comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scit: quia in eiꝰ conscientia quã male inhabitat
gaudium qđ de tp̃ralib reb fuerat deficit. Unde¬
tinguetur Ut enim de usu multorum loquar:
gaudium in carne. Lucerna gͦ quȩ suꝑ eum ẽ.
extinguetur: quia cũ maloru suoru retributio
impium sequitur: in eiꝰ mente gaiidiũ carnale
terrena gaudia possideÑ. sicq eam in uoluptatib
absorbent. ut suꝑ ipsam sint non apud ipsa
Iusti aut̃ etiã cũ ꝓsꝑitatem uitȩ p̃sentis habent. eã
subsemenis p̃mere nouert̾: tt hoc qđ apud se
in bonis hilarescunt: grauitas consilio traaseaN.
& uirtutis regimine excedant. Iucerna g impii quȩ
suꝑ eu. ẽ. extinguit᷑: quia citiꝰ eiꝰ gatidiu̾ deficit. qđ eũ
totĩ in hac uita possedit. Et qui nc̾ male se in uolo.¬
ꝑtatib dilatat: eũ post in supplicus pęna eganigo¬
tiens potestatis suę uiolentias exereet. S gressꝰ illui ᷤᷤ

Expanded text:
scit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat scit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat gaudium, quod de temporalibus rebus fuerat, deficit. stinguetur. - Ut enim de usu multorum loquar, gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguitur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale um mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coanguoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
splend&. Plamma itaq ignis eiꝰ. ẽ. decor ł pote.¬
stas exterior quȩ de interno eiꝰ ardore ꝓcedit.
quia qđ anaie in hoc mundo adipisci desidat.
pleronq ad tumulum ꝑditionis suȩ obtin&:
& seu in potestate. culminis. seu in diuitus mol¬
tiplicationis quasi ꝑ exteriorẽ głam fulget. S
non splendebit. flãma ignis eiꝰ. cũ in die exiꝰ om̃iᷤ
exterior decor subtrahitur: & solo suo intrinsecꝰ
ardore concremat᷑. Plamma igtt ab igne subtͣhit.
cũ gła extior ab interno eiꝰ ardore separat᷑. Ha.¬
bent etiã et iusti flãmã ignis sui. s nimirq̃quȩ re¬
splendeat. quia uidelicet eoru̾ desidia in bonis
oꝑib lucenNs. Iniquorũ uͦ flamma minime replen.¬
det : quia ꝑ hoc qđ male appetunt: ad tenebraᷤᷤ
in tab̾nacło illiꝰ. Si plerynq tristiciam tenebraᷤ
accipimus: ñ in merito lucẽ acciꝑe gaudium
debemꝰ. Hux qͦ in tab̾nacło illuiᷤ tenebre.¬

Expanded text:
splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potesplendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma igexterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras in tabernaculo ipsius. - Si plerumque tenebras tristitiam, non immerito lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius obtenebre
Abbreviated transcription (Latin):
Hac si inp̃sentis uitȩ definitione denuntiat.
fallit᷑. quia plerunq & impiis in esse
lomen ꝓsꝑitatiᷤ cernit. & pios tenebrȩ ignobilitatiᷤ
ac pauꝑtatis abscondunt. Sin uͦ ad hoc eiꝰ sermo
dirigit᷑. ut ostexdat quid impii in suo fine patian¬
tus. recte dicit᷑. Nonne lux umpu extinguet᷑. nec
splendebit flam ma ignis eiꝰ: Quod si dici de im¬
pio recte potuit: contra sc̃m tamen uiru in flagel¬
lo constitutum dici ñ debuit. S nos uire ᷤᷤ brachi¬
oru̾ eiꝰ in suis sententiis ꝑpedentes. pensemꝰ quam
ualide iacula intorqueat: & desinamꝰ aspicere
in torquendo quẽ ̃pfcit: nimirg̃ sciente ᷤ. qͥa
cũ ipsa citius uita t̾minat᷑. Ubi apte subdit. Nec
flammã igniᷤᷤ ꝓpͥi. quẽ in corde suo ex feruore de¬
sidioꝵ tẽporaliũ accendit: dũ mͦ istis. mͦ illis cupidi¬
tatib estuat. & cogitationeᷤᷤ suas ꝑ multiplicia
blandimenta scłi ampliꝰ inflammat. Igni ᷤᷤ aut̃ si
flammam non habet: nequaqͣm fuso lumine

Expanded text:
Haec si in praesentis vitae definitione denuntiat, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia cum ipsa citius vita terminatur. Unde apte subditur: Nec flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s e̾e nitit᷑. Quȩ nimir̃ formidines. quid in eiꝰ
gressꝰ libos habe non posst̾. Et nullũ carꝑe iter
ualent. quia sua eos in uolumenta retixient. Pra-¬
ua itaq desidĩa ad pessimã actionem trahunt.
s pessima actio restringit in formidine. Quȩ
uidelicet formido inuoluit pede ᷤᷤ. ne in rectam
exire ualeant actionem. Et sepe continigit. ut
iccirco qͥdq honus e̾e metuat: nec hoc aprauiᷤᷤ
ipse patiatur : qđ se bonis fecisse rem iniscitur.
Dumq hoc pati qđ fecit metuit: undiq tritꝰ.
undiq suspectus. qͣsi pedes ixuolutos hab&
quia timore irretuꝰ. nil lib̾e agere pͣualet: qui in¬

Expanded text:
omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus gressus liberos habere non possunt, et nullum carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque desideria ad pessimam actionem trahunt, sed pessima actio restringit in formidine. Quae videlicet formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem. Et saepe contingit ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit metuit, undique territus, undique suspectus, quasi pedes involutos habet, qui timore irretitur, nil libere agere prae
Abbreviated transcription (Latin):
delicet stringetur finis in peccato. Etq hostiᷤ
generis humani eũ uniꝰcuiꝰq uritam in culpa
obligat. ad eiꝰ mortẽ anxiꝰ anhelat: recte subiun¬
pe ñr inimicꝰ cũ in peccato uita̾ illaqueat: sitit
ut mortẽ peccatoris bibat. Qđ tamen intelligi
& alit̾ potest. Nam ꝑũsa mens. cũ in peccatis
se uenisse conspicit: quađa cogitationis suꝑfi

Expanded text:
delicet stringetur finis in peccato. Et quia hostis generis humani, cum uniuscujusque vitam in culpa obligat, ad ejus mortem anxius anhelat, recte subjunpe noster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem peccatoris bibat. Quod tamen et aliter intelligi potest. Nam perversa mens cum in peccato se venisse conspicit, quadam cog
Abbreviated transcription (Latin):
Humanȩ mentis. ẽ. ꝓpͥum hoc sibi fieri suspicari.
qđ facit. Arbitrantur enĩ se despici. qui bonoꝵ
moreᷤ despici consueuert. Et quia in iis quȩ cõ¬
p̃hendi ualent ratione. contra hereticos osten-¬
dit ȩccłia. rationabile non eẽ qđ astruunt: esti¬
mari se ab eius iudicio uelut iumenta. suspican¬
tur. E& qua despeciꝰ sui suspicione ꝓtinꝰ ad dedi¬
gnationem ꝓsiliunt. atq ad eitis de ȩccłiȩ con¬
tumelias excitantur. Unde subditur. Q uid
tionis non uiriutis pondus s insaniam furoriᷤ
existimant. Qͦ furore uidelicet ꝑire fideliu̾ animaᷤᷤ
arbitrantur. quia inde interire ȩccłiȩ. uitã credtꝰ.
unde eam contra se inferuere conspiciunt.

Expanded text:
Humanae mentis est proprium hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias excitantur. Unde subditur: CAPUT tionis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Attenuet᷑ fame robur eiꝰ. & in edia inuadat costas iliꝰ
Scripturȩ sacrȩ more optare uidet᷑ qđ futury pͣtud&¬
scilic& non maledicentis animo s p̃dicentis. Om̃is
itaq homo qͥa ex anima & carne constat quasiex
robore & infirmitate compositꝰ. e. E& ea enim parte
qua spiritus rationalis ÷ conditꝰ. non incongrue. di¬
citur robustꝰ: ex ea uͦ qua carnał. ẽ. infirmꝰ. Robua¬

Expanded text:
Attenuet fame robur ejus, et inedia invadat costas ejus. - Scripturae sacrae more optare videtur quod futurum prascilicet non maledicentis animo, sed praedicentis. Omnis itaque homo, quia ex anima et carne consistit, quasi ex robore et infirmitate compositus est. Ex ea enim parte qua spiritus rationalis est conditus, non incongrue dicitur robustus; ex ea vero qua carnalis, infirmu
Abbreviated transcription (Latin):
minfirmis menbris deꝑit : quando ipsa quȩ ui-¬
debantur fortia corruunt. quando corona de
capitt abstrahit᷑. id÷ qͣndo ȩt̃na p̃mia etiã ap̃po.¬
sitiꝰ negliguntur. Bene aut̃ de infirmis cadenti.¬
b subditur. Et quasi aͥulsȩ arbori abstulit spẽ
meam. Arbor quippe uento impellit᷑. ut cadat.
Et quẽ minȩ trent ut ad iniusticiam corruat.
quid aliuid quam arbor uenti flatũ ꝑtulit. &
statum suȩ rectitudinis amisit: Qͣsi enĩ exuento

Expanded text:
in infirmis membris deperit, quando ipsa quae videbantur fortia corruunt, quando corona de capite abstrahitur, id est quando aeterna praemia etiam a praepositis negliguntur. Bene autem de infirmis cadentibus subditur: Et quasi avulsae arbori abstulit spem meam. Arbor quippe vento impellitur ut cadat. Et quem minae terrent, ut ad injustitiam corruat, quid aliud quam arbor flatum venti pertulit, et statum suae rectitudinis amisit? Quasi enim ex vento
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis passionib doctisq locutionib sc̃ȩ eccłiȩ
tipũ ten&: amicis eiꝰ ut sepe iam diximꝰ. quȩđa re¬
cta. & quȩd̃a stulta loquentib. ñ imerito hereti.¬
ci figurantur. Qui ꝓ eoqđ sc̾o uiro amici st̃: multa
de repbis recta dicunt. S ꝓ eo qđ speciem hereticoꝵ
tenent. plerunq in oris sui excessu dilabuntur
Et u̾borũ suorum iaculis scĩ uiri mentẽ. feriunt.
s contra mentem in expugnabiłe: ipsa sua ꝑ-¬
cussione fatigantur. Nos g subtili debemus dis¬
cretione distinguere. & quid sit in eorũ ũbis
qđ uere de reprobis sentiunt. & qui qđ contra

Expanded text:
 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem inexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit in eorum verbis quod vere de reprobis sentiunt, et quid quod contra
Abbreviated transcription (Latin):
blandis ac letis morib sepe luxuriam. non nun¬
quam uanam głam. asꝑis uͦ mentib irã. suꝑbiã.
ł crydelitatẽ ꝓponat. Ibi e decipulã ponit. ubi
ẽẽ semitam mentis conspictt. Quia illic ꝑiculũ
deceptionis inserit. ubi uiã. e̾e. inuenerit᷑ ꝓpin¬
quȩ cogitationis. Et quia ꝑu̾sus homo. om̃e qd̾
facit etiã pati metuit: atq hoc sibi ab ont̃ib
fieri ȩstimat. qđ ipse om̃ib quib ual& parat :

Expanded text:
blandis ac laetis moribus saepe luxuriam, nonnunblandis ac laetis moribus saepe luxuriam, nonnunquam vanam gloriam; asperis vero mentibus iram, superbiam, vel crudelitatem proponat. Ibi ergo decipulam ponit, ubi esse semitam mentis conspicit, quia illic periculum deceptionis inserit, ubi viam esse invenerit propinquae cogitationis. Et quia perversus homo omne quod facit etiam pati metuit, atque hoc sibi ab omnibus fieri aestimat quod ipse omnibus quibus valet parat,
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur: ut dum esca ostenditur: neqͣqͣm ipsa
a transeunte uideatua. Quasi esca quippe in
laqueo. ẽ. lucrũ cum culpa. & huiꝰ mundi ꝓsꝑi.¬
tas cum iniquitate. Dum itaq: a concupiscente
lucrũ appetitur: quasi pedẽ mentis apprehendit
decipula quȩ non uidetur: Sepe gͦ ꝓponuntur
animo cũ culpa. honores. diuitiȩ salus. & uita
temporalis. Quȩ mens infirma dum quasi escã
uidet. & decipulam non uidet : ꝑ escam quam
uidens appetit. in culpa constringitua quȩ ñ
uidetur. Existunt et enim qualitates morum.
quȩ certis uitiis st̾ uicinȩ. Na more ᷤᷤ asꝑi. aut cru.¬
delitati. aut suꝑbie solent ẽe coniuncti. More
autẽ blandi. & quã decet pauilo amplius lȩtio.¬
reᷤᷤ. ñ nun qͣm laxuriȩ & dissolutioni. Intuetur
g inimicus gnͣris humani uniꝰcuiꝰq mores. cui
uitio sint ꝓpinqui. Et illa opponit ante faciẽ.
ad quȩ agnoscit facilius inclinari mentẽ. Ut

Expanded text:
ponitur, ut dum esca ostenditur, nequaquam ipsa ponitur, ut dum esca ostenditur, nequaquam ipsa a transeunte videatur. Quasi esca quippe in laqueo est lucrum cum culpa, et hujus mundi prosperitas cum iniquitate. Dum itaque a concupiscente lucrum appetitur, quasi pedem mentis apprehendit decipula, quae non videtur. Saepe ergo proponuntur animo cum culpa honores, divitiae, salus, et vita temporalis; quae mens infirma dum quasi escam videt, et decipulam non videt, per escam quam videns appetit, in culpa constringitur quae non videtur. Existunt etenim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mores asperi, aut crudelitati, aut superbiae solent esse conjuncti; mores autem blandi, et quam decet paulo amplius laetiores, nonnunquam luxuriae et dissolutioni. Intuetur ergo inimicus generis humani uniuscujusque mores cui vitio sint propinqui, et illa opponit ante faciem ad quae cognoscit facilius inclinari mentem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nem corporis. in alto expͥmit egritudo cordis: Hi¬
dropicus quippe quo ampliꝰ bibit: ampliꝰ sitit. qͥa¬
& om̃is auarꝰ ex potu sitim multiplicat: qui cũ ea
quȩ appetit adeptus fuerit. ad appetenda alia ampliꝰ
anhelat. Qui enĩ adipiscendo plus appetit. huiꝰ sitis
ex potu crescit. Sequitur. A Bscondita ÷ in¬
dica absconditur. cũ culpa sub terrenis commodis
occultatur. Inimicꝰ quippe insidians ostendit hunia¬
nȩ menti interr eno lucro quid appetat. & occultat
peccati la quetim. ut eiꝰ anima stringat. Quatinius
uideat quidẽ qđ concupiscere uideat. & tamen ne.¬
quaquam uideat in quo culpȩ laqueo pede ponat.
Decipula uͦ: a decipiendo iocata :. Et tunc¬
ab antiqͦ hoste suꝑ semitã decipula ponitur. qͣn.¬
do in actione huius mundi quam mens appetit.
peccati laqueus paratur. Quȩ uidelic& non faci¬
le deciꝑet: si uiđi potuisset. Sic quippe decipula

Expanded text:
egritudinem corporis, in altero exprimitur aegritudo cordis? Hyegritudinem corporis, in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe 441 quo amplius biberit, amplius sitit, et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit, hujus sitis ex potu crescit. Sequitur: CAPUT XIdica absconditur cum culpa sub terrenis commodis occultatur. Inimicus quippe insidians ostendit humanae menti in terreno lucro quid appetat, et occultat peccati laqueum, ut ejus animam stringat, quatenus videat quidem quod concupiscere valeat, et tamen nequaquam videat in quo culpae laqueo pedem ponat. Decipula vero a decipiendo vocata est. Et tuncb antiquo hoste super semitam decipula ponitur, quando in actione hujus mundi, quam mens appetit, peccati laqueus paratur; quae videlicet non facile deciperet, si videri potuisset. Sic quippe decipula
Abbreviated transcription (Latin):
opꝓbria hominũ timenᷤᷤ. eligit in ȩt̃nũ mori: quã
ad tẽpꝰ aliqͥd adũsitatis ꝑpet Unde totũ se uitũde.¬
serit. quib ia̾ semel se obligatũ sentit. Cuiꝰ ꝙͦ usq
ad finem uita in culpa constringtꝰt: eiꝰ planta laqueo
tenetua. S quia se quo malis obligatũ pensat. eo de
suo reditu despat: ipsa iam desꝑatione acriꝰ ad huiꝰ
mundi c̃cripiscentias estuat. Btt desidiorũ feruor
in mente. & peccatiᷤᷤ pͣcedentib irretit᷑ animꝰ. & ad
maiora delicta succendit᷑. Unde & subdit᷑. Exar¬
descet comtͣ eũ sitis. In eiꝰ quippe animo contͣ eũ si¬
tis ex ardescit: quia quo agere ꝑfĩsa consueuit. eo
adebibenda mala uehement accendtt᷑. Impio
quippe sitire.ẽ: huiꝰ mundi bona concupiscere.
Unde & redemptor nr ante pharisei domũ hidro.¬
picum eurat. & cũ contra auariciam disputaret scri¬
ptum est. Audiebant aut̃ hȩt pharisģi qui eraN
auari: & deridebant illũ. Quid ÷ gͦ quod ante pha

Expanded text:
hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupiscere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Phar
Abbreviated transcription (Latin):
rupeᷤᷤ de loco suo ꝓpͥo traiferri renituntur : qͥa
uidelicet. Nolt̾ ut ad eã uenientes uera humilit᷑
sentiant. ii qui ap̃ eos elatis sensib falsa sapie¬
semet ipsos mox in arrogantia iꝰticiȩ extollunt.
Et quicqͥd adũsũ fidelib euenisse consid̾ant.
hoc factum ꝓ eorum iniquitatib putant: ne¬
scientes nimirum quia actionum meritũ prȩ¬
sentis uitȩ qualitas nullatenꝰ ꝓbat. Nam ple¬
runq & bona malis. & mala bonis eyeniunt.
ꝓ eo qđ & uera bona bonis. & uera mala malis.
in ģt̃na retributione seruantur Baldad itaq
tipum hereticoru̾ de ꝓsꝑitate uitȩ p̾sentis
tat: s quã ꝑuerse contͣ iustũ talia dicat. igno.¬
rat. Nam subiecit dicens. Nonne lux impu ex¬

Expanded text:
rupes de loco proprio transferri renituntur, quia rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiesemetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis eveniunt, pro eo quod et vera bona bonis, et vera mala malis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis tat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, dicens: CAPUT VII.
Abbreviated transcription (Latin):
Si eni̾ ubiq se dm̃ colere. se totũ mundũ exi¬
stim ant occupasse. qͥd ÷ gͦ dicere. nunꝗd ꝓpt̾ te
derelinquetur terra. nisi hoc qđ sepe fidelib di¬
cunt. quia si hoc ÷ uerb̃ qđ uos dicitis. om̃is a do
t̾ra derelicta ÷ quã iã p̾multitudine nos tene.¬
mus: Sc̃a aut̾ uniũ sał ȩccłia p̃dicat dm̃ uera p¬
cit̾ nisi intra se coli noꝵ posse. asserens qͦd om̃s
qui extͣ ipsam st̃ minime saluabuntur. At cont
hererici. quia etiam. extra ipsam saluari se posse
confidunt: inquolibet loco sibi diuinu̾ adiu¬
torium ade̾e ꝓfitentur. Unde dicit. Nunqͥd ꝓpt̃
te derelinquetur t̃ra: Id÷ ut quisquis ext te
nere excedere sensib ȩstimant: quos ꝓfecto do¬
ftudet. quid aliud quã de locis ꝓp̾is rupeᷤᷤ mou&.
ut intra eam recta senitientes humilit̃ iaceant.
qui in ꝑu̾sis suis sensib priꝰ tigidi stabanit: S
fieri heretici om̃ino contradicunt. & ꝓpt̃ eiꝰ uocẽ

Expanded text:
Se enim ubique Deum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum citer nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te nere excedere sensibus aestimant, quos profecto dostudet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem
Abbreviated transcription (Latin):
tici. scãm ȩccłiam in quib da cognitis suꝑbire py¬
tant: quȩda uͦ nec intelligere suspicantur. Unde
baldad suites beatum iob quasi in suꝑbiam astro.¬
tt eropisse: quẽ fatetua uerba iactare. S signat.
ipse quanta elatione tumuerat: qui beatum iob
loqui qđ non intelligeret putabat. Et quia
om̃s heretici in estimatione sua a sc̾a se ȩccłia
despici conqueruntur: apte subiungit. Quare¬

Expanded text:
tici sanctam Ecclesiam in quibusdam cognitis superbire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia despici conqueruntur, apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
construxerat: qui dicebat. Anima habes mul¬
ta bona reposita in annos multos. requiesce.
comede. et bibe. et epulare. Sed qr eius taber¬
naculũ inueritatis fundamento non substicio.
ilico audiuit. Stulte. hac nocte repetunt ani¬
mã tuã abste. Quȩ pͣparasti. cuius erunt:
Bene gͦ dr̃. tabernaculũ impiorũ non subsi¬
stet: quia uitȩ fugientis amatores dum stu¬
diose: se inp̾sentib construunt. repente ad
ȩt̃na RapiuntuR¬

Expanded text:
construxerat, qui dicebat: Anima, habes mulconstruxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, illico audivit: Stulte, hac nocte repetunt animam tuam abs te; quae praeparasti, cujus erunt ? Bene ergo dicitur: Tabernaculum impiorum non subsistet, quia vitae fugientis amatores, dum studiose se in praesentibus construunt, repente ad aeterna rapiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uotũ floreant. et asequenti patria funditus
arescant. Iustis uͦ enoch septimꝰ oritur: quia
eorũ uitȩ festa dedicatio in fine seruatur.
hinc ẽ. quod actestante paulo. abraham inca¬
sulis habitat. qr habentẽ fundamenta ciuita¬
tẽ qu̾a suꝑnus artifex construxit expectat.
hinc ẽ. quod iacob greges ouiũ sequens hu¬
militer graditur. atq huic esau obuiã ueni¬
ens tumultu multiplicis comitatus eleuat᷑.
Quia nimirũ et electi hic elationẽ non habent.
et inbonis carnis reꝓbi lȩti tument. Hinc ad
isrł dñs dicit. Si elegeris unũ de popło terrȩ.
equites. Et tamen primꝰ rex abeodem popło
electus. repente ut culmen potestatis attigit:
tria milia sibi equites elegit. In elationẽ ꝓtinꝰ
ꝓdiit. ad ȩdificationem ꝑcepti culminis eru¬
pit. qr foris restringi subȩqualitate non po¬
terat. quod intus animus suꝑcȩteros tume¬
bat. Quasi munitũ sibi diues ille tabernaculũ

Expanded text:
votum floreant, et a sequenti patria funditus votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham in casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: Si elegeris unum de populo terrae,equites . Et tamen primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatib affligi. Qui gͦ contra p̾sentia
se aduersa non muniunt. quasi contra estꝰ
et pluuias habere tabernaculũ nolunt:.
Unde et petrus iure rep̃henditur. qr nec¬
dũ mentis ꝑfectione roboratus. ueritatis
claritate cognita: in t̾ra figere tabernacu
lum conatur. Iusti itaq hic se construere
neglegunt: ubi peregrinos se et hospites no.¬
uerunt. Quia enim inꝓpriis gaudere de¬
siderant: ẽẽ. inalieno felices recusant. Inui¬
sti autẽ quanto longius ab ȩternę patriȩ
hereditate diuisi sunt. tanto uiterra altiꝰ
fundamenta cogitationis figunt. Hinc est
quod abipso humanȩ conditionis exordio.
inelecta ꝓle enoch septimꝰ nascitur. Hinc est
quod camn primũ filium uocat ẽnoch. atq
ex eius nomine ciuitatẽ qu̾a condidit appel¬
lat. Enoch quippe dedicatio dicit᷑. Iniqui er¬
go se in primordiis dedicant: qr in hac uita
quȩ ante ẽ. cordis radicẽ plantant. ut hic ad

Expanded text:
necessitatibus affligi. Qui ergo contra praesentia necessitatibus affligi. Qui ergo contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur, quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritate cognita, in tlum conatur. Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim insiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitatquod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad
Abbreviated transcription (Latin):
na quȩ cupiunt. atq ubi carne requie¬
scunt: ibi et mentẽ extinguendo sepeliunt.
Quia secularis cure telo trucidati. terre¬
narũ rerũ aggerẽ que foris exquirendo
multiplicant. hunc semꝑ interius ꝑ cogi¬
tationem portant. At contra iusti nec obla¬
ta bona hic ꝓmagno suscipiunt. nec illata
mala ualdẽ ꝑtimescunt. Sed et cũ bonis
p̃sentib utuntur. uentura mala metuunt.
et cũ de malis p̾sentib gemunt. bonorum
sequentium amore consolantur. Sicq tẽ¬
porali refouentur subsidio: sicut uiator
instabulo utitur lecto. Pausat. et recedere
festinat. Quiescit corpore. sed ad aliud ten¬
dit mente. Non nunqu̾a uͦ et aduersa ꝑpe¬
ti appetunt. intransitoriis ꝓsperari refugi¬
unt. ne delectatione itineris apatriȩ ꝑuen¬
tione tardentur. negressum cordis inuia
peregrinationis figant. et quandoq ad con¬
spectũ cȩlestis patriȩ sine remuneratione
ꝑueniant. Gaudent despici. nec dolent se

Expanded text:
na quae cupiunt; atque ubi carne requiena quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius per cogitationem portant. 92. ta bona hic pro magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt. Sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et cum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto: pausat, et recedere festinat; quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt, ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur, ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tabernaculũ impiorum: non subsi¬
stet. Tabernaculũ quippe construit᷑.
ut abestii corpus et frigore defendatur. Quid
itaq hoc loco tabernaculi nomine nisi ȩdifi¬
catio terrenȩ felicitatis exprimitur. ꝑ qu̾a
suꝑse reohi casura multiplicant. ut se aprȩ
sentis uicȩ necessitatib quasi abestu et im¬
brib defendant: honorib nanq excresce¬
re ambiunt: ne despecti uideantur. Terre¬
na aggregando exaggerant: ne in opiȩ
frigore tabescant. Contemnunt curare
quod sequitur: et tota intentione satagunt.
nequid inp̾sentib desit. Student nomeri
dilatare ne lateant. et sicuncta ad desideri¬
um suppetant. munitos se in om̃ib et feli¬
ces putant. Ubi gͦ mentis habitationẽ con¬
struunt. ibi ꝓculdubio tabernacula fixert̃
Aduersa impacienter ꝓferunt. remisse in
ꝓsꝑis lecantur. Sola quȩ assunt cogitant.
nec adeffectũ cȩlestis patriȩ ulla recordatio¬
ne respirant. Gaudent sibi suppetere bo¬

Expanded text:
: Tabernaculum impiorum non subsi: Tabernaculum impiorum non subsistet. - Tabernaculum quippe construitur, ut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine, nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur? Per quam super se casura multipsentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bo
Abbreviated transcription (Latin):
sorum mentes deserendo. ꝑcutere nec prius
qu̾a appareatꝰ p̃termittit. Nam qi sine fine.
repbos cruciet. et electi eius in ꝑpetuũ post¬
qu̾a apparuerit regnent. ꝓfecto dubium
confusione. Iustorum hostes mextremo exa¬
mine confusio induit: qr cũ transacta ma¬
la redundare sibi ante ocłos mentis aspexe¬
rit. slius eos undiq de primens reatꝰ uestit.¬
Ad poenam quippe tunc factorum suoꝵ
memoriam tolerant: qui nunc quasi asen¬
su rationis gaudentes peccant. Ibi uident.
quantũ debuerunt fugere quod ama¬
uerunt. ibi conspiciunt qu̾a lugubre
fuerit quod nunc inculpa gratulant᷑.
Tunc animũ reatus obnubilat. et recor¬
dationis suȩ iaculis ipsa se conscientia im¬
pugnat. Quis igitur digne penset. ini¬
quorum confusio quanta tunc erit. quan¬
do et foris ȩternus uidex cernitur. et in¬
tus ante oculos culpa uersatur: Qui ad
hec iccirco ꝑueniunt: qr sola hic transeun¬
tia dilexerunt. Unde apte mox subditur

Expanded text:
sorum mentes deserendo percutere, nec prius sorum mentes deserendo percutere, nec prius quam appareat praetermittit. Nam quia sine fine reprobos cruciet, et electi ejus in perpetuum postquam apparuerit regnent, profecto dubium cii. --Justorum hostes in extremo examine confusio induit, quia cum transacta mala redundare sibi ante oculos mentis aspexerint, suus eos undique deprimens reatus vestit.Ad poenam quippe tunc factorum suorum memoriam tolerant, qui nunc quasi a sensu rationis extranei gaudentes peccant. Ibi vident quantum debuerint fugere quod amaverunt, ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod nunc in culpa gratulantur. Tunc animum reatus obnubilat, et recordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio quanta tunc erit, quando et foris aeternus judex cernitur, et intus ante oculos culpa versatur? Qui ad haec idcirco perveniunt, quia sola hic transeuntia dilexerunt. Unde et apte mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
quo adextris dñi nequaqu̾a dñs sedeat post¬
qu̾a in imicos illiꝰ feriens: eius potestati sub¬
sternet: sed quo in ȩt̾na cunctis beatitudine
p̃sidet. et priusqũa rebelliũ suorũ cordi con¬
culcet. Inqua nimirũ constat. qr subiectis ho¬
stib sine fine et posteriꝰ regnat. Sic ꝑ euangłm
de marie sponso dicitur. Et non cognouit eã
donec peperit filiũ suũ primogenitũ. NoN qͦ
hanc post natiuitatẽ dñi cognouerit. sed ne
quaqu̾a illam contigit etiam cum conditoris
re ualuit. postqũa redemptionis nr̃e ex eiis
utero celebrari misteriũ agnouit: de illo ꝓ¬
fecto tempore necesse erat ut euangelista
testimoniũ ferret. de quo ꝓpter ioseph igno¬
rantiã dubitari potuisset᷑. Sic itaq nunc di¬
citur. Ds̾ non piciet simplicẽ. nec porriget
manũ malignis : donec impleat᷑ risu ostuũ.
et labia tua iubilo. Ac si aꝑte diceretur. Uitã
simpliciũ nec ante iudiciũ deserit. et malicio¬

Expanded text:
quo a dextris Domini nequaquam Dominus sedeat, postquo a dextris Domini nequaquam Dominus sedeat, postquam inimicos illius feriens ejus potestati substernit, sed quo in aeterna cunctis beatitudine praesidet, et prius quam rebellium suorum corda conculcet. In qua nimirum constat quia subjectis hostibus sine fine et posterius regnat. Sic per Evangelium de Mariae sponso dicitur: Et non cognovit eam, donec peperit filium suum primogenitum ; non quo hanc post nativitatem Domini cognoverit, sed quo nequaquam illam contigit, etiam cum conditoris m contingere valuit, postquam redemptionis nostrae ex ejus utero celebrari mysterium agnovit, de illo profecto tempore necesse erat ut evangelista testimonium ferret, de quo propter Joseph ignorantiam dubitari potuisset. Sic itaque nunc dicitur: Deus non projiciet simplicem, nec porriget manum malignis, donec impleatur risu os tuum, et labia tua jubilo. Ac si aperte diceretur: Vitam simplicium nec ante judicium deserit et malitio
Abbreviated transcription (Latin):
lȩticiam corde concipimus. quantam ser¬
monis efficatia non explemus. Et tamen ñs
exultatio hoc quod sermone non explicat: uo¬
ce sonat. Bene autẽ osrisu impleri dicitur.
labia iubilo: qr in illa ȩterna patria cum iusto¬
rũ mens inexultationẽ rapitur. lingua iN
canticũ laudis eleuatur. Qui qm̃ tantũ ui¬
dent. quantũ dicere non ualent. in risu iu¬
bilant. qr non ex splendore sonant. quod a¬
eo usq malignos non subleuat:: quo usq ele¬
ctos suos iniubilationis gaudia assumat.
ac sic post apoena eripiat. quos ante inculpa
deserens damnat: sed quo hoc nequaqu̾a uł
ante uidiciũ faciat. cũ dubiũ hominib uide¬
ri possit. anfiat. Nam post ȩlectorũ suorum
iubilum. qr malignis manu non porrigat.
exipsa ia districtione ultimi examninis constat.
Sic nanq et ꝑpsalmistam dicit᷑: Dixit dñs
dño meo. sede adextris meis. donec ponam
inimicos cuos scabellum pedum tuorũ. Non

Expanded text:
laetitiam corde concipimus, quantam serlaetitiam corde concipimus, quantam sermonis efficacia non explemus; et tamen mentis exsultatio hoc quod sermone non explicat voce sonat. Bene autem os risu impleri dicitur, labia jubilo, quia in illa aeterna patria, cum justorum mens in exsultationem rapitur, lingua in cantum laudis elevatur. Qui quoniam tantum vident, quantum dicere non valent, in risu jubilant, quia non explendo resonant quod aeousque malignos non sublevat, quousque electos suos in jubilationis gaudia assumat, ac si post a poena eripiat quos ante in culpa deserens damnat; sed quo hoc nequaquam vel ante 286 judicium faciat, cum dubium hominibus videri possit an fiat. Nam post electorum suorum jubilum, quia malignis manum non porrigat, ex ipsa jam districtione ultimi examinis constat. Sic namque et per Psalmistam dicitur: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum , non
Abbreviated transcription (Latin):
tas non ualet: quasi sublanȩ grossitudine liũ
latet. Bene autẽ post reꝓbationẽ duplicium.iu¬
storum remuneratio demonstratur: cũ ꝓtinus
et labia tua iubilo. Os quippe iustorũ tunc riu
replebitur: cum eorum corda finitis peregrini¬
cionis fletib. ȩcernȩ leticiȩ ȩxultatione satiañ.
Dehoc risu discipłis ueritas dixit. Mundus gal¬
ur̃a uertetur ingaudium. Et rursum. Uide¬
bo uos et gaudebit cor ur̃m. et gaudiũ ur̃m
nemo tollet auobis:. De hoc risu scẽ ȩccłȩ salo¬
mon ait.Ridebit iudie nouissimo. de hoc it¬
rũ dicit: Timenti dominum bene erit in&
tremis. Non autẽ tunc risus erit corporis:
sed risus cordis. Risus enim corporis. delasa¬
uia est dissolutionis. Nam risus cordis: tuns
delecicia nascitur securitatis. Cum gͦ electi
om̃s implentur gaudio manifeste contẽp¬
tionis: quasi adisaritatẽ risus exiliunt moss
mentis. Iubilum uͦ dicunus. cum tantam

Expanded text:
tas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum tas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet. Bene autem post reprobationem duplicium justorum remuneratio demonstratur, cum protinus t praetermittit. Os quippe justorum tunc risu replebitur, cum eodem corda finitis peregrinationis fletibus, aeternae laetitiae exsultatione satiantur. De hoc risu discipulis Dominus dicit: « Mundus aura vertetur in gaudium . Et rursum: Videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . De hoc risu sanctae Ecclesiae Salomon ait: Ridebit in die novissimo . De hoc iterum dicitur: Timenti Dominum, bene erit in extremis . Non autem tunc risus erit corporis, sed risus cordis. Risus enim nunc corporis de lascivia dissolutionis, nam risus cordis tunc de laetitia nascetur securitatis. Cum ergo electi omnes implentur gaudio manifestae contemplationis, quasi ad hilaritatem risus exsiliunt in ore mentis. Jubilum vero dicimus, cum tantam
Abbreviated transcription (Latin):
recta uideantur esse quȩ agunt. hos adgaudia
suꝑna non ꝓuehit. Uel certe idõ maligni appel¬
lantur hip̾ochritȩ: qr benignitatẽ erga piximos
ostendunt. et dolos suȩ iniquitatis oꝑiunt. Per
om̃e nanq quod uel facunt uel loquuntur.
simplicitatẽ exteriꝰ exhibent: sed subtilitate in¬
terius duplicitatis callent. Puritatẽ suꝑficie
simulant. sed semꝑ maliciã subspeciȩ puritatis
occultant. Quos contra bene ꝑ moysen dicitur
Non undues uestem exlana linoq contextam.¬
Per lanã quippe simplicitas. ꝑlinum uͦ subtii¬
tas designatur. Et nimirũ uestis quȩ exlana li
noq conficitur: linũ interius celat. lanam in
suꝑficie demonstrat. Uestem gͦ ex lana linoq
contextam induit. qui in locutione uel actu¬
ne qua utitur. intus subtilitatẽ maliciȩ oꝑit.
et simplicitatẽ foris innocentiȩ ostendit. Qii
enĩ subpuritatis imagine deprehendi callidi¬

Expanded text:
recta videantur esse quae agunt, hos ad gaudia recta videantur esse quae agunt, hos ad gaudia superna non provehit. Vel certe ideo maligni appellantur hypocritae, quia benignitatem erga proximos ostendunt, et dolos suae iniquitatis operiunt. Per omne namque quod vel faciunt, vel loquuntur, simplicitatem exterius exhibent, sed subtilitate interius duplicitatis callent; puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis occultant. Quos contra bene per Moysen dicitur: Non indues vestem ex lana linoqPer lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et vestis quae ex lana et lino conficitur, linum interius celat, in superficie lanam demonstrat. Vestem igitur ex lana linoque contextam induit, qui sub locutione innocne qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi callidi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniente iudice nequaqu̾a cognoscitur. sed
multipliciter supplicia reci pit: qr eo latius
in sua iniquitate letatꝰ est quo et inaliis mala
ꝓpagauit. Cui enĩ non sufficit hic iniquitas
ppria: torqueatur illic necesse est ex merito re¬
atus alieni. Nunc itaq simulatores gaudeant.
et humana iudicia se obtinuisse glorientur.
despiciatur iustorum simplicitas. atq acalli¬
ditate duplici u fatuitas uocetur. Citius despe¬
ctus simplicium transit. citius duplicium gła
ꝑcurrit. Unde et apte stibiungitur.¬
s̃ non ꝓiciet simplicẽ. nec porriget ma¬
nũ malignis. Quia nuntrũ districtus
iniudicio apparens. et despectũ simplicium
glorificando eriget: et malignorum głam rep¬
bando confringet. Maligni enĩ uocantur hipo¬
chritȩ. qui bonum non bene faciunt: et recta
quęq substudio laudis oꝑantur. Manum uͦ cui¬
porrigimus. hunc uidelicet abimis eleuamus.
Malignis gͦ ds̃ manũ non porrigit: qr queren¬
tes terrenã głam inimo derelinquit. et qũ alibet

Expanded text:
Veniente judice, nequaquam cognoscitur, sed multipliciter supplicia recipit, quia eo latius in sua iniquitate laetatus est, quo et in aliis mala propagavit. Cui enim hic non sufficit iniquitas propria, torqueatur illic necesse est et merito reatus alieni. Nunc itaque simulatores gaudeant, et humana judicia se obtinuisse glorientur; despiciatur justorum simplicitas, atque a calliditate duplicium fatuitas vocetur; citius despectus simplicium transit, citius duplicium gloria percurrit. Unde et apte subjungiturs non projicit simplicem, nec porrigit manum malignis. - Quia nimirum districtus in judicio apparens, et despectum simplicium glorificando erigit, et malignorum gloriam reprobando confringit. Maligni enim vocantur hypocritae, qui bona non bene faciunt, et recta quaeque sub studio laudis oporrigimus, hunc videlicet ab imis elevamus. Malignis ergo Deus manum non porrigit, quia quaerentes terrenam gloriam in imo derelinquit, et quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
gnificatur homo spirituali munere: sed tam̃
caro est. Et uias eius post munera districte
consideras: sed tamen siremota pietate iudice¬
tur. pondus quod detua sullimitate imminet.
ferre nec subleuatꝰ adiusticiã sp̃s ualet. Quia &¬
sihunc ultra se tua dona dilatant. ad inquisi¬

Expanded text:
gnificatur homo spiritali munere, sed tamen gnificatur homo spiritali munere, sed tamen caro est; et vias ejus post munera districte consideras, sed tamen si remota pietate judicetur, pondus quod de tua subtilitate imminet, ferre nec sublevatus ad justitiam spiritus valet, quia etsi hunc ultra se tua dona dilatant, ad inquisi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cortuũ: hominẽ ds̃ magnificat: qr largi¬
tate rationis ditat. infusione gr̃ȩ uisitat. hono¬
re collatȩ uirtutis exaltat. Cunq ꝑsemet ipsũ
nichil sit. ẽẽ. tamen cum cognitionis suȩ par¬
ticipem. benignitatis munere concedit. Sed
erga eundẽ magnificatũ hominẽ cor suum
dñs apponit: qr post dona iudiciũ exerit.
merita subtiliter pensat: uitȩ pondera ue¬
hementer examinat. Et tanto abeo post distri¬
ctius poenas exigit.: quanto hunc impenso
munere largius prȩuenit. Uir igitur sc̃s im¬
mensitatẽ suꝑnȩ maiestatis aspiciat. atq ad
infirmitatẽ ꝓp̾am considerationis oculos re
ducat. Uideat qr caro caꝑt non ualet: hoc qđ
de semet ipsa ueritas sp̃m docet. Uideat qr etiam
subleuatus hominis sp̃s uidiciũ tolerare noN
sufficit. quod ds̃ subexamine districtȩ retri¬
butionis intendit: et dicat. Qeid est
homo qr magnificas eum. aut quid ap̃ponis
erga eũ cortuũ: Acsi aꝑte exclamet dicens. Ma¬

Expanded text:
erant. --Hominem Deus magnificat, quia largitate rationis ditat, infusione gratiae visitat, honore collatae virtutis exaltat. Cumque per semetipsum nihil sit, esse tamen eum cognitionis suae participem, benignitatis munere concedit. Sed erga eumdem magnificatum hominem cor suum Dominus apponit, quia post dona judicium exerit, merita subtiliter pensat, vitae pondera vehementer examinat, et tanto ab eo post districtius poenas exigit, quanto hunc impenso munere largius praevenit. Vir igitur sanctus immensitatem supernae majestatis aspiciat, atque ad infirmitatem pvalet hoc quod de semetipsa Veritas per spiritum docet. Videat quia etiam sublevatus hominis spiritus judicium tolerare non sufficit quod Deus sub examine districtae retributionis intendit, et dicat: Quid est homo, quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum? Ac si aperte exclamet, dicens: Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nubes quippe ad altiora suspenditur. sed den¬
sata auento impellitur ut currat. calore autem
solis dissipatur ut euanescat. Sic nimirũ corda ho
minum sunt: quȩ ꝑacceptȩ tationis ingenium ad
alta emicant. impulsa autẽ maligni sp̃s flatu: pra¬
uis desideriorũ suorum motib huc illucq ꝑtra¬
huntur. Sed districto respectu suꝑni iudicis qua¬
si solis calore lique fuint: et semel locis poenalib
tradita. adoꝑationis usum ultra non redeunt. Uir
igitur sc̃s clationem. cursum. defectũq humani
generis exprimens. dicat. Sicut consumitur nubs
et cransit. sic qui descendit adinferos non ascen¬
det. Acsi aꝑte loqueretur dicens. In altũ curren¬
do deficit. qui suꝑbiendo ad interitũ tendit.
Qũe si semel culpa ad poenã ꝑtrahit. miscdia
ulterius adueniam non reducit. Unde et ad huc¬

Expanded text:
Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed denNubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento impellitur ut currat; calore autem solis dissipatur, ut evanescat. Sic nimirum corda sunt hominum quae per acceptae rationis ingenium ad alta emigrant; impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur, sed districta districto respectu superni judicis quasi solis calore liquefiunt, et semel locis poenalibus tradita ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationis cursum defectumque humani generis exprimens dicit: Sicut consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendet. Ac si aperte loqueretur, dicens: In altum currendo deficit, qui superbiendo ad interitum tendit; quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulterius ad veniam non reducit. CAP. 87. - Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Considerant praua qu̾a districte iudicet. bona
oꝑa qũa subtiliter penset. Et ꝑituros se absq am¬
biguitate p̃sciunt. si remota pietate iudicent᷑
Quia hoc ipsum quoq quod iuste uidemur ui.¬
uere culpa est. si uitam nr̃ãm cum uidicat. hanc
apudse diuna misccłia non excusat. Hinc enimin¬
Hoc eodem libro scriptum est. Astra non sunt.
munda in conspectu eius. Quia apud eum di¬
stricte uidicati: ipsi quoq maculas inquinatio¬
nis habent: qui ꝑmunditiam sc̃itatis lucent. Be¬
ne ergo dicitur. oculi tui inme. et non subsistã.
Acsi aꝑte iusti uoce diceretur. Si subtili ȩxamina¬
tione discutior. ꝑferendo uidicium non assur¬
go: quia ad poenã uita non sufficit. si hanc
immanitas uistȩ retributionis premit. Bene aut̃
eiusdem humani generis et culpa breuiter et
poena subrogatur: cum ꝓtinus dicitur.¬
icut consumitur nubes et ꝑtransit. sic
qui descendit adinferos non ascendet.

Expanded text:
ris. Considerant prava quam districte judicet, bona ris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur. Quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum indicat, hanc apud se divina miserihoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi voce diceretur: Si subtili examinatione discutior, perferendo judicio non assurgo, quia ad poenam vita non sufficit, si hanc immanitas justae retributionis premit. Bene autem ejusdem humani generis et culpa breviter, et poena subrogatur, cum protinus dicituricut consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendet .