comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit. aut si unus erit sp̃c hominis. ita
ut cõmutat u e conuerso insp̃m corpo¬
re.neq geminatione. neq increm̾to
conduplicet᷑. nec omnino ullius accessu
quantitatis augeat᷑ metuendũ ẽ.: ne
nichil aliud diciuideatur. quã corpora
ñ illa mutacione ĩ mortalia mansura.
s nulla pocius futura. & omnino ꝑ itu¬
ra. Qua ꝓpt̾ donec diligenti in quisitio¬
ne si dũs adiuuerit reperiat᷑. qͥd scđm
scripturas de spiritali corpore qd̃ in resur¬
rectione ꝓmittit᷑ ꝓbabilius sentiendũ
sit: interim nob̾ sufficiat. qd̾ unigenitꝰ
filius idemq mediator dei & hominum
homo xp̃e iesus ita udet patrẽ. sic̃ ui¬
det᷑ apatre. Nos aũ ad ilła uisionẽ dei
que nobis in resurrectione ꝓmitrit᷑ ñ ex
hoc mundo istã concupiscentiã oculoꝵ
transferre conem᷑. s mundandis cordib
pio studeamus affectu. nec corporalem fa¬
ciem cogitemꝰ. cũ dicit apłs uidemꝰ nc̃¬

Expanded text:
erit, aut, si unus erit spiritus hominis, ita ut commutato et conuerso in spiritum corpore neque geminatione neque incremento conduplicetur nec omnino ullius accessu quantitatis augeatur, metuendum est, ne nihil aliud dici uideatur quam corpora non illa mutatione inmortalia mansura, sed nulla potius futura et omnino peritura. quapropter donec diligenti inquisitione, si dominus adiuuerit, reperiatur, quid secundum scripturas de spiritali corpore, quod in resurrectione promittitur, probabilius sentiendum sit, interim nobis sufficiat, quod unigenitus filius idemque mediator dei et hominum homo Christus Iesus ita uidet patrem, sicut uidetur a patre. nos autem ad illam i uisionem dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu, nec corporalem faciem cogitemus, cum dicit apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humauitatẽ illiꝰ qui p̾ceptũ dedit ut
inuicẽ onera nr̃a portemꝰ. Aulta st̃ que de ui¬
ta nr̃a & c̃uersatione deflerẽ. que nolłe ꝑ lit¬
teras adte uenire. si ̃t̾ coi meũ & cor tuumi
ulla eẽnt ministeria p̃ter os meũ ꝙ aures tu¬
as. Si aũ ueni̾abilis nob̾ omniũq nr̃m tota
sinceritate carissimꝰ cuiꝰ in te uere fr̃nã cũ
p̾sens eẽm. benignitatẽ studiũq ꝑspexi. se¬
nex saturnuiꝰ. dignatꝰ fuerit q̃ndo opornũ
ageremꝰ. Sd ut nob̾cũ ab eo petere atq ĩpe¬
trare digneris: tantis p̃cib posco qͣnt is
u̾bis nulla sufficiunt. absentiã enĩ meã
tant ũ longe ypponienses uehem̃t̾ nimis¬
q formidant. neq ullo mͦ mͥ sic uolunt
credere. ut et ego uob̾. agrũ fr̃ĩb datũ
ꝓuisione & liberalitate tua. didicimꝰ aute

Expanded text:
per humanitatem illius, qui praeceptum dedit, ut per humanitatem illius, qui praeceptum dedit, ut inuicem onera nostra portemus. multa sunt, quae de nostra uita et conuersatione deflerem, quae nollem per litteras ad te uenire, sed inter cor meum et cor tuum nulla essent ministeria praeter os meum et aures tuas. si autem uenerabilis nobis + omniumque nostrum tota sinceritate carissimus, cuius in te uere fraternam, cum praesens essem, benignitatem studiumque perspexi, senex Saturninus si dignatus fuerit, quando opportunum ageremus. quod ut nobiscum ab eo petere atque impetrare digneris, tantis precibus\' posco, quantis uerba nulla sufficiunt. absentiam enim meam tantum longe Hipponienses uehementer nimisque formidant neque ullo modo mihi sic uolunt credere ut et ego uobis. Agrum fratribus datum prouisione et liberalitate tua didicimus ante
Abbreviated transcription (Latin):
uł cũ pecurib habemꝰ cõmunia: uł cũ ĩpiis
hominib. Si aũ merito laudam᷑ ꝓpt̾ dm̃. gra¬
tulem᷑ eis quib placet uerũ bonũ: ñ tam̃
ꝓ his qͥa placemus hominib s sicorã do ta¬
les sumꝰ qͣles nos eẽ credunt. & ñ tribuit᷑
nob̾. s dõ cuiꝰ dona st̃ oĩa. que uere me¬
ritoq laudant᷑. Hec mͥ ipse canto cotidi¬
e. uł potiꝰ ille cuiꝰ salittaria p̃cepta st̃. que¬
cũq siue ĩ diuinis lectionib ĩueniuntur:
siue que ĩtrinsecus animo suggerunt᷑. &
uera capio. cũ delectationẽ oblatȩ lauddis
mͥ auferre ñ possum. Nlec ꝓpt̾ea scͥpsi ut
si tuȩ senectuti iã ñ st̃ necessaria. siue qd
plura huiꝰmodi cogites atq utiliora. si¬
ue qͦd tuȩ sc̃itati medicina ista ñ opus¬
ẽ sit. mala tam̃ mea nota sint tͥ. sciasq
unde ꝓ mea ĩfirmitate dđm rogare dig¬
neris. Qd ut ĩpensissime facias. obsecro

Expanded text:
uel cum pecoribus habemus communia uel cum impiis uel cum pecoribus habemus communia uel cum impiis hominibus. si autem merito laudamur propter deum, gratulemur eis, quibus placet uerum bonum, non tamen nobis, quia placemus hominibus, sed si coram deo tales sumus, quales esse nos credunt, et non tribuitur nobis sed deo, cuius dona sunt omnia, quae uere meritoque laudantur. haec mihi ipse canto cotidie uel potius ille, cuius salutaria praecepta sunt, quaecumque siue in diuinis lectionibus inueniuntur siue quae intrinsecus animo suggeruntur. enera accipio, cum delectationem oblatae laudis mihi auferre non possum. Haec propterea scripsi, ut, si tuae sanctitati iam non sunt necessaria, siue quod plura ipse huius modi cogites atque utiliora siue quod tuae sanctitati medicina ista non opus sit, mala tamen mea nota sint tibi sciasque, unde pro mea infirmitate deum rogare digneris. quod ut inpensissime facias, obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
q c̃ferre. Non enĩ frustra dictũ ẽ. ds c̃frm¬
get ossa eoꝵ hominũ placere uolentiũ. IT̃
enĩ languidius. qͥd tã sine stabilitate ac forti¬
tudine qđ ossa significant. quã homo quem
male loquentiũ lingua debilitat. cũ sciat fal¬
sa ẽẽ que dicunt᷑. Tuiꝰ rei dolor nullo mͦ animȩ
iuscera dilaniaret: si ñ amor laudis eiꝰ ossa
c̃fringeret. Presumo de robore anuni tui. Ita¬
q ista que tecũ c̃fero.: mͥ dico. Dignaris tam̃
credo mecũ consid̾are. qͣm sint gͣuia. quã
difficilia. Non enĩ huiꝰ hostis uires sentit:
nͥ qͥ ei bellũ indixerit. Iuia & si euiquam
facile ẽ laude carere du denegat᷑. difficile
ẽ ea ñ delectari cũ offert᷑. S tam̃ tanta m̃ti
in dm debet ẽẽ suspensio. ut si ñ merito
laudem᷑. corrigamꝰ eos qͦs possumꝰ. ne arbi¬
di ẽ. aut ea laudent que qͣmius ñ desint
nob̾. aut etiã suꝑ sint. nequãquã tam̃ st̃
laudabilia. uelut st̃ bona ommia. que

Expanded text:
 conferre. Non enim frustra dictum est: Deus confringet ossa hominum placere volentium . Quid enim languidius, quid tam sine stabilitate ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse quae dicuntur? Cujus rei dolor nullo modo animae viscera dilaniaret, si non amor laudis ossa ejus confringeret. Praesumo de robore animi tui: itaque ista quae tecum confero, mihi dico; dignaris tamen, credo, mecum considerare quam sint gravia, quam difficilia. Non enim hujus hostis vires sentit, nisi qui ei bellum indixerit; quia si cuiquam facile est laude carere dum denegatur, difficile est ea non delectari cum offertur; et tamen tanta mentis in Deum debet esse suspensioaudemur, corrigamus eos, quos possumus, ne arbidei est, aut ea laudent, quae quamuis non desint nobis aut etiam supersint, nequaquam tamen sint laudabilia, uelut sunt bona omnia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ audeã colloqui. Non gͦ asꝑe qͣntũ
existimo. ñ durit᷑. ñ mͦ ĩꝑioso ista tollun¬
t᷑. Magis docendo qͣm iubendo. magiᷤᷤ mo¬
nendo qͣm minando. Sic enĩ agenu ẽ
cũ multitudine. Seueritas aũ exercenda
ẽ: in peccata paucoꝵ.E si qͥd minam cũ do¬
lore. fiat de scripturis: cõminando uindi¬
ctã futurã. ne nos ipsi ĩ nr̃a potestate. s
d̾s in nr̃o sermone timeat᷑. Ita prius mo¬
uebunt᷑ sp̃ales. uł sp̃alib ꝓximi: quoꝵ au¬
ctoritate. & lenissimis quide s ĩstantissi¬
mis ammonitionib cetera multitudo
frangat᷑. S qm̃ iste ĩ cẏmiteriis ebrietates.
os luxuriosa c̃iuuia. ñ sołu honores mar¬
tẏrum ĩ carnali & ĩperita plebe credi
solent. s etiã solatia mortuoꝵ: mͥ uidet᷑
faciliꝰ illi dissuaderi posse istã feditatem.
ac turpituduiẽ. si & de scͥpturis ꝓhibea¬
t᷑. & oblationes ꝓ spiritib dormientiũ

Expanded text:
mecum audeam conloqui. non ergo aspere, quantum mecum audeam conloqui. non ergo aspere, quantum existimo, non duriter, non modo imperioso ista tolluntur, magis docendo quam iubendo, magis monendo quam minando. sic enim agendum est cum multitudine, seueritas autem exercenda est in peccata paucorum. et si quid minamur, cum dolore fiat de scripturis comminando uindictam futuram, ne nos ipsi in nostra potestate, sed deus in nostro sermone timeatur. ita prius mouebuntur spiritales uel spiritalibus proximi, quorum auctoritate et lenissimis quidem sed instantissimis admonitionibus cetera multitudo frangatur. Sed quoniam istae in cimiteriis ebrietates et luxuriosa conuiuia non solum honores martyrum a carnali et inperita plebe . credi solent, sed etiam solatia mortuorum, mihi uidetur facilius illis dissuaderi posse istam foeditatem ac turpitudinem, si et de scripturis prohibeatur et oblationes pro spiritibus dormientium,
Abbreviated transcription (Latin):
dubitamꝰ qͦmͦ possumꝰ tantã moꝵ labem
uł ꝓposiro tã lato exemplo em̃dare: & nos
quide illarũ partiũ hominẽ habemꝰ ep̃m:
unde magnas d̾o agimꝰ gr̃as. qͣmqͣm eius
modestiȩ atq lenitatis ẽ. eiꝰ deniq pruden¬
ciȩ q. sollicitudinis ĩ dño. ut etiã si afer
eẽt. cito illi de scͥpturis ꝑsuaderet᷑ curan¬
du. qđ licentiosa & male libera c̃suetudo
uulnus inflixit. S tanta pestilentia ẽ hu¬
iꝰ mali. ut sanari ꝓrsus qͣntũ mͥ uidet᷑. nͥ
concilii auctoritate ñ possit. Aut si ab una
ȩccła ĩchoanda ẽ medicina. sic̃ uidet᷑ au¬
datiȩ mutare conari. qđ karthaginensis
eccła tenet: sic magne ĩpudentiȩ ẽ uelle
seruare. qđ karthaginensis eccła correxit.
qui ea diaconꝰ execrabat᷑. Ss qđ erat tunc
do lendu: nc̃ auferendu ẽ ñ aspere. s sic̃
scͥptũ ẽ ĩ spũ lenitatis & mansuetudiniᷤᷤ.
Dant enĩ mͥ fiduciã litterȩ tuȩ. ĩdices
germanissimȩ caritatis. ut tecũ tanquã

Expanded text:
dubitare quo modo possumus tantam morum labem uel proposito tam lato exemplo emendare? et nos quidem illarum partium hominem habemus episcopum, unde magnas deo agimus gratias. quamquam eius modestiae atque lenitatis est, eius denique prudentiae et sollicitudinis in domino, ut, etiam si Afer esset, cito illi de scripturis persuaderetur curandum, quod licentiosa et male libera consuetudo uulnus inflixit, sed tanta pestilentia est huius mali, ut sanari prorsus, quantum mihi uidetur, nisi concilii auctoritate non possit, aut, si ab una ecclesia inchoanda est medicina, sicut uidetur audaciae mutare conari, quod Carthaginiensis ecclesia • tenet, sic magnae inpudentiae est uelle seruare, quod Carthaginiensis ecclesia correxit. qui ea diaconus execrabatur?. Sed quod erat tunc dolendum, nunc auferendum est non aspere, sed, sicut scriptum est, in spiritu lenitatis et mansuetudinis. dant enim mihi fiduciam litterae tuae, indices germanissimae caritatis, ut tecum tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
rio ille laudatus ẽ. Nec ideo rep̃hendenda
enĩ ꝓpterea culpat᷑ sententia. qua dictum
ẽ. ds neminẽ tẽptat. qm̃ ẽ aliud genus
temptationis. ꝓpt̾ qđ recte itide dictũ ẽ:
temptat uos dñs d̾s ur̃. Nec qͥsquã ex isti¬
met ideo posse merito dici corꝑeis oculis
a filio patrẽ uideri. an ñ potius sic̃ apa¬
tre filium. qͥa illi qͥ hoc putant. cũ ĩ red¬
dͥenda defecerunt. posst̃ ꝙ. ipsi dicere: si
ratio querit᷑ ñ erit mirabile. Hoc enĩ dic¬
tũ ẽ. ñ qͥa ñ ẽ ratio. s qr latet. Illiꝰ aũ ñ mi¬
raculi s erroris. demonstrare debet nul¬
ła eẽ rationẽ. qͥsqͥs id oppinantes repel¬
lere aggredit᷑. Sic̃ enĩ ratio nulla ẽ qua
dłi natura moriat᷑. aut corrũ pat᷑. aut pec¬
cet. & cũ hoc dm̃ tĩ posse dicimꝰ. ñ dero¬
ggamꝰ porestati eiꝰ. s et̾nitatẽ ueritatẽ¬

Expanded text:
rio ille laudatus est. nec ideo est reprehendenda rio ille laudatus est. nec ideo est reprehendenda enim propterea culpatur sententia, qua dictum est: Deus neminem temptat, quoniam est aliud genus temptationis, propter quod recte itidem dictum est: Temptat uos dominus deus uester. Nec quisquam existimet ideo posse merito dici corporeis oculis a filio patrem uideri ac non potius sicut a patre filium, quia illi, qui hoc putant, cum in reddenda ratione defecerint, possunt et ipsi dicere: \'Si ratio quaeritur, non erit mirabile\'; hoc enim dictum est, non quia non est ratio, sed quia latet. illius autem non miraculi sed erroris demonstrare debet nullam esse rationem, quisquis id opinantes refellere adgreditur. sicut enim nulla ratio est, qua dei natura moriatur aut corrumpatur aut peccet, et, cum hoc deum non posse dicimus, non derogamus potestati eius,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. am̃ alico uob̾ ñ inueni tantã fide
ĩ isrł. Qd̃ aũ ad ieci ĩ eadẽ ȩpła. si ex eni¬
płu poscit᷑ ñ erit singulare. frustra tͥ ui¬
sus es uelut ex empla ĩuenisse de uermi¬
culo qͥ in pomo nascit᷑. & aranea que fi¬
łu textrinȩ suȩ corꝑe uelut ĩ tegro pa¬
rit. Dicunt᷑ enĩ aliqͣ argute. cuiusdam
similitudinis gr̃a. alia remotiꝰ. alia ẽ¬
gruentiꝰ. s solus xp̃c natus ẽ ex uir¬
gine. Unde iã ĩtelligis qͣntũ estimo.
cur hoc ẽẽ dixerĩ sine exemplo. Rabent
itaq oĩa causas suas. atq rationes rectas
q. inculpabiles. que d̾s uł usitata uł musi¬
tata operatur.S he cause atq rationes cũ
latent. miram᷑ que fuint᷑. cũ aũ patent. ẽ¬
sequent̾ ea uł conuenient̾ fieri dicimus.
nec mirandu ẽẽ quia facta st̃. que ratio
exigebat ut fierent. Aut si nuram. non
ĩ opinata stupendo. s excellentia laudan¬
do miram. qͦ genere ammirationis centu¬

Expanded text:
dominus: Amen dico uobis, non inueni tantam fidem dominus: Amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel. Quod autem adieci in eadem epistula: Si exemplum poscitur, non erit singulare, frustra tibi uisus es uelut exempla inuenisse de uermiculo, qui in pomo nascitur, et aranea, quae filum textrinae suae corpore uelut integro parit. dicuntur enim aliqua argute cuiusdam similitudinis gratia alia remotius alia congruentius, sed solus Christus natus est ex uirgine; unde iam intellegis, quantum aestimo, cur hoc esse dixerim sine exemplo. habent itaque omnia causas suas atque rationes rectas et inculpabiles, quae deus uel usitata uel inusitata operatur. sed hae causae atque rationes cum latent, miramur. quae fiunt, cum autem patent, consequenter ea uel conuenienter fieri dicimus nec mirandum esse, quia facta sunt, quae ratio exigebat ut fierent, aut, si miramur, non inopinata stupendo sed excellentia laudando miramur, quo genere admirationis centu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm m̃bra ĩ stratis lacentia. Alouent hec
& ideo nuira st̃. qͥa occultiorẽ habent ra¬
tionẽ. qͣm uideri uł reddi ab homine ho¬
mini possit. Nã iste causȩ st̃ ammirationĩ.
cũ uł ratio euiꝰq rei latet. uł eade resusi¬
tata ñ ẽ: qđ aut singularis aut rara ẽ. Ex
illa gͦ causa latentis rationis ego dixi ĩ
ȩpła qͣm te legisse cõmemoras. cũ eis re
uirgo pepererit. uirgo ꝑmanserit. si
ratio querit᷑ ñ erit mirabile. Ploc enĩ di¬
ctũ ẽ. ñ qđ ratione res careat. s qͦd eos
lateat. qͥb hoc d̾s uoluit ẽẽ mirabi le.Ex
alia uͦ ammirationis causa. que ideo est
qͥa insolitũ aliqͥd occurrit. scͥptũ ẽ de dño
qd miratus sit centurionis fid̾e. Neq
enĩ eũ rei ullius ratio potuit latere. s
ammiratio ꝓ laude positũ ẽ eiꝰ. cuius
par ĩ ppło hebreo ñ apparuerat. Unde
ipsa admiratio satis ex posita ẽ. cũ dñs

Expanded text:
quam membra in stratis iacentia. Mouent haec quam membra in stratis iacentia. Mouent haec et ideo mira sunt, quia occultiorem habent rationem, quam ut uideri uel reddi ab homine homini possit. nam istae causae sunt admirationis, cum uel ratio cuiusque rei latet uel eadem res usitata non est, quod aut singularis aut rara est. ex illa ergo causa latentis rationis ego dixi in epistula, quam te legisse commemoras, cum eis resuirgo pepererit, uirgo permanserit: \'Si ratio quaeritur, non erit mirabile\'; hoc enim dictum est, non quod ratione res careat, sed quod eos lateat, quibus hoc deus uoluit esse mirabile. ex alia uero admirationis causa, quae ideo est, quia insolitum aliquid occurrit, scriptum est de domino, quod miratus sit centurionis fidem; neque enim eum rei ullius ratio potuerit latere, sed admiratio pro laude posita est eius, cuius par in populo Hebraeo non apparuerat. unde ipsa admiratio satis exposita est, cum ait
Abbreviated transcription (Latin):
bitriũ patim᷑. ñ sołu hec mouent. que ĩ
anumo de ipso animo fieri ñ absurde
qͥs putat. quãuis & hoc causis occultio¬
rib qͥb agit᷑ ut istud potiꝰ qͣm illud ĩ
ẽspectu animi ueniat. s etiã qđ ait
ꝓpħa. & dix̃ mͥ angłs qͥ loquebat᷑ ĩ me.
Neq enĩ forinsecus uoces ad aures cor¬
poreas ꝓpħȩ uenisse credendu ẽ: cũ dic̃.
qͥ loquebatur ĩ me. ñ ad me. Utrũ uoces
erant de sp̃u factȩ corporalib similes.
qͣles aginꝰ cũ apud nos taciti multa
memorit̾ plerũq etiã cantando tͣnscurri¬
mꝰ. s tam̃ edite ab atigło sibi suggerente.
Et qđ ĩ eugło scͥptũ ẽ. ecce angłs di appa¬
ruit illi in somnis dicens. Suomͦ enĩ apparu¬
erit uł corpꝰ angelicũ oculis clausis. abra¬
hȩ qͥppe uigilanti sic apparuer̃t. ut eos etiã
cũ pedes eis lauit. contrectando sentiret.
am ꝑ loca moueri somniantes. longe alit̾

Expanded text:
bitrium patimur; non solum haec mouent, quae in bitrium patimur; non solum haec mouent, quae in animo de ipso animo fieri non absurde forte quis putat quamuis et hoc causis occultioribus, quibus agitur, ut istud potius quam illud in conspectu animi ueniat, sed etiam quod aita, Et dixit mihi Angelus qui loquebatur in me . Neque enim forinsecus voces ad aures corporeas Prophetae venisse credendum est, cum dicit, qui loquebatur in me, non, Ad me. Utrum voces erant de spiritu factae, corporalibus similes, quales agimus cum apud nos taciti multa memoriter, plerumque etiam cantando transcurrimus, sed tamen editae ab Angelo sibi suggerente? Et quod in Evangelio scriptum est, Ecce Angelus Dei apparuit illi in somnis dicens, quo modo enim apparuerit uel corpus angelicum oculis clausis — Abrahae quippe uigilanti sic apparuerunt, ut eos etiam, cum pedes lauit, contrectando sentiret —am per loca moueri somniantes longe aliter
Abbreviated transcription (Latin):
si recte adu̾terint atq cõpererẽt ñ eas ẽẽ
corporeas. s corpoꝵ simillimas. rationem
tam̃ de his ñ continuo ualent reddere:
quib causis &. quẽ ad mddu fiant. qua
deniq natura sua subsistant. uł ĩqͦ subie¬
cto sint. utrũ ita ĩ animo fiant. ut ĩ men¬
brana ex atram̃to litt̾ȩ. uͥ utraq substan
tia ẽ. & m̃brana scilicet & atram̃tũ. an
siẽ sigilłu ĩcera uł figura quelibet cui
cera subiectũ ẽ. illa ĩ sub iecto. an utroq
mͦ fiant ista ĩ spũ nr̃o. aliqͣndo sic. aliqͣn¬
a sensib corꝑis. & ĩ nr̃a reꝑiunt᷑ memori¬
a. uł que nos ipsi ut libitũ ẽ facimꝰ. dispo¬
nimꝰ. augemꝰ. minuimꝰ. situ. habitu. mo¬
tu. ĩnumerabilib qͣlitatib formisq uari¬
amꝰ. talia st̃ fortassis etiã illa qͥb deludi¬
mͦ dormientes. qͣndo ũ diuinitꝰ admone¬
in. nͥ qđ hec uolentes agimꝰ. illa p̃ter ar¬

Expanded text:
si recte aduerterint atque compererint non eas esse si recte aduerterint atque compererint non eas esse corporeas sed corporum simillimas, rationem tamen de his non continuo ualent reddere, quibus causis et quem ad modum fiant, qua denique natura sua subsistant uel in quo subiecto sint, utrum ita in animo fiant ut in membrana ex atramento litterae, ubi utraque substantia est et membrana scilicet et atramentum, an sicut sigillum in cera uel figura quaelibet, cui cera subiectum est, illa in subiecto, an utroque modo fiant ista in spiritu nostro aliquando sic aliquana sensibus corporis, et in nostra reperiuntur memoria, vel quae nos ipsi ut libitum est, facimus, disponimus, augemus, minuimus, situ, habitu, motu, innumerabilibus qualitatibus formisque variamus. Talia sunt fortassis etiam illa quibus deludimur dormientes, quando non diuinitus admonemur, nisi quod haec uolentes agimus, illa praeter ar
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos int̾ illa. hãc atq illac. ferri atq
referri. cũ aliqͦ corꝑe existimabimꝰ. qđ
iã tͥ arbitror ñ uideri. ita si tota penitꝰ
subtͣhat᷑ atq absit. qͦd fit ĩ moite. ñ secũ
putanda ẽ aufferre aliqͦd corpꝰ ex corpore.
Nã si auferret. ꝓfecto etiã cũ dormimꝰ
& abscedit ab oculis. ĩ qͣntũ eos relinqͥt.
ĩ tantũ secũ oculos auferret. qͣmlibet
subtiliores. cor poreos tam̃. Nd ñ facit.
Nerũtam̃ aufert secũ qͦsda simillimꝰos. s
ñ corporeos. qͥb iusa sinulluua ceruit ĩsom¬
nis. s nec ipsa corꝑea. Porro si aliqͥs c̃cedat
etiã uisa somnioꝵ que similia corporib
apparent. ñ ẽẽ nͥ corporea. uideatur sibi ali¬
quid dicere. nec ista ingenii tarditas faci¬
le c̃uincit᷑. Aultoꝵ qͥppe ẽ etiã ñ medioeri¬
imagines corpoꝵ que fuint ĩ spũ. nec om¬
uino st̃ corꝑa. s ũ uͦ eas cogunt᷑ intueri.

Expanded text:
ipsos inter illa hac atque illac ferri ac ipsos inter illa hac atque illac ferri ac referri cum aliquo corpore existimabimus, quod iam tibi arbitror non uideri, ita, si tota penitus subtrahatur atque absit, quod fit in morte, non secum putanda est auferre aliquod corpus ex corpore. nam si auferret, profecto etiam cum dormimus et abscedit ab oculis, in quantum eos relinquit, in tantum secum oculos auferret, quamlibet subtiliores, corporeos, quod non facit. uerum tamen aufert secum quosdam simillimos sed non corporeos, quibus uisa simillima cernit in somnis sed nec ipsa corporea. Porro si aliquis concedat etiam uisa somniorum, quae similia corporibus apparent, non esse nisi corporea, uideatur sibi aliquid dicere. nec ista ingenii tarditas facile conuincitur; multorum quippe est etiam non mediocriimagines corporum, quae fiunt in spiritu nec omnino sunt corpora. cum uero eas coguntur intueri,
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut sint. satis qͣntũ arbitror dispu¬
taiumꝰ. ĩ eis libris qͦs cõmemorami. Nomo
enĩ sapiens eẽ debet. si ẽ ut maneat. si ñ¬
cłu ẽ ut fiat. Ds aũ sapiens ñ eẽ debet.
s ẽ. Illa qͦq de uisis qͦ tͥ nuꝑrime scͥpsi.
&. ea cõmemoras subtilit̾ dicta. s maiori¬
b te questionib ĩplicasse. recense etiam
atq etiã . &. cogita diligentius. ñ ꝑtͣnseat
s habitet ĩ eis consid̾atio tua .&. inde
fortasse ut cũq conicies. qͦmͦ sit aĩa p̾senᷤ
uł ab sens. In eis qͥppe uisis demorat᷑ in
somnis eũ ab ẽ a sensu p̾sentiaq cernen¬
di. qͣm p̃bet ocuł uigilans. Hanc ab ocuł
hoc ẽ tanqͣm aluminarib corꝑis animȩ
absentiã qͤ fit cũ dormimꝰ. si uis maior
augeat. ut totũ qđ ẽ inde subtͣhat᷑.
mors ẽ. Sic̃ gͦ a cernendi sensu ad uisa
somiior ñ cũ aliqͦ corꝑe abscedit. nͥ forte:
illa que uident᷑ ĩ somnis corꝑea. nosq

Expanded text:
siue ut sint, satis, quantum asiue ut sint, satis, quantum atavimus in eis libris quos commemoravi. Homo enim sapiens esse debet, si est, ut maneat; si nondum est, ut fiat: Deus autem sapiens non esse debet, sed est. 3. Illa quoque de visis, quae tibi nuperrime scripsi, et ea commemoras subtiliter dicta, sed majoribus te quaestionibus implicasse, recense etiam atque etiam, et cogita diligentius, nec pertranseat, sed habitet in eis consideratio tua; et inde fortasse utcumque conjicies quomodo sit anima praesens vel absens. In eis quippe visis demoratur in somnis, cum abest a sensu praesentiaque cernendi, quam praebet oculis uigilans; hanc autem ab oculis, hoc est tamquam a luminaribus corporis animae absentiam, quae fit cum dormimus, si uis maior augeat, ut totum, quod est, inde subtrahatur, mors est sicut ergo a cernendi sensu ad uisa somniorum non cum aliquo corpore abscedit, nisi forte illa, quae uidentur in somnis. corporea nosque
Abbreviated transcription (Latin):
edidi. siue de trinitate. siue de genesi. qͣmqͣm
ꝙ illa si relegas qͦ tͥ iã dui nota st̃. uł nͥ fal¬
lor fuer̃t. qͥa ea fortasse oblitus es. que te ẽ¬
fereute mecũ ac sermocinante conscͥpsi.
siue de animȩ qͣntitate siue de libero ar¬
bitrio. inuenies unde dissoluas etiã sine
mea oꝑa dubitationes tuas. ad hibito scili¬
cet ñ nullo labore cogitationis. ut his qͦ
ibi ad ĩtellec turi liquiqͣu certũq ꝑducta
st̃. c̃sequentia nectant᷑. Nabes etiam ĩ libro
de uera religione. quẽ si recoleres atq ꝑspi¬
ceres. nũquã tͥ uideret᷑ ratione cogidđm ẽẽ.
uł racionando effici d̾m ẽẽ debere. qͣndo
qͥde ĩ ratione numeroꝵ qͣm eerte ĩ usu eo¬
tidiano habemꝰ. si dicimꝰ septẽ &. tria decem
ẽẽ debent. minꝰ c̃siderate loquim᷑. Non enĩ
decẽ ẽẽ debent. s decẽ st̃. De qͥb itaq re¬
b recte dicat᷑ qd eẽ debeant. siue iã sit.

Expanded text:
edidi, siue de trinitate siue de genesi. quamquam edidi, siue de trinitate siue de genesi. quamquam et illa si relegas, quae tibi iam diu nota sunt uel, nisi fallor, fuerunt, quia ea fortasse oblitus es, quae te conferente mecum ac sermocinante conscripsi, siue de animae quantitate siue de libero arbitrio, . inuenies, unde dissoluas etiam sine mea opera dubitationes tuas adhibito scilicet nonnullo labore cogitationis, ut his, quae ibi ad intellectum liquidum certumque perducta sunt, consequentia nectantur; habes etiam in libro de religione, quae si recoleres atque perspiceres, numquam tibi ui.deretur ratione cogi deum esse uel ratiocinando effici deum esse debere, quando quidem in ratione numerorum, quam certe in usu cotidiano habemus, si dicimus: Septem et tria decem esse debent, minus considerate loquimur; non enim decem esse debent, sed decem sunt. de quibus itaque rebus recte dicatur. quod esse debeant, siue iam sint
Abbreviated transcription (Latin):
fiant que posteriora ab oriunt᷑. eaq sola t̾mi¬
nare ẽtingat. qͥb eũ soͥbunt᷑ ñ suꝑuenerit
aliqͥd qͦd querat᷑ : ẽ d ut mͥ accidat. difficilli¬
mũ ẽ. s ñ opinor tͥ hoc placere. Non gͦ debui
alia int̾rumꝑe cũ tua suꝑuenissẽt. sic nec
tua si alia rursus irruerent. & tam̃ seruare
hanc iusticiã ñ sinor. Hã ecce ut tͥ hec ipsa re¬
scͥberẽ qͥb id ammonerẽ. int̾misi que agebã.
&. animũ meũ ad hãc epłam ab alia magna
ĩtentione detorsi. facile aũ fuit hãc excu¬
sationẽ ut arbitror ñ inqͣm litt̾is inditã tͥ
remittere. respondere aũ inqͥsitionib tuis. ñ
ita facile ẽ. & puto in ipsis opusculis que me
nẽ intentissimũ detinent. ñ de futura que¬
dã loca uͥ hec ipsa expediã que requiris. si
dũs fauerit. Iã etiã ex his questionib qͣs mͦ
misisti. multa soluta st̃ in eis libris qͦs ñdu

Expanded text:
fiant, quae posteriora oboriuntur, eaque sola termifiant, quae posteriora oboriuntur, eaque sola terminare contingat, quibus, cum scribuntur, non superuenerit aliquid, quod quaeratur? quod ut mihi accidat, difficillimum est; sed non opinor tibi hoc placere. non ergo debui alia interrumpere, cum tua superuenissent, sicut nec tua, si alia rursus inruerent. et tamen seruare hanc iustitiam non sinor; nam ecce ut tibi haec ipsa rescriberem, quibus id admonerem, intermisi, quae agebam, et animum meum ad hanc epistulam ab alia magna intentione detorsi. Facile autem fuit hanc excusationem, ut arbitror, non iniquam litteris inditam tibi remittere, respondere autem inquisitionibus tuis non ita facile est et puto in ipsis opusculis. quae me nunc intentissimum detinent, non defutura quaedam loca, ubi haec ipsa expediam, quae requiris, si dominus fauerit. iam etiam ei his quaestionibus, quas modo misisti, multa soluta sunt in eis libris, quos nondum
Abbreviated transcription (Latin):
Aulta queris ab homine multũ occupa¬
to. & qd ẽ grauius ea putas p̃cipitari de¬
bere dictando. que tã st̃ difficilia. ut cũ
magna diligentia dictata uł scͥpta. iuix
ꝑ duci possint ad intellectũ etiã talium qualis
ipse es. Nue accedit. quia ñ tu & tales tantũ mͦ
cogitandi estis lecturi eẽ qͦd seͥbimꝰ. s utiq &. il¬
li qui minꝰ acuto minꝰq ex ercitato ĩgenio p̃¬
dͥtri. eo tam̃ studio ferunt᷑ ad cognoscendas lit¬
t᷑as nr̃as. siue amico siue inunico animo ut eis
subtrahi omnino ñ possint. Ista cogitanti. cer¬
nis qͣnta cura ĩ seͥbendo ẽẽ debeat. p̾sertĩ de
reb ita magnis. ut ĩ eis & magni laborent. Si
aũ cũ aliqͥd ĩ manib habeo p̾termittenđu ẽ.
&. differendu. ut ad ea potiꝰ respondeat᷑ qͦ suꝑ¬
uenientia requirunt᷑ quid fiet. si etiã ipsis dũ
respondet᷑. alia suꝑuenerĩt: Num placet ut eti¬
am his omissis illa suscipiant᷑. ꝙ semꝑ pͥores

Expanded text:
Multa quaeris ab homine multum occupato et, quod est grauius, ea putas praecipitari debere dictando, quae tam sunt difficilia, ut cum magna diligentia dictata uel scripta uix perduci possint ad intellectum etiam talium, qualis ipse es. huc accedit, quia non tu et tales tantum modo cogitandi estis lecturi esse, quod scripsimus, sed utique et illi, qui minus acuto minusque exercitato ingenio praediti eo tamen studio feruntur ad cognoscendas litteras nostras siue amico siue inimico animo, ut eis subtrahi omnino non possint. ista cogitanti cernis quanta cura in scribendo esse debeat praesertim de rebus ita magnis, ut in eis et magni laborent. si autem, cum aliquid in manibus habeo, praetermittendum est et differendum, ut ad ea potius respondeatur, quae superuenientia requiruntur, quid fiet, si etiam, ipsis dum respondetur, alia superuenerint? num placet, ut etiam his omissis illa suscipiantur et semper priora
Abbreviated transcription (Latin):
ne nimiũ plixa fiat. huic ȩpłȩ ĩplendȩ
satis sint. T ebeo aũ tamugadensib eius
modi ministeriũ caritatis. qm mͥ & uoto
tuo. & ab honorabili & carissimo fũio meo
eleusino. qͥ tribunatũ suꝑ eos egit. bene
ĩsinuati sunt. ut ambab epłis gaudentii do¬
natistarũ ep̃i. & maxime posteriori quã scam
scͥpturas sc̃as se fecisse arbitrat᷑. ita responde¬
am: ne aliquid p̃termissũ putet᷑. Epła aus̃¬
L

Expanded text:
ne nimium prolixa fiat, huic epistulae implendae ne nimium prolixa fiat, huic epistulae implendae satis sint. debeo autem Tamugadensibus eius modi ministerium caritatis, quoniam mihi et uoto tuo et ab honorabili et carissimo filio meo Eleusino, qui tribunatum apud eos egit, bene insinuati sunt, ut ambabus epistulis Gaudentii, Donatistarum episcopi, et maxime posteriori, quam secundum scripturas sacras se fecisse arbitratur, ita respondeam, ne aliquid praetermissum putetur. CCV. DIL
Abbreviated transcription (Latin):
gendȩ mortis sapiens. s ferendȩ humi¬
litatis ĩ pariens. Scͥptũ ẽ qđ uolueru
nobilit̾ & iurilit̾ mori. S nũqͥd ideo
sapient̾: Nobilit̾ scilicet. ne libertatẽ
sui generis captiuus amitteret: uiri¬
lit̾ aũ. qđ tantas uires animi habe¬
ret. qͥb idoneus eẽt. ut se ipse ꝑime¬
ret. Sd gladio cũ ĩplere ñ posser. de
inuro se p̃cipitẽ dedit. & sic ad huc
uiuus. ab ruptã cucurrit ad petrã
atq ibi iã ex sanguis. ĩtestina sua ꝓdu¬
xit. que utraq manu dissipata sp̃arge¬
bat ĩ ppłm. ac ddeinde postea defessus
occubuit. Magna stͣ hec. nec tam̃ bo¬
na. lon enĩ bonũ ẽ om̃e qd magnũ ẽ.
qm̃ st̃ magna etiã mala. Ds dix̃. Inno¬
centẽ & iustũ ne occidas. Si gͦ iste ĩno¬
cens & iustꝰ ñ fuit. cur ꝓponit᷑ imitandꝰ:
Si aũ ĩnocens & iustus fuit. qͣre ĩtfec¬
tor ĩ nocentis & iusti. idẽ ipsius raxii.
insuꝑ putat᷑ eẽ laudandus: dec interĩ

Expanded text:
piens sed ferendae humipiens sed ferendae humilitatis inpatiens. Scriptum est, quod uoluerit nobiliter et uiriliter mori; sed numquid ideo sapienter? nobiliter scilicet, ne libertatem sui generis captiuus amitteret, uiriliter autem, quod tantas uires animi haberet, quibus idoneus esset, ut se ipse perimeret. quod gladio cum implere non posset, de muro se praecipitem dedit et sic adhuc uiuus abruptam cucurrit ad petram atque ibi iam exanguis intestina sua produxit, quae utraque manu dissipata spargebat in populum, ac deinde postea defessus occubuit. magna sunt haec nec tamen bona; non enim bonum est omne, quod magnum est, quoniam sunt magna etiam mala. deus dixit: Innocentem et iustum ne occidas. si ergo iste innocens et iustus non fuit, cur proponitur imitandus? si autem innocens et iustus fuit. quare interfector innocentis et iusti, id est ipsius Raxii insuper putatur esse laudandus? Haec interim,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfeciss que sibi ĩcõꝑatione iuisticie xp̃i¬
ane dampna & stercora fuisse dic̃ apłs. &.
tur: qͥd mirũ ẽ.si tanqͣm homini elatio
suꝑba subrepsit. ut mallet manu ꝓpria
perimi. quam post ilła ĩ suoꝵ aspectib
celsitudinẽ. sustinere ĩdignã in hostiũ
manib seruitaitẽ: Solent᷑ ĩ litt̾is genti¬
ũ ista laudari. In his aũ machabeoꝵ libriᷤᷤ
qͣmuis hõ fuerit ipse laudatus. factũ
tam̃ eiꝰ narratũ ẽ ñ laudatũ. & iudican¬
du potiꝰ qͣm imitandu. qͣsi ante oculos
c̃stitutũ. ñ sane nr̃o iudicio iudicanđu.
qđ nos qͦq ut homines habere possemꝰ.
s iudicio doctrine sobriȩ. que in ipsis
qͦq libris ueterib clara ẽ. Ionge quip¬
pe fuit iste raxius. a u̾bis illis u̾bi le¬
git᷑. omne qͦd tͥ applicitũ fuerit accipe.
& ĩdolore sustine. & ĩ humilitare tua
patientiã habe. Non gͦ fuit iste uir eli

Expanded text:
profecisset, quae sibi in comparatione iustitiae Christiprofecisset, quae sibi in comparatione iustitiae Christianae damna et stercora fuisse dicit apostolutur, quid mirum est, si tamquam homini elatio superba subrepsit. ut mallet manu propria perimi quam post illam in suorum aspectibus celsitudinem sustinere indignam in hostium manibus seruitutem ? Solent in litteris gentium ista laudari. in his autem Machabaeorum libris quamuis homo fuerit ipse laudatus, factum tamen eius narratum est, non laudatum, et iudicandum potius quam imitandum ante oculos constitutum, non sane nostro iudicio iudicandum, quod nos quoque ut homines habere possemus, sed iudicio doctrinae sobriae, quae in ipsis quoque libris ueteribus clara est. longe quippe fuit iste Raxius a uerbis illis, ubi legitur: Omne, quod tibi applicitum fuerit, accipe et in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe
Abbreviated transcription (Latin):
multimodis ĩ aliis plurimis nr̃is sermoni¬
b &. litt̾is diximꝰ. Herũtam̃ qđ fatend̾u ẽ
de isto raxio seniore. quẽ sũma exemploꝵ
inopia eoartati se ĩ machabeoꝵ libris qͣsi
ad auctoritatẽ sceleris qͦ seipsos ꝑt. ꝑscru¬
tatis omnib eccłasticis auctoritatib. uix
aliqͣndo se ĩuenisse głant᷑. ad huc eis nũ¬
qͣm respondisse me recolo. S qđ tuȩ cari¬
tati & prudentib quibq sufficiat. ad is¬
tos redarguendos. si ad uitã xp̃ianoꝵ de
uidea gente atq illis litt̾is paratisunt
onnũ factoꝵ exempla tͣasferre. tẽ & hoc
tͣnsferant. Si aũ st̃ illic pluruna eoꝵ qͦq
hominũ qͥ litt̾arũ illarũ ueritate lauda¬
ti st̃. uł huic iã tẽꝑi ñ ẽuenientia. uł etiã
illo tp̃re ñ recte facta. tale etiã hoc ẽ. qd̾
ĩ seip̃m raxius iste cõmisit. Qui cũ eẽt &¬
apud suos nobił. & multũ ĩ uidaismo

Expanded text:
multis modis in aliis pluribus nostris sermonimultis modis in aliis pluribus nostris sermonibus et litteris diximus Verum tamen, quod fatendum est, de isto Raxio seniore. quem summa exemplorum inopia coartati se in Machabaeorum libris quasi ad auctoritatem sceleris, quo se ipsos perdunt. perscrutatis omnibus ecclesiasticis auctoritatibus uix aliquando se inuenisse gloriantur, adhuc eis numquam respondisse me recolo. sed. quod tuae caritati et prudentibus quibusque sufficiat ad istos redarguendos, si ad uitam christianorum de Iudaea gente atque illis litteris parati sunt omnium factorum exempla transferre, tunc et hoc transferant. si autem sunt illic plurima eorum quoque hominum, qui litterarum illarum ueritate laudati sunt. uel huic iam tempori non conuenientia uel etiam illo tempore non recte facta, tale etiam hoc est, quod in se ipsum Raxius iste commisit. qui cum esset apud suos nobilis et multum in Iudaismo
Abbreviated transcription (Latin):
dã eoꝵ ipsi sibi ĩfert̃ de quib solent de¬
testabiles &. ab ominabiles ẽẽ multis etiã
suis. quoꝵ m̃tes dem̃tatio ñ tanta possedit.
cui bonus: Aut certe in eisde positũ tẽpta
tionib mori uolentẽ occidat & ꝓximũ. qui
sibi ex pedire & licere putat occid̾e se ip̃m.
sum. Nullis aũ iubentib legib uł legitimiᷤ
potestatib ñ licere alterũ occid̾e etiã uolen¬
tẽ & petent̾ẽ & uiuere iã ñ ualentẽ. satis
indicat scͥptura regnoꝵ. uͥ rex dauid regis
saulis int̾fectorẽ ussit occidi. cũ ille dixiss
ab eo iã saucio atq semuuuo petitũ se fuis¬
se ut hoc faceret & animã corꝑis nexib ob¬
luctantẽ soluiq cupientẽ. uno ictu uulneriᷤ
ab illis cruciatib liberaret:. Pinde qͥa om̃is
qͥ sine ulla legittune potestatis auctoritate
hominẽ occidit homicida ẽ. qͥsqͥs seip̃m oc¬
cidit. ñ sit homicida. si homo ñ ẽ Hec oĩa

Expanded text:
idam eorum ipsi sibi inferunt, de quibus solent deidam eorum ipsi sibi inferunt, de quibus solent detestabiles et abominabiles esse multis etiam suis, quorum mentes dementia non tanta possedit, cui bonus ? Autionibus mori uolentem occidat et proximum. qui sibi expedire et licere putat occidere se ipsum, sum. nullis autem iubentibus legibus uel legitimis potestatibus non licere alterum occidere etiam uolentem et petentem et uiuere iam non ualentem satis indicat scriptura regnorum, ubi rex Dauid regis Saulis interfectorem iussit occidi, cum ille dixisset ab eo iam saucio atque semiuiuo petitum se fuisse. ut hoc faceret et animam corporis nexibus obluctantem soluique cupientem uno ictu uulneris ab illis cruciatibus liberaret. proinde quia omnis, qui sine ulla legitimae potestatis auctoritate hominem occidit, homicida est, quisquis se ipsum occidit, non sit homicida, si homo non est. haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mis opuscuł nr̃is huiꝰmodi uaniloquia
refutauimꝰ. Iã enĩ nescio qͦtiens dispu¬
tando & scͥbendo monstrauimꝰ ñ eos pos¬
se habere martyrũ mortẽ. qͥa xp̃ianoꝵ
ñ habent uitã. cũ martyrẽ faciat ñ pȩ¬
na s causa. Dociumꝰ etiã liberũ arbi¬
triũ sic homini datũ. ut tam̃ & diumniᷤ
legib & humanis rectissime gͣuiũ sup¬
plicia c̃stituta sint peccatoꝵ. &. ꝑtinere
ad religiosos reges ł re. ñ sołu ad ulteria.
uł homicidia. uł cuiꝰ cemodi alia flagicia.
seu facinora. uerũ etiã sacrilegia. seue¬
ritate c̃grua cohibere. Multũq illos fal¬
li qͥ putant a nob̾ istos tales suscipi qͣles
sunt. qͥa ñ eos rebaptizamꝰ. Quomͦ enĩ ta¬
les suscipiunt᷑ q̃les st̃. cũ sint heretici.
& ad nos tͣnseido fiant catholiciͦ. Neq
eiũ ꝓpt̾ea corda de pͣuata ñ licet corri¬
gi. qr sacram̃ta semel data ñ licet ite
rari. De mortib aũ furiosissimis qͣs qͥ¬

Expanded text:
mis opusculis nostris huius modi uaniloquia mis opusculis nostris huius modi uaniloquia refutauimus. iam enim nescio quotiens disputando et scribendo monstrauimus non eos posse habere martyrum mortem, quia Christianorum non habent uitam, cum martyrem non faciat poena sed causa. docuimus etiam liberum arbitrium sic homini datum, ut tamen et diuinis legibus et humanis rectissime grauium supplicia constituta sint peccatorum, et pertinere ad religiosos reges terrae non solum adulteria uel homicidia uel huiusce modi alia flagitia seu facinora uerum etiam sacrilegia seueritate congrua cohibere multumque illos falli, qui putant a nobis istos tales suscipi, quales sunt. quia non eos rebaptizamus. quo modo enim tales suscipiuntur, quales sunt, cum sint haeretici et ad nos transeundo fiant catholici? neque enim propterea corda deprauata non licet corrigi quia sacramenta semel data rari. 5. De mortibus autem furiosissimis quas qu
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis uos debitȩ neci dandos. putaue¬
r̃t sic̃ eoꝵ scͥpta ĩdicant. hoc te fuisse cõmi¬
natũ. qđ tu illos app̃hensos fueras occisuruᷤ.
ñ intelligentes de illa nece qͣm sibi ipsi uołt
ĩgerere. te locutũ. Non enĩ tu ĩ eos ius gladii
ullis legib accepisti. aut ĩꝑialib c̃stitutis
quoꝵ tͥ in iuncta ẽ exsecutio hoc p̃ceptũ ẽ
ut necentur. Scdo sane edicto dilectionis
humanissime ostendisti qͣnta mansuetu¬
dine tẽꝑati sint ĩ catholica eccła etiã qͥ
potestate. xp̃iani ĩꝑatoris siue t̾rendo si¬
ue plectaendo corrigendis p̃ficiunt᷑ erro¬
rib nͥ qd honorificentiorib eũ u̾bis tͣc¬
tasti. qͣm decebat hereticũ. S qđ eiꝰ respon¬
sioni me respond̾e uoluisti. credo te arbi¬
tratũ etiã hoc tamugatensib debere
p̃stari. ut fallax doctrina ipsiꝰ aqͦ seduce¬
bant᷑ aliqͣnto diligentuis refellat᷑. Herũ
nos &. occupatissimi sumꝰ .&. in aliis pluri¬

Expanded text:
ueritis uos debitae neci dandos\', putaueueritis uos debitae neci dandos\', putauerunt, sicut eorum rescripta indicant, hoc te fuisse comminatum. quod tu illos adprehensos fueras occisurus, non intellegentes de illa nece, quam sibi ipsi uolunt ingerere, te locutum. non enim tu in eos ius gladii ullis legibus accepisti aut imperialibus institutis, quorum tibi iniuncta est executio, hoc praeceptum est, ut necentur. secundo sane edicto dilectionis humanissime ostendisti, quanta mansuetudine temperati sint in catholica ecclesia, etiam qui potestate Christiani imperatoris siue tenendo siue plectendo corrigendis praeficiuntur erroribus, nisi quod honorificentioribus eum uerbis tractasti, quam decebat haereticum. Sed quod eius responsioni me respondere uoluisti. credo te arbitratum etiam hoc Tamugadensibus debere praestari, ut fallax doctrina ipsius, a quo seducebantur, aliquanto diligentius refellatur. uerum nos et occupatissimi sumus et in aliis pluri
Abbreviated transcription (Latin):
sione s tam̃ iusta ñ nullos eoꝵ penis p̃de¬
stinauit extremis. ꝓculdubio melius in¬
cõꝑabili numerositate plurimis ab illa
pestifera diuisione & disꝑsione redinte¬
gratis atq collectis. qͥdã suis ignib ꝑe¬
unt. quã parit̾ uniu̾si sempitͥnis ignib
gehennarũ merito sacrilege dissensioniᷤᷤ
ardebunt. Sic enĩ ꝑeuntes istos dolet
ȩccła. quẽ admodu rebelłe filiũ sc̃s da¬
uid. de cuiꝰ salute seruanda sollicita di¬
lectione mandauerat. Nã eũ merito ne¬
fandȩ ĩpietatis extinctũ. etiã cũ testimo¬
nio lacrimosȩ uocis ĩgemuit. Uerũtam̃
suꝑbo & maligcio discedente ĩ locũ su¬
um. ppłs dĩ qͥ fuerat illiꝰ tirannide diui¬
sus. agnouit regẽ suũ. Et de amisso
filio merorẽ patris. ꝑfectio ẽsolata est
unitatis. Non itaq rep̃hendimnꝰ dñe exi¬
nue & honorabił fili. qͦd tales homines
apud tamugadem. prius edicto admo¬
nendos existimasti. S qͦd ibi dixisti. no¬

Expanded text:
sitione sed tamen iusta nonnullos eorum poenis praedestinauit extre mis, procul dubio melius incomparabili numerositate plurimis ab illa pestifera diuisione et dispersione redintegratis atque collectis quidam suis ignibus pereunt, quam pariter uniuersi sempiternis ignibus gehennarum merito sacrilegae dissensionis ardebunt. sic enim pereuntes istos dolet ecclesia, quem ad modum rebellem filium sanctus Dauid, de cuius salute seruanda sollicita dilectione mandauerat. nam eum merito nefandae impietatis extinctum etiam testimonio lacrimosae uocis ingemuit; uerum tamen superbo et maligno discedente in locum suum populus dei. qui fuerat illius tyrannide diuisus, cognouit regem suum et de amisso filio maerorem patris perfectio consolata est unitatis. Non itaque reprehendimus. domine eximie et houorabilis fili, quod tales homines apud Tamugadem prius edicto admonendos existimasti: sed quod ibi dixisti: No
Abbreviated transcription (Latin):
debet. & humana ẽtẽpnere. s ꝓpt̾ illos
accipiat᷑. qͥb c̃sulere ñ potest. si nimia
deiectione uilescat. Ad hoc enĩ ꝑtinet
qđ dictũ ẽ. nemo iuuentutẽ tuã cõtẽp¬
nat. cũ hoc ille dixerit: qͥ alio loco ait.
si hominib placere uellem xp̃i seruus
ñ eẽm. Magnũ ẽ de honorib & laudib ho¬
minũ ñ letari. s omnẽ in anẽ pompã pͣ¬

Expanded text:
debet et humana contemnere, sed propter illos debet et humana contemnere, sed propter illos accipiatur, quibus consulere non potest. si nimia deiectione uilescat. ad hoc enim pertinet, quod dictum est: Nemo iuuentutem tuam contemnat, cum ille hoc dixerit, qui alio loco ait: Si hominibus placere uellem, Christi seruus non essem. Magnum est de honoribus et laudibus hominum non laetari, s
Abbreviated transcription (Latin):
beant᷑. neq uendant᷑. s si qͥs ꝓ religione
aliqͥd pecuniȩ offerre uoluerit. ĩ p̾sen¬
ti pauꝑib eroget. Ita nec deserere uide¬
bunt᷑ memorias suoꝵ. qͦd potest gignere
ñ leuem cordis dolorẽ. & id celebrabit᷑ in
eccła. qđ pie & honeste celebrat᷑. Hec inte¬
rĩ de cõmessationib & ebrietatib dicta
sint. De contentione aũ ꝙ. dolo. qͥd me
artinet dicere. qͣndo ista uicia ñ ĩplebe.
s ĩ nr̃o numero gͣuiora st̃ Noꝵ aũ mor¬
boꝵ mat̾. suꝑbia ẽ ꝙ humane laudis. a¬
uiditas: que etiã hipp oerisim sepe gene¬
rat. Nuic ñ resistit᷑. nͥ crebris diuinoꝵ
libroꝵ testimoniis ĩcutiat᷑ tunor & ca¬
ritas di: si tam̃ ille qͥ hoc agit. seip̃m p̃
beat pacientie atq humilitatis exem¬
płu. minꝰ sibi assumendo qͣm offert᷑. s
tam̃ ab eis qͥ se honorant. nec totũ nec
nichil accipiendo. & id qđ accipt᷑t᷑ lau¬
dis & honoris. ñ ꝓpt̾ se qͥ totus corã do eẽ

Expanded text:
beantur neque uendantur; sed si quis pro religione aliquid pecuniae offerre uoluerit, in praesenti pauperibus eroget. ita nec deserere uidebuntur memorias suorum, quod potest gignere non leuem cordis dolo-. rem, et id celebrabitur in ecclesia, quod pie honesteque celebratur. haec interim de comissationibus et ebrietatibus dicta sint. De contentione autem et zelo quid me attinet dicere, quando ista uitia non in plebe, sed in nostro numero grauiora sunt? horum autem morborum mater superbia est et humanae laudis auiditas, quae etiam hypocrisin saepe generat. huic non resistitur, nisi crebris diuinorum librorum testimoniis incutiatur timor et caritas dei, si tamen ille, aebeat patientiae atque humilitatis exemplum, minus sibi assumendo quam offertur; sed tamen ab eis qui se honorant nec totum nec nihil accipiendo, et id quod accipitur laudis aut honoris, non propter se qui totus coram Deo esse
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ de scõꝵ corꝑũ sepulchris. saltĩ de locis
sacram̃toꝵ. de om̃ib orationũ: tantũ de¬
decus arceat᷑. Quis enĩ audet uetare pri¬
uatim: qđ cũ frequentat᷑ ĩ scĩs locis. ho¬
nor martirũ nominat᷑: Nec si pͥma af¬
frica tẽptaret auferre. a ceteris t̾ris imita¬
tione digna eẽ deberet. Cũ uͦ & ꝑ italiȩ ma¬
ximã partẽ. & ĩ aliis omnib aut ꝓpe omnib

Expanded text:
tem de sanctorum corporum sepulcris, saltem de locis tem de sanctorum corporum sepulcris, saltem de locis sacramentorum, de domibus orationum tantum dedecus arceatur. quis enim audet uetare priuatim, quod cum frequentatur in sanctis locis, honor martyrum nominatur? Haec si prima Africa temptaret auferre, a ceteris terris imitatione digna esse deberet; cum uero et per Italiae maximam partem et in aliis omnibus aut p
Abbreviated transcription (Latin):
feceritis ĩ concupiscentiis. Hoꝵ gͦ triũ. cu¬
bilia. & ĩpudiciciȩ. tã magnũ crim̃ putan¬
t᷑. ut nemo dignꝰ ñ modo eccłastico ministe¬
rio. s ipsa etiã sacram̃toꝵ cõmunione uide¬
at᷑. qͥ se isto pecc̃o maculauerit.  recte om¬
nino.S qͣre solũ: Cõmessationes enĩ & ebri¬
etates. ita concessȩ & licitȩ putant᷑. ut ĩ ho¬
norẽ etiã beatissimoꝵ martyrũ. ñ solum
ꝑelies sollempnes: qđ ip̃m quis ñlugen¬
đu uideat. qͥ hec ñ carnͤis oculis ĩ spicit. s
etiã cotidie celebrent᷑. Que feditas. si
tantũ flagiciosa & ñ etiã sacrilega eẽt.
qͥb cũq tolerantiȩ uirib sustentandam
putaremꝰ. Quãquã uͥ ẽ illud: qͦd cũ multa
uicia enumerass ide apłs. int̾ que posu¬
it ebriosos. ita conclusit ut diceret. cũ ta¬
lib nec panẽ edere : S feramꝰ hec ĩ luxu
& labe domestica. & eoꝵ c̃uiuioꝵ qͦ pͥua¬
pꝰ xp̃i. cũ quib panẽ edere ꝓhibemt᷑. Sal¬

Expanded text:
feceritis in concupiscentiis. Horum ergo trium cubilia et inpudicitiae ita magnum crimen putatur, ut nemo dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione uideatur, qui se isto peccato maculauerit. et recte omnino. sed quare solum? comissationes enim et ebrietates ita concessae et licitae putantur, ut in honore etiam beatissimorum martyrum non solum per dies sollemnes, qdum videat, qui haec non carnis oculis inspicit, sed etiam quotidie celebrentur. Quae foeditas si tantum flagitiosa et non etiam sacrilega esset, quibuscumque tolerantiae viribus sustentandam putaremus. Quanquam ubi est illud, quod cum multa vitia enumerasset idem apostolus, inter quae posuit ebriosos, ita conclusit, ut diceret cum talibus nec panem edere? . Sed feramus haec in luxu et labe domestica, et eorum conviviorum quaChristi, cum quibus panem edere prohibemur: sal
Abbreviated transcription (Latin):
unde fiant ista similia formis. similia
qͣlitatib. similia motib corpoꝵ. nec tam̃
materie corꝑali. dicat si potest. Si aũ ñ
pot̃. qͥd se p̃cipitat de rarissimis. aut in¬
exꝑtis qͣsi diffinitã ferre sententiã. cũ
c̃tinua &. cotidiana ñ soluat. Ego aut̃
quãuis qͦmͦ fiant ista ueluti corꝑea sine
corꝑe. u̾bis ꝓrsus explicare ñ possim. tam̃
sic̃ scio ñ ea corꝑe fieri. utmã sic scirem
rũq deludit. qͣndo uisis pioꝵ atq scõꝵ
similia pleraq narrant᷑. quoꝵ exempla
si cõmemorare uoluissẽ. tempꝰ mͥ potiꝰ qͣm
ris. dũe beatissime & uen̾abił & desid̾abił¬

Expanded text:
unde fiant ista similia formis, similia unde fiant ista similia formis, similia qualitatibus, similia motibus corporum nec tamen materie corporali. dicat, si potest; si autem non potest, quid se praecipitat de rarissimis aut inexpertis quasi definitam ferre sententiam, cum continua et cotidiana non soluat? ego autem quamuis, quo modo fiant ista ueluti . corporea sine corpore, uerbis prorsus explicare non possim, tamen sicut scio non ea corpore fieri, utinam sic scirem,rumque deludit, quando uisis piorum atque sanctorum similia pleraque narrantur! quorum exempla si commemorare uoluissem, tempus mihi potius quam ris, domine beatissime et uenerabilis et desiderabi