comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scindit᷑ ad orientẽ: in qua sunt arbores
plantate de gentib. de quib una loqͥ¬
tur. Ego autẽ sicut oliua fructifera
in domo di sꝑaui. Et altera media parͤ
scindit᷑ ad occidentẽ et mare p̾rupto
grandi ualde: qui circũcisionis ẽ po¬
pulus. Ad quẽ ds̃ loquitur ꝑ ꝓpħam
Quid dilecta mea in domomea fecit ab¬
hominationẽ: Nũqͥd uota et carnes
scẽ auferent a te malitias: aut in his
effugies: Hec dilecta in domo di fecit
abhominationẽ: ut d̃ĩ filiũ crucifig̾et
et audiret. Oliuã umbrosã et nemoro¬
sam pulchritudinẽ uocauit dñs nom̃
tuũ: et inutiles facti sunt rami tui. Qui
fracti sunt de bona radice: ut nos in lo
ad occidentẽ. et salsis atq maris fiuctib
tundit᷑. ñ simpliciter in mari ẽẽ dicatur:
non in p̃rupto mari et uoragine magna
nimis. De qua et micheas loqͥt᷑. Detra¬
ham in uallem lapides eiꝰ. haud dubiũ
quin ierłm: et fundam̃ta eiꝰ reuelabo.

Expanded text:
scindetur ad orientem, in qua sunt arbores scindetur ad orientem, in qua sunt arbores plantatae de gentibus, de quibus una loquitur: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Et altera media pars scindetur ad Occidentem et mare, praerupto grandi valde, qui circumcisionis est populus, ad quem Deus loquitur per prophetam: Quid dilecta mea in domo mea fecit abominationem? Numquid vota et carnes sanctae auferent a te malitias ; aut in his effugies? Haec dilecta in domo Dei fecit abominationem, 916 ut Dei Filium crucifigeret, et audiret: Olivam umbrosam, et nemorosam pulchritudinem vocavit Dominus nomen tuum; et inutiles facti sunt rami tui, qui fracti sunt de bona radice, ut nos in locad Occidentem, et salsis atque amaris fluctibus tunditur, non simpliciter in mari esse dicatur, sed in praerupta maris voragine et magna nimis, de qua et Michaeas loquitur: Detraham in vallem lapides ejus haud dubium quin Jerusalem, et fundamenta ejus revelabo .
Abbreviated transcription (Latin):
tatio : nunc egredit᷑ et p̾liatur sicut in
die certaminis: qnͣdo pharaonẽ in ma¬
ri submersit rubro. et ꝓ isrłitico ppło
dunicauit. Et stabunt pedes eiꝰ his
quoꝵ misertus fuerit. et nequaqmͣ mo¬
uebunt᷑: ut rursũ dõ dici possit. Et
dñs tuba canet et ambulabit in cõmi-¬
natione ire sue ÷ nec ambulabit decli-¬
nante iã sole. et uicinis tenebris post
meridiem: qd̃ suꝑ adã fecisse legimus.
Cũq stecerit: ñ stabit in ualle. et in locis
humilib: s in monte qͥ ñ infructuo¬
sas arbores habeat et siluã sterilem ÷
s ubi oliueta nascant᷑. quib alitur
lum̃ eternũ: et soluunt᷑ infirmitates
et reqͥes lassis tribuit᷑. Et ipse mons¬
oluiarũ in quo stant pedes dnĩ contͣ
ierłm ẽ. et ad orientẽ. unde orit᷑ solu¬
sticie: illisq oliuis consitusẽ. de quib
dr̃. filii tui sicut nouella oliuarum:
in circuitu mense tue. Cuiꝰ media pars

Expanded text:
tatio : nunc egreditur et praeliatur sicut in tatio : nunc egreditur et praeliatur sicut in die certaminis, quando Pharaonem in mari submersit Rubro, et pro Israelitico populo dimicavit . Et stabunt pedes ejus his quorum misertus fuerit, et nequaquam movebuntur, ut rursum de eo dici possit: Et Dominus tuba canet; et ambulabit in comminatione irae suae . Nec ambulabit, declinante jam sole, et vicinis tenebris post meridiem, quod super Adam eum fecisse legimus . Cumque steterit, non stabit in valle et in locis humilibus, sed in monte, qui non infructuosas arbores habeat, et silvam sterilem; sed ubi oliveta nascuntur, quibus alitur lumen aeternum, et solvuntur infirmitates, et requies lassis tribuitur. Et ipse Olivarum in quo stant pedes Domini, contra Jerusalem est et ad Orientem, unde oritur sol justitiae, illisque olivis consitus est, de quibus dicitur: Filii tui sicut novellae olivarum, in circuitu mensae tuae . Cujus media pars
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ depatre: sicut irã eiꝰ et penitentiã
et animã. et manꝰ. et pedes. et uentrẽ.
et oculos. et cetera corporis mẽbra. ꝓua
rietate causarũ et sensuũ interp̃tatioĩs
accipimꝰ: sic et hoc quod scͥptũ ẽ egredi
in abacuc legimꝰ. E gressus es in salutẽ
ppłi: in salutẽ cum xp̃otuo. Et in mi¬
chea. Quia ecce dñs egrediet᷑ de loco suo:
et descendet et calcabit suꝑ excelsat̾re::
et consument᷑ montes subt̾ eũ. uallesq
scindent᷑. In ysaia quoq. Dñs urtutũ
egrediet᷑ et conteret bellũ et suscitabit
zelũ: et clamabit suꝑ hostes suos cũ for¬
titudine. E gredictur gͦ ds de loco suo:
quando qͥetẽ et mansuetudinẽ et cle¬
mentiã suã. ꝓ emendatione peccantiũ.
idẽ amarus efficit᷑: ñ sibi s patientib
qͥb amara torm̃ta sunt. Iste qͥ alibi lo¬
quit᷑ ꝑ ꝓpħ̃am. ego sũ ds̃ et ñ cõmutor⁊
et ad ipsũ dr̃. tu autẽ idem es et ꝑmanen:
et in epła iacobi. apud quẽ ñ est cõmu¬

Expanded text:
Ibidem, VI: sicut iram ejus et poenitentiam, et animam, et manus, et pedes, et ventrem, et oculos, et caetera corporis membra, pro varietate causarum et sensuum interpretationis accipimus: sic et hoc quod scriptum est, Egrein Abacuc legimus: Egressus es in salutem populi tui, in salutem cum Christo tuo . Et in Michaea: Quia ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendit et calcabit super excelsa terrae, et consumentu 915 montes subtus eum, vallesque scindentur . In Isaia quoque: Dominus virtutum egredietur, et conteret bellum, et suscitabit zelum, et clamabit super hostes suos cum fortitudine . Egredietur ergo Deus de loco suo, quando quietem et mansuetudinem et clementiam suam pro emendatione peccantium , amarus efficitur: non sibi, sed patientibus, quibus amara tormenta sunt. Iste qui alibi loquitur per prophetam: Ego sum Deus, et non commutor . Et ad ipsum dicitur: Tu autem idem es, et permanes . Et in epistola Jacobi: Apud quem non est commu
Abbreviated transcription (Latin):
ad portã anguloꝵ: et a turre ananehel
usq ad torculatia regis: et habitabunt i
ea. Et anathema erit non ãpliꝰ: s sedebite
ierłm secura.Lxx. Ndie illa erie
dñs unus. et nom̃ eius unũ: circuiens
omnẽ terrã. et desertũ: agabaa remmon.¬
usq ad austrũ ierłm. Rama uͦ in locosuo¬
ꝑmanebit: aporta beniamin usq ad por
tã pͥmã. usq ad portã anguloꝵ : et usq
ad turrẽ anamehel.usq ad torcularia re

Expanded text:
Ananeel usque ad torcularia regis, et habitabunt in ea, et anathema non erit amplius, sed sedebit Jerusalem secura. LXX: In die illa erit Dominus unus, et nomen ejus unum: circuiens omnem terram, et desertum a Gabaa usque Remmon ad Austrum Jerusalem: Rhama vero in loco permanebit, a porta Benjamin, usque ad portam 922 primam, usque ad portam angulorum, et usque ad turrem Anamael, usque ad torcul
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ est. Heritas tua usq ad nubes. Cũꝙ
dies aduentꝰ eiꝰ fuerit impletus: ñ erit
lux. s frigus et gelu. refrigerata hominũ
caritate: et p̃multitudine maloꝵ que
suꝑuentura sunt. frigescentib cunctis
et calor̃ẽ pͥstine fidei ꝑdentib. Postqͣm
autẽ om̃s peccatores frigus suũ geluq
contraxerit: una dies erit atq ꝓpetua.
nequaqm sibi luce et tenebris. die et
nocte succedentib: s ipse dñs erte lux oĩ¬
clamat ad ierłm. Illuminare illumina¬
re ierłm. uenit enim lux tua suꝑte: et
gła dm̃ di tui suꝑ te orta est. Scce enim
tuo: et gentes in splendore tuo.Si caligo
et tenebre oꝑuerunt terrã suꝑ gentes:
qͦmodo rursũ gentes ambulabt in splen¬
dore dñi: S ille gentes erunt in tene¬
bris: quaᷤ frigus geluq contraxerit. Et
ille ambulab̃t in lumine dñ que seui¬
scriptũ ẽ. Cor regis in manu dñi. Demꝙ
in tẽpore uesꝑi. hocẽ tenebrarũ et trist¬

Expanded text:
scriptum est: Veritas tua usque ad nubes . Cumque dies adventus ejus fuerit impletus, non erit lux, sed frigus et gelu, refrigerata omnium charitate, et prae multitudine malorum quae superventura sunt, frigescentibus cunctis, et calorem pristinae fidei perdentibus. Postquam autem omnes peccatores frigus suum geluque contraxerit, una dies erit atque perpetua: nequaquam sibi luce et tenebris, die et nocte succedentibus; sed ipse Dominus erit lux omnclamat ad Jerusalem: Illuminare, illuminare, Jerusalem: venit enim lux tua super te, et gloria Dei tui super te orta est. Ecce enim tuo, et gentes in splendore tuo . Si caligo et tenebrae operient terram super gentes, quomodo rursum gentes ambulabunt in splendore Domini? Sed illae gentes erunt in tenebris quas frigus geluque contraxerit: et illae ambulabunt lumine Domini, quae secut Cor regis in manu Domini . Denique in tempore vesperi, hoc est, tenebrarum et trist
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ solus ꝑat̾. Et erit: in die illa exibunt
aque iriue de ierłm. Mediũ earũ ad ma¬
re orientale: et mediũ earũ ad mare no¬
rassimũ. In estate et in hieme ert: et ert
dñs rȩx suꝑ omñe terrã. Laxx. Ndu¬
ila egredietur aqua uiua de ierłm. Media.
eius pars admare pͥmũ: et media eius¬
pars ad mare nouissimũ. In estate et in
uere ent sic: et erit dñs in regẽ suꝑ omnẽ t̃¬
rã. Hillo tẽpore: hoc enĩ significat
dies. que soli nota ẽ dño. in qua sibi non
succedunt lux et tenebre. s ertt lum̃ ppe¬
tuũ uxta illud qd̾ in apocalipsi legimꝰ.
et ciuitas non habebit necessariũ lum̃

Expanded text:
 lux. Et erit in die illa: Exibunt aquae vivae de Jerusalem: Medium earum ad mare orientale, et medium earum ad mare novissimum, in aestate et in hieme erunt. Et erit Dominus rex super omnem terram. LXX: illa egredietur aqua viva de Jerusalem, media ejus pars ad mare primum, et media pars ad mare novissimum: in aestate et in vere erit sic: et erit Dominus in regem super omnem terram. In illo tempore hoc enim significat dies quae soli nota est Domino, in qua sibi non succedent lux et tenebrae; sed erit 920 lumen perpetuum, juxta illud quod in Apocalypsi legimus: Et civitas non habebit necessariam lucem
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ spolia ierłm in medio eiꝰ. et cetera
que ꝓph̃alis sermo cõp̃hendit: hi st̃ ole
qͥb et in isaia legimꝰ. Dies dñi insana¬
bilis ueniet furoris et ire: ponere totũ
orbem in solitudinẽ. et peccatores aufer¬
re ab eo. Quanta autẽ necessitas eiꝰ: ut
spolia eiꝰ diuidant᷑ in medio illiꝰ: Solet
hoc frequent̃ accidere: ut que subitom¬
petu in ciuitate direpta sunt. foris in a¬
gro. aut in solitudine diuidant᷑: ne for¬
te hostes suꝑueniant. hic autẽ tantũ
maloo pondus in cũbit: ut que direp¬
ta sunt. in ciuitatis medio diuidantur
ꝓ securitate uictorie. Et ñ solũ capiet᷑

Expanded text:
caetera quae prophetalis sermo comprehendit, 913 hi sunt de quibus et in Isaia legimus: Dies Domini insanabilis veniet furoris et irae, ponere totum orbem in solitudinem, et peccatores auferre de eo . Quanta autem necessitas erit, ut spolia ejus dividantur in medio illius? Solet hoc frequenter accidere, ut quae subito impetu in civitate direpta sunt, foris in agro aut in solitudine dividantur, ne forte hostes superveniant. Hic autem tantum malorum pondus incumbet, ut quae direpta sunt, in civitatis medio dividantur pro securitat
Abbreviated transcription (Latin):
cłi meditat᷑ et eã ruminat et uoluit in
pectore: s non diuidit ungulã ut credat
in patrẽ et filium. Et in eo immundusẽ:
qdđ nequaqm seꝑat litterã aspũ. umbrã
aueritate⁊ et portat onera legis. et audit
delictis. De istiꝰmodi camelo qͥ ruminat
ungulãq ñ findit: et in ꝓuerbiis quasi
de filio dicit᷑. Qui relinqͥt custodire dis¬
ciplinã patris: meditabit᷑ eloqͥa mala.
Post camelũ transeamꝰ ad asinũ. qͥ qͦndã
ferebat᷑ in frenis et ĩmundꝰ erat. et mus¬
tos habebat dños. et ꝑ p̃cipitia labebatuir:
rit corruens repente consurg̾et. et poeta¬
ret dñm saluatorẽ. et ingrederet᷑ in scãm
ierłm: ec eũ pariuiloꝵ turba credentiũ
susciꝑet triũphantẽ. Hunc asinũ: ad
uitẽ et uinea saluator dr̃ alligasse. De
eam. Ad quã ipse uinitor loqͥt᷑. Ego plan¬
taui te uineã fructiferã: totã uerã. Omĩa
quoꝙ: ium̃ta et animantia que uno no¬

Expanded text:
Dei meditatur, et eam ruminat et volvit in Dei meditatur, et eam ruminat et volvit in pectore, sed non dividit ungulam, ut credat in Patrem, et in Filium: et in eo immundus est, quod nequaquam separat litteram a spiritu, umbram a veritate, et portat Legis onera, et audit delictis . De istiusmodi camelo qui ruminat, ungulamque non findit, et in Proverbiis quasi ad filium dicitur: Qui relinquit custodire disciplinam patris, meditabitur eloquia mala . Post camelum transeamus ad asinum, qui quondam ferebatur infrenis, et 930 immundus erat, et muls habebat dominos, et per praecipitia labebatur, ut corruens repente consurgeret, et portaret Dominum Salvatorem, et ingrederetur in sanctam Jerusalem, et eum parvulorum turba credentium susciperet triumphantem . Hunc asinum ad vitem et vineam Salvator dicitur alligasse , de eam . Ad quam ipse vinitor loquitur: Ego plantavi te vineam frugiferam totam veram . Omnia quoque jumenta et animantia, quae uno no
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Cũ gͥ m̃uli ĩsti et isti eunuchi uersi
fueruit ad ꝓgeniem. et spũales filiospcre¬
arint: audient ꝑ isaram. Et ne dicat eu¬
nuchus: qm̃ sũ lignũ aridũ. hec em̃ dicit
dñs eunuchi sQui custodierint sabbala
mea et elegerint que uolui. et tenuerire
fedus meũ: dabo eis in domo mea. et i
muro meo locũ nominatũ. et nom̃meliꝰ
a siliis et filiab: nom̃ sempit̃nũ dabo eis
qd̾ ñ deficiet. Tales mulos et mulas ha¬
bebant reges isrł: et maxime dauid qui
refert᷑ ad xp̃m. Si intelligimꝰ qͥd sint equi
et muli ruentes et consurgentes : transe¬
amꝰ ad camelos. animal ruminans. un¬
gulãq ñ diuidens: et dicamꝰ camelos eẽ
om̃s peccatores terre. qui gͣui delictoꝵ sar¬
cina depͥmunt᷑: et udent᷑ sibi scãs scͥp¬
turas legere. s ungulam ñ findunt: ru¬
minantes eloqͥa diuina. et ea que scͥpta
sunt negligentes. Rectius autẽ camelus
dici potest ppłs uideoꝵ: qui et ipse legẽ

Expanded text:
tatem. Cum igitur isti muli, et isti eunuchi, versi fuerint in progeniem, et spirituales filios procrearint, audient per Isaiam; Et ne dicat eunuchus, quoniam sum lignum aridum. Haec enim dicit Dominus eunuchis, qui custodierint sabbata mea, et elegerint quae volui, et tenuerint foedus meum, dabo eis in domo mea et in muro meo locum nominatum, et nomen melius a filiis et filiabus: nomen sempiternum dabo eis quod non deficiet . Tales mulos et mulas habebant reges Israel, et maxime David, qui refertur ad Christum . Si intelleximus qui sint equi et muli ruentes et consurgentes, transeamus ad camelos, animal ruminans, ungulamque non findens : et dicamus, camelum esse omnes peccatores terrae, qui gravi peccatorum sarcina deprimuntur, et videntur sibi sanctas Scripturas legere, sed ungulam non findunt, ruminantes eloquia divina, et ea quae scripta sunt negligentes. Rectius autem camelus dici potest populus Judaeorum, qui et ipse Legem
Abbreviated transcription (Latin):
examinat᷑ argentũ. Et post paululũ.
Transiuimꝰ pignẽ et aquã: et eduxisti noᷤ
mrefrigeriũ. Et in alio loco dr ad cre¬
dentẽs. Si transieris ꝑignẽ flãma ñ com¬
buret te: qi tecũ sũ. Iccirco autẽ ñ consu¬
mit incendiũ. et flãma ñ deuorał: qͥa
uox dm̃ int̾tidentis flãmã ignis. Cum
sic ꝓbati fuerint pariuili. suꝑ quos dñs
conuertit manũ suã. et ꝑuocationẽ eoꝑꝵ
omis nationũ turba credidit: tc̃ creden¬
tiũ popłs uocabit xp̃m nomine suo. Et
runt: et in ultimo tẽpore futura conten¬
dunt. S hoc inter nos et illos ẽ: quod
nos expleta iã dicimus. illi explenda cõ-
tui. Et congregabo om̃s gentes ad
nastabunt᷑ domus: et mulieres tuola¬
bunt᷑. Et egrediet᷑ media pars ciuitatis
incaptiuitatẽ: et reliquũ ppłi ñ auferet᷑
ex urbe. L.xx. Ecce dies ueniunt
dm̃i. et diuident᷑ spolia tua inte: et con¬
gregabo om̃s gentes suꝑ ierłm ad bellan-¬
dũ ÷ et capiet᷑ ciuitas. et diripient᷑ domꝰ

Expanded text:
entum . Et post paululum: Transivimus per ignem et aquam, et eduxisti nos in refrigerium: Et in alio loco dicitur ad credentem: Si transieris per ignem, flamma non comburet te: quia tecum sum . Idcirco autem non consumit incendium, et flamma non devorat, quia vox Domini intercidentis flammam ignis . Cum sic probati fuerint parvuli, super quos Dominus convertit manum suam, et per vocationem eorum omnis nationum turba crediderit, tunc credentium populus vocabit Christum nomine suo, et haec ad Christum referunt: et in ultimo tempore futura contendunt; sed hoc inter nos et illos est, quod nos expleta jam dicimus, illi explenda commetui. Et congregabo omnes gentes ad vastabuntur domus, et mulieres violabuntur, et egredietur media pars civitatis in captivitatem, et reliquum populi non auferetur ex urbe. LXX: Ecce dies Domini veniunt, et dividentur spolia tua in te, et congregabo omnes gentes super Jerusalem, ad bellandum, et capietur civitas, et diripientur domus,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ contͣ ierłm adorientẽ: et scin detur
mons oliuarũ ex media parte sui. ad
orientẽ et adocridentẽ. p̃rupto grancli
ualde. L. xx. Et egredietur dñs et
p̃parabit᷑ contra gentes illas: sicut in
die cõmissionis. et in die p̾lii. Et stabt̃
pedes eiꝰ indie illa suꝑ montẽ oliuarũ:
qui est contra ierłm ad orientalẽ plagã.
Et scindetur mons oluiarũ media pars
eiꝰ adorientẽ: et media pars eiꝰ ad mare.¬
uoragine magna nimis. Egrecdi dnm̃
et pugnare contra gentes. et stare pecdes
eiꝰ suꝑ montẽ oluien. et cetera que in scͥp¬

Expanded text:
qui est contra Jerusalem ad Orientem, et scindetur qui est contra Jerusalem ad Orientem, et scindetur mons Olivarum ex media parte sui ad Orientem et ad Occidentem, praerupto grandi valde. LXX: Et egredietur Dominus, et praeliabitur contra gentes illas, sicut in die commissionis, et in die praelii: et stabunt pedes ejus in die illa super montem Olivarum, qui est contra Jerusalem ad Orientalem plt scindetur mons Olivarum, media pars ejus ad Orientem, et media pars illius ad marvoragine magna nimis. Egredi Deum, et pugnare contra gentes, et stare pedes ejus super montem Oliveti, et caetera quae in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
et nichilominꝰ illos in negatiõe ꝑsistere
finẽ. Hec omnia plenissime iosephus qui
uidaicã scͥbit bystoriã. et multo maiora
qmͣ legimus in ꝓpħis. eos sustinuisse cõ¬
memoeat: cornelius quoq tacius qͥ post
augustũ usq ad mortẽ domitiani. ui¬
tas cesarũ triginta uoluminib exara¬
uit. Quomͦ autẽ media pars capta sit ci¬
uitatis. et reliquus ppłs in urbe reman¬
serit: et millo tẽpore et aliis approbat᷑
septẽtrionalẽ urbis et inferiorẽ partẽ c̃ẽ
captam: montẽ autẽ templi. et syon in
qua arx erat. integram remansise. Hec
uidei sub gog dicunt cẽ cõplenda: alii
tẽporib macedonũ et egyptioꝵ diuer-¬
sarũq gentiũ ex parte tnsacta. Nos tẽ¬
poris ueriratẽ. dm̃ scientie relinquentes:
que scͥpta sunt explanemꝰ. E grediet᷑
dñs et p̾liabit᷑ contra gentes illas: sicut
preliatus ẽ in die certaminis. Et stabt̃
pedes eiꝰ in die illa suꝑmontẽ oliuarum

Expanded text:
et nihilominus illos in negatione persistere et nihilominus illos in negatione persistere finem . Haec omnia plenissime Josephus, qui Judaicam scripsit historiam, et multo majora quam legimus in prophetis, eos sustinuisse commemorat. Cornelius quoque Tacitus, qui post Augustum usque ad mortem Domitiani Vitas Caesarum 914 triginta voluminibus exaravit. Quomodo autem media pars capta sit civitatis, et reliquus populus in urbe permanserit, et illo tempore et aliis approbatur, septentrionalem urbis et inferiorem partem esse captam, montem autem templi, et Sion, in quo arx erat, integra remansisse. Judaei haec sub Gog dicunt esse complenda: alii temporibus Macedonum et Aegyptiorum, diversarumque gentium ex parte transacta. Nos temporis veritatem Domini sententiae relinquentes, quae scripta sunt, explicemus. Et egredietur Dominus, et praeliabitur contra gentes illas, sicut praeliatus est in die certaminis. Et stabunt pedes ejus in die illa super montem Olivarum,
Abbreviated transcription (Latin):
populationẽ nec uxoꝵ stuprũ ab hofũ
phibere poterunt. iuxta illud qd̃ legimꝰ.
Qui congregati sunt in medio tui gła¬
dio cadent: et filios ur̃os in conspectu
ur̃o allident: et domus ur̃as dep̃daban¬
tur. et uxores ur̃as habebunt. Quoni¬
chilcrudeliꝰ nichilmiseriꝰ inueniri po¬
test: ut timore mortis ꝓprie. nec salutẽ
filioꝵ. nec uxoꝵ pudicitiã defendere au-¬
deant. Hoc ip̃m et amos ꝓph̃a ad ama¬
siam impiũ sacerdotẽ cõminans loqͥtir.
Ilxor tua in ciuitate fornicabit᷑ : et filii
tui et filie in gladio cadent: et humus
tua funido metietur. Et hec ppło uid̃em
umuersa contingent: qͥa fremueruns
gentes. et ppłi medicati st̃ inania: astite¬
runt reges terre. et pͥncipes conuenerĩ
inunũ: aduersus dñm et aduersꝰ xp̃m
eiꝰ. Qui irrisit et subsannauit eos. et in
surore suo conturbautt illos intantũ
ut apls quoq cernens eis annos. qͥ ad
penitentiã dati fuerant. iã ẽe cõpletos.

Expanded text:
um, nec uxorum stuprum ab hostibus prohibere poterunt, juxta illud quod alibi legimus: Qui congregati sunt in medio tui, gladio cadent et filios vestros in conspectu vestro allident, et domus vestras depraedabuntur, et uxores vestras habebunt , quo nihil crudelius nihilque miserius inveniri potest, ut timore mortis propriae, nec salutem filiorum, nec uxorum pudicitiam defendere audeant. Hoc ipsum et Amos propheta ad Amasiam impium sacerdotem comminans loquitur: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur . Et haec populo Judaeorum universa contingent: Quia fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania. Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum adve. Qui irrisit et subsannavit eos, et in furore suo conturbavit illos, intantum ut Apostolus quoque cernens eos annos qui ad poenitentiam dati fuerant, jam esse completos,
Abbreviated transcription (Latin):
gent᷑ oues. Hic gladiꝰ et hec rumphea
est et framea: de qua et inuicesimo pͥ¬
mo psalmo dñs loqͥtur ad patrẽ. Eruȩ
a framea ds̃ anim̃ã mẽa: et de manuca-¬
nis unicã mẽa. De hac rũphea et in a
mos ꝓpħa scͥptũ ẽ. In gladio morientur
om̃s peccatores terre. Qd̾ iuxta litterã
penitꝰ stare ñ potest. Multi eñi peccato¬
res naufragio peunt ⁊ alii enĩ ueneno.
hi aquis suffocant᷑: illos consumit in¬
cendiũ. Hoc autẽ gladio et hacrump
reechiopes: de qͥb sophonias sacro cre testat᷑
dicens. S ec uos ethiopẽ: int̾fecti gladio meo
eritis. Postqͣm pastor bonꝰ qͥ animã sũã ponit
ꝓouib suis. qͥlocutꝰ ad patrẽ ẽ. que tu ꝑcussisti

Expanded text:
ergentur oves. Hic gladius et haec romphaea ergentur oves. Hic gladius et haec romphaea est et framea, de qua et in vicesimo primo psalmo Dominus loquitur ad Patrem: Erue a framea animam meam, et de manu caniopheta scriptum est: In gladio morientur omnes peccatores terrae . Quod juxta litteram penitus stare non potest: multi enim peccatores naufragio pereunt: alii veneno: hi aquis suffocantur, illos consumit incendium. Hoc autem gladio et hac rompris Aethiopes, de quibus Sophonias sacro ore testatur, dicens: Sed et vos, Aethiopes, interfecti gladio meo eritis . Postquam pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis , qui locutus ad Patrem est: Quem tu percussisti,
Abbreviated transcription (Latin):
quod hebraice dicit᷑ amitħi. lxx. suꝑ ui¬
rũ cuiemeiꝰ: theodotiosuꝑ uirũ ꝓximũ
eiꝰ. uaũ in fine sermonis ꝓ ioth legentes:
que littere sola inter se distant magna tu¬
dine. Et si ioth legatur. meũ significat:
saluatorẽ. postquã inpassione eiꝰ disci¬
puli fugere: et tunc eã dicit ẽẽ cõpletã.
allegoricis interp̃tationib uelle enoda¬
re: et dũ plus cupiunt uiderinosse ꝙͣ
ceteri. ueritatis regulã ñ tenere. Refeit
eñi eugłista matheus. Tunc dicit illis
iħc. Om̃s uos scandalũ patiemini in
me: in ista nocte. Scriptũ ẽ enĩ. ꝑcutrã
pastor̃e: et disꝑgent᷑ oues gregis. Et ite¬
rũ. Hoc autẽ totũ factũ ẽ: ut implerent᷑
scͥpture ꝓpħarũ. Tunc discipłi om̃s relic¬
to eo fugerunt. Nec putandũ ẽ de alco
loco assũptũ testimoniũ. quo in eugłio
dñs a se dicit pastorẽ eẽ ꝑcussũ: nisi in
p̾senti loco. ubi gladio atq mucroni
legimꝰ imꝑatũ. ꝑ cute pastorẽ: et disꝑ¬

Expanded text:
quod Hebraice dicitur AMITHI : LXX: super virum civem ejus: Theodotio, super virum proximum ejus: VAU in fine sermonis pro JOD legentes, quae litterae sola inter se distant magnitudine; et si JOD legatur, meum significat: Salvatorem postquam in passione ejus fugere discipuli, et tunc eam dicit esse completam allegoricis interpretationibus velle tenuare, et dum plus cupiunt videri nosse quam caeteri, veritatis regulam non tenere. Refert enim evangelista Matthaeus: Tunc dicit illis Jesus: omnes vos scandalum patiemini in me in 911 ista nocte. Scriptum est enim: Percutiam pastorrum: Hoc autem totum factum est, ut implerentur Scripturae Prophetarum. Tunc discipuli omnes, relicto eo, fugerunt . Nec putandum est de altero loco assumptum testimonium, quia in Evangelio Deus a se dicit pastorem esse percussum, et in praesenti loco, gladio atque mucroni legimus imperatum: Percute pastorem, et disp
Abbreviated transcription (Latin):
Et̾ erit. cũ ꝓpħauerit qͥspĩa ultra: di¬
cent ei pater eiꝰ et mat̾ eiꝰ. qui genuer̃t
eũ. Nonuiues: quia mendaciũ locutꝰ
es in nomine dñi. Et configent eũ pat̃
rit homo ultra: et dicent adeũ pater
suus et mat̾ sua qui genuerunt eum.
Non uiues: qm̃ mendaciũ locutus es in no¬
mine dñi. Et cõpedient eũ pat̃ eiꝰ et
mat̾ eiꝰ qui genuert̃ eũ: cũ ꝓpħauerit.

Expanded text:
Et erit, cum prophetaverit quispiam ultra: dicent ei pater ejus et mater ejus, qui genuerunt eum: Non vives, quia mendacium locutus es in nomine Domini; et configent eum pater rit homo ultra, dicet ad eum pater suus et mater sua, qui genuerunt eum: Non vives, quoniam mendacium locutus es in nomine Domini: et compedient eum pater ejus et mate
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdo in die iudicii omĩa deponentur
noĩa dignitatũ. et impletũ fuerit il¬
lud qd̾ scͥptũ est. ecce homo et oꝑa eiuis.
et palee a tritico separate: erit planctus
magnus ñ in alio loco. s in ierłm. Et¬
enim plaga atq uidiciũ: ascĩs incipi¬
et. Et reges et sacerdotes et ꝓphete et
doctores. tundent manib pectora cũ
mala pulcherrima uiderint ẽẽ succi¬
sa: et eũ quẽ confixerant in patris ac
sua maiestate pugnare. IA die illa
erit fons patens domui dauid habi¬
tantib ierłm: in ablutionẽ peccatoꝵ

Expanded text:
quando in die judicii omnia deponentur nomina dignitatum, et impletum fuerit illud quod scriptum est: Ecce homo et opera ejus ; et paleae a tritico separatae, erit planctus magnus non in alio loco, sed in Jerusalem. Etenim plaga atque judicium a sanctis incipiet, et reges et sacerdotes et prophetae et doctores tundent manibus pectora: cum mala pulcherrima viderint esse succisa, et eum quem confixerant, in Patris ac sua majestate regnare . In die illa erit fons patens domui David, et habitantibus Jerusalem, in ablutionem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ et aurũ oꝑa manuũ hominũ:
ut nulla sit alia religio nͥ tm̃ nominis
late sculptilia in ierłm et in samaria.
sicut enĩ feci samarie. et seultilib illisle
faciã ierłm et ẏdolis eiꝰ: siue hec ydola
de qͥb apłs loquit᷑. Sp̃s autẽ manife¬
ste dicit : quia in nouissimis tẽporib re¬
cedent qͥdam a fide. attendentes spiri¬
tib seductorib et doctrinis demonioꝵ in
hẏpochrisi falsiloqͥoꝵ cauteriatã haben¬
tiũ conscientiã suam. Sicut enĩ ydola
siunt manu artificis : ita hereticoꝵ ꝑuer¬
sa doctrina qd̾cũq simulauerit uertit
in ydolũ: et facit ꝓ xp̃o adorari anti

Expanded text:
argentum et aurum, opera manuum hominum , argentum et aurum, opera manuum hominum , ut nulla sit alia religio, nisi tantum nolate, sculptilia in Jerusalem et in Samaria. Sicut enim feci Samariae et sculptilibus illius: sic faciam Jerusalem et idolis ejus . Sive haec idola, de quibus Apemporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductoribus, et doctrinis daemoniorum in hypocrisi falsiloquorum, cauteriatam habentium conscientiam suam . Sicut enim idola fiunt manu artificis: ita haereticorum perversa doctrina, quodcumque simulaverit, vertit in idolum, et facit pro Christo adorari Antic
Abbreviated transcription (Latin):
de littera ad sp̃m. deumbra ad uerita¬
tẽ: ꝓ breuib et p̃sentib futura et et̾na
succedant. Asꝑsio autẽ: sanguinẽ dñ
significat. De quo et petrus apl̃s loqͥt᷑.
Grã uobis et pax multiplicet᷑: in obedien¬
dã et asꝑsionẽ sanguinis iħu xp̃i. Et rur¬
sũ. Scientes quod ñ corruptibilib argen¬
to et auro redẽpti estis: s sanguine p̃cu¬
so ut agni ĩmacłati et purissimi. Quo
qͥ asꝑsus fuerit et redẽptus: dicere po
bor. Et erit in die illa dicit dñs exerci¬
tuũ: disꝑdã nomina ydoloꝵ de terra. et
ñ memorabunt᷑ ult᷑. Et ꝓpħas. et sp̃m¬
ĩmundũ auferã deterra. LaxEt
erit: in die illa dicit dñs sabaoth. disꝑ¬
dã noĩa ydoloꝵ de terra: ec ñ erit ultra
eoꝵ memoria. Et pseudo ꝓpħas. et spm̃
ĩmundũ auferã de terra. IN die illa
quã crebro cõmemorat omĩa ydola
auferent᷑ a terra: siue illa ydola de qͥb
psalmista dicit. simulachra gentium

Expanded text:
de littera ad spiritum, de umbra ad veritade littera ad spiritum, de umbra ad veritatem, pro brevibus et praesentibus futura et aeterna succedant. Aspersio autem sanguinem Domini significat, de quo et Petrus apostolus loquitur: Gratia vobis, et pax multiplicetur, in obedientiam et aspersionem sanguinis Jesu Christi . Et rursum: Scientes quod non corruptibilibus argente et auro redempti estis, sed sanguine pretioso, ut agni immaculati et purissimi , quo qui aspersus fuerit et redemptus, dicere potbor . Et erit in die illa, dicit Dominus exercituum, disperdam nomina idolorum de terra, et non memorabuntur ultra, et pimmundum auferam de terra. LXX: Et erit in die illa, dicit Dominus Sabaoth, disperdam nomina idolorum de terra, et non erit ultra eorum memoria, et pseudoprophetas, et spiritum immundum auferam de terra. In die illa quam crebro commemorat, omnia idola auferentur de terra, sive illa idola de quibus Psalmista dicit: Simulacra gentium
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ et asꝑsionẽ. De fonte qͥ egredit᷑
de domo dauid. et miezechiele ꝓph̃a
scribit᷑: quod erũpat fons de domo dñi
et crescat in fluuiũ qui appellat᷑ aqua
remissionis et indulgentie: et ꝑgat ad
solitudinẽ et admare qd̾ ñc uocat᷑ mor¬
tuũ. piscesq om̃s uiuificet: et ex utͣqͣ
ripa fluminis uarii generis consurgant
arbores ꝑ singulos menses semꝑ nouis
fructiħ abundantes. Et ut sciamꝰ do¬
mũ hoc ẽ templũ di iã eĩ clomũ dauid:
que in iezechiele domꝰ d̃i. in zacharia
domus dauid appellat᷑: hic fons dedo¬
mo di egrediens fertur ad eccłiam et
ad scientiã scpturarũ: ut om̃s renase am᷑
in xp̃o et in aqua baptismatis nr̃a nob̾
peccata donent᷑. Nichil enĩ ĩ mundiꝰ men¬
struata. que qͥcqͥd attigerit ĩmundũ fa¬
cit. Et huiꝰ tn sordes xp̃i abluunt᷑ bap¬
tismate. Pro ablitione pecc̃oꝵ menstru¬
ate .lxx. transtuler̃t tnsmutationẽ et as¬
psioñe ÷ qd̃ delege transeamꝰ ad eugł̃m.

Expanded text:
onem. De hoc fonte, qui egreditur de domo David, et in Ezechiele propheta scribitur , quod erumpat fons in domo Domini, et crescat in fluvium, qui appellatur aqua remissionis et indulgentiae; et pergat ad solitudinem et ad mare, quod nunc vocatur Mortuum, piscesque omnes vivificet, et ex utraque ripa Huminis varii generis consurgant arbores, per singulos menses semper novis fructibus abundantes. Et ut sciamus domum, hoc est, templum Dei, ipsam esse domum David, quae in Ezechiele domus Dei, in Zacharia domus David appellatur: hic fons de domo Dei egrediens, refertur ad Ecclesiam et ad scientiam Scripturarum, ut omnes renascamur in Christo, et in aqua baptismatis nostra nobis peccata 907 donentur. Nihil immundius menstruata, quae quidquid attigerit, immundum facit: et hujus tamen sordes Christi abluentur baptismate. Pro ablutione peccatorum et menstruatae, LXX transtulerunt, transmutationem et aspersionem: quod de Lege transeamus ad Evangelium,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine que laudatur in scło. omĩa
destruentur: et sermo dei uniuer¬
se munitioni illudet. et mittet
aggerem et obtinebit eã: ꝑ agge¬
rem et terrena que ꝓfert. arguens
cã fragilitatis in his qͥb sibi uide¬
bat᷑ pͥus aliqͥd habere fortitudinis.
Cũ autẽ hoc fuerit explecũ : tunc
sp̃s conuertet᷑ et nequaqm puniet
ut ante punierat: s ptͣnsiens pecca¬
tores rogabit ꝓ eis. et reconciliabit
Cernitis quã confragosa loca sint et
aduersa hystorie ueritati: et qͦmͦ
ea que scd̾m litterã suꝑ chaldeis in¬
terp̃cati sumꝰ. nunc iuxta tropolo¬
giam uideant᷑ sonare clem̃tiã et li

Expanded text:
tudine, quae laudatur in saeculo, omnia tudine, quae laudatur in saeculo, omnia destruentur, et sermo Dei universae munitioni illudet. Et mittet aggerem, et obtinebit eam per aggerem, et terrena quae profert, arguens eam fragilitatis in his quibus sibi videbatur prius aliquid habere fortitudinis. Cum autem hoc fuerit expletum, tunc spiritus convertetur, et nequaquam puniet ut ante punierat, sed pertransiens peccatores rogabit pro eis, et reconciliabit Cernitis quam confragosa loca sint, et adversa historiae veritati. Et quomodo ea quae secundum litteram super Chaldaeis interpretati sumus, nunc juxta tropologiam videantur sonare
Abbreviated transcription (Latin):
destructa. Delitie prudentie st̃ et
uoluptas sapientie cũ stulticia de¬
struitur: et tyrannoꝵ quondã po¬
tentia suꝑata atq deiecta uertit᷑ in
derisũ. Neq enim solus draco for¬
matus ẽ. ut lusui haberet᷑ a dño. qͥ
est pͥncipiũ plasmationis eiꝰ. et fa¬
ctus ẽ angłis ludicrũ. neq illũ solũ
dabit ds quasi passerem paruulũ:
s si qͥs etĩa alius crudelis et mentis
wrannice fuit. tradetur sermoni qi
in derisũ. Et ipse. ait. in omnẽ mu¬
nitionẽ illiidet. Que ẽ autẽ alia mu¬
nitio: nͥ illa de qua loqͥtur apl̃s.
arma enĩ militie nr̃e ñ carnalia st̃.
s potentia do ad destructionẽ mu
nitionũ : cogitationes destruentes.
et omñe altitudinẽ eleuantẽ se ad¬
uersus scientiam di: Si que gͥ fue¬
rint uel in sermonib qͥ ꝓmittunt
altitudinẽ et magnitudinẽ se ha¬
bere contrariã ueritati. munitiones.
uł in om̃i gła atq diuitiis et forti¬

Expanded text:
destructa; deliciae enim prudentiae sunt, et destructa; deliciae enim prudentiae sunt, et voluptas sapientiae, cum stultitia destruitur, et tyrannorum quondam potentia superata atque dejecta, vertitur in derisum. Neque enim solus draco formatus est ut lusui haberetur a Domino, qui est principium plasmationis ejus, factus angelis ludicrum. Neque illum solum dabit Deus, quasi passerem parvulo; sed 599 si quis etiam alius crudelis, et mentis tyrannicae fuerit, tradetur sermoni Dei in derisum. Et ipse ait, in omnem munitionem illudet. Quae autem est alia munitio, nisi illa de qua loquitur Apostolus: Arma enim militiae nostrae non carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructationes destruentia, et omnem altitudinem elevantem se adversus scientiam Dei . Si quae igitur fuerint, vel in sermonibus, qui promittunt altitudinem et magnitudinem se habere contrariam veritati, munitiones, vel in omni gloria atque divitiis et forti
Abbreviated transcription (Latin):
chus. effundentur eqͥtes eiꝰ. idẽ cor¬
ruent et allident᷑ in terrã. Lupi aut̃
arabie id est uesꝑi et occidentis rec¬
te uocant᷑: quib conuersatio pessi¬
ma occubuit : et ante in caligine
constituti toto gradu uesꝑam dere¬
linqunt. Quã cũ reli querint et
uolauerint prompti ut comedant
carnes uerbi di: tunc consũmatio
ueniet in impios. id ẽ in chaldeos
qͥ resistebant uultib penitentiũ
ne reuerterent᷑ ad dnm̃ suũ. Quã¬
obrem consũmatio in impios ue-¬
niet: resistentes uultib eoꝵ ex ad¬
uerso. Cum autẽ illi fuerint con¬
sũmati. et de manib eoꝵ erepta
captiuitas: tunc sermo diuiꝰ con¬
gregabit quasi harenã chaldaicã
captiuitatẽ. et delectabitur in re-¬
gib. et tyranni ludicra eiꝰ erunt:
uidens potentissimũ qͦndã diabo¬
lum et regna eiꝰ que saluatori qͦ osten¬
dens ait. hec omĩa dabo t si ꝓciden᷑
adoraueris me. ad aduentũ suũ ẽẽ

Expanded text:
chus, effundentur equites ejus, id est, corchus, effundentur equites ejus, id est, corruent et allidentur in terram. Lupi autem Arabiae, id est vesperi et Occidentis hi recte vocantur, quibus conversatio pessima occubuit, et ante in caligine constituti, toto gradu vesperam derelinquunt, quam cum reliquerint, et volaverint prompti, ut comedant carnes verbi Dei, tunc consummatio veniet in impios, id est, in Chaldaeos qui resistebant vultibus poenitentium ne reverterentur ad Dominum suum. Quamobrem consummatio in impios veniet, resistentes vultibus eorum ex adverso. Cum autem illi fuerint consummati, et de manibus eorum erepta captivitas, tunc sermo divinus congregabit quasi arenam Chaldaicae captivitatis, et delectabitur in regibus, et tyranni ludicra ejus erunt, videns potentissimum quondam diabolum, et regna ejus quae Salvatori quoque ostendens, ait : Haec omnia dabo tibi, si procidens adoraveris me  ejus adventu esse
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ ad penã: ut discat non blasphe¬
mare. A quo qͥ egerit penitentiã et
ad dm̃ conuersus fuerit. egrediet᷑.
cũ pͥus manib illiꝰ teneretur. et eẽt
chaldei assũptio. Si quando uide¬
rimꝰ multo aliquẽ tẽpore seruisse
diabolo. et postea ad dñm fu
isse conuersũ. dicamus de eo
et assũptio eiꝰ egressa ẽ ab eo. Quic̃q
enĩ egerint penitentiã et dereli¬
querint demones qͥb quasi equi
pͥus ad sedendũ terga p̃bebant. et
uelocitate pardoꝵ et lupoꝵ uespe
eqͥtes suos abiecernt et eliserint. et
uacuo leuiq dorso ad eũ portandũ
uenerint qͥ suꝑ pullũ asine mansu¬
etus et pauꝑ ascendit: hi quasi de
longe ꝓperantes et ñ contenti cur¬
su et impetu assument uolatum
et uement quasi aquila: ut ser¬
monis dĩ uescant᷑ carnib. et fa¬
mem tanti temporis saturent. In eo
bunt᷑ equites eiꝰ: iuxta sensũ quem
supͣposumꝰ interp̃tatus ẽ symina¬

Expanded text:
dentur ad poenam, ut discant non blasphedentur ad poenam, ut discant non blasphemare : a quo qui egerit poenitentiam, et ad Deum conversus fuerit, egredietur, cum prius manibus illius teneretur, et esset Chaldaei assumptio. Si quando viderimus multo aliquem tempore servisse diabolo, et postea ad 598 Deum esse conversum, dicamus de eo: Et assumptio ejus egressa est ab eo. Quicumque enim egerint poenitentiam, et dereliquerint daemones, quibus quasi equi prius ad sedendum terga praebebant; et velocitate pardorum et luporum vespere equites suos abjecerint et eliserint, et vacuo levique dorso ad eum portandum venerint, qui super pullum asinae mansuetus et pauper ascendit , hi quasi de longe properantes, et non contenti cursu et impetu assument volatum, et venient quasi aquila, ut sermonis Dei vescantur carnibus, et famem tanti temporis saturent. In eo buntur equites ejus, juxta sensum quem supra posuimus, interpretatus est Symma
Abbreviated transcription (Latin):
lant autẽ chaldei suꝑ latitudinem
terre: ut possideant tab̃nacula ñ
sua. Omis enĩ rationa lis anima
licet ꝑ uicium et culpã suã hospi¬
tiũ facta sit chaldeoꝵ: tam̃ ꝑ natu¬
ram tab̾nacłm di est. Et qmꝙͣ in
euangłio pessimꝰ demon loquit᷑.
uadã indomũ meã unde xxiiii: ñ
est ei credendũ. Si qͥdem nulla ra¬
tionabilis creatura ad hoc facta ẽ¬
ut habitacłm demonis sit. Seqͥtur.
Terribilis et illustris ẽ: ex ipso iu¬
diciũ eiꝰ erit: et assũptio eiꝰ ab eo
egrediet᷑. Terribilis est chalcleus
ꝓpt̾ multa uariaq supplicia que
infert in contẽptores: illustris. qͥa
assumit sibi diuinitatis głam: et
ꝑ oracula quidẽ sua et falsa respon¬
sa et curationes morboꝵ quos ip¬
se ĩmiserat. apud imꝑitos et con¬
tẽptores dei uidet᷑ illustris. Erit
gͦ contẽptoris uidiciũ atq suppli¬
ciũ ex eo hoc est ex semetipso. siue
ex chaldeo. Ipse enĩ scd̾m apłm tra¬

Expanded text:
lant autem Chaldaei super latitudinem lant autem Chaldaei super latitudinem terrae, ut possideant tabernacula non sua. Omnis enim rationabilis anima licet per vitium et culpam suam hospitium facta sit Chaldaeorum, tamen per naturam tabernaculum Dei est. Et quamquam in Evangelio pessimus daemon loquatur: Vadam in domum meam unde exivi , non est ei credendum; siquidem nulla rationabilis creatura ad hoc facta eut habitaculum daemonis sit. Sequitur: Terribilis et illustris est: ex ipso judicium ejus erit, et assumptio ejus ab eo egredietur. Terribilis est Chaldaeus propter multa variaque supplicia quae infert in contemptores; illustris, quia assumit sibi divinitatis gloriam. Et per oracula sua et falsa responsa, et curationes morborum, quos ipse immiserat, apud imperitos et contemptores Dei videtur illustris. Erit enim contemptoris judicium atque supplicium ex eo, hoc est, ex semetipso, sive ex Chaldaeo. Ipsi enim secundum apostolum tra
Abbreviated transcription (Latin):
sum concẽptores et calumniantes ꝓui¬
dentiã suã. suscitaturũ se chaldeos
qui it̃pretant᷑ quasi demonia : uel
angłos pessimos significans. qͥ mini¬
strant furori eiꝰ et ire et iͥbulationi
quã infert in peccatores: uł animas
hominũ pessimoꝵ ꝑ quas meren¬
tes cruciat. Hi autẽ chaldei gens
amaraẽ et uelox: ñ parcens et cito
explens qđ sibi fuerit imꝑatũ. Et
ambulat suꝑ latitudinẽ terre.Lata
etum et spatiosa uia ẽ que ducit
ad mortẽ: ꝑ quã ambulabat et ille
diues in euangłio qͥ fulgebat in
purpura: et illi de qͥb dicit᷑. qͥ dor¬
miunt suꝑ lectos eburneos et deli-¬
tiis affluunt instratis suis: qͥ come¬
dunt uitulos de arm̃tis lactentes
ecbibunt uinũ defecatũ. et pͥmis un¬
gunt᷑ unguentis. Qui qͥa in lata am¬
bulant uia: latitudo terre appellan¬
tur. que chaldeoꝵ uestigiis p̃mit᷑.
Noluert enim ambulare ꝑ artã et an¬
gustã uiã que ducit adutã: ꝑ quã
ambulabat paulus głians in tri

Expanded text:
calumniantes providentiam suam suscitaturum se Chaldaeos qui interpretantur quasi daemonia, vel angelos pessimos significans, qui ministrant furori ejus, et irae et tribulationi quam infert in peccatores vel animas hominum pessimorum per quas merentes cruciat: hi autem Chaldaei gens amara est et velox, non parcens et cito explens quod sibi fuerit imperatum, et ambulat super latitudinem terrae, lata enim et spatiosa via est quae ducit  per quam ambulabat et ille dives in Evangelio, qui fulgebat in purpura , et illi de quibus dicitur: Qui dormiunt super lectos eburneos, et deliciis affluunt in stratis suis. Qui comedunt vitulos de armentis lactentes, et bibunt defoecatum vinum, et primis unguntur unguentis : qui quia in lata ambulant via, latitudo terrae appellantur, quae Chaldaeorum vestigiis premitur. Noluerunt enim ambulare per arctam et angustam viam, quae ducit ad vitam, et per quam ambulabat Paulus glorificans
Abbreviated transcription (Latin):
Homo tantũ p̃sentia respicit. ds
futura ⁊ ęt̃na cognoscit. Ex qͦmͦ
si egrotus et estuans febrib
aquã frigidam postulet ⁊ dicat
ad medicũ. ium patior. crutior.
uror exanimor. usq quo medi¬
ce clamabo ⁊ ñ exaudies: et re¬
spondeat ei sapientissimꝰ ⁊ cle¬
mentissimꝰ medicus. scio quo
tempore debeam dare qđ̵ postu¬
las. ñ misereor mͦ quia miscd̃ia
ista crudelitas ẽ ⁊ uoluntas tua
mensuras. int̾dum ñ exaudit
clamantẽ ut eum ꝓbet. ⁊ ma¬
gis ꝓuocet ad rogandũ: ⁊ qua¬
si igne excoctum: iustiorẽ ⁊ pu¬
riorem faciat. Quod intelligeis
consecutꝰ ẽ a dño. ait. ñ deficimꝰ.¬

Expanded text:
antum praesentia respicit: Deus futura et aeterna cognoscit . Et quomodo si aegrotus et aestuans febribus aquam frigidam postulet, et dicat ad medicum: Vim patior, crucior, uror, exanimor: usquequo, medice, clamabo, et non exaudies? Et respondeat ei sapientissimus et clementissimus medicus: Scio quo tempore debeam dare quod postulas: non misereor modo, quia misericordia ista crudelitas est, 592 et voluntas tua mensuras, interdum non exaudit clamantem, ut eum probet, et magis provocet ad rogandum, et quasi igne excoctum justiorem et puriorem faciat. Quod intelligens est consecutus a Domino, ait: Non defici
Abbreviated transcription (Latin):
tiones etiã ꝑscͥpturã et cõminationẽ
mortis seuissimo imꝑio cõpellebat.
Hec iuxtahebraicũ. Nunc uenia¬
mus ad .lxx. ut ꝓpositis singulis sen¬
tentiis interp̃tationẽ allegoricã coap¬
temꝰ. E cce ego suscitabo chaldeos gen¬
tem a marã et uelocẽ: que ambulat

Expanded text:
nes etiam per Scripturam et comminationem mortis saevissimo imperio compellebat. Haec juxta Hebraicum: nunc veniamus ad LXX, ut, propositis singulis sententiis, interpretationem allegoricam coaptemus. Ecce ego suscitabo Chaldaeos gentem amaram et velocem, quae ambul
Abbreviated transcription (Latin):
Terribilis et illustris ẽ: de semetip¬
sa uidiciũ eiꝰ erit: et assũptio eius
de se egrediet᷑. Et exilient super
pardos eqͥ eius: et uelociores erunt
lupis arabie. Et eqͥtabunt᷑ eqͥtes
ciꝰ. et impetu uenient de longinqͦ: et uo¬
labunt quasi aquila prompta ad
comedendũ. Consũmatõ impiis ue¬
niet: resistentes facieb eoꝵ ex aduer¬
so. Et congregabit quasi harenã cap¬
tiuitatẽ : et ipse in regib delectabit᷑.
et tẏranni ludibria eiꝰ. Et ipse in om¬
nẽ munitionẽ illudet: et mittet ag¬
ger̃e. et obtinebit eã. Tunc mutabit

Expanded text:
erribilis et illustris est: ex semetipsa judicium ejus erit, et assumptio ejus ex se egredietur: Et exsilient super pardos equi ejus, et velociores erunt lupis Arabiae, et equitabunt equites ejus, et impetu venient 595 de longinquo: et volabunt quasi aquila prompta ad comedendum, consummatio in impios veniet resistentes faciebus eorum ex adverso, et congregabit quasi arenam captivitatem: et ipse in regibus delectabitur, et tyranni ludibria ejus: et ipse in omnem munitionem illudet, et mittet aggerem, et obtinebit eam: tunc mutabit
Abbreviated transcription (Latin):
lisẽ: ex semetipsa uidiciũ et omis
eius egrediet᷑. Qeuiores pardis eqͥ
eiis: et uelociores lupis uesꝑtinis:
et diffundent᷑ eqͥtes eius. E qͥtes
nãq eius delonge uenient:uola¬
bunt quasi aquila festinans ad
comedendũ. Om̃s ad p̃dam ueni¬
ent. Facies eoꝵ uentus urens. Et
congregabit quasi harenã captiui¬
tatem : et ipse de regib triũpha¬
bit: et tyranni ridiculi eiꝰ erunt.
Ipse suꝑ omnẽ munitionẽ ridebit
et cõportabit aggerem et capiet
eã. Tunc mut abit᷑ sp̃s: et ꝑtransi¬
bit et corruet. Hec ẽ fortitudo eiꝰ cłi

Expanded text:
et ex semetipsa judicium, et onus ejus egredietur. Leviores pardis equi ejus, et velociores lupis vespertinis; Et diffundentur equites ejus: equites namque ejus de longe venient, volabunt quasi aquila festinans ad comedendum. Omnes ad praedam venient, facies eorum ventus urens: et congregabit quasi arenam, captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt: Ipse super omnem munitionem ridebit, et comportabit aggerem, et capiet eam. Tunc mutabitur spiritus, et pertransibit et corruet: haec est fortitudo ejus dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducant usq ad finẽ iudiciũ. et
impius p̃ualeat aduersus iustũ: et
magis in uidicio peccatũ diuitis
qmͣ paupis ueritas defendat᷑. Un¬
de querimonia ẽ iudiciũ exire ꝑ¬
uersũ. S ñ debemꝰ suꝑ hac rerum
in equalitate turbari. uidentes et
in pͥlcipio mundi. ab impio cain.
interfectũ abel iustum: et postea
exul ante iacob. regnare in domo
patris esaii. E gyptii luto et latere
affligunt filios isrl̃: et dñs contra
quẽ nunc querela dirigit᷑. crucifi¬
git᷑ a iudeis: et barrabas latro eli¬
git᷑. Dies me deficiet si uoluero enu¬
merare: quomͦ inisto scło impiis
p̃ualentib oppͥmant᷑ iusti.
spicite ingentib et uidete et ad¬
Amiramini et obstupescite: qͥa

Expanded text:
inem judicium, et impius praevaleat adversus justum: et magis in judicio peccatum divitis, quam pauperis veritas defendatur. Unde querimonia est, judicium exire perversum: sed non debemus super hac rerum inaequalitate turbari, videntes et in principio mundi ab impio Cain interfectum Abel justum , et postea exsulante Jacob, regnare in domo patris Esau , et Aegyptii luto et latere affligunt filios Israel: et Dominus contra quem nunc querela dirigitur, crucifigitur a Judaeis , et Barabbas latro eligitur . Dies me deficiet, si voluero enumerare quomodo in isto saeculo, impiis praevalentibus, opprimantur justi. Aspicite in gentibus et videte, et admira