comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sticias ur̃as cõmemorare : Cõmemorate
uisticias ur̃as. ego noui facinora ur̃a.
Omͦ approbabo iusticiam. ubi dãnabo
supbiam. Merito iste humilis in cor-¬
pore xp̃i discens acapite. qm̃ mitis ÷
& humilis corde : ne intres in qͥt inui¬
dicium cũ seruo tuo. Non litigemus.
Nolo tecũ hab̾e causam. ut ego pͥoponã
iusticiã meam: tu conuincas iniquitatẽ
meã. Non intres iniudiciũ cũ seruo tuo.
moriturꝰ uiuens. natꝰ homo ex hominib
uiuens. deadam uiuens. om̃is ita uiuens.
iustificari forte potest corã se. ñ corã te.
Quomͦ coram se: Sibi placens. tͥ displicens.
dethesauro tuo regulã. coapt̾as me ad
eã: & prauus inuenior. Ne intres iniudiciũ
cũ seruo tuo. Bene cũ seruo tuo. Indignũ
meis. Non diceres amicos exseruis: nͥ tu
ipse fecisses. Tulicet dicas amicũ: ego con¬
fiteor seruũ. Miscdia indigeo. fugituus
redeo. Pacẽ quęro. ñ sũ dignꝰ uocari filiꝰ
tuus. Ne intres iniudiciũ cũ seruo tuo:

Expanded text:
are? Commemorate justitias vestras; ego novi facinora vestra. Quomodo approbabo justitiam, ubi damnabo superbiam? Merito iste humilis in corpore Christi, discens a capite quoniam mitis est et humilis corde , «Ne intres,» inquit, «in judicium cum servo tuo.» Non litigemus; nolo tecum habere causam, ut ego proponam justitiam meam, tu convincas iniquitatem meam: «Ne intres in judicium cum servo tuo.»us vivens, natus homo, ex hominibus vivens, de Adam, Adam vivens; omnis ita vivens justificari forte potest coram se, non coram te. Quomodo, coram se? Sibi placens, tibi displicens: de thesauro tuo regulam, coaptas me ad eam, et pravus invenior. «Ne intres in judicium cum servo tuo.» Bene, «cum servo tuo.» Indignummeis» , non diceres, nisi ex servis amicos tu ipse fecisses. Tu licet dicas amicum, ego confiteor servum: misericordia indigeo, fugitivus redeo, pacem quaero; non sum dignus vocari filius tuus , «Ne intres in judicium cum servo tuo;
Abbreviated transcription (Latin):
erat sole. & gestabat uiscerib masculum
paritura. Idem ipse erat condens syon
& nascens in syon. Et illa mulier ciuitas
dĩ. eiꝰ luce ꝓtegebat᷑: cuiꝰ carne grauidabat᷑.
Merito & lunam subpedib habebat: qͥa
mortalitatẽ crescentis & decrescentis
carnis uirtute calcabat. Ergo ipse dñs¬
ihẽ xp̃s caput & corpꝰ uoluit enĩ etiam
loqͥ innobis. qͥdignatꝰ ÷ mori ꝓnob̾: mẽbra
sua nos fecit. Aliquando itaq exꝑsona
mẽbroꝵ suoꝵ loqͥt᷑ aliqͣndo exꝑsona sua
tanquam capitis nr̃i. Habet aliqͥd ille
qđ dicat sine nob̾. nos sine illo nichil pos¬
sumꝰ dicere. Apłs dicit: Uit suppleam
quȩ dest̃ pressurarũ xp̃i incarne mea
Ut supplea inqͥt quȩ de st̃ pressurarum.
ñ in carne sua inqͣ ascendit in cęlũ: sed
in carne mea qua adhuc laborat ĩ t̾ra.
Xp̃s inqͥt. p̾ssurã patitur in carne mea.

Expanded text:
erat sole, et gestabat visceribus masculum erat sole, et gestabat visceribus masculum paritura. Idem ipse erat condens Sion, et nascens in Sion: et illa mulier civitas Dei, ejus luce protegebatur, cujus carne gravidabatur. Merito et lunam sub pedibus habebat , quia mortalitatem crescentis et decrescentis carnis virtute calcabat. Ergo ipse DChristus caput et corpus: voluit enim etiam loqui in nobis, qui dignatus est mori pro nobis; membra sua nos fecit. Aliquando itaque ex persona membrorum suorum loquitur, aliquando ex persona sua, tanquam capitis nostri. Habet aliquid ille quod dicat sine nobis; nos sine illo nihil possumus dicere. Apostolus dicit: «Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi, in carne mea» . «Ut suppleam,» inquit, «quae desunt pressurarum,»suram; non in carne sua, in qua ascendit in coelum, sed in carne mea, quae adhuc laborat in terra. Christus, inquit, pressuram patitur in carne mea:
Abbreviated transcription (Latin):
caput eẽ. corporis sui illum unum me¬
diatorẽ ẽẽ dĩ & hominũ. hominẽ iħm
natum ex uirgine tanquam in solitu¬
dine: sic̃ in apocalipsi audiuimꝰ. ꝑsoli-¬
tudinem quippe arbitror: qđ solus
ita natus ÷. Hunc enĩ illa mulier peꝑit:
recturum popłm in uirga ferrea: hȩc
sicut mala ciuitas acam. Antiqua gͦ
ista ciuitas dĩ. semꝑ tolerans terrani᷑
sperans cęlũ: quȩ etiam ierłm uocat᷑
& syonutiq denato quodam insyon
conditore ipsius syon: psalmꝰ quidam
dicit. Mater syon dicet hono. Quis
homo : Et homo factꝰ ÷ mea & ipse fu¬
dauit eã altissimꝰ. Deniq ipse insyon
fundauit eã ciuitatẽ: in qua factꝰ ÷ homo.
Itaq & illa mulier. sole cooꝑiebat᷑. sole
ipso iusticiȩ : quẽ non cognoscunt im¬
pii qui dicturi sunt infine. Ergo erraui¬
non luxit nob̾. & sol ñ ortꝰ ÷ nobis.
Est gͦ quidã soliusticiȩ: qui ñoritur
impiis. Ceterũ istũ solem facit oriri
super bonos & malos. Ergo & amieta

Expanded text:
orporis sui, illum unum mediatorem esse Dei et hominum, hominem Jesum , natum ex virgine, tanquam in solitudine, sicut in Apocalypsi audivimus. Per solitudinem quippe arbitror, quod solus ita natus est. Hunc enim illa mulier peperit, recturum populum in virga ferrea . Haec sicut mala civitas a Cain. Antiqua ergo ista civitas Dei, semper tolerans terram, sperans coelum, quae etiam Jerusalem vocatur et Sion. Utique de nato quodam in Sion, et conditore ipsius Sion, psalmus quidam dicit: «Mater Sion, dicet homo.» Quis homo? «Et homo factus est in ea; et ipse fundavit eam Altissimus» . Denique ipse in Sion fundavit eam civitatem in qua factus est homo. Itaque et illa mulier sole cooperiebatur, sole ipso justitiae quem non cognoscunt impii; qui dicturi sunt in fine: «Ergo erravinon luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Est ergo quidam sol justitiae qui non oritur impiis. Caeterum istum solem facit oriri super bonos et malos . Ergo et amicta
Abbreviated transcription (Latin):
ugilemꝰ : ut dicere possimꝰ. Nr̃ã enim
conũsatio in cęlis . ẽ. Humiliauit inqͥt
in t̾ra uitam meã inimicꝰ. Collo cauer̃
Me i Tenebrosis Sic̃ ooortoos scłi.
Hoc acapite expeditius auditis. expe¬
ditiꝰ hoc incapite agnoscitis . Ille eñi
rito mortui mercedẽ recipiessce ne¬
quitatis. & mortẽ ducentes Expecesi
ꝓpagine exilla uoce qua drꝰ fgo n¬

Expanded text:
 enim conversatio in coelis est» . «Humiliavit,» inquit, «in terra vitam meam» inimicus. 8. «Collocaverunt me in tenebrosis, sicut mortuos saeculi.» Hoc a capite expeditius auditis, et expeditius hoc in capite agnoscitis. Ille enim rito mortui, mercedem recipientes iniquitatis, et mortem ducentes ex peccati propagine; ex illa voce qua d
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ uidisti. de fraudauimꝰ animas nr̃as
& nescisti : Tanqͣm dicentes. Facimꝰ qđ
iussigti. quare ñ reddis qđ ꝑmisisti :
Respondet tͥ ds̃. Ut accipias qđ ꝓmisi:
ego dabo. Ut faceres quare accipes:
ego dedi. Deniq suꝑb talib: loqͥtur
ꝓpħa. Quid uultis mecum iudicio con¬
tendere : Om̃s dereliquisti me dicit dñs.

Expanded text:
et non vidisti, defraudavimus animas nostras, et nescisti» ? tanquam dicentes: Fecimus quod jussisti; quare non reddis quod promisisti? Respondet tibi Deus: Ut accipias quod promisi, ego dabo; ut faceres, quare acciperes, ego dedi. Denique superbis talibus loquitur propheta: «Quid vultis mecum judicio contendere? Omnes dereliquistis me, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
EPSALMO OUẼ CANTAUIMꝰ
loquar qđ dñs dederit
caritati ur̃ȩ. Hesternode
psalmꝰ breuior tractaba:¬
tur : sed spatium tempon
dabat nobis copiam etiam
xior psalmus ÷ non debemꝰ tantum
insingulis uersib ĩmorari: ne forte
non concedat dñs facultatẽ. ut totũ
÷ipsi dđ quando eum filiꝰ suus ꝑseque¬
batur. In regnoꝵ libris inuenimus
hoc factum eẽ. extitisse inimicum ab¬
salon patri suo. gesñse c̃tra ilũ ĩslũ
cunle. uerum etiam domesticũ bellum
alum autem non deiectum inique. sed
humiliatum pie accepisse adño discipli¬
nam. sustinuisse medicinam. non retri¬
buentem iniquitati iniquitatem. s pa-¬
ratum cor habuisse ad sequendã dñi uo¬
luntatem. Alle dauid ita laudabilis: sed
Preterita enim illa facta: fi gͣrȩ fuerant
futurorum. Nec diu cõm̃dandũ ÷ qđ sepe
audistis. qđ optime retinetis Quęramus
ꝗͦ in hoc psalmo dñm & saluatorẽ nr̃m¬

Expanded text:
psalmo quem cantavimus, loquar quod Dominus dederit, Charitati vestrae. Hesterno die psalmus brevior tractabatur, sed spatium temporis dabat nobis copiam etiam xior psalmus est, non debemus tantum in singulis versibus immorari; ne forte non concedat Dominus facultatem, ut totum id, quando eum filius suus persequebatur.» In Regnorum libris novimus hoc factum esse, exstitisse inimicum Abessalon patri suo, gessisse contra illum non solum civile, verum etiam domesticum bellum: illum autem non dejectum inique, sed humiliatum pie, accepisse a Domino disciplinam; sustinuisse medicinam, non retribuentem iniquitati iniquitatem, sed paratum cor habuisse ad sequendam Domini voluntatem . Ille David ita laudabilis: sed cendus est nobis. Praeterita enim illa facta figurae fuerant futurorum; nec diu commendandum est quod saepe audistis, quod optime retinetis. Quaeramus ergo in hoc psalmo Dominum et Salvatorem n
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m pleni xp̃o. Et illi eum uenturũ
precedebant: quos precedentes ñ de se¬
rebat. Agnoscamus gͦ quẽ ad modum
enim filios de quib dicebat. Nonieiu¬
nant filii sponsi: quã diu cũ illis ÷ sponsus.
lum aut̃ ab eis ablatꝰ fuerit sponsus: ⁊c̃
ieiunabunt filii sponsi. Ergo filii sponsi
Passionẽ itaq suã in hoc psalmo p̃dica-¬

Expanded text:
 pleni Christo; et illi eum venturum praecedebant, quos praecedentes non deserebat. Agnoscamus ergo quemadmodum enim filios de quibus dicebat: Non jejunant filii sponsi quandiu cum illis est sponsus, cum autem ablatus fuerit sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi. Ergo filii sponsi Passionem itaque suam in hoc psalmo praedica
Abbreviated transcription (Latin):
uenundatus ÷ ioseph. & humiliatus & ex
altatus locum fecit ad temporalia bona
populo dĩ. ut firmaretur super inimicos¬
eiꝰ: quanto magis iħs uenundatus & humiliatꝰ
a fr̃ib suis sedm carnẽ & exaltatus incęlis.
locum facit ad ȩterna. bona popło dĩ. trium¬
phanti dediabolo & angelis eius : Audi gͦ
semen abrahȩ. non decarne głans sed imi¬
tans fidem. Audite serui dĩ & electi dĩ.
ꝓmissionẽ habentes uitȩ p̾sentis & futurę:
Sitemptationes durȩ sunt in hoc scło:
ioseph incarcere. iħm incruce cogitate
Sitemp oralium rerum ꝓsꝑitas adiacet :
non ꝓpter ipsam dõ. sed ipsa utimini ꝓ¬
pter dm̃. Nec eum existimetis ꝓpt̾ uitȩ
nuius necessaria necessariũ cultoribus
suis que donat & blasphematoribus suis:
sed quęrite primum regnum dĩ & iusticiã
eius. & hȩc omĩa apponentur uob̾.¬

Expanded text:
venundatus Josevenundatus Josealtatus, locum fecit ad temporalia bona populo Dei, ut firmaretur super inimicosejus; quanto magis Jesus venundatus et humiliatus a fratribus suis secundum carnem, et exaltatus in coelis, locum facit ad aeterna bona populo Dei, triumphanti de diabolo et angelis ejus? Audi ergo, semen Abrahae, non de carne glorians, sed imitans fidem; audite, servi Dei, et electi Dei, promissionem habentes vitae praesentis et futurae . Si tentationes durae sunt in hoc saeculo, Joseph in carcere, Jesum in cruce cogitate. Si rerum temporalium prosperitas adjacet, non propter ipsam Deo, sed ipsa utimini propter Deum: nec eum existimetis propter vitae hujus necessaria coli a cultoribus suis, quae donat et blasphematoribus suis; sed quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vob
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ popłm suum firmauit suꝑ inimicos
eius. Qum aut̃ inimicis eorum ista mala ĩsticia
enis inflixerit : quȩ ipsis largita sit etiam tẽ¬
poralia miscdia eiꝰ accipite. Ex pandit nubẽ
inprotectionem eoꝵ. & ignem ut luceret eis
pernoctem. Petierunt & uenit coturnix.
& pane celi saturauit eos. Dirupit petram
& fluxerunt aquȩ. abierunt insicco flumina
Om̃ memorfuit uerbi scĩ sui. qđ habuit ad
abraham puerum suum. Et eduxit po¬
pulum suum in exultatione. & electos suos
in lȩtitia. Et dedit illis regiones gentiũ.
& labores populorum possederunt. Non¬
ut ꝓpter ista eum colant: sed ut ea qͦque¬
adbonum ȩternum referant atq conuer¬
tant. id est ut custodiant iustificationes
eiꝰ & legem eiꝰ exquirant. Quȩcumq gͥ alia
bona dat ds̃. referenda sunt ad gratuitum
cultum eiꝰ ipse autem cultus eiꝰ non est re¬
ferendus ad alia bona quȩ dat ds̃. Tunc eni
erit gratuitus. Ad quod certam̃ ꝓ uocans

Expanded text:
quomodo populum suum firmavit super inimicos quomodo populum suum firmavit super inimicos ejus. 40. Cum autem inimicis eorum ista mala justitia ejus inflixerit; quae ipsis largita sit etiam temporalia misericordia ejus, accipite: «Expandit nubem in protectionem eorum, et ignem ut luceret eis per noctem. Petierunt, et venit coturnix, et pane coeli saturavit eos. Disrupit petram,  fluxerunt aquae abierunt in sicco flumina quoniam memor fuit verbi sancti sui quod habuit ad Abraham puerum suum et eduxit populum suum in exultatione %et; electos suos in laetitia et dedit illis regiones gentium et labores populorum possederunt ut ad bonum aeternum referant atque convertant; id est, «Ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant.» Quaecumque igitur alia bona dat Deus, referenda sunt ad gratuitum cultum ejus: ipse autem cultus ejus non est referendus ad alia bona, quae dat Deus; tunc enim erit gratuitus. Ad quod certamen provocans
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertit cor eorum ut odissent popłm eiꝰ.
& dolum facerent inseruos eiꝰ. Misit moysen
seruum suum. aaron quem elegit ipsum.
Posuit in eis uerba signoꝵ suorum. & ꝓdigioꝵ
in terra cham. Misit tenebras & obscurauit
& non exacerbauerunt sermones eiꝰ. Conuer¬
tit aquas eorum insanguinem. & occidit
pisces eorum. Dedit terram eorum ranas
inpenetrabilib regum ipsorum. Dixit
& uenit eynomia & scinifes in om̃ib finib
eorum. Posuit pluias eorum grandinem
ignem comburentẽ in terra ipsoꝵ. Et ꝑcussit
uineas eorum & ficulneas eorum. & contriuit¬
omne lignum finium eorum. Dixit &
uenit locusta. & bruchus cuiꝰ nerat numerꝰ.
Et comedit omne fȩnum in terra eorum.
& comedit omnẽ fructum terrȩ eorum.
Et ꝑcussit omne pͥmogenitũ in t̾ra eoꝵ. pri¬
mitias om̃is laboris eoꝵ. Et eduxit eos in
argento & auro. & non erat intribub eorũ
infirmꝰ. Lȩta est egiptus in ꝑfectione eoꝵ.
quia incubuit timor eorum super eos. Ecce

Expanded text:
eorum, ut odirent populum ejus: et dolum facerent in servos ejus. Misit Moysen servum suum: Aaron quem elegit ipsum. Posuit in eis verba signorum suorum et prodigiorum in terra Cham. Misit tenebras et obscuravit: et non exacerbavit sermones suos. Convertit aquas eorum in sanguinem: et occidit pisces eorum. Edidit terra eorum ranas: in penetralibus regum ipsorum. Dixit, et venit cynomia, et sciniphes in omnibus finibus ipsorum. Posuit pluvias eorum grandinem: ignem comburentem in terra ipsorum. Et percussit vineas eorum et ficulneas eorum: et contrivit lignum finium eorum. Dixit, et venit locusta, et bruchus: cujus non erat numerus. Et comedit omne fenum in terra eorum: et comedit omnem fructum terrae eorum. Et percussit omne primogenitum in terra eorum: primiti non erat in tribubus eorum infirmus. Laetata est Aegyptus in profectione eorum, quia incubuit timor eorum super eos.» Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
sum inquit ds̃ abraham & ds isaac & deus
idcob. Et nos abrahȩ sem̃ sumꝰ & nos quã¬
uis abiecti. quam uis terra & cinis. in illo
resurrectionis ostendit. Eirgo spemus uen¬
turos nos adhos annosstantes in quibus non
circuitu solis ꝑaguntur dies sedmanet quod
& uide. utrum debeas desꝑare. Nudi qͦd seqͥt᷑
ilii SeROORUM TUOROM INHABITASUIT¬
Ubi inhabitabunt. nisi in annis ñ deficientib

Expanded text:
sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob:» et nos Abrahae semen sumus : et nos quamvis abjecti, quamvis terra et cinis, in illo resurrectionis ostendit. Ergo speremus venturos nos ad hos annos stantes, in quibus non circuitu solis peraguntur dies, sed manet quod et vide utrum debeas desperare; audi quod sequitur: «Filii servorum tuorum in habitabunt.» Ubi nisi in annis non deficie
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ in corpore ur̃o: Ergo tales cęli ꝑibt̃.
sed non mȩternum ꝑibut. sed ut mutent᷑.
An non hoc dixit psalmus: Lege se¬
quentia. Et om̃s sicut uestimentum uete¬
rascent. & sicut oꝑtorium mutabis eos &
mutabuntur. tuautem idem es & anni tui
non deficient. Uestem audis. cooꝑtorium
audis. & aliud quam corpus intelligis:
Speremus gͦ &iam mutationem corpoꝵ
nr̃oꝵ sed tam̃ ab illo qui erat & ante nos&
manet post nos. Aquo sumus quod sumus.
ad quem ueniemus cum fuerimus. mutantẽ
non mutatum. facientem non factum. mo
uentẽ sed manentem. Et quomͦ intelligi
a carne & sanguine potest. ego sum qui sum.
tu uͦ idem es. & anni tui non deficient: S
nos ad illos annos cum his pannosis annis
qui sumus. & illi qui sunt: Aec tam̃ desꝑare
debemus. Iam enim magnitudine quadã
& excellentia sapientiȩ. dixerat. ego sum
qui sum & tamen ad nos consolandos ego

Expanded text:
Deum in corpore vestro» ? Ergo tales coeli peribunt, Deum in corpore vestro» ? Ergo tales coeli peribunt, sed non in aeternum; peribunt ut mutentur. An non hoc dicit Psalmus? Lege sequentia: «Et omnes sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis eos, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient.» Vestem audis, coopertorium audis, et aliud quam corpus intelligis? Speremus ergo etiam immutationem corporum nostrorum, sed tamen ab illo qui erat et ante nos, et manet post nos; a quo sumus quod sumus, ad quem veniemus cum fuerimus mutati; mutantem, non mutatum; facientem, non factum; et moventem, sed manentem; et quomodo intelligi a carne et sanguine potest, «Ego sum qui sum: Tu vero idem ipse es, et anni tui non deficient.» Sed nos ad illos annos cum his pannosis annis quid sumus? Et illi qui sunt? Nec tamen desperare debemus. Jam enim magnitudine quadam et excellentia sapientiae dixerat, «Ego sum qui sum;» et tamen ad nos consolandos, «Ego
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m uestim̃tũ : Scđm corpꝰ. Uestim̃tum
enim animȩ: corpꝰ. Dñs eñi uestim̃tũ nomi-¬
nr corrũpitur. sed interior renouatur.
dedie indiem. Ergo ipsi ꝑibunt. sed scđ̾m corpꝰ.
tuaut ꝑmanes. Sigͦ scđ̾m corpus ꝑibunt. ubi
gͦ resurrectio carnis. Ubi exemplum membroꝵ
qđ precessit incapite: Ubi uis audire: Muta¬
bitur. non tale erit quale fuit. Audi apłm
dicentem. Et mortui resurgent incorrupti.
& nos immutabimur. Quomꝰ immutabimur :¬
Seminatur corpꝰ animale. surget corpꝰ spirituale.
Ergo seminatur mortale. surget immor¬
tale. Ergo seminatur corruptibile. sur¬
get incorruptibile. M utationem itaq ex¬
pectamus. Ita ꝑibunt cęli. & immutabunt᷑
cȩli. Sed fortasse scõꝵ corpora. ñ recte dicunt᷑
cȩli. Sinon portant dm̃. ñ sint cęli. Et
unde in quis mͥ ꝓbas. quia portant dm̃:
Usq adeone excidit tͥ. głificate gͦ & portate

Expanded text:
secundum vestimentum? Secundum corpus. Vestimentum secundum vestimentum? Secundum corpus. Vestimentum enim animae corpus; Dominus enim vestimentum nominoster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem» . Ergo ipsi peribunt, sed secundum corpus: «Tu autem permanes.» Si ergo secundum corpus peribunt, ubi ergo resurrectio carnis? ubi exemplum membrorum quod praecessit in capite? ubi? Vis audire? Mutabitur; non tale erit quale fuit. Audi Apostolum dicentem: «Et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur.» Quomodo immutabimur? «Seminatur corpus animale, surget corpus spirituale» . Ergo seminatur mortale, resurget immortale; seminatur corruptibile, resurget incorruptibile. Mutationem itaque exspectamus: ita peribunt coeli, et immutabuntur coeli. Sed fortasse sanctorum corpora non recte dicuntur coeli? Si non portant Deum, non sint coeli. Et unde, inquit, mihi probas quia portant Deum? Usque adeone excidit tibi, «Glorificate et portate
Abbreviated transcription (Latin):
disceptatio ÷ aliquanto scrupulosior interdoctoꝰ.
nec facile maxime in angustia temporis ex¬
plicari potest. Dimittamus gͦ eam uł diffe-¬
ramus. Nouerimꝰ tam̃ ꝑire ista dm̃ manere.
Et simanent quȩdam cum dõ quȩ facta sunt
ꝑituri sunt igne. quo incendetur mundus :
Ipse dixit & facta sunt. ipse mandauit
& creata sunt. Dictũ ÷ enĩ hoc cũ oꝑum
eius cõmemoratio fieret. inquib & angłi
nominati sunt. Ergo ert̃ cũ illo angłi. &iã
mundo igne flagrante. Et erit incendiũ
mundi non incendens scõs dĩ. Qđ̃ fuit caminꝰ
regis trib pueris. hoc erit ardens mundus
iustis & trinitate signatis. Forte hic &iam
cȩlos non importune intelligimus ipsos iustoᷤᷤ
scõs dĩ in quibus manens ds̃ intonuit prȩ¬
ceptis. choruscauit miraculis. imbrificauit
terram sapientia ueritatis. Cęli enim enar¬
rant głam dĩ. Sed nunquid &iã ipsi ꝑibt̃ :
quem modum  Scđm uestim̃tũ. Quid est

Expanded text:
disceptatio est aliquanto scrupulosior inter doctos, disceptatio est aliquanto scrupulosior inter doctos, nec facile, maxime in angustia temporis, explicari potest. Dimittamus ergo eam vel differamus; noverimus tamen perire ista, Deum manere. Et si manent quaedam cum Deo, quae facta sunt uod Angeli perituri sunt igne, quo incendetur mundus? AIpse dixit, et facta sunt; ipse mandavit et creata sunt» . Dictum est enim hoc, cum operum ejus commemoratio fieret, in quibus et Angeli nominati sunt. Erunt ergo cum illo Angeli, etiam mundo igne flagrante; et erit incendium mundi, non incendens sanctos Dei: quod fuit caminus regis tribus pueris , hoc erit ardens mundus justis in Trinitate signatis. 14. Forte hic coelos etiam non importune intelligimus ipsos justos, sanctos Dei, in quibus manens Deus intonuit praeceptis, coruscavit miraculis, imbrificavit terram sapientia veritatis; coeli enim enarraverunt gloriam Dei . Sed numquid etiam ipsi peribunt? quem modum? Secundum vestimentum. Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce qͦd uerbo fecit. utiq etiam manibus fecit.
quia uirtute sua. quia potestate sua fecit.
Attende potius quid fecerit. & noli quȩrere
quomͦ fecerit. Multũ ÷ ad te cõprehendere
quomͦ fecerit: cum te ipsum sic fecerit. ut
prius sis seruus obȩdiens. & postea fortassis
amicus intelligens. Ergo oꝑa manuũ tuarũ
sunt cęli. Ipsi ꝑ ibunt. tuautẽ ꝑ manes.
A ꝑte dix̃ hoc apłs petrus. Celi erant olim. & t̾ra¬
de aqua & per aquam. constituti dĩ uerbo. ꝑ
quȩ quifactus ÷ mundus. aqua inundatus de¬
periit. Terra autẽ & cęli qui nc̃ sunt. eodem
uerbo repositi sunt igni reseruandi. Lam gͦ
dixit. ꝑisse cęlos ꝑdiluuium. ꝑisse aũt nouimꝰ
celos. scdni quantitatẽ & spatia aeris hiuus.
Excreuit enĩ aqua. & totam istam capacitatr᷑
ubi aues uolitant occupauit. Ac sic utique
cȩli ꝑierunt ꝓpinqui terris. cęli scđm quos
sint igne. an hisoli cęli qui &iã diliuuio ꝑierunt.

Expanded text:
Ecce quod verbo fecit, utique etiam manibus fecit; Ecce quod verbo fecit, utique etiam manibus fecit; quia virtute sua, quia potestate sua fecit. Attende potius quid fecerit, et noli quaerere quomodo fecerit. Multum est ad te comprehendere quomodo fecerit, cum teipsum sic fecerit, ut prius sis servus obediens, et postea fortasse amicus intelligens. Ergo, «Opera manuum tuarum sunt coeli.» 13. «Ipsi peribunt; tu autem permanes.» Aperte dixit hoc apostolus Petrus: «Coeli erant olim de aqua et per aquam constituti Dei verbo; per quae» «qui factus est mundus, aqua inundatus deperiit: terra autem et coeli qui nunc sunt, eodem verbo repositi sunt igni reservandi» . Jam ergo dixit perisse coelos per diluvium: perisse autem novimus coelos secundum quantitatem et spatia aeris hujus. Excrevit enim aqua, et totam istam capacitatem ubi aves volitant, occupavit; ac sic utique coeli perierunt propinqui terris: coeli, secundum quos sint igne, an hi soli coeli qui etiam diluvio perierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
detractorib respondeam: ido mͥ annuncia
exiguitatem dierum meorum & nereuoces
me indimidio dierum meorum ut ante me
auferas de terra quam totus orb̃ eugło replea¬
tur. contra responsionem dñi mei dicentis.
O portet predicari hoc eugłm intoto orbe
terrarum intestimonium omnib gentibus.
& tc̃ ueniet finis. Quid adhȩc fr̃s  plana st̃
manifesta sunt. Ds̃ fundauit terram scimꝰ.
oꝑa manuũ eius sunt cęli. Ne putetis eñĩ
quasi aliud facere dm̃ manu. aliud uerbo.
qͦd facit uerbo. hoc facit manu. Non enim
distinctus ÷ corporeis membris. quidixit. ego
sum quisum. Et forte uerbum eius ÷ manꝰ
eius. Certe manus eius. est uirtus eius. Qa
enim dictum ÷ fiat firmam̃tum & factũ ÷
firmam̃tũ: uerbo intelligitur fecisse. Qͥa
uero dixit facimus hominẽ ad imaginem
& similitudinem nr̃am: quasi manu uidet᷑
fecisse. Audi gͦ. Oꝑa manuũ tuarũ sunt cęli.

Expanded text:
detractoribus respondeam, ideo «mihi annuntia detractoribus respondeam, ideo «mihi annuntia exiguitatem dierum meorum; et ne me revoces in dimidium dierum meorum,» ut ante me auferas de terra, quam totus orbis Evangelio repleatur, contra responsionem Domini mei, dicentis: «Oportet praedicari hoc Evangelium in toto orbe terrarum, in testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet finis» . Quid ad haec, fratres? Plana sunt, manifesta sunt: Deus fundavit terram, scimus; opera manuum ejus sunt coeli. Ne putetis enim quasi aliud Deum facere manu, aliud verbo. Quod facit verbo, hoc facit manu; non enim distinctus est corporeis membris, qui dixit, «Ego sum qui sum.» Et forte verbum ejus est manus ejus. Certe manus ejus est virtus ejus. Quia enim dictum est, «Fiat firmamentum,» et factum est firmamentum; verbo intelligitur fecisse: quia vero dixit, «Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram» ; quasi manu videtur fecisse. Audi ergo: «Opera manuum tuarum sunt coeli.»
Abbreviated transcription (Latin):
ioem es. Tu qͦd es. idem es. Tu qui dixisti
ego sum qui sum: idem ipse es. Et quamuis
etiam ipsa non eẽnt nisi exte & ꝑte & inte :
tamen ñ qͦd ipse es. Tu enĩ idem ipse es. &
anni tui NONDEFIENT. Illi anni tui nondeficientꝰ.
ate. nisi scirem om̃s dies scłi abinitio usq infinẽ.
exiguos eẽ in comparationẽ ȩternitatis tuȩ
Noui gͦ unde te rogauerim. Non se extollant he¬
retici. quasi exigui dies fuerint ȩccłę toto orbe
diffusȩ. Nam & usq infinẽ cum st̃: exigui st̃.
Quare exigui sunt : Qm̃ quandoq finiendist̃.
Anni illi qui ert̃ ingeneratione generationum:
hi amandi. hi desiderandi. his suspirandum.
Propt hos inunitate ꝑmanendum. ꝓpt̾ hosqͥc¬
quid hereticorum mali ÷ deuitandũ ꝓpt̾ hos
perditis respondendũ ꝓpt̾ hos lucrandi qui
erraueraNt. & reuocandi qui ꝑierant. Illic
debet. eẽ. desiderium. Sed tam̃ ut uerbosis.
ut male garrulis. ut calumniosis. susurrantib

Expanded text:
ipse» «es.» Tu quis es? «Idem ipse es.» Tu qui dixisti, «Ego sum qui sum, idem ipse es.» Et quamvis etiam ipsa non essent nisi ex te, et per te, et in te, tamen non quod ipse es: «Tu» enim «idem ipse es. Et anni tui non deficient.» Illi anni tui non deficient, a te, nisi scirem omnes dies saeculi ab initio usque in finem exiguos esse in comparatione aeternitatis tuae. Novi ergo unde interrogaverim. Non se extollant haeretici, quasi exigui dies fuerint Ecclesiae, toto orbe diffusae; nam et usque in finem cum sint, exigui sunt. Quare exigui sunt? Quoniam quandoque finiendi sunt. Anni illi qui erunt «in generatione generationum,» hi amandi, hi desiderandi, his suspirandum; propter hos in unitate permanendum, propter hos quidquid haereticorum mali est devitandum, propter hos perditis respondendum, propter hos lucrandi qui erraverant, et revocandi qui perierant: illic debet esse desiderium. Sed tamen ut verbosis, ut male garrulis, ut calumniosis, susurrantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fermentũ intres mensuras farinȩ quousq
ferm̃tetur totum. Temporib in terra car¬
generationib colliges om̃s scãs ꝓles om̃ium
generationum. & facies inde unam generatio¬
nem. Inista generatione generationũ anni
tui. Id est eternitas illa in illa generatione
erit. quȩ de om̃ib generationib colligitur.
& inuna redigitur. Apsa particeps erit et̾ni¬
tatis tuȩ. Cetere generationes implendis
temporib generantur ex quib illa in et̾nũ
regeneratur. mutata uiuificabitur. Erit
idonea portare te. uires accipiens ate.
Ingeneratione generationũ anni tui N¬

Expanded text:
fermentum in tres mensuras farinae, quousque fermentum in tres mensuras farinae, quousque fermentaretur totum . Temporibus in terra cargenerationibus colliges omnes sanctas proles omnium generationum, et facies inde unam generationem: «In» ista «generatione generationum anni tui,» id est, aeternitas illa in illa generatione erit, quae de omnibus generationibus colligitur, et in unam redigitur; ipsa particeps erit aeternitatis tuae. Caeterae generationes implendis temporibus generantur, ex quibus illa in aeternum regeneratur; mutata vivificabitur, erit idonea portare te, vires accipiens a te. «In generatione generationum anni tui
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq alteriꝰ. quȩ toto tempore fronde
uestita ÷. Sic tanquam folia genus huma¬
num terra portat. Plena ÷ hominibus
sed dum aliis morientib. alii nascendo
succedunt. Semꝑ enim arbor illa ueste
uiridi ornata ÷. Sed subter attende. quam
multa calces arida folia. Ergo fuit genera¬
tio subadam. Transiit. Nati sunt inde qui¬
dam futuri participes ȩternitatis dĩ &iam
illo tempore. Inde enĩ abel. inde seth. inde
enoch. Transit illa generatio. uenit diluuiũ
remansit una domus. Et illa generatio dedit
aliquos ipsum noe & tres filios eiꝰ & tresnurꝰ
eiꝰ. In tota enim domo ista octonaria solus
unus peccator inuentus ÷. Accessit numerꝰ
suꝑiori generationi. Deinde de tribus filiis
noe tanquam trib mensuris farinȩ. impletꝰ
÷ orbis. Electus abraham. isaac & iacob sc̃i
uiri patriarchȩ. placuerunt dõ. Dedit & illa
generatio sequentes & iam generantes. De¬
derunt ꝓpħas dederunt precones dĩ. Benit

Expanded text:
cujusque alterius quae toto tempore fronde cujusque alterius quae toto tempore fronde vestita est. Sic tanquam folia genus humanum terra portat: plena est hominibus, sed dum aliis morientibus alii nascendo succedunt. Semper enim arbor illa veste viridi ornata est: sed subter attende quam multa calces arida folia. 11. Ergo fuit generatio sub Adam, transiit. Nati sunt inde quidam futuri participes aeternitatis Dei etiam illo tempore: inde enim Abel, inde Seth, inde Enoch. Transiit illa generatio, venit diluvium, remansit una domus. Et illa generatio dedit aliquos, ipsum Noe, et tres filios ejus, et tres nurus ejus: in tota enim domo ista octonaria solus unus peccator inventus est. Accessit numerus superiori generationi. Deinde de tribus filiis Noe, tanquam de tribus mensuris farinae, impletus est orbis. Electus est Abraham, Isaac, et Jacob; sancti viri, patriarchae, placuerunt Deo . Dedit et illa generatio sequentes etiam generantes, dederunt Prophetas, dederunt praecones Dei. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
erat quȩsitũ. quid uocaris : Aquo me missũ
ẽẽ respondebo quęrentib ⁊ Egosum quisum
inquis. hoc ÷ nom̃ meum. Hoc ÷ totum qͦduo¬
caris. ẽẽ: tibi nomen ipsum. ẽẽ. Nam quicquid
÷ aliud: tͥ cõparatum inuenietur non. ẽẽ. Uere
hoc ÷ nomen tuũ. Exprime hoc idem meliꝰ.
illud tam magnum ÷ homo quid ÷ quicquid
÷. Quis apprehendat illud ẽẽ : Quis eiꝰ particeps
fiat᷑: Ouis anhelet: Quis aspiret : Quis ibi
ẽẽ se posse presumat : Noli desperare hu¬
mana fragilitas. Ego sum inquit ds̃ abrahã
& ds isaac & ds̃ iacob. Audisti quid sim apud
& sine ipso factum ÷ nichil. Ouerbum ante
tempora. per quod facta st̃ tempora. natum
& intempore cum sit uita ȩterna. uocans
temporales. faciens ȩternos. Hȩc generatio
generationum. Generatio enim uadit
& generatio uenit. Et uidetis generationes
hominũ sic eẽ in terra: tanquam in arbore
folia sicut in arbore oliuȩ. uł lauri. uł

Expanded text:
erat quaesitum. Quid vocaris? A quo me missum erat quaesitum. Quid vocaris? A quo me missum esse respondebo quaerentibus? «Ego sum.» Quis? «Qui sum.» Hoc est nomen tuum? hoc est totum quod vocaris? Esset tibi nomen ipsum esse, nisi quidquid est aliud, tibi comparatum, inveniretur non esse vere? Hoc est nomen tuum: exprime hoc idem melius.illud tam magnum «Est,» homo quid est, quidquid est? Quis apprehendat illud esse? quis ejus particeps fiat? quis anhelet? quis aspiret? quis ibi se esse posse praesumat? Noli desperare, humana fragilitas. «Ego sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» . Audisti quid sim apud et sine ipso factum est nihil» . O Verbum ante tempora, per quod facta sunt tempora, natum et in tempore, cum sit vita aeterna, vocans temporales, faciens aeternos! Haec generatio generationum. Generatio enim vadit, et generatio venit . Et videtis generationes hominum sic esse in terra, tanquam in arbore folia; sed in arbore olivae, vel lauri, vel
Abbreviated transcription (Latin):
aliud anni dĩ. & aliud ipse: sed anni dĩ ȩt̾nitas
dĩ ÷. Aeternitas dĩ ipsa eiꝰ substantia ÷ quȩ
nichil habet mutabile. ubi nichil ÷ p̃teritũ
quasi iam non sit. nichil ÷ futurum quasi
nondum sit. Non ÷ ibi nisi ÷ ñ ÷ ibi fuit
& erit. quia & qͦd fuit iam non ÷ & qđ erit
nondũ ÷ sed quicquid ibi ÷ non nͥ ÷. Merito
sic misit ds̃ famulum suum moẏsen.
Que siuit enim nomen mittentis se. quȩ siuit &
audiuit. nec desertum ÷ desiderium concupi¬
scentiȩ bonȩ. Quȩsiuit autẽ. ñ quasi curiositate
presumendi: sed necessitate ministrandi. Qͥd
in quam dicam filiis isrł. si dixerint mͥ. quis
te misit adnos: Et ille indicans se creature
creatorem. dm̃ homini. inmortalem mortali.
ȩternum temporali: ego inquit sum quisũ.
Tu diceres. ego sum. Quis: Gaius. alius lucius.
alius marcus. Aliud nediceres. nisi nom̃ tuũ
diceres: hoc expectabatur dedõ. Hoc enim

Expanded text:
aliud anni Dei, et aliud ipse: sed anni Dei, aeternitas aliud anni Dei, et aliud ipse: sed anni Dei, aeternitas Dei est: aeternitas, ipsa Dei substantia est, quae nihil habet mutabile; ibi nihil est praeteritum, quasi jam non sit; nihil est futurum, quasi nondum sit. Non est ibi nisi, Est; non est ibi, Fuit et erit; quia et quod fuit, jam non est; et quod erit, nondum est: sed quidquid ibi est, nonnisi est. Merito sic misit Deus famulum suum Moysen. Quaesivit enim nomen mittentis se; quaesivit, et audivit, nec desertum est desiderium concupiscentiae bonae. Quaesivit autem, non quasi curiositate praesumendi, sed necessitate ministrandi. «Quid,» inquit, «dicam filiis Israel, si dixerint mihi: Quis te misit ad nos?» Et ille indicans se creaturae Creatorem, Deum homini, immortalem mortali, aeternum temporali: «Ego,» inquit, «sum qui sum.» Tu diceres, Ego sum. Quis? Gaius; alius, Lucius; alius, Marcus. Aliudne diceres, nisi nomen tuum diceres? Hoc exspectabatur de Deo. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
scłi durent mecum isti dies: exigui sunt in cõ¬
paratione dierum tuorum. Anni enim tui. in
generatione generationum. Quare n̾ait. anni
tui in scła scłorum. sic enim magis solet ȩt̃ni-¬
tas significari in sc̃is scripturis. sed ait ingene¬
ratione generationum anni tui : Sed qͥ anni
tui: Qui. nͥ qui ñueniunt & transeunt : Qui
non idõ ueniunt ut non sint: Om̃s enim dies
in hoc tẽpore idõ ueniunt ut non sint. om̃is
hora. omĩs mensis. om̃is annus. Nichil horum
stat. ante quã ueniat erit. cũ uenerit non erit
Illi gͦ anni tui. ȩterni. Anni tui qui ñ mutant᷑.
ingeneratione generationũ erunt. Est quȩdã
generatio generationũ. in illa ert̃ anni tui.
Que ista ÷ : Est quȩdam & sibene agnoscamꝰ.
in illa erimus & anni dĩ in nob erunt. Quomͦ
in nob̾ erunt : Quomͦ ipse ds̃ in nob̾ erit unde
dictum ÷ ut sit ds omĩa inom̃ib Non enim

Expanded text:
saeculi durent mecum isti dies, exigui sunt in comsaeculi durent mecum isti dies, exigui sunt in comparatione dierum tuorum: «Anni» enim «tui in generatione generationum.» Quare non ait, Anni tui in saecula saeculorum; sic enim magis solet aeternitas significari in sanctis Scripturis: sed ait, «In generatione generationum anni tui?» sed qui «anni tui?» Qui, nisi qui non veniunt et transeunt? qui, nisi qui non ideo veniunt, ut non sint? Omnis enim dies in hoc tempore ideo venit, ut non sit; omnis hora, omnis mensis, omnis annus: nihil horum stat; antequam veniat, erit; cum venerit, non erit. Illi ergo anni tui aeterni, anni tui qui non mutantur, «in generatione generationum» erunt. Est quaedam generatio generationum; in illa erunt anni tui. Quae est ista? Est quaedam, et si bene agnoscamus, in illa erimus, et anni Dei in nobis erunt. Quomodo in nobis erunt? Quomodo ipse Deus in nobis erit: unde dictum est, «Ut sit Deus omnia in omnibus» . Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
quando ad hoc predicatur eugłm. ut possit
ẽẽ inom̃ib gentib Ergo usq infinem scłi.
eccła in om̃ib gentib. Et ipsa est exiguitas
dierum. quia exiguum ÷ omne qͦdfinitur:
ut iam ineternitatem ab ista exiguitate tran¬
seatur. Pereant heretici. ꝑeant qͦd sunt. &
inueniantur ut sint qͦd non sunt. Exiguitas
dierum usq infinẽ scłi erit. Exiguitas idõ.
quia hoc totum tempus. ñ dico ab hodierna
die usq infinem scłi sed ab adã usq infinem
dixi exiguitatem dierum meorum. qͣsi non ꝑ-¬
mansuram usq infinem scłi. Quid eñĩ addidit:
Tereuoces moe indioidio oierom meoRõ. Noli
quomͦ heretici loquuntur. sic mecum agere
Usq infinem scłi me ꝑduc. non indimidio dierũ
meorum. & ꝑfice mͥ dies exiguos. ut dones mͥ
postea dies ȩt̾nos. Quare gͦ de exiguitate dierũ
requisisti: Quare: Uis audire: I NeΠeRA¬
⁊ ione oenerationoco aNni ⁊oi. Ldõ ego de
diebus exiguis quȩ siui. quia licet usq infinem

Expanded text:
praedicatur Evangelium, ut possit esse in omnibus gentibus? Ergo usque in finem saeculi Ecclesia in omnibus gentibus; et ipsa est exiguitas dierum, quia exiguum est omne quod finitur; ut jam in aeternitatem ab ista exiguitate transeatur. Pereant haeretici, pereant quod sunt, et inveniantur ut sint quod non sunt. Exiguitas dierum usque in finem saeculi erit: exiguitas ideo, quia totum hoc tempus, non dico ab hodierno die usque in finem saeculi, sed ab Adam usque in finem dixi, «Exiguitatem dierum meorum,» quasi non permansuram usque in finem saeculi. Quid enim addidit? «Ne revoces me in dimidium dierum meorum.» Noli, quomodo haeretici loquuntur, sic mecum agere. Usque in finem saeculi me perduc, non in dimidium dierum meorum; et perfice mihi dies exiguos, ut dones mihi postea dies aeternos, Quare ergo de exiguitate dierum requisisti? Quare? Vis audire? «In generatione generationum anni tui.» Ideo ego de diebus exiguis quaesivi, quia licet usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
quęro. temporales dies michi annuncia. Exigui¬
tatem dierum meorum. non ȩternitatẽ dierũ
meorum annuncia mͥ. Quam diu ero inisto
seculo annuntia mͥ ꝓpter illos quidicunt. fuit
&iam non est. ꝓpter illos quidicunt. impletȩ
sunt scripturȩ crediderunt om̃s g̃s. sed apostata
exiguitatẽ dierum meorum annuncia michi:
Et annunciauit. nec uacauit ista uox. Quis

Expanded text:
quaero, temporales dies mihi annuntia: «Exiguiquaero, temporales dies mihi annuntia: «Exiguitatem dierum meorum,» non aeternitatem dierum meorum, «annuntia mihi.» Quamdiu ero in isto saeculo, annuntia mihi. propter illos qui dicunt, Fuit, et jam non est: propter illos qui dicunt, Impletae sunt Scripturae, crediderunt omnes gentes, sed apostatav«Exiguitatem dierum meorum annuntia mihi?» Et annuntiavit, nec vacavit ista vox. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
ne tu idõ ñ sis. Nã illa erit. & situ ñsis. hanc uocẽ
ab ominabilẽ. de testabilẽ. p̃sũptionis & falsita¬
tis plenã. nulla ueritate suffultam. nulla sapi¬
entia illuminatã. nullo sale conditã. uanã. te¬
merariã. prȩcipitẽ. ꝑniciosam: p̃uidit sp̃s dei.
& tanquã contra illos cũ annuntiaret unitatẽ.
inconueniendo popłos inunũ. & regna ut ser¬
uiant dño. cũq subdidisset respondit ei utiq
laus eiꝰ. utiq ierłm mat̾ nr̃a. de ꝑegrinatione
reuocanda. fetosa cũ multis filiis magisquam
ea que habebat uirũ. qm̃ quidã dicturi erant c̃tͣ.
fuit & ñ ÷. Exiobitatem inqͥt dIERŨ MEORŨ
NUNCII mͥ. Quid ÷. qͦd nescio qui recedentes ame.
murmurant contra me: Quid ÷ qͦd ꝑditi me ꝑisse
ooiuendunt: Certe enim hoc dicunt quia fui
& non sum. Annuncia michi exiguitatem dierũ
meorum. Non ate quero illos dies ȩternos illi sine
fine sunt ubi ero. Non ipsos quęro. temporales

Expanded text:
ideo non sis; nam illa erit, etsi tu non sis. Hanc vocem abominabilem, detestabilem, praesumptionis et falsitatis plenam, nulla veritate suffultam, nulla sapientia illuminatam, nullo sale conditam, vanam, temerariam, praecipitem, perniciosam, praevidit Spiritus Dei, et tanquam contra illos cum annuntiaret unitatem: «In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino.» Cumque subdidisset, «Respondit ei,» utique laus ejus, utique Jerusalem mater nostra de peregrinatione revocanda, fetosa cum multis filiis, magis quam ea quae habebat virum; quoniam quidam dicturi erant contra, Fuit, et non est: «Exiguitatem,» inquit, «dierum meorum annuntia mihi.» Quid est, quod nescio qui recedentes a me, murmurant contra me? quid est, quod perditi me perisse contendunt? Certe enim hoc dicunt, quia fui, et non sum: «Annuntia mihi exiguitatem dierum meorum.» Non a te quaero illos dies aeternos: illi sine fine sunt, ubi ero; non ipsos quaero: temporales
Abbreviated transcription (Latin):
uidendo non nauigando. & habitare in extrema
maris. id ÷ ibi ponere spẽ ineo qͦd erit finito scło.
Ergo si eccła speculatio ibi iã annuntiat᷑ nom̃ dñi.
N onsolum nom̃ dĩ in hac syon annuntiatur. se
Audi. In conoeniegoo popłos INUΠõ ET RGVA
UISeuUIANT DNo. Unde hoc factũ. nͥ sanguine
ut esset nr̃is tẽporib ȩccła intanta gła quam
uidemus. ut ia regna quȩ ꝑsequebant᷑ ipsa ser¬

Expanded text:
videndo, non navigando, et habitare in exterma videndo, non navigando, et habitare in exterma maris ; id est, ibi ponere spem, in eo quod erit finito saeculo. Ergo si Ecclesia speculatio, ibi jam annuntiatur nomen Domini. Non solum nomen Domini in hac Sion annuntiatur, se«In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino.» Unde hoc factum, nisi sanguine ut esset nostris temporibus Ecclesia in tanta gloria, quam videmus, ut jam regna quae persequebantur, ipsa ser
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ audistis. quos filios audistis. Quid de inde :¬
dĩi. Primo eñi p̃mebatur ȩccła. quando morti¬
ficabantur cõpediti. Post illas pressuras annuntiat᷑
insyon nom̃ dñi cũ magna lib̾tate in ipsa ȩccła.
Ipsa enĩ syon ñ ille unus locus pͥmo suꝑbus. post¬
ea captiuatus: s syon cuiꝰ umbra erat illa syon
quȩ interp̾tatur speculatio. ꝓpterea qͥa incarne
positi. uidemus inpͥora. extendentes nos non
ad p̃sens qͦd ÷ sed ad id qđ futurũ ÷. Idõ speculatio.
Om̃is enĩ speculator. longe prospicit. Specula
dicitur. ubi ponunt᷑ custodes. fiunt iste speculȩ
in montib. in saxis. in arborib. ad hoc ut deloco
eminentiore longe uideatur. Sion gͦ speculatio.
eccła speculatio. Unde gͦ speculatio: Longe
uidere hoc ÷ speculatio. Labor ÷ eñi ante me. donec
introeã in seũariũ dĩ. & in telligã innouissima. Qualiꝰ¬
speculatio intelligere innouissima transire mare

Expanded text:
torum audistis, quos filios audistis. Quid enim torum audistis, quos filios audistis. Quid enim Domini.» Primo enim premebatur Ecclesia, quando mortificabantur compediti: post illas pressuras annuntiatur in Sion nomen Domini, cum magna libertate, in ipsa Ecclesia. Ipsa enim Sion: non ille unus locus primo superbus, postea captivatus; sed Sion cujus umbra erat illa Sion, quae interpretatur Speculatio; propterea quia in carne positi videmus in priora, extendentes nos non ad praesens quod est, sed ad id quod futurum est. Ideo speculatio. Omnis enim speculator longe prospicit. Specula dicitur, ubi ponuntur custodes: fiunt istae speculae in saxis, in montibus, in arboribus, ad hoc ut de loco eminentiore longe videatur. Sion ergo speculatio, Ecclesia speculatio. Unde speculatio? Longe videre, hoc est speculatio. «Labor est» enim «ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam inatio, intelligere in novissima? Transire mare
Abbreviated transcription (Latin):
lis cupiditatũ malarũ. uł anodis peccatorũ suoꝵ.
Remissio peccatoꝵ. solutio ÷ Quid enĩ ꝓdesset lazaro
qͥa ꝓcessit demonum̃to. nͥ diceret᷑ soluite eũ &
sinite abire: Ipse qͥdem uoce desepulchro suscita¬
uit. ipse clamando animã reddidit. ipse terrenã
molem sepulto impositã iecit. & ꝓcessit ille uinctꝰ.
Non gͦ pedib ꝓpris: sed uirtute ꝓducentis. Fit hoc¬
gͦ in corde poenitentis. Cũ audis hominẽ penitere
peccatoꝵ suoꝵ: iã reuixit. Cũ audis hominẽ con¬
fitendo ꝓferre conscientiã: iã de sepulchro eductꝰ ẽ:
r̾itis in qͥt in terra. soluta erunt & in celo. Merito
ꝑeccłam dari solutio peccatoꝵ potest. suscitari
aut ipse mortuus. nͥ intus clamante dño ñ potest.
Hec eñi ds interius agit. Loquim̃ ad aures ur̃as.
unde scimus quid agat᷑ in cordib ur̃is : Qd aut̃
intus agit᷑ non a nob̾ sed abillo agit᷑. Prospexit
gͦ. ut soluat filios mortificatoꝵ. Quoꝵ mortifica¬

Expanded text:
lis cupiditatum malarum, vel a nodis peccatorum suorum. Remissio peccatorum, solutio est. Quid enim prodesset Lazaro, quia processit de monumento, nisi diceretur: «Solvite eum, et sinite abire» ? Ipse quidem voce de sepulcro suscitavit, ipse clamando animam reddidit, ipse terrenam molem sepulto impositam vicit, et processit ille vinctus: non ergo pedibus propriis, sed virtute producentis. Fit hoc in corde poenitentis: cum audis hominem poenitere peccatorum suorum, jam revixit; cum audis hominem confitendo proferre conscientiam, jam de sepulcro eductus est,ritis,» inquit, «in terra, erunt soluta et in coelo» . Merito per Ecclesiam dari solutio peccatorum potest: suscitar autem ipse mortuus nonnisi intus clamante Domino potest; haec enim Deus interius agit. Loquimur ad aures vestras; unde scimus quid agatur in cordibus vestris? Quod autem intus agitur, non a nobis, sed ab illo agitur. 4. Respexit ergo «ut solvat filios mortificatorum.» Quorum mortifica
Abbreviated transcription (Latin):
inconueniendo popłos munũ. & regna ut ser¬
uiant dño. Respondit ei non possumꝰ dicere re-¬
gna. quia responderunt dixisset. Respondit
ei non possumus dicere popłi. quia & hic respon¬
derunt dixisset. Quia gͦ respondit ei: singularẽ
numerum quęrimus suꝑiꝰ. & ñ inuenimꝰ. nisi aut
laudẽ eiꝰ. aut ierłm. Et quia hoc ambiguũ est
Quomͦ ei respondet laus eiꝰ: Quando ei grãs a¬
gunt uocati ab illo. Ille eñĩ uocat. nos respon¬
ei dete. quia sic uiuis ut non ille laudetur.
s potiꝰ blasphemet᷑ ꝑ te. Cũ autẽ sic uiuimus
ut ꝑ nos laudetur as.: respondet ei laus eiꝰ deuocatiꝰ
Et ierłm pͥma noluit audire & dictũ: ei ecre¬

Expanded text:
in conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino. Respondit ei,» non possumus dicere, Regna; quia, Responderunt dixisset. «Respondit ei,» non possumus dicere, Populi; quia et hic, Responderunt dixisset. Quia ergo «respondit ei,» singularem numerum quaerimus superius, et non invenimus, nisi aut laudem ejus, aut Jerusalem. Et quia hoc ambiguum est,Quomodo et respondit laus ejus! Quando ei gratias agunt vocati ab illo. Ille enim vocat, nos responei de te; quia sic vivis, ut ille non laudetur, sed potius blasphemetur per te: cum autem sic vivimus, ut per nos laudetur Deus, respondit ei laus ejus. De vocatis et Jer
Abbreviated transcription (Latin):
orbe terrarũ. iã ñ infirmꝰ incruce. s fortis in
cęlo. Non enĩ laus fidei xp̃ianoꝵ ÷ qr credunt
xp̃m mortuũ: s quia credunt resurrexisso
xp̃m. Nam mortuũ & paginꝰ credit. & hoc tͥ
ꝓcrimine obicit. quia in mortuũ credidisti
Quȩ gͥ laus tua: Credere resurrexisse xp̃m. &
fessus fueris oretuo. quia eũ suscitauit deus
amortuis: salis eris. Non ait si c̃fessus fueriͤ
ad iusticiã.ore aut̃ c̃fessio fit ad salutẽ. Qre autẽ
credimus & mortuumc. Quia credere eum
resurrexisse ñ possumꝰ : nisi prius mortuum
fuisse credamus. Quis enĩ resurgit. nisi mortiuus
fuerit: Quis exper giscitur nisi mertuts¬
prius dormierit ⁊ Sed nunquid qui pꝰ¬
dormit. non ad iciet ut resurgat. Hec
fides xp̃ianoꝵ. In hac gͦ fide qua c̃gregata ẽ. ȩccła.¬
multi illi filii desertȩ magisquã eiꝰ quȩ habet
uirum. Respondit ei. dixit ei laudẽ sedm̃ eius

Expanded text:
orbe terrarum, jam non infirmus in cruce, sed fortis in orbe terrarum, jam non infirmus in cruce, sed fortis in coelo.mortuum Christum; sed quia credunt resurrexisse Christum. Nam mortuum et paganus credit; et hoc tibi pro crimine objicit, quia in mortuum credidisti. Quae igitur laus tua? Credere resurrexisse Christumsus, et confessus fueris ore tuo quia eum Deus suscitavit a mortuis, salvus eris.» Non ait, Si confessus fueris ad justitiam; ore autem confessio fit ad salutem» . Quare autem credimus et mortuum? Quia credere eum resurrexisse non possumus, nisi prius mortuum fuisse credamus. Quis enim resurgit, nisi mortuus fuerit? quis expergiscitur, nisi prius dormierit? Sed «numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat» ? Haec fides «multi» illi «filii desertae, magis quam ejus quae habet virum; respondit ei,» dixit ei laudem secundum ejus