comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manos seribens. cũ dixisset ur̃a aũ obedientia in omẽm
locũ diuulgata est: gaudeo inqͥt de uobis. sed uolo uos
sapientes ẽẽ in bono. ⁊ simplices in malo. Hunc timorẽ
uel dolorẽ: hanc cupiditatẽ. hoc gaudiũ qͥ rep̃hendere
nes nõ solũ deo placuit. set etiã quosoam int̃ cͥmino¬
sos quod ẽẽnt sine affectione culpauit. S ⁊ ꝓpħa dicendo.
letatꝰ sum in his que dicta sunt mͥ: ⁊ ex ꝑsona diũi : susti¬
nui qͥ sunul mecũ const̾staret᷑. ⁊ nõ fuit: talem leticiã
tͥstieiã q cõmendat. Cũ uͦ alius dic̃. timor dñi expellit
peccatũ. ⁊ concupiscentia sa pientie ꝑducit ad regnũ:
nõ solũ nõ rep̃hendit. s ȩtiã laudat spãlis cõcupiscen.¬
cie uel diuini amoris affectũ. Non gͦ has affectiones
habendo. s eis male utendo delinqͥmꝰ: quia humauoꝵ
affectuũ ꝓpͥetas. hominis indicat creatorem. Qualitas
bona uel mala significat uoluntatẽ. ae si motꝰ bi qui

Expanded text:
manos scribens, cum dixisset, Vestra obedientia in omnem locum divulgata est. Gaudeo, inquit, de vobis. Sed volo vos sapientes esse in bono, et simplices in malo . Hunc timorem vel dolorem, hanc cupiditatem, hoc gaudium qui reprehendere nes non solum Deo placuit, sed etiam quosdam inter criminosos, quod essent sine affectu, culpavit. Sed et propheta, dicendo: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi ; et ex persona Domini, Sustinui qui simul mecum contristaretur, et non fuit , talem laetitiam tristitiamque commendat. Cum vero alius dicit, Timor Domini expellit peccatum ; et, Concupiscentiarehendit, sed etiam laudat spiritalis concupiscentiae, et divini timoris affectum. 2. Non ergo has affectiones habendo, sed eis male utendo delinquimus. Quia humanorum affectuum proprietas hominis indicat Creatorem; qualitas, bonam vel malam significat voluntatem; ac sic, motus hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
gauoent de temptatione liberati. Ac ꝑ hoc recta mens
in eccłi̾asticis laborib operosus. in eocidianis disputa.¬
cionib clarus: in onũ sua actione compũetꝰ in erposi.¬
cione fidei nr̃e catholicus. in questionibꝰ absoluendis
acutus. in reuincendis heretieis circũspectꝰ in erpla¬
nanois scripturis canoeis cautus. ipse ergo quẽ in bis
libellis ꝓ possibilitate sequutꝰ sum: hanc questionẽ oe
quia agitur: hoc modo determinat dicens. himotus. hi
affectus de amore boni et de scã karitate uenientes. si
uiera uocandi sunt sinamꝰ ut ea q̃uere uicia sunt. iut.¬
ciutes aio cemꝰ. S: eũ ueram rationẽ sequnt᷑ istȩ a ffectioner
quanoo ũ oportet aohibent᷑ quiseas tẽ morhos seu iicusas
passiones audeat dicere: Quas affectiones ut ex morta.¬
litatis condicione nobis ine̾e̾ monstraret. ⁊ huic lute
necessarias nõ future: post aliquanta idem doctor ad.¬

Expanded text:
gaudent de tentationibus liberati: ac per hoc, recta mens gaudent de tentationibus liberati: ac per hoc, recta mens in ecclesiasticis laboribus operosus, in quotidianis disputationibus clarus, in omni sua actione compositus, in expositione fidei nostrae catholicus, in quaestionibus absolvendis acutus, in revincendis haereticis circumspectus, et in explicandis Scripturis canonicis cautus; ipse ergo, quem in his libellis pro possibilitate secutus sum, hanc quaestionem, de qua agitur, hoc modo determinat, dicens: « Hi motus, hi affectus de amore boni, et de sancta caritate venientes, si vitia vocanda sunt, sinamus ut ea quae vere vitia sunt virtutes vocequando ut oportet adhibentur, quis eas tunc morbos et vitiosas passiones audeat dicere ? » Quas affectiones ut ex mortalitatis conditione nobis inesse monstraret, et huic vitae necessarias, non futurae, post aliquanta idem doctor adj
Abbreviated transcription (Latin):
lũ seculi. nõ est inter uitia numerand̾: s potiꝰ intalien¬
dus
est uiciis inimicus. Iam illud quod dicunt boni uolũt.
mali cupiunt. uel boni gaudent. mali letant᷑. qͥ sane
mentis admittat. immo qui sana mente nõ redarguat
Cum et scriptura nr̃a hominẽ male uoluntatis increper
dicens. Noli uelle mentiri: ome mendatiũ . Et tullius ora:¬
cor amplissimꝰ cupiditatẽ ponit in bono. uͥ dicit. Cupio
patres conscripti me e̾e̾ dementẽ. Et apud illos uirgiliꝰ
gaudiũ uitupere̾t dicens. Hi metuunt. cupiunt. gau¬
leticia ponitur in bono. ꝓpħa dicentȩ. letamini in dño
⁊ erultare iusti. Pinde om̃s iusti ⁊ cota moꝵ seĩtate ꝑfec.¬
ti: sine aliqua stoicoꝵ distinctione suꝑflua: timent. et
cauent. uolunt. ⁊ cupiunt. Letant᷑ et gaudent. contris¬
tantur et dolent. S interest multi quid tuneant. aut
doleant. Metuunt hereditatẽ regni cȩlestis amittere.
cupiunt ad celestẽ patriã ꝑuenire. Dolent cemptati:

Expanded text:
lum saeculi: non est inter vitia numerandus, sed potius intelligendus est vitiis inimicus. 4. Jam illud quod dicunt, Boni volunt, mali cupiunt; vel, Boni gaudent, mali laetantur: quis sanae mentis admittat? imo quis sana mente non redarguat? Cum et Scriptura nostra hominem malae voluntatis increpet dicens; Noli velle mentiri omne mendacium ; et Tullius orator amplissimus cupiditatem ponat in bono, ubi dicit: Cupio, patres conscripti, me esse clementem ; et apud illos Virgilius gaudium vituperet, dicens: Hinc metuunt, cupiuntquum, propheta dicente: Laetamini in Domino, et exsultate justi . 5. Proinde omnes justi et tota morum sanctitate perfecti, sine aliqua Stoicorum distinctione superflua, timent et cavent, volunt et cupiunt, laetantur et gaudent, contristantur et dolent, sed interest multum quid timeant aut doleant. Metuunt haereditatem regni coelestis amittere; cupiunt ad coelestem patriam pervenire; dolent tentati,
Abbreviated transcription (Latin):
si carũ usus ex uolũtate procedat.
ideamus nc̃ qͥd diligencia disputacionis inue¬
niat et iam de quatuor affectionibꝰ quas uicia
ce̾ stulticia sapientiũ mundi huiꝰ existimat .n
mere. ac dolere. cũpere. uel letarr omĩnoᷤᷤ nõ possent
nͥ peccatores aut ꝑditi : recte nõ affect aliqui posent
dici. sed morbi at eũ tales animoꝵ motꝰ inueniantus
⁊i scĩs apostolis .i. ꝓpħis. qͥs ita desipiat. ut eosuicia ere¬
Idat.
ex qͥb deo placuert̃ illi qui uitiis plusquã ceteri bo¬
mines restiterunt. Itaq paulus apostolus de timore
sic loqͥt᷑. Timeo au̾ ne sic̃ serpens seduxit euam astucia¬
sua sic et ur̃i sensus corrũpant᷑ a castitate q̃ est. in xpͣo.

Expanded text:
si earum usus ex bona voluntate procedat. 1. Videamus nunc quid diligentia disputationis inveniat etiam de quatuor affectionibus quas vitia esse stultitia sapientium mundi hujus existimat. Nam si timere, ac dolere, cupere, vel laetari omnino non possent nisi peccatores aut perditi, recte non affectus aliqui possent dici, sed morbi. At cum tales animorum motus inveniantur in sanctis apostolis et prophetis, quis ita desipiat, ut eos vitia credat, ex quibus Deo placuerunt illi qui vitiis plus quam caeteri homines restiterunt? Itaque Paulus apostolus de timore sic loquitur: Timeo autem ne, sicut serpens seduxit Evam sua astutia, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate
Abbreviated transcription (Latin):
EQUs enim et monstra que nascuntur et ui¬
runt qͣ liba cito moriantur aut resurctura ne-¬
Gabuntur: aut ita resurrectura credenda sUI.
ac nõ potius corecta emendataq natura : absit enĩ ut illũ
bimenbrem qui nuꝑ natus ÷ in oriente. de quo fr̃s fide¬
ronimus. prb̃r scriptũ reliquit. absit inquã ut unũm
si gemini nascerentur. resurrecturos estimemus. Ita cetera
q̃ singłis qͥbq partub ampliꝰ ł minus aliqͥd habendo.
uł quadã nunia deformitate monstra dicuntur: ad huma¬
ne nature figuram resurrectione reuocabuntur. ita.
ut singlẽ anime. singła sua corpora obtineant: nullis
cohercentib etiã q̃cũq cohercentia nata fuerãt. s seorsũ
sibi singłis sua m̃bra gestantib qͥb humani corporis
qua mortaliũ creatur caro.¬

Expanded text:
eque enim et monstra quae nascuntur et vivunt, quantumlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resuac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in oriente, de quo, fratres dileronymus presbyter scriptum reliquit. Absit, inquam, ut unum si gemini nascerentur, resurrecturos aestimemus! Ita et caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis qua mortalium creatur caro
Abbreviated transcription (Latin):
eciam carnis inplebit᷑. harũ quatuor differentiar̃:
pͥma ÷ ante legeni. sccła sublege. c̾cia sub gra: quar¬
ta in pace plena atq ꝑfecta. Sic : ⁊ dei populus ordi
⁊ numero ⁊ pondere cuncta disponit. Nam fuit
pͥmitꝰ ante legẽ. scd̾o ꝑ legẽ. que data :̃ ꝑ moysen:
deinde sub grã: q̃ reuelata : ꝑ pͥmũ mediatoris aduẽ¬
tũ. Que qͥdẽ gr̃a nec ante defuit qͥb eam oportuit
inꝑtiri. quãuis in tẽporis dispensatione uelata et
fidem. salutem potuit inuenire. Aut uͦ nisi ullis
cognitꝰ fuisset. potuisset nobis ꝑ eoꝵ misterium alias
uit ȩtatũ. singuloꝵ qͦmq hominũ. gr̃a regeneratio¬
nis inuenerit. ibi ei remutũtur p̃terita uniuersa
peccata. ⁊ reatꝰ ille nascendo cõtractꝰ: renascondo
dissoluit᷑. tamq multũ ualet qd sp̃s ubi iut spi¬
rat: ut quidam scd̾m illã seruitutẽ sub lege eẽ non
uouerint. s cũ mandato incipiant adiutorium ha¬

Expanded text:
etiam carnis implebitur. Harum quatuor differentiarum prima est ante Legem, secunda sub Lege, tertia sub gratia, quarta in pace plena atque perfecta. Sic est et Dei populus ordinet numero et pondere cuncta disponit . Nam fuit primitus ante Legem; secundo sub Lege, quae data est per Moysen; deinde sub gratia, quae revelata est per primum Mediatoris adventum . Quae quidem gratia nec antea defuit, quibus eam oportuit impertiri, quamvis pro temporis dispensatione velata et fidem salutem potuit invenire, aut vero nisi et illis cognitus fuisset, potuisset nobis per eorum ministerium alias velut aetatum singulum quemque hominem gratia regenerationis invenerit, ibi ei remittuntur praeterita universa peccata; et reatus ille nascendo contractus, renascendo dissolvitur. Tamque multum valet quod Spiritus ubi vult spirat. , ut quidam secundam illam servitutem sub Lege non noverint, sed cum mandato incipiant adjutorium ha
Abbreviated transcription (Latin):
karitas in cordib nr̃is: ubere lex poterit. non
iuuare. Et p̃uaricatorẽ insuꝑ facere: qui de igno¬
rantia se excusare nõ possit: Regnat enĩ carnalis
cupiditas: ubi nõ ÷ dei Raritas: Scũ in altissimis¬
ignorãtie tenebris nulla resistente ratione. scd̾m
carnẽ uiuit᷑. ħ st̃ pͥma hominis. Deinde cũ ꝑ legem
cognitio facta fuerit peccati. si nõdũ diuinus adiu¬
uat sp̃s : scd̃m legẽ uolens uiuere uĩcit᷑. ⁊ sciens pec¬
cat. peccatoq subditꝰ seruit. A quo enĩ quis deiic¬
tus ÷: huic ⁊ seruus addictꝰ :.Idagente scientia mã¬
dati. ut peccatũ oꝑetur i homine omnẽ cõcupis¬
centiã. cum ulo preuaricationis adiecto: atq ita qdꝰ
seriptũ ÷ inpleatur. Lex subĩtrauit: ut habũsaret
aduersus carnẽ fortiore robore karitas: ut qͣuis ad¬
huc sit qd̾ homini repugnet ex homine nõ dũ tota
unfirmitate sanata: ex fide tam̃ ustꝰ uiuat. iusteq
uiuat. in qntũ nõ cedit. male cõcupiscentie delectati

Expanded text:
aritas in cordibus nostris , jubere lex poterit, non juvare; et praevaricatorem insuper facere, qui de ignorantia se excusare non possit. Regnat enim carnalis cupiditas, ubi non est Dei charitas. CAPUT CXVIignorantiae tenebris nulla resistente ratione secundum carnem vivitur, haec sunt prima hominis. Deinde cum per legem cognitio fuerit facta peccati, si nondum divinus adjuvat Spiritus, secundum legem volens vivere vincitur, et sciens peccat, peccatoque subditus servit: A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est ; id agente scientia mandati, ut peccatum operetur in homine omnem concupiscentiam, cumulo praevaricationis adjecto, atque ita quod scriptfortiore robore charitatis, ut quamvis adhuc sit quod homini repugnet ex homine, nondum tota infirmitate sanata, ex fide tamen justus vivat, justeque vivat, in quantum non cedit male concupiscentiae, vi
Abbreviated transcription (Latin):
implere ab illo ut possĩt iugit̾ petunt. Cum potuerit̃.
illi gras agut̃. Bona eiꝰ q̃ fuerit᷑ cõsequuti: etiã aliis cõ¬
ferre socialit᷑ uolut᷑. Et usq in suos inimicos dilectio¬
nis sue latitudinẽ porrigentes: hoc om̃s cupiunt ẽẽ

Expanded text:
implere, ab illo ut possint jugiter petunt, cum potuerint implere, ab illo ut possint jugiter petunt, cum potuerint illi gratias agunt, bona ejus quae fuerint consecuti etiam aliis conferri socialiter volunt et usque in suos inimicos dilectionis suae latitudinem porrigentes, hoc omnes cupiunt esse
Abbreviated transcription (Latin):
poscit. dm̃ pͥncipalit᷑ diliguamꝰ. et ꝓpt̾ ipsũ in ipso ea qͦ
diligenda sut̃ tãtũ quantũ ipse p̃cepit diligamꝰ. Ipsi
cõiunciores familiaritas fac̃: si eos fama nõ reꝓbat. es
uita conmendat. nosamplius impendamꝰ. omĩuil
ꝓfectꝰ nr̃os ẽẽ credamꝰ. ⁊ de alioꝵ peccatis tãꝗͣ.de nris
misericordit᷑ iugeamꝰ. Sic gͦ possunt inhac uitacẽe i
ꝑfecni:
qui ꝑfecte diligut᷑ dm̃. Et illi ꝑfecte oiligu̾t dm̃: qui
uolendo qd̾ uult os. ⁊ nolendo qd̾ ñ uult. nec ullis pec¬
catis qͥb offendit᷑ adqͥescunt. ⁊ semꝑ se ad uircutes qͥs
ipse dignat᷑ oonare oiligendas. ⁊ habendas extendut̃.
hii sũt qͥ omĩa bona q̃ implere potuerit᷑: ab illo se adiu¬
tos. ut possit᷑ ueracit̾ credut᷑. Quic qͥd male cõmiserĩt.
uicio sue uolũtatis ad scͥbut᷑. Quic qͥo boni nõ potuerit᷑.

Expanded text:
scit, Deum principaliter diligamus, et propter ipsum in ipso ea quae scit, Deum principaliter diligamus, et propter ipsum in ipso ea quae diligenda sunt, tantum quantum ipse praecipit, diligamus. Ipse conjunctiores familiaritas facit, si eos fama non reprobat et vita commendat, nos amplius impendamus, omnium profectus, nostros esse credamus, et de aliorum peccatis tanquam de nostris misericorditer lugeamus. Sic i, qui perfecte diligunt Deum, et illi Deum perfecte diligunt, qui volendo quod vult Deus, et nolendo quod non vult, nec ullis peccatis quibus offenditur acquiescunt, et semper se ad virtutes quas ipse dignatur donare diligendas et habendas extendunt. Hi sunt qui omnia bona, quae implere potuerint, ab illo se adjutos ut possint veraciter credunt, quidquid mali commiserint, vitio suae voluntatis ascribunt, quidquid boni non potuerint
Abbreviated transcription (Latin):
etiã grauit᷑ in talieoꝵ dilectione pęccamꝰ. Proide scd̃m
nos ꝓrrimos om̃s diltͣmꝰ diligimꝰ: quando ad mores bonos. et
ad et̃nã uitã cõsequendã. sic̃ nobis eoꝵ saluti cõsulimus.
quando nos in eoꝵ peccatis ac ꝑicłis cogitamꝰ. ⁊ sic̃ nobis
sub uenire optaremꝰ. ita eis ꝓuirib subuenimꝰ. aut si¬
facultas defuerit. uolũtatẽ subueniendi tenemꝰ. Qua
uelis et ꝓximo. Iili uͦ plusꝗͦ. se oiligut᷑ om̃: qͥ pro eiꝰ amor
sue ad tempꝰ saluti nõ parcut᷑. se ipsos tͥbulacionib ac
ꝑiełi̾s tradũt. nudari facultatib propͥis. patrie sue
parati st̃. x ut totũ dicam. ipsã corporis mortẽ. nõ slũ
nõ refugiut᷑. s etiam libenter excipiunt. ambientes a
corporis sui uita magis quã a deo uita uite sue discedere.
Iste gͥ nobis dilectionis ordo seruandus est: iusta illud qd̃

Expanded text:
etiam graviter in tali eorum dilectione peccamus. 3. Proinde secundum etiam graviter in tali eorum dilectione peccamus. 3. Proinde secundum nos proximos omnes diligimus, quando ad mores bonos, et ad aeternam vitam consequendam, sicut nobis, saluti eorum consulimus; quando nos in eorum peccatis ac periculis cogitamus; et sicut nobis subveniri optamus, ita eis pro viribus subvenimfacultas defuerit, voluntatem subveniendi tenemus. Quavelis et proximo. Illi vero plus quam se diligunt Deum, qui pro ejus amore suae ad temppericulis tradunt, nudari facultatibus propriis, patriae suae parati sunt, et, ut totum dicam, ipsam corporis mortem non solum non refugiunt, sed etiam libenter excipiunt, ambientes a corporis sui vita magis quam a Deo vita vitae suae discedere. Iste igitur nobis dilectionis ordo servandus est, juxta illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut saluti ac fragilitati eiꝰ naturalit̾ consulamꝰ: ⁊ agamꝰ.
quatinꝰ spiũ ordinate subiectũ ad eternã salutem accepta
in mortalitate ⁊ incorruptione ꝑueniat: nõ sius uolupta.¬
tib diffluendo anime rigorẽ sibi cesentis emolliat. pu¬
ritatẽ poliuat.: ⁊ totã dignitatẽ sue delectationis morbo
corrũpat. Proximos aũ tẽ oiligimꝰ sic̃ nos : sinõ ꝓpt abib¬
As utilitates ma̾s. nõ ꝓpt̾ sperata bñficia uel accepta
nõ ꝓpter cisfinitates aut cõsanguinitates. s. ꝓpt̃ hoc tãtũ
no str uature nĩe participes oiligam. Quia ñ ecicatt
nos ipsos amamiꝰ qͥndo ꝓpt̃ ila superiꝰ oicta. duligis ncurt
filius.
materaut filia: nepios aut neptis ÷ carnalit᷑ qͥppe amat:
sunt om̃s homines nature nr̃e sic̃ oiri participes. Nã
si propinqͦs nr̃os qͣuis incõpositos. turpes. ac malemo.
deratos. plusꝗͣ. qͦsubet scõs. qͦsa nobis scd̾m sanguinẽ
uocamꝰ extraneos diligamꝰ: nõ solũ carnalit̾ diligimꝰ s

Expanded text:
ac fragilitati naturaliter consulamus et agamus quatenus spiritui ordinate subjectam ad aeternam salutem, accepta immortalitate et incorruptione perveniat non suis voluptatibus diffluendo animae rigorem sibi cedentis emolliat, puritatem polluat, et totam dignitatem suae delectationis morbo corrumpat. Proximos autem tunc diligimus sicut nos, si non propter aliquas utilitates nostras, non propter sperata beneficia vel accepta, non propter affinitates vel consanguinitates; sed propter hoc tantum, quod sunt naturae nostrae participes, diligamus: quia non eos sicut nos ipsos amamus, quando propter illa superius dicta diligimus. filius, mater aut filia, nepos aut neptis est, carnaliter quippe amat, sunt omnes homines naturae nostrae, sicut dixi, participes. Jam si propinquos nostros, quamvis incompositos, turpes ac male moratos, plusquam quoslibet sanctos, quos a nobis secundum sanguinem vocamus, extraneos diligamus, non solum carnaliter diligimus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cũ ouectione ꝑficimꝰ: si tam̃ am̃ caritate ꝑfecta q̃
nobis ab illo ẽ. ex toto corde ⁊ ex tota anima ⁊ ex totis uis¬
cerib diliguamus: Ex ea enĩ parte qͥs peccat : ex qua minꝰ
diligit dm̃. Quẽ si ex coto corde diliguamꝰ : nicħ erit in
nobis unde peccati desideriis seruiamꝰ. Et qͥd ÷ dm̃ dili¬
gere. nͥ illo occupari animo. concipere fruende uisio¬
nis eiꝰ effectũ. peccati odiũ. mũdi fastidiũ. diligere etiã
primũ. quẽ ee̾ censuit diligendũ. in ipso amore seruare
legitimũ modũ. nec ꝑu̾tere oilectionis ordinẽ constitu.¬
tũ : Ꝙrdinem oilectionis illi ꝑuertũt: nec modũ diligẽdi
custodiuĩt: qͥ aut mũdum qͥ contep̾nendus ÷ diligũt. aut
corpora sua minus diligenda plus oiigat. aut ꝓrrimos¬
nõ sic̃ se ipsos. aut dm̃ plusq se ipsos forte nõ diligũt.
s de mũdo qd̾ diligi omino nõ debeat: ipsiꝰ diũĩ nr̃i iħti ꝑ¬

Expanded text:
m caritate perfecta, quae nobis ex illo est, ex toto corde, ex tota anima, et ex totis viribus diligamus. Ex ea enim parte quis peccat, ex qua minus diligit Deum; quem si ex toto corde diligamus, nihil erit in nobis, unde peccati desideriis serviamus. Et quid est diligere Deum, nisi illi copulari animo, concipere fruendae visionis ejus affectum, peccati odium, mundi fastidium, diligere etiam proximum, quem in se censuit diligendum, in ipso amore servare legitimum modum, nec pervertere dilectionis ordinem constitutum? Ordinem dilectionis illi pecustodiunt, qui mundum, qui contemnendus est, diligunt aut corpora sua minus diligenda, plus diligunt, aut proximos sicut seipsos aut Deum plusquam seipsos forte non diligunt. Sed de mundo, quod diligi omnino non debeat, ipsius Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa statura sit reuiuiscentium singłoꝵ. qr
fuerat diuersa uiuentiũ: aut macri cũ eadẽ macie.
aut pinguescũ eadem pinguedine reuiuiscant. S hoc:
in cõsilio creatoris. ut effigie sua cuiꝰq ꝓpͥetas. ⁊ discerni¬
bilis similitudo seruetur. In ceteris aũ corporib bonis.
eqͣlia cuncta reddantur. ita modificabitur illa ĩ uno¬
quoq materies. ut nec aliqͥd ex ea pereat. & qd̾ alicui
defuerit. ille suppleat: qͥ etiã de nichilo potuit qd uolus
operari. Si aũ in corporib resurgentiũ rationabilis
ineqͣlitas erit. sic̃ ÷ uocũ qͥb cantus inpletur. hoc fit
unicuiq de materia corporis sui. qd̾ ⁊ hominẽ reddat
angelicis cȩtib. ⁊ nichil ĩconueniens eoꝵ ingerat sensib

Expanded text:
diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium; aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur; ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur, hoc fiet cuique de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensib
Abbreviated transcription (Latin):
agant : non unde offensi aliqͥb peccatoꝵ sordi b eru¬
bescant. Quia ibi nec ulla peccata nec peceatores
ert̃: & qͥ ibi fuerit iã peccare non potert̃. Nec late¬
bit iã ꝑfecte beatos aliqͥd secretoꝵ : qui quod ÷ lõs
p̃stantius. ipsũ uisuri st̃ mũdis cordib deum.
Q uaindoqͥdem humana creatura ita ꝑfecta erit:
ut ĩ melius aut decerius ultra mutari nõ posss
Cuius humane stibstãtie ad cõditoris sui similit¬
pinẽ sublimante : omia bona q̃ naturalit̃ accepo

Expanded text:
agant, non unde offensi aliquibus peccatorum sordibus eruagant, non unde offensi aliquibus peccatorum sordibus erubescant; quia ibi nec ulla peccata, nec peccatores erunt, et qui ibi fuerint, jam peccare non poterunt. Nec latebit jam perfecte beatos aliquid secretorum, qui, quod est longe praestantius, ipsum visuri sunt mundis cordibus Deum: quandoquidem humana creatura ita perfecta erit, ut in melius aut deterius ultra mutari non possit. 2. Cujus humanae substantiae ad Conditoris sui similitudinem sublimatae, omnia bona quae natural
Abbreviated transcription (Latin):
AEC est contemplatiua uita beata: adqu¬
Qui bonoꝵ operũ cõsumatione ꝑuenert̃.
beatis angłis similes erũt. ⁊ simul cum
deo suo sine fine regnabt̃. Quod hic oredi¬
dert̃ ibi uidebt̃. sui creatoris substantiã mundis co¬
dib cõtemplantes: et̃na exultatione gaudebt̃. diuina
delectatione ac mutua dilectione possessi: deo fua
in ęt̾nũ ⁊ inuicẽ sibi felicit̾ adherebt̃. Receptis ci
incorruptione atq inmortalitate corꝑib munici¬
patũ patͥe celestis accipient: atq eius in et̃nũ ciue
effecti ꝓmissa p̃mia reportabt̃. Ibi eis eruberabit
tanta lecicia. tanta cel estiũ grã gaudioꝵ: ut remi¬
neratori suo ꝓ tantis munerib gras agant.⁊ nul¬
lum fastidiũ ex affluentiũ bonoꝵ ꝑceptione sustine¬
ant. Ibi ita patebunt singłoꝵ sitgłi̾s iñtes: sicut
corporalib oculis subiacent facies corporales. Qui
humanoꝵ pectoꝵ tanta ibi erit ⁊ tam ꝑfecta mũ¬
dicia. ut habeant unde mundatori suo deo grãs

Expanded text:
aec est, inquit, vita beata, ad ququi bonorum operum consummatione pervenerint, beatis angelis similes erunt, et simul cum Deo suo sine fine regnabunt. Quod hic crediderant, ibi videbunt, sui creatoris substantiam mundis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione gaudebunt, divina ac mutua dilectione possessi, Deo suo in aeternum et invicem sibi feliciter adhaerebunt. Receptis cum incorruptione atque immortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient; atque ejus in aeternum cives effecti, promissa praemia reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta laetitia, tanta coelestium gratia gaudiorum, ut et remuneratori suo pro tantis muneribus gratias agant, et nullum fastidium ex ipsa affluentium bonorum perceptione sustineant. Ibi ita patebunt singulorum singulis mentes, sicut corporalibus oculis subjacent facies corporales: quia humanorum pectorum tanta ibi erit et tam perfecta munditia, ut habeant unde mundatori suo Deo gratias
Abbreviated transcription (Latin):
Ropter qd̾ dictum ÷. Caro ⁊ sanguis regnũ dei
nõ possidebt̃. Et tãquã exponẽs qͥd dixerit: neq
corruptio inquit incorruptionẽ possidebit.
Q uod prius dixit caro ⁊ sanguis. hoc posterius dixit cor¬
ruptio. Et qd̾ pͥus regnũ dei. hoc posteriꝰ ĩcorruptionem.
I rantũ aũ attinet ad substantiã. etiam tẽ caro erit: Ppt̃ qd̾
⁊ pꝰ resurrectionẽ corpꝰ xp̃i caro appellata ÷. S ideo ait apłs.
seminat᷑ corpꝰ anunale: resurget corpꝰ spiritale. qm̃ tanta
erit cõcordia tẽ carnis ⁊ sp̃s uuuficante spũ sine sustenta-
culi aliciuus indigentia subditã carnẽ: ut nichil nob̾
repugnet ex nobis. Set sic̃ foris neminẽ. ita nec intꝰ
nos ipsos paciamur inimicos

Expanded text:
ter quod dictum est: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Et tanquam exponens quid dixerit: neque incorruptio, inquit, corruptionem possidebis : quod prius dixit caro et sanguis, hoc posterius dixit corruptio; et quod prius dixit regnum Dei, hoc posterius incorruptionem. Quantum autem attinet ad substantiam etiam tunc caro erit. Propter quod post resurrectionem corpus Christi caro appellatum est. Ideo ait Apostolus: Seminatur corpus animale, surget spirituale ; quoniam tanta erit concordia carnis et spiritus vivificante spiritu sine susculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis; sed sicut foris neminem, ita nec intus nos ipsos patiamur inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ẽẽ uilescat. Quicqͥd nitidũ: futu roꝵ contĩ¬
placione sordescat. Hec abhis q̃ iam ꝑ gra̾m dĩ elisi
se paciatur elidi : quia et turpius uidetur animꝰ
ab his uiciis uinci q̃ uicerat. Et nicbil ei ꝓsit aliqua
suꝑasse : si alicui qd̃ neglexerat suꝑare subiacet. Quas
nõ ille fortis haberi solet qͥ adeundis laborib ꝑiculis¬
q claruerit: aut frenandis uoluptatib ac dn̾andis
fortitudinis appellacione censendus est : qui nichil
sibi uicii rebellare. aut dominari ꝑmiserit modo.
Absit ignauia: ne nos id ꝰ sꝑemꝰ posse quod possumuꝰ
ascribamus. Q uia siue de munere dei quo fortesesi¬
mur desperemus. siue nos de nr̃a possibilitate iactesi.
idonei ad resistendum uiciis ẽe̾ nõ possumꝰ. Et utiq ani¬
mi fortitudo tam desperandi debet ignauiam excutere:
quam iactantiam contra ire

Expanded text:
videtur esse, vilescat; quidquid nitidum, futurorum contemvidetur esse, vilescat; quidquid nitidum, futurorum contemplatione sordescat; nec ab his quae jam per gratiam Dei elisit, se patiatur elidi: quia et turpius videtur animum ab his vitiis vinci quae vicerat: et nihil ei prodest aliqua superasse, si alicui quod neglexerit superare subjaceat: quando non ille fortis haberi soleat qui in adeundis laboribus periculisque claruerit, aut frenandis voluptatibus ac domandis fortitudinis appellatione censendus est, qui nihil sibi vitii rebellare, aut dominari permiserit: modo absit ignavia, ne nos id desperemus posse quod possumus;tiam possumus ascribamus. Quia sive de munere Dei, quo fortes efficimur, desperemus; sive nos de nostra possibilitate jactemus, idonei ad resistendum vitiis esse non possumus. Et utique animi fortitudo tam desperandi ignaviam debet excutere quam jactantiae contraire
Abbreviated transcription (Latin):
sustineneia tẽ ÷ uera paciencia. si fuerit iusta: et in
seis
uista ÷ paciencia quoꝵ nec dolorib nec uoluptatib cadet
mentis inuiete constancia. S hec animi fortitudo abit
est nobis: cui cum ꝓpħa cantamus. Fortitudo mea et
laudacio mea dñs: ⁊ factꝰ est mͥ in salutẽ. Fortitudo nr̃a
est: que ita noscontra oĩa uicia in uicta protectione
corroborat. ut animũ nr̃m nec blanda dissoluat: nec
aduersa deiciant. Et tc̾ laus nra dñs fit. si nõ nos de
munerib dei. s diuina in nobis cupiamꝰ munera p̃di
carnalib desideriis cedat. nullis uoluptatib adqͥescat.
ambicione̾ ac popularem głam uincat. Non eu peccu¬
nie amor addicat. nõ acerbitas passionũ dampnoꝵq
subiciat. Sit illi d̾s laus tota: ꝑfecta gła. Dilecto
pura. spescerta securitas firma. possibilitas sana
sanitas incorrupta. Ut ei quicqͥd carnalib plac et in
hoc mundo uisescat. displiceat: quicqͥd p̾ciosum

Expanded text:
et in eis justa est patientia quorum nec doloribus, nec voluptatibus cedit mentis invictae constantia. Sed haec animi fortitudo ab illo est nobis cui cum propheta cantamus: Fortitudo mea, et laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem . Fortitudo nostra est, quia ita nos contra omnia vitia invicta protectione corroborat, ut animum nostrum nec blanda dissolvant, nec adversa dejiciant; et tunc laus nostra Dominus fit, si non nos de muneribus Dei, sed divina in nobis cupiamus munera praecarnalibus desideriis cedat, nullis voluptatibus acquiescat, ambitionem ac popularem gloriam vincat. Non eum pecuniae amor addicat, non acerbitas passionum damnorumque subjiciat. Sit illi Deus laus tota, perfecta gloria, delectatio pura, spes certa, securitas firma, possibilitas sana, sanitas incorrupta: ut ei quidquid carnalibus placet, in hoc mundo displiceat; quidquid pretiosum
Abbreviated transcription (Latin):
superabiles asꝑis passionib facit mu̾di cupiditas. in qͥb
non paciencia laudanda. est s miranda duricia. Cos au̾
qͦs ad coleranciã passionũ fortes dei caritas reddit. mil¬
la delectacio carnis. smiala uoluptas. malae blanoa
corrumpit. Qm̃ si non qͥs s propter qͥd paciamur
plurimũ refert. non in ois est paciencia qui ȩquani¬
mit᷑ paciuntur angencia : s in eis tantũ qͦs fortiter
fac᷑ sustinere uisticia. Ueniq oñsait. Beati qui perse.

Expanded text:
superabiles asperis passionibus facit mundi cupiditas: in quibus superabiles asperis passionibus facit mundi cupiditas: in quibus non patientia laudanda est, sed miranda duritia. 2. Eos vero quos ad tolerantiam passionum fortes Dei caritas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas male blanda corrumpit. Quoniam si non quid, sed propter quid patiamur, plurimum refert: non in eis est patientia qui aequanimiter patiuntur angentia, sed in eis tantum quos fortiter facit sustinere justitia. Denique Dominus non ait, Beati
Abbreviated transcription (Latin):
riimi fortitudo ea debet intelligi: que noͣ solũ
diuersis pulsata molestiis : inconcussa ꝑmaneat.
sea etiam nullis uoluptatũ illecebris resoluta. succũ.¬
bat. Alioquin si impetus qͥdem maloꝵ seuientiũ fran.¬
gat. si calamitatib qͥb libet in pactis obsistat. si uiter
iniuiriarũ seua. inter ꝓcellas angentiũ p̾ssurarum.
inter inimictẽias ⁊ dampna p̾sentia. atq multimo.¬
das ꝑ sequuciones infatigata ꝑsistat: & cam̃ de ipsa se
aduersarioꝵ sustinentia iactet. nec de dono dei quo
illustrat᷑ exultet: si carnalit᷑ se de uulgi fauore quo
p̃dicatur exulter. oblectet. plusq gaudeat ex eo qd
laudatur. quã ex eo qd̾ habet unde lauoetur. et ꝑ
hoc humanã laudem diuinis oꝑib anteponat. ⁊ qͥs
dubitet hanc animi intencionem uirtutẽ dici non
posse : Que si uirtꝰ e̾e̾t: fortiter etiam blandimentis ta.¬
lib repugnaret: nec adqͥesceret mollib que adĩuuante
dño dura queq uel asꝑa suꝑasset .Q. uo fiant namq in¬

Expanded text:
nimi fortitudo ea debet intelligi quae non solum diversis pulsata molestiis inconcussa permaneat, sed etiam nullis voluptatum illecebris resoluta succumbat. Alioquin si impetus quidem malorum saevientium frangat, si calamitatibus quibuslibet impactis obsistat, si inter injuriarum saeva, inter procellas angentium pressurarum, inter inimicitias ac damna praesentia, atque multimodas persecutiones infatigata persistat, et tamen de ipsa se adversariorum sustinentia jactet, nec de dono Dei, quo illustratur, exsultet, sed carnaliter se de vulgi favore, quo praedicatur, oblectet; plusque gaudeat ex eo quod laudatur, quam ex eo quod habet unde laudetur; et per hoc humanam laudem divinis muneribus anteponat: quis dubitet hanc animi intentionem virtutem dici non posse? Quae si virtus esset, fortiter etiam blandimentis talibus repugnaret; nec acquiesceret mollibus quae, adjuvante Domino, dura quaeque vel aspera superasset. Quosdam namque in
Abbreviated transcription (Latin):
S aꝑtiꝰ dñs in euangłio appellans ĩpiã ciuitatẽ. qͦtiẽs in qͥt uo-¬
lui cõgregare filios tuos sic̃ gallina pullos suos: ⁊ noluisti.
Tamꝗͣ. dĩ uoluntas superata sit hominũ uolũtate: ⁊ ĩfumiᷤ¬
simis nolendo ĩpedientib nõ potuit facere potentissimus
qd uolebat. Et ubi ÷ illa omĩpotentia qͣ in celo ⁊ ĩ terra omĩa
q̃c̃q uoluit fec̃. si colligere filios ierłm uoluit ⁊ nõ fec̃ An
potius illa qͥdẽ filios suos ab illo colligi noluit. . S ea qͦq
nolente filios eiꝰ collegit ipse qͦs uoluit. qr ĩ cȩlo ⁊ ĩ terra nõ
quedã uoluit .i fec̃: quedã uͦ uoluit ⁊ nõ fec̃. s omĩa qͣcũq
uoluit fec̃. Quis porro tã ĩpie desipiat. ut dicat om̃ ma¬
las hominũ uolũtates qͣs uoluerit. qͣndo uoluerit. ubi uo¬
luerit. in bonũ nõ posse cõuertere: s cũ fac̃. ꝑ miscoiao¬

Expanded text:
pellans impiam civitatem, Quoties, inquit, volui colligere filios tuos sicut gallina pullos suos, et noluisti ! tanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, qua in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, fecit; si colligere filios Jerusalem voluit, et non fecit? An potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegit ipse quos voluit? quia in coelo et in terra, non quaedam voluit et fecit, quaedam vero voluit et non fecit; sed omniaonis. Quis porro tam impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non posse convertere? Sed cum facit, per miserico
Abbreviated transcription (Latin):
districtione iam fregerat: et stomachũ suũ aque ꝑcep¬
tione corruꝑat. modico uino uti debere p̾cepit dicens.
Noli adhuc aquam bibere : s modico uĩno utere. ꝓpter
stomachũ tuũ et ꝓpt̾ frequentes tuas infirmitates. Ac
ꝑ hoc nichil contra abstinenciã faciut᷑: qͥ uinũ non
ꝓ ebrietate s tantũ ꝓ corporis salutẽ ꝑcipiunt. Nec
hoc eis offert. uoluntes s ꝑmittit ĩfirmitas. Iue si di¬
fuerit. auino ÷ abstinetidũ. ne uini ꝑceptio q̃ infirmũ
sustentat. sanũ corpꝰ incendat. qm̃ qͥdem uino uti ⁊ usus
habere oleo: nullus dixerit e̾e̾ peccatũ. S hec ideo non
debemꝰ carni desideranti prãre: ne cũ illi licita cõce¬
dere ceperimꝰ. poscat illicita: et sibi obsequentes ĩ min¬
mis. in flagicia punienda cõpellat. Ac naturali ordine
ꝑtͦb̾ato: nõ spui corpꝰ. sed sp̃s corpori dnãtiti deseruat.

Expanded text:
districtione jam fregerat, et stomachum suum aquae percepdistrictione jam fregerat, et stomachum suum aquae perceptione corruperat, modico vino uti debere praecipit, dicens: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates . Ac per hoc, nihil contra abstinentiam faciunt qui vinum non pro ebrietate, sed tantum pro corporis salute percipiunt, nec hoc eis offert voluntas, sed permittit infirmitas: quae si defuerit, a vino est abstinendum, ne vini perceptio quae infirmum sustentat, sanum corpus incendat. Quandoquidem vino uti, et usui habere oleum, nullus dixerit esse peccatum; sed haec ideo non debemus carni desideranti praestare, ne cum illi licita concedere coeperimus, poscat illicita, et sibi obsequentes in minimis, in flagitia punienda compellat, ac naturali ordine perturbato, non spiritui corpus, sed spiritus corpori dominanti deserviat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ enĩ sic peccat ille qͥ cõsulendi: qͦ mͦ ille qui nocẽd
uolũtate mentitur. A ut uero cantũ nocet. qͥ uid¬
torẽ mentiendo ĩ diuersũ iter mitit: quantum i
qui uiam iute m̃datio fallẽte deprauat:
Nemo sane mentiens iudicandus est: qui dic̃ falsum quod
putat uer̃: qm̃ quantũ in ipso ÷ nõ fallit ipse s fallitur.
Non itaq mendatii. s aliquando temeritatis arguendus ÷:
qui falsa incautiꝰ credita ꝓueris habet. Potuis qr con-¬
trario qͣntũ in ipso: ille mentitur: qͥ dicit uerũ qđ pu-¬
tat falsũ: Quantũ enĩ ad animũ eius attinot. qr nõ
qđ sentit hoc dic̃: nõ uerũ dic̃ qͣmius uerũ inueniat᷑ e̾eᷤ
qd dicit. Nec ullo mͦ liber ÷ a ñdatio. qͥ ore nesciens uer̃
loquitur. sciensaũ uoluntate mentitur. Nõ consideratis
÷ qͥ nesciens fal sum dic̃. qmͣ id uer̾ putat: quã qͥ menciẽdi
animũ sciens gerit. nesciens uer̾ eẽ quod dic̃ Ille nãq

Expanded text:
atur. Non enim sic peccat ille qui consulendi, quomodo ille qui nocendi voluntate mentitur: aut vero tantum nocet qui viatorem mentiendo in diversum iter mittit, quantum is qui viam vitae mendacio fallente depravat. Nemo sane mentiens judicandus est, qui dicit falsum quod putat verum: quoniam quantum in ipso est, non fallit ipse, sed fallitur. Non itaque mendacii, sed aliquando temeritatis arguendus est, qui falsa incautius credita pro veris habet. Potiusque e contrario, quantum in ipso est, ille mentitur, qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, quia non quod sentit hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit: nec ullo modo liber est a mendacio, qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem voluntate mentitur. Non consideratis est qui nesciens falsum dicit, quoniam id verum putat, quam qui mentiendi animum sciens gerit, nesciens verum esse quod dicit. Ille namque
Abbreviated transcription (Latin):
natione iuolasset. Esto gͦ omib uiuendi forma. esto erẽ¬
plo. Precede et in aetui: quos in castitatis scĩficatione
p̃curris. uirginẽ te in om̃ib exhibe. nulli corruptio.¬
ni subiciatur tuũ corpꝰ. Cuiꝰ corpꝰ integrũ est: sit et in¬
uiolabilis cõuersatio. Et qmͣ ut inerordio epłe p̾fati
sumꝰ te dei sacrificiũ factam. qd̾ utiq sc̃ĩtatẽ suã etiã
aliis imꝑtit. ot qͥsqͥs ex eo digne sup̾serit: scifi cationis
et ipse fit particeps: ita gͦ et ꝑ te qͣsi ꝑ diuinã hostiã
as. ut qͥsqͥs uitã tuã aut auditu. aut uisu cõtigerit.
scĩficationis uim sentiat. et in tantũ sibi intelligat
gre ex tua conuersatione transfundi. ut oũ te unitari
concupiseit. dei sacrificio et ipse dignus sit ame N

Expanded text:
ariti. Esto ergo omnibus uiuendi forma, esto exemplum, praecede et in actu quos in castitatis sanctificatione praecurris. uirginem te in omnibus exhibe: nihil corruptionis obiciatur capiti tuo. cuius corpus integrum est, sit et inuiolabilis conuersatio. et quoniam in exordio epistolae praefati sumus te Dei sacrificium factam, quod utique sanctitatem suam etiam aliis inpertit, ut quisquis ex eo digne sumpserit, sanctificationis et ipse sit particeps, ita ergo et per te quasi per diuinam hostiam as, ut quisquis uitam tuam uol auditu uel uisu contigerit, sanctificationis uim sentiat et tantum sibi intellegat gratiae ex tua conuersatione transfundi, ut, dum te imitari concupiscit, Dei sacrificio et ipse sit dign
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝑfectior uideat᷑ ẽẽ. quo senior est : quia oñs iħ̾s qͥ nobis
uiuendi relidͥo exemplũ. proficiebat nõ etate tantũ cor¬
porea. s i sapiencia et gr̾a spu̾ali. corã deo ⁊ hominibus.
m̾e tempus in qͦ te nõ meliorẽ senseris: hoc te estima ꝑdi¬
disse. Ceptũ uirging̃tatis ꝓpositũ ao finẽ usque conserua:
quia nõ inchoasse tantũ s ꝑfecisse uirtutis est: siẽ in euan¬
gelio ous̃ ant. ¶.ui ꝑseuerauerit usqi siuẽ hie siliues

Expanded text:
eo perfectior uideatur esse quo senior es, quia Iesus, qui nobis eo perfectior uideatur esse quo senior es, quia Iesus, qui nobis uiuendi reliquit exemplum, proficiebat non aetate tantum corporea, sed et sapientia et gratia spirituali coram Deo et hominibus. omne tempus in quo te non meliorem senseris, hoc te aestima perdidisse. Coeptum uirginitatis propositum ad finem usque conserua, quia non inchoasse tantum, sed perfecisse uirtutis est, sicut in euangelio Dominus ait: qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus
Abbreviated transcription (Latin):
post factũ penitenciam ingerit. ꝓ maximo cͥmine ꝓprii
cruinis ab hominatione declina. Satis tranqͥliam et qͥetã¬
reqͥescam aliũ nͥ suꝑ humilẽ et qͥetũ. et trementẽ uerba
mea : omĩum oꝑum et cogitacionũ tuarũ speculatorem
om̃ crede. et caue neqͥd qd̾ ouunis occłis indignũ sit. aut
opereris aut cogites. Cũ orationẽ celebrare desideras. talẽ
te erhibe. qͣsi que sis cũ dno̾ loquutura. Cũ spsalmũ dicis
cuiꝰ uerba loquaris agnosce. et in conpuc̃tione magis ani¬
mi quã in tinnule uocis dulcedine delectare. Lacrimas
psallentis os magisquã uocis grã̾m cõꝓbat: sic̃ ꝓpħ̾a dic̃.
Seruite onõ in tumore: et exultate ei cũ tremore. Ubi timor
et tremor est: nõ ibi uocis el acio est. s. animi flebilis et lac̾¬
scriptũ est. Maledictꝰ homo: qͥ fac̃ oꝑa dni negligenter.
Crescat in te cũ annis grã: crescat cũ etate iusticia. et fides

Expanded text:
post factum poenitentiam ingerit pro maximo crimine, proximi post factum poenitentiam ingerit pro maximo crimine, proximi criminis abominationem declina. Satis quietam et tranqurequiescam alium nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? Omnium operum et cogitationum tuarum speculatorem Deum crede, et caue ne quid, quod diuinis oculis indignum sit, aut opereris ant cogites. cum orationem celebrare desideras, talem te exhibe, quasi sis cum Domino locutura. cum psalmum dicis, cuius uerba dicis agnosce, et in conpunctione magis animi quam in tinnulae uocis dulcedine delectare. lacrimas enim psallentis Deus magis quam uocis gratiam comprobat, sicut Propheta dicit: seruite Domino in timore et exultate ei cum tremore. ubi timor et tremor est, ibi non uocis elatio est, sed animi flebilis et lacriscriptum est: maledictus homo qui facit opera Domini neglegenter. Crescat in tecum annis gratia, crescat cum aetate iustitia, et fides
Abbreviated transcription (Latin):
sciens eiꝰ rei tantũ tea dño recepturã e̾e̾ mercedem. quã eiꝰ
timoris et dilectionis causa ꝑfeceris. Scã magis e̾e̾. quam
uideri stude.quia nichil ꝓdest estimari qd̾ nõ sis. Et dupli¬
cis peccati est. nõ habere qd̾ credit᷑: et qd nõ habeas simu¬
lare. In ieiuniis magis quã in epulis delectare. illius uidue
menior que nõ discedebat de templo ieuiniis ⁊ obsecrationib
seruiens deo die ac nocte. Et si uidua et qͥdem uidua talis
fuit. qualem nc̃ uirginẽ ẽe conuenit xpisᷤ diuine magis
iectionis conuiuũ dilige. et spũalib te saciari dapib con¬
cupisce. et illos potuis quere cibos. quib anima magis quã
corpꝰ reficitur. Carnus et uini species quasi coloris fom̃ta
et libidinis incitam̃ta fuge. et tẽ si forte uino eriguo utere.
eũ Rdiachi dolor et nimia corporis cõpellat infirmitas.
racundiam iuince: animositatẽ eohibe. Et qͥc qͥd illud. qo

Expanded text:
sciens ejus rei tantam te a Domino recepturam esse mercedem, quam ejus sciens ejus rei tantam te a Domino recepturam esse mercedem, quam ejus timoris et dilectionis causa perfeceris. Sancta magis esse quam videri stude; quia nihil prodest aestimari quod non sis, et duplicis peccati reatus est non habere quod creditur, et quod non habeas simulare. XVIII. In jejuniis magis quam in epulis delectare, illius viduae memor quae non discedebat de templo, jejuniis et orationibus Deo serviens die ac nocte. Et si vidua et quidem Judaea talis fuit, qualem nunc esse virginem convenit Christi? Divinae magis dilectionis convivium dilige, et spiritalibus te satiari dapibus concupisce. Illos potius require cibos quibus anima magis quam corpus reficitur. Carnis et vini species quasi caloris fomenta et libidinis incitamenta fuge. Et tunc, si forte, vino exiguo utere cum stomachi dolore nimio corporis compellat infirmitas. Iracundiam vince, animositatem cohibe, et quidquid illud est quod
Abbreviated transcription (Latin):
exore ur̃o nõ ꝓcedat. S si quis bonus ͤad edificationem fidei:
ut det gra̾m audientib. ẜ reciosa deolinga ẽ: q̃ non nͥ de di¬
uinis reb nouit uerba construere: ⁊ scm os unde celestia
semꝑ eloquia ꝓferunt᷑. absentiũ obtrectatores quasi ma-¬
lignos scripture auctoritate deterre: quia etiã hoc inter
uirtutes ꝑfecti hominis ꝓpheta connumerat. Si ante cons¬
pectũ iusti malignꝰ ad nichilũ deducatur. qͥ contra ꝓximũ
nõ probanda protulerit. Hon licet eniͣ tibi alterius uitu¬
perationẽ pacienter audire. quia nec ab aliis optas recipi
tuam. Iniustuͣ qͥppe est: quicqͥd contra euangłiũ xp̃i ue¬
nit. si alteri qd̾ tͥ ab alio fieri molestũ est : paciaris infer.¬
ri. Semꝑ linguã tuã de bonis assuesce loqui: et auditũ
tuuͣ ad bonoꝵ magis laudẽ. quã ad maloꝵ uituperatio¬
nẽ cõmoda. uide ut omĩa q̃cũq bene facisppt̃ om̃ facias:

Expanded text:
e ore vestro non procedat; sed si quis bonus est ad aedificationem fidei, e ore vestro non procedat; sed si quis bonus est ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Pretiosa Deo lingua est quae non nisi de divinis rebus novit verba construere, et sanctum os unde coelestia semper eloquia proferuntur. Absentium obtrectatores quasi malignos Scripturae auctoritate deterre; quia etiam uirtutes perfecti hominis Propheta commemorat, si ante conspectum iusti malignus ad nihilum deducatur qui contra proximum non probanda protulerit non licet enim tibi alterius uituperationem patienter audire. quia nec ah aliis optas recipi tuam. iniustum quippe est quicquid contra Christi euangelium uenit, si alteri quod tibi ab alteri quod fieri molestum est patiaris inferri. semper linguam tuam de bonis loqui adsuesce, et auditum tuum ad bonorum magis laudem quam ad malorum uituperationem accommoda. uide ut omnia quaecumque bene facis pro
Abbreviated transcription (Latin):
sublimitas ornat. Hisi apud illos qͥ nõ putant humanis cȩ¬
lestis p̃ponenda: aut si putant quã uanũ est. ut se ulis i
minorib p̃ferant. qͦs sibi in maiorib pares censeant:. et qͣsi
quaris contentionũ uerba et animositatis causas euita.
Discoro iarũ qͦ et littiũ. occasiones subtersuge. Ham si uist̾a
aplĩ doctrinã. seruũ dni litigare nõ opportet: quantomagis
dei ancillã nõ expedit.: Cuiꝰ uerecundior est serus: animus
debet ẽẽ modestior. Lingã a maloloquio cohibe: et ori tuo frenos
legis impone. ut ic̃ si forte ioquaris quando tacere peccatũ
sit: caue ne qͥd qd̃ in rep̃hensionẽ ueniat dicas. Lapis emis-¬
sus est. sermo ꝓlatus. Quaꝓpt̾ diu antequã ꝓferatur cogi-¬
tandis est. Beata qͥppe labia sunt que nũquã qd reuocare
iterũ uelit emittunt. Pudice mentis etiã sermo debet e̾e̾ pu.¬
dicus: qui edificet semꝑ magis quã qui aliquando destruat.

Expanded text:
sublimitas ornat, nisi apud illos, qui non putant humanis caelestia praeponenda. aut si putant, quam uanum est ut se illis in minoribus praeferant, qeos sibi in maioribus paressciunt, et quasi equaris. Contentionum uerba et animositatis causas deuita, discordiarum quoque et litium occasiones subterfuge. nam si iuxta Apostoli doctrinam seruum Domini litigare non oportet, quantDei ancillam? cujus quo verecundior est sexus, animus debet esse modestior. Linguam a maliloquio cohibe, et ori tuo frenum Legis impone; ut tunc, si forte loquaris, quando tacere peccatum sit, cave ne quid quod in reprehensionem veniat dicas. Lapis emissus est sermo prolatus; quapropter diu antequam proferatur cogitandus est. Beata quippe labia sunt, quae nunquam quod revocare iterum velint, emittunt. Pudicae mentis sermo etiam debet esse pudicus, qui aedificet semper magis, quam aliquando destruat
Abbreviated transcription (Latin):
C aue ergo ne cui uel concupiscendi occasionẽ tribuas:
quia sponsus ds̃ relans est. criminosior est enĩ xp̃i adul¬
tera quã mariti. Unde pulere romana ȩccłia apłico sine
dubio cuiꝰ sedem optinet spu animata. tam seuerã nuꝑ¬
de huiꝰmodi sentenciã statuit: ut uix uel penitencie

Expanded text:
Cave ne cui vel concupiscendi occasionem tribuas: quia sponsus tuus Deus zelans est: criminosior est enim Christi adultera, quam mariti. Unde pulchre Romana Ecclesia, Apostolico sine dubio, cujus sedem obtinet, spiritu animata, tam severam nuper hujusmodi sententiam statuit, ut vix, vel poenit
Abbreviated transcription (Latin):
lbere uolu̾tatis arbitͥo: liberati ꝑ donũ scĩ sp̃s & mu¬
niti. Ueruꝑ̾tam̃ &ẽ tales si as recipienã ẽ lutẽ diuids
animati spem resipiscendi cõcipiant. nec se in peccatis
sius desperando cõtepnant. poter̃ fructuose satisfactio¬
nis medicam̃to sanari. Et suꝑbiã que eos a deo suo tu¬
mefactos excusserat: sundate humilitatis assup̾tione
qualit̃ possit. supͣ iam diximꝰ : cũ de ipsa suꝑbia unde
ꝓcesserit qͦ ꝑuenerit. ⁊ qͥd egerit tractaremꝰ. Namq
a diabolo ꝓcessit ad hominẽ pͥmũ ꝑuenit. ⁊ in ipsum
totũ genꝰ humanũ uelud in ra̾dice fructũ nature spõte
peccati uiciacione corrupit.

Expanded text:
arbitrio, liberato per donum sancti Spiritus et muarbitrio, liberato per donum sancti Spiritus et munito. Verumtamen etiam tales si ad recipiendam salutem divinitus animati spem resipiscendi concipiant, nec se in peccatis suis desperando contemnant, poterunt fructuosae satisfactionis medicamento sanari, et superbiam, quae eos a Deo suo tumefactos excusserat, fundatae humilitatis assumptione qualiter fieri possit, supra jam diximus, cum de ipsa superbia, unde processerit, quo pervenerit, quid egerit, tractaremus. Nam a diabolo processit, ad hominem primum pervenit, et in ipso totum genus humanum velut in radice fructum naturae sponte peccantis vitiatione corrupit.