comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ uulnis quid ẽ: nisi me¬
dicamentũ quo uulneris a¬
cerbitas mitigat᷑. Suꝑ uulnus
oleũ infundit᷑: ut omĩs uulne¬
ris molliciat᷑ asꝑitas. Suꝑ uulnꝰ
malagma. suꝑ uulnus alligatu¬
ra: quib om̃e uulnꝰ fouet᷑. Ibi
gͦ spes refundende sanitatis ẽ.:
ihi adhibentur medicam̃ta uul¬
nerib: ubi aut̾ omẽ caput in
dolore & ome cor in mesticia. ñ
ẽ uulnꝰ neq cicatrix. ñ plaga
cũ feruore. hoc ẽ ubi non portio
s uniuersitas ꝑiclitat᷑. qr quadã
corruptio tocius corꝑis tabe con¬
sumit᷑. ibi non ẽ malagnia im¬
ponere. neq oleũ. neq alligaturã.
Mul to gͥ cõmoduis ut sit uulnus
qd̾ foueas atq constringas: quã si¬
ne uulnere mors serpat interior.
S t̃ non solũ corporis uuluꝰ. s etiã
m̃tis: qđ oleo quodã mollioris allo¬
quii & pacifici sermonis suauita¬
te mitescit. st̃ fomenta uerboꝵ. st̃
medicam̃ta cȩlestiũ p̃ceptoꝵ: qͥb
omẽ nequitie uirus aboletur St̃

Expanded text:
 uulnus quid est nisi medicamentum, quo uulneris acerbitas mitigatur? super uulnus oleum infunditur, ut omnis uulneris molliatur asperitas; super uulnus malagma, super uulnus alligatura, quibus omne uulnus fouetur. ubi ergo spes refundendae est sanitatis, ibi adhibentur medicamenta uulneribus. ubi autem omne caput in dolore et omne cor in maestitia, non est uulnus neque cicatrix, non plaga cum feruore, hoc est: ubi non portio. sed uniuersitas periclitatur et quadam corrupti totius corporis tabe consumitur, ibi non est malagma inponere neque oleum neque alligaturam. multo igitur commodius, ut sit uulnus, quod foueas atque constringas, quam sine uulnere mors serpat interior. Sed est non solum corporis uulnus. sed etiam mentis, quod oleo quodam mollioris alloquii et pacifici sermonis suauitate mitescit. sunt fomenta uerborum, sunt medicamenta caelestium praeceptorum. quibus omne nequitiae uirus aboletur. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑeffluentẽ dabunt in sinum¬
urm. Eadem m̾sura qͣ mensi fueritis.
reddetur uob̃. Similit̾ in statera
singłoꝵ. oꝑa pensentur: ut si bo¬
na malis p̾ponderant. remunera¬
tio p̾mii deferat᷑. Si peccata uirtu¬
tibus: tristior reum pęna constrin¬
gat. Qd̃ expressũ habes ad thimo¬
teum : dicente paulo apło. Quorũ¬
dã hominũ peccata manifesta st̃

Expanded text:
supereffluentem dabunt in sinumsupereffluentem dabunt in sinumuestrum. eadem mensura qua mensi fueritis reddetur uobis. similiter in statera singulorum opera pensantur, ut, si bona malis praeponderant, remuneratio praemii deferatur, si peccata uirtutibus, tristior reum poena constringat. quod expressum habes ad Timotheum, dicente apostolo Paulo: quorundam hominum pe
Abbreviated transcription (Latin):
intenditur. uł grã inflectit᷑. uł a¬
lioꝵ. m̃dacio deprauat᷑. Om̃is enĩ
homo mendar. S uoluntatẽ inqͥd
eiꝰ qui me misit. hoc ẽ diuinȩ
cognutionis formã ueni docere.
ut in udicando magis cordi ue
ritatis custodia. quã obedientia
uoluntatis. Non gͦ hic qͦq infir¬
mitas potentie. s forma ẽ ex pres¬
sa uisticie. Iustũ gͥ ẽ iudicium
filii d̾i: quia scd̃m uoluntatẽ ẽ
d̾i. non scd̃m hominis affectum.
Ds̾ enĩ misericordiarũ plenus ẽ:
& miscđia eiꝰ cũ iudicio. q iudiciũ
cũ miscdia: neq sine iudicio mise¬
retur. neq sine miscđia iudicat.
Deniq scriptũ ẽ. Miscd̃ia eius¬
in stateris. filii aut̃ homi¬
nũ mendaces in stateris. ut
decipiant. Eraminat gͦ &.
trutinat d̾̃s merita singułoꝵ
&. quẽ admodũ ꝓ m̾sura dat
grãm ne supͣ mensurã sit: ita ꝓ
m̾sura dat miscdiam. Unde ait.
Mensurã bonã confertã cõmotã.

Expanded text:
intenditur uel gratia inflectitur uel aintenditur uel gratia inflectitur uel aliorum mendacio deprauatur - omnis enim h o in o mendax —. sed uoluntatem, inquit, eius qui i me misit, hoc est: diuinae cognitionis formam ueni docere, ut in iudicando magis cordi sit ueritatis custodia quam oboedientia uoluntatis. non ergo hic quoque infirmitas potentiae, sed forma est expressa iustitiae. Iustum igitur est iudicium filii dei, quia secundum uoluntatem est dei, non secundum hominis affectum. deus enim misericordiarum plenus est et misericordia eius cum iudicio et iudicium cum misericordia; neque sine iudicio miseretur neque sine misericordia iudicat. denique seriptum est: misericordia eiusin stateris. filii autem hominum mendaces in stateris ut decipiant. examinat ergo et trutinat deus menta singulorum et quemadmodum pro mensura dat gratiam, ne supra mensuram sit, ita pro mensura dat misericordiam. unde ait: m e nsuram bonam confertam commotam
Abbreviated transcription (Latin):
cifigendi te. Tua pilate uoce constrin¬
gen̾s: tua dãpnaris sententia. Pro
potestate gͥ non ꝓ ęquitate crucifi¬
gendũ dñm tradidisti: pro potes¬
tate absoluisti latronẽ. auctorem
aut̾ uite interfecisti. S nec istam
a te habuisti quã habere te asse¬
ris pocestatẽ. Deniq dic̃ tͥ dñs iłic.¬
Non haberes potestatẽ. aduersũ me
ullã: nͥ data tͥ esset desuper. Mala
potestas: licere qd̃ noceat. Potes¬
tas ista tenebrarũ ẽ uerũ ñ¬
indͤ ture. s sꝑnere. Audite
qͥd udex ue rus loquat᷑. Non
quero uoluntatẽ meã: s uo¬
luntatẽ eiꝰ qui me misit. Quasi ho¬
mo loquit᷑. qͦsi uidex docet: qm̃ qͥ
tudicat ñ uoluntari suȩ obtẽperare
debet. s tenere qd̾ legũ ẽ. Constirue
uidicẽ de hoc scło. Numqͥd pocest
aduersus imperialis formã uenire
rescripti : Numqͥd potest normam
auguste diffinitionis excedere:
Quantõmagis diuini formã debemiꝰ

Expanded text:
cifigendite. tua. tua, Pilate, uoce constrincifigendite. tua. tua, Pilate, uoce constringeris, tua damnaris sentepotestate igitur, non pro aequitate crucifigendum Dominum tradidisti, pro potestate absolvisti latronem, auctorem autem vitae interfecisti; sed nec istam a te habuisti, quam habere te asseris potestatem. Denique dicit tibinon haberes potestatem aduersum me ullam, nisi data tibi esset desuper. mala potestas licere quod noceat; potestas ista tenebrarum est, uerum non uidere, sed spernere. Audite quid uerus iudex loquatur: non quaero uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui me mi sit. quasi homo loquitur, quasi iudex docet, quoniam qui iudicat non uoluntati suae obtemperare debet, sed tenere quod legum est. constitue iudicem de hoc saeculo: numquid potest aduersus imperialis formam uenire rescripti ? numquid potest normam Augustae definitionis excedere? quanto magis diuini formam debemus
Abbreviated transcription (Latin):
Non potest utiq non ꝑ infirmita¬
tem s ꝑ integritatẽ: ñ ꝑ impossi¬
bilitatem faciendi. s ꝑ obseruantiã
iudicandi. Qͥ d ñ potest. qui om̃ĩa
potest. nisi qd̃ possit nolit. Non
uult posse qd̵ dampnat: non uult
posse aduersus fidem. ñ uult posse
aduersus ueritatem. Audi postremo
ipsũ dicentẽ cur ñ posser a se facere
quicquã. Sic̃ audio inquit ⁊ iudi¬
co. Hoc ẽ non ex mea potestate de¬
cerno qd̵ libitum. s ex iudicandi
indulgeo. s equitati. Audite qͥd ui¬
dex dicat celestis. Non possũ a me
facere quieqͣm: sic̃ audio & iudico.
E. pilatus dicebat ad dñm iłim. Po
pas o homo potestatẽ quã ñ habes:
cũ dͦs neget se habere: qui habet
suꝑ omĩa potestatẽ. Audi qͥd iusti¬
cia dicat. Non possũ a me facere qͥc¬
quã. Audite qͥd uidex eqͥtatis asserat.
Sic̃ audio. ⁊ iudico. Audite. qͥd uidex
iqͥtatis loquatur. Potestatẽ habeo
dimittendi te. ꝙr potestatẽ habeo cru¬

Expanded text:
rmitatem, sed per integritatem. non per inpossibilitatem faciendi, sed per obseruantiam iudicandi. quid non potest qui omnia potest, nisi quod posse nolit? non uult posse quod damnet, non uult posse aduersus fidem, non uult posse aduersus uentatem. audi postremo ipsum dicentem. cur non possit a se facere quicquam: sicut audio, inquit, et iudico, hoc et: non ex mea potestate decerno quod libitum, sed ex iudicandi indulgeo, sed aequitati. audite quid iudex dicat caelestis: non possum a me facere quicquam; sicut audio. et iudico. Et Pilatus dicebat ad dominum Iesum:pas, o homo, potestatem quam non habes. cum deus neget se habere, qui habet super omnia potestatem. audi quid iustitia dicat non possum a me facere quicquam. audite quid iudex aequitatis adserat: sicut audio, et iudico. audite quid iudex iniquitatis loquatur: potestatem habeo dimittendi te et potestatem habeo cru
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ docꝰtor minumũ se dic̃ eẽ
indignũ eiꝰ officii noĩe. qd̾ suis
oꝑib p̾ferebat. nichilq sibi
arrogat. s totũ gr̾e di deputat.
Hoc utiq decet iustũ. Hac humi¬
P litate
bat ⁊ limũ. Ipse quoq dñs ait.
Ego aut̃ sũ uermis & ñ homo.
ohipbriũ homiũ & abiectio ple¬
bis. cũ de sui corꝑis passioẽ loqͤ¬
retur: qui ñ quȩ sua st̃ quesiũ.
s que alioꝵ. Cuiꝰ nos imitatores
dicens. Hoc enĩ sencite in nob̾.
d̾i ẽẽt. ñ rapinã arbitratus ẽ eẽ
se equalẽ d̾o: s semet ipsũ exina¬
niuit. formã serui accipiens. Nec
nos gͥ nobilitatẽ generis. nec di¬
Fuitias reqͥramꝰ: si uolumꝰ xpͦm seqͥ.
Exuaniuit se cũ eẽt in d̾i forma:
cũ diues ẽẽt. pauꝑ facꝰtus ẽ. Noli
& tu contẽpnere plebeiũ. qͥa no¬
bilis es: noli despicere seruũ qͥ a
potens es: noli pauperẽ fastidire
qͥa diues es. Numqͥd nobilior. nũ

Expanded text:
gentium doctor minimum esse se dicit, gentium doctor minimum esse se dicit, indignum eius officii nomine quod suis operibus praeferebat nihilque siarrogat, sed totum gratiae Dei deputat. Hoc utique decet justum. 17. Hac humilitate bat et limum. ipse quoque dominus ait: egoautem sum uermis et non homo, obprobrium hominum et abiectio plebis, cum de sui corporis passione loqueretur, qui non quae sua sunt quaesiuit. sed quae aliorum. cuius nos imitatores ortatur dicens: hoc enim sentite in uobis deiesset non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo. sed semet ipsum exinaniuit formam seruiaccipiens. nec nos igitur nobilitatem generis nec diuitias requiramus, si uolumus Christum sequi. exinaniuit se, cum esset in dei forma. cum diues esset, pauper factus est. noli et tu contemnere plebeium, quia nobilis es, noli despicere seruum. quia potens es, noli pauperem fastidire, quia diues es. numquid nobilior, numq
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. Multi gͦ qui se aurum pu¬
tant. q ipsi humilitatẽ sequan¬
tur: ut uitia sua dẽcoquant.
S hic ĩmanis iactantia ẽ: id̾o
multi qͥ se massas auri putart.
Dicit sapientior auri massa.
Om̃s uos fornax ꝓbabit. Brgo
qͥ examinandi sumꝰ. sic nos aga¬
mus. ut iuditio ꝓbari meream᷑
diuino. Teneamꝰ hic positi humi¬
litatẽ: ut cũ unusqͥsq nrm̃ ue¬
nerit ad uditiũ d̾i. ad illos ig¬
nes qͦs transituri sumꝰ dicat.
Uide humilitatẽ merr̃ ⁊ erue
ume. Nam si suꝑbus fuerit. si
arrogans. si contumax. ñ pote¬
rit hoc dicere. Hemo aut̃ dicit
ne mereat᷑. Est gͦ humilitas la¬
boris ⁊ fatigationis. est & humi¬
litas uirtutis atq ꝓpositi: quã
situs tenet iustus. nullo licet
fractus labore nullius certami¬
nis dubuis euentu. humilem
om̃ib affectũ exibet. nec sua
extollere studet. s magis minue¬
re oꝑis sui p̾ciuim ⁊ meriti sui
grãm. Audi iustũ humiliantẽ

Expanded text:
omnes. multi ergo, qui se aurum puomnes. multi ergo, qui se aurum putant, et ipsi humilitatem sequantur, ut uitia sua decoquant. sed hic inanis iactantia est. ideo multis, qui se massas auri putant, dicit sapientior auri massa: omnes nos fornax probabit. ergo quia examinandi sumus, sic nos agamus, ut iudicio probari mereamur diuino. teneamus hic positi humilitatem, ut, cum unusquisque nostrum uenerit ad iudicium dei, ad illos ignes, quos transituri sumus, dicat: uide humilitatem meam et erue me. nam si superbus fuerit, si adrogans, si contumax, non poterit hoc dicere. nemo autem dicetne mereatur. Est ergo humilitas laboris et fatigationis, est et humilitas uirtutis atque propositi, quam situs tenet iustus. nullo scilicet fractus labore, nullius certaminis dubius euentu humilem omnibus affectum exhibet nec sua extollere studet, sed magis minuere operis sui pretium et meriti sui gratiam. audi iustum humiliantem
Abbreviated transcription (Latin):
sedit suꝑ talentũ plumbeũ. Ideo
exurere posset inuenit. Deniq¬
illi soli eleuate st̃ porte et̃uales
ut introiret rex głȩ: non reus
cause.  hic qͥdem mortẽ caro
illius gustauit. Heq enĩ aliter qͦ¬
posset resurgere. Qd̃ legi. p̾sumo.
qd̃ non legi. ueneratus scientib
derelinquo: unũ confitens qͥa
quicqͥd caro illa subiit. ideo su¬
biit ut uiam cȩteris uł trim¬
phandi ꝑ martyrii passionem.
uł transeundi in paradẏsũ siuis
uestiguis reformaret. Nemo gͦ si¬
bi arroget. nemo de meritis. ne
mo de potestate se iactet: s om̃s
am. de illo indulgentiã postula¬
bo. Quȩ enĩ spes alia peccatori
bus: Ꝙ qui se hic aurũ putat.
habet plũbũ: & qui putat se
granũ tritici. habet stipulam
que possit exuri. S hic multi
sibi aurũ uident᷑. Non illis in¬
iuideo: s etiam aurũ examinabi¬
tur. uretur. ut possit probari.
Sic enĩ scriptũ ẽ. Sicut aurũ
in conflatorio ꝓbabo illos. Frgo
aduertant qͥa examinabuntur.

Expanded text:
mbeum. Ideo exurere posset, invenit. Denique soli elevatae sunt portae aeternales, ut introiret rex gloriae, non reus causae. Et hic quidem mortem caro illius gustavit; neque enim aliter posset resurgere. Quod legi, praesumo: quod non legi, veneratus scientibus derelinquo: unum confitens, quia quidquid caro illa subiit, ideo subiit, ut viam caeteris vel triumphandi per martyrii passionem, vel transeundi in paradisum suis vestigiis informaret. Nemo ergo sibi arrogemo de potestate se jactet, sed omnes am, de illo indulgentiam postulabo. Quae enim bus ? . Et qui se hic aurum putat, habet plumbum, et qui putat se granum tritici, habet stipulam quae possit exuri. sed hic sibi multi aurum uidentur. non illis inuideo; sed etiam aurum examinabitur, uretur, ut possit probari. sic enim scriptum est: sicut aurum inconflatorio probabo illos. ergo aduertant, quia examinabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lius hominis nuncupatus ẽ. Ne¬
nit filius hõis querere ⁊ saluũ
facere qd̃ perierat: s udei dimiti
sibi latronẽ postulauert̃. ihesũ
repudiauert̃. Quis ẽ aut̃ qui se
longe facit a dño: nisi qui non
exquirit iusticias eius  Qui uero
iusticias exquirit ꝓpe ẽ: ad heret
d̾o. Ꝙ ideo iusticias d̾i querentib¬

Expanded text:
lius hominis nuncupatus est; uenit filius hominis quaerere e t saluum facere quod pe ri era t, sed Iudaei dimitti sibi latronem postularunt Iesum repudiauerunt.\' Quis est autem qui se longe facit a domino nisi qui non exquirit iustitias eius? qui uero iustitias exquirit prope est. adhaeret deo. et ideo iustitias dei quaerentib
Abbreviated transcription (Latin):
nulitatẽ meã ⁊ eriͥe me. Consida
etiã quia spu̾ali quodã oleo ce¬
lestium p̾ceptoꝵ Ungit nos atq
exercet cotidie scriptura diuina.
& dñs nr̃ plurimos ad subeunda
certamina gestiens ꝓuocat: diuer¬
sa posuit premia coronarũ. Con¬
sidera inquã xp̃i athletã innu

Expanded text:
em meam et erue me. Considera etiam, quia spiritali quodam oleo caelestium praeceptorum ungit nos atque exercet cotidie scriptura diuina et dominus noster. plurimos ad subeunda certamina gestiens prouocare, diuersa posuit praemia coronarum, considera, inquam, Christi athletam in
Abbreviated transcription (Latin):
induxisti nos in refrigeriũ. Sed
ioħi cito uersabitur ignens gla¬
dius: quia ñ inuenit᷑ in eo iniqͥ¬
tas. quẽ dilexit equitas. Siquid
in eo uitu humani fuit: caritas
diuina decoxit. Ale enĩ eius:
sic̾ ale ignis. Qui hic habuerit
caritatis ignẽ: illic ignẽ gladii
timere ñ poterit. Ipsi petro qͥ

Expanded text:
induxisti nos in refrigerium . Sed Joanni cito versabitur igneus gladius; quia non invenitur in eo iniquitas quem dilexit aequitas. Si quid in eo vitii humani fuit, charitas divina decoxit; Alae enim ejus sicut alae ignis . 13. Qui habuerit hic charitatis ignem, illic ignem gladii timere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
tura. decernit. Obsequitur legib:
ñ aduersatur. Examinat cause
merita: ñ mutat. Biscite uidices
scłi quẽ in uidicando tenere debe¬
atis affectũ: quã sobrieratẽ. quã
sinceritatẽ. Us̃ omniũ dic̃. Non
possũ a me facere quicꝗͣ. Alibi le

Expanded text:
tura decernit. obsequitur legibus, tura decernit. obsequitur legibus, non aduersatur, examinat causae merita, non mutat. Discite, iudices saeculi, quem in iudicando tenere debeatis affectum, quam sobrietatem, quam sinceritatem. dominus omnium dicit: non possum ego me facere quicquam. alibi l
Abbreviated transcription (Latin):
integritatȩ eẽ innocentie defensio¬
nem: nec salutẽ corꝑoris ambien¬
dam. s animi puritatẽ. Deniq qͥ
susannã absoluit tacentẽ: se ob¬
tulit morti. In illa causa ut ne
uniuersitatis sacrificiũ ñ negaret.
Cȩsus postremo ñ conuitiatus ẽ: ñ
reꝑcussit. & dñs celi atq terraru̾
studiũ deposuit ultionis. Nocem
humilitatis emisit dicens. Si male
locutus sũ. testimoniũ ꝑhibe de mulo:
si bene. qͥd me cȩdis: Quasi infirmꝰ
cedis deplorat inuiriã: ꝙ cũ se pos¬
set ulcisci. quęri maluit qͣm iundi¬
care. Ergo & hic ꝑsoniam udicis p̾po¬
sitiq suscepit. dicens. Non possum
a me facere quicqͣm. Bonus enĩ ui¬
dex nichil ex arbitrio suo facit. ꝙ.
domestice ꝓposito uoluntatis: sed
iuxta legis ꝓnuntiat. scitis uire¬
optemperat. ñ indulget ꝓprie uo¬
luntati. Nichil paratũ & medita¬
tatũ. domo defert. s sicut audit
iudicat. & sic̃ se habet negotii na¬

Expanded text:
integritate esse innocentiae defensiointegritate esse innocentiae defensionem: nec salutem corporis ambiendam, sed animi puritatem. Denique qui Susannam absolvit tacentem, se obtulit morti. In illa causa ostenduniversitatis sacrificium non negaret. Caesus postremo, non conviciatus est, non repercussit: Et Dominus coeli atque terrarum studium deposuit ultionis, vocem humilitatis emisit, dicens: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si bene, quid me caedis ? Quasi infirmus, caedis deplorat injuriam: et cum se posset ulcisci, queri maluit quam vindicare. 36. Ergo et hic personam judicis, propositumque suscepit dicens: nonpossum a me facere quicquam. bonus enim iudex nihil ex arbitrio suo facit et domesticae proposito uoluntatis, sed iuxta leges et iura pronuntiat, scitis obtemperat, non indulget propriae uoluntati, nihil paratum et meditatum domo defert, sed sicut audit ita iudicat et sicut se habet negotii na
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsũ enĩ aduocatũ habemꝰ apud pa¬
trem. Pnocꝰtabat in oratione ꝓ nob̾.
ut nos suo informaret exemplo
quẽ ad modũ ueniã nr̃is debeamus
exorare peccatis. Non enĩ ido ꝑnoc̾tabat
quasi qͥ alit̾ patrẽ recunciliare¬
catus ẽẽ demonstraret. qualis sa
sistere. An impetrandi egebat au¬
xilio. qui facere ipse poterat qͦd
rogabat: quẽ admodũ ipse dicebat.
ego uado ad patrem. & qͦdcumq
ab eo petieritis in noie meo hoc
faciam: Deniq alibi ait cũ laza¬
rũ suscitaret: sciebam qd̾ semper
me audis. Hic quasi infirmꝰ ꝑ noc¬
tabat qͥ sciebat qd̵ semꝑ auditur:
qr clamauit. Lazare ueni foras
Locuta ẽ resurecꝰtio: mors recessit.
Suscepit etiã affectũ rei: ꝙ. stetit
ante iudicẽ quasi reus. Nec dedig¬
natus ẽ dñs om̃iũ p̾sidis uilitatẽ.
Interrogatus tacebat. ostendens in
clamore uocis nec inforensis asser¬
cione patrocinii. s in conscientiȩ

Expanded text:
ipsum enim aduocatum habemus apud paipsum enim aduocatum habemus apud patrem. pernoctabat in oratione pro nobis, ut nos suo informaret exemplo, quemadmodum ueniam nostris debeamus exorare peccatis. non enim ideo pernoctaret, quasi qui aliter patrem nobis reconciliarecatus esse debeat, demonstraret: qualis Sacsistere. An impetrandi egebat auxilio, qui facere ipse poterat quod rogabat, quemadmodum ipse dicebat: Ego ad Patrem vado: et quodcumque ab eo petieritis in nomine meo, hoc faciam ? Denique alibi ait, cum Lazarum resuscitaret: Sciebam quod semper me audis . Hic quasi infirmus pernoctabat, qui sciebat quod semper auditur, et clamavit: Lazare, veni foras . Locuta est resurrectio, mors recessit. 35. Suscepit etiam affectum rei, et stetit ante judicem tamquam reus: nec dedignatus est Dominus omnium praesidis vilitatem. Interrogatus tacebat , ostendens non in clamore vocis, nec in forensis assertione patrocinii, sed in conscientiae
Abbreviated transcription (Latin):
mune ẽ consiliũ. Quid sine sapi¬
entia facit. qͥ om̃ia in sapientia fec̃:
ut lecꝰtũ ẽ: om̃ia in sapientia fecis¬
ti  Deniq sapientia dixit. Cũ face¬
ret celos. cũ illo eram: & ego eram
cui applaudebat. Et eugłista ait.
Ouuia ꝑ ipsũ facta st̃. ꝙ. sine ipso
factũ ẽ nichil: ut doceret ñ solũ
oꝑatorem omniũ filiũ. s etiã pa¬
terne oꝑationis eẽ consortem. Ego
tam̃ arbitror qđ hic locus ad iudi¬
cii formã uideatur ẽẽ referendus.
Eugłm & enĩ non solũ fidei doc¬
trina: s etiã morũ ẽ magisteriũ.
& speculũ iuste conuersationis.
rit: ut doceret nos quom᷑ in his
conuersari oporteret officiis. Sus¬
cepit ꝑsonũ pastoris. &. ait. Pastor
bonꝰ animã suã ponit ꝓ ouib suis.
Id̾oq ꝓ rationabili grege seipsũ
passioni corporis ñ negauit: ut o¬
uem lassam crucis sue humeris
suꝑponens. pii oneris functione re¬
crearet. Suscepit aduocati ꝑsonã

Expanded text:
mune consilium est. quid sine sapimune consilium est. quid sine sapientia facit qui omnia in sapientia fecit, ut lectum est: omnia in sapientia fecisti? denique Sapientia dixit: cum faceret caelos cum illo eram, et ego eram cui adplaudebat, et euangelista ait : omnia per ipsum facta sunt et sine ipso f actum est nihil, ut doceret non solum operatorem omnium filium, sed etiam paternae operationis esse consortem. Ego tamen arbitror, quod hic locus ad iudicii formam uideatur esse referendus; euangelium etenim non solum fidei doctrina. sed etiam morum est magisterium et speculum iustae conuersationis. rit, ut doceret, quomodo nos in his conuersari oporteret officiis. suscepit personam pastoris et ait: pastor bonus animam suam ponit pro ouibus suis, ideoque pro rationabili grege se ipsum passioni corporis non negauit, ut ouem lassam crucis suae humeris superponens pii oneris functione recrearet. Suscepit aduocati personam;
Abbreviated transcription (Latin):
peccato: Iudicet de altertꝰ errore.
qui ñ habet qd̵ inseipso condemp¬
net. Iudicet ille qͥ non agat eadẽ
quȩ in alio putauerit deĩpnanda:
ne cũ de alio iudicat. inse ferat
ipse sententiã. Iudicet ille qͥ ad ꝓ¬
nuntiandũ nullo odio. nulla leui
uidex uerus ⁊ iustus locutus fit.
Non possũ inquid. ego a me face¬
re quicqͣm. Nonnulli heretici sole¬
bait hiic facere questiones quasi
infirmꝰ esset filiꝰ qui a se nichil fa¬
ceret. qͣsi scđm diuinitatẽ quoq
subditus & paterno subiectus un¬
perio: nec aduertunt qd̃ hoc quoq
magis potestatis diuinȩ unitas cõ¬
ꝓbetur. ubi putant int̾ patre̾ ⁊ fi¬
liũ ẽẽ distantiã potestatis. Nichil¬
enĩ a se facit filiꝰ. qͥa ꝑ unitatem
oꝑationis. nec filiꝰ sine patre facit.
nec sine filio pater. Deniq pat̾ dic̃
ad filiũ. faciamꝰ hominẽ ad una¬
ginẽ & similitudinẽ nram. cõmu¬
nem asserens oꝑationẽ esse. ubi cõ

Expanded text:
peccato? Judicet de alterius errore, peccato? Judicet de alterius errore, qui non habet quod in se ipse condemnet: judicet ille, qui non agat eadem quae in alio putaverit punienda; ne cum de alio judicat, in se ferat ipse sententiam: judicet ille qui ad pronuntiandum nullo odio, nulla offenjudex verus et justus locutus sit: Non possum, inquit, ego a me facere quidquam . 32. Nonnulli haeretici solebant hinc facere quaestiones, quasi infirmus esset Filius, qui a se nihil faceret; quasi secundum divinitatem quoque subditus, et paterno subjectus imperio: nec advertunt quod hoc quoque magis potestatis divinae unitas comprobetur, ubi putant inter Patrem et Filium esse distantiam potestatis. Nihil a se facit Filius, quia per unitatem operationis nec Filius sine Patre facit, nec sine Filio Pater. Denique Pater dicit ad Filium: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , communem asserens operationem
Abbreviated transcription (Latin):
It si longe est a pecca me.¬
cãtorib salus. tam̃ nemo despe
dĩ liberant᷑. Miserebor inquid
it ñ querentib: uocauit refugien¬
tes. c̃gregauit ignaros: ꝓ omnib
se obtulit passioni. Non gͦ multũ
misericors : Misccłia enĩ hominis
in ꝓximũ suũ. miscd̃ia dñ in om
alibi dicat .&. non intres in iudiciũ
cũ seruo tuo. Sed aliud ẽ iudiciũ
beneficioꝵ. xp̃i. cui respondere n̾
possumꝰ. quis enĩ potest debitũ re¬
ferre nature. debitũ salutis & gr̃e.¬
aliud uidiciũ qd fragilitatis nr̃e
extimatione censemur. In hoc ipso
tam̃ uidiciũ cũ miscd̃ia copulatũ
ẽ: ut ueritas uidicii miseratione
dni cemperet᷑. Aut fortasse qͥa dixe¬
rat iudica iudiciũ mneũ: id̾o subte¬
xuit miserationes diũ nimũ mul¬
tas ẽẽ. Gbaue ẽ enĩ de alio iudicare.
Unde etiã scriptũ ẽ. Nolite uidicare:
ut ñ iudicemini. Cũ enĩ unus¬
qͥsq fit suoꝵ conscus peccatoꝵ:
quomͦ potest de alteriꝰ iudicare

Expanded text:
Etsi longe est a peccatoribus salus; tamen nemo desperDomini liberantur. Miserebor, inquitit non quaerentibus, vocavit refugientes, congregavit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. Num ergo multum misericors? Misericordia enim hominis in proximum suum: misericordia Domini in omni ipse dicat: Et non intres in judicium cum servo tuo ? Sed aliud est illud judicium beneficiorum Christi, cui respondere non possumus quis enim potest debitum referre naturae, debitum salutis et gratiaealiud judicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. In hoc ipso tamen judicium cum misericordia copulatum est; ut veritas judicii miseratione Domini temperetur. 31. Aut fortasse, quia dixerat: Judica judicium meum ; ideo subtexuit miserationes Domini nimium multas esse: grave est enim de altero judicare. Unde etiam scriptum est: Nolite judicare, ut non judicemini . Cum enim unusquisque sit suorum conscius peccatorum, quomodo potest de alterius judicare
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m:A dieb enĩ ioħis
baptiste regnũ celoꝵ. cogi¬
tur. ꝙ cogentes diripunt illud:
sic̃ ipse dñs declarauit bona fraus:
quȩ uitã stiratur ȩternã. S qm̃
satis dictũ de littere huiꝰ interp̃¬
tacionib arbitram᷑: consideremꝰ

Expanded text:
m ? a doebis enim Iohannis Baptistae regnum caelorum cogitur et cogentes diripiunt illud, sicut ipse dominus declarauit. bona fraus quae uitam furatur aeternam. sed quoniam satis dictum de litterae huius interpretationibus arbitramur, cons
Abbreviated transcription (Latin):
oriundo ẽ. fortasse aut iam dis¬
cesserat ꝑsecutor. aut aduc non ue¬
nerat in hec partiũ. aut mitior
erat. Aduertit hic aut nullum
esse: aut tepere certam̃. Romã
ꝓfectus ẽ: ubi ꝓpt̾ fidei studiũ ꝑse¬
cutionis acerba feruebant: i. lbi
passus ẽ hoc ẽ ibi coronatus.
Itaq illic qͦ hospes aduenit: do¬
miciliũ immortalitatis ꝑpetue
collocauit. Si unus ꝑsecutor fuisset.
coronatus hic martyr utiq ñ fuiset.
S qd peius non hi solũ ꝑsecutores
st̃ qui iudent᷑. sed etiam qui non.
iuidentur: & multo plures ꝑsecu¬
tores. Sicut enun unus ꝑsecutor
rex. multis ꝑsecutionis p̾cepta mit¬
tebat. & ꝑ singłas uł ciuitates uel
ꝓiuncias erant diuersi ꝑsecutores:
ita etiã diabolus multos ministros
suos dirigit. qui ñ foris tantum mͦ
s etiã intus faciunt ꝑsecutiones in
animis singłoꝵ. De his dictum ẽ
ꝑsecutionib. O m̃s qͥ uolunt pie ui¬

Expanded text:
oriundo est. fortasse aut iam disoriundo est. fortasse aut iam discesserat persecutor aut adhuc non uenerat in haec partium aut mitior erat. aduertit hic aut nullum esse aut tepere certamen. Romam profectus est, ubi propter fidei studium persecutiones acerbae feruebant; ibi passus est, hoc est ibi coronatus. itaque illic, quo hospes aduenit. domicilium inmortalitatis perpetuae conlocauit. si unus persecutor fuisset, coronatus hic martyr utique non fuisset. Sed quod peius, non hi solum persecutores sunt qui uidentur, sed etiam qui non uidentur, et multo plures persecutores. sicut enim unus persecutor rex multis persecutionis praecepta mittebat et per singulas uel ciuitates uel prouincias erant diuersi persecutores, ita etiam diabolus multos ministros suos dirigit, qui non foris tantummodo. sed etiam intus faciant persecutiones in animis singulorum. e his dictum est persecutionibus: omnes qui uolunt pie ui
Abbreviated transcription (Latin):
decretoꝵ. in homines forma
procedit. Sequit᷑ uersus.
si tc̃ a d̾i testimoniis non declines:
cũ te nullus affligit. nullus ꝑseqͥt᷑.
Os enĩ in offense sibi ꝓsperorũ euen¬
tuũ scd̃o successu fieret ingratus
Quis diuitiss affiuens. iugi salute
robustus. ñ ad dei grãm referat qd̃
sibi illa concessa sint. Deniq cum
scm̃ iob dñs p̾dicaret: ait aduersariꝰ.
Numqͥd gratis colit iob d̾mꝰ Non¬
nũ tuã in om̃ia que habet: si n̾
in faciem te benedicet. Tunc igit᷑
plus ꝓbatus ẽ: quando amissis o¬
pib & filiis. a dñi cultu n gr̾a ñ
recessit. S non uius ꝑsecutor est.
Multos ministros habet: s non te
terreat. ꝑ multas enĩ tͥbulationes
oportet nos introire in regnũ dei.
Si multe ꝑsecutiones. multe ꝓbatio¬
nes: ubi multe coronȩ. multa certa¬
mina. Tibi gͦ ꝓficit qd multi ꝑse¬
cuͥ tores st̃: ut int̾ multas ꝑsecu¬
tiones facilius inuenias quẽ admo¬
dũ coroneris. Utamur exemplo se

Expanded text:
decretorum in homines forma procedit. Sequitur uersus si tunc a dei testimoniis non declines, cum te nullus adfligit, nullus persequitur. quis enim inoffense sibi prosperorum euentuum secundante successu fieret ingratus ? quis diuitiis adfluens, iugi salute robustus non ad dei gratiam referat quod sibi illa concessa sint ? denique cum sanctum Iob dominus praedicaret, ait aduersarius: num quid gratis colit Iobdominum?. nonnum tuam in omnia quae habet, si non in faciemte benedicet. tunc igitur plus probatus est, quando amissis opibus et filiis a domini cultu et gratia non recessit. sed non unus persecutor est, multos ministros habet. sed non te terreat. per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum dei. si multae persecutiones, multae probationes; ubi multae coronae. multa certamina. tibi ergo proficit quod multi persecutores sunt, ut inter multas persecutiones facilius inuenias quemadmodum coroneris. Utamur exemplo Seb
Abbreviated transcription (Latin):
que debetur impiis. quã dñs de¬
clinat in ꝑfidos: s tam̃ miseratio¬
ne sua nonusq ad fecem dignat᷑
effundere. ne plenitudine suplici
ferre ñ possent. Inclinat gͦ calicẽ
ñ euacuat. Qd̾ indinat censura ẽ:
qd̃ euacuat miscđie. Ergo iudiciũ
Quis enĩ nr̃m sine diuina potest
miseratioe subsistere: Quid possu¬
Quis nr̃m ita assurgit in hoc cor¬
pore ut animũ suũ eleuet. qͦ uigi¬
ter adhereat xpo: Quo tandẽ homi¬
nũ meritũ defertur. ut hȩc corrup¬
tibilis caro induat incorruptionẽ.
& mortale hoc induat irmortali¬

Expanded text:
quae debetur impiis. quam dominus dequae debetur impiis. quam dominus declinat in perfidos; sed tamen miseratione sua non usque ad faecem dignatur effundere, ne plenitudinem supplicii ferre non possint. inclinat ergo calicem. non euacuat; quod inclinat. censurae est, quod non euacuat, misericordiae. Ergo iudicium quis enim nostrum sine diuina potest miseratione subsistere ? quid possu? quis nostrum ita adsurgit in hoc corpore, ut animum suum eleuet, quo iugiter adhaereat Christo ? quo tandem homini merito defertur, ut haec corruptibilis caro induat incorruptionem et mortale hoc induat inmortali
Abbreviated transcription (Latin):
bona manifesta st̃: & quȩ aliter se
habent abscondi ñ posst̃. Omia gͦ
a dño d̾o nr̃o m̾sura qͣdã & ponde¬
re fiunt. Ꝙs posuit inqͥd rupes in
statera: q supͣ. Qͥs mensus ẽ ma¬
nu aquã: & celũ palmo: Qui nr̃a
examinat. sua utiq examinata
largitur: & saluo omĩa decernit
examine. Ponderat miscdian: pon¬
derat ultionẽ. In utroq certũ pon¬
dus habilisq m̾sura ẽ. Unde ꝙ dd̾
ait. sẜ potũ dabis illis in lacͥmis
in m̾sura: ne sine moderatione
m̾sure pęne cumulo grauarent᷑
ꝙ. sustinere ñ possent. E alibi
ide̾ ait ꝓpħa. Calix ĩ manu
diũ uini meri plenꝰ mxto.
& inclinauit ex hoc ĩ hoc: ue¬
rũtam̃ fex eiꝰ ñ ẽ exinanita. Et
iheremias ait. Calix aureus baby¬
lon in manu dn̾ a qͦ mebriate
st̃ gentes. Hoc ẽ pena a nationib
ꝑsoluta ẽ: ne duitiꝰ insultarent qd̵
di popłm acerbissima populatione
uexauerint. Sensus guersus daui¬
tici hic ẽ. Parata & plena ẽ pęna

Expanded text:
a manifesta sunt et quae aliter se habent abscondi non possunt. Omnia ergo a domino deo nostro mensura quadam et pondere fiunt. quis posuit, inquit, rupes in statera? et supra: quis mensus est manu aquam et caelum palm o ? qui nostra examinat, sua utique examinata largitur et saluo omnia decernit examine. ponderat misericordiam, ponderat t ultionem; in utroque certum pondus habilisque mensura est. unde et Dauid ait: et potum dabis illis in lacrimis in mensura, ne sine moderatione mensurae poenae cumulo grauarentur et sustinere non possent. et alibi idem ait propheta: calix in manu domini uini meri plenus est mixto, et inclinauit ex hoc in hoc; uerumtamen faex eius non est exinanita. et Hieremias ait: calix aureus Babylon in manu domini, a quo inebriatae sunt gentes, hoc est: poena a nationibus persoluta est, ne diutius insultarent, quod dei populum acerbissima populatione uexarint. sensus igitur uersus Dauitici hic est: parata et plena est poena
Abbreviated transcription (Latin):
ne stipulã ad indicut̾ d̾i tecum
deferas. que ignis exurat. Caue
ne cũ uͥino aut duob habeas qd̵̃
ꝓbetur: in pluribus oꝑib defe¬
ras qd̾ offendat. Si cuiꝰ opus arse¬
rit: detrim̃tũ pacietur. Potest
tam̾ ꝑ ignẽ ⁊ ipse saluari. Un¬
de colligit᷑ quia idem homo &
saluatur ex parte: &. condempnat᷑
ex parte. Cognoscentes itaq mul¬
ta esse uidicia: oꝑa nr̃a examine¬
mus omĩa. In uero iusto. graue
ẽ detrimentũ. graue operis alicuiꝰ
incendii: in ixpio pęna misera¬
bilis. Sint magis omĩa iudicia
plena grẽ. plena florentium
coronarũ: ne forte cũ trutinant᷑
futura nr̃a. culpa p̾ponder et.

Expanded text:
stipulam ad iudicium dei tecum deferas, quae ignis exurat. caue ne, cum in uno aut duobus habeas quod probetur, in pluribus operibus? deferas quod offendat. si, cuius opus arserit, detrimentum patietur, potest tamen perignem et ipse saluari. unde colligitur, quia idem homo et saluatur ex parte et condemnatur ex parte. cognoscentes itaque multa esse iudicia opera nostra examinemus omnia. in uiro iusto graue est detrimentum graue operis alicuius incendium, in impio poena miserabilis. sint magis omnia iudicia plena gratiae. plena florentium coronarum, ne forte, cum trutinantur facta nostra, culpa praeponderet.
Abbreviated transcription (Latin):
in infirmitatib suis: in quib
⁊ apłs gloriat᷑ dicens. głabor
in infirmitatib meis. Alius in
diuitiis. alius in titulis nobilita¬
tis ac ꝓsapie suȩ. aliꝰ in admi¬
iustrationib ⁊ honorib głatur:
uistus in humilitate gloriatur.
piat. s diũ inse gr̾am ꝓuocare :
alibi idem ꝓpła ait. Uide humili¬
tatẽ meã ⁊ laborẽ meũ. Ergo qͣsi
his qͥ humiliauerit cor suum
qͣsi his qͥ plurimũ lahorauerit.
ibi sibi bimitti peccata desiderat.
hic erui ͤ p̃catur. Constitue ali¬
quẽ sacerdotẽ ꝓ ministri saluce
sollicitũ quẽ ꝓbatũ aduertat d̾o.

Expanded text:
in infirmitatibus suis, in quibus et apostolus gloriatur dicens: gloriabor i n infirmitatibus meis, alius in diuitiis, alius in titulis nobilitatis ac prosapiae suae, alius in administrationibus et honoribus gloriatur: iustus in humilitate gloriatur; piat, sed domini in se gratiam prouocare, alibi idem propheta ait: uide humilitatem meam et laborem meum. ergo quasi is, qui humiliauerit cor suum, quasi is, qui plurimum laborauerit. ibi sibi dimitti peccata desiderat, hic erui se precatur. Constitue aliquem sacerdotem pro ministri salute s
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmogenitis esau fr̃i suo cessit:
& id̾o uocatũ ẽ nom̃ eiꝰ edomi: hoc
ẽ terrenus ⁊ callidus. Isti st̃ aut̃
fres de qͥb ẽ rogatus dñs ab ysaac
patre eoꝵ. ut daret ei sue posteri¬
tatis heredes de rebecca uxore sua:
generationis insigne. Kxauduut
eũ. n c̃cepit rebecca: & rogauit do¬
minũ cũ luctari se pariili uide¬
rent᷑ in utero eiꝰ. qr responsũ accepit᷑.
Duȩ gentes in utero tuo st̃. & duo
popłi ab utero tuo separaburitur:
ꝑopłsq popłm superabit. ⁊ maior
feruiet minori. Honne aꝑtum ẽ
mysteriũ. duos significari popłos.
cocturã lentis. pͥmatus fr̃is seno

Expanded text:
in primogenitis Esau fratri suo cessit, in primogenitis Esau fratri suo cessit, et ideo uocatum est nomen eius E d o m. hoc est terrenus et callidus. isti sunt autem fratres, de quibus rogatus est dominus ab Isaac patre eorum, ut daret ei suae posteritatis heredes de Rebecca uxore sua, generationis insigne. exaudiuit eum et concepit Rebecca et rogauit dominum, cum iactare se paruuli uiderentur in utero eius, et responsum accepit duae gentes in utero tuo sunt et duo populi ab utero tuo separabuntur; et populus populum superabit et maior seruiet minori. nonne apertum est mysterium duos significari populos, cocturam lentis
Abbreviated transcription (Latin):
ante fertur: Deniq phariseus in
eugłio cum abstenus ⁊ parcus eẽt
alienis. liberalis suis. non refugus
ieuinii. ut ipse dicebat: tam̃ ꝓpt̃
iacꝰtantiam suã etiã illa quȩ ha¬
bere poterat amisit. Nichil ei tot
genera uirtutũ uno uitio decolo¬
rata ꝓdesse potuert̃. Publicanus
qͥ nichil enumerare poterat quod
possit ꝓbari. ꝓpt̾ humilitatẽ tam̃
uistificatus magis quã ille phari¬
seus descendit de templo: scd̾m qͣd̾̃
seriptũ ẽ in ꝓpħa. qͥa humiles spũ
saluabit. Hoc autẽ ẽẽ caput qͥdł
hȩc littera expͥmat : euident̾ etiã
in iheremiȩ threnis docemur. Nã
p̾lata hac litera. ait ꝓpħa. Sp̾s¬
unbra eiꝰ in gentib uiuemꝰ. Hoc
gͦ cap̃ uere ẽ: qd̾ omium cãp̃ ẽ.
Diximꝰ de capite. dicamꝰ ⁊ de pͥma¬
tu: qd̃ licet sermone distet ac lit¬
tera. sensu tam̾ in eandem con¬
currit intellegentiam. Primatus
enĩ legimꝰ in ueteri testam̃to. qͦs

Expanded text:
antefertur. denique Pharisaeus in antefertur. denique Pharisaeus in euangelio, cum abstemius et parcus esset alieni. liberalis sui, non refugus ieiunii, ut ipse dicebat, tamen propter iaetantiam etiam illa quae habere poterat amisit; nihil ei tot genera uirtutum uno uitio decolorata prodesse potuerunt. publicanus; qui nihil enumerare poterat quod posset probari. propter humilitatem tamen iustificatus magis quam ille Pharisaeus descendit e teniplo, secundum quod scriptum est in propheta, quia h umiles spiritu saluabit. Hoc autem esse caput, quod haec littera exprimat, euidenter etiam in Hieremiae Threnis docemur; nam praelata hac littera ait propumbra eius in gentibus uiuemus. hoc ergo caput uere est quod omnium caput est. Diximus de capite. dicamus et de primatu, quod licet sermone distet ac littera, sensu tamen in eandem concurrit intellegentiam. primatus enim legimus in ueteri testamento, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pͥmogenitꝰ ex mortus: habet &
finẽ. quia ipse ẽ pͥmus ⁊ nouissimꝰ:
ipse ẽ finis legis ad iusticiã om̃i
credenti. Synagoga nec mitium
nec finẽ habet: quia nec in pͥnci¬
pio inuenit qd sequat᷑. nec in finẽ
qd̃ speret. Inflatus gͦ caput ñ te¬
net. hoc ẽ illã xͥ humilitate̾ que
descendit usq ad crucẽ. descendit
usq ad inferos. Ideo uideus ñ tredi¬
dit: qͥa contẽpsit dicentẽ. discite¬
a me qr mitis sũ ⁊⁊ humilis corde.
Hȩc humilitas uirtutũ omniũ
caput ẽ: quȩ totũ uelut qͦddam
nr̃oꝵ. auctuũ fouet corpꝰ. Quãuis
infirmꝰ aliqͥs sit pauꝑer ignobilis:
tam̃ si ñ se extollat n p̃ferat. ipsa
se humilitate cõmendat. Sit aliqͥs
p̾diues ⁊ ignobilis. id ẽ si nobilitatẽ
generis ⁊ cliuitias suas iactet.: iniso¬
lentia sibi uilis ẽ. Sit aliqͥs facun¬
dus ⁊ fortis. qui tumore facundiȩ
ac uirtutis elatus plurimũ arro
get sibi: nonne ei ꝓpt̾ uerecundiã
& insipiens plerũq & inualidus

Expanded text:
itus ex mortuis. habet et finem, quia ipse est primus et nouis- simus, ipse est finis legis ad iustitiam omni credenti. synagoga nec initium nec finem habet, quia nec in principio inuenit quod sequatur nec in fine quod speret. inflatus ergo caput non tenet. hoc est illam Christi humilitatem qua descendit usque ad crucem. descendit usque ad inferos. ideo Iudaeus non credidit. quia contempsit dicentem: discitea me, quiamitis s um e t humilis corde e. haec humilitas uirtutum omnium caput est. quae totum uelut quoddam nostrorum actuum fouet corpus. Quamuis infirmus aliquis sit, pauper, ignobilis, tamen, si non se extollat et praeferat, ipsa se humilitate commendat. sit aliquis praediues et nobilis: idem, si nobilitatem generis et diuitias suas iactet, insolentia sui uilis est. sit aliquis facundus et fortis, qui tumore facundiae ac uirtutis elatus plurimum sibi adroget: nonne ei propter uerecundiam et insipiens plerumque et inualidus
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ abscondere. & in orbem se
colligens obiecta reliqui parte
corporis. hoc solũ tueri qđ̵ inlisa
ferant᷑ menbra oȩtera saluo capi¬
tis uigore reparare. Hoc ii tu mo¬
raliter caput serua: hoc seruato
& mystice. Mysticũ cap̃. xp̃c ẽ:
qͥ amiserit : uiuendi usum habe¬
re ñ poterit. Hoc solo distamus¬
a bestiis ad imaginẽ ⁊ simili¬
tudinẽ d̾i uirtucũ iugore for¬
mati: si fides nos ab irracionabi¬
liũ pecudũ cõparatione secer¬
serpentes. etiã si omĩa menbra
cedant᷑. totũ uratur corpus in¬
cendiis. mergat᷑ ꝓfundo. euisce¬
retur a bestiis: hoc tam̃ capite
custodito uita integra. salus
tuta ẽ. Nemo enĩ potest peri¬
re. cui ñ sublatus ẽ xp̃c. Est ꝙ
cap̃. sũma studii atq operis nr̃i
sũma negotii. sũma spei. sũma
uirtutũ. Om̃is aut̃ sũma est
studii nr̃i ut simus humiliores.
ueritate̾ sequam᷑ : quã ñ uidet
extollens se frustra inflatus m̃te

Expanded text:
semper abscondere et in orbem se semper abscondere et in orbem se colligens obiecta reliqua parte corporis hoc solum tueri, quod inlisa feratur membra cetera saluo capitis uigore reparare. hoc et tu moraliter caput serua, hoc seruato et mystice. mysticum caput Christus qui amiserit, uiuendi usum habere non poterit, hoc solo distamusa bestiis. ad imaginem dei et similitudinem uirtutum uigore formati. fides nos ab inrationabilium pecudum comparatione secerserpentes. etiamsi omnia membra caedantur, totum uratur corpus incendiis, mergatur profundo, euisceretur a bestiis, hoc tamen capite custodito uita integra, salus tuta est; nemo enim potest perire, cui non sublatus est Christus. Est et caput summa studii atque operis nostri, summa negotii, summa spei. summa uirtutum. omnis autem summa est studii nostri, ut simus humiliores, ueritatem sequamur, quam non uidet extollens se, frustra inflatus mente
Abbreviated transcription (Latin):
rͥxit Res: que latina inter¬
qd̾ fouet menbra omĩa. q dirigit
atq implet sensib. Sensus enĩ
sapientis in capite eiꝰ. Inde ducꝰtus
uenarũ meatusq sps. sanguinis
uires in tociꝰ partes corꝑis diri¬
uatur. Lustrat omĩa: ornat oĩa.
Sublato capite. corpus sine no¬
mine ẽ: ñ agnoscit᷑. nec ulla suꝑ¬
ẽ usura uiuendi. Ppterea qui
in aliqͦ dãpnat᷑ crimine. e qͥd̃
ornamentũ ẽ totiꝰ corꝑis abdicat᷑¬
. qui a turpi uł celesto reatu
heluine obscenitatis inluiem uł
bestialis immanitatis horrorẽ
cõmisise detecti st̃: tanqͣm hii
qͥ ꝓpositũ humanȩ moderationis
exciderint: formã quoq huma¬
ne conditionis iubent᷑ exuere
Reciso enĩ capite. reliqui corꝑis
truncus bestiarũ corpori cõpa¬
ratur: & sapientiȩ arce fraudat᷑.
qͥ sapientiȩ ñ potuit tenere rationẽ.
Sepelit᷑ gͥ sine decore suo corpus.
In capiteꝰ enim uigor uite: in
capite ẽ gr̾a uenustatis. fertur
coluber cũ urgetur periculo cap̾

Expanded text:
s\', quae Latina interquod fouet membra omnia et dirigit atque implet sensibus; sensus enim sapientis in capite eius. inde ductus uenarum meatusque spiritus, sanguinis uires in totius partes corporis diriuantur; lustrat omnia, ornat omnia. sublato capite corpus sine nomine est, non agnoscitur nec ulla superest usura uiuendi. propterea, qui in aliquo damnantur crimine, eo quod ornamentum est totius corporis abdicantur et, quia turpi uel scelesto reatu beluinae scaeuitatis inluuiem uel bestialis inmanitatis horrorem commisisse detecti sunt, tamquam hi, qui proposito humanae moderationis exciderint, formam quoque humanae condicionis iubentur exuere. reciso enim capite reliqui corporis truncus bestiarum corpori conparatur et sapientiae arce fraudatur qui sapientiae non potuit tenere rationem. sepelitur igitur sine decore suo corpus; in capite etenim uigor uitae, in capite est gratia uenustatis. Fertur coluber, cum urgetur periculo, caput
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renus ꝓpẽ intẽperantiã gule
pͥmatus qͦs habebat amisit:
popłs aut̃ eccł̃ȩ ꝑ sobrietatem
& continentiã pͥmatus quos or¬
dine n̾ habebat etatis. ⁊ confes¬
sione ⁊ pio furto paterne be¬
nedictioĩs eripuit. Qid ẽ gͥ qd̾¬

Expanded text:
 intemperantiam gulae primatus quos habebat amisit, populus autem ecclesiae per sobrietatem et continentiam primatus. quos ordine non habebat aetatis, et confessione et pio furto paternae benedictionis eripuit. quid est
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ obꝑbriũ ꝑfido. fideli aut̃ gratia.
fideli redẽptio. fideli resurrectio ẽ.
qͥa ꝓ nob̾ passus ẽ dñs. quia illo nos
redemit sanguine. illa ad paradysũ
resurrectione reuocauit. Qui hȩc
credit. quomͦ turbari potest: cui spes
regni celestis adsurgit: Sequit᷑ ilsus
ui expectat: sperat caritatem.
Ergo spes p̾cedit: sequit᷑ salus. Spes¬
qui expectauit salutẽ a dño: p̃cep¬
ta dñi fecit. Unde ⁊ dñs amicos ap¬
pellat in eugłio ñ seruos: qui sua p̃¬
cepta fecert̾. Qui diligit enĩ facit.
&s qui fecerit. merito dilectionis do¬
nat᷑. Custodurit anima mea tosti¬
monia tua. i dilexi illa uehem̃ter
lus ẽ diligere. quã custodire.
Q supͣ diximꝰ quia custodire in¬
terdum necessitatis ẽ uł timoris.
diligere caritatis. Ideo hic cũ dixis¬
set custodiui. adiecit dilexi: ut cus¬
tidia amantis sierit ñ tuñtis. Qui
nimiũ diligit. nimiũ custodit Sequiᷤ
uersus.

Expanded text:
ergo obprobrium perfido, fideli autem gratia, ergo obprobrium perfido, fideli autem gratia, fideli redemptio, fideli resurrectio est, quia pro nobis passus est dominus, quia illo nos redemit sanguine. illa ad paradisum resurrectione reuocauit. qui haec credit, quomodo turbari potest, cui spes regni caelestis adsurgit? Sequitur uersuqui expectat sperat caritatem ergo spes praecedit, sequitur salus. spesqui expectauit salutem a domino, praecepta domini fecit. unde et dominus amicos appellat in euangelio, non seruos qui sua praecepta fecerunt. qui diligit enim facit et qui fecerit merito dilectionis mea testimonia tua et dilexit illa nimis. plus esse diligere quam custodire et supra diximus, quia custodire interdum necessitatis est uel timoris diligere caritatis. ideo hic cum dixisset \'custodiui\', adiecit \'dilexi\', ut custodia amantis fuerit, non timentis. qui nimium diligit, nimium custodit. Sequitur uersus
Abbreviated transcription (Latin):
ce cõposuit : qm̃ qui sub lege ẽ
agitatur incertis. qͥ sub eugłio
audit dicentẽ. Pacẽ relinquo uo¬
bis: pacẽ meam do uob̾. Id̾oq di¬
ligentib non ẽ scandalũ. Accipe
asiter. Crux dñi iudeis scanda¬
lũ: grecis stulticia ẽ. Scandalũ
ẽ ꝑfido. qͥa dic̃ uideus. Ergo hic
d̾s ẽ qui homo uisus ẽ. hic d̾s ẽ
qͥ ieuinauit. hic d̾s ẽ qͥ uapulanit.
hic ds ẽ qui crucifixus ẽ: qui de
cruce descendere q se lib̾are non
potuit.  Deniq hoc dicebant tẽ¬
pore dnice passioĩs. Bescendat de
crucẽ: ⁊ credimꝰ ei. Confidit indo:
liberet nc̃ eũ si uult. Non te ista
tẽptent. ñ te ista ꝑtarbent: non
in animũ cuũ huiꝰ modi se inserart
cogitationes. Ubi pax ẽ.s. multa pax:
ibi crux xp̃i ñ obꝓbrio s saluti ẽ.
Non fuit obꝓbrio petro crux dñi: qͥ
honoraret uestigiis: metuens ne si
ea specie crucifixus eẽt qua dñs.
affectasse dñi głam uideret᷑ Crux

Expanded text:
ce composuit, quoniam, qui sub lege est, ce composuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur incertis, qui sub euangelio, audit dicentem: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est scandalum. Accipe aliter: crux domini Iudaeis scandalum. Graecis stultitia est. scandalum est perfido, quia dicit Iudaeus: \'ergo hic deus est qui homo uisus est, hic deus est qui ieiunauit, hic deus est qui uapulauit, hic deus est qui crucifixus est, qui de cruce descendere et se liberare non potuit?\' denique hoc dicebant tempore dominicae passionis: descendat de cruce et credimus ei. confidit in liberet nunc eum, si uult eum. non te ista temptent, non te ista perturbent, non in animum tuum huiusmodi se inserant cogitationes. ubi pax est et multa pax, ibi crux Christi non obprobrio, sed saluti est. non fuit obprobrio Petro crux domini. qho- noraret uestigiis, metuens ne, si ea specie crucifixus esset qua dominus, affectasse domini gloriam uideretur. crux