comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q al causam non ꝑtin& tama facilitare cestisse quod
uero meputarti uehementius arguendum quod cum
dixerim donatistam haer&icor sacrilgum errorem
heresim appellans quochu schisma potius uisputari
eos tamen a sacrilegio non expiatos in communionem
recipianꝵ tuquinos inhac causa tam grixuiter arguis
responde Quomodo expiauerint uestri sacrileium
felitiam & p̃textati Cum quib portea communi cauert .d¬
denuo baptizantes Añ forte noneraent sacrilgioma cu¬
lati sicut quidam uestri desipiunt dicentes non eos indm̃
sed in hominem peccauisse sacrilegium uerorama est
grcuius peccatũ quantũ cõmitii nom potest nisi indm̃
undeme disputationentuã nõbaliud urgendum
arbiturtus es quod sic suscipiamꝵ eos quia uobis amos¬

Expanded text:
quae ad causam non pertinet, tanta facilitate cessisse. Quod quae ad causam non pertinet, tanta facilitate cessisse. Quod uero me putasti uehementius arguendum, quod, cum dixerim: Donatistarum haereticorum sacrilegum errorem, haeresim appellans quod tu schisma potius uis putari, eos tamen a sacrilegio non expiatos in communionem recipiamus, tu qui nos in hac causa tam grauiter arguis responde, quomodo expiauerint uestri sacrilegium Feliciani et Praetextati, cum quibus postea communicauerdenuo baptizantes. An forte non erant sacrilegio maculati, sicut quidam vestrum desipiunt, dicsed hominem peccauisse? sacrilegium uero tanto est grauius peccatum, quantum committi non potest nisi in deum; unde me disputatione tua non ob aliud urgendum arbitratus es, quod sic suscipiamus eos, qui a uobis a
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditis Cumquib postea communicastis qui mcaten
sacrilegi cum maximiano ad consortiũ criminis tricius
plenari concilii ur̃i ore ueredico leuntur essedãnat
& postdiem dilationis nonquidem illis iamdãnatis
sedalus tamquam innocentib porrozatum probanꝰ
nominis in adonato donatista eapellemꝰ censes latina¬
regula locutionis potius declinandam non aspernor ad
monitionem tuam uerum tamenq: regnom maticos
iudices apud quos cummaxinnanensib deacarte
confligas eosq conuincas lamenĩ necipsos uolo maximia¬
nistas uocare neoffendam ta meruditas aurestuas
qui certe quantũ existimo nonutegotibi facile censuris
ut claudianenses uelquid aliud appellant quos claucdia¬
nistas appellauerunt Cum eos primiano in cominu¬
monem receptos interalia quib eum & p̃dam nauert
& damnarumt crimina posuerum &simul recognosce
hanc dedinationis regulam nommihi soli sicutrep̃¬
hendis placusse sedforiane mesolam tibi meare

Expanded text:
ostenditis, cum quibus postea communicastis, qui in catena ostenditis, cum quibus postea communicastis, qui in catena sacrilegii cum Maximiano ad consortium criminis tracti plen post diem dilationis, non quidem illis jam damnatis, sed aliis tanquam innocentibus prorogatum, probantnominis, ut a Donato Donatistae appellentur; et censes latinaregula locutiomonitionem tuam; uerumtamen quaere grammaticos iudices, apud quos cum Maximianensibus de hac arte confligas eosque conuincas. iam enim nec ipsos uolo Maximianistas uocare, ne offendam tam eruditas aures tuas, qui certe, quantum existimo, non ut ego tibi facile cessuri sunt, ut Claudianenses uel quid aliud appellent quos Claudianistas appellauerunt, cum eos Primiano in communionem receptos inter alia quibus eum et praedamnauerunt et damnarunt crimina posuerunt. et simul recognosce hanc declinationis regulam non mihi soli, sicut reprehendis, placuisse, sed fortasse me solum tibi in ea re,
Abbreviated transcription (Latin):
sententia declamatum est sicutenimuos ideo putatis illo
in remisibili reatu peccasse inspm̃ scm̃ quos accusatis
diuinas scribtunas exurendas ꝑsecutorib trexdidisse
quod eadem scribtintrs scõ spũ astilocutisumt homines
dĩ ita &iamnos nonsolum uestris potiustraditoribus
quos gesta conuincunt hocenim possenꝵ obicere sed
& feliciano ut dixi hocuos obicisse in crimine sacrilegi
schisinatis docerem quia inspũ scõ. seruatur unitas.
dilestionis pacis dicente a postolo sustinentes inuicem
indilectione studentes seruare unitatem sp̃r inuinculo
pacis quam profesto uiolat quischisma commitin sed
reatum in solubilis adermiq peccati quod iipm̃ itm̃
sanareposte non deseperemꝵ ne cuestris quiscõs codi¬
ces cremandos rnib traediderunt nisi quodusq infi¬
nem uitae huius abimitatem disumcti cormpenitens
habuerunt necfeliciano exp̃textato hocuos obiecisse

Expanded text:
sententia declamatum est. sicut enim uos ideo putatis illo sententia declamatum est. sicut enim uos ideo putatis illo inremissibili reatu peccasse in spiritum sanctum quos accusatis diuinas scripturas exurendas persecutoribus tradidisse, quod easdem scripturas sancto spiritu acti locuti sunt homines dei, ita etiam nos non solum uestris potius traditoribus, quos gesta conuincunt, hoc idem possemus obicere, sed et Feliciano, ut dixi, hoc nos obiecisse in crimine sacrilegi schismatis doceremus, quia in spiritu sancto seruatur unitas dilectionis et pacis, dicente apostolo: sustinentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, quam profecto uiolat qui schisma committit. sed hunc reatum insolubilis aeternique peccati, quod in spiritusanari posse non desperamus, nec uestris, qui sanctos codices cremandos ignibus tradiderunt, nisi quod usque in finem uitae huius ab unitate disiuncti cor inpaenitens habuerunt. nec Feliciano et Praetextato hoc uos obiecisse
Abbreviated transcription (Latin):
ginta prima confirmantes secunda cognitione dãnaue rt̃
sia utem bis daminato tertiũ quia proillo factũ÷ iudrtium
sufficientissime suffiregat᷑ ur semel damnato non
sufficere ab absolutionem secundũ tertum quartum
quintũq iuditiũ nescio qua ferrea fronte contenditis
quodsiuos fortenumerus mou& nitideo contixcentum
aquib damnatur primianus ualere arbitremim
baga ienre conciliũ quia meotrecent & decemfuerunt
Curintanto maiorenumero episcoꝵ orbiteriterum
consentire non uultis quoclautem obicis cȩciliano
peccatum illud inexpiabile in spmscm̃ dequo dñs
& nos posienꝵ edicere feliciano mustitano quem
hodie cũ primiano hab&is epm unum exordma¬
torib maximiani daminatoribq ipsius primi¬
ini quo &iam isacrilego schismate baptizatos
non rebaptizastis peccatum uos obiecirre quod sit in sp̃m
scm̃ cui sacrilegium inschismatis sicut in bagaiensi Concilu

Expanded text:
ginta primam confirmantes secunda cognitione damnauerant. ginta primam confirmantes secunda cognitione damnauerant. si autem bis damnato tertium, quia pro illo factum est, iudicium sufficientissime suffragatur, cur semel damnato non sufficere ad absolutionem secundum, tertium, quartum quintumque iudicium nescio qua ferrea fronte contenditis? quodsi uos forte numerus mouet, ut ideo contra centum, a quibus damnatus est Primianus, ualere arbitremini Bagaiense concilium, quia in eo trecenti et decem fuerunt, cur in tanto maiore numero episcoporum orbi terrarum consentire non uultis? Quod autem obicis Caeciliano peccatum illud in expiabile in spiritum sanctum, det nos possemus edocere Feliciano Mustitano, quem hodie cum Primiano habetis episcopum, unum ex ordinatoribus Maximiani damnatoribusque ipsius Primiani, quo etiam in sacrilego schismate baptizatos non rebaptizastis, peccatum nos obiecisse quod sit in spiritum sanctum, cui sacrilegium schismat
Abbreviated transcription (Latin):
one schisma fecerunt & hoc uestros a catholica com¬
munione fecisse nonuultis aduertere qui inpudentia
uanissime ammositatis prorsus ignoro sienim
omnia quadicitis decȩciligno & felice ordinatore
eiꝰ ideo uenresse uultis quia septuaginta ferme epĩ
dehacre iudicauerunt Curnonuultis uerax esseq dicuon
deprimiano cum &indeprimo quad uegima tres postea
centum epĩ iudicauerunt & prius p̃iuditium posteriore
iuditio confirmauerint si autem propterea illa crimina
primiani falsa esse cens&is quia pro illo posterius onare
mimicoseius bagaiense concilium recitatur. Cur non
uultis crimina quae obiestas ceciliano falsissima consiteri
proquo posterionr totiuditia recitantꝰ sice cilianus con¬
trxquem semel fuerat ab illis septuaginta iudicatum
ñ debuit iãlocũ purgationis alios iudices inuenire nec
primianus debuit quemiam tanto plures quam septua¬

Expanded text:
one schisma fecerunt, et hoc uestros a catholica comone schisma fecerunt, et hoc uestros a catholica communione fecisse non uultis aduertere; qua inpudentia uanissimae animositatis, prorsus ignoro. si enim omnia, quae dicitis de Caeciliano et Felice ordinatore eius, ideo uera esse uultis, quia septuaginta ferme episcopi de hac re iudicauerunt, cur non uultis uera esse quae dicuntur de Primiano, cum et inde primo quadraginta tres, postea centum episcopi iudicauerunt et prius praeiudicium posteriore iudicio confirmauerint? si autem propterea illa crimina Primiani falsa esse censetis, quia pro illo posterius contra inimicos eius Bagaiense concilium recitatur, cur non uultis crimina, quae obiecta sunt Caeciliano, falsissima confiteri, pro quo posteriora tot iudicia recitantur? si Caecilianus, contra quem semel fuerat ab illis septuaginta iudicatum, non debuit iam locum purgationis apud alios iudices inuenire, nec Primianus debuit, quem iam tanto plures quam septua
Abbreviated transcription (Latin):
contureum condidert̃ tacere potuerunt proquo
non unũ sicut propriano sed quat tuor posterionx
uiditia recriantꝰ eius non absentes sicut primiami sed p̃¬
sentes sunt aduersarii confutati apud eos iudices in
quos iudicaturos consenserumt apud ipsum &iam im¬
penxtorem constantinum apudquem primum
caecilianum Accusauerint apud quem postea deiuditi b
epĩs aquib ille ipsam causam uoluit audiri Tamquam
non reste iudicantib quaestisunt adquem rursus
cornoscentes superterentur quonꝰ nondefuit &iã
quarta conuitio nam cum incęciliami propriis
criminib calum natores inuenti fuistent & eidere¬
licis aptignenses ordinatoriseius turditione quaes¬
tionẽ intulissent felix &iam ipse purgatus ÷ procon¬
sulari iuditio eodem ipso constantino ut causaeiꝰ dis¬
cuter&ur iubente quemilli ad siduis interpellatio¬
nib fatigabant haecmaximianenses aduersus pri¬
&tam̃ quod manifestũ÷ ipsa auestire communi¬

Expanded text:
contra eum condiderunt, tacere potuerunt. pro quo contra eum condiderunt, tacere potuerunt. pro quo non unum. sicut pro Primiano, sed quattuor posteriora udicia recitantur. eius non absentes, sicut Primiani, sed praesentes sunt aduersarii confutati apud eos iudices, in quos iudicaturos consenserunt, apud ipsum etiam imperatorem Constantinum, apud quem primum Caecilianum accusauerunt, apud quem postea de iudicibus episcopis, a quibus ille ipsam causam uoluit audiri, tamquam non recte iudicantibus questi sunt, ad quem rursus cognoscente superarentur, quorum non defuit etiam quarta conuictio. nam cum in Caeciliani propriis criminibus calumniatores inuenti fuissent et ei de Felicis Aptugnensis ordinatoris eius traditione quaestionem intulissent, Felix sulari judicio, eodem ipso Constantino, ut causa ejus discuteretur, jubente, quem illi assiduis interpellationibus fatigabant. Haec Maximianenses adversus Priet tamen, quod manifestum est, ipsi a uestra communi
Abbreviated transcription (Latin):
tiae atuero in decr&o concilii uagaiensis nonsolum
lezatos ullo amaximiano male trrestatos non leggi
sed nec missos lgin ut uenir& uidemus tamen leuatum
epm̃ qui incathedra ubi fuerit ordinatus ita sedebat
ut conuentus sui populi non deserer&ur necac&eris
plurib episcopis comimunio eius ydirimer&ur
Tantam commouiste indgnationem sacrilego schis¬
mate ꝑ p&nrio utnec ipsius maxiiniani necordinatoꝵ
eius iamess& ulterius differenda danmatio haec cum
ita sint non uostam̃ procetiliano talia ꝑmouent contrre
quem manentem & populo prendentem erecto altari
conti altare ordinatus est maiorinus contrirquem
non a uobis duo sicut contrix primianum amaximia¬
nensib sedunum profertꝰ iuditum horrende temeri¬
iatis festinatione adcelertum qui non sicut primia¬
nus nolun ad seuenire colleas sed inunauit potus
ii uenirent quod necipsi in sui concilu decr&o quod

Expanded text:
tiae. at uero in decreto concilii Bagaiensis non solum tiae. at uero in decreto concilii Bagaiensis non solum legatos ullos a Maximiano male tractatos non legimus, sed nec missos legimus ut ueniret; uidemus tamen leuatum ra eum episcopum, qui in cathedra ubi fuerat ordinatus ita sedebat, ut conuentu sui populi non desereretur nec a ceteris pluribus episcopis communio eius dirimeretur, tantam commouisse indignationem sacrilego schismate perpetrato, ut nec ipsius Maximiani nec ordinatorum eius iam esset ulterius differenda damnatio. Haec cum ita sint, non uos tamen pro Caeciliano talia permouent. contra quem manentem et populo praesidentem erecto altari contra altare ordinatus est Maiorinus. contra quem non a uobis duo, sicut contra Primianum a Maximianensibus, sed unum profertur iudicium horrendae temeritatis festinatione adceleratum. qui non sicut Primianus noluit ad se uenire collegas, sed inuitauit potius ut uenirent, quod nec ipsi in sui concilii decreto, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nullã primiam uocem prouocationis uelleginx
uel audim nisi quod absens primo p̃dĩnatus
secundo quedamnatur: sed&iã inmaximianum
& socios eiꝰ absentes. prolata est diserissima illa
uaartana sententia & hoc illi quadnrginta & tres
apud carthaginem modestius cautius diligentius¬
quae segessisse testatisum quodadeundem primia¬
num non semel sediterum acteruo legatus miser̃ĩ
utsiadeos ipsiuenire noll& ipsos ad seuenire ꝑmitte¬
r& quo utrumq recusamte sicut scribum &eos
qui missisunt inuiriosa repulsione turctant
necessitatem sibi incubuisse suaserunt utiam
ecdesiȩ prouideremt & sic nondum audientes ultimum
purecipitare iuditium sed quodam prceiuditio con¬
sulentes ut eisi causesuae fider& sequenti celebriore
concilio respondendi seq: purgandi relinquer&ur
locus quocum uenire noluiss& iam necessario puta¬
uerunt esse damnandum sineulla suspensione senten¬

Expanded text:
nullam Primiani vocem provocationis vel legimus, nullam Primiani vocem provocationis vel legimus, vel audimus, nisi quod absens primo praedamnatus, secundoque damnatus est. Sed etiam in Maximianum et socios eius absentes prolata est disertissima illa Bagaitana sententia. et hoc illi quadraginta et tres apud Carthaginem modestius, cautius diligentiusque se gessisse testati sunt, quod ad eundem Primianum non semel, sed iterum ac tertio legatos miserunt, ut, si ad eos ipse uenire nollet, ipsos ad se uenire permitteret. quo utrumque recusante, sicut scribunt, et eos qui missi sunt iniuriosa repulsione tractante necessitatem sibi incubuisse senserunt, ut iam ecclesiae prouiderent, et sic nondum audentes ultimum praecipitare iudicium, sed quodam praeiudicio consulentes, ut ei, si causae suae fideret, sequenti celebriore concilio respondendi seque purgandi relinqueretur locus; quo cum uenire noluisset, iam necessario putauerunt esse damnandum sine ulla suspensione senten
Abbreviated transcription (Latin):
baga iense concilium in quotrecenti & decem eundem
maximianum & eius socios damnauerunt quando
primianus non apud eos tamquam purgandus dicebat
causam sed cumeis tam quã iudex inocentissimus
considenebat proferebat sententiam contnemaxi¬
dinatus est & data dilatione tamquam innocentes
ad pacem propriam reuocabat totea&eros a quibus¬
quiduultis ut nos medii iudicemꝵ quando quidem
nec maximiani necuestram communionem
d& inemur quind inquam hinc uultis uidices nisi
conturduo concilia quib damnatusest primianus
unum uagaiense posterius proilla ualere debere
quodamnatus est maximianus eo uidelic& firmius
idesse arbitiantes quoposterius potuit depriorib
iudicare ecce in hoc fauem uobis aliena nobisest
Cum maximianensib causa siausi fuerini suscen¬
proprimiano conirmaximianum eiusq collezas
quo posteriore potuerunt merrto priora deleri
quam quam aduob priorib iuditus adertium

Expanded text:
Bagaiense concilium. in quo trecenti et decem eundem Bagaiense concilium. in quo trecenti et decem eundem Maximianum et eius socios damnauerunt, quando Primianus non apud eos tamquam purgandus dicebat causam, sed cum eis tamquam iudex innocentissimus considerabat, proferebat sententiam contra Maxintibus ordinatus est. et data dilatione tamquam innocentes ad pacem propriam reuocabat totictione quid vultis ut nos medii judicemus, quandoquidem nec Maximiani, nec vestra communione detinemur? Quid, inquam, hinc vultis judicemus, nisi contra duo concilia quibus damnatus est Primianus, unum Bagaiense posterius pro illo valere debere quo damnatus est Maximianus, eo videlicet firmius id esse arbitrantes, quo posterius potuit de prioribus judicare? Ecce in hoc favemus vobis: alia nobis est cum Maximianensibus causa, si ausi fuerint succenpro Primiano contra Maximianum ejusque collegas, quo posteriore potuerunt merito priora deleri. Quanquam a duobus prioribus judiciis ad tertium
Abbreviated transcription (Latin):
dis hoc dese ipso & maximianum dicere
excuius tamen nomine uniuersam eius communionem
appellatis neq schisma quod fecri ullo uocabulo uobis
uel abalus sectis discernitis nisi aut maximianistas
Aut maximianenses Aut quolib& aliud quod a maximiani
nomine derib&ur autaerte simplicib & sin&imore
gnrmmaticarum ferularum partem maximianino¬
min&is num quidhoc disturuses nisi maximianum
Auestrix comiunione schismafecisse hocautem a com¬
munione catholica non fecisse donatum sed maxinianus
non hocdicit qui primianum potius & uos omnes ad
firmata partedonati in qua ipse ꝑmansit schismafe¬
cisse & recitat decr&a concilioꝵ primum quod apud
carthaginem a quadireinta & trib factumest quop̃¬
damnatos ÷ primianus alterꝰ quod: cebarsus sicentum
uel amplius uestris Tunc ep̃i condiderunt quoꝑfesto
plenius quaelam natus est cuitalia docum̃ta profe¬
renti quidrespondebis nisi maioris austoritatis esse

Expanded text:
dis hoc de se ipso et Maximianum dicere, dis hoc de se ipso et Maximianum dicere, ex cujus tamen nomine universam ejus communionem appellatis? Neque schisma quod fecit, ullo vocabulo a vobis vel ab aliis sectis discernitis, nisi aut Maximianistas, aut Maximianenses, aut quodlibet aliud, quod a Maximiani nomine derivetur, aut certe simplicius et sine timore grammaticarum ferularum, partem Maximiani nominetis. Numquid hoc dicturus es, Maximianum a vestra communione schisma fecisse, hoc autem a communione catholica non fecisse Donatum? Sed Maximianus non hoc difirmat a parte Donati, in qua ipse permansit, schisma fecisse et recitat decreta conciliorum, primum quod apud Carthaginem a quadraginta et tribus factum est, quo praedamnatus est Primianus, alterum quod Cebarsussi centum uel amplius uestri tunc episcopi condiderunt, quo perfecte pleniusque damnatus est. cui talia documenta proferenti quid respondebis, nisi maioris auctoritatis esse
Abbreviated transcription (Latin):
adregnum celorum &iamsiscrem̃tis õnib legamis
imbuatꝰ haecresponder&is uenacit̃ siuerem eclesiã
tener&is uentamen adammonitionem uestrrem
sufficit ut hocuos accepturos intellegatis iuerr
ecclesia quod eos quod inmaximiam sacrilego schis¬
mate baptizarunt quicumeis aduos inderedierumt
inuestra communione acepisse credidistis atq
itauos Yiã accepto baptismo xpĩ essepuniendos
sium tatem catholicȩ ecclesiae non tenueritis sicut in
maximiani schismate baptiz atos proculdubio pum¬
endos ñ dubitar&is siuestiire comiunioni non co¬
pularentꝰ in quib aduos in deuenientib non rescin¬
dendum baptismũ iudicastis uides naq &iam hoc
quod temouebat debaptismi sacrrmento in causa
maximia nensium iam solutam iam nuncilla uide¬
amo quib epistulam meam terefellere credidisti
Acprimumi quod interrogas qua reuros donatistas
adpellemi li diungens quod lonatus non austor & in¬
stitutor eoleste queante & institutor non fuer ret
atten¬

Expanded text:
mis inbuatur. haec responderetis ueraciter, si ueram ecclesiam teneretis. uerumtamen ad admonitionem uestram sufficit, ut hoc uos accepturos intellegatis in uera ecclesia, quod eos, quos in Maximiani sacrilego schismate baptizarunt, qui cum eis ad uos inde redierunt, in uestra communione accepisse credidistis, atque ita uos etiam accepto baptismo Christi esse puniendos, si unitatem eatholicae ecclesiae non tenueritis, sicut in Maximiani schismate baptizatos procul dubio puniendos non dubitaretis, si uestrae communioni non copularentur, in quibus ad uos inde uenientibus non rescindendum baptismum iudicastis. uides itaque etiam hoc, quod te mouebat de baptismi sacramento, in causa Maximianensium iam solutum. Iam nunc illa uideamus, quibus epistulam meam te refellere credidisti. ac primum quod interrogas, quare uestros Donatistas adpellem, adiungens quod Donatus non auctor et institutor ecclesiae quae ante non fuerat, atten
Abbreviated transcription (Latin):
tis cognouistis non ipsius seddĩ fuisse quod dabat cer¬
te ꝑspicis quomodo ame describtunascaĩ Comme¬
monrtumest bonumesse confidere in dño quam
confidere in hominem teq maniter quantum ad
hanc causam ꝑtin& respondisse quod ineo magis
ut iustus & fidelissit ꝑquem hoc saurmentum
celeburtꝰ inquires quia spem & fidutiam dĩ
non hominis habesdĩ esseautem fidem atque
iustitiã quã semꝑ meius ministris attendis ecce
infeliciano quando fuit famosi criminis reus nec
iustitia nec fides enrt & tam̃baptism. exxet & quib
abeo datus est cum a uobis collecti sunt eis Accessise
iustitiam dicitis baptismum de fuisse non dicis pro¬
inde quod de inceps ame quaeris siaquocumq
& quo modo cumq datum baptisma rescindi ñ
deb& Cur post iohannem apostoli baptr zauerint¬
Curpost felitianum quos in sacrilego schismate bap¬
uzaueroet uestri non baptrauerunt & hinc saltem

Expanded text:
tis cognouistis non ipsius, sed dei fuisse quod dabat. certis cognouistis non ipsius, sed dei fuisse quod dabat. certe perspicis, quomodo a me de scriptura sancta commemoratum est bonum esse confidere in domino quam confidere in homine, teque inaniter, quantum ad hanc causam pertinet, respondisse, quod ideo magis ut iustus et fidelis sit per quem hoc sacramentum celebretur inquinon hominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in eius ministris adtendis. ecce in Feliciano, quando fuit famosi criminis reus, nec iustitia nec fides erat, et tamen baptismus erat et quibus ab eo datus est, cum a uobis collecti sunt, eis accessisse iustitiam dicitis, baptismum defuisse non dicitis. Proinde quod deinceps a me quaeris: si a quo, cumque et quomodocumque datum baptisma rescindi non debet, cur post Iohannem apostoli baptcur post Felicianum quos in sacrilego schismate baptizauerat uestri non baptizauerint, et hinc saltem
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus dixerit neq qui plantat est aliquid neque
quirigat sed qui incrementum dat dẽte quae frustiro
dixisse recolis sicut quiplantat &rgat non nisi colo¬
nus dilgens & fidelis inquiritꝰ sic&iam in saurm̃nto
baptismatis nonnisi iustissim: openerius ad pro¬
batꝰ ecce nec dilizens necfidelis nec iustissim: sed po¬
tius salutis suae nelegens & fidelis & iustissimus feli
cianus fuit quando maximiano sociatus & sicut
trecenti & decem uestri unius ore dissertissimo
ꝑ sonat in catena sacrilgii constitustus baptis¬
mus quem mon ausi estis rescindere ministuxun
Cerie ad hanc causam cernis non ꝑtinere testimoniũ
quod ex pro ph&a posuisti dabo uobis pastores setum¬
dum cormeum & pascentuos pascentes dcumdis¬
ciplina felicianus enim nec secundum cordĩ sacri¬
legus erat nec oueseius insacrilego schismate pascrbat
cum disciplina & tamen baptigzabat eos inquib recep¬

Expanded text:
apostolus dixerit: neque qui plantat est aliquid neque apostolus dixerit: neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus, teque frustra dixisse recolis: sicut qui plantat et rigat non nisi colonus diligens et fidelis inquiritur, sic etiam in sacramento baptismatis non nisi iustissimus operarius adprobatur. ecce nec diligens nec fidelis nec iustissimus, sed potius sacianus fuit, quando Maximiano sociatus, et sicut trecenti et decem vestri unius ore disertissimo personant, in catena sacrilegii constitutus, Baptismum, quem non ausi estis rescindere, ministrauit. Certe ad hanc causam cernis non pertinere testimonium, quod ex propheta posuisti: dabo uobis pastores secundum cor meum, et pascent uos pascentes cum disciplina. Felicianus enim nec secundum cor dei sacrilegus erat nec oues eius in sacrilego schismate pascebat cum disciplina, et tamen baptizabat eos, in quibus recep
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa unitas frumentoꝵ schisma autem facere abum¬
tate xpĩ aut esse ischusmate profesto maluest
& magnum malum ne comnino ficripotest ut
xp̃s d& schismatico⁊ nonfidem sed sacrilegum
errorem Aut in xp̃o raedicem schismaticus fixerit
uel ciput & timen baptismum xpĩsidederit datum
erit si cacceperit Acceptumerit non adunam aeter¬
nam sed adpoenam adernã simeo sacrilegio ꝑseuere¬
uerit non inmnalum conuertendo bonum quod hab&¬
sed malosuo bonum habendo quam diumalus hab&
quaris forte ut hoc probem quid al iud tibi dicam
nisi quod hoc opere institui bagaiense decr&um lege
felicinum & pr&extatum intuere schismatici deder̃
nec illi rebaptizati iamcerte non quaeris utnfiat
melius ꝑiustum ministrum An ꝑiniustum qnm̃
nonideo ÷ baptismus melior quem dedit prinnanus
secundum uosiustum quamille quemdedit feliti¬
anus iniustus certe iam intellegere cogerit quomodo

Expanded text:
ipsa unitas frumentorum. schisma autem facere ab unipsa unitas frumentorum. schisma autem facere ab unitate Christi aut esse in schismate profecto malum est et magnum malum, nec omnino fieri potest, ut Christus det schismatico non fidem, sed sacrilegum errorem. aut in Christo radicem schismaticus fixerit uel caput, et tamen baptismum Christi si dederit datum erit, si acceperit acceptum erit, non ad uitam aeternam, sed ad poenam aeternam, si in eo sacrilegio perseuerauerit non in malum conuertendo bonum quod habsed malo suo bonum habendo quamdiu malus habet. Quaeris forte ut hoc probem. quid aliud tibi dicam nisi quod hoc opere institui? Bagaiense decretum lege, Felicianum et Praetextatum intuere. schismatici dederunnec illi rebaptizati. iam certe non quaeris, utrum fiat melius per iustum ministrum an per int iustum, quoniam non ideo est baptismus melior quem dedit Primianus secundum uos iustus, quam ille quem dedit Felicianus iniustus. certe iam intellegere cogeris, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis negare non audeas ipsum hominem fieri
poruisse meliorem hocenim &ipso fasto iudicas¬
tis quando quidem illos omnes quos felicianus
& p̃textatus indam nato & d&estito auobis sacrilgo
schis matis baptizarunt cumillis aduos redeuntibus
sinculla distructione uel r&poitione bapasmi sus¬
cepistis si autem quod dixisti sedquaerim: ꝑquem
melius fut conparrtuum graedum ꝓpositiuo
posuisti sicdicens quarim: ꝑquem melius fiat
Acsidiceres quaerimus ꝑquem bene fiat. Volens
intellgi ꝑ malum ministr malefieri t̃r te uerbo
urgeo sedam moneo potius tedicere debuisse
xp̃s orgo caputq xpĩani non benenrdix fizatur
in xpo autenim nonfit Autsifit procul dubio benefit
Vierum tamen ista tircctame nepropter malos
dis pensatores non tamen suorum sed dominicor
sacrarm̃toꝵ quos necesse ÷ usque ad empus uentila¬
tionis areae dominicae commisceri desertetur

Expanded text:
quamuis negare non audeas ipsum hominem fieri quamuis negare non audeas ipsum hominem fieri potuisse meliorem? hoc enim et ipso facto iudicastis, quandoquidem illos omnes, quos Felicianus et Praetextatus in damnato et detestato a uobis sacrilegio schismatis baptizarunt, cum illis ad uos redeuntibus sine ulla destructione uel repetitione baptismi suscepistis. si autem, quod dixisti: sed quaerimus per quem melius fiat fiat, conparatiuum gradum pro positiuo posuisti, sic dicens: quaerimus per quem melius fiat, ac si diceres: \'quaerimus per quem bene fiat\', uolens intellegi per malum ministrum male fieri, non te uerbo urgeo, sed admoneo potius te dicere debuisse: Christus origo caputque christiani, non bene radix figatur in Christo. aut enim non fit aut, si fit, procul dubio bene fit. Uerumtamen ista tractamus, ne propter malos dispensatores non tamen suorum, sed dominicorum sacramentorum, quos necesse est usque ad tempus uentilationis areae dominicae commisceri, deseratur
Abbreviated transcription (Latin):
populidĩ alium inueniat a quo facile baptizatur aliũ
eligat quemsa lubriter imit&ur certus est enim
uel non scm̃ hominem ministiretum: seautem
eius dem ipsius sacurmenti scĩtate puniri sundigne
acceperit simale usus fuerit sinonei conuenient᷑
primianus inuestire cõmunione bapti zauit
pessime uiuat quẽ uero felitianus in maximiam
schismate baptizauit optime uiuat cuinameoit
patere existimas regnumdi utrumei quem
baptizauit secundum te bonus malum an ei
qui baptizauit secundum bagaiense concilium
sacrileus relegiosum sed forte dicis & uerum
dicis nom potest esse relegiosus inschismate con¬
stitutus assentio uerum tamen potest esse in
urtem comiunionem sacrilegus ł occultus
a primiano quem relegiosum creditis baparza¬
tus porro sulle quemfelicianus in catena sacri¬
legi baptizauit relicto schismatis sacrilegio ec¬
desiastica cõmunione correr&ur Numquid
audes dicere quod melior millo paptismus fier&

Expanded text:
populi dei alium inueniat a quo facile baptizetur, alium populi dei alium inueniat a quo facile baptizetur, alium eligat quem salubriter imitetur. certus est enim uel non sanctum hominem ministratum est, se autem eiusdem ipsius sacramenti sanctitate puniri, si indigne acceperit, si male usus fuePrimianus in vestra communione baptizavit, pessime vivat, quem vero Felicianus in Maximiani schismate baptizavit, optime vivat, cuinam eorum patere existimas regnum Dei? utrum ei quem baptizavit secundum te bonus malum, an ei qui baptizavit secundum Bagaiense concilium sacrilegus religiosum? Sed forte dicis, et verum dicis, Non potest esse religiosus in schismate constitutus. Assentio: verumtamen potuestra communione sacrilegus uel occultus a Primiano, quem religiosum creditis, baptizatus. porro si ille, quem Felicianus in catena sacrilegii baptizauit, relicto schismatis sacrilegio ecclesiastica communione corrigeretur, numquid audes dicere, quod melior in illo baptismus fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquem melius fiat quod axp̃o fieri concedis ubi&tu
quantum uideo nonnegas hoc fieri posse &iam ꝑmi.
nistrum malum seddicis melius posse ꝓbonum
quid ÷ enim aliud quoddicis hoc& nos suades hoc uolum
sedq rimus ꝑquem melius fiat Acꝑ hoc ablunt xp̃s¬
bum sed melius ꝑprobrum potest xp̃s caput esse
mianum parua itaq internos in hacre autfortasse
nulla dissensio est: nam &eodico melius ꝓbonum
ministii quã ꝑmalum dispensari sacramenta diuina
uerum hoc propter ipsum ministrum melius est
uteis reb quasministrart uita & morib congruat
non propter illum qui &iamincurreri inministr
malum dispensantem ueritatem securitatem accipit
adño suo monente acdicente quaedicunt facite quae
autem faciunt facere nolite dicuntenim & non faciunt
addo &iam adhoc este melius utille cumministrirtꝰ
ministribom probitatem Acscĩ tatem diligendo facilius
imit&ur sed nonideo ueriorde & sci uorasunt quae

Expanded text:
per quem melius fiat quod a Christo fieri concedis, ubi et tu, quantum uideo, non negas hoc fieri posse etiam per ministrum malum, sed dicis melius posse per bonum. quid est enim aliud quod dicis: hoc et nos suademus, hoc uolumus, sed quaerimus per quem ?melius fiatbum, sed melius per probum, potest Christus caput esse mianum. Parua itaque inter nos in hac re aut fortasse nulla dissensio est. nam et ego dico melius per bonum ministrum quam per malum dispensari sacramenta diuina, uerum hoc propter ipsum ministrum melius est, ut eis rebus, quas ministrat, uita et moribus congruat, non propter illum, qui, etiamsi incurrerit in ministrum malum dispensantem ueritatem, securitatem accipit a domino suo monente ac dicente: quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. addo etiam ad hoc esse melius, ut ille cui ministratur ministri boni probitatem ac sanctitatem diligendo facilius imitetur, sed non ideo ueriora et sanctiora sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo suscepistis siergo quenam quidp̃ fateritis
proculdubio respondebitis ncipso schismatis sacrilgio¬
perirem nebaptismum xp̃i non adp̃nnium sedad
chauester in desertorib haberent prestramus pacem
pirestium umtatem pncestenꝵ ecclesiȩ soci&atem
uteũ ꝑquem caritas diffunditur incordib nostris

Expanded text:
baptismo suscepistis. si ergo quaeram quid praestiteritis, baptismo suscepistis. si ergo quaeram quid praestiteritis, procul dubio respondebitis: ne ipso schismatis sacrilegioperirent, ne baptismum Christi non ad praemium sed ad militiae character in desertoribus, haberent, praestitimus pacem, praestitimus unitatem, praestitimus ecclesiae societatem, ut eum per quem carit
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentib hominib de quib gitꝰ celeberrima & cdanr
notituert Cum&illi quib dilatio dataert quando quidẽ
sicut uerba eiusdem concili satis indicant eos ad matrem
ecclesiam redire inuitant &eor tamquam de innocen¬
tum rednu gractulantꝰ & illi quoscum maximiano
nulla interposita dilatione damnarunt extur ur̃tr
ecclesia toto illorempore baptrzauerint siue usq addiem
dilationis quando eum maximiano communicaban
& meius enent schismate constituti siue &iam transacto
dilationis die quandouitianus ad uocatus nominatim prire¬
iextatim & felitianum pelli debasilicis postulabant um
quib inhonore integro primianus postea concordauri
quomodo aud&is iam dicere uinum baptisma nisi
una ecdesia dari non posse cumabistis datum in sacrilezo
schifiate baptismum sineulla contitouersia cogno¬
ueritis susciperitis rescindere non ausi fueritis nec
iam potestis dicere nihiluos prestitisse illis quos meo dẽ

Expanded text:
hominibus, de quibus agitur, celeberrima et clara notitia est, cum et illi, quibus dilatio data est — quandoquidem, sicut uerba eiusdem concilii satis indicant, eos ad matrem ecclesiam redire inuitant et eorum tamquam de innocentium reditu gratulantur — et illi, quos cum Maximiano nulla interposita dilatione damnarunt, extra uestram ecclesiam toto illo tempore baptizauerint, siue usque ad diem dilationis, quando cum Maximiano communicabant et in eius erant schismate constituti, siue etiam transacto dilationis die, quando Titianus aduocatus nominatim Praetextatum et Felicianum pelli de basilicis postulabat, cum quibus in honore integro Primianus postea concordauit: quomodo audetis iam dicere unum baptisma nisi in una ecclesia dari non posse, cum ab istis datum in sacrilego schismate baptismum sine ulla controuersia cognoueritis susceperitis rescindere non ausi fueritis? nec tamen potestis dicere nihil uos praestitisse illis, quos in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ias iussiones concordauerunt c&eris in eodem
maximianus schismate constitutus prinani
&iam damnatorib tantum quia noninter fuei tem
maximiani ordinationi dilationem dedert̃ meodem
hagaiensi concilio certo dicitermino definitam quae
contin&ur his uerbis eos autem inquiunt quos sacri¬
legi surguli non polluere plantaria hoc÷ quia maxi¬
miani capite proprias manus ueretundo fidei
pudore triexerunt ad natrem ecclesiam redire
ꝑmisinꝵ quantũ enĩ dereoꝵ morte purgamur
tanto deinnocentiũ reditu graxtulamur at meargus¬
tum redeutib tempus spem salutis artataediei
p̃sura subducat aggnoscentib quib lic& manentib
um ut integris honoris acfidei reressi habeant fundaim̃ ia
quasiquisquam ingredi nequiuerit pgra segnina sciat sibi
adõnes ueniales ad itossua uoluntatem uiam esse subdustam
minebit enim Cirta eos dista sententia & post prrestruitũ

Expanded text:
atas iussiones concordauerunt, ceteris in eodem atas iussiones concordauerunt, ceteris in eodem Maximiani schismate constitutis, Primiani etiam damnatoribus. tantum quia non interfuerant Maximiani ordinationi, dilationem dederunt in eodem Bagaiensi concilio certo diei termino definitam, quae continetur his uerbis: eos autem, inquiuntlegii surculi non polluere plantaria, hoc est, qui a Maximiani capite, proprias manus verecundo fidei pudore retraxerunt, ad matrem ecclesiam redire permisimus. . quanto enim de reorum morte purgamur, tanto de innocentium reditu gratulamur. ac ne angustum redeuntibus tempus spem salutis artatae diei pressura subducat, agnoscentibus quibus licet, manentibus uam, ut integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta. quam si quisquam ingredi nequiuerit pigra segnitia, sciat sibi ad omnes ueniales aditus sua uoluntate uiam esse subductam. manebit enim circa eos dicta sententia et post praestitutum
Abbreviated transcription (Latin):
&amaritudine plenumest ueloces pͥedes eorum ad
effundendum sanguinem. Con tribulatio & calamitas
inuis eoꝵ &uiã pacis non cognouerunt non est timor
dĩ anteoculos eorum nollem quidem tamquam
eproprii corroporis iunsta prrecidi sed qnm̃¬
mabscisione solaminis quanin remisione medi ca¬
minis inuenta est causa salubrior neꝑcuncta mem¬
bur pestilens in repatuirus ut conpendioso dolore
natum decidat uulnus famosi ego criminis
reos uistorianum carcauia nensem martianum
saluium membresitanum ualerium mel⁊ itanum
felicianum mustitanum & martialemper tir fensem
qui funestu opere ꝑdibonisua sorbidum collesta fecu¬
lentia glutinarunt sed & dericos aliquando ecdesiae
cartaginis quidum faciori intersunt inlicrio incertui
uersalis concilii oreueridico damnatos esse cognoscite
post istoꝵ damnationem in quib leguntꝰ pricetextaus
ad suritanus & felicianus mustitanus eum quib
ut ante dixi porro consulares aduersuseos imp&nr¬

Expanded text:
amaritudine plenum est. ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. contribulatio et calamitas in uiis eorum, et uiam pacis non cognouerunt. non est timor dei ante oculos eorum\'. nollemus quidem tamquam e proprii corporis iunctura praecidi. sed quonin abscisione solaminis quam in remissione medicaminis, inuenta est causa salubrior, nebra pestilens irrepat virus, ut compendioso dolore natum decidat vulnus . Famosi ergo criminis reos, Victorianum Carcabianensem, Martianum Salvium Membressitanum, Valerium Melzitanum, Felicianum Mustitanum, et Martialem Pertusensem, qui funesto opere, perditionis vas sordidum collecta faeculentia glutinarunt : sed et clericos aliquando Ecclesiae Carthaginis, qui dum facinori intersunt illicito, incestui, universalis concilii ore veridico, damnatos esse cognosciteost istorum damnationem, in quibus leguntur Praetextatus Adsuritanus et Felicianus Mustitanus, cum quibus, ut ante dixi, post proconsulares aduersus eos impetr
Abbreviated transcription (Latin):
obicere quando quidem a uobis nominari Tantumtrae¬
ditores solenꝵ Audire nullis autengestis uel eclesiasti¬
cis uel publices reciari de monstuteri que confessos
a nobis autem proferri & gesta publica ubi uestri trix¬
diderunt decclesiastica ubi confessi dõ iudicii derelistis̃
sed non omitio iam manifestum adiutorium tuum
quo nobis &iam nesciens plurimum faues docendo
regulas conpaurtiui gnadus quia id quod antepositum :
aug& non quod antedictum÷ in probat secundum hanc
enim reulamtuam secundũ quedam uerbatua ine¬
pistulatua sineulla difficultate obunuim causanĩm
Tuenĩ dixisti inprimis partib interxrituanꝰ uelut ntẽm
ꝑtinatiam criminando tot docum̃ta legalia quod me¬
lius & uerusest nobis ꝑsuadere non posse. ubiego ẽdu¬
do secundũ artificialiatua iamnos uerum & bonum

Expanded text:
obicere, quandoquidem a nobis nominari tantum traobicere, quandoquidem a nobis nominari tantum traditores solemus audire, nullis autem gestis uel ecclesiasticis uel publicis recitari demonstrarique confessos, a nobis autem proferri et gesta publica, ubi uestri tradiderunt. et ecclesiastica. ubi confessi deo iudici derelicti sunt Sed non omitto tam manifestum adiutorium tuum, quo nobis etiam nesciens plurimum faues docendo regulas conparatiui gradus, quia id quod ante positum est auget. non quod ante dictum est inprobat. secundum hanc enim regulam tuam, secundum quaedam uerba tua in epistula tua sine ulla difficultate obtinuimus causam nostram. tu enim dixisti in primis partibus litterarum tuarum, uelut nostram pertinaciam criminando, tot documenta legalia quod melius et uerius est nobis persuadere non posse. ubi ego concludo secundum artificialia tua iam nos uerum et bonum
Abbreviated transcription (Latin):
imdictum dimeliori piis erroremq hostib illim discis¬
sos nudis laniabant dentib artus quo modo ergo
meliorr pus quasibona essent istis. Ac nom potius
magna mala quidiscissos nudis laniabant dentibus
artus iamuides certe quia sicut iste pus potuit opa¬
re meliorx quamuis illa inquorum companrtione
optabat nonessent bona sic &go potui dicere tur¬
ditionẽ probabilius uobis obicim: quamuis cam
uos nobis non probabiliter obicer&is utoninuam
quia & probabile quando dicitur non consequeñ:
Uerum cumea dicantur quae fieri possunt ac soleNt
&ideo probantꝰ hocest ad probantur & creduntur &iã¬
si facta non sint quod autem uerumest cum ut ostendit᷑
neces sario probubileest & illo utiq probabilius recole
libros ubi uerba didicisti quamte non fallam profesto
reperies Vnde &iam siuestros probabiliter nr̃is tredni¬
onem obicisse concederem nonideo uerum obiecisse
contenderem & restenos dicerem probabilius hanc

Expanded text:
dictum: di meliora piis erroremque hostibus illum. discisdictum: di meliora piis erroremque hostibus illum. discissos nudis laniabant dentibus artus. quomodo ergo \'meliora\' piis, quasi bona essent istis ac non potius magna mala, qui discissos nudis laniabant dentibus artus? iam uides certe, quia, sicut iste piis potuit optare meliora, quamuis illa, in quorum conparatione optabat, non essent bona, sic et ego potui dicere: traditionem probabilius nos uobis obicimus. quamuis eam uos nobis non probabiliter obiceretis. at omittam. qest verum; cum ea dicuntur quae fieri possunt ac solent, et ideo probantur, hoc est, approbantur et creduntur, etiamsi facta non sint: quod autem verum est, cum ostenditur, necessario probabile est, et illo utique probabilius. Recole libros ubi verepperies. Unde etiamsi uestros probabiliter nostris traditionem obiecisse concederem. non ideo uerum obiecisse contenderem et recte nos dicerem probabilius hanc
Abbreviated transcription (Latin):
arbiturris quem ad modum deseipse dicit tamquam
hominem & suimperitum sermonem sed nonscientia¬
& idõn onuerborum ineo sed rerum atque sentarum
austoritatem putatesse sestandem boma pom debuis se
contendens ubi posunt ipsemlionr quid s̃ & goiam
his literis ad sucfactus & illas quas puer didici oblitus
Nedxi obicras trirditionem hanc ipramulto probabilus
nos uobis obicimx tamquam dicerem probabiliter
compartetiuum propositiuo ponens non quia uos pro¬
babiliter sed magis quia in probabiliter sicutille
melione non quia illa eient bona sed magis quia mala
quare tamntemere condudis ex hocme confirmasse
uos probabiliter quia dixi nos probabilius quamiquan
nec secundum gneminaticos in uerbome erraen
reprehenderes siualtem uerborum ipsorum austires
uel atiende lgere uel memoriner recolere uoluis ses
pueriles enim habent lntere secͥ non apuero impertto

Expanded text:
arbitraris quemadmodum de se ipse dicit, tamquam arbitraris quemadmodum de se ipse dicit, tamquam hominem etsi imperitum sermone, sed non scientiat ideo non uerborum in eo, sed rerum atque sententiarum auctoritatem putas esse sectandam, \'bona\' poni debuisse contendens ubi posuit ipse \'meliora/ quid, si et ego iam his litteris adsuefactus et illas quas puer didici oblitus sic dixi: obicitis traditionem. hanc ipsam multo probabilius nos uobis obicimus, tamquam dicerem \'probabiliter\', conparatiuum pro positiuo ponens, non quia uos probabiliter, sed magis quia inprobabiliter, sicut ille \'meliora\', non quia illa erant bona, sed magis quia mala? tu quare tam temere concludis ex hoc me confirmasse \'uos probabiliter\', quia dixi \'nos probabilius\'? Quamquam nec secundum grammaticos in uerbo me errasse reprehenderes, si saltem uerborum ipsorum auctores uel attente legere uel memoriter recolere uoluisses. pueriles enim habent litterae, sed non a puero imperito
Abbreviated transcription (Latin):
straui considerrt Tam̃ dilgentius neforte inuenias
in latinae locutionis austorib quib gremmaticoꝵ
artifici Alia seruiunt non semper istumgiredum
quodantepropositiimest augere sed aliquando
conturrio suꝑferri cuius locutionis exemplum inte¬
rim mihi exapostoli epistuli epistula occurrit quam
scribsit ad hebreos Cumenim loq r&ur debenedictione
ternre queaccepta pluua fructum recldit demde subieen
prostrens autem spinas & tribulos reproba & maledictiom
proximaest cuiusfinis iniustionem quod deillis quib
loquebatur optasse uider&ur confisisumꝵ Autem inquit
deuobis fuetres carissimi meliorte & haerentia saluti
astendis certe. quomodo hic hxerit meliorir non quia
bonaert̃ quesupic dixeuent proferre spinas & tribu¬
los &ustionem mereri sed magis quiamalaertent ut illis
deuitatis melionx elgerent &optarent hocest bona tantis
malis contucria sed forte a postolum sicaudiendum esse

Expanded text:
straui. Considera tamen diligentius, ne forte inuenias straui. Considera tamen diligentius, ne forte inuenias in Latinae locutionis auctoribus, quibus grammaticorum artificialia seruiunt, non semper istum gradum quod ante positum est augere, sed aliquando contrario superferri. cuius locutionis exemplum interim mihi ex apostoli epistula occurrit quam scripsit ad Hebraeos. cum enim loqueretur de benedictione terrae, quae accepta pluuia fructum reddit, deinde subiecit: proferens autem spinas et tribulos reproba et maledictioni proxima est, cuius finis in ustionem. quod ne illis quibus loquebatur optasse uideretur, confisi sumus autem, inquit, de uobis, fratres carissimi, meliora et haerentia saluti. attendis certe quomodo hic diierit\'meliora\', non quia bona erant, quae supra dixerat proferre spinas et tribulos et ustionem mereri, sed magis quia mala erant, ut illis deuitatis meliora eligerent et optarent, hoc est bona tantis malis contraria. sed forte apostolum sic audiendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
liter & probabilius itsidicas uere &uerius & quiagrr¬
dus ista quod antepositum est aug& non quod anteclictũ:
in probat aduingis alia uerba quib hoc euidentius imelle¬
gam acclicis siestbene & melius male & peius horribili
& horribilius sicesse ostendens probabrliter & proba¬
bilius unde collei putas quasigo probabilius quod
falsum est obitio suꝑ est utuos probabiliter quoduen
obiecisse confirmes hicergo numquid dico quod inques¬
tione uel in disputatione ecclesiastica nosartifici alua
penmatica docere conaris quiualeit compartetiuus
gaedus quia id quod ante positum: Aug& non quod
imtedictum ÷ inprobat uideo enim quamhioc mepte
tibi obicem quodiu uidere nolusti quando mihi
ante cacgorian uelut exarte r&horica obiciendam
pustasti quodenus questionis ubi dicitur nonegofec
sed iu fecisti &iam inauctoritate proph&ica demon¬

Expanded text:
liter et probabilius, ut si dicas uere et \'uerius\' et quia graliter et probabilius, ut si dicas uere et \'uerius\' et quia gradus iste quod ante positum est auget, non quod ante dictum est inprobat. adiungis alia uerba, quibus hoc euidentius intellegamus, ac dicis: sic est bene et <melius>, \'male et peius\\ \'horribiliter\' et horribilius, sic esse ostendens probabiliter et probabiliter. unde colligi putas, quia, si ego probabilius quod falsum est obicio, superest ut uos probabiliter quod uerum est obiecisse confirmes. hic ego numquid dico, quod in quaestione uel in disputatione ecclesiastica nos artificialia grammatica docere conaris, quid ualeat conparatiuus gradus, quia id quod ante positum est auget, non quod ante dictum est inprobat? uideo enim, quam hoc inepte tibi obiciam quod tu uidere noluisti, quando mihi anticategorian uelut ex arte rhetorica obiciendam putasti, quod genus quaestionis, ubi dicitur: \'non ego feci, sed tu fecisti, etiam in auctoritate prophetica demon