comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or in hac flãma: At illez Me¬
mento in quid fili quia ꝑcep¬
sti bona inuita tua: ⁊ lazarus
similit̾ mala: Pensantur ꝓdi
uitii pene reftĩgeriũ. ꝓ paup¬
tate ⁊ ꝓ purpura flãma: refecͥ¬
o. ꝓ muditate: ut salua sit eqͥt
statere: et nõ mẽtitur modus
uobis: Ideo negatur in poenis
ret. noluit misereri Idõ rogd
diues nõ exaudit᷑ in tormẽtis
quia rogantẽ pauperẽ. nõ ex
iterum duo sibi sunt necessat¬
az Nullus indigeret: si muicẽ
supportarẽt: Et nemo laborari
si se ambo iuuarent: Diues ꝓp
pauperem factus est: et paus
ꝓpt̾ diuitẽ factus est: Paui¬
ri est orare. ⁊ diuiti erogare
est ꝓ parius magna pensaie
nascitur copia: Fecũdus esta¬
ger pauperũ: cito redolit dũs
ꝗ frrctum Nia celi est pa

Expanded text:
or in hac flamma. At ille: Memento, inquit, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Pensantur pro divitiis poenae, refrigerium pro paupertate, pro purpura flamma, refectio pro nuditate, ut salva sit aequitas staterae, et non mentiatur modus emetietur vobis . Ideo negatur in poenis ret, noluit misereri. Ideo rogans dives non exauditur in tormentis; quia rogantem pauperem non exauiterum duo sibi sunt necessaria. Nullus indigeret, si se invicem supportarent; et nemo laboraret, si se ambo juvarent. Dives propter pauperem factus est, et pauper propter divitem factus est. Pauperis est orare, et divitis erogare; Dei est pro parvis magna pensare.a, magna nascitur copia. Fecundus est ager pauperum, cito reddit dominantibus fructum. Via coeli est pa
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑe eigare: st nõ uis errare: Pa¬
mmonii tui quo es ligatus com¬
pdem in hac uita resolue: ut li¬
le ad celum possis accedere Abi¬
e abste diuitiaꝵ onera: abice
nincula uoluntaria Abice auxi¬
etites. ꝙ tetlia. que te plurib in
minis inquietant. Da petenti: ut
pilis ip̃e acciꝑe: Tribue pauperi:
si nõ uis flãmis exuri: Da in t̾ra
tp̃. quod tͥ reddat in celo Obli¬
uiscere qd̾ es: q attende qd̃ futu¬
ni es: Presens uita fragilis ẽ:
ẜ inmorte ꝓdiiuis: Nemo potest
stare: s om̃s cogimur transirez
olentes imus: inuiti eximus.
quia mali sumus: Si aut̃ ante
nos aliquid muteremus: non ⁊¬
ad mnane hospicium ueniremꝰ:
Qd̾ enĩ pauperi damus: aute
nos p̃mittimꝰ Qd̾ aut̃ rapimꝰ:
he totum dimiitimus

Expanded text:
erogare, si non vis errare. Patrimonii tui, quo es ligatus, compedem in hac vita resolve; ut libere ad coelum possis accedere: abjice abs te divitiarum onera, abjice vincula voluntaria, abjice anxietates et taedia, quae te pluribus in annis inquietant. Da petenti, ut possis ipse accipere: tribue pauperi, si non vis flammis exuri. Da in terra Christo, quod tibi reddat in coelo. Obliviscere quod es, et attende quod futurus es. Praesens vita fragilis est, et in mortem proclivis. Nemo potest stare: sed omnes cogimur transire. Nolentes imus, inviti eximus, quia mali sumus. Si autem ante nos aliquid mitteremus, non ad inane hospitium veniremus. Quod enim pauperi damus, ante nos praemittimus: quod autem rapimus, hic totum
Abbreviated transcription (Latin):
hominib głam quereretis: Eii¬
tib aut̃ illis emere. uenit
sus : id est indinãtib se illis
ea que foris sunt: et solitis ga¬
dere querentib. quia gaudia i¬
t̾na nõ nouerant: Neuit ille qui
iudicat: Ꝙ que parate erant: a
est quib bonũ coram deo testimo¬
moniũ conscientia ꝑ hibebat: in¬
trarũt cũ eo ad miptias: id est
ubi mũda anima sempitetm
d̾i u̾bo ł fecũda felix copulatut
Clausa est ianua: io est recey¬
tis illis qui st̃ in angelicã ust
ĩmutandi: om̃s enĩ resurgemi
inquit. sed nõ om̃s in mutabie
clausus est auditus ad regnim
celoꝵ: Non eñ post iudiciũ. pi¬
tet p̾cũ aut meritoꝵ locus: I

Expanded text:
hominibus gloriam quaereretis. Eunhominibus gloriam quaereretis. Euntibus autem illis emere, venit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt, et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non noverant, venit ille qui judicat, et quae paratae erant, id est quibus bonum coram Deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in ad nuptias, id est ubi munda anima sempiterna Dei verbo fecundanda copulatur. Clausa est janua, id est receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutati: Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur: clausus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum aut me
Abbreviated transcription (Latin):
humano die: neq sed me ip̃m iu¬
dico: Qua ꝓpt̾. cum de se quisq
aut nõ om̃mo. aut uix possit ue¬
ram ꝓferre sentenciã: quomͦ¬
potest potest de alio iudicare:
cum sciat nemo quid agatur
in homine. nisi sp̃s hominis ͤ
Ite magis aduendentes: et
enute uobis: Non consilium
dedisse putande sunt: sed crim̃
eaꝵ ex oliquo ꝯmemorasse. Uẽ¬
dunt em̃ oleum adulatores ÷
qui siue falsa siue ignorata lau¬
dando. in errores animas
mittũt: et eis uana gaudi¬
a tanꝙͣ fatuis conciliando. ali¬
ꝙͣ dehis metcedẽ. siue ciborũ.
siue pecunie. siue honoris. siue
alicuius cõmodi tẽporalis ac¬
cipiunt ⁊̃ nõ intelligentib qd̾¬
dictum est: qui uos felices a¬
cuut. in errorem uos mittũt: oy¬
lius est aut̃ obiurgari a iustis
ergo aduendentes magis. et¬
mute uob̾᷑ id est uideamꝰ nc̃ qͥ
uos adiuuant qͥ uobis laudes
dere cõsuerunt. ꝙ uos in erros
inducete: ut nõ coram deo. seds

Expanded text:
humano die; sed neque me ipsum iuhumano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibudictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto qergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo,
Abbreviated transcription (Latin):
rexerunt om̃s ille uirgines :ꝙ
aptauerũt lampades suas: id
est rationes reddendas operum
suoꝵ Oportet enĩ nos exhiberi
ante tribunal xͥ᷑ ut illit recipi¬
at unusquisq quod gessit incor¬
pore: siue bonũ siue malũ
Ꝙ dixerunt stulte ad sapientes:
Date nobis de oleo ur̃o: qͥa lam¬
pades nr̃e extinguntur: Quoꝵ
enim facta aliena laude fulciũ¬
tur: eadem subtracta deficiunt:
Ꝙ de consnetudine id semꝑ ĩqͥrit.
unde gaudere aminus solet: Ita¬
q hominum qui corda nõ uident.
testimoniũ uolunt habere apud
dm̃: qui cordis inspector est Sed
quid responderũt sapientes: Ne
forte non sufficiat nobis. Unꝰ
nec alieno testimomo quisꝙͣ ad¬
iuuatur apud dm̃: cui secreta cor¬
dis apparent: Et uix sibi quisq
sufficit: ut ei testimoniũ ꝑhibe¬
at consciẽtia sua Quis em̃ glo¬
riabitur mũdũ se habere corꝰ n¬
de est qd̃ apłs dicit: Michi mini¬
mũ est ut a uobis iudicer. ut ab

Expanded text:
rexerunt omnes illae uirgines et rexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciutur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vonec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Ind est quod apostolus dicit: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab
Abbreviated transcription (Latin):
cet: nõ habet oleum secũ Pru¬
dentes aut̃ acceperũt oleum
setũ in uasis: suis. cũ lampadi
b id est leticiã bonorũ. opetũ
in corde atq conscientia posue¬
runt: Sic ꝙ apłs monet Pro
bet se homo inquit: q tunc in
semet ip̃o habebit głam ꝙ nõ ĩ
altero Tardãte aut̃ sponso dor¬
mietũt om̃s: quia ex uittq ge¬
nete continẽtiũ hominũ. siuiee¬
oꝵ qui coram deo exultant. suie
eorum. qui in laudib hominũ
ad quiescunt. moriuntur hoc ĩt̾¬
uallo temporis: donec sub ad¬
uentu dm̃ fiat resurrectõ mor¬
tuoꝵ Media aut̃ nocte id est ml¬
lo sentiente aut sperante: qͥppe
cũ ip̃e dicat dñs. De die autem
illa ꝙ hora nemo scit: ꝙ apłs di¬
cit: dies dñ tãꝙͣ fur innocte iͣ
ueniet: ex quo significat penitꝰ
latere cũ uenit. Camor fcũs est.
ecce sponsus uenit: surgite ob¬
iuã ei In ictu ocłi. in nouissima
tuba: om̃s resurgemꝰ: Ergo sur¬

Expanded text:
cet, non habet oleum secum. Prucet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt oleum secum in vasis, cum lampadibus bus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo sur
Abbreviated transcription (Latin):
sta continẽtia partim coramde¬
o sit. ut illi placeat interiore
gandio conscientie: partim co¬
tam hõib tantũ ut gła huma¬
na capiatur: quinq dicuntur sa¬
pentes. et quĩq stulte: utreq ta¬
mẽ uirgines: quia utraq conti¬
nẽtia. est. qmͣuis diu̾so fomite
gaudeat: Lampates autẽ sunt q̃
mmanib portãtut: opera que
scõm istam ꝯtinẽtiã fiunt: Dic¬
tum est autẽ: luceant oꝑa ur̃a
coram hominib: Ouĩs uero acce¬
perunt lampades suas: et ue¬
nerunt obuam sponso Intelligẽ¬
dũ est ergo xͥ nomine censetiͬ de
quib agitur: Non enĩ possunt qͥ
re obiuã Sed quinq fatue ac ł.¬
ceptis lampadib suis: nõ sũp¬
setunt oleum secum Multi ꝙͣ
sperent: gaudiũ tam̃ nõ habẽt
dib hominũ Non ergo habent
oleum secũ: Nam ipãm leticiã
oleum significare arbitror: Pro¬
pterea unxit te deus deus tuus:
gaudet quia deo intrinsecus pla-¬

Expanded text:
ista continentia partim coram Deista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur in interiore gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae: utraeque tamen virgines, quia utraque continentia est, quamvis diverso fomite gaudeat: lampades autem sunt, quia manibus gestantur opera quae secundum istam continentiam fiunt; dictum est autem: Luceant opera vestra coram hominibus. Omnes vero acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Intelligendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. Non enim possunt qui re obviam: sed quinque fatuae, acceptis lampadibus suis, non sumpserunt oleum secum. Multi enisperent, gaudium tamen non habent, laudibus hominum; non ergo habent oleum secum; nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Propterea unxit te, inquit, Deus Deus tuus gaudet quia Deo intrinsecus pla
Abbreviated transcription (Latin):
quod quitiq admiitũtur. quin¬
q excludũtur bonorũ et mal¬
rum discretionẽ significat. Q¬
ꝓpt̾ cum uirginitatis nomen
honorabile est.cur receptisn
clusisq cõmune est: Deinte
quid sibi uult numerus iu
traq ꝑte quinatius: Quid ã
significat oleum: Nuirũ uis¬
tur. qd̾ sapientes facuis petẽn¬
fas nõ sit eas que ita ꝑfecte s
ut ab sponso recipiantur: quo ni¬
eẽ. oporteat ad prestandũ ex a
qd̾ habent. prescribente illass¬
tentia eiusdẽ dñi dicentis: õ
petẽti te tribue Quid est ant
qd̃ possit dando nõ sufficere u¬
trisq Hec maxime augent
ut omĩa in unam rationem
ꝯcurrant : nichil q in unã pe¬
tem ditatur qd̾impediat aliã
magna cautio est adhibendo
Uidentur itaq mͥ quĩq uirgĩe
significare quĩq ꝑtitã ꝯtine¬
tiã a carnis illecebris: Contini
dus est enĩ animi appetitus.
uoluptate oculoꝵ: a uoluptate
auriũ. a uoluptate olfaciendi:
gustandi. tangendi: S quia

Expanded text:
 admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius? Quid autem significat oleum, mirum videtur. Item quod sapientes petentfas non sit eas quae iut ab sponso recipiantur, quo noesse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis: Omni poscenti tribue. Quid est autem quod possit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris: condus est enim animi appetitus a voluptate oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝓduceda: id est cũ se ꝯtine¬
at a corruptione seculari: illo
tempore nubet: quo uniu̾sa mor¬
talitate p̃tereuate ĩmortali cõ¬
iunctione federatur: Desponsa¬
ui inquit uos unt iuiro; iurgiñe
castã exhibere xͦ. Hos inquit uͥ¬
ginẽ: a plurali ad singularem
concludens Cẜ id̾o iurgines dici
possunt et uirgo Cur aut̃ qͥnq.¬
tunc aut̃ ex toto: Ip̃m aut̃ ine
ingiate ꝙ ex parte nũt in scͥp¬
turis aliquid cernere quod tñ
sit scd̾m catholicã fidem ex illo
pignore cõtigit. qd̾ accepit uͥgo
ecełã humili ad uentu sponsi sui:
que illo ultimo aduentu. cũ ue¬
niet inclaritate nuptura est cũ
iã facie ad faciẽ ꝯtuebitur Dedit
certũ intuetur. isĩ ut scd̾m fi¬
dẽ sit: neq aliis p̃iudicat. que
nichilomiius scd̾m fidem ẽẽ po¬

Expanded text:
as perducenda, id est cum se contineas perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinqtunc autem ex toto. Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit quod accepit virgo Ecclesia, humili adventu sponsi sui, quae illo ultimo adventu, cum veniet in claritate, nuptura est, cum jam facie ad faciem contuebitur. Dedit certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praejudicat quae nihilominus s
Abbreviated transcription (Latin):
iis laudib et magnis afflłe¬
tionib redire ad implorationẽ
tei S magna est eius seueri
gula. quã nõ habet ars dei. hoc
est sapiencia dei: ut intrent in
gaudiũ deiꝰ. qui nõ corã do̾ sed
ut placerent hominib. uisi st̃
aliquid scd̃m p̃cepta eius oꝑari
diq ita concludit ⁊ igilate ergo:
quia nescitis diem neq horam:
lonmodo illius ultimi tempo¬
ris quo uenturus est sponsus:
sed sue quisq dormitionis diẽ
et horam nescit: Quisqͥs aut̃
paratus est usq ad sõnũ. id est
usq ad mortẽ que om̃ib debet᷑:
paratus inuemiretur etiam cũ
illa uox media nocte sonuerit:
quaonĩs eugilaturi sumꝰ: Qd̃
uero sponso dixit obuiam ue¬
nire uirgines: sit intelligẽdu ̃
pum: ut ex ipĩs uirginib constoe
ea que dicitur sponsa: tanqmͣ
tentib. filii ad matrẽ concut.¬
tere dicantur: cũ ipĩs filiis ꝯ¬
gregatis cõstet ea que dicit᷑
mat᷑. Nunc enĩ desponsata ẽ
eccła t & uirgo est ad nupti¬

Expanded text:
iis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritgula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam rentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nupti
Abbreviated transcription (Latin):
malũꝰ quid sibi dicitͦ Dñs dixit
Que dicunt facite: que faciunt no¬
squar istius mores: audiam ab
llo nõ uerha ip̃ius. sed dñi: Sequar
dñi sesuatur ille cupiditatẽ suam
Qua siuoluero apud dm̃ sic me
defende. ut dicam: dñe uidi ma¬
lemuentẽ illũ clericũ tuumł et
sõ male uixi⁊ nõne mͥ dicturꝰ est.
setue neꝙͣ ñ a me audieras. que

Expanded text:
uid sibi dicit? Dominus dixit, Quae dicunt, facite; quae faciunt,sequar istius mores. Audiam ab illo, non verba ipsius, sed Dei. Sequar Deum, sequatur ille cupiditatem suam. Quia si voluero apud Deum sic me defendere, ut dicam, Domine, vidi male viventem illum clericum tuum, et ideo male vixi: nonne mihi dicturus est, Se
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis. ascendit in celum: et mi¬
sit spm̃ scm quinqͣgesimo die post
pleuit om̃s qui fuerunt in uno ꝯ¬
claui : centum uiginti homines Im¬
pleti illi spũ scõ: ceperunt loqui lĩ¬
gius om̃ium gentium. Exp̃ssa est
uocatio. essiit ille conduce. cepit eĩ
Nam tunc etiã unus accepto sp̃u
tium lingius. Medo aut̃ in eccla
ip̃a unitãs tamꝙͣ unũs: Ioquitur
om̃iũ gentium linguis: ad quam
lingũã religio xp̃iana no ꝑuenit
ad quos fines nõ ꝑtendit. am nõ
est qui se abstondat acałore eius
Adhuc sit inora ab eo. quistat m¬
omtino manifestũ ẽ tenete. certies
auia sua uł suꝑflua us uequifsima:
omĩa illi p̃terita dimittuntur. ⁊ omi¬
no tanꝙ̃ tonatis debitis. fiunt cum
ilo tabule none Prorsus om̃a di¬
mitũtur. Nemõ sit solicitus que
aliquid ei ñ dimittatur. S itetum
nemo pu̾se fit securus. Ista em̃ duo
ccidunt animas: aut̃ desperatio mst

Expanded text:
discipulis, ascendit in coelum, et midiscipulis, ascendit in coelum, et misit Spiritum sanctum quinquagesimo die post plevit omnes qui fuerunt in uno conclavi, centum viginti homines . Impleti illi Spiritu sancto, coeperunt loqui linguis omnium gentium, expressa est vocatio, exiit ille conducere. Coepit enim Nam tunc etiam unus accepto Spiritium linguis. Modo autem in Ecclesia ipsa unitas tanquam unus loquitur omnium gentium linguis. Ad quam linguam religio christiana non pervenit? ad quos fines non pertendit? Jam non est qui se abscondat a calore ejus : et adhuc fit mora ab eo qui stat omnino manifestum est, tenete, certi esa via sua vel superflua vel nequissima, omnia illi praeterita dimittuntur, et omnino, tanquam donatis debitis, fiunt cum illo tabulae novae. Prorsus omnia dimittuntur. Nemo sit sollicitus, quod aliquid ei non dimittatur. Sed iterum nemo perverse sit securus. Ista enim duo occidunt animas, aut desperatio, aut
Abbreviated transcription (Latin):
omia quetũq sunt sub celo clamãt
suit irrisibilis quodam modo. et re¬
p̃hensibłis inter iudeos. Disus est hu-¬
milis: tõtẽptus est: Otcultabat enĩ
maiestatẽ: promptã habebat infir¬
mitatẽ Contemptũ ẽ in illo quod
promptũ erat: nec cognitũ quod
occultũ erat: Si enĩ cognouissent:¬
adhuc contempnẽdũ est̾ sedens ĩ
celo. si contemptꝰ ẽ cũ penderꝙ in lig¬
no agitauerunt caput qui eum cru¬
cifixerũt: ꝙ ante crucem eius stan¬
tes ꝙ tanꝙͣ ad fructũ sue senitie ꝑ¬
nenientes insultantes dicebant: Si
filius dei est descendat decruce: Ali-
Descendat decruce et credimus eiz
¶Non descentebat: quia latebat.
Multo enim facilius poterat decru¬
ce descend̾e: qui potuit de sepulchro
resurgere: Ad nr̃m informationẽ de¬
monstrabat patientiam: differabat
potentiam. et nõ est agnitus: Non
enim exierat tũt conduce̾ oparios
Non exierat: nõ innotuerat: Terti¬
a die resurrexit. demonstrauit se

Expanded text:
omnia quaecumque sunt sub coelo clamant. Fuit irrisibilis quodam modo et reprehensibilis inter Judaeos, visus est humilis, contemptus est. Occultabat enim majestatem, promptam habebat infirmitatem. Contemptum est in illo quod promptum erat, nec cognitum quod occultum erat. Si enim cognovissentadhuc contemnendus est sedens in coelo, si contemptus est cum penderet in ligno? Agitaverunt caput qui eum crucifixerunt, et ante crucem ejus stantes, et tanquam ad fructum suae saevitiae pervenientes, insultantes dicebant, Si Filius Dei est, deDescendat de cruce, et credimus in eum . Non descendebat, quia latebat. Multo enim facilius poterat de cruce descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Ad nostram informationem demonstrabat patientiam, differebat potentiam, et non est agnitus. Non enim tunc exierat conducere operarios, non exierat, non innotuerat. Tertio die resurrexit, demonstravit se
Abbreviated transcription (Latin):
alteri breuior. quod parit̾ semi¬
fnũ est : qd̾ nõ habet finent. lam
habebit: nec iñ IAlio mͦ ibie se e¬
tas coniugalis. alio modo ibi ers
tegenia s urginalis: aliꝰ modo ibst

Expanded text:
quod pariter sempiternum est: quod non habet finem, nec tibi habebit, nec mihi. Alio modo ibi erit castitas conjugalis, alio modo ibi erit integritas virginalis: alio modo ibi e
Abbreviated transcription (Latin):
sexte flagrantia constitutis. quato
magis recte decrepitis dicitur: Etce
iam hora undecua est: ꝙ ad huc stas:
it. quid est qd̾ loquimur. Ilempe
nos serui de familia ip̃ius fumus:
conducere operarios missi sumus:
Qͥd gͦ stas. Einisti iam ãnoꝵ nume¬
tum: festina ad denanũ: Hoc ẽ em̃
exire prẽm familias. innotescere. q̃m
qui in domo est in abdito est: nõ ui¬
detur ab eis qui foris sunt: Cum ã
exit de domo. uidetur abeis qui foris
sunt: Xp̃e quando nõ intelligitur
⁊ nõ agnoscitur in secreto est: Quãdo
aut̃ agnoscitur: exiit tonduce: Ex oc¬
culto enĩ ꝓcessit ad noticiã Notus

Expanded text:
sextae flagrantia constitutis: quanto sextae flagrantia constitutis: quanto magis recte de decrepitis dicitur, Ecce jam hora undecima est, et adhuc stas, it, quid est quod loquimur? Nempe nos servi de familia ipsius sumus, conducere operarios missi sumus. Quid ergo stas? Finisti jam annorum numerum, festina ad denarium. Hoc est enim exire patremfamilias, innotescere: quoniam qui in domo est, in abdito est, non videtur ab eis qui foris sunt; cum autem exiit de domo, videtur ab eis qui foris sunt. Christus, quando non intelligitur et non agnoscitur, in secreto est: quando autem agnoscitur, exiit conducere. Ex occulto enim processit ad notitiam: notus
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑis constituti: ubi uiueniles ã¬
in feruent. sicut ip̃a hora sexta
muet: Si dicerent illi iuiuenes
uotati expecta: audiuimus in eunͣ-¬
glio quia om̃s unam mercedem ac-¬
cepturi sunt: Cum senex fcĩ fu-¬
erimus. hora undecima ueniemus:
tantũdem accepturi: quare labora-¬
ari. Responderetur eis ⁊ diceret.
aluare nõ uis. qui utrum uiuas
lsq ad senectã nescis: Sexta hora
uocaris: ueni Pat̾ familias tͥ qͥdẽ e-¬
lam undecima uenienti denartum
pmist: sed utrũ iuuas usq ad septi
nã uemo tͥ ꝓmisit: Nõ dico us
Sundecimã: s usq ad septimã:
uare gͦ differs uocantẽ te. cer¬
lis de mercede. incertus de die: bi
ne forte qd̾ tͥ ille daturus est ꝓ¬
nitendo. tu tͥ afferas differendo.
Si hot recte dicitux de infantibus
samꝙͣ ad horam pͥmã ꝑrinentib.
lirecte diciur de pueris tamqnti
ad horam tectiam ꝑtinentib. si rec¬
te dicitur de iiuenib tanꝙͣ in hore

Expanded text:
corporis constituti, ubi juveniles ancorporis constituti, ubi juveniles anni fervent, sicut ipsa hora sexta fervet; si dicerocati: Exspecta, audivimus enim in Evangelio, quia omnes unam mercedem accepturi sumus; cum senes facti fuerimus, hora undecima veniemus; tantumdem accepturi, quare laboraturi? Responderetur eis et diceretur: Laborare non vis, qui utrum vivas usque ad senectam, nescis? Sexta hora vocaris, veni. Paterfamilias tibi quidem etiam undecima venienti denarium promisit: sed utrum vivas omisit. Non dico, usque ad undecimam, sed usque ad septimam. Quare ergo differs vocantem te, certus de mercede, incertus de die? Vide ne forte quod tibi ille daturus est promittendo, tu tibi auferas differendo. Si hoc recte dicitur de infantibus, tanquam ad horam primam pertinentibus; si recte dicitur de pueris, tanquam ad horam tertiam pertinentibus; si recte dicitur de juvenibus, tanquam in horae
Abbreviated transcription (Latin):
et in hac uita nra potest adnti hx
similitudo Tamꝙͣ enĩ pͥma srali¬
cãtur: qui recentes abutero matui
eri quasi sexta iuuenes. quasi
na. u̾gentes insemũ: quasi undes¬
ma om̃ino decrepiti. unũ tams
te et̾ne denariũ: om̃s accepiii¬
S adtendite ⁊ intessegite fr̃s
nĩ. ne ideo quisq differat uel¬
te adiuneam quia securus iẜ
qm̃ quandocũq uenerit: ip̃m de¬
narium accepturꝰ est. Secutus
quidem ip̃e denarius illi ꝓmititꝰ
uilias. ut conducero quos inuenit
sora tercia ꝙ conduxit. uetbi gr̃ã.
sperunt illi. expecta. nõ illuc iinus
nisi hora sextaꝰ aut quos inuenit
hra sexta dixerunt: nõ imus iuisi
nxtima. Om̃ib enĩ tantũdẽ datu¬
nis est Quare nos amplius fatiga¬
mut: quid ille datrirus sit et quid
ficturus sit. penes ip̃m consilium
est: Cu qñ uocatis. ueni Merces eĩ
tunctis ȩqualis ꝓmittitur. sed de
ip̃a hora opetandi magna questio
es. Si enim illi u̾bi grã qui uo¬
cnti sunt hora sexta. in hac etate

Expanded text:
et in ista vita nostra potest adverti haec similitudo. Tanquam enim prima hora vocantur, qui recentes ab utero matris pueri; quasi sexta, juvenes; quasi nona, vergentes in senium; quasi undecima, omnino decrepiti: unum tamen vitae aeternae denarium omnes accep attendite et intelligite, fratres mei, ne ideo quisque differat venire ad vineam, quia securus est quoniam quandocumque venerit, ipsum denarium accepturus est. Securus est quidem quod ipse denarius illi promittimilias, ut conduceret quos invenit hora tertia, et conduxit, verbi gratia, dixerunt illi, Exspecta, non illuc imus nisi hora sexta? aut quos invenit hora sexta, dixerunt, Non imus nisiundecima? Omnibus enim tantumdem daturus est: quare nos amplius fatigamur? Quid ille daturus sit, et quid facturus sit, penes ipsum consilium est: tu quando vocaris, veni. Merces enim cunctis aequalis promittitur: sed de ipsa hora operandi, magna quaestio est. Si enim illi, verbi gratia, qui vocati sunt hora sexta, in hac aetate
Abbreviated transcription (Latin):
s iũstum iudicium iudicate: Ec¬
uerbum dei andis. delectatione u̾¬
bi dei. latissime ꝯmoneris: Cu
laudas tractantẽ. ego queto faci¬
entem Tu in quã landas dicentẽ.
ego quero facientẽ  Epĩanus es
frequẽtas eccłam: amas u̾bum
dei libent̾ audis Ecce hoc quod
ꝓpono in eo te examina. in eo te
appende. in eo ascende mentis tue
tribunal ꝙ constitue te añte iu
dica tez Ꝙsi prauũ inuenetis cor¬
rige te Propono ergo: Deus di¬
cit in lege sua inuetitionẽ eẽ re¬
dendam. Dñs in lege sua dicit oͣ
dum etat mortiuis. inuentionthi
inꝙ̃ alienum eẽ reddendã. Si qͥs

Expanded text:
ecverbum Dei audis, de lectione verbi Dei laetissime commoveris. Tu laudas tractantem, ego quaero facientem: tu, inquam, laudas dicentem, ego quaero facientem. Christianus es, frequentas ecclesiam, amas verbum Dei, et libenter audis. Ecce hoc quod propono, in eo te examina, in eo te appende, in eo ascende mentis tuae tribunal, et constitue te ante te, et judica te: et si pravum inveneris, corrige te. Propono ergo. Deus dicit in lege sua, inventionem esse reddendam : Deus in lege sua dicit, quam dum erat mortuus, inventionem tanquam alienum esse redd
Abbreviated transcription (Latin):
cuti est: Ecce ꝓpt̾ quam iusionẽ.
fac bonum: Ecce ꝓpt̾ quamino¬
li face̾ malũ Sienim amas inde̾¬
re dñm tuum. si in hac peregrina¬
tione illo amore suspiras: ecce ꝓ¬
bat te dñs deus truis qͣr dicat fi¬
bi Ecce fac qd̾ uis. imple cupidi¬
tates tuas. extende nequitiam di¬
lata luxuriam. quicquid libuerit
licitũ puta Nõ te hinc punio. nõ
te ingehẽnas mitto: faciem ineã
tantũ tͥ negabo Si expauisti: a¬
mastiSi hoc quod dictum est. fa¬
ciem suam tͥ negabit deus trius.
contremuit cor tuum in ñ rudendo
dm̃ tuum magnam penam pu¬
tasti. gratis amasti. Si ergo ser¬
mo m̃s inuenit incordib ur̃is a¬
liquam scintillam gratiiti amo¬
ris dei. ipsam nutrite. ad hanc
augendam uos euocate prece. h¬
milita te dolore penitencie. di¬
iectione iusticie. opetib boms. gẽi¬
tib sinceris. conuersatione lauda¬
bili. amicitia fideli Hanc scintillã
bom amoris flate inuobis:
nutrite inuobis: Ipsa cũ cre¬

Expanded text:
est . Ecce propter quam visionem fac bonum, ecce propter quam noli facere malum. Si enim amas videre Deum tuum, si in hac peregrinatione illo amore suspiras; ecce probat te Dominus Deus tuus, quasi dicat tibi: Ecce fac quod vis, imple cupiditates tuas, extende nequitiam, dilata luxuriam, quidquid libuerit, licitum puta; non hinc te punio, non te in gehennas mitto, faciam meam tantum tibi negabo. Si expavisti, amasti; si hoc quod dictum est, Faciem suam tibi negabit Deus tuus, contremuit cor tuum, in non videndo Deum tuum magnam poenam putasti; gratis amasti. Si ergo sermo meus invenit in cordibus vestris aliquam scintillam gratuiti amoris Dei, ipsam nutrite: ad hanc augendam vos advocate prece, humilitate, dolore poenitentiae, dilectione justitiae, operibus bonis, gemitibus sinceris, conversatione laudabili, amicitia fideli. Hanc scintillam boni amoris flate in vobis, nutrite in vobis: ipsa cum cre
Abbreviated transcription (Latin):
una estis. in hoc mundo Ambo ma¬
tores huiꝰ uite. unum stabulum
intrastis Posuit ille: oblitus
est ille. Sẽcidit ab illo: tumue
Qui cum audites multa lauda¬
sti: Cu inuenisti. Si ergo ueracit̾
Laudastr redde quod inuenisti Si
gͦ nõ reddidisti qd̾ inuenisti quã¬
do laudasti testimoniũ contra te di¬
tisti Estote fideles inuentores.⁊
tunc inicos iituperate roptores
Nam quod inuetnsti et no reddidi¬
sli. rapiusti: quantũ potuisti fecisti
Quia plus nõ potuisti. ideo nõ plus
fecisti Qui aliemim tiegat: si pos¬
sit et tollit. Quod nõ tollis : tanor
cohilet. Non bonum facis: sed ma¬

Expanded text:
domo estis, in hoc mundo ambo viadomo estis, in hoc mundo ambo viatores, hujus vitae unum stabulum intrastis. Posuit ille, oblitus est ille; cecidit ab illo, tu invQui cum audires multa laudasti, tu invenisti. Si ergo veraciter laudasti, redde quod invenisti. Si ergo non reddidisti quod invenisti; quando laudasti, testimonium contra te dixisti. Estote fideles inventores, et tunc iniquos vituperate raptores. Nam quod invenisti et non reddidisti, rapuisti. Quantum potuisti, fecisti: quia plus non potuisti, ideo non plus fecisti. Qui alienum negat, si possit et tollit. Quod non tollis, timor prohibet: non bonum facis, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
respondisi& : reddidit quod inue¬
nenerat. Ille aut̃ repletus gau¬
n. ⁊ q̃tẽns uicem rependere tan¬
iuam decimas obtulit illi solidos
qͣ qui noluit accipere Obtulu uł
decem. noluit accipere Saltemto¬
gauit uł quĩq accipere Noluit i¬
lis tomachabũdꝰ homo ꝓiecit sac¬
culum: Nichil ꝑdidi ait. Si nõ uis
aliquid a me accipere: nec ego a¬
liquid ꝑ didi Quale certam̃ frẽs
uii: quale certam̃: qualis pug¬
nat qualis conflictus : theatinmn
mũdus. spectator deus. iuctus lã¬
dem ille. quod offerebatur accepit
sontinuo totum paupetib epo¬
gauit unũ solidum in domo sua
ꝙ in cordib ur̃is. si uerbum dĩ
ni se dit in uobis. si requiem in¬
uenit apud uos: facite hoc fr̃es
niĩ. Nolite pritare dãmim uos pa¬
t. sĩ feceritis: Magnum luctum
ẽ si feceritis quod dico Pdidi
uiginiti solitos. ꝑdidi ducentos qͥn¬
gentos Quid ꝑdidisti. de domo
tua perietant. Alt̾ perdiderat nõ
tu Terta cõmunis est: in domo

Expanded text:
respondisset, reddidit quod invenerat. Ille autem repletus gaudio, et quaerens vicem rependere, tanquam decimas obtulit illi solidos viginti: qui noluit accipere. Obtulit vel decem: noluit accipere. Saltem rogavit vel quinque acciperet: noluit ille. Stomachabundus homo projecit sacculum: Nihil perdidi, ait; si non vis aliquid a me accipere, nec ego aliquid perdidi. Quale certamen, fratres mei, quale certamen? qualis pugna, qualis conflictus? Theatrum mundus, spectator Deus. Victus tandem ille quod offerebatur accepit: continuo totum pauperibus erogavit, unum solidum in domo sua egi in cordibus vestris, si verbum Dei insedit in vobis, si requiem invenit apud vos, facite hoc, fratres mei: nolite putare damnum vos pati, si feceritis; magnum lucrum est, si feceritis quod dico. Perdidi viginti solidos, perdidi ducentos, quingentos. Quid perdidisti? De domo tua perierant: alter perdiderat, non tu. Terra communis est, in una
Abbreviated transcription (Latin):
trinere penam. aluid est amare iꝰti¬
ciam Emor castus inte ẽẽ debet :
quo amore desideres uidere nõ
celum ⁊ t̾ram nõ campos liqui¬
dos maris nõ spectacula nugatori¬
a nõ fulgores nitoresq gẽmarũ.
sed desideri uidere deum tuum.
amare dm̃ tuum. quia dictum
est dilectissiim. filii dei sumus et
nõdum apparuit quod erimus: Sei¬
mus aũt quia cũ apparuerit simi

Expanded text:
timere poenam; aliud est, amare justitimere poenam; aliud est, amare justitiam. Amor castus in te esse debet, quo amore desideres videre, non coelum et terram, non campos liquidos maris, non spectacula nugatoria, non fulgores nitoresque gemmarum: sed desidera videre Deum tuum, amare Deum tuum; quia dictum est: Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus autem quia cum appar
Abbreviated transcription (Latin):
mib Tupus uenit ad ouile ouiũ.
querit inuadere quetit iugulare q̃¬
rit quetit deuorare uigilam pas¬
toreo ͤ Latrant canes. nichil potest.
nõ ausert. nõ occidit. sed tarcien
łupus uenit. lupus tedit: Nuquid
quia ouem no tut io lupus uenit
et oius fedit Iupusuenit fremẽs:
supus redit tremens: Lupus est ta¬
te quis quis ius iudicãre. et uderate
tunt nõ facis male quãdo potes face
q ab homine nõ pugniri: tunc ti¬
me deum Nemo est ibi. nisi tu ⁊
ille cii facis malum: ⁊ deus qui
ambos iudet. uide. ibi time Pa¬
tum est quod dico. irde. ibi time
malum: iͥ ama bonum Nam ⁊̃¬
si timore gehenne nõ fãcis ma¬
lum nõduni es ꝑfectus: Audeo
dicere: Sitimore gehenne nõ fa¬
cis malum: est quidem inte fi¬
des quia credis futurum dei eẽ
iudicium Baudeo fidei tue: sed
adhuc timeo malicie tue Quid
est quod dixi: quia si timore ge¬
henne nõ facis malum: nõ amore
iusticie facis bonum Aluid est¬

Expanded text:
s venit ad ovile ovium, quaerit invadere, quaerit jugulare, quaerit devorare: vigilant pastores, latrant canes: nihil potest, non aufert, non occidit; sed tamen lupus venit, lupus redit. Numquid quia ovem non tulit, ideo lupus venit, et ovis redit? Lupus venit tremens, lupus redit tremens: lupus est tate, quisquis vis judicare; et vide si tunc non facis male, quando potes facere et ab homine non puniri: tunc times Deum. Nemo est ibi, nisi tu et ille cui facis malum, et Deus qui ambos videt: vide, ibi time. Parum est quod dico, Vide, ibi time malum: ibi ama bonum. Nam etiamsi timore gehennae non facis malum, nondum es perfectus. Audeo dicere, si timore gehennae non facis malum, est quidem in te fides, quia credis futurum Dei esse judicium: gaudeo fidei tuae, sed adhuc timeo malitiae tuae. Quid est quod dixi? Quia si timore gehennae non facis malum, non amore justitiae facis bonum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fuisso paganus gramatitus me¬
Ql ad uelũ quã in cathedra: Inuenit
ueculum msi forte me numetus fal¬
s cũ solidis ferme ducentis Mre¬
nor legis ꝓposuit pttaciũ ꝓubli
Neddendum enĩ sciebat: sed cui
rdeto ignorabat: Proposuit ꝑit¬
ritiũ ꝑublice Qui solidos perdidit
unnat᷑ ad locum illum: et querat
Hominem illum: Ille qui plangẽs
ecto pitatio. uenit ad hominem:
Ine forte queret alienũ. ques¬

Expanded text:
set paganus grammaticus; melior ad velum, quam in cathedra. Invenit sacculum, nisi forte me numerus fallit, cum solidis ferme ducentis: memor legis proposuit pittacium publice. Reddendum enim sciebat; sed cui redderet, ignorabat. Proposuit pittacium publice: « Qui solidos perdidit, veniat ad locum illum, et quaerat hominem illum. » Ille qui plangens lecto pittacio, venit ad hominem. Et ne forte quaereret alienum, quaes
Abbreviated transcription (Latin):
raptoꝵ. gemitis. ab stracte nos
acupiditate rapiendi Ellus p¬
tens est ⁊ rapit: Eu in manuira¬
ptoris genus: quia rapere uon
potes ideo nõ facis Habeto facul¬
tatem ꝙ ibi laudabo domita cu¬
ta dicit qui post aurum nõ habi¬
it: qui potuit trãsgredi et ñe
transgressus: qui face mala ptu¬
it et ñ fecit Tn aut̃ dicis nũqm
negaui tem alienam. quia for¬
te nemo tͥ cõmẽdauit  Porte cõ¬
mẽdanit s sub cestib ꝯmendauit.
Dic mͥ reddidisti qñ asolo soluon
deus interuos fuerat accepisti si
tunc reddidisti. Si mortuo qui c̃¬
indauit nescienti filio reddidist:
tt̃ te laudabo quia post aurum ñ
isti quia potuisti trans gredi et ñ
est transgressus quia potuisti ma¬
le face̾ et nõ fecisti. Si forte alie¬
nũ sacculum solidoꝵ ubi nemo
te uidit in uia inulensti: heyafiͦs

Expanded text:
gemitis, abstinete vos a cupiditate rapiendi. Alius potens est, et rapit: tu in manu raptoris gemis; quia rapere non potes, ideo non facis. Habeto facultatem, et ibi laudabo domitam cura dicit, qui post aurum non abiit; qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui facere mala potuit, et non fecit . Tu autem dicis, Nunquam negavi rem alienam. Quia forte nemo tibi commendavit; aut forte commendavit, sed sub testibus commendavit. Dic mihi, reddidisti, quando a solo solus, ubi Deus inter vos fuerat, accepisti? Si tunc reddidisti, si mortuo qui commendavit, nescienti filio reddidisti; tunc te laudabo, quia post aurum non isti; quia potuisti transgredi, et non es transgressus; quia potuisti mala facere, et non fecisti. Si forte alienum sacculum solidorum, ubi nemo te vidit, in via invenisti, et s
Abbreviated transcription (Latin):
nõ limitte ꝑturbato. nõ spoliato pm¬
pete. nõ circũuento simplice. tan¬
tũmodo de sius colligendis cogita¬
bat reludite quid andierit qui tena¬
cit̾ seruabat sua. ⁊ hunc irelligi¬
te qui d expectent qui rapiunt ali¬
ena Cũ etgo se prudentissimũ cõ¬
aliũ iuenisse arbitraretut. de a¬
pothecis ueccrib angustis deiciẽ¬
dis. et ampliorib uoius ediffi¬
candis. et om̃ib suis fructibus
colligendis et recondendis non
Qlicm̃s cõcupiendis atq rapiẽ¬
dis. ait illi deus stulte ubi tibi
sapiens inderis ibistulte. S tul¬
de mquit hac nocte repe̾tant
ate aram tuani: hec que ꝓpara¬
sti cuius er̃ si seruaueris. tua
nõ etunt.si crogaueris. tua erũt.
Quud inquit reponis quod reht¬
turus es. Eece increpatus est stui¬
tus. male recondens: Si stultus
est quia recondidit sua: uos in¬
uenite nom̃ eius qui tollit alie¬
na. Si sordidus est recõrditor suoꝵ.
ulcero sus raptor alienoꝵ. Seo non
qualis ille ulcerosus qui iacebat ad

Expanded text:
ri limite perturbato, non spoliato paupere, non circumvento simplice, tantummodo de suis colligendis cogitabat. Audite quid audierit, qui tenaciter sua servabat; et hinc intelligite quid exspectant qui rapiunt aliena. Cum ergo se prudentissimum consilium invenisse arbitraretur de apothecis veteribus angustis dejiciendis, et amplioribus novis aedificandis, et in iis omnibus fructibus colligendis et recondendis, non alienis concupiendis atque rapiendis; ait illi Dominus: stulte, ubi tibi sapiens videris, ibi stultus es. Stulte, inquit, hac nocte repetent a te animam tuam; haec quae praeparasti cujus erunt ? Si servaveris, tua non erunt: si erogaveris, tua erunt. Quid, inquit, reponis, quod relicturus es? Ecce increpatus est stultus male recondens. Si stultus est qui recondit sua, vos invenite nomen ei qui tollit aliena. Si sordidus est reconditor suorum, ulcerosus est raptor alienorum. Sed non qualis ille ulcerosus, qui jacebat ante
Abbreviated transcription (Latin):
cissrim enim nobis contradicunt
loquendo: Et multi male uitiendo
nõ inuemebat ubi poneret faictꝰ
suos. ⁊ se consilium inuenisse gau¬
debar destruendi uoteres apocheas
ꝙ construendi nouas ampliores
ut imipleret eas ÷ ⁊ dicer came
sue. amma habes multa bona mi
multum tempus. letate. iocunda¬
te. satiare. nunquid exgo iste diues

Expanded text:
cissimi enim nobis contradicunt cissimi enim nobis contradicunt loquendo: sed multi male vivendo. non inveniebsuos, et se consilium invenisse gaudebat destruendi veteres apothecas, et construendi novas ampliores, ut impleret eas et diceret animae suae: Anima, habes multa bona in multum tempus, laetare, jucundare, satiare. Nunquid et iste dives
Abbreviated transcription (Latin):
ma sentencia : uolite uidicare ꝑso¬
naliter. sed iustum iudicium idi¬
cium iudicate ꝑsonam itaq iudi¬
cando nemo accipit alienam. si ñ
accipit suam: Heatus apłs ait quo¬
dam loco: Non sit pugno quasi aetẽ
cedens s castigo corpus meum
et in seruitutem redigo: ne forte
aliis predieãs ipẽ teꝓbi inueniat
Suo timore nos tertuit quid enim
faciet agnus. uͥ anes tremit.Inter
de singalis ut dignum est disputa¬
re conẽnmr: nec nr̃e uites sufficiumt
adloquendũ. nec nr̃e adaudiendũ
Q uid gͦ est quod uolo dice̾  s adiuuoꝵ
me qui tetruit me inteccetera ait
ep̃m potentem cẽ debete in doctrina
sua: ut contra dicentes cedargue¬
re possit: Magnum opus est grauis
Nulla em̃ causa ẽ. que magis fa¬
bicit hominẽ dispensatorem dei. pigͥ¬
orem adredarguendos contra diceᷤ¬
tos: quĩ timor uerbi asperi: paius
darguere: ut dñs donauerit ex po¬
nam uobis. Contradicentes non
imo modo intelligendi sunt. Pau¬

Expanded text:
m sententiam: Nolite judicare personaliter, sed justum judicium judicate . Personam itaque judicando nemo accipit alienam, si non accipit suam. Beatus Apostolus ait quodam loco: Non sic pugno, quasi aerem caedens: sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo; ne forte aliis praedicans, ipse reprobus inveniar . Suo timore nos terruit. Quid enim faciet agnus ubi aries tremit? Interde singulis, ut dignum est, disputare conemur; nec nostrae vires sufficiunt ad loquendum, nec vestrae ad audiendum. Quid ergo est quod volo dicere, si adjuvet me qui terruit me? Inter caetera ait episcopum potentem esse debere in doctrina sana, ut contradicentes redarguere possit. Magnum opus est, gravisNulla enim causa est, quae magis faciat hominem dispensatorem Dei pigriorem ad redarguendos contradicentes, quam timor verbi asperi. CAPUT darguere, ut Dominus donaverit, exponam vobis. Contradicentes non uno modo intelligendi sunt. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est una trinitas: s diiusa potes¬
tas Quoniꝰ aut̃ discrepans potes
gelium legimus: Domus insemet¬
ip̃a diuisa uł regnum. stare nõ po¬
test: Quomꝰ ant̃ diuiintas aseinz¬
ipã discernitur: cum lucis splen¬
dor aut solis calor. nullatenꝰ separa¬
tur: Ecce enim sicut udenus in
⁊sole tria sunt: et separari om̃ino
pideamus : cursus. spleudore
rentem. fulgentẽ calentenl
demiũ diuide trinitatem Ss
tassis de sole discernendo difdo
est ratio quia incelo est. ꝙ ant
longe positus est: Ecte aAliases¬
et interya nobiscũ est: Iguen
co qui in manib nrĩs habetir.
tamẽ nunꝙͣ diuiditur: Eignis
tria habet : s diuidi non portes
Noc est motũ. lucem ⁊ fetire
Si igitur nefande heretice dris
nõ potest creatum solem pñ
quomodo potes diuidere deni
ce hanc magnã ꝙ unicam ti¬
nitatem: ab exordio generio hu¬
mani fuisse ostensam: flui m
genesi Recit deus hominẽ d
maginem suam Ut simul osta¬

Expanded text:
non est una trinitas, sed divisa potesnon est una trinitas, sed divisa potestas. Quomodo autem discrepans potestEvangelio legimus, Domus in semetipsa divisa vel regnum, stare non potest ? Quomodo autem divinitas a semetipsa discernitur, cum lucis splendor aut solis calor nullatenus separetur? Ecce enim sicut videmus, in sole tria sunt, et separari omnino tria sunt videamus: cursus, splendor, rentem, fulgentem, calentem. demum divide Trinitatem. Sed fortassis de sole discernendo difficilis est ratio, quia in coelo est, et a nobis longe positus est. Ecce aliud pet in terra nobiscum est: ignem dico, qui in manibus nostris habetur, et tamen non dividitur. Et ignis enim tria habet, et dividi non potest: hoc est, motum, lucem et fervorem. Si igitur, nefande haeretice, dividere non potes creatum solem et ignem, quomodo potes dividere Deum ce hanc magnam et unicam Trinitatem ab exordio generis humani fuisse ostensam. Audi inGenesi: Fecit Deus hominem ad imaginem Dei. Ut simul oste
Abbreviated transcription (Latin):
testate. unitas. trintas. sempit̾¬
na maiestas. linuni potens per
om̃ia ꝙ trinitas inumtate.ꝙ uni¬
tas intrimtate consistit: Sed nͣ
trinitas diuiditur: nec imitas sẽ¬
paratur: Hac igitur catholica fide
armati atq instructi km̃ic nefã¬
dos arrianos hereticos qui se hoc
tempore impie iactitant et mul¬
tos xp̃ianos nrõs se ducendo corrũ¬
punt atq decipiunt. breuit̾ ꝑc̾ce¬
mur: quomiͦ orant dnm. qui sen¬
tiunt contra dnm̃: Respondent no¬
bis dicentes: Oramus dnm̃ utiq
iitrinitate s ut legimus patre ma¬
iorem. filium minorem. spm̃ scm ĩ¬
ne legimus: sic colimus. sic oramus:
Ad hos dicimus:. Si ergo ita d̾m co¬
litis ⁊ oratis. Hoc nõ est dm̃ mag¬
num unũ colete ⁊ orate: set tres
deos facere Ꝙ ubi est qd̾ in lege
diuina colitur: audi ifrł dñs deus
tiuis. deus unus est: E iteruma¬
libi ait. Dnm dm̃ tuum adorabis:
et illi soli seriues: Si eñ aliud est
pat̾ aliud filius alud sp̃s sc̃s. iam

Expanded text:
testate, unitas, trinitas, sempiterna majestas, unum potens per omnia, et trinitas in unitate, et unitas in trinitate consistit: sed nec trinitas dividitur, nec unitas separatur. Hac igitur catholica fide armati atque instructi, charissimi, nefandos Arianos haereticos, qui se hoc tempore impie jactitant, et multos Christianos nostros seducendo corrumpunt atque decipiunt, breviter percontemur, quomodo orant Dominum, qui sentiunt contra Dominum. Respondent nobis, dicentes: Oramus Dominum utique in trinitate, sed ut legimus, Patrem majorem, Filium minorem, Spiritum sanctum insic legimus, sic colimus, sic oramus. Ad hos dicimus: Si ergo ita Deum colitis et oratis, hoc non est Deum magnum unum colere et rogare, sed tres deos facere: et ubi est quod in lege divina legitur, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est? Et iterum alibi ait, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Si enim aliud est Pater, aliud Filius, aliud Spiritus sanctus; jam
Abbreviated transcription (Latin):
areitrirry saumiare seis eni
labem suffias tͥ. Cum aut ule¬
rant. a gens. ceperis eẽ egin¬
megritudinem precipitate neas
medicus etiam sano p̾cepit ers¬
rantiam: Honus medicus ls Ren
nõuult eẽ. necessarius egrotasi
Sic etiam dñs deus create ho
sine uitio tempetantiam p̃ore
dignatus est: Quam si ille. sint
miedicum postea morbo suo nõdi¬
tat&: sed quia nõ seruauit ln¬
dus factus est cecidit: Infii
creauit infirmos: id ẽ infitmae¬
nuit infirmos Ꝙ tam̃ in om̃b
qui nascuntur infirmis. deus al
bonum est oꝑatur: formando de¬
ꝑus. uiuificando corpus aliñts
bendo: pliuam suam ⁊ solan sĩ
suꝑ bonos ⁊ malos dando. lontsi
unde accusent bonum: nec malt
Insuꝑ etiam genus humanũ sui
suo iudicio cõdemnatum. nolut
inceritum sempit̾num relinuit
sed misit ⁊ medicum. misit alo¬
torem. misit eum qui gratis si¬
ret: Parum est qui gratis sil¬
rq. qui sanatis etiam mercab
daret. Nichil addi ad istam ben¬

Expanded text:
arbitrium sanare se. Si enim labem sufficis tibi. Cum autem intemperanter agens coeperis eaegritudinem praecipitare. Et tamen medicus etiam sano praecipit temperantiam. Bonus medicus hoc facit, non vult esse necessarius aegrotanti. Sic etiam Dominus Deus creato homini sine vitio temperantiam praecipere dignatus est: quam si ille servasset, medicum postea morbo suo non desideraret. Sed quia non servavit, languidus factus est, cecidit; infirmus creavit infirmos, id est, infirmus genuit infirmos. Et tamen in omnibus qui nascuntur infirmis Deus quod bonum est operatur, formando corpus, vivificando corpus, alimenta praebendo, pluviam suam et solem suum super bonos et malos dando: non est unde accusent bonum, nec mali. Insuper etiam genus humanum justo suo judicio condemnatum noluit in interitum sempiternum relinquere: sed misit et medicum, misit Salvatorem, misit eum qui gratis sanaret; parum est qui gratis sanaret, qui sanatis etiam mercedem daret. Nihil addi ad istam ben