comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ esse. s cum patre tuo ẽẽ: Aut ostende nob̃ tecũ
ẽẽ patrem tuũ. Et dñs. Nunqͥd me uidetis. ut pa¬
trem ostendam uobis: Hoc enĩ sequitur. hoc suis
uerbis ipse respondit. quoꝵ uerboꝵ expositionẽ
nos ante p̾misimus. uidete enĩ quid dixerit.
eq me scitis. neq patrẽ meum. Si me sciretis.¬
forsitan os patrẽ meum sciretis. Dicitis gͦ. ubi
est pat̃ tuus. quasi me iam sciatis. quasi totum
hoc sim qͦd uidetis. Ergo quia me ñ nostis. ideo
uob̾ patrem meum ñ ostendo. Me qͥppe hominẽ
putatis. idõ patrem meũ hominẽ queritis. qͥ a
scđm carnẽ iudicatis. quia uͦ scdm̃ qͦd uidetis
aliud sum. & aliud scdm quod ñ uidetis. patrẽ
aũt meum loquor occultus occultũ. prius ẽ ut
me noueritis. tunc & patrẽ meum scietis. Si enĩ
me sciretis. & patrem meũ forsitan sciretis. Ille qͥ
om̃ia scit. quando dicit forsitan ñ dubitat s incre¬

Expanded text:
non esse, sed cum patre tuo esse? aut ostende nobis tecum non esse, sed cum patre tuo esse? aut ostende nobis tecum esse patrem tuum. Et Dominus: Numquid me videtis, ut Patrem ostendam vobis? Hoc enim sequitur, hoc suis verbis ipse respondit, quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit, Neque me scitis, neqet Patrem meum sciretis. Dicitis ergo, Ubi est Pater tuus? quasi me jam sciatis, quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, ideo Patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judicatis. Quia vero secundum quod videtis aliud sum, et aliud secundum quod non videtis; Patrem autem meum loquor occultus occultum: prius est ut me noveritis; tunc et Patrem meum scietis. 3. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed incre
Abbreviated transcription (Latin):
num testimoniũ uerum ẽ. ego sum qui testimo¬
niũ ꝑhibeo de me. & testimoniũ ꝑhibet de me qͥ
misit me pat̾. ex his uerbis hesterno ut dixi die
redditus ẽ sermo aurib & mentib ur̃is. Hȩc
cum dñs dixisset. illi qͥ audierunt uos scdm car¬
nem iudicatis. manifestauerunt qͦd audierunt.
Responderunt enim dño loquenti de dõ patre suo.
& dixerunt ei. Ubi est pater tiuus: Patrem
xp̃i carnaltter acceꝑunt. quia uerba xp̃i scd̃m
carnẽ iudicauerunt. Erat aũt qui loquebatur
in aꝑto caro. in occulto uerbum. homo manifestus.
ils occultus. uidebant indum̃tum & contempnebatt
indutũ. contempnebant qͥa nesciebant. nesciebant
quia ñ uidebant. ñ uidebant qͥa cȩcierant. çȩci
erant. quia ũ credebant. Uideamus gͦ. & ad hȩc
lñs quid responderit. Ubi ẽ inquiunt pac̃ tuus
Audiuimus enim te dicere. solus non sum. s ego
& qui me misit pat̃. Nos solum te uidemus. pa¬
trem tuũ tecum ñ uidemus. quomͦ te dicis solũ

Expanded text:
rum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pater tuus? Patrem Christi carnaliter acceperunt, quia verba Christi secundum carnem judicaverunt. Erat autem qui loquebatur in aperto caro, in occulto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia non videbant; non videbant, quia caeci erant; caeci erant, quia non credebant. 2. Videamus ergo et ad haec Dominus quid responderit. Ubi est, inquiunt, pater tuus? Audivimus enim te dicere, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: nos solum te videmus, patrem tuum tecum non videmus; quomodo te dicis solum
Abbreviated transcription (Latin):
in lege ir̃a scriptum ẽ quia duoꝵ hominũ testi¬
monuin uerũ est. & uleo quisqͣm existimet ñ
fusse ilam legẽ dei. quia ñ dictum ẽ in lege dei.
sciat ita dictum ẽẽ in lege ur̃a. tanqͣm diceret. in
lege quȩ uobis ẽ data. a quo. nͥ a deo. sicut dici¬
mus panem nr̃m cotidianũ. & tam̃ dicimus da

Expanded text:
ominum testimonium verum est, et ideo quisquam existimet non fuisse illam legem Dei, quia non dictum est, In lege Dei: sciat ita dictum esse, In Lege vestra, tanquam diceret, in Lege quae vobis est data; a quo, nisi a Deo? Sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum: et tamen dicimus, Da
Abbreviated transcription (Latin):
ammonemus ñ hoc ideo dictum. qͥa pater ñ erit
cũ filio iudicante. s qm̃ bonis & malis in iudicio
solus filius apparebit in ea forma in qua passus ẽ
& resurrexit. & ascendit in celum. Discipłis qͥppe
tunc conspicientib ascendentẽ. uox anglica so-¬
nuit. sic ueniet quẽ admodum uidistis eũ euncẽ
in cȩlum. id ẽ in forma hominis in qua iudicatus
ẽ iudicabit. ut etiã illud ꝓpheticũ impleatur. ill

Expanded text:
admonemus, non hoc ideo dictum, quia Pater non erit cum Filio judicante; sed quoniam bonis et malis in judicio solus Filius apparebit, in ea forma in qua passus est, et resurrexit, et ascendit in coelum. Discipulis quippe tunc conspicientibus ascendentem, vox angelica sonuit, Sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum : id est, in forma hominis in qua judicatus e
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ dicitur. ñ bre¬
uiter oportet exponi
ut qͦd auditur intelli¬
satur. uerba enim dñi
pauca
sunt q magna sunt. ñ numero estimanda sed
pondere. nec icło contempnenda qͥa pauca. s ideo
querenda qͥa magna. Qui affuistis hesterno
die audistis. ut potuimus disputauimus ex eo
qͦd ait dñs. uos scdm carnem iudicatis. ego non
iudico quenquã. & si iudico ego. iudiciũ meum

Expanded text:
breviter dicitur, non breviter oportet exponi, ut quod auditur, intelligatur. Verba enim Domini pauca, sed magna sunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfuistis hesterno die, audistis, ut potuimus disputavimus ex eo quod ait Dominus, Vos secundum carnem judicatis; ego non judico quemquam. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
misit me. iͦ aut̃. qui uidet filium ꝙ credit ineũ.
ñ dixit. uidet filium & credit in patrẽ. Hoc est
enĩ credere in filium qͦd & in patrem. quia sicut
habet pat̾ uitam in semetipso. sic dedit ꝙ filio ui¬
tam habere in semetipso. ut om̃is qui uidet filiũ
q credit in eum habeat uitam et̃nam. credendo
ꝙ transeundo ad uitã. tanquam pͥma illa resur¬

Expanded text:
utem, Qui videt Filium et credit in eum. Non dixit, Videt Filium, et credit in Patrem. Hoc est enim credere in Filium, quod et in Patrem, quia sicut habet vitam Pater in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso: ut omnis qui videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam : credendo, et transeundo ad vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ne turbatus est ihs
ñ carne s spũ. quia dicturus fuerat. unus ex
uobis tradet me  Nunqͥd nam illi hoc tunc pͥ¬
mum uenit in mentẽ. uel tunc primum ei

Expanded text:
Hincne turbatus est Jesus, non carne, sed spiritu, quia dicturus fuerat, Unus ex vobis tradet me? Numquidnam illi hoc tunc primum venit in mentem, vel tunc primum ei
Abbreviated transcription (Latin):
untur cęli ⁊ manet suꝑ caput dnĩ. It quid
hoc  ut audiat hic ẽ qui babtizat. Recedi¬
te predones. Recedite inuasores. Possessores
xp̃i in possessionibus urĩs. ubi dñari uultis
titulos potentis ausi estis infigere: Cognoscit
ille titulos suos. uendicat sibi possessionem
suam. Non delet titulos. s intrat. ⁊ possidet.
Sic ad catholicam uenienti ñ deletur bab¬
tismus. ne titulus imꝑatoris deleat᷑. S qͥd
sit in catholica. Cognoscit᷑ titulus. intrat
possessor. sub titulis suis. quo intrabat p̃do¬

Expanded text:
untur coeli, et manet super caput Domini. Utquid untur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat p
Abbreviated transcription (Latin):
strata est caritas quȩ uenit suꝑ dnm̃. S peci¬
es illa columbȩ in qua specie uenit spc̃ sanctꝰ
quo nobis caritas infunderetur. Quare hoc:
fel columba ñ habet. tamen rostro ⁊ pennis
ꝓ nido pugnat. sine amaritudine seuit. hoc
facit ⁊ pater quando filiũ castigat. s ad dis¬
ciplinam castigat. Sicut dixit᷑ seductor ut
ueniat cũ amaritudine blandit᷑ pat̃ ut cor-¬
rigat. sine felle castigat. Tales estote ad om̃s.
Uidete fr̃s magnũ docum̃tũ. magna regula.
Unus quisq habet filios. aut habere uult.
aut si om̃ino decreuerit. filios non habere car¬
nalit̃ uel spũaliter cupit habere. Quis ẽ qui
ñ corrigat filiũ suũ. Quis ẽ cui ñ det disci¬
columbino more. ñ coruino. Unde uenit in
mente frs mei dicere uobis. quia illi uiolato¬
res caritatis scisma fecerunt. Qͦ mͦ oderunt
ipsam caritatem. sic oderunt & colubamr. S
conuincit illos columba. ꝓcedit de cęlo aꝑi¬

Expanded text:
strata est charitas, quae venit super Dominum . Specistrata est charitas, quae venit super Dominum . Species illa columbae, in qua specie venit Spiritus sanctus quo nobis charitas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc facit et pater; quando filium castigat, ad disciplinam castigat. Sicut dixi, seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det discicolumbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperi
Abbreviated transcription (Latin):
cet habere possidete. Non opus ẽ ut furtum
alicui faciatis. ñ opus est ut emere cogitetis.
Gratis constat tenete eam. amplectimini
dam mansuetudine unmo ñ mansuetudi¬
ne. s remissione & negligentia seruari cari¬
tatem. Non sic seruatur. Non putes te tunc
amare seruũ tuũ quando eum ñ cedis.
aut tc̃ te amare filium tuum quando ei
ñ das disciplinam. aut tunc te amare uici¬
num tuũ quando eum ñ corripis. Nonẽ ista
caritas s languor. ferueat caritas. ad cor¬
ripiendum: ad emendandũ. s si sunt boni
mores delectent. Sunt mali emendent᷑. cor¬
rigantur. Noli in homine amare errorem
s hominem. hominẽ enĩ ds fecit. errorem
ipsius homo fecit. Ama illud quod ds̃ fec̃.
noli amare quod ipse homo fecit. Cũ illud
amas. illud tollis. Cũ illud diligis. illud em̃¬
das. S ⁊ si seuis aliquando ꝓpter correctio¬
nem dilectionis. Propterea de colũba demõ¬

Expanded text:
cet, habete, possidete: non opus est ut furtum cet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini dam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba demon
Abbreviated transcription (Latin):
re aut̃ quando laudatur caritas erigimini
ac clamatũ laudatis: Quid uob̃ ostendiͣ
mas thesauris effudi: Quid tale ostendiꝰ ocłis
ur̃is. Numquid facies in ea mutata ẽ cũ lo¬
quor: Carnem gero in ipsa forma sum qua
ꝓcessi. in ipsa forma estis qua uenistis. Laudat᷑
caritas & clamatis. certe nicħ uidetis. S qͦmͦ
uobis placet quando laudatis. sic uobis pla¬
ceat ut in corde seruetis. Intendite enĩ quid
dicam fr̃s. Exhortor uos quantũ dat dñs ad
magnum thesaurũ. Si uob̃ ostenderet᷑ aliqͦd
uasculum anaclyphum inauratũ oꝑose
factũ ⁊ illiceret oculos uros. ⁊ duceret in se
intentionem cordis ur̃i. ⁊ placeret uobis
manus artificis. ⁊ pondus argenti. ⁊ splendor
metalli. Nonne unusquisq urm̃ diceret osi
haberem uasculum istud: & sine causa dice¬
retis. In potestate enĩ urã non erat. Aut si qͥs¬
quam uellet habere cogitaret illud de domo
aliena furari. laudatur caritas. uobis si pla¬

Expanded text:
re autem quando laudatur charitas, erigimini, re autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? mas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si pla
Abbreviated transcription (Latin):
unde uideri lux potest. uolentes uidere
dm̃. oculum quo ds̃ uideri potest purge¬
mus. & ubi est iste oculus: Audi euangłm
Beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidẽbt̃.
S nemo sibi ꝓ c̃cupiscentia oculoꝵ cogͣet
dm̃. facit enu sibi aut ingentẽ formam.
aut magnitulinem aliquam inestumabilem
distendit. ꝑ loca uelut lucemistam quã uid&
his oculis augit ꝑ campos quantũ potest.
aut faciat sibi aliquem quasi uenerabiliᷤᷤ for¬
mȩ senem. Dichil horum cogites. est quod
cogites. Si uis uidere . ds dilectio est. Qua¬
lem faciem habet dilectio: qualem formam
habet : qualem staturã habet : quales pedes
habet: quales manus habet: nemo potest
dicere. Habet tam̃ pedes. nam ipsi ducunt
habet oculos. nam inde intelligit᷑ ille qui
Qui habet aures audiendi audiat. Non st̃¬
enim menbra distinctaꝑ loca. s intellectu
totũ iudet simul. quia habet caritatẽ. Habita
iin habitaberis. Mane & manebit᷑ in te. Q ͥd
enim fr̃s mei : Qͥs amat quod ñ uidet: Qua¬

Expanded text:
unde videri lux potest; volentes videre Deum, oculum quo Deus videri potest, purgemus. Ubi est iste oculus? Audi Evangelium: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet? qualem staturam habet? quales pedes habet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt habet oculos; nam inde intelligitur ille qui Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Illa itaq mansio alia est¬
quam ꝓmisit futuram. hȩc uero alia quã
p̃sentem ẽẽ testatur. Iua sp̃ualis est. atq in¬
trinsecus mentib redditur. hȩc corporalis. fo¬
rinsecus oculis atq aurib exhibetur. Illa in
et̃iim beatificat liberatos. hȩc in tempore
uisitat liberandos. Sedm̃ illam dñs a suis di¬
lectorib ñ recedit. scdm hanc it & recedit.
Hȩc inquit locutus sum uobis. apud uos ma¬
nens. utiq p̃sentia corporali. quia cum illis
uisibilis loquebatur. Paraclytus aũt inqͥt¬

Expanded text:
Illa utique mansio alia estquam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritalis est, atque intrinsecus mentibus redditur, haec corporalis extrinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit, secundum hanc, it et redit. Haec, inquit, locutus sum vobis apud vos manens, utique praesentia corporali, qua cum illis visibilis loquebatur. Paracletus autem, inq
Abbreviated transcription (Latin):
tus ad grãm ꝑtinere qua nos cõmemorat xp̃s.
pacem suꝑ pacem. Racem nobis relinquit itu¬
rus. pacem suam nob̃ dabit in fine uenturus.
Pacem nob̃ relinquit in hoc scło. pacem suã
nobis dabit in futuro scło. Patem nobis re-¬
linquit. in qua manentes hostem deuincimꝰ.
ƿacem suam nob̾ dabit. quando sine hoste re¬
hic inuicem diligamus. pacẽ suam dabit nobͣ
ubi nunqͣm dissentire possimus. Pacem re¬
linquit nob̃. ne de occultis nr̃is inuicem iu¬
dicemus cum in hoc sumus mundo. pacem
suã dabit nobis. cum manifestabit cogitati¬
ones cordis. & tunc laus erit unicuiq a deo.
In illo tam̃ atq ab illo nobis pax ẽ. siue quam
nobis relinquit iturus ad patrẽ. siue quam
nobis dabit. nos ꝑducturus ad patrem. Quid
aut̃ nobis relinquit abscedens a nobis nͥ se¬
ipsum. dum ñ recedit a nobis: Ipse ẽ eni
pax nr̃a: qui fecit utraq unum. łax gͦ ipse

Expanded text:
tus ad gratiam pertinere, qua nos commemorat Christus. tus ad gratiam pertinere, qua nos commemorat Christus. Pacem super pacem. Pacem nobis relinquit iturus, pacem suam nobis dabit in fine venturus. Pacem nobis relinquit in hoc saeculo, pacem suam nobis dabit in futuro saeculo. Pacem nobis relinquit, in qua manentes, hostem vincimus: pacem suam nobis dabit, quando sine hoste rehic invicem diligamus: pacem suam nobis dabit, ubi nunquam dissentire possimus. Pacem relinquit nobis, ne de occultis nostris invicem judicemus, cum in hoc sumus mundo: pacem suam dabit nobis, cum manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo . In illo tamen atque ab illo nobis est pax, sive quam nobis relinquit iturus ad Patrem, sive quam nobis dabit nos perducturus ad Patrem. Quid autem nobis relinquit ascendens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit a nobis? Ipse est enim pax nostra; qu
Abbreviated transcription (Latin):
nia quȩcumq dixero uobis. Numqͥd namiꝰ
dicit filius. q docet sp̃s sẽs: ut dicente filio
uerba capiamus. docente aut̃ sp̃ũ scõ eadem
uerba intelligamus. quasi dicat filius sine
inseparabiliter intelligere. Audi patrem di¬
centem ubi legis: dñs dixit ad me filius m̃s
es tu. Audi & docentẽ ubi legis: omnis qui
audiuit a patre & didicit. uenit ad me. fili¬
um uͦ dicentem mͦ audisti. de se qͥppe ait:
quȩcumq dixero uobis. Quẽ & si docentẽ
uis nosse magistrum recole. unus ẽ inquit
bit omnia: audi etiam dicentẽ ubi legis in
actib apłoꝵ beato petro dixisse spm̃ scm. ua¬
de cum illis. quia ego misi eos. Omnis gͥꝙ
dicit q docet trinitas. S nͥ etiam singil¬
latim comm̃daretur. eam nullomͦ huma¬
na caꝑe utcumq posset infirmitas. Cum
Sͦ sit omnino inseparabilis: nunqͣm trintas
possint eẽ non simul. Quod uͦ addidit. cõme¬
morabit uos. intelligere debemus etiam qͥd
iubemur non obliuisci saluberrimos moni¬

Expanded text:
nia quaecumque dixero vobis. Numquidnam dicit Filius, et docet Spiritus sanctus, ut dicente Filio verba capiamus, docente autem Spiritu sancto eadem verba intelligamus? Quasi dicat Filius sine inseparabiliter intelligere. Audi Patrem dicentem ubi legis, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu : audi et docentem ubi legis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait, Quaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, magistrum recole, Unus est, inquibit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato Petro dixisse Spiritum de cum illis, quia ego misi eos . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas. Sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utcunque posset infirmitas. Cum ergo sit omnino inseparabilis, nunquam Trinitas possint esse non simul. Quod vero addidit: Commemorabit vobis, intelligere debemus etiam quod jubemur non oblivisci, saluberrimos moni
Abbreviated transcription (Latin):
quia inuicem nob̾ credimus. qͦd inuicem di¬
liganus. S nec ipsa plena ẽ. quia cogitatio¬
nes cordis nr̃i inincem ñ uidemus. & quȩdã
de nobis quȩ ñ sunt in nobis. uel in melius
inuicẽ. uel in deterius opinamur. Itaq ista
etiam si ab illo nob̃ relicta ẽ. pax nr̃a est. Nisi
enim ab illo ñ haberemus & talem. s ipse
habet talem. Si tenuerimus usq in finem
qualem accepimus. qualem habet habebimꝰ.
ubi nichil nobis repugnet ex nobis. ꝙ mehil
nos inuicem lateat in cordib nr̃is. Nec igno¬
ro ista dñ uerba sic accipi posse ut eiusdem
sententiȩ repeticio uideatur. Pacem relinqͦ
uobis. pacẽ meam do uobis. ut qͦd dixerat
pacem: hoc repetiuerit dicens. pacem meã.
& quod dixerat relinquo uobis. hoc repeti¬
uerit dicens. do uobis. Ut uolet qͥsq accipiat.
me tam̃ delectat. credo qͦd & uos fr̃s mei de¬
lectet. sic tenete istam pacẽ. ubi acduersariũ

Expanded text:
quia invicem nobis credimus quod invicem diquia invicem nobis credimus quod invicem diligamus: sed nec ipsa plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiamsi ab illo nobis relicta est, pax nostra est: nisi enim ab illo, non haberemus et talem; sed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur, Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis: ut quod dixerat, pacem, hoc repetierit dicens, pacem meam; et quod dixerat, relinquo vobis, hoc repetierit dicens, do vobis. Ut volet quisque accipiat: me tamen delectat, credo et vos, ratres mei dilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium
Abbreviated transcription (Latin):
sumus in corpore corruptibili qͦd aggrauat
animã : cum ꝑ fidem ambulamus ñ ꝑspetiẽ
ñ deserit ꝑegrinantes a se: quantomagis cũ
ad ipsam spetiem uenerimus. nos implebit
ex se S quid ẽ quod ubi ait. pacem relinquo¬
uobis. ñ addidit meam: ubi uͦ ait. do uobis.
ibi dixit meam: utri inq subaudiendum
semel dictum ẽ. An forte & hic aliqͥd latet qͦd
petendum ẽ & querendum: & ad quod pul¬
santib aꝑiendum: Quid si enim pacẽ suã
eam uoluit intelligi qualem habet ipse: Pax
uͦ ista quam nobis relinquit in hoc scło. nr̃a
potius ẽ dicenda quam ipsius. Iili qͥpe ni¬
chil repugnat in seipso. qͥa nullum habet
omnino peccatum. Nos aut talem pacem
nunc habemus: in qua adhiic dicamus. di¬
mite nobis debita nr̃a. Est gͦ nobis pax aliqua.
qm̃ condelectamur legi dei scđm interiorem
hominem. s non ẽ plena. quia uidemus aliã
legem in m̃bris nr̃is repugnantem legi m̃tis
nrȩ̃. Itemq inter nos ipsos ẽ in nobis pax.

Expanded text:
sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid evobis, non addit meam: ubi vero ait, do vobis, ibi dicit meam? Utrum subaudiendum semel dictum est? An forte et hic aliquid latet, quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid enim si pacem suam eam voluit intelligi, qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra potius est dicenda quam ipsius. Illi quippe nihil repugnat in seipso, quia nullum habet omnino peccatum. Nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus: Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem : sed non est plena, quia videmus aliam legem in membris nostris, repugnantem legi mentis nostrae . Itemque inter nos ipsos est nobis pax,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit qͥ eruit nos de potestate tenebrarũ.
& transtulit in regnũ claritatis suȩ. Hoc itaq
nom̃ id ẽ pascha. latine ut dixi transitus nuncu¬
patur. uelut interp̃tans nob̃ beatus eugłista.¬
ante diem inquit festu

Expanded text:
Apostolus dicit: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, Apostolus dicit: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Hoc itaque nomen, id est, Pascha, quod latine, ut dixi, transitus nuncupatur, velut interpretans nobis beatus EvanAnte diem, inquit, festu
Abbreviated transcription (Latin):
nanda. Pascha fr̃s non sicut
quidam existimant grecum nom̃ ẽ. s hebreũ.
Oportunissime tam̃ occurrit in hoc nomine
quȩdam congruentia utrarũq linguarum.
Quia enĩ passio grece pascha dicitur. ido pascha
putata ẽ. uel hoc nom̃ a passione sic appellatũ¬
est. In sua gͦ lingua hoc ẽ in hebrea. pascha
transitus dicitur. ꝓpterea tunc primũ pascha
celebrauit ppłs dei. qͣndo ex egypto fugientes
rubrũ mare transierunt. Hunc gͦ figura illa¬
ꝓphetica in ueritate completa ẽ. cum sic̃ ouis
ad immolandum ducitur xp̃s. cuius sanguine
illitis postib nr̃is. id ẽ cuius signo crucis signa¬
tis frontib nr̃is. a ꝑdicione huius scli tanqͣm
a captiuitate uel int̾emptione egyptia lib̾amur.
& agimus saluberrimũ transitum. cũ a diabolo
transimus ad xp̃m. & ab isto instabili scło. ad eius
fundatissimũ regnum. Ideo qͥ ppe ad dm̃ ꝑma-¬
nentem transimus. ne cũ mundo transeunte
transeamus. De hac nob̾ collata gr̃a. d̃m laudas

Expanded text:
os. Pascha, fratres, non sicut quidam existimant, graecum nomen est, sed hebraeum: opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque liQuia enim patitur, Graece πάσχη dicitur, ideo pascha passio putata est; vel hoc nomen a passione sic appellatum. In sua vero lingua, hoc est Hebraea, pascha transitus dicitur, propterea quod tunc primum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes, Rubrum mare transierunt. Hoc itaprophetica in veritate completa est, cum sicut ovis ad immolandum ducitur Christus , cujus sanguine illitis postibus nostris, id est, cujus signo crucis signatis frontibus nostris, a perditione hujus saeculi tanquam a captivitate vel interemptione Aegyptia liberamur ; et agimus saluberrimum transitum, cum a diabolo transimus ad Christum, et ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo quippe ad Deum permanentem transimus, ne cum mundo transeunte transeamus. De hac nobis collata gratia Deum laudans
Abbreviated transcription (Latin):
lem. qͣm̃ sequitur. & qui uidet me uidet eum qͥ
misic me. Attende cȩtera. Ego luxmmun¬
dum ueni. ut omnis qui credit inme. in tene¬
bris non maneat. Dixit quolam loco discipłis
suis. uos estis lux mundi. ñ potest ciuitas ab¬
scondi suꝑ montẽ constituta. neq accendunt lu

Expanded text:
alem, quoniam sequitur, Et qui videt me, videt eum qui me alem, quoniam sequitur, Et qui videt me, videt eum qui me misit. 4. Attende caetera: Ego lux in mundum veni, ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat. Dixit quodam loco discipulis suis, Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi super montem constituta, neque accendunt
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. qͥ credit in me. Credimus enĩ apło: s non
credimus in apłm: non enim apł̃s uistificat im¬
pium. Credenti aũt in eum qͥ iustificat impiũ.
deputatur fides enus ad iusticiam. Posset dicere
apłs. qui recipit me. recipit eum qͥ me misit.
uł qui audit me. audit eum qui me misit.
Hoc enim eis ipse dñs ait. qui uos recipit me reci¬
pit. & qui recipit me. recipit eumqͥ me misit.¬
quia dñs honoratur in seruo. & pat̾ in filio. s pat̾
tanqͣm in filio. dñs tanquã in seruo. filius aut̃
unigenitus recte dicere potuit. credice in dm̃
& in me credite. & qͦd nunc ait. qui credit in me
ñ credit in me. s in eum qui misit me: ñ a se ab¬
stulit credentis fidem. s noluit in forma serui
remanere credentẽ. qm̃ cum quisq credit in pa¬
irem qͥ eum misit. ꝓfecto credit in filium. sine qͦ
patrem non eẽ cognoscit. & ita credit ut credat eqͣ¬

Expanded text:
diceret, Qui credit in me. Credimus enim apostolo, sed non diceret, Qui credit in me. Credimus enim apostolo, sed non credimus in apostolum: non enim apostolus justificat impium. Credenti autem in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Posset dicere apostolus, Qui recipit me, recipit eum qui me misit; vel, Qui audit me, audit cum qui me misit: hoc enim eis ipse Dominus ait, Qui vos recipit, me recipit, et qui recipit mes honoratur in servo, et pater in filio: sed pater tanquam in filio, dominus tanquam in servo. Filius autem unigenitus recte dicere potuit, Credite in Deum, et in me credite ; et quod nunc ait, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me. Non a se abstulit fidem credentis, sed noluit in forma servi remanere credentem: quoniam cum quisque credit in Patrem qui eum misit, profecto credit in Filium, sine quo Patrem non esse cognoscit; et ita credit ut credat aequ
Abbreviated transcription (Latin):
dit in patrẽ qui eum misit. quia non ẽ hoc pateł
qui misit eum. Et icło cum dixisset qui credit is
retur sic uoluisse intelligi patrem tanqͣm patre
multoꝵ filioꝵ ꝑ grãm regeneratoꝵ. ñ unici ueib
equalis sibi. continuo subiecit. & qui uidet me
uidet eum qui me misit. Nunquid ait qͥ uidea &s
non uidet me.s eum qui misit me. sicut dixerat
qui credit in me ñ credit inme. s in eum qͥ misit
me: Iilud namq dixit ne sicut uidebatur cre¬
deretur tantummͦ filius hominis. hoc aũt dixit
ut patri crederetur equalis. Qui credit in me
inquit ñ credit in hoc qͦd uidet me. s credit in
eum qͥ misit me. aut cum credit in patrem qui
sibi equalem genuit me. non quomͦ me uidet. s
sic credat in me. quomͦ in eum qui misit me. usq
xp̃s misit. quod eoꝵ etiam nom̃ indicat. Nam sic̃
grece angli latine nuntii uocantur. ita grece apli
latine missi appellantur. Nunqͣm tam̃ apłoꝵ

Expanded text:
dit in Patrem qui eum misit, quia non est hoc Pater dit in Patrem qui eum misit, quia non est hoc Pater qui eum misit. 3. Et ideo cum diretur sic voluisse intelligi Patrem, tanquam patrem multorum filiorum per gratiam regeneratorum, non unici Verbi aequalis sibi, continuo subjecit: Et qui videt me, videt eum qui misit me. Numquid ait, Qui videt me, non videt me, sed eum qui misit me; sicut dixerat, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me? Illud namque dixit, ne sicut videbatur, crederetur tantummodo filius hominis: hoc autem dixit, ut Patri crederetur aequalis. Qui credit in me, inquit, non credit in hoc quod videt me, sed credit in eum qui misit me. Aut cum credit in Patrem qui sibi aequalem genuit me; non quomodo me videt, sed sic credat in me, quomodo in eum qui misit me: usque Christus misit, quod eorum etiam nomen indicat: nam sicut graece angeli, latine nuntii vocantur, ita graece apostoli, latine missi appellantur. Nunquam tamen aliq
Abbreviated transcription (Latin):
habere filium. ac ꝑ hoc qui credit in patrem. ne¬
cesse ẽ ut credat in filium. S ne qͥsquam hoc cre¬
dat de unigenito filio qͦd de his qͥ dictisunt filĩ
dei scđłm gram non naturã sicut ait euglista.
dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri. unde & illud est
qͦd ipse dñs cominemorauit in lege dictum. ego
dixi dii estis & filii excelsi om̃s. ꝓpterea dixit. qui
eredit in me ñ credit in me. ne totũ quod de xp̃o
creditur. scd̃m hominẽ crederetur. Ille gͦ inqͥt
credit in me. qui ñ credit in me scdm id quod ui
det me s in eum qͥ me misit. ut cũ credit in parẽ
credat eum habere filium sibi equalem. & tunc
uere credat in me. Nam si putauerit eum ñ habet
nisi filios scđm grãm. qui sunt eius creatura uti¬
ñ uerbum s facta ꝑ uerbum. nec habere filium apid¬
lemsibi atq coȩt̾num. semꝑ natũ. parit̾ incõmu¬
tabilem ex nullo dissimilem atq imparẽ. non cte¬

Expanded text:
habere Filium: ac per hoc qui credit in Patrem, nehabere Filium: ac per hoc qui credit in Patrem, necesse est ut credat in Filium. Sed ne quisquam hoc credat de unigenito Filio, quod de iis qui dicti sunt filii Dei secundum gratiam, non naturam, sicut ait Evangelista, Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; unde et illud est quod ipse Dominus commemoravit in Lege dictum, Ego dixi, Dii estis, et filii excelsi omnes : propterea dixit, Qui credit in me, non credit in me; ne totum quod de Christo creditur, secundum hominem crederetur. Ille ergo, inquit, credit in me, qui non credit in me secundum id quod me videt, sed in eum qui me misit: ut cum credit in Patrem, credat eum habere Filium sibi aequalem, et tunc vere credat in me. Nam si putaverit eum non habere nisi filios secundum gratiam, qui sunt ejus utique creatura, non Verbum, sed facta per Verbum, nec habere Filium aequalem sibi atque coaeternum, semper natum, pariter incommutabilem, ex nullo dissimilem atque imparem; non cre
Abbreviated transcription (Latin):
in credit in me. noncredit in me s in eum qui
m̃isit me. & qui uidet me. uidet eum qͥ misit me.
Iam dixerat qͦdam loco. mea doctrina non ẽ mea
s eius qui misit me. ubi intelleximus eũ doctri¬
nam suam dixisse uerbum patris quod ẽ ipse. &
hoc significasse dicendo. mea doctrmna non ẽ mea.
s eiuis qui me misit. qͦd a seipso ipse non eẽt .s
haberet a quo eẽt. Ds̃ enim de dõ filius patris. pãt
aut̃ non ds de dõ. s cds pater. pater filii. Nunc
aut̃ quod ait qͥ credit in me ñ credit in me. s in
euin qͥ misit me. quomͦ intellecturi sumus. nͥqͥa
homo apparebat hominib cum lateret ds̃ : Et ne
putarent hoc eum ẽẽ tantummꝰ quod uidebant.
talem ac tantũ se uolens credi. qualis & qͣntus ẽ pat̃
qui credit in me inqͥt ñ credit in me. id ẽ in hoc
quod uidet. s in eũ qui misit me. itl ẽ in patrem
Sed qui credit in patrẽ. necesse ẽ credat eum ẽẽ parrẽ.
qui aut̃ credit eum patrẽ. necesse ẽ ut credat eũ

Expanded text:
n me, non credit in me, sed in eum qui misit me; et qui videt me, videt eum qui me misit. « Jam dixerat quodam loco: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Ubi intelleximus eum doctrinam suam dixisse Verbum Patris, quod est ipse; et hoc significasse dicendo: Doctrina mea non est mea, sed ejus qui me misit, quod a seipso ipse non esset, sed haberet a quo esset. Deus enim de Deo, Filius Patris: Pater autem non Deus de Deo, sed Deus Pater Filii. Nunc autem, quod ait: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me, quomodo intellecturi sumus, nisi quia homo apparebat hominibus, cum lateret Deus? Et ne putarent hoc eum esse tantummodo quod videbant, talem ac tantum se volens credi, qualis et quantus est Pater, Qui credit in me, inquit, non credit in me, id est, in hoc quod videt; sed in eum qui misit me, id est, in Patrem. Sed qui credit in Patrem, necesse est eum credat esse Patrem; qui autem credit eum Patrem, necesse est ut credat eum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd aliud nisi de caritate audistis: Quan-¬
doqͥdẽ pactũ fecimꝰ cũ dño dõ in oratiõe
ut si uolumꝰ ut dimittat nobis peccata
nr̃a. dimittamꝰ & nos peccata. quȩ in nob̃
fuerunt cõmissa. Hon aũt̃ dimittit: nisi ca¬
ritas. Nolle caritatẽ de corde: odiũ tenec:
ignosc̾e ñ nouit. Sit ibi caritas. secura ig¬
noscit: quȩ ñ angustatur. E pła aũt ista to¬
ta. quã suscepimꝰ tractandã nobiscũ. uide
si aliud aliquid cõmendat: quã ipsam unã
caritatẽ. Hec tim̃dũ ÷ ne sepe dicendo. in
odiũ ueniat. Qͥd enĩ amat᷑:ͥ si caritas in odi-¬
um uenit. Quia caritate fit ut cetera be¬
ne ament᷑: ipsa quodãmͦ amanda est. Res
uͦ quȩ nũquam debet de corde discedere.
nec ab ore discedat. Iam uos inquit ex dõ
estis filioli. & uic istis eum. Quem nisi

Expanded text:
istis? Quandoquidem pactum fecimus cum Deo nostro in oratione, ut si volumus ut dimittat nobis peccata nostra, dimittamus et nos peccata quae in nos fuerint commissa . Non autem dimittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; odium tenet, ignoscere non novit. Sit ibi charitas, secura ignoscit, quae non angustatur. Epistola autem ista tota, quam suscepimus tractandam vobis, videte si aliud aliquid commendat quam ipsam unam charitatem. Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur, si charitas in odium veniat? Qua charitate fit ut caetera bene amentur, ipsa quomodo amanda est? Res ergo quae nunquam debet de corde discedere, nec ab ore discedat. 2. Jam vos, inquit, ex Deo estis filioli, et vicistis eum: quem, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ fidelibus que ren¬
tibus patͥam. sic est. quomͦ
fuit heremus ppło isrł eer¬
rabant quidẽ ad huc &
patam querebant: s duce
dño errare ñ poterant. ui¬
a illis fuit: uisio di. Nam ubi per quadragin.¬
ta annos circierunt paucissimis mansi
Tardabant᷑ quia ex ercebant᷑: nõ quia diffe-¬
rebant᷑. Qd gͦ nobis ꝓmittit ds̃ in effabilis
dulcedo est & bonũ sicut scriptura dicit.
& sepe nobis cõmemorantib audistis. qͦd
ocłs nõ uidit. nec auris audiuit nec in cor
h̃ois ascendit. Laboribꝰ aũt tẽporalibus ex¬
ercemur: & tẽptationibus uitȩ p̃sentis e¬
rudimur. Sed si ñ uultis in isto heremo
siti mori: bibite caritatem. Fons est quẽ
uoluit dñs pon̾e hic. ne deficiamꝰ in uia.
Et habundantiꝰ enĩ bibemus: cũ ad patͥam
uenerimus. Hodo eugłium lectũ ẽ. Ut

Expanded text:
omnibus fidelibus quaerentibus patriam sic est, quomodo fuit eremus populo Israel. Errabant quidem adhuc, et patriam quaerebant: sed duce Deo errare non poterant. Via illis fuit jussio Dei. Nam ubi per quadraginta annos circumierunt, paucissimis mansioTardabantur, quia exercebantur, non quia deserebantur. Quod ergo nobis promittit Deus, ineffabilis dulcedo est, et bonum, sicut Scriptura dicit, et saepe nobis commemorantibus audistis, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Laboribus autem temporalibus exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum bibemus, cum ad patriam venerimus
Abbreviated transcription (Latin):
to gͦ illi ab inuicẽ separandi turrĩ suꝑbie
edificantes linguarũ confusione dãpnati st̃.¬
uti ne unus quisq poss adũtere ꝓrimi sui
loquelam. Isti uͦ qui turrim fidi c̃struebãt
om̃ium linguarũ scientiã & agnitione dona¬
ti sunt. ut illud peccati. hoc fidi ꝓbaretur
indicium. S iam nob̃ ꝙ᷑ de ipsis aliquid c̃¬
trectendum ẽ margaritis in quibꝰ primo in
loco fõns ꝙ origo omĩum ponit᷑ cum dicit᷑
UREDO INOEO PATREOMPOE

Expanded text:
to igitur illi abinvicem separandi, turrim superbiae to igitur illi abinvicem separandi, turrim superbiae aedificantes, linguarum confusione damnati sunt, ne unusquisque posset advertere proximi sui loquelam. Isti vero qui turrim fidei construebant, omnium linguarum scientia et agnitione donati sunt, ut illud peccati, hoc fidei probaretur indicium. Sed jam nobis etiam de ipsis aliquid tractandum est margaritis, in quibus primo in loco fons et origo omnium ponitur, cum dicitur: 3. CREDO IN DEO PATRE O
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uel signum idcirco dr̃. quia in illo
ad p̃dicandum ꝓficiscebantur nominantes
quidẽ. xpm̃. s non integris tradicionũ linei ᷤᷤ
nunciantes. Id circo gͥ istud indiciũ posuere
eadem ĩstituta bellandi ne qua doli subrep¬
tio fiat. Symbola discreta unus quisq dux
sius militibꝰ tradit. quȩ lattine uelsigna uł
indicia nominantur. ut siforte occurrerit
quis dequo dubitetur int̾rogatus symbolũ
ꝓdat si sit hostis:. an socuis. Idcirco deniq hȩc
cordibus tradiderunt. ut certum eẽt nemi
nem hȩc exlectione quȩ intdum ꝑuenire
dicisse. Discessuri gͥ ut diximꝰ ad p̃dicandũ.
istud unanimitatis ꝙ. fidĩ su e apłi ĩdiciũ
posuerunt. Non sic̃ filii noe discessuri ab alte¬
rutro turrẽ exlatere cocto & bitumine ẽ¬
diũcis edificantes. quȩ neq uenti unpelle¬
rent. neq flumina subruerẽt. neq tẽpesta¬
tum ac ꝓcellarũ turbines ꝓmouerent. Meri¬

Expanded text:
autem, vel signum idcirco dicitur, quia in illo autem, vel signum idcirco dicitur, quia in illo ad praedicandum proficiscebantur, nominantes quidem Christum, sed non integris traditionum lineis nunciantes. Idcirco istud indicium posuerunt, eadem instituta bellandi: ne qua doli subreptio fiat, symbola distincta unusquisque dux suis militibus tradit, quae Latine signa, vel indicia nuncupantur: ut si forte occurrerit quis de quo dubitetur, interrogatus Symbolum, prodat si sit hostis, vel socius. Idcirco denique haec credentium cordibus tradiderunt, ut certum esset haec neminem ex lectione, quae interdum pervenire dicisse. Discessuri igitur, ut diximus, ad praedicandum, istud unanimitatis et fidei suae Apostoli indicium posuere, non sicut filii Noe discessuri ab alterutrum turrim ex latere cocto et bitumine codominicis aedificantes: quam neque venti impellerent, neque fulmina subruerent, neque tempestatum ac procellarum turbines permoverent. Meri
Abbreviated transcription (Latin):
dere & assignare temptabimꝰ ł quȩ omĩa
uidentur a prioribꝰ adimplere. S ut ma¬
nifestius fiat argum̃tũ uerbi huiꝰ ut dix¬
unis breuiati causam. qua hȩc tradicio ȩc¬
cdus ẽ data ab origine repetimus. Tradt̃
maiores nr̃i quod post ascensionẽ diũ cum
uariisq loquerent᷑ ꝑ quod eis nulla gens
ex terra nulla lingua barbaris in accessa ui¬
deretur. & in uia preceptum eis adnoda
q ꝓficisci nationes. Discessuri itaq abĩuicẽ
normã sibi prius futurȩ p̃dicationis in cõ¬
mune c̃stituunt. ne forte alius alio abduc¬
ti diu̾sum aliqͥd his qui ad fidem xpĩ inui¬
tabantur exponerent. Om̃s gͥ in uno posi¬
ti. ꝙ spũ scõ repleti. bene istud fut᷑e sibi ut
unũ quod sentiebat unus quisq cõponũt
atq hanc credentibusdandã eẽ regłam sta¬
tuunt. Symbolum aut̃ hoc multis ex iu
hoc ẽ quod plures in unũ conferunt. Idem
fecerunt apłiin his sermonibꝰ in unũ con¬
ferendo unus quisq qd sentit. Indicium

Expanded text:
dere et signare tentabimus, vel quae omissa videntur a prioribus, adimplere. Sed ut manifestius fiat argumentum verbi hujus, ut diximus, breviati, caussam qua haec traditio Ecclesiis data est, ab origine repetemus. 53 2. Tradunt majores nostri, quod post Ascensionem Domini, cvariisque loquerentur, per quod eis nulla gens extranea, nulla linguae barbaries inaccessa videretur et invia: praeceptum eis a Dominlas quemque proficisci nationes. Discessuri itaque ab invicem, normam sibi prius futurae praedicationis in commune constituunt, ne forte alii alio abducti, diversum aliquid his qui ad fidem Christi invitabantur, exponerent. Omnes igitur in uno positi, et Spiritu Sancto repleti, breve istud futurae sibi, ut rendo quod sentiebant unusquique, componunt, atque hanc credentibus dandam esse regulam statuunt. Symbolum autem hoc multis et jushoc est quod plures in unum conferunt. Id enim fecerunt Apostoli in his sermonibus, in unum conferendo unusquisque quod sensit. Indicium
Abbreviated transcription (Latin):
ICHI QU ID EMfidis¬
fime papa laurenti ad scri¬
est. quam nec idoneus scien¬
ti non eẽ absq ꝑicło. multoꝵ
indiciis ingenium tenue q
exile cõmittere. S qm̃ ut cũ uenia tui dix¬
cipuint᷑ astringis ut aliquid tibi de fide
catholicaᷤ sẏmboli tradicionem. rationẽq
cõponam. quãuis supͣ uires nras sit pondꝰ
precepti. non enim me latet sententia illa¬
sapientũ quȩ ꝓbȩ admodum dic̃. quia de
dõ ꝙ̃ uera dicere ꝑicłosum ẽ. tam̃ si expeti¬
tionis ate impositȩ necessitatẽ orationibus
iuiues: dicere aliqua obedientiȩ magis reue
non nullos illustriũ tractatoꝵ aliqua de
his pie e breuit edidisse. fotinum uͦ hereti¬
cum scio eatenꝰ conscripsisse. ñ ut rationem
dictorũ audientibꝰ explanaret. s ut simpli¬
cit̾ ꝙ felicit᷑ dicta ad argum̃tũ sui dognatis
traheret. cum inhis uerbis spc̃ sc̃s ꝓuiderit.

Expanded text:
ihi quidem, fidelissime Papa Laurenti, ad scri cupidus, quam nec idoneus, scienti non esse absque periculo, multorum judiciis ingenium tenue et exile committere. Sed quoniam, ut cum venia tui dixntia suscipiuntur, astringis, ut aliquid tibi de fide secundum Symboli traditionem rationemque componam: quamvis supra vires nostras sit pondus praecepti non enim me latet illa sententia sapientum, quae probe admodum dicit, quia de Deo etiam vera dicere periculosum est, tamen si petitionis a te impositae necessitatem orationibus juves, dicere aliqua obedientiae magis revernonnullos illustrium Tractatorum aliqua de his pie et breviter edidisse. Photinum vero haereticum scio eatenus scripsisse, non ut rationem dictorum audientibus explanaret, sed ut simpliciter fideliterque dicta, ad argumentum sui dogmatis traheret, cum in his verbis Sanctus Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Prior uenit. & posteri¬
or intrauit. Nec hoc utiq uacat. s mͥ ad ista
ñ uacat. Et uidit inquit & credidit. Hic ñ¬
nulli parum attendentes. pitant hoc ioh̃em
credidisse quod ihe resurrexit. s quotl seqͥtur.
ñ hoc indicat. Quid sibi enim uult qͦd statrm
adiunxit.
nondum enim sciebant scriptu¬
ram. quia oportebat eum a mortuis resur

Expanded text:
Prior venit, posterior intravit. Nec hoc utique vacat, sed mihi ad ista non vacat. Et vidit, inquit, et credidit. Hic nonnulli parum attendentes, putant hoc Joannem credidisse quod Jesus resurrexerit. Sed quod sequitur, non hoc indicat. Quid sibi enim vult quod statim adjunxit: Nondum enim sciebant Scripturam, quia oportebat eum a mortuis resur
Abbreviated transcription (Latin):
matib. sicut mos uideis ẽ sepelire.
Non mͥ
huius modi officus quȩ morcuis ex hibentur
morem cuiusq gentis esse seruandum. Erat
aũt in loco ubi crucifixus ẽ hortus. q in
horto monumentum nouum. in quo ñdum
quisquam positus erat. Sicut in mariȩ uir¬
ginis utero nemo ante illum nemo post illum
conceptus ẽ. ita in hoc monum̃to nemo ante illũ
nemo post illum sepultus ẽ. Ibi gͦ ꝓpter pa¬
rasceuen iudeoꝵ. quia uixta erat monumen¬
tum. posuerunt ihm. Acceleratam uult in
rasceuen quã cęnam puram uidei latine usita¬
tius apud nos uocant. facere tale aliquid ñ
monumento. Una sabbati ẽ. quem iamdiẽ
dominicum ꝓpt̾ dñi resurrectionem mos xp̃i¬
anus appellat. quẽ matheus solus in eugłistis
primã sabbati nominauit. Cucurrit
uenit ad sẏmonem pecrũ. ꝙ ad alium disci¬
pulum quem diligebat ihc. ꝙ dicit eis. Tule¬
runt dnm de monumento. & nescio ubi
posuerunt ihm. Non nulli codices etiam
greci habent. tulerunt dnm meum. quod

Expanded text:
matibus, sicut mos Judaeis est sepelire. Non mihhujusmodi officiis, quae mortuis exhibentur, mortem cujusque gentis esse servandam Erat autem in loco ubi crucifixus est, hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam positus erat. Sicut in Mariae virginis utero nemo ante illum, nemo post illum conceptus est, ita in hoc monumento nemo ante illum, nemo post illum sepultus est. Ibi ergo propter Paraceven Judaeorum, quia juxta erat monumentum, posuerunt Jesum. Acceleratam vult intrasceven, quam coenam puram Judaei Latine usitatius apud nos vocant, facere tale aliquis nonm sublatum a monumento. Una Sabbati est, quam jam diem Dominicam propter Domini resurrectionem mos Christianus appellat: quam Matthaeus solus in evangelistis primam Sabbati nominavit. Cucurrit ergo, et venit ad Simonem Petrum, et ad alium discipulum quem amabat Jesus, et dicit eis: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum. Nonnulli Codices etiam Graeci habent: Tulerunt Dominum meum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ẽ: & ñ minabatur: tu nescis qñ moria¬
ris & minaris. Nos ex dõ sumus. Qui nouit¬
dm̃. audit nos. Qui non est ex dõ. nos non
audit. Ex hoc cognoscimus sp̃m uerita¬
tis. & errous. quia qui audit nos sp̃m ha.¬
bet ueritatis. Qui non nos audit: sp̃m ha¬
bet erroris. Uideamus quid monet &
audiamus eum pocius in sp̃m ueritatis
monentem. non antixp̃os. non amatores
mundi: non mundum. Sed si ex dõ nati
fecit quia qui nouit dm̃ ipse audit: qui
aũt ñ nouit ñ audit. Et hec discretio est¬
sp̃s ueritatis & erroris. Uideamus quid
moniturꝰ est: ĩ quo illũ audire debeamꝰ.
Bilectissimi. diligamus inuicem. Qui

Expanded text:
tuus est, et non minabatur; tu nescis quando morietuus est, et non minabatur; tu nescis quando morieris, et minaris? 4. Nos ex Deo sumus. ViDeum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscimus spiritum veritatis et erroris. Quia qui audit nos, spiritum habet veritatis: qui non audit nos, spiritum habet erroris. Videamus quid monet, et audiamus eum potius in spiritu veritatis monentem; non antichristos, non amatores mundi, non mundum: si ex Deo nati fecit, quia qui novit Deum, ipse audit, qui autem non novit, non audit; et haec est discretio spirituum veritatis et erroris. Videamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus. « Dilectissimi, diligamus invicem, qui