comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ ẽ usitata confessio. Ita regina hestr.
ita scs danhel: ita tres uiri incamino: ita
eoꝵ scĩtatis alii socu. confitent᷑. queri ait̾
potest qͦmͦ hic dictũ sit om̃s uȩ tuȩ uentis.
cũ in alio psalmo legit᷑. uniuersȩ ie añi¬

Expanded text:
st usitata confessio. Ita regina Esther , ita sanctus Daniel , ita tres viri in camino , ita eorum sanctitatis alii socii confitentur. Quaeri autem potest quomodo hic dictum sit, «Omnes viae tuae veritas;» cum in alio psalmo leg
Abbreviated transcription (Latin):
dñm qͥ fit ab orantib. si sonitu¬
uocis corporalis fiat. ñ intento
indñm corde: qͥs dubitet mnantꝰ
fieri: Si aut̃ fiat corde etiã silente corpuus
uoce ÷ aliũ quelibet hominẽ potest latere.
ñ dm̃. Siue gͦ cũ uoce carnis qͣndo id oy tͥ
siue cũ silentio: ad dm̃ cũ oramꝰ. corde dans¬
dũ ẽ Est aut̃ clamor cordis: magna cigtai¬
tionis intentio: Iui cũ ẽ inoratione. magil
expͥmit desiderantis & petentis affectũ: is
ñ desperet effectũ. T unc porro toto corde
clamat᷑: qͣndo aliunde ñ cogitat᷑. Tales or¬
tiones rarȩ st̃ multis: crebrę aut̃ paucis.
orationẽ. qͥ cantat hunc psalmũ: dicensilla¬
maui in toto corde meo: exaudi me dñe sui¬

Expanded text:
Dominum, qui fit ab orantibus, si sonitu corporalis vocis fiat, non intento in Deum corde; quis dubitet inaniter fieri? Si autem fiat corde, etiam silente corporis voce; alium quemlibet hominem potest latere, non Deum. Sive ergo cum voce carnis, quando id opus est, sive cum silentio, ad Deum, cum oramus, corde clamandum est. Est autem clamor cordis magna cogitationis intentio; quae cum est in oratione, magnum exprimit desiderantis et petentis affectum, ut non desperet effectum: Tunc porro in toto corde clamatur, quando aliunde non cogitatur. Tales orationes rarae sunt multis, crebrae autem paucis;orationem, qui cantat hunc psalmum, dicens: «Clamavi in toto corde meo; exaudi me, D
Abbreviated transcription (Latin):
tertus: qͥ aduersatur et suꝑ extollitur su¬
rra om̃e quod dicitur ds̃. aut quod colitur.
t ut in templo dei secleat ostendens se tam¬
tione presentię suȩ: eũ cuius est presentia. se¬
cundũ oꝑationẽ sathane in om̃nuirtute. et
signis et ꝓdigi is mendacii: et in omĩ seducti¬
one iniqͥtatis his qui pereunt. ꝓ eo qd̾ dilec¬
tionem ueritatis non receperunt. ut salui fi

Expanded text:
teritus, qui aduersatur et superextollitur suteritus, qui aduersatur et superextollitur supra omne, quod dicitur Deus aut quod colitur, ita ut in templo dei sedeat, ostentans se tamtione praesentiae suae eum, cujus est praesentia secundum operationem satanae, in omni virtute et signis et prodigiis mendacii, et in omni seductione iniquitatis his qui pereunt, pro eo quod dilectionem veritatis non receperunt, ut sa
Abbreviated transcription (Latin):
tua in scła scłoꝵ laudabunt te: Ipsa est consum¬
natio corporis xxp̃i. eiectis demoniis et ꝑfectiᷤᷤ
sanitatibus usq ad ipsius corporis in mortali¬
tatem: regnũ sempiternum ꝑfecte lauclanti¬
etur. quod inpͥmordio psalmi huius oratũ est:
Memento nr̃i dñe inbeneplacito popłi tui. ui¬
sita nos insalutari tuo Ad uidendũ inbonita¬
te electorum tuorum: ad letandum in lȩticia
gentis tuȩ: ut lauderis cum hereditate tua.
llon enim de gentibus solas congregat oues
quȩ perierunt domus isrł. sed eas eciã quȩ
non sunt de hoc ouili: ut sit unus grex ut
ad suũ regnũ uisibile istã ꝑtinere ꝓpħiam.
qͥa spe inuisibilium bonorum gaudere non
norunt: in laqueo illius ruituri sunt. de
qͥ dñs ait. Ego ueni in nomine patris mei.
et non suscepistis me: alius ueniet in nomi¬
ne suo hunc suscipietis: De qͦ et pauius apłs
dieit. qͥa reuelabitur homo peccati. filius in

Expanded text:
tua, in saecula saeculorum laudabunt te» . Ipsa est tertia consumtua, in saecula saeculorum laudabunt te» . Ipsa est tertia consummatio corporis Christi, ejectis daemoniis et perfectis sanitatibus, usque ad ipsius corporis immortalitatem, regnum sempiternum perfecte laudantietur quod in primordio psalmi hujus oratum est: «Memento nostri, Domine, in beneplacito populi tui; visita nos in salutari tuo, ad videndum in bonitate electorum tgentis tuae, ut lauderis cum haereditate tua. Non enim de gentibus solas congregat oves quae perierunt domus Israel ; sed etiam illas quae non sunt de hoc ovili ; ut sit unus grex, ut ad suum regnum visibile istam pertinere prophetiam: quia spe invisibilium bonorum gaudere non norunt, in laqueos illius ruituri sunt de quo Dominus ait, Ego veni in nomine Patris, et non suscepistis me; alius veniet in nomine suo, hunc suscdicit, «Quia revelabitur homo pecc
Abbreviated transcription (Latin):
dñs xp̃s sanitates in corpore. eui caput es
ipse saluator corporis: ut in eo ipso corpo¬
re suo. tercia consumetur: Sic enĩ dixss
Ecce eicio demonia. et sanitates perficio. hodie
e gas: et tercia consũmor. id est perficior.
acurrentibus nobis omibus inuirum ꝑfectũ.
nmensuram ętatis plenitudinis xp̃i: Itaq eiee¬
os demoniis aqͥbus captiui tenebantur : ꝑfecit
snitates: Ideo et hic cum dixisset. et dedit eos
in misccłias in conspectu omĩum qͥ ceperant
cos tãquã eiectis demoniĩs qͥ ceperant: fit ora¬
co ut perficiat sanitates: S aluos fac nos
ane deus nr̃: et congrega nos de nationibus:
ue sicut alii codicess habeñt: de gentibus: Vt
consiteamur nomini sc̃o tuo: et głemur in lau¬
ae tua: Deinde breuiter subiecit ipsam laudẽ
Bnedietus dñs deus isrł. a seculo et usq in se¬
cuum: fiat fiat. Quod intelligimus ab ęterno¬
et usq in ęternũ. qͥa sine fine laudabitur ab
es de qͥbus dicitur Beati qͥ habitant indomo

Expanded text:
stus sanitates in corpore, cui caput est ipse Salvator corporis , ut in eo ipso corpore suo tertia consummetur. Sic enim dixit, «Ecce ejicio daemonia, et sanitates perficio hodie et cras, et tertia consummor» ; id est, perficior, occurrentibus omnibus nobis in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christis daemoniis, a quibus captivi tenebamur, perficit sanitates. Ideo et hic cum dixisset, «Et dedit eos in misericordias, in conspectu omnium qui ceperant eos;» tanquam ejectis daemoniis qui ceperant, fit oratio ut perficiat sanitates. «Salvos nos Domine Deus noster, et congrega nos de nationibus,» vel, sicut alii codices habent, «de Gentibus; ut confiteamur nomini sancto tuo, et gloriemur in laude tua.» Deinde breviter subjecit ipsam laudem, «Benedictus Dominus Deus Israel, a saxeculo et usque in saeculum:» quod intelligimus, ab aeterno usque in aeternum; quia sine fine laudabitur ab eis de quibus dicitur, «Beati qui habitant in domo
Abbreviated transcription (Latin):
pacem: pacem ueram: pacem supernam: Infe¬
lix ego inquit homo. quis me liberabit de cor¬
Ubi enĩ habundauit peccatũ: suꝑ habunda¬
uit grã. Unde aut̃ habundauit peccatũ :¬
Rex aut̃ subintrauit: ut habundaret peccatũ
Quare lege subintrante. habundauit peceatũ.:
Quia nolebant se bomines confiteri peccato¬
res: addita lege. facti sunt & p̾uaricatores Pre¬
uaricator enĩ nõ ẽ quisq: nisi cũ legẽ trans¬
gͥfsus fuerit: Ipse apłs hoc dicit Ubi enim
ds̃ : sed consilio medicinę: Aliquando

Expanded text:
pacem, pacem veram, pacem supernam? «Infepacem, pacem veram, pacem supernam? «Infelix ego homo, quis me liberabit de corbundavit peccatum, superabundavit gratia.» Unde autem abundavit peccatum? «Lex autem subintravit, ut abundaret peccatum» . Quare Lege subintrante abundavit peccatum? Quia nolebant se confiteri homines peccatores, addita Lege facti sunt et praevaricatores. Praevaricator enim non est quisque, nisi cum legem transgressus fuerit. Ipse Apostolus hoc dicit: «Ubi enim c fecit Deus, sed consilio medicinae. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
descendente uno. & hoc piscina turbata Turba
Et in tota illa ꝑturbatione aquȩ. unus sanabat᷑:
quiꝰ in passione dñi unitas sanat᷑. Qui preter
unitatem fuerit: & si iacebit inporticib. sanari
non poterit: & si tenet legem. ad salutẽ non
peruenit Ergo qͥa hoc ibi misteriũ ẽ. idõ do¬
cet datam legem. ut conuincerent᷑ peccatores:
& ad gratiam accipiendam. medicũ in uoca¬
rent: Unde ille conuictus ẽ: quẽ in se transfi¬
gurat paulus apłs. dicens: Infelix ego homo qͥs
me liberabit de corruptione mortis huiꝰ : ꝑman¬
datũ enĩ demonstrata illi erat quȩdã rixa in se¬
ipso: unde dicit. uideo aliam legem inmembs
meis repugnantẽ legi mentis mex: & captiuũ
me ducentem sub lege peccati. quę ẽ in mẽbris
meis: Cognouit se in miseria: ingemitu. un rixa.
& contentione: ipse secũ sibi non concordans.
a se dissonans: a se resiliens Et quid agit. optans

Expanded text:
descendente uno, et hoc piscina turbata : turbatdescendente uno, et hoc piscina turbata : turbatet in tota illa perturbatione aquae unus sanabatur, quia in passione Domini unitas sanatur. Qui praeter unitatem fuerit, etsi jacebit in porticibus, sanari non poterit: etsi Legem tenet, ad salutem non pervenit. Ergo quia hoc ibi mysterium est, ideo docet datam Legem, ut convincerentur peccatores, et ad gratiam accipiendam medicum invocarent. Unde ille convictus est, quem in se transfigurat Paulus apostolus, dicens: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Per mandatum enim demonstrata illi erat quaedam rixa in seipso, unde dicit, «Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem sub lege peccati, quae est in membris meis.» Cognovit se in miseria, in gemitu, in rixa et contentione; ipse secum sibi non concordans, a se dissonans, a se resiliens: et quid ait, optans
Abbreviated transcription (Latin):
ce cũ dilectione: cũ caritate: adtendens salutẽ
eternam: uecũ parcis carni. anima pereat: Ric
hoc: & mnultos passurus es. in quos non potes ex¬
ercere disciplinam: quia non pertinent ad iura
gubernationis tuȩ Ferto inuirias. securus esto.
aut qđ pateris inuiriam. ñ sit impunitũ Qdi¬
chi uindictam.: ego retribuã dicit dñs.¬
moyse intellige om̃s iustos: om̃s scõs Unũ po¬
suit: om̃s occurrant: Tam̃ ꝑ moysen data ẽ lex.
& habet aliquid obscurũ traditio ipsa legis
Adhoc enĩ data ẽ lex. ut conuinceret᷑ langui¬
dus: & imnedicũ imploraret: Ipsa ẽ uia occulta
dĩ: Iam dudũ audieras: qui sanat om̃s lango¬
res tuos. Langores in egrotis latebant: dati st̃
quinq libri moysi: cincta ẽ piscina quinq por¬
ticib: ꝓduxit languidos. ut ibi iacerent: ut ꝓdu¬
cerent᷑. non ut sanarent᷑. Quinq porticus ꝓde¬
bant languidos. non curabant: piscina curabat

Expanded text:
ce cum dilectione, cum charitate, attendens salutem ce cum dilectione, cum charitate, attendens salutem aeternam; ne cum parcis carni, anima pereat. Fac hoc: et multos passurus es, in quos non potes exercere disciplinam, quia non pertinent ad jura gubernationis tuae; ferto injurias, securus esto. pateris injuriam non sit impunitum, «Mihi vindictam, et ego retribuam» , dicit DMoyse, intellige omnes justos, omnes sanctos: unum posuit, omnes occurrant. Tamen per Moysen data est Lex, et habet aliquid obscurum traditio ipsa Legis. Ad hoc enim data est Lex, ut convinceretur languidus, et medicum imploraret. Ipsa est via occulta Dei. Jamdudum audieras, «Qui sanat omnes languores tuos.» Languores in aegrotis latebant, dati sunt quinque libri Moysi: cincta est piscina quinque porticibus; produxit languidos, ut ibi jacerent, ut proderentur, non ut sanarentur. Quinque porticus prodebant languidos, non curabant; piscina curabat
Abbreviated transcription (Latin):
quis: Dormiet disciplina: auferet᷑ omis cor¬
reptio: Non auferet᷑. Quid enĩ de luxurioso filio
facturus es : Non castigabis: non uerberabis:
seruũq ipsũ tuũ. si male uiuentem uideris. ñ
pena aliqua. ñ uerberib refrenabis.: Fiat hoc:
fiat: Omittat ds̃: ummo reprehendat si nonfiat:
s animo dilectionis fac. ñ animo ultionis Ubi
aut̃ potentiores aliqͦs in iuriosos passus fueris:
ubi tibi nec corrigere disciplina licet. nec forte
etiã monere. aut p̃cipere: tolera: securus tolera
Audi eugłm: qd̾ modo lectũ ẽ: Beati eritis cũ
uos persecuti fuerint homines: & dixerint ad¬
uersũ uos omẽ inalum mentientes: ꝓpt̃ nom̃
meũ Et ibi addit̾. ꝓpt̾ quid Non merito tuo
accipies maledicta: nisi causa ustificationũ dĩ:
Non enĩ qui maledictus fuerit iustus ẽ: sed
extende dilectionem usq ad inimicos Sui forte
ꝑtinent ad gubernationem tuam. uindica: coher¬

Expanded text:
quis? dormiet disciplina? auferetur omnis corquis? dormiet disciplina? auferetur omnis correptio? Non auferetur. Quid enim de luxurioso filio facturus es? non castigabis, non verberabis? Servumque ipsum tuum, si male viventem videris, non poena aliqua, non verberibus refrenabis? Fiat hoc, fiat: admittit Deus, imo reprehendit, si non fiat; sed animo dilectionis fac, non animo ultionis. Ubi autem potentiores aliquos injuriosos passus fueris, ubi tibi nec corrigere disciplina licet, nec forte etiam monere aut praecipere; tolera, securus tolera: audi Evangelium quod modo lectum est, «Beati eritis, cum vos persecuti fuerint homines, et dixerint adversus vos omne malum, mentientes, propter nomen meum» . Et ibi addidit propter quid, ne merito tuo accipias maledicta, non causa justificationum Dei. Non enim qui maledictus fuerit, justus est: seextende dilectionem usque ad inimicos: qui forte pertinent ad gubernationem tuam, vindica, coer
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in illo honorans quod ꝓpheta ẽ: Adextre¬
mũ qui dederit calicẽ aque frigide uni exmi¬
nimis istis tantũ innomine discipuli: idẽ prop¬
terea quia discipulus xp̃i ẽ ꝓpterea quia dispen¬
sator sacramenti ẽ. am̃ dico uob̾ ñ perdet mer
in nomine iusti. mercedem iusti accipiet: sic in¬
tellige. qui recipit peccatorẽ in nomine pecca¬
toris. ꝑdet mercedem suã. Ergo fr̃s exercete mi¬
sccđiam: ñ ẽ aliud uincłm caritatis: ñ ẽ aliud
uehiculũ quo perducam̾ in hac uita ad illam
patriam Extendite dilectionẽ usq ad inimicos.
securi estote: Idõ uenit xp̃s cui tanto ante dic¬
tũ ẽ. exore infaintiũ & lactentiũ ꝑfecisti laudẽ
ut destruas inimicũ & uindicatorẽ.: Qđ nox¬
nulli codices. defensorem habent. s uerius ul
torem: Wundicatorem. destruere uoluit dñs:
Uindicatorem: id ẽ eũ qui se uoluit iundicare:
tit non illi dimittant᷑ peccata sua Quid gͦ in¬

Expanded text:
hoc in illo honorans quod propheta est: ad extrehoc in illo honorans quod propheta est: ad extremum, «Qui dederit calicem aquae frigidae uni ex minimis istis, tantum in nomine discipuli,» id est propterea quia discipulus Christi est, propterea quia dispensator sacramenti est; «amen dico vobis, non perdet merin nomine justi, mercedem justi accipiet;» sic intellige, Qui receperit peccatorem in nomine peccatoris, perdet mercedem. 14. Ergo, fratres, exercete misericordiam. Non est aliud vinculum charitatis, non est aliud vehiculum quo perducamur ex hac vita ad illam patriam; extendite dilectionem usque ad inimicos: securi estote. Ideo venit Christus, cui tanto ante dictum est, «Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, ut destruas inimicum et vindicatorem» : quod nonnulli codices «defensorem» habent; sed verius, «vindicatorem.» Destruere voluit Dominus vindicatorem, id est, eum qui se voluit vindicare, ut non illi dimittantur peccata sua. Quid ergo, in
Abbreviated transcription (Latin):
dispensator dĩ ẽ: sed cogites ibi aliquod cõmo¬
dũ temporale: ut fortasse causȩ tuę necessariꝰ
quando fuerit. uenalis tibi sit. quia ei aliquid
porrexisti: tantũ non dedisti iusto. si sic dederis:
quã ille nõ dedit homini. quando dedit ue¬
natori Res gͦ Karissimi in ꝓmptu posita est.:
& puto quia & si obscura fuerit iã manifesta ẽ:
Ad hoc dñs te constringit cũ diceret qui reci¬
pit iustũ. sufficeret. Sed quia potest recipi uistꝰ
alia intentione cũ putat̾ ꝓdeẽ posse ad aliquid
tẽporale: forte ad supplendã cupiditatem: for¬
te adadiuuandũ ut homo circũ ueniat᷑. aut
opprimat᷑: quia tale ininisteriũ de illo quere.
forte ꝓpterea suscipis: Negauit tͥ mercedẽ uisti.
nisi cũ additamento: ait enĩ Sui recipit iustũ
recipiet. quia iustus ẽ: St qui recipit ꝓpħam.
ñ tantũ receperit ꝓphetã. sed in nomine ꝓphetę.

Expanded text:
dispensator est Dei; sed cogites ibi aliquod commodispensator est Dei; sed cogites ibi aliquod commodum temporale, ut fortasse causae tuae necessarius quando fuerit, venalis tibi sit, quia ei aliquid porrexisti; tam tu non dedisti justo, si sic dederis, quam ille non dedit homini, quando dedit venatori. Res ergo, charissimi, in promptu posita est, et puto quia etsi obscura fuit, jam manifesta est. Ad hoc Dominus te astrinxit, cum diceret, «Qui receperit justum:» sufficeret. Sed quia potest recipi justus alia intentione, cum putatur prodesse posse ad aliquid temporale, forte ad supplendam cupiditatem, forte ad adjuvandum, ut homo circumveniatur, aut opprimatur; quia tale ministerium de illo quaeris, forte propterea suscipis: negavit tibi mercedem justi, nisi cum additamento. Ait enim, «Qui receperit justum recipiens quia justus en tantum receperit prophetam, sed, «in nomine prophetae,»
Abbreviated transcription (Latin):
mus ẽ: hoc in illo pascit: hoc in illo uestit. ip¬
sam nequiciam publicam expectaculis omiũ:
Qui donat histrionib : qui donat aurigis: qͥ
donat meretricib: quare donat: Nũqͥd ñ &
ipsi hominib donant: Non tam̃ ibi attendunl
naturã operis dĩ: sed nequitiã oꝑis humani:
Uis uidere quid honores in uenatore: Quan¬
do ilũ uestis dicat᷑ tͥ. sis talis: amas. gaudes
li cũ iniuria accipere: si tͥ dicat᷑ de meretricibꝰ.
tales sint filie tue: Inuiria ẽ inquis: Quare in¬
uiria ẽ. iisi quia illa iniquitas: Quare inuiria:
nisi ꝗx illa turpitudo: Nõ gͦ donas. cũ donas.
fortitudini: sed turpitudini: Q uomͦ gͦ qͥ uenato
ri donat. ñ homini donat. sed arti nequissime:
Nã si homo tantũ ẽẽt. & uenator non eẽt. ñ
donares. honoras in eo uiciũ. ñ naturam: Sici
contra. si des iusto: si des ꝓphetae: si des disci¬
pulo xp̃i aliquid cuiꝰ indiget: & ñ ibi cogi

Expanded text:
mus est; hoc in illo pascit, hoc in illo vestit, ipmus est; hoc in illo pascit, hoc in illo vestit, ipsam nequitiam publicam spectaculis omnium. Qui donat histrionibus, qui donat aurigis, qui donat meretricibus, quare donat? Numquid non et ipsi hominibus donant? Non tamen ibi attendunt naturam operis Dei, sed nequitiam operis humani. Vis videre quid honores in venatore, quando illum vestis? Dicatur tibi, Sis talis: amas illum, gaudes li cum injuria accipere, si tibi dicatur, Tales sint filii tui. Injuria est, inquis. Quare injuria est, nisi quia illa iniquitas? quare injuria, nisi quia illa turpitudo? Non ergo donas, cum donas, fortiri donat, non homini donat, sed arti nequissimae. Nam si homo tantum esset, et venator non esset, non donares. Honoras in eo vitium, non naturam. Sic contra, si des justo, si des pulo Christi aliquid cujus indiget, et non ibi cogit
Abbreviated transcription (Latin):
pias peccatorẽ: & tam̃ omi petenti te di
si peccator ẽ. qui te petit: da. ñ tamquã pe¬
tori Quandodas tãquã peccatori: quandis
peccator ẽ. hoc tͥ placet ut des: dm̃ offendb¬
lulũ attendat caritas ur̃a: donec euoluam
res. etiã exemplis. mnultũ utilis ad intelligi
Hoc dixit: Sũ esurierit nescio quis: si habsi
de des. da: Si uideris dandum ẽẽ: ad subuot¬
dũ. da: Ne pigrescant in hoc uscera misedi
I tibi peccator occurrit: Occurrit enĩ tibi pa
duo nomina dixi: Hec duo nomina: nons¬
flua sunt: Duo nomina: aliud qđ homo: le
qđ peccator. Qd homo opus dĩ ẽ: qđ perce¬
opus hominis ẽ: Da oꝑi dĩ: noli oꝑi homid̾
Et qͦmͦ inquit me ꝓhibes dare oꝑi homine
Quid ẽ dare. oꝑi hominis: Peccatori dari
peccatũ: placenti tibi ꝓpt̾ peccatũ. Et quis
faciet in quiᷤᷤ : Suis hoc faciet: Utina ol
utinã pauci: utinã non publice Qui uesꝰ
rib donant: quare donant: Dicant ius
donant uenatori. Hoc in illo amat in qͦ neqͥssi¬

Expanded text:
pias peccatorem» ; et tamen, «Omni petenti te da.» Sed peccator est qui me petit. Da, non tanquam peccatori. Quando das tanquam peccatori? Quando in quo peccator est, hoc tibi placet ut des. Paululum attendat Charitas vestra, donec evolvatur res etiam exemplis, multum utilis ad intelligendum. Hoc dixit, Cum eunde des, da; si vides dandum esse ad subveniendum, da. Ne pigrescant in te viscera misericordiae, quia tibi peccator occurrit. Occurrit enim tibi peccat, duo nomina dixi: haec nomina non superflua sunt. Duo nomina, aliud quod homo, aliud quod peccator: quod homo, opus est Dei; quod pecopus hominis est. Da operi Dei; noli operi hominis. Et quomodo, inquis, me prohibes dare operi hominis? Quid est dare operi hominis? Peccatori dare propter peccatum, placenti tibi propter peccatum. Et quis hoc faciet, inquis? Quis hoc faciet? Utinam nemo, utinam pauci, utinam ntoribus donant, quare donant, dicant mihi? Quare donat venatori? Hoc in illo amat, in quo nequissi
Abbreviated transcription (Latin):
paruũ. donec candescat: Bonum e eso
sicut flos agri. sic esflorebit: Totus slos
magna illa domus: floret illa familir
uiuit: Multi anni tibi: breue tempus
ibi uiget: quicquid ibi candet: quieque
pulchrum ẽ. ñ ꝑannat: unmo per toti
IH. duci ñ potest. Quã exiguo tempore tre¬

Expanded text:
tempus, donec sol candescat? Bonum est ertempus, donec sol candescat? Bonum est erejus; sicut flos agri, ita efflorebit.» Totus splendor magna illa domus, floret illa familia;tis annis vivunt? Multi anni tibi; breve tempus ibi viget, quidquid ibi candet, quidquid ibi pulchrum est, non perannat; imo per totum annum duci non potest. Quam exiguo tempore tr
Abbreviated transcription (Latin):
fignentũ nr̃m: idẽ infirmitatẽ nr̃am: No¬
uit quid fecerit: quomͦ lapsũ sit: quomͦ re¬
ficiendũ sit. quomͦ adoptandum sit. qͦmͦ
ditandũ siti Ecce facti sumus de limo: Primꝰ
homo de terra terrenꝰ: seds homo de cȩlo
celestis Misit & filiũ suũ. qui factus ẽ scds
homo: qui ante omĩã ds̃: Seds enĩ in aduen¬
tu. prior inreditu Post multos mortuus
ẽ: ante om̃s resurrexit. Ipse cognouit fig¬
mentũ nr̃m Qđ figmentũ: Nos Unde lo¬
queris. quia cognouit: quia misertus ẽ
Memento quia puluis sumus. Ad ipsũ
dm̃ conuersus ait. memento: quasi obluusea¬
tur ds̃. Sic cognoscit. sic cognouit: ut non
obliuiscat᷑. S quid ẽ. memento : Perseueret
erga nos miscđia tua Cognoiusti figmen¬
tũ nr̃m: quodam modo ne obliuiscaris
ñ suꝑbiat homo:. tamquã fenũ dies illius
Quid suꝑbit fenũ ad tempus. modo flo¬
reus post paululũ arescens : quid suꝑbit
fenũ. ad tempus urens. & hoc ad tempus

Expanded text:
rum:» id est, infirmitatem nostram. Novit quid fecerit, quomodo lapsum sit, quomodo reficiendum sit, quomodo adoptandum sit, quomodo ditandum sit. Ecce facti sumus de limo: «Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis» . Misit et Filium suum, qui factus est secundus homo, qui ante omnia Deus. Secundus enim in adventu, prior in reditu: post multos mortuus est, ante omnes resurrexit. «Ipse cognovit figmentum nostrum:» quod figmentum? Nos. Unde loqueris quia cognovit? Quia miseratus est. «Memento quia pulvis sumus.» Ad ipsum Deum conversus ait, «Memento,» quasi obliviscatur Deus: sic cognoscit, sic novit, ut non obliviscatur. Sed quid est, «Memento?» Perseveret erga nos misericordia tua. Cognovisti figmentum nostrum quodam modo; ne obliviscaris non superbiat homo: «tanquam fenum dies illius.» Quid superbit fenum modo florens, post paululum arescens? quid superbit fenum ad tempus virens, et hoc ad parvum
Abbreviated transcription (Latin):
& in te: bonũ oꝑat᷑: dicente apło: Sũ timore
& tremore urãm ipsoꝵ salutẽ oꝑamini: Ds̃
ẽ enĩ: qui oꝑat᷑ in uob̾ Ergo ne te extuleris.
quia facis uerbũ eius: quia facis uoluntatẽ
eiꝰ: uoluit te umiliari: sespiciendo grãm eiꝰ:
Unde consecutus es: In omĩ loco dnatioĩs
eius: Penedic anima mea dñor Ip̃se ul¬
timus uersus ẽ qui primus B enedictio a
capite: benedictio infinem: Abenedictio¬
ne ꝓfecti sumꝰ.: abenedictione redeamus.
in benedictione regnemus. am̃ FXꝑuẽ de¬

Expanded text:
 dicente Apostolo: «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Ergo ne te extolleres, quia facis verbum ejus, quia facis voluntatem ejus, voluit te humiliari, respiciendo gratiam ejus, unde hoc consecutus es. «In omni loco dominationis ejus. Benedic, anima mea, Dominum.» Ipse ultimus versus est qui primus: benedictio a capite, benedictio in fine; a benedictione profecti sumus, ad benedictionem redeamus, in benedictione regnemus. IN PSALMUM
Abbreviated transcription (Latin):
sa tibi respondet:. Inueni quid sis mali: ge¬
me. confitere Confessio tua potest dñm¬
benedicere: sed mutatio tua in benedictio¬
loco: Ibi ñ benedicat᷑ ubi ñ dñat᷑: Hk om̃ĩ
loco dominationis eiꝰ: Ne forte aliquis dicat.
ñ possũ benedicere dnm in oriente: quia in
occidente ꝓfectus ẽ: Aut ñ possum in occi¬
dente: quia in oriente ẽ: Non ab oriente &
ab occidente: non adesertis montib: qm̃ ds̃

Expanded text:
sa tibi respondeat. Invenis quid sis mali; gesa tibi respondeat. Invenis quid sis mali; geme, confitere: confessio tua potest Dombenedicere; sed mutatio tua in benedictioloco  Ne forte aliquis dicat: Non possum benedicere Dominum in oriente, quia ad occidentem profectus est; aut, Non possum in occidente, quia in oriente est. «Non ab oriente et ab occidente, non a desertis montibus; quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ eiꝰ. Om̃s uirtutes: om̃s ministri eius:
facientes uoluntatẽ ipsius: uos benedicite
dñm: Om̃s enĩ male uiuentes. & si lingua
taceant: uita dñm maledicunt Quid ꝓdẽ
qe ymnũ cantat lingua tua: si sacrilegiũ
exaltat uita tua : Oale uiuendo: multas lin¬
guas misisti in blasphemiam Kingua tua
u̾acat ymno. & ceteri te intuentes uacant
blasphemiis: Si gͦ uis benedicere dñm: fac
uerbũ eiꝰ: fac uoluntatem eiꝰ In petra edifica.
noli in harena audire & ñ facere. in harena
edificare ẽ: audire & facere. inpetra edifica¬
re est: Nec audire nec facere: nichil edifi¬
care ẽ: Si in harena edificas: ruinã edificas:
Si nichil edificas: ex positus. pluuie. flumi¬
nib. uentis. ante rapieris. quã steteris.
Ergo ñ c̃ cessandũ: sed edificandum: Nec
sic edificandũ. ut ruina edificet᷑ sed in
petra edificandum: ut tẽptatio ñ euertat:
Si sic ẽ: benedic dnm: Si ñ ẽ sic: noli blan¬
diri linguȩ tuę. Uitã tuã interroga: ip¬

Expanded text:
s ministri ejus, facientes voluntatem ipsius, vos, vos benedicite Dominum. Omnes enim male viventes, etsi lingua taceant, vita Domino maledicunt. Quid prodest quia hymnum cantat lingua tua, si sacrilegium exhalat vita tua? Male vivendo multas linguas misisti in blasphemiam. Lingua tua vacat hymno, et caeterae te intuentium vacant blasphemiis. Si ergo vis benedicere Dominum, fac verbum ejus, fac voluntatem ejus. In petra aedifica, noli in arena. Audire et non facere, in arena aedificare est: audire et facere, in petra aedificare est: nec audire, nec facere, nihil aedificare est. Si in arena aedificas, ruinam aedificas: si nihil aedificas, expositus pluviae, fluminibus, ventis, ante rapieris quam steteris . Ergo non est cessandum, sed aedificandum: nec sic aedificandum, ut ruina aedificetur; sed in petra aedificandum, ut tentatio non evertat. Si sic est, benedic Dominum: si non est sic, noli blandiri linguae tuae; vitam tuam interroga, ip
Abbreviated transcription (Latin):
in celo parauit tbronũ suũ : Qui descen¬
dit. & ascendit: qui mortuus ẽ. & resurrex̃:
qui hominẽ assũptũ in celo leuauit. ipse
parauit incelo thronum suũ Thronus se¬
des ẽ udicis Obseruate gͦ quȩ audistis.
qđ uult in terra: non erit impunitũ pecca¬
tum: non erit in fructuosa iustitia: quia dñs
qui ante thronũ uidicis homuus irrisus ẽ.
incelo parauit thronũ suũ Hñs in celo
parauit thronũ suũ. & regnũ eiꝰ omnium

Expanded text:
suum? Qui descendit et ascendit, qui mortuus est et resurrexit, qui hominem assumptum in coelum levavit, ipse paravit in coelo thronum suum. Thronus sedes est judicis: observate ergo qui auditis, at quisque quod vult in terra, non erit impunitum peccatum, non erit infructuosa justitia; quia Dominus qui ante thronum judicis hominis irrisus est, in coelo paravit thronum suum. «Dominus in coelo paravit thronum suum; et re
Abbreviated transcription (Latin):
nore & cupiditate. quantȩ spinę: in ardore aua¬
spine. Amores turpes. quantas molestias
habent: quantas sollicitudines hic in ista uita
Omitto gehennas: uide ne iam ipse tibi gehen
te conuerteris. Ut iuste agas: non poteris nisi
laborare Et᷑ non finit᷑ labor.: nisi cũ finita fuerit
uia: Oportet in uia ambulare: ut in patria.ii
gaudeamꝰ: Ergo consolat᷑ ꝓmissione sua labo¬
rem tuũ: sudorem tuũ: molestias tuas: & di¬
cit tibi. ñ infinem irascet᷑: neq ineternũ indig¬
nabit᷑. Non scđm peccata nr̃a fecit nob̾ dõ¬

Expanded text:
norum cupiditate quantae spinae? in luxurie linorum cupiditate quantae spinae? in luxurie lispinae? Amores turpes quantas molestias habent? quantas sollicitudines hic in ista vita? Omitto gehennas. Vide ne jam ipse tibi gehennte converteris, ut juste agas, non poteris nisi laborare in terra; et non finitur labor, nisi cum finita fuerit via. Oportet in via laborare, ut in patria gaudeamus. Ergo consolatur promissione sua laborem tuum, sudorem tuum, molestias tuas, et dicit tibi: «Non in finem irascetur, neque in aeternum indignabit
Abbreviated transcription (Latin):
expieris uistũ. quẽ contẽpsisti benignum¬
Non infinem irascet᷑ neq ineternũ communa¬
bit᷑: Quia & qđ uiuimꝰ inflagelis & correptio¬
ne mortalitatis. de indignatione ipsius ẽ. de
pena hoc habemꝰ primi peccati: Fr̃s mei. non
solum cogitare debemus ut futuras minas ipsiꝰ
euadamus. sed presentem iram: qx & ista ira
ipsius ẽ. cuiꝰ & se & nos fuisse dicit filios apłs:
Ait quippe: Euimus enĩ & nos aliquando na¬
tura filii irȩ: sic̃ & ceteri Ergo exira ipsius. qd̃
hic homo ꝑegrinat᷑: qđ laborat: Non ẽ ex iꝑa ip¬
sius fr̃s mei. insudore uultus tui. & labore. edes
panem tuũ. & terra spinas. & tribulos. germi¬
nabit tibi : aluctori nr̃o dictũ ẽ: Aut si ẽ aliud
uita nr̃a. si potes. te conuertere ad aliquã uo¬
luptatem ubi spinas non sentias: elige qđ uo¬
lueris: aut auarus: aut luxuriosus: ut duo
ista dicamꝰ : adde & tercium. ambiciosus. In ho¬

Expanded text:
experieris experieris on in finem irascetur, neque in aeternum indignabitur.» Quia et quod vivimus in flagellis et corruptione mortalitatis, de indignatione ipsius est: de poena hoc habemus primi peccati. Fratres mei, non solum cogitare debemus, ut futuras minas ipsius evadamus, sed et praesentem iram; quia et ista ira ipsius est, cujus et se et nos fuisse dicit filios Apostolus: ait quippe, «Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri» . Ergo ex ira ipsius est quod hic homo peregrinatur, quod laborat. Non est ex ira ipsius, fratres mei, «In sudore et in labore edes panem tuum, et terra spinas et tribulos pariet tibi» ? Auctori nostro dictum est. Aut si est aliud vita nostra; si potes, convertere ad aliquam voluptatem, ubi spinas non sentias. Elige quod volueris, avarus, luxuriosus, ut duo ista sola dicamus; adde et tertium, ambitiosus: in ho
Abbreviated transcription (Latin):
onem & difterant: & fit mills uor oue¬
cras. cras Soruus de archa emissus: ñ ẽ re¬
ersus Non querit ds̃ dilationẽ in uoce corui¬
na: sed confessinẽ ingemitu columbino: Oissa
columba reuersa ẽ Quãdui cras. cras: Obser¬
ua ultimũ cras Quia ignoras quid sit ultimũ
cras: sufficiat qđ uxisti usq ad hodiernum
peecator: Audisti: sepe soles audire: audisti &
hodie Quã cotidie audis: tam cotidie nor
corrigeris Tu enĩ scđm duriciam cordis tui.
& cor impenitens. thesaurizas tibi irã in die
irȩ. & reualationis iusti uidicii dĩ: qui red¬
det uniquiq scđm oꝑa sua: Non tibi sic ui¬
deat᷑ ds̃ misericors: ut non uideat᷑ iusfus Mi¬
sericors. & miserator dñs: Audio & gaudeo. ita
dicis Audi. & gaude. Adhuc addit: Rongani¬
mis & multũ misericors: & in extremo & uerax:
Gaudes ad uerba suꝑiora : adultimũ treme
Sic misericors & longanimis ẽ: ut sit & uerax
Cũ tibi thesaurizaueris irã in die irȩ: nonne

Expanded text:
onem, et differunt, et fit in illis vox Cras, cras. Corvus de arca missus, non est reversus . Non quaerit Deus dilationem in voce corvina, sed confessionem in gemitu columbino. Missa columba reversa est. Quamdiu, Cras, cras? Observa ultimum cras: quia ignoras quod sit ultimum cras, sufficiat quod vixisti usque ad hodiernum peccator. Audisti, saepe soles audire, audisti et hodie: quam quotidie audis, tam quotidie non corrigeris. «Tu» enim «secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» . Non tibi sic videatur Deus misericors, ut non videatur justus. «Misericors et miserator Dominus.» Audio, et gaudeo: ita dicis. Audi, et gaude; adhuc addidit, «Longanimis et multum misericors:» et in extremo, «Et verax.» Gaudes ad verba superiora, ad ultimum treme. Sic misericors et longanimis est, ut sit et verax. Cum tibi thesaurizaveris iram in die irae, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
adse ꝑtinere qđ dictũ est: eligant cum
licet: Custodientib inquit testamentũ
euis: & memoria retinentib mandata eiꝰ.
ut faciant ea: Lam te disponebas extollere:
& forte reddere michi psalteriũ. qđ ego
non teneo: aut totam legẽ meniorit p̾ro¬
nunciare: Plane in memoria melior me:
melior qͦ uis iusto: si iustus aduerbum le¬
non memoria. seduita Memoria retinentib
mandata eiꝰ. non ut reddant ea: sed ut fa¬
ciant ea lam forte mͦ perturbatur. unius¬
cuiꝰq anima Quis tenet omĩa mandata dĩ:
Quis tenet om̃s litteras dĩ: Ecce non uo
lo solum memoria tenere: sed & operibus
facere Sed quis tenet omĩa memioria : No¬
li timere: non te onerat: In duobus p̃ceptis
tota lex pendet & ꝓphete: Sed totam legẽ
uolo tenere: Tene si potes: quomͦ potes: qͣdo
potes Quãcũq paginã interrogaueris: hoc
tibi respondebit: qđ tenes tene Caritatẽ
tene: finis p̃cepti ẽ caritas. Noli cogitare
de multitudine ramoꝵ: radicem tene. &

Expanded text:
ad se pertinere quod dictum est: eligant, cum licet. «Custodientibus,» inquit, «testamentum ejus, et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea.» Jam te disponebas extollere, et forte reddere mihi Psalterium, quod ego non teneo, aut totam Legem memoriter pronuntiare. Plane in memoria melior me, melior quovis justo, si justus ad verbum LeNon memoria, sed vita. «Memoria retinentibus mandata ejus:» non ut reddant ea; sed, «ut faciant ea.» Jam forte modo perturbatur uniuscujusque anima. Quis tenet omnia mandata Dei? quis tenet omnes Litteras Dei? Ecce volo non solum memoria tenere, sed et operibus meis facere: sed quis tenet omnia memoria? Noli timere; non te onerat. «In duobus praeceptis tota Lex pendet, et Prophetae» . Sed totam Legem volo tenere. Tene, si potes, quando potes, quomodo potes. Quamcumque paginam interrogaveris, hoc tibi respondebit: Quod tenes, tene; charitatem tene: «Finis praecepti est charitas» . Noli cogitare de multitudine ramorum; radicem tene, et
Abbreviated transcription (Latin):
mõdo: post duodecim oras occasura est. Non
longe a nob̾ fecit peccata nr̃a : Ut illa occi¬
dant.: & grã oriat᷑ Iuare putatis: Sicut
miseret᷑ pat̾ filiis: sic misertus ẽ dñs timentibꝰ
gellauit nos. & afflixit nos: & contriuit nos.
pat ẽ Fili si ploras. sub patre plora: noli cũ
indignatione: noli cũ typo superbie Quod
pateris. unde plangis. medicina ẽ. non pena
castigatio. non dãpnatio: Noli repellere fla¬
gellum: si ñ uis repelli ab hereditate Noli ad¬
tendere quã penã habeas in flagello: sed quẽ
locũ intestamento: Sic̃ miseret᷑ pat̾ filiis: mise¬

Expanded text:
modo, post duodecim horas occasura est. Non modo, post duodecim horas occasura est. Non «longe fecit a nobis peccata nostra,» ut illa occidant, et gratia oriatur? quare putatis? «Sicut miseratur pater filios, sic miseratus est Dominus limentes gellavit nos, et afflixit nos, et contrivit nos: pater est. Fili, si ploras, sub patre plora; noli cum indignatione, noli cum typho superbiae. Quod pateris, unde plangis, medicina est, non poena; castigatio est, non damnatio. Noli repellere flagellum, si non vis repelli ab haereditate: noli attendere quam poenam habeas in flagello, sed quem locum in testamento. «Sicut miseratur pater filios, s
Abbreviated transcription (Latin):
cidente: longe fecit a nob̃ peccata nr̃a Scd̾m
altitudinem celi a terra: confirmauit dñs mi¬
sericordiã suã super nos: Dixi quare. ꝓpter ꝓtec¬
tionem Unde: Quantũ distat ortiuis ab occi¬
qͥ sacramenta sciunt. tam̃ qđ om̃s audire pos¬
sunt dico Quando peccatũ remittit᷑. occidud̃
peccata tua : orit᷑ grã tua Peccata tua quasi
in occasu st̃: grã qua liberaris. in ortu ẽ Ueri¬
tas de terra orta ẽ: Quid ẽ ueritas de t̾ra
orta ẽ: Nata ẽ grã tua: occidunt pecca
tua: Innouaris quodam modo: adortũ adten¬
dere debes: ab occasu auerti debes. Auertere
apeccatis tuis: conuertere ad grãm di: Illis oc¬
cidentibus surgis & ꝓficis: sed pars celi que
surgit. rursus in occasũ it: Nonundecũq
posst̃ similitudines duci ad perfectum. Posf̃
conliniari ipsȩ res reb: ad quas adhibent᷑. Sicut
dixi de aquila: sic̃ de luna sic & hie occidit
pars una cęli: orit̾ altera: Sed pars quȩ orit̾

Expanded text:
nge fecit a nobis peccata nostra.» Secundum altitudinem coeli a terra, confirmavit Dominus misericordiam suam super nos. Dixi quare: propter protectionem. Unde? «Quantum distat oriens ab occiqui sacramenta sciunt; tamen quod omnes audire possunt dico. Quando peccatum remittitur, occidunt peccata tua, oritur gratia tua: peccata tua tanquam in occasu sunt; gratia qua liberaris, in ortu est. «Veritas de terra orta est» . Quid est, «Veritas de terra orta est?» Nata est gratia tua, occidunt peccata tua, innovaris quodammodo. Ad ortum attendere debes, ab occasu averti debes. Avertere a peccatis tuis, convertere ad gratiam Dei; illis occidentibus surgis, et proficis. Sed pars coeli quae surgit, rursum in occasum it. Non undecumque possunt similitudines duci ad perfectum, possunt collineari ipsae res rebus ad quas adhibentur: sicut dixit de aquila, sicut de luna, sic et hic. Occidit pars una coeli, oritur altera: sed pars quae oritur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ non manet ineternũ: Eratrẽ fecit. uit
linigenitũ: unicũ natũ de substantia su
trem. adoptatis tot fratribus fecit. Nolis
quia particeps eris eternitatis illiꝰ fachi
ille prior. particeps feni tui Qđ excesi
suscepit: Ergo homo. quantũ ad homint
attinet. sic̃ fenũ dies eiꝰ: sic̃ flos agri. itil¬

Expanded text:
od non manet in aeternum fratrem fecit: natura Unigenitum, unicum natum de substantia sua fratrem adoptatis tot fratribus fecit. Noli mirari quia particeps eris aeternitatis illius; factus est ipse prior particeps feni tui. Quod excelsuscepit? Ergo «homo,» quantum ad hominem attinet, «sicut fenum dies ejus; sicut flos agri, it
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ placent peccata: sed longanimitate qb
recte facta: Si punirẽ peccatores: ñ inuennt
confessores. Ergo te ds̃ longanimitate suift¬
cendo. ad penitentiam adducit: tu aut̃ eus
tidie dicis. finit᷑ hodiernus dies. & sic eso
crastino die: Non enĩ eras erit ultimus.
cio die: & subito uenit ira eiꝰ. Fr̃s non talbi

Expanded text:
 placent peccata, sed longanimitate quaero recte facta. Si punirem peccatores, non invenirem confessores. Ergo te Deus longanimitate sua parcendo ad poenitentiam adducit: tu autem cum quotidie dicis, Finitur hodiernus dies, et sic ero et crastino die, non enim cras erit ultimus; et tertio die: et subito venit ir
Abbreviated transcription (Latin):
Scdm altitudinem celi at̾ra Quid dixit:
Si aliquando celum potest abscedere apro¬
tectione terrȩ: aliquando poterit ds̃ non ꝓte¬
gere timentes se: a dtende celum: ubiq &
undiq ꝓtegit t̾ram: & nulla pars t̾rȩ ẽ. quȩ
no celo ꝓtegat᷑: Peccant homines sub celo:
faciunt omĩa mala subcelo: tamen ꝓteguÑ
celo: Ande lux ad ocłos: uide aer: inde sp̃s: inde
pliuua ad terram ꝓpt̾ fructus: inde omnis mi¬
sericordia acelo: T̃olle auxilium celi a terra:
statim deficiet Sic̃ gͦ ꝓtectio celi permanet suꝑ
terram: sic ꝓtectio dñi permanet suꝑ timentes
eũ. Times dm̃: supͣ te ẽ ꝓtectio ipsiꝰ . S. forte fla¬
gellaris: & putas qr deseruit te ds̃ Si deseru¬

Expanded text:
um altitudinem coeli a terra.» Quid dixit? Si aliquando potest coelum abscedere a protectione terrae, aliquando poterit Deus non protegere timentes se. Attende et coelum: ubique, undique protegit terram, et nulla pars terrae est quae non coelo protegatur. Peccant homines sub coelo, faciunt omnia mala sub coelo; tamen proteguntur coelo. Inde lux ad oculos, inde aer, inde spiritus, inde pluvia ad terram propter fructus, inde omnis misericordia a coelo. Tolle auxilium coeli a terra, statim deficiet. Sicut ergo protectio coeli permanet super terram, sic protectio Domini permanet super timentes eum. Times Deum, supra te est protectio ipsius. Sed forte flagellaris, et putas quia deseruit te Deus. Si deseru
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ elemosinam facturꝰ es iusto: Non pas
uidua: pascebat coruiis: quia pascebat
tempus. nisi in hac uita Et quã uile en
tende: Tanti tibi ualet: quantũ habłre ps¬
eris Fac miscdiã iniquo: non tãquã in
Nã ipsũ iniquũ inquantũ iniquus ẽ. no
pias: idẽ ne quasi intentione & amore in¬
tis illius. suscipias eũ: Nã & ꝓhibitũ ẽ di
catori : & suscipere peccatore: Et quomͦ¬

Expanded text:
go eleemosynam facturus es justo? Non pascebat vidua, pascebat corvus; quia pascebat tempus, nisi in hac vita. Et quam vili emas, attende. Tanti tibi valet, quantum habere potueris. 13. Fac misericordiam iniquo, non tanquam iniquo. Nam ipsum iniquum in quantum iniquus est, ne suscipias: id est, ne quasi intentione et amore iniquitatis illius suscipias eum. Nam et prohibitum est dari peccatori, et suscipere peccatores. Et quom
Abbreviated transcription (Latin):
tibus: & conuallem plorationis deuitantibus:
qui uolebant sedere unus ad dexteram. aliꝰ
ad sinistrã: Quid gͦ ait : Potestis bibere calicẽ
quẽ ego bibiturus sum: Iã gͦ martyr paratꝰ
ad uictimam scãm: dic̃: Calicẽ salutaris acci¬
piam: Accipiã calicẽ xp̃i: bibam passionem
dñi Caue ne deficias: Sed nom̃ dñi inuoca¬
bo: Qui gͦ defecerunt. dnm non inuocauer̃:
de sua fortitudine p̃sũpser̃: Tu sic redde: ut
te accepisse qđ reddis memineris: Sic gͦ bene¬
dicat anima tua dñm: ut non obliuiscat᷑

Expanded text:
tibus, et convallem plorationis devitantibus, tibus, et convallem plorationis devitantibus, qui volebant sedere, unus ad dexteram, alius ad sinistram. Quid ergo ait? «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Jam ergo martyr paratus ad victimam sanctam dicit. «Calicem salutaris accipiam:» accipiam calicem Christi bibam passionem Domini. Cave ne deficias. Sed «nomen Domini invocabo.» Quid ergo defecerunt, Dominum non invocaverunt; de sua fortitudine praesumpserunt. Tu sic redde, ut te accepisse quod reddis memineris. Sic ergo benedicat anima tua Dominum, ut non obliviscatur
Abbreviated transcription (Latin):
Quid retribuas dño: Cogitabas enĩ: & ñ
inueniebas Calicem salutaris accipiam: qͥd:
calicem salutarem. nonne ipse dñs dedit:
De tuo aliquid retribue: si potes: Non dixe¬
run: he feceris: noli de tuo retribuere: Noi
lult ds̃ de tuo. sibi retribui. Side tuo retͥ¬
buis: peccatũ retribuis Omĩa enĩ quȩ ha¬
bes: ab illo habes Tuũ peccatũ solũ. habes
Non uult sibi retribui de tuo. de suo uult:
quomͦ agricola de terra quã seminauit:
Si segetẽ attuleris : de agricole retribiuisti:
Si spinas : de tuo obtulisti: Ueritatem re¬
tribue: inueritate dm̃ lauda: Si de tuo uo.¬
lueris: mentieris Qui loquit᷑ mendaciũ : łe .i.¬
de suo loquit᷑: Si quiᷤᷤ loqͥt᷑ mendaciũ de suo
loquit᷑ : qui loqͥt᷑ ueritatem de dõ loqͥt᷑: Q d
ẽ aut̃ accipere calicem salutaris. nisi passio¬
nes dñi unitari: Hoc martyres fecerunt:
Hoc suꝑbientib dix̃. & sedes sublimes iã queren¬

Expanded text:
. Quid retribues Domino? Cogitabas enim, et non . Quid retribues Domino? Cogitabas enim, et non inveniebas: «Calicem salutaris accipiam.» Quid? «calicem salutaris» nonne ipse Dominus dedit? De tuo aliquid retribue, si potes. Non, dixerim; ne feceris, noli de tuo retribuere; non vult Deus de tuo sibi retribui. Si de tuo retribuis, peccatum retribuis. Omnia enim quae habes, ab illo habes: tuum peccatum solum habes. Non vult sibi retribui de tuo, de suo vult. Quomodo agricolae, de terra quam seminavit, si segetem attuleris, de agricolae fructu retribuisti; si spinas, de tuo obtulisti. Veritatem retribue, in veritate Dominum lauda: si de tuo volueris, mentieris. Qui loquitur mendacium, de suo loquitur . Si qui loquitur mendacium, de suo loquitur; qui loquitur veritatem, de Dei loquitur. Quid est autem accipere calicem salutaris, nisi passiones Domini imitari? Hoc martyres fecerunt. Hoc superbientibus dixit, et sedes sublimes jam quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
cultu religioso. id. ẽ. ꝓ his omĩb bonis qu
bebas dõ tuo: ꝓ bonis quȩ accepisti. que d
retribuisti blasphemias: Quid gͦ ille: Sonte
ignosco: Retribuo & ego: sed non qđ tu¬
bonis retribiusti: Tu retribiusti mala ꝓba
ego retribuo bona ꝓmalis: Cogita gͦ ant
om̃s retributiones dĩ: cogitando omĩa ms
rũ: quid sacrificioꝵ: Qm̃ ñ obliuiscet
retributiones eiꝰ : Hoc sacrificio delectit
benedic anima mea dñm Sacrificiũ ln
glorificauit me Immola dõ sacrificiũ b¬
dis. & redde altissimo uota tua Laudis
uult ds̃: & hoc ut tu ꝓficias. non ut illes¬
limetur: Non ẽ omĩo. quod illi retribugĩ
Et quod exigit: non sibi sed tibi exigit: Iu
derit: tibi seruat᷑ Non hoc ate amat. qlsi
augeat: s qđ te ad illũ ꝑducat: Propterds
rebant martires: deficiebant quodã modo
inueniendo: & dicebant Quid reiͥbuam d
pro omitibus quȩ retribuit michi: stus
inuenerunt quid retribuerent: niie

Expanded text:
igioso, id est, pro his omnibus bonis quae debebas Deo tuo, pro bonis quae accepisti, quae dixi, retribuisti blasphemias. Quid ergo ille? Confitere, ignosco. Retribuo et ego, sed non quod tu retribuisti: tu retribuisti mala pro bonis; ego retribuo bona pro malis. 4. Cogita ergo, anima, omnes retributiones Dei, cogitando omnia malrum? quid sacrificiorum? Quoniam non oblivisceris retributiones ejus, hoc sacrificio delectatur: «Benedic, anima, Dominum. Sacrificium laudis glorificabit me: immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua» . Laudari se vult Deus; et hoc, ut tu proficias, non ut ille sublimetur. Non est omnino quod illi retribuere: et quod exigit, non sibi, sed tibi exigit; tibi proderit, tibi servatur. Non hoc a te amat, quod illum augeat, sed quod te ad illum perducat. Propterea quaerebant martyres, deficiebant quodammodo non inveniendo, et dicebant, «Quid retribuam Domino, pro omnibus quae retribuit mihi?» Et non invenerunt quid retribuerent, nisi,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽ si urã carnalia metamꝰ:: Inde ẽ illud qd̃
pͥdem erposuimꝰ in nutu diũ. qr ꝓducit t̾ra
fenũ iumentis: idẽ carnalia eis qui trituaN
qe boui trituranti. os non infrenabis: Une
uos adhortati sumꝰ. ut in hac re diligenti
cauti: sobrii: opera urã. thesauros urõs
ita fiant in nos: Puto innomine dĩ¬

Expanded text:
nalia metamus?» Inde est et illud quod pridem exposuimus in nutu Domini, quia producit terra fenum jumentis , id est, carnalia eis qui triturant: quia, «Bovi trituranti os non infrenabis» . Unde vos adhortati sumus ut in hac re diligentes sitis, cauti, sobrii; opera vestra thesauros vestros dicimus, ut ita fiant in nos? Puto in nomine D
Abbreviated transcription (Latin):
superꝰa quo nimis crescente edendi
clauditur: atq ita conterendo illud adi
excutit. & caret prius rostri onere quod
impediebatur:: Accedit ad cibum & omui
rant᷑: Erit post senectutem tamquã uu
aquila: redit uigor omniũ membror
plumarum: gubernacula pennarum
excelsa sic̃ antea. fit in ea quedam resum
Ud hoc enĩ exposita ẽ hec similitudo. sc̃ a
na ponitur quia diminuta. & quodãmͦ
cepta luna rursus nascit̾ & implet̾: & s¬
ficat nobis resurrectionem: S unpleta il
inmortalitatẽ aquila reparat᷑: nos aut
uitam eternam: Sed tam̃ ꝓpterea inded¬
ta ẽ similitudo: ut qđ nos impedit petii
bis auferat: Non gͦ presumas de uiribist
firmitas petre tibi exeutit uetustatem: le¬

Expanded text:
superius, quo nimis crescente edendi aditus superius, quo nimis crescente edendi aditus clauditur: atque ita conterendo illud ad petram excutit, et caret prioris rostri onere, quo cibus impediebatur. Accedit ad cibum, et omnia reparantur: erit post senectutem tanquam juvenis aquila; redit vigor omnium membrorum, nitor plumarum, gubernacula pennarum, volat excelsa sicut antea, fit in ea quaedam resurrectio. Ad hoc enim exposita est ista similitudo: sicut de luna ponitur, quia deminuta et quodammodo intercepta luna rursus nascitur et impletur; et significat nobis resurrectionem; sed impleta illa immortalitatem aquila reparatur, nos autem ad vitam aeternam; sed tamen propterea inde ducta est similitudo, ut quod nos impedit, petra nobis auferat. Non ergo praesumas de viribus tuis; firmitas petrae tibi excutit vetustatem: