comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus ap̃te eet itacum ea¬
ueerhibeas. ¶ocinter¬
dictum ꝓponitur adu̾su̾
eum quem quis exibeͣ de¬
be desiderat eum quem ĩ
potestate sua eẽ dic̾ ⁊exi
his uerbis apparet ei cu¬
ius inpotestate ẽ hoc int̃¬
dictum ꝯpetẽ. ¶ In hoc ĩt̾¬
dco pretor nõ admittit i¬
cãmi cum ap̃cum sit qui¬

Expanded text:
nus apud te esset, ita eum eamve exhibeas". Hoc interdictum proponitur adversus eum, quem quis exhibere desiderat eum, quem in potestate sua esse dicit. et ex verbis apparet ei, cuius in potestate est, hoc interdictum conpetere. In hoc interdicto praetor non admittit causam, cur ap
Abbreviated transcription (Latin):
isse br̃ditatem dicam i
tam deḣrditate agiop¬
te ap̃ aliquem ẽ. mutil¬
e hoc int̾clictum eĩt qr fi¬
cum lib̾am facultatem

Expanded text:
hereditatem dicam, tam de hereditate agi opte apud aliquem est, inutile hoc interdictum erit, quia ficum liberam facultatem
Abbreviated transcription (Latin):
dcõ defendit. Cetum ces¬
sat int̾dc̃m ⁊ succede po¬
cĩt nocio p̾toris ut ap̃eũ
disceptetim. utrum quiᷤ
inpotestate sit anno sit
do ł cognnitio. ⁊is dequo
agitur imipnbes ẽ ał di¬
fferre oportẽrem intpẽi
pub̾tatis alias repsent
nam siis qui se prẽmdi¬
cit auctis prudentie fid̾i
explorate ec̃t usq indiẽ
licis impubẽm ap̃se he¬
bit. Is nõ qui ꝯtrouers¬
iam fac̃̾ sihumuł calũp

Expanded text:
t: ceterum cessat interdictum, et succedere poterit notio praetoris, ut apud eum disceptetur, utrum quis in potestate sit an non sido vel cognitio et is de quo agitur impubes est, alias differri oportere rem in tempus pubertatis, alias repraesentanam si is, qui se patrem dicit, auctoritatis prudentiae fidei exploratae esset, usque in diem litis impuberem apud se habebit: is vero, qui controversi
Abbreviated transcription (Latin):
aliene potatip̃r famiłi¬
ꝓbet filium pr̃in suapo¬
testate eẽ tm̃ cãcognita
mat̾mretinendo eo po¬
tioreĩt idq decͥtis dimi
pu quibdam ꝯtinetur
optinnt enim mat̾ ob
nequitiam pr̃is. ut sire
dimmnutiõe patrie pote

Expanded text:
alienus patris familibet filium pater in sua potestate esse, tamen causa cognita mater in retinendo eo potior erit, idque decretis divi Pii quibusdam continetur: optinuit enim mater ob nequitiam patris, ut sine deminutione patriae pote
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ demintiatõnib ⁊ edc̃is
littĩsq euocandis ¶Hoc
senatus consuitum adõs
ptinent latitantes quos
tus consulto locus ẽ. om̃s

Expanded text:
 denuntiationibus et edictis litterisque euocandi sunt. Hoc senatus consultum ad omnes pertinet latitantes, quostus consulto locus est: omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tore ad eẽ noluissent si cã
cognita pretorp̃mntiass
libertatem his debi eodez
uire statum sernari ac si
directo manumissi esset.
ħsenatus ꝯsultum aded
ptinet quib excã fidei ꝯ¬
missi lib̾tas debebatur. ꝓ¬
inde silib̾tas nõ debẽtur. o¬

Expanded text:
tore adesse noluissent, si causa cognita praetor pronuntiasset libertatem his deberi, eodem iure statum seruari, ac si directo manumissi essent'. Hoc senatus consultum ad eos pertinet, quibus ex causa fideicommissi libertas debeatur. proinde si lib
Abbreviated transcription (Latin):
dOmobpactioem lib̾¬
tatis ancuiam furtira
a serno accepit pot̾ ꝑtuz
eius qͣi ẽptor usucapẽ.
cillam qͣm sb̾ripuerat
pro capite suo dedit ea
cum ptum nsucapẽ pos¬
sit. i⁊ hic dominus qua¬
si empcorptum usuca

Expanded text:
ob pactionem libertatis ancillam furtiuam a seruo accepit, potest partum eius quasi emptor usucapere.cillam, quam subripuerat, pro capite suo dedit: ea eum partum usucapere possit. respondit: hic dominus quasi emptor partum usuca
Abbreviated transcription (Latin):
clucri faciendica probr¬
de nsu capẽ posse filium r¬
nes eum fuisse muo pre
cuiconsequens e ut filiuꝰ
aprẽ hr̃s institutus nes
br̃ditaruas apr̃e sibi don¬
atas propte coh̾rdum u¬

Expanded text:
lucri faciendi causa pro herede usucapere posse.Filium qnes eum fuisse uiuo patre. cui consequens est, ut filius a patre heres institutus res hereditarias a patre sibi donatas pro
Abbreviated transcription (Latin):
nem euis quiprobrde n¬
sucapit. Custedic enim
cara rem tenet. Quid gͦ
ẽ. aimnpleta usucipione
ius pignoris ꝑtinebit i
ut non prins discedat q̃
sisolutum ei legatum fi¬
erit. aut conomine sa¬

Expanded text:
nem eius, qui pro herede usucapit: custodiae enim causa rem tenet. quid ergo est? etiam impleta usucapione ius pignoris retinebit, ut non prius discedat, quam si solutum ei legatum fuerit aut eo nomine sa
Abbreviated transcription (Latin):
am abscentis cãm ageb
io bona fideem̃ti. Quesi¬
tum ẽ cum sciret parte
fundi abscentis eẽ anto¬
tum fundum longa põe

Expanded text:
am absentis causam agebaio bona fide ementi: quaesitum est, cum scierit partem fundi absentis esse, an totum fundum longa posse
Abbreviated transcription (Latin):
alienum eẽ. ¶Quisciens
eniit abeo. quem pretor
ut suspectum hrdem mi¬
nue̾ uetuit nsu nocapi¬
et ¶ Procurator tuus si fr̃
dum quenicentum aur
ut te dampno afficẽt ign¬
orante ep̃tore dubitariñ
oz quin emꝑtor longo i¬
cp̃r capiatñam ⁊ cum sci¬
ens quis alienum fund̃¬
alienum uendidit igyo
premio corrupit quoin¬

Expanded text:
alienum esse.Qui sciens emit ab eo, quem praetor ut suspectum heredem deminuere uetuit, usu non capiet.Procurator tuus si fundum, quem centum aureut te damno adficeret, ignorante emptore, dubitari non oportet, quin emptor longo tempore capiat: nam et cum sciens quis alienum fundum uendidit ignorpraemio corrupit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enm qui existimat se
quid emisse necemerit
no posse proemptore u¬
hãt. Nam si forte ẜuus
łprocurator ci emend¬
am rem mandass ꝑsua¬
serit eiemisse se atq ita
usucpuitur salna p̃¬
toru pignoris cã.¬
auł. Ilienam arcam bo¬
na frocemit ⁊ an mnplet¬
ecli ficare cepit ⁊ demin

Expanded text:
est eum, qui existimat se quid emisse nec emerit, non posse pro emptore uhabeat: nam si forte seruus vel procurator, cui emendam rem mandasset, persuaserit ei se emisse atque ita usucapiuntur salva praetorii pignoris caum.Alienam aream bona fide emit et ante impletaedificare coepit: ei denunt
Abbreviated transcription (Latin):
an longa põne capet.M.si
emeret eimanumisso r
titius ei fundum tradid¬
erit. cum putaret ⁊ pecu¬
liim ei concessum eẽ uł
q̃ cum ignoraret peculiũ
cħo mag̾ seruum dutiy¬
ã põnẽ capẽ. Quia au̾ scit
sernus peculium sibi cõ¬
cessum nõ eẽ aut scire d
⁊ ꝑ hoc simił ẽ ei quisecre¬
ditorem simnilat eẽ. Qd̾i¬
manumisso concessum
nõ eẽ donare pocius qm ĩ¬
debitum fundum solne̾
intelligendus ẽ. Situtor
rem pupilli surripm̃t et
uen diderit nsucapio nõ
continga prinsqͣmres m
potãtem pupilli redeat.d¬
nlam tutor inre pupilli
time domini loco babetur
cum cutela administret
nõ cum pupillum spoli¬
t ¶Qui bona fide alemĩ¬
amisit deinde eo tp̃r na
s non capiet longo tp̃r

Expanded text:
an longa possessione caperet. emeret, et manumisso ei Titius fundum tradiderit, cum putare‹t› peculium ei concessum esse uel etiam cum ignoraret peculium ilo minus seruum diutina possessione capere, quia aut scit seruus peculium sibi concessum non esse aut scire debet et per hoc similis est ei, qui se creditorem esse simulat. qmanumisso concessum non esse, donare potius quam indebitum fundum soluere intellegendus est.Si tutor rem pupilli subripuerit et uendiderit, usucapio non contingit, priusquam res in potestatem pupilli redenam tutor in re pupilli tunc domini loco habetur, cum tutelam administrat, non cum pupillum spoliat.Qui bona fide aliamisit, deinde eo tempore se, non capiet longo tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
ere solemus. Qr si cont̾¬
ditione ita usucapione
rem nram faciemus ĩt¬
nemiente liba ꝑsona et
sipeculn nomine qd̾ no

Expanded text:
ere solemus: quare sicut traditione, ita usucapione rem nostram faciemus interueniente libera persona, et si peculii nomine, quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
nis hoc tṗe brdi procedere¬
Sifundum cornelianũ
proemptore longa põne
capiam ⁊ ꝑtem exiucini
fundo ei adiciam. utrimi
cam quoqz ꝑtem reliqro
tp̃c proemptore capiam
anintegro statuto tp̃r.r¬
icum tur ꝓpriam ⁊ separ
gam põnem earum inte¬
g̾ro statuto tp̃r impleri.i¬

Expanded text:
uis hoc tempus heredi procedere.Si fundum Cornelianum pro emptore longa possessione capiam et partem ex uicini fundo ei adiciam, utrum eam quoque partem reliquo tempore pro emptore capiam an integro statuto temporiciuntur, propriam ac separagam possessionem earum integro statuto tempore impleri.
Abbreviated transcription (Latin):
õꝑ. Quicum proh̾rde ł
proemptore usucapẽt
precanorogauit usuca¬
pere non pot quid porro
possidẽ qui precario nul
emerini aliquos pute
alienos. ⁊ qui sunt sciã
reliquos usucapiam. d
sugnorem quisint ali¬
eni neminem usucapẽ
possum. ¶ Post morter
eius qui hominem emꝰ¬
erit expleto tp̃r qd̾ defu¬
iss adusucapionem q¬
uis eum hominemhis
posside̾ non cepiss fiet
tñeius. s hoc ita sinezo
uł Qui fundum proep̃¬
tore possideba. anqua
diutinam põem imple¬
serint relinquendum
enis gra quesitum ẽ an

Expanded text:
i, cum pro herede uel pro emptore usucaperet, precario rogauit, usucapere non potest: quid porro possidere, qui precario uult emerim, aliquos putem alienos et qui sint sciam, reliquos usucapiam: quod si ignorem, qui sint alieni, neminem usucapere possum. Post mortem eius, qui hominem emerit, expleto tempore, quod defuisset ad usucapionem, quamuis eum hominem heres possidere non coepisset, fiet tamen eius: sed itaum.Qui fundum pro emptore possidebat, antequam diutinam possessionem impleserunt relinquendae eius gratia: quaesitum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
lam he̾bit is qui igno ra¬
uit antotum. ⁊quid dic¬
emus dealia parte anad
eum qui scit ꝑtineat. s
sit quieum ꝯpanit scie̾s
qd alius ignoramit ¶St
⁊ alie cae exquibꝰ mnlib̾¬
tate proclamatio deneg¬
milia necatus cẽ cdicatũ
cumenim meositiste ũ
suppucio fortesi astutie¬
cdus nõ d liberale indici¬
um ei concedi. s ⁊sidatũ
fu̾it qr dubitat utrumi
nocens sitan innocens d¬
iffertur lib̾ile iudicium
donee constat demorte ei
quinecatus ẽ apparebit
enim utrum supplicio af¬
faciendus sit anno. ¶Si
quis exserintute inliuer¬
tatem ꝓclamant petito¬
ris ꝑtes sustinet. Sinõ
seruitute petatur is ptẽ
actoris sustinet qͥ ẜuum
suumdicit. igitur cum
de hoc inctum est ũ possir
uid icium ordinem acci¬
peͣ. hͥ añ p̃ cum qui delib̾¬
tate cogitur᷑ ẽ disceptatũ
utr̃ exuib̾tate inseritut¬
e anoͣ agatur. ⁊ si forte ꝓ¬

Expanded text:
lam habebit is qui ignoravit an totum? et quid dicemus de alia parte? an ad eum qui scit pertineat? sed sit qui eum comparavit sciens, quod alius ignoravit. Sunt et aliae causae, ex quibus in libertatem proclamatio denegmilia necatus esse dicatur: cum enim in eo sit iste, ut supplicio forte sit adficiendus, non debet liberale iudicium ei concedi. sed et si data quia dubitatur, utrum nocens sit an innocens, differtur liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui necatus est: apparebit enim, utrum supplicio adficiendus sit an non. Si quis ex seruitute in libertatem proclamat, petitoris partes sustinet: si seruitutem petatur, is partes actoris sustinet qui seruum suum dicit. igitur cum de hoc incertum est, ut possit iudicium ordinem accipere, hoc ante apud eum, qui de libertate cogniturus est, disceptatur, utrum ex libertate in seruitutem a
Abbreviated transcription (Latin):
tur aclege cliesentia pro¬
m alib̾tis incedes capere
s obligare eos. Itaq sispõ¬
tesua lib̾tus m̾cedem pa
certam summam ꝓmisi
⁊ ad ic̃ obligari sibi lib̾tu
ũ mcedem oparum capie
id intelłr quihocsolum a¬
git ut utiq m ce dem capi¬

Expanded text:
tur lege Aelia Sentia patroni a libertis mercedes capere, sed obligare eos: itaque si sponte sua libertus mercedem patcertam summam promisitet adicit: obligare sibi libertum, ut mercedem operarum capiat, is intellegitur, qui hoc solum agit, ut utique mercedem capi
Abbreviated transcription (Latin):
dcores iudcantur frauda¬
n. ¶Subconditioe ẜuꝰ
legatus pendente condi¬
tione pleno uiris hrois
ẽ s nullam libertatemi
abeo consequi pot̾. ne leg¬
atario innina fiẽt.
año manumittente eor
seruus adlib̾tatem penr¬
uemĩt exconstitoe liui d¬
marci an possitut ingra

Expanded text:
ores uideantur fraudari. Sub condicione seruus legatus pendente condicione pleno iure heredis est, sed nullam libertatem ab eo consequi potest, ne legatario iniuria fieret. et non manumittente eo seruus ad libertatem peruenerit ex constitutione diui Marci, an possit ut ingra
Abbreviated transcription (Latin):
em̾it ab hoc quiscunt igͦ¬
rans denegandiẽ el liber¬
tas. ¶Sidno simuleme¬
rint partes alt̾ sciens alt̾
ignorans indendum eit
nu quid is quiscunt ñ
debea nocere ignoranti
Qd̾ quidem mͦagis ẽ. s¬

Expanded text:
emerit ab hoc, qui sciuit, ignorans, deneganda est ei libertas. Si duo simul emerint partes, alter sciens, alter ignorans, uidendum erit, numquid is qui scit non debeat nocere ignoranti: quod quidem magis est. s
Abbreviated transcription (Latin):
auetemꝯsensus nichil
libertati pro dẽ sicutinon
prodẽ sifructuarius pup¬
illus manumissiom si¬
milrconsentiant.
uii quem testator legar¬
erat manumittendo n

Expanded text:
atem consensus nihil libertati prodest, sicuti non prodest, si fructuarius pupillus manumissioni similiter consentiat. um, quem testator legauerat, manumittendo ni
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.Ampuus puto nay¬
ralib quoq hoc id patrã¬
dum ut parẽs filium ĩser¬
issum possit inub̾tatem
uendicare militiq̃ proie¬
cessarus sibipsonis deli¬
bertate litigare ꝑmictit᷑
ẽ. qui pro eolitigq tẽ nec¬
cessariume darifacultaẽ
⁊̃ matri ł filiab uł sorori¬
br eius cet̾isq mulierib
q̃ decognatione sunt ł q̃
uxori adire p̃torem choc

Expanded text:
Amplius puto naturalibus quoque hoc idem praestandum, ut parens filium in serissum possit in libertatem uindicare. Militi etiam pro necessariis sibi personis de libertate litigare permittitur. est, qui pro eo litiget, tunc necessarium est dari facultatem etiam matri uel filiabus uel sororibus eius ceterisque mulieribus quae de cognatione sunt uel etiam uxori adire praetorem et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ores ples manumiserit ñ
oium lib̾tas inpedietun
s qui primis libi crunt
donec cclitoribꝰ suum so
natus es nec sufficiat pos¬
teriorem retrahi inẜuitr¬
te.priorat sufficiat na
hoc cau seq̃ti loco scriptu¬

Expanded text:
ores, plures manumiserit, non omnium libertas impedietur, sed qui primi sunt, liberi erunt, donec creditoribus suum solnatus sit nec sufficiat posteriorem retrahi in seruitutem, prior sufficiat: nam hoc casu sequenti loco scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
gmͣ uellet aliqm mnuma
inferri in hac caũ equinnẽ
quib dim ꝑsonis dari li¬
centiam pro colitigare ut
puta parenti qͥ dicat filiũ
insua potestate eẽ. Nam¬
⁊̃ sinolit filius proeoliti¬
gabit. s ⁊si mn potestate ñ
libens parentum ⁊̃ min¬

Expanded text:
 uellet aliquam iniuriam inferr‹e›, in hoc casu aequum est quibusdam personis dari licentiam pro eo litigare: ut puta parenti, qui dicat filium in sua potestate esse: nam etiamsi nolit filius, pro eo litigabit. sed et si in potestate non liberis parentium eti
Abbreviated transcription (Latin):
soluend̃ pecimieiam ces¬
sit suie indiem uł sb̃odi¬
tione fit debitun⁊ diu̾sa
tamẽ legatisb̾ conditioẽ
relictinam anquam cõ¬
ditio extitit in ter cclitoes
legatarius iste nõ heatũ¬

Expanded text:
soluendae pecuniae iam cessit, siue in diem uel sub condicione sit debitum. diuersa causa est legati sub condicione relicti: nam antequam condicio extiterit, inter creditores legatarius iste non ha
Abbreviated transcription (Latin):
annum pcium ꝑtitus e
pot̾it eis lib̾tas denegai
Siquis sciens lib̾umꝰ e¬
mit nõ de negabr uendi¬
to. ilib̾tate proclamat¬
io aduersus eum ꝗ cum

Expanded text:
annum pretium partitus est, poterit ei libertas dene gari. Si quis sciens liberum emerit, non denegatur uendito in libertatem proclamatio aduersus eum qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
numissor domino brs
exticit. naml eius uirre
cognationis quimanu¬
misit hr̃s exticit nõ idõs¬
ditione hrditatis lib̾tatiꝰ
datioconfirmatur.

Expanded text:
numissor domino heres extitit, nam licet eius iure cognation‹i›s qui manumisit heres extitit, non ideo aditione hereditatis libertatis datio confirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur si q̃ pecunia mine deb¬
eretur nõeẽ manimnissio¬
ne liberum fcm̃ parił solu¬
ta ergo pecuma exilla uo¬
luntate lib̾fit.

Expanded text:
tur, si pecunia etiam nunc deberetur, non esse manumissione liberum factum. Paulus: soluta ergo pecunia ex illa uoluntate liber fit.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Sec simaritus intͣ se¬
xagesim̃ liem decesserit
an manumittẽ ł aliena¬
re iam possit supscripta
ꝑsonas indeamus ⁊non
puto posse qmius accu¬
sacorem mułr deficiatur
marito cum pr̃e accusaẽ¬

Expanded text:
. Sed si maritus intra sexagesimum diem decesserit, an manumittere uel alienare iam possit supra scriptas personas, uideamus. et non puto posse, quamuis accusatore mulier deficiatur marito, cum pater accus
Abbreviated transcription (Latin):
do lib̾tas atestatore ĩfr¬
aude cclitorim relictañ
ꝯpetit nam sic̾ aucta hr¬
ditas ꝓ dẽ lib̾tatibdita io¬
cet deminuta. ¶ Si bis ẽ
lib̾tas relictae iussus sit
hr̃di daretantum quãti
ẽ aliber ẽẽ uidemins an
cuples ño profic̾ adliber
ta abeo qui postea at ip̃er¬
seruus pronuntiatus ẽ.

Expanded text:
ibertas a testatore in fraudem creditorum relicta non competet: nam sicut aucta hereditas prodest libertatibus, ita nocet deminuta. Si is, cui libertas relicta est, iussus sit heredi dare tantum, quanti est, et liber esse, uideamus, an cuples non proficit ad libertta ab eo, qui postea seruus ipse pronuntiatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
orun cogitatioe iam depe¬
na sua cert̾eẽ potera me¬
ciam delictoꝵ qͣm dampã¬
tioe ius dande libertatis ⁊
pr̃manumittere filĩ ig¬
rans patrẽ decessissema¬
nmisit undc̃a. nõ fieri
lib̾tas debeatur minor.xx.
annis seruum uenda ut
manumittatur. łqr hac
lege emerat nõ ĩpeclitur
alienatio. ¶Siꝑtem qͣm
cĩm puare poss tradidit
nula fraus intelligetur.
atore ꝯpetat. ¶ Ansto.R.¬

Expanded text:
orum cogitationem iam de poena sua certus esse poterat, mutia delictorum, quam damnatione ius dandae libertatis eupater manumittere, filius ignorans patrem decessisse manumisit vindicta, non fieri libertas debeatur, minor uiginti annis seruum uendat, ut manumittatur, uel quia hac lege emerat, non impedietur alienatio. Si partem, quam causam probare posset, tradiderit, nulla fraus intellegetur. atore competat. Aristo r
Abbreviated transcription (Latin):
m̾m dacetur manumis¬
sioẽm ł alienatioem nõ ĩ¬
pecliri s ꝯsiconstantem¬
atrimomo mułrdurdi¬
uortium cogitat mann¬
mittat ł alienet. ⁊ hoc dil¬
ucidis ꝓbationib finͣt i
ad probatum qĩ infran
de legis hoc fem sit. no dz
alienatio ualẽ manumi¬
ssio alienationemom̃ez:
oĩo accipẽ debenius.

Expanded text:
m, dicetur manumissionem uel alienationem non impediri. Sed et si constante matrimonio mulier, dum diuortium cogitat, manumittat uel alienet et hoc dilucidis probationibus fuerit adem legis hoc factum sit, non debet alienatio valere vel manumissio. Alienationem omnem omnino accipere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ quinq dando lib̾ eẽ ꝙͣ¬
ins alt̾ non ded̾it. ¶Cum
testõ seruus lib̃ẽẽ iussus
ẽ uł uno explurib hroi¬
bo institutis adeunte hr¬
ditatem statim lib̾ẽ.¬
lp̃. Siquis lib̾tatem sb̾
iuris uirandi conditiõe
reliq̃rit edicto p̃toris locꝰ
nõ erit. uttransuirandi
conditio remittatur. et
m̾ito. Namsiquis rem¬
iserit conditionem libe̾¬
tatis ip̃am lib̾tatem in¬
peclit dum conpetẽ alit̾
nõ poss qͣm si paritumi

Expanded text:
alter quinque dando liber esse, quamuis alter non dederit. Cum testamento seruus liber esse iussus est, uel uno ex pluribus heredibus institutis adeunte hereditatem statim libe Si quis libertatem sub iurisiurandi condicione reliquerit, edicto praetoris locus non erit, ut iurisiurandi condicio remittatur, et merito: nam si quis remiserit condicionem libertatis, ipsam libertatem impedit, dum competere aliter non potest, quam si paritum
Abbreviated transcription (Latin):
stitutum ẽ. uetitum ĩte¬
st̃o adlib̾tatem ꝑduci ñ
posse manumitti ħ ad cõ
ꝑtine̾ puco quitestatoris
fuerunt ul hrdis. Sẽno
enim alieno idrogari nõ¬

Expanded text:
stitutum est vetitum in testamento ad libertatem perduci non posse manumitti, hoc ad eos pertinere puto, qui testatoris fuerunt vel heredis: servo enim alieno id irrogari no
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum legis aut fact¬
e bonerario obligamuir
gr̾atu fieri precipiuntur
ul fi probibentur necͣcita¬
te obligantur quib nol
aliud facẽ quamqd pre¬
ceptum ẽ qd enent innec¬

Expanded text:
praeceptum legis aut ce honorario obligamur stratu fieri praecipiuntur vel fieri prohibentur. Necessitate obligantur, quibus non licet aliud facere quam quod praeceptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosus quis ꝓhibetur id
religiosumfacere non pot̾
at peccuma sepelui no pot
ut a mandatis principat¬
ib cauetur.s ⁊ sidere ciui¬
tatis aliqs sb̃ripiat costi¬
tutõib pͥncipu duorum
traiam ⁊ adriamcauetur

Expanded text:
ur, id religiosum facere non potest: at pecunia sepeliri non potest, ut et mandatis principalibus cauetur.Sed et si de re ciuitatis aliquid subripiat, constitutionibus principum diuorum Traiani et Hadriani cauetur
Abbreviated transcription (Latin):
ml. Siqͥnis seruo testo d̾¬
derit lib̾tatem adirecto qp
fidei commissum in pote¬
statem sermẽ utrum uel¬
it exdirecto. an exfidicom¬
misso ad lib̾tatem ꝑuem¬

Expanded text:
m.Si quis seruo testamento dederit libertatem et directo et per fideicommissum, in potestate serui est, utrum uelit ex directo an ex fideicommisso ad libertatem pe
Abbreviated transcription (Latin):
cratutum testõ ita cauit i¬
seruus meus cratutum
sit cumtestator seruum cͣ¬
tinum nohebat. s hũc so¬
lum cratistum nranchil
ob ẽẽ qd̃ insilaba errass sc̃¬
ripti testȯhr̃des añ adeta¬
tem hrditatem pactis cũ
cͥditorib ut ꝑte dinidias
apretore int̾posita brdita

Expanded text:
Cratistum, testamento ita cauit: 'seruus meus Cratinus sit, cum testator seruum Cratinum non habebat, sed hunc solum Cratistum. respondit nihil obesse, quod in syllaba errasset.Scripti testamento heredes ante aditam hereditatem pacti sunt cum creditoribus, ut parte dimidia a praetore interposito heredita
Abbreviated transcription (Latin):
tum frit sticus sicapna¬
fuñt ierit liber esto auter
liberum nonẽcquam sica¬
puam ient. hoc amplus
octauenus aiebat. siquis
intestam̃to sõqualib cõ¬
ditione lib̾tate seruodata
ita scripsiss ante conditi¬
onem nolocum serno da

Expanded text:
m fuerit 'Stichus, si Capuam ierit, liber esto', aliter liberum non esse, quam si Capuam ierit.Hoc amplius Octauenus aiebat, si quis in testamento sub qualibet condicione libertate seruo data ita scripsisset 'ante condicionem nolo eum a
Abbreviated transcription (Latin):
am efficẽ uolentes ne ser
munquam adlib̾tatem
puemant hactenus sera¬
bere solitos sticus cumin¬
oreretur uber esto. s ⁊ iul
ait lib̾tatem q̃ mrutimũ
uite tpc conferatur nuln¬
us momti eẽcum testaor
inpediendim magis qn
dam delib̾tatis gr̃a ita scͥp¬
sisse intellr ⁊ ideo etiam si¬

Expanded text:
am efficere volentes, ne servi sui umquam ad libertatem perveniant, hactenus scribere solitos: "Stichus cum moreretur, liber esto". sed et Iulianus ait libertatem, quae in ultimum vitae tempus conferatur, nullius momenti esse, cum testator impediendae magis quam dandae libertatis gratia ita scripsisse intelle
Abbreviated transcription (Latin):
arc̾. Mib̾tate subcondici¬
one data huc iam decursẽ
e ut si ꝑstatu liberum non
st quo minus oditioipa¬
reat quamius nec per hr̃¬
dem quidem stettantum
adlib̾tatem puena. qri
commissum utiq b̾rdita¬
idem dicetur. D̾his aquoᷤ¬
dubitamus. siquidemi
cocan inquum eĩt hr̃dem
ꝑinde ꝯpellidebẽ redimere
eos. atq si conditio mplet¬
a eet qr forte domimus pro¬
hibẽt ꝯdicicẽ parẽ ut apre¬

Expanded text:
rum.Libertate sub condicione data huc iam decursum est, ut, si per statuliberum non stet, quominus condicioni pareat, quamuis ne per heredem quidem stet, tamen ad libertatem perueniat. quod commissum utique hereditaseruis idem dicetur. De his audubitamus, siquidem eo casu iniquum erit heredem perinde compelli debere redimere eos, atque si condicio impleta esset, quod forte dominus prohiberet condicioni parere, ut et pre
Abbreviated transcription (Latin):
¶eui quiliber ec uissus eẽt
alienatumatestatore si
moxcumadiretur br̃di¬
tas adlib̾tatem puenire.
damcamillis nominat¬
mi directas ubertates de¬
dit. deinde ita scripsit ape
dissequas omnes q̃rum
acceꝑit mortis auttpͣe in¬
orimcontubmotradita
ergñali capite pedisseqra

Expanded text:
eum, qui liber esse iussus esset, alienatum a testatore, s‹mox adiretur hereditas, ad libertatem peruenire. sdam et ancillis nominatim directas libertates dedit, deinde ita scripsit: 'et pedisequas omnes, quarum acceperat, mortis autem tempore incontubernio tradita, ex generali capite pedis
Abbreviated transcription (Latin):
indetur. qd existimat osci¬
lium ꝙ̃q manuitretis
spectaredebẽ namꝗ subea.
ꝯlitioẽ seruum suum libe¬
rum ẽẽ iubet adeo siñ frar¬
dis ꝯsilio liberum eẽ iubet
ut aptissimecurare uid̾at᷑¬

Expanded text:
 qui existima‹n›t consilium quemque manumittentis spectare debere: nam qui sub ea condicione seruum suum liberum esse iubet, adeo sine fraudis consilio liberum esse iubet, ut apertissime curare uideat
Abbreviated transcription (Latin):
postumã ced̾e q̾onis ñ est. qmͣ¬
us postume ñ cad̾e meam que
iam inrebhumanis sit c̾tum
dium significat s ut ꝓdest al¬
iectum. põt enĩ iub̾i aliquis
simam ⁊ t̾ciam ⁊ put libuit. s
siñ fu̾it portõ adiecta dimid¬
ia ꝑs debetur. Habe sicut ꝑue¬
nire. cum effectu accipiendũ¬

Expanded text:
postumam cadere quaestionis non est, quamvis " postumae" non cadere in eam, quae iam in rebus humanis sit, certudium significat, sed prout est adiectum. potest enim iuberi aliquis nsimam et tertiam et prout libuerit. sed si non fuerit portio adiecta, dimidia pars debetur. 'Habere' sicut peruenire cum effectu accipiendu
Abbreviated transcription (Latin):
ueret aliquis si portẽ tͥosũ
ul mostinosũ uel debilem
mułr edidit ulqualem ni¬
su. ulłuagitu nouum ñ hu¬
mane figẽ s alt̾ius mag̾¬

Expanded text:
Quaeret aliquis si portentosum uel monstrosum uel debilem mulier ediderit uel qualem uisu uel uagitu nouum, non humanae figurae, sed alterius, mag
Abbreviated transcription (Latin):
llari.Grains flac ĩ uibrodeie
papmanoscribit. pellicenic
nulgo uocan que cum eo cin
uxor sit corpy misceat. quos¬
dameamq uxoris locosme
nupciis indomo sit q̃ grecno¬

Expanded text:
llari. granius Flaccus in libro de iure Papiriano scribit pellicem nunc volgo vocari, quae cum eo, cui uxor sit, corpus misceat: quosdam eam, quae uxoris loco sine nuptiis in domo sit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ollegarum appellatõe hii
ꝯtinentur quisũt enisdem
potãtis. Qui extra continẽ¬
cia urbis est. ab est cet̾m us¬
q ad ꝯtinentia non abeẽ in¬
debitur. Nem.

Expanded text:
ollegarum" appellatione hi continentur, qui sunt eiusdem potestatis. Qui extra continentia urbis est, "abest": ceterum usque ad continentia non abesse videbitur. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
sic redit in potãtem ne amitte
datur. uł res cormptas reddi¬
ta fit. ut si phicollisi. aut tabu¬
rem que ei finto aberat igno
alio ullo xͣtu debetur. s ⁊ sier
ditoris loco accipi. Quod si ex

Expanded text:
sic redit in potestatem, ne amittedatur vel res corrupta reddita sit, veluti scyphi collisi aut taburem, quae furto sibi aberat, ignoalio ullo debetur. sed et si ex sse creditoris loco accipi. quod si ex
Abbreviated transcription (Latin):
tilegass sue rei ita ius esto
latisfima potestas tributa
indetur. et ħ̾rdis instituen¬
di⁊ legata ⁊ lib̾tates dandi:
tutelas quoq ꝯstituendis
s it̾pretatione coangustat
est uł legum ul aũcteuam¬

Expanded text:
gassit suae rei, ita ius esto" latissima potestas tributa videtur et heredis instituendi et legata et libertates dandi, tutelas quoque constituendi. sed id interpretatione coangustatum est vel legum vel aucto
Abbreviated transcription (Latin):
siqueq̾ lege ułquo alio nire
sp̃at̾rhinc delcto ĩposita est
lis penan est imposita. ⁊tem
multamis dic̾epot cui ad nidi¬
catõ data est magrãtus enĩ¬
solos ⁊ p̾sides ꝓiñciarsĩ posser
mulctam dicere mandatis ꝑ¬
missum est penam aut unu¬
criminis sue delicti excusatõ
competit. Paulꝰ.
mo ãm die moritur et cõsue¬
tudo loqͦndi id ita eẽ declarat
ante diem .x. ralendarũ post
enimẜmone. undecimodie
significantur. falfumest eã
pepisse cin mortue filius exe¬

Expanded text:
que lege vel quo alio iure specialiter huic delicto imposita est: lis poena non est imposita. item multam is dicere potest, cui iudicatio data est: magistratus solos et praesides provinciarum posse multam dicere mandatis permissum est. poenam autem unucriminis sive delicti exsecutio competit. Paulus emo anni die moritur. et consuetudo loquendi id ita esse declarat: "ante diem decimum kalendarum", "post enim sermone undecim dies significantur. Falsum est eam peperisse, cui mortuae filius ex
Abbreviated transcription (Latin):
Dluendo eenemo intelłi
nisiqui solidum põt solue
distet fundus est omne qͥc¬
quid solo tenetur. agerest
spẽs fundique adusumho¬
minis compatur possessio
aget ꝓprietas loci est p̾cimm
utriusq sub scripte genale
nomen est. Nam⁊ager et po¬
sesẜo huiꝰ appellationis sp̃es
funt. ¶Dem.

Expanded text:
lvendo esse nemo intellegitur, nisi qui solidum potest solvdistet. "fundus" est omne, quidquid solo tenetur. "ager" est, si species fundi ad usum hominis comparatur. "possessio"ager proprietas loci est. "praedium" utriusque supra scriptae generale nomen est: nam et ager et possessio huius appellationis species sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sũt gn̾aunũcum ex positis:
sit neut̾ eeueluti cumdrñs
aut sedetaut ambulat. Naz
ut nemo põt utiumq simul
fac̾e ita aliquis põt neutiu
uelutisiisqui accumbit alte
facit. aut patitin. Nullum ẽ
enim ꝙ nec faciat nec pacia
ꝓmifit. cum comodũ erit do¬
tis filie mee tibi ent .c. aurei

Expanded text:
: unum, cum ex propositis ssit neuter esse, veluti cum dicimus "aut sedet aut ambulat": nam ut nemo potest utrumque simul facere, ita aliquis potest neutrum, veluti is qui accumbit. altefacit aut patitur": nullum est enim quod nec faciat nec patiatpromisit: "cum commodum erit, dotis filiae meae tibi erunt aurei
Abbreviated transcription (Latin):
Imissorie litt̾e dicit᷑ quenul¬
go appłi dicuntur dimisso¬
ad eum qui appellatus est
dimittitin. Hem
tificar cuis ex lib̾is lib̾tũ
eum ẽẽ uolint. Hem.¬

Expanded text:
imissoriae litterae" dicuntur, quae volgo apostoli dicuntur. dimissoad eum qui appellatus est dimittitur. Idemtificari, cuius ex liberis libertum eum esse voluit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
Equest̾ dicitur apud quẽ
plures eandein rem dequa
controu̾sia est. deposu̾it. dic¬
tus abeo ꝙ occinrenti autqͣi
seq̃nti eos qui contendunt
comimititur. Labeo.¬

Expanded text:
equester" dicitur, apud quem plures eandem rem, de qua controversia est, deposuerunt: dictus ab eo, quod occurrenti aut quasi sequenti eos qui contendunt committitur. Iavol
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dies est. Nam idbiduum ꝓu
nodie hatur s postior dies in¬
łcalatur ñ pͥor. Ideo quo anno
in t̾ calatum ñ est.sexto kłis
natus. cũ bisextum kłis est pͥ¬
orem diem natalem ht. cato
putat mense int̾ calarem ad¬
dititiũ eẽ õsq eius dies ꝓmo
mento tp̃ris obẜuat. extrem¬
oq drei mensis februaniatt̾¬
buit qͥntus mutius. Mẽsis
trnentes ꝓuĩcias acciꝑe debe¬
mus eas que ytalie comũcte
sunt. ut puta galliam ⁊ ꝓuin
tiam. siciliam magis int̾ con¬
freto abytalia diuid̾r. In stroꝵ¬
que dilatõ danda sit m̃ dinõ¬
cemus si inp̾sentiam ꝑsone
queinstiu̾e possit. dilatõ pe¬
tatur puta quod actũ gessit
licet ĩẜuitute uł qui actor fu¬

Expanded text:
lis dies est: nam id biduum pro uno die habetur. sed posterior dies intercalatur, non prior: ideo quo anno intercalatum non est sexto kalendas natus, cum bisextum kalendis est, priorem diem natalem habet. Cato putat mensem intercalarem additicium esse: omnesque eius dies pro momento temporis observat extremoque diei mensis Februarii adtribuit Quintus Mucius. Mensis tinentes provincias" accipere debemus eas, quae Italiae iunctae sunt, ut puta Galliam: sed et provinciam Siciliam magis inter confreto Italia dividitur. "Instrquae dilatio danda sit, inde dinoscemus. Si in praesentiam personae, quae instruere possit, dilatio petatur  puta qui actum gessit, licet in servitute, vel qui actor fu
Abbreviated transcription (Latin):
piiaũt litt̾is hñt. ꝙͣ legato
quoq soluto locum hre nol¬
it ꝓpeciña tributi qͥsua
die non est redclitũ. quoiꝰ.
pͥdium iire pignoris distͣ¬
hat oblata moratoria cau¬
tõ non adimititur nec aud¬
ietur legatariꝰ cẽdic̃s obtͥ¬
buta patri temporis ꝙ br̃s
soluendo fit. ⁊ isqui tributi
recipiendis p̾positus fuat.

Expanded text:
i litteris habent, quam legato quoque soluto locum habere voluit. Pro pecunia tributi, quod sua die non est redditum, quo minus praedium iure pignoris distrahatur, oblata moratoria cautio non admittitur: nec audietur legatarius contradicens ob tributa praeteriti temporis, quod heres solvendo sit et is, qui tributis recipiendis praepositus fuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
exceptõis ppetuie remotõne
ir honorano ulextraordiano
fũ pure sũ indiem uł sb̾cõdcõe.
Quos si naturra debeatur. nsũt
loco cͥditorum s siñ sit mutua

Expanded text:
onis perpetuae remotione vel honorario vel extraordinario, sive pure sive in diem vel sub condicione. quod si natura debeatur, non sunt loco creditorum. sed si non sit mutua
Abbreviated transcription (Latin):
est. Enim no tutele dampã
Erbo uictus ꝯtinent. que
esui potin que cultin corpori
necessarla fũt. uestem quoq
nictus hre iicem labeo ait

Expanded text:
est: enimvero tutelae damnari erbo 'uictus' continentur, quae esui potuique cultuique corporis necessaria sunt. uestem quoque uictus habere uicem Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
putant quemhoc hẽtur ut
cederetur. serums eam eẽqͥ
succisa uinsus ex sturpib ant
radicib renascitur stipłail¬
lectae spice mn̾ises deiecte
nec dum lecte quas rusticicũ
uacau̾int colligunt. Nouali
est t̾ra pͥcisa q̃ anno cessaut
que pascius pecudum destiã
ꝑcipiendũ falcedum taxat
opꝰ est ex eodictum ꝙ ptum

Expanded text:
putant, quae in hoc habetur, ut caederetur. Seruius eam esse, quae succisa rursus ex stirpibus aut radicibus renascitur. 'Stipula illecta' est spicae in messe deiectae necdum lectae, quas rustici cum uacauerint colligunt. 'Noualis' est terra praecisa, quae anno cessauit, quae pastui pecudum destinatpercipiendum falce dumtaxat opus est: ex eo dictum, quod paratum
Abbreviated transcription (Latin):
Ortus appellatuse Up.¬
xliisꝰ locus quo ĩportantur
m̃ces ⁊ inde exportantur ea¬
q mebilomiius statõ est ꝯ¬
clusaatq munita mãgipor¬
tum dictum est. Nem.¬

Expanded text:
ortus" appellatus est conclusus locus, quo importantur merces et inde exportantur: eaque nihilo minus statio est conclusa atque munita. inde "angiportum" dictum est. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
Lienationis u̾bim ĩusuca¬
pionem contin iux est enĩ
bit nõ indeaturahenare qui
patitur usucapi. Eum quo¬
q alienare dñs qui ñutẽ¬
do amisit ẜuites. Qu oocafi¬
onead qui rendi ñ utitur nõ
ĩtelligitut alienare nehitic

Expanded text:
lienationis" verbum etiam usucapionem continet: vix est enim, ut non videatur alienare, qui patitur usucapi. eum quoque alienare dicitur, qui non utendo amisit servitutes. qui occasione adquirendi non utitur, non intellegitu
Abbreviated transcription (Latin):
dictõm ꝯuenientẽ formam
cculos qui eis laborabat omi¬
ẜitꝑiculũ amittendoꝵ eorũ
ꝑ adu̾sa medicam̃ta inferẽ¬
da ꝯpulit ut ei possones suaᷤᷤ¬

Expanded text:
convenientem formam oculos qui eis laborabat commiserat, periculum amittendorum eorum per adversa medicamenta inferendo compulit, ut ei possessiones sua
Abbreviated transcription (Latin):
uilla ẽ. Stipendiũ astipe ap
era colligatur. Idem hoc etiã
tributum appeslar. pompoi
ait. ⁊ sane appellatur a ꝯtrib¬
utione tribittum ułex eo qd̾¬

Expanded text:
illa est. "Stipendium" a stipe appera, colligatur. idem hoc etiam "tributum" appellari Pomponius ait. et sane appellatur ab intributione tributum vel ex eo q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s ꝯtinenturut marcel¬
lus dixit circaeũ cuiopcio ser¬
n legata est. Cet̾i sempio. nã
one qm eiqui supp̾mꝯmorie¬
turh̾rs substitiatur recte sħ¬
stitutus ⁊̃ unico intelligit᷑.¬

Expanded text:
 omnes continentur, ut Marcellus dixit circa eum, cui optio servi legata est, ceteri Sempronio: nam one, qua ei qui "supremus" morietur heres substituitur, recte substitutus etiam unico intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
cis aut ciuitatib inninitaᷤᷤ
fic data ur.ut ad post̾os tras¬
mittatur. ¶ Si cumego fund̾
possidem ꝓfessus sum petit¬
or aũt eius ñ fu̾it ꝓfessus.
actione illi man̾e placet.
Insuis defẽtidis obẜnãdũ
rantur. lacuis aũt piscatori¬
oz ⁊ portus incensum drĩs
debet deferre. Saline sique
sunt in p̾cliis eq ⁊ ipẽ incẽ¬
sũ defende funt. ¶Siquis m¬
p̾fessus uĩculis censualib
tenetur. Que p censũ edi¬
tũ nata aut postea quesi¬
ta sũt intra fñ oꝑis o sumt¬
matis ꝓ fessionib ed post̃.
siquis ueniam pecierit ut
censum sibi emendare per¬
ħim petratũ cogno u̾nt señ
debuisse id petere qr res em̃¬
datõm ñ desid̾abat nullũ
eip̾iudiciũ ex eo ꝙ peciit ut
p̾stant tam⁊ si fiscus p̾cui¬

Expanded text:
cis aut cum civitatibus immunitas sic data videtur, ut ad posteros transmittatur. Si, cum ego fundum possiderem, professus sim, petitor autem eius non fuerit professus, actionem illi manere placet. In servis deferendis observandum rantur. Lacus quoque piscatorios et portus in censum dominus debet deferre. Salinae si quae sunt in praediis, et ipsae in censum deferendae sunt. Si quis iprofessus, vinculis censualibus tenetur. Quae post censum editum nata aut postea quaesita sint, intra finem operis consummati professionibus edi possunt. Si quis veniam petierit, ut censum sibi emendare perimpetratum cognoverit se non debuisse hoc petere, quia res emendationem non desiderabat: nullum ei praeiudicium ex eo quod petiit, ut praestantur, tametsi fiscus pecu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iñ mun̾a dicidari mittine.
alt̾o honꝰ ꝙ cum remittatur
uacatõm milicie mun̾isq pꝰ¬
tat m̃ mimunitatẽ appellan
t̾cio officiũ iñ mir̾a milita¬
nia ⁊ quosdã milites mimni¬
ficos. uocan igitur municipes
diciqͥ mim̾ã ciuilia caꝑiãt
urbari defimit ꝙ quedama¬
gantur. quedam gerantur
quedam contrahantin et
tur. ut in stipłone uelnu̾ati¬
one. Coñtrãctum aũt ultro
cua uocant. ueluti emptõm.

Expanded text:
et inde munera dici dari mittiue: altero onus, quod cum remittatur, uacationem militiae munerisque praestat inde immunitatem appellari. tertio officium, unde munera militaria et quosdam milites munificos uocari: igitur municipes dici, quod munera ciuilia capianturbani definit, quod quaedam "agantur", quaedam "gerantur", quaedam "contrahantur": et tur, ut in stipulatione vel numeratione: contractum autem ultro  vocant, veluti emptionem
Abbreviated transcription (Latin):
libet porto fundi potit fund̃
dici. si ⁊÷ hoc cõstituenmus nͦ
nõ ⁊ fundus locus ꝯstituipõt.
slam si eũ alii adiunximus
fundo locus fundi efficietur.
loci appellatõm ñ solũ ad nyᷤ¬
tica. uerum⁊ ad urbanaq¬

Expanded text:
libet portio fundi poterit fundus dici, si iam hoc constituerimus. nec non et fundus locus constitui potest: nam si eum alii adiunxerimus fundo, locus fundi efficietur. Loci appellationem non solum ad rustica uerum ad urbana
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe barbarias gentes natc̃e¬
que collocata. Inpalestima
due fuerunt colome cesariẽ¬
sis. ⁊ elia capitolina s neut
ius ytalicum ħt diuus qro¬
q señꝰ in sebastiana ciuita¬
tem colonamdedux. India
quoqz emensiũ coloma adi¬
uotraianodeducta iuris y
sis coloniam ⁊ apulensis:
pataicensium uncꝰ qr dino
seu̾o ius colomeimpetra¬
int. Est et in bithima coloia
a patremena⁊ inpontosi¬
opensis ẽ⁊ insicilia selans ꝙ¬

Expanded text:
pe barbaras gentes et nationes collocata. In Palaestina duae fuerunt coloniae, Caesariensis et Aelia Capitolina, sed neutra ius Italicum habet. Diuus quoque seuerus in Sebastenam ciuitatem coloniam deduxit. In D‹a›cia quoque Zernensium colonia a diuo Traiano deducta iuris Itsis colonia et Apu lensis et Patauissensium uicus, qui a diuo Seuero ius coloniae impetrauit. Est et in Bithynia Apamena et in Ponto Sinopensis. Est et in Cilicia Selinus
Abbreviated transcription (Latin):
redi frrs extit̾it. Idem dicit᷑
mo ꝑaru ex actõe ut filius
h̾rs exig̾e possit ñ ex fucces¬
sione effectus .uhahis ad
que ea res ꝑtin sic ĩtellig¬
untur. ut qui in unnĩsũ do¬
re p̾torio succedit contine.¬

Expanded text:
redi heres exstiterit. idem dicitur in operarum exactione, ut filius heres exigere possit, non ex successione effectus. verba haec "is ad quem ea res pertinet" sic intelleguntur, ut qui in universum dore praetorio succedit, contine
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssima cuuł sapientia. s
que p̾cio nu̾ario nõ sit estim¬
anda. nec de honestanda dũ
in iuditio honorpetiturꝙ
petutu ludi quoq litt̾am
magris licet ñ sint ꝓfessore
⁊ cet̾arum arcuim opificib
.s. ntificib que sũt ex litt̾as
uł notas posite neq̃y extra
ordine̾ ius dic̾e̾ p̾ses debebit.
S et ficomites salariũ pet¬

Expanded text:
issima civilis sapientia, sed quae pretio nummario non sit aestimanda nec dehonestanda, dum in iudicio honor petitur, petuntur. Ludi quoque litterarii magistris licet non sint professores, Sed ceterarum artium opificibus sive artificibus, quae sunt extra litteras vel notas positae, nequaquam extra ordinem ius dicere praeses debebit. Sed et si comites salarium pet
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. S et bentensis coloia
bñficiis grat̾iosa ut dinus
adamis in qͣdam oratione
ait angustiana coloma que
ius ytalicũ ħt est et helipo¬
ilis occasionem ytalice co¬
lonie rem .p. accepit. est et la¬

Expanded text:
Est et Berythensis colonia, beneficiis gratiosa. Et ut divus Adrianus in quadam oratione ait: Augustiana colonia, quae ius Italicum habet. Est et Heliupoilis occasionem Italicae coloniae rem publicam accepit. Est et La
Abbreviated transcription (Latin):
culos quã feminas cotone¬
ꝑlectitur. Paulus.
ꝙ lacius patet. Cuiusq diei
maior ꝑs est orarumoni. pri¬
marum dieinõ sup̾marum.
lia passuũ indies singũ los
pagenda. sic sunt accipienda
diem occupent ułuti xxunũ
milia sunt passus biduum
eis atribuetur quedinu̾atio
ita demũ accipienda erit side
dienꝯueniat. Eius ꝗ ap̾ hos¬

Expanded text:
culos quam feminas complectitur. Paulus lquod latius patet. "Cuiusque diei maior pars" est horarum septem primarum diei, non supremarum.lia passuum in dies singulos peragenda' sic sunt accipienda,diem occupent. ueluti uiginti unum milia sunt passus: biduum eis adtribuetur. quae dinumeratio ita demum facienda erit, si de die non conueniat. Eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pollicetur. siũo p cãmac
tam canta est honorana sũ¬
ma petipot᷑at usq ad ꝓba¬
uilem qnͣtitatem ⁊ sinoĩe
palmarii cautũ sit. sic tñ
ut ꝯputetur id ꝙ datũ est
cũ eo ꝙ debetur ne utrũq
ꝯpositum licitam ꝙͣtitatẽ
excedat. licita aũt qñtitaᷤ
ĩtelligitur ꝓsingłis caĩs iis¬
q ad .c. aureos diuus seu̾ꝯ
ab hrdib aduocati mortu¬
. o eo ꝓhibuit m̾cedem repe¬

Expanded text:
etur. is uero post causam actam cauta est honoraria summa, peti poterit usque ad probabilem quantitatem, etsi nomine palmarii cautum sit: sic tamen, ut computetur id quod datum est cum eo quod debetur neutrumque compositum licitam quantitatem excedat'. Licita autem quantitas intellegitur pro singulis causis usque ad centum aureos. Diuus Seuerus ab heredibus aduocati mortuo eo prohibuit mercedem repe
Abbreviated transcription (Latin):
ses colonos fecit salius tri
tem emissoenorũ coloniam
ñ ad iecto ut m̾is ytalicis
ẽẽt. S tͥbutũ is remifit ca¬
pitis. S dius titus ⁊÷ solũ
innine fcm̃ ĩ t̾pretatus est.
Similes iscapitulenses
eẽuident. Inꝓuincia mace¬
dona diachenicas. Sande¬
renses phy lippenses dien¬
ses stonẽses mũs ytalicist.
in ꝓuincla asia duest̾ uni¬

Expanded text:
ses colonos fecit salvis tribtem Emisenorum coloniam non adiecto, ut et iuris Italici essent, sed tributum his remisit capitis: sed diuus Titus etiam solum immune factum interpretatus est. similes his Capitulenses esse uidentur. In prouincia Macedonia Dyrracheni, Cassa‹n›drenses, Philippenses, Dienses, Stobenses iuris Italici sunt. In prouincia Asia duae sun
Abbreviated transcription (Latin):
tam erhibe patus est. eã du¬
tarat pecime qͥ modũ limũ
egressa est pete debes aduera¬
tos accipe debemus omnes
omino quicais agendis qͣ
m̾io ennt.Si ci cantum
ẽ honoranũ uł siqͥs dlitep̃¬
sit. Et quidem de pactis ita

Expanded text:
m exhibere paratus est, eam dumtaxat pecuniam, quae modum legitimum egressa est, repetere debes'. Aduocatos accipere debemus omnes omnino, qui causis agendis quonumero erunt. Si cui cautum est honorarium uel si quis de lite pasit. et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ex uarhs caĩs descendat ĩge¬
sumatĩ diuidantur.Nume¬
rus ergo cognitõnũ in q̃tu
or gen̾a duidi põt. ant em̃
agitant aut depecumaria¬
re disceptatur. aut de existi
aut de capitali cmine que¬
ritur. ¶ Existimatõ est digni¬
tatis ulese status legib aut
morib ꝯꝑbatus que exdeli¬
cto nr̃o aucte legum aut mi¬
nuitur aut ꝯsumitur. Miu¬
itur existimatio quociens mͣ¬
nẽte lib̾tate circa statuĩ pena

Expanded text:
ex variis causis descendat, in gesummatim dividatur. numerus ergo cognitionum in quattuor fere genera dividi potest: aut enim agitatur, aut de re pecuniaria disceptatur, aut de existim aut de capitali crimine quaeritur. Existimatio est dignitatis inlaesae status, legibus ac moribus comprobatus, qui ex delicto nostro auctoritate legum aut minuitur aut consumitur. Minuitur existimatio, quotiens manente libertate circa statum dignit
Abbreviated transcription (Latin):
icorum qͦ eadẽ causa est que
ꝑfessorũ nisiꝙ iustior cũbii
salutis homĩ agant. illistu¬
diorum cura⁊ ideohisquoq:
obstetitͥcem audiant q̃ utiq
mediciã exibere in detur cixe¬
dicos fortassis quis accipiet
loris santatẽ pollicenturut
puta si ainicularius. Grfis¬
tule sdenciũ nõ tm̃ suncant¬
auit sũ p̾catus est sil mulga
r ibo inposterũ utarsiexor¬
cicau̾ ñ sũt ista medicine gẽ¬
na tam ⁊ sisint qui homis ꝓ
fuisse cum pdicatione affir¬
ment. an⁊ phylosophy ꝓfe¬

Expanded text:
icorum quoque eadem causa est quae professorum, nisi quod iustior, cum hi salutis hominum, illi studiorum curam agant: et ideo his quoque obstetricem audiant, quae utique medicinam exhibere uidetur. Medicos fortassis quis accipiet loris sanitatem pollicentur: ut puta si auricularius, si fistulae uel dentium. non tamen si incantauit, si inprecatus est, si, ut uulgari uerbo impostorum utar, si exorcizauit: non sunt ista medicinae genera, tametsi sint, qui hos sibi profuisse cum praedicatione adfirment. An
Abbreviated transcription (Latin):
qr scĩ ħntur legati ⁊ ideo ficũ
legati ap̾nos eent gentis:
alicinꝰ bellum eis indictum
e. Id enim iuregencium cõ¬
uemit ẽẽ ita eum qui legat
pulsass qͥntꝰ mutiꝯ dedit
hostib quoꝵ erant legatiu

Expanded text:
 habentur legati. et ideo si, cum legati apud nos essent gentis alicuius, bellum cum eis indictum e: id enim iuri gentium conuenit esse. itaque eum, qui legatum pulsasset, Quintus Mucius dedi hostibus, quorum erant legati,
Abbreviated transcription (Latin):
tõnes susciꝑe ꝓhibitu ñ est.
dium subeat añ legatõmisꝰ¬
ceptam sicui negocum mo¬
neaturetiam absens defẽdi
deb̾et. susceptalegatõ ñ isũ
iuncto mun̾e fungantur

Expanded text:
ones suscipere prohibitum non est ndium suadeat. Ante legationem susceptam si cui negotium moueatur, etiam absens defendi debet: suscepta legatione non nisi iniuncto munere fungatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ilius decurio ppre Up̃. Ce
legatõnis offm̃ suscepit ea
res filium quominus ordĩe
suo legatus ꝓficiscat᷑ nõ ex¬
cusat prtñbiennii nacatõ
nendicare pofit qr ꝑfilium
legatõm functus uidet.¬

Expanded text:
ilius decurio pro patre legationis officium suscepit. ea res filium, quo minus ordine suo legatus proficiscatur, non excusat: pater tamen biennii uacationem uindicare poterit, quia per filium legatione functus uidet
Abbreviated transcription (Latin):
nõ quino xcip̃ ¶Uim ni
t. Idq us na comparat
appara at inquid ereo. ar¬
possidẽ eum diffimend̾ ẽ
ꝯmexpulso uetẽ possore
adquisi tam rerum poe̾¬

Expanded text:
non qui non accipitur.Uim ui t idque ius natura comparatur: apparet autem, inquit, ex eo arpossidere eum definiendum est, qui expulso uetere possessore adquisitam per uim po