comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non defecit de plateis eiꝰ usura ⁊ dolus.
U̾sura ⁊ dolus ñ abscondunt᷑ saltẽ qr malast̃.
s publice fiunt. Etenim qͥ in domo aliqͥd
mali facit: uel de malosuo erubescit. In
plateis eiꝰ usura ⁊ dolus. fẽnus ⁊ pfessionẽ
hab. Fenꝰ ⁊ ars: uocat᷑ corpꝰ. Dr corpꝰ quasi
necessarium ciuitati: ⁊ de ꝓfessione sua
uectigal impendit. Usq adeo in platea est:
qđ saltem abscondendũ erat. Est ⁊ alia u¬
sura peior. qn ñ dimittis qd̾ tͥ debetur. et
turbat᷑ ocłs in illo u̾su oratiõis. dimitte
rib nr̃is. Qd enĩ tacturꝰ es. qñ oraturus
ad ipsum u̾sum uenturꝰ es: Uerbũ contu¬
meliosũ audisti. Uis exigere damnatio¬
nis suppliciũ: uel tantum exige: quan¬
tũ dedisti feneratori. In inuiriam pugno
ꝑcussus es: int̃fectionẽ quęris. Usura ma¬
la. Qua iturꝰ es in oroͣe.Si reliqueris ora¬
tionẽ: quo circuitu iturꝰ es ad dm̃: ecce
tidianũ da nob̃̾ hodie: uenies ad dimitte

Expanded text:
Non defecit de plateis ejus usura et dolus. Usura et dolus non absconduntur saltem quia mala sunt, sed publice saeviunt. Etenim qui in domo aliquid mali facit, vel de malo suo erubescit: In plateis ejus usura et dolus. Fenus et professionem habet, fenus et ars vocatur: corpus dicitur, corpus quasi necessarium civitati, et de professione sua vectigal impendit: usque adeo in platea est quod saltem abscondendum erat. Est et alia usura pejor, quando non dimittis quod tibi debetur; et turbatur oculus in illo versu orationis, Dimitte nim ibi facturus es, quando oraturus es et ad ipsum versum venturus? Verbum contumeliosum audisti: vis exigere damnationis supplicium. Vel tantum exige quantum dedisti, fenerator injuriarum. Pugno percussus es, interfectionem quaeris. Usura mala. Qua iturus es in orationem? Si reliqueris orationem, qua circumiturus es ad Dominum? Ecce tidianum da nobis hodie. Venies ad, Dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
ligant᷑. ut uolare ñ possint. Forte enĩ non
ligant᷑ uisco: s ligantur officio. Si autem
ligant᷑ cura ⁊ officio. ⁊ deserere ñ possunt:
dicant. Optabã dissolui. ⁊ ẽẽ cũ xp̃o. mul¬
to enim magis optimũ: manere in carne:
necessarium ꝓpt̃ uos. Columba delicata. re¬
ligata affectu. non cupiditate. uolare. ũ po¬
terat ꝓpt̃ implendum officium: non ꝓpter
paruum metum Tam̃ desidium in corde ne¬
cesse ẽ ut sit. Nec patit᷑ hoc desidium. nͥ qui
uerit qr non desunt eccłȩ ꝑsequutiones. etiã
in hoc tempore. quando tranquillitas iidet᷑
eccłȩ. ab his quidem ꝑsecutionib. quas mar¬
tẏres nr̃i passi sunt. Non autẽ desunt ꝑse¬
quutiones: qr uerum ẽ illud. Om̃s qͥ uoluis
pie uiuere in xp̃o. ꝑsecutionẽ patient᷑. N

Expanded text:
ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos . Columba religata affectu, non cupiditate, volare non poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen desiderium in corde necesse est ut sit: nec patitur hoc desiderium, nisi qui verit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecutionibus, quas martyres nostri passi sunt. Non autem desunt persecutiones, quia verum est illud: Omnes qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem pati
Abbreviated transcription (Latin):
ripe. feci omĩa. Quicquid uirium habii.
impendi ⁊ expressi. nichil me uideo ꝓfe¬
cisse. Omĩs opera insũpta ẽ. dolorreman¬
sit. Quomͦ gͦ requiescat cormeiun: a talib.
nͥ ut dicã. quid dabit dabit pennas sicut
columbȩ : non tam̃ sicut coruo: Columba
a molestiis querit auolationẽ: s ñ amit¬
tit dilectionẽ. Columba enim ꝓsigno di¬
lectionis ponit᷑. i in ea gemitus amatur.
Nichil tam amicũ genutib: quã columba.
Bie noctuq gemit: tamꝗͣ. hic posita uibi ge¬
mendũ est. Qͥd gͦ dicit iste dilector: conui¬
cia hominum ferre non possum: strident.
rabie ferunt᷑. accenduntur iracundia.
in ira adumbrant me: ꝓdesse illis ũ pos¬
sum. Itinã requiescam alicubi. ab eis
separatus corpore ñ amore : ne in me cont᷑¬
betur ipsa dilectio. Uerbis meis ⁊ collocu¬
tione ꝓdesse non possum: orando forsitan
ꝓdero. Dicunt ista homines. s plerũq ita

Expanded text:
ripe. Feci omnia, quidquid virium habui ripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columbae tamen, non sicut corvo. Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita
Abbreviated transcription (Latin):
si ligate sunt soluant᷑: qr etiam qͥ soluit
pennas aii. aut dat. aut reddit illi pennaᷤᷤ
suas. Non enĩ habebat eas tamꝗͣ suas. qͥb
uolare non poterat. Ligate penne: onus
multo enim magis optimũ. Etenim ⁊ ipse
quãnis fortis. quãuis magnꝰ. quãuis cor¬
de robustissimus. quãuis in xp̃o miles in¬
uictus. in exercitatiõe sua quantũ legimꝰ
conturbatus ẽ. ⁊ ait. De cetero nemo mi¬
chi molestus sit. Tamꝗͣ diceret de illo psal¬
mo. Tedium tenuit me a peccatorib dere¬
linquentib legem tuã. Conat᷑ gͦ homo ple¬
rumq corrigere homines distortos. prauoᷤ.
ꝑtinentes quidem ad curã suam. s in qͥb
deficiat om̃is humana industria ⁊ uigi¬
lantia. Corrigere ñ potest: pati necesse ẽ.
& qui corrigi non potest tuus ẽ. aut consor¬
tio generis humani. aut ecelastica com
te separabis: ut ista ñ patiaris: S adesto.
loquere. exhortare. blandire. minare. cor¬

Expanded text:
si ligatae sunt, solvantur: quia etiam qui solvit si ligatae sunt, solvantur: quia etiam qui solvit pennas avi, aut dat aut reddit illi pennas suas. Non enim habebat eas tanquam suas, quibus volare non poterat. Ligatae pennae onus multo enim magis optimum. Etenim et ipse quamvis fortis, quamvis magnus, quamvis corde robustissimus, quamvis in Christo miles invictus, in exercitatione sua, quantum legimus, conturbatus est, et ait: De caetero nemo mihi molestus sit . Tanquam diceret de illo psalmo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclete separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, cor
Abbreviated transcription (Latin):
suum: in tenebris ẽ usq adhuc. Si dilec¬
tio lum̃ est: odium tenebre. Et qͥd sibia¬
it in illa infirmitate positus: ⁊ in illa exer¬
citatiõe turbatꝰ. Qͥs dabit in pennas si¬
cut colũbe: ⁊ uolabo ⁊ requiescam: Aut
mor teoptabat: aut solitudinẽ desi¬
derabat. Quandiu inqͥt id mecũ agit᷑.
id mͥ p̃cipit᷑ ut inimicos diligã: Conui¬
cia istoꝵs crebrescentia ⁊ adumbrantia.
cõmouendo ocłm meum ꝑturbant. lum̃
meum appetunt. cor meum int̃ficiunt.
animũ meum uellunt. Utinam abirem
si infirmꝰ sum. ne manendo auigeam pecca¬
ta peccatis. aut certe separari a genere hu¬
mano. ut ñ paciat᷑ uulnus meum crebras
plagas: ut sanatũ exercitationi reddatur.
Fit hoc fr̃s. ⁊ surgit plerumq in aĩo serui
cdi. desid̾ium solitudinis : ñ ob aluid nͥ ꝓpt̃
turbã tribulationũ ⁊ scandalors. ⁊ dicit
Quis dabit mͥpennas: ridet se sine pennis :
an potiꝰ ligatis pennis : Si desunt. dentur:

Expanded text:
suum, in tenebris est usque adhuc. Si dilecsuum, in tenebris est usque adhuc. Si dilectio lumen est, odium tenebrae . Et quid sibi ait in illa infirmitate positus, et in illa exercitatione turbatus? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Aut mortem optabat, aut solitudinem desiderabat. Quamdiu, inquit, id mecum agitur, id mihi praecipitur ut inimicos diligam, convicia istorum crebrescentia et adumbrantia me, commovent oculum meum, perturbant lumen meum, appetunt cor meum, interficiunt animam meam. Vellem ut abirem, sed infirmus sum, ne manendo augeam peccata peccatis: aut certe separarer mano, ne patiatur vulnus meum crebras plagas, ut sanatum exercitationi reddatur. Fit hoc, fratres, et surgit plerumque in animo servi Dei desiderium solitudinis, non ob aliud nisi propter turbam tribulationum et scandalorum, et dicit: Quis mihi dabit pennas? Videt se sine pennis, an potius ligatis pennis? Si desunt, dentur;
Abbreviated transcription (Latin):
os suos. Contur batus iste orabat. ⁊contͥstatus:
luctans aduersus omĩa conuicia. om̃ium con¬
uiciators: non ut aliquẽ eors conucium re¬
ferendo uinceret: s ne aliquẽ eors odisset.
hine orat. hine petit. A uoce inimiei. ⁊ a tribu¬
latione peccatoris. Qm̃ declinauerunt in
me iniquitates: ⁊ in ira adumbrabant
me. Cor meum conturbatũ ẽ in me Hoc
est illud alibi dictum : turbatꝰ est pre ira
timere ne odit quẽ diligebat. mortẽ tinri:
⁊acriorẽ mortẽ. ⁊ interiorẽ mortẽ. qua oc¬
ciditur anima ñ corpus Attendebas homi¬
nẽ seuientẽ in te. Qͥd erat fracturꝰ. contra
quẽ tibi securitatẽ tuus dñs dederat dicenᷤᷤ.
nolite timere eos qui corpꝰ occidunt: Ille
seuiendo corpꝰ occidit. tu odium habendo
aiãm occidisti. & ille corpꝰ alienũ: tu aiãm
tuam. Metus gͦ mortis cecidit suꝑ me. Timor
⁊ tremoe uenerunt suꝑ me: ⁊ contexe¬
runt me tenebre. & dixi. Qͥ odit fr̃ã

Expanded text:
os suos. Conturbatus iste orabat et contristatus, os suos. Conturbatus iste orabat et contristatus, luctans adversus omnia convicia omnium conviciatorum; non ut aliquem eorum convicium referendo vinceret, sed ne aliquem eorum odisset. Hinc orat, hinc petit. A voce inimici, et a tribulatione peccatoris: quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Cor meum conturbatum est in me. Hoc est illud alibi dictum: Turbatus est prae iratimere ne oderit quem diligebat, mortem timet; et acriorem mortem, et interiorem mortem, qua occiditur anima, non corpus. Attendebas hominem saevientem in te: quid erat facturus, contra quem tibi securitatem tuus Dominus dederat, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt ? Ille saeviendo corpus occidit, tu odio habendo animam occidisti; et ille corpus alienum, tu animam tuam. Metus ergo mortis cecidit super me. tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae. Et dixi. Qui audit fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ autẽ uincis inimici dilectione. Qͦmͦ
gͦ homo ambit auferre tͥ ⁊ detruncare aut
euertere felicitatem qua uincit᷑: sic ⁊ di¬
abolus uult hominẽ uincere. auferendo
unde uincitur. S cura in corde seruare
inimici dilectionem: qua diabolũ uincis.
Seuiat homo quantũ potest: auferat quicqͥd
potest. Si diligitur aꝑte seuiens: uictus ẽ
occulte seuiens. At iste conturbatꝰ ⁊ contͥsta¬
tus orabat: tamquã turbato pre ira ocłosuo.
Ira uͦ fr̃s si fuerit inueterata: iam odium÷.
Ira turbat ocłm: odium extingit. Ira festii¬
ca ẽ. odium trabes est. Aliquando odisti:⁊
corripis irascentem. In te est odium: in illo
ira quẽ corripis. Merito tͥ diceret᷑. Eice pri¬
mum trabem de ocło tuo: ⁊sic uidebis eiõe
festucã de ocło frĩs tui. Nam ut noueritis
quantũ intersit int̾ iram ⁊ odium: cottidie
homines iracunt᷑ filiis suis. Date qͥ odit fili¬

Expanded text:
diabolum autem vincis inimici dilectione. Quomodo diabolum autem vincis inimici dilectione. Quomodo ergo homo ambit auferre tibi, et detruncare, aut evertere felicitatem qua vincitur, sic et diabolus hominem vult vincere auferendo unde vincitur. Sed cura in corde servare inimici dilectionem, qua diabolum vincis. Saeviat homo quantum potest, auferat quidquid potest; si diligitur aperte saeviens, victus est occulte saeviens. 7. At iste conturbatus et contristatus orabat, tanquam turbato prae ira oculo suo. Ira vero fratris si fuerit inveterata, jam odium est. Ira turbat oculum, odium exstinguit: ira festuca est, odium trabes est. Aliquando odisti et corripis irascentem; in te est odium, in illo ira quem corripis: merito tibi dicitur, Ejice primum trabem de oculo tuo, et sic videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Nam ut noveritis quantum intersit inter iram et odium: quotidie homines irascuntur filiis suis; date qui oderint fili
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt occidere: Qͥd est gͦ tim̃dum:
quando pateris inimicũ: Ne conturbetur
in te dilectio qua diligis immicũ. Etenim
inimicus ille caro ⁊ sanguis: qd uidet in
te appetit. Alius autem occultus inimieus
in carne ⁊ sanguine. aditum occultum
petit: thesauros tuos interiores dep̃dari
⁊ uastare molitur. Duos gͦ inimicos consti¬
tue tͥ ante ocłos: unũ aꝑtum. alterũ occul¬
tum. Aꝑtum hominẽ: occultũ diabolum.
poterit ẽẽ quod tu. Cũ gͦ sint duo. unum
uide. alterum intellige. Unũ dilige: alt̾m
caue. Namq ⁊ immicus ille. quẽ uides. hoc
in te uult humiliare unde uincit᷑. Uerbi
gr̃a. Si diuitus tuis uincit᷑: pauꝑem te uult
facere.Si honore tuo uincitur: humilem te
uult facere: Si uirib tuis uincitur: debilem
te uult facere. Ea gͦ attendit in te uł dei¬
cere uł auferre : quib uincit᷑. Iille occultꝰ
inimicꝰ. hoc tibi uult tollere. unde uincit᷑.
Homo enĩ hominẽ uincis humana felicitate:

Expanded text:
non possunt occidere ? Quid est ergo timendum quando pateris inimicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua diligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autem inimicus occultus,in carne et sanguine, alterum occultum tuum petit, thesauros tuos interiores depraedari et vastare molitur. Duos ergo inimicos constitue tibi ante oculos; unum apertum, et alterum occultum: apertum, hominem; occultum, diabolum. poterit esse quod tu. Cum ergo sint duo, unum vide, alterum intellige; unum dilige, alterum cave. Namque et inimicus ille quem vides, hoc in te vult humiliare unde vincitur. Verbi gratia, si divitiis tuis vincitur, pauperem te vult facere; si honore tuo vincitur, humilem te vult facere; si viribus tuis vincitur, debilem te vult facere: ea ergo attendit in te vel dejicere vel auferre quibus vincitur. Et ille occultus inimicus illud tibi vult tollere unde vincitur. Homo enim hominem vincis humana felicitate,
Abbreviated transcription (Latin):
s occasionẽ ñ inuenientes: ipsa ẽ paleado¬
minice aree. E hinc illos paucos suꝑbiȩ uen¬
tus excussit. Tota palea ñ uolabit: nisi cũ ille
in ultimo uentilabit. S nos qͥd. nͥ cũ isto can¬
temꝰ. cũ isto oremꝰ. cũ isto plangamꝰ. & dicamꝰ
securi. redimet in pace aĩam meã: contra
illos qͥ ñ amant pacẽ. in pace redinri aĩam
meam: qr cũ his qui ođunt pacẽ erã paci¬
ficuis. Redimet in pace animam meam. ab
his qͥ apꝓpinquant mͥ. Na ab illis qͥ longe
st̃ a me : facił causa ẽ. Nonme tam cito fal¬

Expanded text:
sed occasionem non invenientes, ipsa est palea dosed occasionem non invenientes, ipsa est palea dominicae areae . Hinc illos paucos superbiae ventus excussit: tota palea non volabit, nisi cum ille in ultimo ventilabit. Sed nos quid, nisi cum isto cantemus, cum isto oremus, cum isto plangamus et dicamus securi: Redimet in pace animam meam? Contra illos qui non amant pacem, In pace redimet animam meam: quia cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Redimet in pace animam meam, ab his qui appropinquant mihi. Nam ab illis qui longe sunt a me, facilis causa est: non
Abbreviated transcription (Latin):
Eugłiza tu. nolitacere tu. dic qd accepisti. ues¬
ꝑe de p̃teritis. mane de futuris. meridie
annunciat. ad id qd̾ ait meridie. ꝑtinet
qd̾ exauditur uox eiꝰ. finis enĩ in meridie
est: s uñ ñ declinatur in occasũ. In meridie
enĩ lux excelsa ẽ. splendor sapĩe. feruor di¬
lectionis. Uesꝑe. ⁊ mane: ⁊ meridie. Uesꝑe
dñs in cruce. mane in resurrectione. mu̾idie
in ascensione. Enarro uesꝑe patientiam
morientis. annuncio mane uitã resurgen¬
tis: o abo ut exaudias meridie sedens ad dex¬
t̾am patͥs. Exaudiet uocem meã: qͥ int̃pel¬
lat ꝓ nob̃. Quanta huiꝰ securitas. quantaꝯ
solatio. quanta refectio a pusillanimitate.
& tempestate contra malos. contͣ iniquoᷤᷤ.¬
⁊ foris ⁊ intus: & in his qͥ foris sunt. eũ fuis
gatiõe parietum hoꝵs uidetis turbulen¬
tos. suꝑbos. sua querentes. elatos. ñ haben¬
tes zelum cłi. castum. sanũ. quietũ. s mul¬
tũ sibi tribuentes: ad dissensionẽ paratos.

Expanded text:
eliza tu, noli tacere tu quod accepisti, vespere, de praeteritis; mane, de futuris; meridie, annuntiat: ad id quod ait, meridie, pertinet quod exauditur vox ejus. Finis enim in meridie est, sed unde non declinatur in occasum. In meridie enim lux excelsa est, splendor sapientiae, fervor dilectionis. Vespere, et mane, et meridie. Vespere Dominus in cruce, mane in resurrectione, meridie in ascensione: enarro vespere patientiam morientis, annuntio mane vitam resurgentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexteram Patris; exaudiet vocem meam qui interpellat pro nobis . Quanta hujus securitas, quanta consolatio, quanta refectio a pusillanimitate et tempestate, contra malos, contra iniquos et foris et intus, et in his qui foris sunt, cum fuissgatione parietum horum videtis turbulentos, superbos, sua quaerentes, elatos, non habentes zelum Dei castum, sanum, quietum, sed multum sibi tribuentes; ad dissensionem paratos,
Abbreviated transcription (Latin):
s a finib t̃re clamat unꝰ. Quomͦ afinib
t̃re clamaret unꝰ: nisi in multis ẽẽt unꝰ:
Ego ad dñm exclamaui. Recte tu exclama
ad dñm: noli ad donatum. Nemo tͥ sit pro
dño dñs: qui sub dño noluit ẽẽ conseruus.
Ego ad dñm exclamaui: & exaudiuit me:

Expanded text:
sed a finibus terrae clamat unus. Quomodo a finibus sed a finibus terrae clamat unus. Quomodo a finibus terrae clamaret unus, nisi in multis esset unus? Ego ad Dominum exclamavi. Recte. Tu exclama ad Dominum, noli ad Donatum; ne tibi sit pro Domino dominus, qui sub Domino noluit esse conservus. Ego ad Dominum exclamavi: et D
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ad inferos uiui descendunt: qr malũ
qd̃ faciunt. malũ esse nouerunt. Illos autẽ¬
de diuina iracundia ignis absũpsit. Studio
enĩmale contentionis accensi: a ducibus
suis malis recede noluerunt. Uenit super
ignẽ ignis: suꝑ ardorẽ dissensionis. ardor
consũptiõis. Neniat mors suꝑ illos. & descen¬
dant in infernũ uiuentes. Qm̃ nequicie
in hospitiis eoꝵ: in medio eoꝵs. In hospi¬
tiis ubi ꝑegͥnant᷑ & tͣnseunt. Non enĩ semꝑ¬
hic futuri st̃: & tam̃ ꝓ aĩositate temporali
hic pugnant. In hospituis gͦ eors iniqͥtas:
in medio eoꝵs iniqͥtas. Nullũ tam mediũ
maui. C orpus xp̃i. & unitas xp̃i. in angore¬
& in tedio. in molestia. in conturbatione
exercitationis sue. ille unꝰ hõ. in uno corpo¬
re posita unitas. cũ tederet aĩam eiꝰ. excla¬
mans a finib t̾re. afinib t̾re ad te clama¬
ui inqͥt: dũ ang̾etur cor meum. Ipse unꝰ:
s unitas unꝰ. Et ipse unꝰ. ñ in uno loco unꝰ:

Expanded text:
 descendunt, quia malum quod faciunt, malum esse noverunt. Illos autem divinae iracundiae ignis absumpsit. Studio enim contentionis accensi, a ducibus suis malis recedere noluerunt: venit super ignem ignis, super ardorem dissensionis ardor consumptionis. Veniat mors super illos, et descendant ad infernum viventes. Quoniam nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum. In hospitiis, ubi peregrinantur et transeunt. Non enim hic semper futuri sunt: et tamen pro animositate temporali sic pugnant. In hospitiis ergo eorum iniquitas, in medio eorum iniquitas: nullum tam medium mavi. Corpus Christi et unitas Christi in angore, in taedio, in molestia, in conturbatione exercitationis suae; ille unus homo, in uno corpore posita unitas, cum taederet animam ejus exclamans a finibus terrae: A finibus terrae ad te clamavi, inquit, cum angeretur cor meum . Ipse unus, sed unitas unus: et ipse unus, non in uno loco unus,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑferens reliquias ꝯt᷑dicentiũ. optat
pennas aduolationis : optat requiẽ de¬
serti. Immo duret int̃ ꝯtradicentes. ꝑfe¬
rat minas. bibat opꝓbria. expectet qͥ eũ
saluũ faciat a pusillanimitate ⁊ tẽpestate.
Intueat᷑ caput exẽplũ uie sue : tranquille¬
tur in spe. ⁊ si turbat᷑ in re. Die ac nocte
circundabit eã suꝑ muros eiꝰ iniqͥtas:⁊
labor in medio enus. ⁊ iniusticia. Et
ideo labor ibi: qr iniqͥtas ibi. Qa iniusticia
ibi. ideo labor ibi. S audiant ciocẽ exten¬
dentismanꝰ. Uenite ad me om̃s qͥ labora

Expanded text:
et perferens reliquias contradicentium, optat et perferens reliquias contradicentium, optat pennas avolationis, optat requiem deserti. Imo duret inter contradicentes, perferat minas, bibat opprobria, exspectet qui eum salvum faciat a pusillanimitate et tempestate: intueatur caput, exemplum vitae suae, tranquilletur in spe, etsi turbatur in re. Die ac nocte circumdabit eam super muros ejus iniquitas, et labor in medio ejus et injustitia. Et ideo labor ibi, quia iniquitas ibi: quia injustitia ibi, ideo et labor ibi. Sed audiant extendentem manus: Venite ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nidebat gͦ dñs iniqͥtatem & cont̃dictionẽ¬
in ciuitate. & extendebat manꝰ suas ad
ipsos expectans dicebat. Pat̃ ignosce ilł
qr nesciunt qͥd faciunt. Ad huc sane illiꝰ
De frontib om̃iũ mͦ extendit manꝰ ad re¬
liquias. ñ credentes: ꝙ ꝯtͣdicentes. Qm̃
uidi iniqͥtatẽ. & ꝯtͣdictionẽ in ciuitate.¬
Die ac nocte circundabit eã suꝑ mu¬
ros eiꝰ iniqͥtas ⁊ labor. Suꝑ muros eiꝰ. suꝑ
munim̃ta eiꝰ. tenens quasi capita eiꝰ. no
man̾et paganꝰ. Plerũq dñt homines.
Nemo remanet paganꝰ : si ille eẽt xpͣianꝰ.
Plerũq dñt homines. E ille si fieret xp̃ia¬
nus: quis remanet paganꝰ : qd̾ gͦ non¬
dũ fiunt xp̃iani. quasi muri sunt eiui¬
tatis illiꝰ ñ credentis.: & ꝯtradicentis. Qnͣ¬
diu isti muristabunt. Non semꝑ stabt̃.
Circuit archa muros iericho. Heniet tẽpus
septimo archȩ circuitu: ut om̃s muri ci¬
uitatis ñ credentis & cont᷑dicentis cadanT.
Donec fiat. turbat᷑ iste in exercitatione sua.

Expanded text:
ictionem, et extendebat manus suas ad ipsos exspectans dicebat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Adhuc sane reliquDe frontibus omnium modo extendit manus ad reliquias non credentes et contradicentes. Quoniam vidi iniquitatem etDie ac nocte circumdabit eam super muros ejus iniquitas et labor. Super muros ejus, super munimenta ejus, tenens quasi capita ejus, nomaneret paganus. Plerumque dicunt homines: Nemo remaneret paganus, si ille esset christianus. Plerumque dicunt homines: Et ille si fieret christianus, quis remaneret paganus? Quod ergo nondum fiunt christiani, quasi muri sunt civitatis illius non credentis et contradicentis. Quamdiu isti muri stabunt? Non semper stabunt. Circuit arca muros Jericho: veniet tempus septimo arcae circuitu, ut omnes muri civitatis non credentis et contradicentis cadant . Donec fiat, turbatur iste in exercitatione sua;
Abbreviated transcription (Latin):
humiliato insultabant: & ille orabat. Un¬
diq illi strepituĩsultatiõiseuiebans. at ille intꝰ
inuocabat quẽ non uidebant. Eum aliqͥd
tale patitur xp̃ianꝰ. non debet facile uelut
odio ire in eum a quo patitur. ⁊ uelle uen¬
tum uincere: s conuertere se ad orationẽ.
ne amittat dilectionẽ. Neq enim tim̃dũ ẽ
ne aliqͥd faciat homo ininicus. Qͥd enim
facturus est: multa mala dicturꝰ. obpbria
iaculaturus: in conuiciis seuiturus. S qͥd
tibi: Gaudete. inquit ⁊ exultate: qm̃ mer¬
ces ur̃a copiosa ẽ in cęlis. Ille in t̾ra geminat
conuicia: tu in celo lucra. S seuiat ampliꝰ:¬

Expanded text:
humiliato insultabant, et ille orabat; unhumiliato insultabant, et ille orabat; undique illi strepitu insultationis saeviebant, at ille intus invocabat quem non videbant. 6. Cum aliquid tale patitur christianus, non debet facile velut odio ire in eum a quo patitur, et velle ventum vincere; sed convertere se ad orationem, ne amittat dilectionem. Neque enim timendum est ne aliquid faciat homo inimicus. Quid enim facturus est? Multa mala dicturus, opprobria jaculaturus, in conviciis saeviturus: sed quid tibi? Gaudete, inquit, et exsultate quoniam merces vestra magna est in coelis . Ille in terra geminat convicia, tu in c
Abbreviated transcription (Latin):
tempestate ⁊ fluctib mergiceꝑat: sicut
petrus. Iile enĩ calcat fluctus huiꝰ scłi. qui
diligit inimicos. Ap̃e in mari ambulabat
intrepidꝰ: cuiꝰ om̃ino de corde auferri ñ pote¬
rat inimici dilectio. Qui pendens in cruce di¬
cebat. Pater ignosce illis: qr nesciunt quid
faciunt. I petrus uoluit ambulare. Iille
tamꝗͣ. caput. petrus tamꝗͣ corpꝰ: qr super
am. Iussus ẽ ambulare: ⁊ ambulabat gr̃a
do: A uoce inimici. ⁊ a tribulatione pec¬
catoris. Ergo quomͦ ille clamauit in fluc¬
pateris: Qdgemis: Contͥstatus sum in exer¬
citatione mea. Exerceri me int̃ malos posu¬
isti: s nimis exurrexerunt suꝑ uires meaᷤ.
Tranquilla ꝑturbatum: manum porrige
inergenti. Contͥstatus sũ in exercitatione
mea: ⁊ conturbatus sũ a uoce inimier⁊ a
tribulatione peccatoris. Qm̃ declin auer̃t
in me iniquitates: ⁊ in ira adumbra¬
bant me. Audistis fluctus ⁊ uentos. Tamꝗͣ.

Expanded text:
tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus . Ille enim calcat fluctus hujus saeculi, qui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cujus omnino de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Petrus tanquam corpus: quia super am. Jussus est ambulare, et ambulabat gratido? A voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in flucpateris? quid gemis? Contristatus sum in exercitatione mea. Exerceri me quidem inter malos posuisti, sed nimis exsurrexerunt supra vires meas: tranquilla perturbatum, manum extende mergenti. Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris: quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Audistis fluctus et ventos: tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
uides gͦ ꝓdesse tͥ aliqͥd. E quod d̾s parcit ma¬
lis. ꝑsit tibi ad habendã miscdĩam. qr ⁊ tu
forte si bonus es. ex malo factus es bonꝰ. Isi
cłs non parceret malis: nec tu qͥ grãs ages
appareres. Parcat gͦ aliis: qͥ peꝑcit ⁊ tibi.
Non enĩ cũ transieris: intercludenda est
uia pietatis. Uñ gͦ iste orat positus inter
malos: quors inimiciis exercebat᷑: qͥd ait:
Contͥstatus sum in exercitatione mea: ⁊con¬
turbatus sum. Cum extendit dilectionem
ut diligat inimicos. affectus ẽ tedio. mul¬
tors mimiciis. multoꝵs rabie circũlat᷑tus :¬
⁊ quadam humana infirmitate succubuit.
Uidit se iam incipere penet᷑ri mala ꝑsua¬
sione diabolica. ut odium inducat adu̾sꝰ
tionẽ: in ipsapugna ⁊ lucta turbatꝰ ẽ.
Cius enĩ uox est in alio psalmo: turbatꝰ ẽ.
pre ira ocłs ms. & quid ibi sequit᷑: In¬
ueteraui int̃ om̃s inimicos meos. Nelut in

Expanded text:
Vides ergo prodesse tibi aliquid: et quod Deus parcit maVides ergo prodesse tibi aliquid: et quod Deus parcit malis, prosit tibi ad habendam misericordiam; quia et tu forte si bonus es, ex malo factus es bonus; et si Deus non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, appareres. Parcat ergo aliis qui pepercit et tibi. Non enim cum transieris, intercludenda est via pietatis. 5. Unde ergo iste orat positus inter malos, quorum inimicitiis exercebatur? quid ait? Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Cum extendit dilectionem ut diligat inimicos, affectus est taedio, multorum inimicitiis, multorum rabie circumlatratus, et quadam humana infirmitate succubuit. Vidit se jam incipere penetrari mala persuasione diabolica, ut odium inducat adversum  dilectionem, in ipsa pugna et lucta turbatus est. Ejus enim vox est et in alio psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis . Veluti in
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾s tui. qui facit solem suum oriri suꝑ bo¬
nos ⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ iniustos.
Neq enim tu habes mnimicum: ⁊ ds ñ ht̃.
Tu quidem eum habes inunicũ qui tecũ
creatus ẽ. ille uͦ eum quẽ creauit. Inimi¬
cos gͦ dei. malos ⁊ iniquos sepe in scriptu¬
ris legimꝰ: ⁊ parcit eis ille qui ñ ht̃ qd illi ĩ¬
putet inimicus: cui om̃is in imicus ingͣtꝰ
est. ab illo enĩ ht̃. qͥcqͥd bomi ht̃. Ab ipso enĩ
habet miscdiam: ⁊ quicquid ẽ. etiam unͣ
tribulat᷑. Ad hoc enim tribulat᷑. ne suꝑ¬
biat. Ad hoc tribulat᷑. ut humilis agnoᷤᷤ¬
cat excelsum. Tũ gͦ inimico tuo quẽ into¬
lerabilit pateris quid p̃stitisti. si ille eum
hab inimicũ qui ei tanta p̾stitit. ⁊ facit
solem suum oriri suꝑ bonos ⁊ malos: ⁊ plu¬
it uistos ⁊ iniustos. tu qui nec solem po¬
tatis: ergo qm̃ hec tͥ dilectionis regula
figit᷑. ut imitans patr̃e diligas inimicũ.

Expanded text:
Patris tui, qui facit solem suum oriri super boPatris tui, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Neque enim tu habes inimicum, et Deus non habet. Tu quidem eum habes inimicum qui tecum creatus est; ille vero cum quem creavit. Inimicos ergo Dei malos et iniquos saepe in Scripturis legimus: et parcit eis ille qui non habet quod illi imputet inimicus, cui omnis inimicus ingratus est; ab illo enim habet quidquid boni habet. Ab ipso enim habet misericordiam, quidquid est etiam unde tribulatur. Ad hoc enim tribulatur, ne superbiat; ad hoc tribulatur, ut humilis agnoscat excelsum. Tu ergo inimico tuo, quem intolerabiliter pateris, quid praestitisti? Si ille eum habet inimicum qui ei tanta praestitit, et facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos; tu qui nec solem potatis Ergo quoniam haec tibi dilectionis regula figitur, ut imitans Patrem diligas inimicum:
Abbreviated transcription (Latin):
Ne forte cum dixisset mundi. intelligeremus
dȩmones ẽẽ rectores celi ⁊ terre. mundi dix̃
tenebraꝵ hars. mundi dix̃. amatoꝵ mun¬
di: mundi dixit. impiors.⁊ iniquoꝵ: mun¬
di dix̃. de quib dicit eugłm: ⁊ mudus eum
ñ cognouit. Si enim mundꝰ non cognouit
lucem. qr liix in tenebris lucet. ⁊ tenebre
eam non comp̃hendunt. ⁊ipse tenebre que ñ
comp̃hendunt lucem p̃sentẽ. mundi noĩe
appellant᷑: harũ tenebraꝵ st̃ illi rectores.
sꝑandus non est. At uͦ de ipsis tenebris qua¬
rum illi rectores sunt. non sumꝰ certi. ne for¬
te que erant tenebrȩ fiant lux. fidelib
quippe iam factis: dicit apłs. fuistis aliqñ
tenebre : nc̃ autẽ lux in dño. Tenebre in
uobis: lux in dño. Ergo fr̃s om̃s mali. cum
mali sunt. exercent bonos. Ecce enĩbreuit̃
audite. ⁊ intelligite. Si bonꝰ esꝰ inimicum
non habebis nͥ malum. Porro tͥ bono. eabo¬
nitatis regła p̃fixa ẽ. ut imiteris bonitatẽ

Expanded text:
 intelligeres daemones esse rectores coeli et terrae; mundi dixit, tenebrarum harum; mundi dixit, amatorum mundi; mundi dixit, impiorum et iniquorum; mundi dixit, de quo dicit Evangelium: Et mundus eum non cognovit . Si enim mundus non cognovit lucem, quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt, et ipsae tenebrae quae non comprehenderunt lucem praesentem, mundi nomine appellantur; harum tenebrarum sunt illi rectores. sperandus non est. At vero de ipsis tenebris quarum illi rectores sunt, non sumus certi ne forte qui erant tenebrae, fiant lux. Fidelibus quippe jam factis dicit Apostolus, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino : tenebrae in vobis, lux in Domino. Ergo, fratres, omnes mali, cum mali sunt, exercent bonos. Ecce enim breviter audite, et intelligite. Si bonus es, inimicum non habebis nisi malum. Porro tibi ea regula bonitatis praefixa est, ut imiteris bonitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tibi in quẽ credidis. Into lerabiliter pateris.
qr non uenit tͥ in mentẽ qͥd ꝓ te ꝑtulerit
Excita xp̃m: recole fidem. Tunc enĩ inte dor¬
mit xꝑc. si uerũ illũ filium dĩ abnegasẽe.
si oblitus es passiones xp̃i. Tunc enĩ in te ui¬
gilat xp̃c: simeminis passionũ xp̃i. Cũ autẽ
pleno corde intuitus fueris qͥd ille fuerit
passus: nonne equo aĩo ⁊ tu tolerabis.
& fortasse gaudens: qr inuentus es in ali¬
qua similitudine passionũ regis tui. Cũ
gͦ coͣgitans consolari ⁊ gaudere ceꝑis.
ille surrexit. ille uentis imꝑauit : ideo
adumbrantes se. ⁊ obtauit hoc ũ de ira
frm. qͥ se male extulerunt. Expedit eis
ut submergantur. qui male conspira¬
uerunt: expedit eis ut lingue eoꝵ di¬
uidant᷑. Ad bonũ consentiant. ⁊ concor¬
dent lingue eoꝵ. Si autẽ in id ipsum
aduersus me susurrabant ait. om̃s mni¬
mici mei: ꝑdant id ipsum in malo. Diui¬

Expanded text:
tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, quia non venit tibi in mentem quid pro te pertulerit excita Christum, recole fidem. Tunc in te dormit Christus, si verum illum filium Dei abnegas esse, si oblitus es passiones Christi: tunc in te vigilat Christus, si meministi passionum Christi. Cum autem pleno corde intuitus fueris quid ille fuerit passus, nonne aequo animo et tu tolerabis? et fortasse gaudens, quia inventus es in aliqua similitudine passionum regis tui. Cum ergo ista cogitans consolari et gaudere coeperis, ille surrexit, ille ventis imperavit: ideoadumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt, expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concordent linguae illorum. Si autem in idipsum adversum me susurrabant, ait, omnes inimici mei , perdant idipsum in malo; divi
Abbreviated transcription (Latin):
ait: Expectabam eum qui saluum me¬
faceret a pusillamitate ⁊ tempestate
Mare tempestas est: nichil tͥ restat nisi
exclamare dñe pereo. Porrigat manũ
ille qui fluctus calcat intrepidͫ .s. suble¬
uet trepidationẽ tuam: firmet in se se¬
curitatem tuam. Alloquat᷑ te intus: ⁊ di¬
cat tibi. Me attende quid ꝑtulerĩ. frẽm
malũ forte pateris: aut inimicũ formsecꝰ
pateris. Qͥ d non passus sum: fremebant
forisecus iudei: iutrinsecus discipłs trade¬
bat. Seuit gͦ tempestas: s ille saluos facit
a pusillanimitate ⁊ tempestate. forte nauiᷤᷤ
tua ideo turbatur: qr in te ille dormit. Se¬
uiebat mare. tur babat᷑ nauicula. in qua
discipłi nauigabant: xp̃c autẽ dormiebat.
Tandem aliquando uisũ est illis: qr inter
illos dormiebat uentors imꝑator ⁊ creator.
Accesserunt ⁊ excitauerunt xp̃m. Imꝑauit
uentis: ⁊ facta est tranquillitas magna.
Merito gͦ forte turbat᷑ cor tuum. qr excidit

Expanded text:
ait? Exspectabam eum qui me salvum ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accesserunt et excitaverunt Christum: imperavit ventis, et facta est tranquillitas magna . Merito ergo forte turbatur cor tuum, quia excidit
Abbreviated transcription (Latin):
Desertũ tecum petent: affectabunt irtã
tuani. tu repellere non poteris societatẽ
fr̃m. Miscentur tibi etiam mali. Adhuc
tibi exercitatio debetur. Ecce elongaui fu¬
giens: ⁊ mansi in deserto. In quo deserto:
torte in conscientia. ubi nullus hominũ
intrat: ubi nemo tecum est. ubi tuds
est. Nam si in deserto in aliquo loco es:
quid facies de congregantib se. Non enĩ
agenere humano separatus eẽ poteris:
quandui in hominib uiuis. Attende po
am inter nos. attende qr duodecim suiᷤ
miscuit unũ quẽ pateretur. Dicit. Eccee¬
longaui fugiens: ⁊ mansi in deserto. for¬
te iste ut dixi. fugerit ad conscientiam
suam. Ibi aliquantum desertũ inuen̾at.
ubi requiesceret: s illa dilectio conturba¬
bat eum. Solus erat in conscientia. s ñ so¬
lus in caritate. Intus consolabat᷑ in cons¬
cientia: s forinsecus tribulationes non
relinquebant. Itaq in se quietus ex aliis
pendens: cum conturbaret᷑ adhuc. quid

Expanded text:
desertum tecum petent, affectabunt vitam desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco, quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu in hominibus vivis. Attende potiam inter nos: attende quia duodecim suis miscuit unum quem pateretur. 10. vers. 9. Dicit, Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. Forte iste, ut dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio conturbat eum: solus erat in conscientia, sed non solus in charitate; intus consolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseueraturos: aut certe ita simulatos. ut
nec incoauerint in quo ꝑseuerare deb̾ent.
Nouit enĩ nob̾ necessarium ẽẽ ut feramus
malos: ⁊ ꝓficiat qd̾ boni sumꝰ. Biligamꝰ ini¬
micos: corripiamus. castigemꝰ. ex cõmunloe¬
mus. cum dilectione a nob̃ etiam separemꝰ.
uerbo nr̃o ꝑ epłam. hunc notate: & nolite
cõmisceri cum eo. & ne subreꝑet tͥ ex hoc ira¬
cundia. & turbaret ocłm tuum. ñ inquit
ut inimicum eum existimetis. s corripite
ut frẽm: ut erubescat. A quo indixit sepa¬
rationẽ: non precidit dilectionẽ. Hunt il¬
le ocłs tius: inuit uita tua. Est enĩ amissa
dilectio: mors tua est. Ille. hanc amittere ti¬
muit: qui dixit. Metus mortis. cecidit suꝑ.
me. Itaq ne amittam dilectionis uitam
quis dabit mͥ pennas sicut colũbe: ⁊ uola¬
bo ⁊ requiescam: quo iturus es: quo uola¬
turus: Ubi requieturus: ecce elongaui
loco fueris: congregabunt se ceteri.

Expanded text:
perseveraturos, aut certe ita simulatos, ut perseveraturos, aut certe ita simulatos, ut nec inchoaverint in quo perseverare deberent. Novit enim necessarium esse nobis ut feramus malos, et proficiat quod boni sumus; diligamus inimicos, corripiamus, castigemus, excommunicemus, cum dilectione a nobis etiam separemus. er epistolam, hunc notate, et nolite commisceri cum eo. Sed ne subreperet tibi ex hoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Quo iturus es? quo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi to? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri,
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. Nis ꝓbare uerũ ẽẽ quod dictum est:
Iucipe pie uiuere in xp̃o. Qd est pie uiue¬
re in xp̃o: Ut ꝑtineat ad uiscera tua qd̾
ait apłs. Qͥs infirmatur: ⁊ ego ñ infirmor:
Qͥs scandalizat᷑. ⁊ ego ñ uror.  Alioꝵs infirmi¬
tates. alioꝵ scandala: ꝑsequutiones illi fue¬
runt. Numqͥd gͦ desunt hoc tempore : plu¬
res abundant illis qui ea querunt. E ple
bene. est illi. Et ille qui dicit. aut sua gus¬
tat ⁊ aliena non potest: aut apud se quod
gustet non habet: ⁊ alteri gustanti. immo
deuoranti ñ compatitur. Incipiat gͦ pie ui
re pennas: elongare ⁊ fugere: ⁊ manere
homines: recedent ab hominib: ⁊ tam̃ qͥd
facͥ  ripsiꝰ ecce elongant fugientes:
manent in deserto. S numquid sigillatim
tenet eos caritas: ut cum multis manean .
⁊ de ipsis multis existant qui exerceant:
Qͥ a in om̃i congregatione multitudinis:
necesse ẽ ut inueniant᷑ mali. Ds enĩ qui
nouit exercendos nos. miscet nob̾ ⁊ non

Expanded text:
e verum esse quod dictum est? Incipe pie vivere in Christo. Quid est, pie vivere in Christo? Ut pertineat ad viscera tua quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Aliorum infirmitates, aliorum scandala, persecutiones illi fuerunt. Numquid ergo desunt hoc tempore? Plures abundant illis qui eas curant. Et pleBene est illi. Et ille qui dicit, aut sua gustat, et aliena non potest; aut apud se quod gustet non habet, et alteri gustanti, imo devoranti non compatitur. Incipiat ergo pie vre pennas, elongare, fugere, et manere homines, recederent ab hominibus? Et tamen quid faciunt et ipsi? Ecce elongant fugientes, manent in deserto: sed numquid singillatim? Tenet eos charitas, ut cum multis maneant: et de ipsis multis existunt qui exerceant. Quia in omni congregatione multitudinis necesse est ut inveniantur mali. Deus enim qui novit exercendos nos, miscet nobis et non
Abbreviated transcription (Latin):
lenta. Ipsa erat que turrẽ edificau̾at.
Ipsa ꝯfusa ẽ. ⁊ appellata ẽ babylonia.
ipsa ẽ ꝑ innumerabiles gentes disꝑsa.
Inde ꝯgregat᷑ eccła: in desertũ bone
conscientie. uidit enĩ cont᷑dictionem
in ciuitate. Ap̃e uenit. Q s xp̃c : ꝯtͣdiciᷤᷤ.¬
filiꝰ dĩ. E ht̃ filiũ dõ. ꝯtͣdicis. Natꝰ est
de uirgine. passus. resurrex̾. & un hoc
fieri potest: Cont᷑dicis. Attende saltẽ
głam crucis illiꝰ. Iam in fronte regum.
crux illa facta ẽ: cui mimic insultar̃t.
Effectis ꝓba uirtutẽ. Domuit orbẽ: non
ferro s ligno. Lignũ crucis contumeliis
dignũ uisũ est mimicis: ⁊ ante ipsũ lig¬
num stantes. caput agitabant. ꝙ dice¬
bant. Si filiꝰ dĩ est. descendat de cruce.

Expanded text:
lenta: ipsa erat quae turrem aedificaverat, lenta: ipsa erat quae turrem aedificaverat, ipsa confusa est, et appellata Babylonia, ipsa per innumerabiles gentes dispersa : inde congregatur Ecclesia in desertum bonae conscientiae. Vidit enim contradictionem in civitate. Filius Dei. Et habet filium Deus, contradicis? Natus est de virgine, passus, resurrexit. Et unde hoc fieri potest, contradicis? Attende saltem gloriam crucis ipsius. Jam in fronte regum crux illa fixa est, cui inimici insultaverunt. Effectus probavit virtutem: domuit orbem, non ferro, sed ligno. Lignum crucis contumeliis dignum visum est inimicis, et ante ipsum lignum stantes caput agitabant, et dicebant: Si Filius Dei est,
Abbreviated transcription (Latin):
bia se munitos eẽ arbit᷑bant᷑. Extruxe¬
runt altã turrẽ. & dñs diuisit lingͦs
cors. Tunc se ceꝑunt ñ intelligere.
Hinc facta ẽ origo linguaꝵ multarũ.
Antea enim una lingua erat. S una lin¬
gua unicordib ꝓderat: una lingua hu¬
milib pd̾at. at ubi illa collectio in conᷤᷤ¬
spiratione suꝑbie p̃cipitata ẽ. peꝑcit
illis d̾s. ut diuidẽt linguas eors: ne se
intelligendo. ꝑniciosam fac̾ent unita¬
tem. ꝑsuꝑbos hoi̾es diuise st̃ lingue. ꝑ
humiles apłos. congregate st̃ lingue:
sp̃e sẽs suꝑ discipłos. om̃iũ linguis locu¬
ti sunt: ab om̃ib intellecti sunt : lu¬
gue disꝑse in unũ ꝯgregate st̃. Ergo
si adhuc seuiunt ⁊ gentiles st.: expedit
eis diuisas habere linguas. Uolunt ha¬
bere unã linguã. ueniant ad eccłam:
qr & in diu̾sitate linguaꝵ carnis. u¬
na ẽ lingua in fide cordis. Subinge
qm̃ uidit iniqͥtatẽ & ꝯtradictionem
in ciuitate. Est quedã ciuitas turbu¬

Expanded text:
nitos esse arbitrabantur, exstruxerunt altam turrem; et Dominus divisit linguas ipsorum. Tunc se coeperunt non intelligere: hinc facta est origo linguarum multarum. Antea enim una lingua erat; sed una lingua concordibus proderat, una lingua hominibus proderat: at ubi illa collectio in conspirationem superbiae praecipitata est, pepercit illis Deus ut divideret linguas, ne se intelligendo perniciosam facerent unitatem. Per superbos homines divisae sunt linguae, per humiles Apostolos congregatae sunt linguae: super discipulos, omnium linguis locuti sunt, ab omnibus intellecti sunt : linguae dispersae, in unum congregatae sunt. Ergo si adhuc saeviunt et gentiles sunt, expedit eis divisas habere linguas. Volunt unam linguam, veniant ad Ecclesiam; quia et in diversitate linguarum carnis, una est lingua in fide cordis. Submergequoniam vidit iniquitatem et contradictionem in civitate. Est quaedam civitas turbu
Abbreviated transcription (Latin):
salmi huius titulus est.
In finẽ in hyminis intel¬
lectus ipsi dauid. Qs sit
siatur in finem: diriuat᷑ in xp̃m. Quare
referimꝰ. & cum ad eum ꝑuenerimꝰ: ult᷑ͣ
quod queramꝰ non habenus. Dicit᷑ enim
finis qui consumit: ⁊ d̾r finis qui ꝑficit.
Aliter intelligimꝰ cum audimꝰ finitus ẽ cibꝰ.
qui manducabat᷑. ⁊ aliter intelligimꝰ cum

Expanded text:
salmi hujus titulus est: In finem, in hymnis, intellectus ipsi David. Quis sit gatur in finem, dirigatur in Christum. Quare referimus; et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habebimus. Dicitur enim finis qui consumit, dicitur finis qui perficit. Aliter quippe intelligimus cum audimus, Finitus est cibus qui manducabatur; et aliter i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ debet.ꝑfectio nr̃a. xp̃c est. In illo enimꝑ
ficim᷑: qr ipsius capitis membra sumꝰ. Idictꝰ
est finis legis: qr sine illo nemo ꝑficit legem.
Cũ gͦ auditis in psalmis in fine. multi enim
psalmi ita suꝑseripti sunt: non sit. urã co¬
gitatio in consumptionẽ. s in consũmati¬
onem. In hymnis: in laudib. Siuẽ enimtͥ¬
bulemur ⁊ angustem᷑. siue letem᷑ ⁊ exulte¬
mus. ille laudandus est. qͥ ⁊ in tribula¬
tionib erudit. ⁊ in leticia consolat᷑. Laus
enim di a corde ⁊ ore xp̃iani recẽdere
non debet: non ut laudet in ꝓsꝑis. ⁊ ma¬
ledicat in aduersis: s quẽadmodũ psal¬
mus ille p̃scribit. Benedicam dñm in õĩ
tempore. semꝑ laus eiꝰ in ore meo. Gaudes.
agnosce patrem blandientem: tribularis.
agnosce patrem em̃dantẽ. Siue. blandiatur
siue emendet: eum erudit cui parat heredi¬
ditatẽ. Quid ẽ gͦ intellectus ipsi dauid: erat

Expanded text:
e debet; perfectio nostra Christus. In illo enim perficimur, quia ipsius capitis membra sumus. Et dictus est finis Legis, quia sine illo nemo perficit Legem. Cum ergo auditis in Psalmis, In finem, multi enim psalmi ita superscripti sunt, non sit vestra cogitatio in consumptionem, sed in consummationem. 2. In hymnis: in laudibus. Sive enim tribulemur et angustemur, sive laetemur et exsultemus, ille laudandus est, qui et in tribulationibus erudit, et in laetitia consolatur. Laus enim Dei a corde et ore christiani recedere non debet: non ut laudet in prosperis, et maledicat in adversis; sed quemadmodum psalmus ille praescribit, Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Gaudes, agnosce patrem blandientem; tribularis, agnosce patrem emendantem. Sive blandiatur, sive emendet, eum erudit cui parat haereditatem. 3. Quid est ergo, Intellectus ipsi David? Erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illum bonus exerceatur. Utinã gͦ qui noᷤᷤ
mͦ exercent conuertant᷑. ⁊ nob̃cum exerce¬
ant᷑. Tam̃ quandiuita sunt ut exerceant.
non eos oðimꝰ : qr in eo qđ malus est qͥs eoꝵ.
utrum usq ad finẽ ꝑseueraturus sit igno¬
ramꝰ: Iplerumq cũ tibi uideris odisse im¬
micum. frẽm odisti: ⁊ nescis. Biabolus .⁊ an¬
głi eius in seripturis sc̃is manifestati st̃ nob̃.
quod eternũ ad ignẽ. sint p̃destinati. Ipsoꝵ
tantum desꝑanda est correptio: contͣ quos
habemꝰ occultam luctam. Ad quã luctam
nos armat apłs dicens. Non ẽ nob̃ collucta¬
tio aduersus carnẽ ⁊ sanguinẽ. id÷ aduer¬
sus homines quos uidet᷑is: s adu̾sus pͥncipes.¬

Expanded text:
per illum bonus exerceatur. Utinam ergo qui nos per illum bonus exerceatur. Utinam ergo qui nos modo exercent, convertantur, et nobiscum exerceantur: tamen quamdiu ita sunt ut exerceant, non eos oderimus; quia in eo quod malus est quis eorum, utrum usque in finem perseveraturus sit, ignoramus; et plerumque cum tibi videris odisse inimicum, fratrem odisti, et nescis. Diabolus et angeli ejus in Scripturis sanctis manifestati sunt nobis, quod ad ignem aeternum sint destinati. Ipsorum tantum desperanda est correctio: contra quos habemus occultam luctam, ad quam luctam nos armat Apostolus, dicens: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est adversus homines quos videt