comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
montis usq ad apicẽ. qui respieit suꝑ docha¬
im. a loco qui dicit᷑ belma usq celmon. qͥ
ẽ contra esdrelon. Filii aũt isrł ut uidert̃
multitudinẽ illoꝵ. ꝓstrauerunt se suꝑ t̾rã
mittentes cinerẽ suꝑ capita sua: unanimes
orantes ut ds̃ isrł miscđ̾iam suam ostendet
suꝑ popłm suum. Et assumentes arma sua
bellica quȩ angusti itineris tram. tẽ dirigt̃
int̾ montuosa. & erant custodientes ea tota
die & nocte. Porro holofernes dũ cireuret
ꝑgirũ repperit qđ fons qui influebat in¬
aqua ductũ illoꝵ a parte australi extraci¬
uitatẽ dirigeret: & incidi precepit aquȩ¬
ductũ eoꝵ. Erant aũt non longe a muris fon¬
tes ex quib furtim haurire uidebant᷑ aqũa.¬
filii amon & moab. accesserunt ad holofernẽ
dicentes. Filii ifrł non in lancea nec in sagit¬
ta confidunt: sed montes defendunt illos.
& muniunt illos colles in p̃cipitio constituti.
Ut gͦ sine congressione pugnȩ puissis suꝑare

Expanded text:
montis usque ad apicem, qui respicit super Dothain, a loco qui dicitur Bolma, usque ad Chelmon qui est contra Esdrelon. Filii autem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus Israel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et assumentes arma sua loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtim videbantfilii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem, dicentes: Filii Israel, non in lancea nec in sagitta confidunt, sed montes defendunt illos, et muniunt illos colles in praecipitio constituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare
Abbreviated transcription (Latin):
qui memores fuerint uirtutis dñi inȩternũ:
ꝓ quib non peꝑcisti animȩ tuȩ. ꝓpt̾ angusti¬
as & tribulationes generis tui. sed subuenisti
ruinȩ ante conspectũ dñi nr̃i. Et dixit omis
popłs fiat fiat. Porro achior uocatus uenit. &
dixit ei iudith. Deus isrł cui tu testimonium
dedisti qđ ulciscat᷑ se. de inimieis suis: ipse ca¬
put om̃ium increduloꝵ incidit in hac noc¬
te in manu mea. & ut ꝓbes q ita ẽ. ecce ea¬
put holofernis. qui in conte̾ptu suꝑbiȩ. suȩ
dm̃ isrł contẽpsit: & tibi interitũ minabat᷑
dicens. Tum captus fuerit popłs isrł. gladio

Expanded text:
uerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae, propter angustias et tribulationem generis tui, sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Porro Achior vocatus venit, et dixit ei Judith: Deus Israel, cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit hac nocte in manu mea. Et ut probes quia ita est, ecce caput Holofernis, qui in contemptu superbiae suae Deum Israel contempsit, et tibi interitum minabatur, dicens: Cum captus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
orauit eum ꝓsternens se in terrã. Et leuauer̃
illam serui holofernis: iubente dño suo. Tunc
holofernes dixit ei. E quo animo esto. & noli
pauere in corde tuo: qm̃ ego nũquã nocui
uirũ. qui uoluit seruire nabuebodonosor re¬
gi. Popłs aut̃ tuus si non contepsisset me: ñ
alleuassẽ lancet̃ meam suꝑ eum. Hunc autẽ
die michi qua ex causa recessisti ab eis: & pla¬
euit tibi ut uenires ad nos. Et dixit illi iudit᷑.
Sume uerba ancillȩ tuȩ: qm̃ si sequutꝰ fuers
uerba ancillȩ tuȩ. ꝑfectã rẽ faciet dñs tecum.

Expanded text:
oravit eum prosternens se super terram et levaverunt oravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tec
Abbreviated transcription (Latin):
noluerunt ultro tradere se ipsos. ut inuenirẽt
miscdiam in conspectu ur̃o. łlac de causa eogita¬
ui mecum dicens. Uadam ad faciẽ principis olo¬
fernis. ut indicẽ illi secreta illoꝵ. & ostendam
illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non
cadat unus uir de exercitu eiusEt eum audis¬
sent uiri uerba eiꝰ. considerabant faciẽ eiꝰ &
erat in oculis eoꝵ stupoꝵ: qm̃ mirabant᷑ pulchri¬
tudinẽ eiꝰ numnis. Et dixerunt ad eam. Lonser¬
uasti animã tuam eoqd tale repperisti consiliũ
ut descenderes ad dum nr̃m. Hoc aut̃ scias qm̃
cũ steteris in conspectu eꝰ bene tibi faciet: &
set ante. faciẽ eius: statĩ captꝰ ẽ in suis ocłis o¬
lofernes. Dixeruntq ad eam satellites eiꝰ. Quiss
contepnet popłm hebreoꝵ. qui tã decoras mu¬
lieres habet: ut non ꝓ his merito pugiare
sedentẽ holofernẽ in conopeo qđ erat ex pur¬
pura & auro & smaragdo & lapidib p̃ciosis
intextũ: & cum in faciem eius intendisset ad¬

Expanded text:
t misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor qnimis. Et dixerunt ad eam: Conservasti animam tuam, eo quod tale reperisti consilium, ut descenderes ad dominum nostrum. Hoc autem scias, quoniam cum steteris in conspectu ejus, bene tibi faciet, etsset ante faciem ejus, statim captus est in suis oculis Holofernes. Dixeruntque ad eum satellites ejus: Quis contemnat populum Hebraeorum, qui tam decoras mulieres habet, ut non sedentem in conopeo quod erat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset ad
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerat uesꝑe egrediebat᷑ mane. atq inde
in scdas edes ducebat᷑. quȩ sub manu sagara
eunuchi erant. qui concubinis regiis residebat.
nec habebat potestatẽ ad regẽ ultra redeundi
nisi uoluisset rex. & eam uenire iussisset ex no¬
mine. Euoluto aut̃ tẽpore ꝑ ordinẽ instabat
dies qua hester filia abiahel frĩs mardochei quã
sibi adoptauerat in filiã. intrare deberet ad re¬
gẽ. Quȩ non quesiuit muliebrẽ cultũ: sed quȩ

Expanded text:
intraverat vespere egrediebatur mane atque inde in secundas aedes deducebatur quae sub manu Sasagazi eunuchi erant qui concubinis regis praesidebat nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi nisi voluisset rex et eam venire iussisset ex nomine evoluto autem tempore per ordinem instabat dies quo Hester filia Abiahil fratris Mardochei quam sibi adoptaverat in filiam intrare deberet ad regem quae non quaesivit muliebrem cultum sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
diutq sandalia pedib suis. assũpsitq dextra¬
riola. & lilia. & maures. & anulos: & omĩb or¬
libidine sed ex uirtute pendebat. Et ideo dñs
hanc in illã pulchritudinẽ ampliauit: ut in¬
cõparabili decore om̃ium ocłis appareret. Im¬
posuit itaq abre suȩ ascopã umi. & uas olei.
ꝓfecta ẽ. sumq uenissent ad portã eiuitatis.
inuenerunt expectantẽ oriam. & p̃sbiteros ci¬
uitatis. Qui cũ uidissent eã. stupentes mirati
sunt nimis pulchritudinẽ enis. Nichil tamen
interrogantes eam: dimiserunt transire eam¬
dicentes. D patrũ nr̃oꝵ det tibi grãm. & ome
consilium tui cordis sua uirtute corroboret:
ut głetur suꝑ te iherłm: & sit nomen tuum
in numero scoꝵ & iustor. Et dixerunt hi qui
illie erant om̃s una uoce. fiat fiat. Iudith uͦ
orans dñm transit᷑ portas: ipsa & abra eiꝰ. Factũ ẽ
aut̃ cũ descenderet de monte circa ortũ diei.
occurrerunt ei exploratores assyrioꝵ: & tenu¬

Expanded text:
 sandalibus pedes suos, assumpsitque dextralia, et lilia, et inaures, et annulos, et omnibus orlibidine, sed ex virtute pendebat. Et ideo Dominus hanc in illa pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore oculis omnium appareret . Ii profecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenu
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset tẽpus singularũ ꝑ ordinẽ puellaꝵ
ut intrarent ad regẽ. expletis omĩb quȩ ad
cultũ mulierũ ꝑtinebant. mensis duodecimus
uertebat᷑. ita dũtarat ut sex menses oleo un¬
gerent᷑ mẏrtino. & aliis sex quib dã pigmentĩ
& aromatib uterent᷑. Ingredientesq ad regẽ qͥe
quid postulassent ad ornatũ ꝑtinens accipie

Expanded text:
empus singularum per ordinem puellarum, ut intrarent ad regem, expletis omnibus quae ad cultum muliebrem pertinebant, mensis duodecimus vertebatur: ita dumtaxat, ut sex mensibus oleo ungerentur myrtino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur. Ingredientesque ad regem, quid
Abbreviated transcription (Latin):
pistolas ad uniuersas ꝓuincias regni sui. ut
queꝙ gens audire & legere poterat. diuer¬
sis linguis & litteris. eẽ uiro principes ac
regis assueri deferbuerat indignatio. recor
tur regi puellȩ uirgines ac speriose: ꝙ mit¬
tant᷑ qui considerent ꝑ uniuersas ꝓuinciaᷤ¬
feminarũ sub manu egei euinuchi. qui ẽ p̃¬
positꝰ & custos mulierũ regiarũ. & accipiats
mundũ muliebrẽ. & cȩtera ad usus necessa
ipsa regnet ꝓ uasthi. Placuit sermo regi: &
ita ut suggesserant iussit fieri. Erat uir
rudeus in susis eiuitate uocabulo mardoche¬
us. filius iair. filii semei. filii cis. de stirpe ie
mini. qui translatus fuerat de iherłm eo tẽ¬
pore. quo iechoniam regẽ iuda nabuchodo¬
nosor rex babilonis transtulerat. qui fuit
nutritius filiȩ frĩs sui ȩdesse. quȩ altero no¬
mine hester uocabat᷑. & utrũq parentẽ ami¬
serat: pulchra nimis & decora facie. Mlortiusq

Expanded text:
incias regni sui, ut quaeque gens audire et legere poterat, diversis linguis et litteris, esse viros principes ac regis Assueri deterbuerat indignatio, recordtur regi puellae virgines ac speciosae, et mittantur cui considerent per universas feminarum sub manu Egei eunuchi, qui est praepositus et custos mulierum regiarum: et accipiant mundum muliebrem, et caetera ad usus necessarerit, ipsa regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi: et ita, ut suggesserant, jussit fieri. Erat vir Judaeus in Susis civitate, vocabulo Mardochaeus: filius Jair, filii Semini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora fac
Abbreviated transcription (Latin):
linquis p̾sumentes de te: & de sua uirtu¬
te głantes humilias. Finito itaq fletu. & ꝑ
totã. diẽ popłoꝵ oratione cõpleta: consolati
sunt achior dicentes. Ds̃ patrũ nr̃oꝵ cuius
tu uir tutẽ p̃dicasti. ipse tibi dabit hanc
uicissitudinẽ: ut eoꝵ magis tu interitum ui
seruis suis. sit & tecum ds̃ in medio nr̃i: ut si¬
pit eum in domũ suam: & fecit ei cȩnam
magnã. Et uocatis omĩb p̃sbiteris: simul
expleto ieiunio refecerunt. Postea congrega¬

Expanded text:
sumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilias. Finito itaque fletu, et per totam diem oratione populorum completa, consolati sunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum vidservis suis, sit et tecum Deus in medio nostri: ut sipit eum in domum suam, et fecit ei coenam magnam. Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea ve
Abbreviated transcription (Latin):
De uniuersis aut̃ urbib assũpsit sibi auxilia¬
rios. uiros: fortes. & electos ad bellũ. Tantꝰq
metus ꝓuinciis illis incubuit. ut uniuersa¬
rũ urbium habitatores. principes. & honora¬
ti. simul cum popłis exirent in obiuiam ueni¬
enti: suscipientes eum cũ coronis & lãpadibus:
ducentes corosm tybus & tympanis. Nec is¬
ta tam̃ facientes: ferocitatẽ eius pec̾toris
tigare potuerunt. Nam & ciuitates eoꝵ destru¬
xit: & lucos eoꝵ excidit. Preceperat enĩ illi nabu
chodonosor rex. ut om̃s dõs exterminaret: ui¬
delicet ut ipse solus diceret᷑ ds̃ ab his nationibꝰ
quȩ potuissent holofernis potentia subiugari.¬
ꝑtransiens aũt syriam sobal. ꝙ omnẽ apamiã.
omnẽq mesopiͦtamiã. uenit ad idumeos in ter¬
ra gabaa: accepitq ciuitates eoꝵ. & sedit ibi ꝑ
triginta dies. In quib dieb adunari p̃cepit u¬
niuersum exercitũ uirtutis suȩ.Tunc audien
tes filii isrł qui habitabant in terra nida: ti¬

Expanded text:
ersis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et luchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugaripertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae tunc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae ti
Abbreviated transcription (Latin):
fines meos. & iuuenes meos occisurũ gladio:
tradidit eum in manus feminȩ: & confudit
eum. Non enim oecidit potens eoꝵ a iuuenibꝰ.
nec filii titan ꝑcusserunt. nec excelsi gẏgan¬
tes imposuerunt se illi: sed iudith filia mera¬
ri in specie faciei suȩ dissoluit eum. Eruit mĩ se
uestimentis uiduitatis. & induit se uestimen¬
ta lȩticiȩ. in exultatione filioꝵ isrł. Unxit fa
ciem suam unguento: colligauit cincinnos su
erunt ocłos eiꝰ: pulchritudo eiꝰ captiuã fecit
animã enis. Amputauit pugione ceruicẽ eiꝰ:
horruerunt ꝑsȩ constantiã eius. & medi au¬
daciam es: Tunc ululauerunt castra assyrioꝵ.
quando apparuerunt humiles mei arencen¬
tes in siti. Filii puellarũ cõpuferunt eos: &¬
sicut pueros fugientes occiderunt eos. Pe¬
rierunt in p̃lio ante faciẽ dĩ mei. Hymnũ
cantemus dno: hẏmnũ cantemus dño dõ nr̃o.
adonay dñe magnus es tu. & p̾clarus in uir¬

Expanded text:
fines meos et iuvenes meos occisurum gladio ifines meos et iuvenes meos occisurum gladio it eum et tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum exuit enim se vestimenta viduitatis et induit se vestimenta laetitiae in exulciem suam unguento, et colligavit cincinnos suoerunt oculos ejus, pulchritudo ejus captivam fecit animam ejus, amputavit pugione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro. Adonai, D
Abbreviated transcription (Latin):
a popłi nr̃i. q fecisti uirilit᷑: & confortatr̃
ẽ cor tuum. eo qd̃ castitatẽ amaueris. & post
uirum tuum altum non scisti. Ideo & manꝰ
dñi confortauit te: & ideo eris benedicta
dies aũt triginta uix collecta sunt spolia assy¬
rioꝵ a filiis isrł. Porro aut̃ uniuersa quȩ ho¬
lofernis peculiaria fuisse ꝓbata sunt dedert̃
iudith: in auro & argento. & gẽmis & uestib.¬
& om̃i suꝑlectili: & tradita sunt illi omĩa a
popło. Et om̃s popłi gaudebant cĩ mulierib
& uirginib. & iuuenib. in organis & in cytha¬
ris: modulamini illi psalmũ nouũ. & exultate
& inuocate nomen eiꝰ. Uñs conterens bella dñs
nomen ẽ illi: qui posuit castra sua in medi¬
o popłi sui. ut eriperet nos de manu om̃iũ
inuicoꝵ nr̃oꝵ. Uenit assur ex montib ab a¬
quilone in multitudine fortitudinis suȩ:
cuius multitudo obturauit torrentes. & equi
coꝵ cooperuerunt ualles. Dixit se incensurr̃

Expanded text:
a populi nostri quia fecisti vira populi nostri quia fecisti virest cor tuum, eo quod castitatem armaueris et post uirum tuum alterum nescieris. Et ideo manus Domini confortauit te, et ideo eris benedicta dies autem triginta vix collecta est spolia Assyriorum a populo Israhel porro autem universa quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt dederunt Iudith in auro et argento et vestibus et gemmis et omni supellectile et tradita sunt illi omnia a populo et omnes populi gaudebant cum mulieribus et virginibus et iuvenibus in organis et cithaalis modulamini illi psalmum novum exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio populi sui ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae cuius multitudo obturavit torrentes et equi eorum cooperuerunt valles dixit se incensurum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire potussent. Misit itaq or ias nun¬
cios ꝑ om̃s enutates & regiones isrł. Omĩs ita¬
q regio omisq urbs electam iuuentutẽ misit¬
armatã post eos: & ꝑsequuti sunt eos in ore
gladii. quousq ꝑuenirent ad extremitatem
finium suoꝵ. Reliqui aũt qui erant in bethy¬
lia ingressi sunt castra assẏrioꝵ: & p̃dam quã
fugientes assyrii reliquerant abstulerunt. &
onustati sunt ualde. Hi uͦ qui uictores exti¬
terant reuersi sunt ad bethuliã: omĩaq quȩ
erant illoꝵ abstulerunt secũ: ita ut non eẽt
numerꝰ in pecorib & in iumentis & in uniuer¬
sis mobilib eoꝵ: & a minimo usq ad magnũ
om̃s diuites fierent de p̾dationib eoꝵ. Ioachĩ
aut̃ sũmus pontifex de iherł̃m uenit in
bethulia. cum uniuersis presbiteris suis
ut uideret iudith. Quȩ cũ exisset ad eum
benedixerunt illam om̃s una uoce dicentes.
Tu gła iherłm. tu lȩticia isrł. tu hono̾ficenti¬

Expanded text:
invenire potuinvenire potutios per omnes civitates et regiones Israel. Omnis itaque regio, omnisque urbs, electam juventutem armatam misit post eos, et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremitatem finium suarum reliqui autem qui erant in Bethulia ingressi sunt castra Assyriorum et praedam quam fugientes Assyrii reliquerant abstulerunt et honestati sunt valde hii vero qui victores reversi sunt ad Bethuliam omnia quaeque erant illorum abstulerunt secum ita ut non esset numerus in pecoribus in iumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divites fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Iudith quae cum exisset ad illum benedixerunt illam omnes una voce dicentes tu gloria Hierusalem tu laetitia Israhel tu honorificenti
Abbreviated transcription (Latin):
cit confusionẽ in domo regis nabuchodono¬
sor. Ecce enim holofernes iacet in terra: & ca¬
put eius non ẽ in eo. Qđ cũ audissent om̃s¬
principes uirtutis assyrioꝵ sciderunt om̃s
uestimenta sua: & intolerabilis timor & tremor.
cecidit suꝑ eos. Et turbati sunt animi eoꝵ
ualde: & factus ẽ clamor incõparabilis in me¬
dia castra eoꝵ. Lumq omĩs exercitꝰ decollatũ
holofernẽ audisset. fugit mens & consiliũ ab
eis: & solo tremore & metu agitati. fuge p̃sidi¬
un sumunt. ita ut nullus loqueret᷑ eũ ꝑxi¬
mo suo: sed inclinato capite relictis omĩb e¬
uadere conabant᷑ hebreos quos armatos suꝑ¬
se uenire audierant: fugientes ꝑ uias cãpoꝵ
& semitas uallium. Uidentes aũt filii isrł fu¬
gientes illos: descenderunt clangentes tubis
&e ululantes post ipsos. Et qm̃ assyrii non ad¬
unati in fugã ibant p̾cipites: filii isrł uno
agmine ꝑsequentes. debilitabant om̃s quos

Expanded text:
cit confusionem in domo regis Nabuchodonocit confusionem in domo regis Nabuchodonosor ecce enim Holofernis iacet in terra et caput ipsius non est in illo quod cum audissent principes virtutis Assyriorum sciderunt omnes vestimenta sua et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos et turbati sunt animi eorum valde et factus est clamor inconparabilis in media castra eorum cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes per vias camporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes illos descenderunt clangentes tubis et ululantes post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos
Abbreviated transcription (Latin):
Porro hi. qui in tab̾naculo erant uenientes.
&e ante ingressũ cubiculi ꝑstrepentes. excitã¬
di grã inquietudinẽ arte moliebant᷑: ut ñ
ab excitantib sed a sonantib holofernes eui¬
gilaret. Nullus eni audebat cubiculũ tur¬
tutis assyrioꝵ pulsando aut intrando aꝑi¬
rire. Sed cũ uenissent duces eius & tribuni
cubiculariis. Intrate. & excitate eum: qm̃ e¬
gressi mures de caueis ausi sunt ꝓuocare noᷤ¬
ad p̃lium.: Tunc ingressus bagao cubieulũ
eius stetit anie cortina. & plausũ fecit mani¬
b suis. Suspicabat᷑ enĩ illũ eũ iudith dormi¬
re. Sed cum nullũ motũ iacentis sensu auriũ
caperet: accessit ꝓximans ad cortinã. Et eleuanᷤ
eam uidit iacens cadauer absq capite holofer¬
nis. in suo sanguine tabefactũ iacere suꝑ
t̾ram. Et exclamauit uoce magna cũ fletu:
&e scidit uestimenta sua. & ingressus tab̾nacu¬
lum iudith. non inuenit eam. Et exiuit fo¬
ras ad popłm. & dixit. Una mulier hebrea fe¬

Expanded text:
enientes et ante ingressum cubiculi perstrepentes excitandi gratia inquietudinem arte moliebantur ut non ab excitantibus sed a sonantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fe
Abbreviated transcription (Latin):
malech confidentẽ in uirtute sua. & in po¬
tentia sua. ꝙ in exercitu suo & inclipeis sius.
& in currib suis. & in equitib suis. non fer¬
u pugnando sed p̃cib scis pugnando deuiẽ.
Sicerunt uniuersi hostes isrł. si ꝑseueraueritᷤ
in hoc opere qđ cȩpistis. ad hanc gͥ exhorta¬
tionẽ enis dep̃cantes dñm. ꝑmanebant in co¬
nspectu dñi: ita ut etiam hi qui holocausta
dño offerebant. pcinc̾ti eilieus offerrent sacͥ¬
fieia dño: & erat cinis suꝑ capita eoꝵ. Eex
toto corde om̃s orabant dnm. ut uisitaret
principi militiȩ assyrioꝵ qđ filu isrł p̃para¬
uerant se ad resistendũ. ac montium itine¬
ra conclusissent. & furore nimio exarsit in
iracondia magna: uocauitq om̃is principtꝰ¬
maab. a& duces amon: & dicit eis. Dicit᷑ michi
qui sit popłs iste qui montana obsidet. aut

Expanded text:
rtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super captoto corde suo omnes orabant Deum, ut visitaret principi militiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principMoab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis
Abbreviated transcription (Latin):
numerauit uiros in expeditione sicut p̃cepit
ei rex. centũ uiginti milia peditũ pugnatoꝵ.
⁊ eqͥtes sagitarios duodecim milia. Omnẽq
expeditionẽ fecit p̃ire in multitudine innu¬
merabilium cameloꝵ: cũ his quȩ exercitibus
sufficerent copiose. Boum quoq armenta:
gregesq ouium quoꝵ non erat numerus. fry¬
mentũ ex om̃i syria in transitu suo parari
constituit: aurũ uͦ & argentũ de domo regi
affũpsit multũ nimis. Et ꝓfectus ẽ ipse c om¬
nis exercitus cum quadrigis & equitib & sagit
tariis: qui cooperuerunt faciem terrȩ sieut
locustȩ. Tũq ꝑtransisset fines assyrioꝵ. uenit
ad magnos montes angȩ qui sunt a sinistro
ciliciȩ: ascendittꝰ omĩa castella eoꝵ. & obtinu¬
it omnẽ munitionẽ. Effregit aũt ciuitatẽ opi

Expanded text:
n expeditione sicut praecepit ei rex centum viginti milia peditum pugnatorum et equites sagittarios duodecim milia omnemque expeditionem suam fecit praeire multitudinem innumerabilium camelorum cum his quae exercitibus sufficerent copiose boum quoque armenta gregesque ovium quorum non erat numerus frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit aurum vero et argentum de domo regis adsumpsit multum nimis et profectus est ipse et omnis exercittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit aut
Abbreviated transcription (Latin):
& quẽ admodum ipse holofernes iratꝰ uuisserit¬
eum isrłitis hac de causa tradi: ut dũ uince¬
ret filios isrł. tunc etiam ipsũ achior diuersiᷤ
iubeat suppliciis interire: ꝓpt̃ hoc qđ dixis¬
set ds̃ cȩli defensor eoꝵ ẽ. Cumq uniuersa
achior exposuisset. omĩs popłs cecidit in fa
ciem ad orantes dnm̃ : & cõmuni lamentatioẽ
& fletu. unanimes p̃ces suas dño effuderunt
dicentes. Dnẽ d̾s̃ oeli & terrȩ intuere suꝑbiã
coꝵ: & respice ad nrãm humilitatẽ. & faciẽ¬

Expanded text:
et quemadmodum ipse Holofernes iratuet quemadmodum ipse Holofernes iratueum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior expciem, adorantes Dominum, et communi lamentatione et fletu unanimes preces suas Domino effuderunt, dicentes: Domine Deus coeli et terrae, et intuere superbiam eorum, et respice ad n
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõprehenderent achior. & ducerent eum
in bethuliam: & traderent eum in manu fi¬
lioꝵ isrł. Et accipientes eum serui holofernis:
ꝓfecti sunt ꝑ campestria. Sed cũ apꝓpinqͣs¬
sent ad montana: exierunt ad eos fundibu¬
larii. Illi aut̃ diuertentes ad latera montis. li¬
gauerunt achior ad arborẽ manib & pedibꝰ.
& sic uinctũ de restib dimiserunt eum: & re¬
uersi sunt ad dism suum. Porro filii isrł descẽ¬
dentes de bethulia.uenert̃ ad eum. Quẽ soluẽ¬
tes duxert̃ ad bethuliam: atq in medio popłi
illũ statuentes. ꝑcunctati sunt quid rerum
eẽt qđ illum uinctũ assẏrii reliquissent. Indi¬
eb illis erant illie principes orias filius micha
de tribu symeon: & charmi qui & gothoniel.
In medio itaq senioꝵ & in conspectu om̃ium
achior dixit omĩa quȩ loquutꝰ ipse fuerai: ab
holoferne int̾rogatꝰ: & qualit̾ popłs holofer¬
nis uoluisset ꝓpt̾ hoc uerbũ interficere eũ:

Expanded text:
ut comprehenderent Achior, et perducerent eum ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, venerunt ad eum: quem solventes duxerunt ad Bethuliam, atque in medium populi illum statuentes, percunctati sunt quid rerum esset, quod illum vinctum Assyrii reliquissent. In diebus illis erant illic principes, Ozias filius Micha de tribu Simeon, et Charmi, qui et Gothoniel. In medio itaque seniorum, et in conspectu omnium, Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus: qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum,
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ aut̃ cum cessassent loqui: indignatꝰ
holofernes uehement̃. dixit ad achior. Qm̃ ꝓ
phetasti nob̾ dicens qđ gens isrł defendat᷑ adõ
suo. ut ostendã tibi qr non ẽ ds̃ nisi nabucho¬
donosor. cum ꝑcusserimꝰ eos sicut unũ homi
nẽ. tunc & ipse cũ illis assyrioꝵ gladio inte¬
ribis. & om̃is isrł tecũ ꝑditione disperiet: &
ꝓbabis qm̃ nabuchodonosor dñs sit uniuer¬
sȩ terrȩ: Tuncq gladius militiȩ meȩ transiq
ꝑ latera tua. & confixus cades int̃ uulnera¬
tos isrł: & non respirabis ultra donec ext̾mine¬
ris cũ illis. Porro aũt si ꝓpħiam tuam ueracẽ
existimas non concidat uultus tuus: & pallor
qui faciem tuam obtinuit abscedat a te: si
uerba mea hȩc putas impleri ñ posse. Ut aũt
noueris qr simul cũ illis hȩc experieris. ecce ex
bac hora illoꝵ popło sociaberis: ut dũ dignaᷤ
mei gladii penas exceꝑint. ip̃se simul ultioni
subiaceas: Tunc holofernes p̾cepit seruis suis

Expanded text:
Factum est autem cum cessassent loqui, indignatus Holofernes vehementer, dixit ad Achior: Quoniam prophetasti nobis dicens, quod genus Israel defendatur a Deo suo, ut ostendam tibi quoniam non est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, et pallor, qui faciem tuam obtinet  Al. obtinuit, abscedat a te, si verba mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis
Abbreviated transcription (Latin):
tes excelsas quȩ erant ibi. a torrente manbrȩ
usquetͦ ꝑueniat᷑ ad mare : & occupauit t̾mi¬
nos eiꝰ a eilicia usq ad fines iafeth̾. qui st̃ ad
austrũ. Adduxitq om̃s filios madian: ac p̃da¬
uit omnẽ locupletationẽ eoꝵ: om̃sq resistẽ.¬
tes sibi occidit in ore gladii. Et post hȩc des¬
cendit in campos damasci in dieb messis. &
succendit om̃ia sata. om̃sq arbores. & uincas
ferit incidi: & cecidit timor illius suꝑ om̃s
inhabitantes terram. Lunc miserunt legatos
suos uniuersaꝵ urbium & ꝓuinciaꝵ reges &
principes: sẏriȩ scilicet mesopotamiȩ. & syrꝰ.
sobal. & libiȩ atq ciliciȩ. Qui uenientes ad ho¬
lofernẽ dixerunt. Desinat indignatio tua cir¬
ca nos. Melius ẽ enĩ ut uiuentes seruiamus
nabuehodonosor regi magno & subditi simus
tibi: quã morientes cum interitu nr̃o. ipsi ser¬
uitutis nĩx dampna patiamini. Om̃is ciuitã
nĩa omĩsq possessio. om̃s montes & colles & cã¬

Expanded text:
e erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata omnesque arbores ac vineas fecit incidi et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tunc miserunt legatos suos universarum urbium et provinciarum reges ac principes Syriae scilicet Mesopotamiae et Syriae Sobal et Lybiae atque Ciliciae qui venientes ad Holofernem dixerunt desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini omnis civitas nostra omnisque possessio omnes colles et montes et cam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uertices montium. & muris cirrũdeder̃
uicos suos: & p̃parauert̃ frumenta in p̃para¬
tione pugnȩ. Sacerdos etiam eliaebim scripsit
ad uniuersos qui erant contra hesdrelon. q̃
ẽ contra faciẽ campi magni iuxta dothaim:¬
& ad uniuersos ꝑ quos transitꝰ eẽ poterat. ut
optinerent ascensus montium ꝑ uia eẽ pote¬
rat ad iherłm: ut illic custodirent ubi angꝰ¬
tũ iter eẽ poterat inter montes. Et fecerunt
filii isrł: scđ̾m qd constituerat eis sacerdos
dñi heliachim. & clamauit omĩs popłs ad
dum instantia magna: & humiliauerunt ani¬
mas suas in iciuniis. ipsi & mulieres eoꝵ. Et in¬
duerunt se sacerdotes ciliciis: & infantes ꝓstͣ
uerunt contra faciem templi. & altare. oꝑue¬

Expanded text:
s circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via esse poterat ad Hierusalem ut illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes et fecerunt filii Israhel secundum quod constituerat eis sacerdos Domini Heliachim et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum et induerunt se sacerdotes caueuerunt contra faciem templi, altare operue
Abbreviated transcription (Latin):
& uenabunt᷑ cos de om̃i monte: & de omĩ colle
& de cauernis petrarũ: qr ocłi mei fuꝑ om̃s ui¬
as eoꝵ. Non sunt abscondite a facie mea. & non
fuit occulta iniqͥtas eoꝵ ab ocłis meis. Et reddã
primũ dupplices iniqͥtates & peccata coꝵ: quia
c̃taminauert̃ terrã in rã in morticinis idoloꝵ suo¬
rũ. & abhominationib suis impleuert̃ heredita¬
tẽ meam. Dñe fortitudo mea & robur meũ. ꝙ¬

Expanded text:
i colle et de cavernis petrarum quia oculi mei super omnes vias eorum non sunt absconditae a facie mea et non fuit occulta iniquitas eorum ab oculis meis et reddam primum duplices iniquitates et peccata eorum quia contaminaverunt terram meam in morticinis idolorum suorum et abominationibus suis impleverunt hereditatem meam Domine fortitudo mea et robur meum
Abbreviated transcription (Latin):
pore benedic dm̃. & pete ab eo ut uias tuas
dirigat: & om̃i tẽpore in consilia tua in ipso
ꝑmancant. Indico etiam tibi fili mi dedisse
me derẽ talenta argenti dum adhuc infantu¬
lus eẽs gabelo in rages cruitate medoꝵ: & cyro¬
graphũ eius apud me habeo. Et ideo ꝑquire
quomͦ ad eum ꝑuenias. & recipias ab eo supͣ
memoratũ pondus argenti: & restituas ei eyro¬
graphũ suum. Noli timere fili mi. pauperẽ
quidẽ uitã gerimus : sed multa bona habe¬
bimus si timuerimꝰ dm̃. & recesserimꝰ ab omi
peccato. & fecerimus bene. Qunc thobias respon¬
dit patri suo. & dixit. Omĩa quęxũq p̃cepisti
michi faciam pat̾: quomͦ aũt banc pecuniã
inquiram ignoro. Ille me nescit. & ego illũ ig¬
noro. Qđ signũ dabo illi: Sed neq uiã ꝑ qu̾ã
illuc ꝑgat᷑ aliquando cognoui. Tunc pat̾ su¬
us respondit illi. & dixi. Cyrographũ quidẽ
eiꝰ penes me habeo: qđ dũ illi ostenderis statĩ
restituet. Sed ꝑge nunc & inquire tibi aliꝗͣ.

Expanded text:
pore benedic Deum: et pete ab eo, ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti et restituas ei chirografum suum noli timere fili mi pauperem quidem vitam gerimus sed multa bona habemus si timuerimus Deum et recesserimus ab omni peccato et fecerimus bene tunc Tobias respondit patri suo et dixit omnia quaecumque praecepisti mihi faciam pater quomodo autem hanc pecuniam inquiram ignoro ille me nescit neque ego illum quod signum dabo illi sed neque viam qua pergatur illuc aliquando cognovi tunc pater suus respondit illi et dixit chirografum quidem eius penes me habeo quem dum illi ostenderis statim restituet sed perge nunc et inquire tibi aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
cum: & p̃cipe in pace recipi sp̃m meũ. Expe¬
dit enĩ michi magis mori quã uiuere. Eadẽ¬
itaq die contigit ut sara filia raguel in ciui¬
tate medoꝵ. ut et ipsa audiret impperium
ab una ex ancillis patris fui: qm̃ tradita fu¬
erat septẽ. uiris. & demonium nomine. asmo¬
deus occiderat eos mox ut ingressi fuissent
ad eam. Ergo cum ꝓ culpa sua increpasset
puellã: respondit ei dicens. Amplius ex te ñ
uideamꝰ filium aut filiam suꝑ terrã: int̾fec
trix uiroꝵ tuoꝵ. Nũqͥd & me occidere tu uis.
sic etiam septẽ uiros occidisti: Ad hanc uocẽ
ꝑrexit in suꝑiori cubiculo domꝰ suȩ. & trib
dieb ac trib noctib ñ manducauit neq bi¬
bit: sed in oratione ꝑsistens lacrimis dep̃ca¬
bat᷑ dm̃. ut ab isto imꝓꝑio.  beraret eã. fac¬
tũ ẽ aũt tercio die dũ cõplen: orationem:

Expanded text:
e recipi spiritum meum. Expedit enim mihi mori, magis quam vivere. » Eadem die contigit, ut Sara, filia Raguel, in civitate Medorum, audiret impab una ex ancillis patris sui, quoniam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiamtrix virorum tuorum numquid et me occidere vis sicut et iam septem occidisti ad hanc vocem perrexit in superiori cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noctibus non manducavit neque bibit sed in oratione persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret oratio
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ cũq tibi aliqͥd operatꝰ fuerit. statim ei merce¬
dẽ restitue : & merces mercennarii tui apud te
omino non maneat. Qđ ab alio odis tibi fieri:
uide ne alteri tu aliquando facias. Panẽ tuũ
cum esurientib & egenis comede: & de ues¬
timentis tuis nudos tege. Panẽ tuum & ui

Expanded text:
Quicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei merceQuicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non maneat. quod ab alio odis fieri tibi, uide ne alteri tu aliquando facias. panem tuum cum esurientibus egenis comede, et de uestimentis tuis nudos tege. Et post I
Abbreviated transcription (Latin):
meã corpus meum sepeli: & honorẽ habeb̾
matri tue om̃ib dieb uitȩ eiꝰ. Menior enim
eẽ debes: quȩ & quanta ꝑicula passa sit ꝓp
Om̃ib aut dieb uite tuȩ in mente habeto
dm̃: & caue ne aliquando peccato consen¬
tias. & p̃termittas p̃cepta dĩ nr̃i. Ex substan¬
tia tua fac elemosinã: & noli auertere faci¬
em tuam ab ullo paupere. Ita enĩ fiet: ut nec
a te auertat᷑ facies dñi. Quomͦ potueris. ita es¬
to misericors. Si multũ tibi fuerit habundan¬
ter tribue: si exiguum fuerit. etiã exiguũ
libent᷑ imꝑtiri stude. Premrum enĩ bonũ tibi
thesaurizas in die necessitatis: qm̃ elemosina
ab om̃i peccato & a morte liberat. & ñ patiet᷑
animã ire in tenebras. Fiducia magna erit co¬
rã sũmo dõ elemosina: omĩb facientib eã. At¬
tende tibi fili ab om̃i fornicatione: & p̃ter uxo¬
rẽ tuã nũquã patiaris crimen scire. Suꝑbiani
mittas: in ipsa enĩ initium sũpsit om̃is ꝑditio.

Expanded text:
m sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quanta pericula passa sit proOmnibus autem diebus vitae tuae in mente habeto et caue ne aliquando peccato consentias, et praetermittas praecepta dei tui. ex substantia tua fac elemosynam, et noli auertere faciem tuam ab ullo paupere: ita enim fit, ut nec a te auertatur facies domini. quo modo poteris, ita esto misericors. si multum tibi fuerit, abundanter tribue: libenter impertiri stude. Praemium enim bonum tibi thesaurizas in die necessitatis, quoniam eleemosyna ab omni peccato et a morte liam ire in tenebris. fiducia magna erit coram summo deo elemosyna omnibus, qui faciunt eam. adtende tibi, fili, ab omni fornicatione, et praeter uxorem tuam numquam patiaris crimen scire. superbiammittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio.
Abbreviated transcription (Latin):
mationẽ & fletũ exultationẽ infundis. Sit
nomen tuum ds̃ ifrł benedictũ in scła. In tẽ¬
pore illo exaudite  preces amboꝵ in conspee¬
el ut curaret eos ambos. quoꝵ uno tempore
fuerat oratio in conspectu dñi recitata.i.¬
situr eum thobias putaret orationẽ suam
exaudiri ut mori potuisset: uocauit ad se
thobiã filium suum. & dixit ei. Audi filimi
uerba oris mei: & ea in corde tuo quasi fun

Expanded text:
mationem et fletum, exsultationem infundis. Sit mationem et fletum, exsultationem infundis. Sit nomen tuum, Deus Israel, benedictum in saecula. In illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspecel ut curaret ambos quorum uno tempore fuerat oratio in conspectu Domini recitata igitur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset vocavit ad se Tobiam filium suum dixitque ei audi fili mi verba oris mei et ea
Abbreviated transcription (Latin):
um ds patrũ nr̃oꝵ. qͥ cũ iratꝰ fueri miscdia¬
facis: & in tempore tribulationis peçcata di¬
mittis his qui inuocant te. Ad te dñe. faciem
meam conuerto: ad te oculos meos leuo. Peto
dñe ut de uinculo imꝓꝑii huiꝰ absoluas me:
aut certe desuꝑ terram eripias me. Tu scis dñe
qr nũquã concupiui uirũ: & mundã seruaui
animã meam ab om̃i concupiscentia. Nũquã
cũ ludentib miscui me: neq cũ his qui in
leuitate. ambulant participẽ me p̾bui. Uirũ
aut cũ timore tuo non cũ libidine mea con¬
sensi suscipere: & aut ego indigna fui illis.
aut illi forsitan micbi digni non fuerunt. ꝙ
forsitan uiro alio conseruasti me. Hon ẽ enĩ
in hominis potestate consilium tuum. Hoc
aũt ꝓ certo habet om̃is qui colit te: q uita
eiꝰ si in ꝓbatione fuerit coronabit᷑: si aũt in
tribulatione fuerit. liberabit᷑: & si in correp
cebit. Non enĩ delectaris in ꝑditionib nr̃is.
qr post tẽpestatẽ tranquillũ facis. & post lacri¬

Expanded text:
us patrum nostrorum: qui cum iratus fueris, miserifacies, et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te. Ad te, Domine, faciem meam converto, ad te oculos meos dirigo. Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia.um ludentibus miscui me neque cum his qui in levitate ambulant participem me praebui virum autem cum timore tuo non libidine mea consensi suscipere et aut ego indigna fui illis aut illi mihi forsitan digni non fuerunt quia forsitan viro alio conservasti me non est enim in hominis potestate consilium tuum hoc autem cejus, si in probatione fuerit, coronabitur: si autem in tribulatione fuerit, liberabitur: et si in correptcebit. Non enim delectaris in perditionibus nostris: quia post tempestatem, tranquillum facis: et post lacry
Abbreviated transcription (Latin):
blaspñ: niam suam. & iratꝰ multos occideret
ex filii s ifrł. thobias sepeliebat corpora eoꝵ. At
ubi nunciatũ ẽ regi iussit eum occidi: & tulit
omnẽ substantiam eius. Thobias uͦ cũ filio suo
&e cum uxore fugiens nudus latuit: qr multi
diligebant eum. Post dies uͦ quadraginta qͥnq
occiderͣnt regẽ filii ipsius. & reuersus ẽ tho¬
bias ad domũ suant: om̃isq facultas łnis res

Expanded text:
iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam o
Abbreviated transcription (Latin):
Iam huius rei causa interfici iussus es & uix ef¬
fugisti mortis imꝑium: & iterũ sepelis mortu¬
os: Sed thobias plus timens dm̃ quã regẽ. rapi¬
ebat corpora occisoꝵ. & occultabat ea in domo
sua: & mediis noctib sepeliebat ea. lontigit
aũt ut quadã die fatigatꝰ a sepultura uenienᷤᷤ
domũ suam iactasset se iuxta parietẽ & ob¬
dormisset: ex nido hẏrundinũ dormienti illi
calida stercora insiderent in ocłis eiꝰ: fieretq
cȩcus. H lanc aut temptationẽ ideo ꝑmisit ds̃ e
uenire illi. ut posteris daret exemplũ patienti
e eius: sicut & scĩ iob. Qui cum ab infantia su¬
a semꝑ dm̃ timuerit. & mandata eius custodi¬
erit. non ẽ contristatꝰ contra dm̃ qđ plaga &¬
citatis euenerit ei. sed immobilis in dĩ timore
Nam sicut beato iob infultabant reges. ita isti

Expanded text:
iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut postae ejus, sicut et sancti Job. Nam cum ab infantia sua semper Deum timuerit, et mandata ejus custodierit, non est contristatus contra Deum, quod plaga caecitatis evenerit ei, sed immobilis in Dei timore Nam sicut beato Job insultabant
Abbreviated transcription (Latin):
dixit filio suo. Uade adduc aliquos de tribu
nr̃a timentes dm̃: ut epulent᷑ nobiscũ. Cumq
abisset: reuersus renunciauit unũ de filus is¬
rahel iugulatũ. iacere in platea. Statĩq ex iliens
de accubitu suo relinquens prandium ieiunuᷤ
ꝑuenit ad corpꝰ: & tollens illud portauit in do¬
mum suam occulte: ut dũ sol occubuisset cau¬
te sepeliret eum. Cũq occultasset corpus. man¬
ducauit panẽ cum luctu & tremore: memorãs
illũ sermonẽ quẽ dixit diis ꝑ amos ꝓphetam.

Expanded text:
s ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque abisset reversus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque illud portavit ad domum suam occulte ut dum sol occubuisset caute sepeliret eum cumque occultasset corpus manducavit panem cum luctu et tremore memorans illum sermonem quem dixit
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Holite ita loqui. qm̃ filii scõꝵ sumus:
& uitã illoꝵ ex pectamus quã ds̃ dot rus ẽ
his. qui fidem suam nũquã mutant ab eo.
Anna uͦ uror eius ibat ad textrinũ opꝰ cotti¬
die : & de labore manuum suaꝵ uictũ qd̃ ẽ¬
sequi poterat deferelut. Unde factũ ẽ. ut he¬
dum capraꝵ accipiens detulisset domi. Luiꝰ
cum uocẽ balantis audisset uir eiꝰ. dixit.ui¬
dete ne forte furtiuus sit. Reddite eum dñis
Manifeste uana facta ẽ sꝑes tua: & elemosinȩ
tuȩ mͦ apparuert̃. Atq his & aliis huiusmodi
uerbis exꝓbrabat ei: Tunc thobias ingemuit:
&e cepit orare cum lacrimis dicens. Iustus es
dñe & om̃ia iudicia iusta sunt: & om̃s uię
tuȩ misericordia & ueritas. & iudicium. &̾ nẽ

Expanded text:
m filii sanctorum sumus et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte fuManifeste vana facta est spes tua, et eleemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iusta sunt et omnes viae tuae misericordia et verita
Abbreviated transcription (Latin):
gis nincta canalib. Quã pulchra es & quã deco¬
ra. carissima in delicus. Statura tua assimilata
ẽ palmȩ: & ubera tua botris. Dixi. Ascendã in pal¬
mã: & apprehendã fructus eiꝰ. Et erunt ubera
tua sicut botri uineȩ: & odor. oris tui sicut malo¬
rum. Guttur tuum sieut uinũ optimũ: dignũ
dilecto meo ad ꝑo tandũ. labisq & dentib illiꝰ¬
to meo ruminandũ.

Expanded text:
. Quam pulchra es, et quam decora, charissima in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam, et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum.