comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agnouerat nil fuisse quod potuit auferri. Suꝑ¬
ueniente autẽ paschalis festiuitatis die in tr̃¬
pesit noctis silentio ad eum ꝑfidus pater arri¬
anũ epm misit. ut exrius manu sacrilege con¬
Srerationis communionẽ ꝓciper&. atque ꝑhoc
ad patris gratiã redire mereretur. Seduir dõ
deditus arriano rp̃o urniente exꝓbrauit ut
debuit. eiusq a se ꝑfidiã dignis increpationib
reppulit. quia & si exterius iacrbat ligatus.
apud se tamen in magno mentis culmine sta¬
bat securus. Ad se itaque reuerso ep̃o arri¬
anus pater infremuit. statimq suos aparito¬
res misit. qui constantissimũ confessore̾ dĩ
illic ubi iaerbat occiderent: Quod factũ est.
Nam mox ut ingressi sunt. srcure crrebro
illius infigentes. uitã corporis abstulerunt.
Hocq inro ualurrunt perimere. qđ ipsũ quo¬
q qui ꝑenitus ẽ in se constiterat despexisse.
Ded ꝑ ostendenda urra eius gła. suꝑna quoq ñ

Expanded text:
agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Supagnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut ingressi sunt, securem cerebro illius infigentes, vitam corporis abstulerunt. Hocque in eo valuerunt perimere, quod ipsum quoque qui peremptus est in se constiterat dispexisse. Sed pro ostendenda vera eius gloria superna quoque non
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut multõꝵ qui ab hispanie partibrs
urniunt relatione cognouimus. Nuꝑ enĩ
herminigildus sex liuigildi regis uuis¬
sigotarũ filius. ab arriana herese ad catholi¬
cam fidem uiro reuerentis simo leandro
hispolitano ep̃o dudũ mihi in amicitus famili¬
ariter iuncto predicante conuersus est.
Quẽ pater arrianus ut ad randem heresim redi¬
r& & premus suadere. & minis terrere cona¬
tus tͣ. Cumq ille constantissime responder&.
numquam se uerã fidem posse relinquere
quã srmel agnouiss&. iratus pater rũ priua¬
uit segno rebusq omnib expoliauit. Cũq
nec sic uirtutr mentis illius emollire ualuis¬
s&. in arta illũ custodia concludens. collũ ma¬
nusque illius ferro religauit. Corpit itaq
hisdem herminigildus rex iuuenis t̃reñu
regnũ despicere. & forti desiderio ee leste
querens. incilicus iacere uinculatus. omni¬
potenti dõ ad confortandũ se preces rffun¬
dere. tantoque sublimius głam transrun¬
tis mundi despicere. quanto & religatus

Expanded text:
Sicut multorum, qui ab Hispaniarum partibus veniunt, relatione cognovimus, nuper Hermenigeldus rex, Lewigeldi regis Wisigotharum filius, ab Arriana hereses ad catholicam fidem, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter iuncto, praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, ut ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet, numquam se veram fidem posse relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum privavit regno rebusque omnibus expoliavit. Cumque nec sic virtutem mentis illius emollire valuisset, in arta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro religavit. Coepit itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus
Abbreviated transcription (Latin):
uir dñi in somnis apparuit: & loca singula
ubi quid ardificare debuissent. sub tiliter
designauit. Cũ que utrique a somno surge¬
rent. sibi inuicẽ quod uiderant r&tulerunt:
Non tamen uisioni illi omnimodo fidem dantes.
uirũ dĩ sicut se uenire promiserat expectabant.
Cumq uir dĩ constuto die mimime uenisset. adeũ
cum merore reuersi sunt dicentes. Expectaui¬
mus pater ut uenires. sicut promiseras. & nobis
ostenderes. ubi quid ardificare deberemus. & non
uenisti. Quib ipse ait. Quare fratres. quare ista
dicitis Numquid sicut promisi nonueniꝰ Cui
cũ ipsi dicerent quando uenisti. respondit. Nũ¬
quid utrisque uobis dormientib non apparurt
& loca singula designauit. Ite. & sicut ꝑ uisione
audistis omne habitaculũ monasterii construite.
Qui hare audientes uehement᷑ admirati. ad prar¬
dictũ praediũ sunt reuersi: & cuncta habitacula
sicut exreuelatione didicerant construxerunt :

Expanded text:
vir Domini in somnis apparuit, et loca singula vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ta hoc e̾ẽ ut adseris magna ratio clamat: sedque¬
so de urnerabili benedicto patre quic quid ad hue
animo occurrit exsequere: GREGORIUS Alio¬
quoque tempore aquodam fideli uiro fuerat rogatꝰ
ut in eius praedio uixta terracinensem urbem mis¬
sis discipulis suis construere monasterũi debuiss&.
Qui roganti consentiens. deputatis fratribus patrem
constituit. & quis ei secundus ẽ& ordinauit. Quib
euntibus spopondit dicens. Ite. & die illo ego uenio
& ostendo uobis. inquo loco oratoriũ. in quo refec¬
toriũ fratrũ. in quo susceptionẽ hospitũ. uel quae¬
que sunt necessaria aedificare debeatis. Qui bene¬
dictione ꝑcepta. ilico ꝑrexerunt: & constitutũ
diem magnõpere praestolantes. parauerunt
om̃a quar his qui cũ tanto patre uenire potuissent
uidebantur ẽẽ necessaria. Nocte uero radem
qua promissus in lucescebat dies. eidem seruo
dĩ qut̃ illic patre constituerat. atq ei p̃posito

Expanded text:
ta hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeta hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequere. quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito
Abbreviated transcription (Latin):
deabundantia. nec inegestate dubitare.
Dic quarso te nũ quidnã credendũ ẽ
proph&iae sp̃s implebat iGREGORIUS¬
roph&iae sp̃s petre proph&arũ mentes non sẽ¬
ꝑ inradiat : quia ficut de sc̃o sp̃u scriptũr̃ ubi
uult spirat. ita sciendũ ẽ. quia & quando uult
aspirat. hinc ẽ enim quod nathan arege requi¬
situs. si construere tr̃ plũ posset. prius consen¬
sit. & postmodũ prohibuit. Hinc ẽ q̃d heliseus
cũ flentem mulier̾e cerner&. causamq nescis¬
set adprohibent̾e hanc puerũ dicit. Dimitte
eã. quia anima eius in amaritudine ẽ: & dñs ce¬
lauit ame. & non indicauit mihi. Quod omni
potens ds̃ exmagnae pietatis dispensatione
disposuit.: quia dũ proph&iar sp̃m aliquando
dat & aliquando sub trahit. Prophe tantium¬
mentes & eleuat incelsitudine. & custodit in humi¬
litate: ut & accipientes spm inueniant quid de dõ
sit &rursum proph&iae sp̃m non habentes. cog¬
noscant quid sint desem&ipsis:FETRUS:¬

Expanded text:
de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est prophetiae spiritus implebat? Gregor. Prophetiae spiritus, Petre, prophetarum mentes non semper irradiat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc esitus si construere templum potuisset, primo consensit, et postmodum prohibuit. Hinc est quod Heliseus propheta cum flentem mulierem cerneret causamque nescisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: ‘Dimitte eam, quia anima eius in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavipotens Deus ex magnae pietatis dispensatione disponit: quia dum prophetiae spiritum aliquando dat, et aliquando subtrahit, prophetantiummente et elevat in celsitudine, et custodit in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetiae spiritum non habentes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. I
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Tunc liquido omnib patuit. quod uene¬
rabilẽ benedictũ latere nil posset: in cuius au
Alio igitur tempore in eãdem campanie regione
fames incubuerat. magnaq om̃s alimentorũ indi¬
gentia coangustabat: iamque inbenedicti monas¬
terio triticũ dẽ erat. Panes uero pene om̃s con¬
sũpti fuerant: ut non plus quam quinq ad refec¬
tionis horã fratrid inueniri potuissent. Cũ que
eos uenerabilis pater contristatos cerner&. eorũ
pusillanimitatẽ studuit modesta increpatione
corrigere. & rursum promissione subleuare dicens.
Quare de panis in opia uester animus contristatur a
hodie quidem minus ẽ: sed die crastina abundanter
habebitis. Sequenti autẽ die. ducenti farinae
modii ante fores cellae in sacis inuenti sunt q̃uos
ommipotens ds̃ quib deferentb transmisis set
nunc usque man& in cognitũ. Quod cũ fratres
cernerent. dño gratias referentes: didicer̃ iam

Expanded text:
dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venedicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil posset, in cujus aurAlio quoque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam
Abbreviated transcription (Latin):
sconderat mappulas proiecit: Quadam quoque¬
die dum uenerabilis pater uesꝑtina iam hora corpo¬
ris alimenta ꝑciper&. rius monachus cuiusdã de¬
fensoris filius fuerat. qui ei ante mensã lucernam
tenebat. Cumque uirdĩ eder& ipse autem
ipse autem
cũ lucernae ministerio ad staret. coepit per super¬
biae sp̃m inmente sua tacitus uolurre. & ꝑcogita¬
tonem dicere. Quis est hic cui ego manducanti
adsisto. lucernã teneo. seruitiũ inpendo  Quis sũ
ego ut isti serui ã & Adquẽ uir dĩ statim conũsus.
urhementer eũ coepit increpare dicens. Signa cor
tuum frater. quid ẽ quod loqueris & Signa cortuũ.
Uocatisque statim fratrib. praecepit ei lucernam
de manib tolli. ipsũ uero iussit aministerio rece¬
dere. & sibi hora eadem quietũ sedere. Qui requisi¬
tus a fratribus quid habuerit in corde. ꝑ ordinem
narrauit quanto superbiar spiritu in tumuerat.
& quae contra uirũdĩ uerba ꝑ cogitation̾ẽ tacit᷑

Expanded text:
sconderat, mappulas projecit. CAPUT sconderat, mappulas projecit. CAPUT die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit per superbiae spiritum in mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus
Abbreviated transcription (Latin):
ƿuer ꝑ hoc quod inuino repperit. expauit malũ quod
inquo magna multitudo hominu ad fidem dĩ abidolo¬
rum cultu benedicti fuerat exhortatione conuer¬
sa. Ibi quoque quardam scĩ moniales feminae ine¬
rant. & crebro illuc pro exhortandis animab fra¬
tres suos mittere benedictus di̾ famulus curabat
Quadam uero die misit exmore. sed is qui missus
fuerat monachus post admonitione̾ factã. a scae¬
monialib feminis rogatus mappulas accepit. sibi que
eas abscondit insinu: Qui mox ut reuersus ẽ eũ uir
dĩ. uehementissim a amaritudine coepit increƿare
dicens. Quomodo ingressa ẽ inquitas insini tuoo
Atille opstupuit. & quid egiss& oblitus unde corripiat᷑
ignorabat. Cui ait. Numquid ego illic praesens non
eram. quando ab ancillis dĩ mappulas accepisti. tibiq
eas insinu misistio. Qui mox eius uestigiis prouolu¬
tus. stulte se egisse peni tuit. & ras quas insinu ab¬

Expanded text:
puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu ab
Abbreviated transcription (Latin):
benedicto promiserat. ut si res gentib traderet.
animas custodiret. Qua inre pauli uicem uideo
tenuisse benedictũ. cuius dum nauis rerũ om̃iũ
iacturam ꝑtulit. ipse in consolatione uita om̃iũ
qui rum comitabantur accepit .XUIII.
Quodam quoque tempore exhilaratus noster
qu̾e ipse conuersum nosti transmissus ad omino
suo furrat: ut dĩ uiro inmonasteriũ uino pbena
duo lignea uascula quar uulgo flascõnes uocan¬
tur deferret. Qui unum detulit. alterũ uero
pergens initinere abscondit. Dir aut̾e dñi
quem facta absentia late̾re non poterant. iu
cũ gratiarũ actione suscepit. & discedentem
purrũ monuit dicens. Uide fili de illo flas¬
cone quem abscondisti iam non bibas. sed inclina illũ
caute. & inurnies quid intus hab&. Qui confusus ualde
adĩ homine exiuit: & reuersus uolens adhuc probare
quod audierat cũ flasconẽ inclinasset. de eo protinus
serpens i  gressus ẽ. Tunc praedictus exhilaratus

Expanded text:
Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit. Quodam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus
Abbreviated transcription (Latin):
quidam nobilis te õprobus nomine. eiusdem bene¬
dicti patris fuerat ad monitione conuersus. quie
pro uitae suae merito magnam apud eum fami¬
liaritatis fiduciã habebat. Hic eũ quadam die
eiusdem cellulã fuiss& ingressus. hunc a marissime
flent̾e repperit.. Cumque du subsister&. eiusq
non finiri lacrimas uideret. nectamen ut uir
dĩ consueuerat orando planger& sed merendo:¬
quae nam causa tanti luctus existeret inquisiuit.
Cui uir dĩ ilico respondit. Omne hoc monastertum
quod construxi & cuncta quae fratrib prar paraui.
omnipotentis dĩ iudicio gentibus tradita sunt. Vix
autem obtinere potui: ut mihi ex hoc loco animae
cederentur. Cuius uocem tunc theoprobus audiuit.
nos autem cernimus qui destructum modo a lango¬
bardorum gente eius monasteriũ scimus. Noctur¬
no enim tempore & quiescentib fratribus nuꝑ illuc
langobardi ingressi sunt. Qui diripientis omnia.
ne unum quidem homin̾e̾ illic tenere potuerunt:
sed impleuit omnipotens ds̃ quod fideli famulo

Expanded text:
quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo,quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas ereposcit exhibtre sigua moa eet facd
esi ts ue pmira qurq aliquando exprece faciani
ducq quot quot aste receperunt eum dedit cis
are sunt. uiuia enim utroqui miraril a en lre¬
bi int. testatur prtrus qui tabita mortuã orando
sus cututs anna nia utro er safferam omentirte l¬
fusi taun re pando tiadidit. Neque erumo dt. ste p

Expanded text:
cessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis ate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant testatur Petrus, qui Tabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Saphiram mentientes morti increpando tradidit. Neq
Abbreviated transcription (Latin):
temq fratrem latius ad monuit. ut fidẽ habere disce¬
r& & humilitatem. Idem uero fr̃ salubrit̃ correptus
erubuit : quia urnerabilis pat̾ uirtutẽ om̃ipotentis
dnĩ quã ad monitione intimauerat. miraculis osten¬
debat. Nec erat iam ut quisquã dexius promissionib
dubitare poss&. qui in uno eodemq momento ꝓuitreo
uase pene uacuo plenum oleo doliũ reddidissoꝵ¬
uxdrm die dum adbrati iohannis oratorium qđ
in ipsa montis celsitudine situm ẽ ꝑ ger&: ei anti¬
quus hostis in medici spetie obuiam factus ẽ cornu
& tripedicam ferens. Quem cum requisissoe dicens
ubi uadis. ille respondit. Ecce ad fratres uado. po¬
tionem eis dare. Itaque perrexit uenerabilis bene¬
dictus ad orationem. Qua cõpleta. cancitus redit.
Malignus uero sps unum seniorem monachũ inuenit
aquam aurientem. in quo statim ingressus ẽ.eumq
in t̾ram proiecit. & uehe mentissime ue xauit.

Expanded text:
temque fratrem latius admonuit, ut fidem habere discetemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidissuadam die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ eadem ingens prarcipitiũ patebat. saxorũ
molibus aspersũ. Proiectũ itaque uas uitreũ
uenit in saxis. sed sic mansit incolume ac si pro¬
iectũ minime fuisset. ita ut neque frangi ne¬
que oleũ effundi potuiss&. Quod uir dñi pre¬
cepit leuari. atque ut erat integrũ petenti
tribui. Tunc collectis fratrib. inoboedientẽ
monachum de infidelitate sua & suꝑbia corã
se se cum risdem fratrib mnorationẽ dedit.
neo autr̃ loco ubi cum fratrib orabat. uacuus
erat aboleo dolius & cooꝑtus. Cumque sc̃s uir in
oratione ꝑfister&. corpit operimentũ tiusdem do¬
lei oleo excrescente subleuari. Quo cõmoto atque
subleuato. oleum quod excreuerat ora dolei tran¬
siens. pauimentũ loci in quo incubuerant in un¬
dabat. Quod benrdictus dĩ famulus ut aspexit.
protinus orationẽ compleuit. atque in pauimentũ
oleum defluere cessauit. Tunc diffidentẽ inobȩdirn¬

Expanded text:
autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
o quoque tempore quo alimentorum inopia
campaniã grauit̾ affligebat. uir dĩ diuirsis in¬
digentib monasterii sui cuncta triburrat. ut
pene nihil incellario nisi parũ quid olri inui
treo uase remaner&. Tunc quidam subdiaconus
agapitus nomine aduenit: magnõpere postulans
ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Uir
autẽ dñi qui cuncta decreuerat in terra tribur¬
re ut incaelo om̃a reseruar&. hoc ipsũ parũ qđ
remanserat olei iussit petentidari. Monachus
uero qui cellariũ tenebat audiuit quidem iuben¬
tis uerba. sed implere distulit. Cumque post
paululũ si id quod iusserat datũ ess& in quirer&
respondit se monachus minime dedisse. quia si
illud ei tribuer&. omnino nihil fr̃ib pemaner&.
T unc iratus. aliis praecepit ut hoc ipsũ uas ui¬
treũ in quo parũ olei remansisse uidebatur. ꝑ
fenestra proierrent ñe incella aliquid ꝑ iobe¬
dientiã remaner&. Factũque t̃. Sub fenestra

Expanded text:
o quoque tempore quo alimentorum inopia o quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in treo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra
Abbreviated transcription (Latin):
post biduum reuertere. quia de est hodie quod
tibi debrã dare. In ipso autẽ biduo. more suo in
oratione fuit occupatus. Cũ die tertio is qui ne¬
cessitate debiti affligebatur rediit. suꝑ arcã¬
uero monasterii qui erat frumento plena. subi to
tredecim solidi sunt inuenti. Quos uis dĩ deferri
iussit. & afflicto petitori tribuit dicens. ut duode¬
cim redder&. & unũ in expensis proprus haber&.
Sed adra nunc redeã. quae rius discipulis in libri
huius exosdio prardictis referentib agnoui.
Quidam uir grauis sima aduersarii sui armulati¬
one laborabat. Cuius ad hoc usq odiũ prorupit.
ut ridem nescienti in potu uenrnũ dar&. Qui
qu̾ãuis uit᷑a auferre non ualuit cutis tamen
colore mutauit. ita ut diffusa incorpore riuis
uarirtas leprae more imitari uideretur. Sed
addĩ hominẽ deductus. salute pristina citius
recepit. Nam mox utrum contigit. omnem
cutis illius uaricat̾e fugauit. AXUILI¬

Expanded text:
post biduum revertere, quia deest hodie quod post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
quebatur. Sed Neque hoc silendũ puto. quod in¬
lustri uiri aptonio narrante cognoui. Qui aiebat
patris sui puerum morbo elefantino fuisse cor¬
reptum. ita ut iam pilis cadentib cutis intume sce¬
ret. atque increscent̾e saniem occultare ñ poss&.
Qui adiuirũ dĩ abeodem patre eius missus ẽ: & salu¬
ti pristine subomini celeritate restitutus.
eque illud taceam. quod eius discipulus peregrinꝰ
nomine narrare consueuerat. quia die quadam
fidelis uir quadã nrcessitate debiti conpulsus.
uñu sibi fore remediũ credidit si addĩ uirũ per¬
ger&. & quae eũ urguer& debiti necessitas in¬
dicare. Ulenit itaque admonasteriũ. omnipo¬
tis dĩ famulũ repperit: quia acreditore suo
pro duodecim solidis grauit᷑ affliger&ur in¬
timauit. Cui uenerabilis pater nequaquã se habe¬
re duodecim solidos respondit. sed tamen eiuis in¬
opiam blanda locutione consolatus ait. Uade. &

Expanded text:
quebatur. quebatur. lustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus. Neque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et
Abbreviated transcription (Latin):
RIUS. Quidam aute eius monachus mobilitati
mentẽ dederat. & ꝑmanere in monasterio nolebat.
Cumque rum uir dĩ assidue corriper&. frequent᷑
ammoner&. ipse uero nullomodo consentir& in con¬
gregatione ꝑsistere atq inportunis prȩcib utre¬
laxaretur inminer&. Quadam die idem uine¬
rabilis pater nimietatis rius tedio affectus. irat᷑
iussit ut disceder&. Qui mox ut monastrrium
exut. contra se ad sistere aꝑto ore draconẽ initinere¬
inuenit. Cumque eum idem draco qui appa¬
ruerat deuorare uell&. corpit ipse tremens
& palpitans magnis uocib clamare dicens. Cur¬
rite currite. quia droco iste me deuorare uult.
Currentes autẽ fratres. draconẽ minime uide¬
runt: sed trementẽ atque palpitant̾ẽ monachũ.
admonasteriũ reduxerunt. Qui statim promisit
nũ qu̾a se eẽ iam amonasterio recessurũ : at que
exhora eãdem in sua promissione ꝑmansit. Quip¬
pe qui sc̃s scĩ uiri orationib contrase ad sistere
draconem uiderat. quem prius non uidendo se¬

Expanded text:
rius. Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinereinvenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo se
Abbreviated transcription (Latin):
magistri ad iutor coepit existere. placidus
uero puerilis adhuc indolis annos gerebat᷑. In
uno autẽ exeis monasteriis quae circumqua¬
que construxerat. quidam monachus erat qui
adorattionẽ stare non poterat. sed mox ut se
fratres adstudiũ orationis inclinassent . ipse
egre diebatur foras. & mente uaga terrena
aliqua & transitoria agebat. Cñque ababate
suo saepius fuisset admonitus: ad urũ dĩ
ductus t̃ Qui ipse quoque rius stultitiam uehe¬
menter increpauit. & ad monasteriũ reuersus uix
duob diebus uiri dĩ admonitionẽ tenuit. Nam
die tertio adusum ꝓprium reuersus. uagari tr¬
port orationis coepit. Quod cũ seruo dĩ ab eodẽ
monasterii patre qu em constituerat nun¬
tiatum fuisset. dixit. Ego urmo. eum que ꝑ
memetipsum emendo. Cumque uir dĩ uenis¬
set ineodem monasterio. & constituta hora ex¬
pleta psalmodia sese fratres inorationẽ dedis

Expanded text:
magistri adjutor coepit existere; Placidus magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat anuno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei ductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedis
Abbreviated transcription (Latin):
si libenter audis.citius agnoscis quia ui uos
ipse indociles deseruit. quantos
in locis aliis ab anime morte suscitauit.
Setrus Ita r̃e ut doces. & manifesta ratio
& probatum congruum testimonium declarat.
sed quaeso ut de uita tanti patris ad narrationis
ordinem redeas. Gregorius Cum sõs uir diu
in eadem solitudine uirtutibus signisque suc¬
cresceret. multi abeo in loco eodem adomnipo¬
tentis dĩ seruitium sunt congregati. ita ut
illic duodecim monasteria cũ ommipotentis
ihũ xp̃i dñi opitulatione construeret. In quib
statutis patribus duodenos monachos de puta¬
uit. paucos uero secum retinuit quos ad huc
in sua praesentia aptius erudire iudicauit.
Soepere &iam tunc adeum romane urbis nobi¬
les & reliosi concurrere. suosque ei filios om¬
nipotenti dño nutriendos dare Tunc quoq
bone sprisuos suboles euitius murum
tertullius Quero patrieius placidum tradidit
quib mlirus unior cũbonis polleret morib.

Expanded text:
si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus,
Abbreviated transcription (Latin):
pe &iam iohannes baptista magistrũ habuisset non
a postolos docuit. eũ corporalit̾ in ter discipulos ad gregauit
Sed quem intrinsecus docebat. extrinsecus quasi in sua
ubertate reliquerat. Src morses inheremo edoctus
Sed harc ut p̃diximus infirmis ueneranda sunt non imi.¬
tanda PE TRuS. Placet quod dicis Sed peto ut mihi dicas
si tantus hic pater aliqu̾ẽ imitatore sui discipulũ reliquit.

Expanded text:
pe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non pe etiam Joannes Baptista magistrum habuisse non ia apostolos docuit, eum corporaliter inter discipulos aggregavit; sed quem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus Sed haec, ut praediximus, infirmis veneranda sunt, non imitanda. PETR. Placet quod dicis; sed peto ut mihi dicas si tantus hic Pater aliquem sui imitatorem discipulum reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
hic tã egregius uir ut post magister discipulorũ fuerit.
prius habuit magistrũ & GREGORIUS Ne quaq¬
e quaquam
hunc fuisse cuiusquã discipulũ audiui. sed lege nonstrin¬
gitur scĩ sp̃s donũ. Vsus quidẽ rectar couersationis ẽ: ut
prae e̾ẽ non audeat. qui sub esse non didicerit. nec obor¬
dientiam sub iectis imperet quam p̃latis non nouit exibere
Sedtamen sunt nonnumquã qui ita ꝑmagisteriũ sp̃s intrin¬
secus docentur ut & si eis exterius humani magisteru
disciplina desit. magistri intimi censura nondesit.
Quorũ tamen libertas uitae ab infirmis in exemplo non est:
trahenda. nedũ se quisque similiter sc̃o spũ impletũ prar¬
sumit. discipulus hominis eẽ despiciat. & magister erro¬
ris fiat. Mens autẽ quae diuino sp̃u impletur. hab&
euidentissime signa sua uirtutes scilicet & humilitatẽ.
Quar si utraque inuna mente ꝑfecte conueniunt. liqu&
quod depreisentia sc̃ĩ sp̃s testimoniũ ferunt. Sie quip¬

Expanded text:
hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? GREGOR. Nequaquam hunc fuisse cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti Spiritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium ferunt. Sic quip
Abbreviated transcription (Latin):
uolui ubi siqua adess& consolationis gr̃a citius
probari potuiss&. Ibi autem quidam inter
egros alios mente captus iacebat. qur̃ medic
greco uocabulo fren&iegum appellant. Qui
nocte quadam cũ magnas uoces scilic& in sanus
eder&e. cunctosque egros inmensis clamorib:
ꝑ turbar&. ita ut nulli illic capere somnũ licẽ¬
r& firbat res ualde misi rabilis. quia unde
unus malt. inde om̃s de tirius hubebant.
Sed sicut & prius arrurrentissimo uis. florido
tpiscopo qui tunc cũ predicto presbitero illie
pariter manebat. & post apuero qui noc te
radem egrotantib seruirbat subtilit̃ agnoui.
idem urnerabilis presbiter de proprio stra¬
tu surgens. ad lectum frenetici silenter accessit.
& suꝑ rum positis manib orauit. moxq illum
melius habentem tulit. atq in superiora domꝰ
secum adoratorium duxit. Ubi ꝓro librrius
orationi incubuit. & statim rum sanũ adlrc¬
tum ꝓprium reduxit. ita ut nullas ulterius

Expanded text:
volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit, ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
mundo esse credendũ ẽ aliquos tales . xxxx¬
RE GORIU S Floridus Tibertine episco ꝓ
tuae incognitũ non ẽ. Hic mihi er̾ apud se
pres biterũ quendam Amantium nomine. prȩ¬
cipur simplicitatis narrauit uirũ. Qũe hoc
habrre uirtutis ꝑhibuit. ut apłoꝵ more ma¬
num suꝑ egros ponat. & salutͬr restituat.
& quãlib& uehemes egritudo sit. ad tactũ
illius abscedat. Quem hoc &iam habere miracu¬
li adiunxit. quia in quolib& loco quam uis in manis¬
simar asperitatis sespent̾e reppererit . mox ut
rum signo crucis signauerit extinguit ita ut
uirtute crucis quã uir dĩ digito ediderit. dis¬
ruptis uiscerib moriatur. Quem siquando¬
serpens inforamine fugerit signo crucis os fo¬
raminis benedicit. statimq exforamine serpetꝰ
iã mortuus trahitur. Quem tante uirtutis
uirum ipse &ĩa uidere curaui. rumq adme de¬
ductum. in infirmox domũ paucis dieb manere

Expanded text:
mundo esse credendum est aliquos tales. mundo esse credendum est aliquos tales. REGORIUS. Floridus Tiburtinae Ecclesiatuae incognitum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quandoserpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere
Abbreviated transcription (Latin):
fidei habere. Sed adhuc grãm lacrimarũ non
habent. Ni nimirũ terra australẽ &arent̾e
habrnt. sed adhuc inrigua indigent. quia in
bonis operib positi in quib magni atque fer¬
uentes sunt oport& nimis ut autꝰ timore sup¬
plicii. aut amore regni carlestis mala & iam
quar antra ꝑpetraurrunt deplorent. Sed quia
ut dixi. duo sunt conpunctionis generã. De¬
dit ei pater suus inriguũ superius. & in riguũ
inferius. In riguum quippe superius accipit anima
cum se se in lacrimis carlestis regni desiderio
affligit. In riguum uero inferius accipit. cũ in¬
ferni supplicia flendo ꝑtimescit. Et quidem pri
us superius. ac post inriguum inferius datur.
Sed quia compuntio amoris dignitate preuenit.
necesse fuit ut prius inriguum superius. & post
in riguum inferius cõmemorari de buiss&.
EFRUS Ilac& quod dicis. Srd post quam
hunc uenerande uite Fleutheriũ huius me-¬
riti fuis se dixisti. lib& inquirere si nunc in

Expanded text:
fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet, oportet nimis, ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni s irriguum inferius, ac post irriguum superius datur, sed quia compunnecesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset. PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
& amplius plangit. quia bonis ꝑ ennib de est. quã¬
flebat prius cũ mala erterna metuebat. Sicq fit :
ut ꝑ fecta conpunctio formidinis tradat animũ
conpunctioni dilectionis. Quod benȩ insacra uera¬
ciq historia figurata narratione describitur que¬
ait. quod axa filia chalep sedei suꝑ asinũ suspi¬
rauit. cui dixit pater suus Quid habes. Atq illa
respondit. Da mihi benedictionẽ. Trrrã australẽ
& arentem dedisti mihi. iunge & inriguã. Dedit
ei pater suus inriguũ superius. & inriguũ infe¬
rius. Axa quippe suꝑ asinũ sed&. cũ inrationa¬
bilib carnis suae motib anima presid&. Que
suspirarꝰ apatre terrã insiguã p&iit. quia acre¬
atore nr̃o cũ magno gemitu querenda ẽ lacri¬
marũ gratia. Sunt namq non nulli qui iam
indono ꝑceperunt libere ꝓ iustitia loqui. oppres¬
sos tueri. indigentib possessa tribuere ardor̃r

Expanded text:
t amplius plangit, quia a bonis perennibus deest, qut amplius plangit, quia a bonis perennibus deest, quam prius, cum mala aeterna metuebat; sicque fit, ut perfecta compunctio formidinis tradat animo compunctioni dilectionis. In sacra veracique historia figurata narratione describitur quod Axa filia Caleph sedens super asinum suspiravit . Cui dixit pater suus: Quid habes? atque illa respondit: Da mihi benedictionem, terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quippe super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem
Abbreviated transcription (Latin):
uia eundem uirũ magnar conpunctionis fuisse
dixisti. ipsam lacrimarũ uim largius ad discere cu¬
pio. Unde queso. ut mihi quod sunt genera conpune¬
tionis edisseras. GRE GORIUS In multis sperci
ebus conpunctio diuiditur. quando singular quȩ¬
que apenitentib culpar planguntur. Unde exuo¬
er quoq penitentium hieremias ait. Diuis iones
aquarũ deduxit oculus m̃s. Principaliter uero.
conpunctionis grnera duo sunt: quia dm̃ sitiens
anima. prius timore conpungitur. post amore.
Prius enim in lacrimis sese afficit. quiadũ malorũ
t uero cum longa meroris anxirtudine furrit
formido consumpta. quȩdam iam deprisump¬
tione urnie srcuritas nascitur. & inamore ei¬
lestium gaudioꝵ animus inflammatur. It qui
prius flrbat nr ducrr&ur ad supplicium. post¬
modũ flere amarissime incipit. quia differt᷑
aregno. Contemplatur & enim mens qui sunt
illi angłoꝵ chori. qui ipsa socirtas bratorum
sp̃ĩum. quar maiestas interne uisionis dĩ.

Expanded text:
uia eumdem virum magnae compunctionis fuisse dixisti, ipsam lacrymarum vim largius addiscere cupio. Unde quaeso ut quot sunt genera compunctionis mihi edisseras. es, compunctio dividitur, quando singulae quaeque a poenitentibus culpae planguntur. Unde ex voce quoque poenitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter vero compunctionis genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum At vero cum longa moeroris anxietudine fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, in amoreque coelestium gaudiorum animus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae societas sanctorum spirituum, quae majestas internae visionis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
tsi inmagnis sumus tribula
audio rius stupenda miracula. GREGORIUS.
Quã uis sola que initalia gesta sunt narrare
decreurrã uis tamen ut ꝓ ostendenda rius¬
dem arriane: hereseos damnatione. transramꝰ
uerbo adhispanias. atq inde ꝑafricã. ad italiã
erge quolib& nã

Expanded text:
tsi in magnis sumus tribulataudio ejus stupenda miracula. Gregor. Quamvis sola quae in Italia gesta sunt narrare decreveram, visne tamen ut, pro ostendenda ejusdem Arianae haereseos damnatione, transeamus verbo ad Hispanias, atque inde per Africam ad Italiam Perge quo libet; nam