comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aperuit. Pensemꝰ gͦ ordinẽ ꝓphetiȩ. A cogitationib ue¬
nit ad somniũ: a somnio uenit ad futura. Qui gͦ ipsã
ut ita dicã radicẽ somnii ꝓtulit: ꝓfecto ex p̃teritis ꝓ¬
bauit. quã uera eẽnt. que de futuris diceret: ꝓphe¬
tia aũt p̃sentis temporis. nec p̃teriti attestatione
inget nec futuri: qr cũ res occulta ꝑ ꝓphetiȩ uerbe
detegitur. ueritati illius res ipsa quȩ ostendit᷑ at¬
testatur. Igit᷑ qr. de temporib ꝓphetiȩ tractauimꝰ.:
restat ut de modis eiꝰ ac qualitatib aliqua disseramꝰ.
Sp̃c quippe ꝓphetiȩ. nec semꝑ nec eodẽ mͦ ꝓpħȩ ani¬
mũ tangit. Aliquando enĩ sp̃c ꝓphetiȩ ex p̃senti a¬
nimũ tangit ꝓphetantis: & ex futuro nequaquã tan¬
git. Aliquando ex futuro tangit: & ex p̃senti ñ tan¬
git. Aliquando uͦ. & ex p̃senti & ex futuro tangit. Ali
ꝓphetię sp̃c. nec tangit ex futuro: Aliquando aut̃ tangit

Expanded text:
aperuit. Pensemus ergo ordinem prophetiae. A cogitationibus veaperuit. Pensemus ergo ordinem prophetiae. A cogitationibus venit ad somnium, a somnio pervenit ad futura. Qui ergo ipsam, ut ita dicam, radicem somnii protulit, profecto ex praeteritis probavit quam vera essent quae de futuris diceret. Prophetia autem praesentis temporis nec praeteriti attestatione indiget, nec futuri, quia cum res occulta per prophetiae verba detegitur, veritati illius res ipsa quae ostenditur attestatur. 4. Igitur quia de temporibus prophetiae tractavimus, restat ut de modis ejus ac qualitatibus aliqua disseramus. Spiritus quippe prophetiae nec semper, nec eodem modo prophetae animum tangit. Aliquando enim spiritus prophetiae ex praesenti tangit animum prophetantis, et ex futuro nequaquam tangit; aliquando ex futuro tangit, et ex praesenti non tangit. Aliquando vero ex praesenti et ex futuro tangit; aliqprophetiae spiritus, nec tangit ex futuro; aliquando autem tangit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ de futuro p̃diceret. ostenderet etiã qr. de p̃terito
uera dixisset: Qaitaq docuimꝰ qualit᷑ ex futuroꝵ. ꝓphe¬
tia ꝓbentur p̃teritaꝰ restat nunc ut adhuc de saeris elo¬
futura. Certe rex babilonicus cũ somniũ uidisset.
misit ad magos & ariolos. omnesq sapientes babilo¬
niȩ conuocauit. nec ab eis solũm int̾pretationẽ som¬
nii. s etiam somniũ quesiuit : ut nimirũ ex p̃terito
colligeret. siquid in eoꝵ responsior b de uenturo cer¬
tũ teneret. Qui cũ dicere nulla ratione potuissent: da¬
niel deductus ad medium ẽ. Qui de interp̾tatione sõ¬
nii & de narratione requisitus. ñ solũ hoc respondit
qd̃ int̾rogatus ẽ: s ipsã somnii originẽ replicauit di¬
cens. Tu rex cepisti cogitare in stratu tuo. quid eẽt fu¬
turũ post hȩc. Et paulopost. Tu rex uidebas. ⁊ ecce
quasi statua una grandis. & cetera. Cuuis uidelicet sõ¬
nii mox ordinẽ dix̃: quicqͥd ex eodẽ uenturũ sequabat᷑

Expanded text:
am quia de praeterito vera dixisset? 3. Quia itaque docuimus qualiter ex futurorum prophetia probentur praeterita, restat nunc ut adhuc de sacris eloeritis probentur futura. Certe rex Babylonicus, cum somnium vidisset , misit ad magos et ariolos, omnesque sapientes Babyloniae convocavit, nec ab eis solummodo interpretationem somnii, sed etiam somnium 1176 quaesivit, ut nimirum ex praeterito colligeret si quid in eorum responsionibus de venturo certum teneret. Qui cum dicere nullatenus potuissent, Daniel deductus ad medium est, qui de interpretatione somnii, et de narratione requisitus, non solum hoc respondit quod interrogatus est, sed ipsam somnii originem replicavit, dicens: Tu, rex, caepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec . Et paulo post: Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una grandis , et caetera. Cujus videlicet somnii mox ut ordinem dixit, quidquid ex eodem venturum sequebatur
Abbreviated transcription (Latin):
mã uerbi apeccatoꝵ cordib erroris tenebras repellius̃.
Qui igit᷑ in occulto bene uiuit. sed alieno ꝓuectui mi¬
nime ꝓficit. carbo ẽ. Qui uͦ in imitationẽ scitatis positꝰ
lum̃ ex se rectitudinis multis demonstrat. lampas ẽ: qr
& sibi ardet. & aliis lucet. Se qUITUR.
Er tlȩc erat uisio discurrens in medio animaliũ. Splendor
ignis. & de igne fulgur egrediens. Splendor ignis & de
igne fulgur egrediens in medio animalium discur¬
rens uidetur: qr. nͥ ab igne ueritatis pennata illa an
malia calorem susciperent. ipsa in carbonũ atq lam¬
padaꝵ similitudine ñ arderent. Ignis enĩ nomine sẽs¬

Expanded text:
mam verbi, a peccatorum cordibus erroris tenebras expellunt. mam verbi, a peccatorum cordibus erroris tenebras expellunt. Qui igitur in occulto bene vivit, sed alieno provectui minime proficit, carbo est. Qui vero, in imitatione sanctitatis positus, lumen ex se rectitudinis multis demonstrat, lampas est, quia et sibi ardet, et aliis lucet. Sequitur: IBID.-- Et haec erat visio discurrens in medio animalium, splendor ignis, et de igne fulgur egrediensigne fulgur egrediens in medio animalium discurrens videtur, quia nisi ab igne veritatis pennata illa anmalia calorem susciperent, ipsa in carbonum atque lampadarum similitudinem non arderent. Ignis enim nomine s
Abbreviated transcription (Latin):
sitis lucent. eoꝵ itineri ne in peccati sui tenebras cor¬
ruant lampades fiunt. Noc uͦ int̾ carbones & lampa¬
des distat qd̃ carbones ardent quidẽ. sed eius loci in qͦ
iacuerint tenebras ñ expellunt: lampades uͦ qr magno
flaminaꝵ lumine resplendent. diffusas circũ quaq tene¬
bras effugant. Qua inre notandũ ẽ. qr sunt pleriq
scõꝵ ita simplices & occulti. seseq in locis minorib sub
magno silentio contegentes. ut uix eoꝵ uita ab aliis
possit agnosci. Quid itaq isti: nͥ carbones sunt: Qui
non habent. nec in alienis cordib tenebras peccatoꝵ
iuncunt. qr uitã suã omĩno sciri refugiunt. Sibime¬
ipsis quidẽ accensi sunt. s aliis in exemplo luminis nͣst̃.
Hi aut̃ qui & exempla uirtutũ p̃rogant. & lum̃ boni
oꝑis ꝑ uitã e uerbũ itenerantib demonstrant. uire
lampades appellant᷑: qr & ꝑ ardorẽ desiderii & ꝑ flã¬

Expanded text:
sitis lucent, eorum itineri, ne in peccati tenebras corsitis lucent, eorum itineri, ne in peccati tenebras corruant, lampades fiunt. Hoc vero inter carbones et lampades distat, quod carbones ardent quidem, sed ejus loci in quo jacuerint tenebras non expellunt; lampades autem, quia magno flammarum lumine resplendent, diffusas circumquaque tenebras effugant. 7. Qua ex re notandum est quia sunt plerique sanctorum ita simplices et occulti, seseque in locis minoribus sub magno silentio contegentes, ut vix eorum vita ab aliis possit agnosci. Quid itaque isti nisi carbones sunt? Qui non habent. Nec in alienis cordibus tenebras peccatorum vincunt, quia vitam suam omnino sciri refugiunt. Sibimetipsis quidem accensi sunt, sed aliis in exemplo luminis non sunt. Hi autem qui et exempla virtutum praerogant, et lumen boni operis per vitam et verbum itinerantibus demonstrant, jure lampades appellantur, quia et per ardorem desiderii, et per flam
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ardentiũ: e quasi aspectꝰ lampadaꝵ. Aspectus
animaliũ carbonib ignis ardentib atq lampadib cõ¬
parat᷑. Quisquis enĩ carbonẽ tangit incendit᷑: ꝙ qui
sc̃õ uiro adheret. ex eius assiduitate usionis usu loquu¬
tionis exemplũ oꝑis accipit. ut accendat᷑ in amore ue¬
ritatis. peccatoꝵ suoꝵ tenebras fugiat. in desiderio lu¬
cis exardescat: e iã ꝑuerũ amorẽ ardeat. qͥ prius in
miquitate tantũ mortuus quantũ frigidus iacebat.
Lampades uͦ. lucẽ suã longiꝰ spargunt: & cũ in alio loco
sint in alio resplendent. Qui enĩ spũ ꝓpħiȩ. uerbo doc
lampas lucet. Et qui bona eius audiunt: qi ꝑ hec ad amo¬
rẽ cȩlestiũ surgunt. in eo qd̃ semꝑ bona oꝑa exibent qua¬
si ex lampadis lumine replendent. Quia gͦ scĩ uiri qͦs¬
dã iuxta se positos quasi tangendo ad amorẽ patriȩ celes¬
tis accendunt. carbones st̃. Quia uͦ quibusdã & longe po¬

Expanded text:
. Aspectus . Aspectus animalium carbonibus ignis ardentibus atque lampadibus comparatur. Quisquis enim carbonem tangit, incenditur, quia qui sancto viro adhaeret, ex ejus assiduitate visionis, usu locutionis, exemplo operis accipit ut accendatur in amorem veritatis, peccatorum suorum tenebras fugiat, in desiderio lucis exardescat, et jam per verum amorem ardeat, 1208 qui prius in iniquitate tantum mortuus, quantum frigidus jacebat. Lampades vero lucem suam longius spargunt, et cum in alio loco sint, in alio resplendent. Qui enim spiritu prophetiae, verlampas lucet; et quique bona ejus audiunt, quia per haec ad amorem coelestium surgunt, in eo quod se per bona opera exhibent, quasi ex lampadis lumine resplendent. Quia ergo sancti viri quosdam juxta se positos quasi tangendo ad amorem patriae coelestis accendunt, carbones sunt. Quia vero quibusdam longe po
Abbreviated transcription (Latin):
deiciunt. atq ad pęnitentiã trahunt: iste uͦ non solũ in
pęnitentia non humiliant. s etiã mentẽ oꝑantis eleuan
dũ uirtus putat᷑. Hoc aut̃ qd̃ de scĩs animalib dictũ suꝑi¬
us fuerat: ut altius confirmet᷑ iterũ replicatur.
hon reuertebant᷑ cũ ambularent : qr electi quiq sic ad
bona tendunt. ut ad mala ꝑpetranda non redeant. Qͥ
enĩ ꝑseuerauerit usq in finẽ: hic saluus erit. Et ꝑ salo¬
monẽ dicit᷑. lustoꝵ semita quasi lux splendens ꝓcedit
& crescit usq ad ꝑfectũ diẽ. In eoꝵ nãque animo bono
desideriũ atq intellectus lucis intimȩ iã pars diei ẽ. S
q usq infinẽ uitȩ in uirtute ꝓficiunt. ad ꝑfectũ di¬
ẽ tunc ueniunt: quando ad regna cȩlestia ꝑducti. in
ea luce quã desiderant iã minꝰ aliquid ñ habebt̃. Seqͥt᷑.
Et similitudo animaliũ aspectus eoꝵ quasi carbonum

Expanded text:
dejiciunt atque ad poenitentiam trahunt; istae vero non solum in dejiciunt atque ad poenitentiam trahunt; istae vero non solum in poenitentiam non humiliant, sed etiam mentem operantis elevant, dum virtutes potantur. Hoc autem quod de sanctis animalibus dictum superius fuerat, ut altius confirmetur, iterum replicatur: IBID.-- Non revertebantur cum ambularent . 5. Quia electi quique sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non redeant: Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et sicut per Salomonem dicitur: Justorum semita quasi let crescit usque ad perfectum diem . » In eorum namque animo bonum desiderium atque intellectus lucis intimae jam pars diei est; sed quia usque ad finem vitae in virtute proficiunt, ad perfectum diem tunc veniunt, quando ad regna coelestia perducti in ea luce quam desiderant, jam minus aliquid non habebunt. Sequitur: « Et similitudo animalium et aspectus eorum quasi carb
Abbreviated transcription (Latin):
discretionis anbderamine ñ tenet᷑. Et sepe alius nimiȩ mã¬
suetudini studens subiectorũ uicia aspicit. atq hȩc ꝑ fer
uorẽ zeli cõrrigere recusat. quȩ in eis crudelit᷑ ñ corri¬
gendo multiplicat : fitq ut euis lenitas & sibi sit & sub¬
iectis inimica. qui torporẽ m̃tis suȩ quẽ pacientiã depu¬
tat. ꝑ carnis sp̃m ab impetu sp̃ẽ elongat. Prima gͥ nos
cogitatio in requisioͥnẽ nr̃i cordis debet ęxcutere. ne ad
quȩdã quȩ agimꝰ ꝑ aꝑtũ carnis impetũ ducam. ne pra¬
uis delectatioĩb animꝰ seductꝰ mala eẽ cognoscat. & tam̃
faciat: secunda uͦ nos cura debet uigilantes reddere: ne
se impetus carnis quasi impetus sp̃c latent᷑ subiciat. ꝙ
culpas quas agimꝰ nobis uirtutes fingat. Sciendũ uͦẽ ꝙ
grauiores culpȩ sunt quȩ suꝑducta speciȩ uirtutes i¬
mitant᷑ : qr ille in aꝑto cognitȩ animũ in confusionẽ

Expanded text:
discretionis moderamine non tenetur. Et saepe alius nimiae mandiscretionis moderamine non tenetur. Et saepe alius nimiae mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicit, atque haec per favorem zeli corrigere recusat, quae in eis crudeliter non corrigendo multiplicat. Fitque ut ejus lenitas et sibi sit et subjectis inimica, qui torpore mentis suae, quia patientiam deputat, per carnis impetum ab impetu spiritus elongatur. Prima ergo nos cogitatio in requisitionem nostri cordis debet excutere, ne ad quaedam quae agimus, per apertum impetum ducamur; ne pravis delectationibus animus seductus mala esse cognoscat, et tamen faciat. Secunda vero nos cura debet vigilantes reddere, ne se impetus carnis quasi sub impetu spiritus latenter subjiciat, et culpas quas agimus, nobis virtutes fingat. Sciendum vero est quia graviores culpae sunt, quae superducta specie virtutes imitantur, quia illae in aperto cognitae animum confusione
Abbreviated transcription (Latin):
piscere: ultionẽ de inimico querere. de emuli casu gaude¬
re: impetus carnis ẽ. At contra amare cȩlestia. contempne¬
re transitoria. ñ ad fructũ uoluptatis transitoria s ad u¬
sũ necessitatis querere. de inimici morte tribulari: impe¬
tus sp̃c ẽ. Et quia ꝑfecti quiq in istis se semꝑ uirtutibus
exercent: recte nunc de scĩs animalib dicit᷑. uͥ erat impe¬
tus sp̃c. illuc gradiebant᷑. S sciendũ nobis ẽ. qd̾ plerũq im¬
petus carnis se sub uelamine spĩtalis impetus palliat:
& qd̃ carnalit̾ facit. mentit᷑ sibi ipsa cogitacio. qr hoc sp̃i¬
talit᷑ faciat. Nã sepe quis iracundiȩ stimulis uictus. con¬
tra delinquentes zelo ulciscendȩ iusticiȩ plusquã necesse
ẽ imflaminat᷑: e iusticiȩ limitẽ in ultionẽ transiens. agit
crudelit᷑ qd̾ se agere. iustȩ suspicat᷑. Impetꝰ gͥ carnis huie

Expanded text:
piscere, ultionem de inimico quaerere, de aemuli casu gaudepiscere, ultionem de inimico quaerere, de aemuli casu gaudere, impetus carnis est. At contra amare coelestia, contemnere terrena, 1207 non ad fructum voluptatis transitoria, sed ad usum necessitatis quaerere, de inimici morte tribulari, impetus spiritus est. Et quia perfecti quique in istis se semper virtutibus exercent, recte nunc de sanctis animalibus dicitur: Ubi erat impetus spiritus, illuc gradiebantur. 3. Sed sciendum nobis est quod plerumque impetus carnis se sub velamine spiritalis impetus palliat, et quod carnaliter facit mentitur sibi ipsa cogitatio quia hoc spiritaliter faciat. Nam saepe quis, iracundiae stimulis victus, contra delinquentes zelo ulciscendae justitiae plus quam necesse est inflammatur, et justitiae limitem in ultione tcrudeliter, quod se agere juste suspicatur. Impetus ergo carnis huic
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicit᷑. Ubi erat impetus sp̃c. illuc gradiebant᷑. In
electis e reꝓbis. diuersi sunt impetus. In electis uidelice.
impetus sp̃c: in reꝓbis impetus carnis. Impetus quippe
carnis. ad odiũ. ad elotionẽ. ad immuntiã. ad rapinã. ad
exteriorẽ głam. ad crudelitatẽ. ad ꝑfidiã. ad desꝑationẽ.
ad irã. ad iurgia. ad aioluptates animũ impellit: imꝑetꝰ
uͦ sp̃c. ad caritatẽ. ad humilitatẽ. ad continentiã. ad largi¬
tatẽ miscdĩȩ: ad interiorẽ ꝓuectũ. ad pietatis oꝑa. ad et̃
noꝵ fidẽ. ad spẽ sequentis guidii. ad pacientiã. ad pacẽ. ad
considerationẽ uitȩ mortalis. e lacrimas m̃tẽ ꝑtrahit.
Unde neresse ẽ ut magna semꝑ cura considerare. debea¬
mꝰ in omne qđ agimus quiᷤᷤ nos impetus ducat: utrũ no¬
stra cogitatio ꝑ impetũ carnis. an ꝑ impetũ sp̃c ĩpellat᷑.
amare & enĩ terrena. temporalia ȩt̾nis p̃ponere. exterio¬
ra bona ñ ad usũ neressariũ habere s ad uoluptatẽ. cõcu¬

Expanded text:
ERS. 12. Ubi erat impetus spiritus, illuc gradiebantur. 2. In electis et reprobis diversi sunt impetus. In electis videlicet impetus spiritus in reprobis impetus carnis. Impetus quippe carnis ad odium, ad elationem, ad immunditiam, adrapinam, ad exteriorem gloriam, ad crudelitatem, ad pefidiam, ad desperationem, ad iram, ad jurgia, ad voluptates animum impellit. Impetus vero spiritus ad charitatem, ad humilitatem, ad continentiam, ad largitatem misericordiae, ad interiorem sequentis gaudii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae mortalis, et lacrymas mentem pertrahit. Unde necesse est ut magna semper cura cogitare debeamus in omne quod agimus, qui nos impetus ducat; utrum nostra cogitatio per impetum carnis, an per impetum spiritus impellatur. Amare etenim terrena, temporalia aeternis praeponere, exteriora bona non ad usum necessarium habere, sed ad voluptatem concu
Abbreviated transcription (Latin):
.Lc. ȩtna sunt : aquila ẽ. lgit᷑ qm̃ iustus quisq ꝑ ratio¬
nẽ homo. ꝑ sacrificiũ mortificationis suȩ uitulus. ꝑ
fortitudinẽ. securitatis leo. ꝑ contẽplationẽ. uͦ effici¬
t᷑ aquila: recte ꝑ hȩc scã animalia signari unꝰqͥsq
ꝑfectus potest. Qđ iccirco dicimꝰ: ut ea quȩ de qua¬
tuor animalib dicta st̃. ꝑtinere quoq etiã ad ꝑfec¬
toꝵ singulos demonstremꝰ. S magna nobis de eisdẽ
ȩuglistis & scĩs p̃dicatorib questio orit᷑. cur leo & ho¬
mo adextris ipsoꝵ quatuor: uitulus uͦ asinistris ip¬
soꝵ quatuor eẽ ꝑhibet᷑. Neq enim sineratione ẽcur
sũ querendũ. cur aquila ñ adextris uł sinistris. s de¬
suꝑ ipsoꝵ quatuor eẽ memorat᷑. Duas itaq nobis ob¬
questiones obiecimus: quas oportet ut aperiente
dño dissoluamꝰ. homo gͥ & leo adextris. uitulus uͦ a Le .uᵈ.¬
sinistris eẽ ꝑhibet᷑. A dextris eenĩ leticiam: a sinistͥs¬

Expanded text:
m justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalibus dicta sunt torum singulos demonstremus. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur leo et homo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibeatur. Neque enim sine mira ratione est, cur sum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoretur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino, dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris eteni
Abbreviated transcription (Latin):
leo uͦ fortis ẽ bestia. sic̃ scriptũ ẽ. Leo fortissimus bes¬
tiaꝵ: ad nulliꝰ pauebit occursũ. Aquila ad sublimia e¬
uolat : & in reuerberatis oculis solis radiis intendit.
Omĩs itaq qui in ratione ꝑfectus ẽ. homo ẽ. Et qm̃
semetipsũ ab huius mundi uoluptate mortificat:
tra aduersa omĩa fortitudinẽ securitatis habet. unde

Expanded text:
Leo fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo vero fortissimus besLeo fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo vero fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, tra adversa omnia fortitudinem secur
Abbreviated transcription (Latin):
onis dignatus est mori ut uitulus: ipse ꝑ uirtutẽ suȩ
fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiã aꝑtis oculis dormi¬
re ꝑhibetur: qr in ipsa morte in qua ex humanitate re¬
demptor nr̃ dormire potuit. ex diuinatate sua inmor¬
talis ꝑmanendo uigilauit. Ipse etenĩ post resurrecti¬
onẽ suã ascendens in cęlũ: in superiorib ẽ eleuatus
ut aquila: Totũ gͦ simul nobis ẽ: qui & nascendo ho¬
mo. & moriendo uitulus. & surgendo leo: & ad cȩlos as¬
cendendo aquila factus ẽ. S qr ꝑ hȩc animalia eugłis¬
tas quatuor. & sub eoꝵ speciȩ simul ꝑfectos om̃s iã suꝑi¬
us significari diximus: restat ut quomͦ unusquisq e¬
lectoꝵ istis animaliũ uisionib expͥmat᷑ ostendamu.
Omĩs etenĩ electus atq in uia dñi ꝑfectus: & homo &
uitulus. & leo. simul & aquila ẽ. Homo & enĩ. animal
rationale ẽ: uitulus aut̃ in sacrificio mactari solet:

Expanded text:
onis dignatus est mori ut vitulus: ipse per virtutem suae onis dignatus est mori ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur, quia in ipsa morte in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad cut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam superius significari diximus; restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur, ostendamus. Omnis etenim elecvitulus, leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal, vitulus autem in sacrificio mactari solet,
Abbreviated transcription (Latin):
eꝵ sanctum prophetiȩ spm penna¬
ipsa nobis subtilitas descriptionis ape¬
riat : nichilq sermo dĩ nr̃o intellectui dubietatis re¬
facies aũt bouis asinistris eoꝵ quatuor: e facies aqͥ
lȩ desuꝑ ipsoꝵ quatuor. Quod enĩ quatuor hȩc pennata
animalia scõs quatuor ȩugłistas designent: ipsa unus¬
cuiusq libri euglici exordia testant᷑. ħam qr ab humanȩi
generatione cȩpit. iure ꝑ hominẽ matheus: qr ꝑ clamo¬
rẽ in deserto. recte ꝑ leonẽ marcus : qr a sacrificio exor¬
sus ẽ. bene ꝑ uitulũ lucas: qr uͦ a diuinitate uerbi cę¬
pit. dignȩ ꝑ aquilã sign ificat᷑ ioħs. qui dicens in prin
cipio erat uerbũ & uerbũ erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbũ:
dũ in ipsã diuinitatis substantiã intendit. quasi more a¬
quilȩ oculos in solẽ fixit. S quia electi om̃s menbra st̃
si etiã in his omĩb & ipse signet᷑. Ipse enĩ unigenitꝰ dĩ fi¬
liꝰ ueracit᷑ factus ẽ homo. ipse in sacrificio nr̃e redempti¬

Expanded text:
er sanctum prophetiae spiritum pennaipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis refaciesilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuor haec animalia pennata sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes. Qat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , dum in ipsam Divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae oculos in solem fixit. Sed quia electi omnes membra sunsi etiam in his omnibus et ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo; ipse in sacrificio nostrae redempti
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ sequit᷑ lasciua diu ñ uoluere corde.
Tũ ne uł leuit᷑ speciẽ cernendo cupileas.
Quintꝰ erit nec simplicit᷑ genitale moueri
Hoc sibi nemo rapit s xp̃i grã prestat:
Esł tam̃ obseruanda diurna medela diȩte.
Libra cibi solidi simplex emina falerni
Preterea labor ereubie rogatio crebra
Ne caro languentẽ necet ĩcrassatapudorẽ.

Expanded text:
Quem sequitur, lasciva diu non volvere corde; Quem sequitur, lasciva diu non volvere corde; Tum ne vel leviter speciem cernendo cupiscas; Quartus erit nec simpliciter genitale moveri,Hoc sibi nemo rapit, sed Christi gratia praestat, Est servanda tamen diuturna medela diaetae, Libra cibi solidi, simplex hemina falerni; Praeterea labor, excubiae, rogatio crebra, Ne caro languentem necet incrassata pudorem.
Abbreviated transcription (Latin):
in domũ susceperit dñm. alt̾ dixerp̾ ĩ sũ
dignus ut sub tectũ meũ intres. ambo
saluatorẽ honorificantes. duĩso & quasi ẽ¬
trario mͦ. ambo peccatis miseri. ambo mi¬
scđiam consequuti. Ualet enĩ ad hanc simili¬
tudinẽ qd̾ in pͥmo popło unicitq filleliũ mã¬
na scđm ꝓpͥam uoluntatẽ inore sapiebat:. Sic
uniꝰeurisq in ore xpĩani sacram̃tũ illud quo
subuigatꝰ ẽ mundus. Hã ille honorando ñ au¬
det cotidie siere: ⁊ ille honorando ñ audet
ullo die p̃tͣmittere. Comẽptũ solũ ñ ualt cibꝰ
iste.sic̃ manna fastidiũ. Inde enĩ ⁊ apłs indig¬
ne dic̃ acceptũ ab cis qͥ hoc ñ discernebant a ce¬
teris cibis ueneratione singularit᷑ debita. Cõ¬
tino qͥppe eã dixisset. indiciũ sibi manucat¬
⁊ bibit. addidit ut dieeret. ñ dimc̾ans corpꝰ¬
Sex gradib consummat᷑ ꝑfectio casta.
Urimo dũ uigiles fluxum nescire petuleũ.

Expanded text:
in domum suam susceperit dominum, alter dixerit: non sum in domum suam susceperit dominum, alter dixerit: non sum dignus, ut sub tectum meum intres: ambo saluatorem honorificantes diuerso et quasi contrario modo, ambo peccatis miseri, ambo misericordiam consecuti. ualet enim ad hanc similitudinem quod in primo populo unicuique fidelium manna secundum propriam uoluntatem in ore uniuscujusque in corde christiani Sacramentum illud, quo subjugatus est mundus . Nam et ille honorando non audet quotidie sumere, et ille honorando non audet ullo die praetermittere. Contemptum solum non vult cibus iste, sicut nec manna fastidium. Inde enim et Apostolus indigne dicit acceptum ab eis, qui hoc non discernebant a ceteris cibis ueneratione singulariter debita; continuo quippe, cum dixisset: Iudicium sibi manducat et bibit, addidit, ut diceret: Non diiudicans corpSex gradibus consummatur perfectio casta: Primum dum vigilas fluxum nescire petulcum;
Abbreviated transcription (Latin):
tũ saeram̃tũ dignꝰ accedat. Qͥ enĩ manduca¬
uerit indigne. tudiciũ sibi manducat ⁊ bi¬
bit. Aliꝰ contra. Immo inqͥt si tantaẽ plaga
peccati atq ĩpetꝰ morbi ut medicam̃ta dif
ferenda sint. anctoritate antistitis debet
quisq ab altario remoueri ad agendã pę¬
intentiã. & eadẽ auctoritate recciliari.
Hoc ẽ enĩ indigne accipere. si eo tẽpore acci¬
piat qͦ debet agere pęnitentiã. ñ ut ar¬
bitrio suo cũ libet aut auferat se cõmu¬
mioni uł reddat. Ceterũ sitanta ñ st̃ pecca
ut ex cõmunicandus qͥsq homo uidicet᷑ ñ se
debet a cottidiana medicina dnĩci corporis
separare. Rectiꝰ int̾ eos fortasse quispiã diri¬
faciendũ.  Neut̃ tam̃ eoꝵ exhorreat corpꝰ
⁊ sanguinẽ dnĩ. s salubrimũ sacram̃tũ cer¬
tatĩ honorarȩ contendant. Neq enĩ litiga¬
uerunt int᷑ se: aut qͥsq eoꝵ se alteri p̃posit
racheus & ille centurio. eũ altꝰ eoꝵ gapleti

Expanded text:
tum sacramentum dignus accedat; qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit.\' alius contra: Immo, inquit, si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta talia differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem auctoritate reconciliari - hoc est enim indigne accipere, si eo tempore accipiat, quo debet agere paenitentiam —, non ut arbitrio suo, cum libet, uel auferat se communioni uel reddat. ceterum si tanta non sunt, ut excommunicandus quisque homo iudicetur, non se debere a cotidiana medicina dominici corporis separare.\' rectius inter eos fortasse quispiam dirifaciendum. neuter autem eorum exhorreat corpus et sanguinem domini, sed saluberrimum sacramentum certatim honorare contendant. neque enim litigauerunt inter se aut quisquam eorum se alteri praeposuit Zacchaeus et ille centurio, cum alter eorum gaudens ■/
Abbreviated transcription (Latin):
umquã uł in oꝑe uł in cogitatione. delabant᷑. quan-¬
tũ cotidie ꝓfitiant incessant pensant: recte de hisdi¬
cit᷑. ñ reuertebant᷑ cũ incederent. s unũ qđq ante faci¬
ba cȩlestia rimamͣ. Unde hoc nobis: s impleuit redemp¬
uersa. aduene comedent. Hec quippe ꝓpħaꝵ dicta deserta
apud iudeos fuerunt : qr ꝑ intellectũ mysticũ ea excolere
inquirendo noluert̃. Nobis aut̃ in ubertatẽ uersa sunt:
qr uixta hẏstoriã uisionis dicta largiente. dño mentes nr̃
spiritalit̾ sapiunt. Et iã aduene comedimꝰ: quȩ ciues legi
manducare noluert᷑. Sint gr̃ȩ unigenito. sit laus ȩt̾nȩ
sapientiȩ : qui uiuit & regnat cũ patre in unitate sp̃c̃ sc̃i

Expanded text:
unquam vel in opere, vel in cogitatione delabantur, quantunquam vel in opere, vel in cogitatione delabantur, quantquotidie proficiant incessanter pensant, recte de his dicitur: Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante facium gratiae verba jam coelestia rimamur. Unde hoc nobis? Sed implevit Redempversa advenae comedent . Haec quippe prophetarum dicta deserta apud Judaeos fuerunt, quia per intellectum mysticum ea excolere inquirendo noluerunt. Nobis autem in ubertatem versa sunt, quia juxta historiam visionis dicta largiente Deo menti nostrae spiritaliter sapiunt, et jam advenae comedimus quae cives legis manducare noluerunt. Sint gratiae Unigenito, sit laus aeternae Sapientiae, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ne malignꝰ sp̃c signat᷑. qui mentẽ temptationib impel¬
lit: nubis uͦ appellatione peccator expͥmit᷑. qui tempta¬
piciens semetips ũ desperat. neq nunc exercet᷑ in boni
semine oꝑis. neq post reficit᷑ de munere iustȩ retribu¬
tionis. Sunt uͦ ñnulli qͥ bona quidẽ quȩ nouerunt o¬
perant᷑. atq hȩc oꝑantes meliora deliberant: sed re¬
trartantes meliora quȩ deliberauerant immutant.
Et quidẽ bona agunt quȩ ceperant : sed a meliorib
quȩ deliberauerant succũbunt. Hi nimirũ ante hu¬
mana iuditia stare uident᷑ in oꝑe : s ante omĩpĩs dĩ
oculos cecidert̃ in deliberatione. Unde fit plerũq ut
e bonũ opus eoꝵ minꝰ dõ placeat: qr cũ mens in meli¬
ori gradu deliberationis instant᷑ ponit᷑. hoc ipsa cogita¬
tionis in constantia accusat. S qr ꝑfecti quiq magna
se discretionis subtilitate conspitiunt. ne ad deteriora

Expanded text:
ne malignus spiritus, qui mentem tentationibus impelne malignus spiritus, qui mentem tentationibus impellit; nubis vero appellatione peccator exprimitur, qui tentapiciens, semetipsum desperat, neque nunc exercetur in bono semine operis, neque post reficietur de munere justae retributionis. Sunt vero nonnulli qui bona quidem quae noverunt operantur, atque haec operantes, meliora deliberant; sed retractantes meliora quae deliberaverant, immutant; et quidem bona agunt quae coeperant, sed a melioribus quae deliberaverant succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opere, sed ante omnipotentis Dei oculos ceciderunt in deliberatione. Unde fit plerumque ut et bonum opus eorum minus Deo placeat, quia cum pes mentis in meliori gradu deliberationis inconstanter ponitur, hoc ipsa cogitationis inconstantia accusat. Sed quia perfecti quique magna se discretionis subtilitate conspiciunt, ne ad deteriora
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ incedentes reuersi sunt : qr ante faciẽ suã ambu¬
lare noluerunt. Contra quos recte ꝑ salomonẽ dicit᷑. sy¬
ter frigus piger arare noluit: mendicabit gͦ estatȩ &
ñ dabit᷑ ei. Qui enĩ nc̃ ꝓpt̾ pauorẽ. m̃tis atq torporẽ be
ne oꝑari neglegit. cũ sol iusticiȩ in iuditio uelud in
estatȩ claruerit. mendicat uitam sed ñ accipit: qr ꝓpt̾
illã bona oꝑari contempsit. Alius despectis carnis de¬
deriis cuncta relinquere & om̃ip̃is dĩ se subdere serui¬
tio ꝑtractat. seseq ipsũ restringere. sub continentiȩ
e castitatis freno deliberat: s cũ cecidisse alios etiã pͥ
cit: fitq ut retro ꝑ cogitationẽ redeat. qui ad anteri¬
ora respiciens. iã mentis gressib ad alta ibat. de quo
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui obseruat uentũ ñ seminat: & qͥ
considerat nubes nunquã metet. Uenti quippe nomi¬

Expanded text:
mirum incedentes reversi sunt, quia ante faciem suam ambumirum incedentes reversi sunt, quia ante faciem suam ambulare noluerunt. Contra quos recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Qui ene operari negligit, cum sol justitiae in judicio velut in aestate claruerit, mendicat vitam, sed non accipit, quia propter illam bona operari contempsit. Alius, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere et omnipotentis Dei se subdere servitio pertractat, seque ipsum restringere sub continentiae et castitatis freno deliberat; sed cum cecidisse alios etiam post cit. Fitque ut retro per cogitationem redeat, qui ad anteriora respiciens jam mentis gressibus ad alta ibat. De quo bene per Salomonem dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metet . Venti quippe nomi
Abbreviated transcription (Latin):
rat : qr tẽporalia despiciens sola quȩ st̃ ęt̾na reqͥrebat.
Ante. faciẽ gͦ suã gradiunt᷑ scã animalia: qr ad ea quȩ
reliquerunt nullo iã appetitu respiciunt. & in ȩt̾nis
quȩ appetunt sub contẽplationis suȩ oculo boni oꝑis
pedẽ ponunt. Quisquis itaq iã ante faciẽ suã ambu¬
lare. decreuerit : magna ei consideratione pensandũe.
qd alit̾ retro ęx oꝑe. respicit᷑ atq alit̃ ex cogitatione.
Sunt eenĩ quidã qui magna deliberant. & peccatoꝵ su¬
oꝵ conscii multa ex his quȩ possident egenis distribu¬
ere ꝑtractant : ut culpas suas ante dĩ oculos miscđiȩ
uiscerib redimant. lãq hȩc oꝑari inchoant. & plerũ¬
q cũ oꝑant᷑ pauꝑtatis timor eoꝵ animũ concutit: atq ti¬
mentes ne egeant. erga egentes tenaces fiunt. seseq
ab ea quã cȩperant bona oꝑatione suspendunt. Hi ni¬

Expanded text:
rat, quia temporalia despiciens, sola quae sunt aeterna requirebat. rat, quia temporalia despiciens, sola quae sunt aeterna requirebat. Ante faciem ergo suam gradiuntur sancta animalia, quia et ea quae reliquerunt, nullo jam appetitu respiciunt, et in aeternis quae appetunt, sub contemplationis suae oculo boni operis pedem ponunt. Quisquis itaque jam ante faciem suam ambulare decreverit, magna ei consideratione pensandum est; itur ex opere, atque aliter ex cogitatione. Sunt etenim quidam qui magna deliberant, et, peccatorum suorum conscii, multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Jamque haec operari inchoant, et plerumque cum operantur paupertatis timor eorum animum concutit, atque, timentes ne egeant, erga egentes tenaces fiunt, seseque ab ea quam coeperunt bona operatione suspendunt. Hi ni
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã ueritas dic̃. Nemo mittens manũ suã in arato. e res¬
piciens retro: aptus ẽ regno dĩ. Manũ quippe in aratrũ
mittere ẽ. quasi ꝑ quendã conpunctionis uomerẽ ad ꝓfe.¬
rendos fructus terrã sui cordis aperire. S retͦ pꝰ aratrũ res¬
pic̃: ꝗͥ pꝰ exordia bonioperis ad mala reuertit̾ quȩ reliqͥt.
Quod quia in electis dĩ minime contingit. recte nunc ꝑ
ꝓpħam dicit᷑. Non reuertebant᷑ cũ incederent. Qui cur ñ
reuertebant᷑. indicat. cũ subiungit. Unũ quodq ante fa¬
ciẽ suã gradiebat᷑. Ante nos enĩ ȩt̾na sunt. post nos tẽ¬
poralia : qr e illa ꝑgentes inuenimꝰ. & ista recedentes
quasi post dorsũ relinquimꝰ. Unde e magnũ illud ani¬
mal pennatũ dicebat: qđ usq ad celi tc̃ii secreta uola
uerat. Unũ uͦ quȩ retro oblitus. in ea quȩ sunt ante
extendens me sequor ad brauiũ suꝑnȩ uocationis. In
anteriora xenĩ extentus eoꝵ quȩ retro sunt oblitus fue¬

Expanded text:
s dicitur: « Nemo mittens manum suam in aratro et respiciens retro, aptus est regno Dei . » Manum quippe in aratrum mittere est, quasi per quemdam compunctionis vomerem ad proferendos fructus terram sui cordis aperire, sed retro post aratum aspicit, qui post exordia boni operis, ad mala revertitur, quae reliquit. Sed quia hoc electis Dei minime contingit, recte nunc per Prophetam dicitur: Non revertebantur cum incederent. Qui cur non revertebantur indicat, cum subjungit: « Unumquodque ante faciem suam gradiebatur. » Ante nos enim aeterna sunt, post nos temporalia, quia ad illa pergentes invenimus, et ista recedentes quasi post dorsum relinquimus. Unde et magnum illud pennatum animal dicebat, quod usque ad coeli tertii secreta volauae retro sunt oblitus; in ea quae sunt ante extendens me, sequor ad palmam supernae vocationis . » In anteriora etenim extentus eorum quae retro sunt oblitus fue
Abbreviated transcription (Latin):
humanitate. quicquid de diuinitate. nr̃i redemptoris sen¬
tiunt : qr dũ incarnatũ dm̃ ubiq p̃dicant. in quatuor
niundi partib facies demonstrant: dũq unũ cũ patre
uolant. Quoꝵ pennȩ unctȩ sunt alteriꝰ ad alterũ: quia
om̃ĩs eoꝵ uirtus. omis sapientia qua ceteros homines cõ

Expanded text:
humanitate, quidquid de divinitate nostri Redemptoris sentiunt. Quia dum incarnatum Deum ubique praedicant, in quatuor mundi partibus facies demonstrant; dumque eum esse unum volant. Quorum pennae junctae sunt alterius ad alterum. Quia omnis eorum virtus
Abbreviated transcription (Latin):
uirissim᷑ in caritatis atq concordiȩ pacȩ sociant᷑. Penna aut̃
alteriꝰ ab altero diuisa eẽt: si in hoc qđ unꝰquisq in sapien¬
tiã euolat. habere pacẽ cũ altero recusaret. Sequit᷑.
Non reuertebant᷑ cũ incederent: s unũ qđq ante. faciẽ su¬
ã gradiebat᷑. Pennata animalia uidelicet p̃dicatores sc̃i
cũ incedunt minime reuertunt᷑: qr sic a terrenis actib
ad spiritalia ꝑtranseunt. ut ad ea quȩ dereliquerant.

Expanded text:
vicissim sibi in charitatis atque concordiae pace sociantur. Penna autem alterius ab altero divisa esset, si in hoc quod unusquisque in sapientiam evolat, habere pacem cum altero recusaret. Sequitur: Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. quum incedunt, minime revertuntur, quia sic a terrenis actibus ad spiritualia pertranseunt, ut ad ea, quae reliquerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
partib ẽ egressa. Possumꝰ etiã ꝑ quatuor partes pͥnci¬
pales quatuor uirtutes accipere: ex quib relique uir¬
tutes oruint᷑: uidelicet prudentiã. fortitudinẽ. uis¬
ticiã atq temperantiã. Quas nimirũ uirtutes tuneue¬
racit᷑ accipimꝰ. cũ eaꝵ ordinẽ custodimꝰ. Prima quippe
prudentia. scdã fortitudo. tcia iusticia. quarta tẽperan¬
tia ẽ. Quid enĩ ꝓdesse potest prudentia. si fortitudo de¬
sit: Seire & enĩ cuiquã qđ ñ potest facere: pęna magis
quã uirtꝰ ẽ. S prudent̃ intellegit qđ agat. & fortit᷑ agit
qd̾ intellexerit: iã ꝓculdubio iustꝰ ẽ. S enis iusticiã. tẽperã¬
tia sequi debet: qr plerũq iusticia si modũ ñ habet. in
crudelitatẽ eadit. Ipsa gͦ iusticia uere iusticia ẽ. quȩ se
tẽꝑantiȩ freno moderat᷑. ut in zelo quo quisq feruet. sit

Expanded text:
mundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, princimundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet, prudentiam, fortitudinem, jutitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agatur, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est. Sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia si modum non habet in crudelitatem cadet, ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet sit
Abbreviated transcription (Latin):
lidi sp̃c ꝑsuasionẽ. quasi peccati nummũ a creditore. ac¬
ceperat: & duos quos in fide genuit amittere timebat.
S ꝓpħȩ uerbis id ẽ scripturȩ sacrȩ p̃ceptis obȩdiens.
ex paruo qđ habebat olei uasa uacua infudit: qr dũ
ab umꝰ ore. doctoris parũ qͥd de timore. diuinitatis mul¬
toꝵ uacuȩ m̃tes audiunt. exuberante. gr̃a unguento di¬
uini amoris usq ad summũ replent᷑: & iã nc̃ multoꝵ¬
corda quȩ pͥus fuerant uacua uascula unguento sp̃e ple¬
na st̃. quȩ ex paucitate olei solũmͦ ĩ fusa uidebant᷑. Qđ̃ dũ
aliis atq aliis dat᷑. & ab auditorib fides accipit᷑: erepta
mulier uidelicet scã ȩcclĩa sub creditoris sui debito iã ñ
tenet᷑. Sequit᷑. Et manꝰ hominis sub pennis eoꝵ in qua¬
tuor. partes. Possunt hoc loco quatuor partes regiones
quatuor mundi accipi: scilicet oriens. occidens. meri

Expanded text:
ionem, quasi quosdam peccati nummos a creditore acionem, quasi quosdam peccati nummos a creditore acceperat, et duos quos in fide genuit, amittere timebat. Sed Prophetae verbis, id est Scripturae sacrae praeceptis obediens, ex parvo, quod habebat olei vasa vacua infundit, quia dum ab unius ore doctoris, parum quid de amore Divinitatis, multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia unguento divini amoris usque ad summum replentur. Etiam nunc multorum, quae prius fuerant vacua vascula, unguento spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia sub creditoris sui jam debito non nus, inquit, hominis sub pennis eorum in quatuor partes. « Possunt hoc in loco quatuor partes regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, merid
Abbreviated transcription (Latin):
fortit᷑ ignescit. diuma aut̃ pietate. agit᷑. ut et ex ipsis
scintillis tentussimis audientis animꝰ inflãmet᷑: q sut̃
qͥdã q̃ dũ parua audiunt. maiori desiderio replent. & ui
de ꝑfecte in dĩ amore ardent. unde uix tenuissimas uer¬
bor seintillas accepert̃: Uerbũ qͥppe p̃dicationis sem̃ in
corde audientis ẽ: & auditor bonꝰ inde ꝓfert postmodu
maguã messẽ scientiȩ. unde parũ priꝰ acceperat sem̃ lin¬
guȩ. Cui rei bene concinit factũ in uidua ab heliseo ꝓ¬
pha miraculũ. quȩ ne duos auferente creditore. filios a¬
mitteret ꝓpħȩ dictis obȩdiuit: e exeo qd̾ parũ olei ha¬
bebat ꝑ uasa uacua effudit. Quȩ cuncta post usq ad
sũmũ repleta sunt: & ex eoꝵ repletione mulier a credi¬
toris sui debito ẽ s̃ luta. Quȩ idelicet mulier quã aliã
quasi duoꝵ filioꝵ matrẽ: quȩ pͥus ex ꝑuerso oꝑe ꝑ cal¬

Expanded text:
fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur ut ex ipsis fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur, quia sunt quidam qui dum parva audiunt majore desiderio replentur; et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperunt. 6. Verbum quippe praedicationis semen in corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvum prius acceperat semen linguae. Cui rei bene concinit factum in vidua ab Elisaeo propheta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam quasi duorum filiorum matrem? Q
Abbreviated transcription (Latin):
ba eoꝵ. bene aut̃ es candens dicit᷑: qi uita p̃dicantiũ so¬
nat e ardet. Ardet desiderio: sonat uerbo. ẜs gͦ candens
e p̃dicatio accensa. S de candenti exe. scintillȩ ꝓdeunt.
qr de eoꝵ exortationib uerba flammantia ad aures au¬
dientiũ ꝓcedunt. Recte. aut̃ p̃dicatorsi uerba seintille
appellatȩ sunt: qi eos quos in eorde tetigerint incendt.
Considerandũ quoq ẽ. qd̾ seintillȩ subtiles ualde & tenu¬
es sunt qr cũ p̃dicatores scĩ de cȩlesti patria loquunt᷑.
ñ tantũ ualent aꝑire uerbo. quantũ possunt ardere
desiderio. Exr eoꝵ lingua quasi quȩdã ad nos scintille ue¬
niunt: qr de cȩlesti patria in eoꝵ uoce uix tenue aliquid
eognoscit᷑. qd̾ tam̃ ab eis ñ tenuit᷑ amat᷑. Neq enĩ celestẽ
qłam aut tantũ uidere sufficiunt quantũ ẽ. aut tantũ
leqͥ pualent quantũ iudent. Candens gͦ es seintillaes. ꝓieit.
quando uix teniut᷑ p̃dicator loqui suffic̃ hoc unde ipse

Expanded text:
rba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum desiderio. Ex eorum ergo lingua quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dicã dignitate. securitatis sue: apte. nunc dicit᷑. & manꝰ ho¬
nunis. sub pennis eoꝵ. Sin uͦ hoc in loco homo redẽptor. nr̃
accipit᷑. manꝰ hominis sub pennis eoꝵ ẽ.: qr nͥ deus homo fie¬
ret qͥ mentes p̃dicantiũ ad cȩlestia sublenasset: illa quȩ ap¬
parẽt animalia ñ uolarent. Hec inmerito manꝰ hominis sub

Expanded text:
dicam, dignitate securitatis suae, apte nunc dicitur: Et manus hodicam, dignitate securitatis suae, apte nunc dicitur: Et manus hominis sub pennis eorum. 14. Sin vero hoc in loco homo Redemptor noster accipitur, manus hominis sub pennis eorum est, quia nisi Deus homo fieret, qui mentes praedicantium 1198 ad coelestia sublevasset, illa quae apparent animalia non volarent. Nec imme
Abbreviated transcription (Latin):
cumine transfixa. ꝑ om̃e qd agit nouerit ingressũ reg¬
uitã hominib seruire disposuit: ut post p̃sens scłm
ad lib̾tatẽ uerã ualeat ꝑuenire. de qua paulũ dicit᷑:
qi ꝙ ipsa creatura liberabit᷑ a seruitute corruptionis.
in lib̾tatẽ głȩ filioꝵ dĩ. Cunc enĩ uera in nob̾ lib̾tas
erit: cũ ad głam filioꝵ dĩ adoptio nr̃a ꝑuenerit. Nunc
uͦ ñ solũ actiua in seruitute ẽ. s ipsa quoq contempla¬
tio qua suꝑ nos rapimͦ. quȩ & lib̾tatẽ m̃tis adhue ꝑ¬
fecte ñ optinet s imitat᷑: qr illa quȩ ẽ intima. in
enigmate uidet᷑. Ipsa tam̃ in quantalibet sit contẽ¬
plationis angustia. actiuȩ uitȩ iã ualde ẽ. latior at¬
q sublimior: quȩ ad quandã m̃tis lib̾tatẽ transit. tẽ¬
poralia non cogitans sed ȩt̾na. Quia itaq contẽplatiua itita
ad suꝑiora euolat. & actiuȩ uitȩ longe suꝑior. ẽ quadã ut ita

Expanded text:
cumine transfixa per omne quod agit noverit ingressum regcumine transfixa per omne quod agit noverit ingressum regvitam hominibus servire disposuit, ut post praesens saeculum ad libertatem veram valeat pervenire. De qua per Paulum dicitur: Quia et ipsa creatura liberabittatem gloriae filiorum Dei . Tunc etenim vera in nobis libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa vita in servitute est, sed ipsa quoque contemplatio, qua super nos rapimur, libertatem mentis adhuc perfecte non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur. Ipsa tamen in quantalibet sit contemplationis angustia, activa vita jam valde est latiur atque sublimior, quae ad quamdam mentis libertatem transit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque contemplativa vita ad superiora evolat, et activae vitae longe superest quadam, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus dnm̃ suũ diligit: quando p̃dicatoris uer¬
ba sollicita m̃te custodit. Sexorẽ. quoq amans & libero li¬
ber egredi recusat. quando actiuã uitã eiusq frue¬
tus diligens. transire. ad contẽplatiuã ñ uult: qr bo¬
na oꝑa se habere. in ministeru sui seruitute consi¬
derans. ad lib̾tatis quietem rennuit transire. S offe¬
rat eũ dñs diis. & applicet᷑ ad hostiũ &. ad postes. &
ꝑforet aurẽ eiꝰ subula. ut sit ei seruus in scła. ls enĩ
t᷑: quando a p̃dicatore suo antiquoꝵ patrũ dictis im¬
buit᷑. qͥ nobis in uia omĩpotentis dnĩ sacerdotes fuert̃.:
atq ad ostiũ & postes tab̃naculi ducit᷑. ut de ingressu
cȩlestis tab̃naculi. altius aliquid audiat. & tremendi ui¬
dicii diẽ subtilit̾ agnoscat. nec ꝑ bona oꝑa quȩ facit pla¬
cere hominib appetat: sicq auris illiꝰ subula ꝑforat᷑.
dũ mens illiꝰ timoris dĩ subtilitate ꝑcutit᷑: ut uerbi a¬

Expanded text:
 suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita intentione custodit. Uxorem quoque amans et liberos, liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructum diligens, transire ad contemplativam non vult, quia bona se opera habere in ministerii sui servitute considerans, ad libertatis quietem renuit transire. Sed offerat eum Dominus diis, et applicetur ad ostium et postes, et perforet aurem ejustur quando a praedicatore suo antiquorum patrum dictis imbuitur, qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuere. Atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu aeterni tabernaculi altius aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur; ut et verbi a
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Nã e p̃dicatores. dñi uocant᷑: sic̃ heliseo ꝓpħȩ de
p̾dicatore. suo dicit᷑. Scis qđ dñs tuus tollat᷑ a te: uxor
uͦ serui emptieu filios ⁊ filias parit: quando bona actiofor.¬
tes uł teneros fructꝰ generat. S mulier quȩ a dño da¬
ta ẽ eidẽ. dño cũ filiis remanet. ipse uͦ seruus exit cũ
uestitu suo: qr bona actio uł eusdẽ bonȩ actionis fru¬
tus. in p̃dicatoris mercede reputãt᷑: ipse uͦ in desideris
siui intentione ꝑdurans. ꝑ suꝑnã gr̃am ad concẽplati¬
onẽ liber egredit᷑. Q uod si dixerit seruus diligo

Expanded text:
jungit. Nam et praedicatores domini vocantur, sicut Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis quod dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi emptitii filios et filias parit, quando bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domino data est eidem domino cum filiis remanet, ipse vero servus exit cum vestitu suo, quia bona actio, vel ejusdem bonae actionis fructus, praedicatoris mercedi reputantur. Ipse vero in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem lib