comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dens oppriunt elefaꝵ. Et puldre ꝑ clefantem
figinatut suꝑbia: utriusq enĩ natura snulem
tenet compositionem. Elefantis natira talis
ẽẽ dicit᷑. ut ossa illius iunctuis careat : et ideo
flectere mẽbra sua nequeat. s semꝑ stet. Et si
aliqũ quietem corporisuo uelit inferre. stan¬
do latus suũ inclinat ad arborem: et sic somino
utitur et quiete. D honnies regionis illius
in qua habitant hunnodi bestie. in dic solent
arborem succidere. ut cum nocte uenerit ca¬
dat uterq. et interficiatur elefa s̃. Utrũq
fit⁊ succiditur arbor: et int̾ficit᷑ bestia. Cũcta
ista suꝑbie comienũt: et talis est compositio
Membra su ꝑbie inflexibilia sunt cum eñ
aliquis suꝑb loquitur si imponas silent iũ¬
ei non ad quiescit. s ut t salomori. totũspi
ntim profert stultus. Si cõfabulatiomibus
antem prebuit. et reprehandas: negligit
Si aliquid oꝑatur et cõtradicis: nõ cessat. et

Expanded text:
dens opprimit elephas. Et pulchre per elephantem dens opprimit elephas. Et pulchre per elephantem figuratur superbia, utriusque enim natura similem tenet compositionem. Elephantis natura talis esse dicitur, ut ossa crurum illius juncturis careant, et ideo flectere cura sua nequeat, sed stet semper, et si aliquando quietem corpori suo velit inferre, stando latus inclinat ad arborem, sic et somno utitur et quiete. Sed homines regionis illius in qua habitant hujusmodi bestiae, in die solent arborem succidere, ut cum nocte venerit, cadat uterque, et interficiatur elephas. Utrumque fit: succiditur arbor, et interficitur bestia. Cuncta ista superbiae conveniunt, et talis est ejus compositio. Membra superbiae inflexibilia sunt. Cum enim aliquis superbus loquitur, si imponas ei silentium, non acquiescit, sed, ut ait Salomon, totum spiritum suum profert stultus . Si dum confabulationibus aurem praebet reprehendas, negligit; si aliquid operatur et contradicis, non cessat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Unc autem ultimo loco de suꝑbia que
delebitur. Nec est que seculares possidet et re¬
tinet. nouiter conu̾sos uexat et reuocat: iꝰ¬
stos uͦ temptat et illudit. In scla̾nb apparet
innouit̾ com̾sis notatur᷑: in religiosis qñq
latet. Seculariũ mentẽ ꝑ uoluntatẽ inhabi¬
tat. inmnouit̾ cõu̾sis ex precedenti usu redolet.¬
religiosis mentib ꝑͥ suggestionẽ se interce¬
rit . Insidiatur secularib ut in prauo cõꝑte¬
hendat oꝑe. Beligiosis uͦ insidiatur ꝑ głiam
laudis humane Eleazarus ut ueridica nar¬
rat histaria. elephantẽ occidisse et occissus ab
clephante legitur ẽẽ. Cecidit em̃ elefa s fuꝑ
militatem: ꝑ elefantem suꝑbia mũdi designa¬
tur. Dimi em̃ uestis asperitatem libenter pa¬
timur: dum tenues amamꝰ pannos. diun uili¬
bus utimur cils. dñ labore collosasqualet
nimnꝰ. et cutis fugore niget. et sole ingresat:
tinic eleamus occidit elefantem. Cum uero
in huiꝰmodi fauorem querimꝰ. tunc eleuaꝵ ca¬

Expanded text:
unc autem ultimo loco de superbia quae delebitur. Haec est quae saeculares possidet et retinet; noviter conversos vexat et revocat, justos vero tentat et illudit. » In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis quandoque latet. Saecularium mentes per voluntatem inhabitat, in nose interserit. Insidiatur saecularibus, ut in pravo comprehendat opere, religiosis vero insidiatur per gloriam laudis humanae. Eleazarus, ut veridica narrat historia, elephantem occidit, et occisus ab elephante legitur esse. Cecidit enim elephas super militatem. Per elephantem superbia mundi designatur. Dum enim vestis asperitatem libenter patimur, dum tenues amamus pannos, dum vilibus utimur cibis, dum labore callosa squalet manus, et cutis frigore riget, et sole nigrescit, tunc Eleazarus occidit elephantem. Cum vero in hu
Abbreviated transcription (Latin):
et replere quia ille defice̾ nescit situ nõ in¬
cipias fastidire. Adhere g᷑ et m̃here sume
et fruere. Si sempitͥmis Sustus fu̾i̾t sem¬
pit̾na quoq bĩtudo erit. Nonium pudent
neq penitent nos de amore fecisse u̾bur
Non penitent uͥ tanta utilitas nõ pude¬
est fuctori suo creaturu rationtilis solũ¬
q est dilectionis uinculum quod ligut
ut᷑sq m̃ idipm̃ ⁊ tanto felicius qnͣto for¬
tius ppt̃ qdꝰ̾ ut et indiuisa societas et con
nexus in caritate dei et proximi ut uni co¬

Expanded text:
et replere; quia ille deficere nescit, si tu non inet replere; quia ille deficere nescit, si tu non incipias fastidire. Adhaere ergo et inhaere, sume et fruere: si sempiternus gustus fuerit, sempiterna quoque beatitudo erit. Non jam pudeat nos neque poeniteat de amore fecisse verbum: non poeniteat ubi tanta utilitas, non pudeest factori suo creatura rationalis, solumque est dilectionis vinculum quod ligat utrosque in idipsum, et tanto felicius, quanto fortius. Propter quod etiam ut indivisa societas et concnexus, in charitate Dei et proximi: u
Abbreviated transcription (Latin):
lum est. M agnam rem cõmendare uo¬
deus qui uullo indiget quia ip̃e sum¬
mum et uerum bonum est qui nec
de alieno accipe̾ potest quo crescat qͣm̃
ex ip̃o sunt ommiã nec de suo amitte
quo decidat qm̃ in ip̃o inimutabilit̾
consistunt uniu̾sa Ipẽ rationalem
spm̃ creauit sola caritute nulła neces¬
sitate ut eum sue bĩtudins purtici¬
pera faceret. Porro ut idem aptus es
set tunta bentitudine perfrui fecit
in eo dilectionem spiritule pulatum
tum dulcedinis int̾ne quatinus ꝑ
ipm̃ indelicet dilectionem sue felicita¬
tis iocunditatem saperet eĩ q infa¬
tigabili desidio inhereret. Per dibe¬
ctionem gͦ copulauit sibi deus crentu¬
rum rucionalem ut ei semꝑ inhe¬
rendo ipia quo bĩsicanda erũt bonũ
et ex ip̃o quodummͦ ꝑ asfectum sug¬
geret et de ip̃o per desiderium bibet
et in ip̃o per griudiũ posside̾t Suge
o apicula suge. Suge et bibe dulcoris
tui in enarrabilem suauitatẽ. Inm̾gere

Expanded text:
lum est. Magnam rem commendare volum est. Magnam rem commendare voDeus, qui nullo indiget, quia ipse summum et verum bonum est, qui nec de alieno accipere potest quo crescat, quoniam ex ipso sunt omnia, nec de suo amittere, quo decidat, quoniam in ipso immutabiliter consistunt universa: ipse rationalem spiritum creavit sola charitate, nulla necessitate, ut eum suae beatitudinis participem faceret. Porro ut idem esset aptus tanta beatitudine perfrui, fecit in eo dilectionem, spirituale palatum, stum dulcedinis internae: quatenus per ipsam videlicet dilectionem, suae felicitatis jucunditatem saperet, eique infatigabili desiderio inhaereret. Per dilectionem ergo copulavit sibi Deus, creaturam rationalem, ut ei semper inhaerendo ipsum quo beatificanda erat bonum, et ex ipso quodam modo per affectum sugeret, et de ipso per desiderium biberet, et in ipso per gaudium possideret. Suge, o apicula, suge; suge et bibe, dulcoris tui inenarrabilem suavitatem. Immergere,
Abbreviated transcription (Latin):
re potuerimus. Expedit nobis ꝓpius
in tueri eum ne luceat aliquã tenus
et sciatur ꝓptẽa q nͨ cuueat᷑ cum mał¬
nͨ appetutur unt inuemiatur cum bonꝰ
de quo et cum malus est tanta mala ue¬
nunt et cum bonus est tanta bona ꝓ
quod queritur qnͣtoq int̾ius collotatũ
est tanto magis in ut᷑ qr purte cordi do¬
minat᷑. Ergo iudetur amor. et itmor
ẽẽ debectatio cordis alicuiꝰ ad aliquid ꝓ¬
pt̾ aliquid. Desid̾ium in appetendo et
in ꝑfruendo gaudium. Per desid̾ium
currens et requiescens ꝑ guudium. Hic
bonum est et hic malum est cuum cor
humanum quia nec aliunde bonum
es si bonum es. ñ alude malum es
nmas qͦd bonum est. Num om̃e qͣd bo
num est s cum id quod bonũ est male
amatur. illud bonũ non est et hoc ma¬
lum est. Igit᷑ nec qui amut malum ⁊
nec qͦd amat malum ÷ nec anor quo
unut malum est s qd̾ male amut¬
inalum est et hoc om̃e malum÷. Ordi¬
nate gͦ. curitutem et iam malum nil¬

Expanded text:
re poterimus? Expedit nobis propius re poterimus? Expedit nobis propius intueri eum, ne lateat aliquatenus, et non sciatur; proptereaque nec caveatur cum ma appetatur aut inveniatur cum bonus, de quo et cum malus est tanta mala veniunt, et cum bonus est tanta bona prquod quaeritur, quantoque interius collocatum est, tanto magis in utraque parte cordi dominatur. Igitur videtur amor, et amor est dilectio cordis alicujus ad aliquid propter aliquid: desiderium in appetendo, et in perfruendo gaudium: per desiderium currens, requiescens per gaudium. Hic bonum est, et hic malum est tuum, cor humanum, quia nec aliunde bonum es si bonum es, nec aliunde malum es amas, quod bonum est. Nam omne quod est, bonum est; sed cum id, quod bonum est, male amatur, illud bonum est, et hoc malum est. Igitur nec qui amat malum est: nec quod amat malum est: nec amor quo amat malum est, sed quod male amat, et hoc omne malum est. Ordinate ergo charitatem, et jam malum nul
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potuis illoꝵ est qui pudititiam pro¬
stituere consuerunt. Ecce quiͣ multi qͥ
eiꝰ mystĩa uobentes suscipiũt qmͣ pnuci
erubescunt. Quid gͥ nos facimꝰ  for sitũ
multa imꝓbitate frontem fructam ha¬
beaimis qͥui non uecundemur amorem
indictatum formare quem et impudici
aliqũ non possunt siue u̾ecundia in u̾¬
bis exprimere. S aliud est m̃uestigare
uitium ut erudicetur aliud exhort a¬
n uduitium ut uirtus et mi̾tas non
ninetur. Nos gͥ inuestigamꝰ et querimꝰ
ut sciamis. et scientes cuueanus quod
inuestigunt ut sciant. s sciant ut faci¬
ut quid illud in nobis sit quod deside¬
ria nra sic multiphariam dundit
et cor unum in du̾sa deducit. Inueni¬
mus aũ hoc aliud nõ ẽẽ pret̾ amorẽ
qui cum sit motus cor dis scd̾m natur ã
singularis et unitus scd̃m actionẽ uũ
diuisus cum se iñ ordinate mouet id ẽ
ad ea que nõ debet. cupiditas dicitur
reni apellimnus qua disfinitione signa¬

Expanded text:
non potius illorum est, qui pudicitiam pronon potius illorum est, qui pudicitiam prostituere consueverunt? Ecce quam multi qui ejus ministeria volentes suscipiunt: et quam pauci erubescunt! Quid ergo nos facimus? Forsitan multa improbitate frontem fractam habemus, qui non verecundamur amorem indictatum sonare: quem et impudici aliquando non possunt sine verecundia verbis exprimere. Sed aliud est investigare vitium, ut eradicetur; aliud exhortari ad vitium, ut virtus et veritas non ametur. Nos igitur investigamus et quaerimus, ut sciamus, et scientes caveamus, quod illi investigant, ut sciant, sed sciant ut faciant, quid illud in nobis sit, quod desideria nostra sic multifariam dividit, et cor unum in diversa deducit. Invenimus autem hoc aliud non esse praeter amorem: qui cum sit motus cordis secundum naturam singularis et unicus, secundum actionem autem divisus, cum se inordinate movet, id est, ad ea quae non debet, cupiditas dicitur;rem appellamus, qua definitione significa
Abbreviated transcription (Latin):
de dilectione sermonem serimus
ne forte scintillet incordib nr̃ĩs
et ex lir descat ignis flrũnam fuciens
ant totum cõsumens unt p᷑guns tocum
Ex eonamq totum est quod bonum est
et totum qd̃ malum ẽ ex eo est unus fr̃s
dilectionis intꝰ saliens duos riuos infũdit
Alt̾ est amor mundi cupiditas. alt̾ est
umor dei curitas. Medium qippe ÷ cor
hominis unde fons amoris erumpit ⁊ cũ
per appetitum ad exteriora decurrit
cupiditas dicitur cũ uͦ desid̾ium suum
ad int̾ioraa dirigit curit asnominatur
Ergo duo sunt riui qui de fonte dilecti¬
onis emanant. cupiditas et caritas et
om̃ium maloꝵ radix cupiditas. et om¬
nium bonoꝵ radix caritas. Ex eo gͥ to¬
tum est qd̃ bonum est. ⁊ totum qd̾ ma¬
lum est ex eo est. Quic quid g᷑ illus est
magnum est qd̾ in nobis est ⁊ ex eo est
totum quod ex nobis est. Hoc aũ innor
est. Quid est umor᷑. Et qnͣtum est amor
aut unde est amor᷑. Et sermo dei de uuno¬
re loquitur. Nunquid hoc negotium

Expanded text:
de dilectione sermonem serimus, ne forte scintillet in cordibus nostris et exardescat ignis flammam faciens, aut totum consumens, aut purgans totum. Ex eo namque totum est, quod bonum est: et totum quod malum est, ex eo est. Unus fons dilectionis intus saliens, duos rivos effundit: alter est amor mundi, cupiditas; alter est amor Dei, charitas. Medium quippe est cor hominis, unde fons amoris erumpit: et cum per appetitum ad exteriora decurrit, cupiditas dicitur; cum vero desiderium suum ad interiora dirigit, charitas nominatur. Ergo duo sunt rivi, qui de fonte dilectionis emanant, cupiditas et charitas: et omnium malorum radix cupiditas, et omnium bonorum radix charitas. Ex eo igitur totum est, quod bonum est; et totum quod malum est, ex eo est. Quidquid ergo illud est, magnum est quod in nobis est; et ex eo totum est, quod ex nobis est: hoc autem est amor. Quid est amor, et quantum est amor, aut unde est amor? Et sermo Dei de amore loquitur. Numquid hoc negotium
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi forte et ħ adu̾sus memoratum
ium poete u̾siculum ꝓphicus ille res¬
pondeat. Domine dilexi decorem do¬
mus cue et locum habitationis głe
cue. Assentio patiamur et ħ fieri
in eccłia quia et si noria uanis et
uuaxis non tm̃ simplicibus ⁊ deuoci

Expanded text:
Nisi forte et hic adversus memoratum Nisi forte et hic adversus memoratum jam poetae versiculum propheticus ille respondeatur: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . Assentio: patiamur et haec fieri in ecclesia: quia etsi noxia sunt vanis et avaris, non tamen simplicibus et devoti
Abbreviated transcription (Latin):
padibus arbores quedam erecte
mulco eris pondere nuro artisicis
oꝑe fubricute nͣ magis coruscãtes
supposicis lucernis qmͣ sius gẽmis. Qͥd
putusin hiis om̃ib queritur peniten¬
tium ꝯꝓuctio an intuentium admi¬
racio᷑. o uanitas uanitatum s nõ ua¬
uior qmͣ insanior. Fulget eccł̃ia in pu¬
rietibus et in ꝑauperibus eget. Sed¬
uol lapides m̃duitis auro et suos fili¬
bus egenoꝵ seruit᷑ oculis diuitiun
Inueniunt curiosi quo delectantur
⁊ nõ inueniunt miseri quo sustẽtan¬
cur. Ut quid saltim sanctoꝵ imugi¬
nes nõ reueremur quib utiq ipm̃
ꝙ pedibus ꝯcultatur scatet pauimẽ¬
sepe alicuiꝰ sancti facies calcib trua¬
seuntium tunditur. Et si non sacris
ymaginibus cur uł nõ par citur pul¬
cris colonbus:. Cur decoras ꝙ mor fe¬
dandum est᷑ Cur depingis qd̾ ueces¬
se est ꝯculcari. Quid ibi ualent ue¬
nuste forme uͥ pulue inciculant᷑ assi¬
due. Demq̃z quid hoc ad pauperes
uo monachos ad spũailes uiros:

Expanded text:
bris arbores quasdam erectas, multo aeris pondere, miro artificis opere fabricatas, nec magis coruscantes superpositis lucernis quam suis gemmis. Quid, putas, in his omnibus quaeritur? poenitentium compunctio, an intuentium admiratio? O vanitas vanitatum, sed non vanior quam insanior! Fulget ecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inveniunt miseri quo sustententur. Utquid saltem sanctorum imagines non reveremur, quibus utique ipsum, quod pedibus conculcatur, scatet pavimensaepe alicujus sanctorum facies calcibus tunditur transeuntium. Et si non sacris his imaginibus, cur vel non parcitur pulchris coloribus? Cur decoras quod mox foedandum est? cur depingis quod necesse est conculcari? Quid ibi valent venustae formae, ubi pulvere maculantur assiduo? Denique quid haec ad pauperes, ad monachos, ad spirituales viros?
Abbreviated transcription (Latin):
tigendo et suus scandalum relique¬
runt et nobis ichilominꝰ acculert̃
dum quantum illos sua temeratia
discessione tm̃ uos turbarunt sua
parefecit ignomimam quia et impu¬
denter deseruerunt ꝙ impudent̾ arri¬
puerunt et turpiter tedierunt ad id
ꝙ leuit̾ deseruerant. Cum enim claust᷑
ni ñ sui potius ordinis nñ patientia
qtͣ desideriõ nr̃i expetierunt ostẽdũt
ꝙ sunt dum a nobis ad nos u nobis
ad uos instabili leuitate ꝓuolantes
et nobis et uobis et om̃ibus bonis
eoꝵ nou̾imus qui et fortit̾ deo adiu¬
tore ceperunt et ip̃o procectore fortĩ
ꝑ seuerant. Securius est tñ ut per¬
testis erat qmͣ uos ⁊ si quis me nouit
sicut uos. Q̾ in uestris laudabilia
sunt laudo et predico. Si qua rep̾¬
hendenda sunt ut emendent᷑ nobis
et aluis amitis meis suadere soleo. Hoc
non est detractio s atcractio. Quod
ut nobis a uobis semꝑ fiat omnino
precor et supplico.

Expanded text:
agendo, et suis scandala reliqueagendo, et suis scandala reliquerunt, et nobis nihilominus attulerunt, dum quantum illos sua temeraria discessione, tantum nos turbarunt sua patefecit ignaviam: quia et impudenter deseruerunt quod imprudenter arripuerant, et turpiter redierunt ad id quod leviter deseruerant. Cum enim claustra nostra suis potius Ordinis impatientia, quam desiderio nostri expetierint; ostendunt quod sunt, dum a vobis ad nos, a nobis ad vos instabili levitate pervolantes, et nobis, et vobis, et omnibus bonis m noverimus, qui et fortiter Deo auctore coeperunt, et ipso protectore fortius perseverant; securius est tamen ut pertestis erit quam vos, et si quis me novit sicut vos. Quae in vestris laudabilia sunt, laudo et praedico: si quae reprehendenda sunt, ut emendentur, vobis et aliis amicis meis suadere soleo. Hoc non est detractio, sed attractio. Quod ut nobis a vobis semper fiat, omnino precor et supplico.
Abbreviated transcription (Latin):
ad quiescis nec abirẽ inde absq pre¬
senti opusculo. facio itaq qd̾ uisette
diuutto et sermonẽ bremõ. Preser¬
tun quia utiliora sunt pauca in pa¬
ce quam multa cum scundalo. Enim
sos potest enim sien nolente deo. Aliqͥ¬
bus quos me timeo exasꝑasse pocius
placiturum ẽẽ s si desinunt ẽẽ uitio¬
si Si uidelicet uolunt ẽẽ districtiores¬
et desinant ẽẽ decructores ⁊ remissi¬
aliud tenentem nõ iudicet sic qui ac¬
cipit ẽẽ iam bonus nõ in uideat me¬
lioribus et qui sibi iudetur age̾ meliͦ
bonum non sꝑnat alt̾ius. Sic qui
districtius innere possiuit eos qui ñ
possunt nec aspernentur uͭ emulen¬
tur ut temere non imittentur. Si
descendere ne apostatentur sit non
omnib expedit de minorib ad ma¬
iora transire ne p̃cipitentur
ciõ quippe non ulłõs de aliis cõ¬
gtegutionib et inslitutioni¬
bus ad dum ordinem ꝑuolasse
pulsasse et intrasse qui hoc quidem

Expanded text:
acquiescis, nec abire tamen vis absque reacquiescis, nec abire tamen vis absque recenti opusculo. Facio itaque quod vis, et te dimitto, et sermonem brevio: praesertim quia utiliora sunt pauca in pace, quam multa cum scandalo! Et utsos. Potest tamen fieri, volente Deo, aliquibus quos me timeo exasperasse, potius placiturum esse, sed si desinant esse vitiosi: si videlicet, et districtiores desinant esse detractores, et remissialium aliud tenentem non judicet; si qui accepit jam esse bonus, non invideat melioribus; et qui sibi videtur agere melius, bonum non spernat alterius: si qui districtius vivere possunt, eos qui non possunt nec aspernentur, nec aemulentur, ut temere non imitentur. Sicus est descendere, ne apostatentur: sic non omnibus expedit de bonis minoribus ad majora transire, ne praecipitentur. 31. Scio quippe nonnullos de aliis et congregationibus, et institutionibus, ad nostrum Ordinem pervolasse, pulsasse, intrasse: qui hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
eteru in claistris corau le¬
gentib frĩbus quid facit illa ri¬
dicula monstruositas mra qͣ¬
dum deformis formositus. ac formo¬
sa deformitas. Quid ibi immũde fu
tauri quid semihoĩes. quid maculose
tigrides. quid nulites pugnantes qͥd
uenatores tubicinantes. Uideas sub
uno capite multa corpora et rursus
in uno corpore multa cupita. Cernit᷑
huic in quadrupede cauda serpentis
illint in pisce caput cadrupedis. Ibi
bestia p̾fer equum capram trahens
retro dimidiam. huic corntum aĩ¬
mal equin gestut post̾ius. Tam mł¬
ta deuiq tumq nira diu̾sarum for
magis legere libent in marmorib
qmͣ in codicibus totum q diem occu¬
pare singła ista mirando qmͣ in lege
dei meditando. Prodolor si nõ pud
ineptiarum cur nõ piget expensaꝵ¬
Multa quidem et alia larga sugere¬
bat addenda materiã. sed auellit a
me ⁊ ꝑpia sacis auria occupatio et
tuu frͤciter. Ogeri nimis festina dis¬
cessio qui abire uis nͨ morari diutiᷤ

Expanded text:
eterum in claustris coram legentibus fratribus quid facit illa ridicula monstruositas, mira quaedam deformis formositas, ac formosa deformitas? Quid ibi immundae sitauri? quid semihomines? quid maculosae tigrides? quid milites pugnantes? quid venatores tubicinantes? Videas sub uno capite multa corpora, et rursus in uno corpore capita multa. Cernitur hinc in quadrupede cauda serpentis, illinc in pisce caput quadrupedis. Ibi bestia praefert equum, capram trahens retro dimidiam; 540 hic cornutum animal equum gestat posterius. Tam multa denique, tamque mira diversarum formmagis legere libeat in marmoribus quam in codicibus, totumque diem occupare singula ista mirando, quam in lege Dei meditando. Proh Deo! si non pudet ineptiarum, cur vel non piget expensaMulta quidem et alia suggerebat addenda larga materia; sed avellit me et propria satis anxia occupatio, et tua, frater Ogeri, nimis festina discessio, qui videlicet nec morari diutius
Abbreviated transcription (Latin):
Alia cooꝑans. alia subsequens. Pti¬
uia dat uolunt atem. Scdu saculta¬
tem. Tertia ꝑseuerantium. Quas
in scͥpturis scnctis frumenti uini et¬
olei nominib existimo appellati

Expanded text:
, cooperans et subsequens. Prima dat voluntatem, secunda facultatem, tertia perseverantiam: quas in Scripturis frumenti, vini, etolei nominibus autumo appellari
Abbreviated transcription (Latin):
uitate dulcedinis dei ip̃m ppt̃ ipm̃ dili¬
sit iamq unus cum deo spnit᷑ ip̃i sem¬
ta mente deur diligit. Triã qui ppe
sunt que in hoc gradu diligi possunt
quãuis unum solum amore sit dignũ.

Expanded text:
ipsum diligit, jamque unus cum Deo spiritustute Deum diligit. Tria quippe sunt quae hoc gradu diligi possunt, quamvis unum solum amore sit dignum:
Abbreviated transcription (Latin):
um portitus nistice ut ait beda sermo
est ꝓphetitus. ostiũ templi xp̃c. ostium ora¬
aili patriẽ celestis introitus. In porticu uͦ
renũciationis moralit̾ ẽ ostium cognitio
nuindi. in cemplo cõu̾sionis cognitio sui
i oraculo cõtemplationis cognitio dei
Diun .n. m te casum mũdi attendis. in¬
delicet qd̾ sis positus in incerto diuiciarũ.
in lapsu uoluptatum. in periculo dignit a¬
cum tunc ad ostium porticus accedĩs. Dũ
uͦ ꝓpͥe carnis accendis defectum. ortũ pue¬
ritie. iuentutis momẽtum. uesperam
senectutis . dum hec consideras per ostiũ
templi transire festinas. Cum autẽ boni¬
tatem dei accendis bonitatem cui nichil
deest. beatitudinem que nullo indiget
et accedis ad indendum in bonitate electo¬
rum suoꝵ ad betandum in lecicia gentis
sue. dum heo facis ꝑ ostium incrare ꝑ aras¬

Expanded text:
um porticus mystice, ut ait Beda, sermo um porticus mystice, ut ait Beda, sermo est propheticus; ostium templi, Christus; ostium oraculi, patriae coelestis introitus. In porticu vero renuntiationis moraliter est ostium cognitio mundi; in templo conversionis, cognitio sui; in oraculo vero contemplationis, cognitio Dei. Dum enim in te casum mundi attendis, videlicet quod sis positus in incerto divitiarum, in lapsu voluptatum, in periculo dignitatum, tunc ad ostium porticus accedis. Dum vero propriae carnis attendis defectum, ortum pueritiae, juventutis momentum, vesperam senectutis, dum haec consideras, per ostium templi transire festinas. Cum autem bonitatem Dei attendis, bonitatem cui nihil deest; beatitudinem quae nullo indiget, et accedis ad videndum in bonitate electorum suorum, ad laetandum in laetitia gentis suae : dum haec facis,
Abbreviated transcription (Latin):
uni p̾bere uolentem. Si .n. oraculum mn¬
trabis. quietum uidẽbis. Oraculum mo¬
ralit̾ est ꝯtẽplationis secretum. mistite uͦ
significat celeste regnum. in quo seraphum
ponit᷑ quasi lapis primus: quiã funda¬
mento diuine maiestatis ꝑ amorẽ heret
ꝓpinquus. Seraphin in cedentia siue
incensa dicuntur. incensa ab illo igne
de quo dicitur. qui approxim aut michi:
approximant igni . Hic ignis accendit᷑
in aqua ardet in turbine. lucet in occul¬
to. Hic ignis ÷ ardor dilectionis accendi¬
tur in aqua cõpunctionis. ardet inter tur¬
bines tribulationis. lucet in occulto con¬
tẽplationis. Uides ne quomͦ lapis iste in
ordine suo concordet scdo lapidi et primoᷤ
Abel .ii. designat moraliter penitentie lu¬
clum. steph anus patientiam tribulatio¬
num. seraphin amoris incendium. Hic
⁊ incipientium dolor. proficieritun labor
ꝑfectoꝵ amor. Fecit etiam sabomon osti¬
im in porticu in templo in oraculo Osti¬

Expanded text:
um praebere volentem. Si enim oraculum inum praebere volentem. Si enim oraculum intraveris, quietum videbis. Oraculum moraliter est contemplationis secretum, mystice vero significat coeleste regnum. In quo seraphin ponitur quasi lapis primus, quia in fundamento divinae majestatis per amorem haeret propinquus. Seraphin incendentia sive incensa dicuntur incensa ab illo igne, de quo dicitur: Qui approximant mihi, approximant igni . Hic ignis accenditur in aqua, ardet in turbine, lucet in occulto. Hic ignis est ardor dilectionis, accenditur in aqua compunctionis, ardet inter turbines tribulationis, lucet in occulto contemplationis. Videsne quomodo lapis iste in ordine suo concordet secundo lapidi et primo? Abel enim designat moraliter poenitentiae luctum. Stephanus patientiam tribulationum, seraphin amoris incendium. Hic est incipientium dolor, proficientium labor, perfectorum amor. Fecit enim Salomon ostium in porticu, in templo, in oraculo . Osti
Abbreviated transcription (Latin):
deflere: fragilitatem misere carns at¬
tendere. et quia sĩc miserabilis es ad
ipm̃ misericordem dm̃ questum dirigẽ
Hec igitur ponenda sunt suꝑ funda¬
mentum uquitatis humilitatis dis¬
posita iñ lacitudinem caritatis: ut oĩa
ini caritate fiant. Habes nũc moralit
porticum que ÷ aute templum renũtia¬
tionem mundi. misticam uͦ pr̃es uete¬
ri cestamenti. Cor autem ad dm̃ ꝯuer¬
sum est morale templum: eccłia misticũ
In hoc templo quasi p̾ͥmus b̾s scephs pom¬
tur: ut ab ip̃o regula iusticie dirigat᷑. Ste¬
lapidum: id  ordo uirtutum. Scd̾m recti¬
tudinem huiꝰ regłe in edificio cordis tui u¬
tutes dispone. Hoc aũ facis dum tͥbulatio¬
nes libent̾ pateris. dum mimicum dili¬
gis. dum pro ꝑ sequentib fundis preces:¬
et inde cum stepħo oculo cõ templationis
lam ꝓximus oraculo filiũ pñs ad dextam
stantem uides. Uides .n. eum stantẽ non
quasi sedentem : s uelud edificanti auxili¬

Expanded text:
defflere, fragilitatem miserae carnis atdefflere, fragilitatem miserae carnis attendere; et quia sic miserabilis es, ad ipsum misericordem Deum questum dirigere. Haec igitur ponenda sunt super fundamentum humilitatis, disposita in latitudinem charitatis, ut omnia in charitate fiant. Habes nunc moraliter porticum, quae est ante templum, renuntiationem mundi; mysticam vero, patres Veteris Testamenti. Cor autem ad Deum conversum, est morale templum; Ecclesia, mysticum. In hoc templo quasi primus beatus Stephanus ponitur, ut ab ipso regula justitiae dirigatur. Stelapidum, id est ordo virtutum. Secundum rectitudinem hujus regulae in aedificio cordis tui virtutes dispone; hoc autem facis, dum tribulationes libenter pateris, dum inimicum diligis, dum pro persequentibus fundis preces. Unde cum Stephano oculo contemplationis, jam proximus oraculo: Filium Patris ad dexteram stantem vides . Vides enim stantem non quasi sedentem, sed velut aedificanti auxili
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Abel ing̾p̾tatur luctus sine uamtas
uł uapor seu miserabilis. Attendamus gͥ
intͥpretatio nois ad quid respiciat : ut ip¬
sius mortalitatis diuersitas ad bene ope¬
randum mẽtem cogat. Uanitas enm res¬
picit ad mũdum. Iuctus ad pcc̃m: napor
ad teipm̃. miserabilis ad dñi. fuge igit᷑
luge attende et depͥcare. fuge mũdũ qr¬
uundas est. fugr pccm qr iniquitas:
autende carueni tuam qr sragilis. et
quasi uapor ad modicum parens est :
de precare dĩa quia miserabilis estu
ip̃e misericors et clemens. Hic lapis
primus ponitur in porticu templi. pri¬
or enim extitit inter patres ueteris
testamenti Ponitͫ ⁊̃ lapis iste in templo
morali. Porticus enm templi: de siguat
moraliter renũtiationem mudi. Si
hanc igitur porticum edificas. ꝯgi uum
est ut ad signisicationem nõis supra dic¬
ti accedas: et sic in pͥmis placeat ⁊ͥ na¬
itatem mũdi sugere. inquitatẽ pccĩ

Expanded text:
tur. Abel interpretatur luctus sive vanitas, tur. Abel interpretatur luctus sive vanitas, vel vapor seu miserabilis. Attendamus igitur interpretationem nominis ad quid respiciat, ut ipsius moralitatis diversitas ad bene operandum mentem cogat. Vanitas enim respicit ad mundum, luctus ad peccatum, vapor ad teipsum, miserabilis ad Deum. Fuge igitur, luge, attende et deprecare. Fuge mundum, qtas est; luge peccatum, quia iniquitas est; attende carnem tuam, quia fragilis est, et quasi vapor ad modicum parens est . Deprecare Deum, quia miserabilis es tu, et ipse misericors et clemens est . Hic lapis primus ponitur in porticu templi, primus enim exstitit inter patres Veteris Testamenti. Ponitur enim lapis iste in porticu morali, porticus enim templi designat moraliter renuntiationem mundi. Si hanc igitur porticum aedificas, congruum est ut ad significationem nominis supradicti accedas; et sic in primis tibi placeat vanitatem mundi fugere, iniquitatem peccati
Abbreviated transcription (Latin):
suram. S qm̃ moralit̾ de templo spiricali
loqui sũscepimus: idcirco ad edificatio¬
nem claustralium intͥponentes aliquid
de imstico que restant aliquantulum la¬
tiuis exponendo moralit̾ transar ranus
Edificemus igit  spirit ale templũ: id⁊ cor
nrm ad dm̃i conu̾sum. Hebemus enim ut
superius diximus mõtem in ihrłm: locum
indelicet edificii pacificam mẽtem. Habe¬
mus mat̾iam ligna ⁊ lapides id ⁊ diu̾sas ur¬
tutes: habenius et artificem. intellectum
etiam mẽsuras longitudinis. latitu diuis ⁊
altitudinis. id ꝑseuerantiam boni oꝑis
ꝑegrinatione hmꝰ exilii: largitatem bene
est ꝓcessus uirtutur Qui in alcum dirigi¬
tur: dũ mens de mrcute in mĩtutẽ ad ꝑ¬
fectionis culmen sublenatur. Ex his eri¬
gunt᷑ templi parietes indelicet recte ope¬
rationes. In edificiõ nustici templi pͥrimꝰ
lapis abel in ordine ponit᷑ : a quo usq ad
ultumum iustum linea iusticie protenda¬

Expanded text:
suram. Sed quoniam de morali templo et spirituali suram. Sed quoniam de morali templo et spirituali loqui suscepimus, idcirco ad aedificationem claustralium interponentes aliquid de mystico, quae restant aliquantulum latius exponendo moraliter transcurramus. Aedificemus igitur spirituale templum, id est cor nostrum ad Deum conversum. Habemus enim, ut supra diximus, montem in Jerusalem, locum videlicet aedificii, pacificam mentem. Habemus materiam, ligna et lapides, id est diversas virtutes. Habemus et artificem, intellectum s etiam mensuras longitudinis, latitudinis et altitudinis, id est, perseverantiam boni operis in peregrinatione hujus exsilii, largitatem vel lest processus virtutum qui in altum dirigitur, dum mens de virtute in virtutem ad perfectionis culmen sublevatur. Ex his eriguntur templi parietes, rectae videlicet operationes. In aedificio mystici templi primus lapis Abel in ordine ponitur, a quo usque ad ultimum justum linea justitiae protendi
Abbreviated transcription (Latin):
lougani mit᷑as bomi oꝑis in exilio huius
pegrinationis. latitudo ⁊ caritas. que
non cĩ de ꝓsperitate gaudet amia: sed
eciam dampno ꝯpatit᷑ numici. Celsicu¬
do alticudinis ÷: spes de premio eterne
retributionis. Sic fit ut sis moralit̾ in
bona oꝑatione᷑ longus. urmisericordia
largus. in desiderio altus. ita scilic ut
ꝑseuerantia duret usq ad ultimũ iite
finem. mĩa dilacet manꝰ usqr ad ꝑaupe¬
rem: altitudo uͦ desideru gustet eternita¬
uis dulcedinem. In hac igitur longitudi¬
ne. latitudine. altitudine p arietum. dis¬
ponũt᷑ diu̾si ordines lapidum. In misti¬
co siquidem disponũtur hoiẽs: in mora¬
li urtutes. Tria enim assignauimꝰ tem¬
pla: iuidelicet materiale imisticum mo¬
rale. Primũ in monte. Scd̃m in mẽte.
tercium in congregatione. Unũ de lignis
et lapidibus. aliud de birtutibus. terciũ
de iustis hominib. Habes nũc uti iusq tẽ¬
pli locum et materiam. artificem et mẽ¬

Expanded text:
longanimitas boni operis in exsilio hujus peregrinationis. Latitudo est charitas, quae non tantum de prosperitate gaudet amici, sed etiam damno compatitur inimici. Celsitudo altitudinis est spes de praemio aeternae retributionis. Sic fit ut moraliter sis in bona operatione longus, in misericordia latus, in desiderio alius; ita scilicet ut perseverantia duret usque ad ultimum vitae finem, misericordia dilatet manus usque ad pauperem, altitudo vero desiderii gustet aeternitatis dulcedinem. In hac igitur longitudine, latitudine, altitudine parietum disponuntur diversi ordines lapidum. In mystico siquidem disponuntur homines, in morali virtutes. Tria enim assignamus templa, videlicet materiale, mysticum et morale. Primum in monte, secundum in mente, tertium in congregatione. Unum de lignis et lapidibus, alterum de virtutibus, tertium de justis hominibus. Habes nunc utriusque templi locum et materiam, artificem et men
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat in pace uidẽt. Recpit gͥ pro lo¬
co areeꝰ regnum felicitatis et̾ne. Quia
u scd̃̾m situm loci. mensurari solet quã¬
titas edificu: ideo congruũ indetur sub¬
uĩgi de tribus dimẽsionibus templi. ha¬
bebat enim sexagnita cubitos in longi¬
tudine iguiti in lacitudine: centum

Expanded text:
desideraverat, in pace videt. Recipit ergo pro lodesideraverat, in pace videt. Recipit ergo pro loco areae, regnum felicitatis aeternae. Quia vero secundum situm loci mensurari solet quantitas aedificii: ideo congruum videtur subjungi de tribus dimensionibus templi. Habebat enim sexaginta cubitos in longitudine, viginti in latitudine, centum
Abbreviated transcription (Latin):
epit salomon edific are domũdo¬
iim in ihrłm in mõce moria.
qui demoustratus fu̾at daud
patri eius: in loco quem p̾paraua̾t dauid
in area ornam iebusei. E dificanda est
itaq domus diũ in ihrłm et in mõte. id
est in pacificata mente. in eminentiori
uideliq hoĩs parte. Qui mons moria id¬
est iusionis nũcupatur: quia in mente
p acifica dñs in habitat et in eadem ocło
cõtemplationis inderi desiderat᷑. Qui
que mundanda ÷ uentilabro discretoĩs
a palea uane cogitationis. Oruã illium¬
natus. lebusens conculcat᷑ int̾p̾tatur
habet .i. mens qũ lumen discretionis et
lumen consciencie: s tñ adhuc cõculcã¬
tur aspiritibꝰ ĩmũdis. et implicatur se¬
cularibus curis. Cum uͦ ihebusens locũ
aree sue dauid regi uenderet. in qua tẽ¬
pliun dm̃. salomon edificaret : non iam
ihebus s ihiłm nũcupatur. Mens em̾ua
que renũtiãt om̃ĩb que possidet: con¬
cultatore dẏabolo suꝑato. deuni quem

Expanded text:
epit Salomon aedificare domum Domini in Hierusalem in monte Moria qui demonstratus fuerat David patri eius in loco quem paraverat David in area Ornan Iebusei coepiitaque domus Domini in Jerusalem in monte, id est, in pacifica mente, in eminentiori videlicet hominis parte. Qui mons Moria vel visionis nuncupatur, quia in mente pacifica Dominus habitat, et in eadem oculo contemplationis videri desiderat. Qui dquae mundanda est ventilabro discretionis a palea vanae cogitationis. Ornam illuminatus; Jesubaeus, conculcatus interpretatur. Habet enim mens quandoque lumen discretionis, et lucem scientiae; sed tamen adhuc conculcatur a spiritibus immundis, et implicatur saecularibus curis. Cum vero Jebusaeus locum areae suae David regi venderet, in qua templum Domini Salomon aedificaret, non jam Jebus, sed Jerusalem nuncupatur. Mens enim, quae renuntiat omnibus quae possidet, conculcatore diabolo superato, Deum quem
Abbreviated transcription (Latin):
ter conu̾so uita moribus. Abequi nocdiõ
it aq i̾mali crescunt dies usq ad ꝑfectũ
diem et̾ne beatitudins. ab autũnali uͦ
crescunt noctes usque ad continuam
noctem ꝑpetue dampnationis. Hanc
diem nulla nox interpolat: illam nodẽ

Expanded text:
ter converso vita moribus. Ab aequinoctio ter converso vita moribus. Ab aequinoctio itaque vernali crescunt dies usque ad perfectum diem aeternae beatitudinis; ab autumnali vero crescunt noctes usque ad continuam noctem aeternae damnationis. Hunc diem nulla nox interpellat, illam no
Abbreviated transcription (Latin):
au̾nali dies. In hyeme enim torporis
crescunt caligines temptationis. in esta¬
te uͦ feruoris mulciplicantur illuminatõ¬
ues ꝯtemplationis. In quoꝵdam aũ mente
fit equi noctiũ autũnale. Sũt namq multi
quãius tepidi. qui attendunt miseriam mũ¬
di. defectum carnis. beatitudinem et̾rita¬
ta ostia radiis considerationis illuminat
archam conscientiẽ. Ab hoc equuoctiõ mi¬
nuũt᷑ dies. et noctes crescunt. quia licet
tepidi hec omnia consident. tñ tempore
temptationis recedunt. Comitatur eciã
plicantur temptationes. Has noctes ꝑ¬
currit luua negligentie. cooperta obłi¬
uionis nuibe̾. obtenebrata nubilo igno¬
rantiẽ. Sunt aũ alii afrigore hyemis
egressi quasi mequinocłio u̾nali consti¬
tuti inquibus uer oritur. in quib estas
sequit᷑ de quibꝰ eti am dicitur: estatẽ et
uer tu plasmasti ea. In uere enĩm oĩo
renouantur. in estate̾ uͦ maturant᷑. In
uere ornatur terra floribus. et in noui¬

Expanded text:
a vernali dies. In hieme enim torporis a vernali dies. In hieme enim torporis crescunt caligines tentationis; in aestate vero fervoris multiplicantur illuminationes contemplationis. In quorumdam autem mente fit aequinoctium autumnale. Sunt namque multi quamvis tepidi, qui attendunt miseriam mundi, defectum carnis, beatitudinem aeternitata ostia radiis considerationis, illuminat arcam conscientiae. Ab hoc aequinoctio minuuntur dies, et noctes crescunt; quia, tepidi licet haec omnia considerent, tamen tempore tentationis recedunt. Comitatur etiam plicantur tentationes. Has noctes percurrit luna negligentiae, cooperta oblivionis nube, obtenebrata nubilo ignorantiae. Sunt autem alii frigore hiemis egressi quasi in aequinoctio vernali constituti, in quibus ver oritur, in quibus aestas sequitur, de quibus etiam dicitur: Aestatem et ver tu plasmati ea . In vere enim omnia renovantur, in aestate vero maturantur. In vere ornatur terra floribus, et in novi
Abbreviated transcription (Latin):
noctialis directis radioꝵ suoꝵ li¬
ficus. dempli. et oraculi. archam testainẽ¬
tie directus radius considerationis. nu¬
bes cogitationũ penetrans que discurrũt
ꝑ arrem meditationis. per supradicta tͥa
ostia illuminat archam id ÷ ꝯscienciam
Hoc autem sit quotiens equi noctium eue¬
irẽ contiugit. Fit aũ equi noctium cũ
dies noctibus et noctes diebus equales
fiuut. Habet aĩmus noctes et dies mo¬
rales. ꝓspera scilicet et adu̾sa. dampna
et lucra tristira et leta. mentis purita¬
tem et ꝑturbationem lucem ꝯtemplatõ¬
nuis et caliginem tẽptationis. Dum hec
aĩmus deliberat. quasi subequali mẽsu¬
ra dies et noctes librat. Dno sunt autẽ
e quinoctia u̾nale scilicet et ancũnale:
sunt et antu quatuor tꝑa. uer. estas. au¬
cũnus. et hyenis. In uere intelligit᷑ tẽ¬
perantia mentis. in estate feruor carita¬
tis. in autũno tepor. in hyeme corpor
tepor in mẽte torpor in opere. Ab aut ũ¬
uali equinoctio incipiũt crescere noctes

Expanded text:
noctialis oriens, directis radiorum suorum liet templi et oraculi, arcam testamentiae directus radius considerationis, nubes cogitationum penetrans, quae discurrunt per aerem meditationis, per supradicta tria ostia illuminat arcam, id est, conscientiam. Hoc autem fit quoties aequinoctium, evenire contingit. Fit autem aequinoctium, cum dies noctibus et noctes diebus aequales fiunt. Habet animus noctes et dies morales, prospera scilicet et adversa, damna et lucra, tristia et laeta, mentis puritatem et perturbationem, lucem contemplationis et caliginem tentationis. Dum haec animus deliberat, quasi sub aequali mensura dies et noctes librat. Duo sunt autem aequinoctia, vernale scilicet et autumnale. Sunt etiam anni quatuor tempora, ver, aestas, autumnus et hiems. In vere intelligitur temperantia mentis; in aestate fervor charitatis; in autumno tepor; in hieme torpor: tepor in mente, torpor in opere. Ab autumnali aequinoctio, incipiunt crescere noctes,
Abbreviated transcription (Latin):
miseris illi uuus quisq talem in dul gentum ac¬
cepturus est. ⁊ adeo qualẽ ip̃e dederit puti mo
impedit᷑ ut unpemare quisq ualeat postula¬
ta hoc est si amala quisq cõmutit ac si delin¬
quenti in se debitura non dimitũ. Siudi̾s¬

Expanded text:
miseris illi. Unusquisque talem indulgentiam accepturus est a Deo, qualem ipse dederit proximo impeditur, ne impetrare quis valeat postulata hoc est, si aut mala quisque committit, aut si delinquenti in se debita non dimitti
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑm cam̃ ꝯmora neglitis diuitũ cum̃ ꝯĩstãia
ꝓmouetis. In ilł rigorẽ ostenditis iuistis ex man¬
suetudi̾e dispensatis illos ꝯdifficultate respicitis
Istos ꝯfauore tractatis Illos neglige̾t᷑ auditis Istos
subcilr̃ abscultittis. Claniat panꝑ iuillus exaudit.
loquit᷑ diuet ⁊ omĩs applaudͭ Diues locutꝰ ẽ ⁊ oms¬

Expanded text:
am cum mora negligitis, divitum causam cum instantia promovetis. In illis rigorem ostenditis, cum istis ex mansuetudine dispensatis. Illos cum difficultate respicitis, istos cum favore tractatis. Illos negligenter auditis, istos subtiliter auscultatis. Clamat pauper et nullus exaudit, loquitur dives et omnes applaudunt. « Dives locutus est et om
Abbreviated transcription (Latin):
re discipliam minat᷑. C orrigia aũ ligat᷑
u sũmitate uirge. et in ligno qd̾ tenet᷑
sub pede. Hec . ii. caruem mortificant et
mẽtem domant. Labor udelicet obediẽ¬
tie. et correctio disapline. Lignũ sub
pede p̾mitur uirga desaꝑ minat᷑. qr ad
obedientiam cogimur. Dum discipline
legib coartamur Qduobus acumim¬
bus ferri gnimꝰ pũgit᷑. int̾ que duo po¬
nit᷑ unũ ne ad scłm redeas. aliud ut ad
regnum transeas transeas. timor .n.
ꝯpellit. amor uero trahit. Int̾ hec ita¬
qr uoluit᷑ qui iñ torno spiritali uolui¬
tur et dicit. Paratum cor meum deus
paratum cor meũ. Bis dicit paratum.
id⁊ interius inmẽte et exterius in ope¬
ratione. intus ad cogitandum recta: fo¬
ris ad faciendum utilia. De cherubin

Expanded text:
re disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur re disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur in summitate virgae, et ligno quod tenetur sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur, quia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animus pungitur, inter quae duo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in operatione, intus ad cogitandum recta, foris ad faciendum utilia. C
Abbreviated transcription (Latin):
tenet᷑. In ferio gͥ doctrina. in uirga dis¬
ciplina. in corrigia mortui aimalis. mor¬
cificatio carnis̃ intelligitur:: in qua aui¬
mus spiritalis inuolut᷑ detinetur Per
liguũ uͦ qd̾ mouetur sub pede designari
potest uelocitas obedientie. cit a enim
dbet eẽ obedientia et quasi sub pedibus
posita ut fiat cum humilitate et sine tar¬
dit ate. Uude et in canticis canticoꝵ drͣ
Manus eius tornatiles auree pleue i a¬
cuidis. Fuinc manus cornatiles duni
asfectus anĩmi fuale diu̾tunt᷑ ad qualli¬
bet oꝑationes. Sunt aur ee dum asfec¬
tioues aĩ ab od̾ appetitu carnalis desi¬
deri reddunt᷑ pure. Plene sunt iacinctis
dum estuaut amore et desiderio celestis
patrie. Duo uͦ acumina ferri ini quibus
ponit᷑ quic quid in torno uoluitur. sunt
tiuior et amor. timor pene. et amor bea
bilitatis sue cursum. Nota queq quͦd doc¬
trine uerbo uelut tornatons ferro su¬
ꝑflua docendo resecant᷑. Uirga ũ desu¬
per incdinans se et eleuans ꝑcutientis me¬

Expanded text:
tur. In ferro igitur doctrina, in virga disciplina, in corrigia animalis mortui mortificatio carnis intelligitur, in qua animus spiritualis involutus detinetur. Per lignum vero quod movetur sub pede designari potest velocitas obedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis canticorum: Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetitu carnalis desiderii redduntur purae. Plenae sunt hyacinthis, dum aestuant amore et desiderio coelestis patriae. Duo vero acumina ferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, et amor beatbilitatis suae cursum. Nota quoque quod doctrinae verbo velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper inclinans se et elevans percutientis mo
Abbreviated transcription (Latin):
ducem. id ⁊ magrm̃ u̾bo et exemplo p̃ce¬
dentem curbam discipuloꝵ. int̾pone mu¬
diciam lilui. seu iosam martyrii. Habes gͥ
in templo spiritali celaturas uarias dum
incrinsecus in aĩo ircutũ diu̾sitates lo¬
cas. Sculpuntur eciam morali torno: in
uolubilitate obedientie. uirtutes animi dis¬
p onũt᷑ sub p̾dicationis ferro. Doctrin e
et emin u̾bum potest appellari tornatoris
ferrum. cornator ⁊ inmente discrecionis
uigor. qui aute se dicitur habere tornũ.
id ÷ rationabilem intellectum. In torno
rigiã. lignun sub pede ꝑ qd̾ instrument ũ

Expanded text:
ducem, id est, magistrum verbo et exemplo praeceducem, id est, magistrum verbo et exemplo praecedentem turbam discipulorum. Interpone munditiam lilii, seu rosam martyrii. Habes igitur in templo spirituali diversas caelaturas, dum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obedientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante se dicitur habere tornum, id est, rationalem intellectum. In torno rigia, lignum sub pede per quod instrumentum
Abbreviated transcription (Latin):
ed et om̃s p arietes tẽ no .xxi.
pli ꝑ crcuitum sculpsit uarus¬
celaturis sculpunt᷑ et torno.
Mistice parietes templi narus ce¬
alii sermo sapiẽ. alii sermo scientie. Alu
grã curationum. alu int̾p̾tatio sermonũ
Scilpuntͣ eciam parietes cũ torno. Cum
pit. nullus fidelium contradicit. s ex aĩo¬
nuꝰ quisq clamat cũ psalmista. parat̾ sum
et uõ sum curbatꝰ ut custodiam mandata
tua. Et alius ppha. Ecce ego mitte me. In
torno gͥ sunt qui mandatis diuinis obedi¬
unt. Moralicer uͦ uarus celaturis sculpũ¬
tur tẽpli parietes: dũ ꝑ diu̾sa loca diu̾saꝵ
rerum ĩprimũt᷑ ymagies. ut habeant
singule mrtutes. iuxta moralit atis iurtu¬
tum formas sibi cõuenientes. Actende gͥ
in quolibet loco incelligibilis tẽpli bouis
ymaginem id ÷ mansuetudinẽ. Imprime
et alibi figuram leonis rigorem uidelicet
seuere districtionis. imprune columnbã su¬
plicitatis formam adde et curturem id est
castitatem. Adũge arietem ouiuni scilie

Expanded text:
ed et omnes parietes templi per circuitum sculpsit caelaturis variis, et torno . Mystice parietes templi variis caealii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum . Sculpuntur etiam parietes cum torno, cum pit, nullus fidelium contradicit, sed ex animo clamat cum Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno sunt, qui mandatis divinis obediunt. Moraliter vero variis caelaturis sculpuntur templi parietes, dum per diversa loca diversarum rerum imprimuntur imagines, ut habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id est, castitatem. Adjunge arietem, ovium scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
uire incipiant. uł ista si abscondantir ꝑ cuuo¬
rem. utilitatis p̾mium retributionis amitãt
Nesçio quã hõ deinceps habeat excusationẽ
ignorantiẽ: cui tot uie ĩam demonstrant᷑.
quibus possit ad scientĩam u̾tatis ꝑuenire
Ecce post discretioilem racionis ꝓprie ꝑ quã
dirigitur. post doctrinam sapientiũ. per ꝙͣ
eruditur. post exempla bonoꝵ quib instru¬
cur.ad duntur etĩam p̾cepta scripturarum.
quibus ad omnem iuuendi ordinem in forma¬
tur. postremo adungunt᷑ temptationes qͥ¬
bus exeratatus ꝑ cotidianam experienti¬
au. de ueritate p̾ceptoꝵ certior esficiatur

Expanded text:
vire incipiant, vel ista si abscondantur per timovire incipiant, vel ista si abscondantur per timorem vilitatis, praemium retributionis amittant. Nescio quam homo deinceps habeat excusationem ignorantiae, cui tot jam viae demonstrantur, quibus possit ad scientiam veritatis pervenire. Ecce post discretionem rationis propriae per quam dirigitur, post doctrinam sapientium per quam eruditur, post exempla bonorum quibus instruitur, adduntur etiam praecepta Scripturarum, quibus ad omnem vivendi rationem informatur. Postremo adjunguntur tentationes, quibus exercitatus per quotidianam experientiam de veritate praeceptorum certior efficitur