comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab onũb sicut erat amabilis ualde: conu̾sus
ad orationẽ eũ fletu & gemitu. expecta inꝙͣ
dñe usq ad rieditũ. Restitutũ amicis tolle
iam si uis eum: & ñ causabor. Exaudisti me
ads̃ conualurt. opus ꝑfecimus qd̃ inumxeras:
rediuimus eũ exultatione reportantes mani¬
pulos pacis. Porro ego pene oblitus sũ meȩ cõ¬
uentionis. s ñ tu. Pudet singultiuĩ hoꝵ. qui
p̃uaricationis me arguunt. Quid plura.Re¬
petisti cõm̃datum : recepisti tuũ. finẽ u̾boꝵ
indicunt lacrimȩ: tu illis dnẽ. finẽ modũq
indixeris.
ia debitis humanitatis officiis amicũ
reu̾tentẽ in patriam ꝓsecuti sumꝰ: re¬
deo frẽs ad ꝓpositũ edificandi qd̾ intermiserã.
Incongruum nãq est du flere lȩtan
ent. & sedenti ad epulas lacrimas multas
ingerere importunum. S & si nr̃as defleamꝰ
erumpnas. ne id quidẽ oportet nimis: nen
tam amasse illũ quã nr̃a quesisse de illo cõ¬

Expanded text:
ab omnibus, sicut erat amabilis valde; conversus ab omnibus, sicut erat amabilis valde; conversus ad orationem cum fletu et gemitu: Exspecta, inquam, Domine, usque ad reditum. Restitutum amicis tolle jam eum, si vis, et non causabor. Exaudisti me, Deus: convaluit, opus perfecimus quod injunxeras, redivimus cum exsultatione reportantes manipulos pacis. Porro ego oblitus pene sum meae conventionis, sed non tu. Pudet singultuum horum, qui praevaricationis me arguunt. Quid plura? Repetiisti commendatum, recepisti tuum. Finem verborum indicunt lacrymae; tu illis, Domine, finem modumque indixeris. ia debitis humanitatis officiis amicum revertentem in patriam prosecuti sumus, redeo, fratres, ad propositum aedificandi quod intermiseram. Incongruum namque est diu flere laetantem; et sedenti ad epulas lacrymas multas ingerere, importunum. Sed et si nostras defleamus aerumnas, ne id quidem oportet nimis, ne non tam amasse illum, quam nostra quaesisse de illo com
Abbreviated transcription (Latin):
sunt plena. ñ tam̃ & murmure. Nonquid non
plenũ uistitie ꝓtuli. qd̃ uniꝰ sententie cõplem̃to
⁊ punitꝰ e qui debuit .: & coronatꝰ qui meruit.¬
dñs. Miscdiam & iudiciũ. cantabo tibi dñe. Can¬
tet tͥ miscđia quã fecisti cũ seruo tuo girardo:
cantet & iudiciũ qd̃ nos portamꝰ. In altero bo¬
nus. in altero iustus laudaberis. An solius laus
quod datus fuit. Et grãs agimus qd̃ habere. il¬
lum meruimꝰ: quo carere intantũ ñ uoluimꝰ.
inquantũ non expedit. Recordabor dñe pac¬
ti mei ⁊ miserationis tue: ut magis iustifice¬
ris in sermonib tuis. & uincas cũ iudicaris.
Cũ ꝓ causa eccłiȩ anno pͣterito bit᷑ͣni essemꝰ:
egrotauit ille: Et inualescente languore
cum iam ꝓxima uideret᷑ uocatio. ego eger¬
rime ferens comitẽ ꝑegrinationis n illũ co¬
mitẽ relinquere in t᷑ra alienã. nec resigna¬
re his qui mͥ eũ cõmiserant. qm̃ amabatur

Expanded text:
sunt plena, non tamen et murmure. Nunquid non sunt plena, non tamen et murmure. Nunquid non plenum justitiae protuli, quod unius sententiae complemento et punitus est qui debuit, et coronatus qui meruitDominus. Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine. Cantet tibi misericordia, quam fecisti cum servo tuo Girardo; cantet et judicium, quod nos portamus. In altero bonus, in altero justus laudaberis. An solius laus quod datus fuit, et gratias agimus quod habere illum meruimus, quo carere in tantum non volumus, in quantum non expedit. 14. Recordor, Domine, pacti mei et miserationis tuae, ut magis justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Cum pro causa Ecclesiae anno praeterito Viterbii essemus, aegrotavit ille, et invalescente languore, cum jam proxima videretur vocatio, ego aegerrime ferens comitem peregrinationis, et illum comitem in terra relinquere aliena, nec resignare his qui mihi cum commiserant, quoniam amabatur
Abbreviated transcription (Latin):
te. ꝓpt̾ te tam̃. Hine ꝓrsus hinc afficior gra¬
uiter : qr uehem̃t᷑ amo. Et nemo mͥ molestus
sit dicens nͣ debere sic affici: cũ benignꝰ samuel
satisfecerint affectioni ⁊ ñ ad iniuriã fidei.
nͣ in suꝑni suggillationẽ iudicii. Absalon fili
am. plagã meã recentẽ & grauẽ ñ doleam.
Ille cõpatiendo fleuit: & ego patiendo ñ audeo:
& certe ad tumulũ larari nec flentes arguit.
nec a fletu ꝓhibuit: insuꝑ ⁊ flecut cũ flentib
ꝙ lacrimatus ẽ inquit iħe. fuerunt lacrime il¬
le testes ꝓfecꝰto nature. ñ indices diffidentiȩ.
Deniq & ꝓdiit mox ad uocẽ eiꝰ qui erat mortu¬
us: ne continuo putes fidĩ p̾uidiciũ dolentis
affectũ. Sic nec fletus utiq nrͣ infidelitatis est
signũ: s conditionis indicium. Nec qr ꝑcussus
ploro arguo ferientẽ: s ꝓuoco pietatẽ. seueri¬
tate᷑ flectere satago. Unde. &. u̾ba mea dolore

Expanded text:
te, propter te tamen. Hinc prorsus, hinc afficior grate, propter te tamen. Hinc prorsus, hinc afficior graviter, quia vehementer amo. Et nemo mihi molestus sit, dicens non debere sic affici; cum benignus Samuelsatisfecerint affectioni, et non ad injuriam fidei, non in superni suggillationem judicii. Absalon fili am? Plagam meam recentem, et gravem non doleam? Ille flevit compatiendo, et ego patiendo non audeam? Et certe ad tumulum Lazari nec flentes arguit, nec a fletu prohibuit, insuper et flevit cum flentibus: Et lacrymatus est, inquit, Jesus . Fuerunt lacrymae illae testes profecto naturae, non indices diffidentiae. Denique et prodiit mox ad vocem ejus qui erat mortuus, ne continuo putes fidei praejudicium dolentis affectum. 13. Sic nec fletus utique noster infidelitatis est signum, sed conditionis indicium; nec quia percussus ploro, arguo ferientem, sed provoco pietatem, severitatem flectere satago. Unde et verba mea dolore
Abbreviated transcription (Latin):
tentus głe eius ꝓpͥe. fere miseriȩ obliuiscor. S
reuocat me ad me pungens dolor: facileq a
sereno illo intuitu tãquã a leui excitat somno.
nitas daret᷑. mͦ diceret nob̃. Nolite flere suꝑ
me: s suꝑ uosipsos flete: Planxit merito da¬
uid suꝑ parricida filio: cui ꝑpetuo sciret obs¬
tructum exitũ de uentre mortis mole criminis
Uerito suꝑ saul & suꝑ ionatan: quib ȩque absor¬
tis semel. emersio iã ñ sꝑatur. Et quidẽ resur¬
gent : s ñ ad uitã. Immo ad uitã: ut uiui in
morte infelicius moriant᷑. Quãquã de ionatha.
possit merito herere sententia. At mͥ & si non
ista suppetit plangendi ratio: ñ tam̃ nulla.
Plango pͥmũ suꝑ mea ipsiꝰ plaga: atq huiꝰ iactu¬
ra donius. Plango deinde suꝑ pauꝑum necessita¬
tib: quoꝵ Girardus patͣ erat. Plango certe & suꝑ
tuo girarde zelo consilio ⁊ exemplo robur non
medioere capiebat. Plango postremo ⁊ si ñ suꝑ

Expanded text:
ejus, propriae fere miseriae obliviscor. 12. Sed revocat me ad me pungens dolor, facileque a sereno illo intuitu, tanquam a levi excitat somno nitas daretur, modo diceret nobis: Nolite flere super me, sed super vos ipsos flete. Planxit merito David super parricida filio , cui perpetuo sciret obstructum exitum de ventre mortis mole criminis. Merito super Saul et super Jonatham ; quibus aeque 1359 absorptis semel, emersio jam non speratur. Et quidem resurgent, sed non ad vitam; imo ad vitam, ut vivi in morte infelicius moriantur. Quanquam de Jonatha possit non immerito haerere sententia. At mihi etsi non ista suppetit plangendi ratio, non tamen nulla. Plango primum super mea ipsius plaga, atque hujus jactura domus; plango deinde super pauperum necessitatibus, quorum Girardus pater erat; plango certe et suptuo, Girarde, zelo, consilio et exemplo robur non mediocre capiebat; plango postremo, etsi non super
Abbreviated transcription (Latin):
a primitias suȩ dotis accepit: nec qđ for mo¬
sum ẽ tui. imitari pigra: nec qd̃ nigrũ sustine¬
re confusa. Unde ⁊ dicebat. Nigra sum s for¬
mosa. filiȩ iherłm. Et addit similitudinẽ sic̃
tab̾nacula cedar. sicut pelles salomonis. t is¬
tud obscurum eͣ: nec attingendũ omĩno. ha¬
betis tempus ad pulsandũ. Si nͣ dissimulatis:
aderit qui reuelat misteria. Nec cunctabi¬
tur aꝑire : qui & ad pulsandũ inuitat. Ip¬
se eͥ enini qui aꝑit & nemo claudit spons

Expanded text:
a primitias suae dotis accepit; nec quod formoa primitias suae dotis accepit; nec quod formosum est tui, imitari pigra; nec quod nigrum sustinere confusa. Unde et dicebat: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem; et addidit similitudinem: Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. At istud obscurum est, nec attingendum omnino fatigatis. Habetis tempus ad pulsandum. Si non dissimulatis, aderit qui revelat mysteria; nec cunctabitur aperire, qui et ad pulsandum invitat. Ipse est enim qui aperit, et nemo claudit , sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
tata eͫ. Non tͥ recte ⁊ ipse uidet᷑ sođm ea q
dicta sunt emulis posse respondere iudȩis.
niger sum sed formosus filii iherłm. Niger
plane : cui ñ erat species neq decor. Niger
abiecꝰtio plebis. Deniq seipsũ fecit peccatũ.
& nigrũ dicere uerear.Intuere sane pã¬
nis sordidũ. plagis huidũ. illitũ sputis. pal¬
lidũ morte : & nigrum uł tunc ꝓfecto fatebe¬
re. ꝑcunctare etiam apłos. eundem ipsũ qͣlẽ
in monte ꝑspexerint : aut certe angelos i
qualẽ ꝓspicere concupiscant : ⁊ nichi lominus
formosum mirabere. Ergo. formosus in se: ni¬
ger ꝓptͣ te. Quã formosum & in mea forma te
agnosco dñe iħu : ñ ob duina tantũ quibus
effulges miracula: s & ꝓꝑtͣ ueritatẽ & mã¬
suetudinẽ & iustitiam. Beatus qui te in his
homine᷑ intͣ homines conu̾santẽ diligenter
obseruans: seipsum pͣbet ꝓ uirib imitatorẽ
tui. Hoc iam beatitudinis munus formosa tu¬

Expanded text:
tata est. 9. Num tibi recte et ipse videtur secundum ea quae tata est. 9. Num tibi recte et ipse videtur secundum ea quae dicta sunt, aemulis posse respondere Judaeis: Niger sum, sed formosus, filii Jerusalem? Niger plane, cui non erat species, neque decor; niger, abjectio plebis . Denique se ipsum fecit peccatum : et nigrum dicere verear? Intuere sane pannis sordidum, plagis lividum, illitum sputis, pallidum morte; et nigrum vel tunc profecto fatebere. Percunctare etiam apostolos, eumdem ipsum qualem in monte perspexerint; aut certe angelos, in qualem prospicere concupiscant; et nihilominus formosum mirabere. Ergo formosus in se, niger propter te. Quam formosum et in mea forma te agnosco, Domine Jesu! non ob divina tantum quibus effulges miracula, sed et propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam. Beatus qui te in his hominem inter homines conversantem diligenter observans, se ipsum praebet pro viribus imitatorem tui. Hoc jam beatitudinis munus formosa tu
Abbreviated transcription (Latin):
se głans. Non enĩ erubescit nigredinem: quã
nouit pͣcessisse & in sponso. Cui similari. qͣn¬
te etiam głȩ ẽ Nil sibi ꝓinde głosius putat.¬
quã portare xpĩ obpbrium. Unde uox illa
prsus exultationis & salutis. Absit m głari
nisi ui cruce dniͣ mei iħu xp̃i. Grata ignomi¬
nia crucis : ei qui crucifixo ingratus non eͣ.
Iigredo est: sed forma & similitudo dniͣ. Ua¬
cde ad scm̃ ysaiam: & describet tibi qualẽ
in sp̃ũ illum uiderit. Quẽ nãq aliũ dicit
uirum doloris & scientem infirmitatem.
& quia ñ erat ei species neq decor & addi¬
dit. Nos putauimius eũ tamquã lepsum &
ꝑcussum a dõ & humiliatũ : ipse aut᷑ uul¬
neratus est ꝓptͣ iniquitates nr̃as. & attrit᷑ꝰ
ẽ ꝓpt̾ scelera nr̃a: & liuore eius sanati su¬
mius. Ecce unde niger. Iunge ⁊ illud scĩ dd̃.
speciosus forma pͣ filiis hominũ: & habes to¬
tũ in sponso qd sponsa de se hoc in loco tes¬

Expanded text:
se glorians. Non enim erubescit nigredinem, quam se glorians. Non enim erubescit nigredinem, quam novit praecessisse et in sponso: cui similari quantae etiam gloriae est? Nil sibi gloriosius p portare opprobrium. Unde vox illa prorsus exsultationis et salutis: Absit mihi gloriari, nisi in cruce Domini mei Jesu Christi! Grata ignominia crucis ei qui Crucifixo ingratus non est. Nigredo est, sed forma et similitudo Domini. Vade ad sanctum Isaiam, et describet tibi qualem in spiritu illum viderit. Quem namque alium dicit virum doloris, et scientem infirmitatem; et quia non erat ei species neque decor? Et addidit: Nos putavimus eum tanquam leprosum, et percussum a Deo, et humiliatum. Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, attritus est propter scelera nostra; et livore ejus sanati sumus . Ecce unde niger. Junge et illud sancti David: Speciosus forma prae filiis hominum ; et habes totum in sponso, quod sponsa de se hoc in loco tes
Abbreviated transcription (Latin):
nium conscientiȩ nr̃ȩ. qd̃ conscientie solus
sit arbiter ds̃: cui soli placere desiderant.
&. cui plac̾e̾ sola uera & sũma gła est. Non
medioeris plane gła illa quȩ uitus eͣ: in qͣ
głiari dignatur & dñs głȩ. dicente dauid. Oĩs
gła eius. filiȩ regis abintus. Et tutior sua
in altero. At non in solo fortassis candore in¬
cooꝑentur in bonũ. Non solũ gͥ in spe: s &
głari in tribulationib. Libent᷑ ait głabor
in infirmitatib meis. ut inhabitet in me
uirtus xp̃i. Optanda infirmitas. quȩ xp̃i uir¬
tute compensatur. Quis dabit mͥ non solũ
infirmari. sed ⁊ destitu ac deficere. penitus
a memetipso: ut dnĩ uirtutũ uirtute stabi¬
liat. Nam uirtꝰ in infirmitate ꝑficitur.
Deniq ait. Quando aut̃ infirmor : te̾ fortis sũ
& potens. Qd̃ cum ita sit. pulchre sponsa cõ¬
u̾tit sibi ad głam. qd̃ ei ꝓ obpbrio ab emulis
intorquet᷑ : non mͦ formosam. s ⁊ nigrã ẽe̾

Expanded text:
nium conscientiae nostrae : quod conscientiae solus nium conscientiae nostrae : quod conscientiae solus sit arbiter Deus, cui soli placere desiderant; et cui placere, sola vera et summa gloria est. Non mediocris plane gloria illa quae intus est, in qua gloriari dignatur et Dominus gloriae, dicente David: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Et tutior sua in altero. At non in solo fortassis candore incooperantur in bonum. Non solum igitur in spe, sed et gloriari in tribulationibus. Libenter, ait, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Optanda infirmitas, quae Christi virtute compensatur. Quis dabit mihi non solum infirmari, sed et destitui ac deficere penitus a memetipso, ut Domini virtutum virtute stabiliar? Nam virtus in infirmitate perficitur. Denique ait: Quando infirmor, tunc fortis sum et potens . 8. Quod cum ita sit, pulchre sponsa convertit sibi ad gloriam, quod ei pro opprobrio ab aemulis intorquetur; non modo formosam, sed et nigram esse
Abbreviated transcription (Latin):
de ieiuniis ac uigiliis multis. aut oꝑabatur
aut ꝓmerebatur᷑. Ideoq & qd̵ ingrum eͣ pau¬
li. p̃ciosius ẽ omĩ ornam̃to extrinseco. omĩ etiã
regio cultu. Non comparabit᷑ ei quantalibet pul¬
chritudo carnis. non cutis utiq nitida & arsu¬
ra. non facies colorata uicina putredini: non
uestis p̾ciosa obnoxia uetustati. ñ auri species
splendor ue gẽmarũ. seu quȩq talia : que oĩa
sunt ad corruptionem. Merito ꝓinde omĩs eu¬
ra scõꝵ. spreto ornatu cultuq suꝑfluo. exterio¬
ris sui hominis qui certe corrumpitur. omĩ se
diligentia p̾̃bet & occupat. excolendo ac deco¬
rando interiori illi qui ad imaginem dei est:
&. renouatur de die in diẽ: Certi sunt enumm
deo nͣ posse esse quicquam acceptus. imagi¬
ne sua: si ꝓprio fuerit restituta decori. ꝓp
non in flore feni. aut in ore uulgi. sed in
dñõ. Unde & dicunt. gła nr̃a hȩc ẽ testimo¬

Expanded text:
de jejuniis ac vigiliis multis, aut operabatur, de jejuniis ac vigiliis multis, aut operabatur, aut promerebatur. Ideoque et quod nigrum est Pauli, speciosius est omni ornatu extrinseco, omni etiam regio cultu. Non comparabitur ei quantalibet pulchritudo carnis, non cutis utique nitida et arsura, non facies colorata vicina putredini, non vestis pretiosa obnoxia vetustati, non auri species, splendorve gemmarum, seu quaeque talia, quae omnia sunt ad corruptionem. 7. Merito proinde omnis cura sanctorum, spreto ornatu cultuque superfluo exterioris sui hominis, qui certe corrumpitur, omni se diligentia praebet et occupat excolendo ac decorando interiori illi, qui ad imaginem Dei est, et renovatur de die in diem. Certi sunt enim Deo non posse esse quidquam acceptius imagine sua, si proprio fuerit restituta decori. 135non in flore feni, aut in ore vulgi, sed in Domino. Unde et dicunt: Gloria nostra haec est, testimo
Abbreviated transcription (Latin):
rasse uidet᷑. Si fuerint peocata ur̃a ait ut
coccinum. quasi nix dealbabuntur: & si fu¬
erint rubra quasi uermiculus uelut lana
alba erunt Non plane contempnenda in seĩs¬
ex tera ista nigredo. quȩ candorem oꝑat᷑ int̾¬
num: ⁊ sedem ꝑinde p̃parat sapientiȩ. Can¬
dor ẽ enĩ uitȩ ętͣnȩ sapientia. ut sapiens
diffinit : & candidam oportet ẽẽ animam
in qua ipsa sedere elegerit. Quod si anima
iusti sedes ẽ sapientiȩ: haud dubie dixeru
animam iusti esse candidam: & fortassis uis¬
ticia ipsa candor eͣ. Iustus aut̃ erat paulus:
cui reposita fuerat corona iustitiȩ. Candi¬
da ꝓinde pauli anima erat. & sapientia se¬
debat in ea: ita ut sapientiã loqueretuR
int̾ ꝑfectos: sapientiam in misterio abscon-¬
ditam. quã nemo principũ mundi huiꝰ mun¬
di agnouit. Porro hunc in eo sapientiȩ uis¬
ticiȩq candorem. nigredo illa exterior de p̃¬
sentia corporis infirma. de laborib plurimis.

Expanded text:
rasse videtur. Si fuerint, ait, peccata vestra ut rasse videtur. Si fuerint, ait, peccata vestra ut coccinum, quasi nix dealbabuntur; et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt . Non plane contemnenda in sanctis ista nigredo extera, quae candorem operatur internum, et sedem proinde praeparat sapientiae. Candor est enim vitae aeternae sapientia, ut Sapiens definit : et candidam oportet esse animam, in qua ipsa sedem elegerit. Quod si anima justi sedes est sapientiae, haud dubie dixerim animam justi esse candidam. Et fortassis justitia ipsa candor est. Justus autem erat Paulus, cui reposita fuerat corona justitiae . Candida proinde Pauli anima erat, et sapientia sedebat in ea, ita ut sapientiam loqueretur inter perfectos, sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum mundi hujus agnovit. Porro hunc in eo sapientiae, justitiaeque candorem nigredo illa exterior de praesentia corporis infirma, de laboribus plurimis,
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. Enimuero nonne ẽ tpse qui rapitur
in paradysũ: qui unũ alterũq ꝑ ambulans. us¬
q ad t̾eium sui puritate penetrat celũ Oue¬
re pulcherrima aĩa: quã ⁊ si infirmũ inhabi¬
tante corpusculũ pulchritudo celestis admit¬
tere nꝰ desperit : angłica sublimitas ñ despexͣ
reiecit : claritas diuina ñ reppulit. Hanc uos
dicitis nigram: Nigra eͣ s formosa. filiȩ iherł.
Nligra uestro: formosa diuino angłicoq iudicio.
Et si nigra ẽ: forisecus ẽ: Ei aut̃ ꝓ minimo est
ut a uob̾ iudicet᷑: aut ab his qui scđ̾m faciẽ
iudicant. Homo siquidẽ uidet in facie: ds̾
aut̃ intuetur cor. Propt̾ea ⁊ si nigra foris sed
intus formosa: ut ei placeat eui se ꝓbauit.
Non enĩ uob̾: quib si adhuc placeret᷑: xpĩ ser¬
uus ñ esset. felix nigredo quȩ mͣtis candorem
modi nigris: quos aut humilitas penitentiȩ.
aut caritatis ⁊elus tãquã solis estus decolo¬

Expanded text:
mundi. Enimvero nonne ipse est qui rapitur mundi. Enimvero nonne ipse est qui rapitur in paradisum, qui unum alterumque perambulans, usque ad tertium sui puritate penetrat coelum? O vere pulcherrima anima! quam, etsi infirmum inhabitantem corpusculum, pulchritudo coelestis admittere non despexit, angelica sublimitas non rejecit, claritas divina non repulit. Hanc vos dicitis nigram? Nigra est, sed formosa, filiae Jerusalem. Nigra vestro, formosa divino angelicoque judicio. Etsi nigra est, forinsecus est. Sibi autem pro minimo est, ut a vobis judicetur, aut ab his qui secundum faciem judicant. Homo siquidem videt in facie, Deus autem intuetur cor . Propterea etsi nigra foris, sed intus formosa, ut ei placeat cui se probavit. Non enim vobis: quibus si adhuc placeret. Christi servus non esset. Felix nigredo, quae mentis candorem modi nigris, quos aut humilitas poenitentiae, aut charitatis zelus, tanquam solis aestus, decolo
Abbreviated transcription (Latin):
glectus incuria. cũ tam̃ idemtidem intꝰ reue¬
lata facie głam dĩ speculantes in eande᷑ imagi¬
nem transforment᷑ de claritate in claritatẽ
tãquã adnĩ spũ: nonne una quȩlibet talis
anima merito nobis uidebit᷑ posse responde¬
re ex ꝓbrantib sibi nigredinẽ. nigra sũ s for¬
mosa. uis tͥ deniq demonstrẽ animã ⁊ ni¬
grã parit᷑ & formosam.  Epłȩ inquiunt gra¬
ues sunt. s pͣsentia corporis infirma. & sermo
contemptibilis. Paulus hic erat. Ita ne paulum
o filiȩ iherłm de p̾sentia corporis estimatis :¬
& tãquã decolorem deformẽq contempnitis :
qr cernitis homũculum afflctari in fame &
siti in frigore ⁊ nuditate. in laborib pluri¬
mis. in plagis supramodũ. in mortib frequent᷑:
Hȩc st̃ quȩ denigrant paulum. Pro huiuismodi
docꝰtor gentium reputat᷑ inglorius. ignobilis.
niger obscurus : tãquã deniq ꝑipsima huius

Expanded text:
glectus incuria; cum tamen identidem intus reveglectus incuria; cum tamen identidem intus revelata facie gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem transformentur de claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu : nonne una quaelibet talis anima merito nobis videbitur posse respondere exprobrantibus sibi nigredinem: Nigra sum, sed formosa? Vis tibi denique demonstrem animam et nigram pariter, et formosum? Epistolae, inquiunt, graves sunt; sed praesentia corporis infirma, et sermo contemptibilis . Paulus hic erat. Itaque Paulum, o filiae Jerusalem, de praesentia corporis aestimatis, et tanquam decolorem deformemque contemnitis, quia cernitis homunculum afflictari in fame et siti, et frigore et nuditate, in laboribus plurimis, in plagis supra modum, in mortibus frequenter? Haec sunt quae denigrant Paulum. Pro hujusmodi doctor gentium reputatur inglorius, ignobilis, niger, obscurus; tanquam denique peripsema hujus
Abbreviated transcription (Latin):
sam se dixerit. An nigram quidẽ ob tetrã con¬
u̾sationem quã prius habuit sub pͥncipe hu¬
ius mundi. imaginẽ t̾restris hominis adhuc
portans. formosam uͦ de celestis similitudine
quã postea cõmutauit. ambulans mn nouita¬
te uite. s S si hoc ẽ. cur ñ magis de p̃terito
nigra fui. ⁊ ñ nigra sũ dicit. SSi cui tamen
placet hic sensus. id qd̃ sequit᷑ sic̾ tab̃nacu¬
la cedar sicut pellis salomonis. sic oportet in¬
telligi: ut de ueteri quidẽ conu̾satione cedar.
de noua uͦ salomonis se dixerit tab̾nacłm.
Hoc enĩ eẽ pelles qd̃ tab̃naculũ. ꝓpħa ostendit
dicens. Repente uastata sunt᷑ tab̾nacula
suna tab̾nacula cedar : postea formosa sic̃ pelles
głosi regis. S uideamꝰ. quomͦ ad statũ potiꝰ uite
potioris utrumq respiciat. Si consideremus
habitum exteriorem scõꝵs. eoꝵ qui in facie est.
quã sit humilis utiq ⁊ abiectus. & quadã ne:¬

Expanded text:
sam se dixerit. An nigram quidem ob tetram consam se dixerit. An nigram quidem ob tetram conversationem, quam prius habuit sub principe hujus mundi, imaginem terrestris hominis adhuc portans; formosam vero de coelesti similitudine, quam postea commutavit, ambulans jam in novitate vitae? Sed si hoc est, cur non magis de praeterito, nigra fui, et non nigra sum, dicit? Si cui tamen placet hic sensus, id quod sequitur, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis , sic oportet intelligi, ut de veteri quidem conversatione Cedar, de nova vero Salomonis se dixerit tabernaculum. Hoc enim esse pelles, quod tabernaculum, propheta ostendit dicens: Repente vastata sunt tabernacula sima tabernacula Cedar: postea formosa, sicut pelles gloriosi regis. 5. Sed videamus quomodo ad statum potius vitae potioris utrumque respiciat. Si consideremus habitum exteriorem sanctorum, eum qui in facie est, quam sit humilis utique et abjectus, et quadam ne
Abbreviated transcription (Latin):
in reb innumeris. Quãquã sine numero st̃
quȩ insuꝑficie quidẽ repꝑies decoloria: in cõ¬
positione decora. Tali fortassis mͦ. potest spon¬
sa cum pulchritudine utiq compositionis.
neuo ñ carere nigredinis : s sane in loco ꝑe¬
grinationis suȩ. Alioquin. erit cũ eam sibi in
patria exhibebit sponsus głȩ głosam: ñ haben¬
tem maculam aut rugam. aut aliquid huius¬
modi. At uͦ neͣ si diceret qr nigredinẽ ñ habe¬
ret: seipsam seduceret: ⁊ ueritas in ea ñ ẽẽt.
Quãobrem ne mireris qr dixit nigra sũ: & rur¬
sum nicħominus qr formosa sit głatur. Quo¬
mͦ enĩ non formosa: cui dicit᷑ ueni formosa
mea: Cui aut̃ dicit᷑ ueni ñdũ ꝑuenerat : ne
forte quis putet hoc dicꝰtũ ñ quidẽ. huic nigrȩ
quȩ adhuc laborat ueniendo in uia: s beatȩ
illi quȩ iã ꝓrsus absq nigredine regnat iN
patria. S audi unde ngram & unde formo¬

Expanded text:
in rebus innumeris. Quanquam sine numero sunt, in rebus innumeris. Quanquam sine numero sunt, quae in superficie quidem reperies decoloria, in compositione vero decora. Tali fortassis modo potest sponsa, cum pulchritudine utique compositionis, naevo non carere nigredinis; sed sane in loco peregrinationis suae. Alioquin erit cum eam sibi in patria exhibebit sponsus gloriae gloriosam, non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi. At vero nunc si diceret, quia nigredinem non haberet, se ipsam seduceret, et veritas in ea non esset. Quamobrem ne mireris quia dixit: Nigra sum, et rursum nihilominus, quia formosa sit, gloriatur. Quomodo enim non formosa cui dicitur: Veni, formosa mea? Cui autem dicitur: Veni, nondum pervenerat, ne forte quis putet hoc dictum, non quidem huic nigrae, quae adhuc laborat veniendo in via; sed beatae illi, quae jam prorsus absque nigredine regnat in patria. 4. Sed audi unde nigram et unde formo
Abbreviated transcription (Latin):
Siue enĩ ꝓptͣ sacram̃ta eccłiȩ quȩ indifferent᷑
quidẽ cum bonis suscipiunt. siue ꝓpt̾ fidei
equȩ cõmunem confessionẽ: que ob fideliũ cor¬
poralẽ saltẽ societatẽ. seu etiã ꝓptͣ spẽ futu¬
rȩ salutis. aqua omĩno ñ st̃ quandui hic ui¬
uunt uł tales desꝑandȩ quantulibet uiuant
desꝑate : ñ incongrue filiȩ iherłm nomuinant᷑.
Uideamꝰ iã quid illud fuerit dicere: nigra sum
s formosa. Nullane in his u̾bis repugnantia ẽ:
Absit. Propt̾ simplices dico. qui intͣ colorem ce
formã discernere ñ nouert᷑: cũ forma ad cõ¬
positionẽ ꝑtineat : nigredo color sit. Non om¬
ne deniq qđ nigrum est : continuo & defor¬
me ẽ. Nigredo u̾bi causa in pupilla ñ dedecet.
Et nigri qͥuidã lapilli in ornam̃tis placent. &.¬
nigri capilli candidis uultib etiã decore̾ au¬
gent & grãm. Sic tibi quoq facile adu̾tere. ẽ

Expanded text:
Sive enim propter sacramenta Ecclesiae, quae indifferenter Sive enim propter sacramenta Ecclesiae, quae indifferenter quidem cum bonis suscipiunt; sive propter fidei aeque communem confessionem, sive ob fidelium corporalem saltem societatem, seu etiam propter spem futurae salutis, a qua omnino non sunt, quandiu hic vivunt, vel tales desperandae, quantumlibet vivant desperate; non incongrue filiae Jerusalem nominantur. 3. Videamus jam quid illud fuerit dicere: Nigra sum, sed formosa. Nullane in his verbis repugnantia est? Absit! Propter simplices dico, qui inter colorem et formam discernere non noverunt, cum forma ad compositionem pertineat, nigredo color sit. Non omne denique quod nigrum est continuo deforme est. Nigredo, verbi causa, in pupilla non dedecet; et nigri quidam lapilli in ornamentis placent; et nigri capilli candidis vultibus etiam decorem augent et gratiam. Sic tibi quoque facile advertere est
Abbreviated transcription (Latin):
cere uocabulo: qr curȩ fuit ei infirmarũ po¬
tiꝰ oꝑam dare. saluti: quã ꝓpriȩ ultioni. Om̃ib
quidẽ. optanda ista ꝑfectio: ꝓprie aut optimo¬
rum forma eͣ p̃lators. Sciunt quippe boni fide¬
lesq pͣpositi. languentiũ sibi creditam animaR
curam. ñ pompã. Cumq intͣnum murmur cu¬
iuspiam illarũ querulȩ uocis inditio depͣhen¬
dunt. ⁊ si in ipsos usq ad conuitia ⁊ contume¬
lias. prumpentis: medicos se ⁊ ñ dños agnoscẽ:¬
tes. parant confesti adu̾sus frenesim anime
non uindictam sed medicinam. Hȩc gͥ ratio
cur sponsa. filias iherłm dicat eas ipsas quas
maliuolas sustinet atq maledicas: uidelicoe
ut in blando sermone deliniat murmuran¬
tes: cõmotionẽ sedet. sanet liuorẽ: Scriptũ est
enĩ. Lingua pacifica: cõpescit lites. Alias uͦ fi¬
liȩ reuera iherłm quodãmͦ sunt : que huius¬
modi st̃: nec falso ita eas nominat sponsa.

Expanded text:
cere vocabulo, quia curae fuit ei infirmarum pocere vocabulo, quia curae fuit ei infirmarum potius operam dare saluti quam propriae ultioni, 2. Omnibus quidem optanda est ista perfectio; proprie autem optimorum forma est praelatorum. Sciunt quippe boni fidelesque praepositi, languentium sibi creditam animarum curam, non pompam. Cumque internum murmur cujuspiam illarum querulae vocis indicio deprehendunt, etsi in ipsos usque ad convicia et contumelias prorumpentis; medicos se et non dominos agnoscentes, parant confestim adversus phrenesim animae, non vindictam, sed medicinam. Haec igitur ratio cur sponsa filias Jerusalem dicat eas ipsas, quas malevolas sustinet atque maledicas: videlicet ut in blando sermone deliniat murmurantes, commotionem sedet, sanet livorem. Scriptum est enim: Lingua pacifica compescit lites . Alias vero filiae revera Jerusalem quodam modo sunt quae hujusmodi sunt, nec falso ita eas nominat sponsa.
Abbreviated transcription (Latin):
ece quod dixeram in
fermone quia emulis lacessientib sponsa
respondere cogatur: que corpore quidẽ
de numero adolescentularũ ẽẽ uident᷑.
animo autͣ longe sunt. Ait nempe. Nigra sũ
s formosa filie iherłm. Latet qd̃ detraherent
ei: nigredinem imꝓꝑantes. S adu̾ter sponse pa¬
tientiam ac benignitatẽ Non mͦ. eniͣ non red¬
didit maledictum ꝓ maledicto. s insuꝑ bene¬
dixit filias iherłm uocans: quȩ magis ꝓ sua
nequitia filiȩ babylonis. uł filiȩ baal: aut
si qd̾ aliud nom̃ imꝓperii occurrisset. appella¬
ri meruerant. Sane didicerat a ꝓpħa immo
ab ipsa unctione quȩ docet suauitatem: cala
mũ quassatũ ñ conperendũ: ⁊ linũ fumigaus
ñ extinguendum. Propt᷑ea ñ putauit ampliꝰ
irritandas. satis cõmotas ꝑ se : nec quicquam
addendũ stimulis inuidie qua torquebantur.
Magis aut̃ cum his qui oderunt pacem studu¬
itꝰ ee̾ pacifica: sciens se etiã insipientib de¬
bitricem. Alaluit gͦ ipsas fauorabili demul¬

Expanded text:
ce quod dixeram in sermone, quia aemulis lacessentibus sponsa respondere cogatur, quae corpore quidem de numero adolescentularum esse videntur, animo autem longe sunt. Ait nempe: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem . Patet quod detraherent ei, nigredinem improperantes. Sed adverte sponsae patientiam ac benignitatem. Non modo enim non reddidit maledictum pro maledicto, sed insuper benedixit, filias Jerusalem vocans, quae magis pro sua nequitia filiae Babylonis, vel filiae Baal, aut si quod aliud nomen improperii occurrisset, appellari meruerant. Sane didicerat a propheta, imo ab ipsa unctione quae docet suavitatem, calamum 1350 quassatum non conterendum, et linum fumigans non exstinguendum . Propterea non putavit amplius irritandas satis commotas per sed nec quidquam addendum stimulis invidiae, qua torquebantur. Magis autem cum his qui oderunt pacem, studuit esse pacifica, sciens se etiam insipientibus debitricem. Maluit ergo ipsas favorabili demul
Abbreviated transcription (Latin):
rentiꝰ ab his qui simplicit᷑ angeli st̃ tribuamꝰ
tiȩ consiliis familiariꝰ admittunt᷑: eadẽq ꝑ ipsos
locis quȩq suis atq tẽporib summo moderamine
eo forsitan appellatȩ ft̃. qd̃ uirtutũ ac ꝓdigioꝵ
occultas ꝑpetuasq causas felici curiositate ri¬
mari ac mirari diuinitꝰ ordinatȩ. signaquȩq
⁊ qnͣ uolunt ex om̃ib elemͣtis. tͣris. potent᷑ ex¬
hibeant: ⁊ ipse gͦ exinde ñ immerito mn ardes¬
cunt. diligere dm̃ uirtutũ. ⁊ di uirtute᷑ xp̃m.
Plenũ quippe ẽ suauitatis ⁊ gr̃ȩ incerta ⁊ occul¬
ta sapientiȩ in ipsa sapientia intueri: ple¬
nũ nicħominꝰ honoris ⁊ grͣȩ causarũ in dĩ u̾bo abs¬
conditarũ. mundo specꝰtandas muirandasq in ma¬
tates nominant᷑. dũ crucifixi nr̃i diuinã omĩpo¬
tentiã ubiq fortit᷑ attingentẽ intueri ac magni¬
ficare delectant᷑. ex turbare. ⁊ debellare demo¬

Expanded text:
rentius ab his, qui simpliciter angeli sunt, tribuamus rentius ab his, qui simpliciter angeli sunt, tribuamus ae Sapientiae consiliis familiarius admittuntur, eademque per ipsos locis quaeque suis atque temporibus summo moderamine eo forsitan appellatae sunt, quod virtutum ac prodigiorum occultas perpetuasque causas felici curiositate rimari ac mirari divinitus ordinatae, signa, quae et quando volunt, ex omnibus elementis terris potenter exhibeant: et ipsae ergo exinde non immerito inardescunt diligere Dominum virtutum, et Dei virtutem Christum. Plenum quippe est suavitatis et gratiae, incerta et occulta sapientiae in ipsa sapientia intueri: plenum nihilominus honoris et gloriae, causarum in Dei Verbo absconditarum mundo spectandas mirandasque in matates nominantur, dum Crucifixi nostri divinam omnipotentiam ubique fortiter attingentem intueri ac magnificare delectantur, exturbare debellare et daemo
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt tẽ nͣuus. Propt᷑ quid Propt᷑ nom̃
effusum: ⁊ ꝓptͣ. uba ex eo ꝑfusa. Inde qͥppe
exeitatȩ. stꝰ in amorẽ sponsi : inde sumpse¬
runt ut diligant. Sponsi infusum munꝰ
excipiente. illȩ mox senserunt fraglantiã. q̃
longe a matre minime ẽe poterant. atq illa
suauitate repletȩ dicunt. Caritas diffusa ẽ in
rũ deuotionẽ sponsa cõm̃dans. hic inquit fruc¬
tus o sponse effusi nominis tui. qd̃ ꝓpt̾ea adoles¬
centule dilexert̃ te. Effusũ siquidẽ sentiunt.
qd̃ integrũ caꝑe ñ ualebant. ꝓptea dilexert᷑ te:
Effusio qͦuuppe nom̃ fac̃ capabile : captus ama
res sunt: integro gaudent. effuso ñ indigent.
Angłica creatura. in reꝑcussa m̃tis acie intuet᷑
diuinoꝵ iudicioꝵ abyssum multã. quoꝵ sũme
equitatis in effabili delectatione beata : głatur
Nonne om̃s ait amministratorii spc̃ st̃ missi in
ministeriũ. propt̃ eos qui hereditatẽ capiunt
salutis: Porro archangelos ut eis aliquid diffe¬

Expanded text:
s. Propter quid? Propter nomen effusum, et propter ubera ex eo perfusa. Inde quippe excitatae sunt in amorem sponsi, inde sumpserunt ut diligant. Sponsa infusum munus excipiente, illae mox sensere fragrantiam, quae longe a matre minime esse poterant; atque illa suavitate repletae dicunt: Charitrum devotionem sponsa commendans: Hic, inquit, fructus, o sponse, effusi nominis tui, quod propterea adolescentulae dilexerunt te. Effusum siquidem sentiunt, quod integrum capere non valebant; propterea dilexerunt te. Effusio quippe nomen facit capabile, captus  alires sunt integro gaudent, effuso non indigent. 2. Angelica creatura irrepercussa mentis acie intuetur divinorum judiciorum abyssum multam, quorum summae aequitatis ineffabili delectatione beata, gloriatuNonne omnes, ait, administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Porro archangelos ut eis aliquid diffe
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ hominisa  S melius dicimꝰ quod sponsam
tcͣ uiderit. cũ u̾bũ in carne uidit : agnoscens
duos in carne una. Dum enĩ sc̃s ille enimanu¬
el t̾ris intulit magisterium discipline celestis.
sponso sponsam ꝑspeximus. unũ eunde᷑q do¬
minũ głȩ admirantes. ⁊ sponsum decoratum
corona. & sponsam ornatam monilib suis:
pse gͥ qui descendit ipse est & qui ascendit:
ut nemo ascendat in celum nͥ qui de cȩlo
descendit : unus idemq dñs & sponsus in ca¬
pite. ⁊ sponsa in corpore. Nec frustra in t̾ris
uisus eͣ homo celestis. cum de t̾renis cęlestes
quã plurimos fecerit sibi similes: ut sit qd
legitur qualis cȩlestis tales & glestes. Ex tunc
gͦ in t̾ra uiuitur more cȩlestium : dum instar
suꝑne illius beatȩq creaturȩ. hȩc quoq quȩ
a finib t̾re uenit audire sapientiam salo¬
monis. cȩlesti homini nichilominꝰ casto in

Expanded text:
Filium hominis? Sed melius dicimus quod sponsam Filium hominis? Sed melius dicimus quod sponsam tunc viderit, cum Verbum in carne vidit, agnoscens duos in carne una. Dum enim sanctus ille Emmanuel terris intulit magisterium disciplinae coelestis, sponso sponsam perspeximus, unum eumdemque Dominum gloriae admirantes, et sponsum decoratum corona, et sponsam ornatam monilibus suis? Ipse igitur qui descendit, ipse est et qui ascendit, ut nemo ascendat in coelum, nisi qui de coelo descendit, unus idemque Dominus, et sponsus in capite, 1363 et sponsa in corpore. Nec frustra in terris visus est homo coelestis, cum de terrenis coelestes quamplurimos fecerit sibi similes, ut sit quod legitur: Qualis coelestis, tales et coelestes . Extunc igitur in terra vivitur more coelestium, dum instar supernae illius beataeque creaturae, haec quoque, quae a finibus terrae venit audire sapientiam Salomonis, c
Abbreviated transcription (Latin):
quã sponsam ornatã uiro suo. & addidit.¬
ra res: ad sponsam ueniebat. & absq spõ¬
sa nonueniebat. Querebat sponsam: & spõ¬
sa cum ipso erat. An duȩ erant. absit. Una
ẽ enĩ ait columba mea. Sed sicutͦ diu̾sis oui¬
um gregib unum facere uoluit. ut sit u¬
nũ ouile & unus pastor: ita cum hab̾et
sponsam inherentem sibi a pͥncipio multi¬
tudinẽ angeloꝵ : placuit ei & de homini¬
b conuocare eccłiam. atq unire ei quȩ de
cȩlo est : ut sit una sponsa & unus sponsꝰ.
Ergo ex adiecta ista ꝑfecta ẽ illa non duplica¬
ta: & agnoscit de se dicꝰtum. Una est ꝑfec¬
ta mea. Porro unã conformitas facit : nunc
quidẽ in simili deuotione: postea uͦ & pari
sum scilicet iħm. & sponsam iherłm. Et il¬
le quidem ut uideret᷑ semetipsũ ex inanquit for¬
mam serui accipiens: & habitu inuentꝰ ut homo.
ilt illam inquanam putamus forma seu specie.
quos uidit ascendentes & descendentes super

Expanded text:
quam sponsam ornatam viro suo. quam sponsam ornatam viro suo. ra res! Ad sponsam veniebat, et absque sponsa non veniebat. Quaerebat sponsam, et sponsa cum ipso erat. An duae erant? Absit! Una est enim, ait, columba mea. Sed sicut de diversis ovium gregibus unum facere voluit, ut sit unum ovile, et unus pastor , ita cum haberet sponsam inhaerentem sibi a principio multitudinem angelorum, placuit ei et de hominibus convocare Ecclesiam, atque unire illi quae de coelo est, ut sit una sponsa, et sponsus unus. Ergo ex adjecta ista, perfecta est illa, non duplicata, et agnoscit de se dictum: Una est perfecta mea . Porro unam conformitas facit, nunc quidem in simili devotione, postea vero et insum, scilicet Jesum, et sponsam, Jerusalle quidem ut m factus, et habitu inventus ut homo . At illam in quanam, putamus, forma seu specie, quos vidit descendentes et ascendentes super
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ sponsa similitudine głatur. Nẽ iam in¬
tuemini eius głam: quȩ & cȩlo se comparat.
&. illi celo quod tanto est głosius quanto di¬
uinius. Nec immerito usurpat inde simili¬
tudineͣ unde originẽ ducit. Nã si propt᷑ cor¬
pus qd̃ de tͣra habet tab̃naculo cedar se assi¬
milat . cur nͣ & ꝓptͣ animã quȩ de celo ẽ
cȩlo eque similẽ glorietur. pͣsertim eũ uita
testetur originẽ: testetur naturȩ dignitatẽ.
est quomͦ angłi: idq in carne peccati & fra¬
gili corpore quod ñ angeli: querit postremo &
sapit que apud illos sunt. nͣ quȩ suꝑ t̃ram.
Quid euidentius cȩlestis insigne originis. quam
ingenitam & in regione dissimilitudinis re
& ab exule usurpari: in corpore deniq pene
bestiali. uiuere angłm: Celestis sunt ista po¬
tentie ñ t̾rene : & quod uere de cȩlo sit aiã
que hȩc potest aꝑte indicant. Audi tam̃ a¬
uam descendentẽ de cęlo: a dõ paratam tã¬

Expanded text:
quarum sponsa similitudine gloriatur. 6. Nunc jam inquarum sponsa similitudine gloriatur. 6. Nunc jam intueamini ejus gloriam, quae et coelo se comparat, et illi coelo, quod tanto est gloriosius, quanto divinius. Nec immerito usurpat inde similitudinem, unde originem ducit. Nam si propter corpus, quod de terra habet, tabernaculis Cedar se assimilat, cur non et propter animam, quae de coelo est, coelo aeque similem se esse glorietur, praesertim cum vita testetur originem, testetur naturae dignitatem est, quo modo angeli, idque in carne peccati et fragili corpore, quod non angeli, quaerit postremo, et sapit quae apud illos sunt, non quae super terram. Quod evidentius coelestis insigne originis, quam ingenitam, et in regione dissimilitudinis, reta, et ab exsule, usurpari, in corpore denique pene bestiali vivere angelum? Coelestis sunt ista potentiae, non terrenae, et quod vere de coelo sit anima quae haec potest, aperte indicant. Audi tamen aem, descendentem de coelo a Deo, paratam, tan
Abbreviated transcription (Latin):
picta pellis hȩc. Hȩc una de pellib mei salo¬
monis: ⁊ hec p̃cipua in omĩ ornatu multifor¬
mis głe eius. Habet aut̃ grandis ista pellis
quã plurimas in se eque salomonis pelles : qmͣ
unusquisq beatus & scs̃ qui ibi ẽ pellis eͣ utiq
salomonis. ħ enigni siquidẽ sunt atq extenti.
in karitate ꝑtingentes usq ad nos: quibus
głam quã habent᷑ ñ inuident s optant : ita
ut ex ipsis huius rei grã demorari apud nos
non grauentur. seduli circa nos. ⁊ curã gerẽ¬
tes nriͣ. om̃s aministratorii spẽ missi in minis¬
teriũ. ꝓptͣ eos qui hereditatem capunt salu¬
tis. Quãobrem sicut cȩlii singularit᷑. dicit᷑ u¬
niu̾sa illa multitudo collecta beatoꝵ: sic &
cęli cȩloꝵ. ꝓptͣ singulos qui utiq cęli sunt no¬
minantur: & ad singulos spectat qd dicitur.
extendens celum sicut pellem. Hidetis credo
quenam illȩ pelles & cuiͦ sint salomonis : de

Expanded text:
picta haec pellis. Haec una de pellibus mei Salopicta haec pellis. Haec una de pellibus mei Salomonis, et haec praecipua in omni ornatu multiformis gloriae ejus. Habet autem grandis ista pellis quamplurimas in se aeque Salomonis pelles, quoniam unusquisque beatus et sanctus, qui ibi est, pellis est utique Salomonis. Benigni siquidem sunt atque extenti in charitate, pertingentes usque ad nos, quibus gloriam, quam habent, 1362 non invident, sed optant; ita ut ex ipsis hujus rei gratia demorari apud nos non graventur, seduli circa nos, et curam gerentes nostri, omnes administratorii spiritus, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Quamobrem sicut coelum coeli singulariter dicitur universa illa multitudo collecta beatorum; sic et coeli coelorum propter singulos, qui utique coeli sunt, nominantur, et ad singulos spectat quod dicitur: Extendens coelum sicut pellem . Viderie, credo, quaenam illae pelles, et cujus sint Salomonis, de
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: ipsuniq inhabitat. Ne uͦ putes sponse de¬
uotionẽ citra illud remanere cȩlũ: in quo scit
habitare dilecꝰtũ. Ubi enĩ thesaurus eiꝰ. ibi & cor
eiꝰ. Emulatur sane assistentes uultui ad quem
suspirat : & quib se interĩ non ualet uidendo
associare. studet conformare uiuendo: morib
magis quã uocib clamans. Dñe dilexi decorẽ
domus tuȩ : & locũ habitationis głe tuȩ. Pror¬
sus de hoc cęlo. minime sibi indignũ ducit
ducere similitudinẽ. Hoc extentũ sic̃ pellis nͣ
spaciis tam̃ locoꝵ s affectib animoꝵ: hoc mi¬
ris uarusq artificis distinctũ oꝑib. Diuisioẽs
aut᷑ sunt. non locoꝵ sed beatitudinũ. Nam
alios quidẽ posuit angelos. alios aut̃ archãgłos.
alios uͦ uirtutes. alios dnationes: alios pͥncipatꝰ.
alios potestates: alios thronos: alios cherubiri
alios seraphin. Sic stellatum celum hoc: sic de¬

Expanded text:
rnum, ipsumque inhabitat. Ne vero putes sponsae dernum, ipsumque inhabitat. Ne vero putes sponsae devotionem citra illud remanere coelum, in quo scit habitare dilectum: ubi enim thesaurus ejus, ibi et cor ejus . Aemulatur sane assistentes vultui ad quem suspirat, et quibus se interim non valet videndo associare, studet conformare vivendo, moribus magis, quam vocibus clamans: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . 5. Prorsus de hoc coelo minime sibi indignum ducit ducere similitudinem. Hoc extentum sicut pellis, non spatiis tamen locorum, sed affectibus animorum; hoc miris variisque artificis distinctum operibus. Divisiones autem sunt, non colorum, sed beatitudinum. Nam alios quidem posuit angelos; alios autem, archangelos; alios vero, virtutes; alios, dominationes; alios, principatus; alios, potestates; alios, thronos; alios cherubin, atque alios seraphin. Sic stellatum coelum hoc; sic de
Abbreviated transcription (Latin):
xpm habitare non omĩmͦ quidẽ sed signant᷑ ꝑ fi
uestes suas discipłi substrauert᷑. significantes
saluatorem seu salutẽ nequaquã insidere nude
aĩȩ: quã ñ uidelicet uestitã inuenerit docꝰtri¬
na &e morib apłoꝵ. Et idõ ȩccłia ꝓmissionẽ ha¬
bens future felicitatis. curat interim p̃parare
se & pͣordnare in uestitu deaurato circũdata
uarietate gratiarũ atq uirtutũ: quo digna &
capax plenitudinis grę inueniat᷑. Cet̾um spiri¬
tali huic tam pulchre uarietati. quã de pͥma in¬
terim stola. in quadã ueste. sue scĩficationis ac¬
cepit. nullo pacto ego comparauerimi in decore.
cȩlũ hoc uisibile atq corporeum: quãuis in suo
genere quidẽ siderea uarietate: pulcherrimũ.
S ẽ celũ cȩli de quo ꝓpħa. psallite inquit dño qͥ
ascendit suꝑ celũ celi ad oriente᷑: & hoc celũ in¬
tellecꝰtuale ac spiritale. Et qui fecit celos in
intellectu. creauit illud & statuit in sempit᷑¬

Expanded text:
m habitare, non omni modo quidem, sed signanter per er asellum, vestes suas discipuli substraverunt ; significantes Salvatorem seu salutem nequaquam insidere nudae animae, quam non videlicet vestitam invenerit doctrina et moribus apostolorum. Et ideo Ecclesia promissionem habens futurae felicitatis, curat interim praeparare et praeornare se in vestitu deaurato, circumdata varietate gratiarum atque virtutum, quo digna et capax plenitudinis gratiae inveniatur. 4. Caeterum spirituali huic tam pulchrae varietati, quam de prima interim stola in quadam veste suae sanctificationis accepit, nullo pacto ego comparaverim in decore coelum hoc visibile atque corporeum, quamvis in suo genere quidem siderea varietate pulcherrimum. Sed est coelum coeli, de quo Propheta: Psallite, inquit, Domino, qui ascendit super coelum coeli ad orientem . Et hoc coelum intellectuale ac spirituale: et qui fecit coelos in intellectu , creavit illud et statuit in sempite
Abbreviated transcription (Latin):
consortib tuis curris in ipsa unctione : nos
in illiꝰ odore curremꝰ. Tu in plenitudine : nos
in odore. Tempꝰ eẽt ut ꝑsoluerem qd̃ de ungen¬
tis sponsi longe supͣ ꝓmisisse me memini. si nͣ
huiꝰ sermonis longitudo uetaret. Differo gͦ nã
⁊ materie dignitas artari molesta breuitate
ñ patitur. Rogate dnmͣ unctionis. ut uolun¬
taria oris mei beneplacita facere dignet᷑. ad
insinuandã ur̃ĩs desideriis memoriã abundan¬
tie suauitatis sue: que eͣ in sponso eccłie xp̃o¬

Expanded text:
consortibus tuis , curris in ipsa unctione; nos consortibus tuis , curris in ipsa unctione; nos in illius odore curremus: tu in plenitudine, nos in odore. Tempus esset ut persolverem quod de unguentis sponsi longe supra promisisse me memini, si non hujus sermonis longitudo vetaret. Differo ergo: nam et materiae dignitas arctari molesta brevitate non patitur. Rogate Dominum unctionis, ut voluntaria oris mei beneplacita facere dignetur ad insinuandam vestris desideriis memoriam abundantiae suavitatis suae, quae est in sponso Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ui ego adolescentulas delicatas. ⁊ teneras esse.
⁊ minius ydoneas sufferre temptationes: ⁊ ꝓp¬
tͣea mecũ uolo ut currant. s ñ ut mecum
trahant᷑. Uolo hab̾e socias consolationis: ñ aut̃
&e laboris. Quare: Qm̃ infirme stͣ: ⁊ uereor ne
deficiant ne succũbant. Me inquit osponse cor¬
ripe. me ȩxerce. me tẽpta. me: trahe. post te.
qmͣ ego in flagella parata sũ. & potens ad sus¬
tinendum. cetͣum similit̾ curremus. Sola tra
odore unguentoꝵ tuoꝵ : nͣ in nr̃oꝵ fiducia
meritoꝵs. Nec magnitudine uiriũ nr̃arũ cur¬
rere nos confidimus : s in multitudine mise¬
rationũ tuarũ. Nã ⁊ si qñ currimꝰ ac uolunta¬
rie fuimus: ñ fuit uolentis neq currentis.
s miserentis. di. Reu̾tat᷑ miseratio ⁊ curremꝰ.
Tu quidẽ in uirtute tua tãquã gigas. ⁊ potens
curris: nos nͥ unguenta tua spirauerint non
curremus. Tu que pat᷑ unxit oleo letitie pre

Expanded text:
vi ego adolescentulas delicatas et teneras esse, vi ego adolescentulas delicatas et teneras esse, et minus idoneas sufferre tentationes: et propterea mecum volo ut currant, sed non ut mecum trahantur; volo habere socias consolationis, non autem et laboris. Quare? Quoniam infirmae sunt, et vereor ne deficiant, ne succumbant. Me, inquit, o sponse, corripe, me exerce, me tenta, me trahe post te; quoniam ego in flagella parata sum, et potens ad sustinendum. Caeterum simul curremus: sola trahodore unguentorum tuorum non nostrorum fiducia meritorum: nec in magnitudine virium nostrarum currere nos confidimus, sed in multitudine miserationum tuarum. Nam et si quando cucurrimus ac voluntariae fuimus, non fuit volentis, neque currentis, sed miserentis Dei . Revertatur miseratio, et curremus. Tu quidem in virtute tua, tanquam gigas et potens, curris: nos, nisi unguenta tua spiraverint, non curremus. Tu, quem Pater unxit oleo laetitiae prae