comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de se dicens. Ego sum pastor bonꝰ
⁊ cognosco mẽas. ⁊ cognoseunt me
mee: ⁊ animã meã pono ꝓ ouib meis
De quo ⁊ in zacharia pat᷑ loquitur. ꝑ¬
cutiã pastorẽ: ⁊ oues disꝑgentur. In
brachio inquit suo congregabit agnos.
Non tauros ⁊ arietes. ⁊ hyrcos ⁊ gran¬
des oues. qͥb ꝑ ierechiel cõminatur
qͦd lacte uescant᷑. ⁊ oꝑiantur lanis⁊
infirmũ conterant gregẽ: s aguos ad¬
huc tenellos. ⁊ rudis in xp̃o infantiȩ.
qͥ nuꝑ inbaptismo st̃ renati: de quib
ipse dñs loquebat᷑ ad petrũ. Pasce ag¬
nos meos. Unde ⁊ in eode ierechiel scͥp¬
tum ẽ. Suscitabo suꝑ eos pastorẽ unũ.
⁊ pascet eos seruũ meũ dauid ⁊ erit
pastor eor. Et ego dñs ero eis in d̾m: ⁊
cdauid in medio eors pͥnceps: ego
dñs locutus sum ⁊ ponam cũ dauid
testam̃tum pacis. In quo considandũ.
qͦd pꝰ multa tẽpora dauid. gulosis pa¬
storib reꝓbatis. dnm̃ nr̃m qui ẽ de
stirpe dauid. suscitaturũ ẽẽ sedicat:

Expanded text:
de se: Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae, et pono animam meam pro ovibus meis . De quo in Zacharia Pater loquitur: Percutiam pastorem; et oves dispergentur . In brachio, inquit, suo congregabit agnos; non tauros, et arietes, et hircos, et grandes oves, quibus per Ezechiel comminatur, quod lacte vescantur et operiantur lanis, et infirmum conterant gregem, sed agnos adhuc tenellos, et rudis in Christo infantiae, qui nuper in baptismo sunt renati, de quibus ipse Dominus loquebatur ad Petrum: Pasce agnos meos . Unde et in eodem Ezechiele scriptum est: Suscitabo super eos pastorem unum, et pascet eos, servum meum David; et erit pastor eorum, et ego Dominus ero eis in Deum, et David in medio eorum princeps. Ego Dominus locutus sum, et ponam cum David testamentum pacis . In quo considerandum quod post multa tempora David, gulosis pastoribus reprobatis, Dominum nostrum, qui est de stirpe David, suscitaturum esse se dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
statoriũ uocant. om̃is aquari ua¬
hoc ẽ palmꝰ. extetitã significat ina¬
num apollice usq ad extremũ di¬
gitũ. Sin autẽ contrahamꝰ manũ.
pugillus efficitur. ut ꝑ palmũ ⁊ pu¬
gillũ extentos cȩlos. ⁊ globum terre
noũimꝰ: ẜ pugillo que incõphensio¬
ne t̃re .lxx. tͣnstuler̃t. in hebraico scͥp
tum ẽ sãlis: quẽ syminachus. tp̃i¬
st̃. ⁊ nos ut manifestiꝰ faceremꝰ. in
tres digitos u̾timꝰ qͦd scilicet molem
t̾re. excelsa montiũ colliũq quasi tri¬
b digitulis ⁊ statere paruo mom̃to
appenderet. ꝑ quȩ di maiestas ⁊ cre¬

Expanded text:
statorem vocant, omnis aquarum vastatorem vocant, omnis aquarum vahoc est, palmus, extentam significat manum a pollice usque ad extremum digitum. Sin autem contrahamus manum, pugillus efficitur: ut per palmum et pugillum, extentos coelos et globum terrae noverimus. Pro pugillo quem in comprehensiontum est SALIS , quem Symmachus τρίsunt: et nos ut manifestius faceremus, in tres digitos vertimus; quod scilicet molem terrae et excelsa montium colliumque quasi tribus digitulis et staterae parvo momento appenderit: per quae D
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit ad comburendũ ⁊ omĩa qͣdry¬
pedia ñ sufficient ad holocaustum:⁊
cuncte gentes quasi nichili st̃. ⁊ in nichi¬
li reputatȩ st̃ ei. Nequis putaret
difficilẽ ẽe uocationẽ gentiũ̃. ⁊ quod
om̃is caro uideret salutare di. und suꝑ
eugłizant syon. ⁊ ipse dñs ueniret
in fortitudine. ⁊ redderet unicuiq
scd̾m opꝰ suum. instarq pastoris ag¬
nos foueret in simi. ⁊ fetas ipse porta¬
ret: describit᷑ illiꝰ magnitudo. qͦd nicħ
ei impossibile sit. ⁊ qui uniuersa
condidit. creatorq sit omĩum. etiã
hȩc quȩ cõparatione eoꝵ parua sunt.
ualeat ꝑpetrare. Qd autẽ pugillũ
uocat. ⁊ palmũ. humane consuetudi¬
nis u̾bis utitur atq m̃suris: ut di po¬
tentiã ꝑ nr̃a u̾ba discamꝰ. In eo ubi.
lxx. transtuler̃t. quis mnsus ẽ manu
aqũa. siue ut nos u̾timꝰ. quis mensꝰ ⁊
pugillo aquas: aquila tͣnstulit qͥs
enĩ aĩroe. sonat: ut scilicet ñ tota ma¬
nu.s paruo digito. qũe uulgo gu¬

Expanded text:
rendum, et omnia quadrupedia non sufficiunt ad holocaustum, et cunctae gentes quasi nihili sunt, et in nihili reputatae sunt ei. Ne quis putaret difficilem esse vocationem gentium, et quod omnis caro videret salutare Dei; super elizat Sion; et ipse Dominus veniret in fortitudine, et redderet unicuique secundum opus suum; instarque pastoris agnos foveret in sinu, et foetas ipse portaret: describitur illius magnitudo, quod nihil ei impossibile sit; et qui universa condiderit, Creatorque sit omnium; etiam haec quae comparatione eorum parva sunt, valeat perpetrare. Quod autem pugillum vocat et palmum, humanae consuetudinis verbis utitur atque mensuris, ut Dei potentiam per nostra verba discamus. In eo ubi LXX transtulerunt: Quis mensus est manu aquam? sive ut nos vertimus: Quis mensus est pugillo aquas? Aquila transtulit: Quenim λιχὰς sonat: ut scilicet non tota manu, sed parvo digito, quem vulgo gu
Abbreviated transcription (Latin):
fuere de regio semine factos ẽe eunu¬
chos: quos in ministerio nabuchodo¬
nosor fuisse ñ dubium ẽ. Dixit q e¬
rechias. Bonum u̾bũ dm̃i qͦd locu¬
tus ẽ. In qͦ ab hebreis rep̃henditur.
cur ñ sit imiatus bonitat̃e moyfi
qui locutus ẽ ad dñm. Aut dimitte
eis hanc noxam: aut si ñ facis dele me
de libro tuo. quẽ scͥpsisti. Unde ⁊ apłs¬

Expanded text:
fuere de regio semine, factos esse eunufuere de regio semine, factos esse eunuchos, quos in ministerio Nabuchodonosor fuisse, non dubium est . « Dixitque Ezechias: Bonum verbum Domini, quod locutus est. » In quo ab Hebraeis reprehenditur, cur non sit imiqui locutus est ad Deum: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facies, dele me de libro quem scripsisti . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
gendum ẽ: de t̾ra longinqua uener̃t
ad me. de babylone. qͦđ qͣnto t̃ra lon¬
gior sit unde uenerunt. tanto iste
inquit ad me. qͥ debuerat dicere. uene¬
r̃t ad glorificandũ dm̃ ꝓsigni magni¬
tudine: de babylone q̃ urbs in toto or¬
be potentissima ẽ. Rursusq ysaias.
Qͥ d inquit uidert̃ in domo tua: Et
ille respondit ex parte uerũ: quod
omĩa uiderint in domo illiꝰ. nec fũit
res. quã ñ ostenderit eisin thesauris
sius. S alterum tacet de quo uere¬
batur offensam qͦd ostenderit eiscun¬
cta q̃ haberet in sua potestate. haud
dubiũ qui ⁊ templi sir pellectilẽ. ꝑpt̃
q̃ ysaias dĩ sermone ꝓfert sententiã.
Audi u̾bum dñi exercituũ. Ueniet
tempꝰ qͣndo omĩa hec que in domo
tua sunt. ⁊ ñ tuo. s patrũ tuor labo¬
re quesita. in babylonẽ tͣnsferantur:
⁊ de semine tuo fiant eunuchi in au¬
la regia. Ex quo hebrei uolunt dam¬
helẽ. anauiã. misahelẽ. arariam. qͥ

Expanded text:
gendum est: De terra longinqua venerunt gendum est: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone: quod quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste inquit, ad me; qui debuerat dicere, venerunt ad glorificandum Deum pro signi magnitudine, de Babylone, quae urbs in toto orbe potentissima est. Rursumque Isaias, Quid, inquit, viderunt in domo tua? Et ille respondit ex parte verum, quod omnia viderint in domo illius, nec fuerit res quam non ostenderit eis in thesauris suis. Sed alterum tacet, de quo verebatur offensam, quod ostenderit eis cuncta quae haberet in potestate sua; haud dubium quin et Templi supellectilem. Propter quae Isaias Dei sermoni exercituum: Veniet tempus, quando omnia haec, quae in domo tua sunt, et non tuo, sed patrum tuorum labore quaesita, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eunuchi in aula regia. » Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, Misaelem, Azariam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã iudeoꝵs.⁊ assyrii regis inte¬
ritum. ñ cecinerit laudes dño: quas
cecinit moyses pharaone sũbmerso.
ẜ debbora int̾fecto sysara. ⁊ anna ge¬
nito samuhel. Unde cõmonitum ẽẽ
fragilitatis sue. Rursũq pꝰ corporis
sanitatẽ. ⁊ signi magnitudinẽ. of¬
ferri aliã occasionẽ suꝑbie: quã
ut prudens ⁊ dĩ cultor uitare de¬
buerat: nec monstrare alienigenis
diuitias suas. quas dõ tribuente
possederat. Ex quo iuxta leges qͦ
tropologie disciꝰ ñ mittendas
margaritas ante porcos: nec dan¬
dum sc̃m canib Qͥ enĩ fidelis ẽ spũ: ab¬
scondit negocia. Et quicũq hoc fece¬
rit. omĩs uirtus illiꝰ eneruat᷑: peritq
post̾itas. ⁊ amisso uirili robore. in muli¬
ebrẽ redigitur mollitudinẽ. Ingredit᷑
gͦ ysaias ad regẽ: ⁊ qͦsi nescuis sciscitat᷑.
Qͥ d dixer̃t uiri istrͥ ⁊ unde uener̃t.
Duo int̾rogat: Qd locuti st̃: ⁊ unde ue¬
ner̃t. Ille ad unũ respondit. altero p̃¬

Expanded text:
victoriam, et Assyrii regis interitum, non cecinerit laudes Domino, quas cecinit Moyses Pharaone submerso, et Debora interfecto Sisara: et Anna genito Samuele. Unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem offerri aliam occasionem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat; nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta Leges quoque tropologiae discimus, non mittendas margaritas ante porcos, nec dandum sanctum canibus . Qui enim fidelis est spiritus, abscondit negotia; et quicumque hoc non fecerit, omnis virtus illius enervatur; peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem . Ingreditur ergo Isaias ad regem, et quasi nescius sciscitatur. Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt? Duo interrogat, quid locuti sint, et unde venerint? Ille ad unum respondit, altero pr
Abbreviated transcription (Latin):
hendi manum tuã. qui dico tͥ neti¬
meas. ego adiuui te. Noli timere
umis iacob. qui mortui estis ex isrł:
siue ut lxx. paucissiumi ex ifrł̃ Hoc
qͦd posuimꝰ ego aduini te. noli time
ũmis iacob: in lxx. ñ habetur. Uermis
autẽ qui hebraice dicitur tolath. ꝓ
pter humilitatem atq contẽptũ. uo¬
catur apłorum chorus: Imitans sal¬
uatorẽ qui loquitur in psalmo. Ego
sum ũmis ⁊ ñ homo. oꝑpbrium homi¬
num & abiectio plebis. Sic̃ enĩ umis
t̃ram penetrat. ita sermo apłicus pe¬
netrauit gentiũ ciuitates: et ingres¬
sus ẽ priꝰ corda durissima. &e recte
pauei appellant᷑ ex ifrł. qui ad cõpa¬
rationẽ om̃is gen̾tis iudaicȩ. paucis¬

Expanded text:
um tuam, qui dico tibi, Ne timeas: ego adjuvi te; noli timere vermis Jacob, qui mortui estis ex Israel, sive ut LXX, paucissimi ex Israel. Hoc quod posuimus, ego adjuvi te: noli timere vermis Jacob, in LXX non habetur. Vermis autem qui Hebraice dicitur, THOLATH , propter humilitatem atque contemptum vocatur Apostolorum chorus, imitans Salvatorem, qui loquitur in psalmo: Ego sum vermis, et non homo: opprobrium hominum, et abjectio plebis . Sicut enim vermis terram penetrat: ita sermo apostolicus penetravit gentium civitates, et ingressus est prius corda durissima. Et recte pauci appellantur ex Israel, quia ad comparationem totius
Abbreviated transcription (Latin):
t accipit᷑ qͦd ñ ostendẽt eisiu domo
sua ⁊ in om̃i potestate sua. Unde dĩ
ira iustissima: qm̃ ñ solum thesauros
suos. atq palacii. s templi ostendit.
Qd certe fuit potestatis eiꝰ. de cuiꝰ
ualuis. auri lãminas ante ĩa tulerat.
Intronit autẽ ysaias ꝓpħa ad regẽ
erechiam: ⁊ dixit ei Qͥd dixer̃t uiri
isti: ⁊ unde uener̃t ad te. Et dixit

Expanded text:
 , quod non ostenderit eis in domo sua et in omni potestate sua. Unde Dei ira justissima, quoniam non solum thesauros suos atque palatii, sed et Templi ostenderit: quod certe fuit potestatis ejus, de cujus valvis auri laminas ante jam tulerat. Introivit autem Isaias Propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti: et unde venerunt ad te? E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtexit dextera iusti mei id est dñi
Saluatoris. siue dext̾a mea. ut lxx.
tͣnstulerunt. Ecce enĩ adusarii tui
popłs uideorũ:⁊ om̃s qui pugnant
adu̾sum te. & ꝑsecutores tui uertent᷑
in nichili: Queresq adũsarios tuos

Expanded text:
protexit, dextera justi mei, id est, Domini protexit, dextera justi mei, id est, Domini Salvatoris, sive dextera mea, ut LXX transtulerunt. Ecce enim adversarii tui, populus Judaeorum et omnes qui pugnant adversum te, et persecutores tui vertentur in nihili, quaeresque adversari
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. extrema t̃re obstupuer̃t. ap¬
ꝓꝓinqu̾auerunt & accessert̃: uocant᷑
reliquie iuxta electionẽ gr̃e. De qͥb
scribit ⁊ eugłium. Istos duodecim e¬
legit ihs: quos ⁊ apłos nominauit. Q
post seruitutẽ pedagoge legis. electi
Sunt in eugłio. & semen abrãham a¬
mici di. ẽẽ meruerunt. In illo enĩ ap¬
phendit eos ab extremo t̃re: & a lon¬
ginquis eiꝰ finib uocauit ifrł de u¬
n̾iu̾sis nationib congregans pͥmum
ad gentes Tibi gͦ qͥ es seruus meris
& electus m̃s. qͥ predicaturus in gen¬
tib es. ⁊ ꝑsecutiones plurimas ꝑpes¬
surus. dico ne timeas: quia tecum sũ
cui loquor in eugłio. Ecce ego uobiscũ
fum om̃ib dieb usq ad consũma¬
tionẽ scłi. Non erres. neq a ueritate
declines: hec te falsa ꝑsuasione deci¬
pias. qͦd tuis uirib imꝑitus ⁊ nudꝰ
siluã gentiũ penetres: & ferocissi¬
mas nationes ad mansuetudinẽ uo¬
ces Ego sum qui confortaui te nax
xiliatus tui sum. ⁊ suscepit te. sine

Expanded text:
erunt; appropinquaverunt et accesserunt, vocantur reliquiae, juxta electionem gratiae, de quibus scribit et Evangelium: Istos duodecim elegit Jesus, quos et Apostolos nominavit , qui post servitutem paedagogae Legis, electi sunt in Evangelio; et semen Abraham amici Dei esse meruerunt. In illo enim apprehendit eos ab extremo terrae, et a longinquis ejus finibus vocavit Israel de universis nationibus, congregans primum ad gentes . Tibi ergo, qui et servus meus, et electus meus, qui praedicaturus in gentibus es, et persecutiones plurimas perpessurus, dico ne timeas, quia tecum sum, cui loquor in Evangelio: Ecce ego vobiscum sum omnes dies, usque ad consummationem saeculi . Non erres, neque a veritate declines, nec te falsa persuasione decipias, quod tuis viribus imperitus et nudus, silvam gentium penetres, et ferocissimas nationes ad mansuetudinem voces. Ego sum qui confortavi te, et auxiliatus tui sum; et suscepit te, sive
Abbreviated transcription (Latin):
litas eiꝰ solutum ẽ peccatũ illiꝰ: quia
recepit de manu dñi duplicia peccata
sua. Iuxta int̾pretes cȩtos. iubentur
ut consolet᷑. ⁊ loquatur ad corierłm.
⁊ aduocet cã. Loqui autẽ ad corierłm.
idioma scͥpturarũ ẽ. Q eñ merenti
loquit᷑. ⁊ blandus consolator ẽ. ad cor
loqui dicit᷑. Doceat nos sychem filius
emmor: qui corrupta dina. locutus ẽ
ad cor eiꝰ ⁊ consolatus ẽ eã. Et ubicũq si¬
mile qͥd inueneris: hc̃ sensum habet.
Causaq consolationis remissio pecca¬
torꝓ ẽ. ⁊ causa remissionis qm̃ susce¬
pit de manu dñi duplicia ꝓ om̃ib
peccatis suis. Qui enĩ scit uoluntatẽ
dñi sui .⁊ peceat: uapulabit multis
consolatore dabit uobis. ut sit to¬
biscum in sempit̾num. sp̃m ueritatis.

Expanded text:
olutum est peccatum illius, quia recepit de manu Domini duplicia peccata sua. Juxta interpretes caeteros, jubentur ut consoletur, et loquatur ad cor Jerusalem, et advocet eam. Loqui autem ad cor Jerusalem, idioma Scripturarum est. Qui enim moerenti loquitur, et blandiens consolator est, ad cor loqui dicitur. Doceat nos Sichem filius Hemor, qui corrupta Dina locutus est ad cor ejus, et consolatus est eam . Et ubicumque simile quid inveneris, hunc sensum habet. Causaque consolationis, remissio peccatorum est: et causa remissionis, quoniam suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis. Qui enim scit voluntatem Domini sui, et peccat, vapulabit multis consolatorem dabit vobis, ut sit vobiscum in sempiternum, Spiritum veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
febrib estuat. Cuiꝰ ignis internus
insimilitudine leonis omĩa ossa con¬
sumit.: nec se putat p̃ doloris magni¬
tudine ẽe uicturum. Sĩc pullus
hyrundinis sic clamabo: meditabor
ut columba. Atcenuati sunt ocłi mei

Expanded text:
febribus aestuat, cujus ignis internus febribus aestuat, cujus ignis internus in similitudinem leonis omnia ossa consumit, nec se putat prae doloris magnitudine ultra esse victurum. Sicut pullus hirundinis, sic elamabo: meditabor ut columba: at
Abbreviated transcription (Latin):
rursus. Placebo d̾no in lumine uiuentiũ.
Regio gͦ scõrp. ipsa ẽ q̃ appellatur
lux unuentiũ. slon ẽ enĩ dd̃s mortuo¬
metuit: ne salutare di ductus adm
feros nequaqͣm mereat᷑ asꝑicere. Se¬
quitur. Non aspiciam hominẽ ultra.
iuuxeramꝰ Sermo enĩ hebraicus oleb
si legatur ut scribat᷑ edel requiem: si
eled occidentẽ sonat. Timet gͦ ne cũ
seĩs ⁊ hominibꝰ di ñ habitet in quiete:
ne ñ uideat dm̃ in t̾ra iiuentium:
ne generatio illiꝰ instar tab̃naeuli dis¬
soluat᷑. ne in telȩ similitudinẽ. in ipso
lucis exordio p̃cidat᷑. ⁊ nequaqͣm de
semine eiꝰ xp̃s oriat᷑. Qd autẽ corpꝰ
nr̃m appellet᷑ tab̃naculũ. ⁊ apłs in
ingemiscimꝰ aggrauati. De mane. ait.
usq ad uesꝑam finies me: sꝑabã usq¬
ad mane. Qͦ d ⁊ iob in angustia sua
atq torm̃tis corporis sustinuisse se di¬
cit: quando in die expectabat noctẽ.
lucẽ p̃stolabat᷑ in tenebris: mutatio¬
ne tẽpors putans mutari posse sup¬

Expanded text:
rursum: « Placebo Domino in lumine viventium . » Regio ergo sanctorum ipsa est, quae appellatur lux viventium. « Non est enim Deus mortuometuit, ne salutare Dei, ductus ad inferos, nequaquam mereatur aspicere. Sequitur: « Non aspiciam hominem ultra junxeramus; sermo enim Hebraicus HOLED, si legatur, aut scribatur ELED , requiem: si EDEL , Occidentem sonat. Timet ergo ne cum sanctis et hominibus Dei non habitet in quiete, ne non videat Dominum in terra viventium, ne generatio illius instar tabernaculi dissolvatur, ne in telae similitudinem in ipso lucis exordio praecidatur, et nequaquam de semine ejus Christus oriatur. Quod autem corpus nostrum appelletur tabernaculum, et Aingemiscimus aggravati . De mane, ait, usque ad vesperum finies me: sperabam usque mane: quod et Job in angustia sua atque in tormentis corporis sustinuisse se dicit , quando in die exspectabat noctem, et lucem praestolabatur in tenebris, mutatione temporum putans mutari posse sup
Abbreviated transcription (Latin):
tu responde ꝓme. Non ẽ enĩ uolentis
neq currentis. s miserentis dĩ Rur¬
sumq in se reu̾titur. Qͥd dicã. qͥd ue
causabor contͣ factorem meũ: Aut
qͥd respondebit mͥ. qͥ fecit ipse qͦd uo¬
luit. Sustinenda ergo st̃ quecũq
decreuerit. ꝑpullo hirundinis siie
hirundine. ut lxx. tͣnstuler̃t. in hebra¬
ico scͥptum ẽ susagor: qͦd int̾p̃tatꝰ
ẽ aquila equus agor. theodotio. sis
agor. Media enĩ uocalis litt̾a. uãu.
si ponat᷑ int̃ duas. Sãmech. legitur
sus. ⁊ appellatur equus: Si. iõth. le¬
gitur sis. ⁊ hẏrundo dicit᷑. Symma¬
chus autẽ ita tͣnstulit. Sic̃ hirundo
inelusa sic cantabo. Qͦd u̾bum agor
& in hieremia legitur. ubi scribitur.
Miluus in cȩlo cognouit tempꝰ fuũ:
turtur ⁊ hirundo. ⁊ eẏchonia. custo¬
dier̃t tempora sua. P eputabo om̃s

Expanded text:
 Non est enim volentis neque currentis, sed miserentis Dei . Rursumque in se revertitur: Quid dicam, quidve causabor contra te factorem meum? aut quid mihi respondebit qui fecit ipse quod voluit? Sustinenda ergo sunt quaecumque decreverit. Pro pullo hirundinis, sive hirundine, ut LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est, SUS AGOR , quod interpretatus est Aquila, equus Agor: Theodotio, SIS AGUR ; media enim vocalis littera vau, si ponatur inter duas Samec, legitur sus, et appellatur equus; si jod, legitur sis, et hirundo dicitur. Symmachus autem ita transtulit: Sicut hirundo inclusa, sic cantabo. Quod verbum agor et in Jeremia legitur, ubi scriptum est: Milvus in coelo cognovit tempus suum: turtur et hirundo, et ciconia custodierunt
Abbreviated transcription (Latin):
s apostrema suspicant᷑. qͥndo tumeus
corpꝰ. cocto ⁊ putrescente pure cõplet᷑.
Et uixta artem medicoꝵ: om̃is sanies
ficciorib ficis atq contusis incutis su¬
medicinam ẽe quȩ usu constet ⁊ exꝑi¬
m̃to: quia ⁊ hanc fecerit d̾s. Oratio
gͦ ac grãrum actio. huc usq conscͥpta
est. Cȩterũ qͦd signum datum sit. su¬
ꝑioris historie ordo narrauit. Intẽpo

Expanded text:
sed apostema suspicantur: quando tumens sed apostema suspicantur: quando tumens corpus cocto et putrescente pure completur. Et juxta artem medicorum, omnis sanies siccioribus ficis atque contusis, in cutis sumedicinam, quae usu constet et experimento: quia et hanc fecerit Deus. Oratio igitur ac gratiarum actio hucusque conscripta est. Caeterum quod signum datum sit, superior historiae ordo narravit. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
tͦuoq sumꝰ auocilio lib̾ati cunctiꝰ diebꝰ ui¬
te nr̃e te can emꝰ in tẽplo. Et uissit
ysaias ut sumerent massam de fi¬
cis ⁊ cataplasmarent suꝑ uulnꝰ: sa.
naret᷑. E dixit ezechias. Qͦd erit
signum. qͥa ascendam indomũ di
Hoc pͥus legendum ẽ qtĩa oratio
erechiȩ. suie scͥptura. qũa nc̃ int̾¬
precati sumꝰ. Ante enĩ cataplasma
uulneri impositum ẽ ⁊ pͥus signõ
ab eo petitum future sanitatis. quã
gras ageret do: quod dicit᷑ fecisse sana-¬
tus. Aunt hebrei u̾bũ sĩn. qͦd p̃t̾mise¬
re.lxx. uleus sonare ñ uulnus. siã et
aquila Simmachꝰq ⁊ theodotio. eãrõs.
int̃pretati st̃: ꝑ qͦd morbũ regiũ intel¬
ligi uolunt. Cui contraria putantur.
uel sũpta in cibo. uł apposita corpori
quȩcũq st̃ dulcia. Ergo ut dĩ poten¬
tia monstraret᷑. ꝑ res noxias ⁊ adu̾sas.
sanitas restituta ẽ. Alii smn. ñ ulcus.

Expanded text:
tuoque sumus auxilio liberati, cunctis diebus vituoque sumus auxilio liberati, cunctis diebus vitae nostrae te canemus in Templo. Et jussit Isaias ut sumerent massam de ficis, et cataplasmarent super vulnus, et sanaretur. Et dixit Ezechias, quod erit signum, quia ascendam in domum Domini. Hoc prius legendum est quam oratio Ezechiae, sive Scriptura, quam nunc interpretati sumus: ante enim cataplasma vulneri impositum est, et prius signum ab eo petitum futurae sanitatis, quam gratias ageret Domino, quod dicitur fecisse sanatus. Aiunt Hebraei verbum SIIN , quod praetermisere LXX, ulcus sonare, non vulnus. Nam et Aquila Symmachusque et Theodotio ἕλκος interpretati sunt, per quod morbum regium intelligi volunt, cui contraria putantur, vel sumpta in cibo, vel apposita corpori quaecumque sunt dulcia. Ergo ut Dei potentia monstraretur, per res noxias et adversas sanitas restituta est. Alii SIIN, non ulcus,
Abbreviated transcription (Latin):
in posteros clem̃tia p̃dicetur. ꝑ quo
lxx. posuer̃t. Ab hodie enĩ filios fa¬
ciã. qui annuntiabunt iustitiam
tuã. Causalisq conuinctio sequen¬
tia cũ suꝑiorib copulat: quod iu¬
delicet iccirco iuuentes ⁊ ipse uiuers
benedicant d̃o. qr ab hac die facturꝰ
sit filios. qui annuntient ueritatẽ
eiꝰ qͦd certe suȩ ñ erat potestatis. Neq
enĩ ꝑ ꝓpħam illi lib̾i ꝓmissi sunt. s
p̃sens uita concessa p̃sertim cũ impiis¬
simum filiũ genuerit manassem qui
repleu̾it hietłm sanguine. a porta usq
ad portam ᷑ ⁊ ñ benedixit s maledi¬
xit do. ꝑsequens scõs eiꝰ. Possumꝰ gͦ iu¬
xta .lxx. hoc dicere. qͦd ñ dixerit̃ fili¬
os faciã. s manaia: quos uł paruulos.
uł pueros. siue infantulos ⁊ poste¬
ros intelligimꝰ. Ut ex eo qͦd ipse mi¬
sericordiam consecutus ẽ. om̃is uen¬
tirra posteritas hoc cognoscens. lay¬
det eiꝰ ineredibilẽ elementiã. Saluũ
gͦ me fac dñe: ⁊ om̃s qͥ in te credimꝰ.

Expanded text:
in posteros clementia praedicetur. Pro quo LXX posuerunt: Ab hodie enim filios faciam, qui annuntiabunt justitiam tuam. Causalisque conjunctio sequentia cum superioribus copulat: quod videlicet idcirco viventes et ipse vivens benedicant Deo, quia ab hac die facturus sit filios, qui annuntient veritatem ejus, quod certe suae non erat potestatis. Neque enim per Prophetam illi liberi repromissi sunt: sed praesens vita concessa. Praesertim cum impiissimum filium genuerit Manassen, qui repleverit Jerusalem sanguine, a porta usque ad portam, et non benedixit, sed maledixit Deo persequens sanctos ejus. Possumus ergo juxta LXX hoc dicere, quod non dixerit, filios faciam: sed παιδία, quos vel parvulos, vel pueros, sive infantulos et posteros intelligimus, ut ex eo quod ipse misericordiam consecutus est, omnis ventura posteritas hoc cognoscens, laudet ejus incredibilem clementiam. Salvum ergo me fac, Domine; et omnes qui in te credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd accid̾at suꝑ t̾ram: reliquit eũ d̃s
ut tẽptaretur. ⁊ nota fierent omĩa
q̃ erant in corde eiꝰ Iccirco aut̃ẽ tẽp¬
tationi relictus ẽ: quia pꝰ tantã ui¬
ctoriam. ⁊ solis regressum. ⁊ congraty¬
lationẽ regni potentissimi. cor illiꝰ e
leuatũ ẽ. Deniq in eodẽ uolumine
scribit᷑. Multi deferebant hostias ⁊
sacͥficia dño in hierłm. ⁊ munera e¬
techie regi uide: ⁊ exaltatus ẽ corã¬
cunctis gentib. In dieb illis egrota¬
uit usq ad mort̾e: ⁊ orauit dñm. ⁊
exandiuit eũ. ⁊ dedit ei signum. S
ñ iuxta beneficia q̃ acceꝑat retri¬
buit: quia exaltatum ẽ cor eiꝰ. ⁊ fa¬
cta ẽ contͣ eũ ira. ⁊ contͣ iudam et
hierłm. Rursumq scͥptura sc̃a ela¬
tionẽ cordis eiꝰ dicit penitentia mi¬
tigata. inferens. Ꝙ humiliatus ẽ
postea eo qͦd exaltatum ẽet cor eiꝰ.
tam ipse qͣm habitatores hierłm: ⁊
eb ezechiȩ. Letatus ẽ gͦ in aduen
fuisse nabuchodonosor hebrei au¬

Expanded text:
am, reliquit eum Deus, ut tentaretur, et nota fierent omnia, quae erant in corde ejus. Idcirco autem tentationi relictus est, quia post tantam victoriam, et Solis regressum, et congratulationem regni potentissimi, cor illius elatum est. Denique in eodem volumine scribitur: Multi deferebant hostias, et sacrificia Domino in Hierusalem, et munera Ezechiae regi Judae: et exaltatus est pocunctis gentibus. In diebus illis aegrotavit usque ad mortem, et oravit Dominum, et exaudivit eum, et dedit ei signum; sed non juxta beneficia quae acceperat retribuit, quia exaltatum est cor ejus, et facta est contra eum ira, et contra Judam et Hierusalem . Rursumque Scriptura sancta elationem cordis ejus dicit poenitentia mitigatam inferens: Humiliatus est postea, eo quod exaltatum esset cor ejus, tam ipse quam habitatores Hierusalem; et s Ezechias laetatus est in advent patrem fuisse Nabuchodonosor Hebraei au
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ exaltas me de portis mortis: ut
annuntiẽ om̃s lauidationes tuas in
portis filiȩ syon. Has portas infer¬
ni reor q̃ adu̾sum petrũ ñ preua¬
lent: qͥa ddormiuit in plenitudine
dierũ suors. Sc̃i implent dies suos:
qualis fuit abraham. qͥ mortuus
ẽ plenꝰ diecũ in senectute bona. Pec¬
catores uͦ ⁊ impii. in dimidio dieruo
suor moruintur: de quib ⁊ psalmꝰ
loquitur. Uiri sanguinũ ⁊ dolosi ñ
dimidiabunt dies suos. Non enĩ im¬
plent oꝑa uirtutũ: nec student peni¬
tentia em̃dare delicta. Unde in medi¬
o uitȩ cursu ⁊ errors tenebris ducen¬
tur ad tartarum. Quesuui inquit
residuũ annoꝵ meoꝵ. Non me pu¬
tans ultra ẽe iucturum. dixi ñ ui
ia: qͦd in extrema sillaba alleluia so¬
nat. Ero quo lxx. tͣnstuler̃t: nequa¬
qͣm ultra uidebo salutare i in t̾ra
iruentiũ. De qua in alio loco scͥptũ

Expanded text:
Qui exaltas me de portis mortis, ut Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Has portas inferni reor quae adversum Petrum non praevalent, quia dormivit in plenitudine dierum suorum. Sancti implent dies suos, qualis fuit Abraham qui mortuus est plenus dierum in senectute bona: peccatores vero et impii in medio dierum suorum moriuntur, de quibus et Psalmista loquitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Non enim implent opera virtutum, nec student poenitentia emendare delicta. Unde in medio vitae cursu, et in errorum tenebris ducentur ad tartarum. Quaesivi, inquit, residuum annorum meorum, non me putans ultra esse victurum. Dixi, non vIA , quod in extrema syllaba ALLELUIA sonat, pro quo LXX transtulerunt Nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium. De qua in alio lo
Abbreviated transcription (Latin):
Ibam usq ad mane. Quasi leo sie con¬
Itruuit omĩa ossa mea. De mane usq
Ego dixi: in excelso dierũ meorꝑ ua¬
dam ad portas inferi relinquã annos
residuos. Dixi nequaqũa ultra iu¬
debo salutare di in t̃ra iuuentũi. nec
uidebo hominẽ adhuc cũ habitanti.¬
b. Defeci de cogitatione mea: exiuit
⁊ recessit a me: Sic̃ tabnaculũ soluit
qui fixerat. Sic̃ tela sp̃s m̃s recessit.
eũ a texente sueciditur. In die illa
traditus sum usq ad mane. siẽ leo
sic contruut omĩa ossa mea: a die
usq ad noctẽ traditus sum Nar
erũ meors. Siue ut aquila ⁊ symina¬
chus ⁊ theodotio int̾pretati st̃ in in¬
firmitate. ⁊ silentio. dierũ in eorẜ. ꝓ
quo .lxx. excelsũ int̃pretati st̃ oblit¬
terȩ similitudinẽ. Rame ꝓ dãme le¬
gentes. Licet quidã dãme. sanguinẽ
uerterint: ut sit sensꝰ. In sanguine
cdixi. uadã ad portas infexe uł cõmu¬
in lege nature: uł illas portas. de qͥ¬
b qͦd lib̾atus sit psalmista decantat.

Expanded text:
mane: quasi leo sic contrivit omnia ossa mea. De mane usque Ego dixi in excelso dierum meorum, vadam ad portas inferi: relinquam annos residuos: dixi, nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium, nec videbo hominem adhuc cum habitantibus: defici a cognatione mea. Exivit et recessit a me, sicut tabernaculum solvit qui fixerat: sicut tela spiritus meus recessit, cum a texente succiditur. In illa die traditus sum usque mane: sicut leo, sic contrivit omnia ossa mea. A die usque ad noctem traditus sum. Narerum meorum, sive ut Aquila et Symmachus et Theodotio interpretati sunt, in infirmitate et silentio dierum meorum, pro quo LXX excelsum interpretati sunt, ob litterae similitudinem, RAME pro DAME legentes: licet quidam DAME, sanguinem verterint, ut sit sensus, In sanguine dixi: Vadam ad portas inferi, vel communi lege naturae, vel illas portas, de quibus quod liberatus sit, Psalmist
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. pꝰ tercium annũ concessȩ uitȩ manas.¬
sem ẽe generatũ. Ergo iste omĩs ẽ fle
nasciturum. Alii asserunt. quauis scõs
uiros morte t̾reri ꝓpt incertum uidi¬
cii. ⁊ ignorantiam sententie di. quã se¬
dẽ habituri sut. Simulq fati que¬
stio soluitur. ac necessitatis uincula
atq causarũ: qͦd nequaqͣm dies mor¬
tis singłis p̃stituta sit. s uoluntate
di ⁊ ignotis mortalib causis uł ui¬
uat aliquis uł moriat᷑: p̃sertim cũ ⁊
statuta. nc̃ mortis necessitas differat᷑.
⁊ pꝰ mortẽ resuscitatos plurimos lege¬
rimꝰ. Et factum ẽ uerbũ dñi ad y¬
saiam diceus. Uade ⁊ dic ex echie. Hȩc
dicit dñs ds̃ dauid patris tui. audi

Expanded text:
est, post tertium annum concessae vitae Manasest, post tertium annum concessae vitae Manassem esse generatum. Ergo iste omnis fletus nasciturum. Alii asserunt, quosvis sanctos viros morte terreri, propter incertum judicii, et ignorationem sententiae Dei, quam sedem habituri sint. Simulque fati quaestio solvitur, ac necessitatis vincula atque causarum, quod nequaquam dies mortis singulis praestituta sit, sed voluntate Dei et ignotis mortalibus causis, vel vivat aliquis, vel moriatur: praesertim cum et statuta nunc mortis necessitas differatur, et post mortem resuscitatos plurimos legerimus. Et factum est verbum Domini ad Isaiam dicens: Vade et dic Ezechiae: Haec dicit Dominus Deus David patr
Abbreviated transcription (Latin):
in ocłis tuis fecerim. Audiens se ẽẽ mo¬
riturũ. ñ p̃catur uit᷑a ⁊ annos pluri¬
mos : s in dĩ iudicio qͥd uelit p̃stare
dimittit. Nouerat enĩ iccirco do pla¬
cuisse salomonẽ. qͦd annos uitȩ ñ pe¬
tierit ampliores. S iturus ad dñm
narrat oꝑa sua. quomͦ ambulau̾it cor̃a
eo in uitate.⁊ in corde ꝑfecto. felix cor
scientia: q̃ afflictionis tẽpore bonoꝵ
oꝑum recordat᷑. Beati eñĩ mundo cor¬
de: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Et quomͦ
alibi scribitur. quis głabitur se purõ
cordis in eo nẽ dici qͦd ydola destrui¬
xerit. templi ualuas aꝑuerit. ser-¬
pentẽ eneũ cõminuerit. ⁊ cęt̾a fece¬
rit q̃ scͥptura cõmemorat. fleuit au¬
tẽ fletu magno: ppt̾ ꝓmissionẽ dñi
ad dauid. quã uidebat in sua mor¬
te periturã. Eo enĩ tẽpore erechias
filios ñ habebat. Nã pꝰ mortẽ eiꝰ ma¬
nasses cum duodecĩ ẽẽt annoꝵ. reg¬
nare cepit in puda. Ex quo ꝑspicuũ¬

Expanded text:
rim. Audiensque se esse moriturum, non precatur vitam et annos plurimos, sed in Dei judicio quid velit praestare, dimittit. Noverat enim idcirco Deo placuisse Salomonem, quod annos vitae non petierit ampliores; sed iturus ad Dominum, narrat opera sua, quomodo ambulaverit coram eo in veritate et in corde perfecto. Fscientia, quae afflictionis tempore bonorum operum recordatur. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; et quomodo alibi scribitur: Quis gloriabitur purum erfectionem cordis in eo nunc dici, quod idola destruxerit templi, valvas aperuerit, serpentem aeneum comminuerit, et caetera fecerit, quae Scriptura commemorat; flevit autem fletu magno propter promissionem Domini ad David, quam videbat in sua morte perituram. Eo enim tempore Ezechias filios non habebat. Nam post mortem ejus Manasses, cum duodecim esset annorum, regnare coepit in Juda. Ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
se sanaret qͥ ꝑcrisserat. Et uocat᷑ exe¬
chias ddux popłi eiꝰ et filius dauid. cuiꝰ
oꝑa sectabatur. fecerat enĩ rectũ uix¬
ta omĩa q̃ fecit dauid pat eiꝰ & audi¬
tur eiꝰ oratio. uident᷑q lacͥme: qm ã
bulauerat cor̾a dño in ueritate. et

Expanded text:
se sanaret qui percusserat; et vocatur Ezese sanaret qui percusserat; et vocatur Ezechias dux populi ejus, et filius David, cujus opera sectabatur, fecerat enim rectum juxta omnia quae fecit David pater ejus: et auditur ejus oratio, videnturque lacrymae, quoniam ambula
Abbreviated transcription (Latin):
Ilogio acharh. in sole retrorsum dec̃e
lineis. & reu̾sus ẽ sol decẽ lineis. ꝑgͣ
dus quos descendat. Prepostero or¬
dine quasi in ꝓpħia hit refercur hy¬
storia. q̃ in regum uolumine conse¬
quentiꝰ legitur. Fleuit ezechias fle¬
tu magno ꝙ pͥusqͣm egredetur ysa¬
ias mecdiã parte atrii. factus ẽ sermo
dñi ad eũ dicens. Reu̾tere ⁊ dic exe¬
chiȩ duci popłi mel Audiui orati¬
onẽ tuã. ⁊ iudi lacͥmas tuas: ⁊ ecce sana¬
ui te. Dixitq et echias ad ysaiam.
Qd erit signum. quia dñs me sa¬
nauit. Cui ꝓpħa respondit. hoc erit
signum a dño qͦd facturus sit dñs ser¬
monẽ quẽ locutus ẽ. Uis ut ascendat
umbra decẽ lineis: an ut reu̾tatur to¬
tide gradib Cui dixit et echias. faci¬
le ẽ umbrã crescere decem lineis. nec uo
lo ut fiat: s ut reu̾tatur retrorsum
decẽ gradib. Cumq inuocante y saia
potentiã dñi. signum ẽẽt effectũ: p̃ce¬
pit ysaias afferri massam ficors recen

Expanded text:
haz in sole retrorsum decem lineis: et reversus est sol decem lineis per gradus quos descenderat. Praepostero ordine quasi in prophetia hic refertur historia, quae in Regum volumine consequentius legitur. Flente Ezechia fletu magno, priusquam egrederetur Isaias mediam partem atrii, factus est sermo Domini ad eum, dicens: Revertere, et dic Ezechiae duci populi mei: Audivi orationem tuam, et vidi lacrymam tuam: Ecce sanavi te. Dixitque Ezechias ad Isaiam: Quod erit signum, quia Dominus me sanabit ? Cui Propheta respondit: Hoc erit signum a Domino quod facturus sit Dominus sermonem quem locutus est: Vis ut accedat umbra tot lineis, an ut revertatur totidem gradibus? Cui dixit Ezechias: Facile est umbram crescere decem lineis, nec hoc volo ut fiat; sed ut revertatur retrorsum decem gradibus. Cumque invocante Isaia potentiam Domini, signum esset effectum, praecepit Isaias afferri massam ficorum recen
Abbreviated transcription (Latin):
tractos annos uita rediret: nobisq in
ebdomade. ⁊ ogdoade uiuentib ꝑ re-
surrectionẽ xp̃i uite spatia ꝓtelent᷑.
Solent scõꝵ locor in hac ꝓuintia mo
stratores. intra conseptũ templiosten¬
dere gradꝰ domꝰ exechiȩ uł achar. qͦd
sol ꝑ eos descenderit. S nũquã ego
credã. ñ dicã achat qui rex impius
fuit. s cuilibet regis iusti domũ
qͦd in sublime edificaũit mello. un¬
de atriũ templi deambulans in tur
re palatii. despicere solitus sit. S cͥp¬
tura exechiȩ regis uidȩ. cũ egrotas¬
set ⁊ conualuisset de infirmitate
sua septuaginta. Oratio erechie
regis uidȩ. quando languit. ⁊ sur¬
rexit de infirmitate su̾a. Miror
quomͦ soli septuaginta. ꝓ scͥptura o¬
rationẽ posuert: cũ oratio. thephel¬
lathdicat᷑. ⁊ ñ mactha. q̃ in p̃senti lo¬
co sc̾bitur. Alioquir consequent᷑ ora
qͣd pꝰ redditã sanitatẽ de infirmita¬

Expanded text:
detextos annos rediret; nobisque in detextos annos rediret; nobisque in hebdomade et ogdoade viventibus, per resurrectionem Christi, vitae spatia protelentur. Solent sanctorum Locostratores, intra consepta templi ostendere gradus Ezechiae domus vel Achaz, quod sol per eos descenderit. Sed nunquam ego credo, non dico Achaz qui rex impius fuit, sed cujuslibet regis justi domum quod in sublime aedificaverit Mello, unde atrium re palatii, despicere solitus sit . Scriptura Ezechiae regis Judae cum aegrotasset et convaluisset de infirmitate sua. LXX. Oratio Ezechiae regis Judae quando languit, et surrexit de infirmitate sua. Miror quomodo soli Septuaginta pro scriptura, orationem posuerint, cum oratio THEPHELLATH dicatur, et non MACHTHAR . quae in praesenti loco scribitur; alioquin consequenter dicquod post redditam sanitatem, de infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
gno ⁊ qͦđ placitum erat in ocłis eiꝰ fe¬
cerat: adiciunt᷑q quindec̃i anni ad
iritã. quos ille ñ postulauerat. ⁊ in¬
suꝑ uiuente eo. regni securitas repro¬
mittit᷑. Sin aut̾e ut quidã putant.
in corpore uiuere originis condẽpna¬
tio ẽ. ⁊ iuxta illud qͦd dicit᷑. reu̾tere
anima mea in requiem tuã ⁊ in abio
loco. edue de carcere animã meã op¬
tanda ẽ mors ut de carne liberem᷑u:
quomͦ ñc dñs donat ꝓbeneficio. ut qͥ
lib̾andus erat. adhuc quindecim an-¬
nis uiuat in carcere: Dat᷑ autẽ signẽ.
ut sol decẽ gradib reu̾tat᷑. qͦs nos u¬
xta symachũ. in lineas ⁊ horologiũ
u̾timꝰ qui gradꝰ intellexit in lineis.
ut manifestiorẽ sensũ legentib fa¬
ceret. Siue ita erant exstructi gradꝰ
arte mechanica: ut ꝑ singłos umbra
descendens. horarũ spatia t̾minaret.
Qd signum ⁊ p̃sentis temporis ⁊ fu¬
turi typus erat: ut quomͦ sol reu̾tere¬
tur ad exordium sui ita ad ezechiȩ de

Expanded text:
in oculis ejus fecerat, adjiciunturque quindecim anni ad vitam, quos ille non postulaverat, et insuper vivente eo regni securitas repromittitur. Sin autem, ut quidam putant, in corpore vivere condemnatio est, et, juxta illud quod dicitur. Revertere, anima mea, in requiem tuam . Et in alio loco: Educ de carcere animam meam , optanda est mors ut de carcere liberemur: quomodo nunc Dominus donat pro beneficio, ut qui liberandus erat, adhuc quindecim annis vivat in carcere? Datur autem signum, ut sol decem gradibus revertatur, quos nos juxta Symmachum in lineas et horologium vertimus, qui gradus intellexit in lineis, ut manifestiorem sensum legentibus faceret. Sive ita exstructi erant gradus arte mechanica, ut per singulos umbra descendens, horarum spatia terminaret. Quod signum et praesentis temporis et futuri typus erat; ut quomodo sol reverteretur ad exordium sui; ita et Ezechiae vita ad
Abbreviated transcription (Latin):
turum: ut conu̾sus ad dñm flectat
sententiã eius. Qͦd qͥdẽ ⁊ in iona ꝓpħa
legimꝰ ÷ in cõminationib contͣ dauid.
q̃ dicunt᷑ futura nec facta st̃. ñ do mu¬
tante sententiã. s ꝓuocante humanũ
genꝰ ad noticiã sui. Dñs enĩ penitens
ẽ suꝑ maliciis. Comi̾ititq ezechias faci¬
ẽ suã ad parietẽ: qͥ ad templũ ire ñ po¬
terat. Ad pa rietẽ autẽ templi:¬
iuxta qͦd sa¬
lomon palatium ex¬
absolute ad parie¬
tem. ne la cͥ¬
mas suas assidenti¬
b ostentare uidetur. Ant certe iux¬
ta hieremiã ad corsinĩ. qͥ cũr id ẽ pari¬
etem cor appellat: ut totam̃te dñm de¬

Expanded text:
lectat sententiam ejus. Quod quidem et in Jona propheta legimus, et in comminationibus contra David quae dicuntur futura, nec facta sunt, non Deo mutante sententiam, sed provocante humanum genus ad notitiam sui. Dominus enim poenitens est super malitiis. Convertitque Ezechias faciem suam ad parietem, quia ad Templum ire non poterat. Ad parietem autemjuxta quod Salomon palatium exabsolute ad parietem, ne lacrymas suas assidentibus ostentare videretur. Aut certe juxta Jeremiam, ad cor suum; qui CIR , id est parietem, cor appellat, ut tota mente Dominum de
Abbreviated transcription (Latin):
aufert cerimonias uictimarũ: ⁊ do¬
cet qͦd om̃ia ligna libani. ⁊ arm̃ta
q̃ in eo pascuntur. holo caustis eiꝰ
sufficere nequeant. Si autẽ om̃s
gentes sic sunt in conspectu illius
quasi ñ sint ⁊ quasi nichili ⁊ mnane
reputantur: in om̃ib aut̃e gentib

Expanded text:
aufert caeremonias victimarum; et doaufert caeremonias victimarum; et docet quod omnia ligna Libani et armenta quae in eo pascuntur, holocaustis ejus sufficere nequeant. Si autem omnes gentes sic sunt in conspectu illius quasi non sint, et quasi nihil et inane reputantur in omnibus autem gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
parationẽ dĩ. quasi stilla situle st̃.
⁊ quasi mom̃itum statere. qͦd le¬
ui ponde in partẽ altera declinat᷑
Et quomͦ si de situla stilla modi¬
cafluat. a portante negligitur:. ita
uniu̾sa gentiũ multitudo suꝑnis
ministeriis cõparata. ⁊ angłoꝵ mul¬
titudini ꝓnichilo ducitur. Insule qͦ¬
q quasi salicia reputabunt᷑. sue ut sy¬
machꝰ ⁊ theodotio. ipsum ponentes he¬
braicum. sĩc doc. quod decidit. Pro quo
stuilit. Auint autẽ hebrei hoc u̾bo sig¬
inficari tenuissimũ puluerẽ. qͥ uen¬
to raptante sepe in oculos mittitur.
⁊ sentitur potius qͣm uidecur. Minu¬
tissima gͦ frusta pulueris: ⁊ pene inui¬
fibilia. hoc u̾bo appellantur: quȩ for¬
sitan democritus cũ epicuro suo a¬
thomos nocat. Multaq ft̃ nomina.
posita sunt. propter int̃pretationis
difficultatẽ. ⁊ ad cõparationẽ lin-¬
gtie hebree. t̃ã greci qͣm latim ser¬
monis pauꝑiem. Simulq ut paula¬
tim homines abstrabat ab ydolata.

Expanded text:
si stilla situlae sunt, et quasi momentum staterae, quod levi pondere in partem alteram declinatur. Et quomodo si de situla stilla modica fluat, a portante negligitur; ita universa gentium multitudo supernis ministeriis comparata et Angelorum multitudini, pro nihilo ducitur. Insulae quoque quasi saliva reputantur, sive ut Symmachus et Theodotio ipsum ponentes Hebraicum, sicut DOC , quod decidit: pro quo stulit. Aiunt autem Hebraei hoc verbo significari tenuissimum pulverem, qui vento raptante saepe in oculos mittitur, et sentitur potius quam videtur. Minutissima ergo frusta pulveris et pene invisibilia, hoc verbo appellantur: quas forsitan Democritus cum Epicuro suo atomos vocat. Multaque sunt nomina  propter interpretandi difficultatem, et ad comparationem linguae Hebraeae, tam Graeci quam Latini sermonis pauperiem. Simulque ut paulatim homines abstrahat ab idololatria,
Abbreviated transcription (Latin):
de quibꝰapłs. esca inquit uentri
destruet. Et. ñ est regnum dĩ cibꝰ
& potus. Et dñs atq saluator. Erra¬
tis inquit nescientes scripturas. ne-¬
q uirtutẽ dĩ In resurrectione e¬
nĩ neq nubent neq nubent᷑: s er̃t
similes angłorum. Nec hec dieens.
aufero corpoꝵ ueritatẽ. q̃ in corrup¬
ta. & panortalia resurrectura confi¬
teor ut mutent głam ñ substantiã.
dicq recto incedendum ẽ tramite:
ut nec ad sinistram nec ad dexterã
declinemꝰ. id ẽ nec iudaicum nec he¬
carnes st̃. solas diligunt carnes: Alii
ingrati beneficioꝵ dĩ. habere decre¬
ctant. qͦd xp̃c ⁊ natus habuit & re¬
surgens. Cũ enĩ apłi eũ putarent
lectitant nararei. in corporale demo¬
niũ: dixit eis. Qd turbati estis: ⁊ co¬
gitationes ascendunt in corda ur̃a:¬

Expanded text:
us: Esca, inquit, ventri, destruet Et, Non est regnum Dei cibus et potus . Et Dominus atque Salvator: Erratis, inquit, nescientes Scripturas neque virtutem Dei. In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur: sed erunt similes Angelorum . Nec haec dicens aufero corporum veritatem, quae incorrupta et immortalia resurrectura confiteor: ut mutent gloriam, non substantiam. Sicque recto incedendum est tramite, ut nec ad sinistram nec ad dexteram declinemus, id est, nec carnales sunt, solas diligunt carnes: alii ingrati beneficiorum Dei habere detrectant, quod Christus et natus habuit et resurgens. Cum enim Apostoli eum putarent uod Hebraeorum lectitant Nazaraei, incorporale daemonium, dixit eis: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda
Abbreviated transcription (Latin):
oeiũ sabbati. circũcisionis iniuriã.
nuptias. partus. liberoꝵ educatio¬
ñẽ. epularũ de hcias. ⁊ cunctaruo
gentiũ seruitutẽ. rursũq bella.
exercitus ac triumphos. ⁊ suꝑato¬
rũ neces mortẽq centenarũ pecca¬
toris. Cu duobꝰ uoluminibꝰ respo¬
dit apollinaris. quẽ ñ solũ suȩ se¬
cte homines. s ⁊ nr̃ors in hac par¬
te dũitaxat multitudo plurima
tanda sit. Quibꝰ ñ inuideo si tan¬
tũ amant trã. ut et in regno xp̃i
trena desiderent: ⁊ pꝰ cibors abun¬
dantiã. gulȩq ac uentris inglu

Expanded text:
otium sabbati, circumcisionis injuriam, otium sabbati, circumcisionis injuriam, nuptias, partus, liberorum educationem, epularum delicias et cunctarum gentium servitutem; rursusque bella, exercitus ac triumphos, et superatorum neces, mortemque centenarii peccatoris. Cui duobus voluminibus respondit Apollinarius, quem non solum suae sectae homines, sed et nostrorum in hac parte dumtaxat plurima tanda sit. Quibus non invideo, si tantum amant terram, ut in regno Christi terrena desiderent: et post ciborum abundantiam, gulaeque ac ventris
Abbreviated transcription (Latin):
ñ destiterit: mͥq ⁊ p̃sentiũ amicors
& absentiũ. iurorũq ac feminarũ
in xp̃o dormientiũ eadẽ religio sit.
idẽ a nimors caritas ñ corpor. Nec
ignoro qͣnta int̾ homines sententiarũ
diu̾sitas sit ñ dico de mysterio trini¬
tatis. cuiꝰ recta confessio ẽ ignoratio
scientie: s de aliis ȩccłiasticis dogna¬
tibꝰ. de resurrectione scilicet. ⁊ de ani¬
marũ & humanȩ carnis statu. de
reꝓmissionibꝰ futuroꝵ. quomͦ debe-¬
ant accipi & qua ratione intelligen¬
da sit apocalẏpsis iohis. Qũã si iuxta
litcerã accipimꝰ: iudaitandũ ẽ. Si spũ¬
rũ. terculliam. uictorim. lactantii:
Grecoꝵ ut cet̾os p̃termittã. hirenei
tantum lugdiensis ep̃i faciã m̃ti¬
oñe: adu̾fum quẽ uir eloquentissi¬
mꝰ dẏonisius alexandrine eccłiȩ poi
tifex elegantẽ scͥbit librum irri¬
dens mille annor fabtilã. & aureã
atq gẽmatam in t̃ris ierłm. instau¬
rationẽ tẽpli. hostiarũ sangunẽ.

Expanded text:
estiterit: mihique et praesentium amicorum et absentium, virorumque ac feminarum in Christo dormientium eadem religio sit, id est, animorum charitas, non corporum. Nec ignoro quanta inter homines sententiarum diversitas sit. Non dico de mysterio Trinitatis, cujus recta confessio est ignoratio scientiae: sed de aliis Ecclesiasticis dogmatibus, de Resurrectione scilicet, et de animarum et humanae carnis statu, de Repromissionibus futurorum, quomodo debeant accipi, et qua ratione intelligenda sit Apocalypsis Joannis, quam si juxta litteram accipimus, judaizandum est; si spirrum, Tertulliani, Victorini, Lactantii: Graecorum, ut caeteros praetermittam, Irenaei tantum Lugdunensis episcopi faciam mentionem, adversum quem vir eloquentissimus Dionysius Alexandrinae Ecclesitifex, elegantem scribit librum; irridens mille annorum fabulam, et auream atque gemmatam in terris Jerusalem, instaurationem templi, hostiarum sanguinem,
Abbreviated transcription (Latin):
conturbati cordis eiꝰ. hoc eñ int̃p̃¬
tatur uallis achor. aꝑiet intelligñ¬
tiam. ne ignoret creatorẽ suũ: ho¬
stes ait nr̃i conculcauert̃ sc̃uariũ
tuũ. Haud dubiũ quin templũ si¬
gnificet: qͦd uictores calcauere ro¬
mani Et facti sumꝰ sic̃ in pͥncipio
antequã uocarem̃ in abrahã: ⁊ dũ
ẽẽmꝰ in egypto ñ habentes dm̃. nec
reges nec principes. nec ꝓpħas. nec
legẽ mandators dĩ. Quȩ oĩa pꝰ passio¬
ñẽ cõpleta st̃ dñi: & hodie cõplentur.
dicentibꝰ enĩ illis. sanguis eiꝰ suꝑ nos ⁊
suꝑ filios nr̃os manet maledictio sẽ¬
uocat᷑ nom̃ illiꝰ suꝑ eos. dũ nequa ꝗͣ
dĩ popłs nũcupatur. Utinã dirũ

Expanded text:
conturbati cordis ejus hoc enim interprconturbati cordis ejus hoc enim interpretatur vallis Achor aperit intelligentiam, ne ignoret Creatorem suum. Hostes, ait, nostri conculcaverunt sanctuarium tuum. Haud dubium quin Templum significet, quod victores calcavere Romani. Et facti sumus sicut in principio antequam vocaremur in Abraham, et dum essemus in Aegypto, non habentes Deum, nec reges, nec principes, nec Prophetas, nec Legem mandatorum Dei , quae omnia post passionem completa sunt Domini, hodieque complentur. Dicentibus enim illis: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , manet maledictio semvocatur nomen illius super eos, dum nequaquam Dei pop