comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ mole me p̃mat. ꝓponat ȩquitatẽ contra me & ꝑueniat
ad uictoriã iudicium meũ: id ẽ ad redarguendas uias meas incar¬
natũ filiũ mittat. & tunc insidiantẽ adusariũ ꝑ absolutionis me¬
e iudiciũ uictor excludã. Si enim in diuinitatis fortitudine sic
unigenitꝰ filiꝰ inuisibilis ꝑmaneret. ut nicħ de nr̃a infirmitate
susciꝑet: infirmus homo ad eũ. inuenire accessũ grẽ quando po¬
tuisset. Consideratũ quippe pondus magnitudinis opprimeret
potius. quã uuaret. s fortis suꝑ omĩa. apparuit infirmꝰ tnt̃ oĩa.
ut dũ nobis ex assumpta infirmitate congrueret. ad ꝑmanentẽ
nos suã fortitudinẽ eleuaret. In altitudine enĩ sua diuinitas a no¬
bis ut pote pariuilis app̃hendi ñ poterat. s strauit se. hominib
ꝑ humanitatẽ. & quasi in iacentẽ ascendimus. Surrexit. & eleuati su¬
mus. Unde. hoc qͦ mox subdit᷑. ꝑ qd̃ diuinitas iniusibilis atq incõ¬

Expanded text:
me premat; proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum. Id est, ad redarguendas vias meas incarnatum Filium mittat, et tunc insidiantem adversarium per absolutionis meae judicium victor excludam. Si enim in divinitatis fortitudine sic unigenitus Dei Filius invisibilis maneret, ut nil de nostra infirmitate susciperet, infirmus homo ad eum invenire accessum gratiae quando potuisset? Consideratum quippe pondus ejus magnitudinis opprimeret potius quam juvaret. Sed fortis super omnia apparuit infirmus inter omnia, ut dum nobis ex assumpta infirmitate congrueret, ad permanentem nos suam fortitudinem elevaret. In altitudine enim sua divinitas a nobis utpote parvulis apprehendi non potuerat, sed stravit se hominibus per humanitatem, et quasi in jacentem ascendimus; surrexit, et levati sumus. Unde hoc quoque mox subditur, per quod divinitas invisibilis atque incom
Abbreviated transcription (Latin):
in sua dampnatione sociant᷑. S cũ scã ȩccłia ipsos erroꝵ p̃dicato¬
duratos sub disciplinȩ suȩ uinculis restringit. destituti heretici
cũ remanere apud se plebes sine p̾dicatorib uident. quid aliud
a scã eccłia quã uiduas uacuas relictas dolent: & qr subtractis
hereticoꝵ magistris eoꝵ discipulos in suo opere infirmari suspi¬
quet nimirũ qd̃ pristino eoꝵ errori contradicit. slam sunt
ñnulli qui ita uirginitati carnis student. ut nuptias dãp¬

Expanded text:
in sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatoin sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatoduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris, eorum discipulos in suo opere infirmari suspiquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias da
Abbreviated transcription (Latin):
capit. & illud ꝑdit. unde potuit nucriri. Quia gͦ scã ȩccłia ab in¬
firmis mentib ꝓhibet alta ꝑscrutari. beato iob dr̃. esurienti sub¬
inueniunt. contra eã in suꝑbis uocib excedunt. & exꝓbrantes aꝑi¬
unt. quantũ pͥus eiꝰ potentiȩ latent̾ inuidebant. Nam sequit. In
fortitudine brachii tui possidebas t̾ram. & potentissimus obtine¬
bas eam. acsi patent̾ dicat. Qđ in p̃dicatione tua t̾rã uniuersali¬
ter occupasti. potentia fortitudinis ñ ratio ueritatis fuit. Quia
enĩ xp̃ianos principes p̃dicationẽ eiꝰ tenere conspiciunt. hoc qd̃
ei a populis credit᷑. ñ uirtutẽ rectitudinis s causã secularis poten¬
tiȩ eẽ suspicant᷑. Sequit᷑. lliduas dimisisti uacuas. & lacertos pu¬
pilloꝵ cõminiusti. Plebes quȩ hereticis p̃dicantib sunt subiecte:
ex carnali intellegentia erroꝵ eoꝵ semina ꝑuersa concipiunt. eisq¬

Expanded text:
capit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab incapit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab infirmis mentibus prohibet alta perscrutari, beato Job dicitur: Esurienti subcontra eam in superbis vocibus excedunt, et exprobrantes aperiunt quantum prius ejus potentiae latenter invidebant. Nam sequitur: In fortitudine brachii tui possidebas terram, et potentissimus obtinebas eam. Ac si patenter dicant: Quod in praedicatione tua 504 terram universaliter occupasti, potentia fortitudinis, non ratio veritatis fuit. Quia enim christianos principes praedicationem ejus tenere conspiciunt, hoc quod ei a populis creditur, non virtutem rectitudinis, sed causam saecularis potentiae esse suspicantur. Sequitupillorum comminuisti. - Plebes quae haereticis praedicantibus sunt subjectae, ex carnali intell
Abbreviated transcription (Latin):
bilib requisiti cũ suꝑba audatia respondent. & tunc se doctos
p̃ omĩb eredunt. cũ loqui de incognitis infelicius p̾sumunt.
Scã uͦ eccłia dum quẽpiã uidet esurire: qd̃ ei ñ ꝓsit accipere. aut
si iã st̃ sibi coguita modeste opprimit. aut si adhuc uident᷑
incognita humilit fatet᷑. eosq ad ordinatȩ humilitatis sensum
reuocat. cũ ꝑ suũ illis p̃dicatorẽ dicit. Non plus sapere quam
oporter sapere. s sapere ad sobrietatẽ. Et rursũ. Noli altũ saꝑe.
s tune. atq iterum. Altiorate ne quesieris. & fortiora te ne¬
scrutatus fueris. & rursũ. Mel inuenisti. comede qd̃ sufficit
tibi. ne forte satiatus euomas illud. Mel quippe iniuenire ẽ. scĩ in¬
tellectus dulcedinem degustare. Qd̃ tunc sufficient᷑ comedit᷑. quan¬
do ur̃a intellegentia uixia mensurã sensus sub moderamine tene¬
tur. Nam satiatꝰ mel euomit. qui plus appetens penetrare quam

Expanded text:
bilibus requisiti, cum superba audacia respondent. Et tunc se doctos bilibus requisiti, cum superba audacia respondent. Et tunc se doctos prae omnibus credunt cum loqui de incognitis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam videt esurire quod ei non prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita, modeste supprimit, aut si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosque ad ordinatae humilitatis sensum revocat cum per suum illis praedicatorem dicit: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Et rursum: Noli altum sapere, sed time . Atqscrutatus fueris . Et rursum: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus sub moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, qui plus appetens penetrare quam
Abbreviated transcription (Latin):
subtraxisti panem. heretici quo ueritatis soliditatem non te¬
nent. eo ũnũquã student ut loquatiores appareant. & contra
catholicoꝵ fidem quasi de doctrinȩ scientia gloriant᷑. cunctos
quos aspiciunt prauis ad se trahere sermonib querunt. & un¬
de sibi alios ad interitũ sociant. inde se aliquid agere iuiuacit
putant. Eo̾s uͦ lassos dicimꝰ. qui sub huiꝰ scłi onere laborios iꝰ fa¬
tigant᷑. Unde & ꝑ semetipsã ueritas dicit. llenite ad me om̃s qͥ
laboratis & onerati estis. & ego uos reficiã. heretici gͥ qr sua dog
mata p̃dicare ñ cessant. scãm eccłiam. quasi de imperitia irrideñ¬
dicentes. Aquã lasso ñ dedisti. & esurienti subtraxisti panẽ. Se eni
lasso aquã dare existimant. cũ quibusdã sub t̃reno fasce labo¬
rantib sui poculũ erroris p̃bent. Et panẽ se esurientib non
subtraxisse suspicant᷑ ꝙ etiã de inuisibilib atq incomp̾hensi¬

Expanded text:
subtraxisti panem. Haeretici quo veritatis soliditatem non tesubtraxisti panem. Haeretici quo veritatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam student ut loquaciores appareant, et contra catholicorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad interitum sociant, inde se agere aliquid vivaciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estimata praedicare non cessant, sanctam Ecclesiam quasi de imperitia irridendicentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti panem subtraxisti. Se enim aquam lasso dare existimant cum quibusdam sub terreno fasce laborantibus sui poculum erroris praebent. Et panem se esurientibus non subtraxisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus atque incomprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicauerunt. ab illis seruare considerant. Ex quib eũ quidã ad scãm
eccłiam redeunt. eos ꝓtinus doctrinȩ uestimenta ꝑdidisse suspi¬
cant᷑. Sed cũ nudds spoliari nequeat. querendũ nobis ẽ quomͦ pͥus
nudi. & postmodũ spoliati memorant᷑. Sed sciendũ ẽ qr omis qui
cordis puritate ꝑfruit᷑. eo ipso quo duplicitatis integumentũ
ñ habet. nudus ẽ. Et st̃ ñnulli apud hereticos qui cordis qui¬
dẽ puritatẽ habent. sed tamen doctrine. eoꝵ dognata ꝑuersa
suscipiunt. hi niirũ ex sua puritate nudi sunt. & quasi exe¬
orũ p̃dicatione uestuuit᷑. Et quia tales quiq facile ad scãm ȩc¬
clesiam redeunt. eo qd̃ duplicitatis malitia ñ utunt᷑. eos hereti¬
ei nudos fatent᷑ quos ab ea dicunt uestib exspoliatos. ꝙr simplices
quosq pigros atq hebetes putant. quos praua sua dogmata ꝑ¬

Expanded text:
praedicaverunt, ab illis servari considerant. Ex quibus cum quidam ad sanctam praedicaverunt, ab illis servari considerant. Ex quibus cum quidam ad sanctam Ecclesiam redeunt, eos protinus doctrinae vestimenta perdidisse suspicantur. Sed cum nudus exspoliari nequeat, quaerendum nobis est, quomodo prius nudi, et postmodum exspoliati memorantur. Sed sciendum quia omnis qui cordis puritate perfruitur, eo ipso quo duplicitatis tegumentum non habet, nudus est. Et sunt nonnulli apud haereticos, qui cordis quidem puritatem habent, sed tamen doctrinae eorum dogmata perversa suscipiunt. Hi nimirum et ex sua puritate nudi sunt, et quasi ex eorum praedicatione vestiuntur. Et quia tales quique facile ad sanctam Ecclesiam redeunt, eo quod duplicitatis malitia non utuntur, eos haeretici nudos fatentur, quos ab ea dicunt vestibus exspoliatos, quia simplices quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dogmata p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dolorem cordis sol iustitie occidat. debemus ei confessionẽ. ueniȩ. red¬
dere. a quo confessionem accepunus culpe: ut qui se deliquisse. in nos
menunit. a nob̃ mox relaxatũ sentiat qd̃ deliquit. Quia gͦ scã eccl̃ia
cũ quoslibet ab hereticis. ad ueritatẽ fidĩ reuertentes recipit. pͥus
ut confiteri erroris sui culpã debeant. ꝑsuadet. quasi sub hereti¬
coꝵ specie ꝑ elifaz dr̃. abstulisti enĩ pignus frm tuoꝵ sine causa.
id ẽ ab his qui a nobis ad te ueniunt. inutilit̾ confessionẽ errori
exegisti. Sin uͦ ut p̃diximus. pignus scĩ spẽ dona sentiamus here¬
tiei scãm eccłiam frm suoꝵ dicunt pignus abstulisse. ꝙ eos qui ad
illam ueniunt. dona spũalia suspicantur amittere. llude & sequit᷑.
trahunt. p̃cepta doctrinȩ suȩ quasi quȩdam uestimenta habere
existimant. & tamdu illos uestitos putant. quãdui hȩc que ipsi

Expanded text:
m in nobis per dolorem cordis sol justitiae occidat, debemus ei confessionem veniae redm in nobis per dolorem cordis sol justitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere a quo confessionem accipimus culpae, ut qui se deliquisse in nos meminit a nobis mox relaxatum sentiat quod deliquit. Quia ergo sancta Ecclesia cum quoslibet ab haereticis ad veritatem fidei revertentes recipit, prius ut confiteri erroris sui culpam debeant persuadet, quasi sub haereticorum specie per Eliphaz dicitur: Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa. Id est, ab his qui a nobis ad te veniunt inutiliter confessionem erroris exegisti. Si vero, ut praediximus, pignus sancti Spiritus dona sentiamus, haeretici sanctam Ecclesiam fratrum suorum pignus dicunt abstulisse, quia eos qui ad illam veniunt dona spiritalia suspicantur amittere. Unde et sequitur: trahunt, praecepta doctrinae suae quasi quaedam vestimenta habere existimant, et tandiu illos vestitos putant, quandiu haec quae ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc nr̃a anima ad interioris spei certitudinẽ roboratur. Rur¬
sum pignoris nomine peccati confessio solet intelligi. siẽ in le¬
ge scriptũ ẽ. Eum debet tibi quippiã fr̃ tuus & abstuleris pig¬
nus ab eo. ante solis occasũ pignus restitue. fr̃ & enĩ nr̃ debi¬
tor nobis efficit᷑ cũ quilibet ꝓrimus in nos aliquid deliquisse
monstrat. Peccata quippe debita uocamus. unde peccatori seruo
dicit᷑ Om̃e debitum diisi tibi. E in dnĩca cotidie oratione p̃cam
dimitte nobis debita nr̃a. sic̃ & nos dimittimus debitorib nr̃is.
A debitore aut̃ nr̃o pignus accipimus. quando ab eo qui in nobis
peccasse cognoscit᷑. peccati eius cͦonfessionẽ tenemus. ꝑ quã relaxa¬
re peccatum qd̃ in nobis ꝑ petratum ẽ postulam᷑. Qui enim peccatũ
qd̃ commisit fatet᷑. & ueniam petit iã quasi ꝓ debito pignus dedit.

Expanded text:
dicitur, quia per hoc nostra anima ad interioris spei certitudinem roboratur. Rurdicitur, quia per hoc nostra anima ad interioris spei certitudinem roboratur. Rursum pignoris nomine peccati confessio solet intelligi, sicut in Lege scriptum est: Cum debet tibi quidpiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue . Frater etenim noster debitor nobis efficitur cum quilibet proximus in nos aliquid deliquisse monstratur. Peccdicitur: Omn debitum dimisi tibi. Et in dominica cotidie oratione precamur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! A debitore autem npeccasse cognoscitur, peccati ejus jam confessionem tenemus; per quam relaxare peccatum quod in nos perpetratum est postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur, et veniam petit, jam quasi pro debito pignus dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
osa uerba ꝓsiliunt. unde elifaz qui ociͦsa intulit. ad contume¬
ad uerba uenit ociosa: ab ociosis etiam uerbis ꝑ crimen fallaci¬
e ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpe crescentis.
ut lingua cum non restringitur. nequaquã ubi ceciderit ibi¬
iaceat. sed semꝑ ad deteriora descendat. Ea uͦ que subiuncta
sunt quia ualde uxta hystoriam patent. exponenda ad lit¬
teram non sunt. Sed qr amicos beati iob hereticoꝵ tenere
speciem diximus. ipsum uͦ significationẽ scẽ eccłiȩ gerere: iã
nunc elifaz uerba quomͦ hereticoꝵ falsitati congruant demon¬
stremus. Nam sequit᷑. Abstulisti enim pignus fr̃m̃ tuoꝵ sine cau
sa. & nudos spoliasti uestib. Aquã lasso non dedisti: & esurien¬
ti subtraxisti panem. In fortitudine brachii tui possidebas trã.
pignoris. aliquando dona sp̃c scĩ. aliquando uͦ signat᷑ confessio

Expanded text:
osa verba prosiliunt. Unde Eliphaz, qui otiosa intulit, ad contumeosa verba prosiliunt. Unde Eliphaz, qui otiosa intulit, ad contumead verba venit otiosa, ab otiosis autem verbis per crimen fallaciae ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpae crescentis, ut lingua cum non restringitur nequaquam ubi ceciderit jaceat, sed semper ad deteriora descendat. Ea vero quae subjuncta sunt, quia valde juxta historiam patent, exponenda ad litteram non sunt. 5. Sed quia amicos beati Job haereticorum speciem tenere diximus , ipsum vero significationem sanctae Ecclesiae gerere, jam nunc Eliphaz verba quo modo haereticorum falsitati congruant, demonstremus. Nam sequitur: CAPUTsa et nudos spoliasti vestibus aquam lasso non dedisti et esurienti subtraxisti panem in fortitudine brachii tui possidebas terram appellatione aliquando dona Spiritus sancti, aliquando vero signatur confessio
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nãq participatione sapimus. ñ comparatione. Qiuid gͦ mirũ
cũ illud quasi ꝑ doctrinã dr̃. qd̃ scire etiã potuit si taceretur:
Qui ad huc dĩ potentiam quasi defendendo subiungit. Quio pro
tiq ds̃ ẽ qui bono non indiget seruientis. sed bonitatẽ confert
quã recipit. ut oblata bonitas ñ ipsi sed prius accipientib. &
post reddentib ꝓsit. Nam & si ipse in iudicium dñs ueniens
dicit. quãdiu fẽcistis uni de his frĩb meis minimis michi fecis
tis. mira hoc pietate. loquit᷑ ex suoꝵ compassione menbroꝵ. & ip¬
se nos ꝑ hoc qđ caput nr̃m ẽ aduiuat. qui ꝑurã bona opera
in suis menbris adiuuat᷑. Adhuc adiuugit elifaz. qd̃ nullus ig
guat. et ex metu contra nos suum uidicium ꝓponat: Sed qui
uerba sua metiri nesciunt. ꝓcul dubio ad ociosa dicta dilabunt᷑
in quib se minime rephendunt. statim ad noxia & contumeli¬

Expanded text:
Dei namque participatione sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum Dei namque participatione sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dei potentiam quasi defendendo subjungit: CAPUT II.ia et utique Deus est, qui bono non indiget servientis, sed bonitatem confert quam recipit, ut oblata bonitas non ipsi, sed prius accipientibus et post reddentibus prosit. Nam etsi in judicium Dominus veniens dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minietate loquitur ex suorum compassione membrorum. Et ipse nos per hoc quod caput nostrum est adjuvat, qui per nostra bona opera in suis membris adjuvatur. Adhuc adjungit Eliphaz, quod nullus ignoguat, et ex metu judicium contra nos suum proponat? Sed qui verba sua metiri nesciunt, procul dubio ad otiosa dicta dilabuntur. In quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeli
Abbreviated transcription (Latin):
se patent̾ ostendit. qr flagella dñica ñ ex offensione suscepe¬
rit: quĩ si iniquus quisq in hac uita ꝑmittit᷑ ꝓsperari. necesse
ẽut electus dĩ debeat sub flagelli freno retineri. Ex quare
responsio urã repugnare ostensa sit ueritati:ꝰ anuci beati
iob. eum consolari non poterant. in quo suis sermonib ueritati
contraibant. Cumq hunc hẏpocritã uel impium dicerent. ꝑ hoc qd̃¬
ipsi mentientes ꝑpetrabant culpam. augebant ꝓcul dubio pęnam
iusti uuluerib afflicti. Nam scõꝵ mentes qr ueritatẽ diligunt. e¬
tiã culpa fallatie torquet. alienȩ: Quanto enim graue menda¬
cii eẽ cruen aspiciunt. tanto hoc ñ solum in se: sed etiã in aliis
sepe etiam nota replicant. ne tacendo uicti uidean¬
tur. Ande elifaz beati iob sermonib pressus. ea dicit
entiȩ: In comparatione & enĩ dĩ. scientia nr̃a ignorantia ẽ Er

Expanded text:
se patenter ostendit quia flagella Dominica non ex offensione suscepese patenter ostendit quia flagella Dominica non ex offensione susceperit, quomodo si iniquus quisque in hac vita permittitur prosperari, necesse est ut electus Dei debeat sub flagelli fervore teneri, ex qua re responsio vestra repugnare ostensa sit veritati? - Amici beati Job eum consolari non poterant, in quo suis sermonibus veritati contraibant. Cumque hinc hypocritam ipsi mentientes perpetrabant culpam, augebant procul dubio poenam justi vulneribus afflicti. Nam sanctorum mentes, quia veritatem diligunt, etiam culpa fallaciae torquet alienae. Quanto enim grave mendacii esse crimen aspiciunt, tanto hoc non solum in se, sed etiam in aliis saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit est. --In comparatione enim Dei, scientia nostra ignorantia est. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
biciunt᷑ Ratio namq expetit. ut prius qd minus ẽ. & post
in augmento qđ maius ẽ diceret᷑. S sciendũ quia hoc loco.
plus fuit innumerabiles dixisse quã om̃s. Post se enim omnẽ
hominẽ trahit. qui in trib annis & dimidio om̃s quos in stu¬
dio uitȩ carnalis inuenerit. iugo suȩ dominationis astrin¬
git. Ante se uͦ innumerabiles traxit. qr ꝑ quinq milia & ad¬
huc amplius annoꝵ curricula. quãuis carnales om̃s trahere mi¬
mine potuit. multo tamen plures in tam longo tempore. hi qͦs
ante se innumerabiles rapit. quã om̃s quos in tam breui tẽpore
rapiendos inuenerit. Bene gͦ dr̃ post se omẽm hominẽ trahit.
& ante se innumerabiles: qr & tunc minus tollit cum om̃s tu¬
lerit. & nunc amplius diripit cũ corda omĩum ñ inuadit. Hȩc
beatus iob qr contra iniquoꝵ principẽ mnire disseruit. qui in
hac uita extolli ꝑmittit᷑ sed in aduentu dnĩ destruetur: de

Expanded text:
bjiciuntur? Ratio namque expetit ut prius quod minus est, et post bjiciuntur? Ratio namque expetit ut prius quod minus est, et post in augmento quod majus est, diceretur. Sed sciendum quia in hoc loco plus fuit innumerabiles dixisse, quam omnes. Post se enim omnem hominem trahit; quia in tribus annis et dimidio, omnes quos in studiis vitae carnalis invenerit, jugo suae damnationis astringit. Ante se vero innumerabiles traxit: quia per quinque millia, et adhuc amplius annorum curricula, quamvis carnales omnes trahere minime potuit, multo tamen plures sunt in tam longo tempore hi, quos ante se innumerabiles rapit, quam omnes, quos in tam brevi tempore rapiendos invenerit. Bene ergo dicitur, post se omnem hominem trahit, et ante se innumerabiles: quia et tunc minus tollet, cum omnes tulerit: et nunc amplius diripit, cum corda omnium non invadit. Cbeatus Job, qui contra iniquorum principem mire disseruit, qui in hac vita extolli permittitur, sed in adventu Domini destruetur, de
Abbreviated transcription (Latin):
loco homo. humana sapiens dr̃. Sed cũ plus sint om̃s quã innu¬
cur ante se innumerabiles. & post se om̃s trahere dicat᷑. nisi
qd̃ antiquus hostis reꝓbum tunc hominẽ ingressurus. cunc¬
tos quos carnales inuenerit. sub suȩ uigum ditionis rapit: qui
& nunc priusquã appareat innumerabiles quidem. non tam̃¬
om̃s caruales. trahit: ꝙ cotidie a carnali opere ad uitam mul¬
ti reuocantur: atq ad statũ iusticie. alii ꝑ breuem alii uͦ ꝑ longã
penitentiam redeunt. & nunc innumerabiles rapit. cum falsitatis
suȩ stupenda hominib signa. ñ exhibet: cum uͦ corã carnalium
oculis miranda eis ꝓdigia fecerit. post se tunc innumerabiles.
sed om̃s trahet. qr qui in bonis p̃sentib delectantur. potestati
illius se absq retractatione subiciunt. S sicut p̃fati sumus.
qr plus ẽ omnẽ homunem. quã innumerabiles trahere. eur pͥ¬
us dr̃ qr omne trahit. & post in augiento innumerabiles su¬

Expanded text:
loco homo humana sapiens dicitur, sed cum plus sint omnes, quam innucur ante se innumerabiles, et post se omnes trahere dicatur, nisi quod antiquus hostis reprobum tunc hominem ingressus, cunctos quos carnales invenerit, sub suae jugum ditionis rapit, qui et nunc priusquam appareat, innumerabiles quidem, non tamomnes carnales trahit. Quia quotidie carnali opere ad vitam multi revocantur, atque ad statum justitiae, alii per brevem, alii vero per longam poenitentiam redeunt: et nunc innumerabiles rapit, cum falsitatis suae stupenda hominibus signa non exhibet: cum vero coram carnalium oculis miranda eis prodigia fecerit, post se tunc non innumerabiles, sed omnes trahit: quia qui bonis praesentibus delectantur, potestati illius se absque retractione subjiciunt. Sed, sicut praefati sumus, quia plus est omnem hominem quam innumerabiles trahere, cur prius dicitur, quia omnem trahit, et post in augmento innumerabiles su
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis normali rubrica inde fatigatis humeris elientib. sc̃aꝵ munuscła pcum.
osus do ⁊ hoib. cõmunis pat̃ nr sc̃s benedictus mundũ hunc nequã deiuicit. atq
sempit̃nȩ iocunditatis delitias intrauit. epłam illam memorabilẽ transcribere. negle¬
xristis. ⁊ aꝰtenus ut nuꝑ comꝑimꝰ in cognitã habetis. quã ille. scĩ paraclẏti familiarissi¬
mus sinergus. composuit. suꝑni necꝰtaris roris resꝑsit. ac scõ patrono nr̃o Remigio
summȩ humilitatis indiculo direxit. Qua ppt̃ scȩ caritati dutius eiusdẽ exem¬
plar epłe ñ ferentes deesse: ñ eisciẽ ꝑ omĩa u̾bis. eiusdem tam̃ rationis uestigiis

Expanded text:
vinitatis normali rubrica indefatigatis humeris cluentibus, sanctarum munuscula vinitatis normali rubrica indefatigatis humeris cluentibus, sanctarum munuscula osus Deo et hominibus communis pater noster sanctus Benedictus mundum hunc nequam devicit atque sempiternae iocunditatis delicias intravit, epistolam illam memorabilem transscribere neglexistis et hactenus, ut nuper conperimus, incognitam habetis, quam ille sancti paraclyti familiarissimus sinergus conposuit, superni nectaris rore respersit ac sancto patrono nostro Remigio summe humilitatis indiculo direxit. Quapropter sanctae caritati vestrae diutius eiusdem exemplar epistolae non ferentes deesse, non eisdem per omnia verbis, eiusdem tamen rationis vestigiis
Abbreviated transcription (Latin):
ot̾itas ad sũma babilonis in arce.
rrĩ cotistruxit quȩ celũ taugt possg
xitat ira dm̃ ẽfusio fit labioꝵ.
uigunt᷑ ibi nom̃ ñ excidit urbi.
ute uissus abrã pit̾o discede: sarrã.
A upsit sine spe sobolis siͥi ꝯcipiende.
Tandẽ ꝯfectis etate creat᷑ herilis.
Filiꝰ ⁊ lactat sua quã natura grauabat.
eredis forma ñ ẽ motꝰ patriarcha.
Cum mactaret eũ nisi uor emissa deorsũ.
Pareeͥ iussisset. rapit᷑ qͥ cornib heret.
Indumis arics. sequit᷑ patrẽ sua ꝓles.
n cinerẽ sodomas soluens diuina porestas.
b pactũ patrui loth paree cogitar uiu.
eruat eũ segor s ꝑfida utit᷑ uror
silis effigiẽ lubunt anmalia cautẽ.
I.xigui ae ꝑmodici regularis uitȩ sectatores. fr̃s qui st̃ remis ꝯstituti in monasterio
beati ⁊ glłosi ꝯfessoris xp̃i Remigii archiepĩ. scĩs ac dõ dignissimis frĩb cassini. sũme di¬

Expanded text:
ritas Adae summa Babilonis in arce ritas Adae summa Babilonis in arce Turrim construxit, quae caelum tangere possit. Excitat ira Deum: confusio fit labiorum, Disperguntur ibi, nomen non excidit urbi.te iussus Abram patrio discedere Sarram Assumpsit sine spe sobolis sibi concipiendae; Tandem confectis aetate creatur herilis Filius et lactat, sua quam natura gravabat. eredis forma non est motus patriarcha, Quin mactaret eum, nisi vox emissa deorsum Parcere iussisset; rapitur, qui cornibus haeret In dumis, aries; sequitur patrem sua proles.n cinerem Sodomas solvens divina potestas Ob pactum patrui, Loth parcere cogitat uni; Servat eum Segor, sed perfida vertitur uxor In salis effigem, lambunt animalia cautem. xigui ac permodici regularis vitae sectatores, fratres, qui sunt Remis constituti in monasterio beati et gloriosi confessoris Christi Remigii archiepiscopi, sanctis ac Ded dignissimis fratribus Cassini, summae di
Abbreviated transcription (Latin):
ncola pͥmus homo fuit in iuridi parichso.
oniuge in ꝑeum donec suadente uenenum.
ħ ausit. eo einctis miscendo pocula mortis
Sentit adhtie ꝑles qͦa cõmisere pirenes.
accinis in emerẽ nature nuitor honorẽ.
Nce tam̃ ex̃m temerem̃ stipite pai
ãmeus ante fores uetat ensis adire uolantes.
mmolat ante anĩ eam de semine frugũ
rat̾ abel iustus dectit acceptabile murus.
S ponir ferens agnũ talis decet hoꝰtia xum̃.
E nse cadit fratris. Ioquit᷑ pꝰ funera sanguis.
noc iustitie polluto cultor in oabe.
R aptꝰ de t̾ra nulli cõparuit ultra.
Iudicis aduentũ fidens adleta scđm:
Leuiatan cont̾ socio p̃cedet helia
ltio digna di fontes disrupit abissi.
O ctauũ noe seruans in partib arce.
a mnodo ne talẽ paciant᷑ scła o ladem.
N isib humanis ꝑ nubil: pantut᷑ yris.
oruũ ꝑfidie dampnant anmalia queꝙ
Nuntiꝰ inclusis qr noluit eẽ salutis.
Ore gdurtba suo rasaũ iurentib intro.
Dtulerat᷑ foliis. suꝑest armenia teste̾s.

Expanded text:
ncola primus homo fuit in viridi paradiso, Coniuge vipereum donec suadente venenum Hausit eo cunctis miscendo pocula mortis: Sentit adhuc proles, quod commisere parentes. Ac cinis in cinerem naturae mutat honorem. Ne tamen aeterni temeremur stipite pomi, Flammeus ante fores vetat ensis adire volentes. mmolat ante Deum Cain de semine frugum; Frater Abel iustus dedit acceptabile munus Sponte ferens agnum – talis decet hostia Christum –; Ense cadit fratris; loquitur post funera mortis. noc, iustitiae polluto cultor in orbe, Raptus de terra nulli comparuit ultra, Iudicis adventum fidens athleta secundum; Leviathan contra socio praecedet HeliaUltio digna Dei fontes disrupit abissi Octavum Noë servans in partibus arcae; Amodo ne talem patiantur saecula cladem, Visibus humanis per nubila panditur Iris.orvum perfidiae dampnant animalia quaeque, Nuntius inclusis quia noluit esse salutis; Ore columba suo ramum viridantibus intro Detulerat foliis, superest Armenia testis.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet sapere sed sapere ad sobrietatẽ: ne fortasse nimius calor in¬
terimeret. quos pͥus aque niuir̃. iẽ infidelitatis ut torpentumi
actionũ frigora morituros tenebaut. A qr ualde difficile ẽ ut is
qui se. sapientẽ ȩstinat mentẽ ad humilitatẽ reducat. & recta p̃li¬
canub eredat. sensũq sue ꝑu̾sitatis abiciat. recte subiungit᷑. ꝙ us¬

Expanded text:
fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium actionum frigora morituros tenebant. Et quia valde difficile est ut is qui se sapientem aestimat mentem ad humilitatem reducat, et recta praedicantibus credat, sensumque suae perversitatis abjiciat, recte subjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
es desiderat᷑ Bene gͦ de luxuriosi mente dr̃. dulcedo illius uer¬
mis. q ũ qui in desiderio carnalis corruptionis exestuat. ad feto¬
rẽ putredinis anhelat. Flȩc sic̃ in huiꝰ partis tẽiȩ muitio ꝓmisisse
me mnemini sub breuitate trauscurri. ut ea que in hoc oꝑe se¬

Expanded text:
bes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius verbes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub brevitate transcurri: ut ea quae in hoc opere se
Abbreviated transcription (Latin):
cessant̃ agitat᷑. Potest aꝑtiꝰ uermis nomine caro signari. unde & su
ꝑus dic̃. homo putredo. & filiꝰ hominis. uermis. Euxuriosis gͥ quibꝰ¬
libet atq carnis uoluptatib deditis quanta sit cęcitas demonstrat᷑
cũ dr̃. Dulcedo illius uermis. Quid nãq caro nͥ putredo ac uermis ẽ:
& quisquis carualib desideriis auhelat. quid aliud quã uermem
amat: quȩ enĩ sit carnis substantia. testant᷑ sepulchra. Quis pa¬
rentũ quis ainicoꝵ fideliũ. qu libet dilecti sui tangere scaturientẽ
uermib carnẽ potest: caro itaq concupiscit᷑. Penset᷑ quid sit ex¬
animis. & intelligit᷑ quid amat᷑. Nil quippe sic ad edomandũ desi¬
derior carnaliũ appetitũ ualet. quã ut unusquisq hoc qd̃ ui¬
uii di agit. quale sit mortuũ penset. Considerata & enĩ corrup¬
tione carnali citius cognoscit᷑. ꝙr eũ illicite caro concupiscit᷑. La¬

Expanded text:
tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. edo, et filius hominis vermis . Luxuriosi igitur cujuslibet atque carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, ta
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ ñ tunet. post inuenire ñ ualet misericordẽ. Iuȩ nimirũ
sententia ñ solũ ei intendit᷑ qͥ uere fidĩ p̃dicam̃ta deserit. s euã
qͥ in fide recta positꝰ. carnalit̾ uiuit. qr ultio ȩt̃nȩ animadu̾sioĩs
ñ euadif᷑. utrũ in fide an in opere peccet᷑. Lã &si dãpnationis dis¬
par ẽ qualitas culpȩ. tam̃ quȩ nequaꝗ ꝓ penitentiã t̃git᷑. nulla
absolutionis suppetit facultas. Sequit᷑. Sulcedo illiꝰ uermis. Qsqͥs¬
in hoc appetit mundo ꝓsꝑari. cȩteros excedere. reb & honoribus
tumere. hinc ninurũ cura scłaris in delectation ẽ quies in labore.
Iald̾e & enĩ fatigat᷑. sidesit cura scł̃i qua fatiget᷑. Suia aut̃ natu¬
re ẽ uermiuĩ momentis singulis incessant̾ moueri. ñ unmerito sig¬
nat᷑ nomine u̾miũ inquietudo cogitationũ. Euerse  itaq m̃tis duł
cedo. uernus ẽ. ꝙ uide delectabilit pascit᷑ unde ꝑ inquietudinẽ in

Expanded text:
justum non timet, postea invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Sequitur. CAPUT LXIX  Rec. in hoc appetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem natuae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinein hoc appetit mundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo possident. huiꝰ uite adiutoruĩ ferunt: & quãuis ipsi
agere spũalia nequeant. ad sũma tamen tendentib libent subsidia
ministrant. Portare enun asinꝰ onera hominũ solet. Quasi gͦ quidam
asuuis electoꝵ ẽ. qui t̾renis reb ceseruiens deportat onera usib ho¬
minũ. st sepe cũ heretici quẽlibet talẽ ascẽ eccłie gremio au̾tuñ.
quasi pupilloꝵ asinũ abigunt. qr cũ hc̃ ad ꝑsidiã suã ꝑtrahunt. a

Expanded text:
in hoc mundo possident hujus vitae adjutorium ferunt. Et quamvis ipsi in hoc mundo possident hujus vitae adjutorium ferunt. Et quamvis ipsi agere spiritalia nequeant, ad summa tamen tendentibus libenter subsidia ministrant. Portare enim asinus 523 onera hominum solet. Quasi ergo quidam asinus electorum est, qui, terrenis actibus deserviens, deportat onera usibus hominum. Et saepe cum haeretici quemlibet talem a sanctae Ecclesiae gremio avertunt, quasi pupillorum asinu
Abbreviated transcription (Latin):
tionib scriptũ ẽ. Ne transgrediaris t̃minos antiquos. qͦs posuert̃
patres tui. Qui greges diripiunt & pascunt. qr imperitos qͦsq ꝑ¬
u̾sis ad se ꝑsuasionib trahunt. & doctrinis pestiferis ad int̾fici
tur.sponsi uba testantur. qui sponsã suã alloquit᷑ dicens. Niłi cog¬
noueris te o pulchra int̾ mulieres. egredere & abi post uestigia
gregũ. id ẽ nͥ honorẽ tuũ quo ad similitudinẽ dĩ es condita be¬
ne uiuendo cognoueris. a conspectu meȩ contemplationis egredere.
cipimꝰ. nͥ electos dĩ in mentis teneritudine positos. qui magna fidi
grã nutriunt᷑ & patris sui iã ꝓ se mortui faciẽ necdũ uident:
&e sunt pleriq in eccłia qui quosdã conspiciunt celestia appetere. t¬
rena ouĩa despectu habere. & quãuis ipsi huiꝰ mundi laborib in¬
sudent. eis tam̃ quos ad cęlestia auhelare couspiciunt. de reb quas

Expanded text:
tionibus scriptum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt tionibus scriptum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perversis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficitur, sponsi verba testantur, qui sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum , id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, cipimus, nisi electos Dei, in mentis teneritudine positos, qui magna fidei gratia nutriuntur, et patris sui jam pro se mortui faciem necdum vident? Et sunt plerique in Ecclesia qui quosdam conspiciunt coelestia appetere, terrena omnia despectui habere; et quamvis ipsi in hujus mundi laboribus insudent, eis tamen quos ad coelestia anhelare conspiciunt de rebus quas
Abbreviated transcription (Latin):
ñ messet. Adhuc enĩ. et̾nitas ñ habet. quȩ semꝑ eẽ habet: in qua nul¬
la pars suȩ longitudinis p̃terit. ut pars alia succedat. s totũ si
& tardum ñ ẽẽ. & longum eẽ: S hec de ęt̾nitatis dieb loquentes:
conamur magis uide aliquid quã uidemꝰ. Dicat᷑ gͥ recte: qui autem
ne mora longa. sine p̃stolatione ꝑpetua ñ uidemus. Beatꝰ itaq iob
sc̃ẽ eccłiȩ typum tenens sub magno se scientie freno moderatur. ne
plus sapiat quam oportet sapere: & dies dĩ ñ posse comp̃hendi tes¬
tificans. ad hereticoꝵ mox suꝑbiam aspectũ mentis reducit. qui al¬
ta sapere appetunt: & qd̃ capere ut cũq ñ possunt. ꝑfecte scire.
pauerunt eos. Quos alioꝵ nomine nͥ hereticos designat. qͥ a sc̃e eccł̃i
ꝗremio extranei existunt: Ipsi enĩ t̃minos transferunt. qr constitu¬
tiones patrũ p̃uaricando transcendunt. De quib nimirũ constitu¬

Expanded text:
non inesset. Adhuc enim aeternitas non habet, quae semper esse habet, in qua nulnon inesset. Adhuc enim aeternitas non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat, sed totum siet tardum non esse, et longum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, conamur magis videre aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem ne mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit, qui alta sapere appetunt, et quod capere utcunque non possunt perfecte se scire paverunt eos. - Quos aliorum nomine, nisi haereticos designat? qui a sanctae Ecclesiae gremio extranei existunt. Ipsi enim terminos transferunt, quia constitutiones Patrum praevaricando transcendunt, de quibus constitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut finiat᷑. longũ dr̃. in qua uidelicet longuiquitate. eũ quisquis
mentis oculos reducit. retro ꝑ memoriam tendit. ante ꝑ ei pecta
tionem. quasi spatiũ temporis dilatat in mente. Eũq audit et̃¬
iuitatem dĩ. humano more intendenti animo. longa uitȩ. spaci
a ꝓponit in quib metiat᷑ semꝑ. & qͥd abiit retro qđ retineat᷑
quoties in ȩt̾nitate. ista cogitamꝰ: et̃nitatẽ uecdũ cognoui mͦ. Ibi quip¬
pe ẽ. qd̃ nec initio incipit᷑ nec fine t̃minat᷑: uͥ neq erpectat᷑ qd̃ ueniae.¬
I neq ꝑcurrit qd̃ debeat recordari: s ẽ unũ qd̾ semꝑ eẽ ẽ. Qd̾ & si nos
& angłicũ itium uidere incipimꝰ. eẽ tam̃ hoc sine initio uidemꝰ uͥ
sic semꝑ sinẽ fine eẽ ẽ: ut uũquã se animꝰ tendat ad sequentia. acsi
mano modo sp̃e hominib ẽ locutꝰ. ut adhue diceret. ibi expectatio

Expanded text:
ut finiatur, longum dicitur. In qua videlicet longinquitate cum quisque ut finiatur, longum dicitur. In qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro petionem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur quoties in aeternitate ista cogitamus, aeternitatem necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat recordari, sed est unum quod 522 semper esse es initio esse videre incipimus, esse tamen hoc sine initio videmus, ubi sic semper sine fine esse est, ut nunquam se animus tendat ad sequentia, ac simano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendit. Ait gͦ. ab omĩpotente ñ sunt abscondita tempora. qͥ
aut̃ nouert̃ eum. ignorant dies lłus. qr ipse quidẽ ur̃ã cõ¬
p̃hensibilit̃ conspicit. nos aut̃ ea que eiꝰ st̃ cõp̃hendere nullate¬
nus ualemus. d cũ natura dĩ simplex sit. mirandũ ualde eur dr̃
dies eius sunt. Ds̃ nãq. hoc ẽ qd̃ habet. Et̃nitatẽ quippe habet.
s ipse ȩt̾nitas ẽ. Lucem habet. s lux sua ipse ẽ. Claritatẽ habet.
sed ipse ẽ claritas sua. Nonẽ gͦ in eo aliud eẽ. & aliud habere.
Iuid ẽ itaq dicere qui uouerunt eum ignorant dies illius. nͥ ꝙr
& qui cognoscunt eũ adhuc nesciunt: Nã & qui eũ iã fide te¬
nent. adhuc ꝑ speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit ȩtñitas. quẽ
ueracit᷑ credimus. qualit̾ tamen sit ipsa eiꝰ et̃nitas. ignoramus.¬
cogitare consueiumꝰ quȩ ꝑ exꝑientiam scimꝰ. Omẽ enĩ qd̾ cepit &
desinit: intio & fine c̃cluditur. Qd̃ si mora aliquantula differtur

Expanded text:
condita tempora; qui autem noverunt eum, ignorant dies illius. Quia ipse quidem nostra comprehensibiliter conspicit, nos autem ea quae ejus sunt comprehendere nullatenus valemus. Sed natura Dei cum simplex sit, mirandum valde est, curdies ejus sunt. Deus namque hoc est quod habet. Aeternitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse, et aliud habere. Quid est itaque dicere: Qui noverunt eum, ignorant dies illius, nisi quia et qui cognoscunt eum adhuc nesciunt? Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus, qualitcogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne quod coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differtur
Abbreviated transcription (Latin):
nant. ad uerã sidẽ uł ad scĩtatis habitũ ueniunt. se q plusquã
necesse ẽ de siussensie p̾sumunt. sepe in fide quã accipunt ea
quȩ ñ accipiunt ꝑscrutari uolunt. ut ratione magis in oõ quã
fide teneant᷑. Quia uͦ humana mens ꝑscrutari ñ ualet diuina se¬
creta. omẽ qd̃ ratione ꝑscrutari ñ possunt. crede c̃tẽpnunt. & ꝑ
inqͥsitionẽ iumiã in errorẽ labunt᷑. hi itaq cũ necdũ crederes
ut adhuc ad miqͥtatis oꝑa uacarent. aquę niuiũ fuert̃. s eũ
carnalia facta deserentes in fide ad qua plueti st̃ plus appe¬
tunt pscrutari quã capiunt. ampliꝰ pfect calent quã ealere debue¬
rt̃ Bene gͦ de hoc ꝑu̾so quolibet ꝓphetantis dũtaxat sententia ñ
optantis dr̃. Ad nimiũ calorẽ transeat ab aquis niuiũ. Lesi aꝑte di¬
ceret᷑. Qui humilit̾ sub discipline uincla ñ restringit᷑. ab infidelita

Expanded text:
ad veram fidem, vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide, quam accipiunt, ea quae non capiunt perscrutari volunt, ut ratione magis in Deo quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
uenti comparant᷑. qr irruente aura temptationis. dũ nulla subni¬
xi sunt ratione grauitatis. eleuantur ut corruant. It sepe aliciuꝰ
meriti se eo existere estimant. quo eos in alta flatꝰ erroris portat.

Expanded text:
venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subniventi comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et saepe eo se alicujus meriti existere aestimant, quo eos in alta flatus erroris portat.
Abbreviated transcription (Latin):
choat. & nnitando multi secunt᷑. d eiꝰ principalit̾ culpa ẽ: qui ꝑ¬
u̾sis sequentib exempla p̾buit iniquitatis. Ande & ad illũ redit
erebro sententia. qui auctor extitit in culpa. Iquȩ aut̃ suꝑficies
huc illucq aurora impellit᷑. & nulla stabilitate solida passim mo¬
uet᷑. Iniqui gͥ mens plusquã aque suꝑficies leuis ẽ. qr quelibet
hanc aura temptationis attigerit. sine aliqua tarditate retracta¬
tionis trahit. Si enĩ cor fluxũ cuiꝰlibet ꝑu̾si oogitainus. quid aliud
quã in uento positã aquȩ suꝑficiẽ cernimꝰ: ñunc nãq illud au¬
laciȩ ꝑtrahit. Iuꝑficies gͦ aquȩ leuis ẽ quẽ qͥlibet erroris uentꝰ
uenerit impellit. Vndẽ bene qͦ ꝑ psalmistã dr̃ Os̃ ms̃ pone il¬
nunt᷑ iniqui. qr in cireuitu laboris missi dñ ea quȩ ante st̃
neglegunt. & ea quȩ deserenda sunt secunt᷑ ex posteriorib eleuã¬
tur. & in anteriorib cadunt. Qui recte qͦ stipulȩ ante faciem

Expanded text:
 principaliter culpa est, qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia, qui auctor exstitit in culpa. Aquae autem superficies huc illucque aura impellitur, et nulla stabilitate solidata movetur. Iniqui igitur mens plus quam aquae superficies levis est quia quamlibet hanc aura tentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aulaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene qnuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inconuenient᷑ ex pͥmunt. in qua allene conseientiȩ ñ uident᷑. lux
uͦ nr̃a patria ȩt̃na ẽ. in qua dũ uultꝰ aspicimꝰ corrda in nob̃ nr̃a ui¬

Expanded text:
non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur, lux non inconvenienter exprimunt, in qua alienae conscientiae non videntur, lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus prospicimus, corda n
Abbreviated transcription (Latin):
peccati sui tenebras deserens. ad lucẽ iã erumpit et̃nitatis. sic̃ de
Iđ gͥ iustꝰ qͥsq iulticiȩ luce irradians. in p̃senti uita honorib sub¬
limat᷑. eo ante ꝑu̾soꝵ oculos tenebrȩ mortis fiunt. qr que ꝑu̾se se
egisse meminert. o rigere ꝑtimescunt. Semꝑ nãq desiderant in
suis prauitatib se relaxari. incorrecti uiuere. & de ceulpa gaudiũ
habere. Quoꝵ ipsa lȩtalis lititia conuemient̃ expͥmit᷑. cũ ꝓtinus sub¬
mente gaudent in farinorib. ꝑ eulpã suã oritidie ad supplicium
trabunt᷑. & securist̃. Unde & ꝑ salomonẽ dr̃. St̃ impii qui ita secr¬
ri st̃. quasi ustoꝵ facta habeant. De quib rursũ scriptũ ẽ Qui le
tant᷑ dũ malefeceruit. & exultant in reb pessimis dic itaq in
Ttenebras quasi in lucẽ ambulant: qr ita gaudent in nocte peccati.
acsi eos lux iusticiȩ circũ fundat. Uel certe ꝙ tenebre uitã p̾sentẽ

Expanded text:
peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de itur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimatur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus submente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . » Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justitiae circumfundant. Vel certe, quia tenebrae vitam praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ fideliũ expectant. eosq in tribuiatione uidere desiderant.
& in tenebris domos ꝑfodiunt. dr̃i cor innocentium s tamen infir¬
moꝵ deiectionis tempore pessima collocutione corrũpunt. d plerũ¬
q contingit. ut dũ bonos quosq in deiectione conspiciunt. subi¬
to occulta dispensatione diuina uistus quispiã qui uidebat᷑ opp̃¬
ssus aliqua scł̃i potestate fulciat᷑. eiq ꝓsꝑitas uite p̃sentis arri¬
deat. quẽ pͥus adu̾sitatis tenebre deprimebant. Iuã nimirũ ꝓsꝑi
tatẽ illius cũ ꝑu̾si conspicunt. sic̃ p̃dictũ ẽ ꝑturbant᷑. Alox gͦ ad
corda sua redeunt. ante m̃tis oculos reuocant qͥequid se ꝑuerse
egisse meminerunt. uindicare in se omẽ uitiũ formidant: & undȩ
ille lucet qui potestatẽ susceꝑit. inde ꝑusus quisq qui corrigi me¬
tuit. in umbram tenebrescit bene gͦ dr̃. Si subito apparuerit au¬
rora. arbitrant᷑ umbrã mortis. Aurora quippe mens iusti ẽ: quȩ

Expanded text:
dere desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, qutatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae,