comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e. Arrogantis aute.qr coram do consciencie sue
testimoniũ ñ habent: quert̾ coram hominib testi¬
moniũ uocis iliene : quã cũ carde reperiunt. apsi
etiã in impudentiã sui fauo is erũ punt. Sieni non
iniemunt uoces h ominũ qruas inhiant᷑ oxpectar.
ipsi scientia su: luid intes p̾dicant. Ande & heliũ.
Nimirũ sensit se magna dicturũ: sed cum̃ti eorde
ucurrit. Nui luis quide diuno udicio reus ec̃c.
sĩ inigna dese alteia siliside sensisset. Ante sul tile
iiueritatis ctamen securi omino nsum. etiam
si humano uidicio quod in nob̃ ri rehendi debeat.
labeni. Iiam plerũq uegligentius cogicantes.
clacione puulsamur. quã taũ tacentes ĩmimus.
sed nisi retraietatione concita. tunoultus in
ix so cubili cordis. in quooitur suffecitur co
ailtricto uidite. om̃o meritũ inxactioris extin¬
guirur P ine ÷ pensandũ et ula coedis laci¬
pianita lm duersione dampnalit. quȩ usq
ad ui i uocis nutric. sineq hec est excus abi¬

Expanded text:
conscientiae suae testimonium non habent, quaerunt coram hominibus testimonium vocis alienae; quam cum tarde reperiunt, ipsi etiam in impudentiam sui favoris erumpunt. Si enim non inveniunt voces hominum, quas inhianter exspectant, ipsi scientiam suam laudantes praedicant. Unde et Eliu - Nimirum sensit se magna dicturum, sed tumenti corde ecurrit, quia jam quidem divino judicio reus esset, si magna de se saltem silendo sensisset. Ante subtile enim veritatis examen securi omnino non sumus, etiam si humano judihabemus. Nam plerumque negligentius cogitantes, elatione pulsamur quam tamen tacentes premimus. Sed nisi retractatione concita tumor occultus in ipso cubili cordis in quo oritur suffocetur, coram districto Judice omne meritum nostrae actionis exstinguitur. Hinc ergo pensandum equanta animadversione damnabitur, quae usque ad audaciam vocis nutritur, si neque haec est excusabi
Abbreviated transcription (Latin):
icit. ei &e ipse sit potens Dm qͥppe uitari de¬
siderat. qui fastigiu potentie alienis incent
utilitatib. &e ñ sius laudib elatus ad ministrat:
qui platus cȩteris ꝑdesse appetit ñ prȩ esse.
Iumoas namq elatio. ñ ordo potestatis: in cri¬
mune est. Potentiã ds̃ tribuit: elationẽ uero
potentię. malicia nr̃ę mentis inuenit. Tollamꝰ
t̾ quod de uro contulim: & bona suut quę dõ
largiente possidemꝰ. Quia eni nequaꝗ iusta
potentia. sed actio praua dampnat᷑ : apte

Expanded text:
jicit, cum et ipse sit potens. Deum quippe imitari dejicit, cum et ipse sit potens. Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus administrat, qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente possidemus. Quia enim nequaquam justa potentia, sed actio prava damnatur, apte
Abbreviated transcription (Latin):
Iuid ẽ. hoc. & quomͦ istuo sacrificiũ dõ placere
cognouerat. quod in conspectu eius tanta ite¬
ratione uocis immolabat : nisi id uicsa esse
suꝑbia potentib solet. & pene senp reb aflu¬
entib clatio sociatur: quia & sepe hono is ab¬
undantia: duricia dat tumois. Mirũ uero ẽ.
cũ in cordib. sub limiũ regnat humilicas morũ
Unde pensandũ est:q. potentes quiq cũ humi¬
lit̾ sapiunt. culmen extranee & quasi longe
posite iurcutis aitingunt: e recte hac uircu¬
te dnm quantotius placcant: ꝑ illuc uisacri¬
ficium potentes offerunt. qͥd potintes inue
nire iux possunt: Subtilissima namq ars ui¬
uendi ẽ. culm̃ tenere: głam pinere : cẽ. quidẽ
ii. potentia. sed potentẽ se eẽ nescire: adlar¬
gienda bona potentẽ se cognoscere. ad repe¬
tenda no xia. om̃e qͦd potent̾ ualet ignorire
Recde icaꝙ de tulib dicitur: ds̃ potent̾es ñ ab¬

Expanded text:
Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non ab
Abbreviated transcription (Latin):
Potestas enĩ quanto exterius eminet. tanto p̾¬
mi interius debet: ne cogitationẽ uincat ne
in delectatione sui animũ̃ rapiat: ne iam sub
se mens eam regere non possit: cui se libidine
dominandi supponit: Bene dauid regni poten¬
tiã regere nouerat: qui elationem eiusdem
potentie semet ipsũ p̃mendo uincebat dicens.
dne ñ est exaltatũ cormeii: quiq in eius humi¬
litatis. uigm̃to subiunxit. neq elati sunt oculi
mei. atq addidit. neq ambulaui in magias. Et
ulluc senas uniui sub til issia inquisitione discu¬
tiens: ait. Neq in mirabilib suꝑ me Unsq etiã
cogitationes suas. a fundo cordis ex hauriens: sub¬
iungit dicens. Si ñ hunulit̾ sentiebam: sed ex¬
ilcdui minia meã. Eece humilicatis hostiam
ab intimo cordis oblatã. crebro replicat: & ite¬
rũ atq it̾m conficendo offerre ñ cessat: cunq
multiplicit̾ Ioquens. uidicis sui oeulis ostentar

Expanded text:
Potestas enim quanto exterius eminet, tanto prePotestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat.
Abbreviated transcription (Latin):
subditos tanto diuino iudicio liberiores red¬
det: quanto hic eorii culpas sine uindicta ñ
deserit. Seruanda itaq ẽ. & in corde humili¬
tas: & in opere disciplina : atq inter hec sol¬
lerter intuendũ. nedũ immioderantius custo¬
ditur uirtus humilitatis soluantur iura regi¬
minis: & dum p̾latus quisq plusꝗ decet se¬
deicit : subditoꝵ uita stringere sub discipline
uinla ñ possit. Teneamꝰ ergo exterius qđ pro
alioꝵ utilitate suscepim : teneamꝰ interiꝰ qͦd
de nr̃a estimatione sentinꝰ: sed tam̃ decent̃
quibusdã erumpentib signis. tales nos apud
nos eẽ. ipsi etiã qui nobis cõmissi sunt ñ igno¬
rent: ut &e de auetoritate nr̃a qͦd formident
uideant : &e de humilitate qͦd imitentꝰ agnos¬
cant Seruata autẽ auctoritate regiminis.
ad cor nr̃m sine cessatione redeamus : & con¬
sideremꝰ assidue. qͦd sumꝰ ęqualit̾ cũ ceteris
conditi: non quod temporalit̾ cęteris plati:

Expanded text:
subditos tanto divino judicio liberiores redsubditos tanto divino judicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decentquibusdam erumpentibus signis, tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent: ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati.
Abbreviated transcription (Latin):
iłm xp̃m: sed cũ culpã quę corrigi debuisset
inuenit: ilico magistrũ se ẽẽ. recoluit dicens.
Quid uultis. in uirga ueniam aduos: Summꝰ itaq
locus bene regitur: cũ is qui p̃est iuciis potius
quã fr̃ib dominatꝰ. Cunctos quippe natura ęqua¬
les genuit: ut aucẽ alii ad regendũ aliis cõmit¬
tantꝰ. ñ eos natura. sed culpa post ponit. Uiciis
ergo se debent rectores erigere: quoꝵ & causa
preferuntꝰ : & cũ delinquentes corrigunt. sol¬
licite attendant. ut ꝑdisciplinã culpas quidẽ
iure potestatis feriant: sed ꝑ hunalitatis custo¬
diam. equales se ipsis fr̃ib qui corriguntꝰ agno¬
scant: quãuis plerũq etiã dignũ est ut cosdem
quos corrigim. tacita nobis cogitatione p̃fera¬
mus Illoꝵ namq ꝑ nos uicia discipline uigore
feriuntꝰ : in his uero que ipsi cõmictimꝰ. ne uer¬
bi quidẽ ab aliquo inuectione laceram: Lanto
gͦ apud dñm obligatiores sumꝰ: quanto apud

Expanded text:
m . Sed cum culpam quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud
Abbreviated transcription (Latin):
la ꝑcipere: quib seruatur de et̾nitate giudere
Hinc enĩ scriptũ est. Flagellat omnẽ filiũ quẽ
recipit. Hinc ad ioħem dr̃. Ego quos imo. ar¬
guo &e castigo. Hine petrus ait Tempus ẽ: ut
incipiat iudiciũ de domodĩ. Ubi mox. ad miran¬
do subinxit: Si autẽ primũ a nobis. qui fi¬
nis eoum qui non credunt dei euangelio:
eccata qͥppe. nequaꝗͣ diuina seueritas inulta
remanere ꝑmittit : sed ira iudicii a nr̃a hic
correptione inchioat: ut in reꝓborum dãpnatẽ
conquieseat: Cant gͦ nunc reprobi. & uolupa¬
tũ suarũ desideria multa iniquitate consũ
ment : atq eo cemporalia flagella ñsentiant.
que et̾ua cos supplicia expectant. Beno aute
corũ multa nequiti chim peccante signata ẽ.
cui apatre dieitꝰ. u aledictus chanaan puer:
seruus erit fr̃ib suis. Chanaan uidelicet: cham
filius fuit: Ꝙ quid ẽ. quod cham peccante. cha¬
naan eius filius sententiã ultionis accepit.

Expanded text:
lla percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. lla percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulment, atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem eorum inulta nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaam puer, servus erit fratribus suis. Chanaam videlicet Cham filius fuit. Et quid est quod, Cham peccante, Chanaam ejus filius sententiam ultionis accipit?
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Nam qͥ semet ipsũ corã dõ non uidicat:
eũ dũ afflgit᷑ non expectat Cuius enĩ bona
p̃cessis se dissimulat. adiuto ua subsequi posse
desperat : & cũ p̃teritorũ obliuiscitꝰ: etiam sub¬
sequentiũ largiate fraudat᷑. Sed eccedum nos
iffligimur. dum consolationis grãm long animit̃
sustinemꝰ. mali ad peiori ꝓrumpunt: atq eo in¬
uiqͥtatis ex aggerationẽ ꝓficiunt. qͦ sine uerbe¬
re relinquiuitur: & tam̃ om̃ips peecantes mise¬
ricordii expectat: tempꝰ ad penitentiã tribuit.
qͥd ñ conuersis adgrauio is reatus testimonium
uertit: pacient̾ iram setinet. quã quando ꝗn
retractabilit effundet. Unde apte subiunge̾¬
scelus. Diu quippe ds̃ tolerat. quia in ꝑpetus
damonat: & furorem nunc inferre dissimulat.
q effundendũ sine fine inposterũ seruat. Ele¬
ctorũ namq ẽ. Hic conteri: ut ad p̾imia debean
ȩterne hereditatis erudiri. Nostrũ est hic flage¬

Expanded text:
eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subjungius.---Diu quippe Deus tolerat quem in perpetuum damnat; et furorem nunc inferre dissimulat, quia effundendum sine fine in posterum servat. Electorum namque est hic conteri, ut ad praemia debeant aeternae haereditatis erudiri. Nostrum est hic flage
Abbreviated transcription (Latin):
itaq: etiã cũ dixeris ñ considerit. uidicare coram
eo. & expectas ei: ac si diceret. Cum idenco ds̃
considerare ii creditur. quia tarde mseretur. in¬
tima cogitationis ingredere: atq illic coram ei:
oculis cause tue iudicui suscipo. & que ipse ui¬
uendo contulisti. uel que misericordit̾ ꝑ copisti
discerne: & cunc adspei fiduciã redis. du bona
tante bonignitatis erubescis: quatinꝰ int̾ aduer¬
sa fident̾ expectes. quẽ &e post delicta ꝓpicium
recolis Speranda enĩ fuerant supna adui.dria.
etiã si nulla beneficia p̃cessissent: sciendũq qr
ds hominẽ quẽ benigne condidit. iuiq ñsꝑ
ta inunera cernere. & futura desperare: quanti
est perieuli. si inhac ꝓcella tribulationũ despo¬
rationis naufragio frrangimur: qͥ ad portũ spei
uelut in mensis funib preteritis donis ligam̃:
Dicatꝰ itaq recte: iudicare coram eo. & expectas

Expanded text:
itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique ta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ quasi negligit᷑. spes que cordi inerat in¬
firmatur: & suꝑna adiucoria de futura credini.
⁊tardius impettamꝰ : ac pene iuconsiderata deo
esse ingemiscimꝰ quę̧ inulta toleram Sed cũ ista
nos desperationis ꝓcella conturbat: concussi meis
citius inportum spei se collocat. si causas suas cũ
dno subtiliter pensat: si bona ei ad memoriam re¬
uocat. si mala quę bonis ei reddidit apud seme.¬
ipsam callide non excusat: si ꝑpendit quid ab eo
iuste meruit. & qͥd clement accepit: si uitã suam
unacit̾ discutit: si ante dĩ oculos onĩe qͦd agit
examinans. semet ipsã sibimet non abscondit:
si factam se que ii erat meminit: si illuminatam
se atq subleuatã quę in tenebris iacebat agnoscit
Sec gͦ in semet ipsã cuncta iecolligeus. dũ bona
accepta considerat. aduersa quę tolerat ñ accusat:
nec desperatione frangitꝰ. quę tantoꝵ inunerũ
consolatione roboratur: q. spem de futuris reci¬
pit. dum transacta beneficia recognoscit. Dicat

Expanded text:
noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur; et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum ista nos desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec desperatione frangitur, quae tantorum munerum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta beneficia recognoscit. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
lime uidet. & ipse ẽ. rex suꝑ uniuersos filios
suꝑbiȩ: & de cuiꝰ corpore dicitꝰ. generatio eui
excelsi sunt oculi. & pal pebre eius in alta
subrecte. Ad euis similituduiẽ ducit̾. qui sin¬
gulare culinen appetens. & socialẽ angelori
uitam despiciens: ait Ascendens suꝑ altitu¬
dinẽ nubiũ : similis ero altissimo. Mito ergo
iudicio. in tus fouea deiectionis inuonit: dii
forisse inculmine potestatis extollit. Apo¬
state qͥppe angło similis efficit᷑: dũ homo ho¬
minib eẽ. similis dedignatur Sic saul abhis¬
militatis mnerito. intũmorem supbie culmine
potestatis exereuit Per humuitãtẽ quippe
p̃latus est. ꝑ suꝑbiã reꝓbatus. dño actestan¬
te qͥait. Nonne cũ esses paruilus in oc ulis
tuis. caput te costitui intribub isrł: Pariui¬
lũ se ante potestatẽ nouerat: sod fultus tẽ¬
porali potentia. se paruulũ nin uidebat
Ceteroꝵ namq cõparationi se p̃fereni: mag

Expanded text:
universos filios superbiae . Et de cujus corpore dicitur: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae . Ad ejus similitudinem ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus est per superbiam reprobatus, Domino attestante qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Parvulum se ante potestatem viderat, sed, fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
poralis ministeriũ suscipitur: sumina cura
uigilandũ ẽ. ut sciat quisq & sumere ex illa
quod adiuuat. & expugnare quod temptat:
&e ȩqualẽ se cũ illa ceteris cernere: ce tam se
peccantib delo ultionis p̾ferre Quã discre¬
tionẽ plenius cognoscimꝰ. si etiã potestatis
ecclesiasticȩ exem̃pla cernam Petrus namq
immoderatius uenerari recusauit. seq illi simi¬
lem recognouit dicens: surge. ne feceris. & ego
ipse homosũ : sed cũ ananię & saphirȩ culpã
repperit. mox quanta potentia suꝑ cęteros
excreuisset. ostendit Uerbo enĩ eorũ uitã
ꝑculit. quã sp̃ii ꝑ scrutante dep̾hendit: &
sũmũ se intra eccłam contra peccata recolu¬
it: qͦd honore sibi uehement̾ inpenso. corã
bene agentib fratrib ñ agnouit Illic com¬
munionẽ ȩqualitatis meruit scĩtas actionis:
hic zelus ultionis. uis aperuit potestatis Pau¬

Expanded text:
poralis ministerium suscipitur, summa cura poralis ministerium suscipitur, summa cura vigilandum est, ut sciat quisque et sumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat; et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si etiam potestatis ecclesiasticae immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Magnos nos dñs apud nos ee. ꝓhibet: ꝑ propham
dicens: Uae qui sipientes estis in oculis uris.
&e coram uobismec ipsis prudentes. Ne magni
apuia nos eẽ. debeiniꝰ. paulus admonens. ut:
Nolite prudentes eẽ. ipud uosmec ipsos. Ple¬
ruq gͥdum ex subiectoꝵ affluentia animꝰ
inflatur. ꝑ iuxũ suꝑbiȩ ipso potentię fasti¬
gio lenocinante corrũpitur. Sed aliud est¬
que libet bona n esse: altud bona bene habe¬
re nescire. Bona namq ẽ. ordine suo poten¬
tia: sed cauta regentis indiget uita Igit᷑
bene hanc exercẽt : qui &e retinere illa noue¬
rit & inpugnare: Bene hanc exercet: qui
scit ꝑ illam suꝑ culpas erigi. seit cum illa
ceteris ȩqualitate cõponi: Humana enim
mens plerũq ex collitꝰ. etiã eũ nulla potes¬
tate fulcitur: quanto magis multo se erigit.
cũ se ei etiã potestas adiungit: & tam corri¬
gendis aliorũ uiciis. apta exsecutione p̃pa¬
rat᷑. Unde & ꝑ paulũ dr̃. Minister enim

Expanded text:
nos esse prohibet per prophetam dicens: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Ne magni apud nos esse debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. 45. Lequaelibet bona non esse, aliud bona bene habere nescire. Bona namque est ordine suo potentia, sed cauta regentis indiget vita. Igitur bene hanc exercet, qui et retinere illam noverit, et impugnare. Bene hanc escit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur: quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Et tamen corrigendis aliorum vitiis apta exsecutione praeparatur. Unde et per Paulum dicitur: Minister enim
Abbreviated transcription (Latin):
lendo refouere. Unde de mox sub iungitur
Ne dcͥclines idunquicatẽ: haue enĩ cepisti sequi
post miseriã. Hoc ꝓfecto arrogantes. eccłae mi¬
seriã uogant. qͦd despecta deo eiꝰ multitudinem
suspicant᷑: & eo illã altiore elatione contẽpnir.
qͥ & despectã dõ funditus suspicant᷑. His igitur
figurata expositione transcursis: iam Nunc
inferenda sunt quȩ moraliter sentiuntur : ut
figura eccłȩ cognita. quã expressã generaliter
credim: audiamꝰ etiã. qͥd ex his uerbis insingu¬

Expanded text:
lando refovere. Unde mox subjungiturlando refovere. Unde mox subjungiturne declines ad iniquitatem, hanc enim coepisti sequi post miseriam. - Hoc profecto arrogantes Ecclesiae miseriam vocant quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantur, et eo illam altiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus audiamus etiam quod ex his verbis in singu
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ est: & ad huc grana sub paleis latent
ꝙquos cernunt despiciunt. & in antiquorum
patrũ ordinib. Hios qͦ no unt. sub rogari con¬
tempnunt: apte subiungitur. i ꝓtiahas no¬
tem. ut ascẽdant popliꝑeis: ac si aꝑte arro¬
gantes dicant. Ignorantie tuę obscuritate ñ
agas. ut in loco fõtium. numerosita  sub roges
infirmorũ. Eopłi qͥppe nomiue designant᷑: qui
quasi uulgari consuetudins dedici. incunctis
quę appet̾unt passim uiunt. Noetem uͦ pro¬
trabere st ut ꝓrobustis popłi ascendant : si ꝑ
negligentiã agitur. ut doctorũ & fortiũ loca.
ide c̾ti ac debiles sortiant᷑: Popli ꝑ robustis as.¬
cendunt: quando hi qͥ uiuere iniq didicerunt.
pastoꝵ loca ꝑcipiunt Iuod recte dici pote¬
rant: si humilit̃ diceretur Arro gantes euim
etiã cũ bona adinonent: suꝑstitionis sue ui¬
tuĩ exercent. Nam plus sicut e suꝑius dictũ
est increpando ferire appetunt: quã consu¬

Expanded text:
tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. r. Igitur quia quos cernunt, despiciunt, et in antiquorum patrum ordinibus hos quos norunt subrogari contemnunt, apte subjungitur: CAPUT ctem, ut ascendant populi pro eis. - Ac si aperte arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt, passim vivunt. Noctem vero protrahere est, ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur, ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt, quando hi qui vivere inique didicerunt, pastorum loca percipiunt, quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam conso
Abbreviated transcription (Latin):
Hi exultusdo inttrrenis gaudiis metunt: & ꝑ¬
endunt quidẽ q robusti sunt .s. ñ fortitudi¬
ne. Nam dii temporali potestate fulciuntur:
quasi quadã debilitate roborantur. Quanto
enĩ exterius fortes sunt: canto ac unctis for¬
titudinis uirib intus manescunt : & idcirco ab
arrogantib ei dicit᷑. depone robustos fortitu¬
dine: ac si aꝑte dicatur: Iili tibi ueraciter ro¬
busti in heserant. qui inte hoc qͥd docendo locu¬
ti sunt. uiuendo tenuerunt: nune uero hi qui
tibi p̃sident uisione robusti sunt. ñ fortitudine:
qr honorabiles quidẽ se ostentare ñ desinunt.
sed tanto in becilliores. & contẽptibiliores sun.
quanto honoris sui głam despici ꝓueritate ꝑ¬
timescunt. Qđ arrogantes quidẽ de plerisq
ueracit̾ sentiunt. s. in eo. elationis uiciũ corru¬
unt. qͦ om̃s quos preesse conspiciunt. tales
sunt quos cognoscentes diuidicant: non nulli
tamen sc̃i sunt. quos ignorant. Tricuix quippe

Expanded text:
hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et phi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et perpendunt quidem quia robusti sunt, sed non fortitudine. Nam dum temporali potestate fulciuntur, quasi quadam debilitate roborantur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt, quanto honoris sui gloriam despici pro veritate pertimescunt. Quod arrogantes quidem de plerisque veraciter sentiunt, sed eo in elationis vitium corruunt, quo omnes quos praeesse conspiciunt tales asunt quos cognoscentes dijudicant, nonnulli tamen sancti sunt quos ignorant. Triturae quippe
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. Ham cũ fortes ad p̃mium uocat: eoꝵ
uice debiles adcertamina roborat Cum illos
suscipiendo remunerat: istis laborum uires
quas remuneret sub ministiit. Be quibus:
tibi filii: constitues eos principes suꝑ omnẽ
terrã. In uirtute quippe antiquoꝵ patrum.
hi qui postmodũ prelati sunt subrogantur:
quia cũ ce annosa arbusta succiduntur. in
eo uui robur tenera uirgulta suec rescunt: s
arrogantes uiri conualescere non credunt.
quos infirmos aliquando nouerunt: & per¬
mutatos uenerari despiciunt. quos despica¬
paucos. miquos autẽ nimerosiores aspici¬
unt sicut a intritura frugũ. maior ẽ mul¬
titudo palearum : &e iã iustõrum uitam. ex
iniquoꝵ estimatione contempnunt.
Uident ꝓfecto quod ĩulli rectores illius tempo¬
rali potestate sub nixi. eiusdẽ potestatis clatio¬
ne pascunt: udent quod religionis reuerentia.
qua huic mundo patres moriendo seruauert᷑.

Expanded text:
deserit; nam cum fortes ad praemium vocat, eorum deserit; nam cum fortes ad praemium vocat, eorum vice debiles ad certamina roborat. Cum illos suscipiendo remunerat, istis laborum vires quas remuneret, subministrat. De quibus tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . In virtutem quippe antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum annosa arbusta succiduntur, in eorum robur tenera virgulta succrescunt. Sed arrogantes viri convalescere non credunt quos infirmos aliquando noverunt; et permutatos venerari despiciunt, quos despicapaucos, iniquos autem numerosiores aspiciunt, sicut et in tritura frugum major est multitudo palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum aestimatione contemnunt. Vident profecto quod nonnulli rectores illius, temporali potestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod religionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tnicudinẽ cuã absq tribulatione: & om̃s ro¬
hustos fortitudine. Iuos alios seę ęxcłȩ robu¬
stor iccipum. nisi ecos qui iduincenda mundi
hut desi deria. & ceptis sublimib & consũma¬
tis puectib conualescunt : ꝙ̃ agnitudo itaq
enis in robustoꝵ suoꝵ uita consistit: qr tunc
qloriosio redditur: cum ꝓ defensione ueritatis
imo tẽ usq ib electis illi constanti uircute
certatur. Arrogantes gͥ uiri. sub ductis de hoc
mundo aplis subductis ad suꝑna martirib
quia fortasse doctiores ualentioresq p̾positos
ibunde deesse conspiciunt : quasi solosse re¬
mansisse intra eccłam suspicant᷑: Unde dum
se prefert̃. ei uelut consulentes illudunt. di¬
centes : depone magiutudinẽ tuã ibsq tribu¬
latione. & om̃s robustos fortitudine: ac si
iptis expbrationib dicant. Hequaꝗ te mag
nitudinem habere confidas: quia subductis pri¬
orib patrib iam ñ habes de quoꝵ uita glorie
ds. ecctim suam digna sine idministratione non

Expanded text:
ulatione, et omnes robustos fortitudine. - Quos alios esse Ecclesiae robustos accipimus, nisi eos qui ad vincenda mundi hujus desideria et coeptis sublimibus, et consummatis provectibus convalescunt? Magnitudo itaque ejus in robustorum suorum vita consistit, quia tunc gloriosior redditur, cum pro defensione veritatis ad mortem usque ab electis illius constanti virtute certatur. Arrogantes igitur viri subductis de hoc mundo apostolis, subductis ad superna martyribus, quia fortasse doctiores valentioresque praepositos abunde deesse conspiciunt, quasi solos se remansisse intra Ecclesiam suspicantur. Unde dum se praeferunt, ei velut consulentes illudunt, dicentes: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si apertis exprobrationibus dicantnitudinem habere confidas, quia subductis prioribus partibus, jam non habes de quorum vita glorierens Deus Ecclesiam suam digna sine administratione non
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uelocit̾ ñ exaudit. quo repellere ereditur
tral it Internꝰ quippe ẽ. medicus: & peceatoꝵ
in nobis contagia. quȩ in esse medullitus rep¬
bat. secat Abscidit uirus putredinis ferro tri¬
bulationis: & quo uoces egri audire dissimu¬
te. &. ñ ad insipientiã michi: Ac si diceret Ne¬
quaquã mͥ ad insipientiã ꝓficit. quod die ac no¬
cte clamantẽ. me continuo ñ exaudis: qr unde
me in temporali tribulatione quasi deseris:
inde ad eternã sapientiã amplius erudis. Hinc
etiã dicit Adiutor in oportunitatib in tribu¬
latione Tribulationẽ quippe dicturus. oportu¬
nitates p̃misit : qr sepe &e tribulatione conte¬
rimur : & tam̃ oportunũ nondũ est. ut ad desi¬

Expanded text:
cum velociter non exaudit, quo repellere creditur, cum velociter non exaudit, quo repellere creditur, trahit. Internus quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia, quae inesse medullitus reprobat, secat. Abscindit virus putredinis ferro tribulationis, et quo voces aegri audire dissimute, et non ad insipientiam mihi. Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipientiam proficit, quod die ac nocte clamantem non continuo me audis, quia unde me in temporali tribulatione quasi deseris, inde ad aeternam sapientiam plus erudis. Hinc etiam dicit alibi: « Adjutor in opportunitatibus, in tribulatione . » In tribulatione quippe dicturus opportunitatem praemisit, quia saepe in tribulatione conterimur, et tamen opportunum nondum est, ut ad desi
Abbreviated transcription (Latin):
qr & clamantẽ ñ frustra audit: & tam̃ qͦd patitꝰ
respicit. & ex audix uoces dissimulat: &e quod
unꝰqͥsq tolerat. nĩ ignorat. Nemo gͦ qui tardius
auditur: credat quod asuꝑna cura negligitur.
Sepe enĩ nr̃a desideria quia celerit̾ ñͥ fuint exau¬
diuntꝰ: & qͦd impleri concite p̾etimꝰ. ex ipsa
melius tarditate ꝓsperatur: Sępe uox nr̃a eo
ꝑficitur. quo differtur: & cũ suꝑficietenꝰ peticio
negligitur. uota nr̃a altuis incogitationũ radi¬
ce conplentꝰ sicut & semina messiũ gelu pressa¬
solidantur: & quo ad suꝑficiem tarduuis exeunt.
eo ad frugem multipliciora consurgunt. Deside¬
ria itaq nr̃a dilatione extenduntũr. ut ꝓficiant:¬
ꝓficiunt. ut adhoc quod ꝑceptura sunt conuales¬
cant Exercitantꝰ incertamine: ut maiorib cu¬
inulentꝰ p̃miis in retributione. Labor ꝓtralntꝰ
pugne: ut crescat corona iuctorie. Suos gͦ dnĩs

Expanded text:
quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, et ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur quo differtur; et cum superficietenus petitio negligitur, vota nostra altius in cogitationum radice complentsolidantur, et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multiplicatiora consurgunt. Desideria itaque justa dilatione extenduntur, ut proficiant, et ad hoc, quod percepturi sunt, convalescant, exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in tribulatione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
te scriptũ est: faciet & ꝓsperabitꝰ Hine rur¬
sum. de rodom dicitur  dolus in manu eius
dirigitꝰ In manu qͥppe anti. ep̃i dolus dirigitꝰ :
qr in hoc qͦd contra bonos ꝓposuerit: implere
temporalit̾ nulla aduersitate p̾peditur: Hine
quando affectatis iniquitatib subsequens fa¬
uet offectus: & nulla contrarietas impedit.
qͦd inetis ꝑ uersa concepit Nam sepe prauoꝵ
hominũ dum tardant᷑ uota. mutantur: &
dum difficultatẽ ꝑfectionis sentiunt. reatum
malȩ actionis agnoscunt : & quib prius in¬
uicis contradicitur: uolentes postmodũ hoc
quod conceperant auersant᷑: Quia igitꝰ malos
cũ deserit dñis p̃̾ualere ꝑmittit. & unde suꝑborũ
nequitia ꝑficitur. inde humiliũ longanimitas
consũinatur: dicatur recte. ibi clamabitt & ni
ex audie propt̾ suꝑbiam maloꝵ. Sequit᷑. Neq¬
enĩ frustra audiet ds̃: & om̃ipotens singulorũ
causas intuetur Notandũ quod duo suit dicta:

Expanded text:
prosperabitur . Hinc rursus de eodem dicitur: Et dolus in manu ejus dirigetur . In manu quippe Antichristi dolus dirigitur, quia in hoc quod contra bonos proposuerit implere temporaliter nulla adversitate praepeditur. Hinc quando affectatis iniquitatibus subsequens favet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, adversantur. Quia igitur malos cum deserit Dominus praevalere permittit, et unde superborum nequitia perficitur, inde humilium longanimitas consummatur, dicatur recte: Ibi clamabunt, et non exaudiet propter superbiam malorum. Sequitenim frustra audiet Deus, et Omnipotens singulorum causas intuebitur. - Notandum quod duo sint dicta,
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑ agit quod nequit̾ concupiscit : qr uideli¬
cet iundicta suꝑni iudicni. ad futura eũ suppli¬
cia seruando deseruit. cui hic inmalo obiuare
contẽpsit Hinc enĩ ꝑ propłiam dñs dic̃. Di¬
misi eos scđ̾m desideria cordis eoꝵ: & ibunt

Expanded text:
re peragit quod nequiter concupiscit, quia videlire peragit quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviare contempsit. Hinc enim per Prophetam Dominus dicit: Dimisi eos secundum desideria cordis eorum, et ibunt
Abbreviated transcription (Latin):
minari in uisibilit non merentur. Dicatur gͦ. ibi
clam ibunt & ñ ex audiet ꝓpt̃ suꝑbiã malorum:
Asi diceret Reatus opprimentiii audiri uoces
ꝓhibet oppressoꝵ: nec eripiunt᷑ usibiliter uisti:
quia saluari in uisibilit̾ ñ merent᷑ iniusti. Unde
rursũ. ꝑ propħam dt̃ Cum uiderit sapientes
morientes: simul insipiens & stultus peribunt:
Quos enĩ uisibilit̃ mori conspiciunt. inuisibilit̾
uiucre posse ñ credunt: atq eo reatũ infideli¬
tatis suc cumulant. quo uisa morte fidelium de
ȩt̾nicate desperant. Igitur iuolenti quiq inde
decerius deficunt. unde contrae uitã innocentiũ
exterius conualescunt: tantoq illos intima ue¬
ritas ase foras eicit: quanto eos contra suos tem¬
poralit̾ quod uolunt posse ꝑmittit Quisqͥs¬
itaq bonorũ uitã ꝑsequitur. tunc peiore ultio¬
ue dampnat᷑. cum nulla ei aduersitate resistit᷑:¬
& tunc fortioris ire periculis subiacet. cũ ꝓspe¬

Expanded text:
minari invisibiliter non merentur. Dicatur ergo: Ibi minari invisibiliter non merentur. Dicatur ergo: Ibi clamabant, et non exaudiet propter superbiam malorum. Ac si diceret: Reatus opprimentium audire voces prohibet oppressorum. Nec eripiuntur visibiliter justi, 827 quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursum per Prophetam dicitur: Cum viderit sapientes morientes, simul insipiens et stultus peribunt . Quos enim visibiliter mori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt; atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique inde deterius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt; tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt posse itaque bonorum vitam persequitur, tunc pejore ultione damnatur, cum nulla ei adversitate resistitur; et tunc fortioris irae periculis subjacet, cum prospe
Abbreviated transcription (Latin):
periculis facto quodã miraculo libetat. uir
tutẽ suã ipsis etiã ꝑ secutorib in notescat : atq
inde aduersarios ad eternitatẽ redimat. un¬
de suos temporalit̾ saluat : sicut propħa qͦq
uocem martirũ suscipiens. Ait. propt̾ inimicos
meos. eripe me. ac si diceret Propt̾ me qͥdem
eripi de temporali tribulatione ñ appeto: sed
tamen eripi ꝓpt̾ aduersarios concupisco: ut
dum uita mea saluari mirabiliter cernitur:
ipso mirac ulorũ uisu. inimicorum durieia
conuertatur. Sicut gͦ sepe ans suorũ iutã temipo¬
rlitpinimicoꝵ conuersatione erportenta sepe
suos uoces propt᷑ dapnationẽ ꝑsequentium ñ
ernudet  ut indelicet inde reatũ suiĩ cumus¬
sent unde pͥualuisse se nequit̾ gaudent: Nam
qui inuisibilia despiciunt: moueri ñ nunꝗ uisibi¬
ub imraculis possunt. Sed idcireo cũ iustis plerũq
ns mirũ uisibilit̾ agitur: qr eorũ aduersarui illu¬

Expanded text:
periculis facto quodam periculis facto quodam tutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat; atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde suos temporaliter salvat, sicut Propheta quoque vocem martyrum suscipiens, ait: Propter inimicos meos eripe me . Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporali tribulatione non appeto, sed tamen eripi propter adversarios meos concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut ergo saepe Dominus suorum vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces propter damnationem persequentium non exaudit, ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nil mirum visibiliter agitur, quia eorum adversarii illu
Abbreviated transcription (Latin):
malorũ. Ibi uidelicet in tribulatione. ut econ¬
tra de gaudio scriptũ est. fuii seruoꝵ tuo¬
rum habitabunt ibi. Sed uidetur incertum.
utrũ dicat ꝓpt̾ suꝑbiam maloꝵ ñ ex audiec.
in propt̾ suꝑbiam malorũ clamabunt In tel¬
ligi autẽ melius pocest: si ñ ex audiri potius
ꝓpt̾ malorũ suꝑbiã. quã clamare referantꝰ
Nam quod ꝓpt̾ maloꝵ suꝑbiam clamant: su
pra iam dictũ est eo uersu qͦ dicitur. propt̾
multitudinẽ uiolentorũ clamabunt. Aliquid
ergo nob hoc uersu innuitur. qued paulo sub¬
tilius ad tendatur: qr sepe oppressi quidẽ dum
clamauerint. ex se quidẽ merent᷑ audiri: sed
differunt᷑. lustos quippe dñs &e suos ꝑmitti
temporalit̾ opprimi. & uolentorũ maliciam
nequit̾ augeri: ut dum horũ uita inpurgato¬
suꝑnũ solatiũ etiã temporalit̾ ꝑcipiant: qͦd
tam̃ non temporalit̾ inplorant: Saluari eni¬
ñ ꝓpt̾ se. sed ꝓpt̃ ad uersariorũ salutem con¬
cupiscunt : ut dum illos om̃ips ds̃ alminensis

Expanded text:
metur.---Ibi videlicet in tribulatione, ut e contra de gaudio scriptum est: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Sed videtur incertum utrum dicat: Propter superbiam malorum non exaudiet; an, propter superbiam malorum clamabunt. Intelligi autem melius potest, si non exaudiri potius propter malorum superbiam, quam clamare referantur. Nam quod propter malorum superbiam clamant, jam supra dictum est, eo versu quo dicitur: Propter multitudinem violentorum clamabunt. Aliquid ergo nobis hoc tilius attendatur, quia saepe oppressi quidem, dum clamant, ex se quidem saepe merentur audiri, sed differuntur. Justus quippe Deus et suos permittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum horum vita in purgatiosupernum solatium etiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter inon propter se, sed pro adversariorum salute concupiscunt; ut dum illos omnipotens Deus ab immensis
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat : qr erit de mundo exterius qͦd seuren¬
de grauit pmar. Quia gͦ infirin quisq cũ pre¬
mitate: & dum foras aduersa tolerat intus obli¬
uiscit̾ qͦd gaudebat: h enedicitur. non dixit. ubi
est ds qui fecit me. qui dedie carmina in nocte
Si eui ista diceret. ium quã patitur tẽperaret.
& ꝑhoc qͦd mansurũ iitus quereret. id qͦd foras
transitoriũ sustinet eẽ intolerabile ñ estimarẽ

Expanded text:
ficiat, quia erit de mundo exterius quod saevienficiat, quia erit de mundo exterius quod saeviendo graviter premat. Quia ergo infirmus quisque cum presatur, et dum foris adversa tolerat, intus obliviscitur quo gaudebat, bene dicitur: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? Si enim ista diceret, vim quam patitur temperaret; et per hoc quod mansurum intus quaereret, id quod foris tr
Abbreviated transcription (Latin):
tam liberatorẽ suũ int̾ angustias. exultatio nẽ
uocat. Fo is qͥdem nox ei at incire undationo
p̾ssure: sed intus carmina resonabant de conso¬
latione lȩticiae. Quia enĩ ad et̾na gaudia redire
ñ possum nisi ꝑ temporalia detrim̃ta: toia scri
pture sacre intentio ẽ. ut sp̃e manentis lacie
nos int̾ hiec transito ia aduersa corroboret. Unde
ierechiel ꝑpħa librii se accepisse testatꝰ : in quo
scripte e̾rant lam̾tationes. & carm. & ue: Iii
enĩ libro hoc. nisi diuina eloquia figurantur:
quȩ qr nob lacrimas luctusq p̾cipiunt: lam¬
tationes in eo scriptȩ̨ referuntur: Carm̃i qͦq
& uae. continent: qr sic de spe gaudiũ predi¬
cant. ut in p̾senti tam̃ pressuras atq angulli¬
as indicent. Carmen &e uae continent. quu
& si illuc dultia appetimꝰ. prius necesse est
ut amara toleremus Carmen & ue p̃dica
Sit uobis de me interus qͦd consolando re¬

Expanded text:
liberatorem suum inter angustias exsultationem liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina 823 resonabant de consolatione laetitiae. Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae Scripturae intentio est ut spes manentis laetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo scriptae erant lamentationes, carmen et vae . Quid enim libro hoc, nisi divina eloquia figurantur? Quae quia nobis lacrymas luctusque praecipiunt, lamentationes in eo scriptae referuntur. Carmen quoque et vae continent, quia sic de spe gaudium praedicant, ut in praesenti tamen pressuras atque angustias incident. Carmen et vae continent, quia etsi illic dulcia appetimus, prius necesse est ut hic amara toleremus. Carmen et vae disciSit vobis de me interius quod consolando re
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit reĩ hięidat. Singularẽ gͥ nunerũ
tenuit dicens. ñ dicit. ubi ẽ. d: qͥ fecit me
Iiusq enĩ aduersitatũ tribulatione si angitur :
aquo factus:. mime contẽiiatur. Nam qui
qͦd ũ erat ficit factũ suio gubernatione non
deserit: & qͥberagne homine condidit: nequaꝗ
iͦd est qui hoc etiã qͦd ñ fuit curauit ut ẽẽt:
Cum gͦ causã tribulationis nr̃e requirimꝰ. & for¬
tasse tardius inuenimꝰ: est ista concita ratio.
quod niehil in iuste paciam: qr si deo auetor e
sumꝰ. qui ñ fiumꝰ. deo regente ñ affligimur in¬
cte. Carmen inuecte ẽ. lecicia in tribulatione:
qr eesi p̾ssuris temporalicatis affligimur. spe ta
men de ęt̾nitate gaudemꝰ. Carmina paulus in noc¬
te p̾dicabat. dicens: spe gaudentes. in tribulatio¬
ne pacientes Carm̃ in nocte dauid supserat: qui
dicebat. Tu michi es refugiũ apressuna que cir¬
cundedit me: exultatio mea redime ine acirẽ¬
dautib ine. Eece de nocte pressura uominat: &

Expanded text:
 numerum tenuit, dicens: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat fecit, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, nequaququod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut esset. Cum ergo causam tribulationis nostrae requirimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus qui non fuimus, Deo regente non affligimur incte. - Carmen in nocte est, laetitia in tribulatione, quia et si pressuris temporaliter affligimur, spe jam tamen de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte David sumpserat, qui dicebat: Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce noctem pressu