comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit cont chanaan. Lege scriptu¬
ras. maximȩq eugłium: uͥ syrophenissa
int̾pellans ꝓfilia. egredit᷑ de t̾ra chanaan.
et dr̃ mulier chananea. Simulq qͥa dixe¬
rat extendit manũ suã. ne oꝑantẽ mẽ¬
bris &e officio corporali crederes dm̃: ad¬
iecit. mandauit. Nam di fecisse: iussis¬
se est. Et dixit. Non adicies ultra. ut
glorieris calumniã sustinens uirgo fi¬
lia sẏdonis. In cethim consurgens tͣns
qui mandauit adu̾sus chanaan ut con¬
tereret fortes eiꝰ. ipse dicit. Nequaquã
ultra głaberis. & in tua confides poten¬
tia õ uirgo filia sydonis: idest colonia sy¬
doniors. Fugies quidẽ nauib adinsulas
occidentis. seu in cyprum. & cȩt̾as mace¬
doniȩ. greuiȩq terras: s tͥ aduersante do
requiem inuenire ñ poteris. Alioqͥn: om¬
nis uagus. atq in orbe ꝑegrinus. & in¬
certarum sediũ. semꝑ in angustia o iugi¬
ter in merore est. E cce t̾ra chaldeors:
talis popłs non fuit. Assur fundauit

Expanded text:
anaan condita est. Lege Scripturas, maximeque Evangelium , ubi Syrophoenissa interpellans pro filia, egreditur de terra Chanaan, quae dicitur mulier Chananaea. Simulque quia dixerat: Extendit manum suam, ne operantem membris, et officio corporali crederes Dominum, adjecit, mandavit, ut Dei fecisse, jussisse sit. Et dixit: Non adjicies ultra ut glorieris, calumniam sustinens, virgo filia Sidonis, in Cethim consurgens transqui mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus, ipse dicit, Nequaquam ultra gloriaberis, et in tua confides potentia. O virgo filia Sidonis, id est, colonia Sidoniorum, fugies quidem navibus ad insulas Occidentis, seu in Cyprum, et 231 caeteras Macedoniae Graeciaeque terras, sed et ibi, adversante Deo, requiem invenire non poteris. Alioquin, omnis vagus atque in orbe peregrinus, et incertarum sedium, semper in angustia, jugiter in moerore est. Ecce terra Chaldaeorum, talis populus non fuit: Assur fundavit
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Qͦd ne putemꝰuoce p̃dictũ. & oꝑe t̃
expletũ: idem hieremias ait. Undecioro
anuo sedechiȩ. in se qͦrto. qͥuta m̃sis. a ꝑta
ẽ citiitas: & ingressi st̃ om̃s pͥncipes regis
babylonis.: & sed̾unt in porta media. lc
g in cireuitu ciuitatis hierłm innum̾a¬
hostili populatione ẽ reseratũ: & ꝑ cun¬
ctas urbis partes diuisis muris hostis

Expanded text:
tu . Quod ne putemus voce praedictum, et opere non expletum, idem Jeremias ait: Undecimo anno Sedechiae, mense quarto, quinta mensis, aperta est civitas, et ingressi sunt omnes principes regis Babylonis, et sederunt in porta media . Tunc ergo in circuitu civitatis Jerusalem, innumhostili populatione reseratum, et per cunctas urbis partes divisis muris hostis
Abbreviated transcription (Latin):
uasa. & camelos tollent .sͥ. & it̾um. Ini¬
uit enĩ contͣ uos nabuchodonosor rex
babylonis consiliũ: cogitanit adu̾sũ
uos cogitationes. Surgite & ascendi¬
te ad gentẽ quietã & confident̾ habi¬
tantẽ. ait dñs. Non ostia. ñ uectes¬
st̃ eis: soli habitant: & er̃t cameli eo-¬
tũ in direptionẽ. & multitudo ium̃-¬
tors in p̃dam. E disꝑgam eos in omnẽ uen¬
tũ qͥ st̃ attonsi in comã: ex om̃i confinio eo¬
rũ. Adducã int̾itum suꝑ eos. ait dñs. Eerit
asor habitaculũ drachonũ. deserta in et̾nũ
slon manebit ibi uir: nec incolet eã filiꝰ ho¬
minis. Totũ ꝓphetiȩ testimoniũ de hiere

Expanded text:
vasa, et camelos tollent sibi : et iterum: Inivasa, et camelos tollent sibi : et iterum: Inivit enim contra vos Nabuchodonosor rex Babylonis consilium, cogitavit adversus vos cogitationes. Surgite et ascendite ad gentem quietam, et confidenter habitantem, ait Dominus: non ostia, non vectes eis: soli habitant. Et erunt cameli eorum in direptionem, et multitudo jumentorum in praedam. Et dispergam eos in omnem ventum qui sunt attonsi in comam: et ex omni confinio eorum adducam interitum super eos, ait Dominus: eritque Asor habitaculum draconum deserta in sempiternum; non manebit ibi vir, nec incolet eam filius hominis . Totum prophet
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eẽt arabia ad quã ꝓpħicus sermo di¬
rigit᷑. utrũ moabitȩ an ammanrte. &
ydumei. cunctȩq aliȩ regiones q̃ nc̃ a¬
rabia nuncupantur: occasionẽ tribuit
in hac eadẽ uisione qͦd sequit᷑. auferet᷑
om̃is gła cȩdar. & reliqͥe num̾i sagiita¬
riors fortiũ de filiis cedar imminuen
docet ex ismahel cȩdar & agarenos qͥ ꝑ¬
u̾so nomine sa. raceni uocant᷑. ẽe gen̾atos.
hi ꝑ totã habitant solitudinẽ. De quib
puto & poetã dic̾e. Lateq uagantes bar¬
chei. E supͣdictũ uolum̃. Contra faciem
omĩum fratrũ suor habitabit: eo qͦd la¬
tissima heremꝰ ab india ad mauritaniã
usq tendat᷑. & antiquũ oeceanũ. Qͦd puto
hieremiȩ titulũ sonare. Ad cedar. & ad
regna asor: q̃ ꝑcussit nabuchodonosor
rex babẏlonis. Statĩq sequit᷑. Hȩc diẽ
dñs. Surgite & ascendite ad cȩdar. & ua¬
state filios orientis. Tab̾nacula eorp &
greges eorꝑ capient: pelleseor. & omĩa

Expanded text:
ad quam propheticus sermo dirigitur, utrum Moabitae, an Ammonitae, et Idumaei, cunctaeque aliae regiones, quae nunc Arabia nuncupantur, occasionem tribuit in hac eadem Visione quod sequitur: Auferetur omnis gloria Cedar, et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiidocet ex Ismael Cedar et Agarenos, qui perverso nomine Saraceni vocantur, esse generatos. Hi per totam habitant solitudinem, de quibus puto et poetam dicere, Lateque vagantes Barchaei. Et juxta supradictum volumen « contra faciem omnium fratrum suorum habitabit. » eo quod latissima eremus ab India ad Mauritaniam usque tendatur et Atlanticum oceanum. Quod puto Jeremiae titulum sonare ad Cedar et ad regna Asor, quae percussit Nabuchodonosor rex Babylonis. Statimque sequitur. « Haec dicit Dominus: Surgite et ascendite ad Cedar et vastate filios Orientis: tabernacula eorum, et greges eorum capient, pelles eorum et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
philistiim. et moab. & egyptũ. et ydumȩos
et ismahelitas. supͣ. cõminationẽ di legimꝰ.
qđ insultau̾nt captiuitati ppłi eiꝰ: ita etiã
minc adu̾sum tyrũ inimicã et insultatricẽ
ab eodem hoste sit destruenda. Legimus
riȩ gentis bella describunt. Ibiq repꝑimꝰ
post captiuitatẽ iherłm. palestinos et ara¬
bas. ꝙ cdamascenos. et deinceps egyptios
fuisse subu̾sos. Qđ autẽ semꝑ hȩ gentes
p̃cipue tẏrus impugnauerint isrł. & in
illiꝰ subuersione letate sint: amos ꝓpħa
in exordio sui uoluminis explicat: et breui¬
ter laudes deo canens psalmista declarat.

Expanded text:
Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos et Ismaelitas, supra Dei comminationem legimus, quod insultaverint captivitati populi ejus, ita etiam nunc adversum 227 Tyrum inimicam, et insultatricem ab eodem hoste sit destruenda. Legimus riae gentis bella describunt; ibique reperimus post captivitatem Jerusalem, Palaestinos, et Arabas, et Damascenos, ac deinceps Aegyptios fuisse subversos. Quod autem semper hae gentes, et praecipue Tyrus impugnaverit Israel, et in illius subversione laetata sit, Amos propheta in exordio sui voluminis explicat , et breviter laudes Deo canens Psalmista declarat:
Abbreviated transcription (Latin):
in conseqͣntib docet. Ecce ego ad tyrũ ad
ducam nabugo donosor. regẽ babylonis ab
aquilone regem regum: cum equis et cur
sunt inagro gladio interficiet: et circũda¬
bit te munitionib. et cõportabit aggerem
in gyro: et eleuabit ꝯtra te clipeũ. & uineas
atq arietes tẽꝑabit in muros tuos: & tur¬
res tuas destruet in armatura fua.  cęt̾a
quȩ usq ad finẽ uisionis sequuntur. Nam
et alia ꝓphetiȩ q̃ aduersus egyptios cernit᷑
scriptura: ẽadem contexit. fili hominis. na¬
bugodonosor. rex babylonis seruire fecit exer¬
citum suũ seruitutẽ magna aduersũ tyrũ:
om̃e caput decaluatũ ẽ. & om̃is humerus de¬
pilatus. & merces ñ est reddita ei. neq exer¬
citui eiꝰ detyro. ꝑ quȩ significat multo tẽ¬
pore ab exercitu babylonis aggerem cõpor¬
tatũ. ut qđ postea fecit alexander. insulã
continenti t̾rȩ socians. ille ante facere sit
conatus. Quomͦ gͦ aduersus babylonẽ et

Expanded text:
in consequentibus docet: Ecce ego adducam ad in consequentibus docet: Ecce ego adducam ad Tyrum Nabuchodonosor regem Babylonis ab Aquilone, regem regum, cum equis, et cur. Filias tuas quae sunt in agro, gladio interficiet: et circumdabit te munitionibus: et comportabit aggerem in gyro, et elevabit contra te clypeum, et vineas atque arietes temperabit in muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua, et caetera quae usque ad finem visionis sequuntur. Nam et in alia prophetia, quae adversum Aegyptios cernitur, eadem Scriptura contexit: Fili hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercit omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro . Per quae significat multo tempore ab exercitu Babylonis aggerem comportatum, ut quod postea fecit Alexander, insulam continenti terrae socians, ille ante facere sit conatus . Quomodo ergo adversus Babylonem et
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris popłi ruinam ꝑtinet. Nemo autẽ
dubitat & iuxta hẏstoriã et iuxta allego¬
riã. qu̾ã a paxillo duxat seruari metapho¬
rã in eruee xp̃i suspensione uasoꝵ diuersi
generis: et qđ pͥorib fractis. alia suspendã
tur ¶ Nus tẏri. Ululate naues maris: qr
uastata est domꝰ unde uenire consueueratł
de terra cethim. Reuelatũ est eis. Tacete
qui habitatis in insula: negotiatio sydonis.
Hanifestius et plenius ierechiel ꝓpħa
subuersionẽ tyri. & causas subu̾sionis ex¬
ponit dicens. Fili hominis. ꝓ eo qđ dixit
tyrus de iherłm. euge. confracte sunt por¬
tȩ ppłors. conuersa est ad me. implebor.
deserta est. ꝓpterea hȩc dicit dñs. Ecce ego
suꝑ te tyre: et ascendere faciã ad te gentes
multas. sicut ascendit mare fluctuans: &
dissipabo muros tyri. et destruã tur res
ens. & radam puluerem eiꝰ de ea. Quȩ autẽ
iste sint gentes multȩ quȩ mundabunt su¬
ꝑ tyrũ sicut mare fluctuans: nominatim

Expanded text:
uinam pertineat. Nemo autem dubitat, et juxta historiam, et juxta allegoriam, quia paxillum dixerat, servari metaphoram in suspensione vasorum diversi generis: et quod prioribus fractis, alia suspendantur. Cap. XXIII Onus Tyri. Ululate naves maris, quia vastata est domus, unde venire consueverant: de terra Cethim revelata est eis. Tacete qui habitatis in insula negotiatio Sidonis. Manifestius et plenius Ezechiel propheta et subversionem Tyri, et causas subversionis exponit, dicens: Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem: Euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me, implebor, deserta est. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super te, Tyre, et ascendere faciam ad te gentes multas, sicut ascendit mare fluctuans, et dissipabo muros Tyri, et destruam turres ejus, et radam pulverem ejus de ea Quae autem istae sint gentes multae, quae inundabunt Tyrum sicut mare fluctuans, nominatim
Abbreviated transcription (Latin):
sed meriti. Huc usq uisiones ysaiȩ. siue one¬
ra quȩ cet̾is gentib imposuit. ut ussisti. & ut
noᷤᷤ qͥuimus hystorica int̾pretatione disserui¬
mus: hebraicȩ ueritatis p̾mentes uestigia.
Quȩ sequuntur ad om̃s ꝑtinent nationes.
& generalit̾ ad totius mundi consũmationẽ.
de quib nec tu petisti scriberẽ. nec mͥ ociosũ
fuit ut ex suꝑfluo ñ quesita dictarẽ. qui
quesita uix scripsi. faxplieit liber . uꝰ.

Expanded text:
sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui quaesita vix scripsi. LIBER SEXTUS.
Abbreviated transcription (Latin):
la auferet᷑ paxillꝰ qͥ fixus fuerat in loco
fideli & franget᷑. & cadet & ꝑibit qͦd pe¬
pendat in eo. qͥa dñs locutus ẽ: multi
ad Sobnã refert̃. qͦd heliachĩ infixo pa¬
xillo. pͥor paxillꝰ qͥ infixus fuerat corru¬
at. S quia sequit᷑. & ꝑibit qͦd pepende¬
rat in eo. qͦd deucto Sobna neqͥ qͣm factũ
ẽ: intelligimꝰ hoc dici qͦd diposito Sobna
pontificatũ acceꝑit heliachim. cuiꝰ sac̾do¬
tii dignitatẽ subu̾tit extrema captiuitas.
ui iuxta anagogen cuncta accipiunt: uo¬
lunt in sobnȩ pontificatu iudeoꝵs sac̾dotium
cadere. et in successione eliachim qͥ incerp̃tat᷑
do resurgens. eugłici cultus sacram̃ta mon¬
strari. Ita et hoc qđ sequit᷑. in die illa dicit do¬
minꝰ exercituũ auferetur paxillus qui fixꝰ

Expanded text:
 fixus fuerat in loco fideli, et frangetur, et cadet, et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutus est, multi ad Sobnam referunt, quod Eliacim infixa paxillo, prior paxillus qui infixus fuerat, corruat. Sed quia sequitur: Et peribit quod pependerat in eo: quod dejecto Sobna, nequaquam factum est, intelligimus hoc dici, quod deposito Sobna, Pontificatum acceperit Eliacim, cujus sacerdotii dignitatem subvertit extrema captivitas. Qui juxta ἀναγωγὴν cuncta accipiunt, volunt in Sobnae Pontificatu Judaeorum sacerdotium cadere, et in successione Eliacim, qui interpretatur Deus resurgens, Evangelici cultus sacramenta monstrari: ita ut hoc quod sequitur: 226 In die illo, dicit Dominus exercituum, auferetur paxillus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ angulũ popłors eiͦ. T hanen metͦ¬
polim fuisse egẏpti & psalmista decla¬
rat. qͦd ibi moys es multa signa fec̾it q̃¬
in exodo descͥbunt᷑. Posuit in egypto signa
sua: & pdigia sua in cãpo thaneos. Mẽphi
quoq magicis artib deditã pͥstini usq ad
presens tempꝰ uestigia erroris ostendunt.

Expanded text:
tum angulum populorum ejus. Tanim metrotum angulum populorum ejus. Tanim metropolim fuisse Aegypti, et Psalmista declarat, quod ibi Moyses multa signa fecerit, qin Exodo describuntur: « Posuit in Aegyptum signa sua et prodigia sua in campo Thaneos. » Memphim quoque magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plectentes & texentes subtilia & er̃t irri¬
gua eiꝰ flaccentia: om̃s qͥ faciebant lacu¬
nas ad capiendos pisces. Et hoc dupli¬
cit̃ accipe. qͦd uastata egypto. & cuncta
ꝓuincia ariditate sicrata. mereant pis¬
catores: & lugeant qͥ in flum̃ mittebañ
hamũ. qͥ oꝑabant᷑ retia ac sagenas. & te¬
xebant iunco diu̾si gen̾is uascula. id est
homines in ꝑditionẽ. & stulta sapienti¬
a texebant retia & sagenas qͥb ꝑditos
irretirent. confusi st̃. & nullꝰ aut rarꝰ in
t̾ra egypti remansit talis piscator. Hoc
oꝑe uidemꝰ expletũ: ex qͦ eccłiarũ trophea
consurrex ert & inania egypti ydola cor¬
ruer̃t. S tulti pͥncipes thancos: sapientes
consiliari pharaonis ded̾unt consiliũ in¬
sipiens. Quomͦ dicitis pharaonĩfiliꝰ sa¬
pientiũ ego. filiꝰ regũ antiquor: Ubi
st̃ nc̃ sapientes tui. Annuntient tͥ & in
Stulti facti ft̃ pͥncipes thaneos. emar¬
cuert pͥncipes mẽpheos: deceꝑunt egip¬

Expanded text:
plectentes, et texentes subtilia: et erunt irrigua ejus flaccentia: omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces. Et hoc dupliciter accipe, quod vastata Aegypto, et cuncta provincia ariditate siccata, moereant piscatores, et lugeant qui in flumen mittebant hamum, et qui operabantur retia ac sagenas, et texebant junco diversi generis vascula, id est,homines in perditionem, et stulta sapientia texebant retia et sagenas, quibus perditos irretirent, confusi sunt, et nullus aut rarus in Aegypti terra sit talis piscator. Hoc opere videmus expletum, quod Ecclesiarum tropaea consurgunt, et in omni Aegypto idola corruerunt. Stulinsipiens. Quomodo dicetis Pharaoni: Filius sapientium ego, filius regum antiquorum? Ubi sunt nunc sapientes tui? annuntient tibi, etStulti facti sunt principes Taneos, emarcuerunt principes Mempheos: deceperunt Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
esau in regione duma. hoc ẽ in monti¬
b seẏr. hanc aut̃e metropolĩ iuxta
ordinẽ suꝑior uisionũ ab assyriis si¬
ue a nabuchodonosor expugnatã ẽẽ cre¬
dimꝰ inemorẽq pͥstini gen̾s qͦd de abra¬
hã & ysaac sit stirpe gen̾ata implo¬
rasse auxiliũ dĩ. & necessitate cogñ¬
te illiꝰ clem̃tiã flagitasse. Harrat᷑
gͦ ñc dñs. Q obsidet᷑ in seyr. & ab ho¬
stib cingit᷑: meũ implorat auxiliũ &
dicit. Ocustos isrł qͥ popłm tuũ tue¬
ris custodia sempit̾na. & quasi in no¬
cte illis dormientib uigilas. ne ho¬
stis irrũpat: quare & nos qͥ de eiꝰ ge¬
n̾e sumꝰ ñ simili elem̃tia ꝓtegis: qͥb
ego custos uigilq respondeo: de quo
scriptũ ẽ. ñ dormitabit neq obdor
popło meo: & nox genti ydumeors.
Iuis p̃bebo lum̃: uos in tenebris de¬
relinquã. Uel certe ita. Uenit luxno¬
ste tͣns acta. Si meũ inuocatis auxiliũ.
& estis de styrpe serui mei abrahã:
nolite me tantũ in necessitatib que¬

Expanded text:
Esau, in regione Duma, hoc est, in montibus Seir. Hanc ut metropolim, juxta ordinem superiorum Visionum, ab Assyriis, sive a Nabuchodonosor expugnatam esse credimus, memoremque pristini generis, quod de Abraham et Isaac sit stirpe generata, implorasse auxilium Dei, et necessitate cogente, illius clementiam flagitasse. Narrat ergo nunc Dominus: qui obsidetur in Seir, et ab hostibus cingitur, meum implorat auxilium, et dicit: o custos Israel, qui populum tuum 217 tueris custodia sempiterna, et quasi in nocte, illis dormientibus, vigilas, ne hostis irrumpat; quare et nos qui de ejus semine sumus, non simili clementia protegis? Quibus ego custos vigilque respondeo, de quo scriptum est: Non dormitabit neque obdormpopulo meo, et nox genti Idumaeorum; illis praebebo lucem, vos in tenebris derelinquam. Vel certe ita: venit lux nocte transacta; si meum invocatis auxilium, et estis de stirpe servi mei Abraham, nolite me tantum in necessitatibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ intelligimꝰ om̃i studio suꝑbiã declinan¬
dã qua offendit᷑ ds. & ne pontificatꝰ qͥ¬
dẽ pͥuilegio qͥs dignꝰ ẽẽ potest. Iste ẽ sob¬
nas ut quidã putant & eliachim. de qͥ¬
b idem ꝓpħa subtexuit. Misit rex assy¬
rior rabsacen de lachis in hierłm ad
regẽ ezechiã in manu graui. & stetit
in aquȩ ductu piscine suꝑioris. in uia
agri fullonis. E gressꝰq ẽ ad eũ heliachĩ
filiꝰ helchie qͥ erat suꝑ domũ: & Sobuas

Expanded text:
mni studio superbiam declinandam, quae offendit Deum, et ne pontificatus quidem privilegio tuta esse potest. Iste est Sobna sicut quidam putant et Eliacim, de quibus idem Propheta subtexuit: Misit rex Assyriorum Rabsacen de Lachis in Hierusalem ad regem Ezechiam in manu gravi et stetit in aquaeductu piscinae superioris in via agri Fullonis et egressus est ad eum Eliachim filius Helciae qui e
Abbreviated transcription (Latin):
tor ab aquilone ueniet ei. & rursum. Coz¬
fusa ẽ filia egypti: & tradita in manu
popłi aquilonis. & hiezechiel pari ꝓphe-¬
tiȩ auctoritate consentiens: & cessare in¬
quit faciã multitudinẽ egypti in ma¬
nu Nabuchodonosor regis babylonis.
& it̾um. Confortabo brãchia rẽgis baby¬
lonis. daboq gladiũ meũ in manu eiꝰ:
& confringã brachia pharaonis: & scient
qͥa ego dñs. cũ decło gladiũ meũ in ma¬
nu regis babylonis. & extendit eũ suꝑ¬

Expanded text:
tor ab Aquilone veniet ei. Et rursum: Contor ab Aquilone veniet ei. Et rursum: Confusa est filia Aegypti, et tradita in manu populi Aquilonis . Ezechiel quoque pari prophetiae auctoritate consentiens: Et cessare, inquit, faciam multitudinem Aegypti in manu Nabuchodonosor regis Babylonis. Et iterum: Confortabo brachia regis Babylonis, daboque gladium meum in manu ejus, et confringam brachia Pharaonis. Et scient quia ego Dominus, cum dedero gladium meum in manu regis Babylonis, et extenderit eum su
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾᷑a q̃ ꝓpheticus sermo contex uit: nc̃ ma
nfestiorem facit intelligentiã & ad ipsã
c̃õminꝰ egyptum loquit᷑: qͦd nequaquã ꝑ
angłos. s ipse dñs ueniat suꝑ nubẽ leuẽ
idola egypti contremiscant. tabescatq
idola dem̃phis. Quidã hanc ꝓpħiam
ad Saluatoris tempora refert̃. quando
egͣssus ẽ suꝑ nubẽ leuẽ. id ẽ corpꝰ huma¬
nũ qͥa ex uirgine assũpserat nullo huma¬
nȩ cõmixtionis semine p̃grauatũ. siue
qͣd a nubeleui portatus sit id ẽ corpore
uirginali: & ad ingressum eiꝰ om̃s demones
contremuerint. tẽq pͥma idolors ruina
fuerit. p̃sentiã dñi ferre ñ sustinens.
Et concurrere faciã egẏptios aduersꝰ
egyptios: & pugnabit uir contͣ fratr̃e su¬
um. & uir contͣ amicũ suũ: cruitas adu̾sꝰ
ciuitatẽ. & regnũ adu̾sꝰ regnũ. Ingresso
itaq egyptũ dño. & potentissimã gentẽ
sui p̃sentia destruente: erit pͥma uictoria.
elegans atq formosa egyptus: stimula¬

Expanded text:
tc. quae propheticus sermo contexuit: postea manifestiorem fecit intelligentiam, et ad ipsam comminans Aegyptum loquitur, quod nequaquam per Angelos, sed ipse Dominus veniat super nubem levem, idola Aegypti contremiscant, tabescatqueidola de Memphis . Quidam totamatoris tempora referunt, quando ingressus est super nubem levem, id est, corpus humanum, quod ex Virgine assumpserat, nullo humanae commixtionis semine praegravatum: sive quod a nube levi portatus sit, id est, corpore Virginali, et ad ingressum ejus omnes daemones contremuerint, tuncque prima idolorum ruina fuerit, praesentiam Domini ferre non sustinens. Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, et pugnabit vir contra fratrem suum, et vir contra amicum suivitatem, et regnum adversus regnum. Ingresso Aegyptum Domino, et potentissimam gentem sui praesentia destruente, erit prima victoria delegans atque formosa Aegyptus, stimula
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ cesarem. Huiꝰ testimonii exemplo etiã
resurrectione. Si mortui ñ resurgunt:
mauducemꝰ & bibamꝰ cras enĩ moriem᷑.
Hec dicit dñs ds̃ exercituũ. Uade
in grede ad eũ qͥ habitat in tab̾na eło¬

Expanded text:
nisi Caesarem . Hujus testimonii exemplo etiam nisi Caesarem . Hujus testimonii exemplo etiam resurrectione: Si mortui non resurgunt, manducemus, et bibamus, cras enim moriemur . Haec dicit Dominus Deus exercituum: vade, ingrede
Abbreviated transcription (Latin):
quitas uobis donec moriamini: dicit dñs
ds̃ exercituũ. Captiuitate p̃sente. & ob¬
sessa hierłm. cũ ferrũ. fames. Sitis. urge¬
uulgͥ miserabili desꝑatione pereuntiũ
se tradebat epulis. Nicħ autẽ sic offen¬
dit dm̃ qͣm pꝰ peccata erecta ceruixͭ ex
desꝑatione contẽptris. Qͦd ꝑ amos lo¬
quit᷑. Suꝑ tres & qͣtuor impietates ñ
auersabor eũ: qͦd & cogitau̾it. & fece.¬
rit. & ñ egerit penitentiã. insuꝑ & do¬
cuerit malũ. Unde & nc̃ dr. Si dimit¬
tet᷑ iniquicas hec uob̾. donec moriami¬
ni. Putant allegorice int̾pretantes de pas¬
etiã pꝰ crucẽ dñi saluatoris infelice
popłm ad pęnitentiã. & nichilominꝰ
ille se desꝑationi tradid̾it & uolup¬
tati. Principiũq istiꝰ uisionis. in quo
ait. clamoris plena. urbs frequens.
ciuitas exultans: ad illud tẽpus re¬
fert̃ qͣndo a phariseis popłs incitatꝰ.
pari contͣ ĩm uoce resonabat. Cru¬
cifige crucifige talẽ. ñ habemꝰ regem

Expanded text:
is donec moriamini, dicit Dominus Deus exercituum. Captivitate praesente et obsessa Jerusalem, cum ferrum, fames, sitis urgevulgus miserabile desperatione pereuntium se tradebat epulis. Nihil autem sic offendit Deum quam post peccata erecta cervix, et ex desperatione contemptus. Quod et per Amos loquitur: Super tres et quatuor impietates non aversabor eum; quod et cogitaverit, et fecerit, et non egerit poenitentiam: insuper et docuerit malum. Unde et nunc dicitur: Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . Putant allegorici Interpretes de pasetiam post crucem Domini Salvatoris infelicem populum ad poenitentiam, et nihilominus ille se desperationi tradiderit, et voluptati. Principium quippe istius visionis, in quo ait: Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans, ad illud tempus referunt, quando a Pharisaeis populus incitatus, pari contra Jesum voce resonabat: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem
Abbreviated transcription (Latin):
duos muros. & aquã piscine uet̾is.
& ñ suspexistis ad eũ qͥ fecerat eã. &
oꝑatorẽ eiꝰ delonge ñ uidistis. Harrat qͦ¬
modo obsidioni parau̾int eiuitatẽ: & a¬
qͥs inferioris piscinȩ q̃ capi pot̾ant. ad
suꝑiorẽ munitionẽ tͣnstulerint. destru¬
ctisq domib muros edificau̾int: & ꝑ sin¬
gulas cognationes domosq qͣntum hab̾e¬
tur acceꝑint: denuoq cist̾nam int̾ duos
muros. & piscinã uet̾em instauraruit ad
seruandas aquas: & ñ magis di inuoca¬
rint auxiliũ. qͥ conditor ẽ urbis piscine¬
q dñs. Quasi aliis u̾bis dixit. fiduciã
habiustis in homine. & ñ in dũo. qͥ factor
ẽ hominis. Quidã uixta mysticos intel¬
lectus. piscinã uet̾em legis umbrã intelli¬
gunt: & uit̾ duos muros uetꝰ uidelicet
& nouũ testam̃tum. edificatũ lacũ pha¬
riseor traditionib atq mandatis tͥbu¬
sit: & ñ respexisse eos ad filiũ di. & illiꝰ
p̃sentiã ñ credidisse: quẽ olim ñ uich̾nt.

Expanded text:
scinae veteris: et non suspexistis ad eum qui fecerat eam, et operatorem illius de longe non vidistis. Narrat quomodo obsidioni paraverint civitatem, et aquas inferioris piscinae, quae capi poterant, ad superiorem munitionem transtulerint, destructisque domibus, muros aedificaverint, et per singulas cognationes, quae domus quantum aent acceperint, denuoque cisternam inter duos muros et piscinam veterem instaurarint ad servandas aquas, et non magis Dei invocarent auxilium, qui conditor est urbis piscinaeDominus; quasi aliis verbis dixerit: Fiduciam habuistis in homine, et non in Deo, qui factor est hominis. Quidam juxta mysticos intellectus piscinam veterem, Legis umbram intelligunt, et inter duos muros, novum videlicet et vetus Testamentum, aedificatum lacum Pharisaeorum traditionibus atque mandatis,sit: et non respexisse eos ad Filium Dei, nec illius praesentiam credidisse 223 quem olim non viderint,
Abbreviated transcription (Latin):
bius omĩa in xp̃i aduentu referat. &
putet uespasiam titiq temporib fuis¬
se cõpleta. Carpamꝰ gͥ singła tͥplicem ex¬
positionẽ breuit̾ at̾qngentes. Qͥdnã
tibi quoq ẽ. qd habes inqͥt syon qͦd
etiã tu ascendis omĩs intecta. Qͣndo

Expanded text:
bius omnia ad Christi adventum referat, et bius omnia ad Christi adventum referat, et putet Vespasiani Titique temporibus fuisse completa. Carpamus ergo singula, triplicem expositionem breviter attingentes. Quidnam tibi quoque est? quid habes, inquit, Sion, quod etiam tu ascendisti omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uos estis mͥ filii isrł ait dñs: Num qͥd
ñ isrł ascend̾e feci de t̾ra egyptiͭ & pa¬
lestinos de caspadocia & syros de cyre¬
ne. Ecce oculi dñi suꝑ regnũ peccans.
Ne putarent iudei iccirco se m̾itors
hab̾e pͥuilegiũ qͥa educti ẽẽnt de egyp¬
to: dicit etiã cet̾as gentes ad alias ter¬
ras suo imꝑio fuisse tͣnslatas. Quid
ña quoq tͥ ẽ qͥa ascendisti & tu omĩs in
tecta᷑ clamoris plena urbs frequens. ei¬
uitas exultans: Referebat mͥ hebreus
p̃sentẽ uisionẽ ñ ꝑtinere ad illud tempꝰ.
quo nabuchodonosor hierłm cȩpit. & ce¬
pit sedechiã uinctũ ocłis pͥuatũ duxit
in babylonẽ. s ad sennacherib tempora.
qͣndo sobna pontifex magnã partẽ ꝓ¬
didit ciuitatis: & tantũ syon id ẽ ara
& templũ ac nobiles remanseruis. exẽ¬
plo romanȩ urbis qͣndo irruentib gal¬
lis. patriciꝰ se & florem iuiuentutis in ar¬
ce seruauit. Nos autẽ possumꝰ & de ba¬
bẏlonia captiuitate dicere. qͣ i quã euse¬

Expanded text:
 filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini super regnum peccans . Ne putarent Judaei idcirco se meritorum habere privilegium, quia educti essent de Aegypto, dicit etiam caeteras gentes ad alias terras suo imperio fuisse translatas. Quid quoque est, quia ascendisti et tu omnis in tecta, clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans? Referebat mihi Hebraeus, praesentem Visionem non pertinere ad illud tempus, quo Nabuchodonosor Jerusalem cepit, et Sedechiam vinctum oculisque privatum duxit in Babylonem; sed ad Sennacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodidit civitatis, et tantum Sion, id est, arx et Templum, ac nobiles remanserunt, in exemplum Romanae urbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in arce servavit. Nos autem possumus, et de Babylonia captivitate dicere: quamquam Euse
Abbreviated transcription (Latin):
tui tui in bello. Cuncti principes tui fu¬
gert̃ simułꝰ dureq ligati st̃. Om̃s qͥ in¬
uenti st̃ uincti st̃ parit̾. ꝓcul fuger̃t.
Si ad sennacherib tẽpora referatur
qͣndo ex parte capta ẽ ciuitas: recte di¬
cutt᷑ ũ fuisse occisi gladio. nec uicti
bello. s ꝓditione. aliis ex urbe fugienti¬

Expanded text:
principes tui fugerunt simul: dureque ligati sunt. Omnes qui inventi sunt, vincti sunt pariter: procul fugerunt. Si ad Sennacherib tempora referas, quando ex parte capta est civitas, recte dicuntur non fuisse victi gladio, nec occisi in bello, sed proditione, aliis ex urbe fugienti
Abbreviated transcription (Latin):
ad carthaginẽ: siue ad alias ponici egeiq ma¬
ris insulas. Unde et in iedechiel dr̃: Merces
ñ ẽ reddita ei. neq exercitui eiꝰ de tyro: eo
qd om̃s urbis opes translatȩ sint̾. & nobi
quid ñ hȩc ur̃a est quȩ głabatur a dieb pͥ¬
stinis in antiquitate sua: Arguit suꝑbiȩ
tyrum: qđ in conditionis suȩ antiqͥtate
sit głata. et ñ respexerit ad dm̾. s nomi¬
na patrũ recolens se ȩt̃nam putauerit.

Expanded text:
 Carthaginem, seu ad alias Ionii  Carthaginem, seu ad alias Ionii is insulas. Unde et in Ezechiel dicitur: Merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro ; eo quod omnes urbis opes translatae sint  Al. sunquid non haec vestra est, quae gloriabatur a diebus pristinis in antiquitate sua? Arguit superbiae Tyrum, quod in conditionis suae antiquitate sit gloriata, et non respexit ad Deum: sed nomina pat
Abbreviated transcription (Latin):
coloniam sydonioꝵ eẽ tyrũ. Audigͥ mater
loqui ñ ualent. Frustra diuitias comparaui.:
sine causa de toto orbe tyro opes contuli.
Illa diues. illa luxuriosa. &e ppłoꝵ qͦndã gau¬
dens multitudine. in qua nesciebat᷑ turba
mortaliũ. cat̾ua pueroꝵ. iuuentutis eocami¬
na. cuiꝰ platee uirginũ. & infantũ. ac u¬
ꝑstrepebant : nc̃ ad solitudinẽ redacta est.
fieri autẽ ꝓsopopeias ex reb nultis: sollem¬
ne est. Cum auditũ fuerit in egypto do¬
lebunt: cũ audierint de tyro. Hoc ꝑspicu¬
um ẽ. qđ egyptii post ꝗͣ audierint potentis¬
simã & uicinã gentẽ longa obsidione dele¬
tam: sciant etiã sibi interitũ ꝓpinquare.
Transite maria: ululate qͥ habitatis in insu¬
la. Hic rursum ꝓtharsis .lxx. carthagi¬
nẽ transtuler̃t. Legimꝰ in hystoriis assyri¬
oꝵ obsessos tyrios postꝗ̃ nullã sp̃e eua¬
dendi uidebant. ꝯscen. sis nauib fugisse¬

Expanded text:
coloniam Sidoniorum esse Tyrum. Audi igitur, mater,coloniam Sidoniorum esse Tyrum. Audi igitur, mater,loqui non valent: frustra divitias comportavi: sine causa de toto orbe in Tyrum opes contuli: illa dives, illa luxuriosa, et populorum quondam gaudens multitudine, in qua nascebatur turba mortalium, caterva puerorum, juventutis examina, cujus plateae virginum, et infantium, ac jstrepebant: nunc ad solitudinem redacta est. Fieri autem προσωποποιΐας ex rebus mutis solemne est. Cum auditum fuerit in Aegypto; dolebunt cum audierint de Tyro. Hoc perspicuum est, quod Aegyptii postquam audierint potentissimam, et vicinam 229 gentem, longa obsidione deletam, sciant etiam sibi interitum propinquare. Transite Maria, ululate qui habitatis in insula. Rursum nem transtulerunt. Legimus in historiis Assyriorum, obsessos Tyrios postquam nullam spem evadendi videbant, conscensis navibus fugisse
Abbreviated transcription (Latin):
tes mare: repleuerunt te in aqͥs multis.
Semen nili. messis fluminis: fruges eiꝰ Tyrũ
negotiatione gaudere et totius orbis ẽẽ
emporion. et p̃sentia tempora ꝓbant: et
ierechiel lato sermone describit. Qđ autẽ
negotiatores in subuehendis mercib trans¬
frecent maria: nemo qui dubitet. Nec tan¬
tas habet opes ipsa urbs de t̾ra regionis sue
que ualde angusta est. et galileȩ damasciq
finib p̃mitur: quantas de subuec̾tione
nauium. Nilus om̃is et egypti fertilitas:
euicino infundit᷑ tyro. Pronilo qđ apud
hebreos legimꝰ. syor: lxx. et theodotion nego¬
tiatores interp̃tati sunt. Qd̾ uerbitm. tur¬
bidum & ꝑ hoc nili aquas significat: ihe¬
remia testante. Qͥd tͥ & egypto. ut bibas
aquã gyone Pqͦ inhebraico habet᷑.syor:
idest turbidas. E rubesce sydon.: Ait enĩ
mare. fortitudo maris dicens. Non par-¬
turiui et ñ peꝑi. et ñ enutriui iuuenes: nec
ad increm̃tũ ꝑduxi uirgines. Dixi supra:

Expanded text:
tes mare repleverunt te, in aquis multis tes mare repleverunt te, in aquis multis semen Nili, messis fluminis fruges ejus. Tyrum negotiatione gaudere, et totius orbis esse emporion, et praesentia tempora probant, et Ezechiel lato sermone describit. Quod autem negotiatores in subvehendis mercibus transfretent maria, nemo est qui dubitet; nec tantas habet opes ipsa urbs de terra regionis suae, quae valde angusta est, et Galilaeae, Damascique finibus premitur, quantas de subvectione navium. Nilus omnis, et Aegypti fertilitas e vicino infunditur Tyro. Pro Nilo, quod apud Hebraeos legimus SIOR  , LXX et Theodotio negotiatores interpretati sunt; quod verbum, turbidum, et per hoc Nili aquas significat, Jeremia testante, quid tibi, et Aegypto, ut bibas aquas Geon : pro quo in Hebraico habetur Sior, id est, turbidas. Erubesce, Sidon: ait enim mare fortitudo maris, dicens: non parturivi, et non peperi, et non enutrivi juvenes, nec ad incrementum perduxi virgines. Dixi supra
Abbreviated transcription (Latin):
Pro qͦm .lxx. legimꝰ carthaginis: et habet᷑
in hebreo tharsis. De qͦ & in iona ꝓpħa. & in
quadã epła disputaui. Possumis autẽ qͥ a
carthago tyrioꝵ colonia ẽ. in p̃senti loco
tharsis ñ mare generaliter. s cartaginem
acciꝑe: qđ nequaquã deaffrica nauis ty¬
rum ueniat: s de terra cęthim. quã cypprũ
quidam int̾pretant᷑. Usq hodie enĩ est
apud eos urbs cȩthim: de qua & gnostice
secte heresiarches fuit. Quamꝗͣ pleriq no¬
italiȩ macedoniȩq insulas arbitrent᷑. Hoc
enim scriptura cõmemorat qđ alexander
rex macedonũ egressus sit de t̾ra cęthim.
Insulã quoq nominans. ñ mentitur. Po¬
stea enim a nabugodonosor uł ab alexan¬
dro terra continens facta est. ꝓpter ex¬
pugnationes multis in breui freto ag¬
gerib cõportatis. Negotiationẽ qͦ sydõ¬
nis appellat uixta sequentẽ u̾siculĩt. in qͦ
ait. Frubesce sydon. Tradunt enĩ hẏstorie:
qđ tyrus colonia sydonis sit. Transfretan¬

Expanded text:
Pro quo in LXX legimus Carthaginis: et habetur in Hebraeo THARSIS  : de quo et in Jona propheta, et in quadam epistola disputavi. Possumus autem, quia Carthago Tyriorum colonia est, in praesenti loco Tharsis, non mare generaliter, sed et Carthaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec de terra Cethim, quam Cyprum quidam interpretantur: usque hodie enim est apud eos urbs Citium, de qua et Zeno Stoicae sectae Haeresiarches fuit: quamquam plerique noItaliae Macedoniaeque insulas arbitrentur. Hoc enim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra Cethim. Insulam quoque nominans, non mentitur: postea enim a Nabuchodonosor, 228 vel Alexandro terrae continens facta est, propter expugnationem multis in brevi freto aggeribus comportatis. Negotiationem quoque Sidonis appellat, juxta sequentem versiculum, in quo ait: Erubesce, Sidon. Tradunt enim historiae, quod Tyrus colonia Sidonis sit. Transfretan
Abbreviated transcription (Latin):
& eos ad miscłiam cohortat᷑. Currite.
& lassis fr̃ib ac ꝑiclitantib ardore
sitis. obiui ferte aquas. Tantꝰ enĩ fer¬
uor ẽ solis: ut nͥ subuen̾itis in solitudi¬
ne ꝑeant. & ñ solũ aquã s & panẽ fer¬
te fugientib: ut qͦs conficit obsidio. ur̃a
elementia releuet. Si mulq reddit cau¬
sas. qͣre hȩc imꝑet fieri dicens. fugert̃
& ur̃a captiuitas. Quomͦ enĩ uelox m̾¬
cennarii anuꝰ ẽ. & omnẽ laborẽ breuẽ
putat dũ ad desid̾atã mercedẽ ꝑueniat:
sic om̃is gła filioꝵ cedar auferet᷑ a uob̾.
& sagittȩ ũre conterent᷑. & paruus re¬
manebit numerꝰ pugnators. Qͥ dã uo¬
lunt ex eo qͦd dr̃ adhuc in uno anno. &
auferet᷑ omĩs gła cȩdar. ñ babyloniã

Expanded text:
et eos ad misericordiam cohortatur: currite, et eos ad misericordiam cohortatur: currite, et lassis fratribus ac periclitantibus ardore sitis, obvii ferte aquas: tantus enim fervor est solis, ut nisi subveneritis, in solitudine pereant: et non solum aquas, sed etiam panem ferte fugientibus, ut quos confecit obsidio, vestra clementia relevet. Simulque reddit causam quare haec imperet fieri, dicens: fugeruntet vestra captivitas. Quomodo enim velox mercenarii annus est, et omnem laborem brevem putat, dum ad desideratam mercedem perveniat: sic universa gloria filiorum Cedar auferetur a vobis, et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
ligas. & consida quomͦ ismahelitarũ hoc ẽ
sa. racenors ꝓpͥe gentẽ descͥpserit. qͥ habi¬
tant in tentoriis. qͥ quas nox cõpulerit se.¬
des tenent. qͥb arm̃ta st̃ & pecora camelo
heremo fuit. usq ad solũ subu̾terint:
& tam̃ cũ cameloꝵ & ouiũ greges capti
sint. p ellesq eor atq tentoria sorte di¬
uisa: ñ omĩs gentis illiꝰ significat᷑ int̾itꝰ
eo qͦd dromelariis & camelis centũ am
pliꝰ milia uno die ꝑuastã solitudinẽ fu¬
gere solent. Auferet᷑ in qͥt omĩs gła ce¬
dar: ĩminuto sagittariors num̾o. quama¬
in semitis doclanĩ. Uerbũ ar̃ãb ut sepe
planicies. & occidens appellat᷑: & ꝓ eo qͦd
t̾pretari morabimin. siue habitabitis.
tos. Itaq p̃dicit᷑ nc̃ iudeis. qͥ obsidionẽ
babyloniã effugere potuerint. & de to¬
tiꝰ ꝓuincie uastitate ad heremũ tͣnsire
uicinã: qͦd habitaturi sint insolitudine
arabiȩ. in itinere qͦd ducit ad fr̃s. Rur¬
sũq ad ismahelitas sermo conu̾tit᷑.

Expanded text:
li. Considera quomodo Ismaelitarum, hoc est Saracenorum, propriam gentem descripserit: Qui habitant in tentoriis, qui ubicumque nox compulerit sedes tenent, quibus armenta sunt et pecora cameloreremo fuit, usque ad solum subverterent, et tamen cum camelorum et ovium greges capti sint, pellesque eorum atque tentoria sorte divisa: non omnis gentis illius significatur interitus, eo quod dromedariis camelis centum et amplius millia uno die per vastam solitudinem fugere soleant, Auferetur, inquit, omnis gloria Cedar: et imminuto sagittariorum numero, quia main semitis Dodanim. Verbum ARAB  , ut saepe planities, et Occidens appellatur. Et pro eo terpretari, morabimini, sive habitabitis, tos. Itaque praedicitur nunc Judaeis, qui obsidionem Babyloniam effugere potuerint, et de totius provinciae vastitate ad eremum transire vicinam, quod habitaturi sint in solitudine Arabiae in itinere quod ducit ad fratres. Rursumque ad Ismaelitas sermo convertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tissimã deducẽris. qͣm aut egyptum. aut
babyloniȩ campos intelligimꝰ. Ibiq mo¬
rieris: & ibi er̃t currꝰ głe tuȩ. om̃s potũ¬
tie & opes. qͥb ñc fultus uncedis. Ibi sen¬
ties ignomimã domꝰ dñi di tui: qͥa ꝓpter
oꝑa mala. & uolatũ templũ di tui ista pa¬
tieris. Detrabã te de gradu tuo. & de po¬
tificat᷑ officio piciã. & ꝑ te heliachim ser¬
uũ meũ filiũ helchie induã uestim̃tis
tius & eingulo tuo decorabo. sic̃ elearar
uestim̃tis aaron patͥs indutus ẽ. Ipsi da¬
bo potestatẽ templiqͥ habitabit suꝑ popo¬
lũ ñ subiectũ sibi qͦsi seruũ s amator̃e
sui qͣsi filiũ. Ipse accipiet clauẽ domꝰ meȩ.
& in suo portabit hum̾o. Ipse habebit cę¬
rimoniarũ omĩum potestatẽ: & quomͦ
paxillꝰ si figat᷑ in pariete templi & in loco

Expanded text:
tissimam deduceris, quam aut Aegyptum, aut tissimam deduceris, quam aut Aegyptum, aut Babyloniae campos intelligamus, ibique morieris: et ibi erunt currus gloriae tuae, omnes potentiae et opes, quibus nunc fultus incedis. Ibi senties ignominiam domus Domini tui: quia propter opera mala, et violatum Templum Dei tui ista patieris. Detraham te de gradu tuo, et de pontificatus officio projiciam, et pro te Eliacim servum meum filium Helciae induam vestimentis tuis, et cingulo tuo decorabo: sicut Eleazar vestimentis Aaron patris indutus est. Ipsi dabo potestatem Templi, qui habeat populum non subjectum sibi quasi servum, sed amatorem sui quasi filium. Ipse accipiet clavem domus meae, et in suo portabit humero, ipse habebit caeremoniarum omnium potestatem. Et quomodo paxillus si figatur in pariete Templi, et in
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝓpħa ingredi ad pontificẽ qͥ habita¬
bat iuxta .lxx. in pastoforio: iuxta aqͥ¬
lã in tab̾naculo. ꝓloquentẽ hebraicã u̾ita¬
tẽ & theodotion ait. Ingrede ad ioa¬
chĩ iꝰstũ. qͦd int̃p̃tari potest eqiũ & re¬
intelligat᷑ & pratꝰ:i. ad pontificẽ tem¬
pli. & dices ei. Qͥ habitas in domo dei
cuiꝰ sceła in tota cruitate bac̾ant᷑. c̾ur
securus in oꝑib tuis. qͣsi ñ uerearis
captiuitatẽ excidisti tͥ in petra sepul¬
chrũ. & tã suꝑbe edificasti. ut ambi¬
tio te in morte seq̃retur.: Audi q̃ ẽ
in te dñi sententia. Quomͦ gallꝰ gallinatiꝰ
hum̾o portantis aufert᷑. & singłi hominũ
leuant in scapulã palliũ suũ. sic tua faci¬
lis erit in captiuitate tͣnslatio. Habebis
coronã ñ lãmine aureȩ. & scĩficationis
dñi: s tribulationis & angustiȩ. Sic̃ em̃
pila si mittat᷑ in ꝓcliuo stare ñ potest. s
ueloci cursu uoluit᷑. ita & tu ad t̾ram la¬

Expanded text:
 Propheta ad pontificem, qui habitabat, juxta LXX, in pastophorio; juxta Aquilam, in tabernaculo: pro quo sequens Hebraicam veritatem Theodotion ait: Ingredere ad Socen istum, quod interpretari potest, aequum et reintelligatur et pravus , ad pontificem templi, et dices ei: Qui habitas in domo Dei, cujus scelera in tota civitate bacchantur, cur securus es in operibus tuis, quasi non verearis captivitatem: excidisti tcrum, et tam superbe aedificasti, ut ambitio te et in morte sequeretur? Audi quae sit in te Domini sententia: quomodo gallus gallinaceus humero portantis aufertur, et singuli hominum levant in scapula pallium suum: sic tua facilis erit in captivitatem translatio. Habebis coronam non laminae aureae, et sanctificationis Domini, sed tribulationis et angustiae. Sicut enim pila si mittatur in proclive, stare non potest, sed veloci cursu volvitur: ita et tu ad terram la
Abbreviated transcription (Latin):
loco fideli & franget᷑ & cadet. & ꝑibit qͦd
pepenat in eo. qͥa dñs locutus ẽ. Supͣ
diximꝰ sobnã fuisse pontificẽ. qͥ assyriis
ꝓdidit ciuitatẽ. S qͥa hoc traditionis ẽ
hebraicȩ. & scͥptura ñ loquit᷑. intelligamꝰ
eũ supbum. tumidũ & uoluptuosum. su¬
isq pedib popłm conculcantẽ: & qͥa fec̾it
cuncta q̃ ꝓpb̃a desebit. sac̾dotiũ eiꝰ ade¬
lyachĩ filiũ helebie fuisse tͣns latum.

Expanded text:
loco fideli, et frangetur et cadet, et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutus est. Supra diximus Sobnam fuisse pontificem, qui Assyriis prodidit civitatem. Sed quia hoc traditionis est Hebraicae, et Scriptura non loquitur, intelligamus eum superbum, tumidum, et voluptuosum, suisque pedibus populos conculcantem: et quia fecerit cuncta quae Propheta describit, sacerdotium ejus ad Eliacim fil
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnstulimꝰ qͥ habitatis trã austri cũ pa¬
nib occurrite fugienti & quasi ex ꝑso¬
na dñi imꝑatiuo mͦ legimꝰ. in hebreo
sic legi posse affirmant. Qͥ habitant
t̾ram austri cũ panib occurrer̃t fugi¬
enti ut cũ d̾s eis dixit occurentes siti¬
enti ferte aquã᷑ illi intmica m̃nte panes

Expanded text:
itatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti: et quasi ex persona Domini imperativo modo legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti; ut cum Deus eis dixerit, occurrentes sitienti ferte aquam, illi inimica mente panes
Abbreviated transcription (Latin):
pra. babylon dilecta mea posita ẽ mͥad
miraculũ: & ẽẽ sensũ. Qa contͥuisti me:
& ipsa eris contͥta. ñ meo sermone s dñi
potestate. qͥ tͥ hȩc uentura p̃nuntiat.
Qad sͥ autẽ uoluerint in hoc loco .lxx.
int̾p̃tes. qͥ ꝓleone qͥ hebraice aRihel łr.

Expanded text:
Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum; et esse sensum: quae contrivisti me, eris et ipsa contrita, non meo sermone, sed Domini potestate, quae tibi haec ventura praenuntiat. Quid sibi autem voluerint in hoc loco LXX interpretes, ut pro leone, qui Hebraice dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit eustos. Uenit mane & nox. Si q̃ri¬
tis. q̃rite: conu̾timini & uenite. ro du¬
ma. lxx. ydumeã ponunt. Est autẽ du¬
ma. ñ tota ydumeȩ ꝓuincia. s quȩdã eiꝰ
regio q̃ ad austrũ uergit: ab urbe pale¬
stina. q̃ hodie dr̾ eleuteropolis .xx. distans
milib. iuxta quã st̃ montes seyr. rapto
abauctore nomine. Seyr qͥppe int̃p̾tat᷑
hispidus & pilosus. qͦd esau fuit. In abdia
ꝓpħa pleuiꝰ suꝑ hac gente a nobis disputa¬
tum ẽ. In qͦ necesse fuit uet̾em hẏstoriã
reuoluere. & iezechielis bieremiȩq¬

Expanded text:
dixit custos, venit mane et nox: si quaeritis, quaerite, convertimini, venite. Pro Duma, LXX Idumaeam ponunt. Est autem Duma non tota Idumaea provincia, sed quaedam ejus regio quae ad Austrum vergit, et ab urbe Palaestinae, quae hodie dicitur Eleutheropolis, viginti distat millibus: juxta quam sunt montes Seir, sumpto ab auctore nomine; Seir quippe interpretatur hispidus et pilosus, quod Esau fuit. In Abdia propheta plenius super hac gente a nobis disputatum est: in quo necesse fuit veterem historiam revolvere, et Ezechielis Jeremiaeq
Abbreviated transcription (Latin):
indicetur & respondit & dixit ipse leo.
qͥ supra clamauerat. Cecidit cecidit ba¬
bylon: & om̃ia sculptilia deors eiꝰ con¬
tͥta st̃ in t̾rã. Uastante enĩ ascensore
bige babylon usq in et̃num deleta
ẽ. belis templũ. omĩaq idola usq
ad solũ strata. Qͦd autẽ sequit᷑. tri¬
tura mea & filia areȩ meȩ. ad hie¬
rusalem apostrophã facit. & ad templũ
qͥd inarea ornan situm ẽ: & dicit ad ip
sum. O hierłm & popłe fili templi mei.
nõtͥ uideat᷑ in credulũ ẽẽ qͦd dixi. Non

Expanded text:
indicetur. Et respondit et dixit ipse leo indicetur. Et respondit et dixit ipse leo qui supra clamaverat: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Vastante enim ascensore bigae, Babylon usque in aeternum deleta est, et Belis templum omniaque idola usque ad solum strata. Quod autem sequitur: Tritura mea, et fili areae meae, ad Jerusalem apostropham facit, et ad Templum quod in area Ornae situm est, dicitque ad eam: o Jerusalem, et popule fili Templi mei, non tibi videatur incredulum esse quod dixi: non
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ in t̾ram. Tritura mea. & filia areȩ meȩ:
q̃ audiui a dño exercituũ do isrł annun¬
tiaui uob̾. Causas reddit suꝑioris for¬
midinis: qͣre angustia possedit eũ ficut
parturientẽ: & corruerit audiens. & ꝑt̾ri¬
nuntiet. Quẽ cũ posuissem in specula:
gentes loci habebant᷑. Medi semꝑ po¬
tentissimi. Iste gͦ unꝰ ascensor duaruor
gentiũ fultus exercitu: uenit ꝯtra ba¬
bylonẽ. & speculator ille qͥ positꝰ erat
ut uentura ꝓspiceret. clamauit qͣsi leo:
siue ipse ꝓpħa appellat᷑ leo. Et qͥa du¬
biũ erat de ꝑsona speculatoris qui cy¬
rũ uid̾at ascendentẽ: ipse exponit ina¬
nifestiꝰ & ait. Suꝑ speculã dñi ego sum
stans uigit̃ ꝑ diem: speculatorẽ dñi se¬
ẽẽ ꝓnuntians: qͥ semꝑ positꝰ in officio ꝓ.¬
phetali. & dieb ac noctib dñi parens
imꝑio. qͦdcũq iusserit loquit᷑. Qͥ d igit᷑
clamauit leo Ecce iste uenit ascensor
uir bige equitũ. Haud dubiũ qͥn eyrꝰ

Expanded text:
in terra. Tritura mea, et fili areae meae, quae audivi a Domino exercituum Deo Israel, annuntiavi vobis. Causas reddit superioris formidinis, quare angustia possederit eum sicut parturientem, et corruerit audiens, et perterrifutura praenuntiet; quem cum posuissem in speculam,gentes loci habebantur: Medi semper potentissimi. Iste ergo unus ascensor, duarum gentium fultus exercitu, venit contra Babylonem: et speculator ille qui positus erat, ut ventura prospiceret, clamavit quasi leo, sive ipse propheta appellatur leo. Et quia dubium erat de persona speculatoris, qui Cyrum viderat ascendentem, ipse exponit manifestius, et ait: Super speculam Domini ego sum stans jugiter esse pronuntians, qui semper positus in officio prophetali, et diebus ac noctibus Domini parens imperio, quodcumque jusserit loquitur. Quid igitur clamavit leo: Ecce iste venit ascensor vir bigae equitum: haud dubium quin Cyrus