comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sent uineam tuã. et eã uł hostiliter uas¬
tare. uł a te conducti demetere cupc¬
rent: quãuis diligens eoꝵ ftusset uinde¬
mia. tamen racemos uitib foliisq cela¬
dos. inder palmites reliquissent. S oĩa
hostes qui ad te dño iubente uenerunt.
significat autẽ babylonios & exercitũ
nabuchodonosorin uestigauerunt. ꝙ¬
omnia secreta tua & cauernas. ac fora¬
mina speluncarum in quib habitas.
lustrauerunt. Et reuera. ut dicamus
aliquid & denatura loci. omĩs austra¬
lis regio ydumeoꝵ. de eleutheropoli
usq petram & ahilam. hȩc ẽ enim pa¬
sessio esau: in specub habitatiunc ulas
habet. & ꝓpter nimios calores solis. quia
meridiana ꝓuintia ẽ. sub terraneis
tuguriis utitur. Discooperui inquit
esau. id ẽ qd̾ terra premebatur in me¬
dium ꝓtuli: & aꝑta sunt omnia quȩ
claudebasᷤ substantiamq tuã me pa¬
riter cum hostib ꝑquirente.nulla po¬
cuerunt secreta celare. Aliter. fu¬

Expanded text:
sent vineam tuam, et eam vel hostiliter vassent vineam tuam, et eam vel hostiliter vastare, vel a te conducti demetere cuperent, quamvis diligens eorum fuisset vindemia, tamen racemos vitibus foliisque celatos, inter palmites reliquissent. Sed omnia hostes, qui ad te, Domino jubente, venerunt significat autem Babylonios, et exercitum Nabuchodonosor, investigaverunt omnia secreta tua, et cavernas, ac foramina speluncarum, in quibus habitas, lustraverunt. Et revera, ut dicamus aliquid et de natura loci, omnis australis regio Idumaeorum de Eleutheropoli usque Petram, et Ailam haec est enim possessio Esau, in specubus habitatiunculas habet. Et propter nimios calores solis, quia meridiana provincia est, subterraneis tuguriis utitur. Discooperui, inquit, Esau, id est, quod terra premebatur in medium protuli, et aperta sunt omnia quae claudebas, substantiamque tuam me pariter cum hostibus perquirente, nulla potuerunt secreta celare. Aliter, Fu
Abbreviated transcription (Latin):
noctem: quomodo conticuisses: Nonne
furati essent sufficientia sibi : Si uinde
saltem racemum reliquissent tibi: Quo¬
modo scrutati sunt esau. inuestigaue¬
runt abscondita eius. LET Si fures¬
sufficientiã sibi ͤ Et si uindemttores in¬
troissent ad te. nonne reliquissent ra¬
cemũ: Quomͦ ꝑscrutatus ẽ esau. et de¬
prehensa sunt abscondita eius. Le¬
remias similiter licet ordine cõmu¬
tato. Si undemiatores uenissent su.
Si fures in nocte: rapuissent utiq qd̃
sufficeret sibi. Ego uͦ discooperui esau
reuelaui abscondita eius & celari ñ
possunt. Quod dicit. hoc ẽ. Si fures
& latrones & qui nocte domos suffo¬
dere consuerunt. & raꝑe quȩ indomi¬
bus sunt. introissent ad de. & abscon¬
diti tenebris circuissent domus tuȩ
angulos. utiq hoc tulissent quod sibi
putabant posse sufficere. & aliquid in edi¬
bus tius uł ꝑsatietatẽ uł ꝑ ignorantiã
reliquissent. Si uindemiatores in trois¬

Expanded text:
noctem, quomodo conticuisses? Nonnoctem, quomodo conticuisses? Nonfurati essent sufficientia sibi? Si vindemisaltem racemos reliquissent tibi? Quomodo scrutati sunt Esau, investigaverunt abscondita ejus? Usqusufficientiam sibi? Et si vindemiatores introissent ad te, nonne reliquissent racemum? Quomodo perscrutatus est Esau, et deprehensa sunt abscondita ejus? Jeremias similiter, licet ordine commutato: Si vindemiatores venissent supesi fures in nocte, rapuissent utique quod sufficeret sibi. Ego vero discooperui Esau, revelavi abscondita ejus, et celare non possunt . Quod dicit, hoc est: 370 Si fures et latrones qui de nocte domos suffodere consueverunt, et rapere quae in domibus sunt, introissent ad te, et absconditi tenebris, circuissent domus tuae angulos, utique hoc tulissent quod sibi putabant posse sufficere, et aliquid in aedibus tuis, vel per satietatem, vel per ignorantiam reliquissent. Si vindemiatores introis
Abbreviated transcription (Latin):
illa grandis magnarum a larum. lon¬
go menbroꝵ ductu. plena plumis &
uarietate. quȩ habet ductum intran¬
di in libanum. & tollit decacummne
cedri. & plantat suꝑ aquas multas.
ut mumeam plantaria pullulent. in¬
ter sydera eccłiȩ. de quib &e malio loco
dicitur. iusti autẽ sicut stelle fulgebt̃.
ponere mdum suum. D ixi supra hoc
ipsum & aduersum carnem posse intelligi.
quod immiutȩ sunt uires eius in aduen¬
tu xp̃i. & contemptibilis sit. animeq sub¬
iecta imꝑio: & frustra erigatur cũ habi¬
tet in cauernis petrȩ. uł sensib uł cogita¬
tionib: & uelit dñari animȩ. exaltans
solium suũ: nec oꝑa sua posse credens su¬
perari. Cui dicitur. qd̃ quã uis seerigat
& aquilȩ imitetur excelsa. multosq scõꝵ
deceꝑit: tamena dño suꝑata sit atq de¬
iecta. Quod in hereticis & carne intellexi¬
mus: contra iudeos quoq indelligi pot̃.
Si fures introissent ad te. si latrones ꝑ

Expanded text:
illa grandis , magnarum alarum, lonilla grandis , magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et varietate, quae habet ductum intrandi in Libanum, et tollit de cacumine cedri, et plantat super aquas multas, ut in vineam plantaria pullulent, inter sidera Ecclesiae, de quibus et in alio loco dicitur: Justi autem sicut stellae fulgebunt , ponere nidum suum. Dixi supra, hoc ipsum et adversum carnem posse intelligi quod imminutae sint vires ejus in adventu Christi, et contemptibilis sit, animaeque subjecta imperio, et frustra erigatur, cum habitet in cavernis petrae, vel sensibus, vel cogitationibus, et velit dominari animae, exaltans solium suum, nec opera sua credens posse superari. Cui dicitur, quod quamvis se erigat, et aquilae imitetur excelsa, multosque sanctorum deceperit: tamen a Domino superata sit atque dejecta. Quod in haereticis et in carne intelleximus, contra Judaeos quoque intelligi potest. Si fures introissent ad te: si latrones per
Abbreviated transcription (Latin):
re filios abrahe. Maximeq hic ubi non
dixit. habitantẽ suꝑ petram. inqua pru¬
dens edificator domũ suam extrurit.
s in scissuris petrȩ ut in hereseon apetra
quod sequitur exaltantem solium duũ.
& qui dicit᷑ in corde tuo. quis detrahet
me in terram. tumorem hereticȩ men¬
tis ostendit: confidentium sib in myste¬
riis & insecretis suis. & quantum in
ipsis est. hiꝑbolice autẽ hoc acciꝑe de¬
bemus. repromittentiũ sibi regna ce¬
atq utinam regnaretis: ut & nos uo¬
biscum regnaremus. Tale quid &
dauid loquitur. Posuerunt in celo¬
os suum: & lingua eoꝵ transunt in
derra. Si exaltati fuerint ergo ut aqͥla
nam & ipsi aquilarum sibi similitu¬
dinem pollicentur. que solent ad ca¬
dauer dñicum congregari: & in ter
media sydera posuerint nidum suũ:
inde ddetraham eos. dicit dñs. Sicut
enum dormiente patre familias inter
bonam sementem. minricus homo
zizania suꝑseminauit: ita solet aqͥla

Expanded text:
re filios Abrahae : maximeque hic, ubi non re filios Abrahae : maximeque hic, ubi non dixit, habitantem super petram, in qua prudens aedificator domum suam exstruit; sed in scissuris petrae, ut haereseon a petraquod sequitur: Exaltantem solium tuum: Et, qui dicit in corde suo: Quis detrahet me in terram? tumorem haereticae mentis ostendit, confidentium sibi in mysteriis et in secretis suis, et quantum in ipsis est hyperbolice autem hoc accipere debemus, repromittentium sibi regna coeatque utinam regnaretis, ut et nos vobiscum regnaremus . Tale quid et David loquitur: Posuerunt Alos suum, et lingua eorum transivit in terram . Si exaltati ergo fuerint, ut aquila nam et ipsi aquilarum sibi similitudinem pollicentur, quae solent ad cadaver Dominicum congregari, et si inter media sidera posuerint nidum suum, inde detraham eos, dicit Dominus. Sicut enim dormiente patrefamilias, inter bonam sementem inimicus homo zizania superseminat : ita solet aquila
Abbreviated transcription (Latin):
ta litus fuerint. tormenti instar descen¬
dere. raptamq predam pennis adlitꝰ
ꝑtrahere. Si didicimus hẏstoriam:
sequamur intelligentiam spũalem.
Licet tił ⁊ o heretice. magnus eẽ uidearis.
& cointemr nas eccłiȩ paucitatẽ: tamen
paruus ingentib es. & condemptibilis.
& non solum contemptibilis. s cum
epitasi ualde contemptibilis. Suꝑbia
cordis tui extulit te. Quis enim here¬
ticoꝵ non insuꝑbiã extollitur: eccłe
simplicitatẽ paruipendens. & fidem
imꝑitiam reputans: Habitantem in
scissuris petrȩ: exaltantem solium tu¬
um. Petra quãquã frequenter uł in per¬
sona dnĩ. uł in soliditate ponatur. un¬
de & ꝓpħa dicit. statuit supͣ petrã pedes
meos. & ad petrum dicitur. tu es petrꝰ
& suꝑ hanc petram. edificabo eccłam
meam: tamen & incontrariã partẽ
frequenter accipitur. Auferam inqͥt
cor lapideum. et dabo eis cor carneũ.
Et. Potens est ds de lapidib istis suscita¬

Expanded text:
ta littus fuerint, tormenti instar descenta littus fuerint, tormenti instar descendere, raptamque praedam pennis ad littus pertrahere. Si didicimus historiam, sequamur intelligentiam spiritualem. Licet tibi, o haeretice, magnus esse videaris, et contemnas Ecclesiae paucitatem: tamen parvus es in gentibus, et contemptibilis, et non solum contemptibilis, sed et cum ἐπιτάσει valde contemptibilis. Superbia cordis tui extulit te. Quis enim haereticorum non in superbiam extollitur, Ecclesiae simplicitatem parvipendens, et fidem imperitiam reputans? Habitantem in scissuris petrae, et exaltantem solium suum. Petra quamquam frequenter vel in persona Domini, vel in soliditate ponatur unde et propheta dicit, Statuit supra petram pedes meos : et ad Petrum dicitur, Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam ; tamen et in contrariam partem frequenter accipitur: Auferam, inquit, cor lapideum, et dabo vobis cor carneum . Et: Potens est Deus de lapidibus istis suscita
Abbreviated transcription (Latin):
paruus in numero. ultra iures erige¬
ris insuꝑbia: cumq habites inspelun¬
cis. immo incauernas petrarum. hu¬
milis. atq pauꝑculus. & ercelsa edi¬
ficioꝵ tecta ñ possidens: quasi aquila
in sublime excolleris. & tantũ cogita¬
tione intum escis. ut inter sydera.
habitare te credas. Etiam si ultra na¬
turam posses celi alta penetͣre. inde se
detraherem. & adterram deducerem: dicit
dñs. Illud autẽ quod in icremia additum
ẽ apprehendere iuteris altitudurẽ collis.
aꝑuit enignia. collem significans mon¬
tem syon. Ac ꝑ hoc. uł ipsam urbem ierłm
uel ten plũ quod in ea conditum est. uult
intelligi. Aquilam autẽ cunctis auib
altius uolitare. etiam hi qui de natura
auium disputant. memoriȩ ꝓdidert̃.: tan¬
tiq continitus ẽẽ dicitur. ut cũ super
maria inmobili penna feratr. nec huma¬
nis pateat obtutib de tanta sub lunita¬
te pisciculos natare uideat: et cum uix¬

Expanded text:
parvus in numero, ultra vires erigeparvus in numero, ultra vires erigeris superbia. Cumque habites in speluncis, immo in cavernis petrarum, humilis atque pauperculus, et excelsa aedificiorum tecta non possidens, quasi aquila in sublime sustolleris, et tantum cogitatione intumescis, ut inter sidera habitare te credas: etiam si ultra naturam posses coeli alta penetrare, inde te detraherem, 368 et ad terram deducerem, dicit Dominus Deus. Illud autem quod in Jeremia additum est, et apprehendere niteris altitudinem collis, aperuit aenigma, collem significans montem Sion, ac per hoc vel ipsam urbem Jerusalem, vel templum quod in ea conditum est, vult intelligi. Aquilam autem cunctis avibus altius volitare, etiam hi qui de natura avium disputant, memoriae prodiderunt: tantique contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, et cum jux
Abbreviated transcription (Latin):
inde te detrahã dicit dñs.LAE ccc mi¬
nimũ dedi te in gentib: in honoratus
es tu ualde. Suꝑbia cordis tui eleuauit
ce.habitandem in foraminib petrarũ.
exaltantẽ habreacłm tuũ. atq dicentẽ
incorde tuo. Quis me deducet in derrã
Si exaltatus fueris ut aquila. & si inter
media sydera ponas nidum tuum. in¬
de te detraham dicit dñs. Ieremias cu¬
ius supra fecimus mentionem. propem
eadem uerba consentit dicens. Ecce
paruulum te dedi in gentib. contem¬
ptibilem inter homines. Arrogantia
tua decepit te. & suꝑbia cordis tui:
qui habitas incauernis petre. & appre¬
hendere interis altitudinẽ collis. Cum
exaltaueris quasi aquila nidum tuũ.
inde te detraham dicit dñs. In inter¬
pretatione. ꝓpħica debenus morem
nr̃um sequi. ut pͥmũ hystorie fundam̃¬
ta iaciamus. Nemde sipossumus excel¬
sas turres. & tectoꝵ culmina subriga¬
mus. O. in quit. edom. qui cũ minimꝰ
sis inter om̃s in circuttu nationes.
& ad comꝑationem gentium ceteraꝵ

Expanded text:
inde te detraham, dicit Dominus. LXX: Ecce minimum dedi te in gentibus: inhonoratus es tu valde. Superbia cordis tui elevavit te habitantem in foraminibus petrarum, exaltantem habitaculum tuum atque dicentem in corde tuo: Quis me deducet in terram? Si exaltatus fueris ut aquila, et si inter media sidera ponas nidum tuum: inde te detraham, dicit Dominus. Jeremias, cujus supra fecimus mentionem, prope in eadem verba consentit, dicens: Ecce parvulum dedi te in gentibus; contemptibilem inter homines: arrogantia tua decepit te, et superbia cordis tui, qui habitas in cavernis petrae, et apprehendere niteris altitudinem collis: cum exaltaveris quasi aquila nidum tuum: inde te detraham, dicit Dominus. In interpretatione prophetica debemus morem nostrum sequi, ut primum historiae fundamenta jaciamus, deinde si possumus, excelsas turres et tectorum culmina subrigamus. O, inquit, Edom, qui cum minimus sis, inter omnes in circuitu nationes, et ad comparationem gentium caeterarum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dñi de ierłm. & iudicabit
inter popłos multos. & arguet gente
fortes usq in longinquum. & conci¬
dent gladios suos in aratra. et hastas
suas in falces. Et ultra non dollet ga
contra gendẽ gladiũ. & nequaquã di¬
cent belligerare. & requiescet unisqͥ¬
q sub uite sua. & unusquisq sub ficu
sua. & tĩ erit qui exterreat. quia os

Expanded text:
verbum Domini de Jerusalem, et judicabit verbum Domini de Jerusalem, et judicabit inter populos multos, et arguet gentes fortes usque in longinquum, et concident gladios suos in aratra, et hastas suas in falces: et ultra non tollet gens contra gentem gladium, et nequaquam discent belligerare, et requiescet unusquisque sub vite sua, et unusquisque sub ficu sua, et non erit qui exterreat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ripiet gentes fortes usq in longinquũ.
Et concident gladios suos inuomeres
& hastas suas in ligones. Nonsumet
gens aduersum gentẽ gladium. et ñ
discent ultra belligerare. Et sedebit iur
subtus uineam suã. & subtus ficum
suam. & ñ erit qui exterreat. quia os
dñi exercituum locutum est. Quia õs
popłi ambulabunt unusquisq in no
mine dĩ sui. nos autẽ ambu labimꝰ
in nomine dni dĩ nrĩ. in eternm et
ultra. In illa die dicit dñs congregabo
claudicantẽ. & eã que eiecta erat colli¬
ponam claudicantẽ. in reliquias. et
eain quȩ loborauerat ingentẽ robus¬
tam. & regnabit dñs suꝑ eos in monte
syon. ex hoc nunc & usq meternum.
LX Et erit in nouissimo die¬
rum manifestus mons domus dñi¬
p̃ꝑatus suꝑ uerticẽ montiũ. et eleua¬
bitur suꝑ colles. et festinabunt ad eũ
popłi. & ibunt gendes multe & dicent.
Uenite ascendamus admondẽ dm̃. et
ad donrũ di iacob. & ostindet nobis
tis euis. quia de syon exibit lex. et

Expanded text:
inquum: et concident gladios suos in vomeres, et hastas suas in ligones: non sumet gens contra gentem gladium: et non discent ultra belligerare. Et sedebit vir subtus vineam suam, et subtus ficum suam, et non erit, qui deterreat: quia os Domini exercituum locutum est. Quia omnes populi ambulabunt unusquisque in nomine Domini Dei sui: nos autem ambulabimus in nomine Domini Dei nostri in aeternum et ultra. In die illa, dicit Dominus, congregabo claudicantem: et eam, quam ejeceram, colliponam claudicantem in reliquias: et eam, quae laboraverat, in gentem robustam: Et regnabit Dominus super eos in monte Sion, ex hoc nunc et usque in aeternum. LXX: Et erit in novissimis dierum manifestus mons Domini praeparatus super verticem 474 montium: et elevabitur super colles, et festinabunt ad eum populi, et ibunt gentes multae et dicent: Venite, ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob, et otis ejus, quia de Sion exiet lex, et
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ putat eẽ qd dicitur. quando. xp̃c
uenerit. que tẽ de isi ł ydola auferent᷑
quȩ modo ñ colit: Qui succidentur lu¬
ci. qͦs non habet: Que urbes subruent᷑.
quȩ olim subrute sunt: Qui tollentur
arioli. quos nunc non habet. nec habe¬
re se głatur: Tamen tanto tempore de¬
relicta filia syon. & sedet sine altari.
& sine sacerdotib. & aliis fruges eoꝵ
comedentib. ipsi siccis faucib sibi fu¬
tura ꝓmittunt que nesciunt. Audi¬
te que dñs loquitur. Surge contende
iudicio aduersũ montes et audiant
colles uocẽ tuã. Audite mondes uidi¬
cium dñi. ce fortia fundam̃ta t̾re. qͥa

Expanded text:
futurum putat esse quod dicitur: quando Christus futurum putat esse quod dicitur: quando Christus venerit, quae tunc de Israel idola auferentur, quae modo non colit? qui succidentur luci, quos non habet? quae urbes subruentur, quae olim subrutae sunt? qui tollentur harioli, quos cum non habeat, nec habere se glorietur: tamen tanto tempore derelicta est filia Sion, et sedet sine altari, et sine sacerdotibus; et aliis fruges eorum comedentibus, ipsi siccis faucibus sibi futura promittunt quae nesciunt. Audite quae Dominus loquitur: Surge, contende judicio adversum montes, et audiant colles vocem tuam. Audite , montes, juducium Domini, et forti
Abbreviated transcription (Latin):
que in mediis urbibus tuis sunt. ñ qͦ
equos & quadrigas tuas uictꝰ habue¬
rit isrł. s assyrioꝵ equos & quadrigas
que inmedio urbium tuarũ uersantur.
Et disꝑda om̃s cuutates tuas & munitio¬
nes quas ydolis dedicasti. et auferam
magos &e ariolos de terra tua. & peri¬
re faciã sculptilia omnia & statuas
tuas. & ñ adorabis ultra oꝑa manu¬
um tuarũ. Fuellam quoq atq sub¬
uertã om̃s lucos tuos. & ciuitates tuas
qͣs ydolis dedicaras. Cumq hoc tͥ ferero.
et ita placatꝰ fuero. ut qͥcq̃d in te mali
ẽ auferatur. tc̃ etiã infurore & in dig¬
natione mea ulciscar de de uniuersis
gentib que meũ noluerunt audire ser-¬
monẽ. Respondeat hoc loco carneus isrł.
utrum facta dicat hec. an futura. Si fac¬
ta cõmemorat. prebeat hystoriã de au¬
ctoritate ueterũ libroꝵ. Doceat cunc¬
tas gentes &e assyrium isrłi quonda fu¬
isse subiectũ. Si autẽ se uana spe luders

Expanded text:
quae in mediis urbibus tuis sunt. Non quod quae in mediis urbibus tuis sunt. Non quod equos et quadrigas tunc habuerit Israel, sed Assyriorum equos et quadrigas quae in medio urbium tuarum versantur: et disperdam omnes civitates tuas, et munitiones quas idolis dedicasti: et auferam magos et hariolos de terra tua, et perire faciam omnia sculptilia et statuas tuas, et non adorabis ultra opera manuum tuarum. Evellam quoque atque subvertam omnes lucos tuos, et civitates tuas quas idolis dedicaras. Cumque hoc tibi fecero, et ita placatus fuero, ut quidquid in te mali est, auferatur: tunc etiam in furore et in indignatione mea ulciscar te de universis gentibus, quae meum noluerunt audire sermonem. Respondeat hoc loco carneus Israel, utrum facta dicat haec an futura? Si facta commemorat, praebeat historiam, detauctoritatem veterum librorum: doceat cunctas gentes et Assyrium Israeli quondam fuisse subjectum. Si autem sevana spe ludens
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝓ eo qd̾ audire noluerunt. Unde
& ꝓp̾ħa ait. Dñe ne infurore tuo argi¬
as me. neq inira tua corripias me.
tum sit. C eterũ hebres istiusmod
deliramenta somniant. fostquã seiti
quos fingunt & qͦs uolunt pastores & oc¬
to pͥncipes homines assyriũ uicerint &
terram nemroth ingladiis suis paue-¬
rint. &e hoc factum fuerit cum in derrã
uide ante assyrius uenerit tunc ueni¬
inbenedictione quasi ros a dño ueniens.
& quasi pluuia suꝑ herbam. & nequa¬
quã sꝑabunt in hominib & infiliis ho¬
minũ s in d̾o. Et erunt in medio gentiũ
atq ppłoꝵ sanguinarii atq crudeles. q
deueterib quonda se dñis uindicantes
erit qui possit eoꝵ robori resistere. Tẽ exal¬
tabitur o ds̃. uł oisrł. manus tua super
assyrios. & om̃s hostes tui & inimici tui qͥ
nẽ te possident interibunt. In illa uide¬
licet die quando degentib fueris libe¬
ratus. auferã equos & quadrigas tuas

Expanded text:
ntibus, pro eo quod audire noluerunt. Unde ntibus, pro eo quod audire noluerunt. Unde et propheta ait: Domine, ne in furore tuo arguas me: neque in ira tua corripias me .tum sit. Caeterum Hebraei istiusmodi deliramenta somniant: Postquam septem quos fingunt, et quos volunt pastores, et octo principes homines Assyriorum vicerint, et terram Nemrod in gladiis suis paverint, et hoc factum fuerit cum in terram Judae ante Assyrius venerit: tunc veniin benedictione, quasi ros a Domino veniens, et quasi pluvia super herbam, et nequaquam sperabunt in hominibus, et in filiis hominum, sed in Deo. Et erunt in medio gentium atque populorum sanguinarii atque crudeles, et de veteribus quondam se dominis vindicantes,erit qui possit eorum robori resistere. Tunc exaltabitur, o Deus, vel o Israel, manus tua super Assyrios, et omnes hostes et inimici tui, qui nunc te possident, interibunt. In illa videlicet die, quando de gentibus fueris liberatus, auferam equos et quadrigas tuas,
Abbreviated transcription (Latin):
tilia nr̃a sunt que a loquentib facta st̃.
uł quȩ ipsi fingimus nobis. Unde p̾cipit᷑¬
et in lege. ne nobis sculptile faciamꝰ. et no
titulos interra nr̃a ponamꝰ. Et nequaꝗͣ
ultͣ ad orabis oꝑa manuũ tuarũ. Infehx
humana conditio. & insipientie sl e . e.
roris. scit de suo sensu dognata eẽ com¬
posita. ñ ignorat a se eẽ ydolũ simulatũ.
& ꝓdeo adorat oꝑa manuũ suarũ. ꝙ cir¬
uatur homo. ut deceptus decipiat. aa¬
ditur in promissione que dirigitur ad
succiqda lucos de medio tui. & disꝑdaci¬
uitates tuas. & omnia ligna siluarũ
ce lucos quos indemplo dĩ plantari pi¬
hibitũ est. ce ciuitates male exstructas
quas ante uocauerat ciuitates terre
destruet atq consumet. Postquã autĩ
hoc fecerit reliquiis iacob. tc̃ conuert¬
tur ad gentes quas depasti sunt apl̃i
quasi agni gramen. Et quia rorẽ ser¬
monis recipere noluerunt. faciam
in quit in ira & infurore ultionẽ inga¬

Expanded text:
ptilia nostra sunt, quae a loquentibus facta sunt, ptilia nostra sunt, quae a loquentibus facta sunt, vel quae ipsi fingimus nobis. Unde praecipitur in Lege , ne nobis sculptile faciamus, et ne titulos in terra nostra ponamus : et nequaquam ultra adorabis opera manuum tuarum . Infelix humana conditio et insipientiae plena atque erroris, scit de suo sensu dogmata esse composita, non ignorat a se esse idolum simulatum, et pro Deo adorat opera manuum suarum, et curvatur homo, ut deceptus decipiat. Additur in repromissione quae dirigitur ad succidam lucos de medio tui, et disperdam civitates tuas, ut omnia ligna silvarum, et lucos quos in templo Dei plantari prohibitum est, et civitates male exstructas, quas antea vocaverat civitates terrae, destruat atque consumat. Postquam autem hoc fecerit reliquiis Jacob, tunc convertetur ad gentes quas depasti sunt Apostoli quasi agni  Al. agri gramen. Et quia rorem sermonis recipere noluerunt, faciam, inquit, in ira et in furore ultionem in ge
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑdam ciuitates derre tuȩ. Non emim
edificasti urbem quã letificat impetus
fluminis d̾i. & que in montib sita ẽ. & ce¬
lestẽ ierłm. s quã edificauerat cain. Unde¬
&e dicuntur ciuitates terre. oꝑib terre¬
nis exstructe. Et auferã in quit om̃s
munitiones tuas. diuitias scilicet & pomi¬
pam scłi &e rechoꝵ eloquentiã dialecti¬
coꝵq tendiculas. in quib tibi uelut
in munitionib confidebas. Etauferam
maleficia tua de manib tuis. qͥb uł ip̃e
decipiebaris ab aliis. uł deceptus alios de¬
cipiebas. Et loquentes siue ꝓnuntiantes
ñ erunt tib. Nunc de loquentib et
ꝓmuntiantibus plenus ẽ orbis. Loquuꝗͣ
que nesciunt. docent que ñ didicerunt.
magistri sunt. cum discipuli ante non
fuerint. Cum gͦ docuerit ds̃ hominem scien¬
tiam. cessabunt false p̾sumptiones. & puer¬
se doctrine tollentur. Et disꝑda sculpti¬
lia tua. & titulos tuos de medio tui. Scih¬

Expanded text:
disperdam civitates terrae tuae: Non enim disperdam civitates terrae tuae: Non enim aedificasti urbem quam laetificat impetus fluminis Dei , et quae in montibus sita est, et coelestem Jerusalem , sed quam aedificaverat Cain . Unde dicuntur civitates terrae, operibus terrenis exstructae. Et auferam, inquit, omnes munitiones tuas, divitias, scilicet, et pompam saeculi, et rhetorum eloquentiam, dialecticorumque tendiculas, in quibus tibi velut in munitionibus confidebas. Et auferam maleficia de manibus tuis, quibus vel ipse decipiebaris ab aliis, vel deceptus alios decipiebas, et loquentes, sive pronuntiantes non erunt tibi. Nunc loquentibus et pronuntiantibus plenus est orbis: loquuntur quae nesciunt: docent quae non 498 didicerunt: magistri sunt, cum discipuli ante non fuerint. Cum ergo docuerit Deus hominem scientiam, cessabunt falsae praesumptiones, et perversa doctrina tolletur. Et disperdam sculptilia tua et titulos tuos de medio tui. Scul
Abbreviated transcription (Latin):
lonicensib scbitur. quẽ dñs i hc interfi¬
ciet sp̃u oris sui et inderfectio ñ abolitio¬
nem significat s cessationem pessime utte
qua male ante uiuebat. Demiq infert.
ce destruet illustracione aduentus sui.
Numquã autẽ destrueret. si inter fectio
abolitionem sonaret cũ iam eẽ cessasset
Ita ce hic immicoꝵ consup̃tio iurta ꝓuer¬
bia salomonis accipitur in quib scͥbtũ ẽ
Interitus impiis hospitabitur. Nonerit
ꝑpetuus. ñ eos rediget admchilum. s hos¬
pitatur apud eos quã dui quȩ millis ẽ
impietas consumat᷑. Ds̃ enini creauit
hominẽ ne interiret. & mortẽ ñ fecit. Post
hec sequitur. Et erit in die illa quando
eleuata fuerit manus tua suꝑ hostes tuoᷤᷤ
o ifrl̃. & om̃s mimici tui ꝑierint. interfi¬
equoꝵ more ruptis iuncłis ꝓruentes.
& currus tuos quib tͥ inuitus tius place¬
bas. & peccata peccatis consotians quasi
triumphans in quadrigis ferebaris. et

Expanded text:
lonicensibus scribitur: Quem Dominus Jesus interfilonicensibus scribitur: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui . Haec interfectio non abolitionem significat, sed cessationem pessimae vitae, qua male ante vivebant. Denique infert: Et destruet illustratione adventus sui. Numquam autem destrueret, si interfectio abolitionem sonaret, cum jam esse cessasset: ita et hic inimicorum consumptio, juxta Proverbia Salomonis accipitur, in quibus scriptum est: Interitus impiis hospitabitur: non erit perpetuus, non eos rediget ad nihilum; sed hospitabitur apud eos quamdiu quae in illis est, impietas consumatur. Deus enim creavit hominem, ne interiret, et mortem non fecit. Post haec sequitur: Et erit in die illa, quando elevata fuerit manus tua super hostes tuos, o Israel, et omnes inimici tui perierint, interfiequorum more, ruptis vinculis, proruentes, et currus tuos quibus tibi in vitiis tuis placebas, et peccata peccatis consocians, quasi triumphans in quadrigis ferebaris. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ingenesi ꝓpħatur catulus leonis iu¬
da. de germine filimi ascendens ac¬
cumbens dormisti ut leo. ce quasi ca¬
tulus leonis. & in alio loco. accum¬
bans requieuit ut leo. & quasi catulus
leonis. quiᷤ suscitabit eũ. dedit c&e apłis
siuis quib dixerat. ite baptirate om̃s
gentes in nomine patris ce filii &e sp̃s sc̃i
ut & quomodo leomi nemo potest re-¬
sistere iniumentis. & catulo leonis in
ouib. ita illi demanu assyrii. & dema¬
nu diaboli liberati raperent iumenta
& pecora. homines quippe ce umenta
saluos faciet dñs. & raperent ñ ut in¬
terficerent. s ut duuderent. hoc ẽ de
infidelib separarent. & nemo ẽẽt qͥ eis
resisteret. Leone autẽ & catulo leonis
ita imumentis & in ouib ꝑuagante.
manus dĩ exaltatur suꝑ eos qui uł dm̃
uł reliquias isrł ante tribulauerant.
Et om̃s urimici eius disꝑdentur ñ quo
pereant innnici et eẽ desistant. s ut
in eo qͦ inunici sunt pereant. sic̃ thesa-¬

Expanded text:
in Genesi prophetatur: Catulus leonis Juin Genesi prophetatur: Catulus leonis Juda, de germine, fili mi, ascendisti: accubans dormisti ut leo et quasi catulus leonis . Et in alio loco: Accubans requievit ut leo, et quasi catulus leonis, quis suscitabit eum? dedit et apostolis suis quibus dixerat: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti : ut quomodo leoni nemo potest resistere in jumentis, et catulo leonis in ovibus, ita illi de manu Assyrii, et de manu diaboli liberati, 497 raperent jumenta et pecora: homines quippe et jumenta salvos faciet Dominus . Et raperent, non ut interficerent, sed ut dividerent, hoc est, ab infidelibus separarent, et non essent qui eis resisterent. Leone autem et catulo leonis, ita in jumentis, et in ovibus pervagante, manus Dei exaltatur super eos, qui vel Deum, vel reliquias Israel ante tribulaverant. Et omnes inimici ejus disperdentur, non quod pereant. Sicut Thessa
Abbreviated transcription (Latin):
cadens. Ardebant enĩ ignitis diaboli
iaculis corda popłbꝵ. & om̃s gentes ad¬
ulterantes a dõ. habebant corda qͣsi
clybanus igne succensus. Unde ros a
in anania araria et misahel legimꝰ.
quod sp̃s roris sibilantis fornacem igniᷤ
ertinxerit. hoc de omĩb generaliter
sentiamus. qͦd ininedio uniu̾sarũ gen¬
tiũ doctͥna apłoꝵ quasi ros a dño sit
aspersis. Quod autẽ seqͥtur. & sic̃ agni
suꝑ gram̃. ut ñ congregetur qͥsquam
neq in filiis hominum de his accipiamus
qui de gentib credere noluerunt. qd̃ sint
suꝑ eos apłi & reliquie iacob sicut agni
Et hoc facient. ut qui angłi ẽẽ noluert̃
ꝙ spũalẽ accipere rorẽ nequaquã in ter
homines congregentur. neq inparde
rationabili deputentur. s dicatur de
eis. in labore homiiũ ñ sunt. & cum
hominib non flagellabunt᷑. Ert̃ qͦ reli¬
qȩ lacob in medio gentiũ quasi leo in
iumentis in saltu. & quasi catulus leo¬

Expanded text:
cadens. Ardebant enim ignitis diaboli cadens. Ardebant enim ignitis diaboli jaculis corda populorum: et omnes gentes adulterantes a Deo, habebant corda, quasi clibanus igne succensus . Unde ros a in Anania, Azaria et Misael legimus , quod spiritus roris sibilantis fornacem ignis exstinxerit, hoc de omnibus generaliter sentiamus, quod in medio universarum gentium doctrina Apostolorum quasi ros fuerit a Domino. Quod autem sequitur: Et sicut agni super gramen, ut non congregetur quisquam neque sit in filiis hominum, de his accipiamus, qui de gentibus credere noluerunt, quod sint super eos Apostoli et reliquiae Jacob, sicut agni Et hoc facient, ut qui Angeli esse noluerunt, spiritualem accipientes rorem, nequaquam inter homines congregentur, neque in parte rationabili deputentur, sed dicatur de eis: In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Et erunt reliquiae Jacob in medio gentium quasi leo in jumentis in saltu, et quasi catulus leo
Abbreviated transcription (Latin):
popłoꝵ multoꝵ. quasi leo in iumentis in
saltu. & quasi catulus leonis in gregib
pecoꝵ. Quomͦ si ꝑtranseat & diuidens
rapiat. et ñ sit qui eruat. Fleuabitur
manus tua suꝑ eos qui tribulant te. ce
om̃s immici tui ꝑdentur. Et erit in die
illa dicit dicit dñs interficiam equoᷤ
tuos demedio tui et disꝑd̃a currus
tuos. & subuertam ciuitates derretuȩ.¬
& auferam om̃s munitiones tuas. et au¬
feram maleficia tua de manib tuis.¬
scuptilia tua & statuas tuas de medio
tui. & ultra ñ adorabis oꝑa manuũ
tuarũ. & succidã lucos tuos de medio
tui. & demoliar ciuitates tuas. & faciã
mira & infurore ultionẽ ingentib. pro
eo qͦd ñ audierunt.Liberatis nobis
de asfur quando uenerit suꝑ t̾ram nos¬
tiam. & ascenderit suꝑ tirminos nr̃os
& liberatis a dño qui su̾citauit suꝑeũ
septẽ pastores. & octo morsus hominũ.
reliquie iacob. quos apłos indelligimꝰ.
et pͥmam de iudeis eccłiam. erunt in
medio popłoꝵ multoꝵ. quasi ros a dño

Expanded text:
 quasi leo in jumentis, in saltu, et quasi catulus leonis in gregibus pecorum: quomodo si pertranseat et dividens rapiat, et non sit qui eruat. Elevabitur manus tua super eos qui tribulant te, et omnes inimici tui perdentur. Et erit in die illa dicit Dominus auferam equos tuos de medio tui et disperdam quadrigas tuas et perdam civitates terrae tuae et destruam omnes munitiones tuas et auferam maleficia de manu tua e496 sculptilia tua, et statuas tuas de medio tui, et ultra non adorabis opera manuum tuarum: et succidam lucos de medio tui, et demoliar civitates tuas, et faciam in ira, et in furore ultionem in gentibus, pro eo quod non audierunt. Liberatis nobis de Assur, quando venerit super terram nostram, et ascenderit super terminos nostros, et liberatis a Domino qui suscitavit super eum septem pastores et octo morsus hominum, reliquiae Jacob, quos apostolos intelligimus, et primam de Judaeis Ecclesiam, erunt in medio populorum multorum, quasi ros a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatẽ. Iexta quã expositiõe
potest et de eccła quarta captuitas
accipi. de qua unusquisq egreditur
ꝑpeccatum. & postea ab exra qui in¬
terpretatur ad uitor. id ẽ sermone dĩ.
rducitur ierłm. Siquis autẽ in lege
dm̃ die ac nocte meditatus maius ha¬
buit studiũ. maiꝰ ingeniũ. otium
grãmq. et potest de presenti capitulo
ꝓbabilius aliquid dicere. ñ in uideo.
non asꝑnor. quinpotuis cupio ab eo
discere qd̃ ignoro. & libenter me disci¬
ps̃m ꝓfitebor. dũ modo doceat os non
detrahat. Nichil enim tam facile.
quã otiosum. & dormiendem. de alioꝵ
labore et uigiliis disputare.Ne lo¬
quamini loquentes. ñ stillabit super
istos. ñ comp̾hendet confusio. dicit do¬
mus iacob. Numquid adbreiuatusẽ
sp̃s dñi. aut tales sunt cogitationes esꝰ :
Nonne uerba mea bona sunt. cũ eo
qui recte graditur :  econtrario po

Expanded text:
captivitatem . Juxta quam expositionem captivitatem . Juxta quam expositionem potest et de Ecclesia quarta captivitas accipi, de qua unusquisque egreditur per peccatum, et postea ab Ezra, qui interpretatur adjutor, id est, sermone Dei reducitur in Jerusalem . Si quis autem in Lege Domini die ac nocte meditatus, majus habuit studium, majus ingenium, otium, gratiamque, et potest de praesenti capitulo probabilius aliquid dicere, non invideo, non aspernor, quin potius cupio ab eo discere quod ignoro, et libenter me discipulum profitebor, dummodo doceat, et non detrahat. Nihil enim tam facile, quam otiosum et dormientem de aliorum labore et vigiliis disputare. Ne loqistos non conprehendet confusio dicit domus Iacob numquid adbreviatus est spiritus Domini aut tales sunt cogitationes eius nonne verba mea bona sunt cum eo qui recte g
Abbreviated transcription (Latin):
gat uidens humanas animas qͣsi
uariã supellectilẽ a demonib & diuee¬
sis uitiis ẽẽ possessas : Aliis demonum
fornicationis mittit funicłm. alius
auaritie. Ille honuieidii hic ꝑuirii line¬
as cendit. Pars popłi dĩ diuisa ẽ nsu
cło. et agri quondã scĩtatis & ꝑadysiquo¬
rum odore delectabatur ysaac in iacob
filio suo. taditi sunt assyriis regiq ba¬
bylonio. & habentib uulpib foueas
& uolucrib celi nidos. filus hominis
ñ habet ubi caput r eclinet. Er posui
iurta quod me in genioli patiebant᷑
angustie. & primã ab assyriis babyloni¬
isꝙ popłi captiuitatẽ. et scdam a roma¬
nis. quia dũm crucifixerunt. et ter¬
ciam spũalem. quia unusquisq nr̃m
cum adam deparadyso cecidit. & ui
huiꝰ mund captiuitate uersatur.
et compeditos soluet. & captiuos qͦndã
diaboli reducet inpossessionẽ suam.
& complebitur psalmiste sermo dicen¬
tis. Ascendens inaltũ captiuã duxit

Expanded text:
gat videns humanas animas quasi gat videns humanas animas quasi variam suppellectilem a daemonibus et diversis vitiis esse possessas? Alius daemonum mittit fornicationis funiculum, alius avaritiae: ille homicidii, hic perjurii lineas tendit: pars populi Dei divisa est culo: et agri quondam sanctitatis et paradisi, quorum odore delectabatur Isaac in Jacob filio suo , traditi sunt Assyriis, regique Babylonio. Et habentibus vulpibus foveas, 452 et volucribus coeli nidos, Filius hominis non habet ubi caput suum reclinet . Exposui juxta quod mei ingenioli patiebantur angustiae, et primam ab Assyriis, Babyloniisque populi captivitatem, et secundam a Romanis, quia Dominum crucifixerunt, et tertiam spiritualem, qua unusquisque nostrum cum Adam de paradiso cecidit, et in hujus mundi captivitate versatur, sos, et solvet compeditos : et captivos quondam diaboli, reducet in possessionem suam, et complebitur sermo Psalmistae dicentis: Ascendens in altum, captivam duxit
Abbreviated transcription (Latin):
litus possessionũ ꝑadysi: Uideas alioᷤ
agros agris. terminos iungere dermi¬
nis. & paruo hominis corpusculo rura
urbium ñ sufficere. Propterea cogitat
dñs suꝑ nos mala de quib nr̃as eleua¬
re nequeamus ceruices. nec ambular
recti. quia dempꝰ pessimum ẽ. uxta ioħs
uerba dicentis. Mundus in malignopo¬
situs ẽ. Id ipsum significat & illa incñ¬
gelio filia abraham nobilissima quã
sathanas uinxerat & incuruauerat
et nͥ ad aduentum dñi insublime eri¬
gi ante non potuit. nec suũ suspicere
filiam abrahe quã alligauerat satha-¬
nas. ñ oportuit solui de uincło isto in¬
die sabbati : Quia gͦ gła nr̃a omĩs at¬
tonsa est. & dilatauimus rasurã uł
uiduitatem nr̃am sic enim in quibd̃
codicib inuenitur. missi sunt qͥ ns
plangerent cũ ieremia. & sumeret
suꝑ nos ꝑabolã. & dicerent cũ apło.
lugebo multos qͥ peccauerunt. & non
egerunt penitentiã. Quis enĩ ñ plan¬

Expanded text:
litus possessionum paradisi? Videas alios litus possessionum paradisi? Videas alios agros agris, et terminos jungere terminis, et parvo hominis corpusculo rura urbium non sufficere. Propterea cogitat Dominus super nos mala, de quibus nostras elevare nequeamus cervices, nec ambulare recti, quia tempus pessimum est, juxta Joannis verba, dicentis: Mundus in maligno positus est . Idipsum significat et illa in Evangelio filia Abraham nobilis anima, quam Satanas vinxerat et incurvaverat, et nisi ad adventum Domini in sublime erigi ante non potuit, nec suum suspicere filiam Abrahae quam alligaverat Sanatas, non oportuit solvi de vinculo isto die sabbati ? Quia ergo gloria nostra omnis attonsa est, et dilatavimus rasuram, vel nuditatem nostram sic enim in quibusdam codicibus invenitur missi sunt qui nos plangerent cum Jeremia, et sumerent super nos parabolam, et dicerent cum Apostolo: Lugebo multos qui peccaverunt, et non egerunt poenitentiam . Quis enim non plan
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ cantica & psalmi uertantur in
luctum. nichilq aliud nouerit popłs
loqui nͥ hoc. miseria miseri facti sumꝰ
Terra quippe reꝓmissionis. que pͥus
duab et semis tribub sorte diuisa fue¬
rat transiordanen. moyse mittente fu¬
nicłm. & postea ab iħu naue. tribub
reliquis disꝑtita. Hec gentib romano
mensore diuisa ẽ. & nemo fuit qͥ prohi¬
beret. quin potius cũ uniuersas ob¬
tincant nationes nullus ẽ iniuideis
qui antiquũ pͥstina libertate possideat
solum. Qyod si terciã expositionẽ
ad animam humanã sermonẽ diri¬
gi. quȩ deꝑadiso corruens incaptiui¬
tatem huiusmundi uenerit. uidebimꝰ
qd̃ om̃ĩs cogitatio nr̃a labor et dolor sit.
& cubilia nr̃a plena sint malis. & liri
ipsa que uidetur mixta sit denebris.
queq nocte tractemus. in caligine
compleamus. Quis enĩ nr̃m ad dinscãs
eleuat manus. sine ira & cogitatione:
Quis ñ defiderat uillas istius scłi. ob¬

Expanded text:
eorum cantica, et psalmi vertantur in eorum cantica, et psalmi vertantur in luctum. Nihilque aliud noverit populus loqui, nisi hoc: miseria miseri facti sumus. Terra quippe repromissionis quae prius duabus et semis tribubus sorte divisa fuerat trans Jordanem, Moyse mittente funiculum, et postea ab Jesu Nave tribubus reliquis 451 dispertita, haec gentibus Romano mensore divisa est: et nemo fuit qui prohiberet, quin potius cum universas obtineat nationes, nullus est ex Judaeis qui antiquum pristina libertate possideat solum. Quod si tertiam expositionem  dixeram, ad animam humanam sermonem dirigi, quae de paradiso corruens in captivitatem hujus mundi venerit: videbimus quod omnis cogitatio nostra labor et dolor sit, et cubilia nostra plena sint malis, et lux ipsa quae videtur, mixta sit tenebris: quaeque nocte tractemus, in caligine compleamus. Quis enim nostrum ad Deum sanctas elevat manus sine ira et cogitatione? Quis non desiderat villas istius saeculi, ob
Abbreviated transcription (Latin):
conturbata sunt. Cũ emm legissent
uicisse isrł quando moyses manus
leuauit ad dnm. suꝑatũ eẽ ab ama¬
lech. qnͣdo moyses lassa brachia de¬
ponebat. ñ leuauerunt ad dñm ma¬
nus suas. s omĩa in pauꝑes et plebẽ
dni scelera ꝑpetrantes desiderauerunt
agros. & pupilloꝵ domos diripiebant.
ac iurũ parit̾ & uxorẽ. liberosq etus
& substantiam depopulabant᷑ Propterea co-
quaquã in duodecim tͥb. s tribumma¬
litie et inscelere federatam. de qͥbus
non potuerunt eleuare ceruicẽ nec
recti incedere. Deniq usq ad presen¬
dem diem subditi st̃ romano imꝑio.
et premuntur captiuitatis iugo et
colla ñ eleuant. Quod autẽ sequitur
ezefenẽt id ẽ subito in hebraicis uo¬
luminib ñ habetur. et tam̃ pot̾ cũ
presenti loco ita congruere. ut dica¬
mus. Propterea hec dicit dñs. Ecce ego
cogito suꝑ tribum istam mala subito.
uitatis ꝑpetue sustinebunt. & intan¬
tam uenient angustiam. ut omĩa

Expanded text:
conturbata sunt. Cum enim legissent conturbata sunt. Cum enim legissent vicisse Israel, quando Moyses manus levavit ad Dominum, superatum esse ab Amalec, quando Moyses lassa brachia deponebat , non levaverunt ad Dominum manus suas, sed omnia in pauperes et plebem Domini scelera perpetrantes, desideraverunt agros, et pupillorum domos diripiebant, ac virum pariter et uxorem liberosque ejus et substantiam depopulabantur. Propterea coquaquam duodecim tribus, sed tribum malitia et scelerae foedatam, de quibus non potuerunt elevare cervicem, nec recte incedere. Denique usque ad praesentem diem subditi sunt Romano imperio, et premuntur captivitatis jugo, et colla non elevant. Quod autem sequitur: ἐξαίφνης, id est, subito, in Hebraicis voluminibus non habetur, et tamen potest cum praesenti loco ita congruere, ut dicamus: Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super tribum istam mala subito, vitatis perpetuae sustinebunt, et in tantam venient angustiam, ut omnia
Abbreviated transcription (Latin):
malum sit qd̵ ego cogito s qd patienti¬
bus malum. uideatur qd̃ irrogo. Quod
itauos premet ut colla ur̃a non possi¬
tis leuare nec ambuletis suꝑbi scili¬
cet qͦs tempus captiuitatis oppresse
serie ur̃ẽ uertentur in canticum. de¬
populatione uastati sumus. Pars po¬
puli mei templum inquit meum.
qd solũ inder gentes ceteras plus ha¬
bebam. mnut abitur in riunã. Quomͦ
ame recedet assyrius cum reuertat᷑
ut agros meos sibi sorte distribuat:
Propderea o familia isrł suꝑ quã ma
quod omĩa eis euenerint. quia dmn
pretum editio disseratur. Gloria nãq
filie isrł de caluata est. & attonsa suꝑ
filiis quonda delicatissimis. & si quid
deinceps renatũ piloꝵ fuit. alia de¬
inceps rasura. & attonsione trunca¬
tũ ẽ. et tc̃ omĩa consilia eoꝵ uersa
sunt in laborem. & que cogitauert᷑
mende & anima dormiente attule¬
runt eis labores. quȩq oꝑati sunt
statum ut lux xp̃i ce ultio apparuit

Expanded text:
malum sit quod ego cogito; sed quod patientimalum sit quod ego cogito; sed quod patientibus malum videatur quod irrogo: quod ita vos premet, ut colla vestra non possitis levare, nec ambuletis superbi, scilicet quos tempus captivitatis oppresserseriae vestrae vertentur in canticum: Depopulatione vastati sumus, pars populi mei: Templum, inquit, meum quod solum inter gentes caeteras plus habebam, mutabitur in ruinam. Quomodo a me recedet Assyrius, cum revertatur ut agros meos sibi sorte distribuat? Propterea, o familia Israel, super quaquod omnia eis evenerint quia Dominum pretum editio disseratur. Gloria namque filiae Israel decalvata est, et attonsa super filiis quondam delicatissimis, et si quid deinceps renatum pilorum fuit, alia deinceps rasura et attonsione truncatum est. Tunc omnia consilia eorum versa sunt in laborem, et quae cogitaverunt, mente et anima dormiente, attulerunt eis labores: quaeque operati sunt, statim ut lux Christi et ultio apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tus incantico dicentium. Miseria uas
tati sumus. Pars popłi mei dimensa est
infinicło. & ñ erat qui prohiberet eũ ut
auerteret᷑. Agrinr̃i diuisi sunt. ꝓpter
hoc non erit cibi mittens funicłm in he¬
reditate. Quod in fine capituli uixta
editionem uulgatã sequentis capitu¬
li pͥncipium est. o ido nuillo si dñs us¬
stupris polluitis & quicquid iniquita¬
tis nocte tractatis. quasi differre ñ
liceat. statim ut dies claruerit festina¬
tis. implere. ñ considerãtes qd̃ aduersũ
dnm̃ fortis ẽ manus ur̃a. Et ut doce¬
ret scͥptura quid eẽt qͦd in nocte co¬
gitarent. & in die facerent exponit in
partibus. Concupierunt in quit agͦs
&e uiolenter tulerunt. & domos sub¬
auditur concupierunt. & quas con¬
cupierunt diripuerunt. Et non solũ
caliunniabant᷑ homin es &e domos
rabido ore uastabant. Quia gͥ ista fecis¬
tis &e cogitastis mnutile. & ego dñs cogi¬
tabo suꝑ familiam istã malũ. ñ quod

Expanded text:
tus in cantico dicentium: Miseria miseri tus in cantico dicentium: Miseria miseri facti sumus, pars populi mei dimensa est in funiculo, et non erat qui prohiberet eum, ut averteretur. Agri nostri divisi sunt: propter hoc non erit tibi mittens funiculum in haereditate. Quod in fine capituli juxta editionem Vulgatam sequentis capituli principium est. Et ideo in illo si Dominus jusstupris polluitis: et quidquid iniquitatis nocte tractatis, quasi differre non liceat, statim ut dies claruerit, festinatis implere: non considerantes quod adversum Dominum fortis est manus vestra. Et ut doceret Scriptura quid esset quod in nocte cogitarent, et in die facerent, exponit in partibus. Concupierunt, inquit, agros, et violenter tulerunt: et domos, subauditur, concupierunt, et quas concupierant, diripuerunt: et non solum calumniabantur homines, et domos rabido ore vastabant. Quia igitur ista fecistis, et cogitastis inutile, et ego Dominus cogitabo super familiam istam malum: non quod
Abbreviated transcription (Latin):
& domũ eius. uirum ce hereditatẽa.
Idcirco hȩc dicit dñs. Ecce ego cogito
suꝑ familiã istã malũ. unde non au¬
feretis colla ur̃a. & ñ ambulabits
suꝑbi. qm̃ tempꝰ pessimũ ẽ. In dicilla
sumetur suꝑ uos parabola. & cantali¬
tur canticum cũ suauitate dicentũ
Depopulatione uastati sumus. Pars
popłi mei cõmutata ẽ. Quomͦ recedt
ame cum reuertatur qui regionemil
diuidat : Propter hoc ñ erit tibimie¬
tens funicłm sortis incetu dñi. Iix
Facti sunt cogitantes labores. &
oꝑantes mala in cubilib suis. & si¬
mul in die consũmabant eam. Qla
non leuauerunt ad dm̃ manus sua.
&e desiderabant agros. & diripiebait
pupillos. ce domos opprimebant. Et
rapiebant uirum. & domũ eus. ui¬
rum &e hereditadem eius. Propterea hec
dicit dñs. Eece ego cogito suꝑ tribum istã
mala. dequib ñ auferatis colla ur̃a.
& non ambuletis recti subito. quia
tempus pessimũ ẽ. In die illa suꝑ uos
sumetur ꝑabola. &e plangetur planc¬

Expanded text:
mum eius virum et hereditatem eius idcirco haec dicit Dominus ecce ego cogito super familiam istam malum unde non auferetis colla vestra et non ambulabitis superbi quoniam tempus pessimum est in die illa sumetur super vos parabola et cantabitur canticum cum suavitate dicentium depopulatione vastati sumus pars poa me, cum revertatur qui regiones nostras dividat? Propter hoc non erit tibi mittens funiculum sortis in coetu Domini. LXX: Facti sunt cogitantes labores et operantes mala in cubilibus suis, et simul in die consummabunt ea: quia non levaverunt ad Deum manus suas, et desiderabant agros, et diripiebant pupillos, et domos opprimebant, et rapiebant virum et domum ejus, virum et haereditatem ejus. 449 Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super tribum istam mala, de quibus non auferetis colla vestra, ut non ambuletis recti ÷ subito  quia tempus pessimum est. In die illa sumetur super vos parabola, et plangetur planc