comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Condelector enĩ legi dĩ.
scđm in teriorẽ hominẽ. Uidõ
autẽ aliã legẽ inmembris meis.
repugnantẽ legi mentis meȩ.
et captiuantẽ me in lege pecca¬
ti. quȩ. ẽ. in menbris meis. Est
ergo lex interioris hominis. ẽ.
ctiam exterioris. Illa que pecca¬
tum prohibet. ista que suadet.
Illa que damnat errorẽ. ista que
suggerit. Illa que mentẽ instru¬
it. ista que tẽptat. Sunt etiã
due alie uehementiores in nob̾
leges. una dĩ. altera peccati. se¬
cundũ eundẽ magistrũ. qui a¬
it. Igitur ego ipse mente serui¬
o legi dei. carne autẽ legi pec¬
cati. Et ostenditur. quod sim̃¬
tẽ tantũ modo dicas. contrariã
carni ostendas. Cũ erũ dicit pa-¬
ulus se legidei mente seruire.
utiq mentẽ per se ipsam nisi
acarne uincatur bonã eẽ de¬
monst̾at. et natura ita creatã.
ut resistat errori. Itaq cũ iunci¬
tur menscanis. ẽ: non exnatura
habens. sed excarne quod labit̃.

Expanded text:
dicens: condelector enim legi dei dicens: condelector enim legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem me in lege peccati, quod est in membris meis. est ergo lex interioris hominis, est etiam exterioris, illa quae peccatum prohibet, ista quae suadet: illa quae damnat errorem, ista quae suggerit: illa quae mentem instruit, ista quae temtat. sunt etiam duae aliae uehementiores in nobis leges, una dei, altera peccati, secundum eundem magistrum, qui ait: igitur ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. et ostenditur quod si mentem tantummodo dicas, contrariam carnis ostendas; cum enim dicit Paulus se legi dei mente seruire, utique mentem per se ipsam, nisi carne uincatur, bonam esse demonstrat et natura ita creatam, ut resistat errori. itaque cum uincitur, mens carnis est, non ex natura habens, sed ex carne quod labitur
Abbreviated transcription (Latin):
conficitur. Qui sint autẽ isti a¬
gricole differentes possumus rep¬
perire. si aduertamus qua ratioẽ
duo unus sit hoc ẽ duas mentes
ẽẽ in nobis apłs dixerit. Fortasse
enim ideo. quia altera exterioriᷤ
renouatur. Et eo ille fortasse de¬
terior qui extollitur. frustra in¬
flatus mente carnis sue. et non
seruationem declinat. Ipse enĩ
caput om̃iũ. qui auctor. ẽ. om̃iũ
alter ẽ. ille prestabilior. qui hu
scilicet seminator. dispersit enĩ
dedit pauperibus. iustitia eius
manet inȩternum: Hic igitur p̃.¬
spũalis. ẽ. ule carnalis. Namsicut
uerbis apłicis cõprehendimus.
illum extollentẽ se tumido animo
seductorẽ mente carnis inflari.
ita etiam scm̃ uirum renouarispũ
Duas ergo mentes eẽ demonstat.
una que mens carnis efficitur
uicta peccato. alterã que spiritui
copulata. carnis abiurat illece¬
bras. Nec solũ due mentes. sed e¬
tiam due leges innobissunt.Qua¬
rũ utr̃ãq nobis apłs ex plicauit

Expanded text:
conficitur. qui sint autem isti aconficitur. qui sint autem isti agricolae differentes possumus repperire, si aduertamus qua ratione duos νου̃ς, hoc est duas mentes esse in nobis apostolus dixerit; fortasse enim ideo, quia altera exterioris renouatur. et eo ille fortasse deterior, qui extollitur frustra inflatus mente carnis suae et non seruatione declinat; ipse enim caput omnium, qui auctor est omnium. alter est ille praestabilior, qui humscilicet seminator; dispersit enim, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. hic igitur spiritalis est, ille carnalis. nam sicut uerbis apostolicis conprehendimus illum extollentem se tumido animo seductorem mente carnis inflari, ita etiam sanctum uirum renouari spiritu duas ergo mentes esse demonstrat, unam, quae mens carnis efficitur uicta peccato, alteram, quae spiritui copulata carnis abiurat inlecebras. nec solum duae mentes, sed etiam duae leges in nobis sunt, quarum utramque nobis apostolus explicauit
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ si bonis consulat. oꝑatura cele.¬
stẽ. In hoc ergo pistrino uel sina.¬
goga. uel anima obnoxia delicti.
triticũ molendũ madefactũ. et
graui humore corruptũ. non po¬
test in teriora abexteriorib sepa¬
rare. Et ideo relinquitur: quia ei
similago displicuit. at uero scã
eccła uel anima. nullis maculata
contagus delictorum : quae tale
triticũ molit. quod solis aeterni
calore sit torridũ. quod deus quẽ¬
ad modum uoluit sic uestiuit.
et angłi abom̃ĩ purgamentorũ
labe mundarunt. bonã similagi¬
ne depenetrabilibus hominum
offerens deo. sacrificii sui libacõ
mendat. Nec solum molentes du.¬
e. sed etiã operantes duo erunt in
uno agro. equibus assumitur unꝰ:
bonus seminator.qui non supra
uias seminauerit. sed supra aratũ
et cultũ solũ. ut fructũ humili¬
tate pressũ. non iactatione dis¬
persum. terra multiplicet. Relin¬
quitur autẽ seminator riganioꝵ.
ex quibus refutabilis similago

Expanded text:
nem, si boni consulat, operatura caelenem, si boni consulat, operatura caelestem. in hoc ergo pistrino uel synagoga uel anima obnoxia delictis triticum molendo madefactum et graui umore corruptum non potest interiora ab exterioribus separare et ideo relinquetur, quia eius similago displicuit. at uero sancta ecclesia uel anima nullis maculata contagiis delictorum, quae tale triticum molit, quod solis aeterni calore sit torridum, quod deus quemadmodum noluit sic uestiuit et angeli ab omni purgamentorum labe mundarunt, bonam similaginem de penetralibus hominum deo offerens sacrificii sui libamenta conmendat. Nec solum molentes duae, sed etiam operantes duo erunt in agro uno, e quibus adsumetur unus, bonus seminator, qui non supra uias seminauerit, sed supra aratum et cultum solum, ut fructum humilitate pressum, non iactatione dispersum terra multiplicet, relinquetur autem seminator zizaniorum, ex quibus refutabilis similago
Abbreviated transcription (Latin):
sed interiorẽ dñs rimatur affectũ
Neq enim si iuste offeras. et non
iuste diuidas. acceptũ . ẽ. sacrifici¬
um deo. Ergo exuno strato: est e¬
nim stratũ in firmitatis humane
quia scriptũ. ẽ: uniuersum stratũ
eius. uersasti in infirmitate eius:
unus relinquitur . et unus assumi¬
tur. Qui assumitur. rapitur obuã
xp̃o inaera. qui autẽ relinquitur
improbatur. Duomolentes in
pistrino. Sensus quidẽ . ẽ. quod
hi significari uideantur. qui ex oc¬
cultis alimenta querant. et in a¬
pertum ex interioribus proferãt.
Sed tamen quid molant iste mu¬
lieres requirendũ. ẽ: nisi forte qđ
legimus inesaia.si offeratis simila¬
ginẽ. uanũ. ẽ. ut similago sit. q̃
amolentibus offeratur. Discuti¬
amus ergoque molant. quidue
molant. quod ue pistrinũ sit. Et
fortasse mundus iste pistrinum
est: in quo aptius reor. quia hu¬
mani corporis forma referatur.
in quo anima nr̃a uelut quodã
carcere includitur corporali. pa¬

Expanded text:
sed interiorem dominus rimatur affectum; sed interiorem dominus rimatur affectum; neque enim si iuste offeras et non iuste diuidas, acceptum est sacrificium deo. ergo ex uno strato — est enim stratum infirmitatis humanae, quia scriptum est: uniuersum stratum eius uersasti in infirmitate eius — unus relinquitur, alter adsumitur. qui adsumitur rapitur obuiam Christo in aera, qui autem relinquitur inprobatur. duae molentes in pistrino. sensus quidem est quod hi significari uideantur qui ex occultis alimenta quaerant et in apertum ex interioribus proferant. sed tamen quid molant istae mulieres requirendum est, nisi forte quod legimus in Esaia: si adferatis similaginem, uanum est, ut similago sit quae a molentibus offeratur. discutiamus ergo quae molant quidue molant quidue pistrinum sit. et fortasse mundus iste pistrinum sit, in quo aptius reor quia humani corporis forma referatur, in quo anima nostra uelut quodam carcere includitur corporali, pa
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui audierint precelse nõe
potestatis arcentur. xp̃s autẽ sic̃
fulgur coruscans. per uniuersum
mundum luminis sui globos spar.¬
git. Et ideo nec indesertis uagat᷑.
nec aliquibus locis clauditur.
quia celũ et terram ego impleo
dicit dñs. Sed luce fulgoris sui
fulget. ut in illa nocte resurrecti¬
onis głam uidere possimus.Ꝙ d
igitur sibi uult quod ait : duo
in lecto uno. et due molentes.
et duo in agro. unus assumetur.
et alter relinquetur: Nũquid in¬
quus ds̃. ut pares studus et societa¬
te uiuendi. atq indiscretos actuũ
qualitate. meritorum remunera¬
tione discernat: Non ita ẽ: sed
proactibus hominũ remunerati¬
onis. ẽ. qualitas. Non ergo merita
hominum. copulȩ usus exęquat.
Nam et pater infilium. et filius
in patre studio religionis insur¬
gunt. quia non om̃s quod adori¬
untur efficiunt. sed qui perseue¬
rauerit in finẽ. hic saluus erit.
Tum deinde non forense obseꝗũ

Expanded text:
ut qui audierint praecelsae nomine ut qui audierint praecelsae nomine potestatis artentur. Christus autem sicut fulgur coruscans per uniuersum mundum luminis sui globos spargit et ideo nec in desertis uagatur nec aliquibus locis clauditur, quia caelum et terram ego conpleo dicit dominus, sed luce fulgoris sui fulget, ut in illa nocte resurrectionis gloriam uidere possimus. quid igitur sibi uult quod ait: duo in lecto uno et duae molentes et duo in agro, unus adsumetur et alter relinquetur? numquid iniquus deus, ut pares studiis et societate uiuendi atque indiscretos actuum qualitate meritorum remuneratione discernat? non ita est, sed pro actibus hominis remunerationis est qualitas. non ergo merita hominum copulae usus exaequat; nam et pater in filium et filius in patrem studio religionis insurgunt, quia non omnes quod adoriuntur efficiunt, sed qui perseuerauerit in finem hic saluus erit. tum deinde non forense obsequium,
Abbreviated transcription (Latin):
moriam om̃em debeas actus su-¬¬
perioris abolere. Demq paulil
superiora obliuiscens. culpam
exuit. penitentiã non omisit.
Et ideo dñs. Memores inquit
estote uxoris loth. Que ideo
quia respexit retro. per didit
nature sue munus. Retro enĩ
sathanas. retro sodoma. Qua pro¬
pter fuge intẽperantiam. de¬
clinato luxuriã. ut cognoscas.
quia non om̃s possunt fugere in
montẽ. Recordare. quia ille ꝗ
seueteribus studus non reflexit
sodomã enĩ ante delegerat. idõ
euasit. quia peruenit ad montẽ.
Illa quȩ inferior fuit qm̃ ad po¬
steriora respexit. nec mariti ad¬
uita supfragio ad montẽ perue¬
nire potuit. sed remansit. Nam¬
in illa nocte erunt duo. in lecto
uno. unus assumetur. et alius re-¬
linquetur. Bene noctẽ dixit . ꝗa
anti xp̃s hora tenebrarũ . ẽ. eo
quod pectoribus hominũ tene¬
exurgentibus pseudo propħis.
qui asserant nunc in desertis iħm
degereut uage errore opinionis
illudant nunc in penetrabilib.

Expanded text:
moriam omnem debeas actus sumoriam omnem debeas actus superioris abolere. denique Paulus superiora obliuiscens culpam exuit, paenitentiam non omisit. et ideo dominus memores inquit estote uxoris Loth, quae ideo quia respexit retro perdidit naturae suae munus; retro enim Satanas, retro Sodoma. quapropter fuge intemperantiam, declinato luxuriam. et ut cognoscas quia non omnes possunt fugere in montem, recordare quia ille qui se ueteribus studiis non reflexit — Sodomam enim ante delegerat — ideo euasit, quia peruenit ad montem, illa quae infirmior fuit, quoniam ad posteriora respexit, nec mariti adiuta suffragio ad montem peruenire potuit, sed remansit. In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus adsumetur et alius relinquetur. bene noctem dixit, quia antichristus hora tenebrarum est, eo quod pectoribus hominum tenetum, exsurgentibus pseudoprophetis, qui adserant nunc in desertis legum degere, ut uagae errore opinionis inludant nunc in penetralibus,
Abbreviated transcription (Latin):
domus tue. et nouelle oliuarũ ĩ
circuitu mense tue. dicat anima
tua xp̃o.fertilitatis iã sue conscia.
et seminata dei uerbo. spũ alib
quoq in arata culturis. Ueni fra¬
ter meus. exeamus inagrum.
Ipse respondat. Introui inhor¬
tum meũ soror mea sponsa. uin¬
demiaui mirrã meam. Que cnĩ
melior quã fidei uindemia: qua
resurrectionis fructus recondit᷑
Qua per petue letitie fons riga.¬
tur. Itaq cũ respicere prohibe¬
aris. multo magis redire ꝓhibis
et tollere tunicam. Comperisti
enim. quod ei qui tunicã petie¬
rit. remittere debeas et palliũ.
Ergo directus ad dĩ regnũ. opeᷤ
et patrimoniũ non requiras.
Nouit et aliam scriptura tunicã.
de qua nos hortatur apłs dicenᷤ.
ut expoliantes ueterẽ hominẽ
cum actibus suis. induti nouũ.
superioris tunicã non requira¬
mus erroris. Unde et illa ait.
Nocte exui me tunicã meã. quo-¬
modo induã eã : Quod non solũ
renuntiare peccatis. sed etiã me¬

Expanded text:
domus tuae et nouella oliuarum in domus tuae et nouella oliuarum in circuitu mensae tuae. dicat anima tua Christo fertilitatis suae iam conscia et seminata dei uerbo, spiritalibus quoque inarata culturis: ueni. frater meus, exeamus in agrum, ille respondeat: introiui in hortum meum, soror mea sponsa: uindemiaui myrram meam. quae enim melior quam fidei uindemia, qua resurrectionis fructus reconditur, qua perpetuae laetitiae fons rigatur? itaque cum respicere prohibearis, multo magis redire prohiberis et tollere tunicam; conperisti enim quod ei qui tunicam te petierit remittere debeas et pallium. ergo directus ad dei regnum opes et patrimonium noNovit et aliam Scriptura tunicam, de qua nos hortatur Apostolus dicens: Ut exspoliantes veterem hominem cum actibus ejus, induti novum , superioris tunicam non requiramus erroris. Unde et illa, ait: Nocte exui me tunicam meam, quomodo induar eam ? quod non solum renuntiare peccatis, sed etiam me
Abbreviated transcription (Latin):
til ẽ ppłm non iudicaret inmũ¬
dare contagione. Uasa autẽ de
luto sunt. Ergo uas cõpus ẽ. Et
ideo caue. ne desiderio corporiᷤ.
preclara mentis studia derelin-¬
quas.Si petrus non accipit my¬
sterium in inferioribus positus.
tuque ad modũ accipies: Ille
acespit. qui a scendit ut euange¬
liçaret dñm: passionẽ corporiᷤᷤ
non timeret.Ergo qui intecto.
ẽ. non descendat. et qui inagro.
ẽ. non reuertatur retro. Unde in¬
tellegã quid sit ager: Nisi ipse
medoceat iħs dñs dicens. ne mo
mittensmanũ suã in aratrũ. et
respiciens retro. aptus. ẽ. regno
celoꝵ.: Otiosus in uilla sedet.
laboriosus inagroseminat. Debi¬
lis ad focũ. fortis adaratrũ. Bonũ
odoragri. Odor enĩ iacob. odor
agriplem. Ager plenus. ẽ. florũ
plenus. ẽ. fructuũ diuersorum.
ara igitur agrum tuũ. siuis diri¬
gi ad regnũ dĩ. Floreat tibi bo¬
norum seges fecunda meritorũ.
Sit uitis abundans in laterib

Expanded text:
tilem populum non iudicaret inmuntilem populum non iudicaret inmundare contagio. uasa autem de luto sunt, ergo uas corpus est. et ideo caue ne desiderio corporis praeclara mentis studia derelinquas. si Petrus non accepit mysterium in inferioribus positus, tu quemadmodum accipies? ille accepit, quia ascendit, ut euangelizaret dominum, passionem corporis non timeret. Ergo qui in tecto est non descendat et qui in agro est non reuertatur retro. unde intellegam quid sit ager, nisi ipse me doceat Iesus dicens: nemo mittens manum in aratrum et respiciens retro aptus est regno caelorum? otiosus in uilla sedet, laboriosus in agro seminat: debilis ad focum, fortis ad aratrum. bonus odor agri; odor enim Iacob odor agri pleni. ager plenus est florum, plenus est fructuum diuersorum. ara igitur agrum tuum, si uis dirigi ad dei regnum. floreat tibi bonorum seges fecunda meritorum. sit uitis abundans in lateribus
Abbreviated transcription (Latin):
atq iustitie. ad pedes xp̃i. alta
quadã ratione se subiecit. Ni¬
chil enĩ ex celsius humilitate.
que tanquã superior nescit ex¬
tolli. quia nemo id affectat. qd̃
intrase iudicat. Sed qm̃ in iuidi¬
cio uersamur: nondigredi amur
atecto. ne dũ uasa que in domo
sunt cupimus auferre. capiam.
Non enim indomo sunt uasa au¬
rea. atq argentaea. sed implerisq
sunt lignea. Nec om̃is domus ple¬
na. sunt enĩ et uacue. quas noũ
propħa. qui dixit. Quid factũ ẽ.
tibi nunc quiascendisti in domoᷤ
uacuas: Impleta. ẽ. ciuitas cla¬
mantiũ. Et subiecit. Om̃s princi¬
pes tui fugerunt. quicũq in te
uulnerati sunt. et ad perditionẽ
dilapsi sunt. Uulneratus. ẽ. sa¬
bellius uulneratus . ẽ. ualentiñ.
uulneratus . ẽ. arrius. indomo e¬
nim uacua sunt reperti. Uis do¬
mũ uidere plera S equere petrũ.
cũ esuriret ad domus superiora
gradientẽ. Ibi agnouit myste¬
riũ aeccłe congregande. ut gen-¬

Expanded text:
atque iustitiae, ad pedes Christi alta atque iustitiae, ad pedes Christi alta quadam se ratione subiecit. nihil enim excelsius humilitate, quae tamquam superior nescit extolli, quia nemo id adfectat quod infra se iudicat. Sed quoniam in iudicio uersamur, non digrediamur a tecto ne dum uasa quae in domo sunt cupimus auferre, capiamur. non enim in omni domo sunt uasa aurea et argentea, sed in plerisque sunt lignea, nec omnis domus plena; sunt enim et uacuae, quas nouit propheta, qui dixit: quid factum est tibi nunc quia ascendisti in domus uacuas? inpleta est ciuitas clamantium. et subiecit: omnes principes tui fugerunt, quicumque in te uulnerati sunt, et ad perfidiam de fide lapsi sunt. uulneratus est Sabellius, uulneratus est Ualentinus. uulneratus est Arrius; in domo enim uacua sunt repperti. uis domum uidere plenam? sequere Petrum, cum esuriret, ad domus superiora gradientem. ibi agnouit mysterium ecclesiae congregandae, ut gen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ascende eo ubi xp̃s sedet ad
dexterã dĩ. cuius fundamenta
in montibus scĩs. et montes in
circuitu eius. Mons tuus pau¬
lus. mons tuus petrus. ẽ Supra
illorum fidem. mentis tue loca-¬
to uestigiũ : in lege dei. atq: he.¬
reditate fidei constitutus. Iudi¬
cu dies non adpenã te inuenit.
sed ad głam. Siquis etiã intecto
situs. hoc ẽ superiora iã domus
sue. eminentiũq uirtutũ cul¬
men ascendit. ad terrena mun-¬
di huius opera non accedat
Noui enim tectũ. in quoraab
illa typo meretrix. m isterio
ecđa. sacramentorũ consortio
popłis copulata gentilibus.
ex ploratores quos iħs direxit
abscondit. Quisi ad inferiora de¬
scendissent domus. ab explora¬
toribus qui adcorripiendos eoᷤ
missi fuerant occisi eẽnt. Tectũ
ergo sublime. ẽ. mentis officiũ.
animeq: fastigium. quo nuda
corporis operitur infirmitas. Uñ
michi uidetur etiam paraliticuᷤ
dentie. fortitudinis. tẽperantie.

Expanded text:
est. ascende eo, ubi Christus sedet ad est. ascende eo, ubi Christus sedet ad dexteram dei, cuius fundamenta in montibus sanctis et montes in circuitu eius. mons tuus Paulus, mons tuus Petrus est. supra illorum fidem mentis tuae locato uestigium. in lege dei atque haereditate fidei constitutos iudicii dies non ad poenam inuenit, sed ad gloriam. si quis etiam in tecto situs, hoc est superiora iam domus suae eminentiumque uirtutum culmen ascendit, ad terrena mundi huius opera non recidat. noui enim tectum in quo Rahab, illa typo meretrix, mysterio ecclesia, sacramentorum consortio populis copulata gentilibus exploratores, quos Iesus direxit, abscondit. qui si ad inferiora descendissent domus, ab exploratoribus, qui ad corripiendos eos missi fuerant, occidissent. tectum ergo sublimis est mentis officium animaeque fastigium, quo nuda corporis operitur infirmitas. unde mihi uidetur etiam paralyticus dentiae fortitudinis temperantiae
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ cordi animiq: patiantur. quo
uberiorẽ mercedẽ accipiant in
futurum. remedus instruuntur.
ut qui inuidea sunt. fugiant in
montes. Que ẽ ista iudea: No¬
ui eñi et aliã uideã scđm sp̃m.
non scđm litterã. Notus cñi in ui¬
deas deus. Quales autẽ isti mon¬
tes. qui possint motũ futuri co¬
hibere udicii. cũ scriptũ sit. tre¬
mor autẽ montes occupabit. ce¬
lũ et terra transibunt: Quomo¬
do terrarũ portio manebit im¬
munis : aut tuerime poterit.
que nec ipsa se seruat: Ubi gͥ
me abira eius abscondã : qui c̃¬
turbat fundũ maris: Si ascende¬
ro in celum ubi ẽ. si descendero
in infernũ adẽ. Non itaq falli
poterit qui ubiq. ẽ. sed placari.
adẽ itaq udicu dies. Siuis ñ
comprehendi. cotidie time. co¬
tidie fuge. Queris quomodo
fugias. ascende in montẽ qui
eugłigas syon. ut excelsorum
uerticẽ possis eminẽ meritorũ:
ds̃ enĩ montiũ. et non ualliũ

Expanded text:
onem cordis animique patiantur, quo onem cordis animique patiantur, quo uberiorem mercedem accipiant in futurum, remediis instruuntur, utqui in Iudaea sunt fugiant in montes. quae est ista Iudaea? noui enim et aliam Iudnon secundum litteram; notus enim in Iudaea deus. quales autem isti montes, qui possint motum futuri cohibere iudicii, cum scriptum sit: tremor autem montes occupabit? caelum et terra transibunt: quomodo terrarum portio manebit inmunis aut tueri me poterit, quae nec ipsa se seruat? ubi igitur me ab ira eius abscondam, qui conturbat profundum maris? si ascendero in caelum, ibi est; si descendero in infernum, adest. non ergo falli potest qui ubique est, sed placari. Adest itaque iudicii dies. si uis non conprehendi, cottidie tunc, cottidie fuge. quaeris quo fugias? ascende in montem qui euangeliz as Sion, ut excelsorum uertice possis eminere meritorum; deus enim montium et non deus uallium
Abbreviated transcription (Latin):
qui signa nouit futuri iudicii
utiq nouit et finẽ. Quid enĩ. ẽ.
quod nesciat ille. sicut fulgur
coruscãs. eo quod lux dĩ filius
in terna mysteru celestis illu¬
minet : In illa in quit hora. G
et horã nouit. sed nouit sibi. mͥ
nescit. Bene autẽ causam diluiui.
et incendui. et uidicui. de nr̃ĩs
asserit prodisse peccatis: quia
deus malũ non creauit. sed nr̃a
sibi merita reppererunt. Edebãt
enĩ et bibebant uxores ducebãt
et nubebant. Non quia conui.¬
gia damnentur: neq enĩ alim̃¬
ta damnantur. cum inistis suc¬
cessionis. in illis nature subsidia
sint.alioquin. dehoc mundo
est exeundũ. Sed in om̃ibus mo¬
dus queritur. Quicquid enim
abundantius ẽ: amalo ẽ. Sint
aliqui consensus ad tẽpus. ut
uacemus orationi. Sit aliqua
inter sollicitudines mundi. et
in temperantie crapulã. sobrietaᷤᷤ
religionis. et indutia castitatis.
Ergo quia propter improbos ne¬
cesse. ẽ. probiin hoc scło contriti¬

Expanded text:
qui signa nouit futuri iudicii qui signa nouit futuri iudicii utique nouit et finem. quid enim est quod nesciat ille sicut fulgur coruscans, eo quod lux, dei filius, interna mysterii caelestis inluminet? in illa, inquit, hora. ergo et horam nouit, sed nouit sibi, mihi nescit. bene autem causam diluuii et incendii et iudicii de nostris adserit prodisse peccatis, quia deus malum non creauit, sed nostra sibi merita reppererunt. Edebant enim et bibebant, uxores ducebant et nubebant. non quia coniugia damnentur, neque enim alimenta damnantur, cum in istis successionis, in illis naturae subsidia sint — alioquin de hoc mundo est exeundum — sed in omnibus modus quaeritur, quidquid autem abundantius a malo est. sit aliqui consensus ad tempus, ut uacemus orationi: sit aliqua inter sollicitudines mundi et intemperantiae crapulam sobrietas religionis et indutiae castitatis. ergo quia propter inprobos necesse est probi in hoc saeculo contriti
Abbreviated transcription (Latin):
scđm filium hominis estimemꝰ.
Quia tẽporum finem non
pernaturam ho¬¬
minis. sed pernaturã dei nouit.
Nec alienum tamen afide. ẽ.
si filium accipias dei.Quid enĩ
est quod bonus pater filium
celauerit. cui omĩa dedit:. Qm̃o
non dedit cognutionẽ tẽporis.
cui dedit ipsius iudici pote¬
statẽ : Quomodo aut̃ẽ filius
nescire potest quod pater no¬
uit. cũ inpatre filius sit. et sp̃s
scrutetur etiam alta dei : cũ ip¬
se filius altitudo sit diuitiarũ
sapientie et scientie dei : Sed
cur noluit dicere. ostendit in¬
alio loco. Non ẽ urm̃ scire tp̃r
et annos. que pater posuit in
sua potestate. U idetis quo ten¬
dat. qui trinitatẽ negat unius
potestatis. ut sit aliquid quod
nesciat filius.Cur enĩ celaret fi.¬
lium propriũ pater : Aut enĩ
in uidie causa alus nolumus
in timare quod scimus. aut ne
forte prodamur. Sed nec inui¬
di in patre. nec proditoris in
filium suspitio cadit. Ergo u-¬
nius sunt cognitionis. quiau¬
nius sunt potestatis. deniq

Expanded text:
m filium hominis aestimemus. quia temporum finem non per naturam hominis, sed per naturam dei nouit. nec alienum tamen a fide est, si filium accipias dei. quid enim est quod bonus pater filium celauerit. cui omnia dedit? aut quomodo non dedit cognitionem temporis qui dedit ipsius iudicii potestatem? quomodo autem filius nescire potest quod pater nouit, cum in patre filius sit et spiritus scrutetur etiam alta dei, cum ipse filius altitudo sit diuitiarum sapientiae et scientiae dei? sed cur nolit dicere ostendit alio loco: non est uestrum scire tempora et annos, quae pater posuit in sua potestate. uidetis quo tendat qui trinitatem negat unius potestatis, ut sit aliquid quod nesciat filius? cur enim celaret filium proprium pater? aut enim inuidiae causa nolumus aliis intimare quod scimus aut ne forte prodamur, sed nec inuidi in patrem nec proditoris in filium suspicio cadit. ergo unius sunt cognitionis, quia unius sunt potestatis. deinde
Abbreviated transcription (Latin):
Beniq ⁊ moyses ante transiuit :
ut magnũ uisum uideret. Sicut¬
gͣtu nonsolũ ñ dicis seruo tuore¬
cumbe. s exigis ab eo aliud nim¬
steriũ ⁊ gr̃as eiñ agis. ita nec inte
patitur dñs. unus usum ẽẽ oꝑis
aut laboris. Quia dũuiuimus. de¬
bemus semꝑ oꝑari. Ergo agnosce
te ẽe serũu. plurimis obsequiis de
randa natura. Neq te iactes sibene
seruisti. qđ facere debuisti. Obseꝗt᷑
sol: obtẽꝑat luna. seruiunt angłi.
Uas gentiũ electus ad ño. ñsũ inꝗt
ostendens c̃sciũ culpe subiecit.
Sedñinhoc iustificatus sũ. Et nos
ergo ñ anobis laudẽ exigamus. nec
p̃ripiamus iudiciũ dĩ.⁊ p̃ueniamus
faciem iudicis. s suo tp̃r. suo iudi¬
ci reseruemus. Post hanc rep̃hen¬
duntur ingrati. atq: ita demũ adtra¬
etatũ futuri uenitur iudicii. In illa
hora ꝗ fuerit intecto. ⁊ uasa eius
indomo. ne descendat tollere illa.
Et ꝗmagrosimilit̃. ñ redeat retro.

Expanded text:
denique et Moyses ante transiuit, denique et Moyses ante transiuit, ut magnum uisum uideret — si ergo tu non solum non dicis seruo tuo: recumbe, sed exigis ab eo aliud ministerium et gratias ei non agis, ita nec in te patitur dominus unius usum esse operis aut laboris, quia, dum uiuimus, debemus semper operari. ergo agnosce esse te seruum plurimis obsequiis defranda natura — neque te iactes, si bene seruisti, quod facere debuisti. obsequitur sol, obtemperat luna, seruiunt angeli. uas gentium electus a domino non sum inquit ostendens conscium culpae subiecit: sed non in hoc iustificatus sum. et nos ergo non a nobis laudem exigamus nec praeripiamus iudicium dei et praeueniamus sententiam iudicis, sed suo tempori, suo iudici reseruemus. posthac reprehenduntur ingrati atque ita demum ad tractatum futuri uenitur iudicii. In illa hora qui fuerit in tecto et uasa eius in domo, ne descendat tollere illa et qui in agro similiter non redeat
Abbreviated transcription (Latin):
it ut hoc quoq: loco opinem̃.
id dictum: qm̃ fides sp̃m exclu¬
dit immundũ. maxime cum
arboris natura huic coneurrat
opimoni.Nã fructus eius pri-¬¬
mo albet inflore.qui inde iã
formatus irrutilat. maturitate
nigrescit. Diabolus quoq ex¬
albenti angelice flore nature.
et potestate rutilanti preuarica¬
tione deiectus. tetro in horruit
odore peccati. Entibi erit illud
arboris mori dicentẽ eradicare.
et iactare in mare. cũ legionem¬
quã eiecit ex homine. in porcos
transire per mitit. Qui exagi¬
tati diabolico spũ. se in maria
demerserunt. Hic igitur locus
hortatorius ad fidẽ. docens mo¬
raliter: etiã ea que solida sunt.
fide posse dissolui. Exfide aut̃
Raritas. excarite spes. et rursuᷤ
in se quodã sc̃o circuitu refun¬
duntur. Sequitur. ut nemo in
obsequiũ. Namsi tu non dicis ser¬
uo aranti. aut oues pascenti. transi.
recumbe. Ubi intelligitur ꝗa nul¬
lus recũbit nisi ante transierit.

Expanded text:
it ut hoc quoque loco opinemur it ut hoc quoque loco opinemur id dictum, quoniam fides spiritum excludit immundum, maxime cum arboris natura huic concurrat opinioni. Nam fructus ejus primo albet in flore, deinde jam formatus irrutilat, maturitate nigrescit. Diabolus quoqalbenti angelicae flore naturae et potestate rutilanti praeuaricatione deiectus taetro inhorruit odore peccati. en tibi illud arbori mori dicentem: eradicare et iactare in mare, cum legionem eicit ex homine, in porcos transire permittit, qui exagitati diabolico spiritu se in maria demerserunt. hic igitur locus hortatorius ad fidem docens moraliter etiam ea quae solidata sunt fide posse dissolui. ex fide autem caritas, ex caritate spes et rursus in se sancto quodam circuitu refunduntur. Sequitur ut nemo in obsequium. nam si tu non dicis seruo aranti aut oues pascenti: transi, recumbe — ubi intellegitur quia nullus recumbit, nisi ante transierit;
Abbreviated transcription (Latin):
libus imperiis natura insensibi¬
lis obsequatur. quid sibi uult
tamen etiam ipsa arboris specie̾:
Legi quidẽ. pastor erã caprarũ.
uellicans mora. Et puto ꝓpħam
significasse nobis. quod ex pec¬
catorum grege peccator ipse c̃¬
uersus sit. Licet conueniat. ut
futurus propheta gentiũ. fructũ
quesisse uideatur insentibus .ci¬
bum exsentibus eruisse. decolo-¬
ros et fetidos greges gentiũ. et¬
populos nationum in suorũ scri
ptorũ pascuis locaturus. ut spũ¬
ali refectione pinguescẽnt. Ipse
autẽ de peccatore conuerso. lac
spiritale mulgeret. Sed cũ in ali¬
o euangelii libro demonte dic
tum sit. cuius species nuda. gigne¬
tium uitium olearũq ieiuna ĩ¬
fecunda messibus: aptalatibulis.
bestiarũ ferarũq in curribus in¬
equieta. ex tollentẽ se altitudi¬
nẽ nequitie spiritualis iuideat᷑
ex primere. sicut et scriptũ. ẽ:
ecce ego adte mons corrupte:ꝗ
corrumpis omnẽ terrã: congru¬

Expanded text:
libus inperiis natura insensibilibus inperiis natura insensibilis obsequatur, quid sibi uult tamen etiam ipsa arboris species? legi quidem: pastor eram caprarum uellicans mora et puto prophetam significasse nobis quod ex peccatorum grege peccator ipse conuersus sit, licet conueniat ut futurus propheta gentium fructum quaesisse uideatur in sentibus, cibum ex sentibus eruisse, decoloros et faetidos greges gentium, populoptorum pascuis locaturus, ut spirituali refectione pinguescerent; ipse autem de peccatore converso lac spirituale mulgeret. . 29. Sed cum in alio Evangelii libro de monte sit dictum, cujus species nuda gignentium vitium, olearumque jejuna, infecunda messibus, apta latibulis bestiarum, ferarumque cursibus inquieta, extollentem se altitudinem nequitiae spiritualis videatur exprimere, sicut scriptum est: Ecce ego ad te, mons corrupte, qui corrumpis omnem terram ; congru
Abbreviated transcription (Latin):
suo resurget in corpore. B eatuᷤ
itaq qui habet et qui habuerit
partẽ in resurrectione prima.
Sicut enim primitie dormien¬
tium xp̃s. sic tunc primitie re-¬
surgentium aeccłae scĩ eius. hoc
mysterium scire petrus non po¬
tuit. fortasse sic erit de enoch.
Quis tamen potuit mysteriũ
absconditum indeo. humana
mente comprehendere : Ueni¬
at ergo dñs in animã meam.
inmentẽ meã. atq eã subiciat
sibi. ut cum subiecta mens fue.¬
rit mea dicã. Nontimebo mala.
qm̃ tu mecũ es. Si abueritis fidẽ
sicut granum sinapis: dicetis
huic arbori moro. eradicare. et
iactare in mare. et obaudiet uo.¬
bis. Degrano sinapis supradictũ
est. Nunc dearbore moro. ẽ. dis¬
putandũ. Arborẽ lego: non tam̃
arborẽ credo. Nãq̃ ratio. qui ꝓ¬
fectus hic nr̃. ẽ. ut arbor que la¬
borantibus agricolis ferat fruc-¬
tus. eradicetur et mittatur in
mare. Licet hoc prouirtute fidĩ
possibile iudicemus. ut sensibi¬

Expanded text:
suo resurget in corpore. beatus suo resurget in corpore. beatus itaque qui habuerit partem in prima resurrectione; sicut enim primitiae dormientium Christus, sic tunc primitiae resurgentium ecclesiae sancti eius. hoc mysterium Petrus scire non potuit. fortasse scierit de Enoch: quis tamen potuit mysterium absconditum in deo humana mente conprehendere? ueniat ergo dominus in meam animam, in meam mentem atque eam subiciat sibi, ut cum subiecta mens fuerit mea, dicam: non timebo mala, quoniam tu mecum es. Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic arbori mori: \'eradicare et iactare in mare\', et obaudiet uos. de grano sinapis supra dictum est, nunc de arbore mori est disputandum. arborem lego, non tamen arborem credo. nam quae ratio, qui profectus hic noster, ut arbor, quae laborantibus agricolis ferat fructus, eradicetur et mittatur in mare? licet hoc pro uirtute fidei possibile iudicemus, ut sensibi
Abbreviated transcription (Latin):
circa dĩ cultu frigeret affectus. Cũ
effesus pente costencelebrat. atꝙ
his tradit misteria. relaxat aĩum: ꝗa
fideicernebat odore feruentes.
Ergo ꝑhos ꝗnquaginta dies ieiunũ
nescit eccła. sicut dñica qua dñs resur¬
rex̃. Et sõs dies tãquã dm̃ca. Frit : alia dñica
qua dñicũ corpꝰ resurgat. Nouit
hanc paulus qui ait. Uos autẽ
estis corpus xp̃i: et menbra ex
menbris. Hoc enĩ corpus dñi.
et ossa de ossibus euis. capiti co¬
herebunt. Caput autẽ aeccłe xͦ.
Tunc ergo cessabit ieiuniũ. qñ
inperpetua iocunditate fatiga¬
tio. cura. lassitudo cessabit. Tc̃
mors destruetur. Nouissima eñĩ
destruetur mors. Nam et sicessa.¬
uit in enoch. et non est in uenta
in eo. destructa tamen non est.
Ille enim raptus est. ut euade.¬
ret. xp̃s ut destrueret immolatꝰ
ẽ. Et ideo benedixit. Ubi est.
mors uictoria tua: Ubi ẽ mors
aculeus tuus: Ergo in hac resur.¬
rectione. iterũ xp̃s. tanquam

Expanded text:
circa dei cultum frigeret adfectus; cum circa dei cultum frigeret adfectus; cum Ephesiis pentecosten celebrat atque his tradit mysteria, relaxat animum, quia fidei cernebat ardore feruentes. ergo per hos quinquaginta dies ieiunium nescit ecclesia sicut dominica, qua dominus resurrexit, et sunt omnes dies tamquam dominica. erit et alia dominica, qua dominicum corpus resurgat. nouit hanc Paulus, qui ait: uos autem estis corpus Christi et membra ex membris. hoc enim corpus domini et ossa de ossibus eius capiti cohaerebunt, caput autem ecclesiae Christus. tunc ergo cessabit ieiunium, quoniam in perpetua iocunditate fatigatio cura lassitudo cessabit. tunc mors destruetur; nouissima enim mors destruetur. nam etsi cessauit in Enoch et non est inuenta in eo, destructa tamen non est; ille enim raptus est ut euaderet, Christus ut destrueret inmolatus est. et ideo bene dixit: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? ergo in hac resurrectione iterum Christus tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
condemnatur. quia grauius de.¬
linquit. quiscelus ad mittit ꝙ¬
punit. Omnẽ autẽ enormitatẽ
sceleris: baptismi sacramenta di¬
mittunt. Disce ergo donare inui-¬
rias tuas. quia persecutoribus
suis xp̃s ignorauit. Nec illud o-¬
tiosum. quod sabbato passus. ẽ.
magno: significans fore sabbatũ.
quo mors destrueretur axp̃o. ꝙ
et mensẽ et annũ totum quasi
sabbatum habeant. quanto magiᷤ.
nos. qui resurrectionẽ dñi cele¬
brare debemus : Et ideo maioreᷤ
tradidere nobis. pente costes om̃s
quinquaginta dies ut pascha ce¬
lebrandos. quia octaue ebdoma¬
de initiũ pentecostes facit. U ñ
et apłs quasi xp̃i discipulus. qui
sciret diuersitatẽ tẽporũ. scribenꝰ
ad corintios. apud uos in quit for¬
sitan manebo. et hiemabo. Et
infra. Manebo autẽ ephesi. usq
ad pente costen. hostiũ eñĩ mͥ
apertũ ẽ magnũ. Itaq apud cor¬
inthios hiemenagit. quorum
erroribus angebatur. quod eoꝵ.

Expanded text:
condemnatur, quia grauius decondemnatur, quia grauius delinquit qui scelus dum punit admittit. omnem autem enormitatem sceleris baptismi sacramenta dimittunt. disce ergo donare iniurias tuas, quia persecutoribus suis Christus ignouit. Nec illud otiosum, quod sabbato passus est magno significans fore sabbatum, quo mors destrueretur a Christoet mensem et annum totum quasi sabbatum habeant, quanto magis nos resurrectionem domini celebrare debemus! et ideo maiores tradidere nobis pentecostes omnes quinquaginta dies ut paschae celebrandos, quia octauae ebdomadae initium pentecosten facit. unde et apostolus quasi Christi discipulus, qui sciret diuersitatem esse temporum, scribens ad Corinthios aput uos inquit forsitan manebo et hiemabo et infra: manebo autem Ephesi usque ad pentecosten; ostium enim mihi apertum est magnum. itaque aput Corinthios hiemem agit quorum erroribus angebatur, quod eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sed ctiã generationũ. Postremo
ipsius mundi. cuius tipus. ẽ.
sabbatũ magnũ. sicut in lege
ẽ. ebdomada septima. postquã
celebratur annus iubeleus. Qd
mysteriũ uoluit nobis dñs reue¬
lare. cũ dicit. Non solũ septies.
sed etiã septuagies septies. Quia
septima generatione ut habesse¬
cumdũ lucã. enoch raptus est.
neç malitia mutaret cor eius.
et in eo aculeus doloris quieuit.
Septua gesima autẽ et septima
generatione dñs natus exmaria.
humani generis in se peccata su.¬
scipiens. remissionẽ tribuit om̃i¬
um delictorũ. Ergo quã uis scđm
litterã discas frequenter ignosce¬
re. nec indignationẽ tenere.
nichil enĩ. ẽ. quo possit offendi
cui ignoscendi ẽ consuetudo:
tamen agnosce misterium. N eq
cnim otiose sabbato dñs dixit
mulieri. dimissa es ab infirmita.¬
te tua. ostendens plebi sue. que
sicut mulier illa uocata sequeret᷑.
aduentu suose remisisse peccata.
Septuagies itaq et septies lamech

Expanded text:
sed etiam generationum, postremo sed etiam generationum, postremo ipsius mundi, cuius typus est sabbatum magnum, sicut in lege est ebdomada septima, post quam celebratur annus iubelaeus. quod mysterium nobis uoluit dominus reuelare, cum dicit: non solum septies, sed etiam septuagies septies, quia septima generatione, ut habes secundum Lucan, Enoch raptus est, ne malitia mutaret cor eius, et in eo aculeus doloris quieuit. septuagesima autem et septima generatione dominus natus est ex Maria humani generis in se peccata suscipiens remissionem tribuit omnium delictorum. ergo quamuis secundum litteram discas frequenter ignoscere nec indignationem tenere — nihil enim est quo possit offendi cui ignoscendi est consuetudo —, tamen agnosce mysterium. neque enim otiose sabbato dixit dominus mulieri: dimissa es ab infirmitate tua ostendens plebi suae, quae sicut mulier illa uocata sequeretur, aduentu suo se remisisse peccata. septuagies itaque et septies Lamech
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ pudet facere. innaturam
uertit. Pulchre autẽ posuit.
si peccauerit inte. Non enĩ equa
conditio. in deũ hominẽq pec¬
care. Deniq: apłs qui diuini: ẽ.
uerus in terpres oraculi. hereti¬
cum inquit post unã correpti¬
onẽ deuita. quia non ẽ eque
perfidia ut culpa ueniabilis.
Et qm̃ plerũq per imperitiam
error obrepit. corripiendũ pre¬
cipit. ut aut pertinacia uitet᷑.
aut prolapsio corrigatur. Uerũ
quid ẽ. sisepties conuersus fue¬
rit adte. dimitte illi: Nũue¬
nie numerus prefinitur: An
uero quia cum septimo die requi¬
euerit ds̃ ab omnibus operibus
suis. post ebdomadã istius mun¬
di requies nobis duturna pro¬
mittitur: ut quẽ admodũ mala
istius mundi opera cessabunt.
ita etiã uindicte seueritas con¬
quiescat: Sabbatũ autẽ non
solum dierum: sed etiã mensiũ
ẽ. Et ideo septimi mensis deci¬
ma die. sabbatũ sabbatorum.
Nec solũ mensiũ. sed annorum
quoq:. nec annorũ tantũ modo.

Expanded text:
quem pudet facere in naturam quem pudet facere in naturam uertit. pulchre autem posuit: si peccauerit in te; non enim aequa condicio in deum hominemque peccare. denique apostolus, qui diuini est uerus interpres oraculi: haereticum inquit post unam correptionem deuita, quia non est aeque perfidia ut culpa ueniabilis. et quoniam plerumque per inperitiam error obrepit, corripiendum praecepit, ut aut pertinacia uitetur aut prolapsio corrigatur. Uerum quid est: si septies conuersus fuerit ad te, dimitte illi? num ueniae numerus praefinitur an uero quia, cum septimo die requieuerit deus ab omnibus operibus suis, post ebdomadam istius mundi quies nobis diuturna promittitur, ut quemadmodum mala istius mundi feriata cessabunt ita etiam uindictae seueritas conquiescat? sabbatum autem non solum dierum, sed etiam mensum est, et ideo septimi mensis decima die sabbata sabbatorum, nec solum mensum, sed annorum quoque nec annorum tantummodo,
Abbreviated transcription (Latin):
diuitẽ qui cruciatur inpenis.
subiecit preceptũ uenie largi¬
ende. his utiq. quise aberrore
con uertunt. ne qũe desperatio
non reuocet atulpa. Quã uero
moderatus est. ut neq difficiliꝰ
uenia: nec remissa sit indulgen.¬
tia. ne quã uel austera per cellat
in uectio. uel coniuentia in uitet
ad culp̃a. Sic et alibi. Si peccaue¬
rit inte frater tuus. uade et cor¬
ripe eũ. inter te et ipsum solum
Plus enim proficit amica corre.¬
ptio: quã accusatio turbulenta.
Illa pudorem incutit. haec indi¬
gnationem mouet.Serueturpo-¬
tius. quod prodimetuat quimo¬
netur. Bonum quippe est. ut
amicum magis te qui corripit̃
credat. quam inimicũ. Facilusᷤ
enim consilus ad quiescitur.
quam iniurie subcũbitur. Uñ
et apłs. Corripite inquit ut
fratr̃e : ut erubescat. non ut
inimicũ eũ existimetis. In fir¬
mus enĩ custos diuturnitatis.
ẽ. timor: bonus autẽ magister
officii pudor. Qui enĩ metuit
reprimitur.non emendatur.

Expanded text:
diuitem, qui cruciatur in poenis, diuitem, qui cruciatur in poenis, subiecit praeceptum ueniae largiendae, his utique qui se ab errore conuertunt, ne quem desperatio non reuocet a culpa! quam uero moderatus est, ut neque difficilis uenia nec remissa sit indulgentia, ne quem uel austera percellat inuectio uel coniuentia inuitet ad culpam! sic et alibi: si peccauerit in te frater tuus, uade et corripe eum inter te et ipsum; plus enim proficit amica correptio quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem mouet seruetur potius quod prodi metuat qui monetur. bonum quippe est Ut amicum magis te qui corripitur credat quam inimicum; facilius enim consiliis adquiescitur quam iniuriae subcumbitur. unde et apostolus corripite inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis. infirmus enim custos diuturnitatis est timor, pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit reprimitur, non emendatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Et saliet aqua cũ delectatione
defontibus salutaris. Cur autẽ
cruciatur ante iudiciũ: Quia
luxurioso carere delicus pena ẽ:
Nam et dñs dicit. Ibi erit fletuᷤᷤ
et stidor dentiũ: cũ uideritis.
abrahã ysaac. et iacob. et om̃s
prophetas in regno celorum.
Serus autẽ diues iste magister
ẽẽ incipit. cũ iã nec discendit
tp̃s habeat uel docendi. Quo
loco euidentis sime declarat do¬
minus. uetus testamentũ eẽ fi¬
dei firmitatẽ. retundens per.¬
fidiam iudeorũ: et exludens
nequitias hereticorũ. aquib
mens supplantatur infirmior.
Ipsi enĩ pusilli sunt: qui ad huc
nesciunt in crementa uirtutũ.
licet autẽ aduertere. quod in
uillici illius superiore. et istius
diuitus presenti cõparatione:
in centiuũ in mĩe sit. Et ibi for¬
tassis scĩs quos amicos dicit. et
quibus tabernacula tribuit. hic
uero docet paupib c̃ferendũ.¬
Ipeccauerit inte fratertuus. in .cꝰ.¬
in crepa illũ. Qũã bene post

Expanded text:
et saliet aqua cum delectatione et saliet aqua cum delectatione de fontibus salutaris. cur autem cruciatur ante iudicium? quia luxurioso carere deliciis poena est. nam et dominus dicit: ibi erit fletus et stridor dentium, cum uideritis Abraham, Isaac et Iacob et omnes prophetas in regno caelorum. serus autem diues iste magister esse incipit, cum iam discendi tempus habeat nec docendi. quo loco euidentissime declarat dominus uetus testamentum esse fidei firmamentum retundens perfidiam Iudaeorum et excludens nequitias haereticorum, a quibus mens supplantatur infirmior; ipsi enim pusilli sunt, qui adhuc nesciunt incrementa uirtutis. licet autem aduertere quod in uilici illius superiore et istius diuitis praesenti comparatione incentiuum misericordiae sit, et ibi fortasse sanctis, quos amicos dicit et quibus tabernacula tribuit, hic uero docet pauperibus conferendupeccauerit in te frater tuus, increpa illum. quam bene post
Abbreviated transcription (Latin):
et bisso. et extructis iacentes tho¬
ris. qui proueris fucata defendãt.
ditibus abundare sermonibus.
cũ iactant dñico terrã tremuisse
subcorpore. celũ tenebris obdu¬
ctum. excita uerbo maria. uel se.¬
data. ueruntamen dei filiũ de¬
negantes: Constitue et illũ pa-¬
uperem. quisciens non in sermo¬
ne. sed inuirtute regnum dei.
cẽ. paucis quid sentiret. expres.¬
sit dicens. Tues filius dei uiui.
Nonne tibi uidentur ille egere
diuitie. hec redundare pauper¬
tas: Diues heresis. euangelia
multa composuit. Et pauper fi¬
des. hoc solũ euangeliũ tenuit.
quod accepit. Diues philosophi¬
a. plures sibi deos fecit. Pauper
eccła. unũ deũ nouit. In ter hũc
gͥ diuitẽ et pauperẽ. chaos ma-¬
gnũ ẽ: quia post mortẽ neque¬
unt merita mutari . eoquod in
infernũ diues inducitur. cupi¬
ens aliquid de paupere sp̃s re¬
frigerantis aurire.Aqua enim
refectio ẽ. anime in dolorib
constitute. Dequa dicit ysaias.

Expanded text:
et bysso et exstructis jacentes thoet bysso et exstructis jacentes thoris, qui pro veris fucata defendant; ditibus abundare sermonibus, cum jactant Dominico terram tremuisse sub corpore, coelum tenebris obductum, excita verbo maria vel sedata: verumtamen Dei Filium denegantes? Constitue et illum pauperem, qui sciens non in sermone, sed in virtute regnum Dei esse, paucis quid sentiret expressit, dicens: Tu es Filinonne tibi illae uidentur egere diuitiae, haec redundare paupertas? diues haeresis euangelia multa conposuit, pauper fides hoc solum euangelium tenuit, quod accepit: diues philosophia plures sibi deos fecit, pauper ecclesia unum deum nouit. inter hunc igitur diuitem et pauperem chaos magnum est, quia post mortem nequeunt merita mutari, eoque in inferno diues inducitur cupiens aliquid de paupere spiritus refrigerantis haurire; aqua enim refectio est animae in doloribus constitutae, de qua dicit Esaias:
Abbreviated transcription (Latin):
que colligentẽ pauperẽ. aternis
expletis alimentis.Abiciebat uos
demensa sua archi sinagogus. cũ ꝓ¬
pheticarũ scripturarũ et legis in¬
terna mysteria refutaret. Mice
enim sermones sunt scripturarũ.
dequibus dicitur. Et proiecisti
sermones meos post te.Abiciebat
uos scriba. sed paulus diligentis¬
sime colligebat. in in uirus sius
legens plebẽ. Lãbebant ulcera ẽi.
qui morsu serpentis in tͬepidũ ex¬
cusso serpente uiderunt. et credi¬
derunt. Lãbebat ille carceris custoᷤ.
qui uulnera pauli lauit et credi¬
dit. Beati canes. in quos ulcerũ
taliũ cdistillat humor. ut adim¬
pleat cor. et impinguet fauces
eorũ. quo custodire domũ. serua¬
re gregẽ. cauere assuescant lupo
Pone nunc ante conspectũ. sclari¬
bus arrianos studiis intentos.
qui societatẽ potentie regalis af.¬
fectant. ut armis militaribus ĩ¬
pũgẽt accłe ueritatem. Nonne
tibi uidentur in qu̾ãdã purpura

Expanded text:
quae colligentem pauperem aeternis quae colligentem pauperem aeternis expletis alimentis! abiciebat uos de mensa sua archisynagogus, cum propheticarum scripturarum et legis interna mysteria refutaret; micae enim sermones sunt scripturarum, de quibus dicitur: et proiecisti sermones meos post te. abiciebat uos scriba, sed Paulus diligentissilegens plebem. Lambebant ulcera ejus qui morsu serpentis intrepidum, excusso serpente, viderunt, et crediderunt . Lambebat ille carceris custos qui vulnera Pauli lavit, et credidit . Beati canes, in quos ulcerum talium distillat humor; ut adimpleat cor, et impinguet fauces eorum: qui custodire domum, servare gregem, cavere assuescant lupos. 17. Pone nunc ante conspectum saecularibus Arianos studiis intentos, qui societatem potentiae regalis affectant, ut armis militaribus impugnent Ecclesiae veritatem: nonne tibi videntur in quadam purpura