comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N cerea rex sicilie rogerius. qͥ
solus iam exprincipibus obe¬
dire pape innocentio detracta¬
bat. ad eum mittit epłas: petẽs
ut aymericum cancellariũ suũ ⁊
abb̾em clareuallis ad se mitte̾t:
nichilominus a petro leonis idẽ
petens. ut petrũ sibi pisanũ a
suo latere delegaret. Niebat aũt
se dissensionis huiꝰ que iam diu
induruerat uelle scire originem:
et cognita u̾itace. aut corrigere er¬
rorem. aut sancire sententiam
Mittebat aut in dolo. Audierat¬
enim petrum pisanum eloquen¬
tisimum esse. et in legum ⁊ canoñ¬
scientia nulli scł̃m ÷ putabatq
si eloquentie eius in publico con¬
sistorio audientia p̾beret᷑. decla¬
mationibus rethoricis simplicita¬
tem abbatis posse obrui: & silenti¬
um ei ui u̾boꝵ et ponclere ration¬
num imponiz Ne diu morer ue¬
nit pars utraq salernũ: s mili¬
tau̾at ultio. et p̾uen̾at tanti sce¬
leris machinam̃tum. Parato
namq ad bellum innum̾abili
exertitu ad u̾sus rannulfum du¬

Expanded text:
nterea rex Siciliae Rogerius, qui solus jam ex principibus obedire papae Innocentio detrectabat, ad eum mittit, petens, ut Haimericum cancellarium suum, et Abbatem Clarae-Vallensem ad se mitteret: nihilominus a Petro Leonis idem petens, ut Petrum sibi Pisanum a suo latere delegaret. Aiebat autem se dissensionis hujus, quae jamdiu induruerat, velle scire originem; et cognita veritate, aut corrigere errorem, aut sancire sententiam. Mittebat autem in dolo, quia audierat Petrum Pisanum eloquentissimum esse, et in legum et canonuscientia nulli secundum; putabatque si eloquentiae ejus in publico consistorio audientia praeberetur, declamationibus rhetoricis simplicitatem Abbatis posse obrui, et silentium ei vi verborum et pondere rationum imponi. Ne diu morer, venit pars utraque Salernum. Sed militaverat ultio, et praevenerat tanti sceleris machinamentum. Parato namque ad bellum innumerabili exercitu adversus Rannulfum du
Abbreviated transcription (Latin):
cum omni diligentia custodiret.
Elapsis exinde aliqͥb dieb: ep̃c
idem febrium uehem̃ti ardore cor¬
ripit᷑. Et recordatus hominis dĩ:
familiarem iubet accersiri minis¬
trum. Discum inqͥt abbatis quẽ
nuꝑ tibi tradidi conseruandum:
huc ad uehere ne cuncteris. Cũq
ille obtulisset allatum: in funde
inqͥt aqͣm in eo. et panis eriguaᷤ
bucellas concide Quod cum fac¬
tum esset: confidens in dño. et
abbatis p̃cibus se comiñ clans.¬
comeclit et bibit ⁊ et absq ulla
dilatione conualuit: De puella

Expanded text:
cum omni diligentia custodiret. cum omni diligentia custodiret. Elapsis exinde aliquot diebus, episcopus idem febrium vehementi ardore corripitur: et recordatus 1100 Hominis Dei, familiarem jubet accersiri ministrum. « Discum, » inquit, « Abbatis, quem tibi nuper tradidi conservandum, huc afferre ne cuncteris. Cumque ille obtulisset allatum: « Infunde, » inquit, « aquam in eo, et panis exiguas buccellas conscinde. » Quod cum factum esset, confidens in Domino, et Abbatis precibus se commendancomedit et bibit, et absque ulla dilatione convaluit. 20. Augeba
Abbreviated transcription (Latin):
postulat. largire qd̾ petit: et cõsi¬
dens ineius uirtute ꝑ quẽ eyp
sanitatem. postula et impetri
ut et nos cde dei mun̾e. et ille
optata gloriet᷑ salute. Ad ꝑs¬
tum ep̃ abbas apphensa pus
uit cum: et signo atucis ecdlico
ni qui obriguerant extensi sunt:
rat morbus. recleunte sospitate
ignita mobilis facta est et flexi¬
bilis ÷ et dicto citiꝰ languidum
diu menbrũ conualuit. Obstip¬
uit ep̃c. tam repentine uirtutis
ad mirans effectum ÷ et ampliori
etiã ex tunc ueneratione uirũ dĩ
coluit: et miraculoꝵ illius ipse
cestis exticit et relator. Compulit
autem eum ut ibidem ea nocte
cenaret. Cuiꝰ rei assensum cũ mag¬
na difficultate obtinuit÷ ca dum¬
tayat ratione suasum. qd̾ intolera¬
bilis uncdiq populus expectaret:
nec sine periculo posse egredi uide¬
re cͦ  Int̾tenandum uͦ parapsidem
in qua abbas comeclerat. ep̃c mi¬
nistro familiari seruandã tͣelidit:
et p̃cepit ut seorsum reconditam

Expanded text:
postulat, largire quod petit; et confipostulat, largire quod petit; et confidens in ejus virtute, per quem expetit sanitatem, postula, et impetrabis; ut et nos de Dei munere, et ille de optata glorietur salute. » pi Abbas, apprehensa pueri divit eum; et signo crucis edito, nervi qui obriguerant, extensi sunt, rat morbus, redeunte sospitate ingenita, mobilis facta est et flexibilis, et dicto citius languidum diu membrum convaluit. Obstupuit episcopus tam repentinae virtutis admirans effectum, et ampliori etiam extunc veneratione Virum Dei coluit, et miraculorum illius ipse testis existit et relator. Compulit autem eum, ut ibidem ea nocte coenaret. Cujus rei assensum cum magna difficultate obtinuit, ea duntaxat ratione suasum, quod intolerabilis undique populus exspectaret; nec sine periculo posse egredi videretur. Inter coenandum vero paropsidem, in qua Abbas comederat, episcopus ministro familiari servandam tradidit, et praecepit ut seorsum reconditam
Abbreviated transcription (Latin):
ebricitantibus multis idẽ
sanctus manꝰ imponens. ⁊
aquam benedictã porrigens ad bi¬
bendum. Panitatẽ obtinuit ÷ aridaᷤ
manus et menbra paralisi disso¬
luta tangens. in columitati restitu¬
it : ceci etiam sub multoꝵ cestimo¬
nio in eadem ciuitate ut uiderem
imposito signo crucis. a patre lu¬
minũ potenter obtinuit. ꝑ iclen
tempus hospicium albanensis
ep̃i quem dñs papa in eadem
legatione sibi collegam decderi
et de his quen̾uncta fuerant o¬
ferebant: cum repente irruit
eos adolescens cuiꝰ arida manꝰ
erat et retorta ad brachiũ ÷ es
ad uolutus pedibus eius supp¬
cit̾ postulat sanitatem. Ille ali
occupatus benedixit qͥdem.
abire precepit: et ne amplius
bi molestiam faceret uerbis sobi
seueriorib int̾clixit. Recedebar
ille non consecutus qd̾ quesieras
cũ uen̾abilis ep̃c sub omni celen¬
tate eum regrecli iubet: et manu
arreptum tradit abbati. Huici
quit qui minime beneficum cu¬
secutus. tibi ut discederet obeił

Expanded text:
ebricitantibus multis idem Sanctus manus imponens, et aquam benedictam porrigens ad bibendum, sanitatem obtinuit: aridas manus, et membra paralysi dissoluta tangens incolumitati restituit: caeci etiam sub multorum testimonio in eadem civitate ut viderent, imposito signo crucis, a patre luminum potenter obtinuit. Per idem tempus hospitium Albanensis episcopi, quem dominus Papa in eadem legatione sibi collegam dederat, et de his quae injuncta fuerant conferebant: cum repente irruit super eos adolescens cujus manus arida erat, et retorta ad brachium; et advolutus pedibus ejus suppliciter postulat sanitatem. Ille alias occupatus, benedixit quidem, et abire praecepit, et ne amplius sibi molestiam faceret, verbis solito severioribus interdixit. Recedebat ille non consecutus quod quaesierat: cum venerabilis episcopus sub omni celeritate eum regredi jubet, et manu arreptum tradit Abbati. « Huic, inquit, qui minime beneficium consecutus, tibi, ut discederet, obedi
Abbreviated transcription (Latin):
arbitretͦ sic̃ semia q̃ ꝯcepta ñ fui̾nt. s qͥs ne
gare audeat ⁊ si affirmare ñ audeat id ac¬
turã resurrͨtõem ut qͥtqͥd forme defuit ĩple¬
at᷑ atc ita ñ desit ꝑfectõ q̃ accessura erat
tpr̃e ꝙ̃admod̾ ñ erũt uitia q̃ accesserãt tẽ¬
pore ut neq ineo ꝙ aptũ ⁊ ꝯgruũ dies ablatiͦ¬

Expanded text:
arbitretur sicut semina quae concepta non fuerint? Sed negare quis audeat et si affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quidquid formae defuit impleatur, atque ita non si perfectio quae accessura erat tempore quemadmodum non erunt vitia quae accesserunt tempore, ut neque in eo quod aptum et congruum dies allat
Abbreviated transcription (Latin):
cortina ambiebat᷑ purpurea: ẜ si
reuolueres oꝑimenta. inuenires
supiectis laneis comp losa crami
na paleas conglobatas. Homo
infacie. d̾s uidet in corde ipse uͦ
bona coram deo et hominibus ꝓ¬
uidebat, Alloquit᷑ fr̃s non sine
lacrimis. miscens sermonibus
auulsa acorde suspiria ⁊ hortat᷑
et ꝯsolatur: et se int̾ eos frẽm et
socium. ñ dñm exhibebat uel
magistrũ. Cumq eum ibi
tatis frĩbus iter iuitaliam diri¬
gens abscessit et ad urbẽ ꝑuenit¬

Expanded text:
cortina ambiebatur purpurea; sed si cortina ambiebatur purpurea; sed si revolveres operimenta, invenires superjectis laneis complosa stramina, 1113 et paleas conglobatas. Homo in facie, Deus videt in corde: ipse vero bona coram Deo et hominibus providebat. Alloquitur fratres non sine lacrymis, miscens sermonibus avulsa a corde suspiria, hortatur et consolatur, et se inter eos fratrem et socium, non dominum exhibet, vel magistrum. Cumque ibi tatis fratribus iter in Italiam dirigens abscessit et ad Urbem pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
ciclantes głam. exemplum cet̾is
co siquidem innocentio papi
et successoribus eius celestino
lucio. quam uelocit̾ comsũm
b̾nardus quem prius apd̾ scũ
anastasium abbatem cliximus
dinatum. papa urbis efficiti
rem peclum inlitigantes excu
ꝯflictib et cd ampnis afflicti
presentiam cuꝑent et optaren
Qui interim celebrato remis
cilio. claram uallem humilite
uisitauit: et gł̾am pontificat
romani. pauꝑum p̃sentat
pectibus. Mirantur om̃s in
tanta altitudine humilitatem
in mobilem: et intam excellen¬
ti culmine. ꝓpositi scĩ ꝑmane
uirtutem: ut altitudini soci
humilitas. pro officio exceriu
cibus cuculla uestitus. sic ibi
sic cubabat. Intus monach
bitum retinens. extra se ps¬
cem et moribus et uestibid
hibebat: rem difficilem agꝰ
diu̾sarum in uno homines
prietatem exprimens ꝑsonda
Seqm̃tata ei circum ferebant᷑ pul¬
uinaria: lectus eius palliis oꝑcus

Expanded text:
cidantes gloriam, exemplum caeteris cidantes gloriam, exemplum caeteris to siquidem Innocentio papa, et successoribus ejus Coelestino et Lucio quam velociter consummatis, Bernardus quem prius apud sanctum Anastasium abbatem diximus ordinatum, Papa Urbis efficiturerem pedum in litigantes excussit, conflictibus et damnis afflicti, ejus praesentiam cuperent et optarent. Qui interim celebrato Remis consilio Claram-Vallem humiliter visitat, et gloriam pontificatus Romani pauperum repraesentat aspectibus. Mirantur omnes in tanta altitudine humilitatem immobilem, et in tam excellenti culmine propositi sancti permanere virtutem; ut altitudini sociata humilitas pro officio exterius ctibus cuculla vestitus sic ibat, et sic cubabat. Intus monachi habitum retinens, extra se pontificem et moribus, et vestibus exhibebat: rem difficilem agens, diversarum in uno homine proprietatem exprimens personarum. Segmentata ei circumferebantur pulvinaria. Lectus ejus palliis opertus
Abbreviated transcription (Latin):
łbas sanctus ad studia
sua reuersus: dilectũ am¬
plectitur epithalamium. Ediu̾sis
etiam regionibus odore religionis
illius ubiq diffuso: fr̃s ad fundãda
monast̾ia inuitant᷑. Ffunclata qͦq
et statuta ditioni eius sese subiciunt:
et altioris meunt regulas discipli¬
ne: S et diu̾sarum rogionũ ciuita¬
tes ex hoc collegio meruere ep̃os.
In primis roma summo ornatur
pontifice. Prenesta stephanum ha
romana curia heriricus et b̾nardꝰ
alter pb̾r. alt̾ diaconus. ordinati
sunt carcdlinales, Prope urbem
In tuscia pisis natalis soli gła.
et magnum eccłie lumen baudu¬
inus effulsit. Citͣ alpes lausanne
datus est amedeus: Seduno gari¬
nus. Lingonis godefridus Auci¬
siodoro alanus. Nannetis b̾na¬
rclus. Beluaco henricus. Gorna¬
co giraldus. Eboraco henricus.
algotus: sapientia etate ⁊ gr̃ã
reuendus. Hec luminaria deda¬
ra ualle assumpta. fulgore puro
p̃dictas urbes sua illustrauere
presentia ÷ apastoralis officii elu¬

Expanded text:
bas sanctus ad studia sua reversus, dilectum amplectitur epithalamium. E diversis etiam regionibus odore religionis illius ubique diffuso, fratres ad fundanda monasteria invitantur. Fundata quoque et statuta ditioni ejus sese subjiciunt, et arctioris ineunt regulas disciplinae. Sed et diversarum regionum civitates ex hoc collegio meruere episcopos. In primis Roma summo ornatur Pontifice. Praeneste Stephanum habRomana curia Henricus, et Bernardus alter presbyter, alter diaconus ordinati sunt cardinales. Prope urbem In Tuscia, Pisis natalis soli gloria, et magnum Ecclesiae lumen Balduinus effulsit. Citra Alpes Lausannae datus est Amedeus; Seduno, Garinus; Lingonis, Godefridus; Autissiodoro, Alanus; Nannetis, Bernardus; Belvaco, Henricus; Tornaco, Giraldus; Eboraco, Henricus. Algotus, sapientia, aetate et gratia reverendus. Haec luminaria de Clara-Valle assumpta fulgore puro praedictas urbes sua illustravere praesentia, et pastoralis officii elu
Abbreviated transcription (Latin):
ualet cogitari s quid es nͥ qd̾ sũ¬
mũ om̃iũ solum existens ꝑte ip̃m omnia
alia fetisti denichilo. qͥtqͥd .n. hoc nõ est
minꝰ ẽ qͦ cogitari potest. s hoc de te cogi¬
tari nõ potest. ꝙ gͦ bonũ ẽ de sũmo bono
ꝑ quod ẽ om̃e bonũ. tu es utiq nistꝰ. uerax

Expanded text:
valet cogitari? Sed quid es nisi id quod summum omnium solum existens per seipsum, omnia alia fecit de nihilo? Quidquid enim hoc non est, minus est quam cogitari possit. Sed hoc de te cogitari non potest. Quod ergo bonum deest summo bono, per quod est omne bonum? Tu es itaque iustus, verax,
Abbreviated transcription (Latin):
tentẽ miẜicordẽ ĩpassibilẽ ꝙͣ nõ
eẽ qͣm̃ es sensibił deus si nõ es corpus
aut oĩpotẽs si om̃ia nõ potes aut mist¬
ricors simł ⁊ ĩ passibilis nã si sola corporea
sũt sensibilia qm̃ sensus cirta corpus ⁊
in corpore sunt quo modo es sensibilis cũ¬

Expanded text:
tentem, misericordem, impassibilem quam non esse: quomodo es sensibilis, si non es corpus; aut omnipotens, si omnia non potes; aut misericors simul et impassibilis? Nam si sola corporea sunt sensibilia, quoniam sensus circa corpus et in corpore sunt: quomodo es sensibilis, cu
Abbreviated transcription (Latin):
gium adoptois. Se igit᷑ totũ seruat here¬
⁊ quisqͥs ad eum toto corde clamau̾it exau¬
diet eũ qͥa misericors ẽ tardius siqͥdẽ illiui¬
det᷑. ⁊̃. p̾catori ueniã dare qͣm omĩ pt̃ori
actipere. sͨ .n. festinat absoluere reum¬
a torm̃to ꝯscĩe sue. Quasi plus cruciet
tem ad cognitõem. ⁊ ꝑ ꝯcupiscibi¬
litatem adiͣlectõem. uniu̾sitatis capax
at omĩa. Uerũptñ facultates ⁊ . q instr̃a¬

Expanded text:
gium adoptationis: se denique totum servat haereet quisquis ad eum toto corde clamaverit, exaudiet illum, quoniam misericors est. Tardius siquidem ei videtur peccatori veniam dare, quam ipsi peccatori accipere. Sic enim festinat absola tormento conscientiae suae, quasi plus cruciet tem ad cognitionem, et per concupiscibilitatem ad dilectionem universitatis capax at omnia. Verumtamen facultates, et quasi instr
Abbreviated transcription (Latin):
malũ q ꝯu̾tibilis. ⁊ idõ aliqͣtenꝰ ẽ mor¬
tał in ꝙͣtũ indet̾ius mutari ⁊ a uolũtate
dei cuiꝰ ꝑticipatõe bã fit alienari pͭ. ⁊ ali¬
qͣtenꝰ in mortalis: qm̃ sensũ qͦ ei post hãc
uitã uł bñ uł male sit: amittere non pͥ.
ut in carne include̾t᷑ ut quidẽ uoluerũt
s nͨ ideo p̃t ẽẽ iñ hoĩe sine sorte pͣcati nͥ a
xp̃o fuit liberata. dĩ .n. nutu aĩa ad corpꝰ¬

Expanded text:
tibilis. Et ideo aliquatenus est mortalis in quantum in deterius mutari, et a voluntate Dei cujus participatione bona fit, alienari potest; et aliquatenus immortalis, quoniam sensum, quo ei post hanc vitam vel bene vel male sit, amittere non poteut in carne includeretur, ut quidam voluerunt; sed nec ideo potest esse in homine sine sorde peccati, nisi a Christo fuerit liberata. D
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in mune ẽ .i. delectatõ. gaudiũ. leticia.
felicitas suauitas. ille .n. ineffãbił ꝙplexꝰ
patris. ⁊ ymagĩs ñ ẽ sine ꝑfectõe sine ca¬
ritate sine gaudio. sic in illa tͥnitate sum
ma. origo ẽ om̃iũ reꝵ ꝑfectissima pulcri¬
tudo ⁊ bãtissima delectatõ. nobis autem
omis diuinitatis usꝰ ẽ ex mun̾e qͦdammͦ

Expanded text:
ia, felicitas, suavitas. Ille namque ineffabilis complexus Patris et imaginis, non est sine perfectione, sine charitate, sine gaudio: sic in illa Trinitate summa est origo omnium rerum, perfectissima pulchritudo, et beatissima dilectio, nobis autem omnis usus deitatis est ex munere. Quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
repetitõem magis eam p̃t̾mutendo fecit ĩtel¬
ligi deinde tres alias adiungit de paue
condiano de remissione pctõꝵ de tẽptatõe
uitãda at nͣ qd̾ ille in ultĩo posuit s lib̾a
nos a malo iste uꝰ ñ posuit ut ĩtlłig̾emꝰ ad
ilud suꝑius ꝙ de tẽptatõe dcũi est ꝑtinere
Itõ qͥppe ait. s lib̾a. Nõ ait ⁊ lib̾a tãꝙͣ unã¬

Expanded text:
repetitionem, magis eam praetermittendo facit intelligi. Deinde tres alias adjungit, de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda . At vero quod ille in ultimo posuit, Sed libera nos a malo; iste non posuit, ut intelligeremus ad illud superius quod de tentatione dictum est, pertinere. Ideo quippe ait, S
Abbreviated transcription (Latin):
quoq expletis diebus.
alt̾i cuidam fr̃i satis magnifice ap-
parens ⁊ arguens nos de suo dolu¬
isse discessen post u̾ba multe ꝯsola¬
tionis. ⁊ ꝓmissionem felicitateif
et̾ne in sua ꝑseu̾antib obedientia
et doctrina: hoc etiã scito ait ⁊ dici¬
to fr̃ib ÷̃ curꝰdam uere scĩ corpus cuiꝰ
et ego habeo uestem. moratorio ẽẽ
sepultũ: Dicebat aũt ep̃m malachi¬
am Ipsuis enĩ tunicã inqͣsc̃s ille
felicit̾ obdormierat. ad missaꝵ sͥ
seruau̾at celebratõnem: et mori¬
turus mea sese iusserat sepeliri.
sic̃ ⁊ scm̃ illũ insua sepelierat ueste
aliis usq ad hanc uisionẽ prorsus
erat ignotũ¬

Expanded text:
quoque expletis diebus, alteri cuidam fratri magnifice satis apparens, et arguens de suo nos doluisse discessu, post verba multae consolationis, et promissionem felicitatis aeternae in sua perseverantibus obedientia et doctrina: « Hoc etiam scito, ait, et dicito fratribus, cujusdam vere sancti corpus, cujus et ego habeo vestem, in oratorio esse sepultum. » Dicebat autem episcopum Malachiam. Ipsius enim tunicam, in qua sanctus ille feliciter obdormierat, ad Missarum sibi servaverat celebrationem, et moriturus in ea sese jusserat sepeliri, sicut et sanctum illum in sua sepelierat veste. aliis usque ad hanc visionem prorsus erat ignotu
Abbreviated transcription (Latin):
N capitulo iͥ pctã mã em̃dare debiu. per¬
cata pectatis addidi. s cum de ilł damatꝰ fui
aut aliquo medo excusaui aut ex toto ne¬
gaui. aut ꝙ detius ẽ deffendi: ⁊ in paciẽc
respondi. Cum nulluiti sisit pectatũ a quo

Expanded text:
n capitulo, ubi peccata mea emendare debui, peccatis peccata addidi Cum de illis accusatus fui, aut aliquo modo excusavi, aut ex toto negavi; aut, quod deterius est, defendi, et impatienter respondi: cum nullum sit peccatum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
raui. Cmĩa tamq q̃ ad usũ uite accipi
ad usum culpe ꝯti̾timꝰ ĩpropt̾ uistũ ẽ ut
qui ĩ canctis pectauimius. ĩ cũctis fiamur
Sepe ad sacruin misti̾um uocẽ in eã fie¬
guit dulcius cãtatẽ ⁊ magis delectabar ĩ uocis
cui ñ ab sodit᷑ quicͥ illicitũ ꝑpetͣtur ñ q̃rit¬

Expanded text:
ravi. Omnia namque quae ad usum vitae accepimus, ad usum culpae convertimus. Quapropter justum est ut qui in cunctis peccavimus, in cunctis feriamur. Saepe ad sacrum Mysterium vocem meam fregi, ut dulcius cantarem: magis delectabar in vocis cui non absconditur qui
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ adstamꝰ ante tͥbuual xp̃i ut refera
unusqͥsq secundũ ea q̃ ꝑ corpus gessit
siuie bonũ siue malum. qr eciam hoc
meritũ sibi quisq ꝯ in corpore uiueret
ꝯparauit ut possint ei ista prodesse:
Nõ enĩ om̃ib prosũt ⁊ qr nõ om̃ib ꝓsũt¬

Expanded text:
 ante tribunal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum sive malum; quia etiam hoc meritum sibi quisque cum in corpore viveret comparavit, ut ei possent ista prodesse. Non enim omnibus prosunt; et quare non omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
meruerũt. Est enĩ quidẽ uiuendi modus
net tam bonꝰ uͭ ñ requirat ista post mor¬
tem nͣ tam malus ut nõ ei prosint ista
post mortẽ. Est uero talis in bono ut hec
nõ requirat. ⁊ est rursus ralis in nialo
uari quo cirta hic omĩe meritum cõꝑatͣ
quo possit post hant uitam releuari qͥs¬
piam uł grauari. Nemo aũt speret ꝙ
hic ueglexit ꝯ obierit apd̾ deum pro¬
m̾eri. Non igitͦ ista que pro defunctis ꝯ¬
mendandis frequentat ecc̃a illi apłite¬

Expanded text:
Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem; nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem: est vero talis in bono, ut his non requirat; est et rursus talis in malo, uari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam releuari quispiam vel grauhic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apost
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥdẽ rõabile ꝑ ratõabilitatẽ habilis nate
se. se in se. anglm iuxͣ se. ⁊ qͥtquid celi abitu
ꝯtinet ᷑ infra se. Per ꝯtupiscibilitatẽ ⁊
irascibilitatẽ habił est affici ad aliqͥd appe¬
tẽdũ uł fugiend̾. am̃d̾ ⁊ odiendũ. ⁊ ideo de

Expanded text:
que per rationabilitatem habilis naturae se, et se in se, et angelum juxta se, et quidquid coeli ambitu continetur infra se. Per concupiscibilitatem et irascibilitatem habilis est affici ad aliquid appetendum vel fugiendum, amandum vel odiendum: et ideo de
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ u̾tꝰ est habitꝰ m̃tis bñ disposite. ꝯponẽ¬
di ⁊ ĩstituẽdi atq ordĩandi st̃ dc̃i affectus
ad id qd̃ debent ⁊ quomͦ debent ut in u̾tu¬
tes ꝓfic̾e possint alioqͥm ĩ uicia facile de¬
amor ⁊ odiũ instituũt᷑ in u̾tutes exͥgũt
pͥdẽtiam .s. ⁊ tẽpantiam. fortitudinẽ at¬

Expanded text:
virtus est habitus mentis bene compositae, componendi et instituendi atque ordinandi sunt animi affectus ad id quod debent, et quomodo debent, ut in virtutes proficere possint; alioquin in vitia facile deamor et odium instituuntur, in virtutes exsurgunt, prudentiam scilicet, temperantiam, fortitudinem at
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯsidemus miserias ⁊ nctͣitates ur̃as la¬
bores ⁊dolores. lugẽtes .n. in hant uitam
intͣuimꝰ. in labore uuimꝰ ꝯdolore ⁊ timore
exitiͦ sumꝰ. cogitemꝰ gͦ ꝙͣ sit breuis uitais¬
tra. ꝙͣ uia lub̾ca. ꝙͣ mors certa ⁊ hora mu¬
tis inc̾ta. cogitemꝰ ꝙͣtis amaritudib admȩ¬
tũ sit si quid dulte aut ioqdũ in uia hui
uite octursu suo nõb̾ alludit. ꝙͣ fallax t
supectũ ꝙͣ instabile ⁊ tͣnsitoriũ ẽ qͥcquid
huiꝰ mõdi amor ꝑcurrit. quicqͥd spes aut

Expanded text:
consideremus miserias et necessitates nostras, labores et dolores. Lugentes enim in hanc vitam intravimus, cum labore vivimus, cum dolore et timore exituri sumus. Cogitemus ergo quam sit brevis vita nostra, quam via lubrica, quam mors certa, et hora mortis incerta. Cogitemus quantis amaritudinibus admixtum sit, si quid dulce aut jucundum in via hujus vitae occursu suo nobis alludit; quam fallax et suspectum, quam instabile et transitorium est quidquid hujus mundi amor parturit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
obseruare ⁊ m̃ses ⁊ annos ⁊ tẽꝑa situt obs¬
uł nolũt aliqͥd inchoare eoꝙ secd̾m uanas dot¬
trinas hõĩum. fausta uł infausta existimẽt
tp̃ĩa nͥ huiꝰ mali magnitudiẽm extimore apłi
pensaremꝰ qͥ talib ait. tueo ne forte sine cã¬

Expanded text:
et menses, et annos, sicut obsvel nolunt aliquid inchoare eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta, vel infausta existimant tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus, qui talibus ait: Timeo vobis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾et ꝑticpes. alios uo in sua puritate
in telo ꝯfirmaiit alios aut̃ ꝓpt̾ suꝑbiã
in infernũ pcipitauit. atq alios ad pro-¬
bandã humilitatẽ ⁊ obedientiam in t̾rena
hitatõe t̾renis corꝑib sociauit ut ad uite
sensũ luteã mat̾iam uegetarent. hũc .n. ĩ

Expanded text:
faceret. Alios vero in sua puritate in coelo confirmavit: alios autem propter superbiam in infernum praecipitavit: atque alios ad probandam humilitatem et obedientiam in terrena habitatione terrenis corporibus sociavit, ut ad vitae sensum lute
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis afficiũt᷑ qͣsi ꝙͣdam copulantĩa inde
trãhũt q̃ puriorẽ nat᷑am eoꝵ corrũpit et
hoc uiciũ ꝙͣto altius eis in corꝑib manẽ¬
tĩb mheserit. tanto difficilius eos a corꝑi¬
b discedentes deserit qm̃ ñ tollit᷑ passio ⁊̃
tũ tollitꝰ causa passionis nisi ab huiꝰ fetulẽ¬
tia se in hac uita mũdare studu̾it. Nos gͦ
qui in mediõ bonoꝵ ⁊ maloꝵ positi sumꝰ ꝯsi¬
derare semꝑ debemꝰ ⁊ gaudiũ illoꝵ ⁊ supli
lũ. est ⁊̃ ꝯcupiscibilis atq irascibilis ut po¬
ssit amare bonũ ⁊ odire malũ¬

Expanded text:
is afficiuntur, quasi quamdam corpulentiam inde trahunt; quae puriorem naturam eorum corrumpit. Et hoc vitium quanto altius eis in corporibus manentibus inhaeserit, tanto difficilius eos a corporibus discedentes deserit: quoniam non tollitur passio, etiam cum tollitur causa passionis, nisi ab ejusmodi faeculentia se in hac vita mundare studuerint. Nos ergo qui in medio bonorum et malorum positi sumus, considerare saepe debemus et gaudium illorum, lum. Est etiam concupiscibilis atque irascibilis, ut possit amare bonum et odire malum
Abbreviated transcription (Latin):
uocant᷑. illa dyaleticoꝵ regula defi¬
rus. nullũ corpꝰ simł ubi albũ ibi ⁊ nigrũ. nuł
lũ siml uͥ deformẽ ibi formosũ. de ħ in multis
ac pene in om̃ĩb qͣrus reperit᷑ ut muna re
amł̾ eẽ ñ possũt cũ aut̃ bona ⁊ mala nullus

Expanded text:
ocantur, illa dialecticorum regula defirus. Nullum simul corpus ubi album, ibi et nigrum; et lum simul ubi deforme, ibi et formosum. Et hoc in multis ac pene in omnibus contrariis reperitur, ut in una re simul esse non possint. Cum autem bona et mala nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiscẽtiam ĩ qua ĩobediẽ pena simł retri¬
buta ẽ nascetur t̾heret originale ꝑct̃m qͦ
trah̾etꝰ᷑ ꝑ errores dolores q diu̾sos ad illud
extrenũ cũ desertorib angłĩs uiciatorib
et possessorĩb ⁊ ꝯsortib suis. sine fine sup¬
pliciũ sic ꝑ unũ hoĩem p̾catũ int̾ͥuit ĩ mũ¬
siit in quo oñs peccauerũt. mũdũ qͥdẽ appel¬
lauit. eo loco apłs unu̾sũ genus humanum.
lis in mala p̾cipitabat᷑ totiꝰ geni̾s humam
massa dapnata ⁊ adiũcta ꝑtĩ eoꝵ qͥ pecta¬
uerũt angeloꝵ ⁊ luebat ĩpie desertõis dig

Expanded text:
concupiscentiam, in qua inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur, per errores doloresque diversos, ad illud extremum cum desertoribus angelis, vitiatoribus, et possessoribus, et consortibus suis, sine fine supplicium. Sicut per unum hominem peccatum intravit in musiit, in quo omnes peccaverunt : mundum quippe appellavit eo loco Apostolus universum genus humanum. lis in mala praecipitabatur totius generis humani massa damnata; et adjuncta parti eorum, qui peccaverant, angelorum, luebat
Abbreviated transcription (Latin):
rat etiam in eadem ciuitate
demoniacus quidam cuiꝰ
passio multos ad risum mouebat:
cum alii qui seuerioris animi erãt
clementissimo ei compaterentur
affectu. Hic ita latrabat: ut si
auclires nec uideros ꝑsona. canẽ
crederes. Quem sibi exibitũ uir
dei cum latrantẽ audisset ingeni¬
uit: qui eo mocdo latrabat quo
solent ꝑcussi uł obruti canes irasci
p̃sentia uiri dei auelans et latrãs:
acriꝰ solito turbabat᷑. Increpato
itaq diabolo. et inuirtute xp̃i ex¬
pulso: homini imꝑat ut loquat᷑:
Purgatus homo intrat eccłam
int̾ est sacram̃tis ÷ crucis signo
se munit. audit euangelia confi¬
tet᷑ et orat: et cet̾a sane mentis of¬
ficia deo reclelit et ꝯsecrat: De

Expanded text:
rat etiam in eadem civitate daemoniacus quidam, cujus passio multos ad risum movebat, cum alii qui severioris animi erant, clementissimo ei compaterentur affectu. Hic ita latrabat, ut si audires, nec videres personam, canem crederes. Quem sibi exhibitum Vir Dei cum latrantem audisset, ingemuit: qui eo modo latrabat, quo solent percussi vel obruti canes irasci,praesentia Viri Dei anhelans et latrans, acrius solito turbabatur. Increpato itaque diabolo, et in virtute Christi expulso, homini imperat ut loquatur. Purgatus homo intrat ecclesiam, interest sacramentis, crucis signo se munit, audit Evangelia, confitetur et orat, et caetera sanae mentis officia Deo reddit et consecrat.
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝙ cet̾e forme sb̾iecte accidentib sũt
ut hũanitas nõ ita accidentia suscipit ex
eo ꝙ ip̃a est s ex eo ꝙ mat̾ĩa eiꝰ subiecta ẽ
dũ .n. mat̾i̾a sb̾iecta hũanitati suscipit
nitas ¶ Forͣ u̾o q̃ est sñ mati̾a nõ pot̾ĩt

Expanded text:
Nam quod caeterae formae subjectae accidentibus sint, ut humanitas, non ita accidentia suscipit eo quod ipsa est, sed eo quod materia ei subjecta est. Dum enim materia subjecta humanitati suscipit nitas. Forma vero, quae est sine materia, non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e st̃. si adu̾tamꝰ ad res numi̾able̾s ac ñ
ad ip̃m nuͣm illic eĩ unitatũ repetitõ nu¬
merũ facit in eo aũt nũo qͥ in rebꝰ nu̾abłi¬
b ꝯstat repetitõ imitatũ atq płalitatis mi¬
nime facit nũabłium reꝵ nũosam diu̾si¬
mus. alt̾ u̾o qui in reb nualib ꝯstat. Et
eĩ unũ res est imitas ẽ qͣ imũ dicimꝰ. ¶ Du¬
o rursꝰ in reb st̃. ut hoĩes uł lapides duali
fiũt. Et in cet̾ĩs eodẽ mͦ. gͦ. in nu̾o qͦ nu̾a¬
mus repetitõ unitatũ facit płalitatẽ. In re¬
rũ u̾o mi᷑o nõ facit płalitatẽ unitatũ repe¬
mucͦ unꝰ ẽsis unꝰ potest eĩ unꝰ tot uocabłis
gladiꝰ agnosci. ħ enĩ uni tãtũ it̾atõ pociꝰ est
s de uno teciens p̾dicau̾im. ¶ Nõ gͥ qr de

Expanded text:
ipsae sunt, si advertamus ad res numerabiles, ac non ad ipsum numerum: illic enim unitatum repetitio numerum facit. In eo autem numero qui in rebus numerabilibus constat, repetitio unitatum atque pluralitas minime facit numerabilium rerum numerosam diversimus, alter vero qui in rebenim unum res est unitas, qua unum dicimus. Duo rursus in rebus sunt ut homines vel lapides; dualitfiunt: et in caeteris eodem modo. Ergo in numero quo numeramus repetitio unitatum facit pluralitatem; in rerum vero numero non facit pluralitatem unitatum repeunus ensis unus. Potest enim unus tot uocabulis gladius agnosci; haec enim unitatum iteratio potius est sed de uno totiens praedicauerim. Non igitur si de
Abbreviated transcription (Latin):
litas siue aĩalitas aĩe ẽ ĩfi̾oruis eiꝰ q̃ secũ
tͣhens sensualitatẽ carnis uelud famulã
⁊ obedientẽ. sensꝰ ⁊ ymagiãtões facit eas¬
q ĩ arta memorie reponit. ĩ sensu ĩstrum̃¬
tũ ẽ sensualitatis ⁊ origo ymaginatoĩs.

Expanded text:
litas sive animalitas animae, est inferior vis ejus, quae secum trahens sensualitatem carnis, velut famulam et obedientem, sensus et imaginationes facit, easque in arca memoriae reponit. In sensu instrumentum est sensualitatis et origo imaginationis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ymagĩe cognostat ⁊ ꝓ similitudine
diligat. ex ymagine naq dei ht̃ rõem
⁊ ex similitudine caritatẽ. carita u̾o ĩse
ip̃a rep̾sentat trinitatẽ. Hãt rõ sencit ⁊¬
pacata reqͥrit. Hanc caritas ĩenit ⁊
uidẽdo bã qͥescit. hanc ĩ p̾senti fides se¬
qͥt᷑ spes ĩ celũ usq comitat᷑. caritas ꝑ¬
hẽnit̾ amplexat. Ms itaq sꝑualis seu
ĩtelligẽtia rõał pͥmo creatorẽ suũ ĩspi¬
ciat. Inde creaturã ip̃iꝰ ndeat ⁊ medi¬
omĩa se ⁊ cet̾a referat. sic ĩ hoĩe tͥnitat
apꝑeat ꝙͣ caritas manifestat ut carita¬
que tͥnitatis ymago ꝑornat sit hõ eiꝰ
s̾uabit simĩlitudĩẽm cuiꝰ ĩ se naͣlit̾ por-¬
tat ymaginẽ. appareat gͦ ymago dei
ĩtelligẽtia rõnalis ĩ m̃te spiritali ĩ ho¬
nore liberi arbitrii. appareat similitu¬

Expanded text:
tudine diligat. Ex imagine namque Dei habet rationem, et ex similitudine charitatem. Charitas vero in se ipsa repraesentat Trinitatem. Hanc ratio sentit, et pacata requirit: hanc charitas invenit, et videndo beata quiescit. Hanc in praesenti fides sequitur, spes in coelum usque comitatur, charitas perenniter amplexatur. Mens itaque spiritualis, seu intelligentia rationalis, primo Creatorem suum aspiciat; deinde creaturam ipsius videat; et mediomnia, se et caetera referat. Sic in homine Trinitas appareat, quam charitas manifestat, ut charitaquem Trinitatis imago perornat. Sic homo ejus servabit similitudinem, cujus in se naturaliter portat imaginem. Appareat ergo imago Dei in intelligentia rationali, in mente spirituali, in honore liberi arbitrii. Appareat similitu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discernibilis simlitudo seruet᷑. In ceteris aũt
torꝑis bonis eqͣlia cũcta reddant: Ita modifica¬
bitur illa in uno qͦ maties ut nec aliqͥd ex ea ꝑe
at ⁊ ꝙ alicui de fuit ille suppleat. qui etia de ni¬
thilo potuit ꝙ uoluit oꝑari. si aut̃ in corꝑĩb
resurgentiũ rõnabił ĩ eqͣlitas erit sit̃ est uocũ
qͥb cantus implet᷑. ħ fiet cuiq de mat̾ia corꝑis
sui ꝙ ⁊ hoĩem reddat angłicis cetib ⁊ nichil
inꝯueniens eoꝵ ingerat sensib in detorũ qͥp¬
pe aliqͥd ibi ñ erit s quicqͥd facturũ ẽ ħ docebit
quia nͨ fut᷑m est si non decebit

Expanded text:
et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur; hoc fiet cuique de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit; quia nec futurum est, si non decebit
Abbreviated transcription (Latin):
q u̾tũt᷑ ꝙͣuis ad corpꝰ redeant uñ dilapsa sit
ad eascẽ qͦ corꝑis ꝑtes uͥ fu̾nt redire ncce so
alioqͥn si capillus redit ꝙ tã crebra tõsura
detͣxit. si ũguib ꝙ tociens dempsit exsectioĩ¬
mod̾ata ⁊ ĩ detens cogitantĩb ⁊ icd resretõe
carnis ñ credentib octrit ĩfirmitas. s ꝙ̃ ad mo¬
dũ si statua cuiłib solubiłꝰ metalli aut igne
tie ꝙͣtitate reꝑare nichil it̾eet ad eiꝰ ĩtegͥatẽ
q̃ ꝑticulata matie cui m̃bro statue redait᷑ ꝯu¬
cũ totũex qĩ ꝯeituta suenat restitua ⁊a lade
ita dẽ mrabilit᷑ ait inesfabilit artifex de toto quo
restuet nͨ aliquid attinẽbit ad eiꝰ tenitegͣ tõẽm
urtũ capiliad capillos redeant ⁊ ũgnes ad un¬
gues an qͥequid eoꝵ ꝑierat mutet᷑ in carnem
et ilłud ẽ ꝯñs ut ideo diu̾sa statura
pingues ꝯ ea dẽ pĩgne dine reuiuiscant. s si hoc
est ĩ qsilio c̾atoris. ut in effigie sua cuiꝰes ꝓpͥetas

Expanded text:
uamvis ad corpus redeant unde dilapsae sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillus redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod totius dempsit exsectio immoderata et indecens cogitantibus et ideo resurrectionem carnis non credentibus, occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne teriae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae re totum ex quo constituta fuerat restituta resumeret; ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus rei integritatem, utrum capili ad capillos redeant, an ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, est consequens ut ideo diversa statura pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas
Abbreviated transcription (Latin):
et sco sp̃m similiora corpꝰ adiistrat¬
ficantis eo qͦd uicorꝑe nature suit ꝓpui¬
quiora q̃in humor ⁊ t̾ra ut ad eoꝵ peu¬
quu mi steriũ tota moles admistret᷑. ¶ suil¬
Mab aia spontaneus. corꝑis
ciam tenẽt᷑ in corꝑe freno ⁊ humido ut
omiũ qͣtuor fiat tẽnꝑatõ post eiꝰdem aĩe ab¬
cessum ad suꝑna euadũt ac se se expediũt.
ficialib m̃bris. officialia ex ꝯsimilib. ꝯ¬
similia ex humorib. humores ex tybis.
cybiex elem̃tis. ⁊ nichil hoꝵ est aĩa sed in
illis tãꝙͣ in organis agit. ⁊ per hec corpori
gruũt uiuificatõi ⁊ nũꝙͣ recedit anima.
cedit aĩa. seꝯ thens omĩa sensũ .s. ⁊ ymagi¬
natõem. roẽm. ⁊ intellectũ. intelligẽtiam.
ꝯcupiscibilitatẽ. irascibilitatem. ⁊ ex hus.
ẜ merita afficit᷑ ad delectatõem siue ad do
sicũ in se ꝯtin̾e̾t ⁊ tactũ resonaret: ñt
u̾o returrẽtib ad regiones suas elem̃toꝵ¬

Expanded text:
 spiritui similiora, corpus administratficantis, eo quod incorporeae naturae sunt propinquiora quam humor et terra, ut ad eorum proximum ministerium tota moles administretur. Nulvel ab anima spontaneus corporis tiam tenentur in corpore terreno et humido, ut omnium quatuor fiat temperatio, post ejusdem animae abscessum ad superna evadunt ac sese expediunt. ficialibus membris, officialia ex consimilibus, consimilia ex humoribus, humores ex cibis, cibi ex elementis; et nihil horum est anima, sed in istis tanquam in organis agit, et per haec consulit ongruunt vivificationi, et nunquam recedit anima. cedit anima, secum trahens omnia; sensum scilicet, imaginationem, rationem et intellectum, intelligentiam, concupiscibilitatem, irascibilitatem. Et ex his secundum merita afficitur ad delectationem, sive ad dolsicumque in se contineret et motum resonaret, nunc vero recurrentibus ad regiones suas elemento
Abbreviated transcription (Latin):
tõe intelligentie ꝓuidentia in qͣ qͥdem
qͣi rõis ymago ẽ ⁊ nulla rõ est. P In hus oĩ¬
b corꝑea uita spũalem uitam ĩmitat᷑. pͥmo
in eo qd̃ sentit s cd̾o ii eo qd̃ sensum ꝯcipit.
ad fugiendũ se inflectit. FConuemientis¬
suna aut̃ media st carnis ⁊ aĩe. sensua¬
tis origo. mira societas tͣrnis ⁊ aĩe. sp̃s
uite ⁊ limi t̾re. sic .n. scriptũ ẽ fecit deus
hoĩem de limo t̾re ⁊ inspirauit ĩ faciem

Expanded text:
tiae providentia, in qua quidem quasi rationis imago est, et nulla ratio est. In his omnibus corporea vita spiritualem vitam imitatur. Primo, in eo quod sentit; secundo, in eo quod sensum concipit; ad fugiendum se inflectit. Convenientissima autem media sunt carnis et animae, sensuatis origo. Mira societas carnis et animae, spiritus vitae et limi terrae. Sic enim scriptum est, Fecit Deus hominem de limo terrae; et inspir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ intellectũ tegeret. ⁊ ꝑ intellectũ intꝰ
ingredet᷑ ⁊ ꝯtẽplaretͦ dei sapiencĩa. ⁊ per
sensũ foris egred̾etͦ ⁊ ꝯtẽplaret᷑ oꝑa sapĩe
intellectu itꝰ illustͣ bit sensu foris de cora¬
uit ut inutq refectõem inueniret. intus
ad felicitate. foris ad ioꝯditatem. Et qͥa
bona ext̾iora stare diuũ possũt iisus ẽ hõ
ab ext̾iorib ad int̾iora redire ⁊ ab ĩtiorib

Expanded text:
 intellectum regeret; et ut per intellectum intus ingrederetur et contemplaretur Dei sapientiam et per sensum foris egrederetur, et contemplaretur opera sapientiae, intellectu intus illustravit, sensu foris decoravit, ut in utroque refectionem inveniret, intus ad felicitatem, foris ad jucunditatem. Sed quia bona exteriora diu stare non possunt, jussus est homo ab exterioribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ ⁊ ip̃i uidẽbimꝰ facie ad fatiem tãtã¬
q pacẽ hẽbimꝰ erga eos ꝙͣtã ⁊ ip̃i erga nos.
quia eos tm̃ dilecturi sumꝰ ꝙͣtũ ab eis dĩlige¬
mur. ĩ taq pax eoꝵ nota nõb̾ erit qͥa ⁊ nr̃a ta¬
lis actanta erit nec p̾cellet tũc ĩtellectũ nr̃m.
dei uo pax q̃ illit ẽ erga eos. ⁊̃ nr̃m ⁊ illoꝵ in¬
tellectũ sine dubitatõe pͥcellet. de ip̃o quippẽ be-
ata rõnalis creat᷑a q̃cũc leata ẽ nõ ip̃e de ip̃a.
un scd̾m hoc melius accipitꝰ ꝙ scriptũ ẽ. pax
dm̃ q̃ p̾cellit omẽm ĩtellectũ ut in eo ꝙ dixit
om̃ẽm nͨ ip̃e ĩ tellectus scõꝵ angłoꝵ eẽ possit

Expanded text:
admodum ipsi, videbimus facie ad faciem : tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos, quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligemur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis, ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum. Dei vero pax quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sine dubitatione praecellet. De ipso quippe beata est rationalis creatura, quaecumque beata est, non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, Pax Dei quae praecellit omnem intellectum: ut in eo quod dixit omnem, nec ipse intell
Abbreviated transcription (Latin):
erit ÷ ratio caligau̾it: et int̾ior fu¬
gerit sensus. Nichilominus tũ
eccła que conuen̾at dimisit homi¬
nem ÷ multauit ab hominationẽ:
aꝑsona abstinens. s dogniata pͣ¬
ua ꝯcdempnans. Quando uero
petrus ille refugium inueniret
eadẽ sententia cũ errorib suis apłicꝰ
p̃sul inuoluens: scͥpta incendio
scͥptorem silentio condẽp̃nauit.

Expanded text:
erit, ratio caligaverit, et interior fuerit, ratio caligaverit, et interior fugerit sensus. Nihilominus tamen Ecclesia quae convenerat, dimisit hominem, mulctavit abominationem, a persona abstinens, sed dogmata prava condemnans. Quando vero Petrus ille refugium inveniret eadem sententia cum erroribus suis apostolicus Praesul involvens, scripta incendio, scriptorem silentio condemnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Postea tñ maguoꝵ uiroꝵ moni¬
tis flexus. ne uidelis exipsius
absentia scancdalum populo. et
cornua cresce̾nt adu̾sario ÷ demũ
ꝑgere ad qͥeuit. tͥstis quideni nẽc
sine lacͥmis annuens: sic̃ in epłã
ad papam innocentiũ ipse testat᷑.
sa ꝯuenit. Ubi adei famulo pe
illi optio data est. aut sua eẽ ne¬
gandi. aut errorem humilit̾ cor¬
rigendi: aut respondendi si poss
obiciendis sibi rationib parit᷑ et
scõꝵ testimoniis patrũ. at ille
nec uolens resispice̾. nͨ ualens re
tempus redime̾t. sed̾e apłicam
appellauit: S et postea ab eg̾gio
illo catholice fidei aduocato moni¬
tuo. ut uł iã sciens i ꝑsonã suã
nichil agendũ. responderet cam¬
libere quam secure ÷ audiendus
tantũ ⁊ ferendus in om̃i patien¬
tia. ñ sententia aliqua feriendus:
hocqͦ om̃imodis recusauit. Nam
et confessus est postea suis. ut ai¬
unt. qd̾ ea hora maxima qͥdem
ex parte memoria eius turbata fu¬

Expanded text:
Postea tamen magnorum virorum moniPostea tamen magnorum virorum monitis flexus, ne videlicet ex ipsius absentia et scandalum populo, et cornua crescerent adversario, demum pergere acquievit, tristis quidem, nec sine lacrymis annuens, sicut in epistola ad papam Innocentium ipse testatur,sa convenit: ubi a Dei Famulo Petilli optio data est, aut sua esse negandi; aut errorem humiliter corrigendi; aut respondendi, si posset, objiciendis sibi rationibus pariter et sanctorum testimoniis Patrum. At ille nec volens resipiscere, nec valens restempus redimeret, Sedem apostolicam appellavit Sed et postea ab egregio illo catholicae fidei advocato monitus, ut vel jam sciens in personam suam nihil agendum, responderet tamlibere, quam secure, audiendus tantum et ferendus in omni patientia, non sententia aliqua feriendus; hoc quoque omnimodis recusavit. Nam et confessus est postea suis, ut aiunt, quod ea hora, maxima quidem ex parte memoria ejus turbata fu
Abbreviated transcription (Latin):
pissent: ꝓfanas nouitatos uo¬
atq ficdeles. ad dĩ hoĩem retrꝰ¬
runt: Qui nimirum soliato¬
nitate et benignitare desideris
errorem corigi. hoĩem ñ ꝯfũd
secreta illum admonitõne coi¬
uenit. Cũ quo etiam tã mod¬
te tãq rationabilit̾ egit: u
ille quoq ꝯpunctus. ad ip̃l
arbitrium se correpturũ ꝓms¬
teret uniu̾sa. Ceterũ cũ irtessi¬
set ab eo petrus idem ꝯfilii
stimulatus miqͥs. q ingen
sui uirib plurimoq exema
disputandi infelicit̾ fidens.
silut aproposito samori: Es¬
tens deniq senonensem mo¬
politanũ. qd̾ in eiꝰ ecclia celi¬
dum foret in proximo gͣsnte
cilium: clareual lensem
causat᷑ abb̾em. suis in occul¬
to detrahere libris. Ad didit
qͦq paratum se eẽ. in publico
sua defende̾ scͥpta : rogans ut
p̃dictus abbas dicturus siqͥd
haberet. ad ꝯcilium uocaret᷑
Factum est ut postulauit: s
uocatus abbas uenire penitꝰ
recusauit. suũ hoc ñ eẽ renũtiãs

Expanded text:
fanas novitates voatque fideles ad Dei Hominem retulerunt. Qui nimirum solita bonitate et benignitate desiderans errorem corrigi, non hominem confundi, secreta illum admonitione convenit. Cum quo etiam tam modeste, tamque rationabiliter egit, ut ille quoque compunctus ad ipsius arbitrium correcturum se promitteret universa. Caeterum cum recessisset ab eo, Petrus idem consiliis stimulatus iniquis, et ingenii sui viribus, plurimoque exercitio disputandi infeliciter fidens, resiliit a proposito saniori. Expetens denique Senonensem Metropolitanum, quod in ejus ecclesia celebrandum foret in proximo grande concilium, Clarae-Vallensem causatur Abbatem suis in occulto detrahere libris. Addit quoque paratum se esse in publico sua defendere scripta, rogans ut praedictus Abbas dicturus, si quid haberet, ad Concilium vocaretur. Factum est ut postulavit. Sed vocatus Abbas venire penitus recusavit, suum hoc non esse renuntians.
Abbreviated transcription (Latin):
Npago quoq engolimensi. loco
cui nom̃ est castellare. post oblatõ¬
nem hostie salucaris. astantibus
uen̾abłibus ep̃is. lanb̾to engo¬
lismsi. & geraudo lemouicensi:
puerũ ex mat̾s ut̾o claudum ⁊
mancũ. cuiꝰ inmocdũ pile. cubiti
cũ genib umbilico. pecles aũt
natibus adhesissent. dĩ famulo
offerebant. At ille singła mens
edito prius signo crucis attre¬
tans : mira facilitate extendit
protinus et sanauit: Appreha¬
dens deniq manũ eius erexi ii
et dimisic libere graclientẽ.
pulus aũc pro tantis nuti¬

Expanded text:
pago quoque Engolismensi, loco cui nomen est Castellare, post oblationem hostiae salutaris, astantibus venerabilibus episcopis, Lamberto Engolismensi, et Gerardo Lemovicensi, puerum ex matris utero claudum et mancum, cujus in modum pilae cubiti cum genibus umbilico, pedes autem natibus adhaesissent, Dei Famulo offerebant. At ille singula membra, edito prius signo crucis, attrectans, mira facilitate extendit protinus et sanavit. Apprehendens denique manum ejus erexit illum, et dimisit libere gradientem. Populus au
Abbreviated transcription (Latin):
milite debitum reddit᷑ non donat᷑. Peo dyait
sipendiũ ptt̃ĩ mors. ut mortem ꝑccõ ñ ĩmen¬
i illatam s debitam demonstraret. Gratia
b ꝯuita et̾na reddit᷑ quid em̃ grã pro grã
reddit᷑ sic ergo fc̃s est homo rectus ut ⁊ ma¬
nere in ea rectitudine poss non sine diuino¬
auxilio posset ⁊ suo fieri ꝑu̾sus arbitrio u¬
trunlibet hoꝵ elegiss dei uoluntas fieret
aut eciam ab illo aut c̾te de illo proide qr¬
qr si nõ maluit face̾ qͣm dei de illo stã ẽ uo¬
luntas dei qui ex eadem massa ꝑditõns q̃
dit ut nenio glorietur in homine ac ꝑ hoc
s ꝯft̃s esset adam homo .s. rectus mediato¬
re nõ opus erat. Cum uero genus humañ
pctã longe seꝑ au̾it adeo. ꝑ mediatorem qui
solus sine pcco natꝰ est reuixit occissus ẽ re¬
conciliari nos oportebat deo usq ad carnis.
resurrectõnẽ in uitã et̾uã ut ⁊ humana
suꝑbia ꝑ humilitatẽ dei argueret᷑ aut sa¬
naretͦ ⁊ demonstraret᷑ hõi quam longe a do¬

Expanded text:
militiae debitum redditur, non donatur: ideo dixit, Stipendium peccati mors; ut mortem peccato non immerito illatam, sed debitam demonstraret. Gratia bus cum vita aeterna redditur, quid nisi gratia pro gratia redditur ? Sic ergo factus est homo rectus, ut et manere in ea rectitudine posset non sine adjutorio divino, et suo fieri perversus arbitrio. Utrumlibet horum elegisset, Dei voluntas fieret, aut etiam ab illo, aut certe de illo. Proinde quia suam maluit facere quam Dei, de illo facta est voluntas Dei, qui ex eadem massa perditionis, quae judicium: ut nemo glorietur in homine; ac t Adam, homo scilicet rectus, mediatore non opus erat. Cum vero genus humanum peccata longe separaverunt a Deo, per Mediatorem, qui solus sine peccato natus est, vixit, occisus est, reconciliari nos oportebat Deo usque ad carnis resurrectionem in vitam aeternam: ut humana superbia per humilitatem Dei argueretur ac sanaretur, et demonstraretur homini quam longe a D
Abbreviated transcription (Latin):
promissa in ip̃o redemptore premonstrare¬
tur ⁊ ꝑ eandẽ ñam quam se detepisse leta¬
bat᷑ dyabolus unce̾tur. Nec tñ homo
gloriaret᷑ ne it̾um suꝑbia nascetur ⁊ si
quid aliud de tanto mediatoris satram̃¬
to ac proficientib uideri ⁊ dici potest aut
tantũ uideri ⁊ si dici ñ porest

Expanded text:
promissa in ipso Redemptore praemonstraretur; et per eamdem naturam quam se decepisse laetabatur, diabolus vinceretur; nec tamen homo gloriaretur, ne iterum superbia nasceretur: et si quid aliud de tanto Mediatoris sacramento a proficientibus videri et dici potest, aut tantum videri, etiamsi dici non potest
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ant᷑. cet̾i aũt ubi nisi iñ massa perdicionis
iusto dei iudicio relinqũt᷑ ubi tyrii relicti st̃
⁊ sydoni q̃ t̃ cred̾e potuerũt. si mira illa xp̃i
hẽte qͦs dã in ip̃o ingenio diuinũ nãliter
munꝰ ĩtelligentie quo moueant᷑ ad fidem si

Expanded text:
berantur. Ceteri autem, ubi nisi in massa perditionis justo divino judicio relinquuntur, ubi Tyrii relicti sunt et Sydonii, qui etiam credere potuerant, si mira illa Chrishabere quosdam in ipso ingenio divinum naturaliter munus intelligentiae, quo m