comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Filius enim nonuenit homi
ns ammas hominũ ꝑdere.
sed saluas facere. ꝑ fectiores
ego sine uirga diriguntur.
in finmores cum baculo man¬
ducant. Sed et paulus uirgã
quidem minat. sed in sp̃uman¬
suctudinis uisitat delin qͣntes
Demq ut scias mitẽ cẽ doc¬
torem. eorum ipsorum quos
arguit con sulit uoluntatem.
Quid uultis inquit: In uirga
ueniam aduos. an incaritate.
spũq mansuetudinis: Se¬
mel uirgam dixit. bis mitiora
subiecit. adiciens mansuetu¬
dinem caritati. Prius tamen
minitatus ẽ. sed exhibuit ec¬
mansuetudinem: Nã in scđa
epła ad eosdem corinthyos
scribensait. Testem dm̃ in uo-¬
co inanimammeam. quod
parcens uobis non ueni cor¬
inthum. Audi quaratione
putauerit cẽ parendum. Ne
iterum in quit intristitia.¬
uenirem aduos: Abiecit uir¬
gam: et affectum caritatis as¬
sumpsit. Et neminẽ saluta¬
ueritis inuia. Fortasse quib¬
dam durum hoc et suꝑbum
nec man sueti et humilis dm̃i
precepta conuenire uideat᷑.

Expanded text:
filius enim hominis non filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum invenirem ad vos . Abjecit virgam, et affectum charitatis assumpsit. Et neminem salutaveritis in via. . 62. Fortasse quibusdam hoc durum et superbum, nec mansueti et humilis Domini praecepto convenire videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
gam etiam timotheo apłs de¬
dit dicens.argue. obsecra. in¬
crepa. aut fortasse ante passi¬
onem dm̃. quȩ nutantium
ppłorum corda firmaint.
necessaria sola fuerit mansu¬
etudo. post passionem con¬
reptio :Certe mulceat dñs.
in crepat paulus.Suadeat ꝗ
potest etam pectora dura-¬
mollire. arguat qui ñ potest
uniuersa suadere. Uirgam gͥ
paulus ex doctrina legis as.¬
sũpserat. Legerat enim. qui
parcit baculom. suum odit
filium. Legerat emm: quia
agnũ manducantes. baculũ
in manib habere precepto
ꝓpħico iubebantur . Et ideo
dñs inueteri testam̃to ait. Ni¬
sitabo inuirga inquitates eoꝵ.
Innouo autem se ipsum obtu¬
lit. ut ignosceret umuersis di¬
cens. Sime queritis. simte hoᷤᷤ
abire. Et alibi habes: quia cũ
apłi ignem de cȩlo petere uel¬
lent. ut consumeret samari¬
tanos. qui iħm dñm intraci¬¬
uitatem suam reciꝑe noluer̃t.
conuersus increpauit illos
et ait. Nescitis cuius sp̃s estis.

Expanded text:
gam etiam Timotheo dedit Apostolgam etiam Timotheo dedit Apostolus, dicens: Argue, obsecra, increpa . Aut fortasse ante passionem Domini, quae 1425 nutantium populorum corda firmavit, necessaria sola fuerit mansuetudo; post passionem correctio. Certe mulceat Dominus, increpet Paulus: suadeat qui potest pectora etiam dura mollire: arguat qui non potest universa suadere. Virgam igitur Paulus ex doctrina Legis assumpserat. Legerat enim: Qui parcit baculo, odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis;
Abbreviated transcription (Latin):
cogerent.sed docerent.Nec
potestate se exererent. sed do¬
etrina humilitatis attollerẽt.
Quo loco. humlitati putauit
etiam patientiam copulan
dam. Quia ipse quoꝙ iuxta
testimonium petri. cum ma-¬
lediceretur. non maledixit.
cum ꝑcuteretur . non reꝑcussit.
hoc est ergo dicere. Imitatoreᷤ
mei estote. ultiomis studia de¬
ponite. in solentiam uerberan¬
tium. non in iuriȩ relatione :
sed magnammitate patientie
uerberate . Nemo inse debet
quod malio reprehendit um¬
tari. Graiiora contumacib
mansuetudo uulnera refert.
hoc pugno reꝑcussit dñs uer¬
berantem. dicendo. Qui te ꝑ¬
cusserit in maxilla. prebe ei
et alteram. Fit enm ut iudicio
suo ipse danmet: et quodam
stimulo sui conpungatur af¬
fectus. qui relatam sibi seduli¬
tatem ꝓmiuria quam fecit
ad uerterit. Habestam̃ quod
et cum uirga apłos miserit. si¬
cut paulus testificatur dicenᷤᷤ.
Quid uultis : Inuirga uemã
ad uos. an incaritate. sp̃uq
mansuetudinis: Hanc umr¬

Expanded text:
cogerent, sed docerent nec cogerent, sed docerent nec uim potestatis exsererent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patdam; quia ipse quoque, juxta testimonium Petri, cum melediceretur, non remaledixit: cum percuteretur, non repercussit . Hoc est ergo dicere: Imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentiam verberantium non injuriae relatione, sed magnanimitate patientiae verberate. Nemo debet quod ipse in alio reprehendit, imitari: graviora contumacibus mansuetudo vulnera refert. Hoc pugno repercussit Dominus verberantem, dicendo: Qui te percutit in maxillam, praebe illi et alteram . Fit enim ut judicio suo ipse se damnet, et quodam stimulo sui compungatur affectus, qui relatam sibi sedulitatem pro injuria quam fecit adverterit. 60. Habet tamen quos et cum virga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur, dicens: Quid vultis, in virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis ? Hanc vir
Abbreviated transcription (Latin):
serpentis.Multa enĩ uenena
inegypto.Et qui intypo pa¬
scha celebrat. patere potest
uulneri. Qui autem minister
est ueritatis. ebetat uenena non
trepidat. Deniq momordit
paulum in mileto insula in¬
pera. et uidentes pendentem
de manu eius uiperã in colȩ
loci illius. putabant eum esse
moriturum. Sed ubi inoffen¬
sum stare uiderunt. dm̃ esse
dicebant. cui uenenũ nocere
non poterat. Et ut scias hoc
uerum eẽ. ipse dñs ait . Ecce de¬
di uobis potestatem calcandi
supra serpentes. et scorpiones.
et supra omnem uirtutẽ inmi¬
ci. et nichil uobis nocebunt.
Non uirgas in manib iubent᷑
tollere apłi. Sic enm matħs
scribendum putauit. Quid ẽ
uirga: isi preferende potesta¬
tis insigne. et ulciscendi instru¬
mentum doloris : Ergo humi¬
lis dñs. inhumilitate enmui.¬
dicium eius sublatũ ẽ. humile
in quam dm̃ preceptũ discipłi
eius humilitatis officio exe¬
cuntur : eos enim misit ad se¬
minandam fidem. qui non

Expanded text:
serpentis — multa enim uenena serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui in typo pascha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus ait: ecce dedi uobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem uirtutem inimici  iubentur tollere apostoli; sic enim Matthaeus scribendum putauit. quid est uirga nisi prae. ferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris? ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
ita qui sacculũ uult auro pa¬
rare condendo. neuũ rep̃hen¬
sioms incurrit. Non peram.
neꝙ calciam̃ta. Utrũq deco¬
rio mortui ammantis confici
Solue calciam̃ta pedũ tuoꝵ.
locus enim in quo stas terra
scã est. Mortale igitur atq
terrenum calciam̃tũ iubetur
soluere. cum matteretur ad po¬
pulum liberandum. Huius
enim minister muneris timere
nichil debet. nec asuscepto of¬
ficio mortis ꝑiculo retardari.
Ipse et enim cum defensionẽ
frm̃. hoc ẽ uideorũ uoluntariȩ
recepiss. calũma et terrore
reuocatus est ab incepto. et
fugit ex egrpto. Et idõ cum
dñs affectum eius ꝓbasset. c̃¬
ditionem autem uidisset infir¬
mam. anum eiꝰ mentisꝙ uesti¬
gium. mortalib uinculis cen¬
siuit exuendum. Quod siquẽ
mouet. qua ratione inegrpto
calciati iubentur edere agnũ
apłi autem sine calciamento
ad predicandum euangłm
diriguntur: is considerare de-¬
bet. quia mȩgrpto positus.
debet adhuc morsus cauere

Expanded text:
ita E qui sacculum uult auro paita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confici solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegium facis : Qui in lege
głaris.per preuaricationem
cȩ exsetutor sententie. ut osten¬
deret non inuacuum dm̃ ef.¬
fusa mandata. cum posceret᷑
apaupere. ut ei aliquid pecu¬¬
mȩ largiretur. ait. Argentum
et aurum non habeo. Ille głat᷑
quod non habeat argentum
neꝙ aurum. uobis pudori ẽ
minus adhuc habere quam
cupitis. Est ergo et paupertas
gloriosa. quia est et beata pau¬
pertas. Sicut scriptũ est. Beati
pauꝑes spũ. Tamen non tam
hoc głatur petrus. ꝙ argentũ
et aurum non habeat. quã qđ
seruet dm̃ mandatũ. qui pre¬
cipit. nolite aurũ possidere.
hoc est dicere.Uides me xp̃i ẽẽ
discipulum. et aurum ame re¬
quiris : Aliud nobis multo pre¬
tiosius auro donauit. ut inno¬
mme eius oꝑemur. Itaq non
habeo quod non dedit. sed quod
dedit habeo. Innomine dñi
iħu. surge et ambula. Sicut gͦ
qui orrea uult congerendis e¬
dificare frum̃tis. dm̃cȩ senten¬
tiȩ auctoritate reprehenditur.

Expanded text:
sacrilegium facis; qui in lege sacrilegium facis; qui in lege gloriaris, per prevaricacionem cae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
cruentus ora cirtũ uolat. que¬
rensquem deuoret. Nonne uo¬
bis uidetur eẽ lupus. qui hu¬
manȩ necis insaturabilis crude¬
litate. fidelium morte ppłoꝵ
rabiem suam desiderauit ex¬
plere : Ululat iste non tractat.
qui negat uocis auctorem. et
sacrilego sermone bestiale mur¬
tus. cum in orbem gladius nit¬
teretur . dentes asperos. ora tu¬
mida preferebat. et putabat
quod uocem om̃ib abstuliss
quam solus amiserat. Et idõ ut
hos lupos effugere possimus
docet dñs quid sequam᷑ dicens.
Nolite portare neq sacculũ.
neq perã. neq calciamenta.
Quid sit sacculum non ẽe por¬
tandum. alibi eindenter exp̃s
xit ad discipulos suos dñs.
Nolite possidere aurũ. neq
argentum. Si prohibemur auꝑ
possidere. quid eriꝑe:Quid au¬
ferre : Si quod habes donare
preciꝑis. quẽ ad modũ conge¬
ris quod non habebas : Qui pre¬
dicas non furandum furaris:
Qui dicis non mechandũ me
charis : qui execraris ydola.

Expanded text:
cruentus ora circumuolat quaecruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego sermone bestiale murtus, cum in orbem gladius mitteretur. dentes asperos, ora tumida praeferebat et putabat quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet dominus quid sequamur dicens: nolite portare sacculum neque peram neque calciamenta. quid sit sacculum non esse portandum alibi euidenter expressxit ad discipulos dominus: nolite possidere aurum neque argentum. si prohibemur aurum possidere, quid eripere, quid auferre? si quod habeas donare praeciperis, quemadmodum congeris quod non habeas? qui, praedicas non furandum furaris? qui dcharis; qui abhominaris ydola,
Abbreviated transcription (Latin):
eius ꝑfidia. Si autẽ cõm̃ta impi¬
etatis eius agnoueris. iacturã
pie uocis timere non poteris.
Caue igitur uersute disputatio¬
nis uenena. Animã petunt.
guttur inuadunt. uitalib uul¬
nus affigunt. Graues sunt mor¬
sus hereticorum. quia ipsis gra¬
uiores et rapaciores bestiis. mil¬
lum auaritiȩ finem impietatiꝰq
nouerunt.Nec uos moueat. ꝙ
formam pretendere uidentur
humanam. Et si foris hõ cernit᷑.
intus bestia fremit. Et idõ eos
lupos ẽe non dubiũ est. iuxta
dm̃ iħu diuinã sententiã. qui
ait. attendite a falsis propħis.
qui uemunt: ad uos. inuestim̃¬
tis ouium. in tus autem sunt
lupi rapaces . Ex fructib eoꝵ
cognoscetis eos. Siquis ergo
specie mouetur. fructũ in ter¬
roget. audisti aliquem sacer¬
dotem dici: rapinas eiꝰ agno¬
scis. Hestitum ouis habet. fac¬
ta predonis.Foris oins. intus¬
lupus ẽ. qui modum non hab
rapinarum. qui tanquã innoc.¬
te schitico menbra duratꝰ gelu.

Expanded text:
eius perfidia; si autem conmenta inpieius perfidia; si autem conmenta inpietatis eius agnoueris, iacturam piae uocis timere non poteris. caue igitur uersutae disputationis uenena; animam petunt, guttur inuadunt, uitalibu adfigunt. graues sunt morsus haereticorum, qui ipsis grauiores et rapaciores bestiis nullum auaritiae finem inpietatisque nouerunt. Nec uos moueat quod formam praetendere uidentur humanam; etsi foris homo cernitur. intus bestia fremit. et idlupos esse non dubium est, juxta Domini Jesu divinam sententiam, qui ait: Attendite vobis a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestitu ovium: intus autem sunt lupi rapaces; ex fructibus eorum cognoscetis eos . Si quis ergo specie movetur, fructum interroget. Audis aliquem sacerdotem dici, rapinas ejus agnoscis. Vestitum ovis habet, facta praedonis. Foris olupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu,
Abbreviated transcription (Latin):
scendens. incidit in latrones.
Quem uulnerib alligatis. in¬
fuso oleo et uino. imponens
inium̃tũ suum samaritanus
ille. duxit instabulũ. et sanã¬
dum stabulario dereliquit.
Non ergo acciput medicinã.
qui medicũ non requirunt. Si
enim requirerent. ñ derogarẽt.
Explorant pastorũ absentiã.
et idõ pastores eccłarũ. uelne¬
care. uel inexilium agere con¬
tendant: quia presentib pa¬
storib : oues xp̃i incursare ñ
possunt. Spoliare ergo gregẽ
dm̃ raptores conantur. quicor.¬
porea quadam mentis intentioe
duri ac rigidi. nequaquã solent
a suo errore deflectere. Idõapłs
scripture uerus interpres xp̃s
illudat. ut inanes suos inuanũ
effundãt impetus. et nocere ñ
possint. Qui siquem uersuta
disputationis sue crcũ scriptiõe
faciunt. Mutus est enim: qui
uerbum dĩ . non eadem qua est
gła dĩ confitetur. Caue ergo
ne tibiuocem tollat hereticus.
si prior eum non ipse dep̃hen¬
deris. Serpit enim. dum latet

Expanded text:
descendens incidit in latrones. descendens incidit in latrones. quem uulneribus adligatis, infuso oleo et uino inponens in iumentum suum Samaritanus ille duxit in stabulum et sanandum stabulario dereliquit. non accipiunt ergo medicinam qui medicum non requirunt; si enim requirerent, non derogarent. explorant pastoris absentiam et ideo pastores ecclesiarum uel necare uel in exilium agere contendunt, quia praesentibus pastoribus oues Christi incursare non possunt. spoliare ergo gregem domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione duri ac rigidi nequaquam solent a suo errore deflectere. et ideo ascripturae uerus interpres Christus inludit, ut inanes suos in uanum effundant inpetus et nocere non possint. qui si quem uersuta disputationis suae circumscriptione escere; mutus est enim qui uerbum dei non eadem qua est gloria. confitetur. caue ergo ne tibi uocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis. serpit enim, dum latet
Abbreviated transcription (Latin):
ferȩ rapaces. Isdẽq natura cor¬
poris rigidior est. ut se facile
non possint in flectere. Impetu
quodam suo feruntur. et ideo
sepe luduntur. Tum preterea
siquem priores hominẽ udint.
uocem ei quadam nature ui
feruntur eriꝑe. Si autẽ hõ pͥuꝰ
eosinderit. exagitare memo¬
rantur. Et idõ cauendũ mͥ ẽ:
ne siihodierno tractatu sp̃a¬
lium mysteriorũ gr̃a non po¬
tuerit refulgere. lupi me pͥus
uidisse credantur : et sollemne
uocis extorsisse suffragiũ.Non¬
ne lupisistis heretici cõꝑandi
sunt. qui insidiant᷑ orulibus
xp̃i. fremunt circa caulas. no¬
cturno magis tp̃r quã diurno:
Semꝑ enm ꝑfidis nox ẽ. qui
lucem xp̃i seue nebulis in ter¬
pretationis obducere: et quã¬
tum impsis ẽ obfugare conãt᷑.
Uersantur ergo circa caulas.
stabula tam̃ xp̃i intrare non
audent . Et idõ nonsanantur.
quia instabulum suũ non uult
eos xp̃s introducere. in quo cu¬¬
ratus est ille . qui de ierłm de-

Expanded text:
feri et rapaces idemque natura corferi et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno tractatu spiritalium mysteriorum gratia non potuerit refulgere, lupi me prius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffragium. nonne lupis istis haeretici conparandi sunt, qui insidiantur ouilibus Christi, fremunt circa caulas nocturno magis tempore quam diurno? semper enim perfidis nox est, qui lucem Christi scaeuae nebulis interpretationis obducere et quantum in ipsis est fuscare conantur. uersantur ergo circa caulas, stabula tamen Christi intrare non audent et ideo non sanantur, quia in stabulum suum non uult eos Christus inducere, in quo curatus est ille qui de Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
isti discipłi. non inp̃dam. sed
ad gr̃am diriguntur. Sollici¬
tudo enim pastoris boni effic̃.
ut lupi inagnos audere ichil
possint. Mittit ergo agnos int̃
lupos. ut cõpleretur illud. Tẽ
lupi et agni. simul pascerent᷑.
Et qͣm ꝓxime de uulpe nobis
non ingratus tractatus euasit.
si iudicium ur̃m fidele infigu¬
ra minusculi ammantis exꝑtuᷤ
sum. presumo. quod ꝓfunda
misteria quȩ luporum specie
uelantur . studiorũ ur̃orum
possim aꝑire suffragio. Inspe¬
cie uulpium hereticos signifi¬
cari supra expressimus. ꝗ pro¬
mittunt nomine ꝙ xp̃m se.¬
quantur . sed studio fraudis
abiurant. Hos non suscipit dñs.
sed asuo mdo arcet et ꝓhibet.
Lupi quid significare uideant᷑.
debemus aduertere. Bestiȩ nẽ¬
pe sunt. quȩ insidiant᷑ ouilib:
circa pastorales uersantur ca.¬
sas. Habitacula domorũ intre
non audent. sonum canũ. ab¬
sentiam. aut desidiam pastoꝵ
explorant. ouium guttur in¬
uadunt. ut cito strangulent

Expanded text:
isti discipuli non in praedam, sed isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim pastoris boni efficit, ut lupi in agnos audere nihil possint. mittit ergo agnos inter lupos, ut conpleretur illud: tunc lupi et agni simul pascentur. Et quoniam proxime de uulpe nobis non ingratus tractatus euasit, si iudicium uestrum fidele in figura minusculi animantis expertus sum, praesumo quod profunda mysteria, quae luporum specie uelantur, studiorum uestrorum possim aperire suffragio. in specie uulpium haereticos significari supra expressimus, qui promittunt nomine quod Christum sequantur, sed studio fraudis abiurant. hos non suscipit dominus. sed a suo nido arcet et prohibet. lupi quid significare uideantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habitacula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent.
Abbreviated transcription (Latin):
cce ego mitto uos. sicu̾t ag¬
nos inter lupos. Ad septua¬
ginta discipulos dicit hoc:
quos designauit. et misit bi¬
nos ante faciem suam. Qua
ratione binos misit : Quia bi¬
na missa sunt ammalia inar.¬
cam. hoc est cum mare femina.
immunda ꝑnumerũ : sed mũ¬
data eccłȩ sacram̃to. Quod
cõpletum est oraculo ꝙ petruᷤ
sc̃s accepit : dicente sibi scõsp̃u
quod ds̃ mundauit. ne tu cõ¬
mune dixeris. Et aduertit di¬
ctum ẽẽ degentib. qui corpo¬
reȩ magis gnãtionis successio¬
nem. quam sp̃alis gr̃ȩ sequebã¬
tur. hos mundauit dñs. et pa̾¬
sioms sue fecit heredes.Mit¬
tens ergo discipłos in messem
suam. quȩ licet uerbo dĩ insi¬
ta.tam̃ culturȩ laborẽ. et sol¬
licitum munus oꝑarii require¬
bat. ne aues cȩli sparsa semina
dissiparent. ait. Ecce egomit¬
to uos. sicut agnos int̃ lupos.
contraria sibi sunt ista aĩ alia
ut alia ab alis deuorentur.
Sed bonus pastor. lupos gregi
suo timere nonnouit.Idõꝙ

Expanded text:
cce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. ad LXX discipulos dicit hoc, quos designauit et misit binos ante faciem suam. qua ratione binos misit? quia bina missa. sunt animalia in arcam, hoc est cum mare femina, inmunda per numerum, sed mundata ecclesiae sacramento. quod conpletum est oraculo, quod Petrus sanctus accepit dicente sibi sancto spiritu: quod deus mundauit tu conmune ne dixeris. et aduertit dictum esse de gentibus, qui corporeae magis generationis successionem quam spiritalis gratiae sequebantur. hos mundauit dominus et passionis suae fecit heredes. mittens ergo discipulos in messem suam, quae licet uerbo dei insita tamen culturae laborem et sollicitum munus operari requirebat, ne aues caeli sparsa semina dissiparent, ait: ecce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset ad ipisci: isi uenditus
fuisset afrĩb suis : Quod dĩ factũ
arbitrio. ut iustus ꝓbaretim.
ipse monstrauit dicens. Quẽ¬
admodum fieret inhodiernũ
ut pasceretur ppłs multus.
Non debemꝰ igitur tẽptatio.¬
nes scłi ꝓmalis timere. quib
bona premia cõparantur: Sed
magis rogare contẽplatione
conditionis humane. ut eas
teptationes subeamus. quas
ferre possiis.

Expanded text:
tuisset adipisci, nisi uenditus tuisset adipisci, nisi uenditus fuisset a fratribus? quod dei factum arbitrio, ut iustus probaretur, ipse monstrauit dicens: quemadmodum fieret in hodierno ut pasceretur populus multus ? non debemus igitur temtationes saeculi pro malis timere, quibus bona praemia conparantur, sed magis rogare contemplatione condicionis humanae, ut eas temtationes subeamus quas ferre possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
meretur.Pereat in quit dies
scł̃aris. ut dies sp̃alis oriatur.
Ergo intẽptatione sc̃s iob
Nos igitur nontimeamus
tẽptationes: sed magis in tẽ¬
ptationib głemur dicenteᷤᷤ.
Cum infirmamur: tc̃ potenteᷤ
sumus. Tunc enim nectitur co¬
rona iustitię. Sed illa fortassis¬
paulo accõmoda. Nos autem
quia plures corone sunt: non¬
quãcũq sꝑare debemꝰ in scło.
Laurus corona est.Corona est
scutum. At uero tibi ꝓposita ẽ.
corona deliciarum. Corona
enim deliciarum obũbrabit
te: et scuto uoluntatis sue cur¬
cũdabit te. Gła quoq et ho¬
nore quem dilexit dñs coro¬
nauit: ergo qui uult coronã
dare : tẽptationes suggerit. Et
si quando tẽptaberis: cogno¬
sce quia paratur corona. Tolle
martyrium: certaminũ tulisti
coronas: Tolle cruciatus. tulisti
beatitudines. Nonne tẽptatio
ioseph: uirtutis est consecratio :
Nonne in iuria carceris: corona
est castitatis: Quem admodũ
regni in egrpto consortium po¬

Expanded text:
meretur. \'pereat\' inquit \'dies meretur. \'pereat\' inquit \'dies saecularis, ut dies spiritalis oriatur\'. ergo in temtatione sanctus lob Nos igitur non timeamus temtationes, sed magis temtationibus gloriemur dicentes: \'cum infirmamur, tunc potentes sumus\'; tunc enim nectitur corona iustitiae. sed illa Paulo fortassis adcommoda, nos autem, quia plures coronae sunt, quamcumque sperare debemus. in saeculo laurus corona est, corona est scutum. at uero tibi proposita est corona deliciarum: corona enim deliciarum obumbrabit te. et alibi: scuto uoluntatis suae circumdabit te, gloria quoque et honore quem dilexit dominus coronauit. ergo qui unit coronam dare temtationes suggerit, et si quando temtaberis, cognosce quia paratur corona. tolle martyrum certamina, tulisti coronas; tolle cruciatus, tulisti beatitudines. nonne temtatio loseph uirtutis est consecratio, nonne iniuria carceris corona est castitatis? quemadmodum regni in Aegypto consortium po
Abbreviated transcription (Latin):
homo suis tẽptatur. Hic publi¬
cis. Illi patrimonium aufertur.
hic regnum orbis offertur. Nec
totus sme fraude diabolus. qu
ex asꝑare dĩ filium uerererur.
Illum iniuriis tẽptat. hc̃ p̃mis.
Ile quasi seruulus dicit. Dñs
dedit: dñs abstulit. Hic nature
suȩ dispositionisq conscius. sua
sibi ridet offerri. Et ut ad illud
reuertamur : ingruit nuntius
suꝑ nuntium: congeminant
uulnera: nec tam̃ fortis athleta
mente turbatur. adhibetin
mulier prime fraudis illece¬
bra: hic ꝑ uirgiem natus: or¬
roris obnoxiam non habebat
Amici adhibentur : qui prauis
consilus opprimant reluctan¬
tem. Sed in om̃ib quȩ accide¬
runt ei: nusquam peccauit iob
labus suis in conspectu dĩ. Nã
cũ maledicit diei dicens: pe¬
reat dies illa in qua natus sum:
et infra: et maledicat ei isqui
maledixit diem illam: qui ht̃
magnum cȩtum opprimere:
bolum tanquam procellosi
carnalis diem perire desidat.
ut dies eius in regñatione nu.¬

Expanded text:
homo suis temtatur, hic publihomo suis temtatur, hic publicis, illi patrimonium aufertur, huic regnum orbis offertur. nec totus sine fraude diabolus, qui exasperare dei filium uereretur: illum iniuriis temtat, hunc praemiis. ille quasi seruulus dicit: dominus dedit, dominus abstulit, hic naturae suae dispositionisque conscius sua sibi ridet offerri. et ut ad illud reuertamur, ingruit nuntius super nuntium, congeminant uulnera, nec tamen fortis athleta mente turbatur. adhibetur mulier primae fraudis inlecebra, hic per uirginem natus errori obnoxiam non habebat. amici adhibentur, qui prauis consiliis opprimant reluctantem, sed in omnibus quae acciderunt ei nusquam peccauit lob labiis suis in conspectu dei. nam quod maledicit diei dicens : pereat dies illa, in qua natus sum et infra: et maledicat ei is qui maledixit diem illum, qui habet magnum cetum opprimere, bolum tamquam procellosi carnalis diem perire desiderat, ut dies eius in regeneratione nu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid decȩteris dicã : Nẽpe:
iob erat ꝓbatus adõ: sed licet
ꝓbatus erat: uictor tam̃ non
fuerat. ꝓbata erat deuotio. in¬
tutis tamen prȩnium ñ habe¬
bat. Et idõ tẽptandus offertia
ut gloriosior redderetur. Illis
quoq certaminis refert. ut gͣa
spectes.Non unum telũ diabo.¬
lus habet.Frequentat spicula
ut aut premio uincat: aut te¬
dio. Primo cupiditate uulne¬
rat: scđo pietate. tertio sanita¬
te.Mentis erm pariter et cor¬
poris pugnat ulcerib. Quan¬
ta hȩc tela. Unde dñs noluit
habere quod ꝑderet. Et ideo
pauꝑ huc uenit: ne haberet
diabolus quod auferret. Uis
scire quam uerum sit : Ipsum
mundi princeps: et inme inue¬
met inchil. Noluit etiã paucoꝵ
pater eẽ: ut eẽt om̃ium. E rustr
autem corporis tẽptaretur ul.¬
cerib: qui contẽneret om̃s cor¬
poris passiones. Simul ut osten¬
deret nobis: quod immaculata
sibi corporis hoste depulso uic.¬
toria deberetur. Sed ille quasi

Expanded text:
et quid de ceteris dicam? nempe et quid de ceteris dicam? nempe lob erat probatus deo, sed licet probatus erat, uictor tamen non erat. probata erat deuotio, uirtutis tamen praemium non habebat, et ideo temtandus offertur, ut gloriosior redderetur. Illius quoque certaminis refert ut gradum spectes. non unum telum diabolus habet, frequentat spicula, ut aut praemio uincat aut taedio. primo cupiditate uulnerat, secundo pietate, tertio sanitate; mentis enim pariter et corporis pugnat ulceributa haec tela! unde dominus noluit habere quod perderet, et ideo pauper huc uenit, ne haberet diabolus quod auferret. uis scire quam uerum sit? ipsum mundi princeps et in me inuenit nihil. noluit etiam paucorum pater esse, ut esset omnium - frustra autem corporis temtaretur ulceribus qui contemneret omnes corporis passiones simul ut ostenderet nobis quod inmaculata sibi corporis hoste depulso uictoria deberetur. sed ille quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃alia nequitia quȩ sunt in
celestibo: amnni uirtute decer¬
nit. Non enim de terrens con¬
tendimꝰ ut dincemꝰ in terra:
sed sp̃alib ꝓpositis premiis.
de regno dĩ et xp̃i hereditate:
necesse ẽ spũalia prius impedi¬
menta suꝑentur: corona ꝓpo¬
sita ẽ: sub eunda certamina st̃.
Nemo potest.nisi uicerit coro¬
nari. Nemo potest umcere:
nisi ante certauerit. Ipsius qq̃
corone maior ẽ fructus: ubi la¬
ad mortem. Et idõ tẽptationẽ uti:¬
neunquam timere debemꝰ. Est¬
enim causa uictorie. materia
triumphorum. Diues ille qui
tẽptationes non sensit in scło.
inpoens ẽ apud inferos. Pauꝑ
ille lazarus. qui ita pauꝑtate
morboq afflictus est et attritꝰ.
ut ibices eius acanb lãbent᷑.
uitȩ istius labore miserabilis.
coronam głe quesiuit ȩternȩ.
Multe enm tribulationes.
non quorũcũq sed iustorum.
Demq quos diligit dñs: sepe
castigat. Petrus tẽptatus est
ut negaret: negauit ut fleret.

Expanded text:
spiritalia nequitiae quae sunt in spiritalia nequitiae quae sunt in coelestibus, animi virtute decernit. Non enim de terrenis contendimus, ut dimicemus in terra: sed spiritalibus propositis praemiis, de regno Dei et Christi haereditate necesse est spiritalia prius impedimenta superentur. Corona proposita est, subeunda certamina sunt. Nemo potest, nisi vicerit, coronari: nemo potest vincere, nisi ante certaverit. Ipsius quoque coronae major est fructus, ubi maad mortem . Et ideo tentationem neutiquam timere debemenim causa uictoriae, materia triumphorum. diues ille, qui temtationem non sensit in saeculo, in poenis est apud inferos, pauper ille Lazarus. qui ita paupertate morboque adflictus est et adtritus, ut uibices eius a canibus lamberentur, uitae istius labore miserabilis coronam gloriae quaesiuit aeternae; multae enim tribulationes, non quorumcumque, sed iustorum. denique quos diligit dominus saepe castigat. Petrus temtatus est ut negaret, negauit ut fleret.
Abbreviated transcription (Latin):
gerit ut decipiat. Sed tu quã¬
ins de ꝓposito presumas. caue
tẽptationem. sciens naturã. Hȩc
tria si recorderis: etiã paulus
cauenda prescribit. Designans
tres ẽẽ species peccatoꝵ: aꝗbo
liber. expectat iustitiȩ coronã.
Neq emm inquit uerbo adu.¬
lationis fuimꝰ: neq in occasioe
auaritiȩ . ds̃ testis ẽ: neq głam
querentes abhõib. Et idõ di¬
abolũ uicit: coronã petiuit.
Vides ergo ipsum diabolum ñ
ẽẽ instudio ꝑtinacẽ. cedere uẽ
solere uirtuti. Et si mindere ñ
desinat: tam̃ instare formidat.
quia frequentius refugit trium
phari. Audito itaq dĩ nomine.
recessit inquit usq ad tempus.
Postea enimnon tẽptaturus:
sed aꝑte pugnaturus aduenit.
Docet igitur te scriptura diina:
non tibi contra sangumem et
carnem: sed contra insidias sp̃u¬
ales eẽ certam̃. Uides magnifi¬
centiam xp̃iamumi: qui certat
cum rectorib mundi. et licet
constitutus in terris. aduersuᷤ

Expanded text:
gerit ut decipiat; sed tu quamgerit ut decipiat; sed tu quamuis de proposito praesumas, caue temtationem sciens naturam. haec tria, si recorderis, etiam Paulus cauenda praescripsit designans tres esse species peccatorum, a quibus liber exspectato iustitiae coronam. neque enim inquit in uerbo adulationis fuimus neque in occasione auaritiae, deus testis est, neque gloriam quaerentes ab hominibus, et ideo diabolum uicit, coronam petiuit. uides ergo ipsum diabolum non esse in studio pertinacem. cedere uerae solere uirtuti. et si inuidere non desinat, tamen instare formidat, quia freqphari. Audito itaque Dei nomine, Recessit, inquit, usque ad tempus; postea enim non tentaturus, sed aperte pugnaturus advenit. 37. Docet igitur te Scriptura divina non tibi contra carnem et sanguinem, sed contra insidias spiritales esse certamen . Vides magnificentiam christiani viri, qui certat cum rectoribus mundi: et licet constitutus in terris, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
mandatorũ destituerat obluno:
sed ꝓmissio honoris ambitio il¬
lecebrosa decepit.Quȩ si dñm
solum adorare uoluisset: inde¬
bita non quesisset. Et idõ reme¬
dium datur: quo telum ambi¬
tionis obtundas: ut soli dño ser¬
uiams. Caret enim ãbitione
religiosa deuotio. Et consuma¬
ta om̃i tẽptatione. diabolus
recessit ab illo usꝙ ad tempus.
Prope om̃ium crimnum fomi¬
tes: hec tria gña demonstrant᷑
eẽ uitiorum. Nec enim consu¬
matam omnem tẽptationem
scriptura dixisset: nisimhis trib
ẽẽt om̃ium materia delictors.
Quorum semina: ipsa sunt o
rigme cauenda. Fiis ergo tẽ.¬
ptationum: finis est cupiditatũ.
Quia cause tẽptationũ: causȩ
cupiditatum sunt. Causȩ autẽ
cupiditatis sunt: carnis oblec¬
tatio: species głe: auiditas po¬
tentiȩ.Quam religiosum esse¬
uidetur: ut commemorationẽ
xp̃ianȩ feminȩ non recuses:
sed crebra tẽptatio inde. Si at¬
tentos dõ uiderit diabolus. sug¬

Expanded text:
mandatorum destituerat obliuio, mandatorum destituerat obliuio, sed promissi honoris ambitio inlecebrosa decepit. quae si solum dominum adorare uoluisset, indebita non quaesisset. et ideo remedium datur, quo telum ambitionis obtundas, ut soli domino seruiamus; caret enim ambitione religiosa deuotio. Et consummata omni temtatione diabolus recessit ab illo usque ad tempus. prope omnium criminum fontes haec tria genera demonstrantur esse uitiorum; neque enim consummatam omnem temtationem scriptura dixisset, nisi in his tribus esset omnium materia delictorum, quorum semina in ipsa origine sunt cauenda. finis ergo temtationum finis est cupiditatum, quia causae temtationum causae cupiditatum sunt. causae autem cupiditatum sunt carnis oblectatio, species gloriae, auiditas potentiae. quam religiosum uidetur ut conmorationem Christianae feminae non recuses! sed crebra inde temtatio. si adtentos deo uiderit diabolus, sug
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem spectat: cernis uetusti
erroris uincula: suis resoluta
uestigus: ut primo gule: scđo
facilitatis: tertio ambitions
laqueus solueretur. Pellectus ẽ
enim adam cibo: et in cola m
terdicte arboris sententie faci¬
litate trans gressus: Temerarie
quoq ambitionis crimen mn¬
currit: dum similitudinẽ diui¬
nitatis affectat. Et idõ prius
dñs ueteris nexus soluit inu¬
riȩ: ut nos iugo captiuitatis ex¬
cusso: uincere crimina scriptu¬
rarum presidio disceremꝰ. Qđ
om̃num scł̃i głam sub eundȩ pa¬
uꝑtatis uirtute contẽpsit: cur
tu fastidias quod natus es: ap¬
petas quod in debitum est: Cur
ea quȩ adusum tibi diuturna
ẽẽ non possunt: ad supplicium
diuturnum deposcas: Caue in¬
sidias. caue fraudes. Et hoc ip¬
sum quod ad subruendũ hõiẽ
totum uersuta diabolus mim¬
dum fraude concutiat: totus
scłi pugnet illecebris. eius tibi
blanditiȩ sunt plus cauende.
Non euam cib flexerat: non

Expanded text:
ordinem spectat, cernis uetusti ordinem spectat, cernis uetusti erroris uincula suis resoluta uestigiis, ut primo gulae, secundo facilitatis, tertio ambitionis laqueus solueretur. perlectus est enim Adam cibo et in locum interdictae arboris sententiae facilitate transgressus temerariae quoque ambitionis crimen incurrit, dum similitudinem diuinitatis adfectat. et ideo prius dominus ueteris nexus soluit iniuriae, ut nos iugo captiuitatis excusso uincere I crimina scripturarum praesidio disceremus. quomnium saeculi gloriam subeundae paupertatis uirtute contemsit, cur tu fastidias quod natus es, adpetas quod indebitum est ? cur ea quae ad usum tibi diuturna esse non possunt ad supplicium diuturna deposcas? caue insidias, caue fraudes. et hoc ipso quod ad subruendum hominem totum uersuta diabolus mundum fraude concutiat, totis saeculi pugnet inlecebris, eius tibi blanditiae plus cauendae. non Euam cibus flexerat, non
Abbreviated transcription (Latin):
forensem grãm: domesticũ pe¬
riculum:. et ut dñetur aliis. pͥus
seruit.Curuatur obseqino: ut
honore donetur. Et dum uult
ẽẽ sublimior. fit remissior: cum
impsa potestate quod p̃cellit
alienum sit. Legib enm imꝑat.
sibi seruit.Dicit fortasse aliꝗs
quia solus qui malum fecerit
timet . Tam̃ qui mare nauigat.
plus timet. Econtra inimmobi¬
li terrarum statione c̃sistend:
non solet timere naufragium.
at si mobile conscendat elem̃ti
frequentiorib obnoxius fit
periculis.Iuge ergo scłimare.
naufragium non timebis. Et si
frequenter arborũ uertices spi¬
rantium uerberent flabra uen
torum: solidatis tam̃ radicib
nullus occasus ẽ. at imari fu¬
rentib uentis et si non om̃iuĩ
naufragium. om̃ium tam̃ pe¬
riculum est. Ita etiam de adue¬
sis flatib nequitiȩ sp̃ualis. n¬
lus inharena uel insalo tutus ẽ.
et naues tharsis: uehementi se¬
pe sp̃u conteruntur. Hȩc mo¬
raliter. Cȩterũ quod admisticũ

Expanded text:
forensem gratiam, domesticum peforensem gratiam, domesticum periculum et, ut dominetur aliis, prius seruit. curuatur obsequio, ut honore donetur, et, dum uult esse sublimior, fit remissior, cum in ipsa potestate quod praecellit alienum sit; legibus enim imperat, sibi seruit. Dicet fortasse aliquis quia solus qui malum fecerit timet; tamen qui mare nauigat plus timet. et contra in inmobili terrarum statione consistens non solet timere naufragium; at si mobile conscendat elementum, frequentioribus obnoxius fit periculis. fuge ergo saeculi mare: naufragium non timebis. etsi frequenter arborum uertices spirantium uerberent flabra uentorum-. torum, solidatis tamen radicibus nullus occasus est; at in mari furentibus uentis, etsi non omnium naufragium, omnium tamen periculum est. ita etiam aduersis flatibus nequitiae spiritalis nullus in harena uel in salo tutus est, et naues Tharsis uehementi saepe spiritu conteruntur. haec moraliter. ceterum quod ad mysticum
Abbreviated transcription (Latin):
quam malus tyrannus. ieos
quos intra suum regnũ inuene¬
rit: acceptȩ seintia potestatis
utatur. Non ergo adiabolo
potestas ẽ: sed obnoxia tamen
in sidns diaboli. Nec tam̃ ideo
mala ordmatio potestatũ: quia
malo obnoxie potestates. Bo¬
nũ est enim: et dm̃ querere. sed
quidam ipsius in quisitionis an¬
fractus et herror obrepit. Nam
sim quisitor in sacrilegium seua
interpretatione uertatur. inde¬
terius uertitur querents offen¬
sa. quam si non in quisisset. Nec
tam̃ in quisitionis: sed querentt᷑
culpa ẽ. Nec inquisito obno¬
xia malo. sed inquirentis affectꝰ:
quod is qui dm̃ querit. ꝓpt̃ fra¬
gilitatem carnis et m̃tis. angusti¬
is sepe tẽptatur: quantomagis
qui scłm querit obnoxius est :
atꝙ hoc ipso ꝑmerosior ãbitio:
quod blanda quedam ẽ concili¬
atricula dignitatũ. Et sepe qͦs
uitia nulla delectant: quos nul¬
la potuit mouere luxuria: nul¬
la auaritia subruere. facit am¬
bitio criminosos. Habet enm

Expanded text:
quam malus tyrannus in eos quam malus tyrannus in eos quos intra suum regnum inuenerit acceptae saeuitia potestatis utatur. non ergo a diabolo potestas est, sed obnoxia tamen insidiis diaboli. nec tamen ideo mala ordinatio potestatum, quia malo obnoxiae potestates: bonum enim est deum quaerere, sed quidam ipsius inquisitionis anfractus et error obrepit. nam si inquisitor in sacrilegium scaeua interpretatione uertatur, in deterius uertitur quaerentis offensa quam si non quaesisset. nec tamen inquisitionis, sed quaesitoris est culpa, nec inquisitio obnoxia malo, sed quaerentis adfectus. quodsi is qui deum quaerit propter fragilitatem carnis et mentis angustias saepe temtatur, quanto magis qui saeculum quaerit obnoxius est! atque hoc ipso perniciosior ambitio, quod blanda quaedam est conciliatricula dignitatum, et saepe quos uitia nulla delectant, quos nulla potuit mouere luxuria, nulla auaritia subuertere facit ambitio criminosos. habet enim
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlestib ad terrenã deriue¬
mus exẽpla. dat honorẽ im¬
p̃r. et habet laudem. Quod si
quis male honore usus fuerit:
non imꝑatoris est culpa. sed
iudicis. Habent reum suum
crimina. non quia potestas
unum quẽꝙ. sed malitia sua
implicat. Quid ergo: Bonum
est uti potestate: studere ho¬
nori. Bonum si defferatur. ñ
eripiatur. Distingue tam̃ hoc
ipsum bonum. Alius eñ bonꝰ
in scło: alius ꝑfecte uirtutis
usus. Bonum est enim cogno¬
scende diuimitatis studiũ. nulliꝰ
occupationib impediri. Nam
et simulta bona: una ẽ tamen
uita eterna. Hȩc ẽ autẽ uita ẽt̃¬
na: ut cognoscant te solũ uerũ
dm̃. et quem misisti iħm xp̃m.
Et idõ uite eternȩ maximus
fructus. et solus ds̃ uitȩ remu¬
nerator eternȩ est. Solum dm̃
et dñm nr̃m ad oremꝰ: et ipsi
soli seruniamꝰ: ut solus ipse nos.
fructu remuneretur amplissi¬
mo. Iugiamꝰ omĩa quȩ diabo¬
lice subiacent potestati. ne tã¬

Expanded text:
de caelestibus ad terrena deriuede caelestibus ad terrena deriuemus exemplum, dat honorem imperator et habet laudem. quod si quis male honore usus fuerit, non imperatoris est culpa, sed iudicis. habent reum suum crimina, non quia potestas unumquemque, sed militia sua inplicat. quid ergo? bonum est uti potestate, studere honori? bonum si deferatur, non eripiatur. distingue tamen hoc ipsum bonum. alius enim bonus in saeculo, alius perfectae uirtutis usus; bonum est enim cognoscendae diuinitatis studium nullis occupationibus inpediri. nam etsi multa bona, una tamen est uita aeterna. haec est autem uita aeterna, ut cognoscant te solum uerum deum et quem misisti Iesum Christum. et ideo uitae aeternae maximus fructus et solus deus uitae remunerator aeternae est: solum deum et dominum nostrum adoremus et ipsi soli seruiamus ut solus ipse nos fructu remuneretur amplissimo, fugiamus omnia quae diabolicae subiacent potestati, ne tam
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa eius mala. quia scłm in
maligno positum ẽ. Et ordi¬
natio mundi adõ. oꝑa mũdi
amalo. Ita etiam adõ potesta¬
tum ordinatio. amalo ambi¬
tio ẽ potestatis. Deniꝙ in quit.
non est potestas nisi adõ. quȩ
autẽ sunt. adõ ordinate sumt.
Non date. sed ordinate. Et qui
resistit potestati. dĩ inquit or¬
dmationi resistit. Hic quoq licet
dare se diabolus potestate dicat.
omĩa tam̃ illa ad tp̃s ꝑmissa si¬
bi ẽẽ non abnuit. Itaq qui ꝑ¬
misit: ordinauit. Neq enim¬
potestas mala: sed his qui ma¬
le utitur potestate. Deniq
uis non timere potestatem:
Bonum fac: et habebis laudẽ
ex illa. Non ergo potestas ma¬
la: sed ambitio. Demq et usq
adõ est ordinatio potestatis.
ut dĩ minister sit. qui bene
potestate utitur. Dĩ in quit
minister est tibimn bonum. N
ergo muneris aliqua culpa ẽ.
sed ministri . N ec dĩ potest
ordinatio displicere: sed ad¬
ministrantis actio. Nam ut

Expanded text:
opera eius mala, quia saeculum in opera eius mala, quia saeculum in maligno positum est et ordinatio mundi a deo, opera mundi a malo. ita etiam a deo potestatum ordinatio, a malo ambitio potestatis. denique non est inquit potestas nisi a deo, quae autem sunt a deo ordinatae sunt, non datae, sed ordinatae et qui resistit potestati dei inquit ordinationi resistit. hic quoque licet dicat dare se diabolus potestatem, omnia tamen illa ad tempus permissa sibi esse non abnuit. itaque qui permisit ordinauit nec potestas mala, sed is qui male utitur potestate. denique uis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa.non ergo potestas mala, sed ambitio. denique eo usque a deo ordinatio potestatis, ut dei minister sit qui bene potestate utitur.} dei inquit minister est tibi in bonum.〉 non ergo muneris aliqua culpa est, sed ministri nec dei potest ordinatio displicere, sed administrantis actio. nam ut
Abbreviated transcription (Latin):
gue unum: ne patrem filium¬
que se cernas. Et duxit illũ
diabolus iterũ in montẽ altis¬
simum. et ostendit illi omĩa
regna orbis terre. in mom̃to
temporis. Bene in mom̃to tpr̃is
scłaria et terrena monstrantur.
Non enim tam conspectus cęle¬
ritas indicatur: quam caducȩ
fragilitas potestatis ex pͥmit̃.
Inmom̃to enm cuncta illa
pretereunt. et sepe honor scłi
abiit. antequam uenerit.Quid
enim scłi potest ẽẽ diuturnum
cum ipsa diuturna nonsint se¬
cula: Docemur hic inams am¬
bitionis flabra despicere: ꝙ
omis dignitas scłaris diabolice
subiaceat potestati. ad usum
fragilis. et inanis ad fructũ.¬
Sed quomꝰ hic diabolus dat¬
potestatem : Et alibi legis. ꝗa
om̃is potestas adõ est: Rũꝗd
potest quis duob dm̃s seruire.
aut aduob accipere potestatẽ:
Num ergo contrarium ẽ: Mi¬
mie. Sed uide quia adõ omña.
Neꝙ enim sine dõ mundus: ꝗa
et mundus per ipsum factus ẽ.
Sed licet adõ factus sit. tamen

Expanded text:
gue \'unum\', ne patrem filiumgue \'unum\', ne patrem filiumque secernas. et duxit illum diabolus iterum in montem altissimum et ostendit illi omnia regna orbis terrae in momento temporis. bene in momento temporis saecularia et terrena monstrantur. non enim tam conspectus celeritas indicatur quam caducae fragilitas potestatis exprimitur; in momento enim cuncta illa praetereunt et saepe honor saeculi abiit, antequam uenerit. quid enim saeculi potest esse diuturnum, cum ipsa diuturna non sint saecula? docemur hic inanis ambitionis flabra despicere, quod omnis dignitas saecularis diabolicae subiaceat potestati, ad usum fragilis et inanis ad fructum.sed quomodo hic dat diabolus potestatem et alibi legis quia omnis potestas a deo est? numquid potest quis duobus dominis sei-uire aut a duobus accipere potestatem ? num ergo contrarium est? minime. sed uide quia omnia a deo. neque enim sine deo mundus, quia et mundus per ipsum factus; sed licet a deo factus sit, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uit aliquem attentũ religioni:
uirtutib clarum. signis et ope¬
rib prepotentem. iactantie
tendit laqueũ. ut huiusmodi
uirum in flet tumore. quo pi-¬
etati se non credat. sed credat
iactantie nec dõ deputet. sed
sibi arroget. Idõꝙ apłi ñ in suo.
sed in xp̃i nomine demonus
imꝑabant. ne arrogare sibi
aliquid uiderentur. Sic pe¬
trus paraliticum curat dicens.
Innomine iħu xp̃i nazarem.
surge et ambula. Disce etiam
de paulo fugere iactantiam.
Scio inquit hominem siue in
corpore. siue extra corpꝰ nescio
ds̃ scit: qm̃ raptus ẽ in para di¬
sum. Et audiuit uerba meffa¬
bilia.: quȩ ñlicet hõi loqui.
ꝓhuiusmodi głabor: prome
autem ichil głabor. insi in i¬
firmitatib meis. Ergo et hic
diabolus qm̃ fortem sensit: iac¬
tantiam pretendit : quȩ etiã
fortes decipit. Sed dñs rei.
et patrem. et filium.potestatis
umus eẽ cognoscis. Iuxta quod
scriptũ est. Ego et pater unũ
sumꝰ. Et idõ si unum attendit

Expanded text:
uit aliquem adtentum religioni, uit aliquem adtentum religioni, uirtutibus clarum, signis et operibus praepotentem: iactantiae tendit laqueum, ut huiusmodi uirum inflet tumore, quo pietati se non credat, sed credat iactantiae nec deo deputet, sed sibi adroget. ideoque apostoli non in suo, sed in Christi nomine daemoniis imperabant, ne adrogare sibi aliquid uiderentur. sic Petrus paralyticum curat dicens: in nomine Iesu Nazaraei surge et ambula. disce etiam de Paulo fugere iactantiam. scio inquit hominem, siue in corpore siue extra corpus nescio, deus scit, quoniam raptus est in paradisum et audiuit uerba ineffabilia, quae non licet homini loqui. pro huiusmodi gloriabor, pro me autem non gloriabor nisi in infirmitatibus meis. ergo et hic diabolus, quoniam fortem sensit, iactantiam praetendit, quae etiam fortes decipit; sed dominus reet patrem et filium potestatis unius esse cognoscis, iuxta quod scriptum est: ego et pater unum sumus. et ideo si \'unum\' obtendit