comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuina gessisse mysteria. & in reb
Quisibilibus inuisibilia etercuisse ne¬
gotia. lectio hodierna monstrauit.
Ascendit inquit in nauicuła & transfretauit
& uenit inciuitatẽ suam Nonne ipse est
qui fugatis fluctib maris ꝓfunda nudauit
ut ifraheliticus popłs inter stupentes undã
sicco uestigio uelut montiũ concaua tran¬
siret: Nonne hic est qui petri pedibus
marinos uertices indinauit. ut iter
liquidum humanis gressibus solidum
prȩberet obseguiũ: Et quid est quod
si ipse sibi maris denegat seruitutẽ. ut
breuissimi laci transitũ sub mercede
nautica transfretaret: Ascendit inqͥt
in nauiculam. & transfretauit. Et quid
mirũ fratres: Xp̃c uenit suscipere in¬
firmitates nras. & sua nobis conferre
remedia sauitatis. quia medicus qui non
fert insirmitates: curare nescit. & qͥ non
fuerit cũ infirmo infirmatꝰ : infirmo ñ
potest conferre sanitatẽ. Ap̃c ergo si in
suis mansisset uirtutibus : cõmune cum
hominibus nil haberet. & nisi implesset

Expanded text:
divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam . Nonne ipse est qui, fugatis fluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio, velut montium concava, pertransiret ? Nonne hic est, qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut iter liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et quid mirum, fratres? Christus venit suscipere infirmitatemedicamenta sanitatis, quia medicus qui non fert infirmitates, curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nihil haberet; et nisi implesset
Abbreviated transcription (Latin):
Uod de herode & pontio de eadẽ ł.¬
pilato legimꝰ in dñi necem eos
fecisse concordiam: hoc
etiam nunc de phariseis cernimꝰ & sadudei
qui int̾ se contrarũ sunt᷑. sed ad tẽptandñ
itĩm pari mente consentiunt. Qui ergo
ostensione denarii fuerant confutati in¬

Expanded text:
uod de Herode et Pontio Pilato legimus, in Domini nece eos fecisse concordiam, hoc etiam nunc de Pharisaeis cernimus et Sadducaeis, qui inter se contrarii sunt, sed ad tentandum Jesum pari mente consentiunt. Qui ergo ostensione denarii fuerant confutati
Abbreviated transcription (Latin):
de xp̃o : Cuius filius est: Qui ad tẽptan¬
dum dñm fuerant congregati. & uerita¬
tem fraudulenta int̾rogatione capere
nitebantur : occasionem prębuert̃ confu
usq hodie contra iudȩos Hi enĩ iudei qͥ¬
confitent᷑ m esse uenturũ: hominem
simplicẽ & scm uirũ asserunt de genere
dauid: Interrogerꝰ ergo eos docti a dño si
simplex homo ef & tantũ filius dauid.
quomͦ dauid ut eũ dñm suũ. ñ erroris
incerco nec ꝓp uoluntate. sed in spũ
sco. Testimorin autem qđ proposuit. de
centesimo nc io psalmo sumptũ est. uide¬
natus est. sed iuita id quod ñatꝰ ex patre
semꝑ fuit. pręueniens ipsũ carius suae
patrem. ludȩi autem ad eluendã int̾ro¬
gationis ueritatẽ friuola multa consingĩ
uernaculũ abrahȩ asserentes cuius filius
suerit damascus cliezer. & ex ipsius ꝑsona
scriptũ psalmũ. quod post cedẽ quinq

Expanded text:
do filius ejus est? Qui ad tentandum Jesum fuerant congregati, et veritatem fraudulenta interrogatione capere nitebantur, occasionem praebuerunt confutusque hodie contra Judaeos. Et hi enim qui confitentur Christum esse venturum, hominem simplicem et sanctum virum asserunt de genere David. Interrogemus ergo eos docti a Dsimplex homo est, et tantum filius David, quomodo David vocet eum Dominum suum? Non erroris incerto nec propria voluntate, sed in Spiritu sancto. Testimonium autem quod posuit, de centesimo nono psalmo sumptum est. Donatus est, sed juxta id quod natus ex Patre semper fuit, praeveniens ipsum carnis suae patrem. Judaei ad deludendam interrogationis veritatem, frivola multa confingunt, vernaculum Abrahae asserentes, cujus fuerit filius Damascus Eliezer, et ex ipsius persona scrip
Abbreviated transcription (Latin):
phariseas ydropicũ curat. & mox contra
auaritiã disputat. ut uidelicet per huiiᷤᷤ
egritudinẽ corporis. in illis ex primeret᷑¬
ȩgritudo cordis. Detiq post multa dis¬
putationis eius hortamenta Tubiunctũ est

Expanded text:
Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra Pharisaeos hydropicum curat, et mox contra avaritiam disputat, ut videlicet per hujus aegritudinem corporis, in illis exprimeretegritudo cordis. Denique post multa disputationis ejus hortamenta, subjunctum e
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulũ tralnt. Grece enĩ aqua¬
ydor uocatur. Est autẽ humor subcuta¬
neus de uitio uesicȩ natus cũ inflatione
turgente & anhelitu fȩtido Propriumq
est ydropici quantomagis habundat hu¬
more in ordinato. tanto amplius sitire
Et ideo recte cõparatur ei quẽ fluxus
carnaliũ uoluptatũ exuberans aggrauat
Comparat᷑ diuiti auaro. qui quanto est
copiosior diuitus quib non bene utitur:
tanto ardentius concupiscit. Et respon¬
dens iñc. dixit ad legis peritos & pha¬
riseos. Licet sabbato curare : At illi
tacuerunt. Quod dicit᷑ respondisse
it̃c: adhoc respicit quod pręmissũ est
& ipsi obseruabant eum. Dñs enĩ nouit
cogitationes homiñ. Sed merito inter¬
rogati tacent. qui contra se dictum
quicquid dixerit uident. Nam silicet
sabbato curare. quare salnatorem an
curet obseruant: Si non licet. quare
ipsi sabbato pecora curant: Ipse uero
apprehensũ sananit ac dimisit Auida
dispensatione dñs ante legis peritos &

Expanded text:
ua vocatur. Est autem humor subcutaneus de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente, et anhelitu fetido. Propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus, dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Licet Sabbato curare? At illi tacuerunt. Quod dicitur respondisse Jesus, ad hoc respicit quod praemissum est: Et ipsi observabant eum. Dominus enim novit cogitationes hominum. Sed merito interrogati tacent, qui contra se dictum quidquid dixerint vident. Nam si licet Sabbato curare, quare Salvatorem an curet observant? si non licet, quare ipsi Sabbato pecora curant? Ipse vero apprehensum sanavit ac dimisit. Provida dispensatione Dominus ante legisperitos et
Abbreviated transcription (Latin):
num scđm ordinẽ melchisedech: & respon¬
dere cogamꝰ quomͦ abrahã ante luciferum
genitꝰ sit & sacerdos fuerit scđm ordinem
melchi sedech. ꝓ qͦ melchisedech obtulit panẽ ⁊ uinũ.
& a quo decimas prędae. acceperit. Illis uero

Expanded text:
um ordinem Melchisedec? Et respondere cogamus, quomodo Abraham ante Luciferum genitus sit; et sacerdos fuerit secundum ordinem Melchisedec: pro quo Melchisedec obtulerit panem et vinum, et a quo decimas praedae acceperit. Et nemo
Abbreviated transcription (Latin):
lium. Et int̾roguit unꝰ de legis doctorib
non scire desideians sed tẽptans an inter¬
rogat᷑ nosset quod interrogabat᷑. scilicet
quod sit maius mandatũ. Non de mandatiᷤ
interrogat. sed qđ sit primũ magnumq
mandatũ. ut cũ om̃a quȩ d̃s mandanit
magna sint quicquid ille responderit occa¬
sionẽ habeat calũpniandi. aliud assereus
magnũ esse de pluribus. Quicurnq igitur
nouit & int̾rogat non noto discendi sed
studio cognoscendi at nouerit ille qui res¬
ponsurus est. in similitudinẽ phariseorũ¬
non quasi discipulus sed quasi temptator

Expanded text:
iam. Interrogat unus ex legis doctoribus, non scire desiderans, sed tentans, an interrogatus nosset quod interrogabatur, quod sit majus mandatum: non de mandatis interrogans, sed quod sit primum magnumque mandatum; ut cum omnia quae Deus mandaverit magna sint: quidquid ille responderit, occasionem habeat calumniandi, aliud asserens magnum esse de pluribus. Quicumque igitur novit et interrogat non voto discendi, sed studio cognoscendi, an noverit ille qui responsurus est, in similitudinem Pharisaeorunon quasi discipulus, sed quasi tentator
Abbreviated transcription (Latin):
Pharisei & saducei querentes occasionẽ całup¬
miȩ & uerbũ aliquod inuenire qđ pateret
insidus : quia in sermonib confutati sunt
ultra non int̾rogant. sed aꝑtissime cõpre¬
hensũ romanȩ tradunt potestati. Ex quo
intelligimꝰ uenena inudię posse quidem
superari. sed difficile conquiescere

Expanded text:
aei et scribae quaerentes occasionem calumniae et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis: quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati, ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati : Sic obseruatores sui pharisesᷤᷤ
conuincit. ut eosdem etiã auaritiae
condẽpnet. Si uos inquit in sabbato
a sinũ aut bonẽ aut aliud quodlibet
animal in puteũ decidens eripere festina¬
tis. non animali sed ur̃ȩ auaritiȩ consu¬
lentes : quantomagis e. go hominẽ qui
multo melior est pecore debeo liberare:
Congruent᷑q ydropicũ aniiali qđ cecidit
in puteũ comparauit. humore enĩ labo¬
rabat. sicut illã mulierẽ quam decẽ &
octo annis alligatã dixerat. & ab eadem
alligatione soluebat. cõparauit iumento
qđ soluit᷑ ut ad aquã ducat᷑. Et bene
utroq loco bouem posuit & asinum. quia
sapientes quosq & hebetes siue ut supra
dictũ est utrũq popłm eos significare
sentiamꝰ. eũ uidelicer cuius ceruicẽ uigũ
legis attriuit. atq eũ quẽ quilibet se¬
ductor repperit quasi brutum animal
& nulla ratione peritũ quo uoluit
errore subtraxit. Om̃s saluator adueni¬
ens satanȩ uinculis astrictos. om̃s in

Expanded text:
lum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo liberare? Congruenterque hydropicum, animali quod cecidit in puteum comparavit; humore enim laborabat. Sicut illam mulierem, quam decem et octo annis alligatam dixerat, et ab eadem alligatione solvebat, comparavit jumento quod solvitur, ut ad aquam ducatur. Et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, ut videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor repperit, quasi brutum animal et nulla ratione retinens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens Satanae vinculis astrictos, omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersȩ humorẽ uitȩ. Ubi & subditur. Non
comedetis exeo crudũ quid nec coctũ aqua
Ecce iã nos ipsa uerba historiȩ. ab intellectu
agnũ crudũ consueuerat ut ei lex dicat
non comedetis exeo crudũ quid ubi & addit᷑
neq coctũ aqua: Sed quid aqua mii humanã
scientiã designat. iata hoc qđ ꝑ salomonem¬

Expanded text:
perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
testa exarint: qui ab igne passionis ad uirtu¬
tem incorruptionis creuit Sed sola redẽp¬
toris nr̃i ꝑcepta sacram̃ta ad uerã sollẽpni¬
tatẽ mentis non susficiunt. nisi eis quoq et
subdditur: Et atimos panes cũ lactucis agres¬
tibus. Panes quippe sine ferm̃to comedit. qui
recta opera sine corruptione uanȩ gloriae
exercet. qui mandata miscdȩ sine ad mixti¬
one peccati exhibet: ne ꝑuerse diripiat qđ
quati recte dispensat hoc quoq peccati fer¬
mentũ bonȩ suę actioni miscuerant. quib
ꝓphetȩ uoce ꝑ increpationẽ dñs dicebat
Uenite ad bethel. & impie agite Atq post
panca. Et sacrificate de ferm̃to laudẽ De
fermento namq laudẽ in molat: qui dõ
sacrificiũ de rapina parat. Lactucȩ uero.
a grestes ualde amarę sunt Carnes ergo
agni cũ lactucis agrestib sunt edendȩ. ut
cũ corpus redẽptoris accipimꝰ: ꝓ peccatis nr̃is
tudo pęnitentiȩ abstergat a m̃tis stomacho

Expanded text:
testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutesta exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque etsubditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris tudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho
Abbreviated transcription (Latin):
in quibꝰ quousq uiuimus habitamͦ. Et in
suꝑliminari domꝰ agni sanguinẽ ponimuᷤ.
quia crucẽ passionis illius in fronte por¬
tamꝰ De quo adhuc agno subditur Et
edent carnes nocte illa assas igni: in nocte
quippe agnũ comedim̾. quia in sacram̃to
modo dnicũ corpꝰ accipimꝰ. quando adhuc
abinuicẽ nr̃as conscientias non uidemus
Quȩ tamen carnes igni assandȩ sunt. quia
nimitũ dissoluit carnes quas aqua coxerit.
quas uero ignis sine aqua excoquit roborat
Carnes itaq agni nr̃i ignis excoxit. quia eum¬
ipsa uis passionis illius ad resurrectionem
ualentiorẽ reddidit. atq ad incorruptionẽ
roborauit. Qui enĩ ex morte c̃ualint: uide¬
licet carnes illius ab igne duruerunt. Unde
etiam ꝑ pialmistã dicit Exaruit uelut tes¬
ta uirtus mea. Quid namq est testa ante
ignẽ. nisi molle lutũ : Sedei ex igne agitur
ut solidetur. Untꝰ ergo humanitatis eiꝰ uelu

Expanded text:
in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno suedent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimus, qui in sacramento modo Dominicum corpus accipimus, quando adhuc ab invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes agni assandae sunt, quia nimirum dissolvit carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut
Abbreviated transcription (Latin):
cõburetis. Renes ur̃os accingetis. calciamenta
habebitis in pedibus. tenentes baculos in ma¬
nibus. & comedetis festinantes. Quȩ uidelicet
cuncta magnã nobis edificationẽ pariunt
sed bibendo didicistis Qui sanguis suꝑ utrũq
postem ponit᷑. quando non solũ ore corporis
sed etiã ore cordis haurit᷑. In utroq enĩ poste
agni sanguis est positus. quando sacramentũ
passionis illius cũ ore ad redẽptionẽ sumit᷑
ad imitationẽ quoq intenta m̃te cogitatur
Nã qui sic redẽptoris sui sanguinẽ accipit.
ut inutari passionẽ eius necdũ uelit: in
uno poste sanguinẽ posuit. Qui etiam in
suꝑliminaribus domoꝵ. ponendus est: Quid
enĩ sp̃naliter domꝰ nisi mentes nr̃as accipimꝰ
in quib ꝑ cogitationẽ in habitam᷑: Cuius
dom suꝑliminare est ipsa intentio quae
p̃minet actioni. Qui igit᷑ intentionẽ cogi¬
tationis suȩ ad imaginẽ passionis dnicae
ponit. Uel certe domꝰ nr̃ȩ ipsa st̃ corpora.

Expanded text:
calceamenta habebitis in pedibus vestris, tenentes baculos in manibus, et comedetis festinantes . Quae videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, sed bibendo didicistis. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordissanguis Agni est positus, quando sacramentum passionis illius ore ad redemptionem sumitur, ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit, ut imitari passionem ejus necdum velit, solum in uno poste sanguinem posuit. Qui etiam in superliminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem habitamus? Cujus domus superliminaris est ipsa intentio quae praeeminet actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem Dominicae ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora,
Abbreviated transcription (Latin):
renes accingere postmodũ baculos tenere.
quia illidebent curã pastoralem suscipere.
qui iã in suo corpore sciunt fluxa luxuriȩ¬
domare. ut cũ aliis fortia prędicant: ipsi
desideriis mollib eneruiter non succumbant
Bene autẽ subdit᷑. et comedetis festinantes
AA andata dĩ. mysteria redẽptoris. celestĩ patriȩ
gaudia cũ festinatione cognoscite. & p̾cepta
uitȩ cũ festinatione implere curate Quia
enĩ adhuc hodie licet bene agere scimꝰ: utrũ
cras liceat ignoramꝰ. festinantes ergo pascha
comedite. idest ad sollẽpnitatem patriȩ cae¬
lestis anhelate: Nemo in huiui uitȩ itinere
torpeat: ne in patria locũ ꝑdat Nemo
moras ad appetenda studia innectat. sed
cepta ꝑficiat. ne minime liceat implere
qđ inchoat. Si ad amorẽ dĩ pigri non sumͦ:

Expanded text:
renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinantes . Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
eddom&̾. carnẽ alaturia restringat. Neq
etem̃ cognouit quȩ sit sollẽpnitas incorrup¬
tionis. qui adhuc ꝑ incontinentiã corrupti¬
oni subiacet. Hȩc quibusdã dura sunt: sed
angusta porta est quȩ durit aduitã. Et habe¬
mͦ iã multa exempla continentiũ. Unde &
bene adhuc subdit᷑. Caltiam̃ta habebitis in
pedibiis. Quid sunt etem̃ pedes nr̃i. insi opera:
Quid uero caltiam̃ta. nisi pelles mortuorũ ani¬
maliũ: Caltiam̃ta autẽ pedes muniunt
Quȩ ergo sunt mortua animalia ex quorum
pellibus nr̃ĩ muniunt᷑ pedes. nisi antiqui patreᷤᷤ.
qͥ nos ad ȩternã uitã prȩcesserunt: Quorum
dũ exempla conspicimꝰ: nr̃i operis pedes munimꝰ
Caltiam̃ta ergo in pedib habere est. mortuorũ
uitã conspicere. & nr̃a uestigia a peccati nul¬
nere custodire. Tenentes baculos in manib
Quid lex ꝑbaculũ. nisi pastoralẽ custodiam
designat: Et notandũ qđ prius precipim᷑

Expanded text:
edomet, carnem a luxuria restringat. Neque edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. quando qđ de mysterio incarnationiᷤᷤ
eius intelligere & penit̾rare non possumus.
potestati scĩ sp̃s humiliter reseruamꝰ ut non
suꝑbe quis audeat uel contẽpnere uel denun¬
tiare qđ non intelligit. Sed hoc igni tradit
cũ scõ spm̃i reseruat᷑. Quia igitur qualiter
edendũ sit pascha cognomimꝰ : minc a qualibu
edi debeat agnoscams. Sequit᷑ Sic autem
comedetis illũ. Renes urõs accingetis. Quid in
rembis nisi delectatio carnis accipit᷑: Unde &
psalmista postulat dicens. Ure renes meos Si
enĩ uoluptatem libidinis in renib eẽ nesciret:
eos uri minime petusset. Unde quia potestas
diaboli inhumano genere maxime ꝑluxuriã
p̃naluit: de illo uoce dnica dicit᷑. Potestas eniᷤ
in lũbis eius. Qui ergo pascha comedit. habere
renes accinctos debet. ut qͥ sollẽpnitatem resur¬
rectionis atq incorruptionis agit: corrupti¬
oni iã ꝑ nitia nulli subiaceat: Uoluptates

Expanded text:
rimus; quando hoc, quod de mysterio incarnationis rimus; quando hoc, quod de mysterio incarnationis ejus intelligere, et penetrare non possumus, potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates
Abbreviated transcription (Latin):
đs. Caput ergo agn uorare est. diuinitatẽ
illius side ꝑcipere:. Pedes uero agni uorare
est. nestigia humanitatis eius amando et
imitando ꝑquirere. Quid uero sunt intes¬
tina. nisi uerborũ illius occulta & mystica
mandata : Quȩ tunc uoramꝰ. cũ uerba
uitȩ cũ auiditate sumimꝰ. in quo deuorati¬
onis uerbo quid aliud quã pigitiȩ nostrae
torpore reprȩhendimͣ. qui eius uerba atq
mysteria & ꝑ nos metipsos non requirimus.
& dicta ab aliis audimꝰ inuiti: Non rema¬
nebit exeo quicquã usq in mane: quia eiꝰ
dicta magna sunt sollicitudine discutienda.
quatinꝰ priusqua dies resurrectionis appareat
in hae pręsentis uitȩ nocte om̃a mandata illiũ¬
intelligendo & operando penttrent᷑ Sed quia
nalde est difficile ut om̃e sacrũ eloquiũ possit
intelligi. & om̃e eius mysteriũ penitrari: recte
subiungit᷑. Si quid autẽ remanserit: igne cõ¬
buretis. Quod ex agno remanet igne cõbu¬

Expanded text:
est . Caput ergo agni vorare, est divinitatem est . Caput ergo agni vorare, est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illiuintelligendo, et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne combu
Abbreviated transcription (Latin):
subtiliter cogitamꝰ quasi m̃te coquimus. Sed
agni caro nec cruda edenda est nec aqua coc¬
in carnari ds potuit cogitandus. Om̃is enĩ
qui redẽptorem nr̃m purũ hominẽ credit:
quid iste aliud quã agni carnes crudas come¬
dit: quas iudelicet coquere ꝑ diuinitatiᷤꝰ eius
intelligentiã noluit: Omĩs uero qui incar¬
nationis eius mysteria nixta humanam
scientiã discutere conat᷑: carnes agni aqua
uult coquere. id est dispensationis eius mys¬
terrũ ꝑ cdissolutã uult scientiã penstrare.
in igitur paschalis gaudii sollẽpnitatẽ cele¬
brare. desiderat: agnũ nec aqua coctũ. nec
crudũ comedat: ut neq ꝑ humanã sapientiã
ꝓfunditatẽ incarnationis eius penetrare. ap¬
petat neq in eũ tamquã in hominẽ purum
credat. sed assas igne carnes comedat. ut
quo adhuc recte subiungit᷑. Caput cũ pedib
& intestinis uorabitis. quia redẽptor uoster
pauło attestante didicimꝰ. quia caput xp̃i est

Expanded text:
subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocincarnari Deus potuit, cogitandus. Omnis enim, qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud, quam agni carnes crudas, comedit: quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit. Omnis enim, qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assas igni carnes comedat, ut quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemptor noster Paulo attestante didicimus quod caput Christi Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quos suos inside & actib recognouit. Unde
etiam recte ꝑ osee dicit fro mors tua o mors:
morsus tuus ero inferne Id namq qđ occidimꝰ.
agimꝰ ut penit᷑ non sit. Ex eo &enĩ qđ mordemꝰ
partẽ abstrahimꝰ. partẽq relinquimꝰ. Quia ergo
in electis suis fundit̾ occidit mortẽ: mors
mortis extitit. Quia uero ex inferno partẽ
abstulit partẽq reliquit: non occidit sundit᷑
sed momordit infernũ. Ait ergo. Ero mors
tua o mors: ac si aꝑte dicat. quia in electis
inferne. quia sublatis eis te ex parte trans¬
sigo. Quȩ est ergo ista sollẽpnitas. quae
inferni claustra destruxit. & ianuas nobis
regni cęlestis aperuit : Inquirat᷑ subtilius
nomen eins. Requirat᷑ egregius p̃dicator
uideamꝰ quid de eius estimatione demin¬
tiet Ait enĩ Etenĩ pascha nr̃m inimolat᷑
est nobis. quid de pascha lex loquit᷑. ut inda
Moyses quippe ait. Sument de sanguine agni

Expanded text:
quos suos in fide et actibus recognovit. Unde quos suos in fide et actibus recognovit. Unde per Osee prophetam dicit: Ero mors tua, o mors; morsus tuus ero, inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electimortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis inferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pascha nostrum immolatus  nobis est quod de Pascha lex loquitur, ut subtMoyses quippe ait: Sument de sanguine agni
Abbreviated transcription (Latin):
lectione transcurrimꝰ. nunc restat ut de ipsa
tantȩ sollẽpnitatis nobilitate aliquid loquam᷑
h anc enĩ recte nobilitatẽ sollẽpnitatis dicam. ł i¬
quia sollẽpnitates cȩteras antecedit. Sicut
enĩ in sacro eloquio scã scõrum uel cantica
canticorũ ꝓ sui magnitudine dicunt᷑: ita
hȩc festiuitas recte dici potest sollẽpnitas
sollẽpnitatũ. Ex hac quippe sollẽpnitate
exemplũ nobis resurrectionis datũ est: spes
cȩlestis patriȩ aꝑta. & facta cęlestis regni iã
presũptibilis gła. Per hanc electi qui quãuiᷤᷤ
in tranquillitatis sinu tam̃ apud inferni clau¬
stra tenebant᷑. ad paradysi amȩna reducti
sunt. Qđ ante passionẽ dixit. in resurrec
traxit. qui de electis suis apud inferos nul¬
lum reliquit. Om̃a abstulit. utiq electa: Neq
enĩ insideles quosq & ꝓ suis criminib ȩterni
supplitus deditos ad ueniã dñs resurgendo
reparauit. sed illos ex inferni claustris rapuit.

Expanded text:
lectione transcurrimus; nunc restat ut de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitaresurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrecttraxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapu
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃i. quam legis periti nec ipsi in lege
& ꝓphecis intelligere nec ab aliis intelligi
uolebant Intrare est enĩ non esse conten¬
tum suꝑficie litterę. sed usq ad intelli¬
gentiȩ sacratioris archana penitrare.
Aliter. Om̃is doctor qui auditores quos
uerbo ȩdificat exemplo scandalizat: nec
ipsum regnũ đ̃i intrat. nec eos qͥ poterant
intrare ꝑmittit Cum hȩc ad illos di¬
.XII. ceret: cȩperunt pharisci &e legis periti

Expanded text:
Christi est, quam legisperiti nec ipsi in lege Christi est, quam legisperiti nec ipsi in lege et prophetis intelligere, nec ab aliis intelligi volebant. Intrare est enim, non esse contentum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant intrare permittit. Cum haec ad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti
Abbreviated transcription (Latin):
minũ bonꝙ scilicet maloꝵ.q cõputare.
hoc est eꝙ qui non ex sanguinib neq ex
uoluntate carnis neq ex uoluntate uiri
sed ex dõ nati sunt: & eoꝵ quib dicitur
uos ex patre diabolo estis & alibi serpentes
generatio iuperarum A sangnine. abel
usq ad sanguinem Zachariȩ. qui perut
unter altare & edem. Quare asanguine
abel qui primꝰ martyrũ passus est nuirũ
non est. sed quare usq ad sanguinem a¬
chariȩ quȩrendũ est. cum & multi post
eum usq ad natiuitatẽ xp̃i & ipso mox
nato innocentes in bethleem pueri sunt ab
hac generatione. ꝑeniti. nisi forte quia
abel pastor ouium. Zacharias sacerdos
fuit . & hic in campo ille in atrio templi
&. laicos scilicet & altaris officio mancipa¬
tos sub eoꝵ uoluit intimare uocabulo
Ue uobis legis periti. quia tulistis clauem
scientiȩ Ipsi non introistis. & eos qui intro¬
ibant ꝓhibuistis. Clanis scientiȩ humilitaᷤ

Expanded text:
minum, bonorum scilicet malorumque computare, minum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt ; et eorum quibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis . Et alibi: Serpentes, generatio viperarum . A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae, qui periit inter altare et aedem. Quare a sanguine Abel qui primus martyrium passus est, mirum non est, sed quare usque ad sanguinem Zachariae, quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato, innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti, nisi forte quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit ie vobis legisperitis, quia tulistis clavem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis. Clavis scientiae humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetas & sapientes & scribas. Si autem
eadẽ sapientia dĩ ꝓphetas quȩ apłos nusit :
cessent heretici xp̃o ex uirgine principiũ
dare Omittant aliũ legis & ꝓphetarum
Aliũ noui testamenti dñm predicare. quã¬
uis sepe etiã apłica scriptura ꝓphetas non
eos solũ qui futurã xp̃i incarnationem
sed & eos qui uentura celestis regni gaudia
prȩdicent appellat: ꝓphetae inquit duo
dut tres dicant: & cȩteri duudicent. Sed
nequaqu̾a hos crediderĩ apłis in cathalogi
ordine p̃ferendos. Ut inquirat᷑ sangus
ouiniũ ꝓphetarũ qui effusus est a consi¬
tutione mundi ageneratione ista. Querit᷑
quomͦ sauguis omniũ ꝓphetarũ atq iust&
ab una generatione. requirat᷑. cum & mnult¬
resurrectionemq saluatoris ab alis sint na
tionibus interempti. & ipse dñs iudeis licet
acdamantib a romano tamen preside ro¬
manisq sit militibus crucifixus. Sed moriꝰ
est scripturarũ duas sepe generationes ho¬

Expanded text:
prophetas, et sapientes et scribas. Si autem prophetas, et sapientes et scribas. Si autem eadem sapientia Dei prophetas quae apostolos misit, cessent haeretici Christo ex Virgine principium dare, omittant alium legis et prophetarum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamvis saepe etiam apostolica Scriptura prophetas non eos solum qui futuram Christi incarnationem, sed et eos qui ventura coelestis regni gaudia praedicent, appellat. Prophetae inquit duo aut tres dicant, et caeteri dijudicent. Sed nequaquam hos crediderim apostolis in catalogi ordine praeferendos. Ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista. Quaeritur quoab una generatione requiritur, licet multresurrectionem Salvatoris, ab altionibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes ho
Abbreviated transcription (Latin):
or monumenta ꝓphetarum
oruare. sed int̾fectores ꝓphetarũ
imitari sceleris est. Iudei ergo pro¬
phetarum monumenta ȩdificando. patrũ
suorũ facta qui eos occiderant Arguebant.
sed paterna facinora ȩmulando dum. xp̃m
retorquebant. eadem uidelicet ipsi quae
in parentib dãpnabant agentes srofecto
Simulabant quidẽ se ob fauorem uulgi
captandũ patrum suorũ horrere. ꝑfidiam
memorias ꝓphetarũ qui ab eis occisi sunt
magnifice ornando. Sed ipso opere testi¬
ficant᷑ quantũ paternȩ nequitiȩ consentiant.
dñm qui ab eisdem ꝓphecis est prenuntiatꝰ
iiurus agendo. ubi se parit̃ & filios homi¬
cularũ & ad suȩ. dãpnationis augmentum
scientes peccare declarant. Unde. recte
subiungit᷑. Propterea & sapientia dĩ dixit
Mittã ad illos ꝓphetas & apłos. & ex illis
occident & ꝑsequent᷑. Sapientiam dĩ.
seipsum dicit. Ipse est enĩ dĩ uirtus & dĩ
sapientia sicut apłs docet. Deniq in mat¬
heo ita habes. Ecce ego mitto ad uos

Expanded text:
on monumenta prophetarum ornare, sed interfectores prophetarum imitari, sceleris est. Judaei ergo prophetarum monumenta aedificando, patrum suorum facta qui hos occiderunt arguebant. Sed paterna facinora aemulando, dum Chrisretorquebant, eadem videlicet ipsi quae in parentibus damnabant agentes. Simulabant quidem se, ob favorem vulgi captandum, patrum suorum horrere perfidiam, memorias prophetarum qui ab eis occisi sunt magnifice ornando, sed ipso opere testificantur quantum paternae nequitiae consentiant, Dominum qui ab eisdem prophetis est praenuntiatus, injuriis agendo. Ubi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde recte subjungitur: Propterea et sapientia Dei dixit: Mittam ad illos prophetas et apostolos, et ex illis occident et persequentur. Sapientiam Dei seipsum dicit, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, sicut Apostolus docet . Denique in Matthaeo ita habes: Ideo ecce ego mitto ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
alias corporis renocet᷑. curante artisiciꝰ
ꝓuidentia ne quid indecens fiat Holte
ergo timere. multis passeribus pluriꝰ estis
on plures estis legendũ est qđ ad compa¬
rationẽ nuimeri ꝑtinet. sed pluris estis
hoc est maioris apud dm meriti. diguita¬
tis & estimationis. quã innumera passerũ
uel corpora uel genera cõputamini. Dico
autem uobis. om̃is quicũq confessus sue
Srit in me coram hominibus: & filius ho¬
minis confitebit᷑ in illo corã angłis dĩ
Qui autẽ: negauerit me corã hominibus.
denegabit᷑ coram angłis dĩ Respicit da¬
superiora ubi dichũ est opera quȩlibet &
ab scondita esse. reuelanda. concludens
hanc reuelationẽ: non in uili quolibet con¬
ciłabulo sed in conspectu suꝑnȩ ciuitatis
deterniq regis ac iudicis agendam

Expanded text:
curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, multis passeribus pluris estis. Non plures estis legendum est, quod ad comparationem numeri pertinet; sed pluris estis, hoc est, majoris apud Deum meriti, dignitatis et aestimationis, quam innumera passerum vel corpora vel genera computamini. Dico autem vobis: Omnis quicunque confessus fuerit in me coram hominibus et Filius hominis confitebitur in illo coram angelis Dei qui autem negaverit me coram hominibus denegabitur coram angelis Dei et superiora, ubi dictum est operta quaelibet et abscondita esse revelanda, concludens hanc revelationem non in vili quolibet conciliabulo, sed in conspectu supernae civitatis aeternique Regis ac Judicis agendam
Abbreviated transcription (Latin):
nobisipsis dominari discimꝰ: hoc
ipsum incipimus possidere quod sumus
Patientia uera est. aliena mala ȩquanimit̃¬
ꝑpeti. contra eum quoq qui mala inr oglt
nullo dolore morderi Nam qui sic ꝓoemui
mala portat. ut tamen tacitꝰ doleat ⁊e
tempus dignȩ retributionis querat: pati¬
entiam non ex hibet sed ostendit. Seriptũ
quippe. est. Caritas patiens est benigia ẽ
Atiens niamq est. ut aliena mala toleret
Bemgia uero est ut etiam ipsos quos posat
amet Pinc naq ꝑ scmecipsã ueritas diis
Diligte mnimicos ur̃os benefacte his qui uõ

Expanded text:
nobis ipsis dominari discimus, hoc nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimitrpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
plantationẽ Acsi de traditore suo aꝑtis
uocibus dicat Tran̾gressionẽ eius tanco
grauius ꝑtuli. quanto hanc abeo qui m̃s
esse uidebat᷑ sensi Oñs ergo electi quia
sumini capitis menbra sunt. caput quoq
suum in passionib sequunt᷑. ut ipsos aduer¬
sarios in sua morte sentiant. de. quorum
uita pręsumebant. & tanto eis crescat
merces operis. quanto eis lucrũ proficit
ex alienae dãpno caritatis. Scd quia
quia caro incisa dolet : capillus incisus
non dolet. Ait ergo dñs martyribus suis.
capillus de capite ur̃o non peribit. uide¬
licet aꝑte dicens. Cur timetis ne pereat
qđ incisum dolet. quando & illud in uob̾
perire non potest quod incisũ non dolet
Sequit᷑ In patientia ur̃a possidebitis am¬
mas ur̃as Ideirco possessio animȩ in uir¬
tute patientiȩ ponit᷑. quia radix om̃ium
custosq uirtutũ patientia est. Per patien¬
tiam uero possidemꝰ animas nr̃as. quia dũ

Expanded text:
plantationem . Ac si de traditore suo apertis plantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
dabo uobis os & sapientiã. cui non potert̃
resistere & contradicere om̃s aduersaru
ur̃i. Acsi aꝑte menbris sius infirmantib
dicat Nolite terreri. nolite ꝑtimescere
os ad certamen acceditis. sed ego prelior
Uos uerba editis. sed ego sum qui loquor
Sequit᷑ Trademini autem a parenti
& fratrib & cognatis & amicis. & mor¬
te afficient ex uobis. Minorem dolorem
mala ingerunt. quȩ ab extrancis inferuitꝰ
Plus uero in uobis ea tormenta seuiunt. que
ab illis patim̃ de. quorũ mentib presumc¬
bamus. quia cum dãpno corporis mala nõ
cruciant lmissę caritatis. Hinc est enini
dñs dicit Et quidem si inimicus m̃s male¬
dixisset mͥ: supportassem utiq & si is qui
oderat me suꝑ me. magna locutꝰ fuisset :
absconderem me. forsitan ab eo. tu uero
homo unanimis dux m̃s & notus ñs qui
simul mecũ dulces capiebas cibos. in domo
dĩ ambulauimꝰ cum consensu. Et rursum
Homo pacis mede in quo sperabã . &. qui
edebat panes meos ampliauit suꝑ me sup¬

Expanded text:
ui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Minorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim et dolus: quoniam si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique. Et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset: absconderem me utique ab eo. Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus: qui simul mecum dulces capiebas cibos: Dei ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me sup
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudine ꝑfonendi. quatinus a bonis
paulatim ad meliora ꝓgressi dum consis¬
tentem in planicie d̾nm libenter auscul¬
tant: ad hunc quandoq iumonte se¬
dentem sublimit̃ accedant. Nam quoꝵ
adhuc edomandis instruendisq cordibus
insistit: hos quasi stans qui situs est labo¬
rantis affat̾. Quos uero longo studu
sp̃ualis exercitio promptos iamq docles
inuenit: hns lib̾tate. ac dignitate ma¬
gistri quasi quietꝰ saluator resideus
mystica quę̧q de suꝑnis intimat. Quae
spiritualium differentia ꝓfectuũ israheli¬
tice plebis est habitu pulcherrinis expres¬
sa figuris. ubi uulgus om̃e quib libet
uestibiis utens. in quattuor angulis palli¬
orum hyacinctiuas fimbrias est facere
preceptũ. sacerdotes quoq quattuor la¬
uere uestes totidem misticis colorib tusa
uartet̾ate. distinctas. pontifices quoq &¬
ea quȩ sacerdotes & alia quattuor indu¬
menta genera colorũ quidem eorũdem

Expanded text:
beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruendisque cordibus insistit, hos quasi stans, qui situs est laborantis, affatur. Quos vero longo studii spiritalis exercitio promptos jam ac dociles invenit, his libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet vestibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varietate distinctas. Pontifices et ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti genera, colorum quidem eorumdem,
Abbreviated transcription (Latin):
cutionẽ pati. Nec tauĩ ideo prophetȩ
antiqui. timore ꝑsecutionis a ueritatis
prȩdicatione defecerunt. Notandum
sane. quia sicutt matheus per octo quas
posuit beatitudines octauã spei nr̃e. per¬
fectionẽ quȩ resurrectionis gła dedicat᷑
insinuat: ita lucas ꝑ quattuor urtutes
amplectit᷑ cardinales. Heati enĩ pauperes
qui ꝑ temperantiam amundi refrenantur
illecebris. Beati esurientes. qui sua fame
cõmoniti esurientibus esse miserendum.
& ipsi ꝑ iustitiã miserentur ut ualent
Nam elemosinam ꝑ quam xp̃o non nr̃a do¬
nam̾ sed sua reddimꝰ: iustitiã recte dici
nemini quicquã debentes nisi ut inuicẽ
diligamus Beati qui ꝑ prudentiam
inter bonũ dinoscentes & malũ. occidua
flere & ad ȩterna norunt anhelare.
Becti qui ꝑ foraitudinem fidei om̃a ualent
molesta tolerare. Igitur qui necdum
consũmatȩ uircutis arcẽ conscendere ua¬
lent generalis interim ꝑfectionis sunt

Expanded text:
cutionem pati. Nec tamen ideo prophetae cutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis, a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines octavam spei nostrae perfectionem quae resurrectionis gloria dedicatur insinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amplectitur cardinales. Beati enim pauperes, qui per temperantiam a mundi refrenantur illecebris. Beati esurientes, qui sua fame commoniti esurientibus esse miserendum, et ipsi per justitiam miserentur ut valent. Nam eleemosynam qua Christo non nostra donamus, sed sua reddimus, justitiam recte dici nemini quidquam debentes, nisi ut invicem diligamus. Beati qui per prudentiam inter bonum dignoscentes et malum, occidua flere, et ad aeterna norunt anhelare. Beati qui per fortitudinem fidei omnia valent molesta tolerare. Igitur, qui necdum consummatae virtutis arcem conscendere valent, generalis interim perfectionis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mercedis intiutu patitur pręceptum
potest impleri. ut scilicet int̾ odia cordi¬
um. int̾ ꝓbra linguarũ. inter ipsas ꝑse¬
quentiũ manus ȩquali immo lȩciori ad huc
corde ueret᷑ Non ad hoc nr̃i similes
ualent. sed eoꝵ qui ibant gaudentes
a conspectu concilu. qm̃ digni habiti ft̃
ꝓ nomine itĩm contumeliã pati. Qui
ergo multa in terris ꝓ xp̃o sustinet ad¬
uersa : multa in celis axp̃o recipiet dona
Ceterũ quanta in helia uerborum iacula
falsi sustinuere: ꝓphetȩ quos deriden aiebat
Clamate uoce maiore. ds enim est baal &e
forsitan loquit᷑ aut indiuersorio est aut
in itinere. aut certe. dormit ut excitet᷑
Quantã dedere stragem. qui octingenti
simul & quinquaginta sunt interempti.
Uerũ quia baal & non xp̃c in causa erat.
nec inrisi gaudebant. nec occisi palmam
sed penã meruere ꝑ ennẽ Scđm hȩc enĩ
faciebant ꝓphetis patres eoꝵ. Bene exẽplo
adhortat᷑ est. quia uera dicentes solent ꝑse¬

Expanded text:
mercedis intuitu patitur, praeceptum mercedis intuitu patitur, praeceptum potest impleri, ut scilicet inter odia cordium, inter probra linguarum, inter ipsas persequentium manus, aequali, imo laetiori adhuc corde versetur, non ad hoc nostri similes valeant, sed eorum qui ibant gaudentes a conspectu consilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Qui ergo multa in terris pro Christo sustinet adversa, multa in coelis a Christo recipiet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore: Deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur . Quantam dedere stragem qui octingenti simul et quinquageni sunt interempti? Verum quia Baal et non Christus in causa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes solent perse