comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exitus quorum est una sententia Cum haec ita se habeãt
Quid uolunt misere muliercala oneratȩ peccatis quae cir
cumferuntur omni uento doctrina Semper discentes & nũ¬
qm̃ ad scientiam ueritats peruenientes & caeteri muliercu¬
latum socũ piurientes aurib & ignorantes quid audiant
quid loquantur qui uetustissimum cenum quasi nouam
luscipiunt temperaturam quat in deum est quam nos libẽt
amplectimur ita duntaxat ut agamus semper gratias lat¬
gitori sciamusq nos nihil esse nisi quod donauit in nobis
ipẽq seruauerit dicente apostõ. non est uolentis neq cũrẽtis
sed miserantis dei : uelle & curre̾ inrum est sed ipm̃ meum
sine dei semper auxilio non eru mrum. Dicit enim ide apłs
tor in euuangelio. Pater ncus nsq modo operatut & ego opor
Semper largitur semperq donaturus est. non mihi sufficut
qued semeł dedit nisi semper dederit Peco ut accipiam & cũ

Expanded text:
exitus, quorum est una sententia. Cum haec se ita habeant, exitus, quorum est una sententia. Cum haec se ita habeant, quid ucumferuntur omni vento doctrinae, semper discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes: et caeteri muliercularum socii, prurientes auribus, et ignorantes quid audiant et quid loquantur; qui vetustissimum coenum quasi novam suscipiunt temperaturam; qui amplectimur, ita dumtaxat, ut agamus semper gratias largitori sciamusque nos nihil esse, nisi, quod donauit, in nobis ipse seruauerit dicente apostolo: non est uolentis neque currentis sed miserentis dei. uelle et currere meum est, sed ipsum meum sine dei auxilio non erit meum. dicit enim idem apostolus: tor in Evangelio: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Semper largitor, semperque donator est. Non mihi sufficit, quod semel donavit, nisi semper donaverit. Peto, ut accipiam: et cum
Abbreviated transcription (Latin):
patis testimonia feterat hoc in sancti pamphili martitis no¬
mine ut librum primum sec librorum defensionis orige¬
nis eusebii cesatiensis quem fuisse arianum uemo nesciat
unum pamphili praenotaret quo scilicet egregia illa qͣ tuor
periarthon origenis uolumina latinis infunderet auribus
Uis adhuc & alium nosse trroris tui principem. Doetina
tua origenis rumusculus est in eo enim psalmo ubi scriptũ
est ut de cacteris taceam insuper & usq ad noctem erudictũt
me unes mei: asserit uirum sanctum de quorum udelicet
numero tu es cum ad uirtutum uenerit sumitatem ne in no¬
cte quidem ea pati. quae hom inum sunt nec cogitationeui¬
tiorum aliqua titillari. nec erubescas de sotietate talium te
nuens eos quorum blasphemiis uigris.Iouiniani secunda
questio tui ingenui disciplina est. Quicquid illi tesponsĩ est
tibi responsum creditur nec fieri pouest ut diuersus sit totum

Expanded text:
patis testimonia. fecerat hoc et in sancti Pamphili martyris nopatis testimonia. fecerat hoc et in sancti Pamphili martyris nomine, ut librum primum sex librorum defensionis Origenis Eusebii Caesariensis, quem fuisse Arrianum nemo qui nesciat, unum \'Pamphili\' praenotaret, quo scilicet egregia illa quattuor Origenis negl agxcov uoluminaLatinis infunderet auribus. uis adhuc et alium nosse erroris : tui principem? doctrina tua Origenis ramusculus est. in eo enim psalmo, ubi scriptum est — ut de ceteris taceam —: insuper et usque ad noctem erudierunt me renes mei, adserit uirum sanctum, de quorum uidelicet et tu numero es, cum ad uirtutum uenerit summitatem, ne in nocte quidem ea pati, quae hominum sunt, nec cogitatione uitiorum aliqua titillari. nec erubescas de societate talium rennuens eorum nomina., quorum blasphemiis iungeris. Iouiniani secunda quaestio tui ingenii disciplina est. quicquid illi responsum est, tibi responsum credito. nec fieri potest, ut diuersus sit eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tamur & regamur auxilio sed ad libetum referant arbitri¬
um & ad praecepta legis ponentes ullud ysaiat legem en
in aduitorium dedit ddeus ut in todem refetende sint grãẽ
quod tales nos conodiderit qui in ncõ arbitrio possimus
etiam eligere bona & uitare mala & non in telligunt digr¬
posse explicare sermone qued libtum seatum pythagorti
hominis absq xpõ atq ethniti immurato nomine diati mã¬
tiris & Romatiae ecclesiae epi ptartiotauit in quo uiata
dogna pythagoritum qui hominem ex aequant deo Et de
eius dicunt esse substanta. multa deperfectione ditut
ut qui uolumen philosophi nescuint sub martiris nomiẽ
bibant de aurco calic habilonis Deniq in ipõ uolumine
nulla prophetarum nulla patriarchatum nulla apłorum
nulla christi fi mentio ut epm̃ & mrem sine christi fidi fu¬
isse contendat Unde & nos plurima contra ecclesiam usur¬

Expanded text:
itamur et regamur auxilio, sed ad liberum referant arbitriitamur et regamur auxilio, sed ad liberum referant arbitrium, et ad praecepta legis: » ponentes illud Isaïae, Legem enim in adjutorium dedit eis Deus ; ut in eo Deo referendae sint gratiae, quod tales nos condiderit, qui nostro arbitrio possimus et eligere bona et vitare mala. Et non intelligunt ino explicare sermone, quod librum Sexti Pythagorei, hominis absque Christo atque ethnici, inmutato nomine Xysti, martyris et Romanae ecclesiae episcopi, praenotauit ? in quo iuxta dogma Pythagoricum, qui hominem exaequant deo et de eius dicunt esse substantia, multa de perfectione dicuntur, ut, qui uolumen philosophi nesciunt, sub martyris nomine bibant de aureo calice Babylonis. denique in ipso uolumine nulla prophetarum, nulla patriarcharum, nulla apostolorum, nulla Christi fit mentio, ut episcopum et martyrem sine Christi fide fuisse contendat. unde et uos plurima contra ecclesiam usur
Abbreviated transcription (Latin):
folites quosq fetentibus pollueret aquis luciliȩ opib ad¬
uitus est in hyspania Agape elpiduim mulier uiscattũ
caecam duxcit in foueamꝰ Successoremq suum priscillia¬
num huĩt Toto astrius ingrm̃ studiosissimum & ex ma¬
go epm̃ tui iuncta est gallia non gente sed nomine ger¬
mana huc illucq turrentem alteruis & uicinae hereseos re¬
liquit heredem. nunc quoq mĩsterium iniquitatis operato
duplex utrunq supplantat ut illud ptopheticum cogamur
assummẽ Clamauit petdix congregauitq non peperit. fati¬
ens diuitias suas non cum uiditio In dimiduo dietũ dere¬
linquent eum & in nouissimo fuo erit insipiens Illud uõ
quod ad decipiendos quosq postea huic sententiat io aptart
non absq dei gratia cum prima legentes fconte decipiat in¬
trospectum & diligentissime uentilatum decipere nõ põt
Ita enim dei gram̃ ponunt ut non per singula opeta tuis u¬

Expanded text:
felices quosque fetentibus pollueret aquis, Lucillae opibus adfelices quosque fetentibus pollueret aquis, Lucillae opibus adiutus est. in Hispania Agape Elpidium, mulier uirum, caecum caeca duxit in foueam successoremque sui Priscillianum habuit Zoroastris magi studiosissimum et ex mago episcopum, cui iuncta Galla non gente sed nomine germanam huc illucque currentem alterius et uicinae hereseos reliquit heredem. nunc quoque mysterium iniquitatis operatur; duplex sexus utrumque supplantat, ut illud propheticum cogamur adsumere: clamauit perdix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. in dimidio dierum derelinquent eum et nouissimum eius erit insipiens. Illud uquod ad decipiendos homines quosque postea huic sententiae coaptarunt, « Non absque Dei gratia, » cum prima legentes fronte decipiat, introspectum et diligentissime ventilatum, decipere non potest. « Ita » enim « Dei gratiam » ponunt, « ut non per singula opera ejus n
Abbreviated transcription (Latin):
serunt se per arbitru libertatem nequaqm̃ ultra necessari¬
um hr̃e deum. & ignotant scriptum quid habes quod nõ
accepisti: Si autemꝰ accepisti. quid gloriaris quasi nõ ac&¬
peris : Nagnas deo agunt gratias qui arbitrii libertati te
belles uixta ezechiel. Linuint parietem absq tẽperamc̃te
qui superueniente ueritatis plitiua dissipatur Simon
magus heresim condidit helenat meretricis ad intus auxi¬
lio Nicolaus anthiothenus omnuim immundiciatũ re¬
pertor choros duoit focmincos : Martion romam pramisit
mulierem quae deceptorum sibi animos praepararet Appel¬
los phylomenẽ suatum comitem habuit doctrinarũ. Mo¬
tanus immundi spiritus praedicator multas eclesias per
priscam & maximillam nobiles & opulentas foeminas pri¬
mum auro torrupit: dehinc haeresi polluit Dimutam ue¬
tera ad iiciniora transcendam Arius ut orbem caperet
sororem principis ante decepit Donatus per affricam ut in¬

Expanded text:
serunt se per arbitrii libertatem nequaquam ultra necessariserunt se per arbitrii libertatem nequaquam ultra necessarium habere deum et ignorant scriptum: quid habes, quod non accepisti? s i autem a ccepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? magnas deo agit uxta Hiezechihel liniunt parietem absque temperamento, qui superueniente ueritatis pluuia dissipatur ? Simon Magus heresin condidit Helenae meretricis adiutus auxilio. Nicolaus Antiochenus, omnium inmunditiarum repertor, choros duxit femineos. Marcion Romam praemisit mulierem, quae deceptarum sibi animos praepararet. Apelles Philumenen suarum comitem habuit doctrinarum. Montanus, inmundi spiritus praedicator, multas ecclesias per Priscam et Maximillam, nobiles et opulentas feminas, primum auro corrupit, dein heresi polluit. dimittam uetera, ad uiciniora transcendam. Arrius, ut orbem caperet, sororem principis ante decepit. Donatus, per Africam ut in
Abbreviated transcription (Latin):
gent tollantur & ieuinia omnisq continentia Quid eĩ
fihi necesse est laborare ut accipiam per industuia qđ
semel factum meat est potestatis. hoc quad dico nõ est me¬
& totiu̾s ductor exercitus & contra apłm uas perditionis
per soloecismorum & non ut sui iactitant silogismor
spineta decurtens sic philosophatur & disputat Si nibt
ago absq auxilio dei & per singula opera illius est omne
frustraq dedit arhitrii potestatem quam implere nõ poslũ
nisi me ipse sempet aduiuerit Destruitur enim uoluntas
quat alteruis ope indiget Sed liberum dedit arbititũ deuo
quod aliter liberum non erit nisi fecero quod uoluero. at
ꝑ hoc aut utor semel potestate quat mihi data est ut libe¬
rum seruetur arbitrium aut st alteruis ope indigeo libertas
in me atbitru destruetur Qui haec dicit quã non excedit
blasphemiam: quae haereticõrum uenena non fuperat AC¬

Expanded text:
get. tollantur et ieiunia omnisque continentia. quid enim get. tollantur et ieiunia omnisque continentia. quid enim mihi necesse est laborare, ut accipiam per industriam, quod semel meae factum est potestatis? hoc, quod dico, non est me totius ductor exercitus et contra apostolum uas perditionis, per soloecismorum et non — ut sui iactitant — syllogismorum spineta decurrens sic philosophatur et disputat: \'si nihil ago absque dei auxilio et per singula opera illius est omne, frustraque dedit arbitrii potestatem, quod inplere non possum, nisi ipse me semper adiuuerit. destruitur enim uoluntas, quae alterius ope indiget. sed liberum dedit arbitrium deus, quod aliter liberum non erit, nisi fecero, quod uoluero. ac per hoc aut utor semel potestatem, quae mihi data est, ut liberum seruetur arbitrium, aut, si alterius ope indigeo, libertas in me arbitrii destruitur\'. Qui haec dicit, quam non excedit blasphemiam? quae hereticorum uenena non superat? ad
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus conceptus sum & in delictis concepit me mr̃ mea
Et in alio psalmo. non iustificabitur in conspectu tuo dis
iuuens quod testimonium fub nomine ptĩs noua argum̃¬
tatione deludunt. Aiunt enim ad comparationem der
nulli esse perfectum quasi scriptura hoc dixerit. neq enĩ
ait non iustificabitur ad compatationem tui nomis ois
tuuens. sed non uistificabitur in ꝯspectu tuo oĩs uiuens
tantum dei gratia est quod non proprie ꝯdidit uoluntatis
& libeco athitrio contenti sumus nec ultra etus indigems
autilio: ne si indiguerimus liberum frangatur arbitriũ
Ergo nequaqm̃ ultra orate debemus nec ilsius clemẽtiam
precib fectere ut accipiamus cottidic qued semel acceptũ
in nostta est potestate Istui smodi homines tollunt orõs
& pet liberum arbitrium non homines proprie uolunitatis
aed dei potentia factos esse iactant qui nulluuis ope indi¬

Expanded text:
uitatibus conceptus sum et in delictis concepit me mater mea uitatibus conceptus sum et in delictis concepit me mater mea et in alio psalmo: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. quod testimonium sub nonnne pietatis noua argumentatione deludunt. aiunt enim ad conparationem dei nullum esse perfectum, quasi scriptura hoc dixerit; neque enim ait: \'non iustificabitur ad conparationem tui omnis uiuens\', sed: non iustificabitur in conspectu tuo omnis u i uens. tantum dei est gratia, quod propriae nos condidit uoluntatis et libero arbitrio contenti sumus, nec ultra eius indigemus auxilio, ne, si indiguerimus, liberum frangatur arbitrium, ergo nequaquam ultra orare debemus nec illius clementiam precibus flectere, ut accipiamus cotidie, quod semel acceptum in nostra est potestate. istius modi homines tollunt orationem et per liberum arbitrium non homines propriae uoluntatis sed dei potentiae factos esse se iactant, qui nullius ope indi
Abbreviated transcription (Latin):
minem posse esse sine peccato si uelit. Qua ratione potest
esse quod uelit cum apłus asserat se quod cupiat implere
non posse Cumq ab eis queramus:qui sint illi quos absq
quod nũ qm̃ fuisse demonstrant. Dicente scriptura Dẽ
quod futurum est iam factum in ptiori tempore: neq nc̃
mihi necesse est ire per singulos sanctorum Et quasi in
cotpore pulchertimo neruis quosdam & maculas demon¬
Atare ꝗuod pleriq nrõtum simpliciter facuint cũ paticis
sententiolis scripturarum possint heretitorum & per eos
philosophorum argumenta conuincere Quid enim dic̃
uas electionis Concdusit omiã deus sitb petõ ut omnium
misercatur. Et in alio loco omnes enim peccauerunt & in¬
digent gloria dei Ecdesiastes quoq per quem se cecinit ipã
sapientia libere protestatur & dicit Non est homo uistus
hr̃e cot Et non est mundus a sorde. nec si unius dici suꝑ¬
super terram uita tius Unde & dauid dicit Etce in iniꝗ¬

Expanded text:
sse hominem sine peccato esse, si velit? Qua ratione potest sse hominem sine peccato esse, si velit? Qua ratione potest esse quod velit, cum Apostolus asserat, se quod cupiat implere non posse? cumque ab eis quaeramus, qui sint illi, quos absque quod numquam fuisse demonstrant dicente scriptura: omne, quod futurum est, iam factum est in priore tempore. neque nunc mihi necesse est ire per singulos sanctorum et quasi in corpore pulcherrimo naeuos quosdam et maculas demonstrare, quod plerique nostrorum simpliciter faciunt, cum paucis sententiolis scripturarum possint hereticorum et per eos philosophorum argumenta conuinci. quid enim dicit uas electionis ? conclusit deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur. et in alio loco: omnes enim peccauerunt et indigent gloria dei. Ecclesiastes quoque, per quem se cecinit ipsa sapientia, libere protestatur et dicit: non est homo iustus habere cor? et: non est mundus a sorde, nec si unius diei fuerit uita eius. unde et Dauid ecce enim in iniq
Abbreviated transcription (Latin):
dicett non audere quasi aliud sit absq peccato. aluid a¬
namariteiton & non graccum sermonem qui apud illos
compositus est duobus uerbis strmo latinus ei presserit
site absq peccato dicis & anamareton te ditere difiteris
Damna ergo eos qui te anamattiton praedicant Sed nõ
as. aliud ote cominemorãs & aliud celans constientia
nobisq alienis & indoctis loqueris per parabolas tuis at̃
misteria confiteris & hoc te uixta scripturam iactitas
Quia dictum est turbis in parabolis loquebatiir hiesus¬
Et ad discipulos in domo dicit Uobis datum est nosse mi¬
sterium regni dei. illis autem non est datum Sid ut di¬
tete coeperam exponam breuiter principum & sotiorum
tuonim nomina ut animadutrtas qualum Ssortio glo¬
legem in membris meis repugnatitem legi mentis meae
& ditentem me in captuutate Et uerum non enim qđ
uolo hoc ago sed quod nolo illud operor. Si quod nõ uult¬
illud operatur quomodo state potest hoc quod dicitur ho¬

Expanded text:
dicere non audere, quasi aliud sit \'absque peccato\' et aliud dvafidQtrftov et non Graecum sermonem, qui apud illos conpositus est, duobus uerbis sermo Latinus expresserit. si \'absque peccato\' dicis et dva/AdoT7vov te dicere diffiteris, damna ergo eos, qui ava/jdovrTov praedicant. sed nonas aliud ore commemorans et aliud celans conscientia, nobisque alienis et indoctis loqueris per parabolas, tuis autem mysteria confiteris et hoc iuxta scripturam te facere iactas, quia dictum est: turbis Iesus in parabolis loquebatur et ad discipulos in domo dicit: uobis datum est scire mysteria regni caelorum, illis autem non est datum. ted, ut dicere coeperam, exponam breuiter principum et sociorum tuorum nomina, ut animaduertas, qualium consortium glolegem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et ducentem me in captivitatem; et iterum, Non enim quod volo, hoc ago; sed quod nolo, id operor . Si quod non vult operatur, quomodo stare potest hoc quod dicitur, Po
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis assecendum est in quibus cottidie dtus loquitur.
credentibus Illudq perte sce atq illustris domus conciliabu¬
lum precor atq: commoneo ne per unum aut ut inultũ tres¬
homunculos suscipiant tantatum feces hereston att ut pa¬
rum dicam in famiam ut ubi ptimum iurtus & sanctitas
laudabat ibi praesumptionis dyabolice & sordidissimȩ so¬
tietats turpitudo uersetur. Sciantq qui huuistemodi hoĩb
opus suggerunt haereticorum multitudinem congregare Et
christi hostes facere & nutrire aduersarios euis frustraq a¬
luid litgua prartendere cũ manu aliud sentire ꝯprobenturr¬

Expanded text:
testimoniis adserendum est, in quibus cotidie credentibus loquitur testimoniis adserendum est, in quibus cotidie credentibus loquitur deus. illudque per te sanctae atque inlustris domus conciliabulum precor atqhomunculos suscipiant tantarum faeces haereseon, aut ut parum dicam, infamiam: ut ubi primum virtus et sanctitas laudabatur, ibi praesumptionis diabolicae et sordidissimae societatis turpitudo versetur. Sciantque qui hujuscemodi hominibus opes suggerunt, haereticorum multitudinem congregare, et Christi hostes facere, et enutrire adversarios ejus, frustraque aliud lingua praetendere, cum manu aliud sentire comprobetur
Abbreviated transcription (Latin):
surgeret Tu superbia ad astra sustolleris ut de te loquatur
hiesus uidebam sathanam quasi fulgur de calo cadẽtẽ
Qued autem in sccipturis sanctis iustiꝰ appellantur ut za
in pñti epistola hoc breuiter perstrinxisse sufficiat quod
uisti appellantur non quo uitio catuerint sed ex maiori
parte uirtutum Deniq & ⁊ acharias silentio condemnat᷑
loh suo sermone reprehenditur & iosaphat & iosias qui
usti absq dubio scripti sunt fecisse narrantur qua domiõ
displicerent quorum alter impio autilium tulit & corre¬
ꝑtus est a prophita Alter contra praeceptum domini ex ore
hiertini&e occurrit mechao regi acgipti & intrrstctus ẽ &
tamen iustus uterq appellatur De catteris non est huius tẽ¬
poris scribere neq enira a me librum sed epłam flagitasti
qui dictandus ex ocio est & omnes oppositiones corum
xpĩ auxilio destruendae quod nobis sanctarum scripturar

Expanded text:
surgeret; tu superbia ad astra sustolleris, ut de te loquatur surgeret; tu superbia ad astra sustolleris, ut de te loquatur Iesus: uidebam satanan quasi fulgur de caelo cadentem. Quod autem in scripturis sanctis iusti appellantur ut Zacin praesenti epistula hoc breuiter strinxisse sufficiat, quod iusti appellentur, non quod omni uitio careant, sed ex maiori parte uirtutum. denique et Zacharias silentio condemnatur et Iob suo sermone reprehenditur et Iosaphat et Iosias, qui iusti absque dubio scripdisplicerent. Quorum alter impio auxilium tulit , et correptus est a Propheta: alter contra praeceptum Domini ex ore Jeremiae, occurrit Nechao regi Aegyptio, et interfectus est , et tamen uterque justus appellatur. De caeteris non est hujus temporis scribere: neque enim qui dictandus ex otio est, et omnes oppositiones eorum Christi auxilio destruendae. quod nobis sanctarum scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus Cum haecita se habeant Prouoco aduitsartos
ut omẽs retro cartulas ex integro discutiant & si quid in
meo ingeniolo uicii reptehenderint proferant in medium
Aut enimbona erunt & contradicam eorum calumpnia.
aut enim teptehensibilia & confitebor errorem.malens t¬
mendare qmͣ perseuerare in prauitate sententiat. Et tu ergo
doctor egtrgie aut defende quod locutus ts & snãrum
tuarum accumina astrut doquio subsequenti neqnͣ̃do t
placuerit neges quod locutus e Aut si terte errasti quasi
homo libere confitere & discordantium inter se redde con¬
cordiam in mentem tibi ueniat Tunicam saluatoris nec
a militibus fusse consussam Fraitum inter se ternis uir¬
gia & rides atq letaris qual alii tuo alii xpĩ nomiẽ appel¬
Pentur Imitare lonam & dicito Si proptet me ista ẽ tem¬
pestas. tollite & mutite me id mari . Iue humilitate proie¬
ctus est in profundum ut in tpum domini gloriosius re¬

Expanded text:
hominibus. cum haec ita se habeant, prouoco aduersarios, hominibus. cum haec ita se habeant, prouoco aduersarios, ut omnes retro chartulas discutiant et, si quid in meo ingeniolo uitii reppererint, proferant in medium. aut enim bona erunt et contradicam eorum calumniae aut reprehensibilia et confitebor errorem malens emendare quam perseuerare in prauitate sententiae. et tu ergo, doctor egregie, aut defende, quod locutus es, et sententiarum tuarum acumina adstrue eloquio subsequenti, ne, quando tibi placuerit, neges, quod locutus es, aut, si certe errasti quasi homo, libere confitere et discordantium inter se redde concordiam. in mentem tibi ueniat tunicam saluatoris nec a militibus fuisse conscissam. fratrum inter se cernis iurgia et rides atque laetaris, quod alii tuo nomine, alii Christi appellentur. imitare Ionam et dicito: si propter me est ista tempestas, tollite me et mittite me in mare. ille humilitate proiectus est in profundum, ut in typum domini gloriosius
Abbreviated transcription (Latin):
lieribus & scuint se peccare non posse quia semꝑ docetis
semper negatis & audire meremini illud prophetica Gła
illis in partubus & pturitionibus da illis domint. Quid
dabis illis: Uuluam sterilem & ulera atentia feruet anims
non possum uerba cohibere. Epistolatis angustia nõ patitt
longi operis magnitudinem. nullius in hoc opusculo tio¬
menꝰ tangiur aduersum ingrm̃ peruetsi dogniatis locuti fu¬
mus qui si iratus fuerit atq tescuipserit suo quasi mus pro¬
detur iuditio ampliota in uero certamine ialneta acceptur
Multi anni sunt qued ab adolescentia usq ad hant aetatẽ
diuersa sctipsi opuscula semperq hiĩ studium audientib
loqui quod publite in eclesia didiceram: Nec philosophor
argumenta scctati sed apostolorum simplicitati aquiescere
sciens illud scriptum. Petdam sapientiam sapientum & pru¬
dentum prudentiam reptobabo Et fatuum dei sapientius ẽ

Expanded text:
lieribus et sciunt se peccare non posse, quia semper docetis, lieribus et sciunt se peccare non posse, quia semper docetis, semper negatis, et audire meremini illud propheticum: gloria illis in partubus et parturitionibus. da illis, domine. quid dabis illis? uuluam sterilem et ubera arentia. feruet animus, non possum uerba cohibere. epistolaris angustia non patitur longi operis magnitudinem. nullius in hoc opusculo nomen proprie tangitur; aduersus magistrum peruersi dogmatis locuti sumus. qui iratus fuerit atque rescripserit, suo quasi mus prodetur indicio ampliora in uero certamine uulnera suscepturus. Multi anni sunt, quod ab adulescentia usque ad hanc aeta-, tem diuersa scripsi opuscula, semperque habui studium audientibus loqui, quod publice in ecclesia didiceram, nec philosophorum argumenta sectari sed apostolorum simplicitati adquiescere sciens illud scriptum: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo et: fatuum dei sapientius est
Abbreviated transcription (Latin):
dixeritis in eo uintrmnus quod omnes cognoscent ecclesia
quid sentiatis Sententias uestras prodidisse superasse est
Patet prima fronte. blasphemia non necesse habet conuinci
quod statim prima fronte blasphemum est Minamint nobꝰ
responsionem quam uitare nullus potest nisi qui om̃mo
non sccibit unde nostis quiͥ dicturi sumus ut tesponsio
paretis Forsitan nostra dicemus & frustra ingenii nostri
acuetis stilum Eunomiani atiani macedonian nomĩb
separati impietate cõtordes nullum nobis labotem faciunt lo¬
quuntur enim quod sentunt Sola haeresis hacc est quae pub¬
lice etubescit loqui quod secccto doceit non metuit. ig̃roR
silentia profert rabies discipulotum quod audieruntꝰ in
quod dixerint teferatur ad glouiam ingtõtum. si displicu¬
erint culpa sit discipuli uimꝰ ingrĩ. Ideo cteuit ura ħaere¬
sis & decepistis plurimos maximeq eos qui adhetent mu¬

Expanded text:
dixeritis, in eo uincemus, quod omnes cognoscent ecclesiae, dixeritis, in eo uincemus, quod omnes cognoscent ecclesiae, quid sentiatis. sententias uestras prodidisse superasse est. patet prima fronte blasphemia. non necesse habet conuinci, quod sua statim professione blasphemum est. minamini nobis responsionem, quam uitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. unde nostis, quid dicturi simus, ut responsionem paretis? forsitan uestra dicemus et frustra ingenii uestri acuitis stilum. Eunomiani, Arriani et Macedoniani nominibus separati, inpietate concordes nullum nobis laborem faciunt; loquuntur enim, quod sentiunt. sola haec heresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit. magistrorum silentia profert rabies discipulorum. quod audierunt in quod dixerunt, referatur ad gloriam magistrorum, si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. ideo creuit uestra heresis et decepistis plurimos maximeque eos, qui adhaerent mu
Abbreviated transcription (Latin):
queas appiohait. Audi etdesiasticam simplicitatẽ suie tui¬
stititatem aut imperitiam ut uobis uidetur loquete quod
ceedio Publice predica quod secrete discipulis laruetis. Quid
ltqueris. Aliud audunt cubiculotũ tuorum setreta. altud
nuotum populi Etenim uulgus indoctum non potest archa¬
norum tuorum onera susteitare nic capere solidum cibum
quod infantiae lacte contentum est necdum scripoi &
comminatis mihi tescriptorum tuorum fulmina ut scilitet h
timore petterritus non audeam ora teserare & non animad¬
uertis idcrco nos scribete ut nͥos respondere cogamini & aꝑte
aliquando dicere quod pro tempore personis & locis uel loꝗ¬
mini uel tacetis nolo uobis literum esse negare. qued semel
scripseritis Ecdesiae uictoria est uos aperie dicere qđ sentite¬
Aut enim idem responsuri estis quod & nos loquimut & neq̃ꝗ
eritis aduersarii sed amiti aut si contratia nostro dogmati

Expanded text:
queas adprobare? audi ecclesiasticam simplicitatem siue ruqueas adprobare? audi ecclesiasticam simplicitatem siue rusticitatem aut inperitiam, ut uobis uidetur. loquere, quod credis; publice pris loqueris? Aliud audiunt cubiculorum tuorum secreta, aliud rostrorum populi: etenim vulgus indoctum non potest arcanorum tuorum onera sustentare, nec capere solidum cibum, quod infantiae lacte contentum est. Necdum scripsi, et comminaris mihi rescriptorum tuorum fulmina; ut scilicet hoc timore perterritus non audeam ora reserare: et non animadvertis, idcirco nos scribere, ut vos respondere cogamini, et aperte aliquando dicere, quod pro tempore, personis, et locis, vel loquimini, vel tacetis. Nolo vobis liberum esse negare quod semel scripseritis. Ecaut enim idem responsuri estis, quod et nos loquimur, et nequaquam eritis aduersarii sed amici, aut, si contraria nostro dogmati
Abbreviated transcription (Latin):
non ius facere post tergum titu. ptoicis. & nouus apłus or¬
bi terrarum facienda & non fatuenda decernis. Sed nõ est
ita ut loqueris. aliud in tua mente uersatur Quando enim
te dicis pectatorem & posse hominem esse sine peccato si uelit
illud uis intelligi te quidem sanctum esse & omni caitteᷤ
peccato. std pet humuitatem nomen peccati assumere ut alios
potuis laudes & tibi deixahas Illud quo argumentũ uem̃
ferte quis possit Dicitis eiuim uerbis his asuid est esse asi¬
ud esse posse Esse non est in nostra potestate Esse autem por¬
se generaliter diti quod licet alius non fuerit tamen possit
esse quia esse uolurrit Rogo quȩ est ista argumentatio Pos¬
st esse quod non fuit Posse fieri quod nullum fecisse testeis
id cuilibet tribuere quem an futurus sit ignores & datene¬
scio cui quod in patriarchis prophetis & apostolis fusse ne¬

Expanded text:
non uis facere, post tergum tuum proicis et nouus apostolus ornon uis facere, post tergum tuum proicis et nouus apostolus orbi terrarum facienda et non facienda decernis. sed non est ita, ut loqueris; aliud in tua mente uersatur. quando enim te dicis peccatorem et posse hominem sine peccato esse, si uelit, illud uis intellegi, te quidem sanctum esse et omni carere peccato, sed per humilitatem peccati nomen adsumere, ut alios potius laudes et tibi detrahas. Illud quoque argumentum uestrum ferre quis possit? dicitis his uerbis: \'aliud est esse, aliud esse posse\'. esse non est in nostra positum potestate, esse autem posse generaliter dici, quod, licet alius non fuerit, tamen possit esse, qui esse uoluerit. rogo, quae est ista argumentatio: posse esse, quod numquam fuit, posse fieri, quod nullum fecisse testeris, id cuilibet tribuere, qui an futurus sit ignores, et dare nescio cui, quod in patriarchis, prophetis et apostolis fuisse ne
Abbreviated transcription (Latin):
Uigilatt & orate ne intretis in temptationem Spiritus ꝗdem¬
rantium auribus ingeris tios liberum arbitrum condemnate
Damnetur ille qui ilamnat Caeterum nos in eo differimus
abrutis animalibus quod liberi arhitrii conditi sumus. Sed
ipm̃ liberum arbitrium ut diximus dei nutritur auxilio il¬
liusq per singula ope indiget: quod uos non uultis ut ꝗ seł
liberam uoluntatem & non statim ex libero facit drum qui
hominibus iustitiam iactitas & pectatotem te esse confiteris
Responde mihi uelis aut uolis catert pricato Si uis quare iux¬
ta sententiam tuam non imples quod desideras. Si aũt non
uis contemptorem praeceptotum dei te esse demonstras. Si
contemptor es utiq & petor̃. Si peccator: audi tibi scripturã
loquẽtem Peccatori dixit deus. Quate tu tnartas uistitias
meas & assumis testamentum inẽum peros tuum. Tu odisti
disciplinam & proiecisti uetba mea tettorsum Uerha dei dũ

Expanded text:
uigilate et orate, ne intretis in temptationem. spiritus uigilate et orate, ne intretis in temptationem. spiritus rantium auribus ingeris, nos liberum arbitrium condemnare. Damnetur ille qui damnat. Caeterum nos ex eo differimus a brutis animalibus, quod liberi arbitrii conditi sumus: sed ipsum liberum, ut diximus, arbitrium Dei nititur auxilio, illiusque per sliberam voluntatem, et non statim ex libero arbitrio homo fhominibus juresponde mihi, uelis an nolis carere peccato. si uis, quare iuxta sententiam tuam non inples, quod desideras? sin autem non uis, contemptorem te praeceptorum dei esse demonstras. si contemptor es, utique et peccator. si peccator, audi tibi scripturam loquentem: peccatori dixit deus: quare tu enarras iustitias meas et adsumis testamentum meum per os tuum? tu autem odisti disciplinam et proiecisti uerba mea retrorsum. uerba dei dum
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad moysen & amoyse usq ad aduentum chiristi passus
sit uniuersas gentes perire ignotantia legis & mandatorum
dei neq enim britania fectilis prouintia tyrannotum & sy¬
thicac gentes omnesq usq ad ouranum per circuitũ bar¬
bare nationes moysen prophetasq cognouerunt. Quid neceile
merabilis hominum multitudo. Quam questionem bratus
a postolus ad Romanos stribens prudentissime uetum igno¬
tans haec dei concedit suentiat Dignate & ista nescire quat
quęris concede ilti Potentia sui nequaꝗ te indiget defensote
Ego miserabilis qui tuas expecto contumelias. qui ulud semꝑ
lego Gratia salui facti estis. Et beati quotui temisse sũt ini¬
quitates & quotum tecta sunt pectata ut de mea fragilitate
loquar: noui me multa uelle quac facta sunt & tame̾n impłe
non posse Spiritus enim fortitudo ducit ad uitam carnis fra¬
gilitas redicit ad mortẽ & audio commonentem dominus

Expanded text:
usque ad Moysen et a Moysi usque ad aduentum Christi passus usque ad Moysen et a Moysi usque ad aduentum Christi passus sit uniuersas gentes perire ignorantia legis et mandatorum dei. neque enim Britanni, fertilis prouincia tyrannorum, et Scythiae gentes omnesque usque ad oceanum per circuitum barbarae nationes Moysen prophetasque cognouerant. quid necesse merabilis periret hominum multitudo ? quam quaestionem beatus apostolus ad Romanos scribens prudentissime uentilat. ignoras haec et dei concedis scientiae; dignare et ista nescire, quae quaeris. concede deo potentiam sui, nequaquam te indiget defensore. ego miserabilis, qui tuas expecto contumelias, qui illud semper lego: gratia salui facti estis et: beati, quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata, ut de mea fragilitate loquar, noui me multa uelle, quae sancta sunt, et tamen inplere non posse — spiritus enim fortitudo ducit ad uitam, sed carnis fragilitas reducit ad mortem - et audio dominum commonentem:
Abbreviated transcription (Latin):
quod eli malum hoc facio Quae uccessitas illius impediat
non qual uult sed quod odit & non uult facere ꝯpellatua
Respondebit tibi o homo tu qui es qui respondeas deo. nun¬
quid dicit figmentum figulo quate me fecisti sit. Anno ha¬
bet potestatem figulus lutiꝰ de tadem massa aliud quidem uas
fatere in honorem altud in contunieliam obite deo fortiorem
calumniam. Quatt cum ad huc non esset esau & iacob dixeit
lacob dilexi esau autem odio habui. Accusa eum iniquita¬
tis. Cur achat filius charim de hietocontina praeda aliqua
furatus sit & tanta milia hominum illtus icitio trucidata
sint : ꝗm̃obiem silii heli peccauerint & omnis pene populus
extinctus artaq su capta. Dauidq peccauetit ut numtratet
populum & cur in toto istael tanta hominum caesa sũt inilia
& ad exitemum quod solet nobis obite contubernialis ueslt
porphirius qua ratione clemens & misericors dcus ab adam

Expanded text:
quod odi malum, illud facio, quae necessitas illius inpediat quod odi malum, illud facio, quae necessitas illius inpediat non, quod uult, sed, quod odit et non uult, facere conpellatur: respondebit tibi: o homo, tu quis e s, qui respondeas deo? numquid dicit figmentum figulo: quare me fecisti sic? an non habet potestatem figulus luti de eadem massa aliud quidem uas facere in honorem, aliud autem in contumeliam? obice deo fortiorem calumniam, quare, cum adhuc in utero essent Esau et Iacob, dixerit: Iacob dilexi, Esau autem odio habui. accusa eum iniquitatis, cur Achar, filius Charmi, de Hierichuntina praeda aliqua furatus sit et tanta milia hominum illius uitio trucidata sint, quam ob rem filii Heli peccauerint et omnis paene populus extinctus arcaque sit capta, Dauid peccauit, ut numeraret populum, et cur in toto Istrahel tanta hominum caesa sint milia, et ad extremum — quod solet nobis obicere contubernalis uester Porphyrius- qua ratione clemens et misericors deus ab Adam
Abbreviated transcription (Latin):
xerit alio sermone demonstrat Scimus enim quia lex
spiritualis est ego autem carnalis sum uenundatur
sub peccato quod enim operor non eognosco non eni ꝗđ
uolo illud fatio. consentio legi quia bona est nunc aut̃
nequaqm̃ ego opetor illud sed quod in me habitat pec¬
catum Scioenim qui non habitat in me hoc est in
carne meabonum: uelle enim adiacet mihi Perficere at̃
bonum non inuento non enim quid uolo bonum hoc fatio
sed quid nolo malum hoc ago Si autem quod nolo hoc
fatio nequaqm̃ igo operor illud Sed quod habitat in me
rentium malam esse naturam quae immutari nullo mõ
posfit Et hoc mihi sed apło imputa qui nouit aliud esse
deum aliud hominem : aliam carnis fragilitatem alia
spiritus fortitudinem. Cato enim desiderat contra spm̃
ut non quae uolumus illa faciamus. Ame nuniͣ audie
inalam esse naturam sed quo modo sit carnis fragilitas
disserenda. ipso qui scripsit docente distamus interroga
cum quare diterit. non enim qual uolo hoc operor Sed

Expanded text:
xerit, alio sermone demonstrat: scimus espiritalis est. Ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato. Quod enim operor non intelligo. Non enim nolo, hoc facio, consentio legi, quoniam bona est. Nunc autem nequaquam ego operor illud, sed quod in me habitat, peccatum. Scio enim quod non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim bonum non inuenio. non enim quod uolo bonum, hoc facio, sed quod nolo malum, hoc ago; si autem, quod nolo, illud facio, non ego operor illud, sed quod habitat in me rentium malam esse naturam, quae inmutari nullo modo possit. hoc non mihi sed apostolo inputa, qui nouit aliud esse deum, aliud hominem, aliam carnis fragilitatem, aliam spiritus fortitudinem. caro enim desiderat contra spiriut non, quae uolumus, ipsa facia- mus. a me numquam audies malam esse naturam, sed, quomodo sit carnis fragilitas disserenda, ipso, qui scripsit, docente discamus. interroga eum, quare dixerit: non enim, quod uolo, hoc operor, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
sinthiatam edexam edentes cum damus prius ora cirtũ
linimus dulcedine mellis fauiq liquore lta ille unũ
iohamiem in ipsius libri ponit principio quẽ & catholic̃
& sanctum fuisse non dubium est ut per illuis occasio
carteros quos posurrat hereticos redesiae initoduceret illã
autem temeritatem ymo insaniam eius hoc intelligi ułt¬
quod et̃ qui hominibus sancti iudentur dei scuentiaeat¬
q notitiae nequaꝗͣ sancti sint. homo enim uidet in fa¬
cie deus autem in torde. Sin autem inspiciente deo & o¬
mnia contemplante quem cordis archana non fallunt
nullus est iustus perspicue ostenditur haereticos: non
hominem in excelsa sustollere sed dei potentiae derogate
multaq alia ꝗ̃ si de scriptutis uoluett congregare nõ di¬
cam eplae std uoluminis quoq extidam modum. nihil
noui asserunt qui in huuisormodi sibi applaudentes prr¬
fidia simplices quidem indoctosq ditipint Sed ecłia¬

Expanded text:
sinthia taetra medentes cum damus, prius ora circum sinthia taetra medentes cum damus, prius ora circum inlinimus dulci mellis flauoque liquore, ita ille unum Iohannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per illius occasionem ceteros, quos posuerat hereticos, ecclesiae introduceret. illam autem temeritatem, immo insaniam eius, quis quod etiam, qui hominibus sancti uidentur, dei scientiae atque notitiae nequaquam sancti sint. homo enim uidet in facie, deus in corde. sin autem inspiciente deo et omnia contemplante, quem cordis arcana non fallunt, nullus est iustus, perspicue ostenditur hereticos non hominem in excelsa sustollere sed dei potentiae derogare; multaque alia, quae si de scripturis sanctis uoluero congregare, non dicam epistulae, sed uoluminis quoque excedam modum. Nihil noui adserunt, qui in huiusce modi sibi adplaudentes perfidia simplices quidem indoctosque decipiunt, sed ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tis eos qui absq legis scientia sint pctã uitate non posse
Quid loquar de priscilliano qui & seculi gaudio &totis
orbis auctoritate damnatus est: Euagruis ponticus hebi¬
onita qui scribit ad uirgines scribit ad monathos scribit¬
ad eam cuius nomen nigredinis testatur perfidiae tene¬
uel imperturbationem possumus dicere quanilo nũqm̃
ammus ulla cogitatione & uitio commouttur & ut
simpliciter dicam uel saxum uel drus est huius libros
per orientem grecos de interptetatione discipulo euis
ruffino latinos pleriq in ocuidente lectitant Qui lib
Eccipsit quasi de monachis multosq in eo enumerat᷑¬
qui nunqm̾ fuerunt & quot sctibit fusse origenistas
& ab epĩs damnatos esse non dubium est Eunomium
uidelitet & eusebium & eunuchumũ & ipm̃ euagrũ
hor quoq & ysidorum & multos alios quos enuꝰmera¬
re tedium est Et uxta illud lucretii ac ueluti ꝓueris. ab¬

Expanded text:
tis eos, qui absque legis scientia sint, peccata uitare non posse. tis eos, qui absque legis scientia sint, peccata uitare non posse. quid loquar de Priscilliano, qui et saeculi gladio et totius orbis auctoritate damnatus est ? Euagrius Ponticus Hiborita, qui scribit ad uirgines, scribit ad monaad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenevel imperturbationem possumus dicere; quando nunquam animus nullo perturbationis vitio commovetur: et ut simpliciter dicam, vel saxum, vel Deus est. Hujus libros per Orientem Graecos, et interpretante discipulo 1030 ejus Ruffino, Latinos plerique in Occidente lectitant. Qui librum quoque scripsit, quasi de Monachis: multosqqui numquam fuerunt et quos fuisse describit Origenistas et ab episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium uidelicet et Eusebium et Euthymium et ipsum Euagrium, Or quoque et Isidorum et multos alios, quos enumerare taedium est. et iuxta illud Lucretii: ac ueluti pueris ab
Abbreviated transcription (Latin):
quia eplaris breuitas non potest omnia comptehendere
strictum tibi uitanda describam. Unde & illud uirgilia¬
eaxtolli aut timoie terteri Quamobrem & grauissimus pte¬
ta flatus scribit in satyra Nam uitiis nemo sine nascitu
ait philosophi patriarche hereticorum ecclesiae puritatem
peruersa maculare doctrina ut nesciant illud dictũ de hu¬
mana fragilitate Quid glotiatur terra & cinis Presertim
tum idem apłus dicat eos uirtutum culmina transcendis¬
se ut carnis opetibus illudant Priscillianus in hyspania
pars manichei de turpitudine ciuus te discipuli diligunt
plurimum uerbum perfectionis & scientiae sibi temere
uendicantes soli cum solis mulierculis clauduntur. & il
potens fecundis ymbribus aether. Conuigis in gremium
letae descendit & omnis: Malus alit magno smixtuscor¬
pore foetus Qui quidem & partem hñt gnoscite haerese¬
os debasilidis impietate uenientem. unde & uos asseri¬

Expanded text:
quia epistolaris breuitas non potest omnia conprehendere, quia epistolaris breuitas non potest omnia conprehendere, strictim tibi uitanda describam. unde et illud Uergiliaextolli aut timore terreri? quam ob rem et grauissimus poeta Flaccus scribit in satira: nam uitiis nemo sine nascitur; ait: philosophi, patriarchae hereticorum, ecclesiae puritatem peruersa maculauere doctrina, ut nesciant illud dictum de humana fragilitate: quid gloriatur terra et cinis? praesertim cum idem apostolus dicatse, ut carnis operibus inludant. Priscillianus in Hispania pars Manichei, de turpitudine cuius te discipuli diligunt plurimum uerbum perfectionis et scientiae sibi temere uindicantes; soli cum solis claupotens foecundis imbribus aether Conjugis in gremium laetae descendit: et omnes Magnus alit, magno commixtus corpore, foetus. . Qui quidem partem habent Gnosticae haereseos, de Basilidis impietate
Abbreviated transcription (Latin):
putas sed amanter studiostq fecisti ut nouã
mihi ea interi muteres questionem quae ante
lrãs tuas plerosq in oriente decipit ut per simu¬
meum eroq similis altissimo Quae enim potest admissa
mator esse temeritas qmͣ dei non dicam silitudinem sed
atqualitatem sibi uendicate & breui sententia omnium
haereticorum uenena complecti. quat de philo zophorũ
& maxime pythagorat & Zenonis principis stostorum
fonte manarunt Illi enim quat gratit appellattur¬
quas nos perturbationes possumus dicere
egritudinem uidelicet & gaudium spem & metum qͦr
duo presentes & duo futura funt. asserunt extimari &¬
one uirtutum Aduersum quos peripatenci & qui ab a¬
ristotilis fonte descendunt fortissime disputant & acha¬
demici noui quos tulius sequitur & eorum non dico tes
quat nullae sunt. & umbras & monita sub uertunt. hoc
sine corpore & optare potuis qm̃ dolere dicente apło miser
ego honio quis liberabit me de corpore mortis huuis Et

Expanded text:
putas, sed amanter studioseque fecisti, ut novam mihi ex veteri mitteres quaestionem, quae ante litteras tuas plerosque in Oriente decepit, ut per simumeum, ero similis Altissimo . Quae enim potest admissa major esse temeritas, quam Dei sibi, non dicam similitudinem, sed aequalitatem vindicare, et brevi sententia omnium haereticorum venena complecti, quae de philosophorum, et maxime Pythagorae et Zenonis principis Stoicorum fonte manarunt? Illi enim quae Graeci appellant πάθη, nos perturbationes possumus dicere, aegritudinem videlicet et gaudium, spem et metum, quorum duo praesentia, et duo futura sunt, asserunt exstirone uirtutum. aduersum quos et Peripatetici, qui de Aristotelis fonte descendunt, fortissime disputant et Academici noui, quos Tullius sequitur, et eorum non dico res — quae nullae sunt — sed umbras et uota subuertunt. hoc sine corpore et optare potius quam docere dicente apostolo: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et
Abbreviated transcription (Latin):
memorent. Aluid est undecim se offerre discipulis: qui propt̃
metũ
sp̃u: manus & latus obtulit claus &lancea uulneratũ: Ali¬
ud quando secundum lucam prebuit se eis in multis argu¬
mentis. per dits quadraginta apparens cis: & loquens de tegiꝰ
dei. Et conuescens praecepit eis: ab hierosolimis ne discederent
In altero enim pro consolatione timentium uidebatur breuitꝰ.
rursumq ex oculis tollebatur. in alceto autem tanta famili¬
atuas erat. & perseuerantia ut cum eis paritet uesceritur
Unde & paulus apłus refert cum quingentis simul appatu¬
isse discipulis. Et in iohanne legimus: qͦuod piscantib apłio
in littore steterit: & pattem assi piscis fauũq mellis comedit
quae uere tesurrectionis indicia sunt. In hterusalem autẽ
ficat quod in euuangelista matheo scriptum est. Tesus aui

Expanded text:
rhibeant. Aliud est undecim se offerre discipulis, qui propter metum spiritu, manus, et latus obtulit, clavis, et lancea vulneratum: aliud quando secundum Lucam, praebuit se eis in multis argumentis per dies quadraginta, apparens eis et loquens de regno Dei: et convescens praecepit eis, ab Jerosolymis ne discederent . In altero enim pro consolatione timentium videbatur, et videbatur breviter, rursumque ex oculis tollebatur: in altero autem tanta familiaritas erat, et perseverantia, ut cum eis pariter vesceretur. Unde et Paulus Apostolus 831 refert eum quingentis simul apparuisse discipulis et in Iohanne legimus, quod piscantibus apostolis in litore steterit et partem assi piscis fauumque comederit, quae uerae resurrectionis indicia sunt. in Hierusalem autem ificet, quod in euange
Abbreviated transcription (Latin):
Ee eo quod respondes deo: & calumniam facis & descripturis
tanta perquiris: ut loquaris contra deum: & iustitiam uo¬
luntatis eius inquiras: ostendis te liberi arbittii esse. & facere
quod us: ueltacere uelloqui. Si enim in similitudinem uasis
fictilis te a deo citatum putas: & illius non posse resistẽ uolũ¬
tati. hoc considera: quia uas fictile non dicit figulo: quare
sic mt fccisti. Figulus enim habet potestatem de eodem luto
aut cadem massa alud in honorem facere: aliud uero in cõ¬
tumeliam.Deus autem atquali cunctos sorte generauit.
&dedit arbitrii libertatem: ut faciat unusquisq quod uult.
siuc bonum suie malum.Intm̃ autem dedit omnib ptãtẽ
ut uoxx impia disputet contra creatorem sium: et causas
uoluntatis tius perscrutetur.Si aiitem deus uolens ostẽder
iram: & notam facere potentiam suam: sustinuit in multa
patientia uasa irȩ apta in interitum: ut ostenderet diuitias

Expanded text:
ex eo, quod respondes deo et calumniam facis et de scripturis ex eo, quod respondes deo et calumniam facis et de scripturis tanta perquiris, ut loquaris contra deum et iustitiam uoluntatis eius inquiras, ostendis te liberi arbitrii et facere, quod uis, uel tacere uel loqui. si enim in similitudinem uasis fictilis te a deo creatum putas et illius non posse resistere uoluntati, hoc considera, quia uas fictile non dicit figulo: quare me sic fecisti? — figulus enim habet potestatem de eodem luto et de eadem massa aliud uas facere in honorem, aliud uero in contumeliam -, deus autem aequali cunctos sorte generauit et dedit arbitrii libertatem, ut faciat unusquisque, quod uult, siue bonum siue malum. in tantum autem dedit omnibus potestatem, ut uox impia disputet contra creatorem suum et causas uoluntatis illius perscrutetur. sin autem uolens deus ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia uasa