comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis dicitur isti quos ad matrem ecclesiam redire
ꝑmisistis Antequam redirent ubierr nt similiter
urgentur Asctu paulo anteuerbis atepostts urge¬
baris ubi enimeos fuisse respondebuN nisi in schis¬
mate maximiani sed ubi uolunt eos fuisse conten¬
dant certe quid ad ecdesiam redire ꝓ̃misima linec¬
desia nonfuerunt ergo extirecclesiam bapti zauer̃
& simul baptizatores & baptizati adecdesiam rede¬
untes nec illi honores quos extrre gessenent nec ili
baptisma quod extuir acceperam amiserunt & tu quidẽ
quantum potiusti in causa mala caute locutus es ut diceres
placuit tamen decr&o concilii dilationem temporis dari
in trr quodsiqui corrii uoluiss& in nocens habert¬
illa autem nec corrigendos eos fuisse dixerum quibus
data est illa dilatio sedtamquam omnino inpolluti at
innocentes in maximiani socidate fuerint sicde illis
loquuntur cumipsam prorogant dilationem quid

Expanded text:
eis dicitur: \'isti, quos ad matrem ecclesiam redire eis dicitur: \'isti, quos ad matrem ecclesiam redire permisistis, antequam redirent, ubi erant?\', similiter urgentur ac tu paulo ante uerbis a te positis urgebaris. ubi enim eos fuisse respondebunt nisi in schismate Maximiani? sed ubi uolunt eos fuisse contendant: certe qui ad ecclesiam redire permissi sunt in ecclesia non fuerunt. ergo extra ecclesiam baptizauerunt et simul baptizatores et baptizati ad ecclesiam redeuntes nec illi honores quos extra gesserant nec illi baptisma quod extra acceperant amiserunt. Et tu quidem, quantum potuisti in causa mala, caute locutus es, ut diceres: placuit tamen decreto concilii dilationem temporis dari, intra quod si qui corrigi uoluisset innocens haberIlli autem nec corrigendos eos fuisse dixerunt, quibus data est illa dilatio; sed tanquam omnino impolluti atque innocentes in Maximiani societate fuerint, sic de illis loquuntur, cum ipsam prorogant dilationem. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Uantediem pricestitutum restituti ꝑemptoraasea¬
da nontenerentur utres ponder&urtibi quomodo
se eclesie reddiderunt Quomodo eidem restitutis
si abea noneitent separati Autsi separrti enent
quomodo baptizibant sed quid aliud diceres nuss
quo dabcis. Audienrs quos consolinsti cũ exic causa
interis meis ualde ꝑmoueris & tamen fortassis
tearquant reprehendint quod talia uerba in cuite
posueris est quodte aduersus eos maxime munit
astuant restitiam consul&ur Nam &ipsi in eiꝰ dem
concilii decr&o talia posuerunt unde sinobis lesto
isto opusculo nr̃o na respondere uoluerunt quod
eis non p̃iudicent uerba laicisui uerba ipsoꝵ continuo
recitabim eos autem inquiunt quos sacrilggi sur¬
culi non polluere plantaria hocest quimaximani
cipne proprias manus ueretundo fidei pudore tray¬
erunt ad matrem ecdlesiam redire ꝑmisimi Cumeñ

Expanded text:
ante diem praestitutum restituti peremptoria senante diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tenerentur, ut responderetur tibi: quomodo se ecclesiae reddiderunt, quomodo eidem restituti sunt, si ab ea non erant separati? aut si separati erant, quomodo baptizabant?\' sed quid aliud diceres, nisi quod ab eis audieras quos consuluisti, cum ex hac causa litteris meis ualde permouereris? et tamen fortassis te arguant reprehendant, quod talia uerba incaute posueris. est quod te aduersus eos maxime muniat ac tuam tristitiam consoletur. nam et ipsi in eiusdem concilii decreto talia posuerunt; unde si nobis lecto isto opusculo nostro ita respondere uoluerint, quod eis non praeiudicent uerba laici sui, uerba ipsorum continuo recitabimus: eos autem, inquiunt, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, hoc est qui a Maximiani capite proprias manus uerecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modum defendatur nisi utomnib dicatur dilatio
fuisse concessasit omnib nempe quot quot aduos ab illo
schis mate redierunt Antequam redirent illic fuerunt
illic baptiz auerunt indeaduos sinedestrustione sui hono¬
ris & baptis mi redeuntes sifrons ad sit ortr usie dauseri
lis nisi insehismate maximiani propter quod ino nuinoe
illaost prolita stinentia ibiergo baptiz runteos inquib
aduos simul indeuenentib baptis mum xp̃i nonaus aquib
resmdere quia coasti estis agnoscere Vnde ipso fatto uro
opere uestro aduersus uos merito reuie q condudit᷑
gnoscendum esse baptismum xp̃i si&iam siextrr ecde¬
siã datusfurrit & id conos hocpie cognoscere inurĩs
uos impie rescindere in nostris sed forte panit& talia
ie uerba posuis se quȩ hanc ueritatem nimis urgertia
qum̃ dixisti factum est ut se ecclesiae reddidissent

Expanded text:
quemadmodum defendatur, nisi ut omnibus dicatur dilatio quemadmodum defendatur, nisi ut omnibus dicatur dilatio fuisse concessa. Sed concessa sit omnibus. nempe quotquot ad uos ab illo schismate redierunt, antequam redirent, illic fuerunt, illic baptizauerunt, inde ad uos sine destructione sui honoris et baptismi redeuntes, si frons adsit, ora uestra clauserlit nisi in schismate Maximiani\\ propter quod in omnes illa est prolata sententia? ibi ergo baptizarunt eos, in quibus ad uos simul inde uenientibus baptismum Christi non ausi estis rescindere, quia coacti estis agnoscere. unde ipso facto uestro, opere uestro, iudicio uestro aduersus uos merito recteque concluditur agnoscendum esse baptismum Christi, etiamsi extra ecclesiam datus fuerit, et ideo nos hoc pie cognoscere in uestris, uos impie rescindere in nostris. Sed forte paenitet talia te uerba posuisse, quae hanc ueritatem nimis urgerent, quoniam dixisti: factum est ut se ecclesiae reddidissent
Abbreviated transcription (Latin):
ani ñ interfuerunt Quamuis in eius soci&ate at
schismate constituti tantum quia manusei quod
absentes fuerant non posuerunt sienim adam¬
natis ordmatorib eius eadem concilii sententia
distinguntꝰNam cum dixissent illos quorum
& nomina conscribserunt damnatos esse cogni¬
crie eos autem inquiunt quos sacrilgi surculi
non polluere plantaria hocest quimaximum¬
capite proprias mane uerecundo fidei pudore
truexerunt ad matrem ecdesiam redire ꝑmisimi¬
amos quid planius quid dis tietus quid apertius illos chaus
faimosi raminis reos qui funesto opere perditionis ussor¬
didum collesti feculenti glutinarunt cdomnetos uosor¬
noscite hos autem dicunt quos sacrilgi surtuli nom pos¬
lueri plantara Hocest quimaximiani capnt propras
manus uerecundo fidei pudore tinxcrum id miotm
ecdessam redire permisim: & quia exillis damnaas
duo postea saluo honore susceptisunt noninuentur hoc

Expanded text:
iani non interfuerunt quamuis in eius societate atque iani non interfuerunt quamuis in eius societate atque schismate constituti. tantum quia manus ei, quod absentes fuerant, non inposuerunt. sic enim a damnatis ordinatoribus eius eadem concilii sententia distinguntur. nam cum dixissent illos — quorum et nomina conscripserunt — \'damnatos esse cognoscite\', eos autem, inquiunt, quossacrilegi surculi non polluere plantaria, hoc est qui a Mcapite, proprias manus verecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem Ecclesiam redire permisimmus. Quid planius? quid distinctius? quid apertius? Illos dicunt, framosi criminis reos, qui funesto opere perditionis vas sordidum collecta faeculentia glutinarunt, damnatos esse cognoscite. Hos autem dicunt, quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, hoc est, qui a Maximiani capite, proprias manus verecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem Ecclesiam redire permisimuduo postea saluo honore suscepti sunt, non inuenitur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lesta feculenta glutinauenent Vbitanti facinori
tamquam in licio incertui derici carthaginis
la nocinium prebuerunt tales ministri sac remen¬
toꝵ nondum corretti nondumuobis redelma ac
restituti in schismate maxinani baptizauerint
postules ministros ia curm̃noꝵ correctos reddi¬
tos restitutos ur̃i non rebaptiziuerunt quid sola
inuobis preual& animositas aliquando attenditur
aliquando audiatur & ueritas quidiniciuntꝰ ina¬
nissime nebulae dilationis datae nonipiis dataest
Dequib dictumest dimnatos esse cognostite dequb
&ia p̃distumest quales fuerint quid fecerint.
ur eos oportuerit iam sinedilatione dam nari
quod scilic& maximianum in positis manibus
presentes ordinauerunt hocest enim quod signi¬
ficarunt dicendo quod funesto opere ꝑlitionis
uãs sordidum collesta feculentia glutinauerint
Illis autem clataest dilatio quiorlinationi maxim¬

Expanded text:
lecta faeculentia glutinauerant, ubi tanto facinori lecta faeculentia glutinauerant, ubi tanto facinori tamquam inlicito incestui clerici Carthaginis lenocinium praebuerunt. tales ministri sacramentorum nondum correcti, nondum uobis redditi ac restituti in schismate Maximiani baptizauerunt, post tales ministros sacramentorum correctos redditos restitutos uestri non rebaptizauerunt. Quid sola in uobis praeualet animositas? aliquando adtendatur, aliquando audiatur et ueritas. quid iniciuntur inanissimae nebulae dilationis datae? non ipsis data est, de quibus dictum est: damnatos esse cognoscite, de quibus etiam praedictum est quales fuerint, quid fecerint, cur eos oportuerit iam sine dilatione damnari, quod scilicet Maximianum inpositis manibus praesentes ordinauerunt; hoc est enim quod significarunt dicendo, quod funesto opere perditionis uas sordidum collecta faeculentia glutinauerint. illis autem data est dilatio, qui ordinationi Maxim
Abbreviated transcription (Latin):
emulum ueritatis adulterum ecclesiae matris inimicũ
dat hecore & abi ron ministrum depacis gremio senten¬
tentiae fulmen excisserat nec solum mors iusta suis¬
dericis condemnabat sed &iam trehebat ad consor¬
tum criminis plurimos catena sacrilgu ibierrt ue¬
nenum aspidum sub labus eor ibieorum os maledic¬
none & a maritudine plenum ibi ueloces eoꝵ pedes
ad effundendum soguinem ibi contritio & infelicitas¬
& infelicitas in uueoꝵ ibiuiam pacis non cor noscebant
nec crettimordi anteoculos eoꝵ ibi iacebant abscisa
membire que pest tifer putredo ia corruperrt
ut plus haber& inabscisione solamins quam inre¬
missione medicaminis ibierent famasi criminis
rei iustorianus carcabianenses & ca&eri cumisto
duo decim interquos pr&extatus ad surnanus &fe¬
licianus mustitatus dequib receptis gimus qui
eundem maximianum presentes ordinauertent
hocest funesto opere ꝑditionis uas sordidum col¬

Expanded text:
aemulum, veritatis adulterum, Ecclesiae matris inimicum, aemulum, veritatis adulterum, Ecclesiae matris inimicum, Dathan, Chore et Abiron ministrum, de pacis gremio sententiae fulmen excceleris condemnabat, sed etiam trahebat ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii, ibi erat uenenum aspidum sub labiis eorum, ibi eorum os maledictione et amaritudine plenum, ibi ueloces eorum pedes ad effundendum sanguinem, ibi contritio et infelicitas in uiis eorum, ibi uiam pacis non cognoscebant nec erat timor dei ante oculos eorum, ibi iacebant abscisa membra, quae pestifera putredo ita corruperat, ut plus haberet in abscisione solaminis quam in remissione medicaminis, ibi erant famosi criminis rei Uictorianus Carcabianensis et ceteri cum isto duodecim, inter quos Praetextatus Adsuritanus et Felicianus Mustitanus, de quibus receptis agimus, qui eundem Maximianum praesentes ordinauerant, hoc est funesto opere perditionis uas sordidum col
Abbreviated transcription (Latin):
quid tantum preual& mningenio tambono causa
tam mala homo cordaite homo litteraete isti in
quos proptereaest illa prolata sententia quia sicut
dicif upsedicis inmaximrant tschismate ꝑsistebant
Antequam sicutdicis restituerentur ubienent
ibi sacremita celebient ibi bapti ⁊abant & utuerbis
illius plenarui concilu magis utaribi iuperei semi¬
minis noxios partus tardas calore uaportebant
ibi publici facinoris & parricidiisui fasta scelerum
uota gignebant ibi parturiebant iniustitiam conap¬
ebant laborem & pariebamt miquitatem ibiam non¬
fusa criminum silua nomina eorum desgnabatus
ad poenam ibicis indubenti fune dumdementie dimitie¬
r&ur linea iam causa quospunir& inuenenet illuc eoꝵ
tamquam in asperos scopulos ueridica unda naufrregia
membir proiecenrt eorum pereuntum ibienent
litorir egiptioꝵ exemplo funeb plena necipsam inue¬
nientia sepulturtem ibi non solum maximianum fidei

Expanded text:
quid tantum praeualet in ingenio tam bono causa quid tantum praeualet in ingenio tam bono causa tam mala, homo cordate, homo litterate? isti, in quos propterea est illa prolata sententia, quia, sicut ipse dicis, in Maximiani schismate persistebant, antequam, sicut dicis, restituerentur, ubi erant ibi sacramenta celebrabant, ibi baptizabant et, ut uerbis illius plenarii concilii magis utar, ibi uiperei seminis noxios partus tardo calore uaporabant, ibi publici facinoris et parricidii sui feta scelerum uota gignebant, ibi parturiebant iniustitiam, concipiebant laborem et pariebant iniquitatem, ibi iam non confusa criminum silua nomina eorum designabantur ad poenam, ibi eis in indulgentiae fine, dum clementiae dimitteretur linea, iam causa quos puniret inuenerat, illuc eorum tamquam in asperos scopulos ueridica unda naufraga membra proiecerat, eorum pereuntium ibi erant litora Aegyptiorum exemplo funeribus plena, nec ipsam inuenientium sepulturam, ibi non solum M
Abbreviated transcription (Latin):
sedipsis &iãtuis uerbis emin& appar& eluc& in
maximiani sacrilgo schismate baptismum datum
uestros ausos non fuisse rescindere qui ho mines¬
biptitatos inecdesus quas ingurtiuadñ proprio labore
i postoli propagarunt nondubitant xp̃ianos neare
ex sufflare rebaptizare tudicis tuscribis ecce teipsum
iudi lige teipslim tamquim dicis tuscribis in eosonei
qui in maximiani schismate p̃stitissent contrrecto
aur̃is concilio prolatam esse sementiam tudicis tusgi¬
bis acsententia consensu omnium confirmata plau¬
isse tamen dilationem temporis dari intrre quod si
qui corrigi uoluss& in nocens haber&ur tudicis
us cibis non solum duos indequos memoro sed mul¬
tos alios purgitos atque in nocentes seu uñre eclesit
reddidise tudicis tuscribis ideo eorum baptisma
ñ debusse rescindi qui intrardiem prcestraitum
restituti ꝑemptoria sententia non tener&ur quid

Expanded text:
sed ipsis etiam tuis uerbis eminet apparet elucet in sed ipsis etiam tuis uerbis eminet apparet elucet in Maximiani sacrilego schismate baptismum datum uestros ausos non fuisse rescindere, qui hominesbaptizatos in ecclesiis, quas in gratia domini proprio labore apostoli propagarunt, non dubitant christianos negare exsufflare rebaptizare. tu dicis, tu scribis — ecce te ipsum audi, lege te ipsum —, tu, inquam, dicis, tu scribis in eos omnes, qui in Maximiani schismate perstitissent, contracto a uestris concilio prolatam esse sententiam; tu dicis, tu scribis hac sententia consensu omnium confirmata placuisse tamen dilationem temporis dari, intra quod si qui corrigi uoluisset innocens haberetur; tu dicis, tu scribis non solum duos inde quos memoro, sed multos alios purgatos atque innocentes se uestrae ecclesiae reddidisse; tu dicis, tu scribis ideo eorum baptisma non debuisse rescindi, quia intra diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tene. quomodo. Quid,
Abbreviated transcription (Latin):
alu purgati atque innocentes intradiem dilationis se
ecclesiae reddiderunt quo uerbome adiuuas quouer¬
bome cumaseris ueritatem calginemq illa cona¬
baris offundere discutis Cumem̃ dicis eos seeclesi a
red didisse procul dubio fateris eos extrx ecclesiam
fuisse Vibiergo antequam se ecdesiae redderent
fuert̃ ibi baptizauerunt ergo extrr ecelesiam bap¬
tis ma baptisina quod dederunt ad hoc in explicandi
inplicam̃to dunte conaris e uoluere rursus rnuo¬
lueris dicisenĩ ideo eoꝵ baptisma non debiusse re¬
scindi quia intrxdiem praestitum restiruti ꝑemp¬
toria sententia nonterentur quomodo ergodicis
antediem restitutionis non fuisse abecdesia separartos
quos antediẽ dilestionis confiteris ecdesir restitutos
si ho mines sum: siqualẽ cumq: nationem ñsensum
habem: humanũ si non peronr pecorib si nonlgna
& lapides lgnis & lapidib loquimur ñ meis tantũ

Expanded text:
alii purgati atque innocentes intra diem dilationis se alii purgati atque innocentes intra diem dilationis se ecclesiae reddiderunt. quo uerbo me adiuuas, quo uerbo mecum asseris ueritatem caliginemque illam, quam conabaris offundere, discutis. cum enim dicis eos se ecclesiae reddidisse, procul dubio fateris eos extra ecclesiam fuisse. ubi ergo antequam se ecclesiae redderent fuerunt, ibi baptizauerunt; ergo extra ecclesiam baptisma fuit quod dederunt. ab hoc inexplicabili inplicamento dum te conaris euoluere, rursus inuolueris. dicis enim ideo eorum baptisma non debuisse rescindi, quia intra diem praestitutum restituti peremptoria sententia non tenerentur. quomodo ergo dicis ante diem restitutionis non fuisse ab ecclesia separatos, quos ante diem dilationis confiteris ecclesiae restitutos? si homines sumus. si qualemcumque rationem, si sensum habemus humanum, si non pecora pecoribus, si non ligna et lapides lignis et lapidibus loquimur. non meis tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen decr&o concilio dilationem temporis dari
in trac quod siqui corrgi uoluss& innocentis haberdir
haecdicens sicine contirete ipsum sensus claudis utñ
aduertas quod hi omnes qui propterea contraese fer¬
ri sententiam concilu meruerunt quia maximiano
sociabantur Antequam se intredilationis tempus
corrgerent ineodem schismate consistebant tibi
erco &iam baptizabant obsecrote quid inanem
caliginem ꝑspucuis reb asꝑgis quam rursus tuoꝵ
uerboꝵ nominore ꝑspicuitate dispergis dicoenim
pr&extatum & felicianum maximiam ordinao¬
res meo quod commiserunt sacrilego schismate
baptrzasse &abeis baptizatos cumeis esse susceptos
non recisio baptismate quod inchismate dederunt
quod sacrilgi ministrreuenent quodore maledistioni
pleno quod labiis cumueneno aspidum consetriruenent
ialia quippe in eos dicuntur eamsententiam quamineos
omnes prolatam este non nezas hictu respondis. quod
non solum duo isti quos memoro sed&iam multi

Expanded text:
decreto concilii dilationem temporis dari, intra quod si qui corrigi uoluisset innocens haberetur. haec dicens sicine contra te ipsum sensus claudis, ut non aduertas, quod hi omnes, qui propterea contra se ferri sententiam concilii meruerunt, quia Maximiano sociabantur. antequam se intra dilationis tempus corrigerent. in eodem schismate consistebant? ibi ergo etiam baptizabant. obsecro te: quid inanem caliginem perspicuis rebus aspergis, quam rursus tuorum uerborum non minore perspicuitate dispergis? dico enim Praetextatum et Felicianum Maximiani ordinatores in eo quod commiserunt sacrilego schismate baptizasse et ab eis baptizatos cum eis esse susceptos non rescisso baptismate, quod in schismate dederant, quod sacrilegi ministrauerant, quod ore maledictione pleno, quod labiis cum ueneno aspidum consecrauerant. talia quippe in eos dicuntur ea sententia, quam in eos omnes prolatam esse non negas. Hic tu respondes, quod non solum duo isti quos memoro, sed etiam multi
Abbreviated transcription (Latin):
nire orbeniterre siquid mali fecit quodquidem
absit u fecerti ꝑsequutionis tempore cacilianus siper¬
secutionem quam passus est saluius ab illo que mipse
beris irur udis nobis restitiaꝓprimianus snc
primianus fate
partierr doniti dinmare conaris nonslum auniunto¬

Expanded text:
rare orbem terrae, si quid male fecit — quod quidem rare orbem terrae, si quid male fecit — quod quidem absit ut fecerit — persecutionis tempore Caecilianus, si persecutionem, quam passus est Saluius ab illo, quem ipse beris igitur uelis nolis, ne Restitutum, ne Primianum, ne partem Donati damnare cogaris, non solum et i
Abbreviated transcription (Latin):
cens maximianus est passus sed dico siꝑsequutionem
quipatitur habendus est inocens passus est saluius
zesta recito uerba quanonuis rep&o fecit restitutus pas¬
sus est saluius quem mihi ex his duob xp̃ianum nisi
restitutum quem sacrileum nisi saluium respondebis
iaceat gitur oport& inprobatum que respuatur
& quod dixisti nullam esse iustam ꝑ sequutionem
& quod dixisti quis non uult testamento consentire
prolato qui perse quutionem patitur An quifacit
quia & iusta ꝑsequutio est quamꝑtulit saluius & resti¬
iutus fecii passus est saluius. & tibiest restitutus lau¬
dabilis damnabilis saluius neque enim occulte fac¬
tum eẽ dicturus est Aut poss& hoc latere primianũ
quod ineciuitate fastum est ubi ipse ep̃s praesidebat¬
& intanta ciuitate apudtantum iudicem ut ex hoc aliis
&iam ciuitatib occultum esse non poss& Aut si & hoc
inter occulta deputandum est Cur nonuis inoni¬

Expanded text:
cens, Maximianus est passus\'. sed dico: \'si persecutionem cens, Maximianus est passus\'. sed dico: \'si persecutionem qui patitur habendus est innocens, passus est Saluius\'. gesta recito, uerba quae non uis repeto: fecit Restitutus, passus est Saluius. quem mihi ex his duobus christianum nisi Restitutum, quem sacrilegum nisi Saluium respondebis? iaceat igitur oportet inprobatumque respuatur et quod dixisti nullam esse iustam persecutionem et quod dixisti: quis non uult testamento consentire prolato, qui persecutionem patitur an qui facit?, quia et iusta persecutio est, quam pertulit Saluius et Restitutus fecit. passus est Saluius, et tibi est Restitutus laudabilis, damnabilis Saluius. neque enim occulte factum esse dicturus es aut posset hoc latere Primianum, quod in ea ciuitate factum est. ubi ipse episcopus praesidebat, et in tanta ciuitate. apud tantum iudicem, ut ex hoc aliis etiam ciuitatibus occultum esse non posset. aut si et hoc inter occulta deputandum est, cur non uis igno
Abbreviated transcription (Latin):
ex quanta cumque parte sedibsuis &iam post procor¬
sulis iudicatum turbe sibi fabentis fidutia saluius re¬
pugnare temptauenrt. uistus aliquando conp̃hensus ÷
ñiam ducendus adiudicem ubi interpartes fuenxt
prolata sententia sed pompa miserebilis trium phan¬
dus capto enim seni mortuus canes allegauerunt incollo
& sic cumillo quantum libuit saltauerut hocsi uelle
exas gerere dicendo non ne fortassis hanc penam uixtor¬
mentis regum & ruscorum quib mortua uiuis corporar
icio. conungebant conparaendam esse monstirerem
nonne homo senex & qui haberi uolebat ep̃s õnium
iuditirm desoci&atem urrei uiuor atq: mortuorum
exterminandus ess& si duobus sibi supplicus unde
unum sub eundem ess& propositis non potius herer &
immo um nonipsa eed proipsis ista quedicam ecceemĩ
non dico si ꝑsequutionem facere non lic& fecii restitutus
nec dico siꝑsequutionem quipatitur habendus est inno¬

Expanded text:
ex quantacumque parte sedibus suis etiam post proconex quantacumque parte sedibus suis etiam post proconsulis iudicatum turbae sibi fauentis fiducia Saluius repugnare temptauerat, uictus aliquando conprehensus est, non iam ducendus ad iudicem, ubi inter partes fuerat prolata sententia. sed pompa miserabili triumphandus. capto enim seni mortuos canes alligauerunt in collo et sic cum illo quantum libuit saltauerunt. hoc si uellem exaggerare dicendo, nonne fortassis hanc poenam uix tormentis regum Etruscorum, quibus mortua uiuis corpora coniungebant, conparandam esse monstrarem? nonne homo senex et qui haberi uolebat episcopus omnium iudicio de societate uiuorum atque mortuorum exterminandus esset, si duobus sibi suppliciis, unde unum subeundum esset, propositis non potius haerere immo iam non ipsa, sed pro ipsis ista quae dicam. ecce enim non dico: \'si persecutionem facere non licet, \'fecit Optnec dico: \'si persecutionem qui patitur habendus est inno
Abbreviated transcription (Latin):
chorum reuerteris u&ustatis aut ut habes scribtum
terga persequutorib prodis quid hictibi uid&ur placa¬
ne istum saluium appellere iustum cui pro consule
prodat qum̃ scribtum est in euangelio siuos ꝑ sequuti
fuerunt fugite uides certe quamspeciem saluius apud
suos ul martrris uel confesie¬
restituto hetmeruit a pro coniudire & tamennon
solum secundumnos uerum &im secundumuosim¬
pius & sacrilgus iuidicatur iamuero postta quonsenten¬
na proconsulis abitinenaib allexataest ꝑquamciuratẽ
uicinam iudicatum implere uestri meruenint eo qđ
paene omnes membresiani saluium dilgebant que
fecerint idem̃ abtinenses homini adate gnruis simo
pig& dicere quiacum non apudacta fecerunt sedram
retenti memoria cumonib documentis sit clarior
ipsa testificatio ciuitatum breuner adngam quo dillic
cumner ager& conperinam quiaeis prodefendendis

Expanded text:
chorum reuerteris uetustatis aut, ut habes scriptum, chorum reuerteris uetustatis aut, ut habes scriptum, terga persecutoribus prodis? quid hic tibi uidetur? placetne istum Saluium appellare iustum, cui pro consule, prodat, quoniam scriptum est in euangelio: si uos persecuti fu e ri D;, fugite? uides certe, quam speciem Saluius apud suos uel martyris uel confesRestituto haec meruit a proconsule audire, et tamen non solum secundum nos, uerum etiam secundum uos impius et sacrilegus iudicatur. Iam uero posteaquam sententia proconsulis Abitinensibus allegata est, per quam ciuitatem uicinam iudicatum impleri uestri meruerant, eo quod paene omnes Membresitani Saluium diligebant, quae fecerint idem Abitinenses homini aetate grauissimo, piget dicere, quia ea non apud acta fecerunt; sed tam recenti memoria cum omnibus documentis sit clarior ipsa testificatio ciuitatum, breuiter attingam, quod illic, cum iter agerem, conperi. nam quia eis pro defendendis
Abbreviated transcription (Latin):
qua se commntt examiini & persequutorib suis
mpro consulari iuditio respondere ea credo fidutia
quod scir& aduersairiossuos legib contiirher&icos
promulgitis uti nom poss& apud iudicem nisi &iam
se ipsos ei pariter in rdir& sed fe feliteum istacozi¬
tio apud seurnum enim Tunc proconsulem uegraaa
plus ualuit uel magis forte bagaiense concilium quod
illic &iam contureundem saluium recitatum est
quadam sane interloquutionem quidperse ager&ur
ostendit id est saluium autchoro episcoporum Cõ¬
munionis primiani redder& aut fugar& a sedib ut
restitutus quem contia eum primianus ordina uenri
loca omnia quaeasalluo tenebantur sine aduersario
possider& & tamenin eadem inter locutione quod ꝑ¬
sequutionem saluius pater&ur expressit sicenim
ineisdem gestis legitur serenus proconsule dixrilis
episcopoꝵ secundum legem abepiscopis audienda est
epĩ iudicauerunt quare non aut subsatis factione ad

Expanded text:
que se committere examini et persecutoribus suis in proconsulari iudicio respondere, ea credo fiducia, quod sciret aduersarios suos legibus contra haereticos promulgatis uti non posse apud iudicem, nisi etiam se ipsos eis pariter inretirent. sed fefellit eum ista cogitatio. apud Seranum enim tunc proconsulem uel gratia plus ualuit uel magis forte Bagaiense concilium, quod illic etiam contra eundem Saluium recitatum est. quadam sane interlocutione quid per se ageretur ostendit, id est ut Saluium aut choro episcoporum communionis Primiani redderet aut fugaret a sedibus, ut Restitutus, quem contra eum Primianus ordinauerat, loca omnia, quae a Saluio tenebantur, sine aduersario possideret; et tamen in eadem interlocutione quod persecutionem Saluius pateretur expressit.\' sic enim in eisdem gestis legitur: Seranus pro consule dixit: lis episcoporum secundum legem ab episcopis audienda est: episcopi iudicauerunt. quare non aut sub satisfactione ad
Abbreviated transcription (Latin):
modo excusare poss&is causa uobis maximianensium
ꝓciutaest in quouelut speculo uestirem prruitatem
conspectam si uolueritis corrgatis si autẽ noluerntis
nolo quicquam inruius dicere quando sciote corha¬
bere quid enim conturista dicturus es bene quia
ipse scribis cum demaximianensib damnatis & re¬
ceptis legisses totum quod inserui lit teris meis
ualde fuisse permotum credere prorsus uideo causa
quaeualde debuerit ꝑmouere Uideam:. ergotua ista
per motio quandam reddita nrtione sedata est statim
tedicis Auestris ep̃is diligentius inquisisse atqueipsis
docentib & detr&um concilii & sententiam meos
quidamnatisunt dicta & rei totius ordinem cognouis¬
se deinde &iam mecredens adhucinourre quid
gestumsit atq ad monens ut quid habeat sed in¬
ueritas dicerem narnrsti plane nonquidueritas
habeat. sed in ciuid in cautis & nelegentib uestri
proueritate supponant dicisemm cumquam

Expanded text:
modo excusare possetis, causa uobis Maximianensium modo excusare possetis, causa uobis Maximianensium procurata est, in quo uelut speculo uestram prauitatem conspectam, si uolueritis, corrigatis, si autem nolueritis — nolo quicquam grauius dicere, quando scio te cor habere. quid enim contra ista dicturus es? Bene quia ipse scribis, cum de Maximianensibus damnatis et receptis legisses totum quod inserui litteris meis, ualde te fuisse permotum. credo: prorsus uideo causam quae ualde debuerit permouere. uideamus ergo, tua ista permotio quanam reddita ratione sedata est. statim te dicis a uestris episcopis diligentius inquisisse atque ipsis docentibus et decretum concilii et sententiam in eos qui damnati sunt dictam et rei totius ordinem cognouisse. deinde etiam me credens adhuc ignorare quid gestum sit atque admonens, ut quid habeat ueritas discerem, narrasti plane non quid ueritas habeat, sed quid incautis et neglegentibus uestri pro ueritate subponant. dicis enim, cum quam
Abbreviated transcription (Latin):
non tibi creditur Accusanti uel accusare nonaud es
nenonualeas conꝓbare Aut deserenda tibiest
pãrs donati Aut talis eris qualis ille cusus peccatum
nonignonas quamuis dissimiliter uiuas hoc non
secundum ueram sedsecundam uestirem sententiã
uobis rectissime dicitꝰ quisenm nescite alienum
esse ab illius ma losi consensione peccata eiꝰ ñ com¬
municas sedhno agnoscere cozeris quanta impi¬
&ate obiciatis orbixpiano uel falsa uelaerie inota
crimina a frorum cuntibi obicinolis quod de¬
altero scis quia hoceis non potes suadere aquorum
nonuis soci&ate discedere na nedeseres quosputas
bonos ferre cogeris quos nosti malos ac ꝑhoc omnis
conuincit ueritas malos quipter aliena crimina seu uera
seufalsa Caderis tamen incognita sibi autem non offutu¬
ra disruptam unitatem torzentium deseruerunt
bonos hoctam magnum nefas partisdonati neali quo

Expanded text:
non tibi creditur accusanti uel accusare non audes, non tibi creditur accusanti uel accusare non audes, ne non ualeas conprobare, aut deserenda tibi est pars Donati aut talis eris, qualis ille cuius peccatum non ignoras, quamuis dissimiliter uiuas. hoc non secundum ueram, sed secundum uestram sententiam uobis rectissime dicitur. quis enim nescit te alienum esse ab illius malo, si consensione peccato eius non communicas? sed hinc agnoscere cogeris. quanta impietate obiciatis orbi christiano uel falsa uel certe ignota crimina Afrorum, cum tibi obici nolis quod dealtero scis, quia hoc eis non potes persuadere, a quorum non uis societate discedere. ita, ne deseras quos putas bonos, ferre cogeris quos nosti malos, ac per hoc omnes conuincit ueritas malos, qui propter aliena crimina seu uera seu falsa, ceteris tamen incognita, sibi autem non offutura. disrupta unitate tot gentium deseruerunt bonos. hoc tam magnum nefas partis Donati ne aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
morib adenim & illae similitudines in scrib¬
iuris & illa exempla p̃misra sunt ut discerem
frumentum esse necaream dominicam propter
palea conmixtionem disserere pisces bomi esse
nec propter commixtione maloꝵ disruptis r&ib
fortes ireuasa esse misericordiae in honore fasta atq
mundata nec propter uasa ꝑditionis & contumelia
dedomo magna fugere nullaenim causa inutrorum¬
q temponaeli congregatione atq permixtione lauda¬
biliter tolenentur mali nisi nedamna biliter dese¬
nentur bon quod cum &uos inuestris tammultis
& tam manifestis malis eadem necessitate faciatis
potest facile siuelis aduertere quod nonnisi ani¬
mositate sacrilga uos axp̃ĩanis tot actantis gentib
sepanrtis itaq non solum optatus milla gildoni¬
ana soci&ate notissim: sed quilib& obscurus apud
uos tesciente mali aliquid fecerit cum eum non
potueris Auestrar communione sepantre quia ł

Expanded text:
moribus. ad hoc enim et illae similitudines in scripmoribus. ad hoc enim et illae similitudines in scripturis et illa exempla praemissa sunt, ut disceremus frumentum esse nec aream dominicam propter paleae commixtionem deserere, pisces boni esse nec propter commixtionem malorum disruptis retibus foras ire, uasa esse misericordiae in honore facta atque mundata nec propter uasa perditionis et contumeliae de domo magna fugere. nulla enim causa in utrorumque temporali congregatione atque permixtione laudabiliter tolerantur mali, nisi ne damnabiliter deserantur boni. quod cum et uos in uestris tam multis et tam manifestis malis eadem necessitate faciatis, potes facile, si uelis, aduertere, quod non nisi animositate sacrilega uos a christianis tot ac tantis gentibus separatis. Itaque non solum Optatus in illa Gildoniana societate notissimus, sed quilibet obscurus apud uos te sciente . mali aliquid fecerit, cum eum non potueris a uestra communione separare, quia uel
Abbreviated transcription (Latin):
licis uitus eorum qui non caste xp̃m adnuntia¬
bant & tamen cumeis eundemxpm̃ p̃dicabat
eiusdem sacuirmenta participabat & de his
a& Nam hos martir cyprianus amantissim:
unitatis non aliquo schismate uelherese sepa¬
urtos sed fraetrib corponrli congregatione fuiss e
commixtos & intellexit & scribsit sicut idem ipse
crprianus a uarnie urpinis fenori collegarũ
non cõmunicabat quos dicebat esurientib inec¬
clesia furtrib habere argentum largiter uelle¬
fundos insidiosis fucudib nepere usuris multi¬
plicantib fęnus aigere quod malum &iam
idolatiae con pauruit quoꝵ tamen corpontelem
congregationem non refugiebat ad eadem altaria
consistebat eundem sacurtissimum cibum potũ¬
q sumebat illi enim non abis sed sibi iuditiũ
manducabant & uuebant illeautem cũtalib
non eorum peccata sed misteria xp̃i cõmimi¬
cabat coniuntissim cođib disiuntissimus

Expanded text:
licis uitiis eorum, qui non caste Christum adnuntialicis uitiis eorum, qui non caste Christum adnuntiabant, et tamen cum eis eundem Christum praedicabat, eiusdem Christi sacramenta participabat et de his adnuntietur - nam hos martyr Cyprianus amantissimus unitatis non aliquo schismate uel haerese separatos, sed fratribus corporali congregatione fuisse commixtos et intellexit et scripsit —; sicut idem ipse Cyprianus auaritiae rapinis faenori collegarum non communicabat, quos dicebat e sur i en t i bus in ecclesia fratribfundos insidiosis fraudibus rapere, usuris multiplicantibus faenus augere, quod malum etiam idololatriae conparauit, quorum tamen corporalem congregationem non refugiebat, ad eadem altaria consistebat, eundem sacratissimum cibum potumque sumebat. illi enim non aliis, sed sibi iudicium manducabant et bibebant, ille autem cum talibus non eorum peccata, sed mysteria Christi communicabat, coniunctissimus coetibus, disiunctissimus
Abbreviated transcription (Latin):
Iquae aifalsa sunt aut peccata non sunt Aut
&iam siuenr Atque peccata sum bonorum soci& itẽ
maculare non possum neque enimbom commu¬
nicant peccatis alienis quib utiq faciendis non
consentiunt quamuis cum ipsis quiea faciunt do¬
nec dearea domica sicut palea uenti labro ultimo
sepanxrentꝰ non eoꝵ peccata sed dĩ sacurmta com¬
municent & intrir eandem sagenam uelut pisces
boni cummalis usque adseparartionemq inlitore
hocest infine saȩculi tamquem infinemaris futuri
est non abeis corpoꝵ segregatione sedune acmoꝵ
diuersitate disiunctisunt sicut nec undecim aposto¬
li furtis iuda communicabant & tam̃ cũ illo
idem domino uisibiliter coherebam cundem
magistrum audiebant idem credendum euangeliũ
praciebant eadem sacurm̃ta sumebant corponeli
Cumillo congrezatione ꝑ mixti spiritali dissimi¬
litudine sepaurti sicut apostolus paulus ñ com¬
municabant contumatie & inuidie hocest diabo¬

Expanded text:
quae aut falsa sunt aut peccata non sunt aut, quae aut falsa sunt aut peccata non sunt aut, etiamsi uera atque peccata sunt, bonorum societatem maculare non possunt. neque enim boni communicant peccatis alienis, quibus utique faciendis non consentiunt, quamuis cum ipsis, qui ea faciunt, donec de area dominica sicut palea uentilabro ultimo separentur, non eorum peccata, sed dei sacramenta communicent et intra eandem sagenam uelut pisces boni cum malis usque ad separationem, quae in litore, hoc est in fine saeculi tamquam in fine maris futura est, non ab eis corporum segregatione, sed uitae ac morum diuersitate disiuncti sint; sicut nec undecim apostoli furtis Iudae communicabant et tamen cum illo eidem domino uisibiliter cohaerebant, eundem magistrum audiebant, idem credendum euangelium cipiebant, eadem sacramenta sumebant, corporali cum illo congregatione permixti, spiritali dissimilitudine separati; sicut apostolus Paulus non communicabat contumaciae et inuidiae, hoc est diabo
Abbreviated transcription (Latin):
tismus ab optato datus quemsic damnare noluisti
UIt tamen non fueris ausus absoluere & nonualett
datus baptismus medesiis apostolico labore fun¬
diti corinthioꝵ gilatarum ephesioꝵ colosensium
philipensium ⁊ hesa loni censium Caderterumq
in scis litteris quas &uos legistis conscribiarum
ubi cetiliam nondico falsum illud crimen sed fiett
nec uerum nomen auchtũ est abuerit conscientiam
stẽ dantis optatus inilla uita quamtu sicut scribta tua¬
indicant &iam sipropternos damnare erubuisti
tam̃ propterd̃ absoluere timuisti in illa &iam
publica fama ubilatentem tibi uisum est Attendi posse
conscientiam & accas&ur conscientia tot tantoꝵq gentiũ
xp̃ianan quia remotissimas lites gnoneuit a frorꝵ
nũquid &iam crimina istoꝵ felitiam scilic& & p̃tex¬
iau quos trecenti & decem plenario concilio damna¬
uerunt similiter inonere potuerunt & ad huc
obicis unitati catholier nescio quo fata nostroꝵ quae

Expanded text:
tismus ab Optato datus, quem sic damnare noluisti. tismus ab Optato datus, quem sic damnare noluisti. ut tamen non fueris ausus absoluere, et non ualeat datus baptismus datis, Corinthiorum, Galatarum, Ephesiorum, Colossensium, Philippensium, Thessalonicensium, caeterarumque in sanctis Litteris, quas et vos legitis, conscriptarum, ubi Caeciliani, non dico falsum illud crimen, sed forte nec verum nomen auditum est. Habuerit conscientiam sancte dantis Optatus in illa vita, quam tu, sicut scriindicant, etiamsi propter nos damnare erubuisti, tamen propter deum absoluere timuisti. in illa etiam publica fama, ubi latentem tibi uisum est attendi posse conscientiam, et accusetur conscientia tot tantarumque gentium christianarum, quia remotissimas lites ignorauit Afrorum: numquid etiam crimina istorum, Feliciani scilicet et Praetextati, quos trecenti et decem plenario concilio damnauerunt, similiter ignorare potuerunt? Et adhuc obicis unitati catholicae nescio qua facta nostrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tam quã urbidus fluctus ultra prosiliens felicianum
& pr&extatum introrsus postea resorber&: Quidemm¬
aliud uelut ad magnam defensionem suam responde¬
re uestri solent cumeis obicitur pr&exiani & feliti¬
ani talis receptio damnatoꝵ nisi optatus hoc uoluit
optatus hocfecit quod & ipse ciuitates mustitana
& adsuritana testantur Quesedicut exoptati com¬
minatione gildomanum milnem formidantes
cogisse episcopos suos ad communionem redire
primiam Uerutu quia hoc ab illo factum inpu¬
denter negari posse uidisti hocamescribtum ne¬
gasti magis fortasses existimans littenes meas quan
illam remposse nescire sed licuern episcopis uestris
nescio quodonatuno uel numidico priuilezio de suo
ignourre colleza quiel quiltota a frica conclamabat
cuma fris aba fris obiesta crimina num quã ꝓbita
totiens absoluta orientalib & occidentalib terre
finib ignota esse nonsinant ualeat. apuduos bap¬

Expanded text:
tamquam rabidus fluctus ultra prosiliens Felicianum tamquam rabidus fluctus ultra prosiliens Felicianum et Praetextatum introrsus postea resorberealiud uelut ad magnam defensionem suam respondere uestri solent, cum eis obicitur Praetextati et Feliciani talis receptio damnatorum, nisi: \'Optatus hoc uoluit. Optatus hoc fecit\'? quod et ipsae ciuitates Mustitana et Adsuritana testantur, quae se dicunt ex Optati comminatione Gildonianum militem formidantes coegisse episcopos suos ad communionem redire Primiani. uerum tu, quia hoc ab illo factum non inpudenter negari posse uidisti, hoc a me scriptum negasti, magis fortassis existimans litteras meas quam illam rem posse nesciri. sed licuerit episcopis uestris nescio quo Donatiano uel Numidico priuilegio de suo ignorare collega quidquid tota Africa conclamabat, cum Afris ab Afris obiecta crimina numquam probata, totiens absoluta orientalibus et occidentalibus terrae finibus ignota esse non sinant; ualeat apud uos bap
Abbreviated transcription (Latin):
qui has litterirs legunt expestant proculdubio uel
quid hinc editumsit uibi dictumest uelame quid
responsit Itaque deoptato gildoniano quodobiectis
meis respondisti nolo discutere nolo in hominis causa
decuius Auestris damnatione nihil ego dutius
in monrri facio iastur huius obiesti & hocfortasse
apud posteros cumillius fuerit oblitieraeta memo¬
ria nunc uero quam diusunt homines quiuitam
illius mores quaenouerunt parum me deillo dixisse
quam falsum potius conquerentur neque enim sic
legut litteras nostrres ut tuqui exme quaeris ille
quem tam quam uirbidum fluctum appellauerim
quid absorbuerit Cumillic habeas prir& extatum
& felitianumnam uerbamea illic sicsehabent ita
quidem inquam isti insultant schismacissuis ut
eos & mortuos & insepultos uocent sedcerte opta¬
re debuerunt ut sepelirentur nedemultitudine
iacentium in litore cadauerum insepultorum
gildomanus optatus incedens Cumagmine militari

Expanded text:
qui has litteras legunt, expectant procul dubio uel qui has litteras legunt, expectant procul dubio uel quid hinc a te dictum sit ubi dictum est uel a me quid responsum sit. itaque de Optato Gildoniano quod obiectis meis respondisti, nolo discutere, nolo in hominis causa, de cuius a uestris damnatione nihil ago, diutius immorari. facio certe iacturam huius obiecti, et hoc fortasse apud posteros, cum illius fuerit oblitterata memoria. nunc uero, quamdiu sunt homines, qui uitam illius moresque nouerunt, parum me de illo dixisse quam falsum potius conquerentur. neque enim sic legunt litteras nostras ut tu, qui ex me quaeris, ille quem tamquam rabidum fluctum appellauerim quid absorbuerit, cum illic habeas Praetextatum et Felicianum. nam uerba mea illic sic se habent: ita quidem, inquaeos et mortuos et insepultos uocent. sed certe optare debuerunt ut sepelirentur, ne de multitudine iacentium in litore cadauerum insepultorum Gildonianus Optatus incedens cum agmine militari
Abbreviated transcription (Latin):
breuiter uelut recolendo reminiscendo decursas
Ego potius in hac causa maximia nensium non ea
recte dista Concludo quianec conscientia scẽ dantis
enrt infeliciano quando maximiano coheres
catena sacrilgii tux hebatur & a famosi criminis
reo hacꝑhoc amanifesto ꝑfido bapti zabantur
quia ab illo baptizabant necorgo & rdix & caput
adsalutem illis eraethomo sacrilegus nec arbor
bona eraet insacrilegi schismatis soci&ate dam¬
natus & ad huc ieodem sacrilgio constitus ne
bonus eraxt quidebono diesauro cordissui proferr&
bona quando deillo & dealiis cius socus dicebatur
quorum os maledistione & amaritudine plenum ÷
&tamen quando cumillo ur̃i concordauerunt
baptismum quemtalis dedeient non ipsius esse
sechepĩ aliquando uiueritatis territi conouerunt
ageim uideam:. suo loco inepistulatu demaximia¬
nensium causa quomodote exuas omnes enim

Expanded text:
breuiter uelut recolendo reminiscendo decursa sunt, breuiter uelut recolendo reminiscendo decursa sunt, ego potius in hac causa Maximianensium non ea recte dicta concludo. quia nec conscientia sancte dantis erat in Feliciano, quando Maximiano cohaerens catena sacrilegii trahebatur, et a famosi criminis reo ac per hoc a manifesto perfido baptizabantur qui ab illo baptizabantur, nec origo et radix et caput ad salutem illis erat homo sacrilegus nec arbor bona erat in sacrilegi schismatis societate damnatus et adhuc in eodem sacrilegio constitutus, nec bonus erat qui de bono thesauro cordis sui proferret bona, quando de illo et de aliis eius sociis dicebatur: quorum 08 maledictione et amaritudine plenum est. et tamen, quando cum illo uestri concordauerunt, baptismum quem talis dederat non ipsius esse, sed Christi aliquando ui ueritatis territi cognouerunt. Age iam uideamus suo loco, in epistula tua de Maximianensium causa quomodo te exuas. omnes enim,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse amorse diceres baptizatos qui post tot gene¬
iitiones natifuerunt Quam illedĩ famulus mai¬
ores corum ꝑrubrum mare trensiecit Autsi
propterea morse baptismum habebant quia ex illis
propagatisunt quos in morse baptizatos dicit aposto¬
lus Aude dicere omnes quinascuntur exfidelib xp̃i
anis xpĩanum habere iam baptismum quod uides
ut arbitror quanta untate dicatꝰ sed quomodo sed
habeat illud &iam post morsendĩ famulum aposto¬
li baptizassent teurgerem reddere nrtionem
Curpost felitianum maximianensem sacrilegum
uestri non bapti ⁊ assent im illud quod posu sier¬
rrebant illi quiuolebant esse pauli qua&andem
spes eoꝵ est quiuolumt esse donati priorib par¬
tib epistula&ue nontedefendis seputo quod &iã
ipse considenrs in his qua superius satis dixim.
nonergo sicuttibi uideris & quasi certus exultas
illa omma que p& iliano uel quolib& alio distas
reste dicta concludis ipso quippe ordine quoate

Expanded text:
fuisse a Moyse diceres baptizatos, qui post tot generationes nati fuerunt quam ille dei famulus maiores eorum per Rubram Mare transiecit. aut propterea a Moyse baptismum habebant, quia ex illis propagati sunt quos in Moyse baptizatos dicit apostolus, aude dicere omnes, qui nascuntur ex fidelibus christianis, christianum habere iam baptismum. quod uides, ut arbitror, quanta uanitate dicatur. sed quomodo se habeat illud, etiamsi post Moysen dei famulum apostoli baptizassent, te urgerem reddere rationem, cur post Felicianum Maxiraianensem sacrilegum uestri non baptizassent. Iam illud, quod posui: si errabant illi qui uolebant esse Pauli, quae tandem spes eorum est qui uolunt esse Donati?, prioribus partibus epistulae tuae non te refellisse puto, quod etiam ipse consideras in his, quae superius satis diximus. non ergo, sicut tibi uideris et quasi certus exultas, illa omnia, quae a Petiliano uel quolibet alio dicta sunt, recte dicta concludis. ipso quippe ordine, quo a te
Abbreviated transcription (Latin):
nonem temporis dari intrax quod iiqui corrigi uolu¬
us& in nocens haber&ur quomodo ergo tuipie
nem dicis non cos execclesiam baptizasse Antequam
se ab illo schismate correxissent si quando cummaxi¬
miano enent noneuent extureclesiam aduertis¬
nequid dicas inuenis quaexeas quo confugias ubite
abscondas uides aerte dummanifestos errores
defendere conaris alienos nihilte agere nisi subiun¬
gere manifestiores tuos ecce lege uerbatua sicame
prorsus cominemorentꝰ utate scribta sum
cum quam plurimos inquis ep̃s errore sibi maxi¬
miani sociare contender& contrrcto anr̃s concilio

Expanded text:
tionem temporis dari, intra quod si qui corrigi uolutionem temporis dari, intra quod si qui corrigi uoluisset innocens haberetur. quomodo ergo tu ipse em dicis non eos extra ecclesiam baptizasse, antequam se ab illo schismate correxissent? sic, quando cum Maximiano erant, non erant extra ecclesiam? aduertisne quid dicas, inuenis qua exeas, quo confugias. ubi te abscondas? Uides certe, dum manifestos errores defendere conaris alienos, nihil te agere nisi subiungere manifestiores tuos. ecce lege uerba tua — sic a me prorsus commemorantur ut a te scripta sunt —: cum cum plurimos, inquis, episcopos error sibi Maximiani sociare contend