comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum inferni incurrunt. Qui sunt terrigent qui apuel
tam⁊ pereunt utiq: illi qui persecuntur Primũ adam
qui de terra est & non secundum qui de telo est. Et rur¬
sum in alio loto. Sicut in lignũ uermis.ita quae perdit¬
dit uirum suum uxor maledica. Si autm asstrueris hͨ
de malis dictum esse tonungibus : Et eio tibi breuiter re¬
spondebo. Quat tnim mihi incũbit necessitas uenire ĩ
dubium uitum bona ã mala sit futura quam duxtro:
Melius est inquit habitare in terta desertaquam cum
pulchre uarrus sublimis orator.Qui non inquit liti¬
gat celebs est. Melius est. habuatr in angulo tecti: qm̃
cum uxore maledica in clomo coĩ. Si domus cõmuis
iuri & uxotis trigit uxorem in superbiam: & contume¬
liam uiro facit: quanto magis siditior utor fucti. &
in domo eus uir manserit.Incipit enim non uor tẽ
sed domina: & uix si offenderit migrandum est. Stilli¬
cidia eiiciunt hominem in dit hiemali de domo su¬

Expanded text:
dum inferni incurrunt. Qui sunt terrigenae qui apud dum inferni incurrunt. Qui sunt terrigenae qui apud eam pereunt? Utique illi, qui sequuntur primum Adam, qui de terra est, et non secundum, qui de coelo est. Et rursum in alio loco: Sicut in ligno vermis, ita perdit virum suum uxor malefica . Si autem asseveraveris, hoc de malis conjugibus dictum esse, et ego tibi breviter respondebo: Quae enim mihi incumbit necessitas venire in dubium, utrum bona an mala futura sit quam duxero? Melius est, inquit, habitare in terra deserta, quam cupulchre Varius Geminus sublimis Orator, Qui non litigat, inquit, coelebs est. Melius est habitare in angulo tecti, quam cum uxore maledica in domo communi . Si domus communis mariti et uxoris erigit uxorem in superbiam, et contumeliam viro facit: quanto magis si ditior uxor fuerit, et in domo ejus vir manserit! Incipit enim non uxor esse, sed domina; et viro si offenderit, migrandum est. Stillicidia ejiciunt hominem in die hiemali de domo su
Abbreviated transcription (Latin):
tio matrum est:cur addidit. Si permanserit fili in fide &¬
charitate et sanctificatione: cum castitate: Tunc ergo sal¬
uabitur mulier: si illos genuerit filios qui uirgines permã¬
suri sunt. si ipsa quod perdidit: acquirat in literis. & dãnũ
radicis & cariemiflorẽ compenset & pomis. Supta intrã
situ ubi nobis aduersarius proposurrat sa lomonem m¬
tinubam qui templum dei tateuxit strictun responderã
ut per questionts alias curterem. Nunc no clamitet & hẽ
& alios in lege patriarchas & prophetas & sanctos iuitos
a nobis esse temeratos:proponam huuis ipũis qui mul¬
tas uxores & concubinas habuit de nuptuis uoluptatẽ.
Nemo enim melius scire potest quid sit uxor uel mulier¬
quam ille qui passus est.Loquitut enim in prouerbiis.
Mulier insipiens & auilaxinop̃s panis efficitur. Cus
panii. Nempt illius qui de catlo descendit.Statimq
subuingu. Tritigenȩ apud eam pereunt. & in profut¬

Expanded text:
s matrum est, cur addidit, si permanserint filii in s matrum est, cur addidit, si permanserint filii in charitate et sanctificatione cum castitate? Tunc ergo salvabitur mulier, si illos genuerit filios, qui virgines permansuri sunt: si quod ipsa perdidit, acquirat in liberis, et damnum radicis et cariem, flore compenset et pomis. 28. Vitia situ, ubi nobis adversarius proposuerat Salomonem multinubum, qui Templum Dei exstruxit, strictim responderam, ut per quaestiones reliquas currerem. Nunc ne clamitet, et hunc et alios in Lege patriarchas et prophetas et sanctos viros a nobis esse temeratos, proponamus hujus ipsius, qui multas uxores et concubinas habuit, de nuptiis voluntatem. Nemo enim melius scire potest quid sit uxor, 282 vel mulier, illo qui passus est. Loquitur ergo in Proverbiis: Mulier insipiens et audax, inops panis efficitur . Cujus panis? Nempe illius qui de coelo descendit: statimque subjungit: Terrigenae apud eam pereunt, et in profun
Abbreviated transcription (Latin):
ste preciosa sed qued decet mnulieres promutentes pie¬
tatem per optra bona. Mulier silentio discat cum omĩ
subiectione.Docete autẽ mulieri non permuto neq do¬
minari in uirum sed esse in silentio. Et ne iuderetur
mulieris duta conditio quae eam in mariti redigeret
seruitutem: legis recordatur antiquae. & ad originalt
ecemplumi tedit: quod adam primus factus si dem¬
de mulier ex costa euis. Et quod adam dyabolus se¬
ductit non potĩt sed euam. Et quod post offensã dei
statim uiro subiecta sit. & ad matitum illius facta coti¬
uetsio. quodq triorẽ ueterẽ illa quae semd cõnubio eo¬
pulata est & redacta in conditionem euae: filiorum pro¬
male haletur in latinis ctdicib sobrittas est legenda:
sod castitas. idest otoꝙposuin. Uid igitur quomodo t& h
quoq ipso testimonio supeteris. & quod putabas esse pro
nuptiis:pto uirginitate sentire cogaris.Nam si saluatur mu¬
lier in filiorum generatione: & libetorum numerus salua¬

Expanded text:
sed secundum quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Docere autem mulieri non permitto, neque dominari in virum; sed esse in silentio Et ne videretur mulieris dura conditio, quae eam in mariti redigeret servitutem, legis recordatur antiquae et ad originale exemplum redit: quod Adam primus factus sit, deinde mulier ex costa ejus: et quod Adam diabolus seducere non potuerit, sed Evam: et quod post offensam Dei statim viro subjecta sit, et ad maritum illius facta conversio: quodque errorem veterem illa quae semel connubio copulata est, et redacta in conditionem Evae, filiorum pro: non enim ut male habetur in Latinis codicibus sobrietas est legenda, sed castitas, id est, σωφροσύνη. Vide igitur quomodo ex hoc quoque ipso testimonio supereris: et quod putabas esse pro nuptiis, pro virginitate sentire cogaris. Nam si salvatur mulier in filiorum generatione, et liberorum numerus salu
Abbreviated transcription (Latin):
enim dti non subicitur. ntc enim potest. Qui aũt in c̾at¬
ne sunt: deo placere non possunt. Uos aũt in carne nõ
estis. sed in spitiu. si tamen spicitus dei habitat in uobͥ.
& Reliqua usq ad illum locum in quo ait. Ergo fres
debitores sumus non carni: ut secundum carnem uĩua¬
mus. Si enim secundum carnem uixcritis moriemini
Si autem spiritu facta carnuis mortificaueritis uiuetis.
Quicunq enim spiritu dei aguntur: ii filii sunt dei. Si p̾¬
dentia carnis inimicitia est in deum:Et qui in carne st
deo placere non possunt.Arbutor.tos qui scruunt offo
coniuugali ꝙ prudentiam carnis diligant & in carne
sit̃.a qua retrahens nos apostolus & ungens spirittu:De¬

Expanded text:
citur, nec enim potest. Qui autem in carne sunt, Deo placere non possunt. Vos autem in carne non estis, sed in spiritu, si tamen spiritus Dei habitat in vobis , et reliqua usque ad illum locum, in quo ait: Ergo, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Quicumque enim spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt. Si prudentia carnis, inimicitia est in Deum, et qui in carne sunt, Deo placere non possunt; arbitror eos qui serviunt officio conjugali, quod prudentiam carnis diligant, et in carne sint. A qua nos retrahens Apostolus, et jungens spiritui, de
Abbreviated transcription (Latin):
tum intet bonum & indius. Finita disputatione con¬
iigiorum ⁊ uirginitatis. & inter utrũq tauto modera¬
mine pracceptorum. ut nec ad sinistram nec ad dexte¬
ram diuerteret. sed uia tegia gradẽtur et illud impleͣt
ne sis multum iuistus: rursus monogamiam di¬

Expanded text:
antum inter bonum et melius. Finita disputatione conantum inter bonum et melius. Finita disputatione conjugiorum et virginitatis, et inter utrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad dexteram nec ad sinistram diverteret, sed via regia graderetur , et illud impleret: Ne sis multum justus , rursus monogamiam di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc iudicauit corde sio seruare iutginẽ suam:bent¬
facu lguut ͣ qui in mattimonio uingit uirgiem sua
beute facit & qui non unnu ilius satu Significan¬
tet & ptoprie supta dixerat. qui ducit uroitii nõ pet¬
cat. hic qui seruat uirgiem suam bene facit. Aliud ẽ
autem non peccate: aliud benefacete. Declina inquit
a malo & fac bonum. Illud declinamus. hoc sequimur
In altero initium in alicto persectio est. Utrum ne into
quod dexi ei qui matimonio uigit itgie suã
bent facit extimt aliquis obsituationem dostram
non stait. ptoimus hoc ipt̃ honum ectenuat & ob¬
umbrat comparatione melioris ⁊ dicit.Et qui non ur̃¬
p̾tęmisisset bene facit. Ubi autem bonum & melius
est. ibi boni & meliotis non unum est pręmium. et
ubi non unum premuiti. ibi utique dota durersa. Ta¬
tum est igiut intrr nuptias & uitginitatẽ quantũ in¬
ter non prtiait a benefacete. inmo ut ueruis dicam ꝗͣ¬

Expanded text:
et hoc judicat in corde suo servare virgineet hoc judicat in corde suo servare virgineatrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit . Signanter et proprie supra dixerat, Qui ducit uxorem, non peccat: hic Qui servat virginem suam, bene facit. Aliud est autem 262 non peccare, aliud est bene facere. Declina, inquit, a malo, et fac bonum . Illud declinamus, hoc sequimur. In altero initium, in altero perfectio est. Verum ne in eo quod dixit, et qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit, existimet aliquis observationem nostram non stare; protinus hoc ipsum bonum extenuat, et obumbrat comparatione melioris, et dicit: Et qui non juns facit, numquam praemisisset, bene facit. Ubi autem bonum et melius est, ibi boni et melioris non unum est praemium: et ubi non unum praemium, ibi utique dona diversa. Tantum est igitur inter nuptias et virginitatem, quantum inter non peccare, et bene facere
Abbreviated transcription (Latin):
parco. sic ait. Obtẽdo carnis tribulationem uob quasi
non maiota sint proptet quae nubtit debeatis. Igitur be
dico frẽs tempus breue est peliquũ est ut & qui habent
uxores. sic sint tanꝗͣ non habentes. Ncquaqm̃ iam de u̾¬
gibus dispuro. quos nulla ambiguitas est tsse fodites
ad matitos nunc uenio. Tempus breue est. dominus ptope ͣ &
si nongentis iuueremus annis ut antiqui homines:tamẽ
breue p̾utandum essit quod haberit aliquando finem & cẽ
cessaret. Nunt uero cum breuis sit non tam letitia ꝗ tri¬
bulatio nuptiarum:quid accipimus uxores quas cito co
& utuntur hoc mundo:sic sint qͥ si nõ fleant gaudtant
mũdi.Si mundus transit quo uniuersa clauduntur: im¬
mo figura & conuersatio haec mundi quasi nubes ptę¬
terit: inter caetera huius mundi opera & nuptiat preteri
bunt. Neq enim pose resurrectionem coniuigia. Siautem
mors finis est nuptiarum:cur necessitatẽ non in uolun¬

Expanded text:
parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, sic sint tamquam non habentes. Nequaquam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est esse felices. Ad maritos venio. Tempus breve est, Dominus prope est. Etiamsi nongentis viveremus annis, ut antiqui homines, tamen breve putandam esset, quod haberet aliquando finem, et esse cessaret. Nunc vero cum brevis sit non tam laetitia, quam tribulatio nuptiarum, quid accipimus uxores, quas cogemur  utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, us mundi I Cor. VII, 30 . Si mundus transit, quo universa clauduntur: immo figura et conversatio hujus mundi, quasi nubes, praetebunt. Neque enim erunt post resurrectionem conjugia. Si autem mors finis est nuptiarum: cur necessitatem non in volun
Abbreviated transcription (Latin):
quia primam fidem irritam fecit. Si autẽ hoc de uiduis
dictum obieterit: quanto magis de uirginibus pratua¬
lebit. cum euam his non liccat quibus aliquãdo licuit.
Uirgines enim quat post consecrationem nupsitint: nõ
tamꝰ adulterae sunt ꝗͣ in testę. Ac ne uideretur in eo qđ
dicerat & si nupstrit uirgo non pectauits cursum cat¬
ud inferendo infitmauit qual concesserat dicens. Tri¬
bulationem tamen carnis habebunt huius modi. Qui R
isti qui tribulationem carnis hẽbunt: quibus supta in¬
dulserat si acceperis ut orem non peccasti. & si nupstit
uirgo non peccauit. tribulationẽ tamen carnis hebũt
buiusmodi. Nos iguari retum putabamꝰ nuptias saltem
carnis habere letiꝰtiam. Si autẽ nubẽtib ⁊ incarnt tribu¬
latio est in qua sola uidebantur habere dlitias: quid erit
reliquum ptopter qued nubant: cum & in spiritu & in a¬
nima & in ipsa carne tribulatio sit. Ego autem uobis

Expanded text:
quia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis quia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de virginibus praevalebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit! Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt, quam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coeud inferendo, infirmavit quod concesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebunt? Quibus supra indulserat: Si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccavit : tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Nos ignari rerum, putabamus nuptias saltem carnis habere laetitiam. Si autem nubentibus etiam in carne tribulatio est, in qua sola videbantur habere delicias, quid erit reliquum propter quod nubant, cum et in spiritu, et in anima, et in ipsa carne tribulatio sit? Ego autem vobis
Abbreviated transcription (Latin):
bertatem. Ue pregnantb & nuitientibus in illo die. Nõ
hic scorta: non lupanatia condemtiantur. de quorum
damnatione nulla dubitatio ist sed uter tumentes &
infantium uaguus. ⁊ stuctus atq opera nuptiatum.
Quoniam bonum est homini sic esse. Si bonum est hoĩ
sic esse. malum est ergo homini nõ sic esse. Alligatus
redde mihi meum. & tu tene tuum. Si alligatus es utori.
ne illi des repudium.Si solutus sum ab uaote. non quę¬
ram uxorẽ. Ut ego non soluo conuigia si semel ligata
stnt. itatu non liges quod solutum est. Simulq uettoꝵ
tor dicitur & esse ĩ ptepiuio. & seriuis utoris & qd malor
scruotum est alligatus. Qui autem sine uxore est: pri¬
mum nulluis debitor deinde circumcisus. tertio liter
patitur nos magnitudo uoluminis duituus in singulis
immorari. Si autẽ acceperis uxorem non pectasti. Aluia ẽ
cauit. Harum enim si qua nupserit. habebit damnatio

Expanded text:
bertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non bertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non hic scorta, non hic lupanaria condemnantur, de quorum damnatione nulla dubitatio est: sed uteri tumescentes, et infantum vagitus, et fructus atque opera nuptiarum. Quoniam bonum ests redde mihi meum et tu tene tuum. si alligatus es uxori, ne illi des repudium; si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. ut ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod solutum est. sed et tor dicitur, et esse in praeputio, et servus uxoris, et quod malorum servorum est, alligatus. Qui autem sine uxore est, primum nullius debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est cavit: harum enim si qua nupserit, habebit damnationem,
Abbreviated transcription (Latin):
natura facit: alios us hominum. Mihi illi cunuchi
placent quos castrauit non necessitas sed uoluntas. li¬
ꝑtopter tegnum caeloru.Si castrati mercedem habent
itgna cęlorum ergo qui se non castrauerũt locum hrȩ¬
non possunt castratorum. Qui potest in quit capere capi¬
at. Grandis fidei est grandisq uittutis dei templum ẽẽ
purissimum. totum q se holo caustum offecte domino.
& urata eundem apłm esse sanctũ et corpore ⁊ spiri¬
tu.Hi sunt cunuchi qui se lignum aridum obstętili¬
& filiabus locum habeant in cęlis prȩparatum. Horum
typus ẽ abdemelech eunuchus in hieremia. & spado ille
omemq pene suum sermonem de pirꝗiitatis purita¬
te conexit. et deinceps multi apostolici & mres
& illusttes tam in sanctitate ꝗ̃ in eloqnẽtia niri quos
expropriis scriptis petfacile ẽ. Existimo in quit hoc boñ e¬
quae specio uinculo coniugali uuginitatis appetit li¬

Expanded text:
natura facit, alios vis hominum. Mihi illi eunuchi natura facit, alios vis hominum. Mihi illi eunuchi placentpropter regna coelorum. Si castrati mercedem habent regni coelorum, ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere, capiat. Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse purissimum, totum se holocaustum offerre Domino; et juxta eumdem Apostolum, esse sanctum et corpore et spiritu. Hi sunt eunuchi, qui se lignum aridum ob sterilid pro filiis et filiabus locum in coelis habeant paratum. Horum typus est Abdemelech eunuchus in Jeremia Cap. XXVIII ; et spado ille omnemque pene sermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. Existimo enim, inquit, hoc opus bquae, spreto vinculo conjugali, virginitatis appetit li
Abbreviated transcription (Latin):
rit de uirginibus autem pteceptum domini non habeo
ꝑtofecto quia premiserai dominus: non omnes capiunt
uerbum: sed quibus datum est. et qui potest capert capiat
Proponit ascopoeitis prȩmium. inuitat ad cursum. tenet in
manu uitginitatis brauium. ostendit purissimum fontẽ:
& clamitat᷑. Qui suit ueniat & bibat. quiͥ potest capert capiat
Non dicit uelitis nolitis bibendum nobis est atq curtẽdũ
sed qui uoluerit/ qui potuerit currere atq potam ille un¬
cet ille saciabitur. Et ideo plus arnat uirgines christus: ꝗa
re quol non dchras: quam reddere quod cͦꝰtigeris. Apostoli
uxoris otieit coniemplato: si talis est inquint causa
hominis cum uxote: non expedit nubere. Quorũ dñs̃
sententiat probans: recte quidem ait sentitis: ꝙ non
expediat homini ad catlorum regna tendenti accipere
uxorem. sed difficilis res est. & non omnes capuint urr¬
bum istud. uerum quibus datum est. Alios cun uchos

Expanded text:
rit, De virginibus autem praeceptum Domini non habeo; rit, De virginibus autem praeceptum Domini non habeo; profecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, capiat. Proponit ἀγωνοθέτης praemium, invitat ad cursum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amat virgines Christus, quia re quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli uxoris onera contemplati: Si talis est, inquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quorum Dominus sententiam probans: Recte quidem sentitis, ait, quod non expediat homini ad coelorum regna tendenti, accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos
Abbreviated transcription (Latin):
cipium donini: quare audes dare consiluumide quo ñ
habes iussionrnii: Respondebit mihi apostolus. Et uis ut
ego uibeam quod dominus obtulit potius qm̃ prarce¬
pit. Ille creator est & figulus sciens ftagiluatẽ uasculi
quod operatꝰ ẽ: uirginitatẽ in audiẽus potestate misit.¬
& ego doctor gentium: qui omnibus omnia factus sum:
ut omnes lucrifacetem: onus perpetuae castitatis statim in
principioicredentium imponam uruicib infirmorũ: Discãt
prius ferias nuptiarum.uacent ad tempus orõni. ut accepto
gustu pudicitiar: semper hr̃e desiderent: quoad modicum
delectati sunt.Dominus temptatus a phariseis: utrum sctũ¬
dum legem moysi uxores liceret dimutre: omnino fieri
prohibuiꝰt.Quod discipuli cõsiderantes:dixerunt.Si talis
est causa hominis cum uxote: non expedit nubere. Quib
ille respondit.Non omnes capuint hoc uerbum:sed quib
qui potest capere capiat. Inpropatulo est cut apostolus dixe¬

Expanded text:
ceptum Domini, quare audes dare consilium, de quo non ceptum Domini, quare audes dare consilium, de quo non habes jussionem? Respondebit mihi Apostolus: Et vis ut ego jubeam, quod Dominus obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum , ut omnes lucrifacerem, onus perpetuae castitatis statim in principio, credentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, ut accepto gustu pudicitiae, id semper habere desiderent, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis est causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quibus ille respondit: Non omnes capiunt verbum, sed quibus ui potest capere, capiat . In propatulo est cur Apostolus dixe
Abbreviated transcription (Latin):
potnam habet. Etustra enim ubetur: quod in arbitrio es
ponitur: ciui uissum est. Si uirginitatem dominus impe¬
tasset: uidebatur nuptias conedemnare. & hominum au¬
ferre stminarium. unde & ipsa uirginitas nascitur. Si p̃¬
cidisset radicem: quomodo fruges quereret: Nisi ante
fundamenta iecisset: quomodo ȩdificium extrueret. &
opeturũ cuncta desupet culmen imponeret. Multo la¬
bore fossorum subuertuntur montes trar. pene infna
penetrantur ut inueniatur aurum.Cunq de granis mi¬
nurissimis prius conflatione fornatis/ deinde callidi
attificis manu fuerit monile compactũ. nõ ille btũs uo¬
catur qui de luto ertulit aurum. sed qui auri utitua
pulchritudine. Noli igitur admirar si inter tuillatioss
carnis & incentuia uitiorum angelorum uitam non ex¬
igimuri sed docemur:quia ubi cosilium datut: offeren¬
tis arburium est. ubi preceptum: necessiias seruientis. Prȩ¬

Expanded text:
poenam habet. Frustra enim jubetur, quod in arbitrio ejus poenam habet. Frustra enim jubetur, quod in arbitrio ejus ponitur, cui jussum est. » 256 Si virginitatem Dominus imperasset, videbatur nuptias condemnare, et hominum auferre seminarium, unde et ipsa virginitas nascitur. Si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? Nisi ante fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium datur, offerentis arbitrium est: ubi praeceptum, necessitas est servientis. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
unus spiritus est. Ac ne forsitan in eo quod supta dixtra
seruus uocatus es non sit tibi curȩ:s et si potes liber fieri ma¬
gis utere: sugillasse continentiam uideretur: & in famu¬
latum tra didisse nos conuigum: infert sententiam quȩ
sanguine. ĩ molatus est pro nobis agnus. & aspersi cali
dissuno tote isopi omẽm pituitam norię uoluptatis
excoximus.quibus in baptismate mortuus est pħao
giptum quaerimus. & post mannã angelotum cibos: al¬
lia cepe & pepones & carnes uarias suspiramus. Mati
mint consecutus a domino:ut sim fidelis. Extimo ergo¬
hoc bonum esse propter instantem necessitatem. Hic ad
mo ariete uirgiitatis murum quauens. Etce inquit a¬
dortt & qui cum auctoritate de maritis et uxoribus
uisserat: non auilet imperare quod clominus non prae¬
cepit. Et recte.quod enim praccipitur: imperatur. quod
imperatur. necesse est futi quod necesse est fieri: nisi fiat:

Expanded text:
unus spiritus est . Ac ne forsitan in eo, quod supra dixerat, unus spiritus est . Ac ne forsitan in eo, quod supra dixerat, Servus vocatus es, non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, magis utere, suggillasse continentiam videretur, et in famulatum nos tradidisse conjugum, infert sententiam, quae sanguine Christi: immolatus est pro nobis agnus, dissimo rore hyssopi omnem impetum noxiae voluptatis excoximus. Quibus in baptismate mortuus est Pharao gyptum quaerimus? et post manna, angelorum cibo, allia et cepe et pepones et carnes varias suspiramus? Haec rdiam consecutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo ehoc bonum esse propter instantem necessitatem, quoniammo ariete, virginitatis murum quatiens: « Ecce, inquit, Araeceptum: et qui cum auctoritate de maritis et uxoribus jusserat, non audet imperare quod Dominus non praecepit. Et recte. Quod enim praecipitur, imperatur: quod imperatur, necesse est fieri: quod necesse est fieri, nisi fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
nol propter hoi habeit tristitiam nec de amissa uirgĩ¬
tutate suspires. sed ttiam si potes causas aliquas inue¬
nut discidii ut libertate pudicuiat ptifruans. noli sa¬
lutm tuam cum alterui intecitu quetere ħ labcto pati¬
lisꝑti utotem ntc ptatturus motantem epecta q̃
sequitur. siegetis patitntet cõunt mutabitur i sororẽ
Qui enim in ddomino uocatus est libertus est domini
similitt qui liber uocatus est: senius est xpĩ. Reddit
causas cur nolit uaoreo deseri idcirco ait. ꝑ taccipio ut m
xpm̃ de genulitate ctedentes inita anit fidem mattimo¬
nia nonꝰ telinquatt. quia qui utoitm halens ttedidit:
non tanto dei serutio ditinciur quanio uirgines ꝗ
est domini P orto qui uxortm non habens titdidit. Eł
bet a struitute conugi uocatus a dño ẽ istt ut situus
til ĩ. Quanta foelititas. non uxoris scruum tsst st
hñ non carni feruite. sed spici qui enim adheret dño

Expanded text:
noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginoli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas aliquas invenire dissidii, ut libertate pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. Habeto paulisper uxorem, nec praecurras morantem: exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem. Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini: similiter qui liber vovatus est, servus est Christi. Reddit causas cur nolit uxores deseri. Idcirco ait: Praecipio, ut in Christum de gentilitate credentes inita ante fidem matrimonia non relinquant: quia qui 255 uxorem habens credidit, non tanto Dei servitio detinetur, quanto virgines et est Domini. Porro qui uxorem non habens, credidit, et liber a servitute conjugii vocatus eti. Quanta felicitas, non uxoris servum esse, sed Christi; non carni servire, sed spiritui! Qui enim adhaeret Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
si in preputio quis uocatus est: non ciccuncidatur. Halt¬
bas inquit uxorem cum credidisti. noli fidem christi
causam putare discidii. quia in pacenios uocauit dẽs
Cittumcisio nihil est.& ꝑteputium nibil est. sed obstr¬
uatio mandatoru dei. Nihil eĩ pitdest absq opttibus
caclibatus & nuptiae cũ etiã fides quat proptie xͥano¬
tum est si optra non babueru. mortua esse dicatut. & hac
lege uirgines quoq uestat & iunonis uniuire in scãtũ
uocatus est. in ei ptrmaneat. Quando utdidie. sut ha¬
bebat utotem suit non habebat: in to permatitat in qͣ
uocatus est. Acpet hoc non tam toit ui iurgines nubat.
quam repudia prohibet. & sicui habtatibus utores tol
cultatem Scruus uocatus es. non sit t̾ibi curę ssi potes lib
firi magis utere. Etiam si habes inquit uxort & illi al¬
ligatus eͦs. & soluis debitum. & non habes tui corporis po¬
teiꝰtatem: atq ut manifestius liquar setuus utorio es

Expanded text:
um in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habeum in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habebas, inquit, uxorem cum credidisti? noli fidem Christi causam putare dissidii, quia in pace vocavit nos Deus. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sed observatio caelibatus et nuptiae, cum etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur et hac lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanctarum vocatus est, in ea permaneat . Quando credidit, sive habebat, sive non habebat uxorem, in eo permaneat, in quo vocatus est. Ac per hoc non tam virgines cogit, ut nubant, quam repudia prohibet. Et sicut habentibus uxores tollcultatem. Servus vocatus es, non sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere. Etiam si habes, inquit, uxorem, et illi alligatus es, et solvis debitum, et non habes tui corporis potestatem; atque ut manifestius loquar servus uxoris es,
Abbreviated transcription (Latin):
Quatto quomodo ille qui precepit serius seriuire domĩs
cisionem. unusquisq in quo uocatus est frattui toꝑ
maneat apud deum. nam & contrarium ẽ supt¬
nori sententiae. Si enim auditus illud nolite ferui fieri
hominum: qua ratione possumus permant in ea uocaticẽ
qua uocati sumus: cum multi ciediderint hñtes tarna¬
les dominos: quibus nune seruite ꝑtohibentur. Porro
ad circum cisionem quid facit permanere in ta uoca¬
tone in qua uocati sumus: cum in alto loto idem apłꝰ
clamitet: ecte ego paulus dico uobis quoniam si circũci
cumcisio & praeputium: seruus ꝗ liber supetiori sen sui
coaptentur. & dde aniecedentib pendeant. Circumcisus
aliquis uocatus est. nion adducat preputium. Fo intt
tempore quo uocatus es & credidisti in cħirm. si cit¬
cumcisus uocatus es ab ixote & celebs eras: noli duce
utorem. hoc est noli adducere pirputium. ne circũcisio
nio ⁊ pudicitie libtatẽ oneres sarcina tiuptian. Rursi¬

Expanded text:
Quarto, quomodo ille qui praecepit servis obedire dominis Quarto, quomodo ille qui praecepit servis obedire dominis cisionem, Unusquisque in quo vocatus est frater, in eo permaneat apud Deum? Nam et contrarium est superiori sententiae. Si enim illud audivimus: Nolite fieri servi hominum, qua ratione possumus in ea permanere vocatione qua vocati sumus, cum multi crediderint habentes carnales dominos, quibus nunc servire prohibentur? Porro ad circumcisionem quid facit permanere in ea vocatione, in quo vocati sumus, cum in alio loco idem Apostolus clamitet: Ecce ego Paulus dico vobis, quoniam si circumcidrcumcisio 254 et praeputium, servus et liber, superiori sensui coaptentur, et de antecedentibus pendeant. Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. Eo, inquit, tempore quo vocatus es, et credidisti in Christum, si circumcisus vocatus es ab uxore, et coelebs eras: noli ducere uxorem, hoc est, noli adducere prnis et pudicitiae libertatem oneres sarcina nuptiarum. Rurs
Abbreviated transcription (Latin):
qui libet uocatus est: seruus apĩ eͥst. Prętio empti estis:
nolut fieri serui hominum. Unusquisq in quo uocatus
est frater: in eo permaneat apud deum.Ac primum quia
nonnullos hanc intelligentiam reprehensuros arbitror
interrogatt libet quat sit constquẽtia. ut de maritis & u¬
xoribusꝰ disputans: repente tratsiret ad comparationẽ
udei & ethnici: serui & liberi Et rursum hat disputalitẽ
finita. tediret ad iuirgines dicens. De uirgmibus autem¬
domini pracceptum non habeo. Quid sibi uult intet tõ¬
iugia & irginitatem indȩi et ethinci serui liberiq col¬
latio: Sicunꝰdo quimalo possit intelligi. Circuncisus a¬
liquis uocatus est non adducit pracputiũ Nũquid ꝗ
semel amputatum habet pratputinm potest si uelit rur¬
sus illud adductre. Demde quo sensũ exponendũ sit.
qui enim in domino uocatus est struus: libertus est
domini. similiter qui liber uocatus est: seruus est ꝓpĩ¬

Expanded text:
et qui liber vocatus est, servus est Christi. Pretio empti estis: et qui liber vocatus est, servus est Christi. Pretio empti estis: nolite fieri servi hominum. Unusquisque ergo in quo vocatus est frater, in eo permaneat apud Deum . Ac primum, quia nonnullos hanc intelligentiam reprehensuros arbitror, interrogare libet quae sit consequentia, ut de maritis et uxoribus disputans, repente transiret ad comparationem Judaei et Ethnici, servi et liberi: et rursum, hac disputatione finita, rediret ad virgines dicens: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo . Quid sibi vult inter conjugia et virginitatem, Judaei et Ethnici, servi liberique collatio? Secundo quomodo possit intelligi, Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium ? Numquid qui semel amputatum habet praeputium, potest si velit rursus illud adducere? Deinde quo sensu exponendum sit, qui enim in domino uocatus est seruus, libertus est domini: similiter qui liber uocatus est, seruus est
Abbreviated transcription (Latin):
huuisremodi irrorum tepudiatione compescit. Ht mala¬
chias propheta preuaricatus est inquit uicdas. & abhomi¬
nationem fecit in israel & hicrusale. P olluit enim scm̃
domini. & dilexit & huĩt filiam dei alicni. Disperdat.
dominus uirum qui fecerit hoc.magistrum & discipulũ.
de tabernaculis iacob. & offetentem Inuntra domino uix
tutu. Haee idcirco dixi:ut qui nuptias uirgmitati conn¬
parãt: sciãt salttm tales nuptias bigamiat & trigamiae
erat fidelem ab infideli non defere discedetessea perma¬
nere in matrimonio ficut eos inuenisset fides: & unũquẽ¬
q uel celibem uel maritum ita durareut essei. christi bap¬
tismate deprchensus: infert subito parabolas circũcisi &
ethnici: serui & lihtri. & sub nerã popo earum: de nu¬
ptis disputat & innuptis.Cirtuncisus aliquis uocatus ẽ
non adducat praeputium. In prȩputio uocatus est:non
circundatur.Circuncisio nihil est. & praeputium nihil ẽ

Expanded text:
hujuscemodi uxorum repudiatione compescit . Et Malahujuscemodi uxorum repudiatione compescit . Et Malachias propheta, Praevaricatus est, inquit, Judas, et abominationem fecit in Israel et in Jerusalem. Polluit enim sanctum Domini, et dilexit, et habuit filiam Dei alieni. Disperdat dominus uirum, qui fecerit hoc, magistrum et discipulum de tabernaculis Iacob et offerentem munus domino extutum . Haec idcirco dixi, ut qui nuptias virginitati comparant, sciant saltem tales nuptias digamiae et trigamiae erat fidelem ab infideli non debere discedere, sed permanere in matrimonio sicut eos invenisset fides, et unumquemque vel coelibem, vel maritum ita durare, ut esset Christi baptismate deprehensus, infert subito parabolas 253 circumcisi et Ethnici, servi et liberi: et sub metaphora earum de nuptis disputat et innuptis. Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. In praeputio vocatus est, non circumcidatur. Circumcisio nihil est, et praepu
Abbreviated transcription (Latin):
stiat cum iniquitate. Nut quae sotietas luci ad tenebras:
Qus antẽ cõuentio xpĩ ad helial. Aut quat pats fidei cũ infi¬
adde. Qui autem consensus templo dei um idolis: uos ẽ¬
tstis templum dei uiui. licet in me seututas sciam plurias¬
mattonarum:licet eadem impudentia qua dominĩ
turas:tamen dicam quod sentio: loquar quod medo
sed tenebrarum.non christi:sed belial. non templa dri uiut̃¬
tis: sed phana & idola mortuorum. Uis aptitus discere ꝙ
christianȩ non liceat ethnico nubere: audi cundem apłm
Mulitr iniiuit. alligata est: quanto tempore uit eius uiut.
Quod si dormieritꝰ uir eius: liberata est.cui uult nubat. tã¬
tum in dño idest christiano. Qui secundas nuptias tertias q
concedit indomino:primas cum ethnico prohibet. Unde
et habraam aduirat seruũ infemore suo:hoc est in xptõ
qui erat de eus semine nasciturus: ut filio suo isaac ali¬
enigenam non adducat uxorem. Q esdras offensam dei

Expanded text:
stitiae cum iniquitate? aut quaestitiae cum iniquitate? aut quaequae autem conuentio Christi ad Belial? aut quae pars fideli cum infideli? qui autem consensus templo dei cum idolis? uos eestis templum dei uiui, sicut dicitmatronarum: licet eadem impudentia qua Dominum turas: tamen dicam quod sentio: loquar quod me Apsed tenebrarum; non Christi, sed Belial; non templa Dei viventis, sed fana et idola mortuorum. Vis apertius discere, quod Christianae omnino non liceat Ethnico nubere? Audi eumdem Apostolum, Mulier, inquit, alligata est quanto empore vir ejus vivit; quodsi dormierit nir eius. libera est: eai uult, nubat, tantum in domino\', id est Christiano. qui secundas nuptias tertiasque coet Abraham adjurat servum in femore suo, hoc est, in Christo, qui de ejus erat semine nasciturus, ut filio suo Isaac alienigenam non adducat uxorem. Et Ezras offensam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cauit deus:ita ambulet. et sic in omĩb ecclesiis doceo. Hi
iuxta sententiam domini uxorem excepta causa fornica¬
tionis non repudiandam. & repudiatã uiro marito alti
non nulere.aut certe uiro suo dehe̾ reconciliari. His autẽ
quos in matrimonio deptchendisset fides:hoc est si uns
caedidisset eduobus:precipit ne crtdens tepudict non ere¬
dentem:causisq expositis:ꝙ candidatiis fidei sit infult¬
lis: si nolit a credente discetdere.E contrario uibet:si infidelis
repudiet fidelem. propter fidem xͥ: discedere debert credẽtẽ
nec contugem prȩferre xpõ:cii etiam anima postponenda
est. At tume plereq contemnentes apostoli uissionem:iun¬
guntur infidelibus. & templa xͥ idolis prostituũt. nec in
scit apostolus infidelium conuinctioni. quat hñtes ma
essent:nupserunt gentilib. ad quas alibi loquitur.Nolite
iuigum ducere cumꝰ infidelibus.Quat enim participatio u¬

Expanded text:
cavit eum Deus, ita ambulet, et sicut in omnibus Ecclesiis doceo I Ccavit eum Deus, ita ambulet, et sicut in omnibus Ecclesiis doceo I Cjuxta sententiam Domini, uxorem, excepta causa fornicationis, non repudiandam, et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere, aut certe viro suo reconciliari debere. His autem quos in matrimonio deprehendisset fides, hoc est, si unus credidisset e duobus, praecipit ne credens repudiet non credentem. Causisque expositis, quod candidatus fidei sit infidelis, si nolit a credente discedere: e contrario jubet, si infidelis repudiet fidelem propter fidem Christi, discedere debere credentem, ne conjugem praeferat Christo, cui etiam anima postponenda est. At nunc pleraeque contemnentes Apostoli jussionem, junguntur gentilibus, et templa Christi idolis prostituunt; nec intscit Apostolus infidelium conjunctioni, quae habentes 2essent, nupserunt gentilibus, ad quas alibi loquitur: Nolite jugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio ju
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. Quomodo illud de huilitate descendit: quia nõ
Nosti sermonum proprietates. quamobtem ⁊ de epime¬
nide: & de menandio: & de arato quaedam sumis testimo¬
nia. ubi de continentia loqueris & de uitginitate. bonum
serint ut ego. & puto hoc bonum eis esse propter in stattem
necessitatrm. & bonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias
sed dic simplicuer bonum est nubete. Suspecta est mihi bo¬
nitas eius rei quam magnitudo alitrius mali malum esse
cogit inferius. Ego autem non leuius malum: s simplex
e. ueniamus ad sequentia.His autem qui matrimoĩ
ĩcit praccipio non egossed dominus:uxotem a uiro nõ
discedere. Ꝙ si discesserit: manete innuptam: aut uiro
suo teconciliari . & uit uxorem non dimittat. nam cacitis
ego dico ton dominus.Si quis frater uxorem habet infide¬
lem: & haec consentit habitare cum illo: nom dimittat illã.
& caetera:usq ad cum locum ubi ait. Unus quisq sicut uo¬

Expanded text:
scientia. Quomodo illud de humilitate descendit, Quia non scientia. Quomodo illud de humilitate descendit, Quia non Nosti sermonum proprietates, quamobrem, et de Epimenide, et de Menandro, et 251 de Arato quaedam sumis testimonia. Ubi de continentia loqueris et virginitate: Bonum permanserint ut ego. Et, Puto hoc bonum eis esse propter instantem necessitatem. Et, Quia bonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex est, veniamus ad sequentia. His autem qui matrimonio juncti sunt, praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere. Quod si discesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari: Et vir uxorem non dimittat. Nam caeteris ego dico, non Dominus: Si quis frater uxorem habet infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittet illam; et caetera usque ad eum locum, ubi ait: Unusquisque sicut vo
Abbreviated transcription (Latin):
ego. Si autem non se continent: nubant. incluis estrtum
nubere: quam uri. Postqm̃ nuptis concessirat usum con
uigq & ostenderat. quid uellet quid ut contederet: trã¬
sitad innuptas & iuduas. & siui proponit taemplum. &
foclices uocat si sic permanserint. Si autem non st cõtinẽt
nubant. idipm̃ quod supra: proptet sornicationes aũt & ne
temptet uos sathanas propter in conunertam uestram
Redditq causam curdixcrit: si sc non continẽt nubatit
melius est enim tuibete.qm̃ uti. Ideo induis est nubere.
quia peuis uri. Tolle ardotem libidinis: & non dicet iitlis
est nubeit. Muis  semptr ad comparationẽ deterioris it¬
spicit. non ad simplicitatẽ in comparabilis per se boni ut¬
lut si diceret. inelius est unum oculum habere: ꝗm̃ nul¬
lum. indius est uno innut pede ⁊ alietã partẽ corois
baculo
sustentait: quam ftaitis cturibus tepere. Quid ais apłe:
Non tibi ctedo dicenti. & si imperitus sermont non tamẽ

Expanded text:
ego. Si autem non se continent, nubant. Melius enim est ego. Si autem non se continent, nubant. Melius enim est nubejugii, et ostenderat ipse quid vellet, quidve concederet, transit ad innuptas, et viduas, et sui proponit exemplum, et felices vocat, si sic permanserint. Si autem non se continent, nubant; idipsum quod supra, Propter fornicationes autem, Et, Ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Redditque causam, cur dixerit, Si se non continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia pejus est uri. Tolle ardorem libidinis, et non dicet, melius est nubere. Melius enim semper ad comparationem deterioris respicit, non ad simplicitatem incomparabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, quam nullum: melius est uno inniti pede, et alteram partem corporis baculo sustentare, quam fractis cruribus repere. Quid ais, Apostole? Non tibi credo dicenti, Etsi imperitus sermone, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sia diuersa sunt dona: concedo ⁊ nuptias. ne uidear dãna¬
re naturã. Simulq considera: quod aliud donum fit u̾¬
ginitatis. aliud nuptiarum. Si enim cadem esser mirces
tiuptiarum & uirginum: nũꝗͣ dixissit post praeceptum
continentiat. sed unusquisq proptuim habet donũ ex deo a
quidem sic: alius autem sit. Ubi proptietas singulorum ẽ:
ibi altrinsetus diuersitas. Concedo & nuptias esse dei
donum. sed inter donum & donum. magna diuersitas.
Deniq & apostolus de quodã post incestum poenitente:
etontrario inquit donate ei: & consolamini. & si ciu ꝗ
donastis: & ego. Ac ne putatemus donum homĩs coniẽ¬
coram chr̃o. Diuersa suni dona thristi. Unde ⁊ iostph in
typo eius uariam habebat tunicam. Et in psalmo xlini
legimus. A stitit regina ad deatris tius in uestitu dcaura¬
toꝰ cirtumdata uarietate.Et petrus apłus. Sicut coheredes¬
innuptis & uiduis: bonum est tis si sic permanserint: ut

Expanded text:
sia diversa sunt dona, concedo et nuptias, ne videar damnasia diversa sunt dona, concedo et nuptias, ne videar damnare naturam. Simulque considera, quod aliud donum virginitatis sit, aliud nuptiarum. Si enim eadem esset merces nuptarum et virginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: Sed unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius quidem sic, alius autem sic. Ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diversitas. Concedo et nuptias esse Dei 250 donum, sed inter donum et donum magna diversitas est. Denique et Apostolus de eodem post incestum poenitente, E contrario, inquit, donate ei et consolamini, et si cui quid donastis, et ego . Ac ne putaremus donum hominis esse contemcoram Christo . Diversa sunt dona Christi. Unde et Joseph in typo ejus variam habebat tunicam. Et in Psalmo quadragesimo quarto legimus: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumdata varietate . Et Petrus Apinnuptis et viduis: Bonum est eis, si sic permanserint, ut
Abbreviated transcription (Latin):
habundantiori tristitia ab soebeatur fratet. laborat. A
promeremur: in uenia ab utimur. Uis scire quid uelit¬
apostolus. lunge quod sequitur.Uolo autem omnes ho¬
mines esse ut meipͥm.Beatus qui pauli similis fuetit:
Fodix qui audit apłm precipientem: non ignoscentem
Hoc inquit uolo: hoc desidero: ut imitatorts inei sitis: sicut
&ego christi . Ille uirgo de uirgine: de incorrupta in cor
rupsus. Nos quia homines sumus: & natiuitatem salua¬
totis non possumus imitari: imitemur saltẽ cõuersatio¬
nem. Illud duunitatis est ⁊ beatitudinis: hoc human&
conditionis est & laboris. Uolo omnes homines similes
mei esse. ut dum inti similes sunt: similes fiant ⁊ christi
cuuis ego similis sum. Qui enim in christo tredit. debet si¬
cut ille ambulauit: & ipse ambulare.Sed unusquisq pro¬
prium habet donum ex deo. alius quidem sic: alius aũt
sic. Quidinquit ueli perspicuũ est. Sed quoniam in eccle¬

Expanded text:
abundantiori tristitia absorbeatur frater, laborat. Alabundantiori tristitia absorbeatur frater, laborat. Alpromeremur, in venia abutimur. Vis scire quid Apostolus? Junge quod sequitur: Volo autem omnes homines esse ut meipsum . Beatus qui Pauli similis fuerit; felix qui audit Apostolum praecipientem, non ignoscentem. Hoc, inquit, volo, hoc desidero ut imitatores mei sitis, sicut et ego Christi . Ille virgo de virgine, de incorruptus. Nos quia homines sumus, et nativitatem Salvatoris non possumus imitari, imitemur saltem conversationem. Illud divinitatis est et beatitudinis, hoc humanae conditionis est et laboris. Volo omnes homines similes mei esse, ut dum mei similes sunt, similes fiant et Christi, cujus ego similis sum. Qui enim in Christum credit, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare . Sed unusquisque proprium donum habet ex Deo: alius quidem sic, alius autem sic . Quid, inquit, velim, perspicuum est. Sed quoniam in Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
seram abstinentiam. & quod corpore non potestis: mẽ¬
te prestate. Has enim xpus duuitias & hos utę coniunctio¬
nis querit ornatus. Ucrum ne quis puit eax co quod seꝗt᷑
maiorem ruinam concedere. statim infert. Ne temptet uos
sathanas propter incontinentiam uestram. Pulchra ni¬
mirum in dulgentia & iterũ ad id ipsum: quod erubescit
suo uocate nomine.quod temptationi pręfert sathanȩ.
Quod causam habet incontinentiã: laboramus quasi eb¬
scurum disserere:cum exposuerit ipse qui scripsit. Hoc ã¬
dico inquit uixta indulgentiam. non uixta imptrium.
& mussitamus adhuc nuptias non uocari indulgẽtiam
sed ptaeceptum. quasi non eodem modo secunda & t̾tia
matrimonia concedantur.quasi non ⁊ fornicatoribus
per poenitentiam fores aperiantur ecdesiae. quodq his
est matus incestis. INam illum uiolatorem noucrt& quẽ
nis: ut spiritus saluus fieret. in secunda retrahit. ꝙ ne

Expanded text:
seram abstinentiam, et quod corpore non potestis, menseram abstinentiam, et quod corpore non potestis, mente praestate. Has enim Christus divitias, et hos vestrae conjunctionis quaerit ornatus. 8. Verum ne quis putet ex eo quod sequitur, maiorem ruinam concedere, statim infert: \'ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram\'. pulchra nimirum indulgentia: \'et iterum ad id ipsum\'! quod erubescit suo uocare nomine, quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam, laboramus quasi scurum disserere, cum exposuerit ipse quod scripsit: Hoc autem, inquit, dico juxta indulgentiam, non juxta imperium. Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum, quasi non eodem modo et secunda et tertia matrimonia concedantur, quasi non et fornicatoribus per poenitentiam fores aperiantur Ecclesiae, quodque his est majus, et incestis? Nam illum violatorem novercae, quenis, ut spiritus salvus fieret, in secunda retrahit , et ne