comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ minando t̃ret: omẽ qđ sua¬
dendo blandit᷑: omẽ qł desꝑan¬
do frangit: omẽ qđ ꝓmittendo
decipit. Cuncta gͦ t̃giu̾sationis
eiꝰ certamina. exordit᷑ dicens.¬
Eece uehemoth. quẽ feci tecum.
Quẽ sub uehemoth noĩe. nͥ antiqͥũ
hostem insinuat: qui int̃preta¬
tꝰ ex hebrea uoce in latina lingua
aĩal sonat: Cuiꝰ inferuis dũ ma¬
licia subdit᷑: patent̃ ꝑsona mon¬
strat᷑ S cũ de do scriptũ sit. qr
fecit omĩa simul: cur hoc aĩal
cũ hoĩe fecisse se indicat. dũcun¬
cta qr simul fecerit constat: Rur
oiã condidit: dũ moyses sex die¬
rũ mutatione uariante distin¬
cte creata describit. Qđ tamen
citius agnoscimꝰ. si ipsas causas
originũ subtilit̃ in dagamꝰ. Re¬
rũ quippe substantia simul crea¬
ta ẽ: s simul species formata ñ ẽ.
Et qđ simulextitit ꝑ substantiã
materiȩ: ñ simul apparuit ꝑspeci¬
ẽ formȩ. Cũ enĩsimul factũ cęlũ

Expanded text:
quod minando terret, omne quod suaquod minando terret, omne quod suadendo blanditur, omne quod desperando frangit, omne quod promittendo decipit. Cuncta ergo tergiversationis ejus certamina exorditur, dicensEcce Behemoth quem feci tecum. - Quem sub Behemoth nomine, nisi antiquum hostem insinuat, qui interpretatus ex Hebraea voce, in Latina lingua animal sonat? Cujus inferius, dum malitia subditur, patenter persona monstratur. Sed cum de Deo scriptum sit quia fecit omnia simul , cur hoc animal cum homine fecisse se indicat, dum cuncta quia simul fecerit constat? Rurscuncta simul condidit, dum Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata describat . Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum
Abbreviated transcription (Latin):
euasit. Et uile solatiũ defensoris
debilem putat. Unde bene erep
diligã te dñe uirtus mea: aꝑte ui¬
delicet dicens. Eo te magis dili¬
go: qͦ infirmitatẽ ꝓpriam sentiens.
uirtutẽ meã te eẽ̾ cognosco. hinc
rursum ait. Mirifica misedias du¬
as: qui saluos facis sꝑantes inte.
Quia tẽ nimirũ miscđiȩ dñĩ mirȩ
apud nosmet ipsos qui eripimur
fiunt: cũ ꝑ easdem nuscdias quã
grauia fuerint ꝑicula quȩ eua¬
cedente dñs beato iob mira oꝑa
scõꝵ sequentiũ pate fecit: lit his
auditis discẽt deuirtutũ suarũ
culmine quã humilia sentire de¬
buisset: nẽ ei cũ quo hoste bellũ
gerat ostendit᷑: Iuires fraudesq
illius subtilius indicant᷑: ut qr
ad colloquiũ auctoris sui ꝑduc¬
t̾ ẽ. argum̃ta adu̾sarii aꝑte cog̃¬
noseat.Uerbis enĩ sequentibus
fideli famulo dñs cunctas hostis
callidi machinationes insinuat:
omẽ qđ opprim̃do rapit: omẽ
qđ insinuando curũ uolat: ome

Expanded text:
evasit, et vile solatium deputat defensoris evasit, et vile solatium deputat defensoris debilem putat. Unde bene ereptDiligam te, Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te , quia tunc nimirum misericordiae Domini mirae apud nosmetipsos qui eripimur fiunt, cum per easdem misericordias quam gravia fuerint pericula quae evaaecedenti Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis callidi machinationes insinuat, omne quod opprimendo rapit, omne quod insidiando circumvolat, omne
Abbreviated transcription (Latin):
re: liquet qd areatu nequitie
tua te ñ uales uirtute liberare.
Ecce diuina uoce ad beatũ iob dr̃
qđ sua dextera ñ saluet᷑: Itam̃
ñ nulli hominũ qͥ ab huiꝰ uiri ui¬
rib longe st̃. despecto di adiu¬
torio sua se fortitudine saluari
posse confidunt. Pro quib qͥd de¬
p̃cari aliud debemꝰ. nͥ ut siam
hȩc acceꝑint discant: Quia aut̃
p̃missis u̾bis dñs potentiã suȩ
magnitudinis intulit. nc̃ in sub¬
sequentib nequidiã autiqͥ hostis
ostendit: ut bonus famulus
⁊ auditis pͥus uirtutib dñ sei¬
quã enĩ uirtꝰ ei sui conditoris in¬
notuit. nequaquã illũ uires adu̾¬
sarii latere debuert: ut eo magiꝰ
defensori suo se humilius sub¬
deret. qͦ hostis sui nequiti.as sub¬
tilius cognouisset: ꝓuectorẽq
suũ tanto ardentius queieret:
quanto t̾ribiliorẽ hostẽ cognosce¬
ret quẽ intaret. Certũ quupe ẽ.
qr minus diligit ereptorẽ suũ:
qui minus intelligit ꝑiculũ. qđ

Expanded text:
re, liquet qre, liquet qtua te non vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum Job dicitur quod sua dextera non salvetur, et tamen nonnulli hominum, qui ab hujus viri viribus longe sunt, despecto Dei adjutorio, sua se fortitudine salvari posse confidunt. Pro quibus quid deprecari aliud debemus, nisi ut si jam haec acceperint discant? Quia autem praemissis verbis Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domiquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod
Abbreviated transcription (Latin):
amisso cęlo qͥd aliud quã terrã
petunt : Quib hoc ipsũ iã minis
cecidisse ẽ: relicts suꝑiorib ima
quesisse. Recte gͦ eoꝵ facies in fo¬
ueã demergi ꝑhibent᷑: qr seqͦntes
infima ad inferni baratrũ ten¬
dunt. Iusto enĩ iudicio agitur.
ut quos hie uoluntaria adu̾sio
excecat: illic ab intuitu uerilu¬
minis digna supplicii fouea abs¬
scondat. Igit᷑ qr uir sc̃s tanto di¬
uine potentiȩ t̾rore discussus ẽ
ut ei diceret᷑. si habes brachium
sic̃ ds. ⁊ si uoce simili tonas: disꝑ¬
ge suꝑbos infurore tuo respiciets
omnẽ arrogantẽ humilia. ⁊cȩt̾a
qͦ d̾s quidẽ facere. s hõ uix suffi¬
cit audire: cuncta bȩc qua dñs
intentione p̃miserit. fine sub¬
dite conclusionis ostendit dies.¬
It egd conficebor: qđ saluare te
possit dextera tua. Ac si aꝑte di¬
ceret. Si potes t̾ribilia hec facere
ipse quȩ ꝓtuli: tibi ⁊ ñ mͥ depu¬
to bona oĩa qͦ fecisti. Si uͦ peccan¬
tes alios respiciendo ñ potes ꝑde¬

Expanded text:
elo quid aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infima, ad inferni barathrum tendunt. Justo enim judicio agitur, ut quos hic voluntaria aversio excaecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discussus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus intentione praemiserit, fine subditae conclusionis ostendit, dit ego confitebor quia salvare te possit dextera tua. - Ac si aperte diceret: Si potes terribilia haec facere ipsa quae pertuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae fecisti. Si vero peccantes alios respiciendo non potes perde
Abbreviated transcription (Latin):
one rumpitur. nec recordatione
sareit᷑: S cũ aliqua deserens p̃ter¬
nittit. more m̃tium obliuisci dr̃:¬
zeum pꝰ longum temp̃ quȩ uolu¬
erit uisitat: nr̃e mutabilitatis
consuetudine recordat᷑ uocatur.
Quo enĩ pacto diuinitatis eius
uĩ obliuo dissipat: eui ipsa qͦq
laudabilis. memoria essentialit̃
concordat: Nulla nãq nͥ aut
p̃terita. aut absentia recordan¬
t᷑. Quomͦ gͦ ds p̃teritoꝵ reminisci¬
t̃ : cum ipsa quȩ insemet ipsis p̃¬
tereunt. eiꝰ uutui semꝑ p̃sentia

Expanded text:
one rumpitur, nec recordatione sarcitur, sed cum aliqua deserens praetermittit, more mentium oblivisci dum post longum tempus quae voluerit visitat, nostrae mutabilitatis consuetudine recordatus vocatur. Quo enim pacto divinitatis ejus vim oblivio dissipat, cui ipsa quoque laudabilis memoria essentialiter non concordat? Nulla namque nisi aut praeterita, aut absentia recordantur. Quomodo ergo Deus praeteritorum reminiscitur, cum ipsa quae in semetipsis praetereunt ejus nutui se
Abbreviated transcription (Latin):
peccata constringit᷑. si omĩno
nullus sine peccato euadendi additꝰ
patet. iuunora semꝑ eligantur:
q ⁊qui muroꝵ undiq ambitu
ne fugiat claudit᷑. ibi se infaga
p̃cipitat. ubi breuior murus inue¬
nitur. Et paulus cũ quosdã inex¬
cła in continentes aspicẽt: conces¬
sit minima. ut maiora declina¬
ret dicens. Propt̃ fornicationem
aut̃: uus qͥsq suam uxorẽ habe¬
at. Et qr tẽ solum coniuges in ad¬
mixtione sine culpa st̃. cũ ñ ꝓ
explenda libidine. s ꝓ suscipien¬
da ꝓle miscent᷑: ut hoc etiã qđ
concesserat. sine culpa quã uis mi¬
nima ñ ee̾ monstraret: ilico ad¬

Expanded text:
peccata constringitur, si omnino peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evandendi aditus patet, minora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brevior murus invenitur. Et Paulus dum quosdam in Ecclesia incontinentes aspiceret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat . Et qmixtione sine culpa sunt, cum non pro explenda libidine sed pro suscipienda prole miscentur, ut hoc etiam quod concesserat sine culpa quamvis minima non esse monstraret, po
Abbreviated transcription (Latin):
gis curam geiere: s formidat ne
det̾ior culpa sit regimina pasto¬
ralis grẽ empta possidere. ꝑ hono¬
ris gͦ ambitũ ligatũ culpa hinc in¬
de se conspicit. Esse quippe sine re¬
atu criminis neutrũ uidet: si aut
susceptus semel grer relinquitur:
aut rursum saera aetio scłariter
empta teneat᷑. Undiq metuit.
et suspectus latus omẽ ꝑtimescit:
ne aut stans inempto regiine
ñ digne lugeat. qđ ñ etiam dese¬
rens enĩdat: aut certe regim̃ dese¬
rens. dũ aliud flere nitit᷑. rursus
aliud de ipsa gregis destitutione
cõmittat. Quia gͦ uehe moth istȩ
ita in explicabilib modis ligat.
ut plerũq mens indubio ad duc¬
ta. ude se aculpa soluere iititur.
inde inculpa arcius astringat᷑
sunt. digum̃ta nanq machinati¬
onũ illiuis quasi qͦ larant᷑. ut re¬
linquant: eo magis implicant᷑
ut teneant. Est tam̃ qđ ad destru¬
endas eiꝰ u̾sutias utilit̃ fiat: ut
cũ mens int̾ minora ⁊ marima

Expanded text:
gis curam gerere, sed formidat ne gis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa sit regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum culpa hinc inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit, et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat, quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Quia ergo Behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubium adducta, unde se a culpa solvere nititur, inde in culpa arctius astringatur, sunt. Argumenta namque machinationum illius quasi collaxantur ut relinquant, eo magis implicantur ut teneant. Est tamen quod ad destruendas ejus versutias utiliter fiat, ut cum mens inter minora et maxima
Abbreviated transcription (Latin):
te gͦ iste ꝑ indiscretionis suȩ ui¬
ciũ ꝑplexis testicłoꝵ neruis astͥn¬
git᷑ : qr aut obtemꝑans. aut cer¬
te ñ ob temꝑans. inculpa tͣnsgres¬
sionis ligat᷑. Studebat ꝓprias
eas etiã contẽpto priore solidare.
Decreuit mundũ fundit̾ relinqͤre:
gum̃ta hostis illigant. ut culpa¬
rũ uodi quo querunt᷑ solui du¬
rius astringant. Alius pensare
pondus honoris ȩccłastici negli¬
gens. ad locũ regiminis p̃miis
ascendit: s qr omẽ qđ hic enunet.
plus merorib afficit᷑. quã hono¬
rib gaudet : dũ cor tribulatio¬
nib p̃mit᷑. ad memoriã culpa
reuocat᷑. Doletq se ad laborẽ
cũ culpa ꝑuenisse:⁊ quã sit in¬
iquũ qđ admiserit. ex ipsa fra¬
ctꝰ difficultate cognoscit. Reũ
se gͥ cũ iupensis p̃miis agnos¬
cens. uult ad eptȩ sublimitatis
locũ deserere: s timet ne grauiꝰ
delictũ sit. suscepti gregis eusto¬
diam deliquisse. Uult suscepti gre¬

Expanded text:
erte ergo iste per indiscretionis suae vierte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum nervis astringitur, quia aut obtemperans, aut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, gumenta hostis illigant, ut culparum nodi quo quaeruntur solvi, durius astringant. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gre
Abbreviated transcription (Latin):
gitationib impugnat᷑: atq hoc
silere formidat: ne silendo ad ul¬
t̾ii simul ⁊ bomicidii particeps
fiat. Prodere trepidat: ne reatu
se ꝑiurii obstringat. ꝑplexis gͦ
testicłoꝵ neruis ligatus ẽ: qui in
quãlibet partẽ declinet. metu¬
it. ne a transgressionis contagio
ꝓprias uoluntates querens. alie¬
no se subdere regumini appetit:
s eũ qui sibi ad dm̃ p̃ eẽ debeat.
minus cauta in quisitione dis¬
cernit. Cui fortasse is qͥ sine iudi¬
cio eligit᷑. cũ p̃ eẽ iam ceꝑit. agi
quȩ di sunt ꝓhibet: quȩ mundi
sunt iubet. Pensans itaq sub¬
ditꝰ. ł quȩ sit culpa in obedien¬
⁊ obedire trepidat. ⁊ ñ obedire
formidat: ne aut obediensdmñ
insius p̃ceptis deserat: aut rur¬
sũ ñ obedieus dm̃ in electo pͥore
contempnat: ⁊aut illicitis obtem¬
ꝑ ans. ob qđ ꝓ dõ appetiit contra
dm̃ exerceat: aut rursũ ũ obtem¬
ꝑans. eũ quẽ suũ iudicẽ quesie¬
rat. suo iudicio subponat. Aꝑ¬

Expanded text:
gitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo, adulterii simul et homicidii particeps fiat; et prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, quia in quamlibet partem declinet, metuit ne a transgressionis contagio proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit, sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit. Cui fortasse is qui sine judicio eligitur, cum praeesse jam coeperit, agi quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedienet obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut rursum non obediens Deum in electo priore contemnat; et aut, illicitis obtemperans, hoc quod pro Deo appetit contra Deum exerceat, aut rursum, non obtemperans, eum quem suum judicem quaesierat suo judicio supponat. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ ñ inflectat: hec interĩ
blandiens insinuat. ⁊seorsũ iam
in negotio t̾reno qđ ꝓuidet pec¬
cati laqueos occultat. Ossa ita¬
q esꝰ sicut fistulȩ eris st̃: qr ꝑni¬
ciosa eiꝰ consilia auditori suo con¬
sulentis uocis suauitate blandiun¬

Expanded text:
titudinem non inflectat? Haec interim titudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vocis suavitate blandiun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ostensa utilitate mĩtem mulce¬
at: et absconsa iniquitate cor¬
ostendimꝰ: si pauca breuit̃ c̃sili¬
oꝵ eiꝰ irgum̃ta pandamꝰ. Ecce
enĩ quidam rebus content᷑ ꝓpri¬
is. decreuit nullis mundi huiꝰ
occupationib implicari: ualde
formidans quietis suȩ cõmoda
ꝑdere. ⁊ualde despiciens cũ pec¬
catis lucra cumulare. Ad hunc
hostis callidus ueniens. ut inten¬
tionẽ bone deuotionis subruat:
quasi utilitatis c̃siliũ subminis¬
trat dicens. Ea quidẽ quę sunt in
p̃senti sufficiunt: s is deficien¬
tib qͥd aucturus es. si etiã pꝰ hȩc
nulla ꝓuident᷑: Ad sunt quȩ ad
p̃sens impendenda st̃ filiis: s
tam̃ parauda st̃ quȩ seruent᷑.
De eeͥ potest citiꝰ etiã qđ ẽ: si solli¬
citudo ꝓuida cesset parare qđ̃
deest. Anũ ⁊ t̾rena potest actio
ꝑagi. ⁊tam̃ in actione culpa de¬
dinari: quatinus ⁊ ext̾iora sti¬
pendia p̃beat. Itam̃ int̾nam rec¬

Expanded text:
et ostensa utilitate mentem mulceet ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corostendimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest, si sollicitudo provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia praebeat, et tamen internam rec
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ c̃sulendo supplantat. Uñ ⁊be¬
ne eiꝰ ossa. id ẽ hȩc eadem c̃silia
ȩris fistulis cõparant᷑. Eris qͥppe
fistulȩ. sonoris aptari cantib
solent. Quȩ ad motȩ aurib dũ
blandũ carm̃ subtilit̃ concinut.
intiora m̃tis in extĩora delecta¬
tionis trahunt. Et dũ dulce est
qđ aurib sonant: iurilitatem
cordis in uoluptatis fluxũ de¬
bilitant. Cũq auditꝰ ad delec¬
tationẽ trahit᷑: sensus abstatu
suȩ fortitudinis eneruat᷑. Ita qͦ¬
q astuta eiꝰ consilia dũ quasi
blanda ꝓuisione consulunt. cor
a forti intentione ꝑu̾tunt: ⁊dũ
dulcia resonant. ad noxia meli¬
nant. Quasi gͦ ęris sunt fistulȩ:
quȩ dum libent̃ audiunt᷑. ab
int̾ua intentione animũ inex¬
t̾ioris uitȩ delectatione deiciunt.
Hoc enĩ uehemoth istȩ magnoꝑe
ad erequendam deceꝑtionem
satagit: ut dũꝑu̾sitatis suȩ c̾si¬
liũ quasi utile ostendit. suauit̃
ualeat sonare qđ dicit: quatinus

Expanded text:
velut consulendo supplantat. Unde et bevelut consulendo supplantat. Unde et bene ejus ossa, id est haec eadem consilia, aeris fistulis comparantur. Aeris quippe listulae sonoris aptari cantibus solent, quae admotae auribus dum blandum carmen subtiliter concinunt, interiora mentis in exteriora delectationis trahunt; et dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectationem trabitur, sensus a statu suae fortitudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiã : ñ scd̾m imꝑium.
Non enĩ ẽ sine uicio qđ ignoscit᷑:
et ñ p̃cipitur. Peccatũ ꝓfecto ui¬
dit: qđ posse indulgeri p̃uidit.
S cũ in dubiis constringim᷑: utili¬
t̃ minimis sub dimͣ. ne in magnis
sine uenia peccemꝰ. Ita plerũq
neruoꝵ uehemoth istuis ꝑ pleri¬
tas soluit᷑: dũ adiurtutes maxi¬
mas ꝑ commissa minora tͣnsitur.
nͥ consilia designant᷑: Nã sicut
in ossib positio corporis roburq
subsistit : ita infraudulentis con¬
siliis tota se eiꝰ malicia erigit.
Neq enĩ ui quẽpiã p̃mit : ħ calli¬
ditate pestifere ꝑ suasionis int̾¬
ficit. Et rursum sic̃ ossa ꝗͤ irri-¬
gant medullȩ confortant: ita
eiꝰ consilia ꝑ sp̃ĩtalis naturȩ po¬
centiã infusa ingenii subtilitas
roborat. Hoc uͦ testiculi eiꝰ abos¬
sib id ẽ suggestiones a consiliis
distant: qđ ꝑ illas aꝑtȩ noria in¬
serit: ꝑ hȩc aut̃ quasi ex bono
consulens ad culpam trabit.
ꝑ illas pugnando suꝑat: ꝑ hec

Expanded text:
dum imperium . Non enim est sine vitio quod ignoscitur, et non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgere praevidit. Sed cum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur dum ad virtutes maximas per commissa minora transitur. nisi consilia designantur? Nam sicut in ossibus positio corporis roburque subsistit, ita in fraudulentis consiliis tota se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam premit, sed calliditate pestiferae persuasionis interficit. Et rursum, sicut ossa quae irrigant medullae confortant, ita consilia per spiritalis naturae potentiam infusa ingenii subtilitas roborat. Hoc vero testiculi ejus ab ossibus, id est suggestiones a consiliis, distant, quod per illas aperte noxia inserit, per haec autem quasi ex bono consulens ad culpam trahit, per illas pugnando superat, per haec
Abbreviated transcription (Latin):
cce enĩ quidã dũ mnundi
huiꝰ amicitias appetit: cuilibet
alt̾i similem sibi uitã duceuti.
qđ secreta illiꝰ omĩ silentio con¬
tegat se iurȩ iurando constrin¬
git. S is cui uratũ ẽ adulteriũ
ꝑpetrare cognoscit᷑: ita ut etiã
maritũ adulterȩ occidẽ conet᷑.

Expanded text:
cce enim quidam dum mundi jus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam mari
Abbreviated transcription (Latin):
to cordis alias dietũ ẽ. Factũ ẽ si¬
lentiũ in cęlo: quasi media hora.
ad ȩt̾̃na sublimia dũ ꝑ subleuati¬
onẽ contemplatioĩs intendit. sur¬
gentes ab infimis cogitationum
tumult᷑ p̃mit: atq intra se dõ qđ¬
dam silentiũ facit. Qđ quidẽ silen¬
tiũ contẽplatioĩs. q in hac tuta
ñ potest eẽ ꝑfectũ: factũ media bo¬
radr̃. Nolenti quippe aĩõ cogitati¬
onũ tumultuosi sestrepitꝰ ingert̃:
⁊iam sublimib intendentẽ. rursũ
ad respicienda t̾rena cordis ocłm
uiolent̾ trahunt. Unde scriptũ ẽ.
Corpus qđ corrumpit᷑ aggrauat
aiãm: ⁊depͥmit t̾rena ihabita¬
tio sensum multa cogitantẽ. Be

Expanded text:
to cordis alias dictum est: Factum est sito cordis alias dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora .r; quae ad sublimia, dum per sublevationem contemplationis intendit, surgentes ab infimis cogitationum tumultus premit, atque intra se Deo qdam silentium facit: quod quidem silentium contemplationis, quia in hac vita non potest esse perfectum, factum dimidia hora dicitur. Nolenti quippe animo dum cogitationum tumultuosi se strepitus ingerunt, etiam sublimibus intendentem, rursum ad respicienda terrena cordis oculum violenter trahunt. Unde scriptum est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitant
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ debemꝰ intelligere corpo¬
ris: an solitudinẽ cortdis. S qͥd ꝓ
dest solitudo corporis: si solitudo
defuerit cordis: Qui enĩ corpore
remotꝰ uuit. s tumultib c̃uersa¬
tioĩs humane. t̾renoꝵ desidioꝵ
cogitatione se inserit: ñ ẽ insolitu¬
dine. Si uͦ p̃mat᷑ aliqͥs corporalit̃
popłarib turbis. Itam̃ nullos cu¬
rarũ scłariũ tumultus in corde pa¬
ciat᷑: ñ ẽ inurbe. Itaq bene conu̾¬
santib. pͥmũ solitudo m̃tis tͥbui¬
tͣ. ut exurgentẽ intͥnsecus strepi¬
tũ t̃renoꝵ desidioꝵ p̃mant: ut e¬
bullientes ad infima euras cor¬
dis ꝑ suꝑni grãm restingant a¬
moris: om̃sq motꝰ importune se
offerentiũ leuiũ cogitationũ. qͣsi
quadã eireũuolantes muscas ab
ocłis m̃tis abigant manu graui¬
tatis:⁊ qdd am sibi cũ dno intra
se secretũ querant: ũbi cũ illo ext̾i¬
ore cessante strepitu ꝑ int̾na desi¬
dia silent̃ loquant᷑. Dehoc secre¬

Expanded text:
litudinem debemus intelligere corporis, an solitudinem cordis? Sed quid est solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis? Qui enim corpore remotus vivit, sed tumultibus conversationis humanae ac terrenorum desideriorum cogitationi se inserit, non est in solitudine. Si vero prematur aliquis corporaliter popularibus turbis, et tamen nullos curarum saecularium tumultus in corde patiatur, non est in urbe. Itaque bene conversantibus primum solitudo mentis tribuitur, ut exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premant, ut ebullientes ab infimis curas cordis per superni gratiam restringant amoris, omnesque motus importune se offerentium levium cogitationum, quasi quasdam circumvolantes muscas ab oculis mentis abigant manu gravitatis, et quoddam sibi cum Dse secretum quaerant, ubi cum illo, exteriore cessante strepitu, per interna desideria silenter loquantur. De hoc secre
Abbreviated transcription (Latin):
monstrauit. Dũ hane nobis cog¬
nitam suscepit: illam ꝗͦ nob̾ ẽ in cog¬
nita ostendit. Moriendo qͥppe ui¬
tã exercuit quã tenemus: resur¬
gendo aꝑuit quã queramꝰ: exẽplo
suo nos docens. qđ hȩc uita quã
ante mortẽ ducimus. ñ ꝓpt̾ se a¬
manda sit. s ꝓpt̾ alterã toleranda.
Quiagͦ noua c̃uersatione usus int̾¬
bene de eo scriptum ẽ. Contẽp¬
nit multitudinẽ ciuitatis. Uel cer¬
te.qđ multos ꝑspaciosam uiam
uagantes deseruit: ⁊ꝑ angustam
gradientes paucos elegit. Multi¬
tudinẽ nãq eiuitatis contẽpnere
ẽ: humani generis partẽ quȩ latã
uiam ingredit᷑. quȩ ⁊ ꝓabundantia¬

Expanded text:
monstravit. Dum hanc nobis cogmonstravit. Dum hanc nobis cognitam suscepit, illam quae nobis est incognita ostendit. Moriendo quippe vitam exercuit quam tenemus, resurgendo aperuit quam quaeramus, 988 exemplo suo nos docens quod haec vita quam ante mortem ducimus non propter se amanda sit, sed propter alteram toleranda. Quia ergo nova cbene de eo scriptum est: Contemnit multitudinem civitatis. Vel certe quod multos per spatiosam viam vagantes deseruit, et per angustam gradientes paucos elegit. Multitudinem namque civitatis contemnere est, humani generis partem, quae latam viam ingreditur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ solũ nõ sanguine fuso redime¬
ret: s etiã ostenso exemplo com
⁊ ueniendo alia inuenit: ⁊ uiuen¬
do alia docuit. Studebant enĩ
om̃s suꝑba adam stirpe ꝓgeniti.
ꝓsꝑa uitȩ p̃sentis appetere: adu̾¬
sa deuitare: opprobria fugere:
głam seqͥ. Uenit int̾ eos incarna¬
t dñs adu̾sa appetens: ꝓsꝑa sper¬
nens: ob ꝓbria amplectens: głã
fugiens. Nam cũ udi illũ regem
sibi constituere uoluissent: fieri
rex refugit. Cum uͦ eũ int̾ficere
molirent᷑: sponte ad crucis pa¬
tibulũ uenit. fugit gͦ qđ hoĩes
appetunt: appetiit qđ hoĩes fugi¬
unt. S dũ sug̃ qͦd hõĩes appetunt:
appetut qͦd hoĩes fugiunt. fec̃ qͦd hoĩeᷤ
nurarent᷑ ut ⁊ mortuus ipse resur¬
gẽt.⁊ morte sua alioᷤ suscitaret. Due
mortẽ: ⁊ alia pꝰ resurrectionẽ. Qua¬
rũ unam om̃s agendo noueraut:
alterã nesciebant. Et humanũ
genus soli huic quã nouerat
intendebat. Uenit ꝑ carnẽ dñs:
⁊dũ suscepit unam. alt̾am de¬

Expanded text:
ut non solum nos sanguine fuso redimeret, sed etiam ostenso exemplo commra, et veniendo alia invenit, et vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, opprobria fugere, gloriam sequi. Venit inter eos incarnatus Dominus adversa appetens, prospera spernens, opprobria amplectens, gloriam fugiens. Nam cum Judaei illum regem sibi constituere voluissent, fieri rex refugit; cum vero eum interficere molirentur, sponte ad crucis patibulum venit. Fugit ergo quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt, sed cum fugit quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt, fecit quod omnes mirarentur, ut et mortuus ipse resurgeret, et morte sua alios de morte resuscitaret. Duae mortem, alia post resurrectionem: quarum unam omnes agendo noverant, alteram nesciebant; et humanum genus soli huic quam noverat intendebat. Venit per carnem Dominus, et dum suscepit unam; alteram de
Abbreviated transcription (Latin):
Confregerunt lagenas: dum soluen¬
da inpassione sua corpora hostib
gladiis opponunt. Resplenduert̃
lampadib: dũ post solutionẽ cor¬
poꝵ miraculis choruscauert̃. Mor¬
q hostes in fugam u̾si sunt: q dũ
mortuoꝵ martyrũ corpora mi¬
racłis choruscare conspiciunt. lu¬
ce ueritatis fracti qđ impugna¬
uerant credid̾unt. Cecinert̃ gͦ
tubis: ut lagene frangerent᷑.
Lagene fractę sunt: ut lampades
apparerent. Apparuer̃t̃ lampades
ra in morte soluerent᷑. Corpora e¬
oꝵ in morte soluta st̃: ut miracłis
choruscarent. Choruscauert̃ mi¬
racłis. ut hostes suos ex diuina lu¬
ce ꝓsternerent: quatinꝰ nequaquã
do̾ erecti resisterent. s eũ subditi
formidarent. Et notandũ qđ
stetert̃ hostes ante lagenas: fuge¬
rt̃ ante lampades: qr nimirũ ꝑse¬

Expanded text:
confregerunt lagenas, dum solvenconfregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt. Resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt, moxque hostes in fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti quod impugnaverunt crediderunt. Cecinere ergo tubis, ut lagenae frangerentur, lagenae fractae sunt ut lampades apparerent, apparuerunt lampades ra in morte solverentur. Corpora eorum in morte soluta sunt ut miraculis coruscarent; coruscavere miraculis ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt ante lampades, quia nimirum perse
Abbreviated transcription (Latin):
Bemissas manꝰ. ⁊ dissoluta genua
erigite: ⁊ gressus rectos facite
lũ ꝓdeunt: qui hoc qđ ore annun¬
tiant. oꝑe ostendunt. Qui fluen¬
ta doctͥnę sp̃italit̾ hauriunt: nec
tam̃ in prauis oꝑib carnalit̾ in¬
gͦ ad p̃lium. cũ tubis. et̃ lampadib
cũ lagenis: atq iste ut diximꝰ. fuit
ordo p̃liandi. Cecinert̃ tubis: intͣ
lagenas aut̃ sunt missȩ lampades.
Confractis uͦ lagenis: lampades
ostensȩ sunt. Quarum choruscan¬
te lucȩ. hostes t̾riti infugã u̾tun¬
t᷑. Designat᷑ itaq in tubis clamor
p̃dicationũ: in lampadib clari¬
tas miracłoꝵ: in lagenis fragilitaᷤᷤ
corpoꝵ. Tales quippe secum dux
nr̃ ad p̃dicationis p̃lium. duxit:
qͥ despecta salute corpoꝵ. hostes
suos moriendo ꝓsternerent: eoꝵq
gladios. ñ armis. ⁊ gladiis. ẜ paci¬
entia suꝑarent. Armati enĩ uene¬
rt̃ sub ducȩ suo ad p̃lium mr̃es
b. Qui sonuert̃ tubis. dũ p̾dicarert.¬

Expanded text:
Remissas manus et dissoluta genua Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite lum prodeunt, qui hoc quod ore annuntiant opere ostendunt, qui fluenta doctrinae spiritaliter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inergo ad praelium cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis. Atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi? Cecinerunt tubis; intra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce hostes territi in fugam vertuntur. Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporis hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis et gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres bus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. Uel certe in his tiecentis qui
intau littera continent᷑. hoc ex¬
primitur. qđ ferrũ hostiũ cru¬
cis ligno suꝑet᷑. Ductiq st̃ ad
fluuiũ. ut aquas biberent: et
qͥq aquas flexis genib hausert̃.
abellica intentione remotist᷑.
Aqͥs namq doctͥna sapientiȩ: stan¬
ti aut̃ genu. recta oꝑatio desi¬
gnat᷑. Qui gͦ dũ aquas bibust.
genu flexisse ꝑhibent᷑. ab elloꝵ
certamine ꝓhibiti recessert̃: qr
cũ illis xp̃e contͣ hostes fidi ꝑ¬
git ad p̃lum: qui cũ doctrine
fluenta hauriunt. rectitudinẽ
oꝑum ñ inflectunt. Om̃s qͥp¬
pe tc̃ bibisse aquã: s ñ oms
recto genu stetisse narrati st̃.
Reꝓbatiq sunt. qͥ genua dũ
aquas biberent in flexerunt.
qr attestante apło. ñ audito¬
res legis iusti sunt apud dm̃i. s fac¬
tores legis iustificabunt᷑. Quia enĩ
ut diximus dissolutio oꝑum in
ipsa genuum incuruatione sig¬
nat᷑ recte rursum ꝑ paulũ dicit᷑.

Expanded text:
tium . Vel certe in his trecentis, qui tium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. Ductique sunt ad fluvium, ut aquas biberent, et quicunque aquas flexis genibus hauserunt, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque, doctrina sapientiae; stante autem genu, recta operatio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genuflexisse perhibentur, a bellorum certamine prohibiti recesserunt, quia cum illis Christus contra hostes fidei pergit ad praelium, qui cum doctrinae fluenta hauriunt, rectitudinem operum non inflectunt. Omnes quippe tunc bibisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt. Reprobatique sunt, qui genua, dum aquas biberent, inflexerunt; quia attestante Apostolo: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed 991 factores legis justificabuntur . Quut diximus, dissolutio operum in ipsa genuum incurvatione signatur, recte rursum per Paulum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Solet incentenario numero pleni¬
tudo ꝑfectionis intelligi. Quid gͦ
int̃ducto centenario numero de-¬
signat᷑: nisi ꝑfecta cognitio tͥnita¬
onis bella descendit. qͥ posst̃ diui-¬
na cognosce: qui sciunt detͥnitate
ẽ: qr iste trecentoꝵ numerus. in
tau littera continet᷑. quȩ crucis
speciem tenet. Cui si suꝑ tͣnsuersã
lineam id qđ incruce eminet ad de¬
ret᷑: ñ iam crucis species. s ipsa
crux eẽt. Quia gͦ iste trecentoꝵ nu-¬
merus in tai littera continet᷑. ⁊
ꝑ tau litterã sicut dirim̃ species
crucis ostendit᷑: ñ in merido inhis
trecentis gedeonẽ sequentibus
illi designati sunt: quib dictũ ẽ.
Si quis uult pꝰ me uenire. ab ne¬
get semet ipsum: ⁊tollat crucẽ
suam. Isequat᷑ me. Qui sequen¬
tes dnm̃. tanto uerius crucem
tollunt. quanto acriꝰ ⁊ se edomait:
Ierga ꝓrimos suos caritatis cõ¬
passione cruciant᷑. Uñ ⁊ꝑ ihete¬
chiel ꝓpħam dicit᷑. Signa tau
suꝑ frontes uiroꝵ gem̃tium ⁊ dolen¬

Expanded text:
Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo interducto centenario numero designatur, nisi perfecta cognitio Trinitaonis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitatest quod iste trecentorum numerus in T littera continetur, quae crucis speciem tenet, cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt quibus dictum est: t: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius et se edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde et per Ezehetam dicitur: Signa tau super frontes virorum gementium et dolen
Abbreviated transcription (Latin):
brosus ex merito. tͣnsfigurat se ue¬
lud angłm lucis. Huic seruiuit
iacob. id ẽ ex parte reꝓboꝵ iuda¬
icus popłs : ex cuiꝰ carne incar¬
natus dñs uenit. Potest etiam
ꝑlaban mundus hic expͥmi. qͥ
cũ furore iacob sequitur: qr elec¬
tos quosq qui redemptoris nr̃i
m̃bra st̃. ꝑ sequendo expͥmere co¬
nat᷑. Huiꝰ filiam idẽ. mundi acob¬

Expanded text:
brosus ex merito, transfigurat se vebrosus ex merito, transfigurat se velut angelum lucis . Huic servit Jacob, id est, ex parte reproborum Judaicus populus, ex cujus carne incarnatus Dominus venit. Potestper Laban mundus hic exprimi. Qui cum furore Jacob sequitur, quia electos quosque, qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo opprimere conatur. Hujus filiam, id
Abbreviated transcription (Latin):
ex actoris ñ audit. Sicut supͣdictũ
ẽ. qͥs hoc loco ex actor accipi nͥ dia¬
bolus pot̃: qͥmale suadendo spem
contulit immortalitatis. s decipi¬
endo exegit tributũ mortis: qui
suadendo intulit culpam: seuien¬
do exegit pęnam: Huiꝰ exactoris
sermo ẽ: ante mortẽ hoĩs astuta ꝑ¬
suasio. Clamor uͦ eius ẽ: iuolenta
iam rapina pꝰ mortẽ. Quos enĩ
ante mortẽ latent̃ int̾cipit: hos
ad supplicii sui ꝯsortiũ pꝰ mortẽ uiolent᷑
rapit. S qr ad mortẽ ueniens dñs
huiꝰ exaetoris uiolentos impetꝰ
ñ expauit. sic̃ ipse ait. ueñ eñi princepᷤ
qͥppe ad eũ eractor humani gn̾is qr
illum hoĩe uidit. S quẽ infirmitate
despectum hoĩe credidit. uirtute
supͣ hominẽ sensit. Huiꝰ nimirũ
ex actoris tẏpum laban tenuit :
quando cũ furore ueniens. sua a¬
pud iacob idola requisiuit. Laban
quippe: int̃pretat᷑ de albatio.
De albatio aut̃ diabolus ñ incon¬
uenient̃ accipit᷑: qui cũ sit tene¬

Expanded text:
 non audivit.---Sicut supra dictum est, quis hoc loco exactor accipi nisi diabolus potest? Qui male suadendo spem contulit immortalitatis, sed decipiendo exigit tributum mortis; qui suadendo intulit culpam, saeviendo exigit poenam. Hujus exactoris sermo est ante mortem hominis astuta persuasio, clamor vero ejus est violenta jam rapina post mortem. Quos enim ante mortem latenter intercipit, hos ad supplicii sui consortium post mortem violenter rapit. Sed quia ad mortem veniens Dominus, hujus exactoris violentos inceps uippe ad eum exactor humani generis, quia illum hominem vidit, sed quem in se infirmitate despectum hominem credidit, virtute supra hominem sensit. Hujus nimirum exactoris typum Laban tenuit, quando cum furore veniens sua apud Jacob idola requisiviquippe interpretatur dealbatio. Dealbatio autem diabolus non inconvenienter accipitur; qui cum sit tene
Abbreviated transcription (Latin):
toris lingua ñ ꝓ sua s ꝓ auditoris
reꝓbatione torpescat. Pro audito
mo doctorib. sicut potuert̃ pha¬
riseis suppetere u̾ba p̃dicationis.
de quib scriptũ ẽ. Omĩa gͦ qͥc̃q
dixerint uobis. seruate ⁊facite:

Expanded text:
toris lingua non pro sua, sed pro auditoris toris lingua non pro sua, sed pro auditoris reprobatione torpescat. Pro auditormo doctoribus, sicut potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, se
Abbreviated transcription (Latin):
nagro exposita sub duplici intel¬
lectu sufficiant. Lectoris uͦ iudi¬
cio relinquendũ ẽ: quid magis du¬
xerit eligendũ. Et si utriusq ex po¬
sitionis indelligentiam fortasse
despexerit: libent̾ ipse lectorem
neũ. subtilius ueriusq sentientẽ.
uelut magistrũ discipłs sequor:
qi mͥ ꝓpriȩ donatum credo. qͥcqͥd
illum me melius sentire cognoseo.
sonare nitim᷑: organa ueritatis
sumus. Et in eiꝰdem ueritatis po¬
testate ẽ: utrũ ꝑme sonet alteri.
an ꝑ alterũ mͥ. Ipsa qͥppe in me¬
diũ nr̃i: etiã ñ equȩ uiuentib oĩ¬
b equa t̃. Et sepe alium tangit.
ut bene audiat. qđ ꝑ alium ipsa so¬
nuerit: sepe uͦ aliũ tangit. ut bene
qđ ab aliis audiat᷑ sonet. Sepe do¬
trahit᷑ sermo doctori. In his gͦ qͥ
ubertim p̃dicat doctor. nulla ela¬
tione se efferat: ne fortasse ñ ꝓsua.
Et inhis ꝗ doctor sterilit̾ dic̃. au¬
ditor ñsuecenseat: ne fortasse doc¬

Expanded text:
nagro exposita sub duplici intelnagro exposita sub duplici intellectu sufficiant. Lectoris vero judicio relinquendum est quid magis duxerit eligendum. Et si utriusque expositionis intelligentiam fortasse despexerit, libenter ipse lectorem meum subtilius veriusque sentientem, velut magistrum discipulus sequar, quia mihi proprie donatum credo, quidquid illum me melius sentire cognosco. sonare nitimur, organa veritatis sumus; et in ejusdem veritatis potestate est, utrum per me sonet alteri, an per alterum mihi. Ipsa quippe in medio nostri, etiam non aeque viventibus omnibus aequa est, et saepe alium tangit, ut bene audiat quod per alium ipsa sonuerit; saepe vero alium tangit, ut bene quod ab aliis audiatur sonet. 82. Saepe dotrahitur sermo doctori. In his ergo quae ubertim praedicat doctor, nulla elatione se efferat, ne fortasse 994 non pet in his quae doctor steriliter dicit, auditor non succenseat, ne fortasse doc
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi pascas. ubi cubes in meridiȩ. Pas
delectat᷑. Cubat uͦ in meridiȩ:
cũ ex desidiis carnalib ardenti
corde reꝓboꝵ apud electoꝵ suoꝵ
pectora refrigerium inuenit co¬
gitatiois bone. Mons enĩ quidã
matheus fuerat: quando inthe¬
lonei lucͥs tumebat. Deqͦ ⁊ scrip¬
tũ ẽ: qi post quã credidit. inuita¬
to indomũ suã dnõ. c̃uiuiũ ma-¬
gnũ fecit. Mons itaq istȩ. huic
onagro uirentes pascuȩ herbas
intus epulis uirtutũ pauit.
Qđ ad huc plenissimȩ explet᷑: cũ
quȩ in huius scłi spe ꝑitura plan
herent: de qua petrus apłs dicit.¬
In hereditatem incorruptibilẽ. et
incontaminatã: ⁊ in marcescibilẽ.
Tanto enĩ quiq uere uirentes sunt:
qͣnto in hereditatis in marcescibilis
sorte cogitationis radicẽ figunt.
Quisqͥs itaq intͥnsecus arescere formi¬
dat: arentia extͥnsecus mundi
huius desidia fugiat. Quisqͥs a
dno ꝑ quiri desid̾at: et̾nam patri¬
am appetens. inint̾na cordis plan

Expanded text:
ubi pascas, ubi cubes in meridie . Pascdelectatur. Cubat vero in meridie, cum ex desideriis carnalibus ardenti corde reproborum apud 993 electorum suorum pectora refrigerium invenit cogitationis bonae. Mons enim quidam Matthaeus fuerat, quando in telonii lucris tumebat; de quo et scriptum est quia postquam credidit, invitato in domum suam Domino, convivium magnum fecit . Mons itaque iste huic onagro virentis pascuae herbas intus epulis virtutum pavit. Quod adhuc plenissime expletur, cum quae in hujus saeculi spe peritura planthaerent, de qua Petrus apostolus dicitIn haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Tanto enim verius quique virentes sunt, quanto in haereditatis immarcescibilis sorte cogitationis radicem figunt. Quisquis itaque intrinsecus arere formidat, arentia extrinsecus mundi hujus desideria fugiat. Quisquis a Domino perquiri desiderat, aeternam patriam appetens, in interna cordis plant
Abbreviated transcription (Latin):
dam tam̃ cogitationũ suꝑbiam:
continua nobis pugna seruatur.
Unde ⁊bene hic. qr unus quisq uir
continens. ⁊ debite necessitati con¬
gruit. I uiolenti uoluptati eontͣ¬
dicit : uoce dnĩca dr̃. Clamorem
exactoris ñ audit. Quia aut̃
discretus uir eo ad intelligenda
suꝑiora se eleuat. quo inse carnis
incentiua castigat: recte post
contẽptũ ex actoris clamoris

Expanded text:
dam tamen cogitationum superbiam dam tamen cogitationum superbiam continua nobis pugna servatur. Unde bene hic, quia unusquisque vir continens et debitae necessitati congruit, et violentae voluptati contradicit, voce dominica dicitur: Clamorem exactoris non audit. Quia autem discretus vir eo ad intelligenda superiora se elevat, quo in se carnis incentiva castigat, recte post contemptum exactoris clamorem
Abbreviated transcription (Latin):
nutͥmus. Fisdẽ naq alim̃tis uicia
suꝑbiunt. qͥb nutͥtȩ uirtutes uiuint:
⁊ cũ uirt᷑ alit᷑. plerũq uires uiciis
augent᷑. Cũ uͦ imm̃sa continentia
uicioꝵ uires extenuat: etiã uirtꝰ
deficiens anhelat. Unde necesse ẽ.
ut int̾ior hõ nr̃. ȩquus qͥdam arbit̃
p̃sideat int̾ se ⁊eũ quẽ ext̾ius ge¬
stat: quatinꝰ ei hõ suus ext̾ior. et
semꝑ ad debitũ ministeriũ serui¬
re sufficiat: Inũquã suꝑbȩ libera
ceruice contͣdicat. Hec moueat si
qͥd suggerendo sub murmurat:
dũ mͦ eũ semꝑ suꝑposita calce do¬
minationis p̃mat. Sicq fit: ut
dũ rep̃ssa uicia reniti qͥdem nob̾
patim. ⁊ tam̃ hȩc nobiscũ congre¬
di ex equo ꝓhibemꝰ: nec uicia con¬
tͣ uirtutẽ p̃ualeant: nec rursũ
uirtus cũ uicioꝵ omĩmoda ex¬
tinctione succũbat. Qua mre so¬
la elatio fundit᷑ extinguit᷑: qr
quĩuis uictorię seruiat. ad edoman¬

Expanded text:
nutrimus. Eisdem namque alimentis vitia nutrimus. Eisdem namque alimentis vitia superbiunt, quibus nutritae virtutes vivunt. Et cum virtus alitur, plerumque vires vitiis augentur. Cum vero immensa continentia vitiorum vires extenuat, etiam virtus deficiens anhelat. Unde necesse est ut interior homo, noster aequus quidam arbiter praesideat inter se, et eum quem exterius gestat, quatenus ei homo suus exterior et semper ad debitum ministerium servire sufficiat, et nunquam superbe libera cervice contradicat; nec moveat si quid suggerendo submurmurat, dummodo eum semper superposita calce dominationis premat. Sicque fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem praevaleant, nec rursum virtus cum vitiorum 985 omnimoda exstinctione succumbat. Qua in re sola elatio funditus exstinguitur, quia quamvis victoriae serviat, ad edoman
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Carnis curam ne feceritis in
desidiis. Quȩ gͥ fieri in desiderio
ꝓhibet᷑: in necessitate concedit᷑.¬
S sepe dũincaute necessitati con¬
descendimꝰ: desidiis deseruimus.
Nonnũquã uͦ dũ desid̾iis immode¬
ratiꝰ obuiare nitimͣ: necessitatis
miserias augemꝰ. Sic enĩ necesse
ẽ. ut arcem qͥsq continentiȩ tene¬
at: quatinus ñ carnẽ. s uicia car¬
nis occidat. Nam plerũq dum
plus nusto caro restringit᷑. etiã
ab exercitatione boni oꝑis ener¬
uat᷑: ut ad orationẽ qͦq ł p̃dica¬
tionem ñ sufficiat: dum incentiua
uicioꝵ inse funditꝰ suffocare festi¬
nat. Ad uitorem quippe habemus
intentionis int̾nȩ. hc̃ hominẽ quẽ
ext̾ius gestamꝰ. Et ipsi in st̃ motꝰ
lasciuię: ipsi effectus suppetunt
oꝑatioĩs bone. Sepe uͦ dum in illo
hostem insequim᷑: etiã ciuẽ quẽ
diligimꝰ trucidamꝰ. Et sepe dũ qͥsi
concuui parcimus: ad p̃lium hostẽ

Expanded text:
est: Carnis curam ne feceritis in est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae igitur fieri in desiderio prohibetur, in necessitate conceditSed saepe dum incaute necessitati condescendimus, desideriis deservimus; nonnunquam vero, dum desideriis immoderatius obviare nitimur, necessitatis miserias augemus. Sic enim necesse est ut artem quisque continentiae teneat, quatenus non carnem, sed vitia carnis occidat. Nam plerumque dum plus justo caro restringitur, etiam ab exercitatione boni operis enervatur, ut ad orationem quoque vel praedicationem non sufficiat, dum incentiva vitiorum in se funditus suffocare festinat. Adjutorem quippe habemus intentionis internae hunc hominem quem exterius gestamus, et ipsi insunt motus lasciviae, ipsi effectus suppetunt operationis bonae. Saepe vero dum in illo hostem insequimur, etiam civem quem diligimus trucidamus, et saepe dum quasi concivi parcimus, ad praelium hostem
Abbreviated transcription (Latin):
palliat: ut uix eam ꝑfectus qͥsq dis¬
cernat. Nam dũ solui debitũ ne¬
cessitas petit: uoluptas explere
desidium suppetit: ⁊tanto gulã
securiꝰ inp̃ceps rapit: quanto sub
honesto uoĩe necessitatis explendȩ
se contegit. Sepe aut̃ in ipsa eden
p̃ire conat᷑. facile aut̃ ẽ dep̃hen¬
dere. cum uoluptas eiꝰ necessitatẽ
p̃uenit: s ualde ẽ difficile discer¬
nere. cũ in ipso esu necessario se
occulta subiungit. Namqi p̃eun¬
tẽ nature appetitũ sequit᷑: quasi
a t̃go ueniens tardiꝰ uidet᷑. Eoenĩ
tẽpore qͦ necessitati debitum solui¬
t᷑: qi ꝑ esum uoluptas necessitati
miscet᷑: qͥd necessitas petat. ⁊ quid
sicut dictũ ẽ uoluptas suppetat.
ignorat᷑. Sepe uͦ ⁊ discernimꝰ: ⁊qi
utrãq sibi coniunetã nouimus.
in hoc qđ extra metas rapimur.
libet ut sciendo fallamͣ. Et dũ sibi
mens ex necessitate blandit᷑: ex cio¬
luptate decipit᷑. Scriptũ quippe

Expanded text:
palliat, ut vix eam perfectus quisque dispalliat, ut vix eam perfectus quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, voluptas expleri desiderium suppeticeps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendae se contegit. Saepe autem in ipsa edendpraeire conatur. Facile autem est deprehendere cum voluptas ejus necessitatem praevenit, sed valde est difficile discernere cum in ipso esu necessario se occulta subjungit. Nam quia praeeuntem naturae appetitum sequitur, quasi a tergo veniens tardius videtur. Eo enim tempore quo necessitati debitum solvitur, quia per esum voluptas necessitati miscetur, quid necessitas petat, et quid, sicut dictum est, voluptas suppetat, ignoratur. Saepe vero et discernimus; et quia utramque sibi conjunctam novimus, in hoc quod extra metas rapimur, libet ut sciendo fallamur; et dum sibi mens ex necessitate blanditur, ex voluptate decipitur. Scriptum quippe