comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non xp̃s non sit genitore
Anterior numero est cui filius unicus uniest:
lle ds meritoq ds. quia primus & unus:

Expanded text:
s non sit genitore secundus, anterior numero est, cui Filius unicus uni est. ille Deus, meritoque Deus, quia primus et unus
Abbreviated transcription (Latin):
ius xp̃iani nominis
Quod cumq terrarum iac&
Uno in ligar& uinculo:
Paxp̾e romanis tuis
Sit xp̾iana ut ciuitas
perquam dedisti ut c&eris
Mens una sacrorum for&:
Confederantur omnia
hinc inde membra in symbolũ¬

Expanded text:
istiani nominis, quodcumque terrarum iacet, uno inligaret vinculo. da, Christe, Romanis tuis sit Christiana ut civitas, per quam dedisti ut ceteris mens una sacrorum foret. confoederantur omnia hinc inde membra in symbolu
Abbreviated transcription (Latin):
nasos tumulis titulos & singula quęris
Nomina difficile est ut replicare queam:
Tantos iustorũ populos furor impius hausit̃.

Expanded text:
sos tumulis titulos et singula quaeris nomina: difficile est ut replicare queam, tantos iustorum populos furor inpius hausit
Abbreviated transcription (Latin):
At nobis uitȩ dñm quęrentibus: unum
Lux iter est. & claradies & grã simplex
Spem sequimur gnrdimurq fide. frum̃q fut̾is.
Adquȩ nonueniunt p̃sentis gaudia uitȩa
N ec currunt parit̃ capta. & capienda uoluptas :¬

Expanded text:
at nobis vitae Dominum quaerentibus unum lux iter est et clara dies et gratia simplex. spem sequimur gradimurque fide fruimurque futuris, ad quae non veniunt praesentis gaudia vitae, nec currunt pariter capta et capienda voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc &iam quotiens solitis decedere ꝓdestꝰ.
Prȩteritosq habitus cultu damnare recenesdet
Gaudomus cõptum aliquid tandemq recectũ

Expanded text:
nunc etiam quotiens solitis decedere prodest praeteritosque habitus cultu damnare recenti, gaudemus conpertum aliquid tandemque retectu
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsaquoque oppositũ dis tructo federe certo
Trans cendunt ęlementa modum rapiuntq ruu ntq
Omnialege rupis quas santia uiribus orbem
łrangunt umbri feros aquilonum ꝓelia lucos

Expanded text:
ipsa quoque oppositum destructo foedere certo transcendunt elementa modum rapiuntque ruuntque omnia legirupis quassantia viribus orbem. frangunt umbriferos aquilonum proelia lucos
Abbreviated transcription (Latin):
orat. & ora dõ reserabat garrula xp̃o.
Promite secr&os fastos. date pandite librum
Euomuit spirante dõ quem sc̃s esaias.
Percensere lib& calamiq reuoluere sulcos
Sidereis quos illa notis manus alirea duxit.
te hinc. dum rutilos apices submissus ad oro
Dum lacrimans ueneror. dumq oscula dulcia figo
G audia concipiunt lacrimas. dant gaudia fl&ũ
Aduenit promissa dies. quam dixerat iste
Ad fore uersiculus. cum uirgo puerpera teste
Haud dubie sponso. pacti cui cura pudoris.
Edidit. emmanuelq meum me cernere fecit¬
Est ne ds̃ iamnoster homo: uersa oureo ccapi& a pa

Expanded text:
orat et ora Deo reserabat garrula Christo, promite secretos fatus; date, pandite librum, evomuit spirante Deo quem sanctus Esaias. percensere libet calamique revolvere sulcos, sidereis quos illa notis manus aurea duxit, te hinc, dum rutilos apices submissus adoro, dum lacrimans veneror dumque oscula dulcia figo; gaudia concipiunt lacrimas, dant gaudia fletum. advenit promissa dies quam dixerat iste adfore versiculus, cum virgo puerpera, teste haud dubie sponso, pacti cui cura pudoris, edidit, Emmanuelque meum me cernere fecitestne Deus iam noster? homo versatur et a
Abbreviated transcription (Latin):
Sime mouere rebus ullis niteris.
Ratione mecum non furore dimica:
Iubes relictis patris & xp̃i sacris.
Vt tẽcum ad orem ferninas ac mille matres.
Deas deosque deq sexu dupplici

Expanded text:
si me movere rebus ullis niteris, ratione mecum, non furore, dimica. iubes, relictis Patris et Christi sacris, ut tecum adorem feminas mille ac mares, deas deosque, deque sexu duplici
Abbreviated transcription (Latin):
Nec non thes salicȩ doctissimus ille magiȩ¬
⁊ raditur. extinctas sumptȩ moderamine iungy̧
Inlucem reuocasse animas cocitia lo&i¬
i ura resignas se sur sum reuolantibus unbris:

Expanded text:
Nec non Thessalicae doctissimus ille magiTraditur exstinctas sumptae moderamine virgae In lucem revocasse animas, Cocytia lethi Jura resignasse, sursum revolantibus umbris
Abbreviated transcription (Latin):
Duplex lege mea ꝑmutua foedent sexus
Signere amat sobolem generisq ꝓpagine gaud&
Quẽ uos lasciuis uiolatis amoribus ignem
Et stupne ura dea ueneris p̃texitis umbrr

Expanded text:
Duplex lege mea per mutua foedera sexus Gignere amat sobolem, generisque propagine gaudet: Quem vos lascivis violatis amoribus ignem, Et stupra vestra deae Veneris praetexitis umbr
Abbreviated transcription (Latin):
Etres puuntur consecrata holuscula:
Aut unde maioresse maiestas focis
Quam nata in hortis sarculatis creditur.:

Expanded text:
et respuuntur consecrata holuscula? aut unde maior esse maiestas focis quam nata in hortis sarculatis creditur
Abbreviated transcription (Latin):
Neruos inulnam contrahat
Tales plateis omnibus
Ixquirit assu&osali.
Ecclesiȩ matris pͥenũ
Quos ipse primus nouerat:
Recens& exin singulos

Expanded text:
Nervos in ulnam contrahat. Tales plateis omnibus Exquirit, assuetos ali Ecclesiae matris penu, Quos ipse promus noverat. Recenset exin singulos
Abbreviated transcription (Latin):
Hos cͥape precipites. & uinctos conice inignem:
Sit pyra quȩ multos deuor& una reos:
Entibi: quos properes rimose imponere cymbȩ
pellere & inmedu stagna profunda freti:
Quos ubi susceptos rapidum male suta ꝑęquor

Expanded text:
hos rape praecipites et vinctos conice in ignem, sit pyra quae multos devoret una reos. en tibi quos properes rimosae inponere cumbae, pellere et in medii stagna profunda freti. quos ubi susceptos rabidum male suta per
Abbreviated transcription (Latin):
confirm& ad spẽ luminis.
ic somnus ad tẽpus datus
Est forma mortis perp&is.
Peccata ceu nox horrida
cogunt iacere ac stertere
Sed uox ab alto culmine
cristi docentis p̃mon&
Ad eẽ iamlucem prope.
Ne mens sopori seruiat.
e somnus usq ad t̃minos¬
ao uitae socordis opprimat:

Expanded text:
confirmet ad spem luminis. hic somnus ad tempus datus est forma mortis perpetis: peccata, ceu nox horrida, cogunt iacere ac stertere. sed vox ab alto culmine Christi docentis praemonet adesse iam lucem prope, ne mens sopori serviat, ne somnus usque ad terminos vitae socordis opprimat
Abbreviated transcription (Latin):
Aps & in fluat inpateras.
Seria ludicra uerba iocos.
Denique quod sumus aut agimꝰ.
Trina suꝑna regat pi&as.
Hic mihi nulla rosae spolia.

Expanded text:
s et influat in pateras; seria, ludicra, verba, iocos, denique quod sumus aut agimus, trina superne regat pietas. hic mihi nulla rosae spolia
Abbreviated transcription (Latin):
Cum peccatores rapidos eadẽ fr&a mergant
Obruitur pharao. patuit uia liberix moysi
MOYSES Accepit leceS
uMat montis apex diuinis ignibus. in quo
Scripta decim uerbis saxorũ pagina moysi
Tnaditur: ille suos suscepta lege reuisit
Forma sedhis uituli: solus ds̃ & deus aurũ
MANNA ET COTURMICES
Anibus angłicis albent tentoria patrum
Lesta fides facti. ten& urceus aureus exein
Seruatum manna ingratis uenit alter nubes
Atq auidos carnis saturat congesta coturnix
SERPENS AEREUS INNEREMO
eruebat uia sicci heremi. serpentibus atris¬
Carpebant populũ: sed prudens aere poli.tũ
Dux cruce suspendit quiuirus tẽper& anguẽ
LNCVS MIRRAE INHEREMO
Aspera gustatu populo sitiente lacunã
Tristificos latices stagnanti felle tenebait:
Moyses sc̃s ait: lignũ date gurgitẽ in istum
oncite: indulcẽ uertentur amara saporem
HELIM LUCVS INHEREMO
De uenerẽ uiri moysi duce. sex ubi fontes¬
Et sex foste alii uitreo derore rigabant
Septenas decies palmas quimiysticus aelim

Expanded text:
cum peccatores rabidos eadem freta mergant. obruitur Pharao, patuit via libera Moysi. Moyses accepit legem Fumat montis apex divinis ignibus, in quo scripta decem verbis saxorum pagina Moysi traditur; ille suos suscepta lege revisit, forma sed his vituli solus deus et deus aurum. Manna et coturnices Panibus angelicis albent tentoria patrum, certa fides facti: tenet urceus aureus exim servatum manna; ingratis venit altera nubes atque avidos carnis saturat congesta coturnix. Serpens aereus in Heremo Fervebat via sicca heremi serpentibus atriscarpebant populum, sed prudens aere politum dux cruce suspendit, qui virus temperet, anguem. Lacus Myrrhae in Heremo Aspera gustatu populo sitiente lacuna tristificos latices stagnanti felle tenebat. Moyses sanctus ait: ‘lignum date, gurgitem in istum conicite, in dulcem vertentur amara saporem.’ Aelim Lucus in Heremo Devenere viri Moysi duce, sex ubi fonteset sex forte alii vitreo de rore rigabant septenas decies palmas; qui mysticus Aelim
Abbreviated transcription (Latin):
Terris cremandis miserit
Et scissus axis cardinẽ.
Mundiruentis soluerit:
Insignis ipse & p̃minens
Meritis repend& congrua¬
ttis lucis usũ perp&is:

Expanded text:
terris cremandis miserit, et scissus axis cardinem mundi ruentis solverit. insignis ipse et praeminens meritis rependet congruahis lucis usum perpetis
Abbreviated transcription (Latin):
O mors auritis iam mitis legibus: omors
Sur da prius: iamdocta sequi quacũq iube tur
Cuitantũ d&e licuit: conuicta fatere
Essedm̃ solus qui me tibi praeripit ihm
Abdenegatores xp̃i nemo inuid& abde:
Vtere sorte tua blas femis noctȩ tenen dis
Perp&ua. plebem iustorum capta resol ue
Quinorunt hominem atque dm̃ sicdicere xpiñ
Ut uerus sũmusq ds̃ mortalia gest&

Expanded text:
o mors auritis iam mitis legibus, o mors surda prius, iam docta sequi quodcumque iubetur, cui tantum de te licuit? convicta fatere esse Deum, solus qui me tibi praeripit, Iesum. abde negatores Christi, nemo invidet, abde; utere sorte tua blasphemis nocte tenendis perpetua, plebem iustorum capta resolve, qui norunt hominem atque Deum sic dicere Christum ut verus summusque Deus mortalia gest
Abbreviated transcription (Latin):
Cum coler& patrios troia roma deos:
Plurima lit terulis signata sepulchra loquuntur
martyris aut nom̃ aut epigramma aliquod:
Sunt & muta tam en tacitas claudentia tũbas.
Marmora:q solũ significant numerum:
Quanta uirum iaceant congestis corpora aceruis
Nosse lic& quorum nomina nulla legas.
Sexaginta illic defossas molesubuna.
Reliquias memini me didicisse hominum:
Quorum solus hab& com̃perta uocabula xp̃s.
Vt pote quos propriȩ iunxit amicitiȩ
Hȩc dum lustro oculis. & sicubi forte latentes

Expanded text:
cum coleret patrios Troia Roma deos. plurima litterulis signata sepulcra loquuntur martyris aut nomen aut epigramma aliquod, sunt et muta tamen tacitas claudentia tumbas marmora, quae solum significant numerum. quanta virum iaceant congestis corpora acervis nosse licet, quorum nomina nulla legas, sexaginta illic defossas mole sub una reliquias memini me didicisse hominum, quorum solus habet conperta vocabula Christus, utpote quos propriae iunxit amicitiae, haec dum lustro oculis et sicubi forte latentes
Abbreviated transcription (Latin):
Quid diuersadĩ me morem facta in clyta xp̃i.
Altius inspecta quȩ maiestate negator¬
haud dubitans hominem tute ipse fatebere numen:
Inlęuit cȩcos oculos. & lumina li mo
Reddidit humectam sacro sputamine terram
Contrectans digitis luteum medicam̃ oꝑta
Nox habuit: tenebras obducta uligo remouit
Insuper ostendit quonam caligo lauacro¬
Expurganda for&: uariis siloa refundit
Momentis latices: nec fluctum semꝑ anhelat

Expanded text:
Quid diversa Dei memorem facta inclyta Christi, Altius inspecta quem majestate negatorHaud dubitans hominem, tute ipse fatebere numen Illevit caecos oculos, et lumina limo Reddidit, humectam sacro sputamine terram Contrectans digitis. Luteum medicamen operta Nox habuit: tenebras obducta uligo removit: Insuper ostendit, quonam caligo lavacrExpurganda foret. Variis Siloa refundit Momentis latices, nec fluctum semper anhelat
Abbreviated transcription (Latin):
Flementa mundi consecrare altaribus:
ld quod creatum est. conditorem credere:
Deasceato supplicare stipiti.
Uerriscruore scripta saxa spargere.
Aras offellis obsecrare bubulis
Homines fuisse cum scias quos consecras

Expanded text:
lementa mundi consecrare altaribus: Id, quod creatum est, conditorem credere? Deasciato supplicare stipiti: Verris cruore scripta saxa spargere: Aras ofellis obsecrare bubulis, Homines fuisse cum scias, quos consecras
Abbreviated transcription (Latin):
Suspecta perb& hlem mihi
puerperarũ est omnium
łraus. nequa furtim subtrahat
prolẽ uirilis indolis
Trans figit ergo carnifex
Aucrone districto furens
Ufffusa nuꝑ conpora
Animasq: rimatur nouas:

Expanded text:
Suspecta per Bethlem mihi Puerperarum est omnium Fraus, nequa furtim subtrahat Prolem virilis indolis. Transfigit ergo carnifex, Mucrone districto furens, 387 Effusa nuper corpora Animasque rimatur novas
Abbreviated transcription (Latin):
geddant medellam rebus intus uiuidis:
Quis nescit autem quanta corruptela sit
contaminatȩ carnisiaẽso lubilis.
Sord& tumescit liquitur. fet& & dol&:
Inflatur ira soluitur libidine.
plerumque felle intincta liuores trahit:
Aurum regestum non ne car ni adquiritur:
inlusa uestis. gemma. bombyx. purpura.
Incarnis usum mille quenuntur dolis:
Luxus uorandi carnis aruinam fou&.

Expanded text:
ed dant medellam rebus intus vividis. quis nescit autem quanta corruptela sit contaminatae carnis ac solubilis? t, tumescit, liquitur, foetet, dolet, inflatur ira, solvitur libidine, plerumque felle tincta livores trahit. aurum regestum nonne carni adquiritur? inlusa vestis, gemma, bombyx, purpura in carnis usum mille quaeruntur dolis, luxus vorandi carnis arvinam fo
Abbreviated transcription (Latin):
uoduult aut quodagit ne preferat utibe iusto re rrustiua¬
pemque in me omnem statuat numquam peritura

Expanded text:
uod vult, aut quod agit: ne praeferat utile justo, Spemque suam in me omnem statuat, nunquam peritura
Abbreviated transcription (Latin):
Seqͥmur tua dicta redẽptor
Quib atra morte triũ phans
Tua ꝑ uestigia mandas
gociũ crucis ire latronẽ:
Pat& ecce fidelibus ampli
Uia lucida iã para disi
Lic& nemꝰ illud adire
homini qđ ad emerat anguis

Expanded text:
Sequimur tua dicta, Redemptor, Quibus atra morte triumphans, Tua per vestigia mandas, Socium crucis ire latronem. Patet ecce fidelibus ampli Via lucida jam paradisi; Licet et nemus illud adire Homini, quod ademerat anguis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec moueor quod pars hominum rarissima clausos
Non aperit subluce oculos & gressibus errat:
Quam lib& in lustres meritis & sanguine clari
Prȩmia uirtutum titulis & honoribus aucti

Expanded text:
nec moveor quod pars hominum rarissima clausos non aperit sub luce oculos et gressibus errat. quamlibet inlustres meritis et sanguine clari praemia virtutum titulis et honoribus aucti
Abbreviated transcription (Latin):
In cumulos congesta iacent: mirabere seris
Posteritas saeclis in humata cadauera late
Quȩ pollentinos texerunt ossibus agros:

Expanded text:
in cumulos congesta iacent; mirabere seris, posteritas, saeclis inhumata cadavera late, quae Pollentinos texerunt ossibus agros
Abbreviated transcription (Latin):
Qui terras animumq colens inpendit utrisque
Cura per uigilẽ quales quos imbuit auctor
Semina cũ sulcis comiititis. arua cau&e
Dura lapillorũ i aciȩ nedecidat illio

Expanded text:
Qui terras anim umque colens, impendit utrisque Curam pervigilem: quales, quos imbuit auctor Semina cum sulcis committitis, arva cavete Dura lapillorum macie, ne decidat illi
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. & fellis perustimox uenenum ꝑdidit
gaucius dolore multo colla fractus sibi lat
Quid tibi pro fane serpens profuit reb nouis

Expanded text:
t fellis perusti mox venenum perdidit, saucius dolore multo, colla fractus sibila. 1 quid tibi, profane serpens, profuit rebus novis
Abbreviated transcription (Latin):
A picem hunc corona regio exdia demate:
Linguam tyrrannus amputari iusserat
uni exephebis. mater aiebat. satis

Expanded text:
apicem hunc corona regio ex diademate.' linguam tyrannus amputari iusserat uni ex ephebis; mater aiebat: ' satis
Abbreviated transcription (Latin):
Num dȩ mon inuictum dei
Testem lacessit proelio
perfossus ipse concidit
It stratus ȩternum iac&:
Mors illa sc̃i martyris
Morsuera templorum fuit
lunc uesta palladios lares

Expanded text:
um daemon invictum Dei testem lacessit proelio, perfossus ipse concidit et stratus aeternum iacet. mors illa sancti martyris mors vera templorum fuit; tunc Vesta Palladios Lares
Abbreviated transcription (Latin):
Quoti fo&ã natis: tot trium phis inclyta:
Mepartus unus ut ferracem gloriȩ
meauita prest& in tua est si tummanu:

Expanded text:
quot feta natis, tot triumphis inclyta; me partus unus ut feracem gloriae, mea vita, praestet, in tua est situm manu
Abbreviated transcription (Latin):
Animam nec intus abditam rimaminit iusitiq¬
frumpit undeuox profana in principem::
gcindunt utrum que milites te terrimi
aucrone hiulco pensilis latus uiri triilo tiqut tiu

Expanded text:
animam nec intus abditam rimamini, erumpit unde vox profana in principem?’ scindunt utrumque milites taeterrima mucrone hiulco pensilis latus viri, sulcant
Abbreviated transcription (Latin):
intacta cute decidunt adusti.
Nonausa est cohibere poena palmas
inmorem crucis ad patremlauandas:
soluit brachia quae deum precentur:

Expanded text:
Intacta cute decidunt adusti. Non ausa est cohibere poena palmas, In morem crucis ad Patrem levandas: Solvit brachia, quae Deum precentur.
Abbreviated transcription (Latin):
senio sam ds̃ applicat quid nos utile tanti
spatio temporis aegimus
mox docuit tog̾a. infectum uitis falsa

Expanded text:
senio iam Deus adplicat. quid nos utile tanti spatio temporis egimus? mox docuit toga infectum vitiis falsa
Abbreviated transcription (Latin):
sordibus aceutõ
Exin iurgia turbidos armarunt animos.
& male pertinax uincendi studium
subiacuit casibus asperis
His legum moderamine frenos nobilium
reximus urbium. ius ciuile bonis reddidimꝰ.
terruimus reos
Landem militiȩ gradu euectum pietas¬
stare iubens ordine proximo

Expanded text:
sordibus ac luto. exim iurgia turbidos armarunt animos, et male pertinax vincendi studium t casibus asperis. bis legum moderamine frenos nobilium reximus urbium, ius civile bonis reddidimus, terruimus reosTandem militiae gradu Evectum pietasstare jubens ordine proximo
Abbreviated transcription (Latin):
um peccatores rapidos eadẽ fi
montis apex diuinis i
nrditur: ille suos suscepta lec
MANNA ET COTURMICES¬
Anibus angłicis albent tente
LCesta fides facti . ten& urceus.

Expanded text:
um peccatores rabidos eadem fremontis apex divinis igTraditur, ille suos suscepta legeurum. 11. Manna et coturnicesnibus angelicis albent tentoria Certa fides facti: tenet urceus a
Abbreviated transcription (Latin):
Instat terminus. & diem Vicinũ
senio łam ds̃ applicat: quid nos utile tanti
spatio temporis aeg̾imus
Aetas prima crepantibus. fleuit si
mox docuit tog̃a infectum uitus falsa
loqui non sine crimine
Ium lasciua proteraantas. & luxus p&uilans
heu pud& ac pig& foedauit iuuenẽ nequitiȩ

Expanded text:
instat terminus, et diem vicinum senio iam Deus adplicat. quid nos utile tanti spatio temporis egimus? aetas prima crepantibus flevit sub ferulis. mox docuit toga infectum vitiis falsa loqui, non sine crimine. tum lasciva protervitas et luxus petulans heu pudet ac piget! foedavit iuvenem nequiti
Abbreviated transcription (Latin):
frumur sole uolubili:
seͥniolsam ds̃ applicat: quid nos utile tanti
spatio temporis aegimus
Actas prima crepantibus. fleuit su
mox docuit tog̃a infectum uitus falsa
loqui non sine crimine
Ium lasciua proderctas. & luxus p&ulans
heu pud& ac pig& foeddauit iuuenẽ nequitiȩ

Expanded text:
fruimur sole volubili. senio iam Deus adplicat. quid nos utile tanti temporis egimus? aetas prima crepantibus flevit sub ferulis. mox docuit toga infectum vitiis falsa loqui, non sine crimine. tum lasciva protervitas et luxus petulans heu pudet ac piget! foedavit iuvenem nequiti
Abbreviated transcription (Latin):
sordibus adisutõ
Exin iurgia turbidos armarunt animos.
& male pertinax uincendi studium
subiacuit casibus asperis.
His legum moderamine frenos nobilium
reximus urbium. ius ciuile bonis reddidimꝰ.
terruimus reos
Landem militiȩ gradu euectum pietas¬
principi eilie assumptum propius
stare iubens ordine proximo

Expanded text:
sordibus, ac luto. Exin jurgia turbidos Armarunt animos, et male pertinax 228 Vincendi studium subjacuit casibus asperis. Bis legum moderamine Frenos nobilium reximus urbium: Jus civile bonis reddidimus, terruimus reos. Tandem militiae gradu Evectum pietasxtulit, 229 Assumptum propius stare jubens ordine proximo
Abbreviated transcription (Latin):
lus solito coeunt ad gaudia dic amice qͥd sit¬
Romam per omnem cursitant õuantque
estus apostolici nobis redit hic dies triumphi

Expanded text:
lus solito coeunt ad gaudia: dic, amice, quid sitRomam per omnem cursitant, ovantque. Festus apostolici nobis redit hic dies triumphi
Abbreviated transcription (Latin):
xii. & iterũ occurret tibi luna in principio eodẽ die xui. atq ita sequentia eodem
quo prius ordine cuncta prouenient.T¬
pactas greci uocant. latini adiectiones annuas lunares. quȩ ꝑ undenariũ nume̾rum.
usq ad qicepariũ inse reuoluunt᷑ quas ideo ȩgipti adiciunt ut lunaris em̃sio retioni
solis aequ&ur. luna enĩ uxta cursũ suũ xxuiiii semis dies lucere dinoscitur. & fiunt in
anno lunares dies ccclimi. rem̃ ad cursũ anni solaris dies.xi. quos ȩgyptu adiciunt. unde
& ad iectiones uocantur. absq his non inuenies lunã quota sit in quolib& anno. & mense.
& die. Istȩ epactȩ semꝑ xilł apr̃ repperiunt᷑. in tadẽ luna quȩ fuerit todie. Continent᷑¬
uerteris. ut undecim pronunties.

Expanded text:
12, et iterum occurret tibi luna in principio, eodem die 16, atque ita sequentia eodem 12, et iterum occurret tibi luna in principio, eodem die 16, atque ita sequentia eodem quo prius ordine cuncta provenient.Epactas Graeci vocant, Latini adiectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur. Quas ideo Aegyptii adiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aequetur. Luna enim iuxta cursum suum viginti novem semis dies lucere dinoscitur, et fiunt in anno lunares dies CCCLIV; remanent ad cursum anni solaris dies undecim, quos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiones vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper XI Kal. April. reperiuntur in eadem luna quae fuerit eoginta, sed inde reverteris, ut undecim pronunties.
Abbreviated transcription (Latin):
to sequentẽ & ubi xiiii occurrerit. ibi & terminus erit. Prima uero cũ uini iđ maroc
currerit eãdem ꝓcul dubio paschalis erit: & hoc certissime caue. neprius natã lunã
quã uii iđ mar̃ paschalẽ deputes. Sed quota cũq eodẽ die occurrerit. aut xxxͣ. eodẽ die te¬
neas. aut xxxͣ deducas. & sequentẽ quolib& loco xiiͦii occurrerit. paschalẽ. tẽ. ñ dubites.
ste ordo & hȩc iartio nũ quã exeodẽ die. quomn p̃dicto concilio statuta fuit turbari abullo
potuit aut poterit. sed potius ille concussus fuerit. qui &iã concutere nisus fuerit.
Ix pl&o igitur anno nono decimo. statutoq eiusdẽ anni termino nouissimo. suterũ ꝓbare
uolueris qđ hȩc ratio ratione const&. & hȩc auctoritas digna auctoritate subsistat. adde
eodẽ sepe dicto die uiii iđ mar̃ p̃cedentis lunȩ a&atis non xi ut prius. sed ppt̾ saltũ lunȩ

Expanded text:
to sequentem, et ubi 14 occurrerit, ibi terminus erit. Prima vero cum VIII Idus Martis to sequentem, et ubi 14 occurrerit, ibi terminus erit. Prima vero cum VIII Idus Martis occurrerit, eadem procul dubio Paschalis erit. Et hoc certissime cave, ne prius natam lunam quam VIII Idus Martis Paschalem deputes: sed quotacunque eodem die occurrerit, aut tricesimam eodem die teneas, aut tricesimam deducas, et sequentem quolibet loco 14 occurrerit, Paschalem esse non dubites. Iste ordo, et haec ratio nunquam ex eo die quo in Nicaeno concilio statuta fuit, turbari ab ullo potuit aut poterit, sed potius ille concussus erit qui eam concutere visus fuerit. Expleto igitur anno decimo nono, statu quoque ejusdem anni termino novissimo, si iterum probare volueris quod haec ratio ratione constet, et haec auctoritas digna auctoritate subsistat, adde eodem saepe dicto die octavo Idus Martis praecedentis lunae aetatis nonarum XI, ut prius scilicet propter saltum lunae
Abbreviated transcription (Latin):
materia bisexti. in xii hł apr̃. id est inplenitudine mundi requirenda est¬
onstat igitur quod primo anno decennouenalis erli. quando nulla epacta in capite
ponit᷑. in ltł mar̃ luna uiiii. & in uiii iđ mar̃. xui occurrit: hanc deduc xxͣx. & incipe primnã.
& nõ apr̃ occurrit .xiiii. qui est terminꝰ primus decennouenalis lterũ ei is dẽ xxi. quos anno
priore in uiuiiđ mar̃ habiusti ad de xi. occurrit eodẽ die xxͦ.uiͦ. hanc cũ xxxͣ. deduxeris. oc¬
currit sequens xiiii luñ unii hł apr̃. qui est terminus secunđ sicq lunationib singulis usq¬
nonũ decimũ aunũ. eodẽ die uiii iđ mar̃ addendo semꝑ xi. ad p̾cedentẽ eiusdẽ diei lunae
xiiiͬ . & ubi cũq. xniͦii fuerit. ibi sine ulla ambiguitate terminus paschalis erit. Porro
sieodẽ die xxx inciderit. qđ tamen non nisi semel ꝑ xxiiii annos fit . deduc more soli¬

Expanded text:
materia bissexti, in 12 Kal. April. nunc in plenitudine mundi requirenda smateria bissexti, in 12 Kal. April. nunc in plenitudine mundi requirenda sonstat igitur quod primo anno cycli decemnovennalis, quando nulla epacta in capite ponitur, in Kal. Mart. luna 9, et in octavo Idus Martii 16, occurrit; hanc deduc 30, et incipe primam, et nonarum April. occurrit 14, qui est terminus primus decemnovennalis. Iterum ejusdem 16, quos anno priore in VIII Idus Martis habuisti, adde 11; occurrit eodem die 27. Hanc cum trigesima deduxeris, occurrit sequens 14 luna 8 Aprilis, qui est terminus secundus: sicque lunationibus singulis usque 19 annum, eodem die, 8 Idus scilicet, addendo semper 11 ad praecedentem ejusdem diei lunae 14. Et ubicunque 14 fuerit, ibi sine ulla ambiguitate terminus paschalis erit. Porro si eodem die 30 inciderit, quod tamen non nisi semel per 19 annos fit, deduc more soli
Abbreviated transcription (Latin):
cat̃ memoriȩ theo philus alexandrimus ep̃s. ditis epistolis id sinodũ apud nocã cuatatẽ¬
bithimȩ. ubi cccxuiii pontifices conuerͣunt. seu ad theodosiũ imperatorẽ. in quibus ad nunti¬
atis ut ab uiii iđ mar̃. usq indiem noñ apr̃ diebus scilic& . xxuiii: qualis cũq luna nata fue¬
XY pascha celebrare conscripsit: & sidie dominico luna xiui eiusdẽ mensis euererit. ipsa
ebdomada trans missa. ad alterũ diem dominicũ. luñ xxi pascha sine dubio celebrare¬
conscripsit: & hoc scã sinodus modis omnibus p̃cauendũ constituit. ut ante uernale equi¬
ncͨtiũ. qđ est xii lł apr̃. pascha nullus inquirat. neo inilla lunatione qu ante uiii iđ mar̃ nata
est. uel post noñ apr̃. in ipsa lunatione pascha nullo modo celebr&ur. Hoc autẽ omnimodis
ammonemus nequis in prima mensis agnitione fallatur. Inde enĩ maxime discrepandȩ
festiuitatis unicȩ error exoritur. dum initiũ temporis ignoratur. Initiũ autem anni &

Expanded text:
iscopus, datis epistolis ad synodum apud Nicaeam civitateBithyniae, ubi CCCXIX pontifices convenerunt, seu ad Theodosium imperatorem, in quibus annuntians ut ab octavo Idus Martii usque in diem Nonarum April., diebus scilicet 29, qualiscunque luna nata fue, Pascha celebrare conscripsit. Et si die Dominico luna 14 ejusdem mensis evenerit, ipsa hebdomada transacta, ad alterum diem Dominicum luna 21 Pascha sine dubio conscripsit. Et hoc sancta synodus modis omnibus praecavendum constituit, ut ante vernale aequinoctium, quod est XII Kal. April. Pascha nullus inquirat; nec in illa lunatione quae ante octavum Idus Mart. nata est, vel nonum April. in illa lunatione Pascha nullo modo celebretur. Hoc autem omnibus modis admonemus, ne quis in primi mensis agnitione fallatur: inde enim maxime discrepandae festivitatis unicae error exoritur, dum initium temporis ignoratur. Initium autem anni et
Abbreviated transcription (Latin):
nis. quia sepe duo ita coniuncti incidunt. ut micẽ se in paschali sollẽpnitate sequantur.
Uã embolismus annus semꝑ solus : Embolis mus annus est. qui xiumenses lunares. id est
ccc lxxxii dies habere monstitetur. Ipse est annus scõ moysi diuinitus reuelatus. in quo
ibent᷑ hi qui longius habitabant in scđo mense pascha celebrare. Embolis mus autẽ
noñ grecũ ÷. quod inter pretat̾ latine suꝑ augñtum. eo quod empleat numerũ annox
cõmuniũ. quib xi lunares dies de esse cernuntur. Embolismi antẽ anni & cõmunes.

Expanded text:
nis, quia saepe duo ita conjuncti incedunt, ut invicem se in paschali solemnitate sequantur. Nam embolismalis annus semper solus est. Embolismus annus est, qui tredecim menses lunares, id est, CCCLXXXIV dies habere monstratur. Ipse est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo jubentur hi, qui longius habitabant, in secundo mense pascha cnomen Graecum est, quod interpretatur Latine superaugmentum, eo quod expleat numerum annorum communium, quibus 11 lunares dies deesse cernuntur. Embolimaei autem anni, et communes
Abbreviated transcription (Latin):
Siuisinuenire unde principalitatis originem sumant regłr inerclo decennouenali qđ
est noñ apr̃ norunt quinos. ae tonȩ lł assim depromunt. iđ apłr &iã sexis. & c&̃ usq adfinẽ
S ume hł aprł seper in prima fr̃. & inqua feria p̃dictũ numerũ Icalendarũ reppereris.
nies uiulcł apr̃ prima feria: quareꝑta dic. octonȩ beł assim depromunt. & sic facies per
singulos annos chcli decennouenalis. & inuenies absq. ambiguitatis errore. numerum re¬
gularium. cũ quib adde numerũ concurrentium eiusdẽ anni dequo inquiris. & inueni¬

Expanded text:
tatis originem regularium in cyclo decennovenali, quod est: Nonae Aprilis norunt quinos, octonae Kalendae assim depromunt, Idus Aprilis etiam sexis, et ita usque in finem, sume Kal. April. semper in prima feria, et in qua feria praedictum numerum Kalendarum reperies, es VIII Kal. Aprilis in prima feria; qua reperta, dic: Octonae Kalendae assim depromunt. Et sic facies per singulos annos cycli decennovenalis, et invenies absque ambiguitatis errore numerum regularem: cum quibus adde numerum concurrentium ejusdem anni, de quo inquiris, et inveni
Abbreviated transcription (Latin):
xiui luna mm̃sẽ aprilẽ incurrit. Eouero anno quo m̃se mar̃ xiiii luna incurrit trade¬
mar̃ regł.xxxui: exͤpactis utiq facillime agnosces. utrũ in mar̃ an in apr̃ xiiii luñ eueniat.¬
uͦ remanserit. ipsa est dies xiiii lunȩ. Vtputa tertio anno circuli decennouenalis xxnͭer̃
epactȩ. Tolle xxii dexxxu. rem̃ xiii. tertia derima die m̃sis apr̃. xiii occurrit luna.
puta istos xiu. quimp̃senti sunt. in aprilio quoq Uni regł: hȩc om̃a collige. & post diuide

Expanded text:
XIIII luna in mensem Aprilem incurrit. EoMartio regulares XXXVI. Ex epactis utique facillime agnoscis utrum in Martium an Aprilequod remanserit, ipsa est dies XIIII lunae: ut puta; tertio anno circuli decennovenalis, XII erunt epactae; tolle XXII de XXXV, et remanent XIII: tertia decima die mensis Aprilis, id est, puta istis XIII, qui in praesenti sunt: In Aprilio quoque VII regulares: haec omnia collige, et post divide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ epactas & regłr inuenta fuerit. tene supͣ dictũ numerũ. ad de &iã dies m̃sis pr&eritos
sicut suꝑius ad fr̃ diximus. & unũ sẽꝑ recita. cõp̃hende inunũ. siusq xxx ꝑ uenerit.
xxx lunã: Siaut̃ minus axxx. ita ÷ & luna. si supra xxxfuerit. recide .xxx. & qđ re¬
manserit. talis est luna. hoc autẽ ut si xxx lunatio est ixxx recide. Siuero xxuiiii.
xx uiirecide. qui ab mitio anni usq ad finẽ una lunatio ÷ xxx. alia xxuiii. quando
autẽ bissextus est dies cum luna. Uerbigrã sihodie cõputatur luna iii. & in erestinum
similiter cõputari debes.IT E M UN DE SU PRA¬

Expanded text:
per epactas et regulares inventa fuerit, tene per dictum numerum, adde etiam dies mensis praeteritos, sicut superius ad feriam diximus, et unum semper recide, comprehende in unum. Si XXX pervenerit, XXX luna est; si autem minus a XXX, ita est et luna. Si super XXX fuerit, recide XXX, et quod remensium. Hoc autem cave, ut si XXX lunatio est, XXX recidas. Si vero XXIX, XXIX recidas, quia ab initio anni usque ad finem, una lunatio est XXX, alia XXIX. Quando autem bissextus est, vadit dies cum luna. Verbi gratia, si hodie computatur luna VI et in crastinum similiter computari debet. Ad luna
Abbreviated transcription (Latin):
tum congregauit/. ita ꝙ athlãdẽ
regẽ affrĩce suꝑauit ip̃mꝙ ĩ mõtę
in mõtẽ mnͣtũ poetica garralitas
utitur fabulis ad acui. uei̾tatis on¬
ad aͥcius uĩtatis tã nalis ꝙͣ histoᷤ ͤ¬

Expanded text:
em regem Affrice superavit et ipsum in montem in montem mutatum poetica garrulitas utitur fabulis ad alicuius veritatis ostenad veritatis tam naturalis quam histo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus in medio rerũ decore
locata cõsistat li quis enĩ
ultra uel infra ꝙͣ oportui̾e
lr̾at a uirtute dilcutit᷑. me¬
dietatẽ g̾ uirtus tenz ¶ uel¬

Expanded text:
uirtus in medio rerum decore locata consistit. Siquid enim uel ultra uel infra quam oportuerit fiat, a uirtute disceditur. Medietatem igitur uirtus tene
Abbreviated transcription (Latin):
exm̃n a̾s moralis sẜ: ext̾hatur & ut
ecꝭ ilta flitas ueritati Ramulari co¬
gatur Sic &s emĩ lacra scriptura ĩ
plurib passib uidetur fecisse ubi
ad a̾cuiꝰ uerit. itis oñsioe Rabulas

Expanded text:
s moralis sensus extrahatur et eciam falsitas veritati famulari cogatur. Sic enim sacra scriptura in pluribus passibus videtur fecisse, ubi ad alicuius veritatis ostensionem fabulas
Abbreviated transcription (Latin):
oridonis in ꝑsona Uirgilius intellegitur: Car sar
anorum . qui fuit seruus asini pollionis. Quem
Uirgilius rogatus ad pnendium cum uidissec in
ministerio om̃iũ pulcherrimũ. dilexit eũ. Ac dono
Accepit. Cesarem quidam acceperunt formosu
in operibus et gła. Alii puerũ cȩsaris. que si lau¬
dasset. gnetamꝰ rem cęsari fecissec. Coridon

Expanded text:
orydonis in persona Vergilius intellegitur, Caesar andrum, qui fuit servus Asinii Pollionis, quem Vergilius, rogatus ad prandium, cum vidisset in ministerio omnium pulcherrimum, dilexit eumque dono accepit. Caesarem quidam acceperunt, formosum in operibus et gloria. alii puerum Caesaris, quem si laudasset, gratam rem Caesari fecisset. n
Abbreviated transcription (Latin):
multa in auc toribus inueniri. per contrarium significantia.
Pro actiuis passiua. Vt pictis bellantur amazones armis.
&iam in aliis partibus onrtionis. ut sit aduerb¬
est hoc. lunc igni potens caeło descendit ab al¬
to. Pro huc et in participio. ut et qua uectus
batur. Et in nomine. Vt memorem iunonis
deorum exempla alia formamus e  G¬
ornatũ. uanamq iaetantiã : dicunt falsa ee
nde eburnea quasi ornatior porta fingit᷑ : P¬
nsomnia: id somnia. Secat : tenet. Unde ⁊ se
licimꝰ ab eo qđ ꝓpositũ tenent Ad caiecȩ po

Expanded text:
multa in auctoribus inveniri per contrarium significantia: pro activis passiva, ut «pictis bellantur Amazones armis», liis partibus orationis, ut sit adverb«hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto» pro ‘huc’; et in participio, ut «et qua vectus r’; et in nomine, ut ‘memorem Iunonis ad eorum exemplum alia formamus. ornatum vanamque iactantiam dicunt falsa esse; unde eburnea quasi ornatior porta fingitur. INSOMNIA id est somnia. SECAT tenet; unde et sectas dicimus ab eo quod propositum tenent. AD CAIETAE PO
Abbreviated transcription (Latin):
ornatũ. uanamq iactantiã : dicunt falsa e̾e
Vnde eburnta quasi ornatior porta fingit᷑. Eilsa
in somnia: iđ somnia. Perat: tenet. Vnde ⁊ seetas
dicimꝰ ab eo qđ ꝓpositũ tenent. Ad caietȩ portũ:
Aꝑsona poete. prolempsis Mã caietȩ nondum

Expanded text:
ornatum vanamque iactantiam dicunt falsa esse; ornatum vanamque iactantiam dicunt falsa esse; unde eburnea quasi ornatior porta fingitur. INSOMNIA id est somnia. SECAT tenet; unde et sectas dicimus ab eo quod propositum tenent. AD CAIETAE PORTVM a persona poetae prolepsis; nam Caieta nondum
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ qđ restat: Sunt geminę somni portę. Pro
somniq Est aut̃ in hoc loeo homerũ secutss
Hoctamũ differi qđ ille ꝑutrãq portã sõ¬
nia exire dic̃ hic umbras ueras. ꝑquas g̃ouia
indicat uera ⁊ poetice aptus ẽ sinsus: Uult aut intellegi
falsa ce omia quȩ dix̃: Thisiologia uͦ boc habet. ꝑ por¬
tã corneã oculi significant᷑. qui et cornei sunt coloris
et clariores eȩteris menbris na frigus nͦ sentiunt. siẽ
et aicero dic̃ in libris de deq natune Peburnea uero
portã: os significatur. Adentib et scimꝰ qr quȩ lo¬
quimur falsa ee possunt. quȩ uero uidemu: sine du¬
bio uenx sunt: Ideo arneas ꝑeburneã emitatur portã:
Est et alter sensus. Somniũ nouimꝰ cu cormui pingi: et qͥ
desomnus scripsert̃. dict̾ ea quȩ scđm fortunã. et
ꝑsonȩ possibilitatẽ uidentur habere effectũ. et hȩx
uicina sunt cornu. Ande cornea uere fingit᷑ porta
la uero quȩ supͣ fortunã sunt et habent nimium

Expanded text:
E pro somniorum. Est autem in hoc loco Homerum secutus; hoc tantum differt, quod ille per utramque portam somnia exire dicit, hic umbras veras, per quas somnia indicat vera. Et poetice apertus est sensus: vult autem intellegi falsa esse omnia quae dixit. Physiologia vero hoc habet: per portam corneam oculi significantur, qui et cornei sunt coloris et duriores ceteris membris; nam frigus non sentiunt; sicut et Cicero dicit in libris de deorum natura. Per eburneam vero portam os significatur a dentibus. Et scimus quia quae loquimur falsa esse possunt, ea vero quae videmus sine dubio vera sunt. Ideo Aeneas per eburneam emittitur portam. Est et de somniis scripserunt dicunt ea quae secundum fortunam et personae possibilitatem videntur habere effectum. Et haec vicina sunt cornu: unde cornea vera fingitur porta. Ea vero quae supra fortunam sunt et habent nimium
Abbreviated transcription (Latin):
opus diuisum ẽ: Ma primi sex adimaginẽ odissiȩ
dicti sunt: quos ꝑsonarũ et ad locutionũ uarieta¬
it constat r̾e gnriuores: hi aut̃ sex adimaginem
iliadis dieti sunt : qͥi negotus ualidiores sunt:
Nã et ipse hoc dic̃: mauis opus moueo: ⁊ reuera tra¬
gicũ opus e : ubi tantũ bella tractant᷑: En qͦq: sicut
creusȩ. alii ascanii nutricẽ uolunt Aectũ tam̃
est in phylologis in hoc loco classem troianq
alta nͦ uidit inherba: Hesperia in magna : Mag
ab inferis rediit. sic̃ int̾fuit anteꝙ descenderet
ita etiã cursus extenditur: I quo nauis est iter:
Iulti dicunt in ꝓprie dictũ. qđ ait tendit. iter uelis. multi
nimium ꝓpriȩ Constat tam̃ secđdm̃ illud dictũ. nã ait
supͣ fleete uiã uelis: Aliud est ꝑ uela iter. Qđ sidicimꝰ¬

Expanded text:
dyssiae dicti sunt, quos personarum et adlocutionum varietate constat esse graviores, hi autem sex ad imaginem Iliados dicti sunt, qui in negotiis validiores sunt: nam et ipse hoc dicit «maius opus moveo». Et re vera tragicum opus est, ubi tantum bella tractantur. TV QVOQVE Creusae, alii Ascanii nutricem volunt. lectum tamen est in philologis in hoc loco classem Troianorualta non vidit in herba" . hesperia in magna 'magnaab inferis rediit, sicut interfuit antequam descenderet,ita etiam cursus extenditur, in quo navis est iter. multi dicunt inproprie dictum quod ait 'tendit iter velis', multi nimium proprie. constat tamen secundum illud dictum quod ait supra "flecte viam velis" . aliud est velis iter tend
Abbreviated transcription (Latin):
aetieide: grandiloqũũ habet In georgicis. me¬
diũ in bucolicis humilẽ: ꝓ qualitate negotio¬
rũ et personarũ Nam personȩ hic rusficȩ
sunt. simplicitate ꝗudentes: Aquib tuhil
altũ debet Requiri Adhibetur autẽ ad
carmen bucolicũ. quod debet quarto pede termi¬
nare paftem orationis Qgi pessi sit dactilus:
meliorẽ efficit uersum ut los patriȩ fines.
et dulcia Primus etiã pes scđ̾ea donacũ. et
doctilicus eẽ debet: Et terminare parłe ora¬
tionis ut Intyre. Quã legẽ. theoritus
uehementer astruit. Uirgilius non adeo

Expanded text:
Aeneide grandiloquum habet, in georgicis meAeneide grandiloquum habet, in georgicis medium, in bucolicis humilem pro qualitate negotiorum et personarum: nam personae hic rusticae sunt, simplicitate gaudentes, a quibus nihil altum debet requiri. adhibetur autem ad carmen bucolicum, quod debet quarto pede terminare partem orationis: qui pes si sit dactylus, meliorem efficit versum, ut nos patriae fines et dulcia . primus etiam pes secundum Donatum et dactylus esse debet et terminare partem orationis, ut Tityre . quam legem Theocritus vehementer observat, Vergilius non adeo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt anuimalia apũd rusticos bo¬
umi Huius autẽ carminis origo
uaria ẽ Nã alii dicunt eo tempore quo
xerses persarũ rex iuasit greciã. cũ om̃es
intra muros a gerent. nec possent more soli¬
to dianȩ sacrã persolui: peruenisse ad
montes laconas rusticos. et in eius honorẽ
ymnos dixisse Unde natũ carmeni bu¬
colicũ aetas posterior elimauit. Aspli¬
cunt orestem cũ dianȩ facilidis simulaerũ
raptũ ex cythia adueherce. & ad siciliã eẽt
tempestate delatus: Completo anno dianȩ festũ
celebrasse ymnis. collectis nautis suis et aliqͥb
pastorib conuocatis: Et exinde ꝑ mansisse apud
Rusticos consuetudinẽ Alu non dianȩ sed
apollicuno mo consecratũ hoc carmen uolunt
Quo tempore admeti regis pauit armenta
Alii rusticis numinib a pastorib dicatũ hoc
satiris Et hic ẽ titulus carminis. Qualitas
autem hec ẽ. scilicet humilis caracter. Tres
enĩ sunt Humilis. medius. grandiloquus
Quos oñes in hoc inuenitius poeta Nã in

Expanded text:
sunt animalia apud rusticos boves. huius autem carminis origo varia est. nam alii dicunt eo tempore, quo Xerxes, Persarum rex, invasit Graeciam, cum omnes intra muros laterent nec possent more solito Dianae sacra persolvi, pervenisse ad montes Laconas rusticos et in eius honorem hymnos dixisse: unde natum carmen bucolicum aetas posterior elimavit. alii dicunt Orestem, cum Dianae Facelitidis simulacrum raptum ex Scythia adveheret et ad Siciliam esset tempestate delatus, completo anno Dianae festum celebrasse hymnis, collectis nautis suis et aliquibus pastoribus convocatis, et exinde permansisse apud rusticos consuetudinem. alii non Dianae, sed Apollini Nomio consecratum carmen hoc volunt, quo tempore Admeti regis pavit armenta. alii rusticis numinibus a pastoribus dicatum hoc satyris. et hic est huius carminis titulus. qualitas autem haec est, scilicet humilis character. tres enim sunt characteres, humilis, medius, grandiloquus: quos omnes in hoc invenimus poeta. nam in
Abbreviated transcription (Latin):
iarũ die uisenatu cesarẽ. Augustus ei filius contra
percussores patris et antoniũ euilia bella miouis¬
set. Uictoria potitus. cremonensiũ Aoros qͥ contra
eũ senserant militb siis dedie Qui cũ non susfi¬
cerent: & iã mantuanorũ ussit dis̃tribui. non
propter culpã: sed ꝓpt̃ ucinitatẽ: Unde est
Al antua ue mserȩ nimiũ uicuia creuione Per¬
dito qͦ agro iurgilius roniã uenit: Et potentual
fauore merint ut agrũ suũ solus neciperet
Ad queni recipiendũ profectus. Ab Arrio cene¬
rione qͥ cũ tmebat pene ẽ interemptusnisi se
precipitasset in minciũ Unde ẽ allegoricos
Ipse aries &iã nc̃ uellera siccat. Postea ab au¬
qusto missis trib uiris. ipsi uiteger ager est
Red ditus : et mantuanis ꝓ pastełlincẽ qͦđ cũ
in prima ealoga legimnũs eũ recepisse agruai:
postea cũ querelantẽ muenimus. Ut. Qudi¬
eras. et fama fuit. Sed carmina Nrã

Expanded text:
iarum die in senatu Caesarem Augustus eius filius contra iarum die in senatu Caesarem Augustus eius filius contra percussores patris et Antonium civilia bella movisset, victoria potitus Cremonensium agros, qui contra eum senserant, militibus suis dedit. qui cum non sufficerent, etiam Mantuanorum iussit distribui, non propter culpam, sed propter vicinitatem, unde est Mantua vae miserae nimium vicina Cremonae . perdito ergo agro Vergilius Romam venit et potentium favore meruit, ut agrum suum solus reciperet. ad quem accipiendum profectus, ab Arrio centurione, qui eum tenebat, paene est interemptus, nisi se praecipitasset in Mincium: unde est allegoricos ipse aries etiam nunc vellera siccat . postea ab Augusto missis tribus viris et ipsi integer ager est redditus et Mantuanis pro parte. hinc est, quod cum in prima ecloga legimus eum recepisse agrum, postea eum querelantem invenimus, ut audieras, et fama fuit; sed carmina tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Ille enĩ in paucis uersib ab ista Ratione deuauitꝰ
hic eam in paucis sequutus ẽ. Terentianus cũ de
hoc metto diceret. Plurimus hoc pollet sicule
telluris alumpnus: Noster rarius eo pastor maro
Intentio poece hȩc ẽ. ut imetȩtua theocritũ sy racu¬
sanũ meliorẽ moscho. et çȩteris ꝗͥ bucolica scripserurt.
Vnde ẽ. Prima syracusio digiada ẽ ludore uer su
pr̃a. Et aliquib locis ꝑ allegoria Ugat gr̃as au¬
gusto uel aliis nobilib. quoru fauore amis sũ agrũ
recepit In quare: tantũ dissentit ateo crto.
Ille enĩ ubiq simplet ẽ: hic necessitate compulsus
aliquib locis miscet figuras Quas perite plerũq
etiã ex theocriti uersibus facit. quos abillo dic¬
tatos constat ẽẽ simpliciter Hoc autẽ fit poe¬
tiea urbanitate Sic uiuenalis. Actoris aurun¬
ci spoliũ Nã uirgibi uersũ de hasta dictũ. figu¬
rate ad spoliũ transtulit Et cansa scribendox.
bucolicorũ hec ẽ Cũ post̃ occisũ tertio iduũ ma¬

Expanded text:
ille enim in paucis versibus ab ista ratione deviavit, hic eam in paucis secutus est: Terentianus cum de hoc metro diceret plurimus hoc pollet Siculae telluris alumnus , noster rarus eo pastor Maro . intentio poetae haec est, ut imitetur Theocritum Syracusanum, meliorem Moscho et ceteris qui bucolica scripserunt, — unde est prima Syracosio dignata est ludere versu nostra — et aliquibus locis per allegoriam agat gratias Augusto vel aliis nobilibus, quorum favore amissum agrum recepit. in qua re tantum dissentit a Theocrito: ille enim ubique simplex est, hic necessitate compulsus aliquibus locis miscet figuras, quas perite plerumque etiam ex Theocriti versibus facit, quos ab illo dictos constat esse simpliciter. hoc autem fit poetica urbanitate: sic Iuvenalis Actoris Aurunci spolium ; nam Vergilii versum de hasta dictum figurate ad speculum transtulit. et causa scribendorum bucolicorum haec est: cum post occisum:iii: iduum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
propter culpã : sed ꝓpt̃ uicinitarẽ: Unde est
Al antua ue nuserȩ nimiũ uiciua creuione Per¬
dito &ͦ agro iurgilius roniã uenit. Et potentuaa
fauore meriat ut agrũ suũ solus Reciperet
Ad queni recipiendũ profectus. ab Arrio centu¬
rione qͥ cũ tenebat pene ẽ ꝓteremptusnisi se
precipitasset in minciũ Unde ẽ allegoricos
Ipse aries &iã nc̃ uellera siccat. Postea ab au¬
qusto missis trib uiris. ipsi integer ager est
Redditus: et mantuauis ꝓ paste ł linc̾ẽ qͦd̃ cũ
in prima caloga legimũs eũ recepisse aguaa:
postea cũ querelantẽ muenimus. Ut Audi¬
eras: et fama fuit. Sed carimna Nrã
uailent l̃ cida tela inter masta. quantual
Chaonias dicunt aquila ueniente columbas
N numer̃ hic dubiuiꝰ ẽ nec ordo librox: Quippe
cũ unus sit liber

Expanded text:
icinitatem, unde est icinitatem, unde est Mantua vae miserae nimium vicina Cremonae . perdito ergo agro Vergilius Romam venit et potentium favore meruit, ut agrum suum solus reciperet. ad quem accipiendum profectus, ab Arrio centurione, qui eum tenebat, paene est interemptus, nisi se praecipitasset in Mincium: unde est allegoricos ipse aries etiam nunc vellera siccat . postea ab Augusto missis tribus viris et ipsi integer ager est redditus et Mantuanis pro parte. hinc est, quod cum in prima ecloga legimus eum recepisse agrum, postea eum querelantem invenimus, ut audieras, et fama fuit; sed carmina tantum valent, Lycida, tela inter Martia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbas . nec numerus hic dubius est nec ordo librorum, quippe cum unus sit liber