comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bemuosencia reciperent. Has¬
cinc sane uires amicicie mor¬
tis contemptum ingenerare:
uite dulcedinem extinguere:
crudelitatem mansuefacere.
oium in amorem comĩtere.
penam beneficio pensare po¬
tuerunt: quibz pene tantũ
uenerationis quantum deo¬
rum immortalium cerimo¬
niis debebatur: illis publi¬
ca salus is priuata conti¬
netur atoz ut illarum edes
sacra domicilia: barum fida
hominum pectora quasi quo¬
dam sanctospiritu refexta

Expanded text:
beniuolentia reciperent. hasbeniuolentia reciperent. hascine uires amicitiae? mortis contemptum ingenerare, uitae dulcedinem extinguere, crudelitatem mansuefacere, odium in amorem conuertere, poenam beneficio pensare potuerunt. quibus paene tantum uenerationis quantum deorum inmortalium caerimoniis debetur: illis enim publica salus, his priuata continetur, atque ut illarum aedes sacra domicilia, harum fida hominum pectora quasi quaedam sancto spiritu referta
Abbreviated transcription (Latin):
AMon et pythias
pythagorice pruden¬
cie sacris miciari tam fidele
inter se amiciciam iunxerũt:
ut cum alterum ox his dyo¬
nisius syracusanus interfi¬
cerc uellet: atqz is tempus
ab co quo priusquam piroet
domum profectus res suas
ordinaret impetrauisset.
alter uadem se pro uedditu
eius tyranno dare non du¬
bitauit. solutus erat pexi¬
culo mortis qui modo gla¬
Sio ceriices subiectas habu¬
erat. cidemqz caput suum
subiectrat cui sccuro uiuere
licebat. igitur omnes et in
primis dronisius noua atq
ancipitis rei exitum specu¬
labantur: approxinquante
deinde fimita die nec illo re¬
deunte: unusquisqz stulticie
tam temerarium sponsorem
danniabat:. atis nchilse
De amnci constancia mecuere
predicabat. codem autẽ mo¬
mento et hora a dyonisio cõ¬
sticuta qui eam acceperat su¬
peruenit: admiratus amho¬
rum ammum tyrannus sup¬
plicium fidci remisit insuper¬
q cos rogauit ut se in socicta¬
tem amicicie tercium sodali¬
en gradum ultima culturũ

Expanded text:
amon et Phintias Pythagoricae prudentiae sacris initiati tam fidelem inter se amicitiam iunxerant, ut, cum alterum ex his Dionysius Syracusanus interficere uellet, atque is tempus ab eo, quo prius quam periret domum profectus res suas ordinaret, impetrauisset, alter uadem se pro reditu eius tyranno dare non dubitaret. solutus erat periculo mortis qui modo gladio ceruices subiectas habuerat: eidem caput suum subiecerat cui securo uiuere licebat. igitur omnes et in primis Dionysius nouae atque ancipitis rei exitum speculabantur. adpropinquante deinde finita die nec illo redeunte unus quisque stultitiae tam temerarium sponsorem damnabat. at is nihil se de amici constantia metuere praedicabat. eodem autem momento et hora a Dionysio constituta et eam qui acceperat superuenit. admiratus amborum animum tyrannus supplicium fidei remisit insuperque eos rogauit ut se in societatem amicitiae tertium sodalicii gradum mutua culturum
Abbreviated transcription (Latin):
regina iitridatem
conugem suum effusis cari¬
tatis habxnĩs amauit: prop¬
terquem prccipuum forme
suc decorem in habitum uirile
conuertere uoluptatis loco ha¬
buit; tonsis cnim capillis e¬
quo sc et armis assuefecit quo
facilius laboribus et pcriculis
eius interessit. quin etiai
uictum a gneo pompeio per
efferatas gentes fuenentem a¬
mino pariter et cor pore infati¬
gabili sccuta est: cuius tanta
fides asperarum atq difficili¬
um ycrum mitridati maxi¬
mum solatium et iocundis¬
simum lemmentum fuit:
cum domo enim et penatibz
uagari se credidit uxore simil

Expanded text:
regina Mitridatem coniugem suum effusis caritatis habenis amauit, propter quem praecipuum formae suae decorem in habitum uirilem conuertere uoluptatis loco habuit: tonsis enim capillis equo se et armis adsuefecit, quo facilius laboribus et periculis eius interesset. quin etiam uictum a Cn. Pompeio per efferatas gentes fugientem animo pariter et corpore infatigabili secuta est. cuius tanta fides asperarum atque difficilium rerum Mitridati maximum solacium et iucundissimum lenimentum fuit: cum domo enim et penatibus uagari se credidit uxore simul
Abbreviated transcription (Latin):
ompeius autem ma¬
gnus pharsauica in¬
acie uictus a cesare cum poste¬
yo die sarissam intraret oppi¬
diqz illius uniuersus populus
obiuiam ei processisset: ite in¬
quit et istud officium presta¬
te uictori: dicerem non dignꝰ
qui uinceretur inst a cesare
esset superatus: certe modes¬
tus in calamitate nam. qr
dignitate sua uti iam non
pocerat usus est ueretundia

Expanded text:
ompeius autem Magnus Pharsalica acie uictus a Caesare, cum postero die Larisam intraret, oppidique illius uniuersus populus obuiam ei processisset, 'ite' inquit 'et istud officium praestate uictori', dicerem, non dignus qui uinceretur, nisi a Caesare esset superatus, certe modestus in calamitate: nam quia dignitate sua uti iam non poterat, usus est uerecundia.
Abbreviated transcription (Latin):
Ige quinti fabii max¬
mi ablobrogis et cuus
et imperatoris clarissi filiꝰ
Q. fabius maximus quam
perditam luxiriã uitam egit
ciius cetera flagicia obliterẽ¬
tur tamen habunde illo dele¬
core mores mdari possunt
quod ei Q. pompeius pretor
Urbanus paterins honis int¬
dixit neque in tanta cuiita¬
te qui illud decictum repiehx¬
deret muentue est dolenter
enm hommes ferebant peai¬
main que fabie gentie splen¬
dori scriuure debebat flagiliis
dissici ergo quem mima prie
indulgencia heredem reliqut
ꝑublica seueritas exheredauit

Expanded text:
ge Q. Fabi Maxmi Allobrogici et ciuis et imperatoris clarissimi filius Q. Fabius Maximus quam perditam luxuria uitam egit! cuius ut cetera flagitia obliterentur, tamen abunde illo dedecore mores nudari possunt, quod ei Q. Pompeius praetor urbanus paternis bonis interdixit, neque in tanta ciuitate qui illud decretum reprehenderet inuentus est: dolenter enim homines ferebant pecuniam, quae Fabiae gentis splendori seruire debebat, flagitiis dissici. ergo quem nimia patris indulgentia heredem reliquerat publica seueritas exheredauit
Abbreviated transcription (Latin):
larum cũsum adniciam cum pe¬
stifera cedicione syracusaois̃ totit
regis ilxronis stirps cuidentissis
exhausta cladib ad unicam fiuam
harmoniã uipginem esset redacta
it in cam centatin ab immicis
impetus fieret mitrix eius eqͣle
illi puellam regio custit ornatũ
hostilibus gladiis subrecit quer
ne cum ferro quidem trucidaretus
ciuus eẽt condictionis edueret
proclamauit admirata illuis
ammut̃ arironia et tante fidei
superesse non sustimiit reuocatos¬
q interfectores professaqz nam
esset in cedem suam conuertit
ita altem tectum mendacum al¬
teri ueritas apenta finis uete

Expanded text:
larum casum adiciam. cum pestifera seditione Syracusarum tota regis Gelonis stirps euidentissimis exhausta cladibus ad unicam filiam Harmoniam uirginem esset redacta et in eam certatim ab inimicis impetus fieret, nutrix eius aequalem illi puellam regio cultu ornatam hostilibus gladiis subiecit, quae, ne cum ferro quidem trucidaretur, cuius esset condicionis ediceret proclamauit. admirata illius animum Harmonia et tantae fidei superesse non sustinuit reuocatosque interfectores professa quaenam esset in caedem suam conuertit. ita alteri tectum mendacium, alteri ueritas aperta finis uitae
Abbreviated transcription (Latin):
cultat amius ma-¬
ximorum unorum me¬
moriam percurrens scipio
emilianus post duos inclitos
consulatus totidemqz sue pre-¬
cipue glorie triumphos. septẽ
serius sequentibus officio lega¬
tionis functus est: et puco car¬
thaginis ac nuimancie spolis
comparare plures potuerat: in¬
si opcrum suorum ad se laudem:
manubias ad patriam redunda¬
ie malusset. itaqz cum per so¬
cios et exteras gentes iter faceret:
non mancipia cius sed uictorie
numerabantur: ne quantum
auri et argenti sed quantum
amplitudimis pondus sccum
ferret estimabatur. Transla.¬

Expanded text:
ultat animus maximorum uirorum memoriam percurrens. Scipio Aemilianus post duos inclytos consulatus totidemque suae praecipuae gloriae triumphos septem seruis sequentibus officio legationis functus est. et, puto, Karthaginis ac Numantiae spoliis conparare plures potuerat, nisi operum suorum ad se laudem, manubias ad patriam redundare maluisset. itaque, cum per socios et exteras gentes iter faceret, non mancipia eius, sed uictoriae numerabantur, nec quantum auri et argenti, sed quantum amplitudinis pondus secum ferret aestimabatur. Con
Abbreviated transcription (Latin):
lior in deos qui post eam cãuensẽ
cladem decreuit ne matroneultra tri¬
gesmut diẽ luctus suos extenderent
ut abhis sacta cereris peragipossent
oui a maiore pene romanorũ uirumi
parte in exectabili acoiro solo iacente
nullius penates meroris expertes erat̃
Itaqz mres acfilie coniugesq et sorores
nuꝑ interfectorũ abstersit lacrmus
depositis qz doloris insignib candidã
induere uestem et aris thura dare co¬
acte sunt ouaquide constancia ob¬
tinende religionis magnus celestib
nuectus est rubor ultetiue adũsus eã
seuiendi gentẽ quane miriarum
quidem accerbitate abeorũ cultu ab¬
sterteri potuerit Tyanssat. ¶En¬

Expanded text:
lior in deos! qui post Cannensem cladem decreuit ne matronae ultra tricesimum diem luctus suos extenderent, uti ab his sacra Cereris peragi possent, quia maiore paene Romanarum uirium parte in execrabili ac diro solo iacente nullius penates maeroris expertes erant. itaque matres ac filiae coniugesque et sorores nuper interfectorum abstersis lacrimis depositisque doloris insignibus candidam induere uestem et aris tura dare coactae sunt. qua quidem constantia optinendae religionis magnus caelestibus iniectus est rubor ulterius aduersus eam saeuiendi gentem, quae ne iniuriarum quidem acerbitate ab eorum cultu absterreri potuerit. DE
Abbreviated transcription (Latin):
e igitur hue cepto penes quẽ
hommũ deorũqz consensus ma¬
as ac terre regien esse uoluit certis¬
sima salus patrie. Cesarmuoco cuiꝰ
celesti prouidencia uartutes dequib
dictutus sum benignissime fouẽtur
uicia seuerissime unidicantur. Nam
osi prisci oratores a loue optimo ma¬
xiobene orsi sunt srextellentissimi
uates cnuuimine aliquoprintipii
traxerunt mea paruitas eo iustius
ad fauorem tuum decurrerit. qua ce¬
tera diuinitas opmione colligitur.
tua piesenti fide patero riuitoqz si¬
detipar iuectur. quoꝵr exmiris fulgore
mubii derimoniie nostrismdite cla¬
uitatis accessit peliotros eni deos ac¬
cepnitus cesares dedimus. et qm̃ ini¬
cum acultu deoꝵ petere marumo est
de condicione enio sunmatin disserã.

Expanded text:
e igitur huic coepto, penes quem hominum deorumque consensus maris ac terrae regimen esse uoluit, certissima salus patriae, Caesar, inuoco, cuius caelesti prouidentia uirtutes, de quibus dicturus sum, benignissime fouentur, uitia seuerissime uindicantur: nam si prisci oratores ab Ioue optimo maximo bene orsi sunt, si excellentissimi uates a numine aliquo principia traxerunt, mea paruitas eo iustius ad fauorem tuum decucurrerit, quo cetera diuinitas opinione colligitur, tua praesenti fide paterno auitoque sideri par uidetur, quorum eximio fulgore multum caerimoniis nostris inclitae claritatis accessit: reliquos enim deos accepimus, Caesares dedimus. et quoniam initium a cultu deorum petere in animo est, de condicione eius summatim disseram.
Abbreviated transcription (Latin):
Iaudabile duccram fascũ teli¬
giosum oł sequiũ laudabilior
qua tuor et uignitim consmili re obe¬
diencia a tibxno emm gititho ad cosseg¬
um augurum liters ex prouancia
nussis quib signuificabat secũlibros
ad sacra populi pertinentes legeret
cumaduertisse uicio tabenaculũ
captum comicus consularibus que
ipe fecisset. eaque re abauguribus
adsenatum relata iussu eius gauis
figulus i gallia scipionasica ẽ gorsita
rom ã cedierunt. et se cõsulatu abdica¬

Expanded text:
audabile duodecim fascium religiosum obsequium, laudabilior quattuor et XX in consimili re oboedientia: a Tiberio enim Graccho ad collegium augurum litteris ex prouincia missis, quibus significabat se, cum libros ad sacra populi pertinentes legeret, animaduertisse uitio tabernaculum captum comitiis consularibus, quae ipse fecisset, eaque re ab auguribus ad senatum relata iussu eius C. Figulus e Gallia, Scipio Nasica e Corsica Romam redierunt et se consulatu abdica
Abbreviated transcription (Latin):
arquinlus autem lex.
tulliũ duum uirũ quod librũ
secreta ciuiliuĩ sacroruẽ continentem
custodie sue cõmissũ corruptus. Pe¬
tromo sabmo scribendum dedisset.
culeomsutũ in marcabuciuissit. id¬
que supplicii genus multo post pari¬
cidis legenrogatũ est iustissie qui¬
dem quia pari bidicta parentum
ut deoium iuola cio expianda est

Expanded text:
arquinius autem rex M. Atilium duumuirum, quod librum secreta rituum ciuilium sacrorum continentem, custodiae suae conmissum corruptus Petronio Sabino describendum dedisset, culleo insutum in mare abici iussit, idque supplicii genus multo post parricidis lege inrogatum est, iustissime quidem, quia pari uindicta parentum ac deorum uiolatio expianda est
Abbreviated transcription (Latin):
rl̃e eminl a gallis cantacũflantẽ
quirmulis uugmesqz uestales
sacra onere partito fetrent. easqz pontẽ
subiliuũ transgresfas et diuum qui
ducit a dlaniculum descendere incipi¬
entes lucius aluanius plaustro con¬
uigem et liberos uehxns aspexisset pro¬
prior publice feligiom quãpruate ca¬
ritati suis ut plaustco descenderent
imperaurt atqz miduirgines et sacia
imposita omisso cepto itmere Cerere
opidum prouexit ubicũ sũma bene¬
racione recepta grata memoria ad
hoc usq tempus hospitalẽ huãitcitĩ
testantur inde eum institatum est sacras
cerimonias rari quia ceretant eum
fracto reipublicestatu perinde ac ante
florente coluerunt Quare a greste illud
et sordidum plaustrum tempestiue ca¬
rax cuiuslibet fulgentissimi triumxiha¬
lis currus uel equauent gliam̃ ueł

Expanded text:
rbe enim a Gallis capta, cum flamen Quirinalis uirginesque Vestales sacra onere partito ferrent, easque pontem sublicium transgressas et cliuum, qui ducit ad Ianiculum, ascendere incipientes L. Albanius plaustro coniugem et liberos uehens aspexisset, propior publicae religioni quam priuatae caritati suis ut plaustro descenderent inperauit atque in id uirgines et sacra inposita omisso coepto itinere Caere oppidum peruexit, ubi cum summa ueneratione recepta. grata memoria ad hoc usque tempus hospitalem humanitatem testatur: inde enim institutum est sacra caerimonias uocari, quia Caeretani ea infracto rei publicae statu perinde ac florente sancte coluerunt. quorum agreste illud et sordidius plaustrum tempestiue capax cuiuslibet fulgentissimi triumphalis currus uel aequauerit gloriam uel
Abbreviated transcription (Latin):
In qula cum marteslus quintũ
consulatum gerens templum ho¬
nou et uirtuti clastiod ioprius demide syiã¬
cusis potitus iuĩ cupatis debitum uotis
consecrare uellet acollegio pontisicum
impeoitue est negante bnam cellam duõb
diis recte dicari futurũ emm si quid prodi¬
gu accidissetin ea ne dignosceretur utri
Rem ouunam fieri oporteret nec duobus
nisi certis dus una sacrificati solete. ca
pontificum admonicione effeccum est
ut marcellus seraratis edib honorie ac
iurtutis simulacta statueret neq aut̃
iollegio pontificũ auctoritas amplissi¬
mi uiri aut marcello adiectiompensẽ
impedimento fuit quominus religioni¬
bus suus tenor suaque oliseruatio ceddẽtur

Expanded text:
in qua cum M. Marcellus quintum consulatum gerens templum Honori et Virtuti Clastidio prius, deinde Syracusis potitus nuncupatis debitum uotis consecrare uellet, a collegio pontificum inpeditus est, negante unam cellam duobus diis recte dicari: futurum eea accidisset, ne dinosceretur utri rem diuinam fieri opnisi certis diis una sacrificari solere. ea pontificum admonitione effectum est ut Marcellus separatis aedibus Honoris ac Virtutis simulacra statueret, neque aut collegio pontificum auctoritas amplissimi uiri aut Marcello adiectio inpensae inpedimento fuit quo minus religionibus suus tenor suaque obseruatio redderetur
Abbreviated transcription (Latin):
bruitur eciam tot illustribus
consulatib.ł furius bibacut
erempliq locũ uix post marcellũ muc¬
it seo pisimulac smul religiost a¬
nimi laude fiaudãdus nõest quiptor
aprẽ suo collegi saliorũ magistoo
ussus sexlictorib precedentib arna
antylia atulit quãuis uaiai tionem
huuie offici honoris benesicid huberet
omiũnũqz post religione ponendasꝑ
nra ciuitas duxit eciãm quib sũnte
maiestatis conspici decus uoluit
Quapoter nõ dubitauerũt sacris
imperia setiure. icaschumanatũ
retũ futura regimen existimantiũ
sidiuine potencie bene atto constãter
fuissent fumusata quod unii udi¬
cũmpriuatorũ quoq pectorebue

Expanded text:
bruitur tot et tam inlustribus consulatibus L. Furius Bibaculus exemplique locum uix post Marcellum inuenit, sed pii simul ac religiosi animi laude fraudandus non est. qui praetor a patre suo collegii Saliorum magistro iussus sex lictoribus praecedentibus arma ancilia tulit, quamuis uacationem huius officii honoris beneficio haberet: omnia namque post religionem ponenda semper nostra ciuitas duxit, etiam in quibus summae maiestatis conspici decus uoluit. quapropter non dubitauerunt sacris imperia seruire, ita se humanarum rerum futura regimen existimantia, si diuinae potentiae bene atque constanter fuissent famulata. Quod animi iudicium in priuatorum quoque pectoribus
Abbreviated transcription (Latin):
on mirll igitur si pro eomperio
¶Iaugendo custodiendoq ꝑtinax
eorum indulgencia deoꝵ sempẽr excu¬
buit quod tam sccupulo sa cra par¬
uula quoqz momenta religionis ex a¬
minati uidentur quianũꝙ remotos
ab exactissimo cultu cerimoniarum
oculos habuisse nrã ciuitas existimãda

Expanded text:
on mirum igitur, si pro eo imperio augendo custodiendoque pertinax deorum indulgentia semper excubuit, quo tam scrupulosa cura paruula quoque momenta religionis examinari uidentur, quia numquam remotos ab exactissimo cultu caerimoniarum oculos habuisse nostra ciuitas existimanda
Abbreviated transcription (Latin):
axime uerouignus aemilie
disupulam extincto igne tutã
ab onni reprehencione ueste numen
prestitit. qua adorante cũ carbusum
quã optimã habebat foculo imposuis¬
set iubito ignis emicuit ẽransla¬

Expanded text:
aximae uero uirginis Aemiliae discipulam extincto igne tutam ab omni reprehensione Vestae numen praestitit. qua adorante, cum carbasum, quem optimum habebat, foculo inposuisset, subito ignis emicuit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
duciendil his ouos plicinio
pontifici maximo iurgo uestalis
quia quadã nocte parũdiligens etenu
ignis custos fuisset dignauisa est que
flagro adinoueretur. Transsate.¬

Expanded text:
diciendum his quod P. Licinio pontifici maximo uirgo Vestalis, quia quadam nocte parum diligens ignis aeterni custos fuisset, digna uisa est quae flagro admoneretur. Maximae
Abbreviated transcription (Latin):
Etlulpiclo inter saccisicandũ
Ie capite aper pro lapsus eidem
sacerdocuum abstullit, occentusqz soricis
auditus fabio muximo dictaturam
flaminio magistrũ equitũ deponẽoi
causam prebuit. Transiateur.¬

Expanded text:
Sulpicio inter sacrificandum e capite apex prolapsus idem sacerdotium abstulit, occentusque soricis auditus Fabio Maximo dictaturam, C. Flaminio magisterium equitum deponendi causam praebuit. Adicie
Abbreviated transcription (Latin):
etellus Geropontifex maxinus
Aposthuniũ consulem eundẽq
laminem marcialem ad bellũ gerẽdũ
aphricã petentem ne asacris discederet
gredi passus non est religiomiq sũmã
imperur̃cessit quod tuto seposthumi
marcio certanuir cõmissurus non
uidebatur tenmoniis matus desertes

Expanded text:
etellus vero pontifex maximus Postumium consulem eundemque flaminem Martialem ad bellum gerendum Africam petentem, ne a sacris discederet, gredi passus non est, religionique summum imperium cessit, quod tuto se Postumius Martio certamini conmissurus non uidebatur caerimoniis Martis desertis
Abbreviated transcription (Latin):
celius martus cornelius cethe¬
gus et .c claudius ꝓpter exta parum
cuniose admota atis deorũ mimorta¬
liuĩ uariis tpĩbus bellisq diuersis fla¬
minioabire uissi sunt coacuq eciã¬

Expanded text:
oelius Siculus, M. Cornelius Cethegus, C. Claudius propter exta parum curiose admota deorum inmortalium aris uariis temporibus bellisque diuersis flaminio abire iussi sunt coactique etia
Abbreviated transcription (Latin):
bibis romo exterarũq¬
genciumt facta simul
ac dicta memoratudigna
que apud alios laciurs diffusa sunt quã
ut breuiter cognosa possint abellustrib
clecta auctorib desigere constrauir
ut dõctimente sumnere dolentibi longe m¬
qui siceonis labor absit. Nlec michi aĩcta
complectendi capi do nacessitiquis enimo
onnis eui geta mod ido uoltincurũ nu¬
nero contpre honderiticart quis cõpos
mentie donces ti tepe regni seqz histore
sitiem feliti superiorum stilo conditam
del latenciore ct roaiuel prestan tiori sa¬
ccidia traditurum sesrerauerit

Expanded text:
bis Romae exterarumqugentium facta simul ac dicta memoratu digna, quae apud alios latius diffusa sunt quam ut breuiter cognosci possint, ab inlustribus electa auctoribus digerere constitui, ut documenta sumere uolentibus longae inquisitionis labor absit. nec mihi cuncta conplectendi cupido incessit: quis enim omnis aeui gesta modico uoluminum numero conprehenderit, aut quis compos mentis domesticae peregrinaeque historiae seriem felici superiorum stilo conditam uel adtentiore cura uel praestantiore facundia traditurum se sperauerit
Abbreviated transcription (Latin):
Ded que ad custodi am religi¬
ionis attinent nesuio an omnes
I. acuilius Regulus precessexint. qui
exuictore speciosissinionisidus hasdru¬
balis et xantippilacedemonyi du cis
adnuserabilem captiu fortuliam
deductus acmissus adsenatũ populũ¬
que Romanu legatus ut exse et uno
⁊ sene quamplures penorũ iuuenes
pensarentur in contrariũ dto con¬
sibenfestos deos reuerteretur uerum
quia his uirauerat si captiuleorũ
reiditi non forent ad eos sese redoctu¬
rum potuerunt profecto da mimor¬
tules efferatam mitigare seuiciam
ceterum quoclurior esset attilii gliã
carthagnenses moribs sius utipassi
sunt tercio pugnico hello religiosis¬
si spiẽ tam crudeliter uerati bet¬
urbis eorum interitu iusta exacturi

Expanded text:
ed quae ad custodiam religionis adtinent, nescio an omnes M. Atilius Regulus praecesserit, qui ex uictore speciosissimo insidiis Hasdrubalis et Xantippi Lacedaemonii ducis ad miserabilem captiui fortunam deductus ac missus ad senatum populumque Romanum legatus, ut ex se et uno et sene conplures Poenorum iuuenes pensarentur, in contrarium dato consibi infestos deos reuerteretur, uerum quia his iurauerat, si captiui eorum redditi non forent, ad eos sese rediturum. potuerunt profecto dii inmortales efferatam mitigare saeuitiam. ceterum, quo clarior esset Atilii gloria, Karthaginienses moribus suis uti passi sunt, tertio Punico bello religiosissimi spiritus tam crudeliter uexati urbis eorum interitu iusta exacturi
Abbreviated transcription (Latin):
eterissz quam more greco bene¬
nri instituerant sacerdotem a
belia cum id oppidum nondũ ciuitatis
uelut alii dicunt caliphemã ne dee
uestutis ritibus pcrita deesset antistes
Cuius cum in urbe pulcherrinũ tem¬
plum haberent greco ritu moniti siby¬
lnus libris ut bestustissimã ceterem
placarent etnam qm sacia eius nide
orta credebant quuidecim biros ad eã
propiciandã miserunt. Item matri
dũ sepe numero imperatores nr̃i cõpotel
uictoriarũ suscepta uota pessimũtem
profecti soluerunt Translateux.¬

Expanded text:
ererique, quam more Graeco uenerari instituerant, sacerdotem a Velia, cum id oppidum nondum ciuitatem uel, ut alii dicunt, Calliphoenam, ne deae uetustis ritibus perita deesset antistes. Cuius cum in urbe pulcherrimum templum haberent, Gracchano tumultu moniti Sibyllinis libris ut uetustissimam Cererem placarent, Hennam, quoniam sacra eius inde orta credebant, Xuiros ad eam propitiandam miserunt. item Matri deum saepe numero imperatores nostri conpotes uictoriarum suscepta uota Pessinuntem profecti soluerunt. Mete
Abbreviated transcription (Latin):
Iagua conseruande religi¬
oms eciam publio cornelio et¬
bebio ramphilio consulib apudma¬
iores nrõs acta cura est si quidem in
agto lucii petilii scribx subiamculo
cultoribz terram alcuis uersantibu
duabz arcis lapideis repertis quarũ
maltera scuptura indicabat corpus
nũme pompilii fuisse maltera libri
eeconditi erant latmni septe de uire
ponthificũ totidem qz greci dedisciplma
sapiencie latinos magna diliguicia
asseruandos curauerunt grecos quia
aliqua ex parte adsoluenda Religionẽ
pertinere existimabilem. Pctilius p̃tor
urlunus exauctoritate senatus per
uictimarios facto ignei conspectu
populi cremauit, Nloluerunt emm
prisci urri quitquã m hac ciitate
asseruati quo ammi honĩi adeorum
cultuauocarentur. Translateur.¬

Expanded text:
ndae religis etiam P. Cornelio Baebio Tamphilo consulibus apud maiores nostros acta cura est. si quidem in agro L. Petili scribae sub Ianiculo cultoribus terram altius uersantibus, duabus arcis lapideis repertis, quarum in altera scriptura indicabat corpus Numae Pompili fuisse, in altera libri reconditi erant Latini septem de iure pontificum totidemque Graeci de disciplina sapientiae, Latinos magna diligentia adseruandos curauerunt, Graecos, quia aliqua ex parte ad soluendam religionem pertinere existimabantur, Q. Petilius praetor urbanus ex auctoritate senatus per uictimarios facto igni in conspectu populi cremauit: noluerunt enim prisci uiri quidquam in hac adseruari ciuitate, quo animi hominum a deorum cultu auocarentur. Tarqu
Abbreviated transcription (Latin):
entis carie regina
arthemesia uirum
suum mausolum fato ab¬
sumptum quantopere de¬
siderauit leue est post con-¬
quisitorum ommis gencris
honorum momimentiq
usq ad septem miracula
prouecti magnificenciam
argumentari. quid enim
aut eos cossigas: aut &
ilso inclito tumulo locare
cum ipsa mausoli uuiũi
ac spirans sepulchrum
fieri concupierit: eorum
testimonio qui illam extic¬
ti ossa potioni aspersa bi¬
bisse tradunt. Transsa¬

Expanded text:
entis Cariae regina Artemisia uirum suum Mausolum fato absumptum quantopere desiderauerit leue est post conquisitorum omnis generis honorum monumentique usque ad vii miracula prouecti magnificentiam argumentari: quid enim aut eos colligas aut de illo inclito tumulto loquare, cum ipsa Mausoli uiuum ac spirans sepulcrum fieri concupierit eorum testimonio, qui illam extincti ossa potioni aspersa bibisse tradunt? Hypsicra
Abbreviated transcription (Latin):
a quidẽ. uiuoscipiom
issud autẽ a ciisio pau¬
lo examnu contigit nam cum ex¬
euie cius celebrarentur ac forte
tiuim principes nucedonie le¬
gacioms nomine rome mora¬
rentur furebri lecto sponte sua sede
subiecerũt quod aliquanto mali
Uidehitur siquis cognoscat lecti
illius frontem macedonicis tri¬
umphis fuisse adornatam quan¬
tum enim paulo tribuerunt pro¬
yter quem gentis sue cladium
iudicia per ora uulgi ferie non
exhoreuerunt quod spectaculũ
funen specem alterius triumphi
abicatbis enmi te pault mace¬
donia uebi nr̃e illustrem oũdit¬

Expanded text:
 quidem uiuo Scipioni, illud autem Aemilio Paulo exanimi contigit: nam cum exequiae eius celebrarentur ac forte tunc principes Macedoniae legationis nomine Romae morarentur, funebri lecto sponte sua sese subiecerunt. quod aliquanto maius uidebitur, si qui cognoscat lecti illius frontem Macedonicis triumphis fuisse adornatam: quantum enim Paulo tribuerunt, propter quem gentis suae cladium indicia per ora uulgi ferre non exhorruerunt! quod spectaculum funeri speciem alterius triumphi adiecit: bis enim te, Paule, Macedonia urbi nostrae inlustrem o
Abbreviated transcription (Latin):
cthonem admiratio
fortis ac syncere uite ad co admi¬
nabilem senatiu fecit ut cum ĩ¬
uito .C. Esare confule adiuersus
publicanios diccndo in curia die¬
abstraheret et ob id ceus iussu
A lictore in carcerem duceretur
uinuersus senatus illum sequi
non dubitaret. que rex diuim
amini perseueranciã flexit. trans¬
la. ¶ Eodem ludos florales qsͦ
Messius edilis faciebat spectante
iopulus ut mimiie nudacentue
yostulare crubuit: quod acm exfa¬
uonio anncissimo sibi una se¬
dente cognouisset dicessit Catho¬
etheatro ne pñcia sua spectaculi
confuctudinem impediret quem
abcuntem ingenti plausu popu¬
lus prosecutus priscum morem
idorum in sccnasi renaauit. cõ¬
fessus pus se maiestatis illi uni
trihuere qua unnierso sibi uenidi¬
care Quibz orxribz quibus mixe¬
riis quibus triumphis hoc datũ
est: cxiguum uni primonui astue¬
ti contmenca mores: modice
esientelle: demus ambiciom aliu¬
sa paterin generis una illustus
ymago mimine blanda frons:
sed omnnbus inimeris perfectã

Expanded text:
Catonem admiratio fortis ac sincerae uitae adeo uenerabilem senatui fecit, ut, cum inuito C. Caesare consule aduersus publicanos dicendo in curia diem traheret et ob id iussu eius a lictore in carcerem duceretur, uniuersus senatus illum sequi non dubitaret. quae res diuini animi perseuerantiam flexit. Eodem ludos Florales, quos Messius aedilis faciebat, spectante populus ut mimae nudarentur postulare erubuit. quod cum ex Fauonio amicissimo sibi una sedente cognosset, discessit e theatro, ne praesentia sua spectaculi consuetudinem impediret. quem abeuntem ingenti plausu populus prosecutus priscum morem iocorum in scaenam reuocauit, confessus plus se maiestatis uni illi tribuere quam sibi uniuerso uindicare. quibus opibus, quibus imperiis, quibus triumphis hoc datum est? exiguum uiri patrimonium, astricti continentia mores, modicae clientelae, domus ambitioni clausa, paterni generis una inl. imago, minime blanda frons, sed omnibus numeris perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
auis ecia macius in
profundum ultimarũ
miseriatum abiectus ex ipso
uite discrimime beneficio maie¬
statis eicisit mrissus enĩ ad
cum ocidendum in priuata do¬
mo. minturns clausum seruus
publicus naciõe ciiber: et senẽ
et inerinem et scilore obsitum
scrictum gladim tenens agre¬
di non sustimut: sed claritate ui¬
ri oececatus abiectoferro attoni¬
tus inde ac tremens fugit ci¬
hrica nimirũ calamitas oculos
hommnis perstemxit deiucteqz¬
sue gentis interitus aminum
commminuit eccam diis ĩmor¬
talihus indignũ ratis ab Uno
quam totam deleuerat mintur¬
nenses autem maiestate illuis
capti compressum iam et constri¬
clum dira fati nccessitãte mco¬
lumen prestiterunt; nec fuit eis
timor asperrima sylle uictoriã:
qun presertim nẽ. Q saruis cos
Ad conseruando mario absterre

Expanded text:
etiam Marius in profundum ultimarum miseriarum abiectus ex ipso uitae discrimine beneficio maiestatis emersit: missus enim ad eum occidendum in priuata domo Minturnis clausum seruus publicus natione Cimber et senem et inermem et squalore obsitum strictum gladium tenens adgredi non sustinuit et claritate uiri obcaecatus abiecto ferro attonitus inde ac tremens fugit. Cimbrica nimirum calamitas oculos hominis praestrinxit, deuictaeque gentis suae interitus animum comminuit, etiam dis inmortalibus indignum ratis ab uno quam totam deleuerat. Minturnenses autem maiestate illius capti conprehensum iam et constrictum dira fati necessitate incolumem praestiterunt. nec fuit eis timori asperrima Sullae uictoria, cum praesertim ipse Marius eos a conseruando Mario absterrere
Abbreviated transcription (Latin):
De filii quidemn tui scipio¬
¶nis a emilian quem
in adopaonem dando dicarum
farmliarum ornamentũ ẽẽ uolui¬
sti: maiestati paruun horioris tri¬
butum est: cum eur adolescertẽ
adinodũ a sucuso confuse petendi
auxilii gracia ex hyspania in a¬
phricam imissum cartlaginenses
et masamsla rey de pãce discqy¬
tatorem uelut consulcm et iixe¬
rator̃e hũcrunt. Ignara quidem
fatorum suorum. Carthago oriẽtis
emi illud iuuente Decus deorum
atqz honinũ indulgenua ad exci¬
dium eius alchatuẽ: ut surenus
cognomen aphricanũ capta pos¬
teuus euersa cornelie genti daret.

Expanded text:
e fili quidem tui Scipionis Aemiliani, quem in adoptionem dando duarum familiarum ornamentum esse uoluisti, maiestati parum honoris tributum est, cum eum adulescentem admodum a Lucullo consule petendi auxilii gratia ex Hispania in Africam missum Karthaginienses et Masinissa rex de pace disceptatorem uelut consulem et imperatorem habuerunt. ignara quidem fatorum suorum Karthago: orientis enim illud iuuentae decus deorum atque hominum indulgentia ad excidium eius alebatur, ut superius cognomen Africanum capta, posterius euersa Corneliae genti daret.
Abbreviated transcription (Latin):
quid Sampnaciõe: quid
Icxilio miserius: at qui
p. ructilio conspiracione publi¬
canorum pecculso auctoritatem
admiere non ualuerunt cui
asiam petenti omne prouincie
illius cuutates legatos euis sc
cessum opperientes obuiã mise¬
runt exulare aliquis loco hoe an
trumphare iustius dixerit.¬

Expanded text:
Quid damnacione, <quid exilio miserius?> Atqui P. Ruptilio conspiracione publicanorum <perculso auctoritatem adimere> non valuerunt. Cui Asiam petenti omnes provincie <illius civitates legatos> secessum eius operientes obviam miserunt. <Exulare aliquis loco hoc> aut triumphare iustius dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
tem cum tribumis ple¬
bis saturmus et pre¬
tor glaucia et equecus designa¬
tus tri pl. maxnos ĩ cuutate
nra sedicioni motus excitas¬
sent ne quisquã se populo cõ¬
citato opponeret primũ .M. emi¬
lius scaurus G. marium con¬
sulatum sextum gerentem orta¬
tus est ut libertatam legesq
manu deffenderet: protimisq
arma sibi affecri iussit quib
allatis ultima senectute con¬
fectum et pene dilapsum corpus
induit: spiculoq niuxus ante
fores curie constitit: ac ꝑuulis
extremi spiritus reliquiis ne
resy expiraret effecit prestancia
em amini sui senatum et
equestrem ordiem ad iundictã

Expanded text:
tem, cum tr. pl. Saturninus et praetor Glaucia et Equitius designatus tr. pl. maximos in ciuitate nostra seditionum motus excitauissent, nec quisquam se populo concitato opponeret, primum M. Aemilius Scaurus C. Marium consulatum sextum gerentem hortatus est ut libertatem legesque manu defenderet protinusque arma sibi adferri iussit. quibus allatis ultima senectute confectum et paene dilapsum corpus induit spiculoque innixus ante fores curiae constitit ac paruulis et extremis spiritus reliquiis ne res publica expiraret effecit: praesentia enim animi sui senatum et equestrem ordinem ad uindictam
Abbreviated transcription (Latin):
oge quoq fortitudo mi¬
litaribz operibus inse¬
randa est: quia candem laude
foro atque castris edita merct
cum thybenuis graccus in tri¬
hunatu profusis largicionib
fauore populi occupãto remp.
oppressam teneret palainque
dictitaret interempto senatu
omina per plebem agi debere
in edem fidei publice conuocati
prẽs conscripti a consule mu¬
ao sceuola quidem in tali tem¬
pestate faciendum cẽt delibe¬
rabant: conctisqz censentibus
ut consul. armis .x.p. tueretur
sceuola negauit se quicquam
ui ẽẽ acturum tũc scipio nasi¬
cu quomam inquit consuil dũ
uius ordinem sequitur: id agit
Ut cum oninib legib romãnũ
imperium corrũãt: egomet pei¬
uatus uoluntati urĩ mc offe¬
ro ducem ac denide leuam ma¬
num a parte toge circundedit
sublataq dextera proclamauit
qui remp. saluã esse uolunt. me
sequantur: eaque uoce concta¬
cone bonorum ciiũ discusa
graccum cum scelerata factione
quas inerebatur penas ꝑsolũc

Expanded text:
ogae quoque fortitudo militaribus operibus inserenda est, quia eandem laudem foro atque castris edita meretur. cum Ti. Gracchus in tribunatu profusissimis largitionibus fauore populi occupato rem publicam oppressam teneret palamque dictitaret interempto senatu omnia per plebem agi debere, in aedem Fidei Publicae conuocati patres conscripti a consule Mucio Scaeuola quidnam in tali tempestate faciendum esset deliberabant, cunctisque censentibus ut consul armis rem publicam tueretur, Scaeuola negauit se quicquam ui esse acturum. tum Scipio Nasica, 'quoniam' inquit 'consul, dum iuris ordinem sequitur, id agit, ut cum omnibus legibus Romanum imperium corruat, egomet me priuatus uoluntati uestrae ducem offero', ac deinde laeuam manum ima parte togae circumdedit sublataque dextra proclamauit: 'qui rem publicam saluam esse uolunt me sequantur', eaque uoce cunctatione bonorum ciuium discussa Gracchum cum scelerata factione quas merebatur poenas persoluere
Abbreviated transcription (Latin):
inurie maturitatẽ . G. attisuis
Uecum barbam suã ꝑmulcẽti
gullo scipionem uesxmenti iccu
cupiti inflixit eiq per dolorem
ad occidendum ruenti corpus
cupidius obtulit. Capi ergo
uirtus nescit: paciencia dedecꝰ
ignorat. fortune sucumbere tri
speciosa genera interitus exco¬
gitat: si quisquã interit qui
sic extinguitur. Transsaceur¬

Expanded text:
iniuriae maturitatem M. Atilius, iniuriae maturitatem M. Atilius, uerum barbam suam permulcenti Gallo scipionem uehementi ictu capiti inflixit eique propter dolorem ad se occidendum ruenti cupidius corpus obtulit. capi ergo uirtus nescit, patientiae dedecus ignorat, fortunae succumbere omni speciosa genera interitus excogitat, si quisquam interit, qui sic extinguitur. Re
Abbreviated transcription (Latin):
agnũ. inter hec fortitu¬
dinis exemplum anti¬
quitas offert rominam gal¬
lorum excercitu pulsi cum se
in capitolium et iurcem. cõ¬
ferrent: in que hiis collibus
moraui omnes non possent:
necessarium confilium in plana
parte urbis relinquendorum
semorum ceperunt quo facilius
uuentus reliquias iiperis
lueretur ceterum ne ilso quidẽ
tum imisero tamque luciioso
tempore ciitas Nrã Urtutis
sue oblita est deffuncti emim
honouribus aipectis iamus ĩ
curilib sells cum insignibus
magistratuũ quos gesserant
sacerdociorumq quẽ erant ad¬
epti consederunt ut et ip̃i iii
acasu suo splendorem et ornã¬
menta iute preterite retinerẽt
et plehem ad forcus sustmen¬
nerabilis corum aspectus prĩo
hostibus fuit et nouitate rei
et magnificencia cultus et
ip̃o audacie genere cominotis
sed quis dubitaret quin et gul¬
si et uctores illam adinãcioẽ
suox m risumꝰ et in omne coni¬
tumelie genus conuerfuri ẽẽnt
Noy expectauit igitur hanc

Expanded text:
agnum inter haec fortitudinis exemplum antiquitas offert. Romani Gallorum exercitu pulsi, cum se in Capitolium et in arcem conferrent, inque his collibus morari omnes non possent, necessarium consilium in plana parte urbis relinquendorum seniorum ceperunt, quo facilius iuuentus reliquias imperii tueretur. ceterum ne illo quidem tam misero tamque luctuoso tempore ciuitas nostra uirtutis suae oblita est: defuncti enim honoribus apertis ianuis in curulibus sellis cum insignibus magistratuum, quos gesserant, sacerdotiorumque, quae erant adepti, consederunt, ut et ipsi in occasu suo splendorem et ornamenta praeteritae uitae retinerent et plebi ad fortius sustinennerabilis eorum aspectus primo hostibus fuit et nouitate rei et magnificentia cultus et ipso audaciae genere commotis. sed quis dubitaret quin et Galli et uictores illam admirationem mox in risum et in omne contumeliae genus conuersuri essent? non expectauit igitur hanc
Abbreviated transcription (Latin):
de salut et de uictoire.
Iademq in ipsa hyspa¬
ma usus est nam cũ
opidum ladiam circunsederet
tribunal suum adcuntes in
eadem que intra mema ho¬
stium crat: uad imomun
in posterum diem facere ius¬
sit continuoq urbe potitus
et tempore et loco quo predu¬
uerat sella posita us eis Si¬
rit. nchil hac fiducia gene¬
rosius nchis predicacione ue¬
rius nichil sceleritate effica¬
cius inchil eciam dignitate

Expanded text:
o salutis ac uictoriae Eademque in ipsa Hispania usus est: nam cum oppidum Badiam circumsederet, tribunal suum adeuntis in aedem, quae intra moenia hostium erat, uadimonia in posterum diem facere iussit continuoque urbe potitus et tempore et loco, quo praedixerat, sella posita ius eis dixit. nihil hac fiducia generosius, nihil praedictione uerius, nihil celeritate efficacius, nihil etiam dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
mesmes. De fiducia sui
¶in hyspania cum ma¬
iore parte exercitus acie pu¬
mca oppressi omnibusq pro¬
iuncie eius nacionibz car¬
thagnensui amiciciam secu¬
tis nullum ducũ nrorum il¬
luc ad corrigendam rem profi¬
aici audente P. scipio quarii
et uigesimum annũ agens
ittuxum se polictus est qua
quidem fiducia po .xo. salutis
ac iuctorie spem dedit. ẽ nas¬

Expanded text:
etur. DE FIDVCIA SVI in Hispania cum maiore parte exercitus acie Punica oppressis omnibusque prouinciae eius nationibus Karthaginiensium amicitiam secutis, nullo ducum nostrorum illuc ad corrigendam rem proficisci audente, P. Scipio quartum et uicesimum agens annum iturum se pollicitus est. qua quidem fiducia populo Romano salutis ac uictoriae spem dedit. Ea
Abbreviated transcription (Latin):
ee ininus ammosus
minsue prosper illuis
in apħucam transitus in
quam e sicilia exeratum se¬
natu uetante traduxit qr
nisi plus insea re suo quã
patrum conscriptorũ consilio
credidisset secundi punci
belli fimis muentus non eẽt.¬

Expanded text:
ec minus animosus minusue prosperus illius in Africam transitus, in quam ex Sicilia exercitum senatu uetante transduxit, quia, nisi plus in ea re suo quam patrum conscriptorum consilio credidisset, secundi Punici belli finis inuentus non e
Abbreviated transcription (Latin):
Narcus autem catho pre¬
tor .. scauri ceteroru¬
que reorum iudicia milla in¬
dutus tumca sed tantummodo
hec atque his similia iurtut
aliquid sibi inconsuctudine
mouenda licencie sumentis
iudicia sunt: illis autẽ qui
deinceps subnectam quartam
sui habere fiduciam soleat cog¬

Expanded text:
 autem Cato praetor M. Scauri ceterorumque reorum iudicia nulla indutus tunica, sed tantum modo haec atque his similia uirtutis aliquid sibi in consuetudine nouanda licentiae sumentis indicia sunt: illis autem, quae deinceps subnectam, quantam sui fiduciam habere soleat cog
Abbreviated transcription (Latin):
Aentio quos ciues que¬
ue facia eorum ac dicta
quam angusto ambitu orationis
amplectax sed cum magna mͥ¬
et multa breuiter dicenda sint:
claritate excellentibus uixis ser¬
mo infmicis persoms rebusqz
circunfusis utrumqz prestare¬
qz nr̃i ratio non laudanda sibi
omnia sed recordanda sibi sũpsit:
qua propter bona cum uema duo
metelli macedonicus et munidi¬
cus maxima patrie ornamenta
strictim se narrari patientur. tns¬

Expanded text:
Sentio quos ciues quaeue facta eorum ac dicta quam ambitu orationis amplectar. sed cum magna multa breuiter dicenda sint, claritate excellentibus infinitis personis rebusque circumfusus utrumque praestareque nostri ratio non laudanda sibi omnia, sed recordanda sumpsit. quapropter bona cum uenia duo Metelli, Macedonicus et Numidicus, maxima patriae ornamenta strictim se narrari patientur.
Abbreviated transcription (Latin):
eque alia cius in censura
moderatio pro tribunali
apparuit: centurias recognoscens
equitum postquam .C. licimum
sacerdotem citatum processisse am¬
Uerbis conceptis peierasse: promde
si quis eum accusare uellet usurũ
testimonio suo. sed nullum adid
negocium accedente traduc equũ
inquit sacerdos ac lucrifac censo¬
riam notam: ne ego in tua ꝑsona
et accusatoris et testis et censoris et¬
uidicis partes egisse uideur¬
uod animi temperamen¬
tum etiam in Quinto sce¬
uola excellentissimo uiro adnota¬
tum est: testis namqz in reum pro¬
ductus cum id respondisset qued
sa lutem pcriclitantis magnopere
lesurum uidebatur: Siscedens a die¬
cit ita sibi credi oportere si ⁊ alni
idem asseuerassent: qm̃ unius te¬
stimomio aliquem credere pessimi
esset exempli. et religiom igitur
sue debitam fidem: et commum
utilitati salubre consilum reddidit.

Expanded text:
eque alia eius in censura moderatio pro tribunali apparuit. centurias recognoscens equitum, postquam C. Licinium Sacerdotem citatum processisse aniuerbis conceptis peierasse: proinde, si quis eum accusare uellet, usurum testimonio suo. sed nullo ad id negotium accedente 'transduc equum' inquit, 'Sacerdos, ac lucrifac censoriam notam, ne ego in tua persona et accusatoris et testis et iudicis partes egisse uidearuod animi temperamentum etiam in Q. Scaeuola excellentissimo uiro adnotatum est: testis namque in reum productus, cum id respondisset, quod salutem periclitantis magnopere laesurum uidebatur, discedens adiecit ita sibi credi oportere, si et alii idem adseuerassent, quoniam unius testimonio aliquem cadere pessimi esset exempli. et religioni igitur suae debitam fidem et communi utilitati salubre consilium reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
am .G. marius pene
insolens factum nam
post iugurthinum cimbricũq
et tentonieũ triumphum can¬
tharo semper potauit: quod li¬
ber pater melitum ex asia de¬
deducens trumphum hoc usus
poculi genere ferebatur ut in
ipm haustũ uimi uictorie euis
suas iuctorias compararet.

Expanded text:
Iam C. Marii paene insolens factum: nam post Iugurthinum Cimbricumque et Teutonicum triumphum cantharo semper potauit, quod Liber pater Indicum ex Asia deducens triumphum hoc usus poculi genere ferebatur, ut inter ipsum haustum uini uictoriae eius suas uictorias conpararet.
Abbreviated transcription (Latin):
Iam. papyrius quidem
masso cum bene gesta
Ret. trimphu a senatu non
impetrasset: in albano mõte
triumphandi et ip̃e micum
fecit et ceteris postea exẽplum
prebuit proque laurea corona
cum alicui spectaculo int̾esset
myrtea usus est. Translateur¬

Expanded text:
am Papirius quidem Masso, cum bene gesta re publica triumphum a senatu non inpetrauisset, in Albano monte triumphandi et ipse initium fecit et ceteris postea exemplum praebuit proque laurea corona, cum alicui spectaculo interesset, myrtea usus est. Ia
Abbreviated transcription (Latin):
Iolledit fauorem plebis
sclaudius pulcher adhe¬
rensque fuluiane stole pusio
imlitare dedecus muliebri ĩ¬
perio subiectum habuit quorũ
filius pulcher preterquem quod
encruem et frigidam iuuentã
egit perdito eciam amore uul¬
gatissime meretricis infamis
fuit mortisque erubescendo ge¬
nere consumptus est ab donnẽ
emim auide deuerato fede ac for¬
dide intemperancie spiritum

Expanded text:
ossedit fauorem plebis Clodius Pulcher adhaerensque Fuluianae stolae pugio militare decus muliebri imperio subiectum habuit. quorum filius Pulcher, praeterquam quod eneruem et frigidam iuuentam egit, perdito etiam amore uulgatissimae meretricis infamis fuit mortisque erubescendo genere consumptus est: auide enim abdomine deuorato foedae ac sordidae intemperantiae spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ix iuuat abire a pu¬
blicola sed uenix ad
furium camilum libet: au
tam moderatus ex magna
ignominia ad sumium
imperium transitũ fuit: ut
cum presidium eius aues
capta urbe a gallis ardec ex¬
ulentis peciissent non prius
Tt eios ad accipiendam exex¬
citum iet quam de dictatu¬
na sua omni solempni iuxe
acta comperiisset magnifi¬
cus camilli ueientamis tri¬
umphus egregia gassica
uictoria sed ista conctatio layẽ
adimrabilior musto cmm
multoqz seĩpm quem hosto
superare operosus est: nec
aduersa propera festinacione
fugientem: ne secunda effuso
gaudio apprehendentem. tus

Expanded text:
ix iuuat abire a Publicola, sed uenire ad Furium Camillum libet, cuius tam moderatus ex magna ignominia ad summum imperium transitus fuit, ut, cum praesidium eius ciues capta urbe a Gallis Ardeae exulantis petissent, non prius Veios ad accipiendum exercitum iret quam de dictatura sua omnia sollemni iure acta conperisset. magnificus Camilli Veientanus triumphus, egregia Gallica uictoria, sed ista cunctatio longe admirabilior: multo enim multoque se ipsum quam hostem superare operosius est, nec aduersa praepropera festinatione fugientem nec secunda effuso gaudio adprehendentem. Par
Abbreviated transcription (Latin):
ar furio moderacione
marcus rutilius cẽ¬
sormus iterum emi cẽsor
creatus ad concionẽ pplum
uocatum quam potuit gͣuis¬
sima oraciõe corripuit quod
eam potestatem bis sibi de¬
tulisset cuuus maiores quia
minis magna uideretut
tempus coartandum uidi¬
cassent: uterq yecte et censo¬
pnus et populus alter ut
moderate honores crederent
pcepit. alter se moderato cye¬

Expanded text:
ar Furio moderatione Marcius Rutilus Censorinus: iterum enim censor creatus ad contionem populum uocatum quam potuit grauissima oratione corripuit, quod eam potestatem bis sibi detulisset, cuius maiores, quia nimis magna uideretur, tempus coartandum iudicassent. uterque recte, et Censorinus et populus: alter enim ut moderate honores crederent praecepit, alter se moderato cre