comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ad suum posset redire fulgorem Neq uero alia nobis causa
tudo uittorum. quae nos infecit a paruo: paulatimq ꝑ multos
cortumpit annos: ita postea obligatos sibi & additos tenet. ut
uim quodam modo uideatur hrẽ naturae. Omne illud tẽpus
quo negligenter ed octi: idest ad uitia eruditi fumus: qͥuo
mali etiꝰam esse studumus: cum ad incitamentum neqͥtu¬
tiae in nocentia pro stultĩa duteretur: nunc nobis resistit:
contraq nos uenit. & nouam uoluntatem impugnat usus
uetus. Et miramꝰ: cur nobis per ocium atq desidiam nesciẽ¬
tibus etiam quasi ab alio sanctitas conferatur: qui nullam
consuetudinem boni facimus:cum malum tam du didi¬
cerimus. Haec de natura bono cursum quasi in alio opere di¬
cta sunt. quod ideo a nobis faciendum fuit: ut tibi planiorẽ
uiam ad perfectam iustitiam sterneremus: quam eo facilius
currert possis: quo in ea nil asperũ: nihil in accessibile esse co¬

Expanded text:
 ad suum posset redire fulgorem. Neque vero alia nobis causa  ad suum posset redire fulgorem. Neque vero alia nobis causa suetudo vitiorum, quae nos infecit a parvo: paulatimque per multos corrupit annos, et ita postea obligatos sibi et addictos tenet, ut vim quodammodo videatur habere naturae. Omne illud tempus, quo negligenter edocti, id est, ad vitia eruditi sumus: quo mali etitiae innocentia pro stultitia duceretur, nunc nobis resistit, contraque nos venit, et novam voluntatem impugnat usus vetus. Et miramur cur nobis per otium atque desidiam nescientibus etiam quasi ab alio sanctitas confeconsuetudinem boni facimus, cum malum tamdiu didicerimus? Haec de naturae bono cursim, quasi in alio opere dicta sint: quod ideo a nobis faciendum fuit, ut tibi planiorem viam ad perfectam justitiam sterneremus, quam eo facilius currere possis, quo in ea nihil asperum, nihil inaccessibile esse co
Abbreviated transcription (Latin):
it. Non enim a tisto deo aut ille puntri meruisset: aut hic
eligi: nisi uterq utrunq potuisset. Hoc de Cain & abel ftito:
hoc etiam de iacob & esat geminis intelligendum est. Ac
sciendum solam uoluntatis causam esse: quod cũ cadem me
indicauit.Nec illud est paruum argumentum ad compro¬
bandum naturae bonum: quod illi p̾rimi homines per tot ã
norum spatia absq ulla ad monitione legis fuerunt. non u¬
tiq quod deo aliquando creaturae suar.fura non furtit :
sed quia se talem sciebat hominum secisse naturam: ut ris
pro lege ad exercendam uistitiam siifficeret. Deniq qm̃ diu
tectutꝰoris adhuc naturat tisus uguit: nic huae rationi
uelut quandam caliginem longus usus peccandi obduxit si¬
ne lege dimissa est natura. Ad quam nimiiͦ iam uitqs ob¬
tutam: & quadam ignorantiae rubigine infectam: lincã
legis admonuit. ut huius frequenti admonitione expoliret᷑.¬

Expanded text:
it: non enim a justo Deo aut ille puniri meruisset, aut hic it: non enim a justo Deo aut ille puniri meruisset, aut hic eligi, nisi uterque utrumque potuisset. Hoc de Cain et Abel fratribus, hoc etiam de Jacobo et Esau geminis intelligendum est, ac sciendum solam voluntatem causam esse, quod in natura eadem merjudicavit. Nec illud est parvum argumentum ad probandum naturae bonum, quod illi primi honorum spatia, absque ulla admonitione legis fuerunt: non utique quod Deo aliquando creaturae suae cura non fuerit: sed quia se talem sciebat hominum fecisse naturam, ut eis pro lege ad exercendam justitiam sufficeret. Denique quamdiu recentioris adhuc naturae usus viguit: nec humanae rationi velut quamdam caliginem, longus usus peccandi obduxit, sine lege dimissa est natura. Ad quam Dominus nimiis jam vitiis obrutam, et quadam ignorantiae rubigine infectam, limam legis admovit, ut hujus frequenti admonitione expoliretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
noliusti. Ubi uelleꝰ uidemus & nolle: & elige̾ & refutate: ibi
non uis naturȩ. sed lihertas intelligitur uoluntatis. Plena
sunt uttuisq testamenti uolumina huuiscemodi testimo¬
tuis: quibus tam bonum omne qm malum uoluntariũ
semper ascribitur.quae nos modo breuitatis causa obmit¬
timus: madime cum sciamus te sacrꝑ lectioni deditam
bonum:ut cam dicamus malum non posse facere: quã utiq
inali ac bõni capatem etiam profitemur.sed ab hac eam tm̃¬
modo inuita uindicamus: ne eius uitio ad malum ui¬
deamur impelli : qui nec bonum fine uoluntate faciams
nec malum & quibus liberum est unũ semper e duobus
agere: cum semper utrunq possimus. Unde enim alii uidica¬
tun sunt: alii uidicandi: nisi quod in eadem natura dispar
uoluntas est. & quia cum omnes idem possimus: diersa
faciamus. Idq: ut darius lucere possit: aliqua exempla st
ptoferenda. Adam de paradiso ptoicitur: enoch dẽ mũdo
rapittir. In utroq dominus libertatem ostendit arbiteii. Ut

Expanded text:
noluisti ! Ubi velle videmus et nolle, eligere et refutare, ibi non vis naturae, sed libertas intelligitur voluntatis. Plena sunt utriusque Testamenti volumina hujuscemodi testimoniis, quibus tam bonum omne, quam malum, voluntarium semper esse scribitur: quae nos modo brevitatis causa omittimus; maxime cum sciamus te sacrae lectioni deditam bonum, ut eam dicamus malum non posse facere, quam utique boni ac mali capacem etiam profitemur; sed ab hac eam tantummodo injuria vindicamus, ne ejus vitio ad malum videamur impelli, qui nec bonum sine voluntate faciamus vel malum, et quibus liberum est unum semper ex duobus agere, cum semper utrumque possimus. Unde enim alii judicaturi sunt, alii judicandi; nisi quod in eadem natura dispar voluntas est, et quia, cum omnes idem possimus, diversa faciamus? Itaque ut hoc ipsum clarius lucere possit, alia exempla sunt proferenda. Adam de paradiso ejicitur, Enoch de mundo rapitur; in utroque Dominus libertatem arbitrii ostendit. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
monstrate: & quid efficere possit ostendere. ac iam inde au¬
dientis antindm ad spẽs incitare uirtutum. ne nihil pro¬
serit. N eqͣqm̃ enim uiam u̾irtutum ualemus ingredi nͥ¬
sit comite ducamur. Si quidem appetẽdi omnis conatus perit
consequendi desperattont. Quem ergo exhortationis or

Expanded text:
monstrare, et quid efficere possit, ostendere: ac jam inde aumonstrare, et quid efficere possit, ostendere: ac jam inde audientis animum ad species incitare virtutum: ne nihil proserit. Numquam enim virtutum viam valemus ingredi, nisi spe ducamur comite. Siquidem appetendi omnis conatus perit consequendi desperatione. Quem ego exhortationis or
Abbreviated transcription (Latin):
esse nobilior.Tam preuosa querit in morib:qm̃ contẽpsit
tantae perfectionis sitim: quod unꝗͣ satiabit flumen in¬
genii: Quat uis aliquando orõnis:Quat copia. taniũ ex
primere uerbis poterit: quantum parata estͥ uirgo rebus
imple. Nobis uero donanda est uenia: qui ad orandũ
domini tabernaculum secundum uires nostras munꝯ
offerimus. nec ueremur: ne temert scribendo ad tanta no¬
bilitatis uirginem: ultro nos morsib iradamus in uidiȩ
Scribimus enim petente sancta mrẽ eius: ĩmo iubente.:
idq a nobis transmarinis mito cum ilesuderio animi
flagitante. quat facile ostendit: quo studio: quantaq
cura infilia germen cacleste plantauerit: dum illud tã
solluuit cupitꝰ ab aliis irrigari. Remoti. igitur᷑ temeritẽ et
ab ambitinnt liberi: proposito insudemus operi. nec de me
uiuont morum & sanctae uitae conuersattone dicen¬
dum est: soloo prius humanat natura uim qualitatemq

Expanded text:
esse nobilior. Tam pretiosa requirit in moribus, quam contempsesse nobilior. Tam pretiosa requirit in moribus, quam contempstantae perfectionis sitim, quod umquam satiabit flumen ingenii? Quae vis aliquando orationis, quae copia tantum verbis exprimere poterit, quantum parata est virgo rebus implere? Nobis vero donanda est venia, qui ad ornandum Domini tabernaculum, secundum vires nostras munus offerimus. Nec veremur ne temere scribendo, ad tantae nobilitatis virginem, ultro nos morsibus tradamus invidiae. Scribimus enim petente sancta matre ejus, immo jubente, idque a nobis transmarinis litteris, miro cum desiderio animi flagitante: quae facile ostendit, quo studio quantaque cura in filia germen coeleste plantaverit, dum illud tam sollicite cupit ab aliis irrigari. Remoti igitur a temeritate, et ab ambitione liberi, proposito insudemus operi. Nec de medtutione morum, et sanctae vitae conversatione dicendum est, soleo prius humanae naturae vim qualitatemque
Abbreviated transcription (Latin):
autem & facilis dicendi uia est: quae ipsa ubertate. maua
cursum orationis accendit. Sed nobis alio magis itinerr petgẽ¬
dum est: quibus propositum est institutionem iurginis non
laudem scribere: nec tam paratas iam uirtutes eius raprimere
quam parandas. magisq reli quã ordinait utam ꝙ̃ ortart
prartetitam. Est autem difficilimum cum cus persona face̾:
in qua cupiditas tanta discendi est: tantusq perfectionis
sit. Meminit enim & recte meminit: quas mundi opes glo¬
riamq respuerit. quibus uoluptatib renuntiauerit. qͥdꝰ
deniq contempserit uitae pñtis illecebras. & ideo conteta
non est cõmiuni hoc medioctiq genere uiuendi: & quod
facile multorum societate uilescat. Nouum aliquid & mn¬
usitatum itquirit. praccipuum q̃ uoddam ac singulare fla
gitat notimi̾nus conuersauonem suam qmͣ conuersionẽ
Ntlt esse inirabilem. in scculo nobilis apud deum uult

Expanded text:
autem et facilis dicendi via est, quae ipsa ubertate materiae autem et facilis dicendi via est, quae ipsa ubertate materiae cursum orationis accendit: sed nobis alio magis itinere pergendum est, quibus propositum est, institutionem virginis, non laudem scribere: nec tam paratas jam virtutes ejus exprimere, quam parandas: magisque reliquam ordinare vitam, quam ornare praeteritam. Est autem difficillimum cum ejus persona facere, in qua cupiditas tanta discendi est, tantusque perfectionis sit. Meminit enim recteque meminit, quas mundi opes gloriamque respuerit, quibus voluptatibus renuntiaverit, quas denique contempserit vitae praesentis illecebras. Et ideo contenta non est communi hoc mediocrique genere vivendi; et quod facile ipsa multorum societate vilescat, novum aliquid et inusitatum requirit: praecipuum ac singulare quoddam flagitat. Non minus conversationem suam quam conversionem cupit esse mirabilem. In saeculo nobilis, apud Deum cupit
Abbreviated transcription (Latin):
tiq fretus scientia: offictum scribendi facile me im¬
plere posse ctederem:tamen tam arduum hoc opus
ingredi sine magno difficultatis timore non possem
Scribendum est tamen ad demetriadem: uirginem christi uirgi¬
niem nohilem: uirginem duutem: & quod his mauis est ardore
fidei nobilitatem duitias q calcantem. Quam utiq pro tam
insiguis admiratione uirtutis: ut laudare omnib facile. ita
docere difficile est. Cui tnim oratio deesse possit in euis laue
celebranda: quac summo loco nata: in summis opibus delitiisq
nutrita: tantis tamq uariis uitae. huuis blandimentis uelut
tenacissimis quibusdam irretita uinculis subito truperit.
cunctaq simul corporis bona animi urtute. mutauerit. qua
florem adhuc ipm̃ in euntis attatis quodam fidei gladio a
uoluptate succiderit. et crucifigens cum apõ carnem suam
uiuam sanctamq hostiam sacrauerit deo: ac nobilissimi san¬
guinis posteritatem uirginitatis amore coniempserit: Prona

Expanded text:
ique fretus scientia officium scribendi facile me implere posse crederem, tamen tam arduum hoc opus ingredi sine magno difficultatis timore non possem. Scribendum tamen est ad Demetriadem, virginem Christi, virginem nobilem, virginem divitem, et, quod his majus est, ardore fidei nobilitatem divitiasque calcantem. Quam utique pro tam insignis admiratione virtutis, ut laudare omnibus facile, ita docere difficelebranda: quae summo loco nata, in summis opibus deliciisque nutrita, tantis tamque variis hujus vitae blandimentis, velut tenacissimis quibusdam irretita vinculis, subito eruperit, cunctaque simul corporis bona, animi virtute mutaverit? Quae florem adhuc ipsum incuntis aetatis, quodam fidei gladio, id est, voluntate succiderit? Et crucifigens cum Christo carnem suam, vivam, sanctamque hostiam sacraverit Deo, ac nobilissimi sanguinis posteritatem, virginitatis amore contempserit? Prona
Abbreviated transcription (Latin):
quacunq de catisa procedat.P roh dolor instelix conditio
secus uestri. Santior mulier ultraqm̃ dici liceat: si uiro
adhereat: quantum cũq spiritaliter: instinctu naturali:
inlinatur tandem ad nephas: si in uiro uirtus deficiat
Piget quat noui cuncta narrate. Argumenta sunt dẏaboli:
& mortis aeternat indicia filiationes & maternitates qb
uocabulis sub uelamine spiritus inter se utuntur mare̾s
& foemin&. Munuscula omnia & suspectas luterulas. hȩc
cuncta luxuriae nuntia uobis interdico sub anathemate.
& acternae mortis pocna. Adhibeatur summa diligentta:
ut eatra cenobu limites: lutrula qualiscunq nonꝰ exeat:
nisi abbatissac & sotos accesserĩt uota. & si opuo est gra¬
uitatis ita ut exigat. adsit epãlis licentia. scu sacerdous ꝯsiliũ.
Grauissimat pocne subiacrat quatcunq huius edicti reperta

Expanded text:
quacumque de causa procedat. Proh dolor! infelix conditio quacumque de causa procedat. Proh dolor! infelix conditio sexus vestri. Sanctior mulier ultra quam dici liceat, si viro adhaereat quantumcumque spirituali, instinctu naturali inclinatur tandem ad nefas, si in viro virtus deficiat. Piget quae novi cuncta narrare. Etiam argumenta sunt diaboli, et mortis aeternae indicia, filiationes et maternitates, quibus vocabulis sub velamine spiritus inter se utuntur mares et feminae. Munuscula omnia, et suspectas litterulas, haec cuncta luxuriae nuntia, vobis interdico sub anathemate et aeternae mortis poena. Adhibeatur summa diligentia, ut extra coenobii limites littera qualiscumque non exeat: nisi abbatissae et sororum accesserint vota. Et si opus est, et gravitas ita rei exigat, adsit episcopalis licentia, seu sacerdotis consilium. Gravissimae poenae subjaceat, quaecumque hujus reperta
Abbreviated transcription (Latin):
nullam sibi artipiat sanctitas. Sanctus dauid in uidendo
capitur.Dina ut iuderet egressa: corrumpitur uisa. Sic infi¬
tuta sunt exempla. quat saepius uobis ruminanda relinqͦ.
Quid per multa uarior. Pene sattae scripturae clamant sm¬
gulat sillabae:. Pene instrumur corporis singulis motibus:
qued uictoria tron spetatur in hoc cectamint̾ nisi ex. fuga
Nemo ex fortitudine audeat tesistere uirib. quoniam nisi
fugiat cito succumbet. In cõmuni et enim uita: nec uerbũ
sitꝰ proprium. Secreta uerhula non carent suspitione. Ideoq
praccipio ut nulla soror alicui exteriorum: sine plurium
sanctarum sororum & abbatissae seu alterius prȩposita doꝰ
potissime pñtia loqui audeat. his duntaxat exceptis quae
sacerdoti in confessione dñr. solent profecto talia uerba se¬
bolus: ut in corde foeminae uirorum memoria iugrat. Nul¬
lum uenenum nociuius foeminis ꝗͣ affectatio erga uirum

Expanded text:
nullam sibi arripiat sanctitas. Sanctus David in videndo nullam sibi arripiat sanctitas. Sanctus David in videndo capitur. Dina ut videret egressa, visa corrumpitur. Sic infinita forent exempla, quae saepius ruminanda vobis relinquo. Quid per multa vagor? Pene sacrae Scripturae clamant syllabae singulae: pene instruimur corporis proprii singulis motibus, quod victoria non speratur in hoc certamine, nisi ex fuga. Nemo ex fortitudine audeat resistere viribus: quoniam nisi fugiat, cito succumbet. In communi etenim vita nec verbum sit proprium: secreta verbula non carent suspicione. Ideoque praecipio, ut nulla soror alicui exteriorum sine plurium sanctarum sororum et abbatissae, seu alterius praepositae domus potissime praesentia loqui audeat: his dumtaxat exceptis, quae sacerdoti in confessione dicuntur. Solent profecto talia verba sebolus ut in corde virgineo virorum memoria vigeat. Nullum venenum nocivius feminae, quam affectio erga virum,
Abbreviated transcription (Latin):
MPUDICI PEDES EUIUSUIS
nunqm̃ monasterii limina tetant. In ordinati animt
nuntia uoce immunditiae aures uestrae nunꝗͣ sorde¬
scant. Uox hominis mulieri sagitta ignita di aboli est. Et ecõ¬
trario. P ropterea & gemens psalmista exorat: animam suã
liberari a labiis iniꝗs. & a lingua dolosa. Nam subdens post¬
modum quate sic affectanter liberari postulet. Sagute ĩꝗt
potentis acutę cum carbonibus desolatoriis. Labia uiri uene¬
na prebent mulitri. si non sit astuta sallaciis linguat dolo.¬
sat. qua potens diabolus miscrum uulnerat cor lagutis tẽ¬
tationum cum atdoit libidinum. Hat fenestrae sunt mor¬
tis. quȩ nisi claudanuir: statim mors dira subintrat. Uia
cuuisus condiuonis existat: atit nunꝗͣ uobis apparcat: aut
iusus uisum terrtat urm̃ uelut horridum mon strum. Pmo¬
pitrea uolo carissimar ut si cum uixo omnino ex necessita¬
te loqui oportrat: urlum in fenestrula tractum alterutrã faciẽ
neget. ne licear uideri quod concupisci non licet. Excusatio

Expanded text:
mpudici pedes cujusvis numquam monasterii limina terant, inordinati animi nuntia voce immunditiae aures vestrae numquam sordescant. Vox omnis mulieris, ignita sagitta diaboli est, et contrario. Propterea congemens Psalmista exorat animam suam liberari a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Nam subdens postmodum, quare sic affectanter liberari postulet: Sagittae potentis acutae, cum carbonibus, inquit, desolatoriis. Labia viri venena praebent mulieri: si non sit astuta fallaciis linguae dolosae, quam potens diabolus miserum vulnerat cor sagittis tentationum cum ardore libidinis. Hae fenestrae sunt mortis: quae nisi claudantur, statim mors dira subintrat. Vir cujuscumque conditionis existat, aut numquam appareat, aut visus visum terreat vestrum, velut horridum monstrum. Propterea volo, charissimae, ut si cum viro ex necessitate loqui oporteat, velum in fenestrula tractum, alterutram faciem tegat: ne liceat videri, quod concupisci non licet. Excusationem
Abbreviated transcription (Latin):
extensionem esse uetbotum. similitet ut nunc dicitur cali.
uixta illud quod in alio loto scciptum est: qui extẽdit cae¬
lum sicut pellem. Extenditur anima nostra quat prius fue¬
rat contracta. ut possit capax esse sapientia dei Uerum ut ad
piopositum reuritamur: diximus deto quod prudentia ca¬
lum facluii sit. & nunt affirmamus tos qui codestem ho¬
minem portant esse cadestes. Si enim ad peccatorẽ dicitut:
terra eo & in terram ihis: quart non dicatur ad ustum

Expanded text:
extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc dicitur coeli: extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc dicitur coeli: juxta illud quod in alio loco scriptum est: Qui extendit coelum ut pellem . Extenditur autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, quod prudentia coelum factum sit: et nunc affirmamus eos, qui coelestem hominem portant, esse coelestes. Si enim ad peccatorem dicitur: Terra es, et in terram ibis: quare non dicatur ad justum,
Abbreviated transcription (Latin):
cadum. Non fortuitu prudentia in caeli extensione assũpta
est. Inuenies & in prouerbiis dictum. Deus aũt sapientia
fundauit t̾ram: praeparauit aũt cados in prudentia Est
ergo aliqua prudentia dei: quã nolo txtra xpĩ tequiras.
Omnia quippe quat dei sunt xpũs est. Ipse saptentia cius:
redemptio.ipsesut ad pt̃s ueniam etiam prudentia. Sed cũ
sit in subiacenti.pro uarietate sensuum diuersis uocabul
nuncupatur.Aliuid significat sapientia: aliud uistiua. Qñ
significatur. Quando sanctitas. illa uirtus describitur: quã
ccedentes deo efficit sanctos. Ita eigo mihi & prudentiam
eius intelliget doctrina est et demonstratio bonarũ aut
malarum tetum: suic ntuttũq. Atq in hunc modum extẽ¬
disse nunc dicitur caclum in prudentia sua. Quomodo at̃
extendatur caclum extendenit eum ptudẽtia: andi qm̃
extendi uel extendentis uerha non auendis. Asserit quippe

Expanded text:
coelum. Non fortuito prudentia in coeli extensione assumpta coelum. Non fortuito prudentia in coeli extensione assumpta est. Invenies et in Proverbiis dictum: Dominus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, redemptio, ipse ut ad praesens veniam etiam prudentia. Sed cum sit idem in subjacenti, pro varietate sensuum, diversis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quasignificatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo, efficit sanctos. Ita ergo et mihi prudentiam ejus intellige: cum doctrina est, et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive neutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi: quoniam non extendit verba non attendentis. Asserit quippe
Abbreviated transcription (Latin):
dei crigatur. Cecidit quippe & de sublimi tortuit. uenientibus
nobis in locum istum miseriarum. Cecidit quippe habitata no¬
stra. postqm̃ peccauimus. inique fecimus: inuiste egimus. im¬
pie gessimus: et post ruinam indiget erectiont. Si aũt non
ius iꝰsta sententia addnci. communem totius orbis quaera¬
mus ruinam: ut post casũ eius consequentt deus eregens
praedicetur. Quicunq est in orbe isto: anit erectionem cetidit
Si autem cecidit consequenter erigendus fuit. Nemo ꝗpe
sine talu leuatur.Si autem trectus est udtamus qua rua¬
na praecesserit. Omnes corruimus pet peceatum in orhe trarũ et
dominus qui erigit omnes allisos: edtuauit uos iatentes. In a¬
dam omnes morimur. atq ita coruit orbis terratum: et in¬
diget erectione: ut in xpo omnes uiuisttemur. Igitur duplicẽ
intellectum de orbe tradidimus. unum quomodo singulae
anima aut habitatȩ sirit ant desertȩ: asterũ quomodo uniu̾sus

Expanded text:
Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus : et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequenter Deus erigens praedicetur. II. Quicumque est in orbe isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus
Abbreviated transcription (Latin):
desertam.Si enim non habet deum prem̃:si non habet det fi
inima deserta est. Habitata aulem est: quando plena est
deo: quando habet apm̃ & spiritum sanclum. Utrum hac
differenter & uarie in scripturis dicuntur: in anima hoĩs
prem̃ & filium & spm̃ sanctum commorati. Nam & đđ
in psalmo confessionis ttes spiritus postalat dicens. Spũ
principali confirma me. spiritum rectum in nouia intũ¬
steribus meis: & spitium sanctum tuum ne auferas
ame. Qui sunt isti tres spiritus: Principalis spiritus pr̃ ẽ
rectus spiritus. xpũs est. spiritus sanctus spus sanctus ẽ
Haec in approbationem eius rei diximus: quod hĩtata
idest orbis tertarum in sapientia dei fabticata sit. Sapiã
quippe auxiliabitur iusto. super detem ciuitates ptãten
opera tius. ait sapientia quactitulo inscribinit salbmois.
Idcirco quanto possumus labore nitamur. ut habitata nrã sapiã

Expanded text:
desertam. Si enim non habet Deum Patrem, si non habet Filium desertam. Si enim non habet Deum Patrem, si non habet Filium anima deserta est: habitata autem est quando plena est Deo, quando habet Christum et Spiritum sanctum. Verum haec differenter et varie in Scripturis dicuntur, in anima hominis Patrem et Filium et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . » Qui sunt isti tres spiritus? Principalis spiritus Pater est; rectus spiritus, Christus est; spiritus sanctus, Spiritus est sanctus. Haec in approbationem ejus rei diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem opera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes
dei assumens propheta: fortitud inem. sapienttam
atq prudentiam: unicutq catum proptia opera
distribuit. Fortitudini sapientiar orbem tran
prudentiae carlum. Audi quippe scripiuta ordinem. Homĩs
qui fecit terram in fortitudine sua :& in sua prudentia ex¬
tendit caelum. Et nos igitur in nr̃a terra dictum est quappe.
ad adam. terra es: necessatiam habemus dei fotutudinem
quia absq ea impossibile est nobis id exequi quil carni re¬
pugnat. Cum autem mottificata fuerint membra suꝑ t̾ram:¬
tunc paret spiritus uoluntati. Siquidem uixta apłm spiritu
titudine sua. Si autẽ et ad hanic terram uemias: & consideres
id quod in iob scriptum est: uixta einendatissima exempla
ria quomodo statuetit tam super nihilum: inuenies fortitu¬
dinem dei in medio mundi tertae libram s ibstinere. Ueniã¬
ergo ad orbem t̾rarum: qui graece oiroUNEΗ nuncupat:¬
idest inhabitata. Scio aninam in habitatam. scio animam

Expanded text:
irtutes Dei assumens Propheta, fortitudinem, sapientiam, atque prudentiam, unicuique earum propria opera distribuit, fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum: audi quippe scripturae ordinem: « et erexit orbem in sapientia sua et in sua prudentia extendit coelum. Et nos igitur in nostra terra dictum est quippe ad Adam: Terra es ; necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est exsequi quod carni repugnet. Cum autem mortificata fuerint membra sutunc parent spiritus voluntati. Siquidem juxta Apostolum « spiritu i fecit terram in fortitudine sua. » Si autem et ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen aria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniet ad orbem terrarum qui graece οἰκουμένη nuncupatid est, inhabitata. Scio animam meam inhabitatam, scio animam
Abbreviated transcription (Latin):
terior. Stultum est ergo illius potentiam unius corpusculi par
uitate finiri. quem non capit curlum. et tamen qui ubiq: erat
etiam in filio hominis totus erat. Diuina quippe natura & di
sermo in partes secari non potest.nec locis duuidi. sed cũ ubiq:¬
cum ubiq sit:totus ubiq est. Erat ergo uno ecdemq tempore
& cum aplis quadraginta diebus: &cum angelis: & in prẽ
& in extremis finibus maris erat. In omnibus locis uersa¬
batur:cum thoma in india. cum petro Romȩ.cum paulo
ĩ illyrico. cum tito in creta. cum Andrea in achaia. cum sin
Quod autem dicitur deserere quosdam uel non deserere: nõ
naturae: terminus ponitur:sed eorum merita describuntur:¬
apud quos esse uel non esse dignatur. Hieronymi ad Damasũ¬

Expanded text:
terior. Stultum est igitur illius potentiam unius corpusculi parvterior. Stultum est igitur illius potentiam unius corpusculi parvitate finire al. finiri , quem non capit coelum: et tamen qui ubique erat, etiam in Filio hominis totus erat. Divina quippe natura, et Dei sermo in partes secari non potest, nec locis dividi: sed cum ubique sit, totus ubique est. Erat igitur uno eodemque tempore et cum apostolis quadraginta diebus et cum angelis et in patre et in extremis finibus maris erat. in omnibus locis uersabatur: cum Thoma in India, cum Petro Romae, cum Paulo in Illyrico, cum Tito in Creta, cum Andrea in Achaia, cum singquod autem dicitur deserere quosdam uel non deserere, non naturae apud quos esse, vel non esse dignatur al. dedignatu
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi potest. cum alius euuangelista uttũq hlasphetuasse.
alius natret alterum esse confrssum P Extrema scedula cõ¬
unebat: utrum post resurrectionem quadraginta dieb domi¬
nus cum discipiilis conuersatus sit:& nunqm̃ alibi fuerit: An
apłis suam pñtiam non negarit. Si deum dei filium consic¬
rẽs de quo sermo est: & illum esse qui loquitur: nonne caclũ
& terram ego impleo dicit dominus. et de quo alius ꝓphtã
testatur. Caelum mihi thronus est. terra autem scabellum pe¬
dum meorum. et rursum alibi. qui tenet palmo caelum: &
terram pugillo: et de quo dauid canit: quo ibo aspiritu tuo:
& a facie tua quo fugiam. si ascendero in caclum tu illic es:
si descendero ad infernum ades. et si habitaurto in extremis
maris. etenim ibi manus tua deducet tue: & continebit me
dexctera tua: peofecto non ambiges. etiam anir tesurrei liõm¬
sic in dominico corpore habitasse dom̃i uerbum:ut & in patre

Expanded text:
intellegi potest, cum alius euangelista utrumque blasph\'emasse, intellegi potest, cum alius euangelista utrumque blasph\'emasse, alius narret alterum esse confessum. Extrema schedula continebat, utrum post resurrectionem quadraginta diebus cum discipulis dominus conuersatus sit et numquam alibi fuerit an  apostolis sui praesentiam non negarit. si deum dei filium consideres, de quo sermo est, et illum esse, qui loquitur: nonne caelum et terram ego repleo, dicit dominus, et de quo alius propheta testatur: caelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum, et rursum alibi: qui tenet caelum palmo et terram pug.illo, de quo Dauid canit: quo ibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fsi descendero ad infernum, ades: Et si habitavero in extremis maris; etenim ibi manus tua deducet me, et continebit me dextera tua » , profecto non ambiges, etiam ante resurrectiosic in Dominico corpore habitasse Deum verbum, ut et in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ipm̃ tangere post resurrectionem & ad pedes cius corruere. &¬
non tangere. Maria magdalene ipsa est a qua dominus se¬
ptem daemonia expulerat. ut ubi habundauerat peccatum:¬
ibi superhabundaret & gratia. Quae quia dominum ortula.¬
num putabat: & quasi cum homine lequebatur: & quarreb̃
uiuentem cum mortius: recte audiuit. noli me tangere. Et
est sensus.Non meteris meis uestigiis haerere:nec adorate qͣi
deum: nec eius tangere pedes: quem non extimas surrexisse
Tibi enim nec dum ascendi ad prem̃ meum. Cacterȩ uero muli¬
eres quae pedes tangunt: dominum confitentur. & merentur
cius hȩtere uestigiis. quem ad piem̃ ascendisse confidũt. Qͣꝙͣ
etiam si tadem mulier in diuersis ruuangeliis & tenuisse peͬ¬
des & non tenuisse referatur: Facilis solutio sit: cum poturit
primum corrigi quasi incredula: & postea non repelli: quasi
ea qua ertorem confessione mutaurtit.Quod & de lat̾ronib

Expanded text:
ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, a qua septem daemonia expulerat, ut, ubi abundauerat peccatum, superabundaret gratia; quae, quia dominum hortulanum putabat et quasi cum homine loquebatur et quaerebat uiuentem cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non aestimas surrexisse. tibi enim necdum ascendi ad patrem meum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum confitentur et merentur eius haerere uestigiis, quem ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, etiamsi eadem mulier in diuersis euangeliis et tenuisse pedes et non tenuisse referatur, facilis solutio sit, cum potuerit primum corripi quasi incredula et postea non repelli quasi ea, quae errorem confessione mutauerat, quod et de latronibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in alio loco apłus. Propter quod nolumus ecpoliari sed
superuestiri. ut ab sorbeatur mortale hoc a uita. ne scilicet
coipus ab anima deseratur. sed anima habitante in corpore
fiat inclitum quod ante inglorium fuit. De E noch autt̃¬
& helia quos uenturos apocalipsis refert. & esse morituros
non est istius temporis disputatio. cum omnis ille liber &
spiritualiter intelligindus sit ut nos exͤtimamus: aut si car¬
nalem inteptetationem sequimur: iudatcis fabulis acqui¬
escendum sit. ut rursum aedificetur hicrusalem: & hostia
offerantur in templo: & spiituali cultu imminuto carnales ob¬
tineantur cerimonieQuartum est quod quesisti: quomodo
in cohannis eiuangelio post tesurrectionem dicatur ad ma¬
riam magdalene: Noli me tangere. non dum enim ascendi
ad premõ meum. Et rursum in matheo scriptum sit: Quod ad
uestigia saluatoris mulieres corruerint. cum utiq nõ sit id

Expanded text:
dicit alio loco apostolus: propter quod nolumus spoliari, sed dicit alio loco apostolus: propter quod nolumus spoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale hoc a uita, ne scilicet corpus ab anima deseratur, sed anima habitante in corpore fiat inclitum, quod ante inglorium fuit, de Enoch autem et Helia, quos uenturos Apocalypsis refert et esse morituros, non est istius temporis disputatio, cum omnis ille liber aut spiritaliter intellegendus sit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem interpretationem sequimur, Iudaicis. fabulis adquiescendum sit, ut rursum aedificeturHierusalem et hostiae offerantur in templo et spiritali cultu inminuto carnales obtineant caeremoniae. Quartum est, quod quaesisti, quomodo in Iohannis euangelio post resurrectionem dicatur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id
Abbreviated transcription (Latin):
in cadem questione cadit ubi pisces mali a bonis piscibus
separantur. Quod ergo ibi plenedictum est: nunc omutend
uidetur. I Lertio interrogaueras quod dicit apłus: in aduẽ¬
tu domĩ saluatoris rapt quosdam iuuentes obuiam in nu¬
bibus: ita ut non pracueniantur ab iis qui in xpr̃o dormi¬
erunt. uisq nosse: utrum sic occurrant in corporib ut non
ante moriantur. cum & dominus nr̃ hiesus apũs mortu
sit: et enoch helias: secundum apocalipsim tobannis mo¬
rituri esse dicantur. ne scilicet ullus sit: qui non gusta ułt
mortem. Hoc ex ipius ꝯtinentia loci sciri potest: quod sctĩ
qui in aduentu saluatoris in corpor̃ fuerint deprehensi. in
usdem corporib occurrant ei. ita tamerut inglorium &
cortuptum & mortale: gloria & incorruptione & immorta¬
litate uestiatur. ut qualia corpora resurrectura sunt: in tals
substantiam etiam uiuorum corpora transformẽtur. Unde

Expanded text:
in eamdem quaestionem cadit, ubi pisces mali a bonis piscibus in eamdem quaestionem cadit, ubi pisces mali a bonis piscibus separabuntur . Quod ergo ibi plene dictuidetur. Tertium interrogaueras, quod dicit apostolus in aduentu domini saluatoris rapi quosdam uiuentes obuiam in nubibus, ita ut non praeueniantur ab his, qui in Christo dormierunt, uisque nosse, utrum sic occurrant in corporibus et non ante moriantur, cum et dominus noster mortuus sit et Enoch atque Helias secundum Apocalypsin Iohannis morituri esse dicantur, ne scilicet ullus sit, qui non gustauerit mortem. hoc ex ipsius continentia loci sciri potest, quod sancti, qui in aduentu saluatoris in corpore fuerint deprehensi, in isdem corporibus occurrant ei, ita tamen, ut inglorium et con-upturn et mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrectura sunt, in talem substantiam etiam uiuorum corpora transformentur. unde
Abbreviated transcription (Latin):
tione mortali non possunt spiritualia comprehendi. Et si enĩ
cum. Et in lohannis epła scribituit.Carissimi: nunc filii dei
sumus. & nec dum manifestum est quod futuri sums. Scimꝯ
auitm quoniam cũ appaturtit. siti les ti erimus. quoniam uid¬
bimus cum sicuti est. Quodq teurlatum sibi & scĩs per spiritũ
esse testatur: non statim sequitur ut ipse alꝗs reuelauerit. Alioqn
auduut & in paradiso uerba ineffabilia. qua aliis narrareno
poterat. aut si narrauit. nequaqmͣ inesfabilia sunt P Scda
questio fuit: in qua dicis te legisse per transitum in opuscuł
ani sint atq gentiles: & non potius boni & mali. Non me¬
mini me hocꝰ aliquãdodixisse. & si dicissem: non essem in er¬
rore pertinax. Quantum autẽ dictanti subito occũrit: in se¬
cundo uolumine contra iouinianum supet hoc capitulo
disputasse me noui. & non solum super hoc: sed & de co ꝗd

Expanded text:
tione mortali non possint spiritalia conprehendi. etsi enim tione mortali non possint spiritalia conprehendi. etsi enim eum » . Et in Joannis Epistola scribitur: « Carissimi, nunc filii Dei sumus, et necdum manifestum est quod futuri sumus. Scimus enim quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est » . Quodque revelatum sibi et Sanctis per spiritum esse testatur, non statim sequitur, ut ipse aliis revelaverit. Alioqui audivit et in paradiso verba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat : aut si narravit, nequaquam ineffabilia sunt. 2. Secunda Quaestio fuit, in qua dicis legisse te per ransitum in Opusculis stris , Christiani sint atque gentiles: et non potius boni et mali. Non memini me hoc aliquando dixisse, et si dixissem, non essem in errore pertinax. Quantum autem dictanti subito occurrit, in secundo volumine contra Jovinianum super hoc capitulo disputasse me novi, et non solum super hoc, sed et de eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ACNTS nos ptouocas questionibo. & tor¬
pens ocio ingenium dum intertogas doces. Prima
tua sciscitatio fuit: quȩ sint illa quae nec oculus
uidit: nec autis audiuit. nec in cor hominis ascen¬
derunt: quae praepatauit deus iis qui diligunt eum & quõ
rursum idem aplus inferat: nobis autẽ reuelauit deus ꝑ spi¬
ritũ suũ. et si ceuelatum est aplo: intelligere debeamus quod
& ille aliis reuela uerit. Ad quae breuis responsto est: non debe
nos quetete quid illud sit quod nec oculus udit nec auris au¬
diuit. nec in cor hominis ascendit.Si enim ignoratur: quomo
sciri potest. Quod promittitur in futuro: non cernitur in pñti
Spes enim quae iudetur: non est spes. sed iam ceta possessio.
Quomodo si uelit qui spiam dicere: Ostende mihi quod in ui¬
sibile est: Loquere quod audiri non potest: Expont quod co¬
gitatio non comptehendit humana. Ergo hoc sensu apłus dixisse
credendus est: quod carnalibus oculis: &auit carnali: & cogita¬

Expanded text:
agnis nos prouocas quaestionibus et torpens otio ingenium, dum interrogas, doces. prima tua sciscitatio fuit, quae sint illa, quae.nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus his, qui dilnobis autem reuelauit deus per spiritum suum et, sireuelatum est apostolo, intellegere debeamus, quomodo et ille aliis reuelant. ad quae breuis responsio est: non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit. si enim ignoratur, quomodo sciri potest? quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. spes enim, quae uidetur, non est spes, sed iam certa possessio, quomodo si uelit quispiam dicere: \'ostende mihi, quod inuisibile est; loquere, quod audiri non potest; expone, quod cogitatio non conprehendit humana! ergo hoc sensu apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis et aure carnali et cogita
Abbreviated transcription (Latin):
quod est mites terrae Sela. Atq ita cum talem unius cu
iusq opinionem reperissemus:harc annotauimus. Utr
autem cuiusdam musuȩ. cantilenat aut rithmi immu¬
tationem qui interpretati sunt di apsalma senserint
aliudue intelleterint. tuo uidicio debelinquo. Huctsq
origento uius nos maluimus in hac disputatione dũ¬
tadat impetitiam sequi ꝗ stultam hr̃e ꝑiciã nescientiũ:¬

Expanded text:
quod est \'mites terrae\', \'sela\'. atque ita, cum talem uniuscuiuquod est \'mites terrae\', \'sela\'. atque ita, cum talem uniuscuiusque editionis opinionem repperissemus, haec adnotanimus. utrum autem cuiusdam musicae cantilenae aut rhythmi inmutationem, qui interpretati sunt \'diapsalma\', senserint aliudue quid intellexerint, tuo iudicio derelinquo\'. Hucusque Origenes, cuius nos maluimus in hac disputatione dumtaxat inperitiam sequi, quam stultam habere scienti
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. In septuagesimo quarto psalmo. Cuius principi¬
um est: confitebimur tibi deus confitebimur: & inuoca¬
bimus nomen tuum: Post illud:Ego confirmaui colũp¬
nas eius: Apud septuaginta & theodotionem & sima¬
chum est di apsalma. Pro quo apud aquilam: pondera¬
ui columnas eus. Semper. In sexta uero Firm aui co
apud septuaginta & theodotionem: post seutum & fra¬
meam & bellimi diapsalma. apud sẏmachum: post cli¬
pcum & gladium & bellum. similiter di apsalma. Pro
quo apud aquilam: post clipeũ et gladium & bellũ sep̃er
Apud quintam aeditionem: post scutũ et rumphyam
& bellum semper. In sexta uero: post scutum & gladiũ
& bellum sela. Et in ecdem psalmo post illũ locum: ut sal¬
uos faciat mites terrae di apsalma apud sỹmachũ siłit̃¬
di apsalma. & apud aquilam. semper: necnon ͤ apud ꝗntã
in sexta uero. in finem. & in hebraico erat postea ahiakes

Expanded text:
cimus. in septuagesimo quarto psalmo, cuius principicimus. in septuagesimo quarto psalmo, cuius principium est: confitebimur tibi, deus, confitebimur et inuocabimus nomen tuum, post illud: ego confirmaui columnas eius apud Septuaginta et Theodotionem et Symmachum est \'diapsalma\', pro quo apud Aquilam: ponderaui columnas eius, semper, in quinta autem editione: ego apud Septuaginta et Theodotionem post scutum et frameam et bellum \'diapsalma\', apud Symmachum post clipeum et gladium et bellum similiter diapsalma\\ pro quo apud Aquilam post clipeum, gladium et bellum \'semper\', apud quintam editionem post scutum et romphaeam et bellum \'semper\'. in sexta uero post scutum et gladium malama\', quod est \'et bellum\', <sela\'. et in eodem psalmo post illum locum: ut saluos faciat mites terrae \'diapsalma\' apud Symmachum similiter\'diapsalma\' et apud Aquilam \'semper\' necnon et apud quintam. in sexta uero \'i n finem\', et in Hebraico erat post \'anie ares\',
Abbreviated transcription (Latin):
fcripta sunt ioborentur facere solent. ut dicant ameq ꝙ
in sempiteinium. & scribenda commemorant. ut ponant se¬
la: aut transacta foeliciter protestantur: pacem inulttđ
sub notantes. Haet nos de intimo hebreorum fonte liba¬
uimus non opinionum tuiulos prosequeteo neq ctror
quibus totus mundus tẽplitus est uarietate perterriti.
sed cupientes & scut & docere quat utra sunt. Quod sit
non uidetur: quid origenes dedi apsalmate senserit.
uerhum interpietahor ad uerbum. ut quia nouitia musta
contempnis:saltem ueteris uini auctoritate ducaris. Sae¬
pe perquirens causas: cur in quibusdam psalmis interpo¬
natur di apsalma: obseruatu diligentissime in hehraco.
& cum graeco contuli inueniq: quia ubi lingua hebraea
sela: graeta uero habet.semper:aut quid istuismodi. ibi
septuaginta & theodotion & sỹmachus transtulerũt
di apsalma. Neq uero nocet exemplis affirmare quod di¬

Expanded text:
scripta sunt roborentur, facere solent, ut dicant AMEN, aut scripta sunt roborentur, facere solent, ut dicant AMEN, aut in sempiternum, ut scribenda commemorent, et ponant SEla\', aut transacta feliciter protestantur \'pacem\' in ultimo subnotantes. Haec nos de intimo Hebraeorum fonte libauimus non opinionum riuulos persequentes neque errorum, quibus totus mundus expletus est, uarietate perterriti, sed cupientes et scire et docere, quae uera sunt. quod si tibi non uidetur. quid Origenes de diapsalmate senserit, uerbum interpretabor ad uerbum, ut, quia nouicia musta contemnis, saltim ueteris uini auctoritate ducaris. "Saepe perquirens causas, cur in quibusdam psalmis interponatur \'diapsalma5, obseruaui diligentissime in Hebraeo et cum Graeco contuli inuenique, quia, ubi lingua Hebraea \'sela\', Graeca uero habet \'semper\' aut quid istiusmodi, ibi Septuaginta et Theodotion et Symmachus transtulerint \'diapsalma. neque uero nocet exemplis adfirmare, quod di
Abbreviated transcription (Latin):
i sinꝰ uidelicet seato & septuagesimoseptimo. Et ia cen¬
tesimo octauadetimo. Rursus fonus psalmuo distĩguat
canticum diapsalmatis. cum utiq sicut quibusda uide¬
tur. diapsalma indicium silentii esse non possit. Ex quo
anim aduectimus hoc uerbum supcriora pariter & infe¬
riora connectere aut certe docere sempiterna esse quac di¬
Na sunt ut est illud in tertio. Multi dicũt animac mea
non est salus ti in deo suo sempet Et tursum. a mea
ad dominum clamaui. & exaudiuit me de montesto
suo semper. Et in quarto. Ut quid diligitis uanitatem.
austro utnuet :& sanctus de monte pharaan sempet. Et
dbemus: apud hebratos infine librorum unũ ex ttibuo
solere subnecti. ut aut amen. scribant. aut sela aut salor
qued exprimunt pacẽ. Unde & salomon pacificus dicit̃.
ligicur ut solemus nos completis opusculis ad distinctio
ri alterus subsequentis inedium interponeit teplicit
aut fodiciter. aut aliquid istius inodi. ita & hebrȩi ut qua

Expanded text:
elicet sexto et septuagesimo septimo et centesimo octauo decimo, rursus nonus psalmus distinguatur: canticum diapsalmatis, cum utique, si, ut quibusdam uidetur, diapsalma est indicium silentii, canticum silentii esse non possit. : Ex quo animaduertimus hoc uerbum suprioraque connectere, aut certe docere sempiterna esse quae dicta sunt; ut est illud in tertio: « Multi dicunt animae meae, non est salus ipsi in Deo suo, semper. » Et rursum: « Voce mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo, semper. » Et in quarto: « Ut quid diligitis vanitatem Austro veniet, et Sanctus de monte Pharan, semper. » Et e autem debemus apud Hebraeos in fine librorum, unum e tribus solere subnecti, ut aut AMEN scribant, aut SELA, aut SALOM, quod exprimit pacem. Unde et Salomon pacificus dicitur. igitur ut solemus nos completis opusculis ad distinctionem rei alterius sequentis, medium 137 interponere Explicit, aut Feliciter, aut aliquid istiusmodi: ita et Hebraei, ut quae
Abbreviated transcription (Latin):
UEACCEPERIS RUDPT¬
da sunt cum fenore. sortis q dilatio usurã
parturit. De di apsalmate nram snĩam flagi¬
tatas. Epłae breuitatem causat sumus: & rẽ
libri non posse explicari litteris praetexumus. Uerũ quid
predest ad anoAosicꝑ meũ maiorem tibi cupiditatẽ silentio
contitare. Itaq ne te diutius traham: habeto pauta prop
plurib. Quidam di apsalma commutationem metri eẽ
luretunt ali pausationem sprus sancti. nontuili altiuo
senluꝰ ceordurm. Sunt qui rhithini distinctionem . & ꝗa
psalmi ture temporis iuncta uoce adorganum can¬
Nobio nihil horum iudetur. cum aquila qui hebraconũ
uerborum diligentissimus eaplicator est. sda hocst dia¬
psalma qual ex samech. lamech he sctibitur sempertrãs¬
tulerit. & inueniamuo in psalmorum quoq fine diapsal¬

Expanded text:
acceperis reddenda sunt cum foenore: fortisque dilatio usuram parturit. De Diapsalmate nostram sententiam flagitaras, Epistolae brevitatem causati sumus, et rem libri non posse explicari litteris praetexuimus. Verum quid prodest ad ἐργοδιώκτην meum? major tibi cupiditas silentio concitatur. itaque ne te diutius traham, habeto pauca pro pluribus. 2. Quidam Diapsalma commutatdixerunt, alii pausam spiritus, nonnulli alterius sensus exordium, sunt qui rhythmi distinctionem et, quia psalmi tunc temporis iuncta uoce ad organum cannobis nihil horum uidetur, cum Aquila, qui uerborum Hebraeorum diligentissimus explicator est, sela, hoc est diapsalma, quod ex samech, lamed, he scribitur, \'semper1 transtulerit et inueniamus in psalmorum quoque fine diapsal
Abbreviated transcription (Latin):
putatem in uobio: quat scriptore. Qe domini uoluntate
melius estis edoctae. ut blandimenti aliquid fatear licet
ucritatis: nisi & alias succedentes per tempora informandũ
tra heretur tantus hic labor. Uincat igitur duellum hoc cari¬
tas. quac ipm̃ inuincibilem uicit. utͦ immortalis moteretu
pro nobis. Uerum frustra haec speratur uictoria in tanta im¬
possibilitate nature: nisi deuotae filiarum orõnes ad sint
quibus paruit intantum ab antiquo deus: ut etiam cum
poeniteret. quae primitus minando spoponderat: quamuis
poenitere non possit.¬
De charitate et unitate seruanda

Expanded text:
putarem in vobis carpere, quae Scripturis de Domini voluntate putarem in vobis carpere, quae Scripturis de Domini voluntate elius estis edoctae, ut blandimenti aliquid fatear, licet veritatis, nisi ad alias succedentes per tempora informandum traheretur tantus hic labor. Vincat igitur duellum hoc charitas: quae ipsum invincibilem vicit, ut immortalis moreretur pro nobis. Verum frustra haec speratur victoria in tanta impossibilitate naturae, nisi devotae orationes filiarum adsint: quibus Deus paruit in tantum ab antiquo, ut etiam eum poeniteret eorum quae primitus minando spoponderat, quamvis poenitere non possiDe Charitate et Unitate servanda