comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. unum erimus : et in
unam substantiam trans for¬
mabimur.Neq enim in re¬
surrectione alius erit alio in¬
ferior. sicut nunc fragilis in
nobis ẽ carnis infirmitas. et
corporalis habitudo nature.
uel uulnerib patet: uel in¬
iuriis subiacet. uel sioneris
mole depressa supra terras
nequit extollere altius atq
eleuare uestigium. sed in si¬
plicis creature grãm figura¬
bimur. cum completũ fuerit
uelatumẽ quod erimus. Scimꝰ
quia cũ reuelatum fuerit. si¬
miles eierimus. Itaq cum dĩ
natura sit simplex. spiritus
enim ds̃ ẽ nos quoq in eandẽ
imaginem figurabimur. ut
qualis çelestis. tales et cȩlesteᷤ
Igitur sicut portauimus ima¬
ginẽ illius t̾reni. ita portemꝰ
et imaginẽ huius celestis qua
ammus noster
debet induere¬
TI DEO PRIMO AS

Expanded text:
sumus unum erimus et in sumus unum erimus et in unam substantiam transformabimur. neque enim in resurrectione aliud erit alio inferius, sicut nunc fragilis in nobis est carnis infirmitas et corporalis habitudo naturae uel uulneribus patet uel iniuriis subiacet uel sui oneris mole depressa supra terras nequit extollere altius atque eleuare uestigium., sed in simplicis creaturae gratiam figurabimur, cum conpletum fuerit uelatum est quid erimus, sed scimus, quia cum reuelatum fuerit, similes ei erimus. itaque cum dei natura sit simplex — spiritus enim deus est — nos quoque in eandem imaginem figurabimur, ut qualis caelestis tales et caelestes. igitur sicut portauimus imaginem illius terreni, portemus et imaanimus noster debet induereideo primo a
Abbreviated transcription (Latin):
qui incelis ẽ. Itaꝙ alii duo aĩam
et corpus accipiunt. alii aiam
et sp̃m.ut sunterra hoc ẽ in
corpore sibi anma sp̃sq con¬
sentiant. nec se impugent
in uicem diuersis cupiditatib.
omia in affectũ uideantur
orata posse deduci. Quod ita
fit. cum fuerint utraq unũ.
si subtractis inimicitus uel so¬
lutis. duocondantur in unũ
ut oremus spũ. oremus et m̃te.
licet pleriq duos ppłos acci-¬¬
piant. ex isrł et exgentib. in
unum resurrectionis tp̃r con¬
gregandos. ut fiant inȩternũ
mansura ꝑfectio. et id quod ex
parte ẽ destruat᷑. Pleriq aũt
uirum et uxorem̃. consenti¬
entes sibi studio caritatis ac¬
cipiunt. Itaq siinhac uitatres
m̃surȩ in eodẽ ferm̃tomanserinꝰ:
donec ferm̃tentur.et fiant unũ. ut
equalitatum nulla distan-¬
tia sit. nec compositi extriũ
diuersitate uideamur. erit
infuturum diligentib xp̃m
incorrupta communio. nec
incompositi manebimus.
Nam et qui compositi nunc

Expanded text:
qui in caelis est. Itaque alii duos animam qui in caelis est. Itaque alii duos animam et corpus accipiunt, alii animam et spiritum, ut si in terra, hoc est in corpore sibi anima spiritusque consentiant nec se inpugnent inuicem diuersis cupiditatibus, omnia in effectum uideantur orata posse deduci. quod ita fit, cum fuerint utraque unum, si subtractis inimicitiis uel solutis duo condantur in unum  spiritus, ut oremus spiritu, oremus et mente. licet plerique duos populos accipiant ex Israhel et ex gentibus in unum resurrectionis tempore congregandos, ut fiat in aeternum mansura perfectio, et id quod ex parte est destruatur. plerique autem uirum et uxorem consentientes sibi studio caritatis accipiunt. itaque si in hac uita tres mensurae in eodem fermento manserint, donec fermententur et fiant unum, ut aequalitatum nulla distantia sit nec conpositi ex trium diuersitate uideamur, erit in futurum diligentibus Christum incorrupta conmunio nec conpositi manebimus; nam et qui conpositi nunc
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine spiritalis ad miscet:
donec fermentet᷑ totus ille
interior homo cordis abscon¬
ditus. et in gram panis cęle¬
stis assurgat. Bene enim fer¬
mentum doctrina dicitur
ait. Quia unus panis. unũ
corpus multi sumus. Fit
ergo unum fermentũ. quando
caro non concupiscit aduersus
spiritum. nec spiritus adu̾sus
carnem. sed facta carnis morti¬
ficamus. et anima ex afflatu
dĩ flatum uite sumpsisse se
conscia. scłaris necessitudinis
contagia terrena dedinat. Uñ
et apłs non incarne sed insp̃u
ambulare nos precipit. ut sci¬
ficati per lauacrum re gnͣati¬
onis. ueterem hominem cũ
suis de sideriis exuentes: in¬
gradiamur : quo possit nobis
etiam resurrectionis tẽpore
in corrupta corporis et aĩe
et spiritus manere cõmumo:
Et ñc oĩa quȩ petimꝰ impetremꝰ.
Quod plerisq uidetur etiã
dominus significasse. cũ dicit
Siduo exuobis conuenerint
suꝑtertam . de om̃i re quac̃q
petieritis. fiet uob̃ a patre meo

Expanded text:
doctrinae spiritalis admiscet, doctrinae spiritalis admiscet, donec fermentetur totus ille interior homo cordis absconditus et in gratiam panis caelestis adsurgat. bene enim fermentum doctrina dicitur ait: quia unus panis, unum corpus multi sumus. fit ergo unum fermentum, quando caro non concupiscit aduersus spiritum nec spiritus aduersus carnem, sed facta carnis mortificamus et anima ex adflatu dei flatum uitae sumsisse se conscia saecularis necessitudinis contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spiritu ambulare nos praecepit, ut sanctificati per lauacrum regenerationis ueterem hominem cum suis desideriis exuentes ingradiamur, quo possit nobis etiam resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, et nunc omnia quae petimus inpetremus. quod plerisque uidetur etiam dominus significasse, cum dicit: si duobus ex uobis conuenerit super terram, de omni re quamcumque petieritis, fiet uobis a patre meo,
Abbreviated transcription (Latin):
fermentum. Quod utiq tc̃
fit. cum sibi tria hec quadã
cupiditatum lançe consen¬
tiunt. et equalis aspirat con¬
cordia uoluntatum. Hoc igit᷑
eccłe opus. non tumultua¬
rium nec fortuitum. sed di¬
uturna meditatione colla¬
tum: ut hectria unũ sint.
integra alege peccati. Cuius
sententiȩ assertorẽ habemus
seruetur. Quod ꝑscłaria qui¬
dem temptamenta ñ ꝓuenit
nisi fermentum illud cui cõ¬
paratur regnumcelorum. mu¬
uer illa euangłica abscondat
infarine mensuris trib. do¬
nec fermentet᷑ totum. Tres
enim mensurȩ sunt ut dixi.
carnis et anime . et spiritus.
Sed spiritus quouiuimus õs
in hoc corpore: sihoc uerius
quando carms la scuna non
redundat. et anima corporalib
non incuruat᷑ errorib: ac m̃¬
sura uiuendi. in toto homine
inoffensa seruatur. Sed quia
mensurarum ȩqualitas sine
adiumento ecđe atq doctͥna
difficile ꝑseuerat. id circo mu¬
lier illa quȩ figuram ȩcđe ge-
rit: tandiu uirtutem illius

Expanded text:
fermentum. quod utique tunc fermentum. quod utique tunc fit, cum sibi tria haec pari quadam cupiditatum lance consentiunt et aequalis adspirat concordia uoluntatum. Hoc igitur ecclesiae opus non tumultuarium nec fortuitum, sed diuturna meditatione conlatum, ut haec tria unum sint integra a lege peccati. cuius sententiae adsertorem habemus seruetur. quod per saecularia quidem temtamenta non prouenit, nisi fermentum illud, cui conparatur regnum caelorum, mulier illa euangelica abscondit in farinae mensuris tribus, donec fermentetur totum; tres enim mensurae sunt, ut dixi, carnis animae et spiritus, sed spiritus quo uiuimus omnes in hoc corpore siti hoc uerius, quando carnis lasciuia non redundat et anima corporalibus non incuruatur erroribus ac mensura uiuendi in toto homine inoffensa seruatur. sed quia mensurarum aequalitas sine adiumento ecclesiae atque doctrinae difficile perseuerat, idcirco mulier illa, quae figuram ecclesiae gerit, tamdiu uirtutem illis
Abbreviated transcription (Latin):
deretis moysi. crederetis utiq¬
ses ẽ locutus. Bene ergo in
utroq ꝑfecta mensura. quia
ꝑfectus inutroq. et fides ut¬
usq una. quia unius ẽ uirtu¬
tis et sensus oraculum. atq
responsum. Me tamen seꝗ
iuuat quod ipse dñs docuit
fermentum eccłẽ spiritalem
ẽe doctrinam. Namcum scrip¬
tum sit: cauete afermento pha¬
riseorum: et cum apłs dixent
non infermento malitie et
nequitiȩ. ostenditur quia
doctrina fermentum ẽ. Sed
Unde et boniꝰ auctorib ad¬
qui escamus. ut dicamus ꝗa
ecdã renatum hominem ꝗẽ
in corpore et amma et spũ.
fermento significat spiritali
Sc̃i ficatur enim corpus atq
aĩa: et ipsa gr̃a sp̃alis accipit
scĩficationis augmentum
cum ꝑ ȩccłȩ uelut quod dam
fermentantis officium. scrip¬
turarumq doctrinã. quȩ ue¬
lut cęlestium collatione ser¬
monum et ubertate c̃crescit
infusus totohomini. atq
ꝑmixtus usus moleuerit
ut fiant unum etiam ipsa

Expanded text:
deretis Moysi, crederetis deretis Moysi, crederetis dominus est locutus. bene ergo in utroque perfecta mensura, quia perfectus in utroque et fides utriusque una, quia unius est uirtutis et sensus oraculum atque responsum. me tamen sequi iuuat quod ipse dominus docuit, fermentum ecclesiae spiritalem esse doctrinam; nam cum scriptum sit: cauete a fermento Pharisaeorum et cum apostolus dixerit: non in fermento malitiae et nequitiae, ostenditur quia doctrina fermentum est. sed unde et bonis auctoribus adquiescimus, ut dicamus quia ecclesia renatum hominem, qui est in corpore et anima et spiritu, fermento sanctificat spiritali; sanctificatur enim corpus atque anima et ipsa gratia spiritalis accepit sanctificationis augmentum, cum per ecclesiae uelut quoddam fermentantis officium scripturarumque doctrinam, quae uelut caelestium conlatione sermonum et ubertate concrescit, infusus toto homini atque permixtus usus inoleuerit, ut fiant unum etiam ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
misterium. quod absconditõ
fuit a scłis et generationibus.
quonichil potest adexpresi¬
onem ꝑennitatis eius ad te¬
statius dici. Erat enim pro¬
fecto. Nam ita erat. ut abs¬
conditus sacrilegis. manife¬
scĩs. predestinatus ante scł̃a.
scruaretur adgloriam. Hȩcẽ
autem gła. ut possimus fr̃s
inuestigare misterium abs¬
conditum ascłis. indeo utiq¬
et ex dõ. Neq eñi ds̃ aliene
capax potest ẽẽ nature. Nec
sum dubius animi: quod aliꝗ
dehoc mundo dictum putẽt:
donec fermentet᷑ totũ in lege
ꝓpħis. euangłio. ut dominũ
omĩs lingua fateat᷑. Itaq dis¬
cutiamus omĩa. diligentius
requiramus.Nemo inuenit.
nisi quiante quesierit. E difi¬
cemus turrim. computemus
sumptus scripturarum. com¬
feramus impensas nequis etiã
de nr̃o in aliquo dicat. hic
uoluit edificare. et non potuit
consumare. Qui ȩdificat do
des nr̃a consurgut. nec mniuriã
facit. qui parem dixerit in utͦq:
ipse dominus dicat. Sicre¬

Expanded text:
mysterium, quod absconditum mysterium, quod absconditum est a saeculis et a generationibus, quo nihil potest ad expressionem perennitatis eius adtestatius dici. erat enim profecto: nam ita erat, ut absconditus sacrilegis, manifeis praedestinatus ante saecula seruaretur ad gloriam. haec est autem gloria, ut possimus, fratres, inuestigare mysterium absconditum a saeculis in deo. qet ex Deo; neque enim Deus alienae capax potest esse naturae. 189. Nec sum dubius animi, quod aliqui de hoc mundo dictum putent, donec fermentetur in Lege, Prophetis, Evangelio; ut Dominum omnis lingua fateatur. Itaque discutiamus omnia, et diligentius requiramus. Nemo invenit nisi qui ante quaesierit. Aedificemus turrim, computemus sumptus Scripturarum, conferamus impensas; ne quis etiam de nostrum aliquo dicat: Hic voluit aedificare, et non potuit consummare . Qui aedificat domdes nostra consurgit: nec injuriam facit qui parem dixerit in utroque ipse dicat dominus: si cre
Abbreviated transcription (Latin):
Ec derequirendis questi¬
onib comparatio. que tan¬
tum ambiguitatis effudit
ut diuersis habeat senten¬
tias plurmorum. Opos¬
tune itaq granum tritici
supra diximus xp̃m. quia
suberat nobis spiritale fer
uirtutem attollat acceptã
Et quia fermentum ex fa¬
rina. uim non speciem gni
suo prestat. xp̃s quoq expatͥb
ȩqualis corpore. sed diuinitate
in comparabilis preminebat.
lieris istius euangłice figurat.
cuius farina nos sumus. dñm
ih̃m̾ interiorib nr̃e mentis
abscondat. donec animi nr̃i
secreta penetralia calor sapi¬
entiȩ celestis obducat. Et
quia inmatheo legim trib
mensuris absconditum ẽefer¬
mentum. congruere insũ ẽ
ut dei filium crederemus et¬
absconditum inlege. ad oꝑtũ
in propħis: euanglicis predi-¬¬
cationib ad impletum. ut ꝑ
fectam fidem nobis ad quirat
ex om̃ib: et scriptorũ colla¬
tione firmat us. innobis
quisumus corpus ipsius. oĩa
et in om̃ib impleatur. Ipse
enim erat uerbum dĩ. atq

Expanded text:
ec de requirendis quaestionibus comparatio tantum ambiguitatis offuut diuersas habeat sententias plurimorum. oportune itaque granum tritici supra diximus Christum, quia suberat nobis spiritale ferm quod uirtutem attollat acceptam. et quia fermentum ex farina ui, non specie generi suo praestat, Christus quoque ex patribus aequalis corpore, sed diuinitate inconparabilis praeminebat. lieris istius euangelicae figuratur, cuius farina nos sumus, dominum legum in interioribus nostrae mentis abscondat, donec animi nostri secreta penetralia color sapientiae caelestis obducat. et quia in Matthaeo legimus tribus mensuris absconditum esse fermentum, congruere uisum est ut dei filium crederemus absconditum in lege, adopertum in prophetis. euangelicis praedicationibus adinpletum, ut per-I fectam fidem nobis adquirat ex omnibus et scriptorum conlatione formatus in nobis, qui sumus corpus ipsius, omnia et in omnibus inpleatur; ipse enim erat uerbum dei atque
Abbreviated transcription (Latin):
ulcerib: Quis tantus est homo:
qui possit aliis subuemre. cũ sibi
ipse non possit : qui alus possit
uitam reddere. cum ipse mortẽ
non possit euadere : Om̃s enim
inadam mortui. quia ꝑ imum
hominem inhunc mundũ pec¬
catũ intrount: et ꝑpeccatũ morᷤ:
et ita in om̃s homines ꝑtransiuit :
in quo om̃s peccauerunt. Illius
igitur culpa: mors om̃ium est.
Demq missi sunt scĩ: missi sunt
et propħȩ: qui oracula diuina
loquerentur: nec quicquã pro¬
mouere potuerunt. Queramus
ergo aliquem de angłis aut ar¬
changłis medicum. Sed quem¬
admodum possunt mͥ presidiũ
ferre ne peccem: cum ipse an¬
głs apeccato ñ potuit abstinẽ:
Quem admodum ad paradisũ
angłs reuocare me poterit.cũ
ipse sathanas et angłi sui sedem
quã acceperunt seruare non
possint:¬

Expanded text:
ulceribus? quis tantus est homo, ulceribus? quis tantus est homo, qui possit aliis subuenire, cum sibi ipse non possit? quis aliis possit uitam reddere, cum ipse mortem non possit euadere? omnes enim in Adam mortui, quia per unum hominem in hunc mundum peccatum introiuit et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. illius igitur culpa mors omnium est. denique missi sunt sancti, missi sunt et prophetae, qui oracula diuina loquerentur, nec quicquam promouere potuerunt. quaeramus ergo aliquem de angelis aut archangelis medicum. sed quemadmodum mihi possunt praesidium ferre. ne peccem, cum ipse archangelus a peccato non potuerit abstinere? quemadmodum ad paradisum angelus reuocare me poterit, cum ipse satanas et angeli sui sedem quam acceperunt seruare non possint
Abbreviated transcription (Latin):
alter adimaginem dĩ factus.
altera uirtute m sui accipiens
uiri: quãdiu fuit subdita fortio¬
ri: unam gerebãt inimo sp̃u dõ
placitam uoluntatem: et in pa¬
radiso positi dĩ: uite cęlestis o¬
perabantur alimomã. Postea¬
uero quam caro suadere diuer¬
sum: et legem cȩpit primam
non tenere. paradisi esules facti:
inhunc inferiorem demersũq
locum. peccati merito recider̃t.
Nec quisquam putet in congru¬
um eẽ: si adam atq eua inty¬
po animȩ et corporis estim̃tur.
cum intypo eccłȩ estimentim
et xp̃i. Nam cum duo eẽ inuna
carne apłs diceret: adiecit.Sa¬
cram̃tum in quit hoc magnũ
est. Ego autem dico in xp̃o et
in ȩccła. In quo ergo superni dĩ.
meo multomagis ammi nr̃i po¬
test ẽẽ mysterium. Sed heret.
suffixus est: captus est: et con¬
poreis succensus febrib. cõpas¬
sione carnis egrescit. Querenduᷤ
est medicus . Sed quis iste tantꝰ ẽ:
qui saucie mentis medeatim

Expanded text:
alter ad imaginem dei factus, alter ad imaginem dei factus, altera uirtutem sui accipiens uiri, quamdiu fuit subdita fortiori, unam gerebant in uno spiritu deo placitam uoluntatem et in paradiso positi dei uitae caelestis operabantur alimoniam. posteaquam uero caro suadere diuersum et legem coepit propriam non tenere, paradisi exules facti in hunc inferiorem demersumque locum peccati merito reciderunt. nec quisquam putet incongruum esse, si Adam atque Eua in typo animae et corporis aestimentur. cum in typo ecclesiae aestimentur et Christi. nam cum duo esse in una carne apostolus diceret, adiecit: sacramentum inquit hoc magnum est, ego autem dico in Christo e in ecclesia. in quo ergo superni dei, in eo multo magis animi nostri potest esse mysterium. sed haeret, suffixus est, captus est et corporeis succensus febribus conpassione carnis aegrescit. quaerendus est medicus. sed quis iste tantus est, qui sauciae mentis medeatur
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc quasi lena uitorum. ille
quasi auctor erroris. Patescit
deformitas. Nudum est enim
dõ om̃e secretum. nec illius ficꝰ
folus. hoc est tegmine corpo¬
rali. uel iactantia scłari: flagi¬
tiorum secreta uelantur . Et
unusquisq diuinum peccati c̃¬
scia formidat mente iudiciũ
dicens. Qui suꝑ me montes ca¬
dant: In quib me abscondã
fissuris petrarum: cũ uenerit
confringere terram: Tunc tri¬
bulos et spinas animo caro: hoc
est curarum morsus sollicitu.¬
dinũq gnãt estusꝙ. quos sibi
ꝑ concupiscentiam carnis ammꝰ
ipse circũdedit. Et enim quasi
clauis quibdam suffigitur
aĩa corporeis uoluptatibus.
Et cum semel ad heserit cupidi¬
tatib dimersa terrems. diffici¬
le in altum potest unde descen¬
dit: sine dĩ fauore reuolare.
actuum enim suorum uincta
laqueis. et deliciarum scłariũ
illecebris. obnoxia iam tenet᷑.
hunc ergo adam.hanc et ȩuã
dñs liberaturus aduenit. Quoꝵ

Expanded text:
haec quasi lena uitiorum, ille haec quasi lena uitiorum, ille quasi auctor erroris. patescit deformitas; nudum est enim deo omne secretum, nec illius ficus foliis, hoc est tegmine corporali uel iactantia saeculari flagitiorum secreta uelantur. et unusquisque diuinum peccati conscia formidat mente iudicium dicens: <qui super me montes cadant, in quibus me abscondam fissuris petrarum, cum uenerit confringere terram? tunc tribulos et spinas animo caro, hoc est curarum morsus sollicitudinumque generat aestusque, quos sibi per concupiscentiam carnis animus ipse circumdedit. etenim quasi clauis quibusdam suffigitur anima corporeis uoluptatibus et, cum semel adhaeserit cupiditatibus demersa terrenis, difficile in altum potest, unde descendit, sine dei fauore reuolare. actum. enim suorum uincta laqueis et deliciarum saecularium inlecebris obnoxia iam tenetur. Hunc ergo Adam, hanc Euam dominus liberaturus aduenit, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
te diabolo. carne suadente. Ue¬
hem̃tior tamen ẽ anim quam
corporis febris. Et idõ ꝓ anim
uoluptate corporis salus ple-¬
rũq contenitur: nec aꝑiculis
abstinetur. Unde non alienũ
dum theotimꝰ cũ graui ocłoꝵ
in cõmodo laboraret. ⁊amarei
uxorem. interdicta sibi facul¬
tate coeundi amedico. cupidi¬
tatis impatiens. atq impetu li¬
bidins raptus: moderare neꝗ¬
uerit. Sciens enim prudensꝙ
quod eẽt oculos amissurus: pri¬
usquam conueniret uxori. ini¬
pso estuferuentis cupiditatis.
et consuetudinis apparatu: ua¬
le inquit amicũ lum̃. Sic febre
libido flagrantior ẽ. grauiusꝙ
precipitat et in flãmat. Sed u¬
bi quis resipuerit afurore : tc̃
conscientiȩ in terioris insus a¬
peritur. factiq succedit pęm¬
tentia. et pudenda sin unꝰꝗsq
facinoris erubescit: Tunc ds̃ ti¬¬
metur. et peccator cupit se cęla¬
re. sed non potest.Tunc caro
arguitur. diabolus accusatur.

Expanded text:
te diabolo, carne , suadente. uete diabolo, carne , suadente. uehementior tamen est animi quam corporis febris et ideo pro animi uoluptate corporis salus plerumque contemnitur nec a periculis abstinetur. unde non alienum dum Theotimus, cum graui oculorum incommodo laboraret et amaret uxorem, interdicta sibi a medico facultate coeundi cupiditatis inpatiens atque inpetu libidinis raptus moderari nequiuerit. sciens enim prudensque quod esset oculos amissurus, prius quam conueniret uxori, in ipso aestu feruentis cupiditatis et consuetudinis adparatu \'uale\' inquit \'amicum lumen\'. sic febri libido flagrantior est grauiusque praecipitat et inflammat. sed ubi quis resipierit a furore, tunc conscientiae interioris uisus aperitur factique succedit paenitentia et pudenda sui unusquisque facinoris erubescit. tunc deus timetur et peccator cupit se celare, sed non potest, tunc caro arguitur, diabolus accusatur,
Abbreviated transcription (Latin):
illecebris. Nec minorem febrẽ
amoris eẽ dixerim: quã caloris.
Itaq illa ammum febris. hȩc
corpus in flãmat. F ebris enim
nr̃a. auaritia ẽ. Iebris ña libido
est. eo quod ignite sunt cupidi¬
tates. Vnde ait et apłs. Si non
se continent. nubant. Melius
est nubere quam uiri. Febris
luxuria ẽ. Febris nr̃a. ambitio
mentem. animum. sensusq ꝑ
tẽptant. Hȩc prior diaboli sol¬
licitatur arte. Et enim ager
bonus. uestis. monile. suadela
serpentis est. Honorum gr̃a.
sublimitas potestatum: epula¬
rum suauitas. forma meretͥcis.
laqueus est diaboli:. et quasi
quidam nequinȩ sp̃alis illece¬
brosus affatus. qui ꝑ carms ille¬
cebram. quȩ cito feminea qͣdã
ris oculus concupiscit. Demq
quod non uideris non amabis.
Sed ubi caro concupierit. com¬
patientis quoq animi constan¬
tia defatiscit. et mox consortio
amoris inflectitur. Duo emm¬
in carne una sunt: attƿ ita mors
irrepit: sceleris affectu. tẽptan.¬

Expanded text:
illecebris. Nec minorem febrem illecebris. Nec minorem febrem amoris esse dixerim, quam caloris. Itaque illa animum febris, haec corpus inflammat. Febris enim nostra avaritia est, febris nostra libido est; eo quod ignitae sint cupiditates. unde ait et apostolus: si non se continent, nubant; melius est enim nubere ere quam u r i. febris luxuria est, febris nostra ambitio mentem, animum, sensusque pertentant. Haec prior diaboli sollicitatur arte. Etenim ager bonus, vestis, monile, suadela serpentis est. Honorum gratia, sublimitas potestatum, epularum suavitas, forma meretricis laqueus est diaboli, et quasi quidam nequitiae spiritalis illecebrosus affatus, qui per carnis illecebram quae cito feminea quadamris oculus concupiscit. Denique quod non videris, non amabis: sed ubi caro concupierit, compatientis quoque animi constantia defatiscit, et mens consortio amoris inflectitur duo ein carne una sunt atque ita mors inrepit sceleris effectu temtan
Abbreviated transcription (Latin):
quod ita ppło uesanȩ cecitatẽ
mentis effudit: ut ppłs neget.
quem demones confitentm.
Opeior magistro. discipuloꝵ
hereditas . Ille uerbo dñm tẽptat.
illi facto. Ille dicit mittere.
isti ad oriuntur ut mittant.
Si altiore consilio ista pendamꝰ.
anum debemꝰ in tellegere et
corporis santatem. ut prius
animus qui serpentis laborabat
insidus absolutus sit. anima em̃
nũquam acorpore uinceretur:
nisi prius adiabolo tẽptaretur.
Nam cum anima corpus agat.
uiuificet. et gubernet. quẽ ad¬
modum in eius illecebras capti¬
ua raperetur. nisi et ipsa suꝑio¬
ris alicuius potestatis uincrilis
stringeretur : Deniq non priuᷤ
eua esuriuit : quam serpentis
eam uersutia tẽptauit . Et idõ
aduersus ipsãm auctorẽ pec¬
cati. prius debuit medicinam
salutis oꝑari. Fortassis etiam
intypo mulieris illius. socrus
symonis et andreȩ. uariis cri-¬
minum febrib. caro nr̃a lan.¬
guebat: et diuersarum cupi¬
ditatum inmodicis estuabat

Expanded text:
quod ita populo uaesanae caecitatem quod ita populo uaesanae caecitatem mentis offudit, ut populus neget quem daemones conStentur.s o peior magistro discipulorum hereditas! ille uerbo dominum temtat, hi facto; ille dicit: mitte te, isti adoriuntur ut mittant. si altiore consilio ista pensamus, animi debemus intellegere et corporis sanitatem, ut prius animus qui serpentis laborabat insidiis absolutus sit. anima enim numquam a corpore uinceretur, nisi prius a diabolo temtaretur. nam cum anima corpus agat, uiuificet et gubernet, quemadmodum in eius inlecebras captiua raperetur, nisi et ipsa superioris alicuius potestatis uinculis stringeretur? denique non prius Eua esuriuit quam serpentis eam uersutia temtauit, et ideo aduersus ipsum auctorem peccati prius debuit medicina salutis operari. Fortain typo mulieris illius socrus Simonis et Andreae variis criminum febribus caro nostra languebat, et diversarum cupiditatum immodicis aestuabat
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis incutiat. Demq inge¬
nesi primus dm̃ homini nuncu¬
pauit. Sic enm habes. Et dix̃¬
diabolus mulieri.Quid utiq
dixit ds̃: ne edatis ab om̃i ligno:
tus est sanatus axp̃o. Sequere
cȩtera: et euangłice lectionis
disce mysteria. atq induorum
santate. publicȩ sacram̃tum
salutis agnosce. Sicut enim in
adam om̃s monuntur : ita et in¬
xp̃o om̃s inuificabuntur. Quis
est ille qui insynagoga spm de¬
monii habebat immundum.
nisi ppłs iudeorum : Qui quasi
serpentinis spiris reuinctus : m¬
nodatusꝙ diaboli laqueis: simu.¬
latam corporis munditiã: int̃i.¬
oris mentis sordib inqumabat.
Et bene insinagoga homo erat.
qui sp̃m immundum habebat.
quia sp̃mscm amiserat. Introie¬
rat enim diabolus: unde xp̃s
exierat. Simul ostenditur nat᷑a
diaboli non improba. sed oꝑa
imqua. Nam quem ꝑsuꝑiorem
naturam dm̃ confitetur: opere
negat. Et mhoc apparet eius
nequitia: improbitas uidõꝵ:

Expanded text:
potestatis incutiat. denique et in Gepotestatis incutiat. denique et in Genesi primus deum homini nuncupauit; sic enim habes: e t dixit mulieri: quid utique dixit deus ne edatis ab omni ligno? olo est, sanatus a Christo. sequere cetera et euangelicae lectionis disce mysteria atque in duorum sanitate publicae sacramentum salutis agnosce. sicut enim in Adam omnes moriuntur ita in Christo omnes uiuificantur. quis est ille qui in synagoga spiritum daemonii habebat inmundum nisi populus Iudaeorum, qui quasi serpentinis spiris reuinctus et innodatus diaboli laqueis simulatam corporis munditiam interioris mentis sordibus inquinabat? et bene in synagoga homo erat qui spiritum inmundum habebat, quia spiritum sanctum amiserat. introierat enim diabolus, unde Christus exierat. simul ostenditur natura diaboli non inproba, opera iniqua. nam quem per superiorem naturam dominum confitetur opere negat. et in hoc apparet eius nequitia, inprobitas Iudaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩli firmati sunt. Non soluitur
ergo lex sed impletur: ut fiat
renouatio homims iã labentis.
Vnde et apłs ait. Expoliantes
uos ueterem hoĩem. induite no
Et bene sabbato cępit: ut ipsũ
se ostenderet creatorem. qui o¬
ꝑa operib intexerat: et ꝑseq̃¬
retur opus quod ipse iã ceꝑat :
ut si domum faber renouare
disponat: non afundamentis.
sed aculminib incipit soluere
uetustatem. Itaq ibi prius ma-¬
num admouet. ubi ante desie¬
rat. Dem aminorib incipit.
ut ad maiora ꝑuemat. Liberari
ademone homnes: sed inuer¬
bo dĩ possunt. Resurrectionẽ
mortuis imꝑare : diume soluis
est potestatis. N ec quẽquam
mouere debet. quod iħ̃u naza¬
rem nom̃ in hoc libro diabolꝰ
dixisse primus in ducitur. Nec
emm ab eo xp̃s nomen accepit.
quod decęlo angłs ad uirginẽ
detulit. Est huius impudentiȩ.
ut inter homines aliquid primꝰ
usurpet. et ad homines quasi no¬
uum deferat. quo terrorem suȩ

Expanded text:
caeli firmati sunt. non soluitur caeli firmati sunt. non soluitur ergo lex, sed inpletur, ut fiat renouatio hominis iam labentis. unde et apostolus ait: exspoliantes uos ueterem hominem induite nouet bene sabbato coepit, ut ipsum se ostenderet creatorem, qui opera operibus intexeret et persequeretur opus, quod ipse iam coeperat, ut si domum faber renouare disponat, non a fundamentis, sed a culminibus incipit soluere uetustatem. itaque ibi prius manum admouet, ubi ante desierat. deinde a minonbus incipit, ut ad maiora perueniat. liberare a daemone et homines, sed in uerbo dei possunt, resurrectionem mortuis imperare diuinae solius est potestatis. Nec quemquam mouere debet quod Iesu Nazareni nomen in hoc libro diabolus dixisse primus inducitur. nec enim ab eo Christus nomen accepit, quod de caelo angelus ad uirginem detulit: est huius inpudentiae ut inter homines aliquid primus usurpet et ad homines quasi nouum deferat, quo terrorem suae
Abbreviated transcription (Latin):
Ugens autem de synagoga¬
iħs: in trauit in domũ symoniᷤ
et andreȩ. Socrus autẽ srmonis.
tenebatur magnis febrib . Et¬
I DE CLEMENTIAM
dñi saluatoris. nec indi¬
gnatione cõmotus: nec
scelere offensus: nec inuria ui.¬
olatus iudeam deseruit. Qum
etiam immemor in uriȩ. me¬
mor clem̃tiȩ. nunc docendo. ñc
libando. nunc sanando plebis
corda demulcet. Et bene sc̃s
lucas uirum absp̃u nequitiȩ li¬
beratum ante premisit: et sub¬
stituit feminȩ sanitatẽ. Utrũq
enim sexum dñs curaturus ad¬
uenerat. Et prior sanari debuit.
qui prior creatus ẽ. Nec preter¬
mitti illa debuit: quȩ mobilita¬
te magis amim. quam prauitate
peccauerat. Sabbato medicinȩ
dr̃ñcȩ oꝑa coepta sigraficat: ut
inde creatura noua cepit. ubi
uetus creatura ante desiuit. Nec
sublege eẽ dĩfilium. sed supͣ legẽ.
impso principio designaret.nec
solui legem. sed ad impleri. Neꝙ
enim ꝑlegem: sed uerbo factꝰ ẽ
mundus. sicut legimꝰ. Uerbodm̃

Expanded text:
gens autem de synagoga intrauit in domum Simonis et Andreae. socrus autem Simon i s tenebatur magnis febribus. ide clementi am domini saluatoris. nec indignatione commotus nec scelere offensus nec iniuria uiolatus Iudaeam deserit, quin etiam inmemor iniuriae, memor clementiae nunc docendo nunc liberando nunc sanando infidae plebis corda demulcet. et bene sanctus Lucas uirum ab spiritu nequitiae liberatum ante praemisit et substituit feminae sanitatem. utrumque enim sexum dominus curaturus aduenerat et prior sanari debuit qui prior creatus est nec praetermitti illa quae mobilitate magis animi quam prauitate peccauerat. sabbato medicinae dominicae opera coepta significat, ut inde noua creatura coeperit, ubi uetus creatura ante desiuit nec sub lege esse dei filium, sed supra legem in ipso principio designaret nec solui legem, sed inpleri. neque enim per legem, sed uerbo factus est mundus, sicut legimus: uerbo domini
Abbreviated transcription (Latin):
scuut tantũmodo quod iob possit
non etiã donauit ut possit te¬
stis patientie eius non auxilia¬
tor fuit. Et in quo erit necessa¬
riũ gr̃e adiutoriũ si humanis so¬
lius uirib tanta illa ẽ sparsa ui¬
sctoria.
ndecima definitione dictũ est
de centurionis fide. miratur eũ
dñs atq collaudat cunctisꝙ.
illis qui ex isrłitis ppło credi¬
derant prefert dicentes. Am̃
dico uobis non inueni tantam
fidem in isrł. Nullius enĩ lau¬
dis esset ac meriti si id in eo
dñs quod ipse donauerat p̃¬
tulisset. Impius sensus ꝗ pu¬
tat beatiorẽ esse hõem cui
ds̃ nichil dederit: quã cui umi

Expanded text:
scivit tantummodo quod Job posset, scivit tantummodo quod Job posset, non etiam donavit ut posset; testis patientiae ejus, non auxiliator fuit. Et in quo erit necessarium gratiae adjutorium, si humanis solis viribus tanta illa est patrata victoria? Undecima diffinitione dictum est de centurionis fide : « Miratur eum Dominus atque cum laudat, cunctisque illis qui ex Israelis populo crediderant praefert, dicens: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Nullius enim laudis esset ac meriti, si id in eo Dominus quod ipse donaverat praetulisset. Impius sensus, qui putat beatiorem esse hominem cui Deus nihil dederit, quam cui uni
Abbreviated transcription (Latin):
legimus prouidisse iustitiã.Si enĩ
contra inimicũ non sua uirtute
sed dei soliuis fuisset grata ꝓ¬
tegente congressus. et absp ul¬
la uirtute patientiȩ suȩ diuna
tantũ opitulatione suffultus.
multiplices illas ac tota mmi¬
ci crudelitate quesitas tĩpta¬
tiones moles exitia ꝑtulisset
quomodo non illã calũnos andia¬
bolusquã prius emiserat uocẽ
aduersus eũ iustius iterasset.
Nũꝗd iob gratis colet dm̃ son¬
ne tu uallasti eũ. et uniuersam
substantia eius ꝑcircuitũ: sed
aufer manũ tuam. idest sne
eum suis mecũ uirib decerare
nisi in faciem tuã benedixe t tͥ.
Sed cũ nullã huiuscemo dique¬
rimoniã calũniosus hostis post
conflictũ audet iterare. Ndei
sed illius se uictũ uirib c̃fitet᷑.
Lic⁊ etiã gr̃am dĩ non in totum
illi defuisse credenda sit quem
tantã tẽptatori tribuit pote¬
statẽ. quantã et illũ nouerat re¬
sistendi habere uirtutẽ. Ipse ds̃

Expanded text:
legimus prouidisse iustitiam. si enim legimus prouidisse iustitiam. si enim contra inimicum non sua uised Dei solius fuisset gratia protegente congressus, et, absque ulla virtute patientiae suae, divina tantum opitulatione suffultus, multiplices illas ac tota inimici crudelitate quaesitas tentationum moles et exitia pertulisset, quomodo non illam calumniosam diabolus, quam prius emiserat, vocem adversus eum justius iterasset: Nunquid Job gratis colit Deum? Nonne tu vallasti eum et universam substantiam ejus per circuitum? Sed aufer manum tuam, id est, sine eum mecum suis viribus decertare, nisi in faciem tuam benedixerit tibi. Sed cum nullam hujuscemodi querimoniam calumniosus hostis post conflictum audeat iterare, non Dei, sed illius se victum viribus confitetur. Licet enim gratia Dei non in totum illi defuisse credenda sit, tantam tentatori tentandi tribuit potestatem, quantam et illum resistendi nove
Abbreviated transcription (Latin):
eptima definitione dictum ẽ.
Concepit gͦ adã post p̾uarica¬
falsa qui et aquanto malo adã
cauere deb̾et: dõmonente p̃di¬
cit. It in quanto bono esset c̃stitu¬
tus. dũ diabolo credit oblitus
est. Sicut autẽ pessima scientia
maliẽ malũ esse: ita pessima igno¬
ctaia definitione dictũ ẽ. Unde
cauidũ nob̾ ẽ: ne ita ad dm̃
oĩa fõrũ merita referamus. ut
natara ante gr̃am non sit in
dannatione.non sit incecita¬
te. isit inuulnere. Aut non
grans iustificati sunt. quorũ
inde sint merita. unde iusti¬
tia.
om definitione dictũ est.
ODubitari ergo non potest
messe oĩ aĩȩ naturaliter uirtu¬
tum semina beneficio creatoris
inserta. Sed nisi hȩc opitulatio¬
ne dei fuerint excitata ad in¬
crem̃tum ꝑfectionis non poter̃
sed ut facilius perfectionem
apprehendat ortanda sit. .X.¬
ec ima definitione dictũ est.
quod etiã in iob ꝓbatissimo
athleta suo cũ eũ diabolus expe
tisset ad singulare certam̃ duirã¬

Expanded text:
eptima diffinitione dictum est : « Concepit ergo Adam post praevaricafalsum, quia et a quanto malo Adam cavere deberet, Deo monente praedidicit, et in quanto bono esset constitutus, dum diabolo credidit, oblitus est. Sicut autem pessima scientia mali est malum esse, ita pessima ignoOctava diffinitione dictum est : « Unde cavendum nobis est ne ita ad Deum omnia sanctorum merita referamus, ut natura ante gratiam non sit in damnatione, non sit in caecitate, non sit in vulnere, aut non gratis justificati sint, quorum inde sunt merita, unde justitia. Nona diffinitione dictum est : « Dubitari ergo non potest inesse omni animae naturaliter virtutum semina, beneficio Creatoris inserta. Sed, nisi haec opitulatione Dei fuerint excitata, ad incrementum perfectionis non poterunt sed, ut facilius perfectionem apprehendat, hortanda sit. Decima diffinitione dictum est : « Quod etiam in Job, probatissimo athleta suo, cum eum ditisset ad singulare certam
Abbreviated transcription (Latin):
am grauius peccare quod possit
Propterea mittit ad illos sapien¬
tia: apłos et prophetas. Quis. ẽ.
sapientia. nisi xp̃s: Deniq in
matheo habes. E cce ego mitto
ad uos propħas. et sapientes.
Arguuntur ad huc sub nomine
iudeorum. et futuro supplicio
statuuntur obnoxii. Quia cũdo¬
ctrinam sibi diuine cognitionis
usurpent. alios impediant. nec
ipsi quod profitentur agnoscãt.

Expanded text:
am grauius peccare quod possint. am grauius peccare quod possint. propterea mittit ad illos sapientia apostolos et prophetas. quis est sapientia nisi Christus? denique in Matthaeo habes: ecce ego mitto ad uos prophetas et sapientes. arguuntur adhuc sub nomine Iudaeorum et futuro supplicio statuuntur obnoxii, quia, cum doctrinam sibi diuinae cognitiois usurpent, alios inpediant nec ipsi quod profitentur agnoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
apparent. specie fallunt. usuq
decipiunt. ut cũ foris speciosa
ꝓmittunt. intus plena fetoriꝰ
includant. Quod faciunt ple¬
riq doctores. quiabalus exigc̃.
quod ipsi non queant emula¬¬
ri. Et ideo ipsi monum̃tast̃.
sicut et alibi dictũ ẽ. Sepul¬
chrũ patens ẽ. guttur eorũ.
Quedificando sepulchra
propħaꝵ. patrũ suorũ facta
damnabant. Emulando aut̃
paterna scelera. inse ipsos senten¬
tiam retorquębant. Et enim
prophicoꝵ edificatione tu¬
mulorũ. sceleris eos qui occide¬
rant arguebant. et similium
emulatione factorũ. se quoq
declarabant paterne inqui¬
tatis heredes. Nonigitur. edifi¬
catio. sed emulatio loco criminiᷤ
aestimatur. Neq enim neuo pos¬
sunt hȩreditariȩ iniquitatis ab¬
solui. qui dei filium crucifigen¬
do quod grauius. ẽ: paternis cu¬
mulum sceleribus addiderunt.
Et ideo bene alibi addidit. Im¬
plete mensuram patrũ ur̃orum.
Quia nichil est ultra dei in iuri¬

Expanded text:
apparent specie fallunt usuque apparent specie fallunt usuque decipiunt, ut cum foris speciosa promittant, intus plena faetoris includant. quod faciunt plerique doctores, qui ab aliis exigunt quod ipsi non queant aemulari. et ideo ipsi monumenta sunt, sicut et alibi dictum est: sepulchrum patens est guttur eorum. rum, qui aedificando sepulchra prophetarum patrum suorum facta damnabant, aemulando autem paterna scelera in se ipsos sententiam retorquebant. etenim propheticorum aedificatione tumulorum sceleris eos qui occiderant arguebant et similium aemulatione factorum se quoque declarabant paternae iniquitatis heredes. non igitur aedificatio, sed aemulatio loco criminis aestimatur. neque enim possunt hereditariae iniquitatis absolui qui dei filium crucifigendo quod grauius est paternis cumulum sceleribus addiderunt. et ideo bene alibi addidit: inplete mensuram patrum uestrorum, quia nihil est ultra dei iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e spei fructus ẽ neglegunt.
et ideo peccatũ graue cõmiitũt
dummeliora despiciunt. Et
tamen ipsi peccato abolitio ꝓ¬
Breutter autẽ uitia eoꝵ multa
ꝑstringit. qui uiliũ fructuum
decimis conferendis om̃e stu-¬
dium intendant suum: nec
ullum futuri iudicii metũ.
nec aliquã dĩ habent caritatẽ.
cũ oꝑa sine fide uacuasint.
Pretereunt emm iudicrũet
caritatẽ dĩ. Iudiciũ idõ. ꝗa
non onĩa queagunt iniudi¬
ciũ refer̃i Caritatẽ id eo.
quia non ex affectu dm̃ diligt̃
Sed ne rursus fidei nos studio¬
sos faciat. operũ neglẽgentes. ꝑ¬
fectione fidelis uiri breui fide¬
li sermone concludit. ut et fi¬
de et oꝑib: approbetur dicens.
Et illa oportuit facere. et haec
non omitere. Arrogantiã q̃q
iactantiãq redarguit iuđoꝵ.
dũprimatus accubitionis in
conuiuns appetunt. Inpsos
quoq peritos legis. damnati.¬
onẽs sententia promulgatur.
Quiquasi sepulchra quȩ non

Expanded text:
nostrae spei fructus est neclenostrae spei fructus est necleet ideo peccatum grande committunt, dum meliora despiciunt: et tamen ipsi peccato abolitio pBreuiter autem uitia eorum multa praestringit, qui uiliorum fructuum decimis conferendis omne studium intendant suum nec ullum futuri iudicii metum nec aliquam dei habeant caritatem, cum opera sine fide uana sint; praetereunt enim iudicium et caritatem dei, iudicium ideo, quia non omnia quae agunt in iudicium referunt, caritatem ideo, quia non ex adfectu deum diligunt. sed ne rursus fidei nos studiosos faciat, operum . neclegentes, perfectionem fidelis uiri breui sermone concludit, ut et fide et operibus adprobetur, dicens: et haec oportuit facere et illa non omittere. adrogantiam quoque iactantiamque redarguit Iudaeorum, dum primatus accubitionis in conuiuiis adpetunt. in ipsos quoque peritos legis damnationis sententia promulgatur, qui quasi sepulchra. quae non
Abbreviated transcription (Latin):
teri oꝵ imbecillitas auriatur.
Cernis igitur quodnos non exte¬
riora huuis calicis et catini. sed
interiora contaminant. Et idõ
quasi bonus p̃ceptor docuit.
quẽ admodum nr̃i mundare
corꝑis contagiũ debeamꝰ dic̃s.
Date helemosinã. et ecce omĩia
munda sunt uobis. Uides quan¬
ta remedia. Mundat nos mĩa.
mundat nos dĩ sermo. iuxta
quod scriptũ ẽ. Iammundiuos
stis proptet sermonẽ meum.
quem locutus sum uobis. Nec
hoc loco solũ. sed aetiam in aliis
helemosina enim amorte libat.
Et conclude helemosinã insi-¬
nu pauperis. et haec ꝓte exora¬¬
bit indie malo. Totus itaq pul¬
cherrimus abhinc dirigit᷑̾ locus.
ut qm̃ nos ad studium simpli¬
citatis inuitat. suꝑflua iudõꝵ
et terrena condemnet. Qui
scđm corpus intelligendo
quȩ legis sunt. uitro et catino
ꝓpter fragilitatẽ sui non im¬
merito comparantur. et ea de
quib nobis nullus ẽ usus ob¬
seruant. Ea autem inquib

Expanded text:
teriorum inbecillitas hauriatur. teriorum inbecillitas hauriatur. cernis igitur quod nos non exteriora huius calicis aut catini, sed interiora contaminant. et ideo quasi bonus praeceptor docuit quemadmodum nostri mundare corporis contagium debeamus dicens: date elemosynam et ecce omnia munda sunt uobis. uides quanta remedia? mundat nos misericordia, mundat nos dei sermo iuxta quod scriptum est: iam uos mundi estis propter sermonem meum, quem locutus sum uobis. nec hoc loco solum, sed etiam in allis elemosyna enim a morte liberat et: conclude elemosynam in corde pauperis et haec pro te exorabit in die malo. totus itaque pulcherrimus abhinc dirigitur locus, ut quoniam nos ad studium simplicitatis inuitat, superflua Iudaeorum et terrena condemnet, qui secundum corpus intellegendo quae legis sunt uitro et catino propter fragilitatem sui non inmerito conparantur et ea de quibus nobis nullus est usus obseruant, ea autem in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dotum solebat accendere. ue¬
lud submodio sitalegis euanu¬
it. Et ciuitas illa ierłm que in
terris ẽ: que occidit ꝓpħas. quasi
inconualle fletus posita delite.
qua militat fides nr̃a. in illo¬
omiũ altissimo locata monte.
hoc ẽ in xp̃o aeccła non potest in¬
tenebris et ruinis mundi huiu
abscondi. sed fulgens candore
solis aeterm. luce nos gr̃ę sp̃ał
quod deforis ẽ calicis et cati
mmundatis. Sides corꝑa
nr̃a terrenoꝵ et fragiliũ ex¬
pressione signari. quȩbreui
lapsu precipitata frangantur.
et facile ea quȩ mens uoluit
interna. ꝑsensus etgesta corꝑis
ꝓdi. sicut illa quȩ calre interiꝰ
continet. foris lucent. Unde
et inposteriorib non dubiũẽ.
uocabulo calicis passionem
corporis declarari. cũdicit.
dñs. Calicẽ que michi dedit
pater: nonuis bibã illum : Bibt
enim corpus suũ:qui corpale
fragilitatẽ. sp̃uali obsorbet af¬
fectũ. Etquasi inm̃tẽ anim̃uq
trans fundit: ut interiorib ex¬

Expanded text:
dotum solebat accendere, uedotum solebat accendere, uelut sub modio sita legis euanuit et ciuitas illa Hierusalem quae in terris est, quae occidit prophetas, quasi in conualle fletus posita delitiscelo est, in qua militat fides nostra, in illo altissimo omnium locata monte, hoc est in Christo, ecclesia non potest tenebris et ruinis mundi huius abscondi, sed fulgens candore solis aeterni luce nos gratiae spirquod deforis est calicis et catini mundatis. uides corpora nostra terrenorum et fragilium expressione signari, quae breui lapsu praecipitata frangantur. et facile ea quae mens uoluit interna per sensus et gesta corporis prodi sicut illa quae calix interius continet foris lucent. unde et in posterioribus non dubium est uocabulo calicis passionem corporis declarari, cum dicit dominus: calicem quem mihi pater dedit non uis ut bibam illum? bibit enim corpus suum qui corporalem fragilitatem spiritali absorbet adfectu et quasi in mentem animumque transfundit, ut interioribus ex
Abbreviated transcription (Latin):
rgo quia insuperioribus
ȩccłam sinagoge pretulit.
hortatur nos. ut fidẽ potiꝰs nr̃am
ad aeccl̃am trans feramus. Lucer¬
na enim fides est: iuxta quod
scriptum est. Lucerna pedibus
meis uerbum tuum dñe. Uerbũ
enimdei. fides nr̃a est. Uerbum
dei lux est. Lucerna ẽ fides. Frał
lux uera quȩ illuminat omnẽ
hominem uenientem in hunc
mundum. Iucerna autẽ lucere
non potest.nisi aliunde lum̃
acceperit: Hec est lucerna quȩ
accenditur. uirtus scilicet nr̃ȩ
mentis. et sensus. ut mna illa
quȩ perierat possit reperiri.:
Nemo ergofidem sublege con¬
stituat. Lex enim in tram̃s ura.
ẽ. ultram mensurã grã. Lex obũ¬
brat. gr̃a clarificat. Et idõ ne-¬
mofidem suam intramensurã
legis includat. sed ad aeccłam
conferat. inqua septi formis
sp̃s relucet gr̃a. quam princep.
ille sacerdotũ fulgore suꝑnȩ
diuinitatis illuminat. ne eam
umbra legis restinguat. Deniq
lucerna quam matutinis ues¬
pertinisq: temporibus ritu ue¬
teri uideorum princeps sacer¬

Expanded text:
rgo quia in superioribus ecclesiam synagogae praetulit, hortatur nos ut fidem potius nostram ad ecclesiam transferamus; lucerna enim fides est iuxta quod scriptum est: lucerna pedibus meis\'uerbum tuum. domine; uerbum enim dei fides nostra est. uerbum dei lux est, lucerna est fides. erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. lucerna autem lucere non potest nisi aliunde lumen acceperit. haec est lucerna quae accenditur, uirtus scilicet nostrae mentis et sensus, ut mna illa possit quae perierat repperiri. nemo ergo fidem sub lege constituat; lex enim intra mensuram est, ultra mensuram gratia: lex obumbrat, gratia clarificat. et ideo nemo fidem suam intra mensuram legis includat, sed ad ecclesiam conferat, in qua septiformis spiritus relucet gratia, quam princeps ille sacerdotum fulgore supernae diuinitatis inluminat, ne eam legis umbra restinguat. denique lucerna illa, quam matutinis uespertinisque temporibus ritu uetere Iudaeorum princeps sacer
Abbreviated transcription (Latin):
quam audiui. tamquã tubã
loquentem mecum et dicentẽ.
Ascende huc. et ostendam tͥ
que oportet fieri. Apertumẽ
igitur hostium ioħi. aꝑtumẽ
hostium paulo. ut nobis pa¬
nes quos ederemus acciperenł.
Per seuerauit enĩ hostiũ pulsans.
oportune importunȩ. ut gs̃
mundam tramitis labore
uexatas. alimonii cȩlestis u¬
bertate recrearet. Ergo pre¬
ceptiuus locus frequenter oran.¬
di. spes inpetrandi. ratioꝑsua-¬
dendi: prius inp̃cepto. post in
exemplo. Quienim promittit
aliquid. spem debet afferre ꝓmiᷤ¬
si. ut monitiᷤᷤ obȩdientia deferat᷑.
promissis fides.Quȩ humanȩ
contẽplatione pietatis in maui.
aeternȩ sp̃e pietatis ad quirit. si
tamen aequa pascantur. ne inpec¬
eatum uertatur oratio. Nec eru¬
puit aliquid sepius postulare.
ne uel diffidere de dñi ñia ui
quod non in prima prece aliꝗd
impetrauert. Propter hoc inꝗt
oratus. quod inutilia uidicet.
quȩ nos profutura credimus.

Expanded text:
quam audiui tamquam tubam quam audiui tamquam tubam loquentem mecum et dicentem: ascende huc et ostendam tibi quae oportet fieri. apertum est igitur ostium Iohanni, apertum est ostium Paulo, ut nobis panes quos ederemus acciperet. perseuerauit enim ostium pulsans oportune, inportune, ut gentes mundani tramitis labore uexatos alimoniae caelestis ubertate recrearet. ergo praeceptiuus locus frequenter orandi, spes inpetrandi, ratio persuadendi prius in praecepto, post in exemplo. qui enim promittit aliquid spem debet adferre promissi, ut monitis oboedientia deferatur, promissis fides, quae humanae contemplatione pietatis in maius aeternae spem pietatis adquirit, si tamen aequa poscantur, ne in peccatum uertatur oratio. nec erubuit aliquid saepius postulare, ne uel diffidere de domini miseriquod non prima prece aliquid inpetrauerit — propter hoc inquit oratus, quod inutilia judicet, quae nos profutura credamus.