comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
montem syon qui int̾pretat᷑ specu¬
la. & adciuitatẽ dĩ uiuentis ierłm
celestem. & admilia angłoꝵ solle¬
uitatis: de qua sollemnitate loqͥt᷑
cong̾gationis: & indieb sollemi¬
Celebra iuda festiuitates tuas: red¬
& uictimas spͣales. Assumitur ui¬
tulus dearm̃to. siue taurus ut
int̾pretatus ẽ symmachꝰ. liber &
nullo p̾ssus iuigo hoc ẽ onere pec¬
catoꝵ. & ĩmnacłatiũ qui peccatum
ñ fecit nec dolus inuentus ẽ inore
ciꝰ. uitulus nouellus cormia effe¬
rens & ungulas: ut in ipso mun¬
detur & expiet᷑ scũariũ. Et tollet
inqͥt sac̾dos de sanguine eiꝰ quod
erit ꝓpeccato omniũ: qui aliis u̾b̃
agnus appellat᷑ in exodo: & meuan¬
gelio baptista iohe dicente. Ecce
agnus dĩ qui tollit peccata mun¬
di. Sanguis aut̃e ipse ẽ p̃ciosus.
inquo redimumͦ inpassione dm̃
saluatoris: cuiꝰ carnib alim᷑. & cru¬
ore potamur. Quo tangunt᷑ qͣtuor
anguli crepidinis altaris. qd̃ theo¬
dotio ipsũ u̾bum hebraicũ posuit

Expanded text:
atur specula, et ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem , et ad millia angelorum solemnitates. De qua solemnitate loquitucongregationis, et in diebus solemnicelebra Iuda festiuitates tuas, et redet victimas spiritales. Assumitur vitulus de armento, sive taurus, ut interpretatus est Symmachus, liber et nullo pressus jugo, hoc est, onere peccatorum, et immaculatus, « qui peccanon fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, vitulus novellus, cornua efferens, et ungulas: ut in ipso mundetur, et expietur sanctuarium. Et tollet, inquit, sacerdos de sanguine ejus quod erit pro peccato omnium: qui aliis verbis agnus appellatur in Exodo, et in Evangelio, Baptista Joanne dicente: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Sanguis autem ipse est pretiosus in quo redimimur in passione Domini Salvatoris; cujus carnibus alimur, et cruore potamur; quo tanguntur quatuor anguli crepidinis altaris, quod Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nere. saluator est em̃ omiũ homi¬
nũ. & maxime fideliũ: & ipse ẽ ꝓpi¬
ciatio ꝓpeccatis nr̃is. & ñ solum ꝓ
nob̃. s ꝓ om̃i mundo. Oblato aut̃
uitulo ꝓuniu̾so ppło t̾re: inseptẽ
dieb reliquis dominice passionis
septem uituli & septem arietes im¬
macłati offerunt᷑ cotidie. ut holo¬
causto & igne dñico concrem̃tur.
Septẽ aut̃ẽ uituli & septẽ arietes
st̃. qui configurant᷑ dñicȩ passio¬
ni. ut imxtent᷑ uerũ uitulum.
& uerum arietẽ: & sanguine mar¬
tẏrum ꝑ septẽ dies totius mundi
peccata purgent᷑. Hyfus quoq ca

Expanded text:
omnium hominum, et maxime fidelium, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris, et non solum pro nobis, sed pro omni mundo. Oblato autem vitulo pro universo populo terrae, in septem diebus reliquis Dominicae passionis, septem vituli, et septem arietes immaculati offeruntur quotidie, ut holocausto et igne Dominico concrementur. Septem autem vituli et septem arietes sunt, qui configurantur Dominicae passioni, ut imitentur verum vitulum, et verum arietem, et sanguine martyrum per septem dies totius mundi peccata
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quis uos iudicet incibo & potu.
aut parte sollemnitates aut neo¬
meniȩ. aut sabbatoꝵ. quȩ st̃ umbra
futuroꝵ. Et si ꝑysaiam loquit᷑ aͥs.
magnũ ñ suscipio. ieiumum & fe¬
rias & neomenias. & sollemnitates
ur̃as odit anima mea: manifestũ
ẽ qd̃ qui solłemtates oderit iudeoꝵ.
suas diligat. Sabbatũ uidelicet
qd relictum ẽ ppło dĩ. ut ut uidea¬
ñ indoctis humanȩ sapientie u̾b.

Expanded text:
ergo quis vos judicet in cibo et potu, aut in parte solemnitatis, aut neomeniae, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . » Et si per Isaiam loquitur Deus: « magnum non suscipio: jejunium, et ferias, et neomenias, et solemnitates vestras odit anima mea . Manifestum est quod qui solemnitates oderit Judaeorum, suas diligat, sabbatum videlicet quod relictum est populo Dei: ut videanon in doctis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nc̃ laborat inmundo & ad ce¬
lestia ire festinat. referenda st̃ oĩa:
ut de uiu̾so mundo eliga ntͣ a¬
lii inpossessionẽ dĩ qͥ scm̃ posside¬
ant: alii qͥcũ ad maiora ꝓfecerint.
teneant sc̃a scõꝵ. Inminuistris qͦ
ordo diu̾sus ẽ sac̾dotũ & leuitaꝵ:
quoꝵ alii orationib suis atq uir¬
tutib cotidie sacͥficia offer̃t dõ:
alii inscdo & minori gradu st̃ ut
his ministrent. & ꝑ eos qui aduir¬
tutũ culinina conscendeĩt: &
ad extremũ sit dux siue pͥnceps.
qͥ tantũ possit ut contͣ unã tͥbũ¬
possessionẽ accipiat. uniꝰq m̾itũ
cõpenset m̃ita plurimoꝵ: & pͥmũ
dũ u̾sat᷑ in scło. de mari usq ad
mare latitudine possideat. dem̾
aboccidente siue amari usq ad
orientẽ. ut p̾sentia derelinq̃ns ad
fut᷑a festinet: &e habeat certam pos¬
sessionẽ suã. & neqͣqͣm pͥnceps alie

Expanded text:
quae nunc laborat in mundo, et ad coequae nunc laborat in mundo, et ad coelestia ire festinat, referenda sunt omnia, ut de universo mundo eligantur, alii in possessionem Dei qui sanctum possideant, alii qui ad majora profecerint, teneant sancta sanctorum. In ministris quoque ordo diversus est sacerdotum et Levitarum, quorum alii orationibus suis atque virtutibus quotidie sacrificia offerant Deo, alii in secundo et minori gradu sunt ut his ministrent, et per eos qui ad virtutum culmina conscenderunt. Et ad extremum sit dux sive princeps qui tantupossessionem accipiat; uniusque meritum compenset merita plurimorum, et primum dum versatur in saeculo, de mari usque ad mare latitudinem possideat; deinde ab Occidente, sive a mari usque ad Orientem, ut praesentia derelinquens, ad futura festinet, et habeat certam possessionem suam, et nequaquam principes alien
Abbreviated transcription (Latin):
dux ppłi accipiat hinc & inde hoc
ẽ exutraq parde scũiarii. possessionẽ
suã & inurbe u̾set᷑: respiciatq eiꝰ
possessio ad seꝑatũ tẽplo locũ & faci¬
em urbis: sitq alat̾e maris hoc ẽ ab
occidente usq ad alt̾um latus ma¬
ris latitudĩe hñs ꝗͣ. inferius in
descͥptione tͥbuũ singłarũ ꝓpħa
descͥbit. Deniq seqͥt᷑. In longitu¬
dine aũ iuxta uñã. quãq paitẽ ꝙͣ
singłȩ tͥb accipiunt. at̾mino oc¬
cidentali id ẽ maris usq adt̾mi¬
nũ orientałe. q uͥ finat᷑ in tͥbuũ
descͥptione noscimꝰ. Et hec erit
possessio ducis siue pͥncipis int̾ra
isrł. hec int̾im dictasint: ut sim¬
plex historiȩ sermo noscat᷑. Cet̾ũ
siuoluerimꝰ coꝑare sp̃alib sp̃alia.
& iuxta qͦsda int̾p̾tes adaltiora
conscendere. qͥ asserunt figuram
cere quȩ dicta sunt ab aliis. s ue¬
remͣ ne huiꝰcemodi expositionẽ
prudens lector nequaqͣm recipi¬
at. Uñ adp̾sens tempꝰ & adeccłiã

Expanded text:
t hinc et inde, hoc est ex utraque parte sanctuarii in possessionem suam, et in urbe versetur, respiciatque ejus possessio ad separatum templo locum et faciem urbis, sitque a latere maris, hoc est ab occidente usque ad alterum latus maris; latitudinem habens quam inferius in descriptione tribuum singularum Propheta describit. Denique sequitur. In longitudinem autem juxta unamquamque partem quam singulae tribus accipiunt a termino occidentali, id est maris usque ad terminum orientalem, qui ubi finiatur in tribuum descriptione noscemus. Et haec erit possessio ducis sive principis in terra Israel. Haec interim dicta sint, ut simplex historiae sermo noscatur. Caeterum si voluerimus comparare spiritalibus spiritalia, et juxta quosdam interpretes ad altiora conscendere, qui asserunt figuram cere quae dicta sunt ab aliis, sed veremur ne hujuscemodi expositionem prudens lector nequaquam recipiat. Unde ad praesens tempus, et ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
phalis. gentiũ inpylato turba res¬
pondit. qd̾ scͥpsi scͥpsi. Suꝑ pͥncipe
inqͥt erunt. Pulchre sac̾dotalis
dignitas cõmonet᷑ cui subiecta sit
officio: ut sciat se sacrificia & liba
nitatib tam uidelicet in kalendis
id ẽ neomemis. qm insabbatis. qñ
tenebris cuncta oꝑientib lunaris
exordium luminis ẽ. & in requie
sabbatoꝵ ut faciat uidelicet ꝓpecca¬
to ad expiandum. ꝓ domo isrł quȩ
ẽ eccłia dĩ uiuentis. columna & fir¬
mam̃tũ u̾itatis. Ista ẽ eñi domus
ꝑiatione suoꝵ indiget peccatorum.
Hec dic̃ dñs ds. In pͥmo mense una
mensis. sumes uitulum de arm̃to
ĩmaculatum. & expiabis scũarium:
& tollet sac̾dos de sanguine qd̃ erit

Expanded text:
phalis, gentium in Pilato turba resphalis, gentium in Pilato turba respondit: Quod scripsi, scripsi . Sub principe, inquit, erunt. Pulchre sacerdotalis dignitas commonetur, cui subjecta sit officio; ut sciat se sacrificium, et linitatibus: tam videlicet in kalendis, id est, neomeniis, quam in sabbatis: quando tenebris cuncta operientibus, lunaris exordium luminis est: et in requie sabbatorum: ut faciat videlicet pro peccato, ad expiandum pro domo Israel, quae est Ecclesia Dei viventis, columna, et firmamentatum veritatis. Ista est enim domus piatione suorum indiget peccatorum. Haec dicit Dominus Deus: In primo mense, una mensis sumes vitulum de armento immaculatum, et expiabis sanctuarium. Et tollet sacerdos de sanguine 569 quod erit
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ deerit: in loco pascuȩ ibi ine col¬
locauit. suꝑ aquas refectionis edu¬
cauit me. Hec erant irrigua ĩ mo
hica nales ad quos & iacob duce¬
bat pe cora sua. ut in ipsis biberẽt
atq conciꝑent: & iuxta uirgarum
colorem fetus ederent dño. Pro sacͥ¬
ficio hoc ẽ oysiã aquila & symina¬
chꝰ donũ int̾p̾tant᷑ qd̾ in hebraico
dr m̃anaa. & ꝓpͥe ñ ꝑtinet adhosti¬
am: s adea quȩ exsimila & polenta
& oleo offerunt᷑ insacͥficio. Holocau¬
stum uͦ ẽ qd̾ totum offertur dõ &
sacro igne consumit᷑: pacifica qͣn
reconclliam do. & ꝓ nob̃̾ apłs loqͥt᷑.¬
Precam ꝑ xp̃o. reconciliamin deo.
Et inalioloco: deus erat in xp̃o mũ¬
dum reconcilians sibi. Iste autẽ
pͥnceps cui pͥmitiȩ deaĩantibus
offerunt᷑. ipse ẽ erex. ut incrucis
qͦ titulo demonstrat᷑ hebraicis &
grecis literis ac latims: nitentibq
iudeis ut deponeret᷑ titulus triũ¬

Expanded text:
mihi deerit: in loco pascuae ibi me colmihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit, super aquas refectionis educavit me . Haec erant irrigua, immo hi canales, ad quos et Jacob ducebat pecora sua, ut in ipsis biberent atque conciperent, et juxta virgarum colorem, fetus ederent Domino . Pro sacrificio, hoc est θυσίᾳ, Aquila et Symmachus donum interpretantur: quod in Hebraico dicitur MANAAam, sed ad ea quae ex simila et polenta, et oleo offeruntur in sacrificio. Holocaustum vero est, quod totum offertur Deo et sacro igne consumitur. Pacifica, quando reconciliamur Deo, et pro nobis Apostpro Christo, reconciliamini Deo . Et in alio loco: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Iste autem princeps, cui primitiae de animantibus offeruntur, ipse est et rex: ut in crucis quoque titulo demonstratur Hebraicis et Graecis litteris ac Latinis. Nitentibusque Judaeis, ut deponeretur titulus trium
Abbreviated transcription (Latin):
tẽrioñ. quoꝵ alterum deirriguis.
alt̾um de ca nalib siue piscinis
sonat: ut uidelicet pͥmiciȩ pͥnci¬
pis non alibi nͥ mirriguis nutri¬
ant᷑. Et quomͦ insuꝑiorib legimꝰ.
sexagesimã partẽ debere offerri
pͥncipi de his quȩ appendunt᷑. &
quȩ m̃sure subiacent: sic ñc du¬
centesima pars anumantiũ iubet᷑
omnẽ ppłm ẽẽ subiectũ. ut offerat
duci siuie pͥncipi: quo uidelicet
ꝑillum holocausta & sacrificia &
libamina insingulis sollem nita¬
tib offerant᷑ ꝓppło. & expiet᷑ domꝰ
darũ pͥncipi: sic pͥnceps debitor ẽ
ppłi offerre ꝓ eo uictimas. Quem
nixta tr̃opologĩam̃ ñ aliũ intelli¬
gere possumꝰ: ñ dñm saluatorẽ. Iste
deducentis aĩantib suscipit arietẽ.
siue significantiꝰ hebraicus sermo
ta aĩantia & ñ ꝓp̾e adarietem refer¬
ri pot̃. & suscipit aimal uel arie¬
tem qui nutritus ẽ in locis irrigu¬
is scãrum uidelicet scͥpturarum.
& pot̃ dicere. Dñs pascit me & nicħ

Expanded text:
 quod alterum de irriguis, alterum de canalibus sive piscinis sonat, ut videlicet primitiae principis non alibi nisi in irriguis nutriantur. Et quomodo in superioribus legimus, sexagesimam partem debere offerri principi, de his quae appenduntur, et quae mensurae subjacent, sic nunc ducentesima pars animantium jubeturomnem populum esse subjectum, ut offerat duci sive principi, quod videlicet per illum holocausta et sacrificia et libamina in singulis solemnitatibus offerantur pro populo, et expietur domus darum principi, sic princeps debitor est populi offerre pro eo victimas. Quem juxta tropologiam non alium intelligere possumus, nisi Dominum Salvatorem: iste de ducentis animantibus suscipit arietem, sive, ut significantius Hebraicus sermo ta animantia, et non proprie ad arietem referri potest. Et suscipit animal vel arietem qui nutritus est in locis irriguis, sanctarum videlicet Scripturarum, et potest dicere: « Dominus pascit me, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
peccato sacͥficiũ: & holocaustum
& pacifica ad expiandum ꝑ domo
isił. Supra dixit quota pars eoꝵ
darũ specierũ quã liquentiũ debe¬
at offerri pͥncipi: nc̃ eundẽ pͥmiti¬
arũ manimantib ordinẽ tenet. ut
unũ de grege ducentoꝵ arietũ
iubeat offerri. quos nutrit isrł
insacͥficium & inholocaustũ & in
pacifica. ad expiandum ꝓppło. ait¬

Expanded text:
peccato sacrificium et holocaustum peccato sacrificium et holocaustum et pacifica ad expiandum pro domoIsrael. » Supra dixit quota pars eorum idarum specierum quam liquentium, debeat offerri principi. Nunc eumdem primitiarum in animantibus ordinem tenet: ut unum de grege ducentorum arietum jubeat offerri, quos nutrit Israel, in sacrificium et in holocaustum, et in pacifica, ad expiandum pro
Abbreviated transcription (Latin):
iungit & loquit᷑. Impinguasti in
oleo caput meũ. & calix tuus me¬
brians quã p̾clarus ẽ: illo oleo qd̾
absq fece mundissimũ adlucernã
dñi p̾paratur. qd̾ qui parauerit ex¬
hilarat᷑ facies eiꝰ moleo oliui exul¬
tationis quo xp̃c unctus ẽ p̾partici¬
pib suis: & effectus oliua cum pro¬
pheta cantabit. ego autẽ sic̃ oliua
fructifera indomo dĩ: & illo uino
qd̃ de uera uite redundat intor¬
cularib saluatoris dicente dño.
Egosum uitis. uos ꝓpagines: pat̃
m̃s agͥcola. De his corcularib tres
id ẽ sexagenariꝰ numerus: quo mu¬
Et arietem unũ degrege ducentoꝵ:
de his qu nutͥur isrł in sacͥfi¬
cium & inholocaustum & inpaci¬
fica. ad expiandum ꝓ eis ait dñs d̾s.
Omĩs ppłs t̾re tenebit᷑ pͥmitiis his
pͥ cipi inisrł: & suꝑ pͥncipe erun
holocausta & sacͥficium & libami¬
na insollemnitatib & inkalendis
& in sabbatis. & inuinu̾sis sollem¬
nitatib domus isrł. Ipse faciet ꝓ

Expanded text:
ur: « Impinguasti in oleo caput meum, et calix tuus inebrians quam praeclarus est , » illo oleo quod absque fece mundissimum ad lucernam Domini praeparatur. Quod qui paraverit, exhilaratur facies ejus in oleo, oleo exsultationis quo Christus unctus est prae participibus suis , et effectus oliva cum propheta cantabit: « Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini , » et illo vino quod de vera vite redundat in torcularibus Salvatoris, dicente Domino: « Ego sum vitis, vos propagines, Pater meus agricola . » De his torcularibus tres id est sexagenarius numerus, quo munEt arietem unum de grege ducentorum, de his quae nutrivit Israel in sacrificium et in holocaustum et in pacifica ad expiandum pro eis ait Dominus Deus omnis populus terrae tenebitur primitiis his principi in Israhel et super principem erunt holocausta et sacrificium et libamina in sollemnitatibus et in kalendis et in sabbatis in universis sollemnitatibus domus Israhel ipse faciat pro
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant ꝑsonã pauꝑis. siue di¬
uitis inudicio. s stent iniudicio
dĩ. & recordent᷑ illiꝰ psalmi. D̾s ste¬
tit insynagoga doꝵ: in medio
aũ dõs diuidicat. Deos appellans
qͥ hñt iudicandi de hõib potesta¬
t̃e: qͥ in quo iudicio iudicauerĩt.
iudicabit᷑ de eis Leges inqͥt me¬
as & p̾cepta mea in oĩb solłenita¬
tib meis custodient: ut sciant
latꝰ. qͥuomodo septẽ ebdomadas
ĩplere debeamꝰ gaudii atq leticiȩ.
& humiliare animas nr̃as ĩienui¬
nio. clangorẽq tubaꝵ intelligere.
& scenõphegias sp̃ales in qͥb dici¬
mꝰ. ad uena sũ ego & ꝑ egͥnus sic̃
om̃s patres mei.he st̃ uere sollem¬
nitates dĩ. qͣs consequentiꝰ qͥs pẽn¬
tãtẽucũ disserens int̾p̾tabit᷑ pͥmi¬
q uͥtus ẽ sac̾dotis. ñ tantũ docere
quȩ nouerit. s om̃s dĩ festiuitates
custodire:ut possit aliis custodi¬
enda p̾ciꝑe. quȩ & ipse obseruaue¬

Expanded text:
accipiant personam pauperis sive diaccipiant personam pauperis sive divitis in judicDei, et recordentur illius psalmi: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat , » deos appellans qui habent judicandi de hominibus potestatem, qui in quo judicio judicaverint, judicabitur de eis . « Leges, inquit, meas et praecepta mea in omnibus solemnitatibus meis custodient; » ut scianlatus; quomodo septem hebdomadas implere debeamus gaudii atque laetitiae, et humiliare animas nostras in jejunio, clangoremque tubarum intelligere, et scenopegias spiritales, in quibus dicimus: « Advena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei . » Hae sunt verae solemnitates quas consequentius quis Pentateuchum disserens interpretabitur. Prima virtus est sacerdotis, non tantum docere quae noverit, sed omnes Dei festivitates custodire, ut possit aliis custodienda praecipere, quae et ipse observave
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi dic̃ sermo diuinꝰ. Ama ilła
& seruabit te: circũda ilła & exals¬
tabit te: honora ilła ut te amplex¬
et᷑. Quȩ sit aũt uͥgo quȩ amanda
sit & suũ custodiat amatorẽ: sciet
qͥ illud legerit. hanc dilexi &. que¬
siui abadolescentia mea. & quesi¬
ui sponsam ducere mͥ. & amator
dñs dilexit eã. Nonsolũ aũ u̾gnñẽ
s & iuiduã debet sac̾dos ducere. qͦ
tñ alt̾ius sac̾dotis uxor fuerit: scien¬
tiã idelicet qmͣ aliꝰ dĩ cultor inue¬
nerit. Neq eñi noua tantũ conten¬
ti debemꝰ ẽẽ doctͥna. s et uecerẽ ex cõ¬
lere & nr̃o iungere comitatui: si tñ
sacro cultu fuerit erudita. Sac̾do¬
tis qͦ officiũ ẽ. docere ppłm qͥd sit
int̾ scm & pollutũ. int̾ mundũ
& ĩmudũ: ut pͥus referamꝰ ad dog¬
mata: scđ̃m ad oꝑa que ꝑcarnem
efficuint᷑. Delicta eñi qͥs intelligit:
hoc ẽ qd admortale ꝑtinet crimͣ:
stabunt sac̾dotes iniudiciis meis.
ut ñudicent scdm honorẽ. ne

Expanded text:
et alibi dicit sermo divinus « Ama illam, et servabit te; circumda illam, et exaltabit te; honora eam, ut te amplexetur . » Quae sit autem virgo quae amanda sit, et suum custodiat amatorem, sciet qui illud legerit: « Hanc dilexi et quaesivi ab adolescentia mea, et quaesivi sponsam ducere mihi, et amator nus dilexit eam. » Non solum autem virginem, sed et viduam debet sacerdos ducere, quae tamen alterius sacerdotis uxor fuerit: scientiam videlicet quam alius Dei cultor invenerit. Neque enim nova tantum contenti debemus esse doctrina, sed et veterem excolere, et nostro jungere comitatui, si tamen in sacro cultu fuerit erudita. Sacerdotis quoque officium est docere populum, quid sit inter sanctum et pollutum, inter mundum et immundum, ut prius referamus ad dogmata, secundum ad opera quae per carnem efficiuntur. « Delicta enim quis intelligit? hoc est, quod ad mortale pertinet crimen, stabunt sacerdotes in judiciis meis, ut non judicent secundum honorem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dine & .x. inlatitudine. Leuitȩ aũ
id ẽ inferior gͣdus. eunde qͥdẽ mi¬
merũ habeat in longitudine. hoc
mero finat᷑: unde & .xx. tantũ te¬
nent gãzõphilatĩa. in qͦnumero
possessionẽ scũarii. exomĩb uide¬
licet qͥ ei uoluntate subiecti st̃. & ur¬
bis habitator ẽ multoꝵq salutẽ
suã mercede facit. In pͥori templo
latera calami descͥbunt᷑. & rursum
qͥnqͣgnita cubiti qͥb omĩs sac̾dotũ
possessio seꝑat᷑: in scdo aũ scũario

Expanded text:
in latitudine. Levitae autem, id est, inferior gradus, eumdem quidem numerum habeat in longitudine, hoc mero finiatur. Unde et viginti tantum tenent gazophylacia in quo numero possessionem sanctuarii, ex omnibus videlicet qui ei voluntate subjecti sunt, et urbis habitator est, multorumque salutem suam mercedem facit. In priori templo latera calami describuntur, et rursum quinquaginta cubiti, quibus omnis sacerdotum possessio separatur. In secundo autem sanctuario
Abbreviated transcription (Latin):
portȩ meridiane. egdiat᷑ ꝑuiã portȩ
aqͥlonis. Non reu̾tet᷑ ꝑ uiã porte ꝑ
quam ing̾ssus ẽ: s eregione illiꝰ eg̾¬
diet᷑. Qd̃ non solum his p̾cipitur
qui eg̾diunt᷑ de sodomis & dicit᷑ eis.
ne respicias retrorsũ: neq illis qui
mauum mittunt ad aratrum. ut
non respiciant ea que post t̾gum
sunt: s indomo quoq dñi consti¬
tuti s iubetur ne post t̾ga respici¬
ant. & reu̾tant᷑ adegena & infirma
elem̃ta. & incrpientes sp̃u carne con¬
sũm̃tur: s ut de spͣalibus quoq ad
maiora ꝓcedant. & dicant cum apło.
p̾t̾itorum obliuiscens. & inpͥorame
extendens. ut nequaqͣm ex parte
cognoscant. & exparte ꝓphetent. s
ueniant ad ꝑfectum. iuxta eam ta¬
meu ꝑfectionem quã potest caꝑe
humana natura: ut intelligamꝰ¬
illud euangłicũ. Et uos cũ omĩa

Expanded text:
 portae Aquilonis, non revertetur per viam portae per quam ingressus est, sed e regione illius egredietur. Quod non solum his praecipitur, qui egrediuntur de Sodomis, et dicitur eis, « ne respicias retrorsum , » neque illis qui manum mittunt ad aratrum, ut non respiciant ea quae post tergum sunt, sed in domo quoque Domini constitutis jubetur, ne post terga respiciant, et revertantur ad egena et infirma elementa, et incipientes spiritu, carne consumantur, sed ut de spiritalibus quoque ad majora procedant et dicant cuitorum obliviscens et in priora me extendens, » ut nequaquam ex parte cognoscant et ex parte prophetent , sed veniant ad perfectum, juxta eam tamen perfectionem, quam potest capere humana natura, ut intelligamillud evangelicum: « Et vos cum omnia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c uob̃ nchil ꝓderit. & illud iere¬
luistiᷤ audire. & mnexodo locutus ẽ
moyses inconspectu dñi dicens. Ee¬
ce filii isrł ñ audier̃t te. & qͦmͦ audi¬
et me pharao. ego autẽ sũ tardi ser-¬
breo. ego aũ incircũcisus labiis: int̾¬
rogemꝰ eos immo cogamꝰ cͥcumcidere
turpe & inhonestum audire nos pa-¬
tim᷑. & cͥcumcisionẽ labioꝵ q̃n nicħ
indecens loquim᷑: dicamꝰ eis. Eand̾e
expositionem etiã incorde & incarne
seruare debetis. Cor cͥcũcidimꝰ cul¬
tello dĩ. & aufert᷑ de corde nr̃o p̾puti¬
ũ. qñturpes cogitationes neqͣqͣm
exeunt de corde nr̃o: nec de nob̾ dr.
ĩpinguatũ ẽ cor ppłi huiꝰ. & aurib
suis gͣuiter audiert. Ergo & caro si¬
milit̾ cͥcumcidit᷑. ut neqͣ qm faciamꝰ
t̾rena oꝑa quȩ ꝓnecessitate corꝑis fa¬
cere cõpellim᷑. cibũ caꝑe & potũ &

Expanded text:
 vobis nihil proderit . » Et illud Jereluistis audire . » Et in Exodo locutus est Moyses in conspectu Domini, dicens: Ecce filii Israel non audierunt te, et quomodo audiet me Pharao? Ego autem sum tardi serEgo autem incircumcisus labiis. » Interrogemus eos, imo cogamus circumcidere turpe et inhonestum audire nos patimur, et circumcisionem labiorum quando nihil indecens loquimur, dicamus eis eamdem expositionem etiam in corde et in carne servare debetis. Cor circumcidimus cultello Dei, et aufertur de corde nostro praeputium, quando turpes cogitationes nequaquam exeunt de corde nostro, nec de nobis dicitur: « Impinguatum est cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt . » Ergo et caro similiter circumciditur, ut nequaquam faciamus terrena opera quae pro necessitate corporis facere compellimur, cibum ca
Abbreviated transcription (Latin):
& reliquarũ bestiarũ qͣs inuarie¬
tate demonũ accipimꝰ. Aues aũt
illas ẽẽ dicemꝰ quȩ ponunt incelũ
ossuũ: & illa pecora. quȩ ꝓna int̾¬
rãq uergentia uentri tantũ &
his quȩ subuentre st̃ seruiunt.

Expanded text:
t reliquarum bestiarum, quas in varietate daemonum accipimus. Aves autem illas dicemus quae ponunt in coelo os suum: et illa pecora quae prona in terramque vergentia ventri tantum, et his quae sub ventre sunt serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
do. & ariete iminacłato qui pͥnceps¬
gregis ẽ: ita ut ꝑsingłos arietes of¬
ferat᷑ insacͥficio. õẽpħ̃ idẽ decima
pars chori. Inagnoꝵ aut̃ sex sacͥficio
ꝓoꝑum qualitate atq mensura.
Olei aut̃ hm̃ offeret ꝑsingła oẽpłi:
hoc ẽ oleũ qd̾ sibi qͥnq uirgines p¬
pararunt: ut ungat simil ainsne
cõmisceat. & omĩs oblatio dĩ plena
sit lumine u̾itatis. & exhilaret᷑ fa¬
cies offerentis inoleo. Die aũt kalen¬

Expanded text:
do, et arietem immaculatum, qui pdo, et arietem immaculatum, qui pgregis est, ita ut per singulos arietes offeratur in sacrificio ephi, id est, decima pars cori. In agnorum autem sex sacrificio pro operum qualitate atque mensura: olei autem hin offeret per singula ephi, hoc est oleum quod sibi quinque virgines praeparaverunt, ut ungat similam sive commisceat, et omnis oblatio Dei plena sit lumine veritatis, et exhilaretur facies offerentis oleum. Die autem Kalen
Abbreviated transcription (Latin):
atrii int̾ioris: cet̾i sac̾dotes quib hoc
officium delegatum ẽ. quos possumꝰ
intelligere uirtutes angłicas. facient
ꝓtpso holocaustum. & pacifica. indi¬
gemꝰ eñi miscdia di. & omĩs crea¬
tura ad comꝑationẽ creatoris im¬
munda ẽ & diuino igne piugan¬
da. quo & ysaiȩ ꝓphȩ purgata st̃
labia: ut postqͣm ꝑ sacͥficiũ pacem
receꝑit. tc̃ inlimine constitutus
adoret oim̃potentiam di. & se a¬
trii int̾ioris ingressu fateatur in¬
dignum: & statim egrediat᷑. Post¬
quã aut̃ qui pͥmus ẽ fuerit eg̾ssus:
ñ claudetur usq aduesꝑam huiꝰ
scłi ipsa porta int̾ioris atͥi. s aꝑta
erit: ut popłs quoq t̾re sit adosti¬
um. & adoret adeum. nequaqͣm
om̃i temꝑe. s qͣnͣdo requieuerit
apeccatis. & fugatis tenebris. fidei¬
& scientie lumen acceꝑit. Hoc aũ
ipsũ holocaustũ qd̾ offert pͥncepsy
sac̾dotes in die sabb̃i. sex agnorum
ĩmacłatoꝵ numero t̾minat᷑. ꝓsex
uidelicet dieb inqͥb oꝑam᷑ inmũ¬

Expanded text:
i interioris, caeteri sacerdotes, quibus hoc officium delegatum est, quos possumus intelligere virtutes angelicas, facient pro ipso holocaustum et pacifica. Indigemus enim misericordia Dei, et omnis creatura ad comparationem creatoris immunda est et divino igne purganda, quo et Isaiae prophetae purgata sunt labia, ut postquam per sacrificium pacem receperit, tunc in limine constitutus, adoret omnipotentiam Dei, et se atrii interioris ingressu fateatur indignum et statim ingrediatur. Postquam autem qui primus est, fuerit egressus, non claudetur usque ad vesperam hujus saeculi ipsa porta interioris atrii, sed aperta erit: ut populus quoque terrae sit ad ostium, et adoret ad eum: nequaquam omni tempore, sed quando requieverit a peccatis, et fugatis tenebris fidei, scientiae lumen acceperit. Hoc autem ipsum holocaustum quod offert princeps per sacerdotes in die sabbati, sex agnorum immaculatorum numero terminatur; pro sex videlicet diebus in quibus operamur in mun
Abbreviated transcription (Latin):
isił scdm tͥbꝰ eoꝵ. Post cerimoni¬
as sac̾dotũ cultũq eoꝵ. & cibum¬
quẽ debeant sumere.quẽ uitare.
nc̃ t̾re sc̃e facit descͥptionẽ: & ante¬
qm omũe t̾ram intͥbꝰ diuidat. de
cunctis tͥbub iubet eligi locum.
cubitoꝵ siue pedũ aut ulnarũ:
subuntelligi dat᷑ significare cala¬
mũ qui erat inmanu uiri. & ha¬
bebat m̃surȩ sex cubitos. & sextam
partẽ uniꝰ cubiti. idẽ palaistẽn.¬
Diligens supputet lector. qͦt calammi
mille p᷑assus faciant: & quã mul¬
ta milia in longitudine fuerint
& latitudine. Postqm descͥptionẽ:
rursum p̾cipit ut de scificata t̾ra
que electa ẽ ex oĩb tͥbub isrł id ẽ¬

Expanded text:
secundum tribus eorum. Post ceremonias sacerdotum, cultumque eorum et cibumquae debeant sumere, quae vitare: nunc terrae sanctae facit desciptionem, et antequam omnem in tribus dividat, de cunctis tribubus jubet eligi locum, cubitorum sive pedum aut ulnarum, subintelligi datur significare calamum qui erat in manu viri, et habebat mensurae sex cubitos, et sextam partem unius cubiti, id estDiligens supputet lector quot calami mille passus faciant, et quam multa millia in longitudine fuerint et latitudine; post quam descriptionem rursus praecipit, ut de sanctificata terra quae electa est ex omnibus tribubus Israel, id e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pt᷑ multa que supͣ exposiumꝰ iu¬
bent᷑ iuduã & repudiatã siue eiec̃¬
tã ñ acciꝑe uxorẽ. Uidua & repudi¬
ata ẽ synagoga idẽ cong̾gatio iude¬
orũ que dñm ñ recepit: unde & rec̃¬
te eiecta dr̃. Siue uidua. synagoga:¬

Expanded text:
supra exposuimus, jubentur viduam et repudiatam, sive ejectam non accipere uxores. Vidua et repudiata est Synagoga, id est congregatio Judaeorum, quae Dominum non recepit, unde et recte ejecta dicitur, sive vidua Synagoga
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ pot̾. Et qr fragili carne cͥcũda¬
m. & cogim᷑ ꝓuictu atq uestitu
& necessarus quȩ adcorpꝰ ꝑtinent
aliqua facere quȩ facere ñ debemꝰ.
saltem hoc a nob̾ exigit᷑ ut qͣndo
innosmet reu̾tim᷑. & scimꝰ cur na¬
tisumꝰ. & int̾iora atq adita templi
ing̾dim᷑. recedamꝰ auitiis scłi &
neimina qͥd̾e peccata faciamꝰ.

Expanded text:
n potest. Et quia fragili carne circumdamur, et cogimur pro victu atque vestitu, et necessariis quae ad corpus pertinent, aliqua facere quae facere non debemus, saltem hoc a nobis exigitur, ut quando in nos revertimur, et scimus cur nati sumus, et interiora atque adyta templi ingredimur, recedamus a vitiis saeculi, et ne minima quidem peccata faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
scandere potuerimꝰ. in inferioribꝰ¬
nos putemꝰ collocatos & cogitenus
illud psalmi. ibunt de uirtute in
uirtutẽ. Et dixit ad me. fili ho¬
minis: hȩc dic̃ dñs ds. Hi sunt nt̾
altaris inquacũq die fuerit fabii

Expanded text:
scandere potuerimus, in inferioribscandere potuerimus, in inferioribus putemus collocatos, et cogitemus illud psalmi: « Ibunt de virtute in virtutem . » « Et dixit ad me: Fili hominis, haec dicit Dominus Deus: Hi sunt ritus a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑygrãp heñ. habebat unũ cu¬
bitiun: illud significat. qd̾ & pec¬
catores & iusti dñi ꝓpiciatione sal¬
uent᷑. dicente apło paulo. Recon¬
ciliati sumꝰ do insanguine filii
eiꝰ. Et depeccatorib dĩ. qd̾ dimidii
cubiti m̃suram habeant. ꝑcuruitum:
ta illud qd̾ inpsalmo scͥptum ẽ. ꝓ
nichilo saluos eos facies: de iustis
qd inuno saluent᷑ numero solita¬
rio atq ꝑfecto & imitante unam
diuinitatẽ. dicente eodem apło
deus erat in xp̃o mundũ reconeili¬
ans sibi. Qd̃ autẽ infine huiꝰ testi¬
monii ponitur. & gradus eiꝰ u̾si
adorientem: gͣdus huiꝰ ꝓpiciatorii.¬
uł .xx iiii. libros ueteris instrum̃¬
ti debemꝰ acciꝑe. qui habebant ey¬
tharas inãpõcałỹp̃si ioħis. & coro¬
nas incapitibꝰ suis: uł sacͣm̃tũ pa¬
tris & filii & sp̃e sc̃i. in quo uera nob
dat᷑ ꝓpitiatio. Et ut dicam aꝑtius.
ꝓpt̾ea gͣduũ mimerꝰ incertus relin¬
quit᷑. ut qͣntocũq studio ad altiora

Expanded text:
unum cubitum, illud significat, quod et peccatores et justi Domini propitiatione salventur, dicente apostolo Paulo: « Reconciliati sumus Deo in sanguine Filii ejus . » Et de peccatoribus dicitur, quod dimidii cubiti mensuram habeant per circuitum, ta illud quod in Psalmo scriptum est: « Pro nihilo salvos facies eos. » De justis, quod in uno salventur numero solitario atque perfecto, et imitantur unam divinitatem dicente eodem apostolo: « Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . » Quod autem in fine hujus testimonii ponitur, « Et gradus ejus versi ad orientem, » gradus hujus propitiatoriiuor libros veteris Instrumenti debemus accipere, qui habebant cytharas in Apocalypsi Joannis , et coronas in capitibus ejus, vel sacramentum Patris et Filii et Spiritus sancti in quo vera nobis datur propitiatio. Et ut dicamus apertius, propterea graduum numerus incertus relinquitur, ut quantocunque studio ad altiora
Abbreviated transcription (Latin):
uittȩ siue c̃ydarẽs lineȩ erunt nca¬
pitib eoꝵ. puto coronã ostendere
rũ suscipiet tuus uertex. Nec illd̾
nob̾ de oꝑto & nudato capite faciat
q̃stione. qd̾ apłs loqͥtur. Mulier de¬
bet potestatẽ hr̃e suꝑ caput ꝓpt̾ an¬
głos: si eñi ñ uelat᷑ mulier & atcon-¬
deat᷑. sin aut̃ẽ turpe ẽ mulieri ton¬
deri aut radi: oꝑiat᷑. Uir eñi ñ de¬
bet oꝑire caput. cũ sit imago & gła
di: mulier aũt gła uiri ẽ. Si eñ ui¬
ẽe qͦmͦ nc̃ sac̾dotes capita temis uł
c̃ydari oꝑire iubeant᷑. S si legamꝰ
diligentius: expͥorib soluent᷑ p̾sentia.
gͥdiam ad scã& in conspectu dñi. capita
nr̃a oꝑire debemꝰ: qr n iꝰtificabit᷑ ii ꝯspectu
di oĩs uiuens & ab infantia cor hoĩs
appositũ ẽ admaliciã. Deniq & fe-
iminalib intͥnsecꝰ utnm. ne ulla in
conspectu d̃i pollute conscientiȩ
&e oꝑis iiptiał appareat t᷑pitudo.
Qͥb feminalib accingi uult & sal

Expanded text:
ineae erunt in capitibus eorum, » puto coronam ostendere rum suscipiet tuus vertex . » Nec illud nobis de operto et nudo capite faciat quaestionem, quod Apostolus loquitur: « Mulier debet velamen habere super caput propter angelos . » Si enim non velatur mulier, attondeatur; sin autem turpe est mulieri tonderi aut radi, operiatur. Vir enim non debet operire caput cum sit imago et gloria Dei: mulier autem gloria viri est. Si enim vi nunc sacerdotes capita vittis vel cidare operire jubeantur. Sed si legamus diligentius ex prioribus solventur praesentia.  in conspectu Domini, capita nostra operire debemus, quia non justificabitur in conspectu Dei omnis vivens, et, ab infantia cor hominis appositum est ad malitiam. Denique et feminalibus intrinsecus utimur, ne ulla in conspectu Dei pollutae conscientiae, et operis nuptialis appareat turpitudo. Quibus feminalibus accingi vult et Sa
Abbreviated transcription (Latin):
it̾um. Expoliati ueterẽ hominẽ
uouat᷑ inscientia iuxta imaginem
c̾atoris. Qd̾ & illud sig̾care puto. O¬
portet eñi corruptiuũ hoc indiu
incorruptione. & mortale hoc indui
ĩmortalitate: cũ aũ corruptiuũ hoc
indutũ fuerit ĩ corruptione & mor¬
tale hoc ĩmortalitate: tc̃ fiet sermo
qͥ scͥptus ẽ. & reliqͣ. De sac̾dotalibus
uestim̃tis in exodo plemꝰ scͥptũ ẽ.
& nos olim edidimꝰ librũ. ad cuiꝰ int̾¬
p̾tationẽ diligens mittendus ẽ lector:
neq eñi possumꝰ lata mat̾iam bre-¬
ui sermone cõp̾hendere. Hȩc ues¬
texta sunt desuꝑ. quale & dñis ha¬
bebat tunicam quȩ scindi ñ potest:
qͥb indium qͣndo secreta dñi & ar¬
chaua cognoscimꝰ. & habemꝰ sp̃m
qͥ scrutat᷑ etiã alta & ꝓfunda dei:
que ũ sunt monstranda uulgo. nec
ꝓferenda adppłin qͥ ñ ẽ scificatus.
nec dñ sc̃itudini p̾ꝑatus: ne si ma¬
iora se audierint. maiestate scientiȩ
ferre ñ possint. & qͣsi solido suffocen¬

Expanded text:
mine novatur in scientiam, juxta imaginem Creatoris ; quod et illud significare puto: Oportet enim corruptivum hoc indui incorruptionem, et mortale hoc indui immortalitatem. Cum autem corruptivum hoc indutum fuerit incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, et reliqua. De sacerdotalibus vestibus in Exodo plenius scriptum est : et nos olim edidimus librum , ad cujus interpretationem diligens mittendus est lector. Neque enim possumus latam materiam brevi sermone comprehendere. Haec vestexta sunt desuper, qualem et Dominus habebat tunicam, quae scindi non potest, quibus induimus, quando secreta Domini et arcana cognoscimus. Et habemus spiritum qui scrutatur etiam alta et profunda Dei, quae non sunt monstranda vulgo, nec proferenda ad populum qui non est sanctificatus, nec Domini sanctitudini praeparatus: ne si majora se audierint, majestatem scientiae ferre non possint, et quasi solido suffocen
Abbreviated transcription (Latin):
infusus & circũfusus om̃ib : ing̾¬
diensq ꝑporta ut secũ introducat
eos qͥ absq doctrina eiꝰ & auxilio
intͣre ñ posst̃: & eg̾diens ut rursũ
alios introducat. & loqͣtur eis qͥ
diffici.liora ñ capiunt. Qd̾ aũ por¬
ta orientał extͣ t̾minos mundi sẽꝑ
clausa sit. & humano neqͣqm pa-¬
teat aspectui: ioħis euangłiũ ꝓbat
dicentis. Dm̃ nemo uidit ũquam:
unigenitꝰ filius qͥ ẽ insinui patͥs ip̃e
enarrauit. Quasi aliis u̾b̃ dixerit.
Eritq clausa pͥncipi: pͥnceps solus
& dux cui porta clausa ẽ mariam
u̾ginem intellig̾t: quȩ & ante
partũ & post partũ uͥgo ꝑmansit.
suꝑueniet fr̃ te. & uͥtus altissum
obumbrabit te. qd aũi nascet᷑ exte
ligo ꝑmansit ȩt̾na: ad consunden¬
dos eos qͥ arbitrant᷑ eam. post nati¬
uitatẽ saluatoris habiisse de ioseps
filios. ex occasione frm̃ eiꝰ qui uo¬
cant᷑ in euangłio.Suꝑ qua questi¬

Expanded text:
infusus et circumfusus omnibus, ingrinfusus et circumfusus omnibus, ingrediensque per portam, ut secum introducat eos qui absque doctrina ejus et auxilio intrare non possunt: et egrediens ut rursum alios introducat, et loquatur eis qui difficiliora non capiunt. Quod autem porta orientalis extra terminos mundi semper clausa sit, et humano nequaquam pateat aspectui, Joannis Evangelium probat, dicentis: « Deum nemo vidit unquam, unigenitus filius qui est in sinu Patris ipse enarravit . » Quasi aliis verbis dixerit: « Eritque clausa principi: princeps solus  dux cui porta clausa est Mariam virginem intelligunt, quae et ante partum, et post partum virgo permansit. Sit te; quod autem nascetur ex te virgo permansit aeterna, ad confundendos eos qui arbitrantur eam post nativitatem Salvatoris habuisse de Joseph filios, ex occasione fratrum ejus qui vocantur in Evangelio. Super qua quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
bus clausa ẽ. iuirem̃ ñ tͣnsibit ꝑ eã.
erit elausa pͥncipi sinue duci. & illiꝰ
aduentui reserabit᷑. qui sedebit
mea. ut comedat pauem coram
ño. de quo ipse ineuangłio ꝓfite¬
tur dicens. M eus cibus ẽ ut faciã
uoluntatẽ eiꝰ qui me misit.: & com¬
pleã opꝰ eiꝰ. Ipse ẽ pͥnceps & ponti¬
fer scdin ordinem melchisedech:
& hostia & sac̾dos qͥ inconspectu pa¬
tris nob̾eũ cęlestem comedit pa¬
ñe & uinũ bibit dequo loqͥtur
meuangłio. ñbibam degenimi¬
ne uitis huiꝰ nͥ cũ bibero illud no¬
uũ in regno patͥs mei: in illoui¬
iestate rei sacͣta cognoscere.Tan¬
tẽq bonitatis ẽ & clem̃tiȩ pͥnceps
nr ut cũ solus sedeat inporta
quȩ clausa ẽ. & panem coram
dño comedat. uelit m̃sȩ suȩ atq
comuuii plures habere consortes
panẽ cõmedit corã dño: quia sub-¬
stantia eiꝰ diuinaq nat᷑a. acunctis
creat᷑aꝵ substantiis seꝑata ẽ. Ipse ꝑ
eande uestibuli portã ingͥditur¬

Expanded text:
bus clausa est, vir enim non transibit per eam, erit clausa principi sive duci, et illius adventui reserabitur qui « sedebit in ea ut comedat panem coram Domino. » De quo ipse in Evangelio profitetur dicens: « Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit, et compleam opus ejus . » Ipse est princeps et pontifex secundum ordinem Melchisedech, et hostia et sacerdos, qui in conspectu Patris nobiscum coelestem comedit panem, et vinum bibit, de quo loquitur in Evangelio: Non bibam de genimine vitis hujus, nisi cum bibero illud novum in regno Patris mei : in illo viinis pro majestate rei sacramenta cognoscere. Tantaeque bonitatis est, et clementiae princeps noster, ut cum solus sedeat in porta, quae clausa est, et panem coram Domino comedat, velit mensae suae atque convivii plures habere consortes, panem comedit coram Domino, quia substantia ejus divinaque natura a cunctis creaturarum substantiis separata est. Ipse per eamdem vestibuli portam ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sacͣm̃ta. Qd̃ aũi sequit᷑ caput aũ
suũ ñ radent neq comã nutͥent.
s tondentes attondebt̃ capita sua.
ꝑspicue demonstrat᷑. nec rasis capi.¬
tib sic̃ sac̾dotes cultoresq isidis
atq serapidis nos ẽe debere: nec
rursum comã dimittere. qd̃ ꝓpͥe
luxuriosoꝵ ẽ barbaroꝵq & mili¬
tantiũ. s ut honestus habitꝰ sac̃¬
dotũ pͥma facie demonstret᷑: ꝓ quo
dixere .lxx. capita sua ñ radent.¬
s oꝑientes oꝑient capita sua. Iuita
quos discimꝰ. nec caluiciem noua¬
cula eẽ faciendã. nec ita ad p̾ssũ
tondendũ caput ut rasoꝵ similes
ẽẽ uideam. s int᷑atũ capillos di¬
mittendos ut oꝑta sic cutis: uł
certe semꝑsac̾dotes oꝑire capita
sua iuxta illud uirgilianũ. put¬
pureo uelare comias adoꝑtꝰ amictu.
S hec uiolenta int̾p̾tatio ẽ. Uinũ¬
aũ ñ solũ inminist̾io sac̾dotes non
bibent atq leuitȩ. s ne ingͥssuri
sensus crassior fiat. Uñ & apłs. bo

Expanded text:
put autem suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondebunt capita sua, perspicue demonstratur, nec rasis capitibus, sicut sacerdotes, cultoresque Isidis atque Serapidis nos esse debere: nec rursum comam demittere, quod proprie luxuriosum est, barbarorumque et militantium; sed ut honestus habitus sacerdotum facie demonstretur. Pro quo dixere LXX, Capita sua non radent, etcapita sua. » Juxta quod discimus nec calvitium novacula esse faciendum, nec ita ad pressum tondendum caput, ut rasorum similes esse videamur: sed in tantum capillos dimittendos, ut operta sit cutis. Vel certe semper sacerdotes operire capita sua juxta illud Virgilianum: Pupureo velare comas, adopertus amictu. Sed haec violenta interpretatio est. Denn solum in ministerio sacerdotes non bibent atque Levitae, sed ne ingressuri sensus crassior fiat. Unde et Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
nũ i quo ẽ luxuria. Manducauit
em̃ ppłs & bibit: & surrexer̃t lude¬
re. Qd̾q concedit timotheo ut uinũ
c̃dotes ñ solũ intͥnsecus s & extͥnsecꝰ:
porro religio diuina alt̾um habi¬
tum ht̃ inmist̾io. alt̾um inusu
uitaq cõmum. feminalia recte as¬
sumunt᷑. ut honestas de corq ser¬
uet᷑. nescilicet ascendentes altaris
gͣdus & inminist̾io discurrentes re¬
uelent t᷑pitudinẽ. Rasa capita ht
quẽ seabstinere gentiliũ. Quȩ uni¬
u̾sa qͥdiuxta sensũ indicent spałe:
sequentia u̾ba monstrabt. Esse in¬

Expanded text:
num, in quo est luxuria . 548 Manducavit enim populus et bibit, et surrexerunt ludere. Quodque concedit Timotheo, ut vini cerdotes non solum intrinsecus, sed et extrinsecus. Porro religio divina alterum habitum habet in ministerio, alterum in usu vitaque communi. Feminalia recte assumuntur, ut honestas decorque servetur: ne scilicet ascendentes altaris gradus, et in ministerio discurrentes, revelent turpitudinem. Rasa capita habquem se abstinere gentilium. Quae universa quid juxta sensum indicent spiritualem, sequentia
Abbreviated transcription (Latin):
gerem disciplinam. Ista aut̃e quȩ
ierechieli & ꝑierechielem domui
isrł ostendit᷑. talis ẽ: ut qui
eam m̃te conspexerit. cesset
abiniquitatib suis. non quibꝰdã
s omnib: siue ut inhebraico con¬
tinet᷑. confundat᷑ & sustineat tor¬
mentum suũ ꝓominb quȩ fece¬
rit. Sustinet autem tormentũ
iniquitatũ suarũ. qui cessauit
pt̾ita facere peccata. Multumq
ꝓdest ei qui ante peccauerit in¬
dere donrũi di. & om̃s fabricȩ euis
nosse rationes: ut & peccare desis¬
tat. & hñs illiꝰ desid̾ium. dicat ad

Expanded text:
gerem disciplinam. » Ista autem quae gerem disciplinam. » Ista autem quae Ezechieli et per Ezechielem domui Israel ostenditur, talis est, ut qui eam mente conspexerit, cesset ab iniquitatibus suis, non quibusdam, sed omnibus. Sive ut in Hebraico continetur: « Confundatur et sustineat tormentum suum pro omnibus quae fecerit. » Sustinet autem tormentum iniquitatum suarum, qui cessat praeterita facere peccata. Multumque prodest ei, qui ante peccaverit, videre domum Dei, et omnis fabricae ejus nosse rationes, ut et peccare desistat, et habens illud desiderium, dicat ad
Abbreviated transcription (Latin):
mini eiꝰ incireuitu sc̃a scõꝵ sunt.
Ista ẽ lex domꝰ. Hon parui oꝑis
ẽ. qd̃ ocłis carnis uł mente conspex¬
eris. audientib demonstiare: ut¬
& ipsi tecum uidisse uideant᷑.
Quam obrem scribit & iosephus.
eos qui ad descͥbendam t̾ram mis¬
si sunt ab iesu filio naue. fuisse
losophoꝵ ꝓpͥa ẽ. habuisse geome
mo conspiciunt dm̃. ostenditur
domus. hoc ẽ templum quod
iezechiel situm inmonte conspex¬
it: & ñ solum inmonte s sic̃ nunc
dr̃. insũmitate inontis: qm neqͣ¬
quã illam putemꝰ quȩ asalomo¬
ne constructa narratur in regũ
& inparalipomenon libris. Illa
em̃ alt̾ius ordinis atq mensure
ẽ. & insingulis magnã hñis diu̾¬
sitatẽ: tantumq inferior templo
qd̾ nc̃ ostenditur iezechieli. ut
non solũ cultores eiꝰ & editui. s
& ipse fabricator eiꝰ salomon pec¬
cauerit & offenderit dm̃: licet
postea egerit penitentiã. scͥbens
ꝓu̾bia inquib ait. Nouissime
ego egi penitentiã: & respexi ut eli¬

Expanded text:
ni ejus in circuitu Sancta sanctorum sunt. Ista est lex domus. Non parvi operis est, quod oculis carnis, vel mente conspexeris audientibus demonstrare, ut et ipsi tecum vidisse videantur. Quamobrem scribit et Josephus, eos qui ad describendam terram missi sunt ab Jesu filio Nave, fuisse losophorum propria est, habuisse Geometmo conspiciunt Deum, ostenditur domus, hoc est templum quod Ezechiel situm in monte conspexit, et non solum in monte, sed sicut nunc dicitur, in summitate montis: quam nequaquam illam putemus, quae a Salomone constructa narratur in Regum et in Paralipomenon libris. Illa enim alterius ordinis atque mensurae est, et in singulis magnam habens diversitatem: tantumque inferior templo, quod nunc ostenditur Ezechieli, ut non solum cultores ejus, et aeditui; sed et ipse fabricator ejus Salomon peccaverit, et offenderit Deum, lipostea egerit poenitentiam scribens Proverbia in quibus ait: « Novissime ego egi poenitentiam, et respexi ut eli
Abbreviated transcription (Latin):
um creat᷑am. & seruier̃t creat᷑e ma¬
gisqͣm creatori qͥ ẽ benedictus inscła:
qͣm sibi sac̾dotale & pontificale as¬
sumunt fastigiũ. & audent offerre
uictimas do. cultores qͦnła ydoloꝵ:
S ut ardentissimꝰ poeta testat᷑ qͥc¬
qͥd multis peccatur multũ est.
multitudo peccantiũ ĩpetͣbiliorẽ
fec̃ ĩpiis ueniã: ut qͥ redacti in laicos¬
pͥstina sacͥlegii sui debuerant scele¬
ra deplorare. nc resupim urponti¬
ficali solio sedeant. & ructent nob̃
simulate fidi nausias. imino oꝑte
ꝑfidie aꝑte cõpendia. Audiant
gͥ saltẽ sero: & obseruent p̾cepta
om̃ipotentis dĩ. Oĩs alienigena in¬
cͥcumcisus corde & incͥcũcisus carne
ñ ing̾diet᷑ scũariũ meũ. Licet ille
sit filiꝰ. licet cognatione sociatus.
licet antiqͣ nobhereat necessitudi¬
ne: simcͥcumcisus corde uł carne ẽ.
ñ int᷑ducat᷑ inscĩiariũ di: neminis¬

Expanded text:
creaturam, et servierunt creaturae magis quam Creatori, qui est benedictus in saecula, quomodo sibi sacerdotale et pontificale assumunt fastigium, et audent offerre victimas Deo, cultores quondam idolorum? Sed, ut ardentissimus poeta testatur, Quidquid a multis peccatur, inultum est: Multitudo peccantium impetrabiliorem fecit impiis veniam, ut qpristina sacrilegii sui debuerant scelera deplorare, nunc resupini in pontificali solio sedeant, et ructent nobis simulatae fidei nauseas, imo apertae perfidiae aperta compendia. Audiant igitur saltem sero, et observent praecepta omnipotentis Dei. Omnis alienigena incircumcisus corde et incircumcisus carne non ingredietur sanctuarium meum. Licet ille sit filius, licet cognatione sociatus, licet antiqua nobis haereat necessitudine, si incircumcisus corde vel carne est, non introducatur in sanctuarium Dei, ne minis
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ cȩt̾a quȩ sac̾dotibꝰ p̾cipit sermo
dñicꝰ hoc qͦ obseruandũ iubet. ut
in ipsis portis int̾ioris atͥii uestib
id ẽ stolis lineis induant᷑. nec utan-¬
tur laneis indum̃tis tam ĩportis
atͥii int̾ioris qm intͥnsecus hoc est
cydares lineȩ sint in capitib eoꝵ. &
insudore. theodotio ipsũ u̾bũ he¬
braicũ expͥmens posuit miẽtẽ. aqͥ¬
le scda editio bũr̃a. ꝑ qd̾ sig̾cat ñ eos
uiolent̾. arte atq constricte instar
uiuctoꝵ ẽẽ cingendos: ne niminis¬
t̃iis sac̾dotalib atq leuiticis in ha¬
biles fiant & tenere & cedere uicli¬
mas. attrahere ꝙͦ nequeant. atq
in minist̾iis st̃. rursũ iubet ut e¬
dientes. ing̃ãrõphilaciis siue inẽx¬
edris scõꝵ exuant se pͥstinis uestib
& induant᷑ aliis: ne si scãs uestes ha¬
buerint. scificent ppłm foris positũ.
qͥ necdũ fuerit sc̃ificatꝰ. nec sep̃ꝑa¬
uerit inscificationẽ templi ut sit
dñi nazareus. ꝑ que discimꝰ. non

Expanded text:
it sermo Dominicus, hoc quoque observandum jubet, ut in ipsis portis interioris atrii, vestibus, id est stolis lineis induantur, nec utantur laneis indumentis tam in portis atrii interioris, quam intrinsecus, hoc est cidares lineae sint in capitibus eorum, et in sudore, Theodotio ipsum verbum Hebraicum exprimens posuit in Jeze, Aquilae secunda editio Buza. Per quod significat non eos violenter arcte atque constricte instar vinctorum esse cingendos, ne in ministeriis sacerdotalibus atque Leviticis inhabiles fiant, et tenere et caedere victimas, attrahere quoque nequeant atque in ministeriis sunt, rursum jubet, ut egredientes in gazophylaciis, sive in exedris sanctorum, exuant se pristinis vestibus, et induantur aliis, ne si sanctas vestes habuerint, sanctificent populum foris positum, qui necdum fuerit, sanctificatus, nec se praeparavit in sanctificatione templi, ut sit Domini Nazaraeus. Per quae discimus non