comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Uñ ⁊ subdit᷑. Circuiui t̾ram. ⁊ ꝑ ambulaui eã. Hec enĩ
solent ꝑu̾si frs̃ fac̾e. officinas. parentũ domos. uicinas ec¬
ꝑmanent inclaustris. ⁊ cũ exeunt. bñ uiuentib intus:
De domo ⁊ enĩ ꝯfessionis. fit transitꝰ ad beatitudinẽ et̾¬
ne pacis. Tres itaq sut̃ domꝰ. in quib habitamꝰ. eglsi de
finis : egipto. sccła domꝰ ꝓficientibꝰ in bono. ꝓxima est
deserto: t̾cia domꝰ. delectantib in bono. ꝯuncta ẽ ꝑ adiso
esto gͥ humilis. ut sis in ꝑadiso sublimis. Noli queso eẽ in
capło. sic̾ sachan incelo. uł sic̃ adam inꝑadiso. Nuꝰ enim¬
atan desperat. alt̾ excusat. Tanto ẽ aut̃ deterior. qͣnto desꝑa¬
tior Annescis sachan expulsum. acapło celi. adam aca¬
pitło ꝑadisi. udã a capło xͥ : Primũ capłm fuit in celo¬

Expanded text:
mat. Unde et subditur: Circuivi terram, et perambulavi eam ; hoc enim solent perversi fratres facere, officinas, parentum domos, vicinas eci et cum remanent in claustris, et cum exeunt, bene viventibus intus et De domo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. Tres sunt itaque domus, in quibus hospitamur egressi de finis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam a capitulo Christi? Primum capitul
Abbreviated transcription (Latin):
dim essentia. yido scłm diu̾sitatẽ ꝑsonarũ. diu̾sa singu¬
lis assignant᷑ officia. Consid̾atur n enĩ uni patre pietas mi¬
hrationis. infilio affectus redẽptionis. in spũ scõ benigni¬
tas remissionis. Motus si quidẽ pat̾ pietate. misit filiu̾
ut redimeret. ꝓmisit etiã sp̃m sr̃m̃. in qͦ peceata dimit¬
teret. U idesne quomͦ ꝑtinet ad patre pocestas mnittentis.
ad filiũ humilitas obedientis. ad spm̃ scm̃ remssio pe¬
nitentis. Est gͥ capłm officiua spc̾ scĩ. in qua filii di
aggregantꝰ ut ei roc̃cilientur. Nloli eẽ fr̃ quasi sachan
incer filios dĩ. Int̾ filios di sathan eẽ dr̃. qui frs suos
ꝯturbat. qͥ fr̃ib decrahit ⁊ eisden insidiat᷑. Sathan

Expanded text:
sentia, et ideo secundum diversitatem personarum, diversa singulis assignantur officia. Consideratur etenim in Patre pietas miserationis, in Filio affectus redemptionis, in Spiritui sancto benignitas remissionis. Motus siquidem Pater pietate misit Filium ut redimeret, promisit etiam Spiritum sanctum in quo peccata dimitteret. Videsne quomodo pertinet ad Patrem potestas mittentis, ad Filium humilitas obedientis, ad Spiritum sanctum remissio poenitentis? Est igitur capitulum officina Spiritus sancti, in qua filii Dei congregantur, ut ei reconcilientur. Noli esse frater quasi Satan inter filios Dei . Inter filios Dei Satan dicitur, qui fratres suos conturbat; q
Abbreviated transcription (Latin):
omps pat̾ benigne ꝓuidens. in eccłis ꝯstituit tria. scił
medicos. loca remedia. Hec tͥ de signant᷑ ꝑ samaritauũ.
tũ. in stabuli capłm. in infusione uini ⁊ olei. fom̃tum
ꝯsolationis ⁊ asꝑitatẽ correptionis. In hoc capło ⁊ eciam
de ẽ sanitas. Qui gͥ amat lidem: destruunt uuitatem.
Intolerabilis gͥ hec abusio. ut ibi litiges. uͥ te ipsũ ac¬
cusare debes: ut ibi augeat᷑ culpa. ubi deleri pot̾. ut

Expanded text:
s Deus benigne providens, in Ecclesiis instituit tria, scilicet medicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samaritanum, tum; in stabulo capitulum, in infusione vini et olei, fomentum consolationis, et asperitatem correptionis. In hoc capitulo est etiam deest sanitas. Qui igitur amant litem, destruunt unitatem. Intolerabilis igitur haec abusio, ut ibi litiges, ubi te ipsum accusare debes; ut ibi augeatur culpa, ubi deleri potest; ut
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃s me ipso detĩores: accusationes eoꝵ pati nolo. Cũ dicis fr̃s
te ipso det̾iores : detĩor factus es. Quare contẽpnis magistrũ: Ai
nescis xp̃m̃n coram pilato iudicatum : An nescis regẽ celi. a
ram popło.⁊ tu de dignaris spoliari coran magistro. Ac¬
cusatur xp̾e ⁊ tacet coram militib. ut daret nobis exẽ¬
plũ patientie. accusaris ⁊ ti litigas. ut sis frĩb exemplũ
sistunt. qui obdurata m̃te penitere nolunt. qui uerita¬
ti ꝯtradicunt. ⁊ humilitatẽ ꝯfessionis sꝑnunt si in hoc
scło ñ remittet᷑ ei neq infuturo. Quare in loco remissi¬
onis. introducis lite ꝯtradictionis: Hic ⁊ locus diabolo

Expanded text:
res meipso deteriores, accusationes eorum pati nolo. Cum dicis fratres teipso deteriores, deterior factus es. Quare contemnis magistrum? An nescis Christum coram Pilato judicatum? An nescis regem coeli a ram populo, et tu dedignaris spoliari coram magistro? Accusatur Christus, et tacet coram militibus, ut daret nobis exemplum patientiae; accusaris et tu, et litigas, ut sis exemplum fratribancto resistunt, qui obdurata mente poenitere nolunt, qui veritati contradicunt, et humilitatem confessionis spernunt. Si in hoc  neque in futuro . Quare ergo in loco remissionis inducis litem contradictionis? Hic est locus diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
mam fumini abbatis tenent. Aꝓposito suofle¬
cti nequeunt: ⁊ eos qui sub ipsis sunt . ꝓposita
sua denere cogunt. Alios rep̃hendunt: ⁊ ab aliis
rep̃hendi uolunt. Nichil enim in se habere de¬
sidant: quod ocłis hominum ⁊ ocłis diuine
maiestatis non ostendant. Et quia scͥptũ re-¬
ꝑunt. beati mundo corde qm̃ ipsidm̃ uide¬
bunt. ĩo ut dm̃ in futuro uideant: ocłm cor¬
dis a puluere t̾rene uanitatis mundant. In

Expanded text:
mam summi abbatis tenent. A proposito suo flemam summi abbatis tenent. A proposito suo flecti nequeunt, et eos qui sub ipsis sunt proposita sua tenere cogunt, alios reprehendunt, et ab iis reprehendi volunt. Nihil enim in se habere desiderant, quod oculis hominum et oculis divinae majestatis non ostendant. Et quia scriptum reperiunt: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , ideo ut Deum in futuro videant, oculum cordis pulvere terrenae vani
Abbreviated transcription (Latin):
mus sue implent doctrina: extiora uero circun¬
dant ꝓuidentia. Nec tamen sic doctrine stu¬
dent: ut aꝓuidentia cessent. nec sic curis ext̾i¬
oribus in hiant ut a sp̃uali doctrina refriges¬
cant. Summa regunt: ⁊ tamen nna ñ deser̃t
Illa cum potestate. ista cum humilitate:. Nõ
enim a sapientibꝰ recedunt. s tñ simpliciorib
fr̃ibus condescendunt. Sic latent fr̃ib in sua
uoluntate: ut tamen aliqñ cognoscantur ĩ
oꝑatione. Sic cognoscuntur in suo oꝑe: ut
ux rep̃hendi possint cognoscentis estimatio¬
ne. Dic ad sunt qñq ut uid̾i nequeant. quiaꝙͣ¬
uis remoti sint corpore: ad sunt tñ sollicita
circum spectione. Sic se intelligendum p̃bent
ceteris. ut uix intelligendi ualeant. etiã a disc̾¬
tis. Nec tũ sic secretum mentis obnubilant:
quin ꝓ tempore ⁊ loco. quibus congruũ uid̾int¬
illud dicant. Et quia summo abbi toto affectu
mentis iam inherent: ad huc int̾ris positi.for¬

Expanded text:
mus suae implent doctrina, exteriora vero circummus suae implent doctrina, exteriora vero circumdant providentia; nec tamen sic doctrinae student, ut a providentia cessent; nec sic curis exterioribus inhiant, ut a spirituali doctrina refrigescant. Summa regunt, et tamen ima non deserunt. Illa cum potestate, ista cum humilitate. Non enim a sapientibus recedunt, sed tamen simplicioribus fratribus condescendunt. Sic latent fratribus in sua voluntate, ut tamen aliquando cognoscantur in operatione; sic cognoscuntur in suo opere, ut vix reprehendi possint cognoscentis aestimatione; sic adsunt quandoque, ut videri nequeant, quia quamvis remoti sint corpore, adsunt tamen sollicita circumspectione; sic se intelligendos praebent caeteris, ut vix intelligi valeant etiam a discretis. Nec tamen sic secretum mentis obnubilant, quin pro tempore et loco quibus congruum viderintillud dicant. Et quia summo abbati toto affectu mentis inhaerent, adhuc in terris positi for
Abbreviated transcription (Latin):
quo clamamꝰ abba pat̃. qui omnia oꝑatur
quiet᷑: nec tñ angustat᷑ intentꝰ.Sic ext̾iora
circundat: ut int̾iora impleat. sic int̾iora
implet: ut ext̾iora circundet. Sic sũma re¬
git᷑: ut ima non deserat. sic imis p̾sens est.
ut a suꝑiorib ñ recedat. Sic latet in sua
specie: ut tñ cognoscatur in oꝑatione. sic
in suo cognoseit᷑ oꝑe: ut tñ cõp̃hendi ñ ua-¬
leat cognoscentis estimatione. Sic ad est: ut
iuderi nequeat. sic uid̾i non ualet. ut tñ eius
p̃sentiam ipsa sua udicia testantur. Sic se in¬
telligendum p̃bet: ut tñ ip̃m nob radium
sui intellectus obnubilet. ⁊ rursum sic caligi¬
ne nos ignorantie repͥmit: ut tñ nr̃e menti
radiis sue claritatis int̾miscet. quatinus et
subleuata quippiam uideat: ⁊ reu̾berata con¬
tremiscat .i quia eum sicuti ẽ uid̾e non pot̃.
aliquando uidendo cognoscat.St̃ aũt in ec¬
diis quidam p̃lati. qui licet diu̾sis oꝑibꝰ sint
nntenti: tamen oꝑantur quieti Int̾iora do¬

Expanded text:
lamamus: Abba Pater  , qui omnia operatur quietus, nec tamen angustatur intentus, sic exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet, ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic in suo cognoscitur opere, ut tamen comprehendi non valeat cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur; sic se intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet; et rursum nos caligine ignorantiae sic reprimit, ut tamen nostrae menti radios suae claritatis intermisceat, quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverberata contremiscat: et quia eum sicuti est videre non potest, aliquando vivendo cognoscat. Sunt autem in Ecclesiis quidam praelati qui, licet diversis operibus sint intenti, tamen operantur quieti. Interiora do
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Que nimirum uisio nc̃ fide iehoctur. si
tunc in sp̃e ꝑficitur. qñ coet̃nam di sapientiã.
quam mͦ ꝑ ora p̃dicantium. quasi ꝑ decur¬
rentia flumina sumimꝰ. in ipso suo fonte
bibemꝰ. In libro etiam dialogi scͥptum repꝑi.
quod sicut mali malos in supplicio: sic boni
bonos cognoscent in regno. In qua uideli¬
eet cognicione utriꝰq partis: cumulus exc̾s¬
cit retributionis. ut ⁊ boni ampliꝰ gaude¬
ant. qui secum eos letari conspiciunt qͦs
amauerunt.⁊ mali dum cum eis dorquent᷑
quos in hoc scło dilexerunt despecto deo. eoᷤ
non solum sua: setiam eoꝵ consurat pena.
fit autem quiddam mirabilius in electis: qr
non solum eos quos in hoc cognouerant mũ¬
dn. agnoscent: s uelut uisos ac cognitos.
recognoscunt bonos: quos nunquam uide¬
runt. Quia enim illic omines comin uni clari¬
tate dñi conspiciunt. non est quod ibi nesci¬
ant ubi scientem omnia sciunt. Tunc enim
inclaustro ꝑfecte beatitudinis angłis u

Expanded text:
hoatur, sed tunc in specie perficietur, quando coaeternam Dei sapientiam, quam modo per ora praedicantium quasi per decurrentia flumina sumimus, in ipso suo fonte bibemus. In libro etiam Dialogi scriptum reperi: quod sicut mali malos in supplicio, sic boni bonos cognoscent in regno. In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus excrescit retributionis, ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt, quos amaverant; et mali, dum cum eis torquentur, quos in hoc saeculo dilexerunt, despecto Deo, eos non solum sua, sed etiam illorum consumat poena. Fit autem quiddam mirabilius in electis, quia non solum eos, quos in hoc cognoverunt mundo, agnoscunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, non est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt. Tunc enim in claustro perfectae beatitudinis angelis et
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad uolatum tanto leuiorem quanto no-
suas ad austrum. Alas quippe nostras ad
at defendendo nos tege̾. s accusando pcipplica:¬
re.
Tc̃ gͦ accipit̃ plumescit cum ad austrum alas ex¬
panderit: quia tunc se unusquisq uirtutum
pennis induit.cum scõ spũi cogitaciones suas ꝯ¬
fitendo substerneͥt. Qui enin fatendo uetera non
detegit : noue uite oꝑa minime ꝓducit. Qui neᷤ¬
cit luge̾ quod grauat. non ualet ꝓferre qd̾ sub¬
leuat. Ipsa namq compunctionis uis poros cor¬
dis aꝑit.⁊ plumas uirtutũ fundit. Cũm se stu¬
diosẽ mens depigra uetustate redarguit. alacͥ
nouitate iuuenescit. Dicat᷑ gͦ beato iob Nũquid
ꝑ sapientiam tuam plumescit accipit̃. expandãs
alas suas ad austrum:. Id ẽ nunquid ciulibete¬
lecto tu intelligentiã ꝯtulisti. ut flante sc̃o spũ
cogitationum alas expandat. quatinꝰ pondera
uetuste conu̾sationis abiciat. ⁊ uirtitum plu¬

Expanded text:
ut ad volatum tanto leviorem quanto noviut ad volatum tanto leviorem quanto novisuas ad Austrum. Alas quippe nostras ad at defendendo nos tegere, sed accusando publicare. Tunc ergo accipiter plumescit, cum ad Austrum alas expanderit, quia tunc unusquisque se virtutum pennis induit, cum sancto Spiritui cogitationes suas confitendo substernit. Qui enim vetera fatendo non detegit, novae vitae opera minime producit, qui nescit lugere quod gravat, non valet proferre quod sublevat. Ipsa namque compunctionis vis poros cordis aperit, et plumas virtutum fundit; cumque se studiose mens de pigra vetustate redarguit, alacri novitate juvenescit. Dicatur ergo beato Job: Nunquid per sapientiam tuam plumescit accipiter, expandens alas suas ad Austrum? id est, Nunquid cuilibet electo tu intelligentiam contulisti, ut flante sancto Spiritu, cogitationum alas expandat, quatenus pondera vetustae conversationis abjiciat, et virtutum plu
Abbreviated transcription (Latin):
Agrestibus accipitribus moris ẽ ut flante au-¬
stro alas expandant. quatinus eorum m̃bra.
ad laxandam pennam ueterem. uenti temꝑe
conualescant. Cum uero uentꝰ deẽ. alis contra
radium solis expansis atq ꝑcussis. tepentem
sibi auram faciunt. sicq aꝑtis poris uel ue¬
teres exiliunt: uł noue succrescunt. Quid
ẽ gͦ accipitrem in austro pulmesce̾. nͥ qđ unꝰ¬
quisq scõꝵ tactus flatu scĩ spẽ concalescit.
n usum uetuste ꝯu̾sationis abiciens. noui
hominis formã sumit: Quod paulus apłs¬
ammonet dicens. Expoliantes uos ueterem
hominem cum actibus suis ⁊ in duentes no¬
uum. Et rursum. Licet his qui foris ẽ nr̃ hõ
corrumpitur. tñ is qui intꝰ ẽ renouatrir
de die in diem. Uetustam autẽ peniam ꝓ¬
icere ẽ: inueterata studia dolose actionis
admittere. Et nouam pennapi sumẽ est.
mittẽ ac simplicem bñ uiuendi sensũ ten̾e̾.
senna namq uet̾is conilsationis grauat.
⁊ pluma noue immutationis subleuat.

Expanded text:
Agrestibus accipitribus moris est ut flante austro alas expandant, quatenus eorum membra ad laxandam pennam veterem venti tepore concalescant. Cum vero ventus deest, alis contra radium solis expansis atque percussus tepentem sibi auram faciunt, sicque apertis poris vel veteres pennae exsiliunt, vel novae succrescunt. » Quid est ergo accipitrem in austro plumescere, nisi quod unuquisque sanctorum tactus flatu Spiritus sancti concalescit, et usum vetustae conversationis abjiciens, novi hominis formam sumit? Quod Paulus admonet, dicens: Exspoliantes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum . Et rursum: Licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem . Vetustam autem pennam projicere est inveterata studia dolosae actionis amittere, et novam pennam sumere est mitem ac simplicem bene vivendo sensum tenere. Penna namque veteris conversationis gravat, et pluma novae immutationis sublevat,
Abbreviated transcription (Latin):
malũ. Ibi sedes sathanem̃
ruine pͥncipiũ Uentꝰ aqͥlo
lonis. suggestio tẽptaci¬
onis. frigus negligentie
torpor. Aqͥlo gͥ uenit. q̃n
gͣuis cẽptatio m̃tẽ ciuꝰlibe
inuadit. Aquilo uͦ surgiti
qñ ab aĩo tẽptatio reced̾
Aquilo tẽptatio. mare
mundus. Ab aquilone

Expanded text:
malum . Ibi sedes Satanae. Inde ruinae principium. Ventus aquilo lonis suggestio tentationis; frigus, negligentiae torpor. Aquilo igitur venit, quando gravis tentatio mentem cujuslibet invadit. Aquilo vero surgit, quando ab animo tentatio recedit. Aquilo tentatio, mare mundus. Ab aquilone
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. libenter cuncta derelinquit. in cõpara¬
tione eiꝰ uilescunt omnia. deserit habita: ꝯ¬
gregata disꝑgit. Inardescit in celestibus am-
mus. nil in t̾ris libet. deforme conspicitur. qͥc¬
quid de t̃rena placebat specie. quia sola p̃ciose
margarite caritas fulget in mente. Habes nẽ
ꝑ margaritam dulcedinem celestis uite. ⁊ euan¬
głicam doctrinam. heȩ sunt margarite ex qͥbꝰ
fiunt duodecim porte. Ex rore sic̃ suꝑius dixi¬
mus margarite fiunt. quem certis anni tem¬
poribus coclee hauriunt: quia iusti qui in
mari huiꝰ scłi habitant. quandoq dulcedinẽ
diuine contemplationis quãuis tenuit̃ gͦtant.
Uñ beatꝰ g̾gorius. Ros desuꝑ ⁊ subtiliter ca¬
dit. Et tociens de rore celi accipimꝰ. quotiens
ꝑ infusionem contemplationis intime: de suꝑ-¬
qui in dulcedine diuine contemplationis mu¬
tritur. Nota quod structura p̃dicte cruitatis.
habeat colorem ꝑpetue uiriditatis. Nota etiã.

Expanded text:
verat, libenter cuncta derelinquit. » In comparaverat, libenter cuncta derelinquit. » In comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit. Inardescit animus in coelestibus, nil in terris libet. Deforme conspicitur quidquid in terra placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. Habes nunc per margaritam, dulcedinem coelestis vitae et evangelicam doctrinam. Hae sunt margaritae, ex quibus fiunt duodecim portae. Ex rore, sicut superius diximus, margaritae fiunt, quae certis anni temporibus cocleae hauriunt, quia justi, qui in maris hujus saeculi habitant, quandoque dulcedinem divinae contemplationis quamvis tenuiter gustant. Unde beatus Gregorius: « Ros desuper et subtiliter cadit. » Et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae, de supequi in dulcedine divinae contemplationis nutritur. Nota quod structura praedictae civitatis habet colorem perpetuae viriditatis. Nota etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ta ciuitas in muro duodecim portas. fiunt
autem̃ porte ciuitatis. de duodecim margari¬
tis. ita quod una queque porta: fiat ex una
tantum margarita. Hoc autem geniis lapidi.
inuenitur. in quibusdam piscibus marmis. De
clocleis enim marinis legitur. quod in earum
carne quasi calculus candidus nascat᷑. De celesti
siquidem rore calculus gignitur. qui certis an¬
ni temporib a cocleis hauritur. Meliores autem
candidas margaritas ẽẽ dicunt. quam eas que
aut matutini roris conceptio reddit candidas.
has senectus sen uesꝑtinꝰ der gignit obscuras. Mar¬
garita uͦ mystice. significat euangłicã doctrinã.
seu dulcedinem celestis uite. uñ legit᷑ in euãgsiea
parabola. de homine querente bonas margari-¬
tas. quod inuenta una p̃ciosa margarita. abie-¬
rit ⁊ uendiderit omnia que habuerat.ieme-
rit agrum illum. Uñ gregorius. Qui celestis in¬
quit uitȩ dulcedinem in quantum posfibilitaᷤᷤ
admittit. ꝑfecte cognou̾i̾t. ea que in t̾ris ama¬

Expanded text:
ta civitas in muro duodecim portas. Fiunt autem portae civitatis de duodecim margaritis, ita ut unaquaeque porta fiat tantum ex una margarita . Hoc autem genus lapidis invenitur in quibusdam piscibus marinis. De cocleis enim marinis legitur quod in earum carne quasi calculus candidus nascitur. De coelesti siquidem rore calculus gignitur, qui certis anni temporibus a cocleis hauritur. Candidas autem margaritas meliores esse dicunt, quam eas quae matutini roris conceptio reddit candidas; has senectus seu vespertinus aer gignit obscuras. Margarita vero mystice significat evangelicam doctrinam seu dulcedinem coelestis vitae. Unde legitur in evangelica parabola de homine quaerens bonas margaritas, quod, inventa una pretiosa margarita, abierit, et vendiderit omnia quae habuerit, et emerit illam . Unde Gregorius: « Qui coelestis, inquit, vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris ama
Abbreviated transcription (Latin):
falsa ꝯpassio. utq tñ tribꝰ modis fieri solet. scilicet. ore.
corde.⁊ corpore. O re fit ficta ꝯpassio. qũ aliqͥs flebilibꝰ uerbis¬
dãpnũ alt̾ius ꝯ⁊solat᷑. Corde uͦ qũ alicui qͥ habundat diuitiis
aliqͥs opp̾ssus egͥtudine siue egestate occurrit. ⁊ pietate mo¬
tus ꝯpatiendo m̃tis affectum inclinat. tͣnsienseut̃ ñ succur¬
rit egenti. hec compassio sterilis. ꝯcepto s ñ peꝑit. De concep¬
tu enĩ uere ꝯpassionis nasci solet elemosina. s tãqͣm uenefi
mosine fructũ ĩpedit. ⁊ conceptũ ꝯpassionis de semine pie¬
tatis ꝓlapsum. a corde hoĩs uelut amatͥce mulieris mor¬
tuũ eieit. Illa q̃ ore fit tantũ adulatoria ÷ ħ aut̾ sterilis
nuncupat᷑. Sequit᷑ alia q̃ multa tͥbuit. s id̾o ut laudetur
aut plus recipiat. Hec pondꝰ uere ꝯpasionis ñ portat. s ua¬
uͦ fingendo lacͥmas ⁊̃ sapientes decipit. t̾cia multa tͥbuens

Expanded text:
falsa compassio, utraque tamen tribus modis fieri solet, scilicet ore, falsa compassio, utraque tamen tribus modis fieri solet, scilicet ore, cordeconsolatur. Corde vero, quando aliquis, qui abundat divitiis, alicui oppresso aegritudine vel egestate occurrit, et pietate motus, compatiendo mentis affectum inclinat; transiens autem non succurrit egenti. Haec compassio sterilis concepit, sed non peperit. De conceptu enim verae compassionis solet nasci eleemosyna, sed tanquam veneficemosynae fructum impedit, et conceptum compassionis de semine pietatis prolapsum, a corde hominis velut a matrice mulieris mortuum ejecit. Illa quae ore fit tantum, adulatoria est, haec autem sterilis nuncupatur. Sequitur alia, quae multa tribuit sed ideo ut laudetur, aut plus recipiat. Haec pondus verae compassionis non portat, sed va vero fingendo lacrymas, etiam sapientes decipit; tertia vero multa tribuens,
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitatis sue usum uite p̃cedentis fore causã testã¬
tur. s ut dicisolet malus usus abolendus ÷. Senere de¬
licati st̃ filii nobiliũ qui sic̃ fuert̾ in scło nobiliores
dignitate gen̾is. ita i ꝯuentu frm̃ nobiliores su̾t ꝓcesfu¬
uestitu. ⁊ oꝑe.amabiles ad societatẽ. tractabiles si cor¬
rigant᷑. honesti ꝯsilii. frm̃ ꝯsolatores. Hi sui gen̾is ac-¬
toritatẽ ñ p̾tendt̾ ut honorari queant in eocła. nec de
parentũ suoꝵ dignitate głantur. s ocoultant causas
suꝑbie. ne pes eoꝵ labat᷑ in uiciũ. slatura uͦ delicati fẽ.
quoꝵ ꝯplexio talis ⁊ ut pondꝰ laboris ieuinii ⁊ uigilia¬
rũ ferre ñ ualeant. qͥ etiam cibos exqͥsitos fastidiunt.
qͥ sibi st̃̾ honeri. qͥ calore solis dissoluti cito laoant᷑. &¬
frigore statĩ torpescunt. tales ⁊̃ qͦsdam de popło natura
plasmauit. Oĩbꝰ his compatiens ⁊ religio. Est ⁊ uera et

Expanded text:
possibilitatis suae, usum vitae praecedentis esse causam testanpossibilitatis suae, usum vitae praecedentis esse causam testantur; sed, ut dici solet, malus usus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium: qui, sicut fuerunt in saeculo nobiliores dignitate generis, ita in conventu fratrum nobiliores habevestitu et opere, amabiles ad societatem, tractabiles si corrigantur, honesti consilii, fratrum consolatores. Hi sui generis auctoritatem non praetendunt, ut honorari queant in Ecclesia, non de parentum suorum dignitate gloriantur, sed occultant causas superbiae, ne pes eorum labatur in vitium. Natura vero delicati sunt, quorum complexio talis est, ut pondus laboris, jejunii et vigiliarum ferre non valeat, qui etiam cibos exquisitos fastidiunt, qui sunt oneri sibi, qui calore solis dissoluti, cito lassantur, et frigore statim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmavit. Omnibus his compatiens est religio. Est et vera, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor st̃ delicatoꝵ sp̃es. scilicet uoluntate. usu.
genere. ⁊ nata. Uoluntate delicati sut̃ illi qͥ cũ grossiori¬
bꝰ cibis uti possent nolunt. s diu̾sa ⁊ ex qͥsita fercula querentes
respondent uentri.⁊ petenti obediunt. Respondeo ⁊ egofr̃s¬
nentia s saturitate. Sic̃ enĩ pat̾ filii lenocinantis prauos
mores uirga castigat. sic ꝑ abstinentiã uentͥs. ⁊ gule uolup¬
tuosis restringit᷑ affectꝰ. Sollicitũ me reddit cura uentris.
ra. qͥd gͦ : Necesse ẽ gͥ ut ñ adingurgitationẽ uentͥs ut
ait beatꝰ gregoriꝰ utam᷑. s discamꝰ saciari ⁊ esurire. et
abundare. ⁊ penuriã pati cũ beato paulo. ne plus carmi
tribuamꝰ. quã necesfitas petat. ⁊ sic excludat᷑ delicata
uoluntas. Usu uͦ delicati st̃̾ multi licet sint de plebe qͥ
cũ in scło issent seruiebant uentͥ. in eccła uͦ positi usũ
soliti cibi mutare nolt̾. ne sequat᷑ infirmitas. In fir¬
mitatẽ corꝑis timent ⁊ anime sue mortẽ ꝯferunt. Im¬

Expanded text:
Quatuor sunt delicatorum species, scilicet voluntate, usu, genere et natura. Voluntate delicati sunt illi qui cum grossioribus cibis uti possunt nolunt; sed diversa et exquisita fercula quaerentes, respondent ventri et petenti obediunt. Respondeo, frnentia. Sicut enim pater filii lenocinantis pravos mores virga castigat, sic per abstinentiam ventris et gulae voluptuosus restringitur affectus. Sollicitum me reddit cura ventris, entris, ut ait beatus Gregorius, utamur; sed discamus » satiari et esurire, et abundare et penuriam pati cum beato Paulo , « ne plus carni tribuamus quam necessitas petat, et sic excludatur delicata voluptas. » Usu vero delicati sunt multi, licet sint de plebe: qui cum in saeculo essent, serviebant ventri; in Ecclesia vero positi, usum soliti cibi mutare nolunt, ne sequatur infirmitas. Infirmitatem timent, et animae suae mortem inferunt. Im
Abbreviated transcription (Latin):
dis fauorẽ extiugͥt. qn̾ aut̃ pauꝑi miseret᷑ aliqͥs. tẽꝑał remo¬
uet spem retͥbutionis. cũ ꝓ rimo mortẽ pati ñ renuit. amorẽ

Expanded text:
dis favorem exstinguit. Quando autem pauperi miseretur aliquis, temporalis remodis favorem exstinguit. Quando autem pauperi miseretur aliquis, temporalis removet spem retributionis. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ soquit᷑. s solo pietatis affectu tͣhitur admimꝰ. Una ex
Primũ modestiȩ ẽ. scd̾m dilectionis. t̾c̾iũ prudentiȩ. Quos¬
dam eiũ uerecundia siue desiderium carnis affligende re¬
pͥiuit. ne carnis indigentie ⁊ necessitati ꝯpati uelint.
qͥ si modesti eent ꝯpaterent̾ sibi ne int̾ficiant ciue̾. Alios
ria. qualis sit ⁊ qͥd possit fr̾ ille diligent̾ intimant. Com¬
patiunt᷑ ⁊ iruno ⁊ magistro. neqͥ p̃ire debet deficiat ĩ̾uia.
Uñ qͥdam usus inoleuit in ꝯuentu quoꝵdã frm̃ ut aliqͣm
de frĩb abbati suo p̾ponant. cui obediat in agenda sui cu¬
ra. ut cũ uisũ fuerit frĩ ꝯgruũ. abb̾em suũ inesu carniũ
seuin aliqͦ tali ipsi sibi ꝯdescend̾e faciat. ne rigor p̾lati omĩs
frangat humanã fragilitatẽ. Ꝙ ħ ÷ c̃passio prudentie. Tria
sunt ꝑ que ꝓbat᷑ uera ꝯpassio. scilicet occulta beneficia. pau¬
ꝑtas. ⁊ mors. Eeneficiũ enĩ si impendat᷑ occulte humane lau¬

Expanded text:
onem sequitur, sed solo pietatis affectu trahitur ad munus. Una ex Primum modestiae est, secundum dilectionis, tertium prudentiae. Quosdam verecundia sive desiderium carnis affligendae reprimit, ne carnis indigentiae et necessitati compati velint, qui si modesti essent, compaterentur sibi, ne interficerent civem. Alios ria qualis sit et quid possit frater ille, diligenter intimant. Compatiuntur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via. Unde quidam usus inolevit in conventu quorumdam fratrum, ut aliquem de fratribus abbati suo praeponant, cui obediat in agenda sui cura, ut cum visum fuerit fratri congruum, abbatem suum in esu carnium seu in aliquo tali sibi ipsi condescendere faciat, ne rigor praelationis frangat humanam fragilitatem, et haec est compassio prudentiae. Tria sunt per quae probatur vera compassio, scilicet occulta beneficia, paupertas et mors. Beneficium enim si impendatur occulte, humanae lau
Abbreviated transcription (Latin):
posuit quia in futura ierłm discordie t᷑bacio
numquam erit. Huiꝰ autem pacis. non erit
finis. Et adipe frumenti satiat te. Audi qd̾
sequitur. quia iusti ex adipe frumenti in illa
ciuitate satiant᷑. ad eps frum̃ti: ẽ p̃sens con¬
templatio uultus dei. uñ sic iustorũ sensus
reficitur: ut omnem satietatem suꝑare uidea¬
tur. Si nos hic corporis sui participatione refi-¬
cit. quemadinodum ibi saciabit. quos toto lumi-¬
ne ditatis repleuerit: hic ẽ gustus mirabilis.
qui ꝓcedit de ꝑfecta cogitacione diuinitatis.

Expanded text:
posuit, quia in futura Hierusalem discordiae turbatio posuit, quia in futura Hierusalem discordiae turbatio nusquam erit. Hujus autem pacis non erit finis. Et adipe frumenti satiat te . Audi quod sequitur, quia justi ex adipe frumenti in illa civitate satiantur. Adeps frumenti est praesens contemplatio vultus Dei. Unde sic justorum sensus reficitur, ut omnem satietatem superare videatur. Si nos hic corporis sui participatione reficit, quemadmodum ibi satiabit, quos toto lumine Deitatis repleverit? Gustus est hic mirabilis, qui procedit de perfecta cognitione divinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
moratur. Confortauit in quit seras portaꝵ
tuarum. benedixit filiis tuis in te. Seras con¬
fortat. qui eas ne amplius aꝑiant᷑ firmat.
Cum seras confortatas eẽ dicit. clausas ranu¬
as beate ciuitatis ostendit. Sera in porta po¬
nitur. ut intrandi licentia denegetur. qd̾ il¬
lo tempore accidit. qñ sponsus intrauit. sic̃
in euangłio de uirginbus dicit. Et que p̃ꝑate
erant intrauerunt cum eo ad nuptias. ⁊ clau¬
sa ẽ ianua. Clausa ẽ ut quidam sapiens dicit.
non ad custodiȩ penam s ad beatitudinẽ sem¬
pit̃nam. quia nec m̃ quisquam sẽs ulteriꝰ exi¬
bit: nec aliquis post ea alienus intrabit Tũc
enim erit beatitudo iustoꝵ secura. que tali le¬
ge ꝓbatur susce̾pi. ut num quam possit ami¬
tui. qm̃ ciuitas illa contuibilem deum intꝰ
habebit. ⁊ iõ nemo inde desiderat egredi.qr
p̃t̃ ipsum simile nil p̃ualet intueri. Benedix̃
filiis tius inte. Ad ierłm dicit᷑. benedix̃ filiis
tuis in te: i. in pace. Ipse enim pacẽ fines eiꝰ

Expanded text:
oratur. Confortavit, inquit, seras portarum tuarum, benedixit filiis tuis in te . Seras confortat, qui eas, ne amplius aperiantur, firmat. Cum seras confortatas esse dicit, clausas januas beatae civitatis ostendit. Sera in porta ponitur, ut intrandi licentia denegetur, quod illo tempore accidit, quando Sponsus intravit, sicut in Evangelio de virginibus dicitur: Et quae paratae erant intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua , ut quidam sapiens dicit, « non ad custodiae poenam, sed ad beatitudinem sempiternam, quia nec inde quisquam sanctorum ulterius exibit, nec aliquis postea alienus intrabit. » Tunc enim erit beatitudo justorum secura, quae tali lege probatur suscipi, ut nunquam possit amitti, quoniam civitas illa contuibilem Deum intus habebit. Et ideo nemo inde desiderat egredi, quia praeter ipsum simile nil praevalet intueri. Benedixit filiis tuis in te. Ad Hierusalem dicitur: Benedixit filiis tuis in te, id est in pace. Ipse enim pacem fines ejus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ instabiles animo. cu riositatis lusibtis
exultant. Antiocheni scribi desiderant. qͥ
diuiciaꝵ copiis habundant. Ecce i in arce
⁊ sub arce sunt : qui uide .i. confessioni
contradicunt. Ordinauit uidas sic̃ suꝑius
diximus. uiros qui pugnarent adu̾sũ eos
qui erant in arce.donec scã emundarent.
uiri: sunt uiriles affectꝰ animi. qui adu̾sũ
eos qui sunt in arce pugnant. qñ uirtu¬
tes uiciis uirilĩt repugnant. Iudas gͥ ad pu¬
gnandum uiros ordinat. dum uera confessi¬
o suis in locis uirtutes ordinate locat. Ponit
gͥ in pͥmo loco timorem pene. in scd̾o: dolorẽ
culpe. in t̃cio laborem penitentie. in qͣrto:
fructum elemosine. S ne desperet: adiun¬
git spem uenie timori. consolationẽ dolori.
retributionem labori. elemosine fructum
uisitacioni pauꝑum. Adiungit etrã ieruni¬
um compunctioni. uigilias oroĩ. lectionẽ
meditationi . ⁊ sic in circuitu uidas aroem
obsidet : donec ab immundiciis mentem

Expanded text:
et instabiles animo curiositatis lusibus et instabiles animo curiositatis lusibus exsultant. Antiocheni scribi desiderant, qui divitiarum copiis abundant. Ecce et in arce et sub arce sunt qui Judae, id est, confessioni contradicunt. Ordinavit Judas, sicut superius diximus, viros, qui pugnarent adversum eos, qui erant in arce, donec sancta emundaret . Viri, sunt viriles affectus animi, qui adversum eos qui sunt in arce pugnant, quando virtutes vitiis viriliter repugnant: Judas igitur ad pugnandum viros ordinat, dum vera confessio suis in locis virtutes ordinate locat. Ponit igitur in primo loco timorem poenae, in secundo dolorem culpae, in tertio laborem poenitentiae, in quarto fructum eleemosynae. Sed, ne desperet, adjungit spem veniae timori, consolationem dolori, retributionem labori, eleemosynae fructum visitationi pauperum. Adjungit etiam jejunium compunctioni, vigilias orationi, lectionem meditationi. Et sic in circuitu Judas arcem obsidet, donec ab immunditiis mentem
Abbreviated transcription (Latin):
exhortationibus auditores ad flecum mou̾e̾
debent : ad risum mouent. Ephebiã uͦ in
ierłm constituunt. qui secum ꝑsonas suspec¬
tas ⁊ notabiles hab̾e̾ non erubescunt. Eosqͣ
in ierusolimis sunt antioche nos uolunt scͥ¬
bi. quia diutes ẽẽ cupiunt.⁊ uid̾i ⁊ qͥ ante
conu̾sionem scłi cum paucis ire consueuerãt.
nẽ in multitud me magna ⁊ appatu copio¬
so. curias frequentant. ⁊ ꝑ hoc simplicib
dant intelligi. quod pauꝑtas non ꝯueniat
p̃lationi. Moralit̃ aut iason desid̾a̾ns int̃p̃¬
tat᷑. gynnasium uͦ ẽ locꝰ. uͥ gentiliũ ludi. anti¬
quitus solebant fieri. ephebian. ẽ lupanar. uͥ
ephebi solebant poni. Ephebi sunt uiriles
affectus animi. quos iason assensu regis anti¬
ochi. in lupanaribus ponere statuit. quia
carnale desid̾ium eosd ẽ affectus instinctu
diaboli libidim qũq substernit. Gynna¬
sium uͦ in iherusolimis edificant. qui leueᷤ

Expanded text:
exhortationibus auditores ad fletum movere exhortationibus auditores ad fletum movere deberent, ad risum movent. Ephebiam vero in Israel constituunt, qui secum personas suspectas et notabiles habere non erubescunt. Eos, qui in Hierosolymis sunt, Antiochenos volunt scribi, quia divites esse cupiunt, et videri. Qui ante conversionem saeculi cum paucis ire consueverant, nunc in multitudine magna et apparatu copioso curias frequentant, et per hoc simplicibus datur intelligi, quod paupertas non conveniat praelationi. Moraliter autem Jason desiderans interpretatur. Gymnasium vero est locus, ubi gentilium ludi antiquitus solebant fieri. Ephebia est lupanar, ubi ephebi solebant poni. Ephebi, sunt viriles affectus animi, quos Jason assensu regis Antiochi in lupanaribus ponere statuit, quia carnale desiderium eosdem affectus instinctu diaboli libidini quandoque substernit. Gymnasium vero Hierosolymis aedificant, qui leves
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur. ambiebat ia son fr̃ onie summum
sacerdocium. aditoq rege antiocho. ꝓmisit
ei argenti talenta trecenta sexaginta. suꝑ
ħ ꝓmittebat. ⁊ alia centum quinqua gint̃a
si potestati eiꝰ conced̾et᷑ gynnasium ⁊ ephebian
sibi constituere. ⁊ eos qui in iherusolimis erant
cutiochenos scͥbere. Qd̾ cum rex annuisset .⁊ ob¬
ritum contribules suos transferri p̃cepit. iau¬
sus ẽ sub ip̃a arce gynnasium constituere.⁊
optimos epheborum. in lupanaribus ponere.
ambiebat inquit iason fr̃ ome summum sac̾¬
docium. Et tunc iratuia dnẽ. ex tẽ uenale sa¬
cerdotium. ex tunc: ⁊ nunc. Ad huc enĩ in ee¬
cłia: ẽ ia son cum onia. ad huo p̃cibus ⁊ p̃cio. qͦ¬
rumdam celebrat᷑ electio. Qui hoc ordine in
eccłia magistri fiunt. gynnasium ⁊ ephebi
Gymiasium. ẽ domꝰ in qua solebant fieri ludi
gentilium. Gynnasium in terłm edificant
p̃lati qui int̃ fr̃s scłaria narrant. qui cum fuiꝰᷤ

Expanded text:
appellabatur, ambiebat Jason frater Oniae summum appellabatur, ambiebat Jason frater Oniae summum sacerdotium. Aditoque rege Antiocho promisit ei argenti talenta trecenta sexaginta, super hoc promittebat et alia centum quinquaginta, si potestati ejus concederetur gymnasium et ephsibi constitueret et eos qui in Hierusolymis erant Antiochenos scriberet; quod cum rex annuisset, et opritum contribules suos transferre coepit, et ausus est sub ipsa arce gymnasium constituere et optimos quosque epheborum in lupanaribus ponere . Ambiebat, inquit, Jason frater Oniae summum sacerdotium. Extunc ira tua, Domine, extunc venale sacerdotium, extunc et nunc. Adhuc enim Jason est in Ecclesia cum Onia: adhuc precibus et pretio quorumdam celebratur electio. Qui hoc ordine in Ecclesia magistri fiunt, gymnasium et ephebiGymnasium, est domus in qua fieri solebant ludi gentilium. Gymnasium in Israel aedificant praelati, qui inter fratres saecularia narrant: qui cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
um qui habitabat ingarer ñ expulit. usqͦ
pharao rex egypti gater cepit. ⁊ eam filie sue
in doteni dedit. Effrem fructificans. pharao:
dissipans. chananeus: motus garer: constru¬
ctio int̃p̃tatur. Cum his gͥ qui fructum bom
oꝑis colligunt. motus carnis habitare non
desinunt. s eis sub tributo seruiunt. quam¬
diu filii effrem ciuitati dominantur ⁊ p̃¬
sunt. S cum pharao rex egypti gater .i. ani¬
mam uirtutibus constructam. capit idis¬
sipat. omnes qui in ea habitant .i. uirtuteᷤᷤ
anime. trucidare non cessat. Et dedit eam
filie sue ĩdotem. Filia pharaonis regis egyp¬
tiẽ lex peccati. Gater gͥ rex egypti in dotem
filie fue tribuit. qñ lex peccati animam car¬
naliter iuuentem. in dodem sibi conscbit.
⁊ sic garer filie pharaonis in dotem tribuit᷑.
qñ constructio corporis ⁊ anime. legi pecẽi
nasium ⁊ ephebiam edificauit sub arce. Cum
enim suscepisset antiochus regnum qui nobilis

Expanded text:
um, qui habitat in Gazer non expulit, usquequo um, qui habitat in Gazer non expulit, usquequo Pharao rex Aegypti Gazer coepit, et eam filiae suae in dotem dedit Ephraim, fructificans; Pharao, dissipans; Chananaeus, motus; Gazer, constructio interpretatur. Cum iis igitur, qui fructum boni operis colligunt, motus carnis habitare non desinunt, sed eis sub tributo serviunt, quandiu filii Ephraim civitati dominantur et praesunt. Sed cum Pharao rex Aegypti Gazer, id est, animam virtutibus constructam capit et dissipat: omnes, qui in ea habitant, id est, virtutes animae, trucidare non cessat. Et dedit eam filiae suae in dotem . Filia Pharaonis regis Aegypti, est lex peccati. Gazer igitur Aegypti rex in dotem filiae suae tribuit, quando lex peccati animam carnaliter viventem in dotem sibi conscribit, et sic Gazer filiae Pharaonis in dotem tribuitur, quando constructio corporis et animae, legi peccati nasium et ephebiam aedificavit sub arce. Cum enim suscepisset Antiochus regnum, qui Nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
iudas uiros ut pugnarent adu̾sũ eos.
qui erant in arce. donec scã emundarent. Par-¬
cem: possumus acciꝑe mentis rationem. quã
tociens alienigenȩ possident. quotiens uicia
menti dnãntur. ut eam auirtitibus alienẽt.
Mirum ẽ tñ. quod filii isrł ihrłm obtinent. ali-¬
enigene uͦ dñant᷑ in arce. ⁊ in eadẽ potestatẽ
habent. ⁊ nisi apłs questionis nondũ solu̾et:
dubitaret forsitan aliquis. qualit̃ hoc fieri
posset. Uideo inquit apłs aliam legẽ in men-¬
bris meis. repugnantem legi mentis mee. ⁊
captiuantem me in lege pecc̃i. Eoce alia lex
in menbris. ⁊ alia ẽ lex mentis. Caro enini con
sic aliquando alienigene dñant᷑ in arce. ⁊⁊ etiã
multi de popło qui adu̾sant᷑ uide: manent
in ciuitate. Multa enim cum ip̃a confessione in
mente sunt que nocent. ⁊ tñ expelli ñ posst̃.
Multa etiam ex mala consuetudine ꝓcedunt.
que rationi non obediunt. s quadam assidui-¬
tate r̾onem uincunt. Similit̃ effrem chanane¬

Expanded text:
Judas viros, ut pugnarent adversus eos qui erant in arce, donec sancta emundarent . Per arcem possumus intelligere mentis rationem, quam toties alienigenae possident, quoties vitia menti dominantur, ut eam a virtutibus alienent. Mirum est tamen quod filii Israel Hierusalem obtinent, alienigenae vero dominantur in arce, et in eadem potestatem habent: et nisi Apostolus quaestionis nodum solveret, dubitaret forsitan aliquis qualiter hoc fieri posset. Video, inquit Apostolus, aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati . Ecce alia est lex in membris, et alia est lex mentis. Caro enim concuSic aliquando alienigenae dominantur in arce; et multi etiam de populo, qui adversantur Judae, manent in civitate. Multa enim cum ipsa confessione in mente sunt quae nocent, et tamen expelli non possunt. Multa etiam ex mala consuetudine procedunt quae rationi non obediunt, sed quadam assiduitate rationem vincunt. Similiter Ephraim Chananae
Abbreviated transcription (Latin):
piant. atq deu̾itatis pabulo. quod ipsi
duleit̃ intͥnsecus ruminant ⁊ ꝓximos suoᷤᷤ
suautt̃ pascant. Et deuorauui illum ⁊ erat
in ore ineo dulcis tamquam mel. Lib̾ qui
deuorat᷑ ⁊ comeditur. dulcis in ore sic̃ mel
qm̃ ei suauis ẽ ad loquendum. cui int̾ius ex¬
p̃ssa fuerit ad inuemendum. Nam sermo dei
conscientiam remordet. Et cum deuorassẽ
librum. amaritatus ẽ uenter meus. Unde
beatus gregorius suꝑ ierechielem. In sacro
inquit eloquio non nonquam uent̾ ꝓ mente
poni consueuit.uñ iheremias dicit. Uen¬
trem meum doleo. Uentrem quippe doluit.
qui mentis afflictionem sensit. S sciendũ
ẽ. quia cui sermo. dĩ in ore cordis duleis ẽẽ
ceꝑit. huiꝰ ꝓcusdubio contra semetip̃m ani¬
mus amarescit. Sg̃ ⁊ alii libri de quib ioħs
dicit in apocalipsi. Et libri inquit aꝑti st̃:
⁊ alius liber aꝑtus ẽ qui ẽ uite ⁊ iudicati
sunt mortui: ex his que scͥpta erant in libriᷤ.

Expanded text:
piant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi piant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi dulciter intrinsecus ruminant, et proximos suos suaviter pascant. Et devoravi illum, et erat in ore meo dulcis tanquam mel. Liber qui devoratur, et comeditur, dulcis in ore sicut mel quoniam ei suavis est ad loquendum, cum interius expressa fuerit ad inveniendum. Nam sermonem conscientia remordet. Et cum devorassem librum, amaricatus est venter meus. Unde beatus Gregorius super Ezechielem: « In sacro, inquit, eloquio nonnunquam venter pro mente poni consuevit. » Unde Jeremias dicit: Ventrem meum doleo . Ventrem quippe doluit, qui mentis afflictionem sensit. Sed sciendum est quia, cum sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus amarescit. Sunt et alii libri, de quibus Joannes dicit in Apocalypsi: Et libri, inquit, aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in lib
Abbreviated transcription (Latin):
beatus g̾goriꝰ. Librum deuoramꝰ. cum u̾ba
uite cum auiditate sumimus. In quo deuo¬
rationis u̾bo. quid aliud quam torpor pi¬
gritiȩ nr̃e rep̃henditur. qui u̾ba domini.
atq mysteria.⁊ ꝑ nosmetipsos non reqͥri¬
mus. ⁊ inuiti dicta ab aliis audimus: Li
brum gͦ deuoramus ⁊ comedimꝰ. dũ u̾bum
dei legimus. Multi autem legunt. ⁊ ab ip̃a
lectione ieiuni sunt. Nulti uocem p̃dicati¬
onis audiunt. s pꝰ uocem uacui ⁊ ierum re
tedunt. quia ⁊ si mente intellectum sacri
eloquii ꝑcipiunt. obliuiscendo ⁊ ñ seruan¬
do que audierint. hec in cordis uiscerͥbuᷤ
ñ reponunt. Legunt autem ⁊ ieium alec¬
tione non sunt. qui intelligunt ⁊ seruãt
ea in quibus laborant. hii sem librum de¬
uorant i comedunt. ⁊ ieiuni ñ sunt: qr p̃¬
cepta uitȩ. que sensus caꝑe potuit. memo¬
ria non amisit. Et fit plerũq ut tales qͥq
ex dono gr̃e celestis etiã u̾bum doct᷑ne ꝑci¬

Expanded text:
beatus Gregorius: « Librum devoramus, cum verba beatus Gregorius: « Librum devoramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. » In quo devorationis verbo, quid aliud quam torpor pigritiae nostrae reprehenditur, quia verba Domini atque mysteria per nosmetipsos non requirimus, et inviti dicta ab Librum ergo devoramus et comedimus, dum verbum Dei legimus: multi autem legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt; multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui et jejuni recedunt. Quia etsi mente intellectum sacri eloquii percipiunt, obliviscendo, et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Legunt autem, et jejuni a lectione non sunt, qui intelligunt, et servant ea in quibus laborant. Hi sanctum librum devorant, et comedunt, et jejuni non sunt, quia praecepta vitae quae sensus capere potuit, memoria non amisit. Et fit quandoque ut tales quique ex dono gratiae coelestis etiam verbum doctrinae perci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ egressus ẽ sathan a facie dñi. Egressus ẽ aũt.
ñ ut beatum iob sanaret. s ut affligeret. Simi¬
lit isti non ad hoc conuenerant. ut mulierem
in adult̾io dep̃hensam liberarent s ut lapi-¬
darent. Non ẽ autem iusticia legis. ut aliꝗ̃
iudicet. quem ꝓͥ delicti conscientia remor-¬
det. Uade inquit ⁊ amplius noli peccare.
Uade post xp̃m. non pꝰ diabolum: uade
inuia mañdatorum dei. uade ꝑ semitaᷤᷤ
iusticie. Noli peccare. Et si quandoq com-¬
pellat animum carnis fragilitas: repugn&
uoluntas. Hii tres libri .i. lib̾rationis. cor¬
rectionis. ⁊ gr̃e : scͥbunt᷑ in uno codice. ħͥ codex
ẽ diuina scͥpta. de quo ꝑ ioħem ĩ apocalipsi dr̃.
Et uidi angłm descendentẽ decelo. ⁊ habebat
in manu sua librum aꝑtum. Et accepi librũ
de manu angłi. et deuoraui illum. et erat
inore meo dulce tamquam mel. Et cũ deuo¬
rassem librum. amaricatus ẽ uent̃ meus. Uñ

Expanded text:
: Egressus est Satan a facie Domini . Egressus est autem, : Egressus est Satan a facie Domini . Egressus est autem, non ut beatum Job sanaret, sed affligeret. Similiter isti non ob hoc venerant, ut mulierem in adulterio deprehensam liberarent, sed ut lapidarent. Non est autem justitia legis, ut aliquem judicet, quem proprii delicti conscientia remordet. Vade, inquit, et jam amplius noli peccare. Vade post Christum, non post diabolum; vade in via mandatorum Dei; vade per semitam justitiae. Noli peccare. Et si quandoque compellat animum carnis fragilitas, repugnet voluntas. Hi tres libri, id est, liber rationis, correctionis et gratiae, scribuntur in uno codice. Hic codex est divina Scriptura, de quo per Joannem in Apocalypsi dicitur: Et vidi angelum descendentem de coelo, et habebat in manu sua librum apertum. Et accepi librum de manu angeli, et devoravi illum, et erat in ore meo dulcis tanquam mel. Et cum devorassem librum, amaricatus est venter meus . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Pargamenum ẽ t̃ra .i. corda t̃renis desideriis
plena. desiccata a sanguine ⁊ pilis .i. a suꝑflu¬
itate ⁊ carnalibus desideriis. Libri mat̾ia: ẽ pe¬
nitentia. sententia: de miscd̾ia. Intentio cir-¬
ca carisam u̾sat᷑. ad hoc enim intendit: ut pec¬
catori misereat᷑. Si aut̃ cui parti philosophie
supponatur. queritur. ethice supponitur.
Echica: ẽ moralis scientia. in hoc enim libro a¬
gitur. ut destruant᷑ praui mores. ⁊ boni suꝑ¬
edificentur. Reddit lectorem beniuolum. at¬
peecatum dinittit. Reddit attentum. dum
ꝓiittit future retribucionis p̃mium. Reddit
docilem. dum celestibus doctrinis instruit le¬
gentis mentem Ubi sunt inquit qui te accu¬
sabant s uade : ⁊ amplius noli peccare Forsi¬
tan qui te accusabant sic̃ tu peccasti. similit
⁊ ipsi peccant. Om̃s enim peccauerunt. ⁊ egẽt
głia dĩ. Et exruit unus post alium. ut seque¬
rentur. p̃cedentem diabolum. De eo enĩ dicit᷑.¬

Expanded text:
Pergamenum est terra, id est corda terrenis desideriis Pergamenum est terra, id est corda terrenis desideriis plena, desiccata a sanguine et pilis, id est a superfluitate et carnalibus desideriis. Libri materia, est poenitentia, sententia, de misericordia. Intentio circa causam versatur, ad hoc enim intendit, ut peccatori misereatur. Si autem cui parti philosophiae supponatur quaeritur, ethicae supponitur. Ethica est moralis scientia. In hoc enim libro agitur, ut destruantur pravi mores, et boni superaedificentur. Reddit lectorem benevolum, dpeccatum dimittit. Reddit attentum, dum promittit futurae retributionis praemium. Reddit docilem, dum coelestibus doctrinis instruit legentis mentem. Ubi sunt, inquit, qui te accusabant? vade et jam noli amplius peccare: forsitan qui te accusabant, sicut tu peccasti, similiter et ipsi peccant. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei .-- Et exivit unus post alium , ut sequerentur praecedentem diabolum. De eo enim dicitur