comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudat eamuir eiꝰ. Multe inquit filie fecert̃ potentiam. Quȩ filie quib hȩc cõpata¬
tur : Non cõparatur. Multe filie fecerunt potentiam: tu aittẽ suꝑasti. A ttendite gͦ
uos. Iam in fine lectionis sumꝰ. Netuo eñi ne ibi habeam uos fatigatos: ubi maxi me exi¬
go intentos. Audiamꝰ laudes illiꝰ. Multe filie fecitunt potentiam: tu autẽ suꝑ asti & sa-¬
ꝑposuisti om̃s. Ti inquit om̃s suꝑasti. tu suꝑposuisti om̃s. Quȩ sunt gͦ alie filie q̃
ficert̃ potentiam quas ista suꝑanit. & suꝑ quas ista. suꝑposuit. aut quã potentiam
fecert̾. aut unde ista suꝑauit: Sicut enĩ bone filie: sic male filie que st hereses. Qua¬
s re filie:
Quia & ille nate ex ista st̃. S filie male filie ñ similitudine moꝵ: s similitudine sa
cramentorũ. Habent & ipsȩ sacramenta nr̃a :ͥ habent scripturas nr̃as: habent amen
fille. Sed huic mulieri uultis nosse qͥd alicubi dictũ sit in canticis canticoꝵ  Siẽ

Expanded text:
laudat vir ejus. Multae filiae fecerunt potentiam. Quae filiae, quibus haec comparatur? Et non comparatur. Multae filiae fecerunt potentiam: tu autem superasti. Attendite, rogo vos: jam in fine lectionis sumus. Metuo enim ne ibi vos habeam fatigatos, ubi maxime exigo intentos. Audiamus laudes illius. Multae filiae fecerunt potentiam: tu autem superasti, et superposuisti omnes. Tu, inquit, omnes superasti, tu super omnes posuisti. Quae sunt ergo aliae filiae quae fecerunt potentiam, quas ista superavit, et super quas ista superposuit? Aut quam potentiam fecerunt, aut unde ista superavit? Sunt enim malae filiae, quae sunt haereses. Quare filiae? Quia et illae ex cramentorum. Habent et ipsae Sacramenta nostra, habent Scripturas nostras, habent Amen filiae. Sed huic mulieri, vultis nosse, quid alibi dictum sit, in Canticis canticorum? Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Quando inuenires eam cũ lateret in ueprib : in spinis utiq delictoꝵ suorum :¬
bi enĩ quesisse magnũ est : ibi inuenisse mirabile est. Hȩe eius difficilis in¬
uentio cõmendatur: cũ dicitur. M ulierem fortem quis inueniet: Quis enĩ:
Quia unis: ñ quia nec unus: quomodo dictum est de ipso uiro eius. leone de
tribu uida. de quo ꝓpħa aute predixit. ascendisti recumbens. utiq ineru¬
cẽ. Ascendisti. crux est: recumbens. mors est. Qͥd enĩ. ascendisti: nisi qđ
scriptũ est. & crucifixerunt eum: In de & ipse ait. Sicut exaltauit moy ses¬
me silentio adiuuare dignemini. Animus enĩ ꝓmptus est ad uos:
s earo in firma. & ipse animus quecũq forte gaudia de scriptu¬
tus est. dormisti ut leo. Dormisti sicut leo: ñ fugisti sicut uulpes. Qͥ d est.
dormisti ut leo: De potestate: ñ de necessitate. Cum autẽ dictum est. dor¬

Expanded text:
quando eam invenires, cum lateret in vepribus, in spinis utique delictorum suorum? Iquando eam invenires, cum lateret in vepribus, in spinis utique delictorum suorum? Ibi enim quaesisse magnum est: ibi invenisse mirabile est. Haec ejus difficilis inventio commendatur, cum dicitur, Mulierem fortem quis inveniet? Quis enim, quia unus; non quia nec unus. Quomodo dictum est de ipso viro ejus, leone de tribu Juda, de quo propheta ante praedixit, Ascendisti recumbens: utique in cruce. Ascendisti, crux est; recumbens, mors est. Quid est enim. Ascendisti, nisi quod scriptum est, Et crucifixerunt eum? Unde et ipse ait, Sicut exaltame silentio vestro adjuvare dignemini: animus enim promptus est ad vos, sed caro infirma. Et ipse animus, quaecumque forte gaudia de Scriptutus est, Dormisti sicut leo. Dormisti sicut leo: non fugisti sicut vulpes. Quid est, Dormisti sicut leo? De potestate, non de necessitate. Cum autem dictum esset, Dor
Abbreviated transcription (Latin):
tatione passionis martyrũ audiuimus feminas. de. quib decenter loquamur
bra estis: inspicite eu us filii estis.
ulierem fortem quis inueniet: Congruit. diei martyrũ: fortitudo
mulleris. Nisi enĩ fortis esset illa: membra eius in passione defecissent
Mulierem fortem quis inueniet : Difficile est inuenire eam: imino dif¬
ficile est nescire eam. Nonne ipsa est ciuitas in monte: quȩ abscondi ñ potest: Qua¬
re gͦ dictum est. quis inueniet: cũ dici debuerit. quis ñ inueniet : S tu eiuitatẽ
in monte positã uides. Nt autẽ in montȩ poneretur: inuenta est que ꝑierat. Quan¬
do illustrata est. quis eam ñ uidet : Quando latebat. quis eam inueniret: ps
eñ eiuitas est. & una ouis illa quã ꝑditam quesiuit pastor: & inuentam
gaudens in humeris reportauit. Ipse pastor mons est: ouis autẽ in hume¬
ris suis. ciuitas in monte. Facile est ut uideas eam collocatã in monte.

Expanded text:
tatione passionis martyrum audivimus feminas, de quibus decenter loquamur: tatione passionis martyrum audivimus feminas, de quibus decenter loquamur: bra estis: inspicite cujus filii estis. Mulierem fortem quis inveniet? Congruit diei martyrum fortitudo mulieris. Nisi enim fortis esset illa mulier, membra ejus in passione defecissent. Mulierem fortem quis inveniet? Difficile est invenire eam, imo difficile est nescire eam. Nonne ipsa est civitas in monte, quae abscondi non potest ? Quare ergo dictum est, Quis inveniet? cum dici debuerit, Quis non inveniet? Sed tu civitatem in monte positam vides: ut autem in monte poneretur, inventa est quae perierat. Quando illustrata est, quis eam non videt? quando latebat, quis eam inveniret? Ipsa enim civitas est, et una illa ovis, quam perditam quaesivit pastor, et inventam gaudens in humeris reportavit . Iste pastor, mons est: ovis autem in humeris ejus, civitas in monte. Facile est ut videas eam collocatam in monte:
Abbreviated transcription (Latin):
restabit nobis quidiem istum cõmendauit in scĩs suis: ut infirmi¬
tas uocis nr̃ȩ sufficiat intentioni ur̃e. Hoc ideo cõmendaui: ut
ra dei concepit. parturit & parere cupit in aurib & mentib ur̃is: prestate in
uobis nidum sermoni. Commendatur enĩ & in seriptura turtur querere nidũ
sibi ubi ponat pullos suos : & hoc qđ gestamꝰ in manib scriptura scilicet quam
ctionis tenorem quam me portare conspĩcitis: pauca ꝓ tempore quȩ dñs suggesse¬
rit dicam. Dies est enĩ martyrũ: & ideo magis laudauda est mater martẏrum
Iam que sit ista mulier me ꝓloquente accepistis: uidete ut etiam legentes agnosca¬
tis. Omĩs nunc quantũ auditur. & ex affectu ur̃o satis apparet: dicit in corde
suo. Eccła debet esse. Confirmo istam cogitationem. Nam que potuit esse altera
martyrũ mater : Ita qđ intellexistis. hoc est. de qua muliere uolumꝰ aliqͥd di¬
cere. ȩccła est. Non enĩ licet nos loqui de quacũq alia muliere: quamquã & pireci¬

Expanded text:
estabit nobis, qui diem istum commendavit in sanctis suis, ut infirmitas vocis nostrae sufficiat intentioni vestrae. Hoc ideo commendavi, ut ra Dei concepit, parturit et parere quaerit in auribus et mentibus vestris: praestate in vobis nidum sermoni. Commendatur enim et in Scriptura turtur, quaerere nidum sibi, ubi ponat pullos suos . Et hoc quod gestamus in manibus, Scriptura scilicet quam ctionis tenorem, quam me portare conspicitis, pauca pro tempore, quae Dominus suggesserit, dicam. Dies enim est martyrum: et ideo magis laudanda est mater martyrum. Jam quae sit ista mulier, me proloquente accepistis: videte etiam ut me legente agnoscatis. Omnis nunc auditor, quantum ex affectu vestro satis apparet, dicit in corde suo, Ecclesia debet esse. Confirma istam cogitationem. Nam quae potuit esse altera martyrum mater? Ista est: quod intellexistis, hoc est; de qua muliere volumus aliquid quid dicere, Ecclesia est. Non enim deceret nos loqui de quacumque alia muliere. Quanquam et in reci
Abbreviated transcription (Latin):
postea consurrexit: abducti opinone ꝑu̾sa. & impetu sꝑs aduers antis
La odicenus interpres res magnas breui sermone expͥmere coniciens. mo¬
re sibi solito eciã hic locutus ẽ. De cõmutatione inquiens bonoꝵ in ma¬
la nẽ eecsasti sermo est: insipientẽ hominẽ eonanti exp̾mere: qui futu¬
ra ñ cogitans presentib & caducis quasi magnis atq ꝑpetuis delectat᷑.
post diu̾sa que solent hominib accidere inuita sua atq nuitari: qͣsi
geueralem infert de morte sententiã. qđ inmimerabilis multitudo inte¬
reat & paulatim consumat᷑ & transeat: uno quoq in suo loco aliũ relin¬
quente. & rursũ successore moriente. Origenes & uictormꝰ ñ multũ inter
sc diu̾sa senserunt. Post generalem illam sententiã quȩ omib patet. qd̾
melior sit adolescens pauꝑ & sapiens. quã. rex senex & insiꝑiens. & qđ fre

Expanded text:
postea consurrexit, abducti opinione perversa et impetu spiritus adversantis. postea consurrexit, abducti opinione perversa et impetu spiritus adversantis. » Laodicenus Interpres res magnas brevi sermone exprimere contendens, more sibi solito etiam hic locutus est: « De commutatione, inquiens, bonorum in mala nunc Ecclesiastae sermo est, insipientem hominem conantis exprimere, qui futura non cogitans, praesentibus et caducis quasi magnis atque perpetuis delectatur. Et post diversa, quae solent hominibus accidere in vita sua, atque mutari, quasi generalem infert de morte sententiam, quod innumerabilis multitudo intereat, et paulatim consummatur et transeat, unoquoque in suo loco alium relinquente, et rursum alium, successore moriente. » Origenes et Victorinus non multum inter se diversa senserunt. Post generalem enim illam sententiam, quae omnibus patet: quod m
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾si & post litterã phẏlosophoꝵ sinistro tramite derelicto ad dex¬
trũ apicem contendert̾. & scd̾m id est noussimũ hominẽ sunt secuti:
ñ lecabunt᷑ in eo. id est in priore. Hos duos homines & apłs contestatur.
& leuiticus ñ tacet. Homo homo si uouerit illd̾ ł uid̾. Nir sc̃s gregoriꝰ
ponti ep̃s origenis auditor. in metafrasi ȩccłastis itahc̃ locum intei¬
lexit. Ego uͦ prefero adolescentulũ pauꝑem & saꝑientẽ regi seni & stul¬
to . eui nunquã uenit inmentẽ qđ possibile sit quempiã de his quos
uinxerat ad regnũ exire de carcere: & semet de iniqua deinceps potes¬
tate corruere. Euenit enĩ interdũ. ut hi qͥ sub adolescentulo sapiente
fuerint absq merore sint. ita tam̃ ut sub sene rege ante uersati sint: Qlem̃ p
a natiftͥquia mala preterita nesciert̾. nec adolescentulum laudare posst̃. qui

Expanded text:
conversi, et post Y litteram philosophorum, sinistro tramite derelicto, ad dexconversi, et post Y litteram philosophorum, sinistro tramite derelicto, ad dextrum apicem contenderunt, et secundum, id est, novissimum hominem sunt secuti, non laetabuntur in eo, id est, in priore. Hos duos homines et Apostolus contestatur et Leviticus non tacet: Homo, homo si voluerit illud vel illud . Vir sanctus Gregorius Ponti Episcopus, Origenis auditor in Metaphrasi Ecclesiastae, ita hunc locum intellexit: « Ego vero praefero adolescentulum pauperem et sapientem, regi seni et stulto, cui numquam 425 venit in mentem, quod possibile sit, quemquam de his, quos vinxerat, ad regnum exire de carcere, et seipsum de iniqua deinceps potestate sua corruere. Evenit enim interdum ut hi qui sub adolescentulo sapiente fuerint, absque moerore sint: ita tamen ut sub sene rege ante versati sint. Qui enim postea nati sunt, quia mala praeterita nescierunt, nec adolescentulum laudare possunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Alter enĩ de carcere exiit ad regnandũ : alter uͦ eũ esset rexnatus. pauptate
oppressus ẽ. Uidi om̃s uiuentes qui gradiunt᷑ sub sole. eũ adolescente scđo. qͥ
surrexit ꝓco. Infinitus omĩs ppłs qui fuit aute utrunq: & posteri ñ leta¬
bunt᷑ ineo. Sed & hoc aura: & pastio uenti. Hebreus m̃s cuiꝰ sepe facio mer¬
tionẽ cum ȩccłasten mecũ legeret: hec baracchybam quẽ unũ uel max¬
me admirant᷑ suꝑ presente loco tradidisse testatus ẽ. Melior est interior
homo qͥ post quartũ decimũ pauꝑtatis annũ in nobis exorit᷑. ab exteriore
homine qui de matris aluo natus ẽ: qui nescit recedere a uicio: & qͥ de do¬
Qui etiã in potestate sua pauꝑ effectus ẽ: mala omĩa ꝑpetrando. uidieos
qui in pͥore homine uixerunt & cũ seđo homine postea u̾sati st̃. eo ui¬
de licet qͥ priore drcessore generatus ẽ : intellexiq om̃s in homine p̾ore
peccasse. antequã scđo nascente duo homines fierent. Q uero ad meliora

Expanded text:
Al. exivit de carcere ad regnandum: alter vero, cum esset rex natus, paupertate oppressus est. Vidi omnes viventes, qui gradiuntur sub sole 424 cum adolescente secundo, qui surrexit pro eo. Infinitus omnis populus, qui fuit ante utrumque: et posteri non laetabuntur in eo. Sed et hoc aura et pastio venti. Hebraeus meus, cujus saepe facio mentionem, cum Ecclesiasten mecum legeret, haec Baracibam, quem unum vel maxime admirantur, super praesenti loco tradidisse testatus est. Melior est interior homo, qui post quartum decimum pubertatis annum in nobis exoritur, exteriore homine, qui de matris alvo natus est, qui nescit recedere a vitio, et qui de doQui etiam in potestate sua pauper effectus est, mala omnia perpetrando. Vidi eos, qui in priore homine vixerunt, et cum secundo homine postea versati sunt, eo videlicet, qui pro priore decessore generatus est: intellexique omnes in homine priore peccasse, antequam, secundo nascente, duo homines fierent. Quia vero ad meliora
Abbreviated transcription (Latin):
cepturus est. ut ȩccłam post huiꝰ uite certamen. post triturationem afflictio¬
num terrestrium ad cęlestiꝰ regni gaudia introducant. ac uite immortalissi¬
bi sociam aggregent: iuxta illud euangelicũ. Triticũ autẽ congregate in hor¬
reum meum. Date inquit ei de fructu manuũ suarum. Quia fructũ sꝑe fer¬
re curauit. caritatem. gaudiũ. pacem. benignitatem. bonitatẽ. in odestiam. cos¬
tiuentiam. fidem. patientiam: ꝓ hoc illi debitam rependite mercedem. & lau¬
dent eam in portis. hoc est in uidicio. siue in ingressu patrie cę̧lestis. ñ homi¬
nũ fauores suꝑuacui: sed oꝑa ipsa que fecit. ex aminante. ꝓbante. ac remuneran¬
te illo cuius hȩc donante gr̃a ꝑfecit. A quo ut laudari mereamur in futuro:
concedat ipse ꝓpitius nos eum dignis in presente uita honorare seruitiis. am̃.¬

Expanded text:
aecepturus est ut Ecclesiam post hujus vitae certamen, post triturationem afflictioaecepturus est ut Ecclesiam post hujus vitae certamen, post triturationem afflictionum terrestrium, ad coelestis regni gaudia introducant, ac vitae immortalis sibi sociam aggregent, juxta illud evangelicum: Triticum autem congregate in horreum meum .-- Date, inquit, ei de fructu manuum suarum, quia fructum spiritus ferre curavit, charitatem, gaudium, pacem, benignitatem, bonitatem, modestiam, continentiam, fidem, patientiam, pro hoc illi debitam rependite mercedem. Et laudent eam in portis, hoc est, in judicio, sive in ingressu patriae coelestis, non hominum favores supervacui, sed opera ipsa quae fecit, examinante, probante ac remunerante illo, cujus haec donante gratia perfecit, a quo ut laudari mereamur in futuro, concedat ipse propitius nos eum dignis in praesenti vita collaudare servitiis. Am
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: principium sapientie. & iterũ. Qͥ timet dñm : nic hil negligit. Hincest enĩ
qđ ideo beatus iob & in ꝓsꝑitate uirtutib in cõparabiliter floruit. & in aduersi¬
tatib insuꝑabilis hosti ꝑmansit: quia ueraciter dicere potuit. Semꝑ enĩ quasi
tumentes suꝑ me fluctus tiniui dm̃: & pondus eiꝰ ferre ñ potui. Fallax ergo est
simulatorum gr̃a: uanus decor oꝑis stultoꝵ. Eecła autem que in timore. incolatꝰ
sui tempore conu̾satur : qm̃ ardentes uirtutũ lampades uenienti ad iudiciũ suo
sponso offert: iuire ab eo laudata ianuam regni cęlestis cũ eo intrabit. Qualtt̃
autẽ eam laudet: terminali uersu docetur. Date ei de fructu manuum suarũ:
& laudent eã inportis oꝑa eius. Hec st̃ enĩ uerba uiri illius de quo dictũ est
uir eius. & laudauit eam. id est dñi & saluatoris nr̃i: qui angłis in fine p̃¬

Expanded text:
Domini principium sapientiae ; et iterum: Qui timet Deum, nihil negligit. Hinc est enim Domini principium sapientiae ; et iterum: Qui timet Deum, nihil negligit. Hinc est enim quod ideo beatus Job et in prosperitate virtutibus incomparabiliter floruit, et in adversitatibus insuperabilis hosti permansit, quia veraciter dicere potuit, Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum et pondus ejus ferre non potui. Fallax est ergo simulatorum gratia, vanus decor operis stultorum, Ecclesia autem, quae in timore incolatus sui tempore conservatur, quoniam ardentes virtutum lampadas venienti ad judicium suo Sponso offeret, jure ab eo laudata januam cum eo regni coelestis intrabit. Qualiter autem eam laudet, terminali versu docetur: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus. Haec sunt enim verba viri illius, de quo dictum est: Vir ejus et laudabit eam, id est, Dei et Salvatoris nostri, qui angelis in fine pr
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiȩ sꝑc: ubi pura mentis sinceritate geruntur. Ubi autẽ sine fide que ꝑ
dilectionẽ oꝑatur fiunt: nichil agentib ꝓsunt. Sed & illȩ frustra congrega¬
uerunt diu̾itias filiȩ: de quib dñs ait. Mulci dicent in ichi in illa die.
nomine tuo uirtutes multas fecimus : & tõ confitebor eis: quia ñ noui uos. Sed
om̃s istius modi filias ȩccłã catholica suꝑgredit᷑: que fide casta. & oꝑe ꝑfecta redẽp¬
toris sui uestigia sectatur. Fallax gr̃a & uana est pulchritudo: mulier timens do¬
minũ ipsa laudabit᷑. fallax est gr̃a laudis quã ab homine accipit: uana pulchri¬
tudo castitatis uel oꝑationis bonȩ quã hominib ostentat anima quȩ timore caret
diuino. At illa constantia uere est laude digna : que timorem di in omĩb obseruat
pse est enĩ principium cunctarũ eustosq uirtutũ: scriptura dicente. Timor

Expanded text:
iritus, ubi pura mentis sinceritate geruntur. Ubi autem sine fide, quae per iritus, ubi pura mentis sinceritate geruntur. Ubi autem sine fide, quae per dilectionem operatur, fiunt, nihil agentibus prosunt: sed et illae filiae frustra congregarunt divitias: de quibus Dominus ait: Multi dicent mihi in illa die: nomine virtutes multas fecimus? et tunc confitebor illis quia nunquam novi vos ; sed omnes istiusmodi filias Ecclesia catholica supergreditur, quae fide casta et opere perfecta, Redemptoris sui vestigia sectatur. Fallax gratia, et vana est pulchritudo: mulier timens Dominum ipsa laudabitur. Fallax est gratia laudis, quam ab homine accipit, vana pulchritudo castitatis vel operationis bonae, quam hominibus ostendit anima quae timore caret divino; at illa conscientia vera est laude digna, quae timorem Dei in omnibus servat, ipse est enim principium cunctarum custosque virtutum, Scriptura dicente: Timor
Abbreviated transcription (Latin):
illic uos in ꝑpetuũ ueraciter exaltandos sꝑate: uos quib amarũ est omẽ
qđ scłi amatorib iocundũ uidetur & du lce. Surgunt gͦ filii ecele̾. & bea¬
tissimã eam p̃dicant: cũ cȩlestib bonis sublimati. quanta sit illius patriȩ
beatitudo cuiꝰ participes esse meruert̾. aspiciunt : & hanc beata laudatio¬
ne in diuina uisione concelebrant. Laudat eam uir ipsius: cũ bona quȩ ip¬
se donauit remunerat. Quib autẽ uerbis eam laudet. consequenter osten¬
ditur : cũ dicit᷑. Multe filie congregauert̾ diuitias: tu suꝑgressa es uni¬
uersas. Multas filias. eccłas dicit hereticoꝵ: & malorũ turbas catholicors.
optionẽ filiorum quam ũ eustodiere ꝑceperunt. Inde & ioħes ait. De nobis
oꝑum. orationes. ieiunia. elemosinas afflictionẽ & castigationẽ carnis. conti¬
uentiam lingue. meditationẽ seripturarũ: & cetera huius modi. Que uere ft̃

Expanded text:
illic vos in perpetuum veraciter exaltatos sperate; vos quibus amarum est omne illic vos in perpetuum veraciter exaltatos sperate; vos quibus amarum est omne quod saeculi amatoribus jucundum videtur et dulce. Surgunt ergo filii Ecclesiae, et beatissimam eam praedicant, cum coelestibus bonis sublimati, quanta sit illius patriae beatitas, cujus participes esse meruerunt, aspiciunt, et hanc debita laudatione in divina visione concelebrant. Laudat vir ipsius, cum bona quae ipse donavit remunerat. Quibus autem verbis eam laudet, consequenter ostenditur, cum dicitur: RESC. Multae filiae congregaverunt divitias, tu supergressa es universas. Multas filias Ecclesias dicit haereticorum, et malorum turbas catholicorum.optionem filiorum, quam non custodiere, perceperunt; unde et Joannes ait, De nobis operum, orationes, jejunia, eleemosynas, afflictionem, et castimoniam carnis: continentiam linguae, m
Abbreviated transcription (Latin):
riui enĩ & dedistis mͥ manducare. & cet̾a. Qͥ quidẽ ipse primicie dormienti¬
um resurrexit a mortuis: s in die iudicii manifestiꝰ omnib quos sua laude
dignos udicauerit. quanta sit eiusdem resurractionis suȩ gła demonstra¬
bit. Potest hoc qđ dicit᷑. surrexert̃ filii eius & beatissimã predicauerunt
etiã in hoc tempore conuenient̃ accipi: cũ quilibet fideliũ transcensis scłi¬
erũr nis ad celestia regna ꝑducunt᷑. Sedere nãq ad humiliationẽ aliquo¬
tiens: surgere ad głam ꝑtinet. Unde dicit᷑. Olim in cinere sedentes penite¬
rent: id est humiliati. & ꝓpħa. Afacie manus tue solus sedebam: qui a
cõminatione replesti me. S & psalmista. In uanum ẽ uobis ante lucẽ surge¬
re: surgite postquã sederitis qui manducatis panẽ doloris. Qđ est aꝑte di
on enĩ potestis in hac uita. id est ante lucẽ suꝑne retributionis gl̾am ue¬
re felicitatis habere: quin potiꝰ postꝗͣ hic humiliati fueritis ad tempꝰ.

Expanded text:
rivi enim, et dedistis mihi manducare, et caetera . Qui quidem ipse primitiae dormientium resurrexit a mortuis, sed in die judicii manifestius omnibus, quos sua laude dignos judicaverit, quanta sit ejusdem suae resurrectionis gloria demonstrabit. Potest hoc quod dicitur, Surrexerunt filii ejus, et beatissimam praedicaverunt, etiam in hoc tempore convenientaerumnis, ad coelestia regna perducuntur Sedere namque ad humiliationem aliquoties, surgere ad gloriam pertinet, unde dicitur: Olim in cinere sedentes poeniterent , id est, humiliati, et propheta: A facie manus tuae solus sedebam, quia comminatione replesti me . Sed et Psalmista: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis, qui manducatis pNon enim potestis in hac vita, id est, ante lucem supernae retributionis, gloriam verae felicitatis habere: quin potius postquam hic humiliati fueritis ad tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
tissi mã predicauert̃. Qđ futurũ ꝓcerto nouerat: more ꝓphico
quasi iã factũ refert. Surgent enĩ filii ȩcosẽ. uidelicetꝰ om̃s e¬
lecti in nouissimo carnis immortalitate donati: & tc̃ matrem
suã que eos ex aqua & sꝑu sc̃o dõ genuit. beatissimã p̃dicant.
que nẽ ab infidesib quasi misera contẽ: nit᷑. reuera sic̃ apłs¬

Expanded text:
s laudavit eam. Quod futurum pro certo noverat more prophetico quasi jam factum refert: surgent enim filii Ecclesiae, videlicet omnes electi, in novissimo carnis mortalitate donati, et tunc matrem suam, quae eos ex aqua et Spiritu sancto genuit, beatissimam praedicant, quae nunc ab infidelibus quasi misera contemnitur; et revera, sicut Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nificatus sũ: & ad ieci diuitias. suꝑ om̃s qͥ fuert̾ ante me in ihrłm. Equidem
sapientia mea stetit mͥ. Magnificatũ eccłasten minine uidetur dño conue¬
nireᷤ: nisi forte ei illud aptemꝰ. ꝓficiebat sapientia. etate & gr̾a : &. ꝓpter¬

Expanded text:
nificatus sum, et adjeci sapientiam super omnes qui fuerunt ante me in Jerusalem: et quidem nificatus sum, et adjeci sapientiam super omnes qui fuerunt ante me in Jerusalem: et quidem sapientia mea stetit mihi. Magnificatum Ecclesiasten, minime videtur Domino convenire, nisi forte ei illud aptemus: Proficiebat sapientia et aetate et gratia . Et
Abbreviated transcription (Latin):
ni fusistricib ad distinctionẽ qͥꝑꝑe nc̃ masculini feminino gen̾e uolui de¬
elinare. qđ latinꝰ sermo ñ recipit: aliud multo ꝗͣ in ꝓmptu est aqͥla inter¬
pretat᷑. Non enĩ hoi̾es uiros uidelicet & feminas: sed uasculoꝵ spec ies nomi
ne ñ longe est : dicens mensarũ species & appositiones. Siue gͥ urceos siue
sciphos siue crateras qͥ in ministeriis ordinant᷑. auro genmisq distinctos
salomonẽ habuisse credendum est: & qđ ex uno culicio id est cratere ali¬
is culiciis minorib scilicet uasculis hauriret᷑ : & ꝑministroꝵ manꝰ potas
tiũ turba susciꝑet. Quia gͥ excłasten interꝑretam᷑ in xꝑo. & sapientia
cratere mixto in ꝑuerbiis pretereuntes ad se conuocat: corpus dnĩ crate¬
rem magnũ debemꝰ acciꝑe: in quo ñ meraca diuinitas ut in cęlestib fute:

Expanded text:
vini fusitricibus ad distinctionem quippe nunc masculini, feminino genere volui devini fusitricibus ad distinctionem quippe nunc masculini, feminino genere volui declinare, quod Latinus sermo non recipit aliud multo, quam in promptu est, Aquila interpretatur. Non enim homines, viros videlicet, et 401 feminas, sed vasculorum spne non longe est, dicens: Mensarum species, et appositiones. Sive igitur urceos, sive scyphos, sive crateres, qui in ministeriis ordinantur, auro gemmisque distinctos Salomonem habuisse credendum est: et quod ex uno κυλικίῳ, id est, cratere, aliis κυλικίοις, minoribus scilicet vasculis, hauriretur: et per ministrorum manus potantium vinum turba susciperet. Quia igitur Ecclesiasten interpretamur in Christo: et sapientia in cratere mixto in Proverbiis praetereuntes ad se convocat: Corpus Domini nunc craterem magnum debemus accipere, in quo non meraca Divinitas, ut in coelestibus fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ad hue circa materiã uolutat᷑. quã grẽci ỹ. aHN uocant: nec potest uocẽ
suã in sublime tollere. Ubicũq ergo inscriꝑturis femina legit᷑ & sexus
fragilior: ad mat̾iȩ intelligentiã transferamꝰ. Unde & ꝑharao ñ uult ma¬
sculos uiuificari: sed tantũ feminas q̃ materiȩ st̃ uicine. & ẽ contrario nui¬
lus scõꝵ nisi ꝑraro feminas genuisse narrat᷑: solusq salphath qͥ in peccato
mortuus ẽ om̃s filias genuit. Iacob inter duodecĩ patriarchas unius filie
pat̾ est : & ob ipsam ꝑ iclitat᷑. Delicie quoq filioꝵ hominũ suꝑ sapientia in¬
telligende : q̃ instar paradisi habet poma uaria & multiplices uoluptates
& de ipsa precipit᷑. delectare in dño & dabit tͥ petitiones cordis tui: & in a¬
lio loco. torrente uoluptatis tue potabis eos. Nam de uini fusorib & ui

Expanded text:
vero adhuc circa materiam volutatur, quam Graeci ὕλην vocant; nec potest vocem vero adhuc circa materiam volutatur, quam Graeci ὕλην vocant; nec potest vocem suam in sublime tollere. Ubicumque ergo in Scripturis femina legitur et sexus fragilior, ad materiae intelligentiam transferamus. Unde et Pharao non vult masculos vivificari, sed tantum feminas, quae materiae sunt vicinae . Et e contrario nullus Sanctorum, nisi perraro feminas genuisse narratur. Solusque Salphaath, qui in peccatis mortuus est, omnes filias genuit . Jacob inter duodecim Patriarchas, unius filiae pater est, et ob ipsam periclitatur . Deliciae quoque filiorum hominum super sapientia intelligendEt de ipsa praecipitur: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Et in alio loco: Torrente voluptatis tuae potabis eos . Nam de vini fusoribus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Illud uero qd̾ in fine đr. suꝑ om̃s qͥ fuerunt ante me in Irłm: ñ ad grande
głam ꝑtinet salomonis. uno patre suo rege ditiorẽ fiuisse: qͥa sub saule
substantias regũ & ꝓuntiarũ. Fecimͥ cantores & cantͥces: & delicias filioꝵ
hominũ : ministros iuni. & ministras argenti & auri. Argentũ & aurum
semꝑ scͥptura diuina suꝑ ser mone ponit & sensu. Unde & in sexagesimo.uiiͦ
psalmo columba q̃ interpretat᷑ in sꝑi manifestiores & uisui oꝑꝑositas alas
deargentatas habet: occultiorẽ uero in tͥnseciis in auri ꝑallore oꝑit. Regũ
nert̾ in unũ: illarũq regionũ in quas ocłos leuare saluator p̃cipit qͥa iã
candeant ad metendum. Posst̃ regum sub̾ȩ & phy losoꝑhoꝵ dici dogmata
& scientie scłares: quas eccłasticus uir diligent̃ intelligens: app̃hendit sa¬
pientes in astitia eoꝵ: & ꝑdit sapientiã sapientiũ. & ꝑrudentiam pruden¬
& mente. Cantor quasi uir & robustus & sꝑualis de altiorib canit: cantͥx

Expanded text:
ine dicitur: Super omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem. Non ad grandem gloriam pertinet Salomonis, uno patre suo rege se ditiorem fuisse, quia sub Saule,substantias regum et provinciarum. Feci mihi cantores et cantatrices, et delicias 400 filiorum hominum, ministros vini et ministras. Argentum et aurum semper Scriptura divina super sermone ponit et sensu. Unde et in sexagesimo septimo psalmo, columba quae interpretatur in spiritu, manifestiores et visui expositas alas deargentatas habet, occultiorem vero intrinsecus sensum in auri pallore operit. Regum nerunt in unum : illarumque regionum in quas oculos levari Salvator praecepit: quia jam candeant ad metendum . Possunt regum substantiae et philosophorum dici dogmata, et scientiae saeculares, quas Ecclesiasticus vir diligenter intelligens, apprehendit sapientes in astutia eorum, et perdit sapientiam sapientium, et prudentiam pruden mente. Cantator quasi vir et robustus et spiritualis de altioribus canit. Cantatrix
Abbreviated transcription (Latin):
hendere fusum dr̃. ipsam incentionẽ discretionis qua quisq
oꝑat᷑ insinuãt : ea nimirũ ratione. qua nulla corporis nr̃i tãe¬
bra plurib st̃̾ distineta articłi̾s ac flexib apta ꝗͣ digiti

Expanded text:
hendere fusum dicimur, ipsam intentionem discretionis, qua quisque hendere fusum dicimur, ipsam intentionem discretionis, qua quisque operatur, insinuant. Ea nimirum ratione quia nulla corporis nostri membra pluribus sunt distincta articulis ac flexibus apta quam digiti.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam agite appropinquauit enĩ regnũ cęlors : merito ꝓ
huiꝰ ꝑceptione dura queq longanimit̾ suffert. Ande rursũ
de euis fortitudine dicit. Regnũ cęlor iĩ patit᷑ : & iuolentir¬
piunt illd̃. Et digiti inqͥt eiꝰ app̃hendert̾ fusũ. Solent femine
nentes fusũ in dextera .. colũ tenẽre in sinistra. In colo enĩ lana
inuoluta ẽ: quȩ filo ducenda & nenda tͣnseat infusum. Sepe au
nificat. opulentiã uide licet rerũ. pacẽ tempor. sospitatem
corporum. scientiam quoq scripturorũ. & cȩlestiũ ꝑceptionẽ
sicramentorũ. Hȩc & huiꝰ modi bona cũ dño largientẽ ꝑcipimꝰ :
quasi lana colo inuolutã in leua gestamꝰ. At cũ ea ꝑ amore cęle¬
stiũ salubriter exercere incipimꝰ. lam lanã agni ĩmaculati de
colo in fusum. de leua in dexceram tra: icimꝰ: quia de donis nr̃i
redemptoris. de exemplis oꝑum eiꝰ stolam nobis głe cȩlestis.
ac uestem caritatis nuptialem facinius. Digiti nãq quib app̃¬

Expanded text:
tentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum , merito pro hujus perceptione dura quaeque longanimiter suffert. Unde rursus de ejus fortitudine dicit, Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Et, Digiti, inquit, ejus, apprehenderunt fusum. Solent feminae mentes fusum in dextera, colum tenere in sinistra. In colo enim lana involuta est, quae filo ducenda, et nenda transeat in fusum. Saepe anificat: opulentiam videlicet rerum, pacem temporum, sospitatem corporum, scientiam quoque Scripturarum et coelestium perceptionem sacramentorum. Haec et hujusmodi bona cum Domino largiente percipimus, quasi lanam colo involutam in laeva gestamus; at cum in ea pro amore coelesticolo in fusum, de laeva in dexteram trajicimus. Quia de bonis nostri Redemptoris, de exemplis operum ejus stolam nobis gloriae coelestis ac vestem charitatis nuptialem facimus. Digiti namque quibus appre
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ hoc ẽ diu̾sarũ frug um
alius pes: & quȩ uerecundiora nr̃a
sc̃. his maiorẽ honorem circun¬
damus. Inter quas frugiferas ar¬
bores estimo tenere primatũ lignum uite: qđ est sapientia. Nisi enĩ
in medio illa plantet᷑: ligna cet̾a siccabunt᷑. Feci mͥ piscinas aquarum:
ad irrigandũ ex eis saltũ gͥminantẽ lignũ: ligna saltuũ. ligna siluaꝵ
sed his q̃ in piscinas de riuulis colligunt᷑. Nam egyꝑtꝰ humilis & iacens qͣ¬
si hortus holerũ t̾renis & de echyopia uenientib aqͥs irrigat᷑ : terra uͦ re

Expanded text:
fructus, hoc est, diversarum frugum alius pes, et, quae verecundiora nostra sunt, his majorem honorem circumdamus . Inter quas frugiferas arbores aestimo tenere primatum lignum vitae, quod est sapientia. Nisi enim in medio illa plantetur, ligna caetera siccabuntur. Feci mihi piscinas aquarum, ad irrigandum 399 ex eis saltum germinantem lignum. Ligna saltuum, ligna silvarused his quae in piscinas de rivulis colliguntur. Nam Aegyptus humilis et jacens, quasi hortus olerum, terrenis et de Aethiopia venientib
Abbreviated transcription (Latin):
ut illic uenditis q̃ attulerat. cariora domũ reportet : sic ni¬
mirũ sc̃a eccła. sic aĩa queq ꝑfecta uirtutũ diuitiis gaudet
onustari. quib maiora diuinȩ gr̃ȩ dona mercet᷑. Optimũ est
nãq cõmertiũ. eũ bona q̃ ualemꝰ oꝑantes. pͥmo hanc a dño mer¬
cedem recipimꝰ. ut ad maiora semꝑ agenda ꝓficiamꝰ: dehine
et uitã ꝑcipiamꝰ sempit̾nã. Facta ẽ gͦ aĩa sc̃a quasi natus in¬
stitoris. q̃ transit desiderio fluctus scłi presentis: sola q̃ se incę¬
lis acciꝑe sꝑat. et̾na gaudia meditat᷑ : & ꝓ his abundantiꝰ ad¬
piscendis. quicqͥd ualet instant̃ agere. qͥoqͥd aduersũ oocur¬
rerit. fortit̾̃ suꝑare contendit. Dequa recte dr̃. quia de longe
portat panẽ suũ: quia in cunctis bonis q̃ temporalit agit. e

Expanded text:
ut illic venditis quae attulerat, chariora domum reportet; sic niut illic venditis quae attulerat, chariora domum reportet; sic nimirum sancta Ecclesia, sic anima quaeque perfecta virtutum divitiis gaudet onustari, quibus majora divinae gratiae dona mercetur. Optimum est namque commercium, cum bona, quae valemus, operantes, primo hanc a Domino mercedem recipimus, ut ad majora semper agenda proficiamus, dehinc et vitam percipiamus sempiternam. Facta est ergo anima sancta quasi navis institoris, quae transit desiderio fluctus saeculi praesentis, solaque se in coelis accipere sperat, aeterna gaudia meditatur, et pro his abundantius adipiscendis quidquid valet instanter agere, quidquid adversum occurrerit fortiter superare contendit. De qua recte dicitur quia de longe portat panem suum, quia in cunctis quae temporalite
Abbreviated transcription (Latin):
continentiã ex coqͥmꝰ : dignã ꝓfecto eam qua xꝑm in duamus
efficimꝰ : iuxta illd̃ apłi. Quotqͦt ergo in xꝑo baptizati
estis: xꝑm indiustis. Querit gͦ mulier fortis laña & li
nũ. & oꝑat᷑ consilio manuũ suarũ : cũ ȩccła sc̃a sollicite ꝑ qui¬
rit qͥb se pietatis fructib exerceat: quomodo ã carnalibus
emundet illecebris. & hoc utrũq consilio prudentissimo: hoe
ẽ suꝑnę solũmodo retͥbutionis facit intuitu. Cuiꝰ retͥbutiois̃¬
sequens uersicłs aꝑtiꝰ meminit dũ subdr̃. Facta ẽ quasi nauis
institoris : de longe portans panẽ suũ. Institorẽ. negotiatorem
dicit. Qꝓ eo sic uocat᷑ ab antiqͥs: qđ acquirendis multiplican¬
disq mercib sedulꝰ insistat. Facta ẽ gͦ fortis mulier quasi na¬
uis insticoris: quia sic̃ nauis institoris onusta mercimoniis q̃
in sua patria magis abundant. porro ꝑmarepetit peregͥna.

Expanded text:
continentiam excoquimus, dignam profecto eam, qua Christum induamus, continentiam excoquimus, dignam profecto eam, qua Christum induamus, efficimus, juxta illud Apostoli, quotquot ergo in Christo baptizati estis, Christum induistis . Quaerit ergo mulier fortis l operatur consilio manuum suarum, cum ecclesia sancta sollicite perquirit, quibus se pietatis fructibus exerceat, quomodo a carnalibus emundet illecebris, et hoc utrumque consilio prudentissimo, hoc est, supernae solummodo retributionis facit intuitu. Stu meminit, dum subditur: Facta est quasi navis institoris de longe portans panem suum. Institorem negotiatorem dicit, qui pro eo sic vocatur ab antiquis, quod acquirendis multiplicandisque mercibus sedulus insistat. Facta est ergo fortis mulier quasi navis institoris, quia sicut navis institoris onusta mercimoniis quae in sua patria magis abundant, porro per mare petit peregrina,
Abbreviated transcription (Latin):
clesia etiã iuxta litterã acciꝑe & obseruare consueuit: iuxta il¬
lud ꝓpheticũ. Cũ iuderis nudũ oꝑi eũ: & carnẽ tuã ne despex̾ is
Oꝑat᷑ aut̃ ñ suꝑuacuo & ceco labore. s eo utiq consilio ut ab p¬
so suo uiro. dño uidelicet xꝑo in iudicio mereat᷑ audire. nud̃
fui & oꝑuistiꝰ me .&. ꝗͣ diu fecistis uni de his minimis meis. mͥ
fecistis. Oꝑat᷑ aut̃ consilio manuũ suarũ᷑. hoc ẽ earũ ꝑsonarũ
ꝑ quas elemosẏnã pauꝑib tͥbuit᷑. In quoꝵ oꝑe deuoto. illo salubri
mo utit᷑ consilio. ut cũ disꝑgit. dat pauꝑib. ñ ipsa ab hõib la¬
det᷑ ad tempꝰ : s iustitia eiꝰ maneat in scłm scłi. cornu eiꝰ exaltet᷑
qđ ex t̾ra uirens orit᷑.s longo ac multiplici ex̾citio amitit
humorẽ natiuũ atq ad grãm noui candoris ꝑuenit: castiga¬
tio nr̃e carnis intimari. Cui dũ ingenitas uicioꝵ. sordes per

Expanded text:
ilillud prophecum: Cum videris nudum, operi eum; et carnem tuam ne despexeris . Operatur autem non supervacuo et caeco labore, sed eo utique consilio ut ab ipso suo viro Domino, videlicet Christo, in judicio mereatur audire: Nudus fui et operuistis me; et quamdiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis . Operatur autem consilio manuum suarum, hoc est earum personarum. per quas eleemosynibus laudetur ad tempus, sed justitia ejus maneat in saeculum saeculi, cornu ejus exaltetur quod ex terra virens oritur, sed longo ac multiplici exercitio amittit humorem nativum, atque ad gratiam novi candoris pervenit, castigatio nostrae carnis intimari. Cujus dum ingenitas vitiorum sordes per
Abbreviated transcription (Latin):
Bbene aut̃. cũ dixisset. reddet ei bonũ: ꝑtinꝰ addidit. & ñ malũ:
quã ꝓfessione seruant. ꝓrauis oꝑib blasphemando. ł mores
bonos quib cũ fide recta deseruiunt. ꝑ colloquia mala cor¬
rũpendo. S nec illi bona q̃ accepert᷑. dño reddunt: qui ñ in
his q̃ bene inchoant. usq ad finẽ uite p̃sentis ꝑsistere cu¬
rant. Unde merito eũ dixisset. redoet ei bonũ. & ñ malũ : ut
ꝑseuerantiã boni necessariã de monstraret: adiunxit. om̃ib
dieb uite sue. Cui simile ẽ illd̾ euangłicũ. Seruiamꝰ illi in
sc̾itate & iustitia corã ipso. om̃ib dieb nr̃is. Quib sane ope¬
rib. quib iustitie ł sc̾itatis fructib potissimũ sit insistendũ
ei qͥ bonũ qđ accepit dño gratꝰ rependere satagit. subsequent̃
nuũ suarũ. Huiꝰ principiũ uersiculi fortis mulier hoc ẽ sc̃a ȩe

Expanded text:
Bene autem cum dixisset reddet ei bonum, protinus addidit, et non malum, Bene autem cum dixisset reddet ei bonum, protinus addidit, et non malum, quam professione servant pravis operibus blasphemando, vel mores bonos quibus cum fide recta deserviunt per colloquia mala corrumpendo, sed nec illi bona quae acceperunt Domino reddunt, qui non in his quae bene inchoant usque ad finem vitae praesentis persistere curant, unde merito cum dixisset, reddet ei bonum et non malum, ut perseverantiam boni necessariam demonstraret adjunxit, omnibus diebus vitae suae; cui simile est illud evangelicum: Serviamus illisanctitate et justitia coram ipso, omnibus diebus nostris . Quibus sane operibus, quibus justitiae vel sanctitatis fructibus potissimum sit insistendum ei qui bonum quod accepit a Domino, gratis rependere satagit, subsequenter num, etc. Hujus principi
Abbreviated transcription (Latin):
nit: quã ip̃sẽ in carne apparens infirmã
quidẽ inuẽnit: s inuentione sua hoc ẽ pia uisitatione for¬
tem reddidit. Unde pꝰ eius redẽptionẽ ad celos rediens: suꝑ¬
nis ciuuib gaudens aiebat. Congratulamini mͥ: quia inuẽ¬
ni ouẽ meã quę ꝑierat. Uidens gͦ salo mon genꝰ humanum
inuumeris implicatũ errorib. quođq ad eius saluationem
nullꝰ patͥarcha. nulłꝰ ꝓphħa. nullis om̃ino ȩlectoꝵ pret̃ solũ¬

Expanded text:
nit: quam ipse, in carne apparens, infirmam nit: quam ipse, in carne apparens, infirmam quidem invenit, sed inventione sua, hoc est pia visitatione, fortem reddidit; unde post ejus redemptionem ad coelos rediens, supernis civibus gaudens aiebat: Congratulamini mihi, quia inveni ovem quae perierat . Videns ergo Salomon genus humanum innumeris implicatum erroribus, quodque ad ejus salvationem nullus patriarcha, nullus propheta, nullus omnino elector
Abbreviated transcription (Latin):
cepit: ita in isto ipsũ pauꝑem uͥ errauerit. iuste castigarias
dicabit in iustitia pauꝑes: & arguet in eqͥtate ꝓ mansue¬
tis t̾re. hucusq uerba lamuel: hinc sapientissimus
regũ salomon laudes sc̃ȩ ȩccłȩ uersib paucis: s plenis sima ue¬
ritate decantat. Constat nãq idẽ carm̃ uersib uigintiduob
uirta ordinẽ uidelicet hebrearũ ac numerũ litterarũ. ita
ut singłi uersus ã singłis literis incipiant. Cuiꝰ ordine ꝑfe¬
etissimo alphabeti. typice uinuit᷑. ꝗͣ plenissime hic ł animȩ cu
ꝑficit᷑ catholẏca. uirtutes ac p̃mia describantur.
ULeRe m fortem qͥs inueniet : Procul &
de ultimis finib p̃ciũ eiꝰ. Mulier fortis:
eccła catholyca uocat᷑. Mulier uidelicet:
qr sꝑuales do filios ex aqua & sꝑu sc̃o gig¬
nere consueuit. fortis: ꝙ cuncta scłi adũ¬
sa simul & ꝓsꝑa ꝓ conditoris sui fide contẽ¬

Expanded text:
cepit, ita in isto, ipsum pauperem ubi erraverit, juste castigare accepit, ita in isto, ipsum pauperem ubi erraverit, juste castigare acdicabit in justitia pauperes et arguet in aequitate pro mansuetis terrae . Huc usque verba Lamuelis. Hinc sapientissimus regum Salomon laudes sanctae Ecclesiae versibus paucis, sed plenissima veritate decantat. Constat namque idem carmen versibus viginti et duobus juxta ordinem videlicet Hebraeorum ac numerum litterarum, ita ut singuli versus a singulis litteris incipiant. Cujus ordine perfectissimo alphabeti typice innuitur quam plenissime hic vel animae cperficitur, catholicae virtutes ac praemia describantur. Mulierem fortem quis inveniet? Procul et de ultimus finibus pretium ejus. Mulier fortis Ecclesia catholica vocatur: mulier videlicet quae spiritales Deo filios ex aqua et Spiritu sancto gignere consuevit; fortis, quia cuncta saeculi adversa simul et prospera pro conditoris sui fide contem
Abbreviated transcription (Latin):
animo. & cet̾a. his qui ꝓpenitudine actuũ pristinoꝵ mero¬
re atq tristicia deprimunt᷑. sꝑitał scientie iocunditatem
uelut uinũ qđ letificat cor hominis. affluent̃ infundite
eosq salutaris uerbi crapula refouete: ne forte Iugitate me¬
roris ac letali desꝑatione dim̾si. habundantiore tͥstitia absor¬
filioꝵ qui ꝑtͣnseunt. Pro causa pauꝑum qui ꝓ se loqͥ in ui¬
dicio ñ ualent. ipse loqui mem̃to: & eos defensare curato qͥ
patrie celestis intuitu huiꝰ uitȩ uiã ociꝰ crans.ire satagt̃.
Alr̃. Os aꝑire muto p̃cipit. ppło gentiũ fidi uerbũ predica¬
re. qui diuina eloqͥa priꝰ ꝑ sonare nesciebat: & ñ tm̃ uideis. s
.& eunctis ꝑ orbẽ nationib curã salutis ĩpendere. Aꝑi os
tuũ. decerne qđ iustũ est: & iudica pauꝑ̾em & inõpem. Si
cut in ũsu suꝑiore ꝓcausa & ereptione pauꝑis os aperiri p̃¬

Expanded text:
id est his qui pro paenitudine actuum pristinorum maeroid est his qui pro paenitudine actuum pristinorum maerore atque tristitia deprimuntur, spiritalis scientiae iucunditatem uelut uinum, quod laetificat cor hominis, afluenter infundite eosque salutaris uerbi crapula refouete, ne forte iugitate maeroris ac letali desperatione demersi abundantiore tristitia absorfiliorum qui pertranseunt. Pro causa pauperum, qui per se loqui in judicio non valent, ipse loqui memento, et eos defensare curato, qui patriae coelestis intuitu hujus vitae viam ocius transire satagunt. Aliter os aperire muto praecipit, populo gentium fidei verbum praedicare, qui divina eloquia prius personare nesciebat, et non tantum Judaeis, sed et cunctis per orbem nationibus curam salutis impendere. Aperi os tuum, decernu superiori pro causa et ereptione pauperis os aperire prae
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta interpretib om̃s similiter transtulert̃: ã mocat᷑ aĩe ĩ aõñ.
siue. at nioñ : qđ nos possumꝰ uaporem fumi & auram tenuem q̃ eito solintu
appellare. E aducum itaq & nichil. uniu̾sitas ex hoc uerbo ostenditur
Q ue enĩ uidentur temporalia st̃: quȩ autem ñ uidentur et̾na. Sine quia uani

Expanded text:
Septuaginta interpretibus, omnes similiter transtulerunt ἀτμός ἀτμίδων, Septuaginta interpretibus, omnes similiter transtulerunt ἀτμός ἀτμίδων, sive ἀτμῶν: quod nos possumus vaporem fumi et auram tenuem, quae cito resolvitur appellare. Caducum itaque et nihil universitatis ex hoc verbo ostenditur. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non vid
Abbreviated transcription (Latin):
ale quid & in psalmo scriptum ẽ. Ueruntam̃ uniu̾sa uanitas: omĩs homo
uiuens. Si uiuens homo uanitas est: ergo mortuus uanitas uanitatũ. Le¬
gimus in exodo glorificatũ uultum moẏsi : in tantum ut filii isrł eum as¬
hac parte ꝓpter excellentem głam. Possumꝰ igitur & nos in hune modũ ce¬
lum & t̾ram. maria & omĩa quȩ in hoc cireulo continentur bona quidem
per se dicere: sed ad d̾m eomparata esse ꝑ nichilo & quom̾ si ignicłm lucerne
uidens contentus essem eiꝰ lumine. & postea orto sole ñ cernerem qđ lucetat.
stellarũ quoq lumen iubare uiderem solis abscondi: ita aspiciens elementa &
rerum multiplicem uarietatẽ. admiror quidem snagnitudinẽ: recogitans au¬
tem omĩa ꝑtransire. & mundũ suo fine senescere. solumq đm id semꝑ esse qđ
fuerit: compellor dicere ñ semel s bis. uanitas uanitatũ. omĩa uanitas.
n hebreo ꝓuanitate uanitatum. abał abalym̃ scriptum ẽ: qđ exceptis

Expanded text:
ale quid et in Psalmo scriptum est: Verumtamen universa vanitas omnis homo vivens . Si vivens homo vanitas est; ergo mortuus vanitas vanitatum. Legimus in Exodo, glorificatum vultum Moysi intantum, ut filii Israel eum ashac parte, propter excellentem gloriam . Possumus igitur et nos in hunc modum, coelum, terram, maria, et omnia quae in hoc circulo continentur, bona quidem per se dicere, sed ad Deum comparata, esse pro nihilo. Et quomodo, si igniculum lucernae videns, contentus essem ejus lumine, et postea, orto sole, non cernerem, quod lucebat, stellarum quoque lumina jubare viderem solis abscondi: ita aspiciens elementa et rerum multiplicem varietatem, admiror quidem operum magnitudinem; recogitans autem omnia pertransire, et mundum suo fine senescere, solumque Deum id semper esse, quod fuerit, compellor dicere non semel, sed bis: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas. In Hebraeo pro vanitate vanitatum, ABAL ABALIM   scriptum est, quod, exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
rauit: apte đr. qđ luc̾na sc̃e eccłe non extinguat᷑ in nocte : quia
& cũ ã negotio quieseit actionis. uacat liberiꝰ luci suꝑnȩ contem¬
plationis. Cũq ã publicis cessat oꝑib. curat se ardentiꝰ ł auditus
sc̃ȩ lectionis ł laudib mancipare diuinis: uirta exemplũ uidi¬
licet mulieris industriȩ. quȩ ñ solũ interdiu necessariis solet
uacare laborib: s & noctu sepiꝰ accenso lumine luc̃nę. pãrilem
rei familiaris agere curã. Manũ suã misit ad fortia: & digiti
eiꝰ app̃hendert̃ fusum. fortia dicit ꝑfecta in xꝑi caritate opera:
qͥb se gaudens eccła certa suꝑne retributionis expectationeᷤ
subdit. Uerbi gr̃a. Audistis qr dictũ ẽ. diliges ꝑximũ tuũ. &

Expanded text:
rte dicitur quod lucerna sanctae Ecclesiae non exstinguatur in nocte, quia et cum a negotio quiescit actionis, vacat liberius luci supernae contemplationis; cumque a publicis cessat operibus, curat se ardentius vel auditui sanctae lectionis, vel laudibus mancipare divinis: juxta exemplum videlicet muliebris industriae, quae non solum interdiu necessariis solet instare laboribus, sed et noctu saepius accenso lumine lucernae, parilem rei familiaris agere curam. IOD. Manum suam misit ad fortia, et digiti ejus apprehenderunt fusum. Fortia dicit perfecta in Christi charitate opera, quibus se gaudens Ecclesia certa supernae retributionis exspectatione subdit. Verbi gratia: Audistis quia dictum est, Diliges proximu
Abbreviated transcription (Latin):
pecus tͥ cõmissum pasce. ne tibi lac estate nouũ. ne frigore desit
s tͥ semꝑ tiuisq sufficiat: id ẽ tam sedulo doctrinȩ insta. ut
etiã quondam pęnitentes ad officiũ docendi ꝓuehas: quatinꝰ
ꝑ illos qui pridem ꝓ feditate uicioꝵ. ad sinistrã uidicis uide¬
bant᷑ esse ponendi. modo rationabile & sine dolo lac uerbi par¬
uulis sensu ministret᷑. Fit aut̃ lac caprarũ ad uictũ ancillis:
quando. qui ñdum amore ꝑfecto. s adhuc timore seruili dño
deseruiunt: ꝑ exemplũ ł uerba eoꝵ qui ꝑ pęnitentiã salui
facti st̃. uiuifici uerbi epulis reficiuntur. atq ut ad maiora
urtutũ ꝓficiant incrementa uiuant᷑. Quidã hoc qđ dictũ
est. aꝑta st̃ prata. & apparuert̾ herbȩ urentes. & collecta st̃¬

Expanded text:
pecus tibi commissum pasce, ne tibi lac aestate novum, ne frigore desit, pecus tibi commissum pasce, ne tibi lac aestate novum, ne frigore desit, sed tibi semper tuisque sufficiat, id est tam sedulo doctrinae insta ut etiam quondam poenitentes ad officium docendi provehas, quatenus per illos, qui pridem pro foeditate vitiorum ad sinistram judicis videbantur esse ponendi, modo rationabile et sine dolo lac verbi parvulis sensu ministretur: fit autem lac caprarum ad victum ancillis, quando, hi, qui nondum amore perfecto, sed adhuc timore servili Domino deserviunt per exemplum; vel verba eorum qui per poenitentiam salvi facti sunt, vivificis verbi epulis reficiuntur, atque ut ad majora virtutum proficiant incrementa, uniantur. Quidam hoc quod dictum est, Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta s