comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b se ⁊ illũ tantũmͦ consid̾ant. cui appropĩqnͣt.
Trescit pauoriucina retͥbutione infticie. ⁊ ur¬
gente solutionẽ carnis. qnͣtomagis districtũ in¬
diciũ. iam iã qs qͣsi tangit᷑. tanto uehem̃tiꝰ for¬
midat᷑. e si ea que sciunt nĩiqm se pret̃misis¬
se̾ meminerũt. formidant tam̃ illa q̃ nescĩt ⁊
quia uidelicet semet ipõs diudicare. ⁊ comp̃¬
hendere om̃ino ñ possunt: atq urgente exitu.
subtiliori t̃rent᷑ metu uñ redẽptor nr̃ soluti¬
oni carnis appropinqͣns. ⁊ menbroꝵ suoꝵ spe¬
ciem seruans: factꝰ in agonia. cepit ꝓlixiꝰ ora¬
re. Quid enĩ ꝓse ille̾ in agonia peteret. qui in
t̃ris positꝰ. celestia cũ potestate tribuebat. S
appropinqͣnͣte mortẽ. nr̃e m̃tis in se certam̃e
exp̃ssit: qui uim qnͣdam t̾roris ac formidinĩ
patimur. cum ꝑ solutionem carnis eterno in¬
dicio ꝓpinquamꝰ. Neq enim tũc cuiꝰlibet a¬

Expanded text:
bus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. bus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. Crescit pavor vicina retributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque quasi tangitur, tanto vehementius formidatamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans et membrorum suorum speciem servans, factus in agonia, coepit prolixius orare. Quid enim pro se ille terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed, appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris ac formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet a
Abbreviated transcription (Latin):
mala ⁊ rursũ. ⁊ eñi in corde iniquitates oꝑa¬
mini ĩ t̃ra Humana aitẽ anima semel eter¬
nitatis statũ deserens. ad fluxũ temꝑalitatiᷤ
delapsa. hanc mutabilitat̾ẽ alt̾nantiũ moti¬
onũ. quã dũ caderet uolens appetiit: dũ cona¬
t᷑ surge̾. cogit᷑ in uita tolerare: Inde quippe pu¬
nita ẽ unde delectata: quia inde conu̾sa ht̃
laborẽ certaminis. unde ꝑu̾sa appetiit gaudi
tib. ĩ cogitatione suͣbripit᷑. qd̾ in se quidẽ sol¬
lert̾ inspiciunt. & ante dei oculos qnͣti sint
reatꝰ attendũt᷑. ⁊ cũ de his om̃ib semꝑ distric¬
ta udicia ꝑtimescant. tc̃ tam̃ hec uehement᷑
metuunt. cũ ad soluendũ humane conditio¬
nis debitũ uenientes. districto indicio ꝓpin¬
qͣre se cernũt:⁊ fit tanto timor actior qnͣto ⁊
retributio et̃na uicinor Ante oculos autẽ
cordis. nichil mane tc̃ transuolat. de fantas¬
mate cogitationis. qͥa subductis e medio om̃i¬

Expanded text:
rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in terra . Humana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium motionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde perversa appetiit gaudiutibus in cogitatione subrepitur quod in se quidem solerter inspiciunt, et ante reatus ostendunt; et cum de his omnibus semper districta judicia pertimescant, tunc tamen haec vehementer metuunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici appropinquare se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos autem cordis nihil inane tunc transvolat de phantasmate cogitationis, quia subductis e medio omni
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Ineo ergo eius resurrectio distat a nr̃a qd̾
eñi qd simplicit̾ homines sumꝰ suꝑiori ad¬
uitorio ut resurgẽ ualeamꝰ ĩdigemꝰ: ille aũt
euisdẽ resuscitationis uim. cũ patre ⁊ sco spi
ritu ds exhibuit. qmͣ tam̃ solꝰ in humanita

Expanded text:
bat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra, qbat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra, qenim quod simpliciter homines sumus, superiori adjutorio ut resurgere valeamus indigemus. Ille autem ejusdem resurrectionis vim cum Patre et Spiritu sancto Deus exhibuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñi teneri conditione ñ potuit: atq ideo mor¬
tẽ nrãm om̃i necessitate calcata. cũ uoluit
sponte suscepitꝰ recte dicit᷑. qd̾ ꝓ temptato ho¬
mine iste angelꝰ unũ de similib loquit᷑. quia
Rursum nõs om̃s. tũ uolumꝰ morim. quia ab
soluende pene debitũ culpe nr̃e conditione co¬
artam᷑: ille autẽ quia nulli admixtꝰ ẽ cul¬
pe. nulli ex necessitate subcubuit pene: Sed
quia culp̃a nr̃am dominando subdidit pe¬
nã nr̃am miserando suscepit. sicut ip̃e ait
Potestatẽ habeo ponendi animã meã ⁊ po¬
testatẽ habeo iterũ sum̃di eã. Qui etiã p̃mi¬
sit: nemo tollit eam ame s ego pono eam
ame ip̃o. Rursum ñ ut reliqui suscitatꝰ est:
quia nr̃a resurrectio in seculi fine dilata est.
illiꝰ ueto die t̃cio celebrata Et nos quidẽ ꝑ illũ
resurgimiꝰ: nã ip̃e ꝑse Neq eñi qui d̾s erat:
sicut nos ab alio ut resuscitari potuiss indige¬

Expanded text:
nostri teneri conditione non potuit, atque ideo mornostri teneri conditione non potuit, atque ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit recte dicitur, quod pro tentato homine iste angelus unum de similibus loquitur; quia Rursum nos omnes, cum nolumus, morimur; quia ad solvendae poenae debitum, culpae nostrae conditione coarctamur. Ille autem, quia nulli admistus est culpae, nulli ex necessitate succubuit poenae, sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: « Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Qui etiam praemisit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso. Rursum non ut reliqui suscitatus est, quia nostra resurrectio in saeculi finem dilata est, illius vero die tertio celebrata. Et nos quidem per illum resurgimus, nam ipse per se. Neque enim qui Deus erat sicut nos ab alio ut resuscitari potuisset indige
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑. Et bñ ait. Si fu̾it ꝓ eo angłs loquens:
quia sicut ait apłs. ⁊ iam int̃pellat ꝓ nobis:¬
lib. Mos medicine ẽ. ut aliqnͣdo similia simili¬
b aliqnͣdo contͣria cont᷑riis curet. Nam sepe
da frigidis sanare consueuit ueniens ergo
ad nos desuꝑ medicꝰ nr̃ tantis q nos inueni¬
ens languorib pressos: quiddã nob̾ simile.
⁊ quiddã contͣriũ apposuit. Ad homines quip¬
pe homo uenit: s ad pec̃cores iustꝰ. Concorda¬
uit nob̾ u̾itate nature: s discrepauit a nob̾
uigore iusticie uiciosus eñi homo corrigi ñ
poterat nisi ꝑ dm̃ uideri autẽ debuit qui cor¬
rigebat: ut p̃bendo imitationis formã. ante¬
ac̾te malicie mutaret uitãs uideri ab homi¬
ne ñ poterat d̾s: homo ergo factꝰ est: ut uideri
potuiss. Iustꝰ igit᷑ atq inuisibilis ds. apparu¬
it similis nob̾ homo uisibilis. ut dum uidet᷑
ex simili. curaret ex iusto: ⁊ dum iu̾tate geni̾s
concordat conditioni. uirtute artis obiuaret

Expanded text:
catur, et bene ait: Si fuerit pro eo Angelus loquens, quia, sicut ait Apostolus, « etiam interpellat pro nobislibus. - Mos medicinae est, ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saepe da frigidis sanare consuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat nisi per Deum. Videri autem debuit qui corrigebat, ut praebendo imitationis formam, anteactae malitiae mutarent vitam. Sed videri ab homine non poterat Deus; ergo homo factus espotuisset. Justus igitur atque invisibilis Deus apparuit similis nobis homo visibilis, ut dum videtur ex simili, curaret ex justo. Et dum veritate generis concordat conditione, virtute artis obviaret
Abbreviated transcription (Latin):
nec cogitant quid uiuendo unitari debeant. sed
que cõpendia ꝑcipiendo sacientur. Saciatos qͥꝑ¬
pe de panib dñm sequi est. de sc̃a eccłia cemꝑo¬
aalia alimenta sũpsisse: et non pro sigins est
dm̃. sed ꝓ ꝑanib querere. ad religionis officiũ
non ꝑro augendis uirtutib sed ꝑro requiren¬
dis fubsidiis inhiare. Lursum ꝑ ꝑanem io

Expanded text:
nec cogitant quid vivendo imitari debeant, sed nec cogitant quid vivendo imitari debeant, sed quae compendia percipiendo satientur. Satiatos quippe de panibus Dominum sequi est de sancta Ecclesia temporalia alimenta sumpsisse. Et non pro signis est Dominum, sed pro panibus quaerere, ad religionis officium, non pro augendis virtutibus, sed pro requirendis subsidiis inhiare. Rursum per panem
Abbreviated transcription (Latin):
panes occultos libenter ecdite: uł sicut in nr̃a trans¬
latione scritum est. aque fuitiue dulciores sĩt.
et panis abscondit̾ fuauior. Sunt enim non rali¬
le bereses. que aperte metuunt predicare qd̾
sentiunt: et apud infirmoꝵ mentes uerba sua
tantomagis condunt. qͣnto qͣi amplius reueren¬
ter abscondunt. Unde non inmerito dicit᷑: panes
occultos edite. Miseris enim cordib occułtahereticoꝵ
uerba. co magis sapiunt: qͦ cum reliquis cõmunit̃
non habent᷑. Ruisum ꝑ panem subsidium uite¬
presentis accipit᷑. sicut iacob ad laban transicns
ait. dñe d̾s si dederis michi panẽ ad manduicantũ
et uestimentũ ad induendũ. et sicut in cuangłio¬
dñs turbrs se sequentib dicit. Queritis me non
quia uidistis signa: sed quia mãducastis ex pani¬
b et saturati estis. De seꝑtem enim ꝑanib fue¬
escłiam detestat᷑. qui ꝑ sacros ordines ad dñm pto¬
pinquantes non in endem ordinib uututum
incrita. seo subsidia uite ꝑresentis exquirunt:

Expanded text:
el, sicut in nostra translatione scriptum est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt enim nonnullae haereses quae aperte metuunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magis sapiunt, quo cum reliquis communiter non habentur. Rursum per panem subsidium praesentis vitae accipitur, sicut Jacob ad Laban transiens, ait: Domine Deus, si dederis mihi panem ad manducandum, et vestem ad induendum . Et sicut in se sequentibus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus, et saturati estis . De septem enim panibus fueEcclesiam detestatur, qui per sacros ordines ad Dominum propinquantes, non in eisdem ordinibus virtutum merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt;
Abbreviated transcription (Latin):
rĩllius uitam. illic eriꝑit abultione supplicii
cuiꝰ hic mentẽ subtͣhit a delectatione ꝑeccati.
Neꝙ enim illio ht qd̾ formidare debcat degladio
sententie: qͣm hic post emendationẽ suam pollu¬
tio non corruperit culꝑe. Bene gͦ dicitur. eruens
anrmã cius de corruptione. et uitam illius ut
non transeat ingladium. De corruptione nãꝙ
ad gladium transire est: post ꝑacta uicia ad to¬
leranda supplicia peruenire. dequit᷑. Increꝑat¬

Expanded text:
illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic mentem subrahit a delectatione peccati. Neque enim illic habet quod formidare debeat de gladio sententiae, quem hic post emendationem suam pollutio non corruperit culpae. Bene ergo dicitur: Eruens animam ejus de corruptione, et vitam illius, ut non transeat in gladium. De corruptione namque ad gladium transire est post peracta vitia ad toleranda supplicia pervenire. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. suꝑbia. Bene gͦ dicit᷑: quia homo cũ ab
his que fetit auertitur. de suꝑbia liberatur. Con¬
tra conditorem quipꝑe suꝑbire est. precepta ciꝰ
peccando transcendere: quia qͣi a se uigũ dñatio
nis excutit. cui per obedientiam subẽe contemp¬
nit. at cont᷑ qui id qd̃ fecit uitare appetit. id qd̾
ad̾o factus est recognoscit: et ad conditionis sue
ordinẽ humilit̾ redit. dũ sua oꝑera fugiens. salẽ
se qͣlis adeo factus est diligit. Quia uero ꝑ harc
intelligentiam głã suꝑna reciꝑitur supplicia et̾ra
uitant᷑. apte subiungit. Etuens anmam eiꝰ
ingladium. Omnis quippe peccator ab hac cor¬
ruptione uicioꝵ illuc ad gladiũ cõpellit᷑ transi¬
re penarũ: ut unde hic iniq delectatus est. inde
illic uisit crucietur. Notandum est gͦ qd̾ deus
nobis ꝑ sominum loquens. ꝑrius nos a corrupte¬
one. et postmodum agladio liberet: quia niimni

Expanded text:
peccati superbia . Bene ergo dicitur quia homo cum ab peccati superbia . Bene ergo dicitur quia homo cum ab his quae fecit avertitur de superbia liberatur. Contra conditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factus est diligit. Quia vero per hanc intelligentiam gloria sempiterna recipitur, supplicia aeterna vitantur, apte subjungiti gladio.---Omnis quippe peccator ab hac corruptione vitiorum illuc ad gladium compellitur transire poenarum, ut unde hic inique delectatus est, inde illic juste crucietur. Notandum est ergo quod Deus nobis per somnium loquens, prius nos a corruptione, et postmodum a gladio liberat, quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
mixta non modicum dolorẽ parit: helui post¬
qͣm dixit. dcũ nobis ꝑ sõmum loqui. et locuti¬
ont eiꝰ nrãs aureᷤ apertri non inmerito eandẽ
aptionem aurium. disciplinã uocat. quia co
magis nos afficiendo conterit. q̃ magis ad nos
ꝑ occultam ciꝰ inspirationis grãm. int̾ne intelli¬
gentie somis erũꝑit. Neq enim fleret extrinsecu
quisꝙ qd̃ est: si non intrinsecus potuisset senti¬
re qd̾ nundũ est. Namꝙ cũ normetip̃os consꝑi¬
cunꝰ bene conditos. sed ad ꝑsuasionem diabolicam
pestifera consentione deceptos. in nob̾met ip̃is
adtendimꝰ aliud eẽ. qd̾ fecimus. aliud qd̾ fc̃isumꝰ:
condicione nos integros: sed cubꝑa uiciatos. ꝓmde
cõpuncti appetimus uitare que fecimus: ut ad
hoc qd̾ fc̃i fuimꝰ reformemur. Unde et apte seqͥt᷑.
Ut auertat hominem abhis que fecit: et libcret
cũ de superbia. Quid enim homo de ꝓprio nisi
peccatũ fecit: E scciptum est. Initium omnns

Expanded text:
mista, non modicum dolorem parit, Eliu, postmista, non modicum dolorem parit, Eliu, postquam dixit Deum nobis per somnium loqui, et locutione ejus nostras aures aperiri, non immerito eamdem apertionem aurium disciplinam vocat, quia eo magis nos afficiendo conterit, quo magis ad nos per occultam ejus inspirationis gratiam internae intelligentiae sonus erumpit. Neque enim fleret extrinsecus quisque quod est, si non intrinsecus potuisset sentire quod nondum est. Namque cum nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus reformemur. UUt avertat hominem ab his quae fecit, et liberet eum de superbia. - Quid enim homo de proprio nisi peccatum fecit? Et scriptum est: « Initium omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ta renouat᷑. tantoq magis iubiat. qͣntomagis
qd̾ amat degustat: atq ad hoc intrare appetit.
qd̾̃ sibi dulce sapere intrinsecus sentit: quia in¬
delicet ciꝰ amore dulcedinis sibi coram se uiluit:
et postqͣm hanc ut cũq perciꝑere potuit. qͥd sine
illa dudũ fuisset iuenit. Cui mberert conat᷑:
sed ab eiꝰ fortitudine. sua ad huc infirmitate
repellit᷑. Et quia eiꝰ mundiciam contẽplarinon
ualet. flere dulce habet: sibiꝙ ad se cadenti infir
mitatis sue laccunas sternere. Neꝙ enim potest¬
mentis oculũ in id qd̾ intra se raptim conspexe¬
rat figere: quia in ip̃o uctustatis fue usu de¬
orsũ tre cõpellit᷑. Int̾ hec anhelata estuat: suꝑ
se ire conatur: sed ad familiares tenebras suas
uincta fatigatione uelabit᷑. Quia gͦ sic affecta
anima contra semiet ip̃am. graue certam̃ tolerat
semet ip̃am: et quia omnis hec de nobis contro¬
tiersia cũ nos afficit. qͣmius delectatione per¬

Expanded text:
ta renovatur; tantoque magis inhiat, quanto magis ta renovatur; tantoque magis inhiat, quanto magis quod amet degustat. Atque hoc intra se appetit, quod sibi dulce intrinsecus sentit; quia videlicet ejus amore dulcedinis sibi coram se viluit; et postquam hanc utcunque percipere potuit, quid sine illa dudum fuisset invenit. Cui inhaerere conatur, sed ab ejus fortitudine, sua adhuc infirmitate repellitur; et quia ejus munditiam contemplare non valet, flere dmitatis suae lacrymas sternere. Neque enim mentis oculum potest in id quod intra se raptim conspexerit figere, quia ipso vetustatis suae usu deorsum ire compellitur. Inter haec anhelat, aestuat, super se ire conatur, sed ad familiares tenebras suas victa fatigatione relabitur. Quia ergo sic affecta anima contra semetipsam grave certamen tolerat semetipsam, et quia omnis haec de nobis controversia, cum nos afficit, quamvis delectatione per
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ dei proiectũ se c̾e cognonit. Subleuatus
quippe uidit: qd̾ se hic uidere non posse. ad se re¬
cõpuuctio afficere animam familiarius solet:
qͣ omnes imaginationes corꝑoreas insolent̾ sibi ob¬
uiantes decutit: et cordis ocuilũ figere in ip̃o radio
incirtũ scripte lucis. intendit. Has quippe sigura¬
rum corporaliũ species. ad sc intꝰ ex infirmitate
corporis traxit: sed ꝑfecte cõꝑuncta. hoc sũmopere
inuigilat ne cũ ueritatem querit. eam imagina¬
tio circãscriptt uisionis ilbadat: cunctasꝙ obui
antes sibi imagines respuit. Quia emm ꝑ illas
infra se lapsa est. sine illis suꝑ se ire conat᷑: et pꝰt¬
qͣm ꝑ multa indecent̾ sparsa est. in unum costige¬
re se uititur: ut si magna ui amoris p̃ualet. ẽẽ
unũ atq incorporeum contẽplet᷑. Unde aliq̃ñ ad¬
quãdam musitatã dulcedinẽ int̾ni saporis
admittit᷑. et raptim aliquomͦ aidenti sp̃u affla¬

Expanded text:
oculorum Dei projectum se esse cognovit. Sublevatus oculorum Dei projectum se esse cognovit. Sublevatus quippe vidit quod de se hic videre non posse ad se recompunctio afficere familiarius solet, qua omnes imaginationes corporeas insolenter sibi obviantes discutit, et cordis oculum figere in ipso radio incircumscriptae lucis intendit. Has quippe figurarum corporalium species ad se intus ex infirmitate corporis traxit. Sed perfecte compuncta hic summopere invigilat, ne cum veritatem quaerit, eam imaginatio circumscriptae visionis illudat, cunctasque sibi obviantes imagines respuit. Quia enim per illas infra se lapsa est, sine illis super se ire conatur; et postquam per multa indecenter sparsa est, in unum se colligere nititur, ut si magna vi amoris praevalet, esse unum atque incorporeum contempletur. 43. quamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur, ac raptim aliquo modo ardenti spiritu affla
Abbreviated transcription (Latin):
Mala uite presentis beatus iob considerans ait.
Temptatio est utta humana super terram. Uñ
ꝙͦ dauid ait. Uniu̾sa uanitas omnis homo iu¬
uens. Et qͣmꝙͣ in uniͣgine dei ambulet homo:
tamen uane conturbabit᷑. Qui rursũ eternã
patriam contẽplatus. et hec malapensans inqͥb
erat. atꝙ illa bona confiderans in quib adhuc
non erat: ait. Heu me qd̾ incolatus meus ꝑlon¬
gatꝰ est. Et ego dixi in ꝑauore meo: ꝑiectus sũ
auultu oculoꝵ tuoꝵ. Subleuatꝰ in extasi. qd̾
nt̃i int̾pretes pauorẽ ꝓꝑrie uorauerunt: a nultu
cculoꝵ dei u̾dit se c̾e ꝓ iectum. Post int̾m quip¬
pe luminis uisionem que in eiꝰ anima ꝑ contẽpla-¬
tionis grãm radio claritatis emicuit. ad semctip̃m
rediit: et cognitione ꝑceꝑta. ułquib illic bonis
deeẽt. ułquib malis hic adeet. inuenit. Neq enĩ
quis presentis iite mala sicut sunt. conspicere
preualet: si bona eterne patrie ꝑ contemplatio¬
nis gustũ contingete necdũ ualet. Unde ã uultu

Expanded text:
Mala vitae praesentis beatus Job considerans, ait: Tentatio est vita humana super terram . Unde David quoque ait: Universa vanitas omnis homo vivens . Et quanquam in imaginem Dei ambulet homo, tamen vane conturbabitur. Qui rursum aeternam patriam contemplatus, et haec mala pensans in quibus erat, atque illa bona considerans in quibus adhuc non erat, ait: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est . Et, Ego dixi in pavore meo: projectus sum a vultu oculorum tuorum . Sublevatus in exstasi, quod nostri interpretes pavorem proprie vocaverunt, a vultu oculorum Dei vidit se esse projectum. Post interni quippe luminis visionem, quae in ejus anima per contemplationis gratiam radio claritatis emicuit, ad semetipsum rediit; et cognitione percepta, vel quibus illic bonis deesset, vel quibus malis 752 hic adesset, invenit. Neque enim quis praesentis vitae mala sicut sunt conspicere praevalet, si bona aeternae patriae per contemplationis gustum contingere necdum valet. Unde et a vultu
Abbreviated transcription (Latin):
appetit: qui neqͣqͣm tantũm sciendo dicere
sed sentiendo desiderat exꝑcriri qd̾ dicit. Sed
mens arrogantiũ. dictoꝵ suoꝵ sensum non ꝑe¬
netrat: quia ab interno gustu recti iudicii. in
eos fauores relidit᷑ qͦs foris amat. Uera autẽ
scientia afficit non excolit: nec suꝑbientes qͦ
impleuerit. sed lamentantes facit. Qua qͣrq:
cũ repletꝰ fuit primori loco se scire appetit: et iã
sui conscius tanto ꝑ illam robustius saꝑit qͣnto
se infirmũ in illa ueriua recognoscit. atq ampli¬
orem uiam huĩ scientie. ip̃a ei humilita appe¬
rit: dũq imbecillitatem suam consꝑicit. ip̃a
ci cognitio secretoꝵ sublantum absconditos sinꝰ
pandit. Qua cognitione ꝑresfus: subtilior red¬
dit᷑. qui ad occulta capiatur. Heliu gͦ in flagel¬
lis beati iob. idcirto ueracem rationẽ non in¬
uenit. quia eam querere humilit̾ nescit: et
increpare ꝑotiꝰ qͣm consolari ꝑaratior dicit: hoc

Expanded text:
appetit, qui nequaquam tantummodo sciendo dicere, appetit, qui nequaquam tantummodo sciendo dicere, sed sentiendo desiderat experiri quod dicit. Sed mens arrogantium dictorum suorum sensum non penetrat, quia ab interno gustu, recto judicio in eos favores reliditur, quos foris amat. Vera autem scientia afficit, non extollit; nec superbientes quos repleverit, sed lamentantes facit. Qua quisque cum repletus fuerit, primo loco se scire appetit; et jam sui conscius, tanto per illam robustius sapit quanto se infirmum in illa verius recognoscit; atque ampliorem viam hujus scientiae ipsa ei humilitas aperit; dumque imbecillitatem suam conspicit, ipsa ei cognitio secretorum sublimium absconditos sinus pandit, qua cognitione pressus, subtilior redditur, quo ad occulta rapiatur. Eliu ergo in flagellis beati Job idcirco veracem rationem non invenit, quia eam quaerere humiliter nescit; et increpare potius quam consolari paratior, dicit: Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ ꝑscrutari: quia eos seꝑe secretis inues¬
tatis est tumor mentis: quia dum inflat ob¬
nubilat. Qui et si qñ scientiam uident᷑ adipis¬
si qͣi de qͣdam rerũ cortice et de seccete dulcedi¬
nis medulla pascuntur: micantibq ingeniis
sepe exteriora tm̃modo adtingunt. sed int̾m
gustum saporis ignorant: uidelicet foris acuti
sed untus ceci sunt: neꝙ id de deo sentiunt. qd̾
dulce interius sapiat: sed qd̾ excussum exte
rius sonet. Quiet si secreta quedam intelligen¬
da ꝑcipiunt. coꝵ dulcedinem experiri ñ posst̃
et si nouerunt qͦmodo funt. ignorant ut dixi
qͣmͣ sapiunt: et si pleramꝙ ũt forcit̾ dicant.
sed tamen iuxta ca que dicunt. uiuere nesci¬
ant. Unde bene qͥdam saꝑiens dixit. Michi aũ
det deus. hec dicere. ex sententia. Sententia qͥꝑ¬
pe a sensu uocata est. Et recta que intelligit
non ex sola scientia. sed etiã ex sententia clicere

Expanded text:
humiliter perscrutari, quia eos saepe a secretis inveshumiliter perscrutari, quia eos saepe a secretis investatis est tumor mentis, quia dum inflat obnubilat. Qui et si quando scientiam videntur adipisci, quasi de quadam rerum cortice, et non de secretae dulcedinis medulla pascuntur; micantibusque ingeniis saepe exteriora tantummodo attingunt, sed interni gustum saporis ignorant, videlicet foris acuti, sed intus caeci sunt. Neque id de Deo sentiunt, quod dulce interius sapiat, sed qrius sonet. Qui etsi secreta quaedam intelligendo percipiunt, eorum dulcedinem experiri non possunt. Et si noverunt quomodo sunt, ignorant, ut dixi,  XVII. Et fit plerumque ut fortiter dicant, sed tamen juxta ea quae dicunt vivere nesciant. Unde bene quidam sapiens dixit: Mihi autem det Deus haec dicere ex sententia . Sententia quippe a sensu vocata est. Et recta quae intelligit, non ex sola scientia, sed etiam ex sententia dicere
Abbreviated transcription (Latin):
latus. et non est inquitas in me: Quia quere¬
las inme reperit: ideo arbitratus me immicũ
sibi. Posuit in neruo pedes meos: custodruit
omnes semitas meas. Moxq contͣ hec tierba qͤ
beatum iob dixisse narrauit: sententiam fuã
ꝑa flagellatꝰ fuerit. Hoc enim ip̃e de se: qd̾ de illo
addiabolũ dñs dixit. cõmouisti me aduerfus eũ
ut affligerem eum frustra. ded helui non credi¬
dit cessante culpa potuisse eum etiã pro gr̃a
flagellari. Nesciebat erim flagellis etus non
deleri uiciũ. sed meritum augeri: et proeo qd̾
sine delicto se dixerat flagellatũ. hac eũ senten¬
tia increpat dicens. Hoc est gͦ in qͦ non es iusti¬
ficatꝰ. Habent cnim hoc arrogantes ꝓpͥum. ut
płꝰ arguere appetant qͣm consolari: et queꝙ homi¬
nib euenire cognoscunt. euenisse ex solis inqͥ¬
tatib arbitrant᷑. Nesciunt quippe occultaui¬
dicia subtilit̾ querere. atꝙ id qd̾ non intellig̃t

Expanded text:
latus, et non est iniquitas in me. Quia querelatus, et non est iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes sebeatum Job dixisse narravit, sententiam suam fuerat flagellatus. Hoc enim ipse de se, quod de illo ad diabolum Dominus dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Sed Eliu non credidit cessante culpa potuisse eum etiam pro gratia flagellari. Nesciebat enim flagellis ejus non dolere vitium, sed meritum augere, et pro eo quod sine delicto se dixerat flagellatum, hac eum sententia increpat: Hoc est ergo in quo non es justificatus. Habent enim hoc arrogantes proprium, ut plus arguere appetant quam consolari, et quaeque hominibus evenire cognoscunt, evenisse ex solis iniquitatibus arbitrantur. Nesciunt quippe occulta judicia subtiliter quaerere, atque id quod non intelligunt
Abbreviated transcription (Latin):
tibi grauis. Habent hoc etiam arrogantes pro¬
prium qd̃ priusqͣ dicant. mira se diccre semꝑ
estimant: et locutionem suam admirando ꝑre¬
ueniunt. qd̾ uł in acutis sensib ip̃a elatio
qͣnta sit fatuitas ignorant. Notandum qͦ ẽ.
qd̾ paulus cũ mire hebreos admoneret adiun¬
git. rogo autẽ uos fr̃es. ut sufferatis uerbũ
solacii: et enum ꝑ paucus scripsi uobis: heliu
ningit᷑.: miraculũ meũ non te terreat: et¬
eloquentia mea non sit tibi grauis. Ie dicta
sua uerbum solacii: hic uero eloquentiam et
miracubum uocat. Ecoe qͣm disticti sapores
ꝓdeunt fructuum: ex diuersa radice cogita¬
tionũ. Ille de magnis humiliter sentit: iste
de miminis se manit̾ eregit. Quid gͣ int̾hec
nisi hoc est. sollerter intuendum qd̃ et ascen¬
sura in imo se ẽẽ confiderant. et casutra semꝑ
inp̃cipitistant salomone atcestante qͥ ait
ante ruinam exaltat᷑ cor. et ante głam humi
ait. Mundus sum ego. et absq delicto tminacu¬

Expanded text:
t. XVI. Habent hoc etiam arrogantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant. Notandum quoque est quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, adjunxit: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Eliu  meum non te terreat, eteloquentia mea non sit tibi gravis. Ille dicta sua verbum solatii, hic vero eloquentiam, et miraculum vocat. Ecce quam distincti sapores pro deunt fructuum ex diversa radice cogitationum. Ille de magnis humiliter sentit, iste de mininis se inaniter erigit. Quid ergo inter haec, nisi hoc solerter est intuendum, quod et ascensuri in imo se esse considerant, et casuri semper in praecipiti stant? Salomone attestante, qui ait: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam huait: Mundus sum ego, et absque delicto immacu
Abbreviated transcription (Latin):
animalib diximꝰ. libet in ip̃o uolatu anima¬
liũ. oculos m̃tis attollere: ⁊ qͣnͣta uicissim alaꝵ
ꝑcussione̾ se excitent. subtili considerationeꝰ pẽ¬
sare Paułꝰ namq cũ ceteroꝵ scõꝵ sollicitudinẽ
ĩ p̃dicatione robustiꝰ laborando transcendẽt.
ut abelatione se p̃meret. ⁊ iuires suas in hu¬
militatis gremio nutriret. crudelitatis sue

Expanded text:
animalibus diximus, libet in ipso volatu animaanimalibus diximus, libet in ipso volatu animalium oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ne elationis repͥmant. ⁊ ad studiũ ꝓuectꝰ acce¬
dant. Magna namq sollicitudine ad curã
nr̃e meliorationis accingim᷑: qͣnͣdo id uirtutis
in aliis cernimꝰ. qd̾ ñ habem᷑. Unde ezechiel pro¬
ph̃a cũ uolantia animalia descripsisset: adiũc¬
xit. Et audini post me uocẽ cõmotionis mag¬
ne. bñdicta gła dñi de loco suo: ⁊ uoc̃ẽ alaꝵ a
nimaliĩ. ꝑtutientiũ alterã ad altãm. Quid
tire scõꝵ: Qui dum t̾rena despiciũt. ad celestia
te dicit᷑. Qui confidũt in dño mutabũt fortitu¬
dinẽ. assument pennas ut aquilez. uolantia
itaq animalia. alis sius sncissim ferĩt: qͥa
scõꝵ mentes ĩ eo qd̃ suꝑna appetunt. consi¬
derantes ĩuicẽ alt̃ius iurtutib excitantur.
Ala eñi sua me ꝑcutit. qui exemplo sc̃itatis ꝓ¬
pite me ad melins accendit: ⁊ala mea uicinũ
animal fero. si aliqnͣdo alteri opꝰ bonũ qd̾ uni¬

Expanded text:
ne elationis reprimant, et ad studium profectus accenne elationis reprimant, et ad studium profectus accendant. Magna namque sollicitudine ad curam nostrae meliorationis accingimur, quando id virtutis in aliis cernimus quod non habemus. Unde Ezechiel propheta, cum volantia animalia descripsisset, adjunxit: Et audivi post me vocem commotionis magnae: Benedicta gloria Domini de loco sancto nimalium percutientium alterius ad alterum. telligere qui, dum terrena despiciunt, ad coelestia  dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae . Volantia itaque animalia alis suis se vicissim feriunt, quia sanctorum mentes in eo quod superna appetunt, consideratis invicem alternis virtutibus excitantur. Ala enim sua me percutit, qui exemplo sanctitatis propriae me ad melius accendit. Et ala mea vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus bonum quod imi
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest: s tam̃ inuiste agentib obuareꝰ libe¬
re ñ potest. Aliꝰ iniuiste agentib. audact ꝓ õo
obuiat: s tamen indigentib que habet.
tribuere om̃ia recusat. Alius iam ⁊ ab oti¬
osoͭͤ sermoneꝰ restringens lingue lasciuiam
suꝑat: s tam̃ adhuc insurgentis ire stimu¬
los ꝑfecte ñ calcat. Alius insurgentẽ iram
iam ꝑfecte edomat. stam̃ adhuc linguam
ĩleticiã relaxat. Quid est hoc qd̾ iste ͤ bono ĩ¬
diget. quo alius pollet. & ille cum multis
polleat abunde. aliis bonũ adẽe considerat.
qd̾ sibi deesse suspiratꝰ nisi qd̃ mira nob̾cum
dispensatione agit᷑. ut ꝑ hoc qd̾ alt̃ ht̃ ⁊ iste ñ
habet. imꝰ alteri melior ostendat᷑. quatinꝰ tanto
ardentiꝰ ad humilitatẽ quisq ꝓficiatꝰ qnͣto ex
bonis que ñ habet inferiorẽ se habentib pen-¬
sat: Sicq fit. ut dum ille in isto atq in illo re¬
spicit. qd̾ admiret᷑. distuncta bona ⁊ ab altitudi¬

Expanded text:
tamen injuste agentibus obviare libere non potest. Alius injuste agentibus audacter pro Deo obviat, sed tamen indigentibus, quae habet, tribuere omnia recusat. Alius jam et ab otioso se sermone restringens linguae lasciviam superat, sed tamen adhuc insurgentes irae stimulos perfecte non calcat. Alius insurgentem iram jam perfecte edomat, sed tamen adhuc linguam in laetitiam relaxat. Quid est hoc, quod iste eo bono indiget, quo alius pollet, et ille cum multis polleat, abundet, aliis bonum adesse considerat, quod sibi deesse suspirat: nisi quod mira nobiscum dispensatione agitur, ut per hoc quod alter habet, et iste non habet, unus altero melior ostendatur, quatenus tanto ardentius ad humilitatem quisque proficiat, quanto ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus pensat? Sicque fit ut dum ille in isto, atque hic in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tolle grabatum tuũ et uade in domum tuam:
inłi qd ꝑ grabatum uoluptas corꝑoris designa¬
tur:. et mbetur utiꝙ ut hoc sanus portet. ubi in¬
firmꝰ iatuctat: quia niinirum omnis qui adbuc
uiciis delcctatur. infirmus iacet in uoluꝑtatib
carms: sed sanatus hoc portat ubi iacuerat. quia
diuino adiutorio eteptus a uiciis eiusoẽ carms
contumelias postmodum tolerat. in cuiꝰ prius de¬
sideriis requiescebat. Rur sum ꝑ lectum uł stra¬
tũ. repausatio in bonis operib desingnatur. Uñ
in apostoloꝵ actib petrus apło dicit. Enca sanette
ctñs ihe xp̃c: surge et sterne tebi. Quid est dicere
surge. nisi mala que ꝑpetrasti derelinque: et qͥd
est dicere sternc tibi. nisi mercedis causas in qͥb
requiescere debeas operare: ut deserat surgendo
na amalo et fac bonum. Declinare quippe a malo
est. ab eo qͦ iacuit surgere: bonum uͦ facere est mercediᷤᷤ
oꝑa in quib requiescere debrat preparare. Qui enĩ
declinat mala. sed bona adhuc non facit: surrexit

Expanded text:
batum tuum, et vade in domum tuam , nisi quod per grabatum voluptas corporis designatur? Et jubetur utique ut hoc sanus portet, ubi infirmus jacuerat, quia nimirum omnis qui adhuc vitiis delectatur, infirmus jacet in voluptatibus carnis. Sed sanatus hoc portat ubi infirmus jacuerat, quia divino adjutorio ereptus a vitiis, ejusdem carnis contumelias postmodum tolerat, in cujus prius desideriis requiescebat. Rursum per lectum vel stratum repausatio in bonis operibus designatur. Unde in apostolorum Actibus Petrus aJesus Christus: surge et sterne tibi. Quid est dicere, surge, nisi mala quae perpetrasti derelinque? Et quid est dicere, sterne tibi, nisi mercedis causas in quibus requiescere debeas operare, ut et deserat surgendo : Declina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo est ab eo quo jacuit surgere; bonum vero facere est mercedis opera in quibus requiescere debeat praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
qñ iusticia uult uideri: ita plerumq mentẽ
ad loquendi impetum uane głe auxietas. ne¬
qͣqͣm se iutra silentium capiens. qͣr delus cart¬
tatis inflãmat. ateꝑ appetite ostensionis uis.
ad effrenationẽ locutionis impellit: et qͣi sub
studio confulendi. libido erumpit aparendi.
slon enum curat loquendo qͣd prosit. sed quid
apparcat: nec studet ut malum qd̾ ceruit corri¬
gat. sed bonum qd̾ fentit ostendat. ¶nde bełiu
ꝙ sp̃u elationis extensuset sese rat᷑ silertii claust᷑
non capiens: ait. Plenus sum sermonib: coar
tat me sp̃us uteri mei. Enuenter meus qͣsi¬
hoc loco iudelicet uentrem sinũ cordis appellat.

Expanded text:
quando justitia vult videri, ita plerumque mentem quando justitia vult videri, ita plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erumpit apparendi. Non enim curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. Unde Eliu quoque spiritu elationis extensus, et sese intra silentii claustra non capiens, ait: ctat me spiritus uteri mei. En uenter meus qhoc loco videlicet ventrem suum cordis sinum appellat;
Abbreviated transcription (Latin):
malꝵ: coꝵꝙ culpe se parciciꝑes credunt. qͥs in
iniquitate ccescere silendo ꝑmitunt. Dauid
ꝓpba postqͣm sibi silentium indixat dicens. po¬
i ori meo cristodiam dum consistit ꝑeccator
aduersum ine. obmutu et humiliatus sũ.
et filui a bonio: in ip̃o fuo silentio isto. delo ca¬
ritatis exarsit. qui illico subdidit. et dolor
meus renouatꝰ est. Concaluit cormeũ intra
me: et inmeditatõne mea exardescet ignis.
Iutꝰ cor concaluit: quia dilectionis atdor ꝑ am¬
monitionẽ locutionis extexius emendare re¬
cusauit. Iguis in meditatõne cordis exarsit:
quia uiccepatio delinquentium acorr ꝑtione
oris infrgcit. Caritatis enim delua consolati¬
one adintrabili augendo se temperat. qͣndo
contͣ inquoꝵ opera ꝑ uocẽ correptionis emã¬
nat: ut et que corrigere non ualet increpare
non desinat: ne se parcicipem delinquentiũ
citas nonnũqͣm parsimonia. et crudelitas ali¬

Expanded text:
malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me; obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis , in ipso suo silentio, isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est, concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet, increpare non desinat, ne se participem delinquentium cia nonnunquam parcimonia, et crudelitas ali
Abbreviated transcription (Latin):
Nonut̃iqͣm arcogantes uiri dum predicatores
scõs magna loqui. ac ꝑ locutiont sua uenerati
conspiciunt: locutionis eoꝵ celsitudinẽ. it ron
utilitatem intentioni mutant᷑ neq hoc amãt
dunt᷑. sam seꝑe contingit ut sapientes iiri
cũ se non auditi considerant. orisuo silentiũ
indicant: sed pletumꝙ dum conspiciunt. qt
iniquoꝵ facinora ip̃is tacentib et non corripi¬
entib crescunt. uĩ quandam sp̃s fui sustinent:
ut in locutiont aꝑte correptiomis erumꝑant.
Unde ꝓpħa teremias. cum sibi predicatiõnis
silentium indixisset. dicens. non recodabor eiꝰ
neq loqͣr ultia in nomine illius: ilico adiun¬
xit. Et factꝰ est in crede meo q̃i ignis exestrieu
daususꝙ mossib incis: et defeci ferre nonsus¬
tinens. Audiui enim cõtumelias multoꝵ.
Pro eo enim qd̾ de se minime audiri conspext¬
tat. silentium apꝑecit: sed cum ccescentia
mala cetueret. in eodem silentio non ꝑmansit.
Quia cium foris tacrat ex tedio locutionis: intꝰ

Expanded text:
Nonnunquam arrogantes viri, dum praedicatores 740 sanctos magna eloqui ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant ur. Saepe contingit ut sapientes viri, cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant. Sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora, ipsis tacentibus et non corripientibus, crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Propheta Jeremias, cum sibi praedicationis silentium indixisset, dicens: Non recordabor ejus, neque loquar ultra in nomine illius, illico adjunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis exaestuans, claususque in ossibus meis, et defeci, ferre non sustinens; audivi enim contumelias multorum . Pro eo enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. ꝑillas in afflictione meror est: per hec in
introre leticia. Quia tamen ip̃a cõpunctio mentẽ
lacerat: candẽ cõpunctionẽ non incongrue dis¬
iusti uiri anima in cõpunctione uehementer¬
afficit᷑: cũ aut maloꝵ suoꝵ remnscit᷑. considerãs
ubi fuit. aut iudicioꝵ dci sententiam metuens.
et secum querens. cogitat ubi erit: aut cũ mala
uite presentis sollerter attendens. merens consi¬
derat ubi est: aut cũ bona suꝑue pat̾e contempla¬
tur. que quia necdũ adipiscit᷑. lugens conspicit
ubi non est. Maloꝵ suoꝵ paulus meminerat.
ex eis se in quib fuerat affligebat: cũ diceret. Non
sum dignus uocari apostolus. quia persecutus
cens. Castigo corpus meũ et serututi subicio: ne
forte aliis predicans ip̃e reprob efficiat. Rursũ¬

Expanded text:
igunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in igunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Quia tamen ipsa compunctio mentem lacerat, eamdem compunctionem non incongrue disjusti afficitur, cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est; aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est . Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus cens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficia
Abbreviated transcription (Latin):
cos instruit disciplina. Cum enim ab exceriorib
actionib sopunt᷑. aꝑta atire int̾ui examinis au¬
diunt causad. Qui dũ subtilit̾ uel flagella publi¬
ca uł iudicia occulta considerant: semetip̃os af¬
ranti menti. et sese ꝑpenitentiam laceranti qͣi
quedam plage ꝑcussionis funt. lamenta cõpunc¬
tionis. Unde etiam salomon recte uim ꝑcussioniᷤ
utͥus ꝙ comungens dicit. Liuor nulneris abster¬
git mala. et plage in secretiorib uentris. Per liuo¬
rem qͥpꝑe uulneris. disciplinam insinuat cor¬
pore ꝑcussioris: plage uͭ in secretiorib uentris.
tendit᷑: ita mens praius cogitationib dilatata
subleuat᷑. Abstergent gͥ mala. et liuor uulneris
et plage in secretiorib uentris: quia et discipli¬
na exterior culꝑas diluit: et extensam mentẽ
compunctio penitentie ultione transsigit. Sed
hoc int̾ se utraꝙ hec differunt: qd plage ꝑcus¬
sionum dolent: Lamenta cõpunctionis sapiunt.
Ille affligentes cruciant: iste reficiunt dũ affl¬

Expanded text:
m ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Per livorem quippe vulneris, disciplinam insinuat corporeae percussionis. Plagae vero in secretioribus ventris stenditur, ita mens pravis cogitationibus dilatata sublevatur. Abstergunt igitur mala, et livor vulneris, et plagae in secretioribus ventris, quia et disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem compunctio poenitentiae ultione transfigit. Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affl
Abbreviated transcription (Latin):
uas sine opcecuło fuerat heluu: qͥbanc et̃ par¬
tem suam estimauerat. si ostenderet scientiã
qͣm habebat: Quasi enim uas fine oꝑculotil
ligatura polluitur: qui ꝑ studium ostenta¬
tionis patens. nullo uelamine tacit᷑nitatis
cant: neq a se ita loqtiendo excunt. ur astit
ut gau̾dium mentis in ostensione po¬
NA nt diserce locutionis: sod bonum scientie
In cordis secreto meditant᷑. et ibi gaudent. ubt
hoc ꝑcipiunt. non ubi iit̾ tot temptationũ
laqueos innotescere cõpelluntur: Qmuis cum
bonũ qd̃ accipiunt uinotescunt. media int̾¬
tteniente caritate. ex prouectu audientum
et non ex ꝓpria ostensione gratulantur. Arro¬
gantes enim cũ scicutiam accipiunt: nichil se
accepisse estimant. si hanc eos occultam habere
uasis suis olcũ non sũpsisse referuntur: quia
atrogantes omnes cũ se ab aliquib rutuis con¬
tinent. bonũ głẽ intͣ ionscientias habere non

Expanded text:
vas sine operculo Eliu fuerat, qui hanc esse parvas sine operculo Eliu fuerat, qui hanc esse partem suam aestimaverat, si ostenderet scientiam quam habebat? Quasi enim vas sine operculo, vel ligatura, polluitur, qui per studium ostentationis patens, nullo velamine taciturnitatiscant; neque a se ipsis ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutionis, sed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc percipiunt, non ubi inter tot tentationum laqueos innotescere compelluntur, quamvis cum bonum quod accipiunt innotescunt, media interveniente charitate, ex profectu audientium, et non ex propria ostensione gratulantur. Arrogantes enim cum scientiam accipiunt, nihil se accepisse aestimant, si hanc eos occultam habere vasis suis oleum non sumpsisse referuntur , quia arrogantes omnes cum se ab aliquibus fortasse vitiis continent, bonum gloriae intra conscientias habere non
Abbreviated transcription (Latin):
lecutioris saꝑientium foleo: ut eo usꝙ dicent.
qͦ adu̾sarii silentium imponant. son enim
eos ostenderes sed praua docentes cõpescere
cupunt. Postqͣm uͥ de amicis tob dictumest.
extriuerunt nec respondetunt ultra. abstu¬
leruntq ase eloquium: beltti subuingens ait.
Expectaut et non sunt leciti: stecerunt nec
responderunt ultra. Et illis iam silentib ad¬
huc uerba multiplicat: quia iudebieet. uir ar¬
rogans: et formã in se arrogantium intentem.
non adu̾sarioꝵ dicta superare. sed suam sapien¬
tiam ostendere festinat. Unde et sequit᷑. Res
tiam meam. Han enim partem suam omins
arrogans estimat. si scientiam nontam habeat
qͣm ostendat: quia nimirum omnes elati sce¬
entiam non habere appetunt. sed ostendere.
Quo contͣ ꝑ moysen dicit᷑ Uas qd̾ non habu¬
erit oꝑculum nec ligaturam desuꝑ: inium¬
dũ erit. Tegimen qppe ꝯpertuliuł ligature
est. censura discipline qͣ quisqͥ non prenut᷑
qͣiuas inmundũ ꝑollutũꝙ reprobat᷑. Annon

Expanded text:
locutionis sapientium solet, ut eo usque dicant quo adversariis silentium imponant. Non enim se ostendere, sed prava docentes compescere cupiunt. Postquam vero de amicis Job dictum est: Extimuerunt, nec responderunt ultra, abstuleruntque a se eloquium; Eliu subjungens, ait: Exspectavi, et non sunt locuti; steterunt, nec responderunt ultra. Et illis jam silentibus, adhuc verba multiplicat, quia videlicet vir arrogans, et formam in se arrogantium intentans, non adversariorum dicta superare, sed suam sapientiam ostentare festinat. Unde et sequitur: VERtiam meam. Hanc enim partem suam omnis arrogans aestimat, si scientiam non tam habeat quam ostendat, quia nimirum omnes elati scientiam non habere appetunt, sed ostendere. Quo contra bene per Moysen dicitur: Vas quod non habuerit operculum, nec ligaturam desuper, immundum erit . Tegmen quippe operculi, vel ligatura, est censura disciplinae, qua quisquis non premitur, quasi vas immundum pollutumque reprobatur. An non
Abbreviated transcription (Latin):
i illis omnino extinguit᷑ ne fubsistat. Qu
gͥ scit. fortiter cẽptacionẽ. fette certamins:
et cum tẽptacine concutitur. in alt arce p̃si¬
det quietis: quia ctiam aꝑud scmet ip̃m subse¬
ip̃o esse contentiones uicioꝵ consꝑicit: quib
nulla fractus delectatione consentit. Seqͥtur
Non acciꝑiam ꝑsonam uirs: et dm̃ homini non
eqͣbo. Nescio enim qͣm dui subsistam:. et si¬
post modicũ tollat me factor meus. Rectacon¬
sideratio. qd̾ dcũ bonum idtirco non equat:
quia qͣm diu hic subsistat. uł quando ad der
itdicium tollat᷑ ignorat. Et bene ait. post
modicũ tollat me factor meus: quia qͣmlibet¬
longum fuit tempus uite p̃sentis. eo ip̃obre¬
ue est q̃ ꝑmanens non est. Neq enim dignũ
est ut diutinũ iudicet᷑: qrqͥd fine circãscri

Expanded text:
in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat. Qui in illis omnimodo exstinguitur, ne subsistat. Qui igitur scit fortiter tentationem ferre certaminis, et cum tentatione concutitur in alta arce praesidet quietis, quia etiam apud semetipsum sub seipso esse contentiones vitiorum conspicit, quibus nulla fractus delectatione consentit. SequiturNon accipiam personam viri, et Deum homini non aequabo, nescio quandiu subsistam, et post modicum tollat me Factor meus. - Recta consideratio quod Deum homini idcirco non aequat, quia quandiu hic subsistat, vel quando a Deo in judicio tollatur, ignorat. Et bene ait: Post modicum tollat me Factor meus, quia qlongum fuerit tempus vitae praesentis, eo ipso breve est quo permanens non est. Neque enim dignum est ut diutinum judicetur quidquid fine circumscri