comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
menbroꝵ si in uno corrruptio.
constat m̃bris. quȩ uł unius fu¬
erit comquinatione polluta.
S ut qd̾ dico manifestius atq
lucidius fiat. quecũq sit omni¬
um m̃broꝵ purgata sc̃ificatioe
i lingua tantũmͦ yeccet. ut di¬

Expanded text:
eniatur in uno corruptio. constat membris, quae vel unius fuerit coinquinatione polluta. Sed ut quod dico, manifestius et lucidius fiat: esto sit omnium membrorum purgata sanctificatione, et lingua tantummodo peccet, qua
Abbreviated transcription (Latin):
licita ut illicita sꝑerñt. eiꝰ modi
hant. si concupiscant aliena. si
detrahentes patient̃ audiant. si
malũ ꝓ malo reddant. si auaritie
si liuoris uenena possideant. si con¬
tra ilegalia ⁊ apłica instituta
indecens aliqͥd aut loquant᷑ aut¬
cogitent. si in carne placendi stu¬
dio compte ⁊ ornate incedant . ꝙ.
ant: quid ꝓderit eis sp̾uisse qd̵ li¬
cuit. & exercere qđ ñ licet: Si uis
ꝓdesse tͥ qđ licita contẽpsisti: uide
ne quid eoꝵ quȩ ñ licent facias.
Stultũ ẽ enim timuisse qd̾ minꝰ
ẽ.&. ñ timere qđ mauis ẽ: aut ab
his ñ uitari que ꝓhibent᷑. que sub¬
terfugerint que concedunt᷑. Dic̃
enim apłs. Innupta cogitat que
dñi st̃. quomꝰ placeat deo: ut sit
cogitat. ñ que scłi. ñ que hominũ
s que dei st̃ cogitat. Que st̃ gͦ dñ¬

Expanded text:
licita, sed licita spernunt: ejusmodi icant, si cupiant aliena, si detrahentes patiantur audire, si malum pro malo reddant, si avaritiaesi livoris venena possideant: si contra legalia et apostolica instituta indecens aliqcogitent, si in carne placendi studio comptae et ornatae procedant, et ant; quid proderit eis sprevisse quod licuit, et exercere quod non licet? Si vis prodesse tibi quod licita contempsisti, vide ne quid eorum quae non licent facias. Stultum est enim timuisse quod minus est, et non timere quod majus est; aut ab iis non vitari quae prohibentur, quae subterfugerint quae conceduntur. Dicit enim Apostolus: Innupta cogitat quae Dei sunt, quomodo placeat Deo, ut sit cogitat; non quae saeculi, non quae hominum, sed quae Dei sunt co
Abbreviated transcription (Latin):
tabsentiam corporum
sp̃c confabulatione solemur:
faciat unusquisq quod p̾¬
ualet. Uos dona transmit¬
titis. nos epłas remutius gratiarum:
ita tamen ut qui uelatarum uirgi¬
num munus ẽ: aliqua in ipsis munuᷤ¬
culis ẽẽ mysteria demonstremus. Sacus.
orationis signum. atq ieiunii ẽ. Sel¬
la ut foras pedes uirgo ñ moueat. Ce¬
rei. ut acenso lumine. sponsi expecte¬
tur aduentus. Calices mortificationẽ
carnis ostendunt: & semꝑ animum
ad martyrium p̾paratum. Calix qͥppe
aut̃ n matronis offerimus paria. par
ur̃a non conueniant. Sedere aptum ẽ
lices habere potantib. licet .⁊. ꝓpt̾ noc¬
turnos metus. ⁊ animos semꝑ malum
conscientiȩ formidantes. cereosq accen

Expanded text:
absentiam corporum spiritus confabulatione solemur, faciat unusquisque, quod praeualet. uos dona transmittitis, nos epistulas remittimus gratiarum, ita tamen, ut, quia uelatarum uirginum munus est, aliqua in ipsis munusculis esse mysteria demonstremus. saccus orationis signum atque ieiunii est; sellae, ut foras pedes uirgo non moueat; cerei, ut accenso lumine sponsi expectetur aduentus; calices mortificationem carnis ostendunt et semper animum ad martyrium praeparatum — c al ix quippe autem et matronis offertis muscaria paruuestra conueniunt: sedere aptum est lices habere potantibus. Licet et propter nocturnos metus, et animos semper malo conscientiae formidantes, cereos quoque accen
Abbreviated transcription (Latin):
habent ysagogas suas: sic elementis
ueteris testamenti. ut ad ȩuangeli¬
cam plenitudinem ueniat. scĩ iuri
exuditur infantia. Unde ⁊ centesimꝰ
octauus decimus psalmus ⁊ om̃s alii
qui litteris p̾notantur. ꝑ ethicam.
nos ducunt ad theologiam. & ab ele¬
mentis occidentis litterȩ quȩ destrui¬
tur. transire faciunt ad sp̃m uiuifi¬
cantem. Qui gͦ mundo ⁊ elementis
euis mortui sumus. non debemus ea
obseruare quȩ mundi funt: quia in
altero initium. in altero ꝑfectio ẽ.
uid sibi uult. quod Questio xi.¬
idem apłs ad thesalonicen¬

Expanded text:
habent eloaycoyag suas, sic elementis habent eloaycoyag suas, sic elementis ueteris testamenti, ut ad euangelicam plenitudinem ueniant, sancti uiri eruditur infantia. unde et centesimus octauus decimus psalmus et omnes alii, qui litteris praenotantur, per ethicam nos ducunt ad theologiam et ab elementis occidentis litterae, quae destruitur, transire faciunt ad spiritum uiuificantem. qui ergo mundo et elementis eius mortui sumus, non debemus ea obseruare, quae mundi sunt, quia in altero initium, in altero perfectio est. Quid sibi uelit, quod idem apostolus ad Thessalonicen
Abbreviated transcription (Latin):
gis uirtutem solet sonare quam uici
men latinus sermo non explicat. apud
nos dr̃. ad non parcendum corpori.
Non parcunt uidei corꝑib suis. in
assumptione cyboꝵ contempnentes in¬
terdum quȩ hebent. & querentes quȩ
non habent. Ex qua necessitate debi¬
litates interdum ⁊i morbos contrahunt.
nec ouerant semetipsos. cum omnia
munda fint mundis: nichilq possit
esse pollutum quod cum gr̃arum ac¬
tione ꝑcipitur: & iocirco a dño sit
creatum. ut saturitate ⁊ adimpleti¬
one carnis humanos artus uegetet
atq sustentet. Elementa aut̃ mundi
a quib immo quib mortui sumus.
lex moysi ⁊ omne uetus instrumentũ
intelligendum ẽ: quib quasi elem̃¬
tis ⁊ religionis exordus d̾m discimus.
Quomͦ enim elementa appellantur lit¬
tere ꝑ quas syllabas ac uerba con-¬
uingimus ⁊ ad texendam orationem
longua meditatione ꝓcedimus : ars
quoq musica habet elementa sua . &.
geometrica ab elementis incipit line¬
arum. & dialectica atq medicina

Expanded text:
gis uirtutem solet sonare quam uitiumen Latinus sermo non explicat, apud nos dicitur, ad non parcendum corpori. Non parcunt Judaei corporibus suis in assumptione ciborum, contemnentes interdum quae habent, et quaerentes quae non habent. Ex qua necessitate debilitates interdum, et morbos contrahunt. Nec honorant semetipsos, cum omnia munda sint mundis , nihilque possit esse pollutum, quod cum gratiarum actione percipitur, et idcirco a Domino sit creatum, ut saturitate, et adimpletione caatque sustentet. elementa autem mundi, a quibus, immo quibus mortui sumus, lex Moysi et omne uetus instrumentum intellegendum est, quibus quasi elementis et religionis exordiis dominum discimus. quomodo enim elementa appellantur litterae, per quas syllabas ac uerba coniungimus et ad texendam orationem longa meditatione procedimus, ars quoque musica habet elementa sua et geometrica ab elementis incipit linearum et dialectica atque medicina
Abbreviated transcription (Latin):
ueterem: sic locutus ẽ. Et uitulum fe¬
cerunt in dieb illis. ⁊ obtulerunt
hostias idolo: & letabantur in oꝑib
manuum suarum. Conuersus᷑ aut̃
d̾s. & tradidit eos ut colerent mili¬
ciam cęli. sicut scriptum ẽ in libro
ꝓpharum. Militia aut̃ celi non tan¬
tum sol appellatur luna stellȩ &¬
astra rutilantia: s om̃is angelica
multitudo. eoꝵq exercitus. qui he¬
braicȩ appellantur sabaoth. id ẽ uir¬
tutum. siue exercituum. Unde ⁊ in
euangelio iuxta lucam legunus.¬

Expanded text:
ueterem sic locutus est: etuitulum feueterem sic locutus est: etuitulum fecerunt in diebus illis et obtulerunt hostias idolo et laetabantur in operibus manuum suarum. conuersus autem est deus et tradidit eos, ut colerent militiam caeli, sicut scriptum est in libro prophetarum. militia autem caeli non tantum sol appellatur et luna et astra rutilantia, sed et omnis angelica multitudo eorumque exercitus, qui Hebraice appellantur sabaoth, id est \'uirtutum\' siue \'exercituum\'. unde et in euangelio iuxta Lucam legimus
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑt ueritas ẽ. & in corꝑis umbra
mendacium: sic i spiritali intelli¬
gentia mundus om̃is cẏbus ⁊ potꝰ.
ñ tota festiutas. ⁊ ꝑpetuȩ kalendȩ.¬
⁊ et̾na requies expectanda ẽ. Queri¬
mus quib dicere uoluerit. in humi¬
litate ⁊ religione angeloꝵ: aut quẽ
sensum habeat. Ex quo dñs locutus
ẽ ad discipulos suos surgite abcamꝰ
hinc. ⁊ relinquetur ubbis domꝰ ur̃a
deserta: ⁊ locus in quo dñs crucifixus¬
ẽ spiritaliter egyptus uocatur ⁊ sodo¬
ma. omnis iudaicarum obserniatio¬
num cultura destruc̾ta ẽ. ꝙ quascũ¬
q offerunt uictimas. non deo offe¬
runt: s angelis refugis. ⁊ spiritibus
inmundis. Nec mirum si hoc post
passionem dñi faciant: cum ꝑ amos
quoq ꝓpħam dicatur ad eos. Num
assumpsistis tabernacula moloch: &
sẏdus dei ur̃i rempha. figuras quas
fecistis ut adoraretis eris. Quod plemꝰ
in contione uidaica stephanus mar¬
tyr exponens ⁊ reuoluens hẏstoriam

Expanded text:
corpore ueritas est et in corporis umbra corpore ueritas est et in corporis umbra mendacium, sic in spiritali intellegentia mundus omnis cibus et potus et tota festiuitas et perpetuae kalendae et aeterna requies expectanda est. quaerimus, quid dicere uoluerit: in humilitate et religione angelorum aut quem sensum habeat. ex quo dominus locutus est ad discipulos: surgite, abeamus hinc et: relinquetur uobis domus uestra deserta, et: locus, in quo crucifix spiritaliter Aegyptus appelletur et Sodoma, omnis Iudaicarum obseruationum cultura destructa est et, quascumque offerunt uictimas, non deo offerunt, sed angelis refugis et spiritibus inmundis. nec mirum, si hoc post passionem domini faciant, cum per Amos quoque prophetam dicatur ad eos: num adsumpsistis tabernaculum Moloch et sidus dei Rempham, figuras, quas fecistis, ut adoretis eas? quod plenius in contione Iudaica Stephanus martyr exponens et reuoluens historiam
Abbreviated transcription (Latin):
Loquitur aut̃ uniuersa. contra eos qui
credentes ex uideis in dum saluatorem:
uidaicas cerimonias obseruare cupie¬
bant. Suꝑ qua re ⁊ in actib apłoꝵ. ñ
parua questio concitata ẽ. Unde ⁊ su¬
pra paulus ait. ꝑ emo uos iudicet de
his qui magistros legis se esse racta¬
bant. in oybo ⁊ potu. quod alia sint
munda. alia immunda: aut in par¬
te diei festi ut alios dies festos pu¬
tent alios ñ festos. Nobis enim qͥ in
xp̃m credimus resurgentem: uigis &.
ȩterna festuutas ẽ. Aut in parte ne¬
omenie hoc est kalendarum ⁊ m̃sis
noui. quando decrescens luna fint᷑
te sabbatoꝵ: ut ñ faciant seruile opꝰ.
n onera ñ portent. quia nos sumus
xp̃i libertate donati. & onera pec¬
catoꝵ portare desuumus. Hec in¬
quit omnia umbra sunt futuroꝵ.
nunagines futurȩ felicitatis: ut in
quib uidei uixta luteram hesita¬
nt. ⁊ tenentur i terra. nos uixta
sp̃m transeamus ad xp̃m: qui ad
distincꝰtionem umbrarum nunc
corpus appellatur. Quom enim in

Expanded text:
loquitur autem uniuersa contra eos, qui credentes ex Iudaeis in dominum saluatorem Iudaicas caerimonias obseruare cupiebant. super qua re et in Actibus apostolorum non parua quaestio concitata est. unde et supra Paulus ait:nemo uos iudicet — de his, qui magistros legis esse se iactant — in cibo et potu, quod alia munda sint, alia inmunda, aut in parte diei festi, ut alios dies festos putent, alios non festos — nobis enim, qui in Christum credimus resurgentem, iugis et aeterna festiuitas est — aut in parte neomeniae, hoc est kalendarum et mensis noui, quando decrescens luna finitur et nte sabbatorum, ut non faciant seruile opus et onera non portent, quia nos Christi sumus libertate donati et onera peccatorum gestare desiuimus. haec, inquit, omnia umbra sunt futurorum et imagines uenturae felicitatis, ut, in quibus Iudaei iuxta litteram haesitant et tenentur in terra, nos iuxta spiritum transeamus ad Christum, qui ad distinctionem umbrarum nunc corpus appellatur. quomodo enim in
Abbreviated transcription (Latin):
fierent: mutet illis d̃s non oꝑatorem
s ipsam oꝑationem id ẽ formam er
ut credant mendacio: quia mendax ẽ ipse
⁊ pater eiꝰ. Ꝙ siquidem antixp̃c de ur¬
gine natus esset ⁊ primus uenisset
in mundũ: poterant uidei habere ex¬
cusationem. & dicere quod putauerint
ueritatem. & iecirco mendatium ꝓ
ueritate susceperint. Nunc aut̃ ideo
uidicandi sunt. utimo ꝓculdubio con¬
demnandi: quia xp̃i ueritate contẽp¬
turi stͣ. Incipit ad Marcellam de
asnis nos pro
terrogas doces. Prina tua sciscitaci¬
O fuit. que sint illa que nec oculus
uidit. nec auris audiuit. nec in cor
hominis ascenderunt. que p̾parauit

Expanded text:
fierent, mittit illis deus non operatorem, fierent, mittit illis deus non operatorem, sed ipsam operationem, id est fontem erroris, ut credant mendacio, quia mendax est ipse et pater eius. et siquidem antichristus de uirgine natus esset et primus uenisset in mundum, poterant habere Iudaei excusationem et dicere, quod putauerint ueritatem et idcirco mendacium pro ueritate susceperint; nunc autem ideo iudicandi sunt, immo procul dubio condemnandi, quia Christo ueritate contemptari uolo. LIX. AD MARCELLAM DE US. Magnis nos prouenium, dum interrogas, doces. prima tua sciscitatio fuit, quae sint illa, quae.nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor homin
Abbreviated transcription (Latin):
tione aduentus sui eum dñs destru¬
et atq delebit. Cuiꝰ oꝑa. sathanȩ st̃
oꝑa. Ꝙ sicut in xp̃o plenitudo diu¬
enim signis dei quȩ oꝑabatur ꝑ moy¬
sen magi suis restitere mendaciis. qr
uirga moysi deuoeauit uirgas eoꝵ: ita
mendacium antixp̃i. xp̃i ueritas deuo¬
rabit. Seducentur aut̃ euis mendacio.
tacita questio poterat oboriri. cur enĩ
concessit d̾s. omnem eum habere iur¬
tutem. signa atq ꝓdigia. ꝑ quȩ sedu¬
cantur si fieri potest etiam electi. so¬
lutione p̾uent questionem: & quod
opponi poterat antequam opponatur
absoluit. faciet inquit om̃ia non sua
uirtute. s ꝑmissione dei. ꝓpter uidros:
Iut qui noluerunt caritatem reciꝑe
ueritatis hoc est xp̃m. quia caritas
dei diffusa ẽ in cordib nr̃is. & ipse
dicit ego sum ueritas. de quo in psal¬
mo scriptum ẽ ueritas de terra orta ẽ:
quia gͦ caritatem ⁊ ueritatem ñ re¬
ceꝑunt. ut saluatore suscepto salui

Expanded text:
tione adventus sui, eum Dominus destrutione adventus sui, eum Dominus destruet atque delebit. Cujus opera, Satanae sunt opera. Et sicut in Christo plenitudo divenim signis Dei, quae operabatur per Moysen, Magi suis restitere mendaciis, et virga Moysi devoravit virgas eorum : Ita mendacium Antichristi Christi veritas devorabit. Seducentur autem ejus mendacio qtacita quaestio poterat commoveri, cur enim concessit Deus omnem eum habere virtutem, signa atque prodigia, per quae seducantur, si fieri potest, etiam electi dei?\', solutione praeuenit quaestionem et, quod obponi poterat, antequam obponatur, absoluit. faciet, inquit, haec omnia non sua uirtute, sed concessione dei propter Iudaeos, ut qui noluerunt caritatem recipere ueritatis, hoc est Christum, quia caritas dei diffusa est in corda credentium et ipse dicit: ego sum ueritas, de quo in psalmis scriptum est: ueritas de terra orta est. qui ergo caritatem et ueritatem non receperunt, ut saluatore suscepto salui
Abbreviated transcription (Latin):
apocalypsim ioħis in fronte purpurate
meretricis scriptum ẽ nomen blasphe¬
mue id ẽ romȩ eterne. Si enim aꝑte
audacterq dixisset. non ueniet anti¬
batur. Quodq sequitur. iam enĩ mys¬
ut qui tenet nunc teneat. donec de
medio fiat. & tunc reuelabitur ille
iniquiis: hunc habet sensum. Multiꝰ
malis atq peccatis quib nero impi¬
issimus cesarum mundum premit.
antixp̃i parturitur aduentus: & quod
ille oꝑaturus ẽ postea. in illo ex par¬
te completur. Tantũ ut romanũ in¬
perium qđ nunc uniuersas gences
tenet. rececdat. ⁊ de medio fiat : & tc̃
antixp̃c ueniet fons iniquitatis. quẽ
dñs iħc interficiet sp̃u oris stu. diui¬
na uidelicet potestate. & suȩ maiesta¬
tis imꝑio: cuiꝰ iussisse fecisse ẽ: non
in exercitus multitudine. non in ro¬
bore nulitum. non in angeloꝵ. auxi¬
lio: s statim ut ille aduenerit. int̾¬
ficietur ancixp̃e. E quomͦ tenebre
solis fugantur aduentu: sic illustra¬

Expanded text:
Apocalypsin Iohannis in fronte purpuratae Apocalypsin Iohannis in fronte purpuratae meretricis scriptum est nomen blasphemiae, id est \'Romae aeternae\'. si enim aperte audacterque dixisset: \'non ueniet antibatur. Quodque sequitur: iam enim mysut, qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuiniquus, hunc habet sensum: Multis malis atque peccatis, quibus Nero impurissimus Caesarum mundum premit, Antichristi parturitur adventus, et quod ille operaturus est postea, in isto ex parte completur, tantum ut Romanum imperium, quod nunc universas gentes tenet, recedat, et de medio fiat, et tunc Antichristus veniet, fons iniquitatis, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui; divina videlicet potestate, et suae majestatis 889 imperio, cujus jussisse, fecisse est; non in exercitus multitudine, non in robore militum, non in Angelorum auxilio: sed statim ut ille advenerit, interficietur Antichristus. Et quomodo tenebrae solis fugantur adventu: sic illustra
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ostensus. quem omniũ ꝓphaꝵ
omniũ peccatoꝵ fons est. n filius ꝑ-¬
ditionis .i. diaboli. ipseͤ enum uniuer¬
soꝵ ꝑditio qui aduersatur xp̃o .q.
ideo uocatur antixp̃c: & extollitur
supra om̃e quod dr̃ d̾s. & cunctarũ
gentium deos. siue omnem ꝓbatam
⁊ ueram religionem suo calcet pede.
& in templo dei uel iherosolimis ut
quidam putant. uel in eccłia ut ue¬
rius arbitramur sederit. ostendens se¬
esse tanquã ipse sit xp̃c ⁊ filius dei:
uenturus est: ut antixp̾m destruat.
Meministis ait quod hec ipsa que
nunc scribo ꝑ epłam. cum apud uos
essem p̾resenti sermone nartabam &.
dicebam uobis. xp̃m non esse uentu¬
rum nͥ p̾cessisset antixp̃c. Ꝙ nunc
quid detineat scitis ut reueletur in
suo temꝑe: id ẽ que causa sit in p̾
sentiarum ñ ueniat. optime nostis.
Nec uult aꝑte dicere romanũ impe¬
rium. destruendum: quod ipsi qui
imꝑant ȩternum putant. Unde scdm

Expanded text:
t ostensus, quem omnium prophet ostensus, quem omnium propheomnium peccatorum est — et filius perditionis — id est diaboli; ipse est enim uniuersorum perditio —, qui aduersatur Christo et ideo uocatur antichristus, e t extollitur super omne, quod dicitur deus, ut cunctarum gentium deos siue omnem probatam et ueram religionem suo calcet pede et in templo dei — uel Hierosolymis, ut quidam putant, uel in ecclesia, ut uerius arbitramur- sederit ostendens se, tam quam ipse sit Christus et filius dei. uenturus est, ut antichristum destruat. meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per epistulam, cum apud uos essem, praesenti sermone narrabam et dicebam uobis Christum non esse uenturum, nisi praecessisset antichristus. et nunc quid detineat, scitis, ut reueletur in suo tempore, hoc est: quae casentiarum non ueniat, optime nostis. nec uult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi, qui imperant, aeternum putant. unde secundum
Abbreviated transcription (Latin):
magestate. Ꝙ mutet angelos suos
cum triba ⁊ uoce magna: & congre¬
gabunt electoꝵ eiꝰ a quatuor uentis.
a summo celorum usq ad terminos
eoꝵ. Rursumq de antixp̃o loquit᷑
ad uideos. Ego ueni in nomine pa¬
ueniet in nomine suo. illum susci¬
pietis. Igitur thesalonicensium ani¬
mos uei occasio ñ intellectȩ epłe: uł
ficta reuelatio quȩ ꝑ somniũ dece¬
perat dormientes. uel aliquoꝵ con¬
uectura. Ysaiȩ ⁊ danielis. eurangelioꝵq
uerba de antixp̃o p̾nuntiantia. in
illud tempus interp̾tantium moue¬
tat atq turbauerat: ut in maiestait
sua tc̃ xp̃m sꝑarent esse uenturũ.
Cui errori medetur apłs. ⁊ exponit
quȩ ante aduentum xp̃i debeant p̾sto¬
lari: ut cum illa facta uiderint . tunc
sciant antixp̃m id ẽ hominem pecca¬
T ⁊ filium ꝑditionis. qui aduersat᷑
⁊ extollitur suꝑ omne quod dicitur
D̾s aut quod colitur: & qui in templo
dei sedeat. esse uenturum. Nisi inqͥt
eis : & reuelatus fuerit homo peccats¬

Expanded text:
maiestate. et mittet angelos suos cum tuba et uoce magna et congregabunt electos eius a quattuor uentis a summo caelorum usque ad terminos eorum. rursumque de antichristo loquitur ad Iudaeos: ego ueni in nomine pauenerit in nomine suo, illum suscipietis. igitur Thessalonicensium animos uel occasio non intellectae epistulae uel ficta reuelatio, quae per somnium deceperat dormientes, uel aliquorum coniectura Esaiae et Danihelis euangeliorumque uerba de antichristo praenuntiantia in illud tempus interpretantium mouerat atque turbauerat, ut in maiestate sua tunc Christum sperarent esse uenturum. cui errori medetur apostolus et exponit, quae ante aduentum antichristi debeant praestolari, ut, cum illa facta uiderint, tunc sciant antichristum, id est hominem peccati et filium perditionis, qui aduersatur et extollitur super omne, quod dicitur deus aut quod colitur, et qui in templo dei sedeat, esse uenturum. n i s i, inquit,eis — et reuelatus fuerit id es
Abbreviated transcription (Latin):
martyrum sanguis effusus sit Qui gͥ
simpliciter hunc exponit locum. hoc
potest dicere. quod in ueteri lege in
qua iusticia ẽ uix pauci inuenti st̃
qui suum fuderint sanguinem: in
nouo aut̃ instrumento in quo boni¬
tas ẽ aut clementia. innumerabiles
extiterint martyres. S ex eo quod po¬
suit forsitan quis audeat mori etiam.¬
& pendulo gradu sententiam temꝑa¬
uit. inuenire posse nonnullos qui au¬
deant mori pro eugłio: ostendit non
sic accipiendum. s ex suꝑiorib & in¬
feriorib sensum loci huiꝰ debere trac¬
tari. Dicens enim paulus apłs se glo¬
riari in tribulationib. quia tribula¬
tio patientiam oꝑatur. patientia pro¬
bationem. ꝓbetio uͦ spem: spes aut̃ ñ¬

Expanded text:
martyrum sanguis effusus sit? qui igitur martyrum sanguis effusus sit? qui igitur simpliciter hunc exponit locum, hoc potest dicere, quod in ueteri lege, in qua iustitia est, uix pauci inuenti sint, qui suum fuderint sanguinem, in nouo autem instrumento, in quo bonitas est atque clementia, innumerabiles extiterint martyres. sed ex eo, quod posuit: forsitan quis etiam audeat mori et pendulo gradu sententiam temperauit, inueniri posse nonnullos, qui audeant mori pro euangelio, ostendit non sic accipiendum, sed ex superioribus et inferioribus sensum loci huius debere tractari. dicens enim Paulus apostolus se gloriari in tribulationibus, quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes u
Abbreviated transcription (Latin):
Que hereses ex hoccasione huuis testimo¬
iui quod non intelligunt diuerso qͥ¬
dem errore. s pari impietate blasphe¬
mant. Marcion enim qui iustum d̃m
i creatorem legis facit .i ꝓphetarum. bo
uult esse filium xp̃m. duos introducit
deos. alterum iustum. & alterum bo¬
num. & ꝓ uisto asserit uel nullos uel
paucos appetisse mortem: ꝓ bono aut̃
id ẽ xp̃o. innumerabiles mr̃es extitisse.
Porro arrius uistum ad xp̃m refert:
de quo dictum ẽ. ds iudicium tuum
regi da & usticiam tuam filio regiᷤ.¬
& ipse de se in eugłio. Non enim pat̾
uidicat quemqͣm: s om̃e udicium
dedit filio. E ego sicut audio iudico.
Bonũ aut̃ dm̃ patrem: de quo ipse fi¬
lius confitetur. Quid me dicis bonũ:
Nemo ẽ bonus: nisi solus d̾s pat̾. Cũq
hucusq blasphemie suȩ deiuos calles
potuerit inuenire: in consequentib
impingit ⁊ corruit. Quom̃ enim
ꝓ patre quis audet mori. ⁊ ꝓ filio uix
moritur: cum ꝓꝑter nomen xp̃i tantꝰ

Expanded text:
e hereses ex occasione huius testimonii, quod non intellegunt, diuerso quidem errore, sed pari inpietate blasphemant. Marcion enim, qui iustum deum et creatorem legis facit et prophetarum, bonuult esse filium Christum, duos introducit deos: alterum iustum et alterum bonum. et pro iusto adserit uel nullos uel paucos obpetisse mortem, pro bono autem, id est Christo, innumerabiles martyres extitisse. porro Arrius iustum ad Christum refert, de quo dictum est: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis ipse de se in euangelio: non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio et: ego, sicut audio, ita iudico —, bonum autem deum patrem, de quo ipse filius confitetur: quid me dicis bonum? nemo est bonus nisi unus deus pater. cumque hucusque blasphemiae suae deuios calles potuerit inuenire, in consequentibus inpingit et corruit. quomodo enim pro patre quis audet mori ct pro filio uix moritur, cum propter nomen Christi tantus
Abbreviated transcription (Latin):
enum d̾s angelos suos sp̃c: ⁊ ministrõ
suos ignem urentem. Et ut sciamus
semꝑ eos qui excoluerunt idola. licet
in templo hostias uiderentur offerre.
non deo eas obtulisse s angelis: ꝑ ere¬
chiel plenius discinus. dedi eis precep
hẏrcorum aut taurorum querit d̾s:
⁊ cor contrictum ⁊ humiliatum. d̾s ñ
despicit. Et ꝓpterea qui uitulum fe¬
cerunt in oreb. & coluerunt sydiis rẽ
pham: de quo in ꝓpheta amos pleniꝰ¬
disseruimus. & adorauerunt figuras
quas ipsi fecerunt: & tradidit eos us
ut seruirent militiȩ celi. que nunc
ab apło d̾r religio angeloꝵ. Pro hu¬
gitur: id ẽ humulitas mentis siue sen¬
sus. Here enm humilis ⁊ miseranda
suspicio. dm̃ credere hẏrcoꝵ atq tau¬
rorum. sanguine delectari: & nidore
timiamatis. quem sepe homines decli¬
namus. Quod aut̃ sequitur si mortui
estis cum xp̃o ab elementis mundi.
quid adhuc tanquam iuuentes it
mundo decernitis. ne tetigeritis neq
gustaueritis. neq tractaueritis que

Expanded text:
ngelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Et ut sciamus semper eos, qui colebant idola, licet in Templo hostias viderentur offerre, non Deo eas obtulisse, sed Angelis, per Ezechiel plenius discimus: Dedi eis justifihircorum, aut taurorum quaerit Deus;  cor contritum et humiliatum deus non despicit. et propterea, qui uitulum fecerunt in Choreb et coluerunt sidus dei Rempham, de quo in disseruimus, adoraverunt figuras, quas ipsi fecerunt: et tradidit eos Deus, ut servirent militiae coeli, quae nunc ab Apostolo dicitur religio Angelorum. Pro hugitur, id est humilitas mentis siue sensus. uere enim humilis sensus et miseranda suspicio deum credere hircorum atque taurorum sanguine delectari et nidore thymiamatis, quem saepe homines declinamus. quod autem sequitur: si mortui estis cum Christo ab elementis mundi, quid adhuc tamquam uiuentes in mundo decernitis \'ne tetigeris neque gustaueris neque contrectaueri
Abbreviated transcription (Latin):
misisti impietatem peccati mei. pro
hac orabit ad te om̃is sc̃s in tempore
oportuno: quȩ non dauid ⁊ usto ui¬
ro. & ut simpliciter loquar ꝓphete.
cuiꝰ uerba narrantur: s peccatori con¬
gruit. Cumq iustus sub ꝑsona pe¬
nitentis talia ꝓfudisset: a deo mere¬
tur audire. intelligere te faciam.
& doceboͭ  in uia hac qua ambula¬
bis. confirmabo suꝑ te oculos meos.
n tricesimo qͦq septimo psalmo
cuiꝰ titulus ẽ in cõmemorationem.
tiam: talequid legimus. Non est
pax ossib meis a facie peccatorum
meoꝵ: q̃m iniquitates mee eleua¬
te sunt suꝑ caput meum. quasi o¬
nus graue grauate sunt suꝑ me.
Corrupte sunt ⁊ putruerunt cica¬
trices meȩ. a facie insipientie meȩ.:
afflictus sum & incuruntus usq in¬
in suꝑiorib ⁊ in consequentib. mi¬
mo omis epła eius ad romanos. ni¬
miis obscuritatib obuoluta ẽ: ut
si uoluero cuncta disserere. nequa¬
qͣm mͥ unus liber. s multa magna
scribenda ert̃ uolumina. Questio .uiii.¬

Expanded text:
i mei. Pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno. Non Davidi, et justo viro, et ut simpliciter loquar, prophetae, cujus verba narrantur, sed peccatori congruit. Cumque justus sub persona poenitentis talia tur audire: intellegere te faciam et docebo te in uia hac, in qua ambulabis; confirmabo super te oculos meos. in tricesimo quoque septimo psalmo, cuius titulus est: in commemorationem, tiam, tale quid legimus: non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. quoniam iniquitates meae eleuatae sunt super caput meum, quasi onus graue adgrauatae sunt super me. cor- 25 ruptae sunt et putruerunt cicatrices meae a facie insipientiae meae. adflictus sum et incuruatus sum nin superioribus et in consequentibus, immo omnis epistula eius ad Romanos nimiis obscuritatibus inuoluta est et, si uoluero cuncta disserere, nequaquam mihi unus liber, sed multa et magna scribenda erunt uolumina. Quare aposto
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiam. Sine lege enim pec¬
catum mortuum fuerat. Ego aut̃ iu¬
uebam sine lege aliquando: s ubi ue¬
nit mandatum. peccatum reiuixit.
Ego aut̃ mortuus sum : & inuentum
ẽ mͥ mandatum qd erat ad iutam. hoc
esse ad mortem. Peccatum enim occa¬
sione accepta ꝑ mancdatũ seduxit me:
⁊ ꝑ illud occidit. Itaq lex quidem sc̃a
ut peccatum appareat peccatum. per
bonum mͥ oꝑatum ẽ mortem: ut fiat
supͣ modum peccans peccatum ꝑ mati¬
datũ. Scimus enum quia lex spiritalis
ẽ: ego aut̃ carnalis sum uenundatus
sub peccato. Qd̃ enim operor ignoro.
Non enim quod uolo hoc ago: s qd
odi illud facio. Si aut̃ quod nolo hocͥ
qd non habitat in me hoc ẽ in carne
mea bonum. Uelle enim adiacet mͥ:
ꝑficere aut̃ bonum nequaqͣm. Non¬

Expanded text:
concupiscentiam. sine lege enim peccatum mortuum erat, ego autem uiuebam sine lege aliquando, sed, ubi uenit mandatum, peccatum reuixit. ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat ad uitam, hoc esse ad mortem. peccatum enim occasione accepta per mandatum seduxit me et per illud occidit. itaque lex quidem sancta  peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. ut fiat super modum peccatum peccans per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis sum uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro; non enim, quod uolo, hoc ago. sed, quod odi, illud facio. si autem. ququia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum n
Abbreviated transcription (Latin):
uit d̾s ꝑ sꝑm suum: & si reuelatũ
ẽ apło. intelligere debeamus qd̵ &
aliis ille reuelauerit. Ad quȩ breuiꝰ
responsio ẽ non debere nos quere¬
re quid sit illud quod nec oculus ui¬
dit. nec auris audiuit . nec in cor
diligentib se. Si enim ignoratur:
quomͦ sciri potest: Quod ꝓmutitur
in futuro: non cernitur in presenti.
Spes ent̃ quȩ iudetur: non ẽ spes:℥
s iam certa possessio. Quomͦ si ue¬
lit quispiam dicere. ostende michi
QS̾ iniisibile ẽ: loquere quod audi¬
ri non potest. expone quod cogita¬
tio non comprehendit humana. Frgo
hoc sensu apłs dixisse credendus est
qd̾ carnalib oculis ⁊ aure carnali
⁊ cogitatione mortali. non possint
sp̃ualia comprehendi. & si enim no¬
ueramus quondam iħ̾m scd̃m car¬
nem: s nunc iam non nouimꝰ eũ.

Expanded text:
elatum est Apostolo, intelligere debeamus, quomodo et aliis revelaverit. Ad quae brevis responsio est, non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor dit. Si enim ignoratur, quomodo sciri potest? Quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. « Spes enim quae videtur, non est spes » , sed jam certa possessio; quomodo si velit quispiam dicere: ostende mihi quod invisibile est: loquere quod audiri non potest: 328 expone quod cogitatio non comprehendit humana. Ergo hoc sensu Apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis, et aure carnali, et cogitatione mortali non possint spiritualia comprehendi. « Etsi enim noveramus quondam Jesum secundum carnem, sed nunc jam non novimus eum »
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. sunul rapiemur cum illis in
nubib obuiam xp̃o in aera: ⁊ sic sẽꝑ
cum dño erimus. Itaq consolamin
inuicem in uerbis istis. Quod auidien¬
tes macedones non intellexert̾. qͦs secũ
uiuentes apłs appellat & qui dicant᷑
residui. qui cum illo rapiantur in
trati sunt dum adhuc esset in cor¬
pore ⁊⁊ antequam gustaret mortẽ.
ut non cito moueantur. neq ꝑ sp̃m
es dnũ. Duos aut̃ aduentus domini
saluatoris. & om̃ia ꝓphetarum uolu¬
mina docent. & euangelioꝵ fides.
quod pͥmum in humilitate uene¬
rit. ⁊ postea uenturus sit in gła
ipso dño ꝓtestante quȩ ante con¬
summationem mundi futura sint.
& quomͦ uenturus antixp̃c. qͣndo
loquitur ad apłos. Eum uideritis
abominationem desolationis que
dicta ẽ a daniele ꝓpħa stantem in
loco scõ: qui legit intelligat. Tunc qͥ

Expanded text:
cum illis in nubibus obuiam domino in aera et sic semper cum domino erimus. itaque consolamini inuicem in uerbis istis. quod audientes Macedones non intellexerunt, quos secum uiuentes apostolus uocet et qui dicantur residui, qui cum illo rapiantur in trati sunt, dum adhuc esset in corpore et antequam gustaret mortem, ut non cito moueantur neque per spies domini. duos autem esse aduentus domini saluatoris et omnia prophetarum docent uolumina et euangeliorum fides, quod primum in humilitate uenerit et postea sit uenturus in gloria, ipso domino protestante, quae ante consummationem mundi futura sint et quomodo uenturus antichristus, quando loquitur ad apostolos: cum u ide r i tis abominationem desolationis, quae dicta esta Danihele propheta, stantem in loco sancto — qu
Abbreviated transcription (Latin):
n pruna ad thesalo E tera¬
nicenses scripserat. De temporib et
ꝰmomentis fr̃es non necesse habetis
ut uobis scribam. Ipsi enum scitis¬
et illis interitus. sicut dolor in utero
habentis: & non effugient. Supra enĩ
ad ebs scripserat. Hoc uobis dicimus
in uerbo dñi. quia nos qui ꝰ residui¬

Expanded text:
n prima ad Thessalonicenses scripserat: de temporibus autem et momentis, fratres, non necesse habetis, ut uobis scribam; ipsi enim diinstabit interitus sicut dolor in utero habenti et non effugient. supra enim ad eos scripserat: hoc uobis dicimus in uerbo domini, quia nos, qui uiui
Abbreviated transcription (Latin):
rationem quidẽ habentia sapientiȩ.
Hoc loco quidem coniunctio suꝑflua
tis gramatice apłm fecisse repperimꝰ.
uinctio que solet ei p̾poficioni ubi
quidem positum fuerit respondere.
Uidentur gͥ obseruationes udaice apud
imꝑitos ⁊ uilem plebiculam: imaginẽ
habere rationis humanet sapientiȩ.
Unde ⁊ doctores eoꝵ sofoi hoc ẽ sapien¬
tes uocantur. & si quando certis dieb
traditiones suas exponunt. discipulis

Expanded text:
rationem quidem habentia sapientiae. hoc loco quidem\' coniunctio superflutis grammaticae apostolum fecisse repperimus;iunctio, quae solet ei propositioni, ubi \'quidem\' positum fuerit, respondere. uidentur igitur obseruationes Iudaicae apud inperitos et uilem plebiculam imaginem habere rationis humanaeque sapientiae, unde et doctores eorum σοφοί, hoc est \'sapientes\', uocantur. et si quando certis diebus traditiones suas exponunt, discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
cistis mandatum dei ꝓpter traditio¬
nem urãm. Quante traditiones pha¬
uocant. ⁊ quam aniles fabulȩ. reuol¬
uere nequeo: neq enim libri patit᷑
magnitudo. & pleraq tam turpia
sunt. ut erubescam dicere. Dico aut̃
unum in ignominiã gentis inimi¬
ce. Prepositos habent sẏnagogis sapi¬
entissimos. quosq fedo operi delegatoᷤ:
ut sanguinem uirginis. siue menstru¬
atẽ. mundum uel unmundum. si o¬
culis discernere non potuerint. gustu
ꝓbent. Preterea quib uissum ẽ ut di¬
eb sabbatoꝵ. sedeat unusquisq in
domo sua & non egrediatur nec am¬
bulet de loco in quo habitat. si qͣn¬
do eos iuxta literam cȩperimus ar
iaceant. s tantum sedeant. si uelinc
p̾cepta seruare: solent respondere &
dicere. Barachias & symeon ⁊ helles
magistri nr̃i. tradiderunt nobis ut
duo milia pedes ambulemus. in sab¬
bato: & cȩtera istius modi doctrinas
hominum p̾ferentes doctrine dei ñ
non recedendum: s id quod impossi¬

Expanded text:
ndatum dei propter traditionem uestram. quantae traditiones phauocant, et quam aniles fabulae, reuoluere nequeo. neque enim libri patitur magnitudo et pleraque tam turpia sunt, ut erubescam dicere. dicam tamen unum in ignominiam gentis inimicae: praepositos habent synagogis sapientissimos quosque foedo operi delegatos, ut sanguinem uirginis siue menstruatae mundum uel inmundum, si oculis discernere non potuerint, gustatu probent. praeterea, quia iussum est, ut diebus sabbatorum sedeat unusquisque in domo sua et non egrediatur nec ambulet de loco, in quo habitat, si quando eos iuxta litteram coeperimus artsed tantum sedeant, si uelint praecepta seruare, solent respondere et dicere: \'Barachibas et Symeon et Helles, magistri nostri, tradiderunt nobis, ut duo milia pedes ambulemus in sabbato\' et cetera istius modi, doctrinas hominum praeferentes doctrinae dei. nnon recedendum, sed quo id, quod inpossi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ego mundo : Et. mundus odit eos qͥ¬
qͣm non sunt de mundo. sicut ego ñ
sum de mundo: s econtrario quasi
uiuentes in mundo decernitis. He
tetigeritis corpus hominis mortur. nec
uestunentum. ⁊ scabellum in quo sede¬
rit mulier menstruenta. neq gustaue¬
ritis suillam carnem ⁊ leporum. ⁊ se¬
piarum ⁊ lolliginũ ururene ⁊ anguil¬
le. ⁊ uniuersoꝵ piscium qui squanras
n pennulas non habent ⁊ pennulas:¬
quȩ omĩa in corruptione sunt ⁊⁊ in¬
interitu ipso usu. ⁊ stercore digerim¬
tur: esca enĩ uentri. ⁊ uenter escis: &
omne quod intrat ꝑ os non comqui¬
nant hominem. s ea quȩ de nobis
norat. cor uero eius longe ẽ ame.
frustra aut̃ colunt me: docentes doc
dominus phariseos cceripit dicens.
Irritum fetistis mandatum d̾i: ut
traditiones ur̃as stutueretis. Us̃ enĩ
dixit. Honora patrem  matreme &¬

Expanded text:
e mundo o, et: \'mundus odit eos, quoniam non sunt de mundo, sicut et ego non sum de mundo\', sed e contrario quasi uiuentes in mundo decernitis: \'ne tetigeris corpus hominis mortui, ne uestimentum et scabellum, in quo sederit mulier menstruata, neque gustaueris suillam carnem et leporum et sepiarum et lolliginum, murenae et anguillae et uniuersorum piscium, qui squamas et pinnulas non habent\', quae omnia in corruptione et interitu sunt ipso usu et stercore degeruntur ? esca enim uentri et uenter escis, et omne, quod intrat per os, non communicat hominem, sed ea, quae de nobis norat, cor uero eius longe est a me. frustra autem colunt me docentes doctet dominus pharisaeos corripit dicens: irritum fecistis mandatum dei, ut traditiones uestras statueretis. deus enim dixit: honora patrem et matrem
Abbreviated transcription (Latin):
a sapientiȩ. in suꝑsticione ⁊ humili¬
tate. & non ad paraͣndum corꝑi. non
in honore aliquo ad saturitatem car¬
nis : hunic sensum nobis habere uidetur.
Curramus ꝑ singula. &. obscuritatem sen
baptismate mortui: mortui aut̃ ab ele¬
mentis mundi. pro eo quod ẽ elem̃tis.
cur mecum ñ dicitis. michi aut̃ ab¬
sit głari nisi in cruce dñi nr̃i ih̾u

Expanded text:
pientiae in superstitione et humilitate et non ad parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, hunc nobis habere sensum uidetur. curramus per singula et obscuritatem senssto in baptismate mortui, mortui autem \'ab elementis\' mundi — pro eo, quod est \'elementis\' —, cur mecum non dicitis: mihi autem absit gloriari nis
Abbreviated transcription (Latin):
toris oratio. P ater uolo ut sicut e¬
go ⁊ tu unum sumus. sic ⁊ isti ii
nobis unum sint. ut postquam xp̃c
nos tradiderit patri. sit d̾s omĩa in
om̃ib. Tale quid ⁊ in uerbis. ⁊ it
sensib ⁊ in genere locutionis obscuris¬
sue scribit ad ephesios. Ueritatem
aut̾ loquentes. crescamus in caritate

Expanded text:
toris oratio: Pater volo, ut sicut etoris oratio: Pater volo, ut sicut ego, et tu unum sumus; sic et isti in nobis unum sint : ut postquam nos Christus tradiderit Patri, sit Deus omnia in omnibus . Tale quid, et in verbis, et in sensibus, et in genere locutionis obscurissime scribit ad Ephesios, Veritatem autem loquentes in caritate
Abbreviated transcription (Latin):
pellet. Nemo ᷤ uos superet atq deuin¬
cat. uolens in humilitate lutere seqͥ
Nangeloꝵ religionem atq cultu¬
ram. ut ñ seruiatis spiritali intelli¬
gentiȩ. s exemplarib futurorum
que nec ipse uidit. qui nos supare desi¬
derat. andiuit utrumq enim habet᷑
in greco. presertim cum tumens am¬
bulet ⁊ incedat inflatus sensu carnis¬
telligens. ⁊ traditionum iudaicarũ
deliramenta ꝑquirens. ⁊ non tenens
caput omnium scripturarum. illud
de quo dictum ẽ. caput uiri xp̃c est.
Caput aut̃ ad tocius corꝑis principiũ
tię spiritalis. Ex capite corpis eccłȩ
ꝑ suas compages atq iuncturas ui¬
talem docꝰtrine celestis accipit succũ.
ut omĩa paulatim menbra uegeten¬
tur. ⁊ ꝑ occultos uenarum meatus.
fundatur defecatus sanguis ꝙboꝵ
⁊ miustretur atq succrescat. immo
teneatur temꝑantia corporis. de fon¬
te capitis rigati artus crescant in
ꝑfectionem dei: & impleatur salua¬

Expanded text:
pellet. nemo ergo uos superet atque deuinpellet. nemo ergo uos superet atque deuincat uolens humilitatem litterae sequi et angelorum religionem atque culturam, ut non seruiatis spiritali intellegentiae, sed exemplaribus futurorum, quae nec ipse uidit, qui uos superare desiderat, siue uidet — utrumque enim habetur in Graeco —, praesertim cum tumens ambulet et incedat inflatus mentistellegens et traditionum Iudaicarum deliramenta perquirens et non tenens caput omnium scripturarum illud, de quo dictum est: caput uiri Christus est, caput autem atque principium tiae spiritualis. Ex quo capite corpus Ecclesiae per suas compages atque juncturas, vitalem doctrinae coelestis accipit succum, ut omnia paulatim membra vegetentur, et per occultos venarum meatus, fundatur defecatus sanguis ciborum, et ministretur atque succrescat, imo teneatur temperantia corporis, ut de fonte capitis, rigati artus crescant in perfectionem Dei, et impleatur Salva
Abbreviated transcription (Latin):
cos sensus eiꝰ uoluere. ⁊ triti a simpli¬
citate eloquii. suo ordini reddere at¬
q uinc̾ture: ut simplici stamine uer¬
boꝵ fila decũrant. puroq subtecini¬
ne apłici sermonis textura succres¬
cat. Nemo uos suꝑet: nemo aduer¬
sum uos brauium accipiat. Hoc enĩ
in certamine positus. iniquitate ago¬
nitetȩ. uel insidiis magistroꝵ. brar¬
ron. ꝙ palmam sibi debitam perdit.
Multaq sunt uerba quib uixta mo¬
rem urbis ⁊ ꝓuincie suȩ familiarius
apłs utitur : e quib exempli gr̃a pau¬
ca ponendri sunt. Michi aut̃ parum
ẽ uidicari ab humana die. hoc ẽ apo¬
beon. id ẽ nullus aduersum uos braui¬
um accipiat. quib & aliis multis uer¬
bis usq hodie utuntur tylices. Nec
hoc miremur in apło. si utatur eus
lingue consuetudine inqua natus ẽ
n nutritus: cum uirgilius. alter ho¬
merus apud nos patrie suȩ sequenᷤ
consuetudiiem. sceleratum frigus ap¬

Expanded text:
ικῶς sensum eius euoluere et tricas inpliικῶς sensum eius euoluere et tricas inplicati eloquii suo ordini reddere atque iuncturae, ut simplici stamine uerborum fila decurrant puroque subtegmine apostolici sermonis textura subcrescat. nemo uos superet: \'nemo aduersum uos brauium accipiat\'. hoc enim in certamine positus iniquitate agonothetae uel insidiis magistrorum βραβεῖον et palmam sibi debitam perdit. multaque sunt uerba, quibus iuxta morem urbis et prouinciae suae familiarius apostolus utitur. e quibus exempli gratia pauca ponenda sunt: mihi autem parum est iudicari ab humana die, hoc e id est \'nullus aduersum uos brauium accipiat\'. quibus et aliis multis uerbis usque hodie utuntur Cilices. nec hoc miremur in apostolo, si utatur eius linguae consuetudine, in qua natus est et nutritus, cum Uergilius, alter Homerus apud nos, patriae suae sequens consuetudinem \'sceleratum\' frigus ap
Abbreviated transcription (Latin):
mentis sue. ⁊ non tenens caput ex quo
totum corpus ꝑ nexus ⁊ comunctiones
subministratum ⁊ conuinctum crescit
un augmentum dei ⁊ reliqua
llud quod crebro diximus. ⁊ si imꝑitus
sermone. non tamen scientia. nequa¬
quam paulum de humilitate. s de
conscientie ueritate dixisse: etiam n̾c
approbamus. Profundos enim ⁊ recon¬
ditos sensus lingua non explicat : &
cum ipse non sentiat quid loquatur.
in alienas aures puro ñ potest tran¬
sire sermone. Quem cum in uerna¬
cula lingua habert disertissimum. qͥp¬
pe ut hebreus ex hebreis. ⁊ eruditus ad
pedes gamalielis uiri in lege doctissi¬
mi: seipsum interp̾tari cupiens in¬
uoluitur. Si aut̃ in greca lingua hoc
ei accidit. quiã nutritus in tharso
cilicie a parua ętate inbiberat: quid
de latinis dicendum ẽ. qui uerbum
de uerbo exprimere conantes. obscu¬
riores faciunt euis sententias: & ueluti
herbis crescentib frugum strangulant
ubertatem: Conabimur itaq perifasti¬

Expanded text:
on tenens caput, e x quo totum corpus per ne xus et coniunctiones subministratum et constructum crescit in augmentum dei et reliqua. — Illud, quod crebro diximus: etsi inperitus sermone, non tamen scientia, nequaquam Paulum de humilitate, sed de conscientiae, ueritate dixisse etiam nunc adprobamus. profundos enim et reconditos sensus lingua non explicat et, cum ipse sentiat, quod loquatur, in alienas aures puro non potest transferre sermone. quem cum in uernacula lingua habeat disertissimum — quippe ut Hebraeus ex Hebraeis et eruditus ad pedes Gamalielis, uiri in lege doctissimi — se ipsum interpretari cupiens inuoluitur. sin autem in Graeca lingua hoc ei accidit, quam nutritus in Tarso Ciliciae a parua aetate inbiberat, quid de Latinis dicendum est, qui uerbum de uerbo exprimere conantes obscuriores faciunt eius sententias, ueluti herbis crescentibus frugum strangulant ubertatem? conabimur itaque παραφραστ
Abbreviated transcription (Latin):
liberauit. Quod si cui non uidetur
sub ꝑsona sua hoc apłm dicere de
aliis: exponat q̃uom᷑ daniel quem
iustum fuisse nouimus. quasi de se
dicat. cum pro aliis deprecatur. pec¬
caimus iniiste egimus impie ges¬
sunus inique fecimus. ⁊ recessimus
ac declinaiuimus a mandatis tuis. ꝙ
utidiciis. ⁊⁊ non audiuimus serrios
tuos ꝓphetas. qui loquuti sunt in
nomine tuo. ad reges nr̃os ⁊ pͥncipes
i patres & ad omnem popłm terre.
Tibi dñe iusticia: nobis aut̃ confusio.
Illud quoq quod in tricesimo primo
psalmo dicitur. peccatum meum cog¬
nitum tͥ feci & iniusticiam meam
ñ abscondi. dixi conficebor aduersũ

Expanded text:
liberauit. quodsi cui non uidetur liberauit. quodsi cui non uidetur sub persona sua hoc apostolum de aliis dicere, exponat, quomodo Danihel, quem iustum fuisse nouimus, quasi de se dicat, cum pro aliis deprecetur: peccauimus, inique fecimus, iniuste gessimus, inpie egimus et recessimus ac declinauimus a mandatis tuis et iudiciis et non obaudiuimus seruos tuos prophetas, qui locuti sunt in nomine tuo ad reges nostros et principes et patres et ad omnem populum terrae. tibi, domine, iustitia, nobis autem confusio. illud quoque, quod in tricesimo primo psalmo dicitur: peccatum meum cognitum tibi feci et iniquitatem meam non abscondi. dixi: conf
Abbreviated transcription (Latin):
eo solo qui peccutũ non fecit nec
dolus inuentus ẽ in ore eiꝰ. Unde ꝑ
salomonem d̾r. quod serpentis ues¬
tigia ñ inueniantur in petra: &
ipse dũs de se ecce inquit uenit
inuenit: id est sui oꝑis. suiq uestigii.
Ob hanc causam uibetur nobis ne
exprobremus homini reuertenti a
peccatis suis. & ne abominemur e¬
gyptium. qui & ipsi quondam in
egẏpto fiumus. & de luto ⁊ latere
pharaoni extruximus ciuitates: &
quia captiui ducti sumus in ba¬
bylonem lege peccati. quod in men¬
bris nr̃is morabatur. Cumq uderet᷑
extrema desꝑatio. inimno aꝑta con¬
fusio. omnem hominem diaboli la¬
queis irretiri. conuersus in se apłs.
immo homo sub cuiꝰ ꝑsona apłs
loquebatur. agit gr̃as deo saluatori
quod redemptus sit sanguine eius .&.
sordes in baptismo deposuerit. &. xp̃i
nouum assumpserit uestimentum.
& mortuo ueteri homine. natus sit
honio nouus qui dicat. miser ego
homo quis me liberabit de corpore

Expanded text:
eo solo, qui peccatum non fecit, nec eo solo, qui peccatum non fecit, nec dolus inuentus est in ore eius. unde et per Salomonem dicitur, quod serpentis uestigia non inueniantur in petra. et ipse de se dominus: ecce, inquit, uenit inuenit, id est sui operis suique uestigii. ob hanc causam iubetur nobis, ne exprobremus homini reuertenti a peccatis suis et ne abominemur Aegyptium, quia et ipsi quondam in Aegypto fuimus et de luto ac lateribus Pharaoni extruximus ciuitates et quia captiui ducti sumus in Babylonem lege peccati, quod in membris nostris morabatur. cumque uideretur extrema desperatio, immo aperta confessio omnem hominem diaboli laqueis inretiri, conuersus in se apostolus, immo homo, sub cuius persona apostolus loquitur, agit gratias saluatori, quod redemptus sit sanguine eius et sordes in baptismate deposuerit et nouum Christi adsumpserit uestimentum et mortuo uetere homine natus sit homo nouus, qui dicat: miser ego homo, quis me liberabit de corpore