comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiusꝙͣ discipłm audiui. s lege nõ stringi¬
tur sc̃i spũs donum. Usus quidem recte conuer¬
satõnis est: ut p̃esse non audeat qui sub esse nõ
dadicerit. nec obediencia subiectis imꝑet. quam
docenturꝯut ⁊ si eis exterius humani megisterii
disciplina desit. magistri censura non desit. Quox
tamen libertas uite ab infirmis iuexemplo nõ
est tͣhenda. ne dura se quisq similiter sancto spũ
impletũ esse p̾sumit. discipłs hominis eẽ despiciar
⁊ magr̃ erroris fiat. Mens autẽ que diuino spũ¬
un pletur. habet euidentissime signa sua. uirtutes
moniũ ferunt. Sic quippe etiam Iohãnes baptista
discipłos aggregauit. s quẽ intrinsecus docebat
extrinsetus quasi in sua libertate reliqueratS ie
moyses in heremo etoctus ab augło mandatum
didicit. qd̃ ꝑ hominẽ minime cognouit. S hec

Expanded text:
cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti Spiritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes tus testimonium ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit , quod per hominem non cognovit. Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
derant. moueri non porerant. sicq aquã flu¬
uunis tangere quass mortale precipiciũ ꝑti¬
mescebant. Cunuꝑ dui cedendo sessores siugłi
finigarent᷑. uuus eoꝵ untulit qaa ex culpa ꝙ
seruo dei in uia fecerant illa sui itiueris dispe¬
dia tolerabant. Qui statim reuersi post se. lib̃¬
tinũ reꝑiunt morõne prostratũ. Cui cum di¬
ce̾nt. surge tolle caballum tuũ. ille respondit
Ide cum bono. ego opus cuballo nõ habro.⁊ escẽ¬
Dentes uero nuitum eũ in caballũ dequo depo¬
suerunt leuauert ⁊ protinꝰ ab cesserunt. Quoꝵ
equi tanto cursu illun̾i quẽ prius tnͣsire non po¬
terant fluuuu transierunt. ac si ille flumiuis
alucus aquam iiminie haberet. Sicii factum
est ue dum seruo dei uuus suus cabullus reddit᷑
om̃s a singłis reciꝑentur. Eodem quoq tẽpore
in tampanie ꝑtib bucelluiꝰ cũ franas uenit. De
monasterio uero p̃fati dei fanuili rimor exierati

Expanded text:
terant, moveri non poterant; sicque aquam fluterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimiscebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpam, quam servo Dei in via fecerant, illa sui iteneris dispendia tolerabant. Qui statim reversi post se, Libertinum reperiunt in orationem prostratum. Cui cum dicerent: 'Surge, tolle caballum tuum', ille respondit: 'Ite cum bono, ego opus caballi non habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illum quem prius transire non poterant fluvium transierunt, acsi ille fluminis alveus aquam minime haberet. Sicque factum est, ut, dum servo Dei unus suus caballus redditur, omnes a singulis receperentur. Eodem quoque tempore in Campaniae partibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat,
Abbreviated transcription (Latin):
Nr reuerentissimꝰ libertuuis qui regis
totile tempore eiusdem fiudensis mouaste¬
rii p̃positus fuit. in discipulatu ilłius conu̾satus
narratio certa płimoꝵ uulgauerit. predictus
tañ laurentĩꝰ religiosus uir qui nunc suꝑ est.
et ei ip̃o intempore familiarissimꝰ suit. multa
mͥ de eo dicere consueuit. ex quibꝰ ea que recolo
pança nartabo Neadem prouincia samii
quã supͣ memoram. isdem uir pro utilitate
monasterii urpebat iter. Dumq dagotoꝵ co
seruus ex arbalło quo sedebat ab homnibꝰ eis
prorectꝰ est. Qui uim̃ti ꝑditi dam puũ libenter
ferens: etiam flagellũ qd̾ teuebat dipiẽtib
obtulit dicens. Tollite. ut habeatis qͣliter hoc
unũtum miuari possitis . Quibꝰ dictis protinꝰ
se iorõnem dedit. Cursu aut̃ rapido predicti
ducis exercitus ꝑuenit ad fluisi cui nonen
uulternũ. ibi equos suos ceperunt singłi astĩ
ciuidere ⁊ calcareb cruentare. S taniẽ equi
cesi uerberibꝰ. talcaribꝰ cruentati fatigari po¬

Expanded text:
r reverentissimus Libertinus, qui regis Totilae tempore eiusdem Fundensis monasterii praepositus fuit, in discipulatu illius conversatus as plurimorum narratio certa vulgaverit, praedictus tamen Laurentius religiosus vir, qui nunc superest et ei ipso in tempore familiarissimus fuit, multa mihi de illo dicere consuevit. Ex quibus ea quae recolo, pauca narrabo. In eadem provinquam supra memoravi, idem vir pro utilitate monasterii carpebat iter. Dumque Darida Gotservus ex caballo in quo sedebat, ab hominibus ejus projectus est. Qui jumenti perditi damnum libenter ferens, etiam flagellum quod tenebat, diripientibus obtulit, dicens: Tollite, ut habeatis qualiter hoc jumentum minare possitis; quibus dse in orationem dedit. Cursu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium nomine Vulturnum; ibi equos suos coeperunt singuli astis tundere, calcaribus cruentare. Sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari po
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmoterat lingue eis libertas ꝯceditur. aute ab
his humilitas amittatur. Sciend̾ quoq qd opor¬
teat ut rectores boni platere hominib appetant
s nt sue estimatõius dulcedine ꝓximos maffec¬
tesittrent s ut dilectionẽ suam quas quãtã uã
fariant ꝑ qͣ corta audientiũ amorẽ cruiditoris
introducant. Difficile quippe est ut q̃libet recta
tenũtions p̃dicator qui ñ diligirur hbent̾ Audi¬
atur. debet gͦ qui pre est scudere se daligi. quanus
possit audiri. ⁊ tamẽ amorẽ suum nõ prosemet¬
ipso querere. ne inueniatur ei cui seruire per of¬

Expanded text:
immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque, quod oporteat, ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affecsiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est ut quantumlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur libenter audiatur. Debet ergo qui praeest studere se diligi, quatenus possit audiri; et tamen eorum amorem pro semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
easlibiectos crigunt. nec quid agere debeaut.
s ꝯuid nãleant adtendũt. Nil de subse quenti
udido mctuunt ĩprobe te tẽꝑili potestate oli¬
tur Libet ut licent᷑ ⁊ illicita ẜ iciant ⁊ sub ditorũ
nemo ꝯtradicat. Qui gͦ prauastudet agere ⁊ tũ
plus ueritati se appetit diligi ꝙͣ ꝯtͣ se nõ uult
deftritu. Neno quippe est qui ita uiuat. ut aliqͣte¬
nus ũ delinq̃t. Ille gͦ se ipso ãplius ueritatẽ de¬
siderat auiari. qͦui sibi a uuillo liult ꝯtꝰ iu̾tatem
parti Ui ⁊ enim petrus niccepatoxiu pauli libẽ¬
ter accepit. Hins deud correptionẽ subdici bumi¬
lit audiuit. q rectores bom dũ p̾uato amore di
ligere se nesciũt libere puritatis ueroũ a subditis
Dł. sequio humilitatis credut. S uit̾ hec necesse
est. ut cura regiunis tanti moderamius arte
tẽperetur quatinꝰ subditoꝵ mens cũ quedã recte
Sentire potuerit. si ui uotis libertatẽ ꝓdeat. ut¬
cam̃ libortas insuꝑbiã uõ erũpat. ned̾ũ fortasse

Expanded text:
rigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet agere, et taplus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sitamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
iuce ab eccłia amãri cõcuꝑiscit. qr adulane co¬
gitanionis est reus. si platere puer sponse otulis
apcrit. ꝑ quẽ sponsus dona tnͣsmsit. NR iumi¬
rum aiuor propͥus cũ rectoris meutẽ trꝑit . Aliqͣ¬
co hanc in ordinate ad molliciẽ. aluino ad cł
peritatẽ mpic Exe amore eñ suo mens rectrris
ĩmollicĩẽ uertitur. qr cũ peccantes subditos resꝑi¬
cit. ne erga hunc eor dilectio trrpeat cortipe nõ
p̃sumit ꝑionuũꝙͣ uero errara s ibditoꝵ que in¬
crepare ⁊ ⁊buerat. adulationiꝰ demulcet. Uñ er

Expanded text:
vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
in ueris erratur Nulla subditoꝵ mentes exhorta¬
tio subleuat. eor q culpas increpatio nulia cas¬
tigat qͥa dũ per aĩaꝵ p̃sulem t̾rem exercetur
officiũ iudias. agregis oistodia uatat cra pasto¬
ris. Et subiecti ueritutis lumen apprebendẽ neque¬
uut quia dũ pastoꝵ sensus terrena occupãt stu¬
dia. uento tẽptationis ĩpulsos ecclĩe oculos pul¬
ius excerat. Quo concua recte humani grueris
redempior cũ nos auentris uoraatate ꝯpesceret
dicens Adtendite aut̃ uobis ut nou grauent᷑
corda ut̃a iucrapula ⁊ ebrietate ilico adiũxit
aut ni curis huiꝰ uite uͥ panorẽ quoq protiuus

Expanded text:
itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortaitineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in cu
Abbreviated transcription (Latin):
quens. ue aut ext̾iorib deditus ab ĩtimis corruat
aut solis int̾iorib occupatus. q̃ foris debet proxi¬
qd̾ frĩbus auamaꝵ causa prelari suit toto cordis
Adusu scłarib curis inseruiuntꝰ as cum adsunt
agere se ex ultant. adꝰ as etiam cũ desunt dieb
ac uoctib cogitatõnis turbide estib. anhelant
Cumq abhis cessante forsitim oportunitate
quieti sunt. ipsa det̾ius sua quiete farigant᷑ uolup¬
tatera namq censent.si actionib depͥmunt᷑. labo¬
reni deputant. si iut̾renis nego ciis nou laborant
Sit q fit ur dũ se urgeri mũdanis tumulubꝰ gii¬
dent: nnt̾ua que docere alios debuerant ignorent
Uñ sub iectoꝵ quoque proculdubio uita corpescit.
qr aim proficere spũaliter appetit in exemplo eius
qui sibi prelatus est. quasi ĩ obstaculũ intineris
offendit Languente eni capite: m̃bra in cassum
iugent ⁊ in exploratione hostium frustra ex¬
ercitus ueloater sequitur. si ab ipso duce

Expanded text:
quens, ne aut exterioribus deditus ab intimis corruat, aut solis interioribus occupatus, quae foris debet, proxiquod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce
Abbreviated transcription (Latin):
cur Nami sepe sub parsimonie noĩs tenacia palliat
ꝯtͣquĩ effusio sub appellatione largitatis occultat.
Sepe ia ordruara renussio pietas credit᷑ ⁊̃ effrena¬
ta ira spuãlis  eli iurtꝰ est imat᷑. Sepe p̃cipitota
aiho uelotitats efficana. atq ãgeltoi tarditas
gͣuatatis cõsiliũ putatur. Uñ uecesse est ut
rector ansinax uirtutes ac uicia iugilanti
cura discernat. ne aut cor tenacia occupet.
⁊ parcũ se iuderi in dispensatõnib exultet.
alit cũ esfuse quid ꝑditur largũ se quasi
uuserando głetur. auc remitendo qd̾ ferire¬

Expanded text:
tur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritualis zeli virtus existimatur. Et saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas tatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo q
Abbreviated transcription (Latin):
bentia sanctitatis. seuid colore optimo nisi
auictis amabilis reuerencia religionis expͥ¬
nutur. Quid scã arii lapidib. iusi santoꝵ or¬
profecto a lantudiae platee sunt nonimare
per semet ipm̃ uero ueritel dicit. Lata et sꝑa¬
ciosa uia est que ducr ad ꝑdicionẽ. Aurim
gͥ obscrat᷑. cũ tertenis acłibus scĩtans iura
polluitur. Color oꝑtimꝰ cõmͥ tatur. cũ qͦdã
qui degere religiose credebantur Estimano
aute acta uniuitur Nar cum quilibet prst
sanctitatis habitũ terteuis se actibus inserit
eius reuerentia despecta pallescit S tũarii quoq
lapides in plateas disꝑgunt᷑. c̃ causaꝵ secula¬
rium foris lata itiera expetunt hi qui ad
ornam̃tum eccłit uit̾ius nusteriis qͣsi in se¬
cretis scũarii uacare debires. Ad hoc quippe
suarii. lapides fiebant. ur uutra scincta sanctoꝵ
ĩ uestim̃to ss̃mi sacerdotis ⁊pporerent. Cum uͦ
nu mllrĩ religionis a subditis honorẽ retemp¬
toris siu ex merito uite ñ exigunt. scñstrii. la¬

Expanded text:
lentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum orprofecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita poqui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateis disperguntur, cum causa saecularium, foras lata itinera expetunt, hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis sanctuarii vacare debuerant. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant ut intra sancta sanctorum in vestimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii la
Abbreviated transcription (Latin):
lia sub copite uriũse etatił. Ad capicutas aĩas.
Puluillos quippe est sub nnũ cubito iañ poñc.
dadentes a sua rectitudine aramas atq huiꝰ iur¬
di se delectatõne declinantes. blauda adulatõne
refouere. Quasi pium puliullo cubit᷑. uł urri¬
Malib caput iacentis excipitur. cũ corteptoais
duricia peccanti subtͣhitur. eiq mollicies fauo¬
ris adhibetur. ut u excore mollit̾ iaccat quã
iusuia asꝑitas ꝯtͣ dictõnis pulsat. Si hec recto¬
res qui semet põs diligunt.his protuldubio
ex ibent. a quib se noceri posse ⁊ łe temporalis¬

Expanded text:
ia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se dilectione reclinantes blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gl
Abbreviated transcription (Latin):
resultire. ¶d bene ꝑtilus insinuat: cũ suo nobis
studio occulta manifestat dicens. Sicut ego per
omĩa canĩb placeo. Qui tarũ rutsus dicit. Si
adhuc hoĩb placere xpĩ seruus nõ essem Placer
gͦ pauliis ⁊ nẽ placet. qr in ec qd̾ platere appetit

Expanded text:
d bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta monifestat, dicens: Sicut et ego per omnia omnibus placeo . Qui tamen rursus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem. Placet ergo Paulus, et non placet; quoniam in eo quod placere appetit
Abbreviated transcription (Latin):
Quib prefecto uerhis pastorib pie p̾ta¬
urtur. ne dũ sub ioctoꝵ in opiã inmine
saciant. se niucrone ambitõnis occidant
ne cũ per eos cornis subsidiis refic uuitur
penni. ipsi remaaeant a iusticie pane ieui¬

Expanded text:
Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne, dum subiectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant; ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a iustitiae pane ieiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iugalant̾ in tuendũ. ne dum cura ab eis ex¬
terior agitur. ab ruterna intenoone mei¬
gantur plerinuq et eniui ut p̃diximiꝰ corda
rictor dũ tempali sollicitudim in cante de¬
seruiunt. Ab ut imo amore refrigesuũt. Et

Expanded text:
igilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo a
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃ sanlt gerianiat. qũto hoc ĩ audiẽtis
pectore pietas ẜ dicauał rigat usi recto¬
rema neceste est ut interiora possit iufira¬
tere cogitarõi. ĩnoxisi enam extcriora pro¬
uitere. Sic ititq pastores erta interiora
stud ir subdit4 suoꝵ ferucant. quatinus
ui eis exterioris queq uite promdentiatu
nr̃ rebuiit᷑. Nlam quasi ire ut dixious
a pertipienda ꝑdicatione gregis animiꝰ sumn¬
gitur.sirum erc̾ioris subsidu a pastore
negligutur. uñ ⁊ priuiꝰ pastrr sollate em¬
monet dicens. Seniores qui in nob̾ sunt
obsecto c̃senior ⁊ testis xp̃i possionũ. qui

Expanded text:
semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior et te
Abbreviated transcription (Latin):
uersatur. Niod iudelitet ex ita iuste retribu¬
est ut popłs. qnͣdo ea agit is qͥ spũ ali offitio
fungit᷑. que illi inmirũ fariunt. qui ad hus
de studus caarnalib udicant᷑. Qd̾ cũ mag¬
no srilicer dolore caritans i heremias ꝓph̾a
conspitiens. quasi sub destructõne templi

Expanded text:
versatur? Quod videlicet ex ira justae retribuversatur? Quod videlicet ex ira justae retribuest ut populus, quando ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta consp
Abbreviated transcription (Latin):
illos onstitute adiudicmnd̃ ur ipsi iutelicet
dispensatõnib̾ t̾renis iunseriuant quos cona
spnalia nõ exoruant. Ac si a perte dicat. Qui pe¬
uetrare intima uequeunt. saltim necessaria fo¬
ris oꝑentur Hinc ioyses qui cum deo loquit᷑
Iechro alicnigene rep̃hensione iuudicat᷑ quod
terrenis poploꝵ uegociis stulto labore deẜuiat
Cui ⁊ cõsilumi mox p̃betur. ut pro se alios ad
iurgia dirũta constituat. ⁊ ipse li berirs ad cru¬
dientos popłos spuãlium aichana cognostat
Asubditis ergo iuferiora gerenta sũt. A recto¬
rib sũ ma cogiranta. ut scilitet otubum qui pre¬
uidendus gcessib p̾minet. cura pulueris non
obsturet. Caput namq sbiectoꝵ sunt cuncti qͥ
ptesint ⁊ ut recta innera ualeant pedes corpere
hec procutoubio caput debet ex alto pre uidere
ne. aprofectus sui itinere pedes torpeant. cum
curuata rettitudine corporis caput sese ad ter¬
ram declinat. Qia aut m̃te eiaꝵ presul hono¬
re pastorali iuter cereros utitur. sim tertena

Expanded text:
tituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
iuoderatã ũt̾no ĩpeditur. capilli in capite sacer¬
dotis seruãtur. ut uitẽ rooꝑiaut. ⁊ resxcentur
ne oculos claudant
est ut rector sollerter nuugilet ue hunc cupido
placendi boĩb pulset. ne cũ studiost intrricra
en erat. cũ prouide exr̾iora sub nũstrat se iagi
a subditis quẽ ueritarẽ quert: ne cũ bouis arli¬

Expanded text:
intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subditis diligi quam veritate
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝑsone sacroꝵ ordinũ uolupratũ suaꝵ lati¬
udim dedite. terrenis negotus in herent. Et no¬
cundũ qd non hos dispsos in platess. sed i
capue platraꝵ dicit. quia cũ teriona agunt.
obstat si scuãrii ⁊apides eostẽ ipsos quib cõ¬
structũ stuãrium existebat accipimꝰ. Nui disꝑ¬
si in capite plateaꝵ iatent. qnͣto sacroꝵ ordi¬
num uiri terrenis actib ex tesiterio inseriũt
ex quoꝵ ꝑtius officio scĩtatis gła stare uicẽbat᷑

Expanded text:
um personae sacrorum ordinum voluptatum suarum latitudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit, quia et cum terrena agunt, obstat, si sanctuarii lapides eosdem ipsos, quibus constructum sanctuarium existebat, accipimus. Qui dispersi in capite platearum jacent, quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
regnuma susceꝑiuit. Sollicitiuo eno que
subditis ext̾ius impendit᷑ sub certa ne cesse
inẽ sura teneatur Uñ bene ad hiezechielẽ
dr̃. Sarerdotes arput suũ nõ ratent. neque
couiã uutͥ rut s tondentes toutent apita sus
Sac̾totes namq iure uoran sunt qui ut sa¬
crim ducatũ prrbeant fitelib p̾sunt cͤapilli
lieto in Mpite exteriores sunt cogitatõnes ĩ mente
qui dũ super cerebrũ in sẽsibiliter oriunt᷑ curus
crdunt. Quia gͥ nuicli qui p̃sunt habere qudem

Expanded text:
regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocacrum ducatum praebeant fidelibus praesunt. Capilli vero in capite exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas cedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt hab
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uusli gregis quidẽ curã suscipiunt ssic sibmiet
uacare ad spãlia appetunt ut teb exterioribꝰ
nullatenꝰ occupentur. Qui cũ curale corꝑaliã
Fuuditꝰ negligunt subditor necessitatibꝰ mi¬
nime cõcurrunt Quoꝵ ininitũ p̃dicatio
plerũq tespictur. qr cũ deliuquentiũ facta
corripuunt. s tam̃ eis. necessaria presentis
uite non teiiurat. neqͣqm̃ libenter audiũ¬

Expanded text:
gis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritualia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime occurrunt; quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur, quia, dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non t
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore Gregf¬
a quodam fideliuro fuemãt rogatus: ut
su eius p̾dio uxta termcinẽsẽ urbem missis
distipłis sius construere monesteriũ debuisset.
Qui roganti cõsentiens deputatis fribꝰ patrẽ
constituit.⁊ qui sibi scd̃s esset ordinauit. Qubꝰ
euntibꝰ spopondit dicens. Ite ⁊ die illo ego ue¬
niam ⁊ ostendã uobis inquo loto oratoriũ inqͦ

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
noꝑe p̃stolantes. ꝑauerũt omĩa que his qui
cũ tunto patre ueni re potuissent uidebant᷑ esse
necessaria. Nocte uero esdem quo promissus
illucescebat dies: esdeui seruo dei quẽ illic patrẽ
constituerat ati eius p̃posito ir diũ in sõp̃¬
is apparuit.⁊ loca singula ubi qͥd edificitre
debuissent subtilit̾ designauit. Cũq uttuq ił
souino surgerent. sibi inuicẽ qd̃ uiderant reru¬
lerunt Non tuinẽ uisioni illi fidem om̃mͦ
dantes uirũ dei situt se ueuire pnuserat. ex¬
pechabant Cunii uir dei conifituto die imi

Expanded text:
praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir
Abbreviated transcription (Latin):
uõ ueni: Cu ipsi cũ dic̾e̾nt qnͣdo uenisti: Res¬
pondit. Nũquid utͥsq uobis dormentibꝰ nõ
apparui. ⁊ loca singła desiguaui: Ite. et sicut
ꝑuisiouẽ audistis omẽ habitacłm monasterii
ita constriute Nui hec audientes uehem̃ter
adimrati ad predictũ locũ sũt uenersi. ⁊ tũcba
habitacła sicut ex reuelutõne didicerant con
quo fieri ordine potuit ut longe iͥret res¬
ponsum dormientibꝰ diceret: quod ipsi per u¬
sionẽ audirent ⁊ recognosterent: Gregi
Iud est hoc quod ꝑstrutans rei geste
ordinem ambigis petre: Liquet profcõ
quia mobilioris uature est sp̃t qm̃ corpꝰ. Et cer¬
te scriptura teste nouurd qd̃ proph̃a ex uidea
sublenatus. repente est cũ pnͣdio in caldea depo¬
situs. quo uide licet pnͣdio proph̾am refeat. seq
repente iterũ in iudea uiuenit. Si gͥ tam longe
abacus potuit sub iom̃to corꝑalit̾ ire. ⁊ prandiũ
deferre. quid mirũ si benedictus pater obtinut
ria uarraret. ut sicut ille ad cibũ corꝑis corpalit̾

Expanded text:
ent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant conselim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Benedictus Pater obtinuitritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Et ubi sunt ouũa illa pecrata mea
que feci: Si aut̃ iterũ in rogitatione eius
asdendebut. quia multũ neglexerit de mau¬
datis dei. dicebat ⁊ ipse itra se S exibeo par¬
uum seruicul deo meo. ⁊ credo quia faciat uic¬
cum nustdĩam. Hhoc igitur modo euniceus sp̃e
malarũ cogitationũ. postea opparuert̃i ei i¬
sibi liter dicentes. Turbati sumꝰ ate. Et dicit eĩs
Quare: Et dixerut᷑. Quia site exaltamꝰ recur¬
ris ad humilitarẽ. si uero te hunuliamis tu
te erigis in altum.

Expanded text:
cens: Et ubi sunt omnia illa peccata mea cens: Et ubi sunt omnia illa peccata mea quae feci? Si autem in cogitatione ejus ascendebat, quia multum neglexerit de mandato Dei, dicebat et ipse intra se: Sed exhibebo parvum servitium Deo meo, et credo quia faciet mecum misericordiam. Hoc igitur modo evincens spiritus malarum cogitationum, post ea apparuerunt ei visibiliter, dicentes: Turbati sumus a te. Et dicit eis: Quare? Et dixerunt: Quia si te exaltamus, recurris ad humilitatem; si vero nos te humiliamus, tu te erigis in altum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ei. ⁊ Dic mͥ abba. quid faciũ ꝑgens adme¬
tendũ. Dicit ei senex. Eo si tibi dixero adqͥ esces
nuchi: Respondit ei frater. Etim obedio tͥ
Dixit aut̃ ei senex. Si mͥ adquiesus surgens
uade ⁊ renuncia mressiomi huis. ⁊ ueni dico
cibi quid fatias Iue aut̃ faater renũ ciauit
messure ⁊ nenit ad senc̃. Dixit aut̃ ei senex
Inti in cellã tuam. ⁊ fac quĩquagĩta dies
continuos semel comedens indie panem
cũ stibe. ⁊ iterũ indicabo tibi aliã remi. Etfec̃
sio. ⁊ rursus uenit̃ ad senẽ. Seuex aut̃ stiẽs
quia uir operarius esser. dixit ei quomodo
oporteret eũ esse inrella sua. Ee descenͣdeus
frat̃ in oelia sua prostrauit se ꝓnꝰ i terrã
tres dies ⁊ tres noctes plorans incõspectu
dei. Post hec uero cũ dicerent ei cogitatões
sue exaltatꝰ es maguꝰ factus es ipse autem¬
tẽperans uicia cogitatronũ suaꝵ. humilit̾
renocabat culpas suas in conspectu suo di¬

Expanded text:
dicit ei: Dic mihi, abba, quid faciam pergens ad medicit ei: Dic mihi, abba, quid faciam pergens ad metendum? Dicit ei senex: Et si tibi dixero, acquiesces mihi? Respondit ei frater: Etiam, obedio tibi. Dixit ei senex: Si mihi acquiesci, surgens vade, et renuntia messioni huic; et veni, et dico tibi quid facias. Ille autem frater renuntiavit messurae, et venit ad senem. Dixit autem ei senex: Intra in cellam tuam, et fac quinquaginta dies continuos; semel comedens in die panem cum sale, et iterum indicabo tibi aliam rem. Et fecit sic, et iterum venit ad senem. Senex autem sciens 619 quia vir operarius esset, dixit ei quomodo oporteret esse in cella sua. Et descendens frater in cella sua, prostravit se pronus in terram tres dies et tres noctes, plorans in conspectu Dei. Post haec vero cum dicerent ei cogitationes suae: Exaltatus es, magnus factus es, ipse temperans vitia cogitationum suarum, humiliter revocabat culpas suas in conspectu suo, di
Abbreviated transcription (Latin):
Raespondit aut̃ eis. abbas pamibo. Dico nobis
quisi istĩ uirtus maior est quam cererorũ.
osuã uo liuit᷑atẽ abscdens alie ire uoluntar
se seruũ flexir Tales enu con fessores sũt
si usq ad sinẽ ita ꝑmanserint.
euit quidã ad abbem sisoi thebeñ. uo¬
bens fieri monachꝰ. ⁊ interrogauit
eum senex. si quid haberet in scło. Et ilse dix̃
habeo uiũ filium. Et dixit ei senex. Uade
iacta eum in flumine. ⁊ tunc fies mon achꝰ
Nui cũ abisset proi cere eum. misit senex u¬
num defrĩb qui ꝓhiberet eũ. Qui cũ temuss
iactarepuerũ dicit ei frater. Quiesce. Quid
fatis: Et ille dixit. Abbas mͥ dixit ut ꝓiciam
rum. Et dicit ei frater. s iterũ abbas dicit nõ
proicias eum. Ile aut̃ relinqquens filiũ suũ
uenit ad senẽ: ⁊ factꝰ est probatissimus
monachus per obedientiam
Rater quidã destichi uadens ad messẽ¬
applicauit ad quendã seuẽ magnũ. et

Expanded text:
Respondit autem ei abbas Pambo: Dico vobis Respondit autem ei abbas Pambo: Dico vobis quia istius virtus major est quam caeterorum:suam voluntatem abscindens, alienae voluntatis se servum fecit. Tales enim viri confessores sunt, si usque ad finem ita permanserint. 8. Venit quidam ad abbatem Sisoi Thebaeum, volens fieri monachus. Et interrogavit eum senex, si quid haberet in saeculo. Et ille dixit: Habeo unum filium. Et dicit ei senex: Vade, jacta eum in flumine, et tunc fies monachus. Qui cum abiisset projicere eum, misit senex unum de fratribus, qui prohiberet eum. Qui cum tenuisset jactare puerum, dicit ei frater: Quiesce, quid facis? Et ille respondit: Abbas mihi dixit ut projiciam eum. Et dixit ei frater: Sed iterum abbas dicit: Ne projicias eum. Ille autem relinquens filium suum venit ad senem, et factus est probatissimus monachus per obedientiamrater quidam de Scythi vadens ad messeapplicuit ad quemdam senem magnum, et
Abbreviated transcription (Latin):
dienciam abb̃is egressus est quidẽ s esansit o¬
culos siros ⁊ ita salutauit matrem suã ł eos
nemo ex cis nec mater sua cognouit quiaipse
esser. Que iterũ misit ad senẽ dicens Abba mit¬
te ad me meũ ut uideam eum: Et dixit marco.
scone dixi tibi. egredere ut uideat te mat̾ mua.
Et dixit ei mart̃. Egressus luxta uerbum tuũ
pater Ucrũptam̃ rogo te ne mͥ ultra illd̾ dicas
ut ex eam: ne mnobediens tibi uidear esse. Egres¬
sus senex dixit matri euis. Ipse est qui xxiiuit
ad uos ⁊ salutauit uos dicens. Salui estote
Et consolatus ese eam. ⁊ ita discedere fecit.
enerunt aliqnͣdo quatuor de scithi
ad abb̾rm pamibo uestui pellicias tunicas.
⁊ indica uit unusquiꝰꝙ eoꝵ uirtutẽ alteriꝰ. non
presente eo dequolo que uarur. Unꝰ nãq exeis
ieuinabat multũ. Alter uero nichil possidebar.
tertius aut̃ habebat caritatẽ pluriniã. De
qrrento uero dixert̃ quia .xxͣ. duos anuos¬
haueret mobedientia ꝑmancns seniorib.

Expanded text:
ientiam abbatis egressus est quidem, sed clausit oculos suos, et ita salutavit matrem suam vel eos  nemo ex eis, nec mater sua cognovit quia ipse esset; quae iterum misit ad senem, dicens: Abba, mitte filium meum, ut videam eum. Et dixit Marco: Non dixi tibi, Egredere, ut videat te mater tua? Et dixit ei Marcus: Egressus sum juxta verbum tuum, Pater; verumtamen rogo te, ne mihi illud dicas, ut exeam, ne inobediens tibi videar esse. Egressus senex, dixit matri ejus: Ipse est qui exivit ad vos, et salutavit vos, dicens: Salvi estote. Et consolatus est eam, et ita discedere fecit. 7. Venerunt aliquando quatuor fratres de Scythi ad abbatem Pambo vestiti pelliceas tunicas, et indicavit unusquisque virtutem alterius, non praesente eo de quo loquebatur. Unus namque ex eis jejunabat multum, alter vero nihil possidebat, tertius autem habebat charitatem plurimam; de quarto vero dixerobedientia permanens semorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideret enm: ⁊ habebat secum pluri¬
mũ obsequiũ. Ad quã cũ exisset senex dixit eul¬
la. Abba dic filio meo ut ex eat ad me: ⁊ uideam
eum. Ingrediens aut̃ senex dixit ei. Egredere. ie
uidear te mater tust. Ie aut̃ uestitꝰ erat sactũ.
scissum ⁊ reconsutũ pamus. ⁊ caput atq facres eius

Expanded text:
ut videret eum, et habebat secum plurimum obsequium; ad quam cum exisset senex, dicit ei illa: Abba, dic filio meo ut exeat ad me, ut videam eum. Ingrediens autem senex, dixit ei: Egredere, ut videat te mater tua. Ille autem vesitus erat saccum scissum et recusutum pannis, et cap
Abbreviated transcription (Latin):
domini ihm fuisse uenundatu. centũ solidoe
quos liuũ trrendo colleger ut moriens deceliqͥt
Iuicũ est itaq inter monachos consiliũ nam i
loco eodem cirater quinq nuilia diuisis cellulis
babitabant. quid facto opus esses alii g pauꝑib¬
neis loquente spñ decreuerũt cos infodiẽtos
esse cũ dño suo dicentes. Pecum a tua tetum six
tum auictos monachos muasit ut niũ solidaũ
q̃ ster interrogunt sene dicens. Queres
sic bona ele quam faciam et uiua ꝑ eaui.
ut sener. Deus solus scit qd bonumi esb.
dum̃e audiui quia intercogant iiiꝰ patrũ
bbem nusterionẽ magnũ qui etrat inuit ab

Expanded text:
enditum, centum solidos, quos lina texendo acquisierat, moriens dereliquit. Initum est inter monachos consilium nam in eodem loco circiter quinque millia divisis cellulis habitabant quid facto opus esset. Alii paun eis loquente spiritu decreuerunt infodiendos esse cum domino suo dicentes: pecunia tua tecum sit tum cunctos terror inuasit, ut unum solidum Frater interrogavit senem, dicens: Quae res sic bona est, quam faciam, et vivam in ea? Et dixit senex: Deus solus scit, quod bonum est; sed tamen audivi quia interrogavit unus Patrum abbatem Nisteronem magnum, qui erat amicus ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tribulatio he sunt oprationes solitarie
uite. Scriptũ est enim quia si fuerint hitres
meo sior ueto ꝑsonam habet nichil possidẽtũ
iob aut ꝑsona est tribulantiũ. damel nͦ dister¬
uentiu. Si ergo sint he tres actiones ĩ homine
habitat cmi eo

Expanded text:
 discretio, hae sunt operationes solitariae vitae . Scriptum est enim : Quia si fuerint hi tres personam habet nihil possidentium, Job autem personam tribulantium, Daniel vero discernentium. Si ergo sunt hae tres actiones in homine, Deus habitat in eo
Abbreviated transcription (Latin):
adductus prerit ad cum didimꝰ uir eruo. tis i¬
turis loquerent᷑. iuter ceteras sermotinatio¬
nes quas descĩs uoluminib herebant. cum
tristis es. qd̾ oculis curnis cateas: Et cuu ille
pudore retcetet std teroq internogans eũ¬
ce ⁊ culices habent ⁊ non potius letari illiuis pos¬
sessione. quã soli angeli d apostoli merucrunt.
⁊ illos oculos possitere in quos festuca pegrati

Expanded text:
ad eum Didymus vir eruditissisanctis loquerentur, inter caeteras sermocinationes quas de sanctis Voluminibus habebant, cum tristis es, quod oculis carnis careas?\' cum ille pudore reticeret, secundo tertioque interrogans cae et culices habeant, et non laetari illius possessione, quam soli sancti et apostoli meruerunt\'et illos oculos possidere, in quos festuca peccati
Abbreviated transcription (Latin):
dictns. Non sunt necessaria suꝑflia uerba sed
et dicere. Deus quomͦ uis. ⁊ sicut tibi placet ita
nie nobis ex pediant
bbas ioh annes dicebat. Sunilis eẽ debet
monachus homini sedenti sub arbore. Qu
tes. cũ non potuerit eis resistere subit ĩ arborem
ut euadat. Ita ⁊ monachus sedeat incellastia
⁊ respiciens prauas cogitationes inimia super
se uenientes. cũ nm potuerit eis resistere coufu¬

Expanded text:
dicens: Non sunt necessaria nobis superflua verba, sed e debemus: Deus, quomodo vis, et sicut tibi placet, itaquae nobis expediant. 208. Abbas Joannes dicebat: Similis debet monase, cum non potuerit eis resistere, ascendit in arborem ut evadat. Ita et monachus sedeat in cella sua, et respiciens pravas cogitationes venientes super se, et cum non potuerit eis resistere, confu
Abbreviated transcription (Latin):
aulo machatii homines dei cũ fintris
cuiꝰsam iudendi gm̃ iter agerent. asbenderim
nauigium quo flumus cransri solet In quo
nauigie erant simul quidñ tribum diuites
homines. ⁊ preporentes. equos plurinios ac
pueros ⁊ mlta serũ maiusteria hatẽtes. Hoꝵ
uius cũ iuderet in ultima nouigii ꝑte ilibꝰ
uidum̃tis atq ad omĩa expeditos. ĩaceri mo¬
dumentũ iulissimũ ⁊ ꝑcissimũ uictũ. Tnnr
uius de mathariis respondit ⁊deũ. Uere qu¬
dem ur dicis qui d̾m sennt᷑ illudut mũto

Expanded text:
ambo Macarii homines Dei, cum fratris cujusdam videndi gratia iter agerent, ascenderunt navigium, quo fluvius transiri solet, in quo navigio erant simul quidam tribuni, divites homines et praepotentes, equos plurimos ac pueros, et multa secum ministeria habentes. Horum unus, cum videret in ultima navigii parte vilibus indumentis, atque ad omnia expeditos jacere moindumentum vilissimum et parcissimum victum. Tunc unus de Macariis respondit ad eum: Vere quidem, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
ad me p̾cioso eodem monasterii nrĩ p̃posito
tristis dixi. Dui est qd̾ frater ille qui defut¬
tus est. in igne crriciatur. debemus ei siliquid
caritatis impendere. ⁊ cũ in qnͣtum possumꝰ
ut exipiatur adiuuari. Uadeitam ⁊ ab ho¬
dierun die. dieb triginta cõtiuuis osferre
pro et sacrificiũ stude. ⁊ nullus onũno p̃ter¬
nuttatur dues quo ꝑ abso lutõne illius salu¬
atqi euolutos dies mimerãtib isdem frat̾
qui defunctꝰ fuerat nocte quodã fratri suo
ger mano copioso ꝑ uisionẽ apparuit. Niẽ
ille cũ udisser inquisunt dicens. Ceud est fr̃¬
iuom̃ es: Cui ipse respondit. Nunt uisq iusi¬
le fui. s modo bes sum. quia hodie cõ mu¬
mionem recepi. Quod isdem copiosus ꝑgens
protnꝰ indicauit in monascerio fr̃ib. Fratces
steterat quo pro eo tricesuna oblatio furrat
copiosus udisset. uno eodemi tempore dũ
cognorusset ille isti quid eixerant atii illicos¬

Expanded text:
ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito, ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito, tristis dixi: Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in quantum possumus, ut eripiatur, adjuvarerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius saluatque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frQuomodo es? » Cui ipse respondit: « Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. » Quod idem Copiosus pergens protinus indicavit in monasterio fratribus. Fratres exstitit, quo pro eo tricesima oblatio fuit Copiosus vidisset, uno eodemque tempore, dum cognoscit ille quid isti egerant, atque illi cog
Abbreviated transcription (Latin):
so lubilẽ fuceret. ⁊ istos aiuaricie tanta damꝑ¬
natio miłceri inculpa phiberet. Qiod ita fue¬
tum est. Nam cũ idem monachus ꝑuenisser
ad mortem atq auxie estuaret frĩb cõmen¬
dare. nullusq ex frĩb ei cipplicare uł digna¬
retur. loqui et carnalis fr̃ cur ab omĩb esse
abonunutꝰ indicauit. Nui ꝑtinꝰ de rentu suc
ueh em̃ter ĩgemuit atii m ipsa tristitia e
corpore exutus. ita est sepratꝰ ut dixeram. S
frẽs om̃s xadẽ eius penitentia ꝑturbati. cẽpe¬
runt singłi extrena queq ⁊ iulia. ⁊ que eis
habere semꝑ regularit̾ licurrat. adinedium
pro ferre. uehem̃terq sormidare ne quid apd̾
se esset unde rep̃hendi potuissẽt. Cã uero post
mortera eius triginta iam essent dies euobati
cepit auiuiꝰ uĩs defuncto fr̃i cõpari. ousq do
lore gninui supplicia pensare. ⁊ si quod esset
creptõnis eius remediũ querere. Tũt euocaro

Expanded text:
solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damsolubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem atque anxie se quaereret fratribus commendare, nullusque e fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed res omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia, et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam essent dies evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato
Abbreviated transcription (Latin):
uiuerent. quatiuiꝰ eis sungłis milla habere ꝓpͥ̾a
li ceret. Et tunc inuo merore ꝑcussus. cogͥtare
cepi uel quid ad purtatõem morientis fircere
uel quid ad exemplũ uiuentibꝰ frĩb ꝓuiderem.
Pirtioso gͥ eiusdem montsterii preposito adure
arcersito diri. Uade ⁊ nullus ex frĩb segd eum¬
morientẽ ungat. nec seruonẽ ũsolatõnis ex
cuiꝰ libet xoꝵ ore ꝑcipiat S tũ in mortem cõsti¬
tutus. fres quesierit. ei siuis srat̾ caru alis dicat.
quia pro solidis quos oculte habuit a ciuiclis
sracrib abominatꝰ sit ut saltim in morte cul¬
pasua mencẽ illius amaritudo tnͣsuerleret.
atq ⁊ pecraato quod perpetͣuit purgetur. Cum
corporib nõ ponatur. s quolib fossam inster¬
quiliuiũ fitrte. ⁊ in ea corpus eius ꝑiate. ibuẜ
suꝑ eumi tres aureos quos reliquid ĩactate simual
om̃s clamantes. Pecunia tua terũ sit inperdi¬
prodesse. ut ⁊ ilbã amaritudo mortis aculpa

Expanded text:
rent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore perculsus cogitare coepi vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid ad exemplum viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur, ejusdem monasterii praeposito, ad me accersito, dixi: Vademorientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat, quod pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit, ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit, purget. Idem corporibus non ponatur, sed fossam in sterquilinio facite, et in ea corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit, jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perdiprodesse; ut et illum amaritudo mortis a culpa
Abbreviated transcription (Latin):
medicne artem tẽporalis uite scipendia sectat᷑
S predictꝰ iustꝰ cũ iam se ad extremũ ꝑuenisse
cgnouisset. eidem copioso si ĩ suo quis occulte
tres aureos haberet innotuit. Quod minirum
frĩb nõ potuit cxlari s subtilit̾ indicãtes ati
illius omĩa medicam̃ta ꝑscrurantes eosdẽ tres

Expanded text:
medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenisse cognovisset, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta per