comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adme. Adhuc conuersuͤ
uidebis abhominacio¬
nes maiores quas isti
faciunt. Et introduxit me
per ostium porte donnus
domini. quod respiciebat
ad aquilonem. Et ecce
bi mulicres sedebant plã¬
gentes ad onydem. Et dix̃
ad me. Certe iudisti fili
homnnis: adhuc conuer¬
sus uidebis ahominaci¬
ones maiores his. Et in¬
treduxit me in atrrum
domus donim intenius
et ecce in ostio templi dñi
inter uestibulum et alca¬
re quasi inginti quinq
uiri. dorsa habcnces contͣ̃
templum domini. et fa
cies ad orientem. et adora¬
bant adortum solis. Et
dicit ad me. Certe iuidisti
fili hominis: Nunquid
leue est hoc donnu iuda.
ut facerent ab honiraci¬
ones istas quas fecerũt
hic: quia replentes terrã
niquicate conucisi sunt
ad iitandumme. Et cc¬
ce applicant rainum ad
nares suas. Ergo et ego
faciam in furore: nõn
parcet oculus meus noc
miscrebor: et cum clama
quisq uas interfeccio¬
ns habet in manu sua.
Et ecce sex uir ueniebant
de uia porte superioris q̃
respicit ad orientem et

Expanded text:
me: Adhuc conversus videbis abominationes majores, quas isti faciunt. Et introduxit me per ostium portae domus Domini. quod respiciebat ad aquilonem: et ecce ibi mulieres sedebant plangentes Adonidem. Et dixit ad me certe vidisti fili hominis adhuc conversus videbis abominationes maiores his et introduxit me in atrium domus Domini interius et ecce in ostio templi Domini inter vestibulum et altare quasi viginti quinque viri dorsa habentes contra templcies ad orientem: et adorabant ad ortum solis. Et dixit ad me: Certe vidisti, fili hominis: Numquid leve est hoc domui Juda, ut facerent abominationes istas, quas fecerunt hic: qui replentes terram iniquitate conversi sunt ad irritandum me? et ecce applicant ramum ad nares suas. Ergo et ego faciam in furore: non parcet oculus meus, nec miserebor, et cum clamavquisque vas interfectionis habet in manu sua. Et ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae respicit ad aquilonem: et
Abbreviated transcription (Latin):
inicus matris suc
fuisse perhibetur. quia li¬
cet emultis collecta perso¬
nis una sit perfecta et mm¬
maculata uirgo mater
elesia. singuli quiq ta¬
men fidelium uniucisa¬
lis se ccilesie filios rectissĩe

Expanded text:
unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filio
Abbreviated transcription (Latin):
rum quatuor. Facies autẽ¬
desuꝑ ip̃orum quatuor.
Et corum et penne corum
ortence desuper. Duc penne
singulorum ungebant᷑.
it duc tegebant corpora eo¬
rum. et unumquodq eo¬
rum coram facie sua am¬
illuc gradiebantur nec

Expanded text:
quatuor, et facies aper ipsorum quatuor. Et facies eorum, et pennae eorum extentae desuper: duae pennae singulorum jungebantur, et duae tegebant corpora eorum: et unumquodque coram facie sua aml. gradiebatur:
Abbreviated transcription (Latin):
cõnec forte hoc mire¬
iuideatur. quod ma¬
gus iste presente aposto¬
lo. per acrem aliqũ dii
uolitauerit: hoc pacienci¬
a petri fecit. Permisit cr̃
illum subluius ascen¬
dere: ut de alcius caderet.
uoluit enim in excelsum

Expanded text:
ne forte hoc miruvideatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum
Abbreviated transcription (Latin):
si uere colerent deum suũ.
axmores cẽ debent. quomͦ
pater ñr abraham temp¬
catus est. et per multas tu¬
saciones non susciperunt
cum timorc domini et pa¬
cicnciam suam et impro¬
perium. murmuracionis
sue contra dominum pro¬
tulcrunt. exterminati sũt¬
ab erterminatore: et a ser¬
pentibus perierunt. Et noꝰ
ergo non ulciscamur nos
pro hus que patunur. sed
reputantes peccatis nostriˢ
hec ipsa minora esse sup.¬
plicia flagella domini qͣiͣ
serui qui corripimur: ad
cmundacionem. non ad
se credamus. Et dixcrũt illi
ozias et pb̃ri. Omnia que
locuta es uera sunt: et nõ
est in sermonibus tuis ul¬
la reprehensio. Nunc crgo
ora pro nobis quonam
mulier sancta es: et timẽs

Expanded text:
si vere colerent Deum suum. Memores esse debent quomodo pater noster Abraham temptatus est, et per multas trtationes non susceperunt cum timore Domini, et impatientiam suam, et improperium murmurationis suae contra Dominum protulab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad sse credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens
Abbreviated transcription (Latin):
rum sequentium aĩalia:
et uocem commocionis
magne. Spratus quoq
leuauit me: et assumpsit
me. Et abii amarus in ĩ¬
dignacione spiritus mei.
Manus enim domini crat
mecum: confortans me.
Et ueni ad transigraci¬
onem ad accruum noua¬
rum frugum: ad cos qui
habitabant iuxta flumẽ¬
chobar. ⁊ sediibi illi sedebãi

Expanded text:
rum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae. Spiritus quoque levavit me, et assumpsit me: et abii amarus in indignatione spiritus mei: Manus enim Domini erat mecum, confortans me, Et veni ad transmigrationem, acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta Chobar, et sedi ubi illi sedeba
Abbreviated transcription (Latin):
am
et claudins una
cum castorio uictorino.
et sympboriano dum cor¬
pora scõrum pora tyben¬
na requirerent a persecuto¬
ribus tenti sunc: et ad ur¬
bis preftitum ꝑducti sũt.

Expanded text:
m et Claudius una cum Castorio et Victorino et Symphoriano, dum corpora Sanctorum per ora Tiberina requirerent, a persecutoribus tenti sunt, et ad Urbis praefectum perducti.
Abbreviated transcription (Latin):
dies sex ex quo promisit
discipulis claritatem suc
uisioins hanc ostendit si¬
gnificans sanctos in die

Expanded text:
dies sex, ex quo promisit discipulis claritatem suae visionis Dominus ostendit, significat sanctos in die
Abbreviated transcription (Latin):
ad arccin romani destina¬
tur imperii. ut lux uenita¬
tis que in omnium gen¬
tium reuelabatur salutẽ:
efficacius se ab ipso capi¬
te. per totum mundi. cor¬
pus efunderet. Cuius
autem nacionis homi

Expanded text:
ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homi
Abbreviated transcription (Latin):
potentem. ctermim inui¬
sibilem. incominutabi¬
lem. qui totus ubiq est.
totus ubiqz prescns. nõ
per partes dinisus. seo to¬
tus in omnibus non lo¬
caliter sed potencialiter.

Expanded text:
potentem, aeternum, invisibilem, incommutabilem, qui totus ubique est, totus ubique praesens: non per partes divisus, sed totus in omnibus non localiter, sed potentialiter.
Abbreviated transcription (Latin):
ca. Et alit baculum quẽ
semper habebat in manib
et elegit sibi quinq lun¬
pidissimos lapides de tor¬
rente. Et misit cos in perã
pastoralem quam habe

Expanded text:
a, et tulit baculum quem semper habebat in manibus: et elegit sibi quinque limpidissimos lapides de torrente, et misit in peram pastoralem, quam habe
Abbreviated transcription (Latin):
partum infantem extin¬
guere. Et accepta pocione.
ut abortiuum proiceret.
dum nocere non posset:
incubabat in uentrẽ quẽ
rent. Certabat mater cum
paniulo: reneebatur in¬
fans ab utero. Erat ergo
pugna: inter mulicrem
et iuscera. Ledebatur ma¬
trona: nec nocebat infan¬
cia. Obluctabatur sarci¬
na: ne gantrrr ficret ꝑat̾¬

Expanded text:
partum infantem exstinguere; et accepta potione ut abortivum projiceret, dum nocere non posset, incubabat in ventre, ut porent. Certabat mater cum parvulo, renitebatur infans ab utero; erat ergo pugna inter mulierem et viscera. Laedebatur matrona, nec nocebatur infantia, obluctabatur sarcina, ne genitrix fieret parr
Abbreviated transcription (Latin):
m condicione mor¬
talitatis nĩr mentis ocu¬
los figite. uenienti nos ii¬
dici: per fletus cotidie et la¬
menta preparate. Cum cer¬
ta mors mancat omnib
nolite de temporalis uite
prouidencia incerta cogita¬
re: tirrenarum reruni ues
cura non adgrauet. Quan

Expanded text:
 conditionem mortalitatis vestrae mentis oculos figite: venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate; cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare: terrenarum rerum vos cura non aggravet; quan
Abbreviated transcription (Latin):
serere. Illius piscacionem
non abtulit: s mutauit.
huius mutauit oculos.
ut purgacione recepto lu¬
mine: clauissime mentis
acie ultra humanu
indere posset aspectum.

Expanded text:
serere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum.
Abbreviated transcription (Latin):
crrerere igitur .iͣ.¬
utriq ad affricam.
Precedente autem regis
genero. qui eius filium
habebat iudua rogatura
se obtulit: et prius peciit
ut ci donare debuisset. Qd̃
cum uir barbarus ty po¬
superbie turgidus gaudi¬
o transitorieprosperitatis
inflacus. non solum fa¬
cere: sed eciam au dire despi¬
ccret. iidua subiunxit
dicens. Ecce hunc homi
beo. solummodo pietatẽ
in me cribe: michiq uni¬
cum filium redde. Cum¬
qz ille uenusti uultus
hominem conspexisset
quai artem nosset inqͥ¬
siuit. Cur uir dommi in¬
pauluis respondit dicẽ.
artem quidem aliquem
nescio. sed ortum bene ex¬
colere scio. Qd̃ uir gẽtilis
ualde libenter accẽpit: cũ
muutriendis oleribus
quia peritus esse audiuit.
dua ab affricana regio¬
ne discessit. Paulinus ue¬
ro excolendi orti suscepit
curam. Cumq idem re¬
gis gener crebro ingredẽt
ortum suum ortolanũ
quidem requireret sapiẽ¬
temqz ualde esse hominẽ
uideret amicos cepit et
familiares deserere; et se¬
pius cum suo ortolano

Expanded text:
rrexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero, qui ejus filium habebat, vidua rogatura se obtulit, ac prius petiit ut ei filium donare debuisset. Quod cum vir barbarus typhsuperbiae turgidus, gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire despiceret, vidua subjunxit, dicens: Ecce hunc hominem beo, solummodo pietatem in me exhibe, mihique unicum filium redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset inquisivit. Cui vir Dei Paulinus respondit, dicens: Artem quidem aliquam nescio, sed hortum bene excolere scio. Quod vir gentilis valde libenter accepit, cum in nutriendis oleribus quia peritus esset audivit.dua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque idem regis gener crebro ingrederetur hortum, suumque hortulanum quaedam requireret, et sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit et familiares deserere, et saepius cum suo hortulano
Abbreviated transcription (Latin):
portet ergo te dare pe¬
mulariis: et ego ueniens re¬
cepisseni. utiq quod mcũ
est cum usura. Ex uerbis
sius seruus constringitur:
cum dominus dicit. axto
ubi non semino: et congre¬
go ubi non spargo. Ac si aꝑ¬
te dicat. Si iuxta tuam sen¬
tenciam et illud exquiro ꝙ¬
quantomnagis a te exqui¬
ro qued ad crogandum dedi:

Expanded text:
portuit ergo te dare pemulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi
Abbreviated transcription (Latin):
inq singulis membriᷤ
specialia inferre supplici¬
a. At uero illi poslea. qmͣ
frequencer passionis sue
cruciatibus glorificaue¬
runt deum dum de uin¬
culis ad tribunalia. ⁊ a

Expanded text:
ique singulis membris specialia inferre tormenta. At vero illi posteaquam frequenter passionibus suis et cruciatibus glorificaverunt Deum, dum de vinculis ad tribunalia et a
Abbreviated transcription (Latin):
gerriti homines de
sius sedibus migrauer̃t.
Hoc cognico: beatus mar¬
cellus intelligens se de
cruento hoste triumphũ
adquirre. collecta plebe
de ciuicate prgreditur: et roiit¬
tis ciuibus. in prospectu
populi solus xpõduce ad
locum pugnaturus acces¬
sit. Et cum coluber de silua
redirit ad cumulum: obui¬
antes sibi iuicci dante
oracionem beato marcello:
capite supplici cepit ueniã

Expanded text:
erriti homines de suis sedibus migraverunt. 45 Hoc cognito beatus Marcellus intellegens se de cruento hoste triumphum adquirere, collecta plebe de civitate progreditur et relictis civibus in prospectu populi solus Christo duce ad locum pugnaturus accessit, et cum coluber de silva rediret ad tumulum, obviantes se in vicem, dante orationem beato Marcello, ille capite supplici coepit venia
Abbreviated transcription (French):
faie et peste riitun sũt.
Qui longe est peste morie¬
tur. Qui autem propo.
gladio corruet. Et qui re¬
lictus fucrit et obsessus

Expanded text:
fame et peste ruituri sunt. Qui longe est, peste morietur: qui autem prope, gladio corruet: Et qui relictus fuerit, et obsessus
Abbreviated transcription (Latin):
occidit. Donatus uero let¬
tor: fuga peciit arecium ci
uitatem. et habitauit cũ
hylarmo gloriosissimo
monacho seriuẽs domĩo
continus oracionibus

Expanded text:
occidit. Donatus vero lector fuga petiit civitatem Aretium, et habitavit cum Hilarino gloriosissimo monacho, serviens Deo continuis orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
sua desideria perdiscipline
celestis custodiam calcat:
ut nichil iam quod caro
blanditur libeat: nichil q
carualem uitam trucidat:
spiritus in borrescat. de nõ¬

Expanded text:
a desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
quidego potissimũ
dicancum fidlissimus
ipse sibi sic testis qui cum
nec suas uellet iactitare
recundius quod in se ge¬
stum est. conficetur: Et
cuum uelut de altero quo¬
dam scio hommen inqͥt

Expanded text:
quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec suas velit jactare  verecundius quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
nomen cius samuel: co
quod a dommo postulas¬
set cum. Ascendit autem
uir cus helchana. et ommiꝰ
domus cus ut immola¬
ret dommo hostiam sollc̃¬
nem. et uotum suum. et
anna non ascendit. Drcit
enim uiro suo. Non uadã
us. et ducam cum et appa¬
reat ante conspectum dm̃i.

Expanded text:
men ejus Samuel; eo quod a Domino postulasset eum. Ascendit autem vir Elcana, et omnis domus ejus, ut immolaret Domino hostiam solemnem, et votum suum, et Anna non ascendit: dixit enim viro suo: Non ascendam, ns, et ducam eum, et appareat in
Abbreviated transcription (Latin):
indicis qui oculte animã
rapit: precauens a penitẽ¬
do ecciuret: net ĩpenitens
periret. Horam uero ulti¬
main dominus ñr idcir¬
co nobis uoluit esse in co-¬
gnitam: ut semper possit
esse suspecta: ut dum ip̃am
preuidere non possumus
ad illam sinc intermissio¬

Expanded text:
dicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissio
Abbreviated transcription (Latin):
silius. Et uidens eum im¬
perator dixit. Super phi¬
losophatus sum te. o ba¬
phisophareris et obtulit
ci probenediccione tres pa¬

Expanded text:
sset, uidens eum Iulianus dixit: «Superphilosophatus sum te, o Baphilosophaueris!». Et obtulit ei pro benedictione tr
Abbreviated transcription (Latin):
si cum unguenta bulliũt.
Post cum lucebit seinita. C¬
stimabit abyssum quasi
senescentem. Non est super
terram potestas que com
nullum tuncret. Omnc
sublune uidet. Ipse est rex
super unucrsos filios su¬
perbie. Eiespondens autem
iob domino dixit. Scio qr
omnia potes: et nulla te la¬
tet cogitacio. Quis est iste
qui celat consilium absq
sciencia: Idco insipiceut᷑ lo¬
cutus sum. et que ultra mo¬
dum occederent scienciam
meam. Audi et ego loquar.
interrogabo te: et responde

Expanded text:
si cum unguenta bulliunt. Post eum lucebit semita, aestimabit abyssum quasi senescentem. Non est super terram potestas, quae conullum timeret. Omne sublime videt, ipse essuper universos filios superbiae respondens autem Iob Domino dixit scio quia omnia potes et nulla te latet cogitatio quis est iste qui celat consilium absque scientia ideo insipienter locutus sum et quae ultra modum excederent scientiam meam audi et ego loquar interrogabo et ostende
Abbreviated transcription (Latin):
quibulibet preciosis uesti¬
bus induatur caro. quid
aliud ꝙͣ caro. Nolite ergo
attendere quid habetis: sod̃

Expanded text:
quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro; quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere, quid habetis, sed
Abbreviated transcription (French):
sciencia et intellectus. Au¬
diens sapiens sapiencior
crit. et intelligens guõna¬
cula possidebit. Anmauer¬
tet parabolam. et interpre¬
tacionem uerba sapienti¬
um. et enigniata corum.
Tnnor domini: principi¬
um sapiencie. Sapienciã
atq doctrinain stulti despi¬
ciunt. Audi fili mi discipli¬
nam prĩs tui et ne dimit¬

Expanded text:
ellectus audiens sapiens sapientior erit et intellegens gubernacula possidebit animadvertet parabolam et interpretationem verba sapientium et enigmata eorum timor Domini principium scientiae sapientiam atque doctrinam stulti despiciunt audi fili mi disciplinam p
Abbreviated transcription (Latin):
foris ostenditur intus a
mercede uacuctur. Ecce em̃
redemptoris uoce decemi ĩ¬
gines et tamen dicuntur
uirgines: et tamen intra
beatitudinis iannam nõ
omnes recepte: quia carũ
quedam dimmi de uirgiita¬
te sua gloriam foris expetũt:
in uasis suis oleum habere
noluerunt. Sed prius que¬
rendum nobis est:quid
cur decem uirginibus com¬
parctur que eciam u̾gines
prsdentes et fatue dicant᷑

Expanded text:
foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicant
Abbreviated transcription (Latin):
ci derent super oculos cius:
ficretqz eccus. Hanc autem
temptacionem idco ꝑmi¬
sis dominus cucuire illi.
ut posteris darctur exẽplũ
paciencie eius: sicut et scĩ

Expanded text:
iderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
co cum uirbeatũ
migrauit ad do¬
minum: ille ut pote in
clato: dixisse illico feitur.
Ecce qui michi minas
uaborum pollicebaris tu
iam mortuus iaces: sed
ego quidem adhuc con¬
sisto uiuens. Post que n¬
ba iuisum a fuit astitis¬
se repente sanctum cligiũ
mamiq uirgam gestã¬
cemn percussisse caput eiꝰ
aiqz dixisse. agnosce scrue
ncqmͣ. quomam non sũ
mortuus uetu glorians:
scd ucraciter nunc uino
creptus cterris. Leccio. iii.

Expanded text:
 cum vir beatus migrasset ad Dominum, ille ut pote insationis elato dixisse illico fertur: Ecce qui minas mihi verborum pollicebaris, tu jam mortuus jaces; sed ego quidem adhuc consisto vivens. Post quae verba visum ei fuit astitisse repente sanctum Eligium manu virgam gestantem, et percussisse caput ejus, atque dixisse: Agnosce, serve nequam, quoniam non sum mortuus ut tu gloriaris, sed veraciter nunc vivo ereptus e terris. His di
Abbreviated transcription (Latin):
nisi hoc distet in opere: qd̾
drachonera sigillanit ille.
iste iactauit. Sz quis cui
gula sermonc comprchẽ¬
dere. uel uoce profcrre: qnͣ¬
ta ille fecerit et celaucrit.
cum ca tantum scripta
sunt. que de ipso teste ppso
claruerunt: his namq
operibus sanctissimus
marcellus semper inten¬
tus. conuersacione clarꝰ
consummacione preci¬
pinis. beatitudine glori¬
osus. remuneracione di¬
tatus. cum perpetuo dño¬
regnaturus: nincẽs mĩ¬
di contagiun. mundus
migrauit ad xp̃m. die
lildanm nouembrium:
cuncta seculorium secula.

Expanded text:
nisi hoc distat in opere, quod draconem sigillavit ille, iste jactavit. Sed quis ejus gula sermone comprehendere, vel voce proferre quanta ille fecerit et celaverit, cum ea scripta sunt quae de ipso, teste populo, claruerunt? His namque operibus sanctissimus Marcellus semper intentus, conversatione clarus, consummatione praecipuus, beatitudine gloriosus, remuneratione ditatus, cum Domino perpetuo regnaturus, vincens mundi contagium, mundus migravit ad Christum die Kalendarum Novembrium, cuncta saeculorum saecula.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur cum processu
dus corpore tempus sis
credimius celicas recessiss
gis sibi commissi cuffodi¬
as optune seruans. et lec¬
cioni assidue studium
dans: inter cetera reperit ĩ
libris brati ac pretellentis

Expanded text:
gitur cum processu dus corpore exemptus sicut credimus coelicas recessissetgis commissi custodias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera reperit in libris beati ac praecellentis
Abbreviated transcription (Latin):
lo ad beatum iob lequitur
diccus. Uirtus euis in lũ-¬
bis cins: et fortitudo illius
in umbilico uentris cius.
A principali igitur sexu lũ¬
borum nomine luxuria
designatur: cum dominus
dicit. Sint lunbi uri pre¬
cincti. Lumbos enun precĩ¬
gunus: cum carnis luxu¬
nam per continenciam co¬
artamus. Sed quia minꝰ
est mala non agere. nisi
eciam quisq studeat. et bo¬
nis operibus infudare: ꝓ¬
tinus additur. et lucernt

Expanded text:
ur, dicens: Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucern
Abbreviated transcription (Latin):
olofernes uocaint
duces et magistratus uir¬
tutis assyriorum: et dinu¬
merauit uiros in cxpedici¬
one: sicut precepit ci rex. Cẽ¬
tum uiginti milia pedi¬
tum pũgnatorum. t eq̃¬
tes sagitanios: duodccun
nilia. Omnemq ocpedi¬
cionem fuam fecit prcur¬
in multitudine minim̃¬
abilium camlorum: cũ
bis qui crercitibus suffi¬
cerent copiose. boum quo

Expanded text:
olofernes vocavit duces, et magistratus virtutis Assyriorum: et dinumeravit viros in expeditionem, sicut praecepit ei rex, centum viginti milia peditum pugnatorum et equites sagittarios duodecim milia omnemque expeditionem suam fecit praeire multitudinem innumerabilium camelorum cum his quae exercitibus sufficerent copiose boum quo
Abbreviated transcription (Latin):
t̃pe uos fratres kiñi
ammoneo praua
opera fugere: mundi huiꝰ
inquinamenta deuitare.
Sz hodicma sc̃i cuuangelii
leccione compellor dicere.
ut et bona que agitis cum
magna cautela timeatis:

Expanded text:
pe vos, fratres charissimi, admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis
Abbreviated transcription (Latin):
ainc iussit sanctũ¬
nazarium cum cel
so recludi in carcere. scõs
uero geruasium et pro¬
chasium mediolanum

Expanded text:
nc iussit sanctunazarium cum celso puero| recludi in carcerem. Sanctus uero geruasium . et protasium . | mediolan
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitati deduci precepit scͥ¬
bẽs e. Eruasium et ꝓtha¬
sium iuuenes deficctãtes
nimolare dus ad te mit¬
tumus. quos carcerali cu¬
stodia detine: et diis nr̃is
sacrificare compelle. Cũ¬
qz producti fuissent: alia
die nero ad portum pro¬
cessit. et statui sibi sanctũ¬
naz arium cum puero
iussit. Dixitq ad cum.
Tante sunt artes tue:ut
amplius iiuere non de¬
beas. A te michi ĩmissa
est ftrarun rabies. tu gu¬
stare de deorum libann¬
ne noluisti: tu subrier¬
tisti iuuenes geruasiũ⁊
prothasium ne ĩmolarã
diis. atqz ideo manis te
profundum suscipiet.
Sanctus nazarius dixit.
S aluator mens ct deus
incus qui me per baptil¬
mun regeneraut ipscĩ
mari et ubiqz custodict q
cius sunt elementa. que
sola iuissione constituit.

Expanded text:
ati dedu| ci praecepit. Scribens ei . Geruasium . et protasium . ioue| nes . detrectantes immolare diis ad te direximus . | quos carcerali custudia detene et diis nostris sacrife| care conpelle. Cumque perducti . fuissent alia die nero| ad portum processit . et statui sibi nazario Cum puero| iussit . Dixit ad eum . tante sunt arte tuae . ut amplius| uiuere non debeas a te mihi inmissa est ferarum rabies tu| gustare de deorum libamina noluisti. Tu subuertisti . iouenis| Geruasium . et protasium . ne inmolarent diis . aquae| ideo maris te profunda suscipient. Sanctus nazarius dixit . | saluator meus et deus meus qui me per baptismum regene| rauit. Ipse te ubique custudiet quia sua sunt ęlemen| ta que sua iussione . constituit.
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir
umus de
ramatha¬
de mõte
effrayin et nomen cuis hel¬
chana. filius icroboam. fi¬
lu clyu. filii thaufilii suph
effratheus. et habuit duas
urores. Nomen uni ãna:
et nomen secunde fenẽna.
fucruntq fencune filii an¬
ne autem non erant liberi.
Et ascendebat uir ille de cuu¬
tate sua statutis dieb: ut
adorarct et sacrificaret dũo

Expanded text:
t vir unus de Ramathade monte Effraym: et nomen ejus Helcana filius Hieroboam filii Heliu filii Thau: filii Suph Eufratheus: et habuit duas uxores. Nomen uni Anna: et nomen secunde Fenenna. Fueruntque Fenenne filii: Anne autem non erant liberi. Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus: ut adoraret et sacrificaret Do
Abbreviated transcription (Latin):
na. deditqz fencune uxori
suc. et cunctis filnis cius. ⁊
filiabus partes. Anne au¬
tan dedit partem unam
tristis: quia annam dili¬
gebat. Ddominis autem
concluserat uuluam cius.
Affligebat quoqz cam cumi¬
la cuis. et uchementer ange¬
bat. in tantum ut expro¬
brant ci quod conclusisset
dominus miluam cius.
Sicq faciebat per singulo
annos. cum redcunte tem¬
pore ascenderent templum
domini: et sic prouocabat
cami. Porro illa flebat: et
non capiebat cibum. Dix̃
qz ci belcana uirsuus. An¬
na cur fles et quare non
comedis. et quamobrem
affligitur cor tuum: Nun¬
quid non ego melior sũ
tibi qm̃ deccm filii: Surie¬
cit autem anna postqmͣ
comederat in sylo ct bib̾at
et hely sacerdote sedente suꝑ
sellam ante postes templi
domini. cum esset anna¬
amaro ammo. orauit do¬
minum flens largiter. et
uotum uouit dicc̃us. do

Expanded text:
 Deditque Phenennae uxori suae, et cunctis filiis ejus et filiabus partes: Annae autem dedit partem unam tristis, quia Annam diligebat. Dominus autem concluserat vulvam ejus. Affligebat quoque eam aemula ejus, et vehementer angebat, in tantum, ut exprobraret quod conclusisset Dominus vulvam ejus: sicque faciebat per singulos annos, cum redeunte tempore ascenderunt templum Domini, et sic provocabat eam. Porro illa flebat, et non capiebat cibum. Dixit ergo ei Elcana vir suus: Anna, cur fles? et quare non comedis? et quam ob rem affligitur cor tuum? Numquid non ego melior sum tibi quam decem filii? Surrexit autem Anna postquam comederat in Silo, et biberat. Et Heli sacerdote sedente super sellam ante postes templi Domini, cumque esset amaro animo, oravit ad Dominum, flens largiter, et votum vovit, dicens: Do
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitas sicut sa¬
cratissima leccionis cunͣ¬
gelice predit hystoria: ml¬
ta miraculorum subli¬
mitate refulget. quia in¬
mirum decebat ut ille qͦ
maior internatos muli¬
cum ncio surrerit: ma¬
iore pre cetcris sanctis in
ipso mox ortu uirtutum
ibare claresceret. Senes
ac diu infccundi parẽtes:
dono nobilissime prolis
ccultant. Ipsi prĩquem
meredulitas mutum red¬
diderat: ad salucandum
noue preconcin gracie os
et lingua reseratur. Nec so¬
lum facultas domino be¬
nedicendi restituit: sz de
co iam prophetandi uir¬
tus augetur. Excitati fa¬
ma facti omnes uicm
admiracione acmetu p̾¬
celluntur. omnium qui
audiere circumquaq ad
aduentum noui prophe
corda preparcutur. Unde
incrito sancta per orbem
ecclesia que tot beatorum
martirum uictorias. qͥb
ingressum regni celestis
mauere frequentat: huiꝰ
tantummedo post dñm
sciam natinitatis dici
celebrare consucuit. Lcõ.¬
uod nillate uiii.

Expanded text:
nativitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenu
Abbreviated transcription (Latin):
tociens interrogato pctro
an se diligeret. et illo respõ¬
dente. quod eum ip̃o teste
diligeret: aduingebat ꝑ
singula ita concludens.
pasce oues meas: sine paᷤ
diccrit. Hec sola et uera cst
probacio. integri in dñm
amoris si erga fratres stu¬
ducris. curai solliciti ex¬
crcere laboris. Nam qui¬
cumq fratri opus pieta¬
tis quod ualet impendẽ
negligit. minus iusto
se cõnditorem diligere
ostendit. cuius manda¬
ta insustentanda proxe¬
mi necessitate cõtẽpnnt.
ue profecto łc.ii.

Expanded text:
toties interrogato Petro, an se diligeret, et illo respondente, quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula, ita concludens: Pasce oves meas, sive  Aldiceret: Haec sola et vera est probatio integri in Deum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris. Nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto c
Abbreviated transcription (Latin):
nem tuum cum csurienti¬
bus et egenis comede. et de
uestunentis tius nudos
tege. Panem tuum et n¬
nũm tuum super scpultu¬
ram usti constitue ⁊ nõ¬
li ex co manducare bibere
cum pec̃oribus. Consiliũ
semper a sapiente perquire.
Omni tempore benedic do¬
minum et petrab eo ut ni¬
as tuas dingat: et ommi¬
a consilia tua in ipso per¬

Expanded text:
nem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire. Omni tempore benedic Deum, et pete ab eo ut vias tuas dirigat, et omnia consilia tua in ipso per
Abbreviated transcription (Latin):
ad puerum suum. Opti¬
mus scrmotuus est. ueni
camus. Et uenerunt in ci¬
uitatem: in qua crat uir
da. Cumq ascenderent cli¬
puellas egredientes ad h¬
hauriendam aquam: et
dixerunt as. Num hic est
uidens: Que respondẽtes:
dixerunt illis. Hic est. Ecce

Expanded text:
ad puerum suum: Optimus sermo tuus. Veni, eamus. Et ierunt in civitatem, in qua erat vir Dei. Cumque ascenderent clipuellas egredientes ad hauriendam aquam, et dixerunt eis: Num hic est Videns? Quae respondentes, dixerunt illis: Hic est: ecce
Abbreviated transcription (Latin):
lorum regnum cõ¬
stet quia reproborum nul-¬
lus ingreditur: eciam fatu¬
is uirgnubus cur simile ẽt
gno beatitudins in quo
pax summa est: iueniri

Expanded text:
lorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile essegno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii regnum ꝑccpturos
quod eis promisit qui ñ
mentitur deus ante tẽp̃o¬
ra sccularia. Tcmpora qͥp¬
pe sccularia ser ctatibz con¬
stant. Quibus completiͤ.
audient ip̃o dicente. Uent¬
te benchicti patas mei: ꝑ¬

Expanded text:
udicii regnum percepturos quod eis promisit qui non mentitur Deus ante tempora saecularia. Tempora quippe saecularia sex aetatibus constant, quibus completis audient ipso dicente: Venite, benedicti Patris mei,
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem. In medio genti¬
um posũi cã. et in cutui¬
tu cius terras. Et contẽp¬
sit iudicia mea ut plus
esset impia qmͣ gentes
et preccpta mea ultra qm̃
terre que in circuitu cus
udicia enim mea

Expanded text:
rusalem, in medio gentium posui eam, et in circuitu ejus terras; Et contempsit judicia mea, ut plus esset impia quam gentes; et praecepta mea, ultra quam terrae quae in circuitu ejus udicia enim mea
Abbreviated transcription (Latin):
publice portat in ua. Hoc
autem dico: non ut pro¬
xuni opera nr̃a non inde¬
ant cum scriptum sit: ni¬
deant opera nr̃a bona: et
glorificent patrem uestrũ
qui in celis est: sedut ꝑ hoc
quod agimus laudes exte¬
rius non queramus. Sic
autem sit opus in publi¬
co: quatinus intericio ma¬
neat in occulto: ut et de bo¬
no opere proximis prebramꝰ
exemplum: et tamen per ĩ¬
tencionem qua deo soli pla-¬
cere querimus. semper opte¬

Expanded text:
publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra bona non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est , sed ut per hoc quod agimus laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper opte
Abbreviated transcription (Latin):
iob. Sumite uobis septa
tauros. et septem arictes. et
ite ad scruum neum iob.
meus: orabit pro uobis.
faciemeius suscipiam: ut
non nobis imputetur stul¬
ticia. Neq emim locuti estis
coram me rectum: sicut ser¬
uus mcus iob. Abicrunt

Expanded text:
Job: « Sumite vobis septem tauros, et septem arietes, et ite ad servum meum Job; eus, orabit pro vobis; faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur in stultitiam. Neque enim locuti estis coram me rectum, sicut servus meus Job. Et fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
is dicus contumio
ex pertucientis uer¬
bere: cepit capuc hominis
dolore magis ingrauescẽ¬
te. cipit utrsq manib
caput tenens turgens.
magnis per urbem uoci¬
bus inclamare. ac ꝑom
nes platras ciuitatis. ca
que sibi contigerant la¬
crimabili uoce proferre.
Concurrebant autem pli-¬
mi ciies ad hoc spectaculũ
stupentes et non nulli ei¬
dem mederi cupientes. ni¬
chil penitus prestare pote¬
rant inuamiis. Sede
contrario quantum plꝰ
conabantur aliquida iu¬
naminis prebere: tanto
amplius dolor multipli¬
andem ergo post ĩ

Expanded text:
is dictis continuo ex percutientis verbere coepit caput hominis dolore magis ingravescente coepit utraque manu caput tenens turgens magnis per urbem vocibus inclamare, ac per omnes plateas civitatis ea quae sibi contigerant lacrymabili voce proferre. Concurrebant autem plurimi cives ad hoc spectaculum stupentes, et nonnulli eidem mederi cupientes nihil penitus praestare poterant juvaminis, sed e contrario quanto plus conabantur aliquid ei juvaminis praebere, tanto amplius dolor multipliandem ergo post i
Abbreviated transcription (Latin):
cor eius pauens pro archa
domini. Dir autemi ille
postqmͣ ingressus est nũ¬
ciauit urbi. et ululauit
ounus ciuitas. Et audi¬
dunt hely sonitum cla¬
moris: dixitqz. Quis et
hic sonitus tumultus
huius: At ille festinauit
et uenit: et aminciauit
lely. Hely autem crat nõa¬
ginta et octo annorum. ⁊
oculi cius calligauerant:
et uidere nou poterat. Et
dixit ad hely. Egosum qui
uem de prelio. et ego qui de
acie fugi hodie. Cui ille ait.
Quid actum est fili mi.
Respondens autem ille qͥ¬
nunciabat. fugit inquit
ifracl coram phylistiim.
et ruina magna facta est
in populo. insuper et duo
filii tui mortui sunt. ofui.
et phynees et arcba dei cap

Expanded text:
cor ejus pavens pro arca Dei. Vir autem ille postquam ingressus est, nuntiavit urbi, et ululavit omnis civitas. Et audivit Heli sonitum clamoris, dixitque: Quis est hic sonitus tumultus hujus? At ille festinavit, et venit, et annuntiavit Heli. Heli autem erat nonaginta et octo annorum, et oculi ejus caligaverant, et videre non poterat. Et dixit ad Heli; Ego sum qui veni de praelio, et ego qui de acie fugi hodie. Cui ille ait: Quid actum est, fili mi? Respondens autem qui nuntiabat: Fugit, inquit, Israel coram Philisthim, et ruina magna facta est in populo: insuper et duo filii tui mortui sunt, Ophni et Phinees, et arca Dei cap
Abbreviated transcription (Latin):
reddere. Displicet enim e ĩ¬
fidelis et stulta pronussio:
scd quodcumq uoucris red¬
de. Multeq meluis est nõ
nouere. qmͣ post uotum
promissa non reddere. Ne
dederis os tuum ut poccare

Expanded text:
reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare
Abbreviated transcription (Latin):
runt: sed tainen sola que
carius sunt sapunt. de qͥ¬
bus per proplrtam dicit.
Sapientes sunt ut faciãt
mala: bene autem nesciũt
facere. Scd dominus qui ta¬
lenta contulit: racionem
positurus redit: quia is qͥ
nunc spiritalia dona tri¬
buit: districte in iudicio
merita exquirit: qͥd quisq
accepit considerat. et quod
lucrum de acceptis reportet

Expanded text:
tamen sola quae carnis sunt sapiunt, de quibus per prophetam dicitur : Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem nesciunt facere: sed Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet,
Abbreviated transcription (Latin):
on oculi scribanun
et phariscorum qui
iudere: sed illi beati sunt
oculi: qui cius possunt co¬
gnoscere sacramenta de

Expanded text:
on oculi scribarum et Pharisaeorum, qui videre, sed illi beati sunt oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta. De
Abbreviated transcription (Latin):
Quis crgo congruentiuᷤ
translacionen legalis a
sustitucioncin euuange¬
lici saccrdocu quan sum¬
im uicta legem saccdoti

Expanded text:
Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
Nos autem mari capimur:
sco in bonitatẽ permuta¬
mur. Cogitemus igitur
in capcione: ne dundam
in littore. Ecce ꝙͣ grata no
bis est hedierna solcnitaᷤ
ita ut se non modicum
addicat: si cui ex hoc conuẽ¬
tu ur̃o deesse contingat. e
qui a conspectu iudiais

Expanded text:
nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid qui a conspectu judicis
Abbreviated transcription (Latin):
mali quod eccidit in pu¬
tcum comparauit. hu.¬
more cnim laborabat. si¬
cut illam mulierem quã
decem et octo annis alliga¬
tam dixerat et ab cadem
alligacione soluerat com¬
parauit iumento quod
soluitur. ut ad aquã du¬

Expanded text:
imali quod cecidit in puteum comparavit; humore enim laborabat. Sicut illam mulierem, quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam du
Abbreviated transcription (Latin):
ut seructur: quia studiũ
celestis desideni a malignis
spintibus custodie nõ suf¬
ficit: qui hoe ab humans
landibus non abscondit.
in presenticterin iuta qi
in uia sumus: quia ad pa¬
triam pergius. Maligni
autem sp̃c: iter nr̃m quasi
quidam latrunculi obsidẽt.

Expanded text:
r, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident.
Abbreviated transcription (Latin):
est israel obuiam phystũ
in prelir: et castra meta¬
tus est iuxta lapidem ad¬
iutorii. Porro phylistiim
uenerunt in affech: et in¬
struxerunt aciem contra is¬
racl. ĩnito autem certãmi¬
ne terga uertit ifrael phy¬
listeis. et cesa sunt in illo
ccrtamine. passini ꝑ agros
quasi quatuor milia uiro

Expanded text:
e Israhel obviam Philisthim in proelium et castrametatus est iuxta lapidem Adiutorii porro Philisthim venerunt in Afec et instruxerunt aciem contra Israhel inito autem certamine terga vertit Israhel Philistheis et caesa sunt in illo certamine passim per agros quasi qu
Abbreviated transcription (Latin):
in terra utrumq genui
ficit et collium titendit.
Spiculator uero brachi¬
cum uirtute percussit: et
caput cius abscidit. Qd̃
postqmͣ a corpore precisũ
su xp̃i hebraice clara uoce
personuit. Statunqz de
corpore cus ũda lactis
in uestimenta militis
exiliuit: et post eam san¬
guis effluxit. Stola ue¬
ro qua sibi ligauerat o¬
paruit. Tanta cciam lu¬
cis immcusitas et odoriᷤ
su auitas simmomen¬
to illius decollacionis ce¬
litus ibi emicuit: ut mor¬
talium oculi splendorẽ
illum suffeire. et huma

Expanded text:
in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculator vero cum virtute percussit et caput ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum risti Hebraice clara voce personuit. Statim de corpore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaverat oparuit. Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et huma
Abbreviated transcription (Latin):
tot signa perturbacionis
dicta sunt: opoitet ut eorũ
consideracione breuiter ꝑ
singula perstringuamus.

Expanded text:
tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus
Abbreviated transcription (Latin):
ostera uero die sedẽs¬
nero furens et estu¬
ans. tuipis uisu. iussit
num. geruasium et pro¬
thasium. Cumq statuᷤ

Expanded text:
ostero uero die . sedinero furens et estuans| turpis uisu . et iussit et Geruasium. Et| protasium. Cumque statu
Abbreviated transcription (Latin):
ri qua ante gencilis ute¬
batur. et dixit decius ad¬
tue. et esto ñramicus: et
in conspectu nr̃o utere mi¬
licia pristina. quam sẽ¬
per habuisti. Tunc beatuᷤ

Expanded text:
e, qua gentilis utebatur, et dixit ei: tuam, et esto noster amicus, et in conspectu nostro utere militiam pristinam, quam semper habuisti. » Cum beatus
Abbreviated transcription (Latin):
rum cupiditatum scõ¬
rum desideriorum in cre¬
menta succedant. Cesset
miquitas: scd non sit
ociosa iusticia. Quem
nullus patitur opprimẽ¬
tem. senciat aliquis ad

Expanded text:
rum cupiditatum sanctorum desideriorum incrementa succedant. Cesset iniquitas, sed non sit otiosa justitia. Quem nullus patitur opprimentem, sentiat aliquis ad
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. Sunt ergo quedã¬
facta media que ignora¬
mus quo animo fiant.
que bono et malo ammo¬
fieri possunt de quibus te¬
meranum est iudicare
maxime ut condempne¬
mus. Horum autem ue¬
tur cum dominus illu¬
minabit abscondita se¬
nebrarum: et manifesta¬
bit cogitaciones cordis.
Quosunt autemin qui¬
bus temerarium iudici¬
um cauere debemus: cum
incertum est quo anmo
quidqz fit: uel cum incer¬
tum est qualis futuus
sit. qui nunc uel malus
uel bonus apparet. Dimti¬
te et dimittemini. Oate ⁊
dabitur uobis. Omttẽ
nos miurias. Dare bene¬
ficia nibet: ut et nobis pec¬
cata dimittantur et iuta

Expanded text:
cordis . Sunt ergo quaedafacta media, quae ignoramus quo animo fiant, quae et bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut condemmus. Horum autem tetur, cum Dominus illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Duo sunt autem, in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum est quo animo quidque factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite, et dimittemini. Date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita
Abbreviated transcription (Latin):
amare: potest dicere non
possum res meas totas
pauperibus dare. et in mo¬
nastrrio deo seruire. Nunqͥ¬
non potest dicere non pos¬

Expanded text:
amare? Potest dicere: Non possum res meas totas pauperibus dare, et in monasterio Deo servire; nunquid potest dicere: Non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ete nulli ñrm hoc tẽ¬
pore dicit deus pro
memnorere. sed illicita tan¬
tummodo in te desideria oc¬
cide. Qui ergo in pacc subig̾e
carnis desideria nolumus:
quando in bello prodeo ip¬
sam carncii dareinus: Rur

Expanded text:
e nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus?
Abbreviated transcription (Latin):
tum est qui amat
subintelligitur in hoc mũ¬
do: ipse itaqz perdet. Qui au¬
tem odit ntiq inhoc mũdo:
n uitam eternamn custodit
cani. Magna mra seniten¬
cia quemadinodũ homi
percat: conm ne percat. Si
maleamaueris: tũc odi¬
sti. Si bene oderis: tũc ama¬
sti. Felices qui oderunt cu¬
stediendo: ne perdant hic
amando. Hic anime noĩe
uita prescns designatur.
uel eciam huius unite de¬
lectacio que perdenda est. ut
feliciter inuenias uolun¬
tatem tuam in regno der:
quam fortiter uicisti ĩ hoc

Expanded text:
tum est, qui amat, subintelligitur, in hoc mundo, ipse utique perdet; qui autem odit, utique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia quemadmodum hopereat, odium ne pereat? Si male amaveris, tunc odisti, si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant hic amando. Hic animae nomine vita praesens designatur, vel etiam hujus vitae delectatio, quae perdenda est, ut feliciter invenias voluntatem tuam in regno Dei, quam fortiter vicisti in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq cum adhuc
clericali cyrocinio
cclarctur. miraculis pro¬
ditur. et signis celestib
illustratur. Contigit qͣdã
uice accessit ad officinã
fabricalem. qui despectus
ab artifice cogitur. ut ex¬
tracta de ardenti camino
firri massa candens ma¬
ni sua ferrum accensũ
attolleret: et quanti pon¬
deris essz marraret. Tunc
uir beatissimus noni¬
gnanis totum de xp̃o p̾¬
sumcre: et quante uirtu¬
tis causa sit in rebz non
turpibus obedire: mox
supposita manu ferrum

Expanded text:
ue cum adhuc clericali tyrocinio celaretur, miraculis proditur et signis caelestibus inlustratur. Contigit quadam vice accessit ad officinam fabricalem, qui dispectus ab artifice cogitur, ut, extracta de ardente camino ferri massa candente, manu sua ferrum accensum attolleret et quanti esset ponderis enarraret. 18 Tunc vir beatissimus non ignarus totum de Christo praesumere et quanta virtutis causa sit in rebus non turpibus oboedire, mox subposita manu ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc gloriam peruie¬
xcrunt. ut sis sancta gẽ
populus clectus. cuitas
saccrdotalis et regia. per
sa crain beaci petri sedem ca¬
put orbis effecta. lacius
presideret religione dun

Expanded text:
ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione d
Abbreviated transcription (Latin):
meriti apud deum
suum petrus erat ut ci p̃
n auicule parue remigiũ.
tocius ceclesie gubernãcu¬
la traderentur: auc quan¬
tum in apł̃atus sui mini¬
sterio complacuisse xpõ
credimus paulum. qui
tantum placere potuit ꝑ¬
secucor: placuit enun q̃z
non iniqui pectoris stu¬
dio. sed simplicis ignorã¬
ciec in cauta deuocione cer¬
tabat. Demqz ut primũ
sensibus eius spiritus ue¬
ritatis infusus est: osten¬
dit contiio non se xp̃i
seuisse odio. s amore pat¬
ne legis iuocenter crrasse.

Expanded text:
meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse.