comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negligunt. Possumꝰ quinq uirgines sapien¬
tes & stultas quinq sensus corporis int̾pre¬
tari. quox. alii festinant ad cęlestia et
suꝑna desiderant. alii t̾̃renis fecib inhan¬
tes. fomenta ñ habent ueritatis. quib sua
corda illuminent De uisu & anditu et
& manꝰ nr̃ae palpauerunt. De gustu
Custate & iudete quia suaius est dns. De
odoratu. In odorẽ ungentoꝵ. tuorũ cur¬
.XII. rimus. &. xp̃i bonus odor sumꝰ. Moram
autẽ faciente sponso. dormitauert̃ om̃s
& dormierunt. Non enĩ parũ temporis
inter priorẽ. & scđm aduentũ dñi prȩter¬
greditur. Om̃s dormi tauerunt. id est
mortuȩ sunt. quia mors sc̃orum sominus
appellat᷑. Consequent̃ autem dicit᷑ dornu¬
erunt. quia postea suscitandȩ st̃. Aledia
autẽ nocte clamor factus est. ecce spons
uenit. exite obuã ei. Subito enĩ quasi
intẽpesta noctis & securis om̃ib quando
grauissimꝰ sopor est. per angłox clamo¬

Expanded text:
negligunt. Possumus quinque virgines, sapiennegligunt. Possumus quinque virgines, sapientes et stultas, quinque sensus 203 interpretari: quorum alii festinant ad coelestia, et superna desiderant: alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis, quibus sua corda illuminent. De visu, et auditu, etet manus nostrae palpavere . De gustu: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . De odoratu: In odorem unguentorum tuorum currimus . Et: Christi bonus odor sumus . Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes et dormierunt. Non enim parum temporis inter priorem et secundum adventum Domini praetergreditur. Omnes dormitaverunt, id est, mortuae sunt: quia sanctorum mors somnus appellatur. Consequenter autem dicitur, dormierunt: quia postea suscitandae sunt. Media autem nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei. Subito enim quasi intempesta nocte, et securis omnibus, quando gravissimus sopor est, per angelorum clamo
Abbreviated transcription (Latin):
uirginib int̾pretant᷑. quarũ aliȩ iuxta
apłm & corpore & mente st̃ uirgines.
aliȩ uirginitatẽ tantũ corporũ reser¬
uantes uel cȩtera opera ñ habent ꝓposito
suo similia. uel parentũ custodia reser¬
uatȩ nihilominus mente nupsert̃. Sed
non ad uirginalia corpora sed ad omne
hominũ genus cõparatio ꝑtinere. Sicut
enĩ duo in agro & duȩ molentes duos¬
scõrum &e peccatoꝵ. qui in eccła constituti
uident᷑ quidẽ & ipsi arare & molere sed
cuncta in ypochrisi faciunt: sic et nunc
decẽ uirgines om̃s homines complectunt᷑.
qͥ uidentur dõ credere & applaudunt sibi
m scripturis sc̃is.tam decclesiasticos quã
indeos atq hereticos. Qui idcirco om̃s
uirgines appellant᷑. quia gloriantur in
unius dĩ notitiã. & mens eo idolatriae
turba ñ constuprat᷑. Oleum habent uir¬
gines. quȩ iurta fidẽ & operib ad ornant᷑
Non habent oleũ. quȩ uident᷑ simili quidem
fide dñm confiteri. sed uirtutũ opera

Expanded text:
 juxta Apostolum, et corpore et mente sunt virgines: aliae virginitatem tantum corporum reservantes, vel caetera opera non habent proposito suo similia, vel parentum custodia reservatae, nihilominus mente nupserunt . Senon ad virginalia corpora, sed ad omne hominum genus comparatio pertinere. Sicut enim duo in agro, et duae molentes, duosorum et peccatorum, qui in Ecclesia constituti, videntur quidem et ipsi arare et molere; sed cuncta in hypocrisi faciunt: sic et nunc decem virgines omnes homines complectuntur, qui videntur Deo credere, et applaudunt sibi in Scripturis sanctis, tam ecclesiasticos, quam Judaeos, atque haereticos. Qui idcirco omnes virgines appellantur, quia gloriantur in unius Dei notitia, et mens eorum idololatriae turba  Al. turbine non constupratur. Oleum habent virgines, quae juxta fidem et operibus adornantur. Non habent oleum, quae videntur simili quidem fide Dominum confiteri; sed virtutum opera
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ quia oleũ non habent scientię. sufficit
eis ꝓ pena qđ ignorant᷑ ab sponso lligilate.
itaq quia nescitis diẽ neq horã Prudentẽ
semꝑ admoneo lectorẽ. ut non suꝑstitiosis
adquiescat interpretationibus. & quȩ com¬
matice ꝓ fingentiũ ea dicunt᷑ arbitrio.
sed consideret priora. media. sequentia.
& nectat sibi uiiuersa quȩ scripta sunt
Ex hoc ergo quod infert. uigilate quia nes¬
citis diẽ neq horã. intelligit᷑ uniuersa que
dixit idest de duob qui in agro sunt &e de
duabus molentibus & patre fanulias qͥ seruo
suo credidit substantiã & de decẽ uirginib
ideo parabolas esse prȩmissas. ut quia
ignoramus homines iudicu diem : solli¬
cite nobis lumen bonorum operum
pracparemus. ne dum ignoramꝰ iudex

Expanded text:
cit eis pro poena quod ignorantur a sponso. Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Prudentem semper admoneo lectorem, ut non superstitiosis acquiescat interpretationibus, et quae commatice pro fingentium dicuntur arbitrio, sed consideret priora, media, et sequentia, et nectat sibi universa quae scripta sunt. Ex hoc ergo quod infert: Vigilate, quia nescitis diem neque horam, intelliguntur universa quae dixit, id est, de duobus qui in agro sunt, et de duabus molentibus, et de patrefamilias, qui servo suo credit substantiam, et de decem virginibus, ideo parabolas esse praemissas, ut quia ignoramus omnes judicii diem, sollicite nobis lumen bonorum operum praeparemus, ne, dum ignoramus, judex
Abbreviated transcription (Latin):
sit pectore. Nã quis tantũ cũ indenerit
relmquat bonũ  blngentũ enim exina¬
nitũ est nomen tuũ. ꝓpterea
Adolescentule dilexerunt & attrarert̃
te Postremo non meum est illud.¬
nubunt neq nubuntꝰ. erunt sicut angłi
in çęlo. Nemo enĩ miret. si angelis
c̃oparent᷑. quȩ angłoꝵ d̾no cõpulantuꝵ¬

Expanded text:
sit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, sit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Postremo non meum est illud,nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copulantu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussoris derterã . pallere ora. alieno ti¬
mentis periculo. cũ puella non timerec suo
Habetis igitur in una hostia dupplebiꝗr¬
tyriumu pͥudoris a religionis t uirgo
ꝑmansit. & martyriũ optinuit. Inuitata¬
nunc integritatis amore. & tu soror sc̃a
uel mutis tacita moribus. aliquid de uirgi¬
nitate dicamꝰ. ne uelut in transitu quodã
prestricta uideatur. quȩ principaliᷤᷤ est untꝰ
Non enĩ ideo laudabilis uirginitas quia et
in martyrib repperitur. sed quia ipsa
martyres facit. Quis autẽ humano eã
possit ingenio cõp̃hendere. quam nec
natura suis indusit legibus :Aut ques
naturali uoce cõplecti. qđ supra aisum
naturȩ sit : Ccelo accersiuit. quod
imitaret᷑ in terris. Nec immerito ui¬
uendi usũ quęsiuit ẽ celo. quę sponsum
sibi inuenit incęlo. Hęc nubes aerias.
angłos. sideraq transgrediens. uerbun
di in ipso sinu inuenit patris. & toto hau¬

Expanded text:
percussoris dextram, pallere ora alieno tipercussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuit. 149 CAnunc integritatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum Dei in ipso sinu Patris invenit, et toto hau
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis impleuit. quȩ pręuidicium ue¬
hebat aetatis. Non sic ad thalamũ nup¬
tura ꝓperaret. ut ad supplicu locum
lȩta successu. gradu festina uirgo ꝓcessit
non intorto crine caput cõpta. sed ap̃o
non flosculis reditnita sed moribus
Flere om̃s ipsam sine fletu.
Mirari pleriq quod ta facile. uite sude
ꝓdiga quam nondũ hauserat iã quasi
ꝑfuncta donaret. Stupere uniuersi.
qđ iam diuinitatis testis existeret. quę
Adhuc arbitra sui ꝑ ęcatem esse ñ posset
Efficit deniq ut ei de dõ crederetur. cui
de homine adhuc ñ crederet᷑. quia qđ
ultra naturã est. de auctore nature est
Quanto terrore egit carnifex ut timeret᷑.
quantis blanditus ut suaderet. quanto
uoto ut sibi ad nuptias ꝓueniret. At illa
Et hec sponsi iniuria est expectare placi¬
turam. qui me prior sibi elegit accipiet
Quid ꝑcussor moraris : Pereat corpus
ficem. quasi ipse ad dictus fuisset. Tremere

Expanded text:
virtutis implevit, quae praejudicium vevirtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi functa donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus ficem, quasi ipse addictus fuisset: tremere
Abbreviated transcription (Latin):
Hec duodecĩ annoꝵ martyrium fecisse
traditur. Quȩ detestabilior crudelita
quȩ nec minusculȩ pepercit aetati:
mmo magna ius fidei. quȩ ętiã ab illa
testimoniũ inuenit ętate. Fuit ne in illo
corpusculo uulneri locus: Et quȩ non
habuit quo ferrũ reciperet. habuit in¬
quo ferrũ uinceret: At istius ȩtatis
puellel toruos etiam aultas parentũ ferre
non possunt. & acu districta solent puncta
flere quasi uulnera. Hec uiter cruentas
carnificũ inpauida manus. Hȩc stridentiũ
grauibus immobilis tractibus catenarũ. nunc
cruento muctoni militis totum offerre cor¬
pus. mori adhuc nescia sed parata. Ulel si
ad aras inuita raperet. tendere ap̃o inter
ignes manus. atq in ipsis sacrilegis focis tro¬
pheum dm̃i signare uictoris. Nunc ferratiᷤᷤ
denua m̃bra poterat nexus indudere.
Nouũ martyru genus. Nondum idonea
penae. & iam matura uictoriȩ. Certare
difficilis. facilis coronari. Magisterium

Expanded text:
7. Haec duodecim annorum martyrium fecisse 148 7. Haec duodecim annorum martyrium fecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudelitas, quae nec minusculimmo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur, tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis ctenuia membra poterat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coronari: magisterium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit. ut qm̃ hodie natalis est uirgnus:
de uirginib sit loquendũ. & ex predi¬
catione liber sumat exordiũ. Natalis
est uirginis. integritatẽ sequam᷑ Natali
est martyris. hostias immolemꝰ. Nataliꝰ est
sc̃ȩ agnes : mireut᷑ uiri. non desperent par¬
uuli. Scupeant nupte. imitent᷑ innupte
Sed quid dignũ alloqui possumꝰ : Uenomen
quidẽ uacuũ luce landis fuit De uotio
supra ȩtatẽ. uirtꝰ supra naturã. ut mihi
uidetur non hominis habuise nomen sed
oraculũ martyris. quȩ indicauit quid
esset futura. Habeo tamen unde subsi¬
dium mͥ comparet᷑. Nomen uirginis
titulus est pudoris. Appellaui martyrem.
prȩdicaui martyrẽ Satis ꝓlixa laudatio
est. quȩ non quęrit᷑ sed tenetur facessant
igitur ingenia. eloquentia conticescat.
uex una prȩconũ est. Hanc senes hanc
iuuenes hanc pueri canant. lemo est
laudabilior. quam qͥ ab om̃ib laudari
potest. Quot homines tot prȩcones
qui martyrẽ. prȩdicant dũ loquuntur

Expanded text:
procedit, ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. Appellabo martyrem, praedicabo virginem. Satis prolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem praedicant, dum loquuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
occasio ñ relinquit᷑. Nouissime ueniunt
& reliquȩ uirgines dicentes. Dñe. dñe.
aperi nobis Egregia quidẽ in dñi appel¬
latione confessio. idq repetitũ indiciũ fidei
est. Sed quid ꝓdest uoce inuocare. quem
operib neges: At ille respondens ait. Am̃
dico uobis. nescio uos. Nouit dñs eos qui sunt
eius. &. qui ignorat ignorabit᷑. Nescit dñs

Expanded text:
Al. relinquetur. Novissime vero veniunt et reliquae virgines, dicentes: Domine, domine, aperi nobis. Egregia quidem in Domini appellatione confessio, idemque repetitum, indicium fidei est. Sed quid prodest voce invocare, quem operibus neges? At ille respondens, ait: Amen dico vobis, nescio vos. Novit Dominus eos qui ejus sunt, et qui ignorat, ignorabi
Abbreviated transcription (Latin):
dite. O inuerecunda dextera ꝑsecutoris
Non habet quid feriat in m̃bris infantis.¬
& extendit brachia ferientis. Gladius
locum non habebat. & carnificem non
pudebat. Latior erat machera quãm
uiscera. ut gladiator haberet crimen et
non innocentiã. Dum enĩ auellerentur
matres suas teneris digitis constringentes
miseriȩ gemitibus deplorabant. Clamabat
mater. Ofili quid me tenes  Eece a me¬
te separat carnifer. Iu stringis manus. &
iñs torquet᷑ affectus. Hoc prȩcepit rex ut
separeris a me: sed est alius rex fortior &¬
deternus ꝑ quẽ. comungaris Ad me Fili
facio tibi uale. Terrabibit sanguinẽ. tuũ.
ubiq gemitus. Indictio fuit ñ cupiditatis.
sed magni furoris. Clamat ergo hinc et
inde diuersa mater. Carnifex. paruulum
meum a me festiuas eladio separare. Dona
moras. si habes pietatẽ. Tu tollis ame filiũ
Ego genui. ego peperi & nutrire de meiᷤ
deduco. Ego insigo osculũ. & carnifer¬
ap̃o passurum. & ego suscipio sanguinem

Expanded text:
cus. O inverecunda dextera percussoris! Non habet quod feriat in membris, et extendit brachia feritatis. Gladius locum non habebat, et carnificem non pudebat: latior erat machaera quam viscera, ut gladius haberet crimen, et non innocentia. Dum enim avellerentur matres suas digitis teneris constringentes, et miseris gemitibus deplorantes, clamabat mater, O fili, quid me retines, et te a me separat carnifex? Tu stringis manus, et meus torquetur affectus. Hoc praecepit rex, ut separeris a me, sed est aeternus Rex per quem conjungaris ad me. Fili, facio tibi vale. Terra bibit sanguinem tuum, ubique gemitus. Indictio fuit non cupiditatis, sed orbitatis. Clamabant ergo hinc et inde diversae matres: Carnifex, parvulum meum a me festines divellere. Dona moras si habes pietatem. Tu tollis a me filium Ego genui, ego peperi. Sed te deduco. Ego infigo osculum, Tu percutis, et ego suscipio sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
entem. Penius inculcat & replicat quare
de die consũmationis & hora nec angłas
nec se scire prȩdirerit. sed solũ patrẽ qđ
non expediat scire apłos & exemplum
interserit. ut spe prȩmioꝵ ministrent
conserius suis in tempore suo cibaria
loctrinaruo¬

Expanded text:
eum. Plenius inculcat et replicat, quare de die consummationis et hora nec angelos, nec se scire praedixerit; sed solum Patrem, quod non expediat scire apostolis: et exemplum interserit, ut spe praemiorum ministrent conservis in tempore suo cibaria doctrinarum
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit quare supra dixerit. de die. autẽ.
illa nemo scit neq filius hominis neq angli
nisi pater solus. quod non expediat scire
apłis. ut pendulȩ expectationis incerto
semꝑ eũ credant esse uenturũ. quẽ igno¬
rant quando uenturus sit. Et non dixit
quia nescimꝰ qua hora uenturꝰ sit d̾ñs. sed
nescitis. Premissoq patris familias exemplo
cur reticeat consũmationis diẽ. manifes¬
tius docet dicens. Estote parati. quia
nescitis qua hora filius hominis uenturꝰ est

Expanded text:
ostendit quare supra dixerat: De die autem ostendit quare supra dixerat: De die autem illa nemo scit, neque Filius hominis, neque angeli, nisi Pater solus, quod non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerti semper eum credant esse venturum quem ignorant. Quando dixit venturus sit, et non dixit: Quia nescimus qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis, praemissoque patrisfamiliae exemplo, cur reticeat consummationis diem manifestius docet, dicens: Estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est
Abbreviated transcription (Latin):
noluit eam cõmunicare cum filio :
retrorsum om̃s Non enĩ potest fieri
ut qui primũ ignorat: sciat qđ secundũ
sit Igitur quia ꝓbauimꝰ non ignorare
denda est cur ignorare dicat᷑. Apłs
suꝑ saluatore scribit. In quo sunt om̃s¬
thesauri sapientię & scientiȩ absconditi
Dunt ergo om̃s thesauri in ap̃o sapientiȩ
&e scientiȩ. sed absconditi sunt. Quare
absconditi : Post resurrectionẽ. interro¬
gatus ab apłis de die illa. manifestius
respondit. Non est ur̃m scire tempora
uel mom̃ta. quȩ posuit pater in sua potes¬
tate Quando dicit non est ur̃m scire:
ostendit qđ ipse sciat. sed non expediat
nosse apłis. ut semꝑ incerti de aduentu
iudicis sic cotidie uiuant quasi die alia
iudicandi sint Deniq & consequens euan¬
gelu sermo id ipsũ cogit intelligi. quodq
patrẽ solũ nosse dicit : in patre cõpreben¬
dit & filiũ. Omĩs enim pat̾ filu nomen est
filii hominis Uigilate ergo. quia nescitiᷤᷤ
qua hora dñs ur̃ uenturus sit. Perspicue

Expanded text:
noluit eam communicare cum Filio. Sretrorsum omnes. Non enim potest fieri, ut qui primum igsit. Igitur quia probavimus non ignorare denda est cur ignorare dicatur. Apostolus super Salvatore scribit: In quo sunt omnthesauri sapientiae et scientiae absconditi . Sunt ergo omnes thesauri in Christo sapientiae et scientiae, sed absconditi sunt. Quare absconditi sunt? Post resurrectionem interrogatus ab apostolis, de die manifestius respondit: Non est vestrum scire tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . Quando dicit, non ostendit quod ipse sciat, sed non expediat nosse apostolis, ut semper incerti de adventu Judicis, sic quotidie vivant quasi die illa judicandi sint. Denique et consequens Evangelii sermo idipsum cogit intelligi. Docens quoque patrem solum nosse, in patre comprehendit et filium. Omnis enim pat, dicens. Vigilate ergo, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit. Perspicue
Abbreviated transcription (Latin):
Umelia beati hi roram prbi. de¬
e die illa & hora nemo scit neq
angłi cęlorum. nisi pater solus
In quibusdã latinis codicib additum
est neq filius. cum in grecis & maxime
adamantu & pieru exemplaribus hoc non
habeatur adscriptũ. sed quia in non nullis
legitur disserendũ uidet᷑. Qaudet arrius
& cunomius. quasi ignorantia magistri
gła discipulorũ sit. & dicunt. non potest
equalis esse qui nouit & qui ignorat
uerbũ dĩ. om̃a enun ꝑ ipsũ facta sunt
& siue ipso factũ est nibil. in omnibus
autem tẽporibus etiã dies iudicusit: qua
consequentia potest eius ignorare partẽ
cuius totũ nouerit: Hoc quoq dicen¬
dum est. Quid est maius. noticia
patris an iudicii : Si mauis nouit. quo¬
modo ignorat qđ minus est: Scriptũ
unius sibi diei noticiã reseruauit. et

Expanded text:
careamus malignitate, teneamus simplicitaem illa, et hora nemo scit, neque angeli coelorum, nisi Pater solus? In quibusdam codicibus additum est, neque Filius, cum in Graecis et maxime Adamantii nostri exemplaribus hoc non habeatur ascriptum. Sed quia in nonnullis legitur, disserendum videtur. Gaudet Arius et Eunomius, quasi ignorantia magistri gloria discipulorum sit, et dicunt, non potest equalis esse qui novit, et qui ignorat.Verbum Dei: Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil , in omnibus autem temporibus, etiam dies judicii sit: qua consequentia potest ejus ignorare partem, cujus totum noverit? Hoc quoque dicendum est: Quid est majus, notitia Patris, an judicii? Si majus novit, quomodo ignorat quod minus est? Scriptum unius sibi diei notitiam reservavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tem. xp̃m periclitantibus
occurrentẽ. Quib om̃ibus miraculũ
spectauimꝰ: mysteriũ requiramus
Quando enĩ possumꝰ de diuinis operib
quȩ leguntur ipso aspirante qui facito
intellectũ alicuius mysticȩ significati¬
onis scrutari : quasi de abstrusis
fauorum cellis mella ꝓducimꝰ. uel xp̃i
discipulos imitantes spicas manibus
altitudo est Quid autẽ in hoc mundo
altius cȩlo: Quis uͦ in cęłũ ascenderit.
nouit optime fides ur̃a. Cur autem
cito. quia nemo ascendit in celũ nisi
qui de cęlo descendit. filius hominis
qui est in cęlo. quamuis & in finẽ cũ
uenerit & nos om̃s sua m̃bra collegerit
ac leuauerit in celũ: etiam tunc solus
ascendet. quia caput cũ corpore suo
unus est ap̃s: Tunc tamen solũ caput
ascendit mediator di & hominum

Expanded text:
us occurrentem. In quibus omnibus miraculum exspectavimus; mysterium requiramus. Quando enim possumus de divinis operibus quae leguntur, ipso aspirante qui facit, intellectum alicujus mysticae significationis exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis mella producimus: vel Christi discipulos imitantes, spicas manibus altitudo est: quid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit, novit optime fides vestra. Cur autem mo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus est Christus. Nunc autem solum caput ascendit, mediator Dei et hominum
Abbreviated transcription (Latin):
dum ille orat in ercelso: nauicula
turbat᷑ fluctibus in ꝓfundo. Quia
insistunt fluctus: potest nauicula tur¬
bari. sed quia xp̃s orat : non potest
hoc scłm. Quando rex aliquis impiae
uoluntatis. maximȩ potestatis. ꝑ secuti¬
onem indicit ȩccłae. quantũ in ipso
est xp̃ianũ nomen conat᷑ extinguere :
suꝑ nauiculã ap̃i grandis unda c̃surgit.
Sed in his tribulationib erigat᷑ antenna.
& suspensa arbori crucẽ siguret
Hanc xp̃ianus respiciat & non deficiat.¬
Ul enit ergo xp̃c ad nauẽ suã quarta
tres horas habet. ac ꝑ hoc nox quat¬
tuor iugłas habet . ternis horis per
singulas distributis. Quarta ergo
uigilia noctis hoc est pene iam nocte

Expanded text:
dum ille orat in excelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest hoc saeculum. Quando aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat, et non deficiatt tres horas habet, ac per hoc nox quatuor vigilias habet, ternis horis per singulas vigilias distributis. Quarta ergo vigilia noctis, hoc est pene jam nocte
Abbreviated transcription (Latin):
idest ambulans suꝑ aquas. Surgebant
fluctus. sed calcabat᷑ fremens pelagus
Sub đm uestigiis murmurabat. sed tam̃
uolens nolensq portabat. Quantilib&e
tumores scłi potestatesq consurgant:
sunt prȩ t̾iore discipuli & putauert̃¬
inquit fidutiã. ego sũ. nolite timere
Quid est ego sũ. Fantasma non sũ quod
putatis. agnoscite quẽ uidetis Audi

Expanded text:
er ambulans super aquas. Surgebant fluctus; sed calcabantur: fremens pelagus sub Domini vestigiis murmurabat; sed tamen eum volens nolens portabat. Quantumlibet tumores saeculi potestatesque consurgant, sunt prae timore discipuli,  fiduciam; ego sum, nolite timere. Quid est, Ego sum? Non sum phantasma quod putatis, agnoscite quem videtis. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
sedentes in tenebris & in umbra mortiᷤᷤ.
hoc est longa peccatoꝵ. & ignorantiae
cecitate depressos. atq hostis antiqui
fraude deceptos obsessosq erroribus
Ipse & enĩ recie mors & mendacium.
sicut econtra ueritas uocat᷑ & uita:
Atculit antẽ nobis uerã cognitioniꝰ sue
lucem. exclusisq errorũ tenebris certũ
nobis iter patriȩ caelestis aperuit. Di¬
rexit gressus operũ nr̃orum. quatinus
ꝑ uiã ueritatis quã monstrauit incedere.

Expanded text:
sedentes in tenebris et in umbra mortis, sedentes in tenebris et in umbra mortis, hoc est, longa peccatorum et ignorantiae caecitate depressos, atque hostis antiqui fraude deceptos obsessosque erroribus. Ipse etenim recte mors et mendacium, sicut e contra Dominus veritas vocatur et vita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis iter patriae coelestis aperuit: direxit gressus operum nostrorum, quatenus per viam veritatis, quam monstravit incedere
Abbreviated transcription (Latin):
a se recedentes. quos in peccatis positos
quęrere & iustificare curanit. Uisitanit
quasi medicus egrotos. qͥ ut inueteratũ
superbiȩ nr̃e languorem sanaret. nouũ
nobis suȩ humilitatis exemplũ adhibuit
ecit redẽptionem plebis suȩ qui nos
uenundatos sub peccato & antiqui
hostis seruitio ad dictos dato sui san¬
guinis pretio liberauit. Unde benigne
nos hortat᷑ apłs dicens. Empti enim¬
estis pretio magno. glorificate & por¬
tate dm in corpore ur̃o Nebi autem
suȩ dicit. non utiq quã uenien̾ plebẽ
suã repperit. sed quã uisitando & re¬
dimendo suã fecit. Uultis &enĩ fr̃s
qualẽq reddiderit : finis cantici huiuᷤᷤ
qđ ob notitiã simul & ꝓlixitatem sui
totũ caritati ur̃ȩ recensere & expla¬
nare longũ duximꝰ. aꝑte denuntiat
dicens. Uisitauit nos oriens ex alto.
illuminare his qͥ in tenebriᷤᷤ & in ũbra
mortis sedent. ad dirigendos pedes
nr̃os in uiam pacis Inuenit ergo nos

Expanded text:
a se recedentes, quos in peccatis positos a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Plebis autem suae dicit, non utique quam veniens plebem suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecit. Vultis etenim audiqualem reddiderit. Finis cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum charitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ a confessione xp̃i dutius ora conti¬
nuerant. postmodũ per susceptionem
fidei illius sp̃s scĩ uirtute replendi.
dono ꝓphetiȩ sublimandi. & magisterii
pastoralis officio populis essent p̃ferendi
credendũ est. quia tunc instaret tempꝰ
qͦ fidelib panderet᷑ om̃is legalis sacerdo¬
tu ritus & cerimonias sp̃uali intus
scientia & ꝓpheticis exuberare misterus.
uel ȩternȩ diuinitati testimoniũ ferrent.
iuxta qđ ipse uidȩoꝵ duriciã increpans
ait. Si crederetis moysi credercts
forsitan & mihi. De me enĩ ille scrip¬
sit. Quid autẽ prophetans & benedicenᷤᷤ
dm tacharias dixerit audiam. Benedictꝰ
dñs ds isrł. quia uisitanit & fecit redẽp¬
tionẽ plebis suae In quibus profecto
ierbis notandũ est. quia beat᷑ ⁊acharia̾ᷤ
quod inchoatũ & ꝓxime futurum in
spñ p̃uiderat. ꝓphetico more quasi iã
factum esset narrabat. Uisitauit enim
nos apparens in carne dñs quasi longuis

Expanded text:
qui a confessione Christi diutius ora contiqui a confessione Christi diutius ora continuerant, postmodum per susceptionem fidei illius Spiritus sancti virtute replendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi.credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mysteriis,vel aeternae divinitati testimonium ferrent, juxta quod ipse Judaeorum duritiam increpans, dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scrip. Quid autem prophetans, et benedicens Deum Zacharias dixerit, audiamus. Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod inchoatum et proxime futurum in spiritu praeviderat, prophetico more quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia uerba hȩc. Porro in tempore
dñicȩ resurrectionis ubi misso desuper
spũ gloria nominis eius ꝑ apłos mundo
innotuit : timor continuo saluberrimꝰ
non solũ iudȩoꝵ qui erant uicini uel
situ uidelicet loci uel scientia legis
sed exterarũ usq ad fines terrȩ gentiũ
corda concussit. Nec tantũ montana
cuncta uideȩ uerũ etiam om̃ia mun¬
dani regni mundanȩq sapientiae
culmina uirtutis eius fama transcendit
ita ut relicta ubiq cultura ac uita
priori ad ꝑcipienda fidei illius sacra¬
menta confluerent. Recte & enim
post sabbatũ facta est. Et sicut illa
a reatu ꝑpetuȩ mortis absoluere sole¬
bat. ita ista ꝑfectam uitȩ immortalis
nouitatẽ & in auctore nr̃o exhibuit.
& in nobis speranda monstrauit
Quod uero inter hȩc zacharias impletur
sp̃u scõ ac de redẽptore nr̃o simul &
nr̃a redemptione ꝓphetat : significat
mistice. qͥa multi de stirpe sacerdotali

Expanded text:
omnia verba haec. Porro in tempore omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte etenim post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdotali,
Abbreviated transcription (Latin):
enda gr̃ã xp̃i quasi elisabeth de nomine
iohannis uiua uoce confirmat. dicendo
ꝑ legis latorem. Prophetã uobis suscita
sacerdotiũ tacitis cęrimoniarum suarũ
tipis quasi mutis litterarũ figuris tacha¬
rias eidem gratiae nascenti testimoniũ
perhib&. quia nichil ꝓrsus in omnibus
sacerdotu ueteris obseruationib actum
uel dictum esse credendũ est. quod non
euangelii gr̃am si recte intelligatur
expresserit. Quod autẽ declarato post¬
modum & confirmato nomine iohannis
aꝑtũ est os tachariȩ & loquebat᷑ bene¬
dicens dm̃ : pat& utiq quia manifestata
ꝑ apłos gr̃ã noui testamenti multa etiã
turba sacerdotũ obędiebat fidei. relictaq
taciturnitate nociua. ad consitenda
laudanda & prȩdicanda sui dona re¬
demptoris se deuota submittebat
Etquidem in die circũcisionis iohannis
quando & nomen accepit. factus est¬
timor suꝑ om̃s uicmos corum. & suꝑ
om̃ia montana uideȩ diuulgabantur

Expanded text:
enda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine enda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabsacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus esttimor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur
Abbreviated transcription (Latin):
pretat᷑ dñi gr̃a. siue in qͦ est gr̃a. Quo
nomine & totam euangelicȩ dispensati¬
onis gr̃am quam prȩdicat & ipsum speci¬
aliter dñm signat. ꝑ quem eadẽ gratia
mundo donata est. Qui uͦ natũ pͥuerum
patris tacharię nomine magis quam
iohannem uocandũ esse decernebant :
eos ꝓfecto figurant. qͥ dño noua gr̃ȩ
munera declarante. cuperent tum.
potius consueta sacerdotii ueteris
edicta predicare. Unde bene tacharias
memor dñi interpretat᷑. qui uidelicet
memoriã antiquȩ obseruationis quae
utiq a dño data est figurate denunciat.
Contendebant gͦ de nomine nati pro¬
phetae hii qui conuenerant. & racha¬
riam hunc uocari satagebant. At
contra mater uerbis & pater scriptis
quia iohannes magis appellandus essa
adstruebant. qͥa fuere nonnulli cęlestiũ
sacramentorũ minus periti. qui in pri¬
mordus euangelii coruscantis carnalia
adhuc legalis sacerdotii statuta simul
obseruanda esse decernerent. quos
procerto ipsa legis doctrina de suscipi¬

Expanded text:
ni gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sacerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi expectant. qͥ & ymnum gloriȩ do̾
canendo. quid illa ꝑ orbem ess& actura
priores ipsi de cęlis ammonebant. Recte
igit᷑ natiuitas celebrat᷑ illius. qui talis
potentia magnitudinis dñicis ꝓpinquabat
operibus Rccit ortus illius sollempnitas
colit᷑. cuius tanta est uitȩ sublimitas. ut
quicquid illo sublimius est. hoc iam ho¬
minis naturã transcendere dubiũ non
sit. Siquidem dñs cum maiorem eo
neminẽ in natis mulierum esse dixiss&.
mox subdidit dicens. qͥ autẽ minor est
in regno cęloꝵ maior est illo. scipsum
uidelic& insinuans. qͥ humana natiuita

Expanded text:
 ipsi exspectant qui hymnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet i
Abbreviated transcription (Latin):
ingressum. Hii mores & uita huusce¬
modi. ampla itinera & largissimas uias
barbaris nationib in exitiũ cõmunis
salutis aperiunt. Hĩi mores plebem di
mnimicis gentib uigo miserȩ captiuitatis
addicunt. hui mores. armatos dissipant
populos & munitas diruunt ciuitates.
Et quid plura Km̃i : Quicquid potentiȩ
quicquid uiriũ uidemꝰ in hostibus. cor

Expanded text:
 vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidqu
Abbreviated transcription (Latin):
tu es petrus. &. suꝑ hanc petrã ȩdificabo ecłam
meã. Sicut ipse. lum̃ apłis donauit ut lum̃
mundi appellent᷑. & cȩtera quȩ ex dno sor¬
titi uocabula sunt : ita & symoni qͥ credebat
in petrũ ap̃m petrȩ largitꝰ est nom̃. ac scđm
metaphorã. petrȩ recte dicit᷑. edificabo
aeccłam meã suꝑte. Et portȩ inferi non
prȩualebt̃ aduersus eã. Ego portas inferi
uitia reor esse atq peccata. uel certe here¬
tic&ꝵ doctrinas ꝑ quas in lecti homines ducunt᷑
Ad tartarũ Nemo itaq putet de morte dici
qđ apłi conditioni mortis subietiñ fueruit.
quoꝵ martyria uideat coruscare. Et tͥ dabo
claues regnĩ cȩloꝵ. Et qđ cumq ligaueriꝰᷤ suꝑ
terrã erit ligatũ & in celis. & qđ cũq solueris

Expanded text:
tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Sicut ipse lumen apostolis donavit, ut lumen mundi appellarentur, caeteraque ex Domino sortiti sunt vocabula: ita et Simoni, qui credebat in petram Christum, Petri largitus est nomen. At secundum metaphoram petrae, recte dicitur ei: Aedificabo Ecclesiam meam spraevalebunt adversus eam. Ego portas inferi vitia reor atque peccata, vel certe haereticorum doctrinas, per quas illecti homines ducuntur ad tartarum. Nemo itaque putet de morte dici, quod apostoli conditioni mortis subjecti non fuerint, quorum martyria videat coruscare. Et tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunq
Abbreviated transcription (Latin):
sonat. filius delũbeu Ali sibaplicit̃ accipiunt
qđ symon idest petrꝰ filius sit iohannis ustd
alterius loci interrogationẽ. symon iohannis.
diligis me. qͥ respondit. dñe tu scis. & uolunt
scriptoꝵ uitio de prauatũ. ut ꝓ bariohanna
hoc est filio iohannuis bariona scriptũ sit. una
detracta sillaba. Iohauna autẽ int̾pretat᷑ dñi
grã. Ultrũq autẽ nomen mistice intelligi po¬
test. qđ & colũba spm sc̃m &e gr̃ę dĩ donũ¬
significet sp̃uale. Illud quoq qđ ait qͥa caro
& sanguis ñ reuelauit tͥ: apłicę narrationi
cõpara in qua ait. Continuo ñ adquieui
carm & sanguini. carnẽ ibi & sanguinem
iudeos significans. ut hic quoq sub alio sensu
Quid est hoc qđ ait & ego dico tͥ: Qiia tu
mͥ dixisti tues xp̃s filius dĩ uiui. & ego dico
tibi ñ sermone casso & nullũ habente. opus
sed dico tͥ. quia meũ dixisse fecisse est. Quia

Expanded text:
sonat, filius columbae. Alii simpliciter accipiunt sonat, filius columbae. Alii simpliciter accipiunt quod Simon, id est Petrus, filius sit Joannis, juxta alterius loci interrogationem: Simon Joannis, diligis me? qui respondit: Domine, tu scis. Et volunt scriptorum vitio depravatum, ut pro Bar Joanna, hoc est, filius Joannis, Barjona scriptum sit, una detracta syllaba. Joanna autem interpretatur Domini gratia, utrumque autem nomen mystice intelligi potest, qgnificet spirituale. Illud quoque quod ait: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, Apostolicae narrationi comparatur, in qua ait: Continuo non acquievi carni et sanguini , carnem ibi et sanguinem, Judaeos significans, ut hic quoque sub alio sensu Quid est quod ait: Et ego dico tibi? Quia tu mihi dixisti: Tu es Christus Filius Dei vivi: et ego dico tibi, non sermone casso, et nullum habente opus, sed dico tibi: quia meum dixisse, fecisse est. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Prudens lector attende qđ ex consequentib
tertuq sermonis apłi nequaquã homines
sed di appellant᷑: Cum enĩ dixisset quem
dicunt homines esse filiũ hominis. subiecit
uos autẽ quẽ me esse dicitis : Et illis quia
homines sunt humana opinantibus: uos
qui dii estis. quẽ me esse existimatis: Retrꝰ¬
sunt: saturnũ. ionẽ. uenerẽ. liberũ her
culẽ. & cȩtera idolo portenta significans
Respondens itĩc dirit eiꝰ Beatꝰ es hmon bar¬
iona. quia caro & sanguis ñ reuelauit tib
sed pater m̃s qͥ in celis est. Testimonio de se
apłi reddit uicẽ : Petrꝰ dixerat tues ap̃s
filius di uiui. mercedẽ recipit uera c̃fessio
Beat᷑ es symon bariona. Quare: Qma non
reuelauit tͥ caro & sanguis. sed reuelauit pat̃
Qđ caro & sangtus reuclare ũ potuis: sp̃s scĩ gra
reuelatũ est. Orgo ex c̃fessione sortit᷑ uocabuli
qđ reuelationẽ ex sp̃ũ sco habeat. cuiꝰ &d filuꝰd
appellandus sit. Siquidẽ bariona. nr̃a lingua

Expanded text:
r attende, quod ex consequentibus textuque sermonis apostoli nequaquam homines, sed dii appellentur. Cum enim dixisset: Quem dicunt homines esse filium hominis, subjecit: Vos autem, quem me esse dicitis? illis quia homqui dii estis, quem me esse existimatis? Rsunt, Saturnum, Jovem, Cererem, Liberum et caetera idolorum portenta significans. Respondens Jesus, dixit ei: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Testimonio de se Apostoli reddit vicem. Petrus dixerat: Tu es Christus Filius Dei vivi; mercedem recepit vera confessio: Beatus es, Simon Barjona. Quare? quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed revelavit Pater. Quod caro et sangutum est. Ergo ex confessione sortitur vocabulum, quod revelationem ex Spiritu sancto habeat, cujus et filius appellandus sit. Siquidem Barjona in lingua nostra
Abbreviated transcription (Latin):
adduxit. qͥa nimirũ suis cultoribus
regni cęlestis ianuas aꝑire non potuit :
Sed factus sub lege auctor ipse legis.:
sterilitatis opprobriũ legi abstulit. qͥ
hanc sp̃ualiter intelligenda monstrauit.
& suꝑnȩ beatitudinis gr̃am quȩ in eugłio
nunc aꝑtissime luc& in ea iam olim prę

Expanded text:
adduxit, quia nimirum suis cultoribus adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertis
Abbreviated transcription (Latin):
perhibuerunt: hunc multo amplius
prȩcursor suus qui plusquã ꝓpheta ex¬
ticit non tantũ in uita & passione sed
in ipsa quoq sua natiuitate designet
Quid est enĩ qđ ueteranis parentib natus
est iohannes. nisi qͥa illius mox secutura
natiuitas signabatur. qͥ sp̃ualia noui
testamenti ꝓferens archana. carnalem
legis & sacerdotii ueteris obseruantiam
iam terminanda esse docer&: Quod
enim antiquat᷑ & senescit: ꝓpe interitũ
est. Quid. quod muto patre principe
uidelic& tum sacerdotũ ortus est pręcur¬
sor dñi. nisi quia ipso apparente dño
lingua iam sacerdoti ueteris magna
ex parte a doctrina sensus spũalis ob¬
mutuerat. solã litterȩ custodiam curan¬
tib ac docentib scribis & legis peritis.
immo & ipsam litterã plerisq in locis
probatur : Et qͥd quod du sterili geni¬
trice nascit᷑. nisi qͥa lex quae auxilio
sacerdotalis officii sp̃ualem đo sobolem
gignere ussa est neminẽ ad ꝑfectum

Expanded text:
perhibuerunt, hunc multo amplius perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locisprobatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
inchoat facta memorat᷑. Huius & enim
secretũ distantię reuelat ipse iohannes.
qͥ cũ prę magnitudine uirtutum xp̃c
crederetur a turbis. dñs autẽ prȩ infir¬
mitate carnis a quibusdam non xp̃ssed
esse ꝓpheta putaret᷑: illũ in qͥt oport&
crescere. me autem minui. Creuit qͥppe
ecreuit ac minoratus est iohannes. qͥa
sed prȩco xp̃i ess& apparuit. Ideoq ui¬
re nato iohanne lux diurna minorari
incipit. cuius fama diuinitatis desitu¬
turus. iure etiã nascente dño adbreuia¬
ta dies ad incrementũ luminis rediit. qͥa
ille nimirũ apparuit. qͥ lucẽ suȩ cognitio
habebat cunctis gentib aperir&. suę
calorem dilectionis in totam mundi
latitudinẽ diffunder&. Notandum
autem. qđ hȩc eadẽ beati iohannis na¬
tiuitas nonnullam hab& similitudinẽ
aduentus dñici. & gr̃ȩ quam prȩdicare
ueniebat. Nam & congruũ ualde est.
ut cui om̃s ꝓphetȩ priores & patriar¬
chȩ uel nascendo. uel moriendo. uel
uiuendo. uel prȩdicando testimonium

Expanded text:
inchoat, facta memoratur. Hujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam non Christus, sed esse propheta putaretur, Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui. Crevit quippeDecrevit ac minoratus est Joannes, quia sed praeco Christi esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desituturum. Jure etiam nascente Domino abbreviata dies ad incrementum luminis redit  Al., rediit, quia ille nimirum apparuit qui lucem suae cognitionhabebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nimirũ decebat. ut ille quo maior
inter natos mulierũ nemo surrexit.
maiore prȩ cȩteris scĩs in ipso mox ortu
uirtutũ iubare claresceret. Senes ac
du infȩcuñdi parentes dono nobilissi¬
ms prolis exultant: ipsi patri quem
incredulitas mutũ reddiderat. ad salu¬
tandum nouȩ prȩconẽ gratiȩ os &
lingua reseratur. Nec solũ facultas
dõi benedicendi restituitur : sed de eo
etiam ꝓphetandi uirtus augetur.
Excitati fama facti omnes uicini. admi¬
ratione ac metu ꝑcelluntur. om̃ium
qui audiere circumquaq ad aduentũ
noui ꝓphetȩ corda prȩparant᷑. Unde
merito scã ꝑ orbem ȩclesia. quȩ tot
beatoꝵ martirũ iuctorias quib ingres¬

Expanded text:
a nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beato