comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in uidua ab heliseo ꝓpħa.
miraculũ quȩ. ne duos filios
auferente creditore amitteret
ꝓphete dictis obediuit. & ex eo
quod parũ olei habebat. ꝑ ua¬
sa uacua esfudit. q̃ cuncła post
usq ad summũ repleta sunt: &
ex eoꝵ repletione mulier a credi¬
toris sui debito est soluta. Que.
uidelicet mulier quã aliam
nͥ scãm eccłiam signat. duorum
ppłoꝵ id est iudaici & gentilis q̃si
duoꝵ silioꝵ matrẽ. Quȩ pͥus
ex ꝑuerso oꝑe ꝑ callidi sp̃c per¬
suasionẽ quasi quendã peccati
nũmũ a creditore. acceꝑat. &¬
duos quos in fide genuit amit.¬
tere filios timebat. S ꝓphetȩ uer¬
bis id est scripture sacre p̃cep¬
tis obediens ex paruo qd habe¬
bat olei uasa uacua infundit.
quia dũ ab unis docꝰtoris ore.
parũ qͥd de. amore. diuinitatis
multoꝵ uacue. m̃tes audiunt
ex ubante gr̃a ungento diumni
amoris usq ad sũmũ replent᷑
xiam nunc multoꝵ corda quie
prius suerant uacua uasaun¬

Expanded text:
in vidua ab Elisaeo propheta in vidua ab Elisaeo propheta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, ophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam nisi sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? Quae prius ex perverso opere per callidi spsuasionem, quasi quosdam peccati nummos a creditore acceperat, et duos quos in fide genuit, amittere timebat. Sed Prophetae verbis, id est Scripturae sacrae praeceptis obediens, ex parvo, quod habebat olei vasa vacua infundit, quia dum ab unius ore doctoris, parum quid de amore Divinitatis, multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia unguento divini amoris usque ad summum replentur. Etiam nunc multorum, quae prius fuerant vacua vascula, un
Abbreviated transcription (Latin):
non tantum ualent aꝑire u̾bo
quantum possunt ardere de
siderio. Ex eorũ ergo lingua
quasi q̃dã ad nos scintillẽ ue.¬
niunt. quia de. cȩlesti patria
in eoꝵ uoce uix tenue aliquid
cognoscit᷑: qd tam̃ ab eis ñ tenui¬
ter amat᷑. Neq enĩ celestem
gł am aut tantũ uidere suffi¬
ciunt qͣntũ est. aut tantũ loqͥ
p̃ualent qͣntũ uident Can¬
dens gͦ aes scint illas ꝓicit. qͣn¬
do uix tenuit̾ p̃dicator loqui
sufficit hoc unde ipse fortiter
ignescit Diuma autẽ pieta¬
te agitur. ut ex ipsis scintillis
tenuissimis audientis anmus
inflammetur. quia sunt qͥdã
qͥ dũ parua audiunt. maior:
desiderio replent᷑. & inde. ꝑfec¬
te in dei amore. ardent. unde.
uix tenuissimas uerboꝵ sci¬
tillas acceꝑint Yerbũ quippe
p̾dicationis sem̃ in corde. audi¬
entis est. & auditor bonꝰ inde
ꝓfert pꝰ modũ magnã mes¬
sem scientiȩ. unde. parũ pͥus
acceꝑit sem̃ lingue. Qui
rei bene. concinit factum

Expanded text:
non tantum valent aperire verbo, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum ergo lingua quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur, quia sunt quidam qui dum parva audiunt majore desiderio replentur; et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperunt. 6. Verbum quippe praedicationis semen in corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvum prius acceperat semen linguae. Cui rei bene concinit factum
Abbreviated transcription (Latin):
inueniunt imitant᷑: mͦ q̃dam
que iuxta. historiã imitanda
n funt sp̃ualit̾ intelligunt. ꝙ ad
ꝓuectũ tendunt. Nuro gab¬
ua p̃dicatores scĩ in suo oꝑe.
nͣ in pede ungulã findunt:
De quibꝰ ahuc apte. subdit᷑.
Et scintille. quasi aspectꝰ aeris
candentis. Neris metallũ ual¬
de sonorũ est. & recte uoces
pͣdicantiũ aeri comparantur.
quia in omẽm terrã exiuit
sonꝰ eoꝵ: & in sines orbis terrȩ
uerba eoꝵ. Bene. autẽ aes can¬
dens dicit᷑. quia uita p̾dican¬
tiũ sonat & ardet. Erdet enĩ
desiderio. sonat uerbo. Nes gͦ
candens est: p̃dicatio accensa.
S de candenti aere scintille
ꝓdeunt. quia de. eoꝵ exhor¬
dationib uerba flammantia
ad aures audientiũ ꝓcedunt.
Recte autẽ p̃dicatoꝵ uerba
scintille appellate sunt. quia
eos quos in corde detigerint.
incendunt. Considerandũ qͦ
est. qd scintille subtiles ualde.
& tenues sunt. quia. cũ p̃dica¬
tores sc̃ de celesti patͥa loqͥnt᷑.

Expanded text:
inveniunt, imitantur, modo quaedam inveniunt, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad profectum tendunt. Quaedicatores sancti in suo opere nisi in pede ungulam findunt? De quibus adhuc apte subditur: IBID.-- Et scintillae quasi aspectus aeris candentis. 5. Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellata sunt, quia eos incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
testimonũ exponens. ñ optura¬
bis os boui tͥcuranti. In scĩs ergo
p̾dicatorib planta pedis est ui¬
tuli. scilicet mature incedens ⁊ for¬
tis & diinsa. quia unꝰqͥsq p̾dicato
& uenerationẽ habet in maturita¬
te. & fortitudinẽ. in oꝑe. & diui¬
sionẽ ungule in discretione.
Non enim facile p̃dicatio ei
accipit᷑. si leuis in morib esse
uideat᷑ Et nulla erit matu¬
ritatis ostensio. si contra aduer¬
sa omĩa ñ adfuerit oꝑis for¬
titudo. Uirtutis autẽ meritũ
ipsa fortitudo oꝑis amittit. si dis¬
creta in intellectu ñ fuerit.
Ecce sacrã scripturã legunus
si omĩa ad litcerã sentiamꝰ ur¬
tutẽ discretionis amisimꝰ Si
omĩa ad sp̃ualem allegonam
ducimꝰ similit̾ in discretionis
stulticia ligam̃. Tegunt enim
sacra eloquia p̾dicatores sc̃i:
& aliqͣndo in hystona litterã
suscipiunt. aliqͣndo uͦ ꝑ signifi¬
cationẽ litterȩ sp̃m requirunt
Et mͦ bona facta patrũ p̃ce¬
dentium sicut iuxta litteram

Expanded text:
testimonium exponens: Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet mature incedens, et fortis, et divisa, quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus: si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amisimus; si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur. Legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti, et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significatioet modo bona facta patrum praecedentium, sicut juxta litteram
Abbreviated transcription (Latin):
hominis & facies leonis a. dexts
ipsorũ quatuor acies autẽ
boius a sinistris ipsoꝵ quatuor
Et facies aquile desuꝑ ipsoy
ipsa unius cuiꝰq libri euuan¬
gelici exordia testant᷑. Nam
quia ab humana generatione
cepit. iure ꝑhominẽ matheꝰ
Q uia ꝑ clamorẽ in deserto:
sacrificio exorsus est. bene ꝑ
uitulũ lucas Q uia uͦ a di¬
uinitate uerbi cepit.digne
ꝑaquilam significat᷑ iohannẽ
Qui dicens in principio erat
uerbũ. & uerbũ erat apud d̾̃m
& de erat uerbũ. dũ in ipsã

Expanded text:
a dextris ipsorum quatuor; facies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor; et facies aquilae desuper ipsorum ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes, qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , dum i
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos manib redeunt. alii capti¬
ili alii interempti nuntiantur
Oiam cogor linguam ab expositio¬
ne retinere. quia tedet animam
meam uitȩ mee Iam nullus ame
sacri eloquii studium requirat:
quia uersa. est in luctum cythara
mea. & organum meum inuocem
flentium. Iam cordis oculus in
mysteriorum discusfione ñuigilas.
quia dormitauit anima mea pre
tedio. Iam minus lectio anmo
aulcis est. quia oblitus sum man¬
aucare panem meum: a uoce. ge¬
mitus mei. Cui autem iuiuere
non licet. de scripture sensib loqui
mystica qualiter libet: Et qui
cogor cotidie amara bibert. qͣndo
possum dulcia ꝓpinare: Quid igi¬
tur restat. nisiut inter flagella quȩ
ex nr̃is iniquitatib patimur. cum
lacrimis gracias agamus: Ipse
etenim qui nos creauit: etiam pa¬
ter nobis factus est. ꝑ adoptionis
sp̃m quem dedit. Et aliquando
filios pane nutrit. aliquando fla¬
gello corrigit. quia ꝑ dolores et
uulnera. ad hereditatem ꝑpetu¬

Expanded text:
ad nos manibus redeunt, alii captad nos manibus redeunt, alii capti, alii interempti nuntiantur . Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus a me sacri eloquii studium requirat, quia versa in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amare bibere, quando possum dulcia propinare? Quid igitur restat, nisi ut inter flagella quae ex nostris iniquitatibus patimur cum lacrymis gratias agamus? Ipse etenim qui nos creavit etiam pater nobis factus est per adoptionis spiritum quem dedit. Et aliquando filios pane nutrit, aliquando flagello corrigit, quia per dolores et munera ad haereditatem perpetu
Abbreviated transcription (Latin):
corpora mortua condiuntur.
ne uermib corrumpantur
Mirre gͦ & thuris sacrificiũ offe¬
runt. qui & carnem affitiunt.
ne cis corruptionis uitia do¬
minentur: eredolentem in con¬
spectu dñi amoris sui hostiam
incendunt. seq ipsos dñoisc̃is
iurtatib exhibent. Unde & il¬
lic subditur. & uniuersi pulue¬
ris pigm̃tarii. Puluis est pig¬
mentarii. uirtus bene. opantis.
Et notandum quod uirtutes bene
opantium. non pigm̃ta sed puluers
dicuntur. Cum enim queli¬
bet bona agimus. pigm̃ta offeri¬
mus. Cum uero ipsa etiam bona
que agimus retractamꝰ & ne quid
in his simstrũ sit uiditio retracta¬
tionis attendimꝰ. quasi ex pigm̃tis
puluerem facimus. ut orationem
Ecce hec ut dño largiente potui
sumus. Nemo enum me rep̃hen¬
dat. si post hanc allocutionem ces¬
sauero. quia sicut. om̃s cernitis.
nr̃e tribulationes excreuerunt.
Undiq gladiis circũ fusi sumus.
undiq imminens mortis ꝑicu¬
lum timemꝰ Nlii detruncatis

Expanded text:
mortua corpora condiuntur, mortua corpora condiuntur, ne vermibus corrumpantur. Myrrhae ergo et thuris sacrificium offerunt qui et carnem affligunt, ne eis corruptionis vitia dominentur, et redolentem in conspectu Domini amoris sui hostiam incendunt, seque ipsos Deo in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illuc subditur, Et universi pulveris pigmentarii, pulvis enim pigmentarii, virtus bene opEt notandum quod virtutes bene operantium non pigmenta, sed pulveres dicuntur. Cum enim 1430 quaelibet bona agimus, pigmenta offerimus. Cum vero ipsa etiam bona quae agimus retractamus, et, ne quid in his sinistrum sit, judicio retractationis attendimus, quasi ex pigmentis pulverem facimus, ut orationem Ecce haec, ut, Deo largiente, potuimsumus. Nemo autem me reprehendat, si post hanc locutionem cessa vero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt: undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii, detruncatis
Abbreviated transcription (Latin):
tib myrre & turis. & uniuersi
pulueris pigm̃tarii: sc̃a qͥppe
electorum eccłia. cum abhoc
mundo in scĩs p̃cib ardentiamo¬
re se erigit. ꝑdesertum qd̃ dese-¬
rit ascendit. Qualiter uͦ ascen¬
At. adiungit. Sicut uirgula
sumi ex aromatib Rumꝰ de in¬
censo nascitur. Et ꝑ psalenistã
dicitur. Dirigatur oratiomea.
sicut incensum in conspectu tuo
Fumus excutere lacrimas solet.
Itaq fumus est ex aromatibus.
compunctio orationis. concep¬
ta ex iuirtutib amoris. Que
tamen oratio fumi uirgula di¬
citur. quia dum sola eccłia postu¬
lat secreta ꝓgreditur. ut ad ter¬
rena atq tempalia petenda
minime reflectatur. Et notan¬
dum est quod non uirga. sed
uirgula nuncupatur: quia
interdum compunctionis ar-¬
dor. xtante subtilitatis est uis
amoris. ut hanc nec ipse ani¬
mus possit comp̃hendere. qui
illuminatus meruit habere
Bene autem myrre & thuris Hus
enim ex lege. añõ in sacrificio
incenditur. Per myrram uero.

Expanded text:
tibus myrrhae et thuris, et universi tibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe electorum Ecclesia cum ab hoc mundo in sanctis precibus ardenti amore se erigit, per desertum quod deserit ascendit. Qualiter vero ascendat adjungit: Sicut virgula fumi ex aromatibus . Fumus de incenso nascitur, sicut per Psalmistam dicitur: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Fumus excutere lacrymas solet. Itaque fumus est ex aromatibus, compunctio orationis concepta ex virtutibus amoris. Quae tamen oratio fumi virgula dicitur, quia dum sola coelestia postulat, sic recta progreditur, ut ad terrena atque temporalia petenda minime reflectatur. Et notandum quod non virga, sed virgula nuncupatur, quia interdum in compunctionis ardore tantae subtilitatis est vis amoris, ut hanc nec ipse animus possit comprehendere, qui ilBene autem myrrhae et thuris; thus enim ex lege Domini in sacrificio incenditur, per myrrham vero
Abbreviated transcription (Latin):
menti ipse nobis factus est. de quo
scriptum nouimꝰ. In quo sunt.
om̃s thesauri sapientie & scientie.
absconditi. Arca intra. uelum ẽ.
redemptor nr in celo. Altare uͦ
aureum in quo tymiama incen¬
ditur ante uelum. quia scõꝵ
corda que cum magnis uirtuti¬
bus in d̾i amore succensa sunt:
ꝑ scm̃ desiderium in illo ardent
quem adhuc reuelata facie. ui¬
dere non possunt. Inter arcam
quippe & altare uelum est. quia.
hoc ꝗd̾nos adhuc a. uisione di se¬
parat. corruptionis nr̃e obstacłm
remotum non est. Sed quousꝙ
ante uelum sumꝰ. oportet. ut
quasi timiamatis incenfum. flam¬
ma amoris ardeamus Per com¬
punctionis autem lacrimas. nil
terrenum. nil transitorium que¬
sufficit. qui fecit omĩa Trans¬
cendamus ꝑ desideriũ omĩa. ut
succensi ardeamꝰ. in lacrimis cũ
odore uirtutum. Ista electoriĩ
oratio pspitiebatur. cum inspon¬
si laude diceretur. Que est
ista. que descendit ꝑ desertũ
sicut uirgula fumi ex aroma¬

Expanded text:
menti ipse nobis factus est de quo menti ipse nobis factus est de quo scriptum esse novimus: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Arca intra velum est Redemptor noster in coelo. Altare vero aureum in quo thymiama incenditur ante velum sanctorum corda, quae cum magnis virtutibus in Dei amore succensa sunt, per sanctum desiderium in illo ardent quem adhuc revelata facie videre non possunt. Inter arcam quippe et altare velum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat corruptionis nostrae obstaculum remotum non est. Sed quousque ante velum sumus oportet ut quasi thymiamatis incensum flamma amoris ardeamus. Per compunctionis autem lacrymas nil terrenum, nil transitorium quaesufficiat qui fecit omnia. Transcendamus per desiderium omnia, ut succensi, ardeamus in lacrymis cum odore virtutum. 22. Ista electorum oratio jam prospiciebatur, cum in sponsae laude diceretur: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aroma
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod cotidie uidemꝰ. quia
duo sunt compunctionis gene
torum suorum memores. dum
supplicia eterna ꝑtimescunt.
cotidianis se lacrimis affligunt.
Dlangunt mala que fecerunt.
& incendunt uicia igne cõpunc¬
tionis. quorum adhuc suggestio¬
nes in corde patiuntur. Quid isti
nisi altare sunt ereum: In quo
carnes ardent. quia adhuc ab eis
carnalia oꝑa. planguntur. Alu uͦ
carualib uicns liberi. aut longis
iam fletib securi. amoris flamma.
in compunctionis lacrimis mardes¬
cunt. celestis patrie p̃mia cor¬
dis ocłis p̃ponunt. suꝑnis iam ci¬
uibus interesse concupiscunt. du¬
ra eis apparet seruitus & longitu¬
do ꝑegrinationis sue. Regem in
corde suo uidere defiderant. & fle.¬
re cotidie ex eius amore ñ cessant.
Quid isti nisi altare sunt aurcũ:
In quorum corde aromata inceu¬
sa funt. quia uirtutes ardent. Be¬
ne autem de eodem altari dicit᷑.
quod ante uelum arce sit pofsitũ
in scã scõrum Arca quippe testa¬

Expanded text:
nisi hoc quod quotidie videmus, quia nisi hoc quod quotidie videmus, quia duo sunt compunctionis genertorum suorum memores, dum supplicia aeterna pertimescunt, quotidianis se lacrymis affligunt: plangunt mala quae fecerunt, et incendunt vitia igne compunctionis, quorum adhuc suggestiones in corde patiuntur: quid isti, nisi altare sunt aereum, in quo carnes ardent, quia adhuc ab eis carnalia opera planguntur? Alii vero a carnalibus vitiis liberi, aut longis jam fletibus securi, amoris flamma in compunctionis lacrymis inardescunt, coelestis patriae praemia cordis oculis proponunt: supernis jam civibus interesse concupiscunt. Dura eis apparet servitus, longitudo peregrinationis suae. Regem in decore suo videre desiderant, et flere quotidie ex ejus amore non cessant . Quid isti nisi altare sunt aureum, in quorum corde aromata incensa sunt, quia virtutes ardent? Bene autem de eodem altari dicitur quod ante velum arcae sit positum in sancta sanctorum. Arca quippe testa
Abbreviated transcription (Latin):
hostiam uiuentem. scãm. de o
placentem. Hostia quippe oc¬
ciditur. ut offeratur s ed hostia
uiuens est. corpus ꝓ dño afflictũ
quod &hostia dicitur uiuens:
quia iuuit. in untutib. & est aui¬
ciis occisum. Hostia uidelicet.
quia iam huic mundo est apra¬
ius actibus mortuum. iuiuens au¬
tem. quia cuncta que p̾̃ualet.
bona oꝑatur. Sed quia sub al-¬
taris nomine. de compunctionis
flamnia serme se iutulit. necesfartũ
puto que. sit diuersitas eiusdẽ
compunctionis ostendere. Alia
quippe compunctio est quȩ per
timorem nascitur. alia quȩ amo¬
rem. quia aliud est supplicia fu¬
gere. aliud p̃mia desiderarẽ In¬
de & intab̾uaculo. ꝑ legem duo
altaria fieri uibentur. Ynum
uidelicet exterius aliud uͦ inte¬
rius. Unum in atrio. aliudan¬
te arcam. Unum quod ere
cooꝑtum est. aliud qd auroues¬
titur. Atq in altari ereo cre¬
mantur carnes. in altari uͦ aureo
incenduntur aromata. Quid ẽ.
mantur carnes. intus aromata.

Expanded text:
hostiam viventem, sanctam, Deo hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. » Hostia quippe occiditur ut offeratur, sed hostia vivens est corpus pro Domino afflictum, quod et hostia dicitur, et vivens, quia vivit in virtutibus, et est a vitiis occisum. Hostia videlicet, quia jam huic mundo est a pravis actibus mortuum. Vivens autem, quia cuncta quae praevalet bona operatur. Sed quia sub altaris nomine de compunctionis flamma sermo se intulit, necessarium puto, quae sit diversitas ejusdem compunctionis ostendere. Alia quippe compunctio est, quae per timorem nascitur, alia quae per amorem. Quia aliud est supplicia fugere, aliud praemia desiderare. Unde et in tabernaculo per legem duo altaria fieri jubentur, unum videlicet exterius, aliud vero interius. Unum in atrio, aliud ante arcam, unum quod aere coopertum est, aliud quod auro vestitur, atque in altari aereo concremantur, carnes, in altari vero aureo incenduntur aromata. Quid est mantur carnes, intus aromata,
Abbreviated transcription (Latin):
lum apłm. discipulis dicitur.
Templum enim d̾i scm̃ est. quod
estis uos. Et quid ẽ altare di.
nisi mens bene uiuentium:
Qui peccatoꝵ suorum memores.
lacrimis maculas lauant. car¬
nem ꝑ abstinentiã macerant:
nullis se huiꝯ mundi actionib
miscent. que habent indigen¬
tib tribuunt. & habere. que ñ
habent non concupiscunt. Rec-
te igitur horum cor altare di
dicitur: ubi ex more compunc¬
tionis ignis ardet. & caro con¬
sumitur. Et numquid non
tales fratres krm̃i cotidie in¬
sancto hoc fideli populo.quasi
in templi atrio uidemus: Nũ¬
quid non eorum uitam. nobis
ad exemplum ꝓpositam indesinent̃
aspicimus: Altare ergo ante
faciem templi est. cum multi
in sc̃e eccłie conspectu sint positi.
quia eterni iudicii memores se¬
met ipsos cotidie do sacrificium
in lam̃to compunctionis mac¬
tant. Qui ut p̃dictum est corꝑa
castigant. quatinꝰ hoc qd̃ ꝑ ma¬
gistrum gentium dicitur im¬
pleant. ut exhibeatis corꝑa ur̃a

Expanded text:
lum apostolum discipulis dicitur: lum apostolum discipulis dicitur: « Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . » Et quid est altare Dei nisi mens bene viventium? qui rite peccatorum suorum memores lacrymis maculas lavant, carnem per abstinentiam macerant, nullis se hujus mundi actionibus miscent, quae habent, indigentibus tribuunt, et habere quae non habent non conte igitur horum cor altare Dei dicitur, ubi ex moerore compunctionis ignis ardet, et caro consumitur. Et nunquid non tales, fratres charissimi, quotidie insancto hoc fideli populo quasi in templi atrio videmus? Nunquid non eorum vitam nobis ad exemplum propositam indesinenter aspicimus? Altare ergo ante faciem templi est, cum multi in sanctae Ecclesiae conspectu sunt posqui aeterni judicii memores, semetipsos quotidie Deo sacrificium in lamenta compunctionis mactant. Qui ut praedictum est corpora castigant, quatinus hoc quod per magistrum gentium dicitur, impleant: « ut exhibeatis corpora vestra
Abbreviated transcription (Latin):
& iniusta oꝑa discernit. si minus
acura mundi delectationẽ tem¬
perat. siminꝰ se contra aduersa
confortat. minꝰ est iuista. Men¬
suretur g ꝑfectorũ fidelium
uita ꝑquadrum. e tantũ ha¬
beat. sp̃italis atrii latꝰ unum.
quantum latera singla. quia u¬
nusquisq tantũ prudens est.
quantũ temꝑans. fortis & iustus.
Tantum temꝑans. quantũ prudẽs.
fortis x iustus. Tantũ fortis. qͣn¬
tum prudens. temꝑans & iustus
autem interiores plurimi qui
adhuc carnaliter uiuant. qui &
si fortasse literas ignorant. & p̃¬
cepta d̾i legere non ualent. cer
te in multorum fidelium con¬
uersatione bona que imuitentur
uident. Ecce in eccłia uoces
scĩ euũgłii atq apłorum sonant.
ecce exempla bene iuuentium
cotidie hominum oculis oppo¬
nuntur. Nec excusatione sua
dicere poterunt. & ñ udimus
qd̾ imitari deberemꝰ Unde &
subditur. Et altare ante faciẽ
templi. Quid est templũ. nisi
fidelis populus: Sicut ꝑ pau¬

Expanded text:
et injusta opera discernit, si minus et injusta opera discernit, si minus curam mundi delectatione temperat, si minus se contra adversa confortat, minus est justa. Mensuretur ergo perfectorum fidelium vita per quadrum, et tantum habeat spiritalis atrii latus unum, quantum latera singula. Quia unusquisque tantum prudens est, quantum temperans, fortis et justus; tantum temperans, quantum prudens, fortis et justus; tantum fortis quantter eos plurimi, qui adhuc carnaliter vivunt, qui et si fortasse litteras ignorant, et praecepta Dei legere non valent, certe et in multorum fidelium conversatione bona, quae imitentur vident, Ecce in Ecclesia voces sancti Evangelii atque apostolorum sonant. Ecce exempla bene viventium quotidie hominum oculis opponuntur, nec in excusatione sua dicere poterunt: Non vidimus, quod imitari deberemus. Unde et subditur: « Et altare ante faciem templi. » Quid est templum nisi fidelis populus? sicut per Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantiam. fortitudinemn atq iusti¬
ciam tenent. quia m̃suram sp̃i¬
talis atrii in quadro habent.
Ecce etenim ipse uirtutes quas
habere bonos ac fideles diximus.
ita. in quadro sunt. ut una aliã.
non excedat. Magna ẽ. quip¬
pe prudentia. sed siminus est a
uoluptatib temꝑans. minꝰ in ꝑi¬
culis fortis. minꝰ in oꝑibus iusta.
ꝓfecto minꝰ est prudens. Nagna
est temꝑantia. sedsi minꝰ intelli¬
git. unde se tempet. si aduersa
sustinere ꝑfortitudinem minꝰ ualet.
atq in timore animum deicit. si
ꝑp̃cipitationem suam aliquando
ad iniusticie oꝑa prumpit. minusẽ.
temꝑans. Magna est fortitudo.
sed si minꝰ intelligit que bona cus¬
todiat. quib malis resistat. siminꝰ
a uoluptatis appetitu se temꝑat.
sed uicta delectatione. iusticie oꝑa
minus tenet. atq aliquando in
iusticie dominatione suꝑatur mi-¬
nus est fortis. Magna est iusti¬
cia sed si minꝰ quelibet inter iusta

Expanded text:
perantiam, fortitudinem, atque justiperantiam, fortitudinem, atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim ipsae virtutes qhabere bonos ac fideles diximus, ita in quadro sunt, ut una aliam non excedat. Magna est quippe prudentia, sed si minus est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, minus in operationibus justa, profecto minus est prudens. Magna est temperantia, sed si minus intelligit unde se temperet, si adversa sustinere per fortitudinem minus valet atque in timore animum dejicit, si per praecipitationem suam aliquando in justitiae opera prorumpit, minus est temperans. Magna est fortitudo, sed si minus intelligit, quae bona custodiat, quibus malis resistat, si minus a voluptatis appetitu se temperat, sed vincitur delectatione, si justitiae opera minus tenet, atque aliquando in injustitiae dominatione superatur, minus est fortis. Magna est justitia; sed si minus quam debet inter justa
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. quantũ ꝓbono oꝑatur.
Metiantur gͦ fideles popłi uirtu¬
tes in quadrum. quia unꝰqͥsq
qui in actiue uite exercitio uer¬
satur. tantum credit qͣntum
sperat. & amat & oꝑatur. Tan¬
tum sꝑat. quantũ credit. opat᷑¬
& amat. Tantum amat. quan¬
tum credit. sꝑat &oꝑatur. Tan¬
tum oꝑatur. qͣntir̃ credit. amat.
sꝑat. Quia itaꝙ in scẽ ecclesie
populo multi sunt & robusti ꝑ
fidem. x longanunes ꝑspem. & am¬
pli ꝑ caritatem. & efficaces ꝑ oꝑa¬
tionem. atrium templi centum
cubitis in quadro m̃suratur
Nam ut aliud quoq de eorum
uirtutib loquamur. sepe ex eis
quosdam uidemꝰ prudentes ꝑ in¬
telligentiam. fortes in aduersita.¬
te. tustos in oꝑatione. temꝑantes a.
uoluptatib atq in omĩ zelo dis¬
cretionis se m̃sura. moderantes.
Quidam prudentiam. fortitudi¬
nem. iusticiam atq temꝑantiã.
uel sicut eas enumerare quibus¬
dam placet. prudentiam . tem¬

Expanded text:
indicat, quantum per bona operatur. indicat, quantum per bona operatur. Metiantur ergo fideles populi virtutes in quadrum, quia unusquisque qui in activae vitae exercitio versatur, tantum credit quantum sperat, amat et operatur, tantum sperat quantum credit, operatur, et amat, tantum amat quantum credit, sperat et operatur, tantum operatur quantum credit, amat, sperat. Quia itaque in sanctae Ecclesiae populo multi sunt et robusti per fidem, et longanimes per spem, et ampli per charitatem, et efficaces per operationem, atrium templi centum cubitis in quadro mensuratur. 18. Nam ut aliquid quoque de eorum virtutibus loquamur, 1427 saepe ex eis quosdam videmus prudentes per intelligentiam, fortes in adversitate, justos in operatione, temperantes a voluptatibus, atque in omni zelo discretionis se mensura moderantes. Qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam, atque temperantiam, vel, sicut eas enumerare quibusdam placet, prudentiam, tem
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium iuxta quendam mo¬
dum ꝑ singulos ꝑfecta . ẽ longa¬
nimitas spei. ꝑfecta latitudo ca¬
ritatis. ꝑfecta certitudo fidi. ꝑ¬
fectum studium oꝑationis. a¬
trium templi ꝑ quadrum. cen¬
tum cubitos habet. In m̃sura
autem quadri. non aliud latus
maius est. atq aliud minus:
sed cuncta simul quatuor la¬
tera equali spacio tenduntur.
quia & ipsas easdem uirtutes
quas dix inzus. fidem scilicet¬
spem caritatem atq oꝑationem
quam diui in hac uita uiuimus.
equales esse apud nosmet ipsos
inuenimus. I deo autem maior
spe & fide caritas dicitur. quia
postquam ad auctoris nr̃i spe¬
ciem ꝑuenitur. spes quidem &
tantum de spe p̃sumim De
fide quoq & oꝑatione. iohanneᷤᷤ
apłs fatetur dicens. Qui se
dicit nosse d̾m. & mandata eius
non custodit. m̃dax est. Noti¬
cia quippe di. ad fidem ꝑtin&.
mandatoꝵ custodia ad oꝑa¬
tionem. Cum gͦ uirtus tem¬
pus & locus oꝑandi appetit:
tanto quis oꝑetur. quantum
d̾m nouerit. & tanto se nosse dm¬

Expanded text:
fidelium juxta quemdam modum per singulos perfecta est, longanimitas spei, perfecta latitudo charitatis, perfecta certitudo fidei, perfectum studium operationis atrium templi per quadrum centum cubitos habet. In mensura autem quadri, non aliud latus majus est, atque aliud minus, sed cuncta simul quatuor latera aequali spatio tenduntur: quia et ipsas easdem virtutes quas diximus, fidem scilicetspem et charitatem atque operationem, quandiu in hac vita vivimus aequales sibi esse apud nosmetipsos invenimus. Idcirco autem major spe, fide, charitas dicitur, quia postquam ad auctoris nostri speciem pervenitur, spes quidem et tantum de spe praesumimus. De fide quoque et operatione Joannes apostolus fatetur dicens: « Qui se dicit nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Notitia quippe Dei ad fidem pertinet mandatorum, custodia ad operationem. Cum ergo virtus tempus et locum operandi appetit, tanto quis operatur, quanto Deum noverit, et tanto se Deum nosse
Abbreviated transcription (Latin):
tes qui excubant in custodiis
templi. solam meridianã uiam
respiciunt. qui solis studiis sp̃i
Sacerdotes autem minoris ordi¬
nis. qui discutiendis peccatis
delinquentiũ p̃sunt. etiam ad
aquilonis uiam oculos reflectant.
ut inm̃te peccantiũ que sint.
torporis frigora uideant. ⁊ hec
uerbis correptionis usq ad pe¬
nitentie gemitꝰ ꝑducentes. qua¬
si carnes in altare dñi incendant.
Nespitiant etiam cum magnis
sacer dotib ad meridianã uiam.
quȩ quantũ ad semet ipsos est.
seruentes igne caritatis. & suc¬
censi sunt flammis amoris dei.
Sed quia peccata delinquentium
crebro corrigunt. etiã ad aqͥlonis
uiam oculos reducunt dutius.¬
Que autem de sacerdotum ordinib
subduntur. audiamꝰ Isti sunt filui¬
sadoc. qui accedunt de filiis leui
ad dñm. ut ministrent ei. Sadoc.¬
latine dicitur iustus. Quis autem
ustus est. nisi ipse cui dicitur.
iustꝰ es dñe. & rectũ iudiciũ tuũ:
Qui uero sunt filii iusti. nisi hii de

Expanded text:
 qui excubant in custodiis  qui excubant in custodiis templi, solam meridianam viam respiciunt, quoniam solis studiis spirisacerdotes autem minoris ordinis, qui discutiendis peccatis delinquentium praesunt, etiam ad aquilonis viam oculos reflectunt, ut in mente peccantium, quae sint torporis frigora, videant, et haec verbis correctionis usque ad poenitentiae gemitus reducentes, quasi carnes in altare Diant etiam cum magnis sacerdotibus ad meridianam viam, quia, quantum ad semetipsos est, fervent igne charitatis, et succensi sunt flammis amoris Dei. Sed quia peccata delinquentium crebro corrigunt, etiam ad Aquilonis viam oculos reducunt. De utrisque autem sacerdotum ordinibus subditur: IBID.-- Isti sunt filSadoc, qui accedunt de filiis Levi ad Dominum, ut ministrent ei. » SadocLatine dicitur justus. Quis autem justus est, nisi ipse cui dicitur: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum ? Qui vero sunt filii justi, nisi hi de
Abbreviated transcription (Latin):
garofilatiũ qd̃ respicit uiam
meridianam sacerdotũ est. qui
excubant in custodiis templi &
garofilatiũ quod respicit uiam
aquilonis sacerdotum. qui excu¬
bant ad ministeriũ altaris. Si e¬
nim utraq facies ad australem
uiam tendebant. quomodo nẽ
unum ad meridianam. atq aliud
ad aquilonis uiam respicere di¬
citur: Sed inbis uerbis agnos¬
cimus. qd̾ gazofilatiũ sacerdo¬
tum qui excubant in custodiis
templi ita. positũ fuerat. ut so¬
lam meridianã uiam respiceret.
Garofilatium uero sacerdotum
qui excubant. ad ministerium
altarisita erat in atrio ut &¬
australem uiam. & aquilonis fa¬
ciem intenderet. quatinꝰ & cũ
garofilatiũ sacerdotũ qui ex¬
cubant in custodus templi
meridianam uiam aspiceret.
& tamen gazofilatiũ eorũdem
sacer dotum. aquilonis uiam
uideret. Sed quid ẽ. hoc fr̃s¬
krm̃i. quid in his uerbis mysti¬
cum possumꝰ intueri. nisi hoc
qd scđm ea que p̃missa sunt.
dinis. qui intelligit qͥa sacerdo

Expanded text:
gazophylacium, quod respicit viam gazophylacium, quod respicit viam meridianam, sacerdotum est, qui excubant in custodiis templi, et gazophylacium quod respicit viam Aquilonis sacerdotum qui excubant ad ministerium altaris. Si enim utraque facies ad Australem viam tendebant, quomodo nunc unum ad meridianam atque aliud ad Aquilonis viam respicere dicitur? Sed in his verbis agnoscimus quod gazophylacium sacerdotum qui excubantempli, ita positum fuerat, ut solam meridianam viam respiceret: gazophylacium vero sacerdotum qui excubabant ad ministerium altaris, ita erat in atrio, ut australem viam et aquilonis faciem intenderet: quatenus et cum gazophylacio sacerdotum, qui excubabant in custodiis templi, meridianam viam respiceret, et tamen sine gazophylacio eorumdem sacerdotum ab aquilonis via videret. Sed quid est hoc, quod in his verbis mysticis possumus intueri, nisi hoc quod secundum ea, quae praemissa sunt, intelligit: quod sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
custodire. Sunt. autem minoris
ordinis sacerdotes. qui ad ministe¬
rium altaris excubant. qui uide¬
licet in aduitorium maiorũ pec¬
cata delinquentiũ subtiliter in¬
uestigant. x uitam carnaliũ cor¬
rigunt. atq ad hoc usq ꝑducunt.
ut. ꝑlam̃ta penitentie. quasi incen¬
dant carnem in sacrificio. quam
prius iuiuere ꝑmiserant in pec¬
cato. Non enu hii qui scĩs ecclus
p̾sunt ꝑ semet ipsos cuncta agere.
preualent. sed cum ipsi causis
sp̃italib occupantur. si qua pra
ue carnalia ꝑpetrantur: hec ali-¬
is discutienda atq corrigenda
committunt. ꝑ quos carnalis
uita corrigatur. Et cum usq
ad abstinentie. atq orationis stu-¬
dium a ꝓfitientib ꝓuenitur. qͣsi
in altari iam caro incenditur ui
in conspectu omĩpotentis dm̃
inde sacrificiũ redoleat:. unde
prius culpa displicebat. Sea hac
in re questio oritur. cum supuis
dictum sit. qͦd garofilatia ad
australem uam facies haberent
qua ratione nunc dicitur. quia

Expanded text:
custodire. Sunt autem minoris custodire. Sunt autem minoris ordinis sacerdotes, qui ad ministerium altaris excubant: qui videlicet in adjutorio majorum peccata delinquentium subtiliter investigant, et vitam carnalium corrigunt, atque ad hoc usque perducunt, ut per lamenta poenitentiae, quasi incendant carnem in sacrificio, quam prius vivere permiserant in peccato. Non enim hi, qui sanctis ecclesiis praesunt, per semetipsos cuncta agere praevalent, sed cum ipsi causis spiritalibus occupantur, si qua prava et carnalia perpetrantur, haec aliis discutienda atque corrigenda committunt, per quos dum carnalis vita corrigitur, et usque ad abstinentiae atque orationis studium proficientibus pervenitur, quasi in altari jam caro incenditur, ut in conspectu omnipotentis Domini inde sacrificium redoleat, unde prius culpa displicebat. Sed hac in re quaestio oritur, cum superius dictum sit quod gazophylacia ad australem viam facies haberent, qua ratione nunc dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
laboris sui passiones enumerans
dicit. in labore & erumpna. in ui¬
giluis multis. in fame. & siti. in ieui¬
niis multis infrigore. & nuditate:
Atq statim subdidit. Preter illa
que extrinsecus sunt instantia.
mea cotidiana. sollicitudo omium
eccłiarum. Pensate queso. custos
templi quanta sollicitudine iugi¬
let. Ecce inse ipso inestimabilia
patitur. & cordis sui sollicitudinẽ
aliis imꝑtitur. Cuiꝰ rogo uirtutis
est. plus de utilitate primoꝵ. quã
de sua afflctione cogitare: Quis
hoc digne. estimet. quis digne.
penset: aborat. luget. esurit.
sitit. alget. ieiunat. uigilat. & ta¬
men uigilando de. ȩccłian om̃iũ¬
sollicitudine cogitat. Ecce est sol¬
lers summus custos templi in exem
mis impendere. circa. animarum
sollicitudiẽ uigilare. ne quis in
ꝑfidia ne quis insuꝑbia. ne. quis in
rapina uel inmunditia labatur.
exquirere atq conspicere. hoc est
templum dĩ. id est scãm eccłiam

Expanded text:
labores suae passionis enumerans labores suae passionis enumerans dicit: « In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame, et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate . » Atque statim subdit: « Praeter illa, quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium ecclesiarum . » Pensate, quaeso, custos templi quanta sollicitudine vigilet: ecce enim in seipso inaestimabilia patitur, et cordis sui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus, rogo, virtutis est, plus de utilitate proximorum, quam de sua afflictione cogitare? Quis hoc digne aestimet, quis digne penset? Laborat, luget, esurit, sitit, alget, jejunat, vigilat, et tamen vigilando de ecclesiarum omniusollicitudine cogitat. Ecce est solertissimus custos templi in exemplo imis impendere, circa animarum sollicitudinem vigilare: ne quis in perfidia, ne quis in superbia, ne quis in rapina, vel immunditia laberetur, exquirere atque compescere. Hoc est, templum Dei, id est, sanctam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
prius nobis querdũ est qͥ sint
maioris ordinis sacerdotes utrũ
hii qui in custodiis excubant
templi. an hii qui in ministerio
altaris. Sed quia. post subdi-¬
tur altare erat. ante faciem
templi. aꝑte. ostendit᷑. illos es¬
se maioris ordinis sacerdotes
qui in custodiis templi excu¬
bant. quia ꝓfecto in latere qͣd
est interius ministrant. Hii
autem qui ad altare qͦdante
faciem templi est excubant.
tanto inferio: res sunt. qͣnto
in exteriorib ministrant. Que¬
rendum gͦ iam nobis ẽ. qui
sacerdotes sint. qui templum
custodinnt. & qui ad ministeriũ
altaris excubare ꝑhibentur. Ma¬
gister gentium fidelib scribens
estis uos. Qui itaq sacerdotes sunt.
qui templũ di custodiunt. nisi
hii qui orando. p̃dicando. sp̃itali¬
bus actib inuigilando. scãm ec¬
clesiam a malignoꝵ sp̃ituum im¬
missionib a prauorum suasionib
ab hereticoꝵ exrorib defendunt:
An non custos templi fuerat. qui

Expanded text:
prius nobis quaerendum est qui sint prius nobis quaerendum est qui sint majoris ordinis sacerdotes: utrum hi, qui in custodiis excubant templi, an hi qui in ministerio altaris. Sed quia paulo post subditur: Altare erat ante faciem templi, aperte ostenditur illos esse majoris ordinis sacerdotes, qui in custodiis templi excubant, quia profecto in altari quod est interius ministrant. Hi autem, qui ad altare, quod ante faciem templi est, excubant, tanto inferiores sunt, quanto in exterioribus ministrant. Quaerendum ergo jam nobis est, qui sacerdotes sint, qui templum custodiunt, et qui ad ministerium altaris excubare perhibentur. Magister enim gentium fidelibus scribens estis vos . » Qui itaque sacerdotes sunt, qui templum Dei custodiunt, nisi hi qui, orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt? An non custos templi fuerat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uia. ad celestẽ. patriam nobis
qui ex gentilitate uenimus:
atq alia illis patrib qui fuerunt
in uidea. sed hec eadem una est
nobis & illis. que nos ad eterna
gaudia ꝑducit. que. nobisꝑ e
uuangłium dicit. ego sum uia
ueritas & uita. Et de quo psal¬
mista ait. Ut cognoscamꝰ in ter¬
ra. uiam tuam: & in om̃ibus
gentib salutare tuum. Quod
enim hebraice. est iħc. hoc lati
fine. sclorum. gentib est ma¬
nifestatus. Yna ergo est. uia
& illis qui ab austro sunt. & his
qui ab aquilonis parte respi¬
ciunt. quia. electis iudeis& gen¬
tibus dñs ac redemptor nr̃ ex¬
pulsa pena formidinis. ad pa¬
trem factus est iter amorisatq
adiitor ium ꝑuentionis. Sequi
garofilatiũ quod respicit.
uiam meridianam sacerdotũ
est. qui excubant in custodiis
templi. Etq mox subditur.
orro gazofilatiũ quod respicit
ad uiam aquilonis. sacerdotum
crit qͥ excubant administeriũ
altaris. In quib ꝓphete uerbis.

Expanded text:
via ad coelestem patriam nobis via ad coelestem patriam nobis qui ex gentilitate venimus, atque alia illis patribus qui fuerunt 1423 in Judaea; sed haec eadem una via est nobis et illis, quae nos ad aeterna gaudia perducit, quEvangelium dicit: « Ego sum via, veritas et vita . » Et de quo Psalmista ait: ut cognoscamus in terra viam tuam, et in omnibus gentibus salutare tuum. Quod enim Haebraice est Jesus, hoc Latinfine saeculorum, gentibus est manifestatus. Una ergo est via, et illis, qui ab austro sunt, et his, qui ab aquilonis parte respiciunt, quia electis Judaeis et gentibus Dominus ac Redemptor noster, expulsa poena formidinis, ad Patrem factus est iter amoris, atque adjutorium perventionis. Sequitgazophylacium quod respicit viam meridianam, sacerdotum est qui excubant in custodiis templi. Atuod respicit ad viam aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad ministerium altaris. » In quibus prophetae verbis
Abbreviated transcription (Latin):
tam & inde aquilonis. quia in¬
ti in đm ad fortia ꝓfitiunt. uir¬
tutibus excrescunt: eterm ui-¬
dicis aduentii querunt. Et in¬
terea que amant. atq illa quȩ
tolerant. quasi quedam gaz ofila.¬
tia. diuitias sp̃c in m̃te seruant:
nec inter sacram̃ta que dilig̃t.
& que iam contraria portant
defitiunt. quia ad australẽ uiã
facies intendunt. Quid enim
austri & aquilonis. orientalis por¬
ta esse describitur. qͥa dñs ac
redemptor nr̃ de. iudea. natꝰ est.
moxq infide sua eccłiam ex gen¬
tibus traxit. Quasi enim inter
meridianã. portam & aquilonis
apparuit. quia. ex illa. uenit. & is¬
tam in suo seruitio conuertit.
Unde & benedicitur. quod porta
eadem orientalis. ad uiam aqui¬
synagogam deseruit. & multitu¬
dinem gentium collegit. No¬
tandum quoq est. quod dum de
garofilatiis diceretur. & facies
eorum adiuam australem. ad.¬
ditum est unam. ut uidelicet
aꝑte. sentiamus. quia ñ alia. est

Expanded text:
tam et inde aquilonis: quia intam et inde aquilonis: quia inti in Deum forti amore proficiunt, virtutibus excrescunt, aeterni judicis adventum quaerunt, et inter ea quae amant atque illa quae tolerant, quasi quaedam gazophylacia, divitias spiritus in mente servant. Nec inter sacramenta quae diligunt et quaedam contraria quae portant deficiunt, quia ad Australem viam facies intendunt. Quid enim Austri et Aquilonis Orientalis porta esse describitur, quia Dominus ac Redemptor noster de Judaea est natus, moxque in fide sua Ecclesiam ex gentibus traxit. Quasi enim inter meridianam portam et Aquilonis apparuit, quia ex illa venit, et istam in suum servitium convertit. Unde et bene dicitur quod porta eadem Orientalis ad viam resSynagogam deseruit, et multitudinem gentium collegit. Notandum quoque est quod dum de gazophylaciis diceretur: Et facies eorum ad viam Australem, additum est unam, ut videlicet aperte sentiamus quia non alia est
Abbreviated transcription (Latin):
Annon quasi calore meridiani fer¬
uoris ardebat. qui estuabat. dicẽs.
sicut. ceruus desiderat ad fontes
aquarum. ita desiderat. anima
mea ad te ds sitiuit. anima mea
ad đm uiuum. quando ueniam &
parebo ante. faciem d̃i: Quirur-¬
sus ait. Psallam & intelligam in
uia. immaculata. quando ueni-¬
es ad me. Hoc quoq ardore suc¬
census fuerat. qui dicebat. Nunc
Quia gͦ ex gentilitate uenimꝰ. sed
scõs iudee patres nobis in duuni
amoris imitatione. ꝓponimꝰ. qua¬
si quedam cantorũ gazofilatia.
ex latere. porte que uiam aqui¬
lonis respicit. sumus. sed adiuam
austri facies tenemus. Et no¬
tandum est. qͦd̾ hec eadem ga¬
zofilatia. inter portam aqͥlonis
& orientis esse ꝑhibent᷑. quia post.
incarnationẽ. Anĩcam multitu¬
do gentium ad fidem uenit atq¬
inter ipsos fideles populos. & ꝑ sa¬
cram̃ta dñice incarnationis que
medullitus diligunt corda a¬
mantium surgunt. Habeant gͦ
scĩ gazofilatia. hinc orientis por¬

Expanded text:
An non quasi calore meridiani ferAn non quasi calore meridiani fervoris ardebat, qui aestuabat, dicens: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mead Deum vivum, quando veniam et parebo ante faciem Dei? » Qui rursus ait: « Psallam et intelligam in via immaculata quando venies ad me . » Hoc quoque ardore succensus fuerat, qui dicebat: « NunQuia ergo ex gentilitate venimus, sed sanctos Judaeae patres nobis in divini amoris imitatione proponimus, quasi quaedam cantorum gazophylacia ex latere portae, quae viam aquilonis respicit, sumus, sed ad viam austri facies tenemus. Et notandum, quod haec eadem gazophylacia inter portam aquilonis et orientis esse perhibentur. Quia post incarnationem Dominicam, multitudo gentium ad fidem venit, atqinter ipsos fideles populos, et sacramenta dominicae incarnationis, quae medullitus diligunt, corda amantium surgunt. Habeant ergo sancta gazophylacia hinc orientis por
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonis figuram portauit.
in scĩs tamen suis doctoribus
ac ꝓphetis. ad dm aç ꝓximum
calore caritatis arsit. Orienta¬
lis autem porta non immerito
ipsum signat. de quo scriptũ ẽ.
Ecce uir oriens. nom̃ eius. Et
de quo zacharias ait. Uisita¬
uit nos oriens ex alto. Sint gͦ
garofilatia. cantorũ ex latere
porte aquilonis. quia ñ solum
in uidea. fuerunt corda scõrũ
spitaliter accensa. sed etiam in
gentilitatis multirudine ad
scẽ fidi sacram̃ta conuersa ardẽt.
corda. scõrum. Amore celestis
patrie in hiant. gaudus eternis.
sꝑant ad societatẽ suorũ ciui¬
um ꝑuenire in celo. sed tamen
exempla hiiꝯ ardoris quem
libus patrib synagoge accipi¬
unt. Unde ꝑipsa quoq garofi-¬
latia & in aquilonis latere po-¬
sita. oculos ad uiam australem
tendunt. Ecce enimex gentib
ue nimus. sed in hoc quod ꝑscĩ sp̃c
calorem calemus. iudet patres aspi¬
cimus. qui nobis in suis dictis coti¬
die scĩ desiderii exempla p̃bent.

Expanded text:
aquilonis frigora portavit, aquilonis frigora portavit, in sanctis tamen suis doctoribus ac prophetis ad Deum, ac proximum calore charitatis arsit. Orientalis autem porta non immerito ipsum signat de quo scriptum est: « Ecce vir, Oriens nomen ejus. » Et de quo Zacharias ait: « Visitavit nos oriens ex alto . » Sint ergo gazophylacia cantorum ex latere portae aquilonis: quia non solum in Judaea fuerunt corda sanctorum spiritaliter accensa, sed etiam in gentilitatis multitudinem ad sanctae fidei sacramenta conversae ardent corda sanctorum amore coelestis patriae, inhiant gaudiis aeternis, spirant ad societatem suorum civium in coelo. Sed tamen exempla hujus ardoris quem libus patribus Synagogae capiunt. Unde ipsa quoque gazophylacia et in Aquilonis latere posita oculos ad viam Australem tendunt. Ecce enim ex gentibus venimus; sed in hoc quod per sancti Spiritus amorem calemus, Judaeae patres aspicimus, qui nobis in suis dictis quo tidie sancti desiderii exempla praebent. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
ex scã caritate. feruentes. ca¬
lor nos amoris liberet a. culpa
teporis & frigoris: Sint gͦ
gazofilatia inter portã orien¬
tis & aquilonis. sed sicut. dictũ
est. ad australem uiam facies
intendant. ut inter hoc qͦd
nati in fide sumꝰ. & qͦd post.
ad peccata delapsi de spe pie¬
tatis p̾sumimꝰ. exerceamus
nosmepipsos in ardore carita¬
tis. & ibi tendamꝰ oculos cor¬
dis. ubi accendatur ignib amo
ris. Potest autem ꝑ aquilonis
portam gentilitas. ꝑ australem
uiam iudea. ꝑ orientis autem
portam. ipse dñs designari.
Per aquilonis quippe. ñ imme¬
rito gentilitas siguratur. qͣm
ille in torporis frigore posse¬
dit qui dixit. Sedebo in
monte testam̃ti. in lateribus
aquilonis. Der australem quoq
portam recte udea. accipit᷑.
in qua. sp̃itales patres in celesti
amore. ferbuerunt. quoꝵ unꝰ
loquitur dicens. Conuerte dñe
captiuitatẽ nr̃am. sicut torrens
in austro. Que & si carnalem
populum habuit. in quo uelut.

Expanded text:
ex sancta charitate ferventes, caex sancta charitate ferventes, calor nos amoris liberet a culpa torporis et frigoris? Sint ergo gazophylacia inter portam Orientis et Aquilonis; sed, sicut dictum est, ad Australem viam facies intendant, ut inter hoc, quod nati in fide sumus, et quod post, ad peccata delapsi, de spe pietatis praesumimus, exerceamus nosmetipsos in ardore charitatis, et ibi tendamus oculos cordis, ubi accendimur ignibus aris. Potest autem per aquilonis portam gentilitas, per austri viam Judaea, per orientis autem portam ipse Dominus designari. Per aquilonem quippe non immerito gentilitas figuratur, quam ille in torporis frigore possedit, qui dixit: « Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis . » Per australem quoque portam recte Judaea accipitur, in qua spiritales Patres coelesti amore ferbuerunt: quorum unus loquitur, dicens: « Converte, Domine, captivitatem nostram sicut torrens in austro . » Quae etsi carnalem populum habuit, in quo velut