comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si distribuero om̃em substantiã. & si tradi¬
dero corpus meũ ut ardeã. caritatem autem
non habeã: nihil mͥ prodest. Si autẽ sit sola
caritas. non inueniat qđ distribuat paupe¬
ribus. diligat solũ: calix aquȩ frigidȩ tantũ
illi imputat᷑. quantũ zacheo qui dimidium
patrimoni donauit pauperibus. Quare hoc ille
tã modicũ dedit & ille. tã multum dedit. et
tantũ illi imputat᷑: Tantũ plane. Impar enĩ
facultas. sed non impar caritas Illi ergo int̾ro¬
gant. uos cogitate. quid estis Iam ecce dictum
ins qͥ dixerunt nobis. in domũ dñi ibimꝰ. Uidete
ergo si imus. non enĩ pedib imꝰ sed affectibus
Uidete si imus Int̾roget se. unusquisq ur̃m
qualis est erga pauperẽ scm̃. erga indigentem
frẽm. qualis est erga egentẽ mendicũ. uideat
si uiscera eius non sunt Angusta. quia in terro¬
gare te habent sedes que sedebunt in iudicio
& debent inuenire quȩ sunt ad pacẽ hnerłm
Et quomͦ int̾rogant. Tamqua sedes dĩ. Ds̃

Expanded text:
ero omnem substantiam meam, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Si autem sit sola charitas, quae non inveniat quod distribuat pauperibus, diligat: solum calicem aquae frigidae det ; tantum illi imputabitur, quantum Zacchaeo qui dimidium patrimonii donavit pauperibus . Quare hoc? Ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabitur? Tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. 11. Illi ergo interrogant; vos cogitate quid estis. Jam ecce dictum his qui dixerunt nobis, «In domum Domini ibimus.» Videte ergo si imus. Non enim pedibus imus, sed affectibus. Videte si imus; interroget se unusquisque vestrum qualis est erga pauperem sanctum, erga indigentem fratrem, qualis est erga indigentem mendicum: videat si viscera ejus non sunt angusta. Quia interrogare te habent sedes quae sedebunt in judicium, et debent invenire quae sunt ad pacem Jerusalem. Et quomodo interrogant? Tanquam sedes Dei. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
catur. quomͦ ille de corpore egressus est:
Sed quis est qui hoc potuit: Qui primo dixe¬
rat potestatẽ habeo ponendi animam meam
& potestatẽ habeo iterum sumendi eam
Nemo eã tollet ame: sed ego pono eã a me.
& iterũ sumo eã Posuit quando uoluit.
sũpsit quando uoluit. nemo abstulit. nemo
extorsit. Ergo impletȩ erant om̃s passioneᷤ
sed in capite. restabant adhic xp̃i passioneᷤᷤ
n his ergo menbris cum esset apłs: dixit. ut
adimpleam quȩ desunt pressurarum xp̃ai
in carne mea. Ergo illuc imus quo xp̃o
prȩcessit & adhuc xp̃c illuc ꝑgit quo p̃cessit
Prȩcessit enĩ xp̃c in capite. sequit᷑ in corpore.
bat᷑ a saulo quando audiuit saulus. saule
saule quid me ꝑsequeris. Quomodo solet
lingua dicere calcato pede. calcas me. Linguã
nullus tetigit. cõpassione clamat. non attri
& dedistis mͥ manducare. Sitiui & potastis me
Hospes. & collegistis me. nudus & uestistis me

Expanded text:
catur, quomodo ille de corpore egressus est? catur, quomodo ille de corpore egressus est? Sed quis est qui hoc potuit? Qui primo dixerat: «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestaten. habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones, sed in capite: restabant adhuc Christi passione membra . In his ergo membris cum esset Apostolus, dixit: «Ut adimpleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea.» Ergo illuc imus quo Christus praecessit, et adhuc Christus illuc pergit quo praecessit: praecessit enim Christus in capite, sequitur in corpore. batur a Saulo, quando audivit Saulus: «Saule, Saule, quid me persequeris?» Quomodo solet lingua dicere, calcato pede: Calcas me. Linguam nullus tetigit; compassione clamat, non attritet dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me; hospes, et collegistis me; nudus, et vestistis me;
Abbreviated transcription (Latin):
ergo istis quattuor uentis uocat᷑ decđa. Quomͦ
uocat᷑ undiq : In trinitate uocat᷑ Non uo¬
iuemiunt᷑. Pulsate ergo affectu adhas pora
& damet in uobis apc᷑ aperite mili portas
iustitiȩ Prȩcessit enim in capite. sequitꝰ se
in corpore. Clidete qđ dixit apłs quia in
ipso xp̃c patiebat᷑. ut adimpleam inquit quȩ
desunt pressurarũ xp̃i in carne mea. Ut
carne mea. Numquid aliquid pressurarũ
deerant in homine illo quod factum est uer¬
bum dĩ. nato de maria uirgine : Passus
est enĩ quicquid pati deberet ex sua uoluntate
non expeccati necessitate. & uidet᷑ quia om̃a
In cruce enĩ positꝰ accepit acetũ. inultimo ait
perfectũ est. & indinato capite emisit spm̃
Quid est perfectum est:Iam de mensura pas¬
sionũ nihil mͥ deest. om̃a quȩ de me prędi¬
cata sunt cõpleta sunt. tamquam ideo expec¬
taret ut complerent᷑. Quis est qui sic ꝓficis¬

Expanded text:
ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quomodo ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quomodo vocatur? Undique in Trinitate vocatur: non voinveniuntur. 5. Pulsate ergo affectu ad has portas, et clamet in vobis Christus: «Aperite mihi portas justitiae» . Praecessit enim in capite; sequitur se in corpore. Videte quid dixit Apostolus, quia in ipso Christus patiebatur: «Ut adimpleam,» inquit, «quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Ut carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit acetum ultimum, et ait, «Perfectum est; inclinato capite emisit spiritum» . Quid est, «Perfectum est?» Jam de mensura passionum nihil mihi deest; omnia quae de me praedicta sunt, completa sunt: tanquam ideo exspectaret ut complerentur. Quis est qui sic proficis
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatꝰ est: impletus est duodenarius numerꝰ
sedium. Primo locũ iueni ubi sedeas & sicte
minare iudicaturũ Duodecĩ ergo sedes quio
sibi ueliut uideamꝰ. Sacramentũ est cuiusdam
uniuersitatis. quia per totũ orbem terrarum
futura erat ęcła. unde uocatꝰ hoc ȩdificiũ
ad xp̃i compagem Eit ideo quia undiq ue.
untar ad iudicandã duodecim sedes sunt. sicut
quia undiq intratur in illam ciuitatẽ duode¬
cu portȩ sunt Nonsolum ergo illi duo¬
decim & apłs paulus. sed quotquot iudica¬
turi sunt propt̾ significationẽ uniuersitatis
ad sedes duodecĩ ꝑtinent. quemado odũ quot¬
quot intrabunt ad duodecĩ portas pertinent
Partes enĩ mundi quattuor sunt. oriens occidenᷤ.
aquilo & meridies. Istȩ quattuor partes assidue
nominant᷑ in scripturis. Ab om̃ibus istis quat¬
tuor uentis sicut dicit dñs in euangłio aquat¬
tuor uentis se collecturũ electossuos ab om̃ib

Expanded text:
ordinatus est, impletus est duodenarius numerus ordinatus est, impletus est duodenarius numerus sedium : primo locum inveni ubi sedeas, et sic te minare judicaturum. Duodecim ergo sedes quid sibi velint, videamus. Sacramentum est cujusdam universitatis; quia per totum orbem terrarum futura erat Ecclesia, unde vocatur hoc aedificium ad Christi compagem: et ideo quia undique venitur ad judicandum, duodecim sedes sunt; sicut quia undique intratur in illam civitatem, duodecim portae sunt. Non solum ergo illi duodecim et apostolus Paulus, sed quotquot judicaturi sunt, propter significationem universitatis, ad sedes duodecim pertinent; quemadmodum quotquot intrabunt, ad duodecim portas pertinent. Partes enim mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nominantur in Scripturis. Ab omnibus istis quatuor ventis, sicut dicit Dominus in Evangelio a quatuor ventis se collecturum electos suos ; ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
lapides eñ uiui sunt. Et uos inquit tan¬
quam lapides uiui ȩdificamini in domuni
sp̃ualem. Ad nos directa uox est. Ergo
sequam᷑ de ista ciuitate fundamenta eius
in montibus scĩs. diligit dñs portas syon
am idõ prelocutꝰ sum. ne putetis alia esse
sundamenta. alias portas. Quare sunt¬
sunt fundamentꝗ apłi & ꝓphetȩ: Quia
eorum auctoritas portat infirmitatẽ nram
Quare. sunt porte: Quiaper ipsos intramus
Id regnũ dĩ. Prȩdicant enĩ nobis. & cum
denarius numerus apłoꝵ. sacramentũ magnũ
debitis inquit super duodecim sedes. iudicante
duodecĩ tribus irł. Si duodecim sellȩ ibi st̃¬
&& nion est ubi sedeat tertius decimꝰ paulus
apłs & non erit quomͦ iudicet. & ipse se. iu¬
dicaturũ dirit non homines tantũ sed et angłos
ergo turba. Quid te iactas idicaturum
Ubi sedebis : Duodeci sedes dirit dns duo deci
apłos. Unus cecidit. in locũ ipsius mathas

Expanded text:
lapides enim vivi sunt. «Et vos,» inquit, «tanlapides enim vivi sunt. «Et vos,» inquit, «tanquam lapides vivi aedificamini in domum spiritualem» . Ad nos directa vox est. Ergo sequamur de ista civitate. 4. «Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion.» Jam ideo praelocutus sum, ne putetis alia esse fundamenta, alias portas. Quare sunt fundamenta Apostoli et Prophetae? Quia eorum auctoritas portat infirmitatem nostram. Quare sunt portae? Quia per ipsos intramus ad regnum Dei: praedicant enim nobis. Et cum denarius numerus Apostolorum. Sacramentum magnum debitis,» inquit, «super duodecim» «sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Si duodecim sellae ibi sunt; non est ubi sedeat tertius decimus Paulus apostolus, et non erit quomodo judicet: et ipse se judicaturum dixit, non homines tantum, sed et angelos. ergo turba: Quid te jactas judicaturum? Ubi sedebis? Duodecim sedes dixit Dominus duodecim Apostolis; unus cecidit Judas, in locum ipsius Matthias
Abbreviated transcription (Latin):
sicu fabricam conquadremim . NNon enim
frustra etiam de lignis quadratis edificata
est archa noe. quȩ inhilominꝰ figurã gesta¬
bat aeccłe Quid est enĩ quađdrare
Attendite similitudinẽ quadrati lapidis
Similis esse debet xp̃ianus in om̃i tẽptati¬
one sua. Xp̃ianus non cadit. & si impel¬
litur & quasi uertit᷑ & non cadit Hã
quadratum lapide quacumq uerteris
stat Cadere iusi sunt martyres cũ ꝑcu¬
terent᷑ Sed quid dixit quędam uox
cantici : Cum ceciderit iustus non con
Si ergo conquadramini. ld om̃s tẽptationeᷤ
parati quicquid impulerit non uos euertat
Stantẽ te inueniat om̃is casus. E rigeris
ergo in hanc fabricam affectu pio. religi¬
one sincera. fide. spe. caritate. & ipsum
edificari ambulare est. In istis enutatibus
alia est fabrica ȩdificiorũ. alii sunt oues
habitantes in fabrica. Illa cuutas ciuibus
suis ȩdificat᷑ ipsi sunt lapides qui sunt ciue ᷤ

Expanded text:
ficii fabricam conquadremini. Non enim ficii fabricam conquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae nihilominus figuram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadrari? Attendite similitudinem quadrati lapidis: similis debet esse christianus. In omni tentatione sua christianus non cadit; etsi impellitur, et quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat. Cadere visi sunt Martyres, cum percuterentur; sed quid dixit quaedam vox Cantici? «Cum ceciderit justus non contum ejus» . Sic ergo conquadramini, ad omnes tentationes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide, spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: illa civitas civibus suis aedificatur, ipsi sunt lapides qui sunt cives;
Abbreviated transcription (Latin):
sum pastor bonus. Et quȩ est ergo ianua
qua intras tu pastor bone: Eigo sũ ianua
Quomͦ ergo tu om̃a: Quomͦ per om̃a : Cles¬
bi gr̃a. cum paulus intrat per iamiã. nonne
xp̃m paulus. Ipse dixit. An experimentũ
eius uultis accipere qui in me loquit᷑ xp̃i¬
ꝓbamꝰ: Quia scõs enis persequebat᷑ saulus
damentum & lapis angularis ipse est ab
imo surgens. sitamen ab iio surgens Eteñ
origo fundamenti hunis suminitatẽ tenet
Et quemadmodũ fundamentũ corporeae
fabricȩ in imio est. sic fundamentũ sp̃ualis
fabricȩ in summo est Si ad terrã edisi¬
caremur : in imo nobis ponendũ erat funda¬
mentũ. Quia celestis fabrica est ad celos
ꝓcessit fundamentũ nr̃m. Ipse ergo angu¬
laris lapis montesq apłi prophete magni
portantes fabricã ciuitatis faciunt quod dã
edificium uiuũ. Hoc edificiũ modo clamat
de cordib ur̃is. Hoc agit artificiosa manus
di etiam per linguã nram. ut ad illius edi¬

Expanded text:
sum pastor bonus.» Et quae est ergo janua sum pastor bonus.» Et quae est ergo janua qua intras tu, pastor bone? «Ego sum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me omnia. Verbi gratia, cum Paulus intrat per januam, nonne per Christum Paulus. Ipse dixit: «An experimentum ejus vultis accipere, qui in me loquitur Chriipsos sanctos ejus persequebatur Saulus,damentum et lapis angularis ipse est, ab imo surgens; si tamen ab imo. Etenim origo fundamenti hujus summitatem tenet: et quemadmodum fundamentum corporeae fabricae in imo est; sic fundamentum spiritualis fabricae in summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentum nostrum. Ipse ergo angularis lapis, montesque Apostoli, Prophetae magni, portantes fabricam civitatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo clamat de cordibus vestris? hoc agit artificiosa manus Dei etiam per linguam nostram, ut ad illius aedi
Abbreviated transcription (Latin):
torũ figurate: Si ergo sacramenta cogi
cogites: xp̃c pastor pastorũ. si fabricam
cogites xp̃c fundamentoꝵ. fundamentum
In edificus istis non potest esse idem lapis
in mio & in summo. Si fuerit in io.
non erit in sũmo. Si in sumo fuerit in
imo non erit. Angustias enĩ pęne. om̃a
corpora patiuntur. nec ubiq esse possunt
nec semper Diuinitas antem ubiq prefto
est: undiq ad eam potest duci similitudo.
& totũ potest esse in similitudinibus. quia
nihil horũ est in ꝓprietatibus. Numquid
xp̃c ianua est quemadmodũ uidemus ia¬
nuas factas a fabro: Non utiq. Et durit
Ego sum ianua. Aut numquid sic ẽ pastor
quomͦ uidemꝰ pastores istos p̃positoᷤ pecorũ
E t dixit Eigo sum pastor Et in uno loco
ambas res dixit. In euangłio dixit. quia
pastor per ianuam intratꝰ. & ibi dixit
ego sum pastor bonꝰ & ibi dixit ego sum
ianua Pastor intrat per ianuã. Et quis
est pastor qui intrat per ianuã. Ego

Expanded text:
torum? Si ergo sacramenta cogitcogites, Christus pastor pastorum: si fabricam cogites, Christus fundamentum fundamentorum. In aedificiis istis non potest esse idem lapis in imo et in summo: si fuerit in imo, in summo non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec ubique esse possunt, nec semper: Divinitas autem quae ubique praesto est, undique ad eam potest duci similitudo; et totum potest esse in similitudinibus, quia nihil horum est in proprietatibus. Numquid Christus janua est, quemadmodum videmus januas factas a fabro? Non utique: et tamen dixit, «Ego sum janua.» Aut numquid sic est pastor, quomodo videmus pastores istos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum pastor.» Et uno loco ambas res dixit. In Evangelio dixit quia pastor per januam intrat: et ibi dixit, «Ego sum pastor bonus;» et ibi dixit, «Ego sum janua» . Pastor intrat per januam: et quis est pastor qui intrat per januam? «Ego
Abbreviated transcription (Latin):
Unde dns suꝑbientib phariseis. amendico
uobis. publicani & meretrices prȩcedent
uos in regnũ cȩlorum Prȩcedunt quia
ium faciunt. impellunt credẽdo & creditꝰ
fidei nec obsistere potest quisquã. quia qͥ
ium faciunt diripiunt illud Ibi enĩ positũ
est regnũ cęlorũ uim patit᷑. & qui uim fa¬
ciunt diripiunt illud. Hoc fecit latro ille
fortior incruce quã in fauce. Memor ero

Expanded text:
arisaeis: «Amen dico vobis, publicani et meretrices praecedunt vos in regnum coelorum» . Praecedunt, quia vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃s meos &e ꝓpinquos meos loquebar pacẽ de te
Ohierłm ciuitas. ciuitas cuius participatio eiꝰ¬
in idipsum ego in hac uita & in hac terra.
tua & prȩdicans pacẽ tuã. non propter me
illam predico sicut herecici. qui querentes
głam suã dicunt pax uobiscũ. & pacẽ non
habent quã popłis prȩdicant. Si enĩ ha¬
berent pacem: non sciiderent unitatem
Ego inquit loquebar pacẽ dete Sed quare:
te. ꝓpter sr̃s meos & propinquos meos.
Nã cupiebat ipse dissolui. et esse cum xp̃o.
Et quis ista predicaret : ꝓpinquis & fratrib

Expanded text:
 «et propinquos meos, loquebar autem» «pacem de te. O Jerusalem, civitas cujus participatio in idipsum,» ego in hac vita et in hac terra, tua, et praedicans pacem tuam; non propter me illam praedico, sicut haeretici, qui quaerentes gloriam suam dicunt, Pax vobiscum: et pacem non habent quam populis praedicant. Si enim haberent pacem, non conscinderent unitatem. Ego, inquit, «loquebar pacem de te.» Sed quare? te, propter fratres meos et propinquos meos.» Nam cupiebat ipse «dissolvi, et esse cum Christo:» et qui ista praedicaret propinquis et fratribus,
Abbreviated transcription (Latin):
non manducauimꝰ: Immo manducauimus.
& ipse erit cibus nr̃. qui & reficiet & non
deficiet Tamquã iocundatoꝵ om̃ium habi¬
tatio in te Iam dictum est unde iocundabi¬
mur. beati qui habitant in domo tua. in
scła scłoꝵ laudabunt te Laudemꝰ & modo
diim quantũ possumꝰ mixtis gemitib. quia
laudando eũ desideramꝰ eũ & nondũ tenemꝰ
Cum tenuerimꝰ subtrahet᷑ om̃is gemitus. et
remanebit sola & pura ęt̃na laudatio am̃¬

Expanded text:
non manducabimus? Imo manducabimus; non manducabimus? Imo manducabimus; et ipse erit cibus noster, qui et reficiat, et non deficiat. «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Jam dictum est unde jucundabimur: «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te.» Laudemus et modo Dominum, quantum possumus, mixtis gemitibus; quia laudando eum desideramus eum, et nondum tenemus: cum tenuerimus, subtrahetur omnis gemitus, et remanebit sola et pura et aeterna laudatio
Abbreviated transcription (Latin):
ubi multa & pretiosal sunt. non prandent
am si quȩras ab eis quare non prandeant
ieninamꝰ. Magnũ opus. xpianũ opus
ieiunium Noli cito laudare. quia in¬
hanc causã negotiũ uentris agitur non
religionis. Quare ieiunant: Ne uen¬
trem prȩoccupent uilia. & non admittere¬
possint pretiosa Ergo negotiũ gutturis
gerit. terit ieiumo. magna res utiq ie¬
iunium. contra uentrem & guttur pugnat
aliquando illis militat. Itaq fr̃s mei si
putatis aliquid tale habituros uos in illa
patria qua nos exhortat᷑ tuba celestis &
propter ea uos a presentib abstincatis. ut
illic tales copias recipiatis : sic estis quomodo
illi qui ieninant propter ȩpulas maiores
Q& continent se maiore ẽtinentia
¶Nolite ergo sic. Ad aliquid
uos meffabile prȩparate. mundentur corda
ab om̃ibus affectionibus uentris t̃renis et
scłaribus. Uisuri sumꝰ quiddã. quo uisobe¬
ati erimꝰ. & hoc solũ nobis sufficiet. Et qͥd

Expanded text:
ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: jam si quaeras ab eis quare non prandeant, Jejunamus. Magnum opus, christianum opus jejunium. Noli cito laudare: quaere causam; negotium ventris agitur, non religionis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus abstinetis, ut illic talia copiosius recipiatis; sic estis quomodo illi qui jejunant propter epulas majores, et continent se majore incontinentia. Nolite ergo sic: ad aliquid vos ineffabile praeparate; mundate cor ab omnibus affectionibus vestris terrenis et saecularibus. Visuri sumus quiddam, quo viso beati erimus, et hoc solum nobis sufficiet. Et quid?
Abbreviated transcription (Latin):
humana. taiquam iocundatoꝵ. omnium
habitatio inte. Quid est tamqũa: Quare
tamquam: Quia talis ibi erit iocunditas.
qualem hic non nouimꝰ Uideo hic multaᷤᷤ
iocunditates. & multi gaudent in scło. Alu
hinc. alii inde. & non est quod illi gaudio
comparem. sed tamquã iocunditas erit
Nam si dicã iocunditas incipit homini occur¬
rere talis iocunditas qualẽ solet habere in
poculis. in prandiis. in auaritia. in honorib
scłi. extollunt᷑ enĩ homines & letitia quadã
insaniunt. sed non est gaudere. impiis dicit
dñs: est quȩ dam iocunditas quam nec ocu¬
lus uidit nec auris audiuit nec in cor ho¬
minis ascendit. tamquã iocundatorum
habitatio in te. Ad aliud gaudiũ nos
paremꝰ. quia hnc tamquã simile. inuenimꝰ.
& non est hoc. ne quasi paremꝰ nos talibu
ibi ꝑfrui qualibus hic gaudemꝰ. alioquin con¬
tinentia nr̃a auaritia erit. Sunt enini
homines qui inuitant᷑ ad cenã opimam.

Expanded text:
humana: «Tanquam jucundatorum omnium humana: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Quid est, «tanquam?» quare, «tanquam?» Quia talis ibi erit jucunditas, qualem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet habere in poculis, in prandiis, in avaritia, in honoribus saeculi. Extolluntur enim homines, et laetitia quadam insaniunt: sed «non est gaudere impiis,» dicit Dominus . Est quaedam jucunditas quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Ad aliud gaudium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, et non est hoc: ne quasi paremus nos talibus ibi perfrui, qualibus hic gaudemus; alioquin continentia nostra avaritia erit. Sunt enim homines qui invitantur ad coenam opimam,
Abbreviated transcription (Latin):
beati : Habendo aurum. habendo argen¬
tum. nimerosã familiã. multiplicem ple¬
bem: Unde beati: Beati qui habitant
in domo tua. in scła scłorum laudabt̃ te
Noc uno beati ocioso negotio. Hoc ergo
unũ desideremꝰ fr̃s. cum uenerimꝰ ad hoc
nos paremꝰ gaudere ad đm. laudare đm.
opera bona quȩ mͦ nos ꝑducunt ibi non ert̃
Diximꝰ & hesterno die quantũ potuimꝰ. ubi
erunt opera miscđȩ. ubi nulla erit miseria :
Egentẽ non inuenies. nudũ non inuenies
nemo tͥ occurret sitiens. nullus peregrinus
erit. nullus egrotus quẽ usites. nullus mor¬
tuus quẽ sepelias. nullus litigato int̾ quos
cõponas. Quid facturus es: An forte
propter necesfitates corporis nr̃i non¬
ualebimus. & arabimus & negotiabimn᷑
& peregrinabimur: Magna ibi quies.
nam ibi om̃a opera quȩ necessitas flagi¬
tas flagitat subtrahent᷑. mortua neces¬
sitate p̾eribunt opera necessitatis. Quid
ergo erit: Quomͦ potuit dixit lingua

Expanded text:
beati? Habendo aurum, habendo argenbeati? Habendo aurum, habendo argentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, quantum potuimus; non ibi erunt opera misericordiae, ubi nulla erit miseria: egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellabimus, et arabimus, et negotiabimur, et peregrinabimur? Magna ibi quies: nam ibi omnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non funt̾ tam quam ea quȩ sunt. ut ea¬
quȩ sunt euacuent᷑. Hoc fecit qui erigit
de terra inopeni. & de sterçore exal¬
tat pauperem. Utquid erigit: Ut col¬
locet eum cum principibus. cum principibus
populi sui Migna res. magnum gaudium
magna letitia Postea uenerunt in hanc ciui¬
tatem & oratores. sed non uenirent nisi
prȩcederent piscatores. Magna hȩc. sed
ubi hȩc nisi in illa ciuitate dĩ de qua glo¬
omnibus gaudiis atq conflatis. quomodo
clausit: Tamquam iocundatorũ om̃ium
habitatio in te In peregrinatione ista con
terimur. habitatio nr̃a iocunditas sola erit.
peribit labor & gemit̾. transeunt oratio¬
nes. succedunt Idudationes. Ibi ergo habi¬
tatio iocundatorum. non erit ge¬
mitus desiderantiũ. sed lȩtitia ꝑfruen¬
tium. Aderit enĩ cui modo suspiramus.
similes illi erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est
ubi totũ negotium nr̃m nonerit. nisi
laudare dđm & frui đo. Ett quid aliud

Expanded text:
quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Utquid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; sed ubi haec, nisi in illa civitate Dei, de qua gloeo collatis omnibus gaudiis atque conflatis, quomodo clausit? «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in terimur: habitatio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succedunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium, sed laetitia perfruentium. Aderit enim cui modo suspiramus; similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est : ibi totum negotium nostrum non erit, nisi laudare Deum, et frui Deo. Et quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
eam non homo sed altissimus. Sic fundauit
ciuitatẽ in qua nasceret᷑. quomͦ creauit ma¬
trem de qua nasceret᷑ Quid est hoc fr̃s:
Quales ꝓmissiones quantam spem tenenus:
Ecce propt̾ nos altissimus qui sundauit ciuita¬
tem. mater dicit ipsi ciuitati. & homo in ea
cantat homo in om̃ibus xp̃c. homo propter
nos. ds ante nos. Sed quid magnũ ante nos:
fundauit eam. Unde ista scimus: Dũs narra¬
bit in scripturas popłor. Hoc enĩ sequitur in
psalmo. Mater syon dicet homo & homo
factus est in ea & ipse. sundauit eã altissimus.
Dñs narrabit in scripturas popłoꝵ & principũ
Quorũ principum: Horũ qui facti sunt in
ea. in ea facti sunt principes. Nam antequã
in ea sierent principes: abiecta mundi elegit
ds̃ ut confunderet fortia. Numquid princeps
piscator: Princeps publicanꝰ. princeps plane:
quasi caput babylonis. non ierunt ad templũ
imperatoris. sed ad icinoriam piscatoris.
Unde enim isti principes: Infirma mundi
elegit ds̃ ut ¶ consundat fortia. & ea

Expanded text:
eam,» non homo, sed «Altissimus.» Sic fundavit civitatem in qua nasceretur, quomodo creavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, fratres? Quales promissiones, quantam spem tenemus! Ecce propter nos Altissimus qui fundavit civitatem, «Mater,» dicit ipsi civitati; et «homo in ea cantat homo in omnibus Christus: homo propter nos, Deus ante nos. Sed quid magnum ante nos? fundavit eam. Unde ista scimus? «Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Dominus narrabit in Scriptur Principes qui facti sunt in ea, in ea facti sunt principes: nam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; quasi caput Babylonis, non ierunt ad templum imperatoris, sed ad memoriam piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia, et
Abbreviated transcription (Latin):
tatio quȩdã est. & ipsa conluctatio ad pressu¬
ram ꝑtinet torcularis. Audi ipsã luctam de
torculari ab apło expressã. quia & ipse ibi con¬
terebat᷑. ibi premebat᷑. Condelector inquit
legi dĩ scđm interiorẽ hominẽ udeo aliam
legem in menbris meis repugnantẽ. legi mentis
neae. & captiuũ me. ducentẽ in lege peccati
ie est in menbris meis. Magna lucta & eua¬
didi iragna desperatio. nisi ueniat de conse¬
qu iti Infelix ego homo quis me liberabit de
cor gre mortis huiꝰ: Grã dĩ per itĩm xp̃m¬
đnmnrm Ergo & hic in psalmo isto uidit
quis il c ascendet: Quid facio de carnis pon¬
dere: Iati qui habitant in domo ⁊ua. in scła
scłorun audabunt te: Condelector enĩ legi
dĩ scd̾m iteriorẽ. hominẽ.: Sed quid faciam:

Expanded text:
tatio quaedam est; et ipsa colluctatio ad pressutatio quaedam est; et ipsa colluctatio ad pressuram pertinet torcularis. Audi ipsam luctam de torculari ab Apostolo expressam; quia et ipse ibi conterebatur, ibi premebatur: «Condelector,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis.» Magna lucta, et evadendi magna desperatio, nisi subveniat de consequenti: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Jesum m» . Ergo et hic in psalmo isto vidit quis illuc ascendet? quid facio de carnis pondere? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem.» Sed quid faciam?
Abbreviated transcription (Latin):
tamdiu fragilitatẽ carnis irȩ statim tenet.
quid nobis faciet illud gaudium. quomͦ nos
mutabit Similes enĩ ei ermmꝰ. qm̃ iudebimꝰ
eũ sicita est. Iam similes illi. quando deficiemꝰ :
Quo auertem᷑ : Securi ergo imus frs̃. non
nos saciabit nisi laus dĩ. Si deficies ab amore :
deficies a laude. Sic autẽ amor sempi¬
ternꝰ erit. quia illa insatiabilis pulchi iudo
erit. Noli timere ne non possis laudare. quẽ
semꝑ poteris amare. Eirgo beati qͥ habitant
in domo tua in scła scłoꝵ. landabunt te. Huic
cuius susceptio eius abste. dñe. Ittellexit ubi
esset. quia per fiagili atem carnis suȩ ad illã
beatitudinẽ uolare non posset. Circũspexit
pondera sua quia dicit᷑ alio loco. corpiis enim
qđ corrumpit᷑ aggrauat animã. & deprinit
terrena in habitatio sensũ multa cogitantem
Sp̃s sursum uocat. pondus cariis deor sũ reuocat
Int̾ duos conatꝰ suspensionis & ponderis conluc¬

Expanded text:
tam diu fragilitatem carnis nostrae stantem tenet; tam diu fragilitatem carnis nostrae stantem tenet; quid nobis faciet illud gaudium? quomodo nos mutabit? Similes enim ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Jam similes illi, quando deficiemus? quo avertemur? Securi ergo simus, fratres; non nos satiabit laus Dei, amor Dei. Si deficies ab amore, deficies a laude: si autem amor sempiternus erit, quia illa insatiabilis pulchritudo erit; noli timere ne non possis semper laudare, quem semper poteris amare. Ergo, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te.» Huiccujus est susceptio ejus abs te, Domine.» Intellexit ubi esset, quia per fragilitatem carnis suae ad illam beatitudinem volare non posset: circumspexit pondera sua; quia dicitur alio loco, «Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem» . Spiritus sursum vocat, pondus carnis deorsum revocat: inter duos conatus suspensionis et ponderis colluc
Abbreviated transcription (Latin):
recitabit᷑. ubi ipsum dĩ uerbũ contẽplabitus
Ergo quia dixit iste desiderans & suspirans ex
uoce nr̃a. quid habituri simus in illa patria
cui suspiratur: Et ait Brati qui habitant
in domo tua. Dicat & q d acturi sumus
negotium nr̃m sine defec u alleluia. Non
uobis fr̃s uideat᷑ quasi fafedium ibi futurũ
quia modo si hoc diu dictas non duratis. ab
illo gaudio necessitas uos aiertit. Et quia
notandũ delectat qđ non uidet᷑ si tanta ala¬
critate in ipsa pressura & fragilitate carmᷤ
laudamꝰ qđ credimus: quomͦ Paudamus qđ
uidebimus: Cum absorta fuerit mors in
uictoriã. & mortale hoc induerit immor¬
talitatem. & corruptibile hoc induerit in¬
corruptionẽ : nemo dicet diusteti. nemo
dicet diu ieiunaui. diu iigilaui. stabilita
enĩ magna ibi. et ipsa immortalitas iam cor¬
poris nr̃i suspendet᷑ in contẽplatione dĩ
Et si modo uerbum hoc qđ uobis erogauimꝰ

Expanded text:
recitabitur, ubi ipsum Dei Verbum contemplabitur? recitabitur, ubi ipsum Dei Verbum contemplabitur? Ergo quia dixit iste desiderans et suspirans ex voce nostra, quid habituri sumus in illa patria cui suspiratur, et ait, «Beati qui habitant in domo tua;» dicat et quid acturi sumus.negotium nostrum, sine defectu Alleluia. Non vobis, fratres, videatur quasi fastidium ibi futurum: quia si modo hoc diu dicatis, non duratis; ab illo gaudio necessitas vos avertit. Et quia non tantum delectat quod non videtur; si tanta alacritate in ipsa pressura et fragilitate carnis laudamus quod credimus, quomodo laudabimus quod videbimus? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, cum mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem , nemo dicet, Diu steti; nemo dicet, Diu jejunavi, diu vigilavi. Stabilitas enim magna ibi, et ipsa immortalitas jam corporis nostri suspendetur in contemplationem Dei. Etsi modo verbum hoc quod vobis erogamus,
Abbreviated transcription (Latin):
sitas fragilitatis carnalis. hȩc etiã quȩ dixi
iuberi nobis. frange esurienti panem tuũ
Cui frangis. ubi nemo esurit : Egenura
sine tecto induc in domuĩ tuã. Quẽ hosoi¬
tem suscipis. ubi om̃s ii stria sua uiuunt :
Quem uisitas egrũ. ubi ꝑ setua sanitate glu¬
dent: Quem concordas litigiosum. ubił
pax sempiterna est: Qem sepelis mortiũ.
ubi semꝑ uiuit᷑: Nilnil horum acturus
es ex operib honestis illis omniũ hominui
nihil acturus es ex istis bons operibus. qui
isti pulli turturis iam uolabunt de nido
Qđ ergo ĩã dixisti quid halituri sunt qͥ hal¬
tant in domo tua. beati sint dicet iam qui
acturi sunt. quia non ibi udeo aliquas neci¬
sitates que me impellam ad agendũ. Ecc
modo quod loquor & disputo necessitaᷤ parti
Numquid enĩ ibi talis disritatio erit. quasi
quȩ doceat ignaros. quai quȩ cõmemoret
obliuiosos. Aut uero in ila patria euangeli

Expanded text:
sitas fragilitatis carnalis. Haec etiam quae dixi sitas fragilitatis carnalis. Haec etiam quae dixi juberi nobis, «Frange esurienti panem tuum:» cui frangis, ubi nemo esurit? «Egenum sine tecto induc in domum tuam:» quem hospitem suscipis, ubi omnes in patria sua vivunt? quem visitas aegrotum, ubi perpetua sanitate gaudent? quem concordas litigiosum, ubi pax sempiterna est? quem sepelis mortuum, ubi semper vivitur? Nihil ergo horum acturus es ex operibus honestis illis omnium hominum: nihil acturus es ex istis bonis operibus; quia isti pulli turturis jam volabunt de nido. Quid ergo? Jam dixisti quid habituri sumus: «Qui habitant in domo tua, beati» sunt. Dic etiam quid acturi sunt, quia non ibi video aliquas necessitates quae me impellant ad agendum. Ecce modo quod loquor et disputo, necessitas parit. Numquid enim ibi talis disputatio erit, quasi quae doceat ignaros, quasi quae commemoret obliviosos? aut vero in illa patria Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
eam. & singuli habent totam. Magnȩ. illȩ
diuitiȩ Non angustat fr̃ fratrẽ. nulla ibi
itidigentia est. Quid ergo ibi acturi: On¬
nium enĩ actionũ amarum. mat̾ necessitaᷤ¬
in subueniendo. patrocinia linguę. & adiu¬
scło actiones. Tolle litigatores quib opitu¬
latur aduocat᷑. tolle uulnera & morbos. qͥd
curat medicꝰ : Et om̃s istȩ actiones nr̃ȩ ad
cotidianã uitam quȩ exigunt᷑ & siniunt. ex
necessitate ueniunt. arare. seminare. nouel¬
lare. nauigare. Talia om̃a opera quȩ part.
nisi necessitas & indigentia : Tolle. famem
sitim. nuditatẽ. cui opus sunt ista om̃a. hȩc
etiã quȩ. nobis iubent᷑ bona opera: Nã ista
quȩ comemoraui honenesta sunt. sed om̃ium
hominũ exceptis operib pessimis loquor
decestabilib opcribus. flagitus. & facinorib
homicidis. effracturis. adulteris. illa nec
deputo int̾ humanas actiones. hęc honesta¬
quȩ loquor non parit nisi necessitas. neces¬

Expanded text:
eam, et singuli habent totam. Magnae illae eam, et singuli habent totam. Magnae illae divitiae. Non angustat frater fratrem; nulla ibi indigentia est. Quid ergo ibi acturi? Omnium enim actionum humanarum mater necessitain subveniendo, patrocinia linguae et adju excellentes actiones: tolle litigatores; quibus opitulatur advocatus? tolle vulnera et morbos; quid curat medicus? Et omnes istae actiones nostrae ad quotidianam vitam quae exiguntur et fiunt, ex necessitate veniunt. Arare, seminare, novellare, navigare; talia omnia opera quae parit, nisi necessitas et indigentia? Tolle famem, sitim, nuditatem; cui opus sunt ista omnia? Haec etiam quae nobis jubentur bona opera: nam ista quae commemoravi, honesta sunt, sed omnium hominum exceptis operibus pessimis loquor, detestabilibus operibus, flagitiis et facinoribus, homicidiis, effracturis, adulteriis; illa nec deputo inter actiones humanas; haec honesta loquor, non parit nisi neces
Abbreviated transcription (Latin):
meditat᷑. positꝰ inter tẽptationes. positus inter
pressuras. positꝰ in torcularibus. suspirans in suꝑna
ꝓmissa. quasi quid ibi acturꝰ iam premeditatur
gaudia futura. Beati inquit qui habitant in
domo tua. Vnde beati: Quid habi¬
turi: Quid actari: Om̃s qui beati di¬
cunt᷑ in terra. aliquid habent & agunt
aliquid. Beatꝰ est homo ille tot predus
tanta familia. tanto auro & argento. ha¬
bendo beat᷑ dicit᷑ Beatꝰ est. ad illos honores
ꝑuenit. ad ꝓconsulatũ. ad prefecturam.
Agendo beatꝰ dicitur. Aut ergo agendo. aut
habendo. Unde. autẽ ibi beati: Quid ha¬
bituri. quid acturi: Quid habituri iã supra
dixi. beati qͥ habitant in domo tua. Domũ
dĩ diues es. In domo tua timebis latrones.
domui dĩ murus ipse ds est. Beati ergo qui
habitant in domo tua. possident hierusalem
cȩlestem. sine angustia. sine pressura. sine di¬
uersitate & diuisione limitum. Om̃s habent

Expanded text:
meditatur, positus inter tentationes, positus inter meditatur, positus inter tentationes, positus inter pressuras, positus in torcularibus, suspirans in superna promissa; quasi quid ibi acturus, jam praemeditatur gaudia futura. «Beati,» inquit, «qui habitant in domo tua.» Unde beati? quid habituri? quid acturi? Omnes qui beati dicuntur in terra, habent aliquid et agunt aliquid. Beatus est homo ille, tot praediis, tanta familia, tanto auro et argento: habendo beatus dicitur. Beatus est; ad illos honores pervenit, ad proconsulatum, ad praefecturam: agendo beatus dicitur. Ergo aut habendo, aut agendo. Unde autem ibi beati? quid habituri? quid acturi? Quid habituri, jam supra dixi: «Beati qui habitant in domo tua.» Domum  dives es. In domo tua timebis latrones; domui Dei murus ipse Deus est. «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Possident Jerusalem coelestem sine angustia, sine pressura, sine diversitate et divisione limitum: omnes habent
Abbreviated transcription (Latin):
ita subiecit. Salua autẽ erit per generationẽ¬
filioꝵ. si permanserit in fide & dilectione
& sc̃ificatione cum sobrietate. Permanendo
ergo infide. ipsa fides nidus est pulloꝵ tuorũ
Nam propter infirmitatẽ. pulloꝵ turturis tui.
dignatꝰ est dñs prebere tibi unde nidũ faceres.
ndutꝰ est enĩ feno carnis ut ad te ueniret In
ista fide pone pullos tuos. in isto nido operare
opera tua. Qui sunt enĩ indi. nel quis est nidus:
Sequit᷑ statĩ. altaria tua dñe uirtutũ. Cum
dixisset. & turtur nidũ inuenit sibi ubi ponat
pullos suos: quasi quesisses quẽ nidũ. altaria
tua dñe urtutũ. rex m̃s & đs m̃s. Quid est
me Sed hic nidus est. hic peregrinatio & hnc
suspiriũ. & hic tritura & hic pressura. quia
hic torcular. Quid est autem quod desiderat:
Quid concupiscit: Quo it: quo tendit deside¬
rium nr̃m Quo nos rapit: Hic positꝰ illic

Expanded text:
ita subjecit: «Salva autem erit per filiorum generationemita subjecit: «Salva autem erit per filiorum generationem, si permanserit in fide, et dilectione, et sanctificatione, cum sobrietate» . Permanendo ergo in fide, ipsa fides nidus est pullorum tuorum. Nam propter infirmitatem pullorum turturis tuae dignatus est Dominus praebere tibi unde nidum faceres: indutus est enim feno carnis, ut ad te veniret. In ista fide pone pullos tuos; in isto nido operare opera tua. Qui enim sunt nidi, vel quis est nidus, sequitur statim; «Altaria tua, Domine virtutum.» Cum dixisset, «Et turtur invenit sibi nidum, ubi ponat pullos suos;» quasi quaesisses, Quem nidum? «Altaria tua, Domine virtutum, rex meus et Deus meus.» Quid est, e. 8. «vers.» 5. Sed hic nidus est, et hic peregrinatio, et hic suspirium, et hic tritura, et hic pressura, quia hic torcular: quid est autem quod desiderat? quid concupiscit? quo it? quo tendit desiderium nostrum? quo nos rapit? Hic positus illa
Abbreviated transcription (Latin):
consensit mulieri. nam a serpente mulier se¬
ducta est. Nec modo potest aliqua mala
suasio nisi carnis tuȩ primo desideriũ comino¬
uere. cui postea simente consenseris. cecidit et
passer. Si autem uincunt᷑ desideria carnus.
tenentur menbra ad opera bona. austruntur¬
arma concupiscentiȩ: incipit turtur habere
pullos. Propterea quid ibi ait apł̃s. Salua
autẽ erit persilioꝵ generationẽ. Mulier
uidua sine filiis si ꝑseueret sine filus. nonne
beatior erit Numquid salua erit. quia non
parit filios: Uirgo dĩ num melior erit:
Uumquid salua non erit. quia filios non hab&.
aut ad đm non ꝑtinet. Salua ergo erit
mulier quȩ in typo carnis accipit̾ per fili&
generationẽ dest si faciat opera bona Sed
non ubicũq turtur inueniat nidũ sibi. ubi
ponat pullos suos. In fide uera in fide catho¬
lica in societate unitatis aeccłȩ pariat opera
sua. Propterea & de illa cũ loqueretur apłs

Expanded text:
consensit mulieri: nam a serpente mulier seconsensit mulieri: nam a serpente mulier seducta est . Nec modo potest aliqua mala suasio nisi carnis tuae primo desiderium commovere, cui postea si mente consenseris, cecidit et passer: si autem vincuntur desideria carnis, tenentur membra ad opera bona, arma concupiscentiae auferuntur; et incipit turtur habere pullos. Propterea quid ibi ait Apostolus? «Salva autem erit per filiorum generationem.» Mulier vidua sine filiis, si perseveret, nonne beatior erit ? numquid salva non erit, quia non parit filios? Virgo Dei non melior erit? numquid salva non erit, quia filios non habet? aut ad Deum non pertinet? Salva ergo erit mulier, quae in typo carnis accipitur, per filiorum generationem, id est, si faciat opera bona. Sed non ubicumque turtur inveniat nidum sibi, ubi ponat pullos suos: in fide vera, in fide catholica, in societate unitatis Ecclesiae pariat opera sua. Propterea et de illa cum loqueretur Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ iussi sumꝰ operari quib mur in
hac uita. frange esurienti panem tuum.
egenũ sine tecto induc in domũ tuã. si uide¬
ris nudũ uesti. & cȩtera talia quȩ nobis prȩ¬
cepta sunt non operam nisi per carnẽ. Passer
ergo ille qui cogitat domũ suam. non recedit
a turture querente sibi nidũ ubi ponat pulloᷤᷤ
suos. Non enĩ abicit illos ubicumq sedinue¬
nit sibi nidũ ubi eos ponat Dicinus fr̃s qđ
operari. quam multi eciam pagani pascunt esu¬
rientem. uestiunt nudũ. suscipiunt hospitem.
unsitant egrũ. consolantꝰ inclusum. quã multi
hec faciunt quasi parere turtur sed non sibi
inuenit nidum. Quã multa multi heretici
non in aeccła operant᷑. non in nido pullos po¬
nunt. conculcabunt᷑ & conterentur. non ser¬
uabunt᷑ & non custodient᷑. In huius enĩ carniᷤᷤ
operatricis ꝑsona posita est quedã mulier ab
a pło paulo cum ait. Adam non est seductus
mulier autem seducta est. postea enim adã

Expanded text:
quae jussi sumus operari, quibus adjuvamur in quae jussi sumus operari, quibus adjuvamur in hac vita. «Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti» ; et caetera talia quae nobis praecepta sunt, non operamur nisi per carnem. Passer ergo ille qui cogitat domum suam, non recedit a turture quaerente sibi nidum, ubi ponat pullos suos: non enim abjicit illos ubicumque, sed invenit sibi nidum, ubi eos ponat. Dicimus autem, operari? quam multi etiam Pagani pascunt esurientem, vestiunt nudum, suscipiunt hospitem, visitant aegrotum, consolantur inclusum? quam multi haec faciunt? Quasi videtur parere turtur; sed non sibi invenit nidum. Quam multa multi haeretici non in Ecclesia operantur, non in nido pullo ponunt? Conculcabuntur et conterentur; non servabuntur, non custodientur. In hujus enim carnis operatricis persona posita est quaedam mulier ab apostolo Paulo, cum ait: «Adam non est seductus; mulier autem seducta est.» Postea enim Adam
Abbreviated transcription (Latin):
caro tamquã turtur Turtur inuenit sibi
nidũ. passer inuenit sibi doniũ. Cor meum
exercet pennas in uirtutibus huius temporis
in ipsa fide. & spe. & caritate quibus uolet in
domũ suam. & cũ uenerit ꝑmanebit. Etiã
querula uox passeris quę hnc est nonerit ibi
Nam ipse est querulus passer. de quo in alio psal¬
mo dicit. Sicut passer singularis in tecto
De tecto uolat ad domũ. iam sit in tecto. cal¬
cet domũ carnalem. Habebit quendam
cȩlestem locũ. perpetuam domũ. Passer iste
finiet querulas suas. Turturi autẽ dedit¬
& pullos idest carni. Inuenit ndũ turtur
ubi ponat pullos suos. Passer domũ. turtꝰ
nidum. & nidũ utiq ubi ponat pullos suos
Domꝰ tamquã ad sempiternũ eligit᷑. ndus ad
tempus congerit᷑ Corde cogitamꝰ din tam¬
quã uolante passere ad domũ suã. carne.
autẽ agimꝰ opera bona. Clidetis enĩ ꝑ carnẽ.
sc̃oꝵ quanta bona fiant. Per hanc enĩ operam

Expanded text:
caro tanquam turtur. Invenit sibi caro tanquam turtur. Invenit sibi domum passer, invenit sibi domum cor meum. Exercet pennas in virtutibus hujus temporis, in ipsa fide, et spe, et charitate, quibus volet in domum suam: et cum venerit permanebit, et jam querula vox passeris quae hic est, non erit ibi. Nam ipse est querulus passer, de quo in alio psalmo dicit, «Sicut passer singularis in tecto» . De tecto volat ad domum. Jam sit in tecto, calcet domum carnalem: habebit quemdam coelestem locum, perpetuam domum; passer iste finiet querelas suas. Turturi autem dedit et pullos, id est carni: «invenit nidum turtur, ubi ponat pullos suos.» Passer domum, turtur nidum, et nidum utique ubi ponat pullos suos. Domus tanquam ad sempiternum eligitur, nidus ad tempus congeritur: corde cogitamus Deum, tanquam volante passere ad suam domum; carne autem agimus opera bona. Videtis enim per carnem sanctorum quanta bona fiant: per hanc enim operamur
Abbreviated transcription (Latin):
accepturos. tolerant in torculari omnes
pressuras. Propterea & ipse. apłs cum di¬
xisset spe gaudentes. quasi his loqueretur
qui iam intorculari sunt: addidit statim.
in tribulatione. patientes. In tribulatione
inquit patientes. Quid deinde: In ora¬
tione tolerantes. Quid est tolerantes:
Qui differimini. Oratis & differimin.
tolerate qđ differimini. Toleretur quod
differtur. quia cũ uenerit non auferetur
Audistis gemitũ in torculari. Desiderat et
deficit anima mea in atria dñi. Audi unde.
duret. Spe gaudentes. Cor meũ & caro
mea. ex ultauerunt in dm̃ uiuũ. Exul¬
tauerunt hic in illud. Unde exultatio
nisi de spe: Quo exultauerunt : In dm
uiuũ. quia & ibi exultauerunt cor meum
& caro mea. Unde exultauerunt:
est hoc: Duo dixerat. & duo reddidit
In similitudinib auñ dixerat exultasse
cor suũ & carnem suã. & his duob reddidit
passerẽ & turturem Cor tamquã passer.

Expanded text:
accepturos, tolerant in torculari omnes accepturos, tolerant in torculari omnes pressuras. Propterea et ipse apostolus cum dixisset, «Spe gaudentes;» quasi his loqueretur, qui jam in torculari sunt, addidit statim: «In tribulatione patientes. In tribulatione,» inquit, «patientes:» quid deinde? «In oratione tolerantes» . Quid est, «tolerantes?» Quia differimini. Oratis et differimini; tolerate quod differimini: toleretur quod differtur; quia cum venerit, non aufertur. 7. Audisti gemitum in torculari, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini;» audi unde duret, spe gaudens: «Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum.» Exsultaverunt hic in illud. Unde exsultatio, nisi de spe? Quo exsultaverunt? «In Deum vivum.» Quae tibi exsultaverunt? «Cor meum et caro mea.» Unde exsultaverunt? est hoc? Duo dixerat, et duo reddidit in similitudinibus avium: dixerat exsultasse cor suum, et carnem suam, et his duobus reddidit passerem et turturem; cor tanquam passer,