comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio fundam̃ti. aut longa in habitantiũ desidia. stillicidiis pͥmũ par¬
iussins penetrantib corrupta sensim fueruit munm̃ta tecꝰtoꝵ.
quib ꝑ uetustã neglegentiã in maiorẽ modũ patefactis atq con¬
lapsis. riuatim post hec influit pluuiarũ imbriũq tẽpestas. In
pigritiis enĩ humiliabit᷑ contignatio: ⁊ in segnitia manꝰ. stilla¬
bit domꝰ. E d animȩ spiritalit̾ euenire. idem salomon aliis u̾bis
ita designat. Stillicidia inquiens eiciunt hominẽ. in die hiema¬
li de domosua. Elegant̃ gͦ m̃tis incuriã domati cõparͦuit. tecto¬
q neglecto: ꝑ quã pͥmo quidẽ uelut minutissima quȩdã pene¬
trant. ad auimã stillicidia passionũ. Iue si uelut parua ac leuia
neglegant᷑ corrũpunt tigna uirtutũ: & post hec infliuint mi¬
bres largissimi uitioꝵ: ꝑ quos in die hiemali id. ẽ in tẽpore tẽp¬

Expanded text:
itio fundamenti, aut longa inhabitantium desidia, stillicidiis primum paritio fundamenti, aut longa inhabitantium desidia, stillicidiis primum parvissimis penetrantibus corrupta sensim fuerint munimenta tectorum, quibus per vetustam negligentiam in majorem modum patefactis atque collapsis, ubertim post haec influit pluviarum imbriumque tempestas. In pigritiis enim humiliabitur contignatio, et in segnitie manuum stillabit domus . Quod animae spiritaliter evenire idem Salomon aliis verbis ita designat: Stillicidia, inquiens, ejiciunt hominem in die hiemali de domo sua . Eleganter ergo mentis incuriam domati comparavit tectoque neglecto, per quam primo quidem velut minutissima quaedam penetrant ad animam stillicidia passionum, quneglegantur, conrumpunt tigna uirtutum et post haec influunt imbre largissimo uitiorum, per quem in die hiemali, id est in tempore temp
Abbreviated transcription (Latin):
uis iuincere soleat ac frequent᷑ palmas uctoriȩ. consequat᷑.
ñ potest tam̃ a metu ac suspitione incerti ꝓuentꝰ eẽ. securus. &̃ ic¬
cireo ds̃ solus immutabilis uł bonus dr̃. qui bonitatẽ ñ industͥȩ.
studio. s naturalit̃ possidens. ñ potest aliud quid ẽẽ quã bonus.
Fulla gͥ uirtus potest immobilit ab homine possideri. S ut pa¬
rata uigit̃ teneat᷑. necesse ẽ eã sẽꝑ ꝓ illa qua adquisita ẽ sedu¬
litate atq industria custodiri. XUI.¬
apsus uͦ quispiã. nequaquã subitanea ruma corriusse. ereden¬
dus ẽ. s aut praue institutionis deceptus exordio. aut ꝑ longam
m̃tis incuriã paulatim uirtute. animi decidente: & ꝑ hoc sensim
uitiis increscentib casu miserabili concidisse. Ante contritionem
enĩ p̃cedit insuria: ⁊ ante ruinã mala cogitatio. Quẽadinodũ do¬
mꝰ nũquã subitaneo ad ruinã ꝓcũbit impulsu: nͥ aut antiquo u¬

Expanded text:
amvis vincere soleat, ac frequens palmas victoriae consequatur, amvis vincere soleat, ac frequens palmas victoriae consequatur, non potest tamen a metu ac suspicione incerti proventus esse securus. Et idcirco Deus solus immutabilis vel bonus dicitur, qui bonitatem non industriae studio, sed naturaliter possidens non potest aliud quid esse quam bonus. Nulla rta iugiter teneatur, necesse est eam semper illa qua adquisita est sedulitate atque industria custodiri. Lapsus uero quispiam nequaquam subitanea ruina conrmase credendus est, sed aut prauae institutionis deceptus exordio aut per longam mentis incuriam paulatim uirtute animi decedente et per hoc sensim uitiis increscentibus casu miserabili concidisse. ante contenim praecedit ruina, et ante ruinam mala cogitatio ; quemadmodum domus numquam subitaneo ad ruinam procumbit impulsu, nisi aut antiquo v
Abbreviated transcription (Latin):
riert̃ posst̃ emolum̃ta restitui. Quantũlibet enĩ animi intentio
fuerit oꝑata: instantis diei ꝓfectus. ⁊ p̃sentis tẽporis questus ẽ:
ũ lucri semel ꝑditi reparatio. Xu¬
utabilitati aut̃ etiã suꝑnas potestates ut diximus subiacere.
declarant illi. qui de eoꝵ numero corruptȩ uoluntatis uitio
corruert̃. Unde neq illi immutabilis naturȩ eẽ putandi suñ.
qui in illa qua ereati st̃ beatitudine ꝑseuerant eoqd̃ in contra¬
riã partẽ ñ fuerint similit̾ deprauati. Alud nãq ẽ immutabi¬
lis naturȩ ẽẽ: aliud uirtutis industria boniq custodia. ꝓ mm¬
mutabilis dĩ grã ñ mutari. Suicqͥd enĩ ꝑ diligentiã uł ad qui¬
rit᷑ uł tenetur potest etiã ꝑ neglegentiã deꝑire. Ideoq dicit᷑.
Ne beatifices hominẽ. ante exitũ suũ. Qđ iuidelicet adhuc u
conlucꝰtatione quis. & ut ita dixerim scãmate constitutus. ꝙͣ¬

Expanded text:
rierunt possunt emolumenta restitui. quantumlibet enim post haec animi intentio rierunt possunt emolumenta restitui. quantumlibet enim post haec animi intentio fuerit operata, instantis diei profectus et praesentis temporis quaestus est, non lucri semel perditi reparatio. Mutabilitati autem etiam supernas potestates ut diximus subiacere declarant illi, qui de eorum numero corruptae uoluntatis uitio conruerunt. unde neque illi inmutabilis naturae esse putandi sunt, qui in illa qua creati sunt beatitudine perseuerant, eo quod in contrariam partem non fuerint similiter deprauati. aliud namque est inmutabilis naturae esse, aliud uirtutis industria bonique custodia per inmutabilis dei gratiam non mutari. quidquid enim per diligentiam vel adquiritur Ne beatifices hominem ante exitum suum , quod videlicet adhuc in colluctatione quisque et ut ita dixerim scammate constitutus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
eodemq statu manere ñ p̃ualet: id ẽ ut nec augm̃ta uirtutum
capiat. nec detrimenta sustineat. Non enĩ adquisisse ciꝰ minus¬
se ẽ.: qr desinens ꝓficiendi appetitus. ñ aberit a ꝑiculo recedendi.
i deoq uigis cellȩ cõmoratio retentanda ẽ. Tocies enĩ etiã reuer¬
sus quis. uelut nouus in ea. ⁊ mcipiens habitator. titubabit
atq tur babit᷑: quoties ab ea fuerit euagatus. Illã nãq quã
cella residens adquisierat animi intentionẽ si fuerit relaxata.
recuꝑare rursus ñ sine labore poterit ac dolore. & ꝑ hoc redu¬
ctus retro. ñ de amisso cogitabit ꝓfectu. quẽ suꝑaddicere potu¬
it. si e cella ñ fuisset excussus: s gaudebit potiꝰ. si illũ statũ de
quo reqͥdit. semetipsũ senserit recepisse. Nͥam siẽ amissũ ae pre¬
teritũ tempus ulteriꝰ reuocari ñ potest: ita necilla qͥdẽ quȩ pe¬

Expanded text:
eodemque statu manere non praeualet, id est ut nec augmenta uirtutum eodemque statu manere non praeualet, id est ut nec augmenta uirtutum capiat nec detrimenta sustineat. nOn adquisisse enim eius minuisse est, quia desinens proficiendi adpetitus non aberit a periculo recedendi. Ideoque iugis cellae conmoratio retentanda est. totiens enim etiam reuersus quis uelut nonus in ea et incipiens habitator titubabit atque turbabitur, quotiens ab eadem fuerit euagatus. illam namque quam in cella residens adquisierat animi intentionem, si fuerit relaxata, recuperare rursus non sine labore poterit ac dolore, et per hoc reductus retro non de amisso cogitabit profectu, quem superadicere potuit si e cella non fuisset excussus, sed gaudebit potius, si illum statum de quo reccidit semet ipsum senserit recepisse. nam sicut amissum ac praeteritum tempus ulterius reuocari non potest, ita ne illa quidem quae pe
Abbreviated transcription (Latin):
sit scoꝵ ut immobilis ꝑseueret. Necesse ẽ enĩ: aut aliquid ad¬
ici illi semꝑ aut minui. Nullaq in omĩ creatura talis poterit
ẽẽ ꝑfectio. quȩ mutabilitatis ñ subiaceat passiomi: scdm illud
qđ in libro beati iob legit᷑. Quid ẽ homo ut immaculatus sit.¬
& iustꝰ appareat natꝰ de muliere: Ecce int̃ scõs eiꝰ nemo im¬
mutabilis : ⁊ cęli ñ st̃ mundi in conspecꝰtu eiꝰ. Solũ nãq dm̃ im¬
se. Eͣgo sũ inquit ds̃. & ñ mutor. Qđ scilicet ipse sit solus
naturalit᷑. semꝑ bonus. semꝑ plenꝰ. semꝑq ꝑfectus: cui nicħ
nec aduiei possit aliquando nec minui. Ioõq debemꝰ ad
uirtutũ studia inremissa eura ac sollicitudine nosmetipsos seꝑ
ex tendere. ipsisq nos uigit̃ exercitiis occupare: ne cessante ꝓfe¬
cꝰti. confestim diminutio subsequat᷑. Ut enĩ diximus in uno meis

Expanded text:
sanctorum, ut inmobiles perseuerent. necesse est enim aut aliquid adsanctorum, ut inmobiles perseuerent. necesse est enim aut aliquid adici illis semper aut minui, nullaque in omni creatura talis poterit esse perfectio, quae mutabilitatis non subiaceat passioni, secundum illud quod in libro beati Iob legitur: quid eut justus appareat natus de muliere? Ecce inter sanctos ejus nemo immutabilis, et coeli non sunt mundi in conspectu ejus. Quanto magise: Ego sum, inquit, Deus, et non mutor , quia scilicet ipse sinaturaliter semper bonus, semper plenus semperque perfectus, eni nihil nec adici poarit aliquando nec minui. ideoque debemus ad uirtutum studia inremiesa cura 10 sollicitudine nosmet ipsos semper extendere ipsisque nos iugiter exercitiis occupare, ne cessante profectu confestim deminutio subsequatur. ut enim diximus, in uno mens
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ insigniri nullis incursib possit. xiii Germat IUS.
otest ne mens nr̃a unũ statũ iugit̾ retinere: & in eadem sem
neglexerit. consequens ẽ ut retro redeat. atq indeteriꝰ relabat᷑.
Et iccirco nullo mͦ poterit mens. in una eadẽ qualitate dura¬
re: uelud si quis contra aquas fluminis uiolenti naium subige¬
re remoꝵ impulsione conet᷑. necesse ẽ. eũ aut uirtute brachi¬
oꝵ torrentis aluci impetũ desecantẽ ad suꝑiora conscendere:
aut remissis manib ꝓno amne reuocari. Qua ꝓpt̃ istud erit
euidens nrĩ inditiũ detrim̃ti. si intellexerimus nos nicħ am¬
plius adquisisse. nec dubitemꝰ retrorsũ omĩmodis nos fuisse re¬
uocatos. qua die ñ senserimꝰ ad suꝑiora ꝓgressos: qr ut dixi nec
in eodẽ statu mens hominis potest iuigit᷑ ꝑmanere. ne  in
hac carne consistens. ita uirtutũ apicẽ possidebit. qͥsquis ille

Expanded text:
uero insigniri nullis incursibus poeait. GERMANVS: uero insigniri nullis incursibus poeait. GERMANVS: Potestne mens nostra unum statum iugiter retinere et in eadem sempneglexerit, consequens est ut retro redeat atque in deterius relabatur. et idcirco nullo modo poterit mens in una atque eadem qualitate durare. uelut si quis contra aquas fluminis uiolenti nauem subigere remorum inpulsione conetur, necesse est eum aut uirtute brachiorum torrentis alaei inpetum desecantem ad superiora conscendere aut remissis manibus ad praeceps prono amne reuocari. quapropter istud erit euidens nostri indicium detrimenti, si intellexerimus nos nihil amplius adquisisse, nec dubitemus retrorsum nos omnimodis reuocatos, qua die non senserimus ad superiora progressos, quia ut dixi nec in eodem statu mens hominis potest iugiter permanere, nec in hac carne consistens ita uirtutum apicem possidebit quisque ille
Abbreviated transcription (Latin):
exammatione reddendũ. Et qr uidemꝰ excessũ quendã dũ genera
tẽptationũ uł ultionũ ꝑcurrere uolumꝰ. a ꝓposita narratione
fecisse: qua dicebamꝰ uirũ ꝑfecꝰtũ in utraq tẽptatione. manere. sẽ¬
ꝑ immobilẽ: ad eandẽ nc̃ iterũ reuertamur. xil¬
taq mens uiri iusti ñ debet eẽ similis cȩrȩ. uł alteriꝰ cuuisquã
materiei mollioris. quȩ semꝑ caracꝰteri signantiũ cȩdens. ꝓ eius
forma atq imagine figurat᷑. quãq in se tãdiu retinet. do¬
nec alio rursũ semꝑ imp̃sso signaculo reformet᷑ atq ita fiet
ut nũquã in sua qualitate ꝑsistens. ad formã eoꝵ que impri¬
munt᷑. semꝑ conuertat᷑ ac transeat: Qum potius debet uelut
qdͣdã eẽ adamantinũ signatoriũ. ut inuolabilẽ mens nrã
figuram sui semꝑ custodiens caracꝰteris. uniuersa quȩ incurre¬
rint sibi. ad qualitatẽ sui status signet. atq transformet: ipsa

Expanded text:
examinatione reddendum. et quia uidemur excessum quendam, dum genera examinatione reddendum. et quia uidemur excessum quendam, dum genera temptationum uel ultionum percurrere uolumus, a proposita narratione fecisse, qua dicebamus uirum perfectum in utraque temptatione manere semper inmobilem, ad eandem nunc iterum reuertamur. Itaque mens uiri iusti non debet esse similis cerae uel alterius cuiusquam materiae mollioris, quae semper characteri signantium cedens pro eius forma atque imagine figuratur quamque in se tamdiu retinet, donec alio rursum superinpresso signaculo reformetur. atque ita fiet, ut numquam in sua qualitate persistens ad formam eorum quae inprimuntur semper conuertatur ac transeat. quin potius debet uelut quoddam esse adamantinum signatorium, ut inuiolabilem mens nostra figuram sui semper custodiens cbaracWria uniuersa quae incurrerint sibi ad qualitatem ani status signet atque transformet, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ac retributorẽ dm cuncꝰtoꝵ acꝰtuũ ꝑ hȩc quȩ grauissime for¬
midabant. manifestius ꝑuiderent. Inuenimꝰ sane etiã ꝓ leuiorib
culpis m̃nullos eandẽ mortis adp̃sens excepisse. sententiã. qua st̃¬
⁊ illi puniti. quos p̃diximꝰ extitisse. sacrilege p̃uaricationis auc¬
tores: ut facꝰtũ ẽ in illo qui sabbato ligna collegerat. uł in ana¬
nia & saphira qͥ parũ quiddã de substantia sua infidelitatis er¬
rore seruauerant: ñ quo ęqualia fuerint pondera peccatoꝵ. s quia
reꝑti nouȩ transgressionis p̃sumptores. debuert̃ p̃bere eeteris quẽ¬
admodũ peccati. ita etiã pęne ac t̾roris exemplũ. ut quisqͥs dem
ceps eadẽ affecꝰtare tẽptasset nosset sibi scd̾m eandẽ formã qua il¬
li dãpnati st̃. etiã si in p̾senti suppliciũ differat᷑. in futuri iudicis

Expanded text:
rent ac retributorem deum cunctorum actuum per haec quae grauissime forrent ac retributorem deum cunctorum actuum per haec quae grauissime formidabant manifestius peroiderent. inuenimus sane etiam pro leuioribus culpis nonnullos eandem mortis ad praesens excepisse sententiam, qua sunt et illi puniti quos praediximus extitisse sacrilegae praeuaricationis auctores, ut factum est in illo qui sabbato ligna collegerat uel in Annania et Sapphira, qui parum quiddam de substantia sua infidelitatis errore seruauerant. non quo aequalia fuerint pondera peccatorum, sed quia reperti nonae transgressionis praesumptores debuerunt praebere ceteris quemadmodum peccati, ita etiam poenae ac terroris exemplum, ut quisquis eadem deinceps adfectare temptasset, nosset sibi secundum eandem formam qua illi damnati sunt, etiam si in praesenti supplicium differatur, in futuri iudicii
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut domũ baasa. filii achia: qr egisti ut me ad iracundiã ꝓuo¬
cares. & peccare fecisti ifrł. Canes enĩ comedent hierabel in agro
iex rael. Si mortuus fuerit achab in ciuitate: comedent eũ canes.
Si autͣ mortuus in agro. comedent eũ uolueres celi. Et illud qd̃
ꝓ ingenti cõminatione denuntiat᷑. non inferet᷑ cadauer tuum
in sepulchrt̃ patrũ tuoꝵ: non quo uł illius tã ꝓfana cõmenta
qui trtulos aureos ad ꝑpetuã p̃uaricationẽ plebis. impiamq
a dño separationẽ prinus instituit. uł illoꝵ tã innumera tamq
nefaria sacrilegioꝵ crimina hec excoquere breuis ac mom̃tanea
pena sufficeret: s ut ceteris quoq qui futura uł neglegentes uł
pęnitus noN credentes consideratione tantũmͦ p̃sentiũ frange¬
bant᷑. t̾ror istarũ quas metuebant ultionũ incuteret᷑ exemplo:
nec apud illã sũmi noͣminis maiestatẽ. eẽ humanarũ rerũ. & cot¬
tidianȩ dispensationis incuriã. dociũto huiꝰ seueritatis agnosee¬

Expanded text:
acundiam prouocares, et peccare fecisti Israhel. canes etiam comedent Iezabel in agro lerrahel. si mortuus fuerit Achab in ciuitate, comedent eum canes: si autem mortuus fuerit in agro, comedent eum uolucres caeli, et illud quod pro ingenti conminatione denuntiatur: non inferetur cadauer tuum in sepulchrum patrum tuorum. non quo uel illius tam profana conmenta, qui uitulos aureos ad perpetuam praeuaricationem plebis impiamque a domino separationem primus instituit, uel illorum tam innumera tamque nefaria sacrilegiorum crimina haec excoquere breuis ac momentanea poena sufficeret, sed ut ceteris quoque, qui futura uel neglegentes uel penitus non credentes consideratione tantummodo praesentium frangebantur, terror istarum quas , metuebant ultionum incutatem esse humanarum rerum et cotidianae dispensationis incuriam documento huius seueritatis agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑ s reposita st̃ in futurũ. arbitrant᷑ in huiꝰ tẽporalis uitȩ
scilicet in hoc mundo nicħ̃ ꝓmssionũ recipientes etiã in futuro
eas ꝓ hac incredulitate ꝑdemꝰ. opmionib eoꝵ ñ debemꝰ errare.
ne ignorata uere diffinicionis sententia titubantes. ac trepidi
tẽptationib moueam᷑. cũ eisdẽ nos quoq traditos uiderimꝰ. uł
iuistitiã scilicet uł incuriã humanarũ rerũ dõ qđ dicꝰtu
qͦq nefas ẽ adscribentes: qr scõs uiros recꝰteq uiuentes in tẽp¬
tatione ñ ꝓtegat. nec bonis ea quȩ bona st̃. nec malis mala re¬
tribuat in p̃senti: ⁊ cũ illis dãpnari meream᷑. quos sophonias
ꝓpħa castigans qui dicunt inquit in cordib suis ñ faciet dñs
bene s neq faciet male: uł certe cũ illis inueniam᷑ qui hu¬
iusmodi querimoniis dm̃ blasphemare dicunt᷑ Omĩs qui facit

Expanded text:
duntur, sed reposita sunt in futurum, arbitrantur in huius temporalis uitae duntur, sed reposita sunt in futurum, arbitrantur in huius temporalis uitae scilicet in hoc mundo nihil promissionum recipientes etiam in futuro eas pro hac incredulitate perdemus, opinionibus eorum non debemus errare, ne ignorata uerae definitionis sententia titubantes ac trepidi in temptationibus moueamur, cum eisdem nos quoque traditos uiderimus, uel iniustitiam scilicet uel incuriam humanarum rerum deo, quod dictu quoque nefas est, adscribentes, quia sanctos uiros recteque uiuentes in temptatione non protegat nec bonis ea quae bona sunt nec malis mala retribuat in praesenti, et cum illis damnari mereamur, quos Sophonias propheta castigans qui dicunt, inquit, in cordibus suis: non faciet dominus bene, sed neque faciet male, uel certe cum illis inueniamur, qui huiusmodi querimoniis deum blasphemare dicuntur: omnis qui facit
Abbreviated transcription (Latin):
nus traderet impioꝵ. mesti ad scm̃ theodorũ singularem
in conu̾satione actuali ꝑreximus uirũ. Hic nãq morabat᷑ in
cellis. qui locus int̾ nitriam ac schitiũ situs: & a monasteriis
quidẽ nitriȩ quinq milib distans ocꝰtoginta miliũ solitudine
ab heremo seithii in qua cõmorabam᷑ int̾ueniente discernitur.
Cui cũ de p̃dicꝰtoꝵ uiroꝵ nece querimoniã fudissemꝰ. admirantes
tantã cłĩ pacientiã qđ uiros scilicet illiꝰ meriti talit̃ int̾runi ꝑ¬
misisset. ut qui alios qͦq sue scĩtatis pondere de huiusmodi li¬
berare tẽptatione debuerint. ne. seipsos quidẽ p̃ripuerint de
manib impioꝵ. aut cur ds̃ admiti in seruos suos tantũ faci¬
nus concessisset: BEFT.& TNeodorus respondit.ii
Ige questio illoꝵ solet animos ꝓmouere: qui parũ ficdi uel
scientis possidentes. merita scõꝵ uel p̃mia quȩ ñ in p̃senti red¬

Expanded text:
nus traderet inpiorum, maesti ad sanctum Theodorum singularem nus traderet inpiorum, maesti ad sanctum Theodorum singularem in conuersatione actuali perreximus uirum. hic namque morabatur in Cellis, qui locus inter Nitriam ac Scitium situs et a monasteriis quidem Nitriae quinque milibus distans octoginta milium solitudine ab heremo Sciti in qua conmorabamur interueniente discernitur. cui cum de praedictorum uirorum nece querimoniam fadissemus, admirantes tantam dei patientiam, quod uiros scilicet illius meriti taliter interimi permisisset, ut, qui alios quoque suae sanctitatis pondere de huiusmodi liberare temptatione debuerint, ne se ipsos quidem praeripuerint de manibus impiorum, aut cur deus admitti in seruos suos tantum facinus concessisset, beatus Theodorus respondit. Haec quaestio illorum solet animos permouere, qui parum fidei uel scientiae possidentes merita sanctorum uel praemia, quae non in praesenti red
Abbreviated transcription (Latin):
pora licet sciremꝰ tã a pontificib regionis illiꝰ. quã ab uniu̾sa ple¬
ꝯbe arabũ tanta ueneratione p̃repta. ⁊ int̃ reliqu̾as martyrum
condita. ut innumeri popli e duob oppidis concurrentes. gra¬
uissimũ sibi certamen induxerint. ⁊ usq ad gladdioꝵ conflictũ
ꝓ scã rapina sit eoꝵ ꝓgressa contentio. dũ pia int̾ se. deuotione.
decertarent. qui nã iustius eoꝵ sepulturas ac reliquias posside¬
rent. aliis scilicet de uienia cõmorationis ipsoꝵ. aliis de origi¬
nis ꝓyiquitate głantib: nos tam̃ uł nr̃a uel quoꝵdã ñ meddi¬
oerit᷑ ex hac parte scandalizantiũ frm̃ offensione ꝑmoti. in¬
quirentesq cur tanti meriti ac tantarũ uirtutũ uri itasim
a latrunculis interfecti. tantũq dñs passus fuerit erga suos
famulos facinus ꝑpetrari. ut uiros cuncꝰtis mirabiles in ma¬

Expanded text:
pora, licet sciremus tam a pontificibus regionis illius quam ab universa plepora, licet sciremus tam a pontificibus regionis illius quam ab universa plebe Arabum tanta ueneratione praerepta et inter reliquias martyrum condita, ut innumeri populi e duobus oppidis concurrentes grauissimum sibi certamen indixerint et usque ad gladiorum conflictum pro sancta rapina sit eorum progressa contentio, dum pia inter se deuotione decertant quinam iustius eorum sepulturam ac reliquias possiderent, aliis scilicet de uicinia conmorationis ipsorum, aliis de originis propinquitate gloriantibus, nos tamen uel nostra uel quorundam non mediocriter ex hac parte scandalizantium fratrum offensione permoti inquirentesque, cur tanti meriti ac tantarum uirtutum uiri ita sint a latrunculis interfecti tantumque dominus passus fuerit erga suos famulos facinus perpetrari, ut uiros cunctis mirabiles in ma
Abbreviated transcription (Latin):
Abiectio quẽ admodũ ipse ds̃ dicat᷑ ereare mala. Responsio suꝑ int̾ro¬
Int̃rogatio an reus sit qͥ iusto intulit mortẽ. cũ ustꝰ habeat de morte mer
Ecremplũ iob a diabolo t emptati. ⁊ dñ a uida traditi. ⁊ qł iusto tam ꝓsꝑa quã¬
De uirtute uiri ꝓfecti. qui ambidexter figuralit᷑ nuncupat᷑. bitanea col¬
De duplici genere tẽptationũ. quȩ triplici modo inferunt᷑. labatur¬
uom̃ uir iustus ñ cȩrȩ. sed amantino signatorio debeat eẽ consimilis.
Int̾rogatio si possit mens uigit̾ in una eadẽq qualitate. durare.
Responsio ad int̃rogantis ꝓpositionẽ Qa detrimentũ sit discedentis acella.¬
De mutabilitate etiã suꝑnaꝵ celestiũq uirtutũ. Qđ nemo riuna su
S PALES T ¶Es partib uxta thecue iticũ qui amos ꝓ¬
pħam meruit ꝓcreare. solitudo uastissima ẽ usq arabiã ac
mare mortuũ: quõ ingressa deficiunt fluenta iordanis. & in¬
sunt a discurrentib sarracenoꝵ latrunculis int̾empti. Quoꝵ cor¬

Expanded text:
Obiectio, quemadmodum ipse deus dicatur creare mala. Responsio super interroInterrogatio an reus sit qui iusto intulit mortem, cum iustus habeat de morte mercedem. Exemplum Iob a diabolo temptati et domini a Iuda traditi, et quod iusto tam prospera quaDe uirtute uiri perfecti qui ambidexter figuraliter nuncupatur. De duplici genere temptationum quae triplici modo inferuntur. Quomodo uir iustus non cerae, sed adamantino signatorio debeat esse consimilis. Interrogatio, si possit mens iugiter in una atque eadem qualitate durare. Responsio ad interrogantis propositionem. Quod detrimentum sit discedentiDe mutabilitate etiam supernarum caelestiumque nirtntum. Quod nemo ruina suIn Palaestinae partibus juxta Thecue vicum qui Amos prophetam meruit procreare , solitudo vastissima est usque ad Arabiam ac mare Mortuum, quo ingressa deficiunt fluenta Jordanis, et cinsunt a discurrentibus Saracenorum latrunculis interempti. Quorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
quas introducunt᷑ filii isrł. filii sem fuerant quondã in orbis
duusione sortiti: quas deinceps ꝑ tum atq potentiã posteritas
cham ꝓ ꝑuasionis iniquitate possedit. In quo & dĩ uidiciũ rec¬
tissimũ comꝓbat᷑ qui ⁊ illos de locis alienis quȩ male occupaue¬
rant expulit. ⁊ istis antiquã patrũ possessionẽ quȩ ꝓsapiȩ e¬
oꝵ in diuisione orbis fuerat deputata restituit. Quȩ figura in
nob̃ quoq stare. certissima ratione cognoscit᷑. Nã uoluntas añi
possessionẽ cordis nr̃i ñ uitiis s uirtutib naturalit̾ deputauit:
quȩ post p̃uaricationẽ. ade insolescentib uitiis. id ẽ popłis cha¬
naneis. a ꝓpria regione depulsȩ cũ eis rursũ ꝑ dĩ gr̃am diligen¬
tia nr̃a ac labore fuerint restitutȩ: non tã alienas occupas¬
se t̾ras. quã ꝓprias credendĩt est recepisse. Xxiiii¬

Expanded text:
quas introducuntur filii Israelis, filii Sem quondam fuerant in orbis quas introducuntur filii Israelis, filii Sem quondam fuerant in orbis divisione sortiti: quas deinceps per vim atque potentiam posteritas Cham per invasionis iniquitatem possedit. In quo et Dei judicium rectissimum comprobatur, qui et illos de locis alienis quae male occupaverant expulit; et isti sancti tanquam patrum possessionem, quae prosapiae eorum divisione orbis fuerat deputata, restituit. Quae figura in nobis quoque stare certissima ratione cognoscitur. Nam voluntas Domini possessionem cordis nostri, non vitiis sed virtutibus naturalQuae post praevaricationem Adae insolescentibus vitiis, id est, populis Chananaeis a propria religione depulsae, cum eis rursum per Dei gratiam diligentia nostra ac labore fuerint restitutae, non tam alienas occupasse terras, quam proprias credendae sunt, recepisse.
Abbreviated transcription (Latin):
parit᷑ cõmorari. Quȩ enĩ participatio iustitiȩ cũ iniquita¬
te : aut quȩ societas luci ad tenebras: S cũ ab israhelis
popło. id ẽ uirtutib contra se dimicantib fuerint iitia su¬
ꝑata. locũ quẽ sibi in corde nr̃o concupiscentiȩ: uł formcati¬
onis spẽ retentabat. deinceps eastitas obtinebit. Quẽ. furor
orperat : patientia uindicabit. Quẽ tristitia mortẽ oꝑans occu¬
pauerat: salutaris ⁊ plena gaudio teistitia possidebit. Quẽ acci¬
dia uastabat: incipiet excolere fortitudo. Quẽ suꝑbia conculcabat.
humilitas honestabit. Et ita singulis uitiis expulsis. eoꝵ loca idẽ
affecꝰtꝰ. iurtutes contrarie possidebt̃: quȩ filii isrłis id ẽ animȩ
uidentis dm̃. ñ immerito nuncupant᷑. qui cũ uniu̾sas cordis ex¬
pulerint passiones ñ tã alienas possessiones ꝑuasisse quã ꝓprias¬
recuperasse credendi suIT xXIIi¬
łcrã quantũ docet uetus traditio. has easdẽ t̾ras chananeoꝵ in

Expanded text:
ari. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate ? aut quae societas luci cum tenebris? sed cum ab Israhelis populo, id eet uirtntibus contra se dimicantibus fuerint uitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae uel fornicationis spiritus retentabat, deinceps castitas obtinebit: quem furor ceperat, patientia uindicabit: quem tristitia mortem operans occupauerat, salutaris et plena gaudio tristitia possidebit: quem acedia uastabat, incipiet excolere fortitudo: quem superbia. conculcabat, humilitas honestabit. et ita singulis uitiis expulsis eorum loca, id est adfectus, uirtutes contrariae possidebunt, quae filii Israhelis, id est animae uidentis deum non inmerito nuncupantur. qui cum uniuersas cordis expulerint passiones, non tam alienas possessiones peruasisse quam recuperasse credendi sunt. Etenim quantum docet vetus traditio has easdem terras Chananaeorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
facione ꝓmissum ẽ. quȩ de ins¬
titutis cenobioꝵ. & de ecꝰte pͥn¬
cipellium uitioꝵ remediis. duode¬
cim libellis dño aduiuante digesta st̃. in quo tenuitas
ppensum: utrũ in reb tã ꝓfundis tãq sublimib. & quȩ¬

Expanded text:
fatione promissum est, quae de Institutis coenobiorum, et de octo principalium vitiorum remediis, duodecim libellis, Domino adjuvante, digesta sunt, in quo tenuitas perpensum, utrum in rebus tam profundis, tamque sublimibus, e
Abbreviated transcription (Latin):
S¶IIl ubi monachoꝵ
ꝓbatissimi patres. & omĩs
commorabat᷑ ꝑfectio. ab¬
batẽ moysen qui inter
illos egregios flores sua¬
uius ñ solũ actuali. ne¬
rũ etiã theorica uirtu¬
te flagrabat. instituti¬
one euis funderri cupiens expetissem. una eũ abbate
germano eũ quo mͥ ab ipso tirocinio ac rudimentis
milieie sprritalis. ita idiuuduũ deiceps contubnũ¬

Expanded text:
Sciti, ubi monachorum probatissimi patres et omnis commorabatur perfectio, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso timilitiae spiritalis ita individuum deinceps contub
Abbreviated transcription (Latin):
De aĩȩ ꝑpetuitate.xIIII De contẽplando dõ. XU Int̾rogatio de cogitationi
mobilitate. xui Responsio qͥd possit mens suꝑ cogitatioñ statu qͥd ue ñ pos
õparatio aquaris molȩ ⁊ aĩȩ. xuiii. De tribus cogitationũ nr̃aꝵ pͥncipiis¬
iX De discernendis cogitationib ad siilitudinẽ ꝓbabilis traparetȩ xx
De illusione abb̃is ioħ̃is. xxi De quadriꝑtita diseretionis ratione.xxii
De sermone doctoris scđm audientiũ meritũ.

Expanded text:
e perpetuitate. De contemplando deo. Interrogatio de cogitationum mobilitate. Responsio, quid possit mens super cogitationum statu quidue non possit. Conparatio aquaria molae et animae. De tribus cogitationum nostrarum principiis. De discernendis cogitationibus ad similitudinem probabilis trapezitae. De inlusione abbatis Iohannis. De quadripertita discretionis ratione. De sermone doctoris secundum audientium meritum.
Abbreviated transcription (Latin):
ita ad ungnẽ om̃ino a se suꝑflua restͤ¬
cauit̃ ut iichił se habẽ putet puttatoe
dignũ. Credite mͥ: ⁊ puttata repullul̃t.¬
⁊ effugata redeũt. ⁊ reaccendũtur exłic¬
ta. ⁊ sopita denuo extitant᷑. Parũ est
gͦ solũ putasse. Sepe enĩ puttandũ est.

Expanded text:
unguem omnia a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe putandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs possident tam ñqͣ gerũt. ut stipendiis qͥ
suffice̾ debeant minime ꝯtonti suꝑflua qͥb
egeni sustentadi essent. ĩpie sacͥlege q re¬
tineat. ⁊ ĩ usus sic̾e suꝑbie. ⁊ luxurie. uit¬
tũ panperũ ꝯsume ñ uereantͦ. Dupplici

Expanded text:
quas possident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae superbiae atque luxuriae victum pauperum consume
Abbreviated transcription (Latin):
uamior ꝗͣ ĩsanior. Fulget eccłia ĩ parierib.
⁊ ĩ pauꝑib eget. Suos lapides ĩduit auro.
⁊ filios suos nudos deserit. De sũptib egeno¬
rũ seruit̃ ocłis diuitũ. Inueniũt turiost.
qͦ delectent᷑. ⁊ ñ ĩuemiunt miseri qͥ sistentẽ

Expanded text:
vanior quam insanior! Fulget ecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
fame ⁊ frigore miserabłter laborantib.
qͥd ꝯferũt tot inu̾tatoria. ł extonta ĩ ꝑti¬
tis. ẜ plicata ĩ manticis. Nostrũ est qd̾ esfũ¬
ditis: nobis crudelit̾ subtͣhit᷑. qd̾ inanit̾ ex¬
penditis: Et nos dĩ plasmatio. ⁊ xp̃i sãgui

Expanded text:
fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sangui
Abbreviated transcription (Latin):
semus ercitare hoĩes. ⁊ ꝯ ip̃is ꝑiter extitari
ut tales essemus dmatores uite ꝑmanẽtis
pociꝰ uitã mendicantera ꝗͣ cele̾m mortẽ. Cui
dc̃m .3. nauiga ne moriaris. ⁊ distulit. Cui
dc̃m ÷. iabora ne moriaris. ⁊ piger fuit: le¬
suꝑauit tecius uite mee ĩdustrit ornamẽ¬
ta. Et abbas pambo uidens musierẽ ĩ alex¬

Expanded text:
semus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentns vitam mendicantem, quam celerem mortem? Cui dictum est, naviga ne moriaris, et distulit? Cui dictum est, labora ne moriaris, et piger fuit? Lesuperavit totius vite mee industrie ornamenta. Et abbas Pannutius, videns mulierem in Alex
Abbreviated transcription (Latin):
surarius usuras᷑ suas restituat. qͥa
uel prodigus est. ⁊ tantum expen¬
dit ꝙ restituere non potest. uel est
auarus. ideo restituore non uult̃. uł
licet non sit auarus. ł prodigus. tñ¬

Expanded text:
usurarius usuras restituat quia vel est prodigus et tantum expendit quod restituere non potest vel est avarus et ideo restituere non vult vel licet non sit prodigus
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯcupiscenda t̾rena aĩam ĩclinat. Siuͦ ce¬
lestis est. ad celestia subuehit. ad et̾na ĩflã¬
mat. Obligata enĩ anima amore t̾reno. uiscũ
ht̃ ĩ pennis: uolare sĩ potest. S amor se̾s
ab hoc uisco. solutã aĩam ad suꝑma leuat. ad

Expanded text:
ad concupiscenda terrena inclinat; si vero coelestis est, ad coelestia sublevat, et ad aeterna inflammat. Obligata enim anima terreno amore, viscum habet in pennis, volare non potest; sed amor sanctus ab hoc visco solutam ad superna levat ad
Abbreviated transcription (Latin):
morbus aĩar oĩpotẽtẽ medicũ dete¬
lo deduxit. usq ad formã serui hu-¬
miliauit. ꝯtumelis egit. ligno sus¬
pendit. ut salute tante medicine
curet᷑ hic tumor. Iam tãdẽ erubes¬

Expanded text:
morbus animarum omnipotentem medicum de caelo deduxit, usque ad formam servi humiliavit, contumeliis egit, ligno suspendit, ut ad salvantem medicinam curreret hic timor. Jam tandem ERUBES
Abbreviated transcription (Latin):
um. Idem. Ee legib humanis eit sratu¬
tũ. ⁊ ĩ cansis tã. eccłlasticis ꝙͣ secularib¬
scio seruatũ spetiales amitos causantiũ
ñ debe̾ admitti ⁊̃ iudicuẽ. ne ł fallant
uł fallantur amore suoꝵa. Ꝙ si culpã
amiçi tuo iudicio illius amor aut mi¬
nuit aut ꝓrsus absꝯdit. qͣtomagis

Expanded text:
gibus humanis statutum, et in causis, tam ecclesiasticis, quam saecularibus servatum scio, speciales amicos causantium non debere admitti ad judicium: ne vel fallant, vel fallantur amore suorum. Quod si culpam amici tuo judicio amor illius aut minuit, aut prorsus abscondit: quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
nescit homo utrũ amore an odio dig¬
nus sit. Et licet bomo p̃sencialit̾ a̾tꝰ
esset. de bonitate sua de bonitate sua¬
ł de malicia aliena finalit̾ tñ ĩcertꝰ
est. Licet enĩ ꝓrimus tuus ĩ p̃sen¬
ti sit homicida. ł iudeus ł sarracenꝰ

Expanded text:
nescit homo utrum amore vel odio dignus sit, et licet homo presentialiter certus esset de bonitate sua vel malitia aliena, finaliter tamen incertus est. Nam, licet proximus tuus in presenti fit homicida vel Iudeus vel Sarracenus,
Abbreviated transcription (Latin):
antilone q̃dã ⁊̃ cõmessatões ⁊ ad ĩuictm
dona dant᷑ qͣi ĩ pͥncipio anniboni fati au
⁊ annos. aut lune salis ue cursit. qa ̃
dus st qͣscũq diuinatãas. aut fata: aut
auguria obseruat aut atrendit aũt ꝯsen

Expanded text:
cantilenae quaedam, et comessationes, et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augdies, et annos, aut lunae solisque cursum quia qui has, et quascunque divinationes, aut fata, aut auguria observat, aut attendit, aut consentit
Abbreviated transcription (Latin):
duaet. sese q sub sgꝰ dotali custodia ꝯtinẽcit
arte custodiret quĩdem scĩmonialom ferimẽ.
quã secũ pͥus habuerat noluit ab ep̃iscopissu¬
i cure repellere: scirtꝰ de sua ei q ꝯscion¬
cia secũ hac̃ ꝑmisit habitare S hostis ani¬
aditũ tẽptatõis exqdreus. Qtlem uͦ die iudeus¬

Expanded text:
ceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re acaditum tentationis exqu
Abbreviated transcription (Latin):
sitatib meis erue me dicit notessitates
corporales hoc habent poriculosum. qͥa ĩ eis
tilitatis studio agat᷑. Pyas necessitates ꝑsalmi¬
sta cupit euadir̾. scians plerũq uoluptatum
culpas ex actõe nocessitatis ꝓrũpere. Unde

Expanded text:
s corporales hec habent periculum quod in eis utilitatis studio agatur. Has necessitates Psalmista cupit evadere, sciens plerumque voluptatis culpas exactione necessitatis prorumpere; se
Abbreviated transcription (Latin):
incende̾ uis aliqͥd id qsd̾ admonet ig¬
nis pͥuscarde: nisuardeat ñ ĩcendit᷑
ni pͥns ardet. ut aliud possit ĩcendere.
Ita gͦ malicia ꝓcedit exte ⁊ qͥd uastat
ante ꝗͣ te. masicia tua ut alt̾i ñ noceat
si̾ potest ꝙ aũt̃ tͥ ñ noceat fieri ñ potest

Expanded text:
cendere uis aliquid, illud quod apponis igni prius ardet: nisi enim ardeat non incendit. ni, prius ardet ut aliud possit incendere. Ita ergo malitia procedit ex te et quid uastat antequam te malitia tua; ut alteri non noceat, fieri potest; quod autem tibi non noceat fieri non potest
Abbreviated transcription (Latin):
custodiendi credentes ex nationib: & tẽpꝰ abiciendi incredulo
ex isrł. Cẽpꝰ cacendi. ⁊ tẽpꝰ loquendi. Pytagoricos reor. quoꝵ dis¬
ciplina ẽ tacere ꝑ qͥnquenniũ & postea eruditos loqͥ: hinc ori

Expanded text:
custodiendi credentes ex nationibus, et tempus abjiciendi incredulos custodiendi credentes ex nationibus, et tempus abjiciendi incredulos ex Israel. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Pythagoricos reor, quorum disciplina est tacere per quinquennium, et postea eruditos loqui, hinc ori
Abbreviated transcription (Latin):
esse rerũ celestiũ. s interdũ necessitatib corporis indulgere:
ꝓpt̾ea tẽpꝰ ẽ amplexandi sapientiã ⁊ strictiꝰ eã continendi. ⁊ tẽpꝰ
relaxandi mentẽ ab uituitu cõplexuq sapientiȩ. ut curȩ coeꝑis.
&e his qͥb uita nr̃a absq peccato indigae seruiatꝰ. Cepꝰ ad qͥrẽdi.
& tempꝰ ꝑdendi. Cẽpꝰ custodiendi. ⁊ tẽpꝰ ꝓiciendi. Sub diuersi
sermonib idẽ nc̃ qͥ supra ⁊ infra sensus ẽ. ĩ eo qͦd ait. tẽpus des¬
truendi ⁊ cẽpꝰ edificandi. Ac deinde: tẽpꝰ scindendi. ⁊ tẽpꝰ ẽsuendi.
Quomͦ enĩ synagoga destruit᷑ ut edifice t᷑ eccła. & alege fit scissio
ut euangelia consuant᷑. qͦd eugłiste singłi ꝑpetrart᷑. de lege et
ꝓphetis aduentꝰ dñici testimonia consuentes: ita ͤ tẽpꝰ querẽdi isrł.
populũ ex gentib: ⁊ tẽpꝰ ꝑdendi popłum ude orũ. Cempus est¬

Expanded text:
esse rerum coelestium, sed interdum necessitatibus corporis indulgere, esse rerum coelestium, sed interdum necessitatibus corporis indulgere, propterea tempus est amplexandi sapientiam, et eam strictius continendi, et tempus relaxandi mentem ab intuitu complexuque sapientiae, ut curae corporis, et his quibus vita nostra absque peccato indiget, serviamus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus projiciendi. Sub diversis sermonibus, idem nunc, qui supra et infra, sensus est, in eo quod ait: Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Ac deinde: Tempus scindendi, et tempus consuendi. Quomodo enim Synagoga destruitur, ut aedificetur Ecclesia, et a Lege fit scissio, ut Evangelia consuantur, quod Evangelistae singuli perpetrarunt, de Lege et Prophetis adventus Dominici testimonia consuentes: ita et tempus fuit quaerendpopulum ex gentibus, et tempus perdendi populum Judaeorum. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelio. Noc utrũ uere necne dictũ sit: suo in putentur
auctori. Tẽpꝰ ãplexandi: ⁊ tẽpꝰ longe sieri ab amplexu. Iuxta siplicẽ
intelligentiã manifestꝰ est sensus: apło in eadẽ uerba congru¬
ente. Noltte frãdare inuicẽ. nͥ forte ex consensu ad tẽpꝰ ut uace¬
tis orationi. liberis dandã oꝑã. & rursũ continentiȩ: uel qͥd tẽpꝰ
fuerit ãplexandi quando iugebat illa sententia. crescite & mul¬
tiplicanini ⁊ replete terrã: & tẽpꝰ ꝓcui a conplexu fieri. qͣndo
successit. tẽpꝰ in angusto ẽ. suꝑ ẽ ce qui habent uxores sic suit qͣsi
ñ habeant. Si aut̃ uoluerimꝰ ad altiora conscendere: uidebimꝰ
plexabit᷑ te: intraq ulnas suas & gremiũ strictiore eos tene¬
bit cõplexu. Porro q ñ potest humanꝰ animꝰ sẽꝑ in sublime tẽ.¬
di. nec de diuinis ⁊ altiorib cogitare. nec iugit᷑ in contẽplatione¬

Expanded text:
in Evangelio. Hoc utrum vere nec ne dictum sit, suo imputetur in Evangelio. Hoc utrum vere nec ne dictum sit, suo imputetur auctori. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexu. Juxta simplicem intelligentiam manifestus est sensus, Apostolo 410 in eadem verba congruente: Nolite fraudare ad invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi , liberis dandam operam, et rursum continentiae. Vel quod tempus fuerit amplexandi, quando vigebat illa sententia: Crescite, et multiplicamini, et replete terram . Et tempus procul a complexu fieri, quando successit: Tempus in angusto est. Superest, ut et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant . Si autem voluerimus ad altiora conscendere, videbimus plexabitur te , intraque ulnas suas et gremium strictiori tenebit complexu. Porro, quia non potest humanus animus semper in sublime tendi, et de divinis et altioribus cogitare, nec jugit
Abbreviated transcription (Latin):
& edificatione domoꝵ salomoni sermo ẽ. qͦd homines nc̃ destruent
nc̃ edificent: alii congregent lapides ad edificia construenda. alii
q̃ exstructa st̃ destruant. scd̃m illud horatianũ. diruit. edificat.
mutat qͦdrata rotundi aestuat. ⁊ uite disconuenit ordine toto
Ioc utrũ recte anꝑperã dixerit: lectoris arbitrio derelinqͦ. Nlos
prioris ordinis sequam explanationẽ. tẽpꝰ spargendos ⁊ c̃gͣgandoꝵ¬
lapidũ ẽẽ dicentes iuxta illuo qͥa in eugłio seriptũ ẽ: potens est deus
De lapidib istis suscitare filios abrahȩ. qͦd tep̃ fuerit gentilis pli
assꝑgendi. n cẽpꝰ rursũ in eccłiam congregandi. Legi in qͦdã libro
Lex qͥppe rigida inbenigna. ñ parcens. peccantẽ interficit. euangelu
grã miseret᷑ & ad penitentiã ꝓuocat. Et hoc eẽ tẽpꝰ mittendoꝵ la¬
pidũ siue congregand&ꝵ qͦd lapides mittant᷑ in lege. colligant᷑

Expanded text:
et aedificatione domorum Salomonis sermo est, quod homines nunc destruant, et aedificatione domorum Salomonis sermo est, quod homines nunc destruant, nunc aedificent: alii congregent lapides ad aedificia construenda, alii quae exstructa sunt, destruant, secundum illud Horatianum : Diruit, aedificat, mutat quadrata rotundis. Aestuat, et vitae disconvenit ordine toto. Hoc utrum recte, an perperam dixerit, lectoris arbitrio derelinquo. Nos prioris explanationis sequamur ordinem: Tempus spargendorum et congregandolud quod in Evangelio scriptum est: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Quod tempus fuerit gentilis populi dispergendi, et tempus rursum in Ecclesiam congregandi. Legi in quodam librotia temperatam. Lex quippe rigida, inbenigna, non parcens, peccantem interficit. Evangelii gratia miseretur, et ad poenitentiam provocat. Et hoc esse tempus mittendorum lapidum, sive congregandorum, quod lapides mittantur in Lege, colligantur
Abbreviated transcription (Latin):
patrib antedilexit: & tẽpꝰ odiĩ ꝙͦ in xp̃m intulert᷑ manꝰ. Tempꝰ
pͣlii mͦ non agentib eis penttentiãꝰ. & tẽpꝰ pacis in futuro qnͣ
intrante plenitudine geritiũ om̃is isrł saluus erit. Tempus
pSanat ad penitentiã ꝓuocans. occidit iuxta illũ sensũ. Inmatu¬
tino interficiebã om̃s peccatores terrȩ. Tẽpꝰ destruendi. et
tẽpꝰ edificandi. Non possumꝰ edificare bona. ñ priꝰ destruxerimꝰ
mala: sicut hieremiȩ uerbũ a dõ datũ ẽ ut ante eradicar& et
enĩ flentes qm̃ ipsi ridebunt. Tempꝰ plangendi. & tẽpꝰ saltandi.
ut postea saltare ualeamꝰ illã saltationẽ quã dauid saltauit
ante archã testamenti. ⁊ saulis filiȩ displicens: magis placuit dõ.
t ẽpꝰ spargendi lapides. ⁊ tẽpꝰ colligendi lapides. Airor quomͦ uir
disertꝰ rẽ ridiculã in hoc loco dixerit. De destructione in quiens

Expanded text:
patribus ante dilexit, et tempus odii, quia in Christum intulerunt manus. Tempus patribus ante dilexit, et tempus odii, quia in Christum intulerunt manus. Tempus praelii, modo non agentibus eis poenitentiam, et tempus pacis in futuro, quando intrante plenitudine gentium, omnis Israel salvus erit. Tempus Sanat ad poenitentiam provocans. Occidit, juxta illum sensum: In matutino interficiebam omnes peccatores terrae . Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Non possumus aedificare bona, nisi prius destruxerimus mala. Idcirco sic Jeremiae verbum Deo datum est, ut ante eradicaret, et enim flentes, quoniam ipsi ridebunt . Tempus plangendi, et tempus saltandi. ut postea saltare valeamus illa saltatione, qua David saltavit ante arcam Testamenti: et Saulis filiae displicens, magis placuit Deo . Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi lapides. Miror, quomodo vir disertus rem ridiculam in hoc loco dixerit: De destructione, inquiens,
Abbreviated transcription (Latin):
te tẽꝑoꝵ. scriptũ ẽ usq ad illũ locũ in qͦ ait. tẽpꝰ belli. ⁊ tẽpꝰ paciᷤ.
suꝑ israele intelligunt. Et q ñ necesse ẽ ꝑ singulos uersus po
di &e generandi hisraelẽ. tempꝰ moriendi ⁊ ducendi in captiuitatẽ:
t̃ epꝰ occidendi eos in egẏpto. ⁊ tẽpꝰ de egẏpto liberandi. Tempꝰ destru¬
endi tẽplr sub nabugodonosor. & tẽpꝰ edificandi sub dario.
Tempꝰ plangendi euersionẽ urbis: & tẽpꝰ saltandi atq ridendi sub
Torobabel. ezra. ⁊ neemia. Tẽpꝰ disꝑgendi isrłem. ⁊ tẽpꝰ in unũ
congregandi: Cempꝰ qͣsi circulũ & balteũ circũdari deo populũ
iudeot: & tẽpꝰ oucendi eos in babilonie captiuitatẽ. & ibi cõ¬
& tempꝰ iterũ consuendi. Cempꝰ tacendi ꝓphetas nc̃ in captiuita¬
te romana: ⁊ tẽpꝰ loquendi eos tc quando in hostili terra dei
consolatione & alloquio ñ carebant. Tẽpꝰ dilectionis qua eos sub

Expanded text:
te temporum scriptum est, usque ad illum locum, in quo ait: 408 Tempus belli, et tempus pacis, super Israel intelligunt. Et quia non necesse est per singulos versus ponndi Israelem, tempus moriendi, et ducendi in captivitatem. Tempus occidendi eos in Aegypto, et tempus de Aegypto liberandi. Tempus destruendi templi sub Nabuchodonosor, et tempus aedificandi sub Dario. Tempus plangendi eversionem urbis, et tempus ridendi atque saltandi sub Zorobabel, Esdra, et Neemia. Tempus dispergendi Israel, et tempus in unum congregandi. Tempus quasi cingulum et baltheum circumdari Deo populum Judaeorum, et tempus ducendi eos in Babyloniam captivitatem, et ibi comet tempus iterum consuendi. Tempus tacendi Prophetas, nunc in captivitate Romana, et tempus loquendi eos, tunc quando etiam in hostili terra Dei consolatione et alloquio non carebant. Tempus dilectionis, qua eos sub
Abbreviated transcription (Latin):
nanda qͥppe ante iustitia. & uite fructus ẽ demetendus. et
postea lum̃ scientię poterit apparere. Ut gͦ bono corã se dedit
ds sapientiã. ⁊ cetera: sic peccatorẽ suo arbitrio derelinquens.
fecit congregare diuitias. ⁊ hinc inde ꝑuers&ꝵ dogmatũ c̃suere
ceruicalia. Que cũ uir sc̃s ⁊ placens deo uiderit: intelligit qi
uana st̃ & sp̃s p̾sũptione cõposita. Nec mirandũ qͦd dixerit. pec¬
catori dedit sollicitudinẽ ⁊⁊ cetera. Ad illũ enĩ sensũ de quo
bumanȩ in suꝑiorib docuit. nẽ uult ostendere omĩa in mũdo

Expanded text:
nanda quippe ante justitia, et vitae fructus est demetendus, et nanda quippe ante justitia, et vitae fructus est demetendus, et postea scientiae lumen poterit apparere. Ut ergo bono coram se dedit Deus sapientiam, et caetera: sic peccatorem suo arbitrio derelinquens, fecit congregare divitias, et hinc et inde perversorum dogmatum consuere cervicalia. Quae cum vir sanctus et placens Deo videus praesumptione composita. Nec mirandum, quod dixerit: Peccatori dedit sollicitudinem, et caetera. Ad illum enim sensum de quo humanae in superioribus docuit. Nunc vult omnia ostendere sibi in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
pͣcerꝑe uoluptatẽ. uel alienũ laborẽ in ꝓprias delitias uer¬
tere. & hoc putare donũ ẽẽ dei. si alienis miseriis & laborib
ꝑfruam᷑ : Bonũ ẽ itaq ueros cibos. ⁊ uerã sumere potionem:
qͦs de agni carne ⁊ sanguine in diuinis uoluminib inue¬
nimꝰ. Quis enĩ uel comedere. uel cũ opꝰ est parcere
potest. absq eo qͥ pͣcipit scm̃ canib ñ ẽẽ mittẽdũ.
& doc& qͦmͦ sint in tẽpore conseruis danda ciba¬
ria: Et iuxta aliũ sensũ inuentũ mel tantũ co¬
medere quantũ sufficit: Pulere aut̃ homini bono
ds dat sapientiã & scientiã & lecitiã. Nisi enĩbonꝰ
fuerit ⁊ ante mores suos ꝓprio arbitrio correxe¬
rit: sapientiã ⁊ scientiã ⁊ letitiã ñ meret᷑. scd̃m il¬
lud quod alibi dictt᷑. Seminate uobis in iustitia. uindemi.¬
ate in fructu uitȩ: inluminate uobis lum̃ scientis. Semi-¬

Expanded text:
praecerpere voluptatem, vel alienum laborem in proprias delicias verpraecerpere voluptatem, vel alienum laborem in proprias delicias vertere: perfruamur? Bonum est igitur veros cibos et veram sumere potionem, quos de agni carne et sanguine in divinis voluminibus invenimus. Quis enim et comedere, et, cum opus est, parcere potest absque Deo? qui praecepit sanctum canibus non esse mittendum , et docet, quomodo in tempore conservis sint danda cibaria ; et juxta alium sensum, inventum mel tantum comedere, quantum sufficit ? Pulchre autem homini bono Deus dat sapientiam, et scientiam, et laetitiam: nisi enim bonus fuerit, et mores suos 407 proprio arbitrio tiam, et scientiam, et laetitiam non meretur, secundum illud quod alibi dicitur: Seminate vobis in justitia, vindemiate in fructu vitae, illuminate vobis lumen scientiae . Semi