comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur. infinẽ ꝓ idithun psalmꝰ ipsi
asaph. In finem quid sit nostis. F inis enĩ
legis. xp̃c ad iusticiam omni credenti. Idithun in¬
terpretatur transiliens eos. asaph int̃ptatur con-¬
gregatio. Loquit᷑ hic gͦ congregatio tͣnsiliens ut
lienda ut ad illum finem ꝑuenire possimꝰ ubi ĩa
qd̾ transiliamus ñ habebimus Psalmi textus ipse
demonstrat. Et enim tamdiu tͣnsilire debemꝰ. qͥc¬
quid nos impedit. qͥcqͥd irritat. qͥcqͥd uisco qͦdam
illigat. et onere aggrauat uolatum nr̃m. donec
ꝑueniamus ad id qd̾ sufficit. ultra qd̾ nichil est.
infra qd̾ st̃ omĩa. ex quo st̃ omĩa. Patrẽ quippe
ipsum uolebat philippus intueri. et dicebat do¬
mino iħu xp̃o. Ostende nob̾ patrẽ et sufficit nob̃.
Tanquã dui illi transiliendũ eẽt. qͥcqͥd aliud esset.
donec ꝑueniret ad patrem ubi iã securꝰ assisteret.
et qͥd ei ultra requirendũ ẽẽt ñ haberet. Hocẽ
enim sufficit. Uerum ille qui uerissime dixe¬

Expanded text:
scribitur: In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi Asaph. In finem quid sit, nostis: Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti . Idithun interpretatur Transiliens eos; Asaph interpretatur Congregatio. Loquitur hic ergo congregatio transiliens, utlienda, ut ad illum finem pervenire possimus, ubi jam quod transiliamus non habebimus, Psalmi textus ipse demonstrat. Etenim tamdiu transilire debemus quidquid nos impedit, quidquid irretit, quidquid visco quodam illigat, et onere aggravat volatum nostrum, donec perveniamus ad id quod sufficit, ultra quod nihil est, infra quod sunt omnia, et ex quo sunt omnia. Patrem quippe ipsum volebat Philippus intueri, et dicebat Domino Jesu Christo, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis; tanquam tamdiu illi transiliendum esset quidquid aliud esset, donec perveniret ad Patrem, ubi jam securus assisteret, et quid ei ultra requirendum esset non haberet: hoc est enim, Sufficit. Verum ille qui verissime dixe
Abbreviated transcription (Latin):
leguntur: qr ẽ fides rp̃i que falli non potest. Quando¬
inheresi remanebit ad tantã euidentiã sc̃ȩ catholi¬
cȩ eccłiȩ quã diffudit ełs ꝑ totũ orbẽ t̾rarũ. quam
ante quã dissunleret ꝓmisit p̃nuntiauit᷑. sic ex¬
hibuit ut ꝓmisit. E caueant et obseruent qui
non timent dm̃. Extendit manũ suã in retͥbuen
do. Polluerunt testam̃tũ eiꝰ. Legẽ testam̃tũ qd̾
polluerunt. in semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes
Polluerunt testam̃tũ eiꝰ. Tuc̃tra ista u̾ba testatoris:
quid dicis: Affrica sola istã grãm meruit. scĩdo¬
nati: in ipso remansit eccła xp̃i. Dic saltẽ eccłam¬
eccłam donati: quare adiungis. xpi de qͦ dictũẽ
insemine tuo bñdicentur om̃s gentes : Postdona¬
tũ uis ire pone xp̃m: et sic recede. U idete ergo qͥd
sequitur. Polluerunt testam̃tũ eiꝰ. Qd̃ testam̃tũ:
abrahe dicte sunt ꝓmissiones et semini eus. apłs

Expanded text:
leguntur, quia est fides Christi quae falli non potest; quleguntur, quia est fides Christi quae falli non potest; quolicae, quam diffudit Deus per totum orbem terrarum; quam antequam diffunderet promisit, praenuntiavit, sic exhibuit ut promisit? Ergo caveant et observent qui non timent Deum. Extendit manum suam in retribuendo. 21. Polluerunt testamentum ejus. Lege testamentum quod polluerunt: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Polluerunt testamentum ejus. Tu contra ista verba testatoris quid dicis? Africa sola istam gratiam meruit sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testamentum ejus. Quod testamentum? Abrahae dictae sunt promission
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥncipio uerbũ: et ubũ ap̃d dm̃. et ds uerbũ. humi¬
liabit illos qui ẽ ante scła. Non enĩ ẽ illis commutatio.
De illis dico qͥb ñ ẽ cõmutatio. Nouerat aliqͦs ꝑsepera
ipso scismate. Non ẽ isł commutatio. humiliabit eos
ds humiliabit illos indampnatione: qui erecti sut̃
indissensione. Non ẽ iłł commutatio: qr ñ mutant᷑
in melius. s inpeius. nec cũ hic sunt. nec in resurrecti¬
one. Om̃s enĩ resurgemus. s non om̃s immutabimͣ.
Quare : Quia ñtllis commutatio: et ñ timuerunt
deũ. fũs mei: unũ remediũ ẽ. Timeant dm̃: deserant
donatũ: Dicis illi: ꝑis inheresi. inscismate. necesseẽ
os retͥbuat istis malis. ueniens indampnationẽ. No¬
li tibi blancri uerbis tuis: non sequaris cecũ ducẽ
Cecꝰ autẽ cecum ducens.: simul in foueã eadunt.
Quid ad me ait: Quomͦ uixi heri. sic et hodie. Pa¬
rentes mei. quod fuerunt: hoc et ego. Nͣ tmes deum:
da timorẽ deo. Cogitet qr ista omnia uera sunt que

Expanded text:
ipio Verbum, et Verbum apud Deum, et Deus Verbum . Humiliabit illos qui est ante saecula. Non enim est illis commutatio: de illis dico, quibus non est commutatio. Noverat aliquos perseveratipso schismate, non est illis commutatio. Humiliabit illos Deus, humiliabit illos in damnatione, quia erecti sunt in dissensione. Non est illis commutatio, quia non mutantur in melius, sed in pejus; nec cum hic sunt, nec in resurrectione. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Quare? Quia non est illis commutatio, et non timuerunt Deum. Fratres mei, unum remedium est: timeant Deum, deserant Donatum. Dicis illi: Peris in haeresi, in schismate; necesse est ut Deus retribuat istis malis: venies in damnationem, noli tibi blandiri verbis tuis, non sequaris caecum ducem; caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Quid ad me, ait? quomodo vixi heri, sic et hodie; parentes mei quod fuerunt, hoc et ego. Non times Deum. Da timorem Dei: cogitet quia ista omnia vera sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uolunt cołe angłos. & ñ dm. Nã inuenimꝰ hono¬
ratos angłos ꝓhibentes homines. ne se adora.¬
rent. s uerũ dm. S angłos dicant homines. di-¬
cant quia dictum ẽ. ego dixi dii estis. & filii altis¬
sum om̃s. Non ẽ similis tui in diis dñe. Qd̾libet

Expanded text:
qui volunt colere Angelos, et non Deum. Nam invenimus honoqui volunt colere Angelos, et non Deum. Nam invenimus honoratos Angelos, prohibentes homines ne se adorarent, sed verum Deum . Sed Angelos dicant, homines dicant, quia dictum est, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» : «Non est similis tibi in diis, D
Abbreviated transcription (Latin):
nos animã nr̃am. confiteamur in lacͥmis gemamꝰ
inconfessionib in miseria suspiremꝰ. Quicqͥd nob̾
ad est p̃ter dm̃ nr̃m: ñ ẽ dulce. Nolumꝰ omĩa q̃ dedit
si ñdat se ipsum qͥ omĩa dedit. Aurib infige dñe
orationẽ meam. & intende uoci orationis meȩ. In
die tribulationis meȩ clamaui ad te quia exaudi
gentarios. aurifices. expolitores. sculptores. fingais
dõs. Quales dõs: Ocłos habentes. & ñ uidentes. et
cetera q̃ dicit psalmꝰ consequent᷑. S ista ñ colimꝰ
ait. ñ colimꝰ hȩc signa st̃. Et qͥd colitis:
Aliud aliqͥd peius. qm̃ dii gentiũ demonia. Et qͥd:
Nec demonia inqͥunt colimꝰ Plane nichil ali¬
ud habetis intẽplis. nichil aliud implet uates
ur̃os ꝗͣ demoniũ. S qͥd dicitis: Angłos colimꝰ.
angłos habemꝰ dõs. Non plane nostis angłos. An¬
geli enim dm̃ unũ colunt. nec fauent hominib

Expanded text:
nos animam nostram, confiteamur in lacrymis, gemamus nos animam nostram, confiteamur in lacrymis, gemamus in confessionibus, in miseriis suspiremus . Quidquid nobis adest praeter Deum nostrum, non est dulce: nolumus omnia quae dedit, si non dat seipsum qui omnia dedit. «Auribus infige, Domine, orationem meam, et intende voci orationis meae. In die tribulationis meae clamavi ad gentarios, aurifices, expolitores, sculptores, faciant deos. Quales deos? Oculos habentes, et non videntes ; et caetera quae dicit psalmus consequenter. Sed ista non colimus, ait; non colimus, haec signa sunt. Et quid colitis? Aliud aliquid pejus: «Quoniam dii Gentium daemonia» . Et quid? Nec daemonia, inquiunt, colimus. Plane nihil aliud habetis in templis, nihil aliud implet vates vestros quam daemonium. Sed quid dicitis? Angelos colimus, Angelos habemus deos. Non plane nostis Angelos. Angeli enim unum Deum colunt, nec favent hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
accessit & timor qͥ ñ erat. Forte tanto securior eras.
quanto pauꝑior. Postremo sint copiȩ. redundet
affluentia huiꝰ scłi. detur securitas qd̾ ñ ꝑeant.
dicat ds desuꝑ. ęt̾̃nus in his eris. ȩt̃na tecũ erunt
ista. s meam faciem ñ uidebis. Nemo carnẽ con-¬
sulat. sp̃m consulite. respondeat cor ur̃m uob̾.
respondeat fides. spes. caritas. q̃ in uob̾ ẽẽ cepert̃.
Ergone si acceꝑimꝰ securitatẽ nos in affluentia
bonoꝵ scłarium sẽꝑ futuros. & diceret nob̃ ds.
faciẽ meã ñ uidebitis. gauderemꝰ in illis bonis:
Eligeret forte aliquis gaudere & dicere abun-¬
dant mͥ ista. bene mͥ ẽ. nichil amplius quȩro.
Nondũ cepit amator eẽ dĩ. ñdũ cepit suspirare
tanqͣ ꝑegrinus. Absit. absit. Recedant om̃ĩa sedu-¬
ctoria recedant blandim̃ta falsa. recedant ea quȩ
nob̾ cotidie dicunt. ubi ẽ ds tuus. Effundamꝰ suꝑ

Expanded text:
accessit et timor qui non erat; forte tanto securior eras, accessit et timor qui non erat; forte tanto securior eras, quanto pauperior. Postremo sint copiae, redundet affluentia hujus saeculi, detur securitas quod non pereant: dicat Deus desuper, Aeternus in his eris, aeterna tecum erunt ista, sed meam faciem non videbis. Nemo carnem consulat; spiritum consulite: respondeat vobis cor vestrum; respondeat spes, fides, charitas, quae in vobis esse coepit. Ergone si acciperemus securitatem nos in affluentia bonorum saecularium semper futuros, et diceret nobis Deus, Faciem meam non videbitis, gauderemus in illis bonis? Eligeret forte aliquis gaudere, et dicere: Abundant mihi ista, bene mihi est, nihil amplius quaero. Nondum coepit esse amator Dei; nondum coepit suspirare tanquam peregrinus. Absit, absit: recedant omnia seductoria, recedant blandimenta falsa; recedant ea quae nobis quotidie dicunt, Ubi est Deus tuus? Effundamus super
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatussum. Nullus gͦ xp̃ianus dicat ẽẽ diem
quo ñ sit tribulatus. Totã diem totũ tempus in¬
telligimus. Totadie tribulat᷑. Quia gͦ tribulatio
ẽ ꝙ quando bene ẽ utiq tribulatio. Unde tribu-
patria quo redire festinamꝰ. Cui ꝑegrinatio dul¬
cis ẽ ñ amat patͥam. Sidulcis ẽ patria: amara ẽ
ꝑegͥnatio. Si amara ẽ ꝑegͥnatio: totadie tribula¬
tio. Quando ñ ẽ tribulatio: Quando in patͥa de¬
lectatio. Delectationes in dextera tua usq in finẽ.
Implebis me ait leticia cũ uultu tuo. ut contem¬
pler delectationẽ dñi. ibi transiet labor & ge-¬
mitus. ibi ñ oratio. s laudatio. ibi allelua. am̃.
Ibi uox consona cũ angłis. ibi uisio sine defectu.
& amor sine fastidio. Quandui gͦ ibi ñ uidetis:
Quia ñ in bonos. s abundant omĩa. Abundens
omĩa. uide si securus es. qͥa ñ ꝑeunt omĩa.S ha-¬
beo qd̾ ñ habebã. Accessit pecunia q̃ ñ erat. forte

Expanded text:
tribulatus sum. Nullus ergo christianus dicat esse diem in tribulatus sum. Nullus ergo christianus dicat esse diem in quo non sit tribulatus. Totam diem, totum tempus intelleximus: tota die tribulatur. Quid ergo, tribulatio est et quando bene est? Utique tribulatio. Unde tribulapatria quo redire festinamus. Cui peregrinatio dulcis est, non amat patriam: si dulcis est patria, amara est peregrinatio; si amara peregrinatio, tota die tribulatio. Quando non est tribulatio? Quando in patria delectatio. «Delectationes in dextera tua usque in finem. Implebis me laetitia,» ait, «cum vultu tuo» , «ut contempler delectationem Domini» . Ibi transiet labor et gemitus: ibi non oratio, sed laudatio; ibi Alleluia, Amen ibi, vox consona cum Angelis; ibi visio sine defectu, et amor sine fastidio. Quamdiu ergo non ibi, videtis quia non in bono. Sed adundant omnia? Abundent omnia, vide si securus es quia non pereunt omnia. Sed habeo quod non habebam; accessit pecunia quae non erat. Forte
Abbreviated transcription (Latin):
Nec qͥ dicit certus ẽ. nec qͥ audit. qͥa ille dicit ho¬
mini. qͥ ñ facit hominẽ. & ñ ꝑfecte scit qͥd agat᷑
in homine. & tñ ad uerba hominis plus nescien¬
tis qͥd agat᷑ in hoĩe credit homo subdit mẽbra.
ligari se patitur. aut plerunq etiã ñ ligat᷑. secat᷑.
& uritur. & accipit forte salutẽ paucoꝵ dierum.
iã sanatꝰ. quando moriat᷑ ignorans. & fortasse dũ
curatur. morit᷑ s fortasse curari ñ poterit. Cui
ge dñe orationẽ meã. id ẽ. ñ exeat de aurib tuss
oratio mea. Fige ibi illã in aurib tuis. Quomodo
parturiuit ut figeret orationẽ suã in auribꝰ dĩ :
Respondeat ds. et dicat nob̾. Uisfigam in auribꝰ¬
meis orationẽ tuã: Fige in corde tuo legem meã.¬
maui adte. qm̃ exaudistime. Causa ut exaudires
me. quia indie tribulationis meȩ exclamaui ad
te. Paulo ante dixerat. totadie clamaui. totadie

Expanded text:
nec qui dicit certus est, nec qui audit, quia ille dicit honec qui dicit certus est, nec qui audit, quia ille dicit homini, qui non fecit hominem, et non perfecte scit quid agatur in homine: et tamen ad verba hominis plus nescientis quid agatur in homine credit homo, subdit membra, ligari se patitur, aut plerumque etiam non ligatus secatur aut uritur; et accipit forte salutem paucorum dicrum, jam sanatus quando moriatur ignorans; et fortasse, dum curatur, moritur; et fortasse curari non poterit. Cuige, Domine, orationem meam:» id est, non exeat de auribus tuis oratio mea, fige illam ibi in auribus tuis. Quomodo parturivit, ut figeret orationem suam in auribus Dei? Respondeat Deus, et dicat nobis: Vis figam orationem tuam imavi ad te, quoniam exaudisti me.» Causa ut exaudires me, quia «in die tribulationis meae clamavi ad te.» Paulo ante dixerat: «Tota die clamavi,» tota die
Abbreviated transcription (Latin):
lib suis: Hoccine de illo sentiendũ ẽ. qͥa qͥ talia
malis dat. nichil seruat bonis : Immo uͦ seruat.
ñ t̾ram. s celum. Uilius forte aliquid dico. cũ di¬
cocelum. s se ipsum qͥ fecit cęlũ. Pulchrũ ẽ celum
s pulchrior ẽ fabricator celi. S uideo celũ & illũ
ñ uideo. Ocłos enim habes ad uidendum cȩlum.
cor ñdũ habes ad uidendũ fabricatorem cęli :
Ideo uenit de celo in t̾ram. ut mundet cor qͦ uide¬
atur qui fecit celũ et t̾ram. S plane cũ patientia
salutem expecta. Quibꝰ medicam̃tis te curet. ille
nouit. quib sectionib. qͥb ustionib ille nouit
Tu tͥ egritudinẽ cõparasti peccando. ille uenit
ñ solũ fouere. s & secare. & urere. Non uides ꝗͣta
homines patiant᷑ sub medicoꝵ manibꝰ. spem in.¬
certã homine ꝓmittente : Sanaberis dicit medi¬
cus. sanab̃is si secuero. Et homo dicit. & hõi dicit

Expanded text:
libus suis? Hoccine de illo sentiendum est, quia qui talia libus suis? Hoccine de illo sentiendum est, quia qui talia malis dat, nihil servat bonis? Imo vero servat, non terram, sed coelum. Vilius forte aliquid dico, cum dico coelum; sed seipsum, qui fecit coelum. Pulchrum est coelum, sed pulchrior est fabricator coeli. Sed video coelum, et illum non video. Oculos enim habes ad videndum coelum; cor nondum habes ad videndum fabricatorem coeli: ideo venit de coelo in terram, ut mundet cor, quo videatur qui fecit coelum et terram. Sed plane cum patientia salutem exspecta. Quibus te medicamentis curet, ille novit; quibus sectionibus, quibus ustionibus, ille novit. Tu tibi aegritudinem comparasti peccando: ille venit non solum fovere, sed et secare et urere. Non vides quanta homines patiantur sub medicorum manibus, spem incertam homine promittente? Sanaberis, dicit medicus; sanaberis, si secuero. Et homo dicit, et homini dicit;
Abbreviated transcription (Latin):
phiret .¶ pter qd ter dũm rogaui ut auferret eũ
ame & dixit mͥ. Sufficit tͥ grã mea. Nam urtꝰ in
infirmitate ꝑficitur. Exauchuit eũ quẽ difpone¬
bat dampnare. s ñ exaudiuit eũ quẽ uolebat sa¬
nare. Nam & eger petit multa a medico. Nondat
medicꝰ. ñ exaudit ad uoluntatẽ. ut exaudiat ad
sanitatẽ. Ergo medicũ tuũ pone dm̃. pete ab illo
saluitẽ. & salus tua ipse erit. Non quasi salutẽ extͥn¬
secus ẜ ut salus ipse sit ne rursus ames aliã salutẽ
p̃ter ipsum. S quomͦ habes in psalmo. dic animȩ
mee salus tua ego sum. Quid adte. qͥd tͥ dicat. ut se
tͥ dec: Impedim̃ta remouet. ut intret ad te. Bo¬
na cogitate. et considate fr̃s quȩ dat ds peccato¬
rib & hinc intelligite quid seruet seruis suis.
Deccatorib et blasphemantib eũ. cotidie dat cȩ¬
lum et t̾ram. dat fontes fructus. salutẽ. filios. co¬
pias. ubertatẽ. Hȩc om̃ia bona ñdat nisi ds̃. Q
talia peccatorib dat. quid eũ putas seruare fide¬

Expanded text:
d ter Dominum rogavi ut auferret eum a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Exaudivit eum quem disponebat damnare, et non exaudivit eum quem volebat sanare. Nam et aeger petit multa a medico, non dat medicus: non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad sanitatem. Ergo medicum tuum pone Deum; pete ab illo salutem, et salus tua ipse erit: non quasi salutem extrinsecus, sed ut salus ipse sit; ne rursus ames aliam salutem praeter ipsum, sed quomodo habes in psalmo, «Dic animae meae, Salus tua ego sum» . Quid ad te, quid tibi dicat, ut setibi det? Impedimenta removet, ut intret ad te. Bona cogitate et considerate, fratres, quae dat Deus peccatoribus; et hinc intelligite quid servet servis suis. Peccatoribus blasphemantibus eum quotidie dat coelum et terram, dat fontes, fructus, salutem, filios, copias, ubertatem: haec omnia bona non dat nisi Deus. Qui talia peccatoribus dat, quid eum putas servare fide
Abbreviated transcription (Latin):
in scriptura. Nam cũ diceret. beati esurientes. qm̃
ipsi saturabunt᷑. & rursũ dictũ ẽ de sapientia. qͥ
te manducant. iterũ esurient. & qͥ te bibunt. iterũ
sitient. Immo uͦ ñ dix̃ iterũ. s dixit adhuc. Nam
iterũ sitiet. quasi pͥmo saginatꝰ discesserit. & diges¬
serit. & redierit bibere. Tale ẽ. qͥ te edunt adhuc e¬
surient. sic cũ edunt esurient. & qͥ te bibunt. sic
bibendo sitient. Quid ẽ bibendo sitire: Nunquã
fastidire. Si gͦ ista ineffabilis & sempit̾na dulcedo
erit. mͦ qͥd a nob̃ petit fr̃s. nͥ fidẽ ñ fictã. sp̃ẽ fir¬
mam. caritatẽ purã: Et ambulet homo in uia.
ꝗͣ dñs dedit. ferat tẽptatioes. & suscipiat consola

Expanded text:
in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia ipsi saturabuntur» : est rursus dictum de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te bibunt, iterum sitient» . Imo vero non dixit, «iterum;» sed dixit, «adhuc:» nam, Iterum sitiet, quasi primo saginatus discesserit et digesserit et redierit bibere. Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in via quam Dominus dedit, ferat tentationes, et suscipiat consola
Abbreviated transcription (Latin):
cui suspiramꝰ. cũ ad eũ uenerimꝰ. quomͦ nos accendet
in quẽ ñdũ uisũ suspiramꝰ: Cũ ad eũ uenerimus.
quomͦ nos illuminabit. quomͦ nos mutabit: Qͥd
de nob̾ faciet: Quid gͦ agemꝰ fr̃s: Psalmꝰ nob indi¬
cat. beati qͥ habitant in domo tua. Unde: In scła
scłoꝵ laudabt̃ te. Hec erit actio nr̃a. lausdĩ. Amas
& laudas. Desines laudare. desines amare. Non aũt
desines amare: quia talis ẽ quẽ uides. qͥ nullo te of.¬
fendat fastidio. Et satiat te. & ñ te satiat. Mirũ ẽ.
qd̾ dico. Si dicã quia satiat te: timeo ne quasi satia¬
tus uelis abscede qͦmodo de prandio. quomͦ de
cȩna. Ergo qͥd dico: Non te satiat. limeo rursus ne
si dixero ñ te satiat. indigens uidearis. & quasi ina¬
nis existas. & minꝰ inte sit aliqͥd qd̾ debeat impleri.
Quid gͦ dicã nisi qd̾ dici potest. cogitari uix potest
& satiat te. & ñ te satiat: Quia utrunq inuenio

Expanded text:
cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in domo tua.» Unde? «In saecula saeculorum laudabunt te» . Haec erit actio nostra, laus Dei. Amas, et laudas. Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et quasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio
Abbreviated transcription (Latin):
litigantes. in pace sẽpit̾na dĩ uultu ꝑfruuntur
Nemo tͥ dicit uisita egrotũ. sanitas immortalitas
ꝙ ꝑmanet. Nemo tͥ dicit. sepeli mortuũ. om̃s in
uita et̃na erunt. Cessant oꝑa miscdĩȩ. quia mise-¬
ria ñ inuenit᷑. Et quid ibi faciemꝰ: Dormiemꝰ fortas¬
se: Si mͦ pugnamꝰ contra nos. quanuis geramus
domũ somnii carnẽ istã. euigilamꝰ in his lumina¬
rib & sollẽpnitas ista dat nob̾ animũ uigilandi.
Dies ille quales uigilias dabit nob: Ergo uigila
tatis eR unt ista quȩ hic st̃ mͦ. seminandi. arandi.
coquendi. molendi. texendi: Nichilhoꝵ qͥa
necessitas ñ erit. Sic ñ erunt oꝑa miscdiȩ. qͥa tran
ibi erit: Qd̾ negociũ nr̃m: Quȩ actio nĩa : Annul¬
la actio. qͥa quies: Sedebimꝰ gͦ & torpebimꝰ. & nichil
agemꝰ: Si refrigescit amor nr̃. refrigescat actio
nr̃a. Amor gͦ quietꝰ in uultu dĩ quẽ mͦ desid̾amꝰ.

Expanded text:
litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: omnes in vita aeterna erunt. Cessant opera misericordiae, quia miseria non invenitur. Et quid ibi faciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigiltatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. Sic non erunt opera misericordiae, quia transibi erit? quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor noster, refrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus,
Abbreviated transcription (Latin):
remotũ & cont᷑riũ miserie. ꝗͣ beatitudo. Tu dicis
lugentes. & tu dicis beatos: Intellige inqͥt qd̾ dico.
Beatos dico lugentes. Quare beatos: In spe. Quare
lugentes: In re. Et enĩ lugent in morte ista. in tri¬
bulationib istis. in ꝑegrinatione sua. Et quia ag¬
noscunt se eẽ in ista miseria. & gemunt. beati suñ
Quare lugent: Contristatꝰ ẽ beatus cy prianus in
passiõe. mͦ consolatus ẽ in corona. Modo & consola¬
pellant ꝓ nob̾. Non transeunt int̾pellatio es ipsoꝵ.¬
milia miliũ conuncta psallentib angłis. choris
celestiũ potestatũ in una quitate uiuentiũ. Quis
ibigemit: Quis ibi suspirat: Quis ibi laborat:
Quis ibi eget: Quis ibi morit᷑: Quis ibi miscđiam
p̃bet: Quisibi frangit panẽ esurienti. ubi om̃s
pane iusticiȩ saginant᷑: Nemo tͥ dicit. hospitem
suscipe. ꝑegrinus nemo ibi erit: om̃s in patria
sua uiuunt. Nemo tͥ dicit. concorda amicos tuos

Expanded text:
remotum et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis remotum et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugentes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit, quod dico: beatos dico lugentes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista, in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et consolapellant. Non transeunt interpellationes ipsomillia millium conjuncta psallentibus Angelis, choris coelestium Potestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis frangit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo tibi dicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi nemo erit; omnes in patria sua vivunt. Nemo tibi dicit, Concorda amicos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
qui uos felices dicunt. in errorẽ uos mittunt. ꝙ
turbant semitas pedũ ur̃oꝵ. Sic & de epła iaco¬
bi apłi. Miseri estote inquit. lugete. risus ur in
luctum conuertat᷑. Uidetis quȩ audistis quando
nob̾ hȩc dicerentur in regiõe securitatis: Utiq
regio ista scandaloꝵ ẽ. ꝙ tẽptationũ. & om̃ium
maloꝵs. ut gemamus hic. & meream᷑ gaudere ibi.
hic tribulari. & consolari ibi & dicere. qm̃ exemi¬
sti ocłos meos a lacrimis. & pedes meos a ruina.¬
qm̃ placebo dño in regiõe iiuentiũ. Ista regio mor¬
tuoꝵ ẽ. Transit regio mortuoꝵ. uenit regio uiuoꝵ
In regiõe mortuoꝵ labor & dolor. tribulatio ti¬
mor. tẽptatio gemitus. suspiriũ. Hic falsi felices
ueri infelices. quia falsa felicitas. uera miseria ẽ.
Qui uͦ se agnoscit in uera miseria ẽẽ: erit etiã in
uera felicitate. Et tam̃ nc̃ quia miser es. dñm au-¬
di dicentẽ. beati lugentes. Obeati lugentes. Ni¬
chil. tam coniunctũ miseriȩ. ꝗͣ luctus. Nichil tam

Expanded text:
qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et turbant semitas pedum vestrorum» . Sic et de Epistola Jacobi apostoli: «Miseri estote,» inquit, «et lugete; risus vester in luctum convertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulari, et consolari ibi, et dicere: «Quoniam exemisti oculos meos a lacrymis, pedes meos a labina»; «placebo Domino in regione vivorum» . Ista regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum labor, dolor, timor, tribulatio, tentatio, gemitus, suspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam conjunctum miseriae quam luctus; nihil tam
Abbreviated transcription (Latin):
u ẽ hoc ds̃. Omĩa que st̃ in t̾ra. homines et aĩalia.
ñ ẽ hoc ds̃. Omĩa que st̃ in mare. q̃ uolant ꝑ aerẽ.
ñ est hoc ds. Quicquid lucet in cęlo. stelle. sol. et
luna. ñ ẽ hoc ds̃. Ipsũ celũ ñ hoc ẽ ds. Angłos cog¬
ta uirtutes. potestates. archangłos. thronos. sedes.
dñationes. ñ ẽ hoc ds̃. Et qͥd ẽ. hoc: Solũ potui
dicere quid ñ sit. Quid sit quȩris: Qd̾ ocłs non
uidit. nec auris auhuit. nec in cor hominis ascen¬
dit. Quid quęxis ut ascendat in linguã. qd̾ incor ñ

Expanded text:
ra, homines et animalia; non est hoc Deus: omnia quae sunt in mari, quae volant per aerem; non est hoc Deus: quidquid lucet in coelo, stellae, sol et luna; non est hoc Deus: ipsum coelum; non est hoc Deus: Angelos cogita, Virtutes, Potestates, Archangelos, Thronos, Sedes, Dominationes; non est hoc Deus. Et quid est? Hoc solum potui dicere, quid non sit. Quaeris quid sit? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. quasi ipse p̃teriret legẽ. Pretereuntes legẽ
insurrexerunt suꝑ me. Et passus ẽ dñs q̃ nouimꝰ.
Putas nichil tale patit᷑ corpus eiꝰ : Unde fieri po¬
test: Si patrẽfamilias beelebub uocauerunt.
qͣntomagis domesticos eiꝰ : Non ẽ discipłs suꝑ ma-
gistrũ. nec seruus suꝑ dñm suũ. Patit᷑ & corpus p̃te¬
reuntes legẽ. & insurgunt suꝑ corpꝰ xp̃i. Pretere¬
untes legẽ qui st̃: Nunqͥd forte iudei audent in¬
surgere suꝑ xp̃m: Non. Nam nec ipsi nob ualde
facunt tribulationẽ. Nondũ enĩ credidert̃. ñdũ
salutẽ agnouerunt. Insurgunt suꝑ corpꝰ xp̃i ma
corpus xp̃i. omĩa scismata. om̃s hereses. om̃s intꝰ
pessime uiuentes. & mores suos bene uiuentib
imponentes. & ad sua trahentes. & colloqͥis malis
cit in se passionẽ suã. agnoscat hic uocẽ suã. Si au¬
tẽ extra passionẽ ẽ. & extra uocẽ sit nece̾e̾ ẽ. Ut au¬

Expanded text:
Christum, quasi ipse praeteriret legem. «Praetereuntes legem Christum, quasi ipse praeteriret legem. «Praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Et passus est Dominus quae novimus. Putas nihil tale patitur modo corpus ejus? Unde fieri potest? «Si patrem familias Beelzebub vocaverunt; quanto magis domesticos ecorpus praetereuntes legem; et insurgunt super corpus Christi. Praetereuntes legem qui sunt? Numquid forte Judaei audent insurgere super Christum? Non: nam nec ipsi nobis valde faciunt tribulationem. Nondum enim crediderunt, nondum salutem agnoverunt. Insurgunt super corpus Chriscorpus Christi. Omnia schismata, omnes haereses, omnes intus pessime viventes, et mores suos bene viventibus imponentes, et ad sua trahentes, et malis colloquiis cit in se passionem suam, agnoscat hic vocem suam; si autem extra passionem est, et extra vocem sit; ut au
Abbreviated transcription (Latin):
aliuis. defendit eũ. Siãs agens quid dicit: Fruisti
anima meã de carcere. Suspendendus erat debi¬
tor solutũ ẽ ꝓ eo lib̾atus ał̃r de suspendio. In his
om̃ib ñ erant s quia talib meritis agebat᷑. ut nͥ
subuentũ cet ibi essent inde se recte dicunt liba¬
ni quo ꝑ lib̾atores suos ñ sunt ꝑmissi ꝑduci. Ergo
fr̃o suc illud. siue illud sit. hic me scrutatorẽ uer¬
bi d̃i ñ temerarium affirmatorẽ teneatis. Eriusti
aminam meã ex inferno inferiori. D̾s p̃tereuntes
tes legem: Non paganos qui ñ acceperunt legẽ.
Nemo enĩ p̃terit. qui ñ accepit. Dicit apłs defini¬
te Ubienim lex ñ ẽ. nec p̾uaricatio. Pretereuntes
legẽ p̃uaricatores legis dicit. Quos gͦ intelligimꝰ
fr̃s: Si ab ipso dño accipiamꝰ hanc uocẽ.: p̃tereun¬
tes legem iudei erant. Insurrexert suꝑ me p̃tere¬
untes legem. ñ seruauerunt legem. & accusauert̃

Expanded text:
alius, defendit eum; gratias agens quid dicit? "eruisti alius, defendit eum; gratias agens quid dicit? "eruisti animam meam de carcere". suspendendus erat debitor; solutum est pro eo; liberatus dicitur de suspendio. in his omnibus non erant. sed quia talibus meritis agebantur et, nisi subuentum esset, ibi essent, inde se recte dicunt liberari quo per liberatores suos non sunt permissi perduci. ergo, fratres, siue illud siue illud sit, hic me scrutatorem uerbi dei, non temerarium affirmatorem teneatis. et eruisti animam meam ex inferno inferiore. LXXXVII. tes legem? Non Paganos, qui non acceperunt legem. Nemo enim praeterit quod non accepit: dicit Apostolus definite, «Ubi enim lex non est, nec praevaricatio» . Praetereuntes legem, praevaricatores legis dicit. Quos ergo intelligimus, fratres? Si ab ipso Domino accipiamus hanc vocem, praetereuntes legem Judaei erant. «Insurrexerunt super me praetereuntes legem:» non servaverunt legem, et accusaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ma: Fili ait. mem̃to quia recepisti bona in uita¬
mala tua: lararꝰ autẽ: Nc̃ autẽ hic requiescit. tu uͦ dnq̃¬
ris. Et suꝑ hȩc ait. int̾ nos & uos chaos magnum
firmatum ẽ. ut nec nos possimꝰ uenire ad uos.
nec inde aliqͥs uenire ad nos. Ergo int̾ ista fortas¬
se duo inferna. qͦꝵ in uno qui euert̃ aĩe iustoꝵ
in altero torquent᷑ animȩ impioꝵ. attendens qͥdã
in uoce xp̃i eruisse dm̃ animã suã ab infernom
feriore. ait. qͥa lib̾auit se a talib peccatis. ꝑ que
posset deduci ad torm̃ta inferni inferioris Que.¬
admodũ si medicꝰ uideat tͥ ĩminentẽ egritudinẽ
forte ex aliquo labore. &dicat. parce tibi. sic te
tracta. requiesce. his cibis utere. Nam si ñ feceris:
egrotabis. T̃uautẽ si feceris. & saluuis fueris. re¬
cte dicis medico. lib̾asti me ab egͥtudine. Non in
qua iã eras s in qua futurus eras. Nescio qͥs habes
causam molestã mittendus erat in caroerẽ. ueni

Expanded text:
ma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uitma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uenire ad nos. ergo inter ista fortasse duo inferna, quorum in uno quieuerunt animae iustorum, in altero torquentur animae impiorum, attendens quidam in uoce Christi, eruisse deum animam suam ab inferno inferiore dixit, quia liberauit se a talibus peccatis, per quae posset deduci ad tormenta inferni inferioris. quemadmodum si medicus uideat tibi imminentem aegritudinem forte ex aliquo labore et dicat: "parce tibi, sic te tracta; requiesce, his cibis utere; nam si non feceris, aegrotabis"; tu autem si feceris et saluus fueris, recte dicis medico: "liberasti me ab aegritudine", non in qua iam eras, sed in qua futurus eras. nescio quis habens causam molestam mittendus erat in carcerem. uenit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as. etiã illuc mittendo filiũ suũ. Et enĩ fr̃s ꝓpt̾
ista duo inferna. missus ẽ filius di undiq libans.
Ad hoc infernũ missus ẽ nascendo. ad illũ mom¬
endo. Ppterea uox eius est in psalmo illo. ñ quoꝙ
homine coniciente. s apło exponente ubi a
strum. Quia ido ille ꝑuenit usq ad infernũ. ne
nos remaneremꝰ in inferno. Aliam etiã opinionẽ
quibꝰdã iã fuisset abrahã. ñ satis possumꝰ definire.
ñdũ enĩ ds uenerat ad infernum. ut erueret in¬
de om̃iũ scõꝵ p̃cedentiũ animas. & tñ abraham¬
ibi in requie erat. Et quidã diues cũ torqueretur
apud inferos: cũ uideret abrahã leuauit ocłos.
Non enĩ posset leuatis ocłis uidere. nͥ ille eẽt suꝑus
iste inferuis. Et qͥd ei respondit abrahã. cũ dicert
pat̃ abrahã mitte lazarum. ut intinguat digitũ
suũ. & stillet in linguã meã. qm̃ crucior in hacfłã¬

Expanded text:
nostras etiam illuc mittendo filium suum. etenim, fratres, pnostras etiam illuc mittendo filium suum. etenim, fratres, propter ista duo inferna missus est filius dei undique liberans; ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. propterea uox eius est in illo psalmo, non quoquam homine coniciente, sed apostolo exponente, ubi adominum nostrum, quia ideo ille peruenit usque ad infernum, ne nos remaneremus in inferno. Aliam etiam opinionem quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flam
Abbreviated transcription (Latin):
sio atq successio. ubi mutabilitas & inconstantia.
ubi timores. cupiditates. horrores. leticiȩ incertȩ.¬
& spes fragilis. caduca substantia. Puto quia omĩs
ista pars ñ potest cõparari illi celo de quo loq̃bat᷑
paulo ante. Si gͦ illi parti hȩc pars ñ cõparatur.
illa suꝑna ẽ. hȩc inferna. Et post mortẽ quo hinc.
nisi sit infernum inferuis. hoc inferno in qͦsumꝰ
in carne. & in ista mortalitate: Corpus enĩ mortu
tui. ut ñ mireris. quia infernũ dr. si mortuis a¬
bundet. Nonenĩ corpꝰ moriturũ ẽ. s corpus mor¬
tuum ẽ. Adhuc habet uitã utiq corpus nr̃m.
& tam̃ cõparatũ corpori illi qd̾ futurũ ẽ. qualia
st̃ angłoꝵ corꝑa. inuenitur corpus hois mortuũ.
quanius adhuc habens animã. S rursus ab hoc
inferno. id.ẽ. ab hac parte inferni. ẽ aliud inferiꝰ.
qͦ eunt mortu. unde uoluit ds eruere animas

Expanded text:
sio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia, sio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, cupiditates, horrores, laetitiae incertae, spes fragilis, caduca substantia, puto, quia omnis ista pars non potest comparari illi caelo, de quo loquebar paulo ante. si ergo illi parti haec pars non comparatur, illa superna est, haec inferna. et post mortem quo hinc, nisi sit infernum inferius hoc inferno, in quo sumus in carne et ista mortalitate? corpus enim mortuutui, ut non mireris quia infernum dicitur, si mortuis abundat. non enim ait: "corpus moriturum est" sed: corpus mortuum est. adhuc habet uitam utique corpus nostrum; et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia sunt angelorum corpora, inuenitur corpus hominis mortuum, quamuis adhuc habens animam. sed rursus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est aliud inferius, quo eunt mortui; unde uoluit deus eruere animas
Abbreviated transcription (Latin):
am ex inferno inferiori. Quid dicimꝰ fr̃s: hoc si
ñ uob̾ tanquã certus exposuero: ne succenseatis.
Homo sum enim. & quantũ conceditur de scͥptu-¬
ris scĩs tantũ audeo dicere. nichil ex me. Infernũ
nec ego exꝑtus sum adhuc nec uos. & fortasse alia
uia erit. s non ꝑ infernum erit. Incerta st̃ enĩ hȩc.
Uerũ quia dicit scͥptura cui contradici ñ potest.
eruisti animã meã ex inferno inferiori. intelligi¬
mus tanꝗͣ duo inferna eẽ. suꝑius et inferius. Nã
unde infernũ inferuis. nͥ quia ẽ infernũ suꝑiuis:
Aliud ñ diceretur infernũ. nisi in cõparatione il¬
lius suꝑioris partis. Uidet᷑ gͦ fr̃s eẽ habitatio q̃dã
cȩlestis angłoꝵ ibi uita ineffabiliũ gaudioꝵ. ibi ĩ¬
mortalitas & incorruptio. ibi omĩa scđm dĩ donũ
& grãm ꝑmanentia. Illa parsrerũ. suꝑna ẽ.Si gͦ
illa suꝑna ẽ. hȩc t̾rena. ubi caro & sanguis. ubi cor¬
ruptibilis. ubi natiuitas & mortalitas. ubi deces¬

Expanded text:
am ex inferno inferiori. Quid dicimus, fratres, hoc si non vobis tanquam certus exposuero nes uccenseatis; homo sum enim, et quantum conceditur de Scripturis sanctis, tantum audeo dicere, nihil ex me: infernum nec ego expertus sum adhuc, nec vos, et fortassis alia via erit et non per infernum erit, incerta sunt haec. Verum quia dicit Scriptura cui contradici non potest: Eruisti animam meam ex inferno inferiori, intelligimus tanquam duo inferna esse, superius et inferius. Nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius? aliud non diceretur infernum nisi in comparatione illius caelestis angelorum: ibi gloria ineffabilium gaudiorum, ibi immortalitas et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam permanentia. illa pars rerum superna est. si ergo illa superna est, haec terrena, ubi caro et sanguis, ubi corruptibilitas, ubi natiuitas et mortalitas, ubi deces
Abbreviated transcription (Latin):
da st̃. Unde enĩ gaudemꝰ. si de his ñ gaudemus:
Aut q̃ sunt alia gaudia nr̃a. nisi ista: S qͥa ab un¬
dant tribulationes. & tẽptationes. & dissensioẽs.
s scismata. & cȩtera mala sine quib ñ potest ẽẽ
scłm hoc donec transeat iniquitas. exultatio illa ñ
nos faciat securos. s ita iocundet᷑ cor nr̃m ut time¬
at nom̃ dñi. nec ahunde iocundetur. aliunde feri¬
atur. Securitatẽ ñ expectetis in ꝑegrinatione.
Quando illam hio uoluerimꝰ uiscũ erit corꝑis.
ñ securitas hominis. Iocundet᷑ cor meũ. ut tune¬

Expanded text:
da sunt. Unde enim gaudemus, si de his non gaudemus? da sunt. Unde enim gaudemus, si de his non gaudemus? aut quae sunt alia gaudia nostra, nisi ista? Sed quia abundant et tribulationes, et tentationes, et dissensiones, et schismata, et caetera mala, sine quibus non potest esse saeculum hoc, donec transeat iniquitas; exsultatio illa non nos faciat securos, sed ita jucundetur cor nostrum, ut timeat nomen Domini, ne aliunde jucundetur, aliunde feriatur. Securitatem non exspectetis in peregrinatione: quando illam hic voluerimus, viscum erit corporis, non securitas hominis. «Jucundetur cor meum, ut time
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ asꝑgat. & timorẽ incutiat. ut de dulcedi¬
ne iocunditatis. ꝑducat nos ad sedẽ securitatis.
dando timorem ñ nos faciat male exultare. et
recedẽ de uia. Id̾o sic dicit psalmꝰ. Seruite dño in-
timore & exultate ei eũ tremore. Sic & apłs paulꝰ
dicit. Cũ timore & tremore urãm ipsoꝵ salutẽ oꝑa¬
mini. Ds̃ enim ẽ qͥ oꝑatur in uob̃̾. Quicqͥd gͦ ꝓspe¬
rum uenit fr̃s. magis metuendũ ẽ. Quȩ putatis
ꝓsꝑa: magis temptationes st̃. Uenit enim hereditas.
uenit copia rerum. abundat circũ fluentia nescio
cuiꝰ felicitatis. tẽptationes st̃ istȩ. Cauete ne uos ista
tuã quȩ fuit in parte donati. si forte erediderun
filii tui qͥ fuerunt pagani. si forte lucratus es
amicũ tuũ qͥ te uolebat seducere ad theatrũ & tu
duxisti eũ ad eccłam. si forte contradictor nescio
uersum te. s clamat decũ aduersus malũ. ista iocun¬

Expanded text:
ditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcediditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad sedem securitatis. Dando timorem, non nos faciat male exultare, et recedere de via. Ideo dicit in psalmo: Servite Domino in timore, et exultate ei cum tremore . Sic tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Quidquid ergo prosperum venit, fratres, magis metuendum est: quae putatis prospera, magis tentationes sunt. Venit haereditas, venit copia rerum, abundat circumfluentia nescio cujus felicitatis: tentationes sunt istae; cavete ne vos ista tuam quae fuit in parte Donati; si forte crediderunt filii tui qui fuerunt pagani; si forte lucratus es amicum tuum qui te volebat seducere ad theatra, et tu eum duxisti ad ecclesiam; si forte contradictor nescio versus te, sed clamat tecum adversus malum: ista jucun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ut dimittat. s usq in finẽ deducat. Quomͦ de¬
ducit: Semꝑ monendo. semꝑ tͥ dando manũ
suã. Et brachiũ dñi cui reuelatũ ẽ: Dando enĩ
xp̃m suũ. dat manũ suã. Dando manũ suã. xpm
suũ dat. Ad iuã ducit ꝑducendo ad xp̃m suum.
ritas. Deduc me gͦ dñe in uia tua. et ambulabo
in ueritate tua. In illo qui ait. Ego sũ uia. et ueri¬
tas & uita. Nam qui in uia et ueritate deducis. qͦ
nͥ ad uitã ꝑducis: Deducis gͦ in illo & ad illũ. De¬
duc me dĩe inuia tua. & ambulabo in ueritate
tua. Iocundetur cor meũ. ut timeat nom̃ tuum.
Ergo timor in iocunditate ẽ. Et qͦmodo iocundi¬
tas si timor: Nonne timor amarus solet ẽẽ: Erit¬
gͣ aliqͣdo iocunditas sine timore. mͦ iocunditas
cũ timore. Nondũ enĩ plena securitas ẽ. nec ꝑfec¬
ta iocunditas. Si nulla iocunditas deficimus.
Si plena securitas: male exultamꝰ. Ergo et iocun

Expanded text:
ut non dimittat, sed usque in finem deducat. Quomodo deut non dimittat, sed usque in finem deducat. Quomodo deducit? Semper monendo, semper dando tibi manum suam. Et brachium Domini cui revelatum est ? Dando enim Christum suum, dat manum suam; dando manum suam, Christum suum dat. Ad viam ducit, perducendo ad Christum suum; ritas. «Deduc me» ergo, «Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua:» in illo utique qui ait, «Ego sum via, et veritas, et vita.» Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad illum. «Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua.» 16. «Jucundetur cor meum, ut timeat nomen tuum.» Ergo timor in jucunditate est. Et quomodo jucunditas, si timor? Nonne timor amarus solet esse? Erit aliquando jucunditas sine timore, modo jucunditas cum timore: nondum est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficimus; si plena se
Abbreviated transcription (Latin):
tria: Patria cȩlestis ẽ patͥa iherłm ẽ. Quisquis
inde quis ñ ẽ. ad istam gentẽ ñ ꝑtinet. Quisquis
autẽ inde quis ẽ. in una gente dĩ ẽ. Et hec gens
ab oriente moccidente. ab aquilone & mari di¬
stenditur ꝑ quatuor partes totiꝰ orbis. Hoc d̾s
dicit. Ab oriente & occidente. & ab aquilone et
mari date głam dõ. Hoc p̃dixit. hoc impleuit
qͥsolus ẽ magnꝰ. Desinat gͦ hoc dicere contra so¬
lum magnũ. qͥ noluit eẽ paruus. qͥa ñ possunt
& corpus de illo. Ego sum uia. ueritas & uita. De¬
duc me dñe in uia tua. In qua uia: Et ambula-¬
bo in ueritate tua. Aliud ẽ ut ducat ad uiam.
aliud ut deducat in uia. Uide hominẽ ubiꝙ
ipsa uia ne cadant. Certe iã ambulant in uiam.
Deduc me dñe in uia tua. Certe iã in iua tua sũ
dedue me ibi. s ambulabo in ueritate tua. Te
deducente ñ errabo. si dimiseris errabo. Ora gͦ

Expanded text:
tria? Patria coelestis est, patria Jerusalem est: qui quis tria? Patria coelestis est, patria Jerusalem est: qui quis inde civis non est, ad istam gentem non pertinet; quisquis autem inde civis est, in una gente Dei est. Et haec gens ab oriente in occidentem, ab aquilone et mari distenditur per quatuor partes totius orbis. Hoc Deus dicit: Ab oriente et occidente, ab aquilone et mari date gloriam Deo. Hoc praedixit, hoc implevit, qui solus est magnus. Desinat ergo hoc dicere contra solum magnum, qui noluit esse parvus: quia non possunt et corpus de illo. «Ego sum via, et veritas, et vita» . «Deduc me, Domine, in via tua.» In qua via? «Et ambulabo in veritate tua.» Aliud est, ut ducat ad viam; aliud, ut deducat in via. Vide hominem ubique ipsa via, ne cadant. Certe jam ambulant in via. «Deduc me, Domine, in via tua:» certe jam in via tua sum, deduc me ibi. «Et ambulabo in veritate tua:» te deducente, non errabo; si dimiseris, errabo. Ora ergo
Abbreviated transcription (Latin):
pedemptam sanguine suo: Quã autẽ faciat iniu¬
riam uidete fr̃s. Scͥptura dicit. In lata gente glła
regis in diinutiõe ppłi contritio pͥncipis. Eigo
hanc iniuriam facis xp̃o ut dicas ppłm eiꝰ ad istã
eriguitatẽ diminutũ: Ião natus es do xp̃ianũ
te portare asseris: Ut de corde ꝑ didisti. in lata
gente gła regis. Agnosce regẽ tuũ. da illi głam.
Ca illi latã gentẽ. Quã latã gentẽ dabo inqus:
Noli ex tuo corde dare & recte dabis. Unde dom
quies : Ecce hinc da. Oñs gentes qͦt qͦt fecist ueni¬
ent & ad orabunt coram te dñe. Dic hoc. confitere
hoc . & dedisti latã gentẽ. qͥa om̃s gentes in uno:
ipsa ẽ unitas. Quomͦ enĩ eccła et eccłȩ. illȩ eccłȩ.
quȩ eccła sic illa gens. quȩ gentes. Antea gentes.
multȩ gentes. mͦ una gens. Quare una gens: Qͥa
una fides. qͥa una spes. quia una caritas. qͥa una
expectatio. Postremo quare ñ una gens. si una pa¬

Expanded text:
redemptam sanguine suo! Quam autem faciat injuriam videte, fratres. Scriptura dicit: «In lata gente gloria regis; in diminutione populi contritio principis» . Ergo hanc injuriam facis Christo, ut dicas populum ejus ad istam exiguitatem diminutum. Ideo natus es, ideo christianum  in fronte portare asseris, et de corde perdidisti? «In lata gente gloria regis:» agnosce regem tuum; da illi gloriam, da illi latam gentem. Quam latam gentem dabo, inquis? Noli ex tuo corde dare, et recte dabis. Unde do, inquies? Ecce hinc da: «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Dic hoc, confitere hoc, et dedisti latam gentem: quia omnes gentes in uno una; ipsa est unitas. Quomodo enim Ecclesia et Ecclesiae, illae Ecclesiae, quae Ecclesia; sic illa gens quae gentes: antea gentes, multae gentes; modo una gens. Quare una gens? Quia una fides, quia una spes, quia una charitas, quia una exspectatio. Postremo quare non una gens, si una pa
Abbreviated transcription (Latin):
ri uisio. Ubi unius ñ separat᷑ natura & substantia.
uisio separari ñ potest. Nã ut noueritis illuc debe¬
re p̃parari cor ad uidendã diuinitatẽ patͥs & filii.
de uideri possit mundamꝰ ipse dñs alio loco dicit.
Qui audit mandata mea & seruat ea. ille ẽ qͥ dili¬
git me. Qui autẽ diligit me. diliget᷑ a patre meo.

Expanded text:
visio: ubi non separatur natura et substantia, visio separari non potest. Nam ut noveritis illuc debere praeparari cor ad videndam divinitatem Patris et Filiide videri possit mundamus; ipse Dominus alio loco dicit: «Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: qui autem d
Abbreviated transcription (Latin):
nim illi ibunt ad uisionem patris. & ñ ibi uidebt̃
ꝙ filiũ: Si ñ eẽt & filius in patris sui uisione. non
diceret ipse filius discipłis suis. quia filius in pa¬
tre est. & pat̃ in filio. Dicunt illi discipłi. Ostende
nob patrẽ. & sufficit nob̃. Ait illis. ẽanto tẽpore
uob̾cũ sum. ꝙ ñ me nostis: Philippe: qui meuidit.
uidit spatrẽ. Uidetis quia in uisione patris. & filii
uisio ẽ. & inuisione filii & patris uisio ẽ. Id̾o conse

Expanded text:
nim illi ibunt ad visionem Patris, et non ibi videbunt et Filium. Si non esset et Filius in Patris sui visione, non diceret ipse Filius discipulis suis quia Filius in Patre est, et Pater in Filio. Dicunt illi discipuli: «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Ait illis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me nostis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Videtis quia in visione Patris, et Filii visio est; et in visi