comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ nr̃ãm multis fraudib occul¬
tetur ⁊ protectoris tam̃ nr̃i sc̃a nobis inspi¬
ratione detegitur. Absq scientia celat ꝯsili¬
um: quia licet nobis temptator lateat: Late¬
re tamen protectori non potest. Temptato¬
ris gͥ audita fortitudine oe calliditate diabo¬
li. audita etiam creatoris nr̃i potentia. que
&e illum ualenter reprimit. et nos miseri¬
corditer tegit: queso beate iob. ut que de
temet ip̃o sentis nobis minme occultes.
Sequitur. Ideo insipienter locutus sum:
&̾ que ultra modum excederent scientiam
meam. Omnis humana sapientia quan¬
tolibet acumine polleat: dume sapientie
comparata insipientia est. Omnia enim
huniana que iusta. que pulchra sunt: dei
iusticie &e pulchritudini comparata. nec iu¬
sta nec pulchra sunt: omnino nec sunt.
Beatus itaq iob. ea que dixerat sapient̃
dixisse se crederet.si uerba superioris sa¬
pientie non audiret: in cuius compara¬

Expanded text:
infirmitatem nostram multis fraudibus occulinfirmitatem nostram multis fraudibus occultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis inspiratione detegitur. Absque scientia celat consilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen protectorem non potest tentatorum. Igitur audita fortitudine et calliditate diaboli, audita etiam creatoris nostri potentia, quae et illum valenter reprimit, et nos misericorditer tegit, quaesumus, beate Job, ut quae de temetipso sentis nobis minime occultes. Seqet quae ultra modum excederent scientiam meam. - Omnis humana sapientia, quantolibet acumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipiehumana, quae justa, quae pulchra sunt, Dei justitiae et pulchritudini comparata, nec justa nec pulchra sunt, nec omnino sunt. Beatus itaque Job ea quae dixerat sapienter se dixisse crederet, si verba superioris sapientiae non audiret. 1144 In cujus compara
Abbreviated transcription (Latin):
paliter humilitatẽ tuentur
iste ultimus huiꝰ
oꝑis liber est. ce locis diffici¬
liorib pertractatis. minꝰ obs¬
cura sunt que suꝑsunt: libet
hinc indulgentius remissiꝰ¬
q transcurcere. Uelut emenso enĩ magno
mari iam litus cernimus: ce intentionis nr̃e
uela deponentes. non eodem quo prius ĩpetu
ducinur : s tamen adhuc ex impulsione pris¬
tim flatus imus. Quasi anxietatis nr̃e uentꝰ
cecidit: s tamen eius uis iam se ip̃a tranquilli¬
or. usq ad stationẽ nos litoris impellit. Igitur
postquã fideli famulo dñs lemathan hostis eiꝰ
qͣm sit fortis ce callidus ostendit. dũ iures illiꝰ
subtiliter fraudesꝙ patefecit: beatus iob ad
utraq respondit dicens. Scio quia omĩa po¬
nes quippe uires enis intulit. scio quia om¬
nia potes: contra occultas uero machinati¬
ones illius subiunxit. or nulla te latet co¬
gitatio. Unde ce mox eidem leurathan ex¬
uiathan celat consiliũ: quia quãuis dtͣ

Expanded text:
paliter humilitatem tuenturpaliter humilitatem tuenturiste ultimus hujus operis liber est, et, locis difficilioribus pertractatis, minus obscura sunt quae supersunt, libet hunc indulgentius remissiusque transcurrere. Velut emenso enim magno mari, jam littus cernimus, et intentionis nostrae vela deponentes, non eodem quo prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam sit et fortis et callidus ostendit, dum vires illius subtiliter fraudesque patefecit, beatus Job ad utraque respondit, dicens: CAPUT Pnes quippe vires ejus intulit: Scio quia omnia potes; contra occultas vero machinationes illius subjunxit: Et nulla te latet cogitatio. Unde et mox Leviathan eidem exviathan celat consilium; quia quamvis contra
Abbreviated transcription (Latin):
at contra humilitas est electoꝵ. Cum ergo quam
quisq habeat agnoscitur: sub quo rege milioet
inuenitur. Unusquisq enim quasi quendam
titulum portat operis: quo facile ostendat sub
cuius seruiat potestate rectoris. Unde &e per
euangelium dicttur. Ex fructib eoꝵ cognosce¬
tis eos. Ne igitur nos leuiathan istius membͣ
uel mira faciendo fallerent: aꝑtũ signũ dñs
quo deprehendi ualeant demonstrauit dicens.
Ip̃e est rex suꝑ uniu̾sos filios suꝑbie. Qui &̾ si
quando fictam speciem humilitatis assumunt:
semetipsos tamen celare in omnib nequaqͣm
possunt: quia eoꝵ suꝑbia dui latere ñ sustmenᷤ¬
ce cum ex alia tegitur. ex alia actione denudat᷑.
Qui uero sub rege humilitatis militant. sẽꝑ
pauidi atq ex omni latere circũspecti. aduersꝰ
iacula elationis pugnant: ce quasi contra
uenientes ictus. solum magis in suo corpore
oculum custodiunt ⁊ dũ in semet ipsis princi¬

Expanded text:
at contra humilitas electorum. Cum ergo quam at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestate rectoris. Unde et per Evangelium dicitur: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Ne igitur nos Leviathan istius membra vel mira faciendo fallerent, apertum signum Dominus quo deprehendi valeant demonstravit, dicens: Ipse est rex super universos filios superbiae. Qui etsi quando fictam speciem humilitatis assumunt, semetipsos tamen celare in omnibus nequaquam possunt, quia eorum superbia diu latere non sustinens, cum ex alia tegitur, ex alia actione denudatur. Qui vero sub rege humilitatis militant, semper pavidi, atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis princi
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑtranseat luxuria nr̃a: coronemus nos
rosis anteqͣm marcescant: ubiq relinquamꝰ
signa leticie nr̃e. Iste membris sius prenunci¬
at dicens. Plorabits & flebitis uos: mundus
autẽ gaudebit. Ille nichil aliud mentes sibi
subditas docet. qm celsitudinis culmen appe¬
tere ⁊ cuncta equalia mentis tumore transcen
dere ⁊ societatẽ omniũ hominũ alta elatione
transire: ac sese contra potentiã conditoris eni¬
gere: sicut de eis ꝑ psalmistam dicit᷑. Transre¬
runt in dispositione cordis ⁊ cogitauert᷑ & locu¬
ti sunt nequicias: miquitatẽ in excelso locu¬
ti st̃. Iste ad sputa. ad palmas. ad colaphos. ad
spineam coronam. ad crucem. ad lanceã. alꝙ
ad mortẽ ueniens: membra sua dmmonet¬
dicens. Siquis mͥ ministrat: me sequat᷑. Qa
gͥ redemptor nr̃ corda regit humiliũ. & leuia
than iste dicitur rex suꝑboꝵ: aperte cognoscimꝰ
quod euidentissimũ reproboꝵ signũ suꝑbia est.

Expanded text:
non pertranseat luxuria nostra: coronemus nos non pertranseat luxuria nostra: coronemus nos rosis, antequam marcescant, ubique relinquamus signa laetitiae nostrae . » Iste membris suis praenuntiat, dicens: « Et plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit . » Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet, quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transdere, societatem omnium hominum alta elatione transire, sese et contra potentiam conditoris erigere, sicut de eisdem per Psalmistam dicitur: Transierunt in dispositione cordis; cogitaverunt et locuti sunt nequitias, iniquitatem in Excelso locuti sunt . Iste ad sputa, ad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam, atque ad mortem veniens, membra sua admonedicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, et than iste rex dicitur superborum, aperte cognoscimus quod evidentissimum reproborum signum superbia est,
Abbreviated transcription (Latin):
facere quicquam: ce rur sũ. pater meus in me
manens ip̃e facit oꝑa. Ille regna omnia osten¬
dens dicit. Tibi dabo potestatem hanc uniu̾sã.
&e głam illoꝵ: quia michi tradita st̃. &e cui uolo
do illa. Iste dicit. Calicem quidẽ meũ bibetis:
sedere autẽ ad dexteram uł ad sinistrã meam.
non est meum dare uobis s quib paratũ est
a patre meo. Ille dicit. Eritis sicut dii: scientes
bonũ &e malum. Iste dicit. Non est ur̃m nosse
tempora uel momenta: que pater posuit in
sua potestate. Ille ut uoluntas diuina despit.
ce ut possit propria suaderi: dicit. Cur precepit
uobis deus. ut non comederetis ex omni ligno
paradisi: Et paulopost. Scit enim d̃s quod in
quocũꝙ die comederitis ex eo: aperientur ocłi
ur̃i. Iste dicit. Non quero uoluntatẽ meã: sed
uoluntatẽ eius qui misit me. Ille ꝑ membra
sua loquitur dicens. Nullũ pratum sit quod

Expanded text:
facere quidquam . » Et rursum: « Pater meus in me facere quidquam . » Et rursum: « Pater meus in me manens ipse facit opera . » Ille regna omnia ostendens dicit: « Tibi dabo potestatem hanc universam, et gloriam illorum, quia mihi tradita sunt, et cui volo do illa . » Iste dicit: « Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram vel ad sinistram meam non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo . » Ille dicit: « Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . » Iste dicit: « Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . » Ille ut voluntas divina despiciatur, et ut possit propria suadere dicit: « Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis ex omni ligno paradisi ? » Et paulo post: « Scit enim Deus, quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . » Iste dicit: « Non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . » Ille per membra sua loquitur, dicens: « Nullum pratum sit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
auit. Ille dicit. Suꝑ astra celi exaltabo soliũ
meũ. Iste humano generi a paradisi sedib
expulso dicit. Ecce uenio: & habitabo in me¬
dio tui. Ille dicit. Sedebo in monte testam̃ti:
in laterib aquilonis. Iste dicit. Ego sũ uermis
& non homo: obprobriũ hominum ce abiectio
plebis. Ille dicit. Ascendam suꝑ altitudinẽ nu¬
bium: similis ero altissimo. Iste cũ in forma dei
eẽt non rapinam arbitratus est ẽẽ se equalem
deo. dum semetip̃m exmaniuit. formã serui
accipiens: &e ꝑ membra sua loquit᷑ dicens. Do¬
mine quis similis tͥ: Ille ꝑ mẽbra sua loquit᷑
dicens. Nescio dñm: & israel ñ dimitio. Iste ꝑ se¬
met ip̃sum dicit. Si dixero quia ñ noui eũ: ero si¬
milis uobis mendax. S noui eum: & sermo¬
nem eius seruo. Ille dicit. Mea sunt flumina:
&e ego feci ea. Iste dicit. Non possum ego a me ip̃o

Expanded text:
nquavit . » Ille dicit: « Supra astra coeli exaltabo solium nquavit . » Ille dicit: « Supra astra coeli exaltabo solium meum . » Iste humano generi a paradisi sedibus expulso dicit: « Ecce venio et habitabo in medio tui . » Ille dicit: « Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis . » Iste dicit: « Ego autem sum vermis et non homo, opprobrium hominum et abjectio plebis . » Ille dicit: « Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo : » Iste, « Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formaccipiens ; » et per membra sua loquitur, dicens: « Domine, quis similis tibi ? » Ille per membra sua loquitur, dicens: « Nescio Deum, et Israel non dimitto . » Iste per semetipsum dicit: « Si dixero quia non novi eum, ero similis vobis, mendax: sed novi eum, et sermonem ejus servo . » Ille dicit: « Mea sunt flumina, et ego feci ea . » Iste dicit: « Non possum ego a meipso
Abbreviated transcription (Latin):
despectus apparuit: ad hoc contumeliarũ lu¬
dibria. irrisionũ probra. passionũ tormenta
tolerauit: ut superbum non esse hominẽ do¬
ceret humilis deus. Quanta ergo humilita¬
tis uirtus est. propter quã solam ueraciter e¬
docendam. is qui sine estumnatione magnus
est. usꝙ ad passionẽ factus est paruus: Quia
enim originem perditionis nr̃e. se prebuit su¬
ꝑbia diaboli: strumentũ redemptionis nr̃e.
inuenta est humilitas dei. hostis quippe ñr
inter omina conditus: uideri supra omnia
uoluit elatus. Redemptor autẽ nr̃ magnus
manens supra omĩa. fieri inter omĩa digna¬
tus est parinis. S melius &e elatio nis
causam detegiinus. & fundamenta humilita¬
tis aperimus: si breui cõmemoratione ꝑstrin¬
grmus. quid mortis auctor. quid uitẽ ꝯditor
dicat. Ille nãq ait. In celum consoendã. Iste
autẽ ꝑ prophetam dicit. Repleta est malis
anua mea: &e uita mea in infernũ appropi¬

Expanded text:
despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludespectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus; quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is, qui sine aestimatione magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditionis nostrae se praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae conditor dicat. Ille namque ait: « In coelum conscendam : » iste autem per Prophetam dicit: « Repleta est malis anima mea, et vita mea inferno appropi
Abbreviated transcription (Latin):
illi cũ de accepta potestate gloriantur: hoc
quod abrahe uoce ardenti diuiti dicitur. Me¬
mento fili:quia accepisti bona iuita tua.
Audiant isti cũ contra rectores suos inquere¬
la ꝓsiliunt: hoc quod murmuranti populo
moysi ce aaron uocib respondetur. Nec contra
nos est murmur ur̃m: s contra dñm. Nos e¬
nim quid sumꝰ: Audiant illi: Turbabuntur
in conspectu eius patris orphanoꝵ: &e iudicis
uiduarum. Audiant isti quod contra ꝯtuma
ciam subditur. Qui resistit potestati:dei ordi¬
natiomi resistit. Audiant simul omnes. Deus
suꝑbis resistit:humilib autẽ dat grãm. Au¬
diand omnes. Immundus est apu̾d deum:
omnis qui exaltat cor. Nudiant om̃s. Quid
superbit terra &e cinis: Contra huiꝰ languoriᷤ
pestem audiamus cuncti: quod magistra ue¬
ritas docet dicens. Discite a me quia mitis
sum &e humilis corde. Ad hoc namq ungeni¬
tus dei filius. formã infirmitatiᷤᷤ nr̃e suscepit:
ad hoc inuisibilis ñ solum iisibilis s etiam

Expanded text:
illi, cum de accepta potestate gloriantur, hoc quod Abrahae voce ardenti diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Audiant isti, cum contra rectores suos in querelas prosiliunt, hoc quod murmuranti populo Moysi et Aaron vocibus respondetur: Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum. Nos enim quid sumus ? Audiant illi: Turbabuntur in conspectu ejus patris orphanorum et judiciis viduarum . Audiant isti qui contra contumaciam subditorum dicitur: Qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit . Audiant simul omnes: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Audiant omnes: Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor suum . Audiant omnes: Quid superbis, terra et cinis ? Contra hujus languoris pestem audiamus cuncti quod magistra Versum et humilis corde . » Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nera consecuntur. S quia diuine dispensati¬
onis ꝑmissione ꝑcussus etiam amicoꝵ uer¬
bis afflictus est: diuine pietatis munerib
consolatus. etiam humana debet caritate re-¬
fouerit ut undiq ei consolationis gaudia
respondeant: quem undiq doloꝵ tristiciat ce
aduersa lacerabant. Unde & subditur. Ue¬

Expanded text:
nera subsequuntur. Sed quia, divinae dispensatinera subsequuntur. Sed quia, divinae dispensationis permissione percussus, etiam amicorum verbis afflictus est, divinae pietatis muneribus consolatus, etiam humana debet charitate refoveri; ut undique ei consolationis gaudia respondeant, quem undique dolorum tristia et adversa lacerabant. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
Cuncta que amiserat duplicia recepit:quia ꝑ
pietatẽ benigni udicis temptationis nr̃e dis¬
pendiũ iuncunt suffragia consolationũ. Mi¬
nus enĩ temptat probatio qmͣ remineratio
consolatur ⁊ ut ex retributionis merito leue
fuisse quod tolerauit agnoscat: qui ex ꝑcussi¬
onis pondere graue se aliquid tolerasse iudica¬
bat. Unde afflicte quoq iidee dicitur. Ad punc¬
tũ inmodico deceliqui te: & in miserationi¬
b magnis congregabo te. Aliqñ uͦ uixta af¬
flictionis pondus: disponitur mensura conso¬
lationis. unde alias scciptum est. Sc̃d̾m multi¬
tudinẽ doloꝵ meoꝵ incorde meo: osolationes
tue letificauerunt ammã meã. In ea enĩ men¬
sura consolatũ se. in qua afflictus fuerat indi¬
cat: qui letificatũ se scd̃m multitudinẽ doloꝵ
clamat. Non autẽ minime lector instruitur:
si ip̃m remunerationis ordinẽ contempletur.
Excessum quippe correptio. correptionem pe¬
nitentia. penitentiam uenia: ueniã uͦ mu¬

Expanded text:
Cuncta quae amiserat duplicia recepit, quia per pietatem benigni judicis tentationis nostrae dispendium vincunt suffragia consolationum. Minus autem tentat probatio quam remuneratio consolatur, ut ex retributionis merito leve fuisse quod toleravit agnoscat, qui ex percussionis pondere grave se aliquid tolerare judicabat. Unde afflictae quoque Judaeae dicitur: Ad punctum in modico dereliqui te, et in miserationis magnis congregabo te . Aliquando vero juxta afflictionis pondus disponitur mensura consolationis. Unde alias scriptum est: S dolorum meorum in corde meo consolationes tuae laetificaverunt animam meam . In ea enim mensura consolatum se in qua afflictus fuerat indicat, qui laetificatum se secundum multitudinem dolorum clamat. Non autem minime lector instruitur, si ipsum remunerationis ordinem contempletur. Excessum quippe correctio, correctionem poenitentia, poenitentiam venia, 1153 veniam vero mu
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd in comestione panis nisi caritas: qͥd u̾¬
in motione capitis nisi aminiratio designa¬
eum. ꝑcussi enim merorẽ consolari est: ei
post ꝑcussionẽ. de uenia congaudere. Nam
quanto quisq cernitur de restituta ꝓximi
salute hilarescere: tanto se indicat᷑ de ab¬
lata doluisse. Et dederunt ei unusquisq
ouem unã: oe inaurẽ aureã unã. Licet cunc¬
ta hec iuxta hystoriam ueraciter dicta sint:
ip̃is tamen oblatis munerib cogimur. ut
ad allegorie misteriũ recurramus. Neq enĩ
ociose debemus accipere quod ouem quod
unam: quod inaurẽ aureã obtulere qͥd u¬
nam. Et si fortasse uxta litcerã mirũ ñ est.
oius oblata cur una: ualde tamen mirum
est. mauris oblata cur una. Quid uͦ aut o¬
uis ad inaurẽ ꝑtinet ⁊ aut quid ĩn auris
ad ouẽ: Ex ip̃o ergo munertim fine cõpel¬
limur: ut priora quoq que suꝑficiẽtenus
iuxta solam hystoriã contingendo transcur¬
rimus. in allegorie mysteriis indagemꝰ. Qͥa

Expanded text:
d in comestione panis nisi charitas, quid vero motione capitis, nisi admiratio designaeum. - Percussi enim moerorem consolari est, ei post percussionem de venia congaudere. Nam quantum quisque cernitur de restituta proximi salute hilarescere, tanto se indicat de ablata doluisse. TYPICEovem unam, et inaurem auream unam. » Licet cuncta haec juxta historiam veraciter dicta sint, ipsis tamen oblatis muneribus cogimur ut ad allegoriae mysterium recurramus. Neque enim otiose debemus accipere quod ovem, quod unam, quod inaurem auream obtulere, quod unam. Et si fortasse juxta litteram mirum non est ovis oblata cur una, valde tamen mirum est inauris oblata cur una. Quid vero aut ovis ad inaurem pertinet, aut quid inauris ad ovem? Ex ipso ergo munerum fine compellimur ut priora quoque, quae superficie tenus juxta solam historiam contingendo transcurrimus, in allegoriae mysteriis indagemus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
re. optat uim in ipsa sua uoluntate tolera
temptari ex reb carnalib atq aliter ex
spiritalib diximus: audiant illi. Omius
caro fenum: & omĩs gła eius sicut flos
feni. Audiant ce isti: quod quibdã
post miracula dicitur. Nescio uos unde
sitis: discedite a me operarii iniquitatis.
Audiant illi. Diuine si affluant: nolite
cor apponere. Audiant isti: quia fatue uir¬
gines que cũ uacuis uasculis uentunt.
ab eterns nuptiis excludunt᷑. Rursum
quia aliter temptari prelatos atq aliter
subditos prefati sumu̾s: audiant illi qͦs¬

Expanded text:
re, optat vim in ipsa sua voluntate tolerarre, optat vim in ipsa sua voluntate tolerartentari ex rebus carnalibus, atque aliter ex spiritualibus diximus, audiant illi: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Audiant et isti, quod quibusdam post miracula dicitur: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Audiant illi: Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Audiant isti quia fatuae virgines, quae cum vacuis vasculis veniunt, ab internis nuptiis excluduntur . Rursum, quia aliter tentari praelatos, atque aliter subditos praefati sumus, audiant illi q
Abbreviated transcription (Latin):
brice robusta celsitudo non figitur.que ne¬
quaquã per fundam̃ti fortitudinẽ in pe¬
tra solidatur. Soliergo rume crescit quod
edificant: qui ante molem fabrice humili¬
tatis fundamina ñ parant. Quos bene ab
intimis prodimus: si paucis in exteriori¬
b ostendamus. Cunctis namq suꝑba apd̃
se cogitatione tumentib mest clamor in
locutione : amaritudo in silentio: dissolutio
in hylaritate: furor in tristicia. inhonestaᷤ
in actione: honestas in imragine ⁊ erectio in
incessu:rancor in responsione. Hoꝵ semper
mens est ad irrogandas contumelias uali¬
daiad tolerandas infirma ⁊ad obediendũ
pigra: ad lacessendos uero alios ĩportuna :
ad ea que facere & debet ce preualet ignaua:
ad ea autẽ que facere ñ debet nec preualet
parata. Hec in eo quod sponte ñ appetit nul¬
lis exhortationib flectitur: ad hoc autem
quod latenter desiderat. querit ut cogatur:
quia dum metuit ex desiderio suo inlesce¬

Expanded text:
bricae robusta celsitudo non figitur, quae nebricae robusta celsitudo non figitur, quae nequaquam per fundamenti fortitudinem in petra solidatur; soli ergo ruinae crescit, quod aedificant, qui ante molem fabricae, humilitatis fundamenta non procurant. Quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribus ostendamus. Cunctis namque superbia apud se cogitatione tumentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, improbitas in actione, inhonestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione; horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur; ad hoc aquod latenter desiderat quaerit ut cogatur, quia dum metuit ex desiderio suo vilesce
Abbreviated transcription (Latin):
ex humilitate: ita ñ nulli loquuntur ꝑ mmi¬
patientiam elationis. & tam̃ loqui se credt̃
ꝑ libertatẽ rectitudinis. Aliqñ autẽ subditi
ꝓterua que sentiunt nẽquaquã produnt: ce
hi quoꝵ loquacitas uix compescitur. ñ nun¬
quam ex sola amaritudine intum rancoriᷤᷤ
obintescunt. Qui ꝑ dolorẽ mentis ꝓcaci¬
tatis sue uerba subrrabentes. cũ male loqui
soleant peius tacent: quia cũ pecrantes
aliquid de correctione audiunt. indignan¬
tes etiam responsionis uerba suspendunt.
Cum his quando aspere. agitur: sepe ad que¬
rele uoces de hac ipsa asperitate prosilunt.
Cũ uero eos magistri sui blande p̃ueniunt.
de hac ip̃a humilitate qua preuenti sunt.
grauius indignantur:&e tanto eoꝵ mens
uastius accenditur:quanto consideratius
infirma iudicatur. hi minirũ quia humi¬
litatẽ que untutũ mater est nesciunt. usũ
sui laboris perdunt.etiam si qua bona sint
que operari uideantur: quia surgentis fa¬

Expanded text:
ex humilitate, ita nonnulli loquuntur per iex humilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Aliquando autem subditi proterva quae sentiunt nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt: qui per dolorem mentis procacitatis suae verba protrahentes, cum male loqui soleant, pejus tacent. Quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his quando aspere agitur, saepe ad querelae voces de hac ipsa asperitate prosiliunt. Cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de hac ipsa humilitate qua praeventi sunt, gravius indignantur; et tanto eorum mens fortius accenditur, quanto consideratius infirmari dicitur. Hi nimirum quia humilitatem quae virtutum mater est nesciunt, usum sui laboris perdunt; etiamsi qua bona sint, quae operari videantur, quia surgentis fa
Abbreviated transcription (Latin):
quod corrigant nunquam uident. Unde et
tanto atrocius pereunt. quanto a se oculos
auertunt: quia in huius uite itinere offeri¬
dentes corruunt dum alibi intendunt. Et
quidem peccatores se asserunt: nec tam̃ tan¬
tum. ut tam noxie in reguine ꝑsone traderen¬
tur. Et dum eius facta despictunt. dum precep¬
ta contemnunt. ad tantam usq insamiam de¬
uoluuntur. ut deum res humanas curare ñ
estiment. quia ei qui quasi iure reprehendit᷑
ẽẽ se commissos dolent: sioq dũ contra rectorẽ
suꝑbiuint. etiã contra iudicia conditoris in¬
tumescunt. Et dũ pastoris uitã diitidicant:
ipsam quoq sapientiam omnia disponentẽ
impugnant. Sepe autẽ rectoris sui dictis ꝓter¬
ue obuiant: ce eandẽ uocis suꝑbiam liberta¬
tem uocant. Sic quippe elatio se quasi ꝓ recti¬
tudine libertatis obicit: sicut sepe se timor ꝓ
humilitate supponit. Nam sicut pleriq reci¬
cent ex timore. ce tamen tacere estimant se.¬

Expanded text:
quod corrigant nunquam vident. Unde et quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt. Quia in hujus vitae itinere offendentes corruunt, dum alibi intendunt, et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum, ut tam noxiae in regimine personae traderentur, et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt, ad tantam usque insaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment, quia ei qui quasi jure reprehenditur, esse se commissos dolent; sicque dum contra rectorem superbiunt, etiam contra judicia conditoris intumescunt. Et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsam quoque sapientiam omnia disponentem impugnant, se autem rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe se et timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant
Abbreviated transcription (Latin):
isse insinuat : quo facilius suggesta ꝑsua¬
deat: ipsam ad testimoniũ potestatis tradi¬
te retributionem uocat dicens.Quia nisi de¬
omp̃c ds. de his omnib meliorẽ cerneret: om̃s
hos sub tuo regimine non dedisset. Gusꝙ mox
mentẽ erigit ⁊ uiles atq mutiles eos qui sub¬
iecti sunt ostendit: ita ut nullum iam quasi
dignũ respiciat. cui equanimiter loquatur.
Unde ce mox mentis tranquillitas in irã uer¬
titur: quia dũ cunctos despicit ⁊ dũ sensũ ui¬
tamq omniũ sine moderatione repreheridit:
tanto irrefrenatior se in iracundiam dilatat:
quanto eos qui sibi commissi sunt ẽẽ sibimet
indignos putat. At contra cum subiectoꝵ cor
suꝑbia instigat ⁊ hoc sũmoꝑe agere nicitur.
ut sua acta considerare funditus negligant:
& ᷤ semꝑ tacitis cogitationib rectoris sui iudi¬
ces fiant. Qui dum in illo quod rep̃hendere
deþeant importune respiciunt: in semet ip̃is

Expanded text:
isse insinuat: quo facilius suggesta persuaisse insinuat: quo facilius suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat, dicens: Quia nisi omnipotens Deus te his omnibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset, ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos putat. At contra, cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant. Qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis
Abbreviated transcription (Latin):
tius erexit. Et qui enumerandõ bona dixit
in quib sibi placuit: enumerata mala inqͥ
ip̃a hec de qua tractamꝰ elatio. alios ex rebus
secularib: alios uero ex spiritalib possidet.
Alter namq intumescit auro. alter eloquio:
alter infimis &e tertenis rebus ⁊ alter sũmis
celestibꝙ uirtutib: una tamen eadẽq ante
dei oculos agitur: quãuis ad humana corda
ueniens. in eoꝵ obtittib diuerso amictu pal¬
lietur. Nam cum is qui de derrena prius gła
suꝑbiebat. postmodũ de sc̃itate excoilttur. ne¬
quaquam cor eius elatio deseruit: s ad eũ con¬
sueta neniens. ut cognosci nequeat uestẽ mu¬
tauit. Sciendum quoq est quod aliter hec p̃¬
positos. atq aliter subditos temptat. Orelats
namꝙ u cogitationib suggerit. quia soloui¬
de merito suꝑ ceteros excreuit : & siqua ab eo
bene aliqñ gesta sunt. hec importime ei am¬
mo obicit: ce cũ hunc deo singularit̾ placu¬

Expanded text:
tius erexit. Et quia enumerando bona dixit, tius erexit. Et quia enumerando bona dixit, in quibus sibi placuit, enumerata mala, in ipsa haec, de qua tractamus, elatio, alios ex rebus saecularibus, alios vero ex spiritualibus possidet. Alter namque intumescit auro; alter eloquio; alter infimis et terrenis rebus; alter summis coelestibusque virtutibus: una tamen eademque ante Dei oculos agitur, quamvis ad humana corda veniens, in eorum obtutibus diverso amictu pallietur. Nam cum is, qui terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur, nequaquam cor ejus elatio deseruit; sed ad eum consueta veniens ut cognosci nequeat, vestem mutavit. Sciendum quoque est, quod aliter haec propositos, atque aliter subditos tentat; praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito super caeteros excrevit; et si qua ab eo bene aliquando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et eo hunc Deo singulariter placu
Abbreviated transcription (Latin):
quod tumet etiam ꝑ ostentationẽ locitionis
effrenetur. S tanto facilis ruma sequitur:
quanto apud quisq se impudentnis exalta¬
tur. Hinc enim scriptum est. Ante ruinam ex¬
altatur cor. Hinc ꝑ danelem dicitur. In aula
babylonis deambulabat rex: responditq ce alt
Nonne hec est babylon magna quã egõ edifi¬
caui in domũ regni. in robore fortitudins mee:
in gloria decoris mei: S hunc tumorẽ quam
concita uindicta represserit: ilico adiungit
dicens. Cum adhuc sermo eẽt more regis: uox
de celo ruit. Tibi dicitur nabuchodonosor rex
Regnũ transier a te: ce ab hominib te eicient:
& cum bestiis ferisꝙ erit habitatio tua. fenũ
quasi bos comedes: & septem tempora mitt¬
buntur suꝑ te. Ecce quia tumor mentis usꝙ ad
aperta uerba se ꝓtulit. patientia iudicis ꝓtinꝰ
usꝙ ad senteritiam erupit: tantoq huñc dist¬
tius ꝑculit: quanto euis se suꝑbia ĩmodeta¬

Expanded text:
quod tumet, etiam per ostentationem locutionis quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilior ruina sequitur, quanto apud se quisque impudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: « Ante ruinam exaltavit cor. » Hinc per Danielem dicitur: « In aula Babylonis deamNonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, ilico adiungit, dicens: Cumque adhuc sermo esset in ore regis, vox de cęlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum tuum transiet a te, et ab hominibus te eicient, et cum bestiis / feris erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te. Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protulit, patientia iudicis protinus usque ad sententiam erupit tantoque hunc districtius perculit, quanto eius se superbia inmodera
Abbreviated transcription (Latin):
s soli uane glorie seruiat᷑. Quasi enĩ tiran¬
nus quidã obsessam ciuuitatẽ intercipit. cũ
mentem superbia irrũpit: & quo ditiorẽ
quemq ceperit. eo in dominio dutior exur¬
git : quia quo ampliuis res uirtutis sine hu¬
militate agitur: eõ latiuis ista dominatur.
Quisquis uero eus in se tirannidẽ cap¬
tiua mente suscepetit: hoc primũ damnũ
patitur. quod clau̾so cordis oculo. iudicii
equitatẽ ꝑdit. Nam cuncta que ab aliis uł
bene geruntur displicent: & sola ei que i¬
se uel praue egerit placent. Semper aliena
opera despicit : semꝑ miratur quod facit:
quia quicquid egerit. egisse se singulariter
credit: atq in eo quod exhibet ꝑ glorie cupidi¬
tatẽ. sibimnet ip̃i fauet ꝑ cogitationẽ. & cũ se
in cunctis transcendere ceceros estimat: ꝑ la¬
ta cogitationũ spacia secum deambulans.
laudes suas tacitus elamat. Nonnunquã uͦ
ad tantam elationẽ mens ducitur: ut in eo

Expanded text:
sed soli vanae gloriae servitur. Quasi enim tyransed soli vanae gloriae servitur. Quasi enim tyrannus quidam obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia irrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exsurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero ejus in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo, judicii aequitatem perdit. Nam cuncta quae ab illis vel bene geruntur, displicent: sola ei quae ipse vel prave egerit, placent; semper aliena opera despicit, semper miratur quod facit: quia et quidquid egerit, egisse se singulariter credit; atque in eo quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimetipsi favet per cogitationem; et cum se in cunctis transcendere caeteros aestimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ in occulto constringeret. Hec est que
leuiathan istius sensũ feruescere sicut ollã
facit: unde & humanas mentes in quodã
feruore insanie concutit: s ꝑ aꝑta oꝑa qua¬
liter concussi animũ euertat ostendit. Intus
postmodum spumat in oꝑe. d quia occasio¬
de suꝑbie disputatione se prebint: debemꝰ
hanc subtilius sollicitiꝰq discutere: atq ad
humanas mentes quanta uel qualis ueni¬
at. & quib qualiter subripiat. demonstrare.
Alia quippe uitia eas solũmodo uirtutes im¬
petunt quib ipsa destruunt᷑: ut uidelicet
ira patientiam. castrimargia abstinentiam:.
libido continentiã expugnent. Suꝑbia aũt
quam uittoꝵ radicem diximus. neqͣuaquã
umius uirtutis extinctione contenta. contͣ
cuncta anime membra se erigit: &e quasi
generalis ac pestifer morbꝰ corpus omne
corrũpit. ut quicquid illa inuadente agit᷑.
etiam si ẽẽ uirtus ostenditur: ñ ꝑ hoc deo.

Expanded text:
mentem in occulto constringeret. Haec est quae mentem in occulto constringeret. Haec est quae Leviathan istius sensum fervescere sicut ollam facit. Unde et humanas mentes in quodam fervore insaniae concutit, sed per aperta opera qualiter concussi animam evertat ostendit. Intus postmodum spumat in ode superbiae disputatione se praebet, debemus hanc subtilius sollicitiusque discutere, atque ad humanas mentes quanta vel qualis veniat, et quibus qualiter subrepat demonstrare; alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt, quibus ipsa destruuntur, ut videlicet ira patientiam, gastrimargia abstinentiam, libido continentiam expugnet; superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione contenta, contra cuncta animae membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiamsi esse virtus ostendatur, non per hoc Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
mimicũ prolata sunt: ualde mens appe¬
tit ut in fine locutionis dñice. unũ aliqͥd
manifestius exprimat᷑: unde membra il¬
lius breui nobis designatione monstrent᷑.
suꝑbie. Ut leuiathan ute in cunctis que
superiꝰ dicta sunt caderet: sola se supbia
perculit. Neq enim per tot illos uitioꝵ ra¬
mos aresceret: nisi ꝑ hanc prius in radice
cubuit: ꝑ hanc se sequentẽ hominẽ strauit.
Eo etenim telo salutẽ nr̃e immortalitatis im¬
petiit: quo uitã sue beatitudinis extinxit.
S ieccirco hanc dñs fini sue locutionis in¬
seruit: ut cũ post mala omnia leuiathan
istius suꝑbiam diceret: quid esset malis
omnib deterius indicaret. Quamius etiã
quod in imoponitur: uitioꝵ radix esse
monstratur. Sicut enim inferius radix te¬
gitur. s ab illa rami extrinsecus expandun¬
tur: ita se suꝑbia intrinsecus celat. s ab il¬
la protinus aperta uitia pullulant. Nulla
quippe mala ad publicum prodirent: nͥ hec

Expanded text:
inimicum prolata sunt, valde mens appeinimicum prolata sunt, valde mens appetit, ut in fine locutionis dominicae, unum aliquid manifestius exprimatur, unde membra illius brevi nobis designatione monstrentur. bia.---Ut Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se superbia perculit. Neque enim per tot illos vitiorum ramos aresceret, nisi per hanc prius in radice cubuit, per hanc se sequentem hominem stravit. Eo etenim telo salutem nostrae immortalitatis impetiit, quo vitam suae beatitudinis exstinxit. Sed idcirco hanc Dominus fini suae locutionis inseruit, ut cum post mala omnia Leviathan istius superbiam diceret, quid esset malis omnibus deterius indicaret. Quamvis etiam per hoc quod in imo ponitur vitiorum radix esse monstretur. Sicut enim inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec
Abbreviated transcription (Latin):
lum cunctos inferius despicio. Notandũ uͦ¬
est quod leuiathan iste qui ꝑ corporeã bestiã
designatur sublune iudere describitur: qͥa
uidelicet cordis suꝑbia cum exterius usq
ad corpus extenditur: prius ꝑ oculos indi¬
catur. Ip̃i quippe ꝑ fastũ tumoris inflati.
quasi ex sublum respiciunt: &e quo se depͥ¬
munt.altius excollunt. Nisi enim suꝑbia
ꝑ oculos quasi ꝑ quasdam se fenestras os¬
tenderet: nequaquã deo psalmista dixis¬
set. Populũ humilẽ saluũ facies: & ocłos
suꝑboꝵ humiliabis. Nisi se suꝑbia ꝑ oculoᷤ
funderet: salomon quoq de uidee elatione
non diceret. Generatio cuius excelsi st̃ ocłi:
& palpebre eius in altũ surrecte. Quia ergo
ꝑ corporeũ animal leuiathan iste signatur:
& suꝑbia usq ad corpus prodiens apertus
oculis principatur: antiquus hostis quasi
de sublimmi omnes uidere describitur. S qͥa
multa ad ostendendũ humam generis

Expanded text:
 de sublimi cunctos inferius despicit. Vet.  de sublimi cunctos inferius despicit. Vet. ero quod Leviathan iste, qui per corpoream bestiam designatur, sublime videre describitur, quia videlicet cordis superbia cum exterius usque ad corpus extenditur, prius per oculos indicatur. Ipsi quippe per fastum tumoris inflati, quasi ex sublimi respiciunt, et quo se deprimunt, altius extollunt. Nisi enim superbia per oculos quasi per quasdam se fenestras ostenderet, nequaquam Deo Psalmista dixisset: Populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis . Nisi se superbia per oculos funderet, Salomon quoque de Judaeae elatione non diceret: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Quia ergo per corporeum animal Leviathan iste signatur, et superbia usque ad corpus prodiens apertius oculis principatur, antiquus hostis quasi de sublimi omnes videre describitur. Sed quia multa ad ostendendum humani generis
Abbreviated transcription (Latin):
minimis bonis. Isti quippe inde ꝑfecti̾ inbo¬
itaꝙ male bono utitur ceprob̾. & bene malo
ititur probus: sicitt sepe contingit. ut alius
ex cibo salutifero mordinate sumpto. pes¬
tem langoris incurrat ⁊alius ueneno ser¬
pentis in medicamine ordinate ꝯfectionis
adhibito: langoris molestiam uincat. Ille
ergo quia cibo salutifero uti recte noluit. in¬
de ꝑniciose moritur. unde alii salubriter ui¬
uunt: iste autẽ quia ueneno serpentis caute
uti studuit : inde salubriter uiuit. unde alii
pernitiose moriuntur. Uenenũ uͦ serpentis
non ipsam nequiciã. s suggestionẽ nequicie
dicimus: qua nolentes seꝑe renitentes ꝙ tẽp¬
tamuf. Quod tunc in medicamine uertitur:
cũ mens uirtutib erecta. conspectis contra se
temptationib humiliatur. Iniqui gͥ atꝙ ab
approbatione interm examinis reprobique¬
lib̾et opera faciant. in quiblibet urrtutib
enitescant: humilitatis sensũ penitus igno¬
rant. Qui niinirũ hunus leuiathan mẽbra

Expanded text:
minimis bonis. Isti quippe inde perfectius in boitaque male bono utitur reprobus, et bene malo utitur probus; sicut saepe contingit ut alius ex cibo salutifero inordinate sumpto pestem languoris incurrat; alius, veneno serpentis in medicamine ordinatae confectionis adhibito, languoris molestiam vincat. Ille ergo qui cibo salutifero uti recte noluit, inde perniciose moritur, unde alii salubriter vivunt; iste autem qui veneno serpentis caute uti studuit, inde salubriter vivit, unde alii perniciose moriuntur. Venenum ergo serpentis 1137 non ipsam nequitiam, sed suggestionem nequitiae dicimus, qua nolentes saepe renitentesque tentamur. Quod tunc in medicamen vertitur cum mens virtutibus erecta conspectis contra se tentationibus humiliatur. Iniqui igitur atque ab approbatione interni examinis reprobi, quaelibet opera faciant, in quibuslibet virtutibus enitescant, humilitatis sensum penitus ignorant, quia nimirum Leviathan hujus membra
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ ce iob quidẽ in hoc certamine uirtutiᷤᷤ
sue facta reuoluere: &e amicos eius contra eũ.
cognomimus tue iuisticie głam defensare. Int̾
hec autẽ quid nr̃a mens sentiat agnoscis: neq
enim possumꝰ eoꝵ nos dicta reprehendere. qͦs
defensiom tue cognoscimus deserure. S eo¬
ce assistunt partes ⁊ expectant sententiã: ꝓfer
ergo dñe ex inuisibili regula subtilissimnum
tue discretionis examen: &e quis in contenti¬
one ista sit rectius locutus ostende. Sequtt᷑.¬

Expanded text:
mus, et Job quidem in hoc certamine virtutis mus, et Job quidem in hoc certamine virtutis suae facta revolvere, et amicos ejus contra eum cognovimus tuae justitiae gloriam defensare. Inter haec autem quid nostra mens sentiat agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectant sententiam; profer ergo, Domine, ex invisibili regula subtilissimum tuae discretionis examen, et quis in contentione ista sit rectius locutus ostende. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
uitioꝵ. Quia enim post peccatũ carnis ꝯtume¬
lie surrexerunt ⁊ uideat homo in asperitate
cilicii suꝑbiendo quod fecit: uideat in cinere
usꝙ quo peccando ꝑuenit. Sotest quoq cilicio.
ip̃a ꝑ recordationẽ atq penitentiã dolorum
punctio designari. Nam hoc quod ait beatus
iob ipse me rep̃hendo. quasi quodam cilicio
pungitur: dum in mente sua asperis se redar¬
gutionũ stimulis confricatur. In cunere aũt
agit penitentiam : quia ex primo peccato qͥd
ꝑ iustum uidicium factus sit: sollercer atten
dit. Ago penitentiam in fauilla & cinere. Ac
si aperte dicat. De nullo auctoris mei dono
suꝑbio: quia sumptus ex puluere ꝑ illate
mortis sententiam ad puluerẽ me redire cog
tis etĩam responsionib amicoꝵ ⁊ libet ad in¬
term iudicis sententiam. spectationẽ mentis
nr̃e conuertere: eiꝙ dicere. Ecce dñe titrasq
in conspectu tuo disserentiũ partes audim-¬

Expanded text:
vitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumevitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipsa per recordationem atque poenitentiam dolorum punctio desJob: Ipse me reprehendo, quasi quodam cilicio pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere autem agit poenitentiam, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter attendit, dicens: Ago poenitentiam in favilla et cinere. Ac si aperte dicat: De nullo auctoris mei dono superbio, quia sumptus ex pulvere, per illatae mortis sententiam ad pulverem me redire cogntis etiam responsionibus amicorum, libet ad interni judicis sententiam spectationem mentis nostrae convertere, eique dicere: Ecce, Domine, utrasque in conspectu tuo disserentium partes audivi
Abbreviated transcription (Latin):
na sui redargutione dissentit dicens. Iocuro
ipse me reprehendo. Sz quia nulla est cogni¬
tio reprehensionis. si non sequantur etiam
lamenta penitudinis: recte post rep̃hensio¬
nẽ subditur. Et ago penitentiam in fauilla
&e cinece. In fauilla enim ce cuere penitentiã
agere est: contemplata sũma essentia nichil
aliud se qm̃ fauillam cinerẽꝙ cognoscerd ĩ
& cuutati reprobe in euangelio dñs dicit.¬
Si in sydone & tyro facte fuissent uirtutes.
que facte sunt in uobis: olim in cilicio & ci¬
nere penitentiam egissent. In cilicio quippe
asperitas & punctio peccatoꝵ: incinere autem
puluis ostenditur mortuoꝵ. Et iccirco utrũq
hoc adhiberi ad penitentiam solet ⁊ itt ĩ punc¬
tione cilicii cognoscamus quid ꝑ culpam fe¬
cimus. & in fauillã cmeris ꝑpendamus qͥd
ꝑ iudiciũ facti sumꝰ. Considerentur ergo in
cilicio pungentia uitia: consideretur incrne¬
re ꝑ mortis sententiã. subsequens iusta pena

Expanded text:
na sui redargutione dissentit, 1146 dicens: Idcirco na sui redargutione dissentit, 1146 dicens: Idcirco ipse me reprehendo. Sed quia nulla est cognitio reprehensionis, si non sequalamenta poenitudinis, recte post reprehensionem subditur: « Et ago poenitentiam in favilla et cinere. » In favilla etenim et cinere poenitentiam agere est, contemplata summa essentia, nil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. Unde et civitati reprobae in Evangelio DSidone factae fuissent virtutes quae factae sunt in vobis, olim in cinere et cilicio poenitentiam egissent . » In cilicio quippe asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum, et idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena
Abbreviated transcription (Latin):
git. Nam sola de se humilia sentiens ⁊ce que
misericorditer a domino ꝑceperit agnoscens:
autẽ oculus meus uidet te. his nimirũ uer¬
bis aperte indicat: quia quanto uisus supe¬
rior est auditu : tanto differt ab eo quod priꝰ
extuit: &e hoc quod postinodũ ꝑ flagelsa ꝓfici.
Et quia raterno oculo ueritatis lumen magiᷤ
conspexerat: humanitatis sue tenebras di¬
iudicans plus uidebat. Unde & sequitur. Ictr¬
uidet. tanto sibi minus displicet: ce quanto
maioris gr̃e lumen ꝑcipit: tanto ampliuis
reprehensibilem se esse cognoscit. Cũ enĩ in¬
trinsecus subleuatur:per omne quod est.
ad eam quã super se conspicit regulam con¬
gruere ititur. Et quia adhuc hurmana in¬
firmitas prepedit. ceruit quia ei ex ñ mini¬
ma parte dissertit ⁊ totũq ex se illi onerosũ
est: quod interne regule conueniens ñ est.
Quam regulam beatus iob. post flagella ꝓfi¬
ciens amplius inspicit: oe a seret ip̃so ĩ mag¬

Expanded text:
git. Nam sola de se humilia sentiens, et quae git. Nam sola de se humilia sentiens, et quae misericorditer a Domino perceperit agnoscens, autem oculus meus videt te. - His nimirum verbis aperte indicat, quia quanto visus superior est auditu, tanto diffexstitit, et hoc quod postmodum per flagella profecit. Et quia interno oculo veritatis lumen magis conspexerat, humanitatis suae tenebras dijudicans plus videbat. Unde et sequitur: Cvidet, tanto sibi minus displicet; et quanto majoris gratiae lumen percipit, tanto amplius reprehensibilem se esse cognoscit. Cum enim intrinsecus sublevatur per omne quod est, ad eam quam super se conspicit regulam congruere nititur. Et quia adhuc humana infirmitas praepedit, cernit quia ei ex non minima parte dissentit; totumque ex se illi onerosum est, quod internae regulae conveniens non est. Quam regulam beatus Job post flagella proficiens amplius suscipit, et a semetipso in mag