comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendetur ȩccła. & inmitium cohibeatur audacia. cur non flectas in
part̃ẽ ꝓuidentiorẽ leuioremq sententiã quodlicae uidicib facere: & iam
non in causis ȩccłae Time gͦ nobiscum iudicium dĩ patris: o commoda
consurtudinem matris. Eum enim tu facis. ȩccła facit: propt̾ quam facis.
& cuius filius facis. Contende bonitate cum malis. Illi sederi huimanroni
menbra do corpore uiuo auulserunt : tu opere misericordieffice. ut illa
quȩ nefandis oꝑibus exercebant: alicui utili operi integra eoꝵ menbra
deseruiant. Illi non peꝑcerunt correctione sibi prȩdicantib dĩ seruis.
tu parce comprehensis parce doctis. paree coniuctis. Illi impio ferro
fuderunt sanguinem xp̃ianum. tu ab eorũ sanguine & iam ueridicum
gladium cohibe propter xpm. Illi ministro ȩccłie occiso extorserunt¬
spatiũ. Aiuendi : tu inimicis ȩccłe uiuentib relaxi spatium penitendi

Expanded text:
commendetur ecclesia et inmitium cohibeatur audacia, cur non flectas in commendetur ecclesia et inmitium cohibeatur audacia, cur non flectas in partem prouidentiorem lenioremque sententiam, quod licet iudicibus facere etiam non in causis ecclesiae? time ergo nobiscum iudicium dei patris et commenda mansuetudinem matris. cum enim tu facis, ecclesia facit, propter quam facis et cuius filius facis. contende bonitate cum malis. illi scelere immani membra de corpore uiuo auulserunt, tu opere misericordi effice, ut illa, quae nefandis operibus exercebant, alicui utili operi integra eorum membra deseruiant; illi non pepercerunt correctionem sibi praedicantibus dei seruis, tu parce comprehensis, parce ductis, parce conuictis; illi impio ferro fuderunt sanguinem Christianum, tu ab eorum sanguine etiam iuridicum gladium cohibe propter spatium vivendi: tu inimicis Ecclesiae viventibus relaxa spatium poenitendi.
Abbreviated transcription (Latin):
consilium & porrige auxilium. Siligenter actum ẽ. ut inimici eccłie qui
solestt uaniloquio seductionis sollicitare Animos imperitos. tamquã de ꝑ.¬
sequutione gloriantes quam se ꝑpeci lactant. horrenda facinora sua in
catholicos cdericos ꝑ petrata faterentur: & suis uerbis implicarentm ru
Legendi sunt gesta ad sanandas animas quas pestifera suasionȩ uenerauerus.
N umquid placaẽ tibi ut ad finem gestorum. si eruentum istorũ supplicium
continebit legendo ꝑuenire timeamꝰ ubi ponimus & ipsam conscientiam
ne malum ꝓ malo qui passi sunt reddidisse iudrantur. Siergo nihil aliud
constitueretur. frenandȩ malitiȩ ꝑditorum. extrema fortasse necessitas ut
tales occiderentur urguera. quanguã quod ad nos attin&: si nihil mitius eis
fueri possa mallemus eos liberos relaxari. quam passiones frum nr̃orũ fuso
coram sanguine iundicare. Nunc uõ cum & aliquid fieri possit quo & mit

Expanded text:
consilium et porrige auxilium. Diligenter actum est, ut inimici ecclesiae, qui consilium et porrige auxilium. Diligenter actum est, ut inimici ecclesiae, qui solent uaniloquio seductionis sollicitare animos inperitos tamquam de persecutione gloriantes, quam se perpeti iactant, horrenda facinora sua in catholicos clericos perpetrata faterentur et suis uerbis implicarentur. legenda sunt gesta ad sanandas animas, quas pestifera suasione uenenauerunt. numquid placet tibi, ut ad finem gestorum, si cruentum istorum supplicium continebit, legendo peruenire timeamus, ubi ponimus et ipsam conscientiam, ne malum pro malo, qui passi sunt, reddidisse uideantur? si ergo nihil aliud constitueretur frenandae malitiae perditorum, extrema fortasse necessitas, ut tales occiderentur, urgeret, quamquam, quod ad nos adtinet, si nihil mitius eis fieri posset, mallemus eos liberos relaxari, quam passiones fratrum nostrorum fuso eorum sanguine uindicari. nunc uero cum et aliquid fieri possit, quo et mitis
Abbreviated transcription (Latin):
euobis quidẽ dixisse
aplm legimus. quod non sine causa gladium geratis & ministri dĩsitis
uindices in eos qui male agunt: sed alia causa ẽ. prouincie: alia ẽ. ȩccłae.
Illius terribiliter gerenda ẽ. amministratio: huius clementer cõmen¬
denda ẽ. mansuetudo. Si apud udicem ñ xp̃ianum mihi sermo ess& talit̃
agerẽ. Mec tamen & iam si excłãe causam destrerẽ. & quantum amnto¬
tere dignaretur instarem. ne passiones seruorũ dĩ catholicorum quȩ pro¬
desse debeant ad exempla pacientiȩ: inimicorum suorum sanguine fe¬
darentur. Et si noll& adquiescere: inimico animo eũ resistere suspicarer
N unc uõ quando apud te res agitur: alia mͥ ratio est. alia consultatio.
R ectorẽ te quidẽ prȩcelsȩ potestats uidemus : sed & iam filium xp̃iai¬
pretatis agnoscimꝰ. Subdotur sublimitas tua. subdator fides tua. causam tecũ
trasto cominunẽ: fed to in ea potes quod ego non possum. Confer nobiscum

Expanded text:
uobis quidem dixisse m legimus, quod non sine causa gladium geratis et ministri dei sitis, uindices in eos, qui. male agunt. sed alia causa est prouinciae, alia est ecclesiae: illius terribiliter gerenda est administratio, huius clementer commendanda est mansuetudo. si apud iudicem non Christianum mihi sermo esset, aliter agerem nec tamen etiam sic ecclesiae causam desererem et, quantum admittere dignaretur, instarem, ne passiones seruorum dei catholicorum, quae prodesse debent ad exempla patientiae, inimicorum suorum sanguine foedarentur, et, si nollet adquiescere, inimico animo eum resistere suspicarer. nunc uero, quando apud te res agitur, alia mihi ratio est, alia consultatio. rectorem te quidem praecelsae potestatis uidemus, sed etiam filium Christipietatis agnoscimus. subdatur sublimitas tua, subdatur fides tua; causam tecum tracto communem, sed tu in ea potes, quod ego non possum; confer nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
in idolo positum. ubi alius nullus ẽ. hominum: uerum ei satius sit fame
emori quam illud inalimentum sumete. Inqua questione qm̃ ñ ẽ. conse¬
quens ut cibus ille idolothẏtum sit. potuit enim ulabeis qui ibi ab itinere
di uertentes corpus refecerant obliuionese uoluntate dinita. uł illio
ob aliam causam quãlib&. poni. breuiter tespondeo Aut certõ ẽ. esse idolo¬
thyton. aut certũ ẽs. non esse. aut ignoratur. Si gͦ certũ ẽ. esse melius
xpĩana uircute respuitur Siut̃ uł non esse scitur uł ignorat᷑: sine
ullo conscientrȩ scrupulo urusum necessitatis assumitor.

Expanded text:
in idolio positum, ubi nullus alius est hominum, utrum ei satius sit fame in idolio positum, ubi nullus alius est hominum, utrum ei satius sit fame emori, quam illud in alimentum sumere: in qua quaestione, quoniam non est consequens, ut cibus ille idolothytum sit; potuit enim vel ab eis qui ibi ab itinere divertentes corpus refecerant, oblivione seu voluntate dimitti, vel illic ob aliam causam quamlibet poni; breviter respondeo. Aut certum est esse idolothytum, aut certum est non esse, aut ignoratur: si ergo certum est esse, melius christiana virtute respuitur; si autem vel non esse scitur, vel ignoratur, sine ullo conscientiae scrupulo in usum necessitatis assumitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑferetor insidias sibi aquib dam ꝑditis preparari. & obhoc deductores accepit
armatos. si in illa arma seederati homines incidissent. paulus in effusione sin¬
guinis eoꝵ suũ crimen aguoscer&: Absit. ut ea quȩ propt̾ bonum ac licitum
faciamus aut habemus. siquid ꝑhȩc preter nr̃am uoluntatem ciuquã mali
acciderit nobis imputetor. Alioquin nec ferramenta domestica & agrestia
sunt habenda. ne quis eis uł se uł alterũ interimat. nec arbor aut resti
nequisse inde suspendat. nec fenestra facienda ẽ: ne ꝑ hanc se quisq prę¬
cipit&. Quid plura cominemorẽ cum ea cõmemorando finire ñ possim.
Quid enim est inusu hominũ bono aclicito. unde ñ possit & iam ꝑnitres inro¬
gari Restat nisi fallor. ut dicamus aliquid de illo uiatore xp̃iano. qu̾e
comntemorasti uictuni famis necessitate suubil uspiam inuenerit nisi cibũ

Expanded text:
perferretur, insidias sibi a quibusdam perditis praeparari, et ob hoc deductores accepit perferretur, insidias sibi a quibusdam perditis praeparari, et ob hoc deductores accepit armatos , si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. Absit ut ea quae propter bonum ac licitum facimus, aut habemus, si quid per haec praeter nostram voluntatem cuiquam mali acciderit, nobis imputetur. Alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis vel se vel alterum interimat; nec arbor aut restis, ne quis se inde suspendat; nec fenestra facienda est, ne per hanc se quisque praecipitet. Quid plura commemorem, cum ea commemoranda finire non possim? Quid enim est in usu hominum bono ac licito, unde non possit etiam pernicies irrogari? 6. Restat, ni fallor, ut dicamus aliquid de illo viatore christiano, quem commemorasti victum famis necessitate, si nihil uspiam invenerit nisi cibum
Abbreviated transcription (Latin):
uando quisq bene fieri putat quod male fit. de occidendis hominibus
nec ab eis quisq occidatur : non mihi plac& consilium uisi forte sit mi¬
les: aut publica functione teneatur ut non profe hoc faciat. sed pro aliis
uł ꝓciuitate. ubi & iam ipse est. accepta legitima potestate si eius congruit
ꝑsonȩ. Qui uero repellunt᷑ aliquo terrore ne male faciant. &iam ipsis aliqͥd
fortasse prȩstatur. Hinc aut̃ dictum ẽ. non resistamus malo. ne nos uindicta
delect& quȩ alieno malo animum pascit. non ut rectionem hominũ neglegan
unde uec reus ẽ. mortis alienȩ qui cum suȩ possessioni. murorũ circum dux¬
erut ambitum. aliquis exipsorum usu ꝑtussus intereat. Neq enim reus est
xp̃ianus. sibos eius aliquen feriendo. uł equus calcem iaciendo aliquẽ occidit
Qut idõ non debent xp̃iani boues habere cornua. aut equus ungulas. aut
dentes canis: Aut uõ qm̃ paulus apostolus satis egit. ut intribuni notitiã

Expanded text:
uando quisque bene fieri putat quod male fit. De occidendis hominibus, ne ab eis quisquam occidatur, non mihi placet consilium, nisi forte sit miles, aut publica functione tvel pro civitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si ejus congruit personae. Qui vero repelluntur aliquo terrore ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. Hinc autem dictum est, non resistamus malo , ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit; non ut correctionem hominum negligamus. Unde nec reus est mortis alienae, qui suae possessioni murum circumduxerit, si aliquis ex ipsius ruinis percussus intereat. Neque enim reus est christianus, si bos ejus aliquem feriendo, vel equus calcem jaciendo aliquem occidat; aut ideo non debent christiani boves habere cornua, aut equus ungulas, aut dentes canis; aut vero quoniam apostolus Paulus satis egit ut in tribuni notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
furem paucorum & contra inrisionem populorum eum xp̾o crucistx
prȩdica retor: olaudi ambulant. mirti loquebantur. surdi audiebant. Eeci
uidebant mortui resurgebant Sic tandem animaduerat terrena suꝑbia
nihil in ipsis terris esse potentius humilitate diuina. ut &iam saluber¬
rima humilitas humana contra insultantẽ sibi suꝑbiam diuinȩ im¬
tationis patrocinio tueretor. EXΡłΑ SC̃Τ ΛUΟUΕTIΝΙ¬

Expanded text:
fidem paucorum et contra inrisionem populorum, cum Christus crucifixus fidem paucorum et contra inrisionem populorum, cum Christus crucifixus praedicaretur, claudi ambulabant, muti loquebantur, surdi audiebant, caeci uidebant, mortui resurgebant. sic tandem animaduertit terrena superbia nihil in ipsis terris esse potentius humilitate diuina, ut etiam saluberrima humilitas humana contra insultantem sibi superbiam diuinae imitationis patrocinio tueretur. Expergisci
Abbreviated transcription (Latin):
confitens conplanauerit. seq substrauerit mitẽ atq bumilem ad excipiend
ut inde surgentes solidam celsitudiem teneamus: non potuit nobis boc
tanto magnificentius quanto blandius inspirari. ut nr̃a ferocitas non ui
sed ꝑsuasionte sedaretur. nisi uerbum illud ꝑ quod se augelis indicat ds pat̃
Quod uirtus & sapientia eiꝰ ẽ. quod corde humano uisibilium rerum cupi¬
ditate cycato uideri ñ poterat ꝑsonam suam in homiue agere atq osten.¬
dere dignaretur. ut homo timeite extolli factum hominis. quã humilian
&emplo dĩ. Itaq non xp̃c regno terreno dicoratus. nec xp̃c terrenis operibus
diues: nec xp̃c ulla terrena felicitate prȩfulgens. sed xp̃o crucifixus ꝑ totum
terrarum orbem predicatur: Qd riserunt prius populi suꝑborum & ad huc
tdent reliquiȩ. Et rediderunt aut̃ pruis pauci nunc populi: quia tune ad

Expanded text:
confitens complanauerit seque substrauerit mitem atque humilem ad excipienduconfitens complanauerit seque substrauerit mitem atque humilem ad excipienduut inde surgentes solidam celsitudinem teneamus, non potuit nobis hoc tanto magnificentius quanto blandius inspirari, ut nostra ferocitas non ui sed persuasione sedaretur, nisi uerbum illud, per quod se angelis indicat deus pater. quod uirtus et sapientia eius est, quod corde humano uisibilium rerum cupiditate caecato uideri non poterat, personam suam in homine agere atque ostendere dignaretur, ut magis homo timeret extolli fastu hominis quam humiliari exemplo dei. itaque non Christus regno terreno decoratus nec Christus terrenis opibus diues nec Christus ulla terrena felicitate praefulgens sed Christus crucifixus per totum terrarum. orbem praedicatur, quod riserunt prius populi superborum et adhuc rident reliquiae, crediderunt autem prius pauci, nunc populi, quia tunc ad
Abbreviated transcription (Latin):
commutabile & nulli effabile nisi tantum sibi bonum. Est quiddam quo
scipsa summitas marestatis narrat & prȩdicat. non impar gignenti atq
narranti uerbum. quod illi qui uerbum giguit ostenditur bonum. Est
quȩdam scitas om̃ium quae scȩ̃ fiunt. scificatrix ipsius in commutabilis uerbi
ꝑ quod narratur illud pͥncipium. & ipsius principu quod pari se uerbo nar¬
rant in separabilis & uidiuisa cõmunio. Quis aut̃ hoc totũ quod ñ dicendo
dicere conatus sum. & dicendo ton dicere. quis hoc possit serenissima & since¬
rissima mente contueri eoq contuito beatitudinẽ duceres atq in id qđ intuẽt
deficiens quodã modo se obliuisci & ꝑgere in illud ciuꝰ uisioni uisibilis ẽ quod ẽ
i mortalitate indui & obtinere aeternam salutem: ꝑ quam me salutare
dignamini: quis hoc possit nisi qui om̃s suꝑbiȩ suȩ toros inanes. peccata

Expanded text:
commutabile et nulli effabile nisi tantum sibi. est quiddam, quo commutabile et nulli effabile nisi tantum sibi. est quiddam, quo se ipsa summitas maiestatis narrat et praedicat, non inpar gignenti atque narranti uerbum, quo ille, qui uerbum gignit, ostenditur. est quaedam sanctitas omnium, quae sancte fiunt, sanctificatrix, ipsius incommutabilis uerbi, per quod narratur illud principium, et ipsius principii, quod pari se uerbo narrat, inseparabilis et indiuisa communio. quis autem hoc totum, quod non dicendo dicere conatus sum et dicendo non dicere. quis hoc possit serenissima et sincerissima mente contueri eoque contuitu beatitudinem ducere atque in id, quod intuetur, deficiens quodam modo se obliuisci et pergere in illud, cuius uisione sibi uilis est, quod est inmortalitate indui et obtinere aeternam salutem. per quam me salutare dignamini? quis hoc possit. nisi qui omnes superbiae suae toros inanes peccata sua
Abbreviated transcription (Latin):
turum ñ esse putabimus. Immo uero ueni& sicut illa om̃ia uenert̃.
trc quisquam erat homo nr̃orum temporum qui se in illo iudicio de sua
possit infidelitate defendere. cum xp̃m cantoe & iustus ad aequitatẽ
& ꝑiurus ad fraudem. & rex ad imperium. & miles ad pugnam. & ma¬
ntus propter regimen. & uxor propter obsequium. & pater ꝓpter
prȩceptõ. & filius propter obȩdientiam & dominus ꝓpt̃ dominationẽ
& serus propter famulatum. & humilis ad pietatem. & suꝑbus ademulitionem
& diues ut porrigat. & pauꝑ ut sumat. & ebriosus adpbialam. & mendicus ad
ianuam. & bonus ut presta&. & malus ut fallat. & xp̃ianus uentrator. & pa¬
ganus adulator. om̃s xp̃m cantant. & qua uoluntate atq ote cantent cidem
ipsi quem cantant rationem sine dubio reddituri sunt. Est quiddata in uisi¬
bile. ex quo oreatore principio sunt om̃ia quȩ idemꝰ summũ aeternum in.¬

Expanded text:
turum non esse putabimus? immo uero ueniet, sicut omnia illa uenerunt. turum non esse putabimus? immo uero ueniet, sicut omnia illa uenerunt. nec quisquam erit homo nostrorum temporum, qui se in illo iudicio de sua possit infidelitate defendere, cum Christum cantet et iustus ad aequitatem et periurus ad fraudem et rex ad imperium et miles ad pugnam et maritus propter regimen et uxor propter obsequium et pater propter praeceptum et filius propter oboedientiam et dominus propter dominationem et seruus propter famulatum et humilis ad pietatem et superbus ad aemulationem et diues, ut porrigat, et pauper, ut sumat, et ebriosus ad phialam et mendicus ad ianuam et bonus, ut praestet, et malus, ut fallat, et Christianus uenerator et paganus adulator: omnes Christum cantant et, qua uoluntate atque ore cantent, eidem ipsi, quem cantant, rationem sine dubio reddituri sunt. Est quiddam innisibile. ex quo ereatoro principio sunt omnia. quae uidemus. summum, aeternum, in
Abbreviated transcription (Latin):
q ueterescens enĩ ira fit odium. dum quasi iusti doloris amixta dulcedo diu¬
tius ea inuase detin&. donec totum acessat uasq corrumpat. Qua proptꝰ
multomelius nec iuste ciuiꝗ irascimur quam uelut iuste trascendo in alici¬
uis odium. ira & occulta facilitate delabimur. Inrecipiendis eñi hospiabus
ignous. solemus dicere multo esse melius malum hominem ꝑpeti. quam
forsitan ꝑ ignorantiam excludibonum : dum cauemus ne recipiatur malis
sed in affectib Animi contra ẽ. Nlam in conparabiliter salubruus ẽ. irȩ&ũ
iuste pulsanti non aperire peurtrale cordis quam admittere. ñ facile
ecessuram & ꝑuenturam de sureulo ad trabem. Aud& quippe inpruden¬
ter & um crescere. citius quam putatur. Non enim erubescit intenebris.
cum suꝑ eam sol occider
uos. fr̃s numquid nam solum iudicium dĩ quod inter fideles atq in¬
fideles futurũ esse in scĩs litteris legimus cum om̃ia diuinȩ scripto
sicut prȩdicta sunt uenerint : numquid nam solum udicium dĩ uen¬

Expanded text:
ueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum acescat uasque corrumpat. quapropter multo melius nec iuste cuiquam irascimur, quam uelut iuste irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipiatur malus. sed in affectibus animi contra est. nam incomparabiliter salubrius est irae etiam iuste pulsanti non aperire penetrale cordis quam admittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem. audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in tenebris, cum super eam sol occideruos, numquidnam solum iudicium dei, quod inter fideles atque infideles futurum esse in eisdem litteris legimus, cum illa omnia, sicut praedicta sunt, uenerint, numquidnam solum iudicium dei uen
Abbreviated transcription (Latin):
lexuerissime impletur pauꝑes egentesq sentimus. non de in opia nr̃a
diuitias eus exigere. sed orando petere. quȩrere pulsare debrmus.
ut ille apud quem est fons uitȩ d& nobis in ebriari abubertate domꝰ
suȩ. & uoluptatis sue potare torrentẽ: Quo inundati. atq uegetati
non solum tristitia non absorbeamur. uerũ & iam gloriemur intribu¬
lationib scientes quia tribulatio pacientiã oꝑatur. pacientia ꝓbati.¬
onẽ. ꝓbatio spem. spes uõ non confundit : non quia ꝑ nosipsos hoc possu¬

Expanded text:
lex ! uerissime impletur, pauperes egentesque sentimus, non de ! inopia nostra lex ! uerissime impletur, pauperes egentesque sentimus, non de ! inopia nostra diuitias eius exigere sed orando petere, quaerere, pulsare debemus, ut ille, apud quem est fons uitae, det nobis inebriari ab ubertate domus suae et uoluptatis suae potare torrentem, quo inundati atque uegetati non solum tristitia non\', absorbeamur, uerum etiam gloriemur in tribulationibus\', scientes, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes uero non confundit, non quia per nos ipsos hoc possu
Abbreviated transcription (Latin):
dño nr̃o. Uide quem ad modum non ut cũq ait. quis nos sepa rabit Axp̃o
sed ostendens unde cohereamus xp̃o: quis nos inquit separabit a caritato
xp̃i. ¶aritate igitur xp̃o ñ pęnȩ timore coberemus Seinde cominemo¬
ratis eis quȩ uidentur habere iuolentũ. nec tamen habent ualentiam sepa¬
randi: ita conelusit ut eandem dicen& caritatẽ dĩ quã dixerat xp̃i. Et quid
ẽ. acaritate xp̃i. nisi acaritate iustitiȩ. Deillo quippe dictũ ẽ. qui fa
ẽ. nobis sapientia adõ. & iusticia & scĩficatio : ut quem a dmodum scriptum
ẽ. Aui gloriatur in dño głetur. Sicut gͦ ille ẽ. iniquissimus. quem nec
rent corporales deterrent ab imundis oꝑib sordidȩ uoluptatis. ita
ille iustissimus qui nec pęnarũ corporalium terrore reuocatur a sc̃ĩs oꝑi¬
bus luminosissimȩ caritatis. Quae caritas dĩ. quod ꝑpetua cogitatione
ut qui gloriatur indño glorietor. Cium ergo nos huius caritatis qua

Expanded text:
nostro. uide, quem ad modum non utcumque ait: Quis nos separabit a Christo? sed ostendens, unde cohaereamus Christo: Quis nos, inquit, separabit a caritate Christi? caritate igitur Christo, non poenae timore cohaeremus. deinde commemoratis eis, quae uidentur habere uiolentiam nec tamen habent ualentiam separandi, ita conclusit, ut eandem diceret caritatem dei, quam dixerat Christi. et quid est la caritate Christi\' nisi a caritate iustitiae? de illo quippe dictum est: Qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio est, \'qui gloriatur, in domino glorietur. sicut ergo ille est iniquissimus, quem nec poenae corporales deterrent ab inmundis operibus sordidae uoluptatis, ita ille iustissimus, qui, nec poenarum corporalium terrore reuocatur a sanctis operibus luminosissimae caritatis. Quae caritas dei, quod perpetua cogitatione ut, qui gloriatur, in domino glorietur. cum ergo nos huius caritatis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. eam ꝓfecto ubi pax illa ẽ. quae
prȩcellit onẽm intellectũ. sed siue hoc in istis aplicis uerbis & iam ilbe
fenferit euangelicus disputator. siue aliud aliquid fortasse congruentius.
uides tam̃ oiani hoc nifallor aregula fidei non abborrere. Unde aut̃
ñc agimus ꝓpt̃ contuitũ spiritalẽ. cũ dixiss&e qui cognouit quȩ sit

Expanded text:
Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. sed siue hoc in istis apostolicis uerbis etiam ille senserit euangelicus disputator siue aliud aliquid fortasse congruentius, uides tamen etiam hoc, ni fallor, a regula fidei non abhorrere. Unde autem nunc agimus propter contuitum spiritalem, cum dixisset: \'Qui cognouit, quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ista gr̃a in homines uenit. & hunc intellectum coaptare &iam sacram̃to
crucis: ut in latiuidine accipiatur transuersum lignum. quo extendunt᷑
manus ꝓpter oꝑum significationen. In longitudine ab ipso usq interrã
ubi totum corpus cracifixum state uidetur: quod significat ꝑsistere. hoc
est longanimit᷑ ꝑ manere. In altitudine ab ipso transuerso ligno sursum
uersus qł ad caput eminet: ꝓpt̃ ex spectationẽ suꝑnorũ: ne illa opera
bona atq in eis ꝑseuerantia ꝓpter boneficia dĩ terrena ac temporalia
facienda credantur: fed potius propter illud quod desuꝑ semptternum
sperat fides quȩ ꝑdilictionẽ operatur. In profundo autem pars illa ligni
quȩ interrę abdito defixalato. sed inde consurgit om̃e illud qr
dĩ uoluntate uocatur homo ad participa.¬
tionem tantae gr̃ae
alius sic alius aut̃ sic. Super eminen¬
tem uõ screntiꝑ caritatẽ

Expanded text:
unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei terrena ac temporalia facienda credantur sed potius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supereminentem uero scientiae caritatem
Abbreviated transcription (Latin):
dignum & iam tunc habuit populi sui. talem rectorẽ & ministrum in tota
domo sua fidelem. ut quẽ ad modum concupiuerat uidere dm̃ sicuti ẽ: quȩ
contemplatio cunctis filus in fine ꝓmittitur: Ista credo considerans uir
aliqui eoꝵ &iam ipso tempore uiderant. scđm̃ ista quȩ dixi. Ut aut̃ ꝓbare
quod dixit. quia ñ om̃s uidebant: continuo subiecit & idõ ait. Tanto tem¬
pore uobiscum sũ. & ad huc me ñ cognoiuistis. Deinde subiungens aqualib
as uidtatur illa contemplatione sicuti ẽi: qui eñi cognouit inquit quȩ sit
latitudo & longitudo & altitudo & ꝓfundũ. & suꝑeminentẽ scientiȩ caritatẽ¬
xp̃i uidit & xp̃m. uidit & patreꝰ. Ego hȩc uerba apłi pauli. sic intellige¬
re solto. In latitudine bona oꝑa caritatis: in longitudine ꝑseuerantiã infinẽ.
inal titudine spem celestium pręmioꝵ: in profundo inscratabilia iudicia dĩ.

Expanded text:
dignum etiam tunc habuit populi sui talem rectorem et ministrum in tota dignum etiam tunc habuit populi sui talem rectorem et ministrum in tota domo sua fidelem, ut, quem ad modum concupiuerat, uideret deum, sicuti est, quae contemplatio cunctis filiis in fine promittitur ? Ista credo considerans uir aliqui eorum etiam ipso tempore uiderant secundum ista, quae dixi. ut autem probaret, quod dixit, quia non omnes uidebant, continuo subiecit: \'Et ideo ait: Tanto tempore uobiscum sum et adhuc me non cognouistis\'. deinde subiungens, a qualibus deus uideatur illa contemplatione, sicuti est: Qui enim cognouit\', inquit, quae sit latitudo et longitudo et altitudo et profundu uidit et Christum, uidit et patrem\'. Ego haec uerba apostoli Pauli sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudine perseuerantiam usque in finem, in altitudine spem caelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia iudicia dei,
Abbreviated transcription (Latin):
cępit enim in prȩsentia congruũ responsum: qđ faciem dĩ uidere non
poss&: quã nemo uider& & uiuer&. Hoc modo dõ significante alterius
potioris uitȩ illam ẽẽ. uisionẽ: deinde in uerbis dĩ futurę xp̃i ȩccłae
mysterium figuratum ẽ. Gestauit quippe moyses typũ populi iudȩoꝵ
ora mea uidebis. & cȩtera quȩ ibi dicunt᷑ inirabili sacramento. prȩnunti.¬
ant ȩccłam post futurã. unde modo longum ẽ. disputare. quod & dicere in¬
stitueram: Desiderio eiꝰ & iam illud qđ petierat fuisse concessum. In libro
numerorum postea demonstratum ẽ. ubi dñs arguit contumatiam sororis
ipsus. & dicit aliis ꝓpħis in uisione se apparere & in somno: moysi aut̃
ꝑ spicirm ñ ꝑ enigmata. Ubi & iam addidit dicrns. & głam dñi uidebit.
uid gͣ ẽ qđ eum sic fecit exceptũ: nisi forte quia illa contemplaciore

Expanded text:
cepit enim in praesentia congruum responsum, quod faciem dei uidere non cepit enim in praesentia congruum responsum, quod faciem dei uidere non posset, quam nemo uideret et uiueret, hoc modo deo significante alterius potioris uitae illam esse uisionem. deinde in uerbis dei futurae Christi ecclesiae mysterium figuratum est. gestauit quippe Moyses typum populi Iudaeoruora mea videbis: et caetera quae ibi dicuntur, mirabili sacramento praenuntiant Ecclesiam post futuram, unde modo longum est disputare. Quod autem dicere institueram, desiderio ejus etiam illud quod petierat, fuisse concessum, in libro Numerorum postea demonstratum est; ubi Dominus arguit contumaciam sororis ipsius, et dicit aliis Prophetis in visione se apparere per speciem, non per aenigmata, ubi etiam addidit dicens: Et gloriam domini uidit. quid ergo est, quod eum sic fecit exceptum, nisi forte quia illa contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. qualis in plena morte contingit nescire se dicero&. Ita fit. ut &. illud
crũ sit qđ dictum est nemo potest facrem neã uidere & ui¬
urre : quia necesse ẽ. abstrahi abhac uita mentẽ. quando in illius in effabi¬
litatem uisionis ad sumitur. Et non sit incredibile quib dan sc̃is. nondum
ita defunctis ut sepelienda cadautra remanerent. &iam istam excellentũ
reuelationis faisse concessam. Quod existimo cogitasfe illx̃ qui noluit dicei
eorum diuinitatis quoq ipsius uisionem dequa loquebatur. & iam tẽ potuisse
erat. qui de sua illa in effabili reuelatione ñ tacuit. quãquã & illi antiquo fi¬
delissimo famulo dĩ moysi mirũ nisi in hac terra laboraturo: populumq
illum adhuc recturo. concessum est qđ petiuit. ut claritatẽ dñi uideret.
cui dixerat. si inueni grãm ante te. ostende mͥ temetipsum manifeste. Ro¬

Expanded text:
fuerit, qualis in plena morte contingit, nescire se diceret. ita fit, ut et illud fuerit, qualis in plena morte contingit, nescire se diceret. ita fit, ut et illud uerum sit, quod dictum est: Nemo potest faciem meam uidere quia necesse est abstrahi ab hac uita mentem, quando in illius ineffabilitatem uisionis adsumitur, et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda cadauera remanerent, etiam istam excellentiam reuelationis fuisse concessam. quod existimo cogitasse illum, qui noluit dicereeorum diuinitatis quoque ipsius uisionem, de qua loquebatur, etiam tunc potuisse que apostolus erat, qui de sua illa ineffabili reuelatione non tacuit. Quamquam et illi antiquo fidelissimo famulo dei Moysi mirum nisi in hac terra laboraturo populumque illum adhuc recturo concessum est, quod petiuit, ut claritatem domini uideret, cui dixerat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum manifeste. ac
Abbreviated transcription (Latin):
elucere: cum & ipse petrus tam paruulum se adhuc illi ostenderit. ut ti¬
mer& ne amitteret morientẽ. quem filium dĩ uiui. hoc est uitę fontẽ
fuerat paulo ante confessus. Deide potest mouere quomͦ iam ipsa dĩ
substantia uideri potuerit aquib dam in hac uita positis: propter illud qđ¬
dictum e. ad moysen. Nlemo potest faciem meam uidere & uiuere: nisiquia
potest humana mens diuinitus rapi ex hac uita ad angelicam uitam: anteg
ꝑ istam cõmunem mortẽ carne soluatur. Sic onim raptus ẽ. qui audiuit
illic in effabilia uerba quȩ ñ licae homini loqui. ubi usq adeo facta ẽ. ab huius
uitȩ sensib quȩdam intentionis auersio ut siue incorpore sure extra corp̃
fuerit. id est utrũ sicut sol& inuehementiori extasi mens abhac uita in illã
uitam fuerit alienata. manente corporis uinculo: An om̃ino resolutio fasta

Expanded text:
elucere; cum et ipse Petrus tam parvulum se adhuc illi ostenderit, ut tielucere; cum et ipse Petrus tam parvulum se adhuc illi ostenderit, ut timeret ne amitteret morientem, quem Filium Dei vivi, hoc est vitae fontem fuerat paulo ante confessus . CAPUT XIII. 31. Deinde potest movere quomodo jam ipsa Dei substantia videri potuerit a quibdictum est ad Moysen: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, nisi quia potest humana mens diuinitus rapi ex hac uita ad angelicam uitam, antequam per istam communem mortem carne soluatur. sic enim raptus est, qui audiuit illic ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, ubi usque adeo facta est ab huius uitae sensibus quaedam intentionis auersio, ut, siue corpore siue extra corpus fuerit, id est utrum, sicut solet in uehementiore extasi, mens ab hac uita in illam uitam fuerit alienata manente corporis uinculo, an omnino resolutio facta
Abbreviated transcription (Latin):
continetur loco. Hoc qui excedente mente intelligit uid& dm̃: & cũ
absens putatur. Qui autem hoc non potest. ot& & agat ut posfe mere¬
atur. Mec adhominem dispensatorem puls&. ut quod non legit legat. sed
ad dm̃ saluatorem. ut quod non ual& ualeat. Unde aut̃ dixerit & cum
prȩseus ẽ. ñ uidetur. consequenter aperuit dicens. Oeniq nec apłi¬
om̃s xp̃m uidebant. & ido ait. Tanto tempore uobiscum sum. & adhuc¬
me non cognouistis: Ecce quomodo prefens ds erat. & non uidebatur. Sed qua¬
tamquam aliqui tunc uiderent ea uisione. inqua ipse & pater unũ funt .ͦ Len
forte illud attendit qđ cum petrus dixiss&. tues xp̃s filius dĩ uiui. respon¬
sum accepit. beatus es symon bariona. quia non tibi reuelauit caro & sangui
sed pater m̃s qui in cęlis ẽ. Quamuis illa reuelatio utrum ꝑfidem tante rei
creditȩ. an ꝑiisionem conspectȩ facta in eius mente fuerit. non mͥ uidetor

Expanded text:
continetur loco. hoc qui excedente mente intellegit, uidet deum, et cum continetur loco. hoc qui excedente mente intellegit, uidet deum, et cum absens putatur; qui autem hoc non potest, oret et agat, ut posse mereatur, nec ad hominem disputatorem pulset, ut, quod non legit, legat, sed ad deum saluatorem, ut, quod non ualet, ualeat. unde autem dixerit: Et, cum praesens est, non uidetur\', consequenter aperuit dicens: \'Denique nec apstum uidebant et ideo ait: Tanto tempore uobiscum sum et adhucme non cognouistis\'. ecce quo modo praesens deus erat et non uidebatur. Sed quaapostoli omnes\', tamquam aliqui tunc uiderent ea uisione, in qua ipse et pater unum sunt? an forte illud adtendit, quod, cum Petrus dixisset: Tu es Christus filius dei uiui, responssed Pater meus qui in coelis est? quamvis illa revelatio utrum per fidem tantae rei creditae, an per visionem conspectae facta in ejus mente fuerit, non mihi videatur
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. ꝑtinete qđ narrat. Sed rursus ue desiderium nrm acorporis
sensu ad aliũ corporis sensum migrat&: hoc est ad autes ab oculis: idõ cum
dixiss& uec corporalib oculis ds̃ quęritur. nec circuniscribitur uisu nec
tactu tenetur: addidit & iam. nec auditur affatu: ut si possumus unigentt̃
filium qui ẽ. in sinu patris. sic intellegamus narrantẽ. quomodo & uerbũ
ẽ. non sonus aurib strepeus. sed imago mentib in notescens: ut illic int¬
na & ineffabili luce datescat quod dictum ẽ : qui nre uidit uidit & patrẽ.
quod hic phylippo dicebatur. quando uidebat & non uidebat. Sequitur eñ
nuiꝰ uisionis eximnius concupitor ambrosus dicens. Et cum absens putatur.
uidetur: & cum prȩsens ẽ. non uidetur. Non dixit cum absens ẽ. sed cum
absens putatur. Nusquam enim est absens. qui cęlum & terram impl&. nec
spatus includitur paruis. magnisue diffenditor: fed ubiq totus ẽ: & nullo

Expanded text:
dictum est pertinere, quod narrat. Sed rursus, ne desiderium nostrum a corporis dictum est pertinere, quod narrat. Sed rursus, ne desiderium nostrum a corporis sensu ad alium corporis sensum migradixisset: \'Nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur\', addidit etiam: \'Nec auditur affatu\', ut, si possumus, unigenitum filium, qui est in sinu patris, sic intellegamus narrantem, quo modo et uerbum est non sonus auribus instrepens sed imago mentibus innotescens, ut illic interna et ineffabili luce clarescat, quod dictum est: Qui me uidit, uidit et patrem, quod hic Philippo dicebatur, quando uidebat et non uidebat sequitur enim huius uisionis eximius concupitor Ambrosius dicens: \'Et, cum absens putatur, uidetur et, cum praesens est, non uidetur. non dixit cum absens est\' sed cum absens putatur\'; nusquam enim est absens, qui caelum et terram implet nec spatiis includitur paruis magnisue diffunditur, sed ubique totus est et nullo
Abbreviated transcription (Latin):
auꝑes sp̃ũ in hac uita fuerunt. quia mites. quia lugentes. quia esurientes
& sitrentes iusticiam. quia mifericordes. quia pacifici quia ꝑsequutionem
assi propter iusticiam. Quauis & hȩc om̃ia idem ipsi sint: sed quia mundo
sunt corde. Idõ quippe inter illas heatitudines cum om̃ia faciant qui cor
mundum habent. non est tam̃ alicubi positum dm̃ uidebt̃. nisi ubi dictõ
beati mundi cordes. qm̃ mundo corde uidebitur. qui nec in loco uidet᷑:
nec oculis corporalib quȩritur: nec circũscribit᷑ uisti. nec tactu tenetor:
nec auditur affatu. nec sentitur uicessu. Dm̃ enim neno uidit umquam. uł in¬
ac uita sicut ipse. ẽ. uł &iam in angeloram uita sicut uisibilia ista quae
corporali uisione cernuntur : quia ungenitus filius qui est in sinu patris.
ipse narrauit. Unde non adoculor corporalium. sed ad mentium uisiorẽ

Expanded text:
pauperes spiritu in hac vita fuerunt, quia mites, quipauperes spiritu in hac vita fuerunt, quia mites, quiet sitientes justitiam, quia misericordes, quia pacifici, quia persecutionem passi propter justitiam, quamvis et haec omnia idem ipsi sint, sed quia mundo sunt corde. ideo quippe inter illas beatitudines, cum omnia faciant, qui cor mundum habent, non est tamen alicubi positum: Deum uidebunt, nisi ubi dictum est: Beati mundo corde, quoniam mundo corde uidebitnec oculis corporalibus quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. CAP. XVII. Quid diac uita, sicuti ipse est, uel etiam in angelorum uita, sicut uisibilia ista, quae corporali uisione cernuntur, quia unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse narrauit. unde non ad oculorum corporalium sed ad mentium uisionem
Abbreviated transcription (Latin):
qui pixparatus ẽ. diabolo & angelis eiꝰ : sed hi quib dicetur: uenite be¬
nedicti patris mei ꝑcipite regnum quod uobis prȩparatũ ẽ. ab initio
mundi. Illi quippe ibunt in ambustionẽ aeternam: iusti autẽ in
uitam aeternam. Et quȩ ẽ. uita aeterna. nisi quod ipse uita alibi dict
hȩc est aut̃ uita aeterna. ut cognoseant te unũ dm̃ utrũ & que̾ misisti
iħm xp̃m  Sed sic quom promisit ostensurum seipsum dilectorib suis. cũ patre
unum dm̃. ñ quomodo in hoc scło in corpore uisus ẽ. abonis & malis: & in iudicio
enim futuro quo sic uenturus ẽ. quomͦ uisus ẽ. iens in cęlums hoc. ẽ. in eadem
forma filui hominis eandẽ formã uidebunt quib dicturus ẽ: esuriui & non de¬
distis mihi manducare: Quia & iudȩi uidebunt in queni pupugerunt: non
illam dĩ formam. in qua non rapinam arbitratus ẽ. esfe ȩqualis dõ. In illa
dĩ forma tunc uidebunt eum. qui uidebunt sicuti ẽ. Nec iđo uidebunt qͥa

Expanded text:
sed hi. quibus dicetur: Venite, benedicti patria mei, percipite regnum, quod uobis praeparatum\', est ab initio mundi. illi quippe ibunt in ambustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. et quae est uita aeterna, nisi quod ipsa uita alibi dicit: Haec est autem uita aeterna, ut cognoscant te unum deum uerum et, quem misisti, legum Christum, sed sic, quo modo promisit ostensurum se ipsum dilectoribus suis cum patre unum deum, non quo modo in hoc saeculo in corpore uisus est a bonis et a malis? Et in iudicio enim futuro, quo sic uenturus est, quo modo uisus est iens in caelum, hoc est in eadem forma fildistis mihi manducare ; quia et Judaei videbunt in quem pupugerunt , non illam Dei formam in qua non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . In illa Dei forma tunc videbunt Deum qui videbunt sicuti est. Nec ideo videbunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
scire. quid desit instructioni tuȩ. ¶am multa aut̃ sunt ut facilius possim er¬
merare quae habeam. quamq: habere desidero. Audeo enim scire me & plena
fide retinere quid ꝑtineat ad salutem nr̃am. sed hoc ipsum quomͦ ministrem ad
salutem aliorũ. non quȩ tens quod mͥ utile ẽ. std quod multis ut silui fiant s
sunt fortasse aliqua immo ñ est dubitandum eẽ. in sc̃is libris conscripta consi¬
lia. quib cognitis & ad prehensis possit homo dĩ reb ecclasticis ordinatioribus
ministrare. Rut certe uiter manus iniquorum ut uiuere conscrentia sa¬
niore uł mori. ut illa uita ñ amittatur cui uni xp̃iana corda humilia & man¬
surta suspirant. Quomodo autẽ hoc fieri potest. nisi quẽ ad modum ipse dñs
dicit petendo quȩrendo pulsando. idest orando legendo. plangendo:¬

Expanded text:
scire, quid desit instructioni tuae. tam multa autem sunt, ut facilius possim enuscire, quid desit instructioni tuae. tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare, quae habeam, quam quae habere desidero. auderem enim dicere scire me et plena fide retinere, quid pertineat ad salutem nostram. sed hoc ipsum quo modo ministrem ad salutem aliorum non quaerens, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salui fiant? et sunt fortasse aliqua, immo non est dubitandum esse in sanctis libris conscripta consilia, quibus cognitis et adprehensis possit homo dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare aut certe inter manus iniquorum uel uiuere conscientia saniore uel mori, ut illa uita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. quo modo autem hoc fieri potest, nisi, quem ad modum ipse dominus dicit, petendo quaerendo pulsando, id est orando legendo plangendo
Abbreviated transcription (Latin):
legendo agere. ut idonea ualitudo anime meg ad tam periculosa nego.¬
tiosa tribuatur. quod. ante non feci. quia & tempus non habui. ¶cͦ enim
ordinatus sum. cum deipso actionis tempore ad cognoscendas diuinas scrip.¬
turas cogitaremus. & sic nos disponere uellemus. ut nobis otium ad hoo
negotium poss& esse Et quod uerũ ẽ. ñ dum sciebam quid mͥ dressoe ad tale
opus quale me nc̃ torquet & conterit. Qđ si propterea in re ipsa didi.¬
ci quia sit homini necessarium qui populo ministrat sacramentũ & uer¬
bum dĩ ut iam ñ mihi liceat assegui quod me ñ habere cognoui. Iubes
gͦ ut exprimam pater ualeri ubi est caritas tua certe diligis me. certe diligis i psĩ
ȩccłam cui nre sic monstrare uoluisti. & tamen certus sum qđ & me & ipsam
diligis. sed putas me idoneũ cum ego melius me nouerim. qui tamen nec ipse
me nosfem. nisi experiendo didicissem Sed dicit forcasse scĩtas tua. uellem

Expanded text:
legendo agere, ut idonea valetudo animae meae, ad tam periculosa negolegendo agere, ut idonea valetudo animae meae, ad tam periculosa negotia tribuatur; quod ante non feci, quia et tempus non habui. Tunc enim ordinatus sum, cum de ipso vacationis tempore ad cognoscendas divinas Scripturas cogitaremus, et sic nos disponere vellemus, ut nobis otium ad hoc negotium posset esse. Et quod verum est, nondum sciebam quid mihi deesset ad tale opus, quale me nunc torquet et conterit. Quod si propterea in re ipsa didici quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et verbum Dei, ut jam non mihi liceat assequi quod me non habere cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est charitas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam ecclesiam, cui me sic ministrare uoluisti? et tamen certus sum, quod et me et ipsam diligis. sed putas me idoneum, cum ego melius me nouerim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. Sed dicit fortasse sanctitas tua: uellem
Abbreviated transcription (Latin):
aetam. Itaq postꝗ missus sum in medium. tunc sentire cepi temeritates
reprȩbensionum mtarũ. quanquam & antea periculosissimum iuidicarẽ
hoe mynisterium. & hino erant illȩ lacrimȩ quas me fundere inciuita¬
te ordinationis meȩ tempore non nulli fratres animaduerterunt : &
nescientes causas doloris mti quib potuerunt sermonib qui om̃ino ad
uulnus meũ non ꝑtinerent. tamen bono animo consolati sunt. S ed mulb
ualar multo amplius exꝑtus sum quam putabam. non quia uouos aliquos
eluctus Aut tempestatem uidi quas aute ñ noueram. uł non audieram uł ã
legetam u ñ cogitaueram. sta ad eas euitandas aut ꝑferendas sollertiam.
& uites meas omino ñ noueram. & aliciuꝰ momienti arbitrabar. Dñs aut̃
sed miserando fecit. Ioo enim spero certe uł nunc coguita egritudine
mea debeo scripturarum eiꝰ medicamenta om̃ia ꝑserutari. & orando ac

Expanded text:
debam. Itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates debam. Itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates reprehensionum mearum; quanquam et antea periculosissimum judicarem hoc ministerium. Et hinc erant lacrymae illae quas me fundere in civitate, ordinationis meae tempore, nonnulli fratres animadverterunt, et nescientes causas doloris mei, quibus potuerunt sermonibus, qui omnino ad vulnus meum non pertinerent, tamen bono animo consolati sunt. Sed multo valde ac multo amplius expertus sum, quam putabam: non quia novos aliquos fluctus aut tempestates vidi quas ante non noveram, vel non audieram, vel non legeram, vel non cogitaveram; sed ad eas evitandas aut perferendas solertiam et vires meas omnino non noveram, et alicujus momenti arbitrabar. Dominus autem sed miserando fecit, hoc enim spero certe vel nunc cognita aegritudine mea, debeo Scripturarum ejus medicamenta omnia perscrutari, et orando ac
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo & uenerabili & in conspecto dñi sincera
om̃nia peto ut cogito religiosa prudentia tua nihil. cẽ in hac uita. & maxime
hoc tempore faciliuis & lȩtuis & hominib acceptabilius. ep̃i aut presbiteri Aut
haconi officio si ꝑfinctoriȩ atq adulatoriȩ res agatur: sed nihil apua dm̃
miserius. & tristius & dampnabilius. Item nihil esse in hac uita & maxime
hoc tempore difficilius. laboriosius. periculosius. ep̃i. aut prb̃i. aut diaconi
efficio sed apud dm̃ nihil bratius si comodo militetor quo nr̃ unperator uic
Qui aute iste sit modus nec apueritia. nec ab adulescentia mea didici
& co tempore quo discere crꝑam. uism facta ẽ. merito peccatorũ meorũ.
unquid aliud existimem mescio. ut secundus locus gubernaculorũ mihi
traderear. qui renium tenere non noueram. Sed arbitror dũm meum
propterea mer emendare uoluisse. qđ multorũ peceata nautarũ. antequã
oxꝑtus essem quid illic agitur. quasi doctior & melior repręhendere au¬

Expanded text:
omino beatissimo et venerabili, in conspectu Domini sincera comnia peto, ut cogitet religiosa prudentia tua, nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore, facilius et laetius, et hominibus acceptabilius episcopi, aut presbyteri, aut diaconi officio, si perfunctorie atque adulatorie res agatur: sed nihil apud Deum miserius, et tristius, et damnabilius. Item nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore difficilius, laaconi officio, sed apud deum nihil beatius, si eo modo militetur, quo noster imperator iubet. quis autem iste sit modus, nec a pueritia nec ab adulescentia mea didici. et eo tempore, quo discere coeperam, uis mihi facta est merito peccatorum meorum — nam quid aliud existimem nescio —, ut secundus locus gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tenere non noueram. propterea me sic emendare voluisse, quod multorum peccata nautarum, antequam expertus essem quid illic agitur, quasi doctior et melior reprehendere au
Abbreviated transcription (Latin):
nondum ẽ ꝑfecta sed quo daimmodo adulta iustitia. Neq eñi frustra pre¬
mitter&. humanũ dico propter infirmitatẽ carnis ur̃e: nisi quia plus¬
aliquid dicendum fuit. si iam illi ferre potuissent: Plus quippe struitutis
debetur iusticiȩ. quam peccato solent homines exhibere. Nlam pena corpo¬
ris & si non auoluntate tamen reuocat ab opere peccati. nee facibe quisq
est qui palam committat. quod inlicita & in munda ꝑcipiat uoluptate  si
cruciatus uindicte certum ẽ. continuo secuturus. Iustitia uõ sic amanda ẽ
ut ab euis oꝑibus &iam pęne corporis nos cohibere non debrant. atq inter
manus & iam crudelium inimicoꝵ luctant oꝑa nr̃a coram hominib ut qͥb
placere possunt glorificent patrẽ nr̃m qui in celis. ẽ. Hinc est quod ille.
fortissimus iustitiȩ dilector exclamat. Quis nos separabit acaritate xp̃i

Expanded text:
nondum est perfecta sed quodam modo adulta iustitia. neque enim frustra praenondum est perfecta sed quodam modo adulta iustitia. neque enim frustra praemitteret: Humanum dico propter infimitatem carnis uestrae, nisi quia plusaliquid dicendum fuit, si iam illi ferre potuissent. plus quippe seruitutis debetur iustitiae, quam peccato solent homines exhibere. nam poena corporis etsi non a uoluntate tamen reuocat ab opere peccati nec facile quisque est, qui palam committat, quo inlicitam et inmundam percipiat uolup-; tatem, si cruciatus uindictae certum est continuo secuturos. iustitia uero sic amanda est, ut ab eius operibus etiam poenae corporis nos cohibere non debeant atque inter manus etiam crudelium inimicorum luceant opera nostra coram hominibus, ut, quibus placere possunt, glorificent patrem nostrum, qui in caelis est. Hinc est, quod ille fortissimus iustitiae dilector exclamat: Quis nos separabit a caritate Christi?