comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yi uero ꝓpt̾ confessionẽ militiam
abiecerant. et rursum hanc ambier̃t.
hos tredecim annis penitentiã agere.
et post ea suscipi si cam̃ ex corde pe¬
intentiam gerant: ẽe cam̃ in pocesta¬
te ep̃i moderandi facultadem. si eoꝵ
fructuosã ⁊ ad tentã penitentiã uid̃it.xi
e his uero qui uita excedunt
penitentib decernunt: uacuum
nullũ debere dimitti. Siqui sane
accepta cõmunione suꝑ iuixerit de¬
bere eum tempora statuta cõplere:
uł certe ꝓ ut moderari ep̃e uoluerit.
lapsi sunt: statuerunt trib annis
eos a cachecuminoꝵ oratione seꝑatos
post ea recipi debere
Et ne de ciuitate inferiori ad maiorẽ
eccłam transire quis ambiat: siue
ep̃c siue etiam alius clericus: .XuI.
Et ne quis clericus qui derelicta
eccła sua nulla existente causa ꝓba¬
bili causatur uagat᷑ et ob eraat: per
alias ȩccłas suscipiat᷑ in cõmunionem.
t ut nemo eum qͥ ad alium .xuii.¬
ytinet subripiens in sua ȩccła ordinet

Expanded text:
Qui vero propter confessionem militiam Qui vero propter confessionem militiam abjecerant, et rursum ad hanc abierunt, hos tredecim annis poenitentiam gerere, et postea suscipi, si tamen ex corde poenitentiam gerant. Esse tamen in potestate Episcopi moderandi facultatem, si eorum fructuosam et attentam poenitentiam viderit. XIV. De his vero qui vita excedunt poenitentibus, decernunt, vacuum nullum debere dimitti. Si quis sane accepta communione supervixerit, debere eum tempora statuta complere, vel certe prout moderari Episcopus voluerit. lapsi sunt, statuerunt tribus annis eos a Catechumenorum oratione separatos, postea recipi debere. XVI. Et ne de civitate inferiori ad majorem Ecclesiam transire quis ambiat sive Episcopus, sive etiam alius clericus. XVII. Et ne quis clericus qui derelicta Ecclesia sua, nulla existente caussa probabili, vagatur et oberrat per alias Ecclesias, suscipiatur in communionem. XVIII. Et ut nemo eum qui ad alium pertinet, subripiens, in sua Ecclesia ordinet
Abbreviated transcription (Latin):
t cacharos qui ap̃nos nouatianz
sunt. si forte penitentes ad eccłam
conu̾tant᷑. confessos eccłastica dogina¬
ta clericos in ordine quidẽ suo susci¬
pi debere. s ordinatione data. sane
debere eum in pb̃roꝵ loctĩ sedere:
ep̃i uͦ nom̃ manere ap̃ illũ solũ qͥ
catholicã semꝑ tenuit fidem: nͥ si
sua uoluntate ipse eũ tali noĩe hono¬
rare uoluerit. uł si placuerit ut q̃rat
ei ep̃i locũ uacantẽ: hoc sit in ipsius¬
¶ potestate:
Et ne in una ciuitate duo sint ep̃i.ꝓ
Et si qui forte in discrete ad sacͥdotiũ
ꝓuecti. post modũ uł ipsi aliquia de
se criminosũ confessisunt uł ab aliis
reuicꝰti ut abiciant᷑ s & siqui ex his
qui lapsi sunt et ꝑ ignorantiã force
t si qui absq torm̃tis in ꝑsequutio¬
nib lapsi sunt n ex corde agant peni¬
tentiam. quinq annos int̾ cathecu¬
minos faciant. & duob annis post
hoc fidelib tantũ in oratione uingan¬
tur. ⁊ ita pꝰmodũ suscipiant᷑. .xii.

Expanded text:
t Catharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poenitentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data. Sane debere eum in Presbyterorum loco sedere. Episcopi vero nomen manere apud illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XI. Et si qui forte indiscrete ad 226 Sacerdotium provecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his qui lapsi sunt, et per ignorantiam forte ntur. XII. Et si qui absque tormentis in persecutionibus lapsi sunt, et ex corde agunt poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus tantum in oratione jungantur; et ita postmodum suscipiantur. XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
misit. At ille audiens restitit: ac uultũ di
deinde treinefactꝰ. flebat amarissime:
uberrimis lac̾maꝵ suar fontibꝰ it̾m bap¬
tirabat᷑. occultans solã dext̾am suam.
eiꝰ ꝓuolutꝰ atq ipsã dextͥam ex cuiꝰ cedis

Expanded text:
misit». At ille adeinde tremefactus flebat amarissime, uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam.ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis
Abbreviated transcription (Latin):
traderet᷑ ab iħ̾u fuerant gesta describit
Et idõ siquis hec diligentiꝰ considẽt: eui¬
dent̾ inueniet ñ sibi eugłia dissonare
s. alt̾ius tẽporis gesta e̾e que sebit ioħs.
alteriꝰ uͦ que cettri Unde qͥ a natiuitatẽ
scd̾m carnẽ saluatoris. uł matheus uł
lucas descͥpserant. reticuit hoc ioħs et
atheologia atq ab ipsa eiꝰ diuinitate su-¬
mit exordiũ: quȩ pars sine dubio ipsi

Expanded text:
traderetur quae a Jesu fuerant gesta describit; et ideo si quis diligentius haec consideret, evidenter inveniet non sibi Evangelia dissonare, sed alterius temporis gesta esse quae scribit Joannes, alterius vero quae caeteri. Unde quia nativitatem secundum carnem Salvatoris, vel Matthaeus, vel Lucas descripserant, reticuit haec Joannes et a theologia atque ab ipsa ejus divinitate sumpsit exordium: quae pars sine dubio ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
te uite et animi uirtutibꝰ clari. ñ magni
pendebant sermonis ornatũ. qͥipe in qͥb
aĩa erat diuinis ornata. uͥtutibꝰ simulet
ne sapiencie u̾bis sũmã p̾dicationis duĩce
tiã tͣdider̃t: paruiducentes plures libs
condẽ. qđ huiꝰce modi p̾dicationis adser¬
tio ñ argum̃to humani sermonis. s ad¬
stipulatione diuine uͥtutis indigeat.

Expanded text:
te vitae et animi virtutibus clari, non magni pendebant sermonis ornatum, quippe in quibus anima erat divinis ornata virtutibus, simul etnae sapientiae verbis summam praedicationis Dominicae tiam tradiderunt: parvi ducentes plures libros condere, quod huiusce modi praedicationis assertio non argumento humani sermonis, sed adstipulatione divinae virtutis indigeat.
Abbreviated transcription (Latin):
teqͣm ereȩ fimbriȩ suminitatem
crescendo contigerit decerpatur.
Hanc statuam ad similitudinẽ
uultus ihesu formatã tradebart:
rum si hii qui exgentib credid̾ant
ꝓbñficiis quȩ a saluatore fuerant
consequuti. huiꝰmodi uelut munus
exgentili consuetudine indiffe¬
rent̾ obseruatum: qđ ita soleant
honorare quos honore dignos
duxerint: insignia et enĩ ueteroꝵ
reseruari ad posteroꝵ memoriã
illoꝵ honoris. hoꝵ uͦ amoriᷤᷤ indiciũ
eniq et iacobiest.
cathedra ⁊ qui pͥmus int̾ris
eps ab ipso saluatore et ab apłis in
iherosolimis ẽ electus. quemq frẽm
xp̃i uolumina diuina designant.
usq in hodiern ũ in ibi conseruat᷑:
atq in ea sedent om̃s qui usq ad
p̃sens tempꝰ sedis illius sacerdotiũ

Expanded text:
tequam aereae fimbriae summitatem tequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Jesu formatam tradebant: rum, si hi qui ex gentibus crediderant pro beneficiis quae a Salvatore fuerant consecuti, hujusmodi velut munus ex gentili consuetudine indifferenter observatum, quod ita soleant honorare quos honore dignos duxerint: insignia etenim veterum reservari ad posterorum memoriam, illorum honoris, horum vero amoris indicium est. Denique et Jacobi cathedra, qui primus in terris episcopus ab ipso Salvatore et ab apostolis in Hierosolymis est electus, quemque fratrem Christi volumina designant, usque in hodiernum inibi conservatur. Ita in ea sedent omnes qui usque ad praesens tempus sedis illius sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
erum quia urbis huiꝰ fecimꝰ
dignũ duximꝰ. Mulierẽ quam
sangiims ꝓfluuio labor antem
a saluatore curatã engl̃ia t̃didunt.
huiꝰ urbis quẽ constat fuisse. domꝰ¬
q eiꝰ in ea etiam nẽ ostendit᷑. Pro
forib uero domꝰ ipsiꝰ basis quedã
in loco editiore collocata monstrat᷑.
inqͣ mulieris ipsiꝰ uelut geuibus
ꝓuolute palmasq supplicit̾ cenden¬
tis. imago ere uidetur exp̃ssa. Ad¬
stat uero alia ere nicbilhominꝰ fusa
statua habitu uiri stola compte
circũdati. & dexteram mulieri por¬
rigentis. Huiꝰ ad pedem statuȩ basis
herba quedã noua spetiȩ naseitur.
que cũ exorta fuerit excrescere usq
ad stole illiꝰ erei induñti fimbriã
solet. Quam cũ sumino uertice
crescens herba contigerit. uires
inde addepellendos om̃s morbos
languoresq conquirit: ita ut que¬
cumq illa fuerit infirmitas cor-¬
poris. austu exiguo madefacti
salutaris graminis de pellat᷑: in¬
chil omnino gerens uiriũ si an¬

Expanded text:
erum quia urbis hujus fecimudignum duximus. Mulierem quam sanguinis profluvio laborantem a Salvatore curatam Evangelia tradiderunt, hujus urbis civem constat fuisse; domusque ejus in ea etiam nunc ostenditur. Pro foribus vero domus ipsius basis quaedam in loco editiori collocata monstratur, in qua mulieris ipsius veluti genibus provolutae palmasque suppliciter tendentis imago aere videtur expressa. Astat vero alia aere nihilominus fusa statua, habitu viri, stola compte circumdati, et dexteram mulieri porrigentis. Hujus ad pedem statuae, e basi herba quaedam nova specie nascitur; quae cum exorta fuerit, excrescere usque ad stolae illius aerei indumenti fimbriam solet; quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque conquirit; ita ut quaecunque illa fuerit infirmitas corporis, haustu exiguo madefacti salutaris graminis depellatur, nihil omnino virium gerens, si an
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra mariq de pugno. die ac nocte co¬
nexus et colligatꝰ. decẽ leopardis mili¬
tibꝰ dico adrustodiã datis. qui ex bene¬
ficiis urĩs seuores fiunt. S ego eoꝵ
nequitiis magis erudior: nec tam̃ in
hoc iustificatꝰ sũ: Osalutares bestias. quȩ
p̃parant᷑ mͥ Quando uenient: Qndo
emittent᷑: Qndo eis frui licebit carnibꝰ
meis: Quas et ego opto acriores parari.
et in uitabo ad deuorationẽ mer: et de¬
p̃cabor ne forte ut in ũnullis fecer̃t time¬
ant conting̾e̾ corpꝰ meum: Quin immo
et si cunctabunt᷑: ego ium faciã. ego me
inmergerã Date queso ueniã: ego no¬
ui qͥd expediat mͥ. Nẽ incipio ẽẽ disci
płs xp̃i: facescat inuidia uł humani
affectus. uł neqͥtie sp̃ales ut ib̾m xp̃m¬
ierear adipisci. ignes. cruces bestiȩ dis¬
ꝑsiones ossiũ. discerfionesq in enbroꝵ.
ac totiꝰ corꝑis pęne ⁊ omĩa iu me unum
supplicia diaboli arte quȩsita conflent᷑¬

Expanded text:
terra marique depugno die ac nocte, connexus et colligatus decem leopardis, militibus dico ad custodiam datis, qui et beneficiis nostris saeviores fiunt. Sed ego eorum nequitiis magis erudior, nec tamen in hoc justificatus sum. O salutares bestias quae praeparantur mihi, quando venient? quando emittentur? quando eis frui licebit carnibus meis? quas ego exopto acriores parari, et invitabo ad devorationem mei, et deprecabor ne forte ut in nonnullis fecerunt timeant attingere corpus meum; quinimo, etsi cunctabuntur, ego vim faciam, ego me ingeram. Date, quaeso, veniam: ego novi quid expediat mihi. Nunc incipio esse Christi discipulus: facessat invidia, vel humani affectus, vel nequitiae spiritualis, ut ierear ignes, cruces, bestias, dispersiones ossium, discerptionesque membrorum, ac totius corporis poenae, et omnia in me unum supplicia diaboli arte quaesita compleant
Abbreviated transcription (Latin):
die pasche id ẽ. in ipsis uigiliis cum
int̾ eẽt et uoluisset cõmunicare mi¬
confic̾et᷑ peccata sua & int̾ penitentes
de eo ferebantur plurime diluisset.
ferunt gͥ libent̾ eũ qđ a sacerdoce
imꝑatũ fuerat suscepisse: diuinũ s
in ee metũ. et fidem de religione ple-

Expanded text:
die Paschae, id est, in ipsis vigiliis, cum interesse voluissent, et communicare mconfiteretur peccata sua, et inter poenitentes iam culpas, quae de eo ferebantur plurimae, diluisset. Fertur igitur libenter eum quod a sacerdote sibi imperatum fuerat suscepisse, divinum sibi inesse me
Abbreviated transcription (Latin):
Tum illa Equidẽ partẽ nob  obtimã re¬
seruaui: et continuo q̃ suꝑ fuerant m̾bra
recexit in fantis: at illoᷤ repeute iugens
horror inuasit: et in manes quãuis
animi diriguere. uox faucibꝰ int̾ clusa¬
ẽ. Illa uͦ truci uultu et ipsis iã p̃donib
pͥor comedi. quȩ genui. Nolite effici aue
matre religiosores: aut femina molliores
Qđ si uos pietas uiucit. et execramini ci¬
bos meos: ego quȩ iã talibꝰ pasta sũ. ego
his it̾um pascar Post hec illi t̾riti tre¬
mentesq discedunt: qui hunc solum
ex oĩb facultatib misere matri reliq̃rat
cibũ Repleta ẽ aut̃ confestĩ uniuersa
ciuitas nefarii sceleris nuntio: et unꝰ¬
qͥsq aute ocłos fac inꝰ qđ ꝑpetratũ fuerat
addicens tamꝗͣ si ipse hoc ꝑ petrasset
horrebat Os aut̃ qͦs famis necessitas ꝑ¬
urgebat festuiabant magis ad mortem.
beatos dicentes eos quibꝰ contigit int̾ise

Expanded text:
Tunc illa: «Partem vobis optimam reTunc illa: «Partem vobis optimam reservavi», et continuo que superfuerant membra retexit infantis. At illos repente ingens horror invasit et immanis quamvis animi diriguere, vox est faucibus interclusa. Illa vero truci vultu et ipsis iam predonibus  ego prior comedi, que genui, nolite vos effici aut matre religiosquod si vos pietas vincit, et exsecramini cibos meos, ego quae jam talibus pasta sum, ego his iterum pascar. » Post haec, illi territi trementesque discedunt, qui hunc solum ex omnibus facultatibus suis miserae matri reliquerant cibum. Repleta est autem confestim universa civitas nefarii sceleris nuntio, et unusquisque ante oculos facinus, quod perpetratum fuerat, adducens, tanquam si ipse hoc perpetrasset, horrebat. Omnes autem, quos famis necessitas perurgebat, festinabant magis ad mortem, beatos dicentes eos quibus contigit inte
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis insist̾et ac medulis. et ad furorem
iã ꝑurgeret: in ȩdia. fame. et ira. pessi¬
nis u̾sa consultoribꝰ. contͣ ipsa iã arma¬
t᷑ iura nature. Erat nãq ei sub ub̃ib
paruulꝰ fuliꝰ: hunc ante ocłos ferens.
infelicis inqͥt matris o infelicior fili.
in bello famȩ et direptione p̾donũ cui
de reseruabo: Nam et si uita sꝑari pos¬
sit uigo romane seruitutis urgemur:
s ñc ipsã etiã seruitutẽ p̾uenit fames.
p̃dones uͦ utraq ui grauiores ꝑurgent.
Ueni gͦ nunc o minate: esto matri cibus
p̃donibꝰ furor̾. scłis fabula: que sola de¬
erat cladibꝰ iudeoꝵ Et hec cũ dixisset:
simul fili ũ ugulat: Tũ deiide igni suꝑ¬
impositũ torret: et mediũ quidẽ consu¬
init. mediũ uͦ seruat obtectũ. Et ecce
confestĩ p̃dones irruunt ob uste carnis
odore conꝑto: mortẽ mninant᷑ nͥ sine mora
cibos qͦs paratos senserant de monstrartt¬

Expanded text:
ipsis insisteret ac medullis, et ad furorem ipsis insisteret ac medullis, et ad furorem jam perurgeret inedia fame et ira pessimis usa consultoribus, contra ipsa jam armatur jura naturae. Erat namque ei sub uberibus parvulus filius. Hunc ante oculos ferens: Infe licis, inquit, matris, o infelicior fili: in bello fame et direptione praedonum, cui te reservabo? Nam et si vita sperari possit, jugo Romanae servitutis urgemur. Sed nunc ipsam etiam servitutem praevenit fames, praedones vero utraque vi graviores perurgent; veni ergo nunc, o mi nate, esto matri cibus, praedonibus furor, saeculis fabula, quae sola deerat cladibus Judaeorum. Et haec cum dixisset, simul filium jugulat. Tunc deinde igni superpositum torret, et medium quidem consumpsit, medium vero reservat obtectum. Et ecce confestim praedones irruunt, ob ustae carnis nidorem conceptum, mortem minantur, nisi sine mora cibos q
Abbreviated transcription (Latin):
testes. cõmissi sceleris habuissem: Porro ue¬
rũ aliqͥd in hoc patriȩ p̾stare me arbitror.
ex his qͥultra iordanis alueũ cõma¬
nebant. maria noĩe eleatari filia deuico
n facultatibꝰ nobił cũ reliqͣ multitudine q̃
confluxerat iherosolimis reposita. cõmu¬
nẽ cũ oĩbꝰ obsidionis casum ferebat. huiꝰ
reliqͣs quidẽ facultates quas domi in ur¬
be conuexerat: tẏrauni inuasere. et siqͥd
uͦ reliqͥaꝵ ex magnis opibꝰ fuerat. quibꝰ
uictũ cotidi. anũ ꝑtenuẽ duceret: irru¬
entes ꝑ mom̃ta p̾donũ satellites rapiebart:
Pro quibꝰ ingens mulierñ uelut insania.
iã quadã ex indignatione fatigebant: ita
ut int̾dũ p̾dones maledictis in necẽ sui.
et conuitiis instigaret. Uerũ cũ neq ir¬
ritatus quisꝗͣ neq miseratꝰ eã ꝑuneret.
et siqͥd forte cibi fuisset ab ea quesitum
id aliis q̃reret᷑ nec iã usquã repꝑiendi
copia fieret. fames aut̃ dira uisceribus

Expanded text:
testes commissi sceleris habuissem. Porro vetestes commissi sceleris habuissem. Porro vero ne aliquid meae patriae praestare me arbitrer, ex his, quae ultra Jordanis alveum commanebant, Maria nomine, Eleazari filia, de vicet facultatibus nobilis, cum reliqua multitudine, quae confluxerat Hierosolymas reperta, communem cum omnibus obsidionis casum perferebat. Hujus reliquas quidem facultates, quas domo in urbem convexerat, tyranni invasere. Si quid vero reliquiarum ex magnis opibus fuerat, quibus victum quotidianum pertenuem duceret, irruentes per momenta praedonum satellites rapiebant, pro quibus ingens mulierem velut insania jam quaedam ex indignatione fatigabat, ita ut interdum praedones maledictis in necem sui et conviciis instigaret. Verum cum neque irritatus quisquam neque miseratus eam perimeret, et si quid forte cibi ab ea fuisset quaesitum, id ab aliis quaereretur, nec jam usquam reperiendi copia fieret, fames autem dira visceribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscrutabant᷑ ap̃donibꝰ ne cui forte intͣ
gremiũ cibi aliqͥa resedisset Alii aut̃
ꝑmediã hiantes. uelut rabidi canes huc
atq illuc ferebant᷑: et quasi insania
quadã exagitati. in easdẽ domos sub mo¬
mento temporis itum ac sepuis irruebant:
Omia tam̃ necessitas u̾tebat in cibũ: etiã
illa quȩ ne mutis quidẽ aluimalibꝰ ędẽ
usus fuit: Adultimũ ne loris quidem
aut cugulis: aut ipsis etiã calciam̃tis
abstinuert̃ Portaꝵ quoq andum̃ta
detrahentes: conficienda dentibꝰ inge¬
rebant. Non nulli et feni ueteri festu¬
cas edebant: sed et de qͥsquiliis: unde
collectis paruissimũ pondus draginis qͣtuor
illiꝰ explicare cũ gestũ sit facinꝰ qđ neq
apud grecos. neq ap̃ barbaros ullꝰ accepit
auditus. horrendũ quidẽ dictu. auditu
uͦ incredibile : Equidẽ libent̾ tã in mane
facinꝰ siluissẽ. ne qͥs me credet monstruo¬
sa narrare: nͥ multos memorie nr̃e uiros

Expanded text:
perscrutabantur a praedonibus, ne cui forte intra perscrutabantur a praedonibus, ne cui forte intra gremium cibi aliquid resideret. Alii autem per inediam inhiantes, velut rabidi canes huc atque illuc ferebantur, et quasi insania quadam exagitati in easdem domos sub momento temporis iterum ac saepius irruebant. Omnia tamen necessitas vertebat in cibum, etiam illa, quae ne mutis quidem animalibus edere usus fuit; ad ultimum ne loris quidem, vel cingulis, aut ipsis etiam calciamentis, abstinuerunt. Portarum quoque indumenta detrahentes, conficienda dentibus ingerebant. Nonnulli et feni veteris festucas edebant. Sed et de quisquiliis undecunque collectis parvissimum pondus drachmis quatuor illius explicare; cum gestum sit ibi facinus, quod neque apud Graecos, neque apud barbaros, ullus accepit auditus? horrendum quidem dictu, auditu vero incredibile. Equidem libenter tam immane facinus siluissem, ne quis me crederet monstruosa narrare, nisi multos memoriae nostrae viros
Abbreviated transcription (Latin):
cuncłabor inqͥt ꝓferrẽ qđ seutio. arbi¬
t̾or enĩ qd etiã qd̃ etiã si adu̾sũ impios
ciues romanoꝵ paulisꝑ arma cessasent:
aut hiatu t̾re. aut aque diluuio. aut
sodomitanis ignibꝰ. et fulminibꝰ celitus
tortis suppliciũ ciuitas dep̾hendisset.
quȩ multo infaustiorẽ illũ qͥhec ꝑpessi
sunt. et neqͥorẽ uiroꝵ p̾sentẽ hanc ꝓ¬
tulissent ȩtatẽ. ꝓ quibꝰ oĩs gens parit̾
mereret᷑ extingui. Sed et in sexto libro
de eisdẽ talia scͥbit Et eoꝵ inquit qͥ
ꝑtotã ciuitatẽ famis in edia corrũpebait᷑.
multitudo innumerabilis erat: quoꝵ.
nec ex plicari miseria potest ꝑsingłas
nãq domos sicubi fuisset aliquid cibi reꝑtũ.
bella continuo et cedes int̾ caros ipsosq
parentes ac lib̾os nascebant᷑: dũ ñ solũ
ex manibꝰ s exipsis etiã faucibꝰ inuicẽ
cibũ raꝑe certabant. fides aut̃ nec mor¬
tus erat: sed et ipsi cũ iã sp̃m exalarent.

Expanded text:
inquit, proferre quod sentio. Arbiinquit, proferre quod sentio. Arbitror enim quod etiam, si adversus impios cives, Romanorum paulisper arma cessassent, aut hiatu terrae, aut aquae diluvio, aut Sodomitanis ignibus, et fulminibus coelitus tortis, supplicium civitas dependisset, quae multo infaustiorem illis, qui haec perpessi sunt, et nequiorem virorum praesentem hanc protulisset aetatem, pro quibus omnis gens pariter mereretur exstingui. » Sed in sexto libro de eisdem talia scribit: « Et eorum, inquit, qui per totam civitatem famis inedia corrumpebantur multitudo innumerabilis erat, quorum nec explicari miseria potest. Per singulas namque domos sicubi fuisset aliquid cibi repertum, bella continuo et caedes inter charos ipsosque parentes ac liberos nascebantur; dum non solum e manibus, sed ex ipsis etiam faucibus invicem cibum rapere certabant. Fides autem nec mortuis erat; sed et ipsi cum jam spiritum exhalarent,
Abbreviated transcription (Latin):
nandus agebat᷑. qđ alii semineces cum
uid̾ent supplices dexteras ꝓtendebant:
ut in se quoq benefirii loco conu̾terent
scelus. quo scilicet a cruciatibꝰ famis
uelociꝰ absoluerent᷑: s nouo crudeltͥa-¬
tis genere. necẽ quã sponde in ferebant
si rogarent᷑ negabant: cũ tñ unꝰqͥsq de¬
sicienciũ cũ gemitu ocłos retorqueret
adtemplũ. ñ de morte ꝓpͥa dolens. s de in¬
punitate p̾donũ. qͦs suꝑstites relinq̃bat
E pͥmo quidẽ sũptu publico sepeliri mor-¬
tuos usserant fetoris intolerantia:. ut uͦ
oẽm sũptũ cepit uincere multitudo mo¬
rientiũ. de muro cad auera p̾cipitabant:
Atcũ titus circũueniens ꝑuidisset. repletos
mortuoꝵ cadaueribꝰ uallos. et humani cor¬
porꝰ tabe patriã t̾ram rigari: cũ ingenti ge¬
mitu eleuatis ad celũ manibꝰ dm̃ inuo¬
cat testẽ hoc suũ opꝰ ũ ẽẽ. Et post aliq̃n¬
ta: iterũ talia quedã ꝓsequit᷑ Non

Expanded text:
nandus agebatur. Quod alii semineces cum nandus agebatur. Quod alii semineces cum viderent, supplices dexteras protendebant, ut in se quoque beneficii loco converterent scelus, quo scilicet cruciatibus famis velocius absolverentur. Sed novo crudelitatis genere, necem quam sponte inferebant, si rogarentur, negabant, cum tamen unusquisque deficientium dum gemitu oculos retorqueret ad templum, non de morte propria dolens, sed de impunitate praedonum, quos superstites relinquebant. Et primo quidem sumptu publico sepeliri mortuos jusserat fetoris intolerantia. Ut vero omnem sumptum coepit vincere multitudo morientium, de muro cadavera praecipitabant. At cum Titus circuiens pervidisset repletos mortuorum cadaveribus vallos, et humani corporis tabo patriam terram rigari, cum ingenti gemitu elevatis ad coelum manibus, Deum invocat testem hoc suum opus non esse. Et post aliquanta, iterum talia q
Abbreviated transcription (Latin):
cadauera. ꝑ plateas uͦ infeliciũ senum
corꝑa fame magisqͣ etate ꝯsũpta:. uiuie¬
nes uͦ atq omĩs etas robustior. uelut simu¬
lacra quedã inuiis et eg̾ssibus oberrabar
corruentes qͦcũq loco gressũ subriusset
bant. animas emisere. multi etiã dũ ꝓse¬
cunt᷑ funera. pͥusqm ad sepulchrũ uenirert
esfsebant s nec planctꝰ ex more defunctis
exibebat᷑ aut luctus: qͥa hoc sibi totũ uin¬
dicauerat fames S nec ariditas in ȩdiȩ
humorẽ cuiꝗͣ reliq̃rat lacͥiaꝵ: obsede¬
rant ciuitatẽ ꝓfunda silencia. et nox ple-¬
na mortis cuncta contexerat: quibꝰ malis
oibꝰ grauiores soli uigebant p̃dones. qui
sepulchra quidẽ diriꝑe. expoliare cada¬
uera illicitũ ñ ducebant. ñ tam p̾dam
pecentes qͣm scelus irrisione cumulante̾.¬
et aciem gladioꝵ suoꝵ incadauerũ ob¬
truncatione ꝓbantes Int̾ dũ etiã in non¬
nullos adhuc spirantes mucro exami¬

Expanded text:
cadavera, per plateas vero infelicium senum cadavera, per plateas vero infelicium senum corpora, fame magis quam aetate consumpta. Juvenes vero atque omnis aetas robustior, velut simulacra quaedam in viis et egressibus oberrabant, corruentes, quocunque loci gressum subripuisset bant, animas emisere; multi etiam dum prosequuntur funera, priusquam ad sepulcrum veniretur, efflabant. Et, ut nec planctus ex more defunctis exhibebatur, aut luctus, qdicaverat famis; sed nec ariditas inediae humorem cuiquam reliquerat lacrimarum. 12 Obsederant civitatem profunda silentia et nox plena mortis cuncta contexerat, in quibus malis omnibus graviores soli vigebant praedones, qui nec sepulchra quidem diripere et spoliare cadavera inlicitum ducebant, non tam praedam petentes qet aciem gladiorum suorum in cadaverum obtruncatione probantes. Interdum etiam in nonnullos adhuc spirantes mucro exami
Abbreviated transcription (Latin):
nec paciebant᷑ famen: eet enĩ qͦdãmodo to¬
lerabiliꝰ si hȩc conpulsi in ȩ̨dia facere uide¬
rent᷑. s ut uł p̃pararent sibi in post̾um
cibos. et uelut crudelitas exercitio con¬
ualesce̾t. In his etiã siquis forte furtun
ꝑtraditiones hostiũ ꝓcolligendis herbis
crepsisset: occurrentes eis qͥ se hostium
manꝰ effugisse gauderent. diripiebant
qͥcqͥd attulerant: Supplicationibꝰ aũ et
t̾ribile quoddã sibi nom̃ dĩ inuocantibꝰ
ut uł partẽ aliꝗͣ ex his q̃ cũ mortis ꝑi¬
cło q̃sierant indulgent: nicħ ꝓrsus p̾be¬
bant S et hoc beneficii loco cesserat.
si conp̃hensũ uiuũ licuiss euade. his
aut̃ pꝰ aliquanta ad iungit dicens. Iu¬
deis uͦ: cũ eg̾ssu urbis. oĩs parit̾ spes
excludebat᷑ salutis Et inualescens
acerbitas famis. Años simul et famili¬
as gentẽq uastabat. ita ut in petrabili
strata iacerent. mulierũ paruuloꝵꝙ

Expanded text:
non patiebantur famem. Esset enim quodammodo tonon patiebantur famem. Esset enim quodammodo tolerabilius si haec compulsi inedia facere viderentur. Sed ut vel praepararent sibi inposterum cibos, vel ut crudelitas exercitio convalesceret, in his etiam, si qui forte furtim per stationes hostium pro colligendis herbis erupissent, occurrentes eis qui se hostium manus effugisse gauderent, diripiebant quidquid attulerant. Supplicantibus autem et terribile quoddam sibi nomen Dei invocantibus ut vel partem aliquam ex his quae secum mortis periculo quaesiverant, indulgerent, nihil prorsus praebebant; sed hoc beneficii loco cesserat, si comprehensum vivum licuisset evadere. His autem post aliquanta adjungit, dicens: « Judaeis vero cum egressu urbis omnis pariter spes excludebatur salutis, et invalescens acerbitas famis, domos simul et familias gentemque vastabat; ita ut in penetralibus strata jacerent mulierum parvulorumque
Abbreviated transcription (Latin):
hoc e̾e qd intͥusecꝰ positi edent: et repente
despicatis foribꝰ p̾cipites irruebant. atq
ab ipsis ut ita dicã faucibꝰ expͥmentes.
siqͥd forte in sũptũ iã fuerat reuocabant.
Uerb̾abant᷑ seues: si cibũ uindicare tẽptas¬
sent: Sparsis etiã cͥnibus mulieres. t̾ra¬
hebant᷑ occulte renitentes: siqͥd forte dep̃¬
hensũ fuisset in manib. Nulla sembus¬
ꝓcanicie reuerentia. nulla erga paruu¬
los miseratio: s in exiguo panis fragm̾¬
co pariulo inibe pentes. et eripso
cui inheserant suspensos elidebant in
t̾ram In eũ uͦ qui raptores cibo p̃uenis¬
sent adsũpco crudeliꝰ seuiebant. et ex co¬
gitabãt dira supplicia: obturantes infe¬
licibꝰ. naturales digestionũ meatꝰ. aliis
uͦ p̾acutas sudes. ꝑ eadẽ uerenda adign¬
tes Horresco q̃ gesta st̃. referens adcon¬
fessionẽ. ꝑ hec uniꝰ panis aut cyati fari¬
ne. miseros ꝑurgebant: Nam ipsi cortoe

Expanded text:
hoc esse, quod intrinsecus positi ederent; et repente hoc esse, quod intrinsecus positi ederent; et repente despicatis foribus, praecipites irruebant, atque ab ipsis, ut ita dicam, faucibus exprimentes, si quid forte insumptum jam fuerat, revocabant. Verberantur senes, si cibum vindicare tentassent, sparsis etiam crinibus mulieres trahebantur, occultare nitentes, si quid forte deprehensum fuisset in manibus. Nulla senibus reverentia, nulla erga parvulos miseratio, sed in exiguo panis fragmento parvulos inhaerentes, et ex ipso cui inhaeserant suspensos, elidebant in terram. In eum vero, qui raptores cibo praevenisset assumpto, crudelius saeviebant, et excogitabant dira supplicia, obturantes infelicibus naturales digestionum meatus: aliis vero praeacutas sudes per eadem verenda adigentes. Horresco quae gesta sunt referens. Ad confectionem post haec unius panis, aut cyathi farinae miseros perurgebant. Nam ipsi tortores
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sã quidẽ nullꝰ expectabat adponi. s
ex ipso seiniusta igni rapientes ꝓpͥa ue¬
lut furtiua deuorabant Et erat in feli¬
cis ipsiꝰ cibi spectacłm miserabile. cum
ualidiores quiq inuenta diriꝑent: in¬
becillioribꝰ uero nicħ p̾ter luctꝰ suꝑerat
et lacͥme Et omniũ licet acerbitas rerũ
suꝑet fames: nicħ tam̃ ita subruit et sub
rebus pudore dignũ ẽ. id in hac necessi¬
tate contẽpnit᷑. Deniq et uxores deus¬
roꝵ manibꝰ et filii de parentũ. et qđ est
infeliciꝰ matres cibos de paruuloꝵ suoꝵ
manibꝰ atq ore rapiebant. Et cũ dulcis¬
simi lib̾i in manibꝰ. atq ante ora posi¬
ti tabescebant: exigua uitȩ subsidia
dentibꝰ ipsis exunere nemo parcebat.
Uerũ nec ipsos qͥdẽ infelices. et ꝑ exiguos
sum̃tes latebant cibos. s concinuo ad¬
erat p̾donũ qͥs. et stati ut clausas ciuiꝰpiã
conspexisset fores. indiciũ credebant

Expanded text:
mensam quidem nullus exspectabat apponi, sed mensam quidem nullus exspectabat apponi, sed ex ipso semiusta igni rapientes, propria, velut furtiva, devorabant; et erat infelicis illius cibi spectaculum miserabile, cum validiores quique inventa diriperent; imbecillibus vero nihil praeter luctum superesset  licet omnium acerbitates rerum superet fames, nihil tamen ita subruit et subvrebus pudore dignum est, in hac necessitate contemnitur. Denique et uxores de virorum manibus, et filii de parentum, et, quod est infelicius, matres cibos de parvulorum suorum manibus atque ore rapiebant. Et cum dulcissimi liberi in manibus atque ante ora positi tabescerent, exigua vitae subsidia dentibus ipsis eximere nemo parcebat. Verum ne ipsi quidem infelices et perexiguos sumerat praedonum quis, et statim ut clausas cujuspiam conspexisset fores, indicium credebat
Abbreviated transcription (Latin):
sunul in ȩdia cũ demeritate crescebat:
Dublice quidẽ frum̃tũ. nusꝙͣ omĩno erat.
s irruentes urbes p̃dones ꝑscrutabant᷑
domos. et si quidẽ inuenissent. tamqͣm
de his qͥ fefellerant. penas sumebant:
Siuͦ ñ inuenissent: nichilominꝰ tamꝗͣ eos
qͥ occulciꝰ et diligentiꝰ absconderint cru¬
ciabant. Indiciũ uͦ hab̾e ab eis pabula
capiebant: hoc ipso qđ et ad huc uiuere
ꝓfecto iã int̾issent. nͥ absconditos uspiam
tegerent cibos: Siqͦs sane tabescentes macie
uidissent hos cũ uenia p̾teribant: suꝑ¬
fluũ putantes ꝑunere. qͦs paulopꝰ absum̾et
fames. Multi tam̃ in occultis õĩ censu
suo mereati sunt  unũ merum si
diuites frum̃ti. ordei si inferiores fuer̃t.
Et concludentes se mint̾ioribꝰ quibꝰq pe¬
netralibꝰ domꝰ: ñ nulli in panes confectaᷤᷤ
fruges edebant: alii uͦ in qͣntũ uł neces¬
sitas uł metꝰ ꝑmiserat ex quoq̃bant. Et

Expanded text:
simul inedia cum temeritate crescebat. simul inedia cum temeritate crescebat. Publice quidem frumentum nusquam omnino erat; sed irruentes urbis praedones perscrutabantur domos, et siquidem invenissent, tanquam de his qui fefellerant, poenas sumebant; si vero non invenissent, nihilominus, tanquam eos qui occultius et diligentius absconderent, cruciabant. Indicium vero haberi ab eis pabula capiebant, hoc ipso quod adhuc vivere profecto jam interiissent, nisi absconditos uspiam tegerent cibos. Si quos sane tabescentes macie vidissent, hos cum venia praeteribant, superfluum putantes perimere, quos paulo post absumeret fames. Multi tamen in occultis omni censu suo mercati sunt unum metrum, si divites frumenti, et hordei si inferiores fuerunt, et concludentes se in interioribus quibusque penetralibus domus, nonnulli nec in panes confectas fruges edebant: alii vero in quantum vel necessitas, vel metus permitteret, excoquebant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ficant. et tricies centena milia hoĩũ dic̃
ultionis electos: ut qui in diebꝰ paschȩ
saluatorẽ suũ et salutare xp̃m dñi cru¬
entis manib et sacrilegis uocibꝰ uiola¬
rant. in ipsis dieb uelut in unũ carcerẽ¬
ferał penȩ exiciũ qđ merebat᷑ exciꝑet.
Preteribo quȩ in eis uł gladiis cedȩ. uł aliis
belli machinis collata st̃ ex plicare. ea tantũ¬
modo q̃ dire famis exiciũ ꝑtulerunt. supͣ¬
dicti historiogͣphi sermonibꝰ ꝑferam: quo
legentes hȩc intelligant qͣntũ piaculi
sit audere aliqͥd in xp̃m. et qͣm grauib
causa suppliciis expient᷑. age itaq qͥntꝰ
io sephe lstoriaꝵ lib̾ ponat᷑ in medium:
ex qͦ oĩs eoꝵ luctuosa tragedia ꝑnoscat᷑
Diitibꝰ aut̃ ꝑmanere in qͥt aut ꝑire:
unũ atq idem erat. Si enĩ inurbe ꝑ¬
mansissent facultatũ suaꝵ causa: crimi¬
ne obiecto qͣsi qͥ de tͣnsfugiendo cogita¬
rent ꝑimebant᷑ Necessitas uͦ famis facti
osoꝵ extollebat arrogantiã: et utrumq

Expanded text:
ant, quos tricies centena milia hominum diciultionis electo, ut qui in diebus Paschae Salvatorem suum et salutare, Christum Domini, cruentis manibus et sacrilegis vocibus violaverant, in ipsis diebus velut in unum carcerferalis poenae exitium quod merebatur exciperet. Praeteribo quae in eos vel gladii caede, vel aliis belli machinis collata sunt, explicare; ea tantummodo quae dirae famis exitio pertulerunt supradicti historiographi sermonibus proferam, quo legentes haec intelligant quantum piaculi sit audere aliquid in Christum, et quam gravibus ausa suppliciis expietur. Itaque quintus Josephi Historiarum liber ponatur in medio, ex quo omnis eorum luctuosa tragoedia pernoscatur. Divitibus autem permanere, inquit, aut perire, unum atque idem erat. Si enim in urbe permansissent, facultatum suarum causa crimine objecto, quasi qui de transfugiendo cogitarent, perimebantur. Necessitas vero famis factiosos opum extollebat per arrogantiam, et utrinque
Abbreviated transcription (Latin):
bello fame. igni cedibusq uastata sit. qͣnta
ppłoꝵ milia patres simul cũ coniugibus.
ac paruuł lib̾is absq numero absq dis¬
cretione trucidati sunt quȩ ȩtiã diu̾sarũ
urbiũ obsidiones s et ipsiꝰ magnificȩ et
famosissime ciuitatis iherłm qͣnta uasti¬
tas. et qͣnta fuerit diuersaꝵ morciũ tra¬
ges. quisue ꝑhec singła belloꝵ extiterit
ultunũ cuncta ignis de populatꝰ sit et
flãma consũpserit siqͥs pleniꝰ nosse uult.
historias iosephi relegat: Nos uͦ exhis ea
tantũ q̃ ad explanationẽ suscepti oꝑis sus¬
ficiunt ad sumunꝰ. In quibꝰ refert qđ ex

Expanded text:
bello, fame, igni, caedibus vastata sit, quanta bello, fame, igni, caedibus vastata sit, quanta populorum millia patres simul cum conjugibus ac parvulis et liberis absque numero, absque discretione, trucidati sint, quae etiam diversarum urbium obsidiones, sed et ipsius magnificae et famosissimae civitatis Hierusalem, quae vastitas, et quanta fuerit diversarum mortium strages, quis super haec singula bellorum exstiterit ultimum cuncta ignis populatus sit, et flamma consumpserit, qui plenius nosse vult, Historias Josephi legat. Nos vero ex his ea tantum quae ad explanationem suscepti operis sufficiunt assumemus: in quibus refert quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
uł in ipsũ cõmissi piaculi uł ꝑsecutio¬
nis in apłos. et necis in stephanũ:. s et
obtrũcationis in apłm iacobũ. et in ia¬
cobũ nichilominꝰ frẽm dñi qͥ appellalis
iustꝰ sceleris admissi. ceteroꝵq õĩum
qͦs ꝓpt̾ fidẽ xp̃i insidiis dolis. atq omĩ
fraude neqͥͣtiȩ circũ uenerant: ꝓhis inꝙͥ
om̃ibꝰ malis. penas diuinitꝰ reposcebalh̃
Et apłi quidẽ ab illis p̾us fugati acͤ oẽm
locũ disꝑsi: sic̃ sup̃dirimꝰ ꝑgebant in u̾tu¬
te xp̃i qui eis p̃ceꝑat dicens Euntes bap¬
arate õs gentes in moĩe meo. Eccła uero
quȩ in iherosolimis fuerat congͥgata. res¬
ponso adeo accepto emigͣre iubet᷑. et tͣnsire
ad oppidũ qͦddã pellã noĩe tͣnsiodanẽ: quo
ablatis aburbe scĩs et iustis uiris. uinc¬
aictȩ cęlestis fieret locus. tam de urbe sa¬
crilega quã de ppło impio. ꝑ excidiũ patͥe
uantis gͦ mał tẽ gens iudeoꝵ uniu̾¬
sa multata sit. ut q̃ ipsa uideş t̾ra

Expanded text:
 in ipsum commissi piaculi vel persecutionis in apostolos, et necis in Stephanum, sed et obtruncationis in apostolum Jacobum, et in Jacobum nihilominus fratrem Domini, qui appellatur Justus, sceleris admissi, caeterorumque omnium quos propter fidem Christi, insidiis, dolis, atque omni fraude nequitiae circumvenerant, pro his, inquam, omnibus malis, poenae divinitus reposcebantur. Et apostoli quidem ab illlocum dispersi, sicut supra diximus, pergebant in virtute Christi, qui eis praeceperat, dicens: Euntes baptizate omnes in nomine meo. Ecclesia vero quae in Hierosolymis fuerat congregata, responso a Deo accepto, emigrare jubetur, et transire ad oppidum quoddam Pellam nomine trans Jordanem: quo ablatis ex urbe sanctis et justis viris, vindictae coelestis fieret locus, tam de urbe sacrilega, quam de populo impio, et per excidium patriae uantis ergo malis gens tunc universa multata sit, utque ipsa Judaeae terra
Abbreviated transcription (Latin):
conscͥpsit Memorat᷑ aut̃ ex comitibꝰ pau¬
li crescens quidẽ ad gallias ee ꝓfectus.
linus uͦ et clemens in urbe rome ȩccłȩ
p̃fuisse. qui comites et aduitores eius
fuisse ab ipso paulo ꝑhibent᷑. s et dioni¬
sium ariopagitã apud athenas quem
lucas descͥbit pͥmo paulo p̾dicante cre¬
didisse. int̾ socios eiꝰ fuisse. et eccłȩ athe¬
niensiũ constat sac̾dociũ suscepisse. Sea¬

Expanded text:
I: Memorantur autem ex comitibus Pauli, Crescens quidem ad Galatas esse profectus, Linus vero et Clemens in urbe Roma Ecclesiae praefuisse, qui comites et adjutores ejus fuisse ab ipso Paulo perhibentur: sed et Dionysium Areopagitem apud Athenas, quem Lucas descripsit, primum Paulo praedicante, credidisse, ac inter socios ejus fuisse, et Ecclesiae Atheniensium constat sacerdotium suscepisse. De
Abbreviated transcription (Latin):
ueri. Quo in tp̃re ꝑmultas romanȩ
urbis ꝓuincias. Etad clamatione
et seditione uulgi. ꝑsecutiones ad¬
uersum nr̃os durissime concitatȩ st̃.
ita ut multa milia martẏrũ ꝑloca

Expanded text:
us. Quando per multas orbis Romani provincias ex acclamatione et seditione vulgi, persecutiones adversus Christianos dirissime concitatae sunt, ita ut multa millia martyrum per loca
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea defuncto ap̃ mediolanũ auxen¬
dio hereticoꝵ ep̃o. utriusq partis ppłi
diuersis studiis ferebant᷑: dissensio
grauis et ꝑiculosa seditio. urbi ꝓprie
maturũ ꝑ abat exitium: si pars ut᷑q
cũ diuersũ uellet. nequaqͣm quod
ꝓposuerat optineret: Ambrosius tunc
consularis eiꝰdem ꝓuintie faces rege¬
bat. Is cũ ꝑnitiem ciuitatis uideret
impendere: ꝓ loco atq officio suo. con¬
festu eccłam seditionẽ ppłi mitigatu¬
rus ingreditur Cumq in ibi multa
scãm leges et publicã discipliuam.
ꝓ quiete et tranquillitate ꝑ orasset:
pugnantis inter se et dissidentis ppłi.
subito clamor et uox una consurgit̾.
ambrosium epm postulances. Bap¬
tari hunc ꝓtinus clamant erat
enim cathecuminus et sibi ep̃m
dari: nec alit̾ unũ fore ppłm atq u¬
nam fidem. nisi ambrosus sibi da¬
retur sacerdos: Ob luctante illo &
plurimum resistente: ad imꝑatorẽ
relatum ppłi desidium. omni matu¬
ritate iubetur impleri Dei enĩ ait

Expanded text:
nterea defuncto apud Mediolanum Auxentio haereticorum Episcopo, utriusque partis populi diversis studiis ferebantur. Dissensio gravis et periculosa seditio urbi propriae maturum parabat exitium, si pars utraque cum diversum vellet, nequaquam quod proposuerat, obtineret. Ambrosius tunc Consularis ejusdem provinciae fasces gerebat. Is cum perniciem civitati videret impendere, pro loco atque officio suo, confestim Ecclesiam, seditionem populi mitigaturus, ingreditur. Cumque inibi multa secundum leges et publicam disciplinam o quiete et tranquillitate perorasset, pugnantis inter se et dissidentis populi subito clamor et vox una consurgit, Ambrosium Episcopum postulantes, baptizari hunc 284 protinus clamant erat enim catechumenus et sibi Episcopum dari: nec aliter unum populum fore atque unam fidem, nisi Ambrosius sibi daretur sacerdos. Obluctante illo et plurimum resistente, ad Imperatorem relatum populi desiderium, omni maturitate jubetur impleri. Dei enim, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
Et enĩ cum ꝓstudio religiosi ĩꝑatoris.
ex omĩ t̾ra sacerdotes dei coissent
opinione cõmoti: philosophi quoq
et dialetici ualde nobiles & opinatis¬
simi conuenerunt: Inquib quidã
fiebat ingens spectaculum conueni¬
entib ad audiendũ doctis et litteratis
uiris. nec tam̃ ullo genere philosophꝰ
concludi aquoquam poterat aut con¬
stringi Tanta et enim discendi ar¬
te obiectis questionibus occurrebat:
ut ubi maxime putaret᷑ adstrictus:
uelut anguis lubricus laberetur.
S ut ostenderet ds̃ quia ñ in sermo¬
ne regnũ dei sed in uirtute consistit᷑.
quidam ex confessorib simplicissime
naturȩ uir. et nichil aliud sciens
tem nr̃is. & callida se disputationis
arte iactantem poscit ab om̃ib locũ
uelle se paueis cũ philosopho sermo
nossent pauere et uelut pudorem
quendã pati. ne forte apud callidos
homines risui efficeret᷑ scã simplici¬
tas: ꝑsticit tam̃ senior ⁊⁊ hinc mouit

Expanded text:
Etenim cum pro studio religiosi Imperatoris, Etenim cum pro studio religiosi Imperatoris, ex omni terra sacerdotes Dei coissent, 220 opinione commoti philosophi quoque et dialectici valde nobiles, et opinatissimi convenerunt. In quibus quidam fiebat ingens spectaculum, convenientibus ad audiendum doctis et litteratis viris. Nec tamen ullo genere philosophus concludi a quoquam poterat, aut constringi. Tanta etenim dicendi arte objectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit, quidam ex Confessoribus simplicissimae naturae vir, et nihil aliud sciens tem nostris, et callida se disputationis arte jactantem, poscit ab omnibus locum: velle se paucis cum philosopho sermocnossent, pavere, et velut pudorem quemdam pati, ne forte apud callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit
Abbreviated transcription (Latin):
minib uidicari Propt̾ qd dei
soluis inter uos spectate iudiciũ.
et ur̃a uirgia quecumq sunt
ad illud diuinũ reseruent᷑ eramen.
Uos & enĩ nob̾ a. deo dati estis dii.
et conueniens non ẽ ut homo iu¬
dicet deos. s ille solus de quo scrip
ideo his omissis: illa que ad fidem
distinguite. Cum hec dixisset õs
simul querimoniarũ libellos uis¬
sit exuri:. ne in notesceret ulli ho
minum simulatio sacerdocum:
uerum cum ꝑdies multos in ep̃o¬
rum concilio de fide questio uer¬
deretur. & non nulli diuersa senti¬
rent ac uehementer ceptis arrii
fauerent: plures tam̃ erant qui
Cumq in eodem concilio eẽt con¬
fessorum magnus numerus sa¬
cerdotum: om̃s arrii nouitatibus
aduersabantur fauebant uero
et uiri inquestionibus callidi.
n ob id sĩplicitate fidei aduersi all¬
Quantam uero uirtutem ha¬
beat simplicitas fidei: etiam ex his
que in ibi gesta referunt᷑ agnoscimꝰ:

Expanded text:
minibus judicari. Propter quod Dei minibus judicari. Propter quod Dei solius inter vos exspectate judicium, et vestra jurgia quaecunque sunt, ad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii, et conveniens non est, ut homo judicet deos, sed ille solus de quo scriptcernit. Et ideo his omissis, illa quae ad fidem issensione distinguite. Cum haec dixisset, omnes simul querimoniarum libellos jussit exuri, ne innominum simulatio sacerdotum. Verum quum per dies multos in Episcoporum Concilio de fide quaestio verteretur, et nonnulli diversa sentirent, ac vehementer coeptis Arii faverent, plures tamen erant qui Cumque in eodem Concilio esset Confessorum magnus numerus sacerdotum, omnes Arii novitatibus adversabantur. Favebant vero ei viri in quaestionibus callidi. et ob id simplicitati fidei adversi. Quantam vero virtutem habeat fidei simplicitas, etiam ex his quae inibi gesta referuntur, agnoscimus.
Abbreviated transcription (Latin):
rimis consacerdotibus suis rem
indicat: questio latius in notescit̾.
sermo usq ad aures religiosi pͥn-¬
cipis. quippe qui omni studio et
diligentia curaret que nr̃a sunt
tibus ad ẽe iubet. ac de eiꝰ ꝓpositio¬
nib & questionib iudicari. N.¬
factum principis ñ puto reti¬
cendum. Et enuim cum ex omĩb
pene locis ẽi conuenissent. et ut
fieri solet diuersis ex causis inter
se quedam uirgia detulissent. et¬
int̾pellabatur frequent̾ a singłis:
offerebant᷑ libelli. culpe ꝑfereban¬
tur. et magis ad hec quam ad id
ꝑ quo uencũ fuerat animos da-
qua unusquisq ep̃oꝵ siquid que¬
rimonie haberet uideret᷑ deferre:
Et cum resedissent suscepit a singlis
libellos: quos simul om̃s in sinu
suo continens. nec in eis quid con¬
tineret᷑ aꝑiens. ait ad ep̃os Deus
uos constituit sacerdotes et potesta¬
tem uob̾ dedit de nob̃ quoq uidi¬
candi. & iđo nos a uob̾ recte iudica¬
mur: uos aut̃ non potestis ab ho-¬

Expanded text:
rimis consacerdotibus suis rem rimis consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innotescit. Sermo usque ad aures religiosi principis, quippe qui omni studio et diligentia curaret, quae nostra sunt, tibus adesse jubet, ac de ejus propositionibus, et quaestionibus judicari. CAfactum Principis non puto reticendum. Etenim cum ex omnibus pene locis Episcopi convenissent, et ut fieri solet diversis ex caussis inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis: offerebantur libelli, culpae proferebantur, et magis ad haec, quam ad id, pro quo ventum fuerat, animos dabaqua unusquisque Episcoporum si quid querimoniae habere videretur, deferret. Et cum resedisset, suscepit a singlibellos, quos simul omnes in sinu suo continens, nec in eis quid contineretur aperiens, ait ad episcopos: Deus vos constituit sacerdotes, et potestatem vobis dedit de nobis quoque judicandi; et ideo nos a vobis recte judicamur, vos autem non potestis ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
u en apud alex¬
andriam post
achillam qui
petro martiri
successerat alex¬
Oander sac̾dotiũ
suscepisset. quia pax nr̃is & quies
a ꝑsequutionib erat. atq eccłarum
gła confessoꝵ meritis gaudebat:
ꝓsꝑitaᷤᷤ rerum nr̃aꝵ domestica con¬
tentione turbatur. Et enĩ pb̃r
quidam apud alexandriam ar¬
rius nomine. uir spetie et forma
magis q̃m uirtute religiosus. sead
głe laudisq & nouitatis imꝓbe
numq̃m uenerant cepit abscidẽ
ac separare ab illa ȩt̾na & inesfabili
dei patris substantia. uł natura filiũ
conabat᷑: quȩ res plurimos in eccła
conturbabat. S cum alexander
ep̃c natura lenis et quietus. assidu¬
is cõmonitionib arrium cuperet
a prauo incepto et assertionib ĩpiis
reuocare: nec tam̃ res exsententia ꝓce¬
deret. qđ plerosq iam contagio pesti¬
fere assercionis infecerat. non solũ ap̃
alexandriam. uerũ et ꝑ alias urbes
ꝓuinciasq disꝑsã. ꝑnitiosum fore
credens si dissimularet a talib plu¬

Expanded text:
um apud Alexandriam post Achillam, qui Petro Martyri successerat, Alexander sacerdotium suscepisset, quia pax nostris et quies a persecutionibus erat, atque Ecclesiarum gloria Confessorum meritis gaudebat: prosperitas rerum nostrarum domestica contentione turbatur. Etenim presbyter quidam apud Alexandriam, Arius nomine, vir specie et forma magis, quam virtute religiosus, sed gloriae laudisque et novitatis improbe nunquam venerant, coepit: abscidere ac separare ab illa aeterna et ineffabili Dei Patris substantia, vel natura Filium conabatur. Quae res plurimos in Ecclesia conturbabat. Sed cum Alexander Episcopus natura lenis et quietus, assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet, quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, verum et per alias urbes provinciasque dispersa: perniciosum fore credens; si dissimularet a talibus, plu
Abbreviated transcription (Latin):
resistere u̾ba uirtuti. nec homo adu̾¬
sari potuit deo Et̃ ideo siquis ur̃m
potuit in his que dicta sunt sentire
que sensi: credat xp̃o et sequat᷑ hc̃
senem. in quo locutus ẽ ds. Ita philo¬
sophus xp̃ianus effectus: tandem se
gratulatus est uictum: .iiii.

Expanded text:
resistere verba virtuti, nec homo adveresistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis vestrum potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, in quo loquutus est Deus. Ita philosophus Christianus effectus, tandem se gratulatus est victum.