comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisit peccatũ: ipse ẽ redẽptor a peccato.
Ipse redimet isrł. Unde redimet: Ab illa
iniquitate: an ab illa. Ab oĩb iniquitatib su¬
is. Non gͦ timeat accessurus ad dm̃ aliquas
iniquitates suas: tmm accedat pleno corde
⁊ desinat iã fac̾e quȩ ante: faciebat: ⁊ ñ
dicat. illa iniquitas ñ mͥ dimiitit᷑. Si enim
hoc dixerit. ⁊ ꝓpt̃ ipsã quã putat sibi non
dimitti. ñ se conu̾tat in faciendo eetera:
ñ illi dimittit᷑ ⁊ illud qd̃ ñ timebat. Qup
ti. iã. faciã ⁊ cetera: hoc enĩ ꝑdo qd̾ ñ fa¬
cio. Noli tim̃e. in ꝓfunddo es: noli contẽpne¬
re de ꝑfundis clamare ad dnm. ⁊ dic̾e: Si
iniquitates obseruaueris dñe. dũe qͥs sus¬
tinebit: Obserua illũ ⁊ expecta illũ: ⁊ sus¬
tine. ꝓpt̾ legẽ ipsius. Quã legẽ tͥ dedit:
Dimitte nobis debita nr̃a: sieut ⁊ nos di¬
mittimꝰ debitorib nr̃is. Spera te. resurrec¬

Expanded text:
commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea faciebat, et non dicat, Illa iniquitas non mihi dimittitur. Si enim hoc dixerit, propter ipsam quam putat sibi non dimitti, non se convertit, et faciendo caetera, non illi dimittitur et illud quod non timebat. Quia ti; jam faciam et caetera: hoc enim perdo quod non facio. Noli timere: in profundo es, noli contemnere de profundis clamare ad Dominum, et dicere, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Observa illum, et exspecta illum, et sustine propter legem ipsius. Quam legem tibi dedit? «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Spera te resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
matutina usq ad noc̾tẽ sꝑet isrł ĩ dñm.
Quare: Qͥa a uĩgilia matutina surrex̃ dñs:
⁊ hoc debet sꝑare corpꝰ qd̾ in capite. p̃cessit
S ne suggeratur ista cogitatio: capiti
licuit resurgere: qr peccatis n p̃mebat᷑.
nullũ peccatũ erat in illo. Qͥd nos factu¬
ri sumus: Sꝑabimus talẽ resurrectionẽ.
qualis in dño p̃cessit: cũ peccatis nr̃is
aggrauemur: S uide quid sequit᷑. Qm̃¬
apud dnm mĩa: ⁊ multa apud illũ re¬
demptio. Et ipse redimet isrł. ex om̃ib n¬
quitatib eiꝰ. Ergo si p̃mebat᷑ peccatis suis:
adest mĩa dĩ. Ideo p̃cessit ille sine: peccato:
ut deleat peccata sequentiũ. Nolite. p̃su
te Uidete caput ur̃m resurrexisse. ⁊ ascen¬
disse in celũ. In illo culpa ñ erat: s ꝑ illum
om̃ib iniquitatib eiꝰ : qr isrł uendere se
potuit. ⁊ fieri uenundatꝰ sub peccato: redi¬
m̾e̾ se ab iniquitatib ñ potuit. Ille. potu¬
it redimere : qͥ se potuit uendere. Qui ñ

Expanded text:
m.» Quare? Quia a vigilia matutina resurrexit Dominus; et hoc debet sperare corpus, quod in capite praecessit. Sed ne suggeratur ista cogitatio: Capiti licuit resurgere, quia peccatis non premebatur, nullum peccatum erat in illo; quid nos facturi sumus? Sperabimus talem resurrectionem, qualis in Domino praecessit, cum peccatis nostris aggravemur? Sulta apud illum redemptio. Et ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Ergo si premebatur peccatis, suis, adest misericordia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium. Nolite in vobumite. Videte caput vestrum resurrexisse et ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, sed per illum omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere, qui se non potuit vendere: qui non
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quẽadmodũ qui ablatꝰ ẽ a lacꝰte suꝑ ma¬
trẽ suã. sic retributio in animã meã. Hic mͥ
nescio qͥd tale occurrit: ut uideã qr maledic¬
tũ ẽ. Ablactat᷑ enĩ ñ infans: s iã grandi¬
usculus. Qͥ aũ infirmꝰ ẽ. pͥma infantia quȩ
uera infantia ẽ: suꝑ matre̾ suã ẽ. Si forte
fuerit a lacꝰte ablatꝰ extinguit᷑. Non frus¬
tra gͦ additũ ẽ suꝑ matrẽ suã. Ablactari
enĩ om̃s possunt crescendo. Qͥ crescit ⁊ sic
ablactatur. bonũ illi ẽ: qͥ aũ adhuc super
matrẽ suã eͣ ꝑniciosũ. Cauendũ frẽs ⁊ ti¬

Expanded text:
admodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Hic mihi nescio quid tale occurrit, ut videam quia maledictum est. Ablactatur enim non infans, sed jam grandiusculus: qui autem infirmus est prima infantia, quae vera infantia est, super matrem suam est; si forte fuerit a lacte ablatus, exstinguitur. Non frustra ergo additum est, «super matrem suam.» Ablactari enim omnes possunt crescendo. Qui crescit, et sic ablactatur, bonum est illi; qui autem adhuc super matrem suam est, perniciosum. Ergo cavendum, frat
Abbreviated transcription (Latin):
tentia miraculoꝵ: ⁊ ille qui medicus ue¬
nerat sanare tumores nr̃os. ⁊ ferre infir¬
mitates nr̃as. continuo ait Nolite in hoc
gaudere. qr demonia uob̃ subiecta ft̃. s
gaudete qr nomina ur̃a scripta st̃ in oȩ¬

Expanded text:
tentia miraculorum; et ille qui medicus venerat sanare tumores nostros, et ferre infirmitates nostras, continuo ait: «Nolite in hoc gaudere, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coe
Abbreviated transcription (Latin):
eis meis. ⁊ cet̾a. Sic uidet᷑ ⁊ hic dixisse: si
nͣ humilit̾ sentiebã. s exaltaui aĩam meã.
Age quasi dicturꝰ es. Illud mͥ contingat. qmͦ
⁊ ibi: si reddid̾i retͥbuentib mͥ mala. cõtĩ¬
gat mͥ illud. Quid: Decidã merito ab intmi¬
cis meis manis. Sic ⁊ hic. Si ñ humiliter
sentiebã. s exaltaui animã meã: quẽad

Expanded text:
, et caetera: sic videtur et hic dixisse, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam.» Age; quasi dicturus esset, Illud mihi contingat. Quomodo et ibi, «Si reddidi retribuentibus mihi mala,» contingat mihi illud; quid? «Decidam merito ab inimicis meis inanis:» sic et hic, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam; qu
Abbreviated transcription (Latin):
Lac uob̾ potũ dedi. ñ escã. Nondũ enĩ pote¬
firmi qͥ ñdũ st idonei ualido cibo: uolt᷑
se extendere ad id qd̵ eaꝑe ñ posst᷑. Et
suꝑbiunt: inde uident᷑ sibi quasi sapien¬
tes. Hoc aũ contigit omĩb hereticis. qui
cũ ee̾nt auimales ⁊ carnales defendendo
sententias suas prauas. quas falsas eẽ non
potuert᷑ uidere : exclusi st̃ de catholica.

Expanded text:
potefirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, exclusi sunt de Catholica.
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. ꝙͣ ipse. dñs iħo.S uñ fieri potest
ut psus ualeatt sarm̃ta ꝙ̃ radix Sꝰ mͦ
aũ quasi maiora uidentur fecisse illz
quã ille: Ad uoce̾ dni surrexert mor¬
tui: ad umbrã transeuntis petri. sirre¬
xit mortuus. Nauis hoc uidet᷑ quã. u¬
lud. S xp̃c facere sine petro poterat.
petrus nͥ in xp̃o ñ poterat qr sine me
inquit nichil potestis facere. Quͣ gͦ hoc
audierit homo qui ꝓficit. quasi obiec¬
tã calũpniam ab igͣnaris paganis. ab
hominib nescientib quid loquant᷑: in
compage corporis . xp̃i respondeat n di¬
cat. Quid dicis ñ es iustus: qr nͣ facis
miracłm: Posses ⁊ auri dicere: ñ es ii
corpore: q nͥ uides. facdes inquit ⁊
tu: sic̃ ⁊ petrus fecit. In illo qͦd potest pos
sum: a quo diuisus ñ sũ. Qđ minꝰ possũ com¬
patit᷑ mͥ. ⁊ qd̃ plus potest congaudeo illi.
Ipse dñs desuꝑ clamauit ꝓ corpore suo. Sau¬
le saule : quid me ꝑsequeris: Et ipsũ ne¬

Expanded text:
 ipse Dominus . Sed unde fieri potest ut plus valeant sarmenta, quam radix? Quomodo autem quasi majora videntur fecisse illi, quam ille? Ad vocem Domini surrexerunt mortui, ad umbram transeuntis Petri surrexit mortuus . Majus hoc videtur, quam illud. Sed Christus facere sine Petro poterat, Petrus nisi in Christo non poterat: «Quia sine me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc audierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. Faceres, inquit, et tu, sicut esum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi . Ipse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum ne
Abbreviated transcription (Latin):
addunt᷑ sibi. ⁊ adͥdendo ꝑeccatũ peccato. &
peccatũ peccato annectit᷑. fit restis longa:
quoꝵ semitȩ prauȩ. ⁊ flexuosi gressus eoꝵ.
Quo ualet aũ ista restis. nͥ unde ei ligent᷑
manus ⁊ pedͥes. ⁊ ꝑiciat᷑ quisq in tenebras
exteriores: Ileministis enĩ dictũ de quodã

Expanded text:
adduntur sibi, et de peccato peccatum, et adduntur sibi, et de peccato peccatum, et peccatum ad peccatum annectitur, fit restis longa. Quorum semitae pravae, et flexuosi gressus eorum . Quo valet autem ista restis, nisi ut inde ligentur ei manus et pedes, et projiciatur quisque in tenebras exteriores? Meministis enim dictu
Abbreviated transcription (Latin):
auent᷑ ad illã pacẽ suꝑnã iherłm: ⁊ si exau¬
dit᷑ ad quȩdã tẽporalia. quȩ ds̃ ⁊ paganis
donauit. slã ⁊ ipsi demones exauditi ftͣ: ut
irent in porcos. Esxauduri ad uitã ȩtͣnã ali¬
ud ẽ: nec concedit᷑ nisi ei qui in tẽplo d̾ei
xp̃i constat ex multis credentib in toto
orbe tͣrarũ: ⁊ idõ exaudit᷑. qr orat ĩ tem¬
plo. Ipse enĩ orat in spũ & ueritate. qͥ o¬
rat in pace eccłiȩ: ñ in illo tẽplo uͥ fign¬
ra erat. Scđm figurã enĩ dñs exclusit ho¬
mines de tẽplo. illos qui sua querebant:
id ẽ. ꝓpt̾ uendendũ ⁊ em̃dlum ibant in
Ue eis qui trahunt peccata. uelut restem
longam. Illi aũ trahunt peccata sic̃ restẽ
longã.: qui addunt peccata peccatis. Qͥ cum
fecerint unũ peccatũ: ut cooꝑiant illud fa¬
ciunt alt̾um. Quom᷑ enĩ ut restis fiat ad¬
dt᷑ spartũ sparto. ñ aũ in rectũ it s tor¬
quet᷑: sic oĩa praua fac̾ta quȩ stͣ peccata cũ

Expanded text:
auditur ad illam pacem supernae Jerusalem, etsi exauditur ad quaedam temporalia, quae Deus et Paganis donavit. Nam et ipsi daemones exauditi sunt, ut irent in porcos . Exaudiri ad vitam aeternam aliud est, nec conceditur nisi ei qui in templo Dei  corpus Christi constat ex multis credentibus in toto orbe terrarum: et ideo exauditur, qui orat in templo. Ipse enim orat in spiritu et veritate, qui orat in pace Ecclesiae; non in illo templo ubi figura erat . 2. Secundum figuram enim Dominus exclusit homines de templo, illos qui sua quaerebant, id est, propter vendendum et emendum ibant in rophetam: «Vae eis qui trahunt peccata velut vestem longam» . Illi autem trahunt peccata sicut restem longam, qui addunt peccata peccatis; qui cum fecerint unum peccatum, ut cooperiant illud, faciunt alterum. Quomodo enim ut restis fiat, additur spartum sparto, non autem in rectum it, sed torquetur: sic omnia prava facta, quae sunt peccata cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣd e hoc Non hoc ceꝑunt sꝑare de dño.
qd p̃cessit in dño ab illa uigilia matutina.
s sꝑabant de dño. ut si ee̾nt xp̃iani ha¬
berent plenã domũ frum̃to. uino. oleo. ar¬
gento. auro: nullus eoꝵ moreret᷑ imma¬
turus. Si qͥs ñ haberet filios acciꝑet: si u¬
xorẽ ñ duxisset duc̾e̾t. Non abortiret non
solũ aliqua mulier in domo eiꝰ: s nec peccꝰ
eiꝰ. ñ acescerent cupe eiꝰ. ñ grandinaretur
uinea eiꝰ. Qⁱ sic sꝑabat in dño. animadu̾tit
his reb habundare eos qui ñ colunt dm̃.¬

Expanded text:
nt sperare de Domino, nt sperare de Domino, quod praecessit in Domino ab illa vigilia matutina: sed sperabant de Domino, ut si essent christiani, haberent plenam domum frumento, vino, oleo, argento, auro; nullus eorum moreretur immaturus; si quis non haberet filios, acciperet; si uxorem non duxisset, duceret; non abortiret non solum aliqua mulier in domo ejus, sed nec pecus ejus; non acescerent cupae ejus, non grandinaretur vinea ejus. Qui sic sperabat in Dominum, animadvertit his rebus abundare eos qui non colunt D
Abbreviated transcription (Latin):
sũ est: ⁊ tãquã pͥmitias tuas dedit dõ: ia
it tͥ. sonsecrata stͣ iã oĩa tua: qnͣ tales pͥ¬
futurũ: qđ p̃cessit in pͥmctiis tuis. Ergo
qr ille a uigilia matutina resurrexit.
cȩpit anima nr̃a ex hoc sꝑare. Est quousq
Ysq in nocꝰtẽ: quousq moriam᷑. Omis enĩ
mors nr̃a carnalis: quasi somnꝰ eͣ Cȩpisti
sꝑare ex quo resurrexit dñs: noli defic̃e
spare. quousq exeas de hac uta. Nã si ñ
usq ad nocꝰte᷑ sꝑaueris: delet᷑ totũ qd
sꝑaueras. St̃ enĩ hoĩes qui incipunt sꝑa¬
re: s ñ ꝑseuerant usq ad noctẽ. Incipi¬
unt pati tribulationes aliquas: incipuũ
pati temptationes: uident hoĩes malos ⁊
iniquos felicitate pollere temporali: &
qm̃ talia sꝑabant de dño ut hie ee̾nt fe¬
uces. attendunt eos qui scelera fecert᷑. ha¬
bere qd̵ ipsi hab̾e desiderabant. ⁊ deficius̃
pedes eoꝵ: ⁊ desinunt sꝑare in dñm. Iuare :
Qa ñ a uigilia matutina ceꝑunt sꝑare.

Expanded text:
dedit Deo, et ait tibi: Consecrata sunt jam omnia tua, quando tales prfuturum quod praecessit in primitiis tuis. 8. Ergo ille quia a vigilia matutina resurrexit, coepit anima nostra ex hoc sperare: et quousque? «Usque in noctem;» quousque moriamur. Omnis enim mors nostra carnalis, quasi somnus est. Coepisti sperare ex quo resurrexit Dominus, noli deficere sperare quousque exeas ab hac vita. Nam si non usque ad noctem speraveris, deletur totum quod speraveras. Sunt enim homines qui incipiunt sperare, sed non perseverant usque ad noctem. Incipiunt pati tribulationes aliquas, incipiunt pati tentationes, vident homines malos et iniquos felicitate pollere temporali: et quoniam talia sperabant de Domino, ut hic essent felices, attendunt eos qui scelera fecerunt, habere quod ipsi habere desiderabant; et deficiunt pedes eorum, et desinunt sperare. Quare? Q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ picite illũ in tenebras ext̾iores.: ibi erit
fsetus. istridor dentiũ. slon esset unde
ei ligarent᷑ manꝰ ac pedes: nͥ ipse sibi res¬
tem fecisset. Iñ aꝑtissime alio loco scrip¬
tũ ẽ Priniculis peccͣoꝵ suoꝵ. unꝰ quisq cõ¬
stringit᷑. Ergo qr de peccatis suis hoĩes ua¬
pulant. idõ ddñs flagellũ de resticula fe
e᷑ in psalmo. In hoc templo ut dixi ro¬
gat᷑ ds̃: ⁊ exaudit in spũ ⁊ ueritate: ñ
in illo corporali. slã illic umbra erat. in
qua demonstrabat᷑ qd̾ uenturũ erat. idoͣ
illud iã cecidit. Cecidit gͦ domꝰ or̾aĩs nr̃e:
Abosit. Non enĩ illud tẽplũ cecidit qd po

Expanded text:
bras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium» . Non esset unde illi ligarentur manus et pedes, nisi ipse sibi restem fecisset. Unde apertissime alio loco scriptum est: «Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur» . Ergo quia de peccatis suis homines vapulant, ideo Dominus flagellum de resticula fecit, go templi vox est in Psalmo. In hoc templo, ut dixi, rogatur Deus, et exaudit in spiritu et veritate; non in illo corporali. Nam illic umbra erat, in qua demonstraretur quod venturum erat: ideo illud jam cecidit. Cecidit ergo domus orationis nostrae? Absit. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥum habebant: s ex eo qđ cũ cet̾is salutẽ
tenebant. Inde uoluit gauđe apłos: unde
gͣuddes ⁊ tu. Intendat caritas ur̃a. Nullus fide¬
lis htͣ speͣ: si nom̃ eiꝰ ñ ẽ scriptũ in celo. Om¬
niũ fideliũ qui diligunt .xpm̃. qui ambu¬
lant uuã eiꝰ humilit̾. ꝙͣ ipse docuit humi¬
lis: nomina scripta st̃ in cȩlo. suiuslibet cõ¬
tẽptibilis in eccłia. qͥ credit in xp̃m ⁊ dili¬

Expanded text:
um habebant, sed ex eo quod cum caeteris salutem tenebant: inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Intendat Charitas vestra. Nullus fidelis habet spem, si nomen ejus non est scriptum in coelo. Omnium fidelium qui diligunt Christum, qui ambulant viam ejus humiliter, quam ipse docuit humilis, nomina scripta sunt in coelo. Cujusvis contemptibilis in Ecclesia, qui credit in Christum, et dili
Abbreviated transcription (Latin):
uit lex a peccatis. s ostendit peccata. Et for¬
te sub ipsa lege positus. animadũtit iste. ĩ
ꝓfundo. quanta fecerit contra lege᷑: ⁊ sicex¬
lex caritatis. Lex caritatis dat ueniã peccatis.
delet p̃terita. ammonet de futuris. In uiã
ñ deserit comitẽ: comes fiet ei quẽ ducit
in uia. S cõcordandũ eͣ cũ adu̾sario: dũ es
cũ illo in uia. Est enĩ sermo diͣ adu̾sariꝰ tu¬
us: quãdui cũ illo ñ cõcordas. Concordas aũ
cũ ceꝑit te delecꝰtare facere. qd dicit ser¬
mo dĩ. lam qͥ erat adu̾saruis. fit amicus.
Sic finita uia: ñ erit qui te tradat iudici.
Ergo pptͣ legẽ tuã sustinu te dñe: qr dig¬
peccata mea. dare mͥ de cet̾o monita ne te
offendã in ipsis monitis. Si qͥd forte tituba¬
uero. dedisti mͥ remediũ. quo te orẽ diceis
Dimitte nob̃ debita nr̃a: sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ

Expanded text:
vit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus, animadvertit iste in profundo quanta fecerit contra legem, et sic exlex charitatis. Lex charitatis dat veniam peccatis, delet praeterita, admonet de futuris; in via non deserit comitem, comes fit ei quem ducit in via. Sed conccum eo in via . Est enim sermo Dei adversarius tuus, quamdiu cum illo non concordas. Concordas autem, cum coeperit te delectare facere quod dicit sermo Dei. Jam qui erat adversarius, fit amicus: sic, finita via, non erit qui tradat te judici. Ergo «propter legem tuam sustinui te, Domine;» quia digtere omnia peccata mea, dare mihi de caetero monita ne te offendam: in ipsis monitis si quid forte titubavero, dedisti mihi remedium, quo te orem, dicens, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quȩ eͣ ista ꝓpitiatio. nͥ sacrificiũ: & qđ
ẽ. sacrificiũ. nͥ qd ꝓ nob̃ oblatũ ẽ. Sangͥs
innocens fusus: deleuit oĩa peccata nocen¬
tiũ. Preciũ tantũ datũ: redemit om̃s cap¬
tiuos. de manu captiuantis inimici. Ergo
apud te ꝓpitiatio eͣ. Nã si ñ ee̾t apud te
ꝓpitiatio. s udex ẽẽ uelles. ⁊ misericors
ẽeͣ nolles. obseruares om̃s iniquitates nr̃as.
⁊ q̃reres eas: quis sustineret:Qͥs ante te
staret: ⁊ diceret in nocens sũ. Qs staret
in iudicio tuo: Spes gͦ una ẽ: qm̃ apud te ẽ¬
Quã legẽ: Que reos facit:Data ẽ enĩ lex scã
iusta bona iudȩis: s reos potuit eos facere.
Non data ẽ lex quȩ posset uiuificare: s quȩ
ostenderet peccata peccatori. Peocator enĩ ob¬
litus erat se: nec uidebat se. Data ẽ illi lex:
ut uideret se. fecit reũ lex: libauit lator le¬
gis. Lator enĩ legis. imꝑator eͣ. Lex data ẽ.
quȩ t᷑reat ⁊ constringat in reatũ: ⁊ ñ sol¬

Expanded text:
Et quae est ista propitiatio, nisi sacrificium? Et quod est sacrificium, nisi quod pro nobis oblatum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret in judicio tuo? Spes ergo una est, «Quoniam eQuam legem? Quae reos fecit? Data est enim lex sancta, justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata peccatori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data est illi lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constringat in reatum; et non sol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑant᷑ in iniquitatibꝰ sius: ⁊ tantomagis
in ꝓfundo mergunt᷑. quantomagis uiden¬
tur eẽ felices. fallax enĩ felicitas: maior
eͣ infelieitas. Deinde ⁊ hoc solent hoĩes
dice. Iã qm̃ multa feci. ⁊ dampnatio im¬
minet: hoc ꝑdo qd̾ ñ facio quicqͥd possũ.¬
am. quiequid mͥ occurrerit: facio. Hoc ẽ
peccator cũ uenerit in ꝓfundũ malorũ¬
da nr̃a contẽpsit. qui usq ad uitã istã
uenire dignatꝰ ẽ. ꝓmittens remissionẽ
oĩũ peccatoꝵ etiã de. ꝓfundo excitauit
hominẽ: ut clamaret de ꝓfundo sub mo¬
lib peccatoꝵ. ⁊ ꝑueniret uox peocatoris
ad dm̃. Nñ clamantis. nͥ de ꝓfundo maloꝵ:¬

Expanded text:
antur in iniquitatibus suis: et tanto magis antur in iniquitatibus suis: et tanto magis in profundo merguntur, quanto magis videntur esse felices; fallax enim felicitas, ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc solent homines dicere: Jam quoniam multa feci et damnatio imminet, hoc perdo, quod non facio quidquid possuam quidquid mihi occurrerit facio? Hoc est, «Peccator, cuda nostra contempsit, qui usque ad istam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo excitavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et perveniret vox peccatoris ad Deum: unde clamantis, nisi de profundo malo
Abbreviated transcription (Latin):
illã imp̃ssit qͣnͣ formauit hominẽ. Idone¬
us ẽẽ potuit hõ ad casũ suu̾: ñ ẽ idone
us ad resurrectionẽ suã. Semꝑ in ꝓfun¬
do ẽ. nͥ lib̾et᷑ ut dixi: semꝑ in ꝓfu̾ndo ẽ.
S cũ de ꝓfundo clamat. surgitꝰ de ꝓfun¬
do: ⁊ ipse clamor ñ eũ ꝑmittit multum
in imo ẽẽ. Ualde enĩ m ꝓfundo ftͣ: qui
nec clamant de ꝓfundo. Dicit scriptura.
Deccrator cũ uenerit in ꝓfundũ maloꝵ cõ¬
tẽpnet. lã uidete. frẽs quale ꝓfundũ sit.
uͥ contẽpnit᷑ ds̃. Cũ quisq uiderit se oo¬
tidianis peccatis obrutũ. acerius quibꝰdã
⁊ molib quibꝰdam p̃mi iniquitatũ: si dic¬
tũ illi fuerit ut roget dm̃. irridet. Qͥb
modis: Primo dicit. Si dõ displicerent
facinora: ego uiuerẽ: Si curaret ds̃ res
humanas: ad tanta scelera q̃ feci ñ solũ.
uiuerẽ. s ⁊ mͥ bene ẽẽt: Solet enĩ hoc
illis euenire qͥ multũ in ꝓfundo ftͣ. & ꝓs

Expanded text:
illam impressit quando formavit hominem Idoneillam impressit quando formavit hominem Idoneus potuitus ad resurrectionem suam, semper in profundo est; nisi liberetur, ut dixi, semper in profundo est. Sed cum de profundo clamat, surgit de profundo, et ipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura: «Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit» . Jam videte, fratres, quale profundum sit, ubi contemnitur Deus. Cum quisque viderit se quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam et molibus quibusdam iniquitatum premi, si dictum illi fuerit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viverem? Si curaret Deus res humanas, ad tanta scelera quae feci, non solum viverem, sed et bene mihi esset? Solet enim hoc illis evenire, qui multum in profundo s
Abbreviated transcription (Latin):
dñe exaudi uocẽ meã. Estenĩ uox hec ascen¬
dentis eͣ ꝑtinens ad canticũ gradiuĩ. Bebet
itaq unusqͥsq nr̃m uidere in quo ꝓfundo
sit. de quo clamet ad dñm. Clamauit de
ꝓfundo iona: id est de uentre oeti. Erat ñ
solũ sub fluctib. ueru̾etiã in uiscerib be¬
luȩ. nec tam̃ illud corpꝰ. ⁊ illi fluctus intͣclu¬
sert᷑ orationẽ. ne ꝑueniret ad dm̃i: ⁊ uen¬
ter bestiȩ nͣ potuit tenere uocẽ depͣcantis.
Denetrauit oĩa: dirupit oĩa: ꝑuenit ad au¬
res aĩ. si tam̃ dicendũ ẽ qr diruptis om̃ĩb
ꝑuenit ad aures dĩ: qnͣ aures dĩ in corde p̃¬
re: de quo ꝓfundo olamemꝰ ad dm̃. Profun¬
dũ enĩ nobis ẽ. uita ista mortalis. Quisqͥs
se in ꝓfundo intellexit. clamat. gemit.
suspirat. donec de ꝓfundo eruat᷑: ⁊ ue
ueniat anima. donec ab illo liberetur.
imago ipsius qd ẽ hõ. quȩ in hoc ꝓfun¬
do tãquã assiduis flucꝰtib exagitata de.¬
trita ẽ. nͥ renouet᷑ ⁊ reparetur a dõ: qui

Expanded text:
ne, exaudi vocem meam.» Etenim vox haec ascendentis est, pertinens ad canticum graduum. Debet itaque unusquisque nostrum videre in quo profundo sit, de quo clamet ad Dominum. Clamavit de profundo Jonas, de ventre ceti . Erat non solum sub fluctibus, verum etiam in visceribus belluae; nec tamen illud corpus et illi fluctus intercluserunt orationem ne perveniret ad Deum, et venter bestiae non potuit tenere vocem deprecantis. Penetravit omnia, disrupit omnia, pervenit ad aures Dei: si tamen dicendum est quia disruptis omnibus pervenit ad aures Dei, quando aures Dei in corde prere de quo profundo clamemus ad Dominum. Profundum enim nobis est vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et vveniat anima, donec ab illo liberetur imago ipsius, quod est homo, quae in hoc profundo tanquam assiduis fluctibus exagitata, detrita est: et nisi renovetur et reparetur a Deo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
etiã atq etiã cõmͣdandũ ẽ caritati ur̃ȩ.
maxime qr psalmꝰ breuissimꝰ ꝑmittit nos
loqui. Paulus apłs quãuis ex ꝑsecutore
factus sit p̃dicator habundatiorẽ gr̃am
consequutꝰ ẽ in omi labore: apłico quam
o̧teri apłi ut magis ds̃ ostenderet suũ

Expanded text:
etiam atque etiam commendandum est Charitati vestrae, maxime quia Psalmus brevissimus permittit nos loqui. Paulus apostolus quamvis ex persecutore factus sit praedicator, abundantiorem gratiam consecutus est in omni labore apostolico, quam caeteri apostoli, ut magis Deus ostenderet suum
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ: uos aũ fecistis eã speluncã latronũ.
Ns ũ quid illi qui uoluert̃ face domũ dĩ spe¬
luncã latronũ: fecert᷑ ut rueret tẽplũ:
Sic ⁊ illi qͥ male uiuunt in eccłia catho¬
lica. quantũ in ipsis ẽ domũ dĩ uolunt
facere speluncã latronũ: nec idõ euer¬
tunt templũ. Ueniet tempus : qnͣ de re¬
plũ dĩ hoc corpus. xp̃i hȩc cõgregatio
fideliũ. unã uoce᷑ habet: ⁊ tãquã. unus
hõ cantat in psalmo. Eiis uocẽ iã in
multis psalmis audiuimꝰ : audiamꝰ ⁊ in
Si aũ nolumꝰ. erimꝰ in illo tẽplo tãquam
ementes ⁊ uendentes: id ẽ nr̃a querẽtes.
Intramꝰ eccłiam: ñ ad ea qͣ placent ocłis
dĩ Uiderit gͦ in numero ur̃o. qͥs quomͦ
audiat : utrũ audiat ⁊ irrideat. utrũ
audiat ⁊ postponat: utrũ audiat ⁊ con¬
sonet. id ẽ sentiat hic uocẽ suã: ⁊ ad¬
rungat uocẽ suã cordis sui uoci psalmi
huiꝰ. Tam̃ uox psalmi ñ tacet. Instruan¬
tur qui possunt immo qui uolunt: qui

Expanded text:
istis eam speluncam latronum» . Numquid illi qui voluerunt facere domum Dei speluncam latronum, fecerunt ut rueret templum? Sic et illi qui male vivunt in Ecclesia catholica, quantum in ipsis est, domum Dei volunt facere speluncam latronum; nec ideo evertunt templum. Veniet enim tempus, quando de replum Dei, hoc corpus Christi, haec congregatio fidelium unam vocem habet, et tanquam unus homo cantat in Psalmo. Ejus vocem jam in multis psalmis audivimus; audiamus et iSi autem nolumus, erimus in illo templo tanquam ementes, et vendentes, id est, nostra quaerentes: intramus Ecclesiam, non ad ea quae placent oculis Dei. Viderit ergo in numero vestro quis quomodo audiat, utrum audiat et irrideat, utrum audiat et post se ponat, utrum audiat et consonet, id est, sentiat hic vocem suam, et adjungat vocem cordis sui voci psalmi hujus. Tamen vox psalmi hujus non tacet; instruantur qui possunt, imo qui volunt; qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ cor meũ. neq elati st̃ ocłi mei: neq¬
ambulaui ing̾ssus sũ in magnis. neq in
mirabilib suꝑ me. Qd̃ enĩ excessit uires
meas ait. ñ quȩsiui: neq ibi me extendi.
nolui ibi magnificari. Nã ista exaltatio
de abundantia gr̃arũ quã sit tim̃da. ne
q de dono dĩ suꝑbiat. s magis seruet hu¬
militatẽ. ⁊ faciat qd̵ scriptũ ẽ. quanto mag¬

Expanded text:
i sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Quod enim excessit vires meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari. Nam ista exaltatio de abundantia gratiarum quam sit timenda, ne quis de dono Dei superbiat, sed magis servet humilitatem, et faciat q
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ ẽ. Dr̃ in alio psalmo: qmͣ̃ si
uolusses sacrificiũ dedisse᷑. Utiq satis
uolebat face̾ dõ ꝓ peccatis sius. ꝓpicia¬
re illũ uolebat : ut acciꝑet indulgenti¬
ã peccatoꝵ. Et quasi q̃rens uñ illũ ꝓpici¬
aret : si uoluisses inqͥt sacrificũ dedis¬
sem. utiq holocaustis. ñ delectaberis.
Ergo suꝑflue q̃rebat aut arietes. aut
tauros: aut aliquã talẽ uictimã. uñ
placaret᷑ dẽ. Qͥdg̃ Qͥa holocaustis
ñ delectat᷑ ds̃: ñ accipit sacrificiũ. ⁊ sine
sacrificio placat᷑  Si nullũ sacrificiũ est:
nullus sacerdos. Si aũ habemꝰ sac̾dotẽ in
cȩlis. qui ꝓ nob̃ int̾pellat patrẽ: intrauit
enĩ in sc̃a scõꝵ. in interiora ueli. quo nͣ in¬
trauit sac̾dos in figura. nͥ semel in anno.
sic ⁊ dñs in toto tẽpore semel oblatus ẽ: ip¬
se se obtulit. ipse sac̾dos. ipse uictima: &

Expanded text:
 si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Satis volebat facere Deo pro peccatis suis, propitiare illum volebat, ut acciperet indulgentiam peccatorum: et quasi quaerens unde illum propitiaret, «Si voluisses,» inquit, «sacrificium, dedissem» «utique; holocaustis non delectaberis.» Ergo superflue quaerebat aut arietes, aut tauros, aut aliquam talem victimam, unde placaretur Deus. Quid ergo? quia holocaustis non delectatur Deus, non accipit sacrificium, et sine sacrificio placatur? Si nullum sacrificium est, nullus sacerdos. Si autem habemus sacerdotem in coelis, qui pro nobis interpellat Patrem: Intravit enim in sancta sanctorum, in interiora veli, quo non intrabat sacerdos in figura nisi semel in anno, sicut et Dominus in toto tempore semel oblatus est. Ipse obtulit se, ipse sacerdos, ipse victima, et
Abbreviated transcription (Latin):
fronte. dice in p̃cib tius quas tͥ iuris ꝑttus
celestis dicꝰtauit. dimitte nob̃ debita nr̃a.
sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. didicisti
portare onera fr̃is tui: ut ⁊ aliꝰ portet
si qua st̃ tua. ⁊ fiat in uob̃ qd̃ ait apłs.
Iniucẽ onera ura portate: ⁊ sic adimple¬
bitis legẽ. xp̃i. lta securus cantas: qͦd mͦ¬

Expanded text:
fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus coelestis dictavit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» didicisti portare onera fratris tui; ut et alius portet si qua sunt tua, et fiat in vobis quod ait Apostolus, «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tat caput. ⁊ ñ ponit suꝑ alt̾um. S cũ ⁊ ille
defecerit. tollit se. ab anteriori parte. ⁊ re¬
dit posteriꝰ. ut ⁊ ipse in alio requiescat:⁊
sic portant onera sua. ut ꝑueniant ad qđ
desiderant. ⁊ ñ patiunt᷑ naufragiũ: qr qͣsi
nauis ẽ illis caritas. Itaq caritas portat o¬
Ne peccatis suis unꝰquisq p̃mat᷑ attendat. Nã
qnͣ portas infirmitatẽ fr̃is tui: ñ te onant
peccata ipsuis. Plane si consentias: iã tua te
ỹmunt ñ alt̾ius. Qͥsquis enĩ consenserit pec
catori: ñ alienis s suis grauat᷑ Consentis enĩ
ad peccatũ alt̾ius. tuũ fit peocatũ: ⁊ ñ eͣ qua¬
re queraris. qd peccata aliena te pͣmunt.
Drͣ enĩ tͥ: p̃munt te. s tua. Uidisti fure̾. cu¬
curristicũ eo. Qͥdẽ hoc: Redib ambulasti
ad furtũ: immo mͣte conunxisti te furto.
Qd̃ ipsiꝰ solũ erat facꝰtũ. eͣ ⁊ tuũ: qr placu¬

Expanded text:
tat caput et non ponit super alterum: sed cum et ipse tat caput et non ponit super alterum: sed cum et ipse defecerit, tollit se ab anteriore parte et redit posterius, ut et ipse in altero requiescat: et sic portant omnes onera sua, et perveniunt ad quod desiderant; et non patiuntur naufragium, quia quasi navis est illis charitas. Itaque charitas portat one peccatis suis unusquisque prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim conscatori, non alienis, sed suis gravatur. Consentis enim, et peccatum alterius tuum fit peccatum, et non est quare queraris qDicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedibus ambulasti ad furlum; imo mente conjunxisti te furi: quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placu
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ portant inuicẽ onera sua: nͥ qͥ habent ca¬
ritatẽ: Qͥ ñ habent caritate᷑ graues st̃ sͥ:
qui aũ habent caritate᷑ portant se. Lesit
te aliquis: petit ueniã. Si ñ dimittis: ñ por
tas onus fr̃is. Si dimittis: portas infirmum.
Et tu si forte in aliquã infirmitatẽ oecide¬
ris quasi homo: oportet ut sic te portet il
le quẽa dmodũ ⁊ tu. Audi qͥd p̃cesserit. fr̃es
inquit si p̾occupatus fuerit homo in aliquo
delicto: uos qui spitales estis. instruite huiꝰ¬
modi in spũ lenitatis. Et ne forte qr sp̃ãles
monuerat uelut securi sibi uiderent᷑: con¬
tinuo subiecit. Intendens te ipsũ. ne ⁊ tu tẽp¬
teris. Deinde qd̾ cõmemoraui subuuxit.
Alt̃ alt̾uis onera portate: ⁊ sic adimplebitis
legẽ. xp̃i. Unde dicit: ⁊ ꝓpt̾ legẽ tuã sustinu¬
i te dñe: Dicunt᷑ cerui qnͣ transeunt freta.
in ꝓximas insulas pascuȩ grã capita suꝑ se
inuicẽ ponere: ⁊ unꝰ qui ante ẽ solus por¬

Expanded text:
onera sua, nisi qui habent charitatem? Qui non habent charitatem graves sunt sibi. Qui autem habent charitatem portant se. Laesit te aliquis, petit veniam; si non dimittis, tas onus fratris tui; si dimittis, portas infirmum. Et tu si forte in aliquam infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et tu. Audi quid praecesserit: «Fratres,» inquit, «si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis.» Et ne forte quia spirituales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subjunxit, «Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi» : unde dicit, «Propter legem tuam sustinui te, Domine.» Dicuntur cervi, quando transeunt freta in proximas insulas pascuae gratia, capita super se invicem ponere; et unus, qui ante est, solus por
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑet isrł iduitias: ñ salute᷑ coporis: ñ abun¬
dantiã. t̾renoꝵ: immo tribulationẽ hie ha¬
biturus ẽ: si forte contigerit illi ꝓpt̾ u̾itatẽ
pati aliquas molestias. Nũ enĩ ñ sꝑabant ĩ
dm̃ martyres : & tñ talia passi st̃ qualia la¬
trones: qualia iniqͥ: subiecti ad bestias: ig¬
nib cõcremati. gladio ꝑcussi. ungulis exara¬
ti. cathenis obstric̾ti. caroere necati. Ista
omĩa mala passi: ñ sꝑabant in dnm: Aut
idõ sꝑabant. ut istis malis carentes hac ui¬
ta fruerent᷑: Non plane: qr a uigilia ma¬
tutina sꝑabant. Qͥd ẽ hoc  Considerabant
illã uigiliã matutinã qua resurrex̃ dñs
eoꝵ:. ⁊ uidebant qr antequã resurgeret.
talia ⁊ ip̃se passus erat. qualia ipsi patieban¬
tur: ⁊ ñ desꝑabant se etiã post tales passi¬
ones resurrecturos ad uitã etͣnã. Sꝑauit
isrł in dñm: a uigilia matutina tisq ad noc

Expanded text:
speret Israel divitias, non salutem corporis, non abundantiam terrenorum: imo tribulationem hic habiturus est, si forte contigerit illi propter veritatem pati aliquas molestias. Non enim non sperabant in Deum martyres, et tamen talia sunt passi, qualia latrones, qualia iniqui: subjecti ad bestias, ignibus concremati, gladio percussi, ungulis exarati, catenis obstricti, carcere necati, ista omnia mala passi, non sperabant in Dominum? aut ideo sperabant, ut istis malis carentes, hac vita fruerentur? Non plane; quia a vigilia matutina sperabant. Quid est hoc? Considerabant illam vigiliam matutinam qua resurrexit Dominus eorum, et videbant quia antequam resurgeret, talia et ipse passus erat, qualia ipsi patiebantur, et non desperabant etiam se post tales passiones resurrecturos ad vitam aeternam. «Speravit Israel in Dominum, a vigilia matutina usque ad noc
Abbreviated transcription (Latin):
ti st̃ ocłi mei. neq ingressus sũ in magnis.
neq in mirabilib suꝑ me. Hoc plenꝰ di¬
cat᷑. ⁊ audiat᷑. Non fui suꝑbus. nolui qͣsi
in mirabilib innotescere hoib: ⁊ ñ qͣsi¬
ui aliquid supͣ uires meas. unde me apd̃
imꝑitos iactarẽ. Intendat caritas ura.
magna res cõmendat᷑. Quomͦ symon  ma¬
gus in mirabilib ingredi uolebat suꝑ se.
ꝓpt̾ea plus illũ delecꝰtauit potentia apłoꝵ¬

Expanded text:
sus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Hoc planius dicatur, et audiatur. Non fui superbus, nolui quasi in mirabilibus innotescere hominibus; nec quaesivi aliquid supra vires meas, unde me apud imperitos jactarem. Intendat Charitas vestra; magna res commendatur. Quomodo Simon ille magus in mirabilibus ingredi volebat super se, propterea plus illum delectavit potentia Apo
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo. S ibi sequit᷑: ⁊ ostendit qͥd offerat.
Sacͥficiũ dõ sp̃s contribulatꝰ : cor contritum
n humiliatũ ds̃ ñ sꝑnit. Si gͦ huiliatũ cor
sacrificiũ dõ ẽ: sacrificiũ optulit qui dixit.
Dñe ñ eͣ exaltatũ cor meũ. Hide alio loco sic
offerentẽ. Dicit dõ. Uide. humilitatẽ meã.
⁊ laborẽ meu: ⁊ dimitte oĩa peccata mea.¬

Expanded text:
fferat: «Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humilitatum Deus non spernit» . Si ergo humiliatum cor sacrificium Deo est, sacrificium obtulit qui dixit: «Domine, non est exaltatum cor meum.» Vide alio loco sic offerentem: dicit Deo, «Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea
Abbreviated transcription (Latin):
ũ hab̾e spẽ. In hac uita cũ sumꝰ: malũ
postea ñ habebit. Ergo mͦ spẽ debemꝰ ha¬
bere: s cũ res uenerit. nũ quid spes erit:
eͣ ⁊ resurrexit demonstraturus generi
humano. ut uideant pii ⁊ impii. Illi ui¬
deant ⁊ gratulent᷑ inuenisse se qd̃ cre¬
didert̃ ante quã uiderent: ⁊ illi erubes¬
cant ñ se credidisse qd uidebt᷑. Erubes¬
centes dãpnabunt᷑: ⁊ gratulati corona¬
bunt᷑. Dicet᷑ confusis. Ite in igne̾ gtͣnũ.
qui paratꝰ ẽ diabolo ⁊ angłis eiꝰ. Dicetur
gauddentib. Uenite bñdicti patris mei.
pcuite: regnũ: qd̾ uob̾ paratũ ẽ ab ori¬
gine mundi. Qd cũ acceꝑint iã spes nͣ¬

Expanded text:
non habere spem. In hac vita cum sumus, malum postea non habebit. Ergo modo spem debemus habere. Sed cum res venerit, numquid spes erit? est et resurrexit, demonstraturus generi humano, ut videant pii et impii: illi videant, et gratulentur invenisse se quod crediderunt antequam viderent; et illi erubescant non se credidisse quod videbunt. Erubescentes damnabuntur, et gratulati coronabuntur. Dicetur confusis, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus;» dicetur gaudentibus, «Venite, benedicti Patris mei, percipile regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» : qu
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad noctẽ: quousq finiat᷑ hȩc uita. quo¬
usq sit nox uniu̾si generis humani in
occasu scłi. Quare huc usq: Iuia post is¬
tã nocꝰtẽ iã ñ erit spes: s ipsa res. Spes

Expanded text:
usque ad noctem, quousque finiatur haec vita, quousque ad noctem, quousque finiatur haec vita, quousque sit nox universi generis humani in occasu saeculi. Quare hoc usque? Quia post istam noctem jam non erit spes, sed ipsa res. «Spes»
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs gͦ sic incipit a uigilia matutina sis sꝑa¬
re Qͥ hoc sꝑat de dño: qd̾ cepit ostende
a uigilia matutina. in qua resurrexit.
Antea enĩ nemo resurrexerat. semꝑ uictu¬
rus. intendat caritas ur̃a. Resuscitati stͣ
mortui. ante. aduentũ dñi. Nã ⁊ helyas
suscitauit mortuũ: e hely seus: s resur¬
rexert᷑ iterũ morituri. Dñs ipse quos re¬
suscitauit morituri resurrexert: sue il¬
le iuuenis filiꝰ uiduȩ. siue illa puella du¬
odecim annoꝵ filia archisynagogi. siue
lazarus: alit̾ resuscitati st̃ om̃s moritu¬
ri. Semel nati st̃: s bis mortui st̃. Nemo
resurrexerat nũquã moriturus : nͥ dñs.
resurrecturũ te: ñ quomͦꝰ lazarus resur¬
rexit: ñ quomͦ filiꝰ uiduȩ. & archisinagogi
filia resurrexert̃. ñ quomͦ quos suscitaue¬
runt antiqui ꝓphȩ. S resurrecturũ te sꝑa
quomͦ dñs: ut post resurrectionẽ qua re¬
surrexeris. ñ te iã timeas moriturũ: &
opisti sꝑare. a uigilia matutina. Spera aũ

Expanded text:
ergo sic incipit a vigilia matutina sperare? Qui hoc sperat de Domino, quod coepit ostendere a vigilia matutina in qua resurrexit. Antea enim nemo resurrexerat semper victurus. Intendat Charitas vestra. Resuscitati sunt mortui ante adventum Domini: nam et Elias resuscitavit mortuum , et Elisaeus ; sed resurrexerunt iterum morituri. Dominus ipse quos resuscitavit, morituri resurrexerunt; sive ille juvenis filius viduae , sive illa puella duodecim annorum, filia archisynagogi , sive Lazarus : aliter resuscitati sunt, omnes morituri; semel nati sunt, sed bis mortui sunt. Nemo resurrexerat nunquam moriturus, nisi Dominresurrecturum te, non quomodo Lazarus resurrexit, non quomodo filius viduae et archisynagogi filia resurrexerunt, non quomodo quos suscitaverunt antiqui Prophetae; sed resurrecturum te spera quomodo Dominus, ut post resurrectionem qua resurrexeris, non te jam timeas moriturum: et coepisti sperare a vigilia matutina. 10. Spera autem
Abbreviated transcription (Latin):
rus. Nichil ẽ gͦ inuenturus : dudi sermo¬
nẽ eugłii. Qͥ dixerit fr̃i suo fatue. Ab is¬
tis etiã peccatis lingue minitissimis qͥs
abstinet: S forte dicis. parua st̃. Reus
erit inquit gehennȩ ignis. Si parũ tibi
uidet᷑ aut modicũ fr̃i dice fatue: uł ge¬
henna ignis uideat᷑ tͥ magna. Si contẽp¬
nebas minus peccatũ : uł pene magnitu¬
dine detͣrere. S dicis. Aluiora st̃. minuta
st̃: sine quib ñ potest ista uita. Congere
minuta: ⁊ faciunt ingentẽ aceruũ. Nã
⁊ grana minuta stͣ. ⁊ tam̃ massã faciunt.
⁊ guttȩ minutȩ ftͣ ⁊ flumina implent:¬
⁊ moles trahunt. Idõ ⁊ ille considans quã
multa minuta peocata cotidiana cõmit¬
tat homo. si nicħ aliud. uł ꝑ cogitationes
uł linguã. attendit quã multa sunt. &
si attendit quã minuta st̃: uidit ꝑ mul¬
ta minuta fieri aceruũ magnũ. ⁊ non
quasi peccata sua pͥstina cogitans. s ipsã
fragilitatẽ humanã. iã ascendens clamat.

Expanded text:
rus. Nihil ergo est inventurus? Audi sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» Ab istis etiam peccatis linguae minutissimis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. «Reus erit,» inquit, «gehennae ignis» . Si parvum tibi videbatur aut modicum, fratri dicere, «Fatue,» vel gehenna ignis videatur tibi magna: si contemnebas minus peccatum, vel poenae magnitudine deterrere. Sed dicis: Minora sunt, minuta sunt, sine quibus non potest esse ista vita. Congere minuta, et faciunt ingentem acervum. Nam et grana minuta sunt, et tamen massam faciunt: et guttae minutae sunt, et flumina implent, et moles trahunt. Ideo et ille considerans quam multa minuta peccata quotidiana committat homo, si nihil aliud, vel per cogitationes et linguam, attendit quam multa sint; et si attendit quam minuta sint, videt per multa minuta fieri acervum magnum; et non quasi peccata sua pristina cogitans, sed ipsam fragilitatem humanam, jam ascendens clamat:
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ. Si ñdũ resurreximꝰ: ñdũ in nob̃ factũ
ẽ qd̃ p̃cessit in capite nr̃o. Qͥd p̃cessit in ci¬
pite nr̃o Iuia ⁊ caro ipsuis capitis resurr¬
xit. Sp̃c illiꝰ capitis. nũquid mortiuis ẽ. S
qd in eo mortuũ ẽi resurrexit. Resurrexit
aũ t̾cia die. Et quodãmͦ hoc nobis dix̃ dñs
qđ in me uidistis sꝑate in uob̃: id ẽ quia
ego resurrexi. resurgetis ⁊ uos. S st̃ qui cͥi¬
cant. Ecce resurrexit dñs. Nũ quid ꝓpt̾ea
sꝑandũ ẽ me posse resurgere. Utiq ꝓpte¬
rea. In hoc enĩ resurrexit dñs: qd a te᷑ acce¬
pit. Non enĩ resurgeret : nͥ mortuus e̾et
Nlon aũ mortuus eẽt : nͥ carne̾ portaret. Qd
accepit a te dñs: Carnẽ. Qͥd uenit ipse :
Uerbũ dĩ qd erat ante oĩa: ꝑ qđ facta st̃
oĩa. S ut acciꝑet a te aliquid: u̾bũ caro
facꝰtũ ẽ: ⁊ habitauit in nob̃. Accepit abs¬

Expanded text:
dum in nobis factum est quod praecessit in capite nostro. Quid praecessit in capite nostro? Quia et caro ipsius capitis resurrexit; spiritus illius capitis numquid mortuus est? Sed quod in eo mortuum est, resurrexit. Resurrexit autem tertia die; et quodam modo hoc nobis dixit Dominus: Quod in me vidistis, sperate in vobis; id est, quia ego resurrexi, resurgetis et vos. 7. Sed sunt qui dicant: Ecce resurrexit Dominus; numquid propterea sperandum est et me posse resurgere? Utique propterea: in hoc enim resurrexit Dominus, quod a te accepit. Non enim resurgeret nisi mortuus esset, non autem mortuus esset, nisi carnem portaret. Quid accepit a te Dominus? Carnem. Quid venit ipse? Verbum Dei, quod erat ante omnia, per quem facta sunt omnia. Sed ut acciperet abs te aliquid. Verbum caro factum est, et habitavit in nob
Abbreviated transcription (Latin):
Unde clamat. De ꝓfundo. Quis ẽ gͦ qͥ ela¬
mat: Peccator. Et qua spe clamat: Qͥa qui
uenit solu̾e peccata: dedit sp̃e etiã in ꝓ¬
fundo posito peccatori. Idõ quid sequitur
post istas uoces. Si iniquitates obseruaue.¬
ris dñe: dñe qͥs sustinebit. Ecce apparuit
de quo ꝓfundo clamaret. Clamat enĩ sub
molib ⁊ flucꝰtib iniquitatũ suarũ. sircũ¬
spexit se. circu̾spexit uitã suã: uidit illã
undiq flagitiis ⁊ facinorib cooꝑtã. Quam¬
cũ respexit. nichil in se boni inuenit: ni¬
chil illi iustitiȩ serenũ potuit occurrere.
Et cũ tanta ⁊ tã multa peccata undiq &
cat̾uas scelerũ suoꝵ uideret: tãquã expa¬
uescens exclamauit. Si iniquitates obser
nĩ ꝓpe totã uitã humanã circu̾latrari pec¬
catis suis: accusari om̃s conscientias suis co¬
gitationib: ñ inueniri cor castũ. p̃sumens
de iustitia sua. Si gͦ cor castũ ñ potest in¬
ueniri. qd̾ pͣsumat de iustitia sua: presu

Expanded text:
Unde clamat? De profundo. Quis esmat? Peccator. Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori. Ideo quid sequitur post istas voces? «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Ecce aperuit de quo profundo clamaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa peccata undique et catervas scelerum suorum videret, tanquam expavescens exclamavit, «Si iniquitates obsernim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri, quod praesumat de sua justitia; pr
Abbreviated transcription (Latin):
s qui dedit ueniã: ipse ꝓmisit ⁊ uitã ęt̾nã.
Si u̾bũ nr̃m ee̾t: deberemus timere: Quia dĩ¬
qͥ fallere ñ potest. Sꝑauit aĩa mea in do¬
minũ: a uigilia matutina usq ad noctẽ.
n finita ẽ tota spes ipsiꝰ: A uigilia matu¬
tina usq ad noctẽ: sꝑet ifrł in dnm. Is¬
ta uigilia matutina. finis nocꝰtis eͣ: Hinc
usq ad nocꝰtẽ. sꝑauit aĩa mea in dnm.
Ergo intelligendũ ẽ. ne putemꝰ uno die no

Expanded text:
Sed qui dedit veniam, ipse promisit et vitam aeternam. Si verbum nostrum esset, deberemus timere: quia verqui fallere non potest. «Speravit anima mea in Dominum, a vigilia matutina usque ad noctem.» et finita est tota spes ipsius? «A vigilia matutina usque ad noctem, speravit in Dominum.» Ista vigilia matutina, finis noctis est; hinc «usque ad noctem speravit anima mea in Dominum.» Ergo intelligendum est, ne putemus uno die n
Abbreviated transcription (Latin):
quid ⁊ peccata lingug: Scriptũ eͣ Pecca¬
tũ iniquitas ẽ. Iuis gͦ sustinebit: si imi¬
quitates obseruaueris: Si nobiscũ seuenrꝰ
iudex agere uolueris. ñ misericors pat̃:
quis stabit ante oculos tuos: S ẽ apud
te ꝓpiciatio. Propt᷑ lege̾ tuã sustinui te
dñe. Quȩ ẽ lex istaꝰ Inuicẽ onera ur̃a
portate: ⁊ sic adimplebitis legẽ xp̃i. Qui

Expanded text:
d et peccata cordis? Scriptum est: «Peccatum iniquitas est» . «Quis» ergo «sustinebit, si tu iniquitates observaveris?» si nobiscum severus judex agere volueris, non misericors pater, quis stabit ante oculos tuos? Sed «est apud te propitiatio; propter legem tuam sustinui te, Domine.» Qualis est lex ista? «Invicem onera vestra p
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. Qualẽ mͦ qixi frẽs lã eũ qͥ solũ dm̃ colit. qͥ¬
nouit. qͥ ñ post eũ fornicat᷑. qͥ ñ adorat demo¬
nes. qͥ auxilia sibi a diabolo ñ reqͥrit. qͥ tenet
eccłiam catholicã. de cuiꝰ fraude nemo cõqueri¬
t᷑. de cuꝰ p̃ssura ñ gemit uicmꝰ infirmꝰ: qͥ uxorẽ
alienã ñ tẽptat: qui contẽptus ẽ sua. aut qui
nec ipsa sua. s quomͦ licet. ⁊ quom ꝑmittit apłi¬
ea disciplina uͥ consensus amboꝵ ẽ. aut uͥ ñdum

Expanded text:
Deo. Qualem modo dixi, fratres? Jam eum qui solum DDeo. Qualem modo dixi, fratres? Jam eum qui solum Dnovit, qui non post eum fornicatur, qui non adorat daemones, qui auxilia sibi a diabolo non requirit, qui tenet Ecclesiam catholicam; de cujus fraude nemo conqueritur, de cujus pressura non gemit vicinus infirmus; qui uxorem alienam non tentat, qui contentus est sua, aut qui nec ipsa sua, sed quomodo licet et quomodo permittit apostolica disciplina, ubi consensus est amborum aut ubi nondum