comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ dili᷑ inqͥt iniqͥtatẽ. odit animã suã dibi
gͦ pͥus nocet qͥuult aliis nocere. nec deã¬
bulat. qr ñ ÷ ubi. Angustias enĩ patit᷑ om̃s
malicia. Sola innocentia lata ÷. ubi deam¬
bulatur. Deãbulabã ininnocentia cordis
mei. inmedio domꝰ nieȩ. Mediũ domꝰ suȩ.
aut corsuũ. Domꝰ enĩ nr̃a interior. cornr̃m
÷. ut hoc exposuerit qđ suꝑius dixit.
minnocentia cordis mei. Quȩ ÷ in nocentia
cordis sui : Mediũ domꝰ suȩ. hanc domu
 qͥsqͥs eñ p̃mit᷑ mala c̃scientia. qͦmͦ qͥq ab
stillicidio exit dedomo sua aut afumo¬
ñ ibi se patit᷑ habitare: sic qͥñ habet qͥetũ
cor. habitare incorde suo libent᷑ ñ potist.
Tales foras exeunt a se ipsis animi intentio¬
ne. & de his quȩ foris sunt circa corpus
delectant᷑. qͥ etẽ innugis. inspectaculis
in luxuriis. in om̃ib malis querunt. qͣn
foris sibi uoluert̃. eẽ. bene : Quia ñ ÷ illis

Expanded text:
«Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit animam suam.» Sibi «Qui diligit,» inquit, «iniquitatem, odit animam suam.» Sibi ergo prius nocet qui vult aliis nocere; nec deambulat, quia non est ubi. Angustias enim patitur omnis malitia: sola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Medium domus suae, aut cor suum; domus enim nostra interior, cor nostrum est: ut hoc exposuerit quod superius dixit, «In innocentia cordis mei.» Quae est innocentia cordis sui? Medium domus suae. Hanc domu corde premitur mala conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de domo sua, aut a fumo, non ibi se patitur habitare: sic qui non habet quietum cor, habitare in corde suo libenter non potest. Tales foras exeunt a seipsis animi intentione, et de his quae foris sunt circa corpus delectantur; quietem in nugis, in spectaculis, in luxuriis, in omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse bene? Quia non est illis
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc intribulatione carnis c̃stitutus:.
nesciens qͥd sibi possit cras accidere. & de-¬
spicit lacrimas miseroꝵ: Non ÷ in nocens.
S qͥs ÷ in nocens : Qcũ alii ñ nocet. nec sibi
nocet. Qͥenĩ & sibi nocet. ñ ÷ in nocens. Ait
aliqͥs. Ecce ñtuli alicui. nec p̃si aliquem.
Dere mea. de iusto labore meo. bene mͥ
faciã. Conuiuiũ apparatũ hab̾e uolo.
erogare uolo quantũ me delectat. birr
cũ quib uolo quantũ me delectat. Cui
aliqͥd tuli:: Quẽ p̾ssi: Qͥs de me questꝰ:
Innocens uidet᷑. S si se ipsum corrũpit
sitẽplũ dĩ inse euercit. qͥd expectas. & ĩ asꝰ
faciat miscđiã & parcat miseris. Dini ine¬
ipsum crudelis ÷. ẽẽ in aliũ mmisericors potes
Tota gͦ iusticia. ad uerbũ unũ innocentio
redigit᷑. Qaut̃ diligit iniqͥtatẽ: odit animꝰ
suã. Quando amabat iniquitatẽ. putaba
qđ aliis nocebat. S uide si aliis nocebat.

Expanded text:
adhuc in tribulatione carnis constitutus est, adhuc in tribulatione carnis constitutus est, nesciens quid sibi possit cras accidere, et despicit lacrymas miserorum; non est innocens. Sed quis est innocens? Qui cum alii non nocet, nec sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. Ait aliquis: Ecce non tuli alicui, nec pressi aliquem: de re mea, de justo labore meo bene mihi faciam, convivium apparatum habere volo, erogare volo quantum me delectat, bibere cum quibus volo quantum me delectat; cui aliquid tuli? quem pressi? quis de me questus est? Innocens videtur. Sed si seipsum corrumpit, si templum Dei in se evertit, quid exspectas, ut in alios faciat misericordiam, et parcat miseris? Qui in seipsum crudelis est, esse in alium misericors potest? Tota ergo justitia ad unum verbum innocentiae redigitur. «Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam» . Quando amabat iniquitatem, putabat quod aliis nocebat. Sed vide si aliis nocebat:
Abbreviated transcription (Latin):
immaculata. oNoo uenies ad me. Ni si in
uia immaculata ñ potes psallere nec intelli-¬
gere.Siuis intelligere: inuia immaculata
psalle. id ÷ oꝑare in hilaritate dõ tuo. Quȩ ÷
uia immaculata ᷑. Audi sequentia. Deãtola.¬
bã iNINoceNna corois mei. uiporoio pooꝰ
ueȩ. Hȩc uia immaculata ab innocentia cepit.
in ipsa etiã ꝑuenit᷑. Od quęriꝰ multa uerba :
Innocens esto. & ꝑfecisti iustitiã. S qͥd ÷: ẽẽ
innocentẽ : Duob em̃ modiꝰ nocet hõ. qͣntũ
in ipso ÷. Aut faciendo miserũ. aut deseren¬
do miserũ. Quia & tu ñuis ab alio fierimi¬
ser. & ñuis deseri ab alio si miser fueris Os
÷ qͥ facit miseroᷤ : Qinfert uolentias ł in¬
sidias. rapit res alienas. oppͥmit pauꝑes.
furatur. c̃iugia aliena sollicitat. calũmos
÷. uult inferre hominib qͦd dolead̃ studio
maliuolentie. Qͥs ÷ qͥ deserit miseros: Qui
uidet in opẽ aliqͦ auxilio egentẽ. & cum habeat
qͦmͦ p̃stet. c̾tẽnit. despicit. alienat cor

Expanded text:
immaculata, quando venies ad me.» Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via immaculata ab innocentia coepit, in ipsa etiam pervenitur. Quid quaeris multa verba? Innocens esto, et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri miser, et non vis deseri ab alio, si miser fueris. Quis est qui facit miseros? Qui infert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat, calumniosus est, vult inferre hominibus quo doleant, studio malevolentiae. Quis est qui deserit miseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum habeat quomodo praestet, contemnit, despicit, alienat cor
Abbreviated transcription (Latin):
ducauimꝰ & bibimꝰ. Et dicã illis. Discedite
ame oꝑamini iniqͥtateͥs. non noui uos. Ille
ñ nouit aliquẽ: S qͥd ÷ ñ noui uos: In re¬
gula mea ñ uos agnosco. Noui enĩ regulã
iustitie meȩ. ñ illi c̃gruitis. Declinastis ab
illa distorti estis. Idõ & hic dixit. non
cognoscebã. Cum declinaret ame ma¬
lignꝰ. ñ cognoscebã. Qͥd ÷. ñ cognoscebam :
Num qͥd forte qr malignꝰ quando obuiã
fit iusto in uico angusto. dic̃ sibi qͦd ÷ scriptũ
insapientia salomonis. grauis ÷ nob̃ etiã
aduidendũ. & mutat uiã neuideat quẽ
ñ uult : S quã multist̃ maligni qͦs uidemꝰ
& qͥ nos uident. & ñ solũ ñ a nob̾ declinant.
s currunt ad nos. & aliqͣndo iniqͥtateᷤᷤ suas
ꝑ nos impleri cupiunt. Plerũq nob̾ c̃tin¬
git. Quomͦ gͦ declinant : Declinat ate qui
ame malignꝰ. id ÷ cũ mͥ dissimilis eẽt mali¬
gnus. & uias meas nollet imitari. nollet
sic uiuere malignꝰ. qͦmͦ me illi ꝓposui ad

Expanded text:
am illis, Discedite a me, operarii iniquitatis; non novi vos» . Ille non novit aliquem? Sed quid est, «Non novi vos?» In regula mea non vos agnosco. Novi enim regulam justitiae meae: non illi congruitis, declinastis ab illa, distorti estis. Ideo et hic dixit, «Non cognoscebam. Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Numquid forte quia malignus quando obviam fit justo in vico angusto, dicit sibi quod est scriptum in Sapientia Salomonis, «Gravis est nobis etiam ad videndum» ; et mutat viam ne videatn vult? Sed quam multi sunt maligni quos videmus, et qui nos vident, et non solum non a nobis declinant, sed currunt ad nos, et aliquando iniquitates suas per nos impleri cupiunt? Plerumque nobis contingit. Quomodo ergo declinant? Declinat a te, quia me malignus,» id est, cum mihi dissimilis esset malignus, et vias meas nollet imitari, nollet sic vivere malignus, quomodo me illi proposui ad
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderet illũ suꝑbũ. Sy mon habeo¬
tͥ aliqͥd dicere. Duo debitoreᷤ arant ui¬
idã feneratori. unꝰ ei debebat qͥnqui¬
ginta de narios. aliꝰ qͥngentos. Cũ non
hab̾ent unde redderent. dimisit an¬
bob Qs eũ plus dilex̃ : Et illa ctͣ sedi
sententiã. extorquente sibi c̃fessionen
ueritate. Credo dñe qr pͥlus donauit.
It c̃uersus ad mulierẽ. dix̃ sẏmoni.
Uides istã mulierẽ: Intͣui indomũ¬

Expanded text:
ostenderet illum superbum: «Simon, habeo aliquid tibi dicere: Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alius quingentos; cum non haberent unde redderent, dimisit ambobus: quis eum plus dilexit?» Et ille contra se dixit sententiam, extorquente sibi confessionem veritate: «Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domu
Abbreviated transcription (Latin):
es qr hominẽ iustũ diciꝰ. & dm̃ in iustum.
Quẽ hominẽ iustũ dixi: Te ipsũ. Quando
enĩ dicis qͥd tͥ feci. iustũ teputas. Sed respon.¬
deat tͥ ds̃. Uerũ dicis. Michi nichil fecisti.
omĩa enĩ tͥ fecisti. Si enĩ mͥ aliqͥd fecisses :
bonũ fecisses. Qc qͥd enĩ bene fit. mͥ fit. qr
ñego iubeo. Tales quando uideritis fr̃s:
corripite arguite. corrigite. Et si ñ potestis
corriꝑe aut corrigere: nolite c̃sentire.
ut possitiᷤ dicere. Noni aphysix oqͥ cor
prauom. com prelinaret aooe malionꝰ
Non apꝓbabã. ñ laudabã ñ mͥ placebat:¬
Gognoscere eñi in uenimꝰ inscripturis aliqͣndo
dici. ꝓeo qͦd ÷ placere nob̾. Qͥd enĩ latet dm̃
fr̃s : Nũqͥd nouit iustos. & ñnouit in iustoᷤ:
Qͥd cogitas. qͦd ille nesciat: Nondico qͥd facis.

Expanded text:
 dicis, et Deum injustum. Quem hominem justum dicis? Teipsum. Quando enim dicis, Quid tibi feci; justum te putas. Sed respondeat tibi Deus: Verum dicis, mihi nihil fecisti; omnia enim tibi fecisti. Si enim mihi aliquid fecisses, bonum fecisses. Quidquid enim bene fit, mihi fit; quia non ego jubeo. Tales quando videritis, fratres, corripite, arguite, corrigite: et si non potestis corripere aut corrigere, nolite consentire; ut possitis dicere. «Non adhaesit mihi cor pravum.» 7. «Cum declinaret a me malignus, Non approbabam, non laudabam, non mihi placebatCognoscere enim invenimus in Scripturis aliquando dici, pro eo quod est placere nobis. Quid enim latet Deum, fratres? Numquid novit justos, et non novit injustos? Quid cogitas quod ille nescia
Abbreviated transcription (Latin):
SALMTS ISTE
CENTESIOOUS
qͦd habet in pͥmo
uersu. hoc in toto
corpore eiꝰ quȩrere
debemue.
CIŨ CANTABO
TIbI ONe. Nemo sibi ad impunitatẽ blandi
nemo in meliꝰ cõmutatꝰ ex horreat iudi¬
cium dĩ. qr p̃cedit miscđia dĩ. homines
enĩ quando iuidicant: aliqͣndo uicti mi¬

Expanded text:
salmus iste centesimus quod habe in primo versu, hoc in toto ejus corpore quaerere debemus. cium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitatem blandianemo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
poriesã ante ocolos meos rẽ myalas¬
diligebam. Solet enĩ dici qͦd nostis de homine
qͥ ab aliqͦ diligit᷑. ante oculos illũ habet. Et
ille qͥctẽnit᷑. sic so¬
Let queri. Nonme
habere : Diligere.
Qd ÷ ñ diligere :
Non ibi corde habi.
rẽ malã. facientes preuaricationẽ obio
habui. Intendite fr̃s mei. Si deãbulatis cũ
bene reqͥescitis. uł in ipsa ȩccła bonũ it̃ car.¬

Expanded text:
ponebam ante oculos meos rem maldiligebam. Solet enim dici, quod nostis, de homine qui ab aliquo diligitur, Ante oculos illum habet: et ille qui contemnitur, sic solet queri, Non me habere? Diligere. Quid est, non diligere? Non ibi corde habitarem malam: «Facientes praevaricationem» «odio habui.» Intendite, fratres mei. Si deambulatis cum bene requiescitis,
Abbreviated transcription (Latin):
asupplicio. ñ a uerbo. hȩc fecisti & tacui.
Et qr tacuit ds̃ id ÷ ñ uindicauit: qͥd sibi dix̃
incorde suo peccator: Audi. Suspicatus
es inqͥt iniqͥtatẽ . qͦd ero tͥ similis. Id ÷ parũ
÷ qđ tu talis eras. & me talẽ putasti. Ettu̾
ostendisset illi tẽpꝰ miscđiȩ. t̾ruit de tẽpore
iudicii. Arguã te & statuã te c̃tra faciẽ tuã.
Tute ponis postte. ego te ponã antete.
Om̃is enĩ qͥ non uult uidere peccata sua. pꝰ
dorsũ se ponit. & alioꝵ peccata acute atten¬
dit. ñ ꝑdiligentiã s ꝑ inuidentiã. ñ uolens
sanare s accusare. se aut̃ obliuiscit᷑. Unde
talib dñs dic̃. Stipulã moculo fr̃is tui
uides. & trabẽ in oculo tuo ñ c̃sid̾as : Sagͦ¬

Expanded text:
 a verbo. «Haec fecisti, et tacui.» Et quia tacuit Deus, id est, non vindicavit: quid sibi dixit in corde peccator? Audi: «Suspicatus es,» inquit, «iniquitatem, quod ero tibi similis.» Id est, parum est quia tu talis eras; et me talem putasti. Et cum ostendisset illi tempus misericordiae, terruit de tempore judicii: «Arguam te, et statuam te ante faciem tuam» . Tu te ponis post te, ego te ponam ante te. Omnis enim qui non vult videre peccata sua, post dorsum se ponit, et aliorum peccata acute attendit, non per diligentiam, sed per invidentiam; non volens sanare, sed accusare: se autem obliviscitur. Unde talibus Dominus dicit, «Stipulam in oculo fratris tui vides, et trabem in oculo tuo n
Abbreviated transcription (Latin):
cordiȩ : ñ nob̾ blandiam᷑. ñ nos dimittamꝰ.
Non dicamꝰ. sẽꝑ parcit ds̃. Ecce feci heri &¬
peꝑcit ds̃. facio & hodie & parcit ds̃. faciã
& cras qm̃ parcit ds̃. Attendis ad miscđiã.
& ñ times iudiciũ. Siuis cantare miscđiã
& iudiciũ : intellige qr idõ parcit ut corri¬
garis. ñ ut in malignitate ꝑ maneas. Noli
tͥ thesaurizare ira indie irȩ & reuelationiᷤ

Expanded text:
cordiae, non nobis blandiamur, non nos dimittamus, non dicamus: Semper parcit Deus. Ecce feci heri, pepercit Deus; facio et hodie, et parcit Deus; faciam et cras, quia parcit Deus. Attendis ad misericordiam, et non times judicium. Si vis cantare misericordiam et judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in malignitate permaneas. Noli tibi thesaurizare iram in die irae et revelationis
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa iuistus iudex ÷. Ere iustꝰ iudex: Qa bonũ
certam̃ certaui. cursũ c̃sũmaui. fidẽ seruaui.
ldõ iustꝰ ñ potest nͥ coronare ista. inuenit enĩ
ista quȩ coronaret. Antea uͦ qͥd inuenerat:
Qͥ pͥus fui blasphemꝰ & ꝑsecutor. Ista donauit.
illa coronauit. Donauit hec tẽpore miscđiȩ.
coronabit illa tẽpore iudicii. qr miscđiã &
testimonio terruit: sic in isto erex̾. Cũ dixis¬

Expanded text:
re justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit haec tempore misericordiae, coronabit illa tempore judicii: quia, «Miserictestimonio terruit, sic in isto erexit. Cum dixis
Abbreviated transcription (Latin):
bitiS. quando iudicabit: Eũ tͣnsierit nox.
Lo dix inmnatutinis int̾ ficiebã om̃s peccatorẽ
t̾ro. Quid ÷ inmatutinis: Cũ iã dies uenerit.
nocte tͣnsacta. In matutinis int̾ficiebã om̃s
peccatores t̾re. Quare eis parcit usq ad matu¬
tinu: Qa nox erat. Quid ÷ nox erat: Q tẽpꝰ
erat parcendi. Parcebat. cũ corda hominũ
eent. occulta. Uides aliquẽ male uiuere toleraᷤᷤ
ilũ. Nescis enĩ qͣlis erit qr nox ÷ utrũ qͥhodie
male uiuit cras bene uiuat. & utrũ qͥ hodie
bene uiuit. eras malus sit. Nox ÷ enĩ. & om̃s
tolerat ds̃: qr long inimis. Tolerat. ut c̃uer¬
tant᷑ ad illum peccatores. S qͥ ñse correxe¬
rint in isto tẽpore. tẽpore miscđiȩ: inter¬
ficient᷑. Et qͣre int̾ficient᷑: Ut disꝑdant᷑ de
ciuitate dñi. de societate ierłm. de societate
sc̃oꝵ de societate ȩccłȩ. Quando aut̃ inter¬
ficientur : in matutinis. Qͥd ÷ inmatutinis:
Cĩ nox tͣns acta fuerit. Quare mͦ parcit :

Expanded text:
erit nox. Ideo dixit, «In matutinis inter ficiebam omnes peccatores terrae.» Quid est, «In matutinis?» Cum jam dies venerit, nocte transacta. «In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae.» Quare eis parcit usque ad matutinum? Quia nox erat. Quid est, nox erat? Quia tempus erat parcendi: parcebat, cum corda hominum essent occulta. Vides aliquem male vivere, toleras illum: nescis enim qualis erit, quia nox est; utrum qui hodie male vivit, cras bene vivat; et utrum qui hodie bene vivit, cras malus sit. Nox est enim, et omnes tolerat Deus, quia longanimis est. Tolerat, ut convertantur ad illum peccatores. Sed qui non se correxerint in isto tempore misericordiae, interficientur. Et quare interficientur? Ut dispergantur de civitate Domini, de societate Jerusalem, de societate sanctorum, de societate Ecclesiae. Quando autem interficientur? «In matutinis.» Quid est, «In matutinis?» Cum nox transacta fuerit. Quare modo parcit?
Abbreviated transcription (Latin):
modo formidandũ ÷ & ñ amandũ: or¬
midandũ malis ꝓpt̃ penã amandũbonꝰ
ꝓpt̾ coronã. Quia gͦ truit malos aplon
hoc testimonio qͦd cõmemoraui. aulan
ubi spẽ dat bonis de iudicio. Se ipsum
ponit. & dic̃ & ostendit & ipse in setepus

Expanded text:
modo formidandum est, et non amandum? Formidandum malis propter poenam, amandum bonis propter coronam. Quia ergo terruit malos Apostolus in hoc testimonio quod commemoravi, audi ubi spem dat bonis de judicio. Seipsum ponit, et dicit, et ostendit et ipse in se tempus
Abbreviated transcription (Latin):
rogant᷑ dicimus patrẽ nr̃m nosde¬
beri imitari: quando qͥdẽ dñs ipse
unicus dĩ filiꝰ. ad hoc nos hortatur¬
dicens. Estote sic̃ pat̃ ur̃ cȩlestis. Cũ diceret
diligite inimicos ur̃os orate ꝓeis qͥuos ꝑ¬
secuntur: ut sitis inqͥt patris ur̃i filii. qͣ¬
Ecce miscdia. Quando uides iustos & ini¬
quos eundẽ solẽ intueri. eandẽ lucẽ caꝑe.
eosdẽ fontes bibere. eadẽ pluuia saginari¬
isdem fructib t̾rȩ repleri. similit̾ aerẽ
istũ ducere. hab̾e ȩqualit̾ bonamundi:
noli putare iniustũ eẽ. dm̃. qͥdat ista
equalit᷑ iustis & inuistis. Miscdĩȩ tẽpus ::
nondũ iudicii. Hisi eñĩ pͥmo ds̃ ꝑmiseri.¬
cordiam parceret : non inueniret quos
ꝑ iudiciũ coronaret. Est gͦ miscdiȩ tẽpꝰ.
quando patientia dĩ adpenitentiã ad¬
duc̃ peccantes. Audi apłm distinguentẽ

Expanded text:
roganter dicimus, Patrem nostrum nos debere imitari; quandoquidem Dominus ipse unicus Dei Filius ad hoc nos hortaturdicens: «Estote sicut Pater vester coelestis.» Cum diceret, «Diligite inimicos vestros, orate pro eis qui vos persequuntur: ut sitis,» inquit, «filii PaEcce misericordia. Quando vides justos et injustos eumdem solem intueri, eamdem lucem capere, eosdem fontes bibere, eadem pluvia saginari, iisdem fructibus terrae repleri, similiter aerem istum ducere, habere aequaliter bona mundi; noli putare injustum esse Deum, qui dat ista aequaliter et justis et injustis. Misericordiae tempus est, nondum judicii. Nisi enim primo Deus per misericordiam parceret, non inveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, quando patientia Dei ad poenitentiam adducit peccantes. 2. Audi Apostolum distinguentem
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebat se cõmittere multa malaco¬
tidie. & tam̃ uiuere. nichil mali sibi ẽ¬
tingere. & putabat aut dormire dm̃.
aut res humanas ñ attendere. aut a mare
facta hominũ mala. Tollit istã cogita.¬
tionẽ de corde. s bene intelligentib
Qͥd gͦ ait : Existimas gͦ tu homo qui
iudicas eos qui talia agunt & facis ea.
qm̃ tu effugies iudicium dĩ  ẜt qͣsi
diceret. quare facio tanta mala co¬
tidie. & nichil mali mͥ c̃tingit: securꝰ

Expanded text:
idebat se committere multa mala quotidie, et tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali mihi contingit? secutus
Abbreviated transcription (Latin):
tasili coroe. hoic non c̃uescesar. Qd¬
÷ ñ c̃uescebar : Non cũ illo manducabã.
Attendat caritas ur̃a qr mirũ aliqͥd audi-¬
turi estis. Siñ c̃uescebat᷑ cũ illo. ñman-¬
ducabat᷑. Uesci enĩ manducares su

Expanded text:
tiabili corde, huic non convescebar: id est, non cum illo manducabam.Attendat Charitas vestra; quia mirum aliquid audituri estis. Si non convescebatur cum illo, non manducabat; vesci enim, manducare est:
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiã. Ds̃ aut̃ nec in bonitate miscđiȩ
ꝑdit iudicii seueritatẽ. nec iniudicando
cũ seueritate amittit miscđiȩ honitatẽ.
Ecce si tẽporib distinguamꝰ hȩc duo
miscđiã & iudiciũ forte enĩ ñ sine causa

Expanded text:
iam. Deus autem nec in bonitate misericordiae perdit judicii severitatem, nec in judicando cum severitate amittit misericordiae bonitatem. Ecce si temporibus distinguamus haec duo, misericordiam et judicium; forte enim non sine caus
Abbreviated transcription (Latin):
ut redimeret nos: caro factũ ÷ & habitauit
ȩqualis patri. ad hoc factꝰ ÷. ut ds̃ hõ media-¬
tor eẽt int̾ homines & dm̃i & rec̃̾ciliaret
longe positos. & coniungeret separatos.
& reuocaret alienatos. & reduceret ꝑegri¬
nos. Ad hoc factꝰ ÷ hõ. factꝰ ÷ gͦ caput eccłȩ.
habet & corpꝰ & m̃bra. Quęre m̃bra ipsiꝰ¬
Mgemunt ꝑuniuersũ orbẽ t̾rarũ. tc̃ lȩta¬
bunt᷑ infine in corona iustitiȩ. de qͣ dicit
paulus. quam reddet mͥ dñs in illo die
iustꝰ iudex. Et mͦ gͦ cantemꝰ inspe: om̃s in unũ
collecti. Xp̃m enĩ induti. xp̃c sumꝰ incapite

Expanded text:
ut redimeret nos, caro factum est, et habitavit aequalis Patri; ad hoc homo factus est, ut Deus homo mediator esset inter homines et Deum, et reconciliaret longe positos, et conjungeret separatos, et revocaret alienatos, et reduceret peregrinos; ad hoc factus est homo. Factus est ergo caput Ecclesiae, habet et corpus et membra. Quaere membra ipsigemunt per universum orbem terrarum: tunc laetabuntur in fine, in corona justitiae, de qua dicit Paulus, «Quam reddet mihi Dominus in illo die tus judex.» Et modo ergo cantemus in spe, omnes in unum collecti. Christum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd ÷. ut in me ostenderet longanimia¬
tẽ: Ut unꝰqͥsq peccator & sceleratꝰ uiat
qr paulus accepit ueniã. & ñ dese despa.¬
ret. Ecce ostendit se. erexit alios. ubiꝰ
Intẽpore miscłiȩ. Audi intẽpore iudus
qͥd dicat debonis. iterũ dicens de se ade
aliis. Primo miscđiã c̃secutꝰ :. Quare:
Qa fuit blasphemꝰ. & ꝑsecutor & inuno¬
sus. Uenit dñs ut donaret paulo. ñit
redderet. Nã si reddere uellet: qd iue¬
niret qđ redderet peccatori. nisi pęna
& supplicium :: Noluit reddere pena.
s donauit gram. dudi qr ille cuidona¬
uit. tenet dñm etiã debitorẽ. Inue¬
nit eũ donatorẽ tẽpore miscdiȩ.
tenet debitorẽ tẽpore iudicu. Quomͦ
hoc dic̃ uidete. Ego enĩ iã immolor
dix̃. & tẽpꝰ resolutionis mee ꝓximũ
÷. Bonũ certam̃ certaui. cursucsũ.¬
maui. fidẽ seruaui. hoc tẽpore miscđiȩ. Audi

Expanded text:
deret longanimitatem?» Ut unusquisque peccator et sceleratus videret quia Paulus accepit veniam, et non de se desperaret. Ecce ostendit se, erexit et alios. Ubi? In tempore misericordiae. Audi in tempore judicii quid dicat de bonis, iterum dicens de se et de aliis. Primo misericordiam consecutus est. Quare? Quia fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Venit Dominus ut donaret Paulo, non ut redderet. Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tenet Dominum etiam debitorem. Invenit eum donatorem tempore misericordiae, tenet debitorem tempore judicii. Quomodo hoc dicit, videte. «Ego enim jam immolor,» dixit, «et tempus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Hoc, te
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ dĩ. qr & xp̃c sic homo ut etiã deus.
Hoc certe ille dđ decuiꝰ ÷ iste semine. fa¬
cere ñ potuerat in popło. cui sic̃ homo
regnabat.S ille hoc facit: cui recte anima
fidelis dicere potest. Intelligere me facito
& ꝑscrutabor legẽ tuam. ꝓmde ne ab illo
erremus dũde nr̃a uelut ex nob̾ sit in¬
telligentia fidimꝰ eisq manib nos credendo
subdamꝰ ipse in nob eam faciat ut in in¬
telligentia manuũ suarũ nos deducat.
erutos ab errore. eoq ꝑducat ubi iam ñ
possimꝰ errare. Iic ÷ fructꝰ popłi dĩ ati¬
tendentis legẽ dĩ. & inclinantis aure suã
in uerba oris eius: ut dirigat ineo eor
suum. & sit cũ illo creditꝰ sp̃seiꝰ. ne mutem̃¬
generationẽ prauã & amaricantẽ:s his
om̃ib sibi annuntiatis ñ solũ adp̃sentẽ
uitã uerũ etiam adȩt̾nã. nec tantũ adre¬
cipienda bonoꝵ oꝑum p̾mia s etiã ad
ipsa bona oꝑa facienda ponat indeo spẽ

Expanded text:
a et Christus sic homo, ut etiam Deus. Hoc certe ille David, de cujus est iste semine, facere non poterat in populo cui sicut homo regnabat; sed ille hoc facit, cui recte anima fidelis dicere potest: Intelligere me facito, et perscrutabor legem tuam . Proinde, ne ab illo erremus, dum de nostra, velut ex nobis sit, intelligentia fidimus, ejus manibus nos credendo subdamus. Ipse in nobis eam faciat, ut in intelligentia manuum suarum nos deducat erutos ab errore, eoque perducat ubi jam non possimus errare. Hic est fructus populi Dei, attendentis legem Dei, et inclinantis aurem suam in verba oris ejus, ut dirigat in eo cor suum, et sit cum illo creditus spiritus egenerationem pravam et amaricantem; sed his omnibus sibi annuntiatis, non solum ad praesentem vitam, verum etiam ad aeternam, nec tantum ad recipienda bonorum operum praemia, sed etiam in ipsa bona opera facienda, ponat in Deo spem
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ creauert᷑: oꝑa scilicet duoꝵ p̾ceptoꝵ
geminȩ caritatis dilectionis dĩ & dilectioniꝰ
ꝓocimi. Unde sterilis ñerat meis. De post
Has oues fegantes dd nr̃ acceptꝰ: nc̃ alios
greges pascit ingentib & ipsos iacob & isrł.
Sic eñi dictũ ÷ Pascere iacob seruũ suum
& isrł hereditatẽ suã. Non eñi qr exgentib

Expanded text:
autem creaverunt, opera scilicet duorum praeceptorum autem creaverunt, opera scilicet duorum praeceptorum geminae charitatis, dilectionis Dei, et dilectionis proximi: unde sterilis non erat in eis. De post has oves fetantes David noster acceptus, nunc alios greges pascit in Gentibus, et ipsos Jacob et Israel: sic enim dictum est, Pascere Jacob servum suum, et Israel haereditatem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
uide quȩ sunt in xpͨo. tantũ aũt audi¬
ebant qr is qͥ aliquando nos ꝑsequebat᷑:
ne euangelizat fidem qͣm aliquando ua¬
stabat. & in me magnificabant dñm. lã
hinc ile eccłȩ tͣnsierunt popłm circũcisoꝵ.
Ablatꝰ ÷ inde. ñc gentiũ greges pascit.
Sane de pꝰfȩtantes inde acceptꝰ ÷. Illȩ qͥppe
pͥores fuert tales: de qualib dr̃ incantico
canticoꝵ uni eccłȩ quȩ c̃stat exmultis
id÷ uni gregi. cuiꝰ m̃bra st̃ multi gregeᷤ
cȩteros traicis. hoc utiq significant denteᷤ
tui sicut grex de tonsarũ ascendens de
lauacro. que om̃s geminos creant. &steriliꝰ
ñ÷ in eis. Deposuert᷑ eñi tc̃ uelut uellera
onera scłi: quando ante pedes apłoꝵ uendi¬
carum rerũ suarũ p̾cia posuert᷑. ascendenteᷤ
delauacro illo dequo eos admonet apłs
pecrus sollicitos qͦd xp̃i sanguinẽ fudert̃.¬
& dicit. Agite penitentiã. & baptiretur
& dimittent᷑ uob̾ peccata ur̃a. Geminos¬

Expanded text:
antum autem audiebant quia is qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Dominum . Jam hinc illae Ecclesiae transierunt populorum circumcisorum; ablatus est inde; nunc Gentium greges pascit. Sane de post fetantes inde acceptus ost. Illae quippe priores fuerunt tales, de qualibus dicitur in Cantico canticorum uni Ecclesiae quae constat ex multis, id est uni gregi cujus membra sunt multi greges; caeteros trajicis; hoc itaque significantes dentes tui, sicut grex detonsarum ascendens de lavacro, quae omnes geminos creant, et sterilis non est in eis . Deposuerunt enim tunc velut vellera onera saeculi, quando ante pedes Apostolorum venditarum rerum suarum pretia posuerunt , ascendentes de lavacro illo, de quo eos admonet apostolus Petrus, sollicitos quod Christi sanguinem fuderint, et dicit. Agite poenitentiam, et baptizetur et dimittentur vobis peccata
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃ ꝓmissionis. de qͦ ei dñs dicit. Inisaac
uocabit᷑ tͥ sem̃. Od exponens apł̃s. ñ inqͥt
fili carnis. s filu ꝓmissionis deputantur
insemine. Exgentib eñi erant fideles. qͥb
suo scriptura repetiuit eandem sententiã.
nͥ forte qͥspiã sic̃ distinguere uelit ut hoc
tẽpore iacob seruiat. tunc sit aut̃ et̾na
hereditas dĩ quando uidebit dm̃ facie ad
illo innocentius qͥullũ peccatũ ñ solum aqͦ
uinceret᷑ s etiã qd uinceret ñ habebrat:
Eraqia tellecto onanuo SUaR deouxiteos
Nt sicut alii codices habent. in intellectib
manuum suarũ Aliꝰ putaret ita congru-¬
entius potuisse dici. In innocentia maniuũ.
& mintellectu cords. hic aut̃ qͥ magis qͣm
alii qͥd loqueret᷑ sciebat: cordi maluit
ad iungere innocentiã & manib intelli¬
gentiã. Illud ꝓpterea quantũ existimo.
multi sibi uidentur in nocentes qn
faciunt mala cũtiment ne patiantur
si fecerint. uellent aut̃ facere si impune

Expanded text:
it: In Isaac vocabitur tibi semen . Quod exponens Apostolus: Non, inquit filii carnis, sed filii promissionis deputantur in semine . Ex gentibus enim erant fideles quibus suo Scriptura repetivit eamdem sententiam. Nisi forte quispiam sic distinguere velit, ut hoc tempore Jacob serviat; tunc autem sit aeterna haereditas Dei quando videbit Deum facie ad illo innocentius, qui ullum peccatum, non solum a quo vinceretur, sed etiam quod vinceret non habebat? Et in intellectu manuum suarum deduxit eos: vel, sicut aliqui codices habent, in intellectibus manuum suarum. Alius putaret ita congruentius potuisse dici, In innocentia manuum et intellectu cordis: hic autem qui magis quam alii quid loqueretur sciebat, cordi maluit adjungere innocentiam, et manibus intelligentiam. Illud propterea, quantum existimo, quia multi sibi videntur innocentes, qui non faciunt mala, cum timent ne patiantur si fecerint; vellent autem facere, si impune
Abbreviated transcription (Latin):
titio. ex ortatio ÷ Non eñi iã obliti sinꝰ.
ut ad maneri nos uelimꝰ quȩ dicta sin
suꝑius ut iubilemꝰ: s plerumq nasibt
animi repetit᷑ uerbum qđ notũ erit
ñ ut innotescat: s ut ipsa repetitiofa.¬
ciat confirmationẽ. Repetit᷑ eñ acin.¬
telligendũ affectũ dicentis. Inde ÷ qlic̃¬

Expanded text:
enim jam obliti sumus, ut jam moneri nos velimus, quae dicta sint superius, ut jubilemus: sed plerumque in affectu animi repetitur verbum quod notum erat, non ut innotescat, sed ut ipsa repetitio faciat confirmationem; repetitur enim ad intelligendum affectum dicentis. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
÷qͥsolẽ suũ oriri facit suꝑbonos & malos.
& pluit suꝑ iustos & in uistos. Estote gͦ sicut
ad similitudinẽ nos inuitat. Si gͦ ad simili-¬
tudinẽ nos inuitat. c̃stat qr dissimiles existendo
longe positis & male uiuentib psalmus
iste dic̃. Uenite exultemꝰ dño. Quo itis :
Qͦ receditis : quo disceditis : qͦ fugitis exul-¬
tando mundo : Uenite exultemus dño.
quo itis exultare ubi deficitis e Uenite exul¬
Gaudiũ uerbis ñ posse explicare. & tam̃
uoce testari qͦd intꝰ c̃ceptũ ÷. & uerb explicari
ñ potest. hoc ÷ iubilare. Nã c̃sideret carita ᷤᷤ¬
incertamine qͦdã letitiȩ scłaris. & uidetis
qͣsi int̾ cantica uerb̾ exp̃ssã. exundante lȩ¬
titia cui lingua dicendo ñ sufficit quẽ ad¬
modũ iubilent. ut ꝑ illã uocẽ indicetur
animi affectꝰ uerb̾ explicare ñ ualentis
qͦd corde c̃cipit᷑. Si gͦ illi de gaudio t̾reno
iubilant: nos degaudio celesti iubilare

Expanded text:
solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Estote ergo sicuad similitudinem nos invitat. Si ergo ad similitudinem nos invitat, constat quia dissimiles existendo longe positis et male viventibus psalmus iste dicit, «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis? quo receditis? quo disceditis? quo fugitis, exsultando mundo? «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis exsultare, ubi deficitis? Venite, exsulGaudium verbis non posse explicare, et tamen voce testari quod intus conceptum est et verbis explicari non potest: hoc est jubilare. Nam consideret Charitas Vein certamine quodam laetitiae saecularis; et videtis quasi inter cantica verbis expressa exundantes laetitia, cui lingua dicendo non sufficit, quemadmodum jubilent, ut per illam vocem indicetur animi affectus, verbis explicare non valentis quod corde concipitur. Si ergo illi de gaudio terreno jubilant; nos de ga
Abbreviated transcription (Latin):
t̾atẽ scłoꝵ: taquã ꝑficiant᷑ scła ꝑhune
numerũ Idõ dñs quadraginta dieb ieiunauit.
quadraginta dieb tẽptatꝰ ÷ in heremo. & qͣdra.
ginta dieb fuit cũdiscipłis pꝰ resurrectionẽ.
cesse ÷ tẽptationes patiat᷑ in hoc scło. s ñ de ÷
ille c̃solator qͥdix̃. Ecce ego uob̾cũ sũ usq in
consũmationẽ scłi. Et dixi seꝑ. isti errant
corde. Ad hoc cũ illis fui quadraginta annis:
ut ostenderẽ tale genꝰ hominũ qđ me sẽꝑ
exacerbat usq in finẽ scł̃i. qr ꝑ illos qͣdraginta
annos totũ scłm signare uoluit. gͥd g :¬
ꝓillis nert̾ alii. qͥ intrent in reqͥẽ dĩ Imꝓbati
sunt illi qͥb displicuit miscđia dĩ. qͥrestiter̃
dõ corde indurato. Illis imꝓbatiᷤᷤ. nũqͥd ꝑdi¬
dit ds ꝑopłm suũ : Nonerit uerũ potens
÷ ds delapidib istis suscitare filios abrahȩ :

Expanded text:
pto per mare rubrum duxit, in quo inimicos manna pavit , nunquam virgam suam ab eorum disciplina tulit, nunquam beneficia misericordiae subtraxit; ipsi debent deserere Deum suum, exacerbaverunt me: ante illos miracula in ille consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et dixi, Semper isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadraginta annis, ut ostenderem genus tale hominum, quod me semper exacerbat usque in finem saeculi: quia per illos quadraginta annos, totum saeculum significare voluit. 15. illis non erunt alii qui intrent in requiem Dei? Improbati sunt illi quibus displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare fili
Abbreviated transcription (Latin):
Quare dixisti nolite obdurare corda ur̃a
Ga meministis. qͥd soleant facere patres
ur̃i. Nolite obdurare corda ur̃a. eueaan¬
qđ ille popłs tẽptauerit dm̃ & accepit
disciplinã. & directꝰ sit inde serto tamqͣm
ab optimo sessore. frenis legũ frenis prȩ¬
ceptorũ. nec sit de sertꝰ tam̃ adõ etiã n¬
domitus. ñ solum beneficiis p̾sentibus
s etiã uirga em̃dationis non desistente
Nolite obdurare corda ur̃a: sic̃ mamariei¬
tione scđm diẽ tẽptationis indeserto.
ubi teoꝯptaverẽt ooe patres ur̃i lã
tales non sint patres ur̃i. nolite eos
imitari. Patres ur̃i erant. s siñ imitatisi.¬
eritis: patres ur̃i n̾ er̃t. Iam qr dehisnati
estis. patres ur̃i erant. Et sigentes uenrente

Expanded text:
Quare dixisti, «Nolite obdurare corda vestra?» Quia meministis quid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare corda vestra: quemad ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare corda vestra: sicut in amaricatione, secundum diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri.» Jam tales non sint patres vestri; nolite eos imitari. Patres vestri erant; sed si non imitati fueritis, patres vestri non erunt: tamen quia de his nati estis, patres vestri erant. Et si Gentes venientes
Abbreviated transcription (Latin):
si uocẽ eius audieritis. nolite obdurare
corda ur̃a. Aliquando eñi audistis uocẽ
illius ꝑ moysen: & obdurastis corda ur̃ã.
Per p̃conem locutꝰ ÷ quando obdurastiᷤᷤ
corda ur̃a ꝑse nunc loquitur. mollescañ
corda ur̃a. Qui p̾cones ante se mitte¬
bat: ipse uenire dignatus ÷. Ore suo
hic loquitur: quilo quebatur ꝑora
ꝓpħarum. hodie gͦ si uocẽ eius audi¬
eritis: nolite obdusare corda ur̃a.¬

Expanded text:
obdurare corda vestra.» Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda vestra; per se nunc loquitur, mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora Prophetarum. «Hodie» ergo «si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda
Abbreviated transcription (Latin):
facerant adõ. solliciti estis. Faciamꝰ sequentia.
Et ploremꝰ corã dño qͥfecit nos. Ardes forte
c̃scientia delicti. lacrimis extingue flã¬
mã peccati. Nora ante dnm. securꝰ plora
ante eũ qͥ te fecit. Non oͣpus manuum
suarũ contẽpnit inte. Noli putare quia
potes ate refici. Ate deficere potes ti. te¬
ipsũ reficere ñ potes Ille refit qͥte fecit.
Ploremꝰ ante dnm qͥ nos fecit. Lacrimare
ante illũ. c̃fitere illi. p̾ueni faciẽ eiꝰ in
c̃fessione. Qͥs enĩ estu qͥilli ploras & illi
c̃fiteris nͥ quẽ fecit : Non paruȩ fiduciȩ
÷ ad factorẽ res facta. & ñ qͦmͦ cũq facta.

Expanded text:
fecerant a Deo, solliciti estis; faciamus sequentia: fecerant a Deo, solliciti estis; faciamus sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora ante Deum, qui te fecit; non enim opus manuum suarum contemnit in te. Noli putare quia potes a te refici. A te deficere potes, tu teipsum reficere non potes: ille reficit qui te fecit. «Ploremus ante Dominum qui nos fecit:» lacrymare ante illum, confitere illi, praeveni faciem ejus in confessione. Quis enim es tu qui illi ploras, et illi confiteris, nisi quem fecit? Non parvae fiduciae est ad factorem res facta, et non quomodocumque fact
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus. oñs gentes qͦt qͦt fecisti. uenient
& ad orabt̃ corã te dñe : Si om̃s gentes qͦt¬
qͦt fecisti: manifestũ ÷ qr & gent̾es ipse
fecit. Idõ ipsius mare. & ipse fecit illud.
& aridã t̾rã manꝰ eiꝰ finxert̃. Esto tu arida
t̾ra siti grãm dĩ ut ueniat suꝑte imber
dulcis. & inueniat in te fructũ. ñ ꝑmittat
fluctꝰ oꝑire qđ seuit. Et aridã t̾rãmanꝰ
eiꝰ finxert̃. Ergo & hinc iubilemꝰ illi. Nam
qm̃ hȩc ita sunt. qm̃ tanta explicauimus
ad laudẽ dĩ ꝑtinentia: redit ad illud unde
ploreooꝰ ante orc oyi fecit nos. Ideo
enĩ exultemus: qr fecit illud & illud. Etco¬
memorauit multa. Et nẽ repetit exortatio¬
nẽ. Uenite adoremꝰ & ꝓcidamꝰ ei & ploremꝰ
ante dnm̃ qͥfecit nos. lã cõmemoratis ame
laudib dĩ. nolite pigri ẽẽ. & longe uita
& morib stare. Uenite ad oremꝰ & ꝓcidamꝰei.
S forte de peccatis ur̃is. quȩ uos longe

Expanded text:
psalmus, «Omnes gentes quotquot fecisti, venient psalmus, «Omnes gentes quotquot fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine» ? Si omnes gentes quotquot fecisti, manifestum est quia et gentes ipse fecit: ideo, «Ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt.» Esto tu arida terra, siti gratiam Dei, ut veniat super te imber dulcis, inveniat in te fructum. Non permittit fluctus operire quod sevit: «Et aridam terram manus ejus finxerunt.» Ergo m haec ita sunt, quoniam tanta explicavimus ad laudem Dei pertinentia, redite ad illud unde ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Ideo enim exsultemus, quia fecit illud et illud. Et commemoravit multa, et nunc repetit exhortationem: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Jam commemoratis a me laudibus Dei, nolite pigri esse, et longe vita et moribus stare: «Venite, adoremus, et procidamus ei.» Sed forte de peccatis vestris, quae vos longe
Abbreviated transcription (Latin):
ds qͥ ñ uos sinat tẽptari supͣquã potestis ferre:
s faciet cũ tẽptatione etiã exitũ. ut possitiᷤᷤ
sustinere. Non ait. nͥ uos sinat tẽptari om̃i¬
no. Si enĩ recusares tẽptationẽ: recusareᷤᷤ
refectionẽ. Ergo reficeris. Et si reficeris:
inmanib artificis es. Aliqͥd tͥ tollit. aliqͥd
corrigit. aliqͥd cõplanat. aliqͥd mundat. Agit̃¬
qͥb dã ferram̃tis suis. Ipsa sunt scandala hinꝰ
scłi. Tutantũ de manu artificis noli cadere.
nichil tẽptationis accidet ultra uires tuas.
Noc permitait ds̃ ad utilitatẽ tuã: unde
tu possis ꝓficere. Deniq ipsũ apłm audi hoc
coniungentẽ. S faciet cum tẽp̾tatione etiã
exitum. ut possitis sustinere. Ergo mare tͥ¬
forte metuendũ erat. Noli timere. qm̃
ipsius ÷ mare. & ipse fecit illud. Agentib
times scandala : & ipsas gentes ipse fecit.
ñꝑmittet illas ultra seuire. quã nouit
ille m̃surã exqua ꝓficias. Honne diẽ aliꝰ

Expanded text:
os sinat tentari supra id quod potestis ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . » Non ait: Non vos sinat tentari omnino. Si enim recusas tentationes, recusas refectionem. Ergo reficeris; et si reficeris, in manibus artificis es. Aliquid tibi tollit, aliquid corrigit, aliquid complanat, aliqquibusdam ferramentis suis; ipsa sunt scandala hujus saeculi: tu tantum de manu artificis noli cadere. Nihil tentationis accedet ultra vires tuas. Hoc permittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu possis proficere. Denique ipsum Apostolum audi hoc conjungentem: «Sed faciet cum tentatione etiam exitum ut possitis sustinere.» Ergo mare forte metuendum tibi erat? Noli timere: «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud.» A gentibus times scandala? Et ipsas gentes ipse fecit; non permittet illas ultra eam saevire quam novit ille mensuram, ex qua proficias. Nonne dicit alius
Abbreviated transcription (Latin):
nib satagis. ut c̃stitutꝰ in tanta gr̃a ꝓmissionũ
dĩ. ꝓpt̃ scandala mundi tͣberis: Nlec ipsa scan¬
dala tibi aliquid faciuN: quoniam
m̃surã adño acceperunt. qm̃ ipsius ÷ mare.
Est enĩ mare mundus iste. s & mare ds̃ fecit.

Expanded text:
nibus satagis, ut constitutus in tanta gratia promissionum Dei, propter scandala mundi turberis? Nec ipsa scandala aliquid tibi faciunt; quoniam mensuram a Domino acceperunt: «Quoniam ipsius est mare.» Est enim mare mund
Abbreviated transcription (Latin):
fecit nos. idõ popłs pascuȩ eiꝰ &ouesma.¬
nuũ eiꝰ. Ipsȩ sunt quas sibi ipse facere di¬
gnatus ÷ gr̃a sua. has eñi laudat & in can.¬
ticis canticorũ ꝑfectos quosdã dicens tã¬
quã dentes eccłȩ sc̃ȩ. sponsȩ suȩ. Denteᷤᷤ
tui sicut grex de tonsarũ ascendentium
de lauacro: quȩ geminos pariunt. & steri.¬
lis ñ ÷ in illis. Quid ÷ dentes tui: ꝑ qͦs loquerisᷤ
Dentes enĩ ȩccłȩ suȩ. ꝑ qͦs loqͥt᷑ eccła. qualeᷤᷤ
dentes tui: Tamquã grex de tonsarum.
Quare de tonsarũ: Quia sarcinas scłi de.
posuerunt. Honne de tonse erant ouesillȩ
de qͥb paulo ante dicebat. qͦs p̃ceptũ dĩ
totonderat dicentis. uade uende omĩa
tua da pauꝑib. & habebis thesauxum
incȩlis. & ueni sequere me : Fecert̃ hoc
p̾ceptũ de tonsi uenerunt. Et quia ba.¬
ptizati sunt credentes in xp̃m. qͥd ibi
dicit : Ascendentiũ delauacro. id ÷ ascen.¬
dentium de mundatione. Et om̃s ge-¬
minos creant. Quos geminos : Duo illa

Expanded text:
fecit nos; ideo «populus pascuae ejus et oves manuum ejus,» ipsae sunt quae sibi ipse facere dignatus est gratia sua. Has enim oves laudat et in Canticis canticorum, perfectos quosdam dicens tanquam dentes Ecclesiae sanctae sponsae suae: «Dentes tui sicut grex detonsarum ascendentium de lavacro, quae geminos pariunt, et sterilis non est in illis» . Quid est, «Dentes tui?» Per quos loqueris: dentes enim Ecclesiae, per quos loquitur Ecclesia. Quales dentes tui? «Tanquam grex detonsarum.» Quare «detonsarum?» Quia sarcinas saeculi posuerunt. Nonne detonsae erant oves illae, de quibus paulo ante dicebam, quos praeceptum Dei totonderat, dicentis: «Vade, vende omnia tua, da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» ? Fecerunt hoc praeceptum; detonsi venerunt. Et quia baptizati sunt credentes in Christum, quid ibi dicitur? «Ascendentium de lavacro;» id est, ascendentium de mundatione. «Et omnes geminos creant:» quos geminos? Duo illa
Abbreviated transcription (Latin):
scue eiꝰ eioues maanuũ eiꝰ. Uidete quã
elegant᷑ uerborũ opdinẽ cõmutauit.
& tãquã ñ ꝓpͥa reddidit. ut ipsos intelli
bat᷑ posse congruere. qr oues ad pas cua
ꝑtinent : s ait popłs pascuȩ. Ergo popłs
oues sunt : qr dicit popłs pascuȩ eiꝰ. Ipse
popłs ouesst̃. S rursus qr nos habemꝰ
⁊ oues miuũ eiꝰ. Nullus hominũ sibi facit
oues. ł mere potest. donare potest. inue¬
nire potest. aggregare potest pꝰremo fu¬

Expanded text:
scuae ejus, et oves manuum ejus.» Vide quam eleganter verborum ordinem commutavit, et tanquam non propria reddidit; ut ipsos intelligbatur posse congruere, quia oves ad pascua pertinent: sed ait, «populus pascuae.» Ergo populus oves sunt, quia dicit, «populus pascuae ejus;» ipse populus oves sunt. Sed rursus, quia nos habemus est, «oves manuum ejus.» Nullus hominum sibi facit oves: emere potest, donari possunt, invenir
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce unꝰ paries. in qͦ iã ut diximus ñ reppulit
dñs plebẽ suã. Inde apłi. inde isrłitȩ om̃s
qui credidert̃. ac uenditarũ rerũ suarũ
tem. Impletũ ÷ ibi qͦd diximꝰ. qr ñ repellit
dñs plebẽ suã. Uideamꝰ & aliũ parietẽ. um
in manu eiꝰ fines terrȩ. Ecce alius paries in
om̃ib gentib In manu eiꝰ fines t̾rȩ. uenert̃
etiã om̃s gentes ad lapidẽ angularẽ. ibiosu.¬
lũ pacis agnouert̃᷑. in illũ unũ qͥ deduob
fecit unũ. ñ quẽ ad modũ heretici. qͥde uno

Expanded text:
pulit Dominus plebem suam.» Inde Apostoli, inde Israelitae omnes qui crediderunt, ac venditarum rerum suarum tem; impletum esse ibi quod diximus, «Quia non repellet Dominus plebem suam:» videamus et alium parietem. «Quoniam in manu ejus fines terrae.» Ecce alius paries in omnibus gentibus: «In manu ejus fines terrae.» Venerunt etiam omnes gentes ad lapidem angularem, ubi osculum pacis agnoverunt; in illum unum qui de duobus fecit unum: non quemadm
Abbreviated transcription (Latin):
plebs dñi. ñ in om̃ib s quẽ ad modũ serptũ
est. reliqͥȩ saluȩ erunt. Non mom̃ib s area
uentilata: massa intromissa ÷. palea ucet.
Totũ qͥc qͥd uides iudeoꝵ reꝓborũ: paleam
uides. Unde uides istam paleã: iam inde
exiit massa. iam in horreo recondita ÷. Ambas
res uideamus. ambas dicernamvs

Expanded text:
plebs Domini, non in omnibus; sed, quemadmodum scriptum est, «Reliquiae salvae erunt» . Non in omnibus; sed area ventilata, massa intro missa est, palea jacet . Totum quidquid vides Judaeorum reproborum, paleam vides. Unde vides istam paleam, jam inde exiit massa, jam in horreo recondita est. Ambas res videamus, ambas discernamus
Abbreviated transcription (Latin):
demonia qr du gentiũ demonia : Ubi aut̃
ds tuus : Dñs aut̃ cęlos fecit. Illud fecit dñs
tuus. ubi ñ possunt habitare demonia. De
cęlis aut̃ de iecta sunt demonia
celi preponunt᷑ de moniis. dñs tuus cęlis.
qr dñs tuus & cęlos fecit. Quanto gͦ altior
÷ de moniis diis gentiũ qͥ altior ÷ cęlis. unde
cecidert᷑ angłi ut fierent dȩ monias: Et tam̃
g̃s om̃s sub demonib erant. Demonib aut̃
tẽpla fabricata st̃. de monib arȩ ẽstructȩ.
de monib sacer dotes instituti. de monib
oblata sacrificia. de monib arrepticii¬

Expanded text:
emonia? «Quia dii Gentium daemonia.» Ubi autem Deus tuus? «Dominus autem coelos fecit.» Illud fecit Dominus tuus, ubi non possunt habitare daemonia: de coelis enim dejecta sunt daemonia. Coeli praeponunnus tuus et coelos fecit. Quanto ergo altior daemoniis diis Gentium, qui altior est coelis, unde ceciderunt angeli, ut fierent daemonia? Et tamen gentes omnes sub daemonibus erant: daemonibus templa fabricata sunt, daemonibus arae constructae, daemonibus sacerdotes instituti, daemonibus oblata sacrificia, d
Abbreviated transcription (Latin):
dimittat. Nã si uellet ꝓmeritis agere:
ñ inueniret nͥ qͦs dãnaret. Uenit ergo di¬
cens. ut recedamꝰ iã apeccatis nr̃is. & non
nob̾cũ deducat rationẽ dep̃teritis: tãquã
tabulȩ noue fiant incensis om̃ib cyro.¬
graphis debitoꝵ nr̃oꝵ. Quanta gͦ illius
laus. quanta miscđia: c̃fiteam̃ utiq lau.¬
dantes. Nãsi sẽꝑ c̃fessio penitentis. eẽt:
ñ diceret᷑ in eugłio de ipso dño In illa hora
exultauit iħs in sp̃u scõ. & ait. Confiteor¬
tibi pat̃ dñe cęli & t̾rȩ qͥabscondisti hȩc
asapientib & prudentib & reuelasti eã
par uulis. Nũquid qr xp̃c confitebatur.
penitens erat : Illum nichil penitere po¬
terat . qr nichil culpabilit̾ fecerat s con-¬
fitebatur in laude patris. Ergo qr & hic
exultationis locus ÷: forte illam debemꝰ
intelligere c̃fessionẽ. quȩ ÷ in laude dĩ
unde ÷ & laus cantici. ut ñ hic intelligamꝰ
confessionẽ pęnitentiũ s laudantiũ Et

Expanded text:
e, non inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo dixit, ut recedamus jam a peccatis nostris, et non nobiscum deducat rationem de praeteritis; sed tanquam tabulae novae fiant, incensis omnibus chirographis debitorum nostrorum. Quanta ergo illius laus, quanta misericordia, confiteamur, utique laudantes. Nam si semper confessio poenitentis esset, non diceretur in Evangelio de ipso Domino: «In illa hora exsultavit abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Numquid quia Christus confitebatur, poenitens erat? Illum nihil poenitere poterat, quia nihil culpabiliter fecerat; sed confitebatur in laude Patris. Ergo quia et hic exsultationis locus est, forte illam debemus intelligere confessionem quae est in laude Dei: unde et «Laus cantici,» ut non hic intelligamus confessionem poenitentium, sed laudantium. Et