comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ flagella loqueretur. reꝓbasse di increpationẽ credidit
Quẽ apte etiã hereticoꝵ tenere speciẽ diximus : qui om̃e qd
a scã ęccłia recte agit᷑. apud iudiciũ suũ semꝑ ad uitium
tortitudinis inflectunt. Quia uͦ bona intentione ad loqͦn¬
dũ ducit᷑. s nͨ curat discernere cui loquat᷑ adhuc suꝑnȩ di¬
pensationis moderamina p̃dicando subiungit. dicens. Qa
ipse uulnerat & medet᷑. ꝑcutit. ⁊ manus eiꝰ sanabunt.
duob modis omp̃e ds̃ uulnerat: quos reducere ad salut
re tabefacit. W lnerando gͦ ad salutẽ reuocat: cũ electos
suos affligit exterius. ut interius uiuant. Unde per
moysen qͦq loquit᷑ dicens. Ego occidã. ⁊ ego uniere. fac iã. ꝑ¬
cutiã ⁊ ego sanabo. Occidit enĩ ut uiuificet. ꝑcutit ut
sanet: qr iccirco foras uerbera admouet. ut intꝰ uul¬
nera delictoꝵ curet. Aliqͣndo aut̃ etiã si flagella exte¬

Expanded text:
inter flagella loqueretur, reprobasse Dei increpationem credidit. inter flagella loqueretur, reprobasse Dei increpationem credidit. Quem apte etiam haereticorum tenere speciem diximus, qui omne quod a sancta Ecclesia recte agitur, apud judicium suum semper ad vitium tortitudinis inflectunt. Quia vero bona intentione ad loquendum ducitur, sed non curat discernere cui loquatur, adhuc supernae dispensationis mIpse Deus vulnerat, et medetur; percutit, et manus ejus sanabunt, » Duobus modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutere tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum electos suos affligit exterius, ut interius vivant. Unde per Moysem quoque loquitur, dicens: « Ego occidam, et vivere faciam; percutiam, et ego sanabo . » Occidit enim, ut vivificet; percutit, ut sanet; quia idcirco foris verbera commoret, ut intus vulnera delictorum curet. Aliquando autem etsi flagella exte
Abbreviated transcription (Latin):
m p̾senti quidẽ ñ uidet᷑ eẽ gaudii s meroris : postea aut̃
fructũ pacatissimũ exercitatis ꝑ eã reddit iustitie. Quãuis
gͦ conuenire simul nequeant dolor ꝗ beatitudo. recte tam̃
dolore correptionis p̃mit᷑. qͣndoq ad beatitudinẽ quȩ
ne int̾uentu ẽ doloris erudit᷑. Seqͥt᷑. Increpationẽ gͦ¬
sionis eleuat᷑. merepationẽ dnĩ reꝓbat: qr hanc iniuste se
ꝑpeti accusat. Qui aut᷑ nꝰ ꝓ purgatione criminis s ꝓ forti¬
tudinis ꝓbatione. feriunt᷑. eum causaᷤᷤ suȩ ꝑcussionis inqͥ¬
runt. neqͣquã increpationẽ dñi reꝓbare dicendi sunt : qr i
semetipsis satagunt. inuenire qd̃ nesciunt. Unde & beatus
iob ad lib̾tatis uerba int᷑ ꝑcussionis uerb̾a erũpens. tan¬
to de se rectius iudicia ferientis int̾rogat. qͣnto in seipso
ueruis causas passionis ignorat. helifaz itaq qr hẽ ꝑcus¬
sũ nͣ ꝓbationis examine. s purgationis estimauit: dũ libere

Expanded text:
i, sed moeroris; postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . Quamvis ergo convenire simul nequeant dolor et beatitudo, recte tamendolore correptionis premitur, quandoque ad beatitudinem, quae sine interventu est doloris, eruditur. Sequitur: CAPUTsionis elevatur, increpationem Domini reprobat, quia hanc injuste se perpeti accusat. Qui autem non pro purgatione criminis, sed pro fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpationem Domini reprobare dicendi sunt, quia in semetipsis satagunt invenire quod nesciunt. Unde et beatus Job ad libertatis verba, inter percussionis verbera erumpens, tanto de se rectius judicia ferientis interrogat, quanto in se ipso verius causas passionis ignorat. Eliphaz itaque, qusum non probationis examine, sed purgationis aestimavit, dum libere
Abbreviated transcription (Latin):
de fit plerũq diumi muneris largitate: ut eulpã pęna sub¬
sequatur : ⁊ flagella ocłos delinquentIs aꝑiant. quos int᷑ ui¬
tia securitas cȩcabat. Lorpens quippe animꝰ ꝑcussione tangi¬
tur. ut exeitet᷑ : quatinꝰ qui suȩ statũ rectitudinis seci¬
rus ꝑdidit. afflictus confideret quo iacet. huic itaq ipsa as
ꝑitas correptionis: origo fit luminis. Unde ⁊ ꝑ paulum
dicit᷑. Omẽ qd̃ aguit᷑. a lumine manifestat᷑. Argumentuon¬
gͦ salutis: ẽ uis doloris. Hinc ẽ enĩ qd̃ salomon ait. Curat
cessare faciet peccata maxima. Hmc iterũ dicit. Quẽ eniꝰ¬
diligit dñs castigat: flagellat omẽm filiũ quẽ recipit.

Expanded text:
de fit plerumque divini muneris largitate, ut culpam poena subde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpam poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur; quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: Omne quod arguitur a lumine manifestatur. Argumentum enim salutis est vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: Curatio cessare faciet peccata maxima . Hinc iterum dicit: Quem diligit Dominus castigat, flagellat omnem filium quem recipit .
Abbreviated transcription (Latin):
S tẽ iniquitas os suũ contrahit: eũ iustis quanta suppe¬
tat gła retributionis agnoscit. Tẽ enĩ ei loqui contra bo¬
nos ñ uacat : qr maloꝵ suoꝵ digna retͥbutione linguã tor¬
menta ligant. Unde bene anna ꝓpħante dicit᷑. Pedes scõꝵ
suoꝵ seruabit: & impii in tenebris conticescent. S ut e¬
lectus quisq ȩt̾na supplicia euadat: ut ad ꝑhennẽ. głam pau¬
ꝑ ascendat. debet his assiduis flagellis at̾teri: quatinꝰ in
iudicio ualeat purgatus inueniri. Ipso namq infirmitatis
nr̃ȩ pondere deorsũ cottidie. ducimur: nͥ mira manu artifi¬
cis ꝑ subuenientia flagella releuemur. Unde ⁊ subdit᷑. bea
ant: uitare peccata: scda autꝰ saltẽ ꝑpetrata corrigere. S
plerũq culpas ñ solũ iminentes minime. uitamus. uerũ
etiã nec cõmissas agnoscimꝰ : ⁊ peccatoris mens tanto alt
tenebrescit. quanto nec dãpnũ suȩ cęcitatis intellegit. Un¬

Expanded text:
Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppeSed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde et subditur: CAant vitia vitanda; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ modis ad culpã quisq ꝑtrahit᷑. Aut delectatione enim
ducit᷑: aut t̾rore suꝑat᷑. Gladius nãq oris. ẽ miquitas ꝑsu¬
asionis : manuᷤ aut̃ uiolenti. ẽ aduersitas potestatis. S q
ueracit᷑ humilis qui hoc loco pauꝑ uocat᷑. quo nulla huius
mundi ꝓsꝑa appetit. eo audent᷑ aduersa etiã contẽpnit. rec¬
te dicitur: saluuꝰ faciet de gladio oris eoꝵ. ⁊ de manu uiolen¬
ti pauperẽ. Ac sicaꝑte diceret᷑. Sic in se ds̃ mentes humiliũ
lidat: ut eas ad ꝑpetrandã nequitiã nec blandimenta su¬
asionum. ꝑtra hant. nec dolores supplicioꝵ frangant. Spes
quippe in ȩt̾nitate. animũ erigit.  iccireo nulla mala
exterius quȩ tolerant sentit. Unde ⁊ subdit᷑. Eerit egeno
spes. Ad cuius spei uidelicet fructũ cũ pauꝑ uenerit: omi
elatꝰ obimutescit. Unde adhuc subdit᷑. Iniquitas aut̃ con¬
trahet os suũ. Nc̃ enĩ malus bonis derogat: & recta que
agere neglegit: hȩc in aliis obtrectando lacerare. ñ cessat.

Expanded text:
autem modis ad culpam unusquisque pertrahitur; aut delectatione enim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet egenum de gladio eorum, et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum paupeelatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
Iudei aut̃ aperta eiꝰ miracula uiderant: ⁊ ad huc eũ qͣsi pal¬
pantes inqͥrebant: cũ dicerent. Qusq aĩam nr̃am tollis:si¬
tu es xp̃e: dic nobis palã. Ecce miracłoꝵ lux ante ocłos ad¬
rat: & tam̃ in cordis sui tenebras offendentes. adhuc requ¬
rendo palpabant. Quoꝵ nimirũ cȩcitas ad crudelitatẽ. cru¬
delitas eriã usq ad aꝑta oꝑa ꝑsequutionis exarsit: s re¬
demptor humani generis ꝑsequutoꝵ suoꝵ manib diu¬

Expanded text:
Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc eum quasi palJudaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc eum quasi palpantes inquirebant, cum dicerent: Quousque tollistu es Christus, dic nobis palam . Ecce miraculorum lux ante oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis pe
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ꝑ diẽ cernitur: ꝑ noctẽ uͦ nr̃a acies obseurat᷑. ꝑse¬
uutores gͥ redẽptoris nr̃i dũ diuinȩ uirtutis miracula e¬
nerent. & tam̃ de eiꝰ diuinitate. dubitarent. in die tenebra
passi st̃: qr. uisũ in luce ꝑdiderunt. hinc e᷑ qd̃ eos ipsa lux
admonet dicens. Ambulate dũ lucẽ habetis : ne uos tene¬
cũ adhuc eẽt dies. Hinc ẽ qd̃ uocẽ penitentiũ. inse ꝓpħa
iterũ sũpsit. dicens. Impegimus med̾ie. quasi in tenebris:
in caligosis quasi mortui. Hinc iterũ dicit. Custos quid de
nocte : custos qͥd de nocte. ꝙ dix̃ custos. Uenit marie &
nox. De. nocte. enĩ custos uenit qr. humani generis ꝓtec
tor ⁊ manifestꝰ in carne. apparuit. & tam̃ hc̃ pręssa ꝑfidiȩ
ue tenebris uidȩa minime agnouit. Ubi bene ex uoce custo
mundo in claruit. & tam̃ in corde infideliũ uetusta cȩcitaᷤᷤ
remansit. Bene aut̃ dicit᷑. quasi in nocte. sic palpabunt in
neridie: hoc qͥppe palpando exquirimꝰ: qd̃ oculis ñ uidemus

Expanded text:
obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri, dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc eos ipsa Lux admonet dicens: « Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenecum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venittor, et manifestus in carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime cognovit. Ubi bene ex voce custodmundo inclaruit, et tamen in corde infidelium vetusta caecitas remansit. Bene autem dicitur, quasi in nocte sic palpabunt in meridie. Hoc quoque palpando exquirimus quod oculis non videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
ligat. mare suscipit belua ineludit : & qr auctoris uoci obȩ¬
ire renitit᷑. ad locũ qͦ missus fuerat suo reus carcere port.¬
t᷑. Iubente dõ ministrare. homo ꝓpħitiã noluit. aspirante. dõ

Expanded text:
ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctoris voci obedligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctoris voci obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo
Abbreviated transcription (Latin):
S dauid dispofitionis intime fauore. roboratus. centũ se.
dare ꝑhibuit : & ducenta p̃putia reportauit. Cuius nimi¬
rũ oꝑis saul argum̃to suꝑat᷑. suꝑna ꝓuidentia insipienti¬
e sue ẽ consilio cõp̃hensus : qr unde succrescentis militis
utã se eredidit extinguere credidit. uirtutis enus gła
inde cumulauit. S qr ññquã astute aliquid sapere. etiã
electi moliunt᷑. libet ad mediũ aliũ sapientẽ. deducere: &
nonstrare. Prudent᷑ quippe ionas sapere uoluit.: cũ ad p̃¬
dicandã niniuitaꝵ pęnitentiã missus. ꝙ electis gentibus
uideã deseri timuit. p̃dicationis officium implere recusa¬
uit. Nauẽ petiit. fugere tharsis elegit. S ꝓtinꝰ tẽpestas ex¬
rit᷑. sors mittit᷑: ut uidelicet cognoscant᷑. cuiꝰ mare. eul¬
cȩto sorbente deuorat᷑: atq illic gestante belua ꝑuenit. quo
ire sponte contẽpnit. Ecce fugitiuũ dĩ tẽpestas inuenit. sors

Expanded text:
sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis. Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus, quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. Sed quia nonnunquam astute se aliquid sapere etiam electi moliuntur, libet ad medium alium sapientem deducere, et monstrare. Prudenter quippe aedicandam Ninivitarum poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit . Navim petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur cujus culceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte contempsit Jonae, I, II, III. Ecce fugitivum Dei tempestas invenit, sors
Abbreviated transcription (Latin):
re. Sic sic diuinũ consiliũ dũ deuitat᷑ implet᷑: sic humana
sapientia. dũ reluctat᷑ cõphendit᷑. Timuert̃ frẽs ne ioseph
suꝑ eos excresceret: s hoc qd̃ diuinitꝰ dispositũ fuerat. ca¬
uendo actũ ẽ ut ueniret. Humana gͦ sapientia in seip¬
sa cõp̃honsa ẽ: quȩ uoluntati dĩ unde ꝑ intentionẽ res¬
titit. inde eiꝰ impletioni militauit. Sic saul dũ dauid sub¬
iectũ cottidiano succrescere uirtutũ successu conspice¬
ret. suã ei in connuigiũ filiã spoͣndit. atq in eiꝰ dote centũ
dari ab eo philistinoꝵ p̃putia petiit: ut cũ ꝓuocatꝰ miles
ultra se excrescere quereret. mimicoꝵ gladiis traditꝰ uitã
finiret sic̃ scriptũ ẽ Non habet necesse. rex sponsalia. nisi
tantũ centum p̾putia philistinoꝵ: ut fiat ultio de inimi
is. Porro saul cogitabat tradere dauid in manib philistin

Expanded text:
re. Sic sic divinum consilium dum devitatur, impletur; sic humana re. Sic sic divinum consilium dum devitatur, impletur; sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret: sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo actum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philisthinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles, ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philisthinorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad se: hunc uenire conspicerent: malitia seuiente. dixerunt.
Dece somniator ille. uenit uenite occidamꝰ eũ: e uidea mus
quid illi ꝓderunt somnia sua. Cũq se. eiis dnĩo subici metu¬
unt: somniatorẽ in puteũ deponunt. eumq hẏsmahelitis tͦn¬
seuntib uendunt. Qui in egẏptũ ductꝰ. seruituti subditꝰ ba
deuris accusatione. dãpnat: castitatis meritis aduitꝰ. ꝓphͣe
sũq in orbẽ fames inhorruit. de. alim̃toꝵ p̃paratione. sol¬
licit᷑. iacob in egyptũ filios misit. qͥ frum̃toꝵ dispensationi
p̃positũ ioseph nescientes inueniunt. atq ut mererentur
alim̃ta ꝑcipere. eoꝵ dispensatorẽ. cõpulsi sunt ꝓnis in t̾rã
ceruicib adorare: Pensemꝰ gͥ gestȩ rei ordinẽ: pensemꝰ qͦmͦ
rentendo ser sapientes in ipsa sua astutia uis diuina cõphendat. Idõ ab¬
e di uoluntatẽ ꝑagere: unde hanc moliti st̃ astute cõmuta¬

Expanded text:
ad se hunc venire conspicerent, malitia saeviente dixerunt: ad se hunc venire conspicerent, malitia saeviente dixerunt: Ecce somniator ille venit, venite occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somnia sua . Cumque se ejus dominio subjici metuunt, somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt: qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatioCumque in orbem fames inhorruit, de alimentorum praeparatione sollios suos in Aegyptum misit: qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus ergo gestae rei ordinem, pensemus quomodo sapientes in ipsa sua astutia vis divina comprehendat. Ideo abDei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commuta
Abbreviated transcription (Latin):
flati. dũ desideriis suis diuina iudicia contraire conspi¬
eiunt. astu tis eis reluctari machinationib conan¬
t᷑ & quo ad uotũ suũ uiꝰ suꝑnȩ dispensationis intorque¬
ant. callidis eogitationib insistunt. subtiliora consilia
exquirunt. s inde uoluntatẽ dĩ ꝑagt̃. unde. hanc immu¬
tare contendt᷑. atq omĩpotentis c̃silio. dũ resistere nitun¬
t᷑ obsequunt᷑: qr sepe & hoc eiꝰ dispositiom apte. militat
qd̃ ei ꝑ humanũ studiũ friuole resultat. Sapientes gͦ
dñs in ipsa eoꝵ astutia comp̃hendit: qͣndo eiꝰ consiliis hu¬
mana facta etiã tẽ congrue seruiunt. cũ refistunt. Qd
meliꝰ ostendimꝰ : si pauca ad mediũ gestaꝵ rerũ exẽpla ꝓ
feramꝰ. Ioseph sõniũ uiderat: qd suo mani pulo fr̃m eiꝰ
se manipuli ꝓst̃nebant. Somnum uiderat. qd̃ sol ac luna se
eũ reliquis stellis adorabant. Quȩ qr pure fr̃ib retulit.: eoꝵ
corda ꝓtinꝰ future dominationis inuidia pauorq ꝑcussit. Ci

Expanded text:
flati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur; et quo ad votum suum vim supernae dispensationis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt; sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimus, roferamus. Joseph somnium viderat, quod suo manipulo fratrum ejus se manipuli prosternebant: somnium viderat quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae dominationis invidia pavorque percussit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
mũ loth reducit᷑ & munitur: nͥ qd iustꝰ qͥsq dũ prauoꝵ ĩ¬
dias sustinet ad mentẽ reuertit᷑. & imꝑterritꝰ manet :
Sodomitȩ aut̃ uiri in domo lotħ inuenire nequeunt: ostiũ¬
qr corruptores mentiũ contra uitã iusti nullũ accusatio¬
nis aditũ dep̾hendunt. Ecussi enĩ cȩcitate quasi domũ crr¬
cũeunt : qͥ inuidentes facta dictaq ꝑscrutant᷑. S qr his
de nita iusti fortis undiq ac laudabilis actio obuat: errã
es nil aliud quã parietẽ palpant. Bene gͦ dicit᷑. quasi in no¬
te sic palpabunt in meridie : qr du bonũ qđ uident accusa¬
re nequeunt. cȩcati malicia malũ qd̃ nͨ uident ad accusa¬

Expanded text:
mum Loth reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Loth invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate, quasi domum circumeunt, qui, invidentes, facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabtes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, caecati malitia, malum quod non vident ad accusa
Abbreviated transcription (Latin):
metiã transit : qr actiones huiꝰ scłi quȩ cottidie ad t̾mi¬
nũ defluunt. indesinent᷑ appetit. Dũq alias relinquit. ali¬
as assequit᷑: quasi de flumine. ad flum̃ tendit. Hȩc paucis
ꝑ excessũ diximꝰ. ut mens a solio scẽ. intentionis excussa.
quo iaceat monstraremꝰ: qr si ad ea quȩ suꝑ ipsã st̃ inhia¬
re. cessauerit. sub semetipsã etiã indesinent᷑ ruit. In al¬
to iã figit᷑: si amorẽ. tẽporaliũ deserens. ad spẽ incõmuta¬

Expanded text:
etiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad termietiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetit. Dumqas assequitur, quasi semper de flumine ad flumen tendit. Haec paucis per excessum diximus, ut mens a solio sanctae intentionis excussa quo jaceat monstraremus, quia si ad ea quae super ipsam sunt inhiare cessaverit, sub semetipsam etiam indesinenter ruit. In alto autem figitur, si amorem temporalium deserens, ad spem incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ anxiȩ appetit huiꝰ mundi labore relinqͥt᷑. ut foris mũ¬
do uelut ancilla seruiat. quȩ intꝰ dm̃ ut filia neqͦqͣ amat.
Unde & molã tollere: ac farmã molere iubet᷑. Mola in gy¬
rũ d̾cit᷑  & farina ꝓfert᷑. Unaquęq aut̃ mundi huiꝰ actio
mola ẽ: quȩ dũ multas euras c̃gerit. humanas m̃tes. qͣsi ꝑgy
rũ uertit: atq ex se uelut farinas ꝓicit. ꝙ seducto corde
actione denudat᷑. Unde illic ꝓtinꝰ subinfert᷑. denuda tur¬
pitudinẽ. tuã. discooꝑt humerũ : transi flumina: reuela crura.
In administratione qͥppe oꝑis turpitudo denudat᷑ dũ uił
mens abiectaq in actionis ostentatione cognoscit᷑. quȩ qͥ¬
eta pͥus magna putabat᷑ humerũ mens discooꝑit. quan¬
do opus suũ qd̃ ignorabat᷑ ostendit. Crus reuelat: qr qͥb de¬
siderisoꝵ passib lucris mundi inhiet manifestat flumi

Expanded text:
quod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras munquod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gyrum ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem mundi hujus actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit; atque ex se velut farinas projicit, quia seducto corde,actione denudatur, unde illic protinus subinfertur: Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revelIn administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens abjectaque in operis ostentatione cognoscitur, quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit quando opus suum, quod ignorabatur, ostendit. Crus revelat, quia, quibus desideriorum passibus lucris mundi inhiet, manifestat. Flumina
Abbreviated transcription (Latin):
renis ctupiscentiis subicit. sedẽ. iudicii amittit: nulliq apud se
solio p̃sidet. qr. examine. discretionis caret: & quasi a iuidicii su
sessione. repellit᷑. q. ꝑ exteriores c̃cupiscentias uagat᷑. Lique
enĩ qd̃ mens quȩ intꝰ consilii sedẽ ꝑdiderit. foras se ꝑ desi¬
deria mnumerabilit᷑ spargit: & qr agere intellecta dissi¬
mulat. cȩcat᷑ recte: ut etiã nesciat qd̵ agat. E sepe iusto ui¬
dicio in sua ipsa uoluntate relinqͥt᷑: & sub ea quȩ anxie. appe¬
tit. laboriosa mundi ministeria relaxat᷑. Unde. apte illic sub¬
dit᷑: qr ultra ñ uocaberis mollis & tenera.: Tolle molã: & mo¬
le farinã. Constat nimirũ qd̃ tenere sue filiȩ parentes par¬
boriosis huiꝰ mundi seruitiis reuocat: nedũ ex teriorib acti¬
b afficit᷑. ab int̾nis desideriis obduret᷑. S chaldeoꝵ filia mo¬
llis & tenera nͨ uocat᷑: qr mens prauis desideriis dedita. in e

Expanded text:
rrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit, nullique apud se rrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit, nullique apud se solio praesidet, quia examine discretionis caret, et quasi a judicii sui sessione repellitur, quia per exteriores concupiscentias vagatur. Liquet enim, quod mens, quae intus consilii sedem perdiderit, foras se per desideria innumerabiliter spargit. Et quia agere intellecta dissimulat, caecatur recte, ut etiam nesciat quod agat; et saepe justo judicio in sua ipsa voluntate relinquitur, et sub ea quae anxie appetit laboriosa mundi ministeria relaxatur.  Vet. X.  Unde apte illic subditur: Quia ultra non vocaberis mollis et tenera; tolle molam, et mole farinam . Constat nimirum qboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo
Abbreviated transcription (Latin):
bicit. Cui bene. mox addit᷑. sede in puluere: Descendens enĩ in
puluere residet: q celestia deserens. t̾renis cogitationibus
asꝑsus in infirmis uilescit. uͥ adhuc ingeminando subiun¬
git᷑ sede in t̾ra. ac si aꝑte exꝓbrans dicat. Quia cęlesti con¬
uersatione noluisti te erigere: sub temet ipso ꝓstratꝰ in
tͣrenis actib humiliare. Unde & necessario ꝓtinꝰ addit᷑.
ñ ẽ soliuĩ filiȩ chaldeoꝵ. Chaldei nãq feroces int̾p̃tant᷑ ual¬
de aut̃ feroces sunt: qͥ uoluntates ꝓpͥas sequentes. nec su¬
is parcere matib sciunt. ferocia st̃ t̾rena desideria: quȩ
ñ solũ c̃tra p̃cepta ẽditoris. s sepe etiã c̃tra ꝑcussionũ uer¬
bera. durã atq insensibilẽ. m̃tẽ reddunt. S filia ferociũ
soliũ ñ habet.:qr mens quȩ ad amorẽ mundi  ͣ prauis d¬
sideriis nascit᷑. atq eisdẽ. desideriis obdurat᷑ in eo qd̃ se. tͣ¬

Expanded text:
bjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in bjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersus in infimis vilescit. Ubi adhuc ingeminando subjungitur: Sede in terra. Ac si aperte exprobrans dicat: Quia coelesti conversatione noluisti te regere, sub temetipso prostratus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: n est solium filiae Chaldaeorum . Chaldaei feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, quia voluntates proprias sequentes, nec suis parcere mortibus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra conditoris, sed saepe etiam contra percussionum verbera duram et insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non habet, quia mens quae ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur, et eisdem desideriis obduratur, in eo quod se te
Abbreviated transcription (Latin):
les positi : ꝙr unde . se. in omĩb despiciunt. inde contra oĩa se¬
menti reꝓbȩ dicit᷑. Descende. sede in puluere. iuirgo filia ba¬
bilonis. sede in t̾ra: ñ ẽ soliũ filiȩ chaldeoꝵ. Hoc eniꝰ loco
humana mens uirgo ñ incorrupta. ut arbitror. dicit᷑. sed
infecunda. & quia babilon confusio int̾p̃tat᷑. recte infecun¬
da mens filia babilonis uocat᷑: qu̾ȩ in eo qd nequaquã bo¬
na oꝑa germinat: dũ nullo ordine recte uitȩ cõponit᷑.
quasi c̃fusione matre generat᷑. Sin aut̃ uirgo ñ infecun¬
da dicit᷑. s incorrupta: postquã statũ salutis ꝑdidit. ad con¬
fusionis suȩ cumulũ appellat᷑ qd̾ fuit. Cui aꝑte ꝑ increpa¬
tionẽ dicit᷑ diuina uoce. descende. In alto quippe humanꝰ ani¬
mꝰ stat. quando suꝑnis retͥbutionib inhiat. S ab hoc statu des¬
cendit: cũ turpit uictꝰ sese. defluentib mundi desideriis su¬

Expanded text:
les sunt positi, quia unde se in omnibus despiciunt, inde contra omnia seles sunt positi, quia unde se in omnibus despiciunt, inde contra omnia sende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum . » Hoc enim loco humana mens, virgo, non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur. Sin autem virgo non infecunda dicitur, sed incorrupta, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appellatur quod fuit. Cui apte per increpationem dicitur divina voce: Descende. In alto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis su
Abbreviated transcription (Latin):
lestib. fortasse hẽ exterus tẽ cathena religabat. m̃te ta¬
m̃ positꝰ in sublimib fuerat: qr iã spei sue certitudinẽ
in cȩlestib sedebat. Scĩ itaq uiri foris despecti sunt. & ue¬
lut indigni oĩa tolerant: s dignos se suꝑnis sedib confi¬
dente sȩt̾nitatis głam cũ certitudine expectant. Cũq la¬
borant foras aduersitate ꝑsequutionis. ad munitã recur¬
runt intͥnsecus arcẽ m̃tis: & inde cuncta sub se ire despi¬
eiunt: int᷑ quȩ & transire corporalit᷑ etiã semetipsos cernũ
minas ñ metuunt: qr & torm̃ta paciendo contẽpnunt. Hinc
enĩ ꝑ salomonẽ dicit᷑. Iustͦ quasi leo confidens. absq t̾rore
erit. hinc ab eo iterũ scriptũ ẽ. Non ẽtristabit iustũ. qͥcqͥd
ei acciderit. Quia enĩ recti qͥq in alto intentionis sue uer¬
tice siti st̃. dũ mortẽ moriendo ñ sentiunt. miro mͦ eos
repboꝵ iacula feriunt. & ñ contingunt. In sublimi gͣ humi¬

Expanded text:
e tamen positus in sublimibus fuerat, quia per spei suae certitudinem jam in coelestibus sedebat. Sancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant, sdentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant foris adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsecus arcem mentis; et inde cuncta sub se ire despiciunt, inter quae et transi e corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quia et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto intentionis suae vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt, miro modo eos reproborum jacula et feriunt, et non contingunt. In sublimi ergo humi
Abbreviated transcription (Latin):
luit dñs fecit. in cęlo ⁊ in t̾ra. Hinc salomon ait. Non ẽ sapien¬
tia. ñ ẽ prudentia: ñ ẽ consiliũ contra dnm. Restat gͦ ut i¬
itineris ꝑsequi : ne ei etiã nolens seruiat. si hanc suꝑbiens
declinat. Hitari enĩ uis suꝑni consilii nequaꝗͣ potest: s mag¬
a sibi uirtute. hanc temperat. qui se sub eius nutibꝰ refre¬
nat : eiꝰq sibi pondera leuigat. qͥ hȩc subiecto cordis hume¬

Expanded text:
luit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapienluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Inducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis hume
Abbreviated transcription (Latin):
orpori inheret: qr. xp̃m ab eccłia nec mors int̾ueniens di¬
uidit. ꝑsequutores gͥ ꝑegerunt. hoc qd̃ ꝑnitiose moliti ft᷑.
Intulert̃ mortẽ. ut abeo absciderent fideliũ deuotionẽ: s
inde fides creuit. unde. hanc se extinguere infideliũ crude¬
itas credidit. Cũq se estimant enis miracula ꝑsequen¬
do abseidere: hȩc nimirũ cõpulsi sunt nesciendo dilatare.
ad pietatis suȩ obsequiũ redegit. qd contra illũ humana
a disponens. alia concedit ꝓpitiꝰ. alia ꝑmittit iratꝰ. atq
ea quȩ ꝑmittit sic tolerat᷑. ut hȩc in sui consilii usum
nant. hinc enĩ ꝑ psalmistã dicit᷑. Magna oꝑa dnĩ. exquisita in
om̃s uoluntates eiꝰ. Sic quippe. eiꝰ oꝑa magna st̃ ut ꝑ om̃e. qd
ab hominib agit᷑. uoluntas enis exquirat᷑. Nam sepe inde ꝑfi¬
cit᷑: unde repelli putabat᷑. Hinc rursũ dicit. Om̃a quȩcũq uo¬

Expanded text:
corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens dicorpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. ad pietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana ta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum nant. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque vo
Abbreviated transcription (Latin):
tas humana c̃ttͣlicit. Escrutem᷑ adhuc hebreoꝵ sapientiã: ut
uideamꝰ quid ꝓuidendo ꝓhibuit. quid ꝓhibendo ꝓuocauit.
erte cũ ad redẽptoris nr̃i miracula credentiũ turba con¬
flueret. cũ sacerdotes popłi inuidiȩ facib accensi mundỹ
post eu ire. ꝓclamarent. dicentes. udetis qr nicħ ꝓficimꝰ.
eor mundus totꝰ post eũ abiit. ut ab illo uim tante concur¬
onis absciderent finiri eius potentiã morte cõnati st̃.
dicentes. Expedit ut unus homo moriat᷑: & ñ tota gens pe¬
reat. S redemptoris mors ad coniunetionẽ sui corporis
idẽ ecołiȩ ualuit: ñ ad separationẽ. Unde & ꝑ legẽ. turtu¬
i &̃ columbȩ in figurã nr̃i sacrificii seccari guttur p̃cipi
t᷑ & ñ pȩnitꝰ abscidi: ut & post mortẽ corpori caput inhe¬
reat: qr uidelicet mediator. dĩ ⁊ hominũ. id ẽ caput om̃tum
nr̃m. ⁊uere mundationis hostia. unde ꝓ nob mortẽ ꝑtulit.
inde nob ueriꝰ inhesit. Post sectionẽ gͦ. caput turturis. suo

Expanded text:
pientiam, ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil proficimus, ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis absciderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat . Sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel columbae, in figura nostri sacrificii, sec, et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori caput inhaereat; quia videlicet mediator Dei et hominum, id est caput omnium nostrum, et vere mundationinde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo
Abbreviated transcription (Latin):
rent tenebras : qr mens eoꝵ cum de aliena melioratioẽ
ffligit᷑. de radio lucis obscurat᷑. Qui sepe in ꝓximis dum
bona aꝑta considerant. si qua mala lateant: inuestigant:
i sollicitis inquisitionib laborant. si quid forte qđ accu¬
sari possint inueniant. Sana quidẽ menbra conspiciunt:
clausis cordis ocłis uulnis palpantes quęrunt. Unde be
ne dicit᷑. Et quasi in nocte. sic palpabunt in meridie: Dies
boni oꝑis in ꝓximis exterius lucet: s quasi in nocte pal¬
pant. qr liuoris sui intꝰ tenebras tolerant: ꝑuenire ad a¬
liqua quȩ. rep̾hendant satagunt. Detractionis aditũ quȩ¬
unt: s qr hunc inueniłe ñ ualent. cȩci exteriꝰ cireũe¬
unt. Qd̃ bene expͥmit᷑. cum loth ꝓtegentib angłis in do

Expanded text:
rent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione rent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione affligitur, de radio lucis obscuratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci exterius circumeunt. Quod bene exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ bene subdit᷑. Iniquitas aut̃. contrahet os suũ. Os enĩ suũ
nc̃ adhuc miquitas dilatat: qr humani generis redẽptorem
lingua infideliũ contumelus lacessere. neqͣꝗͣ cessat: s tẽ os
contrahit. cũ hoc qr ñ uult ꝑstudiũ. ꝑ suppliciũ claudit.
Qd̃ tam̃ bene accipi etiã de conuersis potest ꝑsequutoribus.
Saluato enĩ paupere. dũ egenꝰ ad spẽ redit. contracto ore
miquitas obmutescit: qr resurrectionis eiꝰ clarescente mi¬
raculo. dũ copiosa multitudo infideliũ credidit. a redempto¬
moralit᷑ post posita uidȩoꝵ significatione transcurre¬
re: atq a prauis generalit᷑ qͦm agant᷑ indagare: Ini¬
quoꝵ quippe hominũ mentes cũ quȩdã ã ꝓximis beneges¬
a conspiciunt. in extenso liuoris sui aculeo torquent᷑.
& gratis maliciȩ suȩ pęnã sustinent. eum bona in
aliis tabescentes uident. Recte itaq dicit᷑. ꝑ diẽ incur¬

Expanded text:
de et bene subditur: CAPUT de et bene subditur: CAPUT nunc adhuc iniquitas dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahit, cum hoc, quod non vult per studium, per supplicium claudit. Quod tamen bene accipi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem rediit, contracto ore, iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credidit, a Redemptomoraliter, postposita Judaeorum significatione, transcurrere, atque a pravis generaliter quomodo agantur indagare. Iniquorum quippe hominum mentes cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabescentes vident. Recte itaque dicitur: Per diem incur
Abbreviated transcription (Latin):
ae Et erit egeno spes. Prepto quippe paupere. egenus ad spẽ
reducit᷑ : ꝙr humilis fideliũ popłs redẽptore moriente. pauore
concutit᷑. s resurgente solidat᷑. Ipsos nãq pͥmum huiꝰ popłi
pauperes electos uidelicet p̃dicatores. uisa eiꝰ mors ꝑculit: sed
resurrectio ostensa reparauit. Saluato gͦ paupere spẽ ege¬
nus recipit : qr. resurgente carne dño. fidelis qͥsq ad ȩt̾nȩ
uitȩ fidutiã conualescit. S ecce iã in manifesta ostensione
ueritas uenit. iã carnis mortẽ ꝑtulit. eãq resurgendo des¬
truxit. iã resurrectionẽ gła ascensionis honorauit: & tam̃
hebreoꝵ linguas adhuc eũ contumelis lacessere ñ desinit. Qͦs
mmirũ ȩquanimit᷑ tolerat. ut alios tolerando conuertat: atq
alios minime conuersos quandoq districtiꝰ feriat. Tc̃ enĩ lingi
infideliũ ab effrenatione suȩ loquacitatis obmutescet: cũ ue¬
nire eũ iustũ iudicẽ uiderit. quẽ nc̃ iniuste indicauit. Un¬

Expanded text:
avit. --Erepto quippe paupere, egenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore moriente, pavore concutitur, sed resurgente solidatur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria asHebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
traditũ gentiles occiderunt: potest ꝑ oris gladiũ accu¬
santium hebreoꝵ lingua signari. de quib ꝑ psalmist.
dicit᷑. filii hominũ dentes eoꝵ arma ⁊ sagitte: & lingua
gentilitas exprimi potest: qui in redẽptoris morte he¬
breoꝵ uoces oꝑe impleuit. Ds̾ itaq hunc pauperẽ &
de manu uiolenti & de oris gladio saluum fecit: ꝙr
uidelicet redemptor nr̃ ⁊ uires gentiliũ. ⁊ linguas
hebreoꝵ moriendo ex humanitate ꝑtulit. s ex diui¬
nitatis suȩ potentia resurgendo suꝑauit. Qua in de¬

Expanded text:
m Gentiles occiderunt, potest per oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes eorum, arma, et sagitta: et lingua Gentilitas exprimitur, quae in Redemptoris mortem Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit: quia videlicet Redemptor noster et vires Gentilium, et linguas Hebraeorum moriendo ex humanitate pertulit; sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ manna in uoluntariũ saporẽ uertit & quia labo¬
rẽ boni oꝑis gła sequit᷑ retributionis. post aquaꝵ irri
gationẽ recte subiungit᷑: qui ponit humiles in sublime

Expanded text:
ceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laboceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, pat. Sequitur: VERS. 11. Qui ponit humiles in sublime,
Abbreviated transcription (Latin):
confidentia p̾bet᷑. luxuriosus ꝑ castitatis studiũ ab immũ¬
ditia teg̾it᷑. auarus ꝑ continentiã ab ambitionis ęstu tem
perat᷑. remissus ⁊eli rectitudine erigit᷑ iracundus a p̾cipi
gat. qr. uĩ sui sermonis in singulis iuxta moꝵ diuersita¬
tẽ format : ut hoc in eiꝰ eloquio quisq inueniat. ꝑ qd̃ uir¬
tutis necessariȩ germ̃ ferat. Unde ꝑ quendã sapientẽ
de mannȩ dulcedine dicit᷑ Paratũ panẽ de cȩlo p̃stitis¬
ti illis sine labore: omẽ delectamentũ inse habentẽ. & omis
aporis suauitatẽ. Mlatna quippe ome delectamentũ. atq
om̃ĩs saporis in se suauitatẽ habuit. qd uiclelicet in ore
spiritaliũ iuxta uoluntatẽ. edentiũ saporẽ dedit qr. di¬
uinus sermo q omm̃bus congruẽns. & a semetipso nõ
iscrepans. qualitati audientiũ condescendit. Quẽ dum
electus quisq utilit᷑ uxta modũ suũ intellegit: quasiac¬

Expanded text:
confidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunconfidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, iracundus a praecipgat. Vim sui sermonis Deus in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo pti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem . Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritalium, juxta voluntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi ac
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & discipłis ueritas dicit. euntes in mundũ uniuersũ.
p̃dicate eugłium omĩ creaturȩ. Om̃em iudelicet creaturã so¬
lũ intellegi hominẽ uoluit: cui cõmune aliquid cũ omĩbus
Sc̃ĩ enĩ sp̃c gr̃a cũ sibi diuices subicit : pauperes ñ repellit.
Cũ fortes humiliat: uenire ad se debiles ñ recusat. Eũ nobi¬
les colligit: simul & ignobiles app̃hendit: Cũ sapientes sus¬
cipit : imꝑitoꝵ stultitiã ñ contẽpnit. Uniuersa gͦ ds̃ aqͥs ir¬
rigat: qͥ donũ scĩ sp̃c ex omĩ genere hominũ ad suã cogniti
onẽ uocat. Possunt aut̃ uniuersoꝵ noĩe. ipse moꝵ dissimi¬
litudines designari. Aliis nãq elatione. erigit᷑: alius pon¬
re timoris inclinat᷑. Alius libidine estuat:: alius auaritia
anhelat. Alius remissione se deicit : alius feruescit. S ꝑ
doctrinã sacri eloquii dũ suꝑbo humilitas. tribuit᷑. timido

Expanded text:
Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigatem format. --Possunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido
Abbreviated transcription (Latin):
eruditos eius sotietate credimus : necesse. ẽ. ut hec elifa⁊
uerba mystice disseramus. Omp̃e enĩ ds̃ t̾rȩ pluuiã tri¬
bruit. cũ arentia corda gentiliũ suꝑnȩ gr̃a p̾dicatioĩs
infundit: & aquis uniuersa irrigat. qr sterilitatẽ. ꝑd¬
ti hominis repletione sp̃c ad fructificationẽ format.
sic̃ ꝑ semet ipsã ueritas dicit. Qui biberit ex aqua quam
ego dabo ei. ñ sitiet in ȩt̾nũ. Uniuersitatis aut̃ homo sig¬
uiuit. s nequaquã sentit: aut ẽ & uiuit & sentit. s ñ in¬
tellegit nec discernit: aut ẽ & uiuit sentit & intelle
iuiuunt quidẽ nec tam̃ sentiunt. Herbaꝵ nãq atq ar¬
boꝵ uita uiriditas uocat᷑: sic̃ ꝑ paulũ de seminib dicit᷑
Insipiens tu qd̃ seminas ñ uiuficat᷑: nisi pͥus moriat᷑. Sunt
bruta animalia . uiuunt & sentiunt. nec tam̃ intellegunt.
Sunt angłi: uiuunt ⁊ sentunt. & intellegendo discernus.
sitatis expͥmit᷑: in qͦ uixta aliquid ipsa uniuersitas tenet᷑

Expanded text:
eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem nomine homo sigvivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec discernit; aut est et vivit, sentit, intelligvivunt quidem nec tamen sentiunt: herbarum namque et arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. sitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
menta langoris apꝓpinquant Qͥ qr. rationis sensum
ñ habent. flent᷑ & rident: & tanto in magna exulta¬
tatione se dilatant. quanto & insensibiles malũ qđ patiun¬
t᷑ ignorant. Sospitate. gͦ dñs merentes erigit: qr electoꝵ meis
ñ de p̃sentis uitȩ. insania. s de certitudine. ęt̾nȩ salutis hy¬
larescit. Unde apte. mox de hac ipsa prauoꝵ destructione

Expanded text:
menta languoris appropinquant. Qui quia rationis sensum menta languoris appropinquant. Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. Sospitate ergo Dominus moerentes erigit, quia electorum mens non de praesentis vitae insania, sed de certitudine aeternae salutis hilarescit. Und