comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cubitu. nascit᷑. sicͣ natꝰ eͣ ille de
uirgine. S in libro suo iob cũ
de creaturis celestib loqueret᷑.
qd̾ indĩ conspectu ꝙͣ uox ipsa
munda non sit: quanto magiᷤᷤ
inquit homo putredinis filius
hominis uermis Putredinẽ
ꝓ mortalitate posuit. quẽ iã
uelut conceptã gerit morien¬
di necessitatem. inꝗͦ peccando
contrusus ẽ hõ: & filiũ homi¬
nis uerme̾ natũ de putredine
quasi putrẽ. hoc ẽ de morta¬
litate mortalẽ: ac ꝑ hoc ii his
uerbis psalmi. alium sensũ
nos querere amonuit illo qͥdẽ
saluo neq reꝓbato. ut non so¬
lũ scrutemur qd̾ ait. ego sũ aũ
hõ: scd̾m illud qd̾ de libro iob
coͣ memoraui Tanquã dicer&.
Ego aut̾ sũ filius hominis. & nͣ
homo. N quod homo non sit

Expanded text:
cubitu nascitur, sicut natus est ille de cubitu nascitur, sicut natus est ille de uirgine. sed in libro suo Iob cum de creaturis caelestibus loqueretur, quod in dei conspectu etiam ipsa uix munda sint: Quanto magis, inquit, homo putredo et filius hominis uermis. putredinem pro mortalitate posuit, quae iam uelut conceptam gerit moriendi necessitatem, in quam peccando contrusus est homo, et filium hominis uermem natum de putredine quasi putrem, hoc est de mortalitate mortalem. ac per hoc in his uerbis psalmi alium sensum nos quaerere admonuit illo quidem saluo neque reprobato, ut non solum scrutemur, quod ait: Ego autem sum homo, secundum illud, quod de libro Iob commemoraui, tamquam diceret: Ego autem sum filius hominis et non homo, non quod homo non sit
Abbreviated transcription (Latin):
rent. si uere filus dĩ eẽt. Eir eoꝵ
ꝑsona. & in libro sapientie dr̃
Morte turpissima condẽpnemꝰ
euͣ. Erit enim respectus in ser¬
monib ipsus. Si eniͣ uerꝰ eͣ filiꝰ
dĩ suscipio euͣ. & libabit euͣ de
manib contrariorũ. Hec inqͥt co¬
gitauerunt & errauer̃. ercecauit
eniͣ eos malitia eoꝵ. Attendentes
quippe tempꝰ ueteris testamenti.
qͥ illã patrum ꝙͣ temꝑale̾ felici¬
tatem inqua illis exibenda de¬
mnonstrauit ds̃. Ẽ talia dona su
quo reuelaretur in xp̃o bona et̾¬
na ꝓpͥe dñi p̾stare iustis. qui bo¬
na tẽporalia p̾stat & impiis.
Deniq cũ dixisset inte s. patͣs n.¬
confusi. uide qͥd ad uinxerit. E go
oculis ꝑ sequentiũ abiectissimu᷑
quidẽ & contẽptissimũ demonstra¬
r&s. ͥS nͣ eͣ contẽpnenda altitu¬
do secreti. ꝓfunditasq mysterii.
p̃sertĩ meis uerbis que tauto sal¬
uatori in ꝓpħie p̾dicatione coap¬
tant᷑. Dictus ẽ hic sensus elegan
quia uerinif de carne sine con¬

Expanded text:
rent, si uere filius dei esset. ex eorum persona et in libro sapientiae dicitur: Morte turpissima condemnemus eum; erit enim respectus in sermonibus ipsius. si enim uerus filius dei est. suscipiet eum et liberabit eum de manibus contrariorum. haec, inquit, cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim eos malitia eorum. adtendentes quippe tempus ueteris testamenti et illam patrum etiam temporalem felicitatem, in qua illis exhibenda demonstrauit deus etiam talia dona sua quo reuelaretur in Christo bona aeterna proprie deum praestare iustis, qui bona temporalia praestat et impiis. Denique cum dixisset: In te sperauerunconfusi, uide, quid adiunxerit: Ego aoculis persequentium abiectissimum quiddam et contemptissimum demonstraret; sed non est contemnenda altitudo secreti profunditasque mysterii praesertim in eis uerbis. quae tanto saluatori in prophetiae praedicatione coaptantur. dictus est hinc sensus elegantquia uermis de carne sine con
Abbreviated transcription (Latin):
ã dño. ꝑ fide̾ eniͣ ambulamus. &¬
non ꝑ speciem. & idõ nc inspe.
tunc inre. Deniq resurrectionẽ
suam quã ñ sicut ur̃am in lon¬
gũ differri oportebat. ut in exe̾¬
plo carnis eiꝰ disceremus. qͥd in nr᷑a
sꝑare deberemus. noluit alienis
demonstrare s suis. Alienis di¬
co nͣ natura s uicio. quod semꝑ
contra naturam est. Mortuus
ẽ gͦ in conspectu hominũ. resur¬
rexit aut̃ in cõspectu filiorũ ho¬
minũ : qr mors ad homineꝰ ꝑt̾ine¬
bat resurrectio ad filios homini
Sicut enĩ in adã om̃s moriunt᷑.
sic & inaͦ. om̃s uiuificabunt᷑. Ut
qͥ exemplo sue carnis. ex hortaret᷑

Expanded text:
a domino; per fidem enim ambulamus, a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem et ideo nunc in spe, tunc in re. Denique resurrectionem suam, quam non sicut nostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis eius disceremus, quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare sed suis; alienis dico non natura sed uitio, quod semper contra naturam est. mortuus est ergo in conspectu hominum, resurrexit autem in conspectu filiorum hominum, quia mors ad hominem pertinebat, resurrectio ad filium hominis; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. ut igitur exemplo suae carn
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Sꝑauit einsdño eruat
eũ saluũ faciat eũ qm uult euͣ.
Hoc in labiis ñ incorde dixerunt.
insultando quod ñ fier: ñ cre¬
dendo quod futurũ esset. Factũ
eͣ autͣ hoc: s sicut fieri oportebat
infilio hominis. in quo spes eter¬
ne uite fuerat reuelanda. ad no¬
uũ ꝑtinens testamentũ. nͣ sicut
illi expectabant. ⁊ qr fieri nͣ uide¬
bant tanquã suꝑato insultabant.
ꝑtinentes ad testamentũ uetus. &
homine̾ in quo om̃s moriuntur.:
nͣ ad filiũ hominis in quo om̃s
uiuificabunt᷑. Mortẽ quippe in¬
tulit sͥ filioq hominis: uitã uͦ
attulit homini moriens: & resurgẽs
filiꝰ hominis. Obꝓbriũ hominũ.
& abiectio plebis. usq ad morte̾.
Hoc eniͣ uoluit in conspectu ii¬
micoꝵ pati. quo euͣ tanquã dere¬
lictũ putarent. ut gr̾a coͣ menda¬
retur testamenti noui. qua disce¬
remus aliã querere felicitatẽ.
que ncͣ ẽ in fide: postea uͦ erit
in specie. Quandui enĩ sumꝰ in
corpore ait apls. ꝑegrinamur

Expanded text:
ut: Sperauit in deum, eruat eum, saluum faciat eum, quoniam uult eum. hoc in labiis, non in corde dixerunt insultando, quod non fieret. non credendo, quod futurum esset. factum est autem et hoc, sed sicut fieri oportebat in filio hominis, in quo spes aeternae uitae fuerat reuelanda ad nouum pertinens testamentum, non sicut illi expectabant. et quia fieri non uidebant, tamquam superato insultabant pertinentes ad testamentum uetus et hominem. in quo omnes moriuntur, non ad filium hominis, in quo omnes uiuificabuntur. mortem quippe intulit homo sibi filioque hominis; uitam uero adtulit homini moriens et resurgens filius hominis, opprobrium hominum et abiectio plebis usque ad mortem. hoc enim uoluit in conspectu inimicorum pati. quo eum tamquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, postea uero erit in specie. quam diu enim sumus in corpore. ait apostolus, peregrinamur
Abbreviated transcription (Latin):
nib uixta suam uoluntatem.
Hoc enim qͦd ait cui angłoꝵ
eque accipit᷑ ac si diceros nulli.
ꝑ angłicum nomen significas
omium substantiam inuisibi¬
liũ creaturarum. Neq enĩ ulli
quide̾ angłoꝵ. & alii cuidã rati¬
onabili creature. dixͣ ds sede a
dextris meis. In cõmune itaq
sermo ꝓnuntiat: non eẽ dic̾tũ
cuiquã creature. sede a dextͥs
meis. E hoc incõmune decre¬
atura. Et ꝓnuntians de omibꝰ
inuisibilib creaturis: ait eas
stratores sp̃s. in ministerium
missi Lic&s enim nͣ om̃s sin¬
gillatim inuisibiles creature

Expanded text:
nibus juxta suam voluntatem . Hoc enim quod ait, cui angelorum, aeque accipitur, ac si diceret, nulli: per angelicum nomen significans omnium substantiam invisibilium creaturarum. Neque enim ulli quidem angelorum, et aliae cuidam rationabili creaturae dixit Deus: Sede a dextris meis. In commune itaque sermo pronuntiat, non esse dictum cuiquam creaturae, Sede a dextris meis. Et hoc in commune de creatura. Et pronuntians de omnibus invisibilibus creaturis, ait eas stratores spiritus, in ministerium missi? Licet enim non omnes singillatim invisibiles creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
piens ꝑdm. ab his qͥ audiert᷑
in nos confirmata ẽ. Sed & dͣs
qͥ testimoniũ ꝑhibo signis &ẜ
portentis isti saluti: aliꝰ ẽ ab omĩ¬
bus aministratoriis spitib
ꝑ conditionis partes. s ꝑ cõmu¬
nionẽ quib eũ pͣstare decreue
inque disꝑtit᷑ diffusis.

Expanded text:
inum, ab his qui audierunt in nos confirmata est; sed et Deus qui testimonium perhibet signis et portentis isti saluti, alius est ab omnibus administratoriis spiritibper concisionis partes, sed per communionem quibus eum praestare decreverin quae dispartitur effusus.
Abbreviated transcription (Latin):
Eoiu̾so quoq si qua de supiorib
in mortalia st̃: haut dubiũ qͥn
in eodem genere. & specie con¬
stituta sint᷑ ĩmortalia. Cum aũ
angłs conu̾tibilis apparuerit.
om̃s conu̾tibiles erunt. licq non
sint conu̾si. inbeatitudine ꝑseue¬
rantes: quomͦ & cuncta hominũ
corpora diui sibilia sunt: quãquam
non omĩa duuduntur. Quedam
enĩ eoꝵ passa diuisionẽ: & reliqͣrũ
similium sui naturam int̾pretan¬
tur. His ita dissertis: Alteriꝰ sub¬
stancie a uisibilib & inuisibilib
creaturis sp̃c sc̃s ostendit᷑. Si aũ
hoc uerum ẽ: impiissime qͥdẽ
int̾ omiͣa connumerauerant sp̃m
scm. dicentes in eo qd̾ omia ꝑ
uerbuͣ a dõ fẽa sunt etiam spm¬
unum ex omĩb s aliud extra
aut in corporalis. Uerũ corpus
nequaquam erit sicͣ pꝰ diximus:
cũ doceat & scientiam pͣstet.
& a sensu &s anima capiatur.
Sed neq inuisibilis creatura ẽ.¬
sicͣ paulo ante de dõ disputaui¬

Expanded text:
diverso quoque si qua de superioribus immortalia sunt, haud dubium quin omnia in eodem genere et specie constituta, sint immortalia. 13. Cum angelus convertibilis apparuerit, omnes convertibiles erunt, licet non sint conversi in beatitudine perseverantes: quomodo et cuncta hominum corpora divisibilia sunt, quamquam non omnia dividantur. Quaedam enim eorum passa divisionem, et reliquorum similium sui, naturam interpretantur. His ita edissertis, alterius substantiae a visibilibus in invisibilibus creaturis Spiritus sanctus ostenditur. Si autem hoc verum est, impiissime quidam inter omnia connumerant Spiritum sanctum: dicentes in eo, quod omnia per Verbum a Deo facta sunt, etiaunum ex omnibus, sed aliud extra aut incorporalis. Verum corpus nequaquam erit, sicut prius diximus, cum doceat, et scientiam praestet, et a sensu et 121 anima capiatur. Sed neque invisibilis creatura erit, ut paulo ante de eo disputavi
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾siones os riunas diuina
eloquia demonstrant. Lico eniͣ
multitudo angłorũ & alia ex¬
cellentium uirtutum. in beati¬
tudine & scimonia ꝑseuerent: ta¬
m̃ cũ ea que simile̾ hnt naturã
conu̾sa sint: dilucide ostendit᷑¬

Expanded text:
conversiones et ruinas divina eloquia demonstrant. Licet enim multitudo angelorum, et aliarum excellentium virtutum, in beatitudine et sanctimonia perseverent: tamen cum in ea, quae similem habent naturam conversa sint, dilucide ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo in uniuersas gentes mu¬
nus sp̃c scĩ redundauerit. E
ad titum apłs. salutem fcam
gentib coͣmemorat. Non ex
oꝑib iusticiȩ que fecimus nos:
s ꝑ lauacrum sc̃e regeneratio¬
nis. & innouationis spͣs sei.
quem effudit in nobis habun¬
danter. Et hic enun largam
attͥbutionem spͣs. u̾bum effu¬
sionis ostendit. Ex quib uni¬
uersis. docemur capabile̾ spͣc
sci e̾e̾ substantiam. & ex hoc
increatam. Capabilem substan¬
tiam uocat quȩ capit᷑ a plurib
& eis sui cõsortium tͥbuit: capa
Capabili quippe statim incon¬
u̾tibile:. & inconu̾tibili et̾nũ eͣ
c̃ sequens: quomͦ e contrario ca¬
pienti conu̾tibile. & conu̾tibili
creabile consequens est. Nicħ
qͦ de creaturis in conu̾tibile ꝓpt¬

Expanded text:
quando in universas gentes muquando in universas gentes munus Spiritus sancti redundaverit. Et ad Titum Apostolus salutem factam gentibus commemorat: Non ex operibus justitiae quae fecimus nos: sed per lavacrum secundae regenerationis, et innovationis Spiritus sancti, quem effudit super nos abundanter . Et hic enim largam attributionem spiritus, verbum effusionis ostendit. Ex quibus universis docemur, capabilem Spiritus sancti esse substantiam, et ex hoc increatam. Capabilem substantiam vocat, quae capitur a pluribus, et eis sui consortium tribuit: capacCapabili quippe statim inconvertibile, et inconvertibili aeternum est consequens: quomodo e contrario capienti convertibile, convertibili creabile subsequens est. Nihil ergo de creaturis inconvertibile, p
Abbreviated transcription (Latin):
est: in similitudinem quoq
ungenti effusus d̾r. Ungentũ
effusum nomen tuum. Nã
ungentum quod uase conti¬
netur hab& quidẽ odoris sub¬
stantiam. s ꝓhibet᷑ longiuis
spargi: quia intrinsecus elau¬
dit᷑. Cum aut̃ uas foris fuerit
fusum: emittit bene olentiam
inclusum. Notꝰ enim in ui
dea dͣs. in isrł magnũ nom̃
eus. Quando autͣ choruscans
in carne saluator in uniuer¬
sam terrã quin potiꝰ in omne̾
creaturam extendit uocabu¬
lum suum: implet᷑ quod scͥp¬
tum est. Quam admirabile
ẽ dñe nomen tuum inuniuer¬
sa terra. Quib consequent᷑
apłs loquitur. Non enim ali¬
ud nomen datum ẽ sub celo.
in quo oporteat saluari nos¬
E psalmista ad dnm loquit᷑
Magnificasti suꝑ omĩa nom̃
scm tuum. Tunc completuͣ
ẽ ungentũ effusum nomen
tuũ. Significat aut̃ effusioĩs
u̾bum. largã. & diuitem mu¬
neris abundantiam. Itaq
cũ unus quis alicubi aut duo
spͣm scm accipiunt. non drͣ
effundam de spũ meo: sed tẽ

Expanded text:
est, in similitudinem quoque unguenti effusus dicitur: Unguentum effusum nomen tuum . Nam ut unguentum quod in vase continetur, habet quidem odoris substantiam, sed prohibetur longius spargi, quia vase intrinsecus clauditur: cum autem vas foris fuerit effusum, emittit procul beneolentiam inclusum; Notus enim, ait, in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Quando autem coruscans in carne sua Salvator, in universam terram, quin potius in omnem creaturam extendit vocabulum suum, impleto eo quod scriptum est: Quam admirabile est nomen tuum in universa terra ; quibus consequenter Apostolus loquitur: Non enim aliud nomen datum est sub coelo, in quo oporteat Al. o: et Psalmista ad Dominum loquitur, Magnificasti super omnia nomen sanctum tuum: tunc completum est, Unguentum effusum nomen tuum. Significat autem effusionis verbum, largam et divitem muneris abundantiam. 12. Itaque cum unus quis alicubi, aut duo Spiritum sanctum accipiunt, non dicitur, effundam de spiritu: sed tunc
Abbreviated transcription (Latin):
utriq pariter qui ꝓprie uolun¬
tatis. & qui ꝓprii consilii lepra
sordent: audiant quid spͣs dicat
eccłiis: breui uno uersiculo le¬
þram utramq condempnans.
Sapientia ait que de sursum eͣ.
primum quidem pudica ẽ contͣ
aprie uoluntatis un puritatem:
deinde pacifica. contra ꝓpri
consilii obftinatam rebellionẽ.

Expanded text:
utrique pariter, qui propriae voluntatis, et qui proprii consilii lepra sordent: audiant quid Spiritus dicat Ecclesiis, brevi uno versiculo lepram utramque condemnans: Sapientia, ait, quae desursum est; primum quidem pudica est, contra propriae voluntatis impuritatem; deinde pacifica , contra consilii proprii obstinatam rebellionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Telum dĩ habent s non scđm
scientiam: sequentes errorem su¬
um. &. obstinati in eo: ita ut
nullis uelint consiliis ad quiesc̾e.
Hii sunt unitatis diuisores: mi¬
inici pacis: caritatis expertes:
uanitate tumentes : placentes
sibi & magni in ocłis suisꝰ igno¬
rantes dĩ iusticiam.ꝙ. suam uo¬
lentes constituere. W que maior
suꝑbia. quam ut unus homo
toti congregationi uditium su¬
um pͣferat: tanquam ipse soluꝰ
habeat spm di᷑ Idolatrie scelus
est. non ad quiescere : & quasi
peccatum ariolandi. S ubi ħ¬
poterit lepra mundari. nisi in
lordane. Ibite merge quicumq
huuismodi es: & attende quid
fecerit angłs magni consilii. In¬

Expanded text:
elum Dei habent, sed non secundum scientiam, sequentes errorem suum, et obstinati in eo, ita ut nullis velint consiliis acquiescere. Hi sunt unitatis divisores, inimici pacis charitatis expertes, vanitate tumentes, placentes sibi, et magni in oculis suis, ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere. Et quae major superbia, quam ut unus homo toti congregationi judicium suum praeferat, tanquam ipse solus habeat Spiritum Dei? Idololatriae scelus est non acquiescere, et quasi peccatum ariolandi repupoterit haec lepra mundari, nisi in Jordane? Ibi mergere, quicunque hujusmodi es, et attende quid fecerit magni consilii an
Abbreviated transcription (Latin):
Dorro incorde duplex est lepraͥ
ꝓ̃pria uoluntas. ꝙ ꝓprium con¬
silium: utraq nimis pessima.
eoq ꝑninosior. quo interior.
non est communis cum deo. M
non ad utilitatem ꝓximorum.
s ꝓpter nos ipsos facimus: non
intendentes ꝑlacere doͣ. & pro¬
desse frͣibus: s satis facere nobiᷤᷤ¬

Expanded text:
3. In corde duplex est lepra; propria voluntas, et proprium consilium. Lepra utraque nimis pessima, eoque perniciosior, quo magis interior. non est communis cum Deo et non ad utilitatem fratrum, sed propter nosmetipsos facimus, non intendentes placere Deo et prodesse fratribus, sed satisfacere
Abbreviated transcription (Latin):
amor habendi: facilius corda ex¬
pugnans quam corpora singuloꝵ.
inmanitas tyrannorum. Nemo
est cui tam deuote. tam dui ser¬
uiatur. Quocumq uult suum
ducit seruum: non eripitur sibi
fuga: non alicuuis iuolentia po¬
testatis. Uix enim de cupidita¬
te triumphat: de quo semel cu¬
piditas triumphauit. Cupiditas¬
leges oblitterat: uis omne ꝑseqͥ¬
tur. diuinas ab radit sanctio¬
nes. Cupiditas in regionem dis¬
similitudinis hominem ab du¬
cit: oblitum quam cum dõ q
ex dõ habeat dignitatem.
Deniq sic ait apłs. Radix om¬
nium malorum est cupiditas
Qadix huuismodi. radix leta¬
lis: & ramos ꝓ ferens toxicatoᷤ.
Nullum enim peccatum coͣ
omis illicitus appetitus. istus
auiditatis est morbus. Amori
& anima lucri cupida etiam
ꝓ exiguo perire non metuit.
nullumq est iusticie ir illo
corde uestigium. in quo sibi a¬
uaritia fecit habitaculum Hoc
ꝑfidus uidas in ebriatus ue¬
neno: dum sitit lucrum. ꝑue¬
nit ad laqueum. Albana sonat¬

Expanded text:
amor habendi, facilius animos expugnans quam corpora, Siculorum immanitas tyrannorum. Nemo est cui tam diu, tam devote serviatur. Quocunque jubet, suum ducit servum. Non eripitur sibi fuga, non alicujus violentia potestatis. Vix enim de cupiditate triumphat, de quo semel cupiditas triumphavit. Cupiditasleges oblitterat, jus omne persequitur, divinas abradit sanctiones. Cupiditas in regionem dissimilitudinis hominem abducit, oblitum quam cum Deo et ex Deo habet dignitatem. Denique, sicut ait Apostolus, radix omnium 20 malorum est cupiditas . Radix hujusmodi, radix lethalis et ramos proferens toxicatos. Nullum enim peccatum sineomnis illicitus appetitus istius aviditatis est morbus. Amori ffectio, et anima lucri cupida etiam pro exiguo perire non metuit, nullumque est justitiae in illo corde vestigium, in quo sibi avaritia fecit habitaculum. Hoc perfidus Judas inebriatus veneno, dum sitit lucrum, pervenit ad laqueum. » CA
Abbreviated transcription (Latin):
Uestis sit tibi nec satis munda. nͨ ni¬
mis sordida:. & nulla diuersita¬
te notabilis : ne adte obiuam
pretereuntium turba consi¬
stat. ut digito demonstreris

Expanded text:
uestis nec satis munda nec sordida et nulla diuersitate notabilis, ne ad te obuia praetereuntium turba consistat et digito demonstreris
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cantauit in nob̃. continuo
manifestauit dicens. Qui ti¬
metis dñm laudate euͣ. Qͥs
aũ ueraciter laudat: nisi qͥ
ueraciter amat : Tantundẽ
ẽ gͦ. ac si dicer&. Quitimetis
dñm. amate eũ. Dixit eniͣ ho¬
mini sicut scͥptũ ẽ. Eece pie¬
tas est sapientia: porro pietas
cultus dĩ est. Nec colit᷑ ille:
nisi amando. Sũma gͥ ⁊ uera
sapientia est: in p̾cepto pͥmo.
Diliges dnm dm̃ tuũ ex toto
corde tuo. & ex tota anima tua.
Ac ꝑ hoc sapientia est caritas
dĩ. & diffundit᷑ in cordib urĩs.¬

Expanded text:
i cantauit in nobis, continuo manifestauit dicens: Qui timetis dominum, laudate eum. quis autem ueraciter laudat, nisi qui sinceriter amat? tantundem est ergo, ac si diceret: Qui timetis dominum, amate eum. dixit enim homini, sicut scriptum est, ecce pietas est sapientia\'. porro pietas cultus dei est nec colitur ille nisi amando. summa igitur et uera sapientia est in praecepto illo primo: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua, ac per hoc sapientia est caritas dei nec diffunditur in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
uidentiũ dm̃. qr non inse lau¬
dant᷑ s ite. Quid enĩ habent
quod non acceperunt: Ut qui
ri testamento quando conmen¬
dabas nisi a te peti spariq
debere õ ipsam terrenã tem¬
poralemq felicitatẽ: Inte spe¬
rauerunt patres nr̃i .s. & lib̾a
sti eos. ad te clamauert᷑ q salu
F. sunt: in te sꝑauert̾ & non st̃
confusi. Iuos quippe patͦs int̾
inimicos suos uiuentes. & diui¬
nitꝰ implesti. & ab hostib erui¬
sti. głoriosasq uictorias repor¬
tare fecisti: & de diuersis eos
mortib lib̾asti. ꝓ alio subieci¬
sti ne feriret᷑ arietẽ aliũ de pu¬
tredine sanuͣ & ez dupla qͦ ad
miserat reddĩsti. aliũ inter leo¬
nes esurientes illesũ indegrũq
seruasti. aliorũ intͣ flamas de¬
ambulantũ grata uoce lauda¬
tus es. Tale aliquid u xp̃o. ex¬
pectabant fieri uidei. unde ꝓba

Expanded text:
uidentium te, quia non in se lauuidentium te, quia non in se laudantur sed in te; quid enim habent, quod non acceperunt, ut, quire testamento quando commendabas nonnisi a te peti sperarique debere etiam ipsam terrenam temporalemque felicitatem, in te sperauerunt patres nostristi eos. Ad te clamaverunt, et salvi facti sunt; in te speraverunt, et non sunt confusi . Illos quippe patres inter inimicos suos viventes, et divitiis implesti, et ab hostibus eruisti, gloriosasque victorias reportare fecisti, et de diversis eos mortibus liberasti. Pro alio subjecisti, ne feriretur, arietem . Alium de putredine sanum, et ei dupla quae amiserat reddidisti . Alium inter leones esurientes illaesum integrumque servasti . Aliorum inter flammas deambulantium grata voce laudatus es . Tale aliquid in Christo exspectabant fieri Judaei, unde
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus & dicit. Ciamaui adte
ꝑ diem nec exaudies. in nocte.
ꝙ hic subaudit᷑ nec exaudies.
s uide qͥd adiungit. & nͣ adi¬
sipientiã mͥ. Hoc gͦ cũ dicit nͣ
me quidẽ exaudies clamantẽ
ꝑ diem idẽ in reb asperis. ut
eas non admittã. ꝙ nocte idẽ
in reb aouersis ut ꝓspera qͦ
amissa sunt redeant. uerũ hoc
non tͥ adinsipientiã facies.
s potius ut sapiam quid iã ꝑ
noui testament gram ate ex¬
pectare. quid desiderare. qͥd po¬
scere debeam. Clamaui quippe
ego. ut michi bona temꝑalia
non auferantur: tu autͣ in sc̃o
habitas laus isrł. Nolo ut
derelinquas concupiscentiã.
meam. qua carnalem felicita¬
tem requiro. Ueruͣ hec eͣ in
sordib uetustatis. Tu aute᷑ re¬
quiris mundiciã nouitatis. nͣ
ex audiendo istam cupiditate
relinquis qr caritate̾ inqua ha¬
bites queris. Caritas aut̃ di
diffunditur incordib nr̃is. ꝑ¬
spͣm scmͣ qui ddatus ẽ nob̃. Ideo
in scoͣ habitas laus isrł: laus

Expanded text:
psalmus et dicit: Clamaui ad te psalmus et dicit: Clamaui ad te per diem nec exaudies et nocte — etiam hic subauditur nec exaudies\' —: sed uide\\ quid adiungit: et non ad insipientiam mihi. hoc ergo dicit: Non me quidem exaudies clamantem per diem, id est in rebus prosperis. ut eas non amittam, et nocte, id est in rebus aduersis. ut prospera, quae amissa sunt, redeant, uerum hoc non mihi ad insipientiam facies, sed potius ut sapiam, quid iam per noui testamenti gratiam a te eipectare, quid desiderare. quid poscere debeam. clamo quippe ego, ut mihi bona temporalia non auferantur, tu autem in sancto habitas, laus Israhel. nolo, ut derelinquas concupiscentiam meam, qua carnalem felicitatem requiro; uerum haec est in sordibus uetustatis, tu autem quaeris munditiam nouitatis; non exaudiendo istam cupiditatem relinquis, quia caritatem, in qua habites, quaeris; caritas autem dei diffunditur in cordibus sanctum, qui datus est nobis. ideo in sancto habitas, laus Israhel, laus
Abbreviated transcription (Latin):
& in eccłia. Igit᷑ non iaͣ duo.
s unacaro. Si gͦ caro una. ꝓfee¬
to conpetenter c una. Quid hic
queris humana infirmitas:
Uocẽ uerbi. ꝑ qͦd fc̃a sunt omĩa᷑
Audi potiꝰ uocẽ carnis. que fc̃a
ẽ inter omia. qmͣ uerbũ caro fac¬
tumẽ: & habitauit in nobis.
Audi potiꝰ medicine uocẽ qua
sanaris ut uideas dm̃ quẽ tͥ ui¬
dendũ distulit. hominẽ iuden
dum attulit. occidendũ optulit.
imitandũ contulit. credendũ
tͣͥnstulit. ut ista fide ad iuden¬
dũ dm̃ mentis ocłs sanaretuꝵ.
Quio gͦ dedignant᷑ audirȩ uo¬
ceͣ corporis. exore capitis: Eccl̃ia
in illo patiebatur quando ꝓ ec¬
cłia patiebat᷑. Naͣ sicut audiui¬
saule. saule. quid me ꝑseque¬
ris. Cũ itaq non exaudimur
ad temporalia bona retinenda
uł adipiscenda qnͣ ꝓ his dep̃¬
camur dñm in eo qͦd ñ nos erau¬
dit dereluquit nos. s ad poti¬
ora que uult intelligamus. &s
pͥferamus & concupiscamus.
ñ nos dere linquit. Unde seqͥt᷑

Expanded text:
 in ecclesia; igitur non iam duo sed una caro. si ergo caro una, profecto competenter etiam uox una. quid hic quaeris, humana infirmitas, uocem uerbi, per quod facta sunt omnia? audi potius uocem carnis, quae facta est inter omnia, quoniam uerbum caro factum est et habitauit in nobis; audi potius medicinae uocem, qua sanaris, ut uideas deum, quem tibi uidendum distulit, hominem autem uidendum adtulit, occidendum obtulit, imitandum contulit, credendum transtulit, ut ista fide ad uidendum deum mentis oculus sanaretur. quid ergo dedignamur audire uocem corporis ex ore capitis? ecclesia in illo patiebatur, quando pro ecclesia patiebatur, sicut Saule, Saule, quid me persequeris? Cum itaque non exaudimur ad temporalia bona retinenda uel adipiscenda, quando pro his deprecamur deum, in eo, quod nos non exaudit, derelinquit nos; sed ad potiora, quae uult, ut intellegamus et praeferamus et concupiscamus, non nos derelinquit. unde sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ħ eͣ non me eraudiendo longe
factus es a salute mea. p̃senti
uerba delictoꝵ meoꝵ. id ẽ ista que
qͥ est eccłia. Hec ex ꝑsona dicat
infirmitatis carnis peccati. que
tnssigurauit in eam quã sũpsit
ex uirgine similitudinẽ carnis
peccati. Hec sponsus ex ꝑsona
sponse loquit᷑. qͥ uniuit eam sͥ
qͦdã mmͦ &s apud ysaiam ubi dicit.
sicut sponsũ alligauit mͥ mit᷑m:
q sicut sponsã ornauit me or¬
namento. alligauit michi &
ornauit me. Tanquã uniꝰ uro
intelligimus & eccłiam. S ert̃¬

Expanded text:
hoc est non me exaudiendo longe hoc est non me exaudiendo longe factus es a salute mea praesenti\'uerba delictorum meorum\', id est ista, quae quod est ecclesia; haec ex persona dicit infirmitatis carnis peccati, quam transfigurauit in eam, quam sumpsit ex uirgine. similitudinem carnis peccati; haec sponsus ex persona sponsae loquitur, quia uniuit eam sibi quodam modo. et apud Esaiam, ubi dicit: Sicut sponso alligauit mihi mitram et sicut sponsam ornauit me ornamento, \'alligauit mihi\' et \'ornauit me\' tamquam unius uox intellegimus et ecclesiam. s
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ recepturam eeͣ confidat.
Dinde mente seruiens legi diͣ.
carne aut̃ trahens desideria
peccati. quib obediri uetat apłs.
mentis quide̾ ratione concupiscit
homo puis dissolui & ẽẽ cũ xp̃o.
s id sensu carnis recusat & refir¬
git: & si fieri possit non uult
expoliari. s suꝑuestiri. ut ab¬
sorbeat᷑ mortale a uita: id ẽꝰ ut
ab infirmitate. ad inmortalitatẽ
etiam ipsũ corpꝰ sine morte me¬
dia transferat᷑. S ħ uerba qͥb
humanus dies. & uite huiꝰ ꝓlixr¬
tas concupiscitur. uerba stͣ de¬
lictorũ & longe sunt ab illa sa¬
lute. cuiꝰ nͣdũ rem. s iam speͣ
gerimus de qua scͥptũ ẽ: qͥa spe
salui fcĩ sumus. Spes aut̃ que
uidet᷑ non ẽ spes. Ideoq & in
isto psalmo cũ dixiss ds̃ m̃s re
tinuo subiunrit. longe a salute
mea uerba delictͥoꝵ meorũ id est
hec uerba delictoꝵ meoꝵ sunt.
& longe stͣ ab illa salute mea. qua
non ueteris. s noui testamenti
gr̃a pollicet᷑. Quãꝗͣ ꝙͫ sic distin¬

Expanded text:
eternum recepturam esse confidat. proinde mente seruiens legi dei carne autem trahens desideria peccati, quibus oboedire uetat apostolus, mentis quidem ratione concupiscit homo pius dissolui et esse cum Christo, sed id sensu carnis recusat et refugit et, si fieri possit, non uult expoliari sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita, id est ut ab infirmitate ad inmortalitatem etiam ipsum corpus sine morte media transferatur. Sed haec uerba, quibus humanus dies et uitae huius prolixitas concupiscitur, uerba sunt delictorum et longe sunt ab ea salute, cuius nondum rem sed iam spem gerimus, de qua scriptum est, quia spe salui facti sumus; spes autem quae uidetur, non est spes. ideoque et in isto psalmo cum dixisset: Deus, deutinuo subiungit: Longe a salute mea uerba delictorum meorum, id est haec uerba delictorum meorum sunt et longe sunt ab illa salute mea, quam mihi non ueteris sed noui testamenti gratia pollicetur. quamquam etiam sic distin
Abbreviated transcription (Latin):
& caro eiꝰ resurrectioni ulti¬
me seruaret᷑. nulla eẽt utili¬
tas in sanguine eiꝰ. q nicħ
ꝓdesset mors eiꝰ. nec adnun.¬
tiaretur ueritas dĩ. que illũ
continuo resurrecturũ eẽ pͣ¬
dixerat. Qd sͥ gͦ uult qd̾ hoc
loco ait. & in puluere̾ mortis
deduristime: nisi corpꝰ eiꝰ ac-¬
cipiamꝰ eccłiam in qua illi qui
ꝓ eiꝰ nomine passi st̃: uel pa¬
tiunt᷑ non ita ut ipse cito re-¬
surgunt. s in mortis puluerẽ
deducuntur tẽ resurrecturi
cuͣ illud tempꝰ uenerit de quo
in eugł̃io dicit. ueniet hora
quando om̃s qui sunt in mo¬
numentis audient uocẽ eiꝰ &
resurgent: Aut certe typice
puluerem iuideos ipsos intel¬
ligi uoluit: in quorũ manus
deductus ẽ. Scͥptũ ẽ enĩ. Non
sic impii nͣ sic: s tanquã p. quẽ¬

Expanded text:
 caro eius resurrectioni ultimae seruaretur, nulla esset utilitas in sanguine eius, quia nihil prodesset mors eius nec adnuntiaretur ueritas dei, quae illum continuo resurrecturum esse praedixerat. quid sibi ergo uult, quod hoc loco ait: Et in puluerem mortis deduxisti me, nisi corpus eius accipiamus ecclesiam, in qua illi. qui pro eius nomine passi sunt uel patiuntsurgunt, sed in mortis puluerem deducuntur tunc resurrecturi, cura illud tempus uenerit, de quo in euangelio dicit: Veniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent? aut certe tropice puluerem mortis ipsos Iudaeos intellegi uoluit, in quorum manus deductus est; scriptum est enim: Non sic impii, non sic; sed tamquam pu
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit puluerẽ mortis inquẽ
deductus ẽ: quos dixit canes
multos. & conciliũ malignan¬
tiũ. canes uidelic& eos appel¬
lans. qui plerũq contra inno¬
centes latrant. cũͣ quib non
habet̃ consuetudine᷑. Iã uͦ ĩ his
que subiungit tanquã eũgłm
recitatur. Crucifirio quippe
eiꝰ expͥmit᷑ in eo quod dicit.
Foderunt manus .m. ⁊ pedes.
m. dinumerauert̾ oĩa ossa i.
ipsi uero considerauer̃t̃ me: ⁊¬
inspexert̾ m. Sosse sunt emꝰ
clauis manus. & pedes eius. ꝙ
cũ extenderent᷑ in ligno qͦdã
mͦ nemerata sunt ossa mea.
Consideratꝰ ẽ aut̃ & conspectꝰ
qd̾ illi futuruͣ eẽt. utruͣ ueni¬
ret helyas & lib̾arꝙ euͣ. Iam
illud quod sequit᷑ nulliꝰ expo¬
sitionis indigos. Diuisert̃ s¬

Expanded text:
dixerit puluerem mortis, in quem deductus est. quos dixit canes multos et concilium malignantium canes uidelicet eos appellans, qui plerumque contra innocentes latrant, cum quibus non habent consuetudinem. iam uero in his. quae subiungit, tamquam euangelium recitatur. crucifixio quippe eius exprimitur in eo, quod dicit: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumerauerunt omnia ossa mea: ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. fossae. sunt enim clauis manus et pedes eius et, cum extenderetur in ligno, quodam modo numerata sunt ossa eius. consideratus est autem atque conspectus. quid illi futurum esset et utrum ueniret Helias et liberaret eum. Iam illud, quod sequitur, nullius expositionis indig
Abbreviated transcription (Latin):
tiones fuerat ꝑpessura. frameã
daxit. qua maxime trucidati st̃
martyres. Unde uult eorũ ani¬
minas erui ne tineant eos qui
corpꝰ occidunt. animã aut̃ non
possunt occidere. & consentiãt
ad illicita: aut etiã in ipsoꝵ pas¬
sionib inunicoꝵ. linguã frame¬
am dixit. unde auimã suam.
hoc eͣ animã corporis sui aĩas
sc̃oꝵ suoꝵ uult erui. Od aut̃
sequit᷑. ⁊ de manu canis unicã
nicħ aptiꝰ quã unica eccłia mͥ
uidet᷑ intelligi. Canẽ uͦ mundũ
appellauit. non ratione. s con¬
suetudine. contra insolitam
ueritatẽ la t̾rantẽ. Hec eͣ enĩ
canuͣ natura. ut cͣ quib hñt
consuetudinẽ. siue illi bonisit᷑.
siue mali sint. non ad eos latrẽt.
Insolitoꝵ aũ ꝑsonis uisis. etiã
innocentib irritent᷑. Manu
aut̃ canis. potestatẽ mundi

Expanded text:
tiones fuerat perpessura. frameam tiones fuerat perpessura. frameam dixit, qua maxime trucidati sunt martyres; unde uult eorum animas erui, ne timeant eos. qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere, et consentiant ad inlicita. aut etiam in ipsorum passionibus inimicorum linguam frameam dicit. unde animam suam, hoc est animam corporisum vult erui. 42. Quod autem sequitur, Et de manu canis unicam meam, nihil aptius quam unica Ecclesia mihi videtur intelligi. Canem vero appellavit mundum, non ratione sed consuetudine contra insolitam veritatem latrantem. Haec est enim canum natura, ut cum quibus habent consuetudinem, sive illi boni, sive mali sint, non ad eos latrent; insolitorum autem personis visis, etiam innocentibus, irritentur. Manu autem canis, potestatem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ne longe facias au. tuuͣ. Hoc
ad eiꝰ carne pertinet. cuiꝰ re¬
surrectio non in longũ missa
est ut aliorũ. In de fensionẽ
meaͬ aspice. ne quid noceant
inimici. qui s uident᷑ aliquid
potuisse carne̾ ꝑimendo mor¬
talẽ. Non aut̃ nocent si de¬
fendente gr̃a dĩ. non eis ad ma¬
lũ anima superata consentiat.
tradita in manus impii ẽ: hocẽ
caro terrena. Erue a framea ds̃¬
animã meã. framea gladiꝰ est.
Nec utiq tali ferro s cruce oc¬
cisus ẽ xp̃c. nec latꝰ eiꝰ gladio
s lancea ꝑcussert̃. Trans lato aũ
uerbo frameã linguã dixit ꝑ¬
sequentiũ: sicͣ in alio psalmo
dicit᷑. E lingua eoꝵ gladius
acutꝰ. Unde quia in eiꝰ carne
lingua p̃ualuit malignorũ.
orat ut anime nicħ noceat eũ
dicit. erue a framea animã me-¬
am. ut hec ꝓphetia oratio si ad
caput corporis referas non
uideat᷑ uelut indigentis peti¬
cio s potius rei future figͣata
p̃dictio: aut certe quia corpus
eiꝰ hoc est eccłia graues ꝑsecu¬

Expanded text:
ne longe feceris auxilium tuum. hoc ad eius carnem pertinet, cuius resurrectio non in longum missa est ut aliorum. in defensionem meam aspice, ne quid noceant inimici, qui sibi uidentur aliquid potuisse carnem perimendo mortalem. non autem nocent, si defendente gratia dei non eis ad malum anima superata consentiat; tradita est in manus impii, hoc est caro terrena. Grue a framca animam meam. framea gladiue est; nec utique tali ferro sed cruce occisus est Christus nec latus eius gladio sed lancea percusserunt. translato ergo uerbo frameam linguam dixit persequentium, sicut in alio psalmo dicitur: Et lingua eorum gladius acutus. unde, quia in eius carne lingua praeualuit malignorum, orat, ut animae nihil noceat, cum dicit: Erue a framea animam meam, ut haec in prophetia oratio, si ad caput corporis referas, non uideatur uelut indigentis petitio sed potius rei futurae figurata praedictio. aut certe, quia corpus eius, hoc est ecclesia graues persecu
Abbreviated transcription (Latin):
Tube nomine aliquod eiuden¬
tissimũ & p̃clarissimũ signũ
uult intelligi. quaͣ uocẽ ar¬
changeli & tubã diͣ alio loco
dixit. Que etiam uox ipsuis
audient hi qui in monumen¬
tis stͣ & ꝓcedẽt. Surgt̃ gͦ om̃s
ille uirgines. & sapientes &
stulte. & aptant lãpades suas.
ide̾ rationem p̃parant reddẽ
de oꝑib suis. s teͣ illiꝰ clamo¬
ris euidentia & resurrectiõe
mortuos. quia nulla erit du¬
bitatio. iã fatuis pͣsentatisq
iuidicio subtrahetur om̃e so¬
latiũ laudis humane. Neq
eniͣ uacabit de alio disceptare.
uł de alio uidicare. aut grati¬
ficari. atq suffragari alteri
quando unusqͥsq ꝓpũ onus
portabit. & de suoꝵ factorũ
reddenda ratione cogitabit.
ac ꝑ hec feret᷑ quidẽ animips
uirginũ stultarũ ꝯsuetudine
ꝓpͥa. s nͣ inuentis humanis
laudib deficios. Neq eniger¬
manitꝰ direrunt aput te laus
mea. uł in dño laudabit᷑ aĩa
mea. aut indnͣo gloriate st̃.

Expanded text:
tubae nomine aliquod euidentubae nomine aliquod euidentissimum et praeclarissimum signum uult intellegi, quam uocem archangeli et tubam dei alio loco dicit. quae etiam uox ipsius icitur, quam audient hi, qui in monumentis sunt, et procedent. surgunt ergo omnes illae uirgines et sapientes et stultae et aptant lampades suas, id est rationem praeparant reddere de operibus suis. Sed tunc illius clamoris euidentia et resurrectione mortuorum quia nulla erit dubitatio iam instantis praesentisque iudicii, subtrahetur omne solatium laudis humanae. neque enim uacabit de alio disceptare uel de alio iudicare aut gratificari atque suffragari alteri, quando unusquisque proprium onus portabit et de suorum factorum reddenda ratione cogitabit. ac per hoc feretur quidem animus uirginum stultarum consuetudine propria, sed non inuentis humanis laudibus deficiet. neque enim germanitus dixerunt: Apud te laus mea, uel: In domino laudabitur anima mea, aut in domino gloriatae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cie. signatũ ẽ inquit in nobis
lumen uultus tui dñe. dedi¬
sti leticiam in corde meo. Cuiꝰ
boni aliquantũ participati
& pleniꝰ ꝑ fectiꝰq participan¬
di intentione qui bene oꝑat᷑
q laudabiliter etiã in conspec¬
tu hominũ conuersatur. ha¬
bo oleũ secuͣ quo bona oꝑa
eiꝰ etiã in conspectu hominũ
lucentia non extinguant᷑. qr
stulte uirgines non habent.
secũ. quoniam sͥ tribuendo
si quid boni oꝑis faciunt. ne¬
cesse eͣ inflent᷑ suꝑbia. ꝙ ꝓꝓter
hoc uiciũ sic laude delectent᷑
humana. ut eiꝰ gaudio si qͥd
boni agunt feruere & lucere
uidentur. Tardante autẽ
sponso dornierunt om̃s. N
enu teͣ ueni& cuͣ sperat᷑. s
media nocte cũ ualde obscu¬
rũ id ẽ occultũ erit adueni&¬
Llude dicit media nocte cla¬
more̾ factuͣ. Eoce sponsus ue¬
nit. exite obuiã ei. Nimi¬
rũ clamor iste ipsa e̾ tuba il¬
la quã cõmemorat apłs ubi
dicit Can& aut̃ tuba. ꝙ mor¬
tui resurgent incorrupti.

Expanded text:
e, signatum est. inquit, in nobis lumen uultus tui, domine; dedisti laetitiam in corde meo. cuius boni aliquantum participati et plenius perfectiusque participandi intentione qui bene operatur et laudabiliter etiam in conspectu hominum conuersatur, habet oleum secum, quo bona opera eius etiam in conspectu hominum lucentia non extinguantur, qustultae uirgines non habent secum, quoniam sibi tribuendo, si quid boni operis faciunt, necesse est inflentur superbia et propter hoc uitium sic laude delectentur humana, ut eius gaudio, si quid boni agunt, feruere et lucere uideantur. Tardante autem sponso dormierunt omnes. non enim tunc ueniet, cum speratur, sed media nocte, cum ualde obscurum, id est occultum erit, an ueniat. unde dicit media nocte clamorem factum: Ecce sponsus uenit, exite obuiam ei. nimirum clamor iste ipsa est tuba illa, quam commemorat apostolus, ubi dicit: Canet enim tuba et mortui resurgent incorrupti.
Abbreviated transcription (Latin):
tatus est. S neꝙ illam qua in¬
amaritudinem peccatorũ. In se¬
cunda futuram incorruptione̾
mei corporis dedicauit. Memo¬
riam habundantie suauita¬

Expanded text:
tatus est; sed neque illam, amaritudinem peccatorum; in secunda futuram incorruptionem mei corporis dedicavit. Memoriam abundantiae suavita
Abbreviated transcription (Latin):
labori maior incumbit difficul¬
temptationes uel impetus carnis.
aut impugnationes malorũ ho¬
minum acrioris pugne sustine¬
mus conflc̾tum: inagone illo
uel pugna constituti de quo ait
apłs. Om̃is qui inagone conten¬
dit: ab omibus se abftinet. Et
iterum. Sic pugno: non quasi

Expanded text:
labori major incumbit difficultentationes uel impetus carnis, aut impugnationes iniquorum hominum, iugem pugnae sustinent conflictum: in agone illo uel pugna constituti, de quo Apostolus ait: Omnis qui in agone contendit, ab omnibus se abstinet. Et rursum: Sic pugno, no
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum teneri putatur de¬
clinat: & subito quasi de me¬
diis elapsus ampleribus fu
git. Si non diligit: quare ue¬
rat . Aut si diligit: quare fu¬
git : Diligit autem & ideo ue¬
nit. S quia hic non diligit:
coeo fugit. Quid est hoc quod
dixi. hic non diligit: In hoc
am: ad patriam suam: Quia nͥ
decet talis amor babylonem
istam. Iminutio amoris: est
uilitas regionis. Iocundus amor.
amenum querit locum. In ce¬
lo nos amat̾: ibi amore nr̃o frui
fugit: s uenientes ad se expec¬
tat᷑. & recipit. Offert ergo se.
dum non queritur: ut nos ad
amorem suum accendat. Dũ
queritur fugit: ut nos post se
currere fatiat. Irritat deside¬
endo ut eum sequamur inflã¬
mat. Tale est enun cor homiui.
ut si quid diligit adipisci non
ualeat: amplius desiderio in
ardescat. Hec ilicta sunt de¬

Expanded text:
um jam teneri putatur, declinat, et subito quasi de mediis elapsus amplexibus git. Si non diligit, quare venit? aut si diligit, quare fugit? Diligit autem, et ideo venit, sed quia hic non diligit, ideo fugit. Quid est hoc, quod dixi, hic non diligit? In hoc  ad terram suam, quia non decet talis amor patriam istam, immunitio amoris esset utilitas regionis. Jucundus amor amoenum quaerit locum, ideo fugit, sed venientes ad se exspectat. Offert ergo se dum non quaeritur, ut nos ad amorem sui accendat. Dum quaeritur fugit, ut nos post se currere faciat. Nisi eendo ut se sequamur inflammat. Tale est enim cor hominis, ut si quod diligit adipisci non valeat, amplius desiderio suo inardescat. Sic in Cant
Abbreviated transcription (Latin):
the sollicitudo: s optima pars
marie. Bona illa: qm̃ fr̃i tem¬
porale ꝓuidet subsidium. Hec
optima: qm̃ quod iam cõplec¬
titur est eternum. Bona illa:
qmͣ bonum est semuinare. Hec

Expanded text:
thae sollicitudo, sed optima pars Mariae. Bona illa, quoniam fratri temporale providet subsidium: haec optima, quoniam quod jam complectitur est aeternum. Bona illa, quoniam bonum est seminare; haec
Abbreviated transcription (Latin):
ris: & inter leta & tristia uite pͥ¬
sentis. uia regia incedentibus.
tutum prebent utrobiq ducatũ
Hinc inde mala ĩminentia
ꝓpulsando. Hec sunt que conci¬
tremendum potestatibus mitẽ
humilemq figurant: dum non
solum placabilem. s & imitabi¬
lem representant eum. qui in¬
accessibilis est principatibus:
terribilis ap̃ reges terre. Qui¬

Expanded text:
t inter laeta tristiaque vitae praesentis via regia incedenti tutum praebent utrobique ducatum, hinc inde mala imminentia propulsando. Haec mihi concitremendum potestatibus mitem humilemque figurant; dum non solum placabilem, sed et imitabilem repraesentat eum, qui inaccessibilis est priucipatibus, terribilis apud reges terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
serto inoluia timorẽ p̃cepit.
hoc eͣ gentib additis radiei
abraham: ysaac & iacob. ut
ipse fierent isrł: id eͣ ꝑtine.¬
rent ad semen abrahe. Quã
insertionẽ oleastri ampir¬
tatis ꝓpt̾ infidelitatis suꝑ¬
brã naturalib ramis etrã
ipe dñs in eugłio p̃dixit
occasione illiis centurio¬
nis qui ineuͣ ex gentib cre¬
didit. Tcͣ enĩ ait. Am̃ dico
uob̾ nͣ inueni tantã fidem
in isrł. E aduuxit. Ideo di
co uob̃ quia multi ab orien¬
te & occidente uenient ꝙ
recũbent cũ abraham ꝙ y¬
saac &s lacob in regno celoꝵ.
filii aut̃ regni ibunt intene¬
bras exteriores. illic erit plo¬
ratio & stridor dentiũ. ita
significans inseri oleastrũ
ꝓpter humilitate᷑. Direrat
quippe ille centurio. Non sũ
dignus ut sub tectũ meũ

Expanded text:
serto in oliua timorem praecipit, hoc est gentibus additis radici Abraham, Isaac, Iacob, ut et ipsae fierent Israhel, id est pertinerent ad semen Abrahae. Quam insertionem oleastri amputatis propter infidelitatis superbiam naturalibus ramis etiam ipse dominus in euangelio praedixit occasione illius centurionis, qui in eum ex gentibus credidit. tunc enim ait: Amen dico uobis; non inueni tantam fidem in Israhel, et adiunxit: Ideriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob in regno coelorum: filii autem regni ibunt in tenebras exteriores; illic erit ploratio et stridor dentium: ita significans inseri oleastrum propter humilitatem; dixerat quippe ille Centurio, Non sum dignus ut sub tectum meu
Abbreviated transcription (Latin):
utado fatear. malui alieur opu
oribꝰ ad ornare. Legi dudñ
us. latina indi non bona.
Libi dialecticũ nichil uiri.
districtum. qd̾ lectorẽ uel
s ui assensum trahat. sed
doribꝰ pigmentatum. Didi
meus oculum habens syon
antico canticorum. &s illa
A que incandentes segetes

Expanded text:
ulo fatear: malui alieni opercoloribus adornare. Legi dudum bonis, Latina vidi non bona. Nihil ibi dialecticum, nihil virile atque districtum, quod lectorem vel ingratis in assensum trahat: sed inde odoribus pigmentatum. Didymus vero meus, oculum habens sponsae de Cantico canticorum: et illa lumina quae in candentes segetes
Abbreviated transcription (Latin):
ingratis in assensum trahat: sed
totum flacroum. molle. ngidum.
atq formosum: & ex quisitis hĩc
inde odoribꝰ pigmentatum. Didi
mus uͦ meus oculum habens spon¬
se de cantico canticorum. &s illa
lumina quȩ incandentes segetes
sublimari iħc p̃cepit: ꝓcul altius
ĩtuetur: & antiquum nobis morẽ
reddit. ut uidens uocet᷑ ꝓpħa.
Certe qui hunc legerit. latinorũ
furtũ cognoscet. & contẽpn&. ruui¬
los: cũ ceperit haurire de fontibꝰ.
Imperitꝰ sermone est & non scien¬
tia: apłicum uirũ ex ipso sermo¬
ne exprimens: tã sensuuͣ nomine

Expanded text:
ingratis in assensum trahat: sed ingratis in assensum trahat: sed totum flaccidum, molle, nitidum, atque formosum, et exquisitis hinc inde odoribus pmus vero meus oculum Al. oculos habens sponsae de Cantico Canticorum, et illa lumina, quae in candentes jam segetes sublimari Jesus praecipit, procul altius intuetur, et antiquum nobis morem reddit, ut Videns vocetur Propheta. Certe qui hunc legerit, Latinorum furta cognoscet, et contemnet rivulos cum ceperit haurire de fontibus. Imperitus sermone est, sed non scientia, apostolicum virum ex ipso stilo exprimens, tam sensuum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
sculum eiusdẽ urbis pontifici dedi¬
care. Et ecce olla illa. quȩ in iheremi¬
A post baculũ cernit᷑. a facie aquilo
clamauit senatus: & nullus scriba.
uł fictus. sed om̃s quasi indocti ibi
Iuco gͦ uelut post luninio ihero¬
solimam sum reu̾sus: & post ro¬
muli casam. & ludorũ luꝑcal. di¬
uersoriũ mariȩ. & spelancam sal¬
uatoris aspexi. Itaq mͥ pauli ni¬
ane fr̃. quia supraditꝰtus ponti¬
fex damasus. qui me ad hoc opꝰ
cillarum xꝑi. paule & eustochii.
cantare non potui in terra alienã.
hic a uob̾ in uidea ꝓuocatus. im¬
murmuro: augustiorem multo
locum existimans: qui saluato¬
rem. mundi. quã qui fr̃is genu¬
it parricidam. E ut auctorẽ ty¬
õtudo fatear. malui alieur opis
interpres existere: ꝗͣ ut quidam
faciunt informis cornicula. aliemᷤ
me coloribꝰ ad ornare. Legi dudu
quorundam libellos de spũ sc̃o.
cis bonis. latina uidi non bona.
Nichil ibi dialecticũ. nichil uiri¬
le. atq districtum. qd̾ lectorẽ uel

Expanded text:
sculum ejusdem urbis Pontifici dedicare. Et ecce olla illa quae in Jeremia post baculum cernitur, a facie cepit clamavit senatus, et nullus scriba vel fictus, sed omnis, quasi indicto sibi ico ego velut postliminio Jerosolymam sum reversus, et post Romuli casam, et nudorum lupercal, diversorium Mariae et speluncam Salvatoris aspexi. Itaque, mi Pauliniane frater, quia supradictus Pontifex Damasus, qui me ad hoc opuscillarum Christi, Paulae et Eustochii ncantare non potui in terra aliena, hic a vobis in Judaea provocatus immurmuro; augustiorem multo locum existimans, qui Salvatorem mundi, quam 106 qui fratris genuit parricidam. Et ut auctorem titulo fatear: malui alieni operis interpres existere, quam ut quidam faciunt informis cornicula, alienis me coloribus adornare. Legi dudum cujusdam libellos de Spiritu sancto: cis bonis, Latina vidi non bona. Nihil ibi dialecticum, nihil virile atque districtum, quod lectorem vel
Abbreviated transcription (Latin):
operatur: una qua conuertim᷑:
alia qua in temptationibus ad¬
uiamur: tercia qua ꝓbati re¬
muneramur. Orima nos iuitiat.
ꝑ quam uocamur: scda ꝓuehit
ꝑquam iustificamur: tercia con¬
summat ꝑ quam glorificamur.
& prima quidem beneplacitũ
scd̾a meritum: tercia uero uoca¬
tur premiũ: De prima dictũ
est & dͥe plenitudine eius nos¬
omnes accepunus: de quo habe¬

Expanded text:
accepimus: unam, qua convertimur; aliam, qua in tentationibus adjuramur; tertiam, qua probati remuneramur. Prima nos initiat, per quam vocamur: secunda provehit, qua justificamur: tertia consummat, qua glorificamur. Et prima quidem beneplacitum est: secunda, meritum: tertia, praemium. De prima dictum est: Et de plenitudine ejus omnes accepimus. De duab
Abbreviated transcription (Latin):
excitat arbitrium. cu seminat
cogitatum: sanat cũ mutat
affectum: roborat. ut ꝑducãt
ac actum. Seruat. ne sentiat de¬
ria. caritatis incentiua occulte
predestinationis indicia. futu¬
re felicitatis p̃sagia: uia reg¬
ni non causa regnandi. Deni¬
q quos uistificauit. nõ quos

Expanded text:
excitat arbitrium, cum seminat cogitatum; sanat, cum immutat affectum; roborat, ut perducat ad actum; servat, ne sentiat deria, charitatis incentiva, occultae praedestinationis indicia, futurae felicitatis praesagia, via regni, non causa regnandi. Denique, quos justificavit, non quos