comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non deerit:cur angeli mini¬
strabunt et nubes. et quod
tunc omnis caro uidebit sa¬
lutare dei. et post non. et qͥd
est qd̃ dñs reuelabit᷑ in fłama¬

Expanded text:
non deerit, cur Angeli ministrabunt et nubes, et quod tunc omnis caro videbit salutare Dei et post non. Et quid est quod Dominus revelabitur in flam
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ ierosolimam de diuersis
mundi partib sunt confluxuri:
Hoc gͦ restat tm: ut qui tenet
nunc teneat̃ donec de medio fi¬
at. et tunc reuelabit᷑ ille iniquus.
idest qui tenet nunc fidem teneat: do¬
nec refrigescat: qd̃ erit eam de medio
fieri .i de medio mundi tolli. Uelqui de¬
diuet illum .i. potestas rome. adqũa
adhuc omnes undiq quasi ad ca¬
put confluunt. siue accessio. que
nondum completa est: detineat.
conec utraq tollatur de medio: uł
donec nuiquitas que modo est. mi¬
dio .i. quasi aliquid de cõmunib.
ut non erubescat homo adulta¬
ri:sicut nec ambulare. ⁊tunc pa¬
rata sibi sede. digno se mundo:re¬
uelabitur ille iniquus. Cuius te¬
ste apłoest aduentus scłm oꝑa¬
tionem sathane. quia diabolo
instigante totum faciet. non tñ
sine sensuut frenetici. quint doc¬
tores aiuint culpam non hñt de
malis. Scł̃m qͣm oꝑationem sa¬
thane: In omni uirtute ⁊ signiᷤ:
⁊ prodigiis mendacib. ⁊ monini

Expanded text:
tempus Jerosolymam de diversis tempus Jerosolymam de diversis mundi partibus sunt confluxuri? Hoc ergo restat tantum, ut qui tenet, nunc teneat, donec de medio fiat: et tunc revelabitur ille iniquus, id est qui tenet nunc fidem, teneat, donec refrigescat; quod erit eam de medio fieri, id est de medio mundi tolli. Vel, qui detinet illum, id est potestas Romae ad quam adhuc omnes undique quasi ad caput confluunt; sive, accessio quae nondum completa est, detineat, donec 268 utraque tollatur de medio, vel donec iniquitas, quae modo est myst, quasi aliquid de communibus, ut non erubescat homo adulterari, sicut nec ambulare; et tunc parata sibi sede, digno se mundo revelabitur ille iniquus; cujus, teste Apostolo: Est adventus secundum operationem Satanae ; quia diabolo instigante totum faciet; non tamen sine sensu ut phrenetici, qui, ut Doctores aiunt, culpam non habent de malis. Secundum quam operationem Satanae, in omni virtute et signis, et prodigiis mendacibus, et in omni
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ nequissimi aduentum
preceset discessio primum. ut g̃n¬
des a romanorum discedant prin¬
cipum imꝑio: pꝰ a fide. atq ita a
sp̃uali romane eccłie imꝑio. Hec
discessio: signum erit diei dñi.
dñ instaret: tal ordine locutꝰ
est. Nequis uos seducat ullom. q̃m
nisi uen̾it discessio primum. et re¬
uelatus fu̾it homo pecc̃i: filius ꝑ¬
ditionis. qui aduersatur et extol¬
litur. supͣ omne qd̃ dicit᷑ d̾s aut
q̃d colitur ita ut intemplo cłi sede¬
at: ostendens setamqͣm sit deus.
Nimirum anteqͣ dies dñi adueni¬
at. suo tempore cõpleta accessione:
aderit discessio. qua impleta:ad¬
erit ille iniquus homo: nond̾s.¬
totus pecc̃i. filius ꝑditionis: uel
diaboli. qui ꝑdit homines: uel
qd̾ ip̃e ꝑdendus. ⁊ alios ꝑdens. Q
aut ꝗ colit᷑ .s. deus tͥnitas. itaut
ostendens se tamqͣm sit ds: dei
sedeat in templo.i. in eccłia:. uel
in templo a romanis destructo.
qd̾ tunc iudei reedificabunt. Et
qui uidei. nisi illi qui circa illud

Expanded text:
us nequissimi adventum praecedet discessio primum, ut gentes a Romanorum discedant principum imperio; post a fide, atque ita a spirituali Romanae Ecclesiae imperio. Haec discessio signum erit diei DominiDomini instaret, tali ordine locutus est: Ne quis vos seducat ullo modo, quoniam nisi venerit discessio primum, et revelatus fuerit homo peccextollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur, ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tanquam sit Deus . Nimirum antequam dies Domini adveniat, suo tempore completa accessione, aderit discessio; qua impleta, aderit ille iniquus homo, totus peccati, filius perditionis vel diaboli, qui perdit homines, vel quod ipse perdendus, et alios perdens; qui aut quod colitur sicut Deus Trinitas; ita ut ostendens se tanquam sit Deus, Dei sedeat in templo, id est in Ecclesia, vel in templo a Romanis destructo, quod tunc Judaei reaedificabunt. Et qui Judaei, nisi illi qui circa illud
Abbreviated transcription (Latin):
miqui faucib defendere: qͣm delu¬
llo interfecto: non nstris antixͥ.
intelligitur: concedentur electis
qui tuubauerunt:ñ autem cecide¬
rtint in ꝑsecutione illa: dies xlu.
tus ignoratur. Qd̃ si omnis sedu¬
ctio antixꝑi his fit qui ꝑeunt:
patet qd̃ nulla his fut᷑a est qui
saluabuntur. Item si solis electis
penitencd spacium concedit᷑: nul¬
la ministris antixꝑi uenia sꝑct᷑.
qui potius in uanis gaudebunt.¬
illis dieb ducentes uxores: ⁊ con¬
uiuantes. Cumq dixerint. pax
⁊securitas.tunc repentinus eis
suꝑueniet int̾itus. Et quis nisi
ille uñ ꝓpħa de dño loqñs ait. ig¬
nis ante ip̃m precedet: Et tt̾m.
Igus in conspectu euis exardescer
quideuorabit t̾ram cum germines

Expanded text:
iniqui faucibus defendere, quam deluiniqui faucibus defendere, quam delullo interfecto non statim intelligitur, concedentur electis qui titubaverunt, non autem ceciderunt in persecutione illa, dies quadrtus ignoratur. Quod si omnis seductio Antichristi his fit qui pereunt, patet quod nulla his futura est qui salvabuntur. Item si solis electis poenitendi spatium conceditur, nulla ministris Antichristi venia speretur, qui potius in vanis illis gaudebunt diebus, ducentes uxores et convivantes: Cumque dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . Et quis nisi ille unde Propheta de Domino loquens, ait: Ignis ante ipsum praecedet? . Et iterum: Ignis in conspectu ejus exardescet , qui devorabit terram cum germine
Abbreviated transcription (Latin):
iorib. Mendacib: quia non uera
ut uidetur. s ꝑ magicam artẽ fan¬
tastica. Uel siuera: dĩ ꝑmissione ad
mendacium trahunt. quia menda
om̃ib mod̾ ad inquitatem seducet.
Dixit enim incorde suo. ñ mouebor
ageneratione ingn̾ationem sine
malo. Quasi drẽt. Non nisi malas
ꝑ artes sublimari possum: suꝑ õs.
Secure male agit. qm̃ non est deus
in conspectu eius. Quare non est
in conspectu eius: Scđ̃m multi¬
tudinem ire sue non queret. Usq
a deo turbati erit anmi: ut ñ que¬
rat inqͣntis exacerbauit dñm pec¬
cator. Quantus peccator: Inquina
ꝑspectam: ñ arbitretur fediorẽ.
ñ tn auferentur iudicia di a facie.
eiꝰdut enim ñ attendet: auit ñ credet.
Uariis in ecdem psalmo modis: ua¬
ria illius nequissimi malicia dete¬
gitur. illos comprehensura et sͥ il lec¬
tura solos qui ꝑeunt: saluandos mͦ
leuib. modo asꝑis aggressura. in
neutro tñ ꝓficiet. Nirius enim di¬
uini consilii. suos mauult ab illiꝰ

Expanded text:
noribus; mendacibus, quia non vera, ut videtur, sed per magicam artem phantastica, vel si vera, Dei permissione ad mendacium trahunt, quia mendacomnibus modis ad iniquitatem seducet: Dixit enim in corde suo, non movebor a generatione in generationem sine malo. Quasi diceret: Nonnisi malas per artes sublimari possum super omnes. Secure male agit, quoniam: Non est Deus in conspectu ejus . Quare non est in conspectu ejus? Secundum multitudinem irae suae non quaeret. Usque adeo turbati erit animi, ut non quaerat in quantis exacerbavit Dominum peccator? Inquinatperspectam non arbitretur foediorem. Et tamen: Auferentur judicia Dei a facie; aut enim non attendet, aut non credet. Variis in eodem psalmo modis varia illius nequissimi malitia detegitur, illos comprehensura, et sibi illectura solos qui pereunt; salvandos modo lenibus, modo asperis aggressura. In neutro tamen proficiet, virtus enim divini consilii suos mavult ab illius
Abbreviated transcription (Latin):
exigit: expectat. neq augm̃ta¬
ta ꝑm̾itũ: neq diminuenda
ꝑ u̾iciũ. licet more pecoꝵ młta
utiq feda. multa quoq crude¬
lia. ira concupiscentiaq stimu¬
lati: cõmittant. Hi si bapura¬
ti non fuissent. et eiͦ culpã
hrẽnt: utrũ mali eoꝵ motus
⁊ actus non imputarent᷑. qm̃ sñ
suut bestie carent: S si concu

Expanded text:
exigit, exspectat, neque augmentata per meritum, neque diminuenda per vitium, licet more pecorum multa utique foeda, multa quoque crudelia ira concupiscentiaque stimulati committant. Hi si baptizati non fuissent, et hujusmodi culpam haberent, verum mali eorum motus et actus non imputarentur, quoniam ut bestiae sensu carent. Sed si concu
Abbreviated transcription (Latin):
quid agit᷑ amore dñi: merces
utiq crescit. si id qͦ fiat: ut ꝓ¬
sit fr̃i. Illud namq ꝑfecte fit.
qd̃ caritas integͣ ꝓmit. sic̃ qd̾
ex caritate non orit᷑: dignum
premio negat᷑. Qmobre ap̃o
dm̃. opus mercedem non ħt.
nͥ prodeat ab amore alt̾utro.
aut cli aut proxun. Rex gͦ
industria sua tales sͥ ministͦs
prouideat. qui legntime ad offici¬
umminist̾ii accedant. In minist̾io
autẽ constitutos ita instruat: ut
iustitiam premere aut noluit aut

Expanded text:
quid agitur amore Domini, merces quid agitur amore Domini, merces utique crescit, si id quoque fiat ut prosit fratri. Illud namque perfecte fit quod charitas integra promit. Sicut quod ex charitate non oritur, dignum praemio negatur. Quamobrem apud Deum opus mercedem non habet, nisi prodeat ab amore alterutro, aut Dei aut proximi. Rex ergo industria sua tales sibi ministros provideat, qui legitime ad officium ministerii accedant. In ministerio autem constitutos ita instruat, ut justitiam premere aut nolint, aut
Abbreviated transcription (Latin):
curam impende debet. quatinus
legitime constitutas: rectus ordo
agendi ꝯsequatur. Nam qui
gradum cuiꝰpiam dignitaris
ambitiose conscendit: ip̃o in
gradu: aut semꝑ aut sepuis¬
cule cupide se agͥit. Uñ qͥ mu¬
nib datis honorem captant:
in adepto mun̾a ueniantur.
Et qͣ̃m non gratis acceꝑunt:
nec gratis dant. hi dũ pecun¬
am siciunt: iusticiam nec uen¬
dere.nec ꝑun̾e formidant. Tales
dum etiam bñ agere estimant᷑.
ło non seruiunt. qm̃ et in bñ
gestis: non quid d̃s precipiat.
attendunt. Quippe solum in
admirant᷑ pecuniã. aut fam̃a.
seu fauorem. tandem tale ali¬
quid: qd̃ dõ gratum ñ sit. Aut
sipro deo faciunt. qm alienam
causam admiscent: intentio¬
nem corrumpunt.simul uolen¬
tes duob dñis seruire. Dum
enum dõ placerequerunt: ido¬
.I. displicent. qm̃ in eo qd̃ ꝓpt̃ d̃m
faciunt: non sincere se h̃nt q̃
rentes cum dõ qd̃ nefas ẽ appeu.
meo qd̃ fit pro ĩpo. Uerum q̃n

Expanded text:
curam impendere debet quatenus curam impendere debet quatenus legitime constitutas, rectus ordo agendi consequatur. Nam qui gradum cujuspiam dignitatis ambitiose conscendit, ipse in gradu aut semper, aut saepiuscule cupide se agit. Unde qui muneribus datis honorem captant, in adepto munere venantur. Et quoniam non gratis acceperunt, nec gratis dant. Hi dum pecuniam sitiunt, justitiam nec vendere, nec perimere formidant. Tales dum etiam bene agere aestimantur, Deo non serviunt; quoniam et in bene gestis non quid Deus praecipiat, attendunt: quippe solummodo admirantur pecuniam, aut famam seu favorem; tandem tale aliquid quod Deo gratum non sit. Aut si pro Deo faciunt, quoniam alienam causam admiscent, intentionem corrumpunt, simul volentes duobus Dominis servire. Dum enim Deo placere quaerunt, ideo displicent quoniam in eo quod propter Deum faciunt, aerentes cum Deo quod nefas est appeti in eo quod fit pro ipso. Verum quando
Abbreviated transcription (Latin):
dis ut int̾ior ualeat hõ ͥ presu¬
lis officium intendit: regisaũt
cura ut iniuirie extͥnsecus illa¬
te. recidant᷑ pentius insudat:
pus est. alter alt̾uis offm. suo
aduuat officio: proculdubio
ꝯstat: tantum potestatem hanc
illi preferendã: qͣnͣtũ corpꝰ aĩa
est infi̾us. ĩmo sicut corpꝰ errat
nͥ regimine amime dirigat᷑: ita
inpreceps ꝓpeudent regna. nͥ
mod̾amine sacerdotum fulciantur.
Stenit saul in regno. dum samuelz
obediuit. Statim uero ex quo phi¬
tonissam adiit:corruit.Rex da¬
uid grauiter cecidat: s nathan cor¬
ripiente: humiliter se accusans:
resurgebat. Sacerdotiũ gͣ preest
regno: in his que ad d̃m. Preest¬
⁊ regnum sacerdotio: in his que
ꝑtiuent ad mundum. Igit᷑ sͥ de¬
bita alt̾utrum soluant. Obedi¬
at rex sacer. loti: in mandatis cłi
Nou̾it presul se subiectum regi:
in negotiis scł̃i. Atq ita reddant᷑
que sunt cesaris cesari: ⁊ q̃ st̃ d̾id̾o.¬

Expanded text:
dis, ut interior valeat homo praesudis, ut interior valeat homo praesulis officium est intendere, regis autem cura ut injuriae extrinsecus illatae rescindantur, penitus insudat; pus est alter alterius officium suo adjuvat officio; procul dubio constat tantum potestatem hanc illi praeferendam, quantum corpus anima est inferius. Imo sicut corpus errat nisi regimine animae dirigatur, ita in praeceps propendent regna nisi moderamine sacerdotum fulciantur. Stetit Saul in regno dum Samueli obedivit ; statim vero ex quo pythonissam adiit, corruit. Rex David graviter ceciderat, sed Nathan corripiente humiliter se accusans resurgebat . Sacerdotium ergo praeest regno in his quae ad Deum, praeest et regnum sacerdotio in his quae pertinent ad mundum. Igitur sibi debita alterutrum solvant. Obediat rex sacerdoti in mandatis Dei; noverit praesul se subjectum regi in negotiis saeculi; atque ita reddantur, quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo
Abbreviated transcription (Latin):
sant renascentes minime preua¬
let resecare: ido alt̾o xp̃i gladio
regie potestati ꝯm̃ilato opus ẽ.
Nam sigladio suo spiritale cor¬
rectionem ⁊ pacem eccłie sacerdos
comꝑare sufficeret:⁊ ꝯseruare:
corꝑalem regũ gladium in eccłia
admitt̾e necessitas nulla exig̾et.
Quippe si nec intra nec extͣ eccli¬
am quis esset: quo turbaretur
catholica quies. quid opus eẽt
feriente: Nunc aũt ꝯstiruitur
ut eccłiam presumat nemo de
ext̾is oppugnare. aut de indigenĩs.
scandalirando inquietare. Uel si
inceptum fu̾it: tormentis corpo¬
rum: dampnisq rerum. corri¬
gatur. nͥ forte ea culpa sit:que
potius sacerdotum iustitie sit
obnoxia. Quib nec funde licet
sanguinem: nec regib sp̃uali
gladio ferire. Rex gͦ q̃m ex or¬
dine ministii sui id debet eccłe:
ut eius alumpnos stans cum
equitate foueat. hostes uero in
iusticiam ꝑ osꝰ ꝯdeiciat. sutase
ht̃: utiq rex est. Alioqͥn: falso¬
sub nomine tyrannidem exer

Expanded text:
santer renascentes minime praevasanter renascentes minime praevalet resecare; ideo altero Christi gladio regiae potestati commendato, opus 224 est. Nam si gladio suo spirituali correctionem et pacem Ecclesiae, sacerdos comparare sufficeret et conservare, corporalem regum gladium in Ecclesia admittere necessitas nulla exigeret. Quippe si nec extra Ecclesiam quis esset quo turbaretur catholica quies, quid opus esset feriente? Nunc autem constituitur ut Ecclesiam praesumat nemo de externis oppugnare, aut de indigenis scandalizando inquietare. Vel si id coeptum fuerit, tormentis corporum, damnisque corrigatur; nisi forte ea culpa sit quae potius sacerdotum justitiae obnoxia sit, quibus nec fundere licet sanguinem, nec regibus spirituali gladio ferire. Rex ergo quoniam ex ordine ministerii sui id debet Ecclesiae ut ejus alumnos, stans cum aequitate, foveat, hostes vero in justitia prorsus dejiciat; si ita se habet, utique rex est; alioquin falso nomine tyrannidem exerc
Abbreviated transcription (Latin):
potestares constitu te sunt:ut
earum nutu sibi que subiecta
sunt. ordine certo transigant᷑
facit regnare hominẽ hypochri
uitatem male accedendo usur¬
pat: iratus ñ nũqͣm et ppło̾. cui
potius mittit tyrannum: qͣm
quo indignus est rectorẽ. Et t̾n
qui resistit potestati: di ordina¬
tioni resistit. Quamobr̃e obedi¬
endum est potestari: ita tñ. ut
nũꝗͣ errori ei qm̃ is illicite se
ingerit assensus fiat. Errorple¬
rumq se ĩmiscet potestati. tan¬
qͣm malum bono. S iuditio m̃tis
abinuicem secernanda sunt. qͣtenꝰ
potestati te supponas.⁊errorema
te repellas.Sitimens dm̃ te subi¬
cis potestat: utiq extimore d̃i
potentium te subtrahes pͣuitati.
ta est.ut totus homo integram
sͥ seruet salutem. Precipue tam̃
ext̾ioris hominis pax et salus in¬
quirtiur: ut int̾iori homini qͥ¬
es comꝑetur. Ergo potestas una:
alti ꝯstituit᷑ suffraganea. Nuni¬
rum q̃m sacerdotał dignitas.
gladio petri morbos eccł̃ie inces¬

Expanded text:
potestates constitutae sunt, ut earum nutu sibi quae subjecta sunt ordine certo transiganturfacit regnare hominem hypocritanitatem male accedendo usurpat; iratus nonnunquam et populo, cui potius mittit tyrannum, quam quo indignus est, rectorem. Et tamen, qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Quamobrem obediendum est potestati, ita tamen ut nunquam errori quem is illicite se ingerens admittit, assensus fiat. Error plerumque se immiscet potestati tanquam malum bono. Sed judicio mentis invicem secernenda sunt, quatenus potestati te supponas, et errorem a te repellas. Si timens Deum te subjicis potestati, utique ex timore, potentium te subtrahas pravitati.ta est, ut totus homo integram sibi servet salutem, praecipue tamen exterioris hominis pax et salus inquiritur, ut interiori homini quies comparetur. Ergo potestas una alteri constituitur suffraganea. Nimirum quoniam sacerdotalis dignitas gladio Petri morbos Ecclesiae inces
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itis tuis. condigna denuntio.
ut ñ me tecum. ĩmo te solum pe¬
cunia a te male oblata:a me aũ
bñ repudiata: detrudat in inf¬
num. Crgo caue dator. ĩmo caue
et acceptor. ne pecunia tua u¬
trumq ad gehennam ꝑtrahat.
Infi̾us autem te: quem opotue¬
rat ambob proiidere. Si autẽ
iouile xꝑi minister male rn¬
gressus es: age penitentiam:
et ministra. nͥ forte detestabił
itͦitus scandalum fecit. hauo
altt̃ sopiendum: nͥ qd̾ male ce¬
ꝑas dimittẽ uelis. cuiꝰmͦ ẽ gra¬
dus actus symonie habitus.
Scandalo autẽ satisfactione
correcto: ministrare licebit. nͥ
forte res adeo sit execrabil ut
aut iux aut numqͣm mini¬
st̾io admitti oporteat. quale ẽ
homicidium: aut ꝓditio ma¬
xime cã dignitatis habende
patrata. Non enim fit ut homi¬
cida aut igamus: raro autẽ
fit ut puiblice flagitiosus i
eccł̃ia promoneatur: aut in pre¬
motione dimitat᷑. ñ qd pꝰ ueniã

Expanded text:
meritis tuis condigna denuntio, meritis tuis condigna denuntio, ut non me tecum, imo te solum pecunia a te male oblata, a me autem bene repudiata detrudat in infernum. Ergo cave, dator; imo cave, et acceptor, ne pecunia una utrumque ad gehennam pertrahat; inferius autem te, quem oportuerat ambobus providere. Si autem in ovile Christi minister male ingressus es, age poenitentiam, et ministra; nisi forte detestabilis introitus scandalum fecerit haud aliter sapiendum, nisi quod male ceperas dimittere velis; cujusmodi est gradus actu Simoniae habitus. Scandalo autem satisfactione correcto, ministrare licebit, nisi forte res adeo sit exsecrabilis ut aut vix, aut nunquam ministerio admitti oporteat; quale est homicidium, aut proditio, maxime causa dignitatis habendae, patrata. Non enim fit ut homicida aut digamus; raro autem fit ut publice flagitiosus in Ecclesia promoveatur, aut in promotione dimittatur; non quod post venia
Abbreviated transcription (Latin):
moniatus  fias. S dices.
non quero. Tantum possessionem
eccłiasticam adipisci laboro. Si
qͣm in reb eccl̃ie possessionẽ. qͣm
sñ minist̾io sp̃uali hr̃e ñ liceat:
ꝑ pecuniam uenaris: solo cona¬
tu symoniacus es. Non qͥa posses¬
sionem emis: uerum q̃d cũ pos¬
sessione ad id qd̃ tali uia hri ñ
licet accedis. Nam iuxta anti¬
qͣm tͣditionem. quisqͥs eoꝵ q̃
seꝑatim hr̃e non est: alterum
emit: neutrum inẽptũ delin¬
quit. Quamobrem quicquid
apud te cogitauis: absq dubio
symoniacus es. quotiens illd̃
emptione optines: qd̃ eccl̃ia¬
stica qualibet absq dignita¬
te optine non uales. Q si sy¬
mon magus maledictione
dãpnaiur solam ꝑꝑ uolunta¬
tem. tu euades. symoniacam
inquinatus ꝑ oꝑationẽ: Pe¬
trus namq mago respondit.
Pecunia tua tecum sit in ꝑdi¬
tione. Quasi diceret.Si eam
recepissem: mecum ⁊ tecũ in
ꝑaitione ẽẽt. Nunc aũt absqꝑ¬
me: solo tecum sit inꝑditione. Nec
ꝑditionem tuam exopto:uerum

Expanded text:
moniacus fias. Sed dices: rovenit non quaero, tantum possessionem ecclesiasticam adipisci laboro. Si quam in rebus Ecclesiae possessionem, quam sine ministerio spirituali habere non liceat, per pecuniam venaris, solo conatu Simoniacus es; non quia possessionem emis, verum quod cum possessione ad id quod tali via haberi non licet, accedis. Nam juxta antiquam traditionem, quisquis eorum quae separatim habere non est, alterum emit; neutrum inemptum derelinquit. Quamobrem quidquid apud te cogitaveris, absque dubio Simoniacus es, quoties illud emptione obtines, quod ecclesiastica qualibet absque dignitate obtinere non vales. Quod si Simon Magus maledictione damnatur solam propter voluntatem; tu evades Simoniacam inquinatus per operationem? Petrus namque Mago respondit: Pecunia tua tecum sit in perditionem ; quasi diceret: Si eam recepissem, mecum et tecum in perditione esset. Nunc autem absqume solo, tecum sit in perditionem; nec perditionem tuam exopto, verum
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝑfectio. si om̃ib que
precepta sunt impletis.
imperfectos esse se noui̾nt
et qͣmdui peregrinantur
que defleant:semꝑ memi¬
nerint deesse bona.ad que

Expanded text:
fidei perfectio, si, omnibus quae praecepta sunt impletis, imperfectos esse se noverint, et quandiu peregrinantur quae defleant, semper meminerint deesse bona, ad quae,
Abbreviated transcription (Latin):
traxat. medinali studio.
adiuncto sale benedicto
curasse. S dum unũ de
ulcerib qd̃ altiꝰ lat̾i infi¬
xum repperat nullatenꝰ
poss qͥn continuo pand̾et᷑
obducere: ab ead ip̃a qͣm
curare uolebat: ꝯsiliũ qͦ
sanaret᷑ accepisse. Si inqͥt
oleũ pro infirmis ꝯsecͣtũ.
eid̃ medicam̃to asꝑseris:¬

Expanded text:
traxerat, medicinali studio, adjuncto sale benedicto, curasse. Sed dum unum de ulceribus, quod altius lateri infixum repererat, nullatenus posset quin continuo panderetur obducere, ab eadem ipsa, quam sanare volebat, consilium quo sanaretur accepisse. Si, inquit, oleum pro infirmis consecratum eidem medicamento aspers
Abbreviated transcription (Latin):
que post inuincibilia atq
uenialia: tercio gͣlu appellauz¬
mꝰ dampnabilia. Horum q̃dam
claudunt᷑ in m̃te imputabilia
ꝑꝑ consensum. Consensus autẽ
maioris est culpe: qͣm neglign¬
tia. q̃m ꝯsensus ĩd uult qd̃ est
malum: negligentia aũ ñ ꝓui¬
det mału. Et est longe corrup¬
tius mala uelle: qͣm ꝑ incuriã
ignorare. Negligentia tñ q̃ per
consensum subaudari solet. qͣi
ꝯsensus fieret: ⁊ in malũ opus
prodiret: redarguit᷑. quotiens
ꝑeam in id noxe incidimꝰ: qd̃ ad¬
hibita diligentia precauisse po¬
teramꝰ. S sicut inuitio minorẽ
negligentia qͣm ꝯsensus: ita ꝯsñ¬
sionis oꝑib. m̾ito minꝰ accusat᷑
negligñtie opꝰ. S consensio et
incuria dum in opus prauũ
ñ prorumpunt:hec mors est
indomo. Quando uͦ foras ad
actum usq ebulliunt. hec est
mors in porta. Qñ uͦ ab actu
usq ad consuetudiñe que exẽ¬
plo nocent ꝓtendunt᷑: fit mor¬
tius ia more larari fetidus.

Expanded text:
quae post invincibilia atque venialia, tertio gradu appellavimus damnabilia. Horum quaedam clauduntur in mente, imputabilia propter consensum. Consensus autem majoris est culpae, quam negligentia, quoniam consensus id vult quod est malum, negligentia autem non providet malum. Et est longe corruptius mala velle, quam per incuriam ignorare. Negligentia tamen quae per consensum subaudiri solet, quasi consensus fieret, et in malum opus prodiret, redarguitur, quoties eam in id noxa incidimus, quod adhibita diligentia praecavisse poteramus. Sed, sicut in vitio minor est negligentia, quam consensus; ita consensionis operibus merito minus accusatur negligentiae opus. Sed consensio et incuria dum in opus pravum non prorumpunt, haec mors est in domo; quando vero feras ad actum usque ebulliunt, haec est mors in porta; quando vero ab actu usque ad consuetudinem quae exemplo nocent protenduntur, fit mortuus jam more Lazari f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugii usus stare ñ ualeat. om¬
giũ tñ ip̃m eẽ: minime desistat.
Multa qͦ in oigio aut añ esse
possunt: q̃r aut ꝯiigrũ ñ sit: au
aliq̃n esse destit̾it. Cum enĩ utri¬
usq ꝯsensus ut conuigiũ fiat
necessariꝰ. sit aut alt̾ aut ambo.
matͥmonio cortͣlicunt. aut pro
etatis ten̾itudine ꝯsensum adhi¬
bere ñdñ sciunt: hic tam diu
conubium deest:qͣm diu par
osensus abest.S et si urũq
ꝯsensio fiat. ⁊ꝑsone tales sint.
qͣles ꝯuenire nlłatenꝰ oporteat: con¬
uigium ex neutra parte ẽ: si u¬
triq id notum est:aut si alt̃ solꝰ
id nouit: ex alt̾a solũ parte ma¬
tͥmoniũ fit. Sin aũt. neutͣ pars
id nouit. neq ex culpa ẽ ut igno

Expanded text:
conjugii usus stare non valeat, conjugium tamen ipsum esse minime desistat. Multa quoque in conjugio, aut ante, esse possunt, quare aut conjugium non sit, aut aliquando esse destiterit. Cum enim utriusque consensus ut conjugium fiat necessarius est, si aut alter aut ambo matrimonio contradicunt, aut prae aetatis teneritudine consensum adhibere nondum sciunt, hic tandiu connubium deest, quandiu par consensus abest. Sed etsi utrinque consensio fiat, et personae tales sint quales convenire nullatenus oporteat, conjugium ex neutra parte est si utrique id notum est; aut si alter solus id novit, ex altera solum parte matrimonium fit. Sin autem neutra pars id novit neque ex cul
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ ꝑ noticiam curam inanima
uuln̾ati ageret. ⁊ sicubi cando
scͥpt᷑a minus sufficẽt: ip̃e studii
industria suppleret. G gr̃a sama¬
ritanz: duos denarios ht̃. Uerũ
siquid supͣ erogandum ẽ: exerci¬
tio ingenii elaboret. Intͣ supra¬
eroganda ẽ: fere qͥcquid eccł̃ia in
ꝯiugio ꝯtrahendo disponit. Nñ
iuxta auctoritatẽ legis. q̃ ñ insi
sue regionis ꝯigi sinit copula¬
ri:apłs. mortuo iuro ait de uxore.
Cu nult nubat: tm̃ in dño. Ut
gionis eligat. ñ iudeũ. ñ gntilẽ.
Qd̃ si fiat: dampnatio anime ẽ.
q̃m conubrũ nulla rõne ẽ. Inter
illos aũt qui xͥano censent᷑ nõie
conigio is assumendꝰ est. cuius
consortio. atta aĩe ñ ꝑiclitet᷑. Idt̃n
negligentiꝰ si fiat: non id̾o copula
matͥmonii adnchilabit᷑. Sysuta
est opus: cohabitatõ dissoluetur

Expanded text:
borum per notitiam curam in anima borum per notitiam curam in anima vulnerati ageret; et sicubi curando Scriptura minus sufficeret ipse studii industria suppleret. Ergo gratia Samaritani duos denarios habet: verum si quid supra erogandum est, exercitio ingenii elaboret. Inter ea supereroganda est fere quidquid Ecclesia in conjugio contrahendo disponit. Unde juxta auctoritatem legis quae nonnisi suae religionis conjugi sinit copulari, Apostolus, mortuo viro, ait de uxore, Cui vult nubat tantum in Domino . Ut gionis eligat; non Judaeum, non gentilem. Quod si fiat, damnatio animae est; quoniam connubium nulla ratione est. Inter illos autem qui Christiano censentur nomine, conjugio is assumendus est, cujus consortio vita animae non periclitetur. Id tamen negligentius si fiat, non ideo copula matrimonii annihilabitur, sed si ita est opus, cohabitatio dissolvetur
Abbreviated transcription (Latin):
tuerat postqͣm res nota ẽ: abinuz¬
cem separent᷑. usq adeo: ut uterq
alti possit oiuigi adherere. nͥ qñ
dispensatio eccł̃ie sua utit᷑ distri¬
ctione. Nam qui ita oueniunt.
ut nulla oĩo uit̾cidat causa. q̃r
utͦq uiuente. copula ꝯiugii debe¬
at adnullari: hii solã ꝑꝑforni¬
cationẽ societatẽ thor separare
Qmippe cdñica de oigio senten¬
tia ad ita thoro sociatos lata ẽ.
rent: minime det̾minauit. de¬
t̃minandũ aũt eccl̃ie sue com¬
misit. Quedam docuit ip̃e: ce¬
tera docenda reseruauit spon¬
se sue. Ip̃e docuit: q̃ aut uet̾i aut
noua lege .i. euangłio seruanda
mandauit. Hi sunt duo dena¬
rii. qͦs ꝓferens stabulario tra
factus sum apd̃ te: simplicia am¬
malia oñib xͥ tota deuotione sub¬
iecta. ad custodiendũ credita sun.
qͣtinꝰstabłm dñi ugi cura satagat
purgare. pastione uerbi ⁊ exem¬
pli refic̃e: duos denarios .i. duo
testamenta: in quib regis ima¬
go relucet: cõmisit. quatinꝰ am¬

Expanded text:
tuerat; postquam res nota est, ab invicem separentur, usque adeo ut uterque alteri possit adhaerere, nisi quando dispensatio Ecclesiae sua utitur districtione. Nam qui ita conveniunt ut nulla omnino intercedat causa quare utroque vivente copula conjugii debeat annullari, ii solam propter fornicationem societatem tori separare minica de conjugio sententia ad ita toro sociatos lata est.ptae, minime determinavit; determinandum autem Ecclesiae suae commisit; quaedam docuit ipse, caetera docenda reservavit sponsae suae. Ipse docuit quae aut veteri aut nova lege, id est Evangelio, servanda mandavit. Hi sunt duo denarii quos proferens stabulario tradfactus sum apud te , simplicia animalia oneribus Christi tota devotione subjecta, ad custodiendum credita sunt; quatenus stabulum Domini jugi cura satagat purgare, pastione verbi et exempli reficere duos denarios, id est duo testamenta. in quibus regis imago relucet, commisit, quatenus am
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ sub pͥncipe medico copia me¬
dicoꝵ. Ad ꝓuidentiam horũ
fortasse ꝑtinet. sic̃ morbos auer¬
tere: ita salitem conseruare.

Expanded text:
que sub principe medico copia medicorum. Ad providentiam horum fortasse pertinet sicut morbos avertere, ita salutem conservare.
Abbreviated transcription (Latin):
det: usꝙ ad iudiciũ. Quippe si an
ascendisset: et añ descendisset. Q̃n
cernentib apłis die quadragesimo
erat ascensurus. Itaq ex descensu
isto pret̃ primũ ⁊ ultimũ. i̾cuis fie¬
ret aduentꝰ. ĩmo uixta numum
ascensum: num̃s qͦq cresceret ad

Expanded text:
det usque ad judicium: quippe si ante ascendisset et ante descendisset, quoniam cernentibus apostolis die quadragesimo erat ascensurus. Itaque ex descensu isto praeter primum et ultimum tertius fieret adventus, imo juxta numerum ascensuum numerus quoque cresceret ad
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾ra angłico minist̾io uidetur
mͥ apparuisse. Si scĩ non tamen
ip̃i: uerũ uice eoꝵ angłi. precipue
hii quos diuina dispensatio cu¬
stodie scõrũ dũ in carne habita¬
ret deputauit. hominib appa¬
riusse ñ nunqͣm legunt᷑. Ipsis
namq ut ip̃o noĩe insinuat᷑ an¬
głoꝵ in huiꝰmi negotia admini
conuenit. scĩs ip̃is xͦ assistentib
nicħomuꝰ loco qm contẽplatiõe.
Et cum aliud dici possit: id tam̃
mansiones: ncħ tñ ꝓhibet. si q̃n
fieri oportet: inferiꝰ eos apparere:
sicut in iditio apparebunt. ⁊ ut
auint sepicule apparuerunt. Qñ¬

Expanded text:
o videtur mihi apparuisse. Sic sancti non tam ipsi, verum vice eorum angeli, praecipue ii, quos divina dispensatio custodiae sanctorum dum in carne habitarent, depuravit, hominibus apparuisse nonnunquam leguntur. Ipsis namque ut ipso nomine insinuatur angelorum in hujusmodi negotia admitti convenit. Sanctis ipsis Christo assistentibus, nihilominus loco quam contemplatione. Et cum aliud dici possit, id tamenmansiones, nihil tamen prohibet si quando fieri oportet inferius eos apparere, sicut in judicio apparebunt, et, ut aiunt, saepiuscule apparuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs putat iu̾tatem
posse cognoscere: cũ adhuc
nequit᷑ uiuat. Nequicia
autẽ est mundũ istũ dili¬
gere: et ea q̃ nascunt᷑ ⁊ tn¬
seunt pro magno hr̃e. q
ea ꝯcupiscere. ⁊ ꝓ hiis labo¬
rare ut adqͥrant᷑: et letari
cum habundauint: et ti¬
mere ne peant: ⁊ contͥsta

Expanded text:
quisquis putat ueritatem se posse cognoscere, cum adhuc nequiter uiuat. nequitia est autem mundum istum diligere et ea, quae nascuntur et transeunt, pro magno habere et ea concupiscere et pro his laborare, ut adquirantur; et laetari, cum abundarint, et timere, ne pereant, et contrista
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ul astruere conatur.
qd̾ supradictis ex euentib eoꝵ¬
q similib quotiens contingt̃.
sontes hii fiunt. qͦs ago ex sortes
culpe supra estimabam: scire
uelum quare. Ideo ne q̃d exig¬
norantie negligentia huiꝰmi
accidant. ꝓpteaq ex uitio af¬
fectus imputentur euentus :
an qd̃ animi puritate intac¬
ta calus ip̃i tales sint: ex se.
ut m̾ito ñ impugne feran¬
turs S si fortuita ꝑꝑ se reqͥ¬
runt᷑: ab eo un qͣlem̃cumq
sumunt existendi occasio¬
ne: certe nec uiri boni ⁊̃ dũ
bñagunt. qm ⁊ de bñ gestis
mala plerũq oriunt᷑: extra
culpam sunt. Quippe ⁊ apl̃i
dum mundũ celesti doctri¬
na instruunt. salutarib

Expanded text:
ere conatur, quod supradictis ex eventibus, eorumque similibus, quoties contingunt, fontes ii fiunt, quos ego exsortes culpae supra aestimabam; scire velim quare: ideo ne quod ex ignorantiae negligentia hujusmodi accidant, proptereaque ex vitio affectus imputentur eventus? an quod animi puritate intacta casus ipsi tales sint ex se, ut merito non impune ferantur? Sed si fortuita propter se requiruntur ab eo, unde qualemcunque sumunt existendi occasionem, certe nec viri boni etiam dum bene agunt, quoniam et de bene gestis mala plerumque oriuntur, extra culpam sunt. Quippe et apostoli dum mundum coelesti doctrina instruunt, salutarib
Abbreviated transcription (Latin):
quedam bona. que solũ remu¬
nerationes sunt:ut et̾na ñ par¬
uulis: s adultis exhibita. Sunt
alia que solũmuna st̾: ut diui¬
tie: cum reliqͥs corꝑum cõmodis.
qn exhibent᷑ in m̾itis. Timor ꝙͦ
gehenne cũ cet̾is. ut que a mali¬
tia exeat᷑: id̾o a deo donant᷑. Inter
hec duo gr̃arũ gen̾a. medium te¬
nent m̾ita locũ. Atq hec quidẽ
ea bona sunt: un dr̃. Nullũ bo¬
nũ irremun̾atũ. Quedam enĩ¬
prima dat ds bona. quib qͣi suppli¬
cando ad idreus ascendat: ut do recon¬
cilietur. Reconciliatus d̾o cooꝑante
id agit: uñ debeat p̃mio donari. Me-¬
rita gͦ recte int̃ utͣq collocant᷑. qm̃¬

Expanded text:
quaedam bona quae solum remunerationes sunt, ut aeterna non parvulis, sed adultis exhibita; sunt alia quae solum munera sunt, ut divitiae cum reliquis corporum commodis, quando exhibentur immeritis. Timor quoque gehennae cum caeteris, quae ut a malitia exeatur ideo a Deo donantur. Inter haec duo gratiarum genera medium tenent merita locum. Atque haec quidem ea bona sunt, unde dicitur: Nullum bonum irremuneratum. Quaedam eniprima dat Deus bona, quibus quasi supplicando ad id reus ascendat ut Deo reconcilietur, reconciliatus, Deo cooperante, id agit, unde debeat praemio donari. Merita ergo recte inter utraque collocantur, q
Abbreviated transcription (Latin):
neant: ꝑꝑ fornicationem uide¬
licet uitandam. incontinentes
uxorari decreuit. Nam si sacer¬
dotes legis temꝑe uicis sue:ad
uxorum suarum contub̾nia
minume redibant: quos ꝯniga¬
ri oportebat qm̃ de sacerdora¬
li tribu ministros sacrificioꝵ
et figure esse necẽe exat. qͣm sa¬
cerdotes gr̃e temꝑe minist̾ii sui:
quorum semꝑest aut ut bap¬
tizent aut infirmos cum en¬
charistia uisitent: aut aliqͥd
tale agant: uyxores habebiñ.
non iam umbram figͣe ĩmo cor¬
pus rei designate. carnẽq xꝑi
atq sanguinem tͣctaturi. et
de qualibet conlitione homi¬
num sumendi. presertim cũ
apud nos presb̃i atq femine
nulla sit copula. nͥ alt̾utrum
cum libu̾̃it seꝑanda: Helsi q̃n
aliter fiat: ecclia irritũ putat.
Predicator gͦ continentie formi¬
cationem caueat. mulierũq
abhominetur amplexꝰ. Ap̃d
nos eñi sacerdotes:. si ꝯtinen¬
tes non sunt: fornicatores pulsa

Expanded text:
er fornicationem videlicet vitandam, incontinentes uxorari decrevit. Nam si sacerdotes legis, tempore vicis suae, ad uxorum suarum contubernia minime redibant, quos conjugari oportebat, quoniam de sacerdotali tribu ministros sacrificiorum, et figurae sumere necesse erat; quomodo sacerdotes gratiae, tempore ministerii sui, quorum semper est ut aut baptizent, aut infirmos cum eucharistia visitent, aut aliquid tale agant, uxores habebunt, non jam umbram figurae, imo corpus rei designatae, carnemque Christi atque sanguinem tractaturi, et de qualibet conditione hominum sumendi, praesertim, cum apud nos presbyteri atque feminae nulla sit copula, nisi alterutrum cum libuerit separanda, vel quando aliter fiat, Ecclesia irritum putat? Praedicator ergo continentiae fornicationem caveat, mulierumque abominetur amplexus: apud nos enim, sacerdotes, si continentes non sunt, fornicatores pulsa
Abbreviated transcription (Latin):
tes. nubentes ⁊ nuptũ tradñtes.
usq ad eum diem quo intͣuit
in archam noe: ⁊ non cognoue¬
runt donec uentt diluuiũ et
tulit omnes: itaerit et aduentꝰ
fili hominis. q̃m ꝑ incendium
orbis repentinum: repentinꝰ eis
suꝑueniet int̾itus. Repentinus
ĩo: qmut dictum est. solũ sius
intendent uoluptatib. ñ tñ
scĩs: quib antixp̃i aduentus
insignum erit. Et hoc qͦ qd̃
post inchoatam aut fortasse
finitam statim pꝰ tribulatione
dierum illorum: sol obscurabi¬
tur: ⁊ luna non dabit lum̃ su¬
um. ⁊ stelle cadent de celo. Ut
postqͣm fiuita erit illa de qua
dñs ait: tribulatio magna.
qualis non fuit ab micio ñũ¬
diusq mͦ: neq fiet. Cuiꝰ enim
non concutietur fides. cum ꝑ¬
secutor pietatis sit oꝑator uir¬
tutis: S ꝑsecutio ħ: dii non
stabit. Qm̃ tradente dño ni¬
sibreuiati fuissent dies illi:
non fieret salua om̃is caro.
S propt̃ electos: breuiabũ¬
tur dies illi. Unq breuiabũ¬

Expanded text:
tradentes usque ad eum diem quo intravit in arcam Noe, et non cognoverunt donec venit diluvium et tulit omnes; ita erit et adventus Filii hominis ; quoniam per incendium omnibus repentinum, repentinus eis superveniet interitus. Repentinus ideo, quoniam, ut dictum est, solum suis intendent voluptatibus. Non tamen sanctis, quibus Antichristi adventus in signum erit. Et hoc quoque quod post inchoatam aut fortasse finitam, statim post tribulationem dierum illorum, sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de caelo ; ut postquam finita erit illa de qua Dominus ait: Tribulatio magna qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet cujus enim non concutietur fides cum persecutor pietatis sit operator virtutis? Sed persecutio haec diu non stabit, quoniam tradente Domino, Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro, sed propter electos breviabuntur dies illi . Utique breviabun
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmius temꝑagnalis incendii
atq iudicii ꝗ ꝑignem uenturum
est lateant: q̃m q̃n id futurũ sit: hy¬
eme an estate. nocte andie ignora¬
tur. ⁊ licet momenta qͦ nemo no
u̾it. qm̃ qua hora diei an noctis
ñ indigetis ut scribam nob̾. ip̃i
enim diligent scitis: quia dies
dm̃i sicut fur ita in nocte ueniet:¬

Expanded text:
is tempora generalis incendii atque judicii quod per ignem venturum est, lateant; quoniam quando id futurum sit, hieme an aestate, nocte an die ignoratur, et licet momenta quoque nemo noverit, quoniam qua hora diei an noctis non indigetis, ut scribam vobis: ipsi enim diligenter scitis, quia dies Domini, sicut fur, ita in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
pacitatis efficienda. ut ĩm̃sitatem
uno et ꝑpetuo contemplet᷑ intui¬
tu diuinam: nicħ mirabitur. oĩa
ita qd̾ integre singła simul ⁊ in¬
mi amplitudinẽ. ñto uniuer¬
sitas expectet scõrum. Iniquo¬
rum qͦ corda eatenus dilata¬
ri oportet. ut mala bona ue:
nemo ignoret. Qnͣtum autẽ
ultra sit ilł sciendum: dies il¬
la non sinet incognitũ. hꝰmͦi
cordium ꝓpalatio. uirtute iri¬
nitatis proueniet: que etiam
unicuiq iuxta oꝑa sua retri¬
buet. Nam si id est filius fac¬
turus ut uere est: oꝑa autem
trinitatis. sic̃ et uoliratas. et
potestas. indiuisa sunt: utiq
qd̾ est singłorum. ẽ cõmurit̃
trium. Pater tñ ñ iudicat qũe¬
quã. s omne iudiciũ delit filio:
quia filius hominis est. Pater
non iudicat: ut iniditio
appa reat. Trinitas nãꝙ tota:
s ołi Smundi cordib debet᷑
cer nenda. S uidicium
dat filio: non quia suo cũ quo

Expanded text:
pacitatis efficienda, ut immensitatem uno et perpetuo contempletur intuitu divinam, nihil mirabitur omnia, ita quod integra singula simul et inmi amplitudinem merito universitas exspectet sanctorum. Iniquorum quoque corda eatenus dilatari oportet, ut mala bonave nemo ignoret. Quantum autem ultra sit illis sciendum, dies illa non sinet incognitum. Hujusmodi cordium propalatio virtute Trinitatis proveniet, quae etiam unicuique juxta opera sua retribuet. Nam si id est Filius facturus, ut vere est, opera autem Trinitatis sicut et voluntas et potestas indivisa sunt; utique quod est singulorum, est communiter trium. Pater tamen non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio quia Filius hominis est . Pater non judicat, ut in judicio appareat. Trinitas namque tota solis mundis cordibus debetur cernenda. Sed judicium dat Filio, non quia suo, cum quo
Abbreviated transcription (Latin):
los qui talib p̃positi sunt.
Uocauit gͦ famem .i. ange¬
lum fami p̃positirm. Syrre
qͣntum uolunt noceant:
crebro audiunt. Noltre no¬
cere t̾re et mari. Dicit᷑ enim
in iob: illudi sathane ab an¬
głis dĩ. qui sunt ppositi suꝑ
aerias potestates: ne noceant
nobis. Que sententia ibi ha¬
betur. Oraco iste qũe forma¬
sti ad illudendum ei. Sp̃uales
gͦ tortores sicut ⁊corporales .i.

Expanded text:
los qui talibus praepositi sunt. Vocavit ergo famem, id est angelum fami praepositum. Sed ne quantum volunt noceant, crebro audiunt: Nolite nocere terrae et mari . Dicitur enim in Job illudi Satanae ab angelis Dei, qui sunt praepositi super aerias potestates, ne noceant nobis. Quae sententia ibi habetur: Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Spirituales ergo tortores sicut et corporales, i
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores amando excedat. De tͣn
eẽ pot̃. Non aũt de agro ad lec¬
tum .ĩmo de neutro ad molendi¬
num: redire licet. Cultores enĩ
di iuxta gradus professiorã
ascend̾e decet: lescend̾e non licet.
Nimirum continens: coniuga
dere. aut non liceat redire. Qͥ
lege coningii copulant᷑ sͥ: legẽ

Expanded text:
iores amando excedat. CAPUT Xesse potest; non autem de agro ad lectum, imo de neutro ad molendinum redire licet. Cultores enim Dei juxta gradus professionem ascendere decet, descendere non licet. Nimirum continens conjugatodere, aut non liceat redire. Qui lege conjugii copulantur sibi, lege
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur. Sp̃s enĩ iniusibilit̾ ⁊ occul¬
te. q̃m nescis un ueniat aut qͦ uadat:
animũ nr̃m ad uoluntatẽ atq fide
cũ oꝑib trahit. siuisq modis ⁊ fere
in cognitis nob̾. om̃e bonũ qd̃ in ho
sus itiq modis: magisq sͥ notis.
dũ qd d̃s docet: homo credit. qd̾ d̾s
inspirat: hõ diligit. Tande qͥcqͥd
bñ facis: cum dõ faciente facis. Ip̃e
eni cum scõ sõs erit. ⁊ cũ uiro inno¬
cente innocens erit. Qiippe cũ scõ
est sc̃s: qui iuuantẽ sc̃e adiuuat¬

Expanded text:
operatur; spiritus enim invisibiliter et occuloperatur; spiritus enim invisibiliter et occulte, quoniam nescis unde veniat et quo vadat , animum nostrum ad voluntatem atque fidem cum operibus trahit, suisque modis et fere incognitis nobis, omne bonum quod in homisuis utique modis, magisque sibi notis dum quod Deus docet, homo credit; quod Deus inspirat, homo diligit; tandem quidquid benefacis, cum Deo faciente facis. Ipse enim cum sancto sanctus erit, et cum viro innocente innocens erit : quippe cum sancto est sanctus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dis. quod nulla necessitate ĩpulsũ:
sponte tantũ oblate gr̃e se coaptat:
iam bonũ nr̃m qͦdãm᷑ debitũ esti¬
mat᷑ ut uixta oꝑa quisq sua rite
uidicemur. Uñ nr̃arũ elegantia
actionũ actionũ et gr̃a est ⁊ m̾itũ.
dicante pͥmatũ. Uñ quicqͥd m̾iti
est: rite gr̃e accomodat᷑. q̃ illud et
ut sit ꝓmouet:et ut maneat co¬
mitatur. Nam om̃e datũ optunũ.
romne dõnũ ꝑfectũ desursum est:
descendens a patre luminũ. Uñ
non solum gr̃a que a d̾o missa
nr̃am pungit pigritiã uerũ ꝙͦ
uenientis auxilio fieret. nec factum
nͥ gr̃e subsequentis subsidio man̾et:
opus qͦdam mͦ dĩ est. Opus gͦ bonũ
om̃e qͦd agimus. ñ sol nos: inmo cũ
dõ facimus. Nñ dñs cum uiro fide¬
l loquens ait. Oꝑa que ego facio:
et ip̃e faciet. fidem enĩ castã uolun¬
tatẽq puram. et qͥcqͥd ex his quasi
iactis seminib g̾minat: uirtus di¬
uina in homine. ñ tñ nͥ cum hõie

Expanded text:
dis, quod nulla necessitate impulsum, dis, quod nulla necessitate impulsum, sponte tantum oblatae gratiae se coaptat; jam bonum nostrum quodammodo debitum aestimatur, ut juxta opera quisque sua rite judicetur. Unde nostrarum ele actionum, et gratia est et meritum; dicante primatum. Unde quidquid meriti est, rite gratiae accommodatur, quae illud et ut sit promovet, et ut maneat comitatur: nam omne datum optimum, et omne donum perfectum de sursum est descendens a Patre luminum . Unde non solum gratia quae a Deo missa nostram pungit pigritiam, verum quoque nisi gratiae praevenientis auxilio fieret, nec factum nisi gratiae subsequentis subsidio maneret, opus quodammodo Dei est. Opus ergo bonum omne quod agimus, non soli nos, imo cum Deo facimus. Unde Dominus cum viro fideli loquens ait: Opera quae ego facio et ipse faciet , fidem enim castam, voluntatemque puram et quidquid ex his quasi jactis seminibus germinat virtus divina in homine, non tamen nisi cum homine
Abbreviated transcription (Latin):
reuocet errantem ꝑducat obedientẽ.
trahit tñ uoluntariũ: nec cogit in¬
uitũ. adoualens. ad̃oq iugens: ut
qͣmlibet ꝑu̾si uoluntatẽ uit̃aq in
qͣntũlibet emendationis gͣdñ absq
om̃i difficultate ⁊ coactione: qͦtiens
restitisse poterat maluit adquiesce.
q̃mꝙ in uia di constitutꝰ deiuiare po¬
tens id noluit. q̃m demũ ñ ut pleri¬
ꝙ faciunt coopari gr̃e neglexit.
uerum illam amplexus ꝑ ommia
sequi studuit: premio dignus esti¬
matur. Nam uixta scripturã. rog¬
num di ñ est dantis: s accipientis.
Id est ñ solum prouenit ex dono
largitoris: uerum etiam ex labore
seruientis. Quamobr̃e si cleũ cont̾e¬
plaris. ad qũe qm̃ torpore lib̾i arbi¬
trii ip̃e excitat: promouetq rite uti¬
q refert᷑: quicqͥd laudabile nr̃am pe¬
nes facultatẽ iiuenit᷑: m̾ito omne
bonã nr̃m gratuitũ iudicat᷑ donũ.
Sin autẽ iures lib̃i arbitrii atren¬

Expanded text:
revocat errantem, perducat obedientem; revocat errantem, perducat obedientem; trahit tamen voluntarium, nec cogit invitum, adeo valens, adeoque vigens, ut quamlibet perversi voluntatem, vitamque in quantumlibet emendationis gradum, absque omni difficultate et coactione, quoties restitisse poterat, maluit acquiescere; quoniamque in via Dei constitutus deviare potens id noluit, quoniam demum non, ut plerique faciunt, cooperari gratiae neglexit; verum illam amplexus per omnia sequi studuit, praemio dignus aestimatur; nam juxta Scripturam: Regnum Dei non est dantis sed accipientis, id est, non solum provenit ex dono largitoris, verum etiam ex labore servientis. Quamobrem si Deum contemplaris, ad quem quoniam torporem liberi arbitrii ipse excitat, promovetque, rite utique refertur, quidquid laudabile nostram penes facultatem invenitur; merito omne bonum nostrum gratuitum judicatur donum. Sin autem vires liberi arbitrii atten
Abbreviated transcription (Latin):
offerat: is utrulibet aut gr̃e cooꝑans
agit. aut ea spreta male agere non
desistit. Cũ aũ gr̃a suscepta bñ ui¬
uit᷑ aliꝰ felici in ꝓposito ꝑseuerat: aliꝰ
prauitate ꝯsueta resorptus: pedem
reuocat. S qd̃ iste recidit. i do fit:
qd̾ gr̃e sine qua nũqͣm bene uiuitur.
non consentit. Qd̃ aũt ille in bono ꝑ¬
seuerat: gr̃a oꝑatur. cum qua concor¬
dat. Uñ patet. qd̾ omniũ bene gestoꝵ
pͥma p̃cipuaꝙ causa: gr̃a ẽ. Qiuippe
que bñ cepta preuenit ut subsistans:
subsequit᷑ ut maneant. Nr̃m aũt
apd̃ arbitrium: ñ nulla uerũ scła¬
ria recte agendoꝵ auctoritas ꝯu̾sat᷑
Annirũ facultatis nr̃e ẽ ut preuen¬
ti gr̃a ꝑ ip̃am bñ agamꝰ. subsecuti
eam: a bono neqͣqͣm desistamꝰ. Qua¬
re lib̾i arbitrii mitũ aliqd̾ ẽ: dum
mandatis łi obsistere abhorrens: de¬
um iam colere iichoat. atq in in¬
choato: deo placere cupiens: in post¬
modum ꝑseuerat. Nam qͣmius gr̃a

Expanded text:
offerat, is utrumlibet aut gratiae cooperans offerat, is utrumlibet aut gratiae cooperans agit, aut ea spreta male agere non desistit. Cum autem gratia suscepta bene vivitur; alius felici in proposito perseverat, alius pravitate consueta resorptus, pedem revocat. Sed quod iste recidit, ideo fit od gratiae sine qua nunquam bene vivitur, non consentit: quod autem ille in bono perseverat, gratia operatur, cum qua concordat. Unde patet quod omnium bene gestorum prima praecipuaque causa gratia est; quippe quae bona coepta praevenit ut subsistant, subsequitur ut maneant. Nostrum autem apud arbitrium, nonnulla, verum secundaria recte agendorum auctoritas conversatur. Nimirum facultatis nostrae est ut praeventi gratia per ipsam bene agamus; subsecuti eam, a bono nequaquam desistamus. Quare liberi arbitrii meritum aliquod est, dum mandatis Dei obsistere abhorrens, Deum jam colere inchoat, atque in inchoato, Deo placere cupiens in postmodum perseverat. Nam quamvis gratia