comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atͥius gͦ dirigit᷑ sermo. patͥnis.¬
Ulerum quia pro puero fiti
ita pronuntiat᷑. quasi puero dicẽ¬
tur. Quare dum a presbitero hꝰ¬
mͦi int̾rogatio audit᷑. puer credis
indm. abrenuntias diabolo: Hoc
profecto intelligit᷑. Patͥni nũ pro
puero respondetis qd̃ uita comite
sit odiabolo abrenunciaturꝰ. atq¬
ita responsionem patͥnoꝵ expoñ.
Credo .i. sacramentum credendi
precipicio. Quare dum audis inter¬
rogationem puer credisindm: et
responsionem credo: id ꝓfecto intel¬
ligis. Patͥni quoꝵ officio puer pre¬
sentatur deo. nũ sacramentũ credñ
diꝑcipiet: Pcipier. Sicut gͦ cate¬
riratio ꝑ necc̾ia est magnis. potest
qͣ deesse paruis: ita patͥnoꝵ officio
quo egent parui. carere possunt
magni. Patrinis eget infantia
ea causa ut pleriq autumant.
ut saluent᷑ fide aliena: quib deest
propria. P rodest quidem aliena
fides puero. Quippe sine ea:nonin¬
duceretur sacramento. S tam ⁊¬
si nullus adesset paiͥnus. inmo

Expanded text:
atrinis ergo dirigitur sermo. Verum quia pro puero fit, ita pronuntiatur quasi puero diceretur. Quare dum a presbytero hujusmodi interrogatio auditur: Puer, credis in Deum? Abrenuntias diabolo? hoc profecto intelligitur: Patrini, num pro puero spondetis, quod vita comite sit diabolo abrenuntiaturita responsionem patrinorum exponit: Credo, id est sacramentum credendi percipio. Quare dum audis interrogationem: Puer, credis in Deum? et responsionem: Credo; id profecto intelligis: Patrini, quorum officio puer praesentatur Deo, num sacramentum credendi percipiet? Percipiet. Sic ergo catechizatio pernecessaria est magnis, potest quoque deesse parvulis; ita patrinorum officio, quo egent parvi, carere possunt magni. Patrinis eget infantia ea causa, ut plerique autumant, ut salventur fide aliena quibus deest propria. Prodest quidem aliena fides puero: quippe sine ea non induceretur sacramento. Sed tametsi nullus adesset patrinus, imo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt dm̃ bella induce
diximꝰ. ꝑ eum namq fuint
int̾ homines ÷ sicut fames
atꝙ pestes: udeamꝰ quid in
bellis deo. quid homini sit
imputandum. Romanos
indignato plena elatione
atq auaritia. mouit contͣ in¬
cleos tͥbuta negantes. Quoꝵ
destructone atq captiuta¬
tẽ pͣuitati moꝵ ñ indebita:
iustus uolebat uidex. Qd̃ aũ
bñ uolebat ip̃e: idem uelle nequit

Expanded text:
um bella inducere diximus; per eum namque fiunt inter homines, sicut fames atque pestes. Videamus quid in bellis Deo, quid homini sit imputandum. Romanos indignatio plena elatione, atque avaritia movit contra Judaeos tributa negantes, quorum destructionem, atque captivitatem pravitati morum non indebitam Justus volebat Judex. Quod autem bene voleba
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. nec flumina obruent il¬
lam. Nomine caritatis:non de
tenera agitur: s matura qͣm tẽp¬
tatio maior uelminor debilitare
põt̃: oĩo eradicare non pot̃. Usq
eo tñ non nr̃qͣm debilitariuide¬
tur: ut si interim quẽpiã conti¬
gerit mori: ꝯtingat qͣ dampna¬
ri. Uerum caritatis illud anitł
ẽt m̾itum⁊ ex mat᷑itate: ut suos

Expanded text:
ritatem, nec flumina obruent illam . Nomine charitatis, non de tenera agitur, sed matura, quam tentatio major vel minor debilitare potest, omnino eradicare non potest. Usque eo tamen nonnunquam debilitari videtur, ut si interim quempiam contigerit mori, contingat quoque damnari. Verum charitatis illud aiunt esse meritum ex maturitate, ut suos
Abbreviated transcription (Latin):
uerso orbi. Erunt signa in so¬
le et luna. Nam sol uertetur
intenebras ⁊ luna in sangͥne:
anteqͣm ueniet dies dñ magnꝰ
⁊ manifestus. Et int̾ris p̃ssura
gentium. fõrte tam ꝑꝑ celestia.
qͣm propt̃ t̃restria signa. ꝓp̃t
que t̾restria: Pre confusione
sonitus maris ⁊ flnctuũ. forte
de meclio abeurtiũ. Inde arescũ

Expanded text:
una , etc. Erunt signa in sole et luna; nam sol vertetur in tenebras et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et manifestus . Et in terris pressura gentium ; forte tam propter coelestia, quam propter terrestria signa. Propter quae terrestria? Prae confusione sonitus maris et fluctuum , forte de medio abeuntium. Inde ares
Abbreviated transcription (Latin):
pectatione insolitoꝵ: que siꝑ¬
uement unuierso orbi. S si expec¬
tatio antecedit. quomͦ iuxta apo¬
stolum repentinus internserit:
Num uixta scł̃arium mobilita¬
tem mͦ uisis signis expauescent.
mͦ securiores uoluptatib adqui¬
escent. securitate in sana adint̾i¬
tum preocupandi: An quib sa¬
na mens erit soli t̾rebut᷑ signis.
quippe ꝑꝑ eos factis. aliis tant̃
admirantib: ⁊ tñ scelata uita
excecatis : negligent̃ agentib:
Nel insolitus: quia horrendus
maris et fluctuum sonitus. appro¬
pinqͣnte ĩa iamq termino suo:
quasi pauentium cum ceteris
elementis: ⁊ nutantiũ: ⁊m igne
statim secut᷑o ĩmutandoꝵ. iuxta
illud. Plementa calore soluent᷑.
arefaciẽt homines pre tuore
⁊ expectatione. eatenus securos
⁊ dicentem pax et securitas.
iam uͦ suꝑueniente repentino
inuercit arescentes. Nec mirũ
sun expectatione districtiexa¬
minis. quiin mundo flornerir̃
exarescent: si fides que sine oꝑi¬
b uiruerat martescet.Nã uir

Expanded text:
pectatione insolitorum quae supervenient universo orbi . Sed si exspectatio antecedit, quomodo, juxta Apostolum, repentinus interitus erit? Num juxta saecularium mobilitatem, modo visis signis expavescent, modo securiores voluptatibus acquiescent securitate insana ad interitum praeoccupandi? An quibus sana mens erit soli terrebuntur signis quippe propter eos factis aliis tantum admirantibus, et tamen scelerata vita excaecatis negligenter agentibus? Vel insolitus, quia horrendus, maris et fluctuum sonitus, appropinquante jam jamque termino suo, quasi paventium cum caeteris elementis et nutantium, et in igne statim secuturo immutandorum, juxta illud: Elementa calore solventur , arefaciet homines prae timore et exspectatione, eatenus securos et dicentes, pax et securitas ; jam vero superveniente repentino interitu arescentes. Nec mirum si in exspectatione districti examinis, qui in mundo floruerunt exarescent, si fides, quae sine operibus viruerat, marcescet? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ad terapus suo lumme priuent᷑.
aduentum. S mundo innouato:
maiꝰ lumen recipient. Lucas. im
modñs scłm lucam: de eadem
re ait. Et erunt signa in sole ⁊

Expanded text:
pus suo lumine priventur. adventum. Sed mundo innovato majus lumen recipient. Lucas, imo Dominus secundum Lucam de eadem re ait: Et erunt signa in sole et
Abbreviated transcription (Latin):
ratione: corde contritotione.
et humiliato prodire necẽe
est. Suꝑbis enim ds resistit. af¬
fectumꝙ petentis cum friget: par¬
ipendit. Indiget qͦ oratio. ut
prolationem oris: attentio comit¬
tetur cordis. Alioquin: inualidꝰ
nimium ẽ affectus siuagantẽ
ñ stabilit animum. Qd̃ si dedi¬
ta uanis mens sponte uagatur.
quid prodest labia concutere:
Nuq parum. aut potius nich̾.
Cum enim cuipiam loqueris.
et alio mentem uertis. ñ ne si
distractio tui animadu̾sa fu̾it.
locutõ tua ꝯtemptibiłerit᷑. I̾m
si conatu cum toto ꝯstringis a¬
nimũ cum uerbis. un tñ inuin¬
cibili infirmitate distraharis:
ñne id ñ tibi s tue imputabit᷑
fragilitati. ut iam ñ tu oꝑeris
illud. s peccatum quod in te est:
Qd si assidiutate precum deuo¬
tionis attentio prosecuta sese illi

Expanded text:
rationem corde contrito et humiliato prodire necesse est: Superbis enim Deus resistit , affectumque petentis, cum friget, parvipendit. Indiget quoque oratio ut prolationem oris attentio comitetur cordis; alioquin invalidus nimium est affectus, si vagantem non stabilit animum. Quod si dedita vanis mens sponte vagatur, quid prodest labia concutere? utique parum aut potius nihil. Cum enim cuipiam loqueris et alio mentem vertis, nonne si distractio tui animadversa fuerit, locutio tua contemptibilis erit? Verum si conatu cum toto constringis animum cum verbis, unde tamen invincibili infirmitate distraharis, nonne id non tibi, sed tuae imputabitur fragilitati, ut jam tu non opereris illud, sed peccatum quod in te est? Quod si assiduitatem precum devtionis attentio prosecuta sese illi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm aliqui: ĩmo maiorpars ui¬
dicabuntur: Nũ iudicab̃t et
iudicabunt᷑: Ntiq. Uerũ alit̃
atq ał̃r. Iudicabt̃ eñi auc̃tori¬
tate dominii nationes. nicħomi
le ꝯsortes pre rogatine m̾ito
aliis precellentes: nomine sc̃o
conueniat. atq hos ⁊ ñ reliqͦs
iuidices cũ dño appellare cui ma¬
gis euanglica ꝙͣ supͣ posuimꝰ¬
S
auctoritas consentire uidetur.
ed De iuditio dm̃i et scõrum.
siue omnes sie maiores u¬
dicaturi sunt munclũ. ip̃m iu¬
dicare mundum quidẽ. Et qͥd¬
ẽ mortaliũ more iudices st̃. qͦr̃u
officium ẽ aut iudicͥariã ꝓferte
sententiam. aut illi in qũe pla-¬
benedicti patͥs mei ꝑcipite reg¬
num. ñ qd̃ opꝰ sit strepitu locu-¬
tionis: uer̃ ꝗ ita fiet ex aucto¬
ritate iudicis. Utiq fiet domini
mandato. angłorumq minist̾ĩo.
sententiam iudicii ꝓfert:⁊ pe¬
nam siue premiũ ꝑ ministros
infert. Sc̃i cum dño.ĩmo sub
dũo iudices erunt. Gladii eñt
ancipites in manib eoꝵ. qm̃

Expanded text:
quomodo aliqui, imo major pars judicabuntur? Num judicabunt, et judicabuntur? Utique verum aliter atque aliter. Judicabunt enim auctoritate dominii nationes; nihilomilae consortes praerogativae merito aliis praecellentes, nomine sanctconveniat, atque hos et non reliquos judices cum Domino appellare; cui magis evangelica, quam supra posuimus, auctoritas consentire videtur. De judicio Domini et sanctorum. Sed sive omnes, sive majores judicaturi sunt mundum, ipsum judicare mundum quid est? Et quidem mortalium more judices sunt, quorum officium est aut judiciariam proferre sententiam, aut illi in quem prolabenedicti Patris mei, percipite regnum Non quod opus sit strepitu locutionis, verum quod ita fiet ex auctoritate judicis. Utique fiet Domini mandato angelorumque ministerio. sententiam judicii profert, et poenam sive praemium per ministros infert. Sancti cum Domino, imo sub Domino, judices erunt; Gladii enim ancipites in manibus eorum ,
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ celestib. in hoc resernanit:
ut tandem iudeos plene ꝯu̾tat.
Intentio predicationis: religio
est xp̃iane conuersationis. Ori¬
go religionis: fides est. Quippe
iuxta apłm: ip̃a sp̃ualis edifi¬
cii fundamentũẽ. Nondum ẽ
ociosa. qm interim sicut indemo¬
nib ẽ mortua: s cum illustrat᷑ ca¬
ritate. Hec namq fides dũ dm̃
cdiligit et ꝓximum: oꝑosa utiq
lectionem oꝑatur. fides autẽ ex
auditu. nasci m apło docet᷑. S
quomͦ ex auditu. si testimonio
eiuslem: ĩp̃a non est ex nobis.
cłĩ autẽ donum ẽ non ex oꝑib :
Utiq eam caro et sanguis ñ reue¬
lauit. s pater meus qui ẽ in ce¬
lis .i. ñ natura hominis. s gr̃a¬
cłĩ non manifestat᷑. Quam enĩ
antiquis si non omnib at mul¬
tis insrauarat ex inspiratione:
eam nob̾ declarat ex predicatio¬
ne. simirum predicator uerba
fundit: u̾boꝵ autẽ sensũ ĩmo
fidem: menti ds infundit. Nam
sensus exercitio scͥpturaꝵ ꝑspi¬

Expanded text:
oc reservavit, ut tandem Judaeos plene convertat. Intentio praedicationis, religio est Christianae conversationis. Origo religionis fides est, quippe juxta Apostolum ipsa spiritualis aedificii fundamentum est . Nondum est otiosa; quoniam interim, sicut in daemonibus, est mortua, sed cum illustratur charitate. Haec namque 149 fides dum Deum diligit et proximum, operosa utique dilectionem operatur . Fides autem ex auditu nasci in Apostolo docetur. Sed quomodo ex auditu, si testimonio ejusdem ipsa non est ex nobis, Dei autem donum est non ex operibus? utique eam caro et sanguis non revelavit, sed Pater meus qui est in coelis , id est, non natura hominis, sed gratia Dei manifestatur: quam enim antiquis, si non omnibus, at multis, insinuarat ex inspiratione, eam nobis declarat ex praedicatione. Nimirum praedicator verba fundit, verborum autem sensum, imo fidem menti Deus infundit; nam sensus exercitio Scripturarum perspi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ex ip̃is predestinati erant ad
excusationem non hr̃ent.Tand̾
autẽ non ferentes doctriña. q̃m
ꝑ eos int̾m ad fidem plenitudo gñ¬
tium int̾iret. Qua ꝯpleta: p̃di¬
catione helye et enochtandem
omnis isrł saluus fieret. Ben¬
tib eñĩ conuertendis: apłos de¬
stinauit ds. Helyam uͦ et enoch.

Expanded text:
edestinati erant ad excusationem non haberent. Tandem autem non ferentes doctrinam, quoniam per eos interim ad fidem plenitudo gentium introiret: qua completa, praedicatione Eliae et Enoch tandem omnis Israel salvus fieret . Gentibus enim convertendis apostolos destinavit Deus; Eliam vero et Enoch
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. ĩmo penalem puto igno¬
rantiam. Potest qͦ otingere. ut
cum sentñtia tua ñ ꝯcordet inta
tua. ñ tñ quia nolis:s quia ĩd
efficere ñ possis. nec hanc puto
negligentiã s infirmitatẽ. In¬
firmitas aũt hec. si ex mali con¬
suetudine est: siue ex ira qi. rea
ẽ sut curet᷑: clamet. Miserere
mei dñe q̃m infirmus sũ. Si
ex natura ẽ absoluta ẽ. ut cum
uis ñ ꝯcupiscere : ñ irasci. ⁊ simi¬
lia: nec potes. De his apłs ꝯque¬
ritur: quia qd̃ ñ uult id agit.
q̃iam ñ ip̃e oꝑatur. s peccatũ
qd in se ẽ: in quib nicħ damp¬
nationis ẽ. his qui ñ sod̃m car¬
nem ambulant. Hanc aũ na¬
tura secum fert simul cũ igno¬
rantia infirmitatem. cũ insu¬
ꝑabili: insuꝑabilem. Qͣs ñ aio
nat᷑am sequi. eo qd eas induxe¬
rit creat̾o: u̾m qd eis ex prima
mobedientia natis. nũqͣm nr̃a
careat ꝯuersatio. Ignorantia
firmitas ⁊ ab eo qđ scitur seꝑat. S
quid m̃: Occulta detegit. infir

Expanded text:
tiam, imo poenalem puto ignorantiam. Potest quoque contingere, ut cum sententia tua non concordet vita tua, non tantum quia nolis, sed quia id efficere non possis. Nec hanc puto negligentiam, sed infirmitatem. Infirmitas autem haec, si ex mali consuetudine est, sive ex ira Dei, rea est, sed ut curetur clamet: Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum . Si ex natura est, absoluta est, ut cum vis non concupiscere, non irasci, et similia, nec potes: de his Apostolus conqueritur, quia quod non vult id agit, quae jam non ipse operatur, sed peccatum quod in se est, in quibus nihil damnationis est, his qui non secundum carnem ambulant . Hanc autem natura secum fert simul cum ignorantia infirmitatem, cum insuperabili insuperabilem. Quas non aio naturam sequi, eo quod eas induxerit creatio, verum quod eis ex prima inobedientia natis, nostra nunquam careat conversatio. Ignorantia firmitas etiam ab eo quod scitur separat. Sed quid inde? occulta detegit, infir
Abbreviated transcription (Latin):
temporis sit futurum. ⁊ quid
interim. ⁊ quid sit ⁊ nos ñ cog¬
noscet ampliꝰ. ⁊ de interfectio¬
ne helye et enoch. ⁊ cur sepe¬
liri ꝓhibebuntur. ⁊ de statu
antixp̃i post mortem illorũ.
et quot annis predicaburit. ⁊ qͦt¬
annis antixp̃c tirannidem suã

Expanded text:
turum, et quid interim et quid sit. Et nos non cognoscet amplius, et de interfectione Eliae et Enoch, et cur sepeliri prohibebuntur, et de statu Antichristi post mortem illorum, et quot annis praedicabunt, et quotannis Antichristus tyrannidem sua
Abbreviated transcription (Latin):
Addit᷑ de alt̾natione uideoꝵ et .xi.
gentilium in fide. et ꝗ quidam
preclari exgentib autixͨ resi¬
stent. ⁊ qd̃ nonnull iudeorũ
obedient. Et de illis quos au¬
tixp̃c sibi seduxerit. et quid
radisum sunt assumpti: subclr᷑.
et quid ibi expectant. Et quod
melus credunt᷑ hr̃e qͣm nos:
melus habit᷑i. ⁊ quid tͥennio
⁊ ampliꝰ predicantes: credant᷑

Expanded text:
Additur de alternatione Judaeorum et Gentilium in fide, et quod quidam praeclari ex gentibus Antichristo resistent, et quod nonnulli Judaeorum obedient. Et de illis quos Antichristus sibi seduxerit, et quid in paradisum sunt assumpti, subditur, et quid ibi exspectent, et quod melius creduntur habere quam nos, melius habituri, et quid triennio et amplius praedica
Abbreviated transcription (Latin):
culm̃ aspirantes. siue cuilibet
uoluntati praue satis facere
conantes: iratus ñ nunqͣm
si ip̃e ꝑmisisset. Sic namq d̾s
ꝯuertit corda maloꝵ ut ccliret
ppłm eius. ⁊ dolos face̾nt in

Expanded text:
culmen aspirantes, sive cuilibet voluntati pravae satisfacere conantes, iratus nonnunquam si ipse permisisset. Sic namque Deus convertit corda malorum ut odirent populum ejus, et dolos facerent in
Abbreviated transcription (Latin):
quom flagellum dei
ueniat: aut corrigendum
querit cedere aut inpeniten¬
tem cruciare ant cum bonũ
uirum inuen̾it : in bono pro¬
mor̾e. Uirum tam̃ bonum
bono ab angło cedi: haut
occurrit. nͥ forte ratione hac.
Certa res ẽ: dũ aĩe pegͥnan᷑
incorpore singulas singulis an¬
gelis deputatas. Uñ dñs ꝓhi¬
bens scandalirare unũ expusil¬
lis suis: subuingit. angłos eoꝵ
semꝑ uidere faciem dz. Quidũ
cõmissos sibi custodiunt: ip̃os
⁊amalis defendunt. ⁊ in bonis
adiuant. lib̃i tam̃ arbitrii iu
re ꝑom̃ia saluo:semitaq recti¬
tudinis nusqͣm derelicta. Neq
eñi alit̾ adẽe uoluit: nͥ ut decet.
Sicut aũom̃is anima: ita ⁊ oĩa
regna. custediis angłoꝵ man¬
cipata credunt᷑. Uñ moyses iuxͣ
aliam translatione ait. Sta¬
tuit t̃minos gentiũ. iuixͣ nu¬
merum angłoꝵ di. Qd̃ ita ex¬
ponunt. Sicut unicuiq hõi
custodem angłm deputatum
legimꝰ. sic ⁊ angłos pͥncipes gñ¬
tium credamꝰ constraitos. Nã

Expanded text:
o flagellum Dei veniat, aut corrigendum quaerit caedere, aut impoenitentem cruciare; aut cum bonum virum invenerit, in bono promovere. Virum tamen bonum bono ab angelo caedi haud occurrit, nisi forte ratione hac. Certa res est, dum animae peregrinantur in corpore, singulas singulis angelis deputatas. Unde Dominus prohibens scandalizare unum ex pusillis suis, subjungit angelos eorum semper videre faciem Dei : qui dum commissos sibi custodiunt, ipsos et a malis defendunt, et in bonis adjuvant; liberi tamen arbitrii jure per omnia salvo, semitaque rectitudinis nusquam derelicta. Neque enim aliter adesse voluit, nisi ut decet. Sicut autem omnis anima, ita et omnia regna custodiis angelorum mancipata creduntur. Unde Moyses juxta aliam translationem ait, statuit terminos gentium juxta numerum angelorum Dei . Quod ita exponunt: sicut unicuique homini custodem angelum deputatum legimus, sic Angelos principes gentium credamus constitutos. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
susceptionis incurrat᷑. S cum
pus est foras cogi parentes.n
forte ut ꝯsuetudo netus ad me¬
moriam reducatur: p̃sertĩ cũ
illo fit inloco uͥ nulla iam bap¬
tirandorum multitudo ꝯueni¬
re solet: Ꝙ cum antiquitus
more fieret. maxĩe inadultis
quib dilatio ꝑiculosa ñ erat.
quippe in fide cateriratis: et ad
manns eccłie garidium: deiq
p̃coniũ erat: quippe simul bap¬
tirandis: mͦ fieri non solet.
qm̃ soli fere paruilz baptiran¬
tur. quoꝵ corꝑis uita nimiũ
icerta.anme uͦ mors sine la¬
uachro certissima: cogunt bap¬
tisma maturari. singlatimq
regnari. Regenatione autem
ꝑacta: sicut post confessionem
oblatio solet fierido. ut bñ cep
taꝑficiant᷑. Hniusm̾ a fide.¬
lib decet fieri. non tn a sacerdo¬
tib extorqueri. Quid enim est
pecunam exigere pro regen̾a

Expanded text:
susceptionis incurratur. Sed cususceptionis incurratur. Sed cupus est foras cogi parentes, nisi forte ut consuetudo vetus ad memoriam reducatur; praesertim cum illo fit in loco ubi nulla jam baptizandorum multitudo convenire solet; quod cum antiquitus more fieret, maxime in adultis quibus dilatio periculosa non erat quippe in fide catechizatis, et ad majus Ecclesiae 231 gaudium Deique praeconium erat, quippe simul baptizandis modo fieri non solet, quoniam soli fere parvuli baptizantur, quorum corporis vita, nimium incerta; animae vero mors sine lavacro certissima, cogit baptisma maturari, singulatimque regenerari. Regeneratione autem peracta, sicut post confessionem, oblatio solet fieri Deo ut bene coepta perficiantur. Hujusmodi a fidelibus decet fieri, non tamen a sacerdotibus extorqueri. Quid enim est pecuniam exigere pro regen
Abbreviated transcription (Latin):
susceptionem: quemadmodũ et
cognationem simul cum affini¬
tate susciꝑe posse ad hoc ut hii qͥ
talit̾ sunt conuincti. sese inuicẽ
nubii copula ad inuicẽ uinciat.
Ꝙ gͦ caritas admuenit: contͣ eã
non militet. dũ ne contͣ huiꝰm
instituta quid agatur salus ho¬
minis negligatur. Itaq cũ alit̃
succurri non possit: ip̃e tuam
sobolem baptires. aut ad bap¬
tistam si ita fieri potest feras.
S ne mors acerba paruulum
preripiat: aqua regnandum
comittetur. Et si ñ sit aliꝰ: ip̃e
dum baptirat᷑ sacerdoti assistas.
Nec in tanta necessitate usum
eccłie quo parentes a templose¬
mouentur dũ inibi filii bap¬
tirantur expauescat. Non enĩ
hic usus qd̾ fieri necesse est: pro¬
hibet. uerum quodam ut arbi¬
tror consilio errorem precauet.
ne dum more antiquo maycime
sollempnitate paschali ꝑunih
undiq ad eccł̃iam baptirandi de¬
por tantur: quisqͣm deceptus
suum quasi alienũ de lauachͦ
suscipiat. Parentes gͦ uniuersi
excluduntur: ut a nullo error

Expanded text:
susceptionem, quemadmodum et cognationem simul cum affinitate sufficere posse, ad hoc ut ii qui taliter sunt cunjuncti, sese invicem nubii copula ad invicem vinciat. Quod ergo charitas adinvenit, contra eam non militet, dum ne contra hujusmodi instituta quid agitur, salus hominis negligatur. Itaque cum aliter succurri non possit, ipse tuam sobolem baptizes, aut ad baptistam, si ita fieri potest, deferas. Sed, ne mors acerba parvulum praeripiat, aqua regenerandum comitetur. Et si non sit alius, ipse, dum baptizatur, sacerdoti assistas; nec in tanta necessitate usum Ecclesiae quo parentes a templo semoventur, dum inibi baptizantur, expavescas. Non enim hic usus quod necesse est fieri, prohibet, verum quodam, ut arbitror, consilio errorem praecavet, ne dum more antiquo, maxime solemnitate paschali, parvuli undique ad Ecclesiam baptizandi deportantur, quisquam deceptus suum quasi alienum de lavacro suscipiat. Parentes ergo universi excluduntur, ut a nullo error
Abbreviated transcription (Latin):
rincipi gͦ demo uiunt:¬
niorum maligni sp̃s sin¬
gulisius mordinib iuudentur
deseriure. alii angłi siue archas¬
głi dum nunciando plꝰ minꝰ¬
uẽ decipiunt: alii uurtutes dñ
miraculis deludunt. Harũ
presidio magi contra phara¬
onem miracuł miracła obici¬
entes: uident᷑ ꝯcertasse. Anti¬
obnoxius. signis incautos
uidetur delusurus. Quid po
sp̃s minꝰ in malo ꝑitos
reprimunt. ne tunt ꝓsint.:cũ
nocere intendunt. Nũ cedem
qm possunt: studiis si st̃ bo¬
na obsistunt: si uͦ mala: asst̃:¬
rib presunt. Aut fortasse hii
principib illi regibe molesti
st̃. hoꝵ studio hi ꝑmouent᷑. il¬
li humiliant᷑. Qd throm.
hroni uera uidicia in¬
miniunt. ⁊ falsa muniunt. et
oĩo iudicib deiua quedam ob¬
tendunt. Quid cherubiN.
herubin quantũ scĩa u

Expanded text:
rincipi ergo daemoniorum maligni spiritus singuli suis in ordinibus videntur deservire; alii angeli, sive archangeli, dum nuntiando plus minusve decipiunt; alii virtutes dum miracula deludunt. Harum praesidio magi contra Pharaonem miraculis miracula objicientes, videntur concertasse. Antiobnoxius, signis incautos videtur delusurus. Quid potitus minus in malo peritos reprimunt, ne tunc prosint cum nocere intendunt. Nam eaedem quantum possunt studiis, si sunt bona, obsistunt; si vero mala, adsunribus praesunt. Aut fortasse ii principibus, illi regibus molesti sunt. Horum studio hi promoventur, illi humiliantur. Quid throni? Throni vera judicia imminuunt, et falsa muniunt, et omnino judicibus devia quaedam obtendunt. Quid cherubim? Cherubim, quantum sci
Abbreviated transcription (Latin):
la: p̃u̾ta extingunt bona. Amua
gͦ uis mal. qm̃ tanqͣm pessimũ
ferm̃tũ non solum que fuint
s ⁊ q̃ añtea p̃cedunt bona corrũ¬
pit: ac mortua reddit: nec reniins¬
cent nͥ ꝑpenitentiã ferm̃tũ ip̃m
uñ origo mali ẽ: diluat᷑. Diues gͦ
qualiscũq aliq̃n p̾cessisset: infi¬
ne tand̾e malus. qͣ rõne bona in
uita recepit: S fortasse dũ bonꝰ
extitit. ꝓ bonis suis bñ sͥ fuit. Ant
si malꝰ semꝑ mansit: docet᷑: apd̾
inferos malis bñ nũqͣm eẽ. in hoc
secdo plerũq sic̃ econt᷑ bonis nunc
male est ut lararo: bñ ant erit in
fut᷑o᷑. Obstetrices qͦ. forsan aute men¬
dacrũ receꝑunit p̃miũ: aut siut lit¬
tere series exigit: id post factum
est. dispensano diuina malis suꝑ¬
uenientib int̾im neqͣqͣm respon¬
dere curanit. potiꝰ bñficio lectores
qͣm factũ ẽ ꝑ subseqñtẽ ꝯtaminet᷑
malitiã: aut suta ꝯtigit fedari.¬

Expanded text:
exstinguunt bona. Nimia ergo vis mali, quoniam tanquam pessimum fermentum non solum quae fiunt, sed et quae antea praecedunt bona corrumpit, ac mortua reddit, nec reviviscent, nisi per poenitentiam fermentum ipsum, unde origo mali est, diluatur. Dives ergo qualiscunque aliquando praecessisset, in fide tandem malus, qua ratione bona in vita recepit? Sed fortasse dum bonus exstitit, pro bonis suis bene sibi fuit, aut si malus semper mansit, docetur apud inferos malis nunquam bene esse, in hoc saeculo plerumque; sicut econtra bonis nunc male est ut Lazaro, bene autem erit in futuro. Obstetrices quoque forsan ante mendacium receperunt praemium , aut si, ut litterae series exigit, id post factum est; dispensatio divina malis supervenientibus interim nequaquam respondere curavit, potius beneficio lectores stquam factum est per subsequentem contaminetur malitiam, aut si ita contigit foedari
Abbreviated transcription (Latin):
impenitentia sicut ueniã tollit: ita
penã temꝑari haud sinit. Vñ dicit᷑
in erechiele. Si ꝯuersus instꝰ a iusti¬
cia sua fui̾t. et fec̾it iniquitatem:
in peccato suo morietur.⁊ ñ erunt
inmemoria iusticie eiꝰ qͣs fecit. Cur
pꝰqͣm dixit in pecc̃o suo morietur.
mox subiecit ⁊ ñ er̃t. in memoria
iusticie eiꝰ quas fecit. nͥ qͥa ei qͥ iustꝰ
aliqñ extiterat: si in peccõ mori
que ante extiterunt: Ergo siquid
prosunt: muita ꝓsunt. Quomͦ
tam̃ in uta ꝓst̾: Nam si sequen¬
tia mala anteriorib bonis infe¬
cunditatẽ important. ut nicħ
uentem. Teste enimi gͥgorio: pꝰqͣm
iustꝰ aiustitia deficit. ⁊ inquitate
facit: statim iusticia eiꝰ uertitur
in obluuionẽ. nͨ differt᷑ usq pꝰ mor¬
tem. Uñ tota cuiꝰq iustitia tunc
iudetur fieri infructuosa: q̃n bñ
gestis scelera suꝑueniunt uͭ ex tẽ ñfnł
in memoria iusticie eiꝰ qͣs fecit. neꝙ

Expanded text:
impoenitentia sicut veniam tollit, ita impoenitentia sicut veniam tollit, ita poenam temperari haud sinit. Unde dicitur in Ezechiele: Si conversus 167 justus a justitia sua fuerit, et fecerit iniquitatem, in peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit . Cur postquam dixit in peccato suo morietur, mox subjecit, et non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit, nisi quia ei qui justus aliquando exstiterat, si in peccato mori quae ante exstiterunt? Ergo si quid prosunt, in vita prosunt. Quomodo tamen in vita prosunt? Nam si sequentia mala anterioribus bonis infecunditatem important, ut nihilabunt viventem? teste enim Gregorio, postquam justus a justitia deficit, et iniquitatem facit, statim justitia ejus vertitur in oblivionem, nec differtur usque post mortem. Unde tota cujusque justitia tunc videtur fieri infructuosa, quando bene gestis scelera superveniunt, ut extunc non sint in memoria justitiae ejus quas fecit, neque
Abbreviated transcription (Latin):
Etũa aũ: totũ hominem undiq
munitum redlant. Qui autẽ ad
tempus bñ agit. ad tempꝰ ⁊ dona¬
tur: is nicb speret infut᷑o. Nam
inferus quo ꝓꝑat. nulli pensat
premium. nec celestis mansiosup¬
plicium. unde cruciandus corru¬
it diabolus. Nimirum diues fła¬
ma cruciatus. stilla saltem exop¬
tans refrigerari: audit apud in¬
feros non solum mun̾a negari:
uerum nec penas ꝑ mita miiga¬
ri. dum dicit᷑: recepisti bona in
uita tua. Nam si quo miniꝰ exãn¬
actis bonis apud inferos torque¬
retur. quodãmͦ recepisset bona
post uitam suam. S mandatis
resistentem ab inferis negat dñs
exiturum. donecreddat nouis¬
simum minutũ .i. minimum
peccatum. Qĩ dicet. Tunc de in¬
ferno exibis: qͣndo penas uel
minimo pecc̃o debitas ꝑsoluis.
Quare que constat nunquam
exiturum: constet qͦ nunqͣm
debita ꝑsolut᷑um. Culpis gͦ quas
hinc secũ impenitens portat: nͨ
minimis apud inferos ꝑuite
bona ueniam sꝑat. Nimirum

Expanded text:
erna autem totum hominem undique munitum reddent. Qui autem ad tempus bene agit, ad tempus et donatur, is nihil speret in futuro; nam infernus quo properat, nulli pensat praemium, nec coelestis mansio supplicium, unde cruciandus cerruit diabolus. Nimirum dives flamma cruciatus, stilla saltem exoptans refrigerari, audit apud inferos non solum munera negari, verum nec poenas per merita mitigari, dum dicitur: Recepisti bona in vita tua. Nam si quominus ex anteactis bonis apud inferos torqueretur, quodammodo recepisset bona post vitam suam. Sed mandatis resistentem ab inferis negat Dominus exiturum, donec reddat novissimum minutum, id est minimum peccatum; quasi diceret: Tunc de inferno exibis, quando poenas vel minimo peccato debitas persolveris. Quare quem constat nunquam exiturum, constet quoque nunquam debita persoluturum. Culpis ergo quas hinc secum impoenitens portat, nec minimis apud inferos per vitae bona veniam sperat, nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
ni uidex pꝰ mortẽ tͣdit. qͣntomag̃
bona iustorñ: Gregoriꝰ suꝑ illum
locũ. ñ erunt in memoria iusticie
.eiꝰ: ita ait. Hoc nob̾ maxime consi¬
d̾andum ẽ. qͥa cũ mala ꝯmittamꝰ.
sine causa ad memoriã bona tnsac¬
ta reuocamꝰ qm̃ in ꝑpetratiõe ma

Expanded text:
mortem tradit; quanto magis bona injustorum? Gregorius super illum locum: Non erunt in memoria justitiae ejus, ita ait: Hoc nobis maxime considerandum est, quia cum mala committimus, sine causa ad memoriam bona transacta revocamus, quoniam in perpetra
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia nocet ⁊ in natis: cur ñ
potiꝰ natis ⁊ adultis. licet male
sanis: Qd̃ si am̃tes añ lauachrũ
gehenne addidit concupiscen¬
tia: qͣntomag̃ eiꝰ motꝰ ip̃a peio¬
res. actusqͦ nequiores: S hͦmͦ
licet gͣndiusculi etate. tam̃ q̃m
paruuli sensib ꝑmanent: fere
maleficiũ: q̃m actualia. ac ꝓpͥa
bona siue mala: apud eos in¬
uenire nescio. Quippe thesau
mirum nec boni nec mali sunt

Expanded text:
piscentia nocet et innatis, cur non potius natis et adultis, licet male sanis? quod si amentes ante lavacrum gehennae addicit concupiscentia, quanto magis ejus motus ipsa pejores, actus quoque nequiores. Sed hujusmodi licet grandiusculi aetate, tamen quoniam parvuli sensibus permanent, fere maleficium, quoniam actualia ac propria bona sive mala apud eos invenire nescio; quippe thesaurmirum nec boni nec mali sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ad id insolitum est. ꝑtturis au¬
feretur: Id uero durum ẽ. Quid
gͥ hic ⁊ supra dicendum: Igno¬
ro. Num istudͤ fr̃s aut ꝓuisor̃e
reddant: aut potus mopi fami¬
lie prouideant. Seruus quoq
reddatur dño: aut potius re¬
demptio. Nam si uxor uiro. cur
non seruus dño similit̃ resti¬
tuatur: Qui enim uxorem aui¬
ro non discedere statuit. id est
que sunt cesaris cesari reddere

Expanded text:
At id insolitum est. Perituris auAt id insolitum est. Perituris auferetur? Id vero durum est. Quid igitur hic et supra dicendum? Ignoro. Num istud: Fratres aut provisorem reddant, aut potius inopi familiae provideant. Servus quoque reddatur domino, aut potius redemptio: nam si uxor viro, cur non servus domino similiter restituatur? Qui enim uxorem a viro non discedere statuit, idem quae sunt Caesaris Caesari reddere
Abbreviated transcription (Latin):
ub cura prelatoꝵ: reliqui
duo ordines eccłie ꝯtinent᷑.
coniuigati scł et continentes. m̃
sortientes quisq sue ꝯgrua ui¬
te. iñ doctrinam b̃ntes: et exem¬
pla iiiuendi. diluuzo sclarita¬
tis ꝯctupante mundũ. Ubim
ta dameli atq ios. nͥ in archa
eccłie: Quomͦ in archa sunt nͥ
rectori ãche ip̃i s noe subiectist̃:¬
gionis spoliatum: dño suo cui
fraudulent illatum est.damp¬
num decet restitui: Huiusm̾
enuim cum licentia de molen¬
dino in sectum transire opor¬
tuerat: aut magrum.Uñ qui
inscia uxore sacros ad orcdines
applicatur. pꝰ qͣm rescitum fu¬
erat uxori ut opinor non ꝑꝑ
ordinem auferetur. ordo potiꝰ
qͣi non eẽt supprimetur. Qui
aũt occupatus est cura suorũ
⁊ maxime domesticorũ: ne a¬
mittat fidem: et infideli det̾ior
sit: quiete uite cupidus. suos
tñ non deserat. nͥ si q̃n eo care¬
re possunt. aut eiuscontͣ salu¬
tem sint. Sin autem id aliter
contig̾it quid fiet: Nũ reducet᷑:

Expanded text:
ub cura praelatorum reliqui duo ordines Ecclesiae continentur, conjugati scilicet et continentes, inde sortientes quisque suae congrua vitae; inde doctrinam habentes, et exempla vivendi, diluvio saecularitatis occupante mundum. Ubi vita Danieli atque Job nisi in arca Ecclesiae? Quomodo in arca sunt, nisi rectori arcae, ipsi sgionis spoliatum, domino suo, cui fraudulenter illatum est damnum, decet restitui? Hujusmodi enim cum licentia de molendino in lectum transire oportuerat, aut in agrum. Unde qui, inscia uxore, sacros ad ordines applicatur, postquam rescitum fuerit, uxori, ut opinor, non propter ordinem auferetur, ordo potius quasi non esset, supprimetur. Qui autem occupatus est cura suorum et maxime domesticorum, ne amittat fidem et infideli deterior sit , quietae vitae cupidus, suos tamen non deserat, nisi si quando eo carere possint, aut ejus contra salutem sint. Sin autem id aliter contigerit, quid fiet? Num reducetur?
Abbreviated transcription (Latin):
et quod filii de materia paren¬
tum constant tantum. et quod
quedam sint in homine ad re¬
manenclum: quedam uero ad
recedendum. et que. et quod
homo superflua in uita abiec¬
ta in resurrectione non resumet.
et quod necessaria que huma¬
nus subtraxit status: tunc sitł
resumenda. et de hoc quod ca¬
pillus non peribit. et quante
nanciscentur homines post
resurrectionem: subditur. et
quod intransfigatione fuit
exemplum finure claritatis.

Expanded text:
et quod fili de materia parenet quod fili de materia parentum constant tantum, et quod quaedam sunt in homine ad remanendum, quaedam vero ad recedendum, et quae; et quod homo superflua in vita abjecta in resurrectione non resumet, et quod necessaria quae humanus subtraxit status, tunc sint resumenda, et de hoc quod capillus non peribit, et quantaenanciscentur homines post resurrectionem subditur; et quod in transfiguratione fuit exemplum futurae charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ quem mortui resurgent et
incorrupti.⁊de incorruptione
et immutatione.⁊quales omnes
resurgent.⁊qd̃ singła membra
ad sua redibunt nomina. et
qsd̃ resurrectio xͥ: ⁊ certitudo. ⁊ c̃ã.
et exemplum sit nr̃e resurrectõnis.
Unde etiam uixta ꝯmunem
omnium sententiam ꝓcreatio fi¬
lioꝵ originem trahat: subscͥbit᷑.
Et qd̃ plerisꝙ placet aliunde in¬
crementa uenire.⁊iũ non naus
⁊ unde natis. et de portione iux¬
ta h: a parentib in homine et
unde remotiores scdm hoc sint
facti. et quod alii dicunt. sem̃
parentum usq ad iurilem ado¬
lescere quantitatem. ⁊ ꝙ sccł̃m
istos fomenta int̾iora in huma¬
nam non uertuntur substan¬
ciam. et quid iuxta hanc sen¬
tenciam resurgat: et quid iux
omnib membris resurgemus.
an costa ad adam redibit. et de filiis
si semina redibunt ad parentes.
aut si nichil habebunt filii in
substantia sua:quod parentes
habuerunt in sua. et quod om¬
nes in lumbis ade extiterunt.
et quod unum est principium.

Expanded text:
tur, et per quem mortui resurgent, et incorrupti, et de incorruptione et immutatione, et quales omnes resurgent, et quo: singula membra ad sua redibunt nomina, et quod resurrectio Christi et certitudo, et causa et exemplum sit nostrae resurrectionis.Unde etiam juxta communem omnium sententiam procreatio filiorum originem trahat, subscribitur. Et quod plerisque placet aliunde incrementa venire, et unde non natis, et unde natis, et de portione juxta hoc, a parentibus in homine, et unde remotiores secundum hoc sint faeti, et quod alii dicunt semen parentum usque ad virilem adolescere quantitatem, et secundum istos fomenta interiora in humanam non vertuntur substantiam, et quid juxta hanc sententiam resurgat, et quid juxtomnibus membris resurgemus, an costa ad Adam redibit, et de filiis, si semina redibunt ad parentes, aut si nihil habebunt filii in substantia sua, quod parentes habuerunt in sua et quod omnes in lumbis Adae exstiterunt, et quod unum est principium,
Abbreviated transcription (Latin):
saltem non aucleant. iuxta apłi¬
cam sententiam: a rege missi ad
uindictam malefactorũ: landẽ
uero bonorum. Quemobr̃e rex
huiusmͦ mutat duces. qui pu¬
niant malos:honorent autem
bonos. item itemq recogitans. qd
scriptura testante rex miquus:
omnes ministros h̃t iniquos.
Nñ patet qd̾ imꝑator equus is
esse non pot̾:qui ministros ĩpios
suo stare sunt imꝑio. Qr cũ rege
dauid dicat. Oculi mei ad fideles
t̾re: ut sedeant metum ambulas
iniua ĩmaculata. hic mͥ munstͣ¬
bit. Iudices huiꝰmͦ si arege eli¬

Expanded text:
saltem non audeant, juxta apostolicam sententiam: A rege missi ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum . Quamobrem rex hujusmodi mittat duces qui puniant malos: honorent autem bonos; 225 itemque recogitans quod Scriptura testante: Rex iniquus omnes ministros habet impios . Unde patet quod imperator aequus is esse non potest, qui ministros impios suo stare sinit in imperio. Quare cum rege David dicat: Oculi mei ad fideles terrae ut sedeant mecum, ambulans in via immaculata hic mihi ministrabat . Judices hu
Abbreviated transcription (Latin):
Ndie ⁊̃ iudicii bona et mala oĩum
⁊ de peccatis ꝑpenuentiã tectis et
bonis.⁊ malis: abolitis.
corda miquorũ dilatabuntur
et cuius uirtute.⁊ cum quod ẽ
singulorum sit tͥum: quomo¬
do pater omne iudicium dedit
filio.
De malis et bonis quomodo de¬
um tunc uidebunt: postea repe

Expanded text:
iam judicii bona et mala omnium et de peccatis per poenitentiam tectis, et bonis et malis, abolitis. corda iniquorum dilatabuntur; et cujus virtute, et cum quod est singulorum sit trium, quomodo Pater omne judicium dedit Filio. CAP. XXIX. De malis et bonis quomodo Deum tunc 30 videbunt, postea repe
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur. Seraphin ignis ureis.
Numqͥ amoris estu ardere ꝑibn
qͣnto sunt u̾itati ꝓpiores. tan¬
to qͦ oportet u̾tatis fieri capa¬
tiores: Nonne qui scĩa abun¬
dant cantum excellunt carita¬
te. qͣntum capiunt cognitio¬
ne: S hii fortasse pleni scĩa
apud nos scĩa cõꝑatur. Illi ar¬
dentes: forsan ñ solum ꝙ p̾st̃
incendiis: uerum ⁊̃ ꝙ. caritatẽ
infundunt scĩs. Et angłi qͥ¬
dem his minist̾ioꝵ diuisionib
humanis inuigilant cõmodis
Et est credibile illos qui ex il¬
lo apostatauerunt numero:
totidem modis hominũ insi¬

Expanded text:
pretatur. Seraphim ignis urens. a amoris aestu ardere perhiquanto sunt veritati propiores, tanto quoque oportet veritatis fieri capaciores? Nonne qui scientia abundant, tantum excellunt charitate, quantum capiunt cognitione? Sed ii fortasse pleni scientapud nos scientia comparatur. Illi ardentes forsan non solum quod praesunt incendiis, verum etiam quod charitatem infundunt sanctis. Et angeli quidem his ministrorum divisionibus, humanis invigilant commodis, et est credibile illos qui ex illo apostataverunt numero, totidem modis hominum insi
Abbreviated transcription (Latin):
uis lano et sacerdote parro
iter rectitudinis cepisse. et ante
consummatum deficere: Quam¬
obrem sacerdotii ad dignitate
prouectus. sire curam tab̾nacł
siue templ tͥ habeas impositã:
morẽ boni pastoris age. Et qͥd ẽ
tab̾naculum nͥ mobile habita¬
cł̾m: Quales sunt curie. Quid
item templum. nͥ qd̃ est uno
in loco fixum: Quales st̾ par¬
rochie. Ergo sic̃ antiquitꝰ apd̃
uideos erant qui ministrarent
tabernaculo. ⁊ post modũ qͥ deser¬
uirent in templo: ita meccłia que
uet̾is umbre u̾itatem continet.
cur ñ presulũ cura sacerdotalis
ꝓuideatur custodia: nicħomi¬
nus curiis qͣm parrochiis. itat̃n.
ut qͦquo se curia uertat nꝰqͣm
presentis parrochie iura. ĩminii¬
at: Capellanꝰ fructus curie s¬
cõmisse: metat. Quicquid autem
intra parrochie fines clauditur:
parrochiano derelinquat. Qual̃

Expanded text:
lano et sacerdote parochiter rectitudinis coepisse, et ante consummatum deficere? Quamobrem sacerdotii ad dignitatem provectus, sive curam tabernaculi, sive templi tibi habeas impositam, morem boni pastoris age. Et quid est tabernaculum, nisi mobile habitaculum, quales sunt curiae? Quid item templum, nisi quod est uno in loco fixum, quales sunt parochiae? Ergo, sicut antiquitus apud Judaeos erant qui ministrarent tabernaculo, et postmodum qui deservirent in templo, ita in Ecclesia quae veteris umbrae veritatem continet, cur non praesulum cura, sacerdotalis provideatur custodia, nihilominus curiis quam parochiis; ita tamen ut quoquo se curia vertat, nunquam praesentis parochiae jura imminuat. Capellanus fructus curiae scommissae metat; quidquid autem intra parochiae fines clauditur, parochiano derelinquat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
in malos tanqͣm pecus in su¬
umꝰ suo iure demones ut libet u¬
tunt᷑ nͥ cum miseratione eius re¬
trahunt᷑: qui ponit inthesauris
abyssos. sciens apud se. quid bo¬
n apud nos sit futum ꝑ malos.
Bonis autera semꝑ nocere uolt̃.
⁊ nũqͣm possunt: nͥ cũ ad ꝓbati¬
onem scõrum id fieri sunt deus.
aut ut suas agnoscant uires:
⁊ d̾o grati fiant: aut infirmi¬
tatem ⁊ roborari queͬant.Unde
sathandm iobcum sius uallas¬
se ꝯqueritur.S au a dõ.uade
audit: missus iniob. mox ĩpe¬
tum facit. Ds̃ uade dic̃ qͥ licet
malos maloꝵ conatus execͣt᷑
tam̃ bonos maloꝵ conatuum
euentus amplexat᷑. Mali ma-¬
ꝑatur in bonum: dũ et male
acta bonos conuertit in exitus.
Id̾o namq sunt fieri mala. qͥa
de malis cogitat educere bona.

Expanded text:
in malos tanquam pecus in suum, suo jure daemones ut libet utuntur, nisi cum miseratione ejus retrahuntur qui ponit in thesauris abyssos, sciens apud se quid boni apud nos sit futurum per malos; bonis autem semper nocere volunt et nunquam possunt, nisi cum ad probationem sanctorum id fieri sinit Deus, aut ut suas agnoscant vires, et Deo grati fiant, aut infirmitatem, ut roborari quaerant. Unde Satan Dominum Job cum suis vallasse conqueritur ; sed cum a Deo vade audit, missus in Job mox impetum facit: Deus vade dicit, qui, licet malos malorum conatus exsecretur, tamen bonos malorum conatuum eventus amplexatur. Mali maeratur in bonum, dum et male acta bonos convertit in exitus. Ideo namque sinit fieri mala, quia de malis cogitat educere bona.
Abbreviated transcription (Latin):
et quod in ea sc̃iueste carebunt.
et quod ut xp̃c abeis: sic scĩab
inuicem distant claritare. et
quod sic similiter et resur rectio
mortuorum. et quod duplex
est resurgentium claritas.

Expanded text:
et quod in ea sancti veste carebunt, et quod ut Christus ab eis, sic sancti ab invicem distant claritate, et quod sic similiter et resurrectio mortuorum, et quod duplex est resurgentium claritas.
Abbreviated transcription (Latin):
Quando etiam ignis sit uentu .xix.¬
rus. et dominus descensurus
subditur.et q̃r tunc tandem.
et quando tuba habeat lo
cum. et qͣr tunc. et qui prius
resurgent: et qui postea. et
quanta erit leuitas resurgen¬
tium corporum. et quomodo
descendet clominus. et q̃r uox
que auclietur. dicitur tuba.
et que mora erit in resurgen¬
do. et de tuba ꝑqͣm resurgent.
et quomodo in ictu oculi alii
prius alii posterius resurgens.
et de quorundam assertione
quod reliqui uiui cum pri¬
oribus resuscitatis in rap¬
tu ad aera morientur. et sic
resuscitabuntur. Qr etiam
quomodo resurgent mortui.
et quali corpore uiuent. et
de descensu donuni et resur¬
rectione. et qd̃ migneerit. ⁊ q̃r

Expanded text:
Quando etiam ignis sit venturus, et Dominus descensurus, subditur, et quare tunc tandem, et quando tuba habeat 29 locum, et quare tunc, et qui prius resurgent, et qui postea, et quanta erit levitas resurgentium corporum, et quomodo descendet Dominus, et quare vox quae audietur, dicitur tuba, et quae mora erit in resurgendo, et de tuba, per quam resurgent, et quomodo in ictu oculi alii prius, alii posterius resurgent, et de quorumdam assertione quod reliqui vivi cum prioribus resuscitatis in raptu ad aera morientur, et sic resuscitabuntur. Quaeritur etiam quomodo resurgent mortui et quali corpore vivent et de descensu Domini et resurrectione, et quod in igne erit, et q
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ harum duarum alt̾a:
qua possit homo in eo qd̃ facit
placere cło. Quisquis gͦ quies¬
cit a scl̃o. nisi ex amore reficit᷑
dulcedine. qͣm contemplatiue
est ꝓfessionis: Qui aũt in scł̃o
degit. nisi caritate tractus bñ
facit. ⁊ male facere refugit: qͦ¬
mͦ est actiuus: Ubisꝑet salu¬
tem: Quamobr̃e qui maliiã
qͣm mundus inpublico h̃t
reformidans: solituduni se in¬
cludit. qͣmuis non stañ cepta
cum religione delitiis ꝑfruatur.

Expanded text:
si harum duarum altera qua possit homo in eo quod facit, placere Deo. Quisquis ergo quiescit a saeculo, nisi ex amore reficitur dulcedine, quomodo contemplativae est professionis? Qui autem in saeculo degit, nisi charitate tractus bene facit et male facere refugit, quomodo est activus? Ubi speret salutem? Quamobrem qui malitiam, quam mundus in publico habet, reformidans, solitudini se includit, quamvis non statim coepta cum religione deliciis perfruatur
Abbreviated transcription (Latin):
affectione sͥ cõmissis scĩ angłi as
tringunt᷑. ut in damele uen̾abi¬
lis quedam ꝯtent̾o int̾ eos lega¬
tur. dũ quisq stat prosua ꝑte:
ñdum cognita d̃i uoluntate.
Sentuint tn non nulli ange¬
los gentib malos malis pͥnci¬
pes constitui. qui ut gentes p̃¬
lia moueant. Inde angłs bonus
loquens cum damele: ait. Nunc
reuertar. ut prelier aduersus
pͥncipem ꝑsarum. Neq enim
uit bonos prelia fieri: conue
icut autẽ maligniphalis:¬
p̃s incõmõda: ita ⁊ beni¬
uoli nob̃ procurant bona. Ra¬
phael qui medicina dĩdicit᷑.
morbos curat. Nñ ad tobiã mis¬
sus: iusum restituit. Ad idem
spectat. fides centurionis a dño
probata. Nam dum se fatetur
sub alt̾ius potestare constitu¬
tum hr̃e sub se milites. ⁊ dicẽ¬
uenit.⁊ seruo meo fac boc et facit.

Expanded text:
affectione sibi commissis sancti angeli 195 astringuntur, ut in Daniele venerabilis quaedam contentio inter eos legatur, dum quisque stat pro sua parte nondum cognita Dei voluntate. Sentiunt tamen nonnulli angelos gentibus malos malis principes constitui, qui inter gentes praelia moveant. Unde angelus bonus loquens cum Daniele, ait: nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum . Neque enim inter bonos praelia fieri, convenSicut autem maligni spiritus incommoda, ita et benevoli nobis procurant bona. Raphael qui medicina Dei dicitur, morbos curat. Unde ad Tobiam missus visum restituit. Ad idem spectat fides centurionis a Domino probata: nam dum se fatetur sub alterius potestate constitutum habere sub se milites, et dicevenit; et servo meo: Fac hoc, et facit
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Fideli aũt si aut infide¬
lem dimittit. aut ab eo duit¬
titur: peccatum ñ est:si alii se¬
copłauit. Ratum enĩ non pot
esse conuiguum. si prẽt eccłie
traditionem fu̾it susceptum.
Parit̾ enĩ ⁊ gñtes ⁊ iudei: ꝯtͣcta
dissoluunt coniugia. Impedi¬
mentũ qͦ fieret fidei. ⁊ tarditas
quedam ingereret᷑ conuersio¬
so duissus: continentie cog̾e¬
tur. S quid est qd̃ lex man¬
dat. matrimonio infideles. nͨ
suscipi nec teneri: Utiq lex
uitare mandat ydolatr̃a: ne
ydolatria incurratur. Apls
monet ten̾e ydolatram: nt y¬
dolatria destruat᷑. Num qͣm
fideli licet: ydolatram duce̾.
Ductam autẽ ten̾e: uxta apłi
dispensationẽ licet. Nimirum
de illis lex non agit. qui infide¬
les matrimonio conueniunt:
s qui fideles ante existunt. Ali¬
ud gͦ lex prohibet: aliud apłs

Expanded text:
tium. Fideli autem, si aut infidelem dimittit aut ab eo dimittitur, peccatum non est, si se alii copulaverit: ratum enim non potest esse conjugium, si praeter Ecclesiae traditionem fuerit susceptum; pariter enim et gentes et Judaei contracta dissolvunt conjugia. Impedimentum quoque fieret fidei, et tarditas quaedam ingereretur conversioso dimissus, continentiae cogeretur. Sed, quid est quod lex mandat matrimonio infideles nec suscipi nec teneri? Utique lex vitare mandat idololatram, ne idololatria incurratur; Apostolus monet tenere idololatram ut idololatria destruatur. Nunquam fideli licet idololatram ducere, ductam autem tenere, juxta Apostoli dispensationem licet; nimirum de illis lex non agit qui infideles matrimonio conveniunt, sed qui fideles ante existunt. Aliud ergo lex prohibet, aliud Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ed constat qd̃ ultimꝰ gandiᷤ.
ignas tam diu durabit:
qͣm diu purgatio fidelium po¬
stulabit. Qd̃ siextra corpora aĩe
sicati nunc ita qͦ tunc sunt ex¬
purgande: oportet utiq ut aut
resurrectio differat᷑ ꝯmunit̃ oi¬
um. quousq ⁊ he tand̃ expͣgate
simul cũ aliis corꝑa intuba cdei
diu iam post infłamationẽ mũ¬
di sonante resumant: aut priꝰ
resuscitati moram in igne faci¬
ant expectando resuscitandos:
ul p̃uentant ascendendo. nescio
qͣm dui post ascensuros. Si aũt
alit̃ se habu̾it satisfactio peniten

Expanded text:
ed constat quod ultimus ignis tandiu durabit quamdiu purgatio fidelium postulabit. Quod si extra corpora animae sicut nunc, ita quoque tunc sunt expurgandae, oportet utique ut aut resurrectio differatur communiter omnium, quousque et hae tandem expurgatae, simul cum aliis corpora in tuba Dei diu jam post inflammationem mundi sonante resumant; aut prius resuscitati moram in igne faciant exspectando resuscitandos, vel praeveniant ascendendo nescio uam diu post ascensuros. Sin autem aliter se habuerit satisfactio poeniten