comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
falsum dietum erat & correctum ẽ cumad ditum ẽ quã quam ihs non bapti tabat sed discipuli
enis anutrum que uerum ẽ. quia ihs & baptitabat & non baptizabat : bapti tabatenim
quia ipsemundabat : non baptizabat qui a non ipsetinguebat : Prcebebant disci-
i. sterium corporis: praebebat ille adiutorium maiestatis: Quando enim
cessar& ab aptitando quam diu noncessat amundando : De quodictum ẽ. ab eodem
io hanne perio hannis baptistae personam dicentis : Hicest quibaptitat Ergo ihs ad¬
inferioremministrum: hab& enim superiorem magistrum: sed foste agit aliquis : baptirat
udeminspũ non in corpore : quasi uero alterius dono quam illius quisquã &ia
mento corporis & uisibilis baptis matis inbuatur : uis nos sequia ipse baptirat nonsolum
mundans eam lauacro a qua e in uerbo ute cbiber& sibii psegloriosam ecdesiam non haben¬

Expanded text:
Falsum dictum erat, et correctum est cum additum est, quanquam Jesus non baptizaret, sed discipuli Falsum dictum erat, et correctum est cum additum est, quanquam Jesus non baptizaret, sed discipuli ejus? An utrumque verum est, quia Jesus et baptizabat, et non baptizabat? Baptizabat enim, quia et ipse mundabat; non baptizabat, quia non ipse tingebat. Praebebant discipuli ministerium corporis, praebebat ille adjutorium majestatis. Quando enim cessaret a baptizando, qui non cessat a mundando, de quo dictum est ab eodem Joanne per Joannis Baptistae personam dicentis: Hic est qui baptizat? Ergo Jesus adinferiorem ministrum, habet enim superiorem magistrum. Sed forte dicat aliquis: Baptizat quidem Christus in spiritu, non in corpore. Quasi vero alterius dono quam illius, quisquam etiam sacramento corporalis et visibilis baptismatis imbuatur. Vis nosse quia ipse baptizat non solum mundans eam lavacro aquae in verbo, ut exhiberet sibi ipse gloriosam Ecclesiam, non haben
Abbreviated transcription (Latin):
in manifestis angustias temporis patiamur ad obscura scrutanda & aperienda :¬
tique dñs si scir& pharisaeos itadesecognouisse quod plures discipulo facer& & quo d
uellent ab eo baptitari : magis non relinquer& iuda e am tenrrm sed propterillos maner &ibi
quia uero cognouit eorũ scientiam simulcognouit & inuidentiam : quia non hoc propterea
didicerunt ut sequerentur. sed ut ꝑsequerentur : abiit inde: poterat quidem ille &
nomnire quam gessit ut homohominibus in secredituris prrebebat exemplũ : quia unus¬
quisq seruus di non peccat si s ecceserit in alium locumuidens furorẽ foste ꝑsequentium se
autquaerentium in umalũ animã suã : Vi der&urautẽ ibi seruus dipeccaresi facer& ñisiinfa¬
ocendo dñs prarecessi ss& : fecithocille magis terbonus uit docer& non quodtimerat. foranis
&iam hoc inoueat quurdistum sit baptitabatins plures quamiohannes : & postea quam
ditũ ẽ baptirab subiestum ẽ quãquã iħs̃ nonbaptitabat seddiscipulieius : quidergo

Expanded text:
in manifestis, angustias temporis patiamur ad obscura scrutanda et aperienda. Utique Dominus si sciret Phvellent ab eo baptizari; magis non relinqueret Judaeam terram, sed propter illos maneret ibi: quia vero cognovit eorum scientiam, simul cognovit et invidentiam, quia non hoc propterea didicerunt ut sequerentur, sed ut persequerentur, abiit inde. Poterat quidem ille et in omni re quam gessit ut homo, hominibus in se credituris praebebat exemplum quia unusquisque servus Dei non peccat, si secesserit in alium locum, videns furorem forte persequentium se, aut quaerentium in malum animam suam; videretur autem sibi servus Dei peccare si faceret, nisi in faciendo Dominus praecessisset, fecit hoc ille magister bonus ut doceret, non quod timeret. 3. Fortassis etiam hoc moveat, cur dictum sit, Baptizabat Jesus plures quam Joannes; et posteaquam dictum est, Baptizabat, subjectum est, Quanquam Jesus non bapt
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: quiergo non uult credere in filium ira dĩ man& supereum : quaeira
Sequadiat apostolus : fuimus enim & nos natura filiurae: sicut &i ealeruosetenes
ergõ filu irae : quia demaledisto mostis uenientes : crede inap̃m fastum picotemor¬
talem ut eum capias in mostalem : quando enim coeperis eius in mostalegatitiamd
nec tueris mostalis : uiuebat . moriebaris: mostuus ẽ utuiuas. attulit gratiam di
abstulit iram dĩ : Os bibit mostem: ne mors biber& hominem:¬

Expanded text:
Dei? Qui ergo non vult credere in Filium, ira Dei manet super eum. Quae iraDei? Qui ergo non vult credere in Filium, ira Dei manet super eum. Quae iraDe qua dicit Apostolus, Fuimus et nos natura filii irae sicut et caeteri . Omnes ergo filii irae; quia de maledicto mortis venientes. Crede in Christum factum pro te mortalem, ut illum capias immortalem: quando enim ceperis ejus immortalitatem, nec tu eris mortalis. Vivebat, moriebaris: mortuus est, ut vivas. Attulit gratiam Dei, abstulit iram Dei. Deus vicit mortem, ne mors vinceret hominem
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli quia mauerunt. uiderunt᷑ iudae qui crucifixerunt Intus ergoerat
totus ille : & sicintus in carne : ut apud patrem maner& : Nonenim de seruit pattem
quan douenit ad carnem : Carnalis cogitatio non capit quod dico: Differat
intellectum & incipiat a fide : audiat quod sequitur : Quicredit infiliumh ab&
uitam a&ernam : Qui autem in credulus ẽ filio non uidebit uitam sediradi
man& supereum: Non dixit ina di uenitadeum : sedi radĩman& supereume cenn¬
Omnes quin as cuntur mostales habent secumiram dĩ : quam iramdi: quamexcepe
primusadam Sienim peccauit primus homo & audiuit moste morieris fastus ẽ.
mostalis ille : & coepimus nascimostales : cumira dĩ natisumus: uenit in de filius
non habens peccatum : & inducus est carne indutus ẽ mostalitate: Su ille
nobiscum communicauit iram dĩ. nospigrisumus cumillo communicare gratiam

Expanded text:
discipuli qui amaverunt, viderunt et Judaei qui crucifixerunt. Intus ergo erat discipuli qui amaverunt, viderunt et Judaei qui crucifixerunt. Intus ergo erat totus ille, et sic intus in carne, ut apud Patrem maneret: non enim deseruit Patrem quando venit ad carnem. 13. Carnalis cogitatio non capit quod dico: differat intellectum, et incipiat a fide; audiat quod sequitur: Qui credit in Filium, habet vitam aeternam: qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum. Non dixit, ira Dei venit ad eum; sed, ira Dei manet super eum. Omnes qui nascuntur mortales, habent secum iram Dei. Quam iram Dei? Quam accepit primus Adam. Si enim peccavit primus homo, et audivit, Morte morieris ; factus est mortalis ille, et coepimus nasci mortales; cum ira Dei nati sumus. Venit inde Filius non habens peccatum, et indutus est carne, indutus est mortalitate. Si ille nobiscum communicavit iram Dei, nos pigri sumus cum illo communicare gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatem : Dixeruntei : Dñ eostenden obis patrem & sufficitnobis : tam quam dicerent :
lam nouimuste & benedicimus te quia nouimuste : Gratia senim tibi agimus qui a osten¬
distite nobis sed patrem nondum nouimus : propterea cor nostrum ard& & satagit concu¬
pis centia quadam scã uidendipatrẽ tuũ quitemi sit: I p sum nobis ostende : & Nihil
am plius ate desiderebimus Sufficitenim nobis cumil euerit de monstratus quon
ce emo potest bona concupis centattrimrou de ũderium sed paruus intellestus :
paruum interparuos at phus¬
uidericorporaliter potuit: curreres adeum ipsum uidendum: quemspiritaliter
uidere non poteras : tanto tempore uobis cumsum & non cognouistis mephilippe
qui me uid& uid& & patrem : Quare illinonillum uidebant: Ecceuidebant illum
& patrem non uidebant : Videbant carnem sed maiestas latebat : Quoduidebant

Expanded text:
divinitatem, dixerunt ei: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Tanquam dicerent, divinitatem, dixerunt ei: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Tanquam dicerent, Jam novimus te, et benedicimus te, quia novimus te: gratias enim tibi agimus, quia ostendisti te nobis; sed Patrem nondum novimus: propterea cor nostrum ardet, et satagit concupiscentia quadam sancta videndi Patris tui qui te misit; ipsum nobis ostende, et nihil amplius a te desiderabimus: sufficit enim nobis cum ille fuerit demonstratus, quo major esse nemo potest. Bona concupiscentia, bonum desiderium; sed parvus intellectus. parvum inter parvos, ait Phvideri corporaliter potuit, curareris ad eum ipsum videndum quem spiritualiter videre non poteras. Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui me vidit, vidit et Patrem. Quare illi non illum videbant? Ecce videbant illum, et Patrem non videbant: videbant carnem, sed majestas latebat. Quod videbant
Abbreviated transcription (Latin):
A diecit omnia dedit in manueius : ut nosses & hic quad istintione distum sit. paterdiligit filium:
creenim pater nondiligit iohannem. & tamen no n omnia dedit in manueius: p
diligit paulum & tamen nonomnia dedit in manueius : paterdiligit filium: sed quomodo
pater filium: Non quo modo dñs seruum: quomodo unicum: non quomodo adoptatum : ltaq
oninia dedit in manueius : Quid ẽ omnia ut tantus sit filius quantus .ẽ. pater: ad a equalitatẽ
enim sibi genuiteum : cuira pinanon e& in forma dĩ. eẽ . aequalem dõ : Paterdiligit filium
& omnia dedit in manueius : Ergocumadnos dignatus .ẽ mittere filium non putemus aliquid
minus nobis missum quam ẽ. pater : patermittens filium sealterummi sit :namq: putantes
ad hucdiscipuli quia pater aliquid maius ẽ. quam filius : uidentes carnẽ & non intellegentes

Expanded text:
 et omnia dedit in m et omnia dedit in mQuare ergo? Pater non diligit Iohannem? et tamen non omnia dedit in manu eius. Pater non diligit Paulum? et tamen non omnia dedit in manu eius. Pater diligit filium, sed quomodo pater filium, non quomodo dominus servum; qomnia dedit in manu ejus. Quid est, omnia? Ut tantus sit Filius, quantus est Pater. Ad aequalitatem enim sibi genuit eum, cui rapina non esset in forma Dei esse aequalem Deo . Pater diligit Filium, et omnia dedit in manu ejus. Ergo cum ad nos dignatus est mittere Filium, non putemus aliquid minus nobis missum quam est Pater. Pater mittens Filium, se alterum misit. 12. Namque putantes adhuc discipuli quia Pater aliquid majus est quam Filius, videntes carnem et non intelligentes
Abbreviated transcription (Latin):
li diuidicatio spirituum : Alterigenera dinguarum: Aliidonatiocurationum : Numquid
omnes apłi : num quidomnes proph&ae : Num quidomnes doctores : num quidomnes
uistutes : numquidomnes donahabent sanitatum : numquidomnes linguis loquuntur:
lomnes interpr&antur : aliud hab & ille : & aliud hab& iste : & quod hab& iste: no
hab& ille : mensura .ẽ diuisio quaedam donorũ ẽ : Ergo hominibus ad mensuram datur :¬
& concordia ibiunum corpus facit : quomodo aliud accepit manus utoper&ur : aiudo culus ut
aliud auris utaudiat aliud pes utambul& : animata menuna ẽ qua eagit omni
in manuut oper&ur .: in pede utambul&. in aureut audiat . in oculoutuideat : Sic sunt &iam
diuersadona fidelium : tam quam membris admensuram cuique propriam distributa: Sed xp̃s
udat non ad mensuntm accipit : Audienim adhuc quod sequitur : quia defilio dixi
non enim ad mensuram dat dr̃ sp̃m : Paterdiligit filium &omnia dedit inmanueius¬

Expanded text:
alii dijudicatio spirituum, alii genera linguarum, alii donatio curationum. Numquid omnes apostoli? numquid omnes prophetae? numquid omnes doctores? numquid omnes virtutes? numquid omnes dona habent sanitatum? numquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur ? Aliud habet iste, aliud ille; et quod habet ille, non habet iste: mensura est, divisio quaedam donorum est. Ergo hominibus ad mensuram datur, et concordia ibi unum corpus facit. Qualiud auris ut audiat, aliud pes ut ambulet: anima tamen una est, quae agit omnia; in manu ut operetur, in pede ut ambulet, in aure ut audiat, in oculo ut videat; sic sunt etiam diversa dona fidelium, tanquam membris ad mensuram cuique propria distributa. Sed Christus, qui dat, non ad mensuram accepit. Audi enim adhuc quod sequitur, quia de Filio dixerat. Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Pater diligit Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
fect : quot es nsuo seuin quit sahierusalem congregarefilios cuos subilastã qu am galina
pullos suos ce noluisti uidelis autem statres quemadimodumgalina in fiem&s so cen nuo
pulls sius pulla alis auis quodst mater agnosctur: uidemusndificarep as sores quos¬
ublantesrilos nostos horundin es ticonas columbas cotidieuidemus nidificaren uios
husi quao dolsmidis uidemus parentes. tẽ non agnoscimus : Callin auero icin firn
in pallis suis ut &iamsu psipulinon sequantur: filios non uideas mnatremta me nagne a&
imifia alisdimissis. plumis hispila uocentuca omnibus membris dimissa & abnesta ut
enimiters ab et quiubique e quinusquam deest: quoit autundeit. qis quia nonadnos
comiteiisi for mamuisibilis carnis adiumer& Quuer gouenire a dnes seim pedo ẽ¬
degnitus si fortus forinaseruas sumpta carne apparer& losa carois ansumptio ẽ
lremiosus idtos tcrgus abitinere: quidẽ aliud quar faccigitus insosdis esto

Expanded text:
Jerusalem, congregare filios tuos sub alas, tanquam gallina pullos suos, et noluisti ? Videtis autem, fratres, quemadmodum gallina infirmetur cum pullis suis. Nulla alia avis quod sit mater agnoscitur. Videmus nidificare passeres quoslibet ante oculos nostros; hirundines, ciconias, columbas quotidie videmus nidificare; quos nisi quando in nidis videmus, parentes esse non agnoscimus. Gallina vero sic infirmatur in pullis suis, ut etiamsi ipsi pulli non sequantur, filios non videas, matrem tamen agnoscas. Ita fit alis demissis, plumis hispida, voce rauca, omnibus membris demissa et abjecta, ut enim iter habet qui ubique est, qui nusquam deest? Quo it, aut unde it, nisi quia non ad nos veniret, nisi formam visibilis carnis assumeret? Quia ergo venire ad nos eo modo dignatus est, ut in forma servi assumpta carne appareret, ipsa carnis assumptio est iter ipsius. Ideo fatigatus ab itinere quid est aliud, quam fatigatus in Carne?
Abbreviated transcription (Latin):
positurus ut dicer& a postolus. mihi autem ab sit gloriari nisi incruce
dñi nostriihũ xp̃i perquem mihi mundus crucifixus est &ego mundo
etit tunc in carne in tolerabilius. nihil est nunc infronte glario
seruat fi deli suo quitalem honorem dedit supplicio

Expanded text:
positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce positurus, ut diceret Apostolus: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundoerat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim qualemcumq mostem sed ad didit mortem autem crucis illa
moste peius nihil fuit inter omnia genera moriatium Deniq ubi dolores
a cerrimi exagitant cruciatus uocatur acruce nominatus pendente senĩ ligno crucifix
clauis adlignũ pedib manib:q confixi ꝓdusta moste necabantur. Non enim crui figi
hoc erat occidi sed diu uiuebatur incruce non quia longior uita elegebatur
sed quia morsipsa protendebatur nedo lorcitius finir& ur
uoluit pronobis parum dicimus crucifigidignatus. ẽ usq ad mor¬
tem crucis oboediens factus elegit extremum & pessimum genus
nostis qui omnem fuerat ablaturus mostem demoste pessima
omnem mostem pessima enimerat non intellegentibus iuda eis nam
adnoelestaerat ipsam enim crucem suam signum habiturus erat.
ipsam crucem dediabolo superato tam quam tropheum in frontib fidelium

Expanded text:
mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habituipsam crucem de diabolo superato tanquam tropaeum in frontibus fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
amsi primo ueniss& iudicaturus neminem in ueniss& cui premia iustitiae
redder& quia ergo uidit omnes peccatores & omnino neminemesse
inmunem a morte peccati Prius erat eius miseri cordia praeroganda
& post exserendum iudicium quia de illo cantauerat psalmus
ciseri cordiam & iudicium cantabo tibi dñẽ Non enim ait iudicium &
miseri cordiam. Namsi primo ess& iudicium nulla ess& miseri cordia
sed primo misericordia postea iudicium quae est primo misericordia
creator hominis homo esse dignatus est factus est quod fecerat neperir&
quem fecerat. quid huic miseri cordiae addi potest & tamen ad didit
arum fuit ei hominem fieri sed &iam ab hominibus reprobati pa
erat reprobari & exhonorari parum erat exhonorari & occidi sed hoc parũ
est mostecrucis Nam &cum eis oboedientiam usq ad mortem fastam com¬
mendar& a postolus parum illi fuit dicere factus oboediens usq ad

Expanded text:
am si primo venisset judicaturus, neminem invenisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino neminem esse immunem a morte peccati; prius erat ejus misericordia praeroganda, et post exserendum judicium: quia de illo cantaverat Psalmus, Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Non enim judicium ait et misericordiam; nam si primo esset judicium, nulla esset misericordia: sed primo misericordia, postea judicium. Quae est primo misericordia? Creator hominis, homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quid huic misericordiae addi potest? Et tamen addidit. Parum fuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
perhibeo : Omnis enim homo quando deseperhibere uult testimonium laudabile:
os proximitui sed hoc homini dictum .ẽ. infirmi enim sumus & apud infirmos loqui¬
mor: uerum dicere: & mentiri possimus : & siuerum dicere debemus & mentiri possu¬
ius cum uolumus lux mentiri non potest: absit ut in lucis diuinae splend
nebraemendacii repperiantur. loqueba turille tamquam lux. loquebaturtam¬
consitemur resurrexisse teftiodie. ascendisse in caelum ibi sedere addextera patris
inde ẽẽ uenturum adiudicandos uiuos & mortuos: Nonne ipsa ẽ fides nr̃a dequa
diit apo Corde creditur adiustitiam oreconfessio fit ad salutẽ : Ergo

Expanded text:
perhibeo. Omnis enim homo, quando de se vult perhibere testimonium laudabile, perhibeo. Omnis enim homo, quando de se vult perhibere testimonium laudabile, te os proximi tui . Sed hoc homini dictum est. Infirmi enim sumus, et apud infirmos loquimur. Verum dicere et mentiri possumus: etsi verum dicere debemus, et mentiri tamen possumus cum volumus. Lux mentiri non potest: absit ut in lucis divinae splendore tenebrae mendacii reperiantur. Loquebatur ille tanquam lux, loquebatur tane est quem confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua dicit Apostolus, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem ? Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
credidit: ut rumq enim scriptum. & utrumq uerum est : si dm̃ tantum dixeris
pm̃ medicinam negas quasanatus es si hominem tantum dixeris xp̃m poten¬
dum negas qua creatus es : utrumq igitur teneanima fidelis &cor catholicum
natus trahens de homine mostalitatem non trahens iniquitatem: Istiergo
idaei uidebant hominem nec intellegebant nec credebant dm̃ atq i
e&era audistisiam quem ad modum ei dixerint : Tud&e testimonium dicis testi¬
moniumtuum non ẽ uerum. audistis &iam quidille responderit cum hesternodie
dum carnem iudicatis ideo in quit mihi dicitis tud&e testimonium dicis testimoni¬
umtuum non .ẽ uerum : quia secundum carnem iudicatis qui adm̃ non intellegitis &
hominem uid&is. & hominem persequendo dm̃latentem offenditis Ergo secun¬
dum carnem iudicatis. Id eo uobis ad rogans uideor qui aego deme testimonium

Expanded text:
t hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris t hominem credidit: utrumque enim scriptum est, et utrumque verum est. Si Deum tantum dixeris Christum, medicinam negas qua sanatus es: si hominem tantum dixeris Christum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum, natus, trahens de homine mortalitatem, non trahens iniquitatem. 3. Isti ergo Judaei videbant hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam quid ille responderit, cum hesterno diedum carnem judicatis. Ideo, inquit, mihi dicitis, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum, quia secundum carnem judicatis; quia Deum non intelligitis, et hominem videtis, et hominem persequendo, Deum latentem offenditis. Ergo secundum carnem judicatis. Ideo vobis arrogans videor, quia ego de me testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
enim sine causa de illo in ipso isto euangelio narratur: quia & in conuiuio super
pestus dñi discumbebat: De illo ergo pestore in secr&obibebat: sed quod in se¬
er&obibit in manifesto erustuauit : ut perueniat ad omnes gentes non solum in car¬
natio filiidĩ & passio & resurrectio sed &iam quid erat ante in carnationem unicus
patri uerbum patris co a&ernus generantia equalis ei a quomissus est. sed in
ipsamissione minor factus quomaior ess& pater : Quic quid ergo humiliter
positum audistis dedño ihuxp̃o susceptae carnis dispensationem: Cogitate
qualis factus ẽ propternos non qualis erat ut facer& nos: Quic quid autem subl¬
me & supra creaturas omnes excelsum atq diuinum & patriaequale atq coa&er¬
num. deillo audieritis in euangelio poniuellegeritis: scito teuos hoclegere quod
aliisic aliisic. ut rique in ertore : catholica autem fides exutroque uerum te¬

Expanded text:
enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super enim sine causa de illo in isto ipso Evangelio narratur, quia et in convivio super pectus Domini discumbebat . De illo ergo pectore in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid ergo humiliter positum audistis de Domino Jesu Christo, susceptae carnis dispensationem cogitate; qualis factus est propter nos, non qualis erat ut faceret nos: quidquid autem sublime et supra omnes creaturas excelsum atque divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audieritis in Evangelio poni, vel legeritis, scitote vos hoc legere quod Alii sic, alii sic; utrique in errore. Catholica autem fides ex utroque verum te
Abbreviated transcription (Latin):
n quattuor euangeliis uel potius quattuor libris unius euangelii sc̃s iohannes
apostolus Non in merito secundum intellegentiam spiritalem aquilae conpa¬
ratus altius multoq sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam &ineiuis
erestione &iam corda nostra erigi uoluit: Nam c&ertores euangelistae
tam quam cum homine dñõ in terra ambulabant. dediuinitate eius pauca
dixerunt : Istum autem quasi piguerit interra ambulare. sicut ipso exordio
sui sermonis intonuit: Crexit se non solum supesterram & super omnem
ambitum aeris & caeli sed super omnem &iam exercitum angelorum omnẽq
conflitutionem mui sibilum potestatum & peruenit ad eum perquem falta sunt
omnia dicendo : In principio erat uerbum & uerbum erat apuddm & ds̃ erat uerbũ :
hoc erat in principio apud dm̃: omnia peripsum facta sunt & sineipso factum est
nihil: Huictantae sublimitati principii &iam c&era congrua praedi cauit. & dedñ
diuinitate quomodo nullus alius ẽ. locutus hoc rustabat quo dbiberat : Non

Expanded text:
n quatuor Evangeliis, vel potius quatuor libris unius Evangelii, sanctus Joannes apostolus, non immerito secundum intelligentiam spiritualem aquilae comparatus, altius multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris et coeli sed super omnem etiam exercitum Angelorum, omnemque constitutionem invisibilium potestatum, et pervenit ad eum per quem facta sunt omnia, dicenhoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non
Abbreviated transcription (Latin):
&ipse  mundum pater mundum filius mundum spssc̃s Sitresdii tresmundi : sunus
dixeratha ec facit: quareaddidit similiterfacit: Nealius prcuus intellestus uelerror
in animana scer&ur : uides enim hominis opusanimus est in homine& corpus animusimpe¬
ntcorpori sed multum inter est intercorpus & animũ : corpusui sibile ẽ. animus in uisibi¬
lis: interpotimiam uistutemq animi & cuiusuis. lic& caelestis corporis multum interest Imp¬
rattam̃ animuscorp orisuo & faccorpus. & qđ uid &uranimus facere hoc fac̃o corpus uid&ergo
cumus beei eini sacereqđanimus sed non similit̃ quomodo hocide fac̃ sednonsimilit̃ ac̃animus uer¬
bum a puedise ub&e lingiae & profest erbumođ faconmas fecimimus : fecoris roilet facanonis cier
fede seruus sedluit facrra seris adno aceo tođ faceneẽ ouiubentuiuo f tẽ hobidenabstodus sartons

Expanded text:
et ipse: mundum Pater, mundum Filius, mundum Spiritus sanctus. Si tres dii, tres mundi: si unuet ipse: mundum Pater, mundum Filius, mundum Spiritus sanctus. Si tres dii, tres mundi: si unudixerat, haec facit; quare addidit, similiter facit? Ne alius pravus intellectus vel error in animo nasceretur. Vides enim hominis opus; animus est in homine et corpus: animus imperat corpori, sed multum interest inter corpus et animum: corpus visibile est, animus invisibilis; inter potentiam virtutemque animi, et cujusvis licet coelestis corporis multum interest. Impintelligentiam tuam tardam et grossam: quia vidit Filius Patrem facientem firmamentum, et dixit, corpus hoc idem facere quod animus, sed non similiter. Quomodo hoc idem facit, sed non similiter? Facit animus verbum apud se, jubet linguae, et profert verbum quod fecit lapide angulari existente Christo Jesu, pacantur in Christo ; nec contendunt et errant in haeresi. Intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
uocum quod ẽ depatre .ẽ. Totum quod potest depatre ẽ : Quoniã quod potest & est. hoc unum ẽ
edepatrecutum e : sequitur&mpse in uerbissuis maleintellegentes conturbat ut ad restũ
intellestum seuo e& errantes xum dixiss& Non potesta sefilius facerequiequã nisi qđ uiderit
facientem Nefoste carnalis subri per& intellestus & ueste n& mentem & facen&: sibi
quasiꝗuo÷ fabros unum magrstrum alterum discipulum quasi adtendentem ad magistrum :
V erbigratia facientem arcam ut quomod oille faci tarcamꝰ secundumuisionem quaminspexit in¬
agistro openinte : sed n&alea liquid sibiduplicar& i illa simplicidiuinitatȩ intel
amalis sed enter ait : quaecumq: enimpater facit. haeceadem & filius facit similit̃ Non fac̃
pitũlia & alia filius similia sed eadem similit̃ Nonenimait qua ecumq patenfacit facit& filius
alia similta sed quaecumq: in quitpaterfacit haeceadem & filius facit similiter: qua sille hai

Expanded text:
otum quod est, de Patre est; totum quod potest, de Patre est: quoniam quod potest et est, hoc unum est; et de Patre totum est. 9. Sequitur et ipse in verbis suis, et male intelligentes conturbat, ut ad rectum intellectum revocet errantes. Cum dixisset, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod videritfacientem: ne forte carnalis subreperet intellectus, et averteret mentem, et faceret sibi homo quasi duos fabros, unum magistrum, alterum discipulum quasi attendentem ad magistrum, verbi gratia, facientem arcam; ut quomodo ille fecit arcam, faciat et iste et divinitas gubernabat, Pater absens erat? Si absens erat, quomodo ipse Filius dicit, Pater autem in me Quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Non facit Pater alia, et alia Filius similia, sed eadem similiter. Non enim ait, Quaecumque facit Pater, facit et Filius alia similia: sed, Quaecumque, inquit, Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. Quae ille, haec
Abbreviated transcription (Latin):
intellectu modo turbentur in ipsis uerbis xp̃i: Hoc autẽ paulo ante p̃loquutus sũ quia omnia
ꝑ uersa corda pesturbat sicut pia corda ex erc& uerbum dĩ maximae quod ꝑ iohannem euan¬
gelistam dicitur : Alta enim ꝑillum dicuntur non qualiacumq: non quae facile intellegantur.
Eeceiam her&icus si foste audit uerba ista erigitse&dic̃ nobis. Ecceminor ẽfilius quam pater
Ecctaudit uerba filii quidicit: Non potest filius a sefacerequicquam nisi quod uiderit patrem
faciente. Oxspesta quem ad modũ scriptum .ẽ. Estomansu& us ad audiendum uerbum ut in¬
tellegas puta enim conturbatumie eẽ his uerbis quidico aequalem potestatẽ maiestatẽq: eẽ :
pais afili : cumaudiui non potest filius a sefacerequiequam nisi quoduiderit patrem facientẽ
Turbatus his uerbis quaero abste quiia ntibi uideris intellexisse. Nouimus ineuangelio filium

Expanded text:
intellectu modo turbentur in ipsis verbis Christi. Hoc autem paulo ante praelocutus sum, quia omnia intellectu modo turbentur in ipsis verbis Christi. Hoc autem paulo ante praelocutus sum, quia omnia perversa corda perturbat, sicut pia corda exercet Verbum Dei, maxime quod per Joannem evangelistam dicitur. Alta enim per illum dicuntur, non qualiacumque, non quae facile intelligantur. Ecce jam haereticus si forte audit verba ista, erigit se, et dicit nobis: Ecce minor est Filius quam Pater, ecce audi verba Filii, qui dicit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Exspecta, quemadmodum scriptum est, Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Puta enim me conturbatum esse his verbis, quoniam dico aequalem potestatem majestatemque esse Patris et Filii, cum audivi, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Turbatus his verbis quaero abs te, qui jam tibi videris intellexisse: Novimus in Evangelio Filium
Abbreviated transcription (Latin):
posseipsius. Si enim hoc ẽ. eẽ ipsius quod ẽ. uelleipsius cumuell& poss& : Dõ autẽ cuinon .ẽ alia
substantia ut sit & alia potesta sut possit sed cum substantiale illi ẽ quicquideius &quicquid
cius ẽ quod est quia ds̃ẽ : non aliomodo ẽ. & aliomod o potest sed ẽẽ. & posse simulhab& quia
&i facere simulhabe ÷ : quia ergo potentia filiidepatre ẽ : Ideo substantia filii depatri
t quia substantia filiidepatre. Ideo potentia filiidepatre ẽ : Non alia potentiã infilio & alia sub¬
pantia sed ipsa ẽ. potentia quae ẽ substantia substantia ut sit potentia ut possit: Ergo quia
nisi quoduiderit patremfacientẽ . Hic erigit ceruicem her&uca uanitas eorumscilic& quidicunt
filiumminorem eẽ quampat̃ ẽ minoris potestatis maiestatis possibilitatis : Non intellegentes
mrsteriu uerborum xp̃i. Adtendat ergo caritasuno &uid &equem ad modum incarnalis uo

Expanded text:
posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est alia posse ipsius. Si enim hoc esset esse ipsius, quod est posse ipsius; cum vellet posset. Deus autem cui non est alia substantia ut sit, et alia potestas ut possit, sed consubstantiale illi est quidquid ejus est, et quidquid est, quia Deus est, non alio modo est, et alio modo potest; sed esse et posse simul habet, quia velle et facere simul habet. Quia ergo potentia Filii de Patre est, ideo et substantia Filii de Patre est; et quia substantia Filii de Patre, ideo potentia Filii de Patre est. Non alia potentia est in Filio, et alia substantia: sed ipsa est potentia quae et substantia; substantia ut sit, potentia ut possit. Ergo quia nisi quod viderit Patrem facientem. Hic erigit cervicem haeretica vanitas, eorum scilicet qui dicunt Filium minorem esse quam Patrem, minoris potestatis, majestatis, possibilitatis, non intelligentes mysterium ver
Abbreviated transcription (Latin):
ns quod uiderit patremsacientẽ : tam quam dicen& quid scandalitatiestis quia patremmeũ
dnoud̃ & quia aequalem mefaciodõ Ita suma equalis ut ille megenuerit : Ita suma equalis ut
nonillea me sedego ab illosim : Hocenim intellegitur in his uerbis. nonpotest filius a sefacere
quicquam nisi quod uiderit patrem facientem. Hoc ẽ quic quid filius hab& ut faciat
b&c ut filius sit quia apatrehab& ut possit quia a patrehab& ut sit. filio enim hoc ẽ esse quod
posse: homininonita ẽ ex comparatione humanae in firmitatis longe in furi acentis utcumq
corda sustollite & nefoste aliquis nrmtangat sec r&um & quasi coruscatione magna elucis horres¬
cens sapiat aliquid neinsipien sremaneat : Non tamen se totum sapereput& nesuꝑbiat . & quod
sapuit amittat : homo aliud ẽ quod ẽ aliud quod potest Aliquando enim & esthomo & non
potest quoduult : Aliquando enim sic ẽ homo ut possit quoduult : itaq aliud ẽ eẽ ipsius aliud

Expanded text:
i quod viderit Patrem facientem. Tanquam diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum, et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbis, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hoc est, quidquid Filius habet ut faciat,  habet ut possit, quia a Patre habet ut sit. Filio enim hoc est esse quod posse. Homini non ita est. Ex comparatione humanae infirmitatis, longe infra jacentis, utcumque corda sustollite; et ne forte aliquis nostrum attingat secretum, et quasi coruscatione magnae lucis horrescens, sapiat aliquid, ne insipiens remaneat: non tamen se totum sapere putet, ne superbiat, et quod sapuit amittat. Homo aliud est quod est, aliud quod potest. Aliquando enim et est homo, et non potest quod vult; aliquando autem sic est homo, ut possit quod vult: itaque aliud est esse ipsius, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
quaerituoluntatem suã sed uoluntatem eius quimisit eũ  uon meam propriã non meã non filiihominis
imnmec quaer esstatdõ faciunt enim homines uoluntat ẽsuã nondĩ quando faciunt qđ uolun
quamuis qđ uolunt faciant . Volens facquodiuberis atq: ita & hocfacies quoduis & non uolunta tẽtuã
facies sediubentis . Quidergo sicut audio itaiudico : Auditfilius & demonstrat eipat̃ & uiditfilius patre
femansissent: sidicam meposseadhucloqui fosteuos audirelam non potestis : Item foste a uiditate audiendi
dicitis possumus : melius ẽ ergo ut ego in firmita tẽ mea fatear quiaiamfactigatus loqui nom possum
uiamut uobiam benes atiatis adhuc infundã quod nonbenedigeratis : pro indehuius pror
quam adbodiernum tempus sisuꝑ eã distuleram Ten&eme adiuuante d ñ o incrastinũ debitorem

Expanded text:
quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit illum. Non meam, non propriam; non meam, non filii hominis; non meam, quae resistat Deo. Faciunt enim homines voluntatem suam, non Dei, quando faciunt quod voluquamvis quod volunt faciant. Volens fac quod juberis; atque ita et hoc facies quod vis, et non voluntatem tuam facies, sed jubentis. 20. Quid ergo? Sicut audio, ita judico. Audit Filius, et demonstrat ei Pater, et videt Filius Patrem ctione et vires remansissent. Si dicam me posse loqui adhuc, forte vos audire jam non potestis. Item forte aviditate audiendi dicitis, Possumus. Melius est ergo ut ego infirmitatem meam fatear, quia jam fatigatus loqui non possum, quam ut vobis jam bene satiatis, adhuc infundam quod non bene digeratis. Proinde hujus promissionis quam ad hodiernum tempus, si superesset, distuleram, tenete me adjuvante Domino in crastinum debitorem
Abbreviated transcription (Latin):
non potueritisin corde urõ adeum conuestimini qui& medo c& quodloquor & uob quemad modũ
dignatur distribuit quinouit quidd& & auide aderit p&enti ad aperi&pulsanti : e si fostenon
lorit nemosedicat desestũ foste enim aliquidda re diffest sed neminẽ esuriente relinqui

Expanded text:
non potueritis, in corde vestro ad cum convertimini, qui et me docet quod loquor, et vobis quemadmodum non potueritis, in corde vestro ad cum convertimini, qui et me docet quod loquor, et vobis quemadmodum dignatur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperiet pulsanti. Et si forte non dederit, nemo se dicat desertum. Forte enim aliquid dare differt, sed neminem esurientem relinqui
Abbreviated transcription (Latin):
quod sabbato operrbatur hominũ sanitatẽ. Patermeus usque modo operatur & ego operor. Volite
ergo hocputarequia sabbato ita requieuit paterm̃ sut exillon onopereuur sed sicut ipserunc operat᷑
operor &ego sedsicut pat̃ sinelabore sic & filius sinelabore : Dixit ds̃ & factas. Drx̃ xp̃s languent
Tolle grabattumtuũ & uadein domũtuã & factum ẽ. Catholica autem fides habet quod patris &
quipotest caperecapiat. Qui a utem caperenon potest nommili ad scribat sed tarditati suae &
conuestat seadillũ quicoraperit ut infundat qđ donat: Postremo &siquisquã propt̃ ex non in¬
tellexerit qui a non a mesicdictum ẽ ut dicidebute : Ignoscathuma nae fragilitati & supplic&
liuin aebonitati habemus enimintus magistrum x p̃m quid quid ꝑaurem urccmn &osi¬

Expanded text:
quod sabbato operabatur hominum sanitatem, Pater meus usque modo operatur, et ego operor: nolite quod sabbato operabatur hominum sanitatem, Pater meus usque modo operatur, et ego operor: nolite ergo hoc putare quia sabbato ita requievit Pater meus, ut ex illo non operetur; sed sicut ipse nunc operatur, operor et ego. Sed sicut Pater sine labore, sic et Filius sine labore. Dixit Deus, et facta suntTolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, et factum est. 3. Catholica autem fides habet, quod Patris et  verba Domini, Qui potest capere capiat . Qui autem capere non potest, non mihi adscribat, sed tarditati suae; et convertat se ad illum qui cor aperit, ut infundat quod donat. Postremo et si quisquam propterea non intellexerit, quia non a me sic dictum est ut dici debuit, ignoscat humanae fragilitati, et supplicet divinae bonitati. Habemus enim intus magistrum Christum. Quidquid per aurem ves
Abbreviated transcription (Latin):
adsimilitudinem inqua factuses quam peccando ꝑdidisti : Nonenimds laboras sedicendus os qui
us sit & facta s. Quis ẽ qui posttantã operis facilitatẽ qua si post laborem uelitrequies cere
& aliquis ei resiftit sius sit & non est factum &utfienod aborauit . meritodicatur postlaborem
requieuisse Cumuero & in ipso libro geneseos legamus . Dyx̃ds̃ fiatlue & facta ẽ. lux. Dix̃ ds̃
fiat firmamentũ & factũ ẽ firmamentũ eic&lera In uerbo euis continuo facta cuirei ad cestatur &
psalmusdicens : Ipsed ix̃ & factas ipsemandauit &creatas : Quomodopost mundũ factum requiem
quasi utcesiare& requirebat quiiniubendo numqua labora uerat : Ergo illa mystica sunt &ꝓpt̃ ea
ita posita ut nobrequiem speremus posthancuitã sed sibona opera fecerimus. Ideo dñs re&undens in¬
pudentiam & erro remiuda eorũ &ostendens eos non rectesaperededõ Ait illis scandalizantibus

Expanded text:
ad similitudinem in qua factus es, quam peccando perdidisti. Non enim Deus laborasse dicendus est, qui dixit et facta sunt. Quis est qui post tantam operis facilitatem quasi post laborem velit requiescere? Si jussit et aliquis ei restitit, si jussit et non est factum, et ut fieret laboravit; merito dicatur post laborem requievisse: cum vero et in ipso libro Geneseos legamus, Dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux: dixit Deus, Fiat firmamentum; et factum est firmamentum ; et caetera in verbo ejus continuo facta: cui attestatur et Psalmus dicens, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt : quomodo post mundum factum requiem quasi ut cessaret requirebat, qui in jubendo nunquam laboraverat? Ergo illa mystica sunt, et propterea ita posita, ut nobis requiem speremus post hanc vitam, sed si bona opera fecerimus. Ideo Dominus retundens impudentiam et errorem Judaeorum, et ostendens eos non recte sapere de Deo, ait illis scandalizatis
Abbreviated transcription (Latin):
noncomuerbo dĩ: fallunt te imaginestuae: traenscende & corpus & sape animum
trescende & animum & sapedm̃: Non tangis dm̃ nisi & animũ transieris quantomi¬
nus tangis suncarnem anseris illiergo quis apiunt carnem quam longesunt a sapiendo
quodds̃ est qui a nonibiessent &amsia nimum saperent Recedit homomultum adc̃ a ucide
sapitcarraliter Et multum interest interd arnem & animam: plus tamen interit

Expanded text:
non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen inter
Abbreviated transcription (Latin):
habere in seme ipso : Intellegant quiaudiunt credant ut intellegant oboediant euiuant. Audiant
adhucaliud nehiefinitam resurrectionẽ eẽ putent & dedit eipotestatem & iudicium facere : Quis. pader
cuidedit filio : cui enim dedituitã habere in sem&ipso p̃otestatem dedit ei & iudicium facerequi filius
minis ẽ. Iste enim xp̃s & filiusdi &sbanis ẽ. In principio erat uerbur

Expanded text:
vitam in semetipso. Intelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant vitam in semetipso. Intelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant adhuc aliud, ne hic finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium facere. Quis? Pater. Cui dedit? Filio. Cui enim dedit habere vitam in semetipso, potestatem dedit ei et judicium facere. Quia filius hominis est. Iste e
Abbreviated transcription (Latin):
in quib: ẽ uita corporũ Namscio eẽ corponu in monumentis iacentia scio & corporauitẽ in monu¬
entis futura nondumn de illa resurrecuoneloquor : Deistaloquorunista resurgite n
est n& a danimã anad corpus Non enim uita millã sapientia esentit corpus sed mens ra
Namne comnis anim a potest sentiresipientiã . Hab& enim & pecusanimã sed pecoris anima non potest
sentire sapientiã. Ergo anima humana potest sentire istam uitã quam hab& pater in semelipso &
sedom nẽ hominẽ uenientem in hunomundũ : Cu mergo ipsimentilo quor audiat id est oboediat &
uiuat. Noluitaq dñe tacerederesurrectione carnis nenon ea mcredant homines & rema nea musnos
argumentatores nom puredicatores : Ergo sicut paterhab&uitaminsem& ipso sicdedit & filio uitam

Expanded text:
in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monuin quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, npertinet? ad animam, an ad corpus? Non enim vitam illam sapientiae sentit corpus, sed mens rationalis. Nam nec omnis anima potest sentire sapientiam. Habet enim et pecus animam; sed pecoris anima non potest sentire sapientiam. Ergo anima humana potest sentire istam vitam quam habet Pater in semetipsed omnem hominem venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi menti loquor, audiat, id est obediat, et vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere
Abbreviated transcription (Latin):
omsdeilla consenser sed multicarnis resurreotionem negauer. Dixerunt infideiam factam . eẽ resurrec¬
tionem : talib: resistita postolus dicens ex quibus ẽ hymeneus &i fil&us quicirta ueritatẽ aberrauer:
dicentes resurrectionem iam factam eẽ & fidem quorundam subuestunt: Iamfactam ee resurrecto¬
nem dicebant sed eo modo ut alia nonspertereur. & reprehendebant hõmin es quis perabantresurrectio¬
nem carnis uelutia m resurreccioquae promissa erat credendo impler&ur inmente. Rep̃henditeos
a postolus quur eo srep̃hendit : Non ne hocdicebant quod modo d ñs loquebatur. uenit hora & nunc
quandomostui audient uocem filiidĩ & quia udierint uiuent :. Sed deuitamentiũ li
ut tibi ihĩ non dumlo quordeuita corporũ sedlo quordeuita uitae corporum id est deanimarum

Expanded text:
on potuerunt; omnes de illa consenserunt: sed multi carnis resurrectionem negaverunt; dixerunt in fide jam factam esse resurrecon potuerunt; omnes de illa consenserunt: sed multi carnis resurrectionem negaverunt; dixerunt in fide jam factam esse resurrectionem. Talibus resistit Apostolus, dicens: Ex quibus est Hymenaeus et Philetus, qui circa veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt . Jam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent? t tibi Jesus: nondum loquor de vita corporum; sed loquor de vita vitae corporum, id est, de animarum,
Abbreviated transcription (Latin):
negarent & dicerent quia ista sola ẽ resurrestio quae fit ꝑfidem cuius resurrectionis modo dñs fecrt
commemorationẽ & inflam mauit nos quia quidẽ mostui audiunt uocem filiidĩ &uiuent . Non eorum
qui audierint alii morientur & aliiuiuent. Sed omnes quiaudierint uiuent quia omnes qui a aboe¬
dierintuiuent. Ecceuidemus resurrectionẽmentis. nonergo amittamusdefidere sius
Et nisi tadnẽ ihũ dixeris eã quemopponemus contradictorib: Om̃ s enim secta equaese aliquam religio¬
nem hominibus inserere p̃sumpser: non negauerunt istomientium resurrectionẽ nedicer&ur eis : sinon
nima quaremihi loqueris quid in mefacereuis si non facis exdeeriore meliorem quarelo
si non facis exiniquoiustũ quareloqueris si autem facis ex in iquoiustum ex impio. pium exstulto sapi¬
entem fateris resurgere anim ã meã sitibio btempera uero si tibi credidero : Volentes ergo credisibi

Expanded text:
ola est resurrectio quae fit per fidem. Cujus resurrectionis modo Dominus fecit commemorationem, et inflammavit nos, quia quidam mortui audient vocem Filii Dei, et vivent. Non eorum qui audierint alii morientur, et alii vivent; sed omnes qui audierint vivent, quia omnes qui obedierint vivent. Ecce videmus resurrectionem mentis: non ergo amittamus fidem de resurrectione carnis. Et nisi tu, Domine Jesu, dixeris eam, quem opponemus contradictoribus? Omnes enim sectae, quae se aliquam religionem hominibus inserere praesumpserunt, non negaverunt istam mentium resurrectionem: ne diceretur eis, Si non resurgit anima, quare mihi loqueris? quid in me facere vis? si non facis ex deteriore meliorem, quare loqueris? si non facis ex iniquo justum, quare loqueris? si autem facis ex iniquo justum, ex impio pium, ex stulto sapientem, fateris resurgere animam meam, si tibi obtemperavero, si tibi credidero. Volentes ergo sibi credi