comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dragesima prima mansio uertitur in montes tratistinti¬
um. & est contra faciem montis nabo. ubi motitur & sepeli¬
tur moyses: terra repromissionis anie conspicta. N abo inter¬
pretatur condusio. in qua finitur lex: & non inuenitur eꝯ
memoria. Porro gratia tuuangelii absq ullo fine tenditur
In omnem tertam exiuit sonus torum: & in fines orb terrae
uerba eorum. Simulq consideta: quod habitatio transeun¬
tium in montibus sita sit: & adhuc profectu indigeat. Post
montes enim plutimos ad campesitia moab & ad iordaĩs
fluenta descendimus: qui interptetatur descensio. Nihil enĩ
tam periculosum est: qm̃ gloriat cupiditas & iactantia. &
super iordanem uxta hiericho. ibiq figerunt tentoria
ab humo solitudinis usq ad abelsathim planitie moabł In
quadragesimasecunda quae & extrema mansio est: cuesi
quat sint gesta narremus.Etsidens in ta populus: a duino
balaam. quem mercede conduxerat balach filius Sephor:

Expanded text:
dragesima prima mansio uertitur in montes \'transeuntidragesima prima mansio uertitur in montes \'transeuntium\' et est contra faciem montis Nabo, ubi moritur et sepelitur Moyses terra repromissionis ante conspecta. Nabo interpretatur \'con-. clusio\', in qua finitur lex et non inuenitur eius memoria; porro gratia euangelii absque ullo fine tenditur. in omnem terram exiit sonus eius et in fines orbis terrae uerba illius. simulque considera, quod habitatio transeuntium in monmontes enim plurimos ad campestria Moab et Jordanis fluenta descendimus, quae interpretatur descensio. Nihil enim tam periculosum est quam gloriae cupiditas, et jactantia, et super Jordanem, juxta Jericho, ubi fixerunt tentoria a domo solitudinis usque ad Abelsatim in planitie Moab. In quadragesima secunda, quae extrema mansio est, quaedam quae sunt gesta narremus. 2. Sedens in ea populus a divino Balaam, quem mercede c
Abbreviated transcription (Latin):
bellum: contta Scon regem amorrtorum & og itẽ basan
& discimus ꝙ cũ uenerimtis ad summum ꝗ dt fonti
principum tegumq biberimus: astendentes ad montem u
nobis sed e contrario solitudinem nouerimus. Anite con¬
mon dealbatahim. Quadragesima mansio uertitur in cõtẽp¬
tum palatarum sue obprobriorum. Et per hanc discimus
omnia dulcia & illecebras uoluptatum in seculo contempnẽ¬
das. nec in ebriari nos debere uino mundi. in quo est lirxu¬
ria. Med non offectur in sacrificiis dei. & cactera quae dul¬
tia continent. non lucent in thabernaculo. std oltum putis¬
distillat labiis meretricis mulieris. de quo puto uixta mi¬
sticos intellectus degustasse ionathan: & soite dephensus
uit poptili pretibus liberatum. Quod aũt ohprobria contem¬
nenda sint. & si falso obiciantur beatitudinem pariant. sal¬
uator plenissime docet: Et ꝓfecti de almon deblatahim: castra
metati sunt in montibus abarim. contra faciem nabo Qua¬

Expanded text:
bellum contra Seon, regem Amorraeorum, et Og, regem Basan, bellum contra Seon, regem Amorraeorum, et Og, regem Basan, et discimus, quod, cum uenerimus ad summum et de fontprincipum regumque biberimus, ascendentes ad montem Phopositam nobis e contrario solitudinem noverimus. Ante conmon Deblathaiema. Quadragesima mansio vertitur in contemptum plagarum, sive opprobriorum. Et per hanc discimus omnia dulcia et illecebras voluptatum in saeculo contemnendas, nec inebriari nos debere vino mundi, in quo est luxuria. Mel non offertur in sacrificiis Dei: et caetera quae dulcia continent, non lucent in tabernaculo; sed oleum purisdistillat a labiis mulieris meretricis; de quo puto iuxta mysticos intellectus gustasse Ionathan et sorte deprehensum uix populi precibus liberatum. quod autem obprobria contemnenda sint et, si falso obiciantur, beatitudinem pariant, saluator plenissime docet. Et profecti de Almon - Deblathaim castra metati sunt in montibus Abarim contra faciem Nabo. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
canentes in aquil putei.⁊t in dei muntribus gratulãtes.
prophetant qua transituri sint: & ad quat pecumnturi loca
Quod scilicit de desecto ueniant in mathana. quod int̾pre¬
tatur donum & de mathana ad naaliel: quod dicitur ad
torrentes dei & de naaliel: ad bamoth: quat interpretatur
excelsa: siue adueniens mors. quando conformes efficimur
mortis xpĩ Et debamoth occurrit nobis uallis humilitatis
quae tamen in uertice posita est montis phasga. qui int¬
pictatur dolatus. quod nihil habeat in forme & tude. &
artificis manu sit politus. Qui mons respicit solitudinẽ:
quat hebraice dicitur ismuth. Quando enim fuerimus T̃
uirtutum culmine constituti. tunc totuis mundi riunas
& omnium peccatorum respicimus uastitatem. Pene obliti
sumus currente oratione dictate. quare dibongad interpit¬
tatur fortiter intellecta temptatio. Post dibongͦad geritur

Expanded text:
carmen in aquis putei et in dei muneribus gratulantes carmen in aquis putei et in dei muneribus gratulantes prophetant, quo transituri sint et ad quae peruenturi loca, quod scilicet de deserto ueniant in Matthana, quod interpretatur \'donum\', et de Matthana ad Nahalihel, quod dicitur ad \'torrentes dei\', et de Nahalihel ad Bamoth, quae interpretatur \'excelsa\' siue \'adueniens mors\', quando conformes efficimur mortis Christi, et de Bamoth occurrit nobis \'uallis humilitatis\', quae tamen in uertice posita est montis Phasga, qui interpretatur \'dolatus\', quod nihil habeat informe et rude, sed artificis sit politus manu, qui mons respiciat solitudinem, quae Hebraice dicitur Isimun. quando enim fuerimus in uirtutum culmine constituti, tunc totius mundi ruinas et omnium peccatorum respicimus \'uastitatem\'. paene obliti sumus currente oratione dictare: Dibon - Gad interpretatur \'fortiter intellecta temptatio\'. post Dibon - Gad geritur
Abbreviated transcription (Latin):
gione moab in uertice phasga. qui prospicit contra desertũ
Raec loca in finibus amorreorum quidam interptetantes
putant non manstones esse sed transitus:nec praeidica¬
re debere cathalogo mansionum extra ordmariam exposi¬
tionem.Alii autem sp̾iritualia spͥiritualib comparantes:
nolunt regiones significare: std per locorum nomina uirtu¬
tum profectus esse. quod post magos & congregationem
lapidum: frequenter ueniamus ad tortentem Zared: quod
interptetatur aliena descensio. & indescensione posiu tran¬
scamus ad arnon. quod maledictionem sonai. qua t̃ posita
in finibus amorreorum. qui uel amari hostes sunt. cel mul¬
ta loquuntur inflati. Sin autem transierimus terminos mo
ab qui de incestu generatus est. & recessit a uero patre. statim
nobis occurrit puteus: quem nemo de plebe fodit nullus ignꝰ¬
bilis. sed duces & principts: qui uiradant populis. et carmẽ

Expanded text:
gione Moab, in uertice Phasga, qui prospicit contra desertum. gione Moab, in uertice Phasga, qui prospicit contra desertum. haec loca in finibus Amorraeorum quidam interpretantes putant non mansiones esse, sed transitus, nec praeiudicare debere catalogo mansionum extraordinariam expositnolunt regiones significari, sed per locorum nomina, virtutum profectus esse: quod post magos et congregationem lapidum, frequenter veniamus ad torrentem Zared, quod interpretatur, aliena descensio, et in descensione positi, transeamus ad Arnon, quod maledictionem sonat: quae est posita in finibus Amorrhaeorum, qui vel amari hostes sunt, vel multa loquuntur inflati. Sin autem traab, qui de incestu generatus est et recessit a uero patre, statim nobis occurrit puteus, quem nemo de plebe fodit, nullus ignobilis, sed principes et duces, qui iura dant populis. et canentes
Abbreviated transcription (Latin):
lis tustitiae ortum desiderant . Et profeti de ieabarim: siue ut
in secundo loco apud hebrȩos habetur hihim:castrametati st
in dibongad. Tricesima nona mansio interpretatur fortiter
intellecta interpretatio. Pro hac in ordine hystoriae aliter scri¬
ptum repperi.Postqm̃ enim castrametati suni in ieabarim: ĩ
finibus indabi contra ortum solis: Legitur. Inde ꝓfecti sunt
& uenerunt ad torteniem z ared. Et de hoc loco pmfecti: cast̃
mitati sunt transarnon:quat est in solitiuline: finium amõ¬
rei.to qued arnon sit in tertitus moabitarum & amorreor
Et post hȩc uenexunt ad puteum:ubi crcinit israel carmen
hoc.Ascende putee quem foderunt principes. & asperuerunt
duces populorum: in datore lagis & in baculo euis. Et de so¬
litudine in mathanan. et de mathana ad torrentẽ dei. &de
torrente dei ad excelsa. & de excelsis in uallẽ quae est in re¬

Expanded text:
lis iustitiae ortum considerant. Et profecti de Hieabarim-siue, ut lis iustitiae ortum considerant. Et profecti de Hieabarim-siue, ut in secundo loco apud Hebraeos habetur, Hihim-castra metati sunt in Dibon - Gad. Tricesima nona mansio interpretatur \'fortiter intellecta temptatio\'. pro hac in ordine historiae aliter scriptum repperi. postquam enim castra metati sunt in Hieabarim in finibus Moab contra ortum solis, legitur: inde profecti sunt et deuerterunt ad torrentem Zared. et de hoc loco proficiscentes castra metati sunt trans Arnon, quae est in solitudine finium Amorraei, eo quod Arnon in terminis sitMoabitarum et Amorraeorum. et post haec uenerunt ad puteum, ubi cecinit Israhel carmen hoc: ascende, putee, quem foderunt principes et a peruerunt duces populorum in datore legum et in baculo eius. et de solitudine in Matthana et de Matthana ad torrentes dei et de torrentibus dei ad excelsa et de excelsis ad uallem, quae est in re
Abbreviated transcription (Latin):
castrametati sunt ĩ ieabarim: ĩ finibus moabꝰ. Tricesima
octaua mansio ad acertios lapidum transtuntiũ sonat.
Sunt sancti lapides qui uoluũtur super tertã. liues. politi.
& rotunditatt sua rotarum cursibus similes. Sunt &¬
alii quos prophita uibet tolli de uia. ne ambulantium in eos
offendant pedes. Qui sunt isti ambulantes. Utiq uiatores
& pittercuntes: qui per istud seculum ad alias mansiones transire
festinant.Quod autem dicitur in sinibus moab. & supra
scciptum est in solitudine quat respicit inoab contra solis
fuerit: & nunc ueniãt ad terminos moab. de alia ptoũtia
ad aliam transeuntes.Non enim uni uittuti semper danda
est⁊ opera. sed sicut scriptum est:ibunt de uirtute in uirtu¬
tem: de alia transeundum est ad aliam.quia haerẽt sibi: &
ita inter se nexȩ sunt:ut qui una caruerit omnib careat.
Et tamen transire de alta ad aliam torum est proprie:qui so¬

Expanded text:
castra metati sunt in Hieabarim in finibus Moab. | Tricesima castra metati sunt in Hieabarim in finibus Moab. | Tricesima octaua mansio \'aceruos lapidum transeuntium\' sonat. sunt sancti lapides, qui uoluuntur super terram, leues, politi et rotunditate sua rotarum cursibus similes. sunt alii, quos propheta iubet tolli de uia, ne ambulantium in eos offendant pedes. qui sunt isti ambulantes? utique uiatores et praetereuntes, qui per istud saeculum ad alias mansiones transire festinant. quod autem dicitur: in finibus Moab et supra scriptum est: in solitudine, quae respicit Moab contra solis ae Idumaeorum fuerint et nunc ueniant ad terminos Moab de alia prouincia ad aliam transeuntes. non enim semper uni uirtuti danda est opera, sed, sicut scriptum est: ibunt de uirtute in uirtutem, de alia transeundum est ad aliam, quia haerent sibi et ita inter se nexae sunt, ut, qui una caruerit, omnibus careat. et tamen transire de alia ad aliam eorum est proprie, qui so
Abbreviated transcription (Latin):
magũ: regis israel illuditur. Multae praestigiae sunt &¬
innumerabiles laquei:quibus animae capiuntur hũane.
Sed nos dicamus: confidentes. Laqueus contritus est: & nos¬
liberati sumus.Et si ambulauero in medio umbrae mot¬
tis: non timebo mala. quoniam tu metum es. Cadent a late̾
nostro mille: &. decem milia a dextris nosttis.Non timehiits
ab incursu & daemonto metidiano: Sed obturabimus au¬
res nostras. ne audiamus uocem incantantium: & si rena¬
rum carmina negligamus.Post imaginem dei quae in cor¬
dis statione monstratur: & confessionẽ fidei quae ore pro¬
fertur: consurgunt serpentes:& artes maleficȩ ad bella nos
prouocant.Sed nos qui habemus preciosissimum thaurũ
in uasis fictilibus quae frangi possunt:ita ut de quedam
uix testa remanserit: in qua possit hauriri aquat pͥusillũ:
Omni custodia circundemus cor nostrũ .¶ Et pͥrofecti de oboth.

Expanded text:
magum, regi Israhelis inluditur. multae sunt praestigiae et magum, regi Israhelis inluditur. multae sunt praestigiae et innumerabiles laquei, quibus animae capiuntur humanae; sed nos dicamus. liberati sumus et: si ambulauero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es. cadent a latere nostro mille et decem milia a dextris nostris: non timebimus ab incursu et daemonio meridiano, sed obturabimus aures nostras, ne audiamus uoces incantantium, et sirenarum carmina neglegemus. post imaginem dei, quae in cordis ratione monstratur, et confessionem fidei, quae ore profertur, consurgunt serpentes et artes maleficae ad bella nos prouocant. sed nos, qui habemus pretiosissimum thesaurum in uasis fictilibus, quae frangi possunt, ita ut de quodam uix testa remanserit, in qua hauriri possit aquae pusillum, omni custodia circumdemus cor nostrum. Et Et profecti de Oboth
Abbreviated transcription (Latin):
manna fastidiunt.a serpentib uulnerantur. & in typũ salua¬
toris qui uerum antiquumq: serpentem in patibulo triumpha¬
uit: di aboli uenena superantur. Unde & imaguncula uere
expressȩq imaginis filii dei:passionem tuis intuens cõser¬
uatur. & quod corde credit: ort pronuntiat. Legens illud apłi
Corde creditur ad iustitiam. oit autẽ confessio fit ad salutẽ
Simulq nota ꝙ utraq mansio utroxopittiñs appelletur. ꝗa¬
ex parte uidemus: & ex parte ꝑrophetamus. & nunc ꝑ spe¬
culum uidemus in enigmate Et pͥtofecti de finon: castra
merati sunt in oboth. Ntcrsimaseptima mansio uertitur
in magos siue phitomes:uel secundum tierba heliu lagenas
geandes.quȩ cũ musto plenȩ fuerint absq spiramine: illi¬
co disrumpuntur. Pugnauerunt magi contra moysen &
aaron. & mulierem quae erat in endor: Et habebat secunđd
septuaginta interpretes spiritum phitonem:Tuxta hebraeos

Expanded text:
manna fastidiunt, a serpentibus uulnerantur et in typum saluamanna fastidiunt, a serpentibus uulnerantur et in typum saluatoris, qui uerum antiquumque serpentem in patibulo triumphauit, diaboli uenena superantur. unde et imaguncula uerae expressaeque imaginis filii dei passionem eius intuens conseruatur et, quod corde credit, ore pronuntiat legens illud apostoli: corde creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit ad salutem. simulque nota, quod utraque mansio ex parte uidemus et ex parte prophetamus et nunc per speculum uidemus in aenigmate. Et profecti de Phinon castra metati sunt in Oboth. Tricesima septima mansio uertitur in \'magos\' siue \'pythones\' uel secundum uerba Heliu \'lagoenas grandes\', quae cum musto plenae fuerint, absque spiramine ilico disrumpuntur. pugnauerunt magi contra Moysen et Aaron et a muliere, quae erat in Endor et habebat iuxta septuaginta interpretes spiritum pythonem, iuxta Hebraeos
Abbreviated transcription (Latin):
captiui. Et profecti de monte hor. castranitati sũt in sal¬
mona. Profitiq de salmotia. ueterunt in finon MHac
duat mansiones xXŨ. & xxxui in ordit hystotiae ñ
inueniuntur sed scriptum est pro tis. Egressi sunt de mõ¬
te hor per uiam maris rubri: ut circũirent terram edom
Ee quo ostenditur. in finib atq tircũtu terrae edom po¬
sitas. Nec secundum motem legitur. Profecti de monte hor
castrametati sunt in salmon sine in finon sed post ãbitũ
tetrae idumȩorum uenit ad extremum. & ait. Profecti sũt¬
filii israel castrametati sunt in oboth. Nec dixit profecti sũt
de illo & illo loco. quia duas mansiones silentio ptȩtermise¬
rat. quas cum in supputatione tacuerit. reddit ĩ summa
Prima mansio salmona interpractatur imagunda: Scđa
finon diminutiue. os ab ore non ab osse intellige. In his
aaron mortuo murmurant contra dõminum & moysen.

Expanded text:
captiui. Et profecti de monte Or castra metati sunt in Selcaptiui. Et profecti de monte Or castra metati sunt in Selmona. profectique de Selmona uenerunt in Phinon. .Hae duinueniuntur, sed scriptum est pro eis: egressi de monte Or per uiam Maris Rubri, ut circumirent terram Edom. ex quo ostenditur in finibus atque circuitu terrae Edom eas positas. nec secundum morem legitur: profecti de monteOr castra metati sunt in Selmona siue in Phinon, sed post ambitum terrae Idumaeorum uenit ad extremum et ait: profecti filii Israhel castra metati sunt in Oboth. nec dixit: \'profecti sunt de illo et illo loco\', quia duas mansiones silentio praetermiserat, quas cum in supputatione tacuerit, reddidit in summa. prima mansio Selmona interpretatur \'imaguncula\', secunda Phinon diminutiue \'os\' — ab ore, non ab osse, intellege - in his Aaron mortuo murmurant contra dominum et Moysen,
Abbreviated transcription (Latin):
fluenta ioedanis. std in eatitinis trrrenorũ operum finib.
Et plangit tum populus triginta diebus. Aaron plangit
hiesus non plangitur. In lege descensus ad inferos. in euitã¬
gelio ad paradisum transmigratio. Audit quoq chana¬
fiens quod uenisset israel & in loco exploratorum ubi :¬
ducunt istad. Rursumq in eodem loco pugnatur. ec to¬
to uictor uintitur uicti superant. Appellaturq nomen loc¬
orma idest anathema. Eadem dicere non debet mihi ẽt̃
pigrum. legentib necessarium. quod semper humanus
status in huius stculi uia fluctuit. & alius in ualle. aliꝯ¬
in uia. alius in campis: alius moritur in monte. nec in
monte simpliciter. sed in montis monte. id est it excelso
uertite. Cunq nos dei auxilio destitutos hostis inuaserit:
Duxeritq captiuos. non despetemus salutem. sed itetum
animemur ad ptaclium. Potest ficti ut uincamus. ubi uł¬
tisumus. & in codem loco trumphemus ubi fuintu. anite

Expanded text:
fluenta Iordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. fluenta Iordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Iesus non plangitur. in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio. audit quoque Chananaeus, quod uenisset Israhel, et in loco exploratorum, ubi quonducunt Israhel. rursumque in eodem loco pugnatur: ex uoto uictor uincitur, uicti superant appellaturque nomen Horma, id est anathema. eadem dicere mihi non est pigrum, legentibus necessarium, quod semper humanus status in huius saeculi uia fluctuet et alius in ualle, alius in campis, alius moriatur in monte, nec in monte simpliciter, sed in montis monte, id est in excelso uertice. cumque nos dei auxilio destitutos hostis inuaserit duxeritque captiuos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad proelium. potest fieri, ut uincamus, ubi uicti sumus, et in eodem loco triumphemus, in quo fuimus ante
Abbreviated transcription (Latin):
te hor. Et audiuit rex chananȩus rex arad qui hĩtabat
ad austrũ in terra chanaan: quod uenissent filii israel.
Tricesima quarta mansio quam pleriq interpretantur lu¬
tren nec exrarẽt si per lram alleph scriberetur. Alii pellẽ. &
ipsi uerum dicerent. si esset ain positũ. Nonnulli foramen.
quod posset actipi. si heth haberet elementũ. Cum autẽ le¬
gatur per hem: magis mons intelligitur. & legi potest.Ascẽ¬
dit aaron in montis montem: idest in uerticem tius. Ex
quo anim aduertimus: non in monte simplicit᷑. sed ĩ mõie
monus ponuficem moruium ut dignus locus meritis ili.
monstraretur. Moritur aũt to anno. quo nonis populus
tepromissionis tetram intraturus erat: in extremis finib
tetrae idumeorum. Et qm̃qmͣ in monte sacerdotiũ filio
dtazaro derdiquerit.lexq eos qui eam impleuerint per¬
ducat ad summum. tamen ipsa sublimitas non est trans

Expanded text:
te Or. et audiuit Chananaeus rex Arad, qui habitabat te Or. et audiuit Chananaeus rex Arad, qui habitabat ad Austrum in terra Chanaan, quod uenissent filii Israhel. Tricesima quarta mansio est, quam plerique interpretantur \'lumen\', nec errarent, si per aleph litteram scriberetur; alii \'pellem\', et ipsi uerum dicerent, si esset ain positum; nonnulli \'foramen\', quod posset accipi, si heth haberet elementum. cum autem legatur per he, magis \'mons\' intellegitur et legi potest: ascendit Aaron sacerdos in montis montem, id est in uerticem eius. ex quo animaduertimus non in monte simpliciter, sed in monte is pontificem mortuum, ut dignus locus meritis illius monstraretur. moritur autem eo anno, quo nouus populus repromissionis terram intraturus erat, in extremis finibus terrae Idumaeorum. et quamquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit lexque eos, qui eam inpleuerint, perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans
Abbreviated transcription (Latin):
quas contradictionis moyses & aaro offeriduni dom¬
transitus petiturinet impetratur. Quis timeret post tãtos
se & aaron legi & sacerdotio iudꝑorum finis impositus.
quod nec ipĩ ad terram repromissionis transtendere ualeant.
credentem populum de solitudine huius mundi educere.
Et nota quod post mortem prophetiae & aquas contͣdicti¬
onis idumcum carneum atq terrenum transire nõ possint
& cum multis pratcibus & conatu uiam non impetrẽt
sed egrediatur edom conatu aduersus eos in populo mł̃to
& in manu forti. Interpretatio quoq nominis. morti et of¬
mansio: de qua ꝑsalmista tanit. Com mouebit domin
desertum cades. Profectiq de cades. castrametati sunt in
monte hor in extremo terrat edom.Ascenditq sacerdos
in montem hor uixtra praeceptum domini. & mortuus
gipti. mensr quinto prima dic mensis. Eratq aaron cẽ¬
tumuũintitrium annorum: quando mortuus est in mõ¬

Expanded text:
quas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Domquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Doms ad Edom, transitus petitur, nec impetratur. Quis timeret post tantos se et Aaron Legi et Sacerdotio Judaeorum finis impositus: quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere valeant, nec credentem populum de solituet nota, quod post mortem prophetiae et aquas contradictionis Idumaeum carneum atque terrenum transire non possint et cum multis precibus et conatu uiam non inpetrent, sed egrediatur Edom aduersus eos in populo multo et in manu forti. interpretatio quoque nominis morti et ofmansio, de qua psalmista canit: commouebit dominus desertum Cades. Profectique de Cades castra metati sunt in Or monte, in extremo terrae Edom. ascenditque Aaron sacerdos in montem Or iuxta praeceptum domini et mortuus erra Aegypti, mense quinto, prima die mensis. eratque Aaron centum uiginti trium annorum, quando mortuus est in mon
Abbreviated transcription (Latin):
cto mansiones. quae de scriptae in cathalogo: in supcriori iti¬
nere non ponuntur. Et profecti de asiongaber: Castrametatt¬
sunt in deserto syn: quod dicitur hatc est cades¶Quarritur¬
scortum cur octaua mansio nuno urictsim atertia dicat¬
esse. Sed sciendum quod pitor per sãmeth lram̃ siibitur.
nterpretaturq rubus suir cdtum.haet autẽ per sade scri¬
bitur: & uertitur in mandatum. Ild̃ quiq quod uingitur.
cades: non ut pleriq extimant sancta dicitur: std mutata
suc translata. Legimus in genesi iuxta hebraicam ueritatẽ
ubi uidas merarierm putans thamar dona transmitit:
&. stquester munerum interrogabat. ubi est cades. hoc est
scortum. cuius habitus a cacteris foeminis immutatus ẽ.
in multis quoq hoc idem repperimus reperimi. Sin auites
parcae dicuntur ab to quod minime parcant. & bellum
quod nequaqmͣ bellum sit. & lutus quod minime luccat.
In hac mansione moritur maria tt sepelitur. & prope a¬

Expanded text:
continet Mansiones, quae descriptae in catalogo, in superiori iticontinet Mansiones, quae descriptae in catalogo, in superiori itinere non ponuntur. sunt in deserto Sin: Haec est Cades . Quaeritur cur octava Mansio nunc tricesima tertia esse dicatur. Sed sciendum quod prior per « Samech » litteram scribitur, interpretaturqet vertitur in « mandatum. » Illudque quod jungitur, « Cades, » non ut plerique aestimant, « sancta » dicitur: sed « mutata, » sive « translata. » Legimus in Genesi juxta Hebraicam Veritatem, ubi Judas meretricem putans Thamar, dona transmisit: et sequester munerum interrogat, « ubi est cadesa, » hoc est, « scortum, » cujus habitus a caeteris feminis immutatus est. In multis quoque locis hoc idem reperimus. Sin autem « Parcae dicuntur ab eo quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. In hac Mansione moritur Maria, et sepelitur: et propter a
Abbreviated transcription (Latin):
Preterit enim figura huius mundi. & propitita sancti cupi¬
unt ad meliora transire nec pracsenti statu contenti inge¬
miscunt cottidie. Hec recordatus sum: & effudi in me aiam
intam. quoniam ingrediar in locum thabernaculi ad mita¬
bilis usq ad domum dei. Multum est si de omnib scripiu¬
tis super uerbo transitionis uelim exempla congrct᷑¶ Et pro¬
fecti de ebrona: castramitati sunt in asiongabu. Iucesima
secunda mansio transfeitur in lignauiri: suit dolationes
hominis. quod significantius gratte dicitur Ep EAunłn Apo põo
Scribiturq per ain lram̃.non ut gratci & latini errant per
gim. Unde in solitudine multitudo lignorum:nisi quod
seduli & dililigentis ingr̃i disciplina monstratur: caeden¬
mo magna necessaria sunt. Possunt lignationes ddolationis
uirii faltuum & omnium arborum genera ac per hoc credẽ¬
tim multitudinem figurare: Dicente dauid. Inuenimus
rum in cãpis siluae. Hucusq solitudo pharan decem & oeto

Expanded text:
Praeterit enim figura hujus mundi , et propterea sancti cupiunt ad meliora transire, nec praesenti statu contenti, ingemiscunt quotidie. « Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam, quoniam transibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum dei. multum est, si de omnibus scripturis super uerbo transitionis uelim exempla congerere. Et profecti de Hebrona castra metati sunt in Asion - Gaber. Tricesima secunda mansio transfertur in \'ligna uiri\' siue\'dolationes hominis\', quod significantius Graece dicitur fyhaxiofioi dvdgog scribiturque per ain litteram, non, ut Graeci et Latini errant, per gimel. unde in solitudine multitudo lignorum, nisi quod seduli et diligentis magistri disciplina monstratur caedenmo magna necessaria sunt? Possunt « lignationes viri, » saltuum et omnium arborum genera, ac per hoc credentium multitudinem figurare, dicente David: « Invenimus eam in campis silvae » . Hucusque solitudo Pharan decem et octo
Abbreviated transcription (Latin):
praeconiis extollitur continentia. & de intimis sapientia
disciplinis diei & noctis. lunae cusus ac solio ratio. & mũ¬
di istuis natura describitur. Et hanc ipam̃ disputationem
ad scripturarum refers auctoritatem: nc m paschali libͦ
uidearis de secularib quippiam fontibus mutuatus.Quid
plura. In his laudare te uereor. ne assentandi crimen inc¬
ram. Optimus liter est & in philosophis. &agens susceptã
causam absq inuidia personarum. Unde obsecto it. ut igũ¬
scas tarditati mex. Ita enim sanctae et uentrabilis paula
bri usq in pñtiarum nihil aluid dutni opetis scripserim
Perdidimus enĩ ut ipse nosti folatium: quod ut consciẽtiae
nostrae testis est dominus: non ut proprias deicimus ne¬
cessitates: sed ut sanctorum refrigeria quib illa sollicite
seruiebat. Sancta & uenerabilis filia tua eustothiĩ qua
nullam pro matris absentia recipit consolationem: et uni¬

Expanded text:
praeconiis extollitur continentia! et de intimis sapientiae praeconiis extollitur continentia! et de intimis sapientiae disciplinis diei et noctis, lunae cursus ac solis ratio et mundi istius natura describitur; et hanc ipsam disputationem ad scripvidearis de saecularibus quidquam fontibus mutuatus. Quid plura? In his laudare te vereor, ne assentandi crimen incurram. Optimus liber est, et in Philosophis, et agens susceptam causam absque invidia personarum. Unde obsecro te, ignoscas tarditati etiam meae; ita enim sanctae et venerabilis Paulaebri, usque in praesentiarum nihil aliud divini operis scripserim. Perdidimus enim, ut ipse nosti, repente solatium, quod ut conscientiae nostrae testis est Dominus non ad proprias ducimus necessitates, sed ad sanctorum refrigeria, quibus illa sollicite serviebat. Sancta et venerabilis te, filia tua Eustochium, quae nullam pro matris absentia recipit consolationem, te uni
Abbreviated transcription (Latin):
hieronꝯmus. Ex to tempoit quo bratitudinis
tuae accepi epistolas uĩcto pasihali libro usq
in pñtem diem: ita & meroit luctus & sołii¬
tudinerat duitrsis super ecdesiae statu hincinde rumo¬
tibus exragitatus sum. tit uix uolumen tuum potuerim
in latinum sermonem uertere. Optime enim nostu uiacta
ueterem sententiam: non esse tristem eloquẽtiam maxime
si ad egritudinem animi accedat corporis egritudo. Et hãc
ipam̃ epistolam febri ęstuans: & quintum iam diem de¬
cumbens littulo. nimia festinatione dictatu. breuiter in¬
dicans beatitudini tu&: magnum me laborẽ sustinuisse
in translatione euis: ut omnes sententias pari uenustate
transferrem: & gractat doquentiae latinum aliqua ex
patte tespanderet eloquium. In principiis philosopharis. &
generaliter agens: dum omnes erudis unum iugulas. In re¬
liquis autem quod ud difficilimum est: rhetorice: eloquen¬
tiat iungis philosophos: & demosthenem atq platonem
nobis consotias. O quanta dicuntur in licuria: quantis

Expanded text:
io. Ex eo tempore quo Beatitudinis tuae accepi Epistolas, juncto Paschali libro, usque in praesentem diem, ita et moerore luctus, et sollicitudine, ac diversis super statu Ecclesiae hinc inde rumoribus exagitatus sum, ut vix volumen tuum potuerim in Latinum sermonem vertere. Optime enim nosti juxta, veterem sententiam, Non esse tristem eloquentiam: maxime si ad aegritudinem animi accedat corporis aegritudo. Et hanc ipsam Epistolam febre aestuans, et quintum jam diem decumbens ldicans beatitudini tuae magnum me laborem sustinuisse in translatione eius, ut omnes sententias pari uenustate transferrem et Graecae eloquentiae Latinum aliqua ex parte responderet eloquium. In principiis philosopharis et generaliter agens, dum omnes erudis, unum iugulas; in reliquis autem, quod uel difficillimum est, rhetoricae eloquentiae iungis philosophum et Demosthenen atque Platonem nobis consocias. o quanta dicuntur in luxuriam, quantis
Abbreviated transcription (Latin):
re atq sanctiore. Si autem de cottidianis consessionib
loquitur: quis non hic peccat:si tamen peccat.nisi cum
apud seipsum intus ita iudicat: ut ei tanto melior:ꝗto
ditior ille uideatur. Hoc enim uidetur significasse. nõ¬

Expanded text:
re atque sanctiore? si autem de cotidianis consessibus re atque sanctiore? si autem de cotidianis consessibus loquitur, quis non hic peccat, si tamen peccat, nisi cum apud se ipsum intus ita iudicat, ut ei tanto melior, quanto ditior illo uideatur ? hoc enim uidetur significasse
Abbreviated transcription (Latin):
uerit: tamen etiam si uno offenderit reus est omnium.
quia conira cam facit in qua pendent omnia: Quae si
urra sunt: co modo etiam illud absoluitur quod ait hõ
apostolice gratia. In multis enim offendimus omẽs. Os̃¬
enm ostendimus. sed alius grauius: alius leuius.Qñto
quisq magis minusue peccauerit: tanto in peccato cõ¬
mutendo etit inatot:quãto in diligendo deo & proximo
minor & rursus tanto minor in peccati perpetratione.
quãto maior in dei & prorimi dilectione.Tanto itaq
plenior iniquitatis:quanto ianior catitatis. & tuncͣ
perfectissimus in caritate. quando nihil restat ex infir¬
mitate. Nec sant arbitror. pͥutandum esbileue esse petm̃
in personarũ acceptione hr̃e fidem domini nostri hiesia
christi. si illam distantiam sedendi ac standi ad hono¬
res ecclesiasticos referamus.Quis enim ferat eligi diuitẽ
ad sedem honoris ecclesiae: contempto paupere instructio¬

Expanded text:
uerit, tamen, etiam si in uno offenderit. reus omnium, uerit, tamen, etiam si in uno offenderit. reus omnium, quia contra eam facit, in qua pendent omnia? quae si uera sunt, eo modo et ilapostolicae gratiae: in multis enim offendimus omnes. offendimus enim, sed alius grauius, alius leuius. quanto quisque magis minusue peccauerit, tanto in peccato committendo maior, quanto in diligendo deo et proximo minor et rursus tanto minor in peccati perpetratione, quanto maior in dei et proximi dilectione, tanto itaque plenior iniquitatis, quanto inanior caritatis, et tuae perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. Nec sane, quantum arbitror, putandum est leue esse peccatum in personarum acceptione habere fidem domini Iesu Christi, si illam distantiam sedendi et standi ad honores ecclesiasticos referamus. quis enim ferat eligi diuitem ad sedem honoris ecclesiae contempto paupere instructio
Abbreviated transcription (Latin):
non furaberis: non concupiscto : & si quod est aliud ma
dauuim in hoc sermone iecapitulatur. Diliges pratiniũ
tum taqm̃ teipm̃. Dilectio proximi malum mon oit¬
ratur: Plenitudo autt̃ legis est caritas. Nemo auttm asi¬
git prorximum: nisi diligens deum. ut hoc quantum pt
piortimo impendat: ques diligit tãqm̃ scipm̃: ut & ille
diligat dcum. quem si ipse diligit: ne stmic ptotimũ
diligu.ac pet hoc qui totam legem scruauerit si ĩ uno
offenderit: fit omnium reus. ꝗa contra caritatem facit:
unde tora lex pendet. Reus itaq fit omniũ. faciendo coñ
eam. in qua pendent omnia. Cur ergo non ditaniut paria
percata. An forte quia magis facit contra catitatem qui
grautus peccat. minus qui leuius. & hoc ipso admittit
in pluribus peccans magis teus: leuius aunuel in pauci¬
oribus peccans minus reus.tanto maiore scilicet teatu:
quanto aniplius.tanto minore:quanto minus pecca¬

Expanded text:
non furaberis, non concupisces, et si quod aliud est non furaberis, non concupisces, et si quod aliud est mandatum, in hoc sermone recapituum tamquam te ipsum\'. dilectio proximi malum non operatur;plenitudoautemlegiscaritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc, quantum potest. proximo inpendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum. quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per hoc, qui totam legem seruauerit, si in uno offenderit, fit omnium reus, quia contra caritatem facit, unde tota lex pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam, in qua pendent omnia. Cur ergo non dicantur paria peccata? an forte quia magis facit contra caritatem, qui grauius peccat, minus, qui leuius, et hoc ipso admittit in pluribus peccans magis reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus tanto maiore scilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
nos decipimus: & uttitas in nobis non est. propter quo
etiam quaniũ libet profecerimus: necessatium est nob
dicert: dinuirte nobis debita nrã: cum iam omnia facta
udet ubi & quando: & unde spcranda sit illa perfectio.
cii non sit quod adiici possit. Si autem precepta nõ cen
don utiq esset ubi se homo cercius inspiceret: & uidute ũ¬
de aduetteretur. quo conatetur. quare gratularet᷑: quull
precaretur. Magna est tigo utilitas prcceptotũ. fi libtto
arbitrio tantum detur: ut gratia dei ampluis honorer.
Quac si ita se hñt. unde fitomnium reus : si in uno o¬
fendit qui totam legem seruauerit. An forte quia pleni
tudo legis est caritasꝰ qua deus proximus q diligita:
inquibus practeptis caritałis tota lex peridet & propht̃e:
metito fit reus omnium qui contra illam facit. inqua
pendent omnia. Nemo autem pitiat nisi aduersus ullã
facuenido: quia non adulierabis non homicidium sacits

Expanded text:
ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. propter quod ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. propter quod etiam, quantumlibet profecerimus, necessarium est nobis dicere: dimitte nobis debita nostra, cum iam omnia in bap, ubi et quando et unde speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecepta non essent, non utique esset, ubi se homo certius inspiceret et uideret, unde auerteretur, quo conaretur, quare gratularetur, quid precaretur. magna est ergo utilitas praeceptorum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae si ita se habent, unde fit omnium reus, si in uno offendat, qui totam legem seruauerit? an ftudo Legis caritas est , qua Deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis, tota Lex pendet et Prophetae , merito fit reus omnium, qui contra illam facit, in qua pendent omnia? Nemo autem peccat, nisi adversus illam faciendo, quia non adulterabis, non homicidium facies,
Abbreviated transcription (Latin):
lustratione pię caritatis affectus est: in alio actu magis
in alio minus. in aliquo nihil. si dici potest habere aliam
& aliam non hr̃e: aliam magis: aliam minusue hr̃e u̾tutẽ
Nam & maior est in isto caritas qm̃ in illo tecte possũs
dicete. & aliqua in isto: nulla in illo quantũ pertiẽt
ad caritatẽ quae pictas est. & in ipso uno homine: qđ
matorem habeat p̾udicitiam qmͣ̃ patientiam: & matorẽ
tete uiuendum attinet. uittus est cantas: qua id quad
diligendum est diligitur. Harc in aliis mator in aliis mi¬
norin aliis nulla ẽ. Plenissima uero quat iam non possit
augeri: quam diu hic homo uiuit: in nemine. Qm̃dui
autem augeri potest profecto illud quod minus est qrã
debet:ex uitio eͥst .tx uitio qͥuo non est iustus in tetra.
qui faciat bonum & non peccet. ex quo uitto non iusti¬
ficabitur in conspectu dei omnis uiuens. Propter quod
uitium: si dixcrimus quia peccatum non habemus.ipõs

Expanded text:
lustratione piae caritatis affectus est, 1022 in alio actu magis, lustratione piae caritatis affectus est, 1022 in alio actu magis, in alio minus, in aliquo nihil, sic potest dici habere aliam, et aliam non habere, aliam magis, aliam minus habere virtutem. Nam et major est, in isto caritas, quam in illo, recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas est, et in ipso uno homine quod majorem habeat pudicitiam, quam patientiam, et majorem recte vivendum attinet, VIRTUS EST CARITAS, qua id quod diligendum est, diligitur. Haec in aliis major, in aliis minor, in aliis nulla est, plenissima vero quae jam non possit augeri, quamdiu homo hic vivit, est in nemine: quamdiu autem augeri potest, profecto illud quod minus est quam debet, ex vitio est. Ex quo vitio non est justus in terra, qui faciat bonum, et non peccet. Ex quo vitio non justificabitur in conspectu Dei omnis vivens. Propter quod vitium, si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos
Abbreviated transcription (Latin):
iit sint pectato: & hoc alius magis: alius minus. Opti¬
mus auit̃ ẽ: qui minimum. Sed quid ego tãꝗͣ oblitus
cui lquor doctori similis factus sum. cum proposuerim
quid abste discere ulim. Sed quia de peccatorum parili¬
taterunde id quol ageham incidit questio: examinãda
tibi sententiam meam promere statuetã: iam cã tandẽ
aliquando concludam.Quia & si uerum estitum qui
habet unam. omnes habere uirtutes: et eũ qui unam ñ
habet nullam habere. nit. sic prerata sunt paria: quia ubi
nulla uirtus est nihil quidem rectum esb. nec tamen
iđo ñ est prauo prauus: distortoq distorius. Si autẽ qđ
puto esse utrius satrisq literis congruentius: ita simi aĩȩ̃
intentiones ut corporis memabra. non quo uideantur
locis sed quo sentiantur affectib: & alud illumĩatur
amplius: aliud minus: aliud omnino tatet lumine: &
tenchroso in umbtatur obstaculo. profecto ita ut ꝗsq il¬

Expanded text:
uit sine peccato et hoc alius magis, alius minus; optiuit sine peccato et hoc alius magis, alius minus; optimus autem est, qui minimum. Sed quid ago ? tamquam oblitus, cui loquar, doctori similis factus sum, cum proposuerim, quid abs te discere uelim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id, quod agebam, incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, iam eam tandem aliquando concludam, quia, etsi uerum est eum, qui habet unam, omnes habere uirtutes, eum, qui unam non habet, nullam habere, nec sic peccata sunt paria, quia, ubi uirtus nulla est, nihil quidem rectum est nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius. si autem — quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius — ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod seamplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine, et tenebroso inumbratur obstaculo, profecto ita ut quisquis il
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia tepente respiceret: non mim uidetur satis acco¬
modata nostrarum scriptutatum auctoritati. sed illa
potius utuitium uel stultĩa tenebris: luci aut̃ uirtus uł
lapientia comparetur.:quantũ ista similia de cotꝑalib
ad intelligibilia diti possunt:Non itaq sicut de aquis in
acrerem sfirgens. ubi earum summum itansiexit. trpenit
quantum sufficit inspiratur: std sicut de tenibris in lucẽ
ptocedens paulatim progtediendo illuminatur. Quod do¬
nec plenissime fiat. iam eum tamen diuimus tanꝗͣ de
abditissima spelunca egtedientem: ucinia lutis afflatũ
tanto magis: quanto magis appropinquat egtessui: ut
illuid quođ in eo lucit. sit utiq ex lumine quo progredit᷑
illud antem quod adhuc obscurũ ẽ: sit ex tenebris und
egreditut. Iltaq non uistificabitur in conspectu dei omĩs
untus: et tamen uistus exfide uiuit: & induti sunt sa¬
cti iustitia. aluis magis: alius minus. & nemo hic ui¬

Expanded text:
sapientiam rerepente respiret: non mihi videtur satis accomsapientiam rerepente respiret: non mihi videtur satis accommodata nostrarum Scripturarum auctoritati: sed illa potius, ut vitium vel stultitia tenebris: luci autem virtus et sapientia comparetur, quantum ista similia de corporalibus ad intelligibilia duci possunt. Non itaque sicut de aquis in aerem surgens, ubi earum summum transierit, repente quantum sufficit inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens, paulatim progrediendo illuminatur. Quod donec plenissime fiat, jam eum tamen dicimus, tanquam de abditissima spelunca egredientem, vicinia lucis afflatum, tanto magis, quanto magis propinquat egressui: ut illud quod in eo lucet, sit utique ex lumine quo progreditur; illud autem quod adhuc obscurum est, sit ex tenebris unde egreditur. itaque et non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens et tamen iustus ex fide uiuit. et induti sunt sancti iustitia alius magis, alius minus et nemo hic ui
Abbreviated transcription (Latin):
falli: qui proficientẽ hominem in sapientia nolũt hrẽ
omnino sapientiam: sed tunc hre.cum in ta fuerit oĩno
perfectus. Non quia illum ptouectum negant: sed nisi ex
pto fundo quodam emergendo repente tmicet in auras
sapientiae liberas: nulla eaꝑte esse sapientem. Sicut eĩ
nihil interest ad hominem pͥraefotandum: utrum aqm̃
stadiis multis altam suͥper st habeat. an unum palmum
aut digitum: sic illos qui tendunt ad sapientiam profi¬
cere quidẽ dicunt. tãquam ub imo gurgitis surgentes
in attem: stil nisi totam stultitiam ulut opprimentem
aquam proficiendo uelut emergendo cuascrint: nõ ha¬
here ⁊ iuitutem mec esse sapientes. ubi aũt cuaserint:
mox habert totam: nec quicqm̃ stultitiae remanere: und
omnuno ullum peccatum possit existere. Haec sim iliun.¬
do. ubi stultitia utlut aqua. & sapientia uilui art ponit
ue animus a pracfocatione stultitiȩ tanqm̃ emergen

Expanded text:
falli, quia proficientem hominem in sapientia, nolunt omnino falli, quia proficientem hominem in sapientia, nolunt omnino habere sapientiam: sed tunc habere, cum in ea omnino perfectus fuerit: non quia illum provectum negant, sed nisi ex profundo quodam emergendo repente emicet in auras sapientiae liberas, nulla ex parte esse sapientem. Sicut enim nihil interest ad hominem praefocandum, utrum aqua stadiis multis super se habeat altam, aut uno palmo, aut digito: sic illos qui tendunt 1021 ad sapientiam, proficere quidam dicunt, tanquam ab imo surgentes gurgitis in aerem: sed nisi totam stultitiam, velut opprimentem aquam, proficiendo velut emergendo evaserint, non habere virtutem, nec esse sapientes. Ubi autem evaserint, mox habere totam, nec quidquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit exsistere. 13. « Haec similitudo ubi stultitia, velut aqua, et sapientia, velut aer ponitur: ut animus a praefocatione stultitiae, tanquam emergens in
Abbreviated transcription (Latin):
catitatis: sicut dominus ait. iaiorem hac dilectionẽ
nemo habet:quam ut animam suam ponat quis proa¬
mitis sus. Siue potuis: quia sicut mors animam auellit
⁊ sensibus carnis: sic caritas a concupistentiis carnalib.
Huic sub seruit scientia: cum est utilis. nam sine illa ĩflat
Quod uero illa edificando implturrit. nichil ibi ista in¬
ane quod in flet inuenuet.Utiltin porto scientiam defini¬
endo monstrauit. ubi cum dixissit. ecce pietas est sapiã
ꝯtinuo sub uinxit. abstinere uero a malis scientia est
Cur ergo non diumus: qui hanc uirtutẽ habet: halt
omnes. cum plenitido legis sit caritas. An quanio na¬
gis est in homine: lanto magis est uirtute praeditus.
qͦuanto aut̃ minus: tanto minus in est ei uirtus. quia
ipsa ell uirtus: & quanto minus ipsa est uirtus: tanto
maus est uitium: ubi ergo illa plena & perfrila erit:
nihil ex uitio temanebit. Proin de mihi uidintur stoici

Expanded text:
caritatis, sicut dominus ait: maiorem hac caritatem caritatis, sicut dominus ait: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis, siue potius, quia, sicut mors animam auellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat. quod uero illa aedificando inpleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi, cum dixisset: ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: a b stinere uero a malis scientia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cum plenitudo legis sit caritas ? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute quanto autem minus, tanto minus inest virtus ei; quia ipsa est virtus: et quanto minus est virtus, tanto majus est vitium? Ubi ergo illa plena et perfecta erit, nihil ex vitio remanebit. 12. Proinde mihi videntur Stoici
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃i loquerctur apłus: & cum hoc loco dicat. quicũ¬
q autem totam legem seruauerit: offendat in uno factuc
est omnium reus ibi non in uno sed in multio: nas qͦ¬
dam: sed omnes dixit offendere. Absu aiutm ut quis q̃ fid
hiẽ peccatum: ne scipõs decipiant & ueritas ui eis non sit.
nullam hr̃ẽ uurtutc̃. cum uirtus magna sit sapientia. Di¬
xit autem homini. Ecce pietas est sapientia. Ab sit ergo
ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines dei nõ
hrẽ pietatt̃. quam graeci uel eusẽuian : uel e.xptessus &
pleriius thcostuan uocant. Quid autẽ est pietas:nisi dei
uiltus: Et unde ille colitur: nisi caritate. Caritas igitur
de corde puro: & conscientia bona & fide non ficta. mag
&uera uirtus est. quia ipsa est & finis precepti. Merito at¬
dicta est fortis sicut mots: quia nemo tam uincit sicut
mottem: suic quia in hac uita usq ad mortẽ est mẽsura

Expanded text:
cum Christi loqueretur apostolus; et cum hoc loco dicat: Quicuncum Christi loqueretur apostolus; et cum hoc loco dicat: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus, ibi non in uno, sed in multis, nec quosdam, sed omnes dicit offendere. Absit autem ut quisquam fihabere peccatum, ne se ipsos decipiant et veritas in eis non sit, nullam habere virtutem, cum virtus magna sit sapientia. Dixit auut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines dei non habere pietatem, quam Graeci uel evoRteiav uel expressius et plenius fteooefieiav uocant. quid autem est pietas nisi dei cultus ? et unde ille colitur nisi caritate ? caritas enim de corde puro et conscientia bona et fide non ficta magna et uera uirtus est, quia ipsa est et finis praecepti. merito dicta est fortis sicut mors, siue quia nemo eam uincit sicut mortem siue quia in hac uita usque ad mortem est mensura