comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euenire cognoscant. euenisse ex solis iniqͥtatib arbitrentur.
esciunt qͥppͥe occulta iudicia subtilit̃ querere. aiq id qd̾ ñ m¬
telleg̃t. humilit̃ ꝑscrutari: qr eos sepe ã secretis iuestigatio¬
nib uditioꝵ dei. ipsa scientiȩ suȩ ęlacio deicit. dũ extollit.
Obstaculũ nãq ueritatis. ẽ tumorm̃tis : qi cdũ infłat. obnu¬
bilat. Qui iͦ qͣndo scientiã uident᷑ ad ipisci. qͣsi dde quadã rer̃
cortice. ⁊ ñ de secrete dulcedinis medulla pascunt᷑. micantib¬
q inge-¬
niis. sepe exteriora tantũmͦ adting̃t: s m¬
gustũ saporis ignorant: udelicet foris
acu¬
ti. s intꝰ ceci st̃: ñeq id de deo sentiunt. qd̃
dulce
interiꝰ sapiat. s qd excussũ exteriꝰ sonet.
Qͥ ⁊ si se¬
creta quedã intelligenda ꝑcipiunt: eoꝵ dul¬
cedinẽ experiri ñ posst̃. Et si nouert̃ qͣm̃ st̃: unorant ut

Expanded text:
evenire cognoscunt, evenisse ex solis iniquitatibus arbitrantur. evenire cognoscunt, evenisse ex solis iniquitatibus arbitrantur. Nesciunt quippe occulta judicia subtiliter quaerere, atque id quod non intelligunt humiliter perscrutari, quia eos saepe a secretis investigationibObstaculum namque veritatis est tumor mentis, quia dum inflat obnubilat. Qui et si quando scientiam videntur adipisci, quasi de quadam rerum cortice, et non de secretae dulcedinis medulla pascuntur; micantibusque ingeniis saepe exteriora tantummodo attingunt, sed igustum saporis ignorant, videlicet foris acuti, sed intus caeci sunt. Neque id de Deo sentiunt, quod dulce interius sapiat, sed quod excussum exterius sonet. Qui etsi secreta quaedam intelligendo percipiunt, eorum dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uocẽ uerboꝵ audiui. atq eandẽ uocẽ subiungens. ait. Mun-¬
dus sũ ego ⁊ absq delicto immacłatꝰ. ⁊ ñ ẽ miqͥtas in me. Ia
querelas in me repperit: ideo arbrittꝰ ẽ me mimicũ sibi. Po¬
suit ĩ neruo pedes meos: custodit om̃s semitas meas. M oxq
contͣ hec uerba quȩ beatũ iob dixisse narrauit. sententiã suã
ueracit᷑ dixerat. qd̾ absq culpa fuerit flagellatꝰ. Hoc enĩ
ipse de se. qd̾ de illo ad diabolũ dñs dix̃. sõmoiusti me ad¬
uersus eũ: ut affligerẽ eũ frust᷑. S helui ñ credidit cessan¬
te culpa. potuisse eũ etiã ꝓ gr̃a flagellari. Nesciebat enĩ fla¬
gellis eiꝰ ñ deleri uitiũ. s meritũ augeri: ⁊ ꝓ eo qđ̃ sine de¬
licto se. dixerat flagellatũ. hac eũ sententia increpat dicen
hoc ẽ gͥ in qͦ ñ es iustificatꝰ. Habent᷑ gͦ hoc arrogantes ꝓpͥ¬
ũ. ut plus arguere appetant. quã c̃solari: ⁊ queq hominib

Expanded text:
uorum audivi. - Atque eamdem vocem subjungens ait: Mundus sum ego, et absque delicto immaculatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas. - Moxque contra haec, quae beatum Job dixisse narravit, sententiam suam veraciter dixerat, quod absque culpa fuerat flagellatus. Hoc enim ipse de se, quod de illo ad diabolum Dominus dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Sed Eliu non credidit cessante culpa potuisse eum etiam pro gratia flagellari. Nesciebat enim flagellis ejus non dolere vitium, sed meritum augere, et pro eo quod sine delicto se dixerat flagellatum, hac eum sententia increpat: Hoc est ergo in quo non es justificatus. Habent enim hoc arrogantes proprium, ut plus arguere appetant quam consolari, et quaeque hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ ẽditionẽ confert̃: s ꝑ tumorẽ scientie suꝑponunt. Eq̃¬
les qͥdẽ se iudicant extitisse. nascendo: s ñ eqͣles remansisse ui¬
uendo. Atq in eo qd̵ eqͣles qͣsi uiuendo iã ñ st̃. illud ad maiꝰ mi¬
raculũ reu̾ocant: qd equales nascendo fuer̃t̃. Unde inflatꝰ helui
dic̃. Ecce ⁊ me sic̃ ⁊te fec̃ ds̃. ⁊ de eodẽ luto ego qͦq frmatꝰ sum:
guis. Habent etiã hoc arrogantes ꝓpͥũ. qd priꝰquã dicant. mira
se dicere sẽꝑ existimant: ⁊ locutionẽ suã admirando p̾uemunt:
qr uł in acutis sensib ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant.

Expanded text:
naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum. I. Habent hoc etiam arrogantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant.
Abbreviated transcription (Latin):
miraculũ meũ ñ te t̾reat: ⁊ eloquentia mea ñ sit tͥ gͣuis.
lle dicꝰta sua uerbũ solatũ: hic uͦ eloquen¬
tiam
⁊ miraculũ uocat. Eoce ꝗͣ distincti sapores
unt fructuũ: ex diuersa radice cogitacio¬
nũ.
Ille de maignis humilit̃ sentit: iste de mini¬
mis
se manit̾ erigit. Qd gͦ int̃ hȩc. nͥ hoc ẽ soller¬
ter m
tuendũ: qd̃ & ascensura in imo se ẽẽ c̃siderant. ⁊ casura sẽp

Expanded text:
ea non sit tibi gravis. Ille dicta sua verbum solatii, hic vero eloquentiam, et miraculum vocat. Ecce quam distincti sapores unt fructuum ex diversa radice cogitationum. Ille de magnis humiliter sentit, iste de mininis se inaniter erigit. Quid ergo inter haec, nisi hoc solerter est intuendum, quod et ascensuri in imo
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ eccłam plenꝰ ẽ. eũ qͥ mala sua euadere nitit᷑. eruditionis allo¬
qͥo consolet᷑. fugienti scilicet cũ panib occurrere ẽ: metuenti
et̃na suyplitia doctͥnȩ sacrȩ escas offerre: ⁊ mͦ tumorẽ. t̃rore cõ¬
primere. mͦ pauorẽ exortatione refouere. Ea panis refectio scri
solam litterã seruantib dr̃. Quare. appenditis argentũ ñ in pa¬
nib Sͤ acsi diceret. Pensatis sacͣ eloqͥa. s ñ in re fectione: q dũ
solã spetiẽ littere custoditis. de spiritali intelligentia pingue¬
dinẽ interne refectionis amittits. Unde illic apte subiungit᷑.
⁊ laborẽ ur̃m ñ in saturitate. Rursũ ꝑ panẽ. hereticoꝵ p̃dicat¬

Expanded text:
esiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripsolam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam litterae speciem custoditis, de spiritali intelligentia pinguedinem internae refectionis amittitis. Unde illic apte subjungitur: Et laborem vestrum non in saturitate
Abbreviated transcription (Latin):
as. nͥ peccatis suadentib. quȩ de sangune ⁊i carne nascuntur.
ñ p̃bere consensũ :.I quid ẽ ne malũ uideat. ocł̃os claudere
nͥ om̃e qd̵ rectitudini aduersũ ẽ. ñ approbare. ᷤ Iste. in excelsis
habitabit: qi quãius eũ adhuc caro in inferiorib retinet. m̃tẽ
iã in sublimib fix̃. A unim̃ta saxoꝵ sublimitas eiꝰ: qr abiecta
desideria t̃rene conuersationis cal¬
cat. ad fuꝑnã pa¬
triã ꝑ p̃cedentiũ patrũ exempla
se subleuat.
Qẜ qr ꝑ contẽplationis donũ. gr̃a spi¬
ritali satiat᷑.
apte subiungit᷑. panis ei datus ẽ.
id ẽ refec¬
tionẽ spiritalis gr̃t ꝑcipit: qr se a bonis
ifimis.
auꝑes eiꝰ saturabo panib: qr in illã posite m̃tes humiliũ. sꝑi¬
ritaliũ implent᷑ refectione donoꝵ. Rursũ ꝑ panẽ diuine doc¬
austri. cũ panib occurrite fugienti. In terra qͥppe austri
austͥ habitat. fugienti cũ panib occ᷑rat: id ẽ is qͥ iã sco spũ i

Expanded text:
et carne nascuntur, non praebere consensum? Et quid est, ne malum videat, oculos claudere, nisi omne quod rectitudini adversum est non approbare? Iste in excelsis habitabit, quia quamvis eum adhuc caro in inferioribus retinet, mentem jam in sublimibus fixit. Munimenta saxorum sublimitas ejus, quia qui abjecta desideria terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat. Et quia per contemplationis donum gratia spiritali satiatur, apte subjungitur: Panis ei datus est, id est refectionem spiritalis gratiae percipit, quia se a bonis infiPauperes ejus saturabo panibus , quia in illa positae mentes humilium, spiritualium replentur refectione donorum. Aquae enim noAustri, cum panibus occurrite fugienti . In terra quippe Austri Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spi
Abbreviated transcription (Latin):
media int̾ueniente caritate ex ꝓuecꝰtu audentiũ : iñ ex ꝓyͥa
ostensione gͣtulant᷑. Arrogantes enĩ cũ scientiã accipiunt. ni
chil se accepisse est imãt: si hanc eos occultã habere contingat.
N usꝗͣ qͥppe suũ gaudiũ. nͥ in ore hominũ ponunt. Unde ⁊i fa¬
tus uirgines in uasis suis oleũ ñ sũpsisse referunt᷑: qi arrogan
tes om̃s cũ se ab aliqͥb fortasse uitiis continent. bonũ glȩ intͣ
contientias habere ñ posst̃. In uase autẽ ꝓpͥo sũpserat᷑ paulꝰ
oleũ qͥ dicebat. Gła nr̃a hȩc ẽ. testimoniũ contientie nr̃ȩ. Inane.
gͦ uasculũ ferre ẽ: intꝰ corde uacuo. foris humani oris iuditiũ

Expanded text:
media interveniente charitate, ex profectu audientium, et non ex propria media interveniente charitate, ex profectu audientium, et non ex propria ostensione gratulantur. Arroganthil se accepisse aestimant, si hanc eos occultam habere contingat; nusquam quippe suum gaudium nisi in ore hominum ponunt. Unde et fatuae virgines in suis vasis oleum non stes omnes cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra conscientias habere non possunt. In vase autem proprio sumpserat Paulus oleum, qui dicebat: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Inane ergo vasculum ferre est i
Abbreviated transcription (Latin):
stendere. Q contͣ bene. ꝑ moysen dr̃. Uas qd̾ ñ habuerit oꝑcu¬
lũ. nec ligaturã desuꝑ. immundũ exit. Legm̃ qͥpye oꝑculi.
uł ligature. ẽ censura disciplinȩ. S qͥsqͥs ñ premit᷑. qsi uas m¬
mundũ pollutũq rȩpbat᷑. An ñ uas sine oꝑculo heliu fuerat.
qͥ hane ẽẽ partẽ suã estimauerat: si ostenderet scientiã quã
habebat. Quasi enĩ uas sine. oꝑculo uł ligatura polluit᷑. qͥ
ꝑ studiũ ostentatioĩs patens. nullo uelamine tacif᷑nitatis oꝑit᷑.
entia gaudeãt. foris aut̾ alios ab errore cõpescant: neq a se.
ipsi loquendo exeunt. ut gaudium m̃tis in ostensiõe ponant
disertȩ locutiõis. s bonũ scientiȩ in cordis secreto meditant᷑:
ibi gaudent ubi hoc ꝑcipiunt. ñ ubi int̾ tot tẽptationũ laq̃os
innotescere cõpellunt᷑: qͣmuis cũbonũ qd̃ accipiunt innotesẽt.

Expanded text:
stendere. Quo contra bene per Moysen dicitur: Vas quod non habuerit opercustendere. Quo contra bene per Moysen dicitur: Vas quod non habuerit operculum, nec ligaturam dessura disciplinae, qua quisquis non premitur, quasi vas immundum pollutumque reprobatur. An non vas sine operculo Eliu fuerat, qui hanc esse partem suam aestimaverat, si ostenderet scientiam quam habebat? Quasi enim vas sine operculo, vel ligatura, polluitur, qui per studium ostentationis patens, nullo velamine taciturnitatis operitentia sua gaudeant, foris autem alios ab errore compescant; neque a se ipsis ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutionis, sed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc percipiunt, non ubi inter tot tentationum laqueos innotescere compelluntur, quamvis cum bonum quod accipiunt innotescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
heretici indigna sentiunt. s de se płquã necesse ẽ digna suspi¬
arrogantes. eccłȩ defensores quã iis ordinẽ dicendi ñ teneant.
pectaui: iñ st̃ locuti: stetert̃ nec responder̃t ultͣ. fuius eẽ locu¬
tiõis sapientiũ solet: ut eo usq dicãt. qͦ aduersariis silentiũ
imponãt. Non enĩ ostendere se: s pͣua docentes cõpescere cupi¬
r̃t ult: abstulert̃ q a se eloqͥũ. heliui subiungens ait. fxpec¬
⁊aui. iñ st̃ locutͥ: stecert̃ nec respondert ult. Et illis iamsi¬
lentib adhuc uerba multiplicat. qr uidelicet uir arrogans.
iformã sem arrogantiũ intentans. ñ aduersarioꝵ dicta suꝑ¬
are. s suã sapientiã. ostentare festinat. Inde ssequit᷑. Respõ
partẽ suam om̃is arrogans estimat. si scientiã ñ tã habeat. ꝙ
ostendat: qr nimir̃ om̃i ęlati scientiã ñ habere appetunt. s o¬

Expanded text:
haeretici, indigna sentiunt, sed de se plus quam necesse ehaeretici, indigna sentiunt, sed de se plus quam necesse earroganter Ecclesiae defensores, quamvis ordinem dicendi non teneant, spectavi, et non sunt locuti, steterunt nec ultra responderunt. - Finis esse locutionis sapientium solet, ut eo usque dicatur, quo adversariis silentium imponant. Non enim se ostendere, sed prava docentes compescere cupieloquium; Eliu subjungens, ait: Exspectavi, et non sunt locuti; steterunt, nec responderunt ultra. Et illis jam silentibus, adhuc verba multiplicat, quia videlicet vir arrogans, et formam in se arrogantium intentans, non adversariorum dicta superare, sed suam sapientiam ostentare festinat. Unde et sequitur: VERSpartem suam omnis arrogans aestimat, si scientiam non tam habeat quam ostendat, quia nimirum omnes elati scientiam non habere appetunt, sed o
Abbreviated transcription (Latin):
ari cor debet: ⁊ tẽ demũ delinquentiũ iniqͥtas increpari.
hẽ ut sepe dictũ ẽ locutionis modũ helui ignorare. osten¬
dit᷑: qͥ in locutione sua elationis typo. Qͥsi potentia cuiusdã
auctoritatis inflat᷑ dicens. Audi iob eloqͥa mea:  om̃s sermo¬
nes meos ausculta. Ecce aꝑui os meũ: loquet᷑ linqͥ mea in fau

Expanded text:
r debet, et tunc demum delinquentium iniquitas increpari. Sed hunc, ut saepe dictum est, locutionis modum Eliu ignorare ostenditur, qui in locutione sua elationis typo quasi potentia cujusdam auctoritatis inflatur, dicens: Audi igitur, Job, eloquia mea, et omnes sermones meos ausc
Abbreviated transcription (Latin):
tis infundere. ut excitati posteriꝰ etiã ipsa possint hona. quȩ
nos ante accepimꝰ p̃uenire. Quis enĩ crederet. qd̾ ꝑ apłatꝰ meritũ.¬

Expanded text:
tis infundere, ut excitati posterius etiam ipsa possint bona quae tis infundere, ut excitati posterius etiam ipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per
Abbreviated transcription (Latin):
cens sic̃ potestatẽ habens. ñ sic̃ scribe ⁊ pharisei. Singularit᷑ nãq
ac pͥncipalit̾ solꝰ ex potestate bona locutꝰ ẽ. qͥ ex infirmitate. ma¬
la nilla cõmisit. Ex diuinitatis qͥppe potentia habuit: id qd nob̃
ꝑhumanitatis suȩ innocentiã minist᷑uit. Nos enĩ qi infirmi ho¬
fratb consulamꝰ. Consideremꝰ gͥ. qr aut tales sumꝰ quales ñnullos
corrigmꝰ. aut tales aliqͥndo fumꝰ: ⁊ si iã diuina gra oꝑante ñ
sum̃. ut tanto tẽꝑantiꝰ corde humili corrigam̃. qͣnto nosmetip¬
sos ueriꝰ in his qͦs emendamꝰ agnoscimꝰ. Si aut̃ tales nec sumꝰ nec
fuimꝰ. qͣles ad huc illi st̃. qͦs emendare curam̃. ne cor nr̃m forte
supbiat.: ⁊ de ipsa innocentia peuis ruat. qͦr̃ mala corrigimꝰ. alia
eoꝵ bona nob̃ ante ocłos reuocemꝰ: quȩ. si om̃ino nulla st̃. ad oc¬
culta dei iuditia recurramꝰ: qi sic̃ nos nullis meritis hoc ipst̃i
bonũ qd habemꝰ accepmꝰ: ita illos qͦq potest gr̃a suꝑnȩ uertu¬

Expanded text:
cens, sicut potestatem habens, non sicut Scribae et Pharisaei. Singulariter namque et principaliter solus ex potestate bona locutus est, quia ex infirmitate mala nulla commisit. Ex divinitatis quippe potentia habuit id quod nobis per humanitatis suae innocentiam ministravit. Nos enim, quia infirmi hofratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus; ut tanto temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus nec fuimus quales adhuc illi sunt quos emendare quos curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtu
Abbreviated transcription (Latin):
subiciat. cũ paulꝰ dicat. uideo aliã legẽ in menbͥs meis repug¬
nantẽ. legi m̃tis meȩ: ⁊ captiuũ me ducentẽ in lege peccati:s s
aluid ẽ bella fortit ꝑpeti. aliud bellis eneruit expugnari. In
istis exercet᷑ uirtꝰ ne: extolli debeat. in illis om̃imͦ extinguit᷑
ne subsistat. Qͥ gͥ scit fortit̃ cẽptationẽ ferre c̾tammis ⁊ non
tẽptatiõe concutit᷑. in alta arce p̃sitlet qͥetis.:  eciã ap̃ semedip¬
sũ sub se ipso ẽẽ contentioes uitioꝵ cspic. qͥb nũla fraclꝰ deles¬

Expanded text:
s repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati ? Sed aliud est bella fortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis exercetur virtus, ne extolli debeat; in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat. Qui igitur scit fortiter tentationem ferre certaminis, et cum tentatione concutitur in alta arce praesidet quietis, quia etiam apud semetipsum sub seipso esse contentiones vitiorum conspicit, quibus nulla fractus delec
Abbreviated transcription (Latin):
factor mẽ. Recta csideratio. qd̃ dm̃ homini iccurco ñ equat. Er
quãdiu hnc subsistat. ul qͣndo ad dei iuditiũ tollat᷑ ignorat. Et
bene ait pꝰt modicũ tollat me factor m̃s: qi quãlibet longũ
fuerit tẽpꝰ uite p̃sentis. eo ipso breue ẽ. qͦ ꝑmanens ñ ẽ. Neꝙ
enĩ dignũ ẽ ut ciutinũ iudicet᷑: qͥcqͥd fine circũ scribit᷑. S in¬
ter has sententias que ex ueritate solidas ꝓfert: ad uerba rur¬

Expanded text:
t.---Recta consideratio, quod Deum homini idcirco non aequat, quia quandiu hic subsistat, vel quando ad Dei judicium tollatur, ignorat. Et bene ait: 742 Post modicum tollat me factor meus, quia quamlibet longum fuerit tempus vitae praesentis, eo ipso breve est, quo permanens non est. Neque enim dignum est ut diutinum judicetur, quidquid fine circumscribitur. Sed inter has sententias quas ex veritate solidas profert, ad verba rur
Abbreviated transcription (Latin):
nare iecusauit. Ignis in meditatiõe cordis exarsit: q mere¬
patio cielinquentiũ. a correptiõe oris infriẽ. Caritatis enĩ reb
icrepare ñ desinat. ne se participẽ delinquentiũ. ex consen¬
su tacit᷑nitatis addicat. S qi sepe ñnulla uitia uirtutes se
mentẽ ad loquendi impetũ uanȩ głȩ anxietas. neq̃quã se in¬
t silentiũ capiens. qͣli relꝰ caricatis inflãmat: atq appetitus
ostensiõis suȩ: ad effrenationẽ locutiõis impellit: iqͣsi sub
studio ẽsulendi libido erũpit apparendi. Non enĩ curat lo¬
quendo qͥd ꝓsit: s qͥd appareat. Nec studet ut malũ qd̃ ce̾nit¬
ut corrigat: s bonũ qd sentit ostendat. Uñ helui q̃q spũ ela¬
tionis extensus: i sese intͣ silentii claust᷑ ñ capiens ait. Plenꝰ
sũ sermonib : ⁊ coartat me sp̃c uteri mei. Fn uent̃ m̃s quasi¬

Expanded text:
nare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increnare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu taciturnitatis addicat. Vet. XI. 19. Nonnulla vitia virtutes mementem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erumpit apparendi. Non enim curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. Unde Eliu quoque spiritu elationis extensus, et sese intra silentii claustra non capiens, ait: Plenus su
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnto leuite tabnacłoͤ s a qͥnquagenario. custodes uasoꝵ fiunt.
Quitd enĩ ꝑ annũ qͥntũ ac uicesimũ. i qͦ flos iuentutis oborit᷑
nͥ ipsa contͣ unũ qͦdq uitiũ bella signant᷑. & qͥd ꝑ qͥnqͣgenari¬
ũ. in qͦ ⁊ iubelei reqͥes ẽtinet᷑. ñ mĩna qͥes domito bello m̃tis
exprimit᷑: Quid uͦ ꝑ uasa tab̾nacłi. nͥ fideliũ anie figurant᷑.¬
Leuite gͦ ab anno uicesio ⁊ qͥnto. tab̃nacło seriuant. ⁊ ã qͥn¬
quꝰ genario. custodes uasoꝵ fiant: ut uidelicet qͥ adhuc im¬
pugnantiũ uitioꝵ certamina ꝑ c̃sensũ delectatioĩs tolerant.
alioꝵ curã susciꝑe ñ p̃sumãt. Cũ uͦ tẽptationũ laqueos su¬
bigerint. qd apud se. iã de intima tͣnquillitate securi st̃. ani¬

Expanded text:
o servire mandantur, et a quinquagenario custodes vasorum fiunt. Quid enim per annum quintum, ac vicesimum, in quos flos juventutis oboritur, nisi ipsi contra unumquemque vitiorum bella signantur? Et quid per quinquagenarium, in quo et jubilaei requies continetur, nisi interna quies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae designantno vicesimo et quinto tabernaculo serviunt, et quinquagenario custodes vasorum fiunt: ut videlicet qui adhuc impugnantium vitiorum certamina per consensum delectationis tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant. Cum vero tentationum bella subegerint, cum apud se jam de intima t
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ dicatores seõs magna eloqͥ. ac ꝓ locutiõe sua uenerari ẽ¬
spitiunt. locutionis eoꝵ celsitudinẽ: ⁊ñ utilitatẽ intentiõis
imutant᷑: neq hoc amant qd illi appetunt: s hoc sũmoꝑe. ap¬
petunt. qd clari hominib ostendunt᷑. Nã sepe contingit. ut
sapientes iuri cũ se ñ audiri c̃siderant: ori suo silentiũ in¬
cłicant. S pler̃q dũ conspitiunt qđ̵ iniqͦr̃ facinora. ipsis ta
ut in locutiõe aꝑtȩ locutionis erũpant. Uñ ꝓpłia ieremias
cũ sibi p̃dicatiõis silentiũ indixiss dicens. ũ recordabor etus.

Expanded text:
praedicatores 740 sanctos magna eloqui ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi silentium indixisset, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
roganti ũi signant: qͥ aliqͣndo intͣ scãm ȩccłam positi. cũ eiꝰ¬
dem sc̃ẽ eccłȩ aduersarios conspiciunt. ñ in eis annos tẽporũ
s intentionẽ solent pensare uerboꝵ. Nã quantolibet sint
eis arrogantib antiqͥores heretici. eos audact cõp̾munt. in
quoꝵ uerħ dogmata ꝑuersa rep̃hendunt. Seqͥt᷑. S ut uideo¬

Expanded text:
rogantium designant, qui aliquando intra sanctam Ecclesiam positi, cum ejusdem sanctae Ecclesiae adversarios conspiciunt, non in eis annos temporum, sed intentionem solent pensare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus antiquiores haeretici, eos audacter comprimunt, in quorum verbis dogmata perversa reprehendunt. Sequitur: CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
doceret sapientiã. C uncta hȩc quȩ ab eo ꝑ tumorẽ suꝑbis. pe¬
runt᷑. cursim potiꝰ ꝑstͥngenda st̃. ꝗͣ attentiꝰ exponenda. Sue eñ
soliditate gͣuitatis carent: ex positiones subtilitate ñ incdigente
solũ puto breuit intimandũ. qd̾ helui qͣmdiu ꝓ etatis sue pos¬
pectu tacuit. sapientior fuit: cũ uͦ in aliis annoꝵ multicudie.
semet ipsũ p̃ferens despic̃. quã ꝓuerilit̃ desipiat ostenddit. Nã on¬

Expanded text:
est sapere.---Cuncta haec, quae ab eo per tumorem superbiae proferuntur, cursim potius perstringenda sunt quam attentius exponenda. Quae enim soliditate gravitatis carent, expositionis subtilitate non indigent. Sed solum puto breviter intimandum quod Eliu quandiu pro aetatis suae respectu tacuit, sapientior fuit; cum vero in aliis annorum multitudinem, semetipsum praeferens, despicit, quam pueriliter desipiat ostendit. Nam con
Abbreviated transcription (Latin):
semetipso ait. Qui pͥus fui blasfemꝰ ⁊⁊ ꝑsecutor. ⁊ contumelio¬
sus. si imscdiam consecutꝰ sũ. Iuib uerb̃ aꝑte declarat. qd gr̃a
ñ ꝓ meritis tribuat᷑: dũ ex seipso docuit:⁊ qͥd de maliciã
meruit.⁊ qͥd de beniuolentia accep̃ Rursũ nonnulli iactant
se habere qd ñ habẽt: sic̃ cdiuina uoce ꝑ ꝓpħam de moab dr¬

Expanded text:
meliosus; sed misericordiam consecutus sum . Quibus verbis aperte declarat quod gratia non pro meritis tribuatur, dum ex seipso docuit et quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut divina voce per prophetam de Moab d
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ rationabilẽ: s tantũm condẽpnassent iõb. S ollert̃ intu¬
endũ ẽ. qd beatũ iod ideo rep̃hendit. qd corã deo. iustũ eẽ se
dixerit. Amicos uͦ eiꝰ ideo redarguit. qd̃ condẽpnantes eum:
responsionẽ contͣ eñ rationabilẽ nͨ dedert. Istis nãq inditis
aꝑte colligit᷑. qd ꝑ eũ species amatoꝵ uanȩ głe designant᷑ Iob
quippe de p̃sũpta iusticia: amicos ũ eiꝰ de stlta responsiõe re¬
dargiut e uincłi enĩ uanȩ głe sectatores. dũ se om̃ib p̃fert
alios adem de fatius sensib. alios aut de indignis meritis
rephendunt: id ẽ alios censent nichil scire. alios ñ bene. une¬
ie sin qͣmius iuste. om̃is extͣ eccłiam positos pͥua sentire recdar¬
qiuiit: tam̾̃ etiã eos qͥ intꝰ st̃ ꝓ nitȩ despectu contẽpñt.Et
cont illos ex magnitudme recte sentiendi: contͣ istosũ qͣsi ex
merita bene uiuendi suꝑbiunt. Bene aut̃ helui m̃ beatũ iob¬

Expanded text:
demnassent Job. - Solerter intuendum est, quod beatus Job ideo reprehendit, quod coram Deo justum esse se dixerit; amicos vero ejus ideo redarguit, quod condemnantes eum, responsionem contra illum rationabilem non dederunt. Istis namque indiciis aperte colligitur, quod per eum species ame de praesumpta justitia, amicos vero ejus de stulta responsione redarguit. Cuncti enim vanae gloriae sectatores, dum se omnibus praeferunt, alios quidem de fatuis sensibus, alios autem de indignis meritis reprehendunt; id est, alios censent nihil scire, alios non bene vivere. Et quamvis juste omnes extra Ecclesiam positos prava sentire redarguant, tamen etiam eos qui intus sunt pro vitae despectu contemnunt, et contra illos ex magnitudine recte sentiendi, contra istos vero quasi ex merito bene vivendi superbiunt. Vet. VI. Be
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ reuerentia reseruasse monstͣtur: qr iudelicet arrogantes m¬
tͣ positi. eandẽ scãm ȩccłam quã defendunt despitiunt. ⁊i ple¬
rũq contingit. ut płꝰ ingenia male sapientiũ. quã simplicẽ uitã
innocentiũ uenerent᷑: płꝰ reseruent linguis extͣ loquentiũ. quã merit
intͣ positoꝵ. quãus utrisq ã diuerso obuãt: cũ ⁊ ab illis rectitu¬
⁊dine sensuũ : ã sc̃a ȩccła moꝵ pͣuitate discordẽt. Sedͥt᷑. Respon¬

Expanded text:
 honorem reservasse monstratur, quia videlicet arrogantes intra positi eamdem sanctam Ecclesiam, quam defendunt, despiciunt; et plerumque contingit ut plus ingenia male sapientium quam simplicem vitam innocentium venerentur, plus reservent linguis extra loquentium quam meritis intra positorum, quamvis utrisque ex diverso obvient, cum et ab illis rectitudine sensuum, et a sancta Ecclesia morum pravitate discordent. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
non seducant i Sceruice enĩ tum̃ti. ab eccłe uniuersitate. re¬
silierant: i ifirmos post se ppłos q̃si sequentes gereges
trahebant. Ueniãt gͥ ad beatũ iob. id ẽ reuertant᷑ ad eccłam.
i septenario sacͥfitio tauros ⁊ arietes mactandos offerant.
qr ut uniuersali ȩccłȩ coniungant᷑. humitate int̃ueniente.
int̃ficiant qͥcqͥt pͥus tumidũ d̾e suꝑbo ducatu sapiebant.
Neliu uͦ per quẽ uanȩ głȩ amatores signati st̃: imtͣ scãm ȩcdesi¬
am constituti. qͥ ea quȩ recte sentiunt. humilit̃. ꝓferre contẽp¬
nunt. neqͣquã ꝑ sacͥfitiũ reconciliari p̃cipit᷑: qr arrotes qͥdem
s tam̃ fideles ꝓ eo qd̵ iã intꝰ st̃. ꝑ septẽ sacͥficia reuocari ñ po

Expanded text:
jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate rejam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum deEliu vero per quem vanae gloriae amatores signati sunt, intra sanctam Ecclesiam constituti, qui ea quae recte sentiunt humiliter proferre contemnunt, nequaquam per sacrificium reconciliari praecipitur quia arrogantes quidem, sed tamen fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qͥb tam̃ beatꝰ iob exorare p̃cipit᷑: qr ninrũ hereticoꝵ sacͥfi¬
cia. accepta a deo ẽẽ ñ possunt. nͥ. ꝓ eis uniuersalis eccłȩ ma¬
nib offerant. ut eiꝰ meritis. remediũ salutis inueniãt. ꝗͣ uer¬
boꝵ suoꝵ iaculis impugnando feriebãt. Unde ⁊⁊ septẽ ꝓ eis sa¬
cͥficia memorant᷑ oblata: qr dũ septiformis gr̃ȩ spm confiten
calipsi ꝑ septenariũ eccłarũ numer̃: uniuersalis eccła desig¬
natur. Hinc ꝑ salomonẽ de sapientia dr̃. Sapientia edificaũi
sibi domũ: excidit colũpnas septem. Ipso gͦ sacͥficior̃ nume¬
ro rec̃ciliati heretici. qͥd priꝰ fuerint expͥmunt: qͥ ꝑfectioni
artethes obrulisse describunt᷑. In tauro qͥppe. ceruix suꝑbiȩ
m ariete aut̃. ducatꝰ gregũ sequentiũ designat᷑. Quid itaq ẽ
ꝓeis tauros arietesq mactare: ñ eoꝵ suꝑbũ ducatũ int̃ficere.
ut de se humilia sentiant. ⁊ post se iam corda innocentiũ

Expanded text:
sacrificia accepta Deo esse non possunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur, ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum suorum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata, quia dum septiformis gratiae Spiritum confcalypsi per septem Ecclesiarum numerum universalis Ecclesia designatur . Hinc per Salomonem de Sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici, quid 16 prius fuerint exprimunt, qui perfectioni . In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ in elatiõis iactantia helui quã turpit̃ diffluat. formã pti
ostendere boni p̃dicatoris t̃ebem̃: q̃tiꝰ ex stara huiꝰ rectitudnũ
monstret᷑ liquido. tortitudo quã pͣua sit incuruationis.
Sc̃e uniuersalis eccłȩ spiritalis qͥsq p̃dicator. in cunctis quȩ
dic̃ sollerti cura se inspic̃. ne in eo qd recta p̃dicat. uitio se
elationis extollat. ne. uita a lingua discordet: ne. pacem qu
in ȩccłia annuntiat. in seipso dum benedic̃  male iiuit
amittat. S studet sũmoꝑe contͣ maledicos. rumores adũ¬
santiũ ⁊ defendere loquendo qd̾ uiuit. ⁊ ornare uiuendo
qd̾ dic̃ : nec in his om̃ib suã s auctoris głam querit: att
omnẽ sapientiȩ grãm. quã ut loqueret᷑ accep̃. ñ suis se. esti¬
mat meritis: s eoꝵ int̾cessionib. ꝓ qͥb loqͥt᷑ accepisse. Sicq
dũ se infra deic̃ suꝑ ẽ: qi suȩ nimir̃ magis mercedi ꝓficit.
qd̾ bona que exercere p̃ualet. alienis meritis reddit. Indig¬

Expanded text:
 in elationis jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam prava sit incurvationis. Sanctae universalis Ecclesiae spiritalis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indig
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Et quãuis sapientẽ eẽ se sentiat. uellet tam̃ ẽẽ sapiens
nec uideri: atq hoc sibi om̃im᷑ qd loquendo ꝓdit᷑ ꝑtimes¬
cit. Et si liceat tacere appetit. dũ eẽ multis tutiꝰ silentium
ferior ꝑ silentiũ occultat. Et tam̃ ut sc̃a eccła defendat᷑. qͥa
ad loquendũ ui caritatis impellit. ex necessitate qͥdẽ officiũ
locutionis suscip̃: s ex magno desiderio ociũ tacit᷑nitatis q̃¬
rit. ħ oc seruat uoto: illud exe rcet ministerio. Hanc aut̃
dicendi formulã. arrogaintes ignorant. Neq enĩ loquunt᷑
Q cause. eueniunt: s causas euenire. appetunt ut loquan¬
t᷑. Quoꝵ nẽ helui spetiẽ signat: q̃ in locutiõe sua mñso
se uitio elatiõis exaltat. Igit᷑ finitis beati iob sermonib¬

Expanded text:
entem esse se sentiat, vellet tamen esse sapiens nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit, et si liceat tacere appetit, dum esse multis tutius silentium ferior per silentium occultat. Et tamen ut sancta Ecclesia defendatur, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit. Hoc servat voto, illud exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant. Neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appetunt ut loquantur. Quorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis beati Job sermonib
Abbreviated transcription (Latin):
buntes aut̃. contẽpribił. Qd̃ arrogant̃ p̃dicantib bene utrũ¬
lẽ. ostendunt. Ipsa quippe ꝙ̃ accepert̃ bona eo despicabili¬
a faciunt: qͦ nequaꝗͣ eis bene uti nouert̃. Apte. autẽ etiã
de cognatioẽ dr̃. Ram qͥppe int̃p̃tat᷑ excelsus. Excelsus nãꝙ
ẽ fideliũ ppłs: qͥ huiꝰ uitȩ infirma ⁊ abiecꝰta contẽpuit. Ea¬
celsi st̃ qͥ dicere cũ paulo nouert̃. nr̃a conuersatio in celis est.

Expanded text:
Buzites autem contemptibilis. Quod arroganter praedicantibus bene utrumlem ostendunt. Ipsa quippe quae acceperunt bona, eo despicabilia faciunt, quo nequaquam eis bene uti noverunt. Apte autem etiam de cognatione Ram dicitur. Ram quippe interpretatur excelsus. Excelsus namque est fidelium populus, qui hujus vitae infima et abjecta contemnit. Excelsi sunt qui dicere cum Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
intorsit: quȩ eõ durꝰ cor secure audientis infigerent. quo
int̾ ostensȩ  ⁊ non seruate caritatis tenebͣs inꝑuisa uulnera¬
rent. Post hos qͦq ad contumelias etiã helui iunior exci¬
tatur: ut tranquillitatẽ tantȩ mansuetudinis. saltẽ dedig¬
nata leuitas ꝑtͣlaret ȩtatis. S contͣ tot antiqͥ hostis ma¬
chinas. stetit muicta constancia. stetit equanimites infrac¬
ła. Nam uno eodemq tempore. uerb aduersantib oppo¬
suit pradentiã: reb uitam. Nemo gͥ sc̃m uirũ qͣmuis de
illo aꝑte post flagella scriptũ sit. m om̃ib his non pecca¬
uit iob labiis suis: saltẽ postmodũ in contentione a¬
micor estimet int̃ uerba deliqͥsse. Sathan qͥppe tẽp¬
tatconem iliꝰ expetiit: s ds̃ qͥ hunc laudauerat. in se¬
ioso eł intentionẽ certaminis accepit. Quisqͥs gͦ beatũ

Expanded text:
intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servatae charitatis tenebras improvise vulnerarent. Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudentiam, rebus vitam. Nemo igitur sanctum virum, quamvis de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job labiis suis , saltem postmodum in contentione amicorum aestimet inter verba deliquisse. Satan quippe tentationem illius expetiit; sed Deus, qui hunc laudaverat, in seipso
Abbreviated transcription (Latin):
lido tẽptandi licentia: qͥ dum bona eiꝰ multis cogutar.
inteximere appetit. etiã bonũ patientie qd latebat oseu¬
dit ⁊ i quẽ se angustare ꝑsequendo credidit. flagellis ac¬
Nec sine graui arte. exercuit lientiam. quã accrps pdastis
combusũt grges. extuxit familias. soriuit herides peist̃t
salutẽ corporis. & ad intorquendũ grauioris temptationis ia¬
culum. linguam seruauit uxoris: quatmꝰ sc̃i uiri forte ac
solidum pectus. & ꝑ dampna. doloresterneret: ⁊ ꝑ uerba con¬
iugis. maledictione ꝑforaret. S quot uuluera seiiens intu¬
lit: tot scõ uiro nesciens uictorias ministͣuit. Ñam fidelis
dent̃ increpauit. Antiquus itaq hostis. quia uinci se in do¬
mesticis doluit : ꝓtinꝰ exteriora reqͥsuit. Amicos nãq eiꝰ de lo¬
cis singulis. qͣsi ꝓ exercenda caritate cõmouit. eorumq ora.
sub spetie consolatiõis aꝑuit. ÷ s ꝑ hȩc iacula increpationis

Expanded text:
lido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita lido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis aucNec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis denter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit. Amicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis
Abbreviated transcription (Latin):
REFATISO HU OPERIS
totiens necessario Quotiens hoc in
listinctione uoluminũ. locutionis
meȩ pausatione succido: ut cũ legen¬
di exordium sumit᷑. priꝰ ipsa memoriȩ
lectionis causa renou et᷑: & tanto robustiꝰ surgat
doctrinȩ ȩdificiũ. quanto ex considerata cause o̾rigi¬
ne. studiosius ponit᷑ in mente. fundam̃tum. B eatus
iob deo soli sibiq cognitꝰ in tranqͥllitate. ad nrãm me
moriã ꝑducendus tactꝰ ẽ uerbere: ut odorẽ suarũ uuiri¬
um tanto latus spargeret. quanto more aromatũ meli
Ex incensione flagͣret. Nouerat in bonis pie subditos re¬
gere: & a malis districꝰte custodire: Nouerat bene titi
reb habitis: s nesciebamꝰ si patiens ꝑmaneret ablatis.
Nouerat cotidianũ deo ꝓ sanis pignorib sacͥficium sol¬
uere: s mcertũ erat si ei gr̃arũ sacrifficiũ ⁊ orbatꝰ mimo¬
larit. N eqͥd ergo uitũ salus tegeret: dignũ fuit ut Soc
ddolor aperiret. Data itaq est contra sc̃m uirũ hosti cal¬

Expanded text:
efationem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti cal
Abbreviated transcription (Latin):
uti les ꝑ ubertatẽ.: sic eoꝵ uuta pensanda est. ut cũ muri¬
iñ. qu sit uiriditas i historia. mteniami. ⁊ quanta sit
ubertas in allegoria: quatinꝰ cũ blandũ ẽ qd̵ in folus redo¬
let. cognoscamꝰ ⁊ qͣm dulce sit qd̾ in fructib sapit. Iullꝰ qͥp¬
pe suꝑnȩ adoptionis grãm habuit: nͥ qͥ hanc ꝑ eognitionẽ
unigeniti accep̃. Oignum itaq ẽ. ut ipse in eoꝵ uita ⁊ lingui
resplendeat: qͥ eos ut resplendere mereant᷑ illustͣt. Nã eũ in
tenebͥs lum̃ lucernȩ accendit᷑: pͥus lucerna eadẽ. que udere
cexera afficit uidet᷑. linde necesse ẽ. ut si uere intendimꝰ. il¬
lumnata cernere: studeamꝰ m̃tis ocłos ad ipsũ in luminati
lum̃ aꝑire. Qd̾ & in eiscdem beati iob sermonib. etiã remores¬

Expanded text:
ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. Nullus quippe supernae adoptionis gratiam habuit, nisi qui hanc per cognitionem Unigeniti accepit. Dignum itaque est ut ipse in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris 731 lucernae lumen accenditur, prius lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse est ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire. Quod et in eisdem beati Job sermonibus, etiam remo
Abbreviated transcription (Latin):
adi cotẽplanda suꝑna se erigunt: s. dũ hereticoꝵ uerba
puiertere. recta contẽplantes appetunt. speculã dussipare o¬
de ilio ꝓuersa senitrent. Et nͥ uetustatẽ cont̾herent. in no¬
ue tute intelligentia ñ errarent. Et nͥ speculationẽ bonoꝵ
destruerent: neqͣquã eos suꝑna iudicia. tã districto exami¬
ne. ꝓ uerboꝵ suoꝵ culpa repbarẽt. Contẽpnendo gͥ dm̃. in ue¬

Expanded text:
ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appeunt, quasi speculam dissipare code illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent. Et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo
Abbreviated transcription (Latin):
mediatoris typũ eo ueriꝰ tenuit. qͦ ꝑassionẽ illł. non loquen¬
d̃o tantũm. s. eciã ꝑatiendo ꝓpħauit: cũ in debis factisq su
expresione redẽptoris mnititur. repente ad sigufi catione
uoe iel qus eũ ad maleduendũ ꝓuocat: qͥd aluid quaãs
prauitatẽ carnaliũ signat: Qui intͣ scãm eccłiã. incorreptis mo¬
rib positi. eo duriꝰ uitã fideliũ. qͦ uiciniꝰ p̃munt: qi ctũ uita¬
ri ã fidelib qͣsi fideles nequeunt. tanto gͣuiꝰ. qͣnto ⁊ interus
figuram expͥmunt: qͥ sub specie consulendi. agunt negotiũ
seducendi. Qnde ⁊ ad beatũ iob. dũ ꝓ dño uerba faciũt. ã
dño rȩꝓbant᷑: quia uidelicet om̃s heretici. dũ dm̃ defen¬

Expanded text:
Mediatoris typum eo verius tenuit quo passionem illius, non loquendo tantummodo, sed etiam patiendo prophetavit, cum in dictis factisque suis expressioni Redemptoris innititur, repente ad significationem us, quae eum ad maledicendum provocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, tanto gravius quanto et interfiguram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job dum pro Domino verba faciunt, a Domino reprobantur, quia videlicet om
Abbreviated transcription (Latin):
sen erant ex nob perte tam̃ eisdẽ aduersariis. heliui iunior fuis¬
se seseribit. ꝙ nimir̃ post exorta hereticoꝵ bella. et̃ intra
tam accdam fastre seientie inflati arogantes cepert̃. Eũ eñ
suiora hostiui ꝓ diere certamĩna. tẽ st̃ ꝓfecto subtiliora sen¬
leũ soicula rosit.. dẽ argumtoꝵ ostacula. ic ꝑplexior iaago
uerboꝵ: ⁊ue sepe uiri feruentes in genio. dũ congrus inueni

Expanded text:
sed non erant ex nobis ; recte tamen eisdem adversariis Eliu junior fuisse describitur, quia nimirum post exorta haereticorum bella, esse intra sanctam Ecclesiam fastu scientiae inflati arrogantes coeperunt. Cum enim graviora hostium prodiere certamina, tunc sunt profecto subtiliora sensuum spicula requisita, tunc argumentorum obstacula, tunc perplexior indago verborum. Quae saepe viri ferventes ing
Abbreviated transcription (Latin):
et naturalẽ usum : in eũ usũ. qͥ ẽ contͣ naturã. Qͦ loco execͣn¬
da qͦq iuroꝵ facinora subdidit. s honeste. in honesta narra¬
uit: ut multos ad honestatis formã in honesta narrando.
reuocaret. Aale aut̃ bonũ dr̃. cũ rectũ aliqͥt. recto. studio
ñ ꝓfert᷑: sic̃ iluminato ecco pharisci dixisse phibentur. Ti¬
sis discipłs eiꝰ. Qđ maledictiõis utiq dixert̃ studio. non orati¬
onis uoto. Nel sic̃ cayphas ait. expedit unũ mori ꝓ popło: ut
delitatẽ necis appeciit. redemptionis ꝓphauit grãm. Noc gͥ
racit loqͥt᷑. arrogant᷑ inflat᷑. Qͥ eo spetiẽ arrogantiũ desig¬
nat: qͦ ꝑ sensum rectitudinis.

Expanded text:
runt naturalem usum in eum qui est contra naturam . Quo loco exsecranrunt naturalem usum in eum qui est contra naturam . Quo loco exsecranda quoque virorum facinora subdidit; sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur, sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: Tsis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut Caiphas ait: Expedit unum hominem mori pro delitatem necis appetiit, redemptionis gratiam prophetavit. Hraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat,
Abbreviated transcription (Latin):
ait nãq de illo dñs. Quis ẽ iste
inuoluens sententias :¬
sermonib imꝑitis: Cũ uͦ dic̃
sententias. s ñ ait ꝓtinul
qͣles: uult ꝓculdubio bonas
intelligi. Nã cũ sententie nominant᷑. nͥ etiã maledicant᷑. male
sentiri ñ posst̃. In bono enĩ sẽꝑ sententias accipimꝰ: quȩ sine. re¬
ꝓbatiõis adiectione ponunt᷑. sic̃ scriptũ ẽ. Sapientior sibi uide¬
t̃ piger. septẽ uiris loquentib sententias. Qd uͦ dr̃ qi eiꝰ sententi
e miꝑitis sermonib iuoluunt᷑: hoc summoꝑe ostendit᷑. qr ab
eo eũ elatioĩs fatuitate ꝓferunt᷑. Magna qͥppe. in eo imperitio
est. humilit̾ dicere. nescire qd̃ dic̃: ⁊ ueritatis sensib. elatiõis
gui: si aut mala male. aut bona bene. aut mala bene. aut
ta p̃dicant᷑. sic̃ iohannes ait. Agite. penitentiã. appropinqͣbit
enĩ regnũ cȩloꝵ. Aalũ bene dr. quando ꝑ os dicentis iocirco
uitiũ expmit᷑. ut reꝓbet᷑. sic̃ paulꝰ ait. Femine eor mimutaue

Expanded text:
e involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquentibus sententias . Quod vero diitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis gui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut ta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitiu
Abbreviated transcription (Latin):
dolore. uł sc̃e excłȩ labor expͥmit. quȩ multiplici p̃sentis
uite fatigatiõe eruciat᷑: amici qͦq eiꝰ ex uocabulo nominiͦ.
meritũ sus indicant actionis. Nã elifat latina lingua.
dr̃ dñi contẽptꝰ. Et qͥd aliud heretici faciunt: nͥ q̃d dũ
falsa de deo sentiunt. eũ suꝑbiendo concẽpnunt. B alcdach
interp̃tat uetustas sola. B ene aut̃ om̃s heretici. in his que
de deo locunt᷑. dũ ñ intentiõe recta. s apetitiõe. temporat
gle uideri p̃dicatores appetunt. uetusta sola nominant᷑.

Expanded text:
clesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetu