comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s iculorum eporum coram ipsis consibstantialitatis fidem
ꝓfessisunt Cumque nicenam fidem roborassent consonans
beis quoque percipientes epistolas adeos a quibus fueram
destinati reuersisunt quiliberii praecepta suscipientes le¬
gationes mittebant perciuitates apud p̃sules et consubstan¬
tialitatem fidei p̃dicabant inuitanter eos ut intharsum cilici¬
ae pariter conuenirent quatenus nicenam roborantes fi¬
dem Decetero soluerent omnem contentionem quae fi
potuerunt nisi eudoxius arrianae religionis praes .l tuno
apudimperatorem eminens ualde prohibuiss& qui ampli¬
us propter indictum iter adtharsum accensus mala in eis
potiora cõmisit qui auero macedoniam ꝑlegatos quos mi¬
serant cominuni cantes liberioncenam confirmauerum
fidem Ipses auinus incollectione sy nodalium ẽ professus
Circa haec itaque tempora eu nomius ab eudoxio separatus seor¬

Expanded text:
Siculorum episcoporum, coram ipsis consubstantialitatis fidem Siculorum episcoporum, coram ipsis consubstantialitatis fidem professi sunt. Cumque Nicaenam fidem roborassent, consonas ab eis quoque percipientes epistolas, ad eos, a quibus fuerant destinati reversi sunt. Qui Liberii praecepta suscipientes, legationes mittebant per civitates apud praesules, et consubstantialitatem fidei praedicabant: invitantes eos ut in Tarsum Ciliciae pariter convenirent; quatenus Nicaenam roborantes fidem, de caetero solverent omnem contentionem. Quae fieri potuerunt, nisi Eudoxius Arianae religionis praesul, tunc apud imperatorem eminens valde, prohibuisset. Qui amplius propter indictum iter ad Tarsum accensus, mala in eis potiora commisit. Quia vero Macedoniani per legatos, quos miserant, communicantes Liberio, Nicaenam confirmaverunt fidem, ipse Sabinus in collectione synodalium est professusCirca haec itaque tempora Eunomius ab Eudoxio separatus seors
Abbreviated transcription (Latin):
contra fidem innicȩna urbe sançitam. in quib etiam uos capti
peiurio sus cripsistis linde consequens nobis ussumest scribe¬
e caritatiurae et adiuuare iusta poscentes maxime quia p
cumorthodoxis occidentalib: concordare cognouimus¬
et significamus ut noueritir blas phemias ariminenser quitino
uidebantur porsubreptionõ maculati nunc anathemattatur
et umuersos adnicenam respirasse fidem quod oportet peruor
omnib: indicari quatenus pos sint quiuio lenter laesi sunt ali¬
quando abhereticis tenebris ad diuinum lumen catholica oli¬
bertatis accedere qui posthano synodum nisi uoluorintrer¬
puere uenenum ꝑ fidiae etblas phemias arrii iniuersas abi¬
ere oasque anathematitare cognoscantse cum arrio eius¬
que discipulis ceteris que serpentib: siues abellianis uel pa¬
tropassianis aut cuius libet alterius horesis socios esse et
ommunione priuatos ab ecdesi astico synodo quaeadsa fi¬

Expanded text:
contra fidem in Nicaena urbe sancitam. In quibus etiam vos capti, contra fidem in Nicaena urbe sancitam. In quibus etiam vos capti, perjurio subscripsistis. Unde consequens nobis visum est scribere charitati vestrae et adjuvare justa poscentes; maxime quia per cum orthodoxis Occidentalibus concordare cognovimuset significamus, ut noveritis blasphemos Ariminenses, qui tunc videbantur per subreptionem maculati, nunc anathematizatos, et universos ad Nicaenam respirasse fidem. Quod oportet per vos omnibus indicari quatenus possint qui violenter laesi sunt, aliquando ab haereticis tenebris ad divinum lumen catholicae libertatis accedere. Qui post hanc synodum, nisi voluerint respuere venenum perfidiae et blasphemias Arii universas abjicere easque anathematizare, cognoscant se cum Ario ejusque discipulis, caeterisque serpentibus, sive Sabellianis, vel Patripassianis, aut cujuslibet alterius haeresis socios esse, et communione privatos ab ecclesiastica synodo, quae ad se fi
Abbreviated transcription (Latin):
netꝰ uel ut quoddã munitissimum et expugnabiles castrum o¬
nia iacula et molitiones arrianae incrudeditatis decenter euitat
Cumigitꝰ om̃s occidentales ep̃i arimino congregati quando
arrianorum collegit insania quadã suasione aut ut uerius
dicam mundana potentia hoc quod cautius erat infide positum
auferre aut oblique denegaro conatisunt Tamen nihilo
calliditas profuit nam poene oñs conuenientes arimino tunc
terrore permoti at que decepti nunc res picientes et anatho¬
matizantes eos quib: conuener̃ aut scribentes catholice fid
quae innicaena sancita est Nobisq: cominun cantes feruenti¬
us contra arrii dogma eiusq discipulos inflaminantur Cu¬
us rei indicium etiamips legati uestrae ciuitatis agnos eo¬
tes uos ipsos in sua suscriptione iunxerunt Anathematizam¬
es arrium et quae ab eius seruacib a rimino gesta noscum

Expanded text:
netur, velut quoddam munitissimum et inexpugnabile castrum, onetur, velut quoddam munitissimum et inexpugnabile castrum, omnia jacula et molitiones Arianae incredulitatis decenter evitat. Cum igitur omnes Occidentales episcopi Arimino congregati, quando eos Arianorum collegit vesania, quadam suasione, aut, ut verius dicam, mundana potentia, hoc, quod cautius erat in fide positum, auferre aut oblique denegare conati sunt. Tamen nihil eorum calliditas profuit: nam pene omnes convenientes Arimino tunc terrore permoti atque decepti, nunc resipiscentes atque anathematizantes eos qui ibi convenerunt, aut subscribentes catholicae fidei quae in Nicaena urbe sancita est, nobisque communicantes, ferventius contra Arii dogma ejusque discipulos inflammantur. Cujus rei indicium etiam ipsi legati vestrae civitatis agnoscentes, vosipsos in sua subscriptione junxerunt, anathematizantes Arium et quae ab ejus sequacibus Arimino gesta noscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
adnicenum concilium intogra immobilisq: seruata est hanc
ipsi setenere professisunt gaudioq: repleti et omne uest¬
um acnebulas inoptae suspitionis abicienter xonsolum ser¬
mone eam sedetiam soriptura currente professi sunt cu¬
.s exemplar his litteris subdere nec essarium iudicauimus
neullam occasionem hereticis adexercendas insidias denuo
relinquamus quib: iterum flammas propriae malitiae co¬
mouentes incendia discordiarum consuete resus citent haec
xuiii ep̃is orthodoxis approbatam quae perfectam continet
ueritatem et os totius hereticae multicudinis obstruit atquo
dissoluit ponenim spontaneo motu sed notu diuino tantorum
eporum numerus aggregatus est contraues aniam arrii
quanto numero beatus abraham tanta milia fide destruxitꝰ quȩ
fides duminsubsistentia et nomine consubstanti alitatis conti¬

Expanded text:
ad Nicaenum concilium integra immobilisque servata est; et hanc ad Nicaenum concilium integra immobilisque servata est; et hanc ipsi retinere professi sunt, gaudioque repleti, et omne vestigium ac nebulas ineptae suspicionis abjicientes, non solum sermone eam, sed etiam scriptura currente professi sunt. Cujus exemplar his litteris subdere necessarium judicavimus; ne ullam occasionem haereticis ad exercendas insidias denuo relinquamus: quibus iterum flammas propriae malitiae commoventes, incendia discordiarum consuete resuscitent. Haec recentis decem et octo episcopis orthodoxis approbatam, quae perfectam continet veritatem et os totius haereticae multitudinis  Ms. Lyr., pravitatis obstruit atque dissolvit. Non enim spontaneo motu, sed nutu divino tantorum episcoporum numerus aggregatus est contra vesaniam Arii, quanto numero beatus Abraham 313 tanta millia fide destruxit. Quae fides, dum in substantia et nomine consubstantialitatis conti
Abbreviated transcription (French):
ilectissimis fratribus et consacerdo tibus eustatio erillohypori¬
ceo haeroni helpidio maximo eus ebio eu carpio e tortasio neoni
eumathio faustino prodino pasinico arsenio seuero dydimioni
it tanio callicrati damabio aedesio eustochio ambrosio gct¬
nio pardalio macedonio paulomarcello heradio alex andro
adolio marciano stenelo i hanni maceri charisio siluano photi
andonio antho celso eu franorimilesio patricio seuoria
eus ebio eumolpio athancsio dia fanto minodoro diodi hrisa¬
pelo egenio eusthatio callicrati arsenio eugonio martyriou
ieracio leontio pilagrio lucio etuniuersis orientalib: orto doxir
frs ec coepos eusthatium siluanum atque theofilum et maxin
quia uestram sententiam uestros que sensos concordareot
consonare cummea humilitate etitalis atque occidentalib:
iniuersis affirma uerunt atque demonstrauerunt ethan
esse cognos cimus catholicam & a postolicam fidem quagusq

Expanded text:
ilectissimis fratribus et consacerdotibus Eustathio, Cyrillo, Hypericio, Heroni, Elpidio, Maximo, Eusebio, Eucarpio, Ortasio, Neoni, Eumathio, Faustino, Proclo, Passinico, Arsenio, Severo, Didymioni, Britanio, Callicrati, Damabio, Edessio, Eustochio, Ambrosio, Gelonio, Pardalio, Macedonio, Paulo, Marcello, Heraclio, Alexandro, Adolio, Martiano, Sthenelo, Joanni, Maceri, Charisio, Sylvano, Photino, Antonio, Autho, Celso, Euphranori, Milesio, Patricio, Severiano, Eusebio, Eumolpio, Athanasio, Diophanto, Minodoro, Diocli, Chrysampelo, Eugenio, Eustathio, Callicrati, Arsenio, Eugenio, Martyrio, Hieratio, Leontio, Philagrio, Lucio, et universis Orientalibus orthodoxisfratres et coepiscopos Eustathium, Sylvanum, atque Theophilum, et maxime quia vestram sententiam vestrosque sensus concordare et consonare cum mea humilitate, et Italis atque Occidentalibus universis affirmaverunt atque demonstraveruut. Et hanc esse cognoscimus catholicam et apostolicam fidem, quae usque
Abbreviated transcription (Latin):
uictor constantinus maximus pius eus ebio ut in nñ nominis
ciuitate cognominis saluatoris dinr̃i prospiciente solatio
naxima hominum multitudo scissimae sedi cauit eedesiae:
uituscremento ualde proficiente dignum esse uideatur. et sar
ecde as meaplures aedificarĩ qua propter quoduisum est
nrae uolintati decuit nos tuae notum facero sapientiae
quatinus quin quaginta membra nacios codices bene cu¬
fectos et adusum habiles ab artificibus antiquariis et porfe¬
te arte scientibus scribi praecipias : diuinarum quippo se¬
urarum quarum maxime confectionom etusur
rium ecclesiis esse nosti : Directae sunt enimiłt
niam ecdue pu

Expanded text:
ictor Constantinus maximus, Pius, Eusebio Ut in nostri nominis civitate cognovimus, Salvatoris Dei nostri prospiciente solatio, maxima hominum multitudo sanctissimae se dicavit Ecclesiae; ut hoc cremento valde proficiente, dignum esse videatur etiam ecclesias in ea plures aedificari. Quapropter, quod visum est nostrae voluntati, decuit nos tuae notum facere sapientiae, quatenus quinquaginta membranaceos codices bene confectos, et ad usum habiles, ab artificibus antiquariis, et perfecte artem scientibus scribi praecipias, divinarum quippe Scripturarum, quarum maxime confectionem et usum necessarium Ecclesiis esse nosti. Directae sunt enim litNam et duo pu
Abbreviated transcription (Latin):
ximo bene conseripti us que adorepperducentur as pictum uinoquio¬
petuae eclesiae hocex sequente diacono : quidum adniuenerit
experietur nraẽ munificentiae pietatis: ds̃ tecustodiat
dum inagis autem a perte noscendum. que mammodum fam¬
sissimus imperator suum studium circa sacra constituro
men adiciam quae etiam cirta salutare sepulhrum gessitAgnor¬
censenim quoniam elati et circaculturã bacchantes idolorum.
s epulchrum diũ sordibus operuerant obliuionitradere corten¬
dentes inemoriam s alutarem Et de super templum a edsica¬
uerant luxorio sissimȩ daemonis id est ueneris. ut illic uirguum
cantibus insultarent: praecepit destrui sceleratis simumtem¬
plum ipsumque puluerem funestis sacrificiis uiolatum eir&
procul aciuitate dispergi. Deinde sacrarium aedificar
maximum atque pulchrum sicutide s ignatur ex eius a epifo¬
la admacarium ipsius ciuitatis epm̃ destinata¬

Expanded text:
xime bene conscripti usque ad nostrum perducentur aspectum, uno quippe tuae Ecclesiae hoc exsequente diacono; qui dum ad nos venerit, experietur nostrae munificentiam pietatis. Deus custodiat dum, magis autem aperte noscendum, quemadmodum famosissimus imperator suum studium circa sacra constituerit. Attamen adjiciam quae etiam circa salutare sepulcrum gesserit. Agnoscens enim quoniam elati, et circa culturam bacchantes idolorum, sepulcrum Domini sordibus operuerant: oblivioni tradere contendentes memoriam salutarem; et desuper templum aedificaverant luxuriosissimae daemonis, id est Veneris, ut illic virginum cantibus insultarent; praecepit destrui sceleratissimum templum, ipsumque pulverem funestis sacrificiis violatum ejici, et procul a civitate dispergi; deinde sacrarium aedificari Deo maximum atque pulcherrimum, sicut designatur ex ejus epistola ad Macarium ipsius civitatis ep
Abbreviated transcription (Latin):
aduenu ceduondio eius ciuitatis epõnilam monẽ monachũ elegerur
qiues. Atille cumerobro refuger et eitheophilus suadebat nos acer¬
plebitur Altera uero die uenientes ad cellam eius cogebanteum
Tunc ni lamino prius in quit oremus quod dumbe ophilus laudasset
si muł orabat uilaminon autem repente terminum uitae cumilla
oratione suscepit Socrate

Expanded text:
hum elegerunt cives. At ille cum crebro refutaret, ei Theophilus suadebat ne sacerplebitur. Altera vero die venientes ad cellam ejus cogebant eum. Tunc Nilamnion: Prius, inquit, oremus. Quod dum Theophilus laudasset, simul orabant. Nilamnion autem repente terminum vitae cum illa oratione suscepit. SOZOME
Abbreviated transcription (Latin):
epente disrupit et solum consubstantialitatis dogma cũ laude
nit haec enimi occasio fuit ut uouatiani bene agentes intraciun
haberent rursus ecclesias ammiratus nam que princeps eorum concordiã
circa fidem lege p̃cepit ut propria oratoria detinerent & priuilegia suȩ
desiae atque fidei possiderent uerum aliarum religionum ai¬
tes proptor discordiansuam in rep̃hensionem sui populi uenienter acr¬
tuabant tristitiaque confusi discedebant & litteris consolabantur
terutros ut non affligerentur cur eos plurimi relinquentes:
dem consubstantialitatis accederent Dicentes quidem multor uocator
paucos autem elector quod utique non dicebant quandomultum popu¬
lum perpotestatem sibim& aggregabantS
defide docerent neque epõs aut alios ordinarent et alior
aciuitatib: expelli aliors inehonore esse neque frui cominun ciuilita¬

Expanded text:
repente disrupit, et solum consubstantialitatis dogma cum laude repente disrupit, et solum consubstantialitatis dogma cum laude suscepit. Haec enim occasio fuit ut Novatiani bene agentes intra civitatem haberent rursus ecclesias. Admiratus namque princeps eorum concordiam circa fidem, lege praecepit ut propria oratoria detinerent, et privilegia suae Ecclesiae atque fidei possiderent. Verum aliarum religionum antistites propter discordiam suam in reprehensionem sui populi venientes aestuabant, tristitiaque confusi discedebant, et litteris consolabantur alterutros, ut non affligerentur cur eos plurimi relinquentes ad fidem consubstantialitatis accederent: dicentes multos quidem vocatos, paucos autem electos. Quod utique non dicebant, quando multum populum per potestatem sibimet aggregabant. de fide docerent, neque episcopos aut alios ordinarent; et alios quidem e civitatibus expelli, alios sine honore esse, neque frui communi civita
Abbreviated transcription (Latin):
gigantum ueterum est diuisa ecturris eorum funditus est subuer
ognos cens igitur imp̃ eorum confusionem et quia in disputa¬
tione soluminodo et noninantiquis expositionib: confidebant
alio properauit itinere eis que declarauit ut exscripto una quȩ¬
que relegio terminum suae fide delarar& Tunc callidi uiri sin¬
gularur beresuni sulrcilit̃ sua uerba tractantes dogmaproprium
scripserunt Eratetiam definitus dies quo singuli ep̃orum aa
latium conuenirent Aderant ergo nectariur et agelius consubstanti¬
alitatis fide praesidentes arrianorum uero dimofilas eu nomianori
ipseeunomius mace donianorum eleusius &yrici Igitur imp eor
quiconuenerant etunius ciuusq: dogmatis scripta suscipiens seor sũ¬
ue rocedens orauit intente ut ei cooperare turdr̃ adueritatis
tionem deinde unius cuiurque dogmatis relegens scripturam al
quidem omnia tam quã diuisione trinitatis Introducentia culp

Expanded text:
gigantum veterum est divisa, et turris eorum funditus est subversa. gigantum veterum est divisa, et turris eorum funditus est subversa. Cognoscens igitur imperator eorum confusionem, et quia in disputatione solummodo, et non in antiquis expositionibus confidebant, alio properavit itinere, eisque mandavit ut ex scripto unaquaeque religio terminum suae fidei declararet. Tunc callidi viri singularum haeresum subtiliter sua verba tractantes, dogma proprium conscripserunt. Erat enim definitus dies quo singuli episcoporum ad palatium convenirent. Aderant ergo Nectarius et Agelius consubstantialitatis fidei praesidentes, Arianorum vero Demophilus, Eunomianorum ipse Eunomius, Macedonianorum Eleusius Cyzici. Igitur imperator eos qui convenerant et uniuscujusque dogmatis scripta suscipiens, seorsumque recedens oravit intente ut ei cooperaretur Deus ad veritatis electionem. Deinde uniuscujusque dogmatis relegens scripturam, alia quidem omnia tanquam divisionem Trinitatis introducentia culpans,
Abbreviated transcription (Latin):
dicente libenter audissec festinus ad palatium properauit drxtq
principi consilium silndatum Atille considerata sententia causam
sapienter instituebat Deinde conuocatis heresi archis requi¬
titissent illis uero non abnegantib: sed tam quam p̃ceptorer hono¬
rantib: rursus imp̃ interrogauit sieis horum tȩtimoniã xp̃iani
dogmatis conplacarent Hae caudienter praẽsules heresum atq:
dispudatores eorum erant enim plurim ad disputationis o¬
mina p̃parati in responso uehemonter haeserunt Irruit enim
in om̃s magna discordia Aliis dicentibus bonum imperatoris esse
propositum Alur uero cogitantib: quia non eorum expediret
intentionȩ dumalii aliter delibris uet erum sentire uiderentur
et nequaquã interse genspirabant sederant diuisi non solum ad¬
us aliar hereses sed etiam intersemecipsor quidudum unir
heresis esse uidebantꝰ quam obrem consorsmalitia sicut linguȩ

Expanded text:
dicentem libenter audisset, festinus ad palatium properavit, dixitque dicentem libenter audisset, festinus ad palatium properavit, dixitque principi consilium sibi datum. At ille, considerata sententia, causam sapienter instituebat. Deinde convocatis haeresiarchis, requititissent. Illis vero non abnegantibus, sed tanquam praeceptores honorantibus, rursum imperator interrogavit si eis horum testimonia Christiani dogmatis complacerent. Haec audientes praesules haeresum atque disputatores eorum erant enim plurimi ad disputationis certamina praeparati, in responso vehementer haeserunt. Irruit enim in omnes magna discordia; aliis dicentibus bonum imperatoris esse propositum; aliis vere cogitantibus quia non eorum expediret intentioni, dum alii aliter de libris veterum sentire viderentur. Et nequaquam inter se conspirabant; sed erant divisi, non solum adversus alias haereses, sed etiam inter semetipsos, qui dudum unius haeresis esse videbantur. Quamobrem consors malitia sicut linguae
Abbreviated transcription (Latin):
roses adeon tiones potiorer adduceret et pronterea
tario dedit tale tonsilium beno namque sciobat quiauete
patres principium sub sistentiae filiodi dare uitabant
qm̃ percepissent eum esse patri coaecernum qua propter dedit con¬
silium ut disputatiuas fuger& intentiones ectestimonium excra¬
itione ueterum adhiberet et quae praesules herosum requis¬
im̃p utrum sermonem uellent facere de antiquis ecdesiae doctorib:
quiante diuisionem floruerunt ancerte illos uelutalienos axp̃ia¬
itate respuerent et si quidemeos abnegarent obicerecur en
goeos anathematirare p̃sumite et si hoc perpetrare non praosu¬
merent apopulo pellerentur quofacto a pertum foro uictoriã
ueritatis si uero de principis nonoffenderent᷑ doctoribus nos¬
trũ inquid est praebere ueterum libros porquos nr̃m dogma co¬
rum testiminio roboretur Interhaec cum nectarius sisinilo

Expanded text:
haereses ad contentiones potiores adduceret, et propterea haereses ad contentiones potiores adduceret, et propterea Nectario dedit tale consilium. Bene namque sciebat quia veteres Patres principium subsistentiae Filio Dei dare vitabant, quoniam percepissent eum esse Patri coaeternum. Quapropter dedit consilium ut disputativas fugeret intentiones, et testimonium ex traditione veterum adhiberet, atque praesules haeresum requi utrum sermonem vellent facere de antiquis Ecclesiae doctoribus qui ante divisionem floruerunt, an certe illos velut alienos a Christianitate respuerent. Et siquidem eos abnegarent, objiceretur eis: Ergo eos anathematizare praesumite. Et si hoc perpetrare praesumerent, a populo expellerentur. Quo facto apertam fore victoriam veritatis. Si vero de primis non offenderentur doctoribus: Nostrum, inquit, est praebere veterum libros per quos nostrum dogma eorum testimonio roboretur. Inter haec cum Nectarius Sisinnium
Abbreviated transcription (Latin):
Interhaeo thec dosius imp filiumsuũ archa¬
dium designauit augustum consulatum uero baudis secinbo
et surnini sexta decima ianuarii menisisdie onlongopost
tempore aderant undique ÷ otius roligionis opi eodem consula¬
tu iunio mense¬
Iritor haot euo cans imp̃ nec carium tractabat oum eo quid fio¬
rec ut nonxp̃ianitas dis cordaroc sod cota uniretur elosisa
dicebat autem oportet ex aminari qua estionem ocdesia
segregantem quia dum discordia rocederoe concorcia eo¬
desiar congregaret hocaudienr nectarius cogitabat ee
euocans agelium tun onouatianorum epm̃ tamquam infide
consortem̃ Indicauitonuotum imperatoris Atillo tumesret
rebus aliis uenerandus de dogmate tamen nonualebatrod¬
dere rationem sed lectoremsuũ sisimum nomine statuit
ui proeo deberet proferre sermonem uirum eloquento
rebus exportum summeque scientem sacrarum profundir
sima litequouo sod etiam philo sopha dogmata his org ocsi¬
uit quia disputatio non solum schismata non uniret sedeuiã

Expanded text:
Inter haec Theodosius imperator filium suum Arcadium designavit Augustum, consulatu Merobaudis secundo et Saturnini , sexta decima Januarii mensis die. Non longo post tempore aderant undique totius religionis episcopi eodem consulatu, Junio  msInter haec evocans imperator Nectarium, tractabat cum eo quid fieret, ut non Christianitas discordaret, sed tota uniretur Ecclesia. Dicebat autem: Oportet examinari quaestionem Ecclesias segregantem: quia dum discordia recederet; concordia Ecclesias congregaret. Hoc audiens Nectarius cogitabat, et evocans Agelium, tunc Novatianorum episcopum, tanquam in fide consortem, indicavit ei votum imperatoris. At ille cum esset rebus aliis venerandus, de dogmate tamen non valebat reddere rationem; sed lectorem suum, Sisinnium nomine, statuit qui pro eo deberet proferre sermonem, virum eloquentem et rebus expertum, summeque scientesima litterarum, sed etiam philosophica 339 dogmata. Is ergo dixit quia disputatio non solum schismata non uniret, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nequo hi qui tue bantur fidemni caeni concilii penitus a tristitia
uidebant᷑ extranei namantio cheni eos qui in concilio praesentes
fuerant dedinabant aegyptii & araber et cyprii flauianum abanti¬
ochia expollendum esse dicebant ꝑ alestiniuoro et phoenicor ac¬
que syri proflauiano laborabant quarum rerum terminum pro¬
prio loco narrabimus eosiquidem temporo quoconstantinopoli
debrittanniorum partib: contra romanorum surrexit imperium
et laboranti gratiano contra a lamannos intulitbellum Initalia
uero puero satis existente ualentinianorerum curam pro
consule atque praefectus h abebat. iustina uero ualentinani mat̃
cumesset arriana uiuo quidem marito ledere non p̃ualuit orthodo¬
xos eomortuo & filio ualdeiuuenculo medio lanum uenia
sio ep̃o erat infesta : Itaut eum destinari iuber& exilo¬

Expanded text:
Sed neque ni qui tuebantur fidem Nicaeni concili penitus a tristitia fuerunt extranei. Nam Antiocheni eos qui in concilio praesentes fuerant declinabant; Aegyptii, et Arabes, et Cyprii, Flavianum ab Antiochia expellendum esse dicebant. Palaestini vero, et Phoenices, atque Syri, pro Flaviano laborabant. Quarum rerum terminum proprio loco narrabimus. Eo siquidem tempore quo Constantinopoli de Britannorum partibus contra Romanorum surrexit imperium, et laboranti Gratiano contra Alamannos intulit bellum. In Italia vero, puero satis existente Valentiniano, rerum curam Probus exconsul atque praefectus habebat. Justina vero Valentiniani mater, cum esset Ariana, vivo quidem marito laedere non praevaluit orthodoxos; eo mortuo, et filio valde juvenculo, Mediolanum veniens, Ambrosio episcopo erat infesta, ita ut eum destinari juberet exsil
Abbreviated transcription (Latin):
principis esse sententiam ut sicut duplicitor coloribus diuisi sunt spec¬
tatores sicoporter& alterum his altorum aliis praesidere Cu merg o
nitus principis licteris sic fauissent postea commoti communi
iustum ponero iudicaui posthas uer oxp̃o amabilis populis piar et
iustitia exornatas uoces scĩs simus quidem liberius est reuersus
felix autem recedenr habitauit aliam ciuitatem

Expanded text:
principis esse sententiam, ut sicut dupliciter coloribus divisi sunt specprincipis esse sententiam, ut sicut dupliciter coloribus divisi sunt spectatores, sic oporteret alterum his, alterum aliis praesidere. Cum ergo primitus principis litteris sic favissent, postea commoti, communiponere justum judicavi. Post has vero Christo amabilis populi pias et justitia exornatas voces, sanctissimus quidem Liberius est reversus. Felix autem recedens habitavit aliam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ntes cumornatu solito adierunt imperatorem quatenus
exueste sublimi insignes cas et nobiles arbieratus reuerentiam
eirs haber& et parcer& Adeunterenim principem taliuoceda¬
mabant miserere tantae ciuitatis pasteris prouidentiam not
habentis quacluporum pat& insidus Atilleres pondit nonegere
pastore aliociuitate esse namque pontificem qui eorum curam
haber& posimagnumnam quo liberium quidam diaconorum eiꝰ
felex nom inesuorat ordinatus his expositam innicea fidem incon¬
cusse seruauit s ed corrunt oribus eius si nedis cretione caminunex¬
bat pullus tamen habitantium romae inbasilicam ingressus os
cumille intus astar&. Hoc autemetiam inatronaeillȩ impera tori
dixerunt quagratia flexus praccepitillum interomnos egregium
reuocari ut utrumque ecdesiam gubernare communter hiser¬
golittoris incircensis pectaculo relictis populus damabat iust

Expanded text:
ntes, cum ornatu solito adierunt imperatorem; quatenus ntes, cum ornatu solito adierunt imperatorem; quatenus ex veste sublimi insignes eas et nobiles arbitratus, reverentiam eis haberet et parceret. Adeuntes enim principem tali voce clamabant: Miserere tantae civitatis, pastoris providentiam non habentis, quae luporum patet insidiis. At ille respondit: Non egere pastore alio civitatem; esse namque pontificem qui eorum curam haberet. Post magnum namque Liberium quidam diaconorum ejus, Felix nomine, fuerat ordinatus. Is expositam in Nicaea fidem inconcusse servavit, sed corruptoribus ejus sine discretione communicabat. Nullus tamen Romae habitantium in basilicam ingressus est, cum ille intus astaret. Hoc autem etiam matronae illae imperatori dixerunt: Qua gratia flexus, praecepit illum inter omnes egregium revocari, et utrumque Ecclesiam gubernare communiter. His ergo litteris in circensi spectaculo relectis, populus clamabat justam
Abbreviated transcription (Latin):
suorum giautem im̃phaec non hab& opus deceos auxentio et epn¬
teto Illi enimopus haechabent Dumque ab eis nihil accepisset eu¬
sebiur eunuchus obtulite alior solidor Cuiliberiur dixt. Totius
orbis ecdenas desolasti et tamquam dampnatomihi haec affe¬
eritatis it aque propugnator etuictor trachiam sicutius sum fu¬
erat us quo peruenit Duobusque trans actis annis constantius
uiror suor ut constantio supplicarent quatenus pastorem gre¬
gibus restituer& Aiebant enim quia nisi flecterent animum
principis eor ipse relinquerent et ad pastor emillum maximũ
properarent Atillidexerunt Nosfurorem principis formidamus
nec forte aliquam ueniam promeremur sed uobis inquiunt ma
rogantib: forsitan parcit et unum alterius fiet aut pro
Suscipit autsiflecti nequiuerit sin ealiqua in iuria uos demittit
hoc consilium mulieros ille laudibus maximis proferendae per¬

Expanded text:
suorum. Si autem imperator his non habet opus, det eos Auxentio et Epicsuorum. Si autem imperator his non habet opus, det eos Auxentio et Epicteto; illi enim opus his habent. Dumque ab eis nihil accepisset, Eusebius eunuchus obtulit ei alios solidos. Cui Liberius dixit: Totius orbis Ecclesias desolasti, et tanquam damnato mihi haec affeeritatis itaque propugnator et victor Thraciam, sicut jussum fuerat, usque pervenit. Duobusque transactis annis Constantius viros suos ut Constantio supplicarent, quatenus pastorem gregibus restitueret. Aiebant enim quia nisi flecterent animum principis, eos ipsae relinquerent, et ad pastorem illum maximum properarent. At illi dixerunt: Nos furorem principis formidamus, nec forte aliquam veniam promeremur. Sed vobis, inquiunt, magis rogantibus forsitan parcet, et unum alterius fiet; aut preces suscipiet, aut si flecti nequiverit, sine aliqua injuria vos dimittet. Hoc consilium mulieres illae, laudibus maximis proferendae, percipie
Abbreviated transcription (Latin):
unumest quod quaeritur uolo enunte amplectentero ecelesias¬
uiuam tammnunionem romaedenuo destinure et pror drec
tuntor dapaci et sus cribens romae reuertere biberius dant
conc iatbspatrib: ualedat mraiores enimsunt etelerasticre sa¬
tiones quamromanae habitatio ciuitatis Impdait ergotrium
dierum spatium ad deliberationem habes siuis suscribere tubar
reuertere aut certe cogita in quemuis depostara locum ubero¬
us dixit s patiumtrium dierum rationem nequa quata uoudago
eniminato liberio et nequaquam a suo propositu reuocatoiussu
eum inberia traciae exilio deportari e gredienti libemo impo¬
rator adexpensas quingentor solidos destinauit Tuneliborius
de fereno drxit uade dacos imporatori opus enim hab& suis mibi¬
tib erogare similiter et augusta tantos ei direxit Liberius dix
Redde baec imperator opus onim hab& haec ad expensas militum

Expanded text:
Unum est quod quaeritur: volo enim te amplectentem ecclesiasUnum est quod quaeritur: volo enim te amplectentem ecclesiasticam communionem Romae denuo destinare; et propterea concorda paci, et subscribens, Romae revertere. Liberius dixit: Romae jam fratribus valedixi; majores enim sunt ecclesiasticae sanctiones quam Romanae habitatio civitatis. Imperator dixit: Ergo trium dierum spatium ad deliberationem habes: Si vis subscribere, Romae revertere, aut certe cogita in quem vis deportari locum. Liberius dixit: Spatium trium dierum rationem nequaquam mutare examinato Liberio, et nequaquam a suo proposito revocato, jussit eum in Beroeam Thraciae exsilio deportari. Egredienti Liberio, imperator ad expensas quingentos solidos destinavit. Tunc Liberius deferenti dixit: Vade, da eos imperatori; opus enim habet suis militibus erogare. Similiter 266 et Augusta tantos ei direxit. Liberius dixit: Redde haec imperatori; opus enim habet his ad expensas militum
Abbreviated transcription (Latin):
eporum debet ualere sententia tusolus es quiamicitias illi
lerati defendis Liberius dixit Imp̃ pum quam audiuimus ab¬
sente accusatore iudicemeius scelera proferentem nisi quia pro¬
iauidentur haec odia Impdixit omnibus equidem nocuit lii
munione pullitamen ita sicuti mihicuidum non sufficer& interitus
fratris mei maioris ne queb eate memoriae constantem cess auie
nmeis inimicitus frequenter inpelloro nisinos maiorim.¬
tudine detenti inpellentis momenta temperas somus pulla itaq:
mihi uictoria est neque contra magnentium uel siluanum nisi
illum scelestum a becdes. asticis rebus expulero Liberius dixait
adici ficandum uiacare debent qua propter sitibi iuidetur iubo uoca¬
ri adloca propria sacerdoter & sicon cordes abarueiunrt ei queno
nos luprabsent defendimus secundum fidem orthodorx aoomnico¬
nas s modo constituta łunc conuenientes prouidobant promundi

Expanded text:
episcoporum debet valere sententia. Tu solus es qui amicitias illius episcoporum debet valere sententia. Tu solus es qui amicitias illius scelerati defendis. Liberius dixit: Imperator, nunquam audivimus, absente accusato, judicem ejus scelera proferentem, nisi quia propria videntur haec odia. Imperator dixit: Omnibus quidem nocuit in communione, nulli tamen ita sicuti mihi. Cui cum non sufficeret interitus fratris mei majoris, neque beatae memoriae Constantem cessavit in meis inimicitiis frequenter impellere, nisi nos majori mansuetudine detenti, impellentis momenta temperassemus. Nulla itaque mihi victoria est, neque contra Magnentium vel Sylvanum, nisi illum scelestum ab ecclesiasticis rebus expulero. Liberius dixit:ad sanctificandum vacare debent. Quapropter si tibi videtur, jube vocari ad loca propria sacerdotes; et si concordes apparuerint ei quem nos in praesenti defendimus secundum fidem orthodoxam in Nicaena synodo constitutam, tunc convenientes providebunt pro mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Liborius dixit Non eo quod egosum solus fidei causaminuitur nam
etantiquitus tressoli repertisunt resistentes praeceptori
sebius eunuchus dexit imperatoremurm nabuchodonosor fecisti
quinon est examinatus haecego peto primitus generalom pro¬
ferri suscriptionem confiriantem fidem nicetia prolatã ut ita
reuocatis abexilio fratribus nrĩs et in locis proprus restitutis
sibi qui turbas pariunt ecdesus uisi fuerint a postolicae fidei con¬
sentire Tunc apud al ex andriam conuenientes omnes ubi etaccu¬
satus et accusatores sunt Et defensor eorum ex aminata causa
possumus proferre sententiam epietetur eprdixit. sed cur¬
sus publicus non sufficit subiectui eporum Liberius dixit ec de¬
si asticae tausae publico cursu nonegent ec desiae namque suf¬
ficiunt us que admure perducere suos epõs Im̃odxit quaedu¬
dum sus ceperunt formam solui non possunt plurimorum namq:

Expanded text:
Liberius dixit: Non eo quod ego sum solus, fidei causa minuitur. Nam Liberius dixit: Non eo quod ego sum solus, fidei causa minuitur. Nam et antiquitus tres soli reperti sunt resistentes praecepto regis. Eusebius eunuchus dixit: Imperatorem nostrum Nabuchodonosor fecisti? qui non est examinatus? Haec ergo peto primitus generalem proferri subscriptionem, confirmantem fidem in Nicaea prolatam; ut ita revocatis ab exsilio fratribus nostris, et in locis propriis restitutis, si hi qui turbas pariunt Ecclesiis, visi fuerint apostolicae fidei consentire, tunc apud Alexandriam convenientes omnes, ubi et accusatores sunt et defensor eorum, examinata causa possimus proferre sententiam. Epictetus episcopus dixit: Sed cursus publicus non sufficit subvectui episcoporum. Liberius dixit: Ecclesiasticae causae publico cursu non egent. Ecclesiae namque sufficiunt usque ad mare perducere suos episcopos. Imperator dixit: Quae dudum susceperunt formam solvi non possunt; plurimorum namque
Abbreviated transcription (Latin):
eius ut contra eum gesta conficerent horumitaque quid estinatis
duo sunt mortui theognius et theodorus reliquiuerotres u
hoc est iaris ualens eꝰtursacus abhis quimissi sunt sardicas prop¬
terhanc causam synodus celebrata est qui insynodo libellor obtu¬
lerunt ueniam postulantes qm̃ in mareotem percalum mam ex
una parte contra athanasium gesta conficerunt lbellos oorum
nunc praemanibus habemus euihorum nos credore et communi¬
care conuonit imp̃ his qui primitus damnauerunt ot ueniam post¬
ea poposcerunt aneis quiad huc haec accusuro contendunt epio
asticorum sermonem facit sed ut apud senatores in romana consti¬
tutos urbe glorietur quasi superauerit principem Im̃p adliberiũ
dixit quota pars es totius urbis qm̃tusolus hominem uind
fandissimum et orbis terrarum pacem ecdesia eque dissolues

Expanded text:
ejus, ut contra eum gesta conficerent. Horum itaque qui destinati sunt, ejus, ut contra eum gesta conficerent. Horum itaque qui destinati sunt, duo sunt mortui, Theogonius et Theodorus; reliqui vero tres vivunt, hoc est Maris, Valens et Ursacius. Ab his qui missi sunt Sardicae, propter hanc causam synodus celebrata est; qui in synodo libellos obtulerunt, veniam postulantes, quoniam in Mareote per calumniam ex una parte contra Athanasium gesta confecerunt. Libellos eorum nunc prae manibus habemus. Cui horum nos credere et communicare convenit, imperator; his qui primitus damnaverunt et veniam postea poposcerunt, an eis qui adhuc haec accusare contendunt? Epicasticorum sermonem facit; sed ut apud senatores in Romana constitutos urbe glorietur, quasi superavit principem. Imperator ad Liberium dixit: Quota pars es totius orbis, quoniam tu solus hominem vindicas nefandissimum, ut orbis terrarum pacem Ecclesiaeque dissolvas?
Abbreviated transcription (Latin):
que suscripserunt non ipsi uiderunt qua egesta sunt s ed propteri
gloriam ettimorom etneate contumelias pateront ad quie uerunt
Im̃p dixit Quid est gloria ectimor et contumoliao. Liberiur daen
quicum que gloriam dĩ non diligunt tua magis dona prao ponunt
que mergoistꝰ nonuiderunt non ex aminanter adiudicauerunt qđ
est xm̃anitatis alienum Impdixit in facie utique condem pnatusẽ
in concilio tyri etin concilio contracum paritor de creuerunt om̃s
totius orbir opĩ Liberius deit num quam in praesentia sui homo ille
adiudicatus est quicumque enim tunc conuenienter condempnauđ¬
runtoum discedente athanasio aiudicio sententiam protulerunt
eusebius eunuchusdiat Innicaeno concilio alienus cathresta fide pro¬
batus est Liberius deit quinque soli iudi cauerit ex his quicum
eo nauigio uenerunt in mareote quos miserunt ad accusationem

Expanded text:
que subscripserunt non ipsi viderunt quae gesta sunt; sed propter que subscripserunt non ipsi viderunt quae gesta sunt; sed propter gloriam et timorem, et ne a te contumelias paterentur, acquieverunt. Imperator dixit: Quid est gloria, et timor, et contumeliae? Liberius dixit: Quicunque gloriam Dei non diligunt, tua magis dona praeponunt. Quem ergo isti non viderunt, non examinantes adjudicaverunt quod est Christianitatis alienum. Imperator dixit: In facie utique condemnatus est in concilio Tyri, et in concilio contra eum pariter decreverunt omnes totius orbis episcopi. Liberius dixit: Nunquam in praesentia sui homo ille adjudicatus est. Quicunque enim tunc convenientes condemnaverunt eum, discedente Athanasio a judicio, sententiam protulerunt. Eusebius eunuchus dixit: In Nicaeno concilio alienus catholicae fidei probatus est. Liberius dixit: Quinque soli judicaverunt ex his qui cum eo navigio venerunt in Mareoten, quos miserunt ad accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
gati aliud schisma sunt passi quod suo loco nar¬
rabitur
egosiquidem liberi peromnia famosissi¬
mi habitum proueritate dialogum contra constantium uolore ferre
mus ut euocantes temoneremus quatenur commiunionom scales¬
tis simi athanasi et ineffabili superbna detenti ab negare nondiepo¬
rast. Hocenim torrarum orbir bene fiori conprobauit et synodali sen¬
tentia alienum ecde siastica conmunione decreuit Liberiur ep̃s dã
proptor siuidocur pietatituae disceptationem iube constitui et siap¬
paruerit athanasius condempnationo dignus tunc secundu ocdesiar¬
tione conse quentiae forinam profertur in eum digna sententia
uonenim pos sibile est condemnare uirum de quonihil examinatur
ẽ Constantius im̃pdixit Vn iuersus mundus adiudicauit cius facino¬
na sedilla sicut abinitio tempus illudit luberius eps dait quicun¬

Expanded text:
 Seleucia Isauriae congregati, aliud schisma sunt passi; quod suo loco nar Seleucia Isauriae congregati, aliud schisma sunt passi; quod suo loco narrabiturEgo quidem Liberii per omnia famosissimi habitum pro veritate dialogum contra Constantium volo referre, c judicavimus, ut, evocantes te, moneremus quatenus communionem scelestissimi Athanasii et ineffabili superbia detenti abnegare non differas. Hoc enim terrarum orbis bene fieri comprobavit, et synodali sententia alienum ab ecclesiastica communione decrevit. Liberius episcopupropter si videtur pietati tuae, disceptationem jube constitui, et si apparuerit Athanasius condemnatione dignus, tunc secundum ecclesiasticae consequentiae formam proferatur in eum digna sententia. Non enim possibile est condemnari virum de quo nihil examinatum est. Constantius imperator dixit: Universus mundus adjudicavit ejus facinora; sed ille, sicut ab initio, tempus illudit. Liberius episcopus dixit: Quicun
Abbreviated transcription (Latin):
deportari fecerunt nonenim ignobilis sed cunctis nos citur esse
notissimur cuinamque non prȩfuit synodo autrecte loquens non¬
satis fecit uni uersis quae ec desia huius patrocinii memoriam nor
hab& quis aliquando dolens cumuenir& apud eum non remeauit
sanus qui s indigens cumpetisset non ineruit quodpoposcit et ta¬
menetiam contrahunctalia praesumpserunt quia impiotatis eorum
cogitabat quatenus omnes orientales epõs uenientes ad oc¬
tem siposs& concorder efficer& quod cum proptor it ineris spatia
difficile uideretur duplicem tractauit synodum celebrari ut in a¬
rimino quidemnttli quitunc aderant conuenirent orientales au¬
tem innicomedia bithyniae ciuitate hocergo imnperatore tractan¬
to effectus non euenit ut uoluit neutrum enim concilium sibimor
concordauit sed utrumque diuisum est namneque arimino conuo¬
nientes alterutris interse consonare potuerunt et orientalas in

Expanded text:
exsilio deportari fecerunt. Non enim ignobilis, sed cunctis noscitur esse exsilio deportari fecerunt. Non enim ignobilis, sed cunctis noscitur esse notissimus. Cui namque non praefuit synodo, aut recte loquens nonsatisfecit universis? Quae Ecclesia hujus patrocinii memoriam non habet? Quis aliquando dolens cum veniret apud eum, non remeavit sanus? Quis indigens cum petisset, non meruit quod poposcit? Et tamen etiam contra hunc talia praesumpserunt, quia impia eorum cogitabat, quatenus omnes Orientales episcopos venientes ad Occidentem, si posset, concordes efficeret. Quod cum propter itineris spatia difficile videretur, duplicem tractavit synodum celebrari: ut in Arimino quidem Itali qui tunc aderant convenirent, Orientales autem in Nicomedia Bithyniae civitate. Hoc ergo imperatore tractante, effectus non evenit ut voluit. Neutrum enim concilium sibimet concordavit, sed utrumque divisum est. Nam neque Arimino convenientes alterutris inter se consonare potuerunt, et Orientales in
Abbreviated transcription (Latin):
eposito siquidem athanasio aliam herecicifidei exponero sunt nisi doc¬
trinam sod neutrum horum perducipotuit ad effectum cum prae¬
sento principe clamaretur quia in iuste agebatur &mpie quofac¬
to et ipsi ecdesus sunt expulsi et inultimis terrao finib: habita re
praecepti. Quod rursus mirabilis athanasius hocmodo in illa satis¬
factione conscribit. Quistantum poterit memorare quantum
illigesserunt. Tunc enim ec desus pacem habentibus et populis
percollectas orantibus pontifex quidem romanae liberius et
paulinus galliarum mitro politanus eps̃ et dianisius italus luci¬
fermitropolitanus insulurum sardiniae eteusebius exitalia om̃s
ep̃iboni et praedicatoros ueritatis abriputur et traduntur exi
illam habentem culpam nis quia in arrianum noluerunt co¬
sentire uaesaniam neque in calumniis suscripserumntnrir. De ma¬
ximo autem et optimosene etuere confessore osio etiam loqui¬
redo superfluum omnibus enim notumest quia etiam hinc

Expanded text:
eposito siquidem Athanasio, aliam haeretici fidei exponere sunt nisi doctrinam. Sed neutrum horum perduci potuit ad effectum, cum praesente principe clamaretur quia injuste agebatur et impie. Quo facto et ipsi Ecclesiis sunt expulsi et in ultimis terrae finibus habitare praecepti. Quod rursus mirabilis Athanasius hoc modo in illa satisfactione conscribit. Quis tantum poterit memorare quantum illi gesserunt? Tunc enim Ecclesiis pacem habentibus , et populis per collectas orantibus, pontifex quidem Romanae urbis Liberius, et Paulinus Galliarum metropolitanus episcopus, et Dionysius Italus, Lucifer metropolitanus insularum Sardiniae, et Eusebius ex Italia, omnes episcopi boni, et praedicatores veritatis, abripiuntur et traduntur exsilio, nullam habentes culpam, nisi quia in Arianam noluerunt consentire vesaniam, neque in calumniis subscripserunt nostris. De maximo autem et optimo sene, et vere confessore Osio, etiam loqui superfluum credo. Omnibus enim notum est quod etiam hunc
Abbreviated transcription (Latin):
quae aiustina fuerant gesta et atyranno scripta fugienti ualentinia¬
io rescripsit nones semirandum simperatori quidem terro
nouero potestas accresceret dumimp̃ pietati rebellis extitisset
tyrannus autem ei auxila commodaret et propterea ille quidem

Expanded text:
quae a Justina fuerant gesta, et a tyranno scripta, fugienti Valentiniaquae a Justina fuerant gesta, et a tyranno scripta, fugienti Valentiniano rescripsit non esse mirandum, si imperatori quidem terror, tyranno vero potestas accresceret, cum imperator impietati rebellis exstitisset, tyrannus autem ei auxilia commodaret, et propterea ille quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ixoris uehiculum ex inprouiso exiliens andragathius gratianu
lidus interemit Mortuus ergo est consulatũ merobaudis et saturna
sens contra ambrosium ira iustinae quieuit porroualentinanus
licet inuitus tempore nec ossitatis flexus inmaximi consensit impa¬
io Tunc probus metuens maximi potestatem abitalia in yllir
uenit et inthessalonica macedoniae morabatur THeΟ DORΙTUS
Cumque audissetmaximus quae contra ambrosiuim rursus magnilo¬
cum praedicatorem ueritatis agerentur scripsit ualontini
ut bellum quod agebatur contra ecdesias solueretur monens ut
paternam non amittor& pietatem adiecitque etiam minas belli
etnis quiescer& uerba operib: adimpleret quamobrem sumens exor¬
citum uenit mediolanum ubntunc illo degebat Porro ualentinianus
gnoscens eius inuasionem fugut in ylliricum experimento
cens quae mala matris consilio sustiner& porro theodosius audiens

Expanded text:
uxoris vehiculum, ex improviso exsiliens Andragatius, Gratianum uxoris vehiculum, ex improviso exsiliens Andragatius, Gratianum callidus interemit. Mortuus ergo est consulatu Merobaudis et Saturninpraesens contra Ambrosium ira Justinae quievit. Porro Valentinianus, licet invitus, tempore necessitatis flexus, in Maximi consensit imperio. Tunc Probus metuens Maximi potestatem, ab Italia in Illyricum venit, et in Thessalonica Macedoniae morabatur. SOCRATES, lib. V, cap. 11, p. 270. Cumque audisset Maximus quae contra Ambrosium rursus magniloquum praedicatorem veritut bellum quod agebatur contra Ecclesias solveretur, monens ut paternam non amitteret pietatem, adjecitque etiam minas belli, et nisi quiesceret, verba operibus adimpleret. Quamobrem sumens exercitum venit Mediolanum, ubi tunc ille degebat. Porro Valentinianus agnoscens ejus invasionem fugit in Illyricum, experimento cognoscens quae mala matris consilio sustineret. Porro Theodosius audiens
Abbreviated transcription (Latin):
hentib eum ad exilium ualde reristor& potius indignata iustina uoca¬
uit beniuolum Tunc qua estorem iubens ut ueloeitor proponore lo¬
gem qua efidem prolatam arimino confirmar& cumque ille ho
agere dedinar& erat enim ortho donus maiorib: eum cingulir¬
inuitabat: beniuolus autem dis cingensse balteum ante pedos au¬
guste proiecit dicens neque illum honorom nequemaioram uel¬
ese proimpietatis habere morcede : Cumqua ille hocfacere omni¬
dis refutas set iniuenti sunt abi qui nequitiae iussionib: ministra
Inter ha ecnuntiat᷑ quia gratianus dolatytiuniut¬
cimi fuiss et occisus andragathiur enim dix maximi inlectica por
ut occider et gratianum huius modi opinionem misit inuulgus qui acxor
gratiani suo uiro festinar& occurrera inlugdonogalliae ciuitate flu¬
uium trans eunti gratianus autem credens coniugem reuera uen
quam nuper acceperat non p̃cauit eius insidias et ueluti caecus info¬
ueam uin manus hostis in currit Du mergo ueniss& gratianus quasi ad

Expanded text:
hentibus eum ad exsilium valde resisteret, potius indignata Justina vocavit Benivolum tunc quaestorem, jubens ut velociter proponeret legem quae fidem prolatam Arimino confirmaret. Cumque ille hoc agere declinarinvitavit. Benivolus autem discingens se, balteum ante pedes Augustae projecit dicens: neque illum honorem, neque majorem velle se pro impietatis habere mercede. Cumque ille hoc facere omnimodis refutasset, inventi sunt alii, qui nequitiae jussionibus ministrarent. Inter haec nuntiatur quia Gratianus dolo tyranni Maximi fuisset occisus. Andragatius enim dux Maximi in lectica portatus, ut occideret Gratianum, hujusmodi opinionem misit in vulgus, quia uxor Gratiani suo viro festinaret occurrere in Lugduno Galliae civitate fluvium transeunti. Gratianus autem credens conjugem revera venquam nuper acceperat, non praecavit ejus insidias, et veluti caecus in foveam, in manus hostis incurrit. Dum ergo venisset Gratianus, quasi ad