comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocabuloꝵ intp̃tationib expͥmant᷑. Quia gͦ festine. ad
indiscussa tendimꝰ : ꝓlata replicare de uttamꝰ. hoc itaq
ẽ sollert᷑ intuendu. qd̃ hi qui hereticoꝵ speciẽ tenent:
loqui mollit᷑ inchoant dicentes. Si cȩꝑimus loqui tibi.
forsitan moleste accipies. Exasperare: quippe heretici
auditores suos in exordio loquutionis metuunt. ne ui¬
gilant᷑ audiant᷑: eoꝵq ualde tristitiã declinant: ut
neglegentiã capiant: & pȩne semꝑ blanda st̃ quȩ p̃¬
pont̃: s asꝑa. quȩ ꝓsequendo subinferunt Unde & nẽ¬
iã amici iob a reuerentia mansuete loquutionis inci¬
punt. s usq ad iacula asꝑrimȩ inuectionis ierum¬
punt: qr & radices spinaꝵ molles st̃. s tam̃ ex ipsa
sua molliciȩ ꝓfert̃ unde pungunt. Seqͥt᷑. S concep
nũ: quȩ gradatĩ ductis a se. qualitatib dissidt᷑. St̃
nãq alii qui &e ad loqtiendũ pratia concipiunt. &. a loquu¬
tone sua nulla silentii grauitate refrenant᷑: & sunt

Expanded text:
vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde pungunt. Sequitur: CAPquae gradatim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uus meus iob. S querendũ uideo eur paulus illoꝵ sen¬
tentiis tanta auctoritate utit᷑: si heȩ eoꝵ sententie. do¬
minica rep̃hensione cassant᷑. e liphax quippe uerba st̃
quȩ chorintiis intulit dicens: sic̃ scriptũ ẽ. cõp̾hendã
sapientes in astutia eoꝵ. Qm̃ gͦ quasi praua respuimꝰ
quȩ paulus ex auctoritate astruit. aut qͦmͦ attestatione.
pauli recta putabimꝰ. quȩ ꝑ semetipsũ dñs ñ recta definiuit.
S utraq hec citiꝰ quã ñ sint diuersa cognoscimꝰ. si eiuscdẽ do¬

Expanded text:
et. --Sed quaerendum video cur Paulus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientequae Paulus ex auctoritate astruit? Aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius, quod non sint diversa cognoscim
Abbreviated transcription (Latin):
drer nos uellet occidere. de manib nr̃ĩs holo cautuer flit¬
m̃ta n susee pisset: Quide aut qd ad uisionen andẽ u demo
uero solitas contremiseit. recte nẽ dicit᷑ pauor teteuit
mere tremor: & omĩa ossa mea ꝑterritasꝵ. Ac snaptene
aret᷑: Subcilitatis intime. archana ꝑcipiens. undẽ. me
apuo me fortẽ credidi. ante conspectũ iudicis inde tittiba¬
de. Uistr ietionẽ quippe diuine uistitiȩ contẽplantes. etiam
te psis opibus ure. ꝑtimescimus. quȩ nos fortia egisse pu¬
tabam. Sũcta uãq ad̾ int̾nã regulã nr̃a uectitudo. si distric¬
mi uidicũ inuenit multis tortitudinã suaꝵ sinib in inti¬
matũ ossectatudinẽ impingit. Unde bene paulus eũ & ur¬
peit ẽ ossa habere. se cerneret. & tam̃ sub districto examine
hȩce eadẽ eius ossa trepidarent. ait. Michi ꝓ minmo ẽ ut
N iupbis uidicen aut ab humano die: s neqͦ meipsũ uidico.

Expanded text:
anibus nostris holocaustum et libamenta non suscepisset . Quid est autem quod ad visionem angeli vir fit virium soliditas contremiscit, recte nunc dicitur: Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. Ac si aperte diceretur: Subtilitatis intimae arcana percipiens, unde me apud me fortem credidi, ante conspectum judicis inde titubavi. Districtionem quippe divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus jure pertimescimus, quae nos fortia egisse putabamus. Ducta namque ad internam regulam nostra rectitudo, si 165 districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Unde bene Paulus cum et virtutum ossa habere se cerneret, et tamen sub districto examine haec eadem ejus ossa trepidarent, ait: Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Sed neque me ipsum judico;
Abbreviated transcription (Latin):
moris sũmi quasi liberi aeris aura contingat. Qͥ gͦ reb
tẽporalib occupant᷑: tc̃ bene exteriora disponunt. cũ sol¬
licite ad interiora fugiunt : cũ nequaquã foras ꝑturbe¬
tionẽ strepitus. diligunt. s apud semetipsos intꝰ intran¬
rerũ tumultꝰ intrasemet ipsas tanĩ uersare ñ cessant:
etiã cũ uacant. In cogitatione enĩ seruant depicta quȩ
amant: & quãuis nil exterius faciant. apud semetipsas
tam̃ sub pondere inquietȩ quietis elaborant: Quib sie¬
arũdẽ rerũ administrat̾io p̾beat᷑. semet ipsas funditꝰ de¬
sert᷑: & fugitiua hȩc tẽporalia ꝑ intentionis cursũ con¬
tinuis cogitationũ passib sequunt᷑. Pie aut̃ mentes hȩc
& cũ desunt ñ quęrt̃: & ograuit᷑ etiã cũ assunt ferunt.
qr ꝓ exterioꝵ cura se exire ꝑtimescunt. Qd bene illa du¬
oꝵ᷑ fr̃m uta signat᷑. de. quib scriptũ ẽ. fact᷑us ẽ esau uir

Expanded text:
moris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus moris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt, cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranrerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire pertimescunt. Quod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est Esau vir
Abbreviated transcription (Latin):
Quiescunt qͦq qui bene in potestate st̃ cũ t̾renaꝵ actio¬
nũ strepitꝰ ꝓ diuino amore int̾mittendo postpoñt : ne
dũ in iia mdesinent᷑ occupant cor. funditꝰ a sũmis ea¬
dant. Sciunt enĩ qr nequaquã mens ad suꝑna attollit᷑:¬
si curaꝵ tumultib infimis continue occupat᷑. Quid enĩ
de dõ occupata obtineat. quȩ de illo app̃hendere. aliquid
etiã uacans laborat.ᷤ Bene aut̃ ꝑ psalmistã dicit᷑. uacati
& uidete qm̃ ego sũ ds̃: qr qui uacare. dõ neglegit. suo si¬
bi iudicio lum̃ eius uisionis abscondit. hinc etiã ꝑ moy¬
sen dicit᷑. ut pisces qui pennulas ñ habent ñ edant᷑. Pisces
nãq qui habent pennulas: saltus dare suꝑ aquas solent.
Soli gͦ in electoꝵ corpore quasi cibus transẽunt. qui in eo
qd̃ ima desert̃. aliquando suꝑna conscendere. mentis salti¬
b sciunt.: ne sẽꝑ m ꝓfundis curaꝵ lateant. & nulla eos a¬

Expanded text:
Quiescunt quoque qui bene in potestate sunt, cum terrenarum actioQuiescunt quoque qui bene in potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad susi curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalmistam dicitur: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus ; quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus traquod in imis deserviunt, aliquando superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos a
Abbreviated transcription (Latin):
tis libertate dilataret. ilico adiunxit: omĩa mͥ licent: Sl
ego sub nulliꝰ redigar potestate. Cũ enĩ mens c̃cepta deside
ria seruire reb conuincit᷑. quaꝵ amore suꝑatur. ed
paulus cui cuncta licent. sub nulliꝰ potestate se. redigit:
qr semet ipsũ etiã a licitis restringendo. ea quȩ delectata
at. qualis in potestate fuerit in notescat dicens.: Nonne
dissimulaui. potestas nãq cũ habet᷑ ꝙ cogitanda ẽ ꝓpt᷑ u¬
tilitatẽ. & dissimislanda ꝓpter tumorẽ: quatinꝰ is qui ea
utit᷑. & ut ꝓdesse debeat᷑ posse. se sciat. & ut extolli ñ de¬
beat posse: se nesciat. Qualis uͦ in ore fuerit adiungat di¬
cens: nonne. silui: quał erga illicita oꝑa. adhuc subiciat:
nonne quieui. potest aut̃ silere & quiescere: adhuc sub¬
tilius ꝑscrutari. Silere nãq eimentẽ a t̾renoꝵ desider io
uoce restringere. Uis enĩ magni clamoris ẽ. tumultꝰ cordis.

Expanded text:
ntis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ntis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta r, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata at, qualis in potestate fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clamoris est tumultus cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enĩ qd̃ rex babyloniȩ. dũ elata m̃te apud se uolueret di¬
cens. nonne hec ẽ babylon. quã ego ȩdificaui: in irratio
tionis se suꝑ homines extulit. ipsũ quẽ cõmunẽ cũ homi¬
nib habuit sensũ hominis ꝑdidit. Sepe uͦ qui in potes¬
tate. st̃ ad subiectoꝵ passĩ contumelias erũpunt: & hoc
qd̃ inuigilantes regimini seruiunt. ꝑ linguȩ ꝓcacitatẽ. ꝑ¬
dunt : minori scilicet formidine iudicis uerba pensantes.
qr quisine causa frĩ fatuũ dixerit. gehenne se ignib addi¬
cit. Sepe hi qui in potestate st̃. dũ sese & alicitis retine¬
re nesciunt: ad illicita oꝑa oqͣuieta delabunt᷑. Solus enĩ
in illicitis ñ cadit. qui se aliquando & a licitis caute res¬
tringit: qua uidelicet constrictione. religatũ bene se
paulus insinuat dicens omĩa mͥ licent: s ñ omĩa expedi¬
unt. Atq ex ipsa religatione ostenderet. in quanta se. m̃¬

Expanded text:
d rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, did rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irratiotionis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se me
Abbreviated transcription (Latin):
quolibet in loco positi. cogitando. loquendo. agendo peccemus:
tc̃ tam̃ ꝑ tria hȩc animꝰ effrenatius rapit᷑. cũ mundi huiꝰ ꝓsꝑ¬
tate sub leuat᷑. Nã cũ p̃ire se potestate c̾spicit. altade seͦ ela¬
tȩ cogitans sentit. E cũ auctoritati uocis a nullo resistit᷑.
lingua licentiꝰ ꝑ abrupta diffrenat᷑. Cũq facere qd̃ libet licet:
iuste sibi om̃e ęstimat licere qd̃ libet. S scĩ uiri cũ mundi
huiꝰ potestate fuleiunt᷑: tanto sub maiori mentis disciplina
se redigunt. ꝗͣto sibi ꝑ impatientiã potestatis suaderi illici¬
ta qͣsi licentius scuint. Cor nãq a consideranda sua gła repͥ¬
munt. linguã ab immoderata loquutione restͥngt̃: opus ab
inquietudinis uagatione custodiunt. Sepe enĩ qui in pote
necesse ẽ ut ei apud se semꝑ indigna uideant᷑. ne eade̾ bona
actio agentis cor subleuet. & subleuando plus auctorẽ de e¬
latione deiciat. quã ipsos forte quib impendit᷑ uiuet. Hin¬

Expanded text:
quolibet in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodiunt.  Vet. VI.  Saepe eninecesse est ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos forte quibus impenditur juvet.
Abbreviated transcription (Latin):
gella metuenda: qr & ipsa nr̃a ꝑfectio culpa ñ caret. nͥ
hanc seuerus uidex in subtili lãce examinis miscđit᷑ penset.
bene aut᷑ subdit᷑ & uenit suꝑ me indignatio. Magna qͥp¬
pe arte. doctrinȩ dicturꝰ uerba p̾tulit rectefacta: ut hinc
unusquisq consideret. quȩ peccantes postinodũ supplicia
maneant. si etiã iustos tã ualida hic flagella castigant.
hinc ẽ enĩ qd̃ petrꝰ ait. Tẽpus ẽ ut iudiciũ incipiat de do¬
mo dĩ. Et si uistꝰ uix saluabit᷑ impius & peccator. uͥ

Expanded text:
gella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi gella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer penset.Bene autem subditur: Et venit super me indignatio. Magna quippe arte doctrinae dicturus verbera praetulit recte facta; ut hinc unusquisque consideret quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Et si justus vix salvabitur, impi
Abbreviated transcription (Latin):
nãq iniquitas habet apͥud secreta dĩ udicia uoces suas. Un
appetitu rapiunt᷑: uerũ etiã euris p̃sentis uite necessarus
huc flagella sentiunt: ut tanto ꝑfectiores ad eius heredi¬
tatẽ ꝑueniant. quanto eos pie feriens disciplina cottidie
etiã de minimis purgat. Iusta itaq indesinent᷑ faciunt.
& assidue dura patiunt᷑: qr sepe ipsa nr̃a iustitia ad exa¬
m̃ diuinȩ iustitie deducta. in iustitia ẽ : & sordet in dis¬
trictione iudicis. qd̾ in estimatione fulget oꝑantis. Un¬
de paulus cũ diceret. nicħ enĩ mͥ conscuis sũ. ꝓtinus ad¬
uuixit .: s ñ in hoc iustificatꝰ sũ. Qͥ causã moxͦ cur ñ sit
iustificatꝰ insinuans ait. Qͥ aut̃ iudicat me. dñs ẽ. Ac si di¬
ceret. Iecirco in eo qd̃ mͥ nicħ sũ conscius. iustificatũ me a¬
nego : qr. ab eo qͥ me iudicat examinari me subtilius scio.
uoluunt: & tam̃ in his omĩb adhuc districti examinis fla¬

Expanded text:
namque iniquitas habet apud secreta Dei judicia voces suas. Undnamque iniquitas habet apud secreta Dei judicia voces suas. Undappetitu rapiuntur, verum etiam curis praesentis vitae necessariis huc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Justa itaque indesinenter faciunt, sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Qjustificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio. volvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis fla
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑ : qui in exteriorib uoluptatib fusi carnẽ sequunt᷑
Qui: etiã agricola eẽ describit᷑: ꝙr amatores huius scłi.
tantomagis exteriora incolunt. quanto interiora sua in
culta derelinquunt. Ia cob uͦ uir simplex in tab̃naeuł uel
in domo habitare ꝑhibet᷑: qr nimirum om̃s qui in curis
exteriorib spargi refugiunt. simplices in cogitatione
atq in conscientiȩ sue habitatione consistunt. In tab¬
nacłis enĩ uł in domo habitare ẽ. se intra mentis seore¬
ta restringere & nequaꝗͣ exterius ꝑ desideria dissipa¬
re: ne dũ ad multa foras inhiant. a ⁊ semetipsis.
alienatis cogitationib recedant: dicat gͥ ꝓbatus uir & ex¬
ercitatus mn ꝓsꝑis: dicat. Nonne dissimu lauiꝰ: nonne. si lui: ñ¬
ne quieui. ut enĩ sup᷑ diximus scĩ uiri cũ eis transitoria ꝓs¬
ꝑitas arridet. fauorẽ mundi quasi nescientes dissimulant.¬
& forti gressu interius hoc unde exterius subleuabantur

Expanded text:
tibus fisi, carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi, tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua in culpa derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnis qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simpatque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a semetipsis alienatis cogitationibus recedant. Dicat igitur probatus vir, et exercitatus in prosperis: Nonne dissimulavi? nonne silui? nonne quievi? Ut enim supra diximus, sancti viri, cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius hoc unde exterius sublevantur
Abbreviated transcription (Latin):
am dĩ ꝓͦ patientia ur̃a ꝙ fide in om̃ib ꝑsequutionib urĩs
ꝙ tribulationib: qͣs sustinetis: in exemplũ iusti iuidicii dĩ
ac si diceret. Dũ tot dura toleratis qͥ tã recta agitis. quid
aliud quã iusti dĩ iudicii exẽpla datis: qr ex ur̃a pena colli¬
gendũ ẽ. qͦmͦ feriat quib irascit᷑. sisic uos affligi patit᷑ in
quib letat᷑: aut qͦmͦ illos ꝑcussurꝰ ẽ qͥb iustũ iudiciũ exhi¬
bet.si etiã uos sic cruciat quos pie redarguens fouet.ͦ p̃¬

Expanded text:
utionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei . Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi Dei judicii exempla datis? quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur, in quibus laetatur; aut quomodo illos percussurus est, quibus justum judicium exhibet, si etiam vos sic cruciat, quos pie redarguens fovet.
Abbreviated transcription (Latin):
re credit᷑. inde derelinquit: ut plerũq hoc fiat gr̃a qd i¬
ra dicit᷑. & hoc aliquando ira sit. qd̃ gr̃a putat᷑. Nonnul¬
los enĩ flagella corrigt̃. ñnullos ad impatientiȩ uesa niã
ꝑducunt: & alios ꝓsꝑa qr demulcent ab insania mitigant. ali¬
os qr eleuant funditꝰ ab omĩ spe conuersionis eradicant. Cun¬
ctos aut᷑ uitia ad ima ꝑtrahunt.: s tam̃ qͥdã eo ab his facili
redeunt. quo se in eis corrusse altiꝰ erubescunt: & sẽꝑ uir¬
tutes ad suꝑna subleuant. s ñnũ quã quidã dũ tumorẽ de
uirtute concipiunt. ꝑ ipsũ tramitẽ ascensionis cadunt. Qa
gͦ potestas diuinȩ ire minime cognoscit᷑: in cunctis necesse:
ẽ. ut sine cessatione timeat᷑. Sequit᷑. Nonne dissimulaui: nͨ¬

Expanded text:
re creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ire creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam rducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur. Sequitur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
qr uł infirmitatib p̃pediti. uł amaritudinib p̃ssi. ad impẽ¬
udenda ꝓimis pia oꝑa ñ assurgunt & cor in lamentũ uerti¬
nt᷑ qr corpus a deuotionis suȩ ministerio retardat᷑. Cũq se
mercedẽ ñ augere considerant: etiã transacta oꝑa displi¬
cuisse formidant. Unde bene beatꝰ iob eũ rugitũ suũ quasi
mundantes aquas diceret. ilico adiunxit: qr timor quẽ ti¬
uent. & magnis se lamentis cruciant. qr deseri formidant: ꝙ
quãuis de correctione sua gaucdeant. eoꝵ tam̃ trepidã mentẽ
correctio ipsa ꝑturbat: ne malũ qd tolerant. ñ pia ꝑcussio
disciptinȩ sit. s animaduersio iusta uindicte. Qd̃ bene p¬
mista considerans ait. Quis nouit potestatẽ. ire tuȩ Po¬
testas quippe. diumnȩ irȩ nr̃a ñ potest mente. cõp̃hendi: qr
eius dispensatio obscuris suꝑ nos dispositionib. sepe unde
estintat᷑ deserere inde nos recipit: & unde nos recipe¬

Expanded text:
quia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impequia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impendenda proximis pia opera non assurgunt. Et cor in lamentum vertitur, quia corpus a devotionis suae ministerio retardatur. Cumque se mercedem non augere considerant, etiam transacta opera displicuisse formidant. Unde bene beatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas diceret, illico adjunxit: CAPUT X. vent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipe
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. &. crescentib multiplicit᷑ uoluminib intumesẽt.
electi uͦ dũ mentis suȩ ocłis diuina uidicia opponunt. dũ
de occulta suꝑ se sententia trepidant. dũ se ad dm̃ ꝑuenire.
posse confidunt. s tam̃ ne ñ ꝑueniant metuunt. dũ p̃teri¬
toꝵ suoꝵ recolunt quȩ deflent. dũq sibi ad huc futura st̃.ꝙ.
nesciunt ꝑtimesẽt. quasi quȩdã in eis aquaꝵ more uolumi¬
na colligunt᷑: quȩ in meroris rugitꝰ quasi in subiecta littora
defluunt. Uirgͥ sc̃s uidit qͣnta sint in lamentis penitentie
uolumina cogitationũ. atq ipsas meroris undas inundante
aquas uocauit dicens: & quafi mundantes aquȩ. sic rugitꝰ
m̃s. Nonñquã uͦ iusti sic̃ & paulosuꝑius diximꝰ. in ipsis bon
oꝑib positi trepidant: ac ne. i eisdẽ occulto aliquo ͤ rrore dis¬
pliceant. continuis lam̃tis uacant. Quos cũ diuina subito fla¬
gella corripiunt. auctoris sui se gr̃am offendisse suspicant᷑:

Expanded text:
eniunt; et crescentibus multipliciter voluminibus, intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metuunt, dum praeteritorum suorum recolunt, 145 quae deflent, dum quae sibi adhuc futura sunt, quia nesciunt, pertimescunt; quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus quasi in subjecta littora defluunt. Vir igitur sanctus vidit, quanta sint in lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris undas inundantes aquas vocavit, dicens: V.  Nonnunquam vero justi, sicut et paulo superius diximus, in ipsis bonis operibus positi trepidant, ac ne in eisdem occulto aliquo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
multu mutiliũ curaꝵ. a clamore ꝑstrepentiũ ꝑturbati¬
onũ. semet ipsos sacri uerbi gladio mortificare ñ desinunt
atq intꝰ ante dĩ faciẽ in sinu mentis abscondunt. Unde
recte ꝑ psalmistã dicit᷑. Abscondes eos in abscondito
uultꝰ tui. a conturbatione hominũ. Qd quãuis ꝑfecte¬

Expanded text:
multu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbatimultu inutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, sematque intus ante Dei faciem in sinu mentis abscondunt. Unde recte per Psalmistam dicitur: Abscondes eos abdito vultus tui a conturbatione hominum. Quod qua
Abbreviated transcription (Latin):
mortificationẽ nr̃am sapi¬
entiã contingentes app̃hendimꝰ. si relictis uisibilib in in¬
uisibilib abscondam᷑. si hanc c o effodientes quęrimus:
ut om̃e qd̃ t̾renũ mens co gitat. a semetipsa manus
sc̃ȩ discretionis eiciat : & the saurũ uirtutis qͥ in
se latebat agnoscat. facile enĩ in se thesaurũ inue¬
nit: si eam quȩ se male p̾sserat. molẽ ase t̾renȩ cogita¬
tionis repellit. Quia aut̃ quȩsitã mortẽ. sicͥ thesaurũ
dicit. recte subiungit. gaudentq uehem̃t᷑ cũ inuenerĩt¬
sepulchrũ. Sic̃ enĩ sepulchrũ locus ẽ quo abscondit᷑ corpus:
ita diuina contẽplatio qd̃dã sepulchrũ mentis ẽ quo absẽ¬
dit᷑ anima. Quasi enĩ huic adhuc mundo uiuimꝰ. eũ m̃te
in eũ foras uagam᷑ : s mortui in sepulchro abscondimur.
cũ mortificati exteruis in secreto int̾ne c̾tẽplationis cęlam᷑.
Sc̃ĩ gͥ uiri ab importuntate desiderioꝵ temporaliũ. a tu¬

Expanded text:
mortificationem nostram sapimortificationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte subscit. --Sicut enim sepulcrum locus est quo absconditur corpus, ita divina contemplatio quoddam sepulcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitur viri ab importunitate desideriorum temporalium, a tu
Abbreviated transcription (Latin):
tate comitis. labor itineris leuiat᷑. Dũ itaq paulus conso¬
lantes se in labore quereret. adiunxit dicens. tantomagiꝰ
quanto uideritis apꝓpinquantẽ diẽt ac si diceret. eo labor
crescat. quo ipsa iã p̾mia laboris apꝓpinquant uelut si a¬
ꝑte dicat. thesaurũ quęritis. s eo fodere ardentius debetis.
quo iã iuxta quęsitũ aurũ fodiendo ꝑuenistis : quãuis hoc¬
qd̃ dicit᷑ expectant mortẽ & ñ uenit. quasi effodientes the¬
saurũ. intellegi & alit᷑ potest. Quia enĩ ꝑfecte mundo
mori ñ possumus. nisi intra mentis nr̃e inuisibilia aui¬
sibilib abscondam᷑: recte hi qͥ mortificationẽ suã appetuñ.
thesaurũ effodientib cõparant᷑. Mundo enĩ ꝑ inuisibĩ¬
lẽ sapientiã morim᷑. De qua ꝑ salomonẽ di¬
cit᷑. Si quȩ¬
sieris illã quasi pecuniam: & sic̃ thesauros effoderis
eã. Sapientia quippe inrerũ suꝑficie ñ iacet. qr¬

Expanded text:
tate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consotate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodiendo pervenistis. 8. Moquod dicitur: Exspectant mortem, et non venit, quasi effodientes thesaurum, intelligi et aliter potest. Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; qu
Abbreviated transcription (Latin):
rint. ad laborẽ instantius mardescunt: qr quo se the¬
sauro abscondito iãq apꝓpinquare ȩstimant. eo in effos¬
sione enixius laborant᷑. Quigͥ plene mortificationem
suã appetunt. quasi effodientes thesaurũ quert̃. qr quanto
fiunt uiciniores ad finẽ. tanto se exhibent ardentiores
in oꝑe. Laborando gͦ ñ deficiunt. s magis ad usũ laboris
crescunt : qr quo iã p̃mia ꝓpinquiora considerant. eo mn o¬
pere delectabilius ex sudant. Unde bene paulus quibusdã
absconditũ ȩt̾nȩ patriȩ thesaurũ quęrentib dicit. Non
deserentes collectionẽ nr̃am. sic̃ ẽ c̾suetudinis quibusdã
s consolantes: & tantomagis quanto uideritis apꝓpinquã¬
tẽ diẽ. Laborantẽ qͥppe consolari ẽ. parit᷑ in labore ꝑsis¬
tere : qr subleuatio laboris ẽ. uisio collaborantis. sic̃ cinini¬
tinere comes iungit᷑ uia quidẽ ñ attrahit᷑. s tam̃ de socie¬

Expanded text:
rint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se therint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere. Laborando ergo non deficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; quia quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bene Paulus quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de socie
Abbreviated transcription (Latin):
tiores ad cȩlest is patriȩ constructionẽ. surgant. Nonñ¬
quã uͦ iccirco ad c̃cepta desideria minime ꝑueniunt. ut ip¬
sa int̾ueniente tarditate. ad eadẽ desideria laxato men¬
tis sinu dilatent᷑: & quȩ extenuari fortasse impleta po¬
terant. magna dispositione agit᷑. ut repulsa crescant.
Sic quippe mortificari appetunt. ut iã ꝑfecti si liceat
conditoris sui faciẽ contẽplent᷑. s eoꝵ desideriũ differtꝰ
ut ꝓficiat. & tarditatis suȩ sinii nutrit᷑ ut crescat. Un¬
de bene sponsa in sponsi sui speciȩ anhelans clamat. In
lectulo meo ꝑ noctes quȩsiui quẽ diligit anima mea. ꝗ¬
& ñ inueni. Abscondit se sponsus cũ quȩri
rebat. Unde beatꝰ iob cũ diceret. expectant mortẽ ꝙ ñ ue¬
nit: ut hoc ipsũ quęrentiͥ ũ desideriũ subtiluis expleret.
qui fodiendo thesaurum quęrt̃. cũ fodere altius cȩpe¬

Expanded text:
tiores ad coelestis patriae constructionem surgant. Nonnutiores ad coelestis patriae constructionem surgant. Nonnunquam vero idcirco ad concepta desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur. Et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispositione agitur ut repulsa crescant. Sic quippe mortificari appetunt ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur; sed eorum desiderium dut proficiat; et tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. Unde bene sponsa in sponsi sui desiderio anhelans clamat: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; qet non inveni . Abscondit se sponsus cum quaeritrebat. Unde beatus Job cum diceret: Exspectant mortem, et non venit, ut hoc ipsum quaerentium desiderium subtilius expleret, qui fodiendo thesaurum quaerunt, cum fodere altius coepe
Abbreviated transcription (Latin):
ciis uł p̃ẽe in regimine uł occupari iniunctis honorib
cõpellunt᷑ atq int̾ hȩc mortificationẽ plenissimã indesi¬
nent᷑ expectant: s expectata mors ñ uenit. qr eoꝵ usu
tẽporali głe etiã nolens uiuit. ꝙͣ tam̃ p̃diuino timore
tolerant: & intus quidẽ seruant desiderium pietatis. foris aut̃
explent ministeriũ ordinis: quatenꝰ nec a ꝑfectione ꝑ in¬
tentionẽ recedant. nec dispositioni conditoris ꝑ suꝑbiã con¬
tͣtlicant. Alira enĩ bonitatis pietate agit᷑. cũ his qͥ ꝑfecto cor¬
de ad contẽplationẽ nitit᷑. humanis ministeriis occupatur:
ut & multis infirmiorib eius mens ꝑfecta ꝓficiat. & quo
se ipse imꝑfectũ respicit. inde ad humilitatis culmen ꝑfecti
trimenta tolerant. inde maiora luera conuersis aliis repo¬
tant : qr dũ eis uacare ut appetunt ñ licet. rapere secũ
alios quib admiscent᷑ libet. fit gͦ mira dispensatione pi¬
etatis. ut unde se destructiores estimant: inde locuple¬

Expanded text:
nctis honoribus compelluntur, atque inter haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant. Sed exspectata mors non venit, quia eorum usus temporali gloriae etiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agitur, cum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur; ut et multis infirmioribus ejus mens perfecta proficiat, et quo se ipse imperfectum respicit, inde ad humilitatis culmen perfectiotrimenta tolerant, inde majora lucra, conversis aliis, reportant; quia dum eis vacare ut appetunt alios quibus admiscentur libet. Fit ergo mira dispensatione pietatis, ut unde se destructiores aestimant, inde locuple
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiȩ. designant᷑. unde sanato eiudã dicit᷑ Uade in do¬
nũ tuã. ac si aꝑte. audiat. Post exterius mirałm ad conscienti¬
a reuertere: & qualẽ te intrinsecus dõ debeas exhibere ꝑpende:
Qui etiã ꝑ argentũ: nisi eloquia diuina figurant᷑.: de quibus
ꝑ psalmistã dicit᷑ eloquia dni eloquia casta. argentũ igne ex¬
aminatũ. Cloquiũ dnĩ argentũ igne examinatũ dicitur. qꝑ ser

Expanded text:
conscientiae designantur? Unde sanato cuidam dicitur: Vade in doconscientiae designantur? Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam . Ac si aperte audiat: Post exterius miraculum ad conscientiam revertere, et qualem te intrinsecus Deo debeas exhibere, perpende. Quid etiam per argentum, nisi eloquia divina figurantur? de quibus per Psalmistam dicitur: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examin
Abbreviated transcription (Latin):
cipes. nisi scẽ. eccłiȩ. rectores uocat: quos indesinent᷑ in loco p̃
eccłie. psalmista ait. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii. consti¬
tues eos principes suꝑ omẽm t̾rã. Quid uͦ aurũ nisi sapientiam
appellat: de qua ꝑ salomonẽ. dicit᷑. Thesaurus desiderabilis: re¬
quiescit more. sapientis. Aurũ nempe sapientiã iuidit. quã
thesaurũ uocauit. Quȩ & recte. auri appellatione signat᷑: qr sic̃
auro temporalia. ita sapientia ȩt̾na bona mercantur. Si au¬
rũ sapientia ñeẽt: nequaquã laodicie ȩccłiȩ ab angło diceret᷑
Suadeo tibi a me: emere. aurũ ignitũ. Aurũ quippe. emimus. eum
accepturi sapientiã. pͥus obȩdientiã p̃bemꝰ. ad quẽ uidelicet nos
contractũ bene. quidã sapiens excitat dicens. Concupisti sapien¬
tia serua manclata: e dñs p̃bebi illã tibi. Quid aut̃ ꝑ domos. nͥ

Expanded text:
cipes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat? Quos indesinenter in loco prcipes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat? Quos indesinenter in loco prEcclesiae Psalmista ait: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, tues eos principes super omnem terram . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti sapientiam? Serva mandata, et Dominus praebebit illam tibi . Quid autem per domos, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
si peccare. ñ desistimꝰ. ȩt̃nis adhuc suppliciis addicit. Consideret gͦ
uir sẽs ꝓiectus huc. unde homo cȩciderit. atq hũc post ista peccã¬
tẽ qd adhuc iustitia iudicantis rapit. & cunctas a se desideri¬
oꝵ tẽporalium turbas eiciat. seq in magna mentis solitudine. abs¬
condit dicens. A facie manꝰ tuȩ solus sedebã: qm̃ cõminatione reple¬
sti me. Ac si aꝑte. dicat. dũ considero quid iã ꝑ iudicii exꝑim̃tũ pa¬
tiar. a tumultu desiderioꝵ temporaliũ trepidus mentis seces¬
sũ peto: qr & adhuc acrius illa quȩ minaris ȩt̃na supplicia for¬
mido. bene gͦ de regibus & consulib dicit᷑ qui ȩdificant sibi soli¬
tari interĩ intime quieti non possunt. hanᷤͨ apud semetipsos ꝑ
Studiũ tranquillȩ mentis imitant᷑. Sequit᷑. Cũm pͥncipibus qͥ¬
possident aurũ: & replent domos suas argento. Quos alios pͥn¬

Expanded text:
si peccare non desistimus, aeternis adhuc suppliciis addicit. Consideret ergsi peccare non desistimus, aeternis adhuc suppliciis addicit. Consideret ergo vir sanctus, projectus huc, unde homo ceciderit, atque hunc post ista peccantem, quo adhuc justitia judicantis rapit; et cunctas a se desideriorum temporalium turbas ejiciat, seque in magna mentis 131 solitudine abscondat, dicens: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si aperte dicat: Dum considero quid jam per judicii experimentum patior, a tumultu desideriorum temporalium trepidus mentis secessum peto, quia et adhuc acrius illa quae minaris, aeterna supplicia formido. Bene ergo de regibus atque consulibus dicitur: Qui aedificant sibi solitari interim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae mentis imitantur Sequitur: CAPUT possident aurum, et replent domos suas argento. - Quos alios prin
Abbreviated transcription (Latin):
tate nimirũ consulatꝰ emicuit: qui exemplo conuersationis ꝓpͥe
tot nobis uirtutũ calculos spargit.S iste consul an sibi etiam
solitudinẽ edificet. narret. Ait enĩ. Ec̃ce elongaui fugiens: &
mansi in solitudine: fugiens elongat: qui a turba desiderioꝵ
tẽporaliũ. in alta dĩ contẽplatione se subleuat. Manet uͦ in so¬
litudine: quia ꝑseuerat in remota mentis intentione. De qua be¬
ne solitudine. dño iheremias ait. A facie manus tuȩ solus sedebã.
qm̃ cõminatione replesti me. facies quippe manꝰ dĩ ẽ. illa ꝑcussi¬
oiusti uidicii qua suꝑbientẽ hominẽ aparadiso repulit: & in
hac cȩcitate p̾sentis exilii exclusit. Cõminatio uͦ eiꝰ ẽ: t̾ror adhuc
supplicii sequentis. Post faciẽ gͥ manus. adhue nos mine t̾rifi¬
cant: qr ꝑ exꝑim̃tũ iudicii iã nos & pęna p̾sentis exilii ꝑculit. &

Expanded text:
tate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis intentione. De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua superbientem hominem a paradiso repulit, et in hac caecitate praesentis exsilii exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, quia per experimentum judicii jam nos et poena praesentis exsilii perculit, et
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ. paulo subtilius ꝑpendamꝰ. qͦmͦ ad pͣbenda uite. sublimioris ex¬
empla subiectis popłoꝵ cuneis. uirtutũ calculos spargat. Ec̃ce
ad insinuandã retributionẽ boni ꝓ malo. de semetipso fatet᷑ dicoi
si reddidi retribuentibus mͥ mala decidã merito ab mnimicis meis
inanis. Ad dilectionẽ conditoris excitandã. insimiat dicens. mͥ
aut̃ adherere. dõ bonũ ẽ. Ad formã sc̃ę humilitatis in pͥmendam.
secreta cordis sui indicat dicens: dñe ñ ẽ exaltatũ cor meũ. neq
elati sunt ocłi mei. Ad imitandã zeli rectitudinẽ. exemplo suo nos
excitat dicens: nonne qui te oderant ds̃. oderãtos & suꝑ iim¬
cos tuos tabescebã : ꝑfecto odio oderã illos: inmici facti sunt mͥ.
Ad ȩt̾nȩ nobis patrie desiderium succendũ. uitȩ p̃sentis longitu¬
dinẽ deplorat dicens: heu me. qd̃ in colatꝰ m̃s ꝓlongatꝰ ẽ. Largi¬

Expanded text:
lem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exlem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris excitandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam, secreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo nos excitat, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam eos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ad aeternae nobis patriae desiderium succendendum, vitae praesentis longitudinem deplorat, dicens: Heu mihi! quod incolatus meus prolongatus est . Largi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: a secreto cordis t̾renoꝵ desiderioꝵ tumultus expellere: ꝙ una
intentione ȩt̾nȩ patriȩ in amorẽ intimȩ quiȩtis anhelare.
Anñ cunctos ase cogitationũ tumultꝰ expulerat qui dicebat.
unã petii ad nõ anc requirã ut in habitẽ. in domo dnĩ :a frequẽ¬
tia quipye. t̾renoꝵ desiderioꝵ. fugerat ad magnã uidelicet sol¬
tudinẽ. semetipsũ. ubi tociens nil extraneum conspiceret. quo
in cõpetens nil amaret. A tumultu rerũ tẽporaliũ magnum
qͥndã secessũ petierat quietã m̃tẽ: in qua tanto purius dm̃ cer¬
neret. quanto hunc cũ se solo solũ inueniret. bene autꝰ qui si¬
bi solitudinẽ construunt. etiã consules uocant᷑: ꝙ sic in se
solitudinẽ mentis edificant. ut tam̃ in quo p̃ualent. aliis ꝑ carita¬
tem consulere. minime desistant. Hune gͦ quẽmͦ p̃tulimus consu¬

Expanded text:
est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum inveniret. 59. Et bi solitudines construunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consu
Abbreviated transcription (Latin):
mittit ꝓptͣ alia quȩ non derelinquit. Nam sepe dũ honorẽ su¬
um in hõc mundo inminu trepidat: ea apud maiores ꝑsonas
apꝓbat quȩ iã ꝑ ꝓpͥum iudicium dãpnat. Is dũ sollicite cogita
quid patronis debeat. quid subiectis. quid sibi augeat. quid af¬
fectibus ꝓsit: quasi tanta frequentia turbaꝵ p̃mit᷑. quanta
curaꝵ importunitate lacerat᷑. At contra scĩ uiri.ꝙ nicħ huiꝰ
mundi appetunt. nullis ꝓculdubio in corde tumultib p̃mũ¬
t᷑. Om̃s quippe mordinatos desiderioꝵ motus. a eubili cordis ma
miscẽ considerationis eiciunt. & quia transitoria cuncta des¬
piciunt. ex his nascentes cogitationũ insolentias ñ paciuntur:
Solã nãq et̾nã patriam appetunt: & qr nulla huius mundi di¬
ligunt. magna mentis tranquillitate. ꝑfruunt᷑. Unde. rec¬
te dicit᷑. E dificant sibi solitudines. Solitudines qͥppe ȩdificare.

Expanded text:
mittit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem sumittit propter aliena, quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is, dum sollicite cogitat quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi augeat, quid affectibus prosit; quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate laceratur. At contra sancti viri, qui nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. Unde et recte dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Solitudines quippe aedificare,
Abbreviated transcription (Latin):
repit. iã alia conculcat. alia subleuat. iã de conculcatis satis¬
facit odiis. iã de subleuatis recipit fauores. Qui gͥ tot fan¬
tasmata cordi in pͥmit. qͥd iste aliud quã soniũ uigilans uidet: qr. gͦ
tot rerũ causas quas fingit tolerat. nimirũ intrinsecus natas ex
desideriis turbas portat. Alius iã illicita refugit. s tam̃ bonis mũ¬
di carere. ꝑtimescit. concessa tenere appetit. uideri intͣ homineᷤᷤ
minor erubescit. & curat sũmopere. ne inops in domo sit. ne
despectus in publico. Exquirit quid sibi sufficiat. quid necessi¬
tas subiectoꝵ petat. atq ut sufficient᷑ uira patronatus fubdi¬
tis expleat. patronos quęrit quibus ipse famulet᷑. S is dũ fam¬
liariter iungit᷑. eoꝵ ꝓculdubio causis implicat᷑. quib sepe con¬
sentit in illicitis. & mala que ꝓpt̾ semetipsũ non appetit. com¬

Expanded text:
repetit: jam alia conculcat, alia sublevat, jam de conculcatis satisrepetit: jam alia conculcat, alia sublevat, jam de conculcatis satisfacit odiis, jam de sublevatis recipit favores. Qui igitur tasmata cordi imprimit, quid iste aliud quam somnium vigilans videt? Qui ergo tot rerum causas, quas fingit, tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit. Concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico; exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat, atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur. Sed his dum familiariter jungitur, eorum proculdubio causis implicatur. Quibus saepe consentit in illicitis; et mala, quae pro semetipso non appetit, com