comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est deus : scđm illud exemplum quod lquitur ad moysen.
Miscrebor cui misertus furro. & misericordiam prestabo ciu
miserehor.Si hoc inquit recipimus:ut faciat detis quod cũq
uoluerit:et absq merito & operibus uel eligat aliquem uel
demnit: ergo nõ ẽ uolentis neq cũrentis: sed miserentis dei.
ma.xime cum tadem scriptura: hoc est idem deus loquatur
ad pharaonem. In hoc ipm̃ excitauite: ut ostendam inte uar¬
tuttm intani: ut annuntutur nomen meum in unitersa tra
Si hoc ita esl: & pro uoluntate sua miseretur isratli: & indu¬
rat phataonem: ergo frustra querit᷑ atq causatur: nos uel bo¬
na non fecisse. uel fecisse mala. cum in potestatt illuis sit & uo¬
luntate: absq bonis & malis operibus. uel eligert aliquem iuel
abicere. presertim cum uoluntati illius humana sragilitas
tesistere nequeat. Qm̃ ualidam questionem scripturatu rõne
dicens. O homo: tu quis es qui respondeas deo: et est sensus.

Expanded text:
est deus ? secundum illud exemplum, quod loquitur ad Moysen: est deus ? secundum illud exemplum, quod loquitur ad Moysen: miserebor, cui misertus . fuero, et misericordiam praestabo, cuius miserebor, si hoc, inquit, recipimus, ut faciat deus, quodcumque uoluerit, et absque merito et operibus uel eligat aliquem uel condemnet, ergo non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei, maxime cum eadem scriptura, hoc est idem deus, loquatur ad Pharaonem: in hoc ipsum excitaui te, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. si hoc ita est et pro uoluntate sua miseretur Israheli et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur atque causatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potestate illius sit et uoluntate absque bonis et malis operibus uel eligere aliquem uel abicere, praesertim cum uoluntati illius humana fragilitas resistere nequeat. quam ualidam quaestionem scripturarum ratione dicens: o homo! tuquis es, qui respondeas deo? et est sensus:
Abbreviated transcription (Latin):
accidisse:Sed etiam in duobus rebitce filiis Esau &iacob. qͣ
alter abiectus: alter electus est. Et hoc totum dicitut in duo¬
bus fratribus prioribus ismael & esau populum udeorum
abiectum esse significet. in posteriorib autem hoc est in
isaac & iacob electum gentim populum:uel eos qui ex ui¬
deis in chrm̃ credituri erant. Et quoniam hoc uolens appro¬
bare:proposuerat testimonium nascentium geminorum esau
&ia cõb de quibus scriptum est: maior seruet minori. Et in
malachia legimus:iacob dilexi. esau autem odio habui. Ueni¬
entem e latere questionem moit suo proponit et edissent. Et
hac soluta: reuertitur ad id de quo ecrperat ͤ disputare. Si
esau & iacob necdum nati erãt: nec aliquid egerant honi aut
mali: ut uel promererentut deum uel offendetent. & electio eo¬
rum atq abiectio non merita singulorũ sed uoluntatem e¬
lugentis uel abicientis ostendit: quid ergo dicemus: iniquus

Expanded text:
onvincimus; sed etiam in duobus Rebeccae filiis, Esau et Jacob, quorum onvincimus; sed etiam in duobus Rebeccae filiis, Esau et Jacob, quorum alter abjectus, alter electus est. Et hoc totum dicit, ut in 840 duobus prioribus fratribus, Ismael et Esau, populum Judaeorum abjectum esse significet. In posterioribus autem, hoc est, in Isaac et Jacob, electum populum gentium, vel eos qui ex Judaeis in Christum credituri erant. Et quoniam hoc volens approbare, proposuerat testet Iacob, de quibus scriptum est: maior seruiet minori et in Malachia legimus: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, uenientem e latere quaestionem more suo proponit et disserit et hac soluta reuertitur ad id, de quo coeperat disputare. si Esau et Iacob necdum nati erant nec aliquid egerant boni aut mali, ut uel promererentur deum uel offenderent, et electio eorum atque abiectio non merita singulorum, sed uoluntatem eligentis et abicientis ostendit, quid ergo dicimus ? iniquus
Abbreviated transcription (Latin):
tio & cultura & promissio. ex quibus etiam ip̃ẽ xpũs scdmꝰ car¬
nem de maria generatus est uirgine. &tam continuo dolore tor¬
quetur: ut ipse optet anathema esse a xp̃õ. idest solus perire: ne
omne israeliticum genus pereat.Et quia hoc dixerat:statim ue¬
nientem e regione p̾raeuidit questionem. Quid ergo dicis: õs
qui ex israel sunt perierunt: Et quomodo tu ipẽ. & caeteri apłi
&infinita uidaici populi multitudo. christum dei filium recepi¬
stis: Quam ita soluit. Israel in scripturis sanctis dupliciter appel¬
os habuit filios. ismail & isaac. Ismael qui scđm carnem
natus est: heeditatem prĩs non accepit. Isaac qui de sa̾ra ex
enim. In isaac uocabitur tibi semen. idest non qui filii car¬
nis hi filii dei. sed qui filii sunt repromissionis: isti exͣcimãt
in semine. Et hoc non solum in ismael et isaac conuinumus

Expanded text:
tio, et cultura, et promissio, ex quibus etiam ipse Christus secundum cartio, et cultura, et promissio, ex quibus etiam ipse Christus secundum carnem de Maria generatus est Virgine, et tam continuo cordis dolore torquetur, ut ipse optet anathema esse a Christo, id est, solus perire, ne omne Israeliticum genus pereat, et quia hoc dixerat statim venientem e regione praevidet quaestionem. Quid ergo dicis? omnes qui ex Israel sunt perierunt? et quomodo tu ipse et caeteri Apostoli, et infinita Judaici populi multitudo, Christum Dei Filium recepistis? quam ita solvit, Israel in Scripturis sanctis dupliciter appelos habuit filios, Ismael et Isaac, Ismael, qui secundum carnem natus est, haereditatem patris non accepit. Isaac, qui de repromisenim: In Isaac vocabitur tibi semen, id est, non qui filii carnis, hi filii Dei; sed qui sunt filii repromissionis, isti existimantur in semine. Et hoc non solum in Ismael et Isaac accidisse c
Abbreviated transcription (Latin):
bis autem nihil placet nisi quod ecclesiasticum est: & publice in
ecclesia dicere non timemus.ne iuxta pithagoram & platonem &
discipulos corum: qui sub nomine christiano introducunt dogma
bus metitorumim his uel illis corpotib poenas antiquotũ luere
peccatotum. Multoq melaus est:simpliclier imperitiam confiter
& caetera quat nesuimus: euam huuis loci obscuriratem effugẽ:
qmͣ dum uolumus dei probate iustitiam: basdulis & manichei
hecesim desendere. & hyberas nenias & argiptiaq potienta secta¬
ti.Dicamus igitur ut possumus: apostolicae: uoluntatis sequen¬
tes uestigta: ne puncto quidem ui dicuatq ungue transuerso:
ab illius sententiis recedamus. Hleuerat supra. & dolori suo & cõ¬
scientiae suȩ testem muocauerat spm̃ sanctum: quod fratres su
& cognati secundum carnem idest israelitȩ dei filium non rece¬
pissent:quorum fuit adoptio. & gloria. & testamenta. & legisla¬

Expanded text:
bis autem nihil placet, nisi quod ecclesiasticum est; et publice in bis autem nihil placet, nisi quod ecclesiasticum est; et publice in Ecclesia dicere non timemus, ne juxta Pythagoram et Platonem et discipulos eorum, qui sub nomine Christiano introducunt dogma e meritorum in his, vel illis corporibus poenas antiquorum luere peccatorum, multoque melius est simpliciter imperitiam confiteri, et inter caetera quae nescimus etiam hujus loci obscuritatem refugere. Quandiu volumus Dei probare justitiam, Basilidis et Manichaei haeresim defendere, et Iberas naenias Aegyptiorum portenta sectari. Dicamus igitur, ut possumus et Apostolicae voluntatis sequentes vestigia, ne puncto quidem, ut dicitur, atque ungue transverso, ab illius sententiis recedamus, fleverat supra, et dolore pressus conscientiae testem invocaverat Spiritum sanctum quod fratres sui et cognati secundum carnem, id est, Israelitae Dei Filium non recepissent, quorum fuit adoptio, et gloria, et testamentum, et legisla
Abbreviated transcription (Latin):
petrus Ananiae & Saphite dixisse natratur: quod mentientes
spiritui sancto. non sunt hominibus mentiti ꝯtd deo:
Detima quaestio: Quid significit illud quod apłus paulus dis
putat ad romanos Scribens.Quid ergo dicemus: Nunquid iniꝗ¬
tas apud deũ ẽ: Absit. Usq ad cum locum ubi ait. Nisi dominus
sabaoth reliquisset nobis semen:sicut Sodoma facti essemus: &
sicut gomorra similes similes fuissemus.Omnis quidem epla¬
ad romanos interpretatione indigit. & tantis obscuritatib obuo¬
luta est. ut in intelligenda ea spiritus sancti auxilio uideam᷑ indigere :¬
qui per apłm haec uerba dictauit.Sed praecipue locus hic: in qͥ
quidam uolentes seruare dei iustitiam ex praecedentibus causis
dicant electum in utero rebeccar iacobi & abiectum esau. sicut¬
& hieremias & iohannes haptista eliguntur in utero. &ipse pau¬
lus apłus praedestinatur in euuangeltum anteqmͣ nascatur. No¬

Expanded text:
Petrus Ananiae et Sapphirae dixisse narratur, quod mentientes Petrus Ananiae et Sapphirae dixisse narratur, quod mentientes spiritui sancto non sint hominibus mentiti, sed deo. Quid significet illud, quod apostolus Paulus dputat ad Romanos scribens, Quid ergo dicemus? nunquid iniquitas est apud Deum? Absit, usque ad locum ubi ait: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus: omnis quidem ad Romanos Epistola interpretatione indiget, et tantis obscuritatibus involuta est, ut in intelligenda ea Spiritus sancti indigeamus auxilio, qui per Apostolum haec ipsa dictavit. Sed praecipue locus hic, in quo quidam volentes Dei servare justitiam ex praecedentibus causis, dicunt electum in utero Rebeccae Jacob, et abjectum Esau, sicut Jeremias et Baptista Joannes eliguntur in utero, et ipse Apostolus Paulus praedestinatur in Evangelio antequam nascatur. No
Abbreviated transcription (Latin):
deus baptizantur credentes:quorum unum consolatoris. & di
uinitatis est nomen: ergo & una natura est. Hic spiritus sanct
non solum in apłis sed & in prophetis fuit. De quo dauid oraba
dicens. Spcñ sanctum tuum ne auferas a me. Et daniel spiritũ
dei habuisse narratur:Et datud in spiritu dei loquitur. dixisse:
dnm̃ domino suo.Sede a dextris meis.donec ponam inimicos me¬
tuos scabellum pedum tuorum. Nec sine spititu sancto prophe¬
rauerunt prophetae. Et uerho domini caeli firmati sunt. & spũ
oris eius omnis uirtus corum. Et quicquid patris & filii est.hͤ
idem &spiritus sancti est. Et ipse spiritus sanctus cum mittat
a pĩe. & pro filio urniat: in alio atq alio loco spiritus dei prĩs &
xpi spititus appellatur. Unde & in actibus apłorum: Qui iohĩs
baptismate fuetant haptizati: & credebant in deum prem &in
aptũ: quia spm̃ sanctum nesciebant iitetum baptizabantur. ĩ mo

Expanded text:
deus, baptizantur credentes. quorum unum diuinitatis et deus, baptizantur credentes. quorum unum diuinitatis et consolatoris est nomen, . ergo et una natura est. hic spiritus sanctus non solum in apostolis, sed et in prophetis fuit, de quo Dauid orabat dicens: spiritum sanctum tuum ne auferas a me. et Danihel spiritum dei habuisse narratur et Dauid in spiritu loquitur dixisse dominum domino suo: sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. nec sine spiritu sancto prophetauerunt prophetae et uerbo domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum; et, quicquid patris et filii est, hoc idem et spiritus sancti est et ipse spiritus, cum mittatur a patre et pro filio ueniat, in alio atque alio loco spiritus dei patris et Christi spiritus appellatur. unde et in Actibus apostolorum, qui Iohannis baptismate fuerant baptizati et credebant in deum patrem et Christum, quia spiritum sanctum nesciebant, iterum baptizantur, immo
Abbreviated transcription (Latin):
post tempote in se dicerent fusse completum. Apłis euim promis¬
sum est. Ego mittam sponsionem ptĩs inei in uos. & uos ledete in
cuutate: quoadusq induamini uirtute ex alto. Et̃ exurgens in
apłorum infufflauerit faciem. & non in montani & priscilla
& maximillae: et illis ait.Quorum dimiseritis peccata dimittũ¬
tur cis & quorum irtinueritis retenta sunt.Apostolis inquam
praecepit:ne d retederent ab hierosolimis:sed expectarent promissi¬
onem ptĩs. & postea quod promissum est expletum Repleti sunt
omnes spicitu sancto & coeperunt loqui uaris linguis:pro ut
spiritus sanctus dabat eloqui illis. Spiritus enim Panctus spirꝗ
ubi uult.Et quando dicit dominus: alium paracditum mittam
uobis: & se ostendit esse paraclitum. qui appellatur consolator.
Unde & deus pater hoc censetur nomine deus miserationũ: & ds
tor: Et in nomine prĩs & filii & spiritus sancti quod intelligitur

Expanded text:
post tempore in se dicere fuisse conpletum. apostolis enim promispost tempore in se dicere fuisse conpletum. apostolis enim promissum est: ego mittam sponsionem patris mei in uos et uos sedebitis in ciuitate, quoad usque induamini uirtutem ex alto, et resurgens in apostolorum, insufflauit faciem — et non in Montani, Priscillae et Maximillae — et illis ait: quorum dimiseritis peccata, dimittentur et, quorum retinueritis, retenta erunt. apostolis, inquam, praecepit, ne recederent de Hierosolymis, sed expectarent promissionem spiritus. et postea, quod promissum est, expletum legimus: repleti sunt omnes spiritu sancto et coeperunt loqui aliis linguis, prout spiriult spirat . Et quando dicit Douobis\', et se ostendit esse paracletum, qui appellatur \'consolator\'. unde et deus pater hoc censetur nomine: de u s miserationum et tor; et in nomine patris et filii et spiritus sancti, quod intellegitur
Abbreviated transcription (Latin):
ge psalterium & cythata. Ipsaq de se respondit gloria & dispẽ¬
satio carnis assumpta: exurgam diluculo. ut impleatur xX
psalmi titulus: pro assumptione matutina. Haec dicimus: non
quo alium deum & alium hominem esse credamus: & duas ꝑ¬
sonas faciamus in uno filio dei: sicut noua hacresis calumni¬
atur. std unus atq idem filius dei & filius hominis est: Et
quicquid loquitur: aliud ieserimus ad duunam euis glotiã:
aluid ad nostram salutem. Pto quibus non rapinam arbitratꝰ
estresse se aequalem deo: sed semetipm̃ exinaniuit: formã. ser¬
ui accipiens. factus obediens prĩ usq ad mortem. mortem at̃
ccucis:. Et uerhum caro factum est: &habitauit in nobis.
Miror autem montanum & insanas forminas tr dicere¬
ab ortiuos prophetas domino promicttat att dicenit. Uado &
alium paraditum mittam uobis. & postea luca ciuuiangelista nar¬
rante: quod apostoli acceprtint quod promissum est. Nid multo

Expanded text:
ge, psalterium et cithara. ipsaque de se respondit gloria et dispenge, psalterium et cithara. ipsaque de se respondit gloria et dispensatio carnis adsumptae: e xsurgam diluculo, ut impleatur uicesimi primi psalmi titulus: pro adsumptione matutina. haec dicimus, non quosonas faciamus in uno Filio Dei, sicut nova haeresis calumniatur; sed unus atque idem Filius Dei, et Filius hominis est: et quidquid loquitur, aliud referimus ad divinam ejus gloriam, aliud ad nostram salutem. Pro quibus non rapinam arbitratus est se esse aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens: factuscrucis. et uerbum caro factum est et habitauit in nobis. miror autem Montanum et insanas feminas eabortiuos prophetas, domino promittente atque dicente: uado et alium paracletum mittam uobis et postea Luca euangelista narrante, quod apostoli acceperint, quod promissum est, id multo
Abbreviated transcription (Latin):
tus in apłis morabatur.Quam obrem cum duceretur ad pas¬
sionem dominus: & negantes xpm̃ nescire se uiratit. Postꝗͣ
autẽ baptizantur in spiritu sancto: & effunditur in cos spirito
sancti grã: tunc libere loquuntur ad principes iudcorum: obe¬
dire oportet deo magis qm̃ hominib. mortuos suscitant int̾
flagella letantur. fundunt sanguinem. & suis suppliciis co¬
tonantur.Nondum enĩ erat spiitus in apłis. nec de uentre
corum Eluebant gratiae spirituales. quia dominus non dum
fuerat glorificatus. Quae aũt sit gloria: ipse in euuangelio lo¬
quitur Pater glorifica me gloria: quam apud te huĩ pruisqm̃
mundus fieretꝰ. Cloria saluatoris patibulum triumphantis ẽ
Crucifigitur ut homo. glorificatur ut duis. Deniq sol fugit. lii¬
na mutatur in sanguinem. & terra motu in solito contremiscit
Aperuntur inferi. mortui ambulant. saxa rumptntur.Haec
est gloria de qua loquitur in psalmo.Exurgt gloria mea.exur¬

Expanded text:
tus in apostolis morabatur. quam ob rem deterrentur ad pastus in apostolis morabatur. quam ob rem deterrentur ad passionem eius et negant et Christum nescire se iurant. postquam autem baptizantur in spiritu sancto et effunditur in eos spiritus sancti gratia, tunc libere loquuntur ad principes Iudaeorum: oboedire magis deo oportet an hominibus? mortuos suscitant, inter flagella laetantur, fundunt sanguinem et suis suppliciis coronantur. nondum ergo erat spiritus in apostolis nec de uentre eorum fluebant gratiae spiritales, quia dominus nec- J dum fuerat glorificatus. quae sit autem gloria, ipse in euangelio loquitur: pater, glorifica me gloria, quam apud te habui prius, quam mundus esset. glona saluatoris patibulum triumphantis est. crucifigitur ut homo, glorificatur ut deus. denique sol fugit, luna mutatui in sanguinem, terra motu insolito contremiscit, aperiuntur inferi, mortui ambulant, saxa rumpuntur. haec est gloria, de qua loquebatur in psalmo: exsurge, gloria mea, exsur
Abbreviated transcription (Latin):
possidentes uidicũ tribunalia & regum purpuraᷤ nõ tiebant
Promiserat enim dominus prius qmͦ paterttur: & dixerat. Cũ
autẽ tradent uos: nolite cogitare quomodo aut quid loqua¬
mini. dabr enim uob̾ in illa hora ꝗd loqmini. Nõ eĩ uos estis¬
libertate pronuntio:ex eo tempote quo apłi dño crediderunt:
semper tos habuisse spiritum sanctum. nec potuisse signa fa¬
cere absq spũs sancti grã. sed pro modulo atq mensura yn¬
de saluator in templo clamabat dicens. Qui sitit ueniat ad me
& bibat. Qui credit in me: sicut dicit scriptura: de uentre eiuo
fluent aquae uiua. Hoc autem dixit de spiritu: quem acceptu¬
ri erant credenteo in eum. Et in todem loco infert. Nondũ enĩ
erat spiritus datus. quia hiesus nondum fuerat glorificatus.
Non quo non esseͬ spititus scũs dicente saluatore: Si : aũt ego
in spiritu eiͥcio dȩmonia: Sed qui erat in domino nec dumꝰ to¬

Expanded text:
possidentes iudicum tribunalia et regum purpuras non timebant. possidentes iudicum tribunalia et regum purpuras non timebant. promiserat enim dominus, priusquam pateretur, et dixerat: cum autem tra dent uos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquamini; dablibertate pronuntio, ex eo tempore, quo Apostoli Domino crediderunt, semper eos habuisse Spiritum Sanctum: nec potuisse signa facere absque Spiritus Sancti gratia: sed pro modulo atque mensura. Unde Salvator clamabat in Templo, dicens: Qui sitit, veniat ad me, et bibat: et qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae uiuae. hoc autem dixit de spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. etin eodem loco infert: nondum enim erat spiritus datus, quia Iesus nondum fuerat glorificatus, non quo non esset spiritus sanctus dicente domino saluatore: si autem ego in spiritu sancto eicio daemonia, sed, qui erat in domino, necdum to
Abbreviated transcription (Latin):
cipio autem ruuangelii repletur spiritu ceclesia. ut grã cis
alii feruore omnium credentium peccata purgentur. Et
ignt spiritus sancti quem dominus esse missurum se di
gerat: praedicaturorũ christũ lingua sanaret᷑. Non ergo ioh̃s
lucasq discordant. ut quod ille prima: tesurrectionis ddic
datum esse significat: hic die. Hna uenisse describat. Sed
profectus apostolicus est. ut qui primo remittendorũ pe¬
catorum gram acceperant: postea acceperint operationes
uirtutum: & cuncta donationum genera. quat ab apło d
sccipta cõmemorauimus:Ei quod magis necessarium erat:
duersitatem linguarum in uniuersarũq gentium. ut an¬
nuntiaturi christum nullo indigerent interpeete.Unde
& in licamua. cum audissent paustm & barnaban loqui
lingius suis deos in homines esse conuersos credebant. Et
reuera indumẽtum uirtutis spũs sancti gratia est. quam

Expanded text:
ncipio autem euangelii repletur spiritu ecclesia, ut gratia eius ncipio autem euangelii repletur spiritu ecclesia, ut gratia eius atque feruore omnium credentium peccata purgentur et igne spiritus sancti, quem dominus missurum esse se dixerat, praedicatura Christum lingua sanetur. non ergo Iohannes Lucasque discordant, ut, quod ille prima resurrectionis die datum esse significat, hic die quinquagesimo uenisse describat, sed profectus apostolicus est, ut, qui primum remittendorum peccatorum gratiam acceperant, postea acciperent operationes uirtutum et cuncta donationum genera, quae ab apostolo descripta memorauimus, et — quod magis necessarium erat — diuersitatem linguarum uniuersarumque gentium, ut adnuntiaturi Christum nullo egerent interprete. unde et in Lycaonia, cum audissent Paulum et Barnaban loqui linguis suis, deos in homines conuersos esse credebant. et re uera indumentum uirtutis spiritus sancti gratia est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
q suipra singulos. Et tepleti sunt omͦnes spiritu sãncto: &
coeperunt loqui uariis linguis.: pro ut spũs sctũs dabat eloꝗ
illis. Tunc completum est illud quod legitur in iohel. Et eͥ¬
rit in nouissimis diebus dicit dominus. Effundam de spũ
meo super omnem carnem. & ꝓphetabunt filii uestri & ft¬
liae uestrae. & uiuenes urĩ uistones uidebunt. Uerbũ aut̃
effusionis significat gratie largitatẽ. & ipm̃ sonat qđ
dominus repromisit. Uos autẽ baptizabimim spiritu scõ
non post multos hos dies. In tantum autẽ spiritu sancto
baptitati sunt: ut repleretur tota domus ubi erant sedentes.
&ignis spiritus sancti stationem in eis inueniret optatã:
linguasq diuideret: Et scdm isaiam qui immunda labia
hr̃e st deͥcetat. purgaret labia torum. ut cuuangelium xͥ
purius predicarent. Et in isaia quidem superliminare tẽ¬
pli dicitur fuisse cõmotum. & tepleta est omnis domus fu¬
moridest etroit. & tenebtis.ueri que ignorantia. In pri¬

Expanded text:
leti sunt omnes spiritu sancto et coeperunt loqui aliis linguis, prout spiritus sanctus dabat eloqui illis. tunc conpletum est illud, quod legitur in Iohel: et erit in nouissimis diebus, dicit dominus, effundam de spiritu meo super omnem carnem et prophetabunt filii uestri et filiae uestrae et iuuenes uestri uisiones uidebunt. uerbum autem effusionis significat gratiae largitatem et id ipsum sonat, quod dominus repromisit: uos autem baptizabimini spiritu sancto non post multos hos dies. in tantum enim sancto spiritu baptizati sunt, ut repleretur tota domus, ubi erant sedentes, et ignis spiritus sancti stationem in eis inueniret optatam linguasque diuideret et secundum Esaiam, qui inmunda labia habere se dixerat, purgaret labia eorum, ut euangelium Christi purius praedicarent. et in Esaia quidem superliminare templi dicitur fuisse commotum et repleta omnis domus fumo, id est errore et tenebris uerique ignorantia. in pri
Abbreviated transcription (Latin):
tinueritts rerenta sunt. Primo igitur die resurretionis idẽ¬
dominita acceperunt. spũs sancti gram̃: qua peccata dimit¬
terent: & baptizarent: & filios dei facereni: & spm̃ adoptio¬
induerentur uurtute ex: qua xpĩ euuangelium cunctis gen
gimus: Dominus dabit uerbum euuangeli zantibus u̾tutt
multa. ut haberent operationem uirtuttm & gram sauita¬
tum. & praedicaturi multis gentibus acciperent᷑ gnã lingua¬
rum: ut iam tune cognosceretur: qui apłorum. quibus de¬
herent gentibus nuntiare. Deniq aplus paulus. qui de hie¬
rusalem usq ad uliritum praedicauit: & inde per Romã
ad hispantãs ut festinat᷑: grãs agit deo: quod cunctis apłis
magis linguis loquitur. Qui enim multis gentib ãnuntia¬
turus eratꝰ: multarum linquarum acceperat gtam̃. Quac re¬
promissto spiritus sancti dir detimo polt ascensionẽ salua¬
taris expleta est. luca tefetente qui sctͦipsit. Cunq com plirẽt᷑
dies penthecostes:erant.omnes discipuli patuet in todem loco

Expanded text:
tionis eius acceperunt spiritus sancti gratiam, qua peccata dimitterent et baptizarent et filios dei facerent et spiritum adoptioinduerentur uirtutem, qua Christi euangelium cunctis gentgimus: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa, ut haberent operationem uirtutum et gratiam sanitatum et praedicaturi multis gentibus acciperent genera linguarum, ut iam tunc cognosceretur, qui apostolorum quibus deberent gentibus nuntiare. denique apostolus Paulus, qui de Hierusalem usque in Illyricum praedicauit et inde per Romam ad Hispanias ire festinat, gratias agit deo, quod cunctis apostolis magis linguis loquatur. qui enim multis gentibus adnuntiaturus erat, multarum linguarum acceperat gratiam. quae repromissio spiritus sancti die decimo post ascensionem saluatoris expleta est Luca referente, qui scribit: cumque conplerentur dies pentecostes, erant omnes pariter in eo
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris aspectu: postqm̃ corpus euis in monumento non
reppererant: eitdiderunt tum ab inferis resurrexisse. Alii putat̃
primum esse: quod antea a iohanne narratum ẽ: uenisse ma¬
riam magdalenen. ad sepulchrum: & uidisse reuolutum lꝗ¬
pidem a itonumento: & postea regcessã cum apłis prtro & io¬
hanne: solã ad monumentum remansisse: & id curco adhuc
incredulam a domino fuisse correptam. reuersãq domũ uerũ
ad sepulchrum uenisse cum maria: & ab angela monitam
exeuntẽq de monumento adorasse dominui: & tenuisse
pedes eius. qñ pariter audierũt aheo: auere. illęq pariter ac¬
casserunt: & conuerunt pedes tiuo: & adorauerĩt clim. Qũem
intatitum profitenturi ut mutantur ad apłos: & audiant p̾mũ.
nolite timere: Setundo: ite & nuntiate fratribus meis: ut eant
in gallileam. ibi tue uidehunt ¶Questio seata: Quomodo cu¬
stodienie militum turba: petrus & iohannes. libere ingtessi sutit

Expanded text:
saluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non saluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non reppererant, crediderunt eum ab inferis surrexisse. alii putant primum esse, quod a Iohanne narratum est, uenisse Mariam Magdalenen ad sepulchrum et uidisse reuolutum lapidem et postea regressam cum apostolis Petro et Iohanne solam ad monumentum remansisse et idcirco adhuc incredulam a domino fuisse correptam reuersamque domum rursum ad sepulchrum uenisse cum Maria et ab angelo monitam exeuntemque de monumento adorasse dominum et tenuisse pedes eius. quando ab eo pariter audierunt: hauete. et illae accesserunt et tenuerunt pedes eius et. adorauerunt eum, quae iNolite timere: secundo, Ite nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. CAP. VI.--Quomodo custodiente
Abbreviated transcription (Latin):
tarum se uirium repromittit: ut corpus uiri & perfectę
aetatis: qđ ut caetera taceam: centum libris mirte circũlit᷑
erat: extimaret ab una pauida muliere posse portari. Cãq
appellasset eami atq dixcisset: maria: ut quem facie non agno¬
scebat: uoce intelligeret: illa in errore persistens: nequaqusm
im becillitate muliebri. huc illucq currebat. & corpus quete¬
bat occisi: cuius uiuentis pedes tenuerat: loquitur dominꝰ
meum. Et est sensus. Quem moituum queris: uluentemn tã¬
gere non mereris.Si necdum meputas ascendisse ad prem̃
sed hominum fraude sublatum: meo tactu indigna es. Hor
autem dicebat: non ut studium quęrentis obtunderet. Sed
ut dispensationem carnis assumptae. in dutinitatis gloriã
scirit else mutatam. & nequaꝗͣ cotporaliter uelle esse cũ dño
quem spiritualiter deberet credere regnare cum prẽ. Und &
apli maioris fidei sunt. qui absq angelorum uisu. absq ip̃is

Expanded text:
tarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae tarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persistens nequaquam inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominusmeum. et est sensus: \'quem mortuum quaeris, uiuentem tangere non mereris. si me necdum putas ascendisse ad patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es\'. hoc autem dicebat, non ut studium quaerentis obtunderet, sed ut dispensationem carnis adsumptae in diuinitatis gloriam sciret esse mutatam et nequaquam corporaliter uellet esse cum domino, quem spiritaliter credere deberet regnare cum patre. unde et apostoli maioris fidei sunt, qui absque angelorum uisu, absque ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
esse sublatum. Nestio inquit ubi posuerunt eum. Quomodo
nescis: quem paulo ante adorastiꝰ Cũq uideret angelos: &
quos cernebat ignoraret: stupore perterrita: huc illucq faciẽ
circunferebat: nihil aliud nisi dominum uidere desiderãs.
Conuersaq retro uidit hiesum stantem. & nesciebat quia
hiesus erat: Non quo iuxta manitheum & alios heteticos
formam dominus uultumq mutasset:ut pro uoluntate di¬
uersus ac uatius uidetrtur: Sed quo maria obstupefacta
miraculo ortulanum putatit:quem tanto studio reꝗtebat.
ltaq et dominꝰ usdem uerbis quibus & angeli. loquitur ad eã.
Nic dominum non de. confessione uene fidei saluatorẽ uocat.
sed humilitate & umort: octulano defert obsequium. Et
uide quanta ignorantia. Quem custodiebat cohors militũ
cuius sepulchro angeli praesidebant: ab uno ortulano arbi¬
tratur ablatum: Et ignorans imbecillitatẽ foemineam. tan¬

Expanded text:
esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam:  eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et ignorans inbecillitatem femineam tan
Abbreviated transcription (Latin):
rant in sepulchro: maria stabat ad monumentum foris plo¬
rans. Cunq inclinasset se:uidit duos anglos in albis: sedẽ¬
tes in loco monumenti ad caput & ad pedes:ubi positum
fuerat. corpus hiesu. ui sub tanta custodia dignitate. etedẽt nõ
ab hominibus potuisse furati:qui aministris angelis serua¬
batur.Dicuntq ei angeli quos cernebat: mulier quid ploras:
Scdm illud qued loquitur dominus ad mrem: Quid mibi&
tibi est multer: non dum uenit hora mea. ut ex cõ quod appel¬
latunt mulierem: arguerent frustra plorantẽ: & dicerẽi. Quid
ploras. Initantum autem maria maglalene. stupefacta totpu¬
rat: & sidem miraculis ierrita quaft̃ taligine possedebat. ut
ne angelorum quidem pñtium sititri. aspectum: Std inulie¬
briter responderet & diceret. Ideo ploro:quia tulerunt domi¬
num meum.& nescio ubi posuerunt cum. O marta si dnm̃
credis dominum tuum:quomodo arbitraris ab hominibus

Expanded text:
nerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plonerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod dominus loquitur ad matrem: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. o Maria, si dominum credis et dominum tuum, quomodo arbitraris ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
gd alene uespere sabbait cum altera maria aduoluta sit pe
dibus saluatoris: scdm̃ iohannem mane una sabbati
audiuit a dño. Noli me tangere: nõdum enim ascendi
ad prem̃ meum. Qua prius uiderat dominum resurgẽtem
cum altera maria: & cͥuis pedibus fuerat aduoluta: postea
ituersa per noctem: domi cium pro desidecio ⁊ eius manẽ¬
non poterat uenit ad sepulchrum. Cumq lapidem cũ quo
monumentum clausum fuerat iudisset ablatum: cucurrit
ad Symonem petrum: & ad alterum discipulum quem hiesꝰ
amabat plurimum.&dicit eis.Tulerunt dominum de mo¬
numento. & nescimus ubi posuerunt eum. Ertor mulieris
cum pietate sociatus est. Pietas in eo erat: quo desiderabat eũ:
cuius nouerat maiestatem. Error in co quoꝰ dicebat: tuletũt
hannes introeuntes sepulchrum:uidissent lintheamina seꝑata
& sudarium quo caput domini fuerat inuolutum seorsum
positum: &. cum resurrexisse citderent: cuius corpus nõ inue¬

Expanded text:
gdalene uespere sabbati cum altgdalene uespere sabbati cum altaluatoris secundum Iohannem mane una sabbati audit a domino: noli me tangere; necdum enim ascendi ad patr em meum? — Quae prius ui- derat dominum resurgentem cum altera Maria et eius pedibus fuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manenon poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, quod dicebat: tulerunt enique, cum Petrus et Iohannes introeuntes sepulchrum uidissent linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inue
Abbreviated transcription (Latin):
esse. quae in matheo eum uiderit resurgentem: alteram qua
in iohanne eum quacrebat absentem. Quatuor autẽ suisse
marias in euuangeliis legimus. unam mitm̃ domimi sal¬
uatoris. alteram matertetam cuis: quat appellata est deophe
tertiam matiam iacobi & ioseph mttm. quariam mariã mag¬
dalenam. licet alii matrem iacobi & io sepͥh matuterã tuis fuͤ¬
isse contendant. Nonnulli ut se literent quęstione: in marco
unam uolunt esse de mariis. sed additũ cognomen inagda¬
lenȩ. & exsuperfluo scriptorũ moltuisse uitio. quod primtĩ
euuangelista non scriꝑserit. Nobis autem simplex udetur
& aꝑta responsio: scãs soeminas absentiam xp̃i non ferẽtes.
per totam noctem non semel nec bis. sed crebro ad sepulchiũ
domini cuturrisse: presertim cum tertemotus. & saxa dir¬
rupta & sol fugiens. & terum natura turbata. & quod his
mauis est: desiderium saluatoris somnũ ruꝑit foeiãrũ.

Expanded text:
esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae esse, quae in Matheo eum uiderit resurgentem, alteram, quae in Iohanne eum quaerebat absentem. quattuor autem fuisse Marias in euangeliis legimus: unam matrem domini saluatoris, alteram materteram eius, quae appellata est Maria Cleopae, tertiam Mariam, matrem Iacobi et Ioseph, quartam Mariam Magdalenen, licet alii matrem Iacobi et Ioseph materteram eius fuisse contendant. nonnulli, ut se liberent quaestione, in Marco uolunt unam esse de Mariis, sed non additum cognomen Magdalenae, et ex superfluo scriptorum inoleuisse uitio, quod primum euangelista non scripserit. nobis autem simplex uidetur et aperta responsio: sanctas feminas Christi absentiam non ferentes per totam noctem non semel nec bis, sed crebro ad sepulchrum domini cucurrisse, praesertim cum terrae motus et saxa disrupta et sol fugiens et rerum natura turbata et - quod his maius est — desiderium saluatoris somnum ruperit feminarum.
Abbreviated transcription (Latin):
principumꝰ. Mihiq udetur ciuangelistã matheum qui en¬
uangelium hebrȩo sermone consctipsit. non tam uespere di¬
tisse qm̃ sero. & cum qui interptetatus est uerbi ambiguita¬
te deceptum: non sero interptetatum esse sed uespeit. qm̃ꝗ et
consuctudo humani sermonis tencat: sero non uespetaͥ
significart sed tarde. Solemus enim dicete. sero uinisti. idd
elt tarde. Et quat facere ante debueras: fac saltem fero. idẽ
tatde: Sin autem illud obicitur: quomodo eadem maria
quae prius uiderat dominũ tesurgentem: postea ad sepul¬
chrum tuis flere referatur: Hoc dicendum est: quod & sola
& cum alt̾a. siue cum aliis mulierib. memor beneficiorum
quat inse dominus contulerat: ad sepulcrum cuis frequen¬
ter cu uirterit: & nunc adorauerit quem uiderat: nũc fleu̾t
quem quacrebat. absentem. licet quidami duas marias ma¬
gdalenas de codem uico fuisse magdalo cõtendant. & alt̾a

Expanded text:
principium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui eprincipium. mihique uidetur euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpretatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alteram
Abbreviated transcription (Latin):
maria magilalene uidit dominum tesutgeniem:Et iohannes
euuangelista refert. una mane sabbati eam uixta sipulchtum
flere. Una sabbati dies dominica intelligenda est. quia omĩs eb¬
domada in sabbatum. & in primam & secundã. et tertiam. quar¬
tã. et quintam. & sextam sabbati diiditur: quam arthnici.i¬
dolorum & elementorum nominib appellant.Deniq. & apłs
collectam peccunia: quae indigentibus preparabatur: in una
sabbati praecepit congregandã mn. Nec putandum est matheũ
& cohannem diuersa sensisse: sed unum atq idem tempus me¬
die noctis & gallorũ cantꝰ duersis appellasse nominib. Matħs
enim scribu: uespet sabbati idest siro: non incipiente nocte:
sed iam profunda. & magtia ex patte itansacta: appartusse do¬
minum mariat magdalent: & apparuisse uespett sabbati illuces¬
lene mane ad sepulchrum: sed addidisse:cum adhuc essent
tenebrae. Eiusdem igitur at unius temporis: idest mediae no¬
ctio et gallorum cantus: alterum finem: alterum dixisse

Expanded text:
alene uidit dominum resurgentem et Iohannes euangelista refert mane una sabbati eam iuxta sepulchrum flere ?— Una sabbati dies dominica intellegenda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabbati\', id est sero, non incipiente nocte, sed iam profunda et magna ex parte transacta apparuisse dominum Mariae Magdalenae et apparuisse uespere sabbati inluceslene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
est indicasse quod factum est: et sepulchrum uactium lapi¬
dis reuolutione. ꝯgnouętant & su ostendisse pñtiam quae
omnta uidebant̾ splendẽte facie ipiũs: &hortorem tenebraꝵ
fulgoris claritate uincente ¶Questio septima: Quomodo
matheus scribit & marcus: quod mandatum sit apłis per muli

Expanded text:
est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione lapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincente. Quomodo Matheus scribit et Marcus, quod mandatum sit apostolis per muli
Abbreviated transcription (Latin):
& cusq: Et facti sunt uelut mortui. Igitur qui fuerãt tãto
timore pirterriti:ut mortur putatentur:Aut dimisisse sepul¬
ichrum & fugisse credendi sunt: aut ita & animo & corpoe
obtorpusse:ut non dicam iuros: sed nec multerculas quideo
sepulchrum intrare cuptentes auderent prohibere.Magnus ẽ
timor eos extertuerat: uidentes lapidem reuolutum: & terra
motum non ex more solito factum: sed magnum: qui cuncta cõ¬
cuteret: & cuersionẽ terrac funditus minatctur: Angelum quo¬
q descendisse de cacdo tam claro uultu:ut non lampadas et humana
lumen arte succensum: sed fulgur imitatetur cali: quo illustrãt
omnia. unde & in tenebris uidere potuerunt.Itaq libete intro¬
cunt. Uenerat enim maria magdalena: quac us nuntiaucrat
lapidem reuolutum: & corpus domini de monumento sublat.¬
Angelum autẽ non putemus idcirco uenisserut aperiret sepulchs
donino resurgenti et reuoluetti lapidem. sed postq̃ domins
resurrexit. hora qua ipse coluit: & quas. nulli mortaltũ cognita

Expanded text:
todes, et facti sunt velut mortui. Igitur qui fuerant tanto 830 timore perterriti, ut putarentur mortui; aut dimisisse sepulcrum, et fugisse credendi sunt; aut ita corpore, et animo obtorpuisse, ut non dicam viros, sed ne mulierculas quidem, sepulcrum intrare cupientes, auderent prohibere. Magnus enim timor eos exterruerat, videntes lapidem revolutum, et terraemotum, factum, non ex more solito, sed tam magnum, qui cuncta concuteret, et eversionem terrae funditus minadei descendisse de caelo tam claro uultu, ut non lampadas et 1 humana lumen arte succensum, sed fulgur imitaretur caeli, quo inlustrantur omnia. unde et in tenebris uidere potuerunt. itaque libere introeunt; uenerat enim Maria Magdalene, quae eis nuntiauerat lapidem reuolutum et corpus domini de monumento esse sublatangelum autem non putemus idcirco uenisse, ut aperiret sepulchrum domino resurgenti et reuolueret lapidem, sed, postquam dominus resurrexerit hora, qua ipse uoluerat et quae nulli mortalium cognita
Abbreviated transcription (Latin):
anima & corpus in aduentu domini integta conseruẽtur.
Alii ex hoc loco triplicem uolunt in homineꝰ affirmate sub¬
stantiam. Spiritũs. quos sentimus: animãt qua uiuimus
cotpotis quo incedimus. Sunt qui ex anima & corpore tãtũ
stantiam uelint intellige̾ sed efficientiam. per quam & mes̃
in nobis & sensus & cogitatio & animus appellantur. & uti¬
q non sunt tot substantia: quot nomina. Cumq alud
eis oppositum fuerit: Benedicite spũs & animae uistoꝵ do¬
minum:hanc scripturam non recipiunt:dicentes eam in
hebtarco non haberi. Nos autem in pñti loco tt supradixi¬
mus: spiritum qui cum anima & corpore integet cõsũatur:
non substantiam sancti spͥcritits quae non potest incerites.
Sed gratias euis donationes accipimus. quę nrã uel uirtu¬
i nel utio & accenduntut et caetiagnuntrit in nobie¬

Expanded text:
anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corporestantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sensus et cogitatio et animus appellatur, et utique non sunt tot substantiae, quot nomina. cumque illud eis\' oppositum fuerit: benedicite, spiritus et animae iustorum, dominum, scripturam non recipiunt dicentes eam in Hebraico non haberi. nos autem in praesenti loco, ut supra diximus, spiritum, qui cum anima et corpore integer conseruatur, non substantiam spiritus sancti, quae non potest interire, sed gratias eius donationesque accipimus, quae nostra uel uirtute uel uitio et accenduntur et extinguntur in nobi
Abbreviated transcription (Latin):
nunt tibi.Triplex in corde nto descriptio & eegula scriptuta¬
rum est. Prima ut intelligamus eas iuata hystoriam. Sceł¬
ut iuxta tropologiam. tert̾ia ut uixta intelligẽtiã spũalerp̃
In hystotia torum quae scripta sunt ordo seruatur. Etrtcopo
logia de lrã amaiora consurgimus: Et quicquid in priori
populo carnaliter factum est:iuxta motalem inteepreta¬
mur locum: & ad animae nostrat emolumenta conuerti¬
mus. In spirituali theoria ad sublimiora transimusp
terrena dimutimus. de futurorum beatitudiner& cacdest¬
bus disputamus.ut praesentis uita: praemeditatm uanhra
sit futurae beatitudinis.Quos talts Apũs inuruerit. ũ &
corpore &. anima & spiritu integni conserurntur: et perfe¬
ctam habeant in se t̾riplicis scientia ueritatem: hos sua
pace sanctificabit: & facuet esse perfectos. Multi simplicit
hunc locum de tesurrectione intelliꝗunt: & ut & spũs &

Expanded text:
nunt tibi. Triplex in corde nostro descriptio aut regula Scripturanunt tibi. Triplex in corde nostro descriptio aut regula Scripturarum est. Prima, ut intelligamus eas, iuxta historiam: secunda, iuxta tropologiam: tertia, iuxta intelligentiam spiritualem. In historia, eorum quae scrlogia de littera ad maiora consurgimus et, quicquid in priori populo carnaliter factum est, iuxta moralem interpretamur locum et ad animae nostrae emolumenta conuertimus; in spiritali θεωϩία ad sublimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et spiritus et
Abbreviated transcription (Latin):
mrm: & torum qui pro xpi nomine uel oculos effossos: uel
amputatas nares:uel abscisas manus habchatit. Etgo integr
corpus est: de quo diximus in alia questione. Et non tenes
caput: Ex quo omne corpus conneaum atq: compactum:ac¬
cipit augmentum in administrationẽ christi. Hoc corpus ec¬
desia est. & quicunq huiuis corporis tenuerit caput. &calͣ
membra seruauerit:habebit integrum corpus:quantum pĩ
recipere humana natura. Iuxta hunc modum & anini&
intrgritas conseruanda est. qua dicete potest. Benedic giã
mea dominum.qui sanat omnes infirmitates tias. Et qua
scriptum est.Misit uerbum suum & sanauit eos.Spt̃s qͦ
sed uiuimus nospirua: & acquiestimus spiritum& ppera car¬
nis mortificamus inspiritit. affrrimus q opties fructus
cius. caritatem. gauuduim. pacem. Xc̃. Aliter ꝑ recipifur nob
salomone dicenie. Tu aurem describe eam triplecitet in cõ-¬
silio & suuentia. ut respondeas uerba urritatib uis qui propo¬

Expanded text:
martyrum et eorum, qui pro Christi nomine uel oculos effossos uel martyrum et eorum, qui pro Christi nomine uel oculos effossos uel amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra seruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et \' sanauit eos. spiritus sed uiuimus spiritu, adquiescimus spiritui et opera carnis mortificamus spiritu adferimusque omnes fructus eius: caritatem, gaudium, pacem et ceterSolomone dicente, Tu autem describe ea tripliciter in consilio et scientia, ut respondeas verbum veritatis, his qui propo