comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a qͥbꝰdã recapłando dictũ. ⁊ factũ ẽẽ
uiuente iosue añ dist̾butionẽ sortiu.
qͣndo ꝯcessã sͥ iudas habebat ierłm ⁊ totũ
recapłando dictũ ẽ usq ibi. Et surre¬
eo ordine dictũ ẽẽ qͦ factũ: ⁊ ibi demũ
inchoant recapłationẽ. Dunsit gͦ¬
iosue ppłm. ⁊ cet̾a. Ascendit ⁊ caleph
in hebron. terrã scił gygantũ. ⁊ per¬
cussis hostibꝰ pleniꝰ possedit eã. Et re¬
capitulat hic hẏstoria qͦd sup̃ dbximꝰ.
factũ in cariathsepher. Etiã ħ uult¬
ascalon. ⁊ acharon cũ finibꝰ suis. nec
potuit delere habitatores uallis. qͥa
falcatis curibꝰ abundabant. De cy
ilii aut̃ neis ⁊ tͣnsgressione ppłi

Expanded text:
quibusdam recapitulando dictum, et factum esse vivente Josue ante distributionem sortium, quando concessa sibi Judas habebat Jerusalem, et totum recapitulando dictum, usque ibi: « Et surreeo ordine dictum esse quo factum, et ibi demum inchoant recapitulationem, « dimisit ergo populum, etc. Ascendit et Caleb in Hebron terram, scilicet gigantum, et percussis hostibus, plenius possedit eam. Et recapitulat hic historiam, quod supra diximus factum in Ariathsepher. Ascalon, et Accaron cum finibus suis. Nec potuit delere habitatores valiis, quia falcatis curribus abundabant. CAP. III. De Cinaeis, et transgression
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑcusser̃t in ea decẽ milia uiroꝵ. Cõ¬
p̃bendentesq adomiberech. id ẽ dñm
bezech. adonay enĩ dñm sonat: inci¬
der̃t sũmitates manuũ ⁊ pedũ eius.
Hebreꝰ tñ sermo uidet᷑ sonare pollices.
qͥbꝰ cesis ñ est idoneꝰ hõ ad arma fe̾nda.
Et ait adomberech. Merito ħ patior.
Id ipsũ enĩ fecerã septuaginta regibꝰ.
qͥ colligebant sub m̃sa mea ciboꝵ re¬
liqͥas. E ascendentes inierłm. ꝑcusse¬
runt eã tͣdentes incendio. ⁊ reliq̃riris

Expanded text:
cusserunt in eo decem millia virorum. Comprehendentesque Adonibesec, id est dominum Besec, adonai enim dominum sonat, inciderunt summitates manuum et pedum ejus. Hebraeus tamen sermo videtur sonare pollices. Quibus caesis non est idoneus homo ad arma ferenda. Et ait Adonibesec: « Merito patior hoc, id ipsum enim feceram septuaginta regibus, qui colligebant sub mensa mea ciborum reliquias. » Et ascendentes in Jerusalem percusserunt eam, tradentes inc
Abbreviated transcription (Latin):
se ppło: s pro modicitate temꝑis nec
rectoribꝰ nec iudicibꝰ annum̾atus ẽ.
Et ait iudas symeoni. Ascende mecỹ
in sortẽ meã. ⁊ pugna ꝯtra chananeũ.
⁊ ego ꝑgã tecũ in sortẽ tuã. N tñ le¬
git᷑ sp̃meon ꝓpriã postea sortẽ habu

Expanded text:
se populo, sed pro modicitate temporis, nec rectoribus, nec judicibus annumeratus est. Et ait Judas Simeoni: « Ascende mecum in sortem meam, et pugna contra Chananaeum, et ego pergam tecum in sortem suam. » Non tamen legitur Simeo
Abbreviated transcription (Latin):
dict̃ ꝑ fenestr̃a ab oriente struẽ
ĩponi assandas. ⁊ ñ erat ibi a¬
rula. s suꝑ craticłam suppositã
phꝰ in p̃dictis u̾bis. Aliis uidet᷑
uͨ oꝑim̃itũ nͨ fundũ ipsũ habuisse.
s parietes tm̃ t̾ra repleri. sccłm
qͦd dñs dix̃. Altare de t̾ra facie¬
tis mͥ. In cuiꝰ area suꝑiori fiebat
ignis. ubi cremanda ĩponebaͣ.
⁊ de craticła altaris suppositi i¬
dẽ sentiunt. Arulã nͦ suꝑ ꝗͣ cra¬
ticła posita legit᷑. hebreᷤꝰ aureũ¬
culã uocat. ł sulcũ qͣi in medio
parietũ altaris fuisse dic̃. usq
ad ꝗ̃ locũ altitudo craticłe ꝑ
tingebat. T̃

Expanded text:
dicunt, per fenestram ab oriente struem dicunt, per fenestram ab oriente struem imponi assandas. Vel non erat ibi arula, sed super craticulam superpositam phus in praedictis verbis. Aliis videtur, nec operimentum, nec fundum ipsum habuisse, sed parietes tantum terra repleri, secundum quod Dominus dixit: « Altare de terra facietis mihi, » in cujus arca superiori fiebat ignis, ubi cremanda imponebantur. Et de craticula altari superposita idem sentiunt. Arula vero subter quam craticula posita legitur, Hebraeus arunculam vocat, vel sulcum, quem in medio parietum altaris fuisse dicit, usque ad quem locum altitudo craticulae pertingebat.
Abbreviated transcription (Latin):
retis erei. ⁊ suꝑ rete .iiiiʳ. anulos
ereos. ⁊ dabis fundũ are dsubt̾¬
illã eritq rete usq ad altaris
mediũ. Iosephꝰ aũt sic. Cui sub¬
erat crãticła in modũ regum
facta. Suscipiebat enĩ terra
ignẽ qͥ de craticła ferebat᷑. qr
bases ñ erant eu subiecte. Cassi¬
odorꝰ tñ senator in pictura qͣ
fecit. cuiꝰ in expositione psalmoꝵ
meminit. qͣtuor pedes in utroq
qͣi uas qͦddã in qͦ sederet altare.
Cuiꝰ parietũ altitudo altare ã¬
biens. usq ad mediũ altaris ele¬
uata eẽt. in cuiꝰ angulis sursũ
qͣtuor anuli pendebant. ꝑ qͦs
uectibꝰ insertis altare ipsi insi¬
dens portaret᷑. Altare enĩ ñ legi¬
tur alios anulos habuisse. Sed
utrũ seꝑatũ eẽt hoc uas reticła¬
tũ ab altari ita ut amoueri pos¬
set altare ab eo cũ uellent ⁊ suꝑ
poni. an de ipso altari oꝑe fusi¬
li ita fabrefactũ eẽt. ut qͣi appo¬
sitũ uideret᷑ : ambiguũ ẽ. Suꝑ
arulã uͦ altaris ĩ medio eiꝰ positã

Expanded text:
 annulos aeneos, et dabis illam fundum arae de subtus, eritque rete usque ad altaris medium. Josephus autem sic: Cui suberat craticula in modum retiaculorum facta. Suscipiebat enim terra ignem, qui de craticula ferebatur; quia bases non erant ei subjectae. Cassiodorus tamen senator in pictura, quam fecit, cujus in Expositione psalmorum meminit, quatuor pedes in utroque quasi vas quoddam in quo sederet altare, cujus parietum altitudo altare ambiens, usque ad medium altaris elevata esset, in cujus angulis sursum quatuor annuli pendebant, per quos vectibus insertis, altare ipsi insidens, portaretur. Altare enim non legitur alios annulos habuisse. Sed utrum separatum esset hoc vas reticulatum ab altari, ita ut amoveri posset altare ab eo cum vellent, et super imponi, an de ipso altari opere fusili ita fabrefactum esset, ut quasi oppositum videretur, ambiguum est. Super arulam vero altaris, quam in medio ejus positam
Abbreviated transcription (Latin):
ascendens de arula ꝯsumebat.
Circa uͦ angulos inferiores iiͣ.
erant anuli erei. in qͥbꝰ uectes ĩ¬
ponebant᷑ de lignis sechĩ oꝑti
ere. ad portandũ altare. De hoc
tñ altari ⁊ craticła eiꝰ ãbiguitas
breos. p̃cipue cũ hebraica ueri¬
tas a nr̃a tͣnslatione nichil dis¬
crepare uideat᷑. Nos qͥdẽ s hm̃s:
facies craticłam in modũ retis
eneã. ꝑ cuiꝰ qͣtuor angulos eruis
rulã altaris: eritq craticła usq

Expanded text:
ascendens de arula consumebat. ascendens de arula consumebat. Circa vero angulos inferiores quatuor erant annuli aerei, in quibus vectes imponebantur de lignis setim, operti aere, ad deportandum s braeos, praecipue cum Hebraica veritas a nostra translatione nonnihil discrepare videatur. Nos quidem sic habemus: Facies craticulam in modum retis aeneam per quatuor angulos . Erunt rulam alt
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ dñs fieri altare de lignis
sechĩ. Altare hoc dicebat᷑ holo¬
causti ł holocaustoꝵ. ł holocau¬
stomatũ. ⁊ poss dici sacͥficioꝵ.
s a digniori nom̃ accepit. Erat
aũt in longitudine ⁊ latitudĩe
qͥnq cubitoꝵ. scił quadrũ. ⁊ in
altitudine triũ. Cui tanꝗͣ nimiꝰ
alto ad horã ministrationis ali¬
qͥd apponebat᷑ in qͦ starent mi¬
nistͥ: qͦd impleta ministͣtione
tollebat᷑. Altare enĩ gradꝰ hr̃e¬
star arche. sine oꝑũnto. parieteᷤ
lignei. s oꝑti erant ere intꝰ ⁊ extͣ.
liceͭ uri ñ possent. sic̃ nͨ antit᷑on
ł lignũ paradysi qͦdlib qͥ urendo
fit mundiꝰ. Area eiꝰ siue arula¬
erea erat tanꝗͣ fundꝰ arche. suꝑ
ꝗͣ fiebat ignis q̃ ꝑ fenestrã q̃ erat
ĩ lat̾e orientali i̾ponebat᷑. In q̃tuor
dens craticła erea. in modum¬
retis facta. usq ad mediũ alta¬
ris uitꝰ descendebat. suꝑ ꝗͣ cre¬
manda in hodorẽ dño pone¬
bant᷑. q̃ ignis ꝑ ocłos craticule

Expanded text:
que Deus fieri altare de lignis setim; altare hoc dicebant holocausti, vel holocaustorum, vel holocaustomatum, et posset dici sacrificiorum: sed a 375 digniori nomen accepit. Erat autem in longitudine, et latitudine quinque cubitorum, scilicet quadrum, et in altitudine trium. Cui tanquam turris in alto ad horam ministrationis aliquid apponebatur, in quo staret minister, quod impleta ministratione tollebatur. Altare enim gradus habestar arcae sine operimento; parietes ligneilicet uri non possent, sicut nec antiton, vel lignum Paradisi quodlibet, quod urendo fit mundius; area ejus, sive arula aerea erat, tanquam fundus arcae super quam fiebat ignis, qui per fenestram, quae erat in latere orientali imponebatur. In quatuor dens craticretis facta; et usque ad medium altaris descendebat, super quam cremanda in odorem Domino ponebantur, quae ignis per oculos craticulae
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ olim de iacto semĩe centuplũ
recepisse. Nec de una specie hoc
ẽẽ potuit: s forte in om̃i genere
opũ centuplatꝰ ẽ. Uñ alia tͣnsla¬
tio ht̃. Inuenit in illo anno cen¬
tuplũ. Ob hoc inuidentes ei pale¬
stini: puteos qͦs foderat pater eiꝰ
obstruxer̃t. replentes humo. Etiã¬
abimelech tuñs eũ: dix̃ ei. Rece¬
de a nob̾: qr potentior nob̾ factꝰ
es. Et recedens ysaac uenit in
puteũ. ꝑ q̃ torrens qͣndoꝙ influ¬
ebat. ⁊ eruderauit ibi puteos qͦs
tuo obstruxer̾t eos phylistei. ⁊
cũ inueniss aꝗͣ uiuã iurgati st̃
pastores gerare adu̾sus eũ dicentes.
Nr̃a ẽ aqua. Et ob hoc uocauit
puteũ escõn: id ẽ calũniã ł iurgi¬
um. Et recedens inde. fodit ahũ
puteũ: ⁊ ꝓ illo qͦ iurgati st̃. ⁊ ob
hoc uocauit eũ sathanan. id est
ꝯtͣriũ. ł inimicitias utͥusq putei.
Ut dicit iosephꝰ. opꝰ imꝑfectũ re¬
liqͥt. nolens ꝯtendere cũ indige¬
nis. expectans bone uoluntatis

Expanded text:
to olim semine centuplum recepisse. Nec de una specie hoc esse potuit, sed forte in omni genere opum est centuplicatus. Unde alia translatio habet, Invenit in illo anno centuplum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, puteos, quos foderat pater ejus, obstruxerunt, replentes humo, Abimelech etiam timens eum dixit ei: Recede a nobis; quia potentior nostri factus es. Et recedens Isaac venit in per quem torrens quandoque influebat, et eruderavit ibi puteos, quotuo obstruxerunt eos Philisthaei. Et cum invenisset aquam vivam, jurgati sunt pastores Gerarae adversus eum dicentes: Nostra est aqua. Et ob hoc vocavit puteum Eschom, id est calumniam, vel jurgium. Et recedens inde fodit alium puteum, et pro illo quoque jurgati sunt. Et ob hoc vocavit eum Satanam, id est contrarium, vel inimicitias. Utriusque putei, ut dicit Josephus, opus imperfectum relinquens, nolens contendere cum indigenis, exspectans et exoptans
Abbreviated transcription (Latin):
loco ascendit in bersabee. ⁊ ap¬
paruit ei dñs in ipsa nocte. pro¬
mittens ei. qͦd ꝓmiserat patri eiꝰ.
Et edificauit altare: & inuoca¬
uit ibi nom̃ dñi: ⁊ p̃cepit sexuis¬
siuis ut ibi foderent puteñ. Geri¬
simile ẽ: qͦd eruderau̾int puteũ

Expanded text:
loco ascendit in Bersabee. Et apparuit ei Dominus in ipsa nocte, promittens ei quae promiserat patri ejus. Et aedificavit altare, et invocavit ibi nomen Domini, et praecepit servis ut ibi foderent puteum. Verosimile est quod eruderaverunt puteum
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ elige uiros potentes. tim̃tes
dm̃: amantes ueritatẽ. detestan¬
tes auariciã. Tnota qr in his qͣ¬
tuor q̃ dicit ꝯsid̾anda in eligen¬
do iudice. ponit potentiã: que¬
qͥdẽ plurimũ ualet si tria illa se¬
quant᷑. Alioqͥn: addit᷑ oleum ca¬
mino. ⁊ gladiꝰ ueneno. Tñ alia
tͣnslatio ht̃ sapientes: qͦs forsan
potentes uocat ad iudicandũ
& ad didit. Ostitue ex electis qͦs¬
dã tͥbunos. id ẽ cuiq tͥbui unũ
p̃pone: qͥ a tribu tͥbunꝰ hebraice.
grece ciliarchꝰ. latine nullenariꝰ:

Expanded text:
ntes, timentes Dominum, amantes veritatem, detestantes avaritiam. » Et nota quod in his quatuor, quae dicit consideranda in eligendo judice, ponit potentiam, quae plurimum valet si tria illa sequantur, alioqui additur oleum camino, et gladius veneno. Alia translatio habet, « sapientes, » quos forsan potentes vocat ad judicandum. Et addidit: « Constitue ex electis quosdam tribunos, id est cuique tribui unum praepone, qui a tribu tribunus Hebraice, Graece chiliarchus, Latine
Abbreviated transcription (Latin):
cognatꝰ moysi obuiã ei in de¬
sertũ: tulitq secũ sephorã. ⁊ duos
filios eiꝰ. Cũq intͣss tab̃naculũ
moysi: narrauit ei moyses sig
illi ietro: ait. Bñdictus dñs: qr
eripuit ppłm fuũ de t̾ra egypti

Expanded text:
in desertum, tulitque secum Sephoram, et duos filios ejus. Cumque intrasset tabernaculum Moysi, narravit ei Moyses signilli Jethro ait: « Benedictus Dominus, qui eripuit populum suum de terra Aegypti.
Abbreviated transcription (Latin):
ficasse dño. s moysen scłm aliã
tͣnslationẽ. q̃ est. sũpsit ietͦ hosti¬
as de oblatis a moyse: sũpsit ab
eo ⁊ comedit. forte trc̃ sacͥficauit
moyses iuxta montẽ: sic̃ p̃ceꝑat
ddñs. Dicit eñ iosephꝰ ietro ue¬
nisse circa montẽ: ubi in rubo
multas uiderat moyses uisioneᷤᷤ.
Att̾a die sedit moyses ut iudi¬
caret ppłm: qͥ asistebat ei de ma¬
ne usq ad uesꝑam. Qͦd artẽdeis
ietro. ait. Stulto labore ꝯfum̾is:
ult᷑ uires tuas ẽ negociũ. Sed
audi uerba mea: ⁊erit dñs tec̃.
Esto ppło in his q̃ st̃ ad dm̃: ⁊ ce

Expanded text:
molasse Domino, sed Moysen, secundum aliam translationem, quae est: « Sumpsit Jethro hostias de oblatis a Moyse, sumpsit ab eo, et comedit. » Forte tunc sacrificavit Moyses juxta montem, sicut praedixerat Dominus. Dicit enim Josephus Jethro venisse circa montem, ubi in rubo multas viderat Moyses visiones. « Altera die sedit Moyses, ut judicaret populum, qui assistebat ei a mane, usque ad vesperam. Quod attendens Jethro ait: Stulto labore consumeris, ultra vires tuas est negotium. Sed audi verba mea, et erit Dominus tecum: Esto populo in
Abbreviated transcription (Latin):
posuit sup̃nũ. forte qr iã pͥnci¬
pẽ habebant queq tribꝰ suum:
sub pͥncipe uoluit ẽẽ millenarioᷤ.
qͥ t̾m p̃ẽent mille. Sub mille¬
nariis aũt monuit ꝯstitui decẽ.
ecacontarchos. id ẽ oẽtenarios.
łcenturiones. sub centurione
duos pentacontarchos. id ẽ qͥnqͣ¬
genarios. sub qͥnqͣgenario quinq
decanos. Orta gͥ lite int̾ decem.
stabant ad iudiciũ decani: cui
facile erat lites paucoꝵ dirin̾e.
Si ñ poterant diffinire. ascen¬
debant ad qͥnquagenariũ. ⁊ sic
usq ad moysen: qͦd t̃n rarũ erat.
Maiora tñ moysi reseruabant:
ipsi minora iudicances. In hunc
uocauit in partẽ sollicitudinis:

Expanded text:
. Forte quia jam principem habebat quaeque tribus suum, sub principe voluit esse millenarios, qui tantum praeessent mille. Sub millenariis autem monuit constitui decem hecatontarchos, id est centenarios, vel centuriones, sub centurione duos pentacontarchos, id est quinquagenarios, sub quinquagenario quinque decanos. Orta igitur lite inter decem, stabant ad judicium decani, sicque facile erat lites paucorum dirimere; si non poterant diffinire ascendebant ad quinquagenarium, et sic usque ad Moysen, quod tamen rarum erat. Majora tamen reservabant Moysi, ipsi minora judicantes. In hunc lurimos in partem sollicitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
spinas ⁊ tͥbulos germinabit. ad
didit. E comedes herbas terre.
de t̾ra maledicta: nisi forte de ag¬
no paschali ꝓ p̃cepto legis. Ad di¬
dit gͦ de labore. In sudore uultꝰ
tui uesceris pane tuo donec in t̃¬
ram reu̾taris. id ẽ donec moriaris:
qi t̾ra es ⁊ in terrã ibis. Pulchre
dictũ ẽ ibis. Quasi. Q in eodem
statu stetisses donͨ tͣnsires in meliꝰ.
si uelles: mͦ de miseria in miseriã
ibiᷤᷤ more fluentis aque. Ltẽ adã
plangens miseriã posteritatis:
uocauit uxorẽ suã euã. ut dictũ
est. O

Expanded text:
spinas, et tribulos germinabit. Et addidit: Et comedes herbas terrae, ventium de terra maledicta, nisi forte de agno paschali, pro praecepto legis. Addit ergo de labore: In sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec in terram revertaris, id est donec moriaris, quia terra es, et in terram ibis. Pulchre dictum est, ibis, quia qui in eodem statu stetisses, donec transires in melius, si velles, modo de miseria in miseriam ibis, more fluentis aquae. Et tunc Adam, plangens miseriam posteritatis suae, vocavit uxorem suam Evam, ut dictum est.
Abbreviated transcription (Latin):
riro suo ꝯditione ⁊ timore: cui
priꝰ subiecta fuerat. s amore.
Et qr infructu peccauit: in fruc¬
tu suo punita ẽ. Uñ dictũ ẽ ei
in dolore paries. Ed dictũ est
in dolore. maledictio ẽ: s paries.
bñdictio ẽ. Maledicta enĩ est
sterilis: ⁊ita in puniendo ñ o
bliuiscit᷑ misereri d̃s. Quod ũ
in aliis maledictionibꝰ bominũ
notandũ ẽ. Adam q in solo esu
peccauit. in labore querendi sͥ
edulii punitꝰ est: scił maledicta

Expanded text:
viro conditione, et timore, cui prius subjecta fuerat, sed amore. Et quia in fructu peccavit, in fructu suo punita est. Unde dictum est ei: In dolore paries. Quod dictum est ei in dolore, maledictio est, sed paries, benedictio est. Maledicta enim est sterilis . Et ita in puniendo non est oblitus, misereri Deus, quod etiam in aliis maledictionibus hominum notandum est. Adam, quia in solo esu peccavit, in laborem quaerendi sibi edulii punitus est sic: Maledicta
Abbreviated transcription (Latin):
calcaneo eiꝰ maxĩe. Et sicut na¬
t᷑ale ẽ odiũ int̾ equos ⁊ grifes. lu¬
pos ⁊ canes: sic int̃ hõem ⁊ ser¬
pentẽ. Sicut enĩ uenenũ serpẽ¬
tis hoẽm: sic sputũ hoĩs ieiun
ꝑunit serpentẽ. ⁊qr adhuc nu¬
insilit. In duobꝰ peccauit muli¬
er: suꝑbiuit ⁊ uetitũ comedit.
Qͥa suꝑbiuit: humiliauit eam¬

Expanded text:
calcaneo illius maxime. Et sicut nacalcaneo illius maxime. Et sicut naturale odium est inter equos et griphes, lupos et canes, sic inter hominem et serpentem. Sicut enim venenum serpentis hominem, sic sputum hominis jejuni perimit serpentem. Et quia adhuc nutitum insilit. In duobus peccavit mulier, superbivit, et vetitum comedit. Quia superbivit, humiliavit eam
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier ꝗͣ dedisti mͥ sociã dedit
mͥ de ligno: ⁊ comedi. ad mu¬
lierẽ ait. Quare hoc fecistiͦ. S¬
nͨ ipsa se accusauit: s obliqͣuit
pecc̃m in serpentẽ: tacite uͦ in
auctorẽ serpentis. Serpens uͦ
ñ int̾rogat᷑: qi ñ ꝑ se hoc fecerat.
s diabolus ꝑ eũ. Et maledicens
eis incepit a serpente: ordinem
seruans ⁊ ꝯgruũ maledictionũ
numerũ. Serpens enĩ ⁊ priꝰ. ⁊ plꝰ
peccauit: qr in tribꝰ. Alulier post
⁊ minꝰ eo: qr in duobꝰ. Hõ postre¬
mo ⁊ minꝰ: qr in uno. Serpens
inuidit: m̃titus ẽ: decepit. His
tribꝰ tres reddite st̃ maledictio¬
nes. Qa inuidit hoĩs excellẽtie.
dictũ est ei suꝑ pectus tuũ gra
dieris. Qͥa m̃titus ẽ. punitꝰ est ĩ
ore: terrã comedes om̃ibꝰ diebꝰ
uite tue. Imino abstulit ei uocẽ:
⁊ posuit ei uenenũ in ore. Quia
decepit: accepit hec. Inimicitias
ponã int̾ te ⁊ mulierẽ. Hic ĩ nui¬
tur qͦd eua penituit. Ip̃sa ꝯteret
qͣsi sedẽ uite. Et tu insidiaberis

Expanded text:
Mulier quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi. Et ad mulierem ait: Quare hoc fecisti? Nec ipsa se accusavit, sed obliquavit peccatum in serpentem, tacite vero in Auctorem serpentis. Serpens vero non interrogatur, quia per se hoc non fecerat, sed diabolus per eum. Et maledicens eis, incepit a serpente, ordinem servans, et congruum maledictionum numerum. Serpens enim; et prius et plus peccavit, quia in tribus; muli viro, quia in duobus; homo postremo, et minus, quia in uno. Serpens invidit, mentitus est, decepit. His tribus redditae sunt tres maledictiones. Quia invidit hominis excellentiae, dictum est ei: Super pectus tuum grnitus est in ore: unde: Terram comedes omnibus diebus vitae tuae, imo abstulit ei vocem, et posuit ei venenum in ore. Quia decepit, accepit hoc: Inimicitias ponam inter te et mulierem. Hinc innuitur quod Eva poenituit: Ipsa conteret quasi sedem vitae. Et tu insidiaberis
Abbreviated transcription (Latin):
hc̃ effectũ naturalit̾ habentis: di¬
cens. Illa namq plantatio: cau¬
sa acuminis erat ⁊ intellectus.
unc fecer̃t sͥ ꝑrromata. ⁊ nr¬
id ẽ succinctoria. qͣsi braccas
breues ut cãpestria. nͨ sine causa
de foliis ficuũ: qr de succo eoꝵ si
terant᷑. caro hoĩs inuncta. statĩ
hibitã. Et audier̃t uocẽ dñi deã¬
bulantis: ut ex ipso suo motu iã
tũ: ⁊ increpando. ñ ignorando.
ait. Ubi es: Quasi. uide in qua
miseria es. Qui ait. Abscondi me.
qr nudꝰ eram. Stulta responsio.
qͣsi displiceret nudꝰ. qͥ talis fue̾at
factus. ait dñs. Qͥs hoc indi¬
cauit t̃: nisi qr de ligno come¬
cdisti: Ille uͦ ñ humilit̃ ꝯfitens. s¬

Expanded text:
c effectum naturaliter habentis, dicens: « Ista namque plantatio causa acuminis erat, et intellectus.Tunc fecerunt sibi perizomata , id est succinctoria, quasi bracas breves, ut campestria. Nec sine causa de foliis ficuum, quia de succo eorum si teratur, caro hominis inuncta statim rohibitam. Et audierunt vocem Domini deambulantis, ut ex ipso suo motu jam tum, et increpando, non ignorando, ait: Adam, ubi es? quasi dicat: Vide in qua miseria es. Qui ait: Abscondi me, quia nudus eram. Stulta responsio, quasi displiceret nudus, qui talis fuerat factus. Et ait Dominus. Quis hoc indicavit tibi, nisi quod de ligno comedisti? Ille
Abbreviated transcription (Latin):
ticulã aureã. ⁊ cathenas. ⁊ anu¬
los. ⁊ uectes aureos. instar pͥoriᷤᷤ.
Utrũ uͦ arulã hr̃et. an cineres
exciꝑet t̾ra. ambiguũ ẽ. Iosephꝰ
addit qͦd ꝑ angulos singłos sex
coronas habebat ex auro puris¬
simo. qͦd singłarit̃ forte ĩ exodo
dictũ ẽ ita. Faciesq ei coronã au¬
reã ꝑ gyrũ. Hoc altare diceba¬
tur incensi. ł thimiamatis: qr
singłis diebꝰ mane ⁊ uesꝑe ad
ficatũ dño. Fuer̃t tñ qͥ dic̾ent
mane solũ incensũ. id est thus
sc̃asc̃õꝵ. aut in sc̃uario cũ can¬
delabro ⁊ m̃sa. sc̃i uident᷑ du¬
bitare. Nec ẽ putandũ in du¬
biũ uenisse qͥn ẽẽt in scũario. ẽ
& pͥma positio tab̃nacłi facta a
moyse innuit. nͥ qr paulus in¬
ampliata fuer̃t. ⁊ multiplicata
p̃t̾ altare aureũ qͦd erat extra
uelũ. ad qͥd bis in die necesse
erat ingredi. erat suꝑadditũ
thuribulũ in adito. in qͦ sũmꝰ
sac̾dos prunas ⁊ thuniama q̃
secũ ferebat adoleret. q̃n ad

Expanded text:
ticulam auream, et catenas, et annulos, et vectes aureos instar prioris . Utrum vero arulam haberet, an cineres exciperet terra, ambiguum est. Josephus addidit quod per angulos singulos coronas sex habebat ex auro purissimo, quod singulariter forte in Exodo dictum est, ita: « Faciesque ei coronam auream per gyrum. » Hoc altare dicebatur incensi, vel thymiamatis, quia singulis diebus mane et vespere ad ficatum Domino. Fuerunt tamen qui dicerent mane solum incensum, id est thus sancta sanctorum, an in sanctuario cum candelabro et mensa, sancti videntur dubitare. Nec est putandum in dubium venisse quin esset in sanctuario; cum et prima positio tabernaculi facta a Moyse innuit, nisi quia Paulus,ampliata fuerunt, et multiplicata, praeter altare aureum, quod erat extra velum, ad quod bis in die necessarium erat ingredi, erat superadditum thuribulum in aditu, in quo summus sacerdos prunas, et thymiama, quae secum ferebat adoleret, quando ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliũ: ⁊ ait lẏa. Beatã me dicer
ia. sub ogige rege: qͥ urbẽ q̃ uoca¬
bat᷑ acta innouans. eleusim nomi¬
nauit. Tc̃ ⁊̃ apud lacũ tritonidẽ
uirgo apparuit: qͣ greci mineruã
dixer̃t. Nec plures artes adinueñ:¬
⁊ maxĩe lauificiũ. Eadẽ dicta est
pallas. a pallene insula tracie in
qua nutͥta ẽ. ł a pallante gygãte
tibꝰ. pͥma int̾ eas delos sole illumi¬
nata ẽ: ⁊ id̃o delos dicła ẽ. quod

Expanded text:
r ia, sub Ogyge rege, qui urbem, quae vocabatur Acta, innovans, Eleusim nominavit. Tunc etiam apud lacum Triconidem virgo apparuit, quam Graeci Minervam dixerunt: haec plures artes adinvenit, maxime lanificium. Eadem dicta est Pallas, a Pallane insula Thraciae in qua nutrita est, vel a Pallante gigante, tibus prima inter eas Delos sole illuminata est, et ideo Delos dicta, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Peꝑit terciũ: ⁊ ait. Copłabitur mͥ
uir m̃s. qr addidi ei filios: ⁊ ob ħ
dictus ẽ leui. id ẽ additio. ł firma¬
Cessauit q parere. Pinde rachel
inuidit sorori: ⁊ ait ad iacob. Da
mͥ liberos: alioqͥn moriar. Qui ait
Nũqͥd ego sũ ds̃ Et illa. Siñ de
me: saltẽ de ancilla mea.⁊ dedit
ei balã in ꝯugiũ: ñ in uxorẽ. s ut
ei iungeret᷑. Peꝑit bala filiũ: ⁊ dix̃
me sorori: ⁊ ob hoc dictus est puer
dan id ẽ iudiciũ. Reꝑit ⁊ aliũ ⁊ ait
rachel. Cõparata sũ sorori. ⁊ ĩualui:
⁊ ob ħ dictus ẽ puer neptalim. id

Expanded text:
em tertium, et ait: Copulabitur mihi vir meus, quia addidi ei filios; et ob hoc dictus est Levi, id est additio, vel firmaCessavitque parere. Proinde Rachel invidit sorori, et ait ad Jacob: Da mihi liberos, alioquin moriar. Qui ait: Nunquid ego sum Deus? Et illa: Si non de me, saltem de ancilla mea. Et dedit ei Balam in conjugium non in uxorem, sed ut ei jungeretur. Peperit Bala filium, et dixime sorori; et ob hoc dictus est puer Dan, id est judicium. Peperit et alium, et ait Rachel: Comparata sum sorori, et invalui, et ob hoc dictus est puer Ne
Abbreviated transcription (Latin):
di remansit in geraris. ⁊ ob ami¬
citiã abrahe receptꝰ ẽ ab abime¬
lech: ⁊ ad exemplũ patͥs dix̃ de
uxore. Soror mea ẽ. Forte post
plurimos dies uidit abimelech
ꝑ fenestrã ysaac iocantẽ cũ uxo¬
re sua: ⁊ acc̾sito ait. Quare ĩpo

Expanded text:
 ob amicitiam Abrahae receptus est ab Abimelech, et ad exemplum patris dixit de uxore sua, et soror mea est. Forte post plurimos dies, vidit Abimelech per fenestram, Isaac jocantem cum uxore sua, et accersito ait: Quare impo
Abbreviated transcription (Latin):
orro cũ adole¬
uissent filii ysaac: factus est
esay uenator. ⁊ iacob agͥcola ⁊ pa¬
stor in tab̾naculis habitauit. Pat̃
diligebat esar. tũ qr pͥmogenitus
erat. tũ qr de uenatione eiꝰ libent̃
uescebat᷑. Mat̃ uͦ diligebat iacob:
tũ ꝓ simplicitate. tũ ꝑ dĩ inspira¬
tione. Factũ est aũt cũ corisset
lacob pulm̾̃tũ lenticłe: esar lastꝰ
rediit ab agro. ⁊ ait. Dam̃ de coc¬
tione hac rufa: qr oppido lassꝰ sũ
Quasi dicat. Esurio: ñ ꝓ lassitu¬
dine mͥ sufficio pulm̃tũ parare.
Cui dix̃ iacob. Uende m̃ pͥmoge¬
nita tua. Esax paruipendens pͥ¬
mogenita. se moriturũ nͥ come¬
deret in instanti putans. dedit ei
pͥmogenita ꝓ ectulio lentis: ⁊ ura¬
uit talẽ uenditionẽ ratã se habi¬
turũ. ⁊ qi lentidła fulua ẽ. hebͣice

Expanded text:
Porro cum adolevissent filii Isaac, factus est Esau venator, et Jacob agricola, et pastor in tabernaculis habitavit. Pater diligebat Esau, tum quia primogenitus erat, tum quia de venatione ejus libenter vescebatur. Mater vero diligebat Jacob, tum pro simplicitate, tum pro Dei inspiratione. Factum est autem cum coxisset Jacob pulmentum lenticulae, Esau lassus rediit ab agro, et ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quasi dicat: Esurio, nec pro lassitudine sufficio mihi pulmentum parare. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Esau parvi pendens primogenita, se moriturum, nisi comederet in instanti, putans, dedit ei primogenita pro edulio lentis. Et juravit talem venditionem ratam se habiturum , et quia lenticula fulva
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ edom: a qͦ postea dicta ẽ regio
idumea. Erant aũt pͥmogenita
quedã dignitates. qͣs habuerus
pͥmogeniti in cognationibꝰ suis.
usq ad aaron. Habebat enĩ pri¬
mogenitꝰ uestẽ specialẽ. qͣ indu¬
ebat᷑ tm̃ in sacͥficio offerendo: ⁊
recepturꝰ filialẽ bñdictionem a
patre. Ipse in sollẽnitatibꝰ. in ꝯui¬
uiis bñdicebat minoribꝰ: ⁊ ĩ his
duplam cyboꝵ portionẽ recipie¬
bat. Tradunt ⁊̃: qͦd in diuisiõe
heditatis similit̾ in duplũ reciꝑet.¬

Expanded text:
em Edom, a quo postea dicta est regio Idumaea. Erant autem primogenita quaedam dignitates, quas habuerunt primogeniti in cognationibus suis, usque ad Aaron. Habebat enim primogenitus vestem specialem, qua induebatur, tantum in sacrificio offerendo, et recepturus finalem benedictionem a patre. Ipse in solemnitatibus, in conviviis benedicebat minoribus, et in his duplam ciborum portionem recipiebat. Tradunt etiam, quod in divisione haereditatis similiter in duplum recipe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ noe. Post dies centũ qͥnqͣginta
ceꝑunt aq̃ minui. m̃se septimo.
ita qͦd uicesimoseptimo die m̃sis
reqͥeuit archa suꝑ montes arme¬
nie. Illiꝰ arche reliqͥas usq nunc
arche. ut ait iosephꝰ memoriam
faciunt ⁊̃ qͥ barbaroꝵ hẏstorias
ꝯscͥpsert̃. De qͣ berosus c̾haldeus
sic ait. Dicit᷑ nauis eiꝰ que in ar¬
meniã uenit circa montẽ cordicũ.
ad huc aliqͣ pars suꝑẽẽ: ⁊ qͦddam
bitum̃ inde tolli qͦ maxĩe hoĩes
Meminit eiꝰdẽ ieronimꝰ egyptiꝰ:
qͥ antiqͥtatẽ ꝯscripsit. Alanasses
numadã excelsꝰ mons in armenia.
qͥ baris appellat᷑: in qͦ multos ꝯfu¬
gientes sermo ẽ temꝑe diluiui ꝯ¬

Expanded text:
est Noe. Post dies centum quinquaginta est Noe. Post dies centum quinquaginta coeperunt aquae minui mense septimo, ita quod die vigesima septima mensis requievit arca super montes Armeniae. Illic arcae reliquias usque nunc arcae, ut ait Josephus, memoriam faciunt, etiam qui barbarorum historias conscripserunt. De qua Berosus Chaldaeus sic ait: « Dicitur navis ejus, quae in Armenia venit circa montem Cordicum, adhuc aliqua pars esse, et quoddam bitumen exinde tolli, quo maxime homines » Meminit ejusdem Hieronymus Aegyptius, qui antiquitatem conscripsit. Manasse Mumadam excelsus mons in Armenia, qui Paris appellatur, in quo multos fugientes sermo est diluvii
Abbreviated transcription (Latin):
montes excreuit aqͣ altior qͥndec̃r
cubitis. ita ut ablueret sordes aeriᷤ
usꝙ qͦ ascenderant oꝑa hominũ
Nsq ad eundẽ locũ ascendet ignis
iudicii: ob aeris purgationẽ. S ñ
tuisse tm̃. cũ olympꝰ usq ad liqͥdũ
aera uadat. suꝑ quẽ litt̾e inscͥpte
in puluere ꝑ annũ reꝑte st̃ stetis
ritate. nec ⁊̃ aues uiu̾e queunt.
nec phylosophi ascendentes absq
spongiis plenis aqua aliqͣntũ ibi
manere potuer̃t. qͣs naribꝰ appo¬
nentes. crassiorẽ inde aerẽ extra¬
hebant. S sunt qͥ putant altitu¬
dinẽ montiũ tc̃ ñ fuisse tantam
qͣnta nc̃ est. Nel fortasse in subli¬
mibꝰ sacrificantes ignẽ accende¬
bant. cuiꝰ uapor ⁊ fauille multũ
ascend̾e potuer̃t. ⁊ aera macłare.
⁊̃ cũ intͣsset noe. clausit ostium
deforis : ⁊ bituminauit exterius.
Et mortua ẽ om̃is anĩa uiuens
suꝑ terrã. Et obtinuert̃ aq̃ t̾ras.
ita exaltate. centũ qͥnqͣ ginta die¬
bus: ab illa scilicet die qͣ ingressus

Expanded text:
montes excrevit aqua altior cubitis quindecim, ut ablueret sordes aeris, usquequo ascenderant opera hominum. Usque ad eumdem locum ascendet ignis judicii ob aeris purgationem. Sed non e, cum olympus usque ad liquidum aera vadat, super quem litterae inscriptae in pulvere, per annum repertae sunt stetissritate, nec etiam aves vivere queunt, nec philosophi ascendentes, absque spongiis plenis aqua, aliquantulum ibi manere potuerunt, quas naribus apponentes crassiorem inde aerem attrahebant. Sed sunt qui putant altitudinem montium tunc non fuisse tantam, quanta nunc est, vel fortasse in sublimibus sacrificantes ignem accendebant, cujus vapor, et favillae multum ascendere potuerunt, et aera maculare. Et cum intrasset Noe clausit ostium Deus, et bituminavit exterius, et mortua est omnis anima vivens super terram, et obtinuerunt aquae terras ita exaltatae centum quinquaginta diebus, ab illa scilicet die qua ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
Perfecta gͥ archa: dix̃ archani.¬
dñs ad noe. Ingredieris archã
tu ⁊ filii tui: uixor tua ⁊ uxores
filioꝵ tuoꝵ. In his octo reserua¬
tũ est seminariũ gen̾is humani:
⁊ seorsũ uiros. ⁊ seorsũ mulieres
noĩauit dñs. cũ de ingressu loq̃¬
ret᷑. Acsi diceret. Temꝑe afflictio¬
nis uacandũ ẽ ab amplexibꝰ. ⁊¬

Expanded text:
Perfecta igitur arca, dixit Dominus ad Noe: Ingredieris arcam tu, et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum . In his octo reservatum est seminarium generis humani. Et seorsum viros, seorsum mulieres nominavit Dominus cum de ingressu loqueretur. Ac si diceret. Tempore afflictionis vacandum est ab amplexibus
Abbreviated transcription (Latin):
deuectũ: ⁊ ceta. Decimo tandem
mise pͥma die m̾sis: apparuerius
cacumina montiũ. Cũq tͣnsisseñ
qͣdraguita dies. aperuit noe fe¬
nestrã ⁊ emisit coruũ: qͥ ñ reu̾te¬
bat᷑. Forte int̾ceptꝰ aqͥs: ł inueni¬
ens suꝑnatans cadauer in aquis.
ẽ illectus eo. Tñ iosephꝰ ait quod
cuncta reꝑiens inundantia: regͥs¬
sus ẽ ad noe in archã. Emisit qͦ
pꝰ eũ colũbam: que cũ ñ inueniss
noe. S ñne cacumina montiũ
iã erant nudata᷑ Forte ñdũ eras¬
siccata: ⁊ sic in palude reqͥescere ñ
potuit. sicut nͨ in aqua. Uel ꝑ re¬
capitulationẽ priꝰ potest intelligi
factũ. qͦd pꝰea dictũ ẽ. Post dies
septẽ emisit eã: que uesꝑe rediit
ferens ramũ ohue uirentẽ. Post

Expanded text:
ctum. Decimo tandem mense, prima die mensis, apparuerunt cacumina montium. Cumque transissent quadraginta dies, aperuit Noe fenestram, et emisit corvum, qui non revertebatur , forte interceptus aquis, vel inveniens supernatans cadaver in aquis est illectus eo. Tamen Josephus ait, quod cuncta reperiens inundantia regressus est ad Noe. Emisitque post eum columbam, quae cum non invenisset Noe. Sed nonne cacumina montium jam erant nudata? Forte nondum siccata, et sic in palude requiescere non potuit, sicut nec in aqua. Vel per recapitulationem prius potest intelligi factum, et postea dictum. Post dies septem iterum emisit eam, quae vespere rediit ferens ramum olivae virentem. Po
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gen̾ant᷑ de coitu ñ fuit necesse
ẽẽ in archa: que scił de puluere
addit. scdm genꝰ suũ. ł in genere
suo. Querit᷑ ⁊̃ si sine tͣnsgressione
carnibꝰ coegiss includi. Dic̃ Aygꝰ.
posse ẽẽ pret̾ carnes alim̃ta com¬
munia. maxĩe cũ ea que carnibꝰ
uescunt᷑. fico ⁊ castaneis uesci posst̃.
p̃cipue cũ om̃ibꝰ uesci cogit fameᷤ
Forte ñdũ anĩalia carnibꝰ uesce¬
bant᷑: sicut nͨ hoẽs. fecitq nos
cuncta q̃ sibi dñs p̃ceꝑat. Sexcen¬
tesimo anno uite sue ingresus ẽ
Noe in archã cũ om̃ibꝰ q̃ dixerat
ministerio adducta st̃ m̃se scd̃o.
die septimodecimo. qͥ ab hebreis y¬
san dr̃. a latinis maius. a macedo¬
nibꝰ dyor. Moyses aũt in legitum.
nysan. io ẽ aprilẽ primũ mensẽ
ꝯstituit scdm iosephũ. In ꝯtͣctibꝰ uͦ
poꝵ. ⁊ usualẽ ordinẽ m̃siũ seruauit.
Dic̃ iosephꝰ qͦd ab adam. usq ad
hoc tempꝰ fluxer̃t anni duo inilia
sexcenti qͥnqͣgintasex: qͦd in sacris

Expanded text:
n generantur de coitu, non fuit necesse esse in arca, quae scilicet de pulvere,addit, secundum genus suum, vel in genere suo. Quaeritur etiam, si sine transgressione carnibus coegisset includi? Dicit Augustinus posse esse praeter carnes alimenta communia, maxime cum ea quae carnibus vescuntur fico et castanea vesci possint, praecipue cum omnibus vesci cogat fames. Forte nondum etiam animalia carnibus vescebantur, sicut nec homines. Fecitque Noe cuncta, quae sibi Dominus praeceperat. Sexcentesimo anno vitae suae ingressus est Noe in arcam cum omnibus, quae dixerat ministerio adducta sunt, mense secundo die decima septima qui ab Hebraeis Nisan dicitur, a Latinis Maius, a Macedonibus Dion. Moyses autem in legitimis Nisan, id est Aprilem, primum mensem constituit, secundum Josephum. It usualem ordinem mensium servavit. Dicit Josephus, quod ab Adam usque ad hoc tempus, fuerunt anni duo millia sexcenti quinquaginta sex quod in sacris
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmunda: que ñ tc̃ nat᷑alit̃ esui
hominũ ñ erant apta. Ideo dixi
huc ꝯcessa. Tollesq tecũ ex om̃ibꝰ
q̃ mandi posst̃: ut sint tã illis ꝗͣ
tibi in cybũ. Si querit᷑ utrũ de
minutis anĩantibꝰ uttͦducta suit

Expanded text:
immunda, quae etiam tunc naturaliter esui hominum non erant apta. Ideo dixi,dendum concessa. Tollesque tecum ex omnibus quae mandi possunt, ut sint tam tibi quam illis in escam. Si quaeritur, utrum de minutis
Abbreviated transcription (Latin):
suffocatũ. ⁊ꝓhibuit eis ds̃ homi¬
cidiũ. Et qr maxĩe tunebant ne
dñs it̾m aquas diluuii munda¬
ret suꝑ terrãͥ & noe cotidie ora¬
bat ne hoc fieret. ut iosephꝰ refert:
pepigit eis fedus qͦd ultra ñ fieret
diluuiũ. & in signũ fecleris huius¬
posuit arcũ suũ in nubibꝰ: ⁊ ẽ sig¬
nũ duoꝵ iudicioꝵ. scił iudicii p̃te

Expanded text:
suffocatum. Et prohibuit eis Deus homisuffocatum. Et prohibuit eis Deus homicidium fieri, quia maxime timebant ne Dominus iterum aquas diluvii inundaret super terram; et Noe quotidie orabat, ne hoc fieret, ut Josephus refert: pepigit eis Deus, quod ultra non fieret diluvium, et in signum foederis hujusposuit arcum suum in nubibus. Et est signum duorum judiciorum. Judicii pe
Abbreviated transcription (Latin):
dis anĩalibꝰ septimũ obtulit dño.
Id̾̃o enĩ iusserat dñs septimũ scł̃m
genus suũ adduci: ut septimo obla¬
to. sex sufficerent ꝓpagationi. Locũ
a qͦ egressi st̃ archã: armenii egresso¬
riũ uocant. filii uͦ noe dixerunt
thaminon. io ẽ octauũ ꝓ numero
egressoꝵ. Ob hoc qͦ ut qͥdã tͣdunt
noe fecit altare dño de octo lapi¬
dibꝰ. Et odoratꝰ est dñs odorẽ sua¬
uitatis: ⁊ ait ad noe. N ultͣ ma¬
ledicã onĩi t̾re ꝓpt̃ hoĩes: qr ꝓni¬
st̃ ad malũ. Tempꝰ sem̃tis ⁊ messis.
frigꝰ ⁊ estus. nox ⁊ dies ñ reqͥescens:¬
seruiendo homini. Forte ñdũ ita plene
distinta fuerant qͣtuor temꝑa: qr
nͨ usq ad diluiũ aque fuerant col¬
lecte in nubes. Et bñdixit eis dñs
dicens. Crescite ⁊ multiplicamini:
⁊ sit tuor u̾r suꝑ cuncta aĩantia
t̾re. Hoc dictũ est eis in solatiũ: ne
pauci hoĩes a pluribꝰ bestiis oppͥ
sanguine ñ comedetis: id ẽ anĩal

Expanded text:
dis animantibus septimum obtulit Domino. Ideo enim jusserat Dominus septem secundum genus suum induci, ut septimo oblato, sex sufficerent propagationi. Locum autem quo egressi sunt Armenii Egressorium vocant. Filii vero Noe dixerunt Thenon, id est octo pro numero egressorum. Ob hoc quoque, ut quidam tradunt, Noe fecit altare de octo lapidibus. Et odoratus est Dominus odorem suavitatis, et ait ad Noe: Non ultra maledicam omni terrae propter hominesutem sementis, et messis, et frigus, et aestus, nox, et dies non requiescent. Forte nondum ita plene distincta erant quatuor tempora, quia nec usque ad diluvium aquae fuerant collectae in nubes. Et benedixit eis Dominus dicens: Crescite, et multiplicamini, et sit timor vestri super cuncta animantia terrae. Hoc dictum est eis in solatium, ne pauci homines a pluribus bestiis opprisanguine non comedetis, id est animal
Abbreviated transcription (Latin):
mectiꝰ natu: potest dici minor. id ẽ
indignior. ł forte minor statura:
prudentior fuit cham maiore.¬
⁊ Maledix̃ aũt ñ filio. s filio filii:. qr
sciebat in spũ filiũ suũ ñ seruit᷑m
fr̾ibꝰ suis. s sem̃ eiꝰ: nec om̃s de semi¬
ne eiꝰ. s eos qͥ de chanaan de¬
scensuri erant. Peccã quidẽ patrũ
sepe uindicant᷑ in filios temꝑalit̃.
Et ẽ sensꝰ. Sic ñ leteris de filio tu¬
o: sicut nͨ ego de te lecor. Laddidit.
Bñdictꝰ dñs ds sem: fit chanaan

Expanded text:
medius natu? Potest dici minor, id est indignior; vel forte minor statura. prudentior fuit Cham majore. Maledixit autem non filio, sed filio filii, quia sciebat in spiritu filium non serviturum fratribus, sed semen ejus, nec omnes de semine, sed eos, qui de Chanaan descenderant. Peccata quidem patrum saepe vindicantur in filios temporaliter. Et est sensus sic: Non laeteris de filio tuo, sicut nec ego de te. Et addidit. Benedictus Dominus Deus Sem, sit Chanaan
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ẽ int̾ior. qr futurus ẽ ignis. ⁊ tra¬
cdunt scĩ qͦd qͣdraguta annis aute
iudiciũ ñ uidebit᷑ arcꝰ. qͦd ñ nat᷑alit̃
ostendet desiocationẽ aeris iã incep
epit noe exerc̾e terrã. ne cham.¬
⁊ plantauit uineã: labruscas
nat᷑ales ꝑ cultũ ad usũ uinee tra¬
hens. Bibensq uinũ s ignorans
uim eiꝰ inebriatꝰ ẽ: ⁊ dormiens mi¬
datus ẽ in cab̾nacło suo. Nucdatio
enĩ femoꝵ sequit᷑ ebrietatẽ: sicut
libido satietatẽ. S cũ cham ueren¬
da patͥs sui uidiss nudata: irrideas
ñciauit hoc fr̃ibꝰ suis. S illi palliũ
ĩponentes humeris. ⁊ euntes retͦr¬
sũ ne uiderent: oꝑuer̃t patͥs uerẽ¬
utebant᷑ hoĩes femoralibꝰ. Euigilas

Expanded text:
us est ignis. Et tradunt sancti, quod quadraginta annis ante judicium non videbitur arcus, quod etiam naturaliter ostendet desiccationem aeris jam incoepepit Noe exercere terram, et plantavit vineam, labruscas naturales per cultum ad usum vineae trahens, bibensque vinum, sed ignorans vim ejus, inebriatus est. Et dormiens nudatus est in tabernaculo suo . Nudatio enim femorum sequitur ebrietatem, sicut libido satietatem. Sed cum Cham verenda patris vidisset nudata, irridens, nuntiavit hoc fratribus. Sed illi pallium imponentes humeris, et euntes retrorsum, ne viderent operuerunt patris verenutebantur femorali
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ luna septimadecima. reuoluto
anno in eadẽ t̾cia feria erit luna
per unã diẽ descendit in marty¬
rologio. Gerbi grã. Ralende. ia¬
nuarii st̃ in dñica die. ⁊ luna septi¬
ma: reuoluto anno in kalẽdis ianu¬
arii reitãta luna erit octauadecim
s kalende erunt scda feria. Ergo

Expanded text:
revoluto anno in eadem tertia feria erit luna per unam diem descendit in martyrologio. Verbi gratia, Kalendae Januarii sunt in Dominica die, et luna septima, revoluto anno in Kalendis Januarii reiterata luna erit decima septima, sed Kalendae erunt secunda feria. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Gentes enĩ que de iaphet dilatate
st̃ numero. dõ autore in cultu dõꝵ
dõ ꝑmitcente: pꝰ inserte st̃ trunco
oliue. Et impleti st̃ dies noe. non¬
genti qͥnqͣginta anni: ⁊ mortuꝰ ẽ.
Dicit aũt iosephꝰ. qͦd nemo putet
falsa q̃ de antiquoꝵ longenitate
ꝯscripta st̃: qr ꝓpt̃ uirtutes. ⁊ glori¬
osas utilitates qͣs iugit̾ ꝑscrutabat᷑.
id ẽ astronomiã. ⁊ geometriam.¬

Expanded text:
Gentes enim, quae de Japheth dilatatae sunt numero, Deo auctore, et in cultu deorum Deo permittente, post insertae sunt trunco olivae. Et impleti sunt dies Noe nongenti quinquaginta annorum, et mortuus est. Dicit autem Josephus quod nemo putet falsa quae de antiquorum longaevitate scripta sunt, quia propter virtutes et gloriosas utilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est astronomiam et geometriam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis: dix̃ dñs ad noe. Egredere
de archa tu ⁊ uxor tua: filii tui ⁊
uxores filioꝵ tuoꝵ. Inuncti iubent᷑
exire qͥ disiuncti intͣuerant. Acsi di¬
ceret eis. Nc̃ rediit tempꝰ ãplexan¬
di: ut multiplicemini suꝑ terrã.
Mox enĩ subiunxit. Crescite ⁊ mul¬
tiplicamini. Et egͦssus ẽ noe cum
uniu̾sis q̃ erant cũ eo. eadẽ feria qͣ
ingressus fuerat reuoluto anno. In
qͥta ẽ luna hodie. si undecĩ addas.
tota erit eodẽ die reuoluto anno.
Si hodie pͥma: eodẽ die in seq̃nti
anno erit duodecima. Nec moue¬
at te qͦd dixit eũ egressũ uicesima
octaua luna: cũ liber dicat uice¬
simaseptuna. Potuit enĩ ẽẽ quod

Expanded text:
ere de arca tu, et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum tuorum . Conjuncti jubentur exire, qui disjunctim intraverant. Ac si diceret eis: Nunc rediit tempus amplectendi, ut multiplicemini super terram. Mox enim subjunxit: Crescite, et multiplicamini . Et egressus est Noe cum universis, quae erant cum eo, eadem die, qua ingressus fuerat, revoluto anno. Inguota est luna hodie, si undecim addas: tanta erit eodem die revoluto anno, si hodie prima, eadem die sequenti anno duodecima. Nec te moveat, quod dixi, egressum vigesima octava luna, cum liber dicat vigesima septima. Potuit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eã humiliauit. dotẽ. uesteᷤ.
⁊ nuptias. id ẽ uirũ ei ꝓuidbit.
ꝓ p̃cio pudicicie. Eͦd si añ sep¬
timũ annũ displicuerit ei: uen¬
dendi eã alt̾i potestatẽ ñ habe¬
bit: nͨ pudicicie p̃ciũ negabit.
Qͦd si inter̃ĩ agnoĩauerit eã sͥ.¬
faciet ei ͥ nͨ sine libello repudii
emerit: in modũ p̃dictũ facios
ei ꝓ filio sic̃ ꝓ se. Si tria ista ñ
fecerit: id ẽ. si nec ipse eã humi¬
liau̾it sine agnoniĩatione. nͨ

Expanded text:
enim eam humiliavit, « dotem, vestes et nuptias, » id est virum ei providebit, pro pretio pudicitiae; quod si ante septimum annum displicuerit ei, vendendi eam alii potestatem non habebit, nec pudicitiae pretium negabit. Quod si interim agnominafaciet ei, « nec sine libello repudii emerit, in modum praedictum faciet ei pro filio, sicut pro se. Si tria ista non fecerit, » id est si nec ipse eam humiliaverit, sine agnominatione, n
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ppłm flentẽ. ⁊ intołabilis res
uisa ẽ ei. qr ⁊ ab eo escas petebant. Et
ait moyses ad dñm. Cur imposuisti
ꝯcepi ⁊ genui multitudinẽ oẽm hancͦ.
Obsecͦ tit alit̾ ꝓuideas: aut int̾ficias me.
Cui dñs. Congrega mͥ septuaginta
uiros de senioribꝰ isrł. qͦs meliores no¬
sti ad ostiũ tab̾nacłi. ⁊ auferã de spũ
tuo tͣdamq eis. ut sustentent cecũ
onus ppłi. ⁊ ppło dices. Cras dabo uo¬
Propͥe enĩ ẽ uomitꝰ ille qͥ excitat᷑ fe¬
tore sentine. Ablatio sp̃c moysi ⁊ tͣ¬

Expanded text:
Moyses populum flentem, et intolerabilis res visa est ei, quia et ab eo escas petebant. Et ait ad Dominum: « Cur imposuisti concepi, et genui multitudinem omnem hanc? Obsecro, aut aliter provideas, aut interficias me. » Cui Dominus. Congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos meliores nosti ad ostium tabernaculi, et auferam de spiritu tuo, tradamque eis, ut sustentent tecum onus populi, et populo dices: Cras dabo voProprie est enim vomitus ille qui excitatur fetore sentinae. Ablatio, quidem spirit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc moyses dũm. Q respondit. Hõ
de gente ur̃a qͥ fuerit ĩmundꝰ suꝑ aĩa
hoĩs. siue fuerit in uia ꝓcul. faciat
modi causis tp̃r suo ñ fec̾it phase.
ext̾minabit᷑ aĩa eiꝰ de ppłis suis. id ẽ¬

Expanded text:
c Dominum. Qui respondit ei: Homo de gente vestra, qui fuerit immundus super anima hominis, sive in via procul, faciat ne hujusmodi causis, tempore suo non fecerit Phase, exterminabitur anima ejus de populis suis. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
pilis carnis sue. ubi ñ includuntur
suꝑ eos filii isrł senores. obtuler̃t eos
aaron munꝰ dño. ut seruirent in
minist̾io eiꝰ. Obtuler̃t q leuite bo¬
ues duos. quoꝵ alt̾m fecit aaron. ꝓ
peccõ eoꝵ. alt̾m in holocaustũ. ⁊ sic
seꝑati fuer̃t dũo a filiis ifrł. ⁊ exĩ
habuer̃t in usus suos ea q̃ dñi eras.
De decimis enĩ uiuebant: ⁊ his ꝯten¬
ti erant. Sac̾dotũ uͦ ⁊̃ erant sacͥficia.
pͥmitie. pͥmogenita. uota. qͥbꝰ oĩbꝰ
uescebant᷑ cũ domo sua. mundi tñ.
p̃t̾ oblata ꝓ pecc̃o. qr sac̾dotes soli
peccata ppłi comedebant. Decimã E¬
decimaꝵ suaꝵ dabant leuite sũmo
sac̾doti: ⁊ de melioribꝰ dabant. Id̃o
sortẽ ñ habuer̃t in t̾ra: qͦd ⁊ eis me

Expanded text:
pilis carnis suae, ubi non includuntur super eos filii Israel, obtulerunt eos Aaron munus Domino, ut servirent in ministerio ejus. Obtuleruntque Levitae boves duos, quorum alterum fecit Aaron pro peccato, alterum in holocaustum, et sic separati fuerunt Domino a filiis Israel. Exinde habuerunt in usus suos ea quae Domini erant. De decimis enim vivebant, et his contenti erant. Sacerdotum vero etiam erant sacrificia, primitiae, primogenita, vota. His omnibus vescebantur cum domo sua mundi tamen, praeter oblata pro peccato, quia sacerdotes soli peccata populi comedebant. Decima decimarum suarum dabant Levitae summo sacerdoti, et de melioribus dabant, ideo sortem non habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
luna qͣ legẽ acceꝑant. reuoluto an¬
no nat᷑ali recessert̃. Cũ gͦ uenissẽt
pͥdie kł iunũ ad montẽ. ⁊ qͣrta die
iunii legẽ accepissent. si eadẽ die iiii.
reuoluto anno recesser̃t. patet qr
qͣtuor diebꝰ ⁊ anno seder̃t ad montẽ.
⁊ ita t̾cio m̃se anni legitun die iiiͦi.
recesser̃t. Tñ iuchilominꝰ uerũ est
uicesima die egͥssi st̃. Trĩplicit̾ enĩ
accipit᷑ annꝰ ab eis. p̃t̾ nat᷑alẽ. Annus
usualis a ianuario. quẽ hent com¬
munẽ nobiscũ in ꝯtͣctibꝰ sius: ⁊ ne¬
gotiis cõmunibꝰ agendis. Quoto aũt
in legituns q̃ agunt. Huiꝰ ut diximꝰ
t̾cio m̃se ⁊ die qͣrta eg̃ssi st̃. Est etiã
apud eos annꝰ enĩgens. In memoriã
enĩ lib̾ationis sue ceꝑunt annos su¬
os num̾are ab exitu de egypto. sicut
greci a pͥma olĩpiade. romani ab
urbe ꝯdita. xp̃ian ab inca̾natione
die egͥssi st̃. Iã enĩ annꝰ a phase usq

Expanded text:
qua legem acceperant, revoluto anno naturali, recesserunt. Cum ergo venissent pridie Kalendas Junii ad montem, et quarta die Junii legem recepissent, si eadem die quarto revoluto anno, recesserunt, patet quia quatuor diebus, et anno sederunt ad montem, et ita tertio mense anni legitimi die quarto rvigesima die, egressi sunt. Tripliciter enim accipitur annus ab eis, praeter naturalem. Annus usualis a Januario, quem habent communem nobiscum in contractibus suis, et negotiis communibus agendis. Quoto autem in legitimis, quae agunt. In hoc, ut diximus, tertio mense et die quarto egressi sunt. Est et apud eos annus emergens. In memoriam enim liberationis suae, coeperunt annos suos numerare ab exitu de Aegypto, sicut Graecia prima Olympiade, Romani ab urbe condita, Christiani ab Incarnatione die egressi sunt. Jam enim ann