comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ omĩ deuoti cordis deuotione adĩo deposcens indulgentiã
cum: euestigio sacrati corporis ante altare resider&. psalmorũ ac
p̃cum melodiam consueto sibi more satagebat ꝑsoluere deuotissime:
Qui &iam inchoata altius protelans. lassitudine cogente ob dormiuit.
ui mox quidam senior honestatis formositate reuerendi habitus eriste
quid fr̃s agerent. atq quonã secesserant iocundo affamine inquisiut:
lle autem ꝓtinus dormitum isse respondit : quo post aliquantulam corꝰ¬
poreȩ necessitudinis recreationẽ diurno officii ub̾ius ualerent ꝑsoluere
modulationẽ. Ad mirans itaque quis iste foret qui sibi hȩc imꝑando dep¬
mer& : beatissimus ad eũ ne mireris ait obp̃sentiam quã ꝑspicis mei. certis.¬
surie sciens me frẽm benedictũ uocari p̃sulem ac defensorem huiꝰ consttti
loci. Fribus & enim exme salutes dicito inconuentu generali : & adcȩlebra¬

Expanded text:
peccatorum omni devoti cordis devotione a Domino deposcens indulgentiam peccatorum omni devoti cordis devotione a Domino deposcens indulgentiam e vestigio sacrati corporis ante altare resideret, psalmorum ac precum melodiam consueto sibi more satagebat persolvere devotissime: qui etiam inchoata altius protelans, lassitudine cogente obdormivit. Cui mox quidam senior honestatis formositate decorus, ac reverendi habitus assistens, quid fratres agerent, atque quonam secesserant, jucundo affamine inquisivit. Ille autem protinus dormitum isse respondit, quo post aliquantulam corporeae necessitudinis recreationem, diurni officii uberius valerent persolvere modulationem. Admirans itaque quis iste foret qui sibi haec imperando depromeret, beatissimus ad eum: Ne mireris, inquit, ob praesentiam quam perspicis mei, certissime sciens me fratrem Benedictum vocari praesulem ac defensorem hujus constitutum loci. Fratribus etenim ex me salutes dicito in conventu generali, et ad celebra
Abbreviated transcription (Latin):
benedictũ mirific ꝓgłificatũ secum retinens in celesti curia: eius reue¬
rendũ cunctis mortalibus corpus mirifi cari terris haud desistit uigt̃
miraculoꝵ frequentia: Nam sicut
credibili relatu comperimꝰ:
scłi factum memoriale larga dĩ cel¬
situdo per sepefatum
sibi dilectum clementi dignationis suȩ¬
est. Contigerat aliquando sacratissimȩ eus translationis festiui¬
tas: ad quã temporis orbita redeunte plurimȩ conflipterant diuersȩ
numerositatis undecumq cat̃uȩ. non solũ acircumpositis. uerumetiu
a quibusq prouintiarum remotissimis locis: Deniq in celebratione
tante festiuitatis p̃coniis nocturnali decore competenti afribus¬
ꝑsolutis nondũ aurorȩ clare refulgentibus radiis quietis grã sua qruiq
petiere cubilia: Quidam uͦ efrĩbus cu. tuendȩ basilicȩ cura delegata
erat cũ ad nanciscenda suꝑnȩ ȩternitatis gaudia uigit̃ intentus. suono

Expanded text:
Benedictum mirificat, glorificatum secum retinens in coelesti curia ejus reveBenedictum mirificat, glorificatum secum retinens in coelesti curia ejus reverendum cunctis mortalibus corpus mirificare in terris haud desistit jugiter miraculorum frequentia. Nam sicut credibili relatu comperimus, saeculis factum memoriale larga Dei celsitudo per saepe fatum sibi dilectum clementi dignationis suest. Contigerat aliquando sacratissimae ejus translationis festivitas, ad quam temporis orbita redeunte plurimae confluxerant diversae numerositatis undecunque catervae, non solum a circumpositis, verum etiam a quibusque provinciarum remotissimis locis. Denique in celebratione tantae festivitatis praeconiis nocturnalibus decore competenti persolutis, nondum aurorae clare refulgentibus radiis, quietis gratia sua quique petiere cubilia. Quidam vero ex fratribus cui tuendae basilicae cura delegata erat, cum ad nanciscenda supernae aeternitatis gaudia jugiter intentus suorumque
Abbreviated transcription (Latin):
rapuitrac substollens non sluam repetut. soper camporũ spatia depo¬
tare cepit: At ille ne uti quam territus. infantulum protrihebatep¬
modo p̃dam excutere posse : mulier quȩ filii amissione artiori stimu¬
labatur dolore. nequaquã ab incepto requeiut pursui. sꝯmagis ꝓpose citius
ꝓperabat. nibrlominus inuocans sem̃ benedictũ quatinus cisiũ ferra au¬
xidium reddendo propriĩ filium seruũq suũ extra terminos suos nullatenꝰ
effeori ꝑmittera : Tunc deinde clem̃tia diuinae maiestatis & int̃uentu
p̃cios confessoris quod exorabat adepta ẽ Lupus namq ueniens ad ternu¬
nos territorii scĩ benedicti in fantulũ illesum atq incolum̃ relmnquens. auia
sil uarũ latibula repetit: Mulier alacris recepto puerulo. grãs dõ ae liba¬
tori suq̃ filii scõ pro scire referens benedicto: lares pauprimos sȩ reust

Expanded text:
rapuit, ac sustollens non silvam repetiit, sed per camporum spatia exporapuit, ac sustollens non silvam repetiit, sed per camporum spatia exportare cmodo praedam excutere posse; mulier quae pro filii amissione arctiori stimulabatur dolore, nequaquam ab incepto requievit cursu: sed magis pro posse citius properabat, invocans nihilominus S. Benedictum, quatenus ei ferret auxilium, reddendo filium proprium, servumque suum extra terminos suos nullatenus efferri permitteret. Tunc deinde clementia divinae majestatis et interventu pretiosi confessoris quod exorabat adepta est. Lupus namque veniens ad terminos territorii S. Benedicti infantulum illaesum atque incolumem relinquens, avia silvarum latibula repetiit. Mulier recepto alacris puerulo gratias Deo ac liberatori filii sui, sancto pro scire referens Benedicto, lares pauperrimos suae revisit
Abbreviated transcription (Latin):
ense uramento repetens affarmauit st absq gra sc̃ĩ benedicti abeo
regressurũ loco: his dictis confestim ab equo corruens contritis col¬
lisisos om̃ib membris ingestatõrio ad domũ ꝓpriam asuis reuchitur
t uinea quidẽ potestati sõĩ benedicti relinquitur ipse ͭ stephanit
dispionente regnũ fames ad modum grauis uni̾uersas occupaur
gallus. elades aam ex insectatione paganoꝵ non modica totam
oseani icolentã littora attriuit gentem. S ut tertiam uixta pro¬
phetam orbis experirir plagam. graues inmissȩ sunt bestiȩ quȩ
famẽ clademq effugientes barbaricam hianti ore exciperent: Acor¬
dt a utẽ ea dempestate ut mulier quȩdã ex matriniacensi egrena
pdio infantulũ minũsculȩ etitis secum deducer&: Qui cumꝰ alis
sue euut s ludera infanculis : ipsa longuis cum plurimis uiris ac mu¬
lieribus. ꝓpes tante . eum subito lupus a silua egrestus : flluĩ mulieris

Expanded text:
ense juramentum repetens affirmavit se absque gratia S. Benedicti ab eo ense juramentum repetens affirmavit se absque gratia S. Benedicti ab eo regressurum loco. His dictis confestim ab eo corruens, contritis collisisque omnibus membris in gestario ad domum propriam a suis refertur: et vinea quidem potestati S. Benedicti relinquitur, ipse vero Stephanus disponente regnum, fames admodum gravis universas occupavit Gallias, clades etiam ex insectatione paganorum non modica totam per Oceani littora attrivit gentem. Sed ut tertiam juxta prophetam orbis experiretur plagam, graves immissae sunt bestiae, quae famem clademque effugientes barbaricam hianti ore exciperent. Accidit autem ea tempestate, ut mulier quaedam ex Matriniacensi egressa praedio infantulum minusculae aetatis secum deduceret, quo cum aliis suae aetatis luderet infantulis, ipsa longius cum plurimis viris ac mulieribus prospectante: cum subito lupus a silva egressus filium mulieris illius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit e̾e tellurem. sed eã optime excolens uineã inibi plantauit. atq.
quo ad uix̃ tp̃re in ꝓprios retinuit usus. Decedente illo. dñs quondĩ
ipsius terrę de quo p̃fati sumꝰ. qđ uendiderat rursus repetere conat᷑
Aduocatus uero una cum raganario monacho ad locũ cessionis t̃rȩ uxta
morem legis ueniens p̃dictam uoieam ad ius ȩccłȩ sc̃ĩ benedicti sua auc¬
toritate reuocare conatir: Prouide stephanus i pacientia leuis anim
cõmotus ragnario monacho ita ut sedebat in equo ꝓpinquans fur¬
binde locutus est: Tibi dico raganari monache qui transmare hiȩ¬
rusilem requisisti ꝑ hunc testor ensem quando tu& ego ab hoc
recesserrnus loco ses benedictus ex hac umnea nullam habebit potesta¬
teri su furenti raganarius infit Certe ego ignoro tu uero nescis
utse ii ab hoc loco ꝑuocato recedere possimus: Ille ⁊terũ concusso

Expanded text:
permisit esse tellurem: sed eam optime excolens vineam inibi plantavit, atque permisit esse tellurem: sed eam optime excolens vineam inibi plantavit, atque quo advixit tempore, in proprios retinuit usus. Decedente illo dominus ipsius terrae de qua praefati sumus, quod vendiderat rursus repetere conatur. Advocatus vero una cum Raganario monacho, ad locum cessionis terrae juxta morem legis adveniens, praedictam vineam ad jus S. Benedicti sua auctoritate revocare nitebatur. Proinde Stephanus, impatientia levis animi commotus, Raganario monacho ita ut sedebat in equo propinquans, furibunde locutus est: Tibi dico, Raganari monache, qui trans mare Jerusalem requisisti, per hunc testor ensem; quando tu et ego ab hoc recesserimus loco, S. Benedictus ex hac vinea nullam habebit potestatem. Cui furenti Raganarius infit: Certe ego ignoro, tu vero nescis, utrum ab hoc loco recedere pro voto possimus. Ille iterum concusso
Abbreviated transcription (Latin):
đi propriȩ restitutus potestati consilium necessariȩ repertũ est : ut ha¬
bitatione congrua monachis quo quomodo inibi constructa assidue
monachi duo uel tres ibidem consisterent. quo usq faciles aquitanoꝵ
animi ad noua quȩque leniter molienda instantia fratrũ ab hao potien¬
darum rerũ quiescerent fiducia: Mittitur ad id enitendũ. raganarius
monachus magnȩ uir religionis: qui olim ab imperatore ludouico eũ
aliis hierusolimam missus fuerat : atq cum eo sege uertus prbt ac monachuꝰ.
Qui cellulam in p̃dicto compingentes logo: om̃em aquitanicȩ genti ab¬
stulere repetendarũ rerum fiduciam Extitit eo temp̃r quidam unr
eiusdem plebis haut ignobilis stephanus nomine: qui aliquã partẽ fundi
proprii. cuidã seruorũ di sc̃i benedicti accepto p̃tio distraxit:. Seruus
autẽ ille fundũ absq aliquo fructifero cultu adeptus: uacuam nequaquã

Expanded text:
Dei propriae restitutus potestati, consiliumque necessario repertum est, ut haDei propriae restitutus potestati, consiliumque necessario repertum est, ut habitatione congrua monachis quoquomodo inibi constructa, assidue monachi duo vel tres ibidem persisterent: quousque faciles Aquitanorum animi ad nova quaeque leviter mollienda, instantia fratrum ab hac potiendarum rerum quiescerent fiducia. Mittitur ad id enitendum Raganarius monachus magnae vir religionis, qui olim ab imperatore Ludovico cum aliis Hierosolymam missus fuerat: atque cum eo Segevertus presbyter ac monachus: qui cellulam in praedicto compingentes loco, omnem Aquitanicae genti abstulere harum repetendarum rerum fiduciam. Exstitit eo tempore quidam vir ejusdem plebis haud ignobilis, Stephanus nomine, qui aliquam partem fundi proprii cuidam servorum sancti Benedicti accepto pretio distraxit. Servus autem ille fundum absque aliquo fructifero cultu adeptus, vacuam nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
cernerent: gradũ comp̃sere : dicentes eam anullo posse liberari. quae
extructa uiminibus & compacta genesta. leuem pastum uoranti p̃bera
flammȩ: Preterea humano recedente adiutorio: pauꝑ ille ad diuinum
conuersus auxiliũ ita aiebat Odñe miserere mei. ne fame affectus
moriar Sc̃e benedicte subueni mihi : & adiuua seruum tuum Om̃em
eium meam paupertatẽ in hoc conduxeram tuguriunculo: Dum hȩe &
alia plurima flendo ingeminaret : diuinitas flexa ad miscđiam meritis
sacratissimi benedicti patris restrinxit rogũ. saluumq remansit om̃e¬
tugurium uno dumitaxat pariete ambusto: qui erat contextus ex uimine.
tanicȩ ꝓuintiȩ regia liberalitate cȩnobio scĩ benedicti donatus. multis iui¬
cinorũ insectationibus & maxime primorũ patriȩ a potestate huius loci
desciuerat: At post longũ temporis spacium maximo labore seruoꝵ

Expanded text:
cernerent, gradum compressere, dicentes eam a nullo posse liberari quae cernerent, gradum compressere, dicentes eam a nullo posse liberari quae exstructa viminibus et compacta genesta, levem pastum voranti praeberet flammae. Praeterea, humano recedente adjutorio, pauper ille ad divinum conversus auxilium ita aiebat: O Domine, miserere mei, ne fame affectus moriar! S. Benedicte, subveni mihi, et adjuva servum tuum; omnem enim paupertatem in hoc conduxeram tuguriunculo. Dum haec et alia plurima flendo ingeminaret, Divinitas flexa ad misericordiam meritis sacratissimi Benedicti Patris, restinxit rogum, salvumque omne remansit tugurium, uno duntaxat pariete ambusto, qui erat contextus ex vimine. tanicae provinciae regia liberalitate coenobio S. Benedicti donatus, multis vicinorum insectationibus, et maxime primorum patriae, a potestate hujus loci desciverat. At post longum temporis spatium, maximo labore servorum
Abbreviated transcription (Latin):
excubando ꝓforib ipsius eccłȩ elȩmosinis religiosoꝵ fr̃m. pasci solita erat:
expectans si quõmodo fieri poss& : ut pietate dĩ ac meritis beati confessoris. corpo¬
ream assequi mereretur sanitatem: Cum igitur duturno spatio temporis
id ager& : tandẽ respectu diuinȩ pietatis. meritisq & interuentu scĩsimi
benedicti sanitati restituitur : Niuq in eodẽ loco sana atq incolumis per¬
ex leui structura uimine scilio&. atq genesta suꝑ hereditatẽ construxerat
suam: quo cuncta quȩ ad quirere potuit conducens spem om̃em ꝓtrahendȩ
pauperrimȩ contulerat uitae : Casu denuq accidente. igni comprehensa
flaminarum globum cȩpit emittere Perstrepentiũ autẽ tumultu. ut in
tali assolet re : iucmiarũ homines uillarum. cȩperunt concurrere: Sed
cũ iam rogũ flammarũ altius ascendentem. concremationẽq proximã

Expanded text:
excubando pro foribus ipsius ecclesiae eleemosynis religiosorum fratrum pasci solita erat: excubando pro foribus ipsius ecclesiae eleemosynis religiosorum fratrum pasci solita erat: exspectans si quomodo fieri posset, ut pietate Dei ac meritis beatissimi confessoris corpoream assequi mereretur sanitatem. Cum igitur diuturno spatio temporis id ageret, tandem respectu divinae pietatis, meritisque et interventu sanctissimi Benedicti sanitati restituitur, diuque in eodem loco sana et incolumis perex levi structura, vimine scilicet ac genesta, super haereditatem construxerat suam: quo cuncta quae acquirere potuit conducens, spem omnem protrahendae pauperrimae contulerat vitae. Casu denique accidente, igne comprehensa, flammarum globum coepit emittere. Perstrepentium autem tumultu, ut in tali assolet re, vicinarum homines villarum coeperunt concurrere. Sed cum jam rogum flammarum altius ascendentem, concremationique proximam
Abbreviated transcription (Latin):
ti constructa. a uenerabili p̃sentis loci abbate nomine medone: paruula quidẽ.
sed insecretiori ut eo putabat᷑ tp̃re loco sita ciuitatis: ac ꝑ hoc aptissima mona¬
chis & ab̃b̃is. in necessariis rebus agendis habitatio: Porro cirça tpra hiemis
inruptionẽ insuperiora meditantibus paganis: necessitate fr̃s coacti eose confer̃.
erte ut iam supra breui cõmemorauimꝰ : bis ciuitas incendio concremata. t̾tio
distracta: nullus iam ei defensidnis ac tutelȩ uidebatur usus in e̾e: donec uene¬
rabilis pontifex eiusdẽ urbis cum summa dicendus reuerentia uualterius.
dõ inspirante muros ꝑ cuncta fere destructos ciuitatis. sagacitate nobilis
ingenii qua p̾pollere dr̃ restaurans : defensioni coaptar& popłoꝵ: Huc
it aq serui dĩ deuenientes: tempus ꝓ oportunitate religiose transigunt uitȩ
Affuit autẽ int̾haec apud sacrã ȩdiculam. quaedam femina ex burgo ciuitatis:

Expanded text:
cti constructa a venerabili praesentis loci abbate nomine Medone; parvula quidem, cti constructa a venerabili praesentis loci abbate nomine Medone; parvula quidem, sed in secretiori ut eo putabatur tempore loco sita civitatis, ac per hoc aptissima monachis et abbati in necessariis rebus agendis habitatio. Porro circa tempora hiemis, irruptionem in superiora meditantibus paganis, necessitate fratres coacti eo se conferunt. Certe, ut jam supra brevi memoravimus, bis civitate incendio concremata, tertio distracta, nullus jam ei defensionis ac tutelae videbatur usus inesse: donec venerabilis pontifex ejusdem urbis cum summa dicendus reverentia, Galterius, Deo inspirante muros per cuncta fere destructos civitatis, sagacitate nobilis ingenii qua praepollere cognoscitur restaurans, defensioni coaptaret populorum. Huc itaque servi Dei devenientes, tempus pro opportunitate religiosae transigunt vitae. Adfuit autem inter haec apud sacram aediculam quaedam femina ex burgo civitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
uento uelut uilissimã at temptauerat rem : sanitatẽ assequi mereret᷑.
Affuit clementia conditoris. precibus affectuosis miseri poscentis auxi¬
lium eximii ducis : eiusq intercessione medȩlam infirmus consequitur
lȩtusq forum repetit: Sed ne forte plus tristicia ꝓ ꝑditis absorberet᷑¬
nummis. consolart eum dñs dignatus est. eiꝰ uirtute cuius auxilio salutẽ illi
uoluit conferre. Namq mirabile di ͤtu.cum om̃is fere popłi multitudo
a foro ad ppria recessiss&. & pauci ad modum remanssissent: eo in loco quo
maior discursus fuerat plebis respitiens. uidit sacculum iacentẽ cum nũmis
quos ꝑdiderat: Quẽ recolligens. gaudio maiori afficit᷑: non solum ꝓsalu¬
te corporis: uerũ etiam pro inuento pauꝑtatis suȩ̨ baborioso questu:. Huic
ad mirabili signo aliud adicitur annuente gr̃a xp̃i. quanquã longiori terrȩ

Expanded text:
mento velut vilissimam attentaverat rem, sanitatem assequi mereretur. mento velut vilissimam attentaverat rem, sanitatem assequi mereretur. Adfuit clementia Conditoris precibus affectuosis miseri poscentis auxilium eximii ducis, ejusque intercessione medelam infirmus consequitur, laetusque forum repetit. Sed ne forte plurima tristitia pro perditis absorberetnummis, consolari eum Dominus dignatus est, ejus virtute, cujus auxilio salutem illi voluit conferre. Namque mirabile dictu! cum omnis fere populi multitudo a foro ad propria recessisset, paucique admodum remansissent, eo in loco quo major discursus fuerat plebis respiciens, vidit sacculum jacentem cum nummis quos perdiderat. Quem recolligens, gaudio majore afficitur, non solum pro salute corporea, verum etiam pro invento paupertatis suae laborioso quaestu. Huic admirabili signo aliud adjicitur annuente Christi gratia, longiori quanquam terrae i
Abbreviated transcription (Latin):
nequa qam exinpunꝗtate gauis est. Siquide̾ manũ quã cũ bra¬
chio imꝓuide ꝑ uiraturus tetenderat. ad se reuocare neqͥt. sed in suo co¬
namine obrigescens. stupida remansit. Territi om̃s qui aderant
qiđ consulto opus e̾e̾t. scrutant euestigio. Kil uero consili salubrioris
reꝑtum. quam ut reus uirtutem iam exꝑtus diuinam. ueniam petiturus.
edem sacram ex peter&. Quod ille impiger exsecutus. deiectus animo ac
supplex. eclesiam petit: deferens altera in manu. quȩ pene obnoxia nequa¬
quam fuerit uoti gr̃a. furcam ferream tridentẽ: P ostremo sternitur ante
sacratissimã tunbam. uacuam quidem sacro corpore: sed uirtute diuina
ex societate quondam pioꝵ ossuum refertam: ueniamq temeritatis. ac
criminis ex ꝑ iurio contracti exorat: simul etiam miscđam dñi p̃eatur.
quatinus interuentu piissimi pastoris. cuius uenerabile nomen. saera¬

Expanded text:
nequaquam ex impunitate gavisus est: si quidem manum, quam cum branequaquam ex impunitate gavisus est: si quidem manum, quam cum brachio improvide pejeraturus tetenderat, ad se revocare nequivit; sed in suo conamine obrigescens, stupida remansit. Territi omnes qui aderant, quid consulto opus esset scrutantur e vestigio. Nihil vero consilii salubrioris repertum, quam ut reus virtutem jam expertus divinam, veniam petiturus aedem sacram expeteret. Quod ille impiger exsecutus, dejectus animo ac supplex ecclesiam petit, deferens altera in manu quae pene obnoxia nequaquam fuerat, voti gratia furcam ferream tridentem. Postremo sternitur ante sacratissimam tumbam, vacuam quidem sancto corpore, sed virtute divina ex societate quondam priorum ossium refertam: veniamque temeritatis ac criminis ex perjurio contracti exorat, simul etiam misericordiam Domini precatur, quatenus interventu piissimi pastoris, cujus venerabile nomen sacra
Abbreviated transcription (Latin):
das seu cuem̃das merres popłs conflurre sol& in loro iuxta
monasteriũ posito qui dr̃ uetus floriacus. Qua dã itaq die
sabb̃i duo comparais. locum adeunt mercandi gr̃a: quoꝵ alt̃ in saceu¬
io ut ipse ferebat gui. habebat denarios. quos simul ex mercib distra¬
tis acceperant. eosq inibi int̾ se diuidere conuenerant. Sed dum ille
qui nihil ex his habuerat. a sotio sibi debitam requirer& ꝓ artem. ille uͦ
se ei reddidisse fateretur: contentione ab orta. udex fori engerausc̃utabus¬
lo accurrit:. Eũq litẽ dirimere uell& : atq ille qͥ p̃tiũ habuerat cõ¬
parise reddisse modis om̃ib: affirmaret nec dictis eiꝰ fides adhibe¬
ret᷑ neressitate cuͣpulsꝰ deaterã contrabasilira extendens con
furore iuiram̃tũ ꝓtulit ita inquiens. Per istũ scm̃ benedictum
ego illos et reddididenarios. Qđ quia tẽmere ac falso iurauerat:

Expanded text:
das seu coemendas merces populus confluere solet in loco juxta das seu coemendas merces populus confluere solet in loco juxta monasterium posito, qui dicitur Vetus Floriacus. Quadam itaque die Sabbati duo compares locum adeunt mercandi gratia: quorum alter in sacculo ut ipse ferebat duodecim habebat denarios, quos simul ex mercibus distractis acceperant eosque inibi inter se dividere convenerant. Sed dum ille qui nihil ex eis habuerat, a socio sibi debitam requireret partem, ille vero se ei reddidisse fateretur; contentione oborta, judex fori, Engilraus vocabulo, accurrit. Cumque litem dirimere vellet, atque ille qui pretium habuerat, compari se reddidisse modis omnibus affirmaret, nec dictis ejus fides adhiberetur, necessitate compulsus dexteram contra basilicam extendens, cum furore juramentum protulit, ita inquiens: Per istum S. Benedictum ego illos ei reddidi denarios. Quod quia temere ac falso juraverat,
Abbreviated transcription (Latin):
patris. uirtute quoq pre oculis habita. habundantius roborarentur: P ost
exhaustum namq graui grasante incendio cenobium. nulla iam soli gr̃a re¬
manente . quippe cui non templa diuinis cultibus apta. non lares diuer¬
sisextructi usibus. non horrea. non penus. non certe quippiam decoris. aut
utilitatis restiterat. nudiq maceriarum parietes stuparem spectantibus
oculis. horroremq magis quam decus. aut głam p̃ferrent : compulsi
fr̃s donium quondam quieti aptatam int̃positis partientes arcubus de par¬
te umbram fixere minoris sacelli. In quo fabricato altari : diunum offici¬
um interdiu celebrabant. Quo etiam loco corpus beatissimi deferunt
benedicti: in loculo adhuc gestatorio positum. Dum igitur eo scã qui¬
escerent m̃bra: dõ oꝑante tale qđ dam accidit miraculũ.
Llis inꝓximo constitutis. more consueto orbis ad distrahen¬

Expanded text:
Patris, virtute quoque prae oculis habita, abundantius roborarentur. Post Patris, virtute quoque prae oculis habita, abundantius roborarentur. Post exhaustum namque gravi grassante incendio coenobium, nulla jam soli gratia remanente quippe qui non templa divinis cultibus apta, non lares diversis exstructi usibus, non horrea, non penora, non certe quidpiam decoris, aut utilitatis restiterat nudique maceriarum parietes stuporem spectantibus oculis, horroremque magis quam decus aut gloriam praeferrent; compulsi fratres domum quondam quieti aptatam interpositis partientes arcubus, de parte umbram finxere minoris sacelli, in quo fabricato altari divinum officium interdiu celebrabant. Quo etiam in loco corpus beatissimi deferunt Benedicti, in loculo adhuc gestatorio positum. Dum igitur sancta eo quiescerent membra, Deo operante tale quoddam accidit miraculum. lis in proximo constitutis, more consueto orbis, ad distrahen
Abbreviated transcription (Latin):
neris uiro. leuatum a loco sepulchri scissimum corpus. in scrinio cum̃
honore congruo repositum est : sicq in loculo gestatorio collocatum. qua¬
liter quocunq fugiendi impeller& necessitas a frĩb fugȩ p̃sidio sese tuentib
deferri posset. Sed gr̃a xp̃i agente gentili gladio sedes sibi aptatas repeten¬
te scissima menbra loco cundunt᷑ ꝓprio. Scđo uͦ in cursu hostiũ. iam
plibato abbe ultimo sui regiminis decurrente sole: iterum leuatũ scissimũ
corpus atii. in loculo uectatorio depositum. hac illacq ꝓut oportunitas
fugȩ se optulit a frĩb defertur. Non tam̃ infra hec temporis spatia gr̃a di¬
uina seruos suos quanquam miserabilit̃ peregre in certis. sedib iactatos.
obliuisci dignata ẽ : quin miraculis solaretur ꝑdilictissimum suum patra¬
tis: quatinus titubantia ꝓpt̃ tot aduersos casus hominum corda ex p̃sentia tanti

Expanded text:
neris viro, levatum a loco sepulcri sanctissimum corpus in scrinio cum neris viro, levatum a loco sepulcri sanctissimum corpus in scrinio cum honore congruo repositum est: sicque in loculo gestatorio collocatum, qualiter quocunque fugiendi impelleret necessitas, a fratribus fugae praesidio sese tuentibus deferri posset. Sed gratia Christi agente, gentili gladio sedes sibi aptatas repetente, sanctissima membra loco conduntur proprio. Secundo vero incursu hostium, jam praelibato abbate ultimos sui regiminis decurrente soles, iterum levatum sanctissimum corpus atque in loculo vectario depositum, hac illacque prout opportunitas fugae se obtulit, a fratribus defertur. Non tamen infra haec temporis spatia gratia divina servos suos quanquam miserabiliter peregre incertisque sedibus jactatos oblivisci dignata est, quin miraculis solaretur per dilectissimum suum patratis: quatenus titubantia propter tot a versos casus hominum corda, ex praesentia tanti
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̃ implorare. D ñe miserere nr̃i te enĩ expectauimꝰ. esto bra¬
chium nrũm in mane : & salus nr̃a in tempore tribulationis. Hacc
de excidio iocundissimȩ patriȩ breuit̾ litteris mandare libuit. quo
his quȩ consequendã erant clariorẽ putaremꝰ uiam : omissis sciliea
infandis maloꝵ cladibus. quȩ ipso sui horrore & exsecratione. stili cursum
insemet ebescere cogunt. Iam nunc ad ꝓpositum redeamꝰ. Interea nortimã
ni ut supra paucis p̃libauimꝰ scdã irruptione aurelianis aggressi: urbem
ambustione conceremant: parsq illorum duce bareto cum yl. nauibus
uero mortaliũ temporanei ᷤ refertum commodis. more sibi familiari p̃dant᷑
dissipant: ad postremum uero igni in misso adurunt. Aberat iam
tunc corpus sanctissimum confessoris xp̃i benedicti. Siquidem prima uasta¬
tione p̃fatȩ urbis curam huius sacri loci agente bernardo nobilissimi ge¬

Expanded text:
humiliter implorare: Domine, miserere nostri, te enim exspectavimus: esto brahumiliter implorare: Domine, miserere nostri, te enim exspectavimus: esto brachium nostrum in mane et salus nostra in tempore tribulationis . Haec de excidio jucundissimae patriae breviter litteris mandare libuit, quo his quae consequenda erant clariorem pararemus viam. Omissis scilicet infandis malorum cladibus, quae ipso sui horrore et exsecratione, styli cursum in semet hebescere cogunt, jam nunc ad propositum redeamus. ni, ut supra paucis praelibavimus, secunda irruptione Aurelianos aggressi, urbem ambustione concremant: parsque illorum, duce Bareto cum quadraginta vero mortalium temporaneis refertum commodis, more sibi familiari praedantur, dissipant, ad postremum vero igni immisso adurunt. Aberat jam tunc corpus sacratissimum confessoris Christi Benedicti: si quidem prima vastatione praefatae urbis, curam hujus sacri loci agente Bernardo nobilissimi ge
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio sanguinum. & ciuitas plena iniquitate. Et adducam pessimo
de gentibus & possidebunt domos eorum. ꝙ quiescere faciam suꝑbiam po¬
tentum : & possidebunt sanctuarium eoꝵ. Angustia suꝑueniente.
requirent pacem : & non erit. Conturbatio suꝑ conturbationem
ueni&: & auditus suꝑ auditum: & requirent uisionem deꝓpheta. &
lex peribit asacerdote: &consilium aseniorib Et post pauca. Scđm¬
uiam eorum faciam eis : & scđm iudicia eoꝵ iudicabo eos : & scient quia
ego dñs. Est itaq cernere comminationẽ ꝓpheticam nr̃o assigna¬
ri ȩuo : quando obscelerum in manitatẽ popbas quondam đi ꝙ oues
manuum eius dati sunt nationib in dep̃dationẽ. captiuitatemq
durissimam. atquẽ solum nuper florentissimum ȩtate ub̃ȩ glebe
cunctarumq opulentia rerum: redactum est inuastitatem. ac
solitudinem extremam. Libet igitur cum ꝓpheta đđ uericit̃ exela¬
mare. Iustus es dñe: & rectum iudicium tuum. Atq cum altero

Expanded text:
iudicio sanguinum et civitas plena iniquitate et adducam pessimos de gentibus et possidebunt domos eorum et quiescere faciam superbiam potentium et possidebunt sanctuaria eorum angustia superveniente requirent pacem et non erit conturbatio super conturbationem veniet et auditus super auditum et quaerent visionem de propheta et lex peribit a sacerdote et consilium a senioribus rex luego Dominus . Est itaque cernere comminationem propheticam nostro assignari aevo, quando ob scelerum immanitatem populus quondam Dei et oves manuum ejus dati sunt nationibus in depraedationem captivitatemque durissimam: atque solum nupera florentissimum aetate, ubere gleba, cunctarumque opulentia rerum, redactum in vastitatem ac solitudinem extremam. Libet igitur cum propheta David veraciter exclamare: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum : atque cum altero
Abbreviated transcription (Latin):
umquã discrimna passum fore. qui beati benedicti patris seruitutis gr̃a aduersan¬
Etium agmini sese in miscuerit. Roboratis gͦ ex hac oratione animis. confisi meritis
a auxilio excellentissimi patris haud procul amonasterio hostes ꝓsecunt᷑ a tergo
Consertiq forti animositate graui p̾lio tanta depopulationis strage baccati sunt
ut ex tanta populi numerositate uix suꝑfuerit aliquis. qͥbelli euentũ intimara& pꝰeris
uero baculũ manu tenens. plurimos hostiũ ꝓsternendo morti tradidit. Sic e
nocentib poena. & in nocentibus int̾uentu patris benedicti securitas ẽ reddita

Expanded text:
unquam passum discrimina fore, qui B. Benedicti Patris servitutis gratia adversanunquam passum discrimina fore, qui B. Benedicti Patris servitutis gratia adversantium agmini sese immiscuerit. Roboratis ergo hac exhortatione animis, confisi meritis et auxilio excellentissimi Patris, haud procul a monasterio hostes prosequuntur a tergo: consertoque forti animositate gravi praelio, tanta depopulationis strage in eos bacchati sunt, ut ex tanta populi numerositate vix fuerit aliquis qui belli eventum intimaret posteris.vero baculum manu tenens, plurimos hostium prosternendo morti tradidit. Sic et nocentibus poena et innocentibus interventu Patris Benedicti securitas reddita
Abbreviated transcription (Latin):
monasttriũ deueniens. speq sua frustrata nihil in eo quod diripere p̃ter parieteᷤᷤ
ualer& repperiens: tandem plaustoꝵ recentia uestigia ꝑspecta. eo tendendum
deliberat. quo frẽsisse suspecto animo estimabat. ut meliora eoꝵ direpta uoti comi
defendendo saluar&. Nam tum prȩdictus uenerabilis uir hũgo apartibus burgun.¬
diȩ obsui utilitatem necessitatemq forte dĩ consilio uocatus ad hos fines conten¬
debat. ꝓpt̃q monasteriũ ꝑueniens. relatu suoꝵ addicit fr̃s ab hostibus subsequi
animũ indiuersa protrahens. ut pote cui militũ paruus ad modum aderat in p̃senti¬
rum numerus. anxiari super multimode cȩpit. & tendere qualiter occurendũ fore
intrasemaipsum reuoluens tantȩ multitudini. Tantȩ hortatu girboldi nobilissi¬
mi antisiodorensiũ comitis. animũ congrediendi bellum assumpsit. asseuerans nullo

Expanded text:
monasterium deveniens, speque sua frustrata, nihil in eo quod diripere praeter parietes monasterium deveniens, speque sua frustrata, nihil in eo quod diripere praeter parietes valeret reperiens, tandem plaustrorum recentibus vestigiis perspectis, eo tendendum deliberat, quo fratres iisse suspecto animo aestimabat: ut melioribus eorum direptis, defendendo salvaret. Nam tum praedictus venerabilis vir Hugo a partibus Burgundiae ob suae utilitatem necessitatis forte Dei consilio vocatus ad hos fines contenderat, propeque monasterium perveniens, relatu suorum addidicit, Fratres ab hostibus subsequi,animum in diversa protrahens, ut pote cui militum parvus admodum impraesentiarum aderat numerus, anxiari super hoc multimode coepit et taedere, qualiter occurrendum foret intra semetipsum revolvens tantae multitudini. Tandem hortatu Girboldi nobilissimi Autissiodorensium comitis animum congrediendi bellum assumpsit, asseverans nulla
Abbreviated transcription (Latin):
nefarioꝰ isuꝰ c̃uertendõ redigere. ꝑ egiss&q inchoata : nisi hugo nobilissimus
serenue rẽ publicã glibnans tum arms. tum ẽsilus sus. a iurtute eius
burbaricos conatus epͥmendo maximã exeis manũ pemissa: Ad qualit̃ et
huius piurtutẽ patris bene dicti potent̃ effecerit.: paucis subierendũ cosemꝰ
lgitur ꝑ trinsiens ut diximꝰ nullo obsistente plurimarũ portũ cuutiorarũ
urdianus derenit indeq altius gresum ꝓtendens ad monasteriũ fRoriacũ
aladẽ anuictura ae cedere ettndit. Porro fama uulgante itud iã frũis oro¬
udem comperant: competensq eis usum ẽ ut loco cederent: a presidio opor¬
tunitatis Necessariȩ cõmunirent. Proinde diuersorum uehiculoꝵ plaustra aptata. quȩq
in eis componentes cum supellectili reliqua ad p̃diũ matriniacense decernunt conter¬
dere. quatinus illic quo quomͦ tuta omã sua possent e̾e̾. Ast eadem ꝑfida natio

Expanded text:
ndo satagebat redigere. Peregissetque inchoata, nisi Hugo nobilissimus abbas strenue rempublicam gubernans, cum armis, tum consiliis suis et virtute ejus barbaricos conatus reprimendo, maximam ex eis manum peremisset. Quod qualiter hujus per virtutem patris Benedicti potenter effecerit, paucis subjiciendum censemus. Igitur pertransiens ut diximus nullo obsistente plurimarum portus civitatum, Aurelianis devenit, indeque altius gressum protendens, ad monasterium Floriacum cladem inflictura accedere contendit. Porro fama vulgante istud jampridem fratres compererant, competensque eis visum est ut loco cederent, et praesidio opportunitatis necessariae se communirent. Proinde diversorum vehiculorum plaustris aptatis, quaeque pretiosa in eis componentes, cum supellectili reliqua ad praedium Matriniacense decernunt contendere: quatenus illic quoquo modo tuta sua omnia possent esse. Ast eadem perfida natio
Abbreviated transcription (Latin):
gonis quomodo ꝓcesferit. utrũ nec ne floruerit. inpituẽ cuilib&. lic& tar¬
dioris in genium mortalium ꝑsentiscere. Quis enim xp̃iane religionis ordo normam
eo ꝓpositi ad liquidum exsequit᷑ ut non magis preuaricator mandatorum xp̃i
iudicetur. si actuum exsequutio rite inuestigetur: Unde non in merito
prophetam: Pro eo qđ non audistis uerba mea. ecce ego mittam ꝙ assumam
uniuersas cognationes aquilonis ait dñs. & adducã eas suꝑ terram istam. ꝙ suꝑ
habitatores eius. & suꝑ nationes quȩ in circuitu illius sunt: ꝙ interficiã¬

Expanded text:
gionis quomodo processerit, utrum necne floruerit in promptu est cuilibet, licet targionis quomodo processerit, utrum necne floruerit in promptu est cuilibet, licet tardioris ingenii, mortalium persentiscere. Quis enim Christianae religionis ordo normam eo propositi ad liquidum exsequitur, ut non magis praevaricator mandatorum Christi judicetur, si actuum exsecutio rite vestigetur? Unde non immerito prophetam: Pro eo quod non audistis verba mea, ecce ego mittam, et assumam universas cognationes Aquilonis, ait Dominus, et adducam eas super terram istam, et super habitatores ejus, et super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
matronarũ uirglũ ludibria. aecuncta quȩ uictis uictores inferre ualent in¬
fanda torm̃toꝵ genera: Quid aqͥtanicȩ geniis ingentẽ referã afflictionẽ quȩ
olim bellorũ nutrix. nunc frigidã bello p̃ferat dextrã. suisq orbata lumi¬
nib ducib egeat aliens .  Et enĩ ipsa quoq obtimos quosq genitalis
soli insese elidens. pat& nunc p̃da gentib alienis: ab ipso quippe utito loquar
occeam littore orientẽ uersusr aruernũ usq clarissimã ueteri tẽpes¬
tate aqͥtamȩ urbẽ nullã lib̵tatẽ retinere ualuit regio ñ oppidũ. aut uicꝰ.
mouicas. hoc certe aruernus t̃minus. nꝰ nc usq barbarici gladii. ipsũq auaricu
caput regni a quitanci ꝓclamant. nulla scilic& bellica obuiante manu
rũ spatia galliis ñ absq piaculo querũlib& detritis. cultꝰ quoq diuiuȩ reli¬

Expanded text:
matronarum, virginum ludibria, ac cuncta quae victis victores inferre valent inmatronarum, virginum ludibria, ac cuncta quae victis victores inferre valent infanda tormentorum genera. Quid Aquitanicae gentis ingentem referam afflictationem, quae olim bellorum nutrix, nunc frigidam bello praeferat dextram, suisque orbata luminibus, ducibus egeat alienis? Etenim ipsa quoque optimos quosque genitalis soli in sese elidens, patet nunc praeda gentibus alienis. Ab ipso quippe ut ita loquar Oceani littore, orientem versus, Arvernum usque clarissimam veteri tempestate Aquitaniae urbem, nulla libertatem retinere valuit regio, non oppidum aut vicus, movica, hoc certe Arvernus, terminus nuncusque barbarici gladii: ipsumque Avaricum  Bourges , caput regni Aquitanici proclamant, nulla scilicet bellica obviante, manu rum spatium, Gallis non absque piaculo quorumlibet detritis, cultus quoque divinae reli
Abbreviated transcription (Latin):
tes. aurelianis ꝑueniunt. captaq urbe aurd distraunt. agio tunc tẽporis
studiobonorũ om̃iũ remanente. Quiddemq solius neustriȩ clades memoran¬
do stilũ protrahim̾ : Aut solȩ quatiuor supra memoratȩ urbes excicdii dãpna
sensere e Quid l:utetia parisioꝵ nobile caput. resplendens quondã gła. opib: fer¬
tilitate soli. incolarũ quie tissima pace. quã ñ mmerito regũ diuitias. ẽptorũ
dixero populorũ Nũ magis ambustos cineres quã urbẽ nobiłe potisẽ cer¬
nere Quid ꝓ inde beluacus. quid nouiomagũ: &ipse quondã galliarũ
p̃stantissimȩ urbes s Nonne & ipse irruptionib: nortinannicis atq hostili gla¬
dio concidere Pige referre cȩ nohiorũ nobilissimorũ tã uirorũ quã femina¬
rũ dõ deuote seruientiũ ex cicha. stragesq ñ ignobiliũ plebiũ. captiuitates

Expanded text:
tes, Aurelianis perveniunt: captamque urbem auro distrahunt, Agio tunc temporis tes, Aurelianis perveniunt: captamque urbem auro distrahunt, Agio tunc temporis tudio bonorum hominum remanente. Quid denique solius Neustriae clades memorando stylum protrahimus? haud solae quatuor supra memoratae urbes excidii damna sensere. Quid Lutetia Parisiorum nobile caput, resplendens quondam gloria, opibus, fertilitate soli, incolarum quietissima pace, quam non immerito regum divitias, emporium dixero populorum? Num magis ambustos cineres, quam urbem nobilem potis est cernere? Quid proinde Bellovacus, quid Noviomagum et ipsae quondam Galliarum praestantissimae urbes, nonne et ipsae irruptionibus Nortmannicis, atque hostili gladio concidere? Piget referre coenobiorum nobilissimorum tam virorum quam feminarum Deo devote servientium excidia, stragesque non ignobilium plebium, captivitates
Abbreviated transcription (Latin):
ritati : In ruptionib: nãq creberrimis cuncta uastando circũeuntes. pͥmo
pedites quidẽ eoqđ equitandi peritia deess&: deinde equis euectimore
lorũ in insula quodã cȩnobio florentii subposita cõponentes. mappalia
quoo: instar exedificare burgi. quo captiuorũ greges catems adstric¬
tos ad seruerent. ipsiq ꝓtẽpore corpora a labore reficerent. expeditio
milico seruitura : Ex quo inopinatos discursis agitantes. modo nauib. mͦ
regionẽ ipsã quoidẽ ciuitatẽ concremant : pictauorũ uͦ castella atq¬
uicos. omnẽq patriã amari usq eandẽ pictauẽ urbẽ populant᷑. uastant.
cedib replentes om̃a: Sequenti tẽpore nauigio turonũ ueniunt. eandẽq
more stragib opplentes. ad postremũ ignib: tradunt.: populata om̃i circi¬
quaq: regione: Haud longopost suꝑiora ligeris amnis nauib expeten¬

Expanded text:
ritati. Irruptionibus namque creberrimis cuncta vastando circumeuntes, primo ritati. Irruptionibus namque creberrimis cuncta vastando circumeuntes, primo pedites quidem, eo quod equitandi peritia deesset, deinde equis evecti morelorum in insula quadam coenobio S. Florentii supposita componentes, mapalia quoque instar aedificaverunt burgi, quo captivorum greges catenis astrictos asservarent ipsique pro tempore corpora a labore reficerent expeditioni illico servitura: ex qua inopinatos discursus agitantes, modo navibus, modo regionem, ipsam quidem civitatem concremant; Pictavorum vero castella atqvicos, omnemque patriam a mari usque eamdem Pictavam urbem populantur, vastant, caedibus replentes omnia. Sequenti tempore navigio Turonum veniunt, eamque de more stragibus opplentes, ad postremum ignibus tradunt. Populata omni circumquaque regione, haud longo post, superiora Ligeris amnis navibus expeten
Abbreviated transcription (Latin):
telisq confasũ neci tradidit: Hoc discidii genere bellatorib utrĩq
pereuntib: pene om̃is illa regio defensorib nudata suis. p̃da gentib patuit ex¬
sternis Brittonũ si qͥdẽ ꝓximauis. limitẽ transgressa antiquã nãneticam
diis insuam redegit potestatẽ : Obstiterat qͥdẽ lantbtus iã pridẽ id adnitentib
sed iussu regis loco cedens brittonib: explere conatꝰ ꝑmisit barbaricos:
retȩrea nortinanni aquilonis gens nr̃o generiplus ȩ quo p̃cognita : ñiam pireti¬
mã pessũdedit : atq utuerius dicã inuastã redegit solĩtudinem :¬
uerant eorũ pessimi conatꝰ sepe aducib illarũ regionũ sibi& succe¬
dentiũ frustrati. lantbto scilic& atq rotb̃to nec non ramnulfo: Sed illis
uaria pereuntib sorte : om̃is fere nustria quȩ agenabensi urbe ꝑtrans¬
uersũ lutetiã usq parisiorũ pertingit oppidũ: nortmannicȩ patuit fe¬

Expanded text:
telisque confossum neci tradidit. Hoc dissidii genere bellatoribus utrinque telisque confossum neci tradidit. Hoc dissidii genere bellatoribus utrinque pereuntibus, pene omnis illa regio defensoribus nudata suis, praeda gentibus paruit externis. Brittonum si quidem proxima vis limitem transgressa antiquum, Namneticam diis in suam redegit potestatem. Obstiterat quidem Lambertus jampridem id adnitentibus: sed jussu regis loco cedens, Brittonibus explere conatus permisit barbaricos. Praeterea Nortmanni, gens Aquilonalis, nostro generi plus aequo praecognita, non jam piratiatque ut verius dicam in vastam redegit solitudinem. Fuerant eorum pessimi conatus saepe a ducibus illarum regionum sibimet succedentium frustrati, Lamberto scilicet atque Rotberto necnon Rainulfo: sed illis varia pereuntibus sorte, omnis fere Neustria, quae a Genabensi urbe per transversum Lutetiam usque Parisiorum pertingit oppidum, Nortmannicae patuit fe
Abbreviated transcription (Latin):
nis honere spolicto: regnũ francorũ qđ exdiuersis nationibus solidũ
ris filiis adregendũ suscrpitur. & maior quidẽ nagu lotharius frantiam
cũitalia. ludoucus sax oniã. omnẽq germaniã. Carolus aut iumor bur¬
gendiã cñacuit qua possedit Sed ut deregnis taceam bellisue atrita
decreuerint. anpace continua aliquando floruer nrȩ partis erũnas bre¬
uilo quio excurrere lib&: Carolo regni ñminimã assecuto partẽ infor¬
tunũ iunctũ fortunȩ: rem publicã maximo ꝓflicauit dãpno Ac pͥmum
marchis bri tannici limitis int̃se graui ꝑduellionẽ dissidentib bellum
oritur utrȩq lugubre parti Quãuis eñĩ raioldo occũbente uictor lantbtꝰ
extiterit : ñ adeo tam̃ uic tritia ab hoste retulit signa. dũmilia suorũ pros¬
pexit oppetusse satellitũ : Idq aduersũ herueũ repetens primũ natorũ rai¬
noldi. arma obuindictã pat̾nȩ resum̃tẽ necis eundẽ male depugnantẽ uic̃.

Expanded text:
nis onere spoliato, regnum Francorum quod ex diversis nationibus solidum eratoris filiis ad regendum suscipitur. Et major quidem natu Lotharius Franciam cum Italia, Ludovicus Saxoniam omnemque Germaniam, Carolus autem junior Burgundiam cum Aquitania possedit. Sed ut de regnis taceam, bellisne attrita decreverint, an pace continua aliquanto floruerint, nostrae partis aerumnas breviloquio excurrere libet. Carolo regni non minimam assecuto partem, infortunium junctum fortunae, rempublicam maximo profligavit damno, ac primum Marchisis Britannici limitis inter se gravi perduellione dissidentibus, bellum oritur utraeque lugubre parti. Quamvis enim Rainoldo occumbente victor Lambertus exstiterit, non adeo tamen victricia ab hoste retulit signa. Dum millia suorum prospexit oppetisse satellitum, idque adversum Heriveum repetens, primus natorum Rainoldi arma ob vindictam paternae resumentem necis, eumdem male depugnantem vicit,
Abbreviated transcription (Latin):
rabiẽ uertit᷑ : Cũq sȩm& ipsũ ac reliquos circũquaq sibi ad stantes gla¬
dio. fustib cȩterisq sibim& occurrentib telis petere ueller tine¬
tur asuis. iictusq cũ magno apparatu uti opulentissimꝰ uiroꝵ. admo¬
nasteriũ deducitur: Illucq diu debacans in tantũ ut dentib fren¬
dendo minaretur silicitum for& accedentes ad se morsib lamare
sapere cȩpit: Hec multo post ad prime saluti restitutus. cũ gaudio
ñ tantũ unius uiri sed & multorũ. natiũũ repetit solũ: Hec & alia
multa ea tẽpestate miranda dñs ꝑseruu suũ carnis sarcina absolu¬
to oꝑari dignatus ẽ. quȩ inertia eorũ quorũ studus nota popłis de¬
buere fieri p̃ter missa sunt. ceterũ ea quȩ uisu corporeonos cog¬
noscere quiuimus. quȩ ue fideli narratione cõperimus. ere¬

Expanded text:
rabiem vertitur. Cumque semetipsum ac reliquos circumquaque sibi astantes glarabiem vertitur. Cumque semetipsum ac reliquos circumquaque sibi astantes gladio, fustibus, caeterisque sibimet occurrentibus telis petere vellet; tenetur a suis, vinctusque cum magno apparatu uti opulentissimus virorum ad monasterium deducitur: illicque diu debacchatus, in tantum ut dentibus frendendo minaretur si licitum foret accedentes ad se morsibus laniare; sapere coepit; nec longe post apprime saluti restitutus, cum gaudio non tantum unius viri, sed et multorum, nativum repetit solum. Haec et alia multa ea tempestate miranda Dominus per servum suum carnis sarcina absolutum operari dignatus est: quae inertia eorum, quorum studiis nota populis debuere fieri, praetermissa sunt. Caeterum ea quae visu corporeo nos cognoscere quivimus, quaeve fideli narratione comperimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ioneni ꝑmit tebatur adominatore suo: cibomore humano uti: Tridu
transsigere absos alim̃tis solitꝰ erat: a qua int̃ dũ simplici utebat᷑. exor¬
traata coactus ac cipiebat. uociferans ac de torquens m̃bra Carnẽ
aliquando auide sedsordide si daretur more canũ edebat huiꝰ modi
ulituimder inflise forbebat Quitã hicdiutius apud saeram edemo
scorũ citius sese pellendũ ab osesso homine. ideoq crudelius intunt
om̃i genere deseuiebat: Sed circa horã tertiã cũiã missȩ celebrarer
post lectionẽ euuangelicã in sonũ miser ille conũtit᷑ : Dũq a sacerdo¬
abore uesami hominis egressȩ: foras tabnaculũ ad uolare : Quod pos¬
tusẽ: hocq modo in columitatẽ adeptus propria reuisit Costrumm
li ortus prosapia uocabulo racculfus exoffitio uice comitis agens
qui obprauitatẽ morũ pessimoꝵq ac tuũ in manitatẽ. m̃te captus in

Expanded text:
non enim permittebatur a dominatore suo cibo more humano uti. Triduum non enim permittebatur a dominatore suo cibo more humano uti. Triduum transire absque alimento solitus erat, aqua interdum simplici utebatur, exorcizatam coactus accipiebat, vociferans ac detorquens membra. Carnem aliquando avide, sed sordide si daretur more canum edebat; hujusmodi victu miser infelicem trahebat animam. Hic diutius apud sacram aedem orum citius sese pellendum ab obsesso homine: ideoque crudelius in eum omni genere desaeviebat. Sed circa horam tertiam cum jam missae celebrarentur, post lectionem evangelicam in somnum miser ille convertitur: dumque a sacerdoab ore vexati hominis egressae foras tabernaculum avolarent. Quod postus est: hocque modo incolumitatem adeptus propria revisit. CAPUT XXli ortus prosapia, vocabulo Raculfus, ex officio vicem comitis agens, qui ob pravitatem morum pessimorumque actuum immanitatem mente captus in