comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lignum paradysi dĩ. non ẽ assi¬
milatũ illi & pulchritudim
eiꝰ: neqͣqm eñi erecte sunt ꝑsuꝑ¬
biam. s scierunt humilitatem
suã. neq simlitudinẽ dĩ sacri¬
lego sibi animo uendicare co¬
uate sunt. Quodq sequitur.
& eimilata sunt eam omĩa ligna
deliciarũ quȩ erant in parady¬
so. sic odisserimꝰ. E mulata sunt
ligna paradisi multitudine ra¬
inoꝵ eiꝰ. multi eñi uocati & pauci
electi. & lata & spaciosa uia quȩ
ducit admorte: dum cupiunt
tantos habere insalutẽ qͣntos as¬
sur habuit inꝑditionẽ. Unde
quia assur sublimatus ẽ mal¬
titudine. & dedit sublimitatem
suã uirent̾ẽ atq condensam.
siue usq admibes cacumen e¬
rexit. & eleuatũ ẽ cor eiꝰ ut dice¬
ret. erosimilis altissimo: ꝓpt̾ea
traditus ẽ niinami fortissimi
gentiũ. qm intelligamꝰ aliam
detestabilem potestatem cuitra¬
ditur adpumendũ. ipse ẽ ini
micꝰ & ultor ut assur intelligat᷑
antixp̃c. & fortissimꝰ gentium cui

Expanded text:
um paradisi Dei non est assimilatum illi et pulchritudini ejus. Nequaquam enim erectae sunt per superbiam, sed scierunt humilitatem suam, neque similitudinem Dei sacrilego sibi animo vindicare conatae sunt. Quodque sequitur: Et aemulata sunt eam omnia ligna deliciarum quae erant in paradiso, sic edisserimus: Aemulata sunt ligna paradisi multitudinem ramorum ejus: Multi enim vocati, et pauci electi . Et; Lata et spatiosa via quae ducit ad mortem . Cupit enim tantos habere in salutem, quantos Assur habuit in perditionem. Unde quia Assur sublimatus est in altitudine; et dedit sublimitatem suam virentem atque condensam, sive usque ad nubes cacumen erexit, et elevatum est cor ejus ut diceret: Ero similis Altissimo , propterea traditus est in manu fortissimi gentium: quam intelligimus aliam detestabilem potestatem, cui traditur ad puniendum: ipse est enim inimicus et ultor; ut Assur intelligatur Antichristus, et fortissimus gentium cui
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonẽ regẽ egypti & dices
adeũ. Leoni gentiũ assimilatus
es. & draconi qui ẽ in mari: & uen¬
tilabas cornu influminib tuis
& conturbabas aqͥs pedib tuis.
& conculcabas flumina eaꝵ siue¬

Expanded text:
aonem regem Aegypti, et dices ad eum: Leoni gentium assimilatus es, et draconi qui est in mari, et ventilabas cornu in fluminibus tuis, et conturbabas aquas pedibus tuis, et conculcabas flumina earu
Abbreviated transcription (Latin):
titudine morabant᷑. accipient
consolationẽ. qnͣdo pͥncipem su¬
um similia uiderint sustiuere
torm̃ta. Et ipsa em̃ descendent
adinfernũ ad int̾fectos gladio
dĩi: & omĩs fortitudo lignoꝵ
habitabit subumbracło eiꝰ id
ẽ inpena. in medio omĩum na¬
tionum quȩ claustris inferi te¬
nebunt᷑. Post hec ad ipsũ phara¬
onem sermo conu̾titur. cui dic¬
tum fuerat inpͥncipio. cui suni¬
lis factus es m altitudine tua: &
dicitur ad eum. Cui assimilatꝰ
es omelite atq sublunis int̾ lig¬
na uoluptatis: Nempe assyrio
qui corruit. Et tu eras inclitus
atq sublums int ligna ẽdeñ.
hoc ẽ deliciarũ & paradisi: & ecce
deductus es sic̃ assyrius cũ oĩb
lignis. que qͦndam fuerant in
deliciis ad t̾iam ultimã & adi¬
feros: & dormies non inrequie.
s inpenis in medio ine̾cumcisoꝵ
hoc ẽ ĩmundoꝵ. & cũ his qui
ingladio dñi conciderunt. Et
ut sciamꝰ quis sit ille cui dixit.

Expanded text:
titudine morabantur accipient titudine morabantur accipient consolationem, quando principem suum similia viderint sustinere tormenta: « Et ipsa enim descendent ad infernum ad interfectos gladio Domini. » Et omnis fortitudo lignorum habitabit sub umbraculo ejus, id est, in poena in medio omnium nationum, quae claustris inferi tenebuntur. Post haec ad ipsum Pharaonem sermo convertitur, cui dictum fuerat in principio, « cui similis factus es in magnitudine tua? » et dicitur ad eum: « Cui assimilatus es, o inclyte atque sublimis, inter ligna voluptatis? » nempe Assyrio, qui corruit. Et tu eras inclytus atque sublimis inter ligna Eden, hoc est, deliciarum et paradisi. Et ecce deductus es sicut Assyrius cum omnibus lignis, quae quondam fuerant in deliciis, ad terram ultimam et ad inferos. Et dormies non in requie, sed in poenis, in medio incircumcisorum, hoc est, immundorum, et cum his qui in gladio Domini conciderunt. Et ut sciamus qui sit ille cui dixerit, «
Abbreviated transcription (Latin):
trema t̃re & erunt neqͣqm cum
angłis. s cum filiis hominũ qͥ
descendunt in lacũ siue infoueã
sempit̃nã. Cũ aut̃ ille descende¬
rit in extrema t̃rȩ. & pars uulpiũ
fuerit a quib lacerandus ẽ: tẽ
luctus erit uł omniũ socioꝵ eiꝰ.
uł sc̃arũ fortitudinũ. quȩ illum
dolebunt ad inferos descendisse.
cuiꝰ aquis fuerat ante nutͥtus:
rigarent s magis oppͥmerent.
Contristatus ẽ suꝑ eum libanus
inquo fuerat exaltatus: & omĩa
agri ligna concussa sunt succi¬
sionem similem formidantia.
A sonitu rumȩ eiꝰ cõmonigentes.
ut nullus ꝑditionem eiꝰ igno¬
raret. & deductionẽ adinferos
cum cȩt̾is sociis eiꝰ. Acceꝑuntq
consolationẽ omĩa ligna uolup¬
tatis id ẽ paradisi: dum uident
& mala malis & bona bonis res¬
titui. hec autẽ ligna libaui st̃
aquis irrigata fluminũ dm̃.
quib & illa arbor fuerat irriga¬
ta quȩ corruit. Siue omĩa ligna
que quondã fuerunt bona. &
irrigabant᷑ aqͥs. & inlibam al¬

Expanded text:
um angelis, sed cum filiis hominum, qui descendunt in lacum, sive in foveam sempiternam. Cum autem ille descenderit in extrema terrae, et pars vulpium fuerit, a quibus lacerandus est, tunc luctus erit vel omnium sociorum ejus, vel sanctarum fortitudinum, quae illum dolebunt ad inferos descendisse. » cujus aquis fuerat ante nutritus.rigarent, sed magis opprimerent. « Contristatus est super eum Libanus, » in quo fuerat exaltatus. « Et omnia agri ligna concussa sunt, » succisionem similem formidantia. « A sonitu ruinae ejus commovi gentes, » ut nullus perditionem illius ignoraret, et deductionem ad inferos cum caeteris sociis ejus. Acceperuntque consolationem omnia ligna voluptatis, id est, paradisi: dum vident et mala malis, et bona bonis restitui. Haec autem ligna Libani sunt aquis irrigata fluminum Domini, in quibus et illa arbor fuerat irrigata, quae corruit, sive omnia ligna, quae quondam fuerunt bona et irrigabantur aquis, et in Libani al
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdam om̃a ium̃ta eiꝰ quȩ erant
suꝑ aquas plurimas. siue ab aqͥs
multis. & non conturbabit eas
pes hominis ultra neq ungula
iumentorũ turbabit siue calca¬
bit eas. Tunc purissimas reddã
aquas eoꝵ siue ut aliquando qͥ¬
escant aquȩ eoꝵ: & flumina eoꝵ
quasi oleum adducam. siue ut
oleũ fluent ait dñs d̾s. cum de¬
dero t̾ram egẏpti desolatam si¬
ue ꝑditam. Deseretur autẽ t̾ra
aplenitudine sua. siue cum ple¬
nitudine sua. qndo ꝑcussero si¬
ue disseminauero om̃s habitato¬
res eiꝰ: & scient quia ego dñs. Planc¬
tus ẽ. & plangent eum. filie gen¬
tium plangent suꝑ egyptum
eum. ait dñs deus. Editionẽ¬
utramq miscemꝰ. inhis dum¬
taxat in quib discrepant: alio¬
quin ubi unus sensus ẽ hebrai¬
cum sequim᷑. Inmultis aũt exem¬

Expanded text:
rdam omnia jumenta ejus quae erant super aquas plurimas sive ab aquis multis: et non conturbabit eas pes hominis ultra, neque ungula jumentorum turbabit sive calcabit eas. Tunc purissimas reddam aquas eorum sive ut aliquando quiescant aquae eorum, et flumina eorum quasi oleum adducam sive ut oleum fluent, ait Dominus Deus, cum dedero terram Aegypti desolatam sive perditam. Deseretur autem terra a plenitudine sua sive cum plenitudine quando percussero sive disseminavero omres ejus et scient quia ego Dominus. Planctus est, et plangent eum: filiae gentium plangent eum eum, ait Dutramque miscemus, in his dumtaxat in quibus discrepant. Alioquin ubi unus sensus est, Hebraicum sequimur. In multis autem exem
Abbreviated transcription (Latin):
& ualles implebunt᷑ exte. Et oꝑi¬
am cũ extinctus fueris cęlũ: & nĩ¬
grescere faciam stellas eiꝰ. Solem
nube tegam: & luna ñdabit lum̃
suũ. Omnia luminaria cęli me¬
rere faciã siue contenebrescent¬
suꝑte: & dabo tenebras suꝑ t̾ram
bo cor popłoꝵ multoꝵ. cũ induxe¬
ro contͥcionem siue captiuitatẽ
tuam ingentib suꝑt̾ras siue in

Expanded text:
et valles implebuntur ex te et operiam cum extinctus fueris caelos et nigrescere faciam stellas eius solem nube tegam et luna non dabit lumen suum omnia luminaria caeli maerere faciam super tesuper te: et dabo tenebras super terram bo cor populorum multorum cum induxero contritionem sive captivitatem tuam in gentibus super terras sive in
Abbreviated transcription (Latin):
quod scͥptum ẽ. Pestilente fla¬
gellato. stultus astutior fiet.
Ex it̃rum. Iam securis ad radices
arboris posita ẽ. Qͥn p̃cident eã
suꝑ montes: ut corruat insuꝑbi¬
a sua. Incunctis autẽ conualli¬
bus corruent iami eiꝰ. ut adtar
tarũ deducant᷑ om̃s qui in eiꝰ fu¬
ere connitatu. & recedant deum¬
braculo illiꝰ. ut relinquant eam:
& uolatilia cęli & bestiȩ t̃re quȩ
pͥus subilla fuerant. & illiꝰ umbͣ¬
culo tegebant᷑. postea penȩ eiꝰ par¬
ticipes sint. Cumq uiderint ce¬
tera ligna siluarũ siue paradysi.
assur cyparissũ sententia dñi
corruisse. ñ eleuabuit᷑ infuꝑbĩa.¬
nec se aliquid estimabunt. nec
irrigationẽ aquarũ suarũ ꝓpͥas
arbitrabunt᷑ diuitias. eo qd om̃s
rami & uolatilia cęli. & bestiȩ t̃rȩ
quȩ erant subimꝑio assur. de¬
ducant᷑ in mortẽ ad t̾ram ultimã.
dequib scͥptũ ẽ. in conspectu eius
cadent oĩs qui descendt̃ intrã.¬

Expanded text:
quod scriptum est: Pestilente flagellato, stultus astutior fiet . Et iterum: Jam securis ad radices arboris posita est : qui praecident eam super montes, ut corruat in superbia sua. In cunctis autem convallibus corruent rami ejus: ut ad tarum deducantur omnes, qui in ejus fuere comitatu, et recedant de umbraculo illius, et relinquant eam: ut volatilia coeli et bestiae terrae, quae prius sub illa fuerant, et illius umbraculo tegebantur, postea poenae ejus participes sint. Cumque viderint caetera ligna silvarum, sive paradisi, Assur cyparissum sententia Dei corruisse, non elevabuntur in superbianec se aliquid aestimabunt, nec irrigationem aquarum suarum proprias arbitrabuntur divitias, eo quod omnes rami et volatilia coeli et bestiae terrae, quae erant sub imperio Assur, deducantur in mortem ad terram ultimam, de quibus scriptum est: « In conspectu ejus cadent o
Abbreviated transcription (Latin):
mines mors ꝑtransiit. in quo
om̃s peccauimꝰ. & inadam om̃s
morimꝰ cunctiq peccauiꝰ &
indigemꝰ gła di. Et tam̃ impsa
habitatione. diu̾sa conditio ẽ.
Alii habitant in ramis eiꝰ qͣsi uola¬
tilia. scientiã sibi in phylosophia
& inhereticoꝵ doginatib polli¬
centes: alii quasi bestiȩ. feri im
imites atq crudeles: alii quafi
multitudo gentium plurima¬
rum: ut cõmixtos diu̾sis uteiis
significet atq peccatis. Erat aũt
assur pulcherrimꝰ in magnitu¬
dine sua. & indilatatione arbus¬
toꝵ suoꝵ. quia aqͥs multis radix
eiꝰ fuerat irrigata. intantum ut
inparadyso di. nulla cedrorum
& cyparissoꝵ eẽt altior. nec abye¬
tes piniq adequarent sũmitatẽ
eiꝰ. siue platani. ñ eẽnt equȩ
frondib illius. Iccirco autẽ nulla

Expanded text:
ansiit, in quo omnes peccavimus, et in Adam omnes morimur, cunctique peccavimus, et indigemus gloria Dei . Et tamen in ipsa habitatione diversa conditio est. Alii habitant in ramis ejus quasi volatilia, scientiam sibi in philosophia, et in haereticorum dogmatibus pollicentes. Alii quasi bestiae ferae, immites atque crudeles: alii quasi multitudo gentium plurimarum; ut commixtos diversis vitiis significet atque peccatis. Erat autem Assur pulcherrimus in magnitudine sua, et in dilatatione arbustorum suorum, quia aquis multis radix ejus fuerat irrigata, in tantum ut in paradiso Dei nulla cedrorum et cyparissorum esset altior, nec abietes pinique adaequarent sublimitatem ejus; sive platani non essent aequae frondibus illius. Idcirco nu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ eiꝰ eieci eam. & succendent il¬
lam aliem & crudelissimi natio¬
num. siue pestilentes gentium.
& ꝓicient eam suꝑ montes. & in
cunctis ꝯuallib corruent rami
eiꝰ. & confringent᷑ arbusta eiꝰ mu
niu̾sis rupibus siue campis t̃rȩ.
& recedent deumbracło eiꝰ om̃s
popłi t̾rȩ. & relinquent eam. In
ruina eiꝰ habitauer̃t siue reqͥe¬
mis eiꝰ fuerunt uniu̾se bestiȩ re¬
gionis. Quã obrem ñ eleuabunt̃
in altitudine sua omnia ligna
aquarũ. neq pouent sublum¬
tatem suã int uemorosa. atq
traditi sunt in mortem ad t̾ram
ultimã inmedio filioꝵ hominũ.
ad eos qui descendt̃ in lacũ. Hȩc

Expanded text:
tatem ejus ejeci eam. Et succident eam alieni et crudelissimi nationum sive pestilentes gentium, et projicient eam super montes, et in cunctis convallibus corruent rami ejus, et confringentur arbusta ejus in universis rupibus sive campis terrae, et recedent de umbraculo ejus omnes populi terrae, et relinquent eam. In ruina ejus habitaverunt sive requiemis ejus fuerunt universae bestiae regionis. Quamobrem non elevabuntur in altitudine sua omnia ligna aquarum: neque ponent sublimitatem suam inter nemorosa atque traditi sunt in mortem ad terram ultimam, in medio filiorum hominum ad eos qui descendunt in lacum.
Abbreviated transcription (Latin):
quã draco nesciebat ẽẽ ꝑditam.
Nec debeinꝰ ambigere bonas ẽẽ t̾ras
quas pharao nesciat. scilicet qͣnͣdo
captiuitas pharaonis alia capti¬
uitate mutatur: de qua dicitur
adsaluatorẽ. Ascendens maltũ.
captiuam duxit captiuitatem:
Accepit siue iuxta apłm dedit
dona homimb. Erubescere in¬
quit faciam suꝑte popłos mul¬
tos: ut qui pͥus pharaonis adimi¬
rabantur ꝓotentiam. postea eũ
admirent᷑ desuo culimne ceci¬
disse. Reges quoq poploꝵ horrore
nimio formidabt̃ suꝑ eam quoꝵ
regna dño diabolus ostendit: &
de quib inpsalmo dicit᷑. Astiter̃t

Expanded text:
quam draco nesciebat, esse perductam. quam draco nesciebat, esse perductam. Nec debemus ambigere bonas esse terras, quas Pharao nesciat, scilicet quando captivitas Pharaonis alia captivitate mutatur, de qua dicitur ad Salvatorem: « Ascendens in altum captivam duxit captivitatem: accepit sive, juxta Apostolum , dedit dona hominibus . Et stupescere, inquit, faciam super te populos multos, ut qui prius Pharaonis admirabantur potentiam, postea eum admirentur de suo culmine cecidisse. Reges quoque populorum horrore nimio formidabunt super eum, quorum regna Domino diabolus ostendit, et de quibus in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
nullo peceatoꝵ pondere pregra¬
legimus. mandabo nubib ne
pluant suꝑ eam ymbrem. & in
psalimns. ueritas tua usq adnu¬
bes. Cum autẽ sol imquitatis
fuerit obscuratus. luna quam
hereticoꝵ sentimꝰ eccłiam. & quȩ
asole iniquitatis lum̃ putabat᷑
acciꝑe. non dabit lum̃ suũ: nec
decipiet credentes falsi nominis
scientia. O mĩa quoq lumminaria
& quic qͥd uidetur inhereticis eẽ
doctrine. extincto dracone ceca¬
bitur. siue merebunt pͥncipe
ꝑdito: ita ut ipse dñs t̾ram here¬
ticorum oꝑiat tenebris ignoran¬
tia scilicet ueritatis. ut ceci cecos
ducant infoueam: & habitatores
t̃rȩ mittantur intenebras exteri¬
ores. ubi ẽ fletus & stridor dentiũ.
Post hec dicitur. Et irritabo cor
popłoꝵ multoꝵ cum in duxero
contricionem siue captiuitatem
tuam in gentib suꝑ t̾ram qͣm
nescis: ut qui pͥus pharaoni ser¬
iuerant irascant᷑ contra eũi. ui¬
dentes captiuitatẽ eiꝰ ad aliã t̾ram

Expanded text:
nullo peccatorum pondere praegranullo peccatorum pondere praegralegimus: « Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem . » Et in Psalmis: « Veritas tua usque ad nubes . » Cum autem sol iniquitatis fuerit obscuratus, lunam quam haereticorum sentimus ecclesiam, et quae a sole iniquitatis lumen putabatur accipere, non dabit lumen suum, nec decipiet credentes falsi nominis scientia. Omnia quoque luminaria, et quidquid videtur in haereticis esse doctrinae, exstincto dracone caecabitur: sive moerebunt principe perdito, ita ut ipse Dominus terram haereticorum operiat tenebris; ignorantia scilicet veritatis, ut caeci caecos ducant in foveam: et habitatores terrae mittantur in tenebras exteriores, ubi est fletus et stridor dentium. Post haec dicitur: « Et irritabo cor populorum multorum, cum induxero contritionem, sive captivitatem tuam in gentibus, super terram quam nescis, » ut qui prius Pharaoni servierant, irascantur contra eum, videntes captivitatem ejus, ad aliam terram,
Abbreviated transcription (Latin):
dabit lumen suũ. om̃alumina¬
ria cȩli merere uł tenebreͣscere
faciam suꝑte. & dabo tenebras
suꝑ terram tuam dic̃ dñs deus. si
sequamur litteram penitus intel¬
ligi non potest. Qnͣdo enim int̾¬
fecto pharaone siue dracone. sol
& luna & stelle non dederunt lu¬
men suũ. & celũ oꝑtum ẽ tenebris:
iuxta illud poeticum. Impiaq
ec̃nam timuerunt scła noctem:
Shoc dicendũ ẽ. qd̾ extincto phara¬
one qui trausfigurabat se uian¬
gelum lucis. dequo inalio loco
scͥptum ẽ. lux impioꝵ extinguet᷑.
celum siue cęli oꝑient᷑ tenebris.
dequib & paulus loquitur. et
sp̃alia nequitiȩ incęlestib. & in
grescere faciet dñs stellas eiꝰ. uł
draconis uł celi: suꝑ quas & iu¬
das apłs sc̃bit. sidera errantia.
quib caligo tenebrarũ in et̾nũ
reseruatur. Sol quoq nube te¬
getur. sol imquitatis qui contͣ¬
rius ẽ soli usticie. nube autem
uł ipso dño saluarore qui descen¬
dit inegyptũ suꝑ nubem leuẽ.

Expanded text:
luminaria coeli moerore vel tenebrescere faciam super te, et dabo tenebras per terram tuam, dicit Dominus Deus, » si sequamur litteram, penitus intelligi non potest. Quando enim interfecto Pharaone sive dracone sol et luna, et stellae, non dederunt lumen suum, et coelum opertum est tenebris, juxta illud poeticum: Impiaque aeternam timuerunt saecula noctem Ergo hoc dicendum est, quod exstincto Pharaone, qui transfigurabat se in angelum lucis, de quo in alio loco scriptum est: « Lux impiorum exstinguetur , » coelum sive coeli operientur tenebris, de quibus et Paulus loquitur: « Et spiritalia nequitiae in coelestibus . » Et nigrescere faciet Dominus stellas ejus, vel draconis, vel coeli. Super quo et Judas Apostolus scribit: Sidera errantia, quibus caligo tenebrarum in aeternum reservatur . Sol quoque nube tegetur, sol iniquitatis, qui contrarius est soli justitiae, nube autem, vel ipso Domino Salvatore, qui descendit in Aegyptum super nubem levem ,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ p̃aquis multis. Cumq exten¬
disset umbram suã. inramis eiꝰ
fecerunt nidos oĩa uolatilia cęli:
& subfronãib eiꝰ genuerunt om¬
nes bestiȩ saltuĩi: & subumbra-¬
cło illiꝰ habitabat cętus gentium
pluriaꝵ. Eratq pulcherrimus.
inmagnitudine sua. & indilata.¬

Expanded text:
e aquis multis cumque extendisset umbram suam in ramis eius fecerunt nidos omnia volatilia caeli et sub frondibus eius genuerunt omnes bestiae saltuum et sub umbraculo illius habitabat coetus gentium plurimarum eratque pulcherrimus in magnitudine sua et in dilata
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce assur qͣsi cedrus. siue ciparis¬
sus inlibano. pulcher ramis. &
frondib nemorosus. excelsus q
altitudine. & int̃ condensas fron¬
des. siue inmedio nubium ele-¬
uatum ẽ cacum̃ eiꝰ. Aquȩ nutͥert
illũ abyssus eleuauit eũ. flum¬

Expanded text:
e Cyparissus in Libano, pulcher ramis et frondibus nemorosus, excelsusque altitudine, et inter condensas frondes sive in medio nubium elevatum est cacumen ejus. Aquae nutrierunt illum: Abyssus elevavit Vu
Abbreviated transcription (Latin):
tit quiescat: quia domus exasꝑans
ẽ. Illud quod in eccłaste legimus.
tempus tacendi & tempus loquen¬
di. etiam insermone ꝓpħico comꝓ¬
bat᷑: quod eiusdem sit sapientiȩ. &
tacere & loqui ꝓtempore. & dare
conser. Suis intempore suo cibaria.

Expanded text:
cit, quiescat: quia domus exasperans cit, quiescat: quia domus exasperans est. Illud quod in Ecclesiaste legimus: Tempus tacendi, et tempus loquendi , etiam in sermone prophetico comprobatur: quod ejusdem sit sapientiae et tacere et loqui pro tempore, et dare conservis suis in tempore suo cibaria.
Abbreviated transcription (Latin):
mus exasꝑans ẽ. Quod
in
domo claudit᷑. quod uincłis alliga¬
tur. quod non egredit᷑ ad eos int̾qͦs
habitat. s init̾ multitudinem cap¬
tiuorũ solitudinẽ carceris patitur.
ut supͣdixi obsidionis indicium ẽ:
qua clausa ierłm atq circiundata
ab exercitu chaldeorũ. nullum ha¬
bitantium foras exire ꝑmittit. Hȩc
ẽ olla dequa ieremias loquit᷑. & ipse
hic ꝓpħa inconsequentib inqua
carnes ppłi consumunt᷑. Quod autẽ¬
lingua ꝓpħȩ palato uel gu̾turi co¬
heret. et mutus effectus au toritatẽ
non habet increpantis. causa ꝑspi¬
cua ẽ: quia domus inquit exasꝑans
ẽ.Et est sensus. Tantȩ sunt amari¬
tudines. & tantȩ adu̾sus dm̃ conten¬
tiones: ut obuirgantẽ ñ mereant᷑ au¬
dre. Ex quo ꝑspicuum ẽ. ubi multi¬
tudo fuerit peccatorum.: Indignos
ẽẽ peccantes qui a dño corrigantur.
Cum autẽ locutus fuero tͥ. aꝑiam
os tuũ. & dices adeos. Hȩc dicit dñs
ds. Qui audit audiat. & qui quies¬

Expanded text:
domus exasperans est. Quod in domo clauditur, quod vinculis alligatur, quod non egreditur ad eos, inter quos habitat, sed inter multitudinem captivorum, solitudinem carceris patitur ut supra dixi obsidionis indicium est, quod clausa Jerusalem atque circumdata ab exercitu Chaldaeorum, nullum habitantium foras exire permittet. Haec est olla de qua Jeremias loquitur , et ipse hic Propheta in consequentibus; in qua carnes plingua prophetae palato vel gutturi cohaeret, et mutus effectus auctoritatem non habet increpantis, causa perspicua est, « quia domus, » inquit, « exasperans est. » Et est sensus: Tantae sunt amaritudines, et tantae adversus Deum contentiones, ut objurgantem non mereantur audire. Ex quo perspicuum est, ubi multitudo fuerit peccatoesse peccantes, qui a Domino corrigantur. Cum autem locutus fuero tibi, aperiam os tuum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Qui audit, audiat: et qui quies
Abbreviated transcription (Latin):
meas. nec aliquem ꝑtremescas: sed
reu̾tere indomum tuam. uel ad ne¬
cessitates corporis ut quidam pu-¬
tant. uel insignum future obsidio¬
nis: & quomͦ y saias discalciatus
& nudus trium annorum capti¬
uitatẽ & nuditatem ppłi nuntia¬
uit: ita & tu clausus domo. oꝑe
ipso ꝓpħa uicinam obsidionem

Expanded text:
meas, nec aliquem pertimescas; sed meas, nec aliquem pertimescas; sed revertere in domum tuam: vel ad necessitates corporis, ut quidam putant, vel in signum futurae obsidionis. Et quomodo Isaias discalciatus et nudus , trium annorum captivitatem, et nuditatem 36 populi nuntiavit, ita et tu clausus domo, opere ipso propheta vicinam obsidionem
Abbreviated transcription (Latin):
merus captiuoꝵ audire non pote¬
rat: egressusq incampi latitudiĩe.
uidet stantem głam dm̃ quam
prius uiderat ambulantem & ele¬
uantem se. & interdũ stantem: qr
iuxta fluuium scłi huiꝰ chobar qui
int̾pretat᷑ grauissimꝰ. gła cernebat᷑.
quod significat omnem mundi huꝰ
głam pret̃. fluere & gradum stabilẽ
non habere. Gt̾a autem dĩ stans
& ꝑseuerans cum stante ꝓpħa uidet᷑
incampo: quȩ inmedio captiuorũ
nec stare poterat nec uideri. Et
cecidi in faciem meam: & ingressus
ẽ in ine sp̃s. & statuit me suꝑ pedes
meos: & locutus ẽ & dixit ad me. In¬
gredere: & includere in medio do¬
mus tuȩ. Stantem głam dñi fer¬
re non sustinens. cecidit in faciem
suam: ut ab ingrediente in eum
sp̃u leuaret᷑. Qui sp̃s statuit eũ suꝑ
pedes suos: & locutus ẽ dicens. Intͣ
& incl udere in medio domus tuȩ.
Et ẽ sensus. Quia corroboratus es a¬
spectu dñicȩ maiestatis. nullum ti¬

Expanded text:
merus captivorum audere non potemerus captivorum audere non poterat. Egressusque in campi latitudinem, videt stantem gloriam Domini, quam prius viderat ambulantem et elevantem se et interdum stantem; quia juxta fluvium saeculi hujus Chobar, qui interpretatur gravissimus, gloria cernebatur, quod significat omnem mundi hujus gloriam praeterfluere, et gradum stabilem non habere. Gloria autem Domini stans et perseverans cum stante propheta videtur in campo, quae in medio captivorum nec stare poterat nec videri. « Et cecidi in faciem meam, et ingressus est in me spiritus, et statuit me super pedes meos, et locutus est mihi, gredere, et includere in medio domus tuae. Stantem gloriam Domini ferre non sustinens, cecidit in faciem suam, ut ab ingrediente in eum spiritu levaretur. Qui spiritus statuit eum super pedes suos, et locutus est ei, dicens: Intra et includere in medio domus tuae. Et est sensus: Quia corroboratus es aspectu Dominicae majestatis, nullum ti
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Supra eñi legimꝰ. Et ueni ad
tnͣsmnigrationem. aceruum nouarũ
frugum: ad eos qui habitabant
iuxta fluuium chobar. Recteq ei
qui dixerat. sedi. iubet᷑ ut surgat:
& qui ingressus fuerat ad tnͣsingra¬
tionem. audit. egredere. non incon¬
fragosas ualles. non inp̃ruptas ru¬
pes. s in campi latitudinem. quȩ
possit capere głam dñi. Unde et
tum ẽ quod insaniant. & ꝑsequant᷑
eum: fortitudine indiget. ut possit
resistere. & furorem ꝑsequentium
sustinere. Qnͣdo autẽ egreditur in
campum. fit quidem suꝑ eum ma¬
nus dñi. quia absq illius aduito¬
rio exire non poterat: s non addit᷑
fortis: aduidendam eñi głam dei
non adpugnandum egredit᷑. Et hoc
tam̃ adu̾tendum: quod inmedio
captiuorum sedentium ipse sedens
surrexi & egressus sum incampũ:
& ecce ibi gła dñi stabat. quasi gła
quam uidi iuxta flu cere uium
chobar. Iubente lies dño in¬
gredit᷑. & iubente egredit᷑. sedetq
cum sedentib. q stantem illum nu¬

Expanded text:
a enim legimus, « Et veni ad transmigrationem, ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta fluvium Chobar, » recteque ei cui dixerat « sedi, » jubetur ut surgat. Et qui ingressus fuerat ad transmigrationem, audit « egredere, » non in confragosas valles, non in praeruptas rupes, sed in campi latitudinem, quae possit capere gloriam Domini. Unde et tum est, quod insaniant et persequantur eum, forti manu indiget ut possit resistere, et furorem persequentium sustinere. Quando autem egreditur in campum, fit quidem super eum manus Domini, quia absque illius adjutorio exire non poterat, sed non additur « fortis. » Ad videndam enim gloriam Dei, non ad pugnandum egreditur. Et hoc animadvertendum, quod in medio captivorum sedentium ipse sedens surrexi et egressus sum in campum, et ecce ibi gloria Domini stabat, quasi gloria, quam vidi juxta fluvium Chobar, etc. » Jubente Domino ingreditur, et jubente egreditur, seditque cum sedentibus, quia stantem illum nu
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s quoq leuauit me. & assumpsit
me: & abii amarus in indignatione
petu sp̃s mei. Posteͣ. eleuatus a
spu ẽ & assũptus ab eo. tẽ in indigna¬
tione & mamaritudine sp̃c sui abiit¬
quo ferebat᷑. intelligens indignatio¬
nem di: & quid significaret uisiom̃¬
te ꝑtractans: siue sublimis ipso sp̃s
sui impetu ferebat᷑. cupiens ire quo
dñs imꝑabat. Sp̃m autẽ eiꝰ. non sp̃m¬
scm̃. s sp̃m hominis intelligamꝰ. de qͦ
inmultis locis dicit᷑. & in ysaia. de noc¬
te consurgit sp̃s meus adte ds. Trans¬
mant in sp̃u. s in ipso corpore: quod
& de abacuch uixta theodotionem
legimꝰ. Manus eñi dñi erat mecũ:
confortans me. Et ueni ad tnͣsinigͣ¬
tionem. aceruum nouarum frugũ.

Expanded text:
s quoque levavit me, et assumpsit me, et abii amarus in indignatione petu spiritus mei. Postquam elevatus a spiritu est, et assumptus ab eo, tunc in indignatione et in amaritudine spquo ferebatur, intelligens indignationem Dei, et quid significaret visio mente pertractans, sive sublimis ipso spiritus sui impetu ferebatur, cupiens ire quo Dominus imperabat, spiritum autem ejus, non Spsed spiritum hominis intelligamus, de quo in multis locis dicitur, ut in Isaia: De nocte consurgit spiritus meus ad te, Deus . Transmant in spiritu, sed in ipso corpore, quod et de Abacuc juxta Theodotionem legimus . Manus enim Domini erat mecum confortans me. Et veni ad transmigrationem ad acervum novarum frugum,
Abbreviated transcription (Latin):
uocem rotarum sequentium anima¬
lia. & uocem commotionis magne.
iuxta hebraicũ. audiui post me uo¬
cem cõmotionis magnȩ. & audiui
uocem alarum animantium & uo¬
cem rotarum: addidere.lxx. & au
diui uocem alarum animalium ꝑ¬
cutientium alterã ad alterum. & re¬
liqua. uixta illud quod in exodole¬
git᷑. & uidebat omĩs popłs uocem
di: ut uocem que ueniebat pꝰt̾gum
audierit ꝓpħa: quȩ autem ante se
erat. uiderit. S melius & ueriꝰ ẽ au¬
ditam uocem intellexisse quam ui¬
sam. tam alarum ꝑcutientiũ se mu¬
tuo. quam rotarũ de quib supͣ dixi¬
mꝰ: & cõmotionis magne. quȩ di iram

Expanded text:
ocem rotarum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae. juxta Hebraicum: audivi post me vocem commotionis magnae, et audivi vocem alarum animantium, et vocem rotarum, addidere LXX: Et vidi vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram, et reliqua juxta illud quod in Exodo legitur: Et videbat omnis populus vocem Dei : ut vocem quae veniebat post tergum, audierit propheta: quae autem ante se erat, viderit. Sed melius et verius est, auditam vocem intellexisse, quam visam, tam alarum percutientium se mutuo, quam rotarum, de quibus supra diximus, et commotionis magnae quae Dei iram
Abbreviated transcription (Latin):
timo cursu retrahat pedem. Et un¬
pius quidem uel iniquus siconu̾¬
sus non fuerit. in impietate R iniqͥ¬
tate sua morietur: iustus autem si
fecerit impietatem atq peccatum.
non statim morit᷑. s ponitur offen
diculum inconspectu eiꝰ. siue torm̃¬
cum. & ut theodotio dixit. infirmi¬
tas. ut corqueatur. & planam uiam
non inueniat. & intelligt at se
languidum. De quib & ssi apłs
dicit. Ideo infirmantur muiti a¬
pud uos: & dormiunt multi. Prodẽ
eñi iusto intelligere delictum suũ.
conscientiȩq tormentum: & dicere
cum psalmista. conu̾sus sum in e¬
runna mea dum mͥ infigit᷑ spina.
Et quomͦ impio non sunt obiue in¬
iquitates si au̾tatur a uia sua im¬
pia & uiuat: sic iusto non ꝓsunt
antiq̃ iusticiȩ. si nouis facinorib
opprimat᷑. Quod autem intulit.
ipse moriet᷑ quia non annuntiasti
ei:subauditur.potuisse eum uiue¬
re. si speculator magisterq docuiss.¬

Expanded text:
timo cursu, retrahat pedem. Et imtimo cursu, retrahat pedem. Et impius quidem, vel iniquus si conversus non fuerit, in impietate et iniquitate sua morietur. Justus autem si fecerit impietatem atque peccatum, non statim moritur; sed ponitur offendiculum in conspectu ejus sive tormentum. Et, ut Theodotio dixit, « infirmitas, » ut torqueatur, et planam viam non inveniat, et intelligat se languidum. De quibus et Apostolus dixit: « Ideo infirmantur multi apud vos, et dormiunt multi . » Prodest enim justo intelligere delictum suum, conscientiaeque tormentum, et dicere cum Psalmista: Conversus sum in aerumna mea, dum mihi infigitur spina . Et quomodo impio non sunt obviae iniquitates, si avertatur a via sua impia et vivat: sic justo non prosunt antiquae justitiae, si novis facinoribus opprimatur. Quod autem intulit: Ipse morietur, quia non annuntiasti ei, subauditur, potuisse eum vivere, si speculator magisterque docuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ st quasi ꝑignem: ut ꝓbet
utrum speculator externus a causa
sit mortis eiꝰ qui ꝑiit. an reus. Opus
eñi magistri. salus discipłi ẽ. Sed
et si conu̾sus iustus aiusticia sua.
fecerit iniquitatem: ponam offen¬
diculum coram eo: ipse moriet᷑ qr
non annuntiasti ei. in peccato suo
moriet᷑. et non erunt in memoriara
iusticiȩ eiꝰ quas fecit: sanguinem uͦ
eiꝰ de manu tua requiram. Sin autẽ
tu annuntiaueris iusto ut non pec¬
cet iustus. & ille non peccauerit. ui¬
uens uiuet. quia annuntiasti ei.
& tu animam tuã liberasti. Siẽ
impios uel iniquos duos legimus.
unum qui non audiuit & ꝑiit. al¬
terum qui audiuit & ꝑseuerauit
in malicia: sic duo iusti sunt. unꝰ
qui non audiuit & ꝑiit. alter qͥ
audiuit. & conuersus ad penitenti¬
am saluauit animam suam. No¬
tandumq quod possit iustus cade¬
re: & si habuerit magistrum ad me¬
liora conuerti. Et bona gͥ oꝑa indi¬
gent assiduo p̃ceptore: ne lassus op¬

Expanded text:
tamen quasi per ignem ; ut probet tamen quasi per ignem ; ut probet utrum speculator externus a causa sit mortis ejus qui periit, an reus. Opus enim magistri, salus discipuli est. Sed et si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Ipse morietur, quia non annuntiasti ei; in peccato suo morietur, et 34 non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit: sanguinem vero ejus de manu tua requiram. Sin autem tu annuntiaveris justo, ut non peccet justus, et ille non peccaverit: vivens vivet, quia annuntiasti ei, et tu animam tuam liberasti. Sicut impios, vel iniquos duos legimus: Unum, qui non audivit, et periit; alterum, qui audivit, et perseveravit in nequitia: sic duo justi sunt, unus qui non audivit, et periit; alter qui audivit, et conversus ad poenitentiam, salvavit animam suam. Notandumque quod possit justus cadere; et si habuerit magistrum, ad meliora converti. Et bona igitur opera indigent assiduo praeceptore, ne lapsus ab op
Abbreviated transcription (Latin):
autem eiꝰ de manu tua requiram.
Si autem annuntiaueris impio. &
ille non fuerit conu̾sus abiniquita
sua & auia sua impia: ipse quidem
in iniquitate sua moriet᷑: tu autẽ
animã etu tuam liberabis.
Duo ħa sunt impii siue mni
nichil audit a speculatore & in
sua impietate moritur. cuiꝰ sanguis
de speculatoris queritur manib:
alter cui speculator anniuitiat. &¬
ille audire contempnens suo uicio
moritur. ita dumtaxat ut spe cula¬
tor aculpa alienus sit. Ex quo in¬
telligimꝰ. ideo dñm impio comini¬
nari. & dicere. morte morieris: ut
tunt᷑ a uiciis. s qui in peccato ꝑma¬
uent. Magnumq discrimen ẽ dĩ
tacere sermones. obtriplicem causã.
uel ꝓpt̃ timorem. uel ꝓpt̾ pigritiã.
uel ꝓpt̾ adulationem. Unde & ysa¬
las. ue inquit mͥ misero quia tacui.
Quodq sequit᷑. tu autem animam
tuam liberasti. illud aplicũ sonat.
Sicuiꝰ opus arserit. damnum patiet᷑.:
ipse a autem saluus erit. sic

Expanded text:
autem ejus de manu tua requiram. autem ejus de manu tua requiram. Si autem annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab iniquitate sua, et a via sua impia; ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam » Duo sunt impii sive iniqnihil audit a speculatore, et in sua impietade speculatoris quaeritur manibus. Alter, cui speculator annuntiat, et ille audire contemnens, suo vitio moritur: ita dumtaxat, ut speculator a culpa alienus sit. Ex quo intelligimus ideo Dominum impio comminari, et dicere: Morte morieris, ut rtuntur a vitiis, sed qui in peccato permanent. Magnumque discrimen est, Dei tacere sermones, ob triplicem causam: vel propter timorem, vel propter pigritiam, vel propter adulationem. Unde et Isaias: Vae, inquit, mihi misero, quia tacui . Quodque sequitur: Tu autem animam tuam liberasti, illud Apostolicum sonat: Si cujus opus arserit, damnum patietur, ipse autem salvus erit: sic
Abbreviated transcription (Latin):
ut postqͣm eos liberauerit. erubes¬
cant & confundant᷑ quare fide ȩc¬
cłiastica derelicta p̃uaricati sint
inine: confundant᷑ aut̃ẽ & erubes¬
cant ualde uelocit cum habita¬
uerit int̾ra sua. t̾ra mitium t̃ra¬
q scõꝵ. & habitauerint confident̃
siue in pace. nequaqͣm hereticoꝵ
insidias formidantes. Tc̃ reducen¬
tur deppłis & cong̾gabunt᷑ de t̾ris
inunicoꝵ suoꝵ in t̾ram suam. &
scĩficabitur dñs in eis in conspoctu
gentium plurimaꝵ. quȩ & ipse
crediture sint dño. finisq sit be¬
atitudinis scire atq cognoscere
quod ipse sit dñs deus eoꝵ: eo qd̃
apparuerit eis ingentib. siue tͣns¬
tulerit eos denationib. & congre¬
gauerit suꝑ t̃ram suã. t̾ram iude¬
am. tram confessionis. t̾rãmitiũ.

Expanded text:
ut postquam eos liberaverim, erubesut postquam eos liberaverim, erubescant et confundantur, quare fide Ecclesiastica derelicta, praevaricati sint in me. Confundantur autem et erubescant valde velociter, cum habitaverint in terra sua, terra mitium, terraque sanctorum, et habitaverint confidenter, sive in pace, nequaquam haereticorum insidias formidantes . Tunc reducentur de populis, et congregabuntur de terris inimicorum suorum in terram suam, et sanctificabitur Dominus in eis in conspectu gentium plurimarum, quae et ipsae crediturae sunt Domino: finisque sit beatitudinis, scire atque cognoscere, quod ipse sit Dominus Deus eorum: eo quod apparuerit eis in gentibus, sive transtulerit eos de nationibus, et congregaverit super terram suam, terram Judaeam, terram confessionis, terram mitium,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi pꝑatam. ut ponat głam suã
incunctis gentib quȩ illiꝰ credunt
nomini. & intelligant eccle sc̃oꝵ
dam ab hereticis domũ isrł. & in
toto ꝑu̾soꝵ doginatũ orbe disꝑsani.
quod reliquerint eum qͥparũꝑ
abscondit siue au̾tit faciem suã
abeis. & tradidit eos in manuꝰ he¬
reticoꝵ. & ceciderunt illoꝵ mucro¬
ne confossi ꝓpt̃ immunditias &
iniquitates suas. quȩ causa exti¬
tit uit absconderet & au̾teret faciẽ
suam ab eis. Expositis autẽ ratio¬
nib scłm illud quod scͥptum ẽ.
oportet & hereses eẽ ut ꝓbati qͥq
manifest fiant captiuitatis isrł
uidelicet eccłie. in qua habitant
cernentes dm̃n: nc̃ pollicet᷑ quod re¬
ducat ineccłiam captiuitatẽ ia¬
cob. qui iudaicũ ppłm supplan¬
tarat. & postea hereticoꝵ fraudib
supplantatus ẽ & misereat᷑ om̃is
domus isrł. ñ iuxta carnen s iux¬
ta sp̃m. Et assumã inquit zelũ
meũ ꝓnonune sc̃o meo. quod blas¬
phemat᷑ ingentibus ꝓpt̾ hereticos:

Expanded text:
atam, ut ponat gloriam suam in cunctis gentibus, quae illius credunt nomini, et intelligant Ecclesiae sadam ab haereticis domum Israel, et in toto perversorum dogmatum orbe dispersam, quod reliquerint eum, qui parumper abscondit, sive avertit faciem suam ab eis, et tradiderit eos in manu haereticorum, et ceciderunt illorum mucrone confossi, propter immunditias et iniquitates suas: quae causa exstitit, ut absconderet et averteret faciem suam ab eis. Expositis autem rationibus, secundum illud quod scriptum est: Oportet et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant , captivitatis Israel, videlicet Ecclesiae, in qua habitant cernentes Deum: nunc pollicetducat in Ecclesiam captivitatem Jacob, qui Judaicum populum supplantarat, et postea haereticorum fraudibus supplantatus est: et misereatur omni domui Israel, non juxta carnem, sed juxta spiritum. Et assumam, inquit, zelum meum pro nomine sancto meo, quod blasphemabatur in gentibus propter haereticos:
Abbreviated transcription (Latin):
ponam siue dabo głam meã in
gentib siue in uobis. & uidebunt
onĩs gentes iudicium meũ quod
fecerim. & manũ meã quã posue¬
rim siue indixerim suꝑ eos:&scient
domus isrł quia ego sum dñs d̾s eoꝵ.
adie illa & denceps. Et scient om̃s
ta sit domus ifrł: co quod relique¬
ruit me. & absconderi̾ siue au̾ite¬
rim faciem meã ab eis. & tradiderim
eos in manus hostiũ mͤmicoꝵ eoꝵ
ta immundicias eoꝵ & scelera siue
rinquitates eoꝵ feci eis: & abscondi

Expanded text:
eam in gentibus sive in vobis: et videbunt omnes gentes judicium meum quod fecerim, et manum meam quam posuerim sive induxerim super eos. Et scient domus Israel, quia ego sum Dominus Deus eorum a die illa et deinceps. Et scient omnesta sit domus Israel, eo quod reliquerint me, et absconderim sive averterim faciem meam ab eis, et tradiderim eos in manus hostium sive inimicta immunditias eorum et scelera sive iniquitates eorum feci eis, et abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
Conuenite ꝓꝑate. & concurrite un¬
diq siue ꝑcircuitum aduictimã
meã qm ego immolo uob̃. uictimã
detis & sanguinẽ pͥncipũ t̃re bibe¬
tis: & arietum. & agnoꝵ. & hyrcoꝵ.
taurorũq altilium & pinguiũ
omnnũ. Et comedetis adipem
insaturitatẽ. & bibetis sanguinẽ
inebrietatẽ de uictima qm ego

Expanded text:
Convenite et properate: concurrite unConvenite et properate: concurrite undique sive per circuitum ad victimam meam qdetis, et sanguinem principum terrae bibetis, arietum, agnorum, et hircorum, taurorumque, altilium, et pinguium omnium. Et comedetis adipem in saturitatem, et bibetis sanguinem in ebrietatem, de victima, quam ego
Abbreviated transcription (Latin):
nequid morticinũ: qui lustrent
t̾ram & requirant mortuos & se¬
peliant: ut uidelicet mundet᷑
tra eccłiȩ. Sin aut̃e post septẽ m̃¬
ses quando debent ẽẽ cuncta pur¬
gata. hi qui t̾ram ꝑagrant atq cir¬
cumeunt in aliquo os hominis
hoc ẽ duritiã hereticȩ prauitatis.
siue morticinũ quid doctrine pͥsti¬
ne uideruit remansisse. pouent
iuxta illud suie edificabunt titulũ.:
ut postqͣm notati fuerint qui huiꝰ¬
ture illiꝰ retrudant᷑. Nom̃ autẽ crui¬
tatis uͥ seruoꝵ dm̃i uictoria ẽ. & ia¬
cent adu̾sarii & omĩs inimicoꝵ eiꝰ
multitudo ꝓstrata ẽ. appellabit᷑
am̃oi siue p̃olyandrioñ: ut finis
omniũ restitutio puritatis sit. De¬
niq sequit᷑. Et mundabt t̾raui:
haud dubium quinhi de quib
supͣ scͥptum ẽ querere incipient.
& circuibunt ꝑ agrantes tram.
Tu gͦ fili hominis: hȩc dic̃ dñs ds.
Dic omni uolucri. & unu̾sis auibꝰ:
cunctisq bestiis agri siue campi.

Expanded text:
ne quid morticinum; qui lustrent ne quid morticinum; qui lustrent terram, et requirant mortuos, et sepeliant, ut videlicet mundetur terra Ecclesiae. Sin autem post septem menses, quando debent esse cuncta purgata, hi qui terram peragrant atque circumeunt, in aliquo os hominis, hoc est, duritiam haereticae pravitatis, sive morticinum quid doctrinae pristinae viderint remansisse, ponent juxta illud, sive aedificabunt, titulum: ut postquam notati fuerint, qui hujuturae illius retrudantur. Nomen autem civitatis, ubi servorum Domini victoria est, et jacent adversarii, et omnis multitudo prostrata est, appellatur Amona sive Poliandrion, ut finis omnium restitutio puritatis sit. Denique sequitur: Et mundabunt terram. » Haud dubium quin hi de quibus supra scriptum est: « quaerere incipient, et circumibunt peragrantes terram.Tu ergo, fili hominis, haec dicit Dominus Deus: dic omni volucri, et universis avibus, cunctisque bestiis agri sive campi:
Abbreviated transcription (Latin):
edificent. & inuoraginib t̾re sepe¬
liant: ne ultra exire ualeant. & ali¬
quos sua fraude deciꝑe. Ibi gͦ sepe¬
lent gog & omñe multituduie
ciꝰ qua semꝑ heretici delectantur:
& uocabit᷑ nom̃ uallis illius in qͣ
gog sepultus ẽ. multituduns ge.
plurimȩ multitudinis. Et quo¬
mn supͣ diximꝰ ꝑseptẽ annos ad u̾sa¬
rioꝵ arma succendi: sic ꝑseptem
menses sordib hereticoꝵ t̾ra mun
ẽ usq ad septimũ mensem qͣndo
tabernacula figimus. & int̾ cet̾as
frondes palmaꝵ quoq ramis prote¬
gimur. ut ꝑfecta contra hostes
uictoria demonstret᷑. festiuitates
om̃s complemus inppłis. Nec solũ
magistri s & om̃is ppłs hoc certa¬
tu faciet. ut sepeliat gog. & t̾ra
oꝑiat: & nequaqͣm aerem lib̾um
caꝑe ꝑmittat. Post pacem autem
& int̾fectionẽ siue sepulturam
gog: eligentur uiri ȩccłiastici qͥ
hoc habeant studii nequid in
t̾ra isrł maneat sordium pͥstinaꝵ.

Expanded text:
aedificent, et in voraginibus terrae sepeaedificent, et in voraginibus terrae sepeliant, ne ultra exire valeant, et aliquos sua fraude decipere. Ibi ergo sepelient Gog, et omnem multitudinem ejus, qua semper haeretici delectantur. Et vocabitur nomen vallis illius, in qua Gog sepultus est, multitudinis ge, plurimae multitudinis. Et quomodo supra diximus, per septem annos adversariorum arma succendi: sic per septem menses sordibus haereticorum terra mundest, usque ad septimum mensem, quando tabernacula figimus, et inter caeteras frondes palmarum quoque ramis protegimur: ut perfecta contra hostes victoria demonstretur: festivitates omnes complemus in populis: nec solum magistri, sed et omnis populus hoc certatim faciet, ut sepeliat Gog, et terra operiat; et nequaquam aerem liberum capere permittat. Post necem autem et interfectionem, sive sepulcrum Gog, eligentur viri Ecclesiastici, qui hoc habeant studii, ne quid in terra Israel maneat sordium pristinarum,
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ adorientẽ maris. quȩ obstupes¬
cere facit p̾tereuntes. Cuiꝰ sermonis
lnc sensus ẽ. Sepulchrũ gog non
erit in montib. s in depͥssis uallib
& inconfragosis locis. quȩ hebraice
appellant᷑ gẽ: que heretici cũ in oc¬
cidente sint positi. orientis loca ẽẽ
confingunt. ut decipiant uiatores.
eos uidelicet qui scłm istud ꝑtͣnse¬
unt. & ñ sunt habitatores s ꝑegͥni.
dicentes illud ꝓpħicũ. Aduena sũ
ego & ꝑegͥnus sic̃ om̃s patres mei.
& obstupescit. cum uallem uiderit
uiatoꝵ: quȩ uiatorib uallis.habi¬
tatorib mons uidetitr: Hoc iurta
p̃olẏãnarioñ eoꝵ qui ueneruit
admare : & ȩdificabunt incireuitu
intioitum uallis. Labor eñi ẽ eoꝵ
qui egrediunt᷑ de urbibus isrł.
ut omñe introitum & exitum he¬
retice prauitatis. qui uenerant
admare. & amaritudine illiꝰ delec¬
tabant᷑ uuidarũq molib & crude¬
litate naufragii claudant & circũ¬

Expanded text:
torum ad Orientem maris, quae obstupestorum ad Orientem maris, quae obstupescere facit praetereuntes. Cujus sermonis hic sensus est: Sepulcrum Gog non erit in montibus, sed in depressis vallibus, et in confragosis locis, quae Hebraice appellantur GE  , quae haeretici, cum in Occidente sint, Oconfingunt, ut decipiant viatores, eos videlicet, qui saeculum istud pertranseunt, et non sunt habitatores, sed peregrini, dicentes illud propheticum: « Advena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei .et obstupescit cum vallem viderit viatorum, quae viatoribus vallis habitatoribus mons videtur? hoc juxta polyandrion eorum qui venerint ad mare; et aedificabunt in circuitu introitum vallis. Labor enim est eorum qui egrediuntur de urbibus Israel, ut omnem introitum et exitum haereticae pravitatis qui venerant ad mare, et amaritudine illius delectabantur, undarumque molibus et crudelitate naufragii, claudant et circum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeat. & eccłastici uiri nequaqm lig¬
na succidant de campis & regioni¬
bus siluisq & saltibus gentium.
quos magis saluare cupiunt quã
ꝑdere. sed de hereticorũ quos uice¬
rint clipeis. hastis. sagitis. bacu¬
lis. contisq & lanceis. Habent
em̃ & ipsi ad ĩpugnandã eccłiam
xp̃i tela diu̾sa. quȩ aberuditis ho¬
iminib igne scĩ sp̃e succendenda
sunt. sermone uidelicet eccłiasti¬
co: quẽ qui habuerit pot̾it dicere.
Non ne cor nr̃m erat ardens in ia
cũ aꝑiret nob̾ mñc scͥpturas:. Nec
possiumꝰ plenam habere pacem.
& habitationis confidentiam. nͥ
cunctam adu̾sariorũ suppellecti¬
lem dep̾dem: ut ꝑ eant omnia &
incinerem concrem̃t᷑. & dep̾dem
eos qui nos ante fuerant dep̾dati
& uastemus illos qui uastauer̃t
pͥus eccłiam. In die illa inclaro p̾di¬
cationis lumine. dabo inqͥt gog
locum nominatũ sepulchrum
inisrł. ⁊uxtahebraicũ uallem uia¬

Expanded text:
pereat, et ecclesiastici viri nequaquam ligpereat, et ecclesiastici viri nequaquam ligna succidant de campis et regionibus, sylvisque et saltibus gentium, quos magis salvare cupiunt quam perdere: sed de haereticorum, quos vicerint clypeis, hastis, sagittis, baculis, contisque et lanceis. Habent enim et ipsi ad impugnandam Ecclesiam Christi tela diversa, quae ab eruditis hominibus igne sancti Spiritus succendenda sunt, sermone videlicet ecclesiastico, quem qui habuerit, poterit dicere: « Nonne cor nostrum erat ardens in via cum aperiret nobis Jesus Scripturas? » Nec possumus plenam habere pacem et habitationis confidentiam, nisi cunctam adversariorum supellectilem depraedemur, ut pereant omnia et in cinerem concrementur, et depraedemur eos, qui nos fuerant ante praedati, et vastemus illos qui vastaverunt prius Ecclesiam. « In die illa, » in claro praedicationis lumine, « dabo, inquit, Gog locum nominatum sepulcrum in Israel; juxta Hebraicum, vallem via
Abbreviated transcription (Latin):
atq uindicte. de qua ꝑ om̃s ꝓpħas
locutus ẽ dĩis. Et egredient᷑ habita¬
tores urbiũ isrł. credentium ppłi.
urbes autẽ isrł intelligimiꝰ eccłias
rectȩ fidei: & succendent & cõbureñ
arma de quib & in alio loco scͥptũ
ẽ. arcum conteret & confringet
arna. & scuta comburet igni. cly¬
peos & hastas. arcum & sagittas.
baculos manus inquibꝰ ꝑu̾sum
pascha celebrabant. lanceas siue
contos quibꝰ lata & insanabilia in¬
ferebant uulnera doctrinarũ. cly¬
peosq arcus & sagitas de quibus
supͣ dictum ẽ. Qd̃q sequit᷑ & suc¬
cendent ea igne septe annis. de ex
odo & leuitico exponendũ ẽ. in qͥb
lege p̾cipit᷑ ut septimo anno re-¬
inissionis qͣnͣdo seruis hebreis lib̃¬
tas reddit᷑. & debita cuuncta soluunt᷑.
& ad duñosredit antiqua possessio. &
quies t̾re tribuitur. & om̃s fruges
pauꝑib condonant᷑: quod scilicet
inseptem annis numero sacrato
atq ꝑfecto hereticoꝵ armatura dis¬

Expanded text:
ndictae, de qua per omnes prophetas locutus est Dominus. Et egredientur habitatores urbium Israel, credentium populi: urbes autem Israel intelligimus Ecclesias rectae fidei. Et succendent, et comburent arma, de quibus et in alio loco scriptum est: Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni , clypeos et hastas, arcum et sagittas, baculos manus, in quibus perversum Pascha celebrabant: lanceas, sive contos, quibus lata et insanabilia inferebant vulnera doctrinarum: clypeosque, arcus et sagittas, de quibus supra dictum est. Quodque sequitur: Et succendent ea igni sepodo et Levitico exponendum est, in quibus lege praecipitur ut septimo anno remissionis, quando servis Hebraeis libertas redditur, et debita cuncta solvuntur, et ad dominos redit antiqua possessio, et quies terrae tribuitur, et omnes fruges pauperibus condonantur, quo scilicet in septem annis numero sacrato atque perfecto haereticorum armatura dis