comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epio. cepis. cepi. cepere. ceptum .i. inci¬
t̾entius. sex totis mensib obfecissem ꝙͣ
ille quidqͣm ceperet. S p̾sens huius uer¬
bi ⁊ que formantur a presenti obsolue¬
runt. pret̾itum u̾o ⁊ que formãtur a
pret̾ito ad huc retinentur. ⁊ huiꝰ pret̾i¬
tum qͣnͣdoq accipitur pro p̾senti. qͣndo¬

Expanded text:
epio -is cepi cepere ceptum, idest inciTerentius ‘sex totis mensibus olfecissem quam ille quicquam ceperet’, sed presens huius verbi et que formantur a presenti obsoluerunt, preteritum et que formantur a preterito adhuc retinentur, et huius preteritum quandoque accipitur in vi presentis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
li hee cepe. parũ dicimus. Inuenitur etiã¬
ħ ceꝑa pe. in singłari. uñ Ouidius. Ceden¬
da est ortis eruca cepa meis. Et ħ cepe in
singłari inuenitur
Cexarius. a cepa. dr hic ceparius .rii. or¬
tolcinus qui custodit cepas. uł qui uẽdit
uñ hec ceparia .i. ortolana. Et ceparius.
.na. rimri. possessuũ. ut foliũ ceparium
.i. cepe. uł designat mat̾iam. ut olus. ce¬
parium .i. de cepis

Expanded text:
li hee cepe -parum dicimus. Invenitur etiam cepa -e in singulari, unde Ovidius ‘cedenda est ortis eruta cepa meis’, et etiam hoc cepe in singulari inveniturcepe. Et a cepa hic ceparius -i ortulanus, qui custodit cepas vel qui vendit, unde et hec ceparia idest ortulana, et ceparius -a -um possessivum, ut ‘folium ceparium’ idest cepe, vel designat materiam ut ‘olus ceparium’ idest de cepis
Abbreviated transcription (Latin):
senioꝵ agitant exꝑtia frugis. et centu¬
ria dr̃ ducenta iugera in agns sicut
ager ducentoꝵ iugeꝵ qui antiquitus
a centum iugerib tentuma ucttlatꝰ
u post duplicata est mensura. iomẽ
pristinũ retinuit in nuo enim centuri¬
e multiplicate sunt. s nomẽ muta¬
ex̾atus in centenos nulites duusas
uñ ⁊ qui hic p̾sunt centuriones dũr¬

Expanded text:
seniorum agitant expertia frugis’; et centuria dicitur ducenta iugera in agris sicut ager ducentorum iugerum, qui antiquitus a centum iugeribus centuria vocabatur, sed postea duplicata est mensura et nomen pristinum retinuit; in numero enim centurie multiplicate sunt, sed nomen mutaexercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his praesunt, centuriones d
Abbreviated transcription (Latin):
tu i panis qui post meridiem uł post
pumam laborantib datur. uel panis
aumus in medum iurilis memibri fa¬
ctus quo solebant uti agoniste. ut es¬
sent fortiores. Inuenalis. Comedunt

Expanded text:
t panis qui post meridiem vel post primam laborantibus datur, vel panis azimus in modum virilis membri factus, quo solebant uti agoniste ut essent fortiores; Iuvenalis ‘comedunt
Abbreviated transcription (Latin):
uincula. loro uł lino fc̃a quib remi ad
scalmos alligant᷑. de quib luuꝰ. Cũq re¬
uacate discipline. niuigilare ꝓprie qui¬
dem stud̾e est cũ magna uolinitate ue¬
hemẽter ami applicare ad aliqͥd faci
hemens applicatio anni ad aliquid

Expanded text:
incula loro vel lino facta quibus remi ad scalmos alligantur. De quibus Livius10: Tumque revacare discipline, invigilare, et proprie quidem studere est cum magna voluntate vehementer animum applicare ad aliquid perfhemens applicatio animi cum
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ sc̃e actionis nõ habent. hñt
quipre uolandi pennas per spẽm. sedm
terra repunt per accionẽ. qr alas per fi¬
gura sancticatis oñdunt. s curair ce¬
cularũ ponde pregrauati nullatenus
ius pusa semper oꝑentur. loqui tñ rec¬
ta non desmũt. Bene aũt loquẽdo in fi¬
deua conusatione filios paruũt. s eos
bene iuuendo nutrire nõ possunt. Delie

Expanded text:
veritatem sanctae actionis non habent. Habent quippe volandi pennas per speciem, sed in terra repunt per actionem, quia alas per figuram sanctitatis extendunt, sed curarum saecularium pondere praegravati, nullatenus vis perversa semper operentur, loqui tamen recta non desinunt, bene autem loquendo, in fide vel conversatione filios pariunt, sed eos bene vivendo nutrire non possunt, recte de
Abbreviated transcription (Latin):
ngilare. insistere. insudare. uñ instans¬
stanter. tius. ssime. adu̾bumi. Et hec in¬
stantia. tie. ⁊ ħ instans. tis. dr᷑. tempꝰ
simplex. ⁊ sic describr᷑ ꝙ cum sit finuis pret̾i¬
ti est principium futuri. uł cum incipit
statim esse desmit. uł instans est breuissi¬
ma pars temporis que non expectat suc¬
cessionem

Expanded text:
vigilare, insistere, insudare, unde instansstanter -ius -me adverbium, et hec instantia -e; et hoc instans dicitur tempus simplex, quod sic describitur, quod cum sit finis preteriti est principium futuri, vel quod, cum incipit, statim esse desinit: instans est brevissima pars temporis, que non expectat successionem
Abbreviated transcription (Latin):
tis pigmentor potio cuire non ua¬
luut ad salutem pustici tepens
cigua reuocauit. ⁊ non nulla uulue¬
na que curan in cisione ne queunt
tomentis olei sanantur. et dumis
adamas ucisionem ferri muuime
recipits  len horcoꝵ sangume mol¬
tiono declmamus. ꝑturbati quip¬
pe me audicant ignorant. S adse
reducti tainto libentius exortatõnis
uba recipunt. qnͣto se tnquillius
tollemtos erubescunt. Menti aũt
furore ebrie omne rectũ qd̾ dr᷑ ꝑũ
suam abigail laudabiliter tacit
qͣm digesto uino laudabiliter dixit

Expanded text:
potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine moltione declinemus? Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto libentius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furore ebriae omne rectum quod dicitursuam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit
Abbreviated transcription (Latin):
rando increpar eũ. qr in tantũ peccatum de¬
ł s̾pens u̾o iam nõ roquirit᷑ qr nͨ eius peni¬
tentia q̃rebatur. in aũt quoꝵ pẽitentia que¬
sita est scutũ nequissime defensionis contͣ
iustissime correctionis u̾ba protulerũt. uñ
nũc usq in usũ peccantiũ trahitur ut cul¬
ꝑa cũ arguitur defendatur. ⁊ uñ fmri rea¬
tus debuit. ñ cumłetur. uide m excuso
quirimꝰ utiq nisi que nescimꝰ. nescire aũt
lumẽ tenebras qͥs reprobat ignorat i sa¬
thane itmera qͣi indicatus dampnat dig¬
nũ est. ut qi nesciens requirat. hnic est ꝙ̃
ade peccanti conditoris uece dr ubi es ne
lapsũ iam sub pet̃o uelut ab eculis uenta¬
tis absconditũ. qr tenebras erroris nõ ap

Expanded text:
rando increpabat eum, quia in tantum peccatum de Serpens vero jam non requiritur, quia nec ejus poenitentia quaerebatur. Hi autem quorum poenitentia quaesita est, scutum nequissimae defensionis contra justissimae correptionis verba protulerunt . Unde nunc usque in usum peccantium trahitur, ut culpa cum arguitur defendatur; et unde finiri reatus debuit, inde cumuletur. Bene ergoquirimus, nisi utique quae nescimus. Nescire autem lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
mbꝰ .bi. qm nos ornat᷑am ditis. fasci¬
oła est qͣ ambit extremitatem uestium
aut ex filis aut ex auro contexta assurꝑ¬
talis ornatura dr̃ etiã linibus qͣndo circui¬
tus cuuisl rei uł ora maris uł uestis uel
canudis. uñ limbosus sa. sum. limbo
ornatus uł plenus. ⁊ limbo. bas. linibo or¬

Expanded text:
MBUS -bi, quem nos ornaturam dicimus, fasciola est que ambit extremitatem vestium, aut ex filis aut ex auro contexta assumpmque fiat talis ornatura; dicitur etiam limbus quandoque circuitus cuiuslibet rei vel ora maris vel vestis vel clamis. Unde limbosus -a -um, limbo ornatus vel plenus, et limbo -as, limbo or
Abbreviated transcription (Latin):
siluestris drͣ. Inde colurus canda illius
uñ ĩ quadam simulitudine dñt colubr
duo cutuli imꝑfecti m celo. qui quadam
pdecili pudentia fingiratur in firma¬
nicnto. sicut enim cauda boiuis facii cir¬
culinu imꝑfectum ita quidam cutuli
fuiguntur esse in celo imꝑfecti qͣntum

Expanded text:
silvestris dicitur. Inde colurus cauda illius, unde et quadam similitudine dicuntur coluri duo circuli imperfecti in celo qui quadam ydeali pendentia finguntur in firmamento: sicut enim cauda bovis facit circulum imperfectum ita quidam circuli finguntur esse in celo imperfecti quantum
Abbreviated transcription (Latin):
quidam locus rome ubi olim erant y¬
magines oĩm prouinciarũ. Et in medi¬
o erat ymago rome tenens pomũ au¬
reum in manu. ut pote dũa et regina
omniũ. Et erant ibi disposite arte ni¬
gromancie ꝙ qnͣdo aliqua prouincia
uolebat insurgere contra romanos
statim ymago rome obũtebut dorsũ
illius prouũcie ymagnu. uł ut dicũt
ymago illius prouncie insurgebat
contra ymagniẽ rome. Et tũc roma¬
ni ex improuiso mittebant illuc exerci¬
tum. ⁊ prouinciam illam sibi subiuga¬
bant. ⁊ tali arte romani qͣiͣ totũ mim¬

Expanded text:
quidam locus Rome ubi olim erant ymagines omnium provinciarum, et in medio erat ymago Rome tenens pomum aureum in manu utpote domina et regina omnium; et erant disposite arte nigromantica quod quando aliqua provincia volebat insurgere contra Romanos statim ymago Rome obvertebat dorsum illius provincie ymagini vel, ut dicunt, ymago illius provincie insurgebat contra ymaginem Rome et tunc Romani ex improviso mittebant illuc exercitum et provinciam illam sibi subiugabant. Tali arte Romani totum mun
Abbreviated transcription (Latin):
Columbar. a columbus. dr᷑ ht columbar
lntis. latibulum. foramen. ubi ndificãt
columbe. Columbar etiam di᷑ qd̾dam ge¬
nus uinculi a collo. qr sit aptum collo.
durt etiam columbaria loca concaua in
naui. per que remi emuituntur. qr sut
simulia latibulis columbarũ uͥ ndificãt

Expanded text:
columbinus -a -um, et hoc columbar -baris latibulum, foramen ubi nidificant columbe; columbar etiam dicitur quoddam genus vinculi a collo quia sit aptum collo. Dicuntur etiam columbaria loca concava in navi per que remi emittuntur, quia sint similia latibulis columbarum ubi nidificant
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ⁊ suꝑflue. ⁊ luxuriose comedere. uñ¬
hec comesatio. tionis. Et sunt propue
comesationes suꝑflua ⁊ luxuriosa con¬
iuuia. et debet scribi per iniũ .m. et per¬
unũ .s. sicut ⁊ suum u̾bum. Et ħ uult¬

Expanded text:
sepe et superflue et luxuriose comedere, unde comesatio -nis, et sunt proprie comesationes superflua et luxuriosa convivia, et debent scribi cum uno m et uno s, sicut et suum verbum. It
Abbreviated transcription (Latin):
lores conficitur. uł dr a colo. las qr
olim colores colabantur ut essent nimi¬
e subtilitatis. unde coloro ras u̾bum
actĩm. Alii u̾o dicunt ꝙ a coloro fit color
per apccopam. Color componitur hic ⁊ h
bicolor. bicoloris.qiͣ duor color. uñ bico¬
loratus. ta. tum. et hie ⁊ hec tricolor tri¬
coloris. tnũ coloꝵ. unde tricoloratus. ta.
tum. ⁊ hic ⁊ hec muilticolor .i. młtoꝵ co¬
uł altus coloris. uñ discoloratus.ta. tũ¬

Expanded text:
lores perficiuntur; vel a colo -las, quia olim colabantur ut essent nimie subtilitatis, unde coloro -as verbum activum. Alii vero dicunt quod a coloro fit color per apocopam, bicolor -ris, idest duorum colorum, unde bicoloratus -a -um et hic et hec tricolor -ris, idest trium colorum, unde tricoloratus -a -um, et hic et hec multicolor -ris, vel alterius coloris, unde diversicoloratus -a -u
Abbreviated transcription (Latin):
¶olus colos uł colon dũt greci feluł
aluid intestinũ. Et u̾titur in latiua
formam. Et dr̃ ħ colus. li. apud nos.
uñ colicus .ca. cum. ut collica passio
que sit i illo membro. Et colicus omo
licis cum melle indetur. Itẽ Inuenit
hic colus. li. uł colus. lus pro rora fe¬

Expanded text:
COLEN vel COLON dicunt Greci fel vel aliud intestinum et vertitur in latinam formam et dicitur hic colus -li apud nos. Unde colicus -a -um ut ‘colica passio’, que fit in illo membro, et ‘colicus homo’licis cum melle medetur’. Item invenitur hec colus -li et colus -lus -lui pro roca fe
Abbreviated transcription (Latin):
frumentũ . ti. qr precipuũ est ad fruend̃
uñ frumentosus. sa. sum. plenus et a¬
bundans frimento. ⁊ frumentor. taris.¬
A. frumentũ colligere
tuor. frueris. fruitum. ctu ⁊ fructum.
ctu. fruitum. itu probat fruiturus. ua
rum. fructum. ctu probat fructus. cus.
illis quib utimur propter nos. Est eĩ
re aliqua frui .i. inherere propt̾ se ⁊ eam
diligere. fruimur ergo deo utimur nurdo.¬

Expanded text:
frumentum -ti, quia precipuum est ad fruendum, unde frumentosus -a -um, plenus, abundans frumento, et frumentor, idest frumentum colligere. UOR -ris, fruitum -tu et fructum -tu, fruitum -tu probat fruitus -a -um, fructum -tu probat fructus -tus -illis quibus utimur propter nos. Est enim frui re aliqua ei inherere propter se et eam diligere: fruimur ergo Deo, utimur ho
Abbreviated transcription (Latin):
ris .i. ualde frui. uł a fruitione cessare
Itẽ. ꝑ fiuor. eris .i. ꝑfecte frui. fruor ⁊ eius
utur uta ꝑticipia in usu .s. fruitus ⁊ fru¬
iturus. qͣm ista .s. fructus ⁊ fructurus. ħ
eñ in ulu deficuit sicut supinũ a quib

Expanded text:
 valde frui, item a fruitione cessare; perfruor -ris, idest perfecte frui. Fruor et eius sta participia in usu, scilicet fruitus et fruiturus, quam fructus et fructurus: hec enim in usu deficiunt, sicut supinum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
obnorius .xia.xiũ .i. subditus. uł obno¬
xius compo᷑ ex ob. ⁊ noxa ꝓprie quidẽ ob¬
norius alicui dr᷑ qui propter noxam.i.
culpam. uł propter offensam aliqͣm illi ẽ
suppõitus. debitus uł obligatus. s ponit᷑

Expanded text:
obnoxius -a -um, subditus; vel obnoxius componitur ab ob et noxa: proprie quidem obnoxius alicui dicitur qui propter noxam, idest culpam vel offensam aliquam, illi est suppositus, debitus, obligatus; sed ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
debes. doceat nos torrena despicere ⁊ ama¬
re celestia. ex quib colligitur ꝙ uor sit
turturis ⁊̃ predicatio castitatis. neq enĩ
a principio uox ista in terris audita est.
S magis illa. crescite ⁊ multiplicami¬
ni et replete terram

Expanded text:
decet, doceat nos terrena despicere, et amare coelestia. 8. Ex quibus colligitur, quod vox sit turturis etiam praedicatio castitatis. Neque enim a principio vox ista in terris audita fuit, sed magis illa: Crescite, et multiplicamini, et replete terram
Abbreviated transcription (Latin):
ta. tũ. ⁊ turbulens. tis .i. tutbidus. nõ
lucidus. s turbidũ de nat᷑a. turbulentũ¬
u̾o fit ⁊ utrũq compatur. uñ turbulente
uł turbulenter ad u̾biũ. ⁊ ħ turbulentia¬
.cie. ⁊ turbulento tas turbulentũ facere

Expanded text:
idus, non lucidus: sed turbidum de natura, turbulentum fit, et utrumque comparatur; unde turbulente vel turbulenter adverbia, et hec turbulentia, et turbulento -as, turbulentum facere
Abbreviated transcription (Latin):
o. mes. in eod̾ sensu. Ista tria .i. ualde tu¬
mere. uł cessare a tumore remouui. In¬
tumeo mes. nitus uł contra uł ualde tu¬
m̾e. ꝑcumeo. mes. obtumeo. mes. retu
meo. ⁊ ab om̃ib istis inchoatiua contu

Expanded text:
o, in eodem sensu ista tria, idest valde tumere vel cessare a tumore, a tumore removeri, intumeo -es, intus vel contra vel valde tumere, pertumeo -es, obtumeo -es, retumeo -es, et ab omnib
Abbreviated transcription (Latin):
contenta est quo amisso alt̾um iam nõ
admectit nuositatẽ in hõib nuptiaꝵ
redarguens. nã ⁊ si forsitan culpa ꝓpter
incõtmenciam uenialis est. ĩp̃a tñ tã¬
ta in continẽtia turpis est. pudet ad
negociũ honestatis racõnem nõ posse m
ereqͣntem uideas abiq singularẽ ubi¬
qr gementẽ audias. nec unꝙͣ in uiri¬
di mino residencẽ prospicies. ut tu ab e

Expanded text:
contenta est; quo amisso alterum jam non admittit, numerositatem in hominibus nuptiarum redarguens. Nam etsi forsitan culpa propter incontinentiam venialis est, ipsa tamen tanta incontinentia turpis est. Pudet ad negotium honestatis rationem non posse inexsequentem. Videas ubique singularem, ubique gementem audias; nec unquam in viridi ramo residentem prospicies, ut tu ab e
Abbreviated transcription (Latin):
tund̾e. uł deorsũ. extũdo. dis. extudi. extu¬
do. dis. intudi. intusũ. nntus uł ualde tũ¬
dere ꝑtundo. dis. ꝑtusi. ꝑtusũ. obtundo¬
.dis. obtuso obtusũ. ꝯͣ uł undiq tundere
obturare. in angustia claud̾e̾ uł prohi¬
lere. obsecare. obsurdare. opprim̾e. uñ ob
retrotundẽ uł tũdendo retro opprim̾e. et
acumen fem destiuere. Tundo ⁊ eiꝰ com¬

Expanded text:
el deorsum; extundo extudi extudo intudi intusum, intus vel valde tundere, pertundo pertudi pertusum, obtundo obtudi obtusum, contra vel undique tundere, obturare, in angustia claudere vel prohibere, obcecare, obsurdare, opprimere, unde oetusum, retro tundere vel tundendo retro opprimere et acumen ferri destruere. Tundo et eius com
Abbreviated transcription (Latin):
u .s. mons breius uł sepulcrum uł t̾ra
congesta suꝑ sepulcrũ. ⁊ dr᷑ tumulus qͣͣ tu¬
nens tellus uñ ħ timullulus . dii. et
tinnulosus. sa sũ. tumulis plenꝰ. ⁊ compa¬
tur. uñ ħ tumłositas. Itẽ a tumiulus pro¬
mulatim adubiũ. Et compo ͤ cõtumulo.
las. detumulo. las. ualde uł deorsũ tumu¬
lare. uł a tumulo remou̾e. de tumło exͣ¬
here. Intumło las. retumulo. las. Et est¬
tumulo actĩm cũ om̃ib sius compõĩtis

Expanded text:
 mons brevis, vel sepulcrum, vel terra congesta super sepulcrum, et dicitur tumulus quasi tumens tellus; unde hic tumululus diminutivum, et tumulosus -a -um, tumulis plenus, et comparatur, unde et tumolositas. Item a tumulus mulatim; et componitur contumulo -as, detumulo -as, valde vel deorsum tumulare vel a tumulo removere, de tumulo extrahere, intumulo -as, retumulo -as; et est activum cum omnibus suis compositis
Abbreviated transcription (Latin):
di tumultuariꝰ ria . riũ. ⁊ hinc tumłtu¬
ar dicebant᷑ milites uł pedites qui pro
lo cumłtu ducebantur in pliũ. uł qr subi¬
to ⁊ cum tumultu exeũt contra hostes ex
improiuso uenientes. uñ ⁊illd̾ genus mi¬
licie dr̃ timiłtus uł tumultuatõ uł cõiurato¬

Expanded text:
unde tumultuarius -a -um; et hinc tumultuarii dicebantur milites vel pedites qui pro solo tumultu ducebantur in prelium vel qui subito et cum tumultu exeunt contra hostes ex improviso venientes, unde et illud genus militie dicitur tumultus vel tumultuatio vel coniurat
Abbreviated transcription (Latin):
uni cu .i. tempus in quo consules eli¬
gintur uł introniantur. Et etiam ip̃a
clectio uł introniratio dr̃ comitium uł
solemutas que ibi tunc fiebat. Et conuẽ¬
tus tocus popłi. ⁊ locus in quo fiebat.
pulus ad electionem ⁊ introniraitionẽ
consulum conueniebat. S est echĩa po¬
tur repulsas pro pudore morbum cadu¬
cum incurrebant. Q uidam etiam pro
timore repulse .s. timentes repelli. et co¬
micio. cias .i. comicium celebrare. uł e¬
ligere. uł intronirare. uł in cõmicio ⁊
conuencu loqui. Et per cõnuicionem cõ

Expanded text:
-tii, idest tempus in quo consules eliguntur vel intronizantur, et etiam ipsa electio vel intronizatio dicitur comitium, vel solemnitas que ibi tunc fiebat et conventus totius populi et locus in quo fiebat; pulus ad electionem et ad intronizationem consulum conveniebat, sed est ethimologia potur repulsam pro pudore morbum caducum incurrebant, quidam etiam pro timore repulse, scilicet timentes repelli; et comitio -as, idest comitium celebrare, vel eligere, vel intronizare, vel in comitio et conventu loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
uł. te. et est cometa quedam stella cri
significat mortem. uł iminutationẽ
alicuius principis uł alicuius patrie
destructionẽ. Et semper dingit radios
suos ad illam partem cui mmnatur. Quidã
tũ dicunt ꝙ non est stella. sed est quedaan
nubes ignea claritate accensa qd mag̾
as u̾o sic dicit. cometes stella est dictus. ꝙ
comas liminis ex se fundat. Qd genus

Expanded text:
nicas’; et hec cometa -te, quedam stella crinsignificat mortem vel mutationem alicuius principis vel alicuius patrie destructionem et semper dirigit radios suos ad illam partem cui minatur. Quidam tamen dicunt quod non est stella sed est quedam nubes ignea claritate accensa, quod magis scribens dicit: Cometes stella est dicta, eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus
Abbreviated transcription (Latin):
un eodem sensu. Itẽ per tnsiationem a co¬
dex uł caudex dr hic codex liber quidam
i quo continentur diu̾sa precepta iu¬
sticie. sicut in codice trinico continentur
diuisi rami. Et appellatio ista medo am¬
plicita est. ut etiam quil liber dicat᷑ co¬
dex. Drũt tũ codex ⁊ liber. qr codex est ꝓprie
multoꝵ libroꝵ. qr tanqͣm ramos conti¬
neat in se multos libros. S liber est uni¬
dicillus eciã dicebatur illa carta in qͣ scrip¬
tum erat testamentũ alicuius mortu
extra ciuitatem. uł in peregrinatione q̃
post ea mittebatur ad romanos ẜr hug̃¬

Expanded text:
um efficere. Item per translationem a codex vel a caudex dicitur hic Codex, liber quidam in quo continentur diversa precepta iustitie, sicut in codice trunco continentur diversi rami, et appellatio ista modo ampliata est ut etiam quilibet liber dicatur codex; differunt tamen codex et liber, quia codex proprie est multorum librorum, quia tamquam ramos contineat in se multos libros, sed liber est unidicillus etiam dicebatur carta illa in qua scriptum erat testamentum alicuius mortui extra civitatem vel in peregrinatione, que postea mittebatur ad Romanos.
Abbreviated transcription (Latin):
oeo. co . io. componitur cum. con. Et dr̃
coeo .is. subtracta .n. Et est coire. simł ire
et coire .i. cõuingi. congregari. coadima¬
ri. conuenire uñ quia uir⁊ femma con¬
ungũtir in oꝑe uenereo dũr tunc coire
uñ hic coitus. tus. tui .i. concubitus. It̾
coire qͣndor ponitur tnsitiue pro conum¬
gere. siue collig̾e ⁊ congregare. et ẜm hoc
iuenitur eius passuum in t̾cia ꝑsona

Expanded text:
o n. Item componitur cum con- et dicitur coeo -is, subtracta n: coire, idest simul ire et coire idest coniungi, congregari, coadunari, convenire, unde, quia vir et femina coniunguntur in opere venerio, dicuntur tunc coire, unde coitus -tus -tui, idest concubitus. Item coire quandoque ponitur transitive pro coniungere sive colligere et congregare, et secundum hoc invenitur eiu
Abbreviated transcription (Latin):
ru. dicit. greca lingua ceccitos luctus
dĩ. Qui tñ luctus feminaꝵ. uł quorũ¬
licet infirmantiũ solet intelligi. Sapi¬
entes uio huius scłi aluce i̾utatis exclũ¬
si qi umbras quastam de ueritatis in¬
quisitione tenere conati sunt. Uñ oecci¬
ton fluuiũ ciurere apud inferos putau̾¬
unt. uidel designantes ꝙ hu qui digna
dolorib oꝑa facunit in infernũ ad luctũ
decurrunt. S nos despiciamus umbrã
caruialis sapientie. qui iam de u̾itate
lucem tenemus. ⁊ cognoscamus uoce

Expanded text:
. --Graeca lingua cocytus luctus dicitur, qui tamen luctus feminarum vel quorumlibet infirmantium solet intelligi. Sapientes vero hujus saeculi, a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce
Abbreviated transcription (Latin):
iucissitudinarius. uñ alt̾ue ⁊ alt̾natim ad¬
ubium .i. iicissitudinarie. Et alt̾no nas
aliquid dr̃e uł facere. ⁊ etiam pro dissci¬
temtus. ta. tui .i. uariatus ⁊ potest esse.
nomen simmpłr d̾iuatũ ab alter¬
itiruter alter componitur cũ uter. et
Iñ alterutrũ. adu̾bium .i. mutuo. unde¬
in epla iacobi. confiterami alt̾utrum
pcc̃a ur̃a. Inuenitur etiam alterutrũ¬

Expanded text:
vicissitudinarius, unde alterne et alternatim adverbia, idest vicissitudinarie, et alterno -as aliquid dicere vel facere, et etiam pro dissociteratus -a -um, idest variatus et potest esse nomen simpliciter derivatum ab alter; alter componitur cum plica et inde alterutrum adverbium, idest mutuo, unde Iacobus ‘confitemini alterutrum peccata vestra’. Invenitur etiam alteru
Abbreviated transcription (Latin):
Lirua. ue est simulacr qd terret
qd iulgo solet dici mascam qd̾ te ppoi¬
tur faciei ad terrend̾ pueros. st̃ sarua
diͣ maleficus incrntator ⁊ unbaras
uulos ⁊ iaingulis garrut tenep¬
sis. uñ in hynno apłor petri ⁊ peuili
laruas repellunt demonũ ult mũ¬
di limutes. Et inde tractum est illuo
qd̾ apponitur ne quis cognosctrꝰ
detur eẽ ymago demonis. Et hc lar¬

Expanded text:
LARVA -e, simulacrum quod terret, quod vulgo solet dici mascara, quod apponitur faciei ad terrendos pueros, et larva dicitur maleficus incantator et umbra dvulos et in angulis garrire tenebrosis, unde in Ymno Apostolorum Petri et Pauli ‘larvas repellunt demonum ultra mundi limites’; et hinc tractum est ut illud quod apponitur faciei ne quis cognoscatur videtur esse ymago demonis. Et hinc lar
Abbreviated transcription (Latin):
qr in lare .i. in domo repositũ conserua¬
Et lardosus. sa. sum. plenus lardo. Et
lardo. das .i. lardo impinguare uel
guctatim lardo assare. uł iardatũ fac̾e¬
gior. guis .i. ualde largiri. Et est laurgi¬
or cõmune cũ om̃ib sius compositis.

Expanded text:
itum conservaet lardosus -a -um, plenus lardo, et lardo -as, lardo impinguare vel guttatim lardo assare vel lardatum facegior -ris, idest valde largiri, et est commune cum omnibus suis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
rus subditis. ⁊ per auarus sibi ⁊ lar¬
gus subdias. Et rex largus sibi ⁊ aua¬
rus subditis. Traces itaq dix̾unt.
Non est uicium in rege si est auarus
sibi ⁊ largus subditis. Iudei u̾o dixe¬
runt. Qui est largus auarus sibi i sb̃¬
Nichil ualet rex qui non est largus.
largus sibi ⁊ subditis auarus qr reg¬
num illius cito destruetur. Si ius a¬
ra posse tuum. tempora. ueccessita¬
tes ⁊ merta homi. Debes igitur lar
quirit laudem. et quicqͥd datur india¬
dirn suũ diuicias ueniet ato adaͦ
lius tempore neccessitatis iiindo

Expanded text:
-is suis, | et rex avarus sibi et largus subditis, et rex largus sibi et avarus subditis. Italici itaque dixerunt, non est vicium in rege si est avarus sibi et largus subditis. Indi vero dixerunt, qui est avarus sibi et salet rex qui non est largus slargus sibi et avarus subditis, quia regnum ejus cito destruetur. ra posse tuum, et tempora necessitatis, et merita hominum. Debes igitur largquirit laudem, et quicquid datur indigdum divicias suas veniet cito ad amsuis tempore necessitatis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ulon. int̾pretatur solidum su fumũ¬
solida. que longitudme. altitudme et
latitudine continetur sic facta. N.¬
habens in sui denoĩatione. quatuor uo¬
cis. ut bis. duo. bister. quater. uñ cui¬
bitus ta. cum. ⁊ hic cubitus .ti. pio il¬

Expanded text:
UBON interpretatur solidum sive fisolida que longitudine, altitudine et latitudine continetur m . habens in sui denominatione quatuor voces, ut bis duo bis, ter tria ter; unde cubicus -a -um et hic cubicus -ci pro il
Abbreviated transcription (Latin):
litterator uł litt̾citus nõ dr̃ ille qui ha¬
bet multos libros. ⁊ mspicit ⁊ reuol-
uit ut monachus qui proprie potest
dici antiqͣnus qr antiquas hystorias
habet ad manũ. s ille dr᷑ literator
uł lict̾atus qui ex aite de rudi notescit
formare literas ⁊ conuĩgere in silla
tor inquit erat qui graminatos gre¬
teratus ⁊ illict̾atus. Itẽ lit̾tatus ⁊ illit̾a¬
tus accipũtur aliter. Ila enĩ uox dr̃ ir̃a¬
ta que figuris uisibłib antea muentis
⁊ usitatis. ⁊ potest repsentari. Illit̾tata
aũo dr᷑ illa que sic representan nõ potesb
ut sibilus uł gemtus infirmoꝵ. et a

Expanded text:
iterator vel literatus non dicitur ille qui multos libros inspexit et revolvit, sicut monacus, qui proprie potest dici antiquarius, quia antiquas historias habet ad manum, sed ille dicitur literator vel literatus qui ex arte de rudi voce scit formare literas et coniungere in sillabheum ‘literator, inquit, erat qui gramates greteratus comparantur. Item literatus et illiteratus accipiuntur aliter: illa enim vox dicitur literata, que figuris visibilibus antea inventis et usitatis potest representari; illiterata dicitur illa que sic representari non potest, ut sibilus et gemitus infirmorum. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
ctus amor et̾nitatis. Nam cũ mens ab
eius rei appetitu retrahitur que accipi¬
entiũ nũo partitus. tanto magis ꝓri¬
mũ diligit qnͣtonuꝰ ex prouectu illius
sua dampna ꝑtimescit. Oe si ꝑfc̃e in
amore celestis patrie mapitur. plene ⁊̃¬
⁊ in pronmi dilectione solidatur. qr
cum nulla terrena desiderat nichil ẽ
ꝙ cius erga ꝓximũ caritati contradi¬
cat. Ꝙ minirũ caritas quidẽ est ali¬
ud qͣm mentis ocłus. qui si t̾reni a¬
moris puluere tangitur ab int̾ne lu¬
cis mor intuitu lesus reu̾beratur. Q¬
a aũt ꝑuulus est qui t̾rena diligit.
magnus qui et̾ua concupiscit. potest
ĩ sic incõuenienter intelligi puulum
ectidit inuidia. qm̃ huius pescis lan¬
gore nõ moritur nisi qui ad huc n

Expanded text:
ctus amor aeternitatis. Nam cum mens ab ctus amor aeternitatis. Nam cum mens ab hujus rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit: quae si perfecte in amorem coelestis patriae rapitur, plene etiam in proximi dilectione solidatur: quia cum nulla terrena desiderat, nihil est quod ejus erga proximum charitati contradicat. Quae nimirum charitas quid est aliud quam oculus mentis; qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab internae lucis mox intuitu laesus reverberatur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia, quoniam hujus pestis languore non moritur, n
Abbreviated transcription (Latin):
tem tabefecent cũcta que nuenerit. Be¬
negesta consimut. ul bene per salomo¬
nem dr. putredo ossiũ inuidia. qr per
liuoris uicium añ dei oculos pereunt
etiam fortia acta uirtutũ. ossa quippe
per inuidiam putresc̾e est q̃dam etiam
robusta reperire:¶S cur hac de miudi¬
a dñs. si non ⁊̃ qualiter eruatur intĩe¬
nus. difficile namq est ut ħ alten nõ
nuideat qd̾ adipisci alter eroptat. qr
quicꝙͥ temporale ꝑcipitur tanto ninꝰ
fit singulis qnͣto diuidr᷑mn multis. ⁊ id¬
cirro desiderantis nientem liuor extruciat
qr ħ qd̾ appecit aut funditus altet acci¬
piens adimit. aut a qnͣtitate restringit
Qͥ ergo liuoris peste plene carere deside¬
uit illam hereditatem diligat qm cõ¬
heredũ numerus nõ angustar que ⁊
om̃ib una est ⁊ singulis tota. Que tan¬
to largior oñditur qnͣto ad hñc ꝓcipiẽ¬
tium mulcitudo dilatatur Imnim̃cio
eigo liuoris est affectus surgens et̾ue
dulcedinus est plena mors est eius ꝑfe¬

Expanded text:
tem tabefecerit, cuncta quae invenerit bene gesta consumit. Unde bene per Salomor: putredo ossuum invidia, quia per livoris vitium ante dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam, qualiter eruatur, intimemus? Difficile namque est, ut hoc/ alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat, quia quicquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis. Et idcirco dequia hoc quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris peste plene carere desiderat, illam haereditatem diligat, quam cohaeredum numerus non angustat: quae et omnibus una est, et singulis tota: quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Imminutio ergo livoris est affectus surgens internae dulcedinis, et plena mors ejus est perfe
Abbreviated transcription (Latin):
uł diuatur a lito. tas. qd̾ est sacrificare
qr marmiarii a periculis marnus libera¬
t̾i n littore solent dus marnus litare
Et inde litus dam est a litcuido. unĩ doua¬
tus dicit in cõmento suꝑ uirgiliũ ꝙe li¬
tus drͣ iccus uncta altare ubi fiebat lita¬
friuolum qr sepe silła que producit in¬

Expanded text:
erivatur a lito -as, quod est sacrificare, quia marinarii, a periculis marinis liberati, in litore solent deis marinis litare; et inde litus dictum est a litando, unde Donatus dicit in Commento supra Virgilium quod litus dicitur locus iuxta altare ubi fiebat litafri
Abbreviated transcription (Latin):
ticare. drñt tñ. nom sacrificat qui sacri¬
ficiũ facit. litat qui sacrificiũ. ⁊ qd̾ sacrifi¬
tio petit impetrat. uñ u̾balia. litanien¬
litatio. lico componit᷑ collito. tas .i. sił
sus compõitis est accĩm. Et corr̃ hanic

Expanded text:
ficare; differunt tamen: sacrificat qui sacrificium facit, litat qui sacrificium facit et quod sacrificio petit impetrat. Unde verbalia eat. Lito componitur collito -as, idest suis compositis est activum et corripit hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑforat. dũ tangitur nichil molliue illo
qñ u̾o tangicur nicħ durius. sie do̾ i pres-¬
suris ⁊ domi. ⁊ cuca subiectos mansuecior
fuit cet̾is in trono. ⁊ contra hosdes nullus
eo acutior. ⁊ cõmendat᷑ hic dõ intrib in
sapĩa. humilitate ⁊ fortitudine. Iõ. u̾mi

Expanded text:
perforat; dum tangitur nil mollius illo, quando tangit nil durius. Sic et David in pressuris, et domi, et circa subjectos mansuetior erat caeteris, in throno et contra hostes nullus eo acutior, et commendatur hic David in tribus in sapientia, et humilitate et fortitudine. Porro reli
Abbreviated transcription (Latin):
que ut seriguissuga. aut aeris ut arane¬
anaut fronouiut eruca. aut lignor ue te¬
redo. su uestunẽtoꝵ ue tinea. aut cauni¬
ũ. ut enugraneus. lũbricus. ascarie costi
pediculi. pulices. lendes. tarmus. ricuius
ut serpens aꝑtis passib. s scamaꝵ nisib
repit. qr nõ est illi sꝑme rigor. s indirectũ
corpusculi sui ꝑtes gradatim porngẽdo
contractas. continhendo porrectus motũ
explicat. sic q agitatus uerrendo prolabr.¬

Expanded text:
que ut sanguisuga, aut aeris ut aranea, aut frondium ut eruca, aut lignorum ut teredo, aut vestimentorum ut tinea, aut carnium ut emigraneus, lumbricus, ascaride, costi, pediculi, pulices, lendes, tarmus , ricinusut serpens apertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spine rigor, sed indirectum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agitatus verrendo prolab
Abbreviated transcription (Latin):
odem sensu .i. qui patitur formidinem.
tus semper est formidolosa. lis .i. infens
formiouiem. Formido losus comꝑatur. sior.
ssimus. uñ formidolose. sius. me. aduer¬
bumi. Et hec formidolositas. tatis

Expanded text:
scilicet qui patitur formidinem, tus semper est formidolosa his’, idest ferens formidinem; formidolosus comparatur -sior -simus, unde formidolose -sius -me et hec formidolositas -tis
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. aftoro. ras .i. ualde uł iuxta fora¬
re. conforo. ras .i. simł forare. circũforo.
ras. deforo. ras .i. ualde forare uł deorsũ.
uł deforanine extrahere. Inforo. ras. in
troforare. uł in foramen numittere ꝑfo

Expanded text:
nitur afforo -as, idest valde vel iuxta forare; conforo -as, simul forare; circumforo -as; deforo -as, idest valde forare vel deorsum vel de foramine extrahere; inforo -as, idest intro forare vel in foramen immittere; per
Abbreviated transcription (Latin):
sideratur ni hus reb que fortuitu ueniũt
nulla palani causa sicut supra in facũ
dixi. Et licet fortuna se habecit ⁊ ad prosꝑ¬
itatem ⁊ adusitatem tñ sine adiuncto se¬
pius ⁊ fere semper accipitur in bono. A
deus tibi fortunauerit horam. Grata fa¬
me manu. Et componitur infortuno. in¬
fortunas. infortunatum facere. Et om¬
nia sunt actiua¬

Expanded text:
sideratur in his rebus que fortuitu veniunt sideratur in his rebus que fortuitu veniunt nulla palam causa, sicut superius diximus; et licet fortuna se habeat ad prosperitatem et adversitatem, tamen sine adiuncto sepius et fere semper accipitur in bono. Et a deus tibi fortunaverit horam ’; et componitur infortuno -as, idest infortunatum facere, et sunt activa
Abbreviated transcription (Latin):
fortis dr̃ a ferro. qr sit durus ad flecten¬
dũ. nec molliatur. ⁊ est fortis ad ꝑicula
rrtur. tior. ssimus. uñ fortiter. tius. me.
adu̾bium. Et hec fortitudo. dinis. una de
quatuor caromalib ututib. Eo est for¬
titudo mentis que adu̾sa equanmuter
tolerrit. licet qͣndo dicatur corporis. Et
non timearnus. ⁊ sic est fortitudo contra
timorem. Fortis componitui ꝙͣ fortis tam¬
fortis .i. ualdefortis¬
poralia. uñ fortuitu adũbiũ. euentus
pro quo qnͣdo inuenitur fortuito abłus
positus adubialiter
fingunt esse qͥndam deam humanas
res uarus casib ⁊ fortuitis illudentem
uñ ⁊ eam cecam ẽẽ dixerunt qr siue ullo
examine meritoꝵr ⁊ ad bonos ⁊ ad malos
uenit. non considerans cui se applicet.
uñ et eum cecum solemus uocare qui indis¬
crete agit. uł fortuna dc̃a est ceca qr exce¬
cat ⁊ reddit cecos quib adiungitur. S
ħ̾ dea aut nichil est aut est temporalis.
eucntus reꝵ a deo prouisaꝵ. Et proprie cõ¬

Expanded text:
fortis dicitur a ferro quia sit durus ad flectendum nec molliatur; et est fortis ad pericula, ratur -tior -simus, unde fortiter -tius -me adverbium et hec fortitudo -nis, una de quatuor cardinalibus virtutibus. Et est fortitudo mentis que adversa equanimiter tolerat, licet quandoque dicatur corporis; et non timeamus, et sic est fortitudo contra timorem. Fortis componitur quamfortis, tamfortis, idest valde fortisporalia, unde fortuitu adverbium eventus, pro quo quandoque invenitur fortuito, ablativus positus adverbialiter. fingunt esse quandam deam humanas res variis casibus et fortuitis illudentem, unde et eam cecam dixerunt esse, quia sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos venit non considerans cui se applicet, unde et eum cecum solemus vocare qui indiscrete agit; vel fortuna dicta est ceca quia excecat et reddit eos cecos quibus adiungitur. Sed hec dea aut nil est aut est temporalis eventus rerum a deo provisarum, et proprie con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ forsitan fortassis ⁊ fortasse que dubi-¬
tatiue proferuntur. sicut ⁊ fors dubitabi¬
lis est. S ħ distingue fortuitu est adubi¬
um euentus fortassis ⁊ fortasse adu̾bia
sunt temeritatis. forsis. forsan. ⁊ forsi¬
tan adu̾bia dubitandi. hnc distractio

Expanded text:
 forsitan, fortassis, fortasse que dubitanter proferuntur sicut et fors dubitabilis est. Sed hic distingue: fortuitu adverbium eventus, fortassis et fortasse adverbia sunt temeritatis, forsit, forsan et forsitan adverbia dubitandi; hanc distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
erum est locus ubi una calcatur. sic dictꝰ
qr pede calcantis feriatur. forus etiamu
bi res uendũtur a fando. uł ꝙ foris est. fo¬
rus etiam ubi tractantur cause. a fando
uł a foroneo qui primus legem dedit gͤ¬
cis. Forus etiam est tabulatum nauis
a ferendo qr ferat incessum hoim. forus
etiam dr᷑. foramen illud in nau per qd̃
remus enuttitur a forando. uñ Quidam¬

Expanded text:
 est locus ubi uva calcatur, sic dictus quia pede calcantis feriatur; forus etiam dicitur ubi res venduntur, a fando vel quia foris est; forus etiam ubi tractantur cause, a fando vel a Foroneo quia primus legem dedit Grecis; forus etiam dicitur tabulatum navis, a ferendo, quia ferat incessum hominum; forus etiam dicitur foramen illud in nave per quod remus emittitur, a forando; et i
Abbreviated transcription (Latin):
crebro sit ꝑ foratum. ad pennas ⁊ cornua
imponenda. uł theca uł cista libroꝵ. Iuue
nalis. hic libros dabit ⁊ forulos. medican¬
qr mineruam¬
per fit foris .s. locus ubi res uendintur
forũ ĩ dr᷑ ubi tractantur cause. S tunic
diriuatur a faudo. Et inde. her forulum

Expanded text:
crebro sit perforatum ad pennas et cornua imponenda, vel teca et cista librorum; Iuvenalis 3, 219 ‘hic libros dabit et forulos mediamque Minervamper sit foris, scilicet locus ubi res venduntur; forum etiam dicitur ubi tractantur cause, sed tunc derivatur a fando; et hinc hoc forulum
Abbreviated transcription (Latin):
siue ħ̃ita ratione ⁊ maxime ꝑuulis. Sed
pauor cum timiditate animi subita est.
ne ul tempore nec constat metus est in¬
t̾ior motus auimu subitus su cordis fcus
ex aliqua tristi recordatione. S tunor ẽ¬
accedens dolor mentis extimsecus ex a¬

Expanded text:
sine habita ratione et maxime parvulis – sed pavor cum timiditate animi subita est, ne vel tempore nec constat; metus est interior motus animi subitus, sive cordis, factus ex aliqua tristi recordatione, sed timor accedens dolor mentis extrinsecus ex a
Abbreviated transcription (Latin):
loc mũdo. ut possis tibi subsidia quietis fu¬
ture reponere cum uideas formicam hye
diligens est qr nũdũ pericula experitur.
do ꝑtentat quo sufficientia possit sibun
alimenta recondere. mirabiliq prudẽ¬
tiai prospicit ne species que collecte sunt
corrumpantur. secat enim dentib gra
humectatũ napore telluris siccat in so¬
lem. Nec tũ semper hoc facit. S cũ sereni¬
tatem stabilem fore presenserit. demiq
non uidebit imbres enutti de nubib gͦ
les lium .i. forcipes fabroꝵ. qr forma
.i. calida de fornace ertrahunt.

Expanded text:
hoc mundo, ut possis tibi subsidia quietis futurae reponere, cum videas formicam hiemdiligens est, quia nondum pericula experitur hdo pertentat, quo possit sufficientia sibimet alimenta recondere: mirabilique prudentia prospicit, ne species quae collectae sunt corrumpantur. Secat enim dentibus grahumectatum vapore telluris, siccat in solem; nec tamen semper hoc facit, sed cum serenitatem stabilem fore praesenserit. Denique non videbis imbres emitti de nubibus, les -ium idest forcipes fabrorum, quia forma, idest calida, de fornace extrahunt.
Abbreviated transcription (Latin):
calefacere. reficere. uł per cibum uł per ca¬
lorem uł per requiem. uł per amplerum
uł per tecturam. uł per defensionem. Uł
alus reb. uñ ad multa uidecur ẽẽ equi¬
uccum s non est tũ eius significationẽ
reficere. refocillare. uł per cibum. uel per
calorem. uł aliare ut diximus. Foueo cõ¬
recreare. it̾um fouere. Foueo ⁊ eius compo¬
sita actiua sunt ⁊ facint pret̾itum in . fo¬
ui. ⁊ supinũ in. fotum. et corr̾ hnͣc silłam
fo. in presenti. s in pret̾ito eam producunt

Expanded text:
calefacere, reficere per cibum vel per calorem vel per requiem vel per amplexum vel per tecturam vel defensionem vel aliis rebus, unde ad multa videtur esse equivocum, sed non est. Eius tamen significationem reficere, refocillare per cibum vel per calorem vel alia re, ut diximus. Et recreare, iterum fovere. Foveo et eius composita activa sunt et faciunt preteritum in fovi et supinum in fotum et corripiunt hanc sillabam fo- in presenti, sed in preterito eam producunt
Abbreviated transcription (Latin):
liculus etiã est theca frimienti in qua
granũ seruatur interius. ħ suꝑ spicam
uallo instiucta nusmien pretendit. ne
auium nu̾oꝵ morsib spica suis fructib
exuatur. uł uestigus ꝓteratur. Et ubicum¬
q aliquid ita continetur potest etiam di¬
ci folliculus.

Expanded text:
liculus etiam dicitur teca frumenti, in qua granum servatur interius: hec, super spicam vallo instructa, munimentum pretendit ne avium minorum morsibus spica suis fructibus exuatur, vel vestigiis proteratur, et ubicumque aliquid ita continetur potest dici folliculus.
Abbreviated transcription (Latin):
mare .i. instruere alicuius formam fa¬
cere. Et componitur conformo. mas.
simł formare. uł unius forme fac̾e uł
instituere. Itẽ. deformo. mas. ualde for¬
mare. uł deorsum a forma facere. Item¬
informo. mas .i. ualde uł uitus forma¬
proprie est post lapsum a forma. Itẽ. tnͣs¬
formo. mas .i. ultra in aliam formam
mutare. Formo actĩm est cum om̃ib
sius compositis¬
Normon .i. calor uł ignuis. uñ formus.
.ma. mũ. dixerunt antiqui calid̾ ⁊ fer¬
uens. ⁊ hoc formũ .i. calidamẽ ferri. si¬
cut extrahitur ab igue.¬

Expanded text:
dest instruere, alicuius forme facere; et componitur conformo -as, idest simul formare vel unius forme facere vel instruere; deformo -as, idest valde formare vel deorsum a forma facere; informo -as, idest valde vel intus formaproprie post lapsum a forma; transformo -as, idest ultra in aliam formam mutare. Formo -as et omnia eius compositORMON, idest calor vel ignis, unde formus -a -um dixerunt antiqui calidum et fervens, et hoc formum, idest calida materia ferri sicut extrahitur ab igne
Abbreviated transcription (Latin):
ornudo. das. d̾iuatur a formon q est
ignis uł calor. Et est formidare. titepidare.
formidinem hr̃e. Qd̃ fit cum fornon .i. sã¬
gius ad precordia fugiens acute se contra¬
hit. Nam timor sanguinẽ gelat qui co¬
actus gignit formidinem. qr ut dicit lre¬
cius in cõmento super cathegorias aꝵlis.
cum homo penitet ex aliquo delicto sangͥs
amicus nature qͣi cooperturus delictum
tendit ad exteriora. ⁊ ita fit homo rubeus
Econtra. cum pro aliquo timet fugit ad
int̾iora sangius. ⁊ ita fit homo palidus.
Et hec est criusa qͣre fit homo rubeus. cum
uerecindatur. ⁊ qͣre pallidus cum timet
Formido compõitur reformido. das. qiͣ qͣ¬
dam fornudine retrahi. Formido cũ om̃ib
sius compositis est neutrũ i absolutũ. et
significat passionem intrmsecus natam.

Expanded text:
ompositis. Item a formon quod est ignis vel calor formido -as, trepidare, formidinem habere, quod fit cum formum, idest sanguis, ad precordia fugiens a cute se contrahit. Nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, quia, ut ait Boetius in commento super cathegorias Aristotelis, cum homo penitet ex aliquo delicto, sanguis, amicus nature, quasi cooperturus delictum, tendit ad exteriora et ita fit homo rubeus; contra, cum pro aliquo timet, fugit ad interiora et ita fit homo pallidus, et hec est causa quare homo fit rubeus cum verecFormido componitur reformido -as, quasi formidine retrahi. Formido cum omnibus suis compositis est neutrum et absolutum et significat passionem intrinsecus natam,
Abbreviated transcription (Latin):
eloaca ad qͣm publica cuutatis sterco¬
ra confluunt. ⁊ prouciũtur. Nami la-¬
trine dũr a latendo .s. cloace priuate.
sa extra portam ad qmͣ confluũt im¬
mũdicie. Et dr sic qr foris est. Si uero
est intra portara dr̃ lacuna. Itẽ forica
dr᷑ quicquid iminũdum foras iacitur
sicut intrinsecus ⁊ extrmsecus. Et corr̃. se.¬
loci. S dĩnt. qr foras significat ad locum
ficat. ut foris sum. ⁊ de loco ut foris uenio

Expanded text:
cloaca ad quam publica civitatis stercora confluunt et proiciuntur; nam latrine dicuntur a latendo, scilicet cloace private sa extra portam ad quam confluunt immunditie, et dicitur sic quia foris est; si vero est intra portam dicitur lacuna; item forica dicitur quicquid immundum foras iacitur sicut intrinsecus et extrinsecus. Et hoc loci, sed differunt quia foras significat ad locum,ficat, ut ‘foris sum’ et de loco, ut ‘foris venio
Abbreviated transcription (Latin):
filum altius coloris qd mulier porutm
capite uł infine. uł in latere tele. ad distĩ¬
ctionem uł ornatum faciendũ. E¬
frontem calida forcipe. Et est forceps ba¬
broꝵ nũmularioꝵ qͣi ferri ceps. qr ferrũ
camndens capiat ⁊ teneat. uł forceps qͣrͣ
toruceps qr cum eo aliquid formũ ca¬
pius ⁊ tenemus. Nam formũ est ca
di hͣ fortex. forficis qua inciditur filum.
qͣi fertum filor .i. aptatum ad fila inci¬
denta. uł componitur a foros ꝙ est ferre.
⁊ filimi qͣi ferat .i. auferat uł incidat fila
uł compoĩtur a foris ⁊ capio qr capiat qd̃
toris est in uesteuł in panno. Et ẜm ha¬
pilos incidendos. uł compoitur a foros¬
dat pilos. Et ab istis trib nõibus descen¬
dunt tria diminutiua. ħͥ forcicula. hec
fila. pilum cape forpice. forcipe ferrũ. It̾
fex est filoꝵ. ceps. ferii. pex q piloꝵ. ẜ.

Expanded text:
filum alterius coloris quod mulier ponit in capite vel in fine vel in latere tele ad distinctionem vel ornatum faciendum. frontem calida forcipe’. Et est forceps fabrorum nummulariorum, quasi ferriceps, quia ferrum candens capiat et teneat; vel forceps quasi formiceps, quia cum eo aliquid formum capimus et tenemus: nam formum est caldicitur hec forfex -cis, qua inciditur filum, quasi ferrum filorum, idest aptatum ad fila incidenda; vel componitur a foros, quod est ferre, et filum, quia ferat, idest auferat vel incidat fila; vel componitur a foris et capio, quia capiat quod foris est in veste vel in panno, et, pilos incidendos; vel componitur a forosdat pilos; et ab istis tribus nominibus descendunt tria diminutiva: hec forcicula -e et hec fila, pilum cape forpice, forcipe ferrum’. Item ‘fex est filorum, ceps ferri, pexque capilli’.
Abbreviated transcription (Latin):
Qua int̾precatur uita siue calamitas
sũ ue uita. qr origo fuit nascendi calanu¬
tas iue qr propter preuaricationẽ ciusci
oxtitit moriendi. a cadendo enĩ nomen
assipsit calamitas. uł sõ uita calami¬
tas est dc̃a. qr mulier sepe est uiro causa
salutis ⁊ sepe calamitatis ⁊ mortis origo

Expanded text:
EVA interpretatur vita sive calamitas sive ve; vita quia origo fuit nascendi; calamitas et ve quia per prevaricationem causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas; vel ideo vita et calamitas est dicta quia mulier sepe est viro causa salutis, sepe calamitatis et mortis origo,