comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ papule minutissĩa ulcera que nascũ¬
tur in cute ⁊ dolorem afferunt. ⁊ scabiem
le atq ĩmũdus olentia sudor Membra
rodunt carnẽ. uñ papulosus . sa. sum.
papulis plenus. Et comꝑatur. uñ hec
papulositas. tatis. plenitudo ⁊ abũdan¬
tia papulaꝵ. Et papulentus. ta. tum
in eodem sensu. Et comparatur. uñ hec
papulentia. cie

Expanded text:
enim papule minutissima ulcera que alicui nascuntur in cute et dolorem afferunt et scabiem lae atque immundus olentia sudor membra rodunt carnem; unde papulosus -a -um, papulis plenus, et comparatur, unde hec papulositas, plenitudo et abundantia papularum; et papulentus -a -um, in eodem sensu, et comparatur, unde hec papulentia -e
Abbreviated transcription (Latin):
locus in orientis ꝑrib constitutus. Et
dr ꝑadisus grece ortus latine. eden hebͣi¬
ce qd̾ lacine delicie int̾pretatur. Conumi¬
cta ħ duo sonant ortũ deliciaꝵ. Est enĩ
onnu gen̾e ligni ⁊ pomiferaꝵ arboꝵ cõ¬

Expanded text:
locus in orientis partibus constitutus, et dicitur Paradisus grece, Ortus latine, Eden ebrayce, quod latine delicie interpretatur. Coniuncta hec duo sonant ortum deliciarum: est enim omni genere ligni et pomiferarum arbo
Abbreviated transcription (Latin):
paralelle dñr linee eq̃ distançes q̃ qͣm¬
iuis in infinitũ ducantur nũqͣm concur¬
runt. Qd̾ nõ fieret si una lineaꝵ ad ali¬
am plus ex una parte ꝙͣ ex alia accid̾et
⁊ hic palellus. ⁊ ho palellum . sli. curu¬
lus eque distans ab alio. Et sũt cuculi
illi .Uͥ. in spera qui palelli uocantur qiͣ
eque distantes. Non qr equalis sit dis
tantia int̾ quoslibet sibi proxinos. s qr
quilibet ꝑalellus a sibi proxio. s ẜm om̃s
suas ꝑtes eqͣliter distat.

Expanded text:
Paralelle dicuntur linee eque distantes, que quamvis in infinitum ducantur nunquam concurrunt, quod non foret si una linearum ad aliam plus ex una parte quam ex alia accederet; et hic paralellus et hoc paralellum, circulus eque distans ab alio, et sunt V illi circuli in spera qui paralelli vocantur quasi eque distantes, non quia equtantia inter quoslibet sibi proximos, sed quia quilibet parallelus a suo proximo factus suas partes aequaliter distat.
Abbreviated transcription (Latin):
bilis uł qiͣ paratus ad uanã głam hu¬
ius mũdi. uñ ħ paradoxa .xe. mulier
talis. ⁊ adiectĩẽ potest decluiari ꝑadorus¬
.ua. xim uñ ⁊ quidã libet tullii inaitu¬
latur tullius de ꝑadoris. qr in eo tracta¬
tur deparadoxis.⁊ dñr ibi ꝑadora dẽa ui
sentente ad mũdanam gloriam ꝑtinẽ¬

Expanded text:
bilis vel quasi paratus ad vanam gloriam huius mundi; unde hec paradoxa -xe, mulier talis. Et adiective potest declinari qu-a -um, unde quidam liber Tullii intitulatur Tullius De paradoxis, quia in eo tractatur de paradoxis, et dicuntur ibi paradoxa dicta vel sententie ad mundanam gloriam pertinen
Abbreviated transcription (Latin):
tis .i. guario. qr cica culinas papando
pas. papatis dr᷑ grece qd̾dam genus lini.
candidi ⁊ mollissimi.
paueris. qr semen eus papatur. uł dr a po¬
quorẽ. Et est herba sonorifera. ex qua pro¬
fluit succus q̃ oppion appellatur. uñ papa-¬

Expanded text:
tis, idest garcio qui circa culinas papando pas -tis dicitur grece quoddam genus lini candidi et mollissimi. -ris, quia semen eius papatur, vel a poquorem, et est herba somnifera ex qua profluit succus quem oppion appellant; unde papa
Abbreviated transcription (Latin):
dam auicula. que in suo aduentu mere
tentoria ad similitudine illus auis uo
lantis. he auicule lumine acceuso coue¬
nuit ⁊ circũuolantes abigne proximo
interire oguntur.

Expanded text:
edam avicula que in suo adventu admirtentoria a similitudine illius avicule volantis; hee avicule lumine accenso conveniunt et circa volantes ab igne proxime interire coguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
hia. chie .i. adiacens domus dei uel m
colatus uł dyccesis. uñ parochianꝰ na.
nũ .i. de parochia existeris. Paro harii ⁊̃
⁊ parochi olim dicebantur qui legatis
rei publice iter facientib neccessaria
ꝓrebebant

Expanded text:
chia -e, adiacens domus domui Dei vel incolatus vel diocesis; unde parochianus -a -um, idest de parochia existens. Parochiani etiam et parochi olim dicebantur qui legatis rei publice iter facientibus necessaria prebebant
Abbreviated transcription (Latin):
les asarocus. Et constabans singuu
centes ua uioi panes imponebantur mẽ¬
cũc illis sublatis ⁊ thure incenso suꝑ
altare nom cũ alio thure sb̾stituelant᷑
Sublatos uo soli sacerdotes comedebãt
Dicelantur ⁊̃ panes propõnis . qr propo¬
siti erant coram dño in memoriã sem¬
piterna .xii. tribuũ filioꝵ isrł. uel porro
tam ebdomadam ui in et̾uu pp̃ succõ¬
nem ponendi.

Expanded text:
ltrinsecus, et constabant singulicentes et calidi imponebantur mentunc illis sublatis, et toto thure incenso, super altare novi cum alio thure substituebantur: 373 sublatos vero soli sacerdotes comedebantDicebantur etiam panes propositionis, quia propositi erant coram Domino in memoriam sempiternam duodecim tribuum filiorum Israel. Vel porro tam hebdomadam, vel in aeternum per successionem ponendi.
Abbreviated transcription (Latin):
significatione. pango ⁊ eus compõita sũt
actuia. Icẽ. Compõita eius in p̾senti mutãs
.a. simplicis in .I. S pret̾ita ⁊ supma simi¬
sitis si qua ħt. Et propacisci est actĩm ꝓ
cantare simpłr neutrũ. S pro cantando
.cea. ceũ. ad panem ꝑtinens. uł de pane exi¬
stens. sicut dnis paniceas mensas que ad
panẽ comedendum parantur. uel que fi¬
unt de pane.
uł paruciũ .cii. qddam genus annone qr¬

Expanded text:
significatione pango et eius composita sunt activa; item composita eius in presenti mutant a simplicis in i, sed preteritum et supinum simsitis, si qua habet, et pro pacisci est activum, pro cantare simpliciter est neutrum, sed pro cantando -a -um, ad panem pertinens vel de pane existens, sicut dicimus paniceas mensas que ad panem comedendum parantur vel que fiunt de pane. el panicium, quoddam genus annone, q
Abbreviated transcription (Latin):
gula illa cura qͣm trama inuoluit᷑. Idẽ
⁊ canellus dr᷑. qr ⁊ de camus fit in quibꝰ¬
dam locis. uñ lucilius. Intentus modo¬
stet rectus sub tegnie panus. Et dĩ a
pinus. qr eo pannus teratur. uñ ħ pa¬

Expanded text:
gula illa circa quam trama involvitur; idem et canellus dicitur, quia de cannis fit in quibusdam locis; unde Lucilius ‘intentus monstret rectus subtegminis panus’; et dicitur a pannus quia eo pannus texatur. Unde hec pa
Abbreviated transcription (Latin):
duomilia hoĩes currunt. licet sit tm̃ neu¬
tri generis iungitur tñ numediate ⁊ m¬
tͣnsitiue cum masculio genere. ⁊ fenu
struebatur nulle hõmi int̾ficitur qͣi mil¬
lenarius hom̃i. s modo nulle fcm̃ est oĩs
generis ⁊ płalis nũi. uñ milia cõtrahit
ab illo qr fuit suũ singulare. ut compõi

Expanded text:
cet sit tantum neutri generis, iungitur tamen immediate et intransitive cum masculino et feminino struebatur ‘mille hominum interficitur’, quasi ‘millenarius hominum’, sed modo mille factum est omnis generis et pluralis numeri, unde milia contrahit ab eo, quia fuit suum sing
Abbreviated transcription (Latin):
cit elephantem. et fuit cesar primꝰ im¬
perator romanus. a quo quilibet roma¬
nus impator dcũs est cesar. sicut i augu¬
stus ab augusto. Et a cesar. cesareꝰ. rea.
reum. possessiuũ. et cesarius .ria. rium.
Uñ cesanianus .na. num Et lnc ⁊ hec cesa¬

Expanded text:
cit elefantem. Et fuit Cesar primus imperator romanus, unde quilibet imperator romanus dictus est Cesar, sicut Augustus ab Augusto; et a Cesare cesareus -a -um possessivum, et cesarius -a -um, unde cesarianus -a -um, et hic et hec cesa
Abbreviated transcription (Latin):
et se iuicem cedunt. Cestus etiã dr̃
baculus pugilum qui corio ⁊ corrigus
soles esse curcũdatus. etiam genaliter
arma pugillum dñr cestus. uñ uidet᷑
dici testiculus .cłi. ciculus in capite cũ
aliquid portatur.

Expanded text:
icem cedunt; cestus etiam dicitur baculus pugilis qui corio et corigiis solet esse circumdatus, et etiam generaliter arma pugilum dicuntur cestus; unde videtur dici hic cesticulus, idest circulus in capite cum aliquid portatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quedam caruncula in fronte equini pul¬
li cum primũ prodit ex aluo. uñ mulie¬
res faciunt qͣndam potionẽ mortiferam¬
Item. cesonia fuit proprium nomen
quusdam mulieris

Expanded text:
quedam caruncula in fronte equi pulli cum primum prodit ex alvo, unde mulieres faciunt quandam potionem mortiferam, et Cesonia fuit proprium nomen cuiusdam mul
Abbreviated transcription (Latin):
ueneris quo attingunt ⁊ utuntur in le¬
gitiinus nuptus. Et dr̃ ceston. qiͣ castõ
qr in fenunis maritatis signum casti¬
tatis fit. Unde ponitur qnͣdor pro legittĩa
copula ⁊ maritali concordia. uł castita

Expanded text:
Veneris quo accinguntur et utuntur in legitimis nuptiis, et dicitur ceston quasi caston quia in feminis maritatis signum castitatis sit, unde ponitur quandoque pro legitima copula et maritali concordia vel castita
Abbreviated transcription (Latin):
mardescunt. Ip̃i etiam dum labentia hiꝰ
temporalitatis monientu qiͣ quedã flu¬
mina tũseunt. compacientes caritate
onera sua sibi inuioem supponunt. qr tã¬
ta obẜuatione custodiunt id ꝙ scriptũ
est. inucem onera ur̃a portate. ⁊ sic ad¬
implebitis legem xp̃i

Expanded text:
. » Ipsi etiam dum labentia hujus temporalitatis momenta, quasi quaedam flumina transeunt, compatientes charitate onera sua sibi invicem superponunt, quia cauta observatione custodiunt id quod scriptum est: « Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
neris quo attingunt ⁊ utuntur ilegie¬
tius nuptiis. Et dĩ ceston qͣi caston. q
in feminis maritatis signũ castitatis
fit. uñ ponitur qͣndo pro legitima copu¬
la. ⁊ maritali concordia. uł castitate se

Expanded text:
neris quo accinguntur et utuntur in legitimis nuptiis, et dicitur ceston quasi caston quia in feminis maritatis signum castitatis sit, unde ponitur quandoque pro legitima copula et maritali concordia vel castit
Abbreviated transcription (Latin):
inquit moris est inuentos serpentes eximn¬
guere. eoꝵ q membra morsib dilaniare
fertur aũt qr si qnͣdo flumima transeunt
capitum suoꝵ onem dorsis precedentium
supponũt. sibiq inuicem succedentes la

Expanded text:
vero moris est inventos serpentes exstinguere, eorumque membra morsibus dilaniare. Fertur autem quia si quando flumina transeunt, capitum suorum onera dorsis praecedentium superponunt, sibique invicem succedentes la
Abbreviated transcription (Latin):
Infinicuitis. ¶ Et indicatums quidã mo¬
dus onnua habet tempora diuisa quippe
eo modo omnia que egimus uł agiꝰ
uł accuri sumus. absq ullo impedimẽ¬
to indicamus. ¶Imꝑatius u̾o p̾sens
⁊̃ futurum nat᷑ali quadam nccitate in¬
detur posse accipere. co enim impamus
que uł statim in p̃senti uolumus fieri
sine aliqua dilatione uł in futuro
¶Optatuius aũt qͣmuis quoq ip̃e uideat᷑¬
no sunrĩt pitieg i sa eninopte unus q̃
quia euenit sepe de absentib ⁊ ignotis re
gente optans dicam. utiuam rome filus
meus legisset auctores propter quos nus
se ut utinam non iuissem ad talem lcũ¬
¶In hir autem modo ⁊ nifruto tempoia¬

Expanded text:
fuit. et indicatiuus quidem modus omnia habet tempora, quippe eo modo omnia, quae egimus uel agimus uel acturi sumus, absque ullo impedimento indicamus. imperatiuus uero praesens et futurum naturali quadam necessitate uidetur posse accipere; ea etenim imperamus, quae statim in praesenti uolumus fieri sine aliqua dilatione. nec soteritum uero perfectum, in quo res perfecta monstratur, praeteritum plusquamperfectum, in quo iam quia euenit saepe de absentibus et ignotis rebgente, optans dicam utinam Romae filius meus legisset auctores, propter quos nunc tis quibusdam finibus declinationis uti. itaque una uoce contentum fuit. et i
Abbreviated transcription (Latin):
pugnantib regulis solent quedmm ta¬
cen ut ador. genetiuus in ulu freqnti
non inuenitur qr due contrarie pug¬
nult producens debet produai. uñ adiua¬
tuui eius adorea .o. ꝓducit cũ mamio¬
rea. e quorea .o. corripiant. ergo repug¬
nantib regulis manlit a dor in freqñ¬
ti uu ideclmable. In ubis quoq cum
omnua in .eo. desinentia scde coniuga¬
tonis. in . iii. faciant pretitum ꝑfectum
si facit. ne manui datiuius manus pu¬
detur. Et ned. neui. ne sinui dicemus
a nuo ẽẽ uderetur. audeo. ausus sum.
qr hausi a haurio fit qmͣiuis huic aspi¬
retur. fac. dic. duc. fer fermagis placuit
ce duce dice. fere. dic̾emus. aliud signifi¬
care iuderenuir qmius he non in consili¬

Expanded text:
pugnantibus regulis solent quaedam tapugnantibus regulis solent quaedam taceri, ut τοῦ ador genetiuus in usu frequenti non inuenitur, quia duae contrariae pugnultimam producens, debet produci. unde et deriuatiuum eius adōrea o producit, cum marmŏrea, aequŏrea o corripiant. ergo repugnantibus regulis mansit ador in frequenti usu indeclinabile. in uerbis quoque cum omnia in neo desinentia secundae coniugationis in nui faciant praeteritum perfectum,si facit, ne manui datiuus manus putetur, et neo neui, ne, si nui diceremus, a nuo esse uideatur, audeo ausus sum, quia hausi ab haurio fit, quamuis huic aspiretur. fac, dic, duc, fer magis placuit ce, dice, duce, fere diceremus, aliud significare putaremur, quamuis hoc non in omni
Abbreviated transcription (Latin):
nius dre. ¶Incontinua uo ui tuipia¬
cundũ analogiam debuisset dici. In
cor enĩ t̾minata masculia que ex uer¬
bis nascuntur mutant .or. in .rix. et
faciunt fẽmina. ut doctor. datur. uic¬
tor uictux. Cimi igitur masculmũ sit
nutritor. ex eo scdm analogiam uasce¬
lacur nutux. euphonie tũ caiusa cõna¬
sio facta est medie silłe. sicut bobus
pro bouib. necnon etiam in conterru
diusarum dc̃onum. hix solet fieri ut cũ
nobis tiupe est dr̃e. itaq nobis prepo¬
ster profertur. uiius ergo ex hiis płm
quatuor modis inuenitur qui facis
tam u̾ba qm̃ enam alias partes orõ¬
proferri. ut fas gc̃m non habet. siam
fatis siue facis uł fasis dicamus aluid
poteso significare. Conunix conungis
scd̃m analegiam debuit proferri. sed ne
u̾bum putetur absq .n. profertur. con
ce rnuenitur ne si uemi dicamus ubũ
cssc putetur. ⁊ far fartis solum ina
desmens geminauit .x. ne si faris dica¬
nus aliud monscret. ¶ Simuliter re¬

Expanded text:
mus dicere. inconcinmus dicere. inconcincundum analogiam debuisset dici in tor enim terminantia masculina, quae ex uerbis nascuntur, mutant or in rix et faciunt feminina, ut doctor doctrix, uictor uictrix. cum igitur masculinum sit nutritor, ex eo secundum analogiam nascebatur nutritrix, euphoniae tamen causa concisio facta est mediae syllabae, sicut bobus pro bouibus. nec non etiam in contextu diuersarum dictionum hoc solet fieri, ut cum nobis turpe est itaque nobiscum praeposterum profertur. unus ergo ex his plerumque quattuor modis inuenitur, qui facit tam uerba quam alias partes oratioproferri, ut fas genetiuum non habet; nam siue fatis seu faris uel fassis dicamus, aliud potest significare. coniunx coniungis secundum analogiam debuit proferri, sed ne uerbum putetur, absque n profertur coniurtiae inuenitur, ne, si Veni dicamus, uerbum esse putetur. far farris solum in r desinens geminauit r, ne, si faris dicamus, aliud monstret. similiter re
Abbreviated transcription (Latin):
uł inconsonantia deficuit quedam
ut si uolumus ab eo ꝙ est cursor ⁊ ri¬
sor feminina fac̾e scd̃m analogiam. s¬
mutatione. or. in .rix. absonum fit et
incongruũ nature licteraꝵ. uñ citero.
uolens ab eo ꝙ est expulsor proferre fe¬
niniũ mutauit .s. in .t. ⁊ expultur
dinit tusculanoꝵ .u. O uite philosophi¬
a .i. dux o uirtutis indagatux. expul¬
trix q iuitior. In eodem regie iuigmes
ut tonstrcłe tondebant uarlam ab eo
dita.t ⁊ ex eo diminutim tonstricła.
quomodo a nutritor. nutux. nutricula.
⁊ ea per naturam. Per fortunani qͦ
duob modis prohibemur quedam pro¬
ferre. uł ꝙ musitata sunt uł ꝙ inconti¬
nua ⁊ turpia uł asꝑa prolata uident᷑
esse. Inusitata sunt quib non inueni¬
untur usi auctores qmͣ pro portõne po¬
testatem faciente digendi. ut prex. dic¬
tor. for.dor. posituiũ faris debet eẽ for.
passũ do deb eẽ dor. Ea enim qraius
rõne regule bñdicantur. cũ quia in
ulu auctoꝵ non muenuntur recusa¬

Expanded text:
uocant, deficiunt quaedam, ut, si uelimus ab eo, quod est cursor et risor, feminina facere secundum analogiam mutatione or in rix, absonum fit et incongruum naturae literarum. unde Cicero uolens ab eo, quod est expulsor, proferre femininum mutauit s in t et expultrix dixit Tusculanarum V: «o uitae philosophia dux, o uirtutis indagatrix expultrixque uitiorum». in eodem: «regiae uirgines ut tonstriculae tondebant barbam et cap addita t et ex eo diminutiuum tonstricula, quomodo a nutrix nutricula. et ea per naturam. per fortunam quoque duobus modis prohibemur quaedam proferre, uel quod inusitata sunt uel quod inconcinna et turpia uel aspera prolatu uidentur esse. inusitata sunt, quibus non inueniuntur usi auctores, quamuis proportione potestatem faciente dicendi, ut faux, prex, dicio. positiuum faris debet esse for, passiuum do debet esse dor. ea enim quamuis ratione regulae bene dicantur, tamen, quia in usu auctorum non inueniuntur, recusa
Abbreviated transcription (Latin):
oniam de generalib pret̾i ꝑfc̃i tẽ
poris u̾boꝵ formis collectiui dociumꝰ
nin seꝑatĩm per singulas coniugatoẽs¬
de uariis eiusdem temporis spẽb cuius dif¬
ficillima eso tractatio dim̃ ubi questionũ
disser̾e conemur. ¶¬
Rimie conuigatõnis u̾ba a scd̃a ꝑsona
indicatiui modi que in .as. desinit tã
abiecta .s. ⁊ addita .ui. faciunt preceritũ
naui. Excipunt hec quem .ui. diuisas
faciunt preteritũ. subtracta. as. domo
domas. domui. crepo. crepas. crepui fri
co. secas. secui. sono. sonas. soniu. touo
tonas. tonui. ueto. uetas. uetu. plio
plicas. plicui uł plicaui. Qd maxne ĩ
compositis diuoscitur. sam cum prepõ¬
tione. magis per .ui. diuisas cũ nomiie
u̾o compositum per. aui. t̾nunat piecen¬
plicui. Duplico u̾o duplicaui. Tplico tui¬
plicaui. Multiplico. nultiplicami. Inuẽi
tur etiam cum ppositõne in .aii. fãciens

Expanded text:
oniam de generalibus preteriti perfecti formis collectim diximus, nunc per singulas coniugatde uariis eiusdem temporis speciebus, cuius difficillima est tractatio omnium uerbi quaestionum, disserere conemur. rdesinit tam abiecta s et addita ui facit preteritum naui". 2 Excipiuntur XII que in u-i diuisas faciunt preteritum abstracta a: "domo, domas, domui", "crepo, crepas, crepui", co secas secui, sono sonas sonui, tono tonas tonui, ueto uetas uetui. plico plicas plicui uel plicaui, quod maxime ex compositis dinoscitur. nam cum praepositione magis per ui diuisas, cum nomine uero compositum per aui terminat perfecplicui; duplico uero duplicaui, triplico triplicaui, multiplico multiplicaui. inuenitur tamen etiam cum praepositione in a
Abbreviated transcription (Latin):
dicudo dedio. Et sciend̃ ꝙ una sulsa h
dundat preditum n quo fit iepetias pam¬
cipalis ilł fincilis. tam in primia qͣm mat¬
quia .i. habiut cm̃ .o. pares hĩit silłas tã
in pͥsenti qm in pret̾ito ꝑfecto. pano repi¬
suła nec in principio. nec in fine. in pret̾i¬

Expanded text:
reddĭdi. et sciendum, quod una syllaba abundat praeteritum, in quo fit repetitio principalis uel finalis, tam in prima quam in tquia i habuit ante o, pares habuit syllabas tam in praesenti quam in praeterito perfecto: pario pepnari nec in principio nec in fine syllab
Abbreviated transcription (Latin):
lecto tamen eus est pumiti ai¬
qũo a participio amplexus qd̾ ex uerbo
nascitur amplector fit ubum frequenta¬
tuũ. amplexor. amplexaris. sic a ꝑtici¬
pio nexus. qd̾ nascitur a ulo necto fit fre
tum est ꝙ rationablius lir scd̃m primã
coniugationem protulit ungilius. a nec¬
to tñ similiter nexu protulerunt pleriq
Quidam tñ etiam necto. nexi. dicentes.
⁊ nerus. ut flecto. flexi. flexus. supradãs¬

Expanded text:
ecto tamen eius est primitiuuquomodo a participio amplexus, quod ex uerbo nascitur amplector, fit uerbum frequentatiuum amplexor amplexaris, sic a participio nexus, quod nascitur a uerbo necto, fit fretum, quod rationabilius hoc secundum primam coniugationem protulit Virigilius. a necto tamen similiter nexui protulerunt plerique, quidam tamen etiam nexi, necto nexi dicentes et nexus, ut flecto flexi et flexus. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
relp̃ius habet ubim infintii. uiide
quidam nomen u̾bi hoc eisle diceltir
co enun bonum est legere. ac si dicam bo¬
na est lectio. Itaq om̃is modus finitus
potest per hunc interpretar. ut si dicam
lego quid ndicaui legere me. lege quid
imꝑaui legere te. utinam legem̃. quid
optaui leg̾eme Eum legam. uienio. qͣd
unxi: prius legere post uenire. adi¬

Expanded text:
psius habet uerbum infinitum. unde quidam nomen uerbi hoc esse dicebant; dico enim bonum est legere, ut si dicam bona est lectio. itaque omnis modus finitus potest per hunc interpretari, ut si dicam lego, quid indicaui? legere me; lege, quid imperaui? legere te; utinam legerem, quid optaui? legere; cum legam, uenio, quid iunxi? prius legere post uenire.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾e̾ masculmsi ab eo ꝙ est nupta. nuptꝰ
uł apuerꝑa ꝑuerperus. oppugnat ipsa
reꝵ natura propter significationẽ solum
accidit femmmis nisi figura uł auctas
intercedat. figura. ut si dicam bonus a¬
nimus uxoris michi nuptus est propter
bonũ habens animũ uxor michi nupta
pro maritum. Nec non in pronoib pri¬

Expanded text:
 dicere ab eo quod est nupta nuptus uel a puerpera puerperus, oppugnat ipsa rerum natura propter significationem, quae solis accidit feminis, nisi figura uel auctoritas intercedat: figura, ut si dicam: bonus animus uxoris mihi nuptus est pro bonum animum habens uxor mihi nupta pro maritum. nec non in pronomi
Abbreviated transcription (Latin):
in principio repetunt quedam in fine.
in principio repetentia. si in p̾senti płt¬
longua sit in p̾senti penultĩa nacurałr
in pret̾ito quoq producitur. ut cedo. ce¬
cidi. pedo pepedi. Sm poĩtione sit in pre
senti penultĩa longua est. qñ seruatur
in pret̾ito est qñ abiecta consonante
corripĩ. Seruatur in hiis. posco. poposci
parco. peperci. fallo. fefelli. tendo. teten¬
di. pendo. pependi. curro. cucurri. abiec¬
ta consonante corripr᷑ in hus disco. di¬
dici. pello. pepuli. tango. tetigi. pango
peꝑigi. pungo. pupugi. tundo. tutudi
uant principalem ẜuant non solum
consonancem u̾um etiã uocalem pri¬
me silłe presentis temporis tam in pͥ¬
ma qͣm in scd̾a silła nisi sit .a. ea enimi
in .c. conu̾titur. ut posco. poposci. ten¬
do. tetendi. pendo. pependi. disco. didis¬
pello. reppuli. a. uo m .e. mutatur. ut fal¬
lo. fefelli. parco. peperti. tango. tetigi. pan¬
go. pepigi. cauo. cecim. cado cecdi. Eca

Expanded text:
in principio syllabas repetunt, quaedam in fine. In principio repetentia, si in praesenti plonga sit in praesenti penultima naturaliter, in praeterito quoque producitur, ut caedo, cecidi; pedo, pepedi. Si positsenti paenultima longa, est quando seruatur in praeterito, est quando abiecta consonante corripitur; seruatur in hiparco, peperci; fallo, fefelli; tendo, tetendi; pendo, pependi; curro, cucurri: abjecta consonante corripitur in his, disco, didici; pello, pepuli; tango, tetigi; pango, pepigi; pungo, pupugi; tundo, tutudi. nant principalem, seruant non solum consonantem, uerum etiam uocalem primae syllabae praesentis temporis tam in prima quam in secunda syllaba, nisi si a sit; ea enim in e conuertitur, ut posco poposci, tendo tetendi, pendo pependi, curro cucurpello pepuli. a uero in e mutatur, ut fallo fefelli, parco peperci, tango tetigi, pango pepigi, cano cecini, cado cecidi. et
Abbreviated transcription (Latin):
ricur spacium. Quis enm dicit aror
sunt hre primam ⁊ secundam ꝑsonam
pasliuor. in quib ⁊ fateri possims heedem
ploue qd insefit ut est amo te consequit᷑
ut ille ad quem diri. confitendo adqd a
ine audiuit dicat amote. Quedam tẽ¬

Expanded text:
rie dicere. quis enim dicit aror,sunt habere primam et secundam passiuorum personam, in quibus et fateri possunt eaedem personae quod in se fit, ut est amo te, consequitur, ut ille, ad quem dixi, confitendo id, quod a me audiuit, dicat amor a te
Abbreviated transcription (Latin):
ara istitui. Alii uolunt ꝙ d̾iuetur ab
ardeo. eo ꝙ uictime ibi ardeant. Scias ca¬
porcoꝵ. S am pro altari primã ꝓducit
Est hara porcoꝵ breius ⁊ non am deoꝵ¬
Prraba abam. are hec araibia. bie que
sacia interpretatur.qi regio illa thurea¬
bundat. huic greci. eudemoni ini beatã
nominauernt. Endem est noĩata ⁊ sa
raifilio. chus qui deũs est sabaa le¬

Expanded text:
ara institui. Alii volunt quod derivetur ab ardeo, eo quod victime ibi ardeant, unde porcorum, sed ara pro altari primam producit illud ‘Est hara porcorum brevis et non ara deoItem ab ara hec Arabia -e, que sacra interpretatur quia regio illa thure abundat: hinc Greci eam eudomon nostri beatam nominaverunt; eadem est et Saba a filio Chus, qui dictus est Saba;
Abbreviated transcription (Latin):
ortia. a corumi. hec cortuia. ne
qr prius ex corus et ex pellib fue¬
runt facte. ut in talernaculo. Corti¬
na etiam dicetatur locus olim in
templo. Unde dabantur responsa
uł pocius mensa in templo appol¬
linis. super qm sccibat phelas auedi¬
celat oracola. et dicebrtlt cortenu

Expanded text:
tem a corio hec cortina -e, quia prius ex coriis et ex pellibus fuerunt facte ut in tabernaculo. Cortina etiam dicebatur locus in templo unde dabantur responsa, vel potius mensa in templo Apollinis super quam stabat Phebas que dicebat oracula, et dicebatur cortina
Abbreviated transcription (Latin):
i. pactũ fecisti. ⁊ coueni tibi imũ denan¬
ũ. ⁊ conuenire .i. exiget aliquid ab aliqͦ.
crusam uecare. uł ad placitũ ⁊ cõuenire
illi. quas significationes isti u̾sus in ꝑte
indicant Conuenit accipr᷑ pro pangit et
assimilatur. pro compellis meso ꝓ coit
acq decet. uñ conuenit imꝑsonale ⁊ con¬
ueniens. Et compatur uñ ħ conuenien

Expanded text:
 ‘convenit tibi unum denarium’; et convenire idest exigere aliquid ab aliquo; causam vocare et ad placitum; et convenire illi’, quas significationes isti versus in parte indicant: ‘convenit accipitur pro pangit et assimilatur, pro compellat, inest, pro coit atque decet’; unde convenit impersonale; et conveniens, et comparatur, unde hec convenie
Abbreviated transcription (Latin):
antuita inquit plura peta si negligan¬
nplent. mnuita sũt grana arene. S si
multa arena imponatur premit accii
opprimit ħ facit sentia neglecta ꝙ fa¬
cie fluctus unuens paulatim sentina in¬
trat. sed diu intrando ⁊ nõ erhaunendo

Expanded text:
niam minuta plura peccata si negliganimplent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo,
Abbreviated transcription (Latin):
ria .riĩ. qui facit uenenũ. uenenatũ est ĩ
quo mixcũ est uenenũ ut potio. uenenosũ
i quo natũ. ut herba. serpens. uenenari¬
a mulier q̃ facit uenenũ. ueneno compo
cõueneno nas. deueneno. nas. ualde ue¬
uenare. uł uenenũ auferre. Eucneno.
nas. in eod̾ sensu. Inueneno. uas ueneno

Expanded text:
-um, qui facit venenum: venenatum est in quo mixtum est venenum, ut potio, venenosum in quo natum est, ut herba, serpens, venenaria mulier que facit venenum. Veneno componitur conveneno -as, deveneno -as, valde venenare vel venenum auferre, eveneno -as, in eodem sensu, in
Abbreviated transcription (Latin):
oranti uł etiam a corpore exeunti. a cella
in celum. longa uł difficilis iua nõ in¬
uenitur. a cella enuim sepe in celum as
cendr᷑. uix aut nũqͣm a cella in inferno
descendr᷑ nisi sicut dicit ꝑsalmsta descẽ
in infernũ sicut enim assidue contem¬
plando reuisere amant gaudia celesti¬
a. ut ardentius appetant. sic ⁊ dolores
inferu ut horreant ⁊ refugiant. Et ħ
la in infernũ descendit. qr iux aũt in
qm nisi celo predestinatus in ca usq ad
mortem ꝑsistit. filium enum gr̃e fruc¬
tum uentus sui. cella fouet nutrit. am¬
plectitur ⁊ ad plenitudinẽ ꝑfectionis
ꝑducit. ⁊ colloquo dei dignum efficit.¬
Cella t̾ra sancta ⁊ locus sanctus est. in qͣ
dñs ⁊ ẜuus eius sepe colloquitur. sicut
uit ad amicũ suum. in qua crebro fidel
anmmia uo deo conuũgitur. sponsa spon¬
so sociatur. t̾renis celestia. humanis di
uiua ununitur. siquidẽ sicut scm tem
plum dei. sic cella serui dei ⁊ in templo
enim. ⁊ in cella diuina tractantur. S

Expanded text:
oranti, vel etiam a corpore exeunti, a cella in coelum longa vel difficilis via invenitur. A cella enim in coelum saepe ascenditur; vix autem unquam a cella in infernum descenditur, nisi sicut dicit Psalmista: Descedescendunt. Sicut enim assidue contemplando revisere amant gaudia coelestia, ut ardentius ea appetant: sic et dolores inferni, ut horreant et refugiant. Et hola in infernum descendit; quia vix un nisi coelo praedestinatus, in ea usque ad mortem persistit. 11. Filium enim gratiae, fructum ventris sui cella fovet, nutrit, amplectitur, et ad plenitudinem perfectionis perducit, et colloquio Dei dignum efficitCella terra sancta, et locus sanctus est, in qua Dominus et servus ejus saepe colloquuntur, sicut vir ad amicum suum. In qua crebro fidelis anima Verbo Dei conjungitur, sponsa sponso sociatur, terrenis coelestia, humanis 205 divina uniuntur: siquidem sicut templum sanctum Dei, sic cella est servi Dei. Et in templo enim, et in cella divina tractantur: sed
Abbreviated transcription (Latin):
umũ. uł dĩ a colligo. gis. quia in eo
colligantur unũsceria menscir. uel
que neccessaria uictui suꝑsunt. Et est
cellarum paucoꝵ dieꝵ. sed promptua¬
ruĩ longi temporis. Et a cellarium hic
cellarius. ⁊ hic celerarius. ⁊dest custos
cellar¬
I

Expanded text:
dicitur a colligo -gis, quia in eo colligantur ministeria mensarum, vel que necessaria victui supersunt, et est cellarium paucorum dierum sed promptuarium longi temporis; et a cellarium hic cellarius et hic cellerarius custos cellari
Abbreviated transcription (Latin):
lucidiũ. dii .i. locus ubi diusi ludi ex¬
centur. uł ludus diuisus ⁊ diu̾sus ab a¬
lio. uñ Orcituis .in. epy. displicet illelecꝰ
clamo et diludia posco. Et componitur
significatione sui u̾bi iuenitur. Et ꝓ
luuũ .iiii. catdaclismus nimia aq̃¬
ru mundantia. uł destructio. ⁊ proprie
ex nimia aquaꝵ mundatione sic dcm̃
qr aquarũ elade omĩa que mundane¬
rit diluat .i. cõnisceat ⁊ destruat. Et

Expanded text:
ludium, idest locus ubi diversi ludi exercentur vel ludus divisus et diversus ab alio; unde Oratius in Epistulis ‘displicet ille locus, clamo et diludia posco’. Item significatione sui verbi invenitur. Item luvium, cataclismus, nimia aquarum inundatio vel destructio et proprie ex nimia aquarum inundatione, sic dictum quia aquarum clade omnia que inundaverit diluat, idest commisceat et destruat; et
Abbreviated transcription (Latin):
lari .i. cantare dulciter. melodias fricẽ.
Inuenitur ĩ modulo. las. in eedẽ sensu.
uñ modulamen. mins. cantatio dulcis
⁊ mellica. ⁊ modulans. tis. uñ modu¬
pus. cantus qui precinitur in principio
misse uł matutini. uel uesperarum. Et

Expanded text:
-aris, cantare dulciter, melodias facere: invenitur etiam modulo -as in eodem sensu; unde modulamen, cantatio dulcis et melica et modulans, unde modupus, cantus qui precinitur in primcipio misse, vel matutini vel vesperorum; et
Abbreviated transcription (Latin):
tus simm. ⁊ est msereri suꝑ miseriã aliciuꝰ
condolere ⁊ compati. ⁊ construitur cũ gt̃o
⁊ datiuo. ⁊ qͣndo s raro cum ac̃co in eodẽ
sensu. ⁊ miscreo. miseres qd̃ antiquitus
fuit in usu. ⁊ non habebat pret̾ium. uñ
miseret ⁊ nuseretur impsonalia. nuseret

Expanded text:
est super miseriam alicuius condolere et compati, et construitur cum genetivo et dativo et quandoque, sed raro, cum accusativo in eodem sensu, et misereo -es -et, quod antiquitus fuit in usu et non habebat preteritum, unde miseret et miseretur impersonalia. Miseret
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pu̾sa inferũt mira facturi sunt. pen¬
semus g᷑ q̃ ent humane mẽtis illa tẽp¬
tatio qnͣdo prius martir ⁊ corpus tormẽ¬
tis subicit. ⁊ tñ añ eius cculos miracła
tortor facit. Cuiꝰ tũc uirtus nõ in ip̃o co¬
gitritõnũ fundo quatiat᷑ qñ is qui fla¬
gris cruciat signis coruscat. Dicatur gͦ¬
ne prodigii. ⁊ durus crudelitate tormẽ¬

Expanded text:
cum perversa inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis subjicit, et tamen ante ejus oculos miracula tortor facit? Cujus tunc virtus non ab ipso cogitationum fundo quatiatur, quando is qui flagris cruciat signis coruscat? Nimirum ne prodigii, et durus crudelitate torme
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ferrũ molitur. ⁊ acuitur. ⁊ mola. le
puls ex farma ⁊ aqua ⁊ sale qua olim ui¬
ctnne inter cornua ꝑfundebantur. Et
si pacientes erant bone erant. si recalci¬
citrauit. s qiͣ oius non aꝑieus os suum
ductus est ad cocisionem. Et inde compoᷤ
dr᷑ mola qiͣ mala a malon .i. a rotundita

Expanded text:
ubi ferrum molitur et acuitur, et mola -e, puls ex farina et aqua et sale, qua olim victime inter cornua perfundebantur, et si patientes erant, bone erant, si recalcicitravit, sed quasi ovis, non aperiens os suum, ductus est ad occisionem. Et inde componitur dicitur mola quasi mala a malon, idest a rotundita
Abbreviated transcription (Latin):
les moysi. qͣi aquaticus. qr in aqua fuit
niuentus. ⁊ ex aqua sumptus. uñ ⁊ mo¬
yses int̾pretatur suptus ex aqua. Inueĩt¬
enĩ eum adripani fluuii expositũ filia
pharcionis ꝙ̃ colligens adoptauit sibi
⁊ uerauit eum moysem qr de aqua sũp¬
compõĩtum a moys ⁊ iłx qd̾ est sciluator¬

Expanded text:
est, quasi aquaticus, quia in aqua fuit inventus et ex aqua sumptus; unde et Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluvii expositum filia pharaonis, quem colligens adoptavit sibi et vocavit eum Moysen quod de aqua sumpcompositum a moys et iesus, qui est s
Abbreviated transcription (Latin):
roptuisitene ⁊ noiem. et facta sunt oĩa
.uiii de uera in dieb sex. Et .xxii. genatio¬
nes simt sib adam usq adicicob. ex cuius
semie nata ẽ om̃is gens isił. Et xxii.
libu sut uetis testamẽti usq ad hester.¬
star diume legis doctrina. Ins igitur exem¬
plis modius iugniti duoꝵ sertarioꝵ a mo
pͥse ẜm sacre legis dotrnã effectus est. ⁊
qͣmuis diu̾se gentes huic mensure pon¬
dus uł adiciant ignoranter uł detrabãt
tũ apud hebreos conscõne diuma tali
ratione seruatur. Itẽ modius ẽ cui arbor

Expanded text:
reptilia terre et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera in diebus VI, et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nata est omnis gens Israel, et XXII sunt libri veteris testamenti usque ad Ester,stat divine legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacre legis doctrinam effectus est, et quamvis diverse gentes huic mensure pondus vel adiciant ignoranter vel detrahant, tamen aput Hebreos constitutione divina tali ratione servatur. Et hic modius est cui arbo
Abbreviated transcription (Latin):
putationẽ ⁊ intelligentiã. Et diffeit a
ministeriũ. qr nũsteriũ in tẽporalib at¬
tendr᷑. s misteriũ in spũalib. ut fuit in¬
carnatio ihũ xp̃i ⁊ sicut est consecratio
patus ⁊ unu in altari. ⁊ sutulia que se¬
cretam in se continẽt intelligentiam

Expanded text:
ntiam; et differt a ministerio quia ministerium in temporalibus attenditur, sed misterium in spiritualibus, ut fuit incarnatio Iesu Christi et sicut est consecratio panis et vini in altari et similia: que secretam in se continent intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
lis qiͣ formica deuoratur. Cũ enĩ eliplu
dicit mirmicoleon penit. Qͥ mbõ. Iob sõ
nurmicoleuntis noĩe non pauorem ⁊ au¬
daciam reprehendit. ac si ei aꝑte dicat.
Non miuste pcussus es qr cc̃ erectos timi¬
dus contra subditos audax fiusti. ac si
aꝑte dicat. Contra astutos te fornudo p̾s¬
sit. Contra simplices temeritas inflauit
s predam iã mirucoleon nõ habet. qr tu¬
nuda tua elatio du u̾benb premitur ab
aliena lesione prohibet᷑. potest ĩ ẜm. g¬

Expanded text:
tur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena laesione 157 prohibetur. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶trecopus. miron compoᷤ cũ copos qd̾ ẽ
labor ⁊ dĩ hic mirocopus copi unguẽta¬
rius qui laborat cura unguenta faciẽda
uł uendenda ⁊ idẽ dr᷑ cuocopus .pi. a ciros
ꝗd est manus ⁊ coir̃. o¬

Expanded text:
redolens. Miron componitur cum copos, quod est labor, et dicitur hic mirocopus, unguentarius, qui laborat circa unguenta facienda vel vendenda: et idem dicitur cyrocopus -pi a cyros, quod est manus. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. qr nimirũ antiquus hostis sic̃ con¬
tra consentiẽtes fortis est. Itẽ contͣ resisten¬
tes debilis. Si enĩ euis suggestionib as
sensus p̾betur qrͣ leo tolerari neqͣqͣm p̃t.
Si aũt resistitur qi formica atteritur. ali¬
is ergo leo est. aliis formica. qr crudelica¬
tem illius caruales mentes uir tolerant
Spũales u̾o infumitatẽ illius pede uir¬

Expanded text:
ia nimirum antiquus hostis, sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim suggestionibus ejus assensus praebetur, quasi leo tolerari non potest. Si autem illi resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spirituales vero infirmitatem ejus pede vir
Abbreviated transcription (Latin):
tat ad dm̃. s missa proprie dr᷑ in tempore
sacrificu. qñ cathecimimi foras mitunt᷑.
clamante leuita. Si quis remanserit ci¬
thecimimus exeat foras. Et m̃ nussa. qr
sacramentis altaris int̾esse nõ ꝑossunt qr
nũdũ regen̾ati noscuntur. ¶ S potest

Expanded text:
tat ad Deum; sed missa proprie dicitur in tempore sacrificii quando catecumini foras mittuntur clamante levita ‘siquis remanserit catecuminus exeat foras’, et inde missa quia sacramentis altaris interesse non possunt, quia nondum regenerati noscuntur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
turam ꝑtinet. ⁊ nisc̾e̾ .i. potare uinũ.
potare uł p̾bere. Et ẽ tractũ iñ qr antiqui
miscelunt calida frigidis. ⁊ frigida cali¬
dis in calice. uñ calix dcũs est a calida po¬
tatione. sicut ad huc nos miscemꝰ aqͣm
uio ⁊ e conu̾so. Et huic mixt adu̾bi

Expanded text:
turam pertinet; et miscere, idest potare, vinum prebere, et est tractum inde quia antiqui miscebant calida frigidis et frigida calidis in calice, unde calix dictus est a calida potione, sicut nos adhuc miscemus aquam vino et e contrario. Et hinc m
Abbreviated transcription (Latin):
cn ariuida illius cedro comꝑatur. sic̃ eñ
cedrus arbusta cetera in altũ crescendo
deserit. Ita tuc antrxp̃x mundi gloriam
temporalitet obtinens mensuras hoĩz
⁊ honoris culnũs ⁊ signoꝵ potestate tnͣs¬

Expanded text:
cauda illius cedro comparatur. Sicut cedrus arbusta caetera in altum crescendo deserit, ita nunc Antichristus mundi gloriam temporaliter obtinens mensuras hominum et honoris culmine, et signorum potestate trans
Abbreviated transcription (Latin):
se in pulu̾e abscondit. ⁊ forncas frumẽ¬
ta gestantes int̾ficit. int̾fecta q consu¬
nut mumicoleon aũt latine di uel for¬
micarũ leo uł certe eppressius formca pa¬
riter ⁊ leo. recte ãt formica ⁊ leo noĩatur
qr sine uolatilib sine quibusdã aliis mi¬
nutis aĩalib formica est. Ip̃ĩs aũo for

Expanded text:
se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formica et leo nominatur, quia sive volatilibus, seu quibuslibet aliis minuti
Abbreviated transcription (Latin):
ceta. Adħ quppe iusiblia nurała corul¬
canit ut cora audientiũ ad fidem nui¬
sibilui ptiahant. ut per ħ ꝙ mirũ foras
abiau psiqd intus eit longe muabłius
esse senticitur. uñ nũc quo cũ fideliũ nu¬
merositas excreuit intra scãm eccłiam
multi sunt qui uitam iuitutũ tenent

Expanded text:
Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe mirabilius esse sentiatur. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt qui vitam
Abbreviated transcription (Latin):
um. Mala ninam᷑. bona ꝓmittimꝰ. uñ
minator qui nũtiat adusa. s moni¬
mo qͣiͣ ab ardore ⁊ rubore ⁊ rubicũda acie
oculoꝵ qñ fuiose ardescunt. Et hinc hec¬
mina . ne. s raro inuenitur nisi in pła¬

Expanded text:
us: mala minamur, bona promittimus; unde minator, qui nuntiat adversa, scilinio quasi ab ardore et rubore et rubicunda acie oculorum quando furiose ardescunt; et hinc mina -e, sed raro invenitur nisi in plura
Abbreviated transcription (Latin):
racłm . li. Et licet multa nat᷑alia que coti¬
die fiunt aliqnͣdo dũr nuracula. proprie
sum nature. ut partus uirgnus. resuscita¬
tio mortuoꝵ ⁊ consimilia. uñ miraculo¬
sus. sa. sum muraculis plenus ẜm ug̾¬

Expanded text:
raculum -li, et licet multa naturalia que cotidie fiunt sint miracula, proprie sum nature, ut partus Virginis, resuscitatio mortuorum et similia; unde miraculosus -a -um, miraculis plenus.
Abbreviated transcription (Latin):
cresceret miraculis fuerat nutrienda.
qr ⁊ nos cum arbusta plantamꝰ tam
diu eis aqͣm fundimꝰ. quousq ea ĩ ter¬
ra cõualuisse uideamus. ac si semel ra¬
dicem fixerint. irrigatio cessabit. huc
eso ⁊ enĩ ꝙ paulus dicit. lingue insigñ
sunt non fidelib s infidelib. ¶hĩo¬

Expanded text:
cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tam diu eis aquam fundimus, quousque ea in terra convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est etenim, quod Paulus dicit: Linguae in signo sunt, non fidelibus, sed infidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
haltus super aliquẽ affuctũ compacien¬
do. Uñ misericorditer ⁊ ħ misericordia. die
qr miserũ uł miserans faciat cordolentis
auena miseria. In deo tũ est msericordias
sine ulla cordis miseria. ⁊ differt amse
nus. uł compatiam᷑. si succurrere nõ uale¬
mus. si miseratio ex opere comprola tui.

Expanded text:
habens super aliquem afflictum compatiendo; unde misericorditer et hec misericordia -e, quia miserum vel miserans faciat cor dolentis alienam miseriam; in Deo tamen est misericordia sine ulla cordis miseria. Et differt a mil compatiamur si succurrere non valemus; sed miseratio ex opere comprobatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habet gratiam in bono. n õ potest p ᷤ¬
care ⁊ non potest nõ peccare ctiã damp¬
nabłiter. post repationem u̾o ante con¬
furmatõnem premitur a concupiscẽtia
⁊ non uincitur ⁊ habet quidẽ infirmita-¬
sit non peccare ad mortem propter liber¬
tatem ⁊ gr̃am adiuuantẽ. Nondũ tñ
habet posse om̃ino non peccare uł posse

Expanded text:
o potest peccare, et non potest non peccare etiam damnabiliter. Post reparationem vero ante confirmationem premitur a concupiscentia, sed non vincitur; et habet quidem infirmitasit non peccare ad mortem propter libertatem et gratiam adjuvantem: nondum tamen habet posse omnino non peccare, ve
Abbreviated transcription (Latin):
d est drĩa in genetuio. nam pro bacto
uł ingenuo fac̃. Genetĩm liber. liberi.
pro codice uł cortice liber. libri. liber. libe
ri. dr᷑ filius ingenuus. qr ex libero matͥ¬
monio sit natus uł ortus. Nam filii ex
libero ⁊ ancilla orti seruilis sunt condi¬
tionis. semp enim qui nascitur sequitur
bachus qui liberat hoĩem a curis. uł qr¬
mares in coeundo per eus beneficium
emissis seminib liberantur. Itẽ. liber
muliebri ⁊ delicato corpore depingitur.
ter excitandam luxuriã uł libidinem¬
ideo coronã uiteam ⁊ comu habet. qr
cum grate ⁊ moderate uniũ bibitur le¬
ticiam prestat. cũ ultia modum excitat
lices ⁊ ciͣ cornua addit. uñ iᵈ. Cum ue¬

Expanded text:
entia in genitivo: nam pro Bacho vel ingenuo facit genitivum liber liberi, pro codice vel cortice liber libri. Liber -eri dicitur filius ingenuus quia ex libero matrimonio sit ortus; nam filii ex libero et ancilla orti servilis sunt condicionis: semper enim qui nascitur deteriorem Bachus quimares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur; quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur. ter excitandam libidinem. ideo coronam viteam et cornu habet quia cum grate et moderate vinum bibitur letitiam prestat, cum ultra modum excitat lites et quasi cornua addit; unde illud
Abbreviated transcription (Latin):
uotis compositũ nomen habeo. auis fe¬
da ⁊ feralis onusta quid plinus s gra¬
ui semper detenta pigricie in sepuitio
die noctu q u̾satur. ⁊ semper cõmorãs
in caĩmis. de qua. ouidius in .u. me

Expanded text:
vocis compositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritie; in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis; de qua Ovidius: Foe
Abbreviated transcription (Latin):
hucũtatem. Idõ adoro qr adeitate suscep¬
ta ⁊ dĩcati unnta est. ut nõ aliũ ⁊ aliũ.
s unũ cundẽ deum i hoĩem dei filiui
ẽẽ confitear. deniq si hoĩem sepaueris
adeo illi nũqͣm credo ne seruio. uelut
si quis purpam uł dyadema regalem
iacens inueniat. Nũquid ea conabitur
adorare. Cum u̾o ea rex fuerit indutus
pencłm mortis nicurrit. si ea cum rege ad¬
orare quis contempserit. ita etiã in xp̃o
dũo humanitatem non solam uł iuidã.
s diumitatem unicam .s. unũ filiumi dẽ¬
um uerũ ⁊ hominẽ uerim. si quis adora¬
le contempserit et̾naliter morietur. ui

Expanded text:
e suscepta et deitati unita est; ut non alium et alium, sed unum eumdemque Deum et hominem Filium Dei esse confitear. Denique si hominem separaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio; velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, numquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam vel nudam, sed divinitati unitam, scilicet unum Filium Deum verum et hominem verum si quis adorare contempserit, aeternaliter morietur. I
Abbreviated transcription (Latin):
dyacones uocantur quos nos subdyacones
dnĩs. Qͥ ideo sic appellantur qr subiacent pre¬
ceptis ⁊ officus leuitarũ. oblationes enim
net calicẽ patenam ad altare dei seu ipisti
deferre ⁊ leuitis tradere. eis q ministrare.
urceolũ quoq ⁊ aqͣm manile ⁊ manutergi

Expanded text:
diacones Graece, quos nos subdiaconos dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subiacent praeceptis et officiis levitarum. Oblationes enim net calicem et patenam ad altarium Christi deferre, et Levitis tradere, eisque administrare; urceolum quoque, et aquamanilem, et manutergi
Abbreviated transcription (Latin):
nult̃ corr̃. quedam arbor qr magis in as¬
peris ⁊ montanis loas solet nasci. sicut ⁊¬
fragus. Et hinc per d̾iuationem fraxinus
sicut a monte moutanus. uł fraxinus a
frango. gis. qr facile frangatur. uñ fra¬

Expanded text:
ni, quedam arbor, quia magis in asperis locis et montanis solet nasci sicut et fragus, et hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte montanus; vel fraxinus a frango, quia facile frangatur. Unde et fra
Abbreviated transcription (Latin):
rigia. gie. fuit filici europe. uñ hec fri¬
gia dicta est quedam prouncia. ħ i darda¬
nia a dardano ioius filio huius regio tro
ia qm ex suo nõie appellauit tros rex tro¬
ianoꝵ pater gamimedis. Et sunt duc fri¬
gie. maior ⁊ minor. maior frigia siir¬
nam habet. minor ylium. Et hinic frigius
.gia. giim. ⁊ hic ⁊ hec. frix. gis. quouoie
sepe uccantur troiani. cum uolumus eos
appellare trmidos pro qualuate etiã ne¬
gocui auctores dant troinus diu̾sa uõĩa
Si uolunt eos appellare tinudos apel¬
lant cos fuges uł frgios. Si generosos
darandas. si ꝑfidos laomedonciades
Si fortes troos. si audaces hectoreos. It

Expanded text:
RIGIA -e fuit filia Europe, unde hec Frigia dicta est quedam provincia, hec et Dardania a Dardano, Iovis filio. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros rex Troianorum, pater Ganimedis; et due sunt Frigie, maior et minor: maior Frigia Smirnam habet, minor Ilium. Et hinc frigius -a -um, et hic et hec Frix -gis, quo nomine sepe vocantur Troiani, cum volumus eos appellare timidos. Pro qualitate enim negotii, auctores dant Troianis diversa nomina: si volunt eos appellare timidos, appellant eos Friges vel Frigios; si generosos, Dardanidas; si perfidos, Laomedontidas; si fortes, Troes; si audaces, Hectoreos. It
Abbreviated transcription (Latin):
filius fratris. Uñ hec fratrua true .i. filia uł
uror fratris. ⁊ hic ibec fiatiuelis. ⁊ hec .le. ꝙ
ꝓtinet ad fratiem uł res fuĩs. uł fratruelis.
.i. filius uł filia fratris uł fuatrui. Et dr
fratruus uł fratiuelis qi fiter alius. Et

Expanded text:
ilius fratris, unde hec fratrua -e, idest filia vel uxor fratris, et hic et hec fratruelis et hoc -le, quod pertinet ad fratrem; vel fratruelis, idest filius vel filia fratrui vel fratris. Et dicitur fratruus vel fratruelis quasi frater alius, et