comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuidaciam. caius hostilius mã¬
cius uesana perseuerancia subsequi¬
tur. cui consuli in hyspaimam ituro
hec prodigia acciderunt cũ lauini sa
sacrificiĩ facere uellent pulli caulea
emissi in proximam siluaĩfugerunt
sũmaq diligencia questti reouiriri
nequiuerunt cum ab herculis poctu
quopedibz peruenerat nauem conscen¬
deret talis uox sme ullo auctore ad
aures eius ⁊ erueit. Marlcimẽ mane
qua territus cum itenere conu̾so ianuã
petisset. et ibi scapham esset ingressus
angius exinue magnitudinis iusus
e conspectu abiit. Rigo numerum¬
prodigiorũ nunero allamitatum e¬
quauit infelicipugna turpi federe
dedicione funesta. ẽ ranssateux

Expanded text:
audaciam C. Hostilius Manaudaciam C. Hostilius Mancinus uaesana perseuerantia subsequitur. cui consuli in Hispaniam ituro haec prodigia acciderunt: cum Lauinii sacrificium facere uellet, pulli cauea emissi in proximam siluam fugerunt summaque diligentia quaesiti reperiri nequiuerunt. cum ab Herculis portu, quo pedibus peruenerat, nauem conscenderet, talis uox sine ullo auctore ad aures eius peruenit, 'Mancine, mane'. qua territus, cum itinere conuerso Genuam petisset et ibi scapham esset ingressus, anguis eximiae magnitudinis uisus e conspectu abiit. ergo prodigiorum numerum numero calamitatium aequauit, infelici pugna, turpi foedere, deditione funesta. Minu
Abbreviated transcription (Latin):
infantem semestrem in foro boario tri¬
umphũ pioclamasse aliũ cũ elephã¬
tino capite natum in ꝑicenolipides
pluuisse in callia lupũ iurgili euagi¬
na gladurm abstullisse. in aicilia
scuta duom sanguine sudasse. eciã
metentibz cruentas spitas in corbẽ
decidisse. Cerites aquas sanguine
mixtas fluxisse. bello eciam punico
secundo constitit domicio bouẽ dixisse
uius autem flammus in¬
auspicacio consul creatus cũ
opudlacum transmmenũ cũ hãmba¬
le conflicturus conuelli signa ius¬
sisset. lapso equosuper caput euis hu¬
inprostratus est inchilez eoꝑdigio
sua sede posse negantib malum ni
continuo eueffroissent minatus est
SUerum huius temeritatis utinam
sua tantũ non eciam populi Romani
maxima clade penas pependisset.
in ea namq acie xb millia romanoꝵ
tasunt. consulis obtruncati corpũe
ad sunerandum ab hannibale quesitũ
qui ouantũ mpõfuerat Romanum
lamini autei precipitem

Expanded text:
infantem semenstrem in foro boario triinfantem semenstrem in foro boario triumphum clamasse, alium cum elephantino capite natum, in Piceno lapidibus pluisse, in Gallia lupum uigili e uagina gladium abstulisse, in Sardinia scuta duo sanguinem sudasse, Antii metentibus cruentas spicas in corbem decidisse, Caerites aquas sanguine mixtas fluxisse. bello etiam Punico secundo constitit Cn. Domiti bouem dixisse  autem Flaminius inauspicato consul creatus cum apud lacum Trasimennum cum Hannibale conflicturus conuelli signa iussisset, lapso equo super caput eius humi prostratus est nihilque eo prodigio sua sede posse, malum, ni ea continuo effodissent, minatus est. uerum huius temeritatis utinam sua tantum, non etiam populi Romani maxima clade poenas pependisset! in ea namque acie xv Romanorum ta sunt. consulis obtruncati corpus ad funerandum ab Hannibale quaesitum, qui, quantum in ipso fuerat, Romanum lamini autem praecipitem
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo senatus duplici predictione mo¬
intus codem pene tpẽs Religioni paruit
et hostium urbe potitus est Nec parũ
prosperi successus quod sequitur.¬
uius silla consul sociali bello
¶cum in agronolanoante preto¬
rium inimolaret subito abuna parte
ae molapsam anguem prospexit. qua
usci posthumi aruspias nortatu cõ¬
tinuo excertitum in expedicoetiĩ eduxit
acfortissima sannitũ castra cepit
que uictoua fortune eus amplissime
sreciine admiracois eciam
illa prodigia que caio uolumo seruio
sulnicio consulib murbentãiter
micia motusq bellorum acciderunt
bos namqz iugitu suoi sermonem
humanũ conuerso nourtate monstri
audienciũ aminos ixterriit carnus
quoq in modum nimbi dissipate ꝑtes
cecideiunt quarum maioiẽ numerũ
prepetes dirripuerunt aues reliquũ
humi per aliquot dies neqz odoie re¬
tro neq deformi aspcũ mutatũ iauit.
¶uildem generis monstra alio
¶tumuliu prodita sunt puetũ

Expanded text:
ergo senatus duplici praedictione moergo senatus duplici praedictione monitus eodem paene tempore et religioni paruit et hostium urbe potitus est. Nec parum prosperi successus quod sequitur.ulla consul sociali bello, cum in agro Nolano ante praetorium immolaret, subito ab ima parte arae prolapsam anguem prospexit. qua uisa Postumi aruspicis hortatu continuo exercitum in expeditionem eduxit ac † fortissima Samnitium castra cepit. quae uictoria futurae eius amplissimae uae admirationis etiam illa prodigia, quae C. Volumnio Ser. Sulpicio consulibus in urbe nostra inter initia motusque bellorum acciderunt: bos namque mugitu suo in sermonem humanum conuerso nouitate monstri audientium animos exterruit. carnis quoque in modum nimbi dissipatae partes ceciderunt, quarum maiorem numerum praepetes diripuerunt aues, reliquum humi per aliquot dies neque odore taetro neque deformi aspectu mutatum iacuit. usdem generis monstra alio tumultu credita sunt: puerum
Abbreviated transcription (Latin):
Itque felisis euentus illa
flamma que ex .l. marcii ducis
duoꝵ excercitũ quos interitus publii
et cmei sapionũ i hispania debili¬
truierat. capite concionaris eluxit
namqz euis aspectu pauidi adhuc
militis pristinam Recurerart foititudinẽ
cesis magnoq numero in potestatem
redacto bina castra punicis opibus
tem cum bello acri et diutmo ucĩen¬
tes a Romams intraitema compulsi
capi non possent eaqzmora nõmius
obsidentib quam obessis intolerabilis
uideretur exoptate uictorie iter mro
prodigio dii min iortales patesecerũt
subito emm albanus l acus neqz celes¬
tibus auctue mibribus neq muumda¬
cione ullius amnis aductus solitũ
stagni modum excessit. ciuris Rey ex¬
plorande gracia legati ad delphicum
oraculum missi retulerunt precipi
sortibus iet aquam eus lacus emns¬
sam per agros diffunderet sicemin
turos quod priusꝙ legati renunciarẽt
aruspex ueiencium a milite nrõ quia
domestici interpeetes deerant raptus
et in castraperlatus futurũ dixerat

Expanded text:
que felicis euentus illa flamma, quae ex L. Marci ducis duorum exercituum, quos interitus Publi et Gnaei Scipionum in Hispania debilitauerat, capite contionantis eluxit: namque eius aspectu pauidi adhuc milites pristinam recuperare fortitudinem caesis magnoque numero in potestatem redacto bina castra Punicis opibus tem, cum bello acri et diutino Veientes a Romanis intra moenia conpulsi capi non possent, eaque mora non minus obsidentibus quam obsessis intolerabilis uideretur, exoptatae uictoriae iter miro prodigio di inmortales patefecerunt: subito enim Albanus lacus neque caelestibus auctus imbribus neque inundatione ullius amnis adiutus solitum stagni modum excessit. cuius rei explorandae gratia legati ad Delphicum oraculum missi rettulerunt praecipi sortibus ut aquam eius lacus emissam per agros diffunderent: sic en. quod prius quam legati renuntiarent, aruspex Veientium a milite nostro, quia domestici interpretes deerant, raptus et in castra perlatus futurum dixerat.
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ accuso qui tant᷑ã licentiã ei dedistis.
quẽ nunc ꝓpt᷑ antipatrũ uultis absoluere.
quandoq uos & ipsũ regẽ torquebit. Hi¬
chil autẽ hec dicendo mentitus est. Nam
herodes cũ regnũ cepisset. om̃s occidit in
concilio tc inuentos. cũ ipso hyrcans pret¬

Expanded text:
legem acouso, qui tantam ei licentiam dedistis. uem nunc propter Hircanum vultis absolvere, quandoque vos et ipsum regem torquebit. Nihil autem hęc dicendo mentitus est. Nam Herodes, cum regnum cępisset, omnes in concilio tunc inventos cum ipso Hircano
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã romanorũ amicitia corrobo¬
raret.: antiochi quidẽ filio reconciliat᷑.
Non tam̃ horũ ei quicquã ꝓfuit ad pen¬
culũ depellendũ. Namq trifon tyran¬
nus antiochi quidẽ filii tutor. sed insidi¬
is eũ captans. & pret̃ hoc amicis nudare
cupiens. ⁊onathan cũ ad antiochũ pau¬
cis comitatus ptholomaidã uenisset do¬
lo comp̃hendit: eoq iuncto cont̃ uideã
mouit exercitũ. Unde repulsus a syme¬
ne ionathis fr̃e. qd q ab eo superatꝰ esset
iratus: eunde ionathan int̾fecit. Synoni
autẽ fortit̃ regendis rebus uitentus ⁊ oa¬

Expanded text:
potentiam Romanorum amicitia corroboravit. Antiochi quidem filio reconciliatur, non tamen horum ei quidquam profuit ad periculum evitandum. Namque Tryphon tyrannus, Antiochi quidem filii tutor, insidiis eum captans, et propter hoc amicis nudare cupiens, Jonathan cum ad Antiochum paucis comitatus Ptholemaidem venisset, dolo comprehendit; eoque vincto, contra Judaeam movit exercitum. Unde repulsus a Simone Jonathae fratre, quodque ab eo superatus esset, iratus tunc eumdem Jonathan interfecit. Simon autem fortiter regendis rebus intentus, no
Abbreviated transcription (Latin):
gitur antiochũ ad uitorẽ sibi aduocãt¬
spondiũ cognominatũ. Qui cũ promp¬
ta eis uoluntate. paruisset. ab aristobo¬
le & antigono suꝑat᷑. Et ille quidẽ ad
scitopolun usq ꝑsequentibꝰ eũ memora¬
tis fr̃ibꝰ effugit. Hi uero in samariã re¬
rũ concludunt. & expugnata cuutate
ipsã diruiuit: & habitatores eius capto ᷤ
abducunt. Prospere autẽ gestis ita ce¬
dentibꝰ. a lacritatẽ refrigescere non sine¬
bant: sed cũ exercitu scithopolim usq
ꝓgressi & ipsã ꝑuaserunt: & agros intͣ
carmelũ om̃s int̾ se partiti sunt Scd̃a

Expanded text:
Igitur Antiochum adjutoreIgitur Antiochum adjutoreSpiritus Domini cognominatum, qui cum prompta ejus voluntate paruisset, ab Aristobulo et Antigono superatur, et ille quidem ad Scythopolim usque persequentibus commemoratis fratribus effugit. Hi vero in Samariam rerum compellunt, et expugnata civitate, ipsam diruunt, et habitatores ejus captos abducunt. Prospere autem gestis ita cedentibus, alacritatem refrigescere non sinebant, sed cum exercitu Scythopolim usque progressi et ipsam pervaserunt, et agros intra Carmelum omnes inter se parti
Abbreviated transcription (Latin):
sit. cc̃c. ei talentis datis ab obsidione dis¬
cedere: primusq uidȩoꝵ priuatis opibꝰ
alere peregrina cepit auxilia. Rursꝰq¬
tam̃ quando antiochus contra medos
bello suscepto tempus ei uindicte p̾bu¬
it. confestĩ aduersus ciuitates syriȩ ꝑrex¬
it: uacuas ꝓpugnatoribꝰ esse ratus. Qđ
erat uerũ. Medabam quidẽ & samagã
cũ proximis. necñ & sycunã & angara¬
rin ipse cepit: & suꝑ his cutheorũ genꝰ
adiacentia fano loca incolentiũ exemplo
cuis qd est in iherosoluis edificato. Ca¬
pit autẽ idumeȩ quoq ñ paucas alias
curitates. & p̃terea adoreon & maresan.
In samariã uͦ usq ꝓgressus ubi nunc ẽ¬
sebastȩ ciuitas ab herode rege condita.
ex om̃i eã parte concludit: filiosq suos¬
aristobolũ & antigonũ obsidioni p̃fecit.
Qiubꝰ nichil remittentibꝰ. ad hoc famis pe¬
nuria qui erant intra ciuitatẽ uenert̃:
ut etiã insuetã carnẽ cogerent᷑ attingere

Expanded text:
sit, trecentis ei talentis datis, ab obsidione sit, trecentis ei talentis datis, ab obsidione cedere, primusque Judaeorum pravitatis opibus alere peregrina coepit auxilia. Hirtamen quando Antiochus contra Medos bello suscepto, tempus ei vindictae praebuit, confestim adversus civitates Syriae perrexit, vacuas propugnatoribus esse ratus, quod erat verum. Medabam quidem et Samagam cum proximis, necnon et Sicimam et Angarizam ipse capit, et insuper hic Cuthaeorum genus, adjacentia phano loca incolentium, exemplo ejus quod est Hierosolymis aedificato, capit. Idumeae quoque non paucas alias civitates, et praeterea Adoreon et Maresan. In Samariam vero usqSebaste civitas, ab Herode rege condita, ex omni parte concludit filiosqAristobolum et Antigonum obsidioni praefecit. Quibus nihil remittentibus, ad hoc famis penuria qui erant intra civitatem venerunt, ut etiam suam carnem cogerentur attingere.
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ : dũ modo ille pęnas eoꝵ quȩ in domũ
suã contra fas amisisset expenderet. loħes
autẽ nunc obstinationẽ matris cogitans
ac p̃ces eius audiens. ad irruendũ impel¬
lebat᷑: modo uerberari eã lacerariq con¬
spiciens. effeminabat᷑: totusq plenus do¬
loris erat. Ob hec autẽ diu tracta obsidio¬
ne feriatus annus aduenit: quẽ septimo
quoq orbe apud uidȩos cessare moris ẽ
exemplo septimorũ dierũ. Et in hocptho¬
lomeus obsidionis requiẽ nactus: fr̃ibꝰ
iohantus una cũ matre occisis ad zens¬
nẽ confugit qui eotyla cognominatus ẽ
filadelfie tyrannũ. Antiochus autẽ ob
ea quȩ ꝑ symonẽ passus fuerat iratus. in
uidȩã ducit exercitũ: ibiq assidens ihe¬
rosolimis hyrcanũ obsidebat. Ille autẽ
patefacto sepulchro dauid qui regũ ditis
simus fuerat. ablatisq inde pecuniȩ plꝰ
quã tribꝰ milibꝰ talentorũ antiocho ꝑsua¬

Expanded text:
orem, dummodo ille poenas eorum quae in domo orem, dummodo ille poenas eorum quae in domo sua contra fas admisisset expenderet. Joannes autem nunc obstinaciam matris cogitans ac preces ejus audiens, ad irruendum impellebatur. Modo verberari eam lacerarique conspiciens, effeminabatur, totusque dolore plenus erat. Ob haec autem diu tracta obsidione, feriatus annus advenit. Quem septimo quoque orbe apud Judaeos cessare moris erat, exemplo septimorum dierum, et ob hoc Ptholomaeus obsidionis requiem nactus, fratribus Joannis una cum matribus occisis, ad Zenonem confugit, qui Cotyla cognominatus est, Philadelphiae tyrannum. Antiochus autem ob ea quae per Simonem passus fuerat, iratus, in Judaeam ducit exercitum. Ibique assidens Hierosolymis Hircanum obsidebat. Ille autem patefacto sepulcro David, qui regum ditissimus fuerat, ablatisque inde pecuniae plus quam tribus millibus talentorum, et Antiocho persua
Abbreviated transcription (Latin):
ptholomeus alia porta cuutatẽ ingredi.
sed apopulo reiectus est qui maturius
hyrcanũ susceꝑat. Et is quid̃e statĩ reces¬
sit in aliqͦd ultra iherichunta castellum
qͦd dagon uocat᷑. Hyreanus autẽ paternũ
honorẽ pontificis assecutus. postquã dõ
sacrificia reddidit. uelocit̃ ptholomeĩt
petit. & matri simul & frĩbꝰ adiumento
futurus. Castellũ q aggressus. aliis quidẽ
rebus suꝑior erat. iusto autẽ dolori cede¬
bat. Ptholomeus enĩ quotiens p̃meretur
matrẽ eius frẽsq in murũ ꝓductos palã
ut possent conspici uerberabat: eosdẽq
p̃cipitaturus nisi quã primũ recederet
minitabat᷑. Vnde hyrcanũ quide plusti¬
mor ac misccłia quã iracundia cõmouebat.
ater uͦ euis nichi plagis aut intentata ne¬
ce ꝑterrita manus ꝓtendens filiũ p̃ca¬
bat᷑: ne uel suis fractus iniurus parceret
impio. Si quidẽ ipsa mortẽ sibi apthols¬
mes ꝓpositã immortalitate duceret meli¬

Expanded text:
Ptolemaeus aliam portam civitatis ingredi, Ptolemaeus aliam portam civitatis ingredi, sed a populo rejectus est, qui maturius Hircanum susceperat. Et is quidem statim recessit in aliquod ultra Hiericunta castellum, quod Dagon vocatur. Hircanus autem paternum honorem pontsacrificia reddidit, velociter Ptolemaeum petiit et matri simul et fratribus adjumento futurus. Castellumque aggressus, aliis quidem rebus superior erat, justo autem dolori cedebat: Ptolemaeus enim, quoties premeretur, matrem ejus fratresque in murum perductos palam ut possent conspici, verberavit, eosque se praecipitaturum, nisi quam primum recederent, minitabatur. Unde Hircanum quidem plus timor ac misericordia quam iracundia commovebat. Mater vero ejus nihil plagis aut intenta nece perterrita, manus praetendens filium precabatur ne vel suis fractus injuriis parceret impio. Si quidem ipsa mortem sibi a Ptholomaeo propositam immortalitate duceret meli
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ satiare ñ potuit. qũauis neci trifens
suã quoq oꝑam adhibiuset. Non mulio
eũ post antiochiis cendebeum ex ducibꝰ
suis ad uastauda uideã opprimendũq
serutio symonẽ cũ exercitu misit. Ille autẽ
quaqu̾a senior erat. bellũ tam̃ uiuenilit᷑
amministrabat. Et filios quidẽ suos cũ ua
mitatus alio latere aggredit᷑. Multisq per
malta loca insidus etiã in montana dis¬
positis. in omnibꝰ superat: clarissimaq
pontus uictoria pontifex declarat᷑. &. c̃.
lxx. post annos uideos liberat a dñatio¬
ne macedonũ. Et hic autẽ moritur in
coniuiuo captus insidus ꝓtholomet ge¬
neri sui. Qui eius coniuge duobꝰq filus
in custodiã conclusis: certos misit ut Ro
hannẽ terciũ cui etiã Nyrcanus fuit no¬
men int̾ficerent. Cognito autẽ impetu qͥ¬
parabat᷑ adolescens ad ciuitatẽ ꝓperabat.
multoq populo fretus & ꝓpter memoriã
paterne uirtutis: & qd miquitas pehoto¬
mei cunctis esset imusa. Uoluit autẽ etiã

Expanded text:
tem satiare non potuit, quamvis neci Triphonis suam quoque operam adhibuisset, non multo etiam post Antiochus Cendebeum ex ducibus suis ad vastandam Judaeam opprimendumque servitio Simonem cum exercitu misit. Ille autem, quanquam senior esset, bellum tamen juveniliter administrat, et filios quidem suos, cum vamitatus, alio latere aggreditur, multisque per multa loca insidiis etiam in montana dispositis, in omnibus superat, clarissimaque potitus victoria, pontifex declaratur, et post 170 annos Judaeos liberat a dominatione Macedonum. Et hic autem moritur in convivio, captus insidiis Ptholomaei generi sui. Qui ejus conjuge duobusque filiis in custodiam conclusis, certos misit nuntios, ut Joannem III, cui etiam Hircanus fuit nomen, intparabatur, adolescens ad civitatem properabat, multoque populo fretus, et propter memoriam aeternae virtutis, et quod iniquitas Ptolemaei cunctis esset invisa. Voluit autem et
Abbreviated transcription (Latin):
solis occasũ uisi sunt ꝑ mane ferri currꝰ
totis regionibꝰ & armate acies tranantes nu¬
bila. & ciuitatibꝰ circũfuse. Festo autẽ die
quã penterosten uocant. nõc te sacerdotes
intimũ templũ more suo ad diuinas res ce¬
lebrandas ingressi. primũ quidẽ motũ
quendã strepitũ q senserunt: postea ue¬
rosubitã uocẽ audiere quȩ diceret. Migre¬
it. Phesus quiddã filius a nant plebeuis &
rusticus. quadriennio priusqũã bellũ gerere¬
tur. in sumina ciuitatis pace atq opulentia

Expanded text:
solis occasum visum permeare ferrei currus totis regionibus et armate acies tranantes nubila civitatibus circumfluxisse. Festa autem die quam Pentecosten vocant, nocte saceintimum templum more suo ad divinas res celebrandas ingressi, primum quidem motum quemdam strepitumque senserunt, postea vero subitam vocem audierunt, quae diceret: Migre Jesus, inquit, filius Anai, plebeius et rusticus, quadriennium priusquam bellum gereretur, in summa civitatis pace atque opolentia,
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ iusticiã purificationẽ q seruet᷑: om¬
niũq parit᷑ uirtutũ uelut signaculũ &
custodia quędã fidelis habeat᷑. Quȩ cũ ab
eo p̾cepta huiusmodi docerent᷑. atq ad au¬
diendũ eũ ꝑpluruna multitudo c̃curre¬
ret. ueritus herodes ne forte doctrinȩ eiꝰ
ꝑsuasione populi a suo regno discederent.
uidebat enĩ qͦd p̃ceptis eius ac monitis pa
didit priusqua noui aliqͥd fieret p̾uenire
hominẽ nece: quã post modũ turbatis rebꝰ
serã pęnitudinẽ gerere. Ex sola suspicione
herodis uinctus in castellũ macherunta ab¬
ducit᷑ Iohannes ibiq obtruncat᷑ Iudeis¬

Expanded text:
usticiam purificationemque servetur omniumque pariter virtutum velud signaculum et custodia quaedam fidelis habeatur. Quae cum ab eo per precepta huiuscemodi docerentur, atque ad audiendum eum perplurima multitudo concurreret, veritus Herodes, ne forte doctrinae eius persuasione populi a suo regno discederent – videbat enim, quod preceptis eius ac monitis obedidit, priusquam novi aliquid fieret, anticipari hominem nece quam postmodum turbatis rebus seram penitudinem gerere. Ea sola igitur suspicione Herodis vinctus in castellum Macherunta abducitur Iohannes ibique obtruncatu
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uinc tũ adduceret. aut certe mortui ca¬
put afferret. Tyberius quidẽ ut hec age¬
ret rectori syriȩ demandabat. A quibiła
autẽ uideoꝵ uidebat᷑ ideo perisse herodis
exercitũ. qͦd in cũ satis iuste indignatio di¬
uina cõmota sit: pro uindicta IOETANNIS
qui uocabat᷑ baptista. Nlunc enĩ herodes

Expanded text:
eum vinctum adduceret aut certe mortui caeum vinctum adduceret aut certe mortui caput auferret. Tyberius quidem, ut haec ageret, rectori Syriae demandabat. A quibusdam autem Judaeorum videbatur ideo perisse Herodis exercitum, quod in eum satis juste indignatio divina commota sit pro vindicta Johannis, qui vocabatur bap
Abbreviated transcription (Latin):
herodiademq cõposita. antequã eã ille cun¬
Cta cognouisse sentiret rogat iurũ ut in
macherunta ubi lunes erat arethe herodisq
regionis ab eo muteret᷑: nichil suȩ uolunta¬
tis aꝑiens. Hoc herodes libent̃ accipiens mit¬
tit uxorẽ: nichil eã sensisse penitꝰ arbitratꝰ
Illa uͦ pͥmiserat enĩ ante multũ tempus ad
patr̃e. ut ei apud macher uita om̃ia para¬
rent᷑ que itineris usus exposcerent: a ducto¬
atq ibi ab illis ductoribꝰ ad alios. ab illisq
rursus ad alteros transmissa: cũ summina cele
ñ quidẽ ipsis p̃sentibꝰ. sed ductoribꝰ ab utͣq
parte transmissis. Pugna itaq facta & exerci¬
tu heredis afflicto ꝓditione ꝑfugarũ qui
exphylippi tetrarchia ad herodẽ quasi auxi¬
liandi causa conuenerant. hȩc herodesscri¬
bit ad tyberiũ. Ille autẽ indignatus quod
arethas talia ꝑpetrauerit. scribit uitellis ut¬
ei bellũ incunctant᷑ inferret: & aut uuu̾

Expanded text:
Herodiademque composita, antequam eam ille cunHerodiademque composita, antequam eam ille cuncta cognovisse sentiret, rogat virum, ut in Macherunta, ubi limes erat Arethae Herodisque regionis, ab eo mitteretur, nichil ei suae voluntatis aperiens. Hoc Herodes libenter accipiens, mittit uxorem, nichil eam sensisse penitus arbitratus. Illa vero--premiserat enim ante multum tempus ad patrem, ut ei apud Macherunta omnia pararentur quae itineris usus exposceret--a ductoatque ibi ab illis ductoribus ad alios, ab illisque rursus ad alteros transmissa, cum summa celernon quidem ipsis presentibus, sed ductoribus ab utraque parte transmissis. Pugna itaque facta, et exercitu Herodis afflicto proditione perfugarum, qui ex Philippi tetrarchia ad Herodem quasi auxiliandi causa convenerant, haec Herodes scribit ad Tyberium. Ille autem indignatus, quod Arethas talia perpetravit, scribit Vitelliei bellum incunctanter inferret et aut vivum
Abbreviated transcription (Latin):
Iis quoq temporibꝰ int̃ aretham petreũ &
herode regẽ simulatio magna contigit. ꝓpt̃
huiusmodi causã. Plerodes tetrarches uxo¬
re habuit arethe filiã cũ qua ñ paruum
tempus adiuxerat. Sed cũ romã euocaret᷑:
transiens in domo herodis exceptus est.Frat̃
eius erat etiã ipse : sed ñ ex una matre ꝓge¬
nitus Plerodes enĩ ex filia Symonis sacer¬
dotis fuerat ꝓcreatus. Cũq ibi esset. Here¬
Aiadis amore captus est. uxoris alterius he¬
todis. filia enĩ erat ista Aristobelt soror au¬
de Aerippȩ maioris. Audet gͥ cũ muliere
Ae iuptus in eundis miscere sermonẽ. Illa uͦ
uscipiente pacta firmant᷑: ut cũ roma re.¬
uer sus fuisset illa comubis ura suscipet liat
enĩ in pactis: ut filiã arethe regis excludet
Et herodes quide romã talibꝰ pactis firma¬
tis aduehit᷑. Sed cũ reuersus fiusset. ꝑagens
roine: ꝓpt quȩ fuerat euocatus. uxor euis fide¬
lit᷑ cuncta cognoscens quȩ uit eũ fuerant

Expanded text:
is quoque temporibus inter Aretham Petreum et Herodem regem simultatio magna contigit propter hujusmodi causam. Herodes tetrarches uxorem habuit Arethae filiam, cum qua non parvum tempus advixerat. Sed cum Romam evocaretur, transiens in domo Herodis exceptus est. Frater ejus erat etiam ipse, sed non ex una matre progenitus; Herodes enim ex filia Symonis sacerdotis fuerat procreatus. Cumque ibi esset, Herodiadis amore captus est, uxoris alterius Herodis; filia enim erat ista Aristoboli soror Agrippae majoris. Audet igitur cum muliere de nuptiis ineundis miscere sermonem. Illa vero suscipiente, pacta firmantur, ut, cum Roma reversus fuisset, illa conubii jura susciperet. Erat enim in pactis ut filiam Arethae regis excluderet. Et Herodes quidem Romam, talibus pactis firmatis, advehitur; sed cum reversus fuisset, peragens Romae propter quae fuerat evocatus, uxor ejus fideliter cuncta cognoscens quae inter eum fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
uineluꝰ s ẽ saluatoris p̃positus albtus sc̃ĩ Ioħis p̃posicus. Godestid̃ sc̃i pet̾ ĩpositꝰ hyldebrandꝰ abbas sc̃ĩ pauli in traiecto. ⁊ ambtꝰ de
emunidia Ren̾igꝰ albas de ostbrug. aeranđ abbas de insula. Godescaleꝰ albas de betna. Rodulf᷑ decanꝰ scĩ saluatoris. heri

Expanded text:
inus sancti saluatoris prepositus Albertus sancti Iohannis prepositus Godefridus sancti Petri prepositus Hildebrandus abbas sancti Pauli in Traiecto Lambertus abinus sancti saluatoris prepositus Albertus sancti Iohannis prepositus Godefridus sancti Petri prepositus Hildebrandus abbas sancti Pauli in Traiecto Lambertus abbas de Egmundia Reyningus abbas de Ostbruc Alexander abbas de Insula Godescalcus abbas de Berna Rodulfus decanus sancti saluatoris Heri
Abbreviated transcription (Latin):
itã Oblationes gͥ altaris cũ om̃i iure parrochiali ⁊ ip̃e ꝑsonatus p̃dicte eccłe cĩt decuatione rã ninore ꝙͣ maiore cũ o
ꝑtiuentiis suis ⁊ substicutiones uicarioꝵ in capelł sicut hactenꝰ ꝯsuetudo fuit. ad disponendũ ⁊ fruendũ iñ cocidianã sustentationẽ
nỹm monast̾i. firma ⁊ ꝑpetua stabilitate eoꝵ erunt. saluo eo qͥd sacerdotẽ ydoneũ ꝙͥ parrochialia iura ⁊ sac̾dotalia exequat pe¬
rabunt. ⁊ obsonia ep̃ alia. archidiaconalta. ⁊ decanalia ꝓut ipla debet ȩccła suo tempore soluent. ⁊ in sino dalibꝰ nichil
ampliꝰ ꝙͣ qͦd sortis eoꝵ est usurpabunt Et ne in ambiguũ uł in irritũ hec reuocari possint. p̃dictas ꝯcessiones p̃senti pagina
tibi. ⁊ paginã ip̃am adu̾sus omnẽ calũpniã nt̃a y magine fecunꝰ ꝯmuniri. Huiꝰ aũt rei testes sc̃. Sẏmon oraioris eccł̃e p̃p

Expanded text:
 personatus predicte ecclesie cum decimatione tam minore quam maiore cum omnibus pertinentiis suis et substitutiones uicariorum in capellis sicut consuetudo hactenus fuit ad disponendum et fruendum in cottidianam sustentationem fratrum monasterii firma et perpetua stabilitate eorum erunt saluo eo quod sacerdotem idoneum qui parrochyalia iura et sacerdotalia exequatur procurabunt et obsonia episcopalia archydiaconalia et decanalia prout ipsa debet ecclesia suo tempore soluent et in synodalibus nichil amplius quam quod sortis eorum est usurpabunt. Et ne in ambiguum uel in irritum hec reuocari possint predictas concessiones presenti pagina conscribi et paginam ipsam aduersus omnem calumpniam nostra im
Abbreviated transcription (Latin):
iore. Nã cũ agrippã ex pruato regẽ fecis¬
set: quomͦ dubitaret illũ ex retrarcha eo¬
dẽ houore donare. His adductꝰ herodes:
uenit ad g̾aiũ. A quo ob auaritiã uehem̃¬
ter increpatus: ad hispaniã fugit. Secutꝰ
quippe fuerat accusator aGrippas. Cui e¬
tiã tetrarchiã illius Gaius adiecit. Atq ita
herodes quidẽ in hispaniam peregrinante

Expanded text:
jore. Nam cum Agrippam ex privato regem fecisjore. Nam cum Agrippam ex privato regem fecisset, quomodo dubitaret illum ex tetrarcha eodem honore donare. His adductus Herodes venit ad Gaium, atque ob avaritiam vehementer increpatus in Hispaniam fugit: secutus quippe fuerat accusator Agrippas, cui et tetrarchiam illius Gaius adjecit; atque ita Herode quippe in Hispania peregrinante,
Abbreviated transcription (Latin):
boli quẽ pater herodes interfȩcit. ad tybe¬
riũ uenit. Illo autẽ ñ suscipiente accusati¬
onẽ. residens romȩ ad aliquorũ quidẽ po¬
tentiũ noticias ambiebat: maximis autẽ
colebat officus Germanici filiũ Garr̃ cũ
adhuc esset priuatus. Et quada die int̃
copiosũ epularũ apparatũ quibꝰ eũ iue
statim concludi uissit agrippã. Qui et¬
sub grandi erumpna usq ad mortẽ tybe¬
rII in carcere ꝑ menses sex tenebatur.
ed defuncto eo post regnũ annorũ duoꝵ¬
&.xx. dierũ triũ. succedens in imꝑiũ Ga¬
tus cȩsar absoluit ag̃rippã iunculis. & te¬
trarchiã phylippi iam enĩ iste decesserat. ei
tradidit: regẽq appellauit.
ũ uenisset autẽ in regnũ agrippas:
herodis teuarchȩ cupiditates ꝑ inui¬
diã suscitauit. Irritabat autẽ eũ maxime
in sp̃e regni herodias uxor: expbrans ei so¬
cordiã & dicens. quia ꝑ id qd noluerat
ad cȩsarẽ nauigare. careret potestate ina¬

Expanded text:
boli, quem pater Herodes interfecit, ad Tiberium venit: illo autem non suscipiente accusationem, residens Romae aliquorum quidem potentum notitias ambiebat; maximis autem colebat officiis Germanici filium Gaium, cum adhuc esset privatus. Quodam autem die inter copiosum epularum apparatum, quibus apud statim concludi jussit Agrippam, qui sub grandi aerumna usque ad mortem Tiberii in carcere per menses sex tenebatur: sed defuncto eo post regnum annorum d dierum trium, succedens in imperium Gaius Caesar absolvit Agrippam a vinculis et tetrarchiam Philippi jam enim iste decesserat ei tradidit regemque appellavit. Cum autem venisset in regnum, Agrippas Herodis tetrarchae cupiditates per invidiam suscitavit: irritabat autem eum maxime in specie regni Herodis uxor exprobrans ei concordiam, et dicens quia per id quod noluerat ad Caesarem navigare careret potestate ma
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ex quibꝰ centũ repellendis erant flucti¬
bant᷑. Cȩteri autẽ sareo quo portus cingit᷑
muro subiecti sunt magnis turribꝰ intͣposi¬
us: quarũ maxima atq pulcherruna ex
parente &saris drusiũ cognominata ẽ. Cre¬
bii autẽ fornices ad deducenda que portꝰ
haberet: p̃roq fornicibꝰ & circũ ea pila
sarea. & lata que naues egredientes excipe¬
ret deambulatio. Aditus autẽ septentriona¬
lis erat. Uentorũ enĩ ꝓsitu loci placidis¬
simnus est boreas. Ad ostiũ uͦ statue siue
colossi tres utrinq fulti columnis. Qua¬
rũ aleua quidẽ intrantibꝰ stantes solidã
turris sustinet: dextra uͦ duo ꝓceri lapi¬
des iuncti. & partis aduerse turris mag¬
nitudinẽ superantes: Domus autẽ portui
conexe: candido ttidẽ lapide pariq men¬
sura spaciorũ eiuitatis uice tendentes in
portũ. Contra ostiũ uͦ portus in colle cesa¬
ris templũ magnitudine simul & pulchri¬
tudine p̃cipuũ. statuaq in eo cęsaris si¬

Expanded text:
 centum repellendis fluctiaeteri autem saxeo, quo portus cingitur, muro subjecti sunt, magnis turribus interpositis, quarum maxima atque pulcherrima ex parente Caesaris Drusium cognominata est. Crebri autem fornices ad deducenda quae portus haberet, proque fornicibus et circum eos pila saxea et lata, quae naves egredientes exciperet. Aditus autem Septentrionalis erat. Ventorum enim pro situ loci placidissimus est Boreas. Ad ostium vero statuae, sive Colossi, tres utrinque fulti columnis. Quarum a laeva quidem intrantibus stantes, solida turris sustinet; dextera vero duo proceri lapides juncti, et partis adversae turris magnitudinem superantes. Domus autem portui connexae, candido itidem lapide, parique mensura spatiorum civitatis vice tendentes in portum. Contra ostium vero portus in colle Caesaris templum, magnitudine simul et pulchritudine praecipuum, statuaque in eo Caesaris si
Abbreviated transcription (Latin):
ora maritima adeo fuit inportuosa. ut
in salo fluctuare cogerent᷑: minas africi
tantas undarũ moles ad scopulos erigi.
ut remeante. estu gurgitis ꝑ aliquanũ
spaciũ maris feritas augeat᷑. Sed rȩx libe¬
ralitate ac sumptibꝰ deuicta natura py¬
reo maiorẽ portũ fabricauit: & in euis
penetralibꝰ alias nauibꝰ stationes fecit al¬
assimas. Et quãqu̾ã omĩs ei locus aduer¬
sabat᷑. tam̃ ita cũ difficultate certauit. ut
firmiitas quidẽ struc tiuȩ nequaꝗͣ mari
cederet: pulchritudo uͭ tanta esset quasi
nula res ardua p̃pedisset ornatũ. Nettius
eĩ quantũ diximꝰ portui spaciũ ꝑ .xx.
ulnas in ꝓfundũ saxa dimisit: quoꝵ ple¬

Expanded text:
atis adeo fuerunt importuosa, ut i fluctuare cogerentur, minas Aphrici tantas undarum moles ad scopulos erigit, ut remeantis aestu gurgitis per aliquantum spatium maris feritas augeatur. Sed rex, liberalitate ac sumptibus devicta natura loci, majorem portum fabricavit, et in ejus penetralibus alias navibus stationes fecit altissimas. Et quanquam omnis ei locus adversaretur, tamen ita cum difficultate certavit, ut firmitas quidem structurae nequaquam mari cederet; pulchritudo vero tanta esset, quasi nulla res ardua praepedisset ornatum. Mensus enim quantum diximus portui spatium, per viginti ulnas in profundum saxa demisit, quorum ple
Abbreviated transcription (Latin):
quit: & nunc regnato certius. Nã meri¬
tus es qui plurimos regas: cũ amicttiam
tanta fide tueris. Experire autẽ: ut etiã
felicioribꝰ fidus ꝑ maneas. Si quidẽ ego p̃ o¬
clarissimnã sp̃e de tua mͥ magnanunitate
ꝓmitto. Recte tam̃ fecit antonis: qui
magis cleopatrȩ quã t̃ paruit. Te nãq
lucrati sumus ꝓpter euis amentiã. Prior qͥ¬

Expanded text:
quit, et nunc regnato certius. Nam meriquit, et nunc regnato certius. Nam meritus es ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Experire autem ut etiam felicioribus fidelis permaneas. Siquidem ego praeclarissimam spem de tua quidem magnanimitate promitto. Recte tamen fecit Antonius, qui magis Cleopatrae quam tibi paruit. Te namque lucrati sumus propter ejus amicitiam. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ cultuq priuato. sed fastu regio. neq
dissimulata ueritate coram hȩc dixit.
Eõo cesar rex fac tus ab antoruo. fateor u¬
I tilẽ ine fuisse regẽ antonio. Neq dubita¬
Querĩ dicere qd om̃unodo arinis qͦq me
Agratũ exꝑtus esses: nisi arabes phibuisseã
OUerũtamen & aurilia ꝓ uiribꝰ meis eini
ois.si: & multa frumcniti milia. Sed nec ae
darẽ. optimũ ei consiliũ dedi unã esse di¬
aens cleopatrȩ mortẽ aduersorũ correptio¬
nẽ: qu̾a si occidisset. & pecunias ei & muros⁊
ad tuitionẽ. & exercitũ & memetipsũ bel¬
li contra te sociũ pollicebar: Sed ꝓfecto eiꝰ
aures eleopatrȩ amores & d̃s qui uctoriã o¬
tibi donaret obstruxit. Una gͦ cũ automis e¬
uictus sũ: & regiã coronã cũ eiꝰ fortmadi¬
ne deposu. Ad te autẽ ueni sp̃e salutis
de uirtute p̾sumens: & ne in examen ad¬
duceret᷑. ꝓperans qualis amicus alicuiꝰ fues o¬
r̃. Ad hec cȩsar. linmo uͦ saluus esto in¬

Expanded text:
idem cultuque privato, sed fastu regio, neque dissimulata veritate, coram haec dixit: Ego Caesar, rex factus ab Antonio, fateor utilem me fuisse regi Antonio, neque dubitaverim dicere quod omni modo armis quoque me gratum expertus esset, nisi Arabes prohibuissent. Verumtamen et auxilia pro viribus ei misi, et multa frumenti millia. Ego eenim optimum consilium ei dedi, unam esse dicens Cleopatrae mortem adversariorum correctionem. Quam si occidisset et pecunias ei et muros ad tuitionem, et exercitum et me metipsum belli contra te socium pollicebar. Sed profecto ejus aures Cleopatrae amores, et Deus, qui victoriam tibi donavit, obstruxit. Una ergo cum Antonio victus sum, et regni coronam cum ejus fortuna deposui. Ad te autem veni, spem salutis de virtute praesumens, et ne in examen duceretur properans qualis amicus et cujus fuerim. Ad haec Caesar: Imo vere salvus esto, in
Abbreviated transcription (Latin):
militũ quẽq liberalit᷑. & ꝓ merito du¬
ces. ipsũq sosiũ regia largitate dona¬
uit: ut nemo pecunus egens abiret.
Posthec fosius aurea corona dõ dicata. ex
iherosolimis remeauit: antonio iuinctũ
antigonũ ducens. Et illũ quidẽ uana
spe uite cupidũ: usq ad ultimũ diem
ignauia digna securis excepit.
ex autẽ herodes discreta multitudi¬
ne cuutatis. suarũ quidẽ partium
studiosos quo magis beniuolos
sibi faceret. honorifice tractabat: anti¬
gonianos autẽ neci tradebat. Et cũ pecu¬

Expanded text:
militum quemque liberaliter et pro merito, ducem ipsum quoque Sossium regia largitate donavit, ut nemo egens pecuniis abiret. Post haec Sossius, aurea corona Deo dicata, ex Hierosolymis remeavit, Antonio vinctum Antigonum ducens: et illum quidem una spe vitae cupidum, usque ad ultimum diem ignavia digna securis excepit. Rex autem Herodes, discreta multitudine civitatis, suarum quidem partium studiosos, quo magis benevolos sibi faceret, honorifice tractabat. Antigonianos autem neci tradebat. Jam e
Abbreviated transcription (Latin):
nas redderent. Non enĩ tantũ manu ar¬
misq freti: quantũ nr̃is calamitatibꝰ ue¬
nunt. fallax autẽ spes est quȩ ñ sius uiribꝰ
tutit᷑: sed alienis aduersis. Neq uͦ uel scdẽ
res uel contrariȩ apud homines certȩ st̃:
seid in utrãq partẽ uicissi uideas nutare
fortunã: & id exempla uobis ꝓpria de¬
monstrabunt. Nempe plio suꝑiore uicto¬
res: post abhostibꝰ uicti sumus. Et nunc gͦ
quantũ estimare licet illi capient᷑. uicto¬
res se fore credentes Nimis enĩ confidens in¬
cautus est: metus autẽ ꝓuidentiã docet.

Expanded text:
 fertur: Non enim tantum manu armisque freti quantum nostris calamitatibus veniunt. Fallax autem spes est, quae non suis viribus nititur, sed alienis adversis. Neque vero vel secundae res, vel contrariae apud homines certae sunt, sed in utramque partem vicissim videas nutare fortunam. Et id exempla vobis propria demonstrabunt. Nempe praelio superiore victores, post ab hostibus victi sumus. Et nunc ergo, quantum aestimare licet, illi capientur, victores sese fore credentes. Nimis enim confidens incautus est, metus autem providentiam docet.
Abbreviated transcription (Latin):
des sosu ꝓsternit᷑. Ille autẽ nichil eũ tan¬
te mutationis causa miseratus & intem¬
perant᷑ derisit: & antigonã appellauit.
Neq tam̃ etiã custodiȩ liberũ dimisit
ut feminã. Itaq ille quidẽ uinctus asser¬
uabat᷑. herodes aut̃e qͣm hostes uicisset.
ut externa quoq auxilia sub iugũ mit¬

Expanded text:
des Sossii prosternitur. Ille autem nihil eum tandes Sossii prosternitur. Ille autem nihil eum tantae mutationis causa miseratus, et intemperanter derisit, et Antigonam appellavit, neque tamen etiam custodiae liberum dimisit ut feminam. Itaque ille quidem vinctus asservabatur. Herodes autem, quoniam hostes vicit, ut externa quoque auxilia sub jugum mit
Abbreviated transcription (Latin):
ius deficiebant: qm̃ usq ad ultimũ re¬
pugnare decreuerant. Deniq taito exer¬
citu cucũsedente ꝑ quinq menses obsi¬
diũ tolerauerunt. donec quidã exhis
quos lectos habebat herodes ausi murũ
transgredi ciuitatẽ irruperunt: & post
eos sosi centuriones. Igit᷑ ante omnia
fano ꝓxima capiebant᷑: & infuso exercitu
pluria ubiq mors erat: romanis qui¬
dẽ ꝓpt̾ obsidionis moras iratis herodisuͦ
manu uidaica summo intenta studio ne
quis penitus ex aduersariis resideret.
Mactabant᷑ autẽ quã plurimi: & ꝑ au¬
gustiores uicos oppidi & in domos cõpulsi.
uel si ad templũ etiã confugissent: nec ul¬
la erat aut senec tutis aut muliebris in¬
firmitatis miseratio. Oeniq licet rexubiq
dimittens rogaret ut parcerent. nemo
tam̃ dexterã continuit : sed ueluti furen¬
tes omnẽ ꝑsequebant᷑ etatẽ. Ibi tũ etiã
antigonus neq priorẽ neq p̃sentẽ for¬
tunã cogitans domo descendit: & ad pe¬

Expanded text:
ficiebant, quoniam usque ad ultimum repugnare decreverant. Denique tanto exercitu circumsedente, per quinque menses obsidium toleraverunt: donec quidam ex his quos lectos habebat Herodes, ausi murum transgredi, civitatem irruperunt et post eos Sossii centuriones. Igitur ante omnia fano proxima capiebantur, et infuso exercitu plurima ubique mors erat, Romanis quidem propter obsidionis moras iratis, Herodis vero manu summo intenta studio ne quis penitus ex adversariis resideret. Mactabantur autem quamplurimi, et per angustiores vicos ac oppida et in domos compulsi, vel si ad templum etiam confugissent, nec ulla erat aut senectutis, aut muliebris infirmitatis miseratio. Denique licet rex ubique dimittens rogaret ut parcerent, nemo tamen dexteram continuit, sed veluti furentes omnem persequebantur aetatem. Ibi tum etiam Antigonus, neque priorem neque praesentem fortunam cogitans, domo descendit, et ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Itaq anno regni sui quinto decimo¬
& templũ instaurauit: & duplũ terrȩ spa¬
ciũ quã fuerat circa templũ muro am¬
plexus est ingenti sumptu & munificen¬
tia singulari. Argum̃to erant in ambitu
fani magne porticus: eiq uinctũ a sep¬
tentrione castellũ. Et illas quidẽ a funda¬
mentis erexit. hoc autẽ nulla re minus
quã regni sedes opibꝰ renouatũ antoniã
uocauit in honorẽ antonii. Quin etiã do¬
mo sibi regia in suꝑiore parte ciuitatis
extructa: duas edes in ea maximas atq
pulcherrunas quibꝰ ne templũ quidem
usquã conferri posset edificauit. Cas ami¬
corũ uocabulis unã cęsareã: agrippiũ
alterã nominauit. Uec ũ solis tectis me¬
moriã eoꝵ & cognomina circũscripsit.
sed in totas etiã ciuitates studiũ liberali¬

Expanded text:
 itaque regni sui quinto decimo templum instauravit, et duplum terrae spatium quam fuerat circa templum muro amplexus est, ingenti sumptu et munificentia singulari, argumento erant in ambitu fani magnae porticus, eisque conjunctum a Septentrione castellum, et illas quidem a fundamentis erexit. Hoc autem nulla re minus quam regni sedes largis opibus renovatum Antoniam vocavit, in honorem Antonii. Quin etiam domo sibi regia in superiore parte civitatis exstructa, duas aedes in ea maximas atque pulcherrimas, quibus ne templum quidem usque conferri posset, aedificavit, easque amicorum vocabulis, unam Caesarium, Agrippium alteram nominavit. Nec vero solis tectis memoriam eorum et cognomina circumscripsit, sed in totas etiam civitates, studium liberali
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil autẽ uos terreat rerũ anima ca¬
rentiũ metus: neq arbitremini terre ẽ¬
cussionẽ alicuiꝰ futurȩ cladis esse por¬
tentũ. Naturalia nãq sunt elementorũ
quoq uicia: nullũq dampnũ infer̃t
nisi qd ex ipsis euenerit. Nlã pestilentiã¬
quidẽ uel famis uel terremotus signũ a¬
liqͦd tardius fortasse p̃cesserit: ipsa uͦ cũ
exstiterint sui magnitudine finiunt᷑.
Ceterũ quid nobis amplus quã terrȩ c̃¬
cussio bellũ nocere etiã uictis poterit :¬

Expanded text:
Nihil autem vos terreat rerum anima carentium, motus, neque arbitremini terrae concussionem alicujus futurae cladis esse portentum. Naturalia sunt elementorum quoque vitia, nullumque damnum inferunt, nisi quod ex ipsis evenerit. Nam pestilentiquidem vel fames vel terremotus signum aliquod tardius fortasse precesserint. Ipsa vero cum extiterint sui magnitudine finiuntur. Ceterum quid nobis aliud quam terre concussio bellum nocere poterit
Abbreviated transcription (Latin):
non est idoneus regni locus: que honore
cesaris nudũ reliquit. Postea uͦ quã fi¬
nes suos templis repleuit. in ꝓuntiã qͦq
honores euis effudit: & in multis ciuutatibꝰ
templa quȩ cęsarea nominant᷑ c̃stituit

Expanded text:
non est idoneus regni locus, quem honore Caesaris nudum reliquerit. Postea vero quam fines suos templis replevit, in provinciam quoque honores ejus effudit, et in multis civitatibus templa, quae Caesarea nominantur, constituit
Abbreviated transcription (Latin):
as tendens. bellũ in arabas ut herodi cõ¬
mitteret ꝑsuadet antonis: quos si uicisset
arabiȩ. si uictus esset uidee domina con¬
stitueret᷑: alterũq potentiũ ꝑ alterũ pes¬
sũdaret. Sed hec etus uoluntas: ad herodis¬

Expanded text:
as tendens, bellum in Arabas ut Herodi committeret persuadet Antonio. Quos si vicisset Arabiae domina, sin victus esset Judaeorum constitueretur, alterumque potentum per alterum pessumdaret. Sed h
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Aniuerso autẽ exercitu congregato
ad peditũ legiones undec̃i equitũq sex mi¬
lia pret̾ auxilia syrorũ ñ ꝓminima parte¬
ducenda prope a septentrionali muro
castra collo cauerunt. Ipse herodes senatꝰ

Expanded text:
is, universo autem exercitu congregato ad peditum legiones undecim, equitum sex millia, praeter auxilia Syrorum, prope septentrionali muro castra collocaverunt. Tres quidem levare
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ die pappũ quidẽ antigoni milttũ
duce absciso capite obtruncat: idq ferore
magistro exercitus fr̃i suo mittit in ꝑemp¬
ti frĩs ultionẽ. Naui ꝑappus erat: qui is¬
sephũ int̃fecerat. Ubi autẽ rigor hiemis
cessit: in iherosolimã ꝓfectus est. Allurisq
ad moto milite. annus autẽ agebat᷑ terciꝰ
ex quo rome rex fuerat declaratus. ꝓtẽ¬

Expanded text:
bello Pappum quidem, Antigoni militum ducem, absciso capite obtruncat, idque Feroti magistro exercitus fratri suo mittit in perempti fratris ultionem. Namque Pappus erat qui Josephum interfecerat. Ubi autem rigor hiemis cessit, in Hierosolymam profectus est, murisque admoto milite, annus namque agebatur tertius ex quo rex Romae fuerat declaratus: e
Abbreviated transcription (Latin):
cucũspecto nequis arbiter impediret: tan¬
quã se ꝑcussurus dextrã sustulit. Cũ uͦ¬
aciabus consobrinus eiꝰ accurrisset. ma¬
nũ q continuisser: ululatus maximus
in regia statim quasi rex esset mortuus ex¬
citatus est. Coq ꝓpere audito antipat᷑
fidutiã repetit: letusq iã custodes ꝓmis¬
sa etiã pecunia rogabat ut se soluerent
atq dimitterent. Quod eoꝵ princeps non
solũ ne fieret obsittit: sed etiã regi ueloci¬
ter nuntiauit. Ille autẽ fortius exclamans
quã uires egrotantis ualebant. continuo
satellitibꝰ missis occidit antipatrũ mor
corrigit testainentũ & successorẽ quidẽ
archelaũ natu maxunũ antipatri frẽui
scripsit: tetrarcham uͦ antipam. Post
interitũ autẽ filii. quinq diebꝰ exactis
fecit antigonũ regno potitus: triginta
uͦ & uii. postquã rex a romanis declara¬
tus est. Et u aliis quidẽ omnibꝰ secunda

Expanded text:
circumspecto ne quis arbiter impediret, tancircumspecto ne quis arbiter impediret, tanquam se Aciabu consobrinus ejus accurrisset et manum continuisset, ululatus maximus in regia statim exortus est, quasi rex esset mortuus; excitatus est eoque propere audito Antipater, fiduciam reperit, laetusque jam custodes, promissa etiam pecunia, rogabat ut se solverent atque dimitterent, quod eorum princeps non solum ne fieret obstitit, sed et regi velociter nuntiavit: ille autem, fortius exclamans quam vires aegrotantis valebant, continuo, satellitibus missis, occidit Antipatrum et i Deinde rursum corrigit testamentum et successorem quidem Archelaum, natu maximum Antipatris fratrem, scribit; tetrarcham vero Antipam. Post interitum autem filii sex diebus exactis uo interfecit Antigonum, regno potitus: triginta vero 32 postquam rex a Romanis declaratus est, et in aliis quidem omnibus secunda
Abbreviated transcription (Latin):
uidi uissit. Cũ autẽ redieus ad ihericun¬
ta uenisset. atra iãbili correptus & pene
ipsi morti minitabat᷑. factũq nefariũ ex¬
cogitauit. Collec tos enĩ cuiusq uici ex om̃i
udea nobiliores: in locũ cui nomen est
ypodromo concludi p̃cepit̃. Deide soro¬
re Salome & alexandoro marito eus ad
se uocatis: scio inquit mort̾e meã festis
gaudiis celebraturos esse udȩos. Uerũ ꝑ
alios lugeri potero & p̃clarissimos hono¬
llos uiros qui habent᷑ in custodia cũ ani¬
mã efflauero statim militibꝰ circũdatis oc¬
omĩsq domus illacrimet. Q simul his
mandatis. legatorũ quos romã miserat
si pat̾ eũ in exiliũ dare mallet: idq ꝑmi¬
sisse cęsarẽ scriptũ erat. Herodes autẽ pau¬
lulũ hoc nuntio recreatus. rursũq dolo¬
lentia distendebat᷑. fatũ p̾uenire conatꝰ
est. Sumptoq malo: etiã cultellũ popos¬
cit. Sic enĩ comedere consuerat. Deuide

Expanded text:
vidi jussit. Cum autem rediens in Hiericvidi jussit. Cum autem rediens in Hiericho venisset, atra bili correptus, et ipse pene morti immittebatur, factum nefarium excogitavit: collectos enim cujusque vici ex omni Judaea nobiliores in locum cui nomen est Hippodromo concludi praecepit, deinde sorore Salome et Alexandro marito ejus ad se vocatis, Scio, inquit, mortem meam festis gaudiis celebraturos esse Judaeos, verum per alios lugeri potero et clarissimos honohos viros quos habetis in custodia, cum animam efflavero, statim militibus circumdatos ocomnisque domus illacrymet: et simul, his mandatis, legatorum quos Romam miserat an pater in exsilium dare mallet, id permisisse Caesarem scriptum erat. Herodes autem, paululum hoc nuntio recreatus, rursumque dololentia distendebatur, fatum praevenire conatus est, sumptoque malo, etiam cultellum poposcit. Sectum enim comedere consueverat. Deinde