comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entib suꝑeminet. Nlon enĩ quȩ dr̃ littoraria
ciuitas suꝑ mare fundata. ita sub ea ma¬
re ẽ. quẽ admodũ st̃ aquȩ sub speluncaꝵ
eminet. Sic dictꝰ ẽ pharao exisse suꝑ aꝙͣ
ita enĩ ht̃ grecus qd quidã latimi habq̃
ad aquã: sic dñs suꝑ puteũ sedebat. qđ ambo
supiores e̾e̾nt. quã flumen ⁊ puteus: ille pixta
&los in intellectu. spãles scõs suos. quibꝰ non
tantũ erede ueru̾etiã intelligere: diuina do

Expanded text:
entibus superemineat. Non enim quae dicitur littoraria civitas super mare fundata, ita sub ea mare est, quemadmodum sunt aquae sub speluncarum eminet. Sic dictus est Pharao exisse super aquam; ita enim habet Graecus, quod quidam Latini habent, «ad aquam» ; sic Dominus «super puteum sedebat» : quod ambo superiores essent quam flumen et puteus; ille juxta coelos in intellectu,» spirituales sanctos suos, quibus non tantum credere, verum etiam intelligere divina
Abbreviated transcription (Latin):
eultates uicit: Qͥ a cont̾ͥuit portas ereas:
⁊ uectes ferreos confregit. Suscepit eosde
uia iniquitatis eoꝵ: ꝓpt iniustitias enĩ su¬
as humiliati st̃. Iui sibi tͥbuebant ñ dõ: qͥ
suã iustitiã cõstituebant ignorantes dei
Iustitiã humiliati s̃. inuenert se ñ posse
sine eiꝰ a chutorio. qͥ de suis solis uirib pͣsu
cã abhominata ẽ. aĩa eoꝵ. Iã fastidiũ pa¬
tiunt᷑: fastidio languent. fastidio ꝑiclitan¬
tur: nͥ forte putas eos occidi fame potius¬
se: ⁊ ñ posse fastidiõ. Uide qͥd seq̃r. Cũ dixis¬
set omnẽ escã abhominata ẽ aĩa eoꝵ. ne
qͣsi putares eos de sacietate securos. ⁊ ñ
magis uideres de fastidio morituros: & ap¬
ꝓpinquauert᷑ inqͥt usq ad portas mortis.
Qd gͣ restat: It ⁊ qͦd te delectat u̾bũ dĩ
ñ tͥ tribuas. neq hinc aliqua infleris
arrogantia: ⁊ auidus cibi in eos qͥ fasti¬
ddio ꝑiclitant᷑ suꝑbe insi lias. Intellige e

Expanded text:
a contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit. Suscepit eos de via iniquitatis eorum: propter injustitias enim suas humiliati sunt.» Quia sibi tribuebant, non Deo: quia suam justitiam constituebant, ignorantes Dei justitiam, humiliati sunt. Invenerunt se non posse sine ejus adjutorio, qui de suis solis viribus praecam abominata est anima eorum.» Jam fastidium patiuntur, fastidio languent, fastidio periclitantur: nisi forte putas occidi eos fame potuisse, et non posse fastidio. Vide quid sequatur, cum dixisset, «Omneque putares eos de satietate securos, et non magis videres eos fastidio morituros. pinquaverunt,» inquit, «usque ad portas mortis.» Quid ergo restat? Ut quod te delectat verbum Dei, non tibi tribuas, neque hinc aliqua infleris arrogantia, et avidus cibi, in eos qui fastidio periclitantur superbe insilias. Intellige etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ st̃ de illo ouili. ut sit unꝰ grex ut
dicꝰtũ ẽ ⁊ unꝰ pastor. Iudȩi uͦ cũ putant
ad suũ regnũ uisibile istã ꝑtinere ꝓphe¬
tiã. qr sp̃e inuisibiliũ bonoꝵ gaudere
ñ norunt. in laqueos illiꝰ ruituri st̃.
de quo dñs ait. Ego ueni in noĩe patͥs
mei. ⁊ ñ suscepistis me: aliꝰ ueniet in no

Expanded text:
quae non sunt de illo ovili; ut sit grex unus, ut dictum est, et unus pastor. Judaei vero cum putant ad suum regnum visibile istam pertinere prophetiam, quia spe invisibilium bonorum gaudere non norunt; in laqueos illius ruituri sunt, de quo Dominus ait: «Ego veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me; aliu
Abbreviated transcription (Latin):
dib dĩ. qd̃ argento ⁊ auro. ditatos isrłitas
edixxit ex egẏpto: qr ⁊ ipsi tales erant qͥ
ñdũ possent contẽpnẽ laboꝵ suoꝵ licet tẽ¬
poralẽ. tam̃ debitã iustãq mercedẽ. Nec
in eo qd̵ egyptios deceꝑunt a quib sibi ut
dus ẽ ds̃ huiꝰmodi dolos eis qͥ sursũ cor hñt.¬

Expanded text:
dibus Dei, quod argento et auro ditatos Israelitas eduxit ex Aegypto; quia et ipsi tales erant, qui nondum possent contemnere laborum suorum licet temporalem, tamen debitam justamque mercedem: nec idus est Deus hujusmodi dolos eis qui sursum habent
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sꝑa: in resurrectionẽ sꝑa mortuoꝵ: qr il¬
le surrexit ⁊ ascendit. S uͥ dormuiit: In
cruce. Qñ dormiuit in cruce signũ gestabat.
immo implebat qd̾ significatũ ẽ in adã. qr
cũ dormiret adã. costa illi detracꝰta ẽ. ⁊ eua
facꝰta ẽ. Sie ⁊ dño cũ dormiret in cruce. latꝰ
eiꝰ lancea ꝑcussũ ẽ: ⁊ sacram̃ta ꝓfluxerunt.
unde facta ẽ eccłia. Esccłia enĩ conuuix dñi
facta ẽ de latere: quomͦ eua illa facta eꝰ de
latere: S quomͦ illa ñ ẽ facꝰta nͥ de latere
dormientis: sic ista ñ ẽ facta nͥ de latere
morientis. Si gͦ ille ñ surrexit nͥ mortiuis :
tu exaltationẽ sꝑas nͥ post hanc uitã:S
ut doceat te. ifte. psalmus. quasi int̾rogares.
qnͣ surgã. fortassis pͥus. quã sedero: cũ dede¬
rit inquit dilec̾tis suis sominũ. Dat ds̃ hoc.¬

Expanded text:
tem spera, in resurrectione tem spera, in resurrectione esurrexit et ascendit. Sed ubi dormivit? In cruce. Quando dormivit in cruce, signum gestabat, imo implebat quod significatum est in Adam: quia cum dormiret Adam, costa illi detracta est, et Eva facta est ; sic et Domino cum dormiret in cruce, latus ejus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt, unde facta est Ecclesia. Ecclesia enim conjux Domini facta est de latere, quomodo Eva facta est de latere. Sed quomodo illa non est facta nisi de latere dormientis, sic ista non est facta nisi de latere morientis. Si ergo ille non resurrexit nisi mortuus, tu exaltationem speras nisi post hanc vitam? Sed ut doceat te iste psalmus, quasi interrogares, Quando surgam? fortassis priusquam sedero? «Cum dederit,» inquit, «dilectis ejus somnum.
Abbreviated transcription (Latin):
in corde disposuit: idõ cantant canticũ gra¬
duũ. Humiliem̃ in isto scło: ut ascendamus
Quomͦ In corde: Qa ipsa ascensio cordis a
conualle plorationis surgit. In conualle
sic sedert᷑ conualles. Conualles enĩ dicunt᷑
loca dep̃ssa t̾rarũ: colles aũ eminentiora lo¬
ca. mn᷑ tam̃ quã montes. Alultũ excelsa lo¬
ca t᷑rarũ. montes dicunt᷑. Parũ ẽ. Non ait
a colle surgite: nec ait a campo: s a conual¬
le: ut fit aliquid humiliꝰ quã cãpus ẽ. Si gͦ
in conualle plorationis manducas panẽ do¬
loris ⁊ dicis. fac̾tȩ st̃ mͥ lacrimȩ mee panes
bene surgis. qm̃ sedisti. Et quasi diceres. qͣndo
siugenus: mͦ iubem᷑ sedere: qnͣ erit nr̃a sur¬
rectio: Iñ fuit dñi: ad eũ attende qͥ te pre¬
cessit. Nã si ñ ipsũ attendis: in uanũ ẽͣ tibi
ante lucẽ surgere. Ipse: qnͣ exaltatꝰ ẽ. Cũ
mortuus ẽ. Ergo ⁊ tuã exaltationẽ post mor¬

Expanded text:
in corde, ideo cantant canticum grain corde, ideo cantant canticum graduum. Humiliemur in saeculo: ascendamus. Quomodo? Corde. Quia ipsa ascensio cordis, a convalle plorationis surgit. «In convallesic sederunt convalles: convalles enim dicuntur loca depressa terrarum: colles autem eminentiora loca, minus tamen quam montes; multum excelsa loca terrarum montes dicuntur. Parum est: non ait, A colle surgite; nec ait, a campo; sed, a convalle, ut sit aliquid humilius quam campus est. Si ergo in convalle plorationis manducas panem doloris, et dicis, «Factae sunt mihi lacrymae meae panis bene surgis, quia sedisti. 7. Et quasi diceres, Quando surgemus? modo jubemur sedere; quando erit nostra surrectio, quando fuit Domini. Ad eum attende, qui te praecessit: nam si non ipsum attendis, in vanum est tibi ante lucem surgere. Ipse quando exaltatus est? Cum mortuus est. Ergo et tuam exaltationem post mor
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃: Non ẽ meũ dare suꝑbis. Hoc enĩ adhuc
erant. S uultis illud acciꝑe: Nolite ẽẽ quod
estis: aliis paratũ ẽ. Et uos alii estote: ⁊ uob̾
paratũ ẽ. Qͥd ẽ alii estote: Prius humilia¬
mini: qͥ iã uultis exaltari. Intellexertͣ gͦ hu¬
militatẽ sibi ¶futurã: ⁊ correcꝰti st̃. Erͣgo ⁊ nos
hoc audiamꝰ: qr hoc dicit psalmꝰ iste. Surgi¬
te. postquã sedistis. S ne quis putet se ad
hoc sedere ut honoret᷑: ut ostenderet quia
sessione ista humilitatẽ uoluit com̃dare.
ne quis pͤutaret iussũ eẽ sedere: aut ad iudi¬
candũ aut ad epulandũ ⁊ gaudendũ. ⁊ maio¬
rẽ suꝑbiã ibi quȩreret: in significationẽ hu¬
militatis addidit. qui manducatis panem
doloris. Illi gͦ manduicant panẽ doloris. qͥ ge¬
munt in ista ꝑegrinatione: ⁊ ipsi ft̃ in cõual¬
le plorationis. Ascensiones enĩ facit ds̃ in cor
de. S uͥ illas disposuit. Ascensiones inqͥt in
corde eiꝰ disposuit. Qͥs: Deus. Si ascensiones

Expanded text:
vobis?» Non est meum dare superbis; hoc enim adhuc erant. Sed si vultis illud accipere, nolite esse quod estis. «Aliis paratum est;» et vos alii estote, et vobis paratum est. Quid est, Alii estote? Prius humiliamini, qui jam vultis exaltari. Intellexerunt ergo humilitatem profuturam sibi, et correcti sunt. Ergo et nos hoc audiamus, quia hoc dicit psalmus iste: «Surgite posteaquam sedistis.» 6. Sed ne quis putet se ad hoc sedere ut honoretur; ut ostenderet quia sessione ista humilitatem voluit commendare; ne quis se putaret jussum esse sedere aut ad judicandum, aut ad epulandum et gaudendum, et majorem superbiam ibi quaereret; in significationem humilitatis addidit, «Qui manducatis panem doloris.» Illi ergo manducant panem doloris, qui gemunt in ista peregrinatione. Ipsi sunt in convalle ploratiode. Sed ubi illas disponit? «Ascensiones,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Deus. Si ascensiones
Abbreviated transcription (Latin):
cogitate : ibi uidete ne quid maledica¬
tis intꝰ: ce nichil mali facitis foris. Non
potest enĩ fieri ab homine. foris: nͥ qd̃
dicꝰtũ fuerit intus. Csustodi os cordis a malo:
⁊ innocens eris. Innocens erit lingua corpͣris
tui: innocentes manꝰ ert̃. etiã pedes in nocen¬

Expanded text:
cogitate. Ibi videte ne quid mali dicacogitate. Ibi videte ne quid mali dicatis intus, et nihil mali facitis foris: non potest enim fieri ab homine foris, nisi quod dictum fuerit intus. Custodi os cordis a malo, et innocens eris: innocens erit lingua corporis tui, innocentes manus erunt; etiam pedes innocen
Abbreviated transcription (Latin):
furtũ ñ feceris foris. forsitan ille. ñ me¬
ruit ꝑdere. cui disponebas auferre: ⁊ il¬
le nichil ꝑdidit. ⁊ tu de furto dampna¬
beris. Decreiusti occidere hominẽ: dixis¬
ti in corde. sonuit de ore tuo int̾iore
ẽ os cordis ⁊ lingua cordis. Ipsũ os imple¬
tur gaudio: in ipso ore intus oramꝰ dm̃:
qnͣ labia clausa st̃. ⁊ patet conscientia.
Silentiũ eͣ: ⁊clamat pectus. S aurib
cuiꝰ: Nõ hoĩs. s dĩ. Securus gͦ esto: ille
audit. qui miseret᷑. Et rursus qnͣ nemo
audit hominũ. mala si ꝓcedunt de ore
tuo noli eẽ securus : qr ille audit qui
dampnat. Susanna iudicabat᷑ ab iniqͥs
udicib : tacebat ⁊ orabat. Os eiꝰ ñ audie¬
bat᷑ ab hominib: cor eiꝰ clamabat ad dm
Nũquid qr uox eiꝰ de ore corporis ñͣ ꝓces¬
sit: ꝓptea exaudiri nͣ meruit Exaudita
eͣ Illa qnͣ orauit : nemo hominũ sciit.
Ergo frẽs quid habeamꝰ in ore interiore

Expanded text:
furtum non feceris foris; forsitan ille non mefurtum non feceris foris; forsitan ille non meruit perdere, cui disponebas auferre: et ille nihil perdidit, et tu de furto damnaberis. Decrevisti occidere hominem; dixisti in corde, sonuit de ore tuo interiore est os cordis, est et lingua cordis. Ipsum os impletur gaudio: in ipso ore intus oramus Deum, quando labia clausa sunt, et patet conscientia. Silentium est, et clamat pectus: sed auribus cujus? Non hominis, sed Dei. Securus ergo esto; ille audit qui miseretur. Et rursus quando nemo hominum audit mala, si procedunt de ore tuo, noli esse securus, quia ille audit qui damnat. Susanna non audiebatur ab injustis judicibus, tacebat et orabat. Os ejus non audiebatur ab hominibus, cor ejus clamabat ad Deum . Numquid quia vox ejus de ore corporis non processit, propterea exaudiri non meruit? Exaudita est illa; quando oravit, nemo hominum scivit. Ergo, fratres, quid habeamus in ore interiore,
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ cogitet mala: mundus ẽ. qr de. ore
ipsiꝰ corporis nichil ꝓcessit. s de ore cordis:
Iã ds̃ audiuit. łcce frẽs attendite. quȩ dico.
N omino furtũ. Mlodo nominaui furtũ. Nun¬
quid qr nominaui furtũ: contaminauit me
furtũ. Ecce de ore meo exiit : ⁊ ñ me fecit
immundũ. fur aũ surgit in nocte. ⁊ nichil
dicit ore: ⁊ faciendo fit immundus. Non
solũ ñ dicit. s ⁊ p̃mit facinus toto silen¬
tio: ⁊ usq adeo uocẽ suã timet audiri. ut
nec uestigia sua uelit sonare: Nũ quid gͦ qͥ
ita silet mundus ẽ: Plus aũ dico frẽs mei.
Ecce adhuc in stratu suo iacet: ñdũ surre¬
xit ut furtũ faciat: uigilat ⁊ expectat
ut homines dormiant. lam dõ clamat.
iam fur ẽ: iã immundus est.iã facinus
de int̾iore ore ꝓcessit. Inͣ aũ facinꝰ ꝓce¬
dit de ore: Inͣ uoluntas faciendi decer¬
nit᷑. Decreiusti facere : dixisti. fecisti. Si

Expanded text:
tantum cogitet mala, mundus est, quia de ore tantum cogitet mala, mundus est, quia de ore ipsius corporis nihil processit? Sed de ore cordis jam Deus audivit. Ecce, fratres mei, attendite quae dico. Nomino furtum: modo nominavi furtum; numquid quia nominavi furtum, contaminavit me furtum? Ecce de ore meo exiit, et non me fecit immundum. Fur autem surgit in nocte, et nihil dicit ore, et faciendo fit immundus. Non solum non dicit, sed et premit facinus toto silentio; et usque adeo vocem suam timet audiri, ut nec vestigia sua velit sonare: numquid ergo quia ita silet, mundus est? Plus autem dico, fratres mei. Ecce adhuc in stratu suo jacet, nondum surrexit ut furtum faciat; vigilat, et exspectat ut homines dormiant: jam Deo clamat, jam fur est, jam immundus est, jam facinus de ore interiore processit. Quando enim facindit? Quando voluntas faciendi decernitur. Decrevisti facere; dixisti, fecisti. Si
Abbreviated transcription (Latin):
manducat. tunc aũ putemꝰ immundũ si uo¬
mat. Ait enĩ dñs. Non qđ intrat in os: s qd̾
exit coinquinat. nͣ gͦ manducas ñ fis ĩmun¬
in os intrat aliquid. Id uoluit dicere dnͣs. ñ
qđ intrat in os. s qd̃ exit comquinat hoĩem:
sequutꝰ eodẽ loco scdm aliũ eugłistam dixit.
quȩ sunt quȩ ꝓcedunt de ore: ut intelligas
ñ de ore corporis eũ dixisse: s de ore. cordis.
Ait enĩ. De corde enĩ exeunt cogitationes male:
fornicationes. homicidia. blasphemie. Hȩc suns
quȩ coinquinant hominẽ Non lo ͭ ͥaũ ma¬
nib manducare : ñ comquinant hominem.
Illa gͦ frẽs mei qͦmͦ exeunt de. ore hoĩs: nͥ qr
exeunt de corde sic̃ ipse dñs dicit. son enun
qnͣ illa loquim᷑ tunc nos maculant : ne qͥs di¬
cat qnͣ loquim᷑ de ore nr̃o exeunt. qr u̾ba ⁊
uoces de ore nr̃o exeunt: ⁊ qñ mala loquim᷑
immundi efficim᷑. đ si aliquis ñ loquat᷑ &.

Expanded text:
manducat, tunc autem putemus immundum, si vomanducat, tunc autem putemus immundum, si vomat. Ait enim Dominus: «Non quod intrat in os, sed quod exit, coinquinat.» Quando ergo manducas, non fis immunin os intrat aliquid. Quid voluit dicere Dominus, «Non quod intrat in os, sed quod exit, inquinat?» Secutus eodem loco secundum alium evangelistam dixit quae sunt quae procedunt de ore; ut intelligas non de ore corporis eum dixisse, sed de ore cordis. Ait enim: «De corde enim exeunt cogitationes malae, fornicationes, homicidia, blasphemiae; haec sunt quae coinquinant hominem: non lotis autem manibus manducare, non coinquinat hominem» . Illa ergo, fratres mei, quomodo exeunt de ore, nisi quia «exeunt de corde,» sicut ipse Dominus dicit? Non enim quando illa loquimur, tunc nos maculant. Ne quis dicat: Quando loquimur, de ore nostro exeunt, quia verba et voces de ore nostro exeunt; et quando mala loquimur, immundi efficimur. Quid si aliquis non loquatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ eͣ: foris qd̃ ẽ nichil mundũ e̾e̾ po¬
test. Si gͦ illis quib int̾iora ĩmunda ft̃. ex¬
teriora munda ee̾ ñ posst᷑: si uolueritis ut
ext̾iora munda sint. int̾iora mundate. Ibi
ẽ enĩ os qd implet᷑ tͥ gaudio: ⁊ qnͣ taces.
Qnͣ enĩ taces: ⁊ gaudes: os tuũ clamat ad dm̃.
S uide unde gaudeas. Si de scło gaudes: mm¬
mundo gaudio uociferaris ad dm̃. Si uͦ de
redẽptione. gaudes: quomͦ dixit p̃s iste.
cũ conu̾terit dñs captiuitatẽ sẏon. facti
sumꝰ sic̃ iocundati: tc̃ replet᷑ uero gaudis
os tuũ. ⁊ lingua tua exultatione. Ala¬
ore qd habemꝰ utus. ⁊ manducamꝰ ⁊ bibimus:
sicut de isto ore ad refectionẽ corporis. sic de
illo ore ad refectionẽ cordis. Nã unde beati
qͥ esuriunt ⁊ situint iustitiã. qm̃ ipsi satura¬
de ore. ⁊ hoc cũ audimus in eugłio ñ intelli¬
gimꝰ nͥ os corporis: absurdũ ẽ ⁊ nimis stultũ.
ut tc̃ putemꝰ ñ fieri hominẽ immundũ cum

Expanded text:
mundum est; foris quod est, nihil mundum esse potest. Si ergo illis quibus interiora immunda sunt, exteriora munda esse non possunt; si volueris ut exteriora munda sint, interiora mundato. Ibi est enim os quod implebitur tibi gaudio, et quando taces: quando enim taces et gaudes, os tuum clamat ad Deum. Sed vide unde gaudeas. Si de saeculo gaudes, immundo gaudio vociferaris ad Deum: si vero de redemptione gaudes, quomodo dixit psalmus iste, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus jucundati;» tunc impletur vero gaudio os tuum, et lingua tua exsultatione: maore quod habemus intus, et manducamus et bibimus: sicut de isto ore ad refectionem corporis, sic et de illo ore ad refectionem cordis. Nam inde, «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturade ore, et hoc cum audimus in Evangelio, non intelligimus nisi os corporis; absurdum est et nimis stultum, ut tunc putemus non fieri immundum hominem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. in qua gemebat᷑. Tunc dicent morti.
Ubi ẽ᷑ mors contentio tua: ubi ẽ mors acu¬
leus tuus: sS quare iã gaudent: Quia
portant manipulos suos: qr euntes ibant
⁊ flebant mittentes semina sua. Quare mit¬
tentes semina sua :ͦ Iuia qui seminant in
lacrimis : in gaudio metent. In isto psalmo
exhortati uos sumꝰ. maxime ad faciendam
miscđiam: qr hinc ascendit᷑. Et uidetis: qr
ille cantat canticũ graduũ qui ascendit.
Mem̃tote : nolite amare descendere ⁊ ñ as¬
cendere: s de ascensione cogitate: qr qͥ
descendebat ab iherłm in iherico. incidit
in latrones. Si nͣ descend̾et : ñ incideret
in latrones. Iã gͦ adã descendit: incidit
i latrones. Om̃s enĩ nos adã sumꝰ. S tran¬
siit sacerdos ⁊ contẽpsit: transiit leuita
⁊ contempsit : qr lex sanare ñ potuit.
Transiit samaritanꝰ quidã: id ẽ dñs nrͣ ihs

Expanded text:
tium, in qua gemebatur: tunc dicent morti, tium, in qua gemebatur: tunc dicent morti, «Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus» ? Sed quare jam gaudent? Quia «portant manipulos suos.» Quia «euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua.» Quare, «mittentes semina sua?» Quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» 15. Isto psalmo exhortati vos fuerimus maxime ad faciendam misericordiam, quia hinc ascenditur; et videtis quia ille cantat canticum graduum, qui ascendit. Mementote; nolite amare descendere et non ascendere, sed de ascensione cogitate: quia qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones. Non descenderet, et non incideret in latrones. Jam ergo Adam descendit, et incidit in latrones: omnes enim nos Adam sumus. Sed transiit sacerdos, et contempsit; transiit Levita, et contempsit; quia Lex sanare non potuit. Transiit Samaritanus quidam, id est Dominus nos
Abbreviated transcription (Latin):
transeat : ⁊ ñ inueniat qd̾ metat. Nolite
differre. frẽs mei. seminate. in hieme: se¬
minate bona oꝑa. ⁊ cũ ploratis: quia qui
seminant in laerimis. in gaudio metent.
Mittunt semina sua: bonã uoluntatẽ. &
Qͥa int̾ museros. erant: ⁊ miseri erant.¬
ut tu facias miscłiam. Q enĩ ut faciat mi¬
scđiam optat e̾e miseros. crudelem habet
mscđiam : quomͦ si medicus ut exerceret ar¬
tem suã optaret ee̾ multos egrotos. crudelis
medicina esset. Meluis eͣ ut om̃s sani sint:
quã ut exerceat᷑ ars medici. Mleliꝰ gͦ ut om̃s
beati regnent in illa patria: quã ut sint
impendatur: ñ deficiamus in ista erũna.
mittere semina. Et si cũ fletu seminamus:
tam̃ cũ gaudio metemꝰ. In illa enĩ resur¬
rectione mortuoꝵ. recipiet unusquisq
manipulos suos: id est fructũ seminis ⁊ co¬
ronã gaudioꝵ et exultationis. Tunc erit
triumphus lȩtantiũ. ⁊ ipsi morti insultan¬

Expanded text:
transeat, et non inveniat quod metat. Nolite transeat, et non inveniat quod metat. Nolite differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate bona opera et cum ploratis; quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» Mittunt semina sua, bonam voluntatem et Quia inter miseros erant, et miseri eranut tu facias misericordiam. Qui enim ut faciat misericordiam optat esse miseros, crudelem habet misericordiam: quomodo si medicus ut exerceret artem suam, optaret esse multos aegrotos, crudelis medicina esset. Melius est ut omnes sani sint; quam ut exerceatur ars medici. Melius est ergo ut omnes beati regnent in illa patria, quam ut sint u sunt quibus impendatur, non deficiamus in ista aerumna mittere semina. Etsi cum fletu seminamus, tamen cum gaudio metemus. In illa enim resurrectione mortuorum recipiet quisque manipulos suos, id est fructum seminis, coronam gaudiorum et exsultationis. Tunc erit triumphus laetantium, et ipsi morti insultan
Abbreviated transcription (Latin):
Consilio indiget: tu plenus es. In consilio
ille pauꝑ ẽ : tu diues es. Ec̃ce nec laboras:
dare. damus inde uob̾: ⁊ om̃s ab illo acci¬
pimus. qui solus ẽ diues. Sic se gͦ tenet
corpus. xp̃i. menbra socia: sic cõpaginant᷑
⁊ adunant᷑ in caritate: ⁊ in uinculo pa¬
cis. sũ quisq id qđ̵ habet p̃stat ei qui nͣ
habet : in eo qd̃ habet diues ẽ. in eo quod
ille nͣ habet pauꝑ ẽ. Sic uos diligite: sic
amate. Nlolite ad uos solos attendere: sed
attendite indigentes circa uos. S qr cum
laborib ⁊ erumnis fiunt ista. in uita ista:
nolite deficere: In lacrimis seminatis: in
gaudio metetis. Quid enĩ fr̃es mei : Ipse a¬
gricola quando ꝓcedit cũ aratro ⁊ portat
semen: nonne aliqñ frigidus ẽ uentus. &
ymber detͣret : Attendit celũ. iudet tris¬
tem diem. tremit frigore: ⁊ tam̃ ꝓcedit¬
&. seminat. Timet enĩ ne cũ tristem diem
attendit. ⁊ expecꝰtat diẽ letũ. tempus

Expanded text:
Consilio indiget, tu plenus es consilio; in consilio Consilio indiget, tu plenus es consilio; in consilio ille pauper, tu dives es. Ecce nec laboras, est dare, damus inde vobis; et omnes ab illo accipimus, qui solus est dives. Sic se ergo tenet corpus Christi, membra socia sic compinguntur et adunantur in charitate et in vinculo pacis, cum quisque id quod habet, praestat ei qui non habet: in eo quod habet, dives est; in eo quod ille non habet, pauper est. Sic vos diligite, sic vos amate. Nolite ad vos solos attendere; sed attendite indigentes circa vos. Sed quia cum laboribus et aerumnis fiunt ista in ista vita, nolite deficere. In lacrymis seminatis, in gaudio metetis. Quid enim, fratres mei? Ipse agricola quando procedit cum aratro, et portat semen, nonne aliquando frigidus est ventus, et imber deterret? Attendit coelum, videt triste, tremit frigore, et tamen procedit, et seminat. Timet enim ne cum tristem diem attendit et exspectat diem laetum, tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tas urã: quomͦ fiat elemosina. Lerte men¬
dici st̃: in quos facis elemosinã. M endici
egent. Attenditis forte frẽs ur̃os: si aliquo
ris. S si illi sunt mẽdici. qui ꝓfessionẽ ha¬
bent petendi in erũna. ⁊ ipsi habent qđ
p̃stent sibi inuice̾. ñ illos deseruit ds̃. Iñ
accomodat claudo: qui uidet oculos suos
accomodat cȩco: ⁊ qui iuuenis ÷ ⁊ sanꝰ. uires
suas accomodat uł seni uł egroto. portat
delicatior quanto ditior transire ñ potest.
Si nudatis mͣbris transiret: frigesceret.
egrotaret. moreretur. Accedit pauꝑ exercita Al¬
tiore corpore. traicit diuitẽ. elemosinã fa¬
cit in diuitẽ: Ergo nolite eos tantũ puta¬
re pauꝑes: qui ñ habent pecuniã. In quo
quisq pauꝑ eͣ. ibi illũ uide: qr forte tu
in eo diues es. in quo ille pauꝑ ẽ: ⁊ habes
unde accomodes. Fforte m̃bra tua accõmo¬
das: ⁊ plus eͣ quã si pecuniã accõmodares.

Expanded text:
tas vestra quomodo fiat eleemosyna. Certe mentas vestra quomodo fiat eleemosyna. Certe mendici sunt in quos facis eleemosynam, mendici egent. Attenditis forte fratres vestros, si aliquo m exteris. Sed si illi sunt mendici, qui professionem habent petendi, in aerumna et ipsi habent quod praestent sibi invicem. Non illos deseruit Deus, undaccommodat claudo; qui videt, oculos suos accommodat caeco; et qui juvenis est et sanus, vires suas accommodat vel seni vel aegroto, portat delicatior quanto ditior; transire non potest: si nudatis membris transiret, frigesceret, aegrotaret, moreretur: accedit pauper exercitatior corpore, trajicit divitem; eleemosynam facit in divitem. Ergo nolite eos tantum putare pauperes, qui non habent pecuniam. In quo quisque pauper est, ibi illum vide; quia forte tu in eo dives es, in quo ille pauper est, et habes unde accommodes. Forte membra tua accommodas, et plus est quam si pecuniam accommodares.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdet mercedẽ suã. Calix aquȩ frigidȩ:
ñ duob nũmis s gratis constat. Tam̃ aliqnͣ
sic gratis constat: ut habeat illũ alus. ⁊ aliꝰ
ñ habeat. Si gͦ ille qui illũ ht̃. dat illi qui
quantũ zacheus in dimidio rerũ suarũ. H
enĩ sine. causa addidit frigidȩ : ut pauꝑem
ostenderet. Idõ dixit calicẽ᷑ aquȩ frigide: ne
quis ut inde causaret᷑ qd̾ lignũ ñ habuerit
unde calefac̾et aquã. Salicẽ aquȩ frigidȩ
qui dederit uni ex minimis: ñ ꝑdet merce¬
dẽ suã. Iuidsi nec hoc habeat: Securus sit.
i si nec hoc habeat. pax in tͣra hominib bo¬
ne uoluntatis. Tantũ timeat illud: ne ha¬
beat ⁊ñ faciat. Si enĩ ht̃ ⁊ ñ facit. intus
gelauit: ñdũ soluta sunt pecc̃a eiꝰ sic̃ tor¬
rens in austro: qr uoluntas frigida ẽ. Qd
ualent tanta bona que possidemus: Acce¬
dit uoluntas feruens. iã soluta calore au¬
stri: ⁊ si nichil habeat. totũ illi coͣputatur.
Quanta sibi p̾stent mẽdici. Intendat cari¬

Expanded text:
det mercedem suam.» Calix aquae frigidae non duobus nummis, sed gratis constat; tamen aliquando sic gratis constat, ut habeat illum alius, et alius non habeat: si ergo ille qui illum habet, dederit illi qui quantum Zacchaeus in dimidio rerum suarum. Non enim sine causa addidit, «frigidae,» ut pauperem ostenderet. Ideo dixit, «Calicem aquae frigidae,» ne quis vel inde causaretur quod lignum non habuerit unde calefaceret aquam. «Calicem aquae frigidae qui dederit uni ex minimis, non perdet mercedem suam» . Quid si nec hoc habeat? Securus sit, etsi nec hoc habet; «Pax in terra hominibus bonae voluntatis:» tantum illud timeat, ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit, intus gelavit; nondum soluta sunt peccata ejus sicut torrens in austro, quia voluntas frigida est. Quid valent tanta bona quae possidemus? Accedit voluntas fervens, jam soluta calore austri; etsi nihil habeat, totum illi computatur. Quanta sibi praestant mendici? Intendat Chari
Abbreviated transcription (Latin):
addit in isto psalmo. Inuanũ ẽ uob̃ an¬
te lucẽ surgere. Iuid ẽ in uanũ ẽ uob̃
ante lucẽ surgere.Si surgatis ante quã
surgat lux. necesse eͣ ut in uanitate re¬
maneatis : qr in tenebris eritis. Surrex̃ͣ
post xp̃m: ñ surgas ante. xp̃m. Qui sur¬
gunt ante xpm. Qͥ se uolunt p̃ponere
xp̃o. Et qui ftͣ qui se uolunt p̃ponere
xp̃o. Qͥ uolunt hic excelsi e̾e̾: ubi ille
humilis fuit. Sint gͦ hie humiles: si uo¬
lunt eẽ ibi excelsi. uͥ xp̃c eͣ excelsus. Ait enĩ
de his qui illi adheserant fide: in quibꝰ
⁊ nos sumus. si ⁊ nos in illũ puro corde cre¬
dimꝰ. Pater inquit quos dedisti mͥ: uolo
ut uͥ ego sũ. ⁊ ipsi sint mecũ. Magnũ do¬
nũ. magna gr̃a: magna ꝓmissio fratres

Expanded text:
quid audit in isto psalmo? «In vanum est vobis anquid audit in isto psalmo? «In vanum est vobis ante lucem surgere.» Quid est, «In vanum est vobis ante lucem surgere?» Si surgatis antequam surgat lux, necesse est ut in vanitate remaneatis, quia in tenebris eritis. Surrexit post Christum, non surgas ante Christum. Qui surgunt ante Christum? Qui se volunt praeponere Christo. Et qui sunt qui se volunt praeponere Christo? Qui volunt hic excelsi esse, ubi humilis ille fuit. Sint ergo hic humiles, si volunt ibi esse excelsi, ubi Christus excelsus est. Ait enim de iis qui illi adhaeserant fide, in quibus et nos sumus, si et nos in illum puro corde credimus: «Pater,» inquit, «quos mihi dedisti, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum» . Magnum donum, magna
Abbreviated transcription (Latin):
laborant qui custodiunt eã: Laboramus
in eustodiendo: s uanus ẽ labor nrͣ. nisi
ille custodiat qui uidet cogitationes ue¬
stras. Custodit ille cũ uigilatis: custodit
⁊ cũ dormitis. Ille enĩ dormiuit in cruce
semel ⁊ surrexit: iã ñ dormit. Esstote is¬
rahel: qr ñ dormit neq dormitabit qui
custodit isrł. Eia frẽs. si uolumꝰ sub umbͣ
alarũ dĩ custodiri. custodiamꝰ uos ex of¬
ficio dispensationis: s custodiri uolumus
uob̃cũ. Tamquã pastores uob̃ sumꝰ: s sub
illo pastore uobiscũ oues sumꝰ. Tamquam
uob̃ ex hoc loco docꝰtores sumus: s sub il¬
humiliatꝰ ẽ ꝓpt̾ nos. ⁊ exaltatꝰ eꝰ ad cus¬
todiendos nos: humiles simꝰ. Nemo sibi. ar¬
roget aliquid. Nemo habet aliquid bo¬
ni: nͥ ab illo acceꝑit qui solus ẽ bonꝰ. Qui
aũ sibi uoluerit arrogare sapientiã: stul¬
tus eͣ. Sit humilis: ut ueniat sapientia
⁊ illuminet illũ. Si aũ anteꝗͣ ueniat in il¬

Expanded text:
laboravit qui custodit eam?» Laboramus laboravit qui custodit eam?» Laboramus in custodiendo, sed vanus est labor noster, nisi ille custodiat qui videt cogitationes vestras. Custodit ille cum vigilatis, custodit et cum dormieritis. Ille enim dormivit in cruce semel, et surrexit; jam non dormit. Estote Israel; quia non dormit, neque dormitabit, qui custodit Israel . Eia, fim vos ex officio dispensationis; sed custodiri volumus vobiscum. Tanquam vobis pastores sumus, sed sub illo Pastore vobiscum oves sumus. Tanquam vobis ex hoc loco doctores sumus; sed sub ilhumiliatus est propter nos, et exaltatus est ad custodiendos nos, humiles simus. Nemo sibi arroget aliquid. Nemo habet aliquid boni, nisi ab illo acceperit, qui solus bonus est. Qui autem sibi voluerit arrogare sapientiam, stultus est. Sit humilis, ut veniat sapientia et illuminet illum. Si autem antequam veniat in il
Abbreviated transcription (Latin):
ideo locus altior positus ẽ episcopis. ut ip¬
si suꝑintendant : ⁊ tãquã custodiant po¬
hoc latine suꝑintentor intͣpretat᷑: qͥa
suꝑuitendit. quia desuꝑ uidet. Quomͦ enĩ
uinitori altior fit locus ad custodien¬
dã uneã: sic ⁊ epĩs altior loeus factus
est. Est de isto alto loco ꝑiculosa reddit᷑
ratio. nͥ eo corde stemus hic. ut humili¬
tate. sub pedib ur̃is simus. ⁊ ꝓ uob̾ ore¬
mus. ut qui nouit mͣtes nr̃as ipse custo¬
diat: qr nos intrantes uos ⁊ exeuntes pos¬
sumus uidere: usq ad eo aũ nͣ uidemus
quid cogitetis in cordib ur̃is. ut neq quid
agatis in domib urĩs uidere possimus.
Q uomͦ gͦ custodimꝰ: Quomͦ homines: qͣn¬
tũ possumus: quantũ accepimꝰ. Et quia
nos sicut homines eustodimus. ⁊ ꝑfecꝰte eus¬
todire: ñ possumus: idõ sine custode re¬
manebitis: Absit. Nlã uͥ ẽ ille de quo drͣ.¬
nisi dñs eustodierit eiuitate. in uanum

Expanded text:
ideo altior locus positus est episcopis, ut ipideo altior locus positus est episcopis, ut ipsi superintendant, et tanquam custodiant pohoc latine superintentor interpretatur; quia superintendit, quia desuper videt. Quomodo enim vinitori altior fit locus ad custodiendam vineam, sic et episcopis altior locus factus est. Et de isto alto loco periculosa redditur ratio, nisi eo corde stemus hic, ut humilitate sub pedibus vestris simus, et pro vobis oremus, ut qui novit mentes vestras ipse custodiat. Quia nos intrantes vos et exeuntes possumus videre; usque adeo autem non videmus quid cogitetis in cordibus vestris, ut neque quid agatis in domibus vestris videre possimus. Quomodo ergo custodimus? Quomodo homines; quantum possumus, quantum accepimus. Et quia nos sicut homines custodimus, et perfecte custodire non possumus, ideo sine custode remanebitis? Absit. Nam ubi est ille de quo ddierit civitatem, in vanum
Abbreviated transcription (Latin):
estis uos. Om̃s fideles quȩ eͣ domꝰ dĩ. non
solũ qͥ mͦ sunt. s qui ante nos fuert᷑. &
iam dormiert᷑. ⁊ qui post nos futuri sunt
adhuc. qui nascei habent in reb humanis
usq in fine̾ scłi. congregati in unũ fide¬
les innumerabiles. s dño numerati: de
massam unã factura st̃ qnͣ area in fine
fuerit uentilata : omĩs gͦ numeruis fide¬
lium scõꝵ. ex hominib cõmittandoꝵ ut
fiant equales angelis dĩ. ahuncꝰti etiam
ipsi angelis dĩ. qui mͦ nͣ ꝑegrinant᷑ s ex¬
pecꝰtant nos qnͣ a ꝑegrinatione redea¬
mus. om̃s simul unã domũ dĩ faciunt.
⁊ unã cuiitatẽ ipsa ẽ iherłm: ⁊ habet cus¬
todes. quomͦ habet ȩdificantes. Quomͦ la¬
borantes ut edificetur: sic habet ⁊ custo¬
dientes. Nã ad custodiã ꝑtinet qđ̵ dicit
apłs. Tieo ne sicut serpens euã sedu¬
xit astutia sua : sic ⁊ ur̃e mͣtes corrum¬
diebat: iugilabat quantũ poterat. suꝑ
eos quib pͣerat. Et ep̃i hoc faciunt. Nã

Expanded text:
quae est domus Dei, non solum qui modo sunt, sed et qui ante nos fuerunt et jam dormierunt, et qui post nos futuri sunt, adhuc qui nasci habent in rebus humanis usque in finem saeculi, congregati in unum fideles innumerabiles, sed Domino numerati, de massam unam factura sunt, quando area in fine fuerit ventilata : omnis ergo numerus fidelium sanctorum, ex hominibus commutandorum ut fiant aequales Angelis Dei, adjuncti etiam ipsi Angelis, qui modo non peregrinantur, sed exspectant nos quando a peregrinatione redeamus; omnes simul unam domum Dei faciunt, et unam civitatem. Ipsa est Jerusalem. Habet custodes: quomodo habet aedificantes, laborantes ut aedificetur; sic habet et custodientes. Nam ad custodiam pertinet quod dicit Apostolus: «Timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic s erat; vigilabat, quantum poterat, super eos quibus praeerat. Et episcopi hoc faciunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
gas ꝓpt̾ea sibi eũ tenusse dimidiũ. ñ ut
haberet qd possideret. s ut haberet un¬
de debita redderet. Magna uoluntas. Alul¬
tũ dedit: multũ seminauit. Ergo uidua
illa quȩ duo minuta misit. parũ semina¬
uit: lmmo tantũ: quantũ ⁊ ac heus. Ilino¬
res enĩ facultates ferebat: s parẽ uolun¬
tatẽ habebat. Nisit duo munuita. de tan¬
ta uoluntate : de quanta ⁊ acheus dimidi¬
ũ patrimonii sui. Si attendas quid dedert᷑:
⁊ qd̃ habuit dedit ille. fac aliquẽ ñ hab̾e:
uł duos nũmos. Est aliquid uilius qͦd semi¬
nemus: ut meteͣmus illã messẽ Est. Csali¬
&ͣ aquȩ frigide qui dederit discipło: non

Expanded text:
gas propterea sibi eum tenuisse dimidium, non ut gas propterea sibi eum tenuisse dimidium, non ut haberet quod possideret, sed ut haberet unde debita redderet. Magna voluntas; multum dedit, multum seminavit. Ergo vidua illa quae duo minuta misit, parum seminavit? Imo tantum, quantum Zacchaeus. Minores enim facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat . Misit duo minuta de tanta voluntate, de quanta Zacchaeus dimidium patrimonii sui. Si attendas quid dederunt,et quod habuit dedit ille. 12. Fac aliquem non habere vel duos nummos: est aliquid vilius quod seminemus, ut metamus illam messem? Est: «Calicem aquae frigidae qui dederit discipulo, non
Abbreviated transcription (Latin):
ce semuiat. parce ⁊ metet. Ergo qͥ multũ
seminat. multũ ⁊ metet: qui parce seminat.
parce. ⁊ metet. ⁊ qͥ nichil semunat nicħ me¬
tet. Quare desideratis latos fundos: uͥ multa
semuina seminetis.:Latior uob̃ ñ ẽ uͥ semine¬
tis. qͣm xp̃c: qui in se uoluit seminari. Ter¬
ra ur̃a ȩccłia eͣ: seminate quantũ potestis.
S: parũ habes. unde facias. łlabes uoluntatẽ.
Quomͦ nichil ee̾t qd̾ habes. si ñ adẽe̾t bona
uoluntas: sic ⁊ qr ñ habes noli ee̾ tristis. si
ẽ tͥ bona uoluntas. Iuid enĩ seminas: Mi¬
sccłiam. Est quid metis: Pacẽ. Nũquid aũ di.¬
xerunt angłi pax in t̾ra duitib hõĩb:
Non. S pax in t̾ra hommib bone uoluntatis.
In ⁊ acheo magna uoluntas: in ⁊ acheo cari¬
tas magna. Suscepit dnm in hospicio. gau¬
dens suscepit: ⁊ dimidiũ patrimonii sui pau¬
ꝑib ꝓmisit se daturũ: ⁊ si cui aliquid abs¬
tulerat quadruplũ redditurũ: ut intelli¬

Expanded text:
ce seminat, parce et metet» . Ergo qui multum ce seminat, parce et metet» . Ergo qui multum seminat, multum metet: «qui parce seminat, parce et metet;» et qui nihil seminat, nihil metet. Quare desideratis latos fundos, ubi multa semina seminetis? Latior vobis non est ubi seminetis, quam Christus, qui in se voluit seminari. Terra vestra Ecclesia est; seminate quantum potestis. Sed parum habes unde facias. Habes voluntatem? Quomodo nihil esset quod habes, si non adesset bona voluntas; sic et quia non habes, noli esse tristis, si est tibi bona voluntas. Quid enim seminas? Misericordiam. Et quid metes? Pacem. Numquid autem dixerunt Sed, «Pax in terra hominibus bonae voluntatis» . In Zacchaeo magna voluntas, in Zacchaeo charitas magna. Suscepit Dominum hospitio, gaudens suscepit, et dimidium patrimonii sui pauperibus promisit se daturum, et si cui aliquid abstulerat, quadruplum redditurum ; ut intelli
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ peccata: soluti sumꝰ a frigore iniquitatis.
Tamquã glacies in sereno. soluunt᷑ pecca nr̃a:
curramꝰ ad patriã. quasi torrentes in austͦ.
Du enĩ laborauimus: ⁊ laboramꝰ etiã facien
tes bene. Nã ipsa uita humana quã ing̾ssi
sumꝰ. misera eͣi: laborib plena: dolorib. peri¬
culis. erũnis. tẽptationib. Nolite seduci gau¬
dio rerũ humanarũ: flenda in reb huma¬
nis adu̾tite. Poterat pͥus ridere. puer qui
nascit᷑. Quare a fletu incipit uiu̾e. Ride
ũdũ nouit: quare plorare iã nouit: Qa
cepit ire in istã uitã. S si de illis captuus
ẽ: hic flet ⁊ gemit. s ueniet in gaudiũ.
Seqͥtur enĩ. Q seminant in lacrimis: in
gaudio metent. In ista uita qͣ plena eͣ
lacrimis. seminemꝰ. Qͥd seminabimꝰ  Oꝑa
Itaq dũ tempus habemꝰ oꝑem̃ bonũ ad omues.
maxime. ad domesticos fidĩ. Loquens itaq de
ipsis elemosinis. quid ait: hoc aũ dico: qui par¬

Expanded text:
nobis peccata, soluti sumus a frigore iniquitatis; nobis peccata, soluti sumus a frigore iniquitatis; tanquam glacies in sereno, solvuntur peccata nostra. Curramus ad patriam, quasi torrentes in austro. Diu enim laboravimus, et laboramus eana quam ingressi sumus, misera est, laboribus plena, doloribus, periculis, aerumnis, tentationibus. Nolite seduci gaudio rerum humanarum; flenda in rebus humanis advertite. Poterat ridere prius puer qui nascitur: quare a fletu incipit vivere? Ridere nondum novit; quare plorare jam novit? Quia coepit ire in istam vitam. Sed si de illis captivis est, hic flet et gemit; sed veniet gaudium.Sequitur enim: «Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» In ista vita, quae plena est lacrymis, seminemus. Quid seminabimus? OpeItaque dum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei» . Loquens itaque de ipsis eleemosynis, quid ait? «Hoc autem dico, Qui par
Abbreviated transcription (Latin):
erant: ⁊ nc̃ uident᷑ pͣsentia. Ergo orat tãꝗͣ.
de futuris: qui futura tanquã p̃terita p̃ci¬
nebat. Conu̾te dñe captiuitatẽ nrãm. Non¬
dũ gͦ erat conu̾sa captiuitas: qr ñdũ redẽp¬
tor aduenerat. Ergo qnͣ cantati st̃ psalmi. qd̾
orabat᷑ tunc. iã factũ ẽ. Conu̾te dñe capti¬
uitatẽ nr̃am. sic̃ torrens in austro. Sicut cõ¬
u̾tunt᷑ torrentes in austro: sic conu̾te cap
de oꝑib bonis. ait. Sic̃ glacies in sereno: ita
soluent᷑ pecc̃a tua. Ergo pecc̃ã. ligabant nos.
Quomͦ Quomͦ frigus ligat aquã: ne currat. Et
illigati in frigore pecc̃oꝵ: gelauimꝰ. Auster aũ.
calidus uentus ẽ. Qnͣ aũ flat auster. liquesct
glacies: ⁊ implent᷑ torrentes. Torrentes aũ.
dicunt᷑ flumina hiemalia. Eagno enĩ impe¬
tu. repentinis aquis impleta currunt. Gela¬
ueramꝰ gͦ in captiuitate: constringebant nos
peccata nrͣa. flauit auster. sp̃c sc̃s. dimissa stͣ

Expanded text:
erant, et nunc videntur praesentia. Ergo orat tanquam erant, et nunc videntur praesentia. Ergo orat tanquam de futuris, qui futura tanquam praeterita praecinebat: «Converte, Domine, captivitatem nostram.» Nondum erat ergo conversa captivitas, qtati sunt Psalmi, quod orabatur tunc, jam factum est: «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro.» Sicut convertuntur torrentes in austro, sic converte capde operibus bonis, ait: «Sicut glacies in sereno, ita solventur peccata tua» . Ergo peccata ligabant nos. Quomodo? Quomodo frigus ligat aquam ne currat. Et illigati frigore peccatorum gelavimus. Auster autem calidus ventus est: quando fiat auster, liquescit glacies, et implentur torrentes. Torrentes autem dicuntur flumina hiemalia; magno enim impetu repentinis aquis impleta currunt. Gelaveramus ergo in captivitate; constringebant nos peccata nostra: flavit auster Spiritus sanctus; dimissa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
attendat caritas nr̃a. lã dixerat cũ conuer¬
terit dñs captiuitatẽ sẏon: quasi de. p̃teri¬
to loquebat᷑. S solet fieri: ut de p̃terito lo¬
quens futura p̃nuntiet ꝓpħa. Nlã quasi de
p̃terito loquebat᷑: cũ in alio psalmo diceret.
fodert manus meas ⁊ pedes meos: dinume¬
rauert᷑ oĩa ossa mea. Non dixit fossuri st̃:
nͣ dixit dinumerabunt: ñ dixit diuident
sibi uestimta mea: ñ dixit suꝑ uestimentũ
meũ mittent sortẽ. futura erant: ⁊ quasi iã¬
facta cantabant᷑. Omĩa enĩ quȩ futura st̃:
dõ iã facꝰta st̃. Hic gͦ cũ diceret. eũ cont̾ĩ
terit dñs captiuitate᷑ syon. facꝰti sumꝰ sic̃
consolati. tunc repletũ ẽ gaudio os nr̃m:⁊
lingua nr̃ã exultatione: ut ostenderet figr¬
ra p̃teriti futura cogitare. ait. Tc̃ dicent
int̾ gentes. Dicent de futuro ẽ. Magnifi¬
cauit dñs face̾ nob̃cũ. facti sumꝰ iocunda¬
ti. de p̃terito ẽ. Tunc cũ cantabant᷑ futura

Expanded text:
stra. Jam dixerat, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion.» Quasi de praeterito loquebatur: sed solet fieri ut de praeterito loquens, futura praenuntiet Propheta. Nam quasi de praeterito loquebatur, cum in alio psalmo diceret, «Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea» . Non dixit, fossuri sunt; non dixit, dinumerabunt; non dixit, divident sibi vestimenta mea; non dixit, super vestimentum meum mittent sortem: futura erant, et quasi facta cantabantur. Omnia enim quae futura sunt, Deo jam facta sunt. Hics captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati; tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione;» ut ostenderet se figura praeteriti futura cogitare, ait, «Tunc dicent inter Gentes.» «Dicent,» jam de futuro est. «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Tunc cum cantabantur, futura
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ. Ergo m̾ces. fructꝰ uentris. Sicut¬
Unde facꝰta ẽ tã multa hereditas: de qua
dici habet in finẽ. ecce hereditas diũ filii
m̾ces fructꝰ uentris.  Excussi st̃ quidã de
manu dnĩ tãquã sagittȩ: ⁊ ierunt longe:

Expanded text:
erit. Ergo «merces fructus ventris.erit. Ergo «merces fructus ventris.unde facta est tam multa haereditas, de qua dici habet in fine, «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris?» Excussi sunt quidam de manu Domini, tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia: parturiuit illos eccłia. In illa autẽ
resurrectione mortuoꝵ. apparebit partꝰ
excłie: transiet dolor ⁊ gemitꝰ. Et qͥd di¬
ẽ ista merces : Resurgere a mortius. Quȩ
ẽ ista merces: Surgere postea quã sedisti.
Quȩ ẽ ista merces: Lȩtari postea quã man¬
ducasti panẽ doloris. Ciꝰ uentris: Sccłiȩ.
Incuiꝰ uentre qr eiꝰ typũ rebecca gestabat.
duo illi gemini tãquã duo ppłi luctabant᷑.
Nna matͣ. in uiscerib suis dissentientes fra¬
tres ñdũ natos continebat. Pulsabant ma¬
tris uiscera discordiis int̾nis: gemabat illa.
uim patiebat᷑. s pariens discernebat. qͦs
geminos pͣgnans ꝑtulerat. Sic ⁊ mͦ fr̃es. ꝙͣ¬
eccłia: ipsi st̃ intus ⁊ boni ⁊ mali. frucꝰtꝰ aũ
uentris in iacob erat : qr ipsũ dilex̃ mat᷑
lacob dilexi. dicit ds̃: esau aũ odio habui.
Ambo de uno utero ꝓcessert̃: unꝰ amari me¬
ruit. alt̾ reꝓbari. In dilectis gͦ eiꝰ. erit

Expanded text:
Ecclesia, parturit illos Ecclesia: in illa autem Ecclesia, parturit illos Ecclesia: in illa autem resurrectione mortuorum apparebit partus Ecclesiae, transiet dolor et gemitus. Et quid diest ipsa merces? Resurgere a mortuis. Quae est ipsa merces? Surgere, posteaquam sedisti. Quae est ipsa merces? Laetari posteaquam manducasti panem doloris. Cujus ventris? Ecclesiae: in cujus ventre, quia ejus typum Rebecca gestabat, duo illi gemini tanquam duo populi luctabantur . Una mater in visceribus suis dissentientes fratres nondum natos continebat: pulsabant materna viscera discordiis internis; gemebat illa, vim patiebatur; sed pariens discernebat quos geminos praegnans pertulerat. Sic et moEcclesia, ipsi sunt intus et boni et mali. Fructus autem ventris in Jacob erat, quia ipsum dilexit mater. «Jacob dilexi,» dicit Deus, «Esau autem odio habui» . Ambo de uno utero processerunt; unus amari meruit, alius reprobari. In dilectis ergo ejus fructus
Abbreviated transcription (Latin):
nus: ñ ꝓpt̾ felicitatẽ᷑ t̃rȩ huiꝰ. Nã si ꝓpt̾ feli¬
citatẽ uitȩ huiꝰ uis eẽ. xpͣianus. qnͣ illa lux
tua. ñ quesiut mundanã felicitatẽ. ante
lucẽ uis surgere: necesse ẽ ut in tenebris ꝑ¬
seueres. Mutare: sequere lucẽ tuã: qua re¬
surrexit surge. Sede pͥus: ⁊ sic surge. Cũ de¬
rũ quib dilectis. ecce hereditas dnĩ. filii
merces fructꝰ uentris. Qñ dicit frucꝰtus
uentris: parturiti sunt filii isti. Est qͣdam
mulier. in qua spiritalit᷑ ostendit᷑ qd dicꝰtũ
ẽ euȩ : in gemitu paries. Parit enĩ eccłia fi¬
lios coniunx xp̃i: ⁊ si parit parturit: in euiꝰ
figura etiã eua mat᷑ uiuoꝵ appellata est.
In m̃bris parturientis erat ille qͥ dicebat.
filioli mei quos iterũ parturio: donec xp̃s
formet᷑ in uob̃. S ñ frustra parturiui t.
nec frustra peꝑit: erit sem̃ scm in resur¬
rectione mortuoꝵ. Abundabtͣ iusti. qui
diffusi st̃ m toto orbe t̾rarũ. Genuit illos

Expanded text:
nus, non propter felicitatem terrae hujus. Nam si propter felicitatem vitae hujus vis esse christianus, quando illa lux tua non hic quaesivit mundanam felicitatem; ante lucem vis surgere; necesse est ut in tenebris perseveres. Mutare, sequere lucem tuam; qua resurrexit, surge: sede prius, et sic surge, «cum derum, Quibus dilectis? «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Quando dicit, «fructus ventris;» parturiti sunt filii isti. Est quaedam mulier, in qua spiritualiter ostenditur quod dictum est Evae: «In gemitu parturies.» Parit enim Ecclesia filios conjux Christi; et si parit, parturit. In cujus figura etiam Eva «mater vivorum» appellata est . In membris parturientis erat ille qui dicebat: «Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis» . Sed non frustra parturivit, nec frustra peperit: erit semen sanctum in resurrectione mortuorum; abundabunt justi, qui diffusi sunt modo toto orbe terrarum. Gemit illos
Abbreviated transcription (Latin):
niose drͣ. Duob enĩ modis dicimꝰ aliquid
excuti: suie. illud qđ inde excutit᷑. siue il¬
lud unde excutit᷑. Nã ⁊ excussus ẽ puluis.
dicimꝰ: ⁊ excussa ẽ uestis. Tenent aliqͥ &
excutiunt uestem: ⁊ exit inde pulius qui
in heserat. Qͥd dicis de puluere: Ercussus est
pulius. Qͥd dicis de ueste: Excussa ẽ uestis.
Sigͣ i qd inde. excutiendo exiliit. ⁊ illud unde.
positũ ẽ. ut multos intellectꝰ generet: adi¬
tiores discant homines q clausum inuene¬
rt̃ qd multis modis aꝑiret᷑: quã si uno mͦ
aꝑtũ inuenirent. Dicimꝰ etiã exciti aliqͥd.
ut exeat inde. qd̾ forte absconditũ ẽ. Alit̃
enĩ dicimꝰ executi ueste̾. ut excutiant inde
puluerẽ: alitͣ dicimꝰ excuti saccũ. ut illud
qdͥ intꝰ latebat exeat. Ergo intelligo frẽs
quantũ possĩ filios excussoꝵ: fortasse ipsos
sa sacram̃ta ⁊ oꝑta continebant excussi st̃.

Expanded text:
niose dicitur. Duobus enim modis dicimus aliquid niose dicitur. Duobus enim modis dicimus aliquid excuti; sive illud quod inde excutitur, sive illud unde excutitur. Nam et, Excussus est pulvis, dicimus; et, excussa est vestis. Tenent aliqui et excutiunt vestem, et exsilit inde pulvis qui inhaeserat. Quid dicis de pulvere? Excussus est pulvis. Quid dicis de veste? Excussa est vestis. Si ergo et quod inde excutiendo exsiliit, et illud unde positum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines, quia clausum invenerunt quod multis modis aperiretur, quam si uno modo apertum invenirent. Dicimus excuti etiam aliquid, ut exeat inde quod forte absconditum est. Aliter enim dicimus excuti vestem, ut excutiant inde pulverem; et aliter dicimus excuti saccum, ut illud quod intus latebat, exeat. Ergo intelligo, fratres, quantum possum, filios excussorum fortasse ipsos sa sacramenta et operta continebant: excussi sunt,