comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remi: quȩ iuxta syria saracenis iungit᷑ . ue disse
me monachos. & uidere eqͥbus uius triginta iam¬
ꝑ annos lausus hordeaceo pane. &lutuolenta
aqua uiuit. alter in eisterna ueteri quã gentili
sermone sẏri gibram uocant: quinq calices ꝑ
singulos dies susten tatur. Hȩx in credibilia ui¬
debunt᷑ eis qui non credunt om̃ia possibilia
ar. itus paulus celestẽ uitã ageret interris
et nnagenarius in alia solitudine antonius
moraretur. ut ipse assertre solebat: hec in
mente eiꝰ cogitatio ineidit. nullũ ultra se

Expanded text:
rte, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, et vidisse rte, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, et vidisse me monachos, et videre, e quibus unus per triginta annos clausus, hordeaceo pane et lutulenta aqua vixit, alter in cisterna 6 veteri quam gentili sermone Syri GUBBAM vocant quinque caricis per singulos dies sustentabatur. Haec igitur incredibilia videbuntur his, qui non credunt omnia possibilia atus Paulus vitam coelestem ageret in terris, et nonagenarius in alia solitudine Antonius moraretur ut ipse asserere solebat, haec in mentem ejus cogitatio incidit, nullum ultra se
Abbreviated transcription (Latin):
attrectare uirilia: ut corpori suꝑ iaceret.
tis se faciẽ expuit: ac sic libidinis sensũ succi¬
dens. doloris magnitudo calcauit.¬
E idẽ gͦ tempus quo talia gerebantur
apud inferiorẽ thebaidẽ eũ sorore iã uiro
tradita. morte amborũ parentũ in heredita.¬
te locupleti: paulus relictus. ẽ. annorũ eirtit̃
Sororis maritꝰ cepit ꝓdere uelle: quẽ celare
debuerat. Non illum uxoris lacrimȩ. non
cõmunio sangunis. non spectans cuncta ex
oruidesitate quasi pietate utebat᷑. Suod ubi pri
grandis speliuica lapide cludebat. Qͦ re moto
palma contexerat Fontẽ lucilissimũ ostendenꝰ
pauca habitacula. in quib scabre iam meudes
& mallei. inquib pecunia signata usebatur.
Hunc locũ egyptiorũ litterȩ ferunt. furtiuam
monerȩ officinã fuisse: ea tẽpestate quȩ deo¬
patre unctus antonius ẽ: Igit᷑ adamato quasi
e solitudine duxit ȩtatẽ: q bui. & uestimentũ
palma prebebat: Quod necui inpossibile uide¬

Expanded text:
trectare virilia: ut corpore in libidinem tis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum succedens doloris magnitudo superavit idem ergo tempus quo talia gerebantur apud inferiorem Thebaidam, cum sorore jam viro tradita, post mortem  Al. morte amborum parentum in haereditate locupleti, Paulus relictus est annorum circiter sororis maritus cepit prodere velle, quem celare debuerat. Non illum uxoris lacrymae, ut assolet: non communio sanguinis, non spectans cuncta ex crudelitate quasi pietate utebatur. 5 5. Furtivagrandis spelunca, lapide claudebatur. Quo remoto palma contexerat, fontem lucidissimum ostendens:pauca habitacula, in quibus scabrae jam incudes et mallei, quibus pecunia signatur, visebantur. Hunc locum Aegyptiorum litterae ferunt, furtivam monetae officinam fuisse, ea tempestate qua Cleopatrae junctus est Antonius. 6. Igitur adamato quasiet solitudine duxit aetatem. Cibum et vestimentum ei palma praebebat. Quod ne cui impossibile vid
Abbreviated transcription (Latin):
niueo paulũ candore fulgentẽ in sublime
conscendere. & statim in faciẽ ꝓcidens. sabu.
abis : łam tarde notus. tã cito recedis. Re¬
ferebat postea antonius. tanta se uelocitate
quod reliquũ erat uie cucurrisse: ut ad
instar auis ꝑuolaret. nec in merito. Nã in¬

Expanded text:
niveo candore Paulum fulgentem in sublime conscendere. Et statim in faciem suam procidens, sabuluabis? Tam tarde notus, tam cito recedis? 15. Referebat postea beatus Antonius tanta se velocitate, quod reliquum erat viae cucurrisse, ut ad instar avis pervolaret: nec immerito; nam in
Abbreviated transcription (Latin):
adstabat. ne in cruciatib deficerae uriliani.¬
mo hortabat᷑ eũ dicens. fili modicũ sustine.
Ecce cepc̃ adianuã stat: adiuuans it. Cũque
scoꝵ corpora birotis id ẽ. plaustris in ponerens
ferrentq ad incendendũ muustri diaboli.
uidens pia mat̾ solũ filiũ relictũ quẽ mini¬
stri adboc reliquerant. qr sperabant qđ pos
sent eiꝰ animu̾ culturis demonũ inclinari si
uiuere. tollens eũ suꝑ humeros suos uiridi
gressu sequebat᷑ uehicula. Cũq ferret᷑ puer. int̃
amplexus mat̾nos animã celo reddidit. ꝑueni¬
eusq mulier adlocũ ubi scõꝵ copora crema.¬
bant᷑: suꝑiecit ossa ipsius suꝑ ossa martyrũ.
ut morte etiã & sepultura martirib: socaretur.
Cobusta sunt gͥ scõꝵ corpora & infliunũ piecta.¬

Expanded text:
adstabat, ne in cruciatibus deficeret, virili aniadstabat, ne in cruciatibus deficeret, virili animo hortabatur eum, dicens: Fili, modicum sustine; ecce Christus ad januam stat adjuvans te. Cumque sanctorum corpora birotis, id est plaustris, superposita ferrent ad incendendum ministri diaboli, videns pia mater solum filium relictum, quem ministri ad hoc reliquerant, quia sperabant ejus animum posse culturis daemonum inclinari si viveret, tollens eum super humeros suos virili gressu sequebatur vehicula. Cumque ferretur puer, inter amplexus maternos animam coelo reddidit. Perveniensque mulier ad locum ubi sanctorum corpora cremabantur, superjecit ossa ipsius super ossa martyrum, ut morte etiam et sepultura martyribus sociaretur. Combusta sunt igitur corpora
Abbreviated transcription (Latin):
anꝰ sũ. ap̃ĩanꝰ sũ. Mane autẽ facto. impiis.¬
simi tyranni satellites inuener̃ clauiculariõ
ipsũ. connumeratũ martỹrib unde unus
ceciderat. Cũq uere fidelr̃ eũ cõperissent.
eosdẽ om̃s tractos adlitꝰ baculis crura ipsoꝵ
confreger̃. atq ita crurifragio martyrium
consũmauer̃. Nomina uͦ hoꝵ martyrũ. hȩc
sunt. Domitianꝰ. eunoicꝰ. sisynniꝰ. eraclius.
alexancder. i oħis. claudiꝰ. athanasiꝰ. ualens.
helianꝰ meliton. hȩcditi: achatiꝰ uibianꝰ.
heliꝰ teudolus cirillus. flauiꝰ seuerianiis.
ꝙrion. ualeriꝰ. ehudion. sacdon. priscus.
euticiꝰ. smaracdus. filoctimon. etiꝰ. micalliꝰ
lisimacꝰ. domnꝰ. theophilus. euticiꝰ xantiꝰ.
aggius. neontiꝰ isitiꝰ gauis. gorgoniꝰ. candi¬
dus. quoꝵ unꝰ meliton nomine eũ om̃iũ cẽt.
etate uinior. & crurib fractꝰ adhuc suꝑ uue¬
r&. timens beatissima mat̾ eiꝰ quȩ martirib

Expanded text:
ianus sum, Christianus sum. Mane autem facto impiisianus sum, Christianus sum. Mane autem facto impiissimi tyranni satellites invenerunt clavicularium ipsum connumeratum martyribus, unde unus ceciderat. Cumque vere fidelem eum comperissent, eosdem omnes tractos ad littus, baculis crura eorum confregerunt, atque ita crurifragio martyrium consummaverunt. Nomina vero horum martyrum haec sunt: Domitianus, Eunoicus, Sisinnius, Heraclius, Alexander, Joannes, Claudius, Athanasius, Valens, Helian, Meliton, Hecditius, Achatius, Vibianus, Helius, Theodulus, Cyrillus, Flavius, Severianus, Cyrion, Valerius, Chudion, Sacerdon, Priscus, Eutychius, Smaragdus, Philoctimon, Aetius, Micallius, Lisimachus, Domnus, Theophilus, Euthycius, Xantius, Aggius, Leontius, Ysitus, Caius, Gorgonius, Candidus. Quorum unus Meliton nomine cum esset omnium aetate junior, et cruribus fractis adhuc superviveret, timens beatissima mater ejus, quae martyribus
Abbreviated transcription (Latin):
ati basilii cesariensis uiri doctissimi & eloq̃n¬
cia cdarissimi. Apud bartinonã.: sci patiani
bi gelu confacres: iocuint in stagnũ.
ubi gelu constrieta. corpora
pebant᷑. Unus autẽ denumocte dis.¬
ginta effectꝰ pusillanimis refugit auadra:
moxq ut adtigit calorẽ. statĩ resolutꝰ red¬
didit sp̃m. Qd̃ uidentes ceteri in laudes om.¬
nipotentis dõ scõ spĩ confortati eruperunt.
&e circa horã ĩtiã noctis resplenduit. uelud
sol lumen feruens suꝑ cos & glacies disso.¬
luta ẽ. Porro qui eos custodiebant sõno
grauabant᷑. dauiculariꝰ tantũ solis uigila¬
bat. Qui audiens eos orantes uidensq tan.¬
tã luce̾ atq glaciẽ solutã. respiciens unde
ortũ lux ipsa haberae uidit suꝑ scõs coro.¬
nas descendentes numero..uiiii. Cep̃ꝙ
corona ubi. ẽ : exꝑge faciens itaq reliquos
custodes : ꝓircit uestim̃ta sua infacies eoꝵ.
& eociliuit in stagnũ clamans & dicens. aepĩ.¬

Expanded text:
ati Basilii Caesariensis, tam vita quam eloquentia clarissimi. Civitate Barcinona, sancti Patiani sunt in stagnum ubi gelu constricta corpora mpebantur. Unus autem de numero qginta, effectus pusillanimis, refugit ad balneum; et mox ut attigit calorem, statim resolutus reddidit spiritum. Quod videntes caeteri, in laudes omnipotentis Dei, sancto Spiritu confortati, eruperunt. Et circa horam tertiam noctis resplenduit velut sol lumen fervens super eos, et glacies dissoluta est. Porro qui eos custodiebant, somno gravabantur, clavicularius tantum solus vigilabat. Qui audiens eos orantes, vidensque tantam lucem, atque glaciem solutam, respiciens unde ortum lux ipsa haberet, vidit super sanctos coronas descendentes numero triginta novemcorona ubi est? Expergefaciens itaque reliquos custodes, projecit vestimenta sua in facies eorum, et exsilivit in stagnum, clamans et dicens: Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ditis talẽ transitũ comparare. si mercatorẽ
forsitan inuenirent. Quid distat inter ui¬
uificati infantis. & filiȩ mortificate miste
tiũ: Ilũ resuseitauit ad baptismũ.: hanc
p̃destinauit ad regnũ. nisi qđ in illo adhuc¬
spes peccandi restabat: hȩc immaculata fi¬
nierat. Quod cũ uidisset mater beatȩ
abrȩ. pontificẽ postulauit. ut ⁊ ipsa simi
mereret᷑ erepta de mundi erimaine. cũ fili
p̃sentari ad ragũ. Cuius uota considerans
assidua oratione & ipsã ante se transmisit
ad głam. Quis estimaret talẽ uirũ ita dile¬
xisse dnmm. ut coniugis & filiȩ asfectũ adim¬
hoc magis illas amasse cognoseit᷑. cũ ꝑ ipsum
uͥ abundantiã rigantis eiꝰ in genio contendat
cuoluere. aut cius uerba uerbis ualeat &x¬
equare. qualite ille indiuisȩ ⁊aigrasis li¬
bros stilo glorio contexuit. aut sripta
dauitiei cãr minitrmone coturnato. ꝑsin

Expanded text:
detis talem transitum conparare . si| mercatorem detis talem transitum conparare . si| mercatorem forsitan inuenirent . sed quid distat in| ter uiuifecati . infantis et filiae mortifecate miste| rio illum resuscitauit ad baptismum. Hunc trans| misit ad regnum . nisi qspes peccandi restabat, haec immaculata finierat. Quod cum vidisset mater beatae Abrae, a pontifice postulat, ut et ipsa, si mereretur, erepta de mundi crimine, cum filia praesentaretur ad regnum. Cujus vota considerans, assidua oratione et ipsam ante se transmisit ad gloriam. Quis aestimaturus est, talem virum ita dilexisse Dominum, conjugis et filiae affectuhoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum vero abundantiam rigantis ingenii contendat evolvere, aut eius verba verbis valeat exaequare? Qualiter ille indivisae trinitatis libros stilo tumente contexuit, aut scripturam Davitici carminis sermone coturnato per si
Abbreviated transcription (Latin):
rius um orationis ingessit. Sed tanta res. non
potest nr̃is uerbis plus ornari quã meritis.
N unc memorandũ est qđ supra ꝓmisimꝰ. qua¬
liter miracula reliqua. hoc miraculo cumula¬
uit. Deniq cũ beatissimã abram filia luĩ ad
quã de exilio destinauit epłam in columẽ in¬
cedo pattis. & facundia oratoris. Quis dicas
gere quẽ patris grã ꝓuiderat: tunc libenter
desideranterq ut celeriter ei iungeret᷑ orabat
Quã uoluntatẽ pat̾ pius agnoseens: intentꝰ
orationib noncessauit. donec sine dolore
sine contagio se p̃sente filia de mundi ludi.¬
brio migraret ad xp̃m. Quã ꝑprismanibus
ut decuit: uenerandȩ tradidit sepulturȩ.
O funeris gła. que melior habetur quã uita.
qr qđ terrȩ subripuit: incelo transmisit.
U ete ut ego considero. plus fuit quã resuscitari
sic mori: certa enĩ salus. ẽ. non contaminari
peccatis. Quanti cuperent rebus cũ uita tra

Expanded text:
hylarius uim| orationis ingessit . sed tanta res non hylarius uim| orationis ingessit . sed tanta res non potest nostris uerbis| plus ornare quam Nunc vero memorandum est quod supra promisimus, qualiter miracula reliqua hoc miraculo cumula46 Denique cum beatissimam Abram filiam suam, ad quam de exilio destinavit epistolam, incolomem incedo patris et facundia oratoris. Quid dicam? sum, quem patris gratia providerat . Tunc libenter desideranterque, ut celeriter ei jungeretur, optabat. Quam voluntatem pius pater agnoscens, intentus orationibus non cessavit, donec sine dolore, sine contagio, se praesente, filia de mundi ludibrio migraret ad Christum: quam propriis manibus, ut decuit, venerandae tradidit sepulturae. O funeris gloria, quae melior habetur quam vita: quia quod terrae subripuit, in coelum transmisit! Vere, ut ego considero, plus fuit, quam resuscitari, sic mori. Certa enim salus est, non contaminari pecca
Abbreviated transcription (Latin):
pisset pontisicẽ. grex pastorẽ. Et ueluti om̃s
cũ ipso tunc redissent ad patriã: ita sine
illo se exules fuisse deflebant. Itaq beato
Martino in uiculo coteiaco dũ p̃cepisset
consistere: uirtute diuina meruit ibi mor¬
tuum suscitare. Post aliquos dies. ins
sine baptismi regeneratione defunctus. ẽ
dupliciq morte dampnatus. p̃sentẽ lucẽ
amiserat: & poena futuri scłi ñ carebat.
Tunc mater extincti quẽ iã mater ñ erat
dum filiũ nonhabebat: ꝓuoluti ad pedes
seĩ hilarii. p̃cedentib lacrimis nati sui corpꝰ
effudit exclamans. Martinus adhuc cate
redde rogo filiũmeũ: & mͥ & baptismo.
Qui populi pater agnosceris: ut mater
petente quã uerbis: cõmotus uir dĩ spaci
terra ꝓsternit᷑. Mox paulatĩ defuncti p¬
lor in ruborem conuedt. frigida mẽ ꝯꝰ
beor o auus pere de lumen ag noscunt
uor ad ducto aere de¬
uestigiis rediui
surgerent. senex de oratione. ⁊insad ͤ paort¬

Expanded text:
pisset pontificem, grex pastorem: et ac si omnes pisset pontificem, grex pastorem: et ac si omnes cum ipso tunc redissent ad patriam, ita sine illo se exules fuisse deflebant. 41 Itaque beatum Martinum in vico Locoteiaco dum praecepisset consistere, virtute divina meruit ibi mortuum suscitare. 42 Post aliquot dies infans sine baptismi regeneratione defunctus est: duplici morte damnatus praesentem lucem amiseraTunc mater extincti, quae jam mater non erat dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii, praecedentibus lacrymis, nati sui corpus effudit, exclamans, Martinus adhuc incipredde, rogo, filium aut mihi aut baptismo: qui populi pater agnosceris, ut ego mapetente quam verbis, commotus est pietate viterram prosternitur. Mox paulatim defuncti pallor in ruborem convertitur, frigida membra brarum januis peregrinum lumen agnoscunt, vox adducto aere deuestigiis redi| ur surgirent. Senex de oratione infans d
Abbreviated transcription (Latin):
crucis auxilio descendit ininsulã. Confestim¬
eo uiso serpentes. in fugã conuersi sunt: non
tolerantes eiꝰ aspectũ. Tunc baculũ figens in
terram quasi metã. quorisq deberent exeur¬
rere: urtutis potentia designauit: ne ampliꝰ
tãquã parsinsulȩ non sit terra sed pelagus
qđ dam: dũ semꝑ illam partẽ uerentur attin¬
gere: facilius erat illis mare: quã uocem
famuli dĩ. O immutabilẽ terminũ de ser¬
mone plantatũ. Apparet quantũ melior¬
penti paruit: iste seruos habet qui possunt
serpentib imꝑare. Ille ꝑ bestiã de sede para¬
disi ꝓiectus ẽ: iste ꝑseruũ suũ de cubilibus¬
suis serpentes ex elusit. Deposuit anguis an-¬
tiquum mendaciũ: qui didicit implere
mandatũ. O hilari dulcedo. medicamentũ
osus incola transmigrauit. Sed reuertor ad
ordinẽ. Cũ de exilio regressus eximius agoni-¬
re plaudebant om̃s pariter. eo qđ ȩccła rece¬

Expanded text:
crucis auxilio, descendit in insulam: eoqucrucis auxilio, descendit in insulam: eoque viso, serpentes in fugam conversi sunt, non tolerantes ejus adspectum. Tunc baculum figens in terram, quasi metam, quo usque deberent excurrere, virtutis potentia designavit: nec amplius am si reliqua pars insulae, non sit terra, sed pelagus; quia dum semper illam partem verentur attingere, facilius erat illis mare transire quam vocem. O immutabilem terminum, de sermone plantatum! Apparet, quantum est meliorpenti paruit: iste servos habet qui possunt serpentibus imperare. Ille per bestiam de sede paradisi projectus est: iste de suis cubilibus serpentes exclusit. Deposuit anguis antiqui mendacium, qui didicit implere mandatum. O Hilarii dulcedo, medicamentum  incola transmigravit. Sed revertamur ad ordinem. 40 Cum de exilio regressus inre plaudebant omnes pariter, eo quod ecclesia rece
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimã animã. & si gladius ꝑsecutoris ñ ab¬
stulit. palmã tamen martyrii ñ amisit.
martinus eque meritorũ lumine ñ absconsus
qui ab hilario exorcista ẽ. postea institutus
cognito aduentu eius romã festinanter occurrit.
Quẽ cũ p̃terisse cognosceret: usq gallias con¬
secutus est. Neq enĩ Martinꝰ qui adhuc eate¬
cuminꝰ. xp̃m clamide suatectũ uidere me¬
ruit. illi deuotus occurreret: nisi ꝑ om̃ia
misterus plenũ in eo sp̃m p̃uidisset. Nec mirũ
sulle qui dm̃ prius uidit in pauꝑe. post ea
ipsũ habitare cognosceret in doctore. Illud
raculũ. Nam cũ eirca gallinariã insulã ꝓpin¬
quaret. ꝓlatione uicinorũ agnouit ibidẽ
ingentium serpentiũ uolumina. sine numero
uicinia. ꝓpter in accessibilẽ tamen locum
longius illis uidebant᷑. eẽ. quã africa. Quo
audito uir dĩ. sentiens sibi de bestiali pug¬
na uenire uictoriã. in nomine dñi p̃sidente

Expanded text:
sanctissimam animam etsi gladius persecutoris non absanctissimam animam etsi gladius persecutoris non abstulit, palmam tamen martyrii non amisit.Martinus, aeque meritorum lumine non absconsus, qui ab eodem S. Hilario exorcista est postea constitutus, cognito adventu ejus, Romam festinanter occurrit. Quem cum jam praeterisse cognesceret, usque ad Gallias consecutus est. Neque enim Martinus , qui adhuc catechumenus Christum chlamyde sua tectum videre meruit, illi devotus occurreret, nisi per omnia mysteriis plenum in eo spiritum praevidisset. Nec mirum, si ille, qui Deum prius vidit in paupere, postea illum habitare cognosceret in doctore. 10. Exraculum. Nam cum circa Gallinariam insulam propinquaret, relatione agnovit vicinorum, ibidem ingentia serpentium volumina sine numero eretur vicina, propter inaccessibilem tamen locum longius illis videbatur esse, quam Africa. Quo audito, vir Dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine Domini, praecedente
Abbreviated transcription (Latin):
max se recognoscerent hilarii contentione
ꝓsterni. sollicitant imꝑatoris animũ iã ma¬
ligna parte captiuũ. ut ipsũ beatissimum
p̃sente. heretica ñ posse machinamenta ꝓfi¬
cere. Quo optatu ad gallias cõpulsus reuier¬
ticur putans amplius se patiexiliũ: qđ illie¬
ne mimico iudice ad ut tribunal udicis
non timore tormenti resugerat ere totis uisce¬
rib diligebat xp̃i regnũ: qui non formidabat¬
rebat aꝑto periculo. oppinabatur martyriũ
si ñ defuisset ꝑcussor. Et tamen animꝰ sumpsit
głam: & si tẽpꝰ ñ intulit poenã. Sed hunc ip¬
sũ diuino nutu seruatũ testificor. ꝓ correcti¬
one cunctoꝵ. Nãpene totũ mundũ graui erro-¬
re confusũ. factis sepius ingallia sy nodis. ꝑhi
lariũ fuisse ad uiã ueritatis adductũ. confite¬
tur lingua multorũ. Quid autẽ inter est.
uel sibi ꝓuita eterna fictũ fuisse martyrẽ. uel
amplius uixisse reliqui ne perirent: Igitur

Expanded text:
mox se recognoscebant Hilarii contentione mox se recognoscebant Hilarii contentione prosterni: sollicitant imperatoris animum, tam maligna parte captivum, ut ipsum Dei virum adpraesente haeretica non posse machinamenta proficere. Quo obtentu, ad Gallias compulsus revertitur, putans amplius se pati exilium, quod illine inimicum iudicem adut tribunal imperii sine| timore tormenti. Verum totis uisceribus diligibat christi| regnum qui non formidabrebat aperto periculo, optabat martyrium, si non defuisset percussor et tamen animus sumpsit gloriam, etsi tempus non intulit poenam. Sed hunc ipsum divino nutu servatum testificor pro correctione cunctorum. Nam pene totum mundum gravi errore confusum, factis saepius in Gallia synodis, per Hilarium fuisse ad viam veritatis adductum, confitetur lingua multorum. Quid autem interest, vel sibi pro aeterna vita factum fuisse martyrem; vel amplius vixisse, reliqui ne perirent? Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Cuͦ seleutiã ꝑuenisset: magno fauore aeun
ritũ. in spectaculo mundi ꝓduceret ubi erat
de fide censendũ. Hinc post examinationẽ
agnitis hostib & oppressis decretis inscripto
rius quãuis ei non suisset iniunctũ. metuens
ne adhuc contra religionis dogmata respi-¬
raret dampnata ꝑficlia. Sed disserere lon¬
gũ.ẽ. qualiter ariminensi sinodo cõposita
mentione aliud exalio refertns fraus heretica
gatis seleuticensib ꝑ imꝑatoris iniquitatẽ
est illata calumpnia. quod tam̃ athleta
xp̃i beatus hilarius agnoscens grauiter apud
ariminũ diaboli p̃ualuisse mendaciũ: in
oblatis p̾ces effudit: ut in eius conspectu colle¬
ctis aduersariis. eẽt. ei contra hereticos discep¬
tandi de religione licentia. neueritatẽ falsi¬
tas obumbraret. ne equitati iniquitas p̃uale¬
ret. ne imꝑator dõ tesisteret. ne fidei ꝑsidia
rebellaret. Unde ualens & ursatius conscientiȩ
reatu ꝑterriti. qm̃ si daret᷑ ei facultas certandi

Expanded text:
 Seleuciam pervenisset, magno favore a cunrtum, in spectaculum mundi produxerit, ubi erat de fide censendum. Hinc post examinationem agnitis hostibus et oppressis, decretis in scripto rius, quamvis ei non fuisset injunctum, metuens ne adhuc contra religionis dogmata respiraret damnata perfidia. Sed disserere longum est, qualiter in Ariminensi synodo, composita mentione aliud ex alio referens, fraus haeretica gatis Seleucensibus per imperatoris iniquitatem ipsa est illata calumnia. Quod tamen athleta Christi beatus Hilarius agnoscens, graviter dolet apud Ariminum diaboli praevaluisse mendacium, in oblatis, preces effudit: ut in ejus conspectu collectis adversariis esset ei contra haereticos disceptandi de religione licentia, ne veritatem falsitas obumbraret, ne aequitati iniquitas praevaleret, ne imperator Deo resisteret, ne fidei perfidia rebellaret. Unde Valens et Ursacius conscientiae reatu perterriti, quoniam, si daretur facultas certandi,
Abbreviated transcription (Latin):
ad monitionẽ secuta. ẽ: nulli inconiugiose
resoluens. Sed qualiter ad illũ sponsũ ꝑue¬
ret: dato generalit̃ imꝑatoris edicto. ut om̃s
orientales ep̃i apud seleutiã isaurie oppidũ
conuenirent: disceptaturi quid sentirent
de fidei ueritate. Iunc inter reliquos quarto
iã exilii anno. defrigia sẽs hilarius in p̃di¬
dominico ingressus est tẽplũ. Aox floren¬
tia puella gentilis irrũpens multitudinem
porłĩ. uocẽ maga a seruum dĩ aduenisse
testata.ẽ. it adpedes eius oxcurtens. non ces¬
sauit petere nisi signũ crucis ab ipso sibi fieri
fideliter impetrasset. Quam florentius pater
secutus & cuncta familia: in nomine dñi me¬
runt pariter baptizari. Quȩ florentia relieꝰ¬
tis parentib uestigiis eius in herens. usq picta¬
uis ꝑducta. ẽ: patrẽq se habere ñ a quo gene

Expanded text:
admonitionem secuta est, nulli in conjugio se admonitionem secuta est, nulli in conjugio se resolvens. Sed qualiter ad illum sponsum perveret; dato generaliter Imperatoris edicto, ut omnes Orientales episcopi apud Seleuciam Isauriae oppidum convenirent, disceptaturi quid sentirent de fidei veritate, tunc inter reliquos, quarto jam exsilii anno, de Phrygia sanctus Hilarius in praediDominico ingressus est templum: moxque Florentia puella gentilis, irrumpens multitudinem populi, voce magna servum Dei illuc advenisse testata est: et ad pedes ejus accurrens, non cessavit petere, nisi signum crucis ab ipso sibi fieri fideliter impetrasset. Quam Florentius pater secutus est, et cuncta familia in nomine Domini meruerunt pariter baptizari. Quae Florentia, relictis parentibus, vestigiis ejus inhaerens, usque Pictavos perducta est: patrem vero se habere, non a quo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ipse interuentu orationis assidue. celestẽ
sponsũ sine contaminatione ꝓuiderat. Mcre
oportunitate reꝑta: manu ꝓpria subscriptã
filie direxit epłam. sufficienti sale conditam
& uelut aromaticis unguentis in fusã. que
tenetur pictauis ꝓmunere conseruata. in.¬
chritudo rosarũ & lilii cõparationẽ p̃cede¬
ret: oculi gẽmarũ lumina illuminares
uestes candorẽ niuis opprimerent. ornam̃ta
in estimabili fulgore uernarent: diuitiȩ
intra se regna concluderent. sapientia in¬
cõp̃hensibilis emanaret: dulcedo faui mel.¬
la post poneret: pudicitia incontaminata
ꝑ sisteret. odor suauitate flagraret. thesauri
sine defectione constarent. Addens gͦ mo¬
nitis ut filia nulli se prius male duusa con¬
iungeret. quã ut patrẽ expectaret. pollici¬
tans ei & sponsũ pariter cũ ꝓmissione uen¬
turum. Quod abra dulciter excipiens. &
quasi sponsũ futurũ in epłã patris ãplectens

Expanded text:
Sed ipse interventu orationis assiduae, coelestem Sed ipse interventu orationis assiduae, coelestem illi sponsum sine contaminatione providerat. Mox opportunitate reperta manu propria subscriptam filiae direxit epistolam sufficienti sale conditam, et velut aromaticis unguentis infusam, quae tenetur Pictavis pro munere conservata: inchritudo rosarum et lilii comparationem praecederet, oculi gemmarum lumen obnubilarent, vestis candorem nivis opprimeret, ornamenta inaestimabili fulgore vernarent, divitiae intra se regna concluderent: ejus sapientia incomprehensibilis emanaret, dulcedo favi mella postponeret, pudicitia incontaminata persisteret, odor suavitate fragraret, thesauri sine defectione constarent. Addit ergo monitis, ut filia nulli se prius a morte divisa conjungeret, quam ut patris expectaret pollicitum, et sponsum pariter cum promissione venturum. Quod Abra dulciter excipiens, et quasi sponsum futurum in epistola patris amplectens,
Abbreviated transcription (Latin):
uercellensẽ exilio condempnaret: nichil
enĩ poterat ante insuꝑabilẽ seĩ hẏlarii fici¬
diã hereticus obtinere. sperans hostis fidei
aliquasse nebulas splendori catholico posse
p̃tendere. si retrusus exilio talis uir acerta¬
mine defuisset. Am̃ ut dictũ. ẽ. qui ꝑuersu
& claulis. nec uerba poterat ꝓferre nec
curr e. sed quasi natans in pelagis. ante
aictus eius eloquentie mergebatur. Itaq
in frigia asie regione missus exilio. ad uirtu¬
tũ augmentũ grãs agit: qr quantũ ꝓ nomi.
ne. xp̃i longius discedebat de solo ꝓprio. tan¬
tũ merebatur fieri uicinior glo. Quidũ
ad locũ ꝑuenisset optabilẽ. nobis tacendũ ñ ẽ.
quod illi concessũ. ẽ. Nã & eo tẽpore scõ sibi
spũ reuelante cognouit. qđ beatissimã abrã
filiã suã quã cũ matre pictauis reliquerat.
quidã iuuenis nobilissimꝰ p̃diues & puleherrimꝰ
coniugii unculo sibi quereret copulandã

Expanded text:
Vercellensem exilio condemnaret. Nihil Vercellensem exilio condemnaret. Nihil enim poterat ante insuperabilem sancti Hilarii facundiam haereticus obtinere, 16 Sperans hostis fidei aliquas se nebulas splendori catholico posse praetendere, si retrusus exilio talis vir a certamine defuisset: quoniam, ut dictum est, quis perversus et claudus nec verba poterat proferre nec currere, sed quasi natans in pelagis ante fluctum eius eloquentiae mergebatur. 17 Itaque in Frigia Asiae regione missus exilio ad virtutis augmentum gratias egit, quia quantum pro nomine Christi longius discedebat de solo proprio tantum merebatur fieri vicinior caelo. Qui dum ad locum pervenisset optabilem, nobis tacendum non est quod illi concessum est. 18 Nam et eo tempore sancto sibi spiritu revelante cognovit, eo quod beatissimafiliam suam, quam cum matre Pictavis reliquerat, quidam juvenis nobilissimus, praedives, pulcherrimus, conjugii vinculo sibi quaereret adnectendam.
Abbreviated transcription (Latin):
transferret. concordante fauore popłi. aut
pocius dĩ spũ ꝓclamante: uir oli misteriis
deputatus. aliquando sacris altarib sacerdos
electus.ẽ. Crescebat in eo cotidie opinio famu¬
latrix uirtutũ: nec erat eius fama contenta
circũ iectas tantũ gallias illustrare: sed exte.¬
ras nationes & regiones implebat. meritorũ
grã p̃currente. Id actũ. ẽ: ut toto orbe uelo¬
citer beati pontificis gła militaret. Igitur
constantii imꝑatoris tẽpore. cũ arriana he¬
resis uenenata de radicis flore toxico pullula¬
ret. tunc uir scĩssimꝰ timore nudatus. fider
feruore uestitus. quasi signiser belligerator
ꝑmedias acies inter hostiles fremitus. inter
securus: nichil de sua morte formidans. u¬
lud solũ metuens qđ absit: p̃iudicio religio
turbare ꝑtinaciter in sistebant. imꝑatori
ꝑsuasũ ÷: ut uirũ eruditissimũ dequo loqͥ¬
mur. & dionisiũ mediolanensẽ. & eusebiũ

Expanded text:
transferret, concordante favore populi, aut transferret, concordante favore populi, aut potius Dei Spiritu proclamante, vir olim mysteriis deputatus, aliquando sacris altaribus sacerdos electus est. Crescebat in eo quotidie opinio, famulatrix virtutum; nec erat fama ejus contenta circumjectas tantum Gallias illustrare, sed exteras nationes, et regiones implebat, meritorum gratia percurrente; sicque actum est ut in toto orbe velociter beati pontificis gloria militaret. 5. Igitur Constantii imperatoris tempore, cum Ariana haeresis, venenata de radice flore toxico pullularet, tunc vir sanctissimus, timore nudus, fidei fervore vestitus, quasi signifer belligerator per medias acies inter hostiles fremitus, inter securus, nihil de sua morte formidans, illud solum metuens, quod absit, praejudicio religionturbare pertinaciter insistebant, imperatori persuasum est ut virum eruditissimum, de quo loquimur et Dionysium Mediolanensem et Eusebium
Abbreviated transcription (Latin):
uel herecicis cibo suspendat: adeo uir scĩssimꝰ
hostes catholicȩ religionis abhorruit. ut non
dicam conuiuiũ. sed neq salutatio fuerit cũ
his p̃tereundi cõmunis. Uitabat hȩc dauitico
suffultus exẽplo: ne cũ hereticis mensã parti¬
cipando fieret illi in scandalũ. O quã ꝑfectissi¬
mũ laicũ: cuiꝰ imitatores ipsi. eẽ. desiderant
sacertdotes. cui non fuit aliuid uiuere: nisi
xp̃m cũ dilectione timere. & cũ timore dili¬
gere. Cuius sequaces currunt ad głam: diuer¬
tentes ad penã. credenti suecedunt p̃mia. re¬
cusanti tormenta. Qui tamen nunc illos de
pio religionis oꝑe cõmonens: nunc alios
confessione in estimabilis soẽ TaIUAS in¬
formans. nunc reliquos ꝓmissione regni cȩle¬
stis inuitans: non cessabat in plebe uerba ue¬
ritatis fructu fidei redundantia seminare.
Quo cognito de scõ hylario. qm̃ tantũ lu¬
men & si uoluisset latere ñ potuit: qͥppe

Expanded text:
vel haereticis cibo suspendat, adeo vir sanctissimus vel haereticis cibo suspendat, adeo vir sanctissimus hostes catholicae religionis abhorruit, ut non dicam convivium, sed neque salutatio ei fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat haec, Davidico suffultus exemplo, ne cum haereticis mensam participando, fieret illi in scandalum. O quam perfectissimum laicum, cujus imitatores ipsi etiam esse desiderant sacerdotes; cui non fuit aliud vivere, nisi Christum cum dilectione timere, et cum timore diligere, cujus sequaces currunt ad gloriam, divertentes ad poenam; credenti succedunt praemia, recusanti tormenta! Qui omnes de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae Trinitatis informans, nunc reliquos promissione regni coelestis invitans, non cessabat in plebem verba veritatis, fructum fidei redundantia, seminare. 4. Quo cognito de sancto Hilario, quoniam tantum lumen, etsi voluisset, latere non potuit, quippe
Abbreviated transcription (Latin):
GTIUA BEAIUS HILARIUS PICIAUORUM
urbis ep̃s. regionis aquitanice oriundus fuit.
qui ab oceano brittannico fere milia octo¬
ginta sciuncta . ẽ. apud gallicanas familias
nobilitatis lãpade non obscurus. immo ma¬
gis p̃ceteris grã generositatis ornatus: nitore
pectoris addito. quasi resulgens lucifer int̾
astra ꝓcessit. Cuius acunabulis tanta sapien¬
tia primitiua lactabat᷑ infantia: ut iam tunc
potuisset intellegi. xp̃m in suis causis ꝓ obti.¬
nenda uictoria: necessariũ sibi ussisse militẽ
ꝓpagari. Deniq coniugẽ habens & filiã: ita¬
de plenitudine dñi uenerabiles animos eccle¬
si asticȩ regulȩ tradidit informandos: ut ad¬
huc in laicali ꝓposito constitutus. diuino nutu
pontificatus gram possideret. lta se ipsũ ꝓpria¬
disciplina cohercebat intonsus. quasi futurã
speciẽ indicans: ut in rep̃hensibilis intẽplo
xp̃i p̃pararet᷑ sacerdos. Nã qđ inter mortales
ualde uidet᷑ difficile. ta cautũ. eẽ. qͥse aiudeis¬

Expanded text:
gitur beatus Hilarius, Pictavorum urbis episcopus, regionis Aquitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus nonaginta sejungitur; apud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris addito, quasi refulgens Lucifer inter astra, processit. Cujus a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut jam tunc potuisset intelligi Christum in suis causis, pro obtinenda victoria, necessarium sibi jussisse militem propagari. Denique conjugem habens, et filiam, ita plenitudine Domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus, divino nutu, pontificis gratiam possideret; ita se ipsum disciplina tohercebat| intunsus . quasi futura . speciem indicans . ut inrepraehensibilis| in templo christi praepartur sacerdos . nam quod inter morta| les ualde uidetur difficile est . tam cautum esse. Ade
Abbreviated transcription (Latin):
dmi unpumet set pens ⁊ ed  limplicisgra¬
ingenii. fons loquendi. thesaiti se sentie
hoc fuit contra hominem sapere.tã c
de religione censere & ꝑtractare. Sͥ ed qr
uult ipsũ agnoscere: eius exilia memoret.
merita respiciat: uolumina relegat. dicta
ꝑpendat. signa cotidiana ꝑcenseat. Qui
dũ suꝑstes fuit in seło. aut seripsit ecclesia.¬
stice fidei documenta. aut pugnando cai
hodiernũ dic̃ eius orationibꝰ ꝑseuerant.
Sed mea lingua non potest singula exponere

Expanded text:
m ut serpens , columbae simplicis graingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, Hoc fuit ultra hominem sapere, tam caute de religione censere. 15. Sed qui vult ipsum cognoscere, ejus exsilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendat, signa quotidiana percenseat. Qui dum superstes fuit in hoc saeculo, aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugnando calchodiernum diem ejus orationibus perseverant. Sed mea lingua non sufficit singulatim de
Abbreviated transcription (Latin):
consul alexandro impre abeo carus acceꝑat
ab eo potestatẽ ut xp̃ianos cogeret sacrificare
Erat aut̃ẽ multitu do xp̃ianoꝵ collecta in qͦdã
loco transtyberim. int̾quos beatus calixtꝰ
ep̃s urbis cum clero fuo. & senex prb̃ beatus
calepodius. Ad quos tenendũ : palmatius
consul milites direxit. Qui ingressi ubierat
sc̃orum multitudo : subito cȩi facti sunt.
Palmatius hȩc uidens: timore ꝑterritus
nuntiauit alexandro. atq milites incons¬
pectu eius exibuit. Ec cepit alexanderclama¬
re. O̾ciues optimi. uidetis arte magicam :
Respondit palmatiꝰ. Si ꝑmagicã istud factũ
res publica tua. ꝑ eoꝵ incantationes. Statu¬
itur itaq dies. & p̃conis uoce iubenturom̃is
immolari mercurio qui inurbe roma erant.
Factum. ẽ. dum funderet᷑ fanguis porcinꝰ
& uitulinus & sacerdotes uirginesq bacca¬
rentur ꝑtemplũ demonis: una earum
iuliana nominȩ arrepta cepit clamare.
Ds calixti: ipse ẽ. uiuus et uerus. ipse in¬

Expanded text:
consul Alexandro imperatori adeo charus, acceperat ab eo potestatem ut Christianos cogeret sacrificare. Erat autem multitudo Christianorum collecta in quodam loco trans Tiberim, inter quos beatus Callistus episcopus Urbis cum clero suo, et senex presbyter beatus Calepodius; ad quos tenendos Palmatius consul milites direxit. Qui ingressi ubi erat sanctorum multitudo, subito caeci facti sunt. Palmatius hoc videns, timore perterritus, nuntiavit Alexandro, atque milites in conspectu ejus exhibuit. Tunc coepit Alexander clamare: O cives optimi, videtis artem magicam? Respondit Palmatius: Si per magicam istud factum respublica per eorum incantationes. Statuitur itaque dies, et praeconis voce jubentur omnes immolare Mercurio, qui in urbe Roma erant. Factum est autem, dum funderetur sanguis porcinus et vitulinus, et sacerdotes virginesque baccharentur per templum daemonis, una ex illis Juliana nomine, arrepta coepit clamare: Deus Callisti, ipse vivus et verus, ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ: quime illuminauit B apris ata aute
ẽ. et omis domus eiꝰ. Ab eadem die omnem
facultatẽ suam cepit pauꝑib: tp̃ianis eroga¬
re: ubicunq inuenirent᷑ ministrans eisa
ctũ et cegumentũ. Post dies .xxx. requirit
Tentus gͥ a quodam tribuno torquato. missus
alexander iussit solui. Cui & dix̃. Sic amieas¬
factus es palmati ut deseras deos. et quȩras ho¬
mine mortuum Interalia respondit pat¬
tatẽ modo autẽ cognoui qđuerum .ẽ. Inno
alexander tradidit cuidã senatori simplicio
et uigiliis studens: non cessabat cũ lacrimis
puxore sua. quȩ quattuor aniis iacebat
clinica. Beatus palmatius p̾sente uxore sim¬
plicii & om̃i familia : cecidit int̾ram & cum
ut cognoscant om̃s quia tues creato
rerũ. Quȩ ilico sana surrȩxit. Sd uidentes
simplicuis & felix. & reliqui giłt indomo.
Implidi trant: eperi per beata palimnatiũ¬

Expanded text:
erum, qui me illuminavit. Baptizata autem est et omnis domus ejus. Ab eadem die omnem facultatem suam coepit pauperibus Christianis erogare, ubicunque invenirentur, ministrans eis victum et tegumentum. Post dies triginta requiritur us esset. Tentus igitur a quodam tribuno Torquato, missus Alexander, jussit solvi, cui et dixit: Sic amens es, Palmati, ut deseras deos, et quaeras hominem mortuum? Inter alia respondit Palx: modo autem cognovi quod verum est. Tunc Alexander tradidit eum cuidam senatori Simplicio,et vigiliis studens, non cessabat lacrymis Deumpro uxore sua, quae a quatuor annis jacebat clinica. Beatus Palmatius, praesente uxore Simplicii et omni familia, cecidit in terram, et cum ut cognoscant omnes quia tu es Creator omnium rerum. Quae illico sana surrexit. Quod videntes Simplicius et Felix, et reliqui qui in domo Simplicii erant, coeperunt urgere beatum Palm
Abbreviated transcription (Latin):
ut non seduceret iam gentes. ita sehabet ut ad nullum¬
ab hiuꝰ ordinis conexione sit liberum et seorstis in¬
telligendum. uelut si post adderetur ut sic ͤ hab̾er
tota sententia: Et clausit et signauit suꝑ enm
done fuiantur mille anni: ut ñ seduceret iam
gentes Idest ideo clausit donec finiantur mille
anni: ut ñ seduceret iam gentes¬

Expanded text:
Ut non seduceret jam gentes, ita se habet, ut ab huUt non seduceret jam gentes, ita se habet, ut ab hujus ordinis con nexione sit liberum et seorsum intelligendum, velut si post adderetur, ut sic se haberet tota sententia: Et clausit, et signavit super eum donec finiantur mille anni, ut non seduceret jam gentes, id est, ideo clausit donec finiantur mille anni, ut non seduceret jam gentes
Abbreviated transcription (Latin):
dhoc gͦ ligatus est diabolus et inclusus
in abysso. ut nonian seducat gentes
ex quib constat eccła. quas antea seductas tenebat
anceqͣm ãt. eccła. Neq enim dictumẽ. ut ñ sedu¬
ceret aliquem. s ut ñ seduceret inquit iam gentes
Inquib eccłam ꝓculdubio uoluit intelligi Do¬
ne fimantur inquit mille ann Idest aut qđ re¬
manet de sexto die qui constat exmille annis. aut
om̃sanni quib deinceps hoc scł m ꝑagendumẽ:
Nec sic accipiendumẽ: qđ ait ut non seduceret.
gentes donec finantur mille anm. quasi pꝰ ea sit
seclucturus easdum caxat gentesex quib p̃desti¬
nata constat eccła a quib seducendis illo ẽ uindo
claustroq ꝓhibitus: s aut illa locutione diccũ ẽ.
quȩ inscripturis aliquotiens inuenitur qualẽ
in psalmo Sicut occłi nr̃i ad dñm dm̃ nr̃m donec¬
certe iste ẽ ordo uerborum: Et elausit et si gnauit
suꝑ eum donec finiant᷑ iille anni Qđ u int̃postut¬

Expanded text:
hoc ergo ligatus est diabolus et inclusus in abysso, ut iam non seducat gentes, ex quibus constat ecclesia, quas ante seductas tenebat, antequam essent ecclesia. neque enim dictum est: "ut non seduceret aliquem" sed: ut non seduceret, inquit, iam gentes; in quibus ecclesiam procul dubio uoluit intellegi. donec finiantur, inquit, mille anni, id est aut quod remanet de sexto die, qui constat ex mille annis, aut omnes anni, quibus deinceps hoc saeculum peragendum est. nec sic accipiendum est quod ait: ut non seduceret gentes, donec finiantur mille anni, quasi postea sit seducturus eas dumtaxat gentes, ex quibus praedestinata constat ecclesia, a quibus seducendis illo est uinculo claustroque prohibitus. sed aut illa locutione dictum est, quae in scripturis aliquotiens inuenitur, qualis est in psalmo: sic oculi nostri ad dominum deucerte iste est ordo verborum: Et clausit et signavit super eum donec finiantur mille anni, u
Abbreviated transcription (Latin):
nisdieb et sicut annis pͥorib quando inumbrahu¬
iusiẽi fututȩ mundissimȩ offerebantur hostiȩ. Hȩc
erit namq munditia tunc in immortalicarne ac
mente scorum. quȩ figurabat᷑ in illarum corporib
hostiarum: Deuide ꝓpt̃ eos qui non mundatione
s dampuatione sunt digni: et accedam inquit ad¬
in uosinuidicio. et ero cestis uelox suꝑ maleficoset
rit et indecenꝰ culpa ur̃a et imelius gr̃ã mea:
ego non mutor Testem uͦ se dicit futurũ quia in
uidicio suo. non indiget̾ testib eumq uelocem
eritq udicium ipso inopinato eiꝰ aduentu celer¬
rimum qđ cardissimum uidebat᷑. siue quia ipsas
conuincet sine ulla sermoris plixitate conscientias
Indogrationib enia ut qon¬

Expanded text:
nis diebus et sicut annis prioribus, quando in umbra hunis diebus et sicut annis prioribus, quando in umbra huius rei futurae mundissimae offerebantur hostiae. Haec erit namque munditia tunc in inmortali carne ac mente sanctorum, quae figurabatur in illarum corporibus hostiarum. Deinde propter eos, qui non mundatione, sed damnatione sunt digni: Et accedam, inquit. ad uos in iudicium, et ero testis uelox super maleficos et rit et in deterius culpa uestra et in melius gratia mea, ego non mutor.\' Testem uero se dicit futurum, quia in iudicio suo non indiget testibus, eumque uelocem, eritque iudicium ipso inopinato eius aduentu celerrimum, quod tardissimum uidebatur, siue quia ipsas conuincet sine ulla sermonis prolixitate conscientias. In cogitationibus enim,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipscrũ sapiplectentib eam. nec aunosegisse
aliqu s iridiso illos pͥmos homines unde tam
ato uiosi sunt ut nullum ibi gignerent filium.
et deo non posse illud tempꝰ intelligi meo qđ dictũe
sicut dieb pͥstinis et sicũt annis pͥorib: Istam p̃tereo
questionemr: ne cogar qđ plixume. cuncta discuce¬
re ut aliquid horum uentas manifestata confirmet
Uideo quippe alterum sensum: nec dies pͥstinos et
annos pͥores carualium sacrificiorum nob ꝓ mag
stiȩinaniq illȩ ueceris legis in quibq peccorib im¬
maculat ac sineullo ꝓrsus uitio uidebant offer.¬
ri: et significabant homines scõs qualis solus in¬
u̾entus ẽ. xp̃s sine ullo om̃ino peccato: & inde quia
pꝰ uidicium cum fuerint etiam igne mundati qui
eiꝰ modimucdatione sunt digni inom̃ib sc̃is nullũ
inuenietur om̃ino peccatum. atq ita se ipsos offerrent
iniusticia ut tales hostiȩ om̃i modo inmaculate ac
sine ullo uicio sint futurȩ. erunt ꝓfectosicut pͥsti¬

Expanded text:
us amplectentibus eam; nec annos egisse aliquos in paradiso illos primos homines, unde tam cito eiecti sunt, ut nullum ibi gignerent filium, et ideo non posse illud tempus intellegi in eo quod dictum est: Sicut diebus pristinis et sicut annis prioribus: istam praetereo quaestionem, ne cogar, quod prolixum est, cuncta discutere, ut aliquid horum ueritas manifesta confirmet. Video quippe alterum sensum, ne dies pristinos et annos priores carnalium sacrificiorum nobis pro stiae namque illae ueteris legis in quibusque pecoribus inmaculatae ac sine ullo prorsus uitio iubebantur offerri, et significabant homines sanctos, qualis solus inuentus est Christus, sine ullo omnino peccato. Proinde quia post iudicium, cum fuerint etiam igne mundati, qui eius modi mundatione sunt digni, in omnibus sanctis nullum inuenietur omnino peccatum, adque ita se ipsos offerent in iustitia, ut tales hostiae omni modo inmaculatae ac sine ullo uitio sint futurae, erunt profecto sicut pristi
Abbreviated transcription (Latin):
gnificasse mͥuidentur qđ occultum eẽ uoluit. qui
ꝑtincant ad partem diaboli et qui ñ ꝑtineant: Hoc
quippe i scło isto ꝓrsus latet: quia et qui uidetur.
stare
utrum sit ca surus. et qui uidet᷑ iacere utrumsit re.¬
surrecturus inccrrum ẽ. Ab eis autemgentib sedu¬
cendis hunꝰ int̃dicti uinło et claustro diabolus
ꝓhibet᷑ acq cohibet᷑: quas ꝑtinentes ad xp̃m se¬
ducebat antea uł tenebat: Has enim ds̃ elegit ante
mundi constitutionẽ eruere de potestace tenebra.¬
rum: et transflgere in regnum filii caritatis suȩ
sicut apłs dicit Nam seducere illumgestes etia
nunc et secum trahere in ȩt̾nam pęnã s ñ p̃desti¬
natas in ętñam uitam quis fideł ignorans: Nec
moueat qđ sepediabolus seducit etiam illos qͥ
regenerati iam in xp̃o uias ingreduuit᷑ dĩ Nouit
enim dñs qui sunt eiꝰ Ex his in et̃nam dampnati¬
onem neminem ille seducit: Sic enim eos nouit

Expanded text:
gnificasse mihi uidetur, quia occultum esse uoluit qui gnificasse mihi uidetur, quia occultum esse uoluit qui pertineant ad partem diaboli et qui non pertineant. hoc quippe in saeculo isto prorsus latet, quia et qui uidetur stare utrum sit casurus, et qui uidetur iacere utrum sit resurrecturus incertum est. ab eis autem gentibus seducendis huius interdicti uinculo et claustro diabolus prohibetur atque cohibetur, quas pertinentes ad Christum seducebat antea uel tenebat. has enim deus elegit ante mundi constitutionem eruere de potestate tenebrarum et transferre in regnum filii caritatis suae, sicut apostolus dicit. nam seducere illum gentes etiam nunc et secum trahere in aeternam poenam, sed non praedestinatas in aeternam uitam quis fidelis ignorat? nec moueat quod saepe diabolus seducit etiam illos qui regenerati iam in Christo uias ingrediuntur dei. nouit enim dominus qui sunt eius; ex his in aeternam damnationem neminem ille seducit. sic enim eos nouit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qđ dñs om̃ia sua dimittenti et eum sequenti
ꝓmisit dicens accipiet in hoc scło centuplum.
qđ exponens quodam mͦ apłs ait. quasi nichil
habentes et om̃ia possidentes. quia et ance iam
soliditas ipsius denariȩ quadraturȩ  Unde & illud
melius intelligitur qđ in psalmo legitut memor
fuit in scłm testamenti sui qđ mandauit inmille
generationes. idest inom̃s Ꝙ misit illum inquit
in abyssum Utiq diabolum misit in abyssum. quo
nomine significata ẽ. multitudo innumerabibis
impiorum. quoruni in malignitate adũsus eccłam
dĩ. multum ꝓfunda sunt corda: Non quia ibidia¬
bolus ance nonerat. s ideo illic dicit᷑ nuissus quia
exclusus acredentib. pluscpit impios possidere
Plus namq possidet᷑ adiabolo qui ñ solũ ẽ alienat᷑
adõ. uerum etiam gratis odit seruientes dõ felau¬
tum crangredi Si gnauit autem qđ addidit: si¬

Expanded text:
est, quod Dominus omnia sua dimittenti et eum sequenti est, quod Dominus omnia sua dimittenti et eum sequenti promisit, dicens, Accipiet in hoc saeculo centuplum : quod exponens quodammodo Apostolus, ait, Quasi nihil habentes, et omnia possidentes ; quia et ante jam untur, ubi est soliditas ipsius denariae quadraturae? Unde nec illud melius intelligitur, quod in Psalmo legitur: Memor fuit in saeculum testamenti sui uerbi, quod mandauit in mille generationes, id est in omnes. Et misit illum, inquit, in abyssum. utique diabolum misit in abyssum, quo nomine significata est multitudo innumerabilis impiorum, quorum in malignitate aduersus ecclesiam dei multum profunda sunt corda, non quia ibi diabolus ante non erat, sed ideo illuc dicitur missus, quia exclusus a credentibus plus coepit impios possidere. plus namque possidetur a diabolo qui non solum est alienatus a ideo uerum etiam gratis odit seruientes deo. et clautum transgredi. signauit autem quod ait, si