comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neq filus. nisi pat̾ solus: n illud qd̃ scrip¬
tũ est tamquã furẽ uenire diẽ dñi. sa¬
tis aꝑte ostendit. neminẽ sibi õportere
arrogare scientiã illiꝰ temporis compu¬
homo pocest annis computatis aduentũ eiꝰ
addiscere. Ubi gͦ erit qđ nec filiꝰ hoc nouit:
qđł utiq idło hocꝰ dictũ est : qr ꝑ filiũ homineᷤ
hoc discunt: sion est qd̃ apud se nͣon nouerit¬
scđm illã loquutione: temptat uos dominꝰ
ds urͣ ut sciat. id÷ ut scire uos faciat: et
exurge domine. idest fac nos exurgere.
Cũ gͦ ita dicat᷑ nescire filiũ hunc diem.
non qđ nesciat. s qđ nescire. faciat eos qͥ¬
b hoc non expedit scire. id÷ non eis hoc os¬
tendat: Qͥd sibi uult nescio que presũptio
que annis computatis certissimũ sperat
post sept̾e annoꝵ milia diem domini: nos¬
qui scribit᷑ de octauo. Potest quidẽ etiam
nulla an noꝵ temeraria supputatione dies
iuidicii octauus incelligi. qd̃ ia post finem

Expanded text:
 illud quod scriptum est, tanquam furem venire diem Domini , satis aperte ostendit neminem sibi oportere arrogare scientiam illius temporis, compu omnis homo potest annis computatis adventum ejus addiscere: ubi erit ergo, quod nec Filius hoc novit? Quod utique ideo dictum est, quia per Filium homines hoc non discuntsecundum illam locutionem: Tentat vos Dominus Deus vester ut sciat, id est, ut scire vos faciat; et: Exsurge, Domine, id est, fac nos exsurgere. Cum ergo ita dicatur nescire filius hunc diem, non quod nesciat, sed quod nescire faciat eos quibus hoc non expedit scire, id est, non eis hoc ostendat, quod sibi vult nescio qua praesumptione, quae annis computatis certissimum sperat post septem annorum millia diem Domini. qui scribitur De octavo. Potest quidem, etiam nulla annorum temeraria supputatione, dies judicii octavus intelligi, quod jam post finem
Abbreviated transcription (Latin):
ledictio. Non eñi optat ut eueniat : s cer¬
nit quid euenturum sit. Concingit aut̃
illis non qr uidetur optasse: s qr taless̃¬
ut ⁊ merito contingat. S ic ⁊ qd̾ postea di
tiam dictũ est. Excita potentiã cuam et
ueni : qm̃ uidebat ẽẽ uenturũ. quãquã
possit etiã hoc modo accipi qđ dictũ est
decidant a cogitationib suis. ut magis
bene ab eo optatũ credatur dum cadunt
a cogitationib suis malis: id ut ia non
cogitent mala. S uetat sic incelligi qd̃
sequit᷑: expelle eos. N ullo enĩ modo pot̃
in bonã parc̾e accipi: cũ quisq expellit᷑
a d̾o. Quappt̃ ꝑ ꝓpheciã dictũ. non ꝑ maliuo¬
lgtͣiã intelligitur. cũ hoc dictũ sit qd̃ ne¬
cessario talib euenturũ est: qui in pec¬
catis que memorata st̃ ꝑ seuerare: uolue¬
rint. Decidant gͦ a cogitationib suis dic¬
tũ est. decidantꝰ accusantib se cogitatio¬
nib siuis: cestimoniũ ꝑhibente conscien

Expanded text:
ledictio: non enim optat ut eveniat, sed cernit quid eventurum sit: contingit namque illis, non quia videtur optasse, sed quia tales sunt ut merito contingat. Sic enim et quod postea dictiam dictum est, Excita potentiam tuam et veni ; quoniam videbat esse venturum. Quanquam possit etiam hoc modo accipi quod dictum est, decidant a cogitationibus suis, ut magis bene ab eo optatum credatur, dum cadunt a cogitationibus suis malis, id est, ut jam non cogitent mala. Sed vetat sic intelligi quod sequitur, expelle eos; nullo enim modo potest in bonam partem accipi, cum quisque expellitur a Deo. Quapropter per prophetiam dictum, non per malevolentiam intelligitur; cum hoc dictum sit, quod necessario talibus eventurum est, qui in peccatis quae memorata sunt perseverare voluerint. Decidant ergo a cogitationibus suis, dictum est; decidant accusantibus se cogitationibus suis, testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
b corporis ad ueterẽ hom̃inẽ ⁊ ad uetus
testamentũ ꝑtinentib. ꝑactis etiã inune¬
rib animi ad nouũ hominẽ & ad nouun
testamentũ relatis. sic̃ septenario numero
transacto. qr unũ qđq cemporalit᷑ agitur.
quat᷑nario in corpus. t̾nario in animũ dis¬
tributo. ueniet octauis iudicii dies : qui
meritis tribuens qđ debet᷑. iam ñ ad oꝑa
temporalia. s ad uicã et̾nã scõs cransferat.
impios uͦ dampnet in et̾num: quã damp¬

Expanded text:
etus Testamentum pertinentibus, peractis etiam numeris animi ad novum hominem et ad Novum Testamentum relatis, sicut septenario numero transacto, quia unumquodque temporaliter agitur, quaternario in corpus, ternario in animum distributo, veniet octavus judicii dies, qui meritis tribuens quod debetur, jam non ad opera temporalia, sed ad vitam aeternam sanctos transferet, impios vero damn
Abbreviated transcription (Latin):
tinuert: ab eo qd̃ scriptũ est. iudica illos
d̾s. usq. in finem psalmi. Ex pł tractatus¬
In finẽ in ymnis de octauo.
manifestiora st̃. Uisũ est autẽ nonnulł
diem uidicii significare. idest tempiis do
computatis annis ab adam. post septẽ
illud tempus tamquã dies octauus adue¬
niat. S qm̃ dictũ est a domino non est

Expanded text:
a illos, Deus, usque in finem Psalmi. IN PSALMUIn finem, in hymnis de octavo, manifestiora sunt. Visum est autem nonnullis diem judicii significare, id est tempus advcomputatis annis ab Adam, post septem illud tempus tanquam dies octavus adveniat. Sed quoniam dictum est a Domino: Non est
Abbreviated transcription (Latin):
Manifestũ est autẽ ad corpus quatnariũ
numerũ ꝑtinere. ꝓpt̃ nocissima elem̃ta
quatuor quib constat: ⁊ quatuor qualita¬
tes. siccam. humidã. calidam. frigidam.
Unde quatuor etiã temporib administrat᷑.
uerno. estate. autumno. hyeme. Hec sunt
nocissima. Nam de quat᷑nario numero cor¬
poris tractatur etiam subtilius s obscurius
qd̾ in hoc sermone uicandũ ẽ: que etiam
minus eruditis adc̃omodatũ eẽ uolumus.
ad animã uͦ t̾nariũ numerũ ꝑtinere. pot̾
incelligi. ex eo qđ triplicit᷑ dm diligere
iuberur : ex toto corde. ex tota anima. ex
tota mence. De quib singłis non in psal

Expanded text:
ad corpus quaternarium numerum pertinere, propter notissima elementa quatuor quibus constat, et quatuor qualitates, siccam, humidam, calidam, frigidam. Unde quatuor etiam temporibus administratur, verno, aestate, autumno, hieme. Haec sunt notissima. Nam de quaternario numero corporis tractatur etiam alibi subtilius, sed obscurius: quod in hoc sermone vitandum est, quem etiam minus eruditis accommodatum esse volumus. Ad animum vero ternarium numerum pertinere potest intelligi, ex eo quod tripliciter Deum diligere jubemur, ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente : de quibus singulis
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit dicens. Domine ut scuto bone
uoluntatis tue coronasti nos. Bona enĩ
uoluntas di. precedit bonã uoluntatẽ nr̃am.
ut peccatores uocet in penitentiã: ⁊ ipsa s
arma quib expugnatur inimicus. contͣ
filio suo non peꝑcit: s ꝓ nob̃ om̃ib tradidit
illũ. Si enĩ cũ adhuc inimici essemꝰ. xp̃c ꝓ¬
nob̃ mortuus est: multomagis reconciliati
salui erimus ab ira ꝑ ipsũ Hoc est iniue¬
tissimũ scutũ. quo repellit᷑ inimicus: des¬
ꝑationẽ salutis suggerens.: multitudinem
tribulationũ ⁊ tempcationũ. T̃ otus ergo
textus psalmi ẽ oratio. ut exaudiat᷑: ab eo
qđ scriptũ est. Uerba mea exaudi domine:
usq ad id rex m̃s ⁊ d̾s m̃s Deinde intellectꝰ
eoꝵ que impediunt ad uidendũ dm. id ÷ ut
se exauditã esse cognoscat: ab eo qđ scriptu
est. Qm̃ ad te orabo domine. mane exaudi¬
es uocẽ meã: usq ad uirũ sanguinũ et
dolosũ abhominabit᷑ dominꝰ. Tertio sperat

Expanded text:
subjecit dicens: Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos; bona enim voluntas Dei praecedit bonam voluntatem nostram, ut peccatores vocet in poenitentiam. Et ipsa sunt arma quibus expugnatur inimicus, contraFilio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Si enim adhuc cum inimici essemus,  mortuus est; multo magis reconciliati, salvi erimus ab ira per ipsum . Hoc est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus desperationem salutis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. 18. Totus ergo textus Psalmi est oratio ut exaudiatur; ab eo quod scriptum est, Verba mea exaudi, Domine, usque ad, Rex meus et Deus meus. Deinde intellectus eorum quae impediunt ad videndum Deum, id est, ut se exauditam esse cognoscat; ab eo quod scriptum est, Quoniam ad te orabo, Domine, mane exaudies vocem meam, usque ad, Virum sanguinum et dol
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine miscdie tue: usqͥ. adorabo ad
templũ scm̃ tuũ in cimore. cuo. Quarto
ꝓficientẽ se atq ꝓmouentẽ inter illa ipła
incrinsecus ubi nemo hominũ uidet ne
auercat᷑ malis lingius: ab eo qd scriptũ ẽ
domine deduc me: in iusticia tua ꝓpt᷑ mi¬
micos meos: usq ad id. linguis suis dolose
agebant. Q nto ꝓphetia. que pena manet
impiis. quando iustꝰ uix saluabit᷑. ⁊ qd̃
premiũ iusti adepturi sint qui uocati u

Expanded text:
is tuae, usque ad, Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Quarto, proficientem se atque promoventem inter illa ipsa tur intrinsecus, ubi nemo hominum videt, ne avertatur malis linguis; ab eo quod scriptum est, Domine, deduc me in tua justitia propter inimicos meos, usque ad, Linguis suis dolose agebant. Quinto, prophetia est quae poena maneat impios, quando justus vix salvus erit, et quod praemium justi adepturi sin
Abbreviated transcription (Latin):
panis qui de celo descendi: ⁊ oꝑamini escã
que ñ corrũpit᷑: ⁊ gustate & uidete: qm̃
suauis ẽ dominus eccatorib autẽ. paniꝰ
ueritatis amarus est. Unde os uera dicen¬
tis oderunt. Ipsi amaricauer̾t dm̃. qͥ peccan¬
do in eã egritudinẽ deuener̃t. ut cibũ ue¬
ritatis quo sane anime gaudent. tãquam
felleũ sustinere non possint. Q letent᷑ om̃s
b suauis ẽ dominus. In ex ultabunt etnũ¬
⁊ inhabitabis eis. Ipsa gͦ erit et̃na exulta¬
tio. cũ templũ di fuint uisti: ⁊ erit gau¬
diũ ipsoꝵ. ipse incolatꝰ eoꝵ. & głabuntur
in ce om̃s qͥ diligunt nom̃ cuum. e̾ amꝗͣ
cũ adest eis ad fruendũ qd̃ diligunt. ⁊
bene in te tamꝗͣ possidentes hereditatẽ. de
qua titulus psamm ẽ. cũ ⁊ ipsi sint eiꝰ here¬
dicas: qd̾ significat inhabitabis in eis. a

Expanded text:
mini escam quae non corrumpitur : et, Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Peccatoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum veritatis, quo sanae animae gaudent, tanquam felleum sustinere non possint. 16. vers. 12 bus suavis est Dominus. In aeternum exsultabunt, et inhabitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes qui diligunt nomen tuum: tanquam cum adest eis ad fruendum quod diligunt. Et bene in te, tanquam possidentes haereditatem de qua titulus psalmi est, cum et ipsi sint ejus haereditas, quod significat, inhabitabis in eis. A
Abbreviated transcription (Latin):
Salib c onculcabat᷑ in t̾ra.
Sꝗͣ ma in te confido. ñ erubeᷤ¬
cã.S s̃ m̃s ex eo qd̾ in me
confidebã ꝑductꝰ sũ usq ad
Uta infirmitatẽ carnisde t qͥ deserto deo
siẽ do esse uolui. a minutissima bestiola
morde cimens. de suꝑbia mea irrisuis exubui.
suggerences euge euge. ad hec me deiece¬
rt cseni unniisi qͥ te expectant ñ çͥfundent᷑:¬

Expanded text:
is conculcabatur in terra. Deus meus, in te confido, non erubescam: Deus meus, ex eo quod in me confidebam, perductus sum usque ad istam infirmitatem carnis; et qui deserto Deo sicut Deus esse volui, a minutissima bestiola mortem timens, de superbia mea irrisus erubui; jet suggerentes Euge, Euge, ad haec dejecerunt. Etenim universi qui te exspectant non confundent
Abbreviated transcription (Latin):
gunt enĩ dñm misericordẽ pͥmo aduentu.
et scđo uidicẽ: qͥ mites ⁊ mansueti reqͥrt᷑
testam̃tũ eiꝰ. qͦ cũ sangͥne suo nos in nouam
crederẽ admisi: s et peccato meo qđ multũ :
qr et in uia. ñ deest offensio. sacͥficio contͥbula

Expanded text:
gunt enim Dominum misericordem primo adventu, gunt enim Dominum misericordem primo adventu, et secundo judicem, qui mites et mansueti requirunt testamentum ejus, cum sanguine suo nos in novam crederem admisi; sed et peccato meo, quod multum est, quia et in via non deest offensio, sacrificio contribula
Abbreviated transcription (Latin):
uocatiõis ⁊ uenie que ht̃ grãm sine meritiꝰ.
digna ultimo iudicio merita reqͥrat : s pt̃ h
legẽ statuet delinquentib in uia. Na miãm
tes in iudicio. Piriget mites. ñ ꝑturbabit¬
eos in iudicio qͥ secunt᷑ uoluntatẽ eiꝰ. nec
ei resistendo p̃ponunt suã. Docebit mansu¬
etos uias suas. O ocebit uias suas. ñ eos qui
p̃currere uolunt quasi seipsos meliꝰ regere
possint: s eos qͥ ñ rapiunt ceruicẽ. neq re¬
calcitrant cũ eis uigũ lene imponit᷑. ⁊ sar
placabił. ⁊ ueritatẽ qua incorruptus ẽ &
quoꝵ unũ p̾buit donando peccata. alterũ
merita uindicando: ⁊ ido uniu̾se uie dñ
duo aduentꝰ filii d̃i. uunꝰ miserantis alt̾ u¬
dicantis. ꝑ uenit gͦ ad eũ tenens uias ei: qͥ
nullis meritis siuis. se lib̾atũ uidens: depoñ
suꝑbiã. ⁊ deinceps cauet examinantis se.¬
ueritatẽ : qͥ clementiã subuenientis exꝑtꝰ:¬
R eqͥrentib testam̃tũ eiꝰ : ⁊ cestimonia eiꝰ. Incelli¬

Expanded text:
ocationis et veniae, quae habet gratiam sine meritis, digna ultimo judicio merita requiret. Propter hoc legem statuet delinquentibus in via: quia mtes in judicio: diriget mites, nec perturbabit in judicio eos qui sequuntur voluntatem ejus, nec ei resistendo praeponunt suam. Docebit mansuetos vias suas: docebit vias suas, non eos qui praecurrere volunt, quasi seipsos melius regere possint; sed eos qui non erigunt cervicem, neque recalcitrant, cum eis jugum lene imponitur et sarplacabilis, et veritatem qua incorruptus est? Quorum unum praebuit donando peccata, alterum merita judicando. Et ideo universae viae Domini, duo adventus Filii Dei, unus miserantis, alter judicantis. Pervenit ergo ad eum tenens vias ejus, qui nullis meritis suis se liberatum videns, deponit superbiam, et deinceps cavet examinantis severitatem, qui clementiam subvenientis ex et testimonia ejus: intelli
Abbreviated transcription (Latin):
urꝰi Q cũq pͥmatũ in hõib qͥricis: auferce
ne impediant aditꝰ qͦs uos statuistis cupidi¬
tatis et amoris. Et eleuamini porte et̃uales
eseuamim aditꝰ et̃ne uice: renuntiatiõis
scłiet eusionis ad dłm. I intro ibit rex głe¬
inc̾bit rex. in qͥ sine suꝑbia głem᷑: qͥ suꝑa¬
tis portis mortalitatis ⁊ pacefactis sͥ celestib
trices ⁊ sencies reparatas: ⁊ ĩmortalitati reoꝰ¬
dita infirmitatẽ humanã. R esoluta ẽ moes¬
¶ debebat᷑ tris :÷ li cũ morte belligerata est
ca tuba. ⁊ ollice portas etiã celesces pͥncipt
patris interpellet ꝓ nob̾. Qs rex głe

Expanded text:
rincipatum in hominibus quaeritis, auferte, ne impediant, aditus quos vos statuistis cupiditatis et timoris. Et elevamini portae aeternales: et elevamini aditus aeternae vitae, renuntiationis saeculo et conversionis ad Deum. Et intribit rex, in quo sine superbia gloriemur; qui superatis portis mortalitatis, et patefactis sibi coelestibus, trices, et senties reparatas, et immortalitati redditam infirmitatem humanam. Persoluta est quae debebatur terris, ubi cum morte belligerata est,ca tuba: Tollite portas, etiam coelestes principes, Patris interpellet pro nobis . 10. ve
Abbreviated transcription (Latin):
mina in mare fluunt: et cupidi homineᷤᷤ
ad recipiendã immortalitatis claritatẽ pa
cendet in altissimã iusticiã dñi:a ut qͥs sta¬
bit in loco scõ eiii aut qͥs ꝑmanebit in eo qͦ
ascendet suꝑ maria fundato. et suꝑ flumina

Expanded text:
mina in mare fluunt, ita cupidi homines lad recipiendam mortalitatem charitini? quis ascendet in altissimam justitiam Domini? Aut quis stabit in loco sancto ejus? aut quis permanebit in eo, quo ascendet, super maria fundato et super flumina
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. Audiamꝰ. agnoscamꝰ: sociem᷑. głe¬
m᷑. regnemꝰ. N amq eã etiã firmam̃tũ a¬
płicis litteris appellatã audi et agnosce.
Que ẽ inquit eccła d̃i uiui. colũna et
firmam̃tũ uericatis. De hoc firmam̃to
cantat᷑ filiis chore qͦs nostis. ẽẽ filioꝰ spon¬
si crucifixi in caluarie loco. C hore nã¬
ꝙ caluitiũ int̾p̃tat᷑. S equit᷑ in hoc psal¬
mo qͥ inscribitur scđa sabbati.

Expanded text:
iamus, agnoscamus, sociemur, gloriemur, regnemus. Namque eam etiam firmamentum apostolicis Litteris appellatam audi, et agnosce: Quae est, inquit, Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis . De hoc firmamento cantatur filiis Core, quos nostis esse filios sponsi crucifixi in Calvariae loco. Core namque Calvitium interpretatur. Sequitur in hoc psalmo, qui inscribitur, secunda sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
nocentes non accepit. Ista ñ st̃ magna.
S qͥ nec ista potest. multominꝰ pot loqͥ ue¬
ritate in corde suo: & ñ agere dolũ in lin¬
gua sua. S ut ẽ in corde uerũ: ita ꝓfer¬
re & hab̾e in ore. est est. non. non. & non
face̾ ꝓximo suo malũ : id÷ nulli homini.
& obꝓbriũ ñ acciꝑe adu̾sus primũ suũ.
que ͤ st̃ ꝑ fectoꝵ: in quoꝵ conspectũ ad ni¬
chilũ deductus ẽ malignꝰ: tam̃ eciã ista
minora ita concludit. Qͥ facit hec ñ moue¬
bitur in et̾num: id÷ ꝑueniet ad illa ma¬
iora : in quib ẽ magna & inconcussa sta¬
bilitas. Nã & ipsa tp̃ra ñ sine causa fortaᷤᷤ¬
se sic uariata st̃. ut in suꝑiori conclusi¬
one p̃teritũ tẽpꝰ poneret᷑ : in hac aũ fu¬
curũ. Nã ibi dictũ ẽ ad nichilũ deduc

Expanded text:
o et non decipit, etc. Ista non sunt magna: o et non decipit, etc. Ista non sunt magna: sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui veritatem in corde suo, et non agere dolum in lingua sua, sed ut est in corde, verum ita proferre, et habere in ore Est, est, Non, non, et non facere proximo suo malum, id est nulli homini; et opprobrium non accipere adversus proximum suum: quae sunt perfectorum, in quorum conspectu ad nihilum deductus est malignus. Tamen etiam ista minora ita concludit: Qui facit haec, non commovebitur in aeternum: id est, perveniet ad illa majora, in quibus est magna et inconcussa stabilitas. Nam et ipsa tempora non sine causa fortasse sic variata sunt, ut in superiore conclusione praeteritum tempus poneretur, in hac autem futurum: na
Abbreviated transcription (Latin):
greditur sine maeula. & oꝑat᷑ iusticiã. Hoc
habent ueritatẽ: & in corde ñ habent: tã¬
qũã si aliqͥs dolose ostendat uiã. sciens in
ea ẽẽ. latrones. & dicat. si hac ieris cucus
s ñ in corde suo. Aliud enĩ putabat: et neᷤᷤ¬
ciens uerũ dix̃. Ergo parũ ẽ uerũ loqͥ: nisi
cur. aluid pectore cegit᷑. Nec fec̃ ꝓrimo su¬
o uialũ. ꝓximũ omem hominẽ accipi opor¬
tere notũ ẽ. & obꝓbriũ ñ accepit adu̾sus ꝓ¬
rimũ suũ : id÷ ñ libent̃ aut temere cre¬
ut nicħ in homine ualeat malignꝰ. et ut
hoc sit in conspectu eiꝰ. id̃ certissime noue¬
rit malignũ non ẽẽ. nͥ ͨͣanimꝰ ab specie sui
creatoris etna ꝙ incõmutabili. ad creatu¬
re spetiẽ adu̾tit᷑. que de nichilo facta est.
Tim̃tes aũ dñm głificat. Utiq ipse do¬
minus. Initiũ aut̃ sapientie timor dñi.
Sic̃ gͦ illa suꝑiora ꝑtinent ad ꝑfectos: ita
ea que nc̃ dicturus ẽ ꝑtinent ad incipi¬

Expanded text:
greditur sine macula, et operatur justitiam: hic habent veritatem, et in corde non habent, tanquam si aliquis ostendat viam sciens in ea esse latrones, et dicit: Si hac ieris, a latsed non in corde suo; aliud enim putabat, et nesciens verum dixit: ergo parum est verum loqui, nisi tur, aliud pectore tegitur. Nec fecit proximo suo malum: proximum omnem hominem accipi oportere notum est. Et opprobrium non accepit adversus proximum suum: id est, non libenter aut temere creut nihil in hominem valeat malignus; et ut hoc sit in conspectu ejus, id est, certissime noverit malignum non esse, nisi cum animus a specie sui Creatoris aeterna et incommutabili, ad creaturae speciem avertitur, quae de nihilo facta est. Timentes autem Dominum glorificat: utique ipse Dominus. Initium autem sapientiae timor Domini : sicut ergo illa superiora pertinent ad perfectos, ita ea quae nunc dicturus est pertinent ad incipi
Abbreviated transcription (Latin):
lo nulla questio est.
NE. qͥs ꝑrgrinabit᷑ in tab̾¬
naeło tuo quãquã aliquan
lices dñr: cãquã simul habitantes in cab̃na¬
cła. H ic sensus adiuuat᷑ ex eo qđ dictũ est.
qͥs peregrinabit᷑. A dͥ tẽpus enĩ cũ diabolo
dimicamus. ꝙ tc̃ opꝰ ẽ tab̾nacło quo nos re¬
ficiamꝰ : qđ significat maxime fidẽ tẽporał
dispensationis. que ꝓ nob̵ acta ẽ tẽporalit᷑
ꝑ incarnationẽ dñi. & qͥs reqͥescet in monte

Expanded text:
lo nulla quaestio est. Domine, quis peregrinabitur in tabernaculo tuo? Quanquam aliquandlites dicuntur, tanquam simul habentes tabernacula. Hic sensus adjuvatur ex eo quod dictum est, quis peregrinabitur: ad tempus enim cum diabolo dimicamus, et tunc opus est tabernaculo, quo nos reficiamus; quod significat maxime fidem temporalis dispensationis, quae pro nobis acta est temporaliter per incarnationem Domini. Et quis requiescet i
Abbreviated transcription (Latin):
maximianistas dapnauer̃t. E gert̃ apud
uidices  conciliũ suũ recitauert: cãquã
ciculos ostendentes ut ep̃i uident᷑. e̾ unc
udex int̾rogauit. Qͥs hic alter ep̃e est
de parte donati: ⁊ espondit officiũ. Nos
non nouimꝰ nͥ aurelianũ catholicũ. Tim̃¬
ces illi leges: ñ respondert̃ nͥ de uno ep̃o.
Illi aut̾e ut audixerent᷑ a iudice. nom̃
xp̃i imponebant in possessione suatituloᷤᷤ
illiꝰ imposuert̃. B onꝰ est dñs qͥ illis par¬
cat. E uͥ inuenerit ticulos suos: uendi¬
inuenerit nom̃ xͥ porctare.
congre
inuenerit: ticulos suot. nonne sibi iure
rẽ uendi cat s dicitꝰ. non poneret ticu¬

Expanded text:
Maximianistas damnaverunt. Egerunt apud Maximianistas damnaverunt. Egerunt apud judices, et concilium suum recitaverunt: tanquam titulos ostendentes, ut episcopi viderentur. Tunc judex interrogavit: Quis hic alter episcopus est de parte Donati? Respondit Officium: Nos non novimus nisi Aurelium catholicum. Timentes illi leges, non responderunt nisi de uno episcopo. Illi autem ut audirentur a judice, nomen Christi imponebant: in possessione sua titulos illius imposuerunt. Bonus est Dominus, qui illis parcat, et ubi invenerit titulos suos, vindiinvenerit nomen Christi portare, congreginvenerit titulos suos, nonne jure rem sibi vindicat, et dicit, Non poneret titu
Abbreviated transcription (Latin):
sessio inquit. Q d ẽ hoc: uideamꝰ si ñ ẽ tua
possessis: uideamꝰ si ñ tͥ illã uendicas. E ego
nomini xp̃i laboro: tu nomini donati. Nã
ecce hic ẽ. xp̃c: ego dico ꝑ totũ ẽ. Laudate
pueri dñm. laudate nom̃ dñi. Unde lau¬
dant.  usqueqͦ laudant. a solis orcu usꝙ
ad occasũ: laudate nom̃ dñi. Ecce quam
eccłam ostendo. ecce qͥd emit. xp̃e : ecce qͥd
redemit. ecce ꝓ quo sanguiñe dedit. Sed
cu qͥd dicis  ⁊ ego illi colligo. Qͥ mecũ in¬
qͥt ñ colligit: spargit. D iuidis unicatem.
possessiones cuas queris. & quare habent
nom̃. xͥ : qr ad defensionẽ possessionis cue.
ticulos xp̃i posuisti. Nonne hoc faciunt
nonnulli in domo sua: ne domũ suã ali
qͥs inuadat potens : ponit ibi ciculos poten¬
tis. citulos mendaces. Ipse uult esse poꝰ¬
sessor: ⁊ front̾e domꝰ sue uult de titulo
alieno muniri: ut cũ ticuliis lectꝰ fuerit.
cont̾ritꝰ qͥs pocentia nominis. abstineat
se ab inuasione. fẽcert̃ illud. quando

Expanded text:
nquit. Quid est hoc? Videamus si non est tua possessio, videamus si non illam tibi vindicas. Ego nomini Christi laboro, tu nomini Donati. Nam Ecce hic est Christus : ego dico, Per totum est. Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini. Unde laudant? Usquequo laudant? A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini . Ecce quam Ecclesiam ostendo, ecce quid emit Christus, ecce quid redemit, ecce pro quo sanguinem dedit. Sed tu quid dicis? Et ego illi colligo. Qui mecum, inquit, non colligit, spargit . Dividis unitatem, possessiones tuas quaeris. Et quare habent nomen Christi? Quia ad defensionem possessionis tuae titulos Christi posuisti. Nonne hoc faciunt nonnulli in domo sua? Ne domum ipsius invadat aliquis potens, ponit ibi titulos potentis, titulos mendaces. Ipse vult esse possessor, et frontem domus suae vult de titulo alieno muniri; ut cum titulus lectus fuerit, conterritus quis potentia nominis, abstineat se ab invasione. Fecerunt illud, quando
Abbreviated transcription (Latin):
tur: tituliis qͥ erat: ipse ẽ. Possessor muta¬
t ͦ : titulus ñ mutat᷑. Sic et illi qͥ baptisinũ
habent. rp̃i. si ueniunt ad unitatẽ. ñ mu¬
tamꝰ citulos. aut silemꝰ ticulos: s agnosci¬
mꝰ ciculos regis nr̃i. ticulos imperatoris nr̃i.
S qͥd dicimꝰ o domꝰ misera: ᷤ ille te possideat.
cuiꝰ ticulos habes. Xp̃i ciculos habes: no¬
li ẽẽ donati possessio. Iulta dixiniꝰ frẽg:
s illud de memoria nr̃a ñ recedatꝰ qđ hodie
legit᷑. Eece iterũ dico: et sepe dicendũ ẽ.

Expanded text:
erat, ipse est: possessor mutatur, titulus non mutatur. Sic et qui baptismum habent Christi, si veniunt ad unitatem, non mutamus titulos, aut delemus titulos; sed agnoscimus titulos regis nostri, titulos imperatoris nostri. Sed quid dicimus? O domus misera, ille te possideat cujus titulos habes; Christi titulos habes, noli esse Donati possessio. 32. Multa diximus, fratres; sed illud de memoria vestra non recedat, quod hodie legitur. Ecce iterum dico, et saepe dicendum est:
Abbreviated transcription (Latin):
dace eũ. Ybicũq. timetur d̾s et laudatur.
cotũ orbẽ t̾raꝵ sine causa dr. am̃  alła.¬
Nͥ on ibi cimet᷑ ds : ñ laudat᷑ d̾s: exuut
donatus et ait : ꝓrsus ñ timetur. ⁊ otus
mundꝰ ꝑiit. Sine causa dicis: totꝰ mun¬
dꝰ ꝑiit. Ergo modica pars remansit in
affrica. Ergo ñ dicit aliqͥd. xp̃e: unde ob.¬
turet ista ora : ñ dicit aliqͥd. unde eradi¬
cet linguas ista dicentiũ: iideamꝰ ne forte
inueniamꝰ. Adhuc nob̃ dr: in medio eccłe

Expanded text:
date eum: ubicumque timetur Deus et laudatur, totum orbem terrarum sine causa dicitur, ANon ibi timetur Deus? Non ibi laudatur Deus? Exivit Donatus, et ait: Prorsus non timetur, totus mundus periit. Sine causa dicis: Totus mundus periit. Ergo modica pars remansit in Africa? Ergo non dicit aliquid Christus, unde obturet ista ora? non dicit aliquid, unde eradicet linguas ista dicentium? Videamus, ne forte inveniamus. Adhuc nobis dicitur, In medio Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
passus ẽ. ⁊ quare. ⁊ enete ista duo. Ꝙo
et meliꝰ ad uos ꝑuenuint ipsa u̾ba psal¬
iii. Sidete que patit᷑ dñs. adtendite. xͥa¬
mi: obpbriũ hominũ et abiectio plebis.
Om̃s qui uidebant me subsannabant
me : et loquuti st̃ labiis et mouer̃t ca¬
put. Sꝑauit in domino eruat eũ: sal¬
uũ faciat eũ quoniam uult eum. S¬

Expanded text:
passus sit, et quare. Tenete ista duo, quipassus sit, et quare. Tenete ista duo, quiet melius ad vos perveniunt ipsa verba Psalmi. Videte quae patitur Dominus, attendite mo, obprobrium hominum et abiectio plebis. omnes qui uidebant me subsannabant me et locuti sunt labiis et mouerunt caput: sperauit in Domino. eripiat eum: saluum faciat eum, quoniam uult eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ hominũ: et abiectio plebis. Ui dete qͥn¬
ta passus est. Iã ut dicamꝰ passionẽ. et
ad illũ maiore gemitu ueniamꝰ: uidete
quanta mͦ patitur: ⁊ deinde uidete qua¬
re. Qͥs eñi fructus  ecce sperauert̃ pa¬
tres: et eruti st̃ de t̾ra egypti. et sicut
dixi cã multi inuocauerunt. et statĩ
aqͥ cẽpus ñ in futura uita. s continuo
libati stͣ. Ipse iob diabolo petenti conces¬
sus ẽ putrescens u̾mib. tam̃ ab hac ui¬
ta reparauit salutẽ: duplo accepit que
subueniebat. Spinis coronabat᷑: ⁊ nemo sub¬
d̃s mĩs. łs m̃s. ucqͥd me dereliqͥsti: non
subuenit᷑. Quare fr̃es mei ͦ quare: qua
mercede tanta passus ẽ omĩa qͣue passꝰ
ẽ. p̃tiũ ẽ. s uiꝰ rei p̃cio tanta passus est.
recitemꝰ: uideamꝰ que dicat. Primum
queramꝰ que passus est. deinde quare.
Iuideamꝰ qua sint hostes xp̃i qͥ confiten¬
tur qr tanta passus ẽ. n tollunt quare.
H inc audiamꝰ cotũ in isto psalmo: et qͦ

Expanded text:
o plebis: videte quanta passus est! Jam ut dicamus passionem, et ad illam majori gemitu veniamus, videte quanta modo patitur, et deinde videte quare! Quis enim fructus? Ecce speraverunt patres nostri, et eruti sunt de terra Aegypti. Et sicut dixi, tam multi invocaverunt, et statim ad tempus, non in futura vita, sed continuo liberati sunt. Ipse Job diabolo petenti concessus est, putrescens vermibus: tamen in hac vita recuperavit salutem, duplo accepit quaesubveniebat; spinis coronabatur, nemo subDeus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? non subvenitur . Quare, fratres mei? quare? qua mercede tanta passus est? Omnia ista quae passus est, pretium est. Cujus rei pretio tanta passus est, recitemus, videamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui confitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. uiuit in et̾nũ: audit uoces nr̃as. cog¬
noscit suã. Legamꝰ. Qͥd litigamꝰ : ubi in¬
uenta fuerit hereditas: ipsam teneamus
A peri cestam̃tũ: lege in pͥmo capice ipsiꝰ
psalterii. ẜ ostula a me. S qͥs dicit force
non xp̃c. Ibi habes. diis dixit ad me filiꝰ
m̃s estii: ego hodie genui te. E rgo filiꝰ ai
dicit: uel ad filiũ suũ pater dicit. Ergo
qͥd dic̃ ad filiũ. postula a me et dabo tibi
gentes: hereditate tuã. et possessionẽ tuã
t̾minos cerre. Solet fieri fres: ut quando
querit᷑ de possessione. querant᷑ affines. Int̾
affines illũ et illũ querit᷑ heres: aut cui
donat᷑. aut qͥ emit. Inter qͦs affines querit᷑.
Inter illũ ⁊ illũ possioentis. Ꝙ dimisit
omĩs fines: nullos cumisit affines. Q uocũꝙ.
Q uare litigando uocas ad patr̃e.ꝰ huc
ueni bono tuo uinceris: cocam habebis.
An adhuc calũpniaris. iã ego testam̃tũ
legi: et tu calũpniaris  an adhuc calũp¬

Expanded text:
vivit in aeternum: audit voces nostras, agnoscit suam. Legamus, quid litigamus? Ubi inventa fuerit ipsa haereditas, ipsam teneamus. Aperi testamentum, lege in primo capite ipsius Psalterii, Postula a me . Sed quis dicit? Forte non Christus. Ibi habes, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Ergo Filius Dei dicit, vel ad Filium suum Pater dicit. Ergo quid dicit ad Filium? Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae. Solet fieri, fratres, ut quando quaeritur de possessione, quaerantur affines. Inter affines illum et illum, quaeritur haeres, aut cui donatur, aut qui emit. Inter quos affines quaeritur? Inter illum et illum possidentes. Qui dimisit omnes fines, nullos dimisit affines. Quocumque Quare litigando vocas ad partem? Huc veni: bono tuo vinceris, totum habebis. An adhuc calumniaris? Ego jam testamentum legi, et tu calumniaris. An adhuc calum
Abbreviated transcription (Latin):
terre: ⁊ adorabunt in conspectu eiꝰ uniu̾¬
se patrie gentiũ: qm̃ dñi est regnũ. et
ipse dominabit᷑ gentiũ. Ipsius ẽ ñ ur̃m.
Agnoscite dnm: agnoscite possessionẽ dñi.
ñ cõmunicare cũ xp̃o unitatȩ. Domina¬
ri cũ illo uultis in t̾ra: ñ cũ illo in celo
regnare. Possidetis domos ur̃as: et aliquã¬
do uenimꝰ ad uos dicentes. Queramꝰ uerũ:
inueniamꝰ uerũ. Et uos cenete. qd̵ tene¬
cis. Sues tuas habes. oues meas habeo. Poli
st̃ nec tue. s illius sint qͥ eas emit: illiꝰ
sint qͥ eas signauit. Neq qui plantat :
aliqͥd neq qui rigat: s qui increm̃tũ dat ds.
Q uare habeo meas: quare tu habes tuas.
ẜpt̃ possessiones o̾culant᷑ uob caput et uia

Expanded text:
tu ejus universae patriae gentium. Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Ipsius est, non vestrum. Agnoscite Dominum: agnoscite possessionem Domininon communi cum Christo unitate; dominari enim vultis in terra, non cum illo in coelo regnare, possidetis domos vestras. Et aliquando venimus ad illos dicentes, Quaeramus verum, inveniamus verum. Et illi, Vos tenete quod tenetis: oves tuas habes, oves meas habeo; noli sint, nec tuae: sed illius sint qui illas emit, illius sint qui illas signavit. Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Quare habeo meas, habes tu tuas? Propter possessiones osculentur
Abbreviated transcription (Latin):
ualet nͥ ad loquendũ. sic p̃dicatores suos
de interiorib eiꝰ caꝑent sapientiã. Et in
liguantiũ cirenordu me. Etiã uidete
eugłm. foder̃ man meas : et pedes meos.
T unc facta st̃ uulnera. Quoꝵ uulnerũ
cicatrices dubitans discipłs contrectauit
ille qui dixit nisi misero digitos meos
in cicatrices liulnerũ non credã : quan¬
do dix̾ ei. ueni mute manũ tuã incre¬
in ligno extensus erat. non potuit meliꝰ
describi extensio corporis in ligno: quã
ut diceret. dinumerauer̃t omĩa ossa mea.
erat ibi uestim̃tũ qd̾ nemo diuisit.

Expanded text:
valet nisi ad loquendum, sic praedicatores suos, de interioribus caperent sapientiam. In lignantium circumdedit me: etiam videte Evangelium. Foderunt manus meas et pedes meos. Tunc facta sunt vulnera, quorum vulnerum cicatrices dubitans discipulus contrectavit, ille qui dixit: Nisi misero digitos meos in cicatrices vulnerum ejus, non credam. Quando ei dixit, Veni, mitte manum tuam, incre extentus erat in ligno. Non potuit melius describi extensio corporis in ligno, quam ut diceret: Dinumeraverunt omnia ossa mea. erat ibi vestimentum quod nemo divisit.
Abbreviated transcription (Latin):
ces cam̃ qͥd dicturi. Ponamꝰ nos nescire qͥd
dicat: nonne nob̾ respondet. qͥescite. ad huc
dico unde nȩmo dubitet: expectemꝰ gͦ qͥd
qr ab extrema parte renan sit : et ad¬
huc audent dicere:  nr̃a eccła mãgna ẽ.
amłꝰ adhuc dñm. Uota me Ca redda.
cortimentib eĩ. Que x st̃ uota sua:
s acrificiũ qd̾ obtu lit do. Nostis
quale sacrificiũ. Norunt fideles uo¬
ta que reddioit corã tim̃tib eũ. Nã
sequitur. EdentU paupes. et satu¬
rabunt᷑ Seati pauꝑes & qͥ ido edunt
ut saturent᷑. Edunt eñipauꝑes. Qui
autẽ diuites sc̃. ñ satiant᷑. N qr ñ esuri¬
unt: C omedant: pauꝑes. Indeerat pasca¬
coe ille pecrus: inde aliꝰ pisca tor iohes.
et iacob fr̃ ipsiꝰ. Inde erat etiã pub¬
licanꝰ matħs. de pauꝑib. Ipsi erant qui
comedert ⁊ sacurati st̃: talia passi
qualia manaucauert᷑. Cenã suã dediti
passionẽ suã dedit : ille saturat᷑ qͥ imi¬
cat᷑. imicati st̃ pauꝑes. Ipsi enĩ sic passi

Expanded text:
tes tamen quid dicturi. Ponamus nos nescire quid dicat: nonne nobis respondet? Quiescite, adhuc dico unde nemo dubitet. Exspectemus ergo quid quia in extrema parte remansit. Et adhuc audent dicere, Et nostra Ecclesia magna est, amus adhuc Dominum: Vota mea reddam coram timentibus eum. Quae sunt vota sua? Sacrificium quod obtulit Deo. Nostis quale sacrificium? Norunt fideles vota quae reddidit coram timentibus eum: nam sequitur, Edent pauperes, et saturabuntur. Beati pauperes, quia ideo edunt ut saturentur: edunt enim pauperes; qui autem divites sunt, non satiantur, quia non esuriunt. Comedent pauperes: inde erat piscator ille Petrus, inde erat alius piscator Joannes et Jacobus frater ipsius, inde erat etiam publicanus Matthaeus. De pauperibus ipsi erant, qui comederunt et saturati sunt, talia passi qualia manducaverunt. Coenam suam dedit, passionem suam dedit: ille saturatur, qui imitatur. Imitati sunt pauperes: ipsi enim sic passi
Abbreviated transcription (Latin):
A pud ce laus mea. A pud dñm posuit lau¬
de suã : docuit ñ p̃sumi de homine. Ad¬
hue dicant qd uolunt. Iã qͥdẽ cȩpert̃ u¬
ri : cepit ꝓpinquare ignis. si on ẽ qui se
ab scondat᷑ a calore eiꝰ. S adhuc dicant. Et
nos apuo illũ laudẽ nr̃am posuimꝰ: et noᷤ
n  m nob̾ p̃sumimꝰ. Dicant adhuc. In eccła
magna conficebor tͥ. Iã hic puco. qr cepit in¬
teriora tangere. A eccła magna qͥd ẽ frẽs:
Aũqd exigua pars orbis t̾raꝵ: eccła mag¬
na eͦ.  eccła magna : tocus orb̃ est. mͦ siqͥs
uelit xp̃m contradicere dic nob: tu dixisti
i eccła magna conficebor tͥ. Que ẽ eccła
magna : ad fructũ in affricã remansisse ẽ.¬

Expanded text:
laudem suam; docuit non praesumi in homine. Adhuc dicant quod volunt. Jam quidem coeperunt uri, coepit propinquare ignis; non est qui se abscondat a calore ejus . Sed adhuc dicant, Et nos apud illum laudem nostram posuimus, et nos in nobis non praesumimus; dicant adhuc. In Ecclesia magna confitebor tibi: jam hic puto, quia coepit interiora tangere. Ecclesia magna quid est, fratres? Numquid exigua pars orbis terrarum Ecclesia magna est? Ecclesia magna totus orbis est. Modo si quis velit Christo contradicere: Dic nobis, tu dixisti, In Ecclesia magna confitebor tibi: quae Ecclesia magna? Ad frustum Africae remansis
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes dnm̃ laudant. Q uare st̃ pauꝑes:
qr dominũ laudant: ut chñm querant.
Oñs ẽ diuitia pauꝑum. Id̾o manis est
domꝰ : ut cor plenũ sit diuitiis. S iuite
quęrant. unde arcã impleant: pauꝑes
querant. unde cor impleant: & cũ im¬
pleuerint laudant dñm qui requir̃t
eũ. &e uidece frẽs qr uere pauꝑes sunt.
cuiꝰ rei diuites sint: qr ñ in archa. non
cdͥominꝰ. Querimꝰ quare passus ẽ: et cep̃
narrare. W arrabo nom cuũ fr̃ib meis:
in medio eccłe cantabo te. S ad huc dr.

Expanded text:
are sunt pauperes? Quia Dominum laudant, et Dominum quaerunt. Dominus est divitiae pauperum: ideo inanis est domus, ut cor plenum divitiis sit. Divites quaerant unde arcam impleant, pauperes quaerunt unde cor impleant: et cum impleverint, laudant Dominum qui requirunt eum. Et videte, fratres, qui vere pauperes sunt, cujus rei divites sint: quia non in arca, non Dominus. Quaerimus quare passus est, et coepit narrare: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio E
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis ñ nob̾cũ. Ecce qd̾ cõdex ipse
contra illũ:. certe et lingua. Nos seruamꝰ
scripturas. Ne arderent seruate st̃: unde
tu arder̾es. Qͥ d seruasti: aꝑi. lege. T̃u ser¬
uasti: et tu obpugnas. Qͥd seruasti a flã¬
ma: qd̃ delere uis lingua: non credo non
credo: qr seruasti. Prsus ñ credo: ñ seruaᷤᷤ¬
ti. Uerissime dñt nr̃i : qr tu tradidisti.
Ille ꝓbat᷑ tradicor : qͥ lecto cestam̃to. ñ seqͥ¬
tͦ. Tcce legit᷑ & sequor: legit᷑ ⁊ recusas.
Quiꝰ mais misit in flãmã. qu credit & seqͥ¬
t᷑: an qͥ dolet qr ẽ qd̾ legat᷑  nolo scire qͥ
seruauerit : undecũq. inuentꝰ ẽ codex. Tes¬
tam̃tũ patris nr̃i exiit de qualibet cau̾na.
nescio qui fures collere uolebant: nescio qͥ
ꝑsecuturi incende uolebant. Undecũq ꝓ¬
latũ ẽ legat᷑. Quare litigas  frẽs sumug
Quare litigamꝰ.  ñ incestatꝰ mortuus est
pater. fecit testam̃tũ. ⁊ sic mortiuis ẽ.¬

Expanded text:
Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contra illum certent. Ubi est lingua, Nos servavimus Scripturas, ne arderent? Servatae sunt, unde tu ardeas. Quid servasti? Aperi, lege: tu servasti, et tu oppugnas. Quid servasti a flamma, quod delere vis lingua? Non credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. Verissime dicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur traditor, qui lecto testamento non sequitur. Ecce legitur, et sequor; legitur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui credit, et sequitur; an qui dolet quia est quod legatur? Nolo scire quis servaverit: undecumque inventus est codex, testamentum patris nostri exiit de qualibet caverna: nescio qui fures toliere volebant, nescio qui persecutores incendere volebant: undecumque prolatum est, legatur. Quare litigas? Fratres sumus, quare litigamus? Non intestatus mortuus est pater. Fecit testamentum, et sic mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in conspectu eiꝰ: uniu̾se patrie gentũ
Adhuc surdꝰ ẽ. ñ audit: pu̾set᷑ iterum.
Qm̃ dñi est regnũ: & ipse dñt domina¬
bit᷑ gentiũ. T̃ res istos uersus tenete. frẽs.
hodie cantati st̃ & ibi : aut forte deleue¬
rt̃ illos. Credice mͥ fr̃es mei. ita estuo. i¬
ta uim patior ut miser nescio quã surdi¬
tatẽ & duriciã cordis ipsoꝵ: ut aliquan¬
do dubitẽ utrũ habeant illud in cocdici¬
b. N odie currt̃ om̃s ad eccłam. hodie õs
intenti audiunt psalmũ : om̃s suspenso
corde audiunt. S facit : qr ñ st̃ intenti.
Nũqͥd unꝰ u̾sus ẽ cõmemorabunt᷑ ⁊ con¬
u̾tent᷑ ad dñm. uniu̾si fines t̾re. Euigila.
S adhuc fricas ocłos. E adorabt̃ in conꝰ
pectu eiꝰ. uniu̾se pacrie gentiũ. Ercute
somnũ. adhuc grauaris : audi. Qm̃ do¬
mini ẽ regnũ: & ipse dñabit᷑ gentiũ. Si
e adhuc qd̃ dicant nescio. litigent cum

Expanded text:
bunt in conspectu ejus universae patriae gentium. bunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Adhuc surdus est, non audit, pulsetur iterum: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Tres istos versus tenete, fratres. Hodie cantati sunt et ibi, aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie currunt omnes ad ecclesiam, hodie omnes intenti audiunt Psalmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Evigilas, sed adhuc f. Excute somnum, adhuc gravaris, audi: Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. 30. Si est adhuc quod dicant, nescio: litigent cum
Abbreviated transcription (Latin):
t̃re. a dhuc. dicat. Si diceret fines t̾re
& ñ dic̾et uniisi fines t̾re: dice̾ habe¬
bant. Ecce habeniꝰ fines terre: in mau¬
ritania. Uiuu̾si fines c̾re dix̃. S here¬
tice: uniuersi dix̃. Quã exiturus es. ut
euadas questionẽ :ñ habes qua ereas:
de disputare: ne dicat᷑ qr sermo nĩs a¬
liqͥd ualet. Psalmũ attendite: psal.¬
mũ legite. Ecce xp̃c passus ẽ: sangͥs
eiꝰ fusus ẽ. Ecce redẽptor ñr: ecce p̃¬
tiũ nr̃m. Qͥ d enut. dicat᷑ mͥ. Qd in¬
trogamꝰ : qͥd si mͥ aliqͥs ddicat: o stulte
qͥd int̾rogas: codicẽ portas: ibi habes
uñ emit : ibi quere quid emit. Ecce
ibi habes. cõmemorabunt᷑ et conu̾ceiͭ
ad dnm: uniu̾si fines t̾re fines enitro
cõmemorabunt᷑: s heretici abolici st̃.
om̃i  anno. Putaᷤᷤ
ibi ponunt aures. qnͣ lector ipsoꝵ
u̾sus ẽ. Alunde cogitabas: cũ fr̃e tuo
fabulabaris quando illud dixit: acten¬
de qr repetit : et surdos pulsat. W adora¬

Expanded text:
te, et dicat. Si diceret fines terrae, et non diceret universi fines terrae; dicere habebant, Ecce habemus fines terrae in Mauritania. Universi fines terrae dixit: o haeretice, universi dixit; qua exiturus es, ut evadas quaestionem? Non habes qua exeas, de disputare, ne dicatur, quia sermo meus aliquid valet: Psalmum attendite, Psalmum legite. Ecce Christus passus est, sanguis ejus fusus est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, dicatur mihi. Quid interrogamus? Quid si mihi aliquis dicat: O stulte, quid interrogas? Codicem portas, ibi habes unde emit, ibi quaere quid emit. Ecce ibi habes, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Fines enim terrae commemorabuntur. Sed haeretici oblomni anno. Putas ibi ponunt aures, quando lector ipsoruversus est: aliunde cogitabas, cum fratre tuo fabulabaris, quando illud dixit: attende, quia repetit, et surdos pulsat: Et adora
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ disꝑsa st̃ om̃ia ossa mea. O ssa sua. fir¬
mos suos dicit. Ossa enĩ firma st̃ in cor¬
pore. Qͦ mͣ disꝑsit ossa sua: quando dĩx
illis. ecce ego muto uos uelut annos in
medio lupoꝵ. Firmos suos disꝑsit : et sic̃
aqua effusus ẽ. A qua eñi quando fundit᷑.
aut abluit aut irrigat. e ffusus ẽ. rp̃c
sic̃ aqua: abluci st̃ sordentes. rigate
st̃ mentes. factũ ẽ cor meũ tãꝗͣ. cera lique¬
cens: in medio uentris mei. Uetrẽ suũ.
dicit infirmos. in eccła sua Qͦmͦ cor ipsiꝰ
factũ ẽ sicut cera: cor ipsiꝰ scriptura ip¬
siꝰ : id sapientia ipsiꝰ que erat in scrip¬
turis. Clausa enĩ erat scriptura: nemo
illã intelligebat. E rucifixus ẽ dominus:
et liquefacta ẽ sic̃ cexa: ut om̃s infirmi
incelligerent scrui. turas. Nã inde et
uelũ tẽpli scisss̃ ẽ: qr qd̃ uelabat᷑ reue¬

Expanded text:
et dispersa sunt omnia ossa mea: ossa sua, firmos suos dicit; ossa enim firma sunt in corpore. Quando dispersit ossa sua? Quando dixit illis: Ecce ego mitto vos velut agnos in medio luporum . Firmos suos dispersit, et sicut aqua effusus est: aqua enim quando effunditur, aut abluit, aut irrigat; effusus est Christus sicut aqua, abluti sunt sordentes, rigatae sunt mentes. Factum est cor meum tanquam cera liquescens, in medio ventris mei: ventrem suum dicit infirmos in Ecclesia sua. Quomodo cor ipsius factum est sicut cera? Cor ipsius Scriptura ipsius, id est, sapientia ipsius quae erat in Scripturis. Clausa enim erat Scriptura; nemo illam intelligebat: crucifixus est Dominus, et liquefacta est sicut cera, ut omnes infirmi intelligerent Scripturam; nam inde et velum templi scissum e
Abbreviated transcription (Latin):
cramenta sͥ heretici diuide potert. cari¬
tatẽ ñ diuisert. E qͥ diuide ñ potuer̾t
recessert̃ : illa aũ manet integra: sorte
obuenit qͥb dã. Q habet hanc. securus:
Nemo illã mouet de eccła catholica. Et
si foris illã incipiat habe: intromittitur
qͦmͦ ramꝰ oliue a colũba. Uu aũ dr̃e ne

Expanded text:
eretici dividere potuerunt, caritatem non diviserunt: et quia dividere non potuerunt, recesserunt: illa autem manet integra. Sorte obvenit quibusdam. Qui habet hanc, securus est. Nemo illum movet de Ecclesia catholica. Et si foris illa incipiat habere, intromittitur: quomodo ramus olivae a columba, quam cum e
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ꝓlatũ in publicũ: tacent om̃es ut
cabule aꝑiant᷑. recite tͦ. Iudex intꝰ audit
aduocati sient. ꝓrecones silentiũ faciunt.
uniu̾sus ppłs suspensus eꝰ. ut legant᷑ u̾ba
mortui: ñ sentientis in monum̃to. Ille sine
sensu iacet in monum̃co: ⁊ ualent uerba
ipsius: sedet. xp̃c in celo. ⁊ contradicitur

Expanded text:
t in publicum, tacent omnes, ut tabulae aperiantur et recitentur: judex intentus audit, advocati silent, praecones silentium faciunt, universus populus suspensus est, ut legantur verba mortui, non sentientis in monumento. Ille sine sensu jacet in monumento, et valent verba ipsius: sedet Christus in coelo, et contradicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eẽ ad salut̃ẽ : non penã ad dãpnationẽ.
Sub medicam̃to posicus ureris: secaris. clama ᷤ.
non audit medicus ad uoluntatẽ. s audit
intelligere. qr ad utilicate qͦsdã ñ exaudiᷤ.
et ad dãpnationẽ qͦsdã exaudis. Ad util ita¬
tẽ non exauditꝰ ẽ paulus : ad dãpnationem
exauditus ẽ diabolus. Petit iob cẽptandũ.
et concessũ ẽ. Demones petiert se ire in por
exaudit᷑ ad salutẽ. Qͥ a ñ ad insipientiam
mͥ. Tu aũ in sco habitas laus isrł. Quare
ñ exaudis et cuos: quare dico ista Mem̃¬
tote se̾ꝑ dici d̃o grãs: & magna ẽ hic mul¬

Expanded text:
ntum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. ntum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit In illiet ad damnationem quosdam exaudis. Ad utilitatem non est exauditus Paulus, ad damnationem exauditus est diabolus. Petiit Job ad tentandum, et concessum est . Daemones petierunt se ire in porcexauditur ad salutem: quia non ad insipientiam mihi. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. Quare non exaudis et tuos? Quare dico ista? Mementote semper dici, Deo gratias. Et magna est hic mul
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suũ gerebat : idy eccłam. Nisi forte pu¬
tatis fr̃es. qr quando dix̃ dñs. pat̾ si fie¬
ri pocest transeat a me calix mori time¬
bat. Non ẽ fortior miles : quã imꝑator.
Sufficit seruo: ut sit sic̃ dñs eiꝰ. P aulus
dic̃. miles regis. xp̃i. C õpellor ẽ duob: con¬
cupiscentiã habens dissolui & ẽẽ cũ. xp̃o.
Ille optabat mort̾e ut sit cũ. xp̃o: et ipse
xp̃c timet mortẽ s qͥd nͥ infirmitatẽ noᷤ.¬
trã portabat: ⁊ ꝓ his qui adhuc timent
mortẽ. in corpore constitutis ista dicebat:
inde erat illa uex. A embroꝵ ipsius uex
erat ñ capitis. Sic ꝯ hic : ꝑ diẽ ⁊ noctẽ
clamaui. ⁊ ñ exaudies. Multi eñĩ clamani
m tribulatione et ñ exaudiunt᷑: s ad
salutẽ. ñ ad insipientiã. Clamauit pau¬
lus ut auferret᷑ stimulus carnis. et ñ ÷
ficit tͥ grã mea: nã uirtus in infirmitate
ꝑ ficit᷑. Ergo ñ ẽ exauditꝰ. s ñ ad insipien¬
medicũ esse dm : et tribulationẽ medicam̃¬

Expanded text:
esiam. Nisi forte putatis, fratres, quia quando dixit Dominus, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , mori timebat. Non est fortior miles, quam imperator. Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Compellor e duobus, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo . Ille optat mortem, ut sit cum Christo, et ipse Christus timet mortem? Sed quid nisi infirmitatem nostram portabat, et pro his qui adhuc timent mortem in corpore suo constitutis, ista dicebat? Inde erat illa vox, membrorum ipsius vox erat, non capitis; sic et hic, Per diem et noctem clamavi, et non exaudies. Multi enim clamant ti clamant et non exaudiuntur; sed ad salutem, non ad insipientiam. Clamavit Paulus, ut auferretur ab eo stimulus carnis: et non ficit tibi gratia mea. 95 Nam virtus in infirmitate perficitur . Ergo non est exauditus, sed non ad insipienmedicum esse Deum, et tribulationem medicame
Abbreviated transcription (Latin):
nouimꝰ ⁊ legimꝰ : quã multos patres nr̃os
sꝑantes in se eruit ds. Eruit ipsũ ppłm
isrł de t̾ra egẏpti : eruit pueros de cami¬
no. eruit danelẽ de lacti leonũ. eruit su¬
sannã de falso crimine. Ds̃ inuocauert᷑. et

Expanded text:
Novimus et legimus, quam multos patres nostros sperantes in se eruit Dominus. Eruit populum Israel de terra Aegypti : eruit tres pueros de camino : eruit Danielem de lacu leonum : eruit Susannam de falso crimine . Speraverunt