comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si egressus exutero statim perisset. retributio¬
nis meritum exhac ipsa ꝑditione conciperet: Nun¬
quid ecerna requiȩ abortiui ꝑfruuntur: Quisquis
enim regenerationis unda non soluitur. reatu
primi unculi ligatus tenetur. Quod uͦ apud nos
ualet aqua baptismatis: hoc egit apud ueteres uel
ꝓparuulis sola fides. uel ꝓmaiorib turtus sacrifi¬
cu. uel piis qui exabrahȩ stirpe ꝓdierant mfsteri¬
um circuncisionis. Nam quia unusquisq cum pri¬
im parentis culpa concipitur. ꝓpħa testatur dicens.¬
Hiiquis renatus fuerit ex aqua et sp̃u scõ. non ha¬
bebit uitam eternam. Quid est gͦ quod in uulua
mortuum se fuisse desiderat: et potuisse se quesce¬
mo eiusder mortis beneficiis sꝑat. dum constet qdđ
nequaquam eum requies uitȩ susciꝑet. si a reatu
illum onginalis culpȩ. nequaqu̾a diuinȩ cognitio¬
nis sacramenta liberassent: Qui adhuc cum quib
quiescere potiussec: adiungit dicens. Cum regib

Expanded text:
si egressus ex utero statim periisset, retributiosi egressus ex utero statim periisset, retributionis meritum ex hac ipsa perditione conciperet? Nunquid aeterna requie abortivi perfruuntur? Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant, mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicensNisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non habebit vitam aeternam . Quid est ergo quod in vulva se mortuum fuisse desiderat, et potuisse se quiescere ejusdem mortis beneficiis sperat, dum constet quod nequaquam eum requies vitae susciperet, si a reatu illum originalis culpae 103 nequaquam divinae cognitionis sacramenta liberassent? Qui adhuc cum quibus quiescere potuisset, adjungit dicens: Cum regibus
Abbreviated transcription (Latin):
recordatione. et non illustret᷑ lumine. Obscurent eũ
tenebre: et uniba mortis. Occupet eum caligo: et it¬
uoluatur a maritudine. Noctem illam tenebrosus
turbo possideat. Sit nax illa solitaria. nec laude digna.
crepestet lucem et non uideat: nec ortum surgentns
aurore . Dies qui elapsus cur su temporis scitur. eur
uerti interebras dicitur: Et cumstaret quia non suł¬
listeret. eur ꝯptatur ut eum timbra mortis obseuret:
Uel quȩ diem caligo occupat: quȩ implicatio ama¬
rrtudinis in uoluit: aut quis noctem tenebrosus
turbo possidet. qũa nullus status tenet: Aut quomͦ
optatur solitaria fieri. quȩ transeundo iam fuerat
nulla At luce quomodo expectat. quȩ et sensu ca¬
ret. e in ꝓprio statu non ꝑmanet: Quib adhuc uer¬
Egressus exutero non statim perii: Quare ex ce¬
ptus genib: Cuir lactatus uberib. Nunc enim dor¬
miens silerem. et somno meo requiescerem. Nunqͥd¬

Expanded text:
recordatione, et non illustret lumine: obscurent eum recordatione, et non illustret lumine: obscurent eum tenebrae et umbra mortis, occupet eum caligo, et involvatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat, sit nox illa solitaria, nec laude digna; exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui elapsus cursu temporis scitur, cur verti in tenebras dicitur? Et cum constaret quia non subsisteret, cur optatur ut eum umbra mortis obscuret; vel quae caligo occupat, quae implicatio amaritudinis involvit; aut quis noctem tenebrosus turbo possidet, quam nullus status tenet? Aut quomodo optatur fieri solitaria, quae transeundo jam fuerat nulla? Aut lucem quomodo exspectat, quae et sensu caret, et in proprio statu non permanet? Quibus adhuc veregressus ex utero non statim perii? Quare exceptus genibus?  cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem,  et somno meo requiescerem: Cu
Abbreviated transcription (Latin):
diem inquo natus est nequaqu̾a stare potuisse¬
Modus est quippe temporis: ut statum non habe¬
at mansionis. Quia enim ꝑuentura tendit ad esse.
semꝑ exprȩceritis festinat non esse. Ctir gͦ uir tan¬
tus malediceret rei. quam nequaqu̾a subsistere ñ
ignoraret. Sed fortasse aliquis dicat. quod exeo pon¬
dus uirtutis aspicitur: quia tribulatione comino¬
tus:. illi rei maledictum irrogat. quȩ constat quod
minime subsistat. Sed hoc citius ꝑspecta ratio destru¬
it. Quia si subsistebat res cui malediceret: ꝑnitiosũ
maledictum intulit. Si autẽ non subsistebat: otio¬
sum. Quisquis uͦ sp̃u eius plenus est qui ait. om̃e
uerbum otiosum quod locuti fuerint homines.
reddent rationẽ de eo indie iudicii: ita otiosa ad¬
mittere. sicut etiã ꝑniciosa formidat. Cui adhuc
sententiȩ adiungitur. Dies illa uertatur inte¬
nebras. Non requirat eũ ds̃ desuꝑ. et non sit iN

Expanded text:
diem in quo natus est nequaquam tunc stare potuissediem in quo natus est nequaquam tunc stare potuisseModus quippe est temporis, ut statum non habeat mansionis. Quia enim per ventura tendit ad esse, semper ex praeteritis festinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, quam nequaquam subsistere non ignoraret? Sed fortasse aliquis dicat, quod ex eo pondus virtutis ejus aspicitur, quia tribulatione commotus, illi rei maledictum 102 irrogat quae constat quod minime subsistat. Sed hoc citius perspecta ratio destruit, quia si subsistebat res cui malediceret, perniciosum maledictum intulit: si autem non subsistebat, otiosum. Quisquis vero ejus spiritu plenus est, qui ait: Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, rationem reddent de eo in die judicii , ita otiosa admittere, sicut etiam perniciosa formidat. Cui adhuc sententiae adjungitur: Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non sit in
Abbreviated transcription (Latin):
tiam consideret qu̾a sequatur: Quȩ nimirũ uerita-¬
tis intelligentia. cum ꝑ cordis humilitatẽ quęritur.:
legendi assiduitate penetratur. Sicut enim ignotorũ
hominum facies cernimus et corda nescimus: sed si fa¬
miliari eis locutione coniungimur. usu colloquii
eorum etiam cogitationes indagamus: ita cum insa¬
cro eloquio sola historia aspicitur. nichil aliud qu̾a
facies uidetur. Sed si huic assiduo usu coniungimur.
eius nimirum mentem quasi excollocutionis fami-¬
liaritate penetramus. Dum enim alia exaliis colligi¬
mus. facile in eius uerbis agnoscimus. aliud esse qđ
intimant. aliud quod sonant. Tanto autem quisq
noticiȩ illius extraneus redditur: quanto insola eiꝰ
suo maledixisse describitur dicens. pereat. dies iN
quanatus sum et nor inqua dictum est conceptus
est homo: si suꝑficie tenus attenditur. quid his uer¬
bis reprehensibilius inuenitur: Quis autem nesciat.

Expanded text:
tiam consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatiam consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatis intelligentia cum per cordis humilitatem quaeritur, legendi assiduitate penetratur. Sicut enim ignotorum hominum facies cernimus, et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud quod sonant. Tanto autem quisque notitiae illius extraneus redditur, quanto in sola ejus suo maledixisse describitur dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo, si superficie tenus attenditur, quid his verbis reprehensibilius invenitur? Quis autem nesciat,
Abbreviated transcription (Latin):
tertum considerat et sensum sacre locutioiis iono¬
rat: non tam se eruditõe instrint qm̃ ambiginita¬
te confundit. Quia nomiũꝙͣ subtiliter uerba
contradicunt. Sed dum a semet ipsis ꝑ contrarie¬
tatem dissident: lectorem ad intelligẽtiam u̾itatis
mittũt. Quid est enim qd salomon ait.
melius est comedere et bibere. et non longe post sub¬
icit. melius est ire addomum luctus qu̾a ad domum
conuiuui. Cur luctum contiuio prȩtulit. qui prius
esum potumq laudatiit: Si enim ꝑelectionem bonũ
est comedere et bibere: ꝓculdubio esse melius debet.
ad domum gaudii qu̾a ad domum lamenti ꝓperare.
hinc est enim quod iterũ dicit. Letare iuuenis in ad¬
olescentia tua. Et paulo post subicit. Ad olescentia et
uoluptas uana sunt. Quid est hoc quod uel prius
reprehendenda pręcipit. uel post prȩcepta repre¬
hendit. nisi quod inipsis literȩ uerbis innuit. ut
qui difficultatẽ exterius patitur. ueritatis intelligen¬

Expanded text:
textum considerat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est comedere et bibere ; et non longe post subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad domum lamenti properare. Hinc est quod iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudine. Antiquus hostis. nequitiȩ suȩ
uinculis astrictus. aliud est quod nunc patitur:
aliud quod infine patietur. Quia enim alucis in¬¬
timȩ ordine cecidit: nunc semetipsum intrinse-¬
cus erroris caligine confundit. Sed post hoc ama-¬
ritudine in uoluitur: quia ex merito spontancȩ
caliginis. ȩternȩ gehenne tormento cruciatur.
Dicatur gͦ. his qui serenitatem lucis intime ꝑdi¬
dit: quid est quod ante extremum supplicium to¬
lerit. Occupet eum caligo. Subiungatur etiam.
quȩ illum poena subsequens etiam sine termino
deuastat. Inuoluatur amaritudine. Om̃e quip¬
pe quod inuolu ũ est finẽ suum quasi nusqu̾a
indicat. quia sicut non ostendĩt quo incipit. ita
non detegit quo de sistit. In uolui gͦ amaritudine
antiquus hostis dicitur: quia suꝑbie eius suppli-¬
cia non solum om̃imoda. sed etiam infinita prȩ¬
parantur. Quȩ uidelicet eius poena tunc initiũ
accipit: cum districtus ad extremũ iudicium
iudex ueni. Unde et bene subditur. Noctem il¬

Expanded text:
ium. --Antiquus hostis nequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aliud quod in fine patietur. Quia enim a lucis intimae ordine cecidit, nunc semetipsum intrinsecus erroris caligine confundit. Sed post hoc amaritudine involvitur, quia ex merito spontaneae caliginis aeterno gehennae tormento cruciatur. Dicatur ergo: Is qui serenitatem lucis intimae perdidit, quid est quod ante extremum supplicium tolerat? Occupet eum caligo. Subjungatur etiam, quae illum poena subsequens etiam sine termino devastat: Involvatur amaritudine. Omne quippe quod involutum est finem suum quasi nusquam indicat; quia sicut non ostendit quo incipit, ita non detegit quo desistit. Involvi ergo amaritudine antiquus hostis dicitur, quia superbiae ejus supplicia non solum omnimoda, sed etiam infinita praeparantur. Quae videlicet ejus poena tunc initium aJudex venit; unde et bene subditur: Noctem il
Abbreviated transcription (Latin):
est. dꝰ maniteste ueniet. ds̃ nr̃ et non silebit. Ignis
in conspectu eius ardebit. et incircũitu eits tempe¬
stas ualida. Tenebrosus gͦ turbo hanc noctem possi¬
dec: quia apostatã sp̃m aconspectu districti iudi¬
cis ad eterna supplicia: pauenda illa tempestas ra¬
pit. Tirbine gͦ nox ista possidetur: quĩa suꝑba eius
cecitas. districta animaduersione ꝑcutitur.

Expanded text:
 veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti judicis ad aeterna supplicia, pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas districta animadversione percutitur.
Abbreviated transcription (Latin):
regni ꝑsarũ restitit mͥ. Quod uͦ angeli a suꝑiorib
angłoꝵ potestatib dispensantur: racharias ꝑhibet
ꝓpħa. qui ait. Ecce angelus qui loquebatur imine egre¬
diebatur: & angelus alius egrediebatur inoccursum
eius. Et dixit ad eum. Curre et loquere ad puerum
istum dicens. Absq muro habitabitur ierłm. Si enim
inipsis officiis scõrum sp̃uum. nequaqu̾a potestates
summȩ potestates minimas disponerent. nullo mo¬
do hoc quod homini diceret. angelus abangelo co
gnouisset. Quia gͥ cunctorũ conditor om̃ia ꝑsemet¬
ipsũ tenet. et tamen ad distinguendũ pulchrȩ uni¬
uersitatis ordinẽ. alia aliis dispensantib regit. non
immerito reges. angłorũ sp̃s accipimꝰ. Qui quo aucto¬
ri om̃ium familiarius seruiunt. eo subiecta potius
regunt. Cim regib gͦ dormiret. quia nimirũ iam
cum angelis homo quiesceret. si ꝑsuasoris linguam
sequi noluisset. Qui bene etiam consules uocantur.
quia sp̃uali rei publicȩ consulunt. dum nos sibi

Expanded text:
sarum restitit mihi. Quod vero angeli a superiorum angelorum potestatibus dispensentur, Zacharias perhibet propheta, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me, egrediebatur, et angelus alius egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre et loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . 8. Si enim in ipsis officiis angelorum nequaquam potestates superiores inferiores disponerent, nullo modo hoc, quod homini dignovisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cationem suꝑnę gr̃ȩ non inconuenienter accipi¬
mus. Quia sicut in anno congestis dieb tempus
ꝑficitur. ita in suꝑna gr̃a. uirtutum multiplex
uita completur. Potest ꝑannum. etiã mnultitudo
intelligi redemptorum. Quia sicut exdierum mul¬
titudine annus dicitur: ita excollectione bonorũ
om̃itm illa electorum innumerabilis tinuersitas

Expanded text:
cationem supernae gratiae non inconvenienter accipimus: quia sicut in anno congestis diebus tempus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum: quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium illa electorum innumerabilis universitas
Abbreviated transcription (Latin):
intulit: toleret sineᷤᷤ fecit. Nec unqu̾a lumen pri-¬
stĩni status recipiat. quia hoc etiam non suasus
et umbra mortis. Per uinbram mortis. obliuio de¬
bet intelligi. Quia sicut mors interimit uitam.
ita obliuio extinguit memoriam. Quia gͦ aposta¬
ta angelus: ȩternȩ obliuioni traditur: umbra
mortis obscuratur: Dicat igitur. Obscurent eum
tenebre et umbra mortis. Id est sic eum erroris sui
cecitas obruat: ut nequaqu̾a ulterius adlucẽ poe¬
nitentiȩ. ꝑdiuini respectus memoriam resurgat.

Expanded text:
intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen priintulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus et umbra mortis. - Per umbram mortis oblivio debet intelligi, quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed una tegimen
In ad se debuit reducere. quam
inꝑpetiatione cu¬
pe ox infirmitate aliquro con¬
stat habuisse. Et
oaltius debuit apostatã angelũ
repellere: quocum aꝑsistendi fortitudine corruit:
nil infirimim excarne gestauit. Unde et recte psal¬
mista cum misertum redemptorem prnicipib diceret.
ipsam quoq causam miscdlie expressit dicens. Et me¬
moratus est quia caro sunt. Ac si diceret. Quo eorum
infirma uidit: eo districte culpas punire noluit.
Est ad huc aliud quo et ꝑditus homo reparari debu¬
it. et suꝑbiens sp̃s reparari non debuit: quia nimi-¬
rũ angls sua malicia cecidit. hominem uͦ aliena
pstrauit. Quia gͦ humanũ genus adlucẽ poeniten¬
tiȩ: redemptoris aduentu reducitur. apostata uͦ
angelus ad restaurationis lucem nulla spe ueniȩ.
nulla conuersionis einendatione reuocatur: dicat᷑
recte. Non requirat eum ds desuꝑ. et non illustret
lumine. Ac si aꝑte diceretur. Quia ipse tenebras

Expanded text:
Sed una tegimen  ad se debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse, et eo altius apostatam angelum debuit repellere, qui, cum a persistendi fortitudine corruit, nil infirmmista cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit dicens: Et memoratus est, quia caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena prostravit. Humanum ergo genus ad poenitentiam Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restauratinulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
aurore. Quantalibet nanq intentione adhuc po¬
regrina mens satagat. indere lumen sicut est nor
ualet quia hane ei dampnationis suȩ gcitas abscon¬
du. ortus uͦ aurorȩ ẽ. illa noua natuntas resurre¬
Etioris. quia sca eccłia eciam carne susettata er igiũ
ad contemp landum lumen ecernitatis Si eiuim ipsa
ear nis nre resurrectio quasi quedam naturitat
nones set de ea ueritas non dixiset. Inregereratio¬
noruis sederit filius hominis insede maiestatis sis
sis sug hanc oitum iudit: qũa regenerationẽ uo

Expanded text:
as. --Quantalibet namque intentione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. Ortus vero aurorae est illa nova nativitas resurrectionis, qua sancta Ecclesia etiam carne suscitata oritur ad contemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ria: nec laude digna. Ac si aꝑte exoret dicens. Cilpa
qu̾a fecimus sola remaneat. ne dum laudatur et
defenditur: in conspectu nos iudicis multiplicius a¬
stringat. Peecare quidẽ non debuimus: sed utinam
alia non iungentes: ea quȩ fecimus sola deseramus Seo¬
inter hec sciendum ẽ: quia ille culpam suam ueracit᷑
insequitur. qui iam adamorem prȩsentis scli: nullo
appetitu ꝓsꝑitatis instigatur. Qui huius mundi blan¬
dimenta qu̾a sint fraudulenta considerat. fauoresq

Expanded text:
ria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, ria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in conspectu nos nostri judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non debuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecimus sola deseramusinter haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque
Abbreviated transcription (Latin):
quod faciunt. sed etiam laudare et defendere non de¬
sstunt. Et nmirum dum defendit᷑: culpa geminũ
Contra quod recte ꝑquendam dicitur. Reccasti. ne ad¬
icias iterum Peccatum quippe peccato adicit: qui na¬
la gesta etiã defei dit. Et noctem solitariam non re¬
linquit: qui culpe suȩ tenebris. etiam patrociniũ
defensionis adiungi. Hinc est quod primus homo
de erroris sui nocte media requisitus. eandem noctem esse
solitariam noluit: quia dum requisitione adpoeniten¬
tiam uocaretur.: ei admiracula excusationis adiunxit
dicens. Mulier qũe dedisti michi sotiam. dedit michi de
ligno et comedi. Scilicet excessus sui uitium. in auctorẽ
latenter intorquens. Acsi diceret: Tu occasionem delin¬
queudi prȩbuisti: qui mulierẽ dedisti. Hinc est quod
hinus erroris ramus inhumano genere exilla nunc
usq radice ꝓtrabitur. ut quod male agitur. adhuc
etiam defendatur: Dicatur ergo. Sit nox illa solita¬

Expanded text:
quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non dequod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei adminicula excusationis adjunxit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi ; scilicet excessus sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice 120 protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solita
Abbreviated transcription (Latin):
euis memoriȩ. etiam mala quȩ gessit. Et ualde formi¬
dat. ne districtus uidex qui uenit ut uirtutes remu¬
neret: etiam ea quȩ illicite gesta sunt ęxaminans.
subtiliter penset. Necum annum complet etiam
noctem numeret: dicat itaq dehac nocte: dicat. Non
computetur in dieb anni. nec numeretur inmen¬
cccse tempore. extremo te examini manifestas. sic do¬
na quȩ contulisti remunera: ut mala quȩ cominisi¬
mus non requiras. Si enim rox illa indieb anna cõ¬
putatur. ome quod egimus. exprauitatis nr̃ȩ estima¬
tione confunditur. Et dies uirtutum iam non lu¬
cent. si hos inconspectu tuo annumerata nr̃e no¬
noueri tunc inquisiti nolumꝰ: magnopere nunc
curandum est. ut nos in eius discssione uigilemꝰ.
Nequęlibet culpa nobis impunita remaneat. ne
mens puersa quod fecit defendire audeat. et defen¬
dendo nequitiȩ nequitiam adiungat. Unde et bene
Sunt non nulli qui non solum nequaqu̾a deflent

Expanded text:
ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formiejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in menEcclesiae tempore, extremo te examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostrae nomoveri tunc inquisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene Sunt nonnulli, qui non solum nequaquam deflent
Abbreviated transcription (Latin):
animus sentiat. et culpe tyrannidem subiure suo poe¬
nitendo restringat: dicatur recte. Noctem illam tene¬
brosus turbo possideai. Ae si aꝑte diceretur. Ne ca¬
ptiua mens culpȩ serinat. culpam apoenitentia liberã
non relinquat. Et quia quod flendo insequimur. ne¬
quaquam nobis uuenturo hoc iudice obici certe spe¬
nus tunc ꝑficitur: quande apparente ȩterno uidi¬
ce scẽ eccłȩ peregrir onis suȩ uita completur. Tunc
laboris sui remunerationẽ recipit: cum expleto hoc
libelli tempore ad patriim redic. Unde bene ꝑpi ham
dicitur. Benedices coronȩ anni benignitatis tuȩ
Quasi eni corona anni benedicitur.: cumfinito
laboris tempore. uirtutum remuneratio confertur.
Dies uͦ annihuus sunt. singulȩ quȩq uirtutes.
menses autem multiplicia facta uirtutũ. Sed ecce
cum ꝑfiduciam mens erigitur ut speret quod ue¬
mente uidice deuirtutib remuneretur. occurrun

Expanded text:
animus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poeanimus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem illam tenebrosus turbo possideat. Ac si aperte diceretur: Ne captiva mens culpae serviat, culpam a poenitentia liberam non relinquat. Et quia quod flendo insequimur, nequaquam nobis a venturo judice hoc objici certe spenus tunc perficitur, quando apparente aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Prophetam dicitur: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero hujus anni sunt singulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis ualida: mentes nr̃as huic inundo quasi mari de-¬
ditas salubri terrore confundit. Dicat igitur. Noctem
illam tenebrosus turbo possideat. Id est ꝑpetrationẽ
culpe non blandimenta secure quietis foueant. sed
pie seiuens amaritudo poenitentiȩ irrumpat. Sciendũ¬
uͦ est quia cum peccata impunita relinquimus: a no¬
cte possidemur. Cum uero hec animaduersione poeni¬
tence plest.mus. nmirũ nos noctem qu̾a feciius
possidemus. Sed tunc peccatũ cordis subiuris nr̃i posses¬
sionem reducitur. si cum incipit reprimatur. Unde
et diuina uoce. cam praua cogitanti dicitur. Inforib
peccatũ diũ aderit: sed subte erit appetitus eius. et ctu
dormuiaberis illius. Inforib quippe peccatura ad est.
cumincogitationib pulsat. Cus appetitui subter est.
eiq homo dominatur: si cordis nequicia inspecta citi¬
us prematur: et priqũa adduritiam crescat. relu¬
stanti menti subigatur. Ut gͦ delictum suum citius

Expanded text:
nis valida mentes nostras huic mundo, quasi mari denis valida mentes nostras huic mundo, quasi mari deditas, salubri terrore confundit. Dicat igitur: Noctem illam tenebrosus turbo possideat; id est, perpetrationem culpae, non blandimenta securae quietis foveant, sed pie desaeviens amaritudo poenitentiae irrumpat. 36. Quvero est, quia cum peccata impunita relinquimus, a nocte possidemur; cum vero haec animadversione poenitentiae plectimus, nimirum nos noctem, quam fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo delictum suum citius
Abbreviated transcription (Latin):
quidam turbo tempestatis est: concitatus sp̃s meroris.
Nam dum peccatũ quisq quod fecit incelligit. dum¬
prauitatis suȩ nequitiam subtiliter pensat: mȩrore
mentem obnubilat. Et quasi concusso serenȩ lȩticiȩ
aere. omnem inse tranquillitatem cordis. poenitentiȩ
durbine deuastat. Nisi enim recognoscentem sẽ
animum iste turbo conterere : nequaqu̾a ꝓpha dixis¬
sec Inspͣu uehementi conteres naues tharsis. T harsis qͥppe
exploratio gaudii dicitur. Sed cum uehemens poeni¬
tentiȩ sp̃s mentẽ occupat: omnem in ea explorationẽ
reprehensibilis gaudii ꝑturbat. Ut nichil ei iam nisi
flere libeat. nichil nisi quod se terrere possit atteN¬
dat. Ponit nanq ante oculos. illitic districtionem ui¬
sticie: hunic meritum culpȩ. Conspicit quo supplicio
digna sit: si parcentis pietas desit. quȩ plamenta prȩ¬
sentia. abeterna eruere poena consueuit. Sp̃s gͦ ue¬
hemens. tharsis naues conterit: cum uis compunctio¬

Expanded text:
quidam turbo tempestatis est, concitatus spiritus moeroris. Nam dum peccatum quisque, quod fecit, inpravitatis suae nequitiam subtiliter pensat, moerore mentem obnubilat et quasi concusso serenae laetitiae aere, omnem in se tranquillitatem cordis poenitentiae turbine devastat. Nisi enim recognoscentem se animum iste turbo contereret, nequaquam Propheta dixisset: In spiritu vehementi conteres naves Tharsis . Tharsis quippe exploratio gaudii dicitur.  Vet. XXII.  Sed cum vehemens poenitentiae spiritus mentem occupat, omnem in ea explorationem reprehensibilis gaudii perturbat, ut nihil ei jam nisi flere libeat, nihil nisi quod se terrere possit attendat. Ponit namque ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, quae per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Spiritus ergo vehemens Tharsis naves conterit, cum vis compunctio
Abbreviated transcription (Latin):
uestem dequa exit consumit. Insemet ipso qͥp¬
pe habet homo: unde temptetur. Quasi gͦ tinea
uestem consumit: quȩ ex ueste eadem ꝓces¬
sit. Sciendũ quoq quod tinea sine sonitu ꝑ¬
forat uestimentũ. Et plerunq cogitatio ita
transfigit mentẽ: ut mens ipsa non sentiat.
nisi postqu̾a fuerit eius aculeo transfixa. Be¬
ne gͦ dr̃. quod homo tanqu̾a uestimentum
atinea consumatur: qr nonnunqu̾a tempta¬
tionũ nr̃arũ uulnera non cognoscimꝰ. nisi
postqu̾a ab eis confossi inmente fuerimus.
Qu̾a uidelicet infirmitate nrãm. bene adhuc
sc̃s uir considerans adiungit omonatꝰ¬
multis miseri is. Insacro eloquio.mulier aut
ꝓseru ponitur: aut ꝓ infirmitate. Prosexu qͥp¬
pe. sicut scriptũ est. Misit ds̃ filium suum fa¬
ctũ exmuliere: factũ sublege. Pro infirmita¬
te uͦ : sicut ꝑquendam sapientem dicitur.
ooelior est mniquitas uiri: qũa bene faciens mu¬

Expanded text:
vestem de qua exit, consumit. In semetipso quipvestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod homo tanquam vestimentum a tinea consumitur, quia nonnunquam tentationum nostrarum vulnera non cognoscimus, nisi postquam ab eis confossi in mente fuerimus. Quam videlicet infirmitatem nostram bene adhuc sanctus vir considerans, adjungit: CAPmultis miseriis. - In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . » Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mu
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris intuitus. solum uidit inmundo
hominẽ de immundo semine non esse conce¬
ptum : qui sic inmundũ uenit ex uirgine. ut
nil haberet de immiunda conceptione. Neq
enim exuiro et femina. sed ex scõ sp̃u et maria
uirgine ꝓcessit. Solus gͦ incarne sua uere mun¬
dus extitit. qui delectatione carnis tangi non
potuit: qi nec ꝑcarnalem huc u delecta¬
tionem ueNit:¬

Expanded text:
Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex sancto Spiritu et Maria virgine processit. Solus ergo in carne sua vere mundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem venit
Abbreviated transcription (Latin):
delectationẽ carnis eius conceptio. immundi¬
cia est. Unde & psalmista ait. Ecce enim in ini
quitatib conceptus sum: et indelictis peꝑit
me mater mea.Hinc ẽ. gͦ quod plerunq: tem¬
ptatur et nolens. hinc est quod immunda quȩ¬
dam inmente patitur: qu̾auis ex iudicio re¬
luctetur. Quia conceptus de immundicia dũ
admundiciam tendit. hoc conatur uincere
quod est. Quisquis autẽ occultȩ temptationis
motus atq immundiciam cogitationis euice¬
rit: nequaqu̾ã sibi suam mundiciã tribuat. Qa
deimmundo conceptũ semine nullus face¬
re mundum potest: nisi is qui mundus ꝑsemet¬
ipsũ solus ẽ. Qui ergo iam ad locũ mundiciȩ m̃te
ꝑuenit: conceptionis suȩ uiam respiciat. ꝑ qu̾a
uenit. Atq inde col ligat. qr ex sua uirtute
non habet mundiciam uiuendi: cui de immun¬
dicia factũ est initiũ subsistendi. Potest uͦ hoc
in loco intelligi. qr beatus iob incarnationẽ

Expanded text:
delectationem carnis ejus conceptio immundidelectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde Psalquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem
Abbreviated transcription (Latin):
tecum inuidicũ: Considerauit quippe. suꝑius
et om̃ipotentis dĩ potentiã et infirmitatẽ suã.
deduxit nte ocłos se et dm̃. pensauit quis
cum quo adiudiciũ ueniat. uidit hinc homi¬
nẽ. inde condicorẽ. id est puluerẽ et dm̃. et
recte ait. Et dignum ducis suꝑ huiuscemodi
aꝑire. ocłos tuos: om̃ipotenti dõ oculos aꝑire.
ẽ iudicia exer ere. qu̾e feriat uidere. Nam
quasi clausis ocłis non uult aspicere: quem
non uult ferire. Unde mox quoq de ipso u
dicio adiungitur. Et adducere eũ tecũ iN
iudiciti: Sed qr contẽplatus ẽ. adiudiciũ ue¬
nientẽ dm̃. rursum considerat infirmitatẽ
suam. Uidet qr mundus ꝑsemet ipsum esse
non possit: qui ut esse posset de immundicia
dum. de immundo conceptũ semine. Nonne
tu qui solus es. Is qui ꝑse solus ẽ. mundus.
mundare prȩualet minunda. homo enim iN
corruptibili carne uiuens. habet temptationũ
immundicias impressas insemet ipso: quia ni¬
mirũ eas traxit ab origine. Ipsa quippe ꝓpter

Expanded text:
ippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam; deduxit ante oculos se et Deum, pensavit quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde conditorem, id est pulverem, et Deum; et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuos? Omnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem suam. Videt quia mundus per semetipsum esse non possit, qui ut esse possit, de immunditia dum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ipse,- qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter
Abbreviated transcription (Latin):
Ac postmodũ senectus: etiam ꝑtempus iam con¬
grua maturitati. Quia gͥ primã ȩtatẽ aptam
bonis actib adolescentiam diximus. et iusti ui¬
ri cũ magna mentis maturitate ꝓficiunt: non¬
nunqu̾a ad memoriam actionum suarũ initi¬
um reducunt. seq tantũ de suis primorduis
rep̾hendunt: quanto ex grauitate mentis alti¬
us ꝓfecerunt. qr eo indiscretos se fuisse inue¬
niunt: quo discretionis arcẽ postmodum ple¬
nius consequuntur. recte nunc ꝑsc̃ĩ uiri uocẽ
adolescentiȩ peccata formidantur. Quod si
ad ipsam litterã est tenendũ: hinc consideran¬
dũ est quantũ sint grauia peccata iuuenum
et senũ. si et illud sic iusti metuunt: quod in in¬
firma ȩtate deliquerunt. SEOSIEUR.¬

Expanded text:
ac postmodum senectus, etiam per tempus jam conac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam diximus, et justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Quod si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirma aetate deliquerunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
humani usq adfinẽ scłi non mutat᷑. Quis est
em̃ homo qui uiuit et non uidebit mortẽ: Quod
bene rursum psalmista intuens: ait. Eu terribi¬
lis es. et quis resistet tibi: Ex tunc ira tua. Quia
uidelicet peccanti in paradẏso homini iratus. se¬
mel demortalitate carnis nr̃e sententiã fixit. quȩ¬
et nunc et usq adultuũ mutari nullo modo
ualebit. Dicat gͦ. Scribis contra me amaritudi¬
nes. Ubi adhuc subditur. ⁊ consumere¬
qr inuiuentute sua se peccasse non inuenit:
adolescentiȩ facta ꝑtimescit. Sed sciendum ẽ.
qr sieut incorpore. ita sunt etiam incremen¬
ta xtatis inmente. Prima quippe hominis
ȩtas. infantia est: cum et si innocenter uiuit:
nescit tamen fari innocentiã qu̾a habet. Ac
deinde puericia sequitur. inqua iam ualet
dicere quod uult. Ci succedit adolescentia.
quȩ uidelicet pͥma est ȩtas in oꝑatione. Qu̾a
uiuentus sequitur: scilicet apta fortitudini.

Expanded text:
humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo alebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. Unde adhuc subditur: CAPUquia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini;
Abbreviated transcription (Latin):
la sicca est. Consideret itaq uir sc̃s. et homo quan¬
tȩ uilitatis sit. et ds̃ quantȩ districtionis: et dicat.
contra foliũ quod uento rapitur oscendis poten¬
tiam tuam. et stipulã siccam ꝑsequeris. Acsi aꝑte
dicat. Cur tanta rectitudine impetis eũ. qu̾e sic
infirmũ esse intẽptatione cognoscis: SEQVTIVR
quod loquimur transit. quod uͦ scribimus ma¬
net: ds̃ non loqui sed scribere amaritudines dr̃.
cũ diui suꝑnos eius flagella ꝑdurant. Semel quip¬
pepeccanti homini dictum est. terra es et interrã
ibis. et sepe apparentes angłi hominib p̾cepta de¬
derunt: moyses legis lator ꝑdistrictione̾ pecca¬
ta coercuit. ipse unigenitus summi patris ad noᷤ
redimendos uenit. moriendo mortẽ absorbuit.
uitã ꝑpetuam denuntiauit nobis qu̾a ostendit
inse. sed tamen illa quȩ inparadyso data est de
morte carnis nr̃ȩ sententia. abipso initio generis

Expanded text:
la sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quanla sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Ac si apedicens: Cur tanta rectitudine impetis eum, quem sic infirmum esse in tentatione cognoscis? Sequitur:quod loquimur transit; quod vero scribimus, manet. Dcum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis
Abbreviated transcription (Latin):
Mens quippe humana quot temptationes patit᷑.
quasi tot flatib mouetur. hanc et enĩ plerunq ira
pturbat. Cum recedit ira: succedit in epta lȩticia.
Luxuriȩ stimulis urgetur: estu auariciȩ longe
lateq ad ambienda quȩ terrena sunt tenditur.
Aliquando hanc suꝑbia eleuat.: aliquando uͦ in¬
ordinatus timor in infimis deponit. Quia gͦ cot
temptationũ flatib eleuatur et ducitur. recte
folio homo comparatur. Unde bene quoq ꝑysa
iam dr̃. Cecidimus quasi foliũ uniuersi: et ini¬
quitates nr̃ȩ quasi uentus abstulerunt nos.
Quasi uentus quippe nos iniquitas abstulit.
qr nullo fixos uirtutis pondere. inuanã ela¬
tonẽ leciauit. Bene autẽ post foliũ. etiamsti¬
pula appellatur homo. Qui enĩ arbor fuit iN
conditione: foliũ asemet ipso factus ẽ. int̾eptatio¬
ne. sed post stipula apparuit indeiectione. Qa eñ
Sed qr uiriditatẽ intimi amoris ꝑdidit: iam stipu¬

Expanded text:
  Vet. XXIV.  Mens quippe humana quot tentationes patitur,   Vet. XXIV.  Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia nullo fixos virtutis pondere in vanam elationem levavit. Bene autem post folium etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipu
Abbreviated transcription (Latin):
inimicũ tuũ: humanũ genꝰ contẽplatio¬
nẽ lucis intimȩ habuit inparadẏso. sed sibimet¬
ipsi placens quo ase recessit. lumen conditoris
ꝑdidit. Eiusq faciem ad ligna parady si fugil.
qr post culpã uidere metuebat: qu̾e amare
consueuerat. Sed ecce post culpã uenit inpoenã.
ex poena autẽ ad amorẽ redit. Quia quis fuerit
culpe fructus inuenit. atq illam faciem qu̾a ti¬
muit inculpa: excitatus requirit expoena. Utiã
caliginẽ cȩcitatis suȩ fugiat. atq hoc ipsum quod
auctorẽ suum non uidet: grauiter ꝑhorrescat.
Quo uidelicet desiderio compunctus sc̃s uir: da¬
mat. Cir faciem tuã abscondis. et arbitraris me
inimicũ tuũ: Quia si ut amicũ aspiceres. tuȩ me
uisionis lumine non priuares. Qui mobilitate
quoq: cordis humani subsequens: adiungit̃.¬
ẽ. enĩ homo nisi foliũ. qui uidelicet in paradyso
abarbore cecidit: Qid est nisi foliũ. qui tẽptatis¬
nis uento rapitur. et desideriorũ flatib leuatur:

Expanded text:
norat. Humanum genus contemplationem lucis intimae habuit in paradiso; sed sibimetipsi placens, quod ad se recessit, lumen Conditoris perdidit ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena: ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum quod Auctorem suum non videt graviter perhorrescat.t desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens adjungitest enim homo, nisi folium, qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur, et desideriorum flatibus levatur?
Abbreviated transcription (Latin):
ta igitur pexamen ultimũ inconspectu iudi¬
cis uenit: sed qr modo culpas suas considerare
et deflere dissimulat: in conspectu dñi ueni¬
re recusat. Sicut enĩ iusti uiri cum districtio¬
nẽ uenturi iudicis contemplantur. peccata
sua ad memoriam reducuNt
deflent quȩ commiserunt. districte se iudicantꝰ
ne iudicentur: ita hy pochritȩ. quo exterius
hominib placent. eo se intertus aspicere ne¬
glegunt. Totosq se inuerbis ꝓximorũ furi.¬
dunt: et scõs esse se estimant: qr sic se haberi

Expanded text:
ta igitur per examen ultimum ante conspectum judita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare ac deflere dissimulat, in conspectu Domini venire recusat. Sicut enim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; totosque se in verbis proximorum fundunt, et sanctos se esse aestimant, quia sic se haberi
Abbreviated transcription (Latin):
uator meus. Cum Paulus apł̃s dicat. si nosiet¬
ipsos diudicaremꝰ. non utiq iudicaremur.
eotunc dñs saluator inuenitur. quo nunc ꝓ
timore dñi peccatũ nr̃m anobismet ipsis redar¬
guitur. Unde electi quiq culpis suis nunqu̾a
sciunt parcere. ut possint culparũ iudicem pla
inculpa parcit: ei postmodum inuenire sat¬
citur: Dicat ergo. Ueruntamen uias meas incon¬
spectu eius arguã. Quȩ uͦ utilitas dehac argu¬
tione sequatur: adiungit. Et ipse erit saluator
udex ueniens agnos addexterã hȩdos uͦ adsi¬
nistram ponat. qua ratione nunc dr̃. inconspe¬
ctu eius hẏpochritã non ẽẽ. uenturũ. qui sci¬
conspectu dñi uenimus. Uno quidem: quo hic
peccata nr̃a subtiliter ꝑpendentes. in eius nos con¬
spectu punimus: et flendo diiudicamus. Nam
quotiens conditoris nr̃i potentiã ad sensũ re¬
ducimus: totiens inconspectu illius stamus.
modo inconspectu dñi uenimꝰ: cũ in extremo
iudicio ante eius tribunal assistimꝰ. hypochri¬

Expanded text:
at. --Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placin culpa parcit, ei postmodum in citur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui sciconspectu Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus non conspectu punimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri 384 potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. modo in conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocri
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ poena nos ꝑculit. qui in eã cȩcitatẽ uenimꝰ
ut nosmet ipsos ignoremus. Perpetramꝰ mala. nec
tamen hȩc cęleriꝰ deprehendimꝰ uel ꝑpetrata.
Exclusa quippe mens aluce ueritatis. nil inse
nisi tenebras inuenit. Et plerunq inpeccati foueã
pedem porrigit: et nescit. Quod nimirũ de sola
exilii sui cȩcitate patitur. qr ab illuminatione dñ
repulsa: et semet ipsam uidere ꝑdidit. quȩ aucto¬
ris sui faciem non amauit. Unde et subditur.¬

Expanded text:
nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nosmetipsos tamen haec celerius deprehendimus vel perpetrata. Exclusa quippe mens a luce veritatis nil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit. 387 Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur, quia, ab illuminatione Domini repulsa, et semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. Unde et subditur