comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hon agnoscetur in boniᷤ
Famicus: et ñ abscondet᷑
in malis inimicus. In bonis
utri. intmicus illtus: in tri¬
stitia et malicia illius. ami¬
cus agnitus ẽ Non credas
intimico duo inȩdernum. Si¬
eut enim eramentum erii¬
ginat nequitia illius: et si
humiliatus uadat curuuiᷤˢ
adice antmum tuum. et en¬
stodi te ab illo.Non statuas
illum penes te. nec sedeat
ad dexteram tuam: ne con-¬
uersus stet in loco tuo: ne

Expanded text:
on agnoscetur in bonis amicus et non abscondetur in malis inimicus in bonis viri inimici illius in tristitia et in malitia illius amicus agnitus est non credas inimico tuo in aeternum sicut enim aeramentum eruginat nequitia illius et si humiliatus vadat curvus adice animum tuum et custodi te ab illo non statuas illum penes te nec sedeat ad dexteram tuam ne conversus stet in loco tuo ne
Abbreviated transcription (Latin):
tiementi: excipientes eum
cum eoronis et lampadib
ducentes choros in tibiis.
et tympanis. Nec ista tam̃
facientes: ferocitatem eiꝰ

Expanded text:
ienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem ei
Abbreviated transcription (Latin):
ydola sua: et uemient in
iberłm. et inhabitabunt
eam: et gaudebunt in ea
omnes reges derre adoran¬
tes regem isrł. Fludite gͦ
filii mei patrem ur̃m: ser¬
uite domino in t̾tate:
et inquirite ut faciatis
que sunt placita illi. O
filiis ur̃is mandate. ut fa¬
ciant iustitias et elemosi¬
nas:ut sint memores dĩ.
et benedicant dm̃ in om̃i
tempore in ueritate: et

Expanded text:
dola sua, et venient in Jerusalem, et inhabitabunt in ea, et gaudebunt in ea omnes reges terrae, adorantes regem Israel. Audite ergo, filii mei, patrem vestrum: Seruite domino in ueritate et inquirite, ut faciatis quae sunt placita illi, et filiis uestris mandate, ut faciant iustitias et elemosynas, ut sint memores dei, et benedicant eum in omni tempore in ueritate et
Abbreviated transcription (Latin):
umuscuruslibet int̃p̃tis
sequeretur errorem.Nos
autem qui hebreȩ linguȩ
saltem paruam habemuᷤᷤ
seientiam: et latinus nob̃
ut eumq sermo non deẽ:
et de aliis magis possumꝰ
iudicare: et ea quȩ ipsi in¬
telligimus in nr̃a lingua

Expanded text:
uscujusque interpretis sequeretur errorem. Nos autem qui Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis utcumque sermo non deest, et de aliis magis possumus judicare, et ea quae ipsi intelligimus, in nostra lingua
Abbreviated transcription (Latin):
xit entm. Anticipemus
pacem facere cum eo: pri¬
usquam faciat cum ale¬
xandro aduersum nos.
Recordabitur enim omni¬
el. et in frẽm esus. et ingen¬
dem eius. E dedit ei pote¬
statem congregandi exer

Expanded text:
xit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos recordabitur enim omnieum et in fratrem eius et in gentem eius et dedit ei potestatem congregandi
Abbreviated transcription (Latin):
extollens: fugam gorgie
militib incussit xli¬
udas autem collecto exer¬
citu: uenit in ciuitatem
modollam. Eẜ cum septi¬
ma dies suꝑueniret: se¬
cundum consuetudinẽ
purificati. in eodem loco
sabbatum egerunt. Ꝙ se¬
quenti die : uenit cum sinᷤ
iudas. ut corpora ꝓstratoꝵ
tolleret. et cum parentib
poneret in sepulchris pa¬
terns. Inuenerunt autẽ
sub tumeis interfectorũ.
de donariis ydolorum:
que apud iamniam fuer̃.
a quib lex ꝓhibet iudeoᷤ.
Omnib gͦ manifestum fa¬
ctum ẽ: ob hanc causam
eos corruisse. Omnes itaq
benedixerunt iuistum iu-¬
dicium domini: qui oc¬
culta fecerat manifesta.
Atq: ita ad preces conuersi:
rogauerunt ut id quod
factum erat delictum ob¬

Expanded text:
extollens fugam Gorgiae militibus incussit Iudas autem collecto exercitu venit in civitatem Odollam et cum septima dies superveniret secundum consuetudinem purificati in eodem loco sabbatum egerunt et sequenti die venit cum suis Iudas ut corpora prostratorum tolleret et cum parentibus poneret in sepulchris paternis invenerunt autem sub tunicis interfectorum de donariis idolorum quae apud Iamnian fuerunt a quibus lex prohibet Iudaeos omnibus ergo manifestum factum est ob hanc causam eos corruisse omnes itaque benedixerunt iustum iudicium Domini qui occulta fecerit manifesta atque ita ad preces conversi rogaverunt ut id quod factum erat delictum ob
Abbreviated transcription (Latin):
na genti sue: et placuit
illis potestas eits. et gła
eiꝰ. om̃ib dieb. Oẜcum om¬
ni gła sua accepit ioppen
inportum: et fecit introi¬
tum in insulis maris. ꝙ
dilatauit fines gentis sue:
et obtinuit regionem. O
congregauit captiintatẽ
multam: et dominatus ẽ
gararȩ et bethsurȩ et arci.
E abstulit immundicias
ex ea: et ñ erat qui resiste¬
ret ei. Cẜunusquisq cole¬
bat terram suam cum pa¬
ce. O derra iuda dabat fru¬
etus suos: et ligna campo¬
rum fructum suum. Se¬
miores in plateis sedebant
omnes: et deboms terre
tractabant.Ꝙ iuuenes se¬
induebant gła: et stolis

Expanded text:
enti suae et placuit illis potestas eius et gloria eius omnibus diebus et cum omni gloria sua accepit Ioppen in portum et fecit introitum in insulis maris et dilatavit fines gentis suae et obtinuit regionem et congregavit captivitatem multam et dominatus est Gazarae et Bethsurae et arci et abstulit inmunditias ex ea et non erat qui resisteret ei et unusquisque colebat terram suam cum pace et terra dabat fructus suos et ligna camporum fructum suum seniores in plateis sedebant omnes et de bonis terrae tractabant et iuvenes induebant se gloriam et stolas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uero fortissimus iu¬
das hortabatur po¬
pulum conseruare se sine
peccato: sub oculis uiden¬
tes que facta sint ꝓpecca¬
to eorum qui ꝓstrati sunt.
ꝙfacta collatione. duode¬
cim milia dragmas ar¬
genti misit iherosolimã
offerri ꝓ peccato sacͥficiũ:

Expanded text:
 vero fortissimus Iudas hortabatur populum conservare se sine peccato sub oculis videntes quae facta sint pro peccato eorum qui prostrati sunt et facta conlatione duodecim milia dragmas argenti misit Hierosolymam offerri
Abbreviated transcription (Latin):
catis nr̃is hec ipsa ẽẽ mi
nora supplicia: flagella
domini quasi serui qui
corripimur: ad emenda¬
tionem ñ ad ꝑditionem
nrãm euenisse credamuᷤ.
Oẜdixerunt illi orias et preᷤ¬
biteri. Omna que locu¬
ta es uera sunt: et non
ẽ in sermonib duis tilla
reprehensio. Nune gͦ ora ꝓ
nob̃ qm̃ mulier sc̃ã es: et
timens dm̃. Eẜ dixit illis
iidith. Sicut quod loqui
potui dĩ ẽẽ cognoscitis:
ita quod facere disposui
ꝓbate si ex deo ẽ: et orate
ut firmum faciat consi¬
ltum meum ds̃. Stabitiᷤᷤ
uos ad portam nocte ista:
et ego exeam eum abra
mea: et orate ut sieut di¬
xistis in dieb quinq res

Expanded text:
catis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque res
Abbreviated transcription (Latin):
nima turi sc̃i enuntiat
aliquando uera: quã
septem circumspectores se¬
culandum. Eẜ in his om̃ib
dep̃care altissimum: ut di-¬
rigat inueritate uiam tu¬
am.Ante omnia oꝑa.uer¬
bum uerax p̃cedat te: et
ante omnem accum consi¬
lium stabile. Uerbum neꝗͣ
tuor partes oriuntur: bo¬
num et malum. uita et moiᷤ :

Expanded text:
nima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem circumspectores seculandum et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in veritate viam tuam ante omnem operam verbum verax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa tuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors
Abbreviated transcription (Latin):
tnoculis omnis carnis. elu¬
Hilectus a deo et hominib
moyses. euius memoria in
benedietione ẽ: similem illũ
fecit ingloria scõrum. sẜma

Expanded text:
oculis omnis carnis dilectus a Deo et hominibus Moses cuius memoria in benedictione est similem illum fecit in gloria sanctorum et ma
Abbreviated transcription (Latin):
uirorum: et dabuntur
illis copie. ut oportet om¬
nib exercitib regis. Oẜ ex
ipsis ordinabuntur qui
sint in munitionib regi
magni: et exhis constitu¬
entur supra negocia reg¬
i. que aguntur ex fide.
principes sint ex eis. et
ambulent legib sins: sic̃
p̃cepit rex in terra iuda.
Etres eiuitates que addite
sunt iudee. ex regione sa¬
mariȩ. cum iudea reputen¬
dur. ut sint sub uno: et ñ
obediant alie potestati. nͥ
sumini sacerdotis: ptolo¬
maidam et confines eius.
quas dedi donum scĩs qͥ
sunt in iherłm. ad neces¬
sarios sumptus scõrum.
Wego singulis annis dabo
quindecim milia siclorũ
argenti. de rationib regiˢ.
quȩ me contingunt. Cẜom¬
ne quod reliquum fuit
quod ñ reddiderant qui
suꝑ negocia erant annis
priorib. exhoc dabunt in

Expanded text:
irorum et dabuntur illis copiae ut oportet omnibus exercitibus regis et ex ipsis ordinabuntur qui sint in munitionibus regis magni et ex his constituentur supra negotia regni quae aguntur ex fide et principes sint ex eis et ambulent legibus suis sicut praecepit rex in terra Iuda et tres civitates quae additae sunt Iudaeae ex regione Samariae cum Iudaea reputentur ut sint sub uno et non oboediant aliae potestati nisi summi sacerdotis Ptolomaidam et confines eius quas dedi donum sanctis qui sunt in Hierusalem ad necessarios sumptus sanctorum et ego singulis annis dabo quindecim milia siclorum argenti de rationibus regis quae me contingunt et omne quod reliquum fuit quod non reddiderant qui super negotia erant annis prioribus ex hoc dabunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ tunc ingrediar ad regem.
contra legem faciens intio¬
eatar tradensq me morti
et ꝑiculo. Iuit itaq mardo¬
cheus: et fecit omnia quȩ
tit in atrio domus regie.
quod erat interius contͣ
basilicam regis. Et ille se¬
debat suꝑ solium suum.¬
in consistorio palatii: con¬
tra ostrum domus. Cumq
uidisset hester reginam

Expanded text:
et tunc ingrediar ad regem, et tunc ingrediar ad regem, contra legem faciens, non vocata, tradensque me morti et periculo. Ivit itaque Mardochaeus, et fecit omnia quae tit in atrio domus regiae, quod erat interius, contra basilicam regis: at ille sedebat super solium in consistorio palatii contra ostium domus. Cumque vidisset Esther reginam
Abbreviated transcription (Latin):
Que respondit ei: et iussit
ut diceret mardocheo. Om¬
nes serui regis. et cuncte
que sub ditione etus sunt
norunt ꝓuincie. quod si¬
ue uir siue mulier inuo
catus. interius atrium re¬
gis intrauit̾ absq ulla
cunctatione statim inter¬
ficiatur:insi forte rex au¬
ream uirgam ad eam de¬
tendit. ꝓ signo clementiȩ :
atq ita possit uiuere. Ego
igitur quomodo ad regẽ
intrare potero: que trigi¬
ta iam dieb ñ sum uoca¬
ta ad eum: Quod cũ au¬
disset mardocheus: xur¬
sum mandauit hester di¬
cens. Neputes quod am¬
mam tuam tantum lib̃es:
quia in domo regis es pre
cunetis iudeis. Si enim ñc
silueris: ꝑ aliam occasio¬
nem liberabuntur iudei:
et tu et domus patris dui
ꝑibitis. Ꝙ quis nouit utrũ
icenco ad regnum uenis:
ut in tali dempore parare¬
ris: Rursumq hester hec
mardocheo uerba manda¬
uit. ¶ade et congrega om̃s
iudeos. quos in susis repperiᷤ:
et orate ꝓ me. Non comedatiᷤ
meis.similiter ieiunabo.

Expanded text:
Quae respondit ei, et jussit Quae respondit ei, et jussit ut diceret Mardochaeo: Omnes servi regis, et cunctae, quae sub ditione ejus sunt, norunt provinciae, quod sive vir, sive mulier, non vocatus, interius atrium regis intraverit, absque ulla cunctatione statim interficiatur: nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae, atque ita possit vivere. Ego igitur quomodo ad regem intrare potero, quae triginta jam diebus non sum vocata ad eum? Quod cum audisset Mardochaeus, rursum mandavit Esther, dicens: Ne putes quod animam tuam tantum liberes, quia in domo regis es prae cunctis Judaeis: si enim nunc silueris, per aliam occasionem liberabuntur Judaei: et tu, et domus patris tui peribitis. Et quis novit, utrum idcirco ad regnum veneris, ut in tali tempore parareris? Rursumque Esther haec Mardochaeo verba mandavit; Vade et congrega omnes Judaeos, quos in Susis repereris, et orate pro me. Non comedatis, meis similiter jejunabo,
Abbreviated transcription (Latin):
enim erat licitum. indu¬
tum sacco. aulam regis in¬
trare. In omnib quoq ꝓ¬
uineiis. oppidis aclocis.
ad quȩ crudele regis do¬
gma ꝑuen̾at: planctus
ingens erat apud iudeos.
ierumum. ululatus. et fle¬
tus: sacco et cinere multiᷤ
ꝓstrato utentib. Ingresse
sunt autem puellȩ hester
et eunuchi: nuneiauertq
ei. Quod audiens: conster¬
nata ẽ. Eẜmisit uestem: ut
ablato sacco. indueret eã
quam acciꝑe noluit. Ac¬
eitoq athac eunucho. que
rex ministrum ei dederat:
p̃cepit ut iret ad mardo¬
cheum. et disceret ab eo cur
hoc faceret. Egressusq a¬
thac: iuit ad mardocheũ
stantem in platea cintatᷤᷤ
ante ostium palatii. Qui
indicauit ei omnia quȩ
acciderant: quomodo a¬
man ꝓmisisset. ut in thes
ce inferret argentum. Exẽ¬
plarq edicti quod pende¬
bat insusis dedit ei: ut
regine ostendet. et mone¬
ret eam ut intraret ad re¬
gem: et deprecaretur eum
ꝓͥ ppło suo. Regressus athac:
nunciaent hester omnia
que mardocheus dixerat.

Expanded text:
enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare. In omnibus quoque provinciis, oppidis, ac locis, ad quae crudele regis dogma pervenerat, planctus ingens erat apud Judaeos, jejunium, ululatus, et fletus, sacco et cinere multis pro strato utentibus. Ingressae autem sunt puellae Esther et eunuchi, nuntiaveruntque ei. Quod audiens consternata est: et misit vestem, ut, ablato sacco, induerent eum, quam accipere noluit. Accitoque Athach eunucho, quem rex ministrum ei dederat praecepit ei ut iret ad Mardochaeum, et disceret ab eo cur hoc faceret. Egressusque Athach, ivit ad Mardochaeum stantem in platea civitatis, ante ostium palatii: qui indicavit ei omnia quae acciderant, quomodo Aman promisisset, ut in thesace inferret argentum. Exemplar quoque edicti, quod pendebat in Susis, dedit ei, ut reginae ostenderet, et moneret eam, ut intraret ad regem, et deprecaretur eum pro populo suo. Regressus Athach, nuntiavit Esther omnia, quae Mardochaeus dixerat.
Abbreviated transcription (Latin):
xitq angłs. Cobias fr̃: sciͤ
quemadmodum reliqui¬
sti patrem tuum. Si pla¬
cet itaq tͥ precedamus:
et lento gradu sequantur
iter nr̃m familiȩ. simul cũ
coniunge tua et cum ani¬
malib. Cumq hoc placui¬
isset t trent: dixit ra¬
phael ad tobiam. Folle te¬
eum ex felle piscis: erit e¬
nim necessartum. Tulit
taq tobias ex felle illo: et
abierunt. fnna uero sede¬
bat secus inam cotidie in
suꝑcilio montis: unde res¬
picere poterat de longinqͦ
dum ex eodem loco specti¬
laretur aduentum eius:
uidit a longe. et ilico cogno¬
uit uenientem filium suũ:
currensq nunciauit utro
suo dicens. Ecce uenit filiꝰ
tuus. Dixitq raphael ad
tobiam. At ubi introieri
domum tuam: statim ad¬
ora dominum dm̃ tuum:
et gratias agens ei. accede
ad patrem tuttm et oscula¬
re eum. Statimq lim suꝑ
oculos etus ex felle isto pis

Expanded text:
xitque angelus: Tobia frater, scis xitque angelus: Tobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad Tobiam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de longinquo. Et dum ex eodem loco specularetur adventum ejus, vidit a longe, et illico agnovit venientem filium suum: currensque nuntiavit viro suo, dicens: Ecce venit filius tuus: Dixitque Raphael ad Tobiam: At ubi introieris domum tuam, statim adora Dominum Deum tuum: et gratias agens ei, accede ad patrem tuum, et osculare eum. Statimque lini super oculos ejus ex felle isto pis
Abbreviated transcription (Latin):
remeandi uidebatur: ut
ꝓcul uidẽt eum si fieri poᷤ¬
set uenientem. At uerd ra¬
guhel dicebat ad generũ
stium. Mane hie: et ego
mittam nuncium saluti
de te ad tobiam patrem
duum. Cui dobias dixit.
Ego noui quia pater meuᷤᷤ
et mater mea mͦ compu¬
tant dies: et cruciatur sp̃s
corum in ipsis. Cũmq uer¬
bis multis rogaret ragu¬
hel tobiam. et ille eum nul¬
la ratione tiellet audire:
tradidit ei saram. et dimi¬
diam partem omnis sub¬
stantiȩ sue. in pueris. in
puellis. inpecudib. in ca¬
melis. et in uaccis. et pecu¬
ma multa: et saluum at
gaudentem dimisit eum
a se dicens. Angelus dñi
inueniatis omma recte
crrea comparentes ur̃os:
et uideant oculi mei filioᷤ
urõs. antequam moriar.
app̃hendentes parenteᷤᷤ
filiam suam. osculati st̃
eam. et dimiserunt tre:mo¬
nentes eam honorare so¬
crum: diligere maritum:
regere familiam:gub̃nare
prehensibilem exhibere.
ẽ in medio itmere contra
niniue. undecimo die. Di¬

Expanded text:
remeandi videbatur, ut remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum nulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiae suae in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domininveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monentes eam honorare soceros, diligere maritum, regere familiam, gubernare prehensibilem exhibere. est in medio itinere contra Niniven, undecimo die. Di
Abbreviated transcription (Latin):
s et cum timore domini. nu¬
ꝑtiarum conuiuium exer¬
um uero moras faceret
tobias causa nuptiarum:
sollieitus erat pater eitis
tobias dicens. Putas qͣre
moratur filius meus: aut
quare decentus ẽ ibi: Pu¬
ias ne gabelus mortuus ẽ.
et nemo reddit illi pecum¬
am: Cepit autem contri¬
stari nimis ipse et anna u¬
xor eius cum eo: et cepert̃
ambo simul flere. eo quod
die statuto minime reuer¬
teretur filius eorum ad eoᷤ.
Flebatq igitur mater etus
inremediabilib lacrimi.
atq dicebat. Heci me fili
mi. ut quid de misimus
ꝑegrinari. lumen ocłorũ
nr̃orum: baculum senec¬
tutis nr̃ȩ: solacium uite
nr̃ȩ: spem posteritatiᷤᷤ nr̃e:
bentes: te ñ debuimus di¬
mittere a nob̃. Cui dicebat
tobias. Cace et noli turba¬
ri: sanus ẽ filius nr̃. Sati
fidelis ẽ uir ille: cum quo
misimus eum. Illa autem
nullo modo consolari po¬
derat: s cotidie exiliens ci¬
cumspiciebat. et cirem̃tbat
uias omnes ꝑquas spes

Expanded text:
sed et cum timore Domini nused et cum timore Domini nuptiarum convivium exerCum vero moras faceret Tobias, causa nuptiarum, sollicitus erat pater ejus Tobias, dicens: Putas quare moratur filius meus, aut quare detentus est ibi? Putasne Gabelus mortuus est, et nemo reddet illi pecuniam? Coepit autem contristari nimis ipse, et Anna uxor ejus cum eo: et coeperunt ambo simul flere: eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos. Flebat igitur mater ejus irremediabilibus lacrymis, atque dicebat: Heu! heu! me, fili mi, ut quid te misimus peregrinari, lumen oculorum nostrorum, baculum senectutis nostrae, solatium vitae nostrae, spem posteritatis nostrae! bentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes
Abbreviated transcription (Latin):
et si tardauero una die plꝰ
contristatur anima eius. Eẜ
certe uides quomodo ragu¬
hel conurauit me. c̃uius
adiuramentum sꝑnere ñ
possum. Tune raphael assu¬
mens quatuor exseruis ra¬
gubelis. et duos camelos:
ꝑrexit. W inueniens gabe¬
lum. dedit ei cyrographũ
suum: et recepit omnem
pecuniam: indicauitq ei
de tobia filio tobie omnia
quȩ gesta sunt: fecitq eũ
secum uentre ad nuptias.
Cumq ingressus eẽt domum
raguhelis: inuenit tobiam
discumbentem: et exiliens
osculati sunt se ad inuicẽ.
dm̃ et dixit. Benedicat te¬
de dominus ds̃ isrł: quia
filius es uiri optimi et iu¬
sti. et timentis dm̃: et ele¬
mosmnas facientis. Ꝙ di¬
catur benedietio suꝑ uxo¬
rem tuam. et suꝑ parenteᷤᷤ
tuos: et uideatis filios tr̃oᷤ.
et filios filiorum ur̃orum.
usq in terciam et quartã
generationem: et sit sem̃
ur̃m benedictum a deo ifrł
qui regnat in seła scłorum.
Cumq omnes dixissent am̃:
accesserunt ad conuiiium:

Expanded text:
et si tardavero una die plus et si tardavero una die plus contristatur anima eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non possum tunc Rafahel adsumens quattuor ex servis Raguhelis et duos camelos perrexit et inveniens Gabelum dedit ei chirografum suum et recepit omnem pecuniam indicavitque ei de Tobia filio Tobiae omnia quae gesta sunt fecitque eum secum venire ad nuptias cumque ingressus esset domum Raguhelis invenit Tobiam discumbentem et exiliens osculati sunt se alterutrum fixit Deum et dixit benedicat te Dominus Deus Israhel quia filius es viri optimi et iusti et timentis Deum et elemosynas facientis et dicatur benedictio super uxorem tuam et super parentes vestros et viet filios filiorum vestrorum usque in tertiam et quartam generationem: et sit semen vestrum benedictum a Deo Israel, qui regnat in saecula saeculorum. Cumque omnes dixissent, Amen, accesserunt ad convivium:
Abbreviated transcription (Latin):
rant. priusquam lucesceret.
Urori autem sue dixit. ut
nstrueret conuitum: et
p̃pararet omina que in ci¬
bos erant iter agentib ne¬
cessaria. Quas quoq nac¬
cas pingues. et quatuor a¬
rietes occidi fecit: et para¬
ri epulas omnib uienns
sus. cunctisq amieis: et
adiurauit raguhel tobiã.
ut duas ebdomadas mo¬
rarentur apud eum. De om¬
nib autem que possidebat
raguhel dimidiam partẽ
dedit tobie: et fecit hanc
scͥpturam ut pars dimidi¬
a que suꝑerat. pꝰ obitum
eorum tobis dominio de¬
ix ueniret. Tunc uocatnt ad
se tobias angłm. quem qͥ¬
dem hominem estimabat:
dixitq ei. Plrarias frater:
peto ut auscultes uerba¬
mea. Si meipsum tradã tͥ
seruum: ñ ero condignus
ꝓuidentie tuȩ samen ob¬
secro te ut assumas ł ani
malia siue seruitia. et uadaᷤ
ad gabelum in rages ciutta¬
tem medorum: reddasq ei
cyrographum suum. et reci¬
pias ab eo pecuniam: et ro¬
ges eum uenire ad nuptiã
meas. Seis enim ipse qm̃
numerat dies pater meus:

Expanded text:
rant priusquam lucesceret uxori autem suae dixit ut instrueret convivium et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus necessaria duas quoque vaccas pingues et quattuor arietes occidi fecit et parari epulas omnibus vicinis suis et cunctis amicis et adiuravit Raguhel Tobiam ut duas ebdomadas moraretur apud eum de omnibus autem quae possidebat Raguhel dimidiam partem dedit Tobiae et fecit hanc scripturam ut pars dimidia quae supererat post obitum eorum Tobis dominio deveniret tunc vocavit ad se Tobias angelum quem quidem hominem aestimabat et dixit ei Azarias frater peto ut auscultes mea. Si me ipsum tradam tibi servum, non ero condignus providentiae tuae. Tamen obsecro te, ut assumas tibi malia sive servitia, et vadas ad Gabelum in Rages civitatem Medorum, reddasque ei chirographum suum, et recipias ab eo pecuniam, et roges eum venire ad nuptias meas. Scis enim ipse qnumerat dies pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃ dicentes. Peccaui¬
mus cum patrib nr̃is:
iniuste egimus. iniquita¬
tem fecimus. Cu quia piꝰ
es miserere nr̃i: aut intuo
flagello uindica iniqui¬
tates nr̃as. et noli tradere
confitentes de ppło qui ig¬
norat de: ut ñdicant int̃
gentes. ubi ẽ d̃s eorum. Ꝙ
cum fatigati his clamori¬
bus et his fletib lassati si¬
luissent: exurgens orias
infusus lacrimis dixit.
Equo animo estote fr̃s: et
hos quinq dies expectemꝰ
a domino misediam: for¬
sitan enim indignationẽ
suam abscidet. et dabit
gloriam nomini suo.Si
autem transactis quinq
dieb ñ uenerit adiutori¬
um: faciemus hec uerba
quȩ loquuti estis. uru.

Expanded text:
ntes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit gloriam nomini suo. Si autem transactis quinque diebus non venerit adjutorium, faciemus haec verba, quae locuti estis.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ peꝑcit ꝑegrinatiomi illo¬
rum: et execratus ẽ illos p̃su
ꝑbia t̾bi illorũ. Non miser¬
tus ẽ illis. gentem totam ꝑ¬
dens: et extollentem se in su¬
is peccatis. W sicut sexcenta
milia peditum. qui congre¬
gati sunt in duriciam cordiᷤᷤ
sui: et si unus funsset ceruca¬
tus. mirum si fuisset inimu¬
nis. Misericordia enim et
tra ẽ cum illo: podens exora¬
tio. et effindens tram. Se¬
cundum miscđiam suam.
sic correptio illius: bominẽ
secundum oꝑa sua iudicat.
on effugiet in rapina pec¬
cator: et ñ retardabit suffe¬
rentia miscłiam facientis.

Expanded text:
percit peregrinationi illorum, et exsecratus est illos prae superbia illorum. Non misertus est illis, gentem totam perdens, et extollentem se in suis peccatis. Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui: et si unus fuisset cervicatus, mirum si fuisset immunis. Misericordia enim, et ira est cum illo. Potens exoratio, et effundens iram. Secundum misericordiam suam, sic corrsecundum opera sua judicabit. Non effugiet in rapina peccator, et non retardabit sufferentia facientis
Abbreviated transcription (Latin):
nros et umneas. et domos
nr̃as opponamus: et acci¬
piamus frumentum in
fame. Ꝙ alii dicebant. Nu¬
tuo sumamus pecunias
intributa regis: demusq
agros nrõs et umneas.Q
nunc sicut carnes fr̃m no¬
stroium: sie carnes nr̃ȩ
sunt. Eẜ sicut filii eorum:
ita et filii nr̃i. Ecce nos sub¬
iugamus filios nr̃os et fi¬
lias nr̃as inseruitutem:
et de filiab nr̃is sunt fa¬
mule:nec habemus un¬
de possint redimi: et agro ᷤᷤ
audissem clamorem eoꝵ.
scđm uerba hec: cogita¬
uitq cor meum mecum.
Wmerepaui optimates et
magistratus: et dixi eis.
Asurasne singuli a fr̃ĩbus
ur̃is exigitis: Cẜ congre¬
gaui aduersus eos conti¬
onem magnam: et dixi elꝰ.
Nos ut seitis redemimus
fr̃s nr̃os iudeos. qui uen¬
diti fuerant gentib scđ̃m
possibilitatem nr̃ãm. Euoᷤ
igitur uendite fr̃s uros:

Expanded text:
nostros, et vineas, et domos nostros, et vineas, et domos nostras opponamus, et accipiamus frumentum in fame. Et alii dicebant: Mutuo sumamus pecunias in tributa regis, demusque agros nostros et vineas: et nunc sicut carnes fratrum nostrorum, sic carnes nostrae sunt: sicut filii eorum, ita et filii nostri. Ecce nos subjugamus filios nostros et filias nostras in servitutem, et de filiabus nostris sunt famulae, nec habemus unde possint redimi, et agros noaudissem clamorem eorum secundum verba haec: cogitavitque cor meum mecum: et increpui optimates et magistratus, et dixi eis: Usurasne singuli a fratribus vestris exigitis? Et congregavi adversum eos concionem magnam, et dixi eis: Nos, ut scitis, redemimus fratres nostros Judaeos, qui venditi fuerant gentibus, secundum possibilitatem nostram: et vos igitur vendetis fr
Abbreviated transcription (Latin):
ctus renes. Oẜ edificabant:
et clangebant bucina iu¬
xta me. E dixi ad optima¬
des et magistratus. et ad
reliquam partem uulgi.
Opus grande ẽ et latum. et
nos separati sumus in mu¬
ro ꝓcul. alter ab altero. In
loco quocunq audieritis
clangorem tubȩ: illue con¬
currite ad nos. Ds̃ nr pug¬
nabit ꝓnob̾: et nos ipsi fa¬
ciamus opus. W media parᷤ
nr̃m. teneat lanceas ab as¬
censu aurore:donee egredi¬
antur astra. In tempore qͦq
illo: dixi ppł̃o. ¶nusquisq
cum puero suo maneat
in medio iherłm: et sint
uobis uices. ꝑnoctem et di¬
em ad oꝑandum. Ego au¬
dem et fr̃s mei. et pueri mei.
et custodes qui erant pꝰme.
ñ deponebamus uestim̃ta
nr̃a:umusquisq tantum
nudabatur ad baptismũ.
uxorum eits magnus. ad¬
uersus fr̃es suos iudeos:
et erant qui dicerent. filii
nr̃i et filie nr̃e: multȩ st̃
nimis: accipiamus ꝓ p̃¬
cio eorum frumentum. et
comedamus: et bibamus.
Eerant qui dicerent Agroᷤᷤ

Expanded text:
ctus renes. Et aedificabant, ctus renes. Et aedificabant, et clangebant buccina juxta me. Et dixi ad optimates, et ad magistratus, et ad reliquam partem vulgi: Opus grande est et latum, et nos separati sumus in muro procul alter ab altero: in loco quocumque audieritis clangorem tubae, illuc concurrite ad nos: Deus noster pugnabit pro nobis. Et nos ipsi faciamus opus: et media pars nostrum teneat lanceas, ab ascensu aurorae donec egrediantur astra. In tempore quoque illo dixi populo: Unusquisque cum puero suo maneat in medio Jerusalem, et sint nobis vices per noctem, et diem ad operandum. Ego autem et fratres mei, et pueri mei, et custodes qui erant post me, non deponebamus vestimenta nostra: unusquisque tantum nudabatur ad baptismum. uxorum ejus magnus, adversus fratres suos Judaeos. Et erant qui dicerent: Filii nostri, et filiae nostrae multae sunt nimis: accipiamus pro pretio eorum frumentum, et comedamus, et vivamus. Et erant qui dicerent: Agros
Abbreviated transcription (Latin):
ueniamus in medium
eorum. et interficiamus
eos: et cessare faciamus
opus. faccum ẽ audem ue¬
mientib iudeis. qui habi¬
tabant iuxta eos. et dicen¬
tib nob̃ ꝑ decem uices ex
omnib locis quib uene¬
rant ad nos : stati in loco
pꝰ murum ꝑ cireuitum
ppłm. in ordine cum gla¬
diis suis. et lanceis et ar¬
cub. Perspexi atq surre¬
.xi: et aio ad optimates. et
magistratus. et ad reliqͣm
partem tuilgi. Nolite time¬
re afacie eorum. Domini
magni et terribilis mem̃¬
stri. nunciatum ẽẽ nobis:
dissipauit ds̃ consilium
eorum: et reuersi sumus
omnes ad muros. unꝰqͥsq
ad opus suum. O factũ ẽ
a die illa: media pars iu
uenum faciebat opus:
et media parata erat ad
bellum: et lanceȩ et seuta.
et areus. et loricȩ et pͥnei¬
pes pꝰ eos. in omni domo
iuda. edificantium. in mu¬
ro. et portantium onera.
et imponentium. ¶na
manu sua faciebat opus:
et altera tenebat gladtum.
Edificantrum enim: unus¬
quisq gladio erat accin¬

Expanded text:
veniamus in medium veniamus in medium eorum, et interficiamus eos, et cessare faciamus opus: Factum est autem, venientibus Judaeis, qui habitabant juxta eos, et dicentibus nobis per decem vices, ex omnibus locis quibus venerant ad nos, statui in loco post murum per circuitum populum in ordinem cum gladiis suis, et lanceis, et arcubus. Et perspexi atque surrexi: et aio ad optimates et magistratus, et ad reliquam partem vulgi: Nolite timere a facie eorum. Domini magni et terribilis memenstri nuntiatum esse nobis, dissipavit Deus consilium eorum. Et reversi sumus omnes ad muros, unusquisque ad opus suum. Et factum est a die illa, media pars juvenum eorum faciebat opus, et media parata erat ad bellum, et lanceae, et scuta, et arcus, et loricae, et principes post eos in omni domo Juda, aedificantium in muro, et portantium onera, et imponentium: una manu sua faciebat opus, et altera tenebat gladium: aedificantium enim unusquisque gladio erat accin
Abbreviated transcription (Latin):
edificare poterunt lapideᷤ
de aceruis pulueris qui
combusti sunt: Sed et
tobias ammanites ꝓximꝰ
eius ait. Edificent. Si as-¬
cendit uulpis: transiliet
murum eorum lapideũ.
et da eos in despectionem.
in terra captiuitatis. Ne
oꝑias iniquitatem eorũ:
et peccatum eorum corã
facie tua ñ deleatur: qͥa
irriserunt edificantes.
Itaq edificauimus murũ:
et coniunximus totum.
usq ad partem dimidiã.
ꝑandum. factum ẽ autẽ
cum audisset sanaballath.
et tobias.et arabes.et am¬
manithe. et arotii.quod
obducta eẽt eicatrix mu¬
ri iherłm. et qđ cepissent
interrupta concludi: ira¬
ti sunt niinis: et congrega
d omnes partter. ut ue¬
nirent et pugnarent con¬
tra iherłm. et molirent᷑
insidias. Eorauimus de¬
um nr̃m: et posiumus
custodes suꝑ murum die
ac nocte contra eos. Dixit
autem iudas. Debilitataẽ
fortitudo portantis. et hu¬
mus niinia ẽ: et nos ñ po¬
terimus edificare murũ.
E dixerunt hostes nr̃i. Nes¬
ciant et ignorent donec

Expanded text:
edificare poterunt lapides de acervis pulveris, qui combusti sunt? Sed et Tobias Ammanites proximus ejus, ait: Aedificent: si ascenderit vulpes, transiliet murum eorum lapideum. et da eos in despectionem in terra captivitatis. Ne operias iniquitatem eorum, et peccatum eorum coram facie tua non deleatur, quia irriserunt aedificantes. Itaque aedificavimus murum, et conjunximus totum usque ad partem dimidiam: et perandum. Factum est autem, cum audisset Sanaballat, et Tobias, et Arabes, et Ammanitae, et Azotii, quod obducta esset cicatrix muri Jerusalem, et quod coepissent interrupta concludi, irati sunt nimis. Et congregati sunt omnes pariter, ut venirent, et pugnarent contra Jerusalem, et molirentur insidias. Et oravimus Deum nostrum, et posuimus custodes super murum die ac nocte contra eos. Dixit autem Judas: Debilitata est fortitudo portantis, et humus nimia est, et nos non poterimus aedificare murum. Et dixerunt hostes nostri: Ne sciant, et ignorent, donec
Abbreviated transcription (Latin):
digens pane. Nouit iustus
ammas iumentorum suoꝵ:
uiscera autem impiorum cru¬
delia. Sin oꝑatur terram su¬
am saturabitur panib: qͥ
audem sectatur ocium stul¬
tissimus ẽ Desid̾ium impii

Expanded text:
digens pane novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatur otium stultissimus est desiderium impii
Abbreviated transcription (Latin):
uaro autem nichil ẽ sce-¬
lestius. Quid suꝑbit tra
et cmis: Nichil ẽ iniquiuᷤ.
quam amare pecuniam. Hic
enim et animam suam ue¬
nalem habet: qm̃ in uita sua
ꝓiecit intima sua. Omnis
potentatus breuis uita. Lan¬
mectieus. Sie et rex hodie ẽ:
et eras morietur. Cum enim
morietur homo: hereditabit
serpentes et bestias et uermeᷤ.

Expanded text:
aro autem nihil est scelestius quid superbit terra et cinis nihil est iniquius quam amare pecuniam hic enim et animam suam venalem habet quoniam in vita sua proiecit intima sua omnis potentatus brevis via brmedicus sic et rex hodie est et cras morietur cum enim moritur homo hereditabit serpentes et bestias et verme
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ puer pauꝑ et sapiens re¬
ge sene stulto: qui nescit p̃¬
uidere inposterum. qđ et
de carcere catenisq inter¬
dum quis egrediat᷑ ad reg¬
nũ: et alius natꝰ in regno. In¬
opia consumatur. Uidi eun¬
ctos uiuentes qui ambulãt
sub sole: cum adolescente se¬
cundo qui consurget ꝓeo.
Infinitus ẽ numerus ppłi
omnium qui fuerunt ante
eum: et qui pꝰea futuri sunt
ñ letabuntur meo. Sed et

Expanded text:
est puer pauper et sapiens rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod de carcere, catenisque interdum quis egrediatur ad regnum, et alius natus in regno, inopia consumatur. Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget pro eo. Infinitus numerus est populi omnium, qui fuerunt ante eum, et qui postea futuri sunt, non laetabuntur in eo, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
abhominandum ydolũ
desolationis. suꝑ altare
tes iudȩ meircintu edifi¬
cauerunt aras:et ante
iantias domorum. et in
plateis incendebant thu¬
ra. et sacrificabant: et libroᷤ
legis dĩ combusserunt ig¬
ni.scindentes eos: et aptid
quemcũq inueniebantur
libri testamenti domini.
et quicumq obseruabant
legem domini. scđm edie¬
tum regis trucidabant
eum. In turtute sua facie¬
bant hec ppło isrł. qui in¬
ueniebantur in omni m̃se
incruitatib Ꝙ quinta et
uicesima die mensis sacri¬
ficabant suꝑ aram. quȩ
erat contra altare. E mu

Expanded text:
bominandum idolum desolationis super altare tes Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libros legis Dei conbuserunt igni scindentes eos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum regis trucidabant eum in virtute sua faciebant haec populo Israhel qui inveniebantur in omni mense in civitatibus et quinta et vicesima die mensis sacrificabant super aram quae erat contra altare
Abbreviated transcription (Latin):
son dicas ado abcon xly¬
dar: et ex summo quis
mei memorabitur: in ppło
magno ñ agnoscar. Quȩ est
enim antma mea in tam im¬
mensa creatura: Ecce celũ
et celi celorum. abyssus et
uniuersa terra. et que in
eis sunt. in conspectu illiꝰ
commouebuntur: monteᷤ
simul et colles. et fundam̃¬
ta terre. E cum conspexerit
illa d̃s̃: tremore concutient᷑.
Wm omnib his insensatum
ẽ cor: et omne cor intelligit᷑
ab illo. E uias illius quis
intelligit: Ꝙ ꝓcella. quam
nec oculus uidebit hominiᷤ.
Nam plurima oꝑa illius st̃
in absconsis. Sed oꝑa iusti¬
cie eius quis enunciabit.
aut quis sustiebit: Longe
enim ẽ testamentum a quibꝰ¬
dam: et interrogatio homi¬
num in consummatione ẽ
Qui minoratur corde cogitat
mania: et uir imprudens
et errans cogitat stulta. xlyi

Expanded text:
on dicas: A Deo abscondar, et ex summo quis mei memorabitur? In populo magno non agnoscar. Quae est enim anima mea in tam imeatura? Ecce coelum, et coeli coelorum, abyssus, universa terra, et quae in eis sunt, in conspectu illius commovebuntur, montes simul, et colles, et fundamenta terrae. Et cum conspexerit illa Deus, tremore concutientur. Et in omnibus his insensatum est cor: et omne cor intelligitur ab illo, et vias illius quis intelligit, et procellam , quam nec oculus vidit hominis? Nam plurima opera illius sunt in absconsis: sed opera justitiae illius quis enarrabit, aut quis sustinebit? Longe enim est testamentum a quibusdam, et interrogatio hominum in consummatione est. Qui minoratur corde, cogitat mala . Et vir imprudens et errans cogitat stulta Omni
Abbreviated transcription (Latin):
morũ emitatẽ uidi dieb qͦ¬
draginta ꝑaera eqͥteᷤᷤ discͣrenteᷤ.
auratas stolas habenteᷤ:
et hastis quasi cohortes
armatas: et cursus eqͦꝵ.
ꝑordinem digestos: et
congressiones comminꝰ
fieri: et scutorum motisᷤ:
et galeatorum multitu¬
dinem gladiis districtiᷤ.
et delorum iactus: et ati¬
reortm armorum splen¬
dorem: omnisq generiᷤ
loricarum. Quappter:
omnes rogabant inbo¬
num monstra conuerti.
Sed cum falsus rumor exiᷤᷤ¬
set. tanquam uita exces¬
sisset antiochus: assum

Expanded text:
morum civitatem videri diebus quadraginta per aera equites discurrentes auratas stolas habentes et hastis quasi cohortes armatas et cursus equorum per ordines digestos et congressiones fieri comminus et scutorum motus et galeatorum multitudinem gladiis destrictis et telorum iactus et aureorum armorum splendorem omnisque generis loricarum quapropter omnes rogabant in bonum monstra converti Sed cum falsus rumor exisset tanquam vita excessisset Antiochus, assum
Abbreviated transcription (Latin):
Udixit. Usquequo affligi¬
dis anmam meam: et at¬
teritis me sermonib: En
decies confiinditis me: et
ñ erubescitis opprimenteᷤᷤme
Nempe et si ignoraui: mecũ
et arguitis me opprobriis
lis suis me cinxerit. Ecce
clamabo uim patiens et
nemo audiet: uociferabor
et non ẽ qui iudicet. Semi¬
tam meam circum sepsit.
et transire ñ possum: et in
calle meo denebras posuit.
Spoliauit me gloria mea:
et abstulit coronam de ca¬
pite meo. Destruxit me un¬
diq et ꝑeo: et quasi euulse
stem suum. Simul uenert̃
latrones eius et fecerunt
sibi uiam ꝑme: et obsedũnt
ingyro tab̃naculum meũ.
fr̃s meos longe fecit ame:
et noti mei quasi alient re¬
cesserunt a me. Dereliquer̃
me ꝓpinqui mei: et qui me
nouerant obliti sunt mei.
Inquilim domus meȩ et
ancille mee sicut alienum
habuerunt me: et quasi ꝑe¬
grinus fun in oculis eorũ.
Seruum meum uocaui et
ñ respondit: ore ꝓprio dep̃¬
cabar illum. Halitum meũ
exhorriit uxor mea: et ora¬
bam filios uteri mei. Stul

Expanded text:
IX. Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? En, decies confunditis me, et non erubescitis opprimentes me, Nempe, etsi ignoravi, mecum et arguitis me opprobriis lis suis me cinxerit. Ecce clamabo vim patiens, et nemo audiet: vociferabor, et non est qui judicet. Semitam meam circumsepsit, et transire non possum, et in calle meo tenebras posuit. Spoliavit me gloria mea, et abstulit coronam de capite meo: Destruxit me undique, et pereo, et quasi evulsaestem suum simul venerunt latrones eius et fecerunt sibi viam per me et obsederunt in gyro tabernaculum meum fratres meos longe fecit a me et noti mei quasi alieni recesserunt a me dereliquerunt me propinqui mei et qui me noverant obliti sunt mei inquilini domus meae et ancillae meae sicut alienum habuerunt me et quasi peregrinus fui in oculis eorum servum meum vocavi et non respondit ore proprio deprecabar illum halitum meum exhorruit uxor mea et orabam filio
Abbreviated transcription (Latin):
quoq usq ad me. et pudore
cooꝑti sunt. Nune uenistis:
et modo uidentes plagam
meam timetis: Num quid
dixi. afferte michi. et de sub¬
stantia urr̃a donate m: uel
libate me de manu hostis.
et de manu robustorum e¬
rinte me: Docete me. et ego
tacebo: et siquid forte igno¬
raui. instrete me. Quare
detraxistis sermonib ueri¬
tatis: cum euobis nullus
sit qui possit arguere me:
Ad increpandum tantum
eloquia coneinnatis: et in
uentum uerba ꝓfertis. Su¬
ꝑ pupillum irrintis: et
subuertere nitimim ami¬
cum ur̃m. Ueruntamen qd̃
cepistis explete. Prebete au¬
rem: et uidete anmentiar.
Respondete obsecro absq con¬
dentione: et loquentes id
quod iustum ẽ iudicate: et
ñ inuenietis in lingua mea
iniquitatem : nec in faucib¬
Uii meis stultitia ꝑsonabit. Mi¬
litia ẽ uita hominis super
terram: et sicut dies mercen¬
narii dies eius. Sieut ser

Expanded text:
quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Nunc venistis, et modo videntes plagam meam timetis. Numquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quare detraxisti sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui pAd increpandum tantum eloquia concinnatis, et in ventum verba profertis. per pupillum inruitis et subvertere nitimini amicum vestrum verumtamen quod coepistis explete praebete aurem et videte an mentiar respondete obsecro absque contentione et loquentes id quod iustum est iudicate et non invenietis in lingua mea iniquitatem nec in faucibus meis stultitia personabit militia est vita hominis super terram et sicut dies mercennarii dies eius sicut ser
Abbreviated transcription (Latin):
nfelices autem sunt. et int̾
mortuos spes illorum ẽ: qͥ
appellauerunt deos oꝑa
manuum hominum. au¬
rum et argentum. artis in¬
uentionem. et similitudineᷤᷤ
animalium. aut lapidem
inutilem opus manus an¬
tiquȩ: aut siquis artifex fa¬
ber de filua lignum rectũ
secauit: et hurus docte era¬
dat omnem corticem. et ar¬
te sua usus diligenter fabri
cet uas utile in conuersati¬
one uide: reliquiis audem
eius oꝑis ad p̃parationem
escȩ abutatur: et reliquum
horum quod ad nullum u¬
sum facit. Lignum curuũ
et uerticib plenum sculpat
diligenter ꝑuacuitatem su¬
figuret illud: et assimilet il

Expanded text:
nfelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus dilcet vas utile in conversationem vitae, reliquiis autem ejus operis ad praeparationem escae abutatur; et reliquum horum quod ad nullos usus facit, lignum curvum, et vorticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem sufiguret illud, et assimilet il
Abbreviated transcription (Latin):
piciat dominus ppłm su¬
um isrł̃. Uos autem nolo
ut serutemini accum me¬
um: et usq dum renun¬
ciem uob̃̾ nichil aliud
fiat. nisi oratio ꝓ me ad

Expanded text:
piciat Dominus populum suum Israel. Vos autem nolo ut scrutemini actum meum, et usquedum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me ad
Abbreviated transcription (Latin):
ab illis: et misit me dñs
hec ipsa nunciaretͥ. Ego
enim aneilla tua dm̃ colo.
etiam nunc apud te: et
exiet ancilla tua et orabo
dm̃. et dicet michi qͣndo
eis reddat peccatum suũ.
Ꝙ ueniens nunciabo tibi:
ita ut ego adducam te per
mediam iherłm. et habe¬
bis omnem ppłm isrł. sic̃
oues quib non ẽ pastor.
te: qm̃ hec michi dicta st̃
tratus ẽ illis d̃s. hoc ipsa
missa sum nunciare ⁊.
Placuerunt autem om¬
na uerba hec coram ho¬
loferne. et coram pueris
eius: et mirabantur ad
sapientiam eius: et dice¬
bat alter ad alterum. Non
ẽ talis mulier suꝑ derram:
in aspectu. in pulc̾tudine.

Expanded text:
ab illis, et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi. Ego enim ancilla tua Deum colo, etiam nunc apud te: et exiet ancilla tua, et orabo Deum, et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum, et veniens nuntiabo tibi, ita ut ego adducam te per mediam Jerusalem, et habebis omnem populum Israel, sicut oves, quibus non est pastor, oniam haec mihi dicta sunt per iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in p
Abbreviated transcription (Latin):
apientia bominis lu¬
cet inuultu eius: et po¬
tentissimus faciem illius
commutabit. Ego os regis
obseruo: et p̃cepta iuram̃ti
d̃i. Ne festines recedere a fa¬
cie eius: neq ꝑmaneas in
oꝑe malo: quia omne qd̃
uoluit faciet: et sermo illiꝰ
potestate plenus ẽ: nec dice¬
re ei quisquam pot̃. quare
ita facis. Qui eustodit p̃cep¬
tum: ñ exꝑietur quicquam
mali. Tempus et responsio¬
nem corsapientis intelligit.
Omni negocio tempus est
et oportinitas: et multa ho¬
minis afflictio: quia igno¬
rat preterita. et uentura nul¬
lo scire pot̾ nuncio. Non ẽ
in hominis ditione ꝓhib̾e
sp̃m: nec habet potestatẽ
in die mortis: nec sinitur qͥ¬
escere ingruente bello: neq
saluabit impietas impiũ.

Expanded text:
apientia hominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod voluerit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa hominis adflictio quia ignorat praeterita et ventura nullo scire potest nuntio non est in hominis dicione prohibere spiritum nec habet potestatem in die mortis nec sinitur quiescere ingruente bello neque salvabit impietas impiu
Abbreviated transcription (Latin):
eo electi. Wuiderunt mul¬
atudinem exercitus. qͥa
multi sunt: et timuert̃
ualde. Cmulti subtraxe¬
runt se de castris: et non
remansertint exeis nisi
octingenti uiri. Wuidit
iudas quod deflux̃ exer

Expanded text:
eo electi et viderunt multitudinem exercitus quia multi sunt et timuerunt valde et multi subtraxerunt se de castris et non remanserunt ex eis nisi octingenti viri et vidit Iudas quod defluxit exer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tristiciam uultus corri¬
gitur animus delinquen¬
tis. Cor sapientium ubitri¬
sticia ẽ: et eor stultorum tibi
lȩticia. Melius ẽ a sapiente
eorripi. quam stultorum
adulatione decipi: quia si¬
eut sontus spinarum ar¬
dentium sub olla. sie risus
stulti. Sed et hoc uanitas.
Calumpnia conturbat sapi¬
entem: et ꝑdet robur cordiᷤᷤ
illius. Melior ẽ finis oratio¬
nis: quam pͥnciptum. Me

Expanded text:
 tristitiam vultus, corrigitur animus delinquentis. Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principiu
Abbreviated transcription (Latin):
Nieanor autem ut com¬
ꝑit iudam ẽẽ in locis
samarie: cogitaunit die sab¬
bati ut omni impetu cõ¬
mitteret. Iudeis uero qui
illum ꝑ necessitatem se¬
quebantur dicentib ne
ita feroeiter et barbare fe¬
ceris: s honorem tribue
diei sc̃ificationis: et hono¬
ra eum qui umu̾sa con¬
spicit: at ille infelix inter¬
rogaiit: si ẽ potens in scło

Expanded text:
Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in s