comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transcendentẽ omĩa eius essentiã ęxa¬
tione colligere: ualde mirandũ est qđ
& ipsũ cernimus. ⁊euis opus ignoramꝰ.
Dubii quippe de eius essentia nonsimꝰ:
⁊ tam̃ in eius iuditiis incerti remanemꝰ
Pat&e nob̾ qđ sũmũ est: absconditur qͦd
muumũ. Minus quippe st̃ eiꝰ oꝑa: quã
ipse. & agentẽ cernimꝰ : s actione
caligamꝰ. Quia idelic& cur quid fiat
incertũ ÷: s quis sit quihec incerti
faciat. incertũ non est. Dicat᷑ gͦ. Ne¬
mento qđ ignores opus eius: de quo
ceciner̃t uiri. Om̃s homines uider
eũ: unꝰ quisq intueͤtur ꝓcul. Q ul
eũ cuiꝰ uditia minime conp̃hendim.
eẽ. ꝑ rationẽ uidemꝰ: quẽ tam̃ ad huc
ꝓcul cernimꝰ. qui ab euis fortitudine
nubilo infirmitatis nr̃& separamur:
nr̃am. Superus dixerat. ecce ds̃ &¬
celsus: nunc iterũ dic̃. ecce ds̃ magus
Quid ÷ qđ dedõ loquens ecce dic̃. & ead
repetit. nisi qđ ecce dicimꝰ de eare ꝗͥ
inp̃senti monstramꝰ : & quia ds̃ ubiqͥ

Expanded text:
anscendentem omnia ejus essentiam ex ratione colligere, valde mirandum est quod et ipsum cernimus, et ejus opus ignoramus. Dubii quippe de ejus essentia non sumus, et tamen in ejus judiciis incerti remanemus. Patet nobis quod summum est, absconditur quod minimum. Minus quippe sunt ejus opera quam ipse; et agentem cernimus, sed in actione caligamus: quia videlicet cur quid fiat incertum est, sed quis sit qui haec incerta faciat, incertum non est. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri: Omnes homines vident euudicia minime comprehendimus, esse per rationem videmus; quem tamen adhuc procul cernimus, quia ab ejus fortitudine nubilo infirmitatis nostrae separamur. mus.---Superius dixerat: Ecce Deus excelsus: nunc iterum dicit: Ecce Deus magnus. Quid est quod de Deo loquens ecce dicit, et ecce repetit, nisi quod ecce dicimus de ea re quam in praesenti monstramus? et quia Deus ubique
Abbreviated transcription (Latin):
serit: ⁊ ad ꝓphetia sũma conscendit. Nec¬
pħico spũ potuit: cũ saul etiam innume
ro ꝓpħarũ fuit. Sed hoc de saule cur
dicimus. cũ exuisione angłi accipere u̾ba
rationabilia ⁊ asinã nouerimꝰ : S sic̃ in-¬
rationabile animal rationis uerba edidit.
nec tam̃ ad ꝑmutationẽ naturȩ rationał
accessit: ita sȩpe quilib& indigniis scã¬
uerba ꝑ propheti&e spm̃ accipit. s tam̃
ad ꝓmerendã scĩtatis głam non ꝑtingit.
Ut ⁊ supͣ se loquendo emineat: ⁊ infra se
uiuendo tor pescat. Unde nc̃ helui re¬
dẽptoris nr̃i aduentũ humilẽ non humi¬
lis conspicit: ⁊ eũ ꝓphetando p̃dicat.
quẽ elatis moribus inpugnat dicens.¬

Expanded text:
serit, et ad prophetiae summa conscendit. serit, et ad prophetiae summa conscendit. rophetico spiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut irrationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem naturae rationalis accessit, ita saepe quilibet indignus saipit, sed tamen ad promerendam sanctitatis gloriam non pertingit, ut et supra se loquendo emineat, et infra se vivendo torpescat. Unde nunc Eliu Redemptoris nostri adventum humilem non humilis conspicit, et eum prophetando praedicat, quem elatis moribus impugnat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
UiS QUIS demag¬
Inis dictis arro¬
gantiũ sumere
scientiã nicitur:
ꝓuiderr sollerter deba. ne hoc qđ eoꝵ
scientia altum tumet imitetur. necũ uir¬
cutũ uerbis morũ uitia colligat : ⁊ in co
qđ loquendi noticiã ad sequitur. iuuendi
se inperitia trans figat. Hos namq cũ
forcia dicere audimꝰ. s tam̃ dedictis for¬
tibus tumere conspicimꝰ : quasi doctrinȩ
ortũ ingressi. despicͥis rosas ad tingimus.
Discreta gͦ nob sollicitudine opus ÷. ⁊ carꝑe
qđ redolae: ⁊cauere qđ pungit. Nesi for¬
tasse in prouide dictoꝵ flos legit᷑. incau¬
ta legentis manꝰ moꝵ spina laceretur.
helui itaq doctꝰ ⁊ arrogans ꝓfert aliqͦndo qđ¬
oleat: mulcoe aliquando qđ pungat.
Sic gͥ sumendũ ÷ de eius doctrina qđ fra¬
glat: ut tam̃ sollicite cauendũ sit deela¬
tione qđ uulnerat. Qui multa quidẽ
superius moralit̾ intulit: s in uerbis
sequentibꝰ adsola se ꝓphetia archana
su stulit. Ima enĩ iã moralitatis de¬

Expanded text:
uisquis de magnis dictis arrogantium sumere scientiam nititur, rovidere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altum tumet, imitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tamen de dictis fortibus tumere conspicimus, quasi doctrinae hortum ingressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis manus morum spina laceretur. Eliu itaque doctus et arrogans profert aliquando quod redoleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed in verbis sequentibus ad sola se prophetiae arcana sustulit. Ima enim moralitatis de
Abbreviated transcription (Latin):
Peul quippe eũ intueri ÷: non iã illũ
ꝑ spetiẽ cernerr. s adhuc ex sola ope¬
rũ suoꝵ admiratione pensare. Procul
illũ hic etiã electi conspiciunt : quia
necdũ claritatẽ illuis ꝑacum̃ intimȩ
iusionis ad p̃hendunt. Cui & siͥam ꝑ
amorẽ uixta sunt: ad huc tam̃ ab illo
t̃renȩ habi. tationis pondere disiungunt᷑¬
& quã uis ei bene uiuendo inhȩreant:
acõtemplationis euis speti& longe se eẽ.
suspirant. Quẽ nimirũ repbi etiam
cũ in uiditiũ uenientẽ uiderint ꝓcul
intuentur : quia non eũ indiuntatis
forma. s ensola qua ⁊ conp̃ hendi potuit
humanitate conspitiunt: qͥa uidelig
eoꝵ occłos. reducta tunc ad memoriã
suã male gesta reuerberant: Et dũ esꝰ
humanitatẽ uident. cuius diuinitatis
claritatẽ non uident : nuro mͦ ab euis
uisione quẽ conspitiunt. longe fiunt.

Expanded text:
ul quippe eum intueri est, non jam illum per speciem cernere, sed adhuc ex sola operum suorum admiratione pensare. Procul illum hic etiam electi conspiciunt, quia necdum claritatis illius per acumen intimae visionis apprehendunt, cui et si jam per amorem juxta sunt, adhuc tamen ab illo terrenae habitationis pondere disjunguntuet quamvis ei bene vivendo inhaereant, a contemplationis ejus specie longe se esse suspirant. Quem nimirum reprobi etiam cum ad judicium venientem viderint, procul intuentur, quia non eum in divinitatis forma, sed in sola qua et comprehendi potuit humanitate conspiciunt, quia videlicet eorum oculos reducta tunc ad memoriam sua male gesta reverberant, et dum ejus humanitatem vident, cujus divinitatis claritatem non vident, miro modo ab ejus visione quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeul. O nũs homo eoipso quorationał
est conditus : deb& exratione colligere
eũ quise condidit dm̃ eẽ. Quẽ nimirũ
iã uidere est: dominationẽ illius rati¬
ocinando conspicere. Cũ uero dictũ sit¬

Expanded text:
procul. - Omnis homo eo ipso quo rationalis procul. - Omnis homo eo ipso quo rationalis est conditus, debet ex ratione colligere eum qui se condidit Deum esse, quem nimirum jam videre est, dominationem illius ratiocinando conspicere, procul qu
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ ad hanc lucẽ paruuili ueniunt. sed
uni datur ut adredẽptionẽ ꝑbaptisma
redeat : alt̾ ante sub trahitur. quã hunc
regenerans unda ꝑfundat. & sȩpe fi¬
deliũ filiuis sine fide rapitur: ⁊ sepe in¬
fideliũ concesso fidei sacram̃to renoratur.
S fortasse aliqͥs dicat: qđ hunc dĩ acturũ
praue etiã post baptisma nouerat: &id¬
cireo eũ ad baptismatis grãm nonꝑducat.
Qđ si ita est: peccata quorundã ꝓcul dubio
priusquã sint ꝑpetrata puniunt᷑. Et qͥs
ita recta sentiens dixerit: qͥa omp̃s ds̃
qui alios aꝑ petratis facinoribꝰ liberat.
hec in aliis etiã non ꝑpetrata condẽpnat:
Occulta itaq st̃ enis uiditia: ⁊ quanta
obscuritate nequeunt conspici: tanta
debent humilitate uenerari. Dicatur
ergo. Alem̃to qđ ignoras opus euis: deqͦ
ceciner̃ uiri. Acsi aꝑte dicer&. De quo
fortes quiq locutist᷑: eus oꝑa tuȩ m̃tis
occłis ab scundunt᷑. quia m̃surã tuę
noticiȩ eoipso quo humanitate cirrũ

Expanded text:
 ad hanc lucem parvuli veniunt, sed uni datur ut ad redemptionem per baptisma redeat, alter ante subtrahitur quam hunc regenerans unda perfundat. Et saepe fidelium filius sine fide rapitur, saepe infidelium concesso fidei sacramento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat quod hunc Deus acturum prave etiam post baptisma noverat, et idcirco eum ad baptismatis gratiam non perducat. Quod si ita est, peccata quorumdam proculdubio priusquam sint perpetrata puniuntur. Et quis ista recte sentiens dixerit quia omnipotens Deus, qui alios a perpetratis facinoribus liberat, haec in aliis etiam non perpetrata condemnet? Occulta itaque sunt ejus judicia; et quanta obscuritate nequeunt conspici, tanta debent humilitate venerari. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. Ac si aperte diceret: De quo fortes quique locuti sunt, ejus opera tuae mentis oculis absconduntur, quia mensuram tuae notitiae eo ipso quo hum
Abbreviated transcription (Latin):
quia arentẽ nr̃i pectoris t̾rã. cęlestis
intelligentię fluentis rigant. Sienĩ nu¬
bes noneẽnt: nequaꝗͣ eos intuens ꝓ¬
pħa dixiss&. Quisunt isti qui ut nubes
uolant: Umbriũ itaq gurgites de
nubibus fluunt : qͥa profunde p̃dica¬
tiones. sequentiũ intelligenti& originẽ
ascĩs apłis acceper̃. De quibꝰ ad huc nubi¬

Expanded text:
quia arentem nostri pectoris terram coelestis intelligentiae fluentis rigant. Si enim nubes non essent, nequaquam eos intuens propheta dixisset: Qui sunt isti, qui ut nubes volant ? Imbrium itaque gurgites de nubibus fluunt, quia profundae praedicationes sequentium intelligentiae originem a sanctis apostolis acceperunt. De quibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Qui humilis uidet᷑ in in firmitate: excel¬
sus man& inforaitudine. Paulo hoc etiã¬
ad cestante quiait. Quia ⁊ si crucifixꝰe
ex infirmitate:. s uiuit ex uir tutȩ dĩ.
possumꝰ: quos exlege ammonuissẽ recta
popłm scimus. Sed huic mediatori in
legis latoribꝰ similis nullus est: quia ist
gratuito uocati expeccatis ad innocentiũ
nr̃ homo sine ꝓeccato ẽ. filius sine adop¬
tione: nec ꝑtrauit unquã qđ redarguit.¬
& sic mundo exhumanitate loquitur:
ut tam̃ eidem mundo ante scła exdiu¬
nitate dominetur. Hunc mediatorem
dei ⁊hominũ: quidã legis latoribꝰ simils
fuisse crediderunt. Nã requirenti quẽ

Expanded text:
Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiaattestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est, quia isti gratuito vocati ex peccatis ad innocentiam noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen 854 eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetur. Hunc Mediatorem Dei et hominum quidam legislatoribus similem fuisse crediderunt. Nam requirenti: Quem
Abbreviated transcription (Latin):
test : Nemo enĩ bene uidicat: qđ ig¬
norat. Tanto gͦ debemꝰ sub eis uiditus
silendo quiescerr: quanto ⁊rationẽ iudi¬
tioꝵ illius nos cernimꝰ non iudere. Unde
opus euis : dequo ceriner̃ uiri. Incriptura
saera aliquando uiri angłi: aliquando
aut̃ ꝑ fectȩ uitȩ homines memorantur.
Rursũ qͥa uiroꝵ nomine ꝑfectę uitę
homines expͥmunt᷑: in ꝓuerbiis sapi¬
entia loquit᷑ dicens. Ouiri aduos clamito.
De dño igit᷑ uiri canunt: cũ eius nob̃ po
res innotescunt. S tam̃ opus eius ig¬
noratur : quia nimirũ uiditia illius. ipsi
etiam quihunc p̃dicant. impenitrata
uenerantur. sciunt gͦ quẽ p̃dicant:
⁊ cam̃ euis oꝑa ignorant: quia cognosẽt¬
ꝑ grãm eũ a quo factist̃. S eius uiditia
rep̃ hendere nequeunt : quȩ ab illo etiã
insua actione noncernitur: psalmista
testatur dicens. Quiposuit tenebras la¬
tibulũ suũ. & rursũ. Iuditia tua ab yssꝰ

Expanded text:
test? Nemo enim bene judicat quod igtest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub ejus judiciis silendo quiescere, quanto et rationem judiciorum illius nos cernimus non videre. Unde us, de quo cecinerunt viri. - In Scriptura sacra aliquando viri angeli, aliquando autem perfectae vitae homines memorantur. Rursus quia virorum nomine perfectae vitae homines exprimuntur, in Proverbiis Sapientia loquitur dicens: « O viri ad vos clamito . » De Domino igitur viri canunt, cum ejus nobis pores innotescunt. Sed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedicant impenetrata venerantur. Et sciunt ergo quae praedicant, et tamen ejus opera ignorant, quia cognosper gratiam eum a quo facti sunt, sed ejus judicia comprehendere nequeunt, quae ab illo etiam in sua actione non cernitur, Psalmista testatur, dicens: Qui posuit tenebras latibulum suum . Et rursum: Judicia tua abyssus
Abbreviated transcription (Latin):
isqui quȩrebatur cernit᷑: si homo quidẽ
s tam̃ extra m̃suras hominũ credatur.
Unde bene nc̃ dr̃. Nullus ei simił in legis¬
latoribꝰ. S his uidelica ꝑ infirmitatẽ
carnis nr̃is obtutibus apparens. dũ alios
reꝓbat alios uocat: mira uiditia exhi¬
buit quȩ a nob̾ ⁊ cogitari possint: & con¬
p̃hendi nonpossint. Ait nãq. Iniuditiũ
ego in hunc mundũ ueni: ut qui ñ uident
uideant. ⁊ qͥ uident cȩci fiant. & rursũ.¬
Confiteor tͥ pat̾ dnẽ cęli ⁊ t̃rȩ: qͥabscon¬
disti hac asapientibꝰ ⁊ prudentibꝰ ⁊ reue¬
lasti ea paruulis. Inquibꝰ nimirũ uidi¬
tiis: uidea repellitur. gentilitas adgre¬
gat᷑. Qđ uidelic&ꝰ factũ mirari possumꝰ:
s ꝑ scrutari nullatenus ualemꝰ. Unde &
bene nunc ab helui sublit᷑. Quispoterit¬
scrutari uias euis. aut quisei dicere oꝑa¬
tus es iniqͥtatẽ: desi dicat. Cuiꝰ ꝑ scrutari
actio non potest. quo pacto rep̃hendi po¬

Expanded text:
is qui quaerebatur, cernitur, si homo quidem, is qui quaerebatur, cernitur, si homo quidem, sed tamen extra mensuras hominum credatur. Unde bene nunc dicitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Sed is videlicet per infirmitatem carnis nostris oreprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant: et qui vident, caeci fiant . Uscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . In quibus nimirum judiciis Judaea repellitur, gentilitas aggregatur. Quod videlicet factum mirari possumus, sed perscrutari nullatenus valemus. Unde et bene nunc ab Eliu subdituscrutari vias ejus, aut quis ei dicere: Operatur iniquitatem? - Ac si dicatur: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi po
Abbreviated transcription (Latin):
species: ut amantis desideriũ crescat.
& quasi insiti aqua subtraitur: ut eiusdẽ
stis aestus augeatur. Et quo hanc diutiꝰ
siciens desiderat: eo quandoq cũ inuene¬
rit auidius sumat. S hanc quęxentẽ
ugiles inueniunt. eamq iuilnerant
& euis palliũ tollunt: quia unã quãq
animã redẽptoris sui iã speciẽ requi¬
rencẽ cũ sollicia doctores inueniunt:
hanc ꝑ p̃dicationis uerbũ cȩlestis amoris
spiculis uulnerant. Et si qͦd ei ad huc de
uetusta conuersatione degmen ẽ. subtrahũt:
ut quo exuta ab huiꝰ mundi onere red¬
ditur: eo isqͥ quęrit᷑ ab illa citiuis inue¬
ꝑtransissẽ eos: in ueni quẽ diligit anima
mea. Quia iusionis eius mens auida.
nisi ꝓpħarũ estimationẽ nisi patriarcha¬
rũ celsitudinẽ nisi cunctoꝵ hominũ
mensurã transcenderet: eũ qui est suꝑ
homines ñ inuenir&. Transire ergo :
iugiles: etiam eos quos miratur anima.
in eius conparatione post ponere. Et tunc

Expanded text:
m quaesiti negatur species, ut amantis desiderium crescat. Et quasi in siti aqua subtrahitur, ut ejusdem sitis aestus augeatur; et quo hanc diutius sitiens desiderat, eo, quandoque cum venerit, avidius sumat. Sed hanc quaerentem vigiles inveniunt, eamque vulnerant et ejus pallium tollunt, quia unamquamque animam Redemptoris sui speciem jam requirentem cum solliciti doctores inveniunt, hanc per praedicationis verbum coelestis amoris spiculis vulnerant. Et si quod ei adhuc de vetusta conversatione tegmen inest subtrahunt, ut quo exuta ab hujus mundi onere redditur, eo is qui quaeritur ab illa citius inveissem eos, inveni quem diligit anima mea. Quia visionis ejus mens avida, nisi prophetarum aestimationem, nisi patriarcharum celsitudinem, nisi cunctorum hominum mensuram transcenderet, eum qui est super homines non inveniret. Transire ergo est vigiles, etiam eos quos miratur anima in ejus comparatione postponere. Et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ũbrã. Sed quia auctori nr̃o ñ defuit lar-¬
gitas bonitatis suȩ. etiã contra tenebras
iniquitatis nr̃ȩ: eũ quẽ priꝰ potenter ad
iustitiã condidit: potentius redimendo.
postinodũ ab errore reuocauit. Cui qr
post casũ suũ illa conditionis suȩ pristi¬
na firmitas defuit: eũ contrabella intima
repugnantis corruptionis. multiplicibꝰ
donoꝵ suoꝵ uirtutibꝰ fulsit. Quȩ nimirũ
uirtutes ꝓficientiũ: in nocitiã cȩteroꝵ ho

Expanded text:
umbram. Sed quia auctori nostro non defuit larumbram. Sed quia auctori nostro non defuit largitas bonitatis suae, etiam contra tenebras iniquitatis nostrae eum quem prius potenter ad justitiam condidit potentius redimendo postmodum ab errore revocavit. Cui quia post casum suum illa conditionis suae pristina firmitas defuit, eum contra bella intima repugnantis corruptionis multiplicibus donorum suorum virtutibus fulsit. Quae nimirum virtutes proficientium in notitia caeterorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
strare. Quis enĩ nesciat diẽ uelcassiã. lati¬
na esse uocabula: At uero in cornus tibii.
quãuis ñ cornus sed cornudicit᷑: nec can¬
tantiũ fistula tibiũ sedtibia uocat᷑ in lati¬
na tam̃ lingua sermonas genere minime
custodito. rem credo ꝓdere maluit: atq in
eiꝰ linguȩ dequa transferebat ꝓpriecate ꝑdu-¬
rare. Uelquia ꝑ cornuet tibiã unũ uerbũ
ex utroq cõposuit: utrũq uerbũ ꝑ unam
orationis partẽ in latina lingua transfusu.
quo uoluit genere licite uocauit. Quid ẽ.
cassia: tercia uero cornustibii uocata me¬
moratur: nisi quia uniuer sũ genꝰ humanẽ
qđ benignitate conditoris atq miscdĩa
enisdẽ redemptoris eligit᷑: istis nominibꝰ
ruit. quia hunc auctor suus ingenitȩ
innocentiȩ splendore resꝑsit. Sed spon-¬
te sua ad peccati tenebras lapsus : quia ue¬
ritatis lucẽ deseruit. quasi in nocte erro¬
ris se abscondit: quia alias dicit᷑ secutꝰ

Expanded text:
strare. Quis enim nesciat Diem vel Casiam Latistrare. Quis enim nesciat Diem vel Casiam Latina esse vocabula? At vero in Cornustibii quamvis non cornus, sed cornu dicitur, nec cantantium fistula Tibium, sed tibia vocatur in Latina tamen lingua sermonis genere minime custodito, rem, credo, prodere maluit, atque in ejus linguae de qua transferebat proprietate perdurare. Vel quia per cornu et tibiam unum verbum ex utroque composuit, utrumque verbum per unam orationis partem in Latina lingua transfusum quo voluit genere licite vocavit. Vet. XXICasia, tertia vero Cornustibii vocata memoratur, nisi quia universum genus humanum, quod benignitate conditoris atque ejusdem misericordia redemptoris eligitur, istis nominibus ruit, quia hunc auctor suus ingenitae innocentiae splendore respersit. Sed sponte sua ad peccati tenebras lapsus, quia veritatis lucem deseruit, quasi in nocte se erroris abscondit, quia alias dicitur secutus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑfectio ad utrũq sexũ ducitur: septena
rius in ea numerus multiplicatur. Et sex
milia cameloꝵ. Quia plenitudinẽ in illa
operis accipiunt: qui ab illa dudũ uitioꝵ
suoꝵ feditate perierunt. Mille qͦq iuga
boũ ac mille asinas recepit: quia israhelitas
atq gentiles. doctos ac simplices. post tem¬
ptationũ casus inculmine ꝑfectionis as-¬
sumit. Septẽ quoq filios et tresfilias re¬
cepit:: quia eoꝵ m̃tibꝰ quos septẽ uirtutibꝰ
genuerat. ad ꝑfectionis sũmã spẽ fidem
caritatẽq coniungit: ut tanto uerius
ꝓle suagaudeat:: quanto suis fidelibꝰ nil
deesse uirtutis pensat. Sed quia hec suc¬
cincte transcurrimꝰ: nunc ipsis quoq inda¬
gandis filiarũ uocabulis intendamꝰ. Se
tibii. Hȩc nomina ꝓ eo qđ auirtutibꝰ sum¬
ptasunt: apte curauit int̃pres. ñ ea sicut
in arabico sermone inuentasunt ponere:
sed in latinũ eloquiũ uersa aꝑtius demon¬

Expanded text:
tum perfectio ad utrumque sexum ducitur, septentum perfectio ad utrumque sexum ducitur, septenrius in ea numerus duplicatur. Et sex millia camelorum, quia plenitudinem in illa operis accipiunt, qui ab illa dudum vitiorum suorum foeditate perierunt. Mille quoque juga boum, ac mille asinas recepit, quia Israelitas atque gentiles, doctos ac simplices, post tentationum casus in culmine perfectionis assumit. Septem quoque filios et tres filias recepit, quia eorum mentibus quos septem virtutibus generat, ad perfectionem summam, fidem charitatemque conjungit, ut tanto verius prole sua gaudeat, quanto suis fidelibus nil deesse virtutis pensat. Sequitucincte transcurrimus, nunc ipsis quoque indagandis filiarum vocabulis intendamus. Setibii. 43. Haec nomina, pro eo quod a virtutibus sumpta sunt, apte curavit interpres non ea sicut in Arabico sermone inventa sunt ponere, sed in Latinum eloquium versa apertius demon
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ei ꝑ legẽ dicit᷑. Diliges dñm dm̃ tuuor¬
materia calida et frigida. humida et sioca
cõponit᷑ Homogͦ qui ex septẽ qualitatibꝰ
constat. denario remunerari dicit᷑ : quia
milla ꝑceptione suꝑnȩ patriȩ. septẽ nr̃a
adtria iunguntur ȩt̃na: ut homo contẽ-¬
plationẽ trinitatis accipiat. : et de remu¬¬
neratione oꝑis quasi quodã denario consũ¬
matꝰ uiuat. Uel certe qd septẽ uirtutes sunt:
quibꝰ in hac uita laboratur. Dũq eis in re.¬
muneratione contẽplatiotrinitatis reddi¬
tur: uita laborantiũ denario remunerat᷑.
Sed ꝑfectus quisq etiã in hac uita denari-¬
ũ accipit: dũ eisdẽ septẽ uirtutibꝰ sp̃e. fidẽ.
caritatẽq coniungit. Millenarius quoq
numerus in sacro eloquio ꝑfectꝰ accipitur:
mundus extendit᷑: quid aliud mille gene
ratur : Beatus igit᷑ iob: quatuordeci milia
ouiũ recepit. Quia enĩ in scã excłia uirti.¬

Expanded text:
cum ei per legem dicitur: Diliges Dominum Deucum ei per legem dicitur: Diliges Dominum Deumateria calida et frigida, humida et sicca componitur. Homo ergo qui ex septem qualitatibus constat denario remunerari dicitur, quia in illa perceptione supernae patriae septem nostra ad tria junguntur aeterna, ut homo contemplationem Trinitatis accipiat, et de remuneratione operis quasi quodam denario consummatus vivat. Vel certe quod septem virtutes sunt quibus in hac vita laboratur, dumque eis in remuneratione contemplatio Trinitatis redditur, vita laborantium denario remuneratur. Sed perfectus quisque etiam in hac vita denarium accipit, dum eisdem septem virtutibus, spem, fidem, charitatemque conjungit. Millenarius quoque numerus in sacro eloquio perfectus accipitur, mundus extenditur, quid aliud mille generratur? Beatus igitur Job quatuordecim millia ovium recepit. Quia enim in sancta Ecclesia virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacrȩ scripture celsitudinẽ ꝓficiendo
transcendimꝰ ibi senariũ. ibi septenariuo.
ibi denariũ ibi millenariũ unde sit ꝑfectus
inuenimꝰ. Senarius quippe numerus inscri¬
ptura sacra ꝑfectus ẽ: quia in mundi origine
dñs ea quȩ primo die cȩpit. sexto die opera
impleuit. Septenarius in ea ꝑfectus ẽ: qr
om̃e opus bonũ septẽ ꝑ sp̃m uirtutibꝰ agi¬
tur. ut et fides simul et opera consũment᷑.
Denarius numerus in ea ꝑfectus ẽ: qr lex
in decẽ precepta concludit᷑. Om̃isq culpa:
ñ amplius quã ꝑ decẽ uerba cohibetur
Atq en arrante ueritate: oꝑatores uineȩ
denario remunerant᷑. In denario quippe:
tria ad septẽ iunguntur. Homo autẽ quia
exanima constat et corpore: in septẽ qua¬
litatibꝰ continetur. Nã tribꝰ spiritalit̃: et
quatuor corporalit̾ uiget. In dilectione
etenĩ dei tribꝰ qualitatibꝰ spiritalit̃ excitat᷑.

Expanded text:
per sacrae Scripturae celsitudinem proficiendo per sacrae Scripturae celsitudinem proficiendo transcendimus, ibi senarium, ibi septenarium, ibi denarium, ibi millenarium unde sit perfectus invenimus. Senarius quippe numerus in Scriptura sacra perfectus est, quia in mundi origine Dominus ea quae primo die coepit sexto die opera implevit . Septenarius in ea perfectus est, quia omne opus bonum septem per Spiritum virtutibus agitur, ut et fides simul et opera consummentur. Denarius numerus in ea perfectus est, quia lex in decem prnon amplius quam per decem verba cohibetur, atque narrante Veritate , operatores vineae denario remunerantur. In denario quippe r ad septem. Homo autem, qui ex anima constat et corpore, in septem qualitatibus continetur. Nam tribus spiritualiter et quatuor corporaliter viget. In dilectione etenim Dei tribus spiritualiter excitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quigͦ sibi de his plenius satisfieri nititur.
scd̾m huiꝰ operis librũ legere dignetur
Iam uero si querim᷑ ut etiã de ipso anima¬
liũ numero disseramꝰ: cur mille iugaboũ.
uel mille asinȩ. et sexmilia camelorũ. et
quatuor decĩ milia ouũ numerentur:
dicere breuit̃ possumꝰ: qđ apud secularẽ
quidẽ scientiã millenarius numerus ic-¬
circo ꝑfectus habeatur: quia denarii nu-¬
meri quadratũ solidũ reddit. Decẽ qͥppe
decies ducti: fiunt centũ. Quȩ iã figura
quadrata: sed plana.ẽ. Ut autẽ in altitudi¬
nẽ surgat. et solida fiat: rursus centũ deci-¬
es multiplicant᷑. et mille sunt. Senarius
autẽ numerus iccirco ꝑfectus ẽ: qr primus
in numeris complet᷑ partibꝰ sius: id. ẽ. sexta
sui parte. et tercia. et dimidia: quȩ sunt
umũ. et duo. et tria. Quȩ insũmã ducta:¬
sex fiunt. Nec alius ante senariũ numerũ
reperitur: qui suis partibꝰ dũ diuiditur

Expanded text:
Qui ergo de his sibi plenius satisfieri nititur, Qui ergo de his sibi plenius satisfieri nititur, secundum hujus operis librum legere dignetur. Jam vero si quaerimur ut etiam de ipso animalium numero disseramus, cur mille juga boum, vel mille asinae, et sex millia camelorum, et quatuordecim millia ovium numerentur, dicere breviter possumus quod apud saecularem quidem scientiam millenarius numerus idcirco perfectus habetur, quia denarii numeri quadratum solidum reddit. Decem quippe decies ducta fiunt centum, quae jam figura quadrata, sed plana est. Ut autem in altitudinem surgat, et solida fiat, rursus centum decies multiplicantur, et mille sunt. Senarius autem numerus idcirco perfectus est, quia primus in numeris completur partibus suis, id est sexta sui parte, et tertia, et dimidia, quae sunt unum, et duo, et tria, quae in susex faciunt. Nec alius ante senarium numerus reperitur, qui suis partibus dum dividitur,
Abbreviated transcription (Latin):
liũ numerus multiplicior excrescit. Pos¬
sunt etiã ꝑ iugatos boues: predicatores in¬
teligi. Unde cũ eos ad annunciandũ dñs
mitteret: teste euangelio binos misisse descri-¬
bitur: ut quia duo sunt precepta caritatis :
uel quia haberi societas minꝰ quã int̃ duos ñ
potest: predicatores scĩ ex ipsa qualitate suȩ
missionis cognoscerent. quantũ concordiam
societatis amarent. Possunt sicut prediximꝰ
ꝑ asinas: mentes simpliciũ designari. Scã uͦ
eccłia duplices boues atq asinas recipit: qr
predicatores scĩ qui pressi formidine in eius
dudũ temptatione tacuerant: et m̃tes sim-¬
pliciũ quȩ uictȩ troribꝰ ueritatẽ illiꝰ confiteri
formidabant: tanto iã nunc robustius in
confessione ueritatis uoces suas exerunt:
significatione ȩccłiȩ breuit̃ diximꝰ.: quȩ quo¬
modo eiꝰdẽ sc̃ẽ ȩccłiȩ capiti seruiant. in huiꝰ
oꝑis exordio latius nos dixisse memoramur.

Expanded text:
lium numerus multiplicior excrescit. Poslium numerus multiplicior excrescit. Possunt etiam per jugatos boves praedicatores intelligi. Unde cum eos ad annuntiandum Dominus mitteret, teste Evangelio , binos misisse describitur, ut quia vel duo sunt praecepta charitatis, vel quia haberi societas minus quam inter duos non potest, praedicatores sancti ex ipsa qualitate suae missionis cognoscerent quantum concordiam societatis amarent. Possunt, sicut praediximus, per asinas mentes simplicium designari. Sancta vero Ecclesia duplices boves atque asinas, recipit quia praedicatores sancti, qui, pressi formidine, in ejus dudum tentatione tacuerant, et mentes simplicium, quae, victae terroribus, veritatem illius confiteri formidabant, tanto jam nunc robustius in confessione veritatis 1162 voces suas exerunt, significatione Ecclesiae breviter diximus: quae quomodo ejusdem sanctae Ecclesiae capiti serviant, in exordio hujus operis latius nos dixisse memoramus .
Abbreviated transcription (Latin):
nobis referant:: et futura predicent. Agno-¬
scamꝰ gͦ in ouibꝰ. fideles atq innocentes ex
udȩa ppłos: legis dudũ pascuis satiatos.
Agnoscamꝰ in camelis: ad fidẽ simplices ex
gentilitate uenientes. Qui priꝰ subritu sa¬
crilego. quasi sub quadã deformitate mẽ¬
broꝵ ualde turpes ostensi sunt: iudelicet
feditate uitioꝵ. Et quia sepe ut prediximꝰ
sacra eloquia curant repetere quod affir-¬
mant: possunt rursũ in bubꝰ israhelitici
accipi. quasi iugo legis attriti: asinis uero
ut dictũ ẽ gentilis ppłs designari: quidũ
se colendis lapidibꝰ inclinabant. ñ reluctan¬
tim̃te quasi dorso stulte supposito. quibꝰ¬
libet idolis brutosensu seruiebant. Sc̃a
s eccłia quȩ in exordiis suis innumeris
tẽptationibꝰ pressa. uel israheliticũ ppłm
uel multos ex gentilibꝰ amisit ⁊ uidelicet
quos lucrari ñ potuit: duplicia in fine
recipit: quia in ea ex utraq natione. fide¬

Expanded text:
nobis referant, et futura praedicant. Agnonobis referant, et futura praedicant. Agnoscamus ergo in ovibus fideles atque innocentes ex Judaea populos, legis dudum pascuis satiatos. Agnoscamus in camelis ad fidem simplices ex gentilitate venientes, qui prius sub ritu sacrilego, quasi quadam deformitate membrorum, valde turpes ostensi sunt, videlicet foeditate vitiorum. Et quia saepe, ut praediximus, sacra eloquia curant repetere quod affirmant, possunt rursum in bobus Israelitae accipi, quasi jugo legis attriti; asinis vero, ut dictum est, gentiles populi designari, qui dum se colendis lapidibus inclinabant, non reluctante mente, quasi dorso stulte supposito, quiblibet idolis bruto sensu serviebant. Sancta ergo Ecclesia, quae in exordiis suis innumeris tentationibus pressa, vel Israeliticum populum, vel multos ex gentibus amisit, videlicet quos lucrari recipit, quia in ea ex utraque natione fide
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ carnes sunt ut carnes asinoꝵ. Rur¬
sũ quia asinarũ nomine simpliciũ uita
asinã sedisse memorat᷑. Iherłm quippẽ.¬
iusio pacis int̾pretat᷑: Quidigit᷑ signat qđ
añs sedendo asinã iherłm ducit: nisi quod
simplices m̃tes dũ presidendo possidet. eas
usqs ad uisionẽ pacis sua sacra sessione ꝑdu-¬
eit Rursũ quia asinoꝵ nomine stultitia
gentiliũ designatur. ꝓpħa testat᷑ dicens
Beati qui seminatis suꝑ om̃s aquas. immit.¬
tentes pedẽ bouis et asini. Suꝑ om̃s quippe
aquas seminare .ẽ: cunctis ppłis fructuosa
uitȩ uerba predicare. Pedẽ uero bous et¬
asini immittere. ẽ : uias israhelitici ac genti-¬
lis ppłi ꝑ preceptoꝵ celestiũ iuncula religare.
Litterȩ igit᷑ ueritate seruata: subbeatiiob
nomine. cunctis his animalibꝰ ñ immerito
credimꝰ scẽ ȩccłiȩ ppłos designari: quatenus
ea quȩ scripta sunt. dispensatione scĩ sp̃s
cuncta mirabilit̃ ordinante et transacta

Expanded text:
um carnes sunt ut carnes asinorum . Rursum quia asinarum nomine simplicium vita asinam sedisse memoratur. Jerusalem quippe visio pacis dicitur. Quid igitur signat quod Dominus sedendo asinam Jerusalem ducit, nisi quod simplices mentes dum praesidendo possidet, eas usque ad visionem pacis sua sacra sessiono perducit? Rursum quia asinorum nomine stultitia gentilium designatur propheta testatur, dicens: Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentes pedem bovis et asini . Super omnes quippe aquas seminare est cunctis populis fructuosa vitae verba praedicare. Pedem vero boasini immittere, est vias Israelitici et gentilis populi, per praeceptorum coelestium vincula religare.Litterae igitur veritate servata, sub beati Job nomine cunctis his animalibus non immerito credimus sanctae Ecclesiae populos designari, quatenus ea quae scripta sunt dispensatione sancti Spiritus cuncta mirabiliter ordinante, et transacta
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis sententiã expectationẽ mentis
nr̃e conuertere. eiq dicere. Ecce dñe:
utrasq in conspectutuo disserentiũ par-¬
tes audiuimꝰ. Et iob quidẽ in hoc cer¬
tamine uirtutis suȩ facta reuoluere:
amicos uero eiꝰ contra eũ cognorumus
tue iustitiȩ głam defensare. Int hȩc
autẽ: quid nr̃a mens sentiat agnoscis.
Heq eñĩ possumꝰ eoꝵ nos dicta repre¬
hendere: quos defensioni tuȩ cognoscimꝰ
deseruire. Sed ecce assistunt partes. ex¬
pectant sententiã. Profer gͦ dñe ex inui¬
sibili regula subtilissimũ tuȩ discrecio¬
nis examen: et quis in contentione ista
sit rectius locutꝰ ostende. Sequitur
ba hȩc: dixit ad eliphat temanitẽ. Ira¬
tus ẽ furor m̃s in te. et in duos amicos

Expanded text:
judicis sententiam spectationem mentis judicis sententiam spectationem mentis nostrae convertere, eique dicere: Ecce, Domine, utrasque in conspectu tuo disserentium partes audivimus, et Job quidem in hoc certamine virtutis suae facta revolvere, et amicos ejus contra eum cognovimus tuae justitiae gloriam defensare. Inter haec autem quid nostra mens sentiat agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectant sententiam; profer ergo, Domine, ex invisibili regula subtilissimum tuae discretionis examen, et quis in contentione ista sit rectius locutus ostende. Sequitur: ad Job, dixit ad Eliphaz Themanitem: Iratus est furo
Abbreviated transcription (Latin):
cineris ꝑpendamꝰ qͥd ꝑ iudiciũ facti
sumꝰ. Considerentur gͦ in cilitio uitia
pungentia: consideretur in cinere per
mortis sententiã subsequens iusta uiti
oꝵ pena. Quia eni post peccatũ car-¬
nis contumelię surrexerunt: uideat ho-
uideat in cinere usq quo peccando ꝑ¬
uenit. Potest quoq cilitio: ipsa ꝑ recor-¬
dationẽ atq penitentiã doloꝵ punctio
designari. Nam hoc qđ agit beatꝰ iob
ipse me rep̃hendo: quasi quodã cilitio
pungitur: dũ in m̃te sua asꝑis redargu¬
tionũ stimulis confricat᷑. In cinere autẽ
agit penitentiã: quia ex pͥmo peccato
qͥđ ꝑ iustũ iudiciũ factꝰ sit sollerter at¬
tendit dicens. Ago pęnitentiã in fauil¬
la et cinere. Acsi aꝑte dicat᷑. De nullo¬
auctoris mei dono suꝑbio: quia sumptꝰ
ex puluere. ꝑ illatȩ mortis sententiaor
ad puluerẽ me redire cognosco. Audi
etiã responsionibꝰ amicoꝵ: libet ad int̃ni

Expanded text:
cineris perpendamus quid per judicium facti cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena vitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homot, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipsa per recordationem atque poenitentiam dolorum punctio desipse me reprehendo, quasi quodam cilicio pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere autem agit poenitentiam, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter attendit, dicens: « Ago poenitentiam in favilla et cinere. » Ac si aauctoris mei dono superbio, quia sumptus ex pulvere, per illatae mortis sententiam ad pulverem me redire cognosco. Vet.etiam responsionibus amicorum, libet ad interni
Abbreviated transcription (Latin):
regule conueniens ñ est. Quã regulã
beatus iob post flagella ꝓficiens ampliꝰ
inspicit: et a semet ipso in magna sui
red argutione dissentit dicens. Iccirco
ipse me reprehendo. Sed quia nulla ẽ.
cognitio rep̃hensionis. si ñ sequantua
etiã lam̃ta pęnitudinis: recte post re-¬
p̃hensionẽ subdit᷑. Et ago penitenti¬
ã. in fauulla et emere. In fauuilla enior
et cinere penitentiã agere. ẽ: contẽpla¬
ta sũma essentia. nichil aluid quã fa-¬
uillã se cinerẽq cognoscere. Unde et
cuutati reꝓbe in euangelio dñs dicit.
Sim tiro et sidone factȩ fuissent uirtu¬
tes quȩ facte sunt in uobis: olim in cilitio
et cmere penitentiã egissent. In cilitio¬
quippe: asꝑitas et punctio peccatoꝵ. In
cmere autẽ : puluis ostenditur mortuoꝵ
Et iccirco utrũq hoc adhiberi ad peni¬
tentiã solet: ut in punctione cilitii co¬
gnoscamꝰ qͥd ꝑ culpã fecimꝰ. et in fauilla

Expanded text:
regulae conveniens non est. Quam regulam regulae conveniens non est. Quam regulam beatus Job post flagella proficiens amplius inspicit, et a semetipso in humana sui redargutione dissentit, dicens: Idcirco ipse me reprehendo. Sed quia nulla est agnitio reprehensionis, si non sequantur etiam lamenta poenitudinis; recte post reprehensionem subditur: Ago poenitentiam in favilla et cinere. In favilla enim et cinere poenitentiam agere, est, contemplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. Unde et civitati reprobae in Evangelio Dominus dicit: Si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes quae factae sunt in te, olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent . In ciliquippe asperitas et punctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla
Abbreviated transcription (Latin):
buit: sed nichil interrogando subun-¬
git. Nã sola de se humilia cognoscens.
et quȩ misericordit̾ a dño ꝑceperit
agnoscens ꝓtinꝰ subdit. Auditu au-¬
ris audiui te: nunc autẽ oculus m̃s ui-¬
det te. His nimirũ uerbis aꝑte indicat:
quia quanto uisus suꝑior ẽ. auditu.
tanto differt ab eo quod priꝰ extitit:
et hoc qđ post modũ ꝑ flagella ꝓfe-¬
cit. Et quia interno oculo ueritatis
lum̃ magis conspexerat: humanitatis
suȩ tenebras diudicans plus uidebat.
hendo. Quanto enĩ quisq se minꝰ ui-¬
det: tanto sibi minꝰ displicet. Et qͣnto
maioris gr̃ȩ lum̃ ꝑcipit: tanto ampliꝰ
reprehensibilẽ se esse cognoscit. Cuor¬
enĩ intrinsecus subleuatur ꝑ omne
qđ ẽ: ad eã quã suꝑ se conspicit regu-¬
lã congruere nititur. Et quia adhuc
humana infirmitas prepedit. cernit
qiuia ei ex nonminima parte dissentit:
totũq illi ex se onerosũ est. qđ int̾nȩ

Expanded text:
buit, sed nihil interrogando subjunbuit, sed nihil interrogando subjungit. Nam sola de se humilia sentiens, et quae misericorditer a Domino perceperit agnoscens, protinus subdit: CAPUT udivi te, nunc autem oculus meus videt te. - His nimirum verbis aperte indicat, quia quanto visus superior est auditu, tanto diffet hoc quod postmodum per flagella profecit. Et quia interno oculo veritatis lumen magis conspexerat, humanitatis suae tenebras dijudicans plus videbat. hendo. - Quanto enim quisque minus videt, tanto sibi minus displicet, et quanto majoris gratiae lumen percipit, tanto amplius reprehensibilem se esse cognoscit. enim intrinsecus sublevatur, per omne quod est, ad eam quam super se conspicit, regulam congruere nititur. Et quia adhuc humana infirmitas praepedit, cernit quia non ei ex minima parte dissentit, totumque illi onerosum est, quod internae
Abbreviated transcription (Latin):
qui se humilit̃ nescientẽ cognouerit.
occultis inspirationibꝰ erudire. Ait
ergo beatꝰ iob. Audi: et ego loquar
Acsi diceret. Misericordit̃ desideria
mea ꝑcipe: ut dũ hȩc tua pietas ꝑci-¬
piens adiuuat. ad te multipliciora
consurgant. Bona quippe uota quo¬
tiens effectũ ꝑcipiunt: multiplicant᷑.
Unde alibi scriptũ est. Ego clamaui:
qm̃ exaudisti me. Non enĩ ait. quia
clamaui exaudisti me: sed elamaui
qm̃ exaudisti me. Qui enĩ loquens
exauditꝰ fuerat: uotis ꝓficientibꝰ ex-¬
auditꝰ clamabat. Int̾rogabo te: et
responde mͥ. Aesi diceret. Nescientẽ
me. ex tuȩ scientiȩ contẽplatione
cognosco. Int̾roganti gͦ responde:
id ẽ. stultitiã ꝓpriã humilit̃ cogno¬
scentẽ doce. Quia enĩ introgaret
ipse ex desiderio humilitatis. et deũ
sibi respondere quereret ex magiste¬
rio aspirationis: uerbis sequentibꝰ de-¬
claratur. Int̾rogaturũ quippe se ꝑhi-¬

Expanded text:
qui se humiliter nescientem cognoverit qui se humiliter nescientem cognoverit occultis inspirationibus erudire. Ait ergo beatus Job: Audi, et ego loquar. Ac si diceret: Misericorditer desideria mea percipe, ut dum haec tua pietas percipiens adjuvat, ad te multipliciora consurgant. Bona quippe vota quoties effectum percipiunt, multiplicantur. Unde alias scriptum est: Ego clamavi, quoniam exaudisti me . Non enim ait: Quia clamavi, exaudisti me; sed clamavi, quoniam exaudisti me. Qui enim loquens exauditus fuerat, votis proficientibus exauditus clamabat: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si diceret: Nescientem me ex tuae scientiae contemplatione cognosco. Interroganti igitur responde, id est stultitiam propriam humiliter cognoscentem doce. Quia enim interrogaret ipse ex desiderio humilitatis, et Deum sibi respondere quaereret ex magisterio aspirationis, verbis sequentibus declaratur. Interrogaturum quippe se perhi
Abbreviated transcription (Latin):
Bespitiendo ꝗd st . aut nichil. aut ppe mehl
st eẽ cognoscunt. Respondeat gͦ diuis
sermonib beatus iob : ⁊ sapient᷑ ꝓfiti¬
ens stultũ se ẽe dephendãt. dicene .
Insipient̃ locutus sũ. et quȩ ultramo¬
dũ excederent scientiã meã. Ecce tan¬
to se amplius redarguit: quanto am¬
oliis ꝓficit. Et scientiã suã ultra
modã excessisse se credidit: quia in
uerbis dñi plusquã estimauerat se
creta eiꝰ sapientiȩ agnouit. Sequitur.
aliunde ueniente aurẽ alio positaor
cõmodare. At contra deo cui nichil ex-¬
tra ẽ: audire ꝓprie. ẽ. sub semet ipso
surgentia desideria nr̃a ꝑcipere. Ad
deũ ergo qui et tacentiũ corda cognos¬
ett loqui nr̃m. ẽ: non uocibꝰ gutturis
id qđ sentimꝰ ꝓdere. sed promptis
ad illũ desideriis inhiare. Et quia
ideo quisq interrogat ut discere ua-¬
leat qđ ignorat: homini deũ in t̾roga.¬
re .ẽ. in conspectu eiꝰ nescientẽ se cog̃¬
noscere. Respondere autẽ dei. ẽ: euo

Expanded text:
despiciendo quod sunt, aut nihil, aut prope nihil se esse cognoscunt. Respondeat ergo divinis sermonibus beatus Job, et sapienter proficiens, stultum se esse deprehendat, dicens: Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. Ecce tanto se amplius redarguit, quanto amplius proficit, et scientiam suam ultra modum excessisse se credidit, quia in verbis Domini plus quam aestimaverat secreta ejus sapientiae agnovit. Sequitur: aliunde venienti aurem alio positam commodare. At contra Deo, cui nil extra est, audire proprie est sub semetipso surgentia desideria nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est non vocibus gutturis id quod sentimus prodere, sed promptis ad illum desideriis inhiare. Et quia ideo quisque interrogat, ut discere valeat quod ignorat, homini Deum interrogare est in conspectu ejus nescientem se cognoscere. Respondere autem Dei, est eum
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte aliqua etiã sua uota comitant᷑.
Debet gͦ obȩdientia et in aduersis ex suo
aliquid habere ⁊ et rursũ in ꝓsperis ex
suo aliqͥd om̃imodo ñ habere: quatenꝰ
et in aduersis tanto sit gloriosior qͣnto
diuino ordini etiã ex desiderio iungit᷑:
melius ostendimꝰ: si cęlestis patriȩ duoꝵ
uiroꝵ facta memoremꝰ. Moyses namq¬
cũ in deserto oues pasceret: dño ꝑ angłm
in igne loquente uocatꝰ est. ut eripiendȩ
om̃i ifrahelitarũ multitudini preesset.
Sed qr apud se m̃te humilis extitit. obla-¬
tã ꝓtinꝰ tanti regiminis głam expauit :
moxq ad infirmitatis patrociniũ Re¬
currit dicens. Obsecro dñe: non sũ elo¬
quens. Ab heri enĩ et nudius tercius
ex quo cȩpistiloqui ad seruũ tiuĩ: impe¬
ditioris et tardioris linguȩ factꝰ sũ. Et
se postposito: aliũ deposcit dicens. Mitte
quẽ missurus es. Ecce cũ auctore linguȩ
loquit᷑: et ne tanti regiminis potestatem

Expanded text:
ex parte aliqua etiam sua vota comitantur. ex parte aliqua etiam sua vota comitantur. Debet ergo et obedientia in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omnino non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior quanto divino ordini etiam ex desiderio arctius amelius ostendimus, si coelestis patriae duorum civium facta memoramus. Moyses namqcum in deserto oves pasceret a Domino per angelum in igne loquente vocatus est, ut eripiendae omni Israelitarum multitudini praeesset. Sed quia apud se mente humilis exstitit, oblatam protinus tanti regiminis gloriam expavit, moxque ad infirmitatis patrocinium recurrit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens; ab heri enim et nudius tertius, ex quo coepisti loqui ad servum tuum, tardioris et impeditioris linguae factus sum ; et se postposito alium deposcit, dicens: Mitte quem missurus es . Ecce cum auctoritate linguae loquitur et ne tanti regiminis potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã nobis huiꝰ mundi ꝓsꝑa. ñnũ quã
uͦ iubent᷑ aduersa: sciendũ sũmopere. ẽ.
qđ obȩdientia aliquando si de suo aliqͥd
habeat nulla. ẽ: aliqͣndo autẽ si de suo
aliquid ñ habeat minima. Nã cũ huiꝰ
mundi successus precipit᷑: cũ locus supe-¬
rior imperat᷑: is qui ad ꝑcipienda hȩc o-¬
bedit. obȩdientiȩ sibi uirtutẽ euacuat:⁊
si ad hȩc etiã ex ꝓprio desiderio anhelat.
Neq eñ se sub obȩdientia dirigit: qͥ ad
accipienda huiꝰ uitȩ ꝓspera. libidim ꝓ¬
priȩ ambitionis seruit. Rursũ cũ mundi
despectꝰ precipit᷑. eũ ꝓbra adipisci et con-¬
tumeliȩ iubent᷑: nisi hȩc et ex semet ipso
animꝰ appetat. obȩdientiȩ sibi meritũ mi-¬
nuit: quia in ea quȩ in hac uita despecta
sunt inuitꝰ nolensq descendit. Ad detri-
mentũ quippe obȩdientiȩ ducitur: cũ
m̃tẽ ad suscipienda ꝓbra huiꝰ scł̃i neqͣꝗͣ

Expanded text:
nunquam nobis hujus mundi prospera, nonnunquam nunquam nobis hujus mundi prospera, nonnunquam vero jubentur adversa, sciendum summopere est quod obedientia aliquando si de suo aliquid habeat, nulla est; aliquando si de suo aliquid non habeat, minima. Nam cum hujus mundi successus praecipitur, cum locus superior imperatur, is qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat si ad haec etiam ex proprio desiderio anhelat. Neque enim se sub obedientia dirigit, qui ad percipienda hujus vitae prospera libidini propriae ambitionis servit. Rursum cum mundi despectus praecipitur, cum probra adipisci et contumeliae jubentur, nisi haec et ex semetipso animus appetat, obedientiae sibi meritum minuit, qui ad ea quae in hac vita despecta sunt invitus nope obedientia ducitur, cum mentem ad suscipienda probra hujus saeculi, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ agit᷑ int̾mitti. Neq enĩ mala in para-¬
diso arbor extitit: quã ds̃ homini ne con¬
tingeret int̾dixit. Sed ut meliꝰ ꝑ obȩ¬
dientiȩ meritũ homo bene conditꝰ cres¬
ceret: dignũ fuerat ut hunc etiã abono
ꝓhiberet: quatenꝰ tanto uerius hoc qđ
ageret untꝰ esset. ⁊ quanto et a bono ces¬
sans. auctori suo se subditũ humilius
exhiberet. Sed nocandũ qđ illic dicit᷑
Ex om̃i ligno paradisi edite: de ligno
autẽ scientiȩ boni et mali ne tetigeritis.
Qui enĩ ab uno quolibet bono subiectos
uetat. necesse. ẽ. ut multa concedat: ne
inobȩdientis mens funditꝰ intereat. si a
bonis om̃ibꝰ penitꝰ repulsa ieiunat. Om̃s
autẽ paradisi arbores ad esũ dñs conces¬
sit. cũ ab una ꝓhibrut: ut creaturã suã
quã nolebat extingui sed ꝓuehi. tanto
facilius ab una restringeret: quanto ad
cunctas latius relaxaret. Sed quia non-¬

Expanded text:
quod agitur intermitti. Neque enim mala in paraquod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit, sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans auctori suo se subditum humilius exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunet. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto fcunctas latius relaxaret. Sed quia non