comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dito dor meũ. Qua uidelicet atcestatione quid nobꝰ batu¬
itur nisi quod magno metu ce cirẽspectione opꝰ ẽ. ne
mens nra ũquã desuis laudib uel tacita lȩcet᷑: Quisquis enĩ
quasi claritatẽ limȩ famȩ suȩ magnitudinẽ conspicit: sibiq
in occulto m̃tis gaudiũ facit: cui iste nisi auctori se p̾tulit cul
dono ut bñ oꝑaret᷑ ꝑcipit. & tam̃ in eius munere de grã suȩ
landisꝰ ilarescit: Despecto enim honore conditoris semetipsũ
plus amare conitincit᷑. cuiꝰ p̃coniis lȩtat᷑ : quãtus ñnq etiã
scĩ uiri de bona sua opinione gaudeant: sed cũ ꝑ hano ad
meliora ꝓficere audientes pensant. nec iã de opinone stia
sed de ꝓpximoꝵ gaudent ucilitate. Sed aliud ẽ fauores que¬
rere. & aliud de ꝓuectib exultare. Qua in re necesse ẽ ut
cũ audientiũ utilitati non ꝑficit : m̃tẽ nr̃am fama lauda¬
bilis non eleuet sed fatiget. Cũ enĩ humanȩ linguȩ atee¬

Expanded text:
itum.---Qua videlicet attestatione quid nobis innuitur, nisi quod magno metu et circumspectione opus est, ne mens nostra unquam de suis laudibus vel tacita laetetur? Quisquis enim quasi claritatem lunae famae suae magnitudinem conspicit, sibique in occulto mentis gaudium facit, cui iste nisi auctori se praetulit, cujus dono ut bene operaretur percepit, et tamen in ejus munere de gratia suae laudis hilarescit? Despecto enim honore conditoris, semetipsum plus amare convincitur, cujus praeconiis laetatur. Quamvis nonnunquam etiam sancti viri de bona sua opinione gaudeant; sed cum per hanc ad meliora proficere audientes pensant, non jam de opinione sua, sed de proximorum gaudent utilitate quia aliud est favores quaerere, et aliud de profectibus exsultare. Qua in re necesse est ut cum audientium utilitati non proficit, mentem nostram fama laudabilis non elevet, sed fatiget. Cum enim humanae linguae atte
Abbreviated transcription (Latin):
mona iniquitatis: ut cũ defeceritis recipiant uos in ec̃na
tab̾nacula. Si enim eoꝵ amicitias et̃na tab̃̾nacula adqui¬
rimus : dantes ꝓculdubio pensare debemus. quia patͦnis
potiꝰ munera offerimus quã egenis dona largimur.
Hinc ꝑ paulũ dicit᷑. Urã habundantia illoꝵ mopiam
suppleat : ut & illoꝵ habundantia urẽ inopiȩ sit sup

Expanded text:
mona iniquitatis, ut cum defeceritis, vos recipiant in aeterna mona iniquitatis, ut cum defeceritis, vos recipiant in aeterna tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis munera potius offerimus, quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum dicitur: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit
Abbreviated transcription (Latin):
dationis sue minere uix eundẽ excessum sermonis
degunt. Quib bñ ꝑ eccłiasticũ librũ dicit᷑. Onũ
dato non des tristiciã uerbi mali. Et rursũ. Ecce
uerbum suꝑ datũ bonũ : os utraq cũ homine usti¬
ficato: uidelicet ut datũ ex hib̾s deheat ꝑ pietatẽ:
& bonũ uerbũ tribui ꝑ humilitatẽ. At contra alii
egenos fr̃s. non student reb fulcire eũ possint:
sed blandis tantũ sermonib fouere. Quos uehem̃t̃
nudi sunt & indigent uictu cotidiano dicat aut̃
aliquis ex uob̃ illis ite in pace. calificamini or satu¬
ramini non dederitis aut̃ illis quȩ necessaria st̃ cor¬
dicens. filioli mei non diligamus uerbo nec lingua:
sed oꝑe & ueritate. Dilectio itaq nrã semꝑ exhibũ¬
da est. o ueneratione sermonis. o ministerio largi¬
ualet si cũ terrena tͥbuit uerba sollicite Magist᷑
cȩlestis pensat qui ait. Facite uob̾ amitos de mã¬

Expanded text:
dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . Et rursum: Ecce verbum super datum bonum, et utraque cum homine justificato , videlicet, ut datum exhiberi debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra, alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer nudi sunt et indigent victu cotidiano dicat autem aliquis de vobis illis ite in pace calefacimini et saturamini non dederitis autem eis quae necessaria sunt cordicens: Filioli mei, non diligamus verbo, nec lingua, sed opere et veritate . Dilectio namque nostra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio largivalet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de ma
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ latera eiꝰ: & de uellerib ouiũ mearũ calefactꝰ. ẽ.
Quod pauꝑẽ non despexit. uirtutẽ humilitatis
exhibuit : quod aut̃ oꝑuit pietatis. Ouȩ quupe
istȩ iurtutes ita sibimet ẽẽ conexȩ debent ut uica¬
ria semꝑ ope se fulciant : quatenꝰ nec humilitas
cũ uenerat᷑ ꝓximũ largitatis grãm deserat: Giec
pietas cũ largit᷑ intumescat erga indigentiã.
taq ꝓocimi humilitatẽ pietas fulciat. humilitas
pietatẽ: ut cũ indigentẽ reb necessariis nature
ꝑ suꝑbiã negligas uenerari quẽ tegis. Nã sunt ñ¬
nulli qui mox ut ab egenis frĩb fuerint necessaria
postulati. post dona largituri in eis priꝰ contumeli¬
osa uerba iaculantur. Qui ce si reb ministeriũ pie¬
tatis ꝑficiunt. uerbis tam̃ grãm humilitatis ꝑdunt:¬
tta ut plerũq iudeatur qr illatȩ iã iniurie satiffac¬
tionẽ soluunt cũ post contumelias dona larguint᷑.
Nec magni ẽ oꝑis quod postulata tͥbuunt quia ipl

Expanded text:
et de velleribus ovium mearum calefactus sum. - Quod pauperem non despexit, virtutem humilitatis exhibuit, quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibimet esse connexae debent, ut vicaria semper ope fulciantur, quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat; nec pietas cum largitur, intumescat erga indulgentiam. Itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturaeper superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eis prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso
Abbreviated transcription (Latin):
quod asserit creuit mec̃. Honnulli ent̃ quo ad ȩcatẽ
crescunt. ab innocentia decrescunt. Electis uͦ cũ foris
ȩtas corporis. initꝰ si dici liceat crescit ȩtas icircutis̾.

Expanded text:
quod asserit, crevit mecum. Nonnulli enim quod aetate mores quod asserit, crevit mecum. Nonnulli enim quod aetate mores coeperunt ab innocentia deaetas corporis, intus, si dici liceat, crescit aetas virtutis.
Abbreviated transcription (Latin):
Scilicet pictatis se p̾iudiciũ facere estimans: si solus co¬
mederet quod dñs omiũ cõmunit̃ creasset. Quȩ
ꝓfecto cõmunio conũsationis eẽ cũ talib intͣ dom¬
sticos parietes debet: ex quib ȩterna ꝓficiant
merita retbutionis. Unde sẽs uir non que libꝙꝵ
sed ad manducandũ sociũ pupillũ habuisse se ꝑhibet.
Sed tanta hȩc pietatis iuscera utrũ a semetipso habũt
an a condicoris sui grã. suꝰ seoutus innotescat. Sequit᷑.¬
fuit arbitrii ut cũ iꝑso ꝓficcret: liquet tam̃ quia
cius arbitrii non fuit. ut cũ ipso dde utero exiret.
Constat gͦ quia suȩ uircuti nchil tͥbuit : qui ꝑfecto
testat᷑ quia hoc exconditionis munete accepit. Bonũ
gͥ quod a conditione habuisse se intimat: liquet ꝑ¬
euldubio quia ad laudẽ conditoris uarrat: indicanͣt
ab ipso se accepisse ut pius ẽẽt a quo accepit ut eẽt:
quia sicut suo oꝑe utero conditus non scrit: ita nec
sua uitute ab utero pius fuit. Sed pensandũ. nob̃ ẽ

Expanded text:
Scilicet pietati se praejudicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae profecto communio conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutus, innotescat. Sequitfuerit arbitrii, ut cum ipso proficeret, liquet tamen quia ejus arbitrii non fuit ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nil tribuit, qui profecto testatur quia hoc ex conditionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accquia sicut suo opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero pius fu
Abbreviated transcription (Latin):
eos quos nc̃ mopes cernimus habundantes quandoq
udebimus: &. qui habundantes aspicimur. si lar¬
gire negligimus quandoq inopes erimꝰ. Qui itaq¬
nc̃ temporale subsidium ꝑauꝑi t̾buit. ab eo pr¬
modum ꝑꝑetua receꝑturꝰ: ut ita dicã quasi ad fru.¬
gem terram ex colit quȩ qd̃ acceꝑit uberiꝰ reddit.
Restat gͦ ut nunq. elatio surgat ex munere:
quando udelicet diues ex eo quod pauꝑi t̾buit
agit ut in ꝑꝑetuũ pauꝑ non sit. Beatus gͥ iob
ut diligent᷑ ostendet humilitas atq miscłia.
quanta in eũ fuerit considatione sociata. Ait.
Si despexi pͣtereuntẽ eo qd̃ non habuerit indu¬
mͥ latera eiꝰ: & de uellerib ouiũ mearũ calefactꝰ

Expanded text:
eos quos nunc inopes cernimus, abundantes quandoque videbimus; et qui abundantes aspicimur, si largiri negligimus, quandoque inopes erimus . Qui nununc temporale subsidium pauperi tribuit, ab eo postmodum perpetua recepturus, ut ita dicam, quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex munere quando videlicet dives ex eo quod pauperi tribuit agit ut in perpetuum pauper non sit. Beatus igitur Job ut diligenter ostenderet humilitas atque misericordia quanta in eo fuerit consideratione sociata ait: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumihi lat
Abbreviated transcription (Latin):
liquet quod eis non expediunt eo ipso quod suꝑbiȩ
habundant sꝑu. iã pauꝑes non sunt. Sed beatus iob
dũ pauꝑes humiles appellat.: quicquid ab eo acciꝑe
pauꝑ uoluit non negauit: quia ueracit quisq hu¬
milis quod ñ potuit oportere. neo uoluit: sed cũ lar¬
gitatẽ mentis suȩ indicat. quia ad uotũ se pauꝑib
concurrisse manifestat. necesse. ẽ. ut queramꝰ ne lum̃
miscłiȩ dationis tarditate fuscauerit. Unde subiuns¬
& si oculos uiduȩ exspectare feci. Eetentẽ se uiduã
exspectare noluit : ut non solum ex iunere sed ecia
ex celeritate muneris bonoꝵ oꝑum merita augeret.
Unde alias scͥptum ẽ. Ne dicas amico tuo uade q
reũtere. & cias dabo tibi : cum statim possis dare.
Sed non uulli solent exteriꝰ multa largiri: cõminis
aut̃ uitȩ grãm repellentes. habere pauꝑes socios
in domestica conũsatione refugiunt. Unde beatꝰ
iob ut non solũ se insinuet ixteriꝰ multa p̃buise
sed apud se quosq inopes etiã in domestica conũ¬

Expanded text:
liquet quod eis non expediunt, eo ipso quod superbiae abundant spiritu, jam pauperes non sunt. Sed beatus Job dum pauperes humiles appellat, quidquid ab eo accipere pauper voluit, non negavit, quia veraciter quisque humilis quod non potuit oportere, nec voluit. 26. Mugitatem mentis suae indicat, quia ad votum se pauperibus concurrisse manifestat, necesse est ut quaeramus ne lumen misericordiae dationis tarditate fuscaverit. Unde subjungit: Et oculos viduae expectare feci. Petentem se viduam exspectare noluit, ut non solum ex munere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conve
Abbreviated transcription (Latin):
ex consicdata ȩqualitate conditionis. Hine a ioħe angl̃s
adoratꝰ. creaturã se. eẽ. cognoscit dicens: Uide ne fece¬
uidenda sublimia rapitur. filius hominis tiocatur:
ut ductus. ad gelestia hominẽ se. eẽ. memineret. Ae si
eũ diuina uox uerbis aꝑtiorib admnoneat dicens. Mem̃to
quid sis : ne de his adquȩ raꝑis excollaris: sed altitudinẽ
reuelationis tẽꝑa memoria conditionis E&x eo gͦ colligendũ
ẽ quanta cõmunis naturȩ memoria in corde depͥmi de¬
beat terreuȩ potestatis tumor. si ex humanitatis uoca¬
bulo agit᷑ ne cogitacionis elatio ex secretis cȩlestib gene¬
retur. Cuiꝰ uidelicet humanitatis bene beatꝰ iob semp
recordationẽ tenuit : qui ait. Nũquid non in utero fecit
me qui & illũ oꝑatus ẽ: & formauit in uulua unus:
Ac si aꝑte dicat. Cur non ȩquȩ debeamus in cuiꝰlibet
negotii iudicio discuti. qui ꝑ conditoris potentiã sumꝰ

Expanded text:
ex considerata aequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus ex considerata aequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus adoratus, creaturam se esse cognoscit, dicens: Vide ne fecevidenda sublimia rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet humanitatis bene beatus Job semper recordationem tenuit, qui ait: Nunquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? Ac si aperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujuslibet negotii judicio discuti, qui per conditoris potentiam sumus
Abbreviated transcription (Latin):
biunt. in quo non suam głam sed subditoꝵ iusticiam
querut. In eo enim qd̃ metum sibi a ꝑuerse uiuentib
lib dominant᷑: quia uidelicet ex qua parte bestiales
sunt subditi. ex ea debent etiam formidini iacere
de excellentia. potestatis. sed de ȩqualitate conditionis
gaudent Et non solũ ab eis metui sed etiã plusquã
necesse est honorari refuguint. Neq enĩ leue se ꝑpeci
dampnũ. hunlitatis credunt: si ab eis ꝓ merito fortasse
ordinis pluris estiment᷑. Hinc est enim quod primꝰ pastor
ȩccłiȩ cum adorante se cornelio suꝑ se sibi honorẽ uidẽt
oblatum ad ȩqualitatẽ conditionis suȩ citiꝰ recurrit dicens.
Surge. o ego ipse homo sum. Quis eium nesciat quod con
ditori suo homo debeat & non homini ꝓsterni: Quia gͦ
humiliari sibi plus quã debuit ꝓpximũ uidit: ne ult
humanitatis metas mens intumesceret: esse se hominẽ
recognouit: quatinꝰ illati sibi honoris elationẽ frangeret:

Expanded text:
biunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam biunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus libus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Hinc est enim quod primus pastor Ecclesiae, cum, adorante se Cornelio, super se sibi honorem videret oblatum ad aequalitatem conditionis suae citius recurrit, dicens: Surge, et ipse ego homo sum . Quis enim nesciat quod conditori suo homo debeat, et non homini prosterni? quia ergo humiliari sibi plusquam debuit, proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit; quatenus illati sibi honoris elationem frangeret
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ conditionis attendunt: nec p̾esse gaudent homini
sed ꝓdesse. Sciunt enim quod antiqui patres nr̃i non tã
reges hominũ quã pastores pecoꝵ fuisse memorant᷑. Et
cũ noe dñs filiisq eius diceret crescite & multiplicamini¬
& implete terram: subdidit. & t̃ror ur̃ ac tremor sit suꝑ
cuncta animalia terrȩ. Non eni ait sit suꝑ homines
qui futuri sunt : sed sit suꝑ cuncta animalia terre.
Fomo quippe animalib irrationabilib non aut̃ cȩt̃is
hominib natura platus est: & iccirco ei dicit᷑ ut abaĩ¬
malib oe non ab homine timeat᷑: qr contͣ naturã
suꝑbire ẽ : ab ȩquali uelle timeri: quãuis plexũq a subdi¬
tis etiã scĩ uiri timeri appetunt. sed quando ab eisdẽ sub¬
ditis dm̃ minime timeri dephendunt: ut humana saltẽ
formidine peccare metuant. qui diuina uidicia ñ formi¬
dant. Nequaquã gͦ prx̧positi ex hoc quesito timore suꝑ¬

Expanded text:
tem conditionis attendunt, nec praeesse gaudent hominibus, tem conditionis attendunt, nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse. Sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisqueet replete terram; subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: omo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus natura praelatus est; et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri depreformidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam namque praepositi ex hoc quaesito timore super
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ. Potentib uiris magna ẽ uircus humilitatis considata
equalitas conditionis. Om̃s namq homines natura ȩquales
sumꝰ: sed accessit dispensatorio ordine ut quibdã pͣlati uide¬
amur. Si gͥ hoc a mente depͥmimꝰ quod cẽporalit᷑ accessit: in¬
uenimꝰ citius qd̃ naturalit̃ sumus. Plerũq enim se amimo ac¬
cepta potestas obicit: eumq tumidis cogitacionib fallit.
Manu gͦ humillimȩ considerationis. deprim̃dus ẽ tumor
elationis. Si enĩ apud semetipsã mens descendit de ũticȩ
culminis: citiꝰ planiciẽ inuenit naturalis ȩqualitatis. Nã
ues ꝑfacl summus om̃s homines natura ȩquales genuit
sed uariante meritoꝵ ordine alios aliis dispensatio occulta
postponit. Ipsa aut̃ diũsitas quȩ accessit ex uicio recte
est diuinis iudiciis ordinata: ut quia om̃is homo it̃
uitȩ ȩquȩ non gradit᷑. alt̃ ab altero regatur. Sc̃ĩ aut̃
uiri cum p̃sunt non in se potestatẽ ordinis. sed ȩqualita¬

Expanded text:
. Potentibus viris magna est virtus humilitatis consideratio, aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus, quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim animose accepta potestas officit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu igitur humillimae considerationis deprimendus est tumor elationis. Si enim apud semetipsam mens descenequalitatis. Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalita
Abbreviated transcription (Latin):
discretione custodit. Non enĩ longe suꝑiꝰ dixit uide¬
bant me iuenes ce abscondebant᷑ & senes assurgon¬
tes stabant. pͥncipes cessabant loqui & digitũ suꝑpo¬
dempsi iudicium subire cũ seruo meo & ancilla mea:
seũ disceptaront aduersũ me. Quis digne considemre
ptalea. huł iur. tã sublimia urcutũ modamina.
in quotanta est auctoritas regiminis ut ad silentiũ restͥn¬
gantur duces. tanta humilitas cordis ut ex ȩquo adu¬
diciũ uenire ꝑmittant᷑ ancillȩ: Rece apparet miro modo
in potestate pͥrincipib potior. in certamine seruis eqͣlis.
in cȩtu principũ memor regiminis in certamine famuloꝵ
memor conditionis: se quippe sub uero dño famulũ. con¬
spicit: ideo cordis altitudine se suꝑ famulos. ñ extollit.

Expanded text:
discretione custodit. Non enim longe superius dixit: « Vidediscretione custodit. Non enim longe superius dixit: « Videbant me juvenes, et abscondebantur, et senes assurgentes stabant . » Quis tempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum 689 disceptarent adversum me. Quis digne considerare valeat hujus viri tam sublimia virtutum moderamina? In quo tanta est auctoritas regiminis, ut ad silentium restringantur duces: tanta humilitas cordis, ut ex aequo ad judicium venire permittantur ancillae. Ecce apparet miro modo in potestate principibus potior, in certamine servis aequalis; in coetu principum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos non extollit.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝑ moysen dicit᷑. Ignis exarsit abira mea. & ardebit
usq ad inferos deorsum : comedit terrã & nascentias eius.
do carnẽ atq ꝑ hanc omĩa bene acta consumit. llã quic¬
quid ꝓdit ex fruge rectitudinis: hoo nuirũ coneremat
flãma corruptionis. Dicat gͦ. Ignis est usq ad ꝑdicionem
deuorans: & omĩa eradicans genmina: quia si corruptiõis
malo non resistitur. & illa ꝓculdubio ꝑeunt. que bona
udebantur. Sed solent non nullos ad humilitatẽ uicia st̃
nere : atq ad tumorẽ mentis uirtutes eleuare. Querendũ
gͦ nob̾ est si beatus iob intanta castitatis munditia etiã
humilis fuit. Sed scs uir cũ alta uirtutũ teneat quã
de se humilia. sentiat repente apperit cũ subiungit.¬
.cii. discep tarent aduersũ me. Qui enĩ iudicari eũ ser¬
uis ancillisꝙ̃ non renuit: liquido indicat quod cont᷑
nullũ umquã ꝓximũ apud se tumidus fuit. lnt hec
aut̃ libet intueri. uitã suam in om̃ib quanta uir sc̃s

Expanded text:
uteronomio: Quia ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum: comedit terram et nascentia eius, do carnem atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidquid prodit ex fruge rectitudinis, hoc nimirum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, quia si corruptionis malo non resistitur, et illa procul dubio pereunt quae bona videbantur. Sed solent nonnullos ad humilitatem vitia sternere, atque ad tumorem mentis virtutes elevare. Vet. I. Quaerendum ergo nobis est, si beatus Job in tanta castitatis munditia etiam humilis fuit. Sed sanctus vir cum alta virtutum teneat, quam de se humilia sentiat, repente aperit, cum subjungitcum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec autem libet inquiri vitam suam in omnibus quanta vir sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
udicandũ deus. & cũ quesierit quid respondebo
illi. Qui ut semꝑ cor in humilitate deprimat.
nequaquã. in eisdẽ famulis conspicit. quod sibi status ẽ dispar
sed quod natura cõmuis. Unde etiã subdit. Nũquid nonu¬

Expanded text:
judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam subdit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cussione debeat sollerter intueri. Tempestas quippe cũ oritun
prius lenes undȩ. &. postmodũ uolumina maiora concitant᷑:
ad extremũ. fluctus se in alta erigunt. & nauigantes quosq ipsa
sua altitudine subuertunt. Siosio nimirũ extrema illa ꝓperat
quȩ uniu̾sum mundum subruat tempestas animarũ. Nc̃ enĩ
bellis & cladib quasi quibdã undis sua nob̃ exordia ostendit :¬
& quanto ad finẽ cotidie ꝓpinquiores efficim᷑. tanto grauiora
irruere tͥbulationuͣ uolumina uidemus: ad extremũ uero cõmo¬
tis om̃ib elementis suꝑnus uidex ueniens finẽ om̃iũ apporcat
quia udelicet tc̃ tempestas fluctus in cęlũ leuat. Unde & dr̃
Adhuo modicũ & ego mouebo non solum t̾ram. sed etiã clũ
Quam scilicet tẽpestatẽ quia scĩ uiri uigilant̃ aspiciunt

Expanded text:
cussione debeat solerter intueri. Tempestas quippe cum oritur, cussione debeat solerter intueri. Tempestas quippe cum oritur, prius lenes undae, et postmodum volumina majora concitantur; ad extremum fluctus se in alta erigunt, et navigantes quosque ipsa sua altitudine subvertunt. Sic sic nimirum extrema illa properat, quae universum mundum 696 subruat tempestas animarum. Nunc enim bellis et cladibus quasi quibusdam undis sua nobis exordia ostendit, et quanto ad finem quotidie propinquiores efficimur, tanto graviora irruere tribulationum volumina videmus. Ad extremum vero commotis omnibus elementis, supernus judex veniens finem omnium apportat, quia videlicet tunc tempestas fluctus in coelum levat. Unde et dicitur: Adhuc modicum, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Quam sc
Abbreviated transcription (Latin):
A pauore tantȩ similitudinis. pensemus si possumꝰ
quanta in scõ uiro fuerit uis timoris. fluctus
enim tum̃tes desuꝑ inminent. cũq eam quã de¬
ferunt mortẽ minantur. nulla tẽ nauigantib
cura rerũ. temporaliũ. nulla. carnis delectacio
ad m̃tẽ reducitur. ea ipsa qͦ exnaui ꝓiciunt. ꝓ
quib longa nauigia sũpserunt. Cunctȩ res in
despectum mentis ueniunt. amore uiuendi. Qua¬
si g tum̃tes suꝑ se fluctus deum mecuit: qui
dũ uerã uicã desid̾at. omĩa displicent quȩ hic
possideus portat. Nã uelut tẽpestate ddep̃hensi pon¬
dus nauis abicimꝰ: quando ab oppssa mente de¬
sideria terrena remouemꝰ. fĩtq ut subleuata
nauis enatet. quȩ mergebat᷑ ouerata : quia ninu¬
rũ cirȩ quȩ in hac uita depͥmunt mentẽ inꝑ
fundũ thraunt. Quȩ udelicet mens tanto al¬
tius int̃ temptacionũ fluctus litur: quanto sollicitꝰ ab huiꝰ
seculi cogitacione uacuatur. Est uero & aliud. quod de maris con¬

Expanded text:
A pavore tantae similitudinis pensemus, si possumus, quanta in sancto viro fuerit vis timoris. Fluctus etenim cum tumentes desuper imminent, cumque eam quam deferunt mortem minantur, nulla tunc navigantibus rerum cura temporalium, nulla carnis delectatio ad mentem reducitur; ea ipsa quoque ex navi projiciunt, pro quibus longa navigia sumpserunt; cunctae res in despectum mentis veniunt, amore vivendi. Quasi ergo tumentes super se fluctus Deum metuit, qui dum veram vitam desiderat, omnia despicit quae hic possidens portat. Nam velut tempestate deprehensi pondus navis abjicimus, quando ab oppressa mente desideria terrena removemus. Fitque ut sublevata navis enatet, quae mergebatur onerata, quia nimirum curae quae in hac vita deprimunt mentem in profundum trahunt. Quae videlicet mens tanto altius inter tentationum fluctus attollitur, quanto sollicitius ab hujus saeculi cogitatione vacuatur. Est vero et aliud quod de maris con
Abbreviated transcription (Latin):
spectare feci. ꝑhȩc dicta uir sc̃s ostenditur non solũ
adinopiam pauꝑib sed etiã ad habendi desidiũ deser¬
uisse. Sed quid si ipsã uellent pauꝑes quȩ fortasse ae¬
ciꝑe non expediret.:An quia in scriptura sacra dici
pauꝑes humiles solent. ea sola estimanda sunt quia
accipe pauꝑes uolunt quȩ humiles petunt. Et ꝓcul
dubio oportet ut incunctant̃ decur. quiequid cum
uera humilitate requirit᷑: id est quod non ex desidio
sed ex necessitate postusatur. Nã ualde iam suꝑbite ẽ:
extra metas inopiȩ aliquid desidare. Unde & suꝑbe¬
petentib dr̃. Pecitis & non accipitis: eo quod malepe¬
fatis. Re lua gͦ illi sunt ueracit᷑ pauꝑes qui inflatiꝑ¬

Expanded text:
entur. ---Per haec dicta vir sanctus ostenditur, non solum ad inopiam pauperibus, sed etiam ad habendi desiderium deservisse. Sed quid si ipsa vellent 691 pauperes quae fortasse accipere non expediret? An quia in Scriptura sacra dici pauperes humiles solent, ea sola aestimanda sunt quae accipere pauperes volunt, quae humiles petunt? Et procul dubio oportet ut incunctanter detur quidquid cum vera humilitate requiritur; id est, quod non ex desidsed ex necessitate postulatur. Nam valde jam superbire est, extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde petentibus dicitur: Petitis et non accipitis, ec quod male petatis . Quia ergo illi sunt veraciter pauperes, qui inflati
Abbreviated transcription (Latin):
dia consequunt᷑. Hȩc paucis ꝑ excessum diximus: ut
auditorum ꝓgenies ꝑ doctorũ negligentiã qualit̃
extinguitur᷑ monstraremus. Quia quisquis iuxta hoc
quod loquit᷑ non uiuit. quos uerbo genuit absta¬
bilitate rectitudinis oꝑe euellit. Sed beatus. iob qͦs
nequaquã actione
dormiens excinxit. atq ideo fident̃ dicit¬
si quominꝰ predicta com

Expanded text:
dia consequuntur. Haec paucis per excessum diximus, ut dia consequuntur. Haec paucis per excessum diximus, ut auditorum progenies per doctorum negligentiam qualiter exstinguitur monstraremus, quia quisquis juxta hoc quod loquitur non vivit, quos verbo genuit a stabilitate rectitudinis opere evellit. Sed beatus 687 Job, quos equaquam actione dormiens exstinxit, atque ideo fiSi quominus praedicta com
Abbreviated transcription (Latin):
uidiȩ enim face succensi: nolunt aliis uiuere. quos se
conspiciunt non posse posside. Hȩo unde illic ꝑuersa mu
lier clamat : nec meus sit nec istuis. Ut enĩ diximus
quos sibi obsequi non uident ad głam temporalem:
eo s aliis inuident iuitiere ꝑueritatẽ. Uera aut̃ mater
satagit ut eius filius saltem apud extraneã sit & ui¬
uat : quia concedunt ueraces magistri ut ex eoꝵ dis¬
cipulis. alii quidẽ magisterii laud̃e habeant. si tam̃
integritatẽ uitȩ id̾e discipuli non amuitant: ꝑ quȩ pie¬
tatis uiscera hȩc eade uera mater agnoscit᷑. qr om̃e ma¬
gisteriũ in examine caritatis apꝓbatur: & sola tocũ reci¬
ꝑe meruit. quȩ quasi totũ cessit: quia fideles p̃posta
ꝑ eo quod ex bonis discipulis suis non solũ alus laudẽ
non inuident. sed utilitatẽ eis etiã ꝓuectus exorant.
ipsi & integros & uiuentes filios recipiunt. quando in
supremo examine ex eoꝵ uita ꝑfectȩ retͥbutionis. gau¬

Expanded text:
idiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos se consplier clamat. Nec meus sit, nec istius . Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit ut ejus filius saltem apud extraneam sit et vivat, quia concedunt veraces magistri ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant, si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant. Per quae pietatis viscera haec eadem vera mater agnoscitur, quia omne magisterium in examine charitatis approbatur; et sola recipere totum meruit, quae quasi totum concessit, quia fideles praepositi, pro eo quod ex bonis discipulis suis non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant, ipsi et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gau
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicit᷑ si deceptũ est cor meũ suꝑ mulierẽ. nec cogitasse
iuir sc̃s de fornicationis macula demonstrat᷑: ꝑ hoc aut̃ qd̃
subicit & si ad hostiũ amici mei insidiatꝰ sũ. patent̃ in noce¬
scit. quod a reatu adulterii liber fuit. Sed adhec fortasse ali¬
quis dicat. quid de se mirũ sc̃s uir asserit. si non solũ ab ad¬
ulcerii crimine. uerũ etiã a fornicationis inquinatione se li¬
berũ seruauit. Hȩc aut̃ paruipendimꝰ: si uircutũ eiꝰ tẽpora
minime pensamꝰ. Necdũ enĩ ad restrictionẽ carnis reuelatȩ
grẽ districtior censura ꝓcesserat. que non solũ corporis sed
& cordis lasciua repͣ h endit. Necdũ multoꝵ continentiũ ca¬
stitatis bona imi-
Amultis aut̃ nc̃ etiã pꝰt ꝓhibitionẽ dĩ. carnis inmun

Expanded text:
quod dicitur: Si deceptum est cor meum super muliere, neque cogitasse quod dicitur: Si deceptum est cor meum super muliere, neque cogitasse vir sanctus de fornicationis macula demonstratur. Per hoc autem quod subjicit: Et si ad ostium amici mei insiditatus sum, patenter innotescit quod a reatu adulterii liber fuit. Sed ad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitaA multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immun
Abbreviated transcription (Latin):
non ñquã aꝰ reatu adu lterii nequaquã discrepet
culpa fornicationis: eũ ueritas dicat qui uiderit
mulierẽ ad concupiscendũ eã iã mechatus ẽ eam incorde suo. Quia
eniͣ greco uerbo mechus adulter dicit᷑: cũ non aliena coniuix
sed mulier uideri ꝑhibetur. aꝑte ueritas ostendit. quĩ etiã¬
c̃ solo uisu turpit̃ uel innupta concupiscit᷑. adulceriũ ꝑꝑetrat᷑
Quod tam̃ plerũq ex loco uel ordine concupiscentis discernit᷑:
quia sic hc̃ in sacro ordine studiosa concupiscentia sicut illũ
ad ulterii inquinat culpa. In ꝑsonis tam̃ non dissimilib iscde
luxuriȩ distinguit᷑ reatus: in quib fornicationis culpa quia
ab adulterii reatu discernit᷑. prȩdicatoris egregii lingua testat᷑
quȩ int̃ cȩtera asserit dicens. neq fornicarii. neq idolis seruiente
neq adulteri regnũ dei possidebt̃. Quod enĩ disiuncte reatu
sententiȩ subdidit: qm̃ ualde a se dissidat ostendit. Phoc gͦ

Expanded text:
Nonnunquam a reatu adulterii nequaquam discrepat culpa fornicationis, cum Veritas dicat: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Quia enim Graeco verbo moechus adulter dicitur, cum non aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia et solo visu, cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine concu quia scilicet sic hunc in sacro ordine studiosa concupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa, quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, qui inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, regnum Dei possidebunt . Quod enim disjunit. Per hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ lac. exprunit butyrũ: ⁊ qui uehement̃ emulgetur. elicit
sanguinẽ. Ibera quippe fortit᷑ p̃mimꝰ. eũ uerba sacri eloquii
subtili intellectu pensamus. Qua p̃ssione dũ lac querimꝰ. bu¬
tyrũ inuenimus: qr dũ nutriri uł tenui intellectu quȩri¬
mus. ub̃tate int̾nȩ pinguedinis unguimur. Qđ tam̃ nec ni¬
muie nec semꝑ agendũ ẽ. ne dũ lac quęrit᷑ ab uberib san¬
gus soquat᷑. Plerũq e enĩ quidã dũ u̾ba sacri eloquii plusqͣ

Expanded text:
dum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emulgitur, elicit sanguinem . Ubera quippe fortiter premimus cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus; quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie, nec semper agendum est, ne, dum lac quaeritur ab uberibus, sanguis sequatur. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
nia merita nrã pensantur. E in cuiꝰ pͣceptis agnosoiꝰ
quid in nrã uita minus habeamꝰ. In hae aut̃ statera
appendimur: quociens ad uitȩ eius exempla ꝓuoca¬
mur. Huic namq seriptum est. Xꝑc passus est ꝓ uob̾¬

Expanded text:
nia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus nia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scriptum est: Christus pro nob
Abbreviated transcription (Latin):
mecipsos cottidie & sine cessatione rep̾hendunt. Hec tñ
hac de re lam gaudia securitatis sumunt: qr ab illo se
uideri consid̾ant qui in eis & illa uidet quȩ uid̃e ipsi
m semecipsis non ualent. E quidẽ beatus ios ꝑfectionis
uitam inter ueteres tenuit: sed quia eius intentio ad re-
tis pensat ipse quã multa de ꝑfectione minus habeat
indolo pes meus. appendat me in statera iusta: & seiat
deus simplicitatẽ meam. Serre dei dr̃. seire nos facere. u¬
sitato nr̃ȩ locutionis modo: qui lecum diem dicimꝰ ex
quo contigit ut lȩcemur. Hinc est enim quod ad a¬
braham dñs dicit. Nc̃ cognoui quod timeas dm̃.
Neq eium creator tempoꝵ quiequã creauit extempore: s
eognoscere eius est excuiꝰ libet causȩ emergentis articulo
nob cognitionẽ prebe. Quis uero staterȩ nomine nisi me¬
diator dei ce hominũ designatur in quo ȩqua lance om¬

Expanded text:
metipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen metipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redetis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. - Scire Dei dicitur scire nos facere. sitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance om
Abbreviated transcription (Latin):
ma plura priorib. Sed habeo aduersum te. quĩa ꝑmictis muli¬
erẽ iez abes quȩ se dicit ꝓpheten docere & seducere seruos meos
e forncari & manducare idolecitum. Eece bona memorat. nec
tamen resecanda mala sine penicentia relaxat. Quia scilicet sie
finguloꝵ uias considerat. sic gressus enumerans pensat. ut sub¬
tili examine ꝑpendat uel quantum quisquȩ ad bona ꝓfici¬
at. uel quantum ad mala deuians. suis ꝓuectib contradicat.
Increm̃tum quippe meritoꝵ quod bonȩ᷑ uitȩ studiis auget᷑
plerumq mali admixtione recrahitur. de bonũ quod aĩ¬
mus oꝑando construit. hoc alia ꝑꝑetrando ꝑuercit. Unde
sci iuri tantose subtilius incogit᷑acione constringunt: quã¬
to & a suꝑno tudice districtius considari conspiciunt.
Ulentẽ quippe discutiunt. inuenire: qua deliquerint qui¬
runt: ut tanto fiant in repͣhensibiles iudici: quanto se¬

Expanded text:
quia permittis muliquia permittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum. Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta se
Abbreviated transcription (Latin):
enumerat. ira sine uoce iudicio. ira inuoce coneilio. ira ueri
in uoce atꝙ sermone gehennȩ ignib mancipatur. Hanc
subtilitatẽ consid̾ationis eius ꝓpħa aspexerat cum dicebat.
fors sime magne potens dñs exercituum nomen tibi: mag¬
nus consilio in comphensibilis cogitatu. cuius oculi aꝑti
sunt suꝑ om̃s uias filioꝵ adam ut reddas unietuq scdđm
uias suas: & sođ̾m fructum adinuentionũ eius. Sic easdem
uias dñs subtili examinatione considerat. ut inunoqͦq
nrm nec ea quȩ remuneret bona p̾tereat: nec mala qus
uidelicet displicent sine increpatione derelinquat. hinc
tas ubi sedes est sachanȩ. & tenes nomen meum & non
negasti fidem meam. Et paulopost. Sed ħabeo aduer¬
sum te pauea. ꝙ habes illic tenentes ddoctrinã balaã.
hinc angelo thy tirȩ dicitur. Noui oꝑa tua ce caritatẽ
& fidem & ministeriũ & patientiã tuam. & oꝑa tua nouissi

Expanded text:
enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus propheta aspexerat, cum dicebat: Fortissime, magne, potens Dominus exercituum; nomen tibi, magnus consilio, incomprehensibilis cogitatu, cujus oculi aperti 683 sunt, super omnes vias filiorum Adam, ut reddas unicuique secundum viasus vias omnium examinatione subtili considerat, ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione derelinquat. Hinc tas, ubi sedes est satanae: et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam. Hinc angelo Thyatirae dicitur: Novi opera tua, et charitatem, et fidem, et ministerium, et sapientiam tuam, et opera tua novis
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. indisscussa remaneant. hinc etenim dicit᷑. Qui ira¬
scitur frĩ suo reus erit uidicio. Qui dixerit frĩ suo racha:
reus erit eoncdio. Qui dixerit facuȩ: reus erit gehennȩ
igniis. s acha quipe in hebreo eloquio uox int̾iectionis est. Quȩ
quidẽ animũ irascentis ostendit: nec tamen plenum uerbum ira¬
cũdie exprimit. Prius gͦ ira rep̾henditur sine uoce: postinodũ
uero ura cum uoce. sed necdum pleno uerbo formata. Adextre¬
nũ quoq cum dr̃ fatuȩ ara redarguitiu quȩ cũ excessu uocis
expletur. etiam ꝑfectione sermonis. Et notandum quodin
ira ꝓhibet reum eẽ iudicio. in uoce uȩ quod est racha reũ
concilio in uerbo uocis quod est fatus reum gehenne: ł gra
causa discutitur. in concilio aut̃ iam causȩ sententia diffinitur.
ingehenne uero ignis ea quȩ de concilio egredicur sententia ex¬
pletur. Quia gͥ humanoꝵ actuũ dñs subtili examine gressus

Expanded text:
erunt, indiscussa remaneant. Hinc etenim Dominus dicit: Qui iraerunt, indiscussa remaneant. Hinc etenim Dominus dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo, racha, reus erit concilio: qui dixerit, fatue, reus erit gehennae ignis . Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est, quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata; ad extremum quoque cum dicitur: Fatue ira redarguitur, quae cum excessu vocis expletur etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio; in voce irae, quod est racha, reum concilio; in verbo vocis quod est fatue, reum gehennae igniscausa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur sententia expletur. Quia igitur humanorum actuum Dominus subtili examine gressus
Abbreviated transcription (Latin):
siderat uias meas. & cunctos gressus meos dinumerat: Quid ui¬
arum nomine nisi actiones denuntiat. Hinc enim ꝑ iheremiã
dr̃. Bonas facite uias ur̃as & studia urã. Quid uero appellati¬
one gressuum nisi uel motus mentiũ. uel ꝓfectus accipimus¬
ieritorum: Quib ꝓfecto gressib ad semetipsam nos ueritas
uocat dicens. Llenite ad me om̃s qui laboratis & onerati estis
Ad se quippe uenire nos dñs precipit: nimirum non gressib
corporis. sed ꝓfectib cordis. Ipse namq ait. Quia ueniet ho¬
ra quando neq inmonte hoc neq in iherosolimis adorabi¬
tis patrẽ. Et paulo post. Ueri adoratores adorabunt patrẽ
in sꝑu &e ueritate. Ilam & pat̾ tales querit: qui adorent eu̾
In corde gͦ ẽẽ gressus insinuat : quando &e ut ueniamus.
uocat: & tanen motu corporis nequaquã nos ad alia trã¬
dinumerat gressus. ut ne minutissimȩ quidẽ cogitaciones
eius iudicio. ac uerba denuissima quȩ apud nos usu iulu¬

Expanded text:
siderat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? - Quid viarum nomine, nisi actiones denuntiat? Hinc enim per Jeremiam dicitur: « Bonas facite vias vestras, et studia vestra . » Quid vero appellatione gressuum, nisi meritorum? Quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem . Et paulin spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum . In corde ergo esse gressus insinuat, quando et ut veniamus vocat et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia trandinumerat gressus, ejus judicio, ac verba tenuissima, quae apud nos usu vilu
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione. Alius itaq luxuriam iam ꝑpetrat actione. hu¬
ic serpens repit ex uentre. Alius aut᷑ ꝑpetrandã uersat in
mente. huic serpens repit ex pectore. Sed qr ꝑ cogitationem
ad oꝑa explenda ꝑuenitur. recte serpens pͥus pectore. & post¬
tiã quisquis adipisci ñ appetit quid aliud quã eiusdẽ ase
munditiȩ auctorẽ reppellit: unde ⁊ beatꝰ iob ꝓtinus sub

Expanded text:
cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, hucogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Sed quia per cogitationem ad explenda opera pervenitur, recte serpens prius pectore, et postm cordis munditiam quisquis adipisci non appetit, quid aliud quam ejusdem a se munditiae auctorem repellit? Unde et beatus Job protinus sub
Abbreviated transcription (Latin):
tis succingere ẽ: hanc etiã a cogitatione restringere. Hmc est
qđ angls qui ioh̃em alloquit᷑ ⁊ona aurea suꝑ manullas eine¬
tus eẽ ꝑhibet᷑. Quia enĩ testamenti noui munditia. etiã cordis
lux uriã frenat: angłs qui in eo apparuit. in pectore einctus
tienit. Quẽ bene ⁊ona aurea stringit: qr quisquis suꝑne patriȩ
cius ẽ. ñ iã tuore supplicii sed amore raritatis imunditiam
deserit. Malum uͦ luxurie aut cogitatione ꝑpetrat᷑ aut oꝑe
Callidus nãq aduersarius nr̃. cũ ab effectu oꝑis expellitur:
secreta polluere cogitationis molitur. Unde ⁊⁊ serpenti a dño
dr̃. sectore ⁊ uentre repes. Serpens uidelicet uentre repit.
quando hostis lubricus ꝑ humana menbra sibimet subdita usq
ad expletionẽ oꝑis luxuriã exercet. Serpens aut̃ repit pec¬
tore. quando eos quos in opere luxuriȩ ñ ualet. polluit in

Expanded text:
tis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est tis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est quod angelus, qui Joannem alloquitur , zona aurea super mamillas cinctus 680 esse perhibetur. Quia enim Testamenti Novi munditia etiam cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit. Quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit. Malum vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus namque hostis noster cum ab effectu operis expellitur, secreta polluere cogitatione molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes . Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in
Abbreviated transcription (Latin):
it. iuuenili sapientię uigore restringit. Ait. Pepigi fedus cũ
oculis meis. & qr ñ in se actionẽ tantũmͦ s etiã cogitationẽ
luxuriȩ extinxit. secutꝰ adiunxit: ut ne cogitarẽ quidẽ de ur¬
gine. Sciebat nimirũ luxuriã in corde ẽẽ refrenandã. sciebat
deret. ⁊ ab electis suis ñ solũ luxuriã carnis s etiã cordis abole¬
ret dicens. scriptũ ẽ non adulterabis. ego aut̃ dico uob̃. qm̃ oĩs
qui uiderit mulierẽ ad concupiscendi eã. iã mechatus ẽ eã in
corde suo. ꝑ moysen quippe luxuria ꝑpetrata. ꝑ auctorẽ uͦ mu¬
ditiȩ lux uria cogitata dampnat᷑. Hinc ẽ eiũ qđ discipulis pri¬
mus ecclie pastor dicit. Propt̃ qđ succincti lumbos mentis ur̃e
sobrie ꝑfecte sꝑate in eã quȩ offert᷑ uob̃ grãm. Lumbos enun
carnis succingere ẽ: luxuriã ab effectu refrenare. Lũbos uͦ nien¬

Expanded text:
it, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum it, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat nimirum luxuriam esse in corde refrenandam, sciebat,deret, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Per Moysen quippe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam . Lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab effectu refrenare. Lumbos vero men