comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cui etiã dr̃. auerte oculos meos neuideant uani¬
tatẽ: Si oculos ne uideant uanitatẽ ÷ cur non &
pedes. nesectent᷑ errorẽ: Propt̃ quod & illua scrip¬
tũ ẽ: Oculi mei semꝑ addñm: qm̃ ipse euellet de
laqueo pedes meos: S siue auertisti pedes meos. siue
auerti pedes meos legatur: ab illo fit ut faciamꝰ. cuiꝰ
Filii qͥppe ꝓmisionis: insemine deputant᷑ abrabȩ
& non sũ turbatꝰ: ut custodiã mandata tua. Quod
aliqͥ interp̃tati st̃. adcustodiendũ mandata tua. a¬
liqͥ ut custodirẽ: aliqui custodire: quod grecꝰ posuit

Expanded text:
cui etiam dicitur, «Averte oculos meos, ne videant vanitatem.» Si oculos, ne videant vanitatem, cur non et pedes, ne sectentur errorem? Propter quod et illud scriptum est: «Oculi laqueo pedes meos» . Sed sive «avertisti pedes meos,» sive «averti pedes meos» legatur, ab illo fit ut faciamus, cujus Filii quippe promissionis in semine deputantur Abrahae«et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua:» quod aliqui interpretati sunt, «ad custodiendum mandata tua;» aliqui, «ut custodirem;» aliqui, «custodire:» quod graecus posuit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i : & custodiamꝰ mandata eiꝰ: Proina̾e ipse ua
loqͥt᷑ & in ista ꝓphetia: s quedam inm̃bris susa
& unitate corporis sui. tãquã in uno qͦdã honis
qd̃ ait. particeps ego sũ om̃iũ tim̃tiũ te: &cita¬
dientiũ mandata tua Et qͥa ꝓp̃t hoc qd̾ partiis
factꝰ ẽ fr̃m suoꝵ. d̾s hominũ. in mortalis mortili
idõ granũ cecidit interrã: ut mortificatũ misti ꝑ

Expanded text:
odiamus mandata ejus. Proinde ipse Jesus loquitur in ista prophetia: sed quaedam in membris suis et unitate corporis sui, tanquam in uno quodam homine quod ait, «Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua.» Et quia propter hoc quod particeps lactus est fratrum suorum, Deus hominum, immortalis mortalium, ideo granum cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
circũplexi sunt me: & legis tuȩ ñ sũ oblitꝰ F unes pet¬
catoꝵ impedim̃ta st̃ inimicoꝵ siue spitaliũ sicut
diaboli & angłoꝵ eiꝰ: siue carnaliũ. inqͥb filis in¬
fidelitatis diabolꝰ oꝑat᷑. Non enĩ hoc nom̃ qd̾ dictũ
ẽ. peccatoꝵ abeo quod st̃ peccata declinatũ ẽ. sed
abeo quod st̃ peccatores: quod ingrao euidenter
apparet Cũ itaq minantur mala qͥb terreant
iustos. ne ꝓlege dĩ patiant᷑: qͦdãmͦ funib implicant.
uelut ualida & robusta reste sua. Trabunt enĩ pec¬
cata sic̃ restẽ longã: & hinc scõs implicare conant᷑:
& aliqndo p̃munt. S si implicant corpꝰ. ñ implicant
animũ. ubi non ẽ iste dĩ legis oblitꝰ: quia sermo dĩ

Expanded text:
lexi sunt me, et legis tuae non sum oblitus. Funes peccatorum» impedimenta sunt inimicorum, sive spiritualium, sicut diaboli et angelorum ejus, sive carnalium, in quibus filiis infidelitatis diabolus operatur . Non enim hoc nomen quod dictum est «peccatorum,» ab eo quod sunt peccata declinatum est, sed ab eo quod sunt peccatores: quod in graeco evidenter apparet. Cum itaque minantur mala, quibus terreant justos, ne pro Dei lege patiantur, quodammodo funibus implicant, veluti valida et robusta reste sua. Trahunt enim peccata sicut restem longam . Et hinc sanctos implicare conantur, et aliquando permittuntur. Sed si implicant corpus, non implicant animum, ubi non est iste Dei legis oblitus; quia sermo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
atq adiut᷑ abeo quẽ p̃catꝰ ẽ. iogitiui inqͥt iuas mec̾.
& auerti pedes meos intestimonia tua Auerti scilicet a
uiis meis que displicuer̃ mͥ: ut irent in testimonia tua.
atq ibi haberent uiani. Piures eñ codices non habent. qͥa
cogitaui sicut in quibusdã legitur: sed tantũmͦꝰ cogitaui.

Expanded text:
ias meas, et averti pedes meos in testimonia tua. Averti» scilicet a viis meis, quae displicuerunt mihi, ut irent in testimonia tua, atque ibi haberent viam. Plures enim codices non habent, «Quia cogitavi,» sicut in quibusdam legitur; sed tantummodo, «Cogitavi.
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ idõ dicat᷑. quia particeps eiꝰ ẽ. qͥsqͥs
Hei adheret sic̃ scriptũ ẽ. mͥ aut̃ adherere
do bonũ ẽ. ñ eni existendo sunt homines di. sed
fiuint: participando illiꝰ uniꝰ qͥ uerꝰ ẽ ds̃: an qͥa sicut
partes sibi eligunt homines in hoc mundo. siue sorti¬
uint᷑  aliꝰ hoc : aliꝰ illud unde qͥsq uuat: quodãm
portio pioꝵ dns ẽ. unde semꝑ uiuant. Uterꝙ ñ ẽ
sensus absurdꝰ. Sed quod seqͥt᷑ hic audiamus
Q rei custodure segẽ tuã. Quid ẽ portio mea dñe.
dixci custodire legẽ tuã: nisi quia ita erit portio
ne littera occidat: & peccatũ occasione accepta ꝑ
mandatũ. oꝑet᷑ inhomine omne concupiscentiam:
Inuiocandꝰ est qgͥ : Sic enĩ abeo fides impetiat. quod

Expanded text:
 quia particeps ejus fit quisquis ei adhaeret, sicut scriptum est, «Mihi autem adhaerere Deo bonum est» ; non enim existendo sunt homines dii, sed fiunt participando illius unius qui verus est Deus: an quia partes sibi eligunt homines in hoc mundo, sive sortiuntur, alius hoc, alius illud, unde quisque vivat; quodammodo portio piorum Deus est unde semper vivant: uterque non est sensus absurdus. Sed quod sequitur audiamus: «Dixi, custodire legem tuam.» Quid est, «Portio mea, Domine, dixi, custodire legem tuam;» nisi quia ita erit portio ne littera occidat , et peccatum occasione accepta per mandatum operetur in homine omnem concupiscentiam . Invocandus e
Abbreviated transcription (Latin):
epe admoniumꝰ laudabilẽ latitudinẽ
inqͣ nullas cũ mandata dĩ faciamꝰ pati¬
am̃ angustias: intelligendã. ẽẽ. caritatẽ:
Propt̃ quod etiã in magno isto psalmo
sꝑiꝰ dixisset latũ mandatũ tuũ ualde: in hoc
quenti uersu ostendit. unde sit latum. dicens:
uomꝰ dilexi legẽ tuã dñe: Dilectio ẽ gͥ. latitudo
undati Unde qͦppe fieri potest ut diligat᷑. qđ

Expanded text:
epe admonuimus laudabilem latitudinem, in qua nullas, cum mandata Dei facimus, patiamur angustias, intelligendam esse charitatem. Propter quod etiam in magno isto psalmo cum superius dixisset, «Latum mandatum tuum valde;» in hoc sequenti versu ostendit unde sit latum, dicens: «Quomodo dilexi legem tuam, Domine!» Dilectio est igitur latitudo mandati. Unde quippe fieri potest ut diligatur qip
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ semores intellexi: nec solũ capiti. uerũ eui e
pori. ac sic uniuerso xp̃o aptata conueniat: Non
quod intrat in os coinqͥnat hominẽ: s quos posi
ex ore hoc coinqͥnat hominẽ: Hoc seniores illi en
intelligebant: qͥ delauandis inanib sua uelit nꝑ¬
na mandata tradidert̃: Ipsa qͦq m̃bra capitis his
suꝑ seniores intelligentis: ñdũ qd̾ abeo dictũ e n
tellexerant: Deniq pꝰ pauca respondens petrus.
dix̃ ei Edissere nob̾ parabolã istã Putabat au
ẽẽ parabolã: qd̾ dñs sine fuguris fuerat elocitis

Expanded text:
 seniores intellexi» nec solum capiti, verum etiam corpori, ac sic universo Christo aptata conveniat. «Non quod intrat in os, coinquinat hominem; sed quod procedit ex ore, hoc coinquinat hominem.» Hoc seniores illi non intelligebant, qui de lavandis manibus sua velut magna mandata tradiderant. Ipsa quoque membra capitis hujus super seniores intelligentis, nondum quod ab eo dictum est intellexerant. Denique post pauca respondens Petrus dixit ei: «Edissere nobis parabolam istum.» Putabat adhuc esse parabolam,
Abbreviated transcription (Latin):
mepta sapientia. nonest deserenda obedientia: Spirita¬
am itaq menbrorum xp uox ista est: amandatis
uis intellexi: Hoc enim recte dicit corpus xp̃i. in
s. quibꝰ mandata seruantibus. propt̾ ipsam eustodi
mandatorũ prebetur uberior doctrina sapientie
rpterea inquit odio habui. om̃em uiam iniqͥtatis.
eesse est enim. ut oderit omnẽ iniquitatẽ amor iusti¬
atꝰ qui tanto maior est. quanto eum magis inflam¬
t amplioris dulcedo sapientie: que prebetur ei.
Mobtemperat dõ. e amanclatis etꝰ intelligit¬

Expanded text:
epta sapientia non est deserenda obedientia. Spiritualium itaque membrorum Christi vox ista est, «A mandatis tuis intellexi.» Hoc enim recte dicit Christi corpus in eis, quibus mandata servantibus propter ipsam custodiam mandatorum praebetur uberior doctrina sapientiae, «Propterea,» inquit, «odio habui omnem viam iniquitatis.» Necesse est enim ut oderit omnem iniquitatem amor justitiae: qui tanto major est, quanto eum magis inflammat amplioris dulcedo sapientiae, quae praebetur ei qui obtemperat Deo, et a mandatis ejus intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
cesse eẽt pedes suos in de ꝓhibere. qͥsi ilusd unl̃
motib sius: qd̾ nos facimꝰ. qͣndo ea quȩ dii
habuit. ne uias malignas teneant. desidera ñi
praua cobibemꝰ. Sic enĩ u̾ba qi possumꝰ custodit
si pꝰ nrãs malas concupiscentias ñ eamꝰ: ut al
male concupita pedes nr̃i ñ ꝑueniant: sed ars
tiꝰ adu̾sus carnẽ spũ concupiscente frenemꝰ A
nos raptos atq subuersos. ꝑmalignas uias ptsa¬

Expanded text:
edes suos inde prohibere, quasi illuc euntes motibus suis: quod nos facimus, quando ea quae ille non habuit, ne vias malignas teneant, desideria nostra prava cohibemus. Sic enim verba Dei possumus custodire, si post nostras malas concupiscentias non eamus , ut ad mala concupita perveniant; sed eas potius adversus carnem spiritu concupiscente frenemus , ne nos raptos atque subversos per malignas vias pertra
Abbreviated transcription (Latin):
uos sine intellectu estis: & suꝑ illos semores um
intelligitis: S plane iã nẽ audito tali magitio
capite nr̃o: potest unꝰqͥsq nr̃m dicere suꝑ senores
intellexi. Uam etiã corpori congruit. qd̃ setitis
adiunxit: qͥa mandata tua exqͥsiui. Mandata
tua ñ mandata hominũ: mandata tua ñ mandit
senioꝵ: qͥ uolentes ẽẽ legis doctores. ñ intelliguit
neq quȩ loquunt᷑. neq deqͥb affirinant. Merit

Expanded text:
vos sine intellectu estis, et super illos seniores non intelligitis? Sed plane jam nunc audito tali magistro, capite nostro, potest unusquisque nostrum dicere, «Super seniores intellexi.» Nam etiam corpori congruit quod secutus adjunxit, «Quia mandata tua exquisivi. Mandata tua,» non mandata hominum: «mandata tua,» non mandata seniorum, qui volentes esse legis doctores, non intelligunt neque quae lo
Abbreviated transcription (Latin):
& aparentib suis postriduo inuentꝰ illic intẽ¬
plo sedens int̾ doctores. audiens illos & int̃¬
rogans: ubi stupebant om̃s qͥ eũ audiebant.
suꝑ prudentia & responsis eiꝰ: Necin merito:
qͥ ꝑ istã ꝓphetiã tanto ante dixerat. suꝑ om̃s

Expanded text:
a parentibus suis post triduum inventus est illic in templo sedens inter doctores, audiens illos et interrogans; ubi stupebant omnes qui eum audiebant, super prudentia et responsis ejus . Nec immerito, qui per istam prophetiam tanto ant
Abbreviated transcription (Latin):
iste ꝓpħa. nc̃ acapite quod ẽ ipse saluator. nc̃
abeiꝰ corpore quod ȩccła ẽ uerba ꝓphetica di¬
gerens. & tãquã unũ loquentẽ faciens. ꝓropt̃
magnũ illud sacramentũ ubi dictũ ẽ erunt
duo in carne una: agnosco plane eũ. qͥ suꝑ

Expanded text:
iste propheta, nunc a capite quod est ipse Salvator, nunc iste propheta, nunc a capite quod est ipse Salvator, nunc ab ejus corpore quod est Ecclesia, verba prophetica digerens, et tanquam unum loquentem faciens, propter magnum illud sacramentum, ubi dictum est, «Erunt duo in car
Abbreviated transcription (Latin):
inȩt̃nũ sicut ẽ huic Meliꝰ qͥppe intellexerunt
qͥ interp̃tati st̃ in et̾nũ. quã qui inscłm: tãquã
finito isto scło. nullũ iã legis posset ẽẽ man¬
datũ lã uͦ nullũ erit: s intabulis uisibilibus
librisq conscriptũ:. Intabulis uͦ cordis: dilectio
dĩ & ꝓximi manebit in ęt̾nũ. In qͦ mandato
geminato tota lex pendet & ꝓpħȩ: eritq
& p̃miũ dilectionis ipse dilectꝰ: qñdo erait ds̃
centes me intellexi: Qͥs ẽ iste qͥ suꝑ om̃s do¬
uerũ etiã scribendo posteros tã excellenti
auctoritate docuerunt: Audet se intelligen¬
do p̃ponere salomoni qͥdẽ: cui tanta ẽ dona¬
ta sapientia. ut etiã his omib qͥ fuerunt ante
illũ uideat᷑ ẽẽ platꝰ: S ñ ẽ credendũ ipsum
hic apatre suo dauid potuisse ꝓpħari: mari¬
me quia dici ñ posset exꝑsona salomonis qd̾
hic dr̃. ab om̃i uia maligna ꝓhibui pedes meos:
orro si quod ẽ acceptabilius. xep̃m ꝓnuntiat

Expanded text:
num, sicut est huic. Melius quippe intellexerunt qui interpretati sunt «in aeternum,» quam qui «in saeculum,» tanquam finito isto saeculo nullum jam legis posset esse mandatum. Ita vero nullum erit, sed in tabulis visibilibus librisque conscriptum: in tabulis vero cordis, dilectio Dei et proximi manebit in aeternum; in quo mandato geminato tota Lex pendet et Prophetae : eet praemium dilectionis ipse dilectus, quando erit Deus centes me intellexi?» Quis est iste qui super omnes doverum etiam scribendo posteros tam excellenti auctoritate docuerunt, audet se intelligendo praeponere? Salomoni quidem tanta est donata sapienta, ut etiam his omnibus qui fuerunt ante illum, videatur esse praelatus : sed non est credendum ipsum hic a patre suo David potuisse prophetari; maxime quia dici non posset ex persona Salomonis quod hic dicitur, «Ab omni via maligna prohibui pedes meos.» Porro si, quod est acceptabilius, Christum praenuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
simul ẽ ei doctũ eẽ Ex ꝑsona uͦ hominis ubi
formã serui accepit. faciliꝰ intelligit᷑ apatre didi¬
cisse quȩ dixit: in qua forma serui constitutum.
maxime puerũ putauert̃ eũ homines maioris
etatis docendũ S ille quẽ pat̃ docuit: suꝑ
om̃s docentes se intellexit. Quia testimonia
inqͥt tua meditatio mea ẽ: ldõ suꝑ om̃s docen¬
tes se intelligebat: qͥa testimonia dĩ meditabat᷑

Expanded text:
simul ei est doctum esse. Ex persona vero hominis, ubi formam servi accepit , facilius intelligitur a Patre didicisse quae dixit: in qua forma servi constitutum, maxime puerum, potuerunt eum homines majoris aetatis docendum putare, sed ille quem Pater docuit, super omnes docentes se intellexit. «Quia testimonia,» inquit, «tua meditatio mea est.» Ideo super omnes docentes se intelligebat, quia testimonia Dei m
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ s suã iustititiã constituere querunt: sed qͦmͦ
filiꝰ ꝓmissionis qͥ esuriens & sitiens eã. petendo.
querendo. pulsando. qͦdãmͦ apatre m̃dicat: ut
ad optatꝰ ꝑunigenitũ accipiat᷑. Sic aut̃ manda¬
tũ dĩ qͣndo sapiusset: nͥ eũ sic sapere ipse fecisset.
cui dicit. suꝑ inimicos meos sapere fecisti me.
mandatũ tuũ : Inimici qͥppe eiꝰ illi uelut ex
agar inseruitutẽ generati: ex eodẽ mandato

Expanded text:
stitiam constituere quaerunt; sed quomodo filius promissionis, qui esuriens et sitiens eam , petendo, quaerendo, pulsando quodammodo a Patre mendicat , ut adoptatus per Unigenitum accipiat. Sic autem mandatum Dei quando sapuisset, nisi eum ipse sic sapere fecisset cui dicit: «Super inimicos meos supere fecisti me mandatum tuum?» Inimici quippe ejus illi, velut ex Agar, in servitu
Abbreviated transcription (Latin):
lindatũ dĩ iuenire uilt cũ apło: ñ habeis iticiã
dõ: ñ qͥa lex quã legunt inimici eiꝰ ñ ẽ exdõ:
s qͥa eã ñ sapiunt. sic̃ iste qͥ suꝑ inimicos suos
eã sapit: coherendo lapidi in quẽ illi offendert̃.
Finis enĩ legis xp̃c adiustitiã omĩ credenti. ut
iustificent᷑ gratis ꝑ grãm ipsiꝰ: ñ sic̃ illi qͥ uirib¬

Expanded text:
n habens justitiam Deo : non quia lex quam legunt inimici ejus, non est ex Deo; sed quia eam non sapiunt, sicut iste qui super inimicos suos eam sapit, cohaerendo lapidi in quem illi offenderunt. Finis enim legis Christus, ad justitiam omni credenti , ut justificentur gratis per gratiam ipsius : non sic
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mel & fauũ ori meo Hec ẽ illa suauitas
u ans dat. ut terra nr̃a det fructũ suũ: ut
fũ uere bene. id ẽ non mali carnalis formidi
s bomi sp̃alis dilectatione faciamꝰ. Non nulli
u cocdices ñ habent fauũ: s plures habent mel:
at̾ similis melli aꝑta doctrina sapientiȩ⁊ fa¬
larim̃tis. tãquã decellis cereis ore disseren
inlexi: A liud ẽ enĩ mandata tua intellexi:¬

Expanded text:
 mel et favum ori meo.» Haec est illa suavitas quam Dominus dat, ut terra nostra det fructum suum ; ut bonum vere bene, id est, non mali carnalis formidispiritualis delectatione faciamus. Nonnulli sane codices non habent; «favum,» sed plures habent. Melli est autem similis aperta doctrina sapientiasacramentis, tanquam de cellis cereis, ore disserentis, intellexi?» Aliud enim est, Mandata tua intellexi
Abbreviated transcription (Latin):
tuis timui  ꝑ seuerant̃ eis credidi: qͥa tu legẽ
e isti mͥ. Tu interior intimis meis. tu intus
uae segem posuisti mͥ spũ tuo. tãquã digito
ut eã ñ tãquã seruus sine amore metuerẽ.
ati amore ut filiꝰ diligerẽ: & dilectione casta

Expanded text:
tuis timui?» Perseveranter eis credidi, «quia tu legem posuisti mihi.» Tu interior intimis meis, tu intus in corde legem posuisti mihi spiritu tuo, tanquam digito tuo; ut eam non tanquam servus sine amore metuerem, sed casto timore ut filius diligerem, et dilectione casta
Abbreviated transcription (Latin):
de intelligunt᷑ etiã ipsi seniores: deqͥb continuo
dicit. suꝑ seniores intellexi Quod ido michi
eo mͦ repetitũ uidetͣ. ut nob̾ hȩc legentib illa
etas eiꝰ ueniret inm̃te. quę nob̃ exeugłio cõm̃¬
dat᷑: qua ȩtate puerili int̃ ętates maiores. hoc ẽ
iunior int̾ seniores sedebat: & suꝑ om̃s docentes
se intelligebat Solent enĩ iunior & senior ad se¬
inuicẽ dici. minor & maior: & si neut̃ eoꝵ senili
accessit aut ꝓpinquauit ętati: quãquã si & exp̃ssũ
nom̃ senioꝵ in eugłio uelimꝰ inquirere supͣ qͦs in¬
tellexit: inuenimꝰ qͣndo ei dixert̃ scribe & phari¬
sei. quare discipłi tui transgrediunt᷑ traditionem
senioꝵ : ñ enĩ lauant manꝰ suas cũ panẽ mandu¬
cant Ecce obiecta ẽ ei transgressio: traditioniᷤ seni¬
oꝵ S qͥ suꝑ seniores intellexit. qͥd eiꝰ responde¬
rit: audiamꝰ. Quare inqͥt & uos transgredimini
mandatũ dĩ: ꝓp̃t traditionẽ urãm: Deinde pau¬

Expanded text:
de intelliguntur etiam ipsi esse seniores, de quibus continuo dicit, «Super seniores intellexi.» Quod ideo mihi eo modo repetitum videtur, ut nobis haec legentibus illa aetas ejus veniret in mentem, quae nob qua aetate puerili inter aetate majores, hoc est, junior inter seniores sedebat, et super omnes docentes se intelligebat. Solent enim junior et senior ad invicem dici minor et major, etsi neuter eorum senili accessit aut propinquavit aetati: quanquam si et expressum nomen seniorum in Evangelio velimus inquirere, supra quos intellexit, invenimus quando ei dixerunt Scribae et Pharisaei, «Quare discipuli tui transgrediuntur traditionem seniorum? Non enim lavant manus suas, cum panem manducant.» Ecce objecta est ei transgressio traditionis seniorum. Sed qui super seniores intellexit, quid eis responderit, audiamus: «Quare,» inquit, «et vos transgredimini mandatum Dei propter traditionem vestram?» Deinde pau
Abbreviated transcription (Latin):
tu es ds̃ m̃s: Patronũ querã ꝓpt libationꝰ.
tues ds̃ ms: Postremo creatꝰ recreari cipo.
tues ds m̃s. qͥ creator ms: qͥ creasti me per
uerbũ tuũ: & recreasti me ꝑ uerbũ: Sed
creasti me ꝑu̾bũ. dm̃ manentẽ apud a:
recreasti ꝑ uerbũ. carnẽ factũ ꝑ nos dorͥ¬
m̃s Si ñ me docueris. faciã uoluntate ã
& deseret me ds̃ m̃s: Doce me ut faciã uo¬
luntatẽ tuã. qͥa tues ds̃ m̃s. Doce me  hsos
eñ tues as ms̃: & ego ero magister nis
Uidete quẽ aamodũ grã cõm̃det᷑. Hoc tenete
hoc inbibite: hoc uob decorde nulłꝰ excuti¬
ciat:. Nec habeatis zelũ dei. s n scđm scin¬
tiã: ne ignorantes dĩ iustitiã. & urãm uolen¬
tes c̃stituere legẽ. iustitiȩ di ñ sitis subict

Expanded text:
«Tu es Deus meus.» Patronum quaeram propter liberationem? «Tu es Deus meus.» Postremo creatus recreari cupio? «Tu es Deus meus,» qui Creator meus, qui creasti me per Verbum tuum, et recreasti me per Verbum. Sed creasti me per Verbum Deum manentem apud te; recreasti per Verbum carnem factum proptermeus.» Si non me docueris, faciam voluntatem meam, et deseret me Deus meus. «Doce me ut faciam voluntatem tuam; quoniam tu es Deus meus. Doce me:» non enim tu es Deus meus, et ego ero magister meus. Videte quemadmodum gratia commendetur. Hoc tenete; hoc imbibite, hoc vobis de corde nullus excutiat; ne habeatis zelum Dei, sed non secundum scientiam; ne ignorantes Dei justitiam, et vestram volentes constituere, justit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ eiĩ amore : qndo sic sitio. ad inflãman
sitim meã pluuiã differebas: ut hau¬
dis inbiberẽ. ñ respuerẽ qđ influeres
S idõ differebas: iã da. qm anima mea
dut t̾ra sine aqͥ. tͥ Cito eraudi me dñe :
ut in illo bene qd̾ alibi scriptũ ẽ. auferes

Expanded text:
 enim mora quando sic sitio, ad inflammandam sitim meam? Pluviam differebas, ut hauriens imbiberem, non respuerem quod influeres. Si ergo ideo differebas, jam da; quoniam «anima mea velut terra sine aqua tibi. Cito exaudi me, Domine; Fiat in illo bene quod alibi scriptum est, «Auferes
Abbreviated transcription (Latin):
rũq scriptura: in quã ꝓfunditatẽ cũ uene¬
rit peccator. contẽpnt: Quid ẽ contẽpnit.:
Iam nec ullã ꝓuidentiã deputat: aut si de¬
putat : ad eã se ꝑtinere noa putat. Propo¬
nit sibi licentiã peccandi: sine spe ueniȩ
abenis iniqͥtatis. effusis Noa dic̃. reuertar
ad dm̃. & reuertet᷑ ad me : nec audit. con¬
uertimini ad me & conuertar aduos: qm̃
ueniens in ꝓfundũ maloꝵ. contẽpnit. Amor¬
tuo enĩ inqt. tãꝗ̃ si non sit: ꝑit confessio.
Ne gͦ auertas faciẽ tuã ame: & similis ero
descendentib inlacũ Nuditã fac michi
nocte sũ: s inte sꝑaui. donec nocturna
transeat inqͥtas Habemꝰ enĩ ut dic̃ petrꝰ
certiorẽ ꝓpħicũ sermonẽ: cui bene facitis
intendentes tãꝗͣ lucernȩ lucenti in obscuro¬

Expanded text:
n quam profunditatem cum venerit peccator, contemnit. Quid est, «contemnit?» Jam nec ullam providentiam deputat; aut si deputat, ad eam se pertinere non putat. Proponit sibi peccandi licentiam, sine spe veniae habenis iniquitatis effusis. Non dicit, Revertar ad Deum, ut revertatur ad me; nec audit, «Convertimini ad me, et revertar ad vos» : quoniam veniens in profundum malorum contemnit. «A mortuo» enim, inquit, «tanquam si non sit, perit confessio» . «Ne» ergo «avertas faciem tuam a me, et similis ero descendentibnocte sum; sed in te speravi, donec nocturna transeat iniquitas . «Habemus enim, ut dicit Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes
Abbreviated transcription (Latin):
inimicꝰ ⁊ qͥs ẽ qͥ oderat me : qͥ dic̃. quis ẽ
cum uiellet uiuere: & mortuꝰ ẽ inquiunt
nolens: & uictꝰ: crucifixꝰ : occisꝰ Inimici
ista dict̃ Aꝑtꝰ iste inimicꝰ ẽ. ait xp̃s: odit
me : aꝑtas mͥ indicit inimicicias: facile ẽ
istũ uł tolerare uł uitare Quid facio de
ab essalon: qͥd facio de iuda: qͥd defalsis
fr̃ib : qͥd demalis filiis: Et tam̃ filii sunt:
qͥ ñ contrainos blasphemant xp̃m. s nob̾cũ
qͥb consequent̃ in eodẽ psalmo dr̃. Aliũ facile
erat ꝑferre: eũ qͥ oderat me: uł abscondere
me ab eo Abscondis enĩ te apagano: intrans
eccłam: Quando aut̃ & ibi inuenis qd̾ times:
qͥd queris ubĩ te abscondas: Deniq ille ipse
apłs. qͥ gemit inꝑiculis afalsis fr̃ĩb. foris
inꝗqͥt pugne: intꝰ timores Si gͦ is qͥ oderat
me suꝑ me magna locutus fuisset: abscon¬

Expanded text:
e? Qui dicit: Quis est cum vellet vivere: et mortuus est, inquiunt, nolens, evictus, crucifixus, occisus. Inimici ista dicunt. Apertus iste inimicus est, ait Christus, odit me, apertas mihi indicit inimicitias; facile est istum vel tolerare vel vitare: quid facio de Abessalon? quid facio de Juda? quid de falsis fratribus? quid de malis filiis et tamen filiis, qui non contra nos blasphemant Christum, sed nobiscum quibus consequenter in eodem psalmo dicitur: Alium facile erat perferre, eum qui oderat me; vel abscondere me ab eo. Abscondis enim te a pagano, intrans Ecclesiam. Quando autem et ibi invenis quod times, quid quaeris ubi te abscondas? Denique ille ipse apostolus qui gemit in periculis a falsis fratribus: «Foris,» inquit, «pugnae, intus timores» . «Si» ergo «is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absc
Abbreviated transcription (Latin):
& intrauit in eũ sathanas: ut iste dausꝙ
secutionẽ pateret᷑ afilio suo: Quã multos si¬
das. implet sathanas: indigne acciprsui
bucellas ad iuditiũ suũ Qui enĩ mansite
& bibit indigne: iudiciũ sibi mandica eb
bit. Noi malũ ẽ qđ datur: s bonũ ile

Expanded text:
et intravit in eum satanas : ut iste David et intravit in eum satanas : ut iste David persecutionem pateretur a filio suo. Quam multos Judas implet satanas, indigne accipientes buccellam ad judicium suum! Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bi
Abbreviated transcription (Latin):
neͦ pꝰea dicat᷑ transiert̾ omĩa tãꝙͣ umbra
Exime me de inimicis meis No gͦ hic
inimicos. homines cogito Noi ẽ uobis
colluetatio ad uersus carnẽ de san¬
guinẽ: S aduersus qͦs: Aduersꝰ pͥncipes
& potestates: rectores mundi Cuiꝰ mun
dl: Noi eñĩ cȩli & t̾rȩ Noi eni segunt.
Qd̾ ñ fecer̃: rectores mundi S cuiꝰ nundi:
Tenebraꝵ haꝵ: Quarũ tenebrarũ: Utique
iniqͦrũ. Eiustis enĩ aliqͣndo tenebre: nunc
aut̃ lux indño. Rectores mundi tenebraꝵ
barũ: rectores inquoꝵ Contra hos. habetis
luctam̃ Magnũ p̃liũ nob̃ ẽ: hostẽ ñ udere
& uincere Aduersus rectores mundi tenebra¬
rũ harũ: diabolũ scilicet & angłos eiuis:
Exime me de inimicis meis dñe: quia adte
confugi: De inimicis meis: ñ uida: sed qui
impleuit iudã: Iilũ patior uisum: illuĩ e¬
pugno ñ uisũ: Accepit enĩ bucellã iudas.

Expanded text:
ne postea dicatur, «Transierunt omnia tanquam umbra» ne postea dicatur, «Transierunt omnia tanquam umbra» . «Exime me de inimicis meis.» Non ego hic inimicos homines cogito: «Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Sed adversus quos? «Adversus principes et poteste; non enim regunt quod non fecerunt. «Rectores mundi;» sed cujus mundi? «Tenebrarum harum.» Quarum tenebrarum? Utique iniquorum. «Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . «Rectores mundi, tenebrarum harum,» rectores iniquorum; contra hos habetis luctamen. Magnum praelium vobis est, hostem non videre et vincere. «Adversus rectores mundi tenebrarum haru. «Exime me de inimicis meis, Domine; quia ad te confugi. De inimicis meis;» non Juda, sed qui implevit Judam. Illum patior visum, illum expugno non visum. Accepit enim buccellam Judas,
Abbreviated transcription (Latin):
nox ista toleranda ẽ. & in ipsa patientia do¬
nec dies illucescat. ꝑseuerandũ ẽ. qͥd int̾ea
hic agendũ : Ne forte ꝑte ipsũ acturꝰ es
aliquid: ut merearis ꝑduci ad mane:
Notã fac mͥ dñe uiã inqua ingrediar.
I dõ lucernã ꝓpheticã accendit: idõ ipsum
dñm tãꝗͣ intesta carnis misit : qͥ diceret.
exaruit uelut testa uirtꝰ mea Ambula
Ambula ad ꝑphetiã:. ambula adlucernã
p̃dictoꝵ futuroꝵ: ambula aduerba dei
Nondũ uides uerbũ inpͥncipio dm̃. apud dm̃.
ambula adformã serui: ꝑduceris ad for
te leuaui animã meã: tãꝗͣ uas ad fontẽ
dnẽ. qr ad te confugi. Qui aliqͣndo ate¬
e fugi: ad te confugi Fugit enĩ adã
a faciȩ dĩ: & ab scondit se int̾ ligna para¬
disi: ut de illo diceret᷑ in libro iob tãꝗͣ
seruus fugiens dñm suũ & consecutus ẽ¬
umbrã: Fugit afacie dñi sui: & consecu¬
tꝰ ẽ umbrã Ad umbrã enĩ fugit: inter
ligna paradisi Ue siꝑmanserit in umbra :

Expanded text:
nox ista toleranda est, et in ipsa patientia donec dies lucescat perseverandum est, quid interea hic agendum? Ne forte per teipsum acturus es aliquid, ut merearis perduci ad mane? «Notam fac mihi, Domine, viam in qua» «ingrediar.» Ideo lucernam propheticam accendit; ideo ipsum Dominum tanquam in testa carnis misit, qui etiam diceret, «Exaruit velut testa virtus mea» . Ambula ad prophetiam, ambula ad lucernam praedictorum futurorum, ambula ad verba Dei. Nondum vides Verbum in principio, Deum apud Deum ; ambula ad formam servi, perduceris ad formte levavi animam meam,» tanquam vas ad fontem Domine; quia ad te confugi.» Qui aliquando a te fugi, «ad te confugi.» Fugit enim Adam a facie Dei, et abscondit se inter ligna paradisi , ut de illo diceretur in libro Job: «Tanquam servus fugiens Dominum suum, et consecutus umbram» . Fugit a facie Domini sui, et consecutus est umbram: ad umbram enim fugit inter ligna paradisi. Vae si permanserit in umbra;
Abbreviated transcription (Latin):
qdͥ ñ uidemꝰ sꝑamꝰ: ꝑpatientiã expectamus
Patientiã querit nox: leticiã donabit dies
donec ueniat mane: Ñ enĩ sufficit mane
sꝑare : s aliqͥd opꝰ ẽ & agere Quare aliqͥd
agere : Qm̃ dic̃ inalio psalmo. dm̃ exqͥsiui
indie tribulationis mee: tãꝗͣ intp̃r noctis
mee dm̃ exqͥsiui Quomͦ exqͥsisti : Manib

Expanded text:
d non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Patientiam quaerit nox, laetitiam donabit dies. donec veniat mane? Non enim sufficit mane sperare; aliquid opus est agere. Quare aliquid agere? Quoniam dicit in alio psalmo, «Deum exquisivi in die tribulationis meae:» tanquam in tempore noctis meae
Abbreviated transcription (Latin):
mñs quantũ libet rectꝰ mͥ uidear. ꝓdui
tu dethesauro tuo regulã: coaptas
ad eã : & paruus inuenior Ne intres
uidiciũ cũ seruo tuo Bene cũ seruo tuo¬
ꝯ amicis meis ñ diceres : nͥ exserus
ncos tu ipse fecisses Tu licet dicas ami
ego confiteor seruũ. Miscdia indigeo:
ptiuis redeo: pacẽ quero : ñ sũ dignꝰ
uri filiꝰ tuiꝰ. No intres inuidicium
seruo tuo : qm̃ ñ iustificabit᷑ inc̃spe
tuo om̃is uiuens Ante mortẽ: ne
ndes hominẽ quẽquã. Omĩno omis ui¬
us. Quid ipsi arietes: qͥd ipsi apostoli:¬

Expanded text:
meus. Quantumlibet rectus mihi videar, producis tu de thesauro tuo regulam, coaptas me ad eam, et pravus invenior. «Ne intres in judicium cum servo tuo.» Bene, «cum servo tuodico amicis meis» , non diceres, nisi ex servis amicos tu ipse fecisses. Tu licet dicas amicum, ego confiteor servum: misericordia indigeo, fugitivus redeo, pacem quaero; non sum dignus vocari filius tuus , «Ne intres in judicium cum servo tuo; quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Ante mortem ne laudes hominem quemquam» : omnino «omnis vivens.» Quid ipsi arietes, quid ipsi Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
tu illic es Quo enĩ fugerẽ: quo ibo aspi
tuo: Si ascendero incelũ tu ibi es: siaso¬
dero in infernũ. ad es Quid gͦ restat
assũpsero pennas meas ut colũba÷ & ui¬
labo inextrema maris. id ẽ ut spe habitm
infinẽ scłi: & enĩ illuc manꝰ tua deducet us
& tenebit me dextera tua Exime me ab
inimicis meis. qm̃ ad te c̃fugi dne: docene

Expanded text:
ugi.» Quo enim fugerem? «Quo ibo a spiritu tuo? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades.» Quid ergo restat? «Si assumpsero pennas meas ut columba, et volabo in extrema maris;» id est, ut spe habitem in finem saeculi: «etenim illuc manus tua deducet me, et perducet me dextera tua» . «Exime me de inimicis meis; quoniam ad te confugi, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
um̃ tuũ dñe uiuificab̾ me intua iustiti
ñ in mea Noqr ego merui: s quia
miserereris Nã si meũ ostenderẽ meri¬
q: nicħ abste mererer nͥ suppliciũ Auul¬
sti merita mea: inserusti dona tua:
ustitia: Educes detribulatione animam
ncã ÷ & in tua miscđ̃ia adinteritũ deduceᷤᷤ
mmicos meos Et ꝑdes om̃s tribulantes ani

Expanded text:
 in tua justitia,» non in mea, non quia ego merui, sed quia tu misereris. Nam si meum ostenderem meritum, nihil abs te mererer, nisi supplicium. Avulsisti merita mea, inseruisti dona tua.  me: in tua justitia educes de tribulatione animam meam; et in tua misericordia ad interitum deduces inimicos meos. Et perdes omnes tribu
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ exaudisti: defraudauimꝰ animas mũs
& nescisti: tãquã dicentes Facimꝰ quod
iussisti: qͦre ñ reddis quod ꝓmisisti: Aes¬
pondet tͥ ds̃. Ut accipias. quod ꝓmisi
ego dedi ut faceres. qͦre acciꝑes: ego dedi

Expanded text:
n vidisti, defraudavimus animas nostras, et nescisti» ? tanquam dicentes: Fecimus quod jussisti; quare non reddis quod promisisti? Respondet tibi Deus: Ut accipias quod promisi, ego dabo; ut faceres, quare acciperes, ego dedi.
Abbreviated transcription (Latin):
bona tu ficisti: & nicħ c̃stitisset. qd̾ ate coi¬
stitutũ ñ eẽt: creatura tua. mͥ spectaculũ
facta ẽ Quesiui inoꝑe artificẽ: & incondi¬
tis om̃ib conditorẽ. Quare hoc: Ut quid
eẽt. ab illo factũ eẽ. ne ignorans iustitiam
dĩ. & suã uolens constituere. iustitiȩ dei
subiectꝰ ñ eẽt: ut ei conueniret uaex illa sit¬
ꝑior. inueritate tua & iustitia tua : In
se uiuenisse głat᷑: grãm qͣ gratis salui fac¬
ti sumꝰ: qr & gratis salui facti sumꝰ Quio
głaris intua iustitia: Quid te extollis. ig¬
norans dĩ iustitiã : Dedisti forte aliquio

Expanded text:
t quod a te constitutum non esset. Creatura tua spectaculum mihi facta est: quaesivi in opere artificem, et in conditis omnibus conditorem. Quare hoc? utquid h boni esset, ab illo factum esse; ne ignorans justitiam Dei, et suam volens constituere, justitiae Dei subjectus non esset ; ut ei conveniret vox illa superior, «In veritate tua et in justitia tua?» In se invenisse gloriatur, gratiam qua gratis salvi facti sumus: quia et gratis salvi facti sumus. Quid gloriaris in tua justitia? quid te extollis, ignorans Dei justitiam? Dedisti forte aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ut cito agnoscatis. ipsi didicerunt
ere qd oramꝰ: ipsis data ẽ. regula postu¬
añica magis fidelib dat̾. Si debita illa
ent᷑: cathecuminis congrueret magis orare.
bitte nob̾ debita nr̃a Dicant gͦ apłi: dicad̃
dinte nob̾ debita nr̃a. sic̃ & nos dimittimꝰ¬

Expanded text:
res, ut cito agnoscatis, ipsi didicerunt orare quod oramus, ipsis data est regula postudominica magis fidelibus datur. Si debita illa untur, catechumenis congrueret magis orare, «Dimitte nobis debita nostra.» Dicant ergo Apostoli, dicant, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittim
Abbreviated transcription (Latin):
auertisti faciẽ tuã: iã factꝰ sũ sic̃ t̾ra sine
aqͥ tibi: neauertas faciẽ tuã Auertisti asuꝑ¬
bo: redde humili Ne auertas faciẽ tuam
ane: qͥa si auerteris: similis ero descenden¬
tib iulacũ Suid ẽ descendentib in lacum:
Peccator cũ uenerit in ꝓfundũ maloꝵ: c̃tẽp¬
net. Ilsi descendt̃ in lacũ : qͥ &iã confessionẽ¬

Expanded text:
avertisti faciem tuam; jam factus sum sicut terra sine aqua tibi: «Ne avertas faciem tuam.» Avertisti a superbo, redde humili. «Ne avertas faciem tuam a me;» quia si averteris; «similis ero descendentibus in lacum.» Quid est, «descendentibus in lacum? Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnet» . Illi descendunt in lacum, qui etiam confessione
Abbreviated transcription (Latin):
& iustitias urãs cõmemorare : Cõmemorate
iustitias urãs: ego noui facinora uestra.
Quomͦ approbabo iustitiã: ubi dãpnabo suꝑ¬
biã : Merito iste humilis incorpore xp̃i.
discens acapite. qm̃ mitis ẽ. & humilis cor¬
Nlitigemꝰ : nolo tecũ habere causã: ut ego ꝓ¬
ponã iustitiã meã: tu c̃iuincas inquitatt̃
meã Ne intres iniudicio cũ seruo tuo. Qua¬
re hoc : qͥre times : Qm̃ ñ iustficibitur
corã te: omĩs uiuens Omĩs uiuens. hic utiq
uiuens: in carne uiuens : moriturꝰ uiuens
natꝰ homo ex hominib uiuens: adã uiuens¬

Expanded text:
rate justitias vestras; ego novi facinora vestra. Quomodo approbabo justitiam, ubi damnabo superbiam? Merito iste humilis in corpore Christi, discens a capite quoniam mitis est et humilis corre causam, ut ego proponam justitiam meam, tu convincas iniquitatem meam: «Ne intres in judicium cum servo tuo.» Quare hoc? quare timet? «Quoniam non justificabitur coram te omnis vivens. Omnis vivens,» hic utique vivens, in carne vivens, moriturus vivens, natus homo, ex hominibus vivens, de Ad
Abbreviated transcription (Latin):
uertere aboꝑe tuote. ad opꝰ illiꝰ. Iui ftc̃ m
ipse formet: ipse qd̾ formauerat & tu er¬
terminasti. reformet Ut enĩ sis. ipse opaꝰ
ẽ: ut bonꝰ sis. si bonꝰ es. ipse oꝑat᷑: Cũ tu¬
more inqͥt & timore. urãm ipsoꝵ salutem¬

Expanded text:
Averte ab opere tuo te, ad opus illius qui fecit te: ipse format; et ipse quod formaverat et tu exterminasti, reformet. Ut enim sis, ipse operatus est; ut bonus sis, si bonus es, ipse operatur. «Cum tremore,» inquit, «et timore vestram ipso
Abbreviated transcription (Latin):
one: uelut mortuũ scłi. eũ qͥ dic̃: factꝰ sũ
sic homo sine adiutorio int̾ mortuos liber¬
quid ẽ liber: Quare liber: Quia om̃is qͥ facit
peccatũ. seruus ẽ peccati Deniq ñ solueret a
uinculis: nͥ liber auinculis: Ille liber mortẽ
occidit: uinculũ uinx̃: captiuitatẽ captiua¬
uit : & collocauer̃ eũ intenebris tãꝗͣ mor¬
tuũ scłi. Et tediũ inqͥt passꝰ ẽ inme. sp̃s
m̃s Recordamini. tristis ẽ anima mea usq
ad mortẽ: uidete uocationẽ meam Nũqͥd
ñ apparet ipse transitꝰ acapite ad menbra:
am̃bris ad caput: Tediũ inꝗt passꝰ ẽ inme
sp̃s m̃s Agnoscimꝰ tristis ẽ anima mea usq
ad mortẽ: s & nos illic eramꝰ. Ransfigura¬
uit enĩ inse corpꝰ humilitatis nr̃ȩ: confornais
cruci cũ ipso Inme turbatũ ẽ cor meũ:
Inine inqͥt: ñ in aliis lili enĩ me deseruer̃.
& illi qͥ inheserant recessert̃ : & me ipsũ qͥa

Expanded text:
one; «velut mortuos saeculi,» eum qui dicit, «Factus sum one; «velut mortuos saeculi,» eum qui dicit, «Factus sum sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liberQuid est, «liber?» quare «liber?» Quia omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Denique non solveret a vinculis, nisi liber a vinculis. Ille liber mortem occidit, vinculum vinxit, captivitatem captivavit, et collocaverunt eum in tenebrosis tanquam mortuos smeus,» Recordamini, «Tristis est anima mea usque ad mortem» . Videte vocem unam. Numquid non apparet ipse transitus a capite ad membra, a membris ad caput? «Taedium,» inquit, «passus est in me spiritus meus.» Agnoscimus, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Sed et illise corpus humilitatis nostrae, conformans cruci cum illo . «In me turbatum est cor meum. In me,» inquit, non in aliis. Illi enim me deseruerunt, et illi qui inh
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ : nr̃a enĩ conuersatio incęlis ẽ Humili¬
auit inqͥt int̾ra. uitã meã inimmicꝰ Colloca¬
uert̃ me intenebrosis. sic̃ mortuos scłi. Hoc
acapite expeditiꝰ auditis: ex peditiꝰ hoc in ca¬
mercedẽ recipientes iniqͥtatis. & mortẽ ducen¬
tes expeccati ꝓpagine. exilla uoce qͥ dr̃: ego
enĩ in iniqͥtate conceptꝰ sũ. & inpeccatis mat̃
mea me inutero aluit Uenit aut̃ ille ꝑuirginẽ
assumens carnẽ mundã: mundatricẽ. Illi aut̃
quẽ peccatorẽ putabant: tãꝗ̃ mortuũ seculi
Nulla cm̃lpã: nicħ. qͣre morii debeã. S ut sciatt
om̃s qr uoluntatẽ inqtͥ patris mei facio: surgi¬
te. eantꝰ hinc Ut mortar inqͥt uoluntatẽ pa¬
tris facio: ñ aut̃ morte sũ dignꝰ. Nichil feci
unde ioriar: s facio ut moriar: ut illi per
in nocentis mortẽ liberent᷑. qͥ habebant qͣre
morerent᷑ Collo cauer̃ me intenebrosis: tãquã
ininfernis : tãꝗͣ insepulero: tãꝗͣ inipsa passĩ¬

Expanded text:
enim conversatio in coelis est» . «Humiliavit,» inquit, «in terra vitam meam» inimicus. 8. «Collocaverunt me in tenebrosis, sicut mortuos saeculi.» Hoc a capite expeditius auditis, et expeditius hoc in camercedem recipientes iniquitatis, et mortem ducentes ex peccati propagine; ex illa voce qua dicitur: «Ego enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit» . Venit auassumens carnem mundam mundatricem. Illi autem quem peccatorem putabant, tanquam mortuum saeculi Nullam culpam, nihil quare mori debeam. «Sed ut sciant omnes quia voluntatem,» inquit, «Patris mei facio, surgite, eamus hinc» . Ut moriar, inquit, voluntatem Patris mei facio, non autem morte sum dignus. Nihil feci unde moriar, sed facio ut moriar; ut illi per innocentis mortem liberentur, qui habebant quare morerentur. «Collocaverunt me in tenebrosis,» tanquam in infernis, tanquam in sepulcro, tanquam in ipsa passi
Abbreviated transcription (Latin):
una Refer ad distantiã maiestatis: duo
Duo plane. Nor enĩ &ẽ nos uerbũ. Noa enĩ
& nos inpͥncipio ds̃: apd̃ dm̃ Ñ enĩ & nos
ille: ꝑquẽ facta st̃ omĩa: Uenit᷑ ad carnẽ:
psalmis. Multa enĩ dic̃ exꝑsona capitis:
multa exꝑsona m̃broꝵ: & hoc totũ tãꝗͣ
una ꝑsona sit. ita loqͥt᷑ Nec mireris. qͥa
duo inuoce una: si duo in carne una lu
das filiꝰ sponsi: ꝑsequens sponsũ. Hoc tc̃
contigit. An & futuroꝵ exemplũ. p̃missũ ẽ:
Multos enĩ falsos fr̃s passura erat eccła: ut¬

Expanded text:
una. Refer ad distantiam majestatis duo. Duo plane. Non enim et nos Verbum, non enim et nos in principio Deus apud Deum, non enim et nos ille per quem facta sunt omnia . Venitur ad carnem, Psalmis: multa enim dicit ex persona capitis, multa ex persona membrorum; et hoc totum tanquam una persona sit, ita loquitur. Nec mireris quia duo in voce una, si duo in carne una. 4. Judas filius sponsi persequens sponsum. Hoc tunc contigit; an et futurorum exemplum praemissum est? Multos enim falsos fratres passura erat Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
sumilis factꝰ ẽ hõ: & idẽ ipse altissimꝰ.
undauit eã ciuitatẽ. inqͥ factꝰ ẽ homo:
i & illa mulier sole cooꝑiebat᷑: sole ipso
ustitiȩ. quẽ ñ cognoscunt impii: Quid
lituri st̃ infinẽ : Ergo errauimꝰ auia ue¬
ntatis: & iustitię lum̃ ñlux nob̾: & solñ¬
tꝰ ẽ nob Est gͦ qͥdã sol iustitiȩ: qͥ ñ orit᷑
us: Ceterũ istũ solẽ. fac̃ oriri suꝑ bonos
malos. Ergo & mieta erat sole. & gestabat
iscerib ÷ masculũ paritura. Idẽ ipse erat
ondens syon: & nascens insyon. Et illa
milier ciuitas dĩ. eiꝰ luce ꝓtegebatur:
uiꝰ carue grauidabat᷑ Merito & lunam
sibpedib habebat: quia mortalitatẽ cres¬
entis & decrescentis carnis. uirtute calca¬

Expanded text:
umilis factus est homo; et idem ipse Altissimus fundavit eam civitatem in qua factus est homo. Itaque et illa mulier sole cooperiebatur, sole ipso justitiae quem non cognoscunt impii; qui dicturi sunt in fine: «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et solgo quidam sol justitiae qui non oritur impiis. Caeterum istum solem facit oriri super bonos et malos . Ergo et amicta erat sole, et gestabat visceribus masculum paritura. Idem ipse erat condens Sion, et nascens in Sion: et illa mulier civitas Dei, ejus luce protegebatur, cujus carne gravidabatur. Merito et lunam sub pedibus habebat , quia mortalitatem crescentis et decrescentis carnis virtute calca
Abbreviated transcription (Latin):
solitudine : sic̃ in apocalipsi audiuimꝰ Per
ditudinẽ qͥppe arbitror. qđ solꝰ ita natꝰ ẽ.
enĩ illa mulier peꝑit recturũ ppłm inuir¬
i ferrea hȩc aut̾ mulier. antiqͦ ẽ ciuitas
dĩ. deqͥ inpsalmo dr̃: głosa dicta st̃ de
. ciuitas dĩ. Hec ciuitas initiũ habet in
sso abel: sic̃ mala ciuitas acain Antiqͣ gͦ

Expanded text:
solitudine, sicut in Apocalypsi audivimus. Per solitudinem quippe arbitror, quod solus ita natus est. Hunc enim illa mulier peperit, recturum populum in virga ferrea . Haec autem mulier, antiqua est civitas Dei, de qua in psalmo dicitur: «Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei.» Haec civitas initium habet ab ipso Abel, sicut mala civitas a Cain. Antiqua ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dentes ñ desersbat. Agnoscamꝰ gͦ. quẽadio¬
dũ & xp̃m ꝑseqͦbat᷑ filiꝰ suꝰ. Habebat eni
filios: deqͥb dicebat. No ieiunant filii
onsi: Ergo filii sponsi apłi: & int̾ hos ꝑsecu
iundo qđ ignoratis. s ãmonendo qđ nosti

Expanded text:
 Agnoscamus ergo quemadmodum Christum persequebatur filius suus: habebat enim filios de quibus dicebat: Non jejunant filii i sponsi. Ergo filii sponsi apostoli, et inter hos persecudocendo quod ignoratis, sed admonendo quod nosti
Abbreviated transcription (Latin):
uetera transier̃. In spũ tuo uetera transier̃ :
spũ tuo noua facta st̃. Ne auertas
fiẽ tuã ame. Auertisti asuꝑbo Et enimm
liqͥndo abundabã: & in abundantia mea
latꝰ sũ Ego enĩ dixi aliqͥndo inabundan
rmea : ñ mouebor inet̃nũ. Dixi ñ moue¬
lor. in abundantia mea: ignorans iustitiã

Expanded text:
tera transierunt, in spiritu tuo nova facta sunt . 13. «Ne avertas faciem tuam a me.» Avertisti a superbo. Etenim aliquando abundabam, et in abundantia mea elatus eram: «Ego» enim «dixi» aliquando «in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Dixi, Non movebor, in abundantia mea,» ignorans justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
uiderẽ ate om̃e datũ optimũ. & omne
donũ ꝑfectũ desursũ eẽ descendens apta
luminũ : apud quẽ ñ ẽ transmutatio ne
mom̃ti obumbratio: Cũ hoc uiderẽ: aue
aboꝑe malo qd̾ fecerã inme. extendi mes
meas adte ꝑ atendi inqͥt manꝰ meas ĩ
te: Anima m̃ea. uelut t̾ra sine aquas
Complue inqt me : ad faciendũ fructi lo¬
nũ. Dñs enĩ dabit suauitatẽ: & t̾ra nra
det fructũ suũ. Extendi manꝰ meas adti:

Expanded text:
 omne donum perfectum de sursum esse, descendens a Patre luminum, apud quem non est commutatio, nec momenti obumbratio ? Cum hoc viderem, aversus ab opere malo quod feceram in me, «extendi manus meas ad te. Extendi,» inquit, «manus meas ad te: anima mea velut terra sine aqua tibi.» Complue, inquit, me ad faciendum fructum bonum. Dominus enim dabit suavitatem, ut terra nostra det fructum suum . «Extendi manus meas
Abbreviated transcription (Latin):
Q uãuis enĩ nͥ aliqͥd intelligat nemo possit credere
in dñm: tam̃ ipsa fide qua credit sanat᷑: ut in¬
telligat ampliora Alia st̃ enĩ quȩ nͥ intelligant᷑
ñ credimꝰ: & alia st̃ quȩ nͥ credamꝰ ñ intelligimꝰ.
Nã cũ fides sit exauditu. auditꝰ aut̃ ꝑubũ dĩ: qͦmͦ
credit p̃dicanti fidẽ. qͥ ut alia taceã linguã ipsam
qͥ loqͥt᷑ ñ intelligit : Sed nͥ eẽnt rursus aliqua quȩ
intelligere. ñ possumꝰ. nͥ ante credamꝰ: ꝓpħa non
diceretꝰ. nͥ credideritis ñ intelligetis: Proficit ergo
nr̃ intellectꝰ ad intelligenda quę credat: & fides
ꝓficit adcredenda quȩ intelligat: & eadẽ ipsa
ut magis magisq intelligant᷑ in ipso intellectu
ꝓficit mens Sed hoc ñ fit ꝓpͥis tamquã naturalib
uirib: s dõ adiuuante atq donante: sic̃ medi¬
cina fit. ñ natura. ut uiciatꝰ oculꝰ iuum cernen¬
di recipiat: Sui gͦ dicit dõ damͥ intellectũ ut

Expanded text:
. Quamvis enim, nisi aliquid intelligat, nemo possit credere in Deum; tamen ipsa fide qua credit, sanatur, ut intelligat ampliora. Alia sunt enim quae nisi intelligamus, non credimus; et alia sunt quae nisi credamus, non intelligimus. Nam cum fidescredit praedicanti fidem, qui, ut alia taceam, linguam ipsam quam loquitur non intelligit? Sed nisi essent rursus aliqua quae intelligere non possumus, nisi ante credamus, propheta non diceret, «Nisi credideritis, non intelligetis» . Proficit ergo noster intellectus ad intelligenda quae credat, et fides proficit ad credenda quae intelligat; et eadem ipsa ut magis magisque intelligantur, in ipso intellectu proficit mens. Sed hoc non fit propriis tanquam naturalibus viribus, sed Deo adjuvante atque donante; sicut medicina fit, non natura, ut vitiatus oculus vim cernendi recipiat. Qui ergo dicit Deo, «Da mihi intellectum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
untura st̃: ideo seqͥt᷑. Ueniant mͥ miserationes
tir & uiuam. Tunc enĩ uere uiuã: qndo nichil
pam timere ne moriar. Ipsa enĩ & sine ullo addi¬
tinto dr̃ uita: nec intelligit᷑. nͥ ęt̾na uita & beata:
tq̃ sila dicenda sit uita in cuiꝰ cõꝑatione ista quã
dimꝰ. mors sit potiꝰ appellanda quã uita: quale
ius ẽ in eugł̃io Siuis uenire ad uitã: serua manda
Nuqͥd addidit et̃nã uł beatã: Item deresurrec¬

Expanded text:
ntura sunt; ideo sequitur, «Veniant mihi miserationes tuae, et vivam.» Tunc enim vere vivam, quando nihil potero timere, ne moriar. Ipsa enim et sine ullo additamento dicitur vita, nec intelligitur nisi aeterna et beata, tanquam sola dicenda sit vita, in cujus comparatione ista quam ducimus, mors potius sit appellanda quam vita: quale illud est in Evangelio, «Si vis venire ad vitam, serva mandata» . Numquid addidit, aeternam, vel, beata
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qͥ ambulant inuanitate m̃tis suȩ: obscurati
intelligentia : alienati auia dĩ Nã si talis eẽt.
nec hoc diceret. Hon aut̃ parui ẽ intellect᷑ꝰ: nosse.
aqͥ poscen᷑ ẽ intellectꝰ Et cogitandũ ẽ. qͣnto sint
altiꝰ intelligentia diuina mandata: qͣndo adea
discenda sib̃i adhuc intellectũ dari petit. qͥ iam
sic intelligit: & qͥ eloqͥa dĩ se custodisse ante ĩã
dix̃. Quod aut̃ int̃ptati st̃ nt̃i da mͥ intellestum.
breuiꝰ dix̃ grecꝰ. sinetison mẽ: qͥa uno uerbo com¬

Expanded text:
sit, qui «ambulant in vanitate mentis suae, obscurati intelligentia, alienati a via Dei.» Nam si talis esset, nec hoc diceret. Non autem parvi est intellectus, nosse a quo poscendus sit intellectus. Et cogitandum est quanto sint altius intelligenda divina mandata; quando ad ea discenda sibi adhuc dari intellectum petit, qui jam sic intelligit, et qui eloquia Dei se custodisse ante jam dixit. 4. Quod autem interpretati sunt nostri, «Da mihi» brevius dixit graecus