comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dalutudo. ⁊ c. ualde.N. par nũ sensum hiĩs addiscutiendã iusticiam tudicioꝵ ui.
addiscutiendã grãm gratuitam. nullis m̃itis pcedentib: redditam. uec tam mno¬
uet nos qd̾ grã p̾statur indignis: qͣm qd̾ inlignis eque aliis denegat᷑. Scio at.
qd̾ sc impossibilitas: ita ⁊ iniquitas ñ : apud dm̃ ⁊ scio qd̾ resistit supbis ⁊ hu¬
aulib dat gram. illud ñ obscitrum ẽ qͣr quibꝰ dlam indignis dat. qͥb̾dam negat
Alui sd iste in abdito ⁊ ꝓfundo iudicioꝵ di.Similit̃ nec illud pspiciuline qi hoc¬
mͦ salu au̾it andõs ⁊ gͥentes. ut priꝰ ꝑmittet eos oeludi. in infidelitate. Siquis gͦ
querat q̃rsie saluant᷑ cũ imilti ali mͦi saluationũ sint. hoe se nescire: ꝑ amnimua¬
tione iunuit aple. q .d. excecauit ds̃ gs: ⁊ uideos ad tempꝰ. ut omniui misereat. qͣre

Expanded text:
altitudo, etc. Valde enim parvum sensum habemus ad discutiendam justitiam judiciorum Dei, ad discutiendam gratiam gratuitam nullis meritis praecedentibus redditam. Nec tam movet nos, quod gratia praestatur indignis, quam quod aeque indignis quod sicut impossibilitas, ita et iniquitas non est apud Deum; et scio quod resistit superbis, et humilibus dat gratiam. Illud vero obscurum est, quare quibusdam indignis dat, quibusdam negat. Aliquid est in abdito et profundo judiciorum Dei. Similiter nec illud perspicuum est,  salvaverit Judaeos et gentes, ut prius permitteret eos concludi in infidelitate. Si quis ergo quaerat, quare sic salvantur, cum multi alii modi salavationum sint, hoc se nescire per animi ratione
Abbreviated transcription (Latin):
quid abeo p̃t̃ ip̃m. ł timore amitendi. Inpso .n. solo u̾a nr̃a bea¬
titudo ẽ ⁊ ꝑfecta. Manifestũ ẽ dico: qd̾ ait abacuc. iustꝰ exfide uiũ.
iusticia ⁊ uita.s. lex ñ ÷ ex fide. ut ꝓfuturis impleat᷑. s. timore. Pos¬
set .n. uid̾i: qd̾ oꝑa legis ex fide fierent. ut ꝓeis sꝑarent et̃na. de
quibꝰ fides ẽ. qd̾ utiq ñ faciebant. s extimore pene: illa seruabãt.
im subdit. s qui fe. ea.iii. ineis. Non ait qui fec̾it eã uiuet inea. cũ
p̃misisset. lex ñ ÷ exfide. ut intelligas legẽ in hoc loco ꝓ ip̃is oꝑibꝰ
que inpsis obseruationib fiebant positã. Qui aũ iuuebant
m his oꝑibꝰ: tumebant utiq si ñ ea fecissent: lapidationẽ. ł cru¬

Expanded text:
quid ab eo praeter ipsum, vel timore amittendi. In ipso enim solo vera nostra beatitudo est. Manifestum est, dico, justitia et vita, sed lex non est ex fide, ut profuturis impleatur, sed timore. Posset enim videri quod opera legis ex fide fierent, ut pro eis sperarent aeterna, de quibus fides est, quod utique non faciebant, sed ex timore poenae illa servabant.i fecerit ea, vivet in illis. Non ait qui fecerit eam, vivet in ea, cum praemisisset, lex non est ex fide, ut intelligas legem in hoc loco pro ipsis operibus quae in illis observationibus fiebant positam. Qui autem vivebant in his operibus, timebant utique, si ea non fecissent, lapidationem, vel cru
Abbreviated transcription (Latin):
uata st̃. ꝯgruentia illi ppło. cui adhuc talis seruitꝰ utilis erat. ut subti¬
more custodiret᷑. Nicłi.n. tã pie t̾ret aĩam. ꝗͣ sacram̃tũ ũ intellectũ. Intelle¬
ctũ uͦ: piũ gandiũ parit. ⁊ celebrat᷑ libe: si opꝰ ẽ tp̃i. Si nͦ ñ ẽ opꝰ: cũ sua
uitate sp̃uali tm̃ leg̾r ⁊ tͤctat᷑. Oinẽ aut̃ sacram̃tũ cũ intelligit᷑. ł ad ꝯtẽpla¬
cionẽ ui̾tatis. ł ad bonos mores refert᷑. Contẽplat̾o i̾tatis in soliꝰ dĩ dilec¬
cione ⁊ cognitioẽ. fundata ẽ. Boni mores. indilectiõe dĩ ⁊ ꝓxiimi. Inqͥbꝰ duobꝰ
ne .i. ꝑcarnales obseruantias. a qͥbꝰ: nec initiũ iusticie pot̾at habi. ⁊ it̃a or¬
dinẽ ꝯfunditis. Ordo.N. ẽ a carnalibꝰ ad sp̾ualia surg̾e: ñ asp̃ualibꝰ ad carna

Expanded text:
vata sunt congruentia illi populo, cui adhuc talis servitus utilis erat, ut sub timore custodiretur. Nihil enim tam praeterret animum quam sacramentum non intellectum; intellectum vero pium gaudiui tamen legitur, et tractatur. Omne autem sacramentum, cum intelligitur, vel ad contemplationem veritatis, vel ad bonos mores refertur. Contemplatio veritatis in solius Dei dilectione et cognitione fundata est. Boni mores in dilectione Dei et proximi. In quibus duobus id est per carnales observantias, a quibus nec initium justitiae poterat haberi, et ita ordinem confundit
Abbreviated transcription (Latin):
Ille cuiꝰ iste legalis sac̾dos gerit ꝑsonã. ẽ nob ꝓpassionẽ auctor. ⁊ reꝑator uite. ꝑ adã
amisse. Uñ qui ascendit suꝑ occasũ. dñs nom̃ ẽ illi. Occasu .ii. mortis: xͨ ascendit.¬

Expanded text:
Ille cujus iste legalis sacerdos gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam Ille cujus iste legalis sacerdos gerit personam, est nobis per passionem auctor, et reparator vitae per Adam amissae. Unde: Qui ascendit su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstent: ⁊ iuhis instructi fiustis. o dolendo dic̃ uos galathe estis insensati.
qr nẽc se cͥcuuentos: cognoscunt. ⁊ c̃priꝰ recte instructi fit̾itis. quis uosfasei.¬
decepit. uitati ñ obedire. u̾tas. it. se ing̾it uob̾. ⁊ uos ei ñ creditis. ⁊ qͥs uos
ludific̃onibꝰ: alit quedã ocłis hominũ offendunt᷑: ꝗ sint ⁊ dnͣr ille fascinat̃o¬
nes. Dicit ĩ fascinꝰ. siue fascinatio uulgo: qͥd nocet infantib dñr .it. qͦrdã
na felicitate tabescit. s ⁊̃ his: in qͥb aliqͣbona ẽẽ incipiunt. Uñ inlibro qui
sap̃ia salomonis insebit᷑. fascmatio malignitatis: obscurat bona. Sic fc̃m
sac̾dos inlege. in cuiꝰ morte qͥ sanguinẽ ꝓ xiimi fuderant ignoranter. ⁊ obid
metuentes. ad ciuitatẽ resugii se ꝯtułant: absoluebant᷑. ⁊ securi fiebant a
metu. Ita xͥ morte dãpnato suꝑbo. salꝰ nr̃a ꝓcurata ẽ. qd̾ insinuabat ineffa¬
bile nom̃ diũ. scͥptũ inlamina aurea sũmi pontificis. qd̾ erat tetragramaton.

Expanded text:
stent, et in his instructi fuistis. O, dolendo dicit, vos Galatae, estis insensati, quia nec se circumventos esse cognoscunt. Et cum prius recte instructi fueritis, quis vos facidecepit, veritati non obedire? Veritas enim se ingerit vobis, et vos ei non creditis. Et quis vos ludificationibus aliter quaedam oculis hominum ostenduntur quam sint, et dicuntn. Dicitur etiam fascinus sive fascinatio vulgo quod nocet infantibus. Dicuntur enim qna felicitate tabescit, sed etiam his in quibus aliqua bona esse incipiunt. Unde in libro qui Sapientia Salomonis inscribitur: Fascinatio malignitatis obscurat bona . Sic factum  summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, et ob id metuentes ad civitatem refugii se contulerant, absolvebantur, et securi fiebant a metu. Ita Christi morte damnato superbo salus nostra procurata est, quod insinuabat ineffabile nomen Domini, scriptum in lamina aurea summi pontificis, quod erat tetragrammaton,
Abbreviated transcription (Latin):
sens: qͣi. d. Ds̃ ꝑ moysẽ multa p̃cep̃. que nullꝰ implere pot̾it. s hõi
data st̃ in honꝰ ad eiꝰ domandã suꝑbiã. qͥ dicebat. Non de ẽ qͥ impleat.
s deẽ qui iubeat ⁊ ĩo maledicti erant õs qͥ sublege erant. qr inõĩbꝰ erat
reatꝰ transgressionis. a quo absoluti erant: qͥ ingr̃a ꝯfidebant. sp̃na¬
lit saltẽ legẽ implentes. in quo inniit desid̾andũ ẽẽ saluatorẽ qui
finẽt ponat his. ⁊ lib̾et ñ solũ abaliis peccis. s ⁊̃ amaledicto legis.

Expanded text:
em praecepit quae nullus implere poterit, sed homini data sunt in onus ad ejus domandam superbiam, qui dicebat: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Et ideo maledicti erant omnes qui sub lege erant, quia in omnibus erat reatus transgressionis, a quo absoluti erant qui in gratia confidebant; spiritualiter saltem legem implentes in quo innuit desiderandum esse Salvatorem, qui finem ponat his, et liberet non solum ab aliis peccatis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ⁊c̃. qͣi uos queritis ꝯfismari carnalibꝰ obseruantiis: s ñ ꝯfirmamini. ĩmo
habita ꝑditis. ⁊ ĩo tanta passi estis sñ cã .i. sine utilitate. ł hoc iõ dic̃ qr młta¬
iã ꝓfide tolerau̾ant. ⁊ inip̃is passionibꝰ caritate: timorẽ uic̾ant. Sine tã gͦ tan¬
ta passi erant. qui a caritate que meis tanta sustimierat: ad legẽ labi uoluerãt.¬
nec ꝓdest nec nocet. ħ aut̃ ꝓdẽẽ potest. si resipuerit ħ dic̃ ne despent. Qui gͦ. ⁊ c̃¬

Expanded text:
t: Vos quaeritis consummari carnalibus observantiis, sed non consummamini, imo habita perditis. Et ideo tanta passi estis sine causa, id est sine utilitate; vel hoc ideo dicit, qufide toleraverant, et in ipsis passionibus, charitate timorem vicerant. Sine causa ergo tanta passi erant, qui a charitate, quae in eis tanta sustinuerat, ad legem labi volebant.rfluum, quod nec prodest, nec nocet. Hoc autem prodesse potest, si resipuerint. Hoc dicit ne desperent. Qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
penã. uob reqͥe. Siqͥs. it finẽ hunc attendit. ñ in iustum dicit paulus¬
iee bonos purgari: malos sordesc̃e. sic̃ utq ex uita sua meruerunt
dare penã: nob requiẽ. qd̾ utiq fiet in reuielati .i. in inanifestacione.
tẽ gła his. ⁊ t̾ror ił erit. dñ iħu dico uenientis. in flama ignis. ñ
ignis. qr ignis erit inmũdo qui p̃cedet eum tm̃ spaciũ aeris occu¬
pans. qnͣtum occupait aqͣ indiluiuo. qͥ ardebit t̃ram. ⁊ crassitu¬

Expanded text:
poenam, vobis requiem. Si quis enim finem hunc attendit, non injustum dicit esse bonos purgari, malos sordescere, sicut utrique ex vita sua meruere. dare poenam, vobis requiem: quod utique fiet in revelatione, id est in manifestatione tunc gloria his et terror illis erit. Domini Jesu, dico, venientis in flamma ignis, non ignis, quia ignis erit in mundo qui praecedet eum tantum spatium aeris occupans, quantum occupavit aqua in diluvio: qui ardebit terram et crassitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̾e .N. pecrꝰ qd̾ apaulo fiebat uilit̃. lib̾tate caritatis. scẽ ac beni¬
gne piecite humilitatis accepit. atq ita exẽplũ pꝰst̾is p̃buit.
tanto sanctiꝰ: qͣnto adimitandũ difficiliꝰ. qͦ
ñ dedignarẽt᷑ maiores forte. sic uͥ recti tͣmitẽ
reliqͥssẽt: ⁊̃ apꝰff̾ioribꝰ corrigi. laus itaq iꝰte
libtatis in paulo: ⁊ sc̃ẽ humilitatis inpetͦ:
eminuit. dixi inqͣ. Si tu opetre c̃sis iuds̃

Expanded text:
Ipse enim Petrus quod a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis, sancte ac benigne pietate humilitatis accepit, atque ita exemplum posteris praebuit, tanto sanctius quanto ad imitandum difficilius, quo non dedignarentur majores sicubi forte recti tramitem reliquissent, etiam a posterioribus corrigi. Laus itaque justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro eminuit. Dixi inquam, si tu, o Petre, cum sis Judaeus,
Abbreviated transcription (Latin):
tate : mala ẽ. uolũtas. q̃ pecẽt fac̃. si aũ ex nat᷑a: mala ẽ nat᷑a. Cui respondeo. ex uolũtate
pecĩt ẽ. Querit utr̃ forte originale pecc̾t. ex uolũtate sit respondeo ꝓrsꝰ ⁊ originale pec̾t
ex uoluntate eẽ. qr ħ ex uolũtate pͥmi hoĩs seminatũ ÷. ũ ⁊ millo eẽt. ⁊ mõs tͣnsiret. Qd̾ aut̃
ortã. nͥ exbono. si .i. ex angło. qͥd ÷ angłs nͥbonũ opꝰ dĩ. Si exhoĩe qͥd erat ip̃e hõ. nͥ bonũ opꝰ¬
dĩ. ĩmo q̃d erant ħ duo añ ꝗͣ meis oriret᷑ mala uolũtas nͥ boñ opꝰ dĩ. ⁊ bona ⁊ laudanda nat᷑a.
gͦ exbono orit᷑ malũ. nͨ fuit hõi uñ oriri poss: nͥ exbono. Dico gͦ qi malã uolũtatẽ. nlłm ma-¬

Expanded text:
tate est, mala voluntas est quae peccatum facit; si autem ex natura est, mala est natura. Cui respondeo: Ex voluntate peccatum est. Quaerit forte utrum originale peccatum ex voluntate sit. Respondeo prorsus et originale peccatum ex voluntate esse, quia hoc ex voluntate primi hominis seminatum est, ut in illoortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonuduo antequam in eis oriretur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono. Dico ergo quia voluntatem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ait. mors regnaũ ñ regnat. ꝯcordans suꝑiori sensui. ũ dix̃ mortẽ regnasse abadã usq
ad moysen. qr qui ꝑlegẽ noto dĩ indicio timorẽ eiꝰ habuert̃. sublati st̃ de mortis im¬
ꝑio. Añ uͦ dũ sñ lege timor dĩ int̃ris ñ erat mors insimiles ade p̃ualuit. ⁊ si ibi regnauit
mors multomagis hoĩes accipientes. habundantiã gr̃e ⁊ donatiõis. ⁊ iusticie inuita req¬
nabunt ꝓ unũ iħm xp̃m .i. młtomagis grã regnare debet que ipłes tͣnsiit ꝗͣ mors ⁊ ui

Expanded text:
ait mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi regnavit mors, multo magis homines accipientes abundantiam gratiae et donationis, et justitiae in vita regnabunt per unum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ: anmintiet᷑ nom̃ meũ inunin̾sa t̾ra. Nlota qd̾ exemplũ de pharaone quiiusto iudicio dĩ
reꝓbat᷑ e: ꝑtinet ad esau. qui eodẽ nidicio equissimo licet occulto: reꝓbatꝰ ẽ. sic iacob ꝓmi

Expanded text:
tietur nomen meum in universa terra. Nota quia exemplum de Pharaone qui justo judicio Dei robatus est, pertinet ad Esau qui eodem judicio aequissimo, licet occulto, reprobatus est, sicut Jacob per
Abbreviated transcription (Latin):
potest nec ipsa caro que dei creatura est. potest. utiq s prudeutia car¬
is non potest id est natura potest. uitium non potest. S medicus ad
hoc uenit ut pellat uitium. Uenit enim saluator ad genus humanũ.
nullum sanim inuenit. idem magnus medicus uenit ad sanandum
uitium. quo sanato reparata est natura ⁊ dr. hoc contͣ manicheõs qui
nolebant aliam contra dm̃ incducere naturam mali. hoc u̾bo apłi suũ con¬
firmantes errorẽ. s uiniꝰ homo ẽ. eademq natura abono dõ condita. bona
que heri sapiebat. scđm carnẽ hodie. scłm sp̃m sap̃. que dũ uitiũ bt̃. ñ pͥ.
subici legi dĩ. sicut claudicõ. ñ potest subici rete ambulationi. Tolle ũ dlan¬
dicationẽ: ⁊ uides rectã ambulationẽ. Ita: excluso uitio: sanata ẽ nataͣ. Do nĩ¬
ꝑsingła uimoror ⁊ ui .ti. in carne st̃ .i. qu̾i pꝰ ocupiscentias carnis eunt ⁊ car¬

Expanded text:
potest? non ipsa caro, quae Dei creatura est? potest utique: sed prudentia carpotest? non ipsa caro, quae Dei creatura est? potest utique: sed prudentia carnis non potest; id est natura potest, vitium non potest. Sed medicus ad hoc venit ut pellat vitium. Venit enim Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, id est magnus medicus venit, ad sanandum vitium, quo sanato, reparata est natura, et dicitur hoc contra Manichaeos qui volebant aliam contra Deum inducere naturam mali, hoc verbo Apostoli suum confirmantes errorem. Sed unus homo eademque natura, a bono Deo condita bona, quae heri sapiebat secundum carnem, hodie secundum spiritum sapit, quae dum vitium habet non potest subjici legi Dei, sicut claudicatio non potest subjici rectae ambulationi. Tolle vero cldicationem, et videbis rectam ambulationem. Ita excluso vitio, sanata est natura. Quiin carne sunt, id est qui post concupiscentias carnis eunt, et car
Abbreviated transcription (Latin):
fugiendo mala. ⁊ cum naturas rerum tantum secuntur. qd̾ est graue
npeccatum. prudentia autẽ ideo dicitur. cum res stulta sit qd̵ ita uidetur
secularib hominib. prudentia carnis: est mors. Prudentia autẽ sp̃s.¬
n que est cumstudiose quis agit spũalia est uita .i. causa uite infuturo
⁊ hic pax mentis. Uł est uita ⁊ par i nita elum pace. que erit infuturo.
Nere prudentia carnis est mors.  iua sapientia carnis scilicet que:
adeo intendit carnalib. inimica est deo. id: qui sapit scđm carnem. mnimi¬
cus est. qͣm sibi finem non constituit. uł quia nil ptitat dm̃ posse. p̃ter qd̾
innaturis rerum uidetur. ⁊ uere inimica est deo. Legi enim dei non est¬
I subietta. id est sapiens scłm carnem. bonis institutionib dei non obedit. No¬
ta quod hec numerando deterret a carnis obedientia. ⁊ uere non. Nec enĩ

Expanded text:
fugiendo mala; et cum naturas rerum tantum sequitur; quod est grave fugiendo mala; et cum naturas rerum tantum sequitur; quod est grave peccatum. Prudentia autem ideo dicitur, cum res stulta sit, quia ita videtur saecularibus hominibus. Prudentia carnis est mors. Prudentia autem spiritus, quae est cum studiose quis agit spiritualia, est vita, id est causa vitae in futuro, et hic pax mentis, vel est vita et pax, id est vita cum pace quae erit in futuro. Vere prudentia carnis est mors, quia sapientia carnis, scilicet quae adeo intendit carnalibus, inimica est Deo, id est qui sapit secundum carnem, inimicus est Deo, quem sibi finem non constituit, vel quia nil putat Deum posse praeter quod in naturis rerum videtur Ambrosius. Et vere inimica est Deo, legi enim Dei non est subjecta, scilicet sapiens secundum carnem, bonis institutionibus Dei non obedit. Nota quod haec numerando deterret a carnis obedientia, et vere non est subje
Abbreviated transcription (Latin):
carnalitatẽ que mͦ rebellat. ⁊ audita lege ampliꝰ est uitiata ⁊ sic infirma
est lex littere ꝑlegem. ⁊ idõ ei erat impossibile lib̾are alege peccati ⁊ mor¬
tis. Qui enim ⁊ c̃ Uere ambulans scłm carnẽ. non ẽ iustus quiꝰ nec etiã¬
N ille qui ẽ scdm carnẽ ⁊ hoc ẽ. Qui enim scđm ear nẽ sunt .i. qui m̃te con¬
sentiunt carni. ñ sunt iusti. cur none Quia sapunt ea. que carnis sunt
.i.intenti.⁊ curiosi sunt incarnalib. carnalia ꝓsummis bonis concupis¬
centes. qd̾ repugnat iusticie. Qui uͦ ꝓbat. qd̾ ambulans scd̾m sp̃m ẽ iustꝰ.
quia etiã ille qui est scđd̾m eum. ⁊ hoc est qd̾ ait. q. ille qui ẽ scđ̃m carnẽ
isunt adea implenda que sp̃c approbat. Nam prudentia carnis. q. u̾e¬
III ille qui sapit ea que carms sunt. nou est iustus. Nam pru. car. ẽ mors.
nl ecerna .i. dignus est eternamorte. qui habet prudentiam carnis. qd̾ est¬
I cum studiosius implet que carnis sunt appeteudo bona temporalia. et

Expanded text:
carnalitatem quae rebellabat, et audita lege amplius est incitata, et sic infirma est lex litterae per carnem, et ideo ei erat impossibile liberare a lege peccati et mortis. Qui enim etc. Vere ambulans secundum carnem non est justus, quia nec etiam ille qui est secundum eam. Et hoc est, qui enim secundum carnem sunt, id est qui mente consentiunt carni, non sunt justi. Cur non? Quia sapiunt ea quae carnis sunt, id est intenti et curiosi sunt in carnalibus, carnalia pro summis bonis concupiscentes; quod repugnat justitiae. Qui vero: Probat quod ambulans secundum spiritum est justus, quia etiam ille qui est secundum eum. Et hoc est quod ait, ille qui est secundum carnem d est solliciti sunt ad ea implenda quae spiritus approbat. VERS. 6,  ille qui sapit ea quae carnis sunt, non est justus. Nam prudentia carnis est mors aeterna, id est dignus est morte aeterna, qui habet prudentiam carnis; quod est cum studiosus implet quae carnis sunt, appetendo bona temporalia, et
Abbreviated transcription (Latin):
apłe. Exhis u̾bis inistium eucaristie int̃ cenandũ celebratũ ñ cenã eẽ.
Medicina . it. sp̃ualis ẽ: que cũ reu̾entia degustata: purificat ẽ deuo¬
tũ. ⁊ memoria ẽ nr̃e redemptiomis. ut redẽptoris nr̃i memores maio¬
ra abeo ꝯsequi mereaitir.⁊ qr inmorte xp̃i lib̾ati sumꝰ: huiꝰ medẽ¬
do. ⁊bibendo: carnẽ ⁊ sanguinẽ: memores eẽ debemꝰ: in hoc ꝯsecu¬
tinouũ testam̃tũ qd̾ ⁊ noua lex. que obeclientẽ sͥ: tradin celestibꝰ
regnis. testam̃tũ qͦ. sanguine ꝯstitutũ ẽ. qr bñficii duum sanguis
testis ẽ. Uñ adtuitionẽ: corꝑis ⁊ aĩe ꝑcipimiꝰ. ꝙ caro x ꝓsaliate cor
ducandũ eẽ sanguine: lex p̃cepit. ¶ Et qr de corpe dñi plemor hic
tractatꝰ occurritb̾r que de sacram̃to corpis ⁊ sangumis scienda sunte
su

Expanded text:
ium eucharistiae inter coenandum celebratum non coenam esse. Medicina enim spiritalis est, quae cum reverentia degustata purificat sibi devotum, et memoria est nostrae redemptionis, ut Redemptoris nostri memores, majora ab eo consequi mereamur. Et quia in morte Christi liberati sumus, hujus in edendo et bibendo carnem et sanguinem memores esse debemus, in hoc consecuti novum testamentum, quod est nova lex, quae obedientem sibi tradit coelestibus regnis. Testamentum ergo sanguine constitutum est, quia beneficii divini sanguis testis est. Unde ad tuitionem corporis et animae percipimus, quia caro Christi prducandum esse sanguinem lex praecipit. Et quia de corpore Domini plenior hic tractatus occurrit, breviter quae de sacramento corporis et sanguinis scienda sunt su
Abbreviated transcription (Latin):
que offerebant altarib sͥ resumebant. nec aliis ñ hñtib cõmunicari siuebãt.
O fferebant.⁊i. diuites panẽ. ⁊ uinũ habundant̃. ł ut bñdictione ⁊ osecratione
sac̾dotali scĩficaret᷑. ⁊ dñci corꝑis ⁊ sangiuius sacranĩtũ ꝯfic̾e̾t᷑. pꝰ celebrationẽ
uͦ sacͥ mist̾ii. ⁊ ꝯsecrationẽ panis ac uini: suas oblationes uendicabant. ⁊ alii
ñ cõmunicantes soli sumebant: ut iñ ⁊̃ inebriarent᷑: aliis esurientibꝰ.q. ĩo¬

Expanded text:
quae offerebant altaribus sibi resumebant, nec aliis non habentibus communicari sinebant. Offerebant enim divites panem et vinum abundanter, ut benedictione et consecratione sacerdotalvero sacri mysterii, et consecrationem panis et vini suas oblationes vindicabant, et aliis non communicantes soli sumebant, ut inde etiam inebriarentur aliis esurientibus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣr maria fiuit destirpe dd̾. excuiꝰ semine: forma
apłe uolens. grãm comiñdare. maluit dic̾e. de¬
dauid. qui ⁊ criminosus fuit. ñ desemine abra
rex natꝰ ostendat᷑. sic̃ de dõ rege. rex an scła natis ẽ.
dem̃ a uirtute commendans eum subdit.¬

Expanded text:
 Maria fuit de stirpe David, ex cujus semine format volens gratiam commendare maluit David dicere, qui et criminosus fuit, non de semine Abrahrex natus ostendatur, sicut de Deo rege rex ante saecula natus est. Deinde a virtute commendans eum, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: scd̾m qͣm naturã sit p̃desti¬
nata. p̃destinatio ẽ gr̃e p̃paratio
tis quos p̃scinit conformes fi̾
imaginis filii sui. bona sñ me¬
ritis p̃ꝑauit. p̃clarissimũ enĩ
lumen p̃destinationis ⁊ gr̃e. ip.
se ẽ mediator dĩ ⁊ hominũ hõ
bonũ qualecũq p̃cessit. ut ad
hanc ineffabilem

Expanded text:
dum quam naturam sit praedestinata. Praedestinatio est gratiae praeparatio, tis quos praescivit conformes fieri imagini Filii sui, bona sine meritis praeparavit. Praeclarissimum enim lumen praedestinationis et gratiae est, ipse mediator Dei et hbonum qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ uidete quale bellũ ꝓposuit : qͣlẽ rixã: ħ intra te ip̃m sentis.
Nec enim nullũ ẽ uitiũ eũ caro ꝯcupiscit adu̾sus sp̃m: ciuu uitio. ꝯtͣria
uirtus ẽ. cũ sp̃s concupiscit adu̾sus carnẽ. Car̃o autẽ dicta ẽ concupis¬
cere. qr hoc scdm ipsam agit auima. sicut auri⁊ d̾r audire ⁊ ocls uidẽ.
cum potiꝰ anima: ⁊ ꝑaurẽ audiat. ⁊ ꝑ ocłm uideat. Caro enĩ nicħ. nisi
ꝑanimã concupiscit. S concupisc̾e dr. cũ anima carnali concupiscentia
sp̃u reluctatur. Carnẽ gͥ ꝯcupiscentẽ dic̃. carnalẽ delectationẽ ꝗͣ de carne.
causa: ñ: mai̾a sola: exutroq .n. fit. qr sine utroq delectacio nulla senti¬

Expanded text:
carnem. Videte quale bellum proposuit, qualem rixam, hoc intra teipsum sentis. Nec enim nullum est vitium, cum caro concupiscit adversus spiritum: cui vitio contraria virtus est, cum spiritus concupiscit adversus carnem. Caro autem dicta est concupiscere, quia hoc secundum ipsam agit anima, sicut auris dicitur audire et oculus videre, cum potius anima et per aurem audiat et per oculum videat. Caro enim nihil ubi per animam concupiscit, sed concupiscere dicitur, cum anima carnali concupiscentia spiritui reluctatur. Carnem igitur concupiscentem dicit carnalem delectationem, quam de carne c in carne sola. Ex utroque enim fit, quia sine utroque delectatio nulla senti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ etiã hoc ip̃m. eisfaciat ꝓfic̾e̾ inbonũ. qr humiliores redeunt atq doctiores.
Qmiu̾s gͦ ipsa mors carnis. de pect̃o pͥmi hominis originałr uem̃it. tñ bonꝰ eiꝰ
labores. doloresq hominũ qͣ̃mqͣm de pecc̃oꝵ: ⁊ inarime de originał pecc̃im̃

Expanded text:
, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores. Quamvis ergo ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus labores, doloresque hominum quanquam de peccatorum et maxime de originalis peccati
Abbreviated transcription (Latin):
patres. in illa exacer. hoc .s.
tres in exacbatione ⁊ bñ ħdi
co. qr qͥdã illoꝵ audientes
uoeẽ dĩ in deserto. de reqͥe
int̾ra palestina fut᷑a. ex ac̾¬

Expanded text:
patres, in illa exacerbatione, htres in exacerbatione. Et bene hoc dico quia quidam illorum audientes vocem Dei in deserto de requie in terra Palaestina futura, exace
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsiero. usq macedoniã. Iam macedoniã ꝑtͣnsibo.
uͥ ñ ÷ opus morari. ¶pud uos aut̃ forsitan manebo
ł etiã biemabo. qr multa corrigenda sunt ibi. sicut
medictis ibi moram ht̃. uibi plures egrotant. uemiam
aduos dico. uit ⁊ uos ine deducatis quocũq iero.
dico manebo apud uos. Nolo em̃uos intͣnsitu nide.
Spero enimme aliqͣntulum temꝑis man̾e apud
uos. si dñs ꝑmiserit. ermanebo aũ ephefi. in mi

Expanded text:
nsiero usque Macedoniam. Nam Macedoniam pertransibo, ubi non est opus morari. Apud vos autem forsitan manebo, vel etiam hiemabo, quia multa corrigenda sunt ibi, sicut medicus ibi moram habet, ubi plures aegrotant. Veniam ad vos dico, ut et vos me deducatis quocunque iero. Dico manebo apud vos, nolo enim vos in transitu videre. Spero enim aliquantulum temporis manere apud vos, si Dominus permiserit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃am collatis: grãs agit dõ. loquens ꝑfectis. Post
postea pseudo apłos: deprimendo redarguit.
deregens uersutias eorum: ⁊ se inultis modis cõ-¬
mendat. tandẽ subditur moralis ammnonitio: c̃
iteratione benedictionis. premittens ante salu¬
tationẽ contra pseudo suꝑbiam paulũ. ⁊ contͣ
eorũdẽ p̃sumptionẽ: apł̾m se nominat dicens.¬

Expanded text:
per gratiam collatis gratias Deo agit, loquens perfectis; post per gratiam collatis gratias Deo agit, loquens perfectis; post postea pseudoapostolos deprimendo redarguit, detegens versutias eorum, et se multis modis commendat; tandem subditur moralis admonitio cum iteratione benedictionis. Praemittens autem salutationem, contra pseudosuperbiam Paulum, et contra eorumdem praesumptionem Apostolum se nominat dicens
Abbreviated transcription (Latin):
dns uenit. ⁊ ẽ compositũ ex syro.⁊ gͥco. magisq syrũ ẽ qͣm hebre¬
um. anathema uͦ gͥcum. interp̃tatur ꝯdempnatꝰ ł seꝑatus. si¬
amen .i. ea caritate uos inuicem. ł dm̃ diligite. qua uos egoł
confirmatio est beuedictionis
anc item epłam scribit apłc cornithiis. quoꝵ quidam ꝑ
precedentẽ epłam.⁊ si pruno contristati. post ea tamen
scribit hanc epłam scd̾am. repellens pseudo apłos. oftendendo
deceptionẽ p̃dicationis eoꝵ. ⁊ se multis modis comm̃dans. notat
⁊̃ illos mnelemosinis parcos. p̃cipit quoq correctum formcato¬
bant᷑: se eis inexemplũ pacientie ꝓponit docens eos: ñ deb̾e
egre ferre: cũ ipse ꝓalioꝵ salute: piclis cotidie ⁊ morti fubiace¬
at. ẽ gͥ intentio eiꝰ in hac epła incorrectos corrig̾e: ⁊ correctos ad¬
ult̾iora ꝓuocare: ⁊ pseudo cũ su ꝯm̃datione: depͥm̾e. Mod̾
Ettaudi talis ẽ: more solito salutationẽ pmitit: dem̃ debouis

Expanded text:
sque Syrum est quam Hebraeum. Anathema vero Graecum et interpretatur, condemnatus vel separatus, Siis, id est ea charitate vos invicem vel Deum diligite, qua vos ego vconfirmatio est benedictionisanc item epistolam scribit Apostolus Corinthiis, quorum quidam per praecedentem Epistolam, etsi primo contristati, postea tamen scribit hanc Epistolam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatobantur, se eis in exemplum patientiae proponit, docens eos non debere aegre ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ecommendatione deprimere. Modus tractandi talis est: More solito salutationem praemittit; deinde de bonis
Abbreviated transcription (Latin):
nes temet ipsum ha¬
be coram dõ. B eat᷑
qui ñ iudicat semet
ipsum. in eo qd̃ ꝓbat.
Qui aut̃ discernit
si manducau̾it. dãp¬
natꝰ ẽ quia ñ exfide¬
est. Omne aũ qd̾ ñ
est exfide pecc̃m est..
Debemus autẽ noᷤᷤ
firmiores:. imbecilli¬
tates infir morum
sustinere. de ñ nobis
placere. nusqͥsq

Expanded text:
nes temet ipsum, habe coram deo. beatus qui non iudieat semet ipsum in eo quo probat. qui autem discernit, si manducauerit, damnatus est, quia non ex fide. omne autem quod non eDebemus autem nos firmiores imbecillitates infirmorum sustinere, non nobis placere. Nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ intelligi hẽ iacobũ. ⁊ frs̃ eiꝰ. his u̾bis. Quidã sequentes deliram̃ta apo¬
crifoꝵ suspicant᷑ fr̃s dni foris stantes eẽ filios ioseph de qͣdã muliercła.
t̾e eiꝰ matͥs iacobi inmoris.⁊ ioseph ⁊ uide. Quatuor .it. nuͦs in diuinis
scͥpturis fr̃s dnt̃r.s. nat᷑a. gente. cognatione. affectu. nat᷑a ut esau ⁊ ia¬
enñis qui ẽ hebreus ⁊ c̃. ⁊ itẽ. ꝯstituet suꝑ te pͥncipẽ quẽ dñs eleg̾it eum
qui sit de tuis fr̃ibꝰ. Porro cognatione fr̃s uocant᷑. qui sunt de una sa¬
appellat loth licens. ñ sit rixa int̾ me ⁊ te. qr fr̃s sumꝰ ⁊ iacob. ⁊ laban¬

Expanded text:
dicit intelligi hunc Jacobum, et fratres ejus, his verbis: Quidam sequentes deliramenta apocryphorum suspicantur fratres Domini foris stantes esse filios Joseph de quadam muliercula; terae ejus matris Jacobi minoris, et Joseph, et Judae. Quatuor enim modis in Scripturis ratrem qui est Hebraeus, etc. . Et item: Constitue super te principem quem Dominus elegerit, eum qui sit de fratribus tuis . Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una faappellaverat Lot, dicens: Non sit rixa inter me et te, quia fratres sumus : et Ja
Abbreviated transcription (Latin):
mo humane sap̃ie. s uirtus est causa regni.
uere s. quid horum uultise s. anueniã aduo̾.
in uirga correctionis: uͥ ⁊ si sit caritas: ñ tñ
ẽẽ iudetur. au incaritate .i. inmanifesta dile¬
catis parcã: Terroris u̾ba infert: ut infla¬
ti hunuliarent᷑ ⁊ se p̃parent ad excipiendũ¬

Expanded text:
mo humanae sapientiae, sed virtus est causa regni. eniam ad vos in virga correctionis, ubi etsi sit charitas non tamen esse videtur; an in charitate, id est in manifesta dileudinis, ut peccatis parcam? Terroris verba infert, ut inflati humiliarentur, et se praepararent ad recipiendu
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ. neq eccl̃a
dĩ. hoc aũ p̃cipio:
non laudans qd̃
non inmelius s
indeteriꝰ conue¬
nitis. Primum
quidem conue¬
mentib uobis in
eccłia audio scis¬
suras eẽ & ex par¬
te credo. Nam
oportet etiam
hereses esse. ut
et qui probati
sunt: manifesti
fiant inuob.
onuenien

Expanded text:
habemus neque ecclesiae Dei hoc autem praecipio non laudans quod non in melius sed in deterius convenitis primum quidem convenientibus vobis in ecclesia audio scissuras esse et ex parte credo nam oportet et hereses esse ut et qui probati sunt manifesti fiant in vobis convenien
Abbreviated transcription (Latin):
cet ur̃a cominestio. uob̃ aut̃ ñ ꝓdest. quia esea sũp¬
ta. ł ñ sumpta. ñ comiñdat nos dõ. s fides esce. qua
creduntur omĩa creaia adõ mnunda. ⁊ u̾e.eq enum
si manducauimꝰ deficienns .i. aninus habebimꝰ bonũ.
neq si manduca. habundabimꝰ. in bonõ urtutum. ⁊

Expanded text:
cet vestra comestio, nobis autem non prodest, quia esca sumpta, vel non sumpta, non commendat nos Deo, sed fides escae, qua creduntur omnia creata a Deo munda. Et vere. Neque si non manducaverimus deficiemus, id est minus habebimus bonum; neque si
Abbreviated transcription (Latin):
more s ꝓbat lic̾e. Mulieres enĩ desidio doctͥne dnĩce. ⁊ cupide uir¬
tutũ: sequebant᷑ apłos. ministrantes eis ⁊ sumptꝰ ⁊ seruitia. sic ⁊ sal¬
uatorẽ setute sunt. mministrantes ei. de facultatib suis. Dñs emm¬
itr cui angłi ministrabant. infirmis compatiens. loculos hu̾it qͥbꝰ
quib muttet᷑ peccunia. afidelib data uictu necessaria. qͦs cõm̃da¬
uit. iuide ut etiam fures si ñ possemꝰ uitare. disce¬
mus meccłia tołare. Et mulieres ministratas seqͥ
se noluit ostendens. qͥd aplebib deb̾et᷑ euangłistiᷤ.
Iõ etiam dus in comitatu suo. mulieres habuit.

Expanded text:
mon Petrus. Mulieres enim desiderio doctrinae Dominicae, et cupidae virtutum sequebantur apostolos, ministrantes eis et sumptus et servitia, sicut et Salvatorem sunt secutae ministrantes ei de facultatibus suis. Aut noster cui angeli ministrabant infirmis compatiens loculos habuit, in quibus mitteretur pecunia a fidelibus data victui necessaria, quos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia tolerare. Et mulieres ministraturas sequi se voluit, ostendens quid a plebibus deberetur evangelistis. eo etiam D
Abbreviated transcription (Latin):
seꝓpon̾e mȩxemplũ. ut sic̃ ip̃e abstinet alicitis ꝓscandalo fr̃m uitan¬
do: ita ⁊ illi aostineant. Ip̾e .it. apłica dignitate potestatẽ hñs ñ oꝑa¬
ri manib: s de euangłio uiu̾e: ne quẽ tñ accipiendo scanilalizaret.
di stipendia.⁊ tñ ñ accipio. ⁊ ue habeo lib̾tatẽ. Numqͥd .it. ñ sũ liber
acciꝑec utiq lib sũ acciꝑe. qr licet mͥ qd̾ ⁊ aliis apłis. s. de euangłio

Expanded text:
se proponere in exemplum, ut sicut ipse abstinet a licitis pro scandalo fratrum vitando, ita et illi abstineant. Ipse enim apostolica dignitate potestatem habens non operari manibus, sed de Evangelio vivere, ne quem tamen accipiendo scandalizaret, di stipendia, et tamen non accipio. Et vere habeo libertatem. Nunquid enim non sum liber accipere? Utique liber sum accipe
Abbreviated transcription (Latin):
ad manducandũ. ẏdolothita: i. ad mandacandũ car¬
nes sacͥficioꝵ. sicut ydolothitas Uidens eium quis.
frẽm ꝑitum undolio sacrificata ed̾e. inciꝑit ⁊ ipse edẽ.
non illa conscĩa. qua ille. ꝑicie ca: sciens niclil ydolũ
ẽẽ s. ẽẽ putat illic num̃. cum uidet frẽm ꝑitum illicede.
sapientẽ uidet comedẽ. putans sub ydoli uenatione. ꝓp
quẽ saluandũ xp̃s mortuus ẽ. ⁊ ita grauit̃ peccas. Sie

Expanded text:
dolothyta, id est ad manducandum carnes sacrificiorum sicut idolothyta? Videns enim quis fratrem peritum in idolio sacrificata edere incipit et ipse edere, non illa conscientia qua ille peritiae causa sciens nihil esse idolum, sed esse putat illic unum, cum videt fratrem peritum illic edere, sapientem videt comedere, putans sub idoli veneratione, propter quem salvandum Christus mortuus est, et ita graviter peccas. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qr si acciꝑet apłe: iam pseudo lib̾e acciꝑent. ⁊ sic in p̃dic̃õ¬
ne durarent. ⁊ ita impedm̃tũ fieret euan-¬
qͣi illicita fec̃. Uł io̾ hoc dic̃. qr forsan ⁊ hii
auari erant. ⁊ ĩo apłm odirent. si qͥcqͣm
abeis acciꝑet. ł hoc idõ dicit. qr si acciꝑet
abeis: putarent se emisisse licentiã peccã¬
di.⁊ ita lib̾tatẽ arguendi apłc minueret.
Lescitis ⁊ c̃. Redit rursꝰ ad illud. qd̾ ince-¬
ꝑat etiã atq etiã comiñdans .i. płibꝰ mͦis
ostendens. qd̾ liceat aceipe. ⁊ tñ ñ faciat.
Natia ⁊ rõ hoe bot. ut qͥs inuat iñ: uͥ laborat. hic itẽ ꝓbat se potestate hire
aceipiendi ꝑsumltudie sac̾dotum gentiliũ ł uideoꝵ cui reinatalis ratio:
olenat. ut nee leue faciat nec oriosum qd̾ tantis testimoniis conndat. q uere¬
fices. que de satrario sunt edunt. Et qui altario deseruiunt. ut sac̾dores.¬

Expanded text:
ia si acciperet Apostolus, jam pseudo libere acciperent, et sic in praedicatione durarent, et ita impedimentum fieret Evansi illicita fecit. Vel ideo hoc dicit, quia forsan et hi avari erant, et ideo Apostolum odirent, si quidquam ab eis acciperet. Vel hoc ideo dicit, quia si acciperet ab eis, putarent se emisse licentiam peccandi, et ita libertatem arguendi Apostolus minueret. Nescitis, etc. Redit rursus ad illud quod inceperat, etiam atque etiam commendans, id es non faciet. etiam hoc habet, ut quis vivat inde, ubi laborat. Hic ergo item probat se potestatem habere accipiendi, per similitudinem sacerdotum gentilium vel Judaeorum, cui rei naturalis ratio consentit, ut nec leve faciat, nec otiosum quod tantis testimoniis commendat. Qur quae de sacrario sunt edunt, et qui in altario deserviunt c
Abbreviated transcription (Latin):
ut quis eua gł a mea qd̾ eẽt si acciꝑem. ł si euangłi⁊ arẽ ut acciꝑem: qlam
suã dic̃. qͣm ht̃ apud dm̃infirmis cõpatiens. Quisqͥs enĩ. eo qd̃s debet᷑. uti
exigendo. stipendiũ debitũ: ab infiriis. s de suis laborib transigendo co¬
tidianũ uictũ. hoc ẽ qd̾ stabulario ad quẽ uuln̾atꝰ ille qui incidit in latneᷤ
apłis rapacib. Namsi.q. quereret aliqͥs. an euacuaret᷑ gła si euangłia¬
res. ut ua hinte fierent. respondet utiq. qr ñ exdilectione p̃dicarẽ ⁊ itanẽt¬

Expanded text:
esset si acciperem, id est evangelizarem ut acciperem. Gloriam suam dicit, quam habet apud Deum infirmis compatiens. Quisquis enim eo quod sibi debetur uti exigendo stipendii debitum ab infirmis, sed de suis laboribus transigendo quotidianum victum. Hoc est quod stabulario, ad quem vulneratus ille qui incidit in latrones apostolis rapacibus. Nam si. Quasi quaereret aliquis: An evacuaretur gloria, si evangelizares, ut ita haec in te fieren
Abbreviated transcription (Latin):
stũ :⁊ nullo ꝑadiso ħ g̾it᷑ in eccła. Nemo gͥ uos seducat ab isto ꝑadiso eccłe. suf¬
ficiat qd̾ illuc lapsi sumꝰ. ł exꝑti corrigam̃. am si is. qͣi timeo. ne pillos pseu

Expanded text:
stum est in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo igitur vos seducat ab isto paradiso Ecclesiae. Sufstum est in illo paradiso, hoc geritur in Ecclesia. Nemo igitur vos seducat ab isto paradiso Ecclesiae. Sufficiat quod illic lapsi sumus, vel experti corrigamur. VERS. 4-9.-- Nam, si is qu
Abbreviated transcription (Latin):
qr õs st̃ una uͥgo. ꝑꝑ inuitatẽ integre fidĩ. solide spei suic̾e caritatis. aͥigo sũt
qͥ apͣuitate erroris ⁊ aboꝑe malo in ꝯtaminati. casta: qr ñ hñt estũ ⁊ incenti¬
uũ male uolinitatis. Despondi uos dico. exibe .i. ut exibeã xͦ dõ indie ndicii.
bolus ꝑserpentẽ sedux̃ enã. aparadiso eã eiciens. sedux dico. astutia sua .s. ꝓ
inutendo falsa. ita ꝑsimiles deceptones corrũpant᷑ sensꝯ ur̃i .i. intellectus ur̃i.¬
u̾mes m̃datioꝵ. ⁊ nicħ utegr̃ remanet. Ioꝙ sic̃ patͥb nr̃is adu̾s leonẽ opꝰ erat
pacĩa: sic nob̾ adu̾sꝰ draconẽ ugllantia. le .i. cogebat: nc̃ docet. lc̃ ing̾ebat uio¬
lẽtias: nc̃ insidias. Uidebat᷑ tc̃ fremens: nc̃ lubͥcꝰ ⁊ oberrans difficile uidet᷑. Iõ timet
gestat incorde. Mͦ gͦ aĩa uͥginitatẽ tuã serua. pꝰ ea fecũdanda inãplexii sponsi.
Sepͥte gͦ ut scͥptũ: aures urãs sꝑus. ad huc .i. musitat serpens ⁊ ñ tacet qd̾ ge¬

Expanded text:
tatem integrae fidei, solidae spei, sincerae charitatis: Virgo sunt, quia a pravitate erroris et ab opere malo incontaminati, casta, quia non habent aestum malae voluntatis. Despondi dico, exhibere, id est ut exhibeam vos Deo in die judicii. bolus, per serpentem seduxit Evam, a paradiso eam ejiciens; seduxit, dico, astutia sua, scilicet promittendo falsa, ita, per similes deceptiones corrumpantur sensus vestri, id est ivermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans difficile videtur. Ideo timegestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundandptum est, aures vestras spinis . Adhuc enim mussitat serpens et non tacet. Quod ge
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatẽ ambulant: ꝗͣ de uob̃ qui estis illuminati: ⁊ spẽ uite ha¬
betis. Omĩs qui intelligit: qͣdã luce intĩore illustrat᷑. Est gͦ quedam
poris ẽ aĩa: sic aĩe uita ẽ ds̃. ⁊ quomꝰ si aĩa deserat morit᷑ corpꝰ:
sic aĩa morit᷑ si deserat eã ds̃. aĩa recedens aluice iusticie: qͣnto magiꝰ
querit qͥd inueniat ꝯtͣ uisticiã: tanto plus repellit᷑ alumine u̾itatiꝰ.

Expanded text:
vanitate ambulant, quam de vobis qui estis illuminati, et spiritum vitae habetis. Omnis qui intelligit quadam luce interiore, illustratur. Est ergo quaedam poris est anima, sic animae vita est Deus: et quomodo si anima deserat, moritur corpus; sic anima moritur si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae quanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
culta noui ⁊ uet̾is.t. que ⁊̃ ⁊ mali noscunt. ut ⁊ uidas cũ aplis.
⁊diabolus. qui nt ezechiel dic̃. mist̾ia omĩa nouit. cũ iꝑaciso
dĩ illum fuisse: ⁊ p̃ciosos lapides habuisse testat᷑. s nich illi ꝓfuit.
qr sñ caritate insuꝑbiam ꝓsiluit. Et si .no. om. sci. diuinã: ⁊ hu¬
manã. ut scribe ⁊ pharisei. Uñ dñs ait. Uos h̾etis clauẽ scĩe.s nec
intratis. nec alios intrare sinitis. Et si habuero. o. fi .i. de omi re. ũn
ẽ hñda: fidẽ dico ita ꝑfectam. ut montes tͥnsferam. adlitt̾am. ł
demones. apacientibꝰ. Caritatẽ aut̃ ñ habtiero nicħ sũ .i. nicħ mͥ¬

Expanded text:
i noscunt, ut Judas cum apostolis, et diabolus qui, ut Ezechiel dicit, mysteria divina novit, cum in paradiso Dei illum fuisse, et pretiosos lapides habuisse testatur, sed nihil illi profuit, quia sine charitate in superbiam prosiluit; et si noverim omnem manam, ut Scribae et Pharisaei, unde Dominus ait: Vos habetis clavem scientiae, sed nec intratis, nec alios intrare sinitis ; et si habuero omnem fidem, de omni re unde est habenda, fidem, dico ita perfectam, ut montes transferam, ad litteram, vel daemones a patientibus, charitatem autem non habuero, nihil sum, id
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ redde uindictã. Bñ fac humili: ⁊ ne dedis impio: qr ⁊ altissimꝰ ht̃ hodio pec¬
catores: ⁊ ipiis reddet uindict̾a. ħ u̾ba quomͦ accipienda sint ñ intelligente.
detestabili crudelitate induunt᷑. Uñ nos oportet. ħ caritati ur̃ẽ explanare: qͣlit̃
intelligenda sint. Ila gͦ obħ dicta st̃: necuiꝗͣ pec̾cori io bñfacias: qr pecc̾or ẽ: s¬
ꝙ hõ ẽ ut ñsis ad undicandũ remisso: nec ad subuemendũ inhumanꝰ. Ita. utr̃q

Expanded text:
 ne dederis impio, quia et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quomodo accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde nos oportet haec charitati vestrae explanare qualiter intelligenda sint. Illa ergo ob hoc dicta sunt, ne cuiquam peccatori ideo benefacias quia peccator es homo est, ut non sis ad judicandum remissus, nec ad subveniendum inhumanus. Ita utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
cit ut carnalit̾ ei bñ sit. qͥde lege carnalit̾ sentit. de carne.⁊ me. ꝯueniẽ¬
seminat insp̃ũ .i. spͥui dat assensũ: ex fide cũ caritate seruiendo iusti¬
cie: ⁊ legẽ spualit̃. intelligendo: de sp̃u ⁊ inetet. ꝯuenientẽ messẽ . s. uitã¬

Expanded text:
cit ut carnaliter ei bene sit, et qui de lege carnaliter sentit, de carne et metet conveniencit ut carnaliter ei bene sit, et qui de lege carnaliter sentit, de carne et metet convenieni spiritui dat assensum ex fide cum charitate serviendo justitiae et legem spiritualiter intelligendo, de spiritu et metet, convenientem messem, sci
Abbreviated transcription (Latin):
debeant se hr̃e erga subditos: ħ ad subditos loquit̾ docens quoni le di¬
beant hr̃e erga magistros. qͣi p̃lati ita se habeant ut cdixi. his aut̃ qͥ ca¬
thecitat᷑ .i. instruit᷑ ⁊ si solo u̾bo ñ exemplo. cõmunicet ei inoĩb bonis:
dicit. ⁊ ne quis dicat ñ debeo ag̾ẽ nͥ qd̾ uullo iudeo: subdit. Nolite errare
ei ut moneat subditos largiri tp̃alia p̃latis: aquib recipiunt spͥua¬
lia. discipłos gͥ ad inagistroꝵ refrig̾ia hortat᷑ dicens. Haut̃. qͥ cathe .i. in¬
ma. Usitatũ enĩ p̃ceptũ ẽ: ut p̃dicatori u̾bi dĩ p̃beat necessaria : ille.
cui p̃dicat᷑. que boni appellatione recte signauit: sic̃ ⁊ dñs in euangłio
cũ discipłis loquens: ait. Cũ mali sitis. nostis bona data dare. f.ii. Preui
ñ ignorat facultates: excusatio ĩ similis hoiẽm pͥ placare : dm ñ po¬
carnalia uitia: ⁊ fouet ⁊ qͥ omĩa que fac̃: ⁊̃ si qua bona uideant᷑: ĩo fa¬

Expanded text:
debeant se habere erga subditos, hic ad subditos loquitur, docens quo se debeant habere erga magistros. Quasi dicat: Praelati ita se habeant, ut dixi. Is autem qui catechizatur, id est instruitur, etsi solo verbo, non exemplo, communicet ei in omnibus bonis dixerit. Et ne quis dicat: Non debeo agere, nisi quod in illo video, subdit: Nolite errare, dici ut moneat subditos largiri temporalia praelatis a quibus accipiunt spiritualia. Discipulos igitur ad magistrorum refrigeria hortatur dicens: Is autem qui catechinia. Usitatum enim praeceptum est, ut praedicatori verbi Dei praebeat necessaria ille cui praedicatur, quae boni appellatione recte signavit. Sicut et Dominus in Evangelio cum discipulis loquens ait: Cum mali sitis, nostis bona dare filiis vestris; pra vestra, non ignorat facultates. Excusatio verisimilis hominem potest placare, Deum non pocarnalia vitia et fovet, et qui omnia quae facit, etsi qua bona videantur, ideo fa
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑.s. econtͣ cũ ip̃m corpꝰ incorruptibile sit. qi inmor¬
redarguit carnalẽ sensũ discipłoꝵ: qm putabãt
xͥ carnẽ sic̃ aliã: in partes ẽẽ diuidendã. ⁊ morsibꝰ
giis. uͥ delusione qͣdam fallunt᷑ ocłi. ut uident᷑ ẽẽ
qd̾ ñ ÷ ad qd̾ illi dñt. Non fallit nos uisus. nec fallit᷑.
qd̾ eẽt si credet᷑ sic frangi ut uidet᷑. nec illusio ẽ.
qr adułtatẽ fidĩ. ñ ad deceptionẽ sic fit. aui di¬
cunt qd̾ ibi fit fractio. ñ quidẽ incorꝑe. s in ip̾a
cens. panis quẽ frangimꝰ. Itẽ aug̃. qñ xͦ mandu
cat᷑. uita manducat᷑. nec qñ mandueat᷑ partes de
illo facimꝰ. ⁊ quidẽ insactam̃to. sic fit. Itẽ unꝰqͥsq
partẽ suã accipit. ꝑ partes mnanducat᷑. ⁊ manet
ñ inip̃o: s insacram̃to ẽẽ uidet᷑. Alii dicunt qd
ibi sit fractio. ⁊ nulliꝰ rei. qi incħ ibi frangit᷑. sic̃

Expanded text:
e contra, cum ipsum corpus incorruptibile sit quia immoret Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui putabant carnem Christi sicut aliam in partes dividendam, et morsibus giis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad quod illi dicunt: Non fallit nos visus nec fallitur: quod esset, si crederetur sic frangi, ut videtur; nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem sic fit. Alii dicunt quod ibi fit fractio, non quidem in corpore, sed in ipsa cens: Panis quem frangimus. Item Augustinus: Quando Christus manducatur vita manducatur, nec partes de illo facimus, et quidem in sacramento sic fit. Item: Unusquisque partem suam accipit, per partes manducatur et manet non in ipso est, sed in sacramento esse videtur. Alii dicunt quod ibi fit fractio et nullius rei, quia ibi
Abbreviated transcription (Latin):
fiat illa. nec tñ illa augetur. nec ꝯcedunt qd̾ hec
ẽẽ illa u̾e dici possit. Alii aũ sic dñt hanc mn illã
tͣnsire. ł ꝯu̾ti. qr sub ilł accidentib subquibꝰ priꝰ
erat suba panis. ⁊ uim. pꝰ ꝯsecratione: est sub̃a
corꝑis ⁊ sanguinis. quib tñ ip̃m corpꝰ ñ afficit᷑.
Nos aut̃ incerta relinquentes. qd̾ exauctoritatibꝰ
ignorare: ñ erubescimꝰ sati. de pͥori aũ suba. que¬
dam remanent.s. color. sapor. forma. pondꝰ. que
corpꝰ asficniit: nec meo fundant᷑ Si nͭ quare l̃¬

Expanded text:
fiat illa, nec tamen illa augeatur, nec concedunt quod hanc esse illam vere dici possit. Alii autem sic dicunt, hanc in illam transire et converti, quod sub illis accidentibus sub quibus prius erat substantia corporis et sanguinis, quibus tamen ipsum corpus non afficitur. Nos autem incerta relinquentes, quod ex auctoritatibus ignorare non erubescimus fateri. De priori autem substantia quaedam remanent, scilicet color, sapor, forma, pondus, quacorpus afficiunt, nec in eo fundantur. Si vero quae
Abbreviated transcription (Latin):
errorib fluctuabat. Aliqͥ. ⁊⁊ fauebant apłis qui cũ dño fuer̃t ui
carne. paulũ deformantes. qͥ eñ dñõ ñ fu̾it. dequo egimꝰ. alii fa¬
uebant pseudo apłis aquib compositis u̾bis ead̾ audiebant.
que ab apło: cont᷑ quos loquit᷑. q. ñ alia p̃dicant uob̃ qͣm ego.
Et qi posset dici qd̾ ⁊ si ead̾ meliꝰ tñ paulo p̃dicarent: remonet

Expanded text:
erroribus fluctuabat. Aliqui enim favebant apostolis qui cum Domino fuerunt in carne, Paulum deformantes, quia cum Domino non fuerit, de quo egimus. Alii favebant pseudoapostolis, a quibus compositis verbis eadem audiebant quae ab Apostolo contra quos loEt quia posset dici, quod etsi eadem, melius tamen Paulo praedicarent, removet.