comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ ẽ: & illa quȩ rep̃hendit eũ ste¬
rilitate cdampnata ẽ. s ñ satis ẽ ut
aliquis cantabiles habeat iustifica¬
ones łi: nͥ t̾renarũ exeat seruitio.
sollicitudinũ. Idoq addidit. unllo¬
co ꝑegrinationis mee. Conuenit si¬
bi. Siquidẽ & alibi ait. Aduena sũ
ego in t̾ra hac. Unde & apłs ñ uult
nos in domo dĩ ficd̃iq deuotione
& domesticos d̃ĩ. Qͥ enĩ domesticus
ẽ dĩ: exul ẽ mundo. Iui conuersat᷑
in cęlestib peregrinus ẽ tͣris. Pere¬
grinabant᷑ in hoc mundo hebrei:
naturã incendii ñ sentientes. Can-¬
tabiles habebant iustificationes dĩ.
cũ ymnũ d̃o de creaturarũ lau¬
datione cantarent. Deinde qͥ cantat
uacuus ẽ: & diuersarũ cogitatio
nũ religat. sequestrat auaritiã.
ñ solũ corporis uoce. s etiã men¬
tis uiuracitates emulcet. Non enĩ
tã quã mestus in opiȩ sollicitudi¬
ne. s tã quã liber abomnib cor¬
poraliũ affecꝰtib passionũ canebat.

Expanded text:
catus est et illa, quae reprehendit eum, sterilitate damnata est. Sed non satis est ut aliquis c-antabiles habeat iustificationes dei, nisi terrenarum exeat seruitio sollicitudinum. ideoque addidit: in loco peregrinationis meae. conuenit sibi, siquidem et alibi ait: aduena ego sum in terra hac. unde et apostolus non uult nos in domo dei fideique uocatione et domesticos dei. qui enim domesticus est dei, exul est mundo, qui conuersatur in caelestibus, peregrinus est terris. peregrinabantur in hoc mundo Hebraei, naturam incendii non sentientes; cantabiles habebant iustificationes dei, cum hymnum deo de creaturarum laudatione cantarent. Denique qui cantat uacuus est et diuersarum cogitationum curas relegat, sequestrat auaritiam et non solum corporis uoce, sed etiam mentis uiuacitate se mulcet. non enim tamquam maestus inopiae sollicitudine, sed tamquam liber ab omnibus corporalium affectibus passionum canebat
Abbreviated transcription (Latin):
pectatio nr̃a: uita eterna ẽ : ex¬
pectatio nr̃a regnũ ẽ d̾i. angloꝵ
consortiũ: benedictiones st̃ sp̾ũa¬
les. Spera cotidie: finem ista res
ñ habet. nescit indutias. Spera
etiã positus in aduersis. Siquis tͥ
dicat aliqua forte necessi tudinũ
a missione ꝑcusso. quid tͥ ꝓdest
iusticia tua. tu tam̃ spera: non
deficiat fides tua. Siqͥs tibi dicat
quid tͥ cotidiana ꝓfuere ieiunia
quid castitas corporis. pudor men¬
es: non deficiat fides tua. Non etiã¬
in uia. habes apłicũ cibũ. man¬
duca illum: & ñ deficies. Illũ ante
manduca. ut postea uenias ad cy¬
bum xp̃i. ad cybum corporis do¬
minici. ad epulas sacram̃ti. ad il¬
lud poculum qͦ fidelium inebriat᷑
affectus: ut leticiam induat de
remissione peccati. curas huiꝰ scl̃i
metũ mortis. sollicitudinesq de¬
ponat. H ac gͦ ebrietate corpus ñ
titubat. s resurgit: animus non
confundit᷑. s consecrat᷑. Aduiua¬

Expanded text:
pectatio nostra uita aeterna est, expectatio nostra uita aeterna est, expectatio nostra regnum dei, angelorum consortium, benedictiones sunt spiritales. spera cotidie; finem ista res non habet, nescit indutias. spera etiam positus in aduersis. si quis tibi dicat aliqua forte necessitudinum amissione percusso: \'quid tibi prodest iustitia tua ?\', tu tamen spera, non deficiat fides tua. si quis tibi dicat: \'quid tibi cotidiana profuere ieiunia, quid castitas corporis, pudor menes\', non deficiat fides tua. nam etiamin uia. habes apostolicum cibum; manduca illum, et non deficies. illum ante manduca, ut postea uenias ad cibum Christi, ad cibum corporis dominici, ad epulas sacramenti, ad illud poculum quo fidelium inebriatur affectus, ut laetitiam induat de remissione peccati, curas huius saeculi, metum mortis sollicitudinesque deponat. hac ergo ebrietate corpus non titubat, sed resurgit, animus non confunditur, sed consecratur. Adiu
Abbreviated transcription (Latin):
non affligar ꝓcellis in quib ẽ
ꝓbanda patientia: ut ꝓbatio con¬
sequat᷑ spem quę confirmat &¬
roborat quȩ ñ confundit. Hoc ẽ
frangun᷑ frequenter. laborib fati¬
gamur: si spes desit confundimur.
&r tota tñte turbam᷑. Sed esto.
Sint aliqui duri ad labores. fir¬
mi ad inuirias ꝑferendas: si spem
auferas. non potest ꝑpetua ẽẽ pa¬
tientia. Ipsa patientia non ꝓbat᷑
si fides desit: cuiꝰ radix sꝑex est.
Quȩ enim potest ꝓbatio esse: nisi
p.xp̃i nomine uł incõmoda uel
pericula uniuersa sustineas. Id̃o
spes ẽ sola: quȩ nr̃m ñ confundit
affectũ. U hi ẽ spes : apostolicum
illud audi: foris pugne. intus ti¬
mores nocere ñ possunt. Alia int̾
in xp̃m. Id̾o qui bene sperat dic̃.
Inte confido ñ erubescam. E be¬
lie ait confido. Robur enĩ spei nr̃e
⁊ quedã sperantis auctoritas: con¬
fidentia ẽ. Spera gͥ semꝑ. & nemo
te ab expectatione confundit. Ex¬

Expanded text:
non afflgiar procellis, in quibus est non afflgiar procellis, in quibus est probanda patientia, ut probatio consequatur, quae spem confirmat et roborat, quae non confundit; hoc est: Frangimur frequenter laboribus, fatigamur: si spes desit, confundimur, et tota mente turbamur. Sed esto, sint aliqui duri ad labores, firmi ad injurias perferendas: si spem auferas, non potest perpetua esse patientia. Ipsa patientia non probatur, si fides desit, cujus radix spes est. Quae enim potest probatio esse, nisi pro Christi nomine vel incommoda, vel pericula universa sustineas? Ideo spes est sola quae nostrum non confundit affectum. Ubi est spes, apostolicum illud: Foris pugnae, intus timores , nocere non poin Christum; ideo qui bene sperat dicit: in t e confido; non erubescam. et bene ait \'confido\'; robur enim spei nostrae et quaedam sperantis auctoritas confidentia est. spera igitur semper, et nemo te ab expectatione confundit. ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmixtus illis suscipi non possit
a dnõ dicit Suscipe me scd̃m elo¬
quiũ tuũ ⁊i uuiaᷤ: & non confun¬
das me ab espectatione mea.
Si iuuit qui in sinu ẽ patri¬
Carche abrahȩ ut ille lazarus
pauꝑ: quantomagis uiuit qui
na uita suscepit: quẽ totũ sibi
xpc̃ assumpsit qui totus uerbi
ẽ: cuiꝰ uita abscondita ẽ rti xp̃o¬
iħu. S & qui in sinu habraȩ
sedit: susceptus a xp̃o ẽ. Intole¬
rande aut̃ p̃sumptionis iudere¬
tur dicere d̾o suscipe me: nisi
ꝓmissũ eius aduingeret. hoc ẽ
ut audiremꝰ ipse fecisti. tuo te
cyrographo conuenimꝰ. qͥ nrm̃
cyrographum sustulisti. Nos feci¬
mus ꝙy rographũ mortis: tu scͥp¬
sisti cyrographum uitȩ. Ergo n̾
confundas ab expectatione sua
famulũ tuũ quiͣ inte spero: spes
enim ñ confundit. E si tribula¬
mur. patientiam subministra.
ut ferre possimus: ut quia te
expecto. non opprimar infirmi¬
tatib. ñ succiunbã tẽptationib

Expanded text:
permixtus illis suscipi non possit permixtus illis suscipi non possit a domino, dicit: suscipe me secundum eloquium tuum et uiuam. et non coni und as me ab expectatione m ea. si uiuit qui in sinu est patriarchae Abrahae ut ille Lazarus pauper, quanto magis uiuit qui na uita suscepit, quem totum sibi Christus adsumpsit, qui totus uerbi est, cuius uita abscondita est qui in sinu Abrahae sedet, susceptus a Christo est. Intolerandae autem praesumptionis videretur dicere Deo, Suscipe me, nisi promissum ejus adjungeret, hoc est: Ut hoc auderemus, ipse fecisti, tuo te chirographo convenimus, qui nostrum chirographum sustulisti. Nos fecimus chirographum mortis, tu scripsisti chirographum vitae. 27. Ergo non confundas ab exspectatione sua servulum tuum, quia in te spero; spes enim non confundit. Et si tribulamur, patientiam subministras, ut ferre possimus; ut quia te exspecto, non opprimar infirmitatibus, non succumbam tentationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tia. E alibi. Querent me ma¬
li: & non inuenient. Simplicẽ
mentẽ ac defecataͣm animum
diligit xp̃c: nec potest immacu¬
late uirtuti ullũ cũ maculosis
contuberniũ esse flagitiis. Odit.
refugit. asꝑnat᷑ contagia. qui
dicit: discedite a me om̃s qͥ oꝑa
mini iniquitatẽ. Istis ait. He¬
nite ad me qͥ laboratis n onerati
estis. non utiq malignitate m̃tis.
s infirmitate carnis onerati:
onerati inquã alieni hȩredita¬
te peccati. Laborantib subue¬
nio. fraudulentis ꝓdesse ũ debeo:
ne plurib noceant. Hos pena
compescat: illos emendet gr̃a.
Malitia enĩ fons peccati ẽ: cul¬
pa infirmitatis ẽ lapsus. Illi de¬
beo subuenire. qͥ laborat: illum
etiã odisse qui decipit. Malas gͥ
oꝑationes repellit. Nam nͥ ita
accipias. uidet᷑ dicere. discedite
a me qͥa mundus sum: quia pu
dicit mundus sum: s cor mundũ
crea in me d̾s. Ideoq religato con¬
sortio malignoꝵ quasi qui ante

Expanded text:
tia . Et alibi: Quaerent me matia . Et alibi: Quaerent me mali, et non invenient . Simplicem mentem, purum ac defaecatum animum diligit Christus, nec potest immaculatae virtuti ullum cum maculosis contubernium esse flagitiis. Odit, refugit, aspernatur contagia, qui dicit: Discite a me quia mini iniquitatem, istis ait: uenite e ad me omnes qui laboratis et onerati estis, non utique malignitate mentis, sed infirmitate carnis onerati, onerati, inquam, alieni hereditate peccati. laborantibus subuenio, fraudulentis prodesse non debeo, ne pluribus noceant. hos poena conpescat, Illos emendet gratia. maiitia enim fons peccati est, culpa infirmitatis est lapsus. illi debeo subuenire qui laborat, illum etiam odisse qui decipit. malas igitur operationes repellit. nam nisi ita accipias, uidetur dicere: \'discedite a me, quia mundus sum, quia purdicit \'mundus sum\', sed: cor mundum crea in me, deus. Ideoque relegato consortio malignorum, quasi qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
meus estu: & in uerbũ tuu̾suꝑsꝑau
diutor ꝑ legem: susceptor ꝑ
ȩugłm. Quos lege aduiuit.
in carne suscepit: quia scriptũ
ẽ. hic peccata nr̃a portat. Ꝙ. id̾o
in uerbũ eiꝰ spero. Grecus tamen
qd̃ de eo dicit᷑ qui semꝑ addit ad
sperandũ. & cum sꝑauerit aliqͥd
iterũ sperat & spe ꝓficit. exten¬
dens se semꝑ ad superiora. & ea
que pretereiint obluusceus. Pul¬
chre aut̃ ait in uerbũ tuũ sꝑa¬
ui: hoc ẽ non in ꝓpħas speraui.
non in legẽ. s in uerbum turm
sꝑaui. Hoc in aduentũ tuũ ut
uenias ⁊ suscipias peccatores. de¬
licta condones: orem lassam tuis¬
in cruce humeris bonus pastor
imponas. Siqͥs sperat in xp̃m. se¬
parare se debet a consortio ꝑfidoꝵ.
ideoq dicit. Hiscedire ã me
nialigni: iscrutabor mandatad̾i mi
uiꝰ uersiculi testimonio sig¬
ni ficat᷑: quia ubi malignitas ẽ.
ibi custodia mandatoꝵ cęlestiu̾̃
ẽẽ non possit. In maliuolam
enĩ animã ñ intrabit sapien¬

Expanded text:
meus es tu: et in verbum tuum spero. Adjutor per Legem, susceptor per Evangelium. Quos Lege adjuvit, in carne suscepit; quia scriptum est: Hic peccata nostra portat; et ideo in uerbum eius spero. Graecus tamen quod de eo dicitur qui semper addit ad sperandum et, cum sperauerit aliquid, iterum sperat et spe proficit, extendens se semper ad superiora et ea quae praeteriit obliuiscens. Pulchre autem ait: in uerbum tuum speraui, hoc est: non in prophetas speraui, non in legem, sed in uerbum tuum speraui, hoc est in aduentum tuum. ut uenias et suscipias peccatores, delicta condones, oin cruce humeris bonus pastor imponas. Si quis sperat in Christum, separare se debet a consortio perfidorum. 25. Ideoque dicit: Discedite a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei. Cujus versiculi testimonio significatur, quia ubi malignitas est, ibi custodia mandatorum coelestium esse non possit; In malevolam enim animam non intrat sapien
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens: qui t̃rã indudit manu.
sic enĩ scrptũ ẽ. Iuis mensus est
manu aquã. & cęlũ palma: & u¬
niuersam t̾rã clausa manuᷤ. Cui
mundus angustus ẽ: tu ei ampla
es domꝰ. Portio mea inquit dñs. bi¬
cat. dicat᷑ matyr. Ipsi gͦero uuia¬
mus. cui mori ẽ głosum. Aliis uer¬
bis quã bene dixit hoc paulus: osten¬
dens nullã habere se in scło portio¬
nẽ. sic enĩ scriptũ ẽ. usq adhanc
horã & esurunus. & sitimnus. & nudi
sumus. & colaphis uapulamꝰ. & in

Expanded text:
ueniens qui terram includit manu: ueniens qui terram includit manu: sic enim scriptum est: quis mensus est manu aquas et caelum palmo e t uniuersam terram clausa manu? cui mundus angustus est, tu ei ampla es domus. portio, inquit, mea dominus. dicit hoc martyr: ipsi ergo uiuamus, cui mori est gloriosum. aliis uerbis quam bene dixit hoc Paulus, ostendens nullam habere se in saeculo portionem! sic enim scriptum est: usque a d hanc horam et esurimus et sitimus et nudi sumus et c
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumꝰ techoc ẽ ñ quesuumꝰ quȩ
scłi st̃: ũ quesiuimꝰ patrẽ de posses
qͥd habere te dicis: Surgit claudus:
& sono tui sermonis erigitur. Sa¬
nitatẽ donas aliis: qͥ indigebas ip¬
se tuȩ salutis auxilio. Reliquisti g
illius nomen tibi᷑ fructuosũ. illiꝰ
nomen tibi tributa depenclit. &¬
bona tributa. ñ pecuniȩ s grȩ. Por¬
tio tua ñ arriditate siccatur: non
ẏmbre deluitur. ñ frigore urit᷑:
ñ tẽpestate quassat᷑. Idiem sol ñ
uret te: neq luna ꝑ noctẽ. Serua
portionẽ. quã elegisti: ea ẽ enim
poitio. quã t̾renȩ partes equare
ñ possunt. Iuid ẽ enĩ qd̾ conferri
possit his deqͥb ds̃ dicit: in habi¬
tabo in his:uid magnifentius.
hospitio cȩlesti: Iuid beatuus pos¬
sessione diuina: & de ambulabo u¬
quit in his. Alii queruntur de sui
puris angustiisꝰ in te dõ ẽ ampla pos¬
sessio. in quo de ambulare se dicit.
hoc ẽ laxe spatia habitationis in¬

Expanded text:
ti sumus te, hoc est: non quaesiuimus quae ti sumus te, hoc est: non quaesiuimus quae saeculi sunt, non quaesiuimus partem de possere te dicis? surgit claudus et sono tui sermonis erigitur; sanitatem donas aliis qui indigebas ipse tuae salutis auxilio. reliquisti erillius nomen tibi est fructuosum, illius nomen tibi tributa dependit et bona tributa, non pecuniae, sed gratiae. portio tua non ariditate siccatur, non imbre diluitur, non frigore uritur, non tempestate quassatur; per diem sol non uret te neque luna per noctem. serua portionem quam elegisti; ea est enim portio, quam terrenae partes aequare non possunt. quid enim est quod conferri possit his, de quibus deus dicit: et inhabitabo in his? quid magnificentius hospitio caelesti, quid beatius possessione diuina ? et deambulabo, inquit, in his. alii queruntur de sui ruris angustiis; in te deo est ampla possessio, in quo deambulare se dicit, hoc est laxae spatia habitationis in
Abbreviated transcription (Latin):
nichil suum inuenit. Icł̃oq dñs
qͥ uenit docere ut fieret nobis ds
portio. ait. Henit enĩ huiꝰ mundi
princeps: & in me inuenit nichil.
Merito imitatores sui e̾ẽ uolens.
ait. Nolite possidere aurum neq
argentũ: neq pecuniã. Inde petrꝰ
ostendens urideo portionẽ sibi e̾̃ẽ
ñ in scło. ait. Argentũ & aurũ ñ
habeo: s qd habeo do tibi. In nomi
mea diues sum: in portione mea
potens sum. Merito tales pͣsumo
fruc̾tus istius portionis. ut sa¬
lus & uita donetur q hoc ẽ istius
patrimoniũ portionis. quã ele¬
gi mͥ. Bixi hoc claudo: & surrerit
qui erat clauilus abutero marris
suȩ. ¶ͦmͦ gͦ petrus poterat porti¬
onis suȩ dampna sentire. Qnatu¬
ra petrabat. Quare ñ habens argen¬
tum petre atq aurũ dic nobis: dic
etiã quid sit istud qd̵ habere te di¬
cis. qui omã quȩ habebris te reliqͥs¬
se dixisti. Sic enĩ locutus es dño.
Ecce nos omã dereliquimꝰ: & secu¬

Expanded text:
nihil suum inuenit. Ideoque dominus, nihil suum inuenit. Ideoque dominus, qui uenit docere, ut fieret nobis deus portio, ait: uenit enim huius mundi princeps et in me inuenit nihil, meritoque imitatores nos sui esse uolens ait: nolite possidere aurum neque argentum neque pecuniam. unde Petrus ostendens in deo portionem sibi esse, non in saeculo, ait: argentum et aurum non habeo, sed quod habeo do tibi: in no-. mea diues sum, in portione mea potens sum. merito tales praesumo fructus istius portionis, ut salus et uita donetur. quia hoc est istius patrimonium portionis quam elegi mihi. dixit hoc claudo, et surrexit qui erat claudus ab utero matris suae. quomodo ergo Petrus poterat portionis suae damna sentire qui naturae reparabat? Quare non habeas argentum atque aurum, Petre, dic nobis; dic etiam quid sit istud quod habere te dicis, qui omnia quae habebas te reliquisse dixisti. sic enim locutus es domino: ecce nos omnia dereliquimus et secu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ scłarẽ sibi ñ uitlicant portio¬
nẽ. fiant celestis possessio. uł hoc
solũ nouerint possidere. hoc ẽ fid̾i
& deuotionis obsequiũ.: multoditi¬
ores quã qͥ possessionũ suarũ spa¬
cia ampla diffundunt: quãtum
deficit & mare includit insanas
cupiditates: & pendunt tributa
maiora quã fructus sunt. At uͦ
iste nichil sibi possidens nulli nͥ
deo militat: supra t̾rã eiꝰ ẽ portio.
ñ cũ tͣra deficit. ñ mari claudit᷑.
cui portio ls ẽ: totus possessor
ẽ nature. I agris gͥ ipse sibi fatis
est habens bonũ fructũ: qͥ nũquã
possit perire. Iro domib satis est
sibi: ut sit habitatio dñi & cli tẽ¬
plum. qͦ nichil potest ee̾ p̃ciosius
Quid enĩ p̾ciosuis dõs aut quid de¬
est ei uiro qͥ potest clicere. ñ con¬
tingat mͥ głari nͥ in cruce cbn̾i
crucifixus est & ego mundo: Non
potest in hoc pͥnceps munli huiꝰ
sibi consortiũ uendicare: in quo

Expanded text:
dum saecularem sibi non uindicant portiodum saecularem sibi non uindicant portionem, fiant caelestis possessio; uel hoc solum nouerint poset devotionis obsequium, multo ditiores quam qui possessionum suarum spatia ampla diffundunt. Quantumlerra deficit, et mare includit insanas cupiditates, et pendunt tributa majora quam fructus sunt. At vero iste nihil possidens, nulli nisi Deo militat, supra terram ejus est portio, non cum terra deficit, cui portio deus est, totius possessor est naturae. pro agris igitur ipse sibi satis est, habens bonum fructum qui numquam possit perire; pro domibus satis est sibi, ut sit habitatio domini et dei templum, quo nihil potest esse pretiosius. quid enim pretiosius deo aut quid deest ei uiro, qui potest dicere: non contingat mihi gloriari nisi in cruce domicrucifixus est et ego mundo? non potest in hoc princeps mundi huius sibi consortium uindicare, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
rens sacrificiũ. & idem offerens dño.
Deniq & alibi leui. interp̃tatione di
ipse mͥ dicit᷑. Noc ẽ ñ alius tribu¬
tarius. ñ decimarius: ñ de posses¬
sione munificus. Ipse mͥ. hoc est
tamquã habundans ꝓ his omnib
Non ab hoc decimas in fructus.
ñ dona quero: ñ munera. Ipse mͥ
ꝓ munere ẽ: ipse ẽ ꝓ tributo. Non
in possessione sua munificus mͥ:
s ipse mͥ possessio. ipse meus fru¬
ctus: ipse meus census. Assũptꝰ mͥ:
uł assumptꝰ a me. Non potest hoc
sine diuina ẽẽ gr̃a. sicut enĩ pos¬
sessio ñ potest mea eͥeͥ nisi emero
eã: sic ñ potest e̾ẽ leui: nisi fuerit
assumptꝰ a dño. Cũ enĩ assũptus
fuerit: recꝰte dicit᷑. ipse meus. De¬
niq cũ moysi dic̾tũ e̾e̾t ut po¬
pulo udeoꝵ ꝑ trib singłas duui¬
deret t̾ram incolatus & distri¬
bueret singulis portionẽ tribu̾b:
tribũ leuiticã excepit ds̃ diceis.
filiis leui ñ erit portio neq sors

Expanded text:
rens sacrificium et idem se offerens domino. rens sacrificium et idem se offerens domino. denique et alia Leui interpretatione dicipse mihi\' dicitur, hoc est non alii tributarius, non decimarius, non de possessione munificus. \'ipse mihi\', hoc est tamquam abundans pro his omnibus. non ab hoc decimas, non fructus, non dona quaero, non munera. ipse mihi pro munere est, ipse est pro tributo, non in possessione sua munificus mihi, sed ipse mihi possessio, ipse meus fructus, ipse meus census, adsumptus mihi uel adsumptus a me. non potest hoc sine diuina esse gratia. sicut enim possessio non potest mea esse nisi emero eam, sic non potest esse Leui nisi fuerit adsumptus a domino; cum enim adsumptus fuerit, recte dicitur ipse meus . denique cum Moysi dictum esset, ut populo Iudaeorum per tribus singulas diuideret incolatus et distribueret singulis tribubus portionem, tribum Leuiticam excepit deus dicens: filiis Leui non erit portio neque sors
Abbreviated transcription (Latin):
re legemtU aM.
lum qͥ pͥmus ẽ lutere octa¬
ue: ultimo loco lutere habent sep¬
time. S scd̃m hebreos emendatus
apud grecos psalmorũ liber. hunc
uersum docuit nos ocꝰtauȩ litterȩ co¬
prilandũ. Deinde Ordo ipse & mimerꝰ
uersuum ita conuenit:. ut ab eo in¬
cipiat ocꝰtaua littera. Portio inquit
mea dñs. Iuã raris in t̾ris qͥ potest
dicere portio mea dñs: quã alienus
a uitiis. quã segregatuᷤ ab omini labe
peccari. qui nichil habeat cõmune
cũ scło. nichil mundi huiꝰ sibi uen
dicet. llon fit corporaliũ possessio cu¬
piditatũ. quẽ ñ iunflaminet libido:¬
ñ stimulet auaritia. ñ lascuua ef¬
feminet: ñ luxuria decoloret. non
sternet ambitio. ñ maceret uiuidia.
ñ aliqua negoti orũ scłariũ cura
sollicitet. Uerus minister altaris. do¬
ñ sibi natus. Leui eiũ ut habet int̾¬
tantũ assumptus: significat & adsũp¬
tus mͥ. Ipse idem & mͥ leui et do est:¬
uocatus. & dm̃ dep̃cator: ꝓ me offe¬

Expanded text:
re legem tuam. lum, qui primus est litterae octavae, ultimo loco litterae habent septimae: sed secundum Hebraeos emendatus apud Graecos psalmorum liber hunc versum docuit nos octavae litterae copulandum. Deinde ordo ipse et numerus versuum ita convenit, ut ab eo incipiat octava littera. 3. Portio, inquit, mea Dominus. Quam rarus in terris qui possit dicere: Portio mea Dominus: quam alienus a vitiis, quam segregatus ab omni labe peccati, qui nihil habeat commune cum saeculo, nihil mundi hujus vindicet sibi, non sit corporalium possessor cupiditatum, quem non inflammet libido, non stimulet avaritia, non lascivia effeminet, non luxuria decoloret, non sternat ambitio, non maceret invidia, non aliqua negotiorum saecularium cura sollicitet, verus minister altaris, Deo, non sibi natus. 4. Levi enim, ut habet intetantum assumptus, significat et assumptus mihi. Ipse idem et mihi Levi, et Deo estuocatus et domini deprecator, pro me offe
Abbreviated transcription (Latin):
uultum tuum domine in toto cor¬
de meo: miserere mei secunclum¬
egimus seloquium tuum.
in ueteri testamento qd̃ de¬
precatꝰ sit moyses ut uultũ dei
uideret: & responsũ sit . ei. nemo
iudebit faciẽ meã & uiuet. Histice
hoc primũ intellegamus. Moyses
legis figurã accepit: lex ꝑ occulta
misteria nunciat xp̃m: ñ facie ad
faciẽ demonstrauit: sicut eugłm
de monstrauit. In ipso enĩ facie ad
faciẽ loquebat. Licet in eugło ho¬
mo natiis ex iurgine apparuit uer¬
bum aut̃ se oꝑa demonstrauetat. &
fortasse hoc declaratũ sit moysi.
& qd̾ facie ad faciẽ xp̃m̃ uidisset: &
ñ credidisset. Quod si ad legẽ refe

Expanded text:
o corde meo, m miserere mei secundum eloquium tuum. legimus in ueteri testamento, quod deprecatus sit Moyses, ut uultum dei uideret, et responsum sit ei: nemo uidebit faciem meam et uiuet. mystice hoc primum intellegamus. Moyses legis figuram accepit. lex per occulta mysteria nuntiat Christum, non facie ad faciem demonstrauit, sicut euangelium demonstrauit. in ipso enim facie ad faciem loquebatur. licet in euangelio homo natus ex uirgine apparuerit, uerbum autem se per opera demonstrauerit. et fortasse hoc declaratum sit Moysi, eo quod facie ad faciem Christum uidisset et non cred
Abbreviated transcription (Latin):
ista acciderint. turbare se ñqueat.
freparet animũ & meditationem
cõponat: ut possit dicere. si tamen
posfit. qͥs nos separabit a caritate
xp̃iꝰ tabulatio. an angustia. an fa¬
mesiᷤ & cetera. Iuare aut̃ ñ separet᷑

Expanded text:
ista acciderint, turbare se non queant. ista acciderint, turbare se non queant. praeparet animum et meditatione conponat, ut possit dicere, si tamen possit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an fames? et cetera. quare aut
Abbreviated transcription (Latin):
acturus est. semꝑ paratꝰ ad agen¬
dũ est. semꝑ fixus & ualidus: ut ñ
queat subita aliqua accidentium
offensione turbari. Nulla eũ fla¬
bra scopulosȩ nimis ambitionis ex¬
cutiunt. nulla ꝓcella atq tempestas
iniustȩ inuasionis ex agitat: ñ pe¬
tulantis oculis metetricis in laque¬
atur. Oculus enĩ meretricis. laque¬
us amatoris ẽ. In aliena miser ca¬
pitur possesione. qͥ in proluso igne
ꝓuentꝰ possessionẽ suȩ mentis ami¬
sit: s ꝑsecutio ingruit. inuenit iam
paratũ ut ubi possi̾t e̾e̾ ꝑturbatio
salutis in certe: ibi sperata sacri co¬
rona certaminis ꝓuida futura me¬
ditatione demulceat. s maledictis
obtrecꝰtatoꝵ. frequent᷑ obroditur. Co¬
gitet qr ñ ẽ discipłs suꝑ magistrum.
neq seruus supra dnm: si supra dei
filiũ obꝓbria exꝓbrantiũ nefanda
ceciderunt: quẽ admodũ seriuis ex¬
ortem eoꝵ sꝑare se poterit. Iłoq
mentẽ suã p̃parare debet: ut cum

Expanded text:
acturus est, semper paratus ad agenacturus est, semper paratus ad agendum est, semper fixus et ualidus, ut non queat subita aliqua accidentium offensione turbari. nulla eum flabra scopulosae nimis ambitionis excutiunt, nulla procella atque tempestas iniustae inuasionis exagitat, non petulantis oculus meretricis inlaqueat; oculus enim meretricis laqueus amatoris est. in aliena miser capitur possessione, qui inprouiso igne praeuentus possessionem suae mentis amisit. si persecutio ingruit, inuenit iam paratum, ut, ubi possit esse perturbatio salutis incertae, ibi sperata sacri corona certaminis prouida futuri meditatione demulceat. si a maledicis obtrectatoribus frequenter obroditur, cogitet, quia non est discipulus super magistrum neque seruus supra dominum. si supra dei filium obprobria exprobrantium nefanda ceciderunt, quemadmodum seruus exortem eorum sperare se poterit? ideoque mentem suam praeparare debet, ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditates. ad petrã.xp̃i. Cogiter
qͦ primũ ut eacłe repetat: quẽad¬
modũ uideat. quẽ admodũ loquat᷑.
Bene cogitauit qͥ dixit. Ione dñe
custodiã ori meo: ne forte dũ mẽs
inflaminat ardorẽ. lingua labeit᷑
sermone: aut mliltiloquio incau¬
to etiã qd̃ mens ñ cogitauit incur¬
rat: loquendi facilitate cogitet.
quẽadmodũ pedã suũ dirigat.
manũ afferat: ne impetu indig¬
nationis impulsus cũ repellere
debreat iniuriã. ipse alteri ractũ
notabilis cȩdis illidat. Cogitandũ
ẽ qͥ qͥd gerelmus: ubi enĩ p̃cedit
cogitatio. maturitas oꝑationis ad¬
hibetur. Itaq pes iste ficłi uestigiũ
ẽ. quẽ meditatione ꝑpensa a cor¬
poralib motib. ad testimonia cli¬
iuna deflexit. Iuid gͥ ꝓsit cogitare
ante qd postea facturus sis: docet
uersiculus qͥ sequitur. Paratus sũ
et ñ sum curbatus: ut custodiã¬
bi cogi Smandata tua.
tatione quis p̃uenit qd̾

Expanded text:
cupiditates ad petram Christi. Cogitet cupiditates ad petram Christi. Cogitet ergo primum, ut eadem repetam, quemadmodum uideat, quemadmodum loquatur. bene cogitauit qui dixit: pone, domine, custodiam ori meo, ne forte, dum mens inflam- mat ardorem, lingua sermone labatur aut multiloauio incauto etiam, quod mens non cogitauit, incurrat loquendi facilitate. cogitet, quemadmodum pedem suum dirigat, manum adferat, ne impetu indignationis inpulsus, cum repellere debeat iniuriam, ipse alteri iactum no- 25 tabilis caedis inlidat. cogitandum est igitur quid geramus; ubi enim praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. itaque pes iste fidei uestigium est, quem meditatione perpensa a corporalibus motibus ad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit cogitare ante, quod postea facturus sis, docet uersiculus qui sequitur: paratus sum e t non sum turbatus, ut custodiam m mandata tua. ubi cogitatione quis praeuenit quod
Abbreviated transcription (Latin):
suũ considerasset affectũ. & ante ti¬
musset ne cũ uidisset mulierẽ
mente. caperet᷑ animo: utiq ñ pro¬
spexisset ad mulierẽ. ñ concupisc̾et
eã. Nidens gͦ mulierẽ. ñ direxit
petłs̃ suũ in testimonia dñi. Iui
si ante lapsũ suũ cogitare potuisset.
forsitan ñ deiuiasset. Unusqͥsq gͦ pri¬
us cogitet qͦm uidaeat mulierẽ: ut
ñ uideat ad concupiscendũ cã ait
ñ adtendat eã. Si aut̃ uidens repe¬
nte uel bona cogitatione funcdatus
dirigat pedẽ suũ ad testimonia do¬
mini. ne in captiuitate ꝑmaneat:
utiq profuit ei cogitatio. Postremo
amans mulierẽ. diligens. concupss¬
cens. xpm consideret. uidiciũ euis.
testimonia eiꝰ de p̃miis castitatis.
et relinquat uias concupiscentiȩ
sequatur uias xp̃is & habebit laube
in eis. si contemplat᷑ dñm iħm: con¬
tempnat carnis ardorẽ. flat̾nimã
libidinis. quasi quẽcłã foñtẽ gctent¬
guat: allidat teneras & infirtiras

Expanded text:
suum considerasset affectum et ante tisuum considerasset affectum et ante timuisset, ne, cum uidisset mulierem, mente caperetur et animo, utique non prospexisset ad mulierem, ne concupisceret eam. uidens ergo mulierem non direxit pedem suum in testimonia domini, qui, si ante lapsum suum cogitare potuisset, forsitan direxisset. unusquisque ergo prius cogitet quomodo uideat mulierem, ut non uideat ad concupisc-endum eam, ut non adtendat eam. si autem uidens repente uel bona cogitatione fundatus dirigat pedem suum ad testimonia domini, ne in captiuitate permaneat, utique ei profuit cogitatio. postremo amans mulierem diligens concupisc-ens Christum consideret, iudicium eius, testimonia eius de praemiis castitatis et relinquat uias concupiscentiae, sequatur uias Christi et habebit laudem in eis, si contemplatus dominum Iesum contemnat carnis ardorem, flammam libidinis quasi quodam fonte restinguat, adlidat teneras et infirmas
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad regnũ cęlestȩs contendis. et
cogitare tecum q ñ omnis uia il¬
lo dircit. ñ omnis uia illo dirigit.
ad ierusalem illam quȩ incȩlo est:
sunt uiȩ. quȩ malos exitus habent.
quas diaboli temptamenta tri¬
uerunt. & ideo exitus earum. ex¬
itus mortis sunt. Hec nempe sunt
iue dequib legisti inprouerbiis
quia sunt uiȩ quȩ iidentur uiro
recͣtȩ e̾ẽ. ultuna aut̃ earũ aspici¬
unt infundum: inferni. Est aut̃
iua angustior illa quȩ ducit ad
regnũ. Uolens gͥ eam ingredi uiã
quȩ ad lm̃ clucit. non circumpieies.
s̃ tecum ipse traetabis. ñ conside¬
rabis ne facite: capiaris affectii. siue
latitudine ꝓuocatꝰ ingrediaris it
qd ad inferna deducat. Cogita gͦ
ante.atq ꝑpende quid facias. qui
uiderit inquit mulierẽ ad concu¬
piscendũ eã: iã adulteratu̾t eã in
corde suo. Hic utiq cogitauit ut ui¬
deret mulierẽ. ut uideret ad concu¬
piscendũ: s mala hec cogitatio re

Expanded text:
qui ad regnum caeleste contendis, et qui ad regnum caeleste contendis, et cogitare tecum, quia non omnis uia illo ducit, non omnis uia illo dirigit ad Hierusalem illam quae in caelo est! Sunt uiae quae malos exitus habent, quas diaboli temptamenta triuerunt, et ideo exitus earum exitus mortis sunt. hae nempe sunt uiae, de quibus legisti in Prouerbiis, quia sunt uiae quae uidentur uiro rectae esse, ultima autem earum aspiciunt in profundum inferni. est autem uia angustior illa quae ducit ad dei regnum. uolens igitur eam ingredi uiam, quae ad deum ducit, non circumspicies, non tecum ipse tractabis, non considerabis, ne facile capiaris affectu, si uiae latitudine prouocatus ingrediaris iter quod ad inferna deducat? cogita ergo ante atque perpende quid facias. Qui uiderit, inquit, mulierem ad concupiscen dum eam, iam adulterauit eam in corde s u o. hic utique cogitauit, ut uideret mulierem, ut uideret ad concupiscendum; sed mala haec cogitatio rel
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentib aliquib aut nullis. sicut
illud ẽ ut si uelis frẽm corripere
primo solus corripias: scdo presen¬
tib duob aut trib testib. t̾cis
si ñ aucierit coram ecelesia. Ii
si prepermisso ordine uelis. coram ec¬
desia frẽm increpare quẽ ante ñ uot
buerass erratũ ipse cogniscis. Omnia
gͥ cũ cogitatione facito: ut ñ te pe¬
niteat apertio oris tui. An uͦ si uã
ingressut cũ ueneris ad competum
adliquod. ita enĩ appellatur pluri¬
marum uelut qͥd̾a concursus uiarũ.
si nescis quod iter debeas ingredi:
stas tam̃ & cogitas ipse tecũ utrum
pruam. an secundam. an terciam.
an quartam. uel certe quintam si
ita est uam eligas quam sequaris:
nec putas prius adoruincendum
lter quam animo definieris: & ple¬
niore mentis intentione decideris.
Stas gͥ cogitans quȩ sit uia quȩ in
cuutatẽ clucat : ad quam tibi putas
esse pergenctum. Iuanto gͥ magis
animo debes ac mente consistere

Expanded text:
praesentibus aliquibus aut nullis; sicut praesentibus aliquibus aut nullis; sicut illud est ut, si uelis fratrem corripere, primo solus corripias, secundo praesentibus duobus aut tribus testibus. tertio, si non audierit, coram ecclesia. itaque si praetermisso ordine uelis coram ecclesia fratrem increpare quem ante monere debueras, erratum ipse cognoscis. omnia igitur cum cogitatione facito, ut non te paeniteat operis tui. an uero si uiam ingressus, cum ueneris ad competum aliquod — ita enim appellatur plurimarum uelut quidam concursus uiarum —, si nescias quod iter ingredi debeas, stas tamen et cogitas ipse tecum, utrum primam an secundam an tertiam an quartam uel certe quintam, si ita est, uiam eligas quam sequaris nec putas prius adoriundum iter quam animo definieris et pleniore mentis intentione decideris, stas igitur cogitans quae sit uia, quae in ciuitatem ducat ad quam tibi putas esse pergendum, quanto igitur magis animo debes ac mente consistere,
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ semite mantlatoꝵ. me errare
ñ sinerent: nec uestigiũ indeuia E
tortuosa deflecterẽ. frequent̃ enĩ
ignorantes iter sistrata uiarũ se¬
quantur. ꝑuenunt qͦ desiderant
ꝑuenire. & carent erroris: anfra¬
ctus sui aut̃ usurpent scire quod
nesciunt: aliqua sequenda com¬
pendia. a publici tractus itinere
recetdentes erroris laberinthos fre¬
quent̾ incurrunt. ut eos de itine¬
re deflexisse peniteat: & icło post
multa laboꝵ dispencdia. ad iter qd
relinquerant redire contendunt.
hic gͦ sensus unus ẽ. Alius aut̃ it̾a.
Cogitaui uias meas. ñ suꝑiores s
futuras: ut ante acͦtus meos cogita¬
tionib p̃uenirẽ. ne in consulta ope¬
ratione ꝓgressiis aliquid in ipsis
contionib offensionis inciderem:
ut si agere aliquid uelim. ante cogi¬
tẽ utrũ agendũ sit illud qd̃ deside¬
ro. aut quo agendũ mͦ. similiter
si adloquendũ utrum alloqui debe¬
am. Beinde publice an secrete loqui.

Expanded text:
tuorum semitae mandatorum me errare tuorum semitae mandatorum me errare non sinerent nec uestigium in deuia et tortuosa deflecterem. frequenter enim ignorantes iter, si strata uiarum sequantur. perueniunt quo desiderant peruenire et carent erroris anfractu; sin autem usurpent scire quod nesciunt et putent aliqua sequenda conpendia, a publici tractus itinere recedentes erroris labyrinthos frequenter incurrunt, ut eos de itinere deflexisse paeniteat, et ideo post multa laborum dispendia ad iter quod reliquerant redire contendunt. Hic ergo sensus unus est, alius autem ita: cogitaui uias meas, non superiores, sed futuras, ut ante meos actus cogitationibus praeuenirem, ne inconsulta operatione progressus aliquid in ipsis conationibus offensionis inciderem, ut, si agere aliquid uelim, ante cogitem. utrum agendum sit illud quod desidero aut quo agendum modo, similiter si adloquendum, utrum adloqui debeam, deinde publice an secreto loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
miscd̃ia inliget. aliter tamen an¬
gelo misccłia: aliter homini. debet᷑.
Leue enĩ uitiũ in agło. uidicio
grauiore censetur. Peccatũ quoq
adolescentie un homine mitiori
sententia quã peccatũ senectutiᷤ
adstringit᷑. & citius relaxatur. Pro¬
pħa gͥ nirfsitoo uersiculo diuidit
causas: ut et miscd̃ia quasi homo po¬
stulet qr nemo sine sorde peccati:
& iusticiã quasi propħa deposcat.
Hel certe qm̃ libet peccauerit sic̃
homo & quasi peccator miscđ̃ia e
gessit abstinuit a temulentia de¬
linquendi sobrietate. uirtutis.
Petit gͦ iusticiã scd̃m uerbũ dei:
qr uerbi cłi sententia ẽ ut con¬
uersis donetur. si legitime ẽ freta
conuersio. Cogitaui uias meas et
aut qr uias suꝑiores meas
cõgitaui plenas lapsus atq peccati.
et ido ut remissionẽ peccatorũ pos¬
sim mereri. morũ conuersatione
studioq uirtutũ auerti pedes me¬
os in testimonia tua. ut ñ iã gres
moꝵ. tuoꝵ itinerib ambularẽ qͦ

Expanded text:
misericordia indiget, aliter tamen anmisericordia indiget, aliter tamen angelo misericordia, aliter homini debetur. leue enim uitium in angelo iudicio grauiore censetur, peccatum quoque adulescentiae in homine mitiore sententia quam peccatum senectutis adstringitur et citius relaxatur. Propheta igitur in isto uersiculo diuidit causas, ut et misericordiam quasi homo postulet, quia nemo sine sorde peccati, et iustitiam quasi propheta deposcat uel certe quoniam, licet peccauerit sicut homo et quasi peccator misericordigessit, abstinuit a temulentia delinquendi sobrietate uirtutis. petit ergo iustitiam secundum uerbum dei, quia uerbi dei sententia est, ut conuersis uenia donetur, si legitime est facta conuersio. Cogitaui uias meas et quia uias superiores meas cogitaui plenas lapsus atque peccati, et ideo, ut remissionem peccatorum possim mereri morum conuersione studioque uirtutum, auerti pedes meos in testimonia tua, ut non iam meisniorum tuorum iti- neribus ambularem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ eloquiũ tuũ. uerbũ enum
di. iusticia ẽ. Si gͥ uisticia fretus
erat: cur miscđiam ante p̃misit:
aut si mscłiam requirebat. cur
eã ad mensurã iusticiȩ putauit
ẽe̾ poscendã  Iui enĩ bene agit. et
niq ñ cliuitib. ñ fortib. & feli¬
citate subnixis. miscdia confer¬
ri consueuit a nob̃: s egentibus
uł debilib. ł his qͥ ex diuitiis in
pauꝑtatẽ. aut captiuitatẽ. aut ne¬
cessitatẽ aliquã deciderunt. Ergo
qͥ eget miscd̾ia peccator ẽ. Q aut̃.¬
derandũ ẽ. Aliter enĩ eget iusticia
dĩ angłs. aliter homo: aliter eget
misccłia archangłs. alit̾ homo. An¬
gli enĩ natura ñ utiq ita corrup¬
tele obnoxia ẽ: ut natura generis
humani: & icło illa eget miscd̃ia
dĩ ne possit errare & auersa a se di gr̾̃a
labatur in uitium. Homo aut̃ & si
iam firmiore ꝓposito ẽ: tam̃ pro¬
pter contractoꝵ seriẽ peccatorũ
miscłiam querit. Itaq & si uterq

Expanded text:
cundum eloquium tuum; uerbum enim cundum eloquium tuum; uerbum enim dei iustitia est. si igitur iustitia fretus erat, cur misericordiam ante praemisit, aut si misericordiam requirebat, cur eam ad mensuram iustitiae putauit esse poscendam? qui enim bene agit et nique non diuitibus, non fortibus et felicitate subnixis misericordia conferri consueuit a nobis, sed egentibus uel debilibus uel his, qui ex diuitiis in paupertatem aut captiuitatem aut necessitatem aliquam deciderunt. ergo qui eget misericordia peccator ederandum est. aliter enim eget iustitia dei angelus, aliter homo, aliter eget misericordia archangelus, aliter homo. angelica enim natura non utique ita corruptelae obnoxia est ut natura generis humani, et ideo illa eget misericordia dei, ne possit errare et auersa a se dei gratia labatur in uitium, homo autem, etsi iam firmiore proposito est, tamen propter contractorum seriem peccatorum misericordiam quaerit. itaque etsi uterque
Abbreviated transcription (Latin):
dũ unũ excludendũ ñ putat. plu¬
res dignos faciat. quos excludat
ab eccła. Iure gͦ apłs diuino nos
ortatur cexemplo dicens. Hide gͦ
bonitatẽ & seueritatẽ di. in eos
quid̾e qͥ ceciderunt seueritatẽ: in
te aut̃ bonitatẽ. si ꝑmanseris in
bonitate: ostendens uideoꝵ popłm
iure ẽc̃ a corpore eccle separatum
ne ꝑ fieliȩ uirus contaminaret
eccłam: popłm aũt gentiũ bonitate
diuĩ receptũ & obedientiȩ munere
fragatur: qr in diuina bonitate ꝑ¬
manet. Si uͦ & ipse descisseat ꝓ cri¬
minis sui qualitate dampnabit᷑.
ceat quasi lumen. ne diutius pos¬
sit errare qui quęrit luminis da¬
ritatẽ: ei aut̃ qͥ multa fuerit ope¬
ratus quȩ manere debant s arde¬
re ignis ẽ dñs: ut operis nr̃i fȩnũ
stipulãq consumat. atq utiles nos
saluos faciat detrim̃to: sicut au¬
rum qd dũ excoquit᷑. plus ꝓbrtur.
Fortasse dicat aliquis: qua ratione
scripserit ꝓpħa. miserere mei se¬

Expanded text:
dum unum excludendum non putat, pludum unum excludendum non putat, plures dignos faciat quos excludat ab ecclesia. Iure ergo apostolus diuino nos hortatur exemplo dicens: uide ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem qui ceciderunt seueritatem, in te autem bonitatem, si permanseris in bonitate, ostendens Iudaeorum populum iure esse a corpore ecclesiae separatum, ne perfidiae uirus contaminaret ecclesiam, populum au- tem gentium bonitate domini receptum et oboedientiae munere fragatur, quamdiu in divina bonitate permaneat. Si vero et ipse desciscat, pro criminis sui qualitate damnabitur. ceat quasi lumen; ne diutius possit errare, qui quaerit luminis claritatem: ei autem qui multa fuerit operatus, quae manere non debeant, sed ardere, ignis est Dominus; ut operis nostri fenum stipulamque consumat, atque utili nos faciat salvos detrimento, sicut aurum quod dum excoquitur, plus probatur. 28. Fortasse dicat aliquis qua ratione scripserit propheta: miserere mei se
Abbreviated transcription (Latin):
uberiorib fletib cõmunionẽ quam
plurimis debet postulare temporib
facilitate sacerdotis extorqueat.
Nonne cũ uni indulget indigno:
plurimos facit ad ꝓlaͤsionis conta¬
gium ꝓuocari. Fatilitas enĩ ueniȩ.
incentuium tribuit delinguendi.
Hoc ido dictũ ẽ: tit sciamus scd̃m uer¬
bum cłi. scđm rationẽ. cdispensandam
eẽ miscd̃iam debitorib Mediciis ipse
si serpentis interus inueniat uul¬
neris cicatricẽ. cũ debeat resecare
ulceris uituim ne latius serpat:
tam̃ a secandi urendiq proposito.
lacrimis inflexus egroti medicam̃¬
tis tegat qd̃ ferro aperiendũ fuit:
ñne ista in utilis miscłia ẽ. si pro¬
pter breuẽ incisionis uł exustio¬
nis dolorẽ corpus omẽ tabescat:
uitȩ usus intereat. Recte gͥ & sa¬
cerdos uulnus ne latuis serprit. a
toto corpore eccłȩ quasi bonus me¬
licus debet abscidere. & ꝓdere ui¬
rus crminis qđ latet. ñ fouere. ne

Expanded text:
uberioribus fletibus communionem, quam uberioribus fletibus communionem, quam plurimis debet postulare temporibus, facilitate sacerdotis extorqueat. nonne, cum plurimos facit ad prolapsionis contagium provocari? Facilitas enim veniae incentivum tribuit delinquendi. Hoc ideo dictum est, ut sciamus secundum verbum Dei, secundum rationem dispensandam esse misericordiam debitoribus. Medicus ipse si serpentem interius inveniat ulceris cicatricem, et cum debeat resecare ulceris vicium, ne latius serpat, tamen a secandi urendique placrimis inflexus aegroti medicamentis tegat quod ferro aperiendum fuit, nonne ista inutilis misericordia est, si propter breuem incisionis uel exustionis dolorem corpus omne tabescat, uitae usus intereat ? recte igitur et sacerdos uulnus, ne latius serpat, a toto corpore ecclesiae quasi bonus medicus debet abscidere et prodere uirus criminis quod latet, non fouere, ne,
Abbreviated transcription (Latin):
latronis filiis dep̃cantib motus. &
lacrimis conuiguus eiꝰ inflexus. ab¬
soluendũ putet cui adhuc latroci¬
nandi asspiret affectus: ñne innocen¬
tes tradit exitio. qͥ liberat multorũ¬
exitia cogitantẽ. Certe si glaclumm
reprunit. uincla dissoluit: cur la¬
xat exiliosꝰ cur latrocuandi qr po¬
test clementiore uia eripit facul¬
tatẽ: qui uolunta ͤ extorquere non
potuit. Nenid̾e inter duos hoc ẽ ac¬
cusatorẽ & reu̾ pari periculo de
capite decerntes: alterũ si ñ ꝓbrisset
alterũ si ñ e̾e̾t ab accusatore conuin¬
ctus: ñ id qd̵ iusticiȩ ẽ uidex sequat᷑
s dum misererur rei dampnet ꝓ¬
bantẽ. aut dũ accusatori fauet qui
ꝓbare ñ possit. addicat innoxium.
Non potest hȩc gͥ dici usta miscđ̃ia.
In ipsa eccła ubi maxime misexeri
decet. teneri quã maxime debet for¬
ma iusticiȩ. ne quis a consortio com¬
munionis abstentus. breui lacruu¬
la atq ad tempus parata uel etiam

Expanded text:
latronem filiis deprecantibus motus, et latronem filiis deprecantibus motus, et lacrimis conjugis ejus inflexus absolvendum putet, cui adhuc latrocinandi aspiret affectus, nonne innocentes tradit exitio qexitia cogitantem? certe si gladium reprimit, uincla dissoluit, cur laxat exilio ? cur latrocinandi qua potest clementiore uia non eripit facultatem, qui uoluntatem extorquere non potuit? deinde inter duos, hoc est accusatorem et reum pari periculo de capite decernentes, alterum si non probasset, alterum si non esset ab accusatore conuictus, non id quod iustitiae est iudex sequatur, sed, dum miseretur rei, damnet probantem aut, dum accusatori fauet qui probare non possit, addicat innoxium? non potest igitur haec dici iusta misericordia. In ipsa ecclesia, ubi maxime misereri decet, teneri quam maxime debet forma iustitiae, ne quis a consortio communionis abstentus breui lacrimula atque ad tempus parata uel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis. cur gͦ adam maledicto sen¬
tentieq subiacuit: numqͥd in uis¬
tus pa ds. Nonutiq: s qr quasi fra¬
gili atq infirmo quid cauerit ancȩ
prescripsit. Infirmus enĩ non usur¬
pure debet. s obedire mandatis. Id̾o
puaricationis reũ tenuit. quã pro¬
lapsionis addixit. In illũ gͥ iusta se¬
ueritatis ꝓcessit sententia: quia
scire uoluit. qd̾ scire ñ ꝓfuit. Nobis
aut̃ qͥ herditario uinculo tenemur
astricti. qͥ in hac carne sumꝰ: quȩ pri¬
orũ p̃ uidicio detrita iã atq assue¬
facta peccatis ñ poterat e mergere:
quasi iustus indulsit. Iuste enĩ igno¬
uit heredi: qͥ p̃ iudicio laborat auc¬
toris. Est gͦ iusta miscdia. ẽ etiã u¬
iuista miscd̃ia. Demq in lege scriptũ
ẽ de quod̾a. non misereberis illuis.
& in libris regnoꝵ lecgis. qr saul post¬
ea contrarit offenssã quã miseratus
ẽ agag hostiũ regẽ quẽ ꝓhibuerat
sententia diuina seruari: ut siquis

Expanded text:
aliquis: \'cur ergo Adam maledicto senaliquis: \'cur ergo Adam maledicto sententiaeque subiacuit? numquid iniustus deus?\' non utique. sed quia quasi fragili atque infirmo quid caueret ante praescripsit — infirmus enim non usurpare debet, sed oboedire mandatis —, ideo praeuaricationis reum tenuit quam prolapsionis addixit. in illum igitur iusta seueritatis processit sententia, Quia scire uoluit quod scire non profuit. nobis autem, qui hereditario uinculo tenemur adstricti, qui in hac carne sumus, quae priorum praeiudicio detrita iam atque adsuefacta peccatis non poterat emergere, quasi iustus indulsit: iuste enim ignouit heredi qui praeiudicio laborat auctoris. Est ergo iusta misericordia, justa misericordia. Denique in lege scriptum est de quodam: Non misereberis illius, et in libris Regnorum legis, quia Saul postea contraxit offensam, quia miseratus est Agag hostium regem, quem prohibuerat sententia divina servari. Itaque, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã hanc possessionie omniũ homi¬
num uoluerit ẽẽ commnunẽ. & fru¬
cꝰtus omniũ ministrare. s auari¬
tia possessionũ distribuit uira. Iu¬
stum est gͥ ut si tibi aliquid pri¬
uatũ uendicas. qd̵ generi humaino
unmo omnib animantib in com¬
mune collatũ ẽ.: saltem aliquid in¬
de pauperib asꝑgas: ut quib puris
tiuꝰ consortiũ debes. his alimenta
ñ deneges. Est etiã misccłie donare
ueniã peccatoꝵ: scd̃m illud qd̃ ho
rius aderrorẽ gentiliũ qͥ ligna ue¬
nerant᷑. Iusticia aut̃ quȩ ẽ crucis.
nͥ qd̃ ascendens illud patibulũ dñs
suo cruore mundauit. In quo gͦ uis¬
tus ds: nͥ in eo qr scunt qd de luo
t̾rȩ hominẽ sigurauit: qͥ t̾ra utiq¬
obnoxia ẽ corruptele: ac uitio lu
lem. uistũ pudicũ. In eo enĩ ad urra¬
lata in te prefulgeat. sciens gͦ se¬
cundum corporis fragilitatem
corruptelȩ patẽre hominẽ: quasi
uistus fragili lubricȩq naturȩ de¬
lilic̾ta concessit. Ac ne forte dicat

Expanded text:
terram hanc possessionem omnium hominum uoluerit esse communem et fructus omnium ministrare: sed auaritia possessionum iura distribuit: iustum est igitur ut, si tibi aliquid priuatum uindicas, quod generi humano, immo omnibus animantibus in commune conlatum est, saltem aliquid inde pauperibus aspergas, ut, quibus iuris tui consortium debes, his alimenta non deneges. Est etiam misericordiae donare ueniam peccatorum secundum illud. quod hodirius ad errorem gentilium qui ligna uenerantur. iustitia autem quae est crucis, nisi quod ascendens illud patibulum dominsuo cruore mundauit? in quo ergo iustus deus nisi in eo, quia sciuit quod de limo terraehominemfigurauit, quae terra utiqobnoxia est ac uitio lublem iustum pudicum — in eo enim ad imalati in te figura praefulgeat —, sciens ergo secundum corporis fragilitatem corruptelae patere hominem quasi iustus fragili lubricaeque naturae delicta concessit. Ac ne forte dicat