comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec debet iterari: sic̃ nec baptismꝰ¬
uł ordo. Nulli enĩ sacram̃to
facienda ẽ iniuria: qͦd fieri puta¬
tur qͣndo ñ iterandũ iterat᷑. Sed¬
utrũ aliqͣ uel nulla it̾ari possint:
questio ẽ. Nã de baptismo & ordi¬
ne qđ ñ debeant it̾ari: aꝑte aug̃
sacram̃tũ ẽ. & quadã consecrati¬
one datur: illud quidẽ cũ bapti¬
zat᷑. illud uͦ cũ ordinat᷑. Ideo q

Expanded text:
ec debet iterari, sicut nec baptismus. Nulli enim sacramento facienda est injuria, quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Eutrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quod non debeant iterari, aperte Aug. sacramentum est, et quadam consecratione datur, illud quidem cum baptizatur, illud vero cum ordinatur. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ supplicioꝵ diffentie: om̃s
tam̃ eternã patient᷑ penã sicut
om̃s electi eundẽ habebt̾ dena¬
riũ quẽ pat̾familias dedit õĩb
qui oꝑati st̃ in uinea. Nomine
denarii aliqͥd omnib electis cõ¬
corpoꝵ: ita differens erit gloria
animarũ. Stella enĩ a stella iđd
electꝰ ab electo differt in clarita¬
te m̃tis & corporis: alii enĩ aliis
uicimꝰ clariꝰq d̃ĩ speciẽ ꝯtempla¬
bunt᷑: & ipsa contẽplandi diffe¬
rentia. diu̾sitas mansionũ uo¬
cat᷑. Domꝰ gͦ est una. id÷ denariꝰ
ẽ unꝰ: s diu̾sitas ẽ ibi mansio¬
nũ. id diffentia claritatis:
qr unũ ẽ & summũ bonũ. bea¬
titudo & uita omniũ. scił ds
ipse. Hoc bono om̃s electi ꝑfru¬
entur: s alii aliis pleniꝰ. ꝑfru¬
entur uͦ uidendo ꝑ speciẽ: ñ ꝑ
specłm & in eniginate. Habere gͥ
uitã est uidere uitã: id ÷ cogno

Expanded text:
 differentiae. Omnes tamen aeternam poenam patientur, sicut omnes electi eumdem habebunt denarium, quem paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Nomine denarii aliquid omnibus electis comcorporum, ita differens gloria erit animarum. Stella enim a stella, id est, electus ab electo, differt in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariusque Dei speciem contemplabuntur; et ipsa contemplandi differentia diversitas mansionum vocatur. Domus ergo est una, id est, denarius est unus; sed diversitas est ibi mansionum, id est, differentia claritatis; quia unum est et summum bonum beatitudo et vita omnium, id est, Deus ipse. Hoc bono omnes electi perentur, sed alii aliis plenius. Perfruentur autem videndo per speciem, non per speculum in aenigmate. Habere ergo vitam, est videre vitam, i
Abbreviated transcription (Latin):
iste ñ uult beate uiu̾e: quia ñ
beate uiu̾e : Non gͥ omnes beate
uiu̾e uolunt. ĩmo pauci hoc uo¬
lunt: si ñ ẽ beate uiu̾e nisi scłm
uirtutẽ animi uiu̾ie. qͦd multi
nolt. Ita ne falsũ erit: unde nec
ipse cicero dubitauit: Ait enĩ
in hortensii dialogo. Beati certe
om̃s ẽẽ uolumꝰ. Absit ut hoc fal¬
falsũ ẽẽ dicamꝰ. Qͥd igit᷑ : An di¬
cendũ ẽ etiãsi nichil sit aliud

Expanded text:
t beate vivere, quia non beate vivere? Non ergo omnes beate vivere volunt, imo pauci hoc volunt, si non est beate vivere, nisi secundum virtutem animi vivere, quod multi nolunt. Itane falsum erit, unde nec ipse Cicero dubitavit? Ait enim in Hortensio: Beati certe omnes esse volumus. Absit ut hoc falsum esse dicamus. Quid ergo? An dicendum est, etiamsi nihil aliud sit
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uelinit. id q ardentissimo a¬
more appetant. & ꝓpt̾ hoc cet̾a
quecũq appetunt. nec quisquã
pet̾ amare qͦd omnino quid &
quale sit nescit. nec pot̾ nescire
qͥd sit qͦd se uelle scit: sequit᷑ ut
omĩs beatã uitã sciant. Om̃s aũ
beati habent qͦd uolunt: quãuiᷤ
ñ om̃s qui habent qͦd uolunt
ꝯtinuo beati sint. Continuo aũ
miseri st̃ qui ł ñ habent quod
uolt̾: uel id hñt qͦd ñ recte uolt.
Beatꝰ gͥ non ẽ nisi qui & ht̃ oĩa
quȩ uult: & nichil uult male.
Ille quippe beate uiuit qͥ iuuit
ut uult: nec male aliqͥd uult.
Cũ gͥ ex his duob constet beata
uita. licet in malis sit aliquis

Expanded text:
beati velint, idque ardentissimo abeati velint, idque ardentissimo amore appetant, et propter hoc caetera quaecumque appetant; nec quisquam potest amare quod omnino quid vel quale sit nescit, nec potest nescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes autem beati habent quod volunt, quamvis non omnes qui habent quod volunt continuo sint beati. Continuo autem miseri sunt, qui vel non habent quod volunt, vel id habent quod non recte volunt. Beatus ergo non est nisi qui et habet omnia quae vult, et nihil vult male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uidet᷑ ab surdũ. Tale ẽ enĩ
ac si dicamꝰ: qͥ ñ uult beate uiu̾e
beate uult uiu̾e. Istã repugnan¬
tiã quis audiat. qͥs ferat: Q tam̃
ad banc ꝯtrudit necessitas. si &
solũ uiuit᷑ beate. An illud ab his
angustiis nos pot̾it eriꝑe. si di-¬
camꝰ nichil ẽẽ beate uiu̾e nisi
uiu̾e scd̾m delectationẽ suã:
& ideo falsũ ñ esse qđ om̃s beate
uiu̾e uelint qr om̃s ita uoluĩ ut
quẽq delectat: S id quidem
falsũ ẽ. Uelle enĩ qͦd ñ deceat. ẽ
esse miserrimũ: nec tã miserũ ẽ
ñ adipisci qͦd uelit. ꝗͣ adipisci
uelle qͦd ñ oportet. Quis ita sit¬
cecus. ut dicat aliquẽ id̾o beatũ
qr uiuit ut uult̾. cũ ꝓfecto & si
miser ẽẽt. minꝰ tam̃ ẽẽt si nichil
eoꝵ quȩ ꝑperam uoluisset. habe¬
re potuisset : Mala enĩ uolunta¬
te uł sola. miser quisq efficitur:
s miserior cũ desideriũ male
uoluntatis implet᷑. Quaꝓpt̾ qm̃¬
uerũ ẽ qđ om̃s homines beati

Expanded text:
absurdum. Tale enim est ac si dicamus: Qui non vult beate vivere, vult beate vivere. Istam repugnantiam quis audiat? quis ferat? et tamen ad hanc contrudit necessitas, si et solum vivitur beate. An illud ab his angustiis poterit nos eruere, si dicamus nihil esse beate vivere, nisi vivere secundum delectationem suam; et ideo falsum non esse quod omnes beate vivere velint, quia omnes ita volunt ut quemque delectat? Sed id quidem falsum est. Velle enim quod non deceat, est esse miserrimum. Nec tam miserum est non adipisci quod velis, quam adipisci velle quod non oporteat. Quis ita caecusvult? cum profecto etsi miser esset, minus tamen esset, si nihil eorum quae perperam voluisset, habere potuisset. Mala enim voluntate sed sola miser quisque efficitur; sed miserior, cum desiderium malae voluntatis impletur. Quaperum est quod omnes homines esse
Abbreviated transcription (Latin):
fines habebt ciuitates duȩ. una
xp̃i alt̾a diaboli. una bonoꝵ alt̾a
minũ. Istis uoluntas illis facul¬
tas ñ pot̾it eẽ peccandi. uel ulla
ꝯditio moriendi: istis in et̾na ii
isti aliꝰ alio p̾stabiliꝰ: in miseria
uͦ illi aliꝰ alio tolerabiliꝰ ꝑmane¬
bunt. Ex his apparet qđ sicut
boni different̾̃ głificabunt᷑. alii
magis alii minꝰ: ita & mali dif¬
ferent̾ in inferno punient᷑. Sic̃
enĩ in domo patͥs ul÷ in regno
cȩlesti mansiones multȩ sunt.¬

Expanded text:
itates duae: una Christi, alia diaboli; una bonorum, altera minum. Istis voluntas, illis facultas non poterit esse peccandi, vel ulla conditio moriendi. Istis in aeterna visti, alius alio praestabilius; in miseria vero illi, alius alio tolerabilius permanebunt . Ex his apparet quod sicut boni differenter glorificabuntur, alii magis, alii minus, ita et mali differenter in inferno punientur. Sicut enim in domo Patris, id est, in regno coelorum mansiones multae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ẽ cũ capescende retinendȩ q
beatitudinis uoluntas una sit
omniũ. uñ tanta existat de iꝑ¬
sa beatitudine rursus diu̾sitas
uoluntatũ: ñ qđ eã aliqͥs nolit.
s qdđ ñ om̃s eã norint. Si enĩ eã
om̃s nossent: ñ ab aliis putaret᷑
eẽ in uirtute animi. ab aliis
in uoluptate corporis: ab aliis
atq aliis alibi atq alibi. Q mͦ gͥ
om̃s amant. qͦd ñ om̃s sciunt:
Qͥs potest amare qͦd nescit: siõ
supͣ disputaui: Cur gͦ beatitu¬
do amat᷑ ab omnib: nec tam̃
scitur ab oĩb ᷤ An forte sciunt
om̃s quȩ ipsa sit. s. ñ os̃ seuit̃
ubi sit. & inde contentio est :
An forte falsũ ẽ qͦd ꝓ uero posui¬
mꝰ. scił beate uiu̾e omnes hoĩes
uelle: Si enĩ beate uiuere est
u̾bi gr̃a scđm animi uͥtutẽ uiu̾e:

Expanded text:
rum est cum capessendae retinendaeque beatitudinis voluntas una sit omnium, unde tanta existat de ipsa beatitudine rursus diversitas voluntatum; non quod eam aliquis nolit, sed quod non omnes eam norint. Si enim eam omnes noscerent, non ab aliis putaretur esse in virtute animi, ab aliis in voluptate corporis, ab aliis atque aliis alibi atque alibi. Quomodo ergo omnes amant quod non omnes sciunt? Quis potest amare quod nescit, sicut supra disputavi? Cur ergo beatitudo amatur ab omnibus, nec tamen scitur ab omnibus? An forte sciunt omnes quae ipsa sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est? An forte falsum est quod pro vero posuimus, beate vivere omnes homines velle? Si enim beate vivere est, verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃. Uñ ysidorꝰ illud ysaiȩ quasi
Dost iudiciũ sol laboris sui merce¬
dẽ suscipiet. Uñ ꝓpħa. Lucebit
septẽplicit̾: & ñ ueniet ad occasũ
nec sol nec luna: s in ordine quo
creati st̃ stabunt: ne unpii in
torm̃tis sub t̾ra positi fruantur
luce eoꝵ. Uñ abbaciie. Sol ⁊ luna
stetert̃ in ordine suo. Ecce aꝑte
dicit solẽ & lunã tc̃ lucere. sed
stabilit̾ ꝑmanere: ubi etiã signi¬
ficat infernũ ẽẽ sub t̾ra. Si uͦ
querit᷑ quis sit usus lucis solis ⁊
lunȩ tc̃: fateor me ignorare: qr
ost resurrectionẽ uͦ facto aug̃¬
uniu̾so impleto q uidicio. suos

Expanded text:
nc. Unde Isidor., illud Isaiae quasi Post judicium sol laboris sui mercedem suscipiet. Unde Propheta: Lucebit septempliciter, et non veniet ad occasum nec sol nec luna, sed in ordine quo creati sunt stabunt, ne impii in tormentis sub terra positi fruantur luce eorum. Unde Abacuc, c. 3: Sol et luna steterunt in ordine suo. Ecce aperte dicit solem et lunam tunc lucere, sed stabiliter permanere; ubi etiam significat infernum esse sub terra. Si vero quaeritur quis usus lucis solis et lunae tunc, fateor me ignorare, quiost resurrectionem vero facto universo impletoque judicio, suo
Abbreviated transcription (Latin):
queri si congruent̾ dici possit
filius hoĩs ł ille homo descendisse
de celo ł ubiq eẽ: sic̃ dicit᷑ filiꝰ dĩ
uł ds de celo uenisse & ubiq esse.
Ad qͦd dicimꝰ. Si ad unitatẽ ꝑsone

Expanded text:
aeri si congruenter dici possit filius hominis vel ille homo descendisse de coelo, vel ubique esse, sicut dicitur Filius Dei vel Deus de coelo venisse, et ubique esse. Ad quod dicim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbibitũ sit xp̃m ylenũ gr̃ȩ fu¬
isse: ñ ẽ suꝑuacuũ inqͥrere utrũ
fidẽ & spẽ. sicut caritatẽ habu̾it.
Si enĩ his caruit: ñ uidet᷑ ꝑ lenitutli¬
tudinẽ gr̃arũ habuisse. Ut aũ hec
questio ualeat aptiꝰ explicari. de ba
singłis aliqua in meddiũ ꝓferencda
sunt: & pͥmũ de fide scđm mensurã

Expanded text:
lenum gratia fuisse, non est supervacuum inquirere utrum fidem et spem sicut charitatem habuerit. Si enim his caruit, non videtur plenitudinem gratiarum habuisse. Ut autem haec quaestio valeat apertius explicari, de his singulis aliqua in medium proferenda sunt, et primum de fide, secundum mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
ram̃to firmatꝰ faciat coniugiũ.
ic queri debet utr̃ c. lxxiii.¬
consensus de fut᷑o addito etiã
iuram̃to conuugiũ efficiat: ut si
qͥs ꝓmittat ł etiã iuret alicui se
usq ad tempꝰ placitũ illã ducturũ
& illa ꝓmittat ł uiret se illi nuy¬
turã: nũqͥd talis sponsio eos con¬
iuges fecit: Si mutato ꝓposito
alt̃ uel ut̾q ad alienã copulam
tͣnsit: nũqͥd ob priorẽ sponsionẽ
iuram̃to subnixã scdȩ federatio¬

Expanded text:
RAMENTO FACIAT CONJUGIUM. 1. Hic quaeri debet utrum consensus de futuro, addito etiam juramento, conjugium efficiat: ut si quis promittat vel etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixa
Abbreviated transcription (Latin):
N huiꝰ enĩ sacram̃ti celebratione
sic̃ in aliis quedã st̃ ꝑtinentia
ad substantiã sacram̃ti. ut con¬
sensus de p̾senti qͥ solus sufficit
ad contrahendũ matͥmonium:
quȩdã uͦ ꝑtinentia ad decorem
& sollemnitatẽ sacram̃ti. ut pa¬
rentũ traditio. sacdotũ bndictio
& huiꝰmodi: sñ quib legitime
fit coniuigiũ quantũ ad uirtutẽ:
ũ quantũ ad honestatẽ sacram̃ti
Sine his gͦ ñ quasi legitimi con¬
uiges s quasi adulteri ł fornica¬
tores conuenunt: ut illi qui
clanculo nubunt. E utiq for¬
nicatores eẽnt nisi eis suffraga¬
retur uoluntas u̾bis exp̃ssa de
p̃senti: quȩ legitimũ int̾ eos fac̃
matͥmoniũ. Nã & consensus oc¬
cultꝰ de p̾senti ꝑ u̾ba expressus
conuigiũ facit. licet ñ sit ibi ho¬
nestꝰ contractꝰ: s matͥmoniũ ñ
culto ẽ factꝰ. Qđ su psi qui in
occulto sibi consensert̃ eundẽ
Uoluntas gͥ u̾bis exp̃ssa in occulto
ad hoc suffragat᷑ ut fiat coniy.¬

Expanded text:
n hujus enim sacramenti celebratione, sicut in aliis, quaedam sunt pertinentia ad substantiam sacramenti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit ad contrahendum matrimonium; quaedam vero pertinentia ad decorem et solemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedictio, et hujusmodi; sine quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo non quasi legitimi conjuges, sed quasi adulteri vel fornicatores conveniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non culto est factus. Quod si ipsi qui in occulto sibi consenserunt, eumdeVoluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conju
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ. Legitima scitote eeͥ conubia:
adulteria & fornicationes sunt:
nͥ uoluntas ꝓpria suffragata fu¬
erit. & uota succurrerint legi¬
tima. Hoc aũ ñ ita intelligendr
ẽ. tanꝗͣ sine enumeratis ñ possit
ẽẽ legitimũ conugiũ: s qr sine
illis ñ ht̃ decorẽ & honestatem

Expanded text:
esse connubia; adulteria vel fornicationes sunt, nisi volontas propria suffragata fuerit, et vota succurrerint legitima. Hoc autem non ita intelligendum est, tanquam sine enumeratis non possit esse legitimum conjugium, sed quia sine illis non habet decorem et honestatem
Abbreviated transcription (Latin):
alii se copulau̾it. etiãsi ꝓlem ꝓcre¬
auerit. irritũ debet fieri: & ipse
ad priorẽ copulã reuocari. Pre¬
misse aũ sententie uidet᷑ obuiare
sllud qͦd leges tradunt. Si qͥs tactiᷤᷤ
diuinis scripturis uirau̾it muli¬
eri se eã legitimã uxorẽ habitu¬
rũ. uel si in oratorio tale sacram̃.¬
tũ dederit. sit illi legitima uxor
quãuis nulla dos. nulla alia scͥp¬
tura int̾posita sit. S hic osten¬
dit᷑ quid fieri uł eẽ debeat: ñ
quid tc̃ fiat. Non enĩ ꝑ illud
iuram̃tũ tc̃ fit uxor: s fieri debet
qr uiratũ ẽ. Potest ce de illo iuira¬

Expanded text:
alii se copulaverit, etiamsi prolem procrealii se copulaverit, etiamsi prolem procreaverit, irritum debet fieri et ipse ad priorem copulam revocari. Quimissae autem sententiae videtur obviare illud quod leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel etiam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud juramentum tunc fit uxor, sed fieri debet, quia juratum est. Potest et de illo jura
Abbreviated transcription (Latin):
qr longe aluid ẽ ꝓmitt̾e: & aliua
face. Qui ꝓmittit: nondũ facit.
Qui gͦ ꝓmisit se in uxorẽ ductury
aliquã. nondũ eã duxit uxorẽ:
& quȩ spopondit se nupturam¬
nondũ nupsit. Quomͦ gͦ coniuges
appellari posst̾: qͥ nondũ contͥhuiñ
s in futuro se contracturos iuran¬
do ꝓmittunt: Itẽ si ex uii uiram̃ti
ad futurũ ꝑtinentiᷤ mox effici¬
unt᷑ coniuges: cur uirant in fut᷑o
se facturos qͦd in p̾senti efficiunt e
Itẽ si ex qͦ uirant mox effic iuntur
coniuges: tc̃ hanc rem efficiunt
qn uirant se facturos. Ideo dico:
qi coniugiũ tc̃ non fuit. s futurũ
ꝓmittit᷑. Si uͦ ille post uxorẽ dux̃
& illa marito nupsit: coniugiũ
utrinq fuit & ñ potest dissolui.
Precedens gͥ mendaciũ ł ꝑuiriũ
penitentia ẽ corrigendũ: s conip
giũ sequens ñ ẽ dissoluendum.
Non aũ sic est qñ uram̃tũ comugii
p̃sentis consensus attestatione fir¬
mat᷑: qr post talẽ consensũ si quis

Expanded text:
 longe aliud est promittere, aliud facere. Qui id promittit, nondum facit. Qui ergo promittit uxorem se ducturum aliquam, nondum duxit eam uxorem, et quae spondit se nupturamnondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem duxit, et illa marito nupsit, conjugium utrinque fuit, et non potest dissolvi. Praecedens ergo mendacium vel perjurium, poenitentia est corrigengium sequens non est dissolvendum. Non autem sic est, quando juramentum conjugii praesentis consensus attestatione firmatur, quia post talem consensum, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
scđm faciunt: atq ad hc̃ modũ
cet̾ȩ successiones. Int̾ illos nͦ qui
sex cõputant gradus & illos qui
septẽ nulla in sensu existit diu̾si¬
tas: quãuis in numero graduũ
uarietas uideat᷑. Ultima enim
genatio si a fr̃ib sumat iniciũ
numerandi: septima inuenitur.
Qre sex gradꝰ cõputant᷑. cc xxui.¬

Expanded text:
secundum faciunt. Atque ad hunc modum caeterae successiones. Inter illos vero, qui sex computant gradus, et illos qui septem, nulla in sensu existit diversitas, quamvis in numero graduum varietas videatur. Ultima enim generatio, si a patribus sumat initium numerandi, septima invenitur. » Quare vero sex gradus computet Isi
Abbreviated transcription (Latin):
finit᷑. ita ꝓpinquitas gen̾is tot
gradtib terminet᷑. In his sex¬
gradib omnia ꝓpinqͥtatũ noĩa
dtinent᷑: ultͣ quos nec affinitas
inueniri. nec successio pot̾ ampli
progari. Scdm alios. septẽ gradꝰ
ideo cõputant᷑. ut ita post septẽ
gradus spoͣsus sponsȩ iungatur
sicut post hanc uitã quȩ septẽ¬

Expanded text:
tas generis tot gradibus terminetur. » In his vegradibus omnia propinquitatis nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius praerogari. Secundum alios septem gradus ideo computantur, ut ita post septem gradus sponsus sponsae jungatur, sicut post hanc vitam, quae septe
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit sic. Series ⁊ sanguim¬
soror sit ipse truncꝰ. illis seorsũ
seiunctis. Ex radice illiꝰ trunci
egrediunt᷑ isti ramusculi: nepos¬
& neptis primꝰ: ꝓnepos & ꝓneptiᷤ
scd̾s: abnepos & abneptis terciꝰ:
adnepos & adneptis quartꝰ: tri¬
nepos & tͥneptis quintꝰ: trinepo
tis nepos & tͥneptis neptis sextus.
Attende qđ sex tantũ gradꝰ ponit¬
ysidorꝰ: quia truncũ int̾ gradus
ñ cõputat. Alii uͦ qͥ septẽ ponuĩs
in pͥmo gradu. filios in sccło po¬
nunt: alii pͥmũ gradũ filios
appellant. negantes gradũ cog¬
nationis int̾ patrẽ & filiũ esse
cũ una caro sint pat̾ & filiꝰ. Au¬
toritates gͦ quȩ ꝯsanguinitatis
cautelã usq in septimũ gradũ
ꝓhibent: patrẽ ponunt in pͥmo
gradu. Illȩ uͦ que usq ad sextĩ
gradũ ꝓhibent. primũ gradũ
filios apƿellant: atq ita fit
ut eedẽ ꝑsone scdm hanc diu̾si¬
tatẽ inueniant᷑ in sexto & septi

Expanded text:
nitatis. Series consanguinisoror, sit ipse truncus; illis seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; pronepos, proneptis: secundus; abnepos, abneptis: tertius; atnepos, atneptis: quartus; trinepos, trineptis: quintus; ttis nepos et trineptis neptis sextus. » Attende quod sex tantum gradus Isidorus ponit, quia truncum inter gradus non computat. Alii vero, qui septem ponunt in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant. Atque ita fit, ut eaedem personae secundum hanc diversitatem inveniantur in sexto
Abbreviated transcription (Latin):
Inuocatio gͦ trinitatis. u̾bũ dicit᷑
quo baptisma consecrat᷑: & hec est
forma u̾boꝵ sub qua traditur bap¬
in synodo angloꝵ: ut quicumq
sine inuocatione tͥnitatis mersus
fuisset. sacram̃tũ regenerationis
ñ haberet. Omnino uerũ ẽ. Qđ
si mersus in baptismi fonte quis
fuerit sine inuocatione tͥuitatis.

Expanded text:
Invocatio igitur Trinitatis verbum dicitur quo Baptisma consecratur; et haec est forma verborum sub qua traditur Bapin synodo Anglorum ut quicumque sine invocatione Trinitatis mersus fuisset, quod sacramentum regenerationis non haberet, quod omnino verum est; quod si mersus in fontem Baptismi quis fue
Abbreviated transcription (Latin):
nomine xp̃i: s in hoc nomine. ut
ligit᷑. Intelligit᷑ enĩ cũ xp̃m dicis
& pat̾ a quo unctꝰ est & ipse qui
Unde nicholaus papa ad consulta
burgaroꝵ. A quodã iudeo multo¬
baptizatos asseritis: & qͥd inde
agendũ sit consulitis. Hi ꝓfecto

Expanded text:
nomine Christi: Sed in hoc nomine, ut ligitur. Intelligitur enim cum Christum dicis, et Pater a quo unctus est, et ipse qui Unde Nicolaus Papa ad Consulta Bulgarorum: A quodam Judaeo multobaptizatos asseritis, et quid inde agendum sit consulitis; hi profecto
Abbreviated transcription (Latin):
quia inuisibilis ñ affuit: s quib
inuisibilis affuit. ꝓfuit: nͨ tantũ
ualet fides aliena paruulo. qͣntũ
ꝓpͥa adulto. Paruulis enĩ ñ suffic̃
fides eccłie sine sacram̃to. Qui si
absq baptismo fuerint defuncti.
etiã cũ deferunt᷑ ad baptismum.
unũ sufficiat augustini de fide
ad petrũ. Sirmissime tene par¬
uulos qͥ uel inuteris matrũ uiu̾e
incipunt & ibi moriunt᷑. uł de
matrib nati sine sacram̃to bap¬
tismi de hoc scło transeunt. et̾no
supplicio puniendos: qr & si peccm̃¬

Expanded text:
quia invisibilis non affuit; sed quibus invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, etiam cum deferuntur ad baptismum, unum sufficiat. Aug. ait, lib. de Fide ad Petrum, c. 7: Firmissime tene parvulos qui vel in uteris matrum vivere incipiunt et ibi moriuntur, vel de matribus nati sine sacramento Baptismi de hoc seculo transeunt, aeterno supplicio puniendos, quia etsi pr
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinẽ. Uñ autoritas dicit
ido apłm pluralit̾ dixisse funda¬
mentũ baptismatũ. qr est baptismꝰ
in aqua. in sanguine. in peniten
non mͦ ꝑ aquã s ꝑ sanguinẽ uel
sufficit baptismꝰ: multomagiᷤᷤ suf¬
ficit fides adultis uolentib s non
ualentib baptizari. Unde aug̃. de¬
fides an aqua: ñ dubito qͥn respon¬
deam. fides. Si gͦ quod minus est
scĩficare potest: nonne qͦd maiꝰ ẽ
id÷ fides. de qua xp̃c ait. qui credi¬
derit in me etiãsi mortuus fuerit
uiuet: Sed dicunt aliqͥ nullũ ¶¬
adultũ in xp̃m credere ł caritatẽ
habere sine baptismo. nisi sangui¬
nẽ fundat ꝓ dño: subdita intͦdu¬
centes testimonia. Aug̃ de fide
saluator dix̃. nisi quis renatꝰ fu̾it¬
cram̃to baptismi pret̾ eos qui in

Expanded text:
sanguinem. Unde auctoritas dicit, ideo Apostolum pluraliter dixisse fundamentum baptismatum, quia est baptismus in aqua, in sanguine, in poenitennon modo per aquam, sed per sanguinem vel sufficit Baptismus, multo magis sufficit fides adultis volentibus, sed non valentibus baptizari; unde Aug.: Qfides an aqua? non dubito quin respondeam, fides. Si ergo quod minus est sanctificare potest, nonne quod majus est, id est, fides, de qua Christus ait: Qui crediderit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet. Sed dicunt aliqui, nullum adultum in Christum credere vel charitatem habere sine baptismo, nisi sanguinem fundat pro Domino, subdita introducentes testimonia. Aug., lib. deSalvator dixit: Nisi quis renatus fucramento Bap
Abbreviated transcription (Latin):
assumit. Qͦd ego etiã atq etiã con¬
siderans. inuenio non t̃m passionẽ
in noĩe xp̃i id quod baptismo deerat
posse supplere: s etiã fidẽ & conu̾¬
sionẽ cordis. si forte ad celebrandũ
mysteriũ baptismi in angustiis
tempoꝵ succurri ñ potest. Neq enĩ
latro ille ꝓ noĩe xp̃i crucifixꝰ ẽ. s ꝓ
meritis facinorũ suoꝵ: nec quia
credidit passus ẽ. s dũ patit᷑ credit.
Quantũ gͥ ualeat etiã sine baptis¬

Expanded text:
adsumit. quod etiam adque etiam considerans inuenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deerat posse supplere, sed etiam fidem conuersionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. neque enim latro ille pro nomine Christi crucifixus est, sed pro meritis facinorum suorum, nec quia credidit passus est, sed dum patitur credidit. quantum itaque ualeat etiam sine uisibi
Abbreviated transcription (Latin):
contemptꝰ religionis s articulus
necessitatis excludit. E baptismꝰ
quidẽ potest etiã e̾ẽ ubi conu̾sio
cordis defuerit: conu̾sio aũ cordis
baptismo: s contẽpto baptismo
ñ potest. nec ullomodo dicenda ẽ
conu̾sio cordis ad dm̃. cũ d̃i sacra¬
mentũ contemnit᷑. Ecce hic hs̃
ñ solũ passionẽ. s etiã fidẽ & con¬
tritionẽ conferre remissionẽ ubi
ñ contemnit᷑ sacram̃tũ : ut in la¬
trone illo ostendit᷑ qui ñ ꝑ passi¬
onẽ s ꝑfidẽ saluatꝰ ẽ sine baptis¬
hoc retͣctasse. Retͣctauit quidẽ
uicẽ baptismi posse hr̃e passionẽ.
ñ satis idoneũ posui illiꝰ latronis
exemplũ: qr utrũ ñ fuerit bapti¬
zatꝰ incertũ ẽ. Constat gͥ sine bap¬
tismo aliqͦs iustificari & saluari.
Unde ambix de ualentiniano.¬
mb̾ Uentrẽ meũ doleo. ut ꝓpħico utar
eloquio: quia quẽ regeneraturus
scit ñ amisit. His autẽ uidetur
obuiare qđ dñs ait. nisi qͥs renatꝰ

Expanded text:
 religionis, sed articulus necessitatis, excludit. Et Baptismus quidem potest esse ubi conversio cordis defuerit; conversio autem cordis Baptismo; sed contempto Baptismo non potest, nec ullo modo dicenda est conversio cordis ad Deum, cum Dei sacramentum contemnitur. Ecce hic habes non solum passionem, sed etiam fidem et contritionem conferre remissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur, qui non per passionem, sed per fidem salvatus est sine Baptishoc retvicem Baptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum; quia utrum non fuerit baptizatus, incertum est. Constat ergo sine Baptismo aliquos justificari et salvari; unde Amb. de Valentiniano: Ventrem meum doleo, ut prophetico utar eloquio, quia quem regeneraturus scit, non amisit. 5. Quae videntur obviar
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ & rẽ sacram̃ti: aliqͦs
sacram̃tũ & ñ rem: alios rem & ñ
sacram̃tũ. Sacram̃tũ & rẽ simul
suscipiunt om̃s pariuili qui in
baptismo ab originali mundant᷑
pecc̃o: quãuis quidã diffiteantur
illis qui ꝑituri st̃ pariuilis. in bap¬
tismo dimitti peccata: innitentes
illi u̾bo augustini in libͦ de bapt̃.
qͦd figurant: ñ intelligentes illud
ita e̾ẽ intelligendũ. qr cũ in aliis
faciunt ad salutẽ. s solis electis.
Nã qđł omnib paruulis in baptimo
recens nato usq ad decrepitũ senẽ
sic̃ nullus ꝓhibet᷑ a baptismo: ita
nullus ẽ qui ñ pec̃co moriat᷑. Sed¬

Expanded text:
mentum et rem sacrementi, aliquos sacramentum et non rem, aliquos rem et non sacramentum. Sacramentum et rem simul suscipiunt omnes parvuli, qui in baptismo ab originali mundantur peccato; quamvis quidam diffiteantur illis qui perituri sunt parvulis, in baptismo dimitti peccata, innitentes illi verbo Aug. in lib. de Baptis. quod figurant; non intelligentes illud ita esse accipiendum, quia cum in aliis non hoc eis faciunt ad salutem, sed solis electis. Nam quod omnibus parvulis in baptismo recens nato usque ad decrepitum senem sicut nullus prohibetur a baptismo, ita nullus est qui non moriatur pe
Abbreviated transcription (Latin):
iter ẽẽ salutis credimꝰ. S qͦd in his
minꝰ dixit. in aliis capitulis supͣ po¬
sitis suppleuit: & ideo hec sic intel¬
ligenda st̃ ut soli ñ habentes tempꝰ
fidẽ & caritatẽ uoluerit baptiza¬
ri & ñ potest necessitate p̃uentꝰ.
supplet omnipotentis benignitas
qͦͣd sacram̃to defuerat. Dum enĩ
soluere pot̾ nisi soluat. tenetur:
s cũ iã ñ potest & tam̃ uult. non
imputat ei ds: qui suã potentiã
sacram̃tis ñ alligauit. Qđ uͦ mui¬
sibilis scĩficatio sine uisibili sacra¬
m̃to qͥbusdã insit: aꝑte aug̃ tͣdit

Expanded text:
iter tantum salutis esse credimus. Sed quod in his minus dixit, in aliis capitulis supra positis supplevit. Et ideo haec sic intelligenda sunt, ut illi soli habentes tempusfidem et charitatem voluerit baptizari, et non valet necessitate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim solvere potest, nisi solvat, tenetur, sed quod jam non potest et tamen vult, non imputat ei Deus, qui suam potentiam sacramentis non alligavit. Quod vero invisibilis sanctificatio sine visibili sacram
Abbreviated transcription (Latin):
peniteat eũ uet̾is uitȩ. nouã non
potest inchoare. Ab hac penitentia
cũ baptizant᷑. soli paruuli ĩmuneᷤᷤ
st̃. His aliisq testimoniis aperte
ostendit᷑ adultis sine fide & peni¬
tudine uera in baptismo ñ ꝯferri
gr̃am remissionis: qr nͨ paruulis
sine fide aliena qͥ propriã habere
nequeunt. datur inbaptismo re-¬
missio. Si quis gͦ ficte accedat. ñ
hñs cordis uerã contritionẽ: sacra¬
m̃tũ sine re accipit. Uidet᷑ tam̃
etiã ht̃ odiũ fraternũ. in ipso mom̃¬
to qͦ baptizat᷑ omnia condonent᷑:
S ñ hoc asserendo dic̃: ĩmo hanc
opinionẽ & p̾missã sententiam
conferendo. Ait enĩ sic in libꝰ de
aut pecc̃a nullatenꝰ dimittuntur.
quia sp̃s sc̃s discipline effugiet
fictũ: aut in ipso tẽporis puncto
ꝑ uim sacram̃ti dimissa. iterũ ꝑ
fictionẽ replicant᷑: ut etiã illud ue¬
rũ sit. qͦtqͦt in xp̃o baptizati estis.

Expanded text:
n potest inchoare. Ab hac poenitentia, cum baptizantur, soli parvuli immunes sunt. His aliisque testimoniis aperte ostenditur, adultis sine fide et poenitentia vera in baptismo non conferri gratiam remissionis, quia nec parvulis sine fide aliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo remissio. Si quis ergo ficte accedit, non habens veram cordis contritionem, sacramentum sine re accipit. Videtur tameetiam habet odium fraternum, in ipso momento quo baptizatur, omnia condonentur Sed non hoc asserendo dicit, imo hanc opinionem et praemissam sententiam conferendo, ait enim sic, lib. 1 de aut peccata nullatenus dimittuntur, quia Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum; aut in ipso temporis puncto per vim sacramenti dimissa, iterum per fictionem replicantur; ut etiam illud verum sit:
Abbreviated transcription (Latin):
manducasset. De causa institutio¬
institutionis baptismi. ẽ inno¬
uatio m̃tis: ut homo qͥ ꝑ peccatũ
uetꝰ fuerat. ꝑ grãm baptismi reno¬
uetur : quod fit depositione uicioꝵ
& collatione uirtutũ. Sic enĩ fit
quisq nouus hõ: cũ abolitis pecc̃is
innouat᷑ uirtutib. Abolitio pecca¬
toꝵ pellit feditatẽ: appositio uir¬
tutũ affert decorẽ. Ꝙ hec est res
huiꝰ sacram̃ti: scił int̾ior mundi¬

Expanded text:
manducasset. 11. De causa institutioinstitutionis Baptismi est innovatio mentis: ut homo qui per peccatum vetus fuerat, per gratiam Baptismi renovetur, quod fit depositione vitiorum et collatione virtutum. Sic enim fit quisque novus homo, cum abolitis peccatis ornatur virtutibus. Abolitio peccatorum pellit foeditatem: appositio virtutum affert decorem, et haec est res hujus sacramenti, scilicet, interior mundi
Abbreviated transcription (Latin):
queri si circũcisio amisit
statũ ab institutione baptismi.
Aa qͦd dicimꝰ in xp̃i morte t̾minata
legalia omnia. Ex tc̃ gͥ circũcisio
ꝑdidit uim suã. ita qđ postea ñ
ꝓfecerit. potiꝰ obfuit obseruatorib
suis: s usq ad oblationẽ uere ho

Expanded text:
quaeri si circumcisio amisit statim vim suam ab institutione Baptismi. Ad quod dicimus in Christi morte terminata esse legalia omnia. Ex tunc ergo circumcisio perdidit vim suam, ita quod postea non profecerit, sed potius obfuerit observatoribus suis. S
Abbreviated transcription (Latin):
sibili sacram̃to sine inuisibili pos¬
se adesse. ñ posse ꝓdesse: nec tam̃
uisibile sacram̃tũ ideo contemnen¬
dũ ẽ: qr contemptor eiꝰ inuisibilit̾
sc̃ĩficari ñ potest. Hinc cornelius
& qui cũ eo erant iã sp̃u scĩficati
baptizati st̃: nec suꝑflua iudicata

Expanded text:
sibili sine invisibili, posse adesse, non posse prodesse, nec tamen visibile sacramentum ideo contemnendum est, quia contemptor ejus invisibiliter sanctificari non potest. Hinc Cornelius et qui cum eo erant, jam Spiritu sanctificati baptizati sunt. Nec superflua judicanda
Abbreviated transcription (Latin):
supplet uicẽ baptismi. Nec tantũ
passio uicẽ baptismi implet. s etiã
fides & contritio ubi necessitas ex¬
cludit sacram̃tũ: sicut aꝑte docet
aug̃. dicens Baptismi uicẽ aliqͣndo
implere passionẽ: De latrone illo
cui ñ baptizato dictũ ẽ hodie mẽc̃

Expanded text:
supplet vicem Baptismi. Nec tantum passio vicem Baptismi implet, sed etiam fides et contritio, ubi necessitas excludit sacramentum, sicut aperte docet Aug, dicens Baptismi vicem aliquando implere passionem. De latrone illo cui non baptizato dictum est, Luc.
Abbreviated transcription (Latin):
siȩ udiciũ. quȩ ꝑ surreptionẽ uł
ignorantiã int̾dũ iudicat. Ds̃ aũ
semꝑ uidicat scd̃m ueritatẽ: &
in remittendis ł retinendis culpiᷤ
id iyris & officii hñt eugłici sacer¬
legales in curandis lepsis. Hi gͦ
pecc̃a dimittunt ł retinent: dũ
dimissa adõ uł retente uidicant
& ostend̾t. Ponunt enĩ sac̾dotes
nom̃ dłi suꝑ filios isrł: s ipse bñdic̃
ut legit᷑ in numeris. Hunc modũ
ligandi & soluendi: ier supͣ nota¬
ctionẽ penitentie confitentib im¬
ponunt: soluunt cũ de ea aliqͥd
dimitunt. uel ꝑ eã purgatos ad
sacram̃toꝵ cõmunionẽ admittun:
quẽadmodũ suꝑiꝰ leo p̃p notauit.

Expanded text:
reptionem et ignorantiam interdum judicat, Deus autem semper judicat secundum veritatem. Et in remittendis vel in retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerlegales in curandis leprosis. Hi ergo peccata dimittunt vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Numeris. Hunc modum ligandi et solvendi Hieronymus supra notactionem Poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittunt, quem modum superius Leo papa notavit.
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑.e.s. & in cȩł. Hunc inqͥt locum
quidã ñ intelligentes. aliquid su¬
munt de suꝑcilio pbaryseoꝵ. ut
damnare innoxios uł soluere se
iubent᷑ lepsi. quos illi ñ faciunt
leꝓsos ł mundos. s discernunt qͥ
mundi ł immundi st̃: ita & hic

Expanded text:
t in coelis . Hunc, inquit, locum quidam non bene intelligentes, aliquid sumunt de supercilio Pharisaeorum, ut damnare innoxios, vel solvere se jubentur leprosi : quos illi non faciunt leprosos vel mundos, sed discernunt qui mundi vel im
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã agit: si sine cordis con¬
fessione cͥminis indulgentia impe¬
trat᷑. Est & aliꝰ modꝰ ligandi &
soluendi. qͥ ꝑ excõmunicationem
gerit᷑. dũ aliqͥs scd̃m canonicã disci¬
plinã t̾cio uocatꝰ ad em̃dationem
manifesti delicti & satisfac̾e uili¬
pendens. sententia eccłie a loco ora¬
tionis & sacram̃toꝵ cõmunione
& fideliũ consortio p̃ciditur ut
erubescat. & pudore sceleris conu̾¬
negate cõmunioni admittitur: &
qͥ digne ꝑcellunt᷑ infligit: quia
gr̃a cłi & ꝓtectio illis ampliꝰ subtͣ¬
hitur ac sibi ipsis reliquunt᷑. ut
sit eis liberũ ruere in interitũ pec¬
cati. In qͦs etiã diabolo maior seui¬
endi dat᷑ potestas: orationes qͦq
eccłiȩ & bndictiones ac meritoꝵ
suffragia eis nequaꝗͣ suffragari

Expanded text:
is confessione criminis indulgentiam imprecatur. Est et alius modus ligandi et solvendi, qui per excommunicationem geritur, dum aliquis secundum canonicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem manifesti delicti, et satisfacere vilipendens, sententia Ecclesiae a loco orationis, et sacramentorum communione, et fidelium consortio praescinditur, ut erubescat, et pudore sceleris convenegatae communioni admittitur, etqui digne percelluntur, infligit, quia gratia Dei et protectio illius amplius subtrahitur, ac sibi ipsis relinquuntur, ut sit eis liberum ruere in interitum peccati, in quos etiam major diabolo saeviendi datur potestas. Orationes quoque Ecclesiae, et benedictionum ac meritorum suffragia, eis nequaquam suffragari
Abbreviated transcription (Latin):
& remittit ds̃: & c̃. Opus enĩ iusti¬
ciȩ exercent in pecc̃ores. cũ eos iusta
pena ligant: opꝰ miscđiȩ dũ de ea
aliqͥd relaxant. ł sacram̃toꝵ com¬
munioni conciliant: alia opera
in peccatores exercere nequeunt.
& notandũ quia qͦs satisfactione
penitentiȩ ligant. eo ipso a pecc̃is
solutos ostendunt: qr ñ imponit᷑
alicui satisfactio penitentialis nisi

Expanded text:
et remittit Deus, etc. Opus enim justitiae exercent in peccatores, cum eos justa poena ligant; opus misericordiae, dum de ea aliquid relaxant, vel sacramentorum communioni conciliant; alia opera in peccatores exercere nequeunt. Et notandum est quia quos satisfactione poenitentiae ligant, eo ipso a peccatis solutos ostendunt, quia non imponitur alicui satisfactio poenitentialis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
suos: & ideo remissionẽ peccatoꝵ¬
uł ꝑ se ipsũ facit ł ꝑ ipsiꝰ colũ bȩ
membra. quib ait. Si cui dimise¬
ritis. dimittent᷑. Ecce ꝗͣ uaria
posfumꝰ qđ solus d̾s dimittit pec¬
cata & retinet: & tam̃ eccłiȩ con¬
tulit potestatẽ ligandi & soluen¬
di: s alit̾ ipse soluit ł ligat. alit̾
ȩccłia. Ipse enĩ ꝑ se tantũ ita di¬
mittit pecc̃a: quia & animam
mundat ab int̾iori macula. &
di hoĩes ligatos ł solutos. Unde
it: deinde ad sac̾dotes misit. quoꝵ
iudicio ostenderet᷑ mundatꝰ: ita
etiã lazarũ iã uiuificatũ obtulit
discipłis soluendũ: quia & si aliqͥs¬
apud dm̃ sit solutꝰ. non tam̃ in
facie eccłiȩ solutꝰ habet᷑ nisi per
iudiciũ sac̾dotis. In soluendis gͥ
culpis ł retinendis. ita operatur
sacͥdos engłicus & iudicat: sicut
olĩ legalis in illis qͥ contaminati
erant lepra. quȩ pec̾cm significat.

Expanded text:
suos. Et ideo remissionem peccatorum vel seipsum facit, vel per ipsius columbae membra, quibus ait: Si cui dimiseritis, dimittetur. Ecce quam varia possumus, quod solus Deus dimittit peccata et retinet; et tamen Ecclesiae contulit potestatem ligandi et solvendi, sed aliter ipse solvit vel ligat, aliter Ecclesia. Ipse enim per se tantum dimittit peccatum, qui et animam mundat ab interiori macula, etdi homines ligatos vel solutos. Unde it, deinde ad sacerdotes misit, quorum judicio ostenderetur mundatus. Ita etiam Lazarum jam vivificatum obtulit discipapud Deum sit solutus, non tamen in facie Ecclesiae solutus habetur, nisi per judicium sacerdotis. In solvendis ergo culpis vel retinendis, ita operatur sacerdos evangelicus et judicat, sicut olim legalis in illis qui contaminati erant lepra, quae peccatum signat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ hanc miscđiam ueniale fuit
pec̃c̃m. non tam̃ nullũ: sic raab
liberata fuit ꝓpt̾ liberationem
exploratoꝵ. pro qͣ fuit ueniale
pecc̃m. S ne putet qͥsq in ceteriᷤ
pecc̃is si ꝓpt̾ liberationẽ hominỹ
fiant: ita posse concedi ueniam.
Multa enĩ mala detestanda: talẽ
secunt᷑ errorẽ. Possumꝰ enĩ & fu¬
rando alicui ꝓdesse: si pauꝑ cui
datur sentit cõmodũ. & diues cui
tollit᷑ ñ sentit incõmodũ: ita ad
ulterando possumꝰ si aliqua nisi
ad hoc ei consentiat᷑ appareat amai¬
do moritura. & si uixerit. peniten¬
do purganda: ñ ideo ꝑecc̃m gͣue

Expanded text:
propter hanc misericordiam veniale fuit propter hanc misericordiam veniale fuit peccatum, non tamen nullum: sic Raab liberata est propter liberationem exploratorum, pro qua fuit veniale peccatum. Sed ne putet quisque in caeteris peccatis, si propter liberationem hominum fiant, ita posse concedi veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non sentit incommodum. Ita et adulterando possumus prodesse, si aliqua, nisi ad hoc ei consentiatur, appareat amando moritura, et si vixerit poenitendo purganda; nec ideo peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ tria eẽ gen̾a m̃dacioꝵ.
Sunt enĩ m̃dacia quȩdã ꝓ salute
ł cõmodo alicuiꝰ. ñ malitia s be¬
nignitate dicta: qualit̾ obstet᷑ce ᷤ
mentite st̃. & raab. Est & aliud
m̃dacii genꝰ quod fit ioco: qͦd ñ
fallit. Scit enĩ cui dr̃. causa io
alicuiꝰ: ne ꝓ corpore alt̾iꝰ animã
suã occidant. Licet aũ eis uerũ
tacere s ñ falsũ dicere: ut si qͥs
ñ uult hominẽ ad mortẽ ꝓdere
uerũ taceat. s ñ falsũ dicat. Ter¬
ciũ uͦ genus m̃dacii ẽ. quod ex
malignitate & duplicitate ꝓdit.
cunctis ualde cauendũ. His uide¬
tur innui. m̃dacia illa q̃ fiunt
ioco ł ꝓsalute alicuiꝰ. imꝑfectis
eẽ uenialia pecc̃a: ꝑfectis uͦ illud
q ꝓ cõmodo alteriꝰ dr̃. esse cdamna¬
bile: quod etiã de m̃dacio loci
putari potest. p̃cipue si iteret᷑.
De mñdacio aũ obstetricũ & raab
qd fuerit ueniale. aug̃ sr̃ leuitiẽ
ces ũ remuneratȩ st̃ qr mentite st̃
s quia infantes liberauert̃. &

Expanded text:
ria esse genera mendaciorum. Sunt enim mendacia quaedam pro salute vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta: qualiter obstetrices mentitae sunt et Raab. Est et aliud mendacii genus quod fit joco, quod non fallit. Scit enim cui dicitur, causaalicujus, ne pro corpore alterius animam suam occidant. Licet autem eis verum tacere, sed non falsum dicere: ut si quis non vult hominem ad mortem prodere, verum taceat, sed non falsum dicat. Tertium vero genus mendacii est quod ex malignitate et duplicitate procedit, cunctis valde cavendum. His videtur innui mendacia illa quae fiunt joco vel pro salute alicujus, imperfectis esse venialia peccata, perfectis vero illud quod pro commodo alterius dicitur esse damnabile, quod etiam de mendacio jocoso putari potest, praecipue si iteretur. De mendacio autem obstetricum et Raab, quod fuerit veniale August. ces non remuneratae sunt quia mentitae sunt, sed quia infantes liberaverunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
illa informis qualitas qua malꝰ
anus. accedente caritate remane¬
at & fiat uirtꝰ. an ipsa eliminetur
& alia qualitas succedat. qͦ uirtus
sit: utrũlibet sine ꝑiculo dici pot̾.
Michi tam̃ uidet᷑ qđ illa qualitas
quȩ priꝰ erat remaneat: & accessu
caritatis uirtꝰ fiat. Qͦ mͦ dicat᷑ una
fides. Siue enĩ accipiat᷑ fides ꝓ eo
qͦd credit᷑. siue ꝓ eo qͦ credit᷑: recte
dicit᷑ fides una. Siue ꝓ eo qͦd credit᷑
accipiat᷑. ex hac intelligentia dicit᷑
una fides quia ide iubemͣ credere:
& unũ idemq ẽ quod credit᷑ a cun¬
ctis fidelib: ũn fides catholica dr.¬

Expanded text:
illa informis qualitas, qua malus anus, accedente charitate remaneat et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et alia qualitas succedat quae virtus sit; utrumlibet sine periculo dici potest. Mihi tamen videtur quod illa qualitas quae prius erat, remaneat, et accessu charitatis virtus fiat. 6. fides. Sive enim fides accipiatur pro eo quod creditur, sive pro eo quo creditur, recte dicitur fides una. Si enim pro eo quod creditur accipiatur, ex hac intelligentia dicitur una fides, quia idem jubemur credere, et unum idemque est quod creditur a cunctis fidelibus. Unde fides catholica d
Abbreviated transcription (Latin):
foris st̃ intꝰ ẽ fides: & rerũ que non
uident᷑ uidet᷑ fides. Ipsa tẽporalit̾
fit in cordib hominũ: & si ex fideli¬
b fiunt infideles. perit ab eis. His
u̾bis euident tradit᷑ fidẽ ipsã in
corde hoĩs ab ipso homine uideri.
ñ corporalit̾ nec imaginarie. s in¬
tellectualit̾: & ipsã tantũ absentiũ
ñ cognoscimꝰ ut credamꝰ. Qͥd ẽ enĩ
fides: nisi credere qͦd ñ uides : Si¬
des gͦ est. quod ñ uides credere: ue¬
ritas. qͦd credidisti uidere. Uñ recte
fides dicit᷑ argum̃tũ uł conuictio
rerũ ñ apparentiũ: qr si fides ẽ. ex eo
ꝯuincit᷑ & ꝓbatur aliqua eẽ ñ ap

Expanded text:
n videntur, videtur fides, et ipsa temporaliter fit in cordibus hominum; et si ex fidelibus infideles fiant, perit ab eis. His verbis evidenter traditur fidem ipsam in corde hominis ab ipso homine videri non corporaliter, non imaginarie, sed intellectualiter, et ipsam tamen absentium non cognoscimus ut credamus. Quid enim est fides, nisi credere quod non vides? Fides ergo est quod non vides credere, veritas quod credidisti videre. Unde recte fides dicitur argumentum vel convictio rerum non apparentium; quia si fides est, ex eo convincitur et probatur aliqua e
Abbreviated transcription (Latin):
derit. saluꝰ ẽẽ ñ pot̾it. Sides autẽ
qua credit᷑. si cũ caritate sit. uirtꝰẽ
qr caritas ut ait ambre sr̃ epłam ad¬
nb̾ rom̃. mat̾ ẽ omniũ uirtutũ. quȩ
om̃s informat: sine qua nulla uera
uirtꝰ ẽ. Fides gͦ oꝑans ꝑ dilectionẽ
uirtꝰ ẽ: qua ñ uisa creduntur.
Hec est fundamentũ quod non
ta in fundam̃to. neminẽ ꝑire sinit.

Expanded text:
derit, salvus esse non poterit. Fides autem qua creditur si cum charitate sit, virtus est, quia charitas, ut ait Amb. super Epist. ad Rom., mater est omnium virtutum, quae omnes informat, sine qua nulla vera virtus est. Fides ergo operans per dilectionem, virtus est, qua non visa creduntur. Haec est fundamentum quod mutata in fundamento neminem perire sinit,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uidemꝰ oculis corporis: & ꝑ ipsoꝵ
imagines quas memoria tenemꝰ etiã
absentia cogitamꝰ: nec sic̃ ea quȩ
ñ uidimꝰ ex his quȩ uidemꝰ cogita¬
tione uteũq formamꝰ & memoriȩ¬

Expanded text:
quae videmus oculis corporeis, et per ipsorum imagines quas memoria tenemus, etiam absentia cogitamus; nec sicut ea quae non vidimus, et ex iis quae vidimus cogitatione utcumq
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽa dimittit: eoꝵ qui non sũ
tenet. Idẽ de penit̾. Sacͥdotes pos¬
sunt confitentib parc̾e: qͥb enĩ
remittunt. remittit ds. Lazarũ
enĩ de monum̃to suscitatũ obtu¬
lit discipłis soluendũ: ꝑ hoc osten¬
dens potestatẽ soluendi concessã
d̃s & om̃s cęlestis militie ordines
& om̃s sc̃i in gła mea: laudant
uobiscũ & confirmant qͦs ligatis
& soluitis. Non dix̃ qͦs putatis
ligare & solu̾e. s in qͦs exercetis
uel alia oꝑa ur̃a in peccatores ñ
agnosco. Idẽ de bapt̾. par. Cum
ueracit̾ ad dm̃ conu̾so peccata
dimittunt᷑: ab eis dimittuntur
omnib scĩs sibi caritate coheren

Expanded text:
dimittit; eorum qui non sunt, tenet. Idem: Sacerdotes possunt confitentibus parcere: quibus enim remittunt remittit Deus. Lazarum enim de monumento suscitatum obtulit discipulis solvendum, per hoc ostendens potestatem solvendi concessam Deus, et omnis coelestis curiae ordines, et omnes sancti in gloria mea laudant vobiscum et confirmant quos ligatis et solvitis. Non dixit quos putatis ligare et solvere; sed in quos exercetis vel alia opera vestra in peccatores non cognosco. Idem, lib. de Bapt. parueraciter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ab eis dimittuntur omnibus sanctis sibi caritate cohaeren
Abbreviated transcription (Latin):
rit illos credere omnia illa de me¬
diatore quȩ nc̃ credimꝰ. Qͥbusdã
uidet᷑ qđ suffecerit illis iiii tm
credere: scił natiuitatẽ. mortem.
resurrectionẽ. aduentũ ad udiciũ:
qͦd ex p̃missis u̾bis augustini colli¬
gunt. ubi ista uiͦi ponit. Aliiᷤ aũ
uidet᷑ habita fide tͥnitatis. id de
mysterio incarnationis fidei suf¬
fecisse ut ł̃i filiꝰ crederet᷑ nasciturꝰ
de homine. & uidicaturꝰ : qui de
ioħe baytista docum̃tũ huiꝰ rei
assumunt: qͥ de morte xp̃i & de¬
scensu ad inferos in ergłio dubi¬
tasse uidet᷑ scđ̾m expositionẽ greg̾.

Expanded text:
rit illos credere omnia illa de Merit illos credere omnia illa de Mediatore quae nunc credimus. Quibusdam videtur quod suffecerit illis quatuor tantum credere: scilicet, nativitatem, mortem, resurrectionem, adventum ad judicium, quod ex praemissis verbis August. colligunt, ubi ista quatuor posuit. Aliis autem videtur habita fide Trinitatis, id de mysterio Incarnationis fidei suffecisse, ut Dei Filius crederetur nasciturus de homine, et judicaturus, qui de Joanne Baptista documentum hujus rei assumunt, qui de morte Christi et descensu ad inferos in Evangelio dubitasse videtur, secundum expositionem Greg.