schismaaliquid humilis, quod non sublimis. Potecium est enim per quod dignitas constat. Magnus imperator
Abbreviated transcription (Latin):
ĩn. ⁊ hec uoluntas cuis in aboito est. cuiꝰ serreti ꝑfim¬
eminentia cõm̃datur. Cum aũ in profundo: difficul¬
tas inuestigationis ⁊ cognitidnis. ⁊ sciendum qi in
hisners figura ⁊ mistẽtium. crucis ostendr̃. Qui it
qruoluit mortiuis est. Qũo uoluit mortinis est ilon
frustra gͥ mortis tale elegit genus. in quo latitudi¬
nis hꝰ ⁊ longitudinis. ⁊ attitudins. ⁊ ꝓfunditatis ma¬
gister tui existent qui dixerat. tolle crucem tuam

Expanded text:
is, et haec voluntas est in abdito, cujus secreti profuneminentia commendatur; cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis. Et sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur mortis tale genus elegit, in quo latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister tibi existeret. Qui dixit: Tolle cruc
Abbreviated transcription (Latin):
dui excenor lõ corrumpitur ut interiore nouetur de
diein diem: tempus est crucis. inͣciuius g potestate e¬
rat mori a ñmori. ⁊ sic ł ñ sic mori. si frustra crucem
elegit ubi tehut mundo crncifig̾et. namlatitudo est
ineruce tͣnsilssĩ lignũ. ubi figungir manusq ad bona
oꝑa ꝑtinet. qribi extendimtur manus. longitudo ẽ in

Expanded text:
u exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus
Abbreviated transcription (Latin):
ad caput eminet. per ꝙ significatur suꝑiorum expec¬
tatio. ꝓfundum uero est in ea parte ligni. q̃ non ap¬
paret. q̃ fixa t̃re eccultatur. uñ dotum illud surgit.
q ꝓfunditatem sigẽ gratuite gr̃e. in qͣ multorũ in¬
genia ꝯteruntur. id inuestigare conantia. Hẽc gͦ
uerba apłi: sic intellig̃e soleo. oro ut possitis intelli
rium crucis. sacram̃to it cruris: horum ũborum in¬
tellectus coaptatur. ut sit sensus. q̃ sit lati. i operib¬
xp̃c fecit. qui orauit ꝓinimicis. q ostensum in truce
sua fuit. q̃ in latum tensa est a dextra in sinistram
ubi manus fixe. perqͣs: oꝑa signantur. q̃ in hylarita¬
te decet ẽẽ ⁊ qͥ longitudo caritatis .i.q. usq infinẽ¬
infinem dilexit eos . ꝙ. significatum est per longitudi¬
nẽ crutis. a sursumus: deorsum. ⁊ q̃ sublimitas carita¬
ris.i. quo tendat caritas.s. a d eternambeatitudnsẽ.

Expanded text:
ad caput eminet: per quod significatur superiorum exspectatio. Profundum vero est in ea parte ligni, quae non apparet, quae fixa terrae occultatur, unde illud surgit, quod profunditatem significat gratuitae gratiae, in qua multorum ingenia conteruntur id vestigare conantia. Haec ergo verba Apostoli sic intelligere soleo, oro ut possitis intelligod sit mysterium crucis. Sacramento enim crucis, horum verborum intellectus coaptatur: ut sit sensus: Quae sit latitudo, in operibstus fecit, qui oravit pro inimicis, quod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et quae longitudo charitatis, sin finem dilexit illos . Quod significatum est per longitutudinem crucis, a sursum usque deorsum. Et quae sublimitas, charitatis, id est quo tendat charitas, scilicet ad aeternam beatitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
tis comp̃lend̾e: que sit i. quan¬
ta ẽẽ debet lati. caritatis. q̃ debet usq ad mimicoᷤ
extendi. ⁊ cum hylaritate bñ operati. qr qͥ tristis dat
perdit ꝙ. dat. opus gͦ est latitudine caritatis: ne per¬
eat quicqͥ loni facitis . s qͣr habundante miquitate
refrigescit multorum taritas: opis est longitudi

Expanded text:
tis comprehendere? Quae sit, id est quanta esse debet latitudo charitatis, quae debet usque ad inimicos extendi, et cum hilaritate bene operari, quia qui tristis dat, perdit quod dat. Opus ergo est latitudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis, sed quia abundante iniquitate refrigescit charitas, opus est lon
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ q̃ sit sublimi. caritatis. hec est q̃sursum cor diri¬
getur ut ds̃ inp̃mium expectetur.nam si bn opera¬
ris. ⁊̃ usq ad inumicos ⁊ hẏlariter tribuis. hs̃ latitu
latitudo. nam hr̃e artitudinem. est cogitare dm̃. a¬
mare dm̃ ⁊ gratis amaie p̃m aduitorem ip̃m coro¬
natorem postremo ip̃mp̃miũ depittare. ñ aliud ab
tis .i. possitis intellig̾e occultum deinidicium ee. qnͣ

Expanded text:
 Et sublimitas. Charitatis. Haec est quod sursum cor dirigatur, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam usque ad inimicos, et hilariter tribuis, habes latitlongitudo. Nam habere altitudinem est cogitare Deum, amare Deum, et gratis amare ipsum adjutorem, ipsum coronatorem, postremo ipsum praemium deputare non aliud ab tis
Abbreviated transcription (Latin):
tia peccant altitudine. młtineccitate ꝯtra h̾ ꝓponit᷑
achat in ysaia qͥ nolebat pete signũ a dño. n ial¬
te qͥ eqͣus erat patri nec turlatii deiettione mortisꝙ
est signũ malto ⁊ in ꝓfundo. ne ¶le ł regia potestate
extolłetur. ⁊ erumpna turbaret᷑ sic̃ tunt erat ꝓ bel-¬

Expanded text:
peccant altitudine, multi necessitate. Contra hoc proponitur Achas in Isaia, qui nolebat petere a Domino te qua aequalis erat Patri, nec turbatus dejectione mortis: quod est signum in alto, et in profundo, ne ille, vel regia potestate extolleretur, vel aerumna turbaretur, sicut tunc erat pro bel
Abbreviated transcription (Latin):
carnem eẽnt in lumb̃ abralx q̃n decimatus est.
lem ibi fuit lemi qua rõne ꝑtoncrbitum uenturᷤ¬
rat. cura it uit in semine. ⁊ iusibilis corpulentia. ⁊ ĩ
ip̃o adam nĩq ad corpus marie. qr ⁊ ip̃m eo modo
a semine uirili. s longe aliter ac desruenit. prom̃¬
natus de pt̃ẽ abrabam. sictit de suo pt̃e natus est. abra¬
hamperlegem s. in mẽbris repugnantem legim̃tũ.
sunt geñi substituendo ꝓspice Ile aũ ñ ibi decima¬
nuis est. tuuiꝰ caro m̃ ñ feruorẽ uuln̾s. s mat̾ia medita¬
minis traxit. slam cũ ip̃a decimatio ad p̃figurandã
mediciniam ꝑtinũnt illud in abrabe tarne detimaba¬
tur ꝙ airabatur ñ illud: uñcurabat᷑ eandem e caro
a brare nł ip̃ius primi hoũ. si mul habelat. ⁊ nulnꝰ
ỹuaricationis. ⁊ medicam̃tũ mlñis. iuli̾ts pre¬
s̃cribit᷑. medicamtũ aũ uuln̾is in eo ꝙ mñ sine oꝑes¬
upiscentiali in sola mat̾ia e

Expanded text:
carnem essent in lumbis Abrahae, quando decimatus est; lem ibi fuit Levi, qua ratione per concubitum venturm. Cum enim sit in semine et visibilis corpulentia et invipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo a semine virili, sed longe aliter ac desuper venit. Pronatus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis sunt generi substituendo prospicere. Ille autem non ibi decimatus est cujus caro inde non fervorem vulneris, sed materiam medicaminis traxit. Nam cum ipsa decimatio ad praesignandum medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabitur, quod curabatur, non illud unde curabatur. Eadem enim caro Abrahae vel ipsius primi hominis simul habebat, et vulnus praevaricationis, et medicamentum vulneris. Vulnus praescribitur. Medicamentum autem vulneris in eo quod inde sine opeupiscentiali in sola materie c
Abbreviated transcription (Latin):
unt̾ p̃dicatores. ⁊ nt̃ quossi ẽẽ uoluit: Ap̃iam illã
abic̾e oꝑtint. ⁊ nota q pͥmo ponit gñs. dem̃ suboit
qui ⁊̃ demorib ⁊ artib p̃ceptadat. Inqͥsitor est:
qui secreta nature rimatur. tales non recipit ds̃
inter p̃dicator es. s stuttosfecit uñ subdit Ion

Expanded text:
s? inter quos si esse voluerit, sapientiam illam abjicere oportuit. Et nota quod primum ponit genus; deinde subdit qui etiam de moribus et artibus praecepta dat. Conquisitor est qui secreta naturae rimatur. Tales enim recipit Deus inter praedicatores, sed stultos fecit. Unde subdit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
li q̃ ⁊ i ad contume
purgantur per ma
torium bonoꝵ. Sic¬
enim uasa lignea
⁊ fictilia ualent ũ
tea ⁊aurea. sit ma

Expanded text:
li: qui etsi ad contumelpurgantur per maltorium bonorum. Sicenim vasa lignea et fictilia valent, ut ntea et aurea; sic ma
Abbreviated transcription (Latin):
insidiatur. lixx fideisi.¬
maꝰ est ꝑadyso. Qũorum gͣ fides corrumpitura
ꝑadyso eiciuntur. qr p̃pomint m̃datium ĩutati. Qͥ
gͦ m̃datium edificant in hoĩb. ab eis pellunt.
ueritatẽ. ⁊ ĩmittunt dẏarolum. ⁊ ita exfludũt
xp̃m Si quid emm dixeris ꝯͣ fidem: intrat putre¬
do deueneno serpentis. ⁊ nascuntur uermes m̃da
nr̃is aduersus leonem opuserat pacĩa sit nob̾ ad¬
uersus draconẽ iugilantia. tunc it cogebat: nuc̃
docet. tunt ingeretat muolentias. nt̃ insidias inde¬
ratur tunt fremens. nunc lubricus ⁊ cberrans diffi
plexu sponsi tui. Sepite ergont scriptum est.Au
resusas spmis. adhuc it nuisitat serpens: ⁊ ñ tacz
ꝙ gestum est in illo ꝑadyso. hoc geritur in eccłia.
slemogͥ uos seducat ab isto ꝑadysoecelesie. suffi¬
ciat ꝙ illic lapsi sumꝰ ł exꝑti corrigannut. Han¬

Expanded text:
insidiatur. Lux fidei similis est paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, ab eis pellunt veritatem, et etiam immittunt diabolum, et ita excludunt Christum. Si quid enim dixeris contra fidem, intrat putredo de veneno serpentis, et nascuntur vermes mendaris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans difficplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Adhuc enim mussitat serpens et non tacet. Quod gestum est in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo igitur vos seducat ab isto paradiso Ecclesiae. Sufficiat quod illic lapsi sumus, vel experti corrigamur. V
Abbreviated transcription (Latin):
¶ pellatur generalit̃
de co scripta erant inlege ⁊ ꝓpħis ⁊ psalmũ. Nõ¬
nilꝙͣ psalmi lex uocantur. Sicuit dñs ait. in le¬
ge ur̃a scriptum est. ego dixi dii estis ⁊ filii excel.
om̃i. ⁊ alibi. ut impleatur sermo qui in lege eoꝵ¬
formant ut engo ostendet apłs ea q̃ supenꝰ dixit
de psalmo ꝑtinere ad indeos. quorim sr̃braꝯ

Expanded text:
pellatur generalitert in lege et prophetis et psalmis . Nonmi lex vocantur. Sicut Dominus ait: In lege vestra scriptum est. Ego dixi: Dii estis et filii Excelsi omnes Et alibi: Ut impleatur sermo, qui in lege eoinformant. Ut ergo ostenderet Apostolus ea quae superius dixit de psalmo pertinere ad Judaeos, quorum superbia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qĩ ad nobilitatẽ
uidaitam segregati¬
ñ ꝯtemptibili plebi
cõmixti. qui dicebã¬
tur pharisei. nandr̃¬
ħ ũbum .a. segrega

Expanded text:
i ad nobilitatem Judaicam segregatintemptibili plebi commixti, qui dicebantur Pharisaei. Nam dibum, quasi segrega
Abbreviated transcription (Latin):
ricipia rerum reqͥrenda
sunt priꝰnt earum notiei¬
enim demũ faciliꝰ pot̾it cau¬
se ratio declarari. si ełꝰ origo
diuine mandata ꝯtinelãtur: ppħita doccrina fuit
necc̃ia q̃ rediniua ppłi pecca ĩupplicioꝵ denuntiati¬
one cõpesceret atq eundem ppłm bonoꝵ repmissio¬
nib ad obediendũ ad seriuendum deo inuenti. com¬
mou̾et. ita in nouo. t. post euangeliũ in qͦ xͥane re¬
pistolarũ pauli. ⁊ alioꝵ ꝑutilisseruta est doctrina.
orientia nicia reseraret. ⁊ post futuras q̃stiones ex¬
cluderet. hii sunt panni qui ad extrahendũ iereni¬
am de lacu funib cutũligan sunt. Eplarũ siqͥdem
doctrina legis ⁊ ꝓpħie ata: euangelii ꝯsoni testimo¬
niis uelut triplici fune tireũligata. de lacu ignorã¬
tie ⁊ infidelitatis pec̾tor ad lucem gr̃e ⁊ u̾itatis edu

Expanded text:
rincipia rerum requirenda sunt prius, ut earum notitienim demum facilius poterit causae ratio declarari, si ejus origo divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae rediviva populi peccata suppliciorum denuntiatione compesceret, atque eumdem populum bonorum repromissionibus ab obediendum ac serviendum Domino viventi commoneret, ita in Nopistolarum Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, orientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligati sunt . Epistolarum siquidem doctrina, legis et prophetiae atque Evangelii consonis testimoniis, velut triplici fune, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucem gratiae et veritatis educ