comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ixitq dñs ad moysen. Dic
pharaoni. Hec dicit dñs.
Iccirco posui te ut ostendã inte
fortitudinẽ meã: ⁊ narret᷑ nom̃
meũ in uniu̾sa t̾ra. En pluam
hac ipsa hora cras grandinem.
dine morient᷑. Qͥ tunuit de ser¬

Expanded text:
inus ad Moysen: Dic Pharaoni: Haec dicit Dominus: Idcirco posui te, ut ostendam in te fortitudinem meam, et narretur nomen meum in omni terra. Et pluam hac ipsa hora cras talem grandinem, dine morientur. Qui timuit de ser
Abbreviated transcription (Latin):
ii occid̾it
honiinẽ uolens: moriat᷑.
Si uͦ nolens: ꝯfugiet ad unam
de sex ciitatibꝰ refugii: & ibi
saluabit animã suã ne occidat᷑
apximis occisi ⁊ erit ibi douͦ
ꝑ iudices ciuitatis exꝰ
ꝓpinqͥs mortui reꝯciliet᷑: ł uscy
ad mortẽ sũmi sac̾dotis. Lc̃ enĩ

Expanded text:
i occiderit hominem volens moriatur, si vero nolens, confugiat ad unam de sex civitatibus refugii, » et ibi salvabit animam suam, ne occidatur a proximis occisi. Et erit ibi donec per judices civitatis ejus propinquis mortui reconcilietur, vel usque ad mortem summi sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
Saluat᷑ enĩ ini eis uolens homi¬
cida: ⁊ qͥlib fugitiuus. Tñ qͥdã
exceptionẽ faciunt. Si enĩ ꝓ
lionis: iubens reddi animã ꝓ
huore: adustion̾e ꝓ adustione.

Expanded text:
Salvatur enim in eis etiam volens homicida, et quilibet fugitivus. Tamen quidam exceptionem faciunt. Si enim prlionis jubens reddi « animam pro livore, adustionem pro adustione.
Abbreviated transcription (Latin):
iigenã. s ꝯt̾bulẽ qͥ fine ꝯsilio pontifi¬
cis ⁊ senioꝵ nichil ordiuaret: mocio
semꝑ deut̾onomiũ leg̾et: uxores sͥ ñ
nultiplicaret. ne au̾terent eũ a recto.
eqͦs aut opũ pond̾a ñ multiplicaret.
ne potentior factꝰ seniret in subditos:
terraꝵ tͣnsmutat. Hoc p̃ceptũ plurimũ
tͣngressus ẽ salomon qͥ głatus ẽ qͦd tm̃
reliq̃rat in ierłm auri ⁊ argenti. qͣn¬

Expanded text:
nsilio pontificis et seniorum nil ordinaret , in otio semper Deuteronomium legeret, uxores sibi non multiplicaret, ne averterent eum a recto; equos autem aut opum pondera non multiplicaret, ne potentior factus saeviret in subditos; terrarum transmutat: hoc praeceptum plurimum transgressus est Salomon, qui gloriatus est, quod tantum reliquerat in Jerusalem auri, et argenti
Abbreviated transcription (Latin):
accepiss ꝓ sõnio eos dolere: ait. Re¬
ferte mͥ que iudistis. Nunqͥd ñ¬
dñi int̾p̃tatio ẽ: ait p̃positus
pinc̾naꝵ. Nidebã corã me uitẽ:
⁊ in ea tres fundos oecultos. ocłos¬
scił unde fundunt᷑ palmites. Alii
poñt tria flagella ł tres ꝓpagines.
qͦd idem ẽ. Et paulatĩ cresc̾e̾ gẽ¬
mas: ⁊ pꝰ flores uuas maturesc̾e.
Premebãq uuas in calicẽ phara¬
onis q̃ tenebã: dabãq poculum
pharaoni. Et ait ioseph. D̃s dedit
in bonũ hominibꝰ usũ uini. un
⁊ ipsi libat᷑. soluitq lites ⁊ tͥsticiaᷤᷤ
⁊ bona ẽ eiꝰ uisio. Tres aut̃ ꝓpagi¬
nes tres dies st̃ : pꝰ qͦs restituet te
pharao in gradũ pͥstinũ. Mem̃¬
to mei cũ bene tͥ fuerit: ut sug¬
Tẽ ait pistor. Uidi qͦd haberem
tria canistra farine suꝑ caput
meũ: & in suꝑiori portare me cy¬
bos qͥ fuint arte pistoria: auesq
comed̾e ex eo. Iosephꝰ ait. duo ca¬

Expanded text:
accepisset pro somnio eos dolere, ait: Reaccepisset pro somnio eos dolere, ait: Referte mihi quae vidistis. Nunquid n interpretari? Et ait praepositus pincernarum: Videbam coram me vitem, et in ea tres fundos oculos, scilicet unde funduntur palmites alii ponunt tria flagella, vel tres propagines, quod idem est, et paulatim crescere gemmas, et post flores uvas maturescere, premebamque uvas in calicem Pharaonis, quem tenebam, dabamque poculum Pharaoni. Et ait Joseph: Deus dedit in bonum hominibus usum vini unde et ipsi libatur, solvit lites et tristitias, et bona est ejus visio: Tres autem propagines tres sunt dies, post quos restituet te Pharao in gradum pristinum. Memento mei dum bene fuerit tibi, ut sugTunc ait Pistor: Vidi quod haberem tria canistra farinae super caput meum, et in superiori me portare cibos, qui fiunt arte pistoria, avesque comedere ex eo. Josephus vero ait: duo ca
Abbreviated transcription (Latin):
sua tͣtidit mͥ dñs nĩs. pret̃ te.
Quom̃ gͦ possũ hoc facere. ĩmo
& peccare in dñi meũ:ͤ Accidit
aũt ut ait iosephꝰ. qͦd publica fe¬
stiuitas instaret: cui ⁊ mulieres
int̾ẽe debebant. Tc̃ illa egͥtudinẽ
simulauit uiro. captans ob hoc
solitudinẽ ⁊ silentiũ ut exorar&s
ioseph. Lapp̾heusa lacinia pal¬
lii ioseph: ait illi. Dormi mecũ.
Qui iratꝰ relicto pallio ĩ manu
eiꝰ: egressus ẽ foras. Illa ꝯtẽptã
se dolens: in argum̃tũ ficdei re¬
tentũ palliũ ostendit uiro rede¬
unti dic̃s. Ingressus ẽ ad me ser¬
uus hebreus: ut illuderet mͥ.
Ille nimis credulꝰ ꝯugi: uinctũ
ioseph tͣdidit in carcerẽ regis.
eiꝰ posuit.
eiꝰ posuit. De expositione somnor¬
ocidit aũt puicerne ⁊ pistoris.
ut pinc̾na regis. ⁊ pistor in
eundẽ carcerẽ nutterent᷑: ⁊ iose¬
ph ministͣbat eis. Uiderunt aũt
ambo sominiũ nocte una. Quos
cũ mane uidiss ioseph tristes: sci¬
scitatꝰ ẽ ab eis causã doloris. Cũq

Expanded text:
r te. Quomodo ergo hoc possum facere, imo et peccare in Deum meum. Accidit autem, ut ait Josephus, ut publica festivitas instaret, cui etiam mulieres interesse debebant. Tunc illa aegritudinem simulavit viro, captans ob hoc solitudinem et silentium, ut exoraret Joseph. Et apprehenso lacinio pallii Joseph, ait illi: Dormi mecum. Qui iratus relicto pallio in manu ejus egressus est foras. Illa contemptam se dolens, in argumentum fidei retentum pallium ostendit marito revertenti, dicens: Ingressus est ad me servus Hebraeus ut illuderet mihi. Ille nimis credulus conjugi, vinctum Joseph tradidit in carcerem regis. ejus posuit. CAP. XCI. De expositione somniorum Pincernae, et Pistoris.pincerna regis, et pistor in eumdem carcerem mitterentur, et Joseph ministrabat eis. Videruntque ambo somnium nocte una. Quos cum mane vidisset Joseph tristes , sciscitatus est ab eis causam doloris: cumque
Abbreviated transcription (Latin):
tius debet aspic̾e uiator qͦ gͣdiat᷑.
Quã cũ uidiss iudas. suspicatꝰ ẽ
cadesã. io ẽ scortũ. Cui dix̃. Sine
me: ut ooeã tecũ. Que ait. Quid
dabis mͥ: E ille. Mittã tͥ hedũ
de grege. ⁊ illa. Patiar qͦd uis: si
cdederis mͥ arrabonẽ. Et dedit illi
receptis it̾m uestibꝰ uiduitatis.¬

Expanded text:
. Quam cum vidisset Judas, suspicatus est cadesam, id est scortum. Cui et dixit: Sine me, ut coeam tecum. Quae ait: Quid dabis mihi? Et ille: Mittam tibi hoedum de grege. Et illa: Patiar quod vis, si dederis mihi arrhabonem: et dedit illi receptis iterum viduitatis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ peꝑit ei pͥmogenitũ her. deind
onam. pꝰ sela. Dedit aũt iudas
her pͥmogenito uxorẽ nomine
thamar. Fuit aut̃ her neꝗͣ. id ẽ
abutens uascłõ uxoris: ⁊ occisꝰ est
a dño. so ẽ inuentꝰ ẽ mortuus in
thoro iuxta uxorẽ. E dix̃ iudas
ad onam. ut ingrederet᷑ ad eã:
ut suscitaret sem̃ fr̃i. In qͦ patet
q̃dã in lege pꝰ scripta: que ante eã
nasci filios. fundebat sem̃ in terrã:
gebat: & ꝑcussit eũ dñs. Remi¬
sitq iudas thamar: ut eẽt uidua
in domo patris sui doñ cresceret
sela. Quo adulto tumuit eũ dare
thamar: ⁊ dissimulabat. Mortua
aũt ẽ sue uxor iude. Q ꝯsolatiõe
accepta pꝰ luctũ. ibat ad tondẽdas
oues. cũ hyra opilione suo. Eͦd
audiens thamar. depositis uidui
dit in biuio itineris. qͦd duc̃ thã¬
nã. Hebreũ sonat. sedit in ocłos.

Expanded text:
 primogenitum Her, deinde Onam, post Sela. Dedit autem Judas Her primogenito, uxorem, nomine Thamar. Fuit autem Her nequam, id est abutens vasculo uxoris, et occisus est a Domino, id est inventus est mortuus in thoro juxta uxorem. Et dixit Judas ad Onam, ut ingrederetur ad eam, ut suscitaret semen fratri. In quo patent quaedam in lege post scripta, quae ante eam ndebat semen in terram, gebat. Et percussit eum Dominus. Remisitque Judas Thamar, ut esset vidua in domo patris sui, donec cresceret Sela; quo adulto timuit eum dare Thamar, et dissimulabat. Mortua est autem Sue uxor Judae. Qui consolatione accepta post luctum, ibat ad tondendas oves cum Hira opilione suo. Quod audiens Thamar, depositis vestibus ditque in bivio itineris, quod ducit Thamnam; Hebraeum
Abbreviated transcription (Latin):
sine pignoribꝰ. Pꝰ tres aũt ł qͣtuor¬
m̃ses: dictũ ẽ iude. fornicata est
thamar: uterꝰ eiꝰ intumuit. Qui
ait. Pducite eã: ut cõburat᷑. A
cũ duceret᷑ ad penã: misit socero
suo pignora dic̃s. De uiro cꝰ hec
tͣdidi eã sela filio meo. Hec fecit.
ne ꝑiret sem̃ filii mei. Atmũ ultra
iñ cognouit eã iudas. Instante uͦ
partũ. apparuert̃ duo in ut̃o. &
in ipsa effusione alt̃ ꝓtulit ma¬
nũ: in qua ligauit obstetͥx coccinũ
⁊ ait. Hic egrediet᷑ pͥor. Illo quoq
tuo maceria: E ob ħ uocauit eũ
m̃branã scdaꝵ. ł secundinaꝵ qua
inuoluit᷑ puer in ut̾o. q̃ diuidit᷑
in partu. ⁊ sequit᷑ puerũ. Postea
egressus ẽ alt̃ cũ coccino. ⁊ dictꝰ
est zaram. id ẽ oriens. qr primꝰ
apparuit. ł qr plurummi iusti ex
nu phares: qͥ ab eo qͦd parietẽ
diuiserat. nom̃ phares sortitꝰ est.
Forte pꝰ coccinũ tulit de manu
zaram. ⁊ alligauit phares: ut
de similibꝰ gemellis p̾mogenitꝰ
distingueret᷑.

Expanded text:
sine pignoribus. Post tres autem menses dictum est Judae: Fornicata est Thamar, et uterus ejus intumuit. Qui ait: Producite eam, ut comburatur. Quae cum duceretur ad poenam misit socero suo pignora dicens: De viro cujus haec tradidi eam Sela filio meo, haec fecit, ne periret semen filii mei, ultra non cognovit eam Judas. Instante vero partu apparuerunt duo in utero, et in ipsa effusione unus protulit manum, in qua ligavit obstetrix coccinum, et ait: Hic egredietur prior. Illo quoquetuo maceria? et ob hoc vocavit eum membranam secundarum, vel secundinarum, qua involvitur puer in utero, quae dividitur in partu, et sequitur puerum. Postea egressus est alter cum coccino, et dictus est Zaram, id est oriens, quia primus apparuit, vel quia plurimi justi ex nu Phares; et ab eo quod parietem diviserat, nomen Phares forte sortitus est. Forte post, coccinum tulit de manu Zaram, et alligavit Phares, ut a similibus gemellis primogenitus distingueretur.
Abbreviated transcription (Latin):
adianite uͦ uendi se¬
der̃t ioseph in egypto phuti¬
phari eunucho magist᷑ milicie
pharaonis. Alii dic̃t archimache¬
ro: id ẽ pͥncipi cocoꝵ. Machera e¬
nĩ coqͥna dr̃. uel securis cocoꝵ. a
machere qͦd ẽ occidere. Nec abhor¬
ret a uero: qi ap̃ plures nationes
dapifer pͥncipis honorabilior est.
⁊ pͥnces militũ Hc̃ iosephꝰ uocat
petefrem: s ieron̾ ñ bene tͣnslatũ ẽc̃¬
nom̃ asserit. Hic habuit uxorẽ ⁊
liberos: qr ⁊ ioseph filiã eiꝰ duxit
uxorẽ: nͨ de eunuchis regis fuit.
qͥ paruuli castrabant᷑: s traduis
hebrei qͦd uidens ioseph elegan
infrigidauit. ut deinceps impo¬
tens fuerit coire. tanꝗͣ eunuchꝰ
eẽt. Itaq uidentes eũ ierofanti.¬

Expanded text:
adianitae vero vendiderunt Joseph in Aegyptum Putiphari eunucho, magistro militiae Pharaonis . Alii dicunt archimachero, id est principi cocorum. Machera enim coquina dicitur, vel securis cocorum a machere, quod est occidere. Nec abhorret a vero, quia apud plures nationes dapifer principis honorabilior est, et princeps militum. Hunc Josephus vocat, Petephren, sed Hieronymus non bene translatum nomen asserit. Hic habuit uxorem, et liberos, quia et Joseph filiam ipsius duxit uxorem, nec de eunuchis regis fuit, qui parvuli castrabantur. Sed tradunt Hebraei, quod videns Joseph elegantinfrigidavit, ut deinceps impotens fuerit coire, et tanquam eunuchus esset, ita quod videntes eum hierophanti
Abbreviated transcription (Latin):
locũ illũ phanuel. id ẽ facies dei:
⁊ ait. Uidi dñm facie ad faciẽ:
&s salua facta ẽ anĩa mea. so ẽ de
ualde t̾rita plurimũ ꝯfortata ẽ.
Cũq tͣusgressus eẽt phanuel. ortꝰ
est ei sol: ⁊ claudicabat. De occ̃s

Expanded text:
 id est facies Dei, et ait: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea, id est de valde territa plurimum confortata. Cumque transgressus esset Phanuel, ortus est ei sol, et claudicabat. C
Abbreviated transcription (Latin):
urit sp̃m. Itẽ si querit᷑. quare d̾̃s¬
ꝑmisit hõem tẽptari. cũ sciret eũ¬
lapsurũ. ⁊ de multis in hc modũ
dicimꝰ qͣntũ ad p̾sens opꝰ attinet.
qr sic uoluit. Si querit᷑ cur uolu¬
it: insipida ẽ q̃stio q̃rere causam
uoluntatis diuine. cũ ipsa sit sũ¬
ma causa om̃iũ causaꝵ. De gnatio
⁊ eiectꝰ. Breuit̃ legislator gen̾a¬
tiones ade transit. festinans ad
temꝑa abrahe patͥs hebreoꝵ ⁊
plures subticet ade filios ⁊ filias.
St methocdĩ martyr orauit dr̃
eẽt in carcere. ⁊ reuelatũ ẽ ei

Expanded text:
ritum. Iterum, si quaeritur quare permisit Deus hominem tentari, cum eum sciret lapsurum, et de multis in hunc modum, dicimus, quantum ad praesens attinet opus, quia sic voluit. Si quaeritur, cur voluit, insipida est quaestio quaerere causam divinae voluntatis, cum ipsa sit summa causa omnium causarum. CAP. XXV. et ejectus. Breviter legislator generationes Adae transit festinans ad tempora Abrahae patris Hebraeorum, et plures subticet Adae filios et filias. Sed Methodius martyr oravit, dum esset in carcere, et revelatum est ei
Abbreviated transcription (Latin):
dictis penã eiectionis addidit:
miscd̾it̃ temꝑauit: ut uerũ de eo
in miseria: qͣnto eẽt uita diutur¬
nior. tanto miserior. Si gͦ gustas¬
sent de ligno uite: chutiꝰ uiuen
illiꝰ chutiꝰ uixissent: cũ adhuc sułs
quedã insule uiuentiũ. ubi nullꝰ
morit᷑. cũ sit ⁊̃ lanugo in foliis ar¬
boꝵ apud seres. cuiꝰ esu ꝓtelatur¬
uita. Etiã alexander scripsit ari¬
stotili de sac̾dotibꝰ arboꝵ solis ⁊
lune: qͦd esu pomoꝵ longissimam
agant uitã. ⁊ sicut dixerat emi¬
sit eũ ds̃ de paradyso uoluptatiᷤ.
ut oꝑaret᷑ terrã de qua assũptꝰ ẽ:
in agrũ scił clamascenũ un sũptꝰ

Expanded text:
poenis poenam ejectionis addidit. misericorditer temperavit, ut verum de eo in miseria, quanto esset vita diuturnior, tanto miserabilior. Si ergo gustassent de ligno vitae diutius vivenillius diutius vixissent, cum adhuc sint quaedam insulae viventium, in quibus nullus moritur, sic etiam lanugo fit in foliis arborum, apud Seres, cujus esu vita protelatur. Etiam Alexander scripsit Aristoteli de sacerdotibus arborum solis et lunae, quod esu pomorum longissimam agant vitam. Et, sicut dixerat, emisit eum Dominus de paradiso voluptatis, ut operaretur terram de qua assumptus est, in agrum scilicet Damascenum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eua sepulti st̃ in spelunca du¬
plici. Et collocauit ante paracly¬
sũ uoluptatis cherubin ⁊ flam¬
meũ gladiũ atq uersatilẽ. ut
angłs arceret diabolũ. ignis ho¬
minẽ. Nel ministio angłoꝵ posu¬
it ignẽ ibi. qͥ int̾cluderet parady¬
si ingressũ. qͥ noĩe gladii. ñ cuiꝰlib¬
secantis. qr pena fuit homini in¬
est u̾satilis. so ẽ aptꝰ ad u̾sandum
id ẽ tollendũ cũ ds̃ uellet. Ablatꝰ
enĩ fuit ad tempꝰ. intͣntibꝰ helya ⁊
enoch. penitꝰ uͭ ñ. donec in morte
xp̃i fuit extiictꝰ. Si queritur qͥd
ꝯsumebat ille ignis. potest dici
qͦd quedã species ignis ẽ. sic̃ ĩ uiita¬

Expanded text:
et Eva sepulti sunt in spelunca duplici. Et collocavit ante paradisum voluptatis cherubim et flammeum gladium atque versatilem; ut angelus arceret diabolum, ignis hominem. Vel ministerio angelorum posuit ignem ibi, qui intercluderet paradisi ingressum, qui nomine gladii, non cujuslibesecantis, qest versatilis, id est aptus ad versandum, id est tollendum, cum Deus vellet. Ablatus enim fuit ad tempus, intrantibus Elia, et Enoch, penitus vero non, donec in morte Christi fuit exstinctus. Si quaeritur quid consumebat ignis ille, potest dici, quia quaedam species e
Abbreviated transcription (Latin):
Econt᷑ statĩ legit᷑ hic. Nox ista
obseruabilis est dñi : q̃n eduxit
eos de t̾ra egypti. Et in bñdictiõe
cerei dicunt᷑ nocte educti. Forte
intelligendũ ẽ nocte eductos:
id ẽ ad mane egrediendũ ab e¬
gyptiis nocte cõpulsos. Profec¬
tiq st̃ de ramesse in sochõt: nͨ
st̃ eos secuti egyptii sepelientes
mortuos suos. Multi ⁊̃ egyptioꝵ
flebant penitentes qͦd eis fueras
tã crudeles. Coxer̃tq farinã ꝗͣ
tulerant de egypto: feceruntq¬
panes succinericios arimos ex
modico tepore coagulatos: hisq
usi st̃ tͥginta diebꝰ. Ñ enĩ ultra
suffecer̃t q̃ tulerant de egypto:
licet sub necessitate custodirent᷑

Expanded text:
 Nox illa observabilis est Domino, quando eduxit eos de terra Aegypti, » et in benedictione cerei dicuntur « nocte educti. » Forte intelligendum est nocte eductos, id est ad mane egrediendum, ab Aegyptiis nocte compulsos. « Profectique sunt de Ramesse in Sochot, » nec sunt secuti eos Aegyptii sepelientes mortuos suos. Multi etiam Aegyptiorum flebant poenitentes, quod eis fuerant tam crudeles. « Coxeruntque farinam, quam tulerant de Aegypto, feceruntque subcinericios panes azymos, » ex modico tamen tempore coagulatos. His enim usi sunt triginta diebus. Non enim ultra suffecerunt quae tulerant de Aegypto, licet sub necessitate custodirent
Abbreviated transcription (Latin):
actũ ẽ qͦd nylus p̃t̃ solitũ
adhuc inundabat terrã. in qͣ
sepulchrũ ioseph erat. Tenebat᷑
aũt ex iuram̃to. asportare ossa eiꝰ.
Tẽ scripsit moyses in lãmina
aurea nom̃ dñi tet᷑granaton.
q̃ suꝑposita aque. natauit usq
dũ ueniens staret supͣ ubi erat
sepulchrũ. ⁊ effodientes sustule¬
r̃t ossa q̃ sublata legunt᷑ ꝓpħas
se eis. forte de difficultate ituiis.
Tñ hebrei tradt̃. qͦd ouis ex imp¬
uiso astitit iuxta eos: q̃ locuta ẽ
ad eos. Ob ꝗͣ rem duxer̃t eam
secũ multo tp̃r ꝑ desertũ: & dixe¬
r̃t eã ouẽ ioseph: de qͣ ibi. Qui
deducis uelut ouẽ ioseph. In
corruer̃t. Habitatio aũt filioꝵ
isrł fuit in egypto: qͣdringẽtoꝵ
tͥginta annoꝵ. S noĩe egypti.
intelligendꝰ est omiis incolatus

Expanded text:
autem ut Nilus praeter solitum, adhuc inundaret terram, in qua erat sepulcrum Joseph. Tenebantur autem juramento asportare ossa ejus. Tulit Moyses scriptum in lamina aurea nomen Domini tetragrammaton, quae superposita aquae, supernatavit, usque dum veniens staret supra ubi erat sepulcrum. Et effodientes sustulerunt ossa, quae sublata leguntur eis prophetasse, forte de difficultate itineris. Tamen Hebraei tradunt quod ovis ex improviso astitit juxta eos, quae locuta est ad eos. Ob quam rem duxerunt eam secum multo tempore per desertum, et dixerunt eam ovem Joseph, de qua ibi: « Qui deducis velut ovem Joseph . » In corruerunt. « Habitatio autem filiorum Israel in Aegypto fuit quadringentorum triginta annorum . » Sed nomine Aegypti intelli
Abbreviated transcription (Latin):
portas tuas ẽ. id ẽ dec̃ in domo.
septimo. ⁊ nos diẽ septimum
seruamꝰ: & si ñ hc q̃ illi. Namri
iosephꝰ sic ait. Quartꝰ sermo
scłm seruandas septimanas cũ
ab om̃i oꝑe forent cessat᷑i. ꝓpt̾ea
de oꝑe seruili dicimꝰ ĩtelligẽcdũ.

Expanded text:
portas tuas est, » id est tecum in domo septimo , » et nos diem septimum servamus, etsi non hunc, quem illi. Nam et Josephus sic ait: Quartus sermo secundum servandas septimanas, cum ab omni opere forent cessaturi, propterea de opere servili dicimus intelligendum.
Abbreviated transcription (Latin):
iustiꝰ punit. ⁊ de tẽꝑali pena tan¬
tũ intelligendũ ẽ. sic̃ de achab.
⁊ de ieu in posteris uindictam
sũptã legimꝰ. Uel potest expͥmi
seueritas iuste iudicantis. Gra¬
uiꝰ enĩ puniunt᷑ peccantes. si fi¬
iustiꝰ ꝓ expectatione. Origenes
tñ hie intelligit ꝑ patres demo¬
nes: ꝑ posteros coadiutores. Qs
qͣndoꝙ in peccando nob̃ adiun¬
ginꝰ. uitpote pͥmo intͣuit diabo¬
uus in cor iude: ecce pat᷑. Post
acceffit ad pͥncipes. ut ⁊ ipsi in

Expanded text:
ali poena tantum intelligendum est. Sicut de Achab, et Jehu, in posteris vindictam sumptam legimus . Vel potest exprimi severitas juste judicantis. Gravius enim puniuntur peccantes, si fijustius pro exspectatione. Origenes tamen hic intelligit per patres, daemones; per posteros, coadjutores, quos quandoque in peccando nobis adjungimus, utpote: Primo intravit diabolus in cor Judae . Ecce pater: Post « accessit ad principes ,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatiue. scđm ydioma hebreũ.
Non enĩ asserit hoc d̃s: cũ q̃nq
habuerint. Non facias tͥ sculp¬
tile. ł idolũ. Alia lict̃a. qͦd nich
ẽ in mundo. id ẽ nulliꝰ rei nat᷑a¬
lis rep̃sentatuũ. ut fiebat ha¬
tudinẽ q̃ est in celo. ł in t̾ris. ⁊ ĩ
aqͥs. ł sub t̾ra. Quasi. N facias
t̃ ꝓ deo simulachrũ solis. ⁊ lune
& huimodi: nͨ draconis ł reptilis
cuiꝰlib. q̃ colebat diu̾sꝰ honinũ
error. Ñ coles. nͨ ⁊̃ adorabis ea.
Colere enĩ ẽ mente adorare: a¬
dorare aũt ẽ. si ñ animo saltẽ
ꝓ metu ł adulando regibꝰ ado¬
rare. Postea ad inculcandã cu¬
stocliã dicti ⁊ dicendoꝵ: addidit
uncident̃. Ego sũ dñs d̃s tuus
fortis ⁊ ⁊elotes. uisitans peccata

Expanded text:
rative, secundum idioma Hebraeorum. Non enim asserit hoc Deus, cum quandoque habuerint. « Non facies tibi sculptile, » vel idolum. Alia littera, « quod nihil est in mundo, » id est nullius rei naturalis repraesentativum, ut fiebat Amtudinem, quae est in coelo, vel terra, vel aquis, vel sub terra, » quasi nec facias tibi pro Deo simulacrum solis, et lunae, aut hujusmodi, nec draconis, vel reptilis cujuslibet, quae colebat diversus hominum error: « Non coles, nec etiam adorabis ea. » Colere enim est mente adorare. Adorare autem est, si non animo, saltem pro metu, vel adulando regibus, adorare. Postea ad inculcandam custodiam dicti et dicendorum, addidit incidenter: « Ego sum Dominus Deus tuus fortis, et zelotes, visitan
Abbreviated transcription (Latin):
am De clatione iegis uerboteurs.
aduenerat dies t̾cius: ⁊ an solis
ortũ ceꝑunt audiri tonitrua ac
micare fulgura: ⁊ nubes densa
oꝑuit montẽ: & clangor bucine
mus ferebat᷑ qͣi de fornace. ⁊ mos
intremuit ut aiunt hebrei. E
timuit ppłs: s ⁊ moysen ira dei
ꝑisse putabant. Tandẽ letꝰ appa
s illũ qͥ pro uob ꝑcussit egyptũ:
qͥ ꝑ mare it̃ dedit: qͥ cybũ de ce¬

Expanded text:
gis verbotenus. « Jam advenerat dies tertius, et ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, et nubes densa operuit montem, et clangor buccinae mus ferebatur, quasi de fornace ; » et mons tremuit, ut aiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparsed illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coe
Abbreviated transcription (Latin):
ymbribꝰ ereptꝰ ẽ: abrahã chana¬
neã obtinuit: ysaac natꝰ d̾ senibꝰ.
iacob ꝓle ditatꝰ: ioseph sublimatꝰ.
fĩant gͦ uerba hec uob̃ amabiliora
ꝗͣ filii ł uxores. Et edux̃ ppłm in
occursũ dñi: ad radicẽ montis.
Ascendert aũt dño iubente mo¬
yses ⁊ aaron ultͣ t̾minos: sac̾do¬
tes. id ẽ maiores ⁊ ppłs ñ tͣnsier̃t.

Expanded text:
 exceptus est; Abraham Chananaeam obtinuit, Isaac natus est de senibus, Jacob prole ditatus, Joseph sublimatus. Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxores. Et eduxit populum in occursum Domini ad radicem montis. Ascenderunt autem, Domino jubente, Moyses et Aaron, ultra terminos, sacerdotes, id est majores, et populus non transierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uidit origenes in duo: ⁊ duo ul¬
tima. scđm auginũ colligit in
unũ. Cui ꝯsentit iosephꝰ. Pret̾ea
dic̃ augꝰ tria fuisse in una tabła:
⁊ septẽ in alia. Iosephꝰ u ⁊ hebrei
qͥnq in utraq. forte qr aug̾mus¬

Expanded text:
vidit Origenes in duo, et quae sunt duo ultima, secundum Augustinum, colligit in unum; cui consentit Josephus. Praeterea dicit Augustinus tria fuisse in una tabula, et septem in alia. Josephus vero, et Hebraei quinque in utraque. Forte quia Augus
Abbreviated transcription (Latin):
am ad te in caligine: ut aucdiat
me ppłs loq̃ntẽ ad te. Uade scĩfi¬
ca ppłm hodie ⁊ cras: id ẽ lauent
se ⁊ uestuñta sua: uacent ab am¬
plexibꝰ. ⁊ sint parati in diẽ t̃ciũ:
⁊ ꝯstitues t̾minos ꝑ cireuitum
montis: qͦs qͥ transierit tẽ ⁊ teti¬
gerit montẽ. moriet᷑: ⁊ manꝰ ñ
tangent eũ. s lapidabit᷑. aut
lacuł ꝯfocdiet᷑: siue ium̾̃tũ sit. si

Expanded text:
audiat me populus loquentem ad te. Vade et sanctifica populum hodie, et cras, id est lavent se, et vestimenta sua. Vacent ab amplexibus, et sine parati in diem tertium, et constitues terminos per circuitum montis, quos qui transierit tunc, et tetigerit, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidabitur, aut jacu
Abbreviated transcription (Latin):
ense gͥ tercio egressionis
de egypto. id ẽ iunio. die
hac in kalendis scił iunii. uene¬
r̃t ad montẽ synai: fixeruntq
tentoria ẽ regione montis qͣdra¬
gesimaseptima die. scił a phase.
In exponendo enĩ scͥpturas tͥgui¬
ta dies ꝓ m̃se ponimꝰ qͣi mediã
it lunares ⁊ solares menses
eligendo uiã. Lunareᷤᷤ enĩ infra
tͥcenariũ inueniunt᷑ qͥdã: ultͣ
uͦ non. Solares uͦ plures. hc̃ nu¬
merũ excedt̃. Aphase qͥdẽ sede¬
dragesimaseptima fuit. Seq̃nti
dit moyses in montẽ ad dm̃. Qͥ
dix̃ ei. Dices domiui iacob. Uidi¬
stis q̃ fecerĩ uob̾: ñc adiciã ut ⁊̃
loqͣr uob̃. Si gͦ custodieritis pac¬
tũ meũ: eritis mͥ in pecuhũ de

Expanded text:
ense ergo tertio egressionis de Aegypto, id est Junio, die hac, in Kalendis Junii, « venerunt ad montem Sinai, fixeruntque tentoria e regione montis , quadragesima septima die scilicet a phase. In exponendo enim Scripturas triginta dies pro mense ponimus, quasi mediam, inter lunares, et solares menses, eligendo viam. Lunares enim infra tricenarium inveniuntur quidam, ultra vero non. Solares vero plures hunc numerum excedunt. A phase quidem sexderagesima septima fuit. Sequenti dit Moyses in monte ad Deum, qui dixit ei: « Dices domui Jacob: Vidistis quae fecerim vobis. » Nunc adjiciam ut etiam loquar vobis: « Si ergo custodieritis pactum m
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ dõs alienos. Qͦd addidit se
uisitare peccã patrũ in filios:
aunt heretici. N ẽ bonꝰ hic ser¬
mo. ut ꝓ peccõ alt̾iꝰ qͥs puniat᷑:
⁊ dict̃ uetꝰ testam̃tũ ñ eẽ datũ a
dõ. Non eñ sic crudelis ds̃ est.
S e ꝯtra in his mitis apparet. qͥ
⁊̃ hoc noĩe uisitans ĩnuit᷑. Ex pie¬
tate enĩ uisitamꝰ infirmos. ⁊ ip̃e
ex mansuetudine peccantẽ non

Expanded text:
post deos alienos. Quod addidit se visitare peccata patrum in filios, aiunt haeretici: Non est bonus hic sermo, ut pro peccato alterius quis puniatur. Et dicunt Vetus Testamentum non esse datum a Deo. Non enim sic crudelis est Deus, sed econtra in his mitis apparet, quod etiam hoc nomine visitans innuitur. Ex pietate enim visitamus infirmos, et ipse ex mansuetudine non
Abbreviated transcription (Latin):
primo ingressu ad pharaonem
biit itaq moyses solus tenens
aaron dño iubente desertum
synar: ⁊ occurrit moysi in mon
te. Dixitq ei moyses uerba do¬
mini: ⁊ signa q̃ mandauerat.
seniores isrł: locutꝰq est eis aaros

Expanded text:
primo ingressu ad Pharaonem. Abiit itaque Moyses solus, tenens Aaron, Domino jubente, desertum Sinai; « et occurrit Moysi in monte Dei; dixitque Moyses verba Domini, et signa quae mandaverat. se
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝯtigerant in syna exposuit.
Quẽ rex deridens. seruũ suum
fugitiuũ eũ uocauit: ⁊ ꝓ sediti¬
one dix̃ eũ rediisse. Tc̃ ait rex
seruis sius. Nultus ẽ ppłs. qͣnto
maior erit si dederitis ei reqͥem
darent᷑ palee ad ꝯficiendos la¬
teres. q̃ cõminute luto miscebat᷑.
ut solidiores eẽnt lateres: ł potiꝰ¬

Expanded text:
exposuit. Quem rex deridens, servum suum fugitivum vocavit, et pro seditione eum rediisse. Tunc ait rex servis suis: « Multus est populus: quanto major si dederitis ei requiemdarentur eis paleae ad conficiendos lateres, quae comminutae luto miscebantur, ut solidiores essent lateres, vel later
Abbreviated transcription (Latin):
eũ septẽ celos creuisse: & cuiq
nom̃ suũ dant: ⁊ septẽ terras.
qͣs cdauid fundam̃ta montiũ uo¬
cat. De annis matusale dhiuerse
st̃ opimones. qꝙꝑ sccd̃m cõputationẽ
clecĩ pꝰ diluuiũ: s ñ legit᷑ fuisse in
archa. nec tͣnslatꝰ ut enoch. Qͥdã
dic̃t qͦd mortuus fuit ante dilu¬
uiũ.uii. annis. Ieronimꝰ asserit qd
eodẽ anno in q̃uo fuit diluuiũ: mor
om̃s in num̾o annoꝵ uite eius
ꝯueniunt. q uixit annis ñgentis
sexagintanouẽ. tm̃. Porro noe fu¬
it decimꝰ ab adam: in qͦ prima e¬
rit. Huiꝰ etatis annos septuagĩta
duo milia: methodiꝰ duo milia.
Ipse tñ ꝑ cyliades scła disponit:
nec apponit annos si suꝑsint: ⁊
genuit sem. chaci. ⁊ iaphet.
Moyses dicturꝰ de diluuio. p̃mi¬
sit causã eiꝰ dicens. Cũ cepissent
hões multiplicari suꝑ terrã. uide¬
runt filii dĩ id ẽ filii seth religiosi
filias hominũ id ẽ de stirpe carn:
⁊ uicti ꝯcupiscentia. acceꝑunt eas

Expanded text:
eum septem coelos creasse, et cuique nomen suum datum, et septem terras, quas David fundamenta montium vocat . De annis Mathusalem diversae sunt opiniones. Secundum computationem decim post diluvium, sed non legitur fuisse in arca, nec translatus ut Henoch. Quidam dicunt quod mortuus fuerit ante diluvium sex annis. Hieronymus asserit, quod eodem anno, in quo fuit diluvium, mortomnes in numero annorum vitae ejus conveniunt, quia vixit annis nonagentis sexaginta novem. Porro Noe fuit decimus ab Adam, in quo prima aeea. Hujus aetatis annos Septuaginta duo millia. Methodius duo millia. Ipse tamen per chiliades saecula disponit, nec apponit annos si supersint, genuit Sem, Cham et Japhet . Moyses dicturus de diluvio praemisit causam ejus dicens: Cum coepissent homines multiplicari super terram, viderunt filii Dei, id est Seth, religiosi, filias hominum, id est de stirpe Cain, et victi concupiscentia, acceperunt eas
Abbreviated transcription (Latin):
inueniat᷑ hõ ampliꝰ uixisse. Et
dixit dñs hoc. ante annos uigni¬
ieronimꝰ: que facta legit᷑. cͣ. annis.
Uel secundũ strabũ eo anno dix̃.
qͦ cepit archa fieri. s qr in mali¬
cia ꝑseuerabant. ante p̃fixum¬
t̾minũ centesimo anno deletis̃.
tactus dolore cordis intͥnsecꝰ. forte ni¬
chil aliud ẽ. ꝗͣ qͦd hoẽs latebat
qͣntitas diuine offense. Uel antͦ¬

Expanded text:
inveniatur homo amplius vixisse, et dixit Dominus hoc ante annos viginHieronymus, quae facta legitur centum annis. Vel secundum Strabum ab eo anno dixit, quo coepit arca fieri, sed quia in malitia perseverat centesimo anno deleti suntactus dolore cordis intrinsecus, forte nihil aliud est, quam quod homines latebat quantitas divinae offensae. Vel antr
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ t̾re. longe inferiorẽ ẽẽ post
diluuiũ. ꝗͣ ante. Onde esus car¬
niũ homini ꝯcesus ẽ: cũ antea
fructibꝰ t̾re uictitaret. De archa.

Expanded text:
tatem longe inferiorem esse post diluvium, quam ante, unde esus carnium homini concessus est, cum antea fructibus terrae victitaret. Fec
Abbreviated transcription (Latin):
młti angudicũ mulieribꝰ coeun¬
tes iniiuriosos filios genuerun:
qͥ ꝓpt̾ ꝯfidentiã fortitudinis a¬
dius causã diluuii. hominũ scił
peccã diffusiꝰ exequit᷑ dicens. qͦd
qͥngentesimo anno. scił prime
cyliadis. filii carn abucebantur
uxoribꝰ fr̃m suoꝵ nimiis fornca¬
tionibꝰ. sexcentesimo uͦ anno mu¬
lieres in uesaniã uerse. suꝑgͥsse
uiris abucebant᷑. Mortuo au̾̃t¬
adã: sech seꝑauit cognationẽ
suã a cognatione cain. qͥ redie

Expanded text:
i Dei, cum mulieribus coeuntes injuriosos filios genuerunt, qui propter confidentiam fortitudinis gdius causam diluvii, hominum scilicet peccata, diffusius exsequitur dicens, quia quingentesimo anno primae chiliadiuxoribus fratrum suorum nimiis fornicationibus. Sexcentesimo vero anno mulieres in vesania versae supergressae viris abutebantur. Mortuo Adam, Seth separavit cognationem suam a
Abbreviated transcription (Latin):
ic̾ liber gen̾ationis ade. Re¬
petit de gen̾atione ade: ut
integrũ ordinẽ genealogiarũ
dicit qi de abel nullus ẽ natus.
⁊ generatio cam tota ꝑiit in di¬
luuio. Nixit aũt adã centũtͥgin¬
ta anuis. ⁊ genuit sech ad ima¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ suã. Ip̃e ad
imaginẽ dĩ factꝰ est. reliqui ad
Unde. Qualis t̾renus: tales t̃re¬
ni. Forte moyses centũ annos
luctꝰ ade p̃t̾misit. qr ut diximus.
septuaginta. ⁊ methodiꝰ ⁊ iosephꝰ.
ducentoꝵ tͥginta annoꝵ eũ fuisse
scribt̃ cũ genuit sech. Iste genuit
enos. qͥ cainan. qͥ malaleel. qͥ iareth.
qͥ enoch. qͥ matusalẽ. qͥ lamech. qͥ
noe. Sicut᷑ in gen̾atione cain sep
mus enoch: ⁊ tͣnstulit eũ dñs in
paradysũ uoluptatis ad tempꝰ¬

Expanded text:
 liber generationis Adae . Repetit de generatione Adae, ut integrum ordinem genealogiarum dicit, quia de Abel nullus natus est, et generatio Cain tota periit in diluvio. Vixit Adam centum triginta annis, et genuit Seth ad imaginem, et similitudinem suam, ipse ad imaginem Dei, reliqui ad Unde: Qualis terrenus, tales et terreni . Forte Moyses centum annos luctus Adae praetermisit, quia ut diximus, Septuaginta et Methodius, et Josephus ducentum triginta annorum eum fuisse scribunt, cum genuit Seth. Iste genuit Enos. qui Cainam, qui Malaheel, qui Jaret, qui Henoch, qui Mathusalem, qui Lamech, qui Noe. Sicut ergo in generatione Cain, sepmus. Et transtulit illum Deus in paradisum voluptatis ad temp
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens: ꝓhibuerat ne misc̾ent᷑.
Et habitauit sech in cordan: id ẽ¬
in qͦdã monte ꝓximo paradyso
Carn aut habitauit in campo. uͥ
frẽm ociderat. Q ngeenesimo
uo sede cylialul exarser̃t hoĩes
in alterutrũ coeuntes. Septingẽ¬
tesimo. anno ii. ciliadiᷤ. filii sech ꝯcupi¬
er̃t̃ filiaᷤ cain: & iñ orti st̃ gyganteᷤᷤͥ &
incepta t̃cia cyliade Inundauit¬

Expanded text:
erat ne commiscerentur, et habitavit Seth in quodam monte proximo paradiso. Cain habitavit in campo, ubi fratrem occiderat. Quingentesimo anno secundae chiliadis exarserunt homines in alterutrum coeuntes. Septingentesimo anno secundae chiliadis filii Seth concupierunt filias Cain, et inde orti sunt gigantes. Et inc
Abbreviated transcription (Latin):
Potuit ẽẽ ⁊̃ ut incubi demones
Post diluuiũ tñ nati st̃ alii gygã¬
tes in hebron. ⁊ pꝰ fuer̃t in thanĩ¬
quitate egypti. a qua tythanes
dicti st̃: de quoꝵ stirpe enachi.
cuiꝰ filii inhabitauer̃t hebron.
de qͥbꝰ ortus ẽ golyas ⁊ qͥdã alii.

Expanded text:
tiam esse ut incubi demones Post diluvium tamen nati sunt alii gigantes in Hebron, et post fuerunt in Tham civitate Aegypti, a qua et Titanos dicti sunt, de quorum stirpe fuit Enachin, cujus filii habitaverunt in Hebron, de quibus ortus est Gol
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intuler̃t illud in tab̾naculum. De
sorte duarũ tribuũ ⁊ dimidie.
ilii aũt ruben ⁊ gad. ⁊ dimidia
tribꝰ manasse hẽbant pecora multa
nimis. Et uidentes amorreã. basan
⁊ galaad aptas pecoribꝰ alendis:. ro¬
gauer̃t moysen ut t̾rã hanc eis ꝯce¬
moyses ob timorẽ pugne ⁊ laboris
hoc eos q̃sisse. malignos eos appella¬
uit. eo qͦd fr̃ibꝰ in pugna ꝯsistentibꝰ
ipsi uellent deliciari. Ipsi uͦ polliciti
st̃ qͦd mulieres ⁊ paruulos in tutis
locis ordinarent. caulas ouibꝰ ⁊ sta
ti p̃ced̾ent fr̃s suos. donͦ int̾duceress¬
eos ad loca sua. Sub hac itaq ꝯditi¬
one t̾rã seon regis amorreoꝵ ⁊ ogre¬
gis basan susceꝑunt. Porro filii machir
filii manasse obtinuer̃t galaad: iair
uͦ filiꝰ manasse occupauit uicos eius. ⁊
uocauit eos auothiair. id ẽ uuillã laiR.

Expanded text:
et intulerunt illud in tabernaculum. CAP. L. De sorte duarum tribuum, et dimidiae. Filii autem Ruben, et Gad, et dimidia tribus Manasse habebant pecora multa nimis . Et videntes Amorrhaeam, Basan et Galaad aptas pecoribus alendis, rogaverunt Moysen, ut terram hanc eis cMoyses, ob timorem pugnae et laboris, hoc eos quaesisse, malignos eos appellavit, eo quod, fratribus in aerumna consistentibus, ipsi vellent deliciari. Ipsi vero polliciti sunt quod mulieres et parvulos in tutis locis ordinarent, caulas ovibus, et jti praecederent fratres suos, donec eos introducerent ad loca sua. Sub hac autem conditione terram Sehon regis Amorrheorum, et Og regis Basan susceperunt. Porro filii Machir, filii Manasse, obtinuerunt Galaad. Jair vero, filius Manasse, occupavit vicos ejus, et vocavit eos Anothjair, id est villas Jair.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾m locutꝰ est dñs ad moysen. uisione.¬
Niciscere filios isrł de madianitis. ⁊ sic
colligeris ad ppłm tuũ. Armauit gͦ
moyses de singłis tribubꝰ nille uiros
electos. scił dudecĩ milia. p̃fecitq eis
phynees filiũ eleazari. Uasa qͦ sc̃a. id
ẽ tubas ad clangendũ tͣdidit eis. Qͥ
ꝓfecti hostes uicer̃t: qͥnq reges eoꝵ
stella flãma ꝯsumpsit. Balaã qͦ int̾¬
fecer̃t gladio. Mulieres ⁊ paruulos.
pecora ⁊ omnẽ supellectilẽ in p̾dã dure¬
runt. Dũ aũt redirent. moyses ⁊ ele E¬
azar. ⁊ õs pͥncipes sẏnagoge egressi
st̃ in occursũ eoꝵ extͣ cast᷑. uisisq mu¬
lieribꝰ dix̃ moyses ad eos. Cur mulie¬

Expanded text:
m locutus est Dominus ad Moysen. Ulciscere filios Israel de Madianitis, et sic colligeris ad populum tuum . » Armavit ergo Moyses de singulis tribubus mille viros electos, scilicet duodecim millia praefecitque eis Phinees filium Eleazari; vasa quoque sancta, et tubas ad clangendum, tradidit eis. Qui profecti hostes vicerunt. Quinque reges et stella flamma consumpsit, Balaam quoque interfecerunt gladio, mulieres et parvulos, pecora et omnem supellectilem in praedam duxerunt. Dum autem redirent, Moyses, Eleazar et omnes principes Synagogae egressi sunt in occursum eorum extra castra. Visisque mulierib
Abbreviated transcription (Latin):
pugnauer̃t seꝑabis dño unã aĩam de
qͥngentis. ⁊ dabis eã eleararo. Ex me¬
dia uͦ parte multitudinis accipies qͥn-¬
qͣgesimũ caput. ⁊ dabis leuitis. Quo
facto: pͥncipes ex̾citꝰ accessert ad moy¬
sen. ⁊ dixer̃t. Recensuimꝰ numerum
pugnatoꝵ qͦs dedisti nob̾: ⁊ ne unus
qͥdẽ defuit. Quã obrẽ offerimꝰ in do¬
nariis dñi qͦd in p̃da auri potuimus

Expanded text:
pugnaverunt, separabis Domino unam animam de quingentis, et dabis ea Eleazaro. Ex media vero parte multitudinis, accipies quinquagesimum caput, et dabis Levitis. » Quo facto principes exercitus accesserunt ad Moysen, et dixerunt: Recensuimus numerum pugnatorum, quos dedisti nobis, et nec unus quidem defuit. Quamobrem offerimus in donariis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uiros. ⁊ omnẽ mascłm: nͥgines tantũ
reseruate. Fecertq ita. ⁊ reseruate
moyses. Qa peccastis. eritis ĩmundi:
qr occidistis ⁊ tetigistis mortuos eritiᷤ
aũt ignẽ ñ potest sustin̾e. aqͣ expia¬
tionis pͣgabit᷑. Dix̃q dñs ad moysẽ.
Tolle sumã eoꝵ q̃ capta st̃ ab homĩe
usq ad pecꝰ: ⁊ diuides p̃dã ex eqͦ int̾¬

Expanded text:
 omnem masculum; virgines tamen reservate. » Feceruntque ita, et reservatae Moyses: Quia peccastis, eritis immundi; qui occidistis, vel tetigistis mortuos extra autem ignem non potest sustinere, aqua expiationis purgabitur. Dixitque Dominus ad Moysen: Tolle summam eorum quae capta sunt, ab homine usque ad pecus, et divides p
Abbreviated transcription (Latin):
nichil noui fecit d̃s. qr uoces eedẽ
st̃ apud om̃s gentes: s prodendi
modos ⁊ formas diu̾sis generibus
diuisit. De hac turre dicit iosephꝰ.
qr latitudo erat ita fortissima: ut
ꝓpe eam aspicientibꝰ longitudo
iuderet᷑ ĩminui. Bii uͭ uentos im¬
mittentes euerter̃t turrẽ: ⁊ uocem
ꝓpͥam unicuiq partiti st̃: ꝓpterea
babylonẽ ꝯtigit uocari ciuitatẽ.¬
De hac tͣre meminit sybilla diõs.
Cũ om̃s boĩes uniꝰ uocis existereñ:
qͥdã turrẽ edificauer̃t excelsam.
tanꝗͣ ꝑ eã ascensuri in celũ. De cã¬
po uͦ sennaar in regione babyloĩs.
cerdotibꝰ st̃ egressi. louis sacra sum̃¬
tes. in sennaar babylonis uener̃t:
medit̾ranea simul ⁊ maritima.
Nec p̾tereundũ puto qͦd moyses
dicit regoza filiũ chus duos habu¬
isse filios: saba ⁊ dodam. Iosephus¬
uͦ dicit saba ⁊ iudã: quoꝵ iudas
egyptiacã gentẽ hesꝑioꝵ inhabi¬
tans. Iudeis cognom̃ suũ reliqͥt. Qt

Expanded text:
nihil non fecit Deus, quia voces eaedem nihil non fecit Deus, quia voces eaedem sunt apud omnes gentes, sed dicendi modos, et formas diversis generibus divisit. De hac turri dicit Josephus, quia latitudo erat ita fortissima, ut prope eam aspicientibus longitudo videretur in minus. Dii vero ventos immittentes everterunt turrim, et vocem propriam unicuique partiti sunt. Propterea Babyloniam contigit vocari civitateDe hac turri meminit Sibilla dicens: «Cum omnes homines unius vocis existerent, quidam turrim edificaverunt excelsam tanquam per eam ascensuri ad celum». De campo vero Sennaar in regione Babillonis cerdotibus sunt egressi, Iovis sacra sumtes, in Sennaar Babylonis venerunt,mediterranea simul, et maritima. Nec praetereundum puto quod Moyses dicit Regma, filium Chus, duos habuisse filios Saba, et Dodam. Josephus dicit Saba, et Judam, quorum Judas Aegyptiacam gentem Hesperiorum inhabitans, Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
amore dñandi. sollicitauit genus
suũ de sem. ut imꝑaret eis. quasi
pͥmogenitꝰ. s noluer̃t. ⁊ id̃o tͣnsi¬
uit ad chan. qͥ acqͥeuit. ⁊ regnauit
int̃ eos in babylone. Et exinde dictꝰ
de filiis cham: tc̃ nulla ẽ questio
qͣre int̾ eos regnauerit. Nuiꝰ exẽ¬
plo cepit regnare ietrã suꝑ filios
Narrat aũt phylo in libro q̃stio¬
nũ suꝑ genesin. qͦd ex tribꝰ filiiͦ noe
adhuc ipso uiuente st̃ nati uigĩti¬
mulieres ⁊ paruulos: habentes
tres supͣ se duces quos p̃diximus.¬
ost obitũ uͦ noe. De tͣre babel.¬
dicti pedes suos ab oriente. ꝯuener̾t
in unũ campũ sennaar: ⁊ tim̃tes
diluriũ. ꝯsilio nenroch uolentis
regnare ceꝑunt edificare turrẽ
q̃ ꝑtingeret usq ad celos: h̾entes
lateres ꝓ saxis. ⁊ bitumen ꝓ cem̃to.
Descenditq dñs ut uideret turrẽ¬
id ẽ anĩauerti ⁊ ut puniret: ⁊ ait
ad angłos. Uenite ⁊ ꝯfundamus
linguã eoꝵ: ut ñ intelligat quisq
uocẽ ꝓximi sui. In hac diuisione

Expanded text:
amore dominandi, sollicitavit genus suum de Sem, ut imperaret aliis, quasi primogenitus, sed noluerunt; et ideo transivit ad Cham, qui acquievit, et regnavit inter eos in Babylone, et exinde dictus de filiis Cham, tunc nulla est quaestio quare inter eos regnaverit; hujus exemplo coepit regnare Jectam, vel Narrat autem Philo in libro Quaestionum super Genesim, quod ex tribus filiis Noe, adhuc ipso vivente, nati sunt trmulieres et parvulos habentes supelo in libro Quaestioadhuc ipso vivente, nati sunt trmulieres et parvulos habentes in campum Sennaar, et timentes diluvium, consilio Nemrod volentis regnare, coeperunt aedificare turrim, quae pertingeret usque ad coelos, habentes lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. Descendit autem Dominus, ut videret turrim , animadvertit, ut puniret, et ait ad angelos: Venite, et confundamus linguam eorum, ut non intelligat quisque vocem proximi sui. In hac divisione
Abbreviated transcription (Latin):
Incerĩ uͦ obtinuer̃t egyptios ⁊ assy¬
rios ita. In diebꝰ seruch belus nen¬
rothites rex babylonis. qr fuit alt̃
belus rex grecie. intͣuit assyriam:
s parũ obtinuit in ea. Quo mor¬
tuo: filiꝰ eiꝰ ninus totã obtimuit
assyriã. ⁊ cuiitatẽ in qͣ caput reg¬
ni erat. itinere triũ dierũ ampli¬
auit: ⁊ a suo noĩe niniuen dixit.
Inde ẽ qͦd quedã hystorie dicunt
regnũ assyrioꝵ cepisse ab antiqͦ
belo: qͦd uerũ est quantũ ad iniciũ.
uicit cham qͥ adhuc uiuebat. ⁊ reg¬
columnis scripsit. septẽ eneis ⁊ sep¬
tẽ latericiis ꝯtͣ utrũq diluniũ

Expanded text:
Interim vero obtinuerunt Aegyptios et Assyrios ita: In diebus Sarug Belus Nerothides rex Babylonis, quia fuit alter Belus rex Graeciae, intravit Assyriam, sed parum obtinuit in ea. Quo mortuo filius ejus Ninus totam obtinuit Assyriam, et civitatem, in qua caput regni erat, itinere trium dierum ampliavit, et a suo nomine Ninivem dixit. Inde est quod quaedam historiae dicunt regnum Assyriorum coepisse ab antiquo Belo: quod verum est quantum ad initium. vicit Cham, qui adhuc vivebat, et regcolumnis, septem aencis et septem lateritiis, contra utrumque diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cepit priꝰ potens ẽẽ in terra. ⁊
robustꝰ uenator hominũ corã dño.
id ẽ extinctor ⁊ opp̃ssor amore dñan¬
di. ⁊ cogebat hoĩes ĩgnẽ adorare.
Ob hoc exiit ꝓuerbiũ ad dicendũ
de aliqͦ qͦd fortis sit ⁊ malus. quasi
nenroth robustꝰ uenator corã dño.
Hoc ideo diximꝰ. qr methodiꝰ dicit
hẽ nenroch fuisse de filiis yron
nare. ostendit᷑ agens de quodã
filio noe de qͦ ñ egit moyses: fic
dicens. Centesimo anno t̾cie cyli¬
adis natꝰ est noe filiꝰ in similitudi¬
nẽ eiꝰ: ⁊ dix̃ eũ ionithũ. Trecen¬
tesimo anno dedit noe donatio¬
nes filio suo ionicho. ⁊ dimisit
eũ in t̾ra etham ł esam: ⁊ intͣuit
ꝑit a dõ donũ sapientie: ⁊ inueñ
astronomiã. Ad quẽ ueniens nen¬

Expanded text:
qui coepit primus potens esse in terra, et qui coepit primus potens esse in terra, et robustus venator hominum coram Domino, id est exstinctor, et oppressor amore dominandi, et cogebat homines ignem adorare; ad hoc exiit proverbium, ad dicendum de aliquo, quod fortis sit et malus: Quasi Nemrod robustus venator coram Domino. Hoc ideo diximus, quia Methodius dicit hunc fuisse de filiis Hirom  dominari ostendit, agens de quodam filio Noe, de quo non egit Moyses, sic dicens: Centesimo anno tertiae chiliadis natus est Noe filius in similitudinem ejus, et dixit eum Jonithum. Trecentesimo anno dedit Noe donationes filio suo Jonitho, et dimisit eum in terram Ethan, et intravit pit a Domino donum sapientiae, et invenit astronomiam. Ad quem veniens Nem
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit moyses
ad pͥncipiũ genealogre noe di¬
cens. He st̃ gen̾ationes filioꝵ noe.
Et incipit a iaphet minore: ut ul¬
timo ponat᷑ sem. cuiꝰ successionẽ
texere intendit. Texunt᷑ aut̃ ex
eis septuagintadue gen̾ationes.
qͥndeci de iaphet. tͥginta de cham
uguiti septẽ de sem. Hi tres disse¬
minati st̃ in tribꝰ partibꝰ orbis.
Scłm alcuinũ sem asyam. chã
affricã. iaphet europã sortitus ẽ.
filii iaphet tenuert septentͥonalẽ
plagã a tauro ⁊ amano montibꝰ
naim. In europa uͦ usq ad gadira.
Eilii uͭ cham ã ꝓuincia syria. ⁊ a¬
mano ⁊ libano montibꝰ cunctas
t̾ras obtinuer̃t: quecũq ad mare
st̃ posite: app̃hendentes ⁊̃ eas que
usq ad occeanũ st̃. ⁊ ꝓpͥas facientes
appellationes. filii uero sem usq
ad occeanũ seorsũ habitant asyã
ab eufrate facientes miciũ. Nẽ gͦ¬
gen̾ationi sem insistamꝰ alias t̾n¬
seuntes. hoc tñ addentes qͦd chus
dr̃ filiꝰ cham. ⁊ filiꝰ chus nenroth

Expanded text:
edit Moyses ad principium genealogiae Noe dicens: Hae sunt generationes filiorum Noe , et incipit a Japhet minori, ut ultimo loco ponatur Sem, cujus successionem texere intendit. Texuntur autem ex eis septuaginta duae generationes, quindecim de Japhet, triginta de Cham, viginti septem de Sem. Hi tres disseminati sunt in tribus partibus orbis secundum Alcuinum. Sem Asiam, Cham Africam, Japheth Europam sortitus eFilii Japhet tenuerunt septentrionalem regionem, a Tauro et Amano montibus naim, in Europa vero, usque ad Gadira. Filii vero Cham a provincia Syria, et Amano et Libano montibus cunctas terras obtinuerunt, quaecunque ad mare sunt positae, apprehendentes etiam eas, quae usque ad Oceanum sunt, et proprias facientes appellationes. Filii vero Sem usque ad Oceanum seorsum habitant Asiam, ab Euphrate facientes initium. Generationi Sem insistemus, alias transeuntes, hoc tamen addentes, quod Chus dicitur filius Cham, et filius Chus Nemrod,
Abbreviated transcription (Latin):
regnare cepiss. Ionithꝰ iste fut᷑os
qͦsclã euentus p̃uidit. ⁊ maxĩe de
ortu qͣtuor regnoꝵ: ⁊ occasus eoꝵ
per successiones. Qͦd ⁊̃ plane pro¬
phauit danyhel. ⁊ p̃dixit disci¬
pulo suo nenroch qͦd pͥmi regna¬
rent de cham: de qͦ belus descen¬
ꝑse. n greci: pꝰ de iaphet romani.

Expanded text:
os quosdam eventus praevidit, et maxime de ortu quatuor regnorum, et occasu eorum per successionem. Quam etiam plane prophetavit Daniel. Et praedixit discipulo suo Nemrod, quod primi regnarent de Cham, de quo Belus descen, et Graeci, post, de Japheth Romani.
Abbreviated transcription (Latin):
censis. uitã
bonã ⁊ exitũ bonum. Causa su¬
scepti laboris: fuit instans petiti¬
o socioꝵ. Qui cũ hystoriã sacre
pagiie in serie ⁊ glosis diffusã
lectitarent. breuẽ nimis ⁊ in ex¬
positã: opus aggredi me cõpu¬
lerunt. ad qͦd ꝓueritate hysto¬
rie ꝯseruanda recurrerent᷑. In
quo sic animꝰ stilo imꝑauit. ut
a dictis patrũ ñ recederẽ: licet
nouitas fauorabilis sit ⁊ mulcers
aures. Porro a cosmographia mo¬
ysi inchoans. riuulũ hystoricum
deduxi usq ad ascensionẽ salua¬
toris: pelagꝰ mysterioꝵ ꝑitioribꝰ
relunquens. in qͥbꝰ ⁊ uetera ꝓsequi
⁊ noua cudere licet. De hystoriis
quoq ethuicoꝵ queda incidẽtia
ꝓ ratione tempoꝵ inserui. instar
riuuli qͥ secus alueũ diu̾ticula q̃
inuen̾it replens. p̃terfluere tñ
ñ cessat. Ueruntũ q stilo rudi
opus est hina: uob̃ pater inelite
hinã reseruaui: ut huic oꝑi dõ

Expanded text:
censis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacrae Scripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate histonsequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relinquens, in quibus et vetera prosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit replens praeterfluere tamen non cessat. Verumtamen quia stylo rudi opus est lima, vobis, Pater inclyte, limam reservavi, ut huic o