comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lior incurrit. & cupiens moderari non inuenit ꝓOblita ergo
propositum. oblita parentes. oblita ecclesiam. totam oblita
gloriam uirginitatis:oblita honorem dignitatis.etiã pñtẽ¬
oblita promissionem regni. oblita terribile uidicium: am¬
plexa es corruptionem. &protulisti fructum confusionis
finem cero mortis seuerissimum: & interitum sempitht̃¬
Et cerie non habes quid de nostta negligentia conqueraris
Quadcunq enim ad officium pecuritut p̾astoris: & tibi &
omnibus non negatum est: ilectio spiritualis adhibita:
commonitio sancta non destui. oblita domum patris ut¬
ut scriptum est.: ad monasterium iurginale transisti. Inter tot posi¬
positi & obseruantiam pariter decantares.Seminaui secus uiã: seminaui in spinis:¬
seminaui in pettosa.Aut enim ex corde tuo uerba mea uolucs
idest daemones rapuerũt.aut malis tuis cogitationibus suf¬
focata sunt: aut aruerunt nimio ardore libidinis.Heu me ꝗa

Expanded text:
liora 312 occurrunt: et cupiens moderari, non invenit modum. Oblita es liora 312 occurrunt: et cupiens moderari, non invenit modum. Oblita es propositum, oblita parentes, oblita es Ecclesiam totam, oblita gloriam virginitatis, oblita honorem dignitatis, etiam oblita promissionem regni, oblita judicium terribile: amplexa es corruptionem, protulisti fructum confusionis; finem vero mortem saevissimam, et interitum sempitEt certe non habes quod de nostra negligentia conqueraris; quodcumque enim ad officium pastoris pertinet, et tibi et omnibus non negatum est. Dilectio spiritalis adhibita, commonitio sancta non defuit. Oblita domum patris tut scriptum est , ad monasterium virginale transisti. Inter tot posipositi, et observantiam pariter decantares. Seminavi secus viam, seminavi in spiniseminavi in petrosa; aut enim ex corde tuo verba mea volucres , id est, daemones rapuerunt: aut malis tuis cogitationibus suffocata sunt, aut aruerunt nimio aestu libidinis. Heu me, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sancta noc spiritu. Corpore quidem fornicando: spiritu autẽ
urginitatem mentiendo. Prohnephas:solet famam subsequi
factum: tuum autem malum fama pręuenit.Nam ante tri¬
tnium cum rumoꝵ quidam & susurratio de te fuisset. tu
sinceritatem prȩuendehas: uindictam de malcdictis in ecc̃ia
pro tua sustulit opinione labores. Requirentes singulos. astrĩ¬
gentes uniuersos:ut auctorem in famiae inueniremus. Graue
enim erat nobis: et omnibus bonis intolerabile: de dei ur
Ailos habiusti:ne uenires inimicis in gaudium. & eos hrẽs
infensos: qui pro tua opinione laborabant.Multum audax
multũ temeraria: ut te tua: Sed ille qui dixit. nihil occultũ¬
quod non reuelehitur: Et uos inquit fȩcistis in occulto. ego
autem faciã in manifesto. Ille qui non mentitur ftirtuum
opus deduxit in publicum: & in conspectu solis huuis tenebta¬
rum, opera denudatuit. O quicquid prartendit. sermo crude

Expanded text:
sancta, nec spiritu: corpore quidem, fornicando; spiritu autem, sancta, nec spiritu: corpore quidem, fornicando; spiritu autem, virginitatem mentiendo. Proh nefas! solet fama subsequi factum, tua autem malum fama praevenit. Nam cum ante triennium rumor quidam et sussurratio de te fuisset, tu sinceritatem praetendebas, et vindictam de maledicis in Ecclesiapro tua sustinuit opinione labores, requirentes singulos, singulos astringentes; ut ad auctorem infamiae veniremus! Grave enim erat nobis et omnibus bonis intolerabile de Dei virgculos habuisti; ne venires inimicis tuis in gaudium, et eos haberes infensos qui pro tua opinione laborabant. Multum audax, multum temeraria; ut te conscientia quod non revelabitur ; et vos, inquit, fecistis in occulto: ego autem in manifesto faciam . Ille qui non mentitur, furtivum scelus deduxit in publicum, et in conspectu solis hujus tenebrarum vestrarum opera denudavit. 27. O quidquid praetendit sermo, crude
Abbreviated transcription (Latin):
ditia nec nominetur inter uos sicut decet sanctos. Et seposita
omni adulatione: sententiam fecit apłus. Ese inquit scito¬
te intelligentes quia omnis fornicator aut inmundus. nõ
non ecit heres in regno christi & dei. Hate tanta & terribilia
nion ueniebant in mentem cum ad illud opus nepħarcum
iua membra peterent᷑ Sd mortifera it obluuo taquam in
gurgitem altissimum demergebat. & quasi captuam execta¬
Silis libido ducebat. Nonne uel illum locum tabulis seperatũ
in quo in ecclesia stabas recordari debustt ad quem religiose &.¬
nobiles matrona certatim cursitabãt tua oscula cupientes quia
sanctior & quasi dignior eras. Nonne uel illa praccepta cogita¬
re debiusti: quae ocuilis tius ipse scriptus paries ingerebat.Si
domini sũnt. quomedo sit sancta  corpore & spiritu. Tu atitẽ
in contrarium uectis dictum. ita agens: ut nec corpore esses

Expanded text:
ditia nec nominetur inter vos, sicut decet sanctos . Et seposita ditia nec nominetur inter vos, sicut decet sanctos . Et seposita omni adulatione, sententiam figit Apostolus: Hoc, inquit, scitote intelligentes quia omnis fornicator, aut immundus, aut avarus non erit haeres in regno Christi et Dei . Haec tanta, et tam terribilia non tibi veniebant in mentem, cum ad illud opus nefarium tua membra peterentur? Sed mortifera te oblivio tamquam in gurgitem altissimum demergebat, et quasi captivam exsecrabilis libido ducebat. Nonne vel illum locum tabulis separatum, in quo in Ecclesia stabas, recordari debuisti, ad quem religiosae matronae et nobiles certatim currebant, tua oscula petentes, quae sanctiores et digniores te erant? Nonne vel illa praecepta quae oculis tuis ipse scriptus paries ingerebat, reDomini sunt, quomodo sit sancta corpore et spiritu . Tu autem in contrarium vertisti dictum, ita cogitans, ita agens ut nec corpore esses
Abbreviated transcription (Latin):
facta copula spiritualis per adulteruum soluitur. Nescio an
possit ti condigna mors aut pẽa excogitari. Dicit aliquis. me¬
lius est nubere qm̃ uri. Noc dictum ad non pollicitam ꝑtiẽ¬
et ad non dum uelatam. Carterum quar spopondit se xpõ
& sanctum uelamen accepit: iam nupsit: tam itmortali
obluitonem tantorum eł passa bonorum: & spectaculum tã¬
torum facta: es malorum. Quomodo tibi in actu illo ignomi¬
mioso non uentebat in mentem habitus uirginalis. process
ad ecdesiam inter uirgineos: Quomodo ocłos tuos non pea¬
stringebat lux ugiliarum: aures tuae non penetrabat hym¬
norum spiritualium cantus: mentem tuam non ltiõnũ
fornicationem quia omne peccatum quod fecerit homo
extra corpus est: Qui autem fornicatur in corpus suũ peccat. Et
estis precio magno: glorificate & portate deun in corpore
uestro. Et iterum dicit. Fornicatio autem &omnis immũ¬

Expanded text:
facta copula spiritalis per adulterium solvitur? Nescio an facta copula spiritalis per adulterium solvitur? Nescio an possit ei condigna mors aut poena cogitari. 21. Dicet aliquis: Melius est nubere quam uri . Hoc dictum ad non pollicitam pertinet, ad nondum velatam. Caeterum quae se spopondit Christo, et sanctum velamen accepit, jam nupsit, jam immortali oblivionem tantorum passa bonorum, receptaculum tantorum malorum facta es. Quomodo tibi in actu illo ignominioso non veniebat in mentem habitus virginalis, processus in Ecclesiam inter virgineos choros? Quomodo oculos tuos non perstringebat lux vigiliarum: aures tuas non penetrabat hymnorum spiritalium cantus: mentem tuam non ventilabafornicationem; quia omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est: qui autem fornicatur, in corpus suum peccat ? Etestis pretio magno, glorificate, et portate Deum in corpore vestro . Et iterum dicit: Fornicatio autem et omnis immun
Abbreviated transcription (Latin):
percuteret: uel tantam animae tuae faceret obliuonem. Nõ¬
uino altari te obtulisti uelandam. in quo tanto taltq folen¬
tos regni caelestis: quasi regina regi nuptura processeras. Nõ
es memorata qualis ad tedie illo facta est allocutio. Ista¬
aspite filia. In tuere o uirgo quantus ad sponsi tui & dnĩ
gloriam hic conuenerit populus. Seruare te oportet fidem
qua sub tantis iestib polliccris. Semper cogita cui uirginita¬
nis tuae dictis & super castitarem prattoniis. sacro uelaĩẽ
tecta es. omnis populus dotem tuã sb̾sc̾ribens. not attramẽ¬
to sed spiritii pariter clamauit amen.Uincor lachrimis cum
haec recordor. Compungor stimulis cum haec humana etem¬
pla considero. Nam: inter decem testes confectis. sponsalibus.
nuptiis confirmatis: quęuiᷤ fęmina coniuncta uito moitali:
non sine magno perpetret adulterium: Quid ubi intet innu¬
merabiles testes ceclesiat: coram angelis & exerciib caeli

Expanded text:
percuteret, tantam animae tuae faceret oblivionem? percuteret, tantam animae tuae faceret oblivionem? vino altari te obtulisti velandam? In tanto, tamque solemtos regni coelestis quasi Regi nuptura processeras. Non es memorata qualis ad te die illo facta est allocutio: Aspice, filia, intuere, vinuptias convenerit populus. Servare te oportuit fidem, quam sub tantis testibus pollicita es, semper cogitare cui virginitanis tuae dictis, et multis super castitate tua praeconiis, sacro velamine tecta es; ubi omnis populus dotem tuam subscribens, non atramento, sed spiritu, pariter clamavit, Amen. Vincor lacrymis, 310 cum haec recordor: compungor stimulis, cum haec humana exempla considero. Nam si inter decem testes confectis sponsaliis, nuptiis consummatis, quaevis femina viro conjuncta mortali, non sine magno periculo perpetrat adulterium; quid quod inter innumerabiles testes Ecclesiae, coram angelis et exercitibus coeli
Abbreviated transcription (Latin):
parentes: sed exultassent granditer: quia immaculatam ptae¬
miserant turginem. hostiam uiuam domino propiciatricem¬
suorum uidelicet delictorum. At nunc plangunt mortuas:
& non mortuam. lugent uiuam & non uiuam. M oituam
utiq gloria uirginitatis: uiuam dedecore turpitudinis.
Ingratus est pater suis uisceribus ex quibus ecisti. maledi¬
cit suo utero mater: ex quo in hanc lucem processisti: nec tñ
cum multas difficultates tibi tuus ꝗtnitor proponerit: cũ ardiũ¬
ẜuandae uirginitatis ingeteret.te non solum perunaciter ste¬
tisse. sed ctiam teuelationes tibi datas dixisli tertibiles. In
quantum ergo mercedem sibi spitabant ex co quod non tuo
proposito restiterunt: in tr̃ tibi inisera intelliges pondus u¬
dicii crescere: quo quia non seruasti quod ultto promifisti
Quibus te spinis serpens ille nequissimus obligauitꝰ quib
te uenenis infecit ille qui euam decepit: ut tanta te trcitare

Expanded text:
parentes: sed exsultassent granditer, quia immaculatam praeparentes: sed exsultassent granditer, quia immaculatam praemisissent virginem, hostiam vivam Domino, propitiatricem videlicet delictorum. At nunc plangunt mortuam, et non mortuam: lugent vivam, et non vivam: mortuam utique gloria virginitatis, vivam dedecore turpitudinis. 17. Iratus est pater suis visceribus, de quibus seminata es: maledicit suo utero mater, ex quo in hanc lucem infeliciter processisti. Nec tamecum multas tibi difficultates tuus proponeret geniandae virginitatis ingereret; non solum pertinaciter restitisti, sed et revelationes tibi datas dixisti terribiles. In quantum ergo sibi mercedem sperabant ex eo quod tuo proposito non restiterunt, in tantum tibi intellige, misera, pondus judicii crescere; quia non servasti quod ultro promisisti. Quibus te spiris serpens ille nequissimus obligavit? Quibus te venenis infecit ille, qui Evam decepit; ut tanta te caecitate
Abbreviated transcription (Latin):
ubi totiens membra illa dicata chrõ: scelestis mechi tui iusceribo
pollinda prachiusti.Hotret horret animus.mens hebescit cum
ad unum sceleris peruenitur. Nam & medicus quanuis fortis
sit animi tamen cum altius secat uulnus. puto ex parte aliqua
sustinebit horrorem. Neu perdita:iam intelligis ne tibi omẽs¬
uias excusationis penitus exclusas. Iam ne sentis quantum
tibi mali in carne & in anima nepharia tibi libido contulerit:
Non istam dete confusionem tuus expectauerat pater.qui te
sibi sitigularem gloriam computabat Non hunc luctũ &
has lachrimas ex te sibi nascituras etedidetat mater: qua ꝑtꝰ
si gemitus per tuam uirginitatem solabatut. Non statres
uinon sotores hoc exte dedecus expectabant: quos omnes
quasi uno gladio tui sceleris grauiter sauciasti Si fiusses coĩ
sorte defuncta: flessent te ad modicum propter desiderium

Expanded text:
ubi toties membra illa dicata Christo, scelestissimo moecho suis visceribus ubi toties membra illa dicata Christo, scelestissimo moecho suis visceribus polluenda praebuisti. 14. Horret, horret animus, mens tabescit, cum ad aditum sceleris pervenitur. Nam et medicus quamvis fortis sit animo, cum altius tamen secat vulnus, puto ex parte aliqua sustinebit horrorem. Heu perdita, jamne intelligis omnes tibi vias excusationis omnimodis clausas? Jamne sentis quantum tibi mali et in carne, et in anima nefaria libido contulerit? 15. Non istam de te confusionem tuus exspectaverat pater, qui te sibi singularem gloriam computabat. Non hunc luctum, et has lacrymas ex te sibi nasci tua crededirat mater, quae partus sui gemitum per tuam virginitatem consolabatur. Non fratres tui, non sorores hoc ex te dedecus exspectabant, quos omnes quasi uno gladio tui sceleris graviter sauciasti. 16. Si fuisses communi sorte defuncta, deflessent te modicum propter desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
ma susanna cuuis nomen tu fallaciter bauilas. Ego inter duas
presbiteros posita: inter duos utiq iudices populi: sola inter sil¬
uas nemoris constituta: uinci non potui quia net uolui. Tu ab
uno ineptissimo adolescente in media cuuitate quomodo uim
potiusti perferre nisi quia ultro uitiari uoliusti. Quis deniq tuas
uoces audiuit: Quis obluctationem sensit. Ut autem haec omitta
cette post illam tantam uiolentiam detegert scclus Si non nobis:
uel parentibus tuis: uel sororibus debuisti. Esset cnim excusatio
infoelicitatis. Esset conscientia tua plena purgatio: si hostem
pudicitiae tua dedexisses in publicum. Sed erubiuisti forsitan
ne te uiolatam multi cognosietent. Et ut quid timiusti ubi nõ
erat umnor: tsi ut tacendo cum adultero crimen sociares: Esto
autem: Pudor prohibuit confiteri.Quid de secunda cõmixtioe
dicis. Quid de tercia. Quid de. firquenti cõmercio feditatio: Cesset
cesset iam iuolentiae figmentum. cesset iam roboris argumẽtũ

Expanded text:
a Susanna, cujus tu nomen fallaciter bajulas: Ego inter duos presbyteros posita, inter duos utique judices populi, sola inter silvas paradisi constituta vinci non potui; quia nec volui. Tu ab uno ineptissimo adolescente, et in media civitate, quomodo vim potuisti perferre, nisi quia ultro vitiari voluisti? Quis denique tuas voces audivit? Quis obluctationes sensit? Ut autem haec omittam, certe post illatam violentiam prodere scelus si non aliis, vel parentibus, vel tuis sororibus debuisti; esset enim excusatio infelicitatis, esset conscientiae plena purgatio, si hostem pudicitiae tuae deduxisses in publicum. 13. Sed erubuisti forsitan, ne te violatam multi cognoscerent. Et quid timuisti ubi non erat timor, nisi ut tacendo crimen cum adultero saepius sociareris? Esto autem, pudor prohibuit confiteri; quid de secunda commixtione dicis, quid de tertia, quid de frequenti commercio foeditatis? Cesset, cesset jam violentiae figmentum, cesset ruboris argumentum;
Abbreviated transcription (Latin):
si fulmiihus percussa combureris: Sed dictura es forsitan.
non poti sustinere. quia carnem fragilem circunfreebam. Respõ¬
det cibi beata tecla cum stus innumerabilibus sociis: & nos ca¬
dem carne amictat fuimus. nec tamen plenum propositũ casti¬
tatis nostrae: aut fragilitas: carnis potuit mutatt. aut saeui¬
tia tyranorum per uatia tormenta deicere. Rcutra non potest.¬

Expanded text:
si fulminibus percussa combureris? si fulminibus percussa combureris? Non potui sustinere; quia carnem fragilem circumferebam. Respondebit tibi beata Thecla cum suis innumerabilibus sociis: Et nos eadem carne amictae fuimus, nec tamen plenum propositum castitatis nostrae, aut fragilitas carnis potuit mutilare, aut saevitia tyrannorum potuit per varia tormenta dejicere. Revera non potest
Abbreviated transcription (Latin):
minum reliquisti: cuius membrã tollens fecisti membra mete
se a cogitationibus quoq sordidis longe faciet.Std ueniamus ad
humana ut illa duuna noscantur. Aspice quis sanctorũ. q̃
sanctarũ tibi approximare non horreat. Aperi oculos si potes. Eti¬
ge frontem si audes: & aliquem sanctorum fiducialiter intuere.
Nonne tuam faciem conscientia commissi tanqm̃ plumbum
inclinat & p̾remit. Nonne tenebrae ante oculos tuos & dura.
caligo uersãtur.Nonne timor & tremot animam tuam &
inembra cua quassant: Si ergo homines in carne. constitutos
& alicuius forsitan delicti obnoxios non potes inturri tam
graui confusione sepulta quid facies coram castis apostolis ꝰ
Quid facies coram helia & daniele. & tantorum exercur prophe¬
tarum: Quid coram iohanne: Quid facies toram maria tecła.
& agnetr: facies & immaculato cͦoro puritatis: Quid toram sau
ctis angelis. Nonne splendore & claritate immaculatorũ qua¬

Expanded text:
minum reliquisti, cujus membra tollens fecisti membra meretminum reliquisti, cujus membra tollens fecisti membra meretse a cogitationibus quoque sordidis longe facit? 9. Sed veniamus ad humana, ut per illa divina noscantur. Aspice quis sanctorum, aut quae sanctarum tibi approximare non horreat: aperi oculos tuos, si potes; erige frontem, si audes: aliquem sanctorum fiducialiter intuere. Nonne tuam faciem conscientia commissi tamquam plumbum inclinat et premit? Nonne tenebrae ante oculos tuos et dira caligo versabitur? Nonne timor et tremor animam tuam et membra quassabit? 10. Si ergo homines in carne constitutos, et alicujus delicti obnoxios non potes intueri, tam gravi confusione sepulta; quid facies coram castis apostolis? Quid facies coram Elia, Daniele, et tantorum exercitu prophetarum? Quid facies coram Joanne? Quid facies coram Maria, Thecla et Agne, et immaculato choro puritatis? Quid denique coram angelis sanctis? Nonne splendore et claritate immaculatorum qua
Abbreviated transcription (Latin):
tiens eras:totiens necesse est ut ingemiscas:quia nion es quod
ftusti. Incedebas in ecclesia tanqua columba illa de qua scri¬
ptum est. Permae columbae deargentate. & posteriota dorsi eiꝰ in
spetie auri. Splendebas ut argentum. fulgehas ut aurum. cum
sinceram conscientiam praeferebas. Eras tanqm̃ stella in manu
domini.nullum uentum:nullas nebulas pertimescebas.Quae
ista subitanca. conuersio: Quae ell ista tepentina inutatio: De
dei uirgint facta es cotruplo sathana. He sponsa christi facta¬
es scortum exectabile:. De templo dei phanum immunditiae.
De habitaculo spiritus sancti:tuguruim di aboli.Quae incede¬
bas cum fiducia: ut columba: nume lates in tenebris ut uesper¬
ulio.Quac sulgebas ut aurum propter uirginitatis decorem: nẽ
uilior facta es Puto platearum. et iam ⁊ indignorum pedihus
conculcaris. Quae fueras stella tadians in inanti ddomini: ue
tempotis luxuriam perdidisti.Quam tibi spem apͥud xpm̃ do¬

Expanded text:
ties eras, necesse est toties ingemiscas; quia non es quod ties eras, necesse est toties ingemiscas; quia non es quod fuisti. Incedebas in Ecclesia tanquam columba illa, de qua scriptum est: Pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in specie auri . Splendebas ut argentum, fulgebas ut aurum, quando cum sincera conscientia procedebas. Eras tamquam stella radians in manu Domini, nullum ventum, nullas belli nebulas pertimescebas. Quae ista subitanea conversio? Quae ista repentina mutatio? De Dei virgine facta es corruptio Satanae, de sponsa Christi scortum exsecrabile, de templo Dei fanum immunditiae, de habitaculo Spiritus sancti tugurium diaboli. Quae incedebas cum fiducia ut columba, nunc lates in tenebris sicut stellio. Quae fulgebas ut aurum propter virginitatis honorem, nunc vilior facta es luto platearum; ut etiam indignorum pedibus conculceris. Quae fueras stella radians in manu Domini, velutitemporis luxuriam perdidisti! Quam tibi spem apud Christum Do
Abbreviated transcription (Latin):
sunt missae ante porcos. Arabidis enim hominibus nomen la¬
ceratum est sanctitatis. & ab immundis & lutuis pracciosum
conculeatum est propositum castitatis. Hinc aestus animae
meae:hinc insanabilis dolor. quia unum malum plurima
secum bona trahit. &unus nubecula peccatricis: totam lucem
pene obscurauit eedesiȩ. Assumam igitur propheticam uocẽ:¬
& flebiliter ditam. Audite me omnes populi. & udete dolorẽ
Ad te ergo mihi nunc sermo est. qua caputhorum & causa ma¬
lorum es. Quae multipliciter misera: cum gloria uirginitatis no¬
men etiam perdidisti. Nephas enim est susannam uocari te¬
non castam. non licet nominati quod non es.Unde incipiam:
quid primum: quid ultimum dicam: bona commemorem qua
perdidisti: an mala defleam quae inuenisti:Eras uirgo in pata¬
diso dei: utiq inter flores ecclesiae eras sponsa christi. eras
templum dei. eras habitaculum spiritus sancti. Et cum dico to¬

Expanded text:
missae sunt ante porcos : a rabidis enim hominibus nomen lamissae sunt ante porcos : a rabidis enim hominibus nomen laceratum est sanctitatis, et ab immundis et luteis pretiosum conculcatum est propositum castitatis. Hinc aestus animo meo, hinc insanabilis dolor; quia unum malum bona plurima secum trahit: et unius nubecula peccatricis totam pene lucem obscuravit Ecclesiae. Assumam ergo vocem propheticam, et flebiliter dicam: Audite me, omnes populi, et videte dolorem Ad te ergo nunc mihi sermo sit, quae caput horum et causa malorum es, quae multipliciter misera cum gloria virginitatis nomen etiam perdidisti; nefas est enim Susannam vocari non castam, non licet lilium nominari quod non es. Unde incipiam? quid primum, quid ultimum dicam? Bona commemorem, quae perdidisti; an mala defleam, quae invenisti? Eras virgo in paradiso Dei, utique inter flores Ecclesiae: eras sponsa Christi, eras templum Dei, eras habitaculum Spiritus sancti. Et cum dico to
Abbreviated transcription (Latin):
Quid agis susanna: Quid cogitationibus estuas:
Quid non erumpis in uocem: & mentis tuae exponis ardores:
ut aliquod solatium capias: Hoc plane erit quasi remedium
quoddam egritudinis tuae.si aperto ore conceptum digetas sce¬
lus. Nam & ulcus tumide peractum cum fuerit apertum: cua¬
porans prestat temedtum passionis.Audite me omnes ꝗ ꝓpt
estis: & qui longe qui timetis dominum. & tius eccłiȩ gaudio
congaudetis: & tristitiae cuis conlugetis: Sicut scriptum est.
Ciaudere cum gaudentibo: & flete cum flentibus. Uos inqm̃
te gaudetis. sed potius in gemiscis. Aduertite pouius uerha oris
meiꝰ. & an ex usto dolore ꝓcedant uidicatt. & ditecti scelerts qͣli¬
tatem mecum pariter perhorrete.Uitgo quaedam nobilis nõie¬
susanna dicata xpr̃o: sapiens & erudita: ruit in foueam turpi¬
tudinis. Concepit dolorem & peperit iniquitatem. Se perdidit &
ecclesiam dei maculauit. Hĩc anima omnis christiana graue
uulnus excepit: quia datum est sanctus canib. & margaritae

Expanded text:
Quid taces, anima; quid cogitationibus aestuas; quid non erumpis in vocem, et mentis tuae exponis ardorem, ut aliquod solatium capias? Hoc plane, hoc erit quasi remedium aegritudinis tuae, si aperto ore conceptum digeras scelus. Nam et ulcus quamvis tumidum, cum fuerit apertum, evaporans praestat refrigerium passionis. Audite me nunc qui prope estis, et qui longe, et qui timetis Dominum, et Ecclesiae ejus gaudio congaudetis, et tristitiae conlugetis; sicut scriptum est: Gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus . Vos, inquam, iquitate non gaudetis, sed potius ingemiscitis. Advertite verba oris mei, et quae ex justo dolore procedunt, judicate; et detecti sceleris qualitatem mecum pariter perhorrete. Virgo nobilis, dicata Christo, sapiens, erudita, ruit in foveam turpitudinis, concepit dolorem, et peperit iniquitatem: se perdidit, et Ecclesiam maculavit. Hinc omnis anima Christiana grave vulnus excepit; quia sanctum datum est canibus, et margaritae
Abbreviated transcription (Latin):
bi de multitudine peccantium similium blandtaris: &licas
non solus hoc egi: multos hateo socios: Sed retogita quia mul¬
titudo sociorum impunitatem non facit criminum.Nam in
Sodoma & Comorra: & intotis quinq ciuitatib innumera¬
biles utiq habitabant. Sed ecce omnes pariter libidinose corpa
sua tractauetunt hymbribus igneis conflagrati sunt solus at̃
loth de illo ineuitabili incendio effugit. quia ab illa turpitu¬
dine se prestiterat alienum. Exilude ergo uel nunc inforlix
corpore tuo immundo anima illa tenebtisa. uersatur temed it̃
tibi in die necessitatis acquite: semper ante oculos hñs apostoli
sententiã: ꝗa omues nos manifestari oporut auit tribunal x¬

Expanded text:
bi de multitudine peccantium similium blandiaris, et dicas: bi de multitudine peccantium similium blandiaris, et dicas: Non solus hoc ego egi, multos habeo socios: sed recogita, quia multitudo sociorum impunitatem non facit criminum. Nam in Sodoma et Gomorrha et in totis quinque civitatibus innumerabiles utique habitabant populi, et omnes pariter qui libidinose corpora sua tractaverunt, igneis imbribus conflagrarunt : solus autem Loth de illo inevitabili incendio evasit ; quia ab illa turpitudine se alienum praestiterat. Exclude ergo vel nunc, infelix, corpore tuo immundo anima illa tenebrosa versatur, remedium tibi in die necessitatis acquire, semper ante oculos tuos habens Apostoli sententiam: Quia omnes nos oportet manifestari ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
ETE AUTEM Qud Dicam Fili
ferpenus. minister dẏaboli. uolator templi dei. qui
in uno scelere duo crimina perpetrasti: Adulterium
Domino dedicatum dementiae temeritate polliusti. Balthas ar
rede ille peclarum: quia in uasis domĩcis: quȩ de templo hie¬
rusalem fuerãt a patie cius sublata bibere cum suis amicis¬
& concubinis usurpauit. ipsa nocte angeli manti percussus. cru¬
deli morte punitus est.Quid de te arbitraris: proditor:qui uas
tum:ut te sibi gehenna ptoprium filium uendicaret. Et licet te
medium do consilium.Petas ultro carietemn pbeutenuat: obru¬
as cathenis uuscera: animam tuam gernitu irtuniisq disctu¬
ties: sanctorum petas auxiliummaccas sub pedibus electos:
ut non tibi per cor impoenitens thesaurizes itain indir itt & tui¬
sti uidicii. quod teddet singulis secundum opera ipõtum. nec
te in eorum numero consfituas quos luget paulus:Qui ante
peccauerunt inquit & non egerunt poenitentiam super immũ¬
ditiam fornicationem & libidinem quam gesserunt. nec ti¬

Expanded text:
te autem quid dicam, filio serpentis, ministro diaboli, violatore templi Dei: qui in uno scelere duo crimina perpetrasti, adulterium Domino dedicatum, dementi temeritate polluisti. Balthasar 316 rex ille Persarum, qui in vasis Domini, quae et a templo Hierosolymis fuerant a patre ejus ablata, bibere cum suis amic concubinis usurpavit; ipsa nocte angeli manu percussus crudeli morte punitus est : quid de te arbitraris, perdite pariter etum, ut te sibi gehenna proprium filium vindicaret. 40. Et licet te m sit, do consilium. Petas ultro carcerem poenitentiae, obstringas catenis viscera, animam tuam gemitibus jejuniisque crucies; sanctorum petas auxilium, jaceas sub pedibus electorum; ut non tibi cor impoenitens thesaurizet iram in die irae et justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Nec te in eorum numerum constituas, quos luget Paulus: Qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et fornicatione et libidinibus quas gesserunt . Nec ti
Abbreviated transcription (Latin):
pacãtes ubiq crimine. uoluntatis grauant. non excusãt
necessitatem natura.In genesi legimus.Simeon & leui fra
tres consumauerunt iniquitatem suam ex uoluntate sua¬
Ad hiertisalem dominus locutus est.Propter quod dimise¬
runt ipsi uiam meam: quam dedi ante faciem eorum &
non ex audierunt uocem meam. sed abierunt post uolun¬
tatem cordis sui mali. Ac rursus idem propheta. Et pec¬
castis deo. & non exaudistis uocem rius. &inͥ mandatis il¬
lius & in legitimis: testimoniis eius ambulare noliustis.
Per isaiam quoq: prophetam dominus locutus est.Si uo¬
lueritis & audieritis me: quae sunt bona terrę comedetis.¬
bitis.Si autem nolueritis neque audieritis me: gladius
uos consumet. Et tursum. Omnes uos occisione decidetis
quia uocaui uos: & non reaudistis. locutus sum: & ne¬
glexistis. & fecistis malum anit conspittum ineum & q̃
nolebam elegistis. Ipẽ quoq in cuuatigelio dominus ait¬

Expanded text:
peccantes ubique crimine voluntatis gravant, non excusant peccantes ubique crimine voluntatis gravant, non excusant necessitate naturae. In Genesi legimus, Simeon tres consummauerunt iniquitatem suam ex uoluntate sua. Ad Jerusalem Dominus locutus est, Propter quod ipsi dimiserunt viam meam, quam dedi ante faciem eorum, et non exaudierunt vocem meam, sed abierunt post voluntatem cordis sui mali . Ac rursus idem propheta, Et peccastis Deo, et non exaudistis vocem ejus, et in mandatis illius, et in legitimis, et in testimoniis ejus ambulare notuistis . Per Isaiam quoque prophetam Dominus locutus est: Si volueritis et audieritis me, quae sunt bona terrae, manducabitis. Si autem nolueritis, neque audieritis me: gladius vos consumet . Et rursum: Omnes vos occisione decidetis: quia vocavi vos, et non exaudistis: locutus sum, eglexistis: et fecistis malum ante conspectum meum Al. Domini, et quae nolebam, elegistis. Ipse quoque Dominus i
Abbreviated transcription (Latin):
num. Si seruo nocui:si ancillam lesi: Omnia tu scis domine.
rare in incerto diuitiarum: sic habuit ille diuitias: ut se alt¬
bi duuitem esse monstraret. In diuitiis quoq inquit non cõfi¬
debam: nec in lapide pietioso.Et hoc non uerbis tantum:sed ips
quoq rebus probauit. qui cum omnia perdetet: nõ dolebat.
Dicebat q per singula. Dominus dedit: dominus abstulit.sicu
matris meae: nudus reuertar illuc. Quo animi affectu possi¬
demus aliquid:docemur cum id amittimus. & cupiditatem
fruendi catendi dolor prodit. quem qui in catendo nõ huĩt¬
lica euuangelicum: & apostolicum ante apostolica praccepta
mediim proferens: ex se quid omtes possimtis ostendit:
Docuitq quantus sit ille ihesaurus animae: quem nos sine
ctorum exemplis bonum eius ostendimtis ac probatumꝯ
At ne ccontrario ad ipsius culpam pectinere. pusetur quod
aliqui iniqui fuerũt: scripturatum utar testimonis. qua

Expanded text:
num, Si servo nocui, si ancillam laesi; omnia tu scis, Domine num, Si servo nocui, si ancillam laesi; omnia tu scis, Domine rare in incerto divitiarum , sic habuit ille divitias, ut se alibi divitem esse monstraret: In divitiis, inquit, non confidebam, nec in lapide pretioso . Et hoc non verbis tantum, sed ipsis quoque rebus probavit, qui cum omnia perderet non dolebat, dicebatque per singula, Dominus dedit, Dominus abstulit; sicumatris meae, nudus redeam illuc . Quo enim affectu possideamus aliquid, docemur, cum id amittimus; et cupiditatem fruendi, carendi dolor prodit: quem qui in carendo non habuitlica evangelicum, et apostolicum ante apostolica praecepta,medium proferens, ex se quid omnes possimus ostendit; docuitque quantus sit ille thesaurus animae, quem nos sine ctorum exemplis bonum ejus ostendimus, ac probavimus. Et ne e contrario ad ipsius culpam pertinere putetur, quod aliqui iniqui fuerint; Scripturarum utar testimoniis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uelut indumentis exuitur. ut expeditus & fortus nudus
iruimphet. & hostem quem ferendo damna ante superautra
rursus tolerando fupplicia deuincat. De quo talt ipsius do¬
mini testimonium elt. Nunquid considerasti purrum meũ
iob Non est ẽi similis ͤ quisꝗͣ in tertis. Homo sine querela: ue¬
rus dei cultor: abstinens se ab omni opere malo. Nec ĩmerito.¬
Sempet enim ut ait ipse tanqmͣ tumentes super se fluctus
timebat dominum. & pñtiae eius pondiis ferre nõ poterat.
noc audebat aluiñ contempnere: quem ita semper adesse tre¬
debat. dicebatq. Sturus sum: non enini teprehendit me cor
meum in omni uita inca. Qui anirqm̃ dominus inimicos
pracciperet esse diligendos: dicere poterat. Si in malis inimici
mei gauisus sum si dixi in corde meo bene factum eot.
Nec dum euuangelicum illud sonuerat: Omni petenti tri¬
bue. et ille iam dicebat.Si exire passus sum inõpem ianuã

Expanded text:
velut indumentis exuitur, ut expeditius et fortius nudus velut indumentis exuitur, ut expeditius et fortius nudus triumphet, et hostem, quem ferendo damna ante superaverat, rursus tolerando supplicia devincat. De quo tale ipsius Domini testimonium est: Numquid considerasti puerum meum Job, quia non est ei similis quisquam in terris, homo sine querela, verus Dei cultor, abstinens se ab omni opere malo, et semper enim, ut ipse ait, tanquam tumentes super se fluctus timebat Dominum, et praesentiae ejus pondus ferre non poterat : nec audebat aliquando contemnere, quem ita semper adesse credebat, dicebatque, Securus sum; non enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Qui antequam Dominus inimicos praeciperet esse diligendos , dicere poterat, Si in malis inimici mei gavisus sum; si dixi in corde meo, Bene factum est . Necdum Evangelicum illud sonuerat. Omni petenti te tribue ; et jam ille dicebat, Si exire passus sum inopem januam
Abbreviated transcription (Latin):
Unusquisq malitiam proximi sui non reminiscatur in corde
suoiille pm odio reddidit caritatem. Et cum uideret frcs suos
ĩmo inimicos ex fratribus: cunq ab eis cognosci uellet: dile¬
ctionis affectum pio dolore testatus est. Deosculabatut sin¬
gulos. & irriguis fletibus pauentium colla perfundens: odi¬
ium fratrum caritatis lachrimis ab luebat:. quos tam uiuo
patre qmͣ mortuo: germano semꝑ dilexit amore. Nec recor¬
datus illũ est latum in quo ad necem fuerat deiectus lacũ.
Non cogitauit addictam germanitatẽ pretio. sed pro malis
bona retribuens:apostolicum praeceptum sub nattirat adhu
athleta dei. qui post direptas opes & funditus deleta pr̃imo¬
nia: post filiorum ac filiarum: subito interitum: ꝗd ultimũ¬
contra diabolum proprio corpore dimirauit. Auferuntun
omnia quae extrinsecus possidebat: & extranta bona repen¬
te decidunt. ut propria magis darescant. Omnibus prorsꝰ.

Expanded text:
Unusquisque malitiam proximi sui non reminiscatur in corde Unusquisque malitiam proximi sui non reminiscatur in corde suo, ille pro odio reddidit charitatem; et cum videret fratres suos, imo inimicos ex fratribus, cumque ab eis cognosci vellet, dilectionis affectum pio dolore testatus est: deosculabatur singulos, et irriguis fletibus paventium colla perfundens odium fratrum charitatis lacrymis abluebat, quos, tam vivo patre quam mortuo, germano semper dilexit amore. Nec recordatus est ilium, in quem ob necem fuit dejectus, lacum; non cogitavit addictam germanitatem pretio; sed pro malis bonum retribuens apostolicum praeceptum sub naturae adhuc athleta Dei, qui post direptas opes et funditus deleta patrimonia, post filiorum ac filiarum unum subito interitum, ad ultimum proprio contra diabolum corpore dimicavit? Auferuntur omnia, quae extrinsecus possidebat; et extranea bona repente decidunt, ut magis propria clarescant. Omnibus prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
a domina foemina adolescens: nec ad concupiscentiam prouo¬
catur Rogattit & fugit. Una in hac te & hlanditut & supplicat
quat in caeteris imperabat. Amator dei mulieris amore non
uincitur. Castum animum ntc attas adolestentiat permo¬
uet: nec diligenus auctotitas. Contempta frequent̾ domina
propiores adolestenti insidias tendii. hi sccreto at sint iestib
manu impudens apprehendit: ac procatioribus ueth horta¬
tur ad crimen. Nec quidem hinc uincitur: sed ut uerba uer¬
bis:ita res rebus refert. Nam frequenteir q̃ui rogatus negaue¬
rat. nunc compithensus aufugit᷑. Et anteqmͣ illud euuange¬
licum diceretur: Quid uiderit inquit mulietẽ ad concu¬
piscendum: iam mechatus est ẽam: in corde suo: ille non aspe¬
ctu solum sed ipso pene complexii prouocatus a formina. fce¬
minam non concupiuit. Castitatis : uirtutem nuncusq mi
tata es: nunc respice benignitatem. Pruisqm̃ propheta diceret

Expanded text:
a domina  Al. ad. femina Joseph adolescens: nec ad concupiscentiam provoa domina  Al. ad. femina Joseph adolescens: nec ad concupiscentiam provocatur: rogatur, et fugit. Una hac in re et blanditur et supplicat, quae in caeteris imperabat. Amor  Aug. Amator Dei, mulieris amore non vincitur. Castum animum, nec aetas adolescentiae permovet, nec diligentis auctoritas. Contempta frequenter domina, propiores adolescenti insidias tendit. In secreto ac sine testibus, manu impudens apprehendit: ac procacioribus verbis hortatur ad crimen. Ne hic quidem vincitur, sed ut verba verbis, ita res rebus refert. Nam qui frequenter rogatus negaverat: nunc comprehensus  Aug. astringitur aufugit, et antequam illud evangelicum diceretur: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo : ille non aspectu solum, sed ipso pene complexu provocatus a femina, feminam non concupivit. Castitatis virtutem hucusque mirata es; nunc respice benignitatem. Priusquam Propheta diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
peccantum exempla tustitam non reliquit. &ut illum totiꝯ
mundi exemplum non uicit:ita hic illa tota in qua habitabt
regiont peccante. contra multitudinis uitia tenuit sanccitatẽ
Qui ut beatus apłus p̾etrus aituisu & auditu iustus erat &¬
inter pessimos positus: mala torum &oculis aduers abatur &
auribus: atq ideo simili exemplo ut ille diluuio: ita hic est
eceptus incendio. Quid abraham amicum dei quid isaat et
lacob memorem. Qm̃ perfecte impleuerint Domini upluntates:
uel hinc possumus estimare: quod familiari quadam & prac
cipua dignitate eorum se dominum uoluit nominari. ego sum
neum est: semputrnum & memoriale in generationes: ge¬
nerationũ. Io seph fidelis domini famulus & perfectus a pu
a fratribus hism aelitis in secuum additus est. ab eisq uẽdita
a quibus se uiderat adorandum. Deinde aegiptio domino t̃¬
ditus: semper tamen ingenuȩ animȩ tenuit dignitatem: do

Expanded text:
peccantium exempla justitiam non reliquit . Et ut illum totius peccantium exempla justitiam non reliquit . Et ut illum totius mundi exemplum non vicit, ita hic tota illa, in qua habitabat regione peccante, contra multitudinis vitia tenuit sanctitatem: qui, ut beatus apostolus Petrus ait, visu et auditu justus erat , et inter pessimos positus, mala eorum et oculis aversabatur et auribus: atque ideo simili exemplo, ut ille diluvio, ita hic est ereptus incendio. Quid Abraham amicum Dei, quid Isaac et Jacob memorem? Quam perfecte impleverint Domini voluntatem, vel hinc possumus aestimare, quod famcipua dignitate, eorum se Deum voluit nominari. Ego sum, meum sempiternum et memoriale in generationes generationum. Joseph fidelis Domini famulus a puero, tribulata fratribus, Ismaelitis, in servum addictus est : ab eisque venditus, a quibus se viderat adorandum. Deinde Aegyptio Domino traditus, semper tamen ingenuam animae tenuit dignitatem: doc
Abbreviated transcription (Latin):
Attatis queliuit exemplum: sed ipse prebuit. &idco totius or¬
bis imminentt nauftagio: solus ex omnibus meruit audire.
Intra ui & domus tua in archam: quia te uidi uistum in gnã¬
tione ista coram me. Anit deum autẽ ille iustus probatur: qui
& coiport sanctus est & corde. Melchis edech sacerdos dei cuius legitur
meritum ex hoc facile intelligi potest: quod multo post futurũ
domini satramentum, ante signauit: ac sacrifico panis & uini
misterium corporis & sanguinis eaptessit: ac sacerdoti sui i po
xptĩ sacerdotium figurauit. Cui a piẽ dicituir. Tu es sacerdos in
tternum: secundum ordinem melchidech. Nam & quod ben
dicit abraam Principem pattiarthatum: qui pit circuncisionẽ
p̃ater iudeorũ ẽ: & perfidem gentilium: illuis signãtissime oñdt
figuram: qui per fidem suam & uideis donauit benedictionẽ
& gentibus. Loth quoq sancti noe iurtutem sicutus: inter tot

Expanded text:
ctitatis quaesivit exemplum, sed ipse praebuit. Et ideo, totius orctitatis quaesivit exemplum, sed ipse praebuit. Et ideo, totius orbis imminente naufragio, solus ex omnibus meruit audire: Intra tu et domus tua in arcam: quia te vidi justum in generatione ista coram me. Ante Deum autem ille justus probatur, qui et corpore sanctus est et corde. Melchisedec sacerdos Dei legitur : cujus meritum facile ex hoc intelligi potest, quod multo post futurum Domini sacramentum ante signavit: ac sacrificio panis et vini, mysterium corporis et sanguinis expressit: ac sacerdotii sui typo, Christi sacerdotium figuravit, cui a Patre dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secunduedixit Abraham principem patriarcharum , qui per circumcisionem pater Judaeorum, per fidem Gentium, illius signantissime ostendit figuram, qui per fidem suam Judaeis donavit benedictionem, et Gentibus. Loth quoque sancti Noe virtutem secutus, inter tot
Abbreviated transcription (Latin):
itidente tis conscientia torum: & inter se inuicẽ accusantium co¬
gitationum: aut etiam defendentium. Hac lege usi sunt om̃s:
quos inter adam & moysen sancte uixisse. & deo placusse deo
scriptura commemorat. quorum uhi exempli causa aliqui propo¬
nendi sunt. ut facile intelligas quantum sit naturȩ bonũ: cum
eam legis uice docusse iustitam probaueris. Abel primus hanc iustitiȩ¬
igtãm secutus: ita dominum promeruit: ut cum ei offerrent
hostiam: tam grate tus satrificium deo acceptum fue̾it: ut frem̃
t̾nim uirtutum sprties uno iusticia: nomine continentur. Beatũ
enoch ita deo placusse legimus: ⁊it cum e medio moctalium ra¬
peret. & in mundo consumatum de mundi habitatione trans¬
feritt. Noc uistus in generatione sua & perfectus asseritur. cui
sanctitas en magis estꝰ admirabilis. quo toto prorsus a uistiã
delinãit mundo: solus ustus inuentus est. nec ab alio san¬

Expanded text:
reddente eis conscientia eorum, et inter se invicem accusantium coreddente eis conscientia eorum, et inter se invicem accusantium cogitationum aut etiam defendentium . Hac lege usi sunt omnes, quos inter Adam atque Moysen sancte vixisse atque placuisse Deo Scriptura commemorat. Quorum tibi exempli causa aliqui proponendi sunt, ut facile intelligas quantum sit naturae bonum, cum eam Legis vice docuisse justitiam probaveris. CAPUT V. Abel primus hanc magistram secutus ita Dominum promeruit, ut, dum ei offerret hostiam, tam grate sacrificium ejus acceptum Deo fuerit, ut fratrem enim virtutum species uno justitiae nomine continetur. Beatum Enoch ita placuisse Deo legimus, ut eum e medio mortalium raperet: et in mundo consummatum, de mundi habitatione transferret . Noe justus in generatione sua, et perfectus, asseritur: cujus sanctitas eo magis est admirabilis, quod, toto prorsus a justitia declinante mundo, solus justus inventus est: nec ab alio san
Abbreviated transcription (Latin):
na persequitur. nec ullus post culpam impunitatis locus est: dũ
fit iratus ipse supplicium. Hinc est quod etontrario in noceas
etiam inter ipsa tormenta fruitur conscientiae securitate. & cũ
de poena metdiat:de innocentia gloriatur. Est enim est inquã
in animis nostris naturalis ut it᷑a dixerim sanctitas: q̃ uelut¬
in atte animi praesidens: exercet boni maliq uidicũ. et ut de ho¬
nestis iectis q actib fauet: ita sinistra quacq oprra condẽnat.
atq ad conscientia testimonium diuersas partes domestica qͣdã
lege diuidicat. necullo prorsus ingenio aut fucato aliquo argi¬
mentotum colore decipit. Ipĩs nos cogitationibus fidelissimiꝰs
ac integerrimis sane testibus aut arguit aut defendit. Huius
Cum cnim inquit gentes quae legem non hñt naturalit qua
legis sunt fatuint: huiusmodi legem non hñtes: ip̃i sibi sũt lex
qui ostendunt opus legis scriptum in cotdibus suis. testimoniũ

Expanded text:
na persequitur. Nec ullus post culpam impunitati locus est, cum sna persequitur. Nec ullus post culpam impunitati locus est, cum sit  Al. fit reatus ipse supplicium. Hinc est quod econtrario innocens etiam inter ipsa tormenta fruitur conscientiae securitate: et cum de poena metuat, de innocentia gloriatur. Est enim, inquam, in animis nostris naturalis quaedam ut ita dixerim sanctitas: quae pin arce animi praesidens, exercet mali bonique judicium: et ut honestis rectisque actibus favet: ita sinistra opera condemnat, atque ad conscientiae testimonium diversas partes domestica quadam lege dijudicat. Nec illo prorsus ingenio, aut fucato aliquo argumentorum colore decipit: ipsis nos cogitationibus fidelissimis et integerrimis sane testibus, aut arguit, aut defendit. Hujus Cum enim, inquit, gentes, quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt, faciunt: hujuscemodi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex. Qui ostendu
Abbreviated transcription (Latin):
se: quae uel omnia in omnibo:uel singula in singulis inueniat.
Quod si etiam sine deo ostendunt homines quales a deo facti
sunt: uide quid christiani facere pñt:quorum ĩmelius ꝑ xpin
uus unusquisq respiciat. Intertogemus quid de hoc sentiant
propriae cogitationes. ferat sententiam de naturae bono ipsa cõ
hona non aliunde magis quaeq qm ab ip̃a mente discamus.
Quid illud obsecro est: quod ad omne petm̃ aut rrubescimus
aut timemus: & culpam factinunc rubore iuilius nunc palore
monstramus:ac trepidante animo & i delictis minimis testem
uolumus. nisi quod testimonio ipsa sibiͤ natura. quac hoc ipso
declarat bonum suum: quod ei malum displicet. & dum in bo¬
no tantum opere confidit:quid solũ eã dectat ostendit. Hinc c̃
illud: quod frtquenter occulto cainifice in auctorẽ sceleris consci¬
entiae tormenta destuiuni. & latentem irum secteta menus poc¬

Expanded text:
se, quae vel omnia in omnibus, vel singula in singulis inveniantur. se, quae vel omnia in omnibus, vel singula in singulis inveniantur. Quod si etiam sine Deo homines ostendunt, quales a Deo facti sunt; vide quid Christiani facere possunt, quorum in melius per ntius respiciat. Interrogemus quid de hoc sentiant propriae cogitationes. Ferat sententiam de naturae bono ipsa consbona non aliunde magis quaeque, quam ab ipsa mente discamus. Quid illud, obsecro, est, quod ad omne peccatum, aut erubescimus, aut timemus: et culpam facti, nunc rubore vultus, nunc pallore monstramus: ac trepidante animo, etiam in minimis delictis testem fieri cupimus, et volumus: nisi quod testimonio sibi est ipsa natura, quae hoc ipso declarat bonum suum, quo ei malum displicet: et dum in bono tantum opere confidit: quid solum eam deceat, ostendit? Hinc est illud quod frequenter carnifice occulto, in auctorem sceleris, conscientiae tormenta desaeviunt: et latentem reum, secreta mentis poe
Abbreviated transcription (Latin):
minus qm̃ imperite: cum super statu hominis queritur: ue¬
teor dicere:quasi reprehendentes opus domini. talem illum
auint debuisse fieri: qui omnino facere non posset malum
Dicit itaq figmentum ei qui se fingit. Quid me fecisti sic
Et improbissimi hominum dum dissimulant id ipm̃ bene
administrare quod facti sunt: aliter se factos fuisse malunt:
ut qui uitam suam emendare nolunt:uideantur emendar uel¬
le naturam.cuius bonum ita generaliter cunctis institutum est:
ut in gentilibus quoq: hominibus qui sine ullo dei tultu sunt
medestos. liberales. abstinentes. beniggnos. et honores mũdi simul
tias respuentes. & amatores iustiua non minus qm scientta:. Un¬
de quatso hominibus alienis a dco placent. Unde aũt illis bona
in singulis haberi uideamus: cum omnium una natura sit.
exemplo suo sibi inuicem ostendunt in omnib omnia esse pos¬

Expanded text:
minus quam imperite, cum super statu hominis quaeritur veminus quam imperite, cum super statu hominis quaeritur vereor dicere, quasi reprehendentes opus Domini, talem illum aiunt debuisse fieri, qui omnino facere non posset malum. Dicit itaque ei figmentum qui se finxit: Quid me fecisti sic ? Et improbissimi hominum, dum dissimulant id ipsum bene administrare quod facti sunt, aliter se factos esse malunt; ut qui vitam suam emendare nolunt, videantur emendare velle naturam: cujus bonum ita generaliter cunctis institutum est, ut in gentilibus quoque hominibus, qui sine ullo cultu Dei sunt, modestos, liberales, abstinentes, benignos, et honores mundi simul et delicias respuentes, et amatores justitiae non minus quam scientiae? Unde, quaeso, hominibus alienis a Deo ista, quae Deo placent? unde autem illis bona, vel singula in singulis haberi videamus; cum omnium natura una sit, exemplo suo sibi invicem ostendunt, omnia in omnibus esse pos