comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acile proinde plus diligũt qui se am¬
plrus dilestos intellecerũt. Quib ã mi¬
nus donatũ est. minus diligunt. Iudeus sane
ta caritate ego sum ⁊ rursũ. fulcite me flori¬
nit regem salomonẽ ĩ dyademate quo coro¬
nauit eum mat̾ sua. Cernit uucũ pr̃is cru¬
cem sibi baiilantẽ. Ceruit cesum ⁊ cõspu¬
tũ dm̃ maiestatis. cernit auctorẽ uite ⁊ głe
dicit. fulcite me florib stipate me malis qr
amore langueo. Hec sunt quippe mala pu-¬
nica q̃ ĩ ortum introducta dilecti sponsa car¬
pit ex ligno iite. celesti pane ꝓprium mu-¬
tuata saporẽ colorem a sanguine xp̃i. Uidet
deinde mortẽ mortuã ⁊ mortis auctorẽ tri¬
umphatũ Uidet de inferis ad t̾ras a t̾ris
ad suꝑos caꝑtiuam duci captiuitatẽ. ut
ĩ nomine iħu om̃e genu flectat᷑. Itaq ge¬
neratõ que nõ direxit cor suũ et nõ est cre¬
ditus cũ do sp̃c eius. s magis sperans in
ĩcerto diuiciaꝵ. u̾bum ꝙ modo crucis dedignat᷑¬

Expanded text:
acile proinde plus diligunt, qui se amplius dilectos intelligunt: cui autem minus donatum est, minus diligit. Judaeus sane,ta charitate ego sum: et rursum, Fulcite me florinit regem Salomonem in diademate, quo coronavit eum mater sua ; cernit Unicum Patris, crucem sibi bajulantem; cernit caesum et consputum Dominum majestatis; cernit auctorem vitae et gldicit: Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Haec sunt quippe mala punica, quae in hortum introducta dilecti sponsa carpit ex ligno vitae, a coelesti pane proprium mutuata saporem, colorem a sanguine Christi. Videt deinde mortem mortuam, et mortis auctorem triumphatum. Videt de inferis ad terras, de terris ad superos captivam duci captivitatem, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, neratio quae non direxit cor suum et non est creditus cum Deo spiritus ejus , sed magis sperans in incerto divitiarum, verbum modo crucis audire gr
Abbreviated transcription (Latin):
ueniamꝰ nunc cor nr̃m et iudeamꝰ si acquiescat
ge ab hac non dicam ꝑfectione. s ꝑfectiõis ĩ cho¬
atiõe me uideo. Et certe parũ erat᷑ hoc amicis
dei. ut ꝓ amore et̾noꝵ ista sꝑnerẽt. ista calcarẽt
s abiectis hiis om̃ib alacriter aduotũ curren¬
tes. net muus terreri poterant nec tormẽtis.

Expanded text:
veniamus nunc cor nostrum, et videamus si acquiescat . Quam longe ab hac non dicam perfectione, sed perfectionis inchoatione me video! Et certe parum hoc erat amicis Dei, ut pro amore aeternorum ista spernerent, ista calcarent, sed abjectis his omnibus alacriter ad votum currentes, nec minis teneri poterant, nec tormentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ucciferans ⁊ eiulans p̾sentaret mox adu̾sarĩ
ip̃e supͣ eius oculũ ĩ similitudinẽ uesice sangͥ¬
nee collegit. Tũc pontifex faciens signũ crucis
ĩcrepauit malignũ dicẽs. Inimice cculũ quẽ
nõ dedisti nõ possis auferre. Mox de collectiõe
uesice: in flebotomi similitudinẽ subtiliter
sanguis erupit. Quo fluente sine lesione ĩ
mundꝰ hostis euanuit ⁊ puella ĩ columis ⁊¬
ꝑante sigro crucis euasit. s ⁊ hoc magnarii¬
mitatis exemplũ ĩ eo qd̃ pro dei negocio apd̃
eũ non fuerit ulla regũ potentũq ꝑ sonalis
lule angustiam ĩ qua conditꝰ fuerat nõ daret᷑
sacri corꝑis extrahendi licentia: cunctis hesi¬
tantib ⁊ ĩcertis quid agerẽt repente nutu di¬
uino disciso pariete cellule qui erat ad pedes
eiꝰ a ꝑte orientali tres lapides decedunt. dato
tetea fco aditu. dũ cõcentꝰ psallentiũ sc̃m se¬

Expanded text:
ciferans et ejulans praesentasset, mox adversarius ipse supra ejus oculum in similitudinem vesicae sanguine se collegit. Tunc pontifex faciens signum crucis increpavit eum, dicens: Inimice, oculum quem non dedisti, nec possis auferre. Mox de collectione ipsa in flebotomiae similitudinem subtiliter sanguis erupit, quo fluente, sine laesione oculi, immundus hostis evanuit, et puella incolumis, imperante signo crucis, evasit. 18. Sed et hoc magnaniitur explicandum, quod pro Dei negotio apud eum non fuerit ulla regum potentumque personalis lulae angustiam in qua conditus fuerat, non daretur sacri corporis extrahendi licentia, cunctis haesitantibus et incertis quid agerentvino, discisso pariete cellulae, qui erat ad pedes ejus, a parte orientali tres lapides deciderunt, sciInterea facto aditu, dum concentus psallentium ad s
Abbreviated transcription (Latin):
qñ scripsi uolumina illa uoluens apud me
corporalia figmenta cordis mei aurib obstre
pantia q̃s intendebã dulcis ueritas in interi¬
orem melodiam tuam: cogitans de pulchro
⁊ apto ⁊ scire cupiẽs ⁊ audite te ⁊ gaud̾e p̃p uo¬
aut exultabant ossa q̃ humiliata non erant

Expanded text:
 illa uolumina scripsi, uoluens apud me corporalia figmenta obstrepentia cordis mei auribus, quas intendebam, dulcis ueritas, in interiorem melodiam tuam, cogitans de pulchro et apto et stare cupiens et audire te et gaudio gaut laetitiam, aut exultabant ossa, quae humiliata non erant.
Abbreviated transcription (Latin):
mari. ubi distribuunt᷑ illa pondera uarioꝵ amo
nisi odissem nõ a me detestarer ⁊ repellerem cũ¬
ut̾q nr̃m sit homo: Gtande ꝓfundũ est ip̃e hõ
enus ⁊̃ capillos tu dñe numeratos habes ⁊ nõ
minuũt᷑ in te. Et tñ capilli eiꝰ magis ininiera¬
biles: qmͣ affectus eius ⁊ motus cordis eiꝰ. Cõ¬
fiteor tͥ qd̃ illũ magis in amore laudantiũ a
mauerã: qm̃ in reb ip̃is de quib laudab̾atur
ũ. Ecce ubi iacet aĩa infirma: nonlũ hñs ali¬
qͥd solidũ ueritatis. Sicut aure linguaꝵ flaue¬
rint a peccatorib opinantiũ ita fert᷑ ⁊ uertitur

Expanded text:
mari. ubi distribuuntur ista pondera uariorum etnisi odissem, non a me detestarer et repellerem, cuesse, cum sim homo? grande profundum est ipse homo, cuius etiam capillos tu, domine, numeratos habes et non minuuntur in te: et tamen capilli eius magis numerabiles quam affectus eius et motus cordis eius. fiteor tibi, quod illum in amore laudantium magis amaueram quam in rebus ipsis, de quibus laudabatur? um. ecce ubi iacet anima infirma nondum haerens soliditati ueritatis. sicut aurae linguarum flauerint a pectoribus opinantium, ita f
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tam etate quam morib. Annon de toto
huic negocio nõ se ĩgerat rogans cõsilio non
p̃ce agendũ est. Sunt q̃ nͣccrio a nobis rogã¬
tiũ aut extorquẽt ĩportunitas. aut necessitas
meret᷑. Ad istud ĩ hiis q̃ nr̃a sunt. ubi ã ñ lic¬

Expanded text:
non tam aetate quam moribus, quos tu nostihuic negotio non se ingerat rogans. Consilio, non prece agendum est. Sunt quae necessario a nobis rogantium aut extorquet importunitas, aut necessitas meretur. At istud in his quae nostra sunt. Ubi autem n
Abbreviated transcription (Latin):
sola sic nec sũma inuenimꝰ: ib̃i ⁊ sũma ⁊ ĩꝑ¬
nxta bona uł mala ẽẽ nõ dubitamꝰ. Quoci¬
ens gͥex multis bonis ⁊ malis q̃ ĩ hac uita sen¬
sus corporeus experit᷑. quale uł qntũ ẽẽ possit
illud future uite sũmũ bonũ siue malũ colli¬
git᷑᷑ ⁊ ix hoꝵ ymaginatione q̃dam ficturoꝵ
ymago figurat᷑. Talis utiq ymaginatõ rõ¬
nalis ẽẽ facile coniuncit᷑ ⁊ ad balã ⁊ ad ra¬
chel ꝑtin̾e uidetur. Ad balam ꝑtinet ĩ qͣntum
ymaginatio est: ad rachel in quantũ rõnalis. Ta
lis itaq proles et ymaginatiois est ꝑ natuuta¬
tem et rõnis ꝑ adoptionẽ. Ex bala namq nascit᷑.¬

Expanded text:
sola, sic nec summa invenimus. Ibi, et summa et impermista bona, et mala esse non dubitamus. Quoties igitur ex multis bonis, vel malis quae in hac vita sensus corporeus experitur, quale, vel quantum esse possit illud futurae vitae summum bonum sive malum colligitur, et ex horum imaginatione, quaedam futurorum imago figuratur, talis utique imaginatio rationalis esse facile convincitur, et ad Balam, et ad Rachel pertinere videtur. Ad Balam pertinet, in quantum imaginatio est; ad Rachel autem, in quantum rationalis est. Talis itaque proles, et imaginationis est per nativitatem, et rationis per adoptio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ debere decerint ⁊ alia horribilia dictu ĩ eum
fecit. Legitur .n. qr ip̃e ⁊ nõ sergius corpꝰ for¬
mosi a sepulchio ĩ consilio prostratũ ⁊ ppͣli
ueste exutũ laicali induit ⁊ abstissis duob
digitis dextere man̾ eiꝰ. ĩ tyberim p̃cipitari fe¬

Expanded text:
esse debere decernit, et alia horribilia dictu in eum fecit. Legitur enim, quia ipse, non Sergius, corpus Formosi a sepulchro in concilio protractum et papali veste exutum laicali induit, et abscisis duobus digitis dexterae manus ejus in Tiberim precipitari fe
Abbreviated transcription (Latin):
nno seq̃nti wido rex arnulfũ
ĩꝑatorem se usq q̃q ꝑsequẽtẽ nõ ferens
quippe cui nec urbes. nec castra munita nat᷑a
resistere poterant dñ se fugiendo tutaret᷑. imꝑa¬
tor uxorem eiꝰ obsedit q̃ iam reb sius diffideus¬
ꝑ triduũ excitari nõ potuit aꝑtis oculis nil lo¬
qui aut sentire ualens. Que res eñ repedare
coegit. Quẽ recedentẽ wido ꝑsecutꝰ ꝑtussus a

Expanded text:
 901. Wido rex Arnulfum imperatorem se usquequaque persequentem non ferens, quippe cui nec urbes, nec castra natura munita resistere poterant, dum se fugiendo tutaretur, imperator uxorem ejus obsedit: quae jam rebus suis diffidens triduum excitari non potuit, apertis oculis nihil loqui aut sentire valuit: quae res eum repedare coegit. Quem recedentem Wido persecutus a
Abbreviated transcription (Latin):
a rudimentis ac pͥmordiis tuis prouehi ⁊ ad
gͣ te de paucis ⁊ electis effectũ. ⁊ ne exemplo ac
tepore multitudĩs refrigescas. s iuue ut pau¬
ci: ut cũ paucis inueniri merearis ĩ regno dei.
Multi eni sũt uocati pauci a elesti. Et pusiliꝰ
est grex: cui cõplacuit pr̃i hereditatẽ dare. Itaq¬

Expanded text:
a rudimentis ac primordiis tuis provehi, et ad a rudimentis ac primordiis tuis provehi, et ad ergo te de paucis et electis effectum, et ne exemplo ac tepore multitudinis refrigescas: sed vive ut pauci, ut cum paucis inveniri merearis in regno Dei. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi ; et pusillus est grex, cui complacuit patri haereditatem dare
Abbreviated transcription (Latin):
tis eidem erhibere neglexerũt: q maledictus
qͥ facit op᷑ dei negligent᷑. Ideo gͥ a nob̾ diutissiẽ
refutat᷑ es: nõ qr tuã uł oĩm salutẽ ñ toto deside
et nos apd̃ deũ leuitatis ⁊ temetip̃m reum gͣuio¬
ris supplicii facetemꝰ. si ad p̾̃sens facile susceptꝰ
nec pondꝰ ꝓfessionis huiꝰ intelligens: uł destitu¬
tor post hec uel tepidus extitisses. ¶aue gͦ ne¬
qͥd aliqñ eorũ resumas q̃ renũtiãs abiecisti et
reu̾susꝰ inueniaris tunicã tuã qua te expoli¬
nũc incipiens ardore fidei ac ꝑia humilitate
calcasti: cũ ceꝑis psalmoꝵ uł ꝓfessionis huiꝰ¬
modi qͣndã noticiã degustare paulat̃ elatꝰ re¬
suscitare mediteris. R hac quo humilita
te ac pacĩa qͣ ut susciꝑeris ĩ monast̾i̾o decẽ die¬
b p̃ forib ꝑseuerans multis lacrimis implo¬
rasti. nõ solũm᷑ ꝑsistas: uerũ etiam ꝓficias at¬
q succrestas. Satis enĩ miserũ est ut cũ debeas

Expanded text:
tus qui facit opus Dei negligenter . Ideo igitur a nobis diutissime refutatus es, non quia tuam vel omnium salutem non toto desideret nos apud Deum levitatis, et temetipsum reum gravioris supplicii faceremus, si ad praesens facile susceptus, nec pondus professionis hujus intelligens, vel destitutor post haec, vel tepidus exstitisses. Quamobrequid aliquando eorum resumas, quae renuntians abiecisti, eterationis reuersus inueniaris tunica tua qua te spolinunc incipiens ardore fidei ac plena humilitate calcasti, cum coeperis psalmorum vel professionis hujus quamdam notitiam degustare, paulatim elatus resuscitare mediteris, ac secundum Ate, ac patientia, qua ut suscipereris in monasterio decem diebus pro foribus perseverans multis lacrymis implorasti; non modo persistas, verum etiam proficias, atque succrescas. Satis enim miserum est ut cum debeas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ hec dño delibastis ubertim benedicebam cre
tes: scitote uos legis antiq cõsũmasse iu¬
sticiam: sub qͣ tunc positi ⁊ transgredien¬
tes eam reatum in euitabilit̾ incurrebant
⁊ implentes ad ꝑfectioĩs apicẽ ꝑuenire nõ
ꝓbant᷑ nõ ẽẽ sub lege: ut iusticias legis nõ so¬
lñ ĩplere uerũ ⁊̃ suꝑare cõtendãt. sitq deuotio
ni eoꝵ legali maior imꝑio. q̃ obseruantiã cu-¬
mulans p̃ceptoꝵ uoluntarie addat ĩdebita. Ita
namq ⁊ abrahã future legis p̾cepta legimꝰ suꝑ¬
gressũ. cũ suꝑatis qͣtuor regib de spoliis sodomoꝵ
q̃ sͥ nelut iuctori nõ ĩmerito debebant᷑. ⁊ qͥdem
rege ip̃o cuiꝰ spolia retulerat supplicit̾ offerente.
ente moyse. ut inimicis talio redderet᷑. nõ solum
hoc nõ fecit uerũ ⁊̃ cordis affc̃u cõplexus est ꝑse¬
lege: qͥ cũ licito uti cõiugio absq rep̃hensione
potuerĩt uͥgĩes tñ ꝑseuerare maluerĩt. Qua pp̃¬

Expanded text:
qua haec domino delibastis, ubertim benedicendam cretes scitote uos legis antiquae consummasse iustitiam, sub qua tunc positi et transgredientes eam reatum ineuitabiliter incurrebant et implentes ad perfectionis apicem peruenire non probantur non esse sub lege, ut iustitias legis non solum implere, uerum etiam superare contendant sitque deuotio eorum legali maior imperio, quae obseruantiam cumulans praeceptorum uoluntaria addat ad debita. Ita namque Abraham futurae legis praecepta legimus supergressum, cum superatis quattuor regibus de spoliis Sodomorum, quae sibi uelut uictori non inmerito debebantur, et quidem rege ipso cuius spolia reduxerat suppliciter offerente, ente Moyse, ut inimicis talio redderetur, non solum hoc non fecit, uerum etiam dilectione conplexus est perselege, qui cum licito uti coniugio absque reprehensione potuerint, uirgines tamen perseuerare maluerunt. sic
Abbreviated transcription (Latin):
tractabat. ecce monachus fiam s ubi: Si clunia¬
ei uel becti: totum tempus qd̃ ĩ discendis lit̾tis po¬
sui. ꝑdidi. Nam ⁊ cluniaci distͥctio ordinis. ⁊ becci
aut nichil ualere cõprobabit. Itaq ĩ tali loco ꝑfici¬
am qd̃ dispono. ĩ quo et scire meũ possim ostend̾e

Expanded text:
tractat. Ecce, inquit, monachus fiam. Sed ubi? Si Cluniaci vel Becci, totum tempus quod in discendis litteris posui, perdidi. Nam et Cluniaci districtio ordinis, et Becci aut nihil valere comprobabit. Itaque in tali loco perficiam quod dispono, in quo et scire meum possim ostendere,
Abbreviated transcription (Latin):
requisitus ab anselmo quid hr̃et: rem celare
nõ potuit. Admonitꝰ ã ut modum egritudinis
ad mota manu probaret. uerecundat᷑. recusa¬
uit timens neꝓpositũ molaret. Tũc anselraꝰ
assumpto secũ grandeuo fr̃e ⁊ religioso. iuue¬
nem languidũ ĩ secretiorẽ locũ ducit ut modũ
ificmtatis illiꝰ agniturus. et auxiliũ pro possi¬
bilitate laturus. Quid ampluis: Caro sais¬
lica uexatio cadit. nec fatigat ulteriꝰ iuuenem
quẽ sunplex auselmi aspectus a tanta clade fe¬
cit ĩmunen¬

Expanded text:
requisitus ab Anselmo quid haberet, rem celare non potuit. Admonitus itaque ut modum aegritudinis admota manu probaret, verecundatus recusavit, timens ne propositum violaret. Tunc Anselmus, assumpto secum quonem languidum in secretiorem locum ducit, utpote modum infirmitatis illius agniturus, et auxilium pro possibilitate laturus. Quid amplius? Caro sanislica vexatio cadit, nec in hujusmodi fatigat ulterius juvenem, quem simplex Anselmi aspectus a tanta clade fecit immune
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ medias maceries oratorii et dormitorii mona¬
chos quoꝵ hoc officiũ erat. pro apparatu matu¬
tinaꝵ. altare ⁊ alia loca ec̃ce circueuntes. lumi¬
pulsantẽ. Ad cuiꝰ sonitũ couentũ fcm̃ de lecto
surgentẽ. mirabat᷑ dere q̃ acciderat. Concepit gͥ
monstrare cũ sͥ cõcesserit q̃ fiebant ꝑ tot obsta¬
cula corporeis oculis posse uideri. Quidã iuue¬

Expanded text:
per medias maceries oratorii ac dormitorii monachos, quorum hoc officium erat, pro apparatu matutinarum altare et alia loca ecclesiae cicumeuntes, lumipulsantem, ad cujus sonitum conventu fratrum de lectis surgente, miratus est de re quae acciderat. Concepit ergmonstrare, cum sibi concesserit quae fiebant per tot obstacula corporeis oculis posse videre. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
gati aplice sedis. et
ex cõdicto cõueniẽtes
maguntie cõsultant
sibi ⁊ toti romano ĩ¬
perio de substuuendo
rege. Lothatius itaq¬
dux saxonũ uir sapies et ĩdustrius ⁊ ecc̃astico iu¬
ri deuotꝰ. p̾potens diuitiis et iuctoriis. oĩm assen¬

Expanded text:
gati apostolicae sedis, et ex condicto convenientes Moguntiae, consultant sibi et toti Romano imperio de substituendo rege. Lotharius dux Saxonum, vir sapiens et industrius, et aecclesiastico juri devotus, prepotens divitiis et
Abbreviated transcription (Latin):
tra behemones uadẽs quorũdam suoꝵ pͥncipũ
traditione magnã stragem militũ passus est qͥn
ercitꝰ deibis cong̾ssus est sarracenis. In pͥmo pre¬
lio de paganis ceciderũt duo milia quingenti
de xp̃ianis solũmodo .xu. In scd̾o a̾ non ĩcruen¬
tam uictoriam hũerũt xp̃iani. s qͣmuis płima
pars eorum obruerit tñ auxilio dei reigorati
absꝙ num̾o hostes cõtinuerunt et iucerunt. ka¬

Expanded text:
tra Behemones vadens, quorundam suorum principum traditione magnam stragem militum passus est, quiercitus Dei bis congressus est Saracenis. In primo prelio de paganis ceciderunt duo milia quingenti, de christianis solummodo 15; in secundo autem non incruentam victoriam habuerunt christiani. Sed quamvis plurima pars eorum perierit, tamen auxilio Dei revigorati, absque numero hostes contriverunt et vicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quent ꝯtentus una casula uł timica. quicqͥd
erat residui nudũ pauꝑem uestiebat. ut ĩ ops
caleficeret largitore algente. Quanta ⁊̃ fuit i¬
eo redemptionis effusio. cũ ad nomẽ bĩ cõcur

Expanded text:
quenter contentus una casula, vel tunica, quidquid erat residui, nudum pauperem vestiebat, ut inops calefieret largitore algente. Quanta etiam fuerit redemptionis effusio, nullatenus explicabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Cui minꝰ sufficit. iste priusquã ad turpitudinẽ
edacitatis ꝑueniat ĩ suꝑfluitatẽ offendit. Cui
multũ opus est: ĩ eo sepẽ honestas comedendi
ledit᷑. ⁊̃ priusqͣm ad suꝑfluitatẽ ueniat᷑. Ergo
ille cui ꝑarũ satis est magis suꝑfluitatẽ caue¬
at. illi uͥ cui multũ opus est. magis ad hone¬
statẽ attenclat. Postremo est obseruantia ĩ ci¬
qͣntũ temperate. Quidã int̾ comedendũ dum
scutellas exonerare uolũt. qͣdrata fertulorũ
ftustra adipem sũ saginam suꝑrotatã distillã¬
tia mensalib ĩuoluũt. aut suꝑmicũt: donec
tt̾m eusceratis int̾iorib ea q̃ remanserãt in
pͥstinũ locũ reponunt. Alii bibentes digitos me¬
diotenꝰ pocuł ĩmergũt. Alii unctas manꝰ ad
uestimenta sua detergentes rursus ad ciba¬
ria tractanda redeũt. Aliis nudis articulis co¬
clearis uice olera sua piscant᷑ ita ut ĩ eodem
uire et manꝰ ablutionem et uent̾ refestionẽ
q̃re uideatur. Alii semicorroras crustas ⁊ pre¬

Expanded text:
Cui minus sufficit, iste priusquam ad turpitudinem edacitatis perveniat, in superfluitatem offendit; cui multum opus est, in eo saepe honestas comedendi laeditur, etiam priusquam ad superfluitatem veniatur. Ergo ille cui parum satis est, magis superfluitatem caveat; ille tero cui multo opus est, magis ad honestatem attendat, quam temperate. De immunditia comedendi scutellas exonerare volunt, quadrata ferculorum frusta adipem sive saginam superroratam distillantia mensalibus involvunt aut super injiciunt, donec iterum evisceratis interioribus ea quae remanserant, in pristinum locum reponant. Alii bibentes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et venter refectionem quaerere videatur. Alii semicorrosas crustas et prae
Abbreviated transcription (Latin):
da scrutatione piscipulos trahendo. sũ ĩ tempe¬
stina de arentib rubetis arbusta colligendo. u¬
nius appetitus peculantiã cõpesc̾e q̃at. ⁊ mͥ nõ
qr ꝑ quandam ãi ĩsolentiam multos ob id ĩ suo
obsequio eccupari gaudent. sũ qr ꝑtimorẽ ela¬
tiõis ceteris om̃ib quantũ cibo dissimiles sunt
tm̃ merito dissiłes uideri uolũt. Alii suꝑsticiosũ
nimis ĩ p̃parandis cibis studiũ adhibent: infini¬
ta decorionũ et frycuraꝵ et cõdimentoꝵ gen̾a ex¬
cogitantes. iñ mollia. m dura. ñ frigida m̃ cali
da m̾ cocta. mͦ assa. inͦ pipere. m̃ allio m̃ cimi¬
uo. mͥ sale condita ẜ cõsuetudinẽ p̃gnantiũ mu¬
lierũ desiderantes. Hii profecto non solum argu¬
endi s ⁊̃ deridendi sunt qui qͣi caupones ad
omnẽ clepsidram. eliciendi gustus gr̃a palatũ

Expanded text:
da scrutatione pisciculos trahendo, sive intempeda scrutatione pisciculos trahendo, sive intempestiva de arentibus rubetis arbuta colligendo, unius appetitus petulantiam compescere queat. Et sanequia per quamdam animi insolentiam multos in suo obsequio occupari gaudent, sive quia per tumorem elationis caeteris omnibus quantum cibo dissimiles sunt, tantum merito dissimiles videri volunt. Alii superstitiosum nimis in praeparandis cibis studium adhibent, infinita decoctionum et frixurarum et condimentorum genera excogitantes, modo mollia, modo dura, modo frigida, massa, modo pipere, modo allio, modo cumino, modo sale condita, secundum consuetudinem praegnantium mulierum desiderantes. Hi profecto non solum arguendi sed etiam deridendi sunt, qui quasi caupones ad omnem clepsydram eliciendi gustus gratia palatum
Abbreviated transcription (Latin):
id est ut neq nimis p̾ciosa et delicata expetat n
ninus rara uel insolita requirat. nec nimis ac¬
curare. et laute p̃parata cõcupiscat. In pͥmo .n.
luxus arguitur. in scdo curiositas: in t̾cio suꝑsti¬
cio notatur. Sunt namq quidã quoꝵ faucis sa¬
tis ridicula infirmitate agrotant. q̃ nisi pin¬
gnia et delicata deglutire nõ possũt: s qñ eis
pacti ac frugales cibi oblati fuerint. statim aut
ĩ digestionem stomachi. aut pectoris siccitatem
aut obripilationẽ capitis. aut si qͣ sunt talia
ad excusandas excusationes p̾̃tendunt. Alni de¬
licias et luxum ciborum magna cõstaritia asꝑ¬
nant᷑ s ab eis iterũ nõ minori aut tolerabilio¬
ri peculantia cõmuniũ ciboꝵ usus oĩo respui¬
tur. noua q̃dam et insolita ciboꝵ genera exqui¬
runt. itaut se p̃p unius uentrẽ hoĩs ꝑ õs circũ
pagos turba famuloꝵ discurat. ⁊ uix tandem
uł ignotis de desertis de montib procul radices
euellendo uł pauculos de inus gurgitib ꝓfun¬

Expanded text:
id est ut neque nimis pretiosa et delicata expetat, nec nimis rara et insolita requirat, nec nimis laute et accurate praeparata concupiscat. In primo enim luxus arguitur, in secundo curiositas, in tertio superstitio notatur. Sunt namque quidam quorum fauces satis ridicula infirmitate aegrotant, quae nisi pinguia et delicata deglutire non possunt. Et si quando eis parci aut frugales cibi oblati fuerint, statim aut indigestionem stomachi aut pectoris siccitatem, aut obripilationem capitis, aut si qua sunt talia, ad frivolas excusationes praetendunt. Alii delicias et luxum ciborum magna constantia aspernantur, sed ab eis iterum non minori aut tolerabiliori petulantia communium cibariorum usus omnino despicitur. Nova quaedam et insolita ciborum genera exquirunt, ita ut saepe propter unius ventrem hominis per omnes circum pagos turba famulorum discurrat, et vix tandem vel ignotas de desertis procul montibus radices evellendo vel pauculos de imis gurgitibus profun
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃re trasamundus rex wandaloꝵ ĩ affri¬
ca cdausis catholicoꝵ eccłiis. ducentos .xx.¬
ep̃os exiliauit erga quos symachꝰ ppͣ manũ sue
liberalitatis beniuole exercuit. Hac ꝑsecutione
diuturnꝯ ĩ sardiniam exilio macerat᷑. ¶eterũ¬
tem blasphemaret: igrto iaculo celitus ueniẽ¬
te iusibilit̾ cõbustꝰ est. Constanti nopoli dũ deute¬
rus arrianꝰ ep̃c barbam quẽdã baptiraret: ⁊ male
distinguẽs tͥnitatẽ dic̾et baptiro te barba in noĩe
pris ꝑ filiũ in sp̃u sco: aqua disparuit. Clamĩ
cũ eũ uellent euticiani seduc̾e refellit eos hac fa¬
bulosa inductione dicẽs. ꝙ lr̃as acceꝑit michae¬
lem archangelũ mortuũ eẽ. Illisq respondentib
hoc ĩpossibile ẽẽ qd̃ angeli sint ĩpassibilis nature:

Expanded text:
t. Trasamundus rex Wandalorum in Africa, clausis catholicorum aecclesiis, 220 episcopos exiliavit; contra quos Simmacus papa manum suae liberalitatis benivole exeruit. Hac persecutione diutino in Sardiniam exilio maceratur. Rothildtem blasphemaret, ignito jaculo caelitus veniente, visibiliter combustus est. rus Arrianus episcopus Barbam quendam baptizaret, et male distinguens Trinitatem, diceret: Baptizo te, Barba, in nomine Patris per Filium in Spiritu sancto, aqua disparuit. 505. 13cum eum vellent Euticiani seducere, refellit eos hac fabulosa inductione, dicens quod litteras acceperit, Michaelem archangelum mortuum esse; illisque respondentibus, hoc impossibil
Abbreviated transcription (Latin):
sionũ. Qius hoc ñ uideat plurimũ ad bonaꝵ at¬
tiũ ualere defectũ. si apud mentes hoĩm nũqͣm sit
desperatio displicendi¬

Expanded text:
iant. Quis enim non uideat plurimum ad bonarum artium ualere defectum, si apud mentes hominum numquam sit desperatio displicendi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtur: exorta est heresis de trinitate. S ip̃e cõgre¬
gata om̃i synodo se subtraxit. nes̾ pp̃ facundiam
eloquentie cause imponerent᷑ agende. Ob qmͣ cau¬
sam cũ suspectꝰ a xp̃icolis hretur cõposuit contra
ip̃os hereticos de sc̃a trintate librũ inũ. Qñ aũt
rex gothoꝵ theoderitus romanã rẽ publicam. ar¬
nus iuasit boetius plus om̃ib ei restitit. Post¬
modũ apud eum accusatꝰ ꝙ sollicite laboraret ut
senatũ ⁊ rẽ publicam ab eius manib eriperet.
cũ plurib aliis proscriptꝰ atq ĩexiliũ misstis pa¬
pie incarceratꝰ est. In carcere autemposit̾.q. de gra¬
ui głe ac reꝵ mutatiõe doleret ut consolationis
medicmas. tanto dolori nontam s qͣm alais q̃ re¬
ret libꝵ edididit de cosolatione phie: ostendens¬
nicħ ẽẽ: et ido nulli appetenda c̃ẽ nec de eorum amis¬
sione dolendũ nel adeptione gaudendũ. Tandẽ lon¬
go exilio fatigatꝰ ab ip̃o theoderico ꝑemptus ẽ: an¬

Expanded text:
ius exorta est heresis de trinitate, sed ipse congregata omni studio se subtraxit, ne sibi propter facundiam eloquentie, cause imponerentur agende. Ob quam causam cum suspectus Christicolis haberetur, composuit contra ipsos hereticos de sancta trinitate librum unum. Quando autem rex Gothorum Theodoricus romanam rempublicam armis invasit, Boetius ei plus omnibus restitit. Postmodum apud eum accusatus quod solicite laboraret, ut senatum et rempublicam ab eius manibus eriperet, cum pluribus aliis proscriptus atque in exilium missus, Papie incarceratus est. In carcere autem positus, quasi de gravi gloria ac rerum mutatione doleret, ut consolationis medicinam tanto dolori, non tam sibi quam aliis quereret, librum edidit de consolatione philosophie, ostendensnihil esse et ideo nulli appetenda esse, nec de eorum amissione dolendum, vel adeptione gaudendum. Tandem vero longo exilio fatigatus, ab ipso Theodorico peremptus est an
Abbreviated transcription (Latin):
liss: neq se unqͣm frnctib suis aliquid usur¬
passe nͥ prius pͥmicias eoꝵ ac decimas obtu¬
liss. Et nũqͣm se boues suos ꝑ aliene messis
transduxisse cõfimũ nisi eoꝵ prius ora clau¬
siss. neuel parũ dampni ꝑ incuriã eiꝰ ꝓximꝰ
nebat. idonea uiderent᷑ atq ab eo quid nam
ẽẽt illd̃ ꝙ tante gr̃e meritis cõferri poss scis¬
scitans scrutaretur. ille reuerentia tam solli¬
cite inquisitioĩs astrictus uxore se parentũ iu
imꝑioq cõpulsũ cũ ꝓfiteri monachũ uellet
ante duodecim annos accepisse cõfessus ẽqͣm
nemĩe ⁊̃ ñc cõscio sororis loco a se nirginẽ cu¬
stodiri. Q̾ fc̃m cũ audiss senex tanta est ad¬
miratione ꝑmotꝰ ut coram eo publice ꝓelama¬
ret: nõ ĩmerito demonẽ qui se despexerat illiꝰ nõ
colerasse p̃sentiã cuĩ ip̃e turtutem nõ solũ ĩ in¬
uentitis ardore. s ne nũc quidẽ sine discrimĩe

Expanded text:
lisset, neque se umquam de fructibus suis aliquid usurlisset, neque se umquam de fructibus suis aliquid usurpasse, nisi prius deo primitias eorum ac decimas obtulisset, et numquam se boues suos per alienae messis transduxisse confinium, nisi eorum prius ora clausisset, ne uel parum damni per incuriam eius proximus nebat, idonea uiderentur atque ab eo, quidnam esset illud quod tantae gratiae meritis conferri posset, sciscitans scrutaretur, ille reuerentia tam sollicitae inquisitionis adstrictus uxorem se parentum ui imperioque conpulsum, cum profiteri monachum uellet, ante duodecim annos accepisse confessus est, quam nemine etiam nuncconscio sororis loco a se uirginem custodiri. quod factum cum audisset senex, tanta est admiratione permotus, ut coram ipso publice proclamaret non inmerito daemonem qui se despexerat illius non tolerasse praesentiam, cuius ipse uirtutem non solum in iuuentatis ardore, sed ne nunc quidem sin
Abbreviated transcription (Latin):
tiosa ab aliis sentiũt᷑.  am ut qͣdam exẽ¬
pli gr̃a proferamꝰ. quidam ueniẽs ad p̾dictum¬
senem hĩtu scł̃ari cũ ei qͣdam frugũ luaꝵ pri¬
mitias detuliss: ferocissimo quedã demonio
arreptũ ibidem repperit. Qui cũ abb̃is iohis
obtestationes ac precepta despiciens. testaret
nũqm sead illiꝰ ĩꝑiũ de corꝑe qd̾ obsederat mi¬
graturũ huiꝰ aduentu ꝑtetritus cũ reueren¬
tissĩa nõis illiꝰ ĩclamatione discessit. Cuiꝰ tam
euidentẽ gr̃am senet nõ mediocrit admirat᷑
rio uinculo colligatũ ẽẽ dixiss. b̃s iohannes ex¬
cellentiã iurnitis eius ⁊ gr̃e mente ꝓtractãs
q̃ nam illi ẽẽt cõu̾satio attentꝰ explorabat. Ii¬
le se rusticũ ⁊ cotidiano manuũ oꝑe uctũ
qmͣ ante ad ruris oꝑa mane excenda proce¬
derit neq uesꝑe domũ reu̾teret᷑. nisi ĩ ecc̃a ꝑ co¬
tidiane uite cõmeatũ largiori eiꝰ dõ gr̃as retu¬

Expanded text:
ciosa ab aliis sentiuntur. nam ut quiddam exemciosa ab aliis sentiuntur. nam ut quiddam exempli gratia proferamsenem habitu saeculari, cum ei quasdam frugum suarum primitias detulisset, ferocissimo quendam daemonio arreptum ibidem repperit. qui cum abbatis Iohannis obtestationes ac praecepta despiciens testaretur numquam se ad illius imperium de corpore quod obsederat migraturum, huius aduentu perterritus cum reuerentissima nominis illius inclamatione discessit cuius tam euidentem gratiam senex non mediocriter admiratus rio uinculo conligatum esse dixisset, beatus Iobannes excellentiam uirtutis eius et gratiae mente pertractans quaenam illi esset conuersatio adtentius explorabat. ille se rusticum et cotidiano maauain opere uictum isi quod numquam ante ad ruris opera mane exercenda procederet neque uespere domum reuerteretur, nisi in ecclesia pro cotidianae uitae commeatu largitori eius deo gratias rettu
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui nec dum sũt ĩ illa qm arl¬
ripuerũt ꝓfessione fundati cũ audierĩt quos¬
dam in diu̾sis studiis ac uirtutib p̾dicari ita
eoꝵ laude succendi ut imitari eoꝵ ꝓtinus ge¬
stiant disciplinã. In qͦ irritos ncctio impendit co¬
natꝰ humana fragilitas. Impossibile namq
est unũ eũdẽ hoĩem simul uniu̾sis qͣs suꝑiꝰ
cõp̃hendi fulgere uirtutib qͣs siqͥs uolu̾it pa¬
riter affectare. ĩ id iicide̾ eum nc̃ce est ut dum
õs sequit᷑. nulla integre cõsequat᷑ magisq ex
hac imitatione ac uarietate dispendũ capiat
qm profestũ. Multis .n. uiis ad deum tendit᷑.
Et ideo unꝰquisq illam qͣm semel arripuit in¬
reuccabili cursu sui intentione cõficiat: ut sit
ĩ qͣlibet ꝓfectione ꝓfectus. Absq illo namq dis¬
pendio quo feriri monachũ diximꝰ qui mobi¬
litate mentis ad studia cupit transire diu̾sa
q̃dam ab aliis gesta malo ab aliis p̾sumunt᷑
exemplo: ⁊ ab ea q̃ nõ nullis bñ cesserãt ꝑ ni¬

Expanded text:
hi qui necdum sunt illa quam arripuerunt professione fundati, cum audierint quosdam in diversis studiis ac virtutibus praedicari, ita eorum laude succendi, ut imitari eorum protinus gestiant disciplinam, in quo irritos necessario impendit conatus humana fragilitas. Impossibile namque est unum eumdemque hominem simul universis quas superius comprehendi, fulgere virtutibus. Quas si quis voluerit pariter affectare, in id eum incomnes sequitur nullam integre consequatur magisque ex hac inmutatione ac uarietate dispendium capiat quam profectum. multis enim uiis ad deum tenditur, et ideo unusquisque illam quam semel arripuit inrenooabili cursus sui intentione conficiat, ut sit in qualibet professione perfectus. Absque illo namque dispendio, quo feriri monachum diximus qui mobilitate mentis ad studia cupit transire diuersamquam recte quaedam ab aliis gesta malo ab aliis praesumuntur exemplo et quae nonnullis bene cesserant perni
Abbreviated transcription (Latin):
transponũt᷑. Qd̾ dũ nõnulli qui aderãt mira¬
rent᷑: uelut emuli p̃cedentiũ ceperunt atcẽpta¬
re meatũ. S mox ut adorsi sunt ext̾mas cit̾io¬
ris ripe fluctus atting̾e: nisi equos sub celeri¬
tate rep̾ssissent ꝓfluenti aq̃ mersi noragine
minẽ dei ut apud se hospitari dignaretur hu¬
no tientus uehementior irruit ⁊ lucernam q̃
ĩ dormientiũ cubiculo dependebat excraxit. Q¬
mẽ es nerũ. pro amore serui tui odilonis ab
hac domo tenebras remoue: eamq gr̃e tue
luce ꝑfunde. Confestim gͦ chorusce lucis splẽ¬
dor emicuit: ⁊ totam domũ suꝑni splendoris
claritas illustrauit. Si hoc gͥ agebat odilo tũc
sopore depssus qtud putas nũc apud deum pot̃
carnalis sartine corruptione solutis:

Expanded text:
transponuntur. Quod dum nonnulli qui aderant mirarentur, velut æmuli præcedentium, cœperunt attentare meatum. Sed mox vt adorsi sunt extremos citerioris ripæ fluctus attingere, nisi equos sub celeritate reprimerent, profluentis aquæ submersi voragine, minemque Dei vt suæ domus dignaretur htio, vis venti vehementior irruit, & lucernam, quæ in dormientium cubiculo dependebat, extinxit. men es verum, pro amore serui tui Odilonis, ab hac domo tenebras dimoue, eamque gratiæ tuæ luce persunde. Confestim de cœlo coruscæ lucis splendor emicuit, & totam domum superni splendoris claritas illustrauit. Si ergo hoc agebat Odilo tunc sopore depressus, quid putas nunc apud Deum potest, carnalis sarcinæ corruptione solutus?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposiut S sic ei dispositio celestis obstitit qd̾¬
sc̃a distrahi p̾da nõ potuit. Ter gͥ qd̾ subduxe¬
rat int̾ mũdinaꝵ merces exposuit: s cũ emꝑto¬
auctorem ultio diuina corripuit ⁊ manꝰque sa¬
trilegiũ perpetrauerãt. ac pedes quib raptor
aufugerat arefaciẽs. ĩtolerabili dolore constͥo¬
rit. Nox itaq languore cõpulsus adect̃am bĩ
maioli manib alienis aduehit᷑. ⁊ mantile sub¬
latũ ad cõmissi reatꝰ indiciũ coram cuctis ap¬
uelamen reddidit alienũ ⁊ recepit semetip̃m.
Pbauit gͦ qͦ p̾mio dignꝰ eẽt: qui bm̃ odilonem

Expanded text:
. Sed dum illi dispositio coelestis obsistit, sancta distrahi praeda non potuit. Ter igitur quod subduxerat inter nundinarum merces exposuit, tertauthorem vltio diuina corripuit, & manus quæ sacrilegium perpetrauerant, ac pedes quibus raptor aufugerat, arefaciens, intolerabili dolore constrixit. Mox itaque languore compulsus, ad Ecclesiam beati Maioli manibus alienis aduehitur, mantile sublatum, ad commissi reatus indicium coram cunctis apncolumis factus, velamen reddidit alienum, & recepit semetipsum. Probauit ergo quo præmio dignus esset, qui beatum
Abbreviated transcription (Latin):
erũt ibi u̾ba in effabilia q̃ nõ pot̃ hõ nec licet ho¬
mini loqui. Dixit angelus ad aĩam tundali. Au¬
di filia et uide ⁊ incliria aurem tuam ⁊ obluuis¬
cere ppłm tuũ ⁊ domũ prĩs tui. Et cõcupi rex de¬
corem tuũ. Etce paret qͣnta sit amenitas. iocun¬
eũ qui panis est angeloꝵ ⁊ uita oĩm: sentire cle¬
mentẽ et ꝑiũ. Ab illo a̾ loco inqͣ tũc stabant. nõ
solum omnẽ quam ante uiderant głam uerũ
dum est. ip̃m orbem t̾raꝵ .q. sub imo solis radio
uidebant. sicut scriptũ est. Cernent t̾am de lõ¬
ge. Nõ .n. põt quicqͣm creature iusũ obtunde̾
cui semel concessum ẽ oĩm creatorẽ uid̾e ⁊ mi
romͦ cũ starent ĩ eodem loco in quo prius steterãt
nõ se u̾tentes ĩ aliq̃m ꝑtem: cunctos tñ ex eodẽ
loco ante ⁊ retro positos tudebant. Nõ solum aũt
uisus. uerũ oĩm retũ scĩa dabatur ĩsolita: ita
ut nõ eẽt ibi opus int̾rogare ampliꝰ aliqͣ: sed

Expanded text:
erunt ibi verba ineffabilia, quae non potest homo, nec licet homini loqui. Et dixit angelus ad animam Tundali: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam; et obliviscere populum tuum et domum patris tui; et concupiscet rea decorem tuum . Ecce patet quanta sit amoenitas, jucuneum qui panis est angelorum, et vita omnium, sentire clementem et pium. Ab illo autem loco, in quo tunc stabant, non solum omnem quam ante viderant gloriam, verum dum est, ipsum orbem terrarum quasi sub uno solis radio videbant, sicut scriptum est: Cernent terram de longe . Non enim potest creaturae visum obtundere, cui semel concessum est omnium Creatorem videre. Et miro modo cum starent in eodem loco, in quo prius steterant, non se vertentes in aliquam partem, cunctos tamen ex eodem loco ante et retro positos videbant. Non solum autem visus, verum omnium rerum scientia dabatur insolita, ita ut non esset ibi opus interrogare amplius aliquem; sed
Abbreviated transcription (Latin):
tantes pro remedioꝵ gr̃a plurima cõferrent.
orta est lis ꝓ partitõe pecunie int̾ turonicos
⁊ antisiodorenses. Ad quam litem soluendam
cte humana custodia. Lucescente aurora ap¬
paruit pars illa leprosi q̃ proxima fu̾at mar¬
tino tota curata: alt̾a ad huc remanẽ leprosa
Regirat᷑ cor. ⁊ obuertũt mactino lat᷑ morbi¬
dũ. Alto̾ mane reꝑtus est totus curat᷑: ceden¬
te getmano honori hospitis sui.

Expanded text:
tantes pro remediorum gratia plurima conferrent, tantes pro remediorum gratia plurima conferrent, orta est lis pro partitione pecuniae inter Turonicos et Autissiodorenses. Ad hanc litem solvendam cte humana custodia. Lucescente aurora apparuit pars illa leprosi quae proxima fuerat Martino, tota curata, altera adhuc remanente leprosa. Regyratur corpus, et obvertunt Martino latus morbidum. Altero mane repertus est totus curatus, cedente Germano honori hospitis sui.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ⁊ xui. monachi gladio ꝑcussi: albas et
alii .xxiiii. ĩ cau̾ius latitantes euasert.
Qui ad hoc reseruati sũt ut patroni sui
corpꝰ prosequerent᷑. Abbas tñ ħ̾bernus de late¬
bris abstractus: nullis tormentis cogi potuit
uł thesauros ecc̃e ꝓdere. uł monachos latitã¬
tes. Hoꝵ nemo residuus fuit quẽ nõ marti¬
nus ecc̃e regimira p̾fice̾t. Tũc ałbas ⁊ illi .xxiiͦii.
recedentib danis a canonicis sc̃i martini cũ
reuerentia suscepti sũt. ⁊ adducti sũt ad urbe
⁊ ibi aliti transactis sex mensib: rollo ceno¬
mannũ cepit. Tũc ttansmissũ ẽ corpꝰ scĩ mar¬
tini auxelanis: cusꝰ custodes fuerũt herbernꝰ
cis ⁊ xii. burgensib noui castri. qui illis in
om̃ib nccͣtiis ꝓuidebant. Postea ꝑuenerũt
ad sc̃m bñdictum. Demde audiẽtes qd̾ rollo
iam aurelianis uenisset ꝑtexerunt cableiã
Postea antisiodorũ: ubi ĩnum̾a miracula fc̃a
sũt ĩ ecca sc̃i germani. Gtullm᷑. Cũq aduẽ¬

Expanded text:
im monachi gladio percussi, abbas et alii 24 in cavernis latitantes evaserant. Qui ad hoc reservati sunt, ut patroni sui corpus prosequerentur. Abbas tamen Herbernus de latebris abstractus nullis tormentis cogi potuit, vel thesauros Ecclesiae prodere, vel monachos latitantes. Horum nullus residuus fuit, quem non Martinus Ecclesiae regimini praeficeret. Tunc abbas et illi 24, recedentibus Danis, a canonicis sancti Martini cum reverentia suscepti sunt, et adducti ad urbem, et ibi aliti. Transactis sex mensibus Rollo Cenomanum cepit. Tunc transmissum est corpus sancti Martini Aurelianis; cujus custodes fuerunt Herbernus icis, et 12 burgensibus Novicastri, qui illis in omnibus necessariis providebant. Postea pervenerunt ad sanctum Benedictum. Deinde audientes quod Rollo jam Aurelipostea Autissiodorum, ubi innumera miracula facta sunt in ecclesia Beati Germani. GUILLELMUS. Cum adven
Abbreviated transcription (Latin):
astingus fugatus ab anglia ab elfredo
ut suprad̾cm est. cũ sius transfcetauit
et parisius et turonis et multas alias ure¬
bes q̃ sr̃ secanã ⁊ ligerim site sũt cuubus
euacuans usq ad tirrenũ mare grassat᷑
est. Odo cliuiacens abbas. Hic hastingus
nũ: cuĩ cũ murꝰ crebro pulsaret᷑ ariete cur¬
rit᷑ ad corpꝰ sc̃i martini ⁊ defecũt illuc ad lo¬
cũ debiliorẽ mortuũ ꝓ uiuis defensorem fa¬
cientes. Mox fugerunt dani: quos turoni¬
ci ꝑsecuti sunt usq ad sextũ lapidem. Ibidẽ
sc̃m corpus substiterat. Ibidem erant ma
ceriaꝵ ruine antiquaꝵ ubi dicebat᷑ aulam
fuisse ualentiniant ĩ qua sedẽs nõ dignat᷑
est assurg̾e martino donec afflante ĩcendio
ĩuitꝰ assurrexit. Post tria lustra fuge has tĩ¬
gi uenit ab eisdem finib rollo. Qui iuctis
britonib et flandrensib ⁊ urbib eorum
⁊ oppidis succensis uenit cenomannũ. et
obsedit eam: ⁊ misit p̃sides ex̾citus sui ad

Expanded text:
tingus fugatus ab Anglia ab Elfredo rege, ut supra dictum est, cum suis transfretavit; et Parisius, et Turonis, et multas alias urbes, quae supra Sequanam et Ligerim sitae sunt, civibus evacuans, usque ad Tyrrhenum mare grassatus est. 880. ODO, Cluniacensis abbas. Hic Hastingus,num. Cujus cum murus crebro pulsaretur ariete, curritur ad corpus sancti Martini, et deferunt illud ad locum debiliorem, mortuum pro vivis defensorem facientes. Mox fugerunt Dani, quos Turonici persecuti sunt usque ad sextum lapidem. Ibidem sanctum corpus substiterat. Ibidem erant aceriarum ruinae, ubi dicebatur aula fuisse Valentiniani, in qua sedens, non dignatus est assurgere Martino, donec afflante incendio territus assurrexit. Post tria lustra fugae Hastingi, venit ab eisdem finibus Rollo. Qui, victis Brittonibus et Flandrensibus, et urbibus eorum et oppidis succensis, venit Cenomanum, et obsedit eam; misit praesides exercitus sui ad
Abbreviated transcription (Latin):
diligit tanto ĩ seip̃m atrius seuit. ex quo sͥ¬
parci uehementiꝰ cupit tanto minus ip̃e sibi
parcit: qr quo ampliꝰ suã cõfusionẽ formidat.
femineũ. et nõ potius ꝑ turilem sexũ expͥmit᷑¬
S quis nesciat uerecundia qͣmlibet honesta
cordis robur qͣntũ emolliat. ⁊ qm sepe fortia
oꝑa p̾pediat. dũ animꝰ homnus ultͣ modũ con¬
fundi deuitat᷑: Est itaq dina nõ uir. s femĩa:
bulon ĩpetus uastos: ⁊ ĩgentes gerit animos
blandius alloqͥ. ⁊ iratis dulciꝰ blandiri. U̾alde
gꝰ oportimũ uidet᷑ qd̾ post ⁊ abulon dina nascit᷑.
ut ex sororis lenitate frĩs ferocitas temperet᷑. Mr¬
tũ .n. ꝑ omnẽ modũ ⁊elantis animi impetũ tẽ¬
perat: cũ in serp̃o inuenit quis unde erubescat

Expanded text:
diligit, tanto in seipsum acrius saevit; et quo parci sibi vehementius cupit, tanto minus ipse sibi parcit; quia quo amplius suam confusionem formidat, femineum, et non potius per virilem sexum exprimit Quis nesciat verecundia quantumlibet honesta cordis robur quantum emolliat, et quam saepe fortia opera praepediat, dum animus hominis ultra modum confundi devitat? Est itaque Dina non vir sed femina, bulon impetus vastos, et ingentes gerit animos.blandius alloqui, et iratis dulcius blandiri. Valde ergo opportunum videtur quod post Zabulon Dina nascitur, ut ex sororis lenitate fratris ferocitas temperetur. Multum enim per omnem modum zelantis animi impetum temperat, cum in seipso invenit quis unde erubescat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tam facile cõmitterent. Qualis putas
pudor est erubescere pauꝑtatem. ⁊ erubescere
humilitatẽ: Illud nõ pͥndet eos erubescere:
ad qd̾ decendũ nõ puduit celestem magistrũ
de celo descend̾e. Discite inquit a me quia
mitis sũ ⁊ humilis corde. At illi econtͣ ma¬
gis ab hominantes qmͣ sectantes humilita¬
tem. Multo amplius erubescunt hr̃e sordidã
uestem: qͣm sordidam mentẽ. Qmͣ multi ho¬
die sunt quos magis puderet ĩ or̃one fecisse
barbarismũ cõtra regulam prisciani: quã
iactant qñquidem illi ⁊̃ qui spiritales iudent᷑.
nũc pudorem haut facile suꝑant: Sepe ĩ p̃
stat eos contͣ suꝑbiam subtilit̾ disserere. Et si
magis eos fortassis puderet de uicio or̃onis qmͣ

Expanded text:
non tam facile committerent. Qualis putas pudor est erubescere paupertatem, erubescere humilitatem? Illud non pudet eos erubescere ad quod docendum non puduit coelestem magistrum de coelo descendere: Discite a me, inquit, quia mitis sum, et humilis corde . At isti econtra magis abominantes quam sectantes humilitatem, multo amplius erubescunt habere sordidam vestem quam sordidam mentem. Quam multi hodie sunt, quos magis puderet in oratione fecisse barbarismum contra regulam Prisciani, quam jactant, quandoquidem illi etiam qui spirituales videntur, hunc pudorem haud facilstat eos contra superbiam subtiliter disserere. Et si magis eos fortassis puderet de vitio orationis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ sermo. Si cogereris coram multitudine nu¬
do corpore transire. nũquid posses nõ erubescere:
Cogita ergo si tm̃ cõfunderis: qñ ĩmũda cogita¬
tione ĩmente sordidaris. Cur te iactes ampluis
diuam genuisse et ordinatã uerecundiã hr̃e.
si minꝰ erubescis pudenda cordis qm corporis. si
magis uereris iuiltũ hoĩm qmͣ cõspeatũ ange¬
loꝵ: Sictine magis est erubescendũ qd̾ deus fe¬
cit bene: qmͣ qd̾ tu male fecisti. Diligent̾ gͥ cõ
manam uerecundiam plene uicisse ⁊ solã illã
rari debeat. cur talem tam sero prolem lya pa¬

Expanded text:
se, si cogeris coram multitudine nudo corpore transire, nunquid posses non erubescere? Cogita ergo si tantum confunderis quando immunda cogitatione in mente sordidaris. Cur te jactes amplius Dinam genuisse et ordinatam verecundiam habere, si minus erubescis pudenda cordis quam corporis? Si magis vereris vultum hominum quam conspectum angelorum? Siccine magis est erubescendum quod Deus fecit bene, quam quod tu male manam verecundiam plene vicisse, et solam illam rari debeat talem prolem tam sero Lia c
Abbreviated transcription (Latin):
pauida sit ut pote femĩa ad oꝑa fortudinis:
inuenit᷑ tñ ꝓ uida ⁊ circũspecta ad custodiã hone¬
statis. Et quãius nesciat placẽ ꝑ fortitudinẽ
nouit ꝑ forme pulchritudinẽ. Unde namq ẽ qd̃¬
ueretundos homines fere semꝑ cet̾is carius am¬
plectimꝰ. nisi qd̃ in eis dum uerecũdie modestiam
modestieq gr̃am miram. dine quodãmꝰ pulchu¬
tudine allicimur

Expanded text:
pavida sit utpote femina ad opera fortitudinis invenitur, tamen provida et circumspecta ad custodiam honestatis; et quamvis nesciat placere per fortitudinem, per formae pulchritudinem. Est verecundos homines fere semper caeteris charius amplectimur, nisi quod, in eis dum verecundiae modestiam modestiaeque gratiam miramur, Dinae quodammodo pulchritudine allicimur
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ꝑ quos deus aliorũ errata corrigere dispo¬
uit. ex magne pietatis dispensatione grauit
cadere ꝑmittit. ut ex ꝓpria culpa discant qmͣ
miscde̾s ĩ alioꝵ correctione ẽe debeant. S qnͣ¬
ripiuĩt uel forte ĩ aliquod gͣuius lapsos cõspi¬
rubesc̾e: est ordinatã uerecundiã hr̃e. S qui
zabulon nõdũ gign̾e meruit: frnstra dinam
tunc illud incipies ueraciter erubesce̾. Ille pu¬
dor uerꝰ ẽẽ cognoscitur: quẽ uicioꝵ odiũ p̾cedit
et comuitat᷑. Alioqͥn si in pcc̃o deprehenderis ⁊
dep̃hensus pudore cõfunderis: nõ te credo etu¬
bescere culpam. s infamiam. Hñt utiq ⁊ ho¬

Expanded text:
saepe per quos Deus aliorum errata corrigere disponit, ex magnae pietatis dispensatione graviter cadere permittit, ut ex propria culpa discant quam misericordes in aliorum correptione esse debeant. Sed quaripiunt, vel forte in aliquid gravius lapsos conspibonam, est ordinatam verecundiam habere. Sed qui Zabulon nondum gignere meruit, frustra Dinam tunc illud incipies veraciter erubescere. Si dor verus esse cognosciutr, quem vitiorum odium praecedit et comitatur. Alioquin, si in peccato deprehenderis et deprehensus pudore confunderis, non te credo erubescere culpam, sed infamiam. Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
mo theodorus ppromane ecc̃e. cxyꝰ. p̾sidet. Hic con¬
tra stepħm sentiens reconsiliauit ordinatos a for¬
nauerat: nec tam̃ presumpserat eos iterũ cõse¬
crare. Hiis recõsiliatis theodorus ppͣ libros abre¬
nũtiationis reddidit ⁊ igni cremari p̃cepit. Iohe¬
mosi ordinationẽ qm stepħs deposuerat. synodũ
pud rauennã statuit ⁊ coram eis cõbusta ẽ syno¬
dus. qͣm stepħs ĩ dampnationẽ formosi fec̾at. Eo¬

Expanded text:
 Theodorus 118u s Romanae aecclesiae presidet. Hic contra Stephanum papam sentiens, reconciliavit ordinatos a Fornaverat, nec tamen presumpserat eos iterum consecrare. His reconciliatis Theodorus papa libellos abrenuntiationis reddidit, et igni cremari precepit. Johmosi ordinationem, quam Stephanus deposuerat, synodum pud Ravennam statuit, et coram eis cumbusta est synodus, quam Stephanus in damnationem Formosi fecerat.
Abbreviated transcription (Latin):
queq tendentis. Argumento q nob̃ est qmͣ sĩt
oĩa preferenda ne desideramꝰ deũ: si tanta illi
pendenda sũt ista q̃ cũ uolunt hoĩes ꝑ dñatio¬
nem tenere: ab hiis potius ꝑ cupiditatẽ tenen¬
tur ⁊ reꝵ mortaliũ serui fuint: dum imperite

Expanded text:
quaeque tendentis, argumentoque nobis est, quam sint omnia perferenda, ne deseramus Deum, si tanta illi pendenda sint ista, quae cum volunt homines per dominationem tenere, ab his ipsis potius per cupiditatem tenentur, et rerum mortalium servi fiunt, dum imperite