comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mẽbris mĩs repugnãtem legi
mẽtis mee q captiuum me ducen¬
tem in lege peccati: que est in mebͥs
m̃is: Captiuiun sed ex carne: Cap¬
tiuuta. sed exparte. Nam mens
repugnat. & condelectatur legi der
Sit enim intelligere de benud sic
dese ip̃o apło loqumir Sam eiro
si mens non consentit peccato. titillãti.
suggerenti. blandienti. si meus nõ
consentit: qm̃ habet alias interius
delectationes suas: delectatiombus
carnis nullas exparte conferendas:
si ergo nõ consentit et est ĩ me qd̃¬
dam mortuum ꝙ qd̃dam uiuum
non consentit: Nunquid apsa mors
nõ est inte: nũquid illud quod mor¬
tuum ẽ nõ ꝑtinet. adter Adhuc ẽ
tͥ contentio Quid etiam inde spe¬
siñ ĩmente: tamẽ in carne miser
homo. Non em̃ inmẽte homo o
in carne nõ homo Quis enim un¬
quam carnem suam odio habui:
Miser ego homo: quisme liberabĩt
de corpore mortis huius: quid ẽ
hoc fr̃es : quasi carere uult corpore:
ꝗd festinas: si tantum iͥ ẽ intentio

Expanded text:
ugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis: captivum, sed ex carne; captivum, sed ex parte. Nam mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic enim intelligere debemus, si de se ipso Apostolus loquitur. Jam ergo si mens non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti; si mens non consentit, quoniam habet alias interius delectationes suas, delectationibus carnis ex nulla parte conferendas: si ergo non consentit, et est in me quiddam mortuum, et quiddam vivum, non consentit. Numquid ipsa mors non est in te? Numquid illud quod mortuum est, non pertinet ad te? Adhuc tibi est contentio. Quid etiam inde spesi non in mente, tamen in carne miser homo. Non enim in mente homo, et in carne non homo. Quis enim unquam carnem suam odio habuit ? Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Quid est hoc, fratres? Quasi carere vult corpore. Quid festinas? Si tantum ibi est intentio
Abbreviated transcription (Latin):
i deo inquit spetabo. nõ timebo qͥd
aciat mͥ caro: Sicut uec aliena: ita
et mea: Qui ergo iu se het agit. ni¬
qͥil facitͦ multum facit: Magnũ
est qd̃ facit. sed tamẽ nõ ꝑficit: Qͥd
est enim ꝑficete : ubi est mors con¬
tentio tua: gͦ uelle adiacet mͥ. ꝑfice̾
aut̾ bonum nõ: Nõ enĩ qd̃ uolo faciõ

Expanded text:
In Deo, inquit, sperabo; non timebo quid In Deo, inquit, sperabo; non timebo quid faciat mihi caro. Sicut nec aliena, ita nec mea. Qui ergo in se haec agit, nihil facit? Multum facit: magnum est quod facit, sed tamen non perficit. Quid est enim perficere? Ubi est, mors, contentio tua? Ergo, Velle adjacet mihi, perficere au
Abbreviated transcription (Latin):
caro captiua: Nõ ego operor illud
s id qd̾ in me habitat pectatum:
S̾cio enim. quia nõ habitat ĩ no
hoc est in carne mea bonumi be¬
le enim ad iacet michi: ꝑficere ĩ
cere: sed ꝑficere: Non enĩ inchilfi¬
cis rebellat concupiscentia. ⁊ non
consentis. Delectat uxor aliena
q nõ annus: mentem auertis in
secretarium mentis intras: iuide fo¬
ris strepentem concupiscentiam ꝓ¬
fert aduersus eam sententiam ĩ¬
dans conscientiam: Nolo inquis. ni
facioͬ puta quia delectat. Non fai¬
o: habeo cui condelecter Condelam
enim legi dei: scd̃m interiorem h¬
minem Quid tu de tarne tua cu¬
multuaris: quid delectationes stul¬
tas. temporales. Fluxas. uanas. nol¬
as. tumultuose suggetis: q eas
quasi garcula iͥ narras: uarra¬
uerun tͫ muisti delectationes. ñ
est ⁊ ista concupiscentia Partat mͥ
delectationes: sed nõ ficut lex tua
dñe: Condelector em̃ legi dei. nõ depa
sed de grã dei: Tu concupistencia in
carne tu multuaris mẽtem tͥ non

Expanded text:
 iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem cere; sed, perficere. Non enim nihil facis. Rebellat concupiscentia, et non consentis; delectat uxor aliena, et non annuis, mentem avertis, in secretarium mentis intras. Vides foris strepentem concupiscentiam, profers adversus eam sententiam, mundans conscientiam. Nolo, inquis, non facio. Puta quia delectat, non facio, habeo cui condelecter. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Quid tu de carne tua tumultuaris? Quid delectationes stultas, temporales fluxas, vanas, noxias, tumultuose suggeris, et eas quasi garrula mihi narras? Narraverunt mihi injusti delectationes. Inde est et ista concupiscentia. Narrat mihi delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . Condelector enim legi Dei: non de me, sed de gratia Dei. Tu concupiscentia in carne tumultuaris, mentem tibi non
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid est. lex Dnde ꝓbo: quia imple¬
tt uolo. Iuemo gͦ legem michi uolẽ¬
n facere bonum. qm̃ mͥ malum ad¬
iacet: Ꝙ hoc mn: nõ enim caro non
mea. aut de alia substantia. caro. aut
de alio principio caro. aut anima
ex deo ꝙ caro degente tenebratum:
absit Langor repugnat sanitati:
Semiuiuus iacebat in uia. cura¬
tur. adhuc sanentur om̃s lãguo¬
res eius: Nõ quod nolo ago sed qd̃
odi illud facio: si aut̃ qd̾ nolo ego il¬
lud facio: inuemio gͦ legem uolenti

Expanded text:
Quia implere volo. Invenio ergo legem mihi volenti facere bonum; quoniam mihi malum adjacet. Et hoc mihi. Non enim caro non mea, aut de alia substantia caro, aut de alio principio caro, aut anima ex Deo, et caro de gente tenebrarum. Absit. Languor repugnat sanitati. Semivivus jacet in via , curatur adhuc, sanantur omnes languores ejus . Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio. Si autem quod nolo ego, illud facio; invenio ergo legem volenti
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ misericordem ut doceroꝵ humi¬
litatem: qd̃ dederat abstulisse. illũ
antia mea. nõ mouebor inet̾num.
dixi in habundantia mea S
go dixi: homo dixi: Om̃is homo
uendax. Ego dixi: Ergo ego dixi
n babundantia mea Tanta ẽtat
Abundantia. ut hoc dicere aude¬
em: nõ mouebor in eternum.
un conturbatus: Ostendisti inqͥt
luchi. quia illtid quod habintalã:
de tuo erat. Ostendisti mich im̃
peterem cui tribuerem qd̃ accepeti
tiu geas agere deberem. ad qũe cut¬
tentem siciens. im̃ impleter: x quo
inpletus essem. ad quem custodire
Fortitudinem eĩ meam ad te custo¬
diam: qd̾ te largitore impleaan. te
seruatore nõ ꝑdam Fortitudinem
meam ad te custodiam. Hoc ut os¬
tenderes mͥ: auertisti faciem tuam
et fcũa sum conturbatus: Contur¬
batus quia sictatꝰ. sictatus quia exal¬
tatus: Die gͦ siccus & aridus. ut rur¬
sus implearis: Nnima mea. uelut
terra sine aqua tͥ Dic: Anima ne

Expanded text:
autem misericordem, ut doceret humiautem misericordem, ut doceret humilitatem, quod dederat abstulisse; illum dantia mea, Non movebor in aeternum. Ego dixi in abundantia mea. Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo mendax : Ego dixi. Ergo, Ego dixi in abundantia mea: tanta erat abundantia, ut hoc dicere auderem: Non movebor in aeternum. um conturbatus . Ostendisti, inquit, mihi quia illud quo abundabam, de tuo erat. Ostendisti mihi unde peterem, cui tribuerem quod acceperam, cui gratias agere deberem, ad quem currerem sitiens, unde implerer, et quo impletus essem ad quem custodirem. Fortitudinem enim meam ad te custodiam , quo te largitore implear, te servatore non perdam. Fortitudinem meam ad te custodiam. Hoc ut ostenderes mihi, avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Conturbatus, quia siccatus; siccatus, quia exaltatus. Dic ergo siccus et aridus, ut rursus implearis: Anima mea velut terra sine aqua tibi . Dic, Anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
tẽnit. alt̾ ascendit: Qui cõti
imputet sibi: Qui ascendit an
aroget sibi Qudiunt enĩ aurte
magistto. Nemo uenit admo
humili nõ artoganti: neqĩ u¬
bulant. si sibi. eam tribuerii
uiribus siuis pereunt de ila ͥid
parent quia dixit operamini: cõ¬
miuo subiuuxit: Deus enim est
qui operatur in nobis: et uelle q
operati ꝓbona uoluntate: Deus est
quopetatur inuobis: ideo cũ tuno
ꝙ tremore uellem facite. imbr̃e
hscipite ẽe p̃ssa implentur: alta sic¬
entur: Gratia pluuia ẽ Qͥd etgo
uiratis si deus suꝑbis resistit. hu¬
milib aut̃ dat grãm: Idõ cũ timo
st ⁊cremore: id est cũ humilitate
Iolialtum sapere: sed tume: Tune
ir implearis: Noli altum sapete.
ascerẽ: Opus erat ut ꝑ doctrinã
legis scitem quid agerem: Habeo
llerum uoluntatis arbitriũ Qis
ne ab istauia seꝑabit: si legas di¬
gente ᷤ inuenies quẽdam de sua
uadam habundantia quam tam̃
iteperat extollere se cepisse: dñm

Expanded text:
contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi humili, non arroganti; ne quod humia justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Iddarent, quia dixit, operamini: continuo subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum sapere, discerem, opus erat ut per doctrinam Legis scirem quid agerem: habeo liberum voluntatis arbitrium; quis me ab ista via separabit? Si legas diligenter, invenies quemdam de sua quadam abundantia, quam tamen acceperat, extollere se coepisse; Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
quidam. qui non credunt Ip̃i dice¬
bant: Durus est hic sermo. Quis
eutri potest audire: durus ẽ sed
duris: hoc est incredibilis: s incre¬
quit dixi uobis: nemo uenit ad
me. nͥ cui datum fuit apr̃e meo
Ibi aut̃ hoc dñs dixerit: si supi¬
ora euangelii recolamus inuenie¬
asperam molestamq utoleur
Pulcis est. suauis est Ipa se¬
tas: te trahit .Lonne ouis tes
cui esurienti herba mõstratur
puto quia nõ corpore inpellinti
Ubi credis: ibi uenis: S ui
enim qui ubiq ẽ. amando uen
nõ nauigando: S ed qm̃i ersami
tali itinere abundant fluens e
tempestates diuersarũ tempen¬
num: in crucifixum crede urbi
tua lignũ possit asfendere n
geris. sed ligno portaberis. S

Expanded text:
quidam, qui non credunt. Ipsi dicequidam, qui non credunt. Ipsi dicebant, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Durus est, sed duris: hoc est, incredibilis, sed increquit, dixi vobis, nemo venit ad me, nisi cui datum fuerit a Patre meo. Ubi autem hoc Dominus dixerit, si superiora Evangelii recolamus, invenieasperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, ubi credis, ibi venis. Ad illum enim qui ubique est, amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam in tali itinere abundant fluctus et tempestates diversarum tentationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. S
Abbreviated transcription (Latin):
utatis quia de hoc corpore qd̃
iuidetis partes facturus sum et
mẽdra mea cõcisurus ꝙ uobis da¬
turus : quid si ergo uideritis filiũ
hominis ascendentem ubi erat pͥ¬
us: sette qui integer asdende potuit:
consumi nõ potuit: Ergo & de corpo¬
res desanguine suo dedit nobis sa¬
lubrem refectionem: ⁊ tã magna bͤ¬
uiter soluit de sua integritate q̃sti¬
onem: Oanducent gꝰ qui mandu¬
cant. ⁊ bibant qui bibunt: esuriãt
et sitiant: uitam manducẽt: uitã
bibant: Illud manducare. refici ẽ
Sed sit reficete: ut nõ deficiat uñ¬
Nõ reficeris llud bibere quid ẽ uisiui¬
uete: manduca uitam. bibe uitam
habebis uitam. et integra ẽ uita
Tunt aut hoc erit. idest uita uni¬
cuiq erit corpus ⁊ sanguis xp̃i si
qd̃ insacramento uisibilit̾ sumitur.
in ip̃a ueritate spiritalit̾ mandu¬
catur spiritalit̾ bibitur: Aludiuimꝰ
em̃ ip̃m dñm dicentẽ: Sp̃s ẽ qui¬
Uerba que locutus sum uobis.s¬
piritus ⁊ uita sunt: S sunt ĩquit

Expanded text:
utatis quia de hoc corpore quod videtis partes facturus sim, et membra mea concisurus, et vobis daturus? Quid ergo si videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Certe qui integer ascendere potuit, consumi non potuit. Ergo de corpore ac sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem, et tam magnam breviter solvit de sua integritate quaestionem. Manducent ergo qui manducant, et bibant qui bibunt; esuriant et sitiant: vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est: sed sic reficeris, ut non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid est, nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc autem hoc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sanguis Christi; si quod in Sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate spiritualiter manducetur, spiritualiter bibatur. Audivimus enim ipsum Dominum dicentem, SpVerba quae locutus sum vobis, spiritus et vita sunt. Sed sunt, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid extoslitur ad huc curatur s
sufficit inquit mͥ: qd̾ in baptismo acce¬
pi remissionẽ om̃ium peccatoꝵ: Nũ¬
quid quia deleta est iniquitas: finita
est infirmitas : Accepi inquit remis¬
sionem om̃ium peccatoꝵ. Prorsus ue¬
rum est: deleta sunt cuncta peccata.
in sacramẽto baptismatis: Cuncta pror¬
sus dicta. factͥa. cogitata. cuncta deleta

Expanded text:
Quid extollitur? Adhuc curatur. Sed Quid extollitur? Adhuc curatur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptismo accepi remissionem omnium peccatorum. Numquid quia deleta est iniquitas, finita est infirmitas? Accepi, inquit, remissionem omnium peccatorum. Prorsus verum est. Deleta sunt cuncta peccata in sacramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, facta, cogitata, cuncta deleta
Abbreviated transcription (Latin):
uos ad mitat ad uam iustam: ĩam
i illa ambulatis: Nolite suꝑbire. ne ⁊̃
de illa pereatis: Q pereatis inquit de
iua iusta cũ exarserit in bremi ira eius
suꝑ uos: nõ in longum Ubi suꝑbis:
ibi qd̃ acceperas ꝑdis: His territꝰ
homo. quasi diceret qͥd ergo faciam:
sequitur: Heati om̃s qui confidunt
in eum Non inse. sed in eum. Brati¬
a salui fc̃ĩ sumus: Non ex nobis. sed
dei donum est: sorte dicitis: Quid
sibi uult qd̾ hoc sepe dicit. iterum hoc
et terrio hoc. & ꝓpe numqmͣ loqͥtur.
nisi qñ dicit. Utinam nõ sine causa di¬
cam Sunt enim homines ingrangͤ¬
cie. multum tribuentes in opi sauti¬
eq uature Uerum est: Magnas ar¬
bitrii liberi uires homo cũ conderet᷑
accepit: s pectando amisit In mor¬
tem lapsus est. infitmꝰ fc̃s ẽ Alatͦ¬
nib semi uiuus in uia telictus est
inuim̃tum suum leuauit eum trans¬
siens samaritanus. qd int̾p̃tatur cu¬
stos: Ad stabulum adhuc ꝑducitur.

Expanded text:
vos admittat ad viam justam? Jam vos admittat ad viam justam? Jam in illa ambulatis, nolite superbire, ne etiam de illa pereatis. Et pereatis, inquit, de via justa. Cum exarserit in brevi ira ejus super vos. Non in longum. Ubi superbis, ibi quod acceperas perdis. His territus homo quasi diceret, Quid ergo faciam? sequitur, Beati omnes qui confidunt in eo : non in se, sed in eo. Gratia salvi facti sumus, non ex nobiismum. Forte dicatis: Quid sibi vult quod hoc saepe dicit? Iterum hoc, et tertium hoc: et prope nunquam loquitur, nisi quando hoc dicit. Utinam non sine causa dicam. Sunt enim homines ingrati gratiae, multum tribuentes inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii liberi vires homo, cum conderetur, accepit; sed peccando amisit. In mortem lapsus est, infirmus factus est, a latronibus semivivus in via relictus est: in jumentum suum levavit eum transiens Samaritanus, quod interpretatur Custos; ad stabulum adhuc perducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
et exultate ei cum tremorez Sicut
apls Cum timore ⁊ tremore urãm¬
q ipsoꝵ salutem oꝑamim: Deus
enĩ est qui oꝑatur in uobis: Ergo
exultate cũ tremore: nequando irasca¬
tur dñs: Nideo quia clamando p̃ue¬
nitis: Quid enĩ dictutus sim scitis:¬
quia clamando p̃uenitis: Eẜ hocim̃
habetis. nͥquia doctut ad qne crededo
uenistis: Hoc gͦ dicit: Qudite quod
nostis: Nlon doceo. sed cõmenioro p̃di¬
cando: Inmo nec doceo quia nostis.
net ꝯmemoro. quia menrinistis:
S simul dicamus. qd̾ nobiscum
tenetis: Hoc dñs dicit. Ad p̃hendite
disciplinam. exultate sed cũ tremore:
ut semꝑ humiles teneatis qd̃ acce¬
pistis: necyͣdo irascatur dñs: Utiq suꝑ¬
bis sibi qd habent tribuentibus nõ illi¬
aquo habent grãs agentes. neq̃uado
irascatur dñs. et pereatis de uiai̾ta:
Nunquid dixit neꝙͣdo irascatur dñs.
et nõ ueniatis adiuam iustam: nũ¬
quid nequando irastatur dñs ⁊ nõ
uos ꝑducat aduam iustam. aut nõ

Expanded text:
emore. Sic et Apostolus, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus est enim qui operatur in vobis. Ergo, exsultate cum tremore. Ne quando irascatur Dominus. Video quia clamando praevenitis. Quid enim dicturus sum scitis, clamando praevenitis. Et hoc unde habetis, nisi quia docuit ad quem credendo venistis? Hoc ergo dicit: audite quod nostis; non doceo, sed commemoro praedicando: imo nec doceo, quia nostis; nec commemoro, quia meministis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus dicit: Apprehendite disciplinam, et exsultate, sed cum tremore, ut semper humiles teneatis quod accepistis, Ne quando irascatur Dominus, utique superbis, sibi quod habent tribuentibus, non illa quo habent gratias agentibus. Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa. Numquid dixit, Ne quando irascatur Dominus, et non veniatis ad viam justam? Numquid, Ne quando irascatur Dominus, et non vos perducat ad viam justam, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate dare nõ possunt. Illo
ꝑest culpa sterilitas: quoꝵ fe¬
cunditas est uoluntas: Erant
gͦ iudei habentes uerba legis: S
facta nõ habentes: ꝑlem foliis.⁊
fructus nõ ferentes: Hoc dixr. ut
racula fecisse. ut aliquid illis mi¬
raculis significar: sẜ excepto eo
qd̃ mira. et magna ꝙ diuina e¬
rant: aliquid inde etiam disce
cere. uoluit: in trib mortius qͦs
suscitauit: Resuscitauit filiam
mortuã archismagogi. Ad quam
egrotantẽ petebatur ut eam de
egritudine libetarq: ꝙ cũ ꝑgit mor¬
tua nunciatur: et quasi iam frus¬
tta fatigaretur renũciatũ est: pa¬
tri eius : Puella mortua est. Qͥd
adhuc fatigas magisttũ : ille aut̃
ꝑrexit. ⁊ ait patri puelle Noli ti¬
mere: tantũ modo crede: Uenit ad¬
domũ: et iuenit iã obsequia fi¬
neti debita p̃parata Qꝓ dicit ilis
Nolite flere. nõ enĩ moetua est o¬
ella. sed dormit: Derum dixi ꝓ
miebat: sed illi a quo poterat e¬

Expanded text:
voluntate dare non possunt. Illorum voluntate dare non possunt. Illorum est culpa sterilitas, quorum fecunditas est voluntas. Erant ergo Judaei habentes verba Legis et facta non habentes, pleni foliis et fructus non ferentes. Hoc dixi, ut racula fecisse, ut aliquid illis miraculis significaret, ut excepto eo quod mira et magna et divina erant, aliquid inde etiam discercere voluit in tribus mortuis, quos suscitavit. Resuscitavit filiam mortuam Archisynagogi, ad quam aegrotantem petebatur, ut eam de aegritudine liberaret. Et cum pergit, mortua nuntiatur; et quasi jam frustra fatigaretur, renuntiatum est patri ejus: Puella mortua est, quid adhuc fatigas Magistrum? Ille autem perrexit, et ait patri puellae: Noli timere, tantummodo crede. Venit adomum, et invenit jam obsequia funeri debita praeparata: et dicit illis: Nolite flere, non enim est mortua puella, sed dormit. Verum dixit: dormiebat, sed illi a quo poterat ex
Abbreviated transcription (Latin):
taq qui uiderunt xp̃i mitacła.
et nõ intellexerũt quid fibi uel¬
lent. et quid intelligentib quo¬
dam mͦ ĩnuerent: mitati sunt tã¬
tũ que facta sunt: Alii uero q fat¬
ta mirati: q intellecta qecuti Ta¬
les nos inscola xp̃i eẽ debemus:
Qui enĩ dicit xp̃m ꝓpterea tã¬
tum fecisse miracła. ut nõ eẽnt
nͥ miracła. Potest illum dicere
etiam nescire qd̾ nõ eẽt tempus
pomoꝵ. qñ ficus q̃siuit in arborez
Non enĩ erat illius pomi tempꝰ.
sicut eunͣglista testatur: & tam̃e
esurens. poma querebat in arbore
xp̃s: Nesciebat qd̾ rusticus scie¬
bat: qd̾ nouerat arboris cultor.
ñ nouerat arboris creator ͦ Cum gͦ
esuriens. poma que siuit in arbore.
significauit se aliquid esurire: et
aliquid aliud querere Et arborẽ
illam sine fructu et foliis plenã
repperit et maledixit: q aruit:
Quid arbor fecerat: fructũ non
afferento: que culpa arboris infe¬
cunditas : sed sunt. qui fructum

Expanded text:
Ita qui viderunt Christi miracula, Ita qui viderunt Christi miracula, et non intellexerunt quid sibi vellent, et quid intelligentibus quodam modo innuerent, mirati sunt tantum quia facta sunt: alii vero et facta mirati, et intellecta assecuti. Tales nos in schola Christi esse debemus. Qui enim dicit Christum propterea tantum fecisse miracula, ut non essent nisi miracula, potest illum dicere etiam nescire quod non esset tempus pomorum, quando ficus quaesivit in arbore. Non enim erat illius pomi tempus, sicut Evangelista testatur: et tamen esuriens poma quaesivit in arbore. Christus nesciebat, quod rusticus sciebat? Quod noverat arboris cultor, non noverat arboris creator? Cum ergo esuriens poma quaesivit in arbore, significavit se aliquid esurire, et aliquid aliud quaerere: et arborem illam sine fructu foliis plenam reperit, et maledixit; et aruit. Quid arbor fecerat fructum non afferendo ? Quae culpa arboris infecunditas? Sed sunt qui fructum
Abbreviated transcription (Latin):
iusibiles mortuos suscitauerit qͥs
nouit : nõ eñ omia que fecit scrip¬
ta sunt Ioh̾es hoc dicit: Multa a¬
la fecit cħs que si sccipta eeñt ar¬
bittor totum mundũ nõ posse li¬
bros capere Multi sunt ergo ali¬
bi sine dubio suscitati: sed nõ stu¬
stra tres ꝯmemorati. Dñs eñĩ nr̃¬
iħs xp̃s ea que faciebat corporalit̾:
etiam spiritalit̾ uolebat intellegiz
Neq enĩ tanta miracła ꝓpt̾ mita¬
cula faciebat: sed ut illa que facie¬
bat mira ẽẽnt uidentib: uera eẽnt
intellegentib. quẽ ad modũ qui
uidet literas in codice optrmne scͥp¬
to. et nõ nouit legere: laudat qui¬
dem antiquarii manũ. ad mirãs a¬
picũ pulcritudinẽꝰ sed quid sibi ue¬
lint quid indicent illi apices nes¬
cit: ꝙ est ocłis laudator. mẽte nõ
cognitor: Alius aut̃ ꝙ laudat ar¬
tificiũ: o capit incellectũ. Ille u¬
tiq nõ solum uidete qd̃ ꝯmune
est om̃ib potest sed etiã legete:
quod qui nõ didicit nõ potest

Expanded text:
isibiliter suscitaverit, quis novit? Non enim omnia quae fecit scripta sunt: Joannes hoc dicit, Multa alia fecit Jesus, quae si scripta essent, arbitror totum mundum non posse libros capere . Multi ergo sunt alii sine dubio suscitati: sed non frustra tres commemorati. Dominus enim niebat corporaliter, etiam spiritualiter volebat intelligi. Neque enim tantum miracula propter miracula faciebat: sed ut illa quae faciebat, mira essent videntibus, vera essent intelligentibus. Quemadmodum qui videt litteras in codice optime scripto, et non novit legere, laudat quidem antiquarii manum admirans apicum pulchritudinem; sed quid sibi velint, quid indicent illi apices nescit; et est oculis laudator, mente non cognitor: alius autem et laudat artificium, et capit intellectum; ille utique qui non solum videre quod commune est omnibus potest, sed etiam legere; quod qui non didicit, non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
iracula dñi nostti dña¬
om̃is quidẽ audientes
et credentes mouent: sed alios
atq alios: alit̾ ꝙ aliter: Quidã
enĩ corporaliter eius miracła su¬
pentes: maiora intueri nõ norum
Quidam uero ea que gesta audi¬
unt in corporib: nũc amplius m
aniis admirantur: Dicit ipse
dñs: Sicut enĩ pater suscitat
mortuos et uiuificat: sic ⁊ fil¬
us quos uult iuificat: Nonin¬
q alios filius alios pater. sede¬
os ͤ pater ⁊ filius: quia omĩa p¬
ter ꝑ filium: Homo enĩ dubite
qui xͥanus est: etiam nũt mor¬
tuos suscitari: Sed omĩs hon
habet ocłos quib udere potest
mortuos resurgentes: ita ut re
do ex eunͣgłio recitatus est In¬
de aut̃ uideant homines tesut¬
gere mortuos in corde nõ õs
habent: nͥ qui iã resurtexerũt
in corde: Amplius est resuscita¬
te semꝑ uicturũ: quã fuscitare ite
suscitato gauisa est mat̾ uidua:
⁊ hominib in spũ cotidie suscita¬
tis. gaudo mat̾ eccłia. Ille qui dem

Expanded text:
iracula Domini nostri omnes quidem audientes et credentes movent: sed alios atque alios aliter et aliter. Quidam enim corporalia ejus miracula stupentes, majora intueri non norunt: quidam vero ea quae gesta audiunt in corporibus, nunc amplius in animis admirantur. Dicit ipse Dominus, Sicut enim Pater suscitat mortuos, et vivificat; sic et Filius quos vult, vivificat . Non utique alios Filius, alios Pater; sed eosdem Pater et Filius: quia omnia Pater per Filium. Nemo ergo dubitet qui christianus est, etiam nunc mortuos suscitari. Sed omnis homo habet oculos, quibus videre potest mortuos resurgere ita, ut redo ex Evangelio recitatus est: unde autem videant homines resurgere mortuos in corde, non omnes habent, nisi qui jam resurrexerunt in corde. Amplius est resuscitare semper victurum, quam suscitare itersuscitato gavisa est mater vidua: de hominibus in spiritu quotidie suscitatis gaudet mater Ecclesia. Ille quidem
Abbreviated transcription (Latin):
iõ apłs dicerꝙ: Surge qui dormis.
et exurge a mortus. et illiminabit
te xp̃s: Tormientẽ audis cũ dicit:
surge qui dormis: sed mortuũ intel¬
lige cũ audis: et exutge a mortius:
Sicti sũt sepe dormientes: et mor¬
tui uisibiliter: Et plane: om̃s enĩ ei
qui potest excitare dormiunt: Mor-
ñ exꝑgiscitur: ⁊p̃o aut̃ ille dor¬
nebat cui dictum est surge: ꝙ cõ¬
auo surrexit: Nemo tam facile ex¬
arat in lectulo: quã facile xp̃s in

Expanded text:
: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Dormientem audis, cum dicit, Surge, qui dormis: sed mortuum intellige, cum audis, Et exsurge a mortuis. Dicti sunt saepe dormientes et mortui visibiliter. Et plane omnes, ei qui potest excitare, dormiunt. Mortunon expergiscitur. Christo autem ille dormiebat, cui dictum est, Surge; et continuo surrexit. Nemo tam facile excitat in lecto, quam facile Christus in
Abbreviated transcription (Latin):
henderetur ꝙͣ factor: Tales consu¬
etudine maligna p̃ssi: tanꝙͣ sepł¬
ti sunt: Sed qͥd dicamꝰ fr̃s : ita
sepulti: ut de lazaro dictũ est iã
putet. Moles illa imposita sepł¬
chro. ip̃a est uis dura consuetu¬
di̾s qua premitur aĩa net resurg̾e̾
nec respirare ꝑmittitur: Dictum est
consuetudinẽ dequa loquor: quar¬
to quodam ꝓgressu ꝑuenit aiã
Prima est enĩ quasi titillatio de¬
Tectationis in corde: scd̾̃a consensio.
Tertium factũ: quarta consuetudo
Sunt enĩ qui res illicitas obui¬
as cogitationib suis ꝓrsus ita abi¬
ciunt ut nec delectentur: Sunt
qui delectant᷑. et nõ consentiuntz¬

Expanded text:
henderetur quam factor. Tales consuhenderetur quam factor. Tales consuetudine maligna pressi, tanquam sepulti sunt. Sed quid dicam, fratres? Ita sepulti, ut de Lazaro dictum est, Jam putet. Moles illa imposita sepulcro, ipsa est vis dura consuetudinis, qua premitur anima, nec surgere, nec respirare permittitur. CAPUT VI. consuetudinem de qua loquor, quarto quodam progressu pervenit anima. Prima est enim quasi titillatio delectationis in corde; secunda, consensio; tertium, factum; quarta, consuetudo. Sunt enim qui res illicitas obvias cogitationibus suis prorsus ita abjiciunt, ut nec delectentur. Sunt qui delectantur, et non consentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
inira domestitos parietes: Alii post
consensũ eunt in factum: tanꝙͣ
efferentes mortuũ. ut qd̃ latebat
in secreto. appareat in publico Nũ¬
quid iã isti qui in factũ ꝓcessetũt
desperandi sunt : nõne ⁊ illi iuue¬
in dictum est tͥ dico surge: Nõne
et ille redditus est matͥ sue. Sic
gͦ et qui iã fecerit. si forte ꝯmoni¬
tus et ꝯmotus uerbo u̾itatis. ad
xp̃i uocem resurgens uiuis red¬
ditus potuit ꝓgredi: in et̾num pe¬
rire nõ potuit: Qui aut̃ faciendo Ns̃¬
qd̾ malũ est ⁊̃ male ꝯsuetudini
se implicant. ut ip̃ã ꝯsuetudo
mali nõ eos sinat udere quia ma¬
lum est: fuint defensores maloꝵ
factoꝵ suoꝵ Irascunt᷑ cũ reprehẽ¬
duntur: in tantũ ut sicut sedomit¬
te quõdã dicerent. uiro iusto re¬
p̾hendenti. nequissimã uoluntatẽ:
Habitare uenisti: nõ leges date
Tanta iͥ nefande turpitudĩs consu¬
etudo erat: ut iã nequitia esset
iusticia: et ꝓhibitor pocius repre¬

Expanded text:
intra domesticos parietes. Alii post intra domesticos parietes. Alii post consensum eunt in factum, tanquam efferentes mortuum, ut quod latebat in secreto, appareat in publico. Numquid jam isti, qui in factum processerunt, desperati sunt? Nonne et illi juveni dictum est, Tibi dico, surge? Nonne et ille redditus est matri suae? Sic ergo et qui jam fecerit, si forte commonitus et commotus verbo veritatis ad Christi vocem resurgit, vivus redditur. Potuit progredi, in aeternum perire non potuit. Qui autem faciendo quod malum est, etiam mala consuetudine se implicant, ut ipsa consuetudo mali non eos sinat videre quia malum est, fiunt defensores malorum factorum suorum: irascuntur cum reprehenduntur; in tantum ut Sodomitae quondam dicerent viro justo reprehendenti nequissimam voluntatem, Habitare venisti, non leges dare . Tanta ibi nefandae turpitudinis consuetudo erat, ut jam nequitia esset justitia, et prohibitor potius repre
Abbreviated transcription (Latin):
tomo: sed tam̃ nõdiun in sepulchro:
Parietib elatus erat: terre mͤ¬
indatus nõ erat: Qui suscitauit
mortuã nõdũ elatã suscitauit mor¬
tuum iam elatũ: ñdũ sepultum:
Tertius restabat. ut ⁊ sepultũ sus¬
ataret: ꝙ hoc fecit in lazaro:. St̃
ergo qui pccm intꝰ in corde habent:
in facto nõdum habent: Nescio qͥ
cõmotus est aliqua concupiscẽ¬
tia Dicit enĩ dñs ip̃e: Qui ui¬
derit mulierẽ ad concupiscendũ
ñ. iã mechatus est eã incorde suo
Sondũ accessit corpore: consensit
incorde Mortuũ intus habet: Non¬
dũ extulit et ut fit. ut nouimus.
ut condie in se homines experiũ¬
tur: aliꝙͣdo audito uerbo dĩ tangͣ
dño dicente. surge: cõdẽnatur cõ¬
sensus ad iniquitatẽ respiratur ĩ
salutẽ atq iusticiã. Surgit mor¬
tuus in domo. reuiuiscit cor in
ggitationis secreto. Facła est ista
ssurrectio anime mortue intus
inra latebras cũ scientie: tanꝙͣ

Expanded text:
domo, sed tamen nondum in sepulcro, domo, sed tamen nondum in sepulcro, parietibus elatus erat, terrae mandatus non erat. Qui suscitavit mortuam nondum elatam, suscitavit mortuum jam elatum, nondum sepultum. Tertium restabat, ut et sepultum suscitaret: et hoc fecit in Lazaro. Sunt ergo qui peccatum intus in corde habent, in facto nondum habent. Nescio quis commotus est aliqua concupiscentia. Dicit enim ipse Dominus: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Nondum accessit corpore, consensit in corde: mortuum intus habet, nondum extulit. Et ut fit, ut novimus, ut quotidie homines in se experiuntur, aliquando audito verbo Dei, tanquam Domino dicente, Surge; condemnatur consensus ad iniquitatem, respiratur in salutem atque justitiam. Surgit mortuus in domo, reviviscit cor in cogitationis secreto. Facta est ista resurrectio animae mortuae intus intra latebras conscientiae, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
titati loquetemut: modo audisto
quomͦ excitatus est: Ad ꝓpinquamn
dũs ciuitati.⁊ ecte fetebatur mo¬
tuus rã extra portam: Miseritora¬
a cõmotus qd̾ flebat mat̾ ui du¬
a et destituta unico filio: fecit qͥ
audistis dicens Ad olescens tͥ dio
surge: Surtexit ille mortuus se¬
pit loqui. et reddidit illum mata
sue: Etcitauit ⁊ lazarũ de sepul¬
chro: E ibi cum egrotantẽ scuẽt
discipuli cũ quib loquebatur di¬
ligebat aut̃ illum: lazarus in¬
quit amicus nr̃ dormit. Illi pe¬
tantes egri sõnũ salubrẽ si dae¬
tit inquiunt dñe saluus est
Q ille: Dico uobis. aꝑtius un
loquẽs: Lazarus amicus nr̃ mi
tuus est. Utrũq uerũ dicendim
tuus est uobis. dormit mͥ. Istatͥ¬
genera peccatoꝵ: quos hodie sus¬
citauit xp̃s: Illa emĩ mortua fi¬
lia archismagogi intꝰ erat ind̾¬
mo: nõdũ erat desecretis parie¬
tib elata impublicũ: Ibi intꝰ si¬
citata est et uiua patentibus
ceddita: Iste autẽ iam quidẽ nõ in

Expanded text:
eremur. Modo audistis quomodo excitatus est. Appropinquabat Dominus civitati; et ecce efferebatur mortuus jam extra portam. Misericordia commotus, quod flebat mater vidua et destituta unico filio, fecit quod audistis, dicens: Adolescens, tibi dico, surge. Surrexit ille mortuus, coepit loqui; et reddidit illum matri suae. Excitavit et Lazarum de sepulcro. Et ibi cum aegrotantem scirent discipuli cum quibus loquebatur diligebat autem illum: Lazarus, inquit, amicus noster dormit. Illi putantes aegri somnum salubrem: Si dormit, inquiunt, Domine, salvus est. Et ille: Dico vobis, apertius jam loquens, Lazarus amicus noster mortuus est . Utrumque verum dicens: Mortuus est vobis, dormit mihi. CAgenera peccatorum, quos hodieque suscitat Christus. Illa enim mortua filia Archisynagogi intus erat in domo, nondum erat de secretis parietibus elata in publicum. Ibi intus suscitata est, viva parentibus reddita. Iste autem jam quidem non in
Abbreviated transcription (Latin):
ficat iniquitates suas. effectur ⁊¬
tur ⁊ suꝑbit in petulentia. in luxuri¬
a. in honceib: in potestatib in diui¬
tiis. in potentia uanitatis: Arguitͦ
Crripitur. ostenditur sibi. displicet
fibi confitetur feditatem. et deside¬
tat pulchitudinẽ: ꝙ que ibat effusa

Expanded text:
ficat iniquitates suas: effertur et superbit in petulantia, in luxuria, in honoribus, in potestatibus, in divitiis, in potentia vanitatis. Arguitur, corripitur, ostenditur sibi, displicet sibi, confitetur foeditatem, desiderat pulchritudinem, et quae ibat effusa,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dixi ego sum uia. ita e
go sum iatua Quid quetis
qua redeas. ꝯuo redeas. qua ĩ¬
res ne alibi erres : ip̃e tͥ omĩa fac¬
ns est: Breuiter ergo dicit hu-¬
milis esto. mitis esto Nudiamꝰ
hot aꝑtissime dicentẽ. ut udeamꝰ
qua sit uia. que sit uia. quo sit
ua. quo uis uenite Certe. forte
auaritia: Simã uis possidete  oĩa
nichi tradita sunt a patre mõ
inquit: Fortasse dicturus esr̃t̾r̃o
sunt tradita. nũqͥt michi ͤ audi
apłm dicentem: audi ut dixi iã¬
didũ ne desperatione frangaris:
udi quomͦ amatus es: nõ amã-¬
dus: Audi quomͦ amatus es tur¬
pis : fedus añꝙͣ eẽt inte. qd̃ ama¬
⁊ dignum eet̃: Amatus es pri¬
is. ut dignus fieres qui amate
impius amari metebatut: qua¬
re  quid merebatur impius: dq̃¬
pis mortuus est : Ecce quid tibi
ut̃: omĩa possidere: Noli ꝑ aua-¬
auani. Per pietatẽ hoc quete¬

Expanded text:
sicut dixit, Ego sum via; ita etiam, sicut dixit, Ego sum via; ita etiam, Ego sum janua . Quid quaeris qua redeas, quo redeas, qua intres? Ne alicubi erres, ipse tibi omnia factus est. Breviter ergo dicit: Humilis esto, mitis esto. Audiamus hoc apertissime dicentem, ut videas qua sit via, quae sit via, quo sit via. Quo vis venire? Certe forte avaritia omnia vis possidere. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo, inquit . Fortasse dicturus es: Christo sunt tradita, numquid mihi? Audi Apostolum dicentem: audi, ut dixi jamdudum, ne desperatione frangaris; audi quomodo amatus es non amandus, audi quomodo amatus es turpis, foedus, antequam esset in te quod amari dignum esset. Amatus es prius, ut dignus fieres qui amarerimpius amari merebatur? Quaero quid merebatur impius? Dapiis mortuus est. Ecce quid tibi utem omnia possidere: noli per avaritiam; per pietatem hoc quae
Abbreviated transcription (Latin):
bes iudicem fugiens. hunc pos
tum redite nõ poterat: Cln
ille qui fcũs est mã Intrate ꝑs
gustam portam Cõnatur m̃ge¬
di. impedit tuitior ꝙ tantona¬
gis ꝑuitiose conatut. quãtoma¬
gia : impedit tumor Cumidĩ
enim uerat angustig bexaturs
amplius tumebit. Nmplius n¬
mensꝰ qñ intrabit: Eego detis¬
detumescat: accipiat humlita
medicamẽtũ. bibat contra tum¬
rem poculum amarum s salu¬
bee. bibat poculum humilitans
Quid se attat: nõ sunt molis
nõ magna s tumida Magni¬
tudo enũ soliditatẽ habet. tunor
inflationẽ: Nõ sibi magnus. n¬
midũ uideatur: De tu mestat
ut magnꝰ sit. ut certꝰ ⁊ solin
Nõ ista desiderq Nõ destatup
parum terũ labentium. corup¬
tibiliũq głetur: dudiat euri¬
sume qui dixit. intrate ꝑ angđ
portã. dicentẽ ego sum iua dor¬
si em̃ quererꝙ tumidus: qual
ꝑ me intraz Non nisi ꝑ me anbl¬
les : ut intres ꝑ ianuã. Ham

Expanded text:
bes judicem fugiens, patrem bes judicem fugiens, patrem tum redire non poterat. Clamat ille qui factus est via: Intrate per angustam portam . Conatur ingredi, impedit tumor: et tanto magis perniciose conatur, quanto magis impedit tumor. Tumidum enim vexat angustia; vexatus autem amplius tumebit; amplius tumens quando intrabit? Ergo detdetumescit? Accipiat humilitatis medicamentum: bibat contra tumorem poculum amarum, sed salubre; bibat poculum humilitatis. Quid se arctat? Non sinit moles, non magna, sed tumida. Magnitudo enim soliditatem habet, tumor inflationem. Non sibi magnus tumidus videatur: detumescat, ut magnus sit, ut certus, ut solidus. Non ista desideret, non de ista pompa rerum labentium corruptibiliumque glorietur: audiat eum ipsum qui dixit, Intrate per angustam portam, decentem, Ego sum via. Quasi enim quaereret tumidus, Qua n nisi per me ambulas, ut intres per januam. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ad moclũ amet eos: quos uult q̃¬
rete nom̃ diũ mat tantũ: ano¬
dit tantũ : Elu ⁊ odit ⁊ amat: Im¬
mo ⁊ odit ⁊ amat Odit̾ tuar amat
tez Quid est odit tua. amat te:Q
dit quod fecisti: amar quod fecit deꝰ
Que sunt enĩ tua᷑ nisi peccata: q
cisti Amas extra te opera tua: ne¬
gligis in te opus dei. Merito is
metito laberis: merito ⁊ ate ipso
ꝑgis: merito audis. spũs ambułas.
et nõ reuertens Andi pocius uocã¬
tem et dicentẽ: Conu̾tinim ad me.
et conu̾tar aduos. Nõ enĩ deus a¬
uertitur et cõuertitur: Manẽs cor¬
npit. incõmutabitis corripit: Ao¬
uersus est: quia tu te auertist
Tuab illo fecisti casum. nõ ipse a
te fecit occasum Ergo audi dicẽ¬
tem tͥ Comuiertuini ad mer et
conuertar ad uos H oc est enim qd̾
conuertar aduos quia conuerti¬
miniad me Eu̾gientis dorsa ꝑseqͥ¬
tur: quia faciem redeuntis ilun¬
nat. Quo eñ fugies adeo fi¬
quinullo loco cominetur. Ma
quã absens est: Qui conu̾suti¬

Expanded text:
uemadmodum amat eos, quos vult quaerere nomen Domini. Amat tantum, an odit tantum? an et odit et amat? Imo et odit et amat. Odit tua, amat te. Quid est, Odit tua, amat te? Odit quod fecisti, amat quod fecit Deus. Quae sunt enim tua nisi peccata? Et cisti. Amas extra te opera tua, negligis in te opus Dei. Merito is, merito laberis, merito et a te ipso pergis: merito audis, Spiritus ambulans, et non revertens . Audi potius vocantem, et dicentem, Convertimini ad me, et convertar ad vos . Non enim Deus advertitur, et convertitur: manens corripit, incommutabilis corripit. Aversus est, quia tu te avertisti. Tu ab illo fecisti casum, non ipse a te fecit occasum. Ergo audi dicentem tibi, Convertimini ad me, et convertar ad vos. Hoc est enim, Convertor ad vos, quia convertimini ad me. Fugientis dorsa persequitur, faciem redeuntis illuminat. Quo enim fugies a Deo fugiqui nullo loco continetur, et nusquam absens est? Qui conversum li
Abbreviated transcription (Latin):
hemo ꝓhibetur: quãto magis ꝓ¬
beri non debet infans. qui reces
utus nichil peccauit. nisi quod
d̾m adam carnalit̾ natus. con¬
agium mortis antiq prima na¬
iuitate contraxit: qui ad remis¬
sa pcõꝵ. accipienda hoc ipso fa¬
ulius accedit. quod illi dinntũ¬
nie nõ ꝓpria sed alicna pccã. Uide¬
te qũẽ ad modum de hac re ni-¬
hil dubitans: soluit illam un¬
e dubitabatabatur: H oc de fũ¬
dm̃to eccłe sumpsit: ad cõfirm.¬
ndum lapidem nutantẽ: Im

Expanded text:
emo prohibetur: quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus contagium mortis antiquae prima nativitate contraxit; qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedit, quod illi dimittuntur, non propria, sed aliena peccata » ? Videte quemadmodum de hac re nihil dubitans, solvit illam unde dubitabatur. Hoc de fundamento Ecclesiae sumpsit, ad confirmandum lapidem nutantem
Abbreviated transcription (Latin):
henos in suꝑ appellent hereticos:
quod eos talia disputantes nos
appellare possimus forfitan si
uelimus: nec tam̃ appellamus
Sustineat eos mat̾ piis uisce¬
rib sanandos: oportoꝵ docen¬
dos: ne plangat mortuos: Nimi¬
uni est quo ꝓgrediunt᷑: multũ
est: uix fetendum ẽz Magne
parientie adhuc ferri ñ abntã¬
tur. hac pacientia eccłe corrigã¬
tur bonum est Ut amici ex horta¬
mur: nõ ut iimici litigamꝰ: De¬
trahunt nobis: ferimus Cano¬
n nõ detrahant: ueritati non
cotidie laboranti. ñ ꝯtra dicant:
fundata ista res ẽ ferendus ẽ
disputator. etrans in aliis que¬
sionib ñ diligent᷑ digestis
ñdñ plena eccła anctoritate fir¬
matis Ibi fetendus est Frxor ñ
tur nõ ex pedit: Adhuc forte nr̃a
nõ est reprehendẽda patientia. sed
debenuis timete ne culpetur etiã
negligentia: Sufficiat caritati ue¬
stre: Habete ad illos: qui nostis
illos: Habete cum illis. amite:
fraterne. placide. amant̾. dolent̃.

Expanded text:
nos insuper appellent haereticos, quod eos talia disputantes nos appellare possimus forsitan, si velimus, nec tamen appellamus. Sustineat eos mater piis visceribus sanandos, portet docendos, ne plangat mortuos. Nimium est quo progrediuntur; multum est, vix ferendum est, magnae patientiae adhuc ferri. Non abutantur hac patientia Ecclesiae, corrigantur, bonum est. Ut amici exhortamur, non ut inimici litigamus. Detrahunt nobis, ferimus: canoni non detrahant, veritati non quotidie laboranti non contradicant. Fundata ista res est. Ferendus est disputator errans in aliis quaestionibus non diligenter digestis, nondum plena Ecclesiae auctoritate firmatis; ibi ferendus est error: non tur. Non expedit, adhuc forte nostra non est reprehendenda patientia: sed debemus timere ne culpetur etiam negligentia. Sufficiat Charitati vestrae, habete ad illos qui nostis illos, habete cum illis amice, fraterne, placide, amanter, dolenter:
Abbreviated transcription (Latin):
dicetq stimulũ caruis angelum
sathane. aquo colafizaretur. Qł
colafi zatꝰ. caput eius tunditur.
ne erigatur: ꝙ ibi de scientia me¬
tus etat inflationis. hoc est ela¬
tionis: Ait eñ. In magnitudĩe retie¬
lationũ meatum ne extollaꝵ bi
ergo metuenda est elatio: uͥ erat
retum magnaꝵ reuelatiõ. In mag¬
nitadĩe reuelationũ m̃aꝵ ne extollar
Datus est michi stimulus cattus
mee augłs sathane qui me colasi¬
zet. Proptꝰ qd̾ t̃ dnm regaui ut
ausfẽcret eum ame: ꝙ dixit mi

Expanded text:
diceret stimulum carnis, angelum diceret stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur? Qui colaphizatur, caput ejus tunditur, ne erigatur: nam et ibi de scientia metus erat inflationis, hoc est elationis. Ait enim: In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Ibi ergo metuenda erat elatio, ubi magnarum rerum erat revelatio: « In magnitudine revelationum mearum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut aufer
Abbreviated transcription (Latin):
dia apłs in laudib caritatis nolu
luruis eras causam quare nõ emu¬
latur: subdidit nõ melanare Es̃ eoui
Io utõ emmulatur quianõ intlatu
siduflatetur enulatetur.: Not n
uobis coestat. et aiã solidatur. qa
nõ melatur. Scicatia ait apłs m
flar: Quid ergo: saentiam fuge te
debetis: et electuti estis nichil scire
pocius quã inflati᷑ ut quid uod̾
loquimur. si melior ẽ ignor antiaꝙͣ
scientia : ut quid uobis disputał.
ut quid ista distiguimus : ut quid
qd̾ nostis ad monemus. qd̾ nõ nostis
m̾ferimus: Scientia cauenda est ͭ
ne inflet: Ergo amate scientiam.
s ante ponite caritatẽ Siienti¬
a si sola sit inflat: quia uero cari
flari bi ergo inflat scientia: ubi
cantas nõ edificat. Ubi aut̃ edifi¬
cat: solidata est. Non est ibi in¬
flatio. uͥ petra est fundam̃tũ In¬
tantum autẽ temptat inflacto ħ
est elatio: ut ꝓpt̾ hoc uitiũ etiam
tanitus ille apłs appositũ sibi eẽ

Expanded text:
dia; Apostolus in laudibus charitatis noluidia; Apostolus in laudibus charitatis noluiturus eras causam, quare non aemulatur; subdidit, Non inflatur. Ergo si ideo non aemulatur, quia non inflatur; si inflaretur, aemularetur. Hoc in vobis crescat, et anima solidatur, quia non inflatur. Scientia, ait Apostolus, inflat. Quid ergo? scientiam fugere debetis, et electuri estis nihil scire potius quam inflari? Utquid vobis loquimur, si melior est ignorantia quam scientia? utquid vobis disputamus? utquid ista distinguimus? utquid quod nostis admonemus, quod non nostis inferimus, si scientia cavenda est, ne inflet? Ergo amate scientiam, sed anteponite charitatem. Scientia si sola sit, inflat. Quia vero charim inflari. Ibi ergo inflat scientia, ubi charitas non aedificat: ubi autem aedificat, solidata est. Non est ibi inflatio, ubi petra est fundamentum. antum autem tentat inflatio, hoc est, elatio, ut propter hoc vitium etiam tantus ille Apostolus appositum sibi esse
Abbreviated transcription (Latin):
o preuenientes: Iec em̃ si cogitetis.
nõ eritis apud uos magnii Magis
enĩ cogitate debetis qd̃ uobis desit.
ꝙͣ qd uobis adsit: Qd̾ habes caue
ne ꝑdas. Qd nõdũ habes. supplica ut
habeas Inꝙͣtis sis minor: tͥ cogitan¬
dum est: nõ inquãtis sis maior
Si enĩ cogitas ꝙͣ tũ precessisti alte¬
rum time tũmorẽ: Si u̾o̾ cogitas
quãtũ tͥ adhuc deest: ingemiscis:
ꝙ cũ ingemiscis: curaris. Numił¬
fieris. tutior ambulabis: Non preci¬
pitaberis nõ inflaberis: ꝙ utinam
possint om̃s de una caritate cogita¬
te Sola est enĩ que uincit om̃a ⁊
sine qua nichil ualent om̃ia: ꝙ que
ubiciuiq fu̾it: trahit ad se omĩa:
Ipla est que nõ hemulatur: Queris
cansam : atende qd̾ sequitur: Nõ
in flatur: Prior est inuiciis suꝑbi¬
a.ut clicete ceperã: Deinde inuidi¬
a Nõ enĩ muidia peperit suꝑbiã:
suꝑbia uocatur Cum gͦ inordinie
prior sit suꝑbia. sequitur aut̃ iui¬

Expanded text:
o praevenientes . Haec etenim si cogitetis, o praevenientes . Haec etenim si cogitetis, non eritis apud vos magni. Magis enim cogitare debetis quid vobis desit, quam quid vobis adsit. Quod habes, cave ne perdas: quod nondum habes, supplica ut habeas. In quantis sis minor, tibi cogitandum est; non in quantis sis major. Si enim cogitas quantum praecessisti alterum, time tumorem. Si vero cogitas quantum tibi adhuc deest, ingemiscis; et cum ingemiscis, curaris, humilis eris, tutior ambulabis, non praecipitaberis, non inflaberis. CAPUTpossint omnes de una charitate cogitare. Sola est enim quae et vincit omnia, et sine qua nihil valent omnia, et quae ubicumque fuerit trahit ad se omnia. Ipsa est quae non aemulatur. Quaeris causam? Attende quod sequitur: Non inflatur . Prior est in vitiis superbia, ut dicere coeperam, deinde invidia. Non enim invidia peperit superbiamsuperbia vocatur. Cum ergo in ordine prior sit superbia, sequatur autem invi
Abbreviated transcription (Latin):
te ne ꝑdatis eã Unde : ꝑ suꝑbiam
dlitꝰ perit sc̃ĩtas caista. si adultã fue¬
itꝰ alit̾ perit si suꝑb fiat: ꝙ audeo
dicete: Coniugalem agentes iuitam
sitenent hummilitatẽ: suꝑbis castis me¬
lires sunt Consideret enĩ caritas urã.
U dico: Diabolum attenditez Nun¬
quid ei miudicio dei obiciendum ad
nlteriũ est aut fornicatio: Nichil
horum facit: qui nõ habet carnem
Sola eum suꝑbia et inuidia mittit
bi est ⁊ inuidia Nõ potest suꝑbus
ẽẽ: nõ inuidus. Inuidia filia est suꝑ¬
at eẽ sterilis ubi fuerit: continuo
parit Ut aut̃ nõ sit in uobif. hoc
agitate ꝑsecutionis tẽpore nõ solã
agnẽ fuisse coronatã uirginẽ: sed
ẽt crispinã mulierẽ ꝙ forte qd̃
nõ dubitatur. aliqui tũt de continẽ¬
tib defecerũt: et multi de coniuga¬
tis pugnauerũt atq uicerunt. Un¬
de nõ frustra dicit apłs om̃ĩb mẽ¬
bris xpĩ Alter alterum existimã¬
tes sibi suꝑiorem: ꝙ honore mutu¬

Expanded text:
iam. Aliter perit sanctitas casti, si adulter fuerit; aliter perit, si superbus fiat. Et audeo dicere, conjugalem agentes vitam, si tenent humilitatem, superbis castis meliores sunt. Consideret enim Charitas vestra quod dico: diabolum attendite, numquid ei in judicio Dei objiciendum est adulterium aut fornicatio? Nihil horum facit, qui non habet carnem. Sola eum superbia et invidia mittit bi est et invidia. Non potest superbus esse non invidus. Invidia filia est supse sterilis; ubi fuerit, continuo parit. Ut autem non sit in vobis, hoc cogitate, persecutionis tempore non solam Agnen fuisse coronatam virginem, sed et Crispinam mulierem: et forte, quod non dubitatur, aliqui tunc de continentibus defecerunt, et multi de conjugatis pugnaverunt, atque vicerunt. Unde non frustra dicit Apostolus omnibus membris Christi: Alter alterum existimantes superiorem sibi, et honore mutu
Abbreviated transcription (Latin):
lum inimicũ. nfłum reprehens-¬
rẽ. nullũ de tractorẽ. nullũ ms¬
dicũ expetiremur. Uidetis gͦ
ꝙ mali necessarii sunt bons
fornace quodam mꝰ aurislas si¬
⁊ tu palea es. simul eris fumid̃

Expanded text:
lum inimicum, nullum reprehensorem, nullum detractorem, nullum maledicum experiamur? Videtis ergo quia et mali necessarii sunt bonis. In fornace quodam modo aurificis suet tu palea es, simul eritis fumus.