comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł clericos qui sc̃ȩ memorie fla¬
uiano fidelib officiis adhesert.
auectiomi quoq tuȩ uolumꝰ adherere: ut
quẽ fidĩ suȩ meritis uiuere apud dñm
ta discrimina laboresq tolerauit. nobiscũ
interim demorari. & in nr̃a nc̃ cõmunio¬
ne ꝑsistere. cuiꝰ eccłiam tua sollicitudine
uolumꝰ e̾e defensam. ut nichil eodem ab¬
sente depereat: & nullus ei in aliquo p̃u¬
dicare p̃sumat. donec cũ litterarũ nr̃arũ
ad uos ꝓsecutione ꝑueniat: & ut maioi
fectio ꝓuocet᷑. hoc qđ ad dilectionẽ tuã
scripsimꝰ in omĩum uolumꝰ noticiam ꝑ¬
uenire.: ut qͥ d̾o nr̃o deseruiunt. de con¬
firmata apud te pace sedis apłice gratu¬
lentur. De cȩteris uͦ causis atq ꝑsonis Al¬
lectio tua litceris quas ꝑ nros accipiet

Expanded text:
 clericos qui sanctae memoriae Flaviano fidelibus officiis adhaeserunt, dilectioni quoque tuae volumus adhaerere, ut quem fidei suae meritis vivere apud Dominum ta discrimina laboresque toleravit, nobiscum interim demorari et in nostra nunc communione persistere, cujus ecclesiam tua sollicitudine volumus esse defensam, ut nihil eodem absente depereat, et nullus ei in aliquo praejudicare praesumat, donec cum litterarum nostrarum ad vos prosecutione perveniat, et ut major etur hoc quod ad dilectionem tuam scripsimus in omnium volumus notitiam pervenire; ut qui Deo nostro deserviunt de confirmata apud te pace sedis apostolicae gratulentur. De caeteris vero causis atque personis dilectio tua litteris quas per nostros accipiet
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m obtinere consensũ. Absit enĩ a consci¬
entia mea. ut tã praua cupiditas meis
studiis adiuuet᷑: ac ñ pocus & meo & om̃¬
um qͥ ñ alta sapiuint. s humilib consenti¬
unt. oꝑe subruat᷑. Sc̾i illi & uenerabiles
patres. qui in urbe nicena sacrilego arrio
cũ sua impietate dãpnato. mansuras usq
infinẽ mundi leges eccłiasticorũ canonũ
condider̃t. & apud nos intoto orbe ter¬
rarũ in siis constitutionib uiuunt:
si qͥa usquã aliter quã illi statuȩre p̃su¬

Expanded text:
nostrum obtinere consensum. Absit enim a conscinostrum obtinere consensum. Absit enim a conscientia mea ut tam prava cupiditas meis studiis adjuvetur ac non potius et meo et omnium qui non alta sapiunt, sed humilibus consentiunt opere subruatur. Sancti illi et venerabiles Patres qui in urbe Nicaena sacrilego Ario cum sua impietate damnato mansuras usque in finem mundi leges ecclesiasticorum canonum condiderunt, et apud nos in toto orbe terrarum in suis constitutionibus munierunt, etsi quid usquam aliter quam illi statuere praesu
Abbreviated transcription (Latin):
impellas aquã refutari nequeat qdđ
tio. in aliqua cuiqũã sit parte solubilis
Nulla sibinet de multiplicatione congre¬
gationis synodalia concilia blandiantur.
neq treceintis illis & decẽ atq octo. copiosior
morna sit s nodas consoeratuut aue ꝑ
pantiores suie ꝑ plures eccliastica udi¬
cu celebrent᷑ꝰ omĩ penitus auctoritate
Stuacuũ. quicqͥd ab illorũ fuerit consti.¬
tutione diu̾sum. Nimis gͦ hec improba
nis st̃ praua quȩ sacratissimis canom
D que ita abiiti uoluit concilio sẏno¬
i ut fr̾es in ficłi tantũimodo negociũ
auocatos. & de finitione eius cause
erat curanda ꝑfunctos. ad consen¬
¶ nr̃i ab apłica sede directi qͥ uice
Pcest de eoiũ contradictionẽ dubitari
quib in epła tua etiã ipse conquereris
Dquidẽ multũ m hec scribendo cõm̃dis:
s temet ipsũ qđ eis parere nolueris di
illicita moliris accusas: suꝑflue ñ ceden¬
da appetens. & salubrit contraria con¬
cupiscens: que nullũ umquã poterunt

Expanded text:
impellas, tanquam refutari nequeat, quotio aliqua cuiquam sit parte solubilis. Nulla sibimet de multiplicatione congregationis synodalia concilia blandiantur, neque trecentis illis decem atque octo copiosior ena sit synodus consecrata, ut sive per pauciores, sive per plures ecclesiastica judicia celebrentur, omni penitus auctoritate sit vacuum quidquid ab illorum fuerit constitutione diversum. Nimis ergo haec improba, nimis prava sunt, quae sacratissimis canonitio, quae ita abuti voluit concilio synodali, ut fratres in fidei tantummodo negotio convocatos et definitione ejus causae quae erat curanda perfunctos ad consenri ab apostolica sede directi, qui vicpotest de eorum contradictione dubitari, de quibus in epistola tua etiam ipse conquereris, eos quidem multum mihi haec scribendo commendas, sed temetipsum quod eis parere nolueris, dum illicita moliris accusas superflue non concedenda appetens et salubriter contraria concupiscens, quae nullum unquam potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rere m̃bris. qͣm cũ ipsis in eterna ire sup¬
plicia. Nam suꝑfluo extra eccliam po¬
sitis resistimꝰ: si ab his qui ab intus st̃.
in eis quos decipiunt uulneramͣ. abi¬
cienda prorsus pestifera hȩc sacerdota¬
li iugore patientia ẽ. que sibimet pec¬
catis aliorum parcendo ñ parcet: siẽ
heli quondã sacerdos. filiorũ suorũ de¬
licta tolerando cũ ipsis diuine iustitie
sentent meruit expeririꝰ quia segni
indulgt dissimulauit plectere
peccator.Quantũ itaq oportunitas
inuitat dfficii. religiosissimũ principẽ
dilectio tua studeat frequentare. & ñ
solũ regiã s & sacerdotalẽ ipsius m̃tẽ.
p̃cib meis obsecrare ꝑsisterut memor
licere patiatur. sibiu

Expanded text:
rere membris, quam cum ipsis in aeterna ire suprere membris, quam cum ipsis in aeterna ire supplicia. Nam superflue extra Ecclesiam positis resistimus, si ab his qui ab intus sunt in eis quos decipiunt vulneramur. Abjicienda prorsus pestifera haec sacerdotali vigore patientia est, quae sibimet peccatis aliorum parcendo non parcit. Sicut Heli quondam sacerdos filiorum suorum delicta tolerando, cum ipsis divinae justitiae sententiam meruit experiri, quia segni indulgentia dissimulavit plectere peccatores. Quantum itaque opportunitas invitat officii religiosissimum principem dilectio tua studeat frequentare, et non solum regiam, sed et sacerdotalem ipsius mentem precibus meis obsecrare persiste, ut memor licere patiatur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis ẽ. latius hoc furore seuirent. quẽ
bus & a xp̾ianissimo principe & a tua fra¬
ternitate do placita caritate solacia pi¬
etatis impendi ñ ambigerem. etiã supse
ñ scriberes. Oportunũ autẽ credidi ut ad
ipsos quoq scripta dirigerem que illos
possint in cõmunis fidũ ꝓposito roborare.
& quid ꝓpatientia sua suꝑna remune¬
ratione mereant᷑ agnoscerent: sic̃ beatꝰ
apłs d ocet dicens Excipite itaq illos cũ¬
⁊ om̃i gaudio indn̾o. & huuismodi cũ ho¬
i displicere significo. qđ int̾ dilectionis¬
uestigandis &̃ seueritate congrua co¬
hercendis debet diligentia tua uigi¬
lant᷑ insistere: ita nt his quib ꝓdesse ñ
paeuerit correctio ñ parcat abscisio.
Opoitit & enĩ nos euangelici meminissȩ
mandati. qđ ab ipsa ueritate p̃cipit᷑
ut si nos ocłs aut pes aut dextera scan¬
aalirauerit manꝰ a cõpage corporis au¬
feratur: quia melius sit ħis in eccłia ca¬

Expanded text:
ipsis est, latius hoc furore saevirent, quemipsis est, latius hoc furore saevirent, quemibus et Christianissimo principe et a tua fraternitate Deo placita charitate solatia pietatis impendi non ambigerem, etiam si ipse non scriberes. Opportunum autem credidi ut ad ipsos quoque scripta dirigerem quae illos possint in communis fidei proposito roborare et quid pro patientia sua superna remuneratione mereantur, agnoscerent: sicut beatus apostolus docet, dicens: Excipite itaque illos cum omni gaudio in Domino, et hujusmodi cum homihi displicere significo, quod inter dilectionivestigandis et severitate congrua coercendis debet diligentia vigilanter insistere. Ita ut 197 his quibus prodesse non potuerit correctio, non parcat abscissio. Oportuit etenim nos evangelici meminisse mandati, quod ipsa Veritate praecipitur, « ut si nos oculus, aut pes, aut dextera scandalizaverit, manus a compage corporis auferatur , » quia melius sit his in Ecclesia ca
Abbreviated transcription (Latin):
in dirigendis ad uoslicteris ⁊requitutap¬
ꝓbamus. & acceptis ꝑfiliũ nr̃m olimpia
paginis tuis. sacerdotalem in te curam
iugere sentimus: cui nos quoq quantã
dns dat posse ñ desumꝰ: exorantes diloe¬
tionẽ tuam. ut quia tempꝰ laboris indici¬
mus in sc̃a uigilantia ꝑseueres: doneodex¬
tera dñi faciat uirtutẽ. & sub pedibus
eccłiȩ sue conterat tẽptatorem. Consclat᷑
& enĩ nos ꝑ omĩa p̾parata diuinitus de¬
m̃tissimi principis fides quẽ meo rursus
sic̃ oportuit sum cohortatus alloquiodit
impiissimorũ latronũ ausib districtioit
constantia faciat obuiari: quos ẽt
tantũ de suo fauore p̃sumere. ut adt̃
apud constantinopolim audeant insmi¬
re. S hoc eis id̾o diuine ꝓuidentĩe tio¬
ne ꝑmittit᷑. ut magis ac magis quo sp̾m
agitent᷑ appareat. ne dubitari possit in
quantã essent audatiã ꝓrupturi. si pꝰ dãp¬
nationẽ impussimȩ heresis. disceptandi con¬
tra fidẽ acciꝑent potestatẽ: ut quantũ in

Expanded text:
in dirigendis ad nos litteris exsequitur, approbamus, et acceptis per filium nostrum Olimpium paganis tuis sacerdotalem in te curam vigere sentimus, cui nos quoque quantum Dominus dat posse non desumus, exorantes dilectionem tuam, ut quia tempus laboris indicimus in sancta vigilantia perseveres, donec dextera Domini faciat virtutem, et sub pedibus Ecclesiae suae conterat tentatorem. Consolatur etenim nos per omnia praeparata divinitus clementissimi principis fides, quem in eo rursus sicut oportuit sum cohortatus alloquio, ut impiissimorum latronum ausibus districtiore constantia faciat obviari, quos nefas est tantum de suo favore praesumere ut etiam apud Constantinopolim audeant insanire. Sed hoc eis ideo divinae providentiae ratione permittitur, ut magis ac magis quo spiritu agitentur appareat, ne dubitari possit in quantam essent audaciam prorupturi, si post damnationem impiissimae haeresis disceptandi contra fidem acciperent potestatem, ut quantum in
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis. Qd sit qđ caro sine uerbo ñ agit.
qͥd sit qđ uerbũ sine carne ñ efficit. Si¬
ne uerbi enĩ potentia nec conciꝑet uir¬
go nec pareret. & sine ueritate carnis
obuoluta pannis infantia ñ iaciret.
Sine uerbi potentia ñ adorarent magi
puerũ stella indice declaratũ. & sine
ueritate carnis ñ iuberet᷑ tranffecri
in egyptũ puer. & ab herodis ꝑsceutio¬
ne subdiici. Sine uerbi potentia ñ di¬
ceret uox patris missa de celo hic ẽ si¬
luis m̃s dilectus in qͦ mͥ bine cõplacui
ipsũ audite. & sine ueritate carnis. ñ
ꝓtestaret᷑ ioħs. ecce agnus di eoce qͥ tol¬
lit peccata mundi. Sine uerbi potentia
ñ fieret redintegratio debiliũ & uiui¬
ficatio mortuorũ. & sine ueritate car.¬
nis. nec cibus icuino. nec somnꝰ esset ne¬
cessarius fatigato. P ostremo sine uer¬
bi pocentia ñ sedñs pacti ꝓsiteretur
ȩqualẽ: & ieueritate carnis ñ idẽ
diceret par d̾e maiorẽ: cũ catholi

Expanded text:
d sit quod caro sine Verbo non agit, et quid sit quod Verbum sine carne non efficit. Sine enim Verbi potentia nec conciperet virgo, nec pareret; et sine veritate carnis obvoluta pannis infantia non jaceret. Sine Verbi potentia non adorarent Magi puerum stella indice declaratum, et sine veritate carnis non juberetur transferri in Aegyptum puer, et ab Herodis persecutione subduci. Sine Verbi potentia non diceret vox Patris missa de coelo: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite. Sine veritate carnis non protestaretur Joannes: Ecce agnus Dei ecce qui tollit peccata mundi . Sine Verbi potentia non fieret redintegratio debilium, et vivificatio mortuorum, et sine veritate carnis, nec cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatigato . Postremo, sine Verbi potentia non se Dominus Patri profiteretur aequalem, et sine veritate carnis non idem diceret
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃ de đo: lum̃ de lumine. dm̃ uerũ de
dõ uero: natũ ñ factũ: uniꝰ substantie
cũ patre qđ greci dicunt homousion. ꝑ
que interra. Qui propter nos & propt¬
nrãm salutẽ descendit de cęlo: incarna¬
tesẽ e homo factus: passus ẽ & resur

Expanded text:
ex Deo, lumen ex lumine, Deum verum de Deo vero, natum non factum: unius substantiae cum Patre quod Graeci dicunt homousion: per quae in terra. Qui propter nostram salutem descendit, et incarnatus est, homo factus est, passus est, resur
Abbreviated transcription (Latin):
onis extiterit. & ꝑ omĩa increm̃ta corpo¬
rea uniꝰ ꝑsone fuerint totiꝰ tẽporis actio¬
nes: ea ipsa tam̃ quȩ inseparabilit̾ facta
st̾. nulla cõmixtione confundimꝰ: s qͥd
cuiꝰ forme sit. ex oꝑum qualitate sentimꝰ.
Dicant gͦ isti hypocritȩ qͥ cȩcis mentib
lum̃ nolunt reciꝑe ueritatis. in qua for¬
ma erucis ligno dñs maiestatis xp̃e affi¬
xus sit. qͥd iacuerit in sepulchro. & reuo¬
luto monum̃ti lapide que tercio die ca¬
ro surrexeritꝰ & in qua pꝰ resurrectio¬
nẽ suã ñ eredentes quosdã discipłos ar¬
guebat. & hesitationẽ cunctantiũ con¬
futabat cũ diceret. palpate & uidete qͥa
in latus meũ & uide manꝰ meas & pedes.
& noli ẽe incredulus s fidelis. Quanta
manifestatione corporis sui ĩa heretios
m̃dacia destruebat: & ut uniu̾sa ȩccła xͥ imbu¬
enda doctrims. hoc ñ sibi dubitaret cre¬
dendũ. qđ apłi susceꝑant p̃dicandũ de
si in tanta luce ueritatis tenebras suas

Expanded text:
onis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt nulla permixtione confundimus, sedcujus formae sit ex operum qualitate sentimus. Dicant ergo isti hypocritae, qui caecis mentibus lumen nolunt recipere veritatis, in qua forma crucis ligno Dominus majestatis Christus affixus sit? quid jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide quae tertio die caro surrexerit, et in qua post resurrectionem suam non credentes quosdam discipulos arguebat, et haesitationem cunctantium confutabat, cum in latus meum, et vide manus meas, et pedes: et noli esse incredulus, sed fidelis; quantaque manifestatione corporis sui jam haereticorum mendacia destruebat, et visa Ecclesia Christi imbuenda doctrinis hoc non sibi dubitaret credendum quod apostoli susceperant praedicandum? Ac si in tanta luce veritatis tenebras suas
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio ñ resisterent: de illis tam̃ se
ẽe monstrarent de quib scͥptum ẽ. Dm̃
se ꝓfitent᷑ scire: factis aut̾e negant: Cla¬
mante ad bue iusti abel sanguine ad¬
uersũ imꝑiũcatn: qui incrẽpatꝰ a d ño
ñ requieut ad penitudinẽ. s exarsit
ñ tencat: neq s̃e eccłie alexandrine la¬
m̃tabilem captiitatẽ patiamini ulte¬
rius ꝓlongari eui oportet fidi ur̃e iuu
poñis egyptiur bes dignitas patrũ &

Expanded text:
Evangelio non resisterent, de illis tamen se Evangelio non resisterent, de illis tamen se esse monstrarent, de quibus scriptum est: Deum se profitentur scire, factis autem negant : clamante adhuc justi Abel sanguine adversum impium Cain, qui increpatus a Domino , non quievit ad poenitudinem, sed exarsit non teneat. Neque sanctae Ecclesiae Alexandrinae lamentabilem captivitatem patiamini ulterius prolongari, cui oportet fidei vestrae per omnes Aegypti urbes dignitas Patrum et
Abbreviated transcription (Latin):
inonstrent: patefacientes in om̃ib & pro¬
bantes ñ ẽẽ omĩno int̾ catholicos ẽõputan¬
dos. qui defuntionẽ uenerabilis synodi
niceni uł sc̃i calcedonensis concilii regłas
ñ sequunt᷑ cũ utrorũq sc̃a decreta ex
euangłico & apłico manifestũ sit fonte
ꝓdire: & quicqͥd ñ ẽ de irrigatione xp̃i
poculi ẽe iuperei. Prenoseat gͥ pietas
tua uenerabilis imꝑator hõs quos spon¬
De ditigendos ñ ad confligendũ cũ hosti
nctis millũ audemꝰ inire tractatũ: tan
autẽ paruulorũ nr̃orũ qͥ post lactis ali¬
monia cibodesiderant solidiore satiari.
ministeti nr̃i p̾sidiũ ñ negamꝰ: & sicut
simpliciores ñ sꝑnimꝰ. ita a rebellib he¬
reticis abstinemꝰ  memores dñici p̃cepti
dicentis. Holite dare sc̃m canib: neq
miseritis margaritas ur̃as ante porcos.
Nimis qͥppe indignũ. nimisq in iustũ ẽ.
eos ad libertatẽ disceptationis admit¬

Expanded text:
monstrent, patefacientes in omnibus et promonstrent, patefacientes in omnibus et probantes, non esse omnino inter catholicos computandos, qui definitiones venerabilis synodi Nicaenae, vel sancti Chalcedonensis concilii regulas non sequuntur; cum utrorumque sancta decreta ex evangelico et apostolico manifestum sit fonte prodire, et QUIDQUID non est de irrigatione Christi, poculi esse viperei. Praenoscat igitur pietas tua, venerabilis imperator, hos quos spondeo dirigendos, non ad confligendum cum hostibnitis, nullum audemus inire tractatum: tamqautem parvulorum nostrorum, qui post lactis alimoniam cibo desiderant solidiore satiari, ministerii nostri praesidium non negamus: et sicut simpliciores non spernimus, ita a rebellibus haereticis abstinemus: memores praecepti Domini, dicentis: Nolite dare sanctum canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos . Nimis quippe indignum nimisque injustum est eos ad libertatem disceptationis admit
Abbreviated transcription (Latin):
ditionib subdo. quas ñ solũ auctoritas
beatȩ memorie pͥncipis marciani. s etiã
ego mea consensione firmaui: quia sic̃
sc̃ẽ ueracit̾q dixistis ꝑfectio increm̃tũ.
& adiectionẽ plenitudo ñ recipit. Unde
cũ scia te uenerabilis pͥnceps sincerissimo
parte nutare: s sc̃o ꝑfectoq uidicio a pra¬
uis recta discernere. & a refutandis am¬
plectenda diuidere: obsecro ne humili¬
tatẽ meã de diffidentia putes ẽe culpan¬
dam: cũ hȩc mea cautio ñ solũ uniuersa¬
li eccłie consulat. s etĩa tue głȩ famule¬
t᷑. ne sub imꝑii tui tẽpore. & hereticoꝵ
aucta uideat᷑ imꝓbitas: & catholicorũ
ꝑ inhabitantẽ in uobis sp̃m cłi satis uos
instructũ ẽe ꝑspiciã. ne fidĩ ur̃e ullus
possit error illudere. p̃ceptioni tamen
u̾re in eo annitar obȩdire. ut aliqͦs de fr̾ib
meis dirigã. qui apud uos p̃sentiȩ mee in¬
star exhibeant: & quȩ sit apłice fidĩ re¬
gula licet ut dixi uobis bene sit nota. de¬

Expanded text:
ditionibus subdo, quas non solum auctoritas beatae memoriae principis Marciani, sed etiam ego mea consensione firmavi. Quia, sicut sancte veraciterque dixistis, perfectio incrementum, et adjectionem plenitudo non recipit. Unde, cum sciam te, venerabilis princeps, sincerissimo parte nutare, sed sancto perfectoque judicio a 1341 pravis recta discernere et a refutandis amplectenda dividere, obsecro ne humilitatem meam de diffidentia putes esse culpandam, cum haec mea cautio non solum universali Ecclesiae consulat, sed etiam tuae gloriae famuletur: ne sub imperii tui tempore et haereticorum aucta videatur improbitas, et catholicorum per inhabitantem in vobis Spiritum Dei satis vos instructos esse perspiciam, nec fidei vestrae ullus possit error illudere, praeceptioni tamen vestrae in eo adnitar obedire, ut aliquos de fratribus meis dirigam, qui apud vos praesentiae meae instar exhibeant, et quae sit apostolicae fidei regula, licet, ut dixi, vobis bene sit nota, de
Abbreviated transcription (Latin):
noq partu. scđm ueritatẽ utriꝰq na¬
ture ea uirgo & ancilla dñi e̾et & matꝰ.
Qđ etiã helisabeth sic̃ lucas euangłista
declarat intellexit: & dixit. Unde hoc
mͥ. ut ueniat mat̾ dñi mei ad me: fu.¬
thices quoq eodẽ ꝑcellat᷑ anathemate
qui ꝑ impios ueterũ hereticorũ uo¬
lutatus errores. terciũ apollinaris dog¬
ma delegitꝰ ut negata humane car
nature: tan quã uerbi ditas ipsa se in
carnẽ animãq conuerterit⁊ & concipi
ac nasei. nutriri & crescere. erucifigi ac
mori sepeliri acresurgere. & ascendere
in celũ & in patris dextera unde ad iu¬
dicandos uiuos & mortuos ueniet con¬
sedere diuinȩ tantũ essentie fuerit:
que nichil horũ inse sine carnis reci¬
pit ueritate: qm̃ natura unigeniti
bilis sempit̾ne trinitatis indiuisa umi¬
tas. & consubstantialis equalitas. Unde
si ab apollinaris ꝑuersitate euthician
quisq desciscit. ne conuincat᷑ dĩtatẽ
passibilem sentire atq mortalem. &

Expanded text:
noque partu secundum veritatem utriusque naturae eadem virgo et ancilla Domini esset et mater. Quod etiam Elisabeth, sicut Lucas evangelista declarat, intellexit, et dixit: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Eutyches quoque eodem percellatur anathemate, qui per impios veterum haereticorum volutatus errores tertium Apollinaris dogma delegit, ut negata humanae carnaturae, tanquam Verbi deitas ipsa se in carnem animamque converteret, et concipi ac nasci, nutriri et crescere, crucifigi ac mori, sepeliri ac resurgere, et ascendere in coelum, et in Patris dextera, unde ad judicandos vivos et mortuos veniet, consedere, divinae tantum essentiae fuerit, quae nihil horum in se sine carnis recipit veritate: quoniam natura Unigeniti bilis sempiternae Trinitatis indivisa unitas, et consubstantialis aequalitas. Unde si ab Apollinaris perversitate Eutychianus quisque desciscit, ne convincatur deitatem passibilem sentire, atque mortalem, et
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes sc̃a calcedonensi synodo pro¬
bant gaudentq firmatũ. in inuiriã
etiã saeratissimi concilii nceni efficiat᷑
cus ille patrũ numerus definiuit: ne
catholicorũ confessio aut unigenitũ di
filiũ in aliquo crederet pat̾ imparem:
aut euudẽ cũ factus ẽ filiꝰ hominis ñ
uerã carnis nr̃ȩ atq animȩ habuisse
naturã. Detestandũ gͦ nobis ẽ ꝑseue¬
rant̃q uitandũ qđ fraus heretica ni¬
tit᷑ obtinere: nec in aliquã disceptatio¬
nẽ pie &t plene definita reuocanda st̃.
ab his quȩ celitus st̃ constituta dissen¬
tiunt: suis opinionib relinquantur
& ab uuitate ȩccłiȩ cũ ea qua elegert̃
uersitate discedant. Nã nullomodo
fieri potest. ut qui diuinis audent on¬
tradicere sacram̃tis: aliqua nobis õmu¬
nione socient᷑. Iactent se in su eloquis

Expanded text:
sacerdotes sancta Chalcedonensi synodo prosacerdotes sancta Chalcedonensi synodo probant gaudentque firmatum, in injuriam etiam sacratissimi concilii Nicaeni efficiatcus ille Patrum numerus definivit, ne catholicorum confessio, aut unigenitum Dei Filium in aliquo crederet Patri imparem, aut eumdem cum factus est filius hominis non veram carnis nostrae atque animae habuisse naturam. Detestandum ergo nobis est perseveranterque vitandum, quod fraus haeretica nititur obtinere, nec in aliquam disceptationem pie et plene definita revocanda sunt, nab his quae coelitus sunt constituta dissentiunt, suis opinionibus relinquantur, et ab unitate Ecclesiae cum ea quam elegere perversitate discedant. Nam nullomodo fieri potest, ut qui divinis audent contradicere sacramentis, aliqua nobis communione socientur. Jactent se in sui eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ tẽporaliũ. religiosȩ ꝓuidentie fa¬
mulatũ diuinis e et̾nis ilispositionib
ꝑ seuerant̾ impenditis ⁊ ut scilicet catho¬
lica fides que humanũ genꝰ sola uiuifi¬
cat sola sc̾ificat. in una confessione ꝑ¬
maneat: & disseniones que de terrena¬
rũ opinionũ uarietate nascunt᷑. a soli
ita demũ nobis diuinitus conferent᷑. si
de his quȩ ⁊t̃ prestita ñ inueniam᷑ ingra¬
ti: & tanquã nuua sint quȩ adepti su
i qͥdaliud ẽ qua de adeptis gr̃am ũ
referre ꝰ & ad int̃dicte arboris cibũ in¬
ꝓbos appetitus mortifere cupiditans
extendere Hnde quia ad pacẽ uniu̾¬
salis eccłie & ad custodĩa catholice fidi
cura dignamini sollicitiore respicere.
euidenter agnoscis qđ magnis hereti¬
corũ audetur insidiis. ut ur̃t euthicis
dioscoriq discipłos. & eũ quẽ apłica
sedes direxerit. diligentior tanqũa
nicħ ante fuerit definitũ tractatus
habeat᷑ : & qđ tocius mundi catholiei

Expanded text:
rerum temporalium, religiosae providentiae famulatum divinis et aeternis dispositionibus perseveranter impenditis: ut scilicet catholica fides, quae humanum genus sola vivificat, sola sanctificat, in una confessione permaneat, et dissensiones quae de terrenarum opinionum varietate nascuntur, a solidita demum nobis divinitus conferentur, si de his quae sunt praestita non inveniamur ingrati, et tamquam nulla sint, quae adepti sure, quid aliud est quam de adeptis gratiam non referre, et ad interdictae arboris cibum improbos appetitus mortiferae cupiditatis extendere? Unde quia ad pacem universalis Ecclesiae et ad custodiam catholicae fidei cura dignamini sollicitiore respicere, evidenter agnoscitis quod magis haereticorum audetur insidiis, ut inter Eutychetis Dioscorique discipulos et eum quem apostolica sedes direxerit diligentior, tanquam nihil fuerit ante definitum, tractatus habeatur, et quod totius mundi catholici
Abbreviated transcription (Latin):
ciderit cecitatẽ. nc̃ indiscipulis recru¬
descit. qđ in auctore defecit. Non lon
ces scds emersit. quĩ cołie q duas
hereses sibimet contracias inferre no¬
luert̃. ut ut̾q a p̃dicate m ueritatis
merito dãpnarecioł axinsanũ m¬
mis & sacrilegũ firit qđ uaria salsi¬
tate ambo senser̃t. Auathematiretur
gͦ nestorius qui beatã uirgiñe mra¬
riã ñ dĩ s hominis cantũmmꝰ credi¬
dit genitrict ut aliã ꝑsoniã carnis.
aliam faceiteditatis. nec unũ xp̃m
in uerbo di a carut sentiret: s sepa

Expanded text:
ciderit caecitatem, nunc in discipulis recruciderit caecitatem, nunc in discipulis recrudescit quod in auctore defecit. Non longhes secundus emersit: qui Ecclesiae Dei duas haereses sibimet contrarias inferre voluerunt, ut uterque a praedicatoribus veritatis merito damnaretur, quia insanum nimis et sacrilegum fuit quod varia falsitate ambo senserunt. Anathematizetur ergo Nestorius, qui beatam virginem Mariam non Dei sed hominis tantummodo credidit genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret deitatis; nec unum Christum in Verbo Dei et carne sentiret, sed se
Abbreviated transcription (Latin):
eo ep̃c. leoni augusto. Promisis
se memini uenerabilis imꝑator incausa si¬
dei de qua clementia tuã noui pie ẽs su¬
licitã. pleniorẽ humilitatis meȩ dirigeti¬
dũ ẽe sermonẽ. qũe ñc̃ auxiliante dño. si¬
deli occasione ꝑsoluo: ut sc̃opietatis tuȩ
studio. utilis quantũ arbitror decsse ñ
possit instructio. Qũ auis enĩ scia clemen¬
tiã tuã humanis institutionib ñ egere.
& sincerissimã de abundantia sp̾c sc̾i hau¬
sisse doctrinã: officii mei tam̃ ẽ & pa¬
tefacere qđ intelligis. & p̃dicare qđ cre¬
dis: ut ignis ille quẽ dns ueniens misit
in terrã. motu crebre meditationis agi¬
tatus sic concalescat ut ferueat: & sic
inflamet᷑ ut luceat. Magnas enĩ caligi¬
nes euthiciana heresis orientis partib
inferre molita ẽ. & ab illa luce quȩ sic̃
euangłiũ loquit᷑ lucet intenebris. & te¬
nebre eã ñ cõp̾hender̾t imꝑitorũ ocłos
tẽptauit auertere. Cũq ipsa in suã re¬

Expanded text:
opus Leoni Augusto. Promisisse me memini, venerabilis imperator, in causa fidei, de qua clementiam tuam novi pie esse sollicitam, pleniorem humilitatis meae dirigendum esse sermonem: quem nunc, auxiliante Domino, fideli occasione persolvo, ut sancto pietatis tuae studio utilis, quantum arbitror, deesse non possit instructio. Quamvis enim sciam clementiam tuam humanis institutionibus non egere, et sincerissimam de abundantia Spiritus sancti hausisse doctrinam, officii mei tamen est et patefacere quod intelligis et praedicare quod credis, ut ignis ille, quem Dominus veniens misit in terram, motu crebrae meditationis agitatus sic concalescat ut ferveat, et sic inflammetur ut luceat. Magnas enim caligines Eutychiana haeresis Orientis partibus inferre molita est, et ab illa luce quae, sicut evangelium loquitur, lucet in tenebris et tenebrae eam non comprehenderunt, imperitorum 82 oculos tentavit avertere: cumque ipse in suam re
Abbreviated transcription (Latin):
postulans ut oꝑam suã quẽ admodũ
consueint religionis cultui dignant᷑
impendat: ut eos qͥ huiꝰ supputationis
ꝑfectã uident᷑ habere notiesã inunũ
iubeat conuenire. & diligent̾ inqui¬
rere. ne forte hec dissinitio teneatur:
& hic excessus qui pͥorib indct᷑ repug¬
nare temporibus nr̃e conuentie uł
negligentie deputecur: & fiat in
Quia uͦ oportet fr̃mtatẽ tũa eurs istiis
mecũ ẽe̾ participẽ. & nequid tale acudat
p̃cauere: crebrius religiosissimo &. fide.¬
lissimopͥnei Ipi dignare suggerere.
ut indissumulant̾ iubeat egyptios admo¬
nere: ne insumȩ festiuitatis die. aut dis¬
sensione aliqua aut transgressione pecce¬
tur. Quicqͥd autẽ de hac re diligentius
inuestigare sollicitudo tua potuerit.
cito ad noticiã meã głosissunus imꝑator
iubeat ꝑuenire: quia & adipsius & ad
om̃iũ salutẽ ꝑtinet. ut di cultus nullo er

Expanded text:
postulavi, ut operam suam, quemadmodum postulavi, ut operam suam, quemadmodum consuevit, religionis cultui dignanter impendat, ut eos qui hujus supputationis perfectam videntur habere notitiam, in unum jubeat convenire, et diligenter inquirere, ne forte haec definitio teneatur, et hic excessus qui prioribus videtur repugnare temporibus nostrae conniventiae vel negligentiae deputetur, et fiat in Quia vero oportet fraternitatem tuam curae istius mecum esse participem, et ne quid tale accidat praecavere, crebrius religiosissimo et fidelissimo principi dignare suggerere, ut indissimulanter jubeat Aegyptios admonere, ne in summae festivitatis die, aut dissensione aliqua, aut transgressione peccetur. Quidquid autem de hac re diligentius investigare sollicitudo vestra potuerit, cito ad notitiam meam gloriosissimus imperator jubeat pervenire, quia et ad ipsius, et ad omnium salutem pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
theopbilus ad augustũ theo¬
dosiũ seniorem scribens: ꝑ cen¬
tũ annos apͥmo p̃dicti pͥnci¬
pis consulatu digessit ordi¬
nẽ festi. Cuiꝰ institutionis septuagesi¬
mus quartus nẽ annus euoluit᷑: opy¬
lione consule. pridie idus apͥlis. cele¬
brata ẽ sacra sollẽpnitas. Unde sequen¬
ti anno pͥdie nonas apͥlis eadẽ festiui¬
tas rationabilit̾ consequit᷑. Sed annus
qͥ erat septuagesimus sextus memorati
ep̃i annotationẽ habere cognoscit᷑. quȩ
a tocius antiquitatis exemplo. & ab
omĩ patrũ auctoritate discordat. Si¬
quidẽ in octariũ Nłarũ maiarũ dñicũ
pascha ⁊ tanstulerit. p̃finitos autiqͥ¬
tatis limites nimis audent̾ excedens:
cũ die quinto decimo Ułarũ maiarũ
paschalẽ sollepnitatẽ sicut constitri¬
ert̃ arii potuerit annotare. Un de
qͥa ñ mediocris mͥ sollicitudo genera¬
tur ne apudegyptios hec ꝑsuasio ꝓba¬
principẽ seripta direximꝰ quib causa
scrupuli diligent exposui. & supplicit

Expanded text:
Theophilus ad Augustum Theodosium seniorem scribens, per centum annos a primo praedicti principis consulatu digessit ordinem festi. Cujus instructionis septuagesimus quartus nunc annus evolvitur Opilione consule. Pridie Idus Aprilis celebrata est sacra solemnitas, unde sequenti anno pridie Nonas Aprilis eadem festivitas rationabiliter consequitur. Sed annus qui erat septuagesimus sextus memorati episcopi annotationem habere cognoscitur, quae a totius antiquitatis exemplo, et ab omni auctoritate Patrum discordat. Siquidem in octavum Kalendarum Maiarum Dominicum Pascha transtulerit, praefinitos antiquitatis limites nimis audenter excedens, cum die quinto decimo Kalendarum Maiarum paschalem solemnitatem sicut constituere alii potuerit annotare. Unde quia non mediocris mihi sollicitudo generatur, ne apud Aegyptios haec persuasio probaprincipem scripta direximus, quibus causam scrupuli diligenter exposui, et suppliciter
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m. In qua ꝓfessione hoc euiden¬
tissime continetur qđ etiã nos de añi
incarnatione confitem᷑ & credimꝰ. qui
ad salutẽ humani generis reformandã
uerã carñe nr̃e fragilitatis ñ de celo se¬
cũ deculit: s in utero uirginis matris
assũpsit .i Quicũq gͥ st̃ ita obcecati
& a lumine ueritatis aueni. ut uerbo
di a tẽpore incarnationis humanȩ car¬
nis denegent ueritatẽ: ostendant in quo
sibi xp̃ianũ nom̃ usurpent. & cũ eugłio
ueritatis qua ratione concordent: sibe¬
ate iurginis parctis aut carosinedicate.
aut ditas ẽ orta sine carne. Siẽ enĩ nega¬
ri ñ potest. eugłista dicente qđ uerbũ
caro factũ ẽ. & habitauit in nobis ita
negari ñ potest beato paulo apło p̃di¬
cante qd̾ ds erat in xp̃o mundũ reconei¬
lians sibi. Quȩ autẽ reconciliatio ẽe
posset qua humano generi reppiciare¬
tur dõ: n omiũ causam mediator di¬

Expanded text:
dentissime continetur, quod etiam nos de Domini incarnatione eonfitemur, et credimus qui ad salutem humani generis reformandam, veram carnem nostrae fragilitatis non de coelo secum detulit, sed in utero Virginis matris assumpsit. II. Quicunque ergo sunt ita obcaecati et a lumine veritatis alieni, ut verbo Dei a tempore incarnationis humanae carnis denegent veritatem, ostendant in quo sibi Christianum nomen usurpent, et cum Evangelio veritatis qua ratione concordent, si beatae Virginis partu aut caro sine deitate, aut deitas est orta sine carne. Sicut enim negari non potest, evangelista dicente, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, ita negari non potest, beato Paulo Apostolo praedicante quod Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quae autem reconciliatio esse posset, qua humano generi repropitiaretur Deus, si hominis causam Mediator D
Abbreviated transcription (Latin):
exeellit ad ea intelligimꝰ ꝑtinere formã
que ditanda erat tante głificationis
diugnito. In forma quippe di equaus erat
tũ nulla erat inessentia discretio. nulia
inmarestate diuersitas: nec ꝑincarnatioĩs
mrsteriũ aliqͥd decesserat uerbo. qđ ei
patris munere redderet᷑. fõrma autẽ ser¬
in ꝑ quã impassibilis ditas sacram̃tũ
mague pietatis impleuit. humana hu¬
militas ẽ. quȩ in głam diuinȩ potestatis
euecta ẽ. intantã unitatẽ ab ipso concep¬
tu urguus ditate & humanitate conser¬
tA ut nec sine homine diuina. nec sine
dõ agerent᷑ humana. Propt̾ qđ sic̃ dñs
maiestatis dicit᷑ crucifixus: ita qui ex
sempit̾uitate ȩqualis ẽ do. dicit᷑ exalta¬
tus: quia inseparabilit̾ manente umt¬
tate ꝑsone. unus atq idẽ ẽ & totus dĩ
accepit: eui quȩ ñ habuit conferrent᷑.
Nã scđm potentiã ditatis indifferent̃
omĩa quȩ habet pat̾. etiã filius habet:¬
E quȩ in forma serui a patre accepit.

Expanded text:
en; ad eam intelligimus pertinere formam, quae ditanda erat tantae glorificationis argumento. In forma quippe Dei aequalis erat tum nulla erat in essentia discretio, nulla in majestate diversitas: nec per incarnationis mysterium aliquid decesserat Verbo, quod ei patris munere redderetur. Forma autem servi, per quam impassibilis Deitas sacramentum magnae pietatis implevit, humana humilitas est, quae in gloriam divinae pietatis evecta est, in tanta unitate ab ipso conceptu virginis, deitate et humanitate conserta, Deo agerentur humana. Propter quod sicut Dominus majestatis dicitur crucifixus, ita quia ex sempiternitate aequalis est Deo, dicitur exaltatus: quia inseparabiliter manente unitate personae, unus atque idem est et totus hominis accepit, cui, quae non habuit, conferrentur. Nam secundum potentiam divinitatis, indifferenter omnia, quae habet Pater, etiam habet Filius : et quae in forma servi a Patre accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ clementiȩ u̾re excellentissimã fidẽ
augeri ꝑ omĩa donis grȩ cȩlestis agnosco:
& ꝑ increm̃ta diligentie deuotionẽ
in uobis animi sacerdotatis exꝑior Nã
in ur̃e pietatis alloquiis ñdubie pacet
qd ꝑ uos in tocius ecclło sauute sp̃e se̾s

Expanded text:
tissimam fidem augeri per omnia donis gratiae coelestis agnosco; et per incrementa diligentiae devotionem in vobis animi sacerdotalis experior. Nam in vestrae pietatis alloquiis non dubie patet quid per vos in totius Ecclesiae salutem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
q dilectissimi in effabilem erganos diui¬
norum munerũ largitatẽ: cooꝑatores
simꝰ gr̾e di oꝑantis innobis. Non enĩ dor¬
mientib prouenit regnũ celorũ: nec o¬
cio defidiaq torpentibꝰ. beatitudo eter¬
nitatis ingeritur. Sed quia ut apłs ait
suffragantib & sacram̃to consuluit
& exemplo: ut in adoptionẽ uocatos. ꝑ
illud proueheret ad salutẽ: ꝑ hoc imbue¬
ret ad laborem. Hic autẽ labor dilectis¬
simi. piis filus & bonis seruis ñ solũ nec
asper nec onerosus. sed etiã suauis & le¬
iuis ẽ: dicente dño. Uenite ad me om̃s qͥ
laboratis. & onerati estis: & ego reficiã

Expanded text:
que, dilectissimi, ineffabilem erga nos divique, dilectissimi, ineffabilem erga nos divinorum munerum largitatem, cooperatores simus gratiae Dei operantis in nobis. Non enim dormientibus provenit regnum coelorum, nec otio desidiaque torpentibus beatitudo aeternitatis ingeritur; sed quia, sicut Apostsuffragantibus, et sacramento consuluit et exemplo: ut in adoptionem vocatos per illud proveheret ad salutem, per hoc imbueret ad laborem. Hic autem labor, dilectissimi, piis filiis et bonis servis non solum nec asper, nec onerosus, sed etiam suavis et levis est, dicente Domino: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego refi
Abbreviated transcription (Latin):
guis eius suꝑnos. & suꝑfilios nr̃os:
facinus inte sui criminis transfude¬
r̃t. Redite ad misericordẽ: utimini
clementia remittentis. Seuitia enim
ur̃e iniquitatis: conuersa ẽ in causã
salutis. Uiuit que perire uoluistis.
Confitemini negatũ. adorate uenditũ:
ut uob̃ bonitas illiꝰ prosit. cui ur̃a ma¬
lignitas nocere ñ potuit. Qđ gͦ ad ue¬
ram dilectissimi ꝑtinet caritate. quã
etĩã inimicis nr̃is ex dñica eruditio¬
ne debemꝰ: & optandũ nobis & studen¬
dũ ut hic popłs qui ab illa spiritali
patrũ nobilitate defecit. ramis sue
arboris inseratur. Multũ enĩ nos dõ
beniuolentia ista cõm̃dat: quia id̾o
delictũ illoꝵ nobis miscđie locũ fecit.
ut eos ad emulationẽ salutis recipien.¬
de fides nr̃a reuocaret. Nã uitã pio¬
rũ ñ solũ sibi sed etiã aliis e̾e utilem
decet: ut qđ apuid eos agiñ pot̾ uer¬
bis optineat᷑ exemplis. Considerantes ita¬

Expanded text:
guis ejus super nos et super filios nostros , guis ejus super nos et super filios nostros , facinus in te sui criminis transfuderunt. Redite ad misericordem, utimini clementia remittentis. Saevitia enim vestrae iniquitatis conversa est in causam salutis. Vivit quem perire voluistis. Confitemini negatum, adorate venditum: ut vobis bonitas illius prosit, cui vestra malignitas nocere non potuit. CAP.  quam etiam inimicis nostris ex dominica oratione debemus , et optandum nobis est et studendum; ut et hic populus, qui ab illa spiritali patrum nobilitate defecit, ramis suae arboris inseratur. Multum enim nos Deo benevolentia ista commendat: quia ideo delictum illorum nobis misericordiae locum fecit, ut eos ad aemulationem salutis recipiendae fides nostra revocaret. Nam vitam piorum non solum sibi, 130 sed etiam aliis esse utilem decet: ut quod apud eos agi non potest verbis, obtineatur exemplis. Considerantes ita
Abbreviated transcription (Latin):
alios instruunt ñ sequuntur. Per¬
dider̃t gͥ successionẽ regũ. placati¬
onẽ hostiarũ. locũ supplicationũ.
ordinẽ sacerdotum: & cũ omĩa sibi clau¬
sa. omĩa experiantur ẽe finita: non
uident ea in xp̃m ẽẽ translata. Unde
qd̾ illi tres uiri uniu̾sarũ gentiũ ꝑsonam
gerentes. adorato dño sunt adepͥti: hoc
in popłis suis ꝑ fidẽ que iustificat impi¬
os. totus mundus assequit᷑. & heredita¬
tẽ dñi ante scła p̾paratam. accipiunt ad¬
optiuiꝰ & ꝑdunt qui uidebantur ee le¬
gitimi. Resipisce tandẽ iuidee. resipisce
& ad redemptorẽ etiam tuũ deposita in¬
fidelitate conuertere. Noli sceleris tui
unmanitate derreri: ñ iustos. xp̃c. sed pec¬
catores uocat. Nec impietatẽ tuã repel¬
lit: qui pro te cũ crucifixus eet orauit
Immitẽ crudeliũ patrũ tuorũ solue
sententiã: neq te eorũ maledicto patia¬
ris obstringi qui clamantes de xp̃o. san¬

Expanded text:
alios instruunt, non sequuntur. Peralios instruunt, non sequuntur. Perdiderunt igitur successionem regum, placationem hostiarum, locum supplicationum, ordinem sacerdotum; et cum omnia sibi clausa, omnia experiantur sibi esse finita, non vident ea in Christum esse translata. Unde quod illi tres viri, universarum gentium personam gerentes, adorato Domino sunt adepti, hoc in populis suis per fidem, quae justificat impios, totus mundus assequitur; et haereditatem Domini ante saecula praeparatam accipiunt adoptivi, et perdunt qui videbantur esse legitimi. Resipisce tandem, Judaee, resipisce; et ad Redemptorem etiam tuum deposita infidelitate convertere. Noli sceleris tui immanitate terreri: non justos Christus, sed peccatores vocat ; nec impietatem tuam repellit, qui pro te, cum crucifixus esset, oravit . Immitem crudelium patrum tuorum solve sententiam, neque te eorum maledicto patiaris obstringi, qui clamantes de Christo, San
Abbreviated transcription (Latin):
fremit. & auferri sibi iniquitatis
suȩ regnum in his qui ad xp̃m tran¬
seunt᷑ ingemiscit. Unde si paruulos
interficĩat: ih̾m sibi uidetur ocei¬
dere. Quod utiq facere sine cessati¬
one molitur. dũ pͥmordus renatorp
sp̃m sc̃m eripereꝰ & quandã tenere
fidei uelut infantiã tẽptat extingue¬
re. Iudei uero qui extra regnũ xp̃ieẽ
uoluert̃. adhuc quodãm sub herodis
sunt principatu: & dominante sibi
saluatoris inimico. alienigene serui¬
unt potestati: quasi nesciant propħa¬
tum dicente iacob ñ deficiet princeps
ex iuda. & dux de femorib eiꝰ donee
donecueniat cui reposita st̃. & ipse ẽ
expectatio gentiũ. Sedd non dũ intel¬
ligunt qd̾ negare ñ possunt. & mente
non capiunt̃ qd scripturarũ narrati¬
one nouert: qm̃ insanis magistris. ue¬
ritas scandalum ẽ: & cȩcis doctoribꝰ
sit caligo qđ lumen ẽ. Respondent
itaq interrogati qđ in bethleem
nascitur xp̃c: & scientĩa suã qua

Expanded text:
fremit , et auferri sibi iniquitatis fremit , et auferri sibi iniquitatis suae regnum in iis qui ad Christum transeunt, ingemiscit. Unde si parvulos interficiat, Jesum sibi videtur occidere. Quod utique facere sine cessatione molitur, dum primordiis renatorum Spiritum sanctum eripere, et quamdam tenerae fidei velut infantiam tentat exstinguere. Judaei vero, qui extra regnum Christi esse voluerunt, adhuc quodammodo sub Herodis sunt principatu, et dominante sibi Salvatoris inimico, alienigenae 129 serviunt potestati, quasi nesciant prophetatum, dicente Jacob: Non deficiet princeps ex Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat cui reposita sunt: et ipse est exspectatio gentium . Sed nondum intelligunt quod negare non possunt, et mente non capiunt quod Scripturarum narratione noverunt: quoniam insanis magistris veritas scandalum est, et caecis doctoribus fit caligo, quod lumen est. Respondent itaque interrogati, quod in Bethleem nascitur Christus; et scientiam suam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
erant in presepi uisuriꝰ nec putarent
qd in sola natura hominis esset editꝰ.
cui suꝑnȩ militie famularet᷑ occursꝰ.
Sed hȩc atq alia eiusmodi. paucis tẽ
uidentur innotuisse ꝑsonis: quȩ uł
ad cognationẽ Mariȩ uirginis. uel
ad sc̾i ioseph familiã ꝑtinẽbant. Hoc
autẽ signum qđ magos in longinqͦ
positos & efficacit̃ mouit. & ad dñm
ih̾m ꝑseuerant̃ attraxit illius si¬
ne dublo gr̃e sacram̃tũ. & illius fu¬
it uocationis exordiũ. qua ñ in iudea
erat euuglium p̃dicandum: ut ꝑ illã
stellã quę magorũ uisu splenduit. is¬
rahelitarũ uero oculis non refulsit. &
illuminatio significata sit gentiũ. &
forma gestorũ: & qđ imagine in choa¬
batur. ueritate cõpletur. Radiat¬
nãq e cȩlo stella ꝑ gr̃am. & tres ma¬
Ei choruscatione ẽuuglici fulgoris
acciti in om̃ib cotidie nationibus
ad adorandã potentiã sũmi regis ac¬
currunt: herodes quoq in diãbolo

Expanded text:
erant in praesepe visuri; nec putarent erant in praesepe visuri; nec putarent quod in sola natura hominis esset editus, cui supernae militiae famularetur occursus. Sed haec atque alia hujusmodi paucis tunc videntur innotuisse personis, quae vel ad cognationem Mariae Virginis, vel ad sancti Joseph familiam pertinebant. Hoc autem signum, quod magos in longinquo positos et efficaciter movit, et ad Dominum Jesum perseveranter attraxit, illius sine dubio gratiae sacramentum, et illius fuit vocationis exordium, qua nimirum erat Evangelium praedicandum; ut per illam stellam quae magorum visui splenduit, Israelitarum vero oculis non refulsit, et illuminatio significata sit gentium, etforma gestorum; et quod imagine inchoabatur, veritate completur. Radiante e coelo stella per gratiam, tres magi coruscatione evangelici fulgoris acciti, in omnibus quotidie nationibus ad adorandam potentiam summi Regis accurrunt. Herodes quoque in diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam festiuitatẽ dilectissi¬
mi. apparitio dñi & saluatoris
nr̃i sicut nostis illustrat: & hic ille est
dies quo ad cognoscendum adorandũq
di filiũ. tres magos preuia stella ꝑdu¬
xit. Cuiꝰ factimemoriã. merito placu¬
it honore annuo cȩlebrari: ut dum
euuangłica hẏstoria incessabilit̾ recen¬
setur: semꝑ se intelligentiũ sensib in¬
ferat salutiferũ misteriũ ꝑ insigne
miraculũ. Precesserant quidẽ multa
docum̃ta quȩ corporeã natiuitatẽ dm̃i
manifestis indiciis declararentꝰ siue
cũ beata maria uirgo fecundandã se
sp̃u sc̾o pariturãq dĩ filiũ audiuit
& credidit: siue cũ ad salutationẽ ip¬
sius inutero helisabeth nondũ natus
iohes prophica exultatione cõmotus
ẽ: quasi etiã intra matris uiscera ĩa
clamaret ecce agnus dĩ ecce qui tol¬
lit peccata mundiꝰ uel cũ ortũ dñi
angło nuntiante pastores celestis exer¬
citus st̃ claritate circĩidati: ut ñ am¬
bigerent de maiestate pueri quem

Expanded text:
odiernam festivitatem, dilectissimi, apparitio Domini et Salvatoris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia stella perduxit. Cujus facti memoriam merito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne miraculum. Praecesserant quidem multa documenta, quae corpoream nativitatem Domini manifestis indiciis declararent, sive cum beata Maria Virgo fecundandam se Spiritu sancto, parituramque Dei Filium audivit et credidit, sive cum ad salutationem ipsius in utero Elisabeth nondum natus Joannes prophetica exsultatione commotus est , quasi etiam intra matris viscera jam clamaret: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; vel cum ortum Domini angelo nuntiante pastores coelestis exercitus sunt claritate circumdati , ut non ambigerent de majestate pueri quem
Abbreviated transcription (Latin):
bilia transferatur: & ad sublimia uoca¬
tus animus. celestib delectetur. Confir¬
mate amicicias cũ scis angłis. intrade in
ciuitatẽ di. cuius nobis spondetur habi¬
tatio. & patriarchis. propħis. apłis mar¬
tyribꝰ. sociamini. Unde & illi gaudent.
in de gaudete: hors diuitias concupis¬
cite: & ꝑ bonã emulationẽ. ad ipsors am¬
bite suffragia. Cũ quib enĩ uobis fuerit
consortium᷑ deuotionis: erit & cõmunio
dignitatis. Dum itaq tempꝰ nobis ad
mandata dñi exequenda conceditur.
głificate dm̃ incorpore ur̃o: & lucete di¬
lectissimmi sicut luminaria in hoc mun¬
do. Sint lucernȩ mentiũ ur̃arum sẽꝑ
ardentes. & nichil resideat ur̃is in cordi¬
b tenebrosum: qm̃ sicut ait apłs. fuistis
aliquando tenebre. nc̃ autẽ lux in dño

Expanded text:
bilia transferatur, et ad sublimia vocabilia transferatur, et ad sublimia vocatus animus coelestibus delectetur. Confirmate amicitias cum sanctis angelis; intrate in civitatem Dei, cujus nobis spondetur inhabitatio, et patriarchis, prophetis, apostolis, martyribusque sociamini. Unde illi gaudent, inde gaudete. Horum divitias concupiscite, et per bonam aemulationem ipsorum ambite suffragia. Cum quibus enim nobis fuerit consortium devotionis, erit et communio dignitatis. Dum itaque tempus vobis ad mandata Dei exsequenda conceditur, glorificate Deum in corpore vestro , et lucete, dilectissimi, sicut luminaria in hoc mundo . Sint lucernae mentium vestrarum semper ardentes, et nihil resideat vestris in cordibus tenebrosum : quoniam, sicut ait Apostolus, fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Do