comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuntia siquro opisiam
fcm eĩt intestatioe refeꝵ
red ut ꝓpareat quid pea
fem sit Sicum possem ni
re te prohibẽ mintiauero
tibi opꝰ nomimi nõ alit̾ e¬

Expanded text:
nuntiat, si quid operis iam factum erit, in testationem referre debet, ut appareat, quid postea factum sit.Si, cum possem te iure prohibere, nuntiauero tibi opus nouum, non alias ae
Abbreviated transcription (Latin):
di̾cemus ap̃ iudicem q̃n
debẽ antalia oꝑa fur̾nt. ũ
nam si apparũit uł inclo¬
aca nuo ueeo cꝰ mora pesi¬
culum alla tura eẽt clicen¬
dumẽ nõ eẽ uerendum
ne ħ nuntiatio nocẽt. Q
op̾ nonum nuntit iura
nouumnuntiare . Hoc iꝰ¬
iuirandum auctore p̃tore
defertur idcͥco nõ exigit¬
loco opꝰ nouui nuntieri
scitaro eo sibi ñtiatum est
ubi possit eclifficare ⁊ ubi
int̾im abstinendum ẽ To¬
ciens andemonstratio fa
pus frat no eẽ necc̃e demon¬
strare. S hoc ip̃mdrẽ. si in
płib locis op̾fiat. ntr una
nuntiatio sufficiat. in uõi

Expanded text:
dicemus apud iudicem quaeri debere, an talia opera fuerint, ut nam si ap paruerit uel in cloaca riuoue eoue, cuius mora periculum allatura esset, dicendum est non esse uerendum, ne haec nuntiatio noceret.Qui opus nouum nuntiat, iurare nouum nuntiare. hoc iusiurandum auctore praetore defertur: idcirco non exigitloco opus nouum nuntiet, scituro eo cui nuntiatum est, ubi possit aedificare, ubi interim abstinendum est. totiens autem demonstratio facpus fiat, non est necesse demonstrare, sed hoc ipsum dicere.Si in pluribus locis opus fiat, utrum una nuntiatio suf
Abbreviated transcription (Latin):
tuil. libroduodecimodig̃
scrspsit pupillo ño eẽ ei o¬
pis noui mĩtiatõis exsec¬
utiõem dandaminsi adi
ip̃ius priuatum ꝯmodũ
res ptineat ueluti silumi¬
nb eius officiatur añ ꝓ¬
specrm obstet. nõ alit̾ ant
pupilirata hebitur min¬
tiatio quam int̾cedente tu¬
tore auctore. Sernoatopꝰ
nouum nuntiari pot̾ ipẽ
ño mintiare nõ pot̾neq
mitiato ullum effectu
Nuntiatõem ãt inre p̃senti
faciendam meminisse op¬
tẽt. id est eoloco nbi op̾fiat
siuequis ediffioet siune ĩcoi¬
het edificare. ¶Huntiare ⁊t̃
nontiq dominoo sufficir

Expanded text:
bro duodecimo digestorum scripsit pupillo non esse operis noui nuntiationis executionem dandam, nisi ad ipsius priuatum commodum res pertineat, ueluti si luminibus eius officiatur aut prospectui obsit. non aliter autem pupilli rata habebitur nuntiatio quam intercedente tutore auctore.Seruo autem opus nouum nuntiari potest, ipse uero nuntiare non potest neque nuntiatio ullum effectum habet.Nuntiationem autem in re praesenti faciendam meminisse oportebit, id est eo loci, ubi opus fiat, siue quis aedificet siue inchoet aedificare.Nuntiari autem n
Abbreviated transcription (Latin):
nõ emm ad alia constin¬
ta donarentur amortem
secuta quodam modo hoĩ
auferuntur spe retinẽdi
pempta. Eum ãtqui ab¬
solute donara notam mõ¬
tis cã ꝙͣ moriẽtem donaẽ.
rum auxorem mortiscã
donationem itafiꝰ. sidona¬
tor iustissimun mortis
mecum hãt. neratiꝰ suffi¬
cẽ extimatioem donantis
hr eẽ ut si moritarum se
susceꝑit nõ q̃rendum ẽ¬
Ad mag̾ intuendumẽ.
donatum sit. uideamus
cuimors inspicidebeat. ñ
sit locus ocditiomi domini

Expanded text:
non enim ad alia constitta donarentur et morte insecuta quodammodo bonis aufer‹r›entur spe retinendi perempta: eum autem, qui absolute donaret, non tam mortis causa quam morientem donare. uirum et uxorem mortis causa donationem ita fieri, si donator iustissimum mortis metum habeat.Neratius: sufficere existimationem donantis hanc esse, ut moriturum se susceperit, non quaerendum. quod magis tuendum donatum sit, uideamus, c‹u›ius mors in‹s›pici debeat, ut sit locus condictioni, domini
Abbreviated transcription (Latin):
uendicẽt doli nõ mritiłr
ꝓponetur exceptio. bone
fider at uiditio ꝯstitato
q̃rebatur an mułr ꝓmi¬
ttẽ d debeat se bon̾a cum
moriecur filuis titu resti¬
tuturam incurrebat exi¬
catõ nõ excorquende doa.¬
tionis q̃ nondum inper¬
sonam filiorum accepe
ordonatio que clm̃o tͣns¬
fuit anq̃ mortis oscilio
ad titulum bret s deneg¬
ari non pot̃ mortis can¬
sa factimurdi seqtur nt
soluta priore datiore qm
¶ seia titio suꝑ stes fint. se
tam lib̾i citii sicantiõe
exconsensu mułis acce¬
perint contributioĩ ꝓp
falcidiam exꝑsona sua
tenebuntur. ¶Cum p̃r.
mextremis mte consti¬
tutus emancipato fino
q̃dam sine ulla condito¬
ne redhibendidonass x

Expanded text:
uindicent, doli non inutiliter opponetur exceptio. bonae fidei autem iudicio constituto quaerebatur, an mulier promittere debeat se bona, cum moreretur, filiis Titii restituturam. incurrebat haesitatio non extorquendae donationis, quae nondum in personam filiorum initiumor donatio, quae dominio transfuit an quae mortis consilium ac titulum haberet? sed denegari non potest mortis causa factam uideri. sequitur, ut soluta pe ta liberi Titii si cautionem ex consensu mulieris acceperint, contributioni propter Falcidiam ex persona sua tenebuntur.Cum pater in extremis uitae constitutus emancipato filio quaedam sine ulla condicione redhibendi donasset
Abbreviated transcription (Latin):
s quisius mĩmis
ipiscatur.⁊⁊ primoquid
nummnis sins nõ ꝓprie
uidetur emptus dicicu
suos numos seruus hre
nõ possit. ui comnuẽti¬
b ocłis cͥdendum ẽ suis
mmimis eum redẽptu
cib̃nficio uł lib̾alitate.ł
demptus ẽ credendu su
is numimis cum redep¬
tum. sat̾ẽ enim qd̃is qr¬
iemptioni suum nomẽ
acommodaũit nichil de
suo ĩpenoit. Bi ab ign¬
otoemptus sit pẽa atp̃
cium suum obtułit dic¬
endumerit. nõ ẽẽ audiẽ¬
dum. ab imitio eninri hoc

Expanded text:
s qui suis nummis ipiscatur.Et primo quidem nummis suis non proprie uidetur emptus dici, cum suos nummos seruus habere non possit: uerum coniuentibus oculis credendum est suis nummis eum redemptum, ici beneficio uel liberalitate uel demptus sit, credendum est suis nummis eum redemptum: satis est enim, quod is, qui emptioni suum nomen accommodauerit, nihil de suo inpendit.Si ab ignoto emptus sit, postea autem pretium suum optulerit, dicendum erit non esse audiendum: ab initio enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inspem donationis.⁊
enim cum testamento
seruum suum liueru
derit nch̃ is michi do¬
nasse urcebitur ⁊ tan
tam̃ si accepo aseruo .x
moris cã accepisse mie
conuenit. Idem accio
meo qui sic hr̃s institr¬
Nam accipiendo abeoꝗ
br̃s institutus ẽ cond¬
itiomis implolende ei¬
cã sernus donatus ẽ eñ

Expanded text:
i‹n› speciem donationis. etenim cum testamento seruum suum liberum derit, nihil mihi donasse uidebitur, et tamen, si accepero a seruo decem, mortis causa accepisse me conuenit. idem accidit, quod quis sit heres institunam accipiendo ab eo, qui heres institutus est, condicionis explendae eica
Abbreviated transcription (Latin):
petitonem. Item extreb¬
ellianorestituerint expe¬
statu lib̾donatum acce¬
pit ⁊ declit ⁊ qd̃ ab alio no¬
mincipius eop̃senteda
detraditionib fcis tinio
cognato donatoms cãce
siss usum fructum sibi
recep̃ ⁊conuen̾ ut sititiꝰ
an ipãm uita decessisser
ꝓprictas adeam rediret¬

Expanded text:
item ex Trebelliano restituitur. ex pestatuliber donatum accepit et dedit. et quod ab alio nomine ipsius eo praesente dats traditionibus factis Titio cognato donationis causa cessisset, usum fructum sibi recepit et conuenit, ut, si Titius ante ipsam uita decessisset, proprietas ad
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾. ut non alit̾ reddani
quam siprior ile qui .r¬
cep̃ decesserit. sic quoq pt
donari mortisca ut nui¬
locasu sit repetitio. Idem
uẽ siconnamerit qdem
donator. ¶Siquis societꝰ¬
atemꝑdonatioem mor¬
tis cã ing̾it dicendum ẽ
nullam societatem õe. S
iduob debitorib moi

Expanded text:
 ut non aliter reddatur, quam si prior ille qui accepit decesserit. sic quoque potest donari mortis causa, ut nullo casu sit repetitio, id est ne si conualuerit quidem donator.Si quis societatem per donationem mortis causa inierit, dicendum est nullam societatem esse.Si duobus debitoribus mo
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Eenatus censinti
placere mortis cãdonati¬
ones fẽas meos quos lex
quibꝰ cape per legem yo
licẽt.¶Ex hoc senatus cõ¬
suito multe ⁊uarieque¬
stiones agmtur dequib
pauca referamus don xõ
rꝙpta agreco. nam hiicli
cti.s. s mortis cã don¬
atiolongecliffert. ab ula
uera ⁊ absoluta donatc̃e
que ita proficisciturnti
nullo casu reuecetur. Et
ibiquidonat illum pociꝰ
quam sebre malunt᷑ qͣri
mortis c̃ã don ⁊ recogitat
qd̃ amorte interecepisse
pocius qͣm dedisse mainil
suumergo qui mortiscã
donare quam ꝑtesicogit¬
at negocium gerit scł ñ
cum connaluerit reddat᷑
sibi nec dubitaueritca¬
ssiam quinconditioem

Expanded text:
am.Senatus censuit placere mortis causa donationes factas in eos, quos lex quibus capere per legem non liceret. ex hoc senatus consulto multae uariaeque quaestiones agitantur, de quibus pauca referamus.Donatio rapta a Graeco: nam hi di.Sed mortis causa donatio longe differt ab illa uera et absoluta donatione, quae ita proficiscitur, ut nullo casu reuocetur. et ibi qui donat illum potius quam se habere mauult: at imortis causa donat, se cogitat atque amore uitae recepisse potius quam dedisse mauult: suum'.Ergo qui mortis causa donat, qua parte se cogitat, negotium gerit, scilicet ut, cum conualuerit, reddatur sibi: nec dubitauerunt Cass‹i›ani, quin condictione
Abbreviated transcription (Latin):
mana sorte mortis cogi¬
tatio ẽ alias exmetu mõ¬
tis. aut expresentipiculo
aut futuro. si quidem tẽ¬
ramariq tam pacequa

Expanded text:
mana sorte mortis cogitatio est: alias ex metu mortis aut ex praesenti periculo aut ex futuro, si quidem terra marique, tam in pace quam in
Abbreviated transcription (Latin):
ditario aut legati Fidei ꝯ¬
missi unrcap̃. exmorte
alterius nanciscitur ca¬
piendi occasioẽm s quia
proprionomine hec spe
cpiendi ꝓpellantim id̃o
abhac diffinitione sepa¬
rantur. ¶Iuliano plaet
lz soluendo non sit debit.¬
or cu acceptum latũ sit
indĩ ei mortis cã donatũ¬

Expanded text:
ditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius nanciscitur capiendi occasionem, sed quia proprio nomine hae species capiendi appellantur, ideo ab hac definitione separantur.Iuliano placet, licet soluendo non sit debitor, cui acceptum latum sit, uideri ei mortis causa donatu
Abbreviated transcription (Latin):
inrem actoem ⁊ siꝗdem
quis sic donauit ut si d¬
donatinũ ẽ sin dubior
donacorꝑotĩt rem uecli¬
caremortuoeo. tunc is¬

Expanded text:
in rem actionem. et si quidem quis sic donauit, ut, si donatum est, sine dubio donator poterit rem uindicare: mortuo eo
Abbreviated transcription (Latin):
cliss defendi pot in rem
dpetẽ donatori siquid bo¬
rumcontigiss ĩterumi
at eicindonatumẽ. Set¬
⁊ si morte prouentus sit
as ciu donatimiẽ adHuc
quis dabit ĩ rẽ donatori.

Expanded text:
st defendi in rem competere donatori, si quid horum contigisset, interim autem ei cui donatum est. sed et si morte praeventus sit is cui donatum est, adhuc quis dabit in rem donatori.
Abbreviated transcription (Latin):
tioms mortis cãs fc̃as. le¬
igitur in legatis uns e:
id inmortis ca donaniȯi¬
łait. Siquis sermi mor¬
tis cã sibi tonatum uen¬
did̾it. ⁊ hoc inno donatcẽ
fecit: p̃ciiconditionem do¬
nator he̾bit siciminalu

Expanded text:
tiones mortis causa factas leigitur in legatis iuris est, id in mortis causa donationiait: si quis seruum mortis causa sibi donatum uendiderit et hoc uiuo donatore fecerit, pretii condictionem donator habebit, si conualu
Abbreviated transcription (Latin):
sipr̃ famił. cum mortisi
cã donat̾cem accepiss m
adoptiõem se dedit resip¬
sa adñatore repetitur ne
ehinc simił ẽ is quirem
qͣm mortis cã acccprrit
ali porio dedit. Ham do¬
nator huic nõ rem s p̾ci¬
uneis condicq.¬

Expanded text:
r familias, cum mortis causa donationem accepisset, in adoptionem se dederit, res ipsa a donatore repetitur. nec huic similis est is, qui rem, quam mortis causa acceperat, alii porro dederit: nam donator huic non rem, sed pretium eius condic
Abbreviated transcription (Latin):
nus mortem efficiat. Ue¬
lrti siꝗs filio uł frẽ suom¬
oriente. donet meinoeaꝯ
ditone. ut siconualusset
alt̾ut̾ corum reddatur sͥ
res. si decesẜit mancat ap̃
mͥ mortis ca debitore tu¬
um c̾clitori meo. delegan¬

Expanded text:
rius mortem id faciat: ueluti si quis filio uel fratre suo moriente donet Maeuio ea condicione, ut, si conualuerit alteruter eorum, reddatur sibi res, si decesserit, maneat apud mihi mortis causa debitorem tuum creditori meo delega
Abbreviated transcription (Latin):
dus. sidecem dediss l̃rdiñ
totam summam is daẽ
partemdum taxat prora
ereditatem pecciam acce¬
piss płiq inquib priscꝰ
quoa ẽ ixnderunt mortis
cã eum caperez.

Expanded text:
dus, si decem dedisset heredi: non totam summam is dare partem dumtaxat pro raereditatem pecuniam accepisset, plerique, in quibus Priscus quoque, responderunt mortis causa eum capere.
Abbreviated transcription (Latin):
neluti peccuaquami
statuliber ant legatarrꝰ
alicuius donationis in¬
plende cã numerat: su
extraneus sit qui accipi¬
et siue bre¶Eodem ño
ẽ peccuma quamquis ĩ
hoc accip̃ uł adeat h̃rdit¬
atemul non adeat quii¬
q in hoc accip̃ pecimam
ut legatumomittat. S
qdos quamquis inmor¬
temlieris amarito sti¬
platur capitursaẽ mor¬
tis cã cinus gmͣs dotes
cogitatione mortalitati
qd nos quandoq mori¬
turos intelliginris Si
iusseris mortis cã debito¬
renituum tiuimmn aũ
creditorimeo exꝓ mittẽ
suste debitor soluendoñ
soluendo finss. namet
si conualuiss inquiddo¬
nator obłonemdum ta¬
rat debitoris recipere ḋ be¬
ret. ¶ Giũo creclitorm̃s
stipłatus fuerittan tam
cepisse inquantumacr
cclitore meolib̾atus eẽm¬
genus debitor liberatuͦ
totam eam peccumam
qualib̾atus ẽ accepisser

Expanded text:
eluti pecunia, quam statuliber aut legatarius alicui condicionis implendae gratia numerat, siue extraneus sit qui accepit siue heres. eodem numero est pecunia, quam quis in hoc accipit, ut uel adeat hereditatem uel non adeat, quique in hoc accipit pecuniam, ut legatum omittat. sed et dos, quam quis in mortem mulieris a marito stipulatur, capitur sane mortis causa: cuius generis dotescogitationem mortalitatis, quod nos quandoque morituros intellegimus.Si iusseris mortis causa debitorem tuum mihi aut creditori meo expromittere si iste debitor soluendo non soluendo fuisset: nam et si conualuisset, inquit, donator, obligationem dumtaxat debitoris recipere deberet. si uero creditor meus stipulatus fuerit, tantam cepisse, in quantum a creditore meo liberatus essemegens debitor liberatus totam eam pecuniam, qua lib
Abbreviated transcription (Latin):
cã. l noexbonis mortyi
proficiscatur capẽ tm su¬
pramoclum non potĩt
is cuic̾tum modum ad
capiendum lex ocessit.e¬
te qd̃ astatu lib̾o conditõ¬

Expanded text:
cet non ex bonis mortui proficiscitur, capere tamen supra modum non poterit is, cui certum modum ad capiendum lex concessit. certe quod a statulibero condi
Abbreviated transcription (Latin):
dofuerit. Nam ⁊connam¬
iss c̾clitor id̃q donator cõ¬
dictõe autinfactum actoe
debitoris obłonemdum¬
taxat recipet. Sicia cyro¬
graphadebitorum suoꝵ
seꝑticii⁊meuiidonatuã
ilł agerie dedit ⁊rogaũ
rsic̾ ualuiss sibi reddẽt
morte sectita meinatitie
filia. h̃rs extitit. ageria ã
ut rogata erat cyrograph¬
a septic̃o ⁊ memo sup̃scr¬
iptis dedit. q̃ritu: sime¬
uahr̃s summam q̃ deb¬
ebatur excyregraphis su¬
p̃ scriptis petat ł ipã cy rog¬
pba an exceptoc excludi i¬

Expanded text:
fuerit: nam et si conualuisset creditor idemque donator, condic‹t›ione aut in factum actione debitoris obligationem dumtaxat reciperet.Titia chirographa debitorum suorum Septicii et Maeuii donatura illis Ageriae dedit et rogauit si conualuisset, sibi redderet: morte secuta Maeuia Titiae filia heres extitit: Ageria autem, ut rogata erat, chirographa Septicio et Maeuio supra scriptis dedit. quaeritur, si Maeuia heres summam, quae debebatur ex chirographis supra scriptis, petat uel ipsa chirographa, an exceptione excludi
Abbreviated transcription (Latin):
poe miti desidẽt peccumã
accep̃ fortedum substitu¬
to procinatur ut ĩstitutu
aliq̃ rõe excludat mortis
cã eam cape uił sepius scii

Expanded text:
 mitti desideret, pecuniam accepit, forte dum substituto patrocinatur, ut institutum aliqua ratione excludat, mortis causa eam capere Iulianus saepius scri
Abbreviated transcription (Latin):
rem mortis cã donauero
eaq usucapta fĩt uernꝰ
dommus eam condicẽñ
pot̾. s ego siconualuero¬
¶OAncellus cãnotat ĩmo¬

Expanded text:
rem mortis causa donauero eaque usucapta fuerit, uerus dominus eam condicere non potest, sed ego, si conualuero.Marcellus notat: in mo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃tio acceꝑto hr¬
cutatem pret̾misit sũ ad
sub stitutum ꝑuentura
sit h̾rditas sine abintest¬
atosuccessurus. mortis

Expanded text:
tio accepto hereditatem praetermisit, siue ad substitutum peruentura sit hereditas, siue ab eo ab intestato successurus, mortis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uis mnt̾muos donatio
id̾oq int̾iuros ⁊uxores
no ualet ⁊ ido nec falcidi¬
alccum ht quasi minõ
torimortis cã donaturñ¬

Expanded text:
uis inter uiuos donatio. ideoque inter uiros et uxores non ualet et ideo nec Falcidia locum habet quasi in mortis causa donation
Abbreviated transcription (Latin):
res eẽ spes mortis
cam donatiõm ait.unã
cum quis nullo p̾sentis
piculi metuconteritus s
sola cogitatione mortali¬
tatis donat. ¶Ailiam esse
picło mortis ꝯmotus ita
donat u̾statimfiat accipi¬
genus ait.siquis picło i¬
ortis nõ sic det ut stati fa¬
ciat accipientis. s tẽ demu
cum mortis fu̾it insecu

Expanded text:
res esse speci‹e›s mortis causa donationum ait, unam, cum quis nullo praesentis periculi metu conterritus, sed sola cogitatione mortalitatis donat. aliam esse periculo commotus ita donat, ut statim fiat accipiionis ait, si quis periculo motus non sic det, ut statim faciat accipientis, sed tunc demum, cum mors fuerit insecu
Abbreviated transcription (Latin):
pupillus hoc int̾cdc̃m de
dum eis eẽ int̾dictum i¬
cdicendum ẽ. nam ⁊ pub¬
lico iudicio reos face̾ pos¬
sunt. dum suas suorũq
iiurias excquuntur.i
Sitantum ples sunt qri
exprri uolent. eligend̾ ẽ
ap̃tore adq̃ maxime res
ptinet. uł his qui idore¬
or ẽ ⁊ ẽ optimum excor¬
iunctione exfide exligrꝰ¬
cae actorem hoc int̾ dco
hoc̃ int̾clictum actum ẽ
ali interdco agẽ desidẽt
palam eĩt pea alu nõ fa¬
cile dimd̃ nisi si deꝑfidia
prioris potuit aliquidi
dici. Itaq cã ceginta a¬
plius quam semel inter¬
dictum hoc eĩt mouend̃
Nam nec inpublicis iu¬
dicus ꝑmitcitur ampli
agi q̃m semel actum est
quam ñ p̾uaricatiois fu¬
it dampnatus prior ac¬
cusator. ¶Sitantum reu̾
condemp̃natus malit
litis extimatioẽm suffẽ¬
re qm hominem exhi¬
bẽ nõ ẽ iniquum sepiu
meum int̾ dc̃o expiriuł
cidem sine exceptioneul

Expanded text:
pupillus hoc interdictum ddum esse eis interdictum dicendum est: nam et publico iudicio reos facere possunt, dum suas suorumque iniurias exsequuntur. Si tamen plures sunt, qui experiri volent, eligendus est a praetore, ad quem maxime res pertinet vel is qui idoneior est: et est optimum ex coniunctione, ex fide, ex dignitate actorem hoc interdicto hoc interdicto actum est, alius hoc interdicto agere desideret, palam erit pcile dandum, nisi si de perfidia prioris potuerit aliquid dici. itaque causa cognita amplius quam semel interdictum hoc erit mouendum. nam nec in publicis iudiciis permittitur amplius agi quam semel actum est quam si praeuaricationis fuerit damnatus prior accusator. si tamen reus condemnatus malit litis aestimationem sufferre quam hominem exhibere, non est iniquum saepius in eum interdicto experiri uel eidem sine exceptione uel
Abbreviated transcription (Latin):
ubicepis aliqd̾ possidẽ hr¬
pitatem petam. annocea
exceptio istacputem sũ
fĩt iudicatum hrdicaẽ
meam cẽ suie adiisarius
qr nicħ possideba absolu¬
tus ẽ. nõ nocẽ exceptioem:¬
Siquis fund̾ quem pr
rem iudicata. anrestitu¬
ere cogatur ⁊ ait nerati
si actori itum petentiob¬
iclatur exceptio rei iudi¬
cate replicare eumoptẽ¬

Expanded text:
ubi coeperis aliquid possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, siue fuit iudicatum hereditatem meam esse, siue aduersarius, quia nihil possidebat, absolutus est, non nocere exceptionem.Si quis fundrem iudicata an restituere cogatur? et ait Neratius, si actori iterum petenti obiciatur exceptio rei iudicatae, replicare eum op
Abbreviated transcription (Latin):
aquisitum bĩnt uendi¬
catic̾e prima iniudiciu
declux̃. ¶Siquis iterpetie¬
rit deinde actum peta pu¬
tofortius defendendumi
aliud ind̾i tc̃petitum ali¬
ud nunc. atq ido except¬
tionem reuiudicae cess¬
are. ¶ hoc uire utimuurr ñ
expte actionis mnexc̃ep¬
tione reumndicate hec pe̾
sone contincantur q̃ rez
in iudicium decluc̃t. In
bitur qr aduersus defen¬
sorem ꝗ a̾ litem in uidi¬
cium dednc̃. ¶iquis ho¬
minẽ afilio fanuł pecie¬
nt deinde cundem apre
petat. loc̾ h̃t hoc exceptio
Siegero cuminicino aq̃
uter urm predium uen¬
didit aemiptor agat uł
cumͤ igtur. hec exceptior
nocet. S de eo opẽ qd̾ iã
eaͣ factum cum iudiciu¬
ate peciert citius pignoi
selo dedit. De inde seus
sus te ut᷑atur distingue
exceptioẽmi. nam et ille

Expanded text:
quisitum habuit, uindicatione prima in iudicium deduxit. Si quis iter petierit, deinde actum petat, puto fortius defendendum aliud uideri tunc petitum, aliud nunc, atque ideo exceptionem rei iudicatae cessare. Hoc iure utimur, ut ex parte actoris in exceptione resonae continerentur, quae rem in iudicium deducunt: intbitur, quia adversus defensorem qui agit, litem in iudicium deducit. Si quis hominem a filio familias petierit, deinde eundem a patre petatSi egero cum uicino aquae eruter nostrum praedium uendiderit et emptor agat uel cum eo agatur, haec exceptio nocet, sed de eo opere, quod iam erat factum, cum iudiciute petierat, Titius pignori Seio dederit, deinde Seius sus te utatur, distinguenexceptionem: nam et ille
Abbreviated transcription (Latin):
cate neratius ait. Sxdex¬
ceptionem obẽẽ reiudi¬
cata nõdubito. S excã
succurrendumeĩt ei. qre
unam tm̃ camegit rup¬
ti testam̃ti¶ Demq ⁊ cel¬
sus scribit. si hominem
petiero quem obeam rẽ
rursus petenti mͥ obstatr̃¬
ram exceꝑtioem Siqui
uãt petat fundum suu
ec̃ eoqd̾ titius eum sibi
tradid̾it. sip̾e̾a eum alia
excã petat cã adiecta nõ
d summoui exceptiore

Expanded text:
tius ait. ego exceptionem obesse ei rei iudicatae non dubito: sed ex causa succurrendum erit ei, quae unam tantum causam egit rupti testamenti.Denique et Celsus scribit, si hominem petiero, quem ob eam remrursus petenti mihi obstaturam exceptionem.Si quis autem petat fundum suum esse eo, quod Titius eum sibi tradiderit, si postea alia ex causa petat causa adiecta, non debet summoueri exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
ret qr res iudica sitint̾
qne ⁊ te. Eandem cãm fa¬
cit ⁊̃ origopetitioms. ce¬
terum si forte petiero fun¬
dumł hoiem mox alia cã
noua post petitiõem mi¬
chi accesẜit q̃ michi dnĩ¬
um tribua nõ me repel
te in t̾missum dñim i
medio tp̃r rediit quodã
post lumimo. Q uidem̃
si hõ quem petieram ab
hostib fuir cptus mox
post lumino receptus a
exceptione sũmoueboi
qr eandem res eẽ intellr
at si exalia cã dinum fu¬
erim nactus nõ nocebit
exceptio. ⁊ id̃o si forte sub
conditice̾ res legata mi¬
chi fuit de in medio tp̃ri
acquisito dominio petaz
mox eristente conditoe
legati rursus petam pu¬
tem exceptiõem nõ obs¬
stare. aua enim fuit cã
prioris domimi ħ noua
situm quidem pea dñum
aliam cam facit mutaa
ãt oppinio petitioms nõ
fac̾ ut puta oppinabatur
exca br̃ditaria sediñum
hr̃e mutauit oppimoe

Expanded text:
quod res iudicata sit inter me et te'.Eandem causam facit etiam origo petitionis. ceterum si forte petiero fundum uel hominem, mox alia causa noua post petitionem mihi accesserit, quae mihi dominium tribuat, non me repelte intermissum dominium in medio tempore rediit quodam postliminio. quid enim, si homo, quem petieram, ab hostibus fuerit captus, mox postliminio receptus? hic exceptione summouebor, quia eadem res esse intellegitur. at si ex alia causa dominium fuerim nactus, non nocebit exceptio: et ideo si forte sub condicione res legata mihi fuerit, deinde medio tempore adquisito dominio petam, mox existente condicione legati rursus petam, putem exceptionem non obstare: alia enim causa fuit prioris dominii, hasitum quidem postea dominium aliam causam facit. mutata autem opinio petitoris non facit. ut puta opinabatur ex causa hereditaria se dominium habere: mutauit opinionem
Abbreviated transcription (Latin):
derescd̾m se iuidicata. In¬
ł scribit exceptioem ren
iuidicate aꝑsona anctoi
ademptorem transire so¬
le recro aũt abemptõe. a
ucorem reuertinõ debẽ
qͣr si hr̃ditariam remnẽ¬
didis ⁊ ego eandem ab ẽp¬
tore petiero ⁊ uĩcero. petẽti
tĩbi nõ opponam excepti¬
onem. autsieares iudica¬
tano sit int̾meqeum cri
uendidisti¬
sulco bona uendicaueĩt᷑
id cͥco quia putalat rup¬
to prĩs eius testo nemirẽ

Expanded text:
secundum se iudicata. Iulianus scribit exceptionem rei iudicatae a persona auctoris ad emptorem transire solere, retro autem ab emptore ad auctorem reverti non debere. quare si hereditariam rem vendideris, ego eandem ab emptore petiero et vicero, petenti tibi non opponam exceptionem "at si ea res iudicata non sit inter me et eum, cui vendidistisulto bona uindicauerit idcirco, quia putabat rupto patris eius testamento neminem
Abbreviated transcription (Latin):
DDeeadem re age̾ indet
qui nõ eadem acticẽ agat
que ab mnito agebat s eti¬
am si alia expiatur decad̾
tñre ut piita siquis man¬
dati acturus cum eiadnẽ¬
sarius iudiciosistendi cã
promisissz pp̃eandem rez
agat negorugestoꝵ uł

Expanded text:
De eadem re agere uidetur et qui non eadem actione agat, qua ab initio agebat, sed etiam si alia experiatur, de eadem tamen re: ut puta si quis mandati acturus, cum ei aduersarius iudicio sistendi causa promisisset, propter eandem rem agat negotiorum gestorum
Abbreviated transcription (Latin):
auł Singulis controuer¬
sus singuuas actiones iuͤ
dicatis finem sufficẽ pla
tiarentur parẽ ergo erte¬
ptiomi rei iudicate freͣqi¬
uens est.
s ꝑtem petat exccptio rei
ĩdiete nocetinam pars
intoto ẽ. Eadem enimi
res accipitur ⁊ si ps petat
cĩ qͣs cotum petitum ẽ ñ
int̾ẽ utr̾ incorpore hoc q̃¬
raturan ĩquantit. te nł¬
petierit deinde ptem pet¬
so dicẽdum ei̾t exceptiõe
bstabit exeͣep̃tio. Idẽ eĩt
proban dum ⁊ si duo cor¬
por fũ t petita moxi
alti trum corpus petat᷑
petieĩt deinde aream pet¬
at uł lignã ł lãbides pet¬
at.Idem sinanem pecieĩt
postea singłas tabulas nẽ¬
dicẽ. si ancillapi ꝑgnan¬
tem peciero qpt licem ꝯte¬
statam conceperit apepe¬
rit mox ꝑtum eius petã
utr̾ idem petẽ idear an a
ciens ap̃ uidicem posteri¬
orem idqueritur. qd̾ apd̾
priorem q̃situmẽ. In bi
insulam pet̾. sicem̃ta. ł ci¬
gna. łquid alid surom pe¬
tat mea conditioneẽ ut
indeatur aliud petẽ ⁊ em̃

Expanded text:
um.Singulis controuersiis singulas actiones unumque iudicati finem sufficere protiarentur. parere ergo exceptionem rei iudicatae frequens est.partem petat, exceptio rei iudicatae nocet, nam pars in toto est: eadem enim res accipitur et si pars petatur eius, quod totum petitum est. nec interest, utrum in corpore hoc quaeratur an in quantitate petierit, deinde partem petiso, dicendum erit exceptionem obstabit exceptio. idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petaturpetierit, deinde aream petat, vel tigna vel lapides petat: item si navem petiero, postea singulas tabulas vindicem: si ancillam praegnatem petiero et post litem contestatam conceperit et pepererit, mox partum eius petam: utrum idem petere videor an altiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est. In his insulam petit, si cementa vel tigna vel quid aliud suum petat, in ea condicione est, ut videatur aliud petere: etenim
Abbreviated transcription (Latin):
res it̾ int̾ aliosi
indicate millum
alus pre iudicium facia¬
nt ẽxeo testam̃to ubi lib̾¬
tas data ẽ. ł legatum agi
pot̾. l ruptum ł irritum
aut nõ nistum dicatur te¬
legatarius preiudiciu
uberati fit.
dicum hr̃de ei egit
qmͣ filium pret̾iert exce¬
ꝑtioẽm summotus ẽ ha
si mõ mea cã sint tabule
testamenti ut ꝯͣ eas bono¬
rum põ dari possit. omit¬
tente emancipato filiobo¬
norum põnem. nõ iuiq
restituetur ut agat cum

Expanded text:
res inter alios iudicatae nullum aliis praeiudicium faciant, ex eo testamento, ubi libertas data est uel legato agi potest, licet ruptum, uel irritum aut non iustum dicatur telegatarius, praeiudicium libertati fit.cum herede eius egit, qui filium praeterierat, et exceptione summotus est 'ac si non in ea causa sint tabulae testamenti, ut contra eas bonorum possessio dari possit': omittente emancipato filio bonorum possessionem non inique restituetur, ut agat cum
Abbreviated transcription (Latin):
Sinstatulibericam.ꝓ
prehendit meaconditiõe ẽ
ut siue tradatur salua spe li¬
bertatis alienetur siue usy¬
capietur cum casua usuca¬
piatur siue manimnitatur
nõ pdat spẽ oram lib̾ti s sta¬
tu lib̾i cam nõ prius seru
nanciscicurnisi adita ł ab

Expanded text:
i statuliberi causam adprehendit, in ea condicione est, ut, siue tradatur, salua spe libertatis alienetur, siue usucapiatur, cum sua causa usucapiatur, siue manumittatur, non perdat spem orcini liberti. sed statuliberi causam non prius seruus nanciscitur nisi adita uel ab
Abbreviated transcription (Latin):
ubertas lege adlib̾t᷑¬
niatur aut pronũ
data hri debeat ant cͥte pĩn
obsernari acsipostea atesta¬
conditiõem lib̾tatem b̃t i
fuit ãtstatu liberi uł ꝯlici¬
onem expressa. ł ui ip̃a ꝯdi

Expanded text:
bertas lege adimatur, aut pro non data haberi debet aut certe perinde observari, ac si a testacondicionem libertatem habet. Fiunt autem statuliberi vel condicione expressa vel vi ipsa.
Abbreviated transcription (Latin):
serit. nemoenim ido in¬
pime retinet tabłas. qd
maius facimus admisit
cum exibitis tabłis adi¬
missum eius magis ma¬
infestetur ⁊posse alique
dolo malo face̾. ut in ea
legem nõ incidat ut put
tierhibẽt hoc ẽ sine supp̃¬
m̃di animo. uł consilio
feciss s nehunc exibe̾t. ħ
intlictum exhibitoriu
signatores admoniti. ue¬
nrent adrecognoscenda
signa. ⁊ si forte̾ non obtẽ¬
perent testes labeo scribit
coberceri eos ap̃tore debe̾
Solent autem exibi tab

Expanded text:
serit. nemo enim ideo impune retinet tabulas, quod maius facinus admisit, cum exhibitis tabulis admissum eius magis manifestetur. et posse aliquem dolo malo facere, ut in eam legem non incidat, ut putt‹i› exhiberet, hoc est si non supprimendi animo uel consilio fecit, sed ne huic exhiberet. Hoc interdictusignatores admoniti venirent ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere. Solent autem exhiberi tab
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ne quid relictum ẽẽ
dicetim decreto ꝯprchend¬
am.siquis forteconfitea¬
tur penes se ee testment¬
hoc competit ¶ Hoc inter¬
dictum pertinet. nõtan¬
tum adtestam̃ti tabiuas
uerum adomina que. ad
cam cestam̃ti pertinẽt ut
ꝑuta adcodicillos ꝑtinet
Nue at ualet testamentũ
sine non ualet qd̾ abimti¬
omutiłr factum ẽ suie r¬
ptum sit. uł inquo. aliori¬
tio s ⁊̃ si falsum eẽ dicatur
uł abeo fi factum qui testa¬
menti factionem ñ huit
dicendum ẽ int̾dictum
ualẽ Otem siue sup̃mei
tablẽ sint siue non sint s
priores dicendimie inter¬
dictum hoc locum hr̃e. Itẽ

Expanded text:
aliudue quid relictum esse dicetur, decreto comprehendam'. Si quis forte confiteatur penes se esse testamentum hoc competit. Hoc interdictum pertinet non tantum ad testamenti tabulas, uerum ad omnia, quae ad causam testamenti pertinent: ut puta et ad codicillos pertinet. Siue autem ualet testamentum siue nonter factum est, siue ruptum sit uel in quo alio uitio, sed etiam si falsum esse dicatur uel ab eo factum qui testamenti factionem non habuerit: dicendum est interdictum ualere. Siue supremae tabulae sint siue non sint, sed priores, dicendum interdictum hoc locum habere. It
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃p. Emlib inpubli¬
cum petẽ ꝑmittendumẽ
id qd̾ad nsum õĩum ꝑti¬
nea ueluti mas public¬
as itinera publica. ⁊ideo
quolib postulante dehi

Expanded text:
m. Cuilibet in publicum petere permittendum est id, quod ad usum omnium pertineat, ueluti uias publicas, itinera publica: et ideo quolibet postulante de hi
Abbreviated transcription (Latin):
itur qr ẽ inpotestate succe̾¬
sorum eiutare int̾clictũ
satisdatione oblata.
nonmne probibitus sit
ncħ̾ int̾e hec enim u̾ba
quantieares ẽ referenda
sunt adpsonam domin¬
i. Item tam istetũ q suo
nomine quam qui alico
nommne ꝓhibunt.

Expanded text:
itur, quia est in potestate successorum euitare interdictum satisdatione oblata. nomine prohibitus sit, nihil interest: haec enim uerba 'quanti ea res est' referenda sunt ad personam domini. Item tam is tenetur, qui suo nomine, quam qui alieno nomine prohibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ si płes tabłe sint testi¬
eius qui sepins fecerat te¬
stamentum dicendumẽ
int̾clictum locum fore. E
testator filius familias ł
seruus hoc fecisse dicatur
⁊ hoc exhibeb̾ ¶temsi fi

Expanded text:
nde et si plures tabulae sint testamenti, quia saepius fecerat, dicendum est interdicto locum fore: estestator filius familias uel seruus hoc fecisse dicatur, et hoc exhibebitur. Item si fi
Abbreviated transcription (Latin):
ex eplã diui alriam adi
exemplum p̃sumptiõis
cabomiam edicti. uentra
p̾tor pollicetur p̾onem.
ꝑm infecti ab eo impõne
missus ẽ. neiis ei fiat pe¬
na antem eius. qui non
promittit uł satis nõ dat
ttatur aduersarius. sine
ergo promittat. siuc pera
eum nõ fiat quominusi
promittat non tenebis
int̾dictum repulso eo ꝑ
exceptionem qui experit
Pretor meum quineq i
cauit. neq possidẽ passus
ẽ eum qui missus est. ei re

Expanded text:
ex epistula diui Hadriani ad exemplum praesumptionis Carboniani edicti uentri praetor pollicetur possessini infecti ab eo in possessionem missus est, ne ei uis fiat. Poena autem eius, qui non promittit uel satis non dat, ittatur aduersarius. siue ergo promittat, siue per eum non fiat, quo minus promittat, non tenebit interdictum repulso per exceptionem eo qui experitur. Praetor in eum, qui neque cauit neque possidere passus est eum qui missus e
Abbreviated transcription (Latin):
inde siobfalsum cͥditum
uł si obfalsam petitioẽm
missus ẽ in põnem. uł si
exceptioe summoneri ꝑ¬
potunit meh̾ ei debint pr
odeẽ ¶Hoc edicto neq pu¬
pillum neq furiosum te¬
neri consta. quia affecte
carent. s pupillum euz
debemus xcipere quidoli
cpax non ẽ. Eeterum si
iam doli capar sit contra
eit dicendrm.ergo ⁊ sigr¬
tor dolo fecͥit mpupillim
dibimus xtionem simo
soluendo sit cutor. s ⁊ip̃r

Expanded text:
inde si ob falsum creditum uel ob falsam petitionem missus est in possessionem uel si exceptione summoueri potuit, nihil ei d Hoc edicto neque pupillum neque furiosum teneri constat, quia affectu carent. sed pupillum eum debemus accipere, qui doli capax non est: ceterum si iam doli capax sit, contra erit dicendum. ergo et si tutor dolo fecerit, in pupillum dabimus actionem, si modo soluend
Abbreviated transcription (Latin):
quis sit ꝓõne in ip̃os da¬
br actio quasi ꝑalium ħ
fecerint ¶Lr actionemi
excepta legatorum missi¬
one intra annumcompe¬
te̾ ⁊ non p̾ea sciendum est
cum sit penalis nec in he¬
redes similesq ꝓsonasda¬

Expanded text:
ssione, in ipso‹s› dabitur actio, quasi per alios hoc fecerint. Hanc actionem excepta legatorum missione intra annum competere et non postea sciendum est, cum sit poenalis, nec in heredes similesque personas
Abbreviated transcription (Latin):
id eos fac̾e non o. Nam hiꝰ¬
pene int̾dicte sunt. Caereĩ
nõ adpuniendos hr̃i debet¬
In calcariam quoq uł sulp¬
huranam dampnan solẽt.
sz bee pene metalli magi
sunt. ¶ Quicunq in ludu
uenatorm sunt damp̃a¬
ti uidendũ est est anpena¬
ẜui afficiantur. solentei
minores ha pena affici.u¬
trum ergoẜu penenti af¬
ficiantur an ꝑmaneant ĩ¬
lib̾tate indendum est. et
magis est ut hii quoq af¬

Expanded text:
id eos facere non oportet. nam hid eos facere non oportet. nam henae interdictae sunt: carcer enim non ad puniendos haberi debet.In calcariam quoque uel sulpurariam damnari solent: sed hae poenae metalli magis sunt.Quicumque in ludum uenatorium fuerint damnati, uidendum est, an serui poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena adfici. utrum ergo serui poenae isti efficiantur an retineant libertatem, uidendum est. et magis est, ut hi quoq
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ metallũ dãpnat᷑ gͣuiorib
talli leuioribus quoque refu¬
ge exopere metalli in metal.¬
uiui dampnantir ex metallo
giamus cohaberentu ¶qui¬
quis ancem in opus public
dampnatus resugit duplicato
a in opꝰ publicum dampã¬
tus refugit duꝑlicato tp̃r
dampnari solet. s duplica
duplicetux in quo ꝓp̾ben
aut in opꝰ metalli tnsmit¬
ti. plane sidecennio damp¬
natuis fuit ⁊ mitio statim
fugit uidendum est utrũ
duplican eitp̃ra debeant an
u̾o ppetuari. uł transfetis in
opus metalli magis est
ut trasferatumr aut ꝑpetuet᷑.
gen̾ałr enim dr quociens
decemnũ excessura est. dup¬
licatio non ẽe quippe penã
artandam. ¶ In minist̾ium
metalli eorutifemie. ĩꝑpeta¬
um ul ad tempꝰ dampna¬
rsolent. similimõ ⁊ insal¬
inas ⁊ si quidem inppetinũ
tenciepene constitiumtur.
ziu̾o ad tp̃e dampnentura
mittunt cintatem. ¶Sol-¬
ent ⁊ p̾sides in carcem con¬
tinendos dampnare ut in
uinculis ꝯtineantur. s et

Expanded text:
 metallum damnantur, gravioribus etalli, levioribus, quodque refugae ex opere metalli in metallum dantur, ex metallo gravius coercentur. Quisquis autem in opus publicum damnatus refugit, duplicato in opus publicum damnatus refugit, duplicato tempore damnari solet: sed duplicarduplic‹e›tur, quo adprehensaut in opus metalli transmitti. plane si decennio damnatus fuit et initio statim fugit, uidendum est, utrum duplicari ei tempora debeant, an uero perpetuari uel transferri in opus metalli: et magis est, ut trer enim dicitur, quotiens decennium excessura est duplicatio, non esse tempore poenam artandam. In ministerium metallicorum feminae in perpetuum vel ad tempus damnari solent. simili modo et in salinas. et si qservae poenae constituuntur: si vero ad tempus damnantur, retinent civitatem. Solent praesides in carcere continendos damnare aut ut in vinculis contineantur: sed
Abbreviated transcription (Latin):
denti sit fid̾i ꝯmissum poc¬
cumarium ⁊fid̾icominis¬
ãt fidi commissoria lib̾taᷤᷤ
relinquitur efficacit᷑ mea
capione extingi  pofsit ad
quemc̃q enim ꝑuenĩt id
seruus ciifidicommissa
lib̾tas relicta ẽ cogieuzma¬
numittẽ cutaẽ sepissime

Expanded text:
deicommissum pecuniarium et fideicommisautem fideicommissaria libertas relinquitur efficaciter, incapione extingui possit: ad quemcumque enim peruenerit is seruus, cui fideicommissa libertas relicta est, cogi eum manumittere: et ita est saepissime
Abbreviated transcription (Latin):
one fu̾it ei lib̾tas relicta:
cpendẽte ꝯditioẽ auenatu
sit. art̃ncum suacã alieã¬
tor. O ḋsinolit abeo ma¬
nimuctis potius abeo ad¬

Expanded text:
one fuit ei libertas relicta et pendente condicione alienatus sit, attamen cum sua causa alien‹e›tur. quod si nolit ab eo manumitti, sed potius ab eo ue
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Diuii fr̃s ꝓculo ⁊ mu¬
ntio rescriprunt c̃ romu¬
lus dec̾ statu q̃ ntur pupi¬
uaris etatis sit anexigen¬
te uaria do nem̃re ⁊ ꝯsen¬
tiente uarichermetetuto¬
re ad tp̃cpub̾tatis cã dif¬
q̃ alicui statuis otroueir
atursanc hoc lucratur d
ip̃e is qui eã status ꝯtrou¬
siam faciebat amittit su¬
am cãm nec eares ingen¬
num fac̾ eumq nõ fuit ñ
enim penuria adu̾sari ĩ¬
genuitatẽ solet tribuere
recte atq ordine iudices
puto facturos si hanc for¬
mam fuint ꝯsecutiũ ubi
deẽ is qͥ in seruitute pecit
electionem adu̾sario de¬
ferant utrum malit cõ¬
gntioem circum duci an
debebunt seruum illius

Expanded text:
lis. Diui fratres Proculo et Munatio rescripserunt: 'Cum Romulus, de cuius statu quaeritur, pupillaris aetatis sit, an exigente Uaria Hedone matre et consentiente Uario Hermete tutore ad tempus pubertatis causa difquae alicui status controueratur: sane hoc lucratur, quod is qui eam status controuersiam faciebat amittit suam causam. nec ea res ingenuum facit eum qui non fuit: nec enim penuria aduersarii ingenuitatem solet tribuere. recte atque ordine iudices puto facturos, si hanc formam fuerint consecuti, ut, ubi deest is qui in seruitutem petit, electionem aduersario deferant, utrum malit cognitionem circumduci an debebunt seruum illius
Abbreviated transcription (Latin):
lo si uxori mec placeat. Cỹ
itaq sela uxor lutititu.b¬
stinint ut ab eadem brdi¬
tate ⁊ exsb̾stitutioe portio
eiꝰ adtitiam filiam puere¬
rit quero an heroti qui et
pusulus uocatur exhis u̾¬
bis supͣscriptis lib̾tas ꝯpe¬
tit modum heroti qd uxor
anseia uxorq̃se hr̃ditate i¬
abstinunt petenti hrotili¬
b̾tatem iste ꝯͣdice̾ possit

Expanded text:
 placeat'. cum itaque Seia uxor Lucii Titii abstinuerit ab eadem hereditate et ex substitutione portio eius ad Titiam filiam peruenerit, quaero, an Eroti, qui et Psyllus uocatur, ex his uerbis supra scriptis libertas competit.Modestinus Eroti, quod uxor an Seia uxor, quae se hereditate abstinuit, petenti Eroti libertatem iuste contradicere possit
Abbreviated transcription (Latin):
as lib̾tates deberi.
moram non studio man¬
uissionis s fortuito ꝑa¬
tiatur ne emammuttent
lib̃um quidem nõ pariet
s cogetur qui manumut¬
ere debinit natum matri

Expanded text:
as libertates deberi. moram non studio manumissoris, sed fortuito patiatur, ne manumitteretur, liberum quidem non pariet, sed cogetur qui manumittere debuit natum matri
Abbreviated transcription (Latin):
seruum hr̃ois eẽ nemo est
qui ignorare debet eapp̃no
re dedi potit s dedicus spera¬
re adhuc lib̾tatem pot̾it
Nõ enimi decditio spẽ illi ad¬
nint lib̾tatis. ¶ Sistatuli¬
bermi nõ eadem conditoe
hrs uendat cã ei momut¬
abilis ẽ q̃ luero se abeo pot̾
simili mo ut ab l̃rde sita

Expanded text:
seruum heredis esse nemo est qui ignorare debeat: eapropter noxae dedi poterit, sed ‹d›editus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis.Si statuliberum non eadem condicione heres uendat, causa eius immutabilis est et luere se ab eo potest simili modo ut
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Q d̾ ennt uerum ⁊ ao
omnes quicunq quoqro
uire dñium instatu libe¬
rum nacti sunt. Sine ig̾
legatus sit tibi abhrde st¬
atulibꝰ. sine adiudicatus
siuc usuc. ꝓtus ate sinetͣcli¬
tus uł alinuo uiretuns fac¬
tus ẽ siuc dubiodicemus
tu aposse. s in hrde empto¬
ris roem dr. ¶Si filius fam¬
ilias sit institutus hr̃s eti
statulib̾ filio dare iussus ẽ
⁊ lib̾ eẽ. sine filio siue patri
dando puen adlib̾tatem i
qr ⁊ adprem hrditatisemo¬
lum̃tum ꝑuenit. s qsi pot᷑
mortem sili pr̃i dedit qua¬

Expanded text:
sit qui emit, uerum etiam ad omnes, quicumque quoquo iure dominium in statulibero nacti sunt. siue igitur legatus sit tibi ab herede statuliber siue adiudicatus siue usucaptus a te siue traditus uel aliquo iure tuus factus, sine dubio dicemus tua posse. sed et in hered‹e› emptoris idem dicitur.Si filius familias heres sit institutus et statuliber filio dare iussus est et liber esse, siue filio siue patri dando peruenit ad libertatem, quia et ad patrem hereditatis emolumentum peruenit. sed et si post mortem filii patri dederit q
Abbreviated transcription (Latin):
qui cupientes seriire nb̃¬
pp̃aduersam ualitudinẽ
di dare iussus fuerit hr̃s q̃
ppartes accipe fanore lib̾¬
tatis cogendus. ¶Ita libẽ
ascend̾it sititius nolit a¬
scendẽ inpecliecur libertaᷤᷤ
sdem qd̾ uiris ẽ insimiu¬
bo cais ⁊condicionibo. It
acassius ait ciqui ẜunre

Expanded text:
qui cupientes seruire propter aduersam ualetudinem edi dare iussus fuerit, heres etiam per partes accipere fauore libertatis cogendus est.Ita liber ascenderit': si Titius nolit ascendere, impedietur libertas. idemque iuris est in similibus causis et condicionibus.Item Cassius ait ei, qu
Abbreviated transcription (Latin):
es seruo peperierit.⁊ ph̃rdẽ
stetit quo minus peperier¬
it puta qd̃ ei medicam̃tũ
dediss ne ꝯcipẽt statim li¬
beram futuram eẽ quide̾
expectamus. Idemq qsi
egiss hrs ut abortum fa
sum statu liberum hrs re¬
didit. ⁊ tͣdidit c̃dostatum
adlib̾ta tem puenire.
bẽ donec redeat is cuidare
statim adlib̾tatem ꝓuen̾.¬
Hon ẽ statu lib̾cinubertas
intam longum tp̃e collaa
ẽ uteocp̃r is qui manum¬
ssus ẽ mue̾ nõ possit aũ si
tã difficilem ĩmopene ĩpoᷤ¬
sibilem coditionem adiec¬
ent ũ alurde ei lib̾tasotigẽ¬

Expanded text:
es seruos pepererit, et per heredem steterit, quo minus pepererit puta quod ei medicamentum dedisset, ne conciperet, statim liberam futur‹a›m esse: quid enim exspectamus? idemque et si egisset heres, ut abortum facsum statuliberum heres uendidit et tradidit, credo statim ad libertatem peruenire.bere, donec redeat is cui darestatim ad libertatem peruenit.Non est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is qui manumissus est uiuere non possit: aut si tam difficilem, immo paene inpossibilem condicionem adiecerit, ut aliunde ea libertas optinge
Abbreviated transcription (Latin):
uł. Siquis testõ lib̾tate
decliss stichꝰ sieum hr̃s me
testõ suo nõ manumiserit
lib̾ estoscd̃m uolun tatem
defuncti hoc sigͥcari utdetũ

Expanded text:
um.Si quis testamento libertatem dedisset 'Stichus, si eum heres meus testamento suo non manumiserit, liber esto', secundum uoluntatem defunct
Abbreviated transcription (Latin):
tnr gramores at ⁊̃ stellion¬
atus crimen inportantei
qui siens dissimulata ꝯli¬
tione statute lib̾tatis sĩpłr
cum uendiõit. Illudtrae¬
tatum ẽ an lib̾atios tinga
eiquinoueded̾it statu libe¬
rum ⁊ octanems putabat
lib̾ari ⁊ idem dicebat. ⁊si ex
stipsatu stichum debẽt eñ¬
q statu liberum soluiss. ⁊

Expanded text:
tur: grauiores autem etiam stellionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simpliciter eum uendiderit.Illud tractatum est, an liberatio contingat ei qui noxae dederit statuliberum. et Octauenus putabat liberari: et idem dicebat et si ex stipulatu Stichum deberet eumque statuliberum soluisset: n
Abbreviated transcription (Latin):
om parebit. ¶Statulib̾ .x.
dire iussus ẽ ⁊ lib̾ eẽ si qum¬
q datis distractus sit resi¬
dua quinq emptori dab¬
it ¶ Siseruus tuus statu¬
liberum en̾nttibidatur d
oseruo decłit. simo is cumi

Expanded text:
oni parebit.Statuliber decem dare iussus et liber esse, si quinque datis distractus sit, residua quinque emptori dabit.Si seruus tuus statuliberum emerit, tibi datur, quod o seruo dederit, si modo is eum
Abbreviated transcription (Latin):
extp̃r datalib̾tas ⁊enimi
ab surdumẽ maturius eñ
liberum cum conditione
nõ implet qͣm futurus fo¬
ret sieam expleret. ¶Sidi¬
sit ⁊ unus quisq accipere
uoluerit melius ẽ dr̃ posse
cum eadem quinq altiof¬
ferentem adlib̾tatem peir¬
uenire. ¶Sticus titio siꝑ
triemumm sierit ł sulli¬
sicuti lib̾ ⁊ multo magis
opas dare nͥtestator ẜuitu¬
tis ꝓpellatiõe dñuim ma¬
gis quamopam intellex̾
idoq si prohibi hrs titio
seruire ꝑuenit adlib̾taẽ
Sticus sih̃rdimeo anno

Expanded text:
empore data libertas: etenim absurdum est maturius eum liberum fieri, cum condicionem non implet, quam futur‹u›s foret, si eam expleret.Si dusit et unus quinque accipere noluerit, melius est dicere posse eum eadem quinque alteri offerentem ad libertatem peruenire. 'Stichus si Titio per triennium seruierit uelsicuti liber, et multo magis operas dare: nisi testator seruitutis appellatione dominium magis quam operam intellexit. ideoque si prohibet heres Titio seruire, peruenit ad libertatem. 'Stichus si heredi meo anno
Abbreviated transcription (Latin):
pulari acciene pretor eligat
tur cum id fcm fit exceptio
nulgaris rei indicate oppo¬
iscinis int̾est p̾fertu:¬
auł .l. Populansaccõ inte¬
gre ꝑsone ꝑmiccitur hoc est
iu ꝑ edictum postularelic
peuratorẽ dare pos isaist ꝗ¬

Expanded text:
pulari actione, praetor eligat tur, cum idem factum sit, exceptio uulgaris rei iudicatae oppois cuius interest praefertuum. Popularis actio integrae personae permittitur, hoc est cui per edictum postulare liceprocuratorem dare potest
Abbreviated transcription (Latin):
quiex ẜ uitute ant lib̾ta
in ingenuitatẽ uendica¬
ent hoc ãpli ubiq post
manumissioẽm quoq ĩ
adqui sissent nõ exre ma¬
numissioins se ꝯferant.
cetera bona relinqruntu
li exẽ familia exissent
patẽtur uenire tantum
no pot̾ ꝯtradicere ei qui
adlib̾tatem ꝓclamat s
si alu eum ignorantinue¬
did̾it denegabrei ꝑclam
nũs ꝯstituit nõ alias ał
lib̾tatem proclamatioe
cuqͣm pinittẽdam nͥ pri
admiistratioem rones
redd̃it quas cum in ser
luit dstinatu. n maum¬
issos b̾r̾des ẽẽ constitit a

Expanded text:
qui ex seruitute aut libertate in ingenuitatem uindicaent, hoc amplius, ut, quod post manumissionem quoque adquisissent non ex re manumissoris, secum ferant, cetera bona relinquerent illi, ex pateretur venire, tamen non potest contradicere ei qui ad libertatem proclamat: sed si alii eum ignoranti vendiderit, denegabitur stituit non alias ad libertatem proclamationem cuiquam permittendam, nisi prius administrationum rationes reddiderit, quas cum in seruluit, destinatos neque manumissos heredis esse constitit.