comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uorumt aliquid nocere possit annon posset sieni
potest aliquid nocert ei non est in uiolabilis si non po¬
test ei aliquid nocere quidei fictura ert gensstent¬
hrtirum contra quã dicitis bellũ gestũ esse adõ. Ante con¬
fututionem mundi in quo bello nos idestanimis quis
modo indigere liberatoris mini festũ est commixtis
esiẽ ominimilo & mortiim plicitis assertts redeo
enũ udillud breuissimũ si poterat ei noceri non est
in uio labilis : si non pęterat crudelit̃ huc nos mist ut
istipitamur Fortunitus dixit : Animidi est annon¬
ugustinus dixit : suustũ est ut non interrogtismur
ruspondeatur & ego interro gerrespondeo, Por¬
tunatus dixit : si in propria dit anima hocte quiero
Augustinus dixit : ego dicim quod interro gasti tantũ
illud memineris tenoluis se respondere interroga¬
tis mneis melutemtuis respondere: siquieris utru
adõ descenderit anima magni quidem questio est:

Expanded text:
utrum ei aliquid nocere possit. an non possit. si -enim utrum ei aliquid nocere possit. an non possit. si -enim potest aliquid nocere ei, non est inuiolabilis. si non potest ei aliquid nocere, quid ei factura erat gens tenebrarum, contra quam dicitis bellum gestum esse a deo ante constitutionem mundi, in quo bello nos, id est animas, quas modo indigere liberatoris manifestum est. commixtas esse omni malo et morti inplicitas adseritis ? redeo enim ad illud breuissimum: si poterat ei noceri, non est inuiolabilis; si non poterat, crudeliter huc nos misit, ut ista patiamur. FORT. dixit: Anima dei est, an non?\' AUG. dixit: Si iustum est, ut non interrogatis meis respondeatur et ego interroger, respondeo. FORT. dixit: Si in proprio agit anima, hoc a te quaero. AUG. dixit: Ego dicam quod interrogasti; tantum illud memineris te noluisse respondere interrogatis meis, me autem tuis respondere. si quaeris, utrum a deo descenderit anima, magna quidem quaestio est;
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ut similitudinẽ animarũ nostrarũ ostenderet &
quem ad modũ inse mortis similitudinẽ ostendit &
eo modo sentiamus & deanimꝰ snris futurũ quod per
ipsum poterimus dehac morte liberari. quȩ aũt aliena
est adõ. aut sipro priaest dĩ. & misericordia eius cessit¬
& liberatoris nomen & operaliberantis : Augustinus
dixit: ego quaero quem ammodũ inmonte uentrȩ¬
mus & tudicis quem ad modum demorte liberare¬
ostendit: si fuit xp̃s inpassione & morte. &nos: siuo¬
luntate patris descendit in passionem & mortemi&
nos: Augustinus dixit: notum est omnibus catholicã
fidẽ ita sehabere quod dñs noster id est uirtus & sapi¬
entia dĩ.
& uerbũ ꝑ quod facta sunt omnia
& sine quo factum est nihil adliberationẽ nram
hominem suscepit. in ipso homine quemi suscepit
demonstrauit illa quae dicis nosdutem nunc drip
sius dĩ & mneffibilis maiestatis substanti quacsimus

Expanded text:
tem, ut similitudinem animarum nostrarum ostenderet. et tem, ut similitudinem animarum nostrarum ostenderet. et quemadmodum in se mortis similitudinem ostendit eteo modo sentiamus et de animabus nostris futurum, quod per ipsum poterimus de hac morte liberari: quae aut aliena est aet liberatoris nomen, et opera liberantis. 8. AUG. dixit: Ego quaero quemadmodum in mortem venerimus, et tu dicis quemadmodum de morte liberes ostendit. Si fuit Christus in passione et morte, et nos: si voluntate Patris descendit in passionem et mortem, et nos. 9. AUG. dixit: Notum est omnibus catholicam fidem ita se habere, quod Dominus noster, id est, Virtus et Sapientia Dei , et Verbum per quod facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil , ad liberationem nostram hominem suscepit. In ipso homine quem suscepit, demonssius dei et ineffabilis maiestatis substantia quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ gente bellaret & ex ea commixtione
hĩo nostras łnimas liboraret: breuis ergo est ratio
mea & quantum destimo cuius planissĩma: sids̃ni¬
hil pati potuit agente tenebrarum quia inuola¬
bilis est sine clusa huc nos misit ut nos hic aerumnas
patiamur: si autem aliquid pati potuit. non est inui¬
olabilis & decipitis eos quibus dicitis esse in uio labilẽ dm̃
hoc enĩ urã haeresis negat cum & cetera ex ponitis.
Cortunatus dixit : hoc sentimus quodnos instruit
beatus a postolus paulus quidixit: hoc sentite inuob
quod & in xpõ ihũ : qui cũ in formadĩ esset constitutus
non rapinã arbitratus est aequalem se essedõ. sed se¬
met ipsũ exin aniuit formã serui accipiens: insimili¬
tudinẽ hominũ factus & habitu inuentus ut homo hu¬
miliauit semet ipsũ factus est subditus usque ad mortẽ:
hoc ergo sentimus de nobis quod & dexp̃o quicũ infor¬
madĩ esset constitutus factus est subditus usq ad mor¬

Expanded text:
tenebrarum gente bellaret, et ex ea commixtione tenebrarum gente bellaret, et ex ea commixtione hic nostras animas laborare — breuis ergo est ratio mea et, quantum aestimo, cuiuis planissima. si deus nihil pati potuit a gente tenebrarum, quia inuiolabilis est, sine causa huc nos misit, ut nos hic aerumnas patiamur. si autem aliquid pati potuit, non est inuiolabilis et decipitis eos, quibus dicitis esse inuiolabilem deum. hoc enim uestra haeresis negat, cum cetera exponitis. FORT. dixit: Hoc sentimus, quod nos instruit beatus apostolus Paulus, qui dixit: hoc sentite in uobis, quod et in Christo Iesu; qui cum in forma dei esset constitutus, non rapinam arbitratus est aequalem se esse deo, sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens in similitudinem hominum factus et habitu inuentus ut homo; humiliauit semet ipsum, factus est subditus usque ad mortem. hoc ergo sentimus de nobis, quod et de Christo: qui cum in forma dei esset constitutus. factus est subditus usque ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
ergo respondere possum quod me dñs nosse uoluit
dm̃ neces sitatem piti nullo posse neque ex aliquuit
parte uiolari at que corrumpi : quod cum̃tuquoq
fate aris. quaero qua necessitate huc miserit animas
quas dicis ꝑ xp̃m redire : Tortunatus dixit: quod
tu dixisti quia huc us que tibi ds̃ reuelauit quod incor¬
ruptibilis sit quem am modũ & mihi ratio quieren¬
da est quemammodũ animae aut obquã causam isto
inmundo uenerunt ut merirunc eas ꝑ unigenitũ
filiũ suum ac sui similẽ dehoc mundo liberaret sinil
praeter ipsũ : Augustinus dixit: non debemus frus¬
trare tantos qui presentes sunt & dequȩstione propo¬
sita ire ad aliud: siconfitemur abeo si nobis condicemus
es se incorruptibilem & inuiolabilem dm̃ & nihil pa¬
ti potuis se ex quo est conseques ut falsa sit hȩ reses urã
quae dicit dm̃ cum uideret imminere uastitatđ men
ac labem regnis suis. misisse uirtutã quae cum

Expanded text:
ego respondere possum, quod me dominus nosse uoluit ego respondere possum, quod me dominus nosse uoluit deum necessitatem pati nullam posse neque ex aliqua parte uiolari atque corrumpi. quod cum tu quoque fatearis, quaero, qua necessitate huc miserit animas, quas dicis per Christum redire. FORT. dixit: Quod tu dixisti, quia huc usque tibi deus reuelauit, quod incorruptibilis sit, quemadmodum et mihi, ratio quaerenda est, quemadmodum animae aut ob quam causam istum in mundum uenerunt, ut merito nunc eas per unigenitum filium suum ac sui similem de hoc mundo liberaret, si nil praeter ipsum._ AUG. dixit: Non debemus frustrare tantos, qui praesentes sunt, et de quaestione proposita ire ad aliud. si confitemur ambo. si nobis concedimus esse incorruptibilem et inuiolabilem deum et nihil pati potuisse — ex quo est consequens, ut falsa sit haeresis uestra, quae dicit deum cum uideret inminere uastitatem ac labem regnis suis, misisse uirtutem, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
nebus nos crediquia alis unimae id est alio no¬
do ante non potuerunt ad regnum dĩ reuerti
nisi ipsum reppererint ueritatem uiã & ia¬
nuam: ipseenim dixit quime uidit uidit & pa¬
trem & qui inme crediderit mortem nongus¬
tabit inaeternum. sed transitum fecit demor¬
te adutam & iniudicium non ueni&: his rebus
non predimus & haec estratio fide inrae & pro
iuribus animinr̃i mandatis eius obtemperare
unã fidem sec tantes huius trinitatis patris & filu
& sp̃s sc̃i : Augustinus dixit : has animas quas demor¬
te aduitã per x pm̃ uenire fatemini quae causa
praecipitauit in mortem: Fortunatus dixit :
hinciam dignare prosequi & contraire si nihil
praeterdm̃ : Augustinus dixit : immotu dignare
re spondereid quod interrogaris hasanĩmas
quae causa moree dederit : Portunatus dixit:
immotũ dignare dicere utram aliquid sit praet᷑
dm̃ an omnia in dõ sunt : Augustinus dixit : illud

Expanded text:
rebus nos credimus, quia alias animae, id est alio merebus nos credimus, quia alias animae, id est alio mediante non poterunt ad regnum dei reuerti, nisi ipsum reppererint, ueritatem, uiam et ianuam. ipse enim dixit: qui me uidit, uidit et patrem et: qui in me crediderit, mortem non gustabit in aeternum, sed transitum faciet de morte ad uitam et in iudicium non ueniet. his rebus nos credimus et haec est ratio fidei nostrae et pro uiribus animi nostri mandatis eius obtemperare unam fidem sectantes huius trinitatis, patris et filii et spiritus sancti. AUG. dixit: Has animas, quas de morte ad uitam per Christum uenire fatemini, quae causa praecipitauit in mortem ? FORT. dixit: Hinc iam dignare prosequi et contraire, si nihil praeter deum. AUG. dixit: Immo tu dignare respondere id, quod interrogaris, has animas quae causa morti dederit. FORT. dixit: Immo tu dignare dicere, utrum aliquid sit praeter deum, an omnia in deo sunt. AUG. dixit: Illud
Abbreviated transcription (Latin):
potest: mihi fides data est a uobis quã hodie in ꝓbo
de ipsa proposui. ad propositũ meũ mihi respon¬
deatur. Fortunatus dixit: & nra pro fessio ipsa
est quod incorruptibilis sit ds̃ quod lucidus quod
in adibilibus intenelibus in passibilis de ternã lucẽ
& propriã habitate quod nihil ex sese corruptibi¬
le proferat nec tenebras. nec dȩmones nec satanin.
nec aliquiti aduersum quod inregno eius repperi¬
ri possit: suisimilem saluatorem direxisse uerbũ na¬
tum a constitutione mundi cum mundũ fabricaret.
postmundi fabricam inter homines  nisse dignas
sibi animas elegisse sanctae sule uoluntati . mandi¬
tis suis caelestibus scĩ ficatos fide & ratione inbutas ce¬
lestiũ rerũ ipso ducatore : hiniterũ ea sdẽ animas ad
regnũ dĩ reuersuras esse secundum sanctam ipsius
pollicitationem : quidixit. ego sumuia ueritas & ianua
& nemo potest ad patrem ꝑuenire nisi ꝑme : his

Expanded text:
potest. mihi fides data est a uobis, quam hodie inprobo. potest. mihi fides data est a uobis, quam hodie inprobo. de ipsa proposui. ad propositum meum mihi respondeatur. FORT. dixit: Et nostra professio ipsa est, quod incorruptibilis sit deus, quod lucidus, quod inadibilis, intenibilis, inpassibilis aeternam lucem et propriam habitet, quod nihil ex sese corruptibile proferat, nec tenebras nec daemones nec satanam, nec aliud aduersum in regno eius reperiri possit; sui similem saluatorem direxisse; uerbum natum a constitutione mundi cum mundum fabricaret, post mundi fabricam inter homines uenisse, dignas sibi animas elegisse sanctae suae uoluntati mandatis suis caelestibus sanctificatas, fide et ratione inbutas caelestium rerum ipso ductore hinc iterum easdem animas ad regnum dei reuersuras esse secundum sanctam ipsius pollicitationem, qui dixit: ego sum uia, ueritas et ianua : nemo potest ad patrem peruenire, nisi per me. his
Abbreviated transcription (Latin):
proposuerim: demonibus autemurĩs plenescirȩ
possunt quielectiuri sunt: nostis autẽ me non elec¬
tum urm sed auditorem fuisse: itaquẽ quam uis & o¬
rationiuraẽ interfuerim ut interrogati. utrũ sepa¬
ratim uobis cũ habeatis aliquã orationem. ds̃ solus po¬
test nosse & uos. egotamen in oratione in qua inter¬
fui nihil turpe fieriuidi. sed solũ contrafidẽ anim¬
ad uerti quã postea didici & probaui. quod contra
solẽ facitis orationem: praeter hoc in illa oratione
urã nihil noui comperi: quis quis autem uobis op¬
ponet quȩstionem aliquam demoribus electisuris
opponit: quid autem inter uos agatis quielecti
estis ego scire non possum: nam & eucharistiam
audiuiꝰ a uobis sepe quod accipiatis: tempus autẽ
accipiendi cum me lateret. quid accipiatis unde
nos sepotui: itaquȩ serua si placet quȩstionem de
moribus ut inter el ectos urõs discutiatis sidiscuti

Expanded text:
proposuerim. de moribus autem uestris plene scire proposuerim. de moribus autem uestris plene scire possunt, qui electi uestri sunt. nostis autem me non electum uestrum, sed auditorem fuisse. itaque quamuis et orationi uestrae interfuerim, ut interrogasti, utrum separatim uobiscum habeatis aliquam orationem, deus solus potest nosse et uos. ego tamen in oratione, in qua interfui, nihil turpe fieri uidi, sed solum contra fidem animaduerti. quam postea didici et probaui, quod contra solem facitis orationem. praeter hoc in illa oratione uestra nihil noui comperi. quisquis autem uobis obponet quaestionem aliquam de moribus, electis uestris obponit. quid autem inter uos agatis, qui electi estis, ego scire non possum. nam et eucharistiam audiui a uobis saepe quod accipiatis; tempus autem accipiendi cum me lateret, quid accipiatis unde nosse potui ? itaque serua, si placet. quaestionem de moribus. ut inter electos uestros discutiatis. si discuti
Abbreviated transcription (Latin):
rumnas p̃cipitaret : f ortunatus dixit: quute
medium fuis senrm̃ id est intermanicheos ad mi¬
nistras st ista principalia sunt sideinrae deconim¬
sitione hicagitur de quibus falsis criminibus pulsa¬
mur exte ergo praesestes iudiant boni uiri utrã
sunt uera suꝑquibus criminimur & apetimur in
sint falsu& enim ex tua doctrini & extua expositi¬
one & ostensione poterunt uero uerius scirenram
conuersationem siate fuerit prodita interfuistio¬
rationi : Augustinus dixit: interfui sed alia questio
est defide alii demoribus ego defide proposui: slli
quiad sunt malunt audire demoribus nec ipsam quȩ¬
tionem defugio: Fortunatus dixit: purgareme
prius uolo pene conscientiã urãm penes quod pallu¬
emur. ex idonei uiri testimonio quimihi & nuncido¬
neus est & in futura iusti iudicu ex aminatione xpĩ
siea quie uctantur. uidit in nobis uel consecutus est :
Augustinus dixit: ad aliuduocas. cum ego defide

Expanded text:
rumnas praecipitaret. FORTUNATUS dixit: Quia te rumnas praecipitaret. FORTUNATUS dixit: Quia te medium fuisse nostrum scio. id est inter Manichaeos administrasse, ista principalia sunt fidei nostrae. de conuersatione hic agitur, de quibus falsis criminibus pulsamur. ex te ergo praesentes audiant boni uiri. utrum sint uera, super quibus criminamur et adpetimur, an sint falsa. etenim ex tua doctrina et ex tua expositione et ostensione poterunt uero uerius scire nostram conuersationem. si a te fuerit prodita. interfuisti orationi? AUG. dixit: Interfui. sed alia quaestio est de fide, alia de moribus; ego de fide proposui. sed si illi, qui adsunt malunt audire de moribus, nec ipsam quaestionem defugio. FORT. dixit: Purgare me prius uolo penes conscientiam uestram, penes quos polluimur, ex idonei uiri testimonio, qui mihi et nunc idoneus est et in futura iusti iudicii examinatione Christi, si ea, quae iactantur, uidit in nobis uel consecutus est. AUG. dixit: Ad aliud uocas, cum ego de fide
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilem credere: hoc uram heresem aet¬
firmare scio. non quidem his uerbis quibus nunc
usus sum nam& uos interrogati confitemini dm̃
esse incorruptibilem : & omnimodo in uiolabilem
& inco inquinabilem : sed cũ ceperitis cȩtera expo¬
nere cogiminieũ corruptibilem penetrabilem &
co inqui nabdem confiteri : dicitis enĩ aliam nescio quã
gentem tenebrarum aduersus dĩ regnũ rebellasse:
dm̃ autem omni potentem cũ uideret quanta labes
& uastitis inmineret & regnis suis nisialiquid aduer¬
se genti opponerit & ei resisteret mi ss set hanc
iurtutẽ decuius commixtione cũ malo & tenebrarũ
geittomundus sit fabricatus hinc esse quod hic ani¬
nue bonae laboraint seruiunt errant corrum pun¬
turiut neces siriũ haberent liberatorem qui eos
iberrore pusgaret & a commixtione solueret
& a seruitute liberaret: hoc ergo nefas puto crede¬
re dĩ omnipotentẽ aliquĩ aduersimgentem
timuis se. dut necessitatemesst passũ ut nos in ae¬

Expanded text:
corruptibilem credere. hoc uestram haeresim adfirmare scio, non quidem his uerbis, quibus nunc usus sum; nam et uos interrogati confitemini deum esse incorruptibilem et omni modo inuiolabilem et incoinquinabilem; sed cum coeperitis cetera exponere, cogimini eum corruptibilem, penetrabilem et coinquinabilem confiteri. dicitis enim aliam nescio quam gentem tenebrarum aduersus dei regnum rebellasse; deum autem omnipotentem cum uideret, quanta labes et uastitas inmineret regnis suis. nisi aliquid aduersae genti obponeret et ei resisteret, misisse hanc uirtutem, de cuius commixtione cum malo et tenebrarum gente mundus sit fabricatus; hinc esse. quod hic animae bonae laborant, seruiunt, errant, corrumpuntur, ut necessarium haberent liberatorem. qui eas ab errore purgaret et a commixtione solueret et a seruitute liberaret. hoc ego nefas puto credere deum omnipotentem aliquam aduersam gentem timuisse aut necessitatem esse passum, ut nos in ae
Abbreviated transcription (Latin):
sutertancilienon e si peccir destoriclgent a pecceto
ridecit ĩ gessent sirespondet secundu uuuen ftesmi
usticit quid enĩ peccuu quud commerui quidn ex pu
noniẽ mui sernetũ liberũ arbitriu tnostese tistisem
qul prues sistm curmibimputis uulno⁊ quue sascepu¬

Expanded text:
et reconciliationem si peccare destiterit et de peccatis paenitentiam gesserit, si respondeat secundum uestram fidem et dicat: quid enim peccaui? quid commerui? quid me expulnon est mihi seruatum liberum arbitrium. tu nosti necessitatem, qua pressa sum; cur mi
Abbreviated transcription (Latin):
si solauersat᷑ anima in corpore constituta. cuids̃ ut dicis libe¬
rũ arbitriũ dedit sine peccito esset. nec peccatis se obnoxium
faceret: lugustinus dix̃: ego dico peccitũ nesse siñ ꝓpriauolun¬
tate peccatur. hinc eẽ & premiũ quia ꝓpria uoluntate recte
facimus autsi pienã meret̃ qui peccat inuitus debet & prȩmiũ
mereri quibene facit inuitus quisiũ qui dubitet ñ deferriprȩ¬
miũ nisi ei quialiquid bonĩ uoluntate fecerit᷑ ex quo intelligim
& penĩ inferriei quiuo luntatemalĩ aliquid fecerit sed qm̃me
adpriores naturas & substantias reuocis fides mea est . omni¬
potentẽ dm̃ qđ maxime anim aduertendũ est & animo figen
dũ omnipotentẽ dm̃ bonũ iustũ fecissebona sedeaquae ab illo fac¬
tas̃ ñ pos sunt eẽ talia qualis ẽ ipse qui fecit iniustũ ẽ eñĩ testultũ

Expanded text:
si sola uersatur anima in corpore constituta. cui deus, ut dicis, liberum arbitrium dedit. sine peccato esset nec peccatis se obnoxium faceret. AUG. dixit: Ego dico peccatum non esse, si non propria uoluntate peccatur; hinc esse et praemium. quia propria uoluntate recta facimus. aut si poenam meretur, qui peccat inuitus. debet et praemium mereri, qui bene facit inuitus. quis autem. qui dubitet non deferri praemium nisi ei. qui aliquid bona uoluntate fecerit ? ex quo intellegimus et poenam inferri ei. qui uoluntate mala aliquid fecerit. sed quoniam me ad priores naturas et substantias reuocas. fides mea est omnipotentem deum, quod maxime animaduertendum est et animo figendum, omnipotentem deum iustum et bonum fecisse bona. sed ea. quae ab illo facta sunt, non possunt esse talia, qualis est ipse. qui fecit. iniustum est enim et stultu
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ delictorũ suorũ bonorũ operũ gratimeritũ sibi recon¬
ciliationis apud dm̃ collocare iuctore dõ saluatorenrõ qui
nos doc& & boniexercere & mala fugere ꝓpositũ est enĩ nob̵ quod
non ab aliqua c̃ trarianatura. sed sua spontehomo. aut iustitiae
seruiat aut peccatis obnoxiũ sefaciat. cũ nullo contrariaggente

Expanded text:
tionem delictorum suorum bonorum operum gratia meritum sibi reconciliationis apud deum collocare auctore deo saluatore nostro. qui nos docet et bona exercere et mala fugere. propositum est enim nobis, quod non aliqua contraria natura. sed sua sponte homo aut iustitiae seruiat aut peccatis se obnoxium faciat. cum nulla contraria gente
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑ ergo ds̃ necessitate . fortunatus dix̃: iã hoc est noli ad inuidĩ ex
citare id qđ dictũ est qđ necessitate facimus subditũ eẽ dm̃ seduolunta¬
riȩ missis se animũ : iugustinus dix̃. recita qđ su pradictũ ẽ & recitatũ
est siaut̃ necessitas fuit mittendianimã merito est & uoluntas liberan

Expanded text:
mitur ergo deus necessitatmitur ergo deus necessitatcitare id quod dictum est, quod non necessitati facimus subditum esse Deum, sed voluntarie misisse animam. 28. AUG. dixit: Recita quod supra dictum est. Et recitatum est: Si autem necessitas fuit
Abbreviated transcription (Latin):
serus ad hoctibi testimoniũ recitaui a postolidicentis : sicut ꝑunũ homi¬
nẽ mors sic & ꝑ unũ resurrectio mortuorũ quoͥd quieri samplius
undeturesponde cui noceri non poterat: qua reho nos misit : fortu¬
natus dix̃ . caus ah aec quierenda est quurhoc ueneritanima. aut quare
eandẽ dẽ hinc cupit liberare: quae medio malorũ uiuit : Augustinus dix̃
hanc causã abste quȩro idẽ sidõ noceriñ poterat quare hoc nos misit
fortunatus dix̃ quȩritura nob̵ sidõ malũ nocere possit quurhuc ani¬
ma missi fuerit aut quaratione mundo ꝑmixta sit : qđ in eomanifes¬
tũ est qđ ait apłs: numquid dicit figmentũ eiqui sefirixit quurmeta
formaueris siergo causanda est haecres: interro gandus est quiani¬
mã direxit nulla cogente se necessitate : siautẽ necessitas fuerat mit¬
tendianimã merito est & uoluntas liberandieã : augustinus dix prae¬

Expanded text:
seriis. ad hoc tibi testimonium recitaui apostoli dicentis: sicut per unum homiseriis. ad hoc tibi testimonium recitaui apostoli dicentis: sicut per unum hominem mors, sic et per unum resurrectio mortuorum. quid quaeris amplius? unde tu responde: cui noceri non poterat, quare huc nos misit? FORT. dixit: Causa haec quaerenda est, cur huc uenerit anima aut quare eandem deus hinc cupit liberare, quae in medio malorum uiuit. AUG. dixit: Hanc causam abs te quaero. id est: si deo noceri non poterat, quare huc nos misit? FORT. dixit: Quaeritur a nobis, si deo malum nocere non possit, cur huc anima missa fuerit, aut qua ratione mundo permixta sit. quod in eo manifestum est, quod ait apostolus: numquid dicit figmentum ei. qui se finxit: cur me ita formaueris? si ergo causanda est haec res, interrogandus est, qui animam direxit nulla cogente se necessitate; si autem necessitas fuerat mittendi animam, merito est et uoluntas liberandi eam. AUG. dixit: Pre
Abbreviated transcription (Latin):
mihi breuit̃ adunũ qđ interrogo respondere : noceridõ ñ poterat.
inpoterat sed quae somihi aut ut ñ poterat respondea s fortuna¬
tus dix̃. ñ poterat noceri : lugustinus dix̃: quare ergo huc nos misit
secundũ uram̃ fidẽ fortunatus dix̃ ꝓfessio mea haecẽ quia noceri
ñ poteratdõ & qđ ds̃ hoc nos direxit sed quia id tibi c̃trariũ ẽ tudic
quaratione hicꝰ paruit anima : quã nunc cupit ds̃ nt̃ & mandatis
& ꝓprio filio directo liberare : augustinus dix̃ qm̃ uideote int̃¬
rogatis meis respondere ñ potuisse : & me aliquid int̃rogare¬
uoluis se. eccesatis faciotibi dummodo memineris teidid qđ inter¬
rogaui ñ respondisse : inima quarehic sit inmundo in uola tami seriis
non modo sed paulo antemenescio quotiens a medictũ est. peccut
anima & id eo misera est liberũ arbitriũ accepit usac̃ libero arbi¬
trio quẽammodũ uoluit lapsaest: eiecta debeatitudine inplicita mi¬

Expanded text:
mihi breuiter ad unum, quod interrogo, respondere. noceri deo non poterat, an poterat? sed quaeso mihi ut "non poterat" respondeas. FORT. dixit: Non poterat noceri. AUG. dixit: Quare ergo huc nos misit secundum uestram fidem ? FORT. dixit: Professio mea haec est, quia noceri non poterat deo et quod deus huc nos direxit. sed quia id tibi contrarium est, tu dic, qua ratione hic adparuit anima, quam nunc cupit deus noster et mandatis et proprio filio directo liberare? AUG. dixit: Quoniam uideo te interrogatis meis respondere non potuisse et me aliquid interrogareuoluisse, ecce satisfacio tibi, dummodo memineris te ad id. quod interrogaui. non respondisse. anima quare hic sit in mundo inuoluta miseriis, non modo, sed paulo ante nescio quotiens a me dictum est. peccauit anima et ideo misera est. liberum arbitrium accepit, usa est libero arbitrio, quemadmodum uoluit: lapsa est. eiecta de beatitudine, inplicata mi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃trarie. ideo illã moderatã esseuoluit ut nos in moderitose ffuce¬
ret : fortunitus dix̃ sedideo ad sereuocat augustinus dix̃ sud
sere uocat ab inmoderationesi a peccato aberror eãmiseria
quidopuserat tintũ mili animã piti ꝑtantũ tempus donec
mundus finit᷑ cũ dõ iquo eã dicitis missĩ nocererihil possit:
fortunatus dix̃ quidergo dicturus sũ: iugustinus dix̃ & ego
nouiñ te haibere quid dicas & mecũ uos audirẽ in hacquestio ne
nũ quũ inuenis se qđ dicerẽ & inde fuis se ad monitũ diunitus:
ut illũ errorẽ relinquerẽ & ad fidẽ catholicã mec̃uerterẽ uelpo¬
tius reuocarẽ: ipsiis indulgentia quime huic fallatia sẽꝑ in hert¬
reñ siuut sed siestos tte ñ habere qđ respondea somnib: audi

Expanded text:
contrariae. ideo illam moderatam esse uoluit, ut nos inmoderatos efficecontrariae. ideo illam moderatam esse uoluit, ut nos inmoderatos efficeret? FORT. dixit: Sed ideo ad se reuocat. AUG. dixit: Si ad se reuocat ab inmoderatione, si a peccato, ab errore. a miseria, quid opus erat tanta mala animam pati per tantum tempus, donec mundus finiatur, cum deo, a quo eam dicitis missam, noceri nihil possit? FORT. dixit. Quid ergo dicturus sum? AUG. dixit: Et ego noui non te habere, quid dicas, et me cum uos audirem in hac quaestione numquam inuenisse. quod dicerem, et inde fuisse admonitum diuinitus. ut illum errorem relinquerem et ad fidem catholicam me conuerterem uel potius reuocarem ipsius indulgentia. qui me huic fallaciae semper inhaerere non siuit. sed si confiteris te non habere. quod respondeas, omnibus audi
Abbreviated transcription (Latin):
ego aut̃ causã quaero cũ dõnecerenihil possit : fortunaitus dixt
nihil noceri dõiã diximus & in c̃trarunatura esse animã dixim
deo ut c̃trariae naturat modũ in poneret: modo im posito ẽtra¬
ruenaturȩ sumit eandẽ ds̃ ipse&enĩ dix̃: potestitẽ habeo ponen¬
dunimã mei & potestitẽ sumendie ã hanc mihi pat̃ de dit po¬
testaitẽ ponendanimã me ã & sumendieã dsergo quilo quebat᷑
infilio dequa anim a diceret : constant eẽ animã nram quȩ inhis
corporib habet qđ deuoluntate uenerit & deuoluntate ipsius
iterũ ad sumat augustinus dix̃. undedixeridñs ñt̃ potestatẽ ha¬
beo ponendianimã meã & potestatẽ habeo sumendieã omnib
notu est quia pussurus erat & resurrecturus ego aut̃ absteiterũ
atq iterũ quaero : dõ nocerinibil poterit q̃uur hocanimas misit
Fortunitus dix niturae c̃trariȩ modũ inponere: augustinusdix̃ &¬
omp̃s ds̃ & omniũ miseri cordessimus : modũ inponeret niture

Expanded text:
Ego autem causam quaero, cum deo noceri nihil possit. FORT. dixit: Nihil noceri deo iam diximus, et in contraria natura esse animam diximus, ideo ut contrariae naturae modum inponeret; modo inposito contrariae naturae sumit eandem deus. ipse enim dixit: potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem sumendi eam. hanc mihi pater dedit potestatem ponendi animam meam et sumendi eam. deus ergo, qui loquebatur in filio, de qua anima diceret ? constat esse animam nostram, quae in his corporibus habetur, quod dei uoluntate uenerit et de uoluntate ipsius iterum adsumatur. AUG. dixit: Unde dixerit dominus noster "potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo sumendi eam" omnibus notum est, quia passurus erat et resurrecturus. ego autem abs te iterum atque iterum quaero: si deo noceri nihil poterat, cur huc animas misit? FORT. dixit: Naturae contrariae modum inponere. AUG. dixotens deus et omnium misericordissimus, ut modum inponeret naturae
Abbreviated transcription (Latin):
queita sermocinarer sisal iste. ⁊ antdelaritate conspiuus. & dicluce suffia¬
ons. usque ad lunȩ similit udinẽ inconspectu nr̃o paulatim deficer&. Nuet
aliud quicquã aculis. sentiremus quã lutẽ utcũque sulgontẽ lucẽ tamen
qugrentes qđ suertt nimuiuendo & hauriemes uidendo qđ adepre.nan

Expanded text:
que ista sermocinarer: si sol iste tanta claritate conspicuus et diei luce sufficque ista sermocinarer: si sol iste tanta claritate conspicuus et diei luce sufficiens usque ad lunae similitudinem in conspectu nostro paulatim deficeret, num aliud quicquam oculis sentiremus quam lucem utcumque fulgentem, lucem tamen quaerentes. quod fuerat, non uidendo et haurientes uidendo quod adera
Abbreviated transcription (Latin):
bf suis illis inefsabilibuis modis ut onsideratẽ &iam atq euam utum
animi uitia dequibus aestuatẽ: int intellegibilia numerunda essente
qd ittepperiten. propt in becillitatẽ interioris oculimei quꝑ mibi peccatis
meis iute ac cidiss&. aliquẽ mihi ad inuisibilia. contuenda inipsis unsibilibus.
machinatergradũ quorã e& nobis nullo modocestior cognitio sed consue¬
tudo fidenor itaquestatim quererẽ. quid ad sensũ propriae pestiner&.
acula fu inuemitẽ colatꝰes quorũ principatũ luxista obtiner&. Haecenĩ
sunttuaenullus alius sensus atuingit . pã motus corporũ & magnitudines.
& intualla & figuras quauis & oculis nontam̃ propriaȩ. sed tactu &iam¬
pos so sentiti Vnde colligetẽ tantoc&eris cnpoteis&e sensibilibus p̃sta re
lucã quanto aliis sensibus aspectusc&. inlustrio. El ec tegrur eromnibusq
corpore sentintur. ista sucaquaniterer & inquagrardũ illa: it quisitimmrto
necessatiͦ collacarem ꝓgerem attendere qđ ager&ur. Hor madepae cur¬

Expanded text:
 suis illis ineffabilibus modis, ut considerarem etiam atque etiam. utrum animi uitia. de quibus aestuarem, inter intellegibilia numeranda essent. quod ut reperirem propter inbecillitatem interioris oculi mei, quae mihi peccatis meis iure accidisset, aliquem mihi ad inuisimachinarer gradum: quorum esset nobis nullo modo certior cognitio, sed consuetudo fidentior. Itaque statim quaererem quid ad sensum proprie pertineret oculorum: invenirem colores, quorum principatum lux ista obtineret. Haec enim sunt quae nullus alius sensus attingit: nam motus corporum, et magnitudines, et intervalla, et figuras, quamvis et oculis, non tamen proprieposse sentiri. Unde colligerem tanto caeteris corporeis et sensibilibus praestare lucem, quanto aliis sensibus aspectus esset illustrior. Electa igitur ex omnibus quae corpore sentiuntur ista luce, qua niterer, et in qua gradum illum inquisitionis meae necessario collocarem; pergerem attendere quid ageretur hoc modo, mecum
Abbreviated transcription (Latin):
num: quod sinemo uituperatione uel damnatione dignus est :¬
aut non contra uetitum iustitiae faciens. aut quod non potest non
quis dubitet tunc esse peccatum cum & uelle in iustũ est. & libe¬
rum nolle & ideo definitionem illam & ueram & ad intellegen¬
dum eẽ facillimam & non modonuno sed tuno quoque a mepo¬
qui seslien pacatium es uoluntas retinendi uel consequendi

Expanded text:
num? quod si nemo uituperatione uel damnatione dignus est num? quod si nemo uituperatione uel damnatione dignus est aut non contra uetitum iustitiae faciens aut quod non potest non quis dubitet tunc esse peccatum. cum et uelle iniustum est et liberum nolle? et ideo definitionem illam et ueram et ad intellegendum esse facillimam et non modo nunc, sed tunc quoque a me potuisse dici: peccatum est uoluntas retinendi uel consequendi
Abbreviated transcription (Latin):
re non possim uoluntas est motus animi cogente nullo adaliquid
uel non amittendum uel adipiscendum : dicit aliquis & hocte ad¬
uersum manicheos quid adiuuaret: expecta sine prius &iã pec¬
catũ definiamus. quod sine uoluntate esse non posse omnis mens
apud se diuinitus conscriptum legit : ergo peccatum est uolun
tas retinendi uel consequendi quodiustitia uetat. & unde libet¬
rum est abstinere : quanquam si liberũ non sit: non est uoluntas:
sed malui grossius quã scrupulo sius definire istam remne hic
libri obscuri mihi scrutandi erant unde discornerẽ nenemine
uituperatione uel supplicio dignum: qui aut id uelit quodiusti¬
tia uelle non prohibet: aut id non facit quod facere non potest :
Nonne ista cantant & pastores inmontibus & intheatris poetȩ
& in docti incireulis & docti: łibli othecis & magistri in scolis
& antistites insacratis locis. & in orbẽ terrarum genus huma¬

Expanded text:
re non possem: uoluntas est motus animi cogente nullo ad aliquid re non possem: uoluntas est motus animi cogente nullo ad aliquid uel non amittendum uel adipiscendum ? Dicet aliquis: et hoc te aduersum Manichaeos quid adiuuaret? expecta; sine prius etiam peccatum definiamus. quod sine uoluntate esse non posse omnis mens apud se diuinitus conscritas retinendi vel consequendi quod justitia vetat, et unde liberum est abstinere. Quansed malui grossius quam scrupulosius definire. etiamne hic libri obscuri mihi scrutandi erant, unde discerem neminem uituperatione subplicioue dignum, qui aut id uelit, quod iustitia uelle non prohibet, aut id non faciat. quod facere non potest? nonne ista cantant et pastores in montibus et in theatris poetae et indocti in circulis et docti in bibliothecis et magistri in scholis et antistites in sacratis locis et in orbe terrarum genus huma
Abbreviated transcription (Latin):
cogi patet & hoc enim modo omnis qui uolens facit non cogitur
& omnis qui non cogitur aut uolens facit aut non facit. haec cum
inomnibus hominibus quos interrogare non absurde possumus
apuero usque ad senem a ludo lit terario usque ad solium sapientis
natura ipsa proclamet: quur ergo tunc non uiderem: indefini¬
tione uoluntatis ponendum esse cogente nullo quod nuno quasi
experientia maiore cautissimus posuis at si hoc ibi manifestũ et¬
& non doctrina sed natura omnibus promptum quid restat qđ
uideatur obscurum nisi forte ullum lateat. aliquid nos uelle
cum uolumus & ad hoc moueri animum nrm: id que aut habere
nos aut non habere & si aberemus retinere uelle : si non haberem:
adquirere : quare aut non amittere: aut adipisci ali quid uult
omnis qui uult: quam obrem si omnia ista luce clariora sunt
sicuti sunt ne que ieae tantum sed notitiae generis humani
ueritatis ipsius liberalitite donata quur illo &um tempore dice¬

Expanded text:
cogi putet. et hoc enim modo omnis. qui uolens facit. non cogitur. et omnis, qui non cogitur, aut uolens facit aut non facit. haec cum in omnibus hominibus, quos interrogare non absurde possumus, a puero usque ad senem, a ludo litterario usque ad solium sapientis natura ipsa proclamet. cur ego tunc non uiderem in definitione uoluntatis ponendum esse cogente nullo\', quod nunc quasi experientia maiore cautissimus posui? at si hoc ubique manifestum a est et non doctrina, sed natura omnibus promptum, quid restat - quod uideatur obscurum, nisi forte ullum lateat. aliquid nos uelle cum uolumus, et ad hoc moueri animum nostrum idque aut habere nos aut non habere. et, si haberemus, retinere uelle, si non haberemus, adquirere? quare aut non amittere, aut adipisci aliquid uult omnis, qui uult. quamobrem si omnia ista luce clariora sunt, sicuti sunt. neque meae tantum, sed notitiae generis humani ueritatis ipsius liberalitate donata, cur illo etiam tempore dice
Abbreviated transcription (Latin):
fate antut: non solũ uiuere illas quas d&estantur animas. sed&iã inmostalit̃
uiuore qđ que axp̃odictũ ẽ : Dimittetȩ mostuos sepelut mostuossuosnion
de omninononunentibus seddepeccantibus dictũ : quae in mostailis inimȩ
sola mors. ẽ : Stibente paulo. Mostua ẽ. uidua quȩ indiliciis uiuit. Sim. l
enĩ & mostuã. eẽ dixit & uiuere quare non egoquantodalodaroniua

Expanded text:
animas, sed etiam inmortaliter uiuere? quodque a Christo dictum est: dimitte mortuos sepelire mortuos suos, non de omnino non uiuentibus, sed de peccantibus dictum, quae inmortalis animae sola mors est scribente Paulo: mortua est uidua, quae in deliciis uiuit; simul enim et mortuam esse dixit et uiuere. quare non ego quanto decoloratiu
Abbreviated transcription (Latin):
nus in mortalis. incorruptibilis
inmutabilis. uiuus sapiens. po¬
tens speciosus. ius tus bonus.
primis quae modo a nobis dinu¬
merata atque digesta sunt. Idest
aeternus in mortalis in corrup¬
tibilis in mutabilis. unum ali¬
quid eligamus. quolista quattu

Expanded text:
nus, immortalis, incorruptibilis, nus, immortalis, incorruptibilis, immutabilis, vivus, sapiens, potens, speciosus, iustus, bonprimis quae modo a nobis enumerata atque digesta sunt, id est, aeternus, immortalis, incorruptibilis, immutabilis, unum aliquid eligamus; quia unum quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
in mutabilis đs. sine in itio sinefine
consequenter et in corruptibilis:
una ergo eademque res dicitur
siue. dicatur. Ae ternus đs siuein¬
mortalis siue in corruptibilis
siue in mutabilis: Itemque cum
dicitur uiuenr et intellegens quod
est utique sapiens: Hocidem dici¬
tur: Non enim percepit sapientiam
qua esset sapiens sed ipse sapien
tia est: Et haecuita eadem que
uirtus siue potentia Cademque
species qua re potens atque
speciosus dicitur. Quid enim poten¬
tius Et speciosius sapientia. quae
ad tingit a fine usque ad finem
fortiter et disponit omnia suauiter:
bonitas etiam atque iustia. Num
quid inter se in đi natura sicut in
eius operibus distant. tamquam
duae diuersae sint qualitates đi:
Vna bonitas alia iustitia: Non
utique. sed quae iustitia. Ipsa bo¬
nitas etque bonitas. Ipsa beatitu¬
do. Incorporalis autem uel in cor¬
poreus. ideo dicitur dĩ. ut sp̃s cre¬
datur uel intellegatur es se non
corpus:. Proinde sidicam ae ter¬

Expanded text:
immutabilis Deus, sine initio, sine fine; immutabilis Deus, sine initio, sine fine; consequenter et incorruptibilis. Una ergo eademque res dicitur, sive dicatur aeternus Deus, sive immortalis, sive incorruptibilis, sine immutabilis: itemque cum dicitur, vivens, et intelligens, quod est utique sapiens, hoc idem dicitur. Non enim percepit sapientiam qua esset sapiens, sed ipse sapietia est. Et haec vita, eademque virtus sive potentia, eademque species, qua potens, atque speciosus dicitur. Quid enim potentius et speciosius sapientia, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ? Bonitas etiquid inter se in natura Dei, sicut in eius operibus distant, tanquam duae diversae sint qualitates Dei ·, una, bonitas; alia, iustitia? Non utique: sed quae iustitia, ipsa bonitas; et quae bonitas, ipsa beatitudo. Incorporalis autem vel incorporeus ideo dicitur Deus, ut spiritus credatur vel intelligatur esse, non corpus. Proinde si dicamus, aeter
Abbreviated transcription (Latin):
uis enim uel unum dm̃ quod est
ĩpsa trinitas. uel patrem et fili¬
um uel sp̃m scm̃ audeat dicere.
aut non uiuentero aut nibil sen¬
tientem uel in tellegentem. aut
in ea natura qua inter se prae¬
dicantur a equales quem quam eo¬
rum esse mortalem siue corrup¬
tibilem siue mutabilem siue con¬
citur in đo. ipsa est essentia eius.
atque natura Nonitaque đs
uiuit nisi uita quod ipse. sibi est.
Haec autem uita non est talis qua¬
lis in est arbori. ubi nullus intel¬
lectus nullus est sensus. Necta¬
lis. qualis in est pecori Habet
enim uita pecoris sensum quinque¬
pertitum. sed intellectum habet
nullum: At illauita quae đs est
sentit atque intellegit omnia.
et sentit mente non corpore
simplex illa natura. sicut inteł¬
legit sentit sicut sentit in tel¬
legit. Idemque sensus qui intel¬
lectus est illi. Nec ita ut aliquan¬
do es se desis tat aut coeperit¬
Inmortalis est enim Et ideo de illo
ra nulla est commutatio ipsa est
etiam uera aeternitas qua est

Expanded text:
od est ipsa Trinitas, vel Patrem, vel Filium, vel Spiritum sanctum; audeat dicere, aut non viventem, aut nihil sentientem vel intelligentem, aut in ea natura qua inter se praedicantur aequales, quemquam esse eorum mortalem sive corruptibilem, sive mutabilem, sive corcitur in Deo, ipsa est essentia ejus atque natura. Non itaque Deus vivit nisi vita quod ipse sibi est. Haec autem vita non talis est qualis inest arbori, ubi nullus est intellectus, nullus est sensus. Nec talis qualis inest pecori: habet enim vita pecoris sensum quinquepartitum, sed intellectum habet nullum: at illa vita quae Deus est, sentit atque intelligit omnia; et sentit mente, non corpore, simplex illa natura sicut intelligit sentit, sicut sentit intelligit; idemque sensus qui intellectus est illi. Nec ita ut aliquando esse desistat aut coeperitimmortalis est enim. Nec frustra de illo ra nulla est commutatio. Ipsa est etiam vera aeternitas qua est
Abbreviated transcription (Latin):
EMNES CATHOLICITRACIATORES
hoc intenderunt secundum scrip¬
turas docere: quod pater et filius
bili aequalitate diuinam insinuent
unitatem. i eoque non sint tresdu
sed unus ds̃: quamuis uater filuar
genuerit et ÷ leo filius non sit qui
pater est. filiusque a patre sit geni¬
tur: et ideo pater non sit qui filius
est sp̃sque scs nec pater sit nec filius
sed tantum patris et filui sp̃s. pa¬
triet filio etiam ipse co aequalis
et ad trinitais pertinens unitatem
no tamen eandem triuitatino qau¬
tam de uirgine maria. et subpontio
pilato crucifixam et sepultam¬

Expanded text:
m catholici tractatores hoc intenderunt secundum Scripturas docere, quod Pater, et Filiusbili aequalitate divinam insinuent unitatem. Ideoque non sint tres dii, sed unus Deus. Quamvis Pater Filium genuerit et ideo Filius non sit qui Pater est; Filiusque a Patre sit genitus, et ideo Pater non sit qui Filius est; Spiritusque sanctus nec Pater sit nec Filius, sed tantummodo Patris et Filii Spiritus et Patri et Filio etiam ipse coaequalis, et ad Trinitatis pertinens unitatem. Non tamen eamdem Trinitatem natam de virgine Maria, et sub Pontio Pilato crucifixam et sepultam
Abbreviated transcription (Latin):
tris Ita sit dĩ pater: Aut quicquid
illud est creaturae in quo per co¬
lum bae speciem uel per igneas
linguas sp̃s sc̃s demons tratus est
lta sit sp̃s sc̃s sicut estđi filius ho¬
mo ille qui ex uirgine factus est
sed tantum modo ad minis terium
per agendae significationis. sicut
opor tuis se dĩ iudicauit. Nunc
quia missus est a patre. Nec ideo
minorem spm scm̃ quia et pa¬
ter eum misit et filius: sufficien¬
ter quantum arbitror demonstra¬
tum est: siue enim propter
uisibilem creaturam. siue potius propter
principii commendationem non propter
in aequalitatem uel in parilitatem uel dissi¬
militudinem subs tantiae : inscripturis haec
posita intelleguntur: Quia etiam si uolu¬
is set ds̃ pater per subiectam creaturam
uisibiliter apparere : absurdissime ta¬
men aut a filio quem genuit. aut ab
spũscõ qui deillo procedit mis sus

Expanded text:
tris, ita sit Deus Pater, aut quidquid tris, ita sit Deus Pater, aut quidquid illud est creaturae in quo per columbae speciem vel per igneas linguas Spiritus sanctus demonstratus est, ita sit Spiritus sanctus, sicut est Dei Filius homo ille qui ex virgine factus est? sed tandummodo ad ministerium peragendae significationis, sicut oportuisse Deus judicavit: an quia missus est a Patre, nec ideo minorem Spiritum sanctum quia et Pater eum misit et Filius, sufficienter, quantum arbitror, demonstratum est. Sive enim propter visibilem creaturam, sive potius propter princicipii commendationem, non propter inaequalitatem vel imparilitatem vel dissimilitudinem substantiae in Scripturis haec posita intelliguntur: quia etiam si voluisset Deus Pater per subjectam creaturam visibiliter apparere, absurdissime tamen aut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃mscm̃ de mons trandum proprie per¬
tinere dicuntur: siergo a me quaeritur.
quomodo factae sintuel uoces uel sensi¬
biles formae atque species ante in car¬
nationem uerbi đi quae hoc futurum
praefigurarent per angelos: ea dm̃ope¬
ratum es se respondeo: si autem quae¬
ritur ipsa in carnatio quo modo fac¬
ta sit: Ip sum dĩ uerbum dico carnem
factum. id esthominem factum.
non tamen in hoc quod factum est
conuersum atque mutatum: Ita sa¬
ne factum ut ibi sit non tantum
uerbum di Ethominis caro: sed
etiam rationalis hominis anima.
atque hoc totum Et dĩ dicatur
propter dm̃. Et homo propterho¬
in carnationem uerbi quomodo fac¬
ta sit ueluox patris uel species cor¬
poralis qua sp̃s sc̃s de monstratus
est: Per creaturam quidem facta
ista non dubito. sed utrum tantum¬
modo corporalem atque sensibi¬
lem an adhibito sp̃u etiam ratio
ad unitatem personae: Quis enim
hoc dixerit ut quicquid illud est
creaturae per quod sonuit uox pa¬

Expanded text:
iritum sanctum demonstrandum proprie periritum sanctum demonstrandum proprie pertinere dicuntur. 31. Si ergo a me quaeritur, quomodo factae sint vel voces vel sensibiles formae atque species ante incarnationem Verbi Dei, quae hoc futurum praefigurarent: per Angelos ea Deum operatum esse respondeo; quod ritur, ipsa incarnatio quomodo facta sit: ipsum Verbum Dei dico carnem factum, id est, hominem factum, non tamen in hoc quod factum est conversum atque mutatum; ita sane factum, ut ibi sit non tantum Verbum Dei et hominis caro, sed etiam rationalis hominis anima, atque hoc totum et Deus dicatur propter Deum et homo propter hoincarnationem Verbi, quomodo facta sit vel vox Patris, vel species corporalis qua Spiritus sanctus demonstratus est: per creaturam quidem facta ista non dubito; sed utrum tantummodo corporalem atque sensibilem, an adhibito spiritu etiam rationad unitatem personae, quis enim hoc dixerit, ut quidquid illud est creaturae per quod sonuit vox Pa
Abbreviated transcription (Latin):
idem ab ae ternitate in ae ternita¬
te. Tam quam ipsa ae ternitas
quae sineueritate et caritate
non est. In meis autem uocibus
separati sunt pater et filius et
sp̃s sc̃r: Nec simul dicipotue¬
runt: Et in litteris uisibilibus.
sua. separatim locorum spatia
Tenuerunt: Et quemadmodum
cum memoriam meam Et in tel¬
lectum E tuoluntatem nomino
singula quidem nomina ad res
singulas referuntur : sed tamen
ab omnibus tribus singula facta
sunt: Nullum enimhorum tri¬
um nominum est: quod non et
memoria Etintellectus Etuo¬
Cuntas mea simul operata sint.
lta trinitas simul operata est
Etuocem patris. Et carnem filu
Et columbam sp̃s scĩ. Cum ad
personas singulas haec singula
referantur: Qua similitudine ut¬
cum que cognoscitur in separabi¬
lem inseipsa trinitatem per uisi¬
bilis creaturae speciem separabi¬
liter demons trari. Et in separa¬
bilem trinitatis operationem Etrã
in singulis esse rebus Quae uel
ad patrem uẽl ad filiumi uel ad

Expanded text:
idem ab aeternitate in aeternitaidem ab aeternitate in aeternitatem, tanquam ipsa aeternitas quae sine veritate et charitate non est: in meis autem vocibus separati sunt Pater et Filius et Spiritus sanctus, nec simul dici potuerunt, et in litteris visibilibus sua separatim locorum spatia tenuerunt. Et quemadmodum cum memoriam meam et intellectum et voluntatem nomino, singula quidem nomina ad res singulas referuntur, sed tamen ab omnibus tribus singula facta sunt; nullum enim horum trium nominum est, quod non et memoria et intellectus et voluntas mea simul operata sint: ita Trinitas simul operata est et vocem Patris, et carnem Filii, et columbam Spiritus sancti, cum ad personas singulas singula haec referantur. Qua similitudine utcumque cognoscitur inseparabilem in se ipsa Trinitatem per visibilis creaturae speciem separabiliter demonstrari, et inseparabilem Trinitatis operationem etiam in singulis esse rebus, quae vel ad Patrem, vel ad Filium, vel ad