comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius & saturantur. uideł de decimis & oblationib fidelium. solagͦ¬
rentes stipendia corporis. Quappt̃ illa congrue lectio p̃mittitur.
qua ieremie dr a domino. Sca in porta domꝰ dñi: & p̃dica ibi uer¬
bum istud & cet̾. Sic enĩ & illi qͥ pompatice ingrediebantur por¬
tas dnĩ domꝰ. cupiditatem suam pascentes aplaudebant sibunet
p̃das agere de popło quã scđm qđ in eadem lectione iubet᷑ bo¬
nas face̾ uias suas. & bene dirigere studentes.
sedisse suꝑ puteum loquensq cũ muliere samarithana qͦ uene¬
rat haurire aquam: si scires inquit donum dei & qͥs est qͥ dicit
tibi da mͥ bibere. tu forsitan petisses ab eo & dedisset tͥ aquã uiuã¬

Expanded text:
ejus et saturantur, videlicet de decimis et oblationibus fidelium, sola quaeejus et saturantur, videlicet de decimis et oblationibus fidelium, sola quaerentes stipendia corporis. Quapropter illa congrue lectio praemittitur, qua Hieremiae dicitur a Domino: Sta in porta domus Domini, et praedica ibi verbum istud , etc. Sic enim et illi, qui pompatice ingrediebantur portas domus Domini, et cupiditates suas pascentes applaudebant sibimet, gis per illud praedas agere de populo, quam secundum quod in eadem lectione jubetur bonas facere vias suas et bene dirigere studentes. sedisse super puteum, loquensque cum muliere Samaritana, quae venerat haurire aquam: Si scires, inquit, donum Dei, et quis est, qui dicit tibi: Da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo; et dedisset tibi aquam vi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sola transgressio mandatoꝵ dei comquinet hominem. Bene
ergo in lectione libri exodi. ipsa d̾i mandata p̃feruntur. hono¬
ra patrem tuum &e matrem. ꝙ cet̾: de qͥb in eugłio contunẽ¬
tur hẏpocrite foris nitidi obseruando tradiones hominũ. intus
autem coinquinati transgrediendo traditiones di: qr ñ quod in¬
t̾rat in os. s ea que exeunt de corde coinquinant hominẽ.
eria .u. uenientes ad se turbas ut sese facerent regem qr mandu¬
cauerant de panib eius & saturati fuerant hortatur dominꝰ:
oꝑamini inquiens non cybum qui perit. s qui ꝑmanet in uitã
et̾nam. & cet̾. Bixerat autem eis. Am̃ dico uob̃ uenistis ad me
non qr uidistis signa. s qr manducastis de panib & saturati estiᷤ.
in quo sacerdotum qͦ curbam ꝑcutit. qui turmatim ueniunt
ad altare domini. non qr delectat eos contemplari mysteria que

Expanded text:
quod sola transgressio mandatorum Dei coinquinet hominem . Bene quod sola transgressio mandatorum Dei coinquinet hominem . Bene ergo in lectione libri Exodi ipsa Dei mandata praeferuntur: « Honora patrem tuum et matrem tuam , » etc. De quibus in Evangelio convincuntur hypocritae, foris nitidi observando traditiones hominum, intus autem coinquinati transgrediendo traditiones Dei, quia non quod intrat in os, sed quod exit de corde, coinguinat hominem . Feria quinta venientes ad se turbas, ut sese facerent regem, quia manducaverant de panibus ejus et saturati fuerant, hortatur Dominus: Operamini, inquiens, non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam , etc. Dixerat autem eis: Amen dico vobis, venistis ad me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis de panibus et saturati estis . In quo sacerdotum quoque turbam percutit, quia turbatim veniunt ad altare Domini, non quia delectat eos contemplari mysteria, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Seria uni. calumpniantib phariseis qd̾ discipłi domini transgre¬
derentur traditiones senioꝵ non lauando manꝰ suas dum panẽ
manducarent. redarguit eos dñs. & criminationis spiculũ re¬
ui torquet in auctores: quare inquiens & uos transgredimini man¬
datum ddĩ ꝓpter tradiõnes hominũ: Nam ds̃ dicit. Honora patrẽ
tuum: ꝙ matrem tuam. Nos autẽ dicitis. Qͥ cumq dixerit patͥ
uł mat̾. munꝰ quodcumq ẽ ex me tͥ ꝓderit: ꝙ cetera. Docente
enim auaritia phariseoꝵ. uiuenes eoꝵ quoꝵ laqueus om̃s facti
erant. ut in iussu parentũ immo p̃repta parentib donaria.
deferentes ad templũ reclamantib parentib se hoc pacto in¬
t̃ nr̃ ẽ. ad cuiꝰ hec deferimꝰ templum: & qd̾ illi offerimꝰ filii. uo¬
b parentib ꝓderit. Hec & huiꝰmodi culpet dñs in traditionib
hominum. quas traditionib d̾i preferebant: simulq edocet

Expanded text:
Feria quarta calumniantibus Pharisaeis quod discipuli Domini transgreFeria quarta calumniantibus Pharisaeis quod discipuli Domini transgrederentur traditiones seniorum, non lavando manus suas, dum panem manducarent, redarguit eos Dominus, et criminationis spiculum retorquet in auctores: Quare, inquiens, vos transgredimini traditiones Dei propter traditiones hominum? Nam Deus dicit: Honora patrem tuum ut matri: Munus, quodcunque est ex me, tibi proderit , etc. Docuerat enim avaritia Pharisaeorum juvenes, quorum laqueus omnes facti erant, ut, injussu parentum, imo praerepta parentibus donaria deferentes ad templum, reclamantibus parentibus se hoc pacto inter noster est, ad cujus haec deferimus templum, et quod illi offerimus filii, vobis parentibus proderit. Haec et hujusmodi culpat Dominus in traditionibus hominum, quas traditionibus Dei praeferebant, simulque edocet
Abbreviated transcription (Latin):
ihe. Non dico tͥ petre septies: s usq septuagies septies. Ad hec pul¬
chre lectio que p̃missa ẽ coneinit. Mulier namq que elamat ad
helyseum ꝓ duob filiis quos creditor in seruitutem collere conten
licita ẽ: nunc exactor diabolus ꝓ nummo male uoluptatis quẽ ilł
catorib pͥuata correptione conuentis. p̃cipit remissionẽ & absoli¬
tionẽ indulgeri. data potestate ligandi atq soluendi: sicut in eu¬
głio iam dicto ꝓmisit. & ueritate int̾posita id am̃. ꝓmissionẽ con¬
firmauit. Glauso gͦ ostio. uasis infusis redundat oleum: qr ꝑ pͥua¬
tam correptionem penitentib. confestim uenia peccatoꝵ affluit.
Cum aũ qͥs secreto correptus incer te & ipsum solum. non audierit
postꝙͣ. eccłe dictum fuerit. ñ tam facił indulgentie leniendꝰ oleo e¬
rit: s congrue penitentie secandꝰ cauterio.

Expanded text:
ibi, Petre, usque septies, sed usque septuagies septies . Ad haec pulibi, Petre, usque septies, sed usque septuagies septies . Ad haec pulchre lectio, quae praemissa est, concinit. Mulier namque, quae clamat ad Elisaeum pro duobus filiis, quos creditor in servitutem tollere contendlicita est, ne exactor diabolus pro nummo malae voluptatis, quem illis catoribus privata correptione conventis, praecipit remissionem et absolutionem indulgeri, data potestate ligandi atque solvendi, sicut in Evangelio jam dicto promisit, et veritate interposita, id est amen, promissionem confirmavit. Clauso ergo ostio vasis infusis redundat oleum, quia per privatam correctionem poenitentibus confestim venia peccatorum affluit. Cum autem quis secreto correptus inter te et ipsum solum non audierit, postquam Ecclesiae dictum fuerit, non tam facilis indulgentiae leniendus erit oleo, sed congrue poenitentiae secandus cauterio.
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ scĩ. ex quo  renascimur. & remissionem peccatoꝵ accipientes. no¬
ui restituimur. Seria .iii. in eugłio cõmendatur lucidum opus
miscdĩȩ : dicente dh̃o. Si ꝑeccauerit in te. id te sciente fr̃ tuus.
uade corripe eum inter & ipsum solum: & ceta. & qr ubi duo eom¬
sentiunt: scit corrector & auditor. neq opus est iut alium adhibea.
neq ut eccłe dicas. eo quẽ corripis int̾ te de ibsum soluo sponide au¬
diente. qr inquam tunc parata uenia confestim impetrat. ai dm̃o.
añ inqͥt dico uos. si ouo ex uob consenserint: ex om̃i re neacienaꝵ¬
poposcerunt. fiet ilł a patre meo. & qr de uorpedratione uenie daxe¬
rit hoe testatur ipse dum p̃mittit. Am̃ dieo uob or que ioluiq al¬
ligaueritis siꝑ t̾ram. alligata er̃t & in celo: & quecumq. solueri¬
tis suꝑ t̾ram. soluta ert̃ ⁊ in celo. Terminat᷑ auit̃ sic. Dñe. quosu.

Expanded text:
Spiritus sancti, ex quo et renascimur, et remissionem peccatorum accipientes, noSpiritus sancti, ex quo et renascimur, et remissionem peccatorum accipientes, novi restituimur. Feria tertia in Evangelio commendatur lucidum opus misericordiae, dicente Domino: Si peccaverit in te, id est, te sciente, frater tuus, vade, corripe eum inter te et ipsum solum , etc. Et quia ubi duo consentiunt, scilicet corrector et auditor, neque opus est ut alium adhibeas, neque Ecclesiae dicas, eo quem corripis inter te et ipsum solum, sponte audiente, quia, inquam, tunc parata venia confestim impetratur a Domino. Amen, inquit, dico vobis, si duo ex vobis consenserint, ex omni re quamcunque petierint, fiet illis a Patre meo , et, quia de impetratione veniae dixerit, hoc testatur ipse, dum praemittit: Amen dico vobis, quia quaecunque alligaveritis super terram, alligata erunt in coelo: et quaecunque solveritis super terram, soluta erunt et in coelo . Terminatur autem sic: D
Abbreviated transcription (Latin):
rant in isrł sub helyseo ꝓpha: ⁊ nemo ex eis mundatus ẽ nͥ naãman
syrus. Amplius aut̃e in eo quod surrexerunt & eiecer̃t illum extͣ
ciuitatem. & duxerunt illum in suꝑcilium montis. supͣ quẽ eiuita
illoꝵ erat posita. ut p̃cipitarent illum significabatur ab illis transi¬
tura salus. dum dr: iħic aut̃ cransiens ꝑ medium illoꝵ ibat. Cum enĩ
uidei illum crucifigentes in ꝓfundũ obluuonis p̃cipitare uellent.
ipse au̾sus & ꝑ medium illoꝵ transiens iuit ad gentes pedib specio
sis .i. p̃dicatorib scĩs. Dene gͦ huic eugłio. p̃mittitur lectio illa de naã¬
man syro. Helyseus. xp̃m. lepsus naaman. gentilem popłm significat
immundum & ydolatram. Quod non ipse helyseus exiuit ad illum
foris stantem. s mandauit ei dicens. uade & lauare in iordane septies
autem lauatur lepsus. qi in baptismo ꝓpria ẽ oꝑatio septiformis

Expanded text:
rant in Israel sub Helisaeo propheta, et nemo illorum mundatus est, nisi Naaman rant in Israel sub Helisaeo propheta, et nemo illorum mundatus est, nisi Naaman Syrus . Amplius autem in eo quod surrexerunt et ejecerunt illum extra civitatem, et duxerunt illum in supercilium montis, supra quem civitas illorum posita erat, ut praecipitarent eum , significatur ab illis transitura salus, dum dicitur: Jesus autem transiens per medium illorum ibat . Cum enim illum Judaei crucifigentes, in profundum oblivionis praecipitare vellent, ipse, aversus et per medium illorum transiens, ivit ad gentium posis, id est praedicatoribus sanctis. Bene ergo huic Evangelio praemittitur lectio illa de Naaman Syro. Helisaeus Christum, leprosus Naaman gentilem populum significat, immundum et idololatram. Quod non ipse Helisaeus exivit ad illum foras, sed mandavit illi dicens: Vade et lavare in Jordane septies, autem lavatur leprosus, quia in baptismo propria est operatio septiformis
Abbreviated transcription (Latin):
hic esau iacob fr̃e suo patri suo offerente epulas. & ad benedictionẽ
in uenatiõib occupatus tardat. Terrenis enim sensib & carnali
oecec upationib detentus uidaicus popłs. sp̃italem amittit gr̃ãm.¬
in eugłio dñs se in patria sua. scił in iudȩa honorem ñ habi¬
turum. & ad gentes ubi honoretur transiturum: dum dicenti¬
b phariseis. quanta audiuimꝰ de te facta in capharnaum
fac & hic in patria cua: respondet. Amen am̃ dico uob̃ qr nemo ꝓ¬
pħa acceptus ẽ in patria sua: iterumq cum t̾ribili illo ac uenera¬
bili iuram̃to suo ꝑsimile non tam̃ omĩno exp̃sse. docet illis post ha¬
bitis gentes potius a peccatis suis ẽẽ curandas. in ueritate inqui¬
ens dico uob̃. multe uidue erant in isrł in dieb helye: & ad nul¬
lam illaꝵ missus ẽ helyas. nͥ in sarepta sydonioꝵ. & multi lepsi e¬

Expanded text:
hic Esau, Jacob fratre suo offerente epulas, et ad benedictionem hic Esau, Jacob fratre suo offerente epulas, et ad benedictionem in venationibus occupatus tardat . Terrenis enim sensibus et carnalibus observationibus detentus populus Judaicus spiritualem amittit grio Dominus se in patria sua, scilicet in Judaea, honorem non habiturum, et ad gentes, ubi honoretur, transiturum, dum dicentibus Pharisaeis: Quanta audivimus de te facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua , respondet: Amen dico vobis, quia nemo propheta acceptus est in patria sua . Iterumque cum terribili illo ac venerabili juramento suo per simile, non tantum omnino expresse docet, illis posthabitis, gentes potius a peccatis suis esse curandas: in veritate, inquiens, dico vobis, multae viduae erant in Israel in diebus Heliae, et ad nullam illarum missus est Helias, nisi in Sarephta Sydoniorum. Et multi leprosi e
Abbreviated transcription (Latin):
sint illi somnia sua. Ioseph namq in eo qd̃ uenditus & in carcerẽ
missus ẽ ipsiꝰ dñi typum gessit: qui uenditus & morti traditus et
sepultus ẽ. & sic eiectus de uinea sua tamquã lapis inutił ab edyfi¬
cantib repbatus cum regno di. ad gentes facientes fructus eiꝰ trans¬
migrauit: quemadinodum ioseph a suis uenditus & eiectus. egyp¬
tios pauit. Sabbato. tam in eugłio quã in epła. duoꝵ popłoꝵ u
daici atq gentił continet᷑ figura: quoꝵ prior quantũ ad unius di
cultum. scił iudaicus popłs. minoris. id÷ gentił popłi penitentiã
pio patre suscipiente. inuidia torquetur foris stans: quem gaudẽ
qr sicut eadem die cantamꝰ. lex dnĩ irrehensibił conu̾tens animas.
& sap̾iam p̾stans paruulis. Dene gͦ consonat eugłio p̃currens epła.
cum illic uniore fr̃e epulante patre. maior foris remanet in agro:

Expanded text:
prosint somnia sua . » Joseph namque in eo quod venditus et in carcere prosint somnia sua . » Joseph namque in eo quod venditus et in carcere missus est, ipsius Domini typum gessit, qui venditus et morti traditus ac sepultus est, et sic ejectus de vinea sua, tanquam lapis inutilis ab aedificantibus reprobatus, cum regno Dei ad gentes facientes fructus ejus transmigravit, quemadmodum Joseph a suis venditus et ejectus, Aegyptios pavit. Sabbato, tam in Evangelio quam in Epistola duorum populorum Judaici atque gentilis continetur figura, quorum prior quantum ad unius Dei cultum, scilicet Judaicus, minoris, id est, gentilis populi poenitentiam pio patre suscipiente, invidia torquetur foris stans, quem gaudere s est , quia, sicut eadem die cantamus: Lex Domini irreprehensibilis convertens animas, et sapientiam praestans parvulis . Bene itaque consonat Evangelio praecurrens Epistola, cum illic juniore fratre epulante cum patre, major foris remanet in agro ;
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium habeo maius ioh̃e. Itemq. Ego testimonium ab
hominib non accipio. His ꝓculdubio consonat que p̃missa ẽ ꝓpħica
lectio de iheremia: in hec uerba. Maledictus uir qͥ confidit in homine
&e ponit carnem brachium suum: ut a dño recedat cor eiꝰ. Erit enĩ qua¬
si mirice in deserto. & post pauca. Benedictus uir qui confidit in do¬
mino: &e cet̾a. Ieria .ui. legitur illa parabola quã dix̃ dñs ad pha¬
riseos malos & male ꝑdendos. diuine legis agricolas: eo qđ missũ
rant. occidẽ delibaabant dicentes. Hic ẽ heres. uenite occidamꝰ eum.
ꝙe nr̃a erit hereditas: quib iccirco auferendũ erat regnum di. et
dandum genti facienti fuctus eiꝰ. Huic parabole ꝓfecto illa de libro
genesis que p̃missa ẽ lectio pulcherrime congruit: in qua missum
ad se ioseph uidentes frẽs a longe. loquebantur mutuo frẽs dicen¬
tes. Ecce somniator uenit: uenite occidamꝰ eum. & uideamꝰ qͥd pro

Expanded text:
testimonium majus Joanne . » Itemque: « Ego testimonium ab hominibus non accipio . » His procul dubio consonat, quae praemissa est prophetica lectio de Jeremia, in haec verba: « Maledictus vir, qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum, ut a Deo recedat cor ejus, erit enim quasi myricae in deserto . » Et post pauca: « Benedictus vir, qui confidit in Domino , » etc. Feria sexta legitur illa parabola, quam dixit Dominus ad Pharisaeos malos, et male perdendos divinae legis agricolas, eo quod missurant, occidere deliberabant, dicentes: Hic est haeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas , quibus idcirco auferendum erat regnum Dei et dandum genti facienti fructus ejus. Huic parabolae profecto illa de libro Genesis, quae praemissa est lectio, pulcherrime congruit, in qua missum ad se Joseph videntes fratres a longe loquebantur mutuo, dicentes: « Ecce somniator venit, venite, occidamus eum, et videamus, quid illi
Abbreviated transcription (Latin):
sacroscã redemptoris nr̃i passio uenerabili ritu sc̃ȩ eccłȩ infi¬
lis adoptionis scam nouitatem sp̃c oꝑando figuratur. Hac eñi
die cathecumini nr̃i ex antiqua traditione scę romane eccle
signantur: ut in sacroscã sollempnitate nr̃e redemptionis exx
aqua & spũ scõ renascanturep̃o in sc̃o baptismate.. cõmorien

Expanded text:
sacrosancta Redemptoris nostri passio, venerabili ritu sanctae Ecclesiae in fisacrosancta Redemptoris nostri passio, venerabili ritu sanctae Ecclesiae in filiis adoptionis sanctam novitatem Spiritus operando figuratur. Hac enim die catechumeni nostri ex antiqua traditione sanctae Romanae Ecclesiae signantur, ut sacrosancta solemnitate nostrae Redemptionis ex aqua et S
Abbreviated transcription (Latin):
inquit queritis int̾ficere:  at illi suo more insanientes: dicunt. Deme¬
nium habes. Qs te querit int̾ficere: ipse ͤ moysen qu̾e ꝑdebant t̃cio
cõmemorans: magis ac magis reos conuincit. Gene ergo ipsa p̃m¬
tur lectio qua moysi łr. descende de monte: peccauit popłs tuus
quẽ eduxisti de egypto. Recessert̃ cito de uia quã ostendisti eis. & fe¬
cerunt sͥ uitulum conflatilem. E oicente dño. ꝑmitte me ut deleã
eos: seqͥtur. Mloyses aut̃ orabat dñm dm̃ suum dicens. Cur dñe iras¬
ceris in popło tuo: ce cet̾. Hȩc oratio moysi ualuit ꝓ illis donec ue¬
niret hoc tempus quo tantum facturi erant homicidium. eru¬
cifigendo di filium. quiñc ait illis. qͥd me queritis int̾ficere: ꝓpt̃
qd̾ iaminẽ remouendus erat moyses int̾cessor. sic̃ tunc placatus
dixerat illi. Dimisi iuxta uerbum cuum. Ueruntam̃ indie xa

Expanded text:
inquit, quaeritis interficere? At illi, suo more insanientes, dicunt: Daemoinquit, quaeritis interficere? At illi, suo more insanientes, dicunt: Daemonium habes, quis te quaerit interficere? Ipse vero Mosen, quem perdebant, tertio commemorans, magis ac magis reos convincit. Bene ergo ipsa praemittitur lectio, qua Mosi dicitur: Descende de monte, peccavit populus tuus quem eduxisti de Aegypto. Recesserunt cito de via quam ostendisti eis, et fecerunt sibi vitulum conflatilem . Et dicente Domino: Permitte meeos , sequitur: Moses autem orabat Dominum Deum suum, dicens: Cur, Domine, irasceris in populo tuo? etc. Haec oratio Mosi valuit pro illis, donec veniret hoc tempus, quo tantum facturi erant homicidium, crucifigendo Dei Filium, qui nunc ait illis: Quid me quaeritis interficere? Propter quod jam nunc removendus erat Moses intercessor, sicut tunc placatus dixerat illi: Dimisi juxta verbum tuum. Verumtamen in die u
Abbreviated transcription (Latin):
lomon. Nam ille mulieres synagoge atq eccłe typũ gesser̃t¬
nfans autem. xp̃i: quẽ synagoga utero fidei nec concepit nec ge¬
nuit. umo & desiderabat occidi: & adhuc memoriam eiꝰ cuꝑet
extingui. ut nec apud se. nec apud eccłam gentium uiueret.
Bene ergo uerus &e uere sapientissimus salomon ut ait eugłist
non credebat semetipsum iudeis tendens ad eccłam de gentib: &
homicidas atq impios. moysen cui quondam oranti ꝓ illis qͣn¬
do fecerunt uitulum in oreb. dixerat. dimisi scđm uerbum tuu
ueruntam̃ in die ultionis uisitabo & hoc peccatum eoꝵ: moysen in¬
quã hactenꝰ orantem ꝓ ipsis. iratus remouet dicendo. Nonne moy
ses dedit uob̾ legem: & nemo ex uob̾ facit legem: ⁊emouet enim qũe
ad illos non ꝑtinere omĩmodo p̃uaricatione eos separante ostendit.
Statim ł moyse int̾cessore remoto: de crimine eos conuenit. Qͥd me

Expanded text:
lomon. Nam illae mulieres Synagogae atque Ecclesiae typum gesseruntlomon. Nam illae mulieres Synagogae atque Ecclesiae typum gesseruntinfans autem Christi, quem Synagoga utero fidei nec concepit, nec peperit, imo et desiderabat occidi, et adhuc memoriam ejus cuperet exstingui, ut nec apud se, nec apud Ecclesiam gentium viveret. Bene ergo verus et vere sapientissimus Salomon, ut ait evangelista, non credebat semetipsum Judaeis, tendens ad Ecclesiam de gentibus, et  et arguens homicidas atque impios, Mosen, cui quondam oranti pro illis, quando fecerunt vitulum in Oreb, dixerat: Dimisi secundum verbum tuum, verumtamen in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum . Mosen, inquam, hactenus oranedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem? Removet enim quem ad illos non pertinere omni modo praevaricatione eos saparante, ostendit. Statimque Mose intercessore remoto, de crimine reos convincit: Quid me,
Abbreviated transcription (Latin):
atus iheronimꝰ in hebraico non habeatur hystoria qua legit᷑ su¬
misericordiam. illa lapidationẽ euasit ꝑ iusticiam: atq ita in eiꝰ¬
dem diei officio quodamodo miscđia & ueritas obuiant sibi pari¬
b in ꝑsonis. eodemq p̾sidio pietatis: quamuis disparib causis.
ac dicentib in qua potestate hec facis. & qd̾ signũ ostendiᷤ
nob̾. cum respondisset dñs. soluite cemplum hoc & post criduum
excitabo illud qd̃ de templo dicebat corporis sui: paulo post eugłis¬
ta subiungit. Ipse aut̃ iħc non credebat semetipsum eis. eo qd
ipse nosset . & qr non erat ei opus ut qͥs cestimonium ꝑhiberet
de homine: ipse enim sciebat qͥd ẽẽt in homine. ħ uic eugłio rec¬
te p̃mititur illa lectio de duab meretricib que coram salomõe
de uiuente filio contendert̃. quaꝵ alteri que dix̃. nec mͥ ne tibi
sit. s diuidatur. non credidit infantem uiuum sapientissimꝰ sa¬

Expanded text:
eatus Hieronymus, in Hebraico non habeatur, qua legitur Sueatus Hieronymus, in Hebraico non habeatur, qua legitur Su per misericordiam, illa lapidationem evasit per justitiam. Atque ita in ejusdem diei officio quodammodo misericordia et veritas obviant sibi , paribus in personis, eodemque praesidio pietatis, quamvis disparibus causis.ac dicentibus: In qua potestate haec facis, et quod signum tu ostendis nobis ? cum respondisset 51 Dominus: Solvite templum hoc, et post triduum excitabo illud; quod de templo dicebat corporis sui , paulo post evangelista subjungit: Ipse autem Jesus non credebat semetipsum eis, eo quod ipse nosset omnes, et quia non erat ei opus ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine . Huic Evangelio recte praemittitur illa lectio de duabus meretricibus, quae coram Salomone de vivente filio contenderunt: quarum alteri, quae dixit: Nec mihi nec tibi sit, sed dividatur , non credidit infantem vivum sapientissimus Sa
Abbreviated transcription (Latin):
popłs sitiens humani generis expectationẽ: petra xp̃m. ꝑcussit mo¬
quas in eugłio supradicto se habere indicat dñs mulieri samarith¬
ne. Aqua hec sp̃c sc̃s est. qͥ tunc datus ẽ. quando petra xp̃e uirga
rucis ꝑcussus. immo post ꝑcussionem. resurrectione atq ascensiõe
abb̃o mulierem in adulterio dep̃hensam  glorificatus est.¬
in eugłio legimꝰ. & adductam ad dnm iħm a scribis & pharise¬
is temptantib. siccamq latrocinii sui ancipitem occultantib. ut qͥc¬
qͥd respondisset calumpniantes cͥminarentur: i. si ut misericors di¬
mutendam diceret accusaretur iniustus. & legis adu̾sariꝰ: si puni¬
endam uelut immisericors infamaretur. Qb ita obuiauit man¬
suetudo cum iusticia. ut cedentib accusatorib. quippe qͦs sua sub¬
traxerat conscientia. soli duo remanerent: misera & miscdĩa. Huic
eugłio illa quȩ p̃mittitur danieł lectio congruit: quãuis ut ait b¬

Expanded text:
populus sitiens, humani generis exspectationem, petra Christum. Percussit populus sitiens, humani generis exspectationem, petra Christum. Percussit quas in Evangelio supradicto se habere indicat Dominus mulieri Samaritanae. Aqua haec Spiritus sanctus est, qui tunc datus est, quando petra Christus virga crucis percussus, imo post percussionem resurrectione atque ascensioneabbato mulierem in adulterio deprehensam legimus in Evangelio, et adductam ad Dominum Jesum a Scribis et Pharisaeis tentantibus, sicamque latrocinii sui ancipitem occultantibus, ut quidquid respondisset, calumniantes criminarentur , id est si ut misericors dimittendam diceret, accusaretur injustus, et legis adversarius, si puniendam, velut immisericors infamaretur. Quibus ita obviavit mansuetudo cum justitia, ut, cedentibus accusatoribus, quippe quos sua subtraxerat conscientia, soli duo remanerent misera et misericordia. Huic Evangelio illa, quae praemittitur, Danielis lectio congruit: quamvis, ut ait B
Abbreviated transcription (Latin):
rium. uideł dñm iħm xp̃m ex itinere quo ad nrãm salutem
uenit fatigatum usq ad mortem. mortẽ autem crucis. sedisse su¬
ꝑ puteum. id mundane sapientiȩ exuꝑasse ꝓfundũ mulierẽq
samaritanam .i. eccłam alienigenam que d̾e ꝓfundis immo ob¬
curis phẏlosophoꝵ doctrinis. mortuam aquam haurire consra¬
euerat. de qua sitientem animã ne siciret iterũ satiare ñ poterat.
didicisse qr qui biberit ex aqua hac sitiet iterũ. qui aut̃ biberit
ex aqua quam ipse dederit ei. id de spũ scõ. non sitiet umqũa.
s fiet in eo fons aque salientis in uitam eternam. Huic euglio
ualde congruit p̃missa lectio: in qua congregatis filiis istahel
aduersus moysen atq dicentib da nob̃ aquã. iubente d̾o ducite
os ad petram oreb & quãquã diffidens ꝑcutit uirgabis silicem.
& egresse sunt aque largissime: ita ut popłs biberet ac iumenta.
Moyses namq significat hac in re uidaicum popłm incredulum:

Expanded text:
rum Christum ex itinere, quo ad nostram salutem venit, fatigatum usque ad mortem, mortem autem crucis , sedisse super puteum, id est mundanae sapientiae exsuperasse profundum, mulieremque Samaritanam, id est Ecclesiam alienigenam, quae de profundis, imo obscuris philosophorum doctrinis mortuam aquam haurire consueverat, de qua sitientem animam, ut non sitiret iterum, satiare non poterat, didicisse, quia qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum, qui autem biberit ex aqua, quam ipse dederit, id est de Spiritu sancto, non sitiet unquam, sed fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Huic Evangelio valde congruit praemissa lectio, in qua congregatis filiis Israel adversus Mosen atque dicentibus: Da nobis aquam , jubente Domino, ducit eos ad aquam, ad petram Oreb, et quanquam diffidens, percutit virga bis silicem, et egressae sunt aquae largissimae, ita ut populus biberet et jumenta . Moses namque significat hac in re Judaicum populum incredulum,
Abbreviated transcription (Latin):
trade uoluit: & mardocheo erucem parauit. Qͥ sic̃ in eandẽ crucẽ
confident̃ in semetipso: &e ipsũ eyrographũ tulit de medio affigeis
illud cruci. Hoc gͦ sola com̃dat oratio hester: qr totam narrare
hystoriam quȩ ut dictum ẽ dñice passionis typus ẽ. nimis longũ
ce onerosum fuisset. Nob̃ qͦq diabolũ uincendũ ñ nisi ꝑ passioni
eiusdem cõmimicationẽ : ex oceasione duoꝵ zebedei filioꝵ insiuui
di confidendũ eẽ testimonio: dũ dicit loquens scdm̃ fragilitatẽ
carnis. E si ego cestimonium ꝑhibeo de meipso: testimonium me¬

Expanded text:
tradere voluit, et Mardochaeo crucem paravit. Qui sicut in eamdem crucem tradere voluit, et Mardochaeo crucem paravit. Qui sicut in eamdem crucem confidenter in semetipso, et ipsum chyrographum tulit de medio affigens illud cruci . » Hoc ergo sola commendatur oratio Esther, quia totam narrare historiam, quae, ut dictum est, Dominicae passionis typus est, nimis longum et onerosum fuisset. Nobis ejusdem communicationem, ex occasione duorum Zebedaei filiorum insinuat. Dei confidendum esse testimonio, dum dicit, loquens secundum fragilitatem carnis: Et si ego testimonium perhibeo de me
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eam ymbrẽ : atq ita hȩc se humilians xp̃o dũ colligit duo lig¬
na ligna crucis ut faceret sibi subcinericium panẽ. panẽ peniten¬
tiȩ. exaltata est non deficiente apud eam hydria farinȩ. nec imminu¬
la aut̃ se exaltans humiliata sit. adeo ut nec legis farmã molitores
eiꝰ pharisei molere sciant. nec oleum engłii in filacteriis suis & mag¬
nificis fimbriis inuenire queant ambulantes.
eria .iiͦii. illa eugłii lectio ponitur. qua dñs consilium suũ discipłis
suis secreto reuelat dicens. ecce ascendimꝰ iherosolymã. & filiꝰ homini
tradetur ad crucifigendũ: & cetera. ꝑ hanc aut̃ diabolus inmicꝰ¬
& hostis nr̃: capiendꝰ & iudicandꝰ erat. Bene gͦ illa lectio p̃mittitur:
qua hester adu̾sus aman auxilium di implorat. Aman quippe di¬
aboli typũ gestat: in eõ quod adorari affectans. popłm dei morti

Expanded text:
super eam imbrem , atque ita haec se humilians, a Christo, dum colligit duo super eam imbrem , atque ita haec se humilians, a Christo, dum colligit duo ligna crucis, ut faceret sibi subcinericium panem, panem poenitentiae, exaltata est, non deficiente apud eam hydria farinae, 49 nec imminuelii. Illa autem se exaltans humiliata sit, adeo ut nec legis farinam molitores ejus Pharisaei molere sciant, nec oleum Evangelii in phylacteriis suis et magnificis fimbriis ambulantes , invenire queant. Feria quarta illa Evangelii lectio ponitur, qua Dominus consilium suum discipulis suis secreto revelat, dicens: Ecce ascendimus Hierosolymam, et Filius hominis tradetur ad crucifigendum , etc. Per haec autem diaboluss capiendus et judicandus erat. Bene ergo illa lectio praemittitur, qua Esther adversus Aman, Dei implorat auxilium . Aman quippe diaboli typum gessit in eo quod adorari affectans populum Dei morti
Abbreviated transcription (Latin):
qua uideis cõminatur dñs se ab illis ꝓpt̾ ꝑfidiã ipsoꝵ recessu¬
rũ. dicens. Ego uado & queretis me. & in peccato ur̃o moriemini
qd̃ utiq dicendo ad gentes inigraturũ se tẽ significabat. Inde re
illi quasi diuinantes dñt. Numqͥd in disꝑsionẽ gentiũ iturus ẽ.¬
rẽ & hanc iram maxime lacͥmosa ꝓpħe deplorat conquestio.
Ieria .iiͭi. dñs in eugłio culpans scribas & phariseos qđ̃ sedentes
suꝑ cathedram moysi uane sibi magisterium arrogent. dicendo
& non faciendo. & qđ ament salutationes in foro. & uocari ab
hominib rabi. tandem ꝑcutit eos dicens. omĩs qͥ se exaltat hu¬
miliabitur: uideł qr illi suꝑbi a magisterio scienti ͤ dĩ re
mouendi. et humiles magistri eccłe de gentib cathedrã illoꝵ erant
accepturi. Qd̾ ꝑ illam uiduam sareptenã. de qua in p̃missa narra¬
doctrinam missam sibi a d̾o fidei hospicio suscepit. remanente apud
synagogam siccitate & sterilitate: qr sicut alibi cõminatus fuerat dñs

Expanded text:
fidiam ipsorum recessurum dicens: Ego vado et quaeretis me et in peccato vestro moriemini ; quod utique dicendo, ad gentes migraturum se esse significabat. Unde et illi quasi divinantes dicunt: « Nunquid in dispersionem gentium iturus esrem et hanc iram maxime lacrymosa prophetae deplorat conquestio. Feria tertia Dominus in evangelio culpans Scribas et Pharisaeos, quod sedentes super cathedram Moysi, vane sibi magisterium arrogent, dicendo et non faciendo, et quod ament salutationes in foro, et vocari ab hominibus Rabbi, tandem eos percutit, dicens: Omnis qui se exaltat, humiliabimovendi, et humiles magistri Ecclesiae de gentibus cathedram illorum erant accepturi. Quod per illam viduam Sarephtanam, de qua in praemissa narrais prophetarumque doctrinam missam sibi a Deo, fidei hospitio suscepit, remanente apud Synagogam siccitate et sterilitate, quia sicut alibi comminatus fuerat Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
conuolauerit. statim saluus erit: qr om̃s p̃terite eiꝰ iniusticie non
recordabunt᷑. Priuata uͦ penitentia laboriosa ẽ. nec inter labores
pe̾nitent̾e adeo securũ reddit de uenia.
abbato sacerdotib ordinatis & ceteris xp̃i altaris ministris. hoc e¬
ugłm competent̃ legitur. assumpsit iħc petrũ & iacobũ & ihoħe
& duxit eos in monte: & transfiratus ẽ ante eos. Sacerdotes enim
& ceteri altaris ministri. dũ ad tantũ ministerium ꝓmouentur.
quasi in mont̾ẽ altissimũ cũ domino ascendunt. utͣ reuelata facie
splendidã eiꝰ głam speculentur: & incelligant qͥd cũ ipso. qͥd uelde
ori annuncient: & cũ fide xp̃i legalẽ moralitatem. ꝓpħicamq doctͥ¬
nã habentes parati sint reddere racionẽ: omĩ poscenti. Apte gͦ illa
p̃mittit᷑ apłi lectio qua dicit. rogamꝰ uos frẽs. corripite inquie¬

Expanded text:
convolaverit, statim salvus erit, quia omnes praeteritae ejus injustitiae non convolaverit, statim salvus erit, quia omnes praeteritae ejus injustitiae non recordabuntur. Privata vero poenitentia laboriosa est, nec inter labores poenitentem adeo securum reddit de venia. Sabbato sacerdotibus ordinatis, et caeteris altaris Christi ministris, hoc evangelium competenter legitur: Assumpsit Jesus Petrum et Jacobum et Joannem, et duxit eos in montem et transfiguratus est ante eos . Sacerdotes enim et caeteri altaris ministri, dum ad tantum ministerium promoventur, quasi in montem altissimum cum Domino ascendunt, ut revelata facie speculandam ejus gloriam speculentur , et intelligant, quid cum ipso vel de ori annuntient, et cum fide Christi legalem moralitatem propheticamque doctrinam habentes, parati sint reddere rationem omni poscenti . Apte igitur illa praemittitur Apostoli lectio, quae dicit: Rogamus vos, fratres, corripite inquie
Abbreviated transcription (Latin):
Seria .ui. significatur in eugłio baptismi grã. qua renouatur si¬
cut aquilȩ uuentus anime. & redimitur de interitu uita eiꝰ. & coro¬
natur in miscłia &e miserationib. Angłs enĩ dni qui descendebet¬
de celo in piscinã significabat xp̃m magni consilii angłm. ipsa aũ
b descendence in illũ eodem magni consilii argło ꝑ assumptie¬
nẽ carnis: ꝙ ita motus aque turbatus ẽ. ut illũ erucifigere
Ie uñ qui descendebat in aquã & sanabatur. unã scãm eccłam
catholicam que descendens in baptismũ xp̃i sanatur ab infir mi¬
tate eaꝵ qͥ grauiorib scelerib languentes. er ipsi nichilominꝰ ꝑ
fidem xp̃i sanantur. Hoc autẽ iudei uelut iniquũ rep̃hendunt.
in qua dicente dño si auerterit se impius ab impietate sua. & fecerit
uidicium & iusticiam. & cetera. in quacũq die ingemuerit saluus erit:
murmurant & dicunt. Non est equa uia domini. Non aut̃e ꝑfunc¬
torie si qͥs ingemuerit. s si ad baptismũ xp̃i peccator ingemiscens

Expanded text:
eria sexta significatur in Evangelio baptismi gratia, qua renovatur sicut aquilae juventus animae, et redimitur de interitu vita ejus, et coronatur in misericordia et miserationibus . Angelus enim, qui descendebat in piscinam, significabat Christum magni bus, descendente in illum eodem magni consilii Angelo per assumptionem carnis , et ita motus aquae turbatus est, ut illum crucifigeret. Ille unus, qui descendebat in aquam, et sanabatur, unam sanctam Ecclesiam catholicam, quae descendens in baptismum Christi, sanatur ab infirmitatem eorum, qui gravibus sceleribus languentes; et ipsi nihilominus per fidem Christi sanantur. Hoc autem Judaei velut iniquum reprehendunt; in qua dicente Domino: Si averterit se impius ab impietate sua, et fecerit judicium , et caetera, in quacunque die ingemuerit, salvus erit, murmurant et dicunt: « Non est aequa via Domini . » Non autem perfunctorie, si quis ingemuerit, sed si ad baptismum Christi peccator ingemiscens
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓculdubio uixta beatũ iob. magis cubat in locis hum̃tib. dũ exie¬
cãta ieuiniis fastidit corpora. Huic doctrine eugłice. p̃mittunt᷑ exẽ¬
pla moysi & helye: quoꝵ uterq in singłis lectionib xl. dieb & .xl. noc

Expanded text:
quia procul dubio, juxta beatum Job, magis cubat in locis humentibus , dum exsicquia procul dubio, juxta beatum Job, magis cubat in locis humentibus , dum exsiccata jejuniis fastidit corpora. Huic doctrinae evangelicae praemittuntur exempla Moysi et Eliae, quorum uterque in singulis lectionibus quadragin
Abbreviated transcription (Latin):
eria t̾cia in exigłio eiectis his qͥ uendebant & emebant in tem¬
plo. cũ calumpniantib & int̾rogantib phariseis respondisset dñs.
& relictis illis inquit eugłista abiit foras extra ciuitatem in bet¬
thaniam. ibiq mansit. Hoc autẽ ut ait beatus iheronimꝰ p̃figu¬
rabat illud quod illos ob incredulitatem relicturus. & ad gentiũ
salutem eẽt migraturus: quȩ ꝑ bethaniam id÷ domũ obedientiȩ¬
designantur: ideo qr uerbo di obedientes facte st̃. uixta illud. popłs
quẽ non cognoui seruiuit mnͥ: in auditu auris obediuit. mͥ. Bene gͦ
inuocate eum dum ꝓpe ẽ. &e cet̾ que sequuntur ad quęrendũ dñm
idonea: & inuentionẽ eius efficientia. Nam cũ hec diceret ꝓpħa. ꝓ
fecto futurũ preuidebat tempus quando a iudeis inueniri non
posset: & ad gentes transiens tamquã ad domũ obedientie illis in¬
obedientib iam ꝓpe non eẽt. Peria.iiii. duplicata sollempnitate
bulans ꝑ loca inaquosa querere requiem & non inuenire asseritur.

Expanded text:
emplo, cum calumniantibus et interrogantibus Pharisaeis respondisset Dominus: « et relictis illis, inquit evangelista, abiit foras extra civitatem in Bethaniam, ibique mansit . » Hoc autem, ut ait beatus Hieronymus, praefigurabat illud quod illos ob incredulitatem relicturus, et ad gentium salutem esset migraturus, quae per Bethaniam, id est domum obedientiaedesignantur, ideo quia Verbo Dei obedientes factae sunt, juxta illud: « Populus, quem non cognovi, servivit mihi, in auditu auris obedivit mihi . » Bene ergo ope est , » et caetera quae sequuntur, ad quaerendum Dominum idonea, et inventionem ejus efficientia. Nam cum haec diceret Propheta, profecto futurum praevidebat tempus, quando a Judaeis inveniri non posset, et ad gentes transiens, tanquam ad domum obedientiae, illis inobedientibus jam prope non esset. Feria quarta, duplicata solemnitate bulans per loca inaquosa, quaerere requiem et non invenire asseritur ;
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatẽ nram significant: significatam quondam totidem an¬
nis. quando popłs di sub nabuchodosor fuit exul in t̾ra babylo.¬
nis:stemq & illud repugnat. quod cum a predieto sabbo dĩca
hec septuagesima sit. sequens dñica quã sexagesimã dñt nul¬
lomodo sexagesima ẽ: &e quinquagesima nullomodo qumquagxe¬
sima e a quadragesima nullomodo quadragestma est. deo gͦ sey¬
tingesimã nomineni: altius arq constantius pandendũ est̃ edͥ
Uisignes. septuagesimã nominamꝰ: quarũ in pͥma a facie cria¬

Expanded text:
tivitatem nostram significant, significatam quondam totidem antivitatem nostram significant, significatam quondam totidem annis, quando populus Dei sub Nabuchodonosor fuit exsul in terra Babylonis? Itemque et illud repugnat quod cum a praedicto Sabbato Dominica haec septuagesima sit , sequens Dominica quam sexagesimam dicunt nullo modo sexagesima est, et quinquagesima nullo modo quinquagesima est, et quadragesima nullo modo quadragesima est. Quid ergo septuagesimam nominemus, altius atque constantius pandendum est. CAPUinsignes, septuagesimam nominamus, quarum in prima clama
Abbreviated transcription (Latin):
ore eccłe tollatur. HNec enim omĩa tam ueras tamq certas habent
frationes. ut qͥeqͥd aliud dixeris. recaleitret undiq tuta ueritas
& oppositoꝵ uel repugnantium multitudine inopem & deficien¬
tem conscientiam reuerbet. Uerbi gr̃a. cum dixeris septuagesi¬
mã ides nominari. qd̾ ab hac dñica usq ad sabb̃m quo albe
deponuntur septuaginta dies computentur. & ꝑ hos. dies signi¬
ticari captiuitatẽ nr̃am qua ꝑegrinam᷑ a deo in hoc seło: illuel
statim ualde repugnans nr̃e computationi occurrit. qd̾ dies dñu
resurrectionis nobilitas anni. mensis decus. arma dierũ. hẽ intͤ
numerũ continentur. Qͥs enim dies indignius captiuitadẽ sig
nifieare uidetur: quã ille quo uicto captiuatore. dñs resurrex.
Qs dies lib̾tatẽ significare uidebitur: cum primꝰ dñice resurectio¬
nis dies. sexagesimꝰ quartus occurrat. in numero dierum ꝙͥ cap¬

Expanded text:
ore Ecclesiae tollatur. Haec omnia tam veras tamque certas habent ore Ecclesiae tollatur. Haec omnia tam veras tamque certas habent rationes, ut quidquid aliud dixeris, recalcitret undique tuta veritas, et oppositorum vel repugnantium multitudine inopem et deficientem conscientiam reverberet. Verbi gratia cum dixeris septuagesimam ideo nominari, quod ab hac Dominica usque ad Sabbatum, quo albae deponentur, septuaginta dies computentur, et per hos dies significari captivitatem nostram, qua peregrinamur a Deo in hoc saeculo , illud statim valde repugnans nostrae computationi occurrit, quod dies Dominicae resurrectionis, nobilitas anni, decus mensium, arma dierum, hunc intra numerum conificare videtur, quam ille, quo victo captivatore Dominus resurrexit? Quis dies libertatem significare merebitur, cum primus Dominicae resurrectionis dies sexagesimus quartus occurrat in numero dierum, qui cap
Abbreviated transcription (Latin):
b omnes: quem iam uisibilit̾ portare sicut symeon nec necesse ha¬
bemꝰ nec possumꝰ. Bene autẽ conseerati cereoli. id qd̾ uisibile erat
xp̃i nob̃ significant. Nam sicut apes ceram cum melle uirginali
genuit integritate. Apes namiq illo concubitu iscent᷑. neq libi¬
dine soluuntur: nullis partus dolorib concutiuntur. & subito mag¬
num filioꝵ examen emictunt: de foliis & herbis ore suo plem leger¬
tes. C onuenienti gͦ signo uectationem infantis. xp̃i ꝓut possumꝰ im̃a¬
ginam̃. beatitudinemꝰ eiꝰ corde & ore p̃dicantes qui diui uixit ut xp̃m dñm
uidet. uidit ut adoraret: adorauit ut in pace dimissus feliciter
hinc abiret. finit lib̃ .iiiͦ. Incipꝰ .iiiiͦ. de septuagesima.
N hoc capło multa querenda sc̃. uideł qđ uocetur. Ixx. e cur uocet᷑¬
hoc nomine: qua ratione ante passionẽ dñi celebret᷑. & eur afłe de

Expanded text:
in manibus, quem jam visibiliter portare, sicut Simeon, nec necesse hain manibus, quem jam visibiliter portare, sicut Simeon, nec necesse habemus, nec possumus. Bene autem consecrati cereoli, id quod visibile erat Christi nobis significant. Nam sicut apes ceram cum melle virginali genuit integritate. Apes namque neque ullo concubitu miscentur, neque libidine solvuntur, nullis partus doloribus concutiuntur, et subito magnum filiorum examen emittunt, de foliis et herbis ore suo prolem legentes. Convenienti igitur signo, vectationem infantis Christi, prout possumus, imaginamur, beatitudet, vidit ut adoraret, adoravit ut in pace dimissus feliciter hinc abiret. LIBER QUARTUS. 41 CAPUT PRIMUM. De Septuagesima In hoc capitulo multa quaerenda shoc nomine; qua ratione ante passionem Domini celebretur, et cur alleluia de
Abbreviated transcription (Latin):
de: scđm extensionẽ manus qua tetigit lepsum dicens. uolo. munda¬
re. uera diuinitas eiꝰ scđm fidem centurionis elucet: dum absens
corpore sanans puerũ centurionis. dm se ẽẽ signat qͥ p̃sens ẽ ubiq¬
Trib gͥ dñicalib officiis dĩi manifestatio. scił tota trium annoꝵ
qui xp̃m infantẽ gestans in ulnis. agnouit & confessus ẽ paratũ
ante faciem om̃iũ popłoꝵ lum̃ ad reuelationẽ gentium. Hoc enim
signo cõmoniti exterius. ipsum uerum lum̃ qd̃ illuminat omẽm
hominẽ uenient̾e in hẽ mundũ in m̃te nr̃a fidei ulnis artiꝰ astͥn¬
gimꝰ: & absentiam eiꝰ corporalẽ sursũ tendentib desidiis gementes
querimꝰ. quȩrentes gemimꝰ. Profectꝰ namq in celum ẽ. & antequã
hinc abiret iam supra infantiam in qua portatus ẽ a symeone
etate & sapientia ꝓfecerat. Eiis gͥ uisibile signũ portamꝰ in mani

Expanded text:
de, secundum extensionem manus, qua tetigit leprosum dicens: « Volo, mundade, secundum extensionem manus, qua tetigit leprosum dicens: « Volo, mundare , vera divinitas ejus secundum fidem centurionis, elucet, dum absens corpore sanans puerum centurionis, Deum se esset designat, qui praesens est ubiqr Dominicalibus officiis Domini manifestatio, scilicet tota trium annoruqui Christum infantem gestans in ulnis agnovit, et confessus est paratum « ante faciem omnium populorum, lumen ad revelationem gentium . » Hoc enim signo commoniti exterius, ipsum verum lumen, « quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , » in mente nostra fidei ulnis arctius astringimus, et absentiam ejus corporalem, sursum tendentibus desideriis, gementes quaerimus, quaerentes gemimus. Profectus namque in coelum est, antequam hinc abiret, jam supra infantiam, in qua portatus est a Simeone, aetate et sapientia profecerat . Ejus igitur visibile signum portamus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ suam decl arauit. trib illis que sequunt᷑ post epyphaniã dñicalib
cõmemorant᷑ officiis. Quȩ ideo ad epyphaniȩ idest manifestationis ratio¬
nẽ ꝑtinent: qr quecũq ꝑ tres sue p̃dicationis annos celestia diuinitatis
sue sacram̃ta docuit. quecũq manib suis tornatilib & aureis. id: faci¬
le oꝑantib ꝙ diuinis fecit. docum̃ta fuer̃t quib uera ꝑ carnẽ diui¬
rebatis: Iesciebatis quia in his que patris mei st̃ oportet me eẽ. In
scda uͦ legit᷑ eugłm: quo inuitatꝰ ad nuptias aquas conuertit in uinũ.
Qđ uere magnũ diuinitatis fuit indicium. Solus enĩ ds mutare po¬
test naturam. & nr̃e reparationis qͥ mortale nr̃m induet immdrta¬
litatẽ. & eceruptio incorruptelam possidebit. uenerabile signũ pulł¬
cͥrumq & conueniens signoꝵ eiꝰ fuit initium. In tercia nichilominꝰ dñi¬
ca qua dicimꝰ atq ad ꝓtegendũ nos dexteram tue maiestatis exten¬

Expanded text:
it, tribus illis, quae sequuntur post Epiphaniam, Dominicalibus commemorantur officiis. Quae ideo ad Epiphaniae, id est manifestationis rationem pertinent, quia quaecunque per tres suae praedicationis annos coelestia divinitatis suae sacramenta docuit, quaecunque manibus suis tornatilibus et aureis , id est facile operantibus et divinis fecit, documenta fuerunt, quibus vera per carnem divirebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? » In angelium, quo invitatus ad nuptias aquas convertit in vinum . Quod vere magnum divinitatis fuit indicium, solus enim Deus mutare potest naturam, et nostrae reparationis qua mortale nostrum induet immortalitatem, et corruptio incorruptelam possidebit , venerabile signum, pulchrumque et conveniens signorum ejus fuit initium. In tertia nihilominus Dominica, qua dicimus, Atque ad protegendum nos dexteram tuae majestatis exten
Abbreviated transcription (Latin):
Reu̾si st̃ inqͥt eugłista unꝰquisq in domũ suã. O salices infru¬
tuosȩ. Exp̃ssius significari ñ potuit sũme ac salutaris can¬
tilene contemptus. Merito gͦ in domib suis hactenꝰ retru¬
si quas distribuere ñ potuerunt hi qͥ distribuunt domꝰ sy¬
on. sicut illis in psalmo p̃cipitur. ponite corda urã in uirtute eiꝰ
&e distribuite domos eiꝰ: in domib inquã sius .i. in malis conscientiis
conclusi. non merentur ad publicũ reuocari. ut audiant organa
seripturaꝵ: quȩ ilł suspensa st̃. nob̃ autẽ dulciter & aꝑte canunt
At illi coniuncti filiis edom inmo caput illoꝵ effecti. cõmixti in qͤ
t̃renis & sanguineis ꝑsecutorib sc̃e syon. de qͥb eodem die cantamꝰ.
mem̃to dñe filioꝵ edom in diem iherłm. pͥmũ illud ꝓprium diui¬
nitatis organum confregert̃ supplicio crucis. & deinde sapientes ꝙ

Expanded text:
Reversi sunt, inquit evangelista, unusquisque in domum suam . O salices infruReversi sunt, inquit evangelista, unusquisque in domum suam . O salices infructuosae. Expressius significari non potuit summae ac salutaris cantilenae contemptus. Merito ergo in domibus suis hactenus retrusi reclusi, quas distribuere non potuerunt hi, qui distribuunt domos Sion, sicut illis in psalmo praecipitur: « Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite domos ejus . » In domibus, inquam, suis, id est in malis conscientiis conclusi non merentur ad publicum revocari, ut audiant organa Scripturarum, quae illis suspensa sunt, nobis autem dulciter et aperte canunt. At illi conjuncti filiis Edom, imo caput illorum effecti, commisti, inquam, terrenis et sanguineis persecutoribus sanctae Sion, de quibus eodem die cantamus: Memento, Domine, filiorum Edom in die Hierusalem , primum illud proprium divinitatis organum supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
organum in ligno crucis confregert̃. cui dicit pat̾ in psalmo.
exurge gła mea exurge psalterium & cythara. suspendunt or¬
gana sua scĩ patres & ꝓpħe ad salices illas: qr ꝓpha nullus ex
non intelligunt. uelut organa suspensa uacare ꝑmittunt. ui¬
dendũ est ergo qͥd tam lugubri officio consonum sit in eiꝰdem
diei eugłio. Reuersi ministri quos miserant pontifices & pha¬
risei ut app̃hend̾ent iħm. reu̾si inquã sine crimine pleniam¬
miratione. cũ dicerent eis illi. quare ñ adduxisti eum: respon¬
dunt. Numꝗͣ sic loquutus ẽ homo: sic̃ hic hõ loqͥtur. Plane
hoc dicendo. cunctis organis cunctisq cantorib quicũq ab
initio cantauer̃t nob̃ ymnum de canticis syon dulcissimã il¬
liꝰ cantionem .i. doctrinam ueracit̾ p̃tulert̃. At illi inuiden¬
tes. & intra semetipsos rixantes. attende quid tandẽ feceruit.

Expanded text:
organum in ligno crucis confregerunt, cui dicit Pater in psalmo: « organum in ligno crucis confregerunt, cui dicit Pater in psalmo: « Exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara , » suspenderunt organa sua sancti Patres et prophetae ad salices illas, quia propheta nullus ad non intelligunt, velut organa suspensa vacare permittunt. Videndum ergo quid tam lugubri officio consonum sit in ejusdem diei Evangelio: Reversi ministri, quos miserant pontifices et Pharisaei ut apprehenderent Jesum, reversi, inquam, sine crimine, pleni admiratione, cum dicerent eis illi: Quare non adduxistis eum, responderunt: Nunquam sic locutus est homo, sicut hic homo loquitur . Plane hoc dicendo, cunctis organis cunctisque cantoribus quicunque ab initio cantaverunt nobis hymnum de canticis Sion , dulcissimam illius cantionem, id est doctrinam, veraciter praetulerunt. At illi invidentes et intra semetipsos rixantes, attende quid tandem fecerint.