comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentit. exaudit uero qui temptationi consentit: dicatur
itaq de iustis. Non exaudierunt uocem ex auctoris. Qm̃
suggestionem eius et si audiunt quia temptantur:
non exaudiunt. quia consentire contempnunt.
ne sepius replicat: beatus iob quia internȩ pacis
frequentiam diligens conspicit. de scriptioni eius
discretio oꝑum: erit in illa ꝓculdubio discretio di¬
gnitatum. Ut quo hic alius alium merito suꝑat: illie
alius alium retributione transcendat. Unde in euai
gelio ueritas dicit. Indomo patris mei: mansiones
multȩ sunt. Sed ineisdem multis mansionib erit.
aliquo modo ipsa retributionum diuersitas concors.
quia tanta uis milla pace nos sotiat: ut quod inse
quisq non acceꝑit: hoc se accepisse malio exultet uii¬
de et non ȩque laborantib inuinca. eque cuncti
denarium sortiuntur. Et quidem apud patrem
mansiones multȩ sunt. et tamen eundem denariũ
dispares laboratores accipiunt. quia una cunctis eri

Expanded text:
sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur sentit; exaudit vero qui tentationi consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem ejus etsi audiunt, quia tentantur; non exaudiunt, quia consentire contemnunt. ne saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus discretio operum, erit in illa procul dubio discretio dignitatum: ut quo hic alius alium merito superat, illic alius alium retributione tragelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors; quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exsultet. Unde et non aeque laborantes in vinea , aeque 137 cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt; quia una cunctis erit
Abbreviated transcription (Latin):
dam uincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur.
quondam uincti: quia dum illa semꝑ pręsens lȩticia
cernitur: om̃e quod erit et defluet. quasi prȩceritum
iam uidetur: Dum enim rerum finis attenditur.
ome quod prȩcerit. quasi iam fuisse pensatur. Sed
om̃s ii quos illuc requies interna suscipiet: hic inte¬
rim quid egerint narret.  faxtiua. Non¬
nomine exauctoris intelligi. nisi importunus ille
ꝑsuasor qui humano generi semel numinum dece
ptionis contulit. et ab hoc cotidie expetere mortis
debitum non desistit. qui in paradỹ so homini pecca¬
tipe cuniam commodauit. sed iniquitate crescente
haric cotidie cum usuris exigit: De hoc exauctore
in euangelio ueritas dicit. Et uidex tradet te exaucto
rihuius igitur exauctoris uox est. temptatio mise¬
re suggestioms. Audimus autem uocem ȩxactoris.
cum eius temptatione pulsamur. Sed non exaudimus.
si pulsanti resistimus. Audit enim qui temptationem

Expanded text:
dam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, dam vincti pariter sine molestia. Bene autem dicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narret. Sequitur: nomine exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humanptionis contulit, et ob hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
astringimur. molestiȩ uinculis relaxamur. Prȩsen¬
tarinanq iã dõ cupimus. sed adhuc mortalis corpo¬
ris obligatione prepedimur. lure gͦ uincti ducim:
quia adhuc incessum nr̃i desiderii ad dm̃ non habe¬
mus unde bene Eaulus ȩterna desiderans. sed tamen
ad huc corruptionis suȩ sarcinam portans: uinctus
clamat. Cupio dissolui: et cum xp̃o esse: dissolui enĩ
non quereret: nisi se ꝑculdubio uinctum uideret.
hec autem uincula quia certissime rumpenda in re¬
surrectione conspererat. ⁊am quasi rupta gaude
sc̃s quod conuersos peccatores lux interna recipiat.
et dicat. bi impii cessauerunt atumultu. Con¬
templetur quod sc̃i desiderii exercitatione fatigati.
altius in illo intimo sinu requiescant.: et dicat. Et re
quieuerunt fessi robore. Contempletur quod cuncti
simul corruptionis suȩ uinculis absoluti. ad illa li¬
bertatis gaudia incorrtipta ꝑueniant. et dicat. Et quon¬

Expanded text:
astringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesenastringimur, molestiae vinculis relaxamur. Praesentari namque jam Deo cupimus, sed adhuc mortalis corporis obligatione praepedimur. Jure ergo vincti dicimur, quia adhuc incessum 136 nostri desiderii ad Deum liberum non habemus. Unde bene Paulus aeterna desiderans, sed tamen adhuc corruptionis suae sarcinam portans, vinctus clamat: Cupio dissolvi et esse cum Christo . Dissolvi enim non quaereret, nisi se procul dubio vinctum videret. Haec autem vincula, quia certissime rumpenda in resurrectione conspexerat, jam quasi rupta gaudebsanctus, quod conversos peccatores lux interna recipiat, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu. Contempletur, quod sancti viri desiderii exercitatione fatigati, altius in illo intimo sinu requiescant, et dicat: Et ibi requieverunt fessi robore. Contempletur, quod cunctis simul corruptionis suae vinculis absoluti, ad illa libertatis gaudia incorrupta perveniant, et dicat: Et quon
Abbreviated transcription (Latin):
quęsita indumenta ꝓicimus. ne calor exurat: Tot igit᷑
diuersitatib succurrentes. quid aliud agimus. nisi cor¬
ruptibilitati seruimus. ut saltem multiplicitas impen¬
si obsequii corpus sustineat. quod anxietas infirme inu¬
tabilitatis grauat. Unde bene ꝑpaulum dicitur. Uani¬
tati enim creatura subiecta est non uolens: sed ꝓpter
eum qui subiecit inspe. Quia et ipsa creatura liberabit᷑
a seruitute corruptionis: inlibertatem głȩ filiorum
dĩ Uanitati quippe creatura non uolens subditur.
quia homo qui ingenitȩ constantiȩ statum uolens
deseruit. pressus iuste mortalitatis pondere: nolens
mutabilitati sue corruptionis seruit. Sed creatura hec
tunc aseruitute corruptionis eripitur. cum ad filio¬
rum dĩ głam incorrupta resurgendo subleuatur.
Hic itaq electi molestia iuncti sunt: quia adhuc cor¬
ruptionis suȩ poena deprimuntur. Sed cum corru¬
ptibili carne exiumur. quasi abhis quib nunc

Expanded text:
quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes, quid agimus nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat quod anxietas infirmae mutabilitatis gravat? Unde bene per Paulum dicitur: Vanitati enim creatura subjecta est in spe: quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo, qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus justae mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur. Hic itaque electi molestia vincti sunt, quia adhuc corruptioni suae poena deprimuntur. Sed cum corruptibili carne exuimur, quasi ab his, quibus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
sus sp̃s ad sinum pacis intimȩ pleno desiderio ꝑtrahat.
feruenti certamine caro ꝑturbat: Quȩ etsiam ante
faciem uelut exaduerso aciȩ erecta non obuiat. adhuc
tamen amentis dorso quasi captiua sum murmurat.
Et qũauis timendo. sed tamen turpi strepitu in¬
corde speciem pulchrȩ quietis foedit. Glecti igitur ec si ua¬
lenter om̃ia suꝑant. cum securitatẽ pacis internȩ desi¬
derant: grauis en est molestia ad huc habere quod uiN¬
cant. Qunib exceptis. ea etiam uincula sustinent: quȩ
grauis necessitas exterius astringit. Esurire quippe.
sitire. lassescere. uincla corruptionis sunt. Quȩ scilicet
corpus. ne extenuatũ deficiat: extenuamus abstinen¬
tia. ne nos repletum premat. Uegetamus hoc motib
ne situ immutabilitatis intereat. sed citius hoc coł locan¬
do sistimus. ne ipsa sua uegetatione succumbat. Adui¬
mento hoc uestium tegimus. ne frigus interimat: et

Expanded text:
sus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, sus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu incorde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia superant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt: quae scilicet corpus, ne extenuatum deficiat; extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat; vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat: sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetatione succumbat; adjumentis hoc vestium tegimus, ne frigus interimat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ris tamen uinculis eos inhac uita positos. suȩ mo¬
lestia corruptionis ligat. Scriptum quippe est. Cor¬
pus quod corrumpitur aggrauat animam: et de¬
primit terrena in habitatio sensum multa cogitantẽ.
Eo itaq ipso quod adhuc mortales funt: corruptio¬
nis suȩ pondere grauantur. Et astricti molestia uin¬
cti sunt: quia in illa adhuc libertate uite incorru¬
ptibilis non exurgunt. Aliud nanq demente. aliud
decorpore tolerant. et contra semet ipsos cotidie IN
interno certamine exudant. Annon duro molestiȩ
uinculo ligantur. quorum nimirũ mens sine labo¬
re inignorantia soluitur. et non nisi cum studio la¬
boris eruditur: Coacta erigitur. libens iacet: Ab in¬
fimis uix leuatur. et tamen eleuata ꝑtinus labitur:
Semet ipsam laboriose uincendo suꝑna conspicit. sed
reuerberata lumen quod se irradiauerat refugit: An
non duro molestiȩ unculo ligantur. quos cum accen¬

Expanded text:
ris tamen vinculis eos in hac vita positos suae moris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionis 135 ligat. Scriptum quippe est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Eo itaque ipso quo adhuc mortales sunt, corruptionis suae pondere gravantur, et astricti molestia vincti sunt, quia in illa adhuc libertate vitae incorruptibilis non exsurgunt. Aliud namque de mente, aliud de corpore tolerant, et contra semetipsos quotidie in interno certamine desudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro molestiae vinculo ligantur, quos cum accen
Abbreviated transcription (Latin):
fessi robore. Acsi aꝑte insinuet dicens. Illic requies
lucis remunerat: quos hic interius recreans ꝓue¬
ctus fatigat. Nec mouere debet. quod lucẽ nomi¬
nans. nequaqu̾a subdidit inhac. sed ibi. Qu̾a enĩ
continere electos conspicit.: quasi locũ nr̃m hanc
esse deprehendit. Unde psalmista cũ incõmutabilita¬
tem ȩternitatis aspiceret dicens. tuidẽ ipse es et anni
tui non deficient. hanc electorum locum esse denun¬
tiat: dicens. Filii seruorum tuorum inhabitabunt
ibi:. ds̃ enĩ qui sine situ om̃ia continet: nobis ad se ue¬
nientib. locus non localis manet. Que locum dum
ꝑtingimus: etiam ipsa in hac uita mentis nr̃ȩ tran¬
quillitas: quanta fuerit ꝑturbatio uidemus. Quia
et si iam iusti inprauorum comparatione quieti funt:
inestimatione tamen quietis intimȩ om̃imodo quie
cti pariter sine molestia. Iustos enim qu̾a uis nullꝰ
desideriorum carnalium tumultus possideat: du¬

Expanded text:
fessi robore. Ac si aperte insinuet, dicens: Illic requies fessi robore. Ac si aperte insinuet, dicens: Illic requies lucis remunerat, quos hic interius recreans provectus fatigat. Nec movere debet quod lucem nominans, nequaquam subdidit: In hac, sed Ibi. Quam enim continere electos conspicit, quasi locum nostrum hanc esse deprehendit. Unde Psalmista cum incommutabilitatem aeternitatis aspiceret, dicens: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , hunc electorum locum esse denuntiat, subdens: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Deus enim, qui sine situ omnia continet, nobis ad se venientibus locus non localis manet. Quem locum dum pertingimus, etiam ipsa in hac vita mentis nostrae tranquillitas, quanta fuerit perturbatio videmus; quia etsi jam justi in pravorum comparatione quieti sunt, in aestimatione tligantur etiam justi. --Justos enim quamvis nullus desideriorum carnalium tumultus possideat, du
Abbreviated transcription (Latin):
suo fessam se inuenerat quȩ dicebat. anima mea li¬
que facta ẽ. ut locutus est. Quia nimirũ mens diun
locutionis occultȩ aspiratione tangitur: astatu
suȩ fortitudinis infirmita. ipso quo absorbetur
desiderio liquatur. Et inde se apud semet ipsam
fessam inuenit. unde ultra se ẽẽ. conspicit forticudi
nem. qu̾a conscendit. hinc ꝓpħa cũ uisionem dĩcor¬
spexisse se diceret: adiunxit. Elangui et egrotaui ꝑ
dies multos. Quia cum aduirtutẽ mens stringitur.
afortitudine ꝓpria caro lassȩtur. hinc iacob qui an¬
gelum tenuit. uno mox pede claudicauiit. Quia
titur: qui solo dĩ amore oboratur. Et necesse est ut
alius marceat: quia mertas uirtute crescente. oportet
ꝓculdubio ut carnis fortitudo torpescat. Beatus gͥ iob
alta fidelium corda respiciat. atq ꝑpendat qu̾e sinũ
intimȩ quietis inueniunt: dum auirib ꝓpriis iN
dm̃ ꝓficiendo lassantur: et dicat. Ibi requieuerunt

Expanded text:
suo fessam se invenerat, quae dicebat: Anima mea lisuo fessam se invenerat, quae dicebat: Anima mea liquefacta est, ut locutus est ? Quia nimirum mens dum occultae locutionis aspiratione tangitur, a statu suae fortitudinis infirmata, ipso quo absorbetur desiderio liquatur; et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra se esse cnem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei conspexisse se diceret, adjungit: Elangui et aegrotavi per dies plurimos : quia cum ad virtutem mens adstringitur, a fortitudine propria caro lassatur. Hinc Jacob, qui angelum tenuit, uno mox pede claudicavit, quia qtitur, qui solo Dei amore roboratur, et necesse est ut alius marcescat, quia mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis foalta fidelium corda respiciat, atque perpendat quem sinum intimae quietis inveniunt, dum a viribus propriis in Deum proficiendo lassantur, et dicat: Ibi requieverunt
Abbreviated transcription (Latin):
stius ȩterna appetunt: eo atemporalib salubri defe¬
ctione lassantur. hinc psalmista amoris sui robore fes¬
sus dicebat:. De fecit insalutare tuum anima mea. Insa¬
lutare enim dĩ ꝓficiendo defecerat: qui ȩternitatis lu-¬
cem desiderans. acarnis iam fidutia fractus anhelabat.
hinc rursus dicit. Concupiuit et defecit anima mea
inatria dñi. Qui nimirum cum diceret concupiuit. re¬
cte subdidit et defecit: quia ualde minor est diuinita¬
tis concupiscentia. qu̾a non mox etiam ꝓprius sequit᷑
defectus. Qui enim ad appetenda ȩtermitatis atria ac¬
cenditur: dignum ꝑfecto est ut abhoc temporalita¬
tis amore lassetur. Ut tanto frigescat astudio scłi: qͣnto
surgit ardentior in amorem dĩ. Qu̾e scilicet si ꝑfecte
arripit. mundum etiam plene derelinquit. Et eo
funditus temporalib moritur: quo adsuꝑna uitã.
altius afflatu eternitatis animatur. Annon robore

Expanded text:
stius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defestius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectione lassantur. Hinc Psalmista amoris sui robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea . In salutare enim Dei proficiendo defecerat, quia aeternitatis lucem desiderans, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit, et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum cum diceret, Concupivit, recte subdidit, Et defecit: quia valde minor est divinitatis concupiscentia, quam non mox etiam proprius sequitur defectus. Qui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ut ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat ab studio saeculi, quanto surgit ardentior in amorem Dei. Quem scilicet si perfecte arripit, mundum etiam plene derelinquit; et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. An non robore
Abbreviated transcription (Latin):
cite ame quia mitif sum et humilif corde. et internetis
requiem animab ur̃is. iugum enim meum suaue est
et onus meum leue: Quid enim graue mentis nr̃ȩ cer¬
uib imponit. qui uitari om̃e desiderium quod ꝑ¬
turbat prȩcipit. Quid graue subiectis iubet.
qui declinari laboriosa hutus mundi itinera admonet:
impii intenebrarum suarum tumultu remanerent.
Contempletur gͦ uir sc̃s quod lux ꝑincarnationis suȩ
misterium: exgraui labore impios eripit. dum abeo¬
rum cordib desideria prauitatis tergit. Contemplet᷑
quod conuersi quiq quietẽ quam ꝑci-¬
pere in ȩternitate desiderant. hic iã ꝑ tranquilli-¬
tatẽ m̃tiᷤᷤ degustant. &dicat Ibi impii cessauerunt a
tumultu: etibi requieuerunt fessi robore. Om̃s enim
qui in hoc mundo fortes sunt. robore quasi fortes st̃:
non robore defessi. Qui uͦ inauctoris sui amore robo¬
rantur: quo magis inconcupita dĩ fortitudine cor¬
ualescunt. eo appria uirtute deficiunt. Et quo robu¬

Expanded text:
et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris; jugum enim meum suave est, et onus meum leve est ? Quid enim grave mentis nostrae cervicibus imponit, qui vitari omne desiderium quod perturbat praecipit? Quid grave subjectis jubet, qui declinari laboriosa mundi hujus itinera admonet? impii in tenebrarum suarum tumultu remanerent. Contempletur ergo vir sanctus quod Lux per incarnationis suae mysterium ex gravi labore impios eripit, dum ab eorum cordibus desideria pravitatis tergit; contempletur quod conversi quique quietem, quam percipere in aeternitate desiderant, hic jam per tranquillitatem mentis degustant, et dicat: Ibi impii cessaverunt a tumultu, et ibi requieverqui in hoc mundo fortes sunt, robore quasi fortes sunt, non robore defessi. Qui vero in auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt; et quo robu
Abbreviated transcription (Latin):
ootene iorquip pe illa. iudesicet consensus ad mepa
qut a dnos priomꝰ arentis ẽ excestu ꝓragata mentis
me ouum tanta obscuritate ꝑculit ut inbiuius
uitẽ erilioe ecitatas sus cenebris pressus. quiant a¬
ube ulio rutatis lanen intenderit̃. penetrare ũ
post i ost pocnamnanq damnati peccatops na:¬
sciniu  Atꝙ adhanc uitam cum mortis nr̃e meri¬
comenimus. Etcum ad suꝑnȩ lucis radium aciem
mertis eris e mes. ip sa infirmitatis nr̃e obscurita¬
ti rali ganus. Et quidem multi inhac infirmitate
caruis tanta turtnde ui roherise surrut
ep encere trundo quasi stelle potiussent ogulrta
splerebris uuit br esentis dtim suꝑiora de exem¬
pie ebhibent astrorum more. nobis de suꝑ lucent.
Red quantalibet obscuratione oꝑis fulgeane
santolibes se igne compunctionis accendant:
numri constat quod huimano generi in huiꝰ
raligine. urtutũ suarũ iam radios expan
Lua et si mente iam ad summa exiliunt.

Expanded text:
potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendantum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi mente jam ad summa exsiliunt,
Abbreviated transcription (Latin):
neus gentilis audelicet poprilus. nsi intium signati¬
cese ox in mnagnis uirtutib terram tepmissioriis ingre¬
dimur: Quiã spe intima de ȩternitate roboramur.
cedimus. & ui famen tributarius efficitu quia
hocipsum uitium quod subigere non possumers
aduutnre utilitatis humiliter retorquemꝰ. uit eo de
somens et insummis uilia sentiat. quo sius uurib: etiã
paren que apetit non expugnat unde bene rur¬
fum se iptũe B̧ sunt gentes quas dñs dereli quit.
urerudiret in eis israhelem. Adhoc nanq quedam
nnninda uũsia nra resinentur.: ut sese nr̃a incenio
solluta incer tamine semꝑ exerceat. et eo de uictoria
honsuꝑ biat: quo uuiuere in se hostes conspicit aquib
aohuc iunci fomidat ⁊ sr ł gͦ reserũtis gentib erudis.
quanso mquib dam minimis uitiis elatio urtutis
ne comprimie̾. et in parius sibi refistentib aiscĩ
quos eme maiora tnion subigit. hoc tamen quod diciẽ.¬
obcs ebrentu stellȩ caligine euis. intelligi et aliter

Expanded text:
entilis videlicet populus, nisi vitium significat? Et saepe magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. cedimus. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus; ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sese nostra intentio sollicitam in certamine semper exerceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus discit, quod ex se majora non subigit. 45. t aliter
Abbreviated transcription (Latin):
suscitare leuathan: id est ii se contra peccatum forti¬
ter iudicio districtioriis erigant. qui insuas tempta¬
tiones excitare antiquum aduersariũ nonformidant
Scriptũ nanq est. Fili. accedens ad seruitute di sta
iniusticia et timore: et prȩpara animã tuã ad tempta¬
tionẽ. Quisquis enim accingi in diuino seruicio pre
parͣ t: quid aliud qu̾a se contra antiqui aduersaris
certamen parat. ut liber incertamine ictus suscipiat.
qui quietus subty rannide incaptiutate seluebat. Sed
ineo ipso quod mens contra hostem accingitur. quo ali
uita subigit. aliis reluctatur: aliquando de culpa
aliquid quod tamen non ualde uoceat. remanere ꝑmit¬
citui. Et sepe mens quȩ aduersa multa et fortia superat.
unum ise et for tasse minimum qu̾auis magna inten¬
tione inuigilet. non expugnat. Quod diuina nimi¬
rũ dispensatione agitur. ne erom̃i parte uirtutib
splendens. in elationẽ subleuetur. uedum inse paruũ

Expanded text:
suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortisuscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia 121 et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Quisperat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntati subiecti sunt. quasi quieto ab illo iure
possidentur. Et suꝑb eorum rex quasi quadam
securitate ꝑfruitur: dum eorum cordib incon¬
cussa potestate dominatur. Sed cum unius cuiq
sp̃s ad conditoris sin desiderium recalescit. cum
sibilitatis pristinȩ. igne scĩ amoris accendit. cum liber¬
tatis ingenitȩ meminit. et teneri abhoste seruus erube¬
scit. quia idem hostis se considerat despici. qui iuias di ut¬
det apprehendi.: dolet contra se cautũ reniti. Et mor
telo accenditur. mar adce tamen mouet᷑. Mortempta¬
tiones innumeras contra rebellantẽ mentẽ se excitat
atq in om̃i arte lacerationis instigat. Ut temptationũ
iacula intorquendo confodiat. cor quod dudum qui¬
eto iure possidebat. Quasi dormiebat quippe. dum
sopitus in prauo corde quiesceret Sed excitatur mp
uocatione certaminis. cum ius amiserit ꝑuersȩ domi¬
nationis. huic gͦ nocti maledicant qui paratisunt

Expanded text:
voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure possidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad conditoris sui desiderium recalescit, cum sibilitatis pristinae igne sancti amoris succendit, cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia idem hostis se considerat despui, quia 92 vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox contra rebellantem mentem se excitat atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesprovocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi apte dicat. Illi huius noctis tenebras uere poeni¬
tendo feriant: qui iam lucem ꝓspitatis seli despiien¬
tes calcant. Si enim diem lȩciciam delectationis ac¬
cipimus. recte de hac nocte dicitur. Maledicant
ei qui maledicunt diei. Quia nimirum illi ueracit᷑
mala transacta ꝑanmaduersionẽ poenitentiȩ cor¬
rigunt. qui iam adbona fallentia. nulla delecta¬
tione rapiuntur. Nam quos ad hric noxia alia
delectant. falsum est quod cernitur. quia ꝑpe¬
trata alia deplorant. Si autẽ ut supra dictum ẽ¬
diem suggestionem callidam antiqui hostis ac¬
cipimus: illi maledicere noctem intelligendi
sunt: qui maledicunt diei. quia scilicet illi qui¬
transactas culpas uere puniunt: qui maligni
seductoris insidias. inipsa blanda suggestione
deprehendunt. Bene autem subditur. Qui pa
quȩ mundi sunt mente calcant. et ea quȩ dĩ
sunt plena intentione defiderant: leuiathati
contra se suscitant. quia euis malitiam instigatio¬
ne suȩ conuersationis inflaminant. Nam qui eiꝰ

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Illi hujus noctis tenebras vere poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem intelligendi sunt, qui diei maledicunt; quia scilicet illi transactas culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprehendunt. Bene autem subditur: CAquae mundi sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qualis est seuiens. talis anobis ꝑspicitur. etiam sub
blandientis latens. Ne falsis ꝓsꝑitatib quasi exdiei
lumine illudat: et ueris miseriis ad peccati tenebraᷤ
chilo bona facere potuit  nolnt per incar¬

Expanded text:
qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub blandimentis latens; ne fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, et veris miseriis ad 108 peccati tenebras hilo bona facere potuit, ita, cum voluit, per incar
Abbreviated transcription (Latin):
qua dictum est conceptus est homo. Ac si aꝑte dicat.
Pereat spes abapostata angelo illata. quȩ diem se si¬
mulans exꝑmissione diuinitatis emicuit. sed noctẽ
se exhibens lucem nobis nr̃ȩ unmortalitatis obscura¬
uit. Pereat antiquus hostis. qui luce ꝓmissionis osten¬
dit: sed peccati tenebras contulit. Qui quasi qui diẽ
se blandiendo innotuit: sed usq ad cenebrosam no¬
ctem impressa cordi cecitate ꝑduxit¬
si lucet dies iste mentib hominũ: cum prainita¬
tis eius ꝑsuasio ꝓspera creditur. et qualis sit intrin¬
secus non uidetur. Sed cum iniquitas illus sicut
est agnoscitur. dies falsȩ ꝓmissionis. quasi quib õã
ante iudicii nr̃i oculos tenebris obscuratur. Quiã
uidelicet qualis est exmerito. talis ꝓspicitur inblãn¬
dimento. Intenebras gͦ dies uertitur. quando aduer¬
sa intelligimus etiã quȩ ꝓspera suadendo pollicet᷑.
intenebras dies uertitur: quando antiquus hostis

Expanded text:
qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed noctem se exhibens, lucem nobis nostrae immortalitas obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit, et peccati tenebras contulit; qui quasi diem se blandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa cordis caecitate perduxsi lucet dies iste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut est, agnoscitur, dies falsae promissionis quasi quibusdam ante judicii nostri oculos tenebris obscuratur; quia videlicet qualis est ex merito, talis perspicitur in blandimento. In tenebras ergo dies vertitur, quando adversa intelligimus, etiam quae prospera suadendo pollicetur. In tenebras dies vertitur, quando antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciis. etiam temptandi licentiam amittat. Is¬
nimirum diem se exhibet: quia ꝑ prospera illicit
sed innoctis tenebras desinit. quia ad aduersa ꝑdu¬
cit:. Diem nanq ostendebat. cum diceret. Inqua¬
cunq die comederitis exeo: apientia oculi urͣi.
et eritis sicut dii. Sed noctẽ intulit̃. eum ad mor¬
talitatis tenbas perdua.t. Dies itaq ẽst illata ꝓ¬
missio melioꝵ. sed nox est exhibita. ip̃a exꝑiẽtra
calamitatũ. Antiquus hostis dies est ꝑ naturã
bene cõditus:sed nox est ꝑ meritũ ad tenebras
lapsus. Dies est. cũ pollicendo bona. humanis
aspectib lucis se angelum simulat. Paulo at¬
humaya generis defleas. & nil spetiale om̃imodo in
speciali uulnere cogicans: reducat adanimam ori¬
ginẽ culpe. et consideratione iusticiȩ dolorem tem¬
peret poenȩ Uideat humanũ genus. unde quo ceci¬
dit. et dicat. Pereat dies inqua natus sum: et nox in

Expanded text:
suppliciis, etiam tentandi licentiam amittat. suppliciis, etiam tentandi licentiam amittat. nimirum diem se exhibet, quia per prospera illicit; sed in noctis tenebras desinit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem intulit, cum ad mortalitatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est per naturam bene conditus; sed nox est per meritum ad tenebras delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum simulat, Paulo athumani generis deflens, et nihil speciale omni modo in speciali vulnere cogitans, reducat ad animum originem culpae; et consideratione justitiae, dolorem temperet poenae. Videat humanum genus unde quo cecidit, et dicat: Pereat dies in qua natus sum, et nox in
Abbreviated transcription (Latin):
defectum uocauit: ostendens quod sine om̃imodo¬
defectu deficiunt. ii qui auisionis intimȩ conso
tempus non ita ut male sit sed ita perit. ut non
sit. quȩrendum est quid sit. qu od non ita ut
non sit. sed ita perire optatur ut maie sit. hu¬
mana enĩ an ma siue angelicus sp̃s ita inmor¬
tulis est ut mori possit. ita mortalis ut mori nor i¬
deficit. sed om̃imodum subsistendi interitũ nec
moriens sentit. Ut gͦ breuiter dixerim: et immor¬
taliter mortalis est: et mortaliter unmortalis. Dũ
igitur dies ut pereat optatur. et paulo post inuol¬
uendus amaritudine dicitur: qũe credamnus quod
uir sc̃s diei nomine exprimere uoluit: nisi aposta¬
tam sp̃m. qui ñ auuendi essentia ẽtiam moriendo
subsistit. Qu̾e ꝑditio uite non subtrahit. quia inȩcer¬
no ciolore positum: seruando mors immortalis extin¬
guit. Qui iam abeatitudinis gła deiectus: adhuo
optatur ut pereat: ut uidelicet retrusus diginis

Expanded text:
defectum vocavit, ostendens quod sine omdefectum vocavit, ostendens quod sine omdefectu deficiunt hi qui a visionis intimae consoltempus non ita ut male sit, sed ita perit ut non sit; quaerendum est quid sit quod non ita ut non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima, seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit; ita mortalis, ut mori non deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. Ut ergo breviter dixerim, et immortaliter mortalis est, et mortaliter immortalis.  Rec. VIII.  Dum igitur dies ut pereat optatur, et paulo post involvendus amaritudine dicitur; quem credamus, quod vir sanctus diei nomine exprimere voluit, nisi apostatam spiritum, qui in vivendi essentia etiam moriendo subsistit? quem perditio vitae non subtrahit, quia in aeterno dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut pereat, ut videlicet retrusus dignis
Abbreviated transcription (Latin):
dies ni qua conditus. sed pereat dies ni quo natus
sumi. In die quippe iusticie homo est cõditus. s iã
in tẽpore culpe natus. Adam enĩ conditꝰ s cam
primꝰ natus est. Quid est ergo diem natĩtatis
maledic̾e: insi aperte dice̾ dies nutabilitatis ꝑeat
obus dicere modis solemꝰ Aliter enĩ perire dicimꝰ
quando aliquid obtamꝰ ut uon sit. et aliter perire
dicinus qñ optamꝰ ut malesit. Hoc qd̃ dehoc die
subditur. Obscuret eũ caligo et ĩuoluat᷑ amari¬
tudine. liquido ostendr̃. quia dies non ita ut non
sit. sed ita perire optat᷑ ut male sit. In uolui enui
Amaritudĩe non potest.uut: quod
nr̃ȩ mutabilicatis non quandoq ita periturum:
id: transiturũ est ut male sit: sed ut poenitus non
su angło insacro eloquio attestante qui ait. ꝑui
uentẽ inscła. quia tempus iam non erit. Nam &¬
si ꝓpha dicit. erit tempus eorum inscła quia ꝑ
momenta tempus deficit. nomine temnporis: eorũ

Expanded text:
dies in qua conditus: sed, Pereat dies in qua natus dies in qua conditus: sed, Pereat dies in qua natus sum. In die quippe justitiae homo est conditus, sed jam in tempore culpae natus. Adam enim conditus, sed Cain primus natus est. Quid est ergo diei nativitatis maledicere, nisi aperte dicere: Diesmodis dicere solemus aliter enim perire dicimus, quando aliquid optamus ut non sit; et aliter perire dicimus, quando optamus ut male sit, hoc, quod de hoc die subditur, Obscuret eum caligo, et involvatur amaritudine, liquido ostenditur quia dies iste non ita ut non sit, sed ita perire optatur, ut male sit. Involvi enim amaritudine non potest quod rae mutabilitatis non quandoque ita periturum, id est, transiturum est, ut male sit, sed ut penitus non sit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: Per viventem in saecula, quia tempus jam non erit . Nam etsi Propheta dicit: Erit tempus eorum in aeternum ; quia per momenta tempus deficit, nomine temporis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Simpendit. Uidit quippe amicos cum damore
flere. uidit uestei conscindere. uidit puluere:
capita conspersisse. uidit consideratione sue
ꝑcussionis ca na cescere. et uir sc̃s insperit quia ii
qui ꝓspera temporalia requirebant. excompe ratio¬
ne mentis ꝓpriȩ eum temporali fractum aduersita¬
te crediderant. Perspexit quod transitoria afflictio.
ne ꝑcussum desꝑate non flerent: insi ipsi despe¬
ratam mentem. aspe ii. colomitatis interne subtia¬
herent. Et dum erupit foris in uocẽ doloris: uul¬
neratis intus. ostendit uirtutẽ medicaminis. dicenꝰ
Pertat diei inqua natus sum. Quid enim debet ꝑ¬
diem natiuitatis. nisi om̃e hoc tempus nr̃ȩ morta¬
litatis intelligi. quod qu̾a diu nos in hac nrȩ mu¬
tabilitatis corruptione retinet. ęternitatis nobis
incommutahilitas non apparet: Qui igitur diẽ
iam ȩternitatis uidet: egre diem suȩ mortalita¬
tis sustinet. Et notandũ quia non ait. pereat

Expanded text:
impendit. Vidit quippe amicos cum clamore impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, vidit vestes scindere, vidit pulvere capita conspersisse, vidit consideratione suae percussionis obmutescere; et vir sanctus inspexit, quia hi qui prospera temporalia requirebant, ex comparatione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem ab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua natus sum. diem nativitatis, nisi omne hoc tempus nostrae mortalitatis intelligi? quod quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre diem suae mortalitatis sustinet. Et notandum quia non ait, Pereat
Abbreviated transcription (Latin):
ait. est. sed sit. non indecatiuo sed optatiuo mo¬
do. hȩc se dixisse signauit. Hinc elyas duob quit¬
quagenariis adse uenientib dixit. Si homo dĩ sũ:
descendat ignis decȩlo et consumat uos. Quorum
utrorumq sententia: quanta ueritatis ratione con¬
ualuit: terminus cause mo istrauit. Nam et simon
ȩterna ꝑdhtione intersit: et luos quinqr agenarios
desiꝑ ueniens flamina consumpsit Uirtus gͦ subse¬
quens testificatur qua mende maledictio is senten¬
tia ꝓmitur. Cuni enim et maledicntis int cent.a
ꝑmanet. et tamen eum qui malediutur i  adm
teritũ maledictio absorbet: exutriusq partis fine
colligitur. quia ab uno et intimo iidice in reum
beati iob uerla pensamul. non est eius maledictio
ex malitia elinquentis. sed exrectitudine udita
Non est ira csminoti: sed doctrini tranquilli & ũ
enim tar recta maledicens intuht.: non ꝑturba¬
tionis uitio succubuit. sed doctrine magisteriũ

Expanded text:
ait, est; sed sit, non indicativo, sed optativo moait, est; sed sit, non indicativo, sed optativo modo se haec dixisse 106 signavit. Hinc Elias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de coelo, et consumat vos . Quorum utrorumque sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur. Cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur, usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia ab uno et intimo judice in reum beati Job verba pensamus, non est ejus maledictio ex malitia delinquentis, sed ex rectitudine judicis; non est ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam recta maledicens intulit, non perturbationis vitio succubuit, sed doctrinae magisterium
Abbreviated transcription (Latin):
udicio ꝓfertur: cum ad abraham dicitur. Maledicã
maledicentib tibi. Rursum quia maledictũ noN
uidicio iust iȩ sed liuore uindicte ꝓmitur : uoce
eauli prȩdicantis ad monemur: quȩ ait. Benedici¬
te. et nolite maledicere. Et rursum. Neq male¬
dici regnum dei possidebunt. Deus ergo maledicẽ dicit᷑
et tamen maledicere homo prohibetur. Quia qd̃ hs
agit malicia umdicte. deus non facit. nisi examine
et uirtute iusticie. Cum uero sancti uiri maledictio¬
uis sententiam proferũt: non ad hanc ex uoto ultio¬
uis. sex ex iusticia exanimis erũpunt. Intus enĩ sub¬
tile dei udiciũ aspicĩt: et mala foris exurgẽtia. quia
maledicto debeant ferire cognoscũt. Et eo ĩ maledicto
nõ peccant: quo ab interno iudicio non discordant
hinc est ꝙ petrus in offerentem sibi pecumas
simonem. sẽtentiam maledictionis intorsit dicens.
Reccunia tua. tecum sit inꝑditione. Qui enim non

Expanded text:
judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum, quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis admonetur, qui ait: Benedicite, et nolite maledicere , et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur: quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute justitiae. Nam et sancti viri cum maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia: qui a maledicto debeant feriri, recognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offereSimonem, sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Qui enim non
Abbreviated transcription (Latin):
est incongruum ut suspicemur eum. Nullo insti¬
gante. nullo pulsante. ex impatientia aduocem ma¬
ledictionis erumpere: qu̾e nouinis inter damna
rerum. mortemq filiorum. inter uulnera corporis.
inter uerba suadentis uxoris. magna rerũ creato¬
ri preconia humili mente reddidisse. Pate fecit gͦ
qua mente hȩc quietus dixerit. qui tot dĩ laudes
modum suꝑbire potuit: qu̾e et inꝑcussione dolor
humilem ostendit. Sed cum certo nouimus. quod ma
ledictum scriptura sacra ꝓhibet: cur recte aliquan¬
do fieri dicimus. quod uitari codem sacro eloquio ñ
ignoramus: Sciendum uͦ est: quod scriptura sacra
duob modis maledictum memorat: aliud uidelicet
quod apꝓbat. aliud quod damnat. Aliter enim ma¬
ledictum ꝓfertur iudicio iusticiȩ: aliter liuore
uindicte. Maledictum quippe udicio iusticiȩ: ipsi
primo homini peccanti. ꝓlatum est: cũ audiuit.
Maledicta terra in oꝑe tuo. Maledictum iusticię

Expanded text:
e incongruum est ut suspicemur eum, nullo instie incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes cussus superbire potuit, quem et in percussione dolor humilem ostendit. Sed cum certo novimus quod maledictum Scriptura sacra prohibet, cur recte aliquando fieri dicimus, quod vitare eodem sacro eloquio non ignoramus? Sed sciendum nobis est quod Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat. Aliud, videlicet, quod approbat; aliud, quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum judicio justitiprimo homini peccanti prolatum est, cum audivit: Maledicta terra in opere tuo. Maledictum justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
rei quȩ agitur. ueraciter ex tempore senciatur. pri
scribitur. qui scidisse uestes. exclamautes q fleuisse
puluere capita conspersisse. et dui consedentes in
terra tacuisse memorantur. Atq deuide subiungit᷑.
Post hec aperuit iob os suum. et maledixit dici suo.
Ut ipso uidelicet narrationis ordine ꝑpendatur.
quia nequaqu̾a maledictum ꝑ impatientiam ꝓtu¬
lit: qui admaledictionis uoce̾. amicis adhuc tacen
tib erupit. Si enim ira motus malediceret: audito
damno substantiȩ. cognita morte filiorum. eum ꝓ¬
culdubio admaledictionem dolor excitaret. Sed quid
tunc dixit audiuimus. Ait nanq. dñs dedit. dñs
abstulit. Rursum siira motus malediceret: saltem ꝑ¬
cussus incorpore. uel male suasus aconiuge. male¬
dictum inferre potuisset. Sed tunc quid respondit
sustineamus: Post hec uͦ describitur. quia amici ue¬
niunt. flent. consident. tacent. moxq subiungitur.
hoc quod diei suo maledixisse ꝑhibetur. Nimis itaq¬

Expanded text:
x tempore sentiatur. Priuscribitur, qui scidisse vestes, exclamantesque flevisse, pulvere capita conspersisse, et diu considentes in terra tacuisse memorantur, ac deinde subjungitur: Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo; ut ipso videlicet narrationis ordine perpendatur quia nequaquam maledictum per impatientiam protulit, qui ad maledictionis vocem amicis adhuc tacentibus erupit.  Vet. V.  Si enim ira motus malediceret, audito damno substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit , mala quare non sustineamus? Post haec vero describitur, quia amici veniunt, flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
et consulib terrȩ. qui ȩdificant sibi solitudines
Qs ignoret quod reges terrȩ ac consules: eo asoli¬
tuaine longe sunt. quo innumeris obsequentiũ
cun eis constipantur: Uel quam difficile ii adre¬
quiem tendunt. quitã diuris rationum mult¬
pliciuim nerib astringuntur. scriptura accestan¬
te que ait. iudicium durissimum. iniis qui prȩ¬
sunt fiet. Unde et in euangelio ueritas dicit.
Qui multum datum est: multum quęritur
abeo. Qui adhuc quos in eadem requie sotios
habuissec. insinuat dicens. Aut cum principib
qui possident aurum. et replent domas suas
argento. Rarum ualde est ut qui aurũ possidem¬

Expanded text:
et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines. et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines. Quis ignoret quod reges terrae ac consules eo a solitudine longe sunt, quo innumeris obsequentium cuncis constipantur? Vel quam difficile hi ad requiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringuntur? Scriptura attestante, quae ait: Judicium durissimum in his qui praesunt fiet . Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Qui adhuc quos in eadem requie socios habuisset, insinuat dicens: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. Rarum valde est ut qui aurum posside