comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritalia & intelligibilia ꝓficiendo ꝑ¬
tingat. Ad quȩ tamen capessenda
ꝓ suo cꝯͣporali temporaliq obsequio.
noscitur iuuare illos qui omẽm usũ
rerũ temporaliũ ad fructũ trans¬
ferunt ȩternarũ. utentes hoc mun¬
do tamquã ñ utentes. Porro autẽ
suꝑ cęlestis spiritꝰ absq adiutorio
corporis & absq intuitu hoꝵ quȩ ꝑ
corpus sentiunt᷑. sola ꝓfecto suȩ uici¬
nitate ac uiuacitate naturȩ. sufficit
apprehendere sũma & intima pene¬
trare. An non hoc apłs intellexit.
qui cũ dicer& inuisibilia dĩ ꝑ ea quȩ
facta sunt intellecta conspiciuntur.
adiecit ꝓtinꝰ. a creatura mundi:
Nimirũ qm̃ a creatura cęli non ita.
Quo enim is inuolutus carne ac terrȩ
incola sp̃s ex consideratione sensibiliũ
ꝓficiens gradatim quodã modo pau¬
latimq nititur ꝑuenire. eo ille celes¬
tium habitator ingenita subtilitate
ac sublimitate sua m omĩ uelocitate

Expanded text:
ritualia et intelligibilia proficiendo perritualia et intelligibilia proficiendo pertingat? Ad quae tamen capessenda pro suo corporali temporalique obsequio noscitur juvare illos, qui omnem usum rerum temporalium ad fructum transferunt aeternarum, utentes hoc mundo, tanquam non utentes. 4. Porro autem supercoelestis spiritus absque adjutorio corporis, et absque intuitu horum quae per corpus sentiuntur, sola profecto suae vicinitate ac vivacitate naturae sufficit apprehendere summa, et intima penetrare. An non hoc Apostolus intellexit, qui cum diceret: 1278 Invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur; adjecit protinus, a creatura mundi? Nimirum quoniam a creatura coeli non ita. Quo enim is involutus carne et terrae incola spiritus, ex consideratione sensibilium proficiens, gradatim quodam modo paulatimque nititur pervenire: eo ille coelestium habitator ingenita subtilitate ac sublimitate sua, in omni velocitate
Abbreviated transcription (Latin):
& pedes lauerunt. Ita inferior su¬
periorq spiritꝰ. ꝓpriis corporib egent.
uentur. At pecus qͥdem ex debito ser¬
uitutis & ad usus tantũ temporaliũ
corporaliũq necessitatũ iuuando ser¬
uit. ideoq ille sp̃s & cũ tempore tran¬
sit: & cũ corpore deficit. Seruus qͥp.¬
pe non manet in domo in ȩternũ. li¬
c& qui bene eo utuntur omẽm usũ
huiꝰ temporalis seruitutis ad que¬
stum referant ęternoꝵ. Angłs uͦ
curat satagitq in libertate spiritꝰ.
administrare officiũ pietatis futu¬
roꝵ bonoꝵ ꝓnitũ mortalib alacrẽ¬
iure seruiat. iste ut pie subueniat.
amibo ꝓcul dubio suis corporib egert
ut iuuent. Nam in quo ipsi eis iu¬
uentur ñ uideo. ad ꝓfectũ dũtaxat
ȩternitatis. Irrationalis nempe sp̃s
& si corporalia ꝑ corpus & ipse hau¬
riat. nũqͥd tamen eousq iuuat᷑ cor¬
pore suo. ut per corporalia & sensi¬
bilia quȩ ꝑ illud sentit. etiam adspi¬

Expanded text:
et pedes laverunt. Ita inferior suet pedes laverunt. Ita inferior superiorque spiritus propriis corporibus egent,uventur. 3. At pecus quidem ex debito servitutis, et ad usus tantum temporalium corporaliumque necessitatum juvando servit; ideoque ille spiritus et cum tempore transit, et cum corpore deficit. Servus quippe non manet in domo in aeternum, licet qui bene eo utuntur, omnem usum hujus temporalis servitutis ad quaestum referant aeternorum. Angelus vero curat satagitque in libertate spiritus administrare officium pietatis, futurorum bonorum promptum mortalibus alacremjure serviat, iste ut pie subveniat, ambo procul dubio suis corporibus egent ut juvent. Nam in quo ipsi eis juventur, non video, ad profectum duntaxat aeternitatis. Irrationalis nempe spiritus, etsi corporalia per corpus et ipse hauriat: nunquid tamen eousque juvatur corpore suo, ut per corporalia et sensibilia quae per illud sentit, etiam ad spi
Abbreviated transcription (Latin):
sine quo nimirũ nequaquã illam sei¬
entiam assequitur. quã solam accepit
gradũ ad ea de quoꝵ fit cognitione
beata. Hic si mͥ obiciatur de pariuilis
regeneratis qͦd absq scientia rerũ cor¬
tam uitam nichilominus transire cre¬
dantur. breuiter respondeo. Hoc illis
conferre gr̃am non naturã. Et qͥd as
me de miraculo dĩ. qui de naturalib
dissero: lam quod & suꝑ celestes sp̃s
opus corporib habeant. illa maxime
certos nos faciat uera & uere diuma
sententia. Nonne om̃s ait administra¬
torii spiritꝰ sunt missi in ministeriũ.
ꝓpter eos qui hereditateni capiunt
salutis. Quo nã gͦ modo inplent
ministeriũ suũ absq corpore. p̃ser¬
tim apud uiuentes in corpore.
Deniq non est discurrere nec de loco
ad locũ transire nͥ corpoꝵ. qͦd freqͦn¬
ter angłos facere tam indubitata
quã nota ꝓbat auctoritas. Hinc est
quod & uisi sunt patrib. & ad eos
intrauerunt. & manducauerunt.

Expanded text:
sine quo nimirum nequaquam illam scisine quo nimirum nequaquam illam scientiam assequitur, quam solam accepit gradum ad ea, de quorum fit cognitione beata. Hic si mihi objicitur de parvulis regeneratis, quod absque scientia rerum cortam vitam nihilominus transire credantur; breviter respondeo hoc illis conferre gratiam, non naturam. Et quid ad me de miraculo Dei. qui de naturalibus dissero? 2. Jam quod et supercoelestes spiritus opus corporibus habeant, illa maxime certos nos faciat vera, et vere divina sententia: Nonne omnes,. ait, administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salministerium suum absque corpore, praesertim apud viventes in corpore? Denique non est discurrere, nec de loco ad locum transire, nisi corporum: quod frequenter angelos facere tam indubitata, quam nota probat auctoritas. Hinc est quod et visi sunt patribus, et ad eos intraverunt, et manducaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rituũ genera. nota
sunt uobis: pe coris.
noster: angelicus. &
qui condidit istos Non est ex
om̃ib cui siue ꝓpter se siue ꝓpter ali¬
um siue ꝓpt̾ utrũq necessariũ corpꝰ
non sit. corporisue similitudo. excep¬
to dunitaxat illo cui om̃is tam cor-¬
poralis quam sp̃ualis creatura meri-¬
to confitetur & dicit. ds meus es tu.
qm bonoꝵ meoꝵ. non eges. Et pͥmũ
qͥdem ita corpore egere constat. ut¬
nec subsistere absq illo ut cũq possit.
Simul qͥppe & uiuificare desinit. &
uiuere ille sp̃s: quando moritur pe¬
cus. Uerũ nos uiuimus qͥdem post
corpus. s ad ea quib beate uiuitur
nullus nobis accessus patet nͥ ꝑ cor¬
pus. Senserat hoc qui dicebat.
Inuisibilia dĩ ꝑ ea quȩ facta sunt
intellecta conspiciunt᷑. Ipsa siqͥdem
quȩ facta sunt id est corporalia &
uisibilia ista non nͥ ꝑ corporis in¬
strumentũ sensa. in nr̃am notician
ueniunt. Habet gͥ necessariũ corpꝰ
spiritalis creatura quȩ nos sumus.

Expanded text:
rituum genera nota sunt vobis, pecoris, noster, angelicus, et qui condidit istos. Non est ex omnibus, cui sive propter se, sive propter alium, sive propter utrumque, necessarium corpus non sit, corporisve similitudo, excepto duntaxat illo, cui omnis tam corporalis, quam spiritualis creatura merito confitetur, et dicit: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Et primum quidem ita corpore egere constat, utnec subsistere absque illo utcunque possit. Simul quippe et vivificare desinit. et vivere ille spiritus, quando moritur pecus. Verum nos vivimus quidem post corpus; sed ad ea quibus beate vivitur, nullus nobis accessus patet, nisi per corpus. Senserat hoc qui dicebat: Invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur . Ipsa siquidem quae facta sunt, id est corporalia et visibilia ista, nonnisi per corporis instrumentum sensa, in nostram notitiam veniunt. Habet ergo necessarium corpus spiritualis creatura quae nos sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
dignationis & miserationis libet
animum laxare in uocem lau¬
dis & gratiarum actionẽ. puto
me non iam angustam sed am¬
plissimam stanti post parietem
sponso aperire fenestiam. ꝑ quam
nisi fallor tanto libentius respicit.
quanto amplius sacrificium lau¬
dis honorificat eum. Ad manũ
est de scripturis hanc utranq
approbare confessionem. sed sci¬
entibus illa loquor. & ñ estis
superfluis onerandi. qui uix
necessariis indagandis sufficitis.
tanta quippe sunt sacramenta
epythalamii huius & laudum
preconia quȩ in eo decantantur
ȩxclesiȩ & sponso eius uiu xp̃o¬

Expanded text:
dignationis ac miserationis, libet dignationis ac miserationis, libet animum laxare in vocem laudis, et gratiarum actionem, puto me non jam angustam, sed amplissimam stanti post parietem Sponso aperire fenestram, per quam, ni fallor, tanto libentius respicit, quanto amplius sacrificium laudis honorificat eum. Ad manum est de Scripturis utramque hanc approbare confessionem; sed scientibus ista loquor, et non estis superfluis onerandi, qui vix necessariis indagandis sufficitis. Tanta quippe sunt sacramenta epithalamii hujus, et laudem praeconia, quae in eo decantantur Ecclesiae et sponso ejus Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
& cancellos quoslam confessio¬
num tuarum per quos te in¬
tus benigne respiciat. qm̃ re-
spectus eius. profectus tuus.
Auint cancellos angustiores
esse fenestris. quales utiq hii
qui libros describunt aptare
sibi solent ad recipiendum lu¬
men paginis. Unde & puto
cancellarios appellari eos. qui
cartis conscribendis ex officio
deputantur. Cum ergo sint duo
genera compunctionis. unum in
merore pro nr̃is excessibus. alterũ
in exultatione pro diuinis mu¬
neribus. quotiens sane eam quȩ
sine angustia cordis minime fit
peccatorum scilicet meoꝵ facio
confessionem. uideor michi can¬
cellum id est angustiorẽ aꝑire
fenestram. Nec dubium quin
libenter per nstam respiciat is qͥ
stat post parietem pius explora¬
tor. quia cor contritum & hu¬
miliatum dẽ non despiciet. De¬
niq & hortatur ad hoc ipsum.
dic tu inquiens iniquitates tu
as. ut iustificeris. Quod si in¬
terdum corde dilatato in cari¬
tate pro consideratione diuine

Expanded text:
et cancellos quosdam confessioet cancellos quosdam confessionum tuarum, per quos te intus benigne respiciat, quoniam respectus ejus profectus tuus. Aiunt cancellos angustiores esse fenestras, quales utique hi qui libros describunt, aptare sibi solent ad recipiendum lumen paginis. Unde et puto cancellarios eos appellari, qui chartis conscribendis ex officio deputantur. Cum ergo sint duo genera compunctionis, unum in moerore pro nostris excessibus, alterum in exsultatione pro divinis muneribus, quoties sane eam, quae sine angustia cordis minime fit, peccatorum scilicet meorum facio confessionem; videor mihi cancellum, id est, angustiorem aperire fenestram. Nec dubium quin libenter per istam respiciat is, qui stat post parietem pius explorator, quia cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Denique et hortatur ad hoc ipsum: Dic tu, inquiens, iniquitates tuas prior, ut justificeris . Quod si interdum corde dilatato in charitate, pro consideratione divinae
Abbreviated transcription (Latin):
cius quoq iam paries sponsi
arceat impediat accessum. actꝰ
uidelicet ipse peccati. Quid si
& consuetudo forte peccatum
in usum. aut ustis etiam in
contemptum ꝑduxerit. Sicut
scriptum est. Impius cum ue
nerit in profundum maloru.
contempnit. Nonne si ita erie¬
ris. milies ante a rugientibus
preparatis ad escam poteris de¬
uorari quam ꝑuenire ad spon¬
sum. non uno siquidem iam s
tanta a te parietum numerosi¬
tate interclusum: Primus
concupiscentia. secundus con¬
sensus. tercius actus. quartus
consuetudo. quintus contemp¬
tus. Cura ergo priori concupi¬
scentiȩ totis resistere uirib ut
non ꝑtrahat in consensum. &
omnis deinceps malignitatis
fabrica euanescit. nec est om̃i¬
no quod sponsum prohibeat
appropinquare tibi preter solu
parietem corporis. quatinus
gloriari possis & tu cde illo di
cens. quia en ipse est post pa¬
rietem. Sed & hoc tibi tota ui¬
gilantia prouidendum. ut a-¬
pertas semꝑ inueniat fenestras.

Expanded text:
tius quoque jam paries sponsi tius quoque jam paries sponsi arceat impediatque accessum, actus videlicet ipse peccati. Quid, si et consuetudo forte peccatum in usum, aut usus etiam in contemptum perduxerit? sicut scriptum est: Impius cum 1459 venerit in profundum malorum, contemnit . Nonne si ita exieris, millies ante a rugientibus praeparatis ad escam poteris devorari, quam pervenire ad Sponsum, non uno siquidem jam, sed tanta a te parietum numerositate interclusum? Primus, concupiscentia; secundus, consensus; tertius, actus; quartus, consuetudo; quintus, contemptus. Cura ergo concupiscentiae priori totis resistere viribus, ut non pertrahat in consensum; et omnis deinceps malignitatis fabrica evanescit: nec est omnino quod Sponsum prohibeat appropinquare tibi, praeter solum parietem corporis, quatenus gloriari possis et tu dicens de illo, quia en ipse stat post parietem. 7. Sed et hoc tibi tota vigilantia providendum, ut apertas semper inveniat fenestras
Abbreviated transcription (Latin):
ab aspectu & amplexu dilecti
unus tantum modo paries ob¬
sistebat. tidelicet lex peccati
quam inueniebat in membris
stus. Ipsa est carnis concupiscen¬
tia. qua carere omnino non po¬
tuit. donec in carne fuit. Hoc
sane uno interiecto pariete. ñ
longe peregrinabatur a dño.
Unde & optabat clamans quis
me liberabit de corpore mortiᷤᷤ
huius. sciens se mortis compen
ergo paulus se fatebatur una
lege teneri. concupiscentia scili
cet quam carni suȩ immobilit̾
insitam tolerabat inuitus. De
scius sum. Uerum quis similiᷤᷤ
paulo. qui non uidelicet hu¬
ic interdum consentiat concu¬
piscentiȩ ad obȩdiendum pec¬
cato: Nouerit proinde is qui
peccat̾o consenserit & alterum
sibi se opposuisse parietẽ. ipsum
utiq prauum illicitumq con¬
sensum. nec potest gloriari qui
huiusmodi est quia stet sibi pꝰ
parietem sponsus. quando ĩã
parietes intersint non paries.
multo minus si consensus per¬
uenerit ad effectum. cu ter¬

Expanded text:
ab aspectu et amplexu Dilecti ab aspectu et amplexu Dilecti unus tantummodo paries obsistebat, videlicet lex peccati, quam inveniebat in membris suis. Ipsa est carnis concupiscentia, qua carere omnino non potuit, donec in carne fuit. Hoc sane uno interjecto pariete non longe peregrinabatur a Domino; unde et optabat clamans: Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sciens se mortis compendergo Paulus se fatebatur una lege teneri, scilicet concupiscentia, quam carni suae immobiliter insitam tolerabat invitus; de scius sum . 6. Verum quis similis Paulo, qui non videlicet huic interdum consentiat concupiscentiae ad obediendum peccato? Noverit proinde is qui peccato consenserit, et alterum sibi se opposuisse parietem, ipsum utique pravum illicitumque consensum: nec potest gloriari qui hujusmodi est, quia stet sibi post parietem Sponsus, quando jam parietes intersint, non paries. Multo minus si consensus pervenerit ad affectum, cum ter
Abbreviated transcription (Latin):
cum longe esse uideatur. & ñ
ȩqualiter omnib. sed aliis plus
aliis minus pro meritorum di¬
uersitate. Nam & si prope est
dñs omnib inuocantib eum
in ueritate. & iuxta est his qui
tribulato sunt corde. ñ tamen
om̃ibus forsitan. ita ut dicere
possint. quia ipse est post pa¬
rietem. Sponsȩ enim qua ꝓpe
est. quȩ uno tantum parrete
diuiditur: Propterea cupit
dissolui. & rupto medio pari¬
ete cum illo esse quem post pa¬
rietem esse confidit. Ego autẽ
qm peccator sum dissolui non
cupio sed formido. sciens quia
mors peccatorũ pessima. Quomͦ
non pessima mors. tibi non sub¬
uenit uita: Pormido exire. &
in ipso contremisco portus in¬
gressu. dum non confido ꝓpter
assistere qui exeuntem excipiat.
Quid enim: Securene exeo. si
non dñs custodiat exitum me¬
um: Heu ero ludibrio dȩmonũ
intercipientium me. non assi-¬
stente qui redimat. neq qui
saluum faciat. Nichil tale ue¬
rendum erat animȩ patili. cui

Expanded text:
cum longe esse videtur; et non cum longe esse videtur; et non aequaliter omnibus, sed aliis plus, aliis minus, pro meritorum diversitate. Nam etsi prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate, et juxta est his qui tribulato sunt corde; non tamen omnibus forsitan, ita ut dicere possint quia ipse stat post parietem. Sponsae vero quam prope est, qui uno tantum pariete dividitur. Propterea cupit dissolvi, et rupto medio pariete cum illo esse quem post parietem esse confidit. 5. Ego autem, quoniam peccator sum, dissolvi non cupio, sed formido, sciens quia mors peccatorum pessima . Quomodo non pessima mors, ubi non subvenit Vita? Formido exire, et in ipso contremisco portus ingressu, dum non confido prope assistere qui excipiat exeuntem. Quid enim? securene exeo, si non Dominus custodiat exitum meum? Heu! ero ludibrio daemonum intercipientium me: non assistente qui redimat, neque qui salvum faciat. Nil tale verendum erat animae Pauli. cui
Abbreviated transcription (Latin):
quam plurima de propria ini-¬
quitate acdiecerim. quoru a me
interiectu nimium elongauie¬
run sponsum. ita ut si uerum
dicere uelim. post parietes ma¬
gis michi illum stare fatear ñ
post parietem. Sed dico hoc
planius. Sponsus quidem ȩqua¬
liter atq indifferenter presto
ubiq est diuinȩ utiq presentia
maiestatis. & magnitudine uir¬
tutis suȩ. Gratiȩ̃ tamen exhi¬
bitione seu inhibitione quib¬
dam longe quibtisclam prope
esse dicitur angelorui dumtaxat
& hominum. E est rationabi¬
hum creaturarum. Deniq lon
dñe recessisti longe: Ceterum
a sanctis pia dispensatione ad
tempus & non ex toto. s itpeta
aliquid aliquando longe se fa
uiȩ illorum in omni tempore.
semper ualdeq longe ẽ. atq
in ira hoc. & non in misericordia.
Quam obrem orat ad dñm sc̃s
& ait. non declines in ira a ser¬
uo tuo. sciens quia & in misccłia
potuerit declinare. Prope est gͦ
dñs sanctis & electis suis etiam̃

Expanded text:
quam plurima de propria iniquam plurima de propria iniquitate adjecerim, quorum a me interjectu nimium elongaverim Sponsum; ita, ut, si verum dicere velim, post parietes magis mihi illum stare fatear, non post parietem. 4. Sed dico hoc planius. Sponsus quidem aequaliter atque indifferenter praesto ubique est, divinae utique praesentia majestatis, et magnitudine virtutis suae. Gratiae tamen exhibitione seu inhibitione quibusdam longe, quibusdam prope esse dicitur, angelorum duntaxat et hominum, id est rationalium creaturarum. Denique lonDomine, recessisti longe? Caeterum a sanctis pia dispensatione ad tempus et non ex toto, sed juxta aliquid aliquando longe se facviae illorum in omni tempore ; semper, valdeque longe est, atque in ira hoc, et non in misericordia. Quamobrem orat ad Deum sanctus, et ait: Ne declines in ira a servo tuo ; sciens quia et in misericordia potuerit declinare. Prope est ergo Dominus sanctis et electis suis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
rit nisi dñm meum itãm. qui
certe in morte uiuebat. qui cor¬
pore fiactus in cruce diuinita¬
te stabat cum patre. in uno
nobiscum supplicans. in altero
cum patre propitians. Et sta¬
bat post parietem dum quod
iacebat in illo manifestum erat
in carne. & quod stabat in ip¬
so quasi post carnem latebat.
lum nichilominus post parie¬
tem stare. dum corpus hoc
nostrum quod certe peccati
est abscondat interim nobis
faciem eius. & presentiã inter¬
cludat. Deniq quadiu sumus
in hoc corpore inquit. ꝑegri¬
namur a dño.Non quia in
corpore sed quia in corpore
hoc quod utiq de peccato est.
& sine peccato non est. Et ut
scias qm̃ obstant non corpora s
peccata. audi scripturam. Pecca¬
ta nr̃a inquit. separant inter
nos & dm̃. Et utinam unus
michi tantum obstet corporis
paries. solumq obicem patiar
id quod est in carne peccatum.
& non multȩ intersint maceriȩ
uiciorum. Uereor enim ne etiam
preter illud quod in natura est

Expanded text:
rit, nisi Dominum meum Jesum, qui rit, nisi Dominum meum Jesum, qui certe in morte vivebat, qui corpore fractus in cruce, divinitate stabat cum Patre; in uno nobiscum supplicans, in altero cum Patre propitians. Et stabat post parietem, dum, quod jacebat in illo manifestum erat in carne, et quo stabat in ipso quasi post carnem latebat; lum nihilominus post parietem stare, dum corpus hoc nostrum, quod certe peccati est, abscondat interim nobis faciem ejus, et praesentiam intercludat. Denique: Quandiu sumus in hoc corpore, inquit, peregrinamur a Domino . Non quia in corpore, sed quia in corpore hoc, quod utique de peccato est, et sine peccato non est. Et ut scias quoniam obstant non corpora, sed peccata, audi Scripturam: Peccata nostra, inquit, separant inter nos et Deum . Et utinam unus mihi tantum obstet paries corporis, solumque obicem patiar id quod est in carne peccatum, et non multae intersint maceriae vitiorum. Vereor enim ne etiam praeter illud quod in natura est,
Abbreviated transcription (Latin):
qui carnis peccatum ñ sensit.
Possumus & hoc fideliter saꝑe.
quia stetit per diumitatis po¬
tentiam. qui per carnis infir¬
mitatem occubuit. dicente
ipso. Spiritus quidem ꝓmptus
est. caro autem infirma. Ego
autem puto etiam illud huic
sententiȩ suffragari. quod sc̃s
dauid in hoc mysterio ut pote
ꝓpheta dñi & prophetans de dño
loquebatur. & quidem moy sen
loquens sed dñm intuens. Ipse
enim uerus est moy ses. qui uere
per aquam uenit. & non in aqua
tantum. sed in aqua & sanguine.
Ait itaq memoratus propheta.
Dixit ut disperderet eos. patr̃e
siquidem loquebatur. si non mo¬
yses electus eius stetisset in con¬
fractione in conspectu eius. ut
auerteret iram eius ne disperde¬
ret eos. Quonam modo queso
moyses stetit in confractione:
Quemadmodum inquam aut
stetit si confractus est. aut si
stetit confractus est: At ego
ostendo tibi si uis. qui uere ste¬
tit in confractione. Ego alium
noui neminem qui hoc potue¬

Expanded text:
qui carnis peccatum non sensit. qui carnis peccatum non sensit. Possumus et hoc fideliter sapere, quia stetit per divinitatis potentiam, qui per carnis infirmitatem occubuit, dicente ipso: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma . Ego autem puto etiam illud huic sententiae suffragari, quod sanctus David in hoc mysterio, utpote propheta Domini et prophetans, de Domino loquebatur; et quidem Moysen loquens, sed Dominum intuens. Ipse enim verus est Moyses, qui vere per aquam venit, et non in aqua tantum, sed in aqua et sanguine. Ait itaque memoratus propheta: Dixit ut disperderet eos Patrem siquidem loquebatur, si non Moyses electus ejus stetisset in confractione in conspectu ejus, ut averteret iram ejus, ne disperderet eos . Quonam modo, quaeso, Moyses stetit in confractione? quemadmodum, inquam, aut stetit, si confractus est: aut si stetit, quomodo confractus est? At ego tibi ostendo, si vis, qui vere stetit in confractione. Ego alium novi neminem qui hoc potue
Abbreviated transcription (Latin):
foraminib ustis est & fenestriᷤᷤ.
ut miserias hominum homo
factus experimento sciret. &
misericors fieret. Sciebat & an¬
te. sed aliter. Sciebat deniq uir¬
tutem obȩdiendi ipse dñs uir¬
tutum. & tamen teste apostolo
didicit ex his quȩ passus est obȩ¬
dientiam. In hunc modum &
misericordiam didicit. & si¬
misericordia dñi ab ȩterno. Doc&.
hoc quoq idem gentiũ doctor.
ubi eum asserit temptatum ꝑ
omnia pro similitudine absq
peccato. ut misericors fieret.
Uidesne factum esse qͦd erat.
& quod non erat didicisse. &
sibi apud nos quȩsisse rimas &
fenestras. per quas calamitates
nr̃as diligentius exploraret:
Sot autem in nr̃o ruinoso &
pleno rimarum pariete inue¬
nit foramina. quot nr̃ȩ infir¬
mitatis & corruptionis in suo
corpore sensit experimenta.
Sic itaq sponsus post pariet᷑e
stans. & per fenestras & cancelloᷤᷤ
respiciens erat. Et bene stans.
quia solus reuera in carne stetit.

Expanded text:
foraminibus usus est et fenestris, foraminibus usus est et fenestris, ut miserias hominum homo factus experimento sciret, et misericors fieret. Sciebat et ante, sed aliter. Sciebat denique virtutem obediendi ipse Dominus virtutum, et tamen, teste Apostolo, didicit ex his quae passus est obedientiam . In hunc modum et misericordiam didicit, etsimisericordia Domini ab aeterno. Docet hoc quoque idem gentium Doctor, ubi eum asserit tentatum per omnia pro similitudine absque peccato, ut misericors fieret . Videsne factum esse quod erat, et quod noverat didicisse, et sibi apud nos quaesisse rimas et fenestras, per quas calamitates nostras diligentius exploraret? Tot autem in nostro ruinoso et pleno rimarum pariete invenit foramina, quot nostrae infirmitatis et corruptionis in suo corpore sensit experimenta. 2. Sic itaque sponsus post parietem stans, et per fenestras et cancellos respiciens erat. Et bene stans, quia solus revera in carne stetit,
Abbreviated transcription (Latin):
N ipse stat post
parietem. respici¬
ens per fenestras.
prospiciens ꝑ can¬
cellos. Secundu
litteram quidem uidetur dice¬
re. quia is qui cum saltibus
aduentare prospiciebatur appro¬
piasse usq ad contubernium
sponsȩ. & stans post parietem
curiosius introspiceret per fe¬
nestras & rimas. & uerecunde¬
piasse quidem nichilominus
intelligitur. sed aliter. Ita sane
quemadmodum & a cȩlesti spon¬
so agi oportuit. & a sp̃u sancto
dici. Nil quippe quod uel aucto¬
rem dedeceat uel narratorem.
uerus & spiritualis intellectꝰ
admittet. Ergo appropiauit pa¬
rieti. cum adhesit carni. Caro
paries est. & appropiatio sponsi
uerbi incarnatio. Porro cancel¬
los & fenestras per quas respice¬
re ꝑhibetur. sensus ut opinor
carnis & humanos dicit affectꝰ.
per quos exꝑimentum cȩpit
om̃ium humanarum necessita¬
tum. Deniq languores nostros
ipse tulit. & dolores nr̃os ipse
portauit. Humanis ergo affecti¬
onibus sensibusq corporeis pro

Expanded text:
n ipse stat post parietem, respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos . Secundum litteram quidem videtur dicere, quia is qui cum saltibus adventare prospiciebatur, appropiasset usque ad contubernium sponsae, et stans post parietem curiosius introspiceret per fenestras et rimas, et verecundpiasse quidem nihilominus intelligitur, sed aliter, ita sane quemadmodum et a coelesti sponso agi oportuit, et a Spiritu sancto dici. Nil quippe quod vel auctorem dedeceat, vel narratorem, verus et spiritualis intellectus admittet. Ergo appropiavit parieti, cum adhaesit carni. Caro paries est, et appropiatio Sponsi Verbi incarnatio. Porro cancellos et fenestras per quas respicere perhibetur sensus, ut opinor, carnis et humanos dicit affectus, per quos experimentum cepit omnium humanarum necessitatum. Denique languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Humanis ergo affectionibus sensibusque corporeis pro
Abbreviated transcription (Latin):
bitaculo suo. illuc quoq humilita:¬
tis odor ascendit. In altis habitat
odorem suum. Accubitus regis
sinus est patris. quia semꝑ in pa¬
tre filius. Nec dubites rege̾ hunc
esse clementem. cui ꝑhennis ac-¬
cubitus eͣ paternȩ benignitatis
diuer sorium. Herito clamor
humilium ascendit ad eum:
cui fons pietatis ẽ mansio. cui
familiaris suauitas. cui consub
totũ quod est de patre eͦ: rit nil
ꝓrsus in regia maiestate nisi
paternũ. humilium trepidatio
mestica atq carissima non se
miria meritoꝵ. sola de humili¬
tate prȩsumens: Regem demq
nominat. nam sponsum interiͦ
territa increpatione non audet:¬
& in alto habitare fatetur. nec sic
tamen diffidit humilitas. Primi¬
tiuȩ ȩccłȩ potes hunc congruen¬
tissime aptare sermonem. si re¬
cordaris dies illos quib assum¬
pto dño ubi erat prius. & seden¬
te in dextera patris illo suo an¬
tiquo nobili atq głoso accubitu:
discipuli erant congregati in lo¬

Expanded text:
bitaculo suo, illuc quoque humilitabitaculo suo, illuc quoque humilitatis odor ascendit. In altis habitat,odorem suum. Accubitus regis, sinus est Patris; quia semper in Patre Filius. Nec dubites regem hunc esse clementem, cui perennis accubitus est paternae benignitatis diversorium. Merito clamor humilium ascendit ad eum, cui fons pietatis est mansio, cui familiaris suavitas, cui substanttotum quod est, de Patre est, ut nil prorsus in regia majestate, nisi paternum, humilium trepidatio mestica atque charissima, non se nuria meritorum, sola de humilitate praesumens. Regem denique nominat, nam sponsum interim territa increpatione non audet; et in alto habitare fatetur, nec sic tamen diffidit humilitas. 11. Primitivae Ecclesiae potes hunc congruentis sine aptare sermonem, si recordaris dies illos, quibus, assumpto Domino ubi erat prius, et sedente in dextera Patris, illo suo antiquo nobili atque glorioso accubitu, discipuli erant congregati in lo
Abbreviated transcription (Latin):
one exterminat᷑ nec laude: Audi¬
erat. pulchrȩ sunt genȩ tuȩ sicut
turturis. & collũ tuũ sic̃ momilia.
Acceperat & reꝓmissionẽ ornatus
aurer & nichilominus tamen
cũ humilitate respondet: & qͣn.¬
to maiorem se audit. tanto hu¬
miliat se in omĩb. Non głatur
in meritis. nec inter laudes suas
humilitatis obliuiscitur. quã &
humiliter confitetur sub nardi
nomine. Ac si uoce uirginis
mariȩ dicat. Nullius mͥ meriti
conscia sum ad tantam dignati.¬
one. nisi quod respęxit deus hu¬
militatem ancillȩ suȩ. Nam qͥd
ẽ aliud nardus mea dedit odorẽ
suum. quã placuit mea humili.¬
tas. Non mea inquit sapientia:
non mea nobilitas. non mea pul¬
chritudo. quȩ nulla erant michi:
s quȩ sola inerat humilitas de¬
dit odorem fuum: id eͦ solitum.
Solito placet dõ humilitas. Solito
plane atq ex consueto excelsus dñs
humilia respicit. & ideo cũ esset
rex in accubitu id ẽ in excelso ha¬

Expanded text:
one exterminatur, nec laude. Audione exterminatur, nec laude. Audierat: Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis, et collum tuum sicut monilia . Acceperat et repromissionem ornatus aurei, et nihilominus tamen cum humilitate respondet: et quanto majorem se audit, tanto humiliat se in omnibus. Non gloriatur in meritis, nec inter laudes suas humilitatis obliviscitur, quam et humiliter confitetur sub nardi nomine; ac si voce virginis Mariae dicat: Nullius mihi meriti conscia sum ad tantam dignationem, nisi quod respexit Deus humilitatem ancillae suae . Nam quid est aliud, nardus mea dedit odorem suum, quam: Placuit mea humilitas? Non mea, inquit, sapientia, non mea nobilitas, non mea pulchritudo, quae nulla erant mihi, sed quae sola inerat humilitas dedit odorem suum, id est solitum. Solito placet Deo humilitas; solito plane atque ex consueto excelsus Dominus humilia respicit: et ideo, cum esset rex in accubitu, id est in excelso ha
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. nisi sis & omĩ humaniȩ cre¬
subdere paribus. subdere & mi¬
norib. Sic enĩ decet nos inquit
omẽm implere iusticiam. Uade
& tu ad minorem. si uis in iusti.¬
cia esse ꝑfectus. defer inferiori:
iumori te inclinato. Hoc enim
faciens. trahes & ipse ad te spon-¬
se sermonẽ quẽ dixit: quia nardꝰ
mea dedit odorem simm. O dor
deuotio ẽ: odor bona opimo quȩ
ad om̃s ꝑuenit. ut xp̃i sis bonus
odor in omĩ loco: spectabilis omi¬
b. amabilis om̃ib. Non potest
hoc ille humilis quẽ ueritas ad
humilitatẽ cogit. qm sibi habet
illam & exire non patitur ut
sparsa foris redoleat. Magis au¬
tem non habet odorem. quia nͦ
habet deuotione᷑. ut pote qui nͦ
sponte neq libenter se humiliat.
Sponsȩ uͦ humilitas tanquã nardꝰ
spargit odorem suũ. amore ca¬
lens. deuotione uigens. opimo.¬
ne redolens. Sponsȩ humilitas
uoluntaria est. ꝑpetua ẽ. frucłr¬
fera ẽ. O dor eiꝰ nec reprehensi¬

Expanded text:
Deo, nisi sis et omni humanae creDeo, nisi sis et omni humanae cresubdere paribus, subdere et minoribus. Sic enim decet nos, inquit, omnem implere justitiam . Vade et tu ad minorem, si vis in justitia esse perfectus; defer inferiori juniori te inclinato. Hoc enim faciens, trahes et ipse ad te sponsae sermonem quem dixit: Quia nardus mea dedit odorem suum. Odor devotio est, odor bona opinio, quae ad omnes pervenit, ut Christi sis bonus odor in omni loco, spectabilis omnibus, amabilis omnibus. Non potest hoc ille humilis, quem veritas ad humilitatem cogit; quoniam sibi habet illam, et exire non patitur, ut sparsa foris redoleat. Magis autem non habet odorem, quia non habet devotionem, utpote qui non sponte, neque libenter se humiliat. Sponsae vero humilitas, tanquam nardus, spargit odorem suum, amore calens, devotione vigens, opinione redolens. Sponsae humilitas voluntaria est, perpetua est, fructifera est. Odor ejus nec reprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum humiliatus es necessaria
illa humilitate quã serutans cor.¬
da & renes ueritas. sensib inge¬
rit anmȩ uigilantis. adhibe uo¬
luntatem. & fac de necessitate uir-¬
tutem. qm nulla ẽ uirtus sine
fiet istud. si nolis alter apparere
foris. quã te inuenis intuẜAlio¬
qͥn time ne de teipso legas. Qm
dolose egit in conspectu eiꝰ. ut
inueniatur inquitas er ad odi¬
um. Pondus in quit & pondus
abhominatio ẽ apud dm̃. Quid
enim: Tu te deprȩciaris in secre¬
to apud teipsum ueritatis tru¬
tina ponderatus . &. foris alteri¬
us prȩcii mentiens. maiori te
pondere uendis nobis quã ab
ipsa accepisti : Time dm̃. & noli
hanc rem pessimã facere. ut quẽ
humiliat ueritas. extollat uolim¬
tas. hoc eniꝰ est resistere ueritati :
hoc pugnare contra dm. Magis
autem acquiesce dõ. & sit uolim¬
tas subdita ueritati. nec tantu᷑
subdita. s & deuota. Non ne
dõ inquit subiecta erit amma
mea: At parum ẽ esse subiectũ

Expanded text:
ipsum humiliatus es necessaria ipsum humiliatus es necessaria illa humilitate, quam scrutans corda et renes Veritas sensibus ingerit animae vigilantis; adhibe voluntatem, et fac de necessitate virtutem, quoniam nulla est virtus sine fiet istud, si nolis alter apparere foris, quam te invenis intus. Alioquin time, ne de te ipso legas: Quoniam dolose egit in conspectu ejus, ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Pondus, inquit, et pondus abominatio est apud Deum . Quid enim? tu te depretiaris in secreto apud te ipsum, veritatis trutina ponderatus; et foris alterius pretii mentiens, majori te pondere vendis nobis, quam ab ipsa accepisti? Time Deum, et noli hanc rem pessimam facere, ut quem humiliat veritas, extollat voluntas: hoc enim resistere est veritati, hoc pugnare contra Deum. Magis 1417 autem acquiesce Deo, et sit voluntas subdita veritati; nec tantum subdita, sed et devota. Nonne Deo, inquit, subjecta erit anima mea? 9. At parum est esse subjectum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit tanquã humilis corde:
humilis uidelic& illa humilita¬
te quã cordis suasit affectio. nͦ
quã extorsit discussio ueritatis.
Propterea dixi hanc uoluntariȩ
humilitatis speciem non redar.¬
gatione ueritatis. s caritatis in¬
tra nos infusione creari. quia
cordis ẽ. quia affectionis. quia
uoluntatis. an uͦ recte : tu iudica.
Itemq etiam hoc tuo eque exami.¬
netur iudicio. digne ne eandem
dño assignarim quẽ caritate con¬
stat exinanitum. caritate mino.¬
ratum ab angelis. caritate pa-¬
rentib subditum. caritate ba.¬
ptistȩ manib indinatũ. carita¬
te carnis infirma passum. cari¬
tate postremo morti obnoxiũ:
cruce inglorium extitisse. S &.
hoc unũ adhuc tui sit considera¬
re arbitrii. recte ne etiam hanc
ipsam humilitatem ita caritate
calentem. herba humili & calida:
id ẽ nardo putauerim cie signatã.
Et si ita cuncta ꝓbaueris. ꝓbabis
enim rationi manifestissimȩ ad¬
quiescens. tunc si iam apud te-

Expanded text:
voluit, tanquam humilis corde; voluit, tanquam humilis corde; humilis videlicet illa humilitate, quam cordis suasit affectio, non quam extorsit discussio veritatis. 8. Propterea dixi, hanc voluntariae humilitatis speciem, non redargutione veritatis, sed charitatis intra nos infusione creari, quia cordis est, quia affectionis, quia voluntatis: an vero recte, tu judica. Itemque etiam hoc tuo aeque examinetur judicio, dignene eamdem Domino assignarim, quem charitate constat exinanitum, charitate minoratum ab angelis, charitate parentibus subditum, charitate Baptistae manibus inclinatum, charitate carnis infirma passum, charitate postremo morti obnoxium, cruce inglorium exstitisse. Sed et hoc unum adhuc tui sit considerare arbitrii, rectene etiam hanc ipsam humilitatem ita charitate calentem, herba humili et calida, id est nardo, putaverim designatam. Et si ita cuncta probaveris probabis enim rationi manifestissimae acquiescens tunc si jam apud te
Abbreviated transcription (Latin):
te consentire munere caritatis
adiutum: Illud enim necessita¬
tis est: hoc uoluntatis. Semet.¬
ipsum exmaniuit inquit for¬
mã serui accipiens. & formã hu¬
militatis tradens. Ipse se exina¬
niuit. ipse se humiliauit. non
necessitate iudicii. s nr᷑i caritate.
Poterat nimiruꝰ uilem se & con.¬
temptibilem demonstrare. s pla-¬
ne non reputare: qm sciebat se
ipsum. Uoluntate ꝓinde humi-¬
lis fuit. & non indicio: qui talẽ
se obtulit qualẽ se esse nescunt:
magis autem placuit minimũ
reputari qui se summũ nͦ igno¬
rabat. Deniq ait. D iscite a me
quia mitis sum: & humilis corde.
Corcł dixit. cordis affectu id ẽ uo¬
luntate. Itaq necessitatem exclu¬
dit. qui uoluntate᷑ confessus e̾.
Non enim quomͦ ego uel tu mue¬
nimus nos in ueritate dignos
dedecore & contemptu. dignos
omĩ extremitate & inferiorita.¬
te. dignos etiam suppliciis. di.¬
gnos plagis non in quã ita &. ille.
Quȩ tamen omĩa exꝑtus ẽ quia

Expanded text:
te consentire, munere charitatis te consentire, munere charitatis adjutum. Illud enim necessitatis est, hoc voluntatis. Semetipsum exinanivit, inquit, formam servi accipiens , et formam humilitatis tradens. Ipse se exinanivit, ipse se humiliavit, non necessitate judicii, sed nostri charitate. Poterat nimirum vilem se et contemptibilem demonstrare, sed plane non reputare, quoniam sciebat se ipsum. Voluntate proinde humilis fuit, et non judicio, qui talem se obtulit, qualem se esse nescivit; magis autem placuit minimum reputari, qui se summum non ignorabat. Denique ait: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Corde dixit, cordis affectu, id est voluntate. Itaque necessitatem exclusit, qui voluntatem confessus est. Non enim quomodo ego vel tu invenimus nos in veritate dignos dedecore et contemptu, dignos omni extremitate et inferioritate, dignos etiam suppliciis, dignos plagis; non, inquam, ita et ille: quae tamen omnia expertus est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse id esse patiaris in oculis
alioꝵ. Eris gͥ humilis. s de oꝑe
interim ueritatis. & mimime ad¬
huc de amoris infusione. Nam
si ueritatis ipsius quȩ te tibi ue¬
raciter atq salubriter demonstra¬
uit. sicut splendore illuminatus:
ita affectus amore fuisses. uoluis¬
ses ꝓcul dubio quod in te ẽ. ean¬
dera de te om̃s tenere sententi-¬
am quã ipsam ap̃ te ueritatem
habere cognoscis. Sane quod in
te ẽ dixerim. qm plerumq non
expedit in notescere omĩb omia
quȩ nos scimus de nobis. atq ipsa
ueritatis caritate . & caritatis uerr¬
tate uetamur palam fieri uelle
quod noceat agnoscenti. Alioqͥn
si priuato amore tui tentus de¬
tines pariter intra te iudiciuꝰ
ueritatis inclusum. cui dubium
ẽ. minus te ueritatem diligere:
cui ꝓprium prȩfers uel cõmodu᷑
uel honorem. Uides gͥ non esse
idipsum. hominẽ de seipso non
altum iam sapere ueritatis lumi¬
ne redargutum. & humilib spon.¬

Expanded text:
fortasse id esse patiaris in oculis fortasse id esse patiaris in oculis aliorum. Eris igitur humilis, sed de opere interim veritatis, et minime adhuc de amoris infusione. Nam, si veritatis ipsius, quae te tibi veraciter atque salubriter demonstravit, sicut splendore illuminatus, ita affectus amore fuisses; voluisses procul dubio, quod in te est, eamdem de te omnes tenere sententiam, quam ipsam apud te veritatem habere cognoscis. Sane, Quod in te est dixerim; quoniam plerumque non expedit innotescere omnibus omnia quae nos scimus de nobis, atque ipsa veritatis charitate, et charitatis veritate vetamur palam fieri velle quod noceat agnoscenti. Alioquin, si privato amore tui tentus detines pariter intra te judicium veritatis inclusum, cui dubium est minus te veritatem diligere, cui proprium praefers vel commodum, vel honorem? 7. Vides igitur non esse id ipsum, hominem de se ipso non altum jam sapere, veritate luminis redargutum; et humilibus spon
Abbreviated transcription (Latin):
dicere possit. Cum esset rex in
accubitu suo. nardus mea dedit
odorem suum. Bomis humilita.¬
tis odor. qui de hac ualle plorati.¬
onis ascendens. ꝑfusis circum qua¬
q uicinis regionib ipsum quoq
regium accubitum grata suaui¬
tate resꝑgat. Est nardus humi¬
lis herba. quã & calide ferunt esse
naturȩ. hi qui herbaru᷑ uires cu¬
riosius explorarunt. & ideo per
hanc uideor mͥ non inconuemient᷑
hoc loco uirtutem humilitatis ac¬
cipere. s quȩ scĩ amoris uaporib
flagret. Q uod ꝓpterea sane dico:
qm̾i est humilitas quã nobis ueri.¬
tas parit. & non habet calorem: &
est humilitas quã caritas format
& inflaminat. Atq hȩc qͥdem in
affectu. illa in cognitione consistit.
Etenim tu si tem& ipsum intus
ad lumen ueritatis & sine dissi.¬
mulatione in spicias. & sine pal¬
patione dinidices. non dubito
quin humilieris & tu in oculis
tuis. factus uilior tibi ex hac ue.¬
ra cognitione tui: quãuis necduͦ

Expanded text:
dicere possit: Cum esset rex in dicere possit: Cum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. 6. Bonus humilitatis odor, qui de hac valle plorationis ascendens, perfusis circumquaque vicinis regionibus, ipsum quoque regium accubitum grata suavitate respergat. Est nardus humilis herba, quam et calidae ferunt esse naturae hi qui herbarum vires curiosius explorarunt. Et ideo per hanc videor mihi non inconvenienter hoc loco virtutem humilitatis accipere, sed quae sancti amoris vaporibus flagret. Quod, propterea sane dico, quoniam est humilitas quam nobis veritas parit, et non habet calorem: et est humilitas quam charitas format et inflammat. Atque haec 1416 quidem in affectu, illa in cognitione consistit. Etenim tu, si temetipsum intus ad lumen veritatis et sine dissimulatione inspicias, et sine palpatione dijudices; non dubito quin humilieris et tu in oculis tuis, factus vilior tibi ex hac vera cognitione tui, quamvis necdum
Abbreviated transcription (Latin):
S & si innumera talia addas. me
tamen minime ista consolabun-¬
tur. mortem filii intuentem.
Quasi uͦ meam illa reprghensione
liberationẽ quesiermi. & non ma¬
gis illius. Oue enim mater eti¬
am si omẽm quã potuit curam &
diligentiam egrotanti filio adhi¬
buisse se sciat. si demũ frustratã
se uiderit. & om̃s labores suos
esse penitus mefficaces. illo ni¬
chilominus moriente. ꝓpterea
unquã a fletib temperauit
Et illa qͥdem hoc ꝓ morte tempo.¬
rali.
Quantomagis me ꝓ morte ȩterna
filii mei manet utiq ploratus &
ululatus multus. etiam si nichil
mͥ conscius sum. quominꝰ annun¬
tiauerim illi: Uides etiam a quan.¬
tis e regione malis & se & nos libe¬
rat. qui correptus mansuete re.¬
spondet. uerecunde acquiescit. mo¬
deste obtemperat. humiliter con¬
fitetur. Nuic ego animȩ in om̃ib
me ꝓfitear debitorem. huic me mi¬
nistrum & seruu tanquã dignissi.¬
me dñi mei sponsȩ. & quȩ reuera

Expanded text:
Sed etsi innumera talia addas, me Sed etsi innumera talia addas, me tamen minime ista consolabuntur, mortem filii intuentem. Quasi vero meam illa reprehensione liberationem quaesierim, et non magis illius! Quae enim mater, etiamsi omnem quam potuit curam et diligentiam aegrotanti filio adhibuisse se sciat, si demum frustratam se viderit, et omnes labores suos esse penitus inefficaces, illo nihilominus moriente, propterea unquam a fletibus temperavit? Et illa quidem hoc pro morte temporali; quanto magis me pro morte aeterna mei filii manet utique ploratus et ululatus multus, etiamsi nihil mihi conscius sum, quominus annuntiaverim illi? Vides etiam a quantis e regione malis et se, et nos liberat, qui correptus mansuete respondet, verecunde acquiescit, modeste obtemperat, humiliter confitetur. Huic ego animae in omnibus me profitear debitorem, huic me ministrum et servum, tanquam dignissimae Domini mei sponsae, et quae revera
Abbreviated transcription (Latin):
miserat. & hoc uocat ꝓpitiationẽ
quod eoꝵ deus non peꝑcit exces¬
sib. Hunc tu gͦ atq hanc tibi
excludito in ȩternũ. defendendo¬
errorem: & accusando correctionẽ.
An non istud est malũ dicere bonũ:
& bonum malum: An non ex odi
osa hac impudentia. pullula bit
mox impenitentia. mater despe¬
rationis. Quẽ enim pęniteat suꝑ
bono quod putat. Ue illis in qͥt.
Ue istud. eternũ est. Aliud ẽ quẽq
temptari a ꝓpria concupiscentia
abstractum & illectum. & aliud
sponte appetere malũ tanquam
bonu: ad mortẽ quasi ad uitam
male securum ꝓperare. Pro huiꝰ¬
modi dicouob̃ mallẽ aliquando ta.¬
cuisse. & dissimulasse quod agi
perperam deprehendi. quã ad
tantam reprȩ hendisse ꝑnitiem.
Dicas forsan mͥ. quod bonu᷑ meu᷑
ad me reuertatur. & quia libera¬
in aniniã tueam. & mundus sũ
a sangume hominis. eui annun¬
tiaui & locutus sum. ut auerte.¬
retur a uia sua mala & uiueret.

Expanded text:
miserat; et hoc vocat propitiationem, miserat; et hoc vocat propitiationem, quod eorum. Deus non pepercit excessibus. I nunc tu ergo, atque hanc tibi excludito in aeternum, defendendoerrorem, et accusando correptionem. An non istud est malum dicere bonum, et bonum malum? In non ex hac odiosa impudentia pullulabit mox impoenitentia, mater desperationis? Quem enim poeniteat super bono quod putat? Vae illis inquit . Vae istud aeternum est. Aliud est quemque tentari a propria concupiscentia abstractum et illectum; et aliud sponte appetere malum tanquam bonum, ad mortem quasi ad vitam male securum properare. Pro hujusmodi, dico, mallem aliquando tacuisse et dissimulasse quod agi perperam deprehendi, quam ad tantam reprehendisse perniciem. 5. Dicas forsan mihi, quod bonum meum, ad me revertatur, et quia liberavi animam meam, et mundus sum a sanguine hominis, cui annuntiavi et locutus sum, ut averteretur a via sua mala, et viveret.
Abbreviated transcription (Latin):
tu contremisco. Sentisne quan¬
ti periculr quantiq horroris &
tremoris res sit. peccati defen¬
sio. Dicit iteruͦ. Ego quos amo
arguo & castigo. Si gͦ te telus
deseruit: & amor. Nec eris amo¬
re dignus. qui indignus castiga.¬
tione censeris. Uides quia timc
magis irascitur deus. cum non
irascitur. Misereamur impio
inquit. & non discet facere ui¬
sticiam. Mascłiam hanc ego no.¬
lo. Suꝑ omem iram miseratio
lium apprȩhendere disciplinã:
ne quando irascatur dñs. & pere.¬
am de uia iusta. Uolo irascaris
mͥ pater miscdiarum. s illa ira
qua corrigis deium: non qua
extrudis de ia. Illud tua nobis
benigna animaduersio parit:
hoc formidolosa nutrit dissi¬
mulatio. Non cum nescio s cũ
sentio te iratum. tunc maxime
confido ꝓpitium. & enĩ cum ira.¬
tus fueris miscđiȩ recordaberis.
Dsͦ inquit tu ꝓpitius fuisti eiẜ &
ulciscens in om̃s adinuentiones
eoꝵ. Noysen loquit᷑ & aaron
atq samuelem quos modo prę¬

Expanded text:
tu contremisco. Sentisne quantu contremisco. Sentisne quanti periculi, quantique horroris et tremoris res sit peccati defensio? Dicit iterum: Ego quos amo, arguo et castigo . Si ergo te zelus deseruit; et amor: nec eris amore dignus, qui indignus castigatione censeris. Vides quia tunc magis irascitur Deus, dum non irascitur. Misereamur impio, inquit, et non discet facere justitiam . Misericordiam hanc ego nolo. Super omnem iram miseratio lium, apprehendere disciplinam, nequando irascatur Dominus, et peream de via justa . Volo irascaris mihi, Pater misericordiarum; sed illa ira, qua corrigis devium, non qua extrudis de via. Illud tua nobis benigna animadversio parit, hoc formidolosa nutrit dissimulatio. Non enim cum nescio, sed cum sentio te iratum, tunc maxime confido propitium: etenim cum iratus fueris, misericordiae recordaberis. Deus, inquit, tu propitius fuisti eis, et ulciscens in omnes adinventiones eorum . Moysen loquitur et Aaron, atque Samuelem, quos modo prae
Abbreviated transcription (Latin):
q etiam impatientia contemptui
nngitur. ita ut aliquis non so¬
lũ non curet corrigi obuirgatꝰ:
s insuꝑ obnirganti indignetur:
more frenetici manũ medici re.¬
pellentis. Nira ꝑuersitas. Medi¬
canti irascitur. qui nͨ irascitur
sagittanti. Est enim qui sagitat
in obscuro rectos corde. qui & te
ipsum nunc sagittauit ad mor¬
tem: com illũ non comioueris.
Michi indignaris. qui sanũ te fie¬
ri cupio: Irascimini & nolite
ris. non solum minime peccas. s
& quod peccaras exterminas. Nc̃
uͦ & peccatum retines medicamen:¬
tũ respuendo. & peccare apponis
irrationabiliter irascendo. & est
supra modũ peccans peccatum.
Aliquotiens additur & impuden¬
tia. ut non modo impatienter
ferat quod corripitur. s etiam id
unde reprȩhenditur impudent᷑
defendat. Noc plane desperatio.
Frons inquit mulieris meretricis
facta ẽ tibi. noluisti erubescere.
Et ait recessit telus meus a te: ul.¬
tra non irascar tibi. S olo audi¬

Expanded text:
ue etiam impatientia contemptui ue etiam impatientia contemptui jungitur, ita ut aliquis non solum non curet corrigi objurgatus, sed insuper objurganti indignetur, more phrenetici manum medici repellentis. Mira perversitas! Medicanti irascitur, qui non irascitur sagittanti! Est enim qui sagittat in obscuro rectos corde , qui et te ipsum nunc sagittavit ad mortem; et in illum non commoveris? Mihi indignaris, qui sanum te fieri cupio? Irascimini, inquit, ris, non solum minime peccas, sed et quod peccaras, exterminas. Nunc vero et peccatum retines medicamentum respuendo, et peccare apponis irrationabiliter irascendo; et est supra modum peccans peccatum. 4. Aliquoties additur et impudentia, ut non modo 1415 impatienter ferat quod corripitur, sed etiam id unde reprehenditur, impudenter defendat. Hoc plane desperatio. Frons, inquit, mulieris meretricis facta est tibi; noluisti erubescere : et ait: Recessit zelus meus a te, ultra non irascar tibi . Solo audi