comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut scłi hiuuꝰ amatorẽ qr cũ illecebris scłarib aut libidinost̃ q cũlibiduta ᷤ
aut suꝑbũ qr cũ suꝑbia. aut uinolentũ qr eũ uinolentia: aut iniuctũ ques
inuidia confligebat. Immo uͦ icdeo nichil eoꝵ erat: qr his malis motib par¬
tĩ le origine partĩ de consuetudine uenientib fortit̾ resistebat: ñ acquies¬
cens. eẽ. qł eũ eẽ cogebant. Nec ideo tam̃ in tã ꝑiculoso laboriosoq cer¬
tamine nullo telo feriebat᷑ hostili: cũ dicat in epła de elemosiras. Le qͥsõ sic
fibi de puro atq immaculato pectore blancdiat᷑. ut innocentia sua frecusᷤ
medicinã ñ putet adhibendã. ẽẽ. uulnerib: cũ scriptũsit. qͥs głabit᷑ castũ
se habere cor. aut qͥs głabit᷑ mundũ se. ẽẽ. a peccatis: ⁊ iterũm epła mqͥ¬

Expanded text:
aut saeculi hujus amatorem, quia cum illecebris saecularibus; aut libidinosum, quia cum libidine; aut saeculi hujus amatorem, quia cum illecebris saecularibus; aut libidinosum, quia cum libidine; aut superbum, quia cum superbia; aut vinolentum, quia cum vinolentia; aut invidum, quia cum invidia confligebat. Imo vero ideo nihil eorum erat, quia his malis motibus partim de origine, partim de consuetudine venientibus, fortiter resistebat, non acquiescens esse, quod eum esse cogebant. Nec ideo tamen in tam periculoso laboriosoque certamine nullo telo feriebatur hostili; cum dicat in epistola de Eleemosynis: « Ne quisquam sic sibi de puro atque immaculato pectore blandiatur, ut innocentia sua fretus, medicinam non putet adhibendam esse vulneribus, cum scriptum sit, Quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ inqͥt cũ impudicitia cũ ira cũ ambitione congressio. ẽ: cũ carnalib
uitiis cũ illecebris scłarib assicdua ⁊ molestaluctatio. ẽ: obsessamens hõis
⁊ undiq diaboli infestatione uallata uixoceurrit singulis. iiix resistit¬
Si auaritia ꝓstrataẽ: exurgit libido. Si libido opp̃ssaẽ. suocedit ambi¬
tio. Si ambitio contẽptaẽ: ira exasꝑat. inflat suꝑbia uinolentia in¬
uitat. inuidia concordiã rũpit: amicitiã relus abscindit. Cogeris
maledicere qđ diuna lex ꝓhibet: cõpelleris uirare qđ ñ licet. Tot psecu¬
tiones animꝰ quotidie patit᷑. toc ꝑiculis pectꝰ urget᷑: ⁊ delectat hic pedii¬
boligladios diustare. cũ magis concupiscendũsit ⁊ optandũ ad xpra
subieniente uelociꝰ morte ꝓꝑare. Absit aũi ut scm̃ cipͥanũ aut auarũ erist¬
memꝰ fusse q cũ auaritia. aut impudieũ qr cũ impudicitia. aut ire suberist
qr eũ ira. aut ambitiosũ qr eũ ãbitione. auc carnalẽ qr eũ carnalib intut

Expanded text:
nobis, cum inpudicitia, cum ira, cum ambitione congressio est, cum carnalibus uitiis, cum inlecebris saecularibus adsidua et molesta luctatio. obsessa mens hominis et undique diaboli infestatione uallata uix ocSi avaritia prostrata est, exsurgit Iibido: si libido compressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, vinolentia invitat, invidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscindit. Cogeris maledicere, quod divina lex prohibet; compelleris jurare, quod non licet. Tot persecutiones animus quotidie patitur, tot periculis pectus urgetur, et delectat hic inter diaboli gladios diu stare, cum magis concupiscendum sit et optandum, ad Christum subveniente velocius morte properare. » Absit autem ut sanctum Cyprianum aut avarum existimemus fuisse, quia cum avaritia; aut impudicum, quia cum impudicitia; aut irae subditum, quia cum ira; aut ambitiosum, quia cum ambitione; aut carnalem, quia cum carnalibus vitiis;
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ÷ ꝑire de ppło suo: hoc. ẽ. ñ intrare in regnũ celoꝵ. Et tam̃ uos iabap¬
tismate paruuloꝵ expoliationẽ carnis hoc.ẽ. circũcisionẽ ñ manufactã
celebrari negatis: qi eos nichil qͦ expokiari debeant habere contenditis.
Nenĩ eos fatemini mortuos in p̃putio carris suȩ: qͦ peccatũ significat᷑
maxime qđ originalit̃ trahit᷑: Per hocenĩ ẽ. corpꝰ nr̃m corpꝰ peceati:. qd

Expanded text:
. Et tamen vos in Baptismate parvulorum exspoliationem carnis, hoc est, circumcisionem non manufactam, celebrari negatis; quia nihil eos, quo exspoliari debeant, habere contenditis. Non enim eos fatemini mortuos in praeputio carnis suae, quo peccatum significatur, maxim
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ ꝓbono uidet᷑ adiecta: Uerũ si consideres qr deo uniũsitatis ẽ. xu. qus̃
inuenies plus placere dño debuisse id in qͦ eẽt causa umũsitatis. ꝗͣ condepnandi:¬
fiusse ilud in qͦ eẽc causa peccati. Ideo qi ex iro solo ñ poterat. eẽ. huimam ai¬
neris ꝓpagatio: ꝓnunciauit dñs ñ. ẽẽ. bonũ solũ hominẽ. ẽẽ. Maluit enĩ d. u
res. eẽ. qͦs saluos facere posset qͥb donaret peccatũ: ꝗ unũ solũ adã qͥ liber s pl
culpa. Deniq qr idẽ in qͥt utriꝰq auctor. ẽ. oꝑis: uenit in hc̃ muncũ ut salcios
faceret peccatores. Postremo nec cam parricidureũ : priꝰꝗͣ generaret filios pas¬
fus ẽ interire. Ergo in qͥt ꝓpt̃ generationẽ successionis humanȩ: debuit mubier adici

Expanded text:
madmodum pro bono uidetur adiecta? uerum si consideres quia deo uniuersitatis est cura, inuenies plus placere dfuisse illud in quo esset causa peccati. Ideo quia ex viro solo non poterat humani esse generis propagatio, pronuntiauit dominus non esse bonum solum hominem esse. maluit enim deus plures esse quos saluos facere posset, quibus donaret peccatum quam unum solum Adam, qui liber esset a culpa. denique quia idem utriusque auctor est operis, uenit in hunc mundum, ut saluos faceret peccatores. postremo nec Cain parricidii rerum, priusquam generaret filios, passus est interire. ergo propter generationem successionis humanae debuit mulier adici
Abbreviated transcription (Latin):
dent̃ ciuciꝰ disputare. Merito idẽ beatꝰ iołis eciã ipse sic̃ martir cipͥanꝰ
curcueissionẽ carnis in signo p̃ceptã cõm̃dat. ẽẽ baptismatis. Et uide qͦmͦ¬

Expanded text:
denter diutius disputare. 18. Merito idem beatus Joannes, etiam ipse, sicut et martyr Cyprianus , denter diutius disputare. 18. Merito idem beatus Joannes, etiam ipse, sicut et martyr Cyprianus , circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. In lũbis enĩqͥb p̃cingim᷑ ait quȩdã semina generationis ẽẽ. dicam¬
t᷑: ⁊ deo male ibi suecinetꝰ aciã folus inutilib. Quare male seqͥt᷑ ⁊ clic̃. ubi
future generaitionis ñ futurũ fructũ s quȩdã peccata signaret. habesne
ad ista qđ cicas: Ecce im̃ illa confusio. eoce uñ contexio ⁊⁊ suecinctio
folioꝵ ecce r̃ in posteris originale peccatũ.
ẽs siołs constantinopolitanꝰ ep̃s qͣncũ uerecundia ꝑmittere po¬
cunit cotũ illud pͥmoꝵ hominũ erubescentiũ factũ driob uerbis
eudent᷑ exp̃ssit: dicens. Foliis aũficus erant cooꝑti: tegentes spe¬
Tie peecati. Cui ñ apparet quȩ uł qualis peceati species a confusis de¬
genda fuerit in regione lũboꝵ. qͥ de sui corporis nuditate ñ confunde.¬
bant᷑ an peccatũ Obsecro incelligite. immo uͦ ꝑmittite hoĩes qđ uob̃¬
cũ incelligunt incelligere : ⁊ nolite nos cogere de puclendis pene iropu¬

Expanded text:
it, « quaedam semina generationis esse dicuntur; et ideo male ibi succinctus est Adam foliis inutilibus. » Quare male? Sequitur et dicit, « ubi futurae generationis, non fructum futurum, sed quaedam peccata signaret. » Habesne ad ista quod dicas? Ecce unde illa confusio, ecce unde contextio et succinctio foliorum, ecce unde in posteris originale peccatum.undia permittere potuit, totum illud primorum hominum erubescentium factum duobus verbis evidenter expressit, dicens: « Foliis autem ficus erant cooperti, tegentes speciem peccati. » Cui non appareat, quae vel qualis peccati species a confusis tegenda fuerat in regione lumborum, qui de sui corporis nuditate non confundebantur ante peccatum? Obsecro, intelligite; imo vero permittite homines, quod vobiscum intelligunt intelligere, et nolite nos cogere de pudendis pene impu
Abbreviated transcription (Latin):
cato man&. Illȩ aut̃ t̾tificat᷑ apeccato: cuii ꝑ baptis mũ peccata omĩa remittim.¬
t̃. habes adista qđ dicas: Nidesne quẽ ad modũ exp̃sserit uir uenerabili n̾
baptismo fieri hominis mortẽ beatã. ubi remitunt᷑ peccata omĩa : S alten
consideremꝰ : cuiꝰ modi sepultura. eẽ. debeat. Hon enĩ satis ÷ ut moriant᷑ uta:
nͥ marcescat corpis luxꝰ. & omĩũ uincłoꝵ carnaltũ cõpago. soluat᷑. om̃is noca
corporei laxet᷑ usus. H emo sibiblanchiat᷑ qđ aliã figura induerit mistica p̃¬
cepta acceꝑit: ad continentiȩ ddiscipliã applieuerit animũ. Non qł uo

Expanded text:
cata omnia remittuntur. » Habesne ad ista quod dicas? Videsne quemadmodum expresserit vir venerabilis, in Baptismo fieri hominis mortem beatam, ubi remittuntur peccata omnia? Sed attendconsideremus cujusmodi sepultura esse debeat. Non enim satis est ut moriantur vitia, nisi marcescat corporis luxus, et omnium vinculorum carnalium compago solvatur, omnis nodus corporei laxetur usus. Nemo sibi blandiatur, quod aliam figuram induerit, mystica praecepta acceperit, ad continentiae disciplinam applicuerit a
Abbreviated transcription (Latin):
istos eqͣs intelligimꝰ. Sitia nra st : legi mentis ex lege peccati resistunt. Non anob̾
hec uitia seꝑata alicubi alibi er̃: s. in nob̾ sanata nusq er̃. Uerũtam̃ quare non
inbaptismate ꝑierunt : An nondũ fateb̾is qđ reatꝰ eoꝵ ꝑierit: infirmitas man¬
serit: Non reatꝰ quo ipsa rea fuerant: s quo nos reos fecerant in matis oꝑib qͦ nos
traxerant. Mec ita eoꝵ mansit infirmitas. quasi aliqͣ fint animalia quȩ infir¬
mant᷑. s. nr̃a infirmitas ipsa ft̃. Hec in his equis malis miquitatẽ nominasse
putandꝰ  illam: quȩ delet᷑ in baptismo. lua nãq pecatorũ quȩ feimꝰ fuit:
q̃r cuncca restast atq omino iã nonfẽ. quorũ reatꝰ manebat. qͣndo ista fiebant :¬
atqi transibant. Istã uͦ legẽ peceati ecuiꝰ manentis reat᷑ insacro fontȩ remisfus ::

Expanded text:
istos equos intelligimus vitia nostra, quae legi mentis ex lege peccati resistunt. Non a nobis istos equos intelligimus vitia nostra, quae legi mentis ex lege peccati resistunt. Non a nobis haec vitia separata, alicubi alibi erunt, sed in nobis sanata nusquam erunt. Verumtamen quare non in Baptismate perierunt? An nondum fateberis, quod reatus eorum perierit, infirmitas manserit: non reatus quo ipsa rea fuerant, sed quo nos reos fecerant in malis operibus, quo nos traxerant? Nec ita eorum mansit infirmitas, quasi aliqua sint animalia quae infirmantur: sed nostra infirmitas ipsa sunt. Nec in his equis malis iniquitatem nominasse putandus est illam, quae deletur in Baptismo: illa namque peccatorum quae fecimus, fuit, quae cuncta remissa sunt, atque omnino jam non sunt, quorum reatus manebat quando ipsa fiebant atque transibant. Istam vero legem peccati, cujus manentis reatus in sacro fonte remissus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tumatir. moderatioms animȩ conuingat᷑ arbitrio: qualis fuit cũ in babitan¬
da paradisi secreta fuscepit. anteqͣ eẽt. ueneno pestiferi serpentis infecta. Qͥa adhuc
aduxꝰ mne qͦs libros moliaris inquiris: lilũ aspice: adũs illũ aliqͥt audȩ. qui
heresis ur̃e uenenis anteqͣ nascerent᷑ occurrit. & unde possint expelli: hȩc anti¬
acta pp̃arauit. Quȩ sisacis ñ ft̃: adhuc auci. In libro de ysaac ⁊ anima idẽ dic̃
Bonꝰ ÷ͦ rector malos eqͥs restringit ⁊ reuocat: bonos incitat: boniequi: st̃ quattior
Prudentia tẽpantia. foriteudo. iustitia. Mali eq: iracundia. conctipiscentia. timor.
iniquitas. Nũqͥa ait bonꝰ rector honos eqͦs habae. mald̃s ñ hab&: s ait. bonoi in¬
ctut: malos restrmgit᷑ & reuocat. Vnde istist̃ aqui÷ Nẽpe ħi eos substantias dicimꝰ
uł putamꝰ: manicheorũ fauemꝰ uł heremꝰ insaniȩ. qđ ut abfit a nob̾: catholice

Expanded text:
trio: qualis fuit cum inhabitanda paradisi secreta suscepit, antequam esset veneno pestiferi serpentis infecta. Quid adhuc adversus me quos libros moliaris, inquiris? Illum aspice, adversus illum aliquid aude, qui haeresis vestrae venenis antequam nascerentur, occurrit, et unde possent expelli, haec antidota praeparavit. Quae si satis non sunt, adhuc audi. 12. In libro de Isaac et Anima idem dicit: « Bonus ergo rector malos equos restringit et revocat, bonos incitat. Boni equi sunt quatuor, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia: mali equi, iracundia, concupiscentia, timor, iniquitas » . Numquid ait, Bonus rector bonos equos habet, malos non habet? Sed ait, « Bonos incitat, malos restringit et revocat. » Unde isti sunt equi? Nempe si eos substantias dicimus vel putamus, Manichaeorum favemus vel haeremus insaniae: quod ut absit a nobis, catholice
Abbreviated transcription (Latin):
tis impetꝰ ilaxet᷑. quȩ declinabit in munda. inque ñ ꝑtrahet ⁊ p̃cipitabtt
o̾bruta: Uerũ nc̃ qđ pociꝰ instat: ecce ñ scdm uos qui cũq uideus. s scđ̃m beatũ
ambrosiũ. de se ipso paulꝰ apłs dic̃. Uideo aliam legẽ in mẽbris meis. repugnatea
legi m̃tis meȩ: & captitantẽ me in lege peccati. Rurstĩ in eodẽ oꝑe alio loco id̃e
doctor. inpugnat᷑ inqͥt paulꝰ & uid& legẽ carnis suȩ. repugnantẽ legi m̃tis som
fidit se amortis corꝑe lib̾andũ. & tti quẽquã opinaris scientẽ ñ posse pesan on
P aulꝰ dic. Non enĩ qđ uolo hoc facio bonũ: s qđ nolo malũ hoc ago. & tu arbitrar is
ep̃s ad om̃s nos referens eloquitĩ causãq cõmunẽ. sedulo agens: repugnat ẽĩp
lex carnis inqͥt legi m̃tis: &e laborandũ nob̾÷ acdesudandũ. ut castigem au
regenerationis uł dephilosophia quẽ scripsit : ita loquit᷑. beata gͥ mor.: que

Expanded text:
mpetus si laxetur, in quae declinabit immunda? in quae non pertrahet et praecipitabit abrupta? Verum nunc, quod potius instat, ecce non secundum vos quicumque Judaeus, sed secundum beatum Ambrosium de se ipso Paulus apostolus dicit, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in leinpugnatur Paulus et uidet legem carnis suae repugnantem legi mentis suae fidit se a mortis corpore liberandum : et tu quemquam opinaris scientem non posse peccare? Paulus dicit: non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum hoc ago: et tu aem ipse episcopus ad omnes nos referens eloquium, causamque communem sedulo agens: « Repugnat enim lex carnis, » inquit, « legi mentis, et laborandum nobis est ac desudandum, ut castigemus cregenerationis, vel de Philosophia quem scripsit, ita loquitur: « Beata igitur mors quae
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptas atq delectatio benȩ sapiens dr̃: qr ⁊ carms appellat᷑ sapientia. sic̃ habes:
qi sapientia huiꝰ carnis mimica : dõ. E adexquirenda delectationũ genera astuti
st̃: qͥ appetentes st̃ uoluptatũ. Siue gͦ inqͥt delectationẽ intelligas: quiȩdã :
diumo aduersa mandato. & inimica senfib nr̃is. Wnde scs̃ ait. uides aliam
adhibuit apłi testimoniũ dicentis. Nideo aliam legẽ in m̾ebrii meui. repignantẽ
legi m̃tis mee. & captiuantẽ me inlege peccati. hec : uoluptas illa. suscepta
tua: quãuis ⁊ tu rep̃hendas eiꝰ excelfũ Ubi quali sit plane fateris: s tantis
ũborũ ornam̃tis moderatã defentis & laudas. quasi ipsũ modũ sibi ipsa con¬
¶stituerit:¬

Expanded text:
 quia et carnis appellatur sapientia, sicut habes quia sapientia huius carnis inimica est deo et ad exquirenda delectationum genera astuti sunt qui adpetentes sunt uoluptatum. siue ergo delectationem intellegas, quaedam est diuino aduersa mandato et inimica sensibus nostris, unde sanctus Paulus ait: eremus, adhibuit Apostoli testimonium dicentis, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati. Haec est voluptas illa suscepta tua, quamvis et tu reprehendas ejus excessum. Ubi qualis sit, plane fateris: sed tantis verborum ornamentis eam moderatam defendis et laudas, quasi istum modum sibi ipsa constituerit
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. uitiast̃. frenanda cohibenda sananda st̃: S dũ curant᷑: infesta ft̃. & sinob̾
admeliora ꝓficientib magis magisq minuunt᷑: tam̃ dũ lnc uiuit᷑. eẽ. non
corpꝰ mortis erat : sic̃ ipseait. Qui mȩ libabit de corpe morts huiꝰ : Ita ira¬
tellȩx ambrosi. ita cipͥanꝰ. ita Gregori. uit de alus interĩ ea ceam. si milipato¬

Expanded text:
t. Et si nobis t. Et si nobis ad meliora proficientibus, magis magisque minuuntur; tamen dum hic vivitur, esse non corpus mortis erat, sicut ipse ait, « Quis me liberabit de corpore mortis hujus? » Ita intelle
Abbreviated transcription (Latin):
pugnam᷑. & diȩ noctuq ignitis stimulis corꝑis humilitatisꝰ huiꝰ & corꝑis mortis
ungem̃: baptiratꝰ loquit᷑. debapteratis loquit᷑. Cũ dic̃ lege peccati que: in
mẽbris nr̃is legi sp̃c repugnante bapturatꝰ loquit᷑: debaptitatis loquitur.
X p̃ĩanorũ ista pugna fidediũ: ñ infidelium udeoꝵ. Crede fiñ pugnas. agnis¬
ce si pugnas: & in ista pugna rebellem qͦ. suꝑbiam pelagiani erroris expugia.
am ne ꝑfpicis. iã ne discernis. iã ne resipiscis & inbaptismate fieri omĩũ remissionẽ
peccatorũ: & cũ baptitatis quasi ciuile bellũ interiorũ remanere uitiorũ: Non
enĩ talia st̃ uitia. quȩ iam peccata dicenda sint: si adillicita oꝑa spm concu¬
piscentia ñ trahat. ⁊ concipiat pariatq peccatũ. Nec tam̃ extra nost᷑ quib
iuncendis cũ in hoc certamine ꝑficient̃ laboramꝰ instandũ ÷. Hrã st̃. passiones.

Expanded text:
pugnamur, et die pugnamur, et die  baptizatus loquitur, de baptizatis loquitur. Cum dicit, lege peccati quae est in membris nostris legi spiritus repugnante; baptizatus loquitur, de baptizatis loquitur. Christianorum est ista pugna fidelium, non infidelium Judaeorum. Crede, si non pugnas; agnosce, si pugnas, et ista pugna rebellem quoque superbiam Pelagiani erroris expugna. Jamne discernis, jamne perspicis, jamne resipiscis, et in Baptismate fieri omnium remissionem peccatorum, et cum baptizatis quasi civile bellum interiorum remanere vitiorum? Non enim talia sunt vitia, quae jam peccata dicenda sint, si ad illicita opera spiritum concupiscentia non trahat et concipiat pariatque peccatum. Nec tamen extra nos sunt, quibus vincend
Abbreviated transcription (Latin):
tantib ierũ iusibilium illecebris. luto huiꝰ fecis cui in hesimꝰ ceni sui fecorẽ
tienis capatiorib exhalante. s & lege peccati quȩ ÷ in mẽbri nr̃is legi spẽ repus¬
nante: dũ tmaginẽ regiam que int̾ra nos ÷ captiuã ducere studet ut spolug e iti
cedat. qͥcqͥd illud ÷ qđ innos beneficio diuinȩ ac primȩ illiꝰ conditionis inflceit.
Unde uix aliqͥs fortasse longa se  districta regens philosophia. & paulatim noli¬
litatẽ anime sue recolens: naturam lucis quȩ inse ÷ humili huic & tenehro so
luto coniuncta reuoc&. ac refloccat acom̃. Uel sicerte ꝓpitio dõ agat: utrłiq
parit̃ reuocabit. si tam̃ longa & assidua meditatione insuescat. sursũ sẽꝑ aspice
& deorsũ male trahentẽ ac degrauantẽ materiam sibi m& adstrictã. frenis arti
sonare. sum diẽ beatꝰ gregoriꝰ intra nosm& ipsos ꝓprus uituis ac passionib m¬

Expanded text:
tantibus rerum uisibilium inlece­ bris, luto hoc faecis, cui inhaesimus, caeni sui foetorem tantibus rerum uisibilium inlece­ bris, luto hoc faecis, cui inhaesimus, caeni sui foetorem uenis capacioribus exhalante, sed et lege peccati, quae est in mem­ bris nante; dum imaginem regiam, quae intra nos est, captivam ducere studet: ut spoliis ejus cedat, quidquid illud est quod in nos beneficio divinae ac primae illius conditionis influxit: unde vix aliquis fortasse longa se et districta regens philosophia, et paulatim nobilitatem animae suae recolens, naturam lucis quae in se est humili huic et tenebroso luto conjuncta, revocet ac reflectat ad Deum: vel si certe propitio Deo agat, utrumque pariter revocabit; si tamen longa et assidua meditatione insuescat sursum semper aspicere, et deorsum male trahentem ac degravantem materiam sibimet astrictam frenis arctiorsonare. Cum dicit beatus Gregorius, Intra nosmetipsos propriis vitiis ac passionibus im
Abbreviated transcription (Latin):
is & sc̃c̃ Gregoriꝰ adcestat᷑ dicens. Anima nãq cũ in laborib fuerit & in anodus.
cũ hostilit uret᷑ a carne. tunc ad om̃ refugit: & cognoscit unde debeat apslui.
poscere. Ac neqͥsꝗ in his uerb̃ ep̃i sregorĩ hostilit̃ ingeri carnẽ tanq exontara
natura mali scđm manicheorũ insaniam suspicetꝰ: eciam ipsȩ uide quẽna¬
modũ suis fr̃ib ⁊ condoctorib concinat. docens ñ obaltud aduers̃ carnẽ lõm
coneiepiscere. nͥ ut suo utrũq reuocet᷑ auctori. post grauissimũ inhac uta
rei utriꝰq confliccũ: inqͦ laborat omĩũ uita scõrũ. In libro qͥppe apologetieo
illoꝵ uͦ inqͥt uerborũ ñ dũ facio mentionẽ : quibꝰ intra nosmet ipsos ꝓprũs ui¬
tus ac pasfionib inpugnam᷑. & die noctuq ignitis stimulis corꝑis humilitatis
lntiꝰ. & corꝑis mortis urgem̃: nc̃ latent̃ nc̃ etiam palã ꝓuocantib ubiq & ii¬

Expanded text:
is et sanctus Gregorius attestatur dicens: Anima namque cum in laboribus fuerit et in angustiis, cum hostiliter urgetur a carne, tunc ad Deum refugit, et cognoscit unde debeat auxilium poscere. Ac ne quisquam in his verbis episcopi Gregorii hostiliter urgentem carnem, tanquam ex contraria natura mali, secundum Manichaeorum insaniam suspicetur; etiam ipse vide quemadmodum suis fratribus et condoctoribus concinat, docens non ob aliud adversus carnem spiritum concupiscere, nisi ut suo utrumque revocetur auctori post gravissimum in hac vita rei utriusque conflictum, in quo laborat omnium vita sanctorum. In libro quippe Apologeticoriis uitiis ac passionibus inpugnamur et die noctuque ignitis stimulis corporis humilitatis huius et corporis mortis urguemur, nunc latenter nunc etiam palam prouocantibus ubique et inri
Abbreviated transcription (Latin):
discordiam: & ꝑhas inimicitias nob̾ habundare miserias. non nͥ dĩ miscdia fini-¬
enddas. Noli iã mͥ aduersari. Namsi adhuc facis. cui uł quib simul aduerserii:
hominũ. quite ñ intelligunt tacere pociꝰ noluisse: quã respondere potusse
uni meo. iiͦnͬ. uoluminib tius. fcoe fundit eloquentie lucidũ ac ꝑspicuũ
lum̃ ambrosiꝰ. ñ ÷ ubi hereat lector. ubi caligae auditor. Manifestissime dic̃
apłm idõ dixisse qͥfme lib̾abit de corꝑe mortũ huiꝰ. qi om̃s subpacato nas

Expanded text:
discordiam, et per has inimicitias nobis abundare miserias, non nisi Dei misericordia finidiscordiam, et per has inimicitias nobis abundare miserias, non nisi Dei misericordia finiendas. Noli jam mihi adversari: nam si adhuc facis, cui vel quibus simul adverseris, hominum, qui te non intelligunt tacere potius noluisse, quam respondere potuisse uni meo, quatuor voluminibus tuis. Ecce fundit eloquentiae lucidum ac perspicuum flumen Ambrosius: non est ubi haereat lector, ubi caliget auditor. Manifestissime dicit Apostolum ideo dixisse, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? quia omnes sub peccato nas
Abbreviated transcription (Latin):
uolutabrũ cõmutat᷑ indĩ tẽplũ. diu̾ s oriũq uitiorũ sacrariũ incipit. eẽ.
untutũ. Qđ utiq tc̃ facit: cũ caro in naturã regressa. uigoris sui agnolet
auccricẽ: atq ausu deposito contumatie. moderationis animȩ conuigat᷑ ar¬
bitrio. qualis fuit cũ in habitanda paradisi secreta suscepit. anteqͣ uieneno
tanqͣ corꝑe animaq genitorib : dũ corꝑii naturã tẽptat᷑. antma malȩ sana
cõpatit᷑. Quȩ si appecitũ corꝑis refrenass&. in ipso ortii. eẽt. extincta origo parati.
Quã uiriliᷤ infusa corꝑis. motu madȩ facca anima eciam fui uigore corrupto.
excellent̃ tui doctoris ore laudatꝰ. doctor ambrosiꝰ. declarauit & qͥd. eẽt. et
unde. eẽt. originale peccatũ: & unde contigerit illa pͥma confusio. quȩ inobe¬
dientia carnis fuit dissentientis ab anuna. quã discordiam sanat di grã: ꝑ iłm
lex inmẽbris repugnans legi m̃tis. uides uertisse se in naturã animȩ carmusq

Expanded text:
atur in dei templum deuersoriumque uitiorum sacrarium incipit esse uirtutum. quod utique tunc fit, cum caro in naturam regressa uigoris sui agnoscit altricem atque ausu deposito contumaciae moderantis animae coniugatur arbitrio, qualis fuit, cum inhabitanda paradisi secreta suscepit, antequam ueneno tamquam corpore animaque genitoribus. dum corporis natura temtatur, anima male sana conpatitur. quae si adpetentiam corporis refrenasset, in ipso ortu esset exstincta origo peccati, quam uelut uirili infusam corporis motu madefacta anima etiam sui uigore corrupto re laudatus doctor Ambrosius declaravit, et quid esset, et unde esset originale peccatum, et unde contigerit illa prima confusio, quae inobedientia carnis fuit dissentientis ab anima, quam discordiam sanat Dei gratia per lex in membris repugnans legi mentis. Vides vertisse in naturam, animae carnisque
Abbreviated transcription (Latin):
Nontam̃ idõ malũ hoc nicħ nocuisset. etiam si priꝰquã in illo appartre cepisset
facit in quo ÷ sic̃ generatione contrahit᷑. ita nͥ regeneratione ñ febuit᷑. Hoc ÷ ꝓpt̃
qđ paruuli baptizant᷑. ut ñ sostẽ regni xp̃i fruant᷑ bono: uert̃ ⁊ amalo regni
cendo ñ sensit. qđ moriendo crucfixͣ. ut in carne nia. eẽt. iustficatio ꝑgrãm: ubi
erat ante colluuro ꝑculpã. his itaq beati ambrosii tierb̃. nec diaboltii bonitate
hominẽ creauit s hominẽ malignitate uitiauit : nec concupiscentiȩ malũ nup¬
tiarũ abstulit bonũ. nec in baptisinatis sacram̃to peccati alicuiꝰ reatꝰ reliquit᷑
illa natꝰ ÷ quȩ parentẽ eiꝰ ꝓptẽa iã reum facere ñ pot̃. qr renatꝰ :. Untꝰ porro que¬

Expanded text:
Non tamen ideo malum hoc nihil nocuisset, etiamsi priusquam in illo apparere coepisset, Non tamen ideo malum hoc nihil nocuisset, etiamsi priusquam in illo apparere coepisset, egeneratione non solvitur. Hoc est propter quod parvuli baptizantur, ut non solum regni Christi fruantur bono, verum et a malo regni cendo non sensit, quod moriendo crucifixit; ut in carne nostra esset justificatio per gratiam, ubi erat ante colluvio per culpam. 9. His itaque beati Ambrosii verbis, nec diabolus bonitate hominem creavit, sed hominem malignitate vitiavit: nec concupiscentiae malum nuptiarum abstulit bonum: nec in Baptismatis sacramento peccati alicujus reatus relinquiilla natus est, quae parentem ejus propterea jam reum facere non potest, quia renatus est. Virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃nũ. qđ inpͥncipio uerbũ erat. ꝑ qd creauit omẽ qđ ñ eratꝰ: eciam ipfũ creacuit
homine sine titio. ⁊ ñ exsemine homtins ꝑuirginẽ nactĩ: in quo regenerat
hominẽ ꝯtneratũ. sanatq uitiatũ. areatu statĩ. ab infirmitate paulatim.
Cont᷑ quã regeneratꝰ si iã racione utit᷑. illo spectante atq adiuuante uelut
in meliꝰ: ñ runcente defectii totũ uertas inpeiꝰ. Paruulꝰ ti in qͦ adhuc ratio¬
nis nultus ÷ ustii. uoluntate quidẽ ꝓpria: nec inbono ÷ nec in malo. Quia
nlla in alterutro cogitatione uersat᷑ : sitrũq millo consopitũ uacat: & bortũ
naturale rationis: & malũ originale peccati: S annis accedentibꝰ eiugdante rati¬
one uenit mandatũ: & reuunscit peccatũ: Qđ aduisꝰ crescentẽ cũ pugnare ceꝑit:
tẽ apparebit qͥd infante latuerit: & aut uinõ: dñabit᷑. aut uincit᷑ ⁊ fanabit᷑.

Expanded text:
aeternum, quod in principio Verbum erat, per quod creavit omne quod non erat, etiam ipsum creavit aeternum, quod in principio Verbum erat, per quod creavit omne quod non erat, etiam ipsum creavit hominem sine vitio, non ex semine hominis per virginem natum, in quo regenerat hominem generatum, sanatque vitiatum, a reatu statim, ab infirmitate paulatim. Contra quam regeneratus, si jam ratione utitur, illo spectante atque adjuvante velut in melius, non vincente defectu totum vergat in pejus. Parvulus vero, in quo adhuc rationis nullus est usus, voluntate quidem propria nec in bono est, nec in malo; quia nullam in alterutrum cogitationem versat, sed utrumque in illo consopitum vacat, et bonum naturale rationis, et malum originale peccati: sed annis accedentibus, evigilante ratione, venit mandatum, et reviviscit peccatum: quod adversus crescentem cum pugnare coeperit, tunc apparebit quid in infante latuerit, et aut vincit, et damnabitur; aut vincitur, et sanabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
neratorũ. h& grã: ñ generatorũ. Xp̃i enĩ caro qđ aduingit ambrosiꝰ dãpnauit pec¬
catũ. qđ nascendo ñ sensit: qđ moriendo crucistx̃. Nafcendo ñ fensit inse: morien¬
do crucifix̃ in nob̾. Lex itaq peccati repugnans legi mentis. qitȩ intanti quoq
apłi mẽbris erat: remittit᷑ in baptisiate ñ finit᷑. Exhac lege carniis repugnante
legi mentis: nicħ xp̃i corpꝰ adtrax̃: qr ñ ex illa uirgo concepit. Exhac lege carins
repugnante legi mentisᷤ. eandẽ legẽ pͥma natiuitate nemo ñtrax̃: qi nͥ exilla
mulier nulla concepit. Q tdo uenerandꝰ hylariꝰ expeccato. eẽ. omnẽ carnẽ ñ
cunctatꝰ : dicere. S nũqͥd̃ idõ negauit ex dõ: qͣm dicimꝰ & ex carne carnẽ. et
ex homine carnẽ. Nũqͥd etiam sic generam̃ exdõ : frgo negamꝰ & ex dõ qi creat:¬
& ex homine qr generat. & expeccato qr uitiat. S ds̃ qui genuit filit̃fibi eo¬

Expanded text:
ratia, non generatorum. Christi enim caro, quod adjungit Ambrosius, damnant peccatum, quod nascendo non sensit, quod moriendo crucifixit: nascendo non sensit in se, moriendo crucifixit in nobis. Lex itaque peccati repugnans legi mentis, quae in tanti quoque apostoli membris erat, remittitur in Baptismate, non finitur. Ex hac lege carnis repugnante legi mentis nihil Christi corpus attraxit; quia non ex illa Virgo concepit. Ex hac lege carnis repugnante legi mentis eamdem legem prima nativitate nemo non traxit; quia nisi ex illa mulier nulla concepit. Et ideo venerandus Hilarius, ex peccato esse omnem carnem non cunctatus est dicere : sed numquid ideo negavit ex Deo? Quomodo dicimus, et ex carne carnem, et ex homine carnem; numquid etiam sic negamus ex Deo? Ergo et ex Deo, quia creat; et ex homine, quia generat; et ex peccato, quia vitiat. Sed Deus qui genuit Filium sibi co
Abbreviated transcription (Latin):
eñ int̃ carnẽ ⁊ sp̃m colluctatio. & discordantib aduersus iͤn uicẽ cotidiana con¬
gressio. ut ñ q̃ uolumꝰ ipsa faciamꝰ: dũ sp̃s celestia ⁊ diuina quęrit: caro tr̃ena
& scłaria concupiscit. & id̾o pecimꝰ int̃ duo ista ope & auxilio dĩ concordiam
fieri : ut dũ & in spũ ⁊ incarnȩ uoluntas dĩ gerit᷑. quȩ ꝑ eũ renata : anima ser¬
uit᷑. Qđ aꝑte atq manifeste apłs paulꝰ sua uoce declarat. caro inqͥd concitpis
cit adũsꝰ sp̃m : & fpẽ adu̾sꝰ carnẽ. Hex enĩ inuicẽ adu̾sant᷑ sibi : ut ñ que uultii
illa faciatis. Gide quẽ admodũ instruat baptiratũ ppłm: doctor egregiꝰ. Qđ ad
baptuatũ enĩ ꝑtineat oratio dnica. qͥs xp̃ianꝰ ignor&. ut humanã incolumitatẽ
sanata concordent: hoc ÷ enĩ libar a corꝑe mortis huiꝰ. ut uitę fiat qđ modo
corpꝰ ÷ mortiᷤ : ipsa ieo morte moriente fine discordie ñ nature. Unde dicet᷑

Expanded text:
enim inter carnem et spiritum colluctatio, et discordantibus advers us se invicem quotidiana congressio, ut non quae volumus ipsa faciamus, dum spiritus coelestia et divina quaerit, caro terrena et saecularia concupiscit. et ideo petimus inter duo ista opeet auxilio dei concordiam fieri, ut, dum et in spiritu et in carne uoluntas dei geritur, quae per eum renata est anima scruetur. quod aperte atque manifeste apostolus Paulus sua uocedeclus carnem: haec enim invicem adversantur sibi; ut non quae vultis illa faciatis » . Vide quemadmodum instruat baptizatum populum doctor egregius: quod ad baptizatum enim pertineat oratio dominica, quis christianus ignoret? ut humanam incolumitatem sanata concordent. Hoc est enim liberari a corpore mortis hujus, ut vitae fiat, quod modo corpus est mortis, ipsa in eo morte
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat auferat᷑ in baptismo: tam̃ qr parũ ÷ ad hiuꝰ questionis absolutionẽ nisi
nobꝰ ex pacato pͥmi hominis ingeneratũ. eẽ. monstret᷑: audi qͥd inde inalio loo
exp̃ssiꝰ dicat sc̃g̃ ambrosiꝰ. inexpositione ȩũgłi scd̾m lucã. cũ diuersis modis ab
una tam̃ regła fidĩ ñ ab horrentib tractane illũ locũ ubi dñs ait. inuna
domo diuidi tres adũsꝰ duo. & dduo aduisꝰ tres: Posst̃. etiam uideri eciam inqͥt
caro atq anima. ab odore tactii gustuq luxuriȩ seꝑatȩ in una domo. Non¬

Expanded text:
fuerat, auferatur in Baptismo: tamen quia parum est ad hujus quaestionis absolutionem, nisi fuerat, auferatur in Baptismo: tamen quia parum est ad hujus quaestionis absolutionem, nisi nobis ex peccato primi hominis ingeneratum esse monstretur, audi quid inde in alio loco expressius dicat sanctus Ambrosius in expositione Evangelii secundum Lucam, cum diversis modis, ab una tamen regula fidei non abhorrentibus, tractaret illum locum, ubi Dominus ait, in una domo dividi tres adversus duos, et duos adversus tres . « Possunt etiam videri, » inquit, « caro atque anima ab odore, tactu, gustuque luxuriae separatae in una domo
Abbreviated transcription (Latin):
catio ꝑgrãm: in qͣ erat ante colliuuo ꝑ culpã : A ꝗ hoc qͥnq ista ttra in quib
maximȩ tĩȩcis homines argum̃ta nec alios poter̃ ꝑturbare. nec uos si credatis
ambrosio. cipriano gregorio. aliisq catholicis scĩs darisq doccorib immo uͦ eciam
uob̾ ipsis legẽ paccati que m ÷ hominis mẽbris repugnans legi mentis. qua caro
concupiscit adũs sp̃m. eciam baptiatis scĩs ingerere pugnandi necessitatem.
Cont᷑ qͥd nͥ cont᷑ malũ ñ substantiam s: substantie iutiũ. dĩ gra nos regenerante
ñ imputandũ dĩgrã iuuante frenandũ. dĩgr̃a remunerante sanandñ: S ne
forte dicas cont̾ hoc pociꝰ pugnare baptuatos. qđ sibi ipsi prioris uitȩ mala consue¬
tudine fecerunt. ñ cont᷑ id cũ quo natist̃: quãquã fihoc dicis iã ꝓculdubio eet¬
nus atq concedis. eẽ. in homine aliqͥd mali qđ ñ ipsũ s reatꝰ quti ex illo contraetᷤ

Expanded text:
atiam, in qua erat ante colluvio per culpam? Ac per hoc quinque ista vestra, in quibus maxime terretis homines, argumenta, nec alios poterunt perturbare, nec vos, si credatis Ambrosio, Cypriano, Gregorio, aliisque catholicis sanctis clarisque doctoribus, imo vero etiam vobis ipsis, legem peccati, quae inest hominis membris repugnans legi mentis, qua caro concupiscit adversum spiritum, etiam baptizatis sanctis ingerere pugnandi necessitatem, contra quid nisi contra malum? non substantiam, sed substantiae vitium, Dei gratia nos regenerante non imputandum, Dei gratia juvante frenandum, Dei gratia remunerante sanandum? CAPUT V. 10. Sed ne forte dicas, contra hoc potius pugnare baptizatos, quod sibi ipsi prioris vitae mala consuetudine fecerunt, non contra id cum quo nati sunt: quanquam si hoc dicis, jam procul dubio cernis atque concedis, esse in homine aliquid mali, quod non ipsum, sed reatus qui ex illo contractus
Abbreviated transcription (Latin):
exisset. Qid enĩ uob ꝓa ÷ qđ nescio qͣs ansas atq uncos arte nescio ciuꝰ pplexitartis
inseritis. ne simplicia pateant & clara luceant: Qrs enĩ ñ uideat. qͣm ista illi
iudices acciꝑe potuer̃. scilicet scam catholicam fidẽ. quȩ iutiq paruislos exoreua¬

Expanded text:
est, quod nescio quas ansas atque uncos, arte nescio cujus perplexitatis est, quod nescio quas ansas atque uncos, arte nescio cujus perplexitatis inseritis, ne simplicia pateant, et clara luceant? Quis enim non videat, quomodo ista illi judices accipere potuerunt, scilicet secundum catholicam fidem, quae u
Abbreviated transcription (Latin):
ciant tͥ exorientis partib duo isti insignes tam uiri. & tam elara prediti seĩ us
& sic̃ fert᷑ eciam carnegermani: s dic non sufficere. habemꝰ alios orientales cr̃os
quatuordecim. fulogiũ. loħem. ammonianũ. porphiriũ eutoniũ porphirũ
fidũ. x oninnũ ⁊ oboennũ. nimphictiũ chromattũ. iormũ. eleuthertũ clenacũ
Quos uno loco simul inuentos: in istũ consensũ introducere ualeamꝰ. Ilo ipsoatũ
pelagio iudices p̃siderunt: eumq ut homines nullo exaltera parte uigente ai¬
uersario. putantes catholicũ tanq catholicũ ꝓnuntiauer̃. Nisi enĩ incoꝵ ons¬
pectii audituq dãpnasset eos. qui dicunt qđ peccatũ ade ipsũ sotũ leserit & uoñ
genꝰ humantĩ: &e qđ infantes nuꝑ nati ineo statu sint inqͥ adam fuit ante pr¬
catũ: & infantes etiam si ñ baptit arent᷑ hab̾e uttã etnã: nullom̾ inde ñ dãpat¬

Expanded text:
fficiant tibi ex Orientis partibus duo isti tam insignes viri, et tam clara praediti sfficiant tibi ex Orientis partibus duo isti tam insignes viri, et tam clara praediti s sicut fertur, etiam carne germani. Sed dic non sufficere. Habemus alios orientales episcopos quatuordecim, Eulogium, Joannem, Ammonianum, Porphyrium, Eutonium, Porphyrium, Fidum, Zoninum, Zoboennum, Nymphidium, Chromatium, Jovinum, Eleutherium, Clematium, quos uno loco simul inventos in istum consessum introducere valeamus; illos ipsos qui Pelagio judices praesederunt, cumque ut homines, nullo ex altera parte urgente adversario putantes catholicum, tanquam catholicum pronuntiarunt. Nisi enim in eorum conspectu audituque damnasset eos qui dicunt, « quod peccatum Adae ipsum solum laeserit, et non genus humanum; et quod infantes nuper nati in eo statu sint, in quo Adam fuit ante peccatum; et infantes etiamsi non baptizentur, habere vitam aeternam; » nullo modo inde n
Abbreviated transcription (Latin):
Ieiumemꝰ gͦ : ut adeũ redeamꝰ. hec atq huiꝰecmodi alia scĩ basilii s dgisea. so
si lecca fidelit̾ considerare uoluisses: nũꝗ ꝓfecto delitteris ciꝰ ad offeridendas noei¬
las ignorantib. ea quȩ nicħ adquestionẽ quȩ int̾ nos uercit᷑ ꝑtinet. ibiidas Nebu
ton fuisset inꝑadisi felicitate trans gressus. & nogas porato illoꝵ homutũ obniexei
cecõs nasci : Audis adiunctũ. ñ enĩ sam indigent melico. & negas nos santcari ius
creati sumꝰ parato illorũ hominũ ꝑdidisse: Audis sententiam quȩ ꝓlata : nrq̃¬
hominẽ peccatorẽ. spinas ⁊ tribulos tr̃a pariet tͥ. adnos etiam ꝑtinere.: ⁊ negal pͥm̃¬
noxios. eẽ peccato. qͦs eidẽ cernis obnoxios. eẽ. seutentiȩ: Audis adparadisu nosun¬
de decidimꝰ redire debere: & negas actnos coꝵ peccatũ quisoli tunc homnues mm
diso fuerant. in quib ꝯnos fuimꝰ ꝑtinere: Quid hinc plura: Side iam itetũ uu¬

Expanded text:
ut ad eum redeamus » . Haec atque hujusmodi alia sancti Basilii si legisses, vel si lecta fideliter considerare voluisses, nunquam profecto de litteris ejus ad offundendas nebulas ignorantibus, ea quae nihil ad quaestionem quae inter nos vertitur pertinent, in his tunon fuisset in paradisi felicitate transgressus; et negas peccato illorum hominum obnoxios caeteros nasci. Audis adjunctum, « Non enim sani indigent medico; » et negas nos sanitatem, in qua creati sumus, peccato illorum hominum perdidisse? Audis sententiam, quae prolata Spinas et tribulos terra pariet tibi, ad nos etiam pertinere; et negas obnoxios esse peccato, quos eidem cernis obnoxios esse sententiae? Audis ad paradisum nos, unde decidimus, redire debere; et negas ad nos eorum peccatum, qui soli tunc homines in paradiso fuerant, in quibus et nos fuimus, pertinere? 19. Quid hinc plura? Vide jam utrum su
Abbreviated transcription (Latin):
tinopolitanꝰ ioħs : quẽ tu innumero eruditorũ ac scõꝵ excellentisim̃i
in hac ipsa tua cui respondeo disputatione posuisti. Hric : basiliꝰ : cuiꝰ te
tierb̾ ad id qđ nc̃ agit n ꝑtinentibꝰ. putasti aliqͥd aduiiari. hiist.⁊ cti:
quoꝵ te mouere debeit tanta consenfio. Non÷ ista sic stilo maledico serib̾: conspiracio
patoꝵ cdmctiua s taemli concra hereciao hella gesser̃: ꝑfimcci fidelit sue disfpcnsa

Expanded text:
tinopolitanus Joannes, quem tu in numero eruditorum ac sanctorum excellentissimum tinopolitanus Joannes, quem tu in numero eruditorum ac sanctorum excellentissimum in hac ipsa tua, cui respondeo, disputatione posuisti. Hic est Basilius, cujus te verbis ad id quod nunc agitur non pertinentibus, putasti aliquid adjuvari. Hicum te movere debeat tanta consensio. Non est ista, sicut stilo maledico scribis, « conspiratniti et accincti strenua contra haereticos bella gesserunt; perfuncti fideliter suae dispen
Abbreviated transcription (Latin):
ante iam noueras. S ut meliꝰ de te credam: sinc̃ pͥmũ ista cognoscis. si de pacato
pͥmi hominis qđ eo sint obligati. qui carnalit̃ generant᷑ infantes. nec eo nͥ spũ¬
ali regeneratione soluunt᷑. Nc̃ pͥmũ ꝑspicis hoc didicisse ⁊ dociusse tot scõ
qđ ⁊ nos didicimꝰ ⁊ docemꝰ. Auta iã istã mentẽ. obliuscere huiꝰ erroris: & ꝓpe¬
modũ furoris. qͦd in tot actales patres manicheũ iacularis ohꝓbruĩ. Si nesciens
audaciam: Conuinceris undiq : luce clariora st̃ testimonia tanta sc̃oꝵ. Inquoꝵ
conuentu te intro duxeri: conspice. Hic ÷ mediolanensis ambrosi. quẽ magt̃
tiuis pelagiꝰ tanta p̃dicatione laudauit : ut dicene in libris eiꝰ p̃cipue fidem
lucere romanã. qr scriptoꝵ int latinos flos quidẽ specios enituit: ita ut eiꝰ fidt̃
& purissimũ inscript᷑is sensũ rep̃hendere. nec ininicꝰ auderet. Hio ÷ ⁊ constar¬

Expanded text:
ante jam noveras. Sed ut melius de te credam; si nunc primum ista cognoscis, si de peccato ante jam noveras. Sed ut melius de te credam; si nunc primum ista cognoscis, si de peccato primi hominis, quod eo sint obligati, qui carnaliter generantur infantes, nec eo nisi spirituali regeneratione solvuntur, nunc primum perspicis hoc didicisse et docuisse tot sanctos, quod et nos didicimus et docemus: muta jam istam mentem, obliviscere hujus erroris, et propemodum furoris, quo in tot ac tales patres Manichaeum jacularis opprobrium. Si nesciens is audaciam? 30. Convinceris undique: luce clariora sunt testimonia tanta sanctorum. In quorum conventum te introduxerim conspice. Hic est Mediolanensis Ambrosius, quem magister tuus Pelagius tanta praedicatione laudavit, ut diceret, « in libris ejus praecipue fidem lucere Romanam, qui scriptorum inter Latinos flos quidam speciosus enituit, ita ut ejus fidem et purissimum in Scripturis sensum reprehendere nec inimicus auderet. » Hic est et Constan
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ea quã uerba ciꝰ int̃pofiusti. quib utentionẽ tuam putasti aliqͥd aduuante
queris ⁊ dicis. Cũ gͥ liquido clareat hanc sanã ⁊ uerã eẽ. sententiam. quãpmolas
ratio. deinde script̾arũ muniuit auccoritas : & quã scõrũ uirorũ seꝑ glebraut
crudicio: qui tam̃ ueritati auctoritatẽ ñ suo tribuere consensu. s cestinoniũ
& głam de eiꝰ fusciꝑent consortio: Nullũ prudentũ conturbet conspiratioydito
Hȩc uerba tua quo ꝓficunt. nͥ ut appareat uł qͦmͦ dehac causa scire neglexepa
tholicorũ sententias sermonesq doctorũ : uł ficos scur curasti. quafraude coneris
circũ uenire nescientes : Nã deratione⁊ descãrũ script̾arũ auccoritate ut ñ
interĩ taceam: hanc ineam sententiã qua negatis p̃mi peccato hominis obno¬
rio puto qđ iã uideas qntũ te opinio istafefellerit. si tam̃ ñ dolo agis atq ia

Expanded text:
tamen posteaquam verba ejus interposuisti, quibus intentionem tuam putasti aliquid adjuvari, tamen posteaquam verba ejus interposuisti, quibus intentionem tuam putasti aliquid adjuvari, sequeris et dicis: « Cum igitur liquido clareat hanc sanam et veram esse sententiam, quam primo loco ratio, deinde Scripturarum munivit auctoritas, et quam sanctorum virorum semper celebravit eruditio, qui tamen veritati auctoritatem non suo tribuere consensu, sed testimonium et gloriam de ejus suscepere consortio, nullum prudentum conturbet conspiratio perditorum. » Haec verba tua quo proficiunt, nisi ut appareat, vel quomodo de hac causa scire neglexeris catholicorum sententias sermonesque doctorum; vel si eos nosse curasti, qua fraude coneris circumvenire nescientes? Nam de ratione et de sanctarum Scripturarum auctoritate ut nunc interim taceam; hanccine sententiam, qua negatis peccato primi hominis obnorio puto quod jam videas, quantum te opinio ista fefellerit; si tamen non dolo agis atque id
Abbreviated transcription (Latin):
ut quẽadmodũ illȩ mortuus ÷ carne: sic ⁊ istos intelligam mortuos. eẽ. pexap̃o :
Fece cui uiro quã magno xp̃iane fidĩ. atq huiꝰ catholici dogmatis defemsora. aro.¬
isti urm̃ dogma sipponere. quasi dexerit paruulos pͥmi hominis ñ inqiiuotu
eẽ. parato: cũ dixerit eos non hab̾e peccata. quȩ ñ eũ intelligi nͥ ꝓpria uoluati¬
& eiꝰ tam multa testimonia tãq manifesta declarant. Qace gͥ adiuuit alist.
constantinopolttani tanꝗ tͥ suffragaret᷑ testimoniũ posiusti : Anut unũ ubi lot
quasi abco p̃t̃missũ uelut acuta calliditate captares: & tot uerborũ eiꝰ quu
obrueris. tã ingentẽ tͥ aggerem cõmoueres. in tantũ inꝓuidꝰ ⁊ in cautꝰ at ibr
ipsa omitia ubi uix untĩ deqͦ male intellecto decepti deciꝑetis testunonuim
repperire potiustis : Aduerteris scm̃ ioħem constantinopolitanũ satis euident a
presfisse om̃s homines exceptis debitis ꝓprtis patm. eẽ. crrograpbi debitores. &t

Expanded text:
sic et istos intelligamus mortuos esse peccato? Ecce cui viro, quam magno christianae fidei atque hujus catholici dogmatis defensori, voluisti vestrum dogma supponere, quasi dixerit, « parvulos primi hominis non inquinatos esse peccato; » cum dixerit, « eos non habere peccata: » quae non eum intelligi nisi propria voluisse, ejus tam multa testimonia tamque manifesta declarant. CAPUT VII.Constantinopolitani, tanquam tibi suffragaretur, testimonium posuisti? An ut unum verbum quasi ab eo praetermissum, velut acuta calliditate captares, et tot verborum ejus quibus obruereris, tam ingentem tibi aggerem commoveres? in tantum improvidus et incautus, ut nec in ipsa homilia, ubi vix unum de quo male intellecto decepti deciperetis, testimonium reperire potuisti, adverteres sanctum Joannem Constantinopolitanum satis evidentbitis propriis paterni esse chirographi debitores. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pe diocrm quia qđuos gqudere iactas qđ ista uerttas qua tu errorẽ puti
tit cotare cupis ꝰ de tantaᷤ muisticudine ad sertorẽ ñ poteł muenire. quasi
paruasit eĩ assertio : qđ in hoc fidĩ firmissimo ⁊ antiquissimo fundamento.
rosa tato orbe diffusa non aso discrepat mulaitudo: Si aut̃ assertores eos fla-¬
gitas quoꝵ aliqͥd etiam litterarũ inueniri potest. illustrisq doctrina ÷:
en ad ÷ assertorũ eiꝰ memorabilis & uenerabilis consensꝰ atq consessus Urene¬

Expanded text:
ista veritas, quam tu errorem putas, vel putari cupis, « de tanta multitudine assertorem non potest invenire? » Quasi parva sit ejus assertio, quod in hoc fidei firmissimo et antiquissimo fundamento ipsa toto orbe diffusa non a se discrepat multitudo. Si autem assertores eos flagitas, quorum aliquid etiam litterarum inveniri potest, illustrisque doctrina est; en adest assertorum ejus memorabilis et venerabilis, consessus atque consensus. San
Abbreviated transcription (Latin):
tã longe. eẽ. ascnsu urõ. quã ñ recedit a sensu catholico: Hũqͥd ineiꝰ difputatio¬
ne qua exponit apłi locũ. huic questioni quȩ int̃ nos uertit᷑ ꝑnecessariũ ubi
seriptũ : ꝑunũ hominẽ peccatũ intrauit in mundũ ⁊ cetera quȩ conexa ft̃
alicubi redolet: qđ uos dicitis ꝓpt̃ imitationẽ hoc. eẽ. dictũ. ñ ꝓpt̃ carnalem
natiuitatẽ: Honne illo uno peccato contaminata dic̃. eẽ. omia. & sic illud
distinguit acecĩs postea cõmissis introdiccisq pecatis. quȩ uios dicitis ad imita¬
tionẽ ñ adipaginẽ ꝑtinere. ut ñ illa tantũ. s ⁊ hoc ⁊ illa ł gr̃ãm xp̃i dicat
intfici. Nonne debaptismate apłi uerba ubi ait qui cũq baptu ati simꝰ
in xp̃o. in morte illiꝰ baptiati simꝰ. sic exponit. ut dicat. ita eum peccato

Expanded text:
tam longe esse a sensu vestro, quam non recedit a sensu catholico? Numquid in ejus disputatione, qua exponit Apostoli locum huic quaestioni quae inter nos vertitur pernecessarium, ubi scriptum est, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et caetera quae connexa sunt, alicubi redolet quod vos dicitis, propter imitationem hoc esse dictum, non propter carnalem nativitatem? Nonne illo uno peccato contaminata dicit esse omnia, et sic illud distinguit a caeteris postea commissis introductisque peccatis, quae vos dicitis ad imitationem, non ad propaginem pertinere, ut non illa tantum, sed et hoc et illa per gratiam Christi dicat interfici? Nonne de Baptismate Apostoli verba, ubi ait, Quicumque baptizati sumus in Christo, in morte illius baptizati sumus; sic exponit, ut dicat ita eum peccato
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ anteq. fenꝰ peccatis nĩs posteriorib augeremꝰ: iam illũ crrograsi pat̾m
ad nos debitũ ꝑtinere : lege eciam quẽadmodũ exponat idẽ pp̃seuir scs¬
hireundẽ ipsũ apłi locũ. ubi scriptũ÷ ꝑunũ hominẽ peccatũ itrauit in
Nirmundũ. ł eñ lice dariꝰ in huiꝰ fidĩ catholice ueritate uersat᷑. Q đ totũ
mobedientia. hoc erat qđ omña contaminauit.  paulo postͥ. Regnauit
inqͥt mors abadã usq ad morsen: yineos qui ñ peccauer. quom̃ regna-¬
n ut  hnsimilitudime trams gresioms adde: qui ÷ formafuct. Ipteci porna

Expanded text:
 antequam fenus peccatis nostris posterioribus augeremus, jam illius chirographi paterni ad nos debitum pertinere. 27. Lege etiam quemadmodum exponat idem ipse vir sanctus eumdem ipsum Apostoli locum, ubi scriptum est, Per unum hominem peccatum intravit in mundum. Ibi enim luce clarius in hujus fidei catholicae veritate versatur. Quod totum inobedientia, hoc erat quod omnia contaminavit. » Et paulo post: « Regnavit, » inquit, « mors ab Adam usque ad Moysen, et in eos qui non peccaverunt. Quomodo regnavit? In similitudine