comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii .i. equus fluinalis.s. quid piscis sic dictus quia
sit equo similis doeso. iuba. hunitu rostro resupinato
a pͥnus dentib cauda tortuosa ungulis buus die in
aquis cõmoratur. nocte segetes depascit.
sine depõne pignoris pacto uł caucõne sola int̾uemẽ¬
te. Et dr̃t a pignore quia ꝑignus est qd ꝓpter rem cre¬
ditam obligatur. Item fidrcia differt ab utroq.
Est em̃ fiducia cũ res aliqua siuũde imuitue peccĩne
gr̃a uel mancipatur uł in iure creditur. Item ypo

Expanded text:
lis, scilicet quidam piscis, sic dictus quia sit equo similis dorso, iuba, hinnitu, rostro resupinato a primis dentibus, cauda tortuosa, ungulis binis: die in aquis commoratur, nocte segetes depascit. sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia pignus est quod propter rem creditam obligatur. Item fiducia differt ab utroque: est enim fiducia cum res aliqua sumende mutue pecunie gratia vel mancipatur vel in iure creditur
Abbreviated transcription (Latin):
mane uidetur in occidente. s ui uesꝑe uidetur in
oriente. si in m̾idie ur̃ in septentrione. In u̾ndre
uũꝙͣ uderi potest cũ sol ui oppoĩta parte nũꝙͣ pos¬
sit esse. Et huic ꝓpter uanetatẽ coloꝵ yris dr̃ qd̃
gema. et eciani qued herba quia eius flos coloris
uarietate celestem arcũ nuitetur. Ita dicit ug̃. Et¬

Expanded text:
mane, videtur in occidente, si in vespere, videtur in oriente, si in meridie, videtur in septentrione; in meridie numquam videri potest cum sol in opposita parte numquam possit esse. Et hinc, propter varietatem colorum, iris dicitur quedam gemma et etiam quedam herba, quia eius flos coloris varietate celestem arcum imitetur, unde a
Abbreviated transcription (Latin):
dicant qualia foris souant. dĩna u̾o indicia talia
foris audiũt qualia ex intimis proferũtur. uide¬
buniana. fus lex dĩma. Transire ad agrun alienum
fas est Ius uerd non est. Item nis dicitur lex scrpta.
teurl eges humane dĩna nira sunt. Item ius guale
abło pluralib ꝙͣtum ad usum ẜm ug̾. Et differt a ui¬

Expanded text:
udicant, qualia foris sonant. Divina iudicia talia foris audiunt, qualia ex intimis proferuntur, quihumana, fas lex divina: transire per alienum agrum fas est, ius non est. Item ius dicitur, lex scribitur. Item leges humane, iura divina sunt. Item ius generaablativo pluralibus, quantum ad usum. Et hinc iu
Abbreviated transcription (Latin):
pecume mutue gr̃a uł mancipatur. uł ĩ uire
creditur. ⁊ hinc fiduciariꝰ dicitur possessor uł
qui rem aliã fiduciatim acciꝑit .i. ĩfiducia ⁊ tutela
actinũ .i. fiduciã p̾stare. qd nulgariter solet
dici affidare. Et compoĩtur affiducio. cias. ad
aliꝙͣ fiducia ⁊ securitatẽ dare. Item cõfiducio
omĩb suis compoĩtis.

Expanded text:
pecunie gratia vel mancipatur vel in iure creditur; et hinc fiduciarius dicitur possessor vel qui rem alienam fiduciatim accipit, idest in fiducia et tutelaactivum, idest fiduciam prestare, quod vulgariter solet dici affidare. Et componitur affiducio -as, ad aliquem fiduciam et securitatem dare; confiducio omnibus suis compositis.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm anciquos inueĩatur fucitur ⁊ faciatur ider
adiudicatũ est nentro gu̾i. ¶ Nota ergo dili¬
gent̾ has regulas. facio neutrũ est et onña
ab eo compoĩta cũ pposicionib u̾o prout dona¬
tus accepit p̾posiciones. si desmãt in .o. acctura
que sũt neutra. deficio cũ pro relinquo ⁊ suffi¬
co pro sũuũstio ⁊ substituo sũt actuia. Se ꝟo
desmãt in. or sunt passia p̾ter ꝓficisco et ĩ¬
ficior que sunt deponencia. Item omĩa p̾dicta

Expanded text:
m antiquos inveniatur facitur et faciar, ideo adiudicandum est neutro generi. Nota ergo diligenter has regulas. Facio neutrum est et omnia ab eo composita et prepositionibus, prout Donatus accepit prepositiones, si desinant in -o activa ique sunt neutra; deficio tamen pro derelinquo et sufficio pro subministro et substituo sunt activa. Si vero desinant in -or sunt passiva preter proficiscor et inficior que sunt deponentia. Item
Abbreviated transcription (Latin):
uersam hũt significacõnem. Iter em̃ est lorue ai¬
situ facilis. uude et eum appellamꝰ aditum. str¬
uer aũt est iter longe me et ip̃e labor ambuland
fcũ. est ut eristis obliquis et ex illo uto iter efficetur
uiuẽ uoneu. et decliuaretur boc iter hiis itans.et ib

Expanded text:
versam habent significationem: iter enim est locus transitu facilis, unde et eum appellamus aditum, itiner autem est itus longe vie et ipse labor ambulandifactum est ut ex istis et illo nominativo ‘iter’ efficeretur unum nomen et declinaretur hoc iter, huius itineris. Et ab
Abbreviated transcription (Latin):
Estum. sti. est illud lignũ ĩ sũmtate do¬
mus ad qd̾ omña digunitur tigna. ⁊ ĩquo
conuẽnunt. unde ħ festum. sti. pro solẽnitate.
Sicut eiũ ad festũ lignũ tigua domꝰ ꝯue̾ñt.¬
sta.stũ. ut festus dies. Et sunt festi dies tñt
ocu. ⁊ religionis. quia in eis sola res dĩna fit

Expanded text:
ESTUM -ti est illud lignum in summitate domus ad quod omnia diriguntur tigna et in quo conveniunt; unde hoc festum -ti pro solennitate: sicut enim ad festum lignum tigna conven-a -um, ut ‘festus dies’; et sunt festi dies tantum otii et religionis, quia in eis sola res divina fit;
Abbreviated transcription (Latin):
lier qũ explłit fascinũ. ⁊ hee fescemine. fesce
ninaꝵ carim̃a que mulier dicit mouendo
cimas ut sopiat ꝑuerũ. Et qnͣ fesceuine di¬
cutur laudes. unde hẽtur in quodã lemnone
ꝙ angeli astarites dño nato in p̾scpio canebã
głia in excelsis deo. Et in t̾ra pax hom̃ib bo¬
ue uolũtatis ꝓfescennus .q. loco fesceniua
Item ĩuenitur fescenꝰ. na.nũ. a fescemno

Expanded text:
it quando pellit fascinum, et hee fescenine -arum, idest carmina que mulier dicit movendo cunas ut sopiat puerum. Et quandoque fescenine dicuntur laudes, unde habetur in quodam sermone quod angeli astantes Domino nato in presepio canebant ‘gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bone voluntatis’ pro fesceninis, quasi loco fesceninarum, Item invenitur fesceninus -a -um et a fescenino
Abbreviated transcription (Latin):
sti ꝑsequaris in sõtem bñ ab illo gesta calumiman¬
do. depͥmendo. puertendo atq imꝑediendo gercrida
alioqu nõ nocet ambulanti et ex tendenti se ad
meliora qd iam ip̃e non opatur s qd habitat ĩ eo
pcc̃m. nori est dampnacio illi qd non dat mẽbra
reliqui orais ad ledendĩ nocendũ ne aliquo m̃o
magis aułt canfũditur sic se eẽ male aftcm ał¬
altctũ et molitũ ex longinquo uaũ confitendo.
flendo. orando conatur expelłe. Et cũ non pͥualet¬

Expanded text:
sti, persequaris insontem, bene ab illo gesta calumniando, deprimendo, pervertendo, atque impediendo, gerenda. Alioquin non nocet ambulanti et extendenti se ad meliora, quod jam non ipse operatur, sed quod habitat in eo peccatum . Non est ergo damnatio illi, qui non dat membra reliqui corporis ad laedendum nocendumve aliquo modo; magis autem confunditur sic se esse male affectum: et inolitum ex longo vitium confitendo, flendo, orando conatur expellere; et cum non prae
Abbreviated transcription (Latin):
latũ. Cõpoĩta uero a fero silx̃. accipiũt p̾titui
et supinũ a cõpoĩtis eoꝵItem uota ꝙ
fero ⁊ omĩa ab eo ꝯpoĩta uit actiua exceptis
defero ꝑ houorẽ impende ⁊ differo pro distare
s in aliis sũt actiua. ⁊ oĩa faciũt p̾citũ in.
tuli. ⁊ supuũ in. lacum. ⁊ oĩa sũt anormala

Expanded text:
 accipiunt preteritum et supinum a compositis eorum. Item nota quod fero et omnia ab eo composita sunt activa, exceptis defero pro honorem impendere, et differo pro distare,sed in aliis sunt activa; et omnia faciunt preteritum in tuli et supinum in latum et omnia s
Abbreviated transcription (Latin):
sii alius prĩceps tenebant illam portã ⁊ ip̃am
ꝑcuciebãt. et tipit᷑ occidebant. q. sic ocidatur ille
ab hyrco ⁊ edo .ẜ. lr̃a addita. uł pociꝰ poĩta pro. ł
que hẽtur pro ħ nomĩe hyrcus. Et dicitur fed
sic. quia hyrcus ⁊ edus cũ porca ĩmolabantur ĩ
tedere faciendo. Et fedus p̾uenit pacem. s fed̾is

Expanded text:
sive alius princeps, tenebant porcam illam et illam percutiebant et turpiter occidebant, quasi sic occidatur ille ab hyrco et edo, f littera addita vel potius posita pro h que habetur pro hoc nomine hyrcus, et dicitur fedus sic quia hircus et edus cum porca immolabantur in federe faciendo. Et fedus prevenit pacem; sed federis
Abbreviated transcription (Latin):
Et inde affertur a ꝑeg̾ius in mod̾ retorti bacłi
ꝙ est tam calide nature ꝙ cũ aust̾ flct qui silr̃
est calidꝰ fit quidam cõflictus. ⁊ confraccõ int̾
h̃bas illas ⁊ inde procreatur ignis a do ma¬
gnus ꝙ qñ cõburitur tota regio. a qua con¬

Expanded text:
et inde affertur a peregrinis in modum retorti baculi; quod est tam calide nature quod cum auster flat, qui similiter est calidus, fit quidam conflictus et confractio inter herbas illas et inde procreatur ignis adeo magnus quod quandoque comburitur tota regio, a qua co
Abbreviated transcription (Latin):
sacio ab opere seruili. Uude ⁊ feria dr᷑ festius dies.
in quo cessare debennus ab oꝑibꝰ seriuilib in que
solares dĩna d geri. Et dicitur feria aferiendis
uictinus. Et ẜi hoc soli festim dies dũr ferie
ꝓprie in quib sacrificia p̾cipue solent ficri. sed
quia qual die debemꝰ cessare a uicus. Inde eĩt
fara afando. quia in c̾acõne mũdi ꝑ suigulos
dies fabatur deus In prima .n. die durit fiat lur
a fando feria. quia inferiis est nobis tpc̃ faudi
in dino uł hũano officio. Et ẜm ħ quil dies

Expanded text:
satio ab opere servili, unde et feria dicitur festivus dies in quo cessare debemus ab operibus servilibus et in quo sola res divina debet geri; et dicitur feria a feriendis victimis, et secundum hoc soli festivi dies dicuntur ferie proprie in quibus sacrificia precipue solent fieri; sed quia qualibet die debemus cessare a vitiis inde estfaria, a fando, quia in creatione mundi per singulos dies fabatur Deus. In prima enim die ait ‘fiat lux’, a fando feria quia in feriis est nobis tempus fandi in divino vel humano officio, et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uridis .i. artus celestis. s arcus ꝓprie est ua ip̃ius
dee et yris ip̃a dea. Et dicitur yris quasi eris quia
raro mutitur nisi ad litem et dũcordiã couatindtmu.
Et est nũcia et pedisseca iunoius.¶¶ Et uota ꝙ
lis multiplicit᷑ informacta. Ea eiũ est natura lu¬
imosi corꝑis ut semꝑ inoppoĩtam ꝑtem indios
d̾igat. sol ergo cũ sit lum̃osim corpus uidios
suos mittit in ꝑter oppoĩtam ur qua qu iuntẽ
iueuit que in una sui ꝑte densa inalia densior. et
solares radu quasi in uitro indusi rubeum colorẽ
faciũt. In densiori ceruleũ. In densissima ngnĩ.
Item ui rama faciũt iridẽ. In rariore croceu. ⁊ n
rarissĩa album. Et ita ẜm maiorẽ deusitatẽ illius
bedi affiues. Pret̾ea nubes illa quodd corpus
est compor̃tũ ex quatuor elemẽtis et aquosũ que
solis radus accensa a quatuor elementis quadri

Expanded text:
iridis, idest arcus celestis; sed arcus proprie est via ipsius dee et Iris ipsa dea, et dicitur Iris, quasi eris, quia raro mittitur nisi ad litem et discordiam concitandam, et est nuntia et pedissequa Iunonis; vel dicitur lis multipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radios dirigat; sol ergo, cum sit luminosum corpus, radios suos mittit in partem oppositam, in qua quandoque nubem invenit que in una sui parte est densa, in alia densior, in solares radii, tamquam in utre conclusi, rubrum colorem faciunt, in densiori ceruleum, in densissima nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; et ita, secundum maiorem densitatem illius bedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum ex quattuor elementis et aquosum, que, radiis solaribus accensa, a quattuor elementis et quadri
Abbreviated transcription (Latin):
fenre arabie auis dc̃a ꝙ colorem feniceũ h.
arabes singłarem fenicẽ uocant. ħ qͥngentos
et ultin aimos uiuẽs dimmi se uid semusse
collectis aromatũ ugulis regũ sib instunt et
comilo ad radi solis alax p̃lausu uolũtanũ
libi mccndiũ nuitut. sicq iterũ de cmñib sins resur¬

Expanded text:
Fenix Arabie avis dicta, quod colorem feniceum habeArabes singularem fenicem vocant. Hec quingentos et ultra annos vivens, dum se videt senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi: seruit et, converso ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nut
Abbreviated transcription (Latin):
ciant ꝙͣ alii.¬
face. uil fece raficere. Et componitur defeco. cas.
.i. purgare. quasi deorsum a fece pon̾e. Uñ ꝓph̃a¬
face neutrũ est. pro deturpare actiuũ compoĩta¬
uero ab eo omĩa sunt actia. et producunt
bane sillaui. se. R¬

Expanded text:
ciant quam aliifacere vel fece inficere, et componitur defeco -as, idest purgare, quasi deorsum a fece ponere, unde Pfacere neutrum est, pro deturpare activum. Composita ab eo omnia sunt activa et producunt hanc sillabam fe.
Abbreviated transcription (Latin):
fenis quo auis in locis arabie ꝑhibetur degere
atq en us ad anuos quĩgentos longena eta¬
te procedere. De cũ sibi finc̃ inte adẽe aduertit
facit sibi thecam de chure ⁊ mrra et oeteris
odoribꝰ in quã impleco inite sue temꝑe ĩtrat
moritur. de cuiꝰ hũore carns u̾uris exurga
paulatimiq adolescit ac processu statuti tẽꝑis
induit alaꝵ renugia atq in supioris ais
spem formq reꝑatur. doceat nos igitur ħ aus¬

Expanded text:
enix quoque auis in locis Arabiae perhibetur degere atque eam usque ad annos quingentos longaeuam aetatem producere. quae cum sibi finem uitae adesse aduerterit, facit sibi thecam de ture et murra et ceteris odoribus, in quam impleto uitae suae tempore intrat et moritur. de cuius umore carnis uermis exsurgit paulatimque adolescit ac processu statuti temporis induit alarum remigia atque in superioris auis speciem formamque reparatur. doceat igitur ha
Abbreviated transcription (Latin):
literas rubeo colore .i. inimioscubimꝰ ut colore
repsentemꝰ illos fiusse inuentores lĩaꝵ ⁊ ab
eis fra quã colu̾nt dca est ħ feiicia. ce. unde
illa. sũ sit rubes sũ nõ. Et feniceꝰ. cea. ceum. in eod̾
.ẜ. iii.p. si scribatur ꝑ .s. ⁊ apenus nutata.e. iii.u.
fit punus. na.nuĩ. unde punitus. ca. cum. Et hĩ
ꝙ pemi ⁊ pum. et punici ⁊ punicei dur tam illi
de punicea ꝙͣ cartagniẽses ⁊ affricam. dido qd̾
ꝯͣ fuit de tyro ⁊ sydone ciuitatib fercie. sugiens
fr̃em sini pigmialionẽ uenit in affricã cum ma

Expanded text:
literas rubeo colore, idest minio, scribimus ut colore representemus ipsos fuisse inventores literarum. Et ab eis terra quam incoluerunt dicta est Fenicia -e, unde illa, sive sit rubeus sive non, et feniceus -a -um in eodem f in p si scribatur per f. Et a penus, mutata e in u, fit punus -a -um, unde punicus -a -um et hinc  Peni et Puni et Punici et Punicei dicuntur tam illi de Fenicia quam Carthaginenses et Africani. Dido quidem, que fuit de Tyro et Sydone civitatibus Fenicie, fugiens fratrem Pygmalionem, venit in Africam cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
tãtum esse quicquid deris fatur uł fatum est
temꝑał successio uł euentus rerã adeo pro¬
insar ⁊ fingunt tria futa incolo. ⁊ fuso. et o¬
gitis fila ex lana trahentib pp̃ trmã uaracõ¬
uem rerũ. Quedam .ii. desmunt esse quedam
qd adbuc ꝑ digitos uẽtis ad fusum tãꝙ p̾sens
ad p̾t̾icum tranciend̾ est. Et est idẽ fatũ ⁊ fortu
ua. s mħ differiuit. quia fortuua est in lins que
fortuitu ueniũt milla palã cã. fatũ uero est
appoĩtun singulis ⁊ statutũ s ħ alt̾uis consi

Expanded text:
fatum esse quicquid deus fatur, vel fatum est temporalis successio vel eventus rerum a deo provisarum. Et fingunt tria fata in colo et fuso et digitis fila ex lana trahentibus propter trinam variationem rerum – quedam enim desinunt esse, quedam quod adhuc per digitos nentis ad fusum tamquam presens ad preteritum trahendum est. Et est idem fatum et fortuna, sed in hoc differunt, quia fortuna est in his que fortuitu veniunt nulla palam causa, fatum vero est appositum singulis et statutum; sed hoc ad phi
Abbreviated transcription (Latin):
stus dies dicitur licitus in quolicebat roma¬
nis negocia agere. cãs ex̾cere. uł aliquid tale
uefastus uero dies dicitur.ꝙ illicitus quia
islicitũ. aut qrͣ nefas erat in ilło die predc̃a
agere. quia i illo die male contigerat ioma¬
uetus consuctudo apud romanos ut quascũ
adilsitates sũ prosꝑitates sustinent eas fastis
anuotari fac̾e̾nt. Illos ergo dies inquib sibi
male contingerat celebrabant non causa so
huic quidam liber ouidii in quo tractatur de
fastis ⁊ nephastis dieb a digmori intitulatur
liber fastetu. hinc ⁊ anuales lib in quibus
quarte declinac̾. pro libro auuali. Uñ lucanꝰ
Q magis ꝓprie pro li ͦ ãuali est secũde deqͥi.¬
fastus .sti. naui pro luꝑbia est qrͣte ħ fast᷑. s¬
te .q. teueo: fari. fateri coactonis est et nccitatis
fatemur eĩ cracti. s corifitennir ⁊ mamfe¬
stamiꝰ uolutarii. prodimus p̃cio uł aliqua
utilitate sꝑata ducti. Item fatemur ialsn

Expanded text:
stus dies dicitur dies licitus, in quo licebat Romanis negotia agere, causas exercere vel aliquid tale; nefastus vero dies dicitur quasi illicitus, quia illicitum et quasi nefas erat illo die predicta agere, quia in illo die male contigerat Romavetus consuetudo apud Romanos ut, quascumque adversitates sive prosperitates sustinerent, eas in Fastis adnotari facerent; illos ergo dies in quibus sibi male contigerat celebrabant non causa solhinc quidam liber Ovidii in quo tractatur de fastis et nefastis diebus a digniori parte intitulatur liber Fastorum. Hinc etiam annales libri in quibusquarte declinationis pro libro annali, unde Lucanus sed magis proprie pro libro annali est secunde fastus -ti; nam pro superbia est quarte re, quasi teneor fari; fateri coactionis est et necessitatis, fatemur enim coacti, sed confitemur et manifestamus voluntarii, prodimus pretio vel aliqua utilitate sperata ducti. Item fatemur mala,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa retinent licteraturã sui simplicis ubi¬
retineut corrupcõnem. Imꝑatĩ ut bũfacio
calefacio bñfeci calefeci. bñfac calefac bũfa¬
cere calefacere. bñfactũ caleftm̃. I tem omĩa
compoita a facio ⁊ nomib non ex toto possũt
facile distingin cura genus. S quedam sũt
actiua ut deifico. magnifico. quedã neutra.
us edifico. cas. domifico. inch̾ facio. Quedam
lũaturã. ⁊ accentꝰ sui simplicis ⁊ suꝑ eadem
sisła sint neutra. ut inchilfacio flectifacio
lucrifatio ⁊ siłia. De istis ⁊ de ꝯpoĩtis ab ur¬
funitĩs. Sciendũ est ꝙ ⁊ singificacõm. ⁊ con¬
structõm hñt actiuã. s ad iudicata fũt ueu¬
tro gu̾i eadem rõne que. ⁊ eoꝵ simplicia.s. qr¬
eoꝵ uox deficit in passino liget ĩuematur apo
theologos ⁊ in pͥma. ⁊ secũda ꝑsona.tem
onũa comꝑoĩta a facio ⁊ nomĩb transeũt
toto ut nch̾facio. que sũt t̾cie cõnigacõns
cũ suo simpplici sicut ⁊ omĩa alia commpoita

Expanded text:
implicis ubiretinent corruptionem imperativi, ut benefacio calefacio, benefeci calefeci, benefac calefac, benefacere calefacere, benefactum calefactum. Item omnia composita a facio et nominibus non ex toto possunt facile distingui circa genus, sed quedam sunt activa, ut deifico, magnifico, quedam neutra, ut edifico, domifico, nilfacio, quedam litteraturam et accentum sui simplicis et super eandem sillabam, sunt neutra, ut nichilfacio, floccifacio, lucrifacio; et similiter de istis et de compositis ab infinitis sciendum est quod et significationem et constructionem habent activam, sed adiudicata sunt neutro generi eadem r vox deficit in passivo, licet inveniatur apud theologos in prima et secunda persona. Item omnia composita a facio et nominibus transeunt toto, ut nilfacio, que sunt tertie coniugationis cum suo simplici, sicut et omnia alia composita
Abbreviated transcription (Latin):
Ntumi. a fando uł fonos dcĩ sũt quidam dei
siluaꝵ fałim quia uoce nõ signis oũdebant
futura in lucis ꝯsulti apaganis. hii uulgo
nicubi uł incubones a romians uero fau
catur sic. quia eius fauore fiores ꝓducuntur.
rantis leue fauomi. unde fauomius. ma. muĩ.
⁊ ħ fauoniũ .iiii. leue odĩ. qd cito transit et
cadit ad mod illius uenti. fanomi ⁊ olim di¬

Expanded text:
tem a fando vel fonos dicti sunt quidam dei silvarum Fauni quia voce non signis ostendebant futura in lucis consulti a paganis. Hii vulgo Incubi vel Incubones, a Romanis vero Fauni citur sic quia eius favore flores producunturrantis lene favoni’, unde favonius -a -um et hoc favonium -nii, lene odium quod cito transit et cadit ad modum predicti venti; favonii etiam di
Abbreviated transcription (Latin):
S ponitur qũ pro ornacione aliaꝵ rerũ ut
u̾boꝵ. unde falero. ras .i. ornare. ut iste utitur
u̾bis faleratis .i. ornatis. Et quia falere nchil
prosũt equis. S fuĩt eis cã suꝑbie. reddũt enĩ
eos pulcores ⁊ suꝑbos ⁊ arrogãtes quadam
elacione. Inde est ꝙ falera ĩuenitur ꝓ suꝑbra
⁊ mam iactacione ⁊ falerare pro suꝑbue in¬

Expanded text:
sed ponitur pro ornatione aliarum rerum, ut verborum, unde falero -as, idest ornare, ut ‘iste utitur verbis faleratis’, idest ornatis; et quia falere nil prosunt equis sed fiunt eis causa superbie – reddunt enim eos pulcriores et superbos et arrogantes quadam elatione – inde est quod falera invenitur pro superbia et inani iactatione et falerare pro superbire, in
Abbreviated transcription (Latin):
cia purgacõnes que olim solebant fieri ꝓ aĩabꝰ
definctoꝵ. unde februatus. ta. tum.l. purgatꝰ.
et februo. as. sacrfitare. uł purgare. et hic fe¬
bruus. lrmi .i. pluto. febriu ⁊ dicũtur manes.
sic dc̃us .q. sacrificatoriꝰ. uł purgatoriꝰ siue pur¬
gatiꝰ. quia in illo mense oliui p̾cipue siebãt
februa pro aĩabus defuctoꝵ ip̃i plutomi. uũ
februanus.na. rui.

Expanded text:
cia, purgationes que olim solebant fieri pro animabus defunctorum; unde februatus -a -um, idest purgatus, et februo -as idest sacrificare vel purgare, et hic Februus idest Pluto; februi etiam dicuntur manes, sic dictus quasi sacrificatorius vel purgatorius, quia in illo mense olim precipue solebant fieri februa pro animabus defunctorum ipsi Plutoni; unde februarius -a -um.
Abbreviated transcription (Latin):
inde et ħ eudes euide. Et subtracta  de sina
ab eo ꝙ deberet dici eneides fit ħ eneis neidis
.i. filia uel neptis. S iam ħ nomue  maitis
utimur ꝓ historia fcã de enea. unde liber gir¬
gilii sic intitulatur. I ncipit᷑ eueis irgilu¬

Expanded text:
inde hic Enides -e; et, subtracta ‘de’ sillaba ab eo quod deberet dici Eneides, fit hec Eneis -dis, idest filia vel neptis; sed hoc nomine iam magis utimur pro historia facta de Enea, unde liber Virgilii sic intitulatur: ‘incipit Eneis Virgil
Abbreviated transcription (Latin):
cõnis. pro quo quidam abutũtur. ħ uoĩe falsa
s male. quia fallacia est decepcio que est ĩ ar¬
gumentacõne. falsificacio est instancia ꝯtra
arguiuentacõnem in qua magis apparet Eal¬
sitas ꝙͣ in argumẽtacõne. alit̾ non erit falsifi¬
cacõ. Est eñ falsificare argumentũ inducere

Expanded text:
o -nis, pro quo quidam abutuntur hoc nomine fallacia, sed male quia fallacia est deceptio que est in argumentatione, falsificatio est instantia contra argumentationem in qua magis apparet falsitas quam in argumentatione, aliter non erit falsificatio; est enim falsificare argumentum inducere
Abbreviated transcription (Latin):
.Et differt a flagicio. Quidꝙ̃ em̃ agit in do¬
mita cupiditas ad corpendũ ami flagiciũ
uocatur. s quidꝙͣ agit ut alt̾i noceat facui
dicitur. Et hec sunt duo gn̾a om̃i pcc̃orũ.
s flagicia peiora sunt que cũ coꝵ ꝑuit am̃
ad facinora prosilitur. Sunt emi flagicia ĩ¬
pulchrũ facinꝰ p̾clarum facinꝰ.¬

Expanded text:
et differt a flagitio: quicquid enim agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum flagitium vocatur, sed quicquid agit ut alteri noceat facinus dicitur. Et hec sunt duo genera omnium peccatorum, sed flagitia priora sunt, que cum corruperint animum, ad facinora prosilitur; sunt enim flagitia ‘pulchrum facinus’, ‘preclarum facin
Abbreviated transcription (Latin):
falsior. ssimꝰ unde false. sius. me. adũbium.
Et ħ falsitas. catis. Et differt a mendacõ q
sus agnosceris. Si falsa cõfingas mẽdax ẽẽ
uideris. Et dicitur falsitas ⁊ falsus. qr faudo
alnud ꝙͣ sit u̾m decipiat. Item falsum differt
a ficto quia falsũ ad oratores ꝑtinet ubi u̾itas.
Ita sepe uidetur ut que fc̃a sunt negentur.
S fictũ ad poetas ubi que fc̃a non sunt fc̃a dur᷑.¬

Expanded text:
sior -mus, unde false -sius -sime adverbium et hec falsitas -tis. Et differt a mendacio quisus agnosceris, si falsa confingis mendax esse videris’; et dicitur falsitas et falsus quia fando aliud quam sit verum decipiat. Item falsum differt a ficto, quia falsum ad oratores pertinet ubi veritas ita sepe luditur ut que facta sunt negentur, sed fictum ad poetas ubi que facta non sunt facta d
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pyleusia. sie. est quedam passõ sic dc̃a
quia mentẽ app̾hendens parit ⁊ corꝰ posside¬
at. Greci enĩ apprehensionẽ epyleusiã uo¬
cant. ħ passõ dicitur uł luuacõ caduca ⁊ lema¬
cõ ⁊ morb comicialis. quia apud gentiles
nutebantur. uł quia ex tunore uł uertũdia
repulse inconuciis seꝑe illum morbũ ĩcur¬
rebant. Cu tanta us est ut homo ualene
concidat et spumet. hos milgus lunaticos
uocat quia ꝑ liuie cunsum contĩgat eis. et

Expanded text:
PILEMSIA -e, quedam passio sic dicta quia mentem appendens pariter etiam corpus possideat; Greci enim appensionem epilemsiam vocant. Hec passio dicitur caduca et larvatio et morbus comitebantur, vel quia ex timore vel verecundia repulse in comitiis sepe illum morbum incurrebant, cui tanta vis est ut homo valens concidat et spumet. Hos vulgus lunaticos vocat quia per lune cursum contingat eis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
faculent̾. cius. sime. adubiũ. Et ħ faculetia
cie. splendor decusacio.
.i. facilitas uł possibilitas. Unde et facultas a¬
asicꝰ dicitur scĩa illius in qua pre cet̃is es fa¬
cił ⁊ potens. ad rũdendũ ⁊ ꝙ quertur soluen¬
dũ facultas ⁊ dicitur quel scĩa. quici reddat

Expanded text:
faculente -tius -me adverbium, et hec faculentia -e splendor, decusatio. facilitas vel possibilitas, unde et facultas alicuius dicitur scientia illa in qua pre ceteris est facilis et potens ad respondendum et quod queritur solvendum; facultas etiam dicitur quelibet sci
Abbreviated transcription (Latin):
dis fatuare. uł a fatuitate remiou̾e: Infatuo.
.as .i. ualde facuare. Et est actiuũ cum omnib
sius compositis.
tatuus quia inꝑiciã suam oudit fando quiꝙꝙ
uec ꝙ alii ont intelligit. Et difteit tatine a¬

Expanded text:
dis fatuare vel a fatuitate removere; infatuo -as, idest valde fatuare; et est activum cum omnibus suis compositis. -um, quia imperitiam suam ostendit fando quicqunec quod alii dicunt intelligit; et differt a
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ stat̾a regitur. ⁊ lãces eqnͣtur. unde ⁊ in
lãcers amentũ dicitural examen dicit᷑ illa
ligła q̃s foranñe crutine ucicur huc et ulluc
Em ꝙ̃ consideratur equalitas ponderatorũ.
uude ⁊ examen dicitur iudiciũ disc̃tõ ꝓbacio
inquisicio. Exsuuen ⁊ dicitur apũ cong̾gacõ¬

Expanded text:
na et statera regitur et lances equantur, unde et in lanceis amentum dicitur; vel examen dicitur illa lingula que in foramine trutine vertitur huc et illuc secundum quam consideratur equalitas ponderatorum, unde et examen dicitur iudicium, discretio, probatio, inquisitio; examen etiam dicitur apium congrega
Abbreviated transcription (Latin):
uł cãtus. I tem eulogia dicũtur laudes elexte.
⁊ sumnatim collecte ut si quis in ymagine
alicuiꝰ laudes scribat eulogia dicuntur.
Item ab eu. ꝙ ẽ bonũ ⁊ logos componitur
ħ eulogia.gie. ⁊ sunt eulogie benedicõnes.
salutacones bone. boue donacõnes. uñ in¬
lia constitutis. Et hinc eulogicus .ca. cum

Expanded text:
 Item etiam eulogia dicuntur laudes electe et summatim collecte, ut siquis in ymagine alicuius laudes scribat eulogia dicuntur. Item ab eu, quod est bonum, et logos componitur hec eulogia -e, et sunt eulogie benedictiones, salutationes bone, bone donationes, unetis; et hinc eulogicus -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
Exomologesis.fe. ge. grece. latine int̾prẽta¬
tur confessio uł p̃ces. siue sit laudis. ut cum
dicitur. m ͭ xi. conficebor tibi pater celi ⁊ t̾re¬
aut pp̃ regaridum dir. ⁊ impetrandũ in aliq ͦ
malo iisericordiam eius.

Expanded text:
EXOMOLOGESIS grece, latine interpretatur confessio vel preces, sive sit laudis, ut cum dicitur ‘confiteor tibi pater celi et tevero propter rogandum dominum et impetrandum in aliquo malo misericordiam eius.
Abbreviated transcription (Latin):
¶U̾sebia. bie .i. pietas. Unde eusebius .i.
pus. Et est compoĩtũ eusebia ab eu qd̾ est
coma dicitur eusebes .i. bone pietatis. fertur
enĩ ꝙ sicut alitur a pentib dum pua est.
Ita postinodũ senes ꝑentes alat. Et corr̃.¬

Expanded text:
USEBIA -e, idest pietas; unde Eusebius, idest pius. Et est compositum eusebia ab eu, quod esconia dicitur eusebes, idest bone pietatis; fertur enim quod sicut alitur a parentibus dum parva est ita postmodum parentes alat. E
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pura uec drum ad gu̾andũ apta. unde ꝓuer
dicitir a puritate. quia purus est. uec dii
lauuguie⁊ florẽ genarũ ht. Cercia etas exado¬
lescencit ad giguend apta.⁊ adulta que por¬
rigitur usq ad.xxuiii. annos. que tres etie¬

Expanded text:
 pura, nondum ad generandum apta, unde puer dicitur a puritate, quia purus est necdum lanuginem et florem genarum habet; tertia etas est adolescentia, ad gignendum apta et adulta, que porrigitur usque ad XXVIII annos; quarta e
Abbreviated transcription (Latin):
cło. Et licet ꝑtes sic naturalo ordinentur. trĩ
eordiũ. narcõ ⁊ peticio possunt naturalẽ or¬
diuẽ ꝑmutare. S non salutacio nec cõclusio.
quia illa prior senꝑ. et ħ ultima esse debet. nã
aueilio uon posse instudio ꝑman̾e. qr micli
estis sp̃alis dũs ⁊ piissimꝰ bñ factor. Peticio
⁊ qu uarracõnem anticipat. ut si dicam.
detuli iam expendi cariore bouoine tꝑp̃r ꝑsiste
ti. Quis aũt epła ex quiuq ꝑtib in tegrer.
legatis. unde uarrõne subtincta non d peticõ¬

Expanded text:
 ut dictum est, naturaliter ordinentur; tamen exordium, narratio et petitio possunt naturalem ordinem permutare; sed non salutatio, nec conclusio, quia illa prior semper et hec ultima esse debet. Nam auxilio non posse in studio permanere, quia michi estis specialis dominus et piissimus benefactor. Similiter petitio narrationem anticipat, ut si dicam: detuli, iam expendi cariore solito Bononietibus integretur, s relegatis. Unde, narratione subtracta, non debet
Abbreviated transcription (Latin):
que est declinacio a iuentute in senecute non¬
duni senectꝰ. s iani uou iuientꝰ qr semoris
etas est ꝙͣ g̾ci p̃sboitĩ nocũt. Nam senex apud
gcos non psoiter s geron dicitur. quie etes.
uimo fincur s post illas qͥnq ecates qnͣtũ¬
cũq inte est senectuti deputatur. Semũ ã

Expanded text:
que est declinatio a iuventute in senectutem, nondum senectus, sed iam non iuventus, quia senioris etas est, quam Greci presbitem vocant: nam senex apud Grecos non presbiter sed geron dicitur, que etas a umero finitur, sed post V illas etates quantumcumque est vite senectuti deputa
Abbreviated transcription (Latin):
hic eufrate eufrates fiuinꝰ est mesopotanne
de padiso exiens copiosissimꝰ gẽnus. qui
ꝑ mediã babilomã influit. hic ab ubertate
nori accepit. siam hebraỹce eufrata fertili¬
tas interpretatur. messopotamiã eiũ ĩ qͥb¬

Expanded text:
hic Eufrate -tes, fluvius Mesopotamie de paradiso exiens copiosissimus gemmis, qui per mediam Babiloniam influit. Hic ab ubertate nomen accepit; nam ebrayce eufrata fertilitas interpretatur; Mesopotamiam enim in q
Abbreviated transcription (Latin):
.s. inlis equ i dextiarius dicitur qui ꝑ dextram
ducitur. palefredriꝰ dicitur a passũ. et leui et
treno ⁊ ducendo quia lem passu ꝑ fremĩdui¬
citur: et id dicitur gradariꝰ a gradu ⁊ diffĩtur
sic. Gradamꝰ est equus mollis icessus sũ suc¬
cussatum mcedens. Item p̃t dici mãnꝰ qr ma

Expanded text:
ilis equus; dextrarius dicitur quia per dextram ducitur, palafredus dicitur a passu et leni et freno et ducendo, quia leni passu per frenum ducitur, et idem dicitur gradarius a gradu et diffinitur a gradu: gradarius est equus mollis incessus sine succussatura innitens; idem dici
Abbreviated transcription (Latin):
opus fit .9. oꝑaria stacio. Et ergasteriũ dicit
Rgastulum. ab erge ⁊ stolon qd est missio
dicitur ħ ergastulũ. li .i. caacer rusticus ⁊ lo
carcẽre corꝑis in quo cuĩa in hac uita cenet᷑¬
quasi incarcata. Item ergastula dicũtur
uucula et cõpedes quib illi qui em̃t in er¬

Expanded text:
opus fit, quasi operaria statio; et ergasterium dicituItem ab erge et stolon, quod est missio, dicitur hoc ergastulum -li, idest carcer rusticus, carccarcere corporis in quo anima in hac vita tenetur incarcerata ut ibi. Item ergastula dicuntur vincula et compedes quibus illi qui erant in er
Abbreviated transcription (Latin):
mli ꝙ ille ꝑmiserit. cuiꝰ iudicia occulta sũt
mulca ĩmsta ulła. Nec sane demones nat᷑as
creant. si aliquid tale faciũt. s specieteuꝰ que
Et postea nullo loco apparuerũt ꝑ dentibus
sunt occulte ex aliis locis ubi est ħ genus
amũ ad ea loca ꝑducte ac repente suppoĩte cre¬
duitur ẽẽ conu̾si. Qd aũt diomedis cẽplo
aquam rostris affurit ⁊ sꝑgunt ⁊ ꝑgunt et¬
blandiũtur grecigenis acq alienigenas ꝑ¬
sequntur mirand̾ nou est fieri demonũ in¬
stiictu. Quoꝵ int̾est ꝑsuadere dm̃i fc̃m esse
dromedem ad decipiendos boĩes ut et falsos
deos cũ ui dei ĩmiria multos colant ⁊ homĩb

Expanded text:
quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factiset postea nullo loco apparuerunt, perdentibusunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus avium, ad ea loca perductae ac repente suppositae, creduntur esse conversi. Quod autem Diomedis in templum aquam rostris afferunt et aspergunt, quod blandiuntur Graecigenis, alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu; quorum interest, persuadere deum factum esse Diomedem, ad decipiendos homines, ut falsos deos cum veri Dei injuria multos colant, et hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
quie uec u̾a est nec uisiłis. et est illa fabula
un que nichil uitatis lt mse ⁊ illa falsa que
aliꝯuid u̾itatis inse coritinet admxcũ. Sicut
eiũ estin amore modus nõ hũisse modũ. sic eit
in fabula u̾itas non huisse u̾itatem. Et dicct
fabula aifando quia in solo fatu esiscatItẽ
fabula qũ dicitur hystoria. silr̾ afando quia
eam famur. Qũq loqucio. uude fabulosus.¬

Expanded text:
que nec vera est nec verisimilis; et est illa fabula vera que nichil veritatis habet in se et illa falsa que aliquid veritatis in se continet admixtum: sicut enim est in amore modus non habuisse modum sic est in fabula veritas non habuisse veritatem; et dicitur fabula a fando quia in solo fatu consistat. Item fabula quandoque dicitur ystoria, similiter a fando quia eam famur, quandoque locutio, unde fabel
Abbreviated transcription (Latin):
hunc modii .b. talis ecc̃e dcũs albas dilerto
m xpo filio.b. bñstori. bene inciꝑe. melius
prosequi. ⁊ optimne t̾iiuare. qd̾ bene fieri
potiut. quia ꝑ talem eplam uoluntati ut¬
tentis plenarie satsfecit s enĩ dicitur epła¬
ris dcãnus ultim̃ cõplementũ. Unde uersus.¬

Expanded text:
hunc modum B. talis ecclesie dictus abbas, dilecto in Christo filio, P. neofito bene incipere, melius prosequi et optime terminare. Quod bene fieri potuit, quia per talem epistolam voluntati mittentis plenarie satisfecit. Hoc enim dicitur epistolaris .dictaminis ultimum complementum. Dictis
Abbreviated transcription (Latin):
die oritur ⁊ in eodem moritur. Inde dicitur
molesta. que in uno die affligit die ꝑit .q.
ephymeridis. genꝰ est hystorie .s. uiuꝰ diei¬
digestio. uł umꝰ diei regłaris abremiacio
cõmputacõ. calculõ. Ephymeris ⁊ dicitur
tabula manuialis. uł liber in quo cotidi¬
am actus scribi solent. Et sonat ephyme¬

Expanded text:
ritur et eodem moritur; unde dicitur molesta que in uno die affligit hominem et e-ridis genus est istorie, sdigestus, vel unius diei rerum abbreviatio, computatio, calculatio; ephimeris etiam dicitur tabula manualis, liber in quo cotidiani actus scribi solent; Iuvena
Abbreviated transcription (Latin):
EPhoc. ab epy. qd est supra dicitur ephor¬
uiteipretatur suꝑ induintũ erat eĩ pallu
srlmm̾ale quo tota sacerdotalis tegebat
ambicio. Et erant duo genera unũ lineũ
⁊ sumplex qd sacerdotes hebant. aliud ex di¬
uersis coloribꝰ quio gẽnusq contextum.
hũs mutto humio lapides duos .s. smarag¬
dinos auro conclusos. inquib sculpta erãt
nomia prĩarcharuĩ. Quo olimi pontifices
utebantur.ti¬

Expanded text:
ephointerpretatur superindumentum; erat enim pallium superhumerale quo tota sacerdotalis tegebatur ambitio et erant duo genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud ex diversis coloribus auro gemmisque contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos in quibus sculpta erant nomina patriarcharum, quo olim pontifices utebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt neutia. exceptis istis. x .s. adeo. am¬
hio. auteo i4. cncumeo. in eo. pͥeo. pretereo.
obeo . pro perficere. ⁊ fceꝙtare. cuture. subeo.
tiuseo. que omĩa sinit actiua. Item omĩa
compoĩta ab eo recment lit̾atãm sii simplid̃.¬

Expanded text:
sunt neutra exceptis his decem: adeo, ambio, anteeo, circumeo, ineo, posteo, pretereo, obeo pro perficere frequentare circumire, subeo, transeo, que omnia sunt activa. Item omnia composita ab eo retinent lit
Abbreviated transcription (Latin):
ta .l. adiectio Compotiste quidꝰ ad cogno¬
scendiĩ quota sit liuia inqual feria compo¬
suerũt duo gn̾a uuiorum quoꝵ unii regła¬
res luuares. aliũ uero epactas uocaunt.i.
adiectiones ab epy qd eit supra. ⁊ thesis. qd̾
est posicõ. quia regłarib adichũtur ad uiueĩ¬
endũ etatem lune. ⁊ ħ ⁊ potest dici. alio tamẽ

Expanded text:
t adiectio; compotiste enim, ad cognoscendum quota sit luna in qualibet feria, composuerunt duo genera numerorum, quorum unum regulares lunares, aliud vero epactas vocaverunt, idest adiectiones, ab epy quod est supra et thesis quod est positio, quia regularibus adiciuntur ad comperiendum etatem lune,
Abbreviated transcription (Latin):
possessꝰ ⁊ ueratus. Et dicitur sic ql in eficar
non laborans non opans s in ope deficiens
uł en sit auguitatiuũ. quia singłis lima¬
cõnib ualde mente laboret uł ener dicitur
uis uł fortitudo. mene luma. Inde eugun
fortis in luna. ut sunt lunatici. uł ẽn .a.in.¬

Expanded text:
possessus et vexatus; et dicitur sic quasi inefficax, non laborans, non operans, sed in opere deficiens; vel en fit augmentativum quia singulis lunationibus valde mente laboret; vel ene dicitur vis vel fortitudo, mene luna, inde energuminus fortis in luna, ut sunt lunatici; unde hec en
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõ pt iã meri et excere officiũ suũ. y̾mo
liberatus ⁊ solutus est a labore sin officii sicut
litare s soluebatur a labore solito. et dabatur
ei ageruel uilla ue aliud uñ uiu̾et. Et tũc
erat eu̾ntus .q. extra u̾itũ poĩtus. qr ul p

Expanded text:
qui non potest iam mereri et exercere officium suum, immo liberatus et solutus a labore sui officii, sicutlitare sed solvebatur a labore solito et dabatur ei ager vel villa vel aliud unde viveret: et tunc erat emeritus, quasi extra meritum positus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tor sigei llius ꝓmõtor in quo hebat tem¬
pluua upxta tr̃oiam. uł eimosigens inter¬
p̾tatur profund̃ silenciũ. ennos eĩ ꝓfũd̾
dicitur sige silentiũ uł latibłm. ⁊ uocat
dieptimus. sic̃ a profũditate maris ⁊ a sỹ¬
lentio qd est in profundo maris. uł enno¬
sigeus dicitur ab ennos qd̾ est hĩtator et
siche qd̾ est profund̾. quasi ẽuosicheus .l.¬

Expanded text:
tor Sigei, illius promontorii in quo habebat templum iuxta Troiam. Vel Ennosigeus interpretatur profundum silentium; ennos enim profundum dicitur, sige silentium vel latibulum; et vocatur Neptunus sic a profunditate maris et a silentio quod est in fundo maris. Vel Ennosigeus dicitur ab ennos, quod est habitator, et siche, quod est profundum, quasi Ennosicheus
Abbreviated transcription (Latin):
puus clauditur quib midiq ꝓtectũs¬
est contra iusidias. Nam scatim ut ad p̃sense¬
ret prius se simagit i inglobũ comisus se ĩ sua
recolligit anna huiꝰ prudencia quedami est qr
icẽ ascende ⁊ mua eratinat ut adm cãdan̾t
sũ rami. tunc supinꝰ uolutat se sr̃usos itrit

Expanded text:
suis clauditur, quibus undiqest contra insidias. Nam statim ut aliquid presenserit, prius se subrigit et, in globum conversus, se in sua recolligit arma. Huius prudentia quedam est quia vitem ascendit et uvam exacinat ut acini cadant supra terram; tunc s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Manceps. mãceps. cõponitur cum .e.
et dicitur ħ emanceps. cipis. qui cũ pͥmo
fuisset manceps. iam ab illa seruitute et
ptate est lihertus. unde emancipare .i. a sei¬
nitute libennre. S̾ iam moleuit consuetu

Expanded text:
rum. Manceps componitur cum e et dicitur hic emanceps -is, qui cum primo fuisset manceps iam ab illa servitute et potestate est liberatus; unde emancipare, a servitute liberare; sed iam inolevit consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
qd est incensũ. Et dicitur ħ epicaustrorm̃ .i.¬
mstrumentũ qd suꝑ ignem fit causa enui¬
teudi fumũ. Item epycaustoriũ dicitur lo¬
cus unguentoꝵ ubi se ũgebant ad iguem.
storũ ⁊ dicitur locus disc̾uendi causas et
in qual istaꝵ signũ accipitur cõpetenter

Expanded text:
ur hoc epicaustorium, instrumentum quod fit supra ignem causa exeundi fumum; et epicaustorium dicitur locus unguentorum ubi se ungebant ad ignem; m dicitur locus discernendi causas; et in qualibet istarum significationum competenter
Abbreviated transcription (Latin):
dess. deo. ꝓro indlinari compouitur
cum en. qd est .in. et dicitur ħ enclesis. sis .i.
inclinacio unde encletioꝰ .ca. cum .i. iclina¬
tiuus ut euclitica ꝯm̃ctio dicitur illa que
icliuat se sub accentu p̾cedentis dcĩonis re¬
nuttendo suũ accentũ in illã ⁊ inclinat ac¬
centũ illius suprase. ut.q. sub accentu illiꝰ¬

Expanded text:
tem cleo pro inclinari componitur cum en quod est in et dicitur hec enclesis, idest inclinatio, unde encleticus -a -um, idest inclinativus, ut encletica coniunctio dicitur illa que inclinat se sub accentu precedentis dictionis remittendo suum accentum in illam et inclinat accentum illius supra se ut quasi sub accentu illi
Abbreviated transcription (Latin):
latio ⁊ dicitur economꝰ ab eco qd̾ est loriꝰ red¬
ditiuꝰ. quia ad enis somĩ ⁊ uocem tota fauulu
depet ordinari. uł pocius dicitur yconomꝰ ab
u̾con ꝙ est ymago uł signũ ⁊ noma qd̾ est
les uł uorma qd est regła. Inde yconomꝰ qiͣ
uł regulam tota familia debet dispensari.

Expanded text:
t dicitur economus ab eco, quod est sonus reditivus, quia ad eius sonum et vocem tota familia debet ordinari. Vel potius dicitur yconomus ab ycon, quod est imago vel signum, et noma, quod est lex, vel norma, quod est regula. Inde yconomus quasi  et legem vel regulam tota familia debet dispensari;
Abbreviated transcription (Latin):
Elicon. eliconis. ma. ge. unũ de duobus ca¬
cimsib ꝑuasi in quo solebat olim esse stu¬
diũ. Et dicitur ab elicio. cis. quia olim elici¬
ebatur. Inde sapĩa. unde et elicon dicitur
quasi eliciens cuncta. Et est ethĩa. Et inde
iu ꝑuaso hĩtabat uel femima illius loci. Et¬

Expanded text:
de duobus cacuminibus Parnasi in quo olim solebat esse studium, et dicitur sic quia olim inde eliciebatur sapientia, unde et Elicon dicitur quasi eliciens cuncta et est ethimologia; et inde in Parnaso habitat vel femina illius loci.
Abbreviated transcription (Latin):
unde dicitur ħ̃ eleccrum.tri. quia ad radium
solis clarius auro argentoq reluceat. Et sũt
tria gen̾a electri. Unũ genꝰ est gr̃mm quod
flint ab arborib ⁊ durescit in lapidẽ quod et
dicit in electrum dum aurũ argentũqz misce¬
tur argentũ ad claritatẽ crescit᷑. Aurui uero a
suo fulgore palescit. qr igitur in uingenito dei
uatura clarior fc̃a est .q. ꝑ aurũ creuit argen¬
tum. Et quia dĩuitas a fulgore suo ñis est
aspectib temꝑata .q. aurũ nobis paluit. ar¬

Expanded text:
unde dicitur hoc electrum quia ad radium solis clarius auro argentoque eluceat. Et sunt tria genera electri: unum genus est gummi quod fluit ab arboribus et durescit in lapidem, quod et  In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem tura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit
Abbreviated transcription (Latin):
Elisius. lisis. cõponitur cumi .e. Et dicitur
elisius.sia. simi .i. ualde solutus uł extrn
solucõnem poĩtus. unde et elisii in infero dũ
campi ubi requiescunt aĩe bõrum ẜm fabłas¬
poetaꝵ. Et dicũtur illi campi elisii quasi solu¬
torum. uł extra solucõnem poĩtorum aũt eĩ ibi

Expanded text:
 et componitur cum e et dicitur elisius -a -um, idest valde solutus vel extra solutionem positus; unde et elisii in inferno dicuntur campi ubi requiescunt anime beatorum, et dicuntur illi campi elisii quasi solutorum vel quasi extra solutionem positorum: sunt enim ibi
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥma nasti ꝑsona. ħ est in t̾cia ꝑsonia ĩpatĩ.
edat. ⁊ in futuro optatĩ qui est ⁊ subiũctuu
pũs. edam. edas. edat. in omĩb u̾o que solent
gulã t̾cie connigacõnis. es tñ productã quã
a secunda acceꝑunt ꝑsona ẜuatam. u̾ es est.
este estote esto. essent esse. unde quidam. Sams¬

Expanded text:
a prima nasci persona, hoc est in tertia persona imperatiui: edat, et in futuro optatiui, qui est etiam subiunctiui praesens: edam edas edat. in omnibus uero, quae solentgulam conjugationis, es tamen productam, quam a secunda acceperunt persona, servatam ubique- es, est, este, esto, estote, essent, esse: tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur illud corꝰ cuiꝰ quel pars est centi.
et sic de aluis. Sed ħ pocius ad phĩam ꝑtinet
Et ab elementũ hic et hec elementaris et h̃
et quia elementũ est pͥrima ꝑs corporis in
cõpõne et ultima in resolone. Iñ est ꝙ quo

Expanded text:
dicitur illud corpus cuius quelibet pars est terra, et sic de aliis; sed hec ad philosophiam pertinent. Et ab elemento hic et hec elementaris -re; et, quia elementum est prima pars corporis in compositione et ultima in
Abbreviated transcription (Latin):
cetũ .i. ecc̃a congreget quã nos ñcupare
possumꝰ ꝯcionatorem. eo ꝙ loquatur ad po¬
pulũ ⁊ senmo enus nõ sp̃alr̾ ad unũ. sed ad
duisos gñalẽ dirigitur. Porro pacificus et
dilectus diũ ab eõ ꝙ in regno enis pax funt
⁊ eum dñs dilerit appellatus est. uide in sa
liũia edidit. prou̾bia. ecc̃asten. canticũ canti¬
corimi.: In ꝓu̾biis puulũ docens quasi de
crebro senno repetitur. In ecc̃aste u̾o mature¬

Expanded text:
t, Ecclesiam congreget, quem nos nuncupare possumus concionatorem, eo quod loquatur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigatur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalumina edidit: Proverbia, Ecclesiasten, Cantica canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi de crebro sermo repetitur. In Ecclesiaste vero, matur
Abbreviated transcription (Latin):
uerare uł honorare ⁊ differt a dare quia dare est
cum spe remun̾ationis. donare u̾o sine spe remu¬
nerationis. nã donare est ꝙ̃l rẽ trãsig̾e uñ et
donuĩ cuiꝰ l rei transactio dicitr. uñ dr̃ donare qͣi
donũ ag̾e ⁊ donctio qͣi dom actio. uñ dicit are. in

Expanded text:
nerare vel honorare, et differt a dare quia dare est cum spe remunerationis, donare vero sine spe remunerationis. Nam donare est quamlibet rem transigere, unde et donatio, cuiuslibet rei transactio, unde dicitur donare quasi donum agere, et donatio idest doni actio. Hanc differen
Abbreviated transcription (Latin):
dħ durabłis et ħ. le. duro cõponitur. adduro.
ras. uualde durare. cõduro. ras. l simł dua¬
re deduro. uas .i. ualde durare uł duriciã de¬
monere .i. mollificare. eduro. dis. ualde dae¬
rato Induro tas .i. inintiora durare unde

Expanded text:
 durus. Duro componitur adduro -as, idest valde durare; conduro -as, idest simul durare; deduro -as, idest valde durare vel duritiam removere, idest mollificare; eduro -as, valde durare; induro -as, idest interiora durare, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Clipsis. eclipsis. fe. ge.i. defectus ut solis uł
luue uł alt̾uis rei. In dc̃me uero si fiat defc̃s
dcõnis uł or̃onis dicitur ectipsis. sed defc̃us
defauꝰ. unde linea zodiati ꝑ quã sol discurut
dicitur ecliptica. ad ħ .i. ꝙ sol uł luna paciat᷑
eclipsĩ oportet ut in illa linea sic sol ⁊ lua.
Et bĩc ecliptito. tãs. eclipsimi fac̾e. ob sc̾are. De¬

Expanded text:
c ECLIPSIS, idest defectus, ut solis vel lune vel alterius rei. In dictamine vero si fiat defectus dictionis vel orationis dicitur eclipsis, sed defectusest defectivus, unde linea zodiaci per quam sol discurrit dicitur ecliptica: ad hoc enim quod sol vel luna patiatur eclipsim oportet ut in illa linea sit sol et luna. Et hinc ecliptico -cas, eclipsim facere, obscurare.