comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusti erudiunt płimos: qͥ aũt in¬
docti sunt. in cordis egestate mori¬
entur. Senedictio dñi diuites fac̃:
nec sociabitur eis afflictio. Qua¬
si ꝑ risũ stultus operatur scelus.
sapiencia aũt est uiro prudentia.
Qd̾ timet ĩpius ueniet suꝑ eum:
desideriũ suum iustis dabitur. Q¬
bus et fumus ocłis: sic piger hus
qui miserunt eũ inuia. Tnnor
dĩ apponet dies: et anni ĩpioꝵ
breuiabuntur. Expectatio iusto¬
rum leticia: spes aũt impioꝵ ꝑi¬
bit. fortitudo simplicis uia dnĩ:
et pauor hus qui oꝑantur malũ

Expanded text:
diunt plurimos: qui autem indocti sunt, in cordis egestate moriuntur. benedictio domini diuites facit, nec \'sociabitur eis adflictio. quasi per risum stultus operatur scelus: sapientia autem est uiro prudentia. quod timet impius, ueniet super eum: desiderium suum iustis dabitur. bus et fumus oculis, sic piger his qui miserunt eum. timor domini adponet dies et anni impiorum adbreuiabuntur. expectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peribit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui
Abbreviated transcription (Latin):
is aucupis. Uade ad formicam
o piger. et considera uias eius:
et disce sapĩam. Que cũ nõ ha¬
beat ducẽ nec preceptorẽ nec pͥn¬
cipẽ: parat estate cibũ sibi ⁊ con¬
gregat in messe qd̵ comedat. uł
quequo piger dormis: Qñ ꝯsur¬
ges e sompno tuo: Paululũ dor¬
mies. paululum dormitabis. par¬
lulum conseres manus: ut dor¬
mias et ueniet tͥ quasi uiator egeᷤ¬
tas: et pauperies qͣi uir armat.
Si uero impiger fueris: ueniet
ut fons messis tua. ⁊ egestas lon¬
ge fugiet a te. homo apostata uir
mutilis: graditur ore peru̾so. an¬
nuit ocłis. terit pede: digito loqui¬
tur. prauo corde machinatur
malũ. et in oĩ tempore iurgia se¬
minat. huic ex timplo ueniet
perditio sua. et subito conteretur.
nec habebit ultra medicinã. sex
sunt que odit dñs ⁊ septimũ detes¬
tatur anima eius. Ocłos sublimeᷤ
linguam mendacẽ: manus effũ¬
dentes mnoxium sanguinẽ. cor
machinãs cogitationes pessimas.

Expanded text:
is aucupis vade ad formicam is aucupis vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce sapientiam quae cum non habeat ducem nec praeceptorem nec principem parat aestate cibum sibi et congrquequo piger dormies? quando consurges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus, ut dormias, et veniet tibi quasi viator egestas, et pauperies quasi vir armatus; si vero impiger fueris, veniet ut fons messis tua, et egestas lon armatus homo apostata vir inutilis graditur ore perverso annuit oculis terit pede digito loquitur pravo corde machinatur malum et in omni tempore iurgia seminat huic extemplo veniet perditio sua et subito conteretur nec habebit ultra medicinam sex sunt quae odit Dominus et septimum detestatur anima eius oculos sublimes linguam mendacem manus effundentes innoxium sanguinem cor machinans cogitationes p
Abbreviated transcription (Latin):
i foras: et inplateis aqͣs tuas di¬
uide. habeto eas solus: nec sint¬
sint alieni participes tin. Sit ue¬
na tua benedicta: et letare cum
lus. ubera eius inebrient te om̃i
tẽpore: in amore illius delectare
iugiter. Quare seduceris fili mi
ab aliena. et foueris in sinu al¬
terius: Respicit dominus uias
hoĩs: et om̃s gressus illius ꝯside¬
rat. Iniqͥtates sue capiunt ĩpiũ.
et funib peccatoꝵ suoꝵ constrĩ¬
gitur. Ipe morietur. qr nõ habu¬
it disciplinam: et multitudine
stulticie sue decipietur.
ili mi si spoponderis proa¬
mico tuo: defixisti apud ex¬
traneum manum tuã. Illaque¬
atus es uerbis oris tui: et captꝰ
proprus sermonib tuis. Fac er¬
go qd̾ dico. fili mi et temet ip̃m
libera: qr incidisti in manũ ꝓxi¬
mi tui. Discurre. festina: suscita
amicum tuum. Ne dederis sõp¬
num ocłis tuis: nec dormittent
palpebre tue. Eruere qiͣ dãmu¬
la de manu: et qiͣ auis de insidi¬

Expanded text:
i foras, et in plateis aquas tuas dii foras, et in plateis aquas tuas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Sit vena tua benedicta, et laetare  Alus. Ubera ejus inebrient te omni tempore, in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris, fili mi, ab aliena. et foveris in sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus ejus considerat. Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur ipse morietur quia non habuit disciplinam et multitudine stultitiae suae decipietur fili mi si spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus fac ergo quod dico fili mi et temet ipsum libera quia incidisti in manu proximi tui discurre festina suscita amicum tuum ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidi
Abbreviated transcription (Latin):
fauus enĩ distillans labia mere¬
tricis: et nitidius oleo guttur eiꝰ.
nouissima aũt illius amara qiͣ
absinthium: et acuta lingua eiꝰ¬
qiͣ gladius biceps. Pedes enĩ descẽ¬
dunt in mortẽ: et ad inferos gres¬
sus illius penetrant. Per semitã
uite nõ ambulant: uagisunt
gressus eius. et inuestigabiles. Nẽ
ergo fili mi audime: et ne rece¬
das auerbis oris mer. Longe fac
ab ea uiã tuã: et ne appropĩques
forib domus eius. Nedes alienis
honorẽ tuũ: et annos tuos crude¬
li. ne forte ĩpleantur extͣnei niri¬
bus tuis: et labores tui sint ĩ do¬
mo aliena. et gemas in nouissi¬
mis qñ consũpseris carnes tuas
et corpus tuum: et dicas. Cur de¬
testatus sum disciplinã et incre¬
pationib nõ acquieuit cor me¬
um. nec audiui uocẽ docentium
me: et magrĩs non inclinaui au¬
rem meã: Pene fui in oĩ malo: ĩ
medio eccłie et synagoge. Sibe a¬
quam de cisterna tua: et fluenta
puthei tui. Siriuentur fontes tu¬

Expanded text:
Fauus distillans labia meretricis | et nitidus oleo guttur; nouissima autem illius amara quasi absynthium, et acuta quasi gladius biceps | pedes eius descendunt in mortem, et ad inferos gressus eius penetrant | per semitam uitę non ambulant, uagi sunt gressus eius et inuestigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam, et ne appropinques foribus domus ejus. Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos crudeli. Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes tuas, et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tu
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝙͣ thesaurũ eligite. Melior ẽ.i.
inquit sapientia cunctis preciosis¬
simis oꝑib: et om̃e desiderabile ei
nõ potest cõparari. Ego sapiencia
hĩto in consilio: et eruditis inter¬
sum cogitationib. Timor domini
odit malũ. Arroganciã et suꝑbiã
et uiã prauã. ⁊ os bilingue: detes¬
tor. Meum ẽ consilium et eqͥtas:
mea ẽ prudencia mea fortitudo.
Per me reges regnant: et legum
conditores nista decernunt. ꝑ me
principes ĩperant: et potentes de¬
cernunt iusticiã. Ego diligentes
me diligo: et qͥ mane uigilaue¬
rint ad me muenient me. Mec̃
sunt diuicie et gloria: opes super¬
be et iusticia. Melior ẽ fructus me¬
us auro et lapide p̾cioso. ⁊ geni¬
mina argento electo. In uiis ius¬

Expanded text:
Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigilant ad me, invenient me. quit, divitiae et gloria, opes supernae et justitia. Melior est fructus meus auro et lapide pretioso: et genimina mea argento electo . Dilexi
Abbreviated transcription (Latin):
um da pauperib de tua substan¬
tia. et de primiciis oĩum frugũ
tuar. et implebuntur horrea tu¬
a saturitate: et uio torcularia
tua redundabunt. Disciplinã do¬
mini fili mi ne abicias: nec defi¬
cias cum ab eo corriperis. Quẽ
enĩ diligit dñs corripit: et qiͣ pa¬
ter in filio complacet sͥ. Seatus

Expanded text:
tua substantia, et de primitiis omnium frugum tuarum: et implebuntur areae tuae saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias: nec deficias, cum ab eo corripieris: quem enim diligit Dominus, corripit: et quasi pater in
Abbreviated transcription (Latin):
q consiliũ meũ. ⁊ erit uita aĩe
tue. et grã faucib tius. Tunc am¬
bulabis fiducialit̾ in uia tua:
et pes tuus non impinget. Si
dormieris non tunebis: quiesces
et suanis erit sompnus tuus:
Ne paueas repentino terrore. et
irruentes t̾ͥ potencias ĩpioꝵ. Sñs
enĩ erit in lat̾e tuo: et custodiet
amico tuo uade ⁊reuert̾e ⁊cras
dabo tͥ cum statĩ possis dare. Nle
moliaris amico tuo malũ: cũ

Expanded text:
que consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi, cum statim possis dare. Ne moliaris amico tuo malum, C
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas non te deserant. Circunda
eas gutturi tuo. ⁊ describe in tabu¬
lis cordis tui: et inuenies gr̃am
et disciplinã bonã corã deo ⁊ hoĩ¬
bus. Habe fiduciã in dño ex toto
corde tuo: et ne initaris pruden¬
tie tue. In omĩb uiis tuis cogita
illum et ip̃e diriget gressus tuos.
Ne sis sapiens apud temet ip̃m:
time dñm et recede a malo. Sani

Expanded text:
ueritas non te deserant: circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui, et inuenies gratiam et disciplinam bonam coram deo et hominibus. habe fiduciam in domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae. in omnibus uiis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. ne sis sapiens apud temet ipsum. time dominum et recede a malo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mea. quia uocaui et renuis¬
tis: extendi manum meã et non
fuit qͥ aspiceret. Despexistis om̃e
consiliũ meum: et increpationes
meas neglexistis. Ego quoq inĩ¬
teritu ur̃o ridebo: et subsannabo cũ
uobis qd̃ tunebatis aduenerit. cũ

Expanded text:
uerbiis ait: Quia uocaui et renuistis, extendi manum meam, et non fuit, qui aspiceret. Despexistis omne consilium meum et increpationes meas neglexistis. Ego quoque in interitu uestro ridebo et subsannabo, cum uobis, quod timebat
Abbreviated transcription (Latin):
us. Om̃s qui ingrediuntur ad e¬
am non reuertentur: necapprehẽ¬
dent semitas uite. ut ambules in
uia bona: et calles iustoꝵ custodi¬
as. Qui enim recti sunt hĩtabũt
interra: et simplices permanebt̃
mea. Impii uero de terra perdent᷑
et qui inique agunt auferentur

Expanded text:
us. Omnes, qui ingrediuntur ad eus. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ut ambules in via bona: et calles justorum custodias. Qui enim recti sunt, habitabunt in terra, et simplices permanebunt in ea. Impii vero de terra perdentur: et qui inique agunt, auferentur
Abbreviated transcription (Latin):
inclinaueris cor tuũ prudentie.
si quesieris eã quasi peccuniã. ⁊
sicut thesauros effoderis illã: tũc
intelliges timorẽ domini. et scien¬
ciam dei inuenies: qr dominus
dat sapĩam. et ex ore eius scĩa ⁊ p᷑
et proteget gradiẽtes simpliciter:
seruans semitas iusticie. et mas
scõꝵ custodiens. Tunc intelliges
iudicium et iusticiã et equitatem:
et omnẽ semitã bonam. Si intra¬
uerit sapientia cor tuũ et scĩa a
nime tue placuerit. consiliũ cus¬
todiet te: et prudencia seruabit te.
nt eruaris a uia mala et ab ho¬
mine qͥ peruersa loquitur. Qui
reliquunt iter rectum: et ambu¬
lant per uias tenebrosas. Qui
letantur cum male fecerint. et ex¬
ultant in reb pessimis: quorũ
uie peruerse. et infames gressus
eoꝵ. ut eruaris a muliere aliena.
et ab extranea que mollit sermo
nes suos: et reliqͥt ducẽ puberta¬
tis sue et pacti dei sui oblita est.
Inclinata est enĩ ad mortẽ domꝰ¬
dei eius: et ad inferos semite ip̃i¬

Expanded text:
ntiae: si quaesieris eam quasi pecuniam, et sicut thesauros effuderis illam: tunc intelliges timorem Domini, et scientiam Dei invenies: quia Dominus dat sapientiam: et ex ore ejus scientia, eet proteget gradientes simpliciter, servans semitas justitiae, et viam sanctorum custodiens. tunc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam. si intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui laetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis, quorum uiae peruersae et infames gressus eorum: ut eruaris a muliere aliena et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenient me: eo qd̃ exosã
habuerint disciplinã. ⁊ timorẽ do¬
mini nõ suscepert̃. nec acqͥeuert̃
consilio meo. et detraxerint uniu̾¬
se correptioni mee.Comedent igi¬
tur fuictus uie sue: suisq consi¬
liis saturabuntur. Auersio par¬
nuloꝵ interficiet eos: et ꝓsperitaᷤᷤ
stultoꝵ perdet illos. Qui añt me
audierit: absq t̾rore reqͥescet. et
habundantia ꝑfruetur: maloꝵ
terrore sublato.

Expanded text:
ent me: eo quod exosam habuerint disciplinam et timorem domini non susceperint nec adquieuerint consilio meo et detraxerint uniuersae correptioni meae. comedent igitur fructus uiae suae suisque consiliis saturabuntur. auersio paruulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos. qui autem me audierit, absque terrore quiescet et abundantia perfruetur malorum timore sublato.
Abbreviated transcription (Latin):
mitis eoꝵ. Pedes enĩ illorũ ad ma¬
lum currunt: et festinant ut ef¬
sundant sangumẽ. frustra aũ
iacitur rete: ante ocłos pennato¬
rum. Ipĩ quoq contra sangͥnẽ
suum insidiantur: et moliunt᷑
frandes contͣ animas suas. Sic

Expanded text:
lorum ad malum currunt, et festinant ut effundant sanguinem. Frustra autem jacitur rete ante oculos pennatorum. Ipsi quoque contra sanguinem suum insidiantur, et moliuntur fraudes contra animas suas .
Abbreviated transcription (Latin):
ma. usq ad celynon: qͥ estatͣ hesdre¬
lon. filii aũt israel. ut uidert̃ mul¬
titudinẽ illoꝵ ꝓstrauert̃ se super
terram. mittentes cinerẽ suꝑ capi¬
ta sua unanimes orantes: ut ds̃
israel miscd̃iam suam ostenderet
super popłm suũ. Et assumentes
arma sua bellica: seder̃t per loca q̃
angusti itineris tramitẽ dirigũt
int̾ montuosa: et erant custodiẽ¬
tes ea tota die ⁊ nocte. Porro holo¬
fernes dũ curuit per gyrũ: reppe¬
rit qd̃ fons qͥ influebat aque duc¬
tum illoꝵ a parte australi extͣci¬
uitatẽ dirigeret. Incidiq p̾cepit
aq̃ ductũ eoꝵ. Erant tñ non lõge
a muris fontes: ex qͥb furtim ui¬
debantur haurire aꝙͣ ad refocillan¬
dũ pocius ꝙͣ ad potandũ. Sed filii
amon ⁊ moab: accesserunt ad ho¬
loferẽ dicentes. filii israel nõ in
lancea nec ĩ sagitta confidunt: s
montes defendunt illos. ⁊ muniũt
colles in precipicio constituti. Ut

Expanded text:
ma, usque ad Chelmon qui est contra Esdrema, usque ad Chelmon qui est contra Esdrelon. Filii autem Israel ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus Israel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et assumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt sed montes defendunt illos et muniunt illos colles in praecipitio constituti ut
Abbreviated transcription (Latin):
uideas. Cum u̾o dñs ds̃ nost̾ dede¬
rit hanc libertatẽ serus suis. sit
⁊ tecũ ds̃ in medio nr̃. ut sic̃ pla¬
cuerit tͥ. ita cũ tuis omnib con¬
uerseris. Tunc oryas finito con¬
silio: suscepit eum in domũ suã.
et fecit ei cenã magnã. ⁊ conuo¬
catis oĩb presb̃ris simul expleto
ieiunio refecer̃t. Postea uero cõ¬
uocatus oĩs popłs per totã noctẽ
intra eccãm orauerunt:petentes
auxilium a deo israel
olofernes aũt altera die p̾¬
cepit exercitib suis ut as¬
cenderent contra bethuliã. Erant
aũt pedites bellatoꝵ centũ nigĩ¬
ti milia. et eqͥtes niginti duo mi¬
lia pret̾ preparationes uiroꝵ il¬
lorũ quos occupauerat captiui¬
tas et abducti fuerant de ꝓuinciis
et urbib et uniu̾se iuuentutis:
Om̃s parit̾ parauert̃ se ad pugnã.
ꝯtra filios israel. et uener̃t per tre
pidinẽ montis usq ad apicẽ qui
respicit dothaym aloco qui dr̃ bel¬

Expanded text:
videas. Cum vero Dominus Deus noster dedevideas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri ut sicut placuerit tibi ita cum tuis omnibus converseris tunc Ozias finito consilio suscepit eum in domum suam et fecit cenam magnam et vocatis omnibus presbyteris simul expleto ieiunio refecerunt postea vero convocatus omnis populus et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt petentes auxilium a Deo Israhel Holofernis autem altera die praecepit exercitibus suis ut ascenderent contra Bethuliam erant autem pedites bellatorum centum viginti milia et equites viginti duo milia praeter praeparationes virorum illorum quos occupaverat captivitas et adducti fuerant de provinciis et urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per cridinem montis usque ad apicem, qui respicit super Dothain, a loco qui dicitur Bol
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ illum uinctũ assyrii reliqͥs¬
sent. In dieb illis exant illic pͥn¬
cipes ozyas filius mycha de tͥbu
symeon. ⁊ charmi. qͥ et gothoni¬
hel. in medio itaq senioꝵ et in
conspectu omiũ achyor dixit oĩ
a q̃ locutus ip̃e fuerat ab holof¬
ne int̾rogatus: et qualit̾ ppłs
holofernis uoluiss propt̾ hoc u̾¬
bum interfice eum. et ꝙ̃ admo¬
dum ip̃e holofernes iratus uisse¬
rit eñ israelitis hac decausa tra¬
di. ut dũ uinceret filios israel tc̃
pliciis interire: ꝓpt̾ hoc qd̃ dixis¬
set deus celi defensor eoꝵ est.Cũ¬
q uniu̾sa achyor exposuiss: oĩs
popłs cecidit ĩ faciẽ adorantes do
derunt dicentes. Sñe deus celi et
terre. intuere suꝑbiã illoꝵ. et res¬
derelinquis presumentes de te. et
p̾sumentes de se. ⁊ de sua uirtute
ta: consolati sunt achyor dicen¬
tes. Deus patrũ nostroꝵ cuius
uirtutẽ tu predicasti: ip̃e remu¬
nerator tͥ hanc dabit uicissitu¬
dinẽ. ut eoꝵ magis tu interitũ

Expanded text:
reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunpliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior exposuisset omnis populus cecidit in faciem adorantsuum, dicentes: 'Domine Deus celi et terre intuere superbiam eorum et resderelinquis presumentes de te et presumentes de se ac de sua virtute ta, consolati sunt Achior, dicentes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo mi dñe ꝑqͥre si est aliqua ini¬
quitas eoꝵ in conspectu dei eorũ:¬
et ascendamus ad illos. qm̃ tradẽs
tradet illos ds̃ eoꝵ tͥ. ⁊ subuigati e¬
runt sb̃ iugo potentie tue. Si aũt
nõ est offensio popłĩ huius corã
deo suo. nõ poterimus resist̾e illis
qm̃ deus eoꝵ defendet eos: et erimꝰ
in obꝓbriũ uniu̾se terre. Et fcm̃ ẽ
cum cessasset loqͥ achyor hec uerba:
irati sunt õs magnates holofn̾is:
et cogitabant int̾ficere eum dicen¬
tes ad alterutrũ. Quis ẽ iste qui fi¬
lios isrł posse dicat resist̾e̾ regi na¬
bugodonosor. ⁊ exercitib suis hoĩes
mnermes et sine uͥtute. ⁊ sine perici¬
a artis pugne: Ot ergo agnosca
achyor qm̃ fallit nos: ascendamꝰ
ad montana. et cũ capti fuerint po¬
tentes eoꝵ: tunc cũ eisdẽ gladio tnͣs¬
uerberabitur. ut sciant õs gentes

Expanded text:
ergo, mi domine, perquire si est aliqua iniergo, mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum: ascendamus ad illos, quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste, qui filios Israel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor, et exercitibus ejus, homines inermes, et sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos, ascendamus in montana: et cum capti fuerint potentes eorum, cum eisdem gladio transverberabitur: ut sciat omnis gens
Abbreviated transcription (Latin):
isti nisi qͣndo recessit a cultura do¬
mini dei sui. Quocienscunq a
preter ip̃m deũ suũ altere colue¬
runt: dati sunt inp̾dam et etiã
in gladium ⁊ ĩ obꝓbrium. Quo¬
cienscunq aũt se penituert̃ reces¬
sisse a cultura dei sui: dedit eis ds̃
celi uirtutẽ resistẽdi. Demq chana¬
neum regẽ ⁊ iebuseũ. ⁊ pherez eñ.
potentes ĩ esebon ꝓstrauer̃t̃: et terras
eoꝵ et ciuitates eoꝵ ip̃i possederunt
usq dum nõ peccassent in ꝯspec̃tu
dei sui: erant cũ illis bona. Deus e
nun illoꝵ: odit inqͥtatem. Nam
⁊ ante hos annos cum recessissent
auia ꝙͣ dederat illis ds̃ ut ambu¬
larent in ea: exterminati sunt pre¬
liis a multis nationib ⁊ plurimi
eoꝵ captiui abducti sunt in terrã
nõ suã. Nuꝑ aũt reuersi ad dñm
deũ suũ ex disꝑsione qua dispersi
fuerant: adunati sunt. ⁊ ascende¬
runt montana hec oĩa ⁊ itere pos¬
sident ierłm uͥ sunt sc̃a scõꝵ. Nũc

Expanded text:
isti nisi quando recessit a cultura Doisti nisi quando recessit a cultura Domini Dei sui quotienscumque autem praeter ipsum Deum suum alterum coluerunt dati sunt in praedam et in gladium et in obprobrium quotienscumque autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis Deus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum potentes in Esebon prostraverunt et terras eorum et civitates eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum nim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana haec omnia, et iterum possident Jerusalem, ubi sunt sancta eorum. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
et lat̾e subiugass eos. clamaue¬
runt ad deum suũ: et percussit to
tam egyptũ plagis uariis. Cũꝙ
eiecissent eos a se egyptii et cessas¬
set plaga ab eis ⁊ iterx eos uellẽt
caꝑe ⁊ ad suũ seruicium reuoca¬
re: fugientib hiis deus celi ma¬
re apperuit ita ut hinc inde aque
quasi muri solidarentur. et isti pe¬
de sicco fundũ maris perambulã¬
do transirent. In quo loco dũ ĩnu¬
merabilis exerritus egyptioꝵ eos
ꝑseq̃retur: ita aqͥs cooꝑtus est.
nt nõ remaneret uel unus. qui
factũ posteris nunciaret. Egressi
etiammare rubrũ deserta sina
montis occupauer̃t: in quib nũ¬
quam homo hĩtare potuit uel fi¬
lius hoĩs reqͥeuit. Illic fontes a¬
mari obdulcati sunt eis ad bibẽ¬
dum: et perannos qͣdraginta ã¬
nonã de celo consecuti sunt. Ubi¬
cunq ingressi sunt sine archu⁊
sagita. ⁊ absq scuto et gladio
deus eoꝵ ꝓ eis pugnauit et uicit:
et nõ fuit qui insultaret popło

Expanded text:
et latere subiugasset eos clamaveet latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Deus caeli mare aperuit ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent in quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur ita aquis coopertus est ut non remaneret vel unus qui factum posteris nuntiaret egressis etiam mare Rubrum deserta Sina montis occurrerunt in quibus numquam homo habitare potuit vel filius hominis requievit illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum et per annos quadraginta annonam de caelo consecuti sunt ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta et absque scuta et gladio Deus eorum pro eis pugnavit et vicit et non fuit qui insultaret populo
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sit uirtus eoꝵ. aut q̃ mul¬
titudo sit eoꝵ. uel qͥs rex milicie
tant in oriente isti contempser̃t
me. et nõ exier̃t obuiam nobis.
ut susciperent nos cũ pace. Tunc
achyor dux omĩum filioꝵ amõ.
respondens ait. Si digneris audi¬
re dñe mi: dicã ueritatẽ in cons¬
pectu tuo de popło isto qͥ in mon¬
tanis hĩtat et nõ egredietur uer¬
bũ falsum ex ore meo. Popłs iste
ex ꝓgenie chaldeoꝵ ẽ: hic primũ
in mesopotamia hĩtauit. qm̃ no¬
luer̃t sequi deos patrũ suoꝵ qui
erant in terra chaldeoꝵ. Deseren¬
tes itaq cerimonias patrũ suo¬
num que in młtitudine deorum
erant: imũ deum celi coluerunt.
qui et p̾cepit eis ut exirent inde:
et hĩtarent in carram. Cũq coo¬
peruissz omnẽ terrã fames: des¬
cenderunt in egyptũ. illicq per
quadringentos annos sic mul¬
tiplicati sunt: ut dinumerari e¬
orũ ñ possit exercitus. Cũq gra¬
uass eos rex egypti atq medifi¬
cationib urbium suaꝵ ĩ luto

Expanded text:
iam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex militiae tant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens ait si digneris audire domine meus dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat et non egredietur verbum falsum ex ore meo populus iste ex progenie Chaldeorum est hic primum in Mesopotamiam habitavit quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum qui erant in terra Chaldeorum deserentes itaque caerimonias patrum suorum quae in multitudine deorum erant unum Deum caeli coluerunt qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in Charam cumque cooperuisset omnem terram fames descenderunt in Aegyptum illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt ut dinumerari eorum non possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto
Abbreviated transcription (Latin):
bat in lecto nimia ebrietate so¬
pitus. Dixitq uidith puelle su¬
e ut staret foris ante hostium cu¬
biculi: et obseruaret. Stetitq iu¬
dith ante lectũ orans cũ lacrimis:
et labioꝵ motu in silentio dicẽs.
Confirma me dñe deus israel: et
respice in hac hora ad oꝑa manu¬
um meaix ut sicut ꝓmisisti ieru¬
salẽ ciuitatẽ tuã erigas: et hoc ꝙ
credens ꝑte posse fieri cogitaui ꝑ¬
ficiam. Et hec cum dixisset: accesfit
ad colũpnam que erat ad caput
lectuli eius et prigionẽ eius qͥ ĩ
ea ligatus pendebat exsoluit. Cũ¬
q enagmnasset illum: apprehen¬
dit comam capitis eius. ⁊ ait. Cõ
percussit bis in ceruicẽ eius: ⁊ ab¬
scidit caput eius. Et abstulit co¬
nopeũ enus a colũpnis: et euolu̾
corpus eius truncũ. Et post pu¬
sillum exiit et tradidit caput ho¬
loferins ancille sue: et iussit ut
mitt̾et illud in perã suã. Et exier̃ẽ
due scd̃m consuetudinẽ suã. qͣsi

Expanded text:
bat in lecto nimia ebrietate sobat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera manuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait confipercussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
bibat uñ ĩ iocunditate. QCui iu¬
dith ixndit. Que ego sũ ut contͣ¬
dicã domino meo: Omme qd̃ erit
ante ocłos eius bonũ et optimũ
mee. Et surrexit et ornaint se ues¬
timentis sis: et ingressa stetit
ante faciẽ eius. Cor aũt holofer¬
nis concussũ est:erat enĩ ardẽs
inconcupiscencia eius. Et dixit
ad eã holofernes. Sibe nc̃. ⁊ accũ¬
be in iocunditate: qm̃ grãm inue¬
nifti corã me. Et dixit uidith. Si
bam domine: qm̃ magnificata
ẽ anma mea hodie pre oĩb dieb¬
uite mee. Et accepit ⁊ manduca¬
uit et bibit corã ipso: ea q̃ prepa¬
rauerat illi ancilla eius. Et iocũ
dus fcũs est holofernes ad illã.
Sibit q uinũ nimis multũ qͣn¬
tum una die nũquam biberat
ro factũ est. festinauerũt
serui illius ad hospicia sua. et
conclusit nagao hostia cubicłi
et abiit. Erant aũt om̃s fatiga¬
ti auino. Eratq uuidith sola in
cubiculo. Porro holofernes iace¬

Expanded text:
bibat vinum in iucunditate cui Iubibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixbam, Domine, quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis. Et accepit et manducavit, et bibit coram ipso omnia quae paraverat illi andus factus est Holofernis ad illam bibitque vinum nimis multum quantum numquam biberat ro factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iace
Abbreviated transcription (Latin):
induxert illam serui eius: in ta¬
bernacłm qd̃ preceꝑat. Et peciit
dum introiret: ut daretur illi co¬
pia nocte. et ante lucẽ egrediendi
foras ad orõnẽ ⁊deprecandi do¬
minũ. Et precepit cubicłariis su¬
is: ut sicut placeret illi exiret. et
introiret ad orandũ deum suũ ꝑ
triduũ. Et exibat noctib in uallẽ
bethulie. et baptizabat se in fon¬
tẽ aq̃. Et ut ascendebat orabat do¬
minũ deũ israel ut dirig̾et uiã
enis ad liberationẽ popłi sui. Et
introiens munda manebat ĩ ta¬
bemaculo: usq dũ acciperet escã
suã in uesperũ. Et factũ est qͣrto
die: holofernes fecit cenã serius
suis. et dixit ad uagao eumichỹ.
Uade. et suade hebreã illã. ut spon¬
te consenciat hĩtare mecũ. fedñ
est enĩ apud assyrios: si femina
irrideat uirũ agendo ut ĩ minimis
transeat ab eo. Tunc introiuit
uagao ad iidith: et dixit. Nõ ue¬
reatur bona puella ad dñm me
faciẽ enis: et manducet cũ eo et

Expanded text:
induxerunt illam servi ejus in tainduxerunt illam servi ejus in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vespere. Et factum est, in quarto die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum, agendo ut immunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ade faciem eius et manducet cum eo et
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est pastor. et nõ latrabit uel unꝰ
are t̾. Placuert aũt omĩa uerba
hec corã holoferne et corã pueris
eius et mirabantur ad sapienciã
eius. et dicebant alter ad alterum.
pulũ: ut des illũ tu in manib no¬
stris. Et qm̃ bona ẽ ꝓmissio tua:
si fecerit hoc mͥ deus tuus. ⁊ erit et
meus deus: et tu ĩ domo nabugo¬
donosor magna eris et nomen
tuum noĩabitur in uniuersa t̾ra.
unc uissit eam intro¬
ire ubi repositi erant thesar
rieius: et iussit illic manere eam.
et constituit qͥd daretur ei de ꝯuiuio
suo. Cui respondens iudith: ⁊ dix̃.
Nunc nõ potero manducare exhi¬
is q̃ michi precipis tribui: ne ueni¬
at suꝑ me offensio. Ex hiis aũt q̃¬
mecuum detuli: manducabo. Cui
holofernes ait. Si defecerint ista tͥ
que tecũ detulisti qͥd faciemus tͥ:
Et dixit iudith. Uiuit amima tu¬
a dñe meus. qm̃ nõ expendet oĩa
hec ancilla tua: donec faciat deus
in manu mea hec q̃ cogitaui. Et

Expanded text:
non est pastor, et non latrabit vel unus non est pastor, et non latrabit vel unus are tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum npulum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi reposri ejus, et jussit illic manere eam, et constituit quid daretur illi de convivio suo. Cui respondit Judith, et dixit: Nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio: ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holophernes ait: Si defecerint tibi ista, quae tecum detulisti, quid faciemus tibi? Et dixit Judith: Vivit anima tua, domine meus, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mandauerit ꝑ proph̃as suos ad
populũ qd̾ traderet eũ ꝓ peccatis
suis. Et qm̃ sciunt se offendisse¬
dñn deũ suũ filii israel: tremor
tuus suꝑ ip̃os est.Insuꝑ etiã fa¬
mes inuasit eos: et ab ariditate
aq̃ iam int̾ mortuos ꝯputantur.
Reniq hoc ordinant ut int̾ficiãt
peccora sua: et sanguinẽ eoꝵ bi¬
bant. et scã dñi dei sui q̃ precepit
deus nõ contingi: infrumento
uino et oleo hec cogitauert̃ impẽ¬
dere et uolunt consumere quo nec
manibz deberent contingẽ. Ergo
qm̃ hec faciunt: certũ est qd̃ in ꝑ¬
ditionẽ dabuntur. Qd̃ ego ancil¬
la tua cognoscens fugi ab illis.⁊
misit me dñs hec ip̃a nunciare tͥ.
Ego enĩ ancilla tua deum colo eti
am nunc apud te. et exiet ancilla
tua et adorabit deũ et dicet micbi
qñ eis reddat peccatũ suum. ⁊ ueni¬
ens nũciabo tibi. Ita ut ego addu¬
cam te per mediũ ierłm et hẽbis
omnẽ popł̾m israel. sicut oues qͥb

Expanded text:
mandaverit per prophetas suos ad mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim anam nunc apud te: et exiet ancilla tua, et orabo Deum, et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum, et veniens nuntiabo tibi, ita ut ego adducam te per mediam Jerusalem, et habebis omnem populum Israel, sicut oves, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
et noli pau̾e in corde tuo. qm̃ e
go nunꝙͣ nocui uirũ qui uolu¬
it seruire nabugodonosor regi.
popl̾s aũt tuns si nõ contẽpsiss
me: ñ alleuassẽ lanceã meam fr̃
illũ. Nunc aũt dic mͥ qua ex cã
recessisti ab illis ⁊ placuit tͥ ut ue¬
nisses ad nos: Et dixit illi iudithi.
Sume u̾ba ancille tue: qm̃ si se¬
cutus fueris uerba ancille tue.ꝓ¬
fectã rẽ faciet deus tecũ. Siuit eĩ
nabugodonosorrex t̾re. ⁊ uiuit uuir¬
tus eius q̃ est in te ad correctionẽ
oĩum animare erranciũ. qm̃ nõ
solũ hoĩes seruiunt illi per te. sed
et bestie agri obtẽperant ei. Nun¬
ciatur enim industria animi tui
uniuersis gentib.⁊ indicatũ est
onnĩ seculo. qm̃ tu solus bonus ⁊
potens es ĩ omĩ regno eius. ⁊ disꝰ¬
ciplina tua oĩb prouinciis p̾di¬
catur. Nec hoc latet qd̾ locutus ẽ
achyor: nec illud ignoratur qd̾
ei iusseris euenire. Constat enim
deũ nr̃m sic peccatis offensum. nͭ

Expanded text:
et noli pavere in corde tuo quoniam et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nõ cadat unus uir de exer¬
citu eius. Et cũ audissent niri il¬
li u̾ba eius consid̾abant faciẽ eius:
et erat mocłis eoꝵ stupor qm̃ mi¬
rabantur pulchritudinẽ eius m¬
mis. Et dixeit ad eã. Conseruas¬
ti animã tuã: eo qd̾ tale reppe¬
risti consilium ut descenderes ad
dnm̃ nr̃m. hoc aũt scias qm̃ cum
steteris in ꝯspectu eius bene tͥ fa¬
ciet: et eris gratissima ĩ corde enis
Suxert̃q illã ad tabernaculũ
holofernis: et annunciauert̃ eã.
Cũq intrass ante faciẽ eius: sta
tim captus ẽ suis ocłis holof̾nes.
Dixert̃q ad eum satellites eius.
Quis ꝯtempuit poplm hebreoꝵ
qui tã decoras mulieres habent.
ut nõ ꝓ hiis merito pugnari de
nopeo qd̃ erat ex purpura ⁊ au¬
ro. et smaragdo et lapidib p̾cio¬
sissimis intextũ. et cum ĩ faciẽ e¬
ius intendiss: adorauit eũ pro¬
sternẽs se suꝑ terrã. Et leuauer̃t
illam serui holofernis: iubente

Expanded text:
ita ut non cadat unus vir de exerita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intim captus est in suis oculis Holofernes. Dixeruntque ad eum satellites ejus: Quis contemnat populum Hebraeorum, qui tam decoras mulieres habet, ut non pro his merito pugnare connopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum: et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente d
Abbreviated transcription (Latin):
nimis pulchritudinẽ eius. nicħ
tñ interrogantes eã: dimiserunt
transire dicentes. Deus patrũ nos¬
troꝵ det tͥ grãm. et omne consili¬
um tui cordis sua uirtute corro¬
boret ut głietur suꝑ te ierłm. ⁊ sit
nomen tuum in numero scõrũ ⁊
iustoꝵ. Et dixert̃ hii qͥ illic erant
om̃s una uoce: fiat fiat. Iydith
uero orans dñm transiit per por¬
tas: ip̃a et abra eius. factũ est añ
cũ descenderet montẽ cirra ortũ
diei: occurrert ei exploratores as¬
syrioꝵ. ⁊ tenuer̃t illã dicentes. Un
denenis aut quo uadis:Que
respondit. filia sũ hebreorũ. Ideo¬
q ego fugio a facie eoꝵ. qm̃ futu¬
rum agnoni qd̾ dentur nob̃ in
depredationẽ ꝓ eo qd̃ contẽpnen¬
tes uos noluert ultro tradere se
ip̃os ut inuenirent misericordiã
in cõspectu ur̃o. Hac de causa co¬
gitaui mecum dicens. Uadem
ad faciẽ principis holofernis: ut
indicẽ illi secreta illoꝵ. et osten¬
dã illi quo aditu possit obtin̾e eos.

Expanded text:
dinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuede venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie eorum quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos
Abbreviated transcription (Latin):
uit crinẽ capitis sui. ⁊ ĩposuit mi¬
tram suꝑ caput suũ: et induit se
uestib iocunditatis sue. induitꝙꝑ¬
se sandalia pedib suis: assumpsit¬
q dextralia et lilia. ⁊ maures. ⁊ a¬
nulos: et omĩb ornamentis su¬
is ornauit se. Cui etiã dñs contu¬
lit splendorẽ: qm̃ omĩs ista cõpo¬
sitio non ex libidine. sed ex uirru¬
te pendebat. et ideo dñs hanc m il¬
la pulchritudinem ampliauit:
ut in comꝑabili decore omniũ ocu¬
lis appareret. Imposuit itaq abre
sue ascopã uini et uas olei. ⁊ polẽ¬
tam et lapates ⁊ panes et caseum:
et ꝓfecta est. Cũq uenissent ad por¬
tã ciuitatis: inuenert expectãtẽ o¬
tyam et p̾sbros ciuitatis. Qui cũ

Expanded text:
vit crinem capitis sui, et imposuit mivit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum, et induit se vestimentis jucunditatis suae. Induitque sandalia pedibus suis, assumpsitque dextraliola et lilia, et inaures et annulos, et omnibus ornamentis suis ornalit splendorem quoniam omnis ista conpositio non ex libidine sed ex virtute pendebat et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit ut inconparabili decore omnium oculis appareret inposuit itaque abrae suae ascopam vini et vas olei et pulenta et palatas et panes et caseum et profecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitat
Abbreviated transcription (Latin):
fac dñe ut gladio ꝓpͥo eius suꝑbi¬
a amputetur. capiatur laqueo
ocłoꝵ suoꝵ ĩ me: et ꝑcuties eũ ex
labiis caritatis mee. Da mͥ ĩ aĩo
constanciã. ut contẽpnam illũ:
et uirtutẽ eius ut eu̾tam eñ. Frit
enĩ memoriale noĩs tui: cũ ma¬
nus femine deiecerint eñ. None¬
nim in multitudine ẽ uurtus tu¬
luntas tua. nec suꝑbi ab initio
placuerint t: secihumiliũ ⁊ mã¬
suetoꝵ tͥ semper placuit depreca
ram deprecantem. et de tua mĩa p̾
corde meo ꝯsiliũ corrobora: ut do¬
mus tua in scĩficatione permane¬
at: ut õs gentes cognoscant qr tu
es ds̃. ⁊ nõ est alius pret̾ te.
actũ est aũt cum cessasset
clamare ad dum̃: surrexit de
loco in quo iacuerat prostrata do
mino. Pocauit abrã suã ⁊ descen¬
dens in domũ suã abstulit a se ci¬
liciũ: et exuit se uestib induita:¬
tis sue. et lauit corpus suũ. et un¬
xit se mirra optima. ⁊ discrimina¬

Expanded text:
Fac, Domine, ut gladio proprio ejus superbiFac, Domine, ut gladio proprio ejus superbia amputetur: capiatur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis charitatis meae. Da mihi in animo constantiam, ut contemnam iet virtutem, ut evertam illum. Erit enim hoc memoriale nominis tui, cum manus feminae dejecerit eum. Non enim in multitudine est virtus tuluntas tua est, nec superbi ab initio placuerunt tibi: sed humilium et mansuetorum semper tibi placuit deprecatram deprecantem, et de tua misericocorde meo consilium corrobora, ut domus tua in sanctificatione tua permaneat: et omnes gentes agnoscant, quia tu es Deus, et non est alius praeter te.actum est autem, cum cessasset clamare ad Dominum, surrexit de loco, in quo jacuerat prostrata ad Dominum; vocavitque abram suam, et descendens in domum suam, abstulit a se cilicium, et exuit se vestimentis viduitatis suae, et lavit corpus suum, et unxit se myrrho optimo, et discrimina
Abbreviated transcription (Latin):
meus mͥ uidue. Tu enĩ fecisti pri¬
ora. et illa post illa cogitasti: ⁊ ħ
factũ est qd̃ ip̃e uoluisti. Omnes
enĩ uie tue parate sunt: et tua in¬
dicia in ꝓuidencia tua posusti.
Respice castra assyrioꝵ nũc. sic̃
tunc castra egyptioꝵ uid̾e digna¬
tus es qñ post seruos tuos aima¬
ti currebant: confidentes ĩ quadri¬
gis et in equitatu suo. et ĩ multi¬
tudine bellatoꝵ. sed aspexisti super
castra eoꝵ. ⁊ tenebre fatigauerũt
eos. Cenint pedes eoꝵ abyssus. ⁊ aq̃
operuert eos: Acfiant et isti dñe qͥ
ꝯfidunt in multitudine sua. ⁊ ĩ cur¬
in sagittis suis. ⁊ in lanceis glori¬
antur. ⁊ nescuint qr tu ip̃e es ds̃
nr̃. qͥ ꝯteris bella ab initio: ⁊ dñs¬
ẽ nomen tͥ soli. Erige brachiũ tuũ
sicut ab initio: et allide uirtutem
illoꝵ in uirtute mea. Cadat uͥtus
eoꝵ in iracondiã tuã. qui promit¬
tunt se uiolare sancta tua. ⁊ pol¬
luere tabernacłm noĩs tui: et dei¬
cere gladio suo cornu altaris tin.

Expanded text:
meus mihi viduae tu enim fecisti priora et illa post illa cogitasti et hoc factum est quod ipse voluisti omnes enim viae tuae paratae sunt et tua iudicia in providentia tua posuisti respice castra Assyriorum nunc sicut tunc castra videre Aegyptiorum dignatus es quando post servos tous armati currebant confidentes in quadrigis et in equitatu suo et in multitudine bellatorum sed aspexisti super castra eorum et tenebrae fatigaverunt eos tenuit pedes eorum abyssus et aquae operuerunt eos sic fiant et isti Domine qui confidunt in multitudine sua et in corin sagittis suis et in lanceis gloriantur et nesciunt quia tu ipse es Deus noster qui conteris bella ab initio et Dominus nomen est tibi erige brachium tuum sicut ab illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere gladio suo cornu altaris tui.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: et nõ est insermonib tuis
ulla rep̾hensio. Nunc ergo ora ꝓ
nobis: qm̃ tu mułr sc̃a es ettimẽs
dñm. Et dixit illis iudith. Sicut
qd̃ loqui potin dei ẽẽ cognoscitis.
ita qd̾ facere disposui ꝓbate si exdõ
est: et orate ut firmũ faciat ꝯsiliũ
meũ ds̃. Stabitis uos ad portam
nocte ista: et ego exeã cum abra
mea. ⁊ orate ut sicut dixistis in di¬
eb quinq respiciat dñs popłm
suũ israelMos aũt nolo ut scru
temini actũ meũ: et usq dũ re¬
nunciẽ uobis nichil aliud fiat:
nisi or̃o ꝓ me ad dñm deum nos¬
trũ. Et dixit ad eã oryas: prĩceps
iude. Uade in pace: et dñs sit tecũ

Expanded text:
sunt et non est in sermonibus tuis sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem nolo stemini actum meum, et usquedum renuntiem vobis, nihil aliud fiat, nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum. Et dixit ad eam Ozias princeps Juda: Vade in pace, et Dominus sit te