comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. ne forte illud remordeat te. in
quo temere imperitũ uulgus of¬
fendit. ut ideo ñ uere bonũ fac¬
tũ hominẽ putes.qr is facere bo¬
malũ potest. nec ipsa nature ui¬
olentia. astringat᷑ ad immutabił
boni necessitatẽ. Nam si diligent̾
retractes. ⁊ ad subtiliorẽ intellectõ
cogas animũ: hinc tibi melior statꝰ
hõis ac superior apparebit. ũn pu¬
tatur inferior. In hoc enĩ gemini it¬
neris discrimine. in hac utriꝰq lib̃
tate partis. rationabilis aĩe decus
positũ est. Hinc inquã totꝰ naturȩ
nr̃e honor consistit. hinc dignitas:
hinc deniq optimi quiq laudem
merent᷑. hinc p̾miũ. nec esset oĩo
ulla uirtꝰ in bono ꝑseuerantis. si
is ad malũ transire ñ potuisset.
Uolens nãq d̃s rationabelem cre¬
aturam uoluntarui boni munere
& liberi arbitrii potestate donare.
utriusq partis possibilitatẽ homi¬
ni inserendo. ꝓpriũ eiꝰ fecit ẽẽ qđ
uelit. ut boni ac mali capax. natu¬

Expanded text:
t, ne forte illud remordeat te, in quo temere imperitum vulgus offendit, et ideo non vere bonum factum hominem putes, quia is facere malum potest, nec ipsa naturae violentia astringitur ad immutabilis boni necessitatem. Nam si diligenter retractes, et ad subtiliorem intellectum cogas animum, hinc tibi melior status hominis ac superior apparebit, unde putatur inferior. In hoc enim gemini itineris discrimine, in hac utriusque partis libertate, rationabilis animae decus positum est. Hinc, inquam, totus naturae nostrae honor consistit, hinc dignitas; hinc denique optimi quique laudem merentur, hinc praemium: nec esset omnino virtus ulla in bono perseverantis, si is ad malum transire non potuisset. Volens namque Deus rationabilem creaturam voluntarii boni munere et liberi arbitrii potestate donare, utriusque partis possibilitatem homini inserendo, proprium ejus fecit esse quod velit; ut boni ac mali capax, natu
Abbreviated transcription (Latin):
dis tabula depingit anteꝗͣ faciat.
Nam siue ille actus siue sermo sit.
ut ꝑferatur ante disponit᷑. ⁊ eo¬
gitationũ consilio discernit᷑ qd fu¬
turũ est. Uides qũa breui inter¬
dũ mom̃to quȩq ista quis cogitet.

Expanded text:
dis tabula depingit antequam faciat. dis tabula depingit antequam faciat. Nam sive ille actus, sive sermo sit, ut proferatur, ante disponitur; et cogitationum consilio discernitur quod futurum est. Vides quam brevi interdum momento quaeque ista quis cogitet,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc scłi res amaret. Uult enĩ his
quib inuidet callidissimꝰ hostis
horrorẽ ꝓpositi ex desperatione sc̃i
tatis facere. ut eos obsidente tͥstitia
nsi a ꝓposito ñ reuocat. certe reti¬
neat a ꝓfectu. Propt̾ qd maxime tͥ¬
sc̃arũ scripturarum studiũ diligẽ¬
dũ est: illuminanda est diuinis elo¬
quiis aĩa. ⁊ coruscante dei uerbo di¬
ñi fugit ille ab ea anima qua ser¬
mo duunꝰ illuminat. quȩ celestib
semꝑ cogitationib occupatur. in
qua assiduũ est dei uerbũ. cuiꝰ uim
neqũa sp̃c ñ potest ferre. ⁊ iccirco
cetera instrum̃ta gladio cõparauit.
Est autẽ tutissimũ atq ꝑfectũ ut
assuescat animꝰ sollicita semꝑ per¬
iugili q custodia discernere cogi¬
tationes suas: ⁊ ad primũ animi
motũ uel ꝓbare uł reꝓbare quod
cogitat. ut uel bonas cogitationes
alat. uel extinguat malas. Hinc
namq fons e̾ boni. ⁊ origo peccas¬
di: om̃isq ingeniti delicti in cogi

Expanded text:
adhuc res saeculi amaret. Vult enim his, adhuc res saeculi amaret. Vult enim his, quibus invidet callidissimus inimicus horrorem propositi ex desperatione facere sanctitatis, ut eos, obsidente tristitia, et si a proposito non revocat, certe retineat a profectu. Propter quod maxime sanctarum tibi Scripturarum studium diligendum est: illuminanda divinis eloquiis aenim fugit ille ab ea anima, quam sermo divinus illuminat, quae coelestibus semper cogitationibus occupatur, in qua assiduum est Dei verbum cujus vim nequam spiritus non potest ferre. Et idcirco caetera instrumenta gladio comparavit . Est autem tutissimum atque perfectum, ut assuescat animus sollicita semper pervigilique custodia discernere cogitationes suas, et ad primum animi motum vel probare vel reprobare quod cogitat, ut vel bonas cogitationes alat, vel statim exstinguat malas. Hic namque fons est boni, et origo peccandi; omnisque ingentis delicti in corde
Abbreviated transcription (Latin):
uemꝰ: s uincamꝰ adu̾sarios. Dant
illi quide consiliũ: s nr̃m ẽ uel eli¬
gere. uel respuere quod sugger̃t.
Non enĩ cogendo s suadendo no¬
cent: ñ extorquent a nob̃ consensu̾
s expetunt. Unde etiã ananiȩ dx
tuũ. mentiri te sp̃ui sc̃o: Qd uti¬
te fecisset. Ipsa quoq eua id̾o cos
tuit superare superata est. Nec
enĩ meruisset a dño iustitiȩ po¬
niri. quȩ uicta est: nisi potusset
doli plena. fatigare cogitationib
rudes animas. ⁊ nouellis in ꝓposi¬
tom̃tib de ipsa interdũ conuersa¬
tione auferre memoriã: ut facile
ab huiꝰ rei ꝓfectu deterreat᷑ ani¬
mus. cuiꝰ initia amara cognouerit.
Itaq solet tã sordidas nonnũquã
⁊ impias cogitationes inserere m̃¬
tr᷑ ut qui temptatur dũ suũ il¬
lud putat ẽe qđ cogitat. decerio¬
rẽ se ꝑ sp̃m immundũ ꝓposito ar
bitretur effectũ: multoq purio¬
rem anim̃a habuisse se credat cum

Expanded text:
vemus, sed vincamus adversarios. Dant vemus, sed vincamus adversarios. Dant illi quidem consilium, sed nostrum est vel eligere vel respuere quod suggerunt. Non enim cogendo, sed suadendo nocent; non extorquent a nonis consensum, sed expetunt. Unde etiam Ananiae dicitur: anas, mentiri te Spiritui sancto ? Quod utius fecisset. Ipsa etiam Eva ideo  Alab eo quem poterat superare, superata est. Nec enim meruisset a Domino, injustitiae puniri quae victa est, nisi vincere idoli plena, fatigare cogitationibus rudes animas: et novellis in proposito mentibus de ipsa interdum conversatione afferre moerorem: ut facile ab hujus rei profectu deterreatur animus, cujus initia amara cognoverit. Itaque solet tam sordidas nonnumquam et impias cogitationes inserere menti, ut qui tentatur, dum suum illud putat esse quod cogitat, deteriorem se per spiritum immundum proposito suo arbitretur effectum; multoque puriorem animam habuisse se credat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
re.⁊ galeã salutis assumite. ⁊ gla¬
diũ sp̃c qd̃ est uerbũ dei. ꝑ om̃em
orationẽ ⁊ obsecrationẽ. Et q̃m
de hoc bello licet etiã feminis tri¬
umphare. suscipe hec arma pau¬
li: ⁊ tanti hortatione ducis cer¬
tam p̾sume uictoriã. Hec enĩ si
tu om̃ia instrum̃ta possideas. se¬
cura ꝓcedis ad p̾liũ sp̃uale: nec
pauẽbis diabolũ cũ toto exerci¬
tu suo. Cadent enĩ a latere tuo
mille: ⁊ decem milia a dextris tuis:
ad te aũ non appropinquabit. B ea¬
tus quoq iacob ille xͥ miles emeri¬
tus non minore nob̃ auctoritate
de hoc bello uictoriã pollicet᷑. Sub¬
utiq subditi simꝰ deo. eiusq faci¬
amꝰ uoluntatẽ: ut duuna etiam
publica nobiscũ fronte congredi¬
tur: s loco uincit ac fraudẽ. nr̃a¬
q contra nos utitur uoluntate.
Infirmꝰ hostis ẽ: qui nõ potest uin¬
cere nisi uoluntate. Leul a nobis
desperatio: ꝓcul om̃is ab animo re¬
cedat pauor adu̾sarioꝵ. Non adix¬

Expanded text:
aleam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei, per omnem rationem et obsecrationem. Et quoniam de hoc bello licet etiam feminis triumphare, suscipe haec arma Pauli, et tanti hortatione ducis certam praesume victoriam. Haec enim si tu omnia instrumenta possideas, secura procedes ad praelium spirituale, nec pavebis diabolum cum toto exercitu suo. Cadent enim a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis: ad te autem non appropinquabunt . Beatus quoqtus, non minore nobis auctoritate de hoc bello victoriam pollicetur: Subutique simus subditi Deo, ejusque faciendo voluntatem, ut divinam etiam publica nobiscum fronte congreditur; sed dolo vincit ac fraude, nostraque contra nos utitur voluntate. Infirmus hostis est, qui non potest vincere nisi volentem. Procul a nobis desperatio, procul omnis ab animo recedat pavor adversariorum. Non adju
Abbreviated transcription (Latin):
accusamꝰ dñm scientiȩ ut uideat᷑
nescire qd fecit. nescire qd uissit:
quasi oblitus fragilitatis huma¬
nȩ cuiꝰ auctor ipse est. imposue¬
rit hõi mandata quȩ ferre ñ pos¬
sit. Simul q ꝓhuefas. a.scribimꝰ
iniquitatẽ uisto.pio crudelitatẽ
dũ eũ primo aliquid impossibile
precepisse conquerim: deindȩ ꝑ
his damynandu ab eo putamꝰ ho¬
minẽ quȩ uitare ñ potuit. ut qd
suspicari sacrilegũ est. uideatur
deus non tã salutẽ nr̃am quesisse
qua mortẽ. penã. Itaq apłs sciens
a dño iustitiȩ ac maiestatis. nichil
impossibile ẽe preceptũ. aufert
a nobis uitiũ murmurandi. Quod
tunc utiq nasci solet: cũ aut ini¬
qua sunt quȩ uibent᷑: aut iuben¬
tis minꝰ digna ꝑsona ẽ. Qͥd tergi¬
uersam̃ incassum: ⁊ p̾cipienti.
mo magis m̃surã nouit uiriũ nr̃a

Expanded text:
accusamus Deum scientiae, ut videatur accusamus Deum scientiae, ut videatur nescire quod fecit, nescire quod jussit: quasi oblitus fragilitatis humanae, cujus auctor ipse est, imposuerit homini mandata quae ferre non possit. Simulque proh nefas! ascribimus iniquitatem justo, pio crudelitatem: dum eum primo impossibile aliquid praecepisse conquerimur: deinde pro his damnandum putamus hominem, ab eo quae vitare non potuit: ut quod etiam suspicari sacrilegium est videatur Deus non tam salutem nostram quaesisse quam poenam. Itaque Apostolus, sciens a Domino justitiae ac majestatis nihil impossibile esse praeceptum, aufert a nobis vitium murmurandi. Quod tunc utique nasci solet, cum aut iniqua sunt quae jubentur, aut jubentis minus digna persona est. Quid tergiversamur incassum, et praecipienti mo m
Abbreviated transcription (Latin):
cipint: libentius audiunt᷑. Cer¬
te ad regis imperiũ. ita om̃s para¬
ti sunt: ⁊ in ꝓcinctu obedientiȩ
constituti: ut etiã optent ube¬
ri. Non solũ bene merituros es¬
se se credunt. si uissa fecerint: s
tãqũa ia meruissent qđ uissi st̃.
ita ꝓ dignitate p̾cipientis. serui¬
tium beneficii loco ducitur. No¬
bis uero deus ipse. eterna illa ma¬
iestas. ineffabilis atq inestim abi¬
lis potestas. sacras litteras & uere
adorandos p̾ceptoꝵ suoꝵ apices
muttit: ⁊ non statĩ cũ gaudio ac
ueneratione suscipimꝰ. nec ꝓ sũ¬
mo ducimꝰ beneficio tantȩ ac tã
illustris potestatis imperiũ. ma¬
xime cũ non uibentis querat᷑ cõ¬
modũ s utilitas obsequentis: ue
so animo. suꝑboꝵ ac nequã mo
re seruoꝵ. in os dñi reclamamꝰ
ac dicimꝰ. Durũ est. arduũ est. nos
possumꝰ. hõies sumꝰ. fragili carne
circũdam̃ O cecã in saniã. o ꝓfaña
temeritatem. Dupliciᷤ ignorantiã

Expanded text:
aecipiunt, libentius audiuntur. Ceraecipiunt, libentius audiuntur. Certe ad regis imperium ita omnes parati sunt, et in procinctu obedientiae constituti, ut etiam optent juberi; et non solum bene merituros esse se eredunt si jussa fecerint, sed tanquam jam meruissent quod jussi sunt, ita pro dignitate praecipientis servitium beneficii loco ducitur. Nobis vero Deus ipse, aeterna illa majestas, ineffabilis atque inaestimabilis potestas, sacras Litteras, et vere adorandos praeceptorum suorum apices mittit, et non statim cum gaudio ac veneratione suscipimus: nec pro magno ducimus beneficio, tantae ac tam illustris potestatis imperium: maxime cum non jubentis quaeritur commodum, sed utilitas obsequentis  Also animo, superborum nequam servorum more, in os Domini reclamamus et dicimus: Durum est, arduum est, non possumus, homines sumus, fragili carne circumdamur. O caecam insaniam! O profanam temeritatem! Duplici ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
facite sine murmuratione et he¬
sitatione. ut sitis irrephensibiles
⁊ simplices sicut filii dei immacu¬
lati. in medio nationis prauȩ et
ꝑuersȩ: int̾ quos lucetis sicut lu¬
minaria in hoc mundo.¬
D e mo Rem̃ hic uirgo paulisꝑ.
& preciosissimas margaritas qͥ¬
quit facite. Non eñi quasi ad ar¬
bitriũ nr̃m queda ex mandatis
dei debemꝰ eligere. s generalit̾
uniu̾sa cõplere: nec aliqua pre¬
cepta eiꝰ quasi uilia munuscula
ac parua contẽpnere: s impe¬
rantis in om̃ib maiestatẽ as pi¬
cere. Nullũ quippe mandatũ di coi¬
temptibile nobis uideri potest: si
euis semꝑ cogitemꝰ au: torẽ. Sine
murmuratiõe. ⁊ hesitatione. Uileᷤ
& ignobiles dños palam contẽrni
uidemꝰ a seruulis. eisq ad mini¬
ma queq p̾cepta in faciẽ resisti
mus. ⁊ hoc in ꝑsonas nobiles ĩa nos
admittit᷑. quantoq potentiores
dñi. tanto serui ad obedientiã ꝓ¬
niores st̃. Cũq sepe difficiliorã p̾¬

Expanded text:
facite sine murmuratione et haefacite sine murmuratione et haesitatione; ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immaculati in medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in hoc mundoemoremur hic, virgo, paulisper: et pretiosissimas margaritas, qus. Omnia, inquit, facite. Non enim quasi ad arbitrium nostrum, quaedam ex mandatis Dei debemus eligere, sed generaliter universa complere. Nec aliqua praecepta ejus quasi vilia munuscula ac parva contemnere: sed imperantis in omnibus majestatem aspicere. Nullum quippe mandatum Dei contemptibile nobis videri potest, si ejus semper cogitemus auctorem, sinmurmuratione et haesitatione. Viles et ignobiles dominos palam contemni videmus a servulis, eisque ad minima quaeque praecepta in faciem resisti solere. At hoc in personas nobiles jam non admittitur: quantoque potentiores domini, tanto servi ad obedientiam promptiores sunt; cumque difficiliora pr
Abbreviated transcription (Latin):
datoꝵ genere distincta sit: ⁊ mala
ꝓhibens. hona imperet atq ab ut̃¬
q parte contẽptũ suũ uetet. Nos
dñm. qͥ prohibita fecerit: s qͥ uis¬
sa non fecerit. Dicta a nobis paulo
ante sententia ẽ. Om̃is ergo arbor
quȩ ñ facit fructũ bonũ: excidet᷑
& in ignẽ mictet᷑. Et blandim᷑ nob̃.
si a malis fructib ñ grauemur: qui
dãpnandi sumꝰ si abonis steriles mai¬
serimꝰ. Iuxta hanc intelligentiã ab¬
scidet pat̾ om̃em palmitẽ fructũ
non ferentẽ in filio. et qui accep¬
tũ talentũ in sudario abscondit. qͣ¬
si inutilis seruus & nequã dãpna¬
tur a dño. Nec minuisse solũ: S ñ
auxisse culpabile ẽ. Non ideo ali¬
qua putes contẽynenda ẽẽ man¬
data qr leuiora sunt. tã enĩ ma¬
xima illa qua minina a dño impe¬
rata st̃: ⁊ contẽptus cuiꝰcũq p̾cep¬
ti. p̾cipientis inuiria ẽ. Unde be¬
atus paulus clamat: ⁊ dicit. Om̃ia

Expanded text:
datorum genere distincta sit, et mala datorum genere distincta sit, et mala prohibens bona imperet, atque ab utraque parte contemptum sui vetet. Non dominum qui prohibita fecerit, sed et qui jussa non fecerit. Dicta a nobis paulo ante sententia est, Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ; et blandimur nobis si a malis fructibus non gravemur, qui damnandi sumus si a bonis steriles manserimus! Juxta hanc intelligentiam abscindet Pater omnem palmitem fructum non ferentem in Filio; et qui acceptum talentum in sudario abscondit, quasi inutilis servus et nequam damnatur a Domino: nec minuisse solum, sed et non auxisse culpabile est. Non ideo aliqua putes contemnenda esse mandata, quia leviora sint: tam enim maxima illa, quam minima, a Deo imperata sunt; et contemptus cujuscumque praecepti, praecipientis injuria est. Unde beatus Paulus clamat et docet: Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
de te nescio quid audire desiderant.
Et qͥ professionis tuȩ cognouere
uirtutẽ: nc conu̾sationis expectas.
In te ne puta cunctoꝵ ora oculoᷤᷤ¬
q conuersos: & ad ad spectaculũ
uite tuȩ totũ consedisse mundũ
Caue ne ꝑ te tantoꝵ animi offen¬
qũa requir̃t. Uerũ quid ego tecum
de hõib ago: eoꝵ q de te exipecta¬
tionẽ ad exhortationẽ tuã traho:
Deus ipse om̃iũ rector ac dñs. cũ
om̃i angłoꝵ militia. certam̃ tu¬
um expectat: tibiq contra dia¬
bolũ dimicanti parat et̾nitatis
coronã: & celeste premiũ. incitam̃¬
taculo uide quẽ animũ. quã debe¬
as afferre uirtutẽ: ⁊ certaminis
Sit hic primꝰ accinctus. int̾nitioni
bellũ uirtute deiuncere: ⁊ aduersũ
diaboli castra. in om̃ia p̾cepta dei
uirare nec tantũ modo declinare ue¬
tita. s uissa implere. Neq enĩ tibi
sufficit. a malis ociosã esse. si ociosa
fueris a bonis: cũ lex dei duplici mã¬

Expanded text:
de te nescio quid audire desiderant; de te nescio quid audire desiderant; et qui professionis tuae cognovere virtutem, nunc conversationis exspectant. In te nunc puta cunctorum ora oculosque conversos, et ad spectaculum vitae tuae totum consedisse mundum. Cave ne per te tantorum animi offenquam requirunt. Verum quid ego tecum de hominibus ago, eorumque de te exspectationem ad cohortationem tuam traho? Deus ipse omnium rector ac Dominus, eum omni Angelorum militia certamen tuum spectat, tibique contra diabolum dimicanti parat aeternitatis coronam, et coeleste praemium incitametaculo vide quem animum, quam debeas offerre virtutem, et certaminis sit, hic primus accinctus, internecionis bellum virtute devincere, et adversum diaboli castra in omnia praecepta Dei jurare; nec tantummodo declinare vetita, sed jussa complere. Neque enim tibi sufficit a malis otiosam esse, si otiosa fueris a bonis; cum lex Dei duplici man
Abbreviated transcription (Latin):
spiratione. insignia consulũ meri¬
ta lecũ uulgus expresserit. longe tñ
ł te enĩ nõ meretriculȩ locupletai¬
tur. s aluntur uirgines xp̃i: nor
uenator & auriga ditantur. s su¬
stentant᷑ pauperes. xp̃i. Ad consula¬
tũ eoꝵ diuersȩ totus orbis ꝓuin¬
tiȩiad quas domꝰ ur̃ȩ potentia exten¬
ditus. peregrinas feras & ignota
anunalia transmiserint. quȩ cru¬
delis harenȩ solũ uel suo uel homi¬
nũ sanguine cruentarent: ad te uͦ
electȩ queq uirgines mittunt᷑ qͣs
tu p̾ciosissimũ munꝰ offeras doͥ tͥuo¬
q exemplo ad ꝑpetuã ꝓuoces ca¬
stitatẽ. non tͥ s deo tecũi seruituraᷤ.¬
hec ꝓfessionis tuȩ gła. ore celebri.
uulgata ẽ ꝑ cunctos: ⁊ ita ad conu̾sa¬
tionẽ tuam totꝰ exultat orbis:
ut quod ꝓ ingenti gaudio uix ad¬
huc hõies credere potuerant ad sẽꝑ
uideantur optasse. Multũ his initis.
multũ famȩ tuȩ suspensi: om̃s mirũ

Expanded text:
spiratione insignia consulum merispiratione insignia consulum merita, laetum vulgus expresserit: longe tamen tPer te enim non meretriculae locuplentantur, sed aluntur virgines Christi: non venator et auriga ditantur, sed sustentantur pauperes Christi. Ad consulatum eorum diversae totius orbis provinciae, ad quas domus vestrae potentia extenditur, peregrinas feras et ignota animalia transmiserunt, quae crudelis arenae solum vel suo, vel hominum sanguine cruentarent. Ad te vero electae quaeque virgines mittuntur: quas tu pretiosissimum munus offeras Deo, tuoque exemplo ad perpetuam provoces castitatem: non tibi, ec professionis tuae gloria rumore celebri vulgata est per cunctos; et ita ad conversationem tuam totus exsultavit orbis, ut quod prae ingenti gaudio vix adhuc homines credere poterant, id semper videantur optasse. Multum his initiis, multum famae tuae odore suspensi omnes, mirum
Abbreviated transcription (Latin):
unt: tãqũã uictoriã tͣuã laudem
ee putant. Quarũ egregia erga dñm
fides in ꝓfessione tua maxime cla¬
ruit. cũ te ĩanuptiis preparatã.
simul atq aliud uelle didiceruñ.
mira continuo assensus celerita¬
te ad id qd̃ elegeras cohortatȩ sui
⁊ trepidam ꝓ etate sententiã. uo¬
luntatis suȩ auctoritate firma¬
uer̾t tuuq uotũ cõmune fecer̃t.
quȩ cũ multos suoꝵ in altissimo
dignitatis gradu uiderent. de nul¬
lo eoꝵ ut de te aliquando letatȩ
sunt. Nichil enĩ ita magnũ. nicħ
tã preclarũ: in quequã uiderant.
longa retro etate ñ habuit. Licet edi¬
derit uirilis sexus memorabiles con¬
sulatus. & amplissimi ordinis fastus
illustris familiȩ nõia frequens adi¬
erit. nichil umꝗͣ tñ in genere ur̃o
hoc tuo honore fuit p̾stantiꝰ. qui
riȩ immortalis insertus est. Cũ ex¬
ceperint illi theatrales toto orbe
plausus. miraq acclamandi con¬

Expanded text:
unt, tuamque victoriam suam laudem unt, tuamque victoriam suam laudem esse putant. Quarum egregia erga Deum fides, in professione tua maxime claruit, cum te jam nuptiis praeparatam, simul atque aliud velle didicerunt, mira continuo assensus celeritate ad id quod elegeras cohortatae sunt, et trepidam pro aetate sententiam voluntatis suae auctoritate firmaverunt, tuumque votum commune fecerunt. quae cum multos suorum in altissimo dignitatis gradu viderint, de nullo ita, ut de te, aliquando laetatae sunt. Nihil enim tam magnum, nihil tam praeclarum in quoquam viderant. longa retro aetate non habuit. Licet ediderit virilis sexus memorabiles consulatus: et amplissimi ordinis fastus  Al. status, illustris familiae nomina frequens audierit: nihil umquam tamen in genere vestro hoc tuo honore fuit praestantius, qui riae immortalis insertus est. Cum exceperint illi theatrales toto orbe plausus: miraque acclamandi con
Abbreviated transcription (Latin):
litterarũ studia. teneris meliꝰ in¬
serunt᷑ ingeniis: idq penitꝰ in he¬
rere sensib solet. qd prius sederit
in mente. hoc idem plurimũ etiã in
bene uiuendi ratione ualet. Dũ ad¬
huc mobilis est etas. & animꝰ duci fa¬
cilis: exercenda boni consuetudo ⁊ iu¬
gi meditatione firmanda ẽ. Occupai¬
dũ est optimis reb ingeniũ:. ⁊ sc̃ȩ
conuersationis usus. altius inseren¬
dus est. Tunc uͦ ad ꝑfectionis fasti¬
giũ animꝰ ascendit. ⁊ longe consu¬
etudinis. beneficio utitur ad
bene uiuendi facultatẽ:⁊ uirtu¬
dã modo in se putabit natũ eẽ qd̃
te sc̃itatis auia materq expecteis:
quȩ cũ te quasi nouum & illustre
quodda lumen generi suo ẽe na
tũ putant. n̾c in te solam om̃em
curam animi transtuler̃t. & ꝓpo¬
siti tui cursũ miris studiis ac fa¬
uore succendunt. Cũq ipsȩ te ad
honestatẽ morũ ab ineunte etate
formauerint. nc a te uinci cupi¬

Expanded text:
litterarum studia teneris melius inlitterarum studia teneris melius inseruntur ingeniis; idque penitus inhaerere sensibus solet, quod primitus sederit in mente. Hoc idem plurimum etiam in bene vivendi ratione valet; dum adhuc mobilis est aetas, et animus duci facilis, exercenda boni consuetudo, et jugi meditatione firmanda est; occupandum est optimis rebus ingenium, et sanctae conversationis usus altius inserendus est. Tunc vero ad perfectionis fastigium animus ascendit, et longae consuetudinis beneficio utitur ad bene vivendi facultatem; et virtudammodo in se putabit natum esse quote sanctitatis avia materque exspectant, quae cum te quasi novum et illustre quoddam lumen generi suo natum esse putant, nunc in te solam omnem curam animi transtulerunt, et propositi tui cursum miris studiis ac favore succendunt. Cumque ipsae te ad honestatem morum ab ineunte aetate formaverint, nunc a te vinci cupi
Abbreviated transcription (Latin):
stitueris hoc manebit: ⁊ ad initioꝵ
tuoꝵ regulam. reliqua uita decur¬
rit. finis in ipso exordio cogitandꝰ
est: qualis ad illũ ultimũ diẽ ꝑue¬
nire cupis. talis ĩa nc̃ ee conare. sos¬
suetudo est. quȩ aut uicia aut uir¬
tutes alit: quȩq in his plurimum
ualet. cũ quib ab in eunte etate si¬
mul creuerit. Optimi st̃ ad instieu¬
tionẽ moꝵ primi quiq anni. Ha¬
bent eñi in se lentũ quodda ⁊ mol¬
le. ⁊ qd̃ facile formari queat. atq
ad arbitriũ uolentis trahi: ⁊ in ciut¬
tis uere rebus citius assuescit om̃e
qd tenerũ est. Nouellas adhuc. et
uix firmȩ radicis arbusculas. dum
ad om̃em ductũ sequaces st̾. in qũa¬
libet partẽ flecti facile est. quȩ na¬
tura plerũq curuatȩ cito ad arbi¬
truĩ colentis corriguntur. Tenera
labore domari solent: quanto q
citiꝰ a uagandi libertate dł sueta
sunt. tanto faciliꝰ uel colla uigo.
uel frenis insuescunt. Ipsa quoq

Expanded text:
stitueris, hoc manebit, et ad initiorum stitueris, hoc manebit, et ad initiorum tuorum regulam reliqua vita decurret. Finis in ipso exordio cogitandus est. Qualis ad illum ultimum diem pervenire cupis, talis nunc jam esse conare. Consuetudo est, quae aut vitia, aut virtutes alit, quaeque in his plurimum valet, cum quibus ab ineunte aetate simul cretionem morum primi quique anni: habent enim in se lentum quiddam et molle, quod facile formari queat, atque ad arbitrium volentis trahi; et in cunctis fere rebus citius assuescitur omne quod tenerum est. Novellas adhuc et vix firmae radicis arbusculas, dum ad omnem ductum sequaces sunt, in quamlibet partem flecti facile est; quae natura plerumque curvatae, cito ad arbitrium colentis corriguntur. Tenera labore domari solent, quantoque citius a vagandi libertate desueta sunt, tanto facilius vel colla jugo, vel frenis ora insuescunt. Ipsa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ sp̃u sc̃a est: nec in m̃bris. nec in
mente delinquit. Delinquere aũ
s etiã in quacũq parte iustitiȩ
Qũauis eñĩ uirgo corpore. uirgo sit
sp̃it ⁊ nichilominꝰ aut manib. aut
oculis. aut aurib peccet. aut lin¬
gua: quomodo corpore sc̃a dicenda
inuidia. uel auaritia. uel iracm¬
dia sit. quomodo sp̾u optinet sc̃i¬
tatẽ: Et si nupta quȩ uocatur.
amore ꝯuigii cogitat qͦmͦ placeat ui¬
rosuo. qͣntũ liberis relinquat q̃ ua¬
ris mundi stͥcta curis rariꝰ ad uolunta¬
tẽ di respicit tñ depecc̃ĩs excusareseñ
potest. qͥd uirgo faciat. quȩ soluta
ab om̃ib mundi huiꝰ impedimentiᷤᷤ
magnitudinẽ equare morib. et ꝑ
om̃ia deo copulari. si leue ac suaue
cere: nunc maxime inbeata uita cu¬
ram impende: ñc stude ut calentẽ
ardor accendat. & in tenera adhuc
etate faciliꝰ sc̃ȩ conu̾sationiᷤᷤ usus
inolescat. Qcquid in te primũ in¬

Expanded text:
re et spiritu sancta est, nec in membris, nec in re et spiritu sancta est, nec in membris, nec in mente delinquit. Delinquere autem sed etiam in quacumque parte justitiae. Quamvis enim virgo corpore, virgo sit spiritu: et nihilominus, aut manibus, aut oculis, aut auribus, peccet, aut lingua: quomodo corpore sancta dicendinvidia, vel avaritia, vel iracundia sit: quomodo spiritu obtinet sanctitatem? Et si nupta, quae amore conjugii cogitat, quomodo placeat viro suo : quantum liberis relinquat, quae variis mundi astricta curis, rarius ad voluntatem Dei respicit: tamen de peccatis excusare se non potest: quid faciet virgo, quae soluta ab omnibus hujus mundi impedimentis, magnitudinem aequare moribus, et per omnia Deo copulari: si leve ac suave cere: nunc maxime in beata vita curam impende: nunc stude, ut calentem ardor accendat, et in tenera adhuc aetate facilius sanctae conversationis usus inolescat. Quidquid in te primum in
Abbreviated transcription (Latin):
bus expletur epulis: nec aliquando
patit᷑ de satietate fastidiũ. Tanto
unusquisq capacior tanto aui¬
dior erit.: quanto inde plus hau¬
serit. Dñs in eugłio. beati inquit
qui esuriunt ⁊ sitiunt iustitiã:
qͣm ipsi saturabunt᷑. Uult enior
esurire nos hic semꝑ. hic sitire ui¬
stitiã: ut in futuro uistitie retribo¬
da est iustitia. ut in fame uł siti
cibus desiderat᷑ ac potus. Et hoc om̃i
immortalis uitȩ ꝓmissa desiderant.
Iam tuũ est estimare. quantũ ani¬
mũ prestare debeas: quȩ maioris p¬
mii desiderio plus facere ꝓposiusti
qũa uel alios necesse est. Apłs diffi¬
niens xp̃i uirginẽ. longe eã separa¬
uit a nupta: ⁊ diu̾sis studiis. singu¬
laritatis meritũ. conuigiiq diui¬
sit. Innupta inquit ⁊ urgo cogi¬
tat quȩ dei st̃. quomͦ placeat deo.
ut sit sc̃a: corpore ⁊ sp̃uꝰ quȩ aũt
nupta ẽ cogitat quȩ st̾ mundi qͦ¬
modo placeat iuiro suo. Quȩ corpo¬

Expanded text:
bus expletur epulis, nec aliquando bus expletur epulis, nec aliquando patitur de satietate fastidium: tanto unusquisque capacior, tanto avidior erit, quanto inde plus hauserit. Dominus in Evangelio, Beati, ait, qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur . Vult enim esurire nos hic semper, ac sitire justitiam, ut in futuro justitiae retribuda est justitia, ut in fame vel siti cibus desideratur ac potus: et hoc in coimmortalis vitae praemia desiderant. Jam tuum est aestimare quantum animo praestare debeas, quae majoris praemii desiderio plus facere proposuisti, quam vel alios necesse est. Apostolus definiens Christi virginem, longe eam separavit a nupta, et diversis studiis singularitatis meritum conjugiique divisit: Innupta, inquit, et virgo cogitat quae Dei sunt, quomodo placeat Deo, ut sit sancta corpore et spiritu; quae autem nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quae corpo
Abbreviated transcription (Latin):
tantum cepisse sufficiat: Feruentiᷤ.¬
simi in terrenis. frigidissimi in cele¬
stib sumꝰ: ⁊ sũmã in reb parius exł¬
bentes alacritatẽ ad maiora torpescl¬
mus. Considerare pudet quantus sit¬
puc feruor in scło. qua cura singula
queq studia hominũ cotidie ad per¬
fectiora nitant᷑. Litterarũ ardor nol¬
la ꝓrsus etate extinguit᷑: immo ut
scłaris autoris utar sententia: ip¬
sa magis etate inflammat᷑. Diuiti¬
arũ amor insatiabilis ẽ: expleri ne¬
scit neseit honoꝵ cupido. Celerẽ res¬
habiturȩ finẽ sine fine querunt᷑.
nos duinã sapientiã. celestes duu¬
tias. immortales honores. pigra qua¬
dam dissimulatione negligimꝰ. et
sp̃uales diitias aut ne attingunꝰ
quid̃e. aut si le̾uit degustauerimꝰ.
continuo nos putamꝰ ẽe satiatos.
Alit̾ nos diuina sapientia ad suas
inuitat epulas. Q edunt me inquit
adħuic esurient: & qui bibunt me̾.
adhuc sitient. Hullus umqũa tali¬

Expanded text:
tantum coepisse sufficiet? Ferventistantum coepisse sufficiet? Ferventissimi in terrenis, frigidissimi in coelestibus sumus; et summam in rebus parvis exhibentes alacritatem, ad majora torpescimus. Considerare pudet quantus sit fervor in saeculo, qua cura singula quaeque studia hominum quotidie ad perfectiora nitantur. Litterarum ardor nulla prorsus aetate exstinguitur; imo, ut saecularis auctoris utar sententia, ipsa magis aetate inflammatur: divitiarum amor insatiabilis est; expleri nescit honorum cupido; celerem habiturae res finem sine fine quaeruntur. Nos divinam sapientiam, coelestes divitias, immortales honores, pigra quadam dissimulatione negligimus, et spirituales divitias aut ne attingimus quidem, aut si leviter degustaverimus, continuo nos putamus esse satiatos. Aliter nos divina sapientia ad suas invitat epulas: Qui edunt me, inquit, adhuc esurient; et qui me bibunt, adhuc sitient . Nullus unquam tali
Abbreviated transcription (Latin):
illa foris petunt᷑. ⁊ quiequid aliun¬
de speratur alienũ est hȩc uero in
potestate tua stꝰ ⁊ uere ꝓpria. quȩ
non extrinsecus ueniunt.s in ipso
corde generant᷑. Illa enĩ nec om̃is qui
querit inuenit. nec qui inuenit sẽ¬
per tenet. qr ut cõmodare. ita eripe¬
re ea casus potest. hȩc autẽ & om̃is
qui querit inuenit: ⁊ qui inuene¬
rit. eripi sibi nũqũa timet. Istar
to pͥponaris aliis: immo hic magis Nã
corporalis nobilitas. atq opulentia
tuoꝵ intelligunt᷑ ẽe ñ tua. sp̃ua¬
les uero diuitias. nullus ÷ ꝓ certo
conferre poterit. In his gͦ uire lau¬
danda es. in his merito ceteris p̾fe¬
renda es: quȩ n ex te & in teessen
possunt. An sola ista uita e quȩ cer¬
tam̃ non habeat de ꝓfectu. ⁊ in qͣ
unusquisq in hoc t̾antũ debeat ꝑ¬
manere quod cepit. nec ullo aug¬
menti desiderio ad maiora conten¬
dat: ⁊ cũ in om̃ib mundi studus
ꝓfectu ñ satientur homines. hic

Expanded text:
illa foris petuntur, et quidquid aliunilla foris petuntur, et quidquid aliunde speratur, alienum est. Haec vero in tua potestate sunt, et vere propria, quae non extrinsecus veniunt, sed in ipso corde generantur. Illa enim nec omnis qui quaerit invenit, nec qui invenerit semper tenet; quia ut ea commodare, ita et eripere casus potest: haec autem et omnis qui quaerit invenit, et qui invenerit, eripi sibi nunquam timet; ista to praeponaris aliis; imo hic magis. Nam corporalis nobilitas atque opulentia, tuorum intelliguntur esse, non tua; spirituales vero divitias nullus tibi praeter te conferre poterit. In his ergo jure laudanda, in his merito caeteris praeferenda es, quae nisi ex te et in te esse non possunt. An sola ista vita est, quae certamen non habeat de profectu, et in qua unusquisque hoc tantum debeat permanere quod coepit, nec ullo augmenti desiderio ad majora contendat? et cum in omnibus mundi studiis profectu non satientur homines, hic
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid a sp̾ualis uitȩ cursu uł
retardat uł reuocat. prima statim¬
conu̾sione uicisti. Respuisti conui¬
gii uoluntatẽ. posteritatis curam.
illecebras deliciarũ. scłi põꝑam. di¬
uitiarũ cupidinẽ: ⁊ cũ paulo po¬
tes dicere: michi mundus crucifixꝰ
est.⁊ ego mundo. Cuiꝰ tale principi¬
um est. qualis debet ẽe ꝑfectio: hac
michi tu uirtutẽ. ħc animũ etiam
in reliquis affer: eaq iui m̃tis qua
uicioꝵ occasiones depulisti. uicia
ne ipsa respuȩ Ornetur moꝵ scĩta¬
te uirginitas. ⁊ ꝑfectũ gradũ uitȩ
ꝑfectio subsequatur. serte si scła¬
ris uita tibi placuisset: dares ope¬
ram ne quis te diuitiis. ne quis
corporalib ornam̃tis. ne quis rerũ
ta desiderat: cura ne quis te in be¬
ne uiuendo transcendat. ne qͥs mo¬
rũ sc̃itate superet: ne quis tibi in
uirtutib p̾ferat᷑. Et in illis quȩ an
diximꝰ ñ erat tuũ. ut aut tu om̃s
uinceres. aut nemo te. cuncta enĩ

Expanded text:
quidquid a spiritualis vitae cursu, vel quidquid a spiritualis vitae cursu, vel retardat, veconversione vicisti. Respuisti conjugii voluptatem, posteritatis curam, illecebras deliciarum, saeculi pompam, divitiarum cupidinem, et cum Paulo potes dicere, Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Cujus tale principium est, qualis debet esse perfectio? Hanc mihi tu virtutem, hunc animum etiam in reliquis affer, eaque vi mentis, qua vitiorum occasiones depulisti, vitia nunc ipsa respue. Ornetur morum sanctitate virginitas, et perfectum gradum vitae perfectio subsequatur. Certe si saecularis vita tibi placuisset, dares operam, ne quis te divitiis, ne quis corporalibus ornamentis, ne quis rerum rsam vitam desiderat, cura ne quis te in bene vivendo transcendat, ne quis morum sanctitate superet, ne quis tibi in virtutibus praeferatur. Et in illis, quae ante diximus, non erat tuum ut tu aut omnes vinceres, aut nemo te; cuncta enim
Abbreviated transcription (Latin):
facit uoluntatẽ patris mei qui in
celis est. ipse intrabit in regnũ celo¬
loꝵ. Meminerint stultas uirgines
a sponsi ianuis repellendas: dicen¬
dũq eis. nescio uos: illisq uingen¬
das esse de quib ipse dñs ait. Mul¬
ti michi dicent in illa die dñe
fecimꝰ: & t̾c confitebor illis. am̃ dico
uobis nescio uos. discedite a me omᷤ
qui operamini iniquitatẽ. Tibi ue¬
ro longe est alia uia ingrediendum.
quȩ scłi amore calcato. semꝑ cogitas¬
do quȩ dei st̃. apłicã te exibere uif¬
ius uirginẽ. quȩ tã sp̃u sc̃a qũa cor¬
pore. dñi p̾stolaris aduentũ: ⁊ aĩȩ
tuȩ lampadi scoꝵ ugit̾ operũ in¬
fundis oleũ. ⁊ sapientib uncta uir¬
ginib. in sponsi obuiã prepararis.
Fugienda tibi lata illa ua est qt̃a
quã multoꝵ ad mortẽ euntiũ comi¬
tatus terit. & ad uitã et̾nã angusti
illius itineris quod pauci repperi¬
unt callis tenendus est. Deposiusti
iã impedim̃ta uel maxima: ⁊ om̃e

Expanded text:
facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Meminerint stultas virgines a sponsi januis repellendas, et dicendum eis, Nescio vos ; illisque jungendas esse, de quibus Dominus ipse ait, Multi dicfecimus? et tunc confitevobis, nescio vos, discedite a me omnes, qui operamini iniquitatem . Tibi vero longe est alia via ingrediendum, quae, saeculi amore calcato, semper cogitando quae Dei sunt, apostolicam te exhibere vis virginem, quae tam spiritu sancta quam corpore, Domini praestolaris adventum: et animae tuae lampadi, sanctorum jugiter operum infundis oleum, et sapientibus juncta virginibus, in sponsi obviam praepararis. Fugienda tibi lata illa via est, quam multorum ad mortem euntium comitatus terit. Et ad vitam aeternam, angusti illius itineris, quod pauci reperiunt, callis tenendus est. Deposuisti jam impedimenta vel maxima, et omne
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ dñs in eugł̃io dic̃. De corde ho¬
minis ꝓcedunt cogitationes ma¬
lȩ aduteria. fornicationes. homi¬
cidia. furta. falsa testimonia.
auaricia. nequitia. dolus. impi¬
dicia. oculus malus. blaffemia.
stultitia. suꝑbia. Hec st̃ que coin¬
quinant hõies. om̃is gͥ sollicitudo
seruare peccatũ ubi nasci solet:
statĩ q ad pͥm̃a temptationis re¬
pugnare faciẽ: ⁊ malũ anteqũa
crescat extinguere. Nec enĩ expec¬
tandũ est augm̃tũ eius rei. quȩ
timeri debet a paruo: ⁊ quȩ tan
tanto faciliꝰ uincit᷑. quanto ei ci¬
tius repugnat᷑. Ideo clamat scͥp¬
tura diuina: om̃i custodia ser¬
ua cor tuũ. ex hoc eñi exitus uitȩ.

Expanded text:
nus in Evangelio dicit: De corde hominis procedunt cogitationes malae, adulterium, fornicatio, homicidia, furta, falsa testimonia, avaritia, nequitia, dolus, impudicitia, oculus malus, blasphemia, superbia, stultitia. Haec sunt quae coinquinant homines . Omnis ergo sollicitudo servare peccatum, ubi nasci solet: statimque ad primam tentationis repugnare faciem: et malum antequam crescat, exstinguere. Nec enim exspectandum est augmentum ejus rei, quae timeri debet a parvo: et quae tanto facilius vincitur, quanto ei citius repugnatur. Ideo clamat Scriptura divina: Omni custodia serva cor tuum: ex eo enim exitus vitae .
Abbreviated transcription (Latin):
nos timidos: s paratos. Deniq ñ
fugam suadet: s arma suggerit.
ꝓpterea inquit accipite armatuo¬
ram dei: ut possitis resistere in
die malo. ⁊ in om̃ib ꝑfecti stare.
State gͦ succincti lumbos uros in
ueritate. induti loriea iustitie.
⁊ calciati pedib in p̾paratione

Expanded text:
esse timidos, sed paratos; denique non esse timidos, sed paratos; denique non fugam suadet, sed arma suggerit. Propterea, inquit, accipite arma Dei, ut possitis resistere in die malo, et in omnibus perfecti stare. State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti lorica justitiae, et calceati pedes in
Abbreviated transcription (Latin):
quoq tuȩ diuitiȩ. celestis thesau¬
rus: ista cautione indigent atq
custodia. Quanto ditior es: tan¬
to debes ẽẽ uigilantior. Qͥ plus
possidet. plus debet timere ne ꝑ¬
dat. Inuidere ñ cessat au:tor iN¬
to apud eũ uderit clariorem. Qi
inuidit euȩ paradysũ. quanto
magis inuidet tͥ regna celoꝵ
suncta mͥ crede. ille nc̃ circuit
ut beatꝰ petrus ait: ⁊ deuorandi
te cupidus in modũ rugientis
leonis ingredit᷑. uel more dolosi
hostis uniu̾sa ꝑlustrans. explo¬
rat om̃s aditus animȩ tue. an sit
aliquid infirmũ. ⁊ minꝰ tutũ. ꝑ qͥ
possit irrepere. Rimatur ñc oĩa
querit uulneri locum. cuius tu
insidias sollicite debes p̾uidere. ut
cũ paulo ñ ignores astutias eiꝰ. Qi
cũ t̾ribiles diaboli potestates pͥn¬
cipatus q describat. nos nichilomi¬
nus hortatur ad pugnã. hostiũ¬
q uim pandit. ut augeat sollici¬
tudinẽ militũ. Nõ eñi uult ẽe

Expanded text:
tuae quoque divitiae, coelestis thesautuae quoque divitiae, coelestis thesaurus, ista cautione indigent atque custodia. Quanto ditior es, tanto debes esse vigilantior. Qui enim plus possidet, plus debet timere ne perdat. Invidere non cessat auctor inm apud eum viderit clariorem. Qui invidit Evae paradisum, quanto magis invidet tibi regnum coelorum? Cuncta, mihi crede, ille nunc circumit, ut beatus Petrus ait , devorandi te cupidus: in modum rugientis leonis ingreditur, vel more dolosi hostis universa perlustrans, explorat omnes aditus animae tuae, an sit aliquid infirmum, et minus tutum, per quod possit irrepere; rimatur nunc ille quaerit vulneri locum. Cujus tu insidias sollicite debes praevidere, ut quae cum Paulo non ignores astutias ejus . Qui cum terribiles diaboli potestates principatusque describat, nos nihilominus hortatur ad pugnam, hostiumque vim pandit, ut augeat sollicitudinem militum. Non enim vult nos
Abbreviated transcription (Latin):
piscet rex decorẽ tuũ. dicet q t. To¬
ta formosa ꝑxima mea: ⁊ macula
non ẽ in te. Et hȩc tͥ ornam̃ta quȩ
int̾dum qdcũq uitiũ. ad anima
ingredit᷑. Et si uirtutũ ꝓpugna¬
cula non resistant. nr̃o nos repellit
loco: ⁊ continuo de hoste fit dñs. Pp¬
ter quod nos scriptura adhortatur
& dicit. Si sp̃c potestatẽ habentis
ascenderit suꝑ te: locũ tuũ ne di¬
miseris. Ab eo ĩa tempore quo pri¬
mũ ꝑ uirginitatis ꝓfessionem dño
consecrata es. aduersaru in te cre¬
uit odiũ: ⁊ qui aliena lucra ꝓ suiˢ
dam: nis ht̃. se amisisse ducit᷑. quic¬
quid te possessurã dolet. Grandi tͥ
opus est uigilantia. grandi q cura:
& tanto sollicitiꝰ cauendus inimi¬
cus: quanto apud eũ ditior eẽ ce¬
pisti. Uacuus uiator ⁊ nudus nõ
timet latronis insidias: securus
a nocturnis furib dormit pauꝑ:
etiã si claustra ñ muniant. huu
tur occursũ: ⁊ uigi sollicitudine
noctiũ somnũ adimunt. Unde

Expanded text:
rex decorem tuum, dicetque tibi: Tota formosa es, proxima mea, et macula non est in te . Et haec tibi ornamenta quae dinterdum quodcumque vitium ad animam ingreditur: et si virtutum propugnacula non resistant, nostro nos repellit loco, et continuo de hoste fit dominus. Propter quod Scriptura nos adhortatur, et dicit: Si spiritus potestatem habentis ascenderit supeAb eo jam tempore, quo primum per virginitatis professionem Domino consecrata es, adversarii in te crevit odium. Et qui aliena lucra pro suis damnis habet, se amisisse ducit, quidquid te possessuram dolet. Grandi tibi opus est vigilantia, grandique cura: et tanto sollicitius cavendus est inimicus, quanto apud Deum ditior esse coepisti. Vacuus viator et nudus non timet latronis insidias. Securus a nocturnis furibus dormit pauper, etiam si claustra non muniat. Divitur occursum, et jugi sollicitudine, noctium somnum adimunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ad exemplũ suũ hortat᷑ ⁊ dicit. Bi¬
scite a me qr mitis sũ ⁊ humilis cor¬
de. Qͥ cũ malediceret᷑ non maledice¬
bat: cũ pateret᷑ non cõminabat᷑. Qͣ
nobis humilitatẽ beatꝰ petrus insi¬
nuat. Misericordes inquit ⁊ hu¬
miles: ñ reddentes malũ ꝓ malo.
nec maledictũ ꝓ maledicto. Aufe¬
rantur om̃ia figm̃ta uerboꝵ ces¬
sent simulati gestꝰ. ñ ante occasi¬
onẽ sermo placidus. Uirũ humi¬
lem: patientia ostendit iniuriȩ.
Nullus gͦ umqũa in m̃te tua ul¬
li sit uicio locus: nichil in te suꝑ¬
bũ. nichil arrogans. nicħ deniq
fastidiosũ. Apud dm ñ est quicꝗͣ
humilitate sublimiꝰ. Ipse loqͥtur

Expanded text:
ad exemplum suum hortatur, dicens, Diad exemplum suum hortatur, dicens, Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Qui cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non comminabatur. Quam nobis humilitatem beatus Petrus insinuat: Misericordes, inquit, et humiles, non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Auferantur omnia figmenta verborum, cessent simulati gestus, et ante occasionem sermo placidus. Verum  Al. virum humilem patientia ostendit injuriae. Nullus ergo umquam in mente tua ullius sit vitii locus. Nihil in te superbum, nihil arrogans, nihil denique fastidiosum. Apud Deum non est quidquam humilitate sublimius. Ipse loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝓ uirtutib głant᷑. Et quaqũa
hȩc om̃ia subtilissima intelligen¬
tia debeas separare. cunctas q uir¬
tutes ãĩ suis lineis insequendo.
nusqũa ꝓrsus abscedere: p̾cipue
t̃n fictã humilitatẽ fugiens. illã
sectare quȩ uera ẽ. quã xp̃c docu¬
it humilitatẽ. in qua ñ sit suꝑbia
inclusa. Multi enĩ huiꝰ uirtutis um¬
bram: ueritatẽ eiꝰ pauci sequuntur.
ꝑfacile ẽ enĩ aliquẽ uestẽ habere cos¬
temptã. salutare sũ missius. manꝰ
& genua deosculari. inclinato in t̾¬
ram capite. oculis s deiectis humili¬
tatẽ ac mansuetudinẽ polliceri. len¬
ta uoce tenuiq sermones infringe¬
re. suspirare crebriꝰ. & ad om̃e uer¬
bũ peccatorẽ ac miserũ se clamare.
& si uel leui sermone offensus sit. cos¬
tinuo attolere suꝑciliũ. leuare cer¬
uicẽ. ⁊ delicatũ illũ sonũ oris insa¬
no repente clamore mutare. Aliã
nos humilitatẽ xp̃e docuit: qui no ᷤ

Expanded text:
is pro virtutibus gloriantur? Et quanquam is pro virtutibus gloriantur? Et quanquam haec omma subtilissima intelligentia debeas separare, cunctasque virtutes cum suis lineis insequendo nusquam prorsus abscedere; praecipue tamen fictam humilitatem fugiens, illam sectare quae vera est, quam Christus docuit humilitatem, in qua non sit superbia inclusa. Multi enim hujus virtutis umbram, veritatem ejus sequuntur pauci. Perfacile est enim aliquem vestem habere contemptam, salutare submissius, manus et genua deosculari, inclinato in terram capite oculisque dejecti humilitatem ac mansuetudinem polliceri, lenta voce tenuique sermones infringere, suspirare crebrius, et ad omne verbum peccatorem ac miserum se clamare; et si vel levi sermone offensus sit, continuo attollere supercilium, levare cervicem, et delicatum illum oris sonum insano repente clamore mutare. Aliam nos humilitatem Christus docuit, qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
de ore ur̃o non ꝓcedat: s si quis bonꝰ
ad edificationem fidei. ut det gr̃am
audientib. Sit aũ sermo uirginis
eloquentia p̾ciosus qũa pudore.
Mirent᷑ t᷑uam te tacente uerecun¬
diam: te loquente prudentiã.
Mite ac placidũ semꝑ alloquium
ornet mixta cũ grauitate suaui¬
tas. cũ pudore sapientia sit certa
atq librata. sui q oportunitate
gratissima silentii uerbiq ratio.
Nec umꝗͣ om̃ino uirginis os loqͣ¬
tur. ut tacuisse meliꝰ sit. Cũ ingen¬
ti cautione debet loqui: cui ñ so¬
lum malis. s etiã ociosus sermo ui¬
stinguere: quȩ quãꝗͣ sibi semꝑ
contraria sibi sint. aliqua tñ ex ei ᷤ
tanta uingunt᷑ similitudine. ut
discerni om̃ino uix possint. Qũa
multi enĩ suꝑbiã lib̾tatis loco du¬
cunt. adulationẽ ꝓ humilitate su¬
scipiunt. maliciã prudentiȩ ãplec¬
tuntur uice. ⁊ͥ stultitiȩ simplicita¬
tis nom̃ imponunt. atq fallaci ac
pessima decepti similitudine uici¬

Expanded text:
estro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Sit autem sermo virginis eloquentia pretiosus quam pudore. Mirentur omnes tuam, te tacente, verecundiam; te loquente, prudentiam. Mite ac placidum semper eloquium tuum. Ornet mixta cum gravitate suavitas, cum pudore sapientia. Sit certa atque librata, suique opportunitate gratissima, silentii verbique ratio. Nec umquam omnino virginis os loquatur, ut tacuisse melius sit. Cum ingenti cautione debet loqui, cui non solum malus, sed etiam otiosus sermo vistinguere: quae quanquam semper contraria sibi sint, aliqua tamen ex eis tanta junguntur similitudine, ut discerni omnino vix possint. Quam multi enim superbiam libertatis loco ducunt, adulationem pro humilitate suscipiunt, malitiam prudentiae amplectuntur vice, et stultitiae simplicitatis nomen imponunt, atque fallaci ac pessima decepti similitudine, viti
Abbreviated transcription (Latin):
mare corpus potest. quod fom̃¬
tũ suggerit uoluptati. castita¬
tis amore fugiendũ est. Nec t̃n
ita magno huiꝰ rei labore graua¬
ri te uolumꝰ. ut sub ipso statĩ one
ante debilitatẽ qũa sc̃itatẽ de suo¬
pposito consecuti st̃. Optimꝰ in oi
re modus: ⁊ laudabilis ubiq m̃¬
sura. Corpꝰ non frangendũ: s re¬
gendũ ẽ. Sint gͦ moderata ⁊ sc̃a.
⁊ simpliciaĩ o̾im̃ti humilitate ie¬
uinia: quȩ ita atcenuent corpus
ne anim̃a elouent: ne res humili¬
tatis gignat suꝑbiã. ⁊ uicia de uir¬
tute nascant᷑. Ego inquit cũ mi¬
chi molesti essent. induebar cili¬
cio ⁊ humiliabã in ieiunio anim̃a
meã. Uestis abiectio cibi uilitas.
ieuinii lassitudo:extinguere de¬
bent nõ nutrire suꝑbiam. Quis
rem medicine uulnꝰ faciat. ⁊ inde
sana ledat queq unde ia lesa curat¬
da st̃: Aut quȩ suꝑerit spes salu¬
tis: si ipsa remedia sint uenena:¬

Expanded text:
mare corpus potest, quod fomemare corpus potest, quod fomentum suggerit voluptati, castitatis amore fugiendum est. Nec tamen ita magno hujus rei labore gravari te volumus: ut sub ipso statim onerante debilitatem, quam sanctitatem de proposito suo consecuti sunt. Optimus est in omni re modus, et laudabilis ubique mensura. Corpus non frangendum, sed regendum est. Sint ergo moderata sancta, et simplicia in omni mentis humilitate jejunia, quae ita attenuent corpus, ne animum elevent, ne res humilitatis gignat superbiam, et vitia de virtute nascantur. Ego, inquit, cum mihi molesti essent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . Vestis abjectio, cibi vilitas, jejunii lassitudo, exstinguere debent, non nutrire superbiam. Quis rem medicinae vulnus faciat? et inde sana laedat quaeque, unde jam laesa curanda sunt? Aut quae supererit spes salutis, si ista animae remedia sint venena