comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audiamus non adulteros spons audiamus zelantems ed non sibi fr̃s regredimini &e
aduñes domas : carnalialoquor. teirenaloquor bumanum dico propterinfirmitatem carnis¬
natiestis ullum cor est quod noniste tangat affestus : Nullus in reburhumanis tam
tauius a generehu mano :ẽ : qui quod dico nonsentiat : ponite aliquem peregre profestum
ommendasse amicosuo sponsam suam : Vid &e quae sote carus meus es. pe fotꝰ
prome aliquis am&uir : qualis ergo ille : quicustodiens sponsam uelut uxorem amiassu
dat quidem openem ut nullus abis am&ur sedsise a mari pro ami couoluerit &itticioluerit
commendatum sibi quam dec estandus uniuerso generibum anoappar& uideatillam

Expanded text:
audiamus, non adulteros sponsi: audiamus zelantem, sed non sibi. 11. Fratres, regredimini corde ad vestras domos, carnalia loquor, terrena loquor; humanum dico, propter infirmitatem carnisnati estis: nullum cor est quod non iste tangat affectus; nullus in rebus humanis tam avius a genere humano est, qui quod dico non sentiat. Ponite aliquem peregre profectum, commendasse amico suo sponsam suam: Vide, quaeso te, charus meus es, ne forte me absente pro me aliquis ametur. Qualis ergo ille, qui custodiens sponsam vel uxorem amici sui, dat quidem operam ut nullus alius ametur, sed si se amari pro amico voluerit, et uti voluerit commendata sibi, quam detestandus universo humano generi apparet? Videat illam
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim nouumest quod auditis : Consanguinei uirginis mariae. froxtresdñi dicebantur.
Eurt eim consu&udinis scripturtorum. appella refrs quos lib& consanguineos & cogna¬
tionis propinquos: Et extioousum nr̃m non quomore nos loquimur : Nam quisdicat
srs auunculum & filium sororis : Scriptunrtamen & iamhuius modi cognationes fratres
appellat: Nã abrahã
& lothfractres sunt dicti: cũess& ab rahã patruus loth
Et laban & iacob fr̃s
sunt dicti a cumess& laban auunculus ia cob:
Cũorgo auditis frsdm̃
mariae cogitate consanguinitatẽ: noniterũ parienti s ullã
ꝓpaginem: Sicut eniminsepulchro ubi positum est corpus dñi nec ante nec postea mostuus

Expanded text:
non enim novum est quod auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. non enim novum est quod auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consuetudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres appellat. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum esset Abraham patruus Lot : et Laban et Jacob fratres sunt dicti, cum esset Laban avunculus Jacob . Cum ergo auditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam propaginem. Sicut enim in sepulcro ubi positum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
indadi occidere: Quasinor poss cxp̃s & ambula re interiudaeos & nonoccidi aiudȩis eni
Hancetum potentiam quan douoluit demonstitouit Namcumeum iam passurum
tenere uellent : ait illis: quem quaeritis. Responder Ihm̃. Et ille. Egosum
Nonse occulitans sed manifestans: Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt.
sedredeuntes r& roceciderunt: Et tamen quia patiuenerat surrexer̃. tenuerunt
idiudicem adduxerunt. & occiderunt : Sed quid fecerunt quod ait quaedã scripturao
erra tradita est in manus impi carodata est in potestatem iuda eis : Et hoc propterea
ut quasi sacculus conscinder&ur. unde nostrum pr&ium manꝰ r&:. Oratautem in proximo
es festus iudaeorum scenophegia :Quid sit scenõphegia scripturtos qui noc
legerunt: Paciebant diefesto taber nacula adsimilitudinem taberna culorum
inquibus habitauerunt. cum ex aegrpto educti. peregrinarentur inheremo:
Sic enim appellabatur apudiuda eos diesfestus: ut non ess& diesunus sed plures

Expanded text:
Judaei occidere: quasi non posset Christus et ambulare inter Judaeos, et non occidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret. 3. Erat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegia. Quid sit Scenopegia, Scripturas qui legerunt, noverunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus habitaverant cum ex Aegypto educti peregrinarentur in eremo. sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, ut non esset dies unus, sed plures
Abbreviated transcription (Latin):
tellaguio
iellaginu dum quio ditxp̃m & discipuloseius. immouero non in eissolis sed hos quoq:
iu adhaec in quisita ꝓmeo capitudño donante respondeo habere illos &¬
iiorunt : Ad quos nonuenit & quibus non .ẽ. loquutus sed nonineo sunt
neeo hiad quos indiscipulis uenit & quibus ꝑdiscipulos ẽ. loquutus qđ
ununc facit : Namper eodesiam suamuenit ad gentes : & ꝑ ecdesim
Loc̃ uitur gentibus : Ad hocenimꝑtin& quod ait. quiuos recipit merecipit
& qpuuas spernit mespernit: Ariuultis inquit apłs paulus experimentum
ardperecius quimme loquitur ep̃s: Restat in quirere utrum hiqui
prius quamx p̃s inecclesiamuenir& ad gentes & prius quam euangeliumeuuis
uudrent uitae hiuus fine pirreuentisunt seu pice ueniuntur p̃ossunt habere
banc eccusationẽ possunt plane, sed nonideo possunt effugere daimnatina :

Expanded text:
telligi mundum, qui odit Christum et discipulos ejus. Imo vero non in his solis, sed hos quoqueantur? Ad haec inquisita pro meo captu Domino dante respondeo habere illos e non crediderunt, ad quos non venit, et quibus non est locutus; sed non in eo sunt numero, ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus: quod et tunc facit, nam per Ecclesiam suam venit ad gentes, et per Ecclesiam suam loquitur gentibus. Ad hoc enim pertinet quod ait: Qui vos recipit, me recipit; et qui vos spernit, me spernit . An vultis, inquit apostolus Paulus, experimentum accipere ejus qui in me loquitur ? Restat inquirere utrum hi qui priusquam Christus per Ecclesiam veniret ad gentes, et priusquam Evangelium ejus audirent, vitae hujus fine praeventi sunt, seu praeveniuntur, possint habere hanc excusationem? Possunt plane, sed non ideo possunt effugere damnati
Abbreviated transcription (Latin):
si sermonem meum serua uerunt & uestrum seruabunt : sed haec on¬
na facient uobis ꝓpt̃ nomen meum quianesciunt eum quimis it me
dequibus autem hocdixorit siqua e prmus in uenimus eum adhaso
uerba uenisse ab eo quod dixeitet simundusuosodit scitotequia me
priorem uobis odio habuit: Nunc uero ad didit sinon uenissom e lenat¬

Expanded text:
servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: nunc vero quod addidit, Si non venissem, et locut
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓpt̃ iniquitatem suam. haec qua estio ita soluitur si comodo intallagimusditũ
Hae comnia facient uobis ꝓpt̃ nomen meum ut totum refenitur adiustos tam¬
quam distum sit : Hae comnia patiem ini ab eis ꝓp̃t̃ nomen meum: ut hoc sint
facient uobis quod .ẽ. patieminiabeis: siautem ꝓpt̃ nomen meum si caccipituru
perse quutionem faciunt malis possunt rectedioi &x ꝓpt̃ iustitiam facere quam
contraleges publicas fecisse cognoscerent puniebant: quomodo i
tis noc& &diligit quod suum ẽ ex ea paste hom̃inum qua eisdem ipsis con¬
prtis fau& : ergohae comnia facient uobis ꝓpt̃ nomen meum uel ita dicaa¬
ꝓpt̃ quoduos patimini : uelitaꝓpt̃ quod& ipsi faciunt  quia & hoc muobis dum
equuntur oderunt : & addidit : quia nesciunt eum qui memisit: hoc si¬
dum eam scientiam distum intollegendum .õ. Dequa & a libi scriptum ẽ seire
autem tesensus ẽ consummatus : hac quippe scientia qui sciunt patrema quo

Expanded text:
sed propter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis. Si autem propter nomen meum sic accipitur, persecutionem faciunt malis, possunt recte dici et propter justitiam facere, quam umque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo in sceleratis nocet; et diligit quod suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis consceleratis favet. Ergo, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dicter quod et ipsi faciunt, quia hoc in vobis dum persequuntur, oderunt; et addidit: Quia nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est: Scire autem te, sensus est consummatus . Hac quippe scientia, qui sciunt Patrem, a qu
Abbreviated transcription (Latin):
tio uideatur. Pacem relinquo uobis pacem meam do uobis. ut quod dixerat pacem
&uos fr̃smei dilecti si tenere istam pacem ubi aduersarium concorditer uincimus
utdesideremus pacem ubiaduersarium non habebimus. Quoduero dñs adiurxit atq
ait Non quo modo mundusdat ego douobis. Quid ẽ aliud nisi non quomodo homines
dant quidiligunt mundum itadouobis. qui propterea sibidant pacem: ut sine
molestialitium atq bellorum non dõ sed amicosuo mundo pfruantii u.¬
& quando iustis dant pacemut non eosi¬

Expanded text:
titio videatur. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Ut quod dixerat pacem, titio videatur. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Ut quod dixerat pacem, et vos, ratres mei dilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium concorditer vincimus, ut desideremus pacem, ubi adversarium non habebimus. 5. Quod vero Dominus adjunxit, atque ait, Non quomodo mundus dat, ego do vobis; quid est aliud, nisi, non quomodo homines dant qui diligunt mundum, ita do vobis? Qui propterea dant sibi pacem, ut sine molestia litium atque bellorum, non Deo, sed amico suo mundo perfruantur: et quando justis dant pacem ut non eos
Abbreviated transcription (Latin):
peciatum Nosautem talem pacem nunchabemus inqua adhuc dicamus Dimitte nobie
debitanostra est ergo nobis paxaliqua qnm̃ condelestamur legidi secundumintera croebis
hominem sed non est plena quia uidemus aliam legem in membris nostris repugnantem
legimentis nostrae. Itemq internos ipsos est pax nobis quia in uicem nobis eredimus quo d
inincem diligamis  sed necipa plena est quia cogitationes cordis nostriinuceni onuidenus
& quaedam denobis quae non sunt in nobis ul in melius inuicem uelin elee nius opsieruidemus
taquista &iansiabillo nobis relicta ẽ Paxnostra ẽ. Nisienim ab illo non haberemus
&talem sed ipse non hab& talem sitenuerimus usq infinem qualeonac ceparen
qualem habemus ubinihil nobis repugn& ex nobis &nihil nosinuicem lateat incor¬
dibus nr̃is Necignoro ista dñi uerba &iam si caccipipose ut eiusdem sententiat rep&¬

Expanded text:
peccatum. Nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus: Dimitte nobis peccatum. Nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus: Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem : sed non est plena, quia videmus aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae. Itemque inter nos ipse est nobis pax, quia invicem nobis credimus, quod invicem diligamus. Sed nec ista plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis, quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiam si ab illo nobis relicta est pax, nostra est. Nisi enim ab illo, non haberemus et talem: sed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem, qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repe
Abbreviated transcription (Latin):
us simul cumipsi non possint eẽ nonsimul. Quoduero addidit commemorauit
uincimus pacem suam dabit nobis quando sinchoste regnabimus. Pacemrelinqu& nobis
ut oiam hic inuicem dilgamus. Pacemsuam dabit nobis ubinumquam dissentire possimus
Pacem relinquit nobis nede occultis nostris inuicem iudicemus cumin hoc sumus mundo.
Pacemsuam dabit nobiscummani festabit cogitationes cordis & tunclauserit unicuiq: ado
Inillo tamenatq ab illo nobis est pax siuequam nobis relinquititurus ad patrem siue qua
nobis dabit nos perducturus ad patrem. Quidautem nobis relinquit ascendens a nobi nis
scipsumdum non recedit anobis. Ipsa estenim pax nostraqui fecit utraq unum +
dixit meam. utrum subaudiendum est meam &ubidistum nonest quia dit
referri adutrumq &iam quod se mel dictum est. Anfoste & hicaliquidlati
intellegi qualem hab& ipse. Paxuero ista quam nobis relinquitin hoc saeculo Nostre
potius est dicenda quamipsius. ill quippenihil repugnat in seipso quin ullum hab&c omna

Expanded text:
us simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit: Commemorabitincimus: pacem suam nobis dabit, quando sine hoste regnabimus. Pacem relinquit nobis, ut etiam hic invicem diligamus: pacem suam nobis dabit, ubi nunquam dissentire possimus. Pacem relinquit nobis, ne de occultis nostris invicem judicemus, cum in hoc sumus mundo: pacem suam dabit nobis, cum manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo . In illo tamen atque ab illo nobis est pax, sive quam nobis relinquit iturus ad Patrem, sive quam nobis dabit nos perducturus ad Patrem. Quid autem nobis relinquit ascendens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit a nobis? Ipse est enim pax nostra; qui fecit utraque unum ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia potest referri ad utrumque etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid lat eam voluit intelligi qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra est potius di
Abbreviated transcription (Latin):
& ego uiuo propter patrem  & quimanducatme & ipseiuu & proptermer: Acsidicore o
Itegouiuam propterpatrem : id estadillum tam quammaiorem referirinuitammeam̃ bexina¬
nitiomea fecit in quamemisit: Vt autemquiq uiuat proptermepasticipatio faciti qua a¬
manducat me :  Egoitaq humiliatus uiuo propter patrem. ille erectus tuuit propiterine
Siau temita dictumest uiuo propter patrem, quia ipsede illo non ille deipso est sine d&s rumanto
aequalitatis dictum est: Nec ta mendicendo & qui manducatꝰ me & ipse uiu& proptenhao
candem nostrum & suam aequalitatem significauit: sed grortiam mediatoris ostendte nodis¬

Expanded text:
 ego vivo propter Patrem; et qui manducat me, et ipse vivet propter me; » ac si diceret:  ego vivo propter Patrem; et qui manducat me, et ipse vivet propter me; » ac si diceret: Ut ego vivam propter Patrem, id est ad illum tanquam majorem referam vitam me, exinanitio mea fecit, in qua me misit. Ut autem quisquam vivat propter me, participatio facit, qua manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille erectus vivit propter me. Si autem ita dictum est: Vivo propter Patrem, quia ipse de illo, non ille de ipso, sine detrimento aequalitatis dictum est. Nec tamen dicendo: « Et qui manducat me, et ipse vivet propter me, eamdem nostram et suam aequalitatem significavit, sed gratiam mediatoris ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
pasticipatione patris fit melior quiest natus ae qualis sicut pasticipatione filii perapn
unitatem corporiseius & sanguinis fidelis homo fit melitr :Quodilla manducatio pota¬
tioq significat nosefficit meliores. Viuimus ergo nos propter ipsũm auduc ante seũ : idestru
missus abeo quia sem& ipsum exinaniuit factus oboediens usq ad mostem crucis pitumi tuma¬
Sienim secundum id accipimus uiuo propt̃ patre quod alibiait. patermaior meest sicure & no
uimus propter ipsum quia maior est nobis: hoc exeo quod missus est facittimesto
Missio quippeeius: exinanitio suim& ipsius est & formae seruilis acceptio: Quod recto maelle¬
gitur: seruata & iamfiliicum patre aequalitate naturre : Maior estenim pater homini
filio sed a equalem hab& dm̃filiũ. cumidem ipsesit & ds̃ & homo dĩfilius & hominis filius. unus a¬
xp̃silis : Inquam fententiam sirecte accipiuntur haec uerba itadixit: Siccit misit me parer¬

Expanded text:
participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis; sicut participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quae  Ms., quod illa manducatio potatioque significat, efficit nos meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est, missus ab eo; quia semetipsum exinanivit, factus obediens usque ad mortem crucis . Si enim secundum id accipimus, Vivo propter Patrem, quod alibi ait, Pater major me est ; sicut et nos vivimus propter ipsum, qui major est nobis: hoc ex eo quod missus est, factum est. Missio quippe ejus exinanitio suimet ipsius est, et formae servilis acceptio. » Quod recte intelligitur, servata etiam filii cum Patre aequalitate naturae. Major est enim Pater homine filio, sed aequalem habet Deum Filium, cum idem ipse sit et Deus et homo, Dei Filius et hominis filius, unus Jesus Christus. In qua sententia si recte accipiuntur haec verba, ita dixit: « Sicut misit me vive
Abbreviated transcription (Latin):
iomih a&uitam a&ernam ⁊ continuo subiecit. & egore suscitabo eum in nouissi modiȩ:
s modie  caro enimmea inquit uere estcibus & sanguisineus uer eest patus. Cum enimcibo
a bctu id app&ant homines ut none suriant nequesitiant : hoc ue nrcite non prestat nisi istetibus
& pũtus qui eo saquibus sumitur inmor¬
tales & in corruptibiles faciat. Idest socie ta sipsa
scorum: ubipa xerio & unita splonaatq:
eominendauit: quagadunũ aliquid

Expanded text:
 vitam aeternam; continuo subjecit, Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Ut ssimo die. 17. Caro enim mea, inquit, vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Cum enim cibo et potu id appetant homines, ut non esuriant, neque sitiant; hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur, immortales et incorruptibiles facit, id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque rebus commendavit, quae ad unum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tur nobis praecipitur : & tali uerbo atq prouerbi ohumana in firmitas
conuenitur eiq̃: dicitur : Noli extenderete cumsis pauper contradiuitẽ
Diues est enim qui nechere ditario nec proprioumquam debito obnoxius
& ipseiustus ẽ & alios iustificat xp̃s: Noli contra eumte extendere.
Intantũ pauꝑ ut remissionis peccatorum appareas cotidianus in oratione
mendicus : Tuo autem consilio inquit abstinete : undenisi a presumpti¬
one fallaci : ille quippe quia non tantum .ẽ. homo sed &iam ds̃ . Ideonum¬
quamreus : Sienim direxeris oculum tuum ad illum : nusquã parebit
oculum tuum : Oculum uidelic& humanũ quocernis humana s̃i direx¬
eris adillum nusquã parebit q̃ ñm̃ uideri non potest : quem ad modum uide¬
retu potes: parebit enim sibi pennas sicut aquilae & uadit indomum
praepositi sui unde ad nos utiq uenit nectales qualis uenit ini
ligamus ergo inuicem sicut & xp̃sdi

Expanded text:
tur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas tur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicitur: Noli extendere te, cum sis pauper, contra divitem. Dives est enim qui nec haereditario nec proprio unquam debito obnoxius, et ipse justus est, et alios justificat Christus. Noli contra eum te extendere, in tantum pauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione mendicus. Tuo autem consilio, inquit, abstine te. Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum est homo, sed etiam Deus, ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illum, nusquam parebit Oculum tuum, oculum videlicet humanum quo cernis humana, si direxeris ad illum, nusquam parebit; quia videri non potest, quemadmodum videre tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Diligamus ergo invicem, sicut et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Neq: in hoc quid imitaremur sed quid gratula remur contul.
quatenus ergo mastrres profratribus sanguinem suum fude¬
nus talia exhibuerunt quali ademensa dominica percepe
ris enim quae dixi quamuis nec omnia dicere potui mastrr
ae comparabit Non dicam & alienum seputando sanare se
tem nullum habere peccatum : &iamsic auidior .ẽ. quamratio se¬
xposcit multum est ad illum non capit tantum &bene qu
prouerbiorum sententia common&ur : quae continuo subiungit &dit
quod si auidior es noli concupiscerecibos eius satius ẽ enim ut nihil
idesumas quam ut tibi plus quamopost& ad sumas : Hai
in quit habent uitam fallacem: hoc ẽ. hy pocrisiñ dicendo enimse
sine peccato ẽẽ iustum non potest exhibere sed fingere : Ideodio¬
tũ ẽ haec enim habent uitam fallacem ⁊ unus ẽ solus qi

Expanded text:
neque in hoc quid imitaremur, sed quid gratularemur contulit nobis. neque in hoc quid imitaremur, sed quid gratularemur contulit nobis. Quatenus ergo martyres pro fratribus sanguinem suum fuderunt, hactenus talia exhibuerunt, qualia de mensa dominica perceperunt. In caeteris enim quae dixi, quamvis nec omnia dicere potui, martyri, sed innocentiae comparabit; non dicam et alienum se putando sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avidior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam oportet assumas. Haec enim, inquit, vitam habent fallacem, hoc est hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ talia praeparare : Hoc beatimar trres ardentidilectione fecerunt:
quorum sinon in aniter memorias caelebramus atq: in conuiuio quo & ipsisatu¬
rati sunt. Ad mensam dñi accedimus opost& ut quem ad modum ipsi& nos
talia praeparemus : Ideo quippe adipsam mensam non sic eos commemo¬
sed magi sut ipsi pronobis ut eorum uestigiis adhereamus. quia impleuenunt
ipsicaritatem qua dñs dixit esse non possemaiorem ꝙ talia enim suis fra
uptionem nr̃a post cor ruptionem infinesaeculi perillum indu
in corruptionem : Ille nobis non indiguit ut nossaluos facere : Nossi¬
ne illo nihil possumus facere: ille se nobis praebuit palmitibus uitem:
nos habere praeterillum non possumus uitam : postremo &sifr̃s
profratribus moriantur : tamen in fraternorum peccatorum remi¬
sionem nullius sanguis mastrris funditur. quod fecitille pron

Expanded text:
Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, ut quemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic eos commemopro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobis palmitibus praebuet vitem; nos habere praeter illum non possumus vitam. Postremo etsi fratres pro fratribus moriantur, tamen in fraternorum peccatorum remissionem nullius sanguis martyris funditur, quod fecit ille pro nobis:
Abbreviated transcription (Latin):
quis proamicissuis: Quia ergo superius dixerat hoc ẽ manda
uit diligatis inuicem sicut dilexiuos. quibus uerbis ad didit quod
ohannes inepistola sua dicit. utquem ammodum xp̃s pronobis
gentes utiq: inuicem sicut ipse nos dilexit qui pro nobis animã posuit
Vimirum hoc ẽ. quod legitur in prouerbiis salomonis : Sisederiscenare
ad mensam potentis considerans intellege quae adponuntur tibi
temanum tuam sciens quiatalia te oport& praeparare : Nam quae
mensa ẽ. potentis nisi unde sumitur corpus & sanguis eius qui animam suã
posuit pronobis & quid ẽ adeamsedere nisi humiliter accere : & quid
est considerare & intellegere quae ad ponuntur tibi : nisi ut digne tantamgra¬
tiam cogitare. : & quid .ẽ. sic mittere manum ut scias quia talia opost&te prȩ¬
parare : nisi quodiam dixi: Quia sicut pronobis xp̃sanimã posuit sic & nosde¬
xp̃s pronobis passus ẽ relinquens nobis exemplum ut sequamur uestigia eiꝰ

Expanded text:
quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nJoannes in Epistola sua dicit , ut quemadmodum Christus pro nobis gentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederisad mensam potentis, sapienter intellege quae adponuntur tibi, et inmitte manum tuam, sciens quia talia te oportet prmensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis ejus qui animam suam posuit pro nobis? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia te oportet praeparare, nisi quod jam dixi, quia sicut pro nobis Christus animam suam postus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
ehic gratia intellegenda ẽ qua pater diligit filiũ sicut gratia ẽ qua nos diligitfilius
cũsimus nos filii gratia nonnatura unigenitus autẽ natura non gratia. an hoc &iam
dlexiuos gratiam mediatoris ostendit . mediator autẽ dĩ & hominũ non inquan
refco simus dicere quodcũ ad naturã di non ꝑtineat humananatura ad ꝑsonam
sus aequalis neq: enimillam susceptionẽ hominis ulla merita praeces
la susceptione merita eius cuncta coeperunt. man & ergo filius indilec¬
or dar&ur nobis perineffabilem gratiam uerbum caro factum ẽ & ha
sum uobis utgtiudium meum inuobis sit & gaudium ur̃m impleatur. hoc est¬

Expanded text:
hic gratia intelligenda est qua Pater diligit Filium, sicut gratia est qua nos diligit Filius, cum simus nos filii gratia, non natura: Unigenitus autem, natura, non gratia? An hoc etiamdilexi vos: gratiam Mediatoris ostendit. Mediator autem Dei et hominum, non in quantum recte possumus dicere quod cum ad naturam Dei non pertineat humana natura, ad personamsus aequalis. Neque enim illam susceptionem hominis ulla merita praecesserunt, sed ab illa susceptione merita ejus cuncta coeperunt. Manet ergo Filius in dilec Sed ut mediator daretur nobis, per ineffabilem gratiam Verbum caro factum est, et sum vobis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
indilectionemea manebitis simea praecepta seruabitis. ut nemose fallat dicen¬
do quod eum diligat sieius praecepta non seruat. Namin tantum eum diligi¬
us inquantũ eius praecepta seruamus . inquantũ autẽ minus seru
minus diligimus. quãuis quod ait man&e in dilestione mea: non appar&
quã dixerit dilectionem : utrũ qua eum diligimus anquaipsenos diligit sed ex
uerbo superioredinoscitur. Dixerat quippe & egodilexiuos. Cui uer¬
bo continuo subiunxit. man &e in dilectionemea. illa ergo qua dilexit
nos Quid ẽ ergoman&e in dilectione mea nisi mane in gratia mea
& quid ẽ si prae ceptamea serua ueritis manebitis in dilestione mea. Nisi exhoo
sci&is quod in dilectione mea quauos diligo manebitis simea praecepta serua¬
bitis nonergo ut nosdiligat prius eius praecepta seruamus sed nisinos diligat

Expanded text:
in dilectione mea manebitis, si praecepta mea servabitis. Ut nemo se fallat, dicenin dilectione mea manebitis, si praecepta mea servabitis. Ut nemo se fallat, dicendo quod eum diligat, si ejus praecepta non servat. Nam in tantum eum diligimus, in quantum ejus praecepta servamus: in quantum autem minus servamus, minus diligimus. Quamvis quod ait, Manete in dilectione mea, non apparet quam dixerit dilectionem, utrum qua eum diligimus, an qua ipse diligit nos: sed ex verbo superiore dignoscitur. Dixerat quippe, Et ego dilexi vos; cui verbo continuo subjunxit, Manete in dilectione mea: illa ergo qua dilexit nos. Quid est ergo, Manete in dilectione mea, nisi, manete in gratia mea? Et quid est, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, nisi, ex hoc scietis quod in dilectione mea qua vos diligo, manebitis, si praecepta mea servabitis? Non ergo ut nos diligat, prius ejus praecepta servamus; sed nisi nos diligat,
Abbreviated transcription (Latin):
ra sua moxaddidit. & glorificent patremur̃m qui in caelis .ẽ. Inho
enimglorificatur pater ut fructũ plurimũ adferatis utefficiamur xpidiscipul
A quo efficimur nisi abillo cuius imseri cordia praeuenit nos ipsius enim sumus
Namunde nobis essent nisi quia fides ꝑdilectionem operatur linde autẽ diligesio
nisi prius diligeremur a pestissime hoc inepistola sua idemiste euange
pater & ego dilexiuos non aequalitatẽ naturȩ ostendit nostrae &
mus : audiquid sequitur Si praecepta mea inquit serua ueritis manebit¬
bitis inquit indilectione mea. Dilectio facit praecepta seruari. An praecepta ser¬
uata faciunt dilestionem̃ : Sed quis ambigat quod dilectio praecedit. unde eni
cecepta seru& non hab& qui non diligit: quod ergoait : Si praeceptam
ueritis manebitis indilectionemea ostendit nonunde dilectio generetur sedun d
monstr&ur tamquã dicer&. Nolite uos putare manere in dilectione mea sinen
seruatis praeceptamea si enim serua ueritis manebitis. hoc ẽ hinc apparebit quoc

Expanded text:
in coelis est . In hoc enim glorificatur Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficimur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim figmeNam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur ? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua idem iste evangelista Pater, et ego dilexi vos, non aequalitatem naturae ostendit nostrae etmus? Audi quid sequitur: Si praecepta mea, inquit, servaveritis, manebitis in dilectione mea. Dilectio facit praecepta servari, an praecepta servata faciunt dilectionem? Sed quis ambigat quod dilectio praecedit? Unde enim praecepta servet non habet, qui non diligit. Quod ergo ait, Si praecepta mea servaveritis, manebitis in dilectione mea, ostendit non unde dilectio generetur, sed unde monstretur. Tanquam diceret, Nolite vos putare manere in dilectione mea, si non servatis praecepta mea: si enim servaveritis, manebitis. Hoc est, hinc apparebit quod
Abbreviated transcription (Latin):
tionem reliquiꝗ᷑ ubi
marefutata . quon ammudonos accepturi sumus haec uerba dotninia Quiaccipit
uerborum regula quia dietum est  qui a ccipit si quemini sero merecipit: ut unius
natunesit filius dapostolus:poss& quidem o hoe non inconuenienter intellegi
qnin geminae estgigans ille substantine. qui exultauit ad currendamiam: Mes
enim caro fastum est. hocestds homo fastus ẽ: proinde ita dixis re posseuidera :
uiaccipit siquemini sero mesecundum homine maccipit.: Qui auteminesec un¬
dum dm accipit : accipitum quimenunt Sed cumista dicebat: nonabillo a¬
naturae unitas: sed ineo quimitatur mietentis commendabetur austoritas ue
nicita que unusquisquetum qui est missus accipiat. ut in illo eum quimisit adtendud
iergo adtendas xpminpero inuenies discipuli prreteptorem: Sautemir
adtendas patremintilio: inurtuies unigeniti genitorem: Adic in eo quimnius
sin eullo accipis erroremi etenter, Eaqua e sequurtur a neuangeb. mi

Expanded text:
ionem reliquit, ubi nia refutata, quonam modo nos accepturi sumus haec dominverborum regula, qua dictum est: Qui accipit, si quem misero, me accipit, ut unius naturae sit Filius et apostolus. Possit quidem et hoc non inconvenienter intelligi, quoniam geminae est gigas illae substantiae, quae exsultavit ad currendam viam . Verbum enim caro factum est , hoc est, Deus homo factus est. Proinde ita dixisse possit videri: Qui accipit eum quem misero, me secundum hominem accipit. Qui autem me secundum Deum accipit, accipit eum qui me misit. Sed cum ista dicebat, non ab illo naturae unitas, sed in eo qui mittitur mittentis commendabatur auctoritas. Sic itaque unusquisque eum qui est missus accSi ergo attendas Christum in Petro, invenies discipuli praeceptorem; si autem attendas Patrem in Filio, invenies Unigeniti Genitorem: ac sic in eo qui missus est, sine ullo accipis errore mittentem. Ea quae sequuntur in Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
gic &uosinquit baptisma saluos facit : Non curnis depositio sordiũ sed conscientiȩ bonȩ
intenrogatio: hoc ẽ uerbũ fidei quod praedicamus. : quod sine dubio ut mundare
possit consecratur & baptismus : Xp̃s quippenobiscũ uitis cũ patre agrico la
Dilexit eccdesiam. & seipsum tradidit proea. Lege a postolũ &uide quid a diun¬
gat  ut eam scĩficar& inquit mundans eam lauacro aquae in uerbo : mundatio
igitur nequaquã fluxo & lauabili tribuer&ur elemento. nisi adder&ur inuer¬

Expanded text:
Sic et vos, inquit, baptisma salvos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae Sic et vos, inquit, baptisma salvos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio . Hoc est verbum fidei quod praedicamus: quo sine dubio ut mundare possit consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat, Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur in ver
Abbreviated transcription (Latin):
nniiniquitate: mund&utiq mundos hoc ẽ fructuosos ut tanto sint
oriauanto fuerint mundiores: Iamuos mundiestis. propter uerbũ quod lo¬
cutus sũuobis : quare non ait mundi estis propt̃ baptismum quod lotiestis. sed ait prop¬
ur uerbũ quodlocutus sũuobis nisi quia &inaqua uerbũ mundat : Derahe uerbum
a dd ẽ aquanisiaqua accedit uerbũ adelementũ : & fitsa cramentũ &iamipsum
tauistus aquȩ ut corpus tangat &cor abluat nisi faciente uerbo : Nonquia dici¬
tus sed quia creditur : nã &inipso uerbo aliud ẽ sonus transiens aliud iuistus mane
hoc ẽ uerbũ fidei quod praedicamus ait a postolus. quia si confessus fueris in ore
nuo quia dñs ẽ ih is. & credideris in cord&uo quiad s̃ illũ suscitauit amortuis. saluuseris
orde enim creditur adiustitiam. ore autem confesso fit ad salutẽ: unde in astib
a postolorũ legitur. fidemundans corda eorum : & in epistola suabeatus parus:

Expanded text:
ni iniquitate : mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut tanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis . Quare non ait, Mundi estis propter baptismum, quo loti estis, sed ait, propter verbum quod locutus sum vobis, nisi quia et in aqua mundat verbo? Detrahe verbum, et quid est aqua nisi aqta virtus aquae, ut corpus tangat, et cor abluat, nisi faciente verbo: non quia dicitur, sed quia creditur? Nam et in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud virtus immanens. Hoc est verbum fidei quod praedicamus, ait Apostolus, Quia si confessus fueris in ore tuo quoniam Dominus est Jesus, et credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortorde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Unde et in Actibus apostolorum legitur, Fide mundans corda eorum . Et in Epistola sua beatus Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
palmitũ quod ẽ agricolae nonuitisofficiũ : qui &iam palmites operarios suos fecit:
quid autẽ paulus ministriꝑ quos credidistis &unicuiq sicut dñs dedit  Ego plantaui
lorigauit : & hoc ergo sicut unicuiq dñsdedit  Nonitaq: desuo : lamuero quos
tur sed ds̃ incrementũ dedit : non ꝑillos sed ꝑipsum facit : Excedit hoc humanã humilita
exceditangelicã sublimitatẽ : Ne comninoꝑtin& nisi ad agricolã trinitatem
adhuc : Quisenim ẽ in hacuita sic mundus ut non sit magis magisq mun

Expanded text:
palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Quid autem Paulus? Ministri per quos credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavilo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem.afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mun
Abbreviated transcription (Latin):
quod facis in quid faccitius non praecepit facinus sed pnaedixit iudae malum
nobis bonum: Quidenimiudaepeius & quidnobis melius quamt raeditus ⁊epr
ab illo aduersusillum pronobis praccerillum : quod facis faccitius. Ouerbun
lbentius pantti quamiitti: Ouerbum nontam poenam prerimeni rł ditris:
quã meredem significan sredem ptoris: Dixitenim quodfncis faccitius nonta
pernicemperfidis a euendo qua ad ialutem fideliũ festinando quiatraditi
ipiudicit a postolus: Qui medilexio  tradidit seipsum prome: Nisiergo

Expanded text:
Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis, fac citius, non tam in perniciem perfidi saeviendo, quam ad salutem fidelium festinando; quia traditus hoc dicit Apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me . Nisi erg
Abbreviated transcription (Latin):
ntellegendum est enimq uodia momnibuseis distribuentdns sacrtmentum corporis
singuinissui: ubi&upse iuda serat sicut sc̃s̃ lucas euidentissime narrat : Acde inde
dhocuentu mest ubi setundum narratione mio hannis apestis i mednsperbuccelia
inctamatque pornestamsuumȩxprimic tiaditore : Fditassis perpanis tinstiqnem
lus significans factionem : non eumenimomnia qua & inguntur abluuntur sed
utinficiantur nonulla tinguntur: Si a utembonũ aliquid hicsignifitat tinctio:
edembonoingratum non in merito est secuta damnatio : Ad hucta men iudae
ossesso non ad nõ sedadiabolo : Cum hominiingrato intiress & panis inuentrem
host sinmentem : Adhuc inquam tantimalii amcorde concepti plenus restabat
effestus cuiusi am pnaecesiente damnandus affectus : Itaq cumdns panisuiuus
panem mostuo tradidisse & panem tradendo panistradicorem ostend

Expanded text:
Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis Intelligendum est enim quod jam omnibus eis distribuerat Dominus Sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat : ac deinde ad hoc ventum est, ubi secundum narrationem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset:
Abbreviated transcription (Latin):
engor carrpitur quenttidmi dicat hocest non discernitata eris abis dominicum corpus.
quomodo di annatur quia deiusmer cam feting en samicum ⁊ ccedit in mmicus: Gire pre¬
hensione tangitur ñ eglegentio eoniuuantis. qua poena percutitur uenditor inuitantis:
udetat autem panis cradicoridatus q̃ ciudem onstintio ciugratiae fuiss& ingratus: In
nuit ergoposthune panem satana s indni tntditore mat sibii a intraditum plenius pos sidi
cdicat : Intruint autem satanas iniudam qui cognomina batur scarioth unum deduo¬
lcimꝰ & abiit &locutus ẽ cumprincipibus sacer dotum : Ecccubi ostenditur: quod
ias ntrituerat satanasinudam : Priusergo in traruerat : inmittendo in coreius cogita¬
innem quatrader& xpm̃ : tali senimiamuenerat ad cenandum: Nuncautem post
p nemintrruit in eum : non ad hocuta lienum temptar& sedut proprium possidera :
ntnautemut putant quidamneglegenter legentes Tunciudas xp̃i corpus accepit:

Expanded text:
ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum . Ecce ubi ostenditur quod jam intraverat satanas in Judam. Prius ergo intraverat, immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ut adhuc alienum tentaret, sed ut proprium possideret. 3. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
fidalibus ut uenirenta deum &ad prehenderent persequendo: Sediam hina
nsermonedni qui est fastus adpios antequam tener&ur ab impiis intentior
tatur auditor : &ide eum prtecipitare nondeba sed differrepocius disput ecori

Expanded text:
fidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc fidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc in sermonem Domini, qui factus est ad pios, antequam teneretur ab impiis, intentior flagitatur auditor; et ideo cum praecipitare non debet, sed differre potius disputator.
Abbreviated transcription (Latin):
discumbentium ad quid dicerite. Quida menim putabant qui a loculos habebat
iudas. quia diciteiihs emeea qua eopussunt nobis addiem festum : a utegenis
& suorum necessitatibus & aliis indigentibus tribuebat Tune primum eccle¬
si asticae pȩcuniae formaes÷ instituta : ubi intellegeremus quod praecepit non
ogitandum es sede crastino : non ad hoc fuisse praeceptum ut nihil paetunia
seruaur ascis : Sed nedo proista seruiatur & propter in opia etimorem iustitiadese¬
itur: nama postolus inposterum prouidensait: Si qui sfidelis hab& uiduas
iffieienter tribuateis ut nongntu&ur ecdesia: quo derisuiduis sufficere pos
Cumergo accepiss& buccellam ex ut continuo: eratautemnox &ipsequiexiitan
nox: Sumergo exissa nocantilis: Nuncclarificatu s est fibius hominis: Die sa
rgo diei erustuaut uerbuma destxps discipulis fidelibus ut audirenteum e
amarent sequendo : Et nox nosti ad nuntiauit scientiam : i destiudas iuda eis ut ru¬

Expanded text:
discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant quia loculos habebat Judas, quia dicit ei Jesus: Eme ea quae opus sunt nobis ad diem festum, aut ut egenis et suorum necessitatibus, et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiasticae pecuniae forma est instituta, ubi intelligeremus quod praecipit non cogitandum esse de crastino , non ad hoc fuisse praeservetur a sanctis; sed ne Deo pro ista serviatur, et propter inopiae timorem justitia deseratur. Nam et Apostolus in posterum providens, ait: Si quis fidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit . 6. Cum ergo accepisset ille buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. Et ipse qui exivit, erat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo diei eructavit verbum, id est, Christus discipulis fidelibus, ut audirent cum, et amarent sequendo; et nox nocti annuntiavit scientiam , id est, Judas Judaeis in
Abbreviated transcription (Latin):
Acio caris simimo ueri ponei non nullos. siuepiosi utroquirant iiuempios uer¬
inillumirtanas: Sicenim scriptumeso traumtin xis soi panem dedit iuda
isimonis scariothis: a post panemiincintro iutnillum sedanas :bidupantenia:
ita ne hoc meruit panisxpi porractus demensaxpircro postillum ietart in eius dilur¬
pulum satanas : quibus respondemus. hincnos potius doceri quaro si deauendumii
alciperebonum: Multum quippe interost non quidatui piat sed quis dicipiet iitdac
qualesit quoddatur sed qualis sit ipsetuidutur: qa maabona cbiuntr&i mala prtsunt:
ut fuerint quibusdantur: meccatum in quit a postolus uta ppareat parcatum. pi
bonummihi operetum esi moltem. Ecceperbonum fastuman malum dummale
accipiturbonum: Itemque i pseait: Inmagnitadine reuelationam mearorne erti¬
tollarĩ datus estmibistimulus carnis mene angalus satinae qui me cola figa. pros

Expanded text:
cio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut rraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in illum satanas. Dicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ecce per bonum factum est malum, dum male accipitur bonum. Itemque ipse ait, « In magnitudine revelationum mearum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae qui m
Abbreviated transcription (Latin):
aiquanto paulantius perfenestir addtendere utio caricumaliquo prohib& tamquã uele
Video telantom sed uidẽamcui: utrum amico absenti ansibi pnresenti : Putate hoc dm̃noca
regnum sicut ipsedict in euangelio & tamen presens ẽ maiestate: Fallacur amicus qui
tmaeons mareprofostus ẽ : & si fallitur. uae illiquifallit: quid confallere conanturdm̃ int

Expanded text:
iquanto petulantius per fenestram attendere aut jocari cum aliquo, prohibet tanquam zelet: video zelantem, sed videam cui; utrum amico absenti, an sibi praesenti. Putate hoc Dominum regnum, sicut dicit ipse in Evangelio , et tamen praesens est majestate. Fallatur amicus qui trans mare profectus est; et si fallitur, vae illi qui fallit! quid Deum fallere conantur, Deum int
Abbreviated transcription (Latin):
gntiuus hocautem leuuis : ꝓculdubio non sunt isti in hac poema louioite ponet di
quia neque in legepeccauerunt sed omnino legem xp̃i accipere noluorunt¬
& eam quantum adipsos attin& omnino nullam ẽẽ uoluerunt illi autem
peccant in lege qui sunt inlege id ẽ qui eam suscipiunt eamq: scam̃ & nanida
pncecipi dubitare non possunt : hi sunt quialiquomodo forsitan possunt ab eoruio
quis inelege sunt perditione discerni sitamen quod a postolus ait¬
iudicabuntur ⁊ sicacer piendum ẽ tamquam dixeri monparibum
quod mirum ẽ: Nequeonim deinfidelibus & fidolib: erat sern

Expanded text:
gravius, hoc autem levius; procul dubio non sunt isti in hac poena leviore ponendi, quia neque in Lege peccaverunt, sed omnino Legem Christi accipere noluerunt, et eam quantum ad ipsos attinet, omnino nullam esse voluerunt. Illi autem peccant in Lege, qui sunt in Lege, id est, qui eam suscipiunt, eamque sanctam, et mpraecipi dubitare non possunt. Hi sunt qui aliquo modo forsitan possunt ab eorum, qui sine Lege sunt, perditione discerni: si tamen quod Apostolus aitjudicabuntur, sic accipiendum est tanquam dixerit, non peribunt; quod