comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puniuntur: ꝓdaamianus cȩsar dum ad sacramenta superius memorata
cunctos in exercitu suo coger&: agnouit pretergressã ut diximus
legionẽ: Subito iracundĩȩ furore repletus: satellites mittit̃ . ut hanc¬
lẽgionem ad sacramentoꝵ suoꝵ sacrilegiũ reuocarent: Erat in ea dem
legione primicerius mauritius & sig̃nifer exsuperius : & cindidus
senator: Qui ita commlitonib sius preerant: ut amore potius diui¬
uitatis. quam terrore militari. obedientiã preciperent: uiri in reb bellicis¬
strenm. & uirtute nobiles. sed fide in dõ nobiliores : erga imꝑatorẽ fortitu¬
dine. erga xp̃m deuotione certabant. euuangelici p̃cep̃ti sub armiscustodes.¬
runt itaq qutid maximianus cęsar. ira dictante mandass& : Dic tun
abhis ÷. quod cęsar iusserat milites om̃s immolasse hostias. lbasse sacri¬
fitia . & sacram̃ta fanatiei ordiuis prebuisse: iubere sc̃esarem. ut legio
festinanter reuertens. ad cõmilitonũ se p̃parare exemplũ : Hunc hii

Expanded text:
ederunt| maximianos caesar. Dum ad sacramenta superius| memorata cunctos in exercito suo cogeret . agnouit| pratergressam ut diximus legionem subito iracundie| furorae conpletus satelletes mittet . ut legionem| ad sacramentorum suorum sacrilegia reuocarent| Erat in eadem legione primicirius mauricius . et signifer| exsuperius . et candidus senator . qui ita conmilitonibus| suis praeerant. Vt amore potius aequalitates quam| terrore militare obaedienda praeciperent. Requirunt| istrenui, virtute nobiles, sed fide nobiliores. Erga imperatorem fortitudine, erga Christum devotione certabant. Euangelici precepti etiam sub armis non imrunt| itaque quid maximianos caesar ira dictante man| dasset. Dictum ab his est . quos caesar miserat . milites| omnes inmolasse hostias libasse sacrificia et sacra| menta fanatici ordinis praebuisse iubere caesaraem| ut legio festinanter reuertens commilitonum pare| ret exemplo. Tunc hii
Abbreviated transcription (Latin):
dexteras. satelles tuus. armatũ fide catholica pectus. imienit. Occi¬
dere. ꝓsternere. secandas gadiis ꝑcussorib ceruices. p̃bemus intrepidi
Nec nobis locundiora st̃. dũ modo quia ⁊qerĩ sacrilegiis tuis contẽp¬
remeans ad maxinnanũ cęsarẽ. satelles nuntiat. At ille: quasi nichil
iteratũ fuiss& scelus ꝑpetratũ. ire. ꝓpere exercitũ iub&. & circũ fundi
imꝑit legionẽ. Nullũq de tanto sc̃oꝵ exercitu p̾cepit relinqui. Ueutũ
itaq & circũ sistit. heatã legionẽ: turba carnificũ. Omĩs ętas. sine dis¬
cretione ꝑinũtur. animanturq beata corꝑa. & deuotas dõ animas

Expanded text:
s satellis tuos sed armatum fide catholica pec| tus inueniet. Occide prosternae resecandas gladi| is percussoribus ceruices praebebus intrepidi . haec| nobis iocundiora sunt dum modo quod te cum sacri| legiis tuis contemremeans .| ad maximianom caesarem satellis nunciat ad ille| quasi nihil iterato fuisset . scelere perpetratum| ire propere exercitum iubet . et circumfundi imperat| legionem. nullumque de tanto sanctorum exercitu| praecepit derelinque+. Ventum itaque circum|  beatam legionem turba carnificum| omnes aetas sine descricione perimitur . lanian| turque beata corpora . et deuotas deo animas|
Abbreviated transcription (Latin):
substitiss& in illo secreto. subito mane ab adstantib scĩs laurifex
rapitur. atq ad pęnã uł ad supplitia distendit᷑. Et uisibilit turbam̃
martyrũ cernens. uerberatus. &iã increpat᷑. qđ uł die dñico. eccłe solus
scđiter a sc̃ĩs factũ constitit. ut aurifex ille c̃steruatus & t̾ritus.sabrari
sibi nom̃ poscer& : statĩq xp̃ianus effectus ÷. Neq illud in scoꝵ nura¬

Expanded text:
substetisset . in illo secreto se subito clara luce| manisubstetisset . in illo secreto se subito clara luce| manirapitur, atque ad poenam vel ad supplicia distenditur; et visibiliter turbam martyrum cernens, verberatus etiam et increpatus, quod vel die Dominico ecclesiae solus sericorditer a sanctis factum constitit, ut faber ille consternatus et territus, salutare si
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ÷ hoc qđ ꝑ longũ tempis tractũ. beati in nocentii martyris
m̃bra. rodanus reuelaun Iungit enĩ in luuie iuicinũ inse cespitẽ
uergens: religiosa quadã soli ꝑ̃uitiȩi ad sepulturã martyris famu¬
latrix unda ꝑuenit. Prolatas nãq reliquias. lenit̾ lambens. non¬
idõ a sinu t̾rę ꝓtulit. ut ingurgitis sui ꝓcellã. de mergera& : sed ob
gloriosã deuotionẽ intra ambitũ basiliee cȩterisq. marty̨rib sepul¬
tura p̃cipera. sotiari. Cuius trans lationẽ a scẽ recordationis domitan
geneuensȩ. & grato aegustanę urbis uł ꝓtasio. tunc tẽporis illius
loci ep̃o. celebratã recolentes : cotidiana deuotione. & laudib frequen¬
tunc apparuerit. nequaquã tacendum
putaui. ccidit. ut
int̃ reliquos artifices. qui mauitati con¬
uenisse ad hoc opus
ui debantur. quidã eẽ artirex. quẽ ad huc
gentilẽ ẽẽ : constarar
Hic. cũ dñico die. quo. cȩteri. ad exp. feuida

Expanded text:
du est quod per| longum temporis tractum beati innocenti membra| martyres rhodanus reuelauit. Iugi enim eluuii ui| cinum in se cispitem uergens relegiosa quadam soli| perniciae ad sepultura martyris famulatrix un| da peruenit prolatas namque reliquias . lenitideo a sinu terrae protulit, ut in gurgitis sui procella demergeret, sed ob gloriosam devocione intra ambitum basilicae ceteris martyribus sepulturae praeciperet sociari. Cuius translationem a sanctae recordationis Domiciano Genavensi et Grato Agustane urbis vel Protasio tunc temporis huius loci episcopis caelebratam recolentes, cotidiana devotione et laudibus frequentunc apparuerit| Nequaquam tacendum putaui. Accedit ut inter| reliquos artefices qui inuitati conuenisse ad hoc opus| uidebantur . quidam adesset faber . quem adhuc gen| tilem esse constaret . hic cum domineco die . quo ceteri| dexpectanda
Abbreviated transcription (Latin):
circũstantes oratione. confirmat. Tenere me. commilitones optimi.
scłariũ quidẽ belloꝵ signa. ꝑspicitis. sed ñ ad hec arma. ꝓuoco. Non i¬
ad hȩc bella. animos ur̃os uirtutẽ q. cohortor. Aliud nobis genus eli
Lobur nobis opus eẽ animoꝵ inuictata defensio: fidẽ quam dõ ꝓmisimꝰ.
inultimis custodire. lã de cõmilitonũ ur̃oꝵ gła ea quã diuino cernebat¬

Expanded text:
circumstantes oracione confer| mat tenere me commilitones optim“us” circumstantes oracione confer| mat tenere me commilitones optim“us” secularium| quidem bellorum signa perspicitis . sed non ad hec ar| ma prouoco . non ad haec bella animos uestros| uirtutemque conpello . aliod nobis genus elegRobor nobis opus est animorum| inuicta defensio est. Fidem quam deo promiseris in| ultimes costodire. Iam de commilitonum
Abbreviated transcription (Latin):
nal ip̃i stantes: cos quos neci pauleante satelles regius. deputauĩt. Iila
uero gł a ẽ qua. et̾nitarẽ beata uitȩ huius breuitas mercitur. Equales
oñis animȩ. im auoce responsũ satellitib demus. Milites quidẽ cȩsar
tui sumus . & ad defensionẽ rei publice romana arma suscepimus: nec
uinquã aut desertores belloꝵ ai ꝓditores militiȩ fuimus: aut ignauie
formidinis meruimus subire flagitiũ. Tius &iã obtẽperaremus p̃ciprasi
uitiremus. Comꝑimus p̃cepisse te. aut sacrilegiis pollui xp̃ianes: Aut
presenti p̾cepit iussione: ut nerũ. decimũ renouatȩ crudelitatis ordo
consumer&. Post hanc uocẽ
ad legionẽ uelo cit̾ ꝓperatur:
crudelia p̃cepta ꝑ agunt᷑.
reliqui uero. ut octodoꝵ redeant.
iubentur. Tunc exsuꝑius
.quẽ ante. principẽ. uł campi¬
ductorẽ. suꝑius memoraui.
correctis legionis suę signis. ha e

Expanded text:
nal christi stantes eos quos neci . paulo| ante satellis regius depotauit illa nal christi stantes eos quos neci . paulo| ante satellis regius depotauit illa uero gloria est . quae| aeternitatem beatam uitae huius breuitatem erca| tur. Aequali omnes anitui sumus| et ad defensionem rei pupuci . romana arma suscipi| mus. Nec umquam aut desertores bellorum . aut pro| ditores miliciae fuimus aut ignauae formidines| meruimus subirae flagitium . tuis eciam obtempe| raremus praeceuitaremus. Conperimus praecepisse te . ut aut| sacrilegies pollueris cristianos . aut Inclemente praecipet iussione . ut iterum de| cimum renouate crudilitates ordo consummeret .| post anc uocem ad legionem uelociter properatur .| crudilia praecepta peraguntur reliquos+ octodorum| redeant . iubetur. Tunc exsuperius quem ante prenci| pem uel campidoctorem superius memoraui superius| legionis sui signis hac
Abbreviated transcription (Latin):
urãs manusq ꝓhibrit. ne. quisquã diuino oꝑi mortalib dextris obsti¬
tissa : quin immo cȩpti oꝑis fidẽ ꝑ henni religione cõplerent. Actenꝰ
exempla sacris inserta codicib legebamus: iã nunc ꝑ nos max ipsos quos
sequi deDeremus aspeximus. Eẽce uallatus sũ cõmilitonã meoꝵ cor¬
quoꝵ gratulans admiror exemplũ: Et uacat cagitare quod imꝑator
iubeat̃: qui sorti
mortalitatis ȩqualis ÷ Si habere aliquid uiriũ
euadere potiuss& ꝓpheta Sacram̃ta olĩ dedisse nos memini: quod con¬
temptu lucis istius & desperatione uitȩ defensare rẽ publicã deberemꝰ
ami tunc ꝓmisi mei corporis uilitatẽ. & spopondi hanc imꝑatorib fidẽ.
faciendũ ÷ si hoc potuiinus militię deuotione ꝓmittere : dum inimo
fortissimi cõnulitones. olĩ deuoras animas subdamus p̃ciosissinȩ passioni
Sit nobis uirilis animus : fides inuiolata ꝑ maneat. Lam eerno. ante tribu¬

Expanded text:
 mortalibus dexteris obuiaret . quin immo .| caepti operis fidem perennem religionem conplete| hactenus . exempla sacris inserta codicibus legebamus| Iam nunc per nosmet ipsos quos sequi deberemus as| peximus. Ecce uallatus sum commilitonum| meorum corquorum gratulans ammiror exemplum .| et uacat cogitare quid imperar iubeat qui sorte| mihi mortalitates equales est. Si habere aliquid| uiriumpropheta posuisset sacramenta olim dedisse| nos menime quod contemtu lucis istius et disperacione| uitae defensare rem puplicam deberemus . iam tunc| promisi mei corporis uilitatem et spopondi hanc impe| ratoribus fidem . facien| dum est . si hoc potuemus miliciae deuocione promit| tere. Quin immo fortissimi commilitonis . olim deuot\a/s| animas subdamus praeciosissimae passioni sit no| bis uirilis animus . fides inuiolata permaneat. Iam| cerno ante tribu
Abbreviated transcription (Latin):
cipis. cũ ad imperiũ totius orbis fiussa electus. onĩsq ꝓuintias
turbari quorũdã p̃sumptione ꝑspicer& ad consortiũ imperi
uel laboris. olĩ sibi conmilitonẽ herculiũ maximianũ priucipe
fecit : Pumq contra amandũ & elianũ. qui inbagaudarũ nom̃
p̃sumptione seruili arma cõmouerant ad galliã destiniuit: i
ad supplem̃tũ exercitus: legionẽ thebeã exorientalib miliub¬
ire p̃cepit: Quȩ legio sex milia sexcentos. sexaginta sex inros.
ualidos animis & instructos armis antiquoꝵ romanoꝵ habebat
exemplo: Hingitur milites. xp̃iane religionis ritũ. orientali

Expanded text:
cips. Cum ad imperium totius orbis fuis| set electus. Omnisque prouincias turbari| quorundam praesumpcione perspiceret. Ad| consorci“u”m imperii uel laboris olim sibi conmilitonem| herculium maximianum cesarem fecit . eumque| contra amandum et aelianum qui in bacaudarum| nomen . praesumpcione seruile arma commouerant| ad gallias distinauit. Cui ad subplimentum exercitus| legionem tebeam ex orientalibus militibus dedit . quę| legio sex milia sexcentos ac sexaginta+ uiros ualidos| animis . et instructus armis . antiquorum romanorum| habebat exemplo . hii . igitur milites christianae religi| onis ritum orientali
Abbreviated transcription (Latin):
sumus imꝑator tui. sed tam̃. seruitutẽ libere confiremũr dĩ. Tibi militiam
debemus. illi in nocentiã. Ate stipendiũ laboris accepinius. ab illo.
uitȩ exordiũ sũpsimus. Sequi imꝑatorẽ in hoc nequaquã possumus.
quia. mori magis quã occidere uolumus. et in nocentes interire. quã
noxii uiuere pre optamus. Siquid in nos ultra si statueris igni ferro.¬

Expanded text:
sumus, imperator, tui, sed tamen serui, quod libere confitemur, dei. tibi militiam debemus, illi innocentiam. a te stipendium laboris accepimus, ab illo uitae exordium sumpsimus. sequi imperatorem in hoc nequaquam possumus, quia mori quam occidere satis malumus et innocentes interire quam noxii uiuere praeoptamus. si quid in nos ultra statueris, si
Abbreviated transcription (Latin):
Et hex illo dicente. adcu¬
currerunt ad eũ leones. & ex
utraq parte suꝑ eũ ince¬
dentes ꝓfocauerunt eũ tantũ mͦ
ñ tetigerunt carnes eius.
ut reliquiȩ eius tuitio essent romanoꝵ & magnę urbis in
qua petrus crucifixus ÷ & paulus decollatus. & onesimus lapidatꝰ.¬

Expanded text:
 Haec illo dicente accurrerunt ad eum leones, et ex utraque parte super eum incidentes praefocaverunt eum tantummodo, et non tetigerunt carnes ejus, ut reliquiae ejus tuitio essent Romanorum et magnae Urbis, in qua Petrus crucifixus est, Paulus decollatus, Onesimus lapidat
Abbreviated transcription (Latin):
ennũ dõ id miseđiter oꝑ ante sunt Imꝑatore. iã uotũ suũ de edificatione
tẽpli ñ longe alias transterente sc̃s ep̃c. beatissimas reliquias głosoꝵ
marteruĩ in p̃dicta eccła post uenerabile & sacrũ altare decentissimi
sepultura rec̃didit: ac posteris ciuib suis ꝓfuturũ. honorabilit̃ coniu¬
imdaun: Sed post int posito tẽꝑe regnante gloso rege barolo hlu¬
douici filii imꝑatoris. reliquis iterũ beati cypriani ad monasteriũ
nouũ qđ idẽ rex augusto oꝑe construxit. in cõpendio palatio sipoi
eoubente trans latȩ sunt: Referunt᷑ aute cũ beato eyprianopass

Expanded text:
civium, Deo id misericorditer operante, et imperatore jam votum suum de aedificatione civium, Deo id misericorditer operante, et imperatore jam votum suum de aedificatione templi in longe alia transferente, sanctus episcopus beatissimas reliquias gloriosorum martyrum in praedicta ecclesia post venerabile et sacrum altare decentissima sepultura recondidit, ac posteris civibus suis profuturas honorabiliter commendavit. Sed post, interposito tempore, regnante glorioso rege Carolo Ludovici imperatoris filio, iterum reliquiae B. Cypriani ad monasterium novum, quod idem rex augusto opere construxit, in compendio palatio suo, eo jubente, translatae sunt. Referuntur autem cum beato Cypriano passi,
Abbreviated transcription (Latin):
mbrtorib scillitams. caput a iã gloriosi martyris pantaleors seeu cũ
batis ossib cypriani habentes reũterent᷑: ꝓsperis usi uelistandẽ ꝓue¬
uerunt arełatẽ: biq sacra m̃bra martirũ signata interĩ relinquentes
eamone suã. gloriosoimꝑatori renuntiare. multd iãtẽpee Rdenue¬
estinauerunt. & ut animũ regis amplius sibi delegationẽ strenue
eserta conciliar& In alia de scoꝵ reliquus ab africã deportatis. enss
mimos attollut: Unde ille plurimũ lȩtus eas tandiu apudarelatẽ
digna ueneratione reseruari iussit : donet ipse. magno aliquo ope. in
rgnosuo tẽplũ condera: ubi tã p̃ciosũ pignus ingenti eultris
oratis reponer&. Deqđ mergentib causis dũ opũs tardius construn :
imperator Sed& isdẽ ocius uotũ suũ piũ ꝑfecit: Cũ honore infra
euntatẽ lugduni deportata sunt: ibiq. in maiori ȩccła beati ioħis

Expanded text:
martyribus Scillitanis, caput etiam martyris gloriosi Pantaleonis secum cum martyribus Scillitanis, caput etiam martyris gloriosi Pantaleonis secum cum beatis ossibus Cypriani habebant reverterentur, prosperis usi velis, tandem pervenerunt Arelaten. Ubi sacra martyrum membra signata interim relinquentes, legationem suam glorioso imperatori renuntiare festinarunt, et, ut animum regis amplius sibi de legatione strenue perfecta conciliarent, inter alia de sanctorum reliquiis ab Africa deportatis ejus animos attollunt. Unde ille plurimum laetus, eas tam diu apud Arelaten digna veneratione reservari jussit, donec ipse magno aliquo opere in regno suo templum conderet, ubi tam pretiosum pignus ingenti cultu et ornatu reponeret. Sed, emergentibus causis, dum opus tardius construitur, imperator. Sed et isdem ocius votum suum pius perficit: cum honore infra civitatem Lugduni deportata sunt, ibique in majori ecclesia beati Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ in areas macropii candidi ꝓcuratoris. que sinit in uia appd¬
Dost :ulta curricula annoꝵ. gloriosissimo karolo francis im¬
perante conigit legationẽ fraueoꝵ ferentes. in lustresac sapi¬
entia circũspectos legatos transitũ ꝑ africã fecisse I eũ b¬
thaginẽ dixitã & lcci uenerabili a sec̃ martyrũ reũtentes
arege ꝑsarũ aaron qui excepta india torũ pene tenebat oriepdene
udssent facile sibi conciliato principe ac fauorẽ unrestar p̾stante.
pr sno muimere rogauerint: ut ossa beati cyprun eis ferenda p¬
pintera: Quod ille ñ magno ducens contniuo postulata coneesrt
nitque imꝑatore cuuus grãmonñũ qui in toro orbe t̾rarũ erant regũ
ic principũ amicitie p̃ponerae ipsi ea ferrent: libent᷑ assensr ti semq
uentrabiles legati in genna donamartyrũ scillea reliquias ferentes.
nabeati sperati mart̃oris m̃bra. qui umis fuit de illis xiͦi p̃clarissimis

Expanded text:
us ad areas Macrobii Candidiani procuratoris, quae sunt in uia Mappaost multa vero curricula annorum, gloriosissimo Carolo Francis imperante, contigit, legationem Francorum ferentibus, illustres ac sapientia circumspectos legatos transitum per Africam fecisse. Hi cum Carthaginem dirutam et loca venerabilia sanctorum martyrum revertentes a rege Persarum Aaron, qui, excepta India, totum pene tenebat Orientem, vidissent, facile sibi conciliato principe, ac favorem in re tali praestante, pro magno munere rogaverunt, ut ossa B. Cypriani eis ferenda permitteret. Quod ille, non magni ducens, continuo postulata concessit; utque pio imperatori, cujus gratiam omnium qui in toto terrarum orbe erant regum ac principum amicitiae praeponeret, ipsi ea ferrent, libenter assensit. Cumque venerabiles legati ingentia dona, martyrum scilicet reliquias ferentes nam et beati Sperati martyris membra, qui unus fuit ex illis duodecim praeclarissimis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus sũ .& diis sacrificare ñ potero. Tu uero quod tibi p̃ceptũ
ẽ fac: in re enĩ tã in iusta nulla consolatio ẽ. Tunc iratus ꝓ consul
dixit. Diu sacrilega m̃te uixisti. & plurimos nefariȩ conspirationis
ħomines aggregasti. & inimicũ tediis romanis & saeris legib con¬
suarũ reuocare potuerunt. Et idõ cũsis nequissimi criminis a uetor
& signifer rep̃hensus. eris & ipse docum̃tũ cũ his quos scelere tuo
tecũ aggregasti. sanguine tuo sanotient᷑ discipline. Et his dicts.
decretũm ẽxtab ella recitauit. Pasciũ cyprianũ. gladio animadin

Expanded text:
t: Fac quod tibi praeceptum est; nam in re tam justa nulla est consultatio. Maximus proconsul dixit: Diu sacrilega mente vixisti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus consuarum evocare potuerunt: cum sis nequissimi criminis auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum adecretum ex tabella recitavit: Thascium Cyprianum gladio animadverti
Abbreviated transcription (Latin):
inipatoꝵ p̃sidebat africe. clybanũ calcis accensũ & in ore illius
prunas cũ thure exhibitas & p̃sidẽ dicere xp̃ianis: Pligite ex
duob unũ: aut thura suꝑ nis carbonib ofterte icuii. aut in
calcẽ demergenuni. Tune trecenti iirinde armati. saltu
rapidissimo. xp̃m dĩ filiũ dm̃ fatentes. iecerunt se in ignẽ: &
int̾ uapores calcis puluerei sunt demersi. quos sib xp̃c martyres

Expanded text:
nc a praeside clibanum calcis accensum, et in ora illius prunas cum thure exhibitas, et praesidem dixisse Christianis: Eligite a duobus unum: aut thura super his carbonibus offerte Jovi, aut in calcem demergimini. Tunc trecenti viri fide armati se ictu rapidissimo Christum Dei Filium Deum fatentes, jecerunt in ignem, et inter vapores calcis pulverei sunt demersi. Ex quo etiam candidatus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit beato cornelio Baptizame ꝑ xp̃m te c̃oniuro Et currens
impleuit uas aqua: & attulit ei: Tunc miserunt se onĩs ilites ad
pedes eius: orantes se baptizari Quos ut baptirauit optulit ꝓ
eis sacrifitiũ laudis: & participati sunt onĩs corꝑe & sanguine
& iussit ut cũ beato cornelio ducerent᷑ ad sacrificandũ: & sinollent
parere: capite plecterent᷑ Ducti autẽ foras muros porte appie
expuentes in tẽplũ. decollatisunt una cũ beatissimo papa numero
xͥx. & unis sed & cerealis cũ uxore sua saliistia: sub die .xuiiił
octobriũ: Padẽ uero noc te uenit beata lucina cũ clericis. &
familia sua rapuit martyrũ corꝑa. & sepeluit ea in agro suo in
cripta: in eymiterio calisti: Huius beatȩ lucinȩ rogatu ide beatus

Expanded text:
dixit beato Cornelio: Baptiza me, per Christum te conjuro; et currens dixit beato Cornelio: Baptiza me, per Christum te conjuro; et currens implevit vas aqua, et attulit ei. Tunc miserunt se omnes milites ad pedes ejus orantes se baptizari. Quos ut baptizavit, obtulit pro eis sacrificium laudis: et participati sunt omnes corpore et sanguine et jussit ut cum beato Cornelio ducerentur ad sacrificandum, et si nollent parere, capite plecterentur. Ducti autem foras muros portae Appiae, expuentes id templum, decollati sunt una cum beatissimo papa numero viginti unus. Sed et Cerealis cum uxore sua Salustia sub die XVIII Kalend. Octobris. Eadem vero nocte venit beata Lucina cum clericis et familia sua, et rapuit martyrum corpora, et sepelivit ea in agro suo in crypta, in coemeterio Callisti. Hujus beatae Lucinae rogatu idem beatus
Abbreviated transcription (Latin):
presbiteris & diaconib centũ cellis exilio de putatus ÷¬
uaque confortandũ multi xp̃ianoꝵ ueniebant: Quo
tempe beatus cyprianus scripsit ei de cȩlerino lectore.
quanti ꝓfide & confessione xp̃is ustinuerior Decius
cesar audito quia multa ei seriber&: de beato cypriano. rogiuit
eũ sibi exhiberi Exhibitus ergo detiointroganti acypͥano
contrã rẽ publicã litteras accepiss& respondit: Oto de corona
dñi litteras accepi: ñ contra rẽ publicã Iratus declus iusiit ut
oseius cũ plumbatis cederet᷑: deinde ad tẽplũ martis ut sacrifi¬
car&. duceretur: Quod si cõtẽpsiss&: illic capite puniret᷑: Cũq
duceret᷑. unus ex militib nomine cerealis. rogare cępit beatũ
papã ut uisitarõe uxorẽ eius: quȩ annis quinq paralitica iacebat:
ngressus autẽ indomũ eius tenuit manũ saluitię: & erexit eam
dicens: In nomine ihũ xp̃i nazareni surge. & sta suꝑ pedestuos:

Expanded text:
presbyteris et diaconibus Centumcellis exsilio deputatur. Ad quem confortandum multi Christianorum veniebant. Quo tempore beatus Cyprianus scripsit ei de Calerino lectore, quanta pro fide et confessione Christi sustinuerit. Decius Caesar audito quod multi ei scriberent: et de beato Cypriano rogavit eum sibi exhiberi. Exhibitus Decio interroganti, cur a Cypriano contra Rempublicam litteras accepisset, respondit: Ego de corona Domini litteos ejus cum plumbatis cederetur, deinde ad templum Martis ut sacrificaret duceretur: quod si contempsisset, illic capite puniretur. Cumque duceretur, unus ex militibus nomine Cerealis rogare cepit beatum papam, ut visitaret uxorem ejus, quae annis quinque paralitica jacebat. Ingressus autem in domum ejus, tenuit manum Salustiae, et erexit eam dicens: « In nomine Jesu Christi Nazareni, surge et sta super pedes tuos.
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hensus. dolo illius apud massiliã. cãptus. nec multoꝵ post.
moꝵ martyrũ corꝑa. post in ultos passionis annos. scõ theodoro.
illius loci ep̃o. reuelata tradunt᷑: in quoꝵ honore. construeretur
basilica. quȩ uaste nunc ad uincta rupi. uno tantũ latere iadelinis¬

Expanded text:
deprehenso dolo illius aput massilia| captus. Nec multo post sdeprehenso dolo illius aput massilia| captus. Nec multo post smorum martyrum cor| pora post multos passiones annos sancto theodoro hu| ius loci episcopo reuelata traduntur . in quorum honore .| cum strueretur basilica quae usaste nunc ad| iuncta rupi est . quid miraculi
Abbreviated transcription (Latin):
oculos ad celũ erigens : tali ꝑcunrtantib sermone respondit. Longus
me uiuendi usus. ad hanc quã uidetis. ꝑduxi ͤetatẽ. Quecũq in hõc
mundo agunt᷑. aut studiũ reperit. aut rerũ uolubilitas agit. aut
uarius sẽꝑ casus. infestat. Quoscũq uolumus. optamus. scimus. aut
cupimus : totus mundus. caligine submersus. tenebris circũ fluentib
ego fideli m̃te ꝑpendens. utinã ultimo contester affectu. Quodsi
me. ad tẽpus. paulo ante trucidate legionis. itineris necessitas de tu¬
ulterius ꝑbeata funera ñ sinatis. hec eo loquente: subito ꝑcussoris
cȩterisq martyrib in eo loco. sicut morte: ita ÷ honore conuine łꝰ
Cetera uero nomina nobis quidẽ in cognita. sed in libro uitę. sunt
quos. salodoro passos. fam̃a confirmant. Salodoꝵ uero castrũ ÷
insidiis generõso constantin̾o. tunc regnũ tenenti. in ortẽ moliret᷑

Expanded text:
oculos ad caelum erigens| tali percontantibus sermoni respondit. Longus| oculos ad caelum erigens| tali percontantibus sermoni respondit. Longus| me uiuendi usus . ad hanc quam uiditis perduxit| aetatem quecumque in hoc mundo aguntur .| aut studium repperet . aut rerum uolubilitas| agit. Aut uarius semper casus infestat quodcum| que uolumus optamus scimus aut cupimus totum| mundum caliginem submersum tenebres circum| fluentebus ego fideli| mente perpendens utinam ultimo contester| affectu . quod si me ad tempus paulo ante| trucitate legionis . iteneris necessitas detuulterius per beata| funera non sinatis. Haec eo loquentem subita| percussoris eterisque martyribus in eodem loco, sicut morte, ita etiam honore conjunctus est. Cetera uero nobis quidem incognita. Sed in libro| uitae sunt Quos salodoro passus fama confirmat. Salo| dorum uero castrum est insidiis| genero suo constantino tunc regnum tenenti mortem| moliretur .
Abbreviated transcription (Latin):
diuiditur. Naniq maxiiianꝰ.
facultatẽ dederat : it. qͥsq legionis illius militẽ iugulass&c intẽpti
spoliis. uteret᷑. Diuisa igit᷑ om̃ium p̃da. aduesceñdũ ȩpulandũq
inctrix tͥba consedit. Interea. ueteranus quidã ultime ętatis. senio
fatigatus. nomine uictor: ad contaminatũ cędib locũ. itineris necessi¬
tate. deduc tusse¶ ¶Duni ab om̃b ad epulas. ꝓ ętatis ueneratione. rogare t:¬
imꝑatoriis iussionib contẽpnere uoluiss& dataq neci ee̾nt. ut dis¬
ciplinȩ militaris traditus ordo. seuerius teneret᷑. Tunc uictor alte
militare ñ merui. quã bene. int̾ tales. głose mortis honore donãtos
finẽ uite. inuenire potuissẽ : Saltẽ si cõmilito in dignus erã. uł me
ante hora. uiandi necessitas detuliss&: ut senilis pectoris cruor. tantoꝵ
uiroꝵ uicti mis. misceret᷑. Obtulissẽ corpus hoc. neei : dũ mͦtantȩ
laudis consortio. ñ carerẽ. Talia dicentẽ. ꝓfanoꝵ statĩ turba. uallauut.

Expanded text:
deuiditur. namque maxi| mianus facultatem dederat ut quisque legio| nes illius militem iugulasset . interempti spoliis| uteretur. Diuisa . igitur omnium praeda . ad| uescendum . aepulandumque uictrix turba| consedit. Cum interea ueteranus quidam| ultimę aetatis . senex fatigatus. nomine uictor| ad contaminatum caedebus locum . iteneris| necessitate deductus est. Dum ad epulas pro| aetatis ueneratione ab imperatoriis iussionibus contemnere| uoluisset. Dataque neci essit ut disciplinae| militaris traditus ordo seuerius teneretur. Tunc| uictor . alte militare non merui . quam| bene inter tales gloriose mortis honore donatis| finem uitae inuenire potuissem saltim si com| milito indignus eram uel me ante actas . oras| uiandi necessitas detullisset. Vt senilis| pectores cruor tantorum uirorum uictimis mis| ceretur. Obtuleram corpus hoc neci . dum modo| tante laudes consorcio non carerem. Talia| dicentem profanorum statim turba uallauit .|
Abbreviated transcription (Latin):
tunt hominem transfixo oculo de fune pendere. Cumq profluente sanguine
nullus manum aderuendum auder& apponere: martyris beati uirtus adfin
qui sic uncum abstraxit. ut ne oculum eruer& nec uisum penetrar&. erse¬
guinis decurrentis uenam restringer&. Sic eruto ferro de ocnlo & dolore pal¬
pabrarum sedato: uirtus martyris scĩ declaratur in populo. Inerguminosa¬

Expanded text:
tunt hominem transfixo oculo de fune pendere. Cumque, profluente sanguine, tunt hominem transfixo oculo de fune pendere. Cumque, profluente sanguine, nullus manum ad eruendum auderet apponere, Martyris virtus adfuit immensa beati, quae sic uncum abstraxit, ut nec oculum erueret, nec visum penetraret, et sanguinis decurrentis fluentum stringeret. Sic eruto ferro de oculo, dolore palpebrarum resedato, virtus Martyris sancti declaratur in populo. Energumenos au
Abbreviated transcription (Latin):
autem cuius hoc erat officium contueri. ad eius compositionẽ accedens laxa¬
to fune discessit quasi oleum petiturus Cumq omĩa tenebris nocturnalib
tenerentur oꝑta & fuis cum uncinulis in media portieu submissior de¬
penderet: quidam de adstantib inuigilia scĩ nebula cellule quȩ de exuta
pipiro surrexerat fatigatus foras egreditur. Cumq ꝑ particum illam p̃ti¬
ret: unus de uncinulis funis faciem excepit hominis uenientis. in lato
lcumine trans figens oculum eius At ille dolorem sentiens extensis celerit᷑
palmis uultus periclitantes cũ ipsis obtegit oculis. clamans non medioeri¬
te facito pereunti. qui loco proximus adstas Emitte sacras ꝑ occulta
nedicamina manus. & abstrabe malum quod aduersatur bamini. ne
lune uiduatus abscedam. qui tuarũ uirtutũ maracula cernere ueni
aluius lamenti uociferationem exchibito qui aderant lumine: aduer¬

Expanded text:
autem, cui hoc erat officium contueri ad eius conpositionem , accedens, laxaautem, cui hoc erat officium contueri ad eius conpositionem , accedens, laxato fune discessit, quasi oleum petiturus. Cumque omnia tenebris nocturnalibus tenerentur operta, et funis cum uncinulis in medio portici submissior dependeret, quidam de adstantibus in vigilia sancti nebula cellulae, quae de exusta papiro surrexerat, fatigatus, foris egreditur. Cumque per porticum illam praeteriret, unus de uncinulis funis faciem excepit hominis venientis, inlato acumine transfigens oculum eius. At ille dolorem sentiens, extensis celeriter palmis, vultus periclitantis cum ipsis obtegit oculis, clamans non mediocrite facito pereunti, qui loco proximus astas. Emitte sacras per occulta medicamina manus, et extrahe malum quod adversatur lumini, ne lumine viduatus abscedam, qui lumen miraculorum tuorum cernere veni. Ad hujus lamentabilem vociferationem, exhibito qui aderant lumine, adver
Abbreviated transcription (Latin):
inbulum moraretur lgitur in pace quiescens sepultus ẽ ixta urbe.
multisq sedeclarat uirtutib in populis. de quib pauca ꝑstruigam
rat quidam pauꝑ habens duos bones ad exercendam culturam suam. nec
uirat alia possessio nisi quod abhis potuissae tellurem scindens uomere la
luare. Accidit autẽ ut quadã die lassus de hoc opere ueniens his dimissis
sc hospiciolo suo reconder&. Nec mora fur rapa& adfuit. qui eodẽ capiens
scum abduxit. Egressusq pauꝑ incrastinum nibil imienit. Deinde que¬
nt ꝑ deuia. circuit siluas. scandit montiũ ardua. sed nec potuit dep̃hien
noriemuu. Quid plura Accedit lamentans ad sepulchrum beati felicis
martyris. dat cum fletu gemitum. exorat ut ei uirtus eius que ꝑdiderat
reddi obtinera a d .o. E.gressus autem de tẽplo: ante ipsam atru ianuam ag¬
feit restitui. Ingressusq iterum prosternitur ad pauimentũ. gratias agens
sius uirtus illuminauit.

Expanded text:
ibulum moraretur. Igitur in pace quiescens, sepultus est iuxta urbem, ibulum moraretur. Igitur in pace quiescens, sepultus est iuxta urbem, multisque se declarans virtutibus in populis, de quibus pauca perstringam. Erat enim quidam pauper habens duos boves ad exercendam culturam suam, nec ei erat alia possesborare. Accidit autem ut die quadam lassus de hoc opere veniens, his dimissis se hospitiolo reconderet. Nec mora, fur rapax adfuit; qui eos clam capiens secum abduxit: egressusque pauper in crastino, nihil invenit. Deinde quaerit per devia, circuit silvas, scandit montium ardua, sed nec vestigium quidemmoriemini. Quid plura? Accedit lamentans ad sepulcrum beati Felicis martyris, dat cum fletu gemitum, exorat ut ei virtus ejus quae perdiderat reddi obtineret a Domino. Egressus autem a templo, 839 ante ipsam atrii januam agrestitui fecit'. Ingressusque iterum, prosternitur ad pavimentum, et gratias ageis virtus inluminavit.
Abbreviated transcription (Latin):
seã ut cathedre ecclesiastice suꝑponeretur noluit ad quiescere. Quinti
ad fuit missus & ignotus felici prbto sollicitus ipse cepit esse quil nan
set felia. Dextera ille innuens ait. hac inparte abiit. Quo disceaent
inc latebram petut seq inter parietes dirutos ꝑ modicum atapressi
aditum &uli uoluit. Hec mora ꝑsequtor insequitur sed ds solicuens¬
fuerat. aranee p̃tendut telarum stãma Atilli per uestigiũ sequens
dim loetim exeplorare nituntur: exordia telarum corspieiunt ha¬
runt q: ad senia ipsos: Putas ne ꝑ hec fila hamo tnansut. qua ut hos
tenuites muscarim erumpit x illusi ꝓudentia dĩ: discesserunt deai
noq felix data nocꝰ te secessit ad alum locum. in quo ꝑtres menses amuliere
qudam ciborum alimenta suscipiens. data pace: eccłẽ sue ac populo restaurat᷑
piuiquam tam̃ mulieris minastrantis faciẽ uidit aut ab ea enspectuos e ũ

Expanded text:
, ut cathedrae ecclesiasticae superponeretur, noluit acquiescere: Quintus 838 , ut cathedrae ecclesiasticae superponeretur, noluit acquiescere: Quintus 838 tor missus adfuit, et ignotus Felici presbytero, sollicitus ipse coepit esse, quisnam esset Felix. Dextra ille innuens, ait: Hanc in partem abiit. Quo discedente, hic latebram petiit, seque inter parietes dirutos per modicum ingressus aditum occuli voluit. Nec mora, persecutor insequitur, sed Deus sollicitudfuerat telarum praetendunt stamina. At illi per vestigium persequentes, dum locum explorare nituntur, exordia telae conspiciunt, dixeruntque ad semetipsos: Putasne per haec fila homo pertransiit, quae saepius tenuitas muscarum erumpit? Et illusi providentia Dei discesserunt. Beatus quoque Felix data nocte, secessit ad alium locum, in quo per tres menses a muliere quadam ciborum alimenta suscipiens, data pace, ecclesiae suae ac populo restauratur: nunquam tamen mulieris ministrantis faciem vidit, aut ab ea suspectus est,
Abbreviated transcription (Latin):
geliis dñi. Conscende ad montana & require sacerdotem tuũ. inuentumq
refocillatum reduc adurbẽ & in loco absconde secretone inedia ac rigore de¬
bat quo nesciebat. Sed dõ prouidente repperit sacerdotem solo prostratun
clausis oculis strictisq dentib in quo nibil aliud quamt tenuis hanelituss¬
rabat. Interpellatoq nullum uerbum potuit dicere. Tantuniq sensit
eius menbra bieme rigida & absq ullo uigore & uitali tepore pͥmortua
Inxius autem cum nullum alim̃tum ess& quod periclitanti porrigene
neq quo ignis accenderet᷑ haber& duni star&. atconitus: quasi de celo diliy¬
erat proxima uuam pendere miratur. Pequa granis inos confessoris es¬
pressis: paululum refocillatus erectus ẽ. Quem humeris impositum tal¬
ta uelocitate deculit. ut putaxet se magis ferri quam ipse ferrae: dic¬
ad tugurium cuiusdam uiduę cõmendato alimentum p̃buit. donec ꝑ

Expanded text:
gelus Domini: Conscende ad montana, et require sacerdotem tuum; inventumque ac gelus Domini: Conscende ad montana, et require sacerdotem tuum; inventumque ac refocillatum reduc ad urbem, et in loco absconde secreto, ne inedia ac rigore degit quo nesciebat: sed, providente Deo, reperit sacerdotem solo prostratum, clausis oculis, strictisque dentibus, in quo nihil aliud, quam tenuis anhelitus inspirabat: interpellatoque nullum sermonem potuit elicere, tactoque, sensit ejus membra hieme rigida, et absque ullo vitali tepore praemortua. Anxius autem cum nullum alimentum esset, quod periclitanti porrigeret, neque quo ignis accenderetur haberet, dum staret attonitus, quasi de aethereierat proxima, uvam pendere admiratur, de qua granis in os confessoris expressis, paululum senior refocillatus, erectus est: quem humeris impositum tanta velocitate detulit, ut putaretur magis ille ferri quam ferre. Sic tugurio cujusdam viduae commendato alimentum praebuit, donec
Abbreviated transcription (Latin):
nolano martyre quia historia non est in proptu. iuxta
id quod beatus paulius uersu conseripsit. pauea huic lesti
inserere delectat. Hic enim a maximo p̃dicte urbis pontifice
resbiteru honore p̃ditus: quante fuit sapientie & eruditionis: non
lodo xpĩanis uerum oiam ipsis quoq paganis oculi non potuit.
um autẽ imperatorum decreta xpianos insqui p̃cepissent: maxi ñ
bontifex iam senio p̃grauatus putans se non posse ferre supplicũ. siluarũ
tus solo corruit semiuuius. At felixe prb̃t captus eum multa de deorum
portentis quod nbil fuerint disputass& : post excursa diuersorum sur pl¬
ciorum genera carceri diuidicatur. In quo non medioerib unclis tene¬
batur asflictus Nocte autẽ media uenit ad eum angelus dm̃. & con¬
fractis catenis scissaq trabe qua pedes eius conlusi tenebantur.: ait dure
& sequere me. Qui surgens egressus ẽ cum eo ianuã carceris. dixitq ei an¬

Expanded text:
Nolano martyre , quia historia passionis non est in promptu, juxta id quod beatus Paulinus versu conscripsit, pauca huic lectioni oblectat inserere. Hic enim a Maximo, praedictae urbis pontifice, 837 presbyterii honore praeditus, quantae fuerit sapientiae eruditionisque, non modo Christianis, verum etiam ipsis quoque paganis occuli non potuit. Cum autem imperatorum decreta Christianos insequi praecepissent, Maximus pontifex jam senio praegravatus, putans se non posse ferre supplicia, silvarum itus solo corruit semivivus. At Felix presbyter captus, cum multa de deorum portentis, quod nihil fuerint, disputasset, percursis diversorum suppliciorum generibus, carceri dijudicatur, in quo non mediocribus vinculis tenebatur astrictus. Nocte autem media venit ad eum angelus Domini, et confractis catenis, scissaque trabe qua pedes ejus conclusi erant, ait: Surge, et sequere me. Qui surgens egressus est cum eo januam carceris; dixitque ei an
Abbreviated transcription (Latin):
iħm baptiratũ. aut die pencecos¬
ten post ascensionẽ dni. sonitu facto
de celo quasi ferret᷑ flatus uehe¬
mens. & linguis diuisis uelud igniᷤ.¬
s cantũmͦ sp̃m scm̃: nec eandem
trinitatẽ dixisse decelo. tues filiꝰ
nĩs. siue cũ baptiratus ẽ a iohan¬
ne. siue inmonte quando cum illo
erant tres discipuli. aut quando uox¬
sonuit. dicens. et cdarificaui. et iterũ
cdarificabo. s tantummͦ patris uocem
fuisse ad filiũ factam. quãuis pat̾

Expanded text:
Jesum baptizatum , aut die PentecosJesum baptizatum , aut die Pentecostes post Ascensionem Domini sonitu facto de coelo, quasi ferretur flatus vehemens, et linguis divisis velut ignim . Nec eamdem Trinitatem dixisse de coelo: Tu es Filius meus , sive cum baptizatus est a Joanne , sive in monte quando cum illo erant tres discipuli , aut quando sonuit vox dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo ; sed tantummodo Patris vocem fuisse ad Filium factam. Quamvis Pater
Abbreviated transcription (Latin):
atq idipsum falsum alteri displicet.
alteri placet: malim me rephendi
a rep̾hensore falsitatis. quã ab eius
laudatore laudari. Ab illo enim.
quauis ego ñ recte dͥ hoc ñ sense¬
rim. error cam̃ ipse recte uituꝑat᷑.
Ab hoc tam̃ nec ego recbe laudarer.a
dͦ existimor id sensisse quoduitupe¬
rat ueritas. nec ipsa sententia quã
uituꝑat ueritas. Erꝗo in noĩe
ani susceptum opus aggrediam̃:
te que ds .ẽ. diuinorũ librorum
uecerũ et nouorũ catholici cracta¬
tores. hoc intenderunt. scđm scrip¬
ent unitatem. iđoq ñ sint tres
dii s unꝰ ds. quãuis pat̾ filiũ
geñauerit. et iđo falius ñ sit q
pꝰat. est: filiusq a patre sit genit.
tiam ipse coȩqualis. et ad trinita¬
tis ꝑtinens unitatem: non tam̃
eandem trinitatem natam de uir¬
gine maria. et sub pontio pilato
crucifixam. et sepultam cercio die
re suxisse. et incelũ ascendisse. s tantũ¬
modo filiũ. nec eandem crinitatẽ
defcendisse inspecie columbe super

Expanded text:
atque idipsum falsum alteri displicet, alteri placet, malim me reprehendi a reprehensore falsitatis, quam ab ejus laudatore laudari. Ab illo enim quamvis ego non recte, qui hoc non senserim, error tamen ipse recte vituperatur: ab hoc autem nec ego recte laudor a quo existimor id sensisse quod vituperat veritas, nec ipsa sententia quam vituperat veritas. Ergo in nomine Domini susceptum opus aggrediamur.te, quae Deus est, divinorum Librorum veterum et novorum catholici tractatores, hoc intenderunt secundum Scripent unitatem; ideoque non sint tres dii, sed unus Deus: quamvis Pater Filium genuerit, et ideo Filius non sit qui Pater est; Filiusque a Patre sittiam ipse coaequalis, et ad Trinitatis pertinens unitatem. Non tamen eamdem Trinitatem natam de virgine Maria, et sub Pontio Pilato crucifixam et sepultam, et tertia die resurrexisse, et in coelum ascendisse, sed tantummodo filium. Nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae super
Abbreviated transcription (Latin):
ds m̃s da michi indigno & peccatori fortitudinẽ. & uirtutẽ. auxiliatrioẽ
dexterȩ tuȩ: qualit̃ possim om̃e telũ inimici superare. & te iubente
confindere tribunal ritiouari p̾fecti: ut magnificetur nom̃ tuũ in
Quintine. famule m̃s constans esto. & uirilit̾ age: ego autẽ adero tibi Tunc
putarent. ipsi magis ab angłis tor quebantur: & clamabant uoce magna
p̾fecto dicentes. Dñe adiuu̾a nos: nã & nos magis ab angłis cȩdim̃ & igñe
cremaniur: ut iã nec loqui nec stare possimus: Sẽs uero quintinus
p̃fectus dixit: Per deos iuro : quia magus ÷ & malefitia sua p̃ualent:
Tunc iussit eũ in carcere manciparidicens Ducite eũ in obscuriose
loco : ubi nec linĩ uideat. nec ullus de popło xp̃iano ad eũ ingredi
possit: Sc̃s uero quintinus psallebat dicens: Eripene dñe ab homine
malo. a uiro iniquo liberame: quia cogiauerunt sub plantare gressu

Expanded text:
deus meus da mihi indigno peccatore fortitudinem| et uirtutem auxiliatricem dexterae tuae qualiter| possim omni telam inimici superare . et te iuuante| confundere tribunal huic riciouaro perfecto ut m\a/g| nifecitur in Quintini .| famuli meus . constans estu . uiriliter age . ego autem| adero tibi. Tunc ut dum cedere| potarent ipsi magis ab angelis torquerentur et cla| mauerunt perfecto dicentes . Domine adiuua nos . nam| nos magis flagellis cedemur . et ignem cremamur .| ut iam nec loqui nec stare possimus. Sanctus uero quin| tinufectus dixit per deo iuro quia| magus est et maleficiae suae praeualent . tunc| iussit eum in carcere recide dicens. Ducite eum in obs| curiorem locum . ubi nec lumen uideat . nec ullus de| populo ad eum ingredere possit. Sanctus quintinus| psallebat dicens. Eripe me domine ab homine mal
Abbreviated transcription (Latin):
÷ honor ur̃ tẽporalis ÷ nã ꝓp̃c honorẽ quẽ dat diligentib se finẽ
ñ haboe . s. ꝑmanebit in sẽpit̾nũ. Ritiouarus dicit. Ergo hoc ẽsiliũ
tenes. magis uis mori quã uiuere : Sc̃s qͥntinus respondit ł lȩc mors
quintinus respondit. Dñs michiaduitor est ñ timebo quid ficiat mͥ
homo: Vuc ritiouarus furore cõmotus iussit eũ a trocdeis torquer

Expanded text:
ligentibus se| finem non habet. Sed permanet in sempiternum. Ricio| uarus dixit . ergo hac consilium tenuisti magis uis| mori quam uiuere. Quintinus+ respondit . hec mors| Quintinus respon| dit. Dominus mihi adiutor est . non timebo quid faciat| mihi homo . tunc ricio
Abbreviated transcription (Latin):
ferre decreuerunt corpora martyrũ. Que collecto ingentis populi
cetu in posita honorifice feretro: psallentes maxima cũ exubtatione ad
dudũ p̾parata dicebant. remigando sepulera. Et ut deuote plebi fir
maretur fides gaudiũq augerẽtur letantiũ : ut terram inpulsu remigũ
infirmitatib afflictus cecus surdus nutus. ac olaudus leuantes fererru
quo scã ossa gestabãtur. contingens unius fidelit̃ oꝑtoriũ ferctri infurnius.
continuo insũ. auditũ. sermonẽ gressũq. largiente xp̃o martyrũ p̾cib
recepit infirmus & iunctus collegĩo fideliũ. laudabat sanus gradiens dñ
Sic tripudians plebs deuota. ꝑtidit m̃bra martyrũ quo decreuerit
tuniulanda. Et sepelierunt ea ibi in duobus. ut postea in quisita patuit
ueritate sepulchris. In quo loco xp̃iani postea magnã ȩdificauerunt
uota suscipit supplicũ. salutẽ largitur infirmis ciuhonor imꝑiũ gła in¬

Expanded text:
ferre decreuerunt corpora marthyrum| Que collecto ingentis populi ferre decreuerunt corpora marthyrum| Que collecto ingentis populi coeto inposita hono| rifice feretrum psallentes maxima cum exulta| tione ad iam dudum praeparata. Ducebant| Remegiendo sepulcra. Et ut deuotae plebi fir| maretur fides gaudiumque augeretur laetan| tium ut terram inpulsum remeguminfirmitatibus adflic| tus. Caecus . surdus . mutus . ac clodus. Leuantes| feretrum . quo sancta ossa gestabant. Contingens unus| fideliter operturio feretri infirmum. Continuo| uisum auditum sermonem gRecipit infir| mus. Et iunctus collegio fidelium . laudabat sa| nus gradiens deum. sic tripudians plebs deuota per| tulit . membra martyrum quo decreuerat tumu| landa . et sepelierunt . ea ibi in duobus et postea| inquesita patuit ueritate sepulchris. In quo| loco christiani postea magnam aedificauerunt|uota suscepit sup| plicum . salutem largitur infirmis. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
uestagidut putares eos ñ ferreonera. sed ab onerib ferri. Ingressi itaq: in
reꝑtammnaulculã : ꝑgebaat contra undã fluminis iniuiso gubernatore
ac renige uelooit̃ cum corꝑib martẏrũ alacres senes. Et ut ꝑuenerunt¬
uirtutẽ : qui eis causa extitit mortis inmundo. quos seruandos fut᷑is
uoluit. Sed ubi ipso imperante ꝑsecutionis ꝓcella cessauit : hoꝵ honor
deuotisplebib mox patuit. Nam sepe fatisene thesauros quos impii
occultauerant: pie fidĩ populis deuotissime ꝓdiderunt dicentes crispira
ac crispinian corpora martyrũ se habere intugurio suo recondita.
his auditis fidelis popłs: concursu pie deuotionis frequentare cellulam
cepit. Qua frequentia uile egenoꝵ tuguriũ effectũ oratoriũ. regis
&iã palatiũ p̾minere cepit hõnore. Deinde consilio inito saceraotes

Expanded text:
uestigio ut puta| res eos non ferre onera sed ab oneribus ferri. Ingressi ita| que in uestigio ut puta| res eos non ferre onera sed ab oneribus ferri. Ingressi ita| que in reppertam nauiculam pergebant contra| undam fluminis . inuiso gubernatore ac remege| uelociter cum corporibus martyrum alacres senes.| Et ut perueneruntuirtutem qui eis causa extetit mortis| in mundo quos seruandus futuris uoluit. Sed ut ipso inperante persecu| tionis procella cessauit. Horum honor deuotis plebi| bus mox patuit. Nam sepefatis senes thesauros| quos impiis. Occultauerant piae fidei populis de| uotissimae prodederunt dicentes. Crispini ac crispi| niani. Corpora martyrum se habere in tugurio\lo/ suo recon| dita. His auditis fidelis populus . concurso pie de| uotionis frequentare ad cellulam pauperum caepit| qua frequencia uile egenorum tugurium effectum| oraturium regis etiam palacium praeminire coe| pit honore. Dein consilio inito sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
diligenti colliger& cura humanda. Qui senex nulla dubitatione demoratus: qͥn¬
inĩmo angłica ammonitione securus: ad supta iã dicta in solatiũ sibiscĩ laboris
germanã. ad locũ ꝓperant ubi scĩ martyres decollati iacebant. Et qm̃ ꝓpe
id cellulã p̃fatoꝵ pauperũ duci eoꝵdẽ martyrũ facillime corꝑa poterant:
Sed quid agerent pauperes ac infirmi. quib nec nauis erat inportu. nec
nauiganđi ingeniut̃ nec uiriũ etate fessis: contra fluminis impetũ sub perebat
fiducia. Quĩd pliera loquens morer. Tandẽ ꝑuenientes nocte ad locũ a
sc̃o angło sibi oftensũ. reꝑta int̾ra decollatoꝵ intac ta ab estus auib q cad auera
reppẽrerunt : inspirante diuina prouidentia &iã in anne nauiculã. Tuno
subleuati ele trepidationis suȩ infirmitatis fuducia: singulisi ngulorum
leuantes martyrũ corꝑa quasi liberi honerib gradiebant᷑ : ita in offenso

Expanded text:
diligenti college| ret cura humana Que senex nulla dubitatione| remoratus qudiligenti college| ret cura humana Que senex nulla dubitatione| remoratus quin immo angelica. Ammonitione se| curus adsumpta iamdicta in solatium. Sibi sancti| laboris germana. Ad locum properant . ubi sancti| martyres decollati iacebant . et quoniaad cellulam| prefatorum pauperum duci eorundem martyrum| facillime corpora poterant. Sed quid agerent pau| peres ac infirmi quibus nec nauis erat in prumpto.| Nec nauigandi ingenium nec uirium aetate fessis| contra fluminis inpetum subpetibat fiducia . quid| plura loquens morer tandem peruenientes noctu ad lo| cum a sancto angelo sibi ostensum. Reppertis in terra| decollatorum intacta a bestiis auitibusue cada| uera Repperierunt insperate . diuina+ prouidentia| etiam in amne nauiculam tunc subleuati de tre| pidatione suae infirmitatis fiducia singuli singu| lorum leuantes martyrum. Corpora quasi liberi. Oneri| bus gradiebantur. Ita inoffenso