comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
els̃ meus. S mirum in mo¬
dum uixta humane indu¬
striȩ usum. idem ꝓpħa be¬
stias domabat. ad uenatio¬
nem. & edomitis bestiis. in¬
domitas uenabat᷑ ad mortẽ:
Rugiebam inquit agemitu cordis
mei. Ecce quomͦ rugitꝰ gementis:
suffocabat rugitum pͥus furen¬
tis. Ecce quid contradictionis ecce
quid rebellionis. p̃uaricator in¬
uenit in regno. quod pͥus paca¬
tum &e tranquillum pͥ ossedit:
Potestatem itaq pͥstinam ꝑd̾e.
acceptumq regnum amitt̾e po¬
tuit. recuꝑare autem uel retine¬
re numꝗͣ poti̾ti nisi eius mun̾e
re inopem. ce de stercore erig̾e
pauperem: ut sedeat cum pͥn¬
cipib &r solium głȩ teneat. Si¬
qͥdem dñi est regnum: & ip̃e do¬
minabitur gentium. Nouit
hoc qui dixit. Tua est poten¬
tia tuum regnum domine.
Nouit &e ꝓpha quod ip̃e sit
dñator dñs & in manu euis
honor ce imꝑuim: ce cui uolue¬
rit dabit illud. E idcirco ei

Expanded text:
culus meus . Sed mirum in moculus meus . Sed mirum in modum, juxta humanae industriae usum, idem Propheta bestias domabat ad venationem, et edomitis bestiis indomitas venabatur ad mortem: Rugiebam, inquit, gemitu cordis mei . Ecce quomodo rugitus gementis suffocabat rugitum prius furentis. Ecce quid contradictionis, ecce quid rebellionis praevaricator invenit in regno quod prius pacatum et tranquillum possedit. Potestatem itaque pristinam perdere, acceptumque regnum amittere potuit, recuperare autem vel retinere nunquam poterit nisi ex ejus munere ere inopem, et de stercore erigere pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat. Siquidem Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Novit hoc qui dixit: Tua est potentia, tuum regnum, Domine. Novit et Propheta quod ipse sit dominator Dominus, et in manu ejus honor, et imperium, et cui voluerit dabit il
Abbreviated transcription (Latin):
Ed iam preuaricator hũc
tante obedientiȩ famula¬
tum amisit: quia debite ser¬
uitutis reuerentiam suo crea¬
tori exhibere contempsit. Nã
accipiens armaturam zelus
creatoris : armauit cͤaturam
in ultionem inimicoꝵ. & pug¬
nat pro illo orbis terrarũ contͣ
insensatos. Iam leo rugiens cir¬
cuit querens quem deuoret:
Q catuli leonum rugientes
ut rapiant. Seuit draco cũ
furore trahentium suꝑ terrã :
atq serpentium. Uultis nos¬
se quomodo nunc preua¬
ricatorem. ex preuaricatio¬
nis sue merito: iuxta uer¬
bum dñi. deuorent auesmor¬
su amarissimo: Cogitationes
meȩ inqͥt dissipatȩ sunt:
torquentes cor meum. Den¬
tes bestiarum ꝓpħa timebat :
cum ꝓ his dño supplicabat.
Salua me ex ore leonis: & a
cormibus unicormum humi¬
litatem meam. Sciebat sa¬
ne. qͥa stultum int̾ficit ira co¬
dia. & paruulum occidit in¬
uidia: nec exꝑtum latere po¬
t̾at quam timenda eẽt taliũ
bestiarum serucia. Turbatus
est inquit alibi a furore o¬

Expanded text:
ed jam praevaricator hunc tantae obedientiae famulatum amisit, quia debitae servitutis reverentiam suo Creatori exhibere contempsit. Nam, accipiens armaturam zelus Creatoris armavit creaturam in ultionem inimicorum, et pugnat pro illo orbis terrarum contra insensatos, jam leo rugiens circuit quaerens quem devoret, et catuli leonum rugientes ut rapiant, saevit draco cum furore trahentium super terram, atque serpentium. Vultis nosse quomodo nunc praevaricatorem ex praevaricationis suae merito, juxta verbum Domini, devorent aves morsu amarissimo? Cogitationes meae, inquit, dissipatae sunt torquentes cor meum . Dentes bestiarum Propheta timebat, cum pro his Domino supplicabat: Salva me ex ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam . Sciebat sane, quia stultum interficit iracundia, et parvulum occidit invidia, nec experto latere poterat quam timenda esset talium bestiarum saevitia: Turbatus est, inquit alibi, a furore o
Abbreviated transcription (Latin):
foeras eruperis. dũ pudoreaut
tinore seꝑe magna ex parte.
coherceat᷑: latiꝰ uitius ꝑ uo¬
tum. quã ext̾ius ꝑ uerbum.
ĩultionis malũ grassat᷑. ꝑ¬
pendis sane ut arbitror
quanta sumlitudo tristicie
cum uulu̾e. inuidie eũ liuo¬
re iracũdie sit cum plaga
tumente. Quanta uero quã¬
ue timenda sint hec mala:
docemur ex satra seriptura.
sentire debeamꝰ. sacre iden¬
tidem seripture testimoni¬
o approbamus. Uirũ stul¬
tũ inquit int̃ficit iracuu¬
dia: & paruulũ occidit in¬
uidia. Attendite gͦ quam
magna mala singła hec ẽẽ
iurȩ credant᷑: quẽ omnia
scdm seripture attestatio¬
nẽ mortem oꝑantur.

Expanded text:
foras erumpens, dum pudore aut foras erumpens, dum pudore aut timore saepe magna ex parte coerceatur, latius interius per votum, quam exterius per verbum in ultionis malum grassatur. Perpendis sane, ut arbitror, quanta similitudo tristitiae cum vulnere invidiae, cum livore iracundiae, cum plaga tumente. Quanta vero, quamve timenda sint haec mala docemur ex ipsa divina Scriptura. sentire debeamus, sacrae identidem Scripturae testimonio approbamus: Virum stultum, inquit, interficit iracundia, et parvulum occidit invidia . Attende ergo quam magna mala singula haec esse jure credantur, quae omnia secundum Scripturae attestationem mortem operantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ tristicia soleat se ipsam
totã in uerbis ꝓducere. & ꝑ
querunoniã effluere. & upxta
uuli̾is modũ. quasi quodda
sanguiuis ꝓfluriiũ in plane¬
tu & gemit᷑ͣ effundere. In¬
indentie autr̃ in alũ sub silen¬
tio se abscondit quia liuida
iuens uiciũ suum mnauife¬
stare erubescit: & idcirco dis¬
simulationis pelle se palliat:
ne si inaꝑtũ ꝓdeat contemp¬
tui. pateat oniuibq uilescat.
Solet tñ hor malũ semꝑ setp¬
festũ indiciũ: eo quod habere
soleat toruũ respectũ ama¬
rũ responsũ. pallidũ uultũ
& cet̾a latentis infirmitatis.
signa. in hunc modũ: ita
ut quãuis latere uelit. penitꝰ
tñ latere non possit. s iuxta
liuous similitridinẽ. euudent̃
ext̾ius appareat quãtus sub
dissimulationis pelle ut dic¬
tum ẽ latens. ꝑ uerbũ non
erũpat Ira uero ad illatã in¬
iuriam indignatione intu¬
mescens. & ꝓ plage tumoris
more ꝑ uinias & contumelias

Expanded text:
quomodo tristitia soleat seipsam quomodo tristitia soleat seipsam totam in verbis producere, et per querimoniam effluere, et juxta vulneris modum, quasi quoddam sanguinis profluvium in planctu et gemitu effundere? Invidentiae autem malum sub silentio se abscondit, quia livida mens vitium suum manifestare erubescit, et idcirco dissimulationis pelle se palliat, ne, si in apertum prodeat, contemptui pateat omnibusque vilescat. Solet tamen hoc malum semper seipfestum indicium, eo quod habere soleat torvum respectum, amarum responsum, pallidum vultum, et caetera latentis infirmitatis signa, in hunc modum, ita ut quamvis latere velit, penitus tamen latere non possit. Sed juxta livoris similitudinem evidenter exterius appareat, quamvis sub dissimulationis pelle, ut dictum est, latens per verbum non erumpat. Ira vero ad illatam injuriam indignatione intumescens, et pro plagae tumentis more per minas et contumelias
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ꝑ ꝓpͥam confessionẽ dãp¬
nare noluinꝰ. tͥbus itẽ modis
pecc̃i contricio absconditur.
& ad liuoris sumilitudinem
quada occultationis pelle ob¬
ducit᷑ Alit̾ enĩ abscondit᷑ uo¬
bis metipsis. alit̃ di ocłis.
alit oeultat prrmis.
Nobis abscondit᷑ ꝑ eriorem:
deo ꝑ taciturnitatẽ: ꝓximo
ꝑsimulationẽ. Similiter pec¬
eati macła trib modis intu¬
mescit: & uise in plage tu m̃¬
tis morẽ inflatione disten¬
dit. In se ipso putrescit ꝑ
maliciã. corã ꝓximo ꝑ in¬
pudentiã. contra dm̃ in tu¬
mescit ꝑ contumatiã. Hõ
enĩ prius ꝑ maliciã destru
catis sit familiare. xliiii.
in aliis & aliis uel in eod̾e
homine alio & alio tempore.
mͦ aꝑtũ. modo occultũ mͦ
tumidũ solemꝰ inuenire:
speciale tñ uel potiꝰ famili¬
are quib dã peccĩs solet ẽẽ:¬
& cũ quadã libertate potiꝰ
quã timore. in aꝑtũ ꝑdire.
quaibꝰdam iugenti elatͣionis
inflatione erũꝑere: quibus

Expanded text:
confessionem damnare nolumus. Tribus item modis peccati contritio absconditur, et ad livoris similitudinem quadam occultationis pelle obducitur. Aliter enim absconditur nobismetipsis, aliter Dei oculis, aliter occultatur proximis. Nobis absconditur per errorem; Deo, per taciturnitatem; proximo per simulationem. Similiter peccati macula tribus modis intumescit, et se in plagae tumentis morem inflatione distendit. In semetipso putrescit per malitiam, coram proximo per impudentiam, contra Deum intumescit per contumaciam. Homo enim prius per malitiam destruicatis sit familiare. Sed licein aliis, vel in eodem homine, alio et alio tempore, modo apertum, modo occultum, modo tumidum solemus invenire, speciale tamen, vel potius familiare, quibusdam peccatis solet esse cum quadam libertate, potius quam tumore in apertum prodire; quibusdam auinflatione erumpere, quibusd
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ pecc̃m consuetuduus.
Et notandũ quia siẽ nichil ali¬
udẽ plaga tumens quã uul¬
nus intumorẽ uersũ: sic pec¬
catũ consuetudinis nichil
aliud ẽ quã actionis malum.
in consuetudinẽ ductum.
Deccĩn gͦ ꝑ actionẽ manifestũ:
quid aluio e quã uluꝰ aper¬
tum. uel cadauer elatum:
Et quid aluid ẽ pecẽm adhuc
cogitatione latens:: insi liuor
sub pelle putrescens: uel cada¬
uer domꝰ sue latebras necdũ
deserens: uel quid aliud ẽ
consuetudo mala. & iain per
infamiã ꝓutrida quã plaga
ex putredine iam tumida:
uel fetentis cadai̾us tabida¬
priꝰ ponitur contͥcio uulius.
quam liuoris: cum ꝑ uulnus
pecc̃m actionis. & ꝑ liuorẽ iu¬
telligi debeat peccm̃ cogitati¬
ouis. Rectiꝰ namq foitassis
& quasi congruis increm̃ti
gradib ordiuari. & distingui
corruptionis nr̃e modus cui¬
quam uideret᷑ si pͥmo loco li¬
uor. scło uulnꝰ. nouissimo pla¬
ga tumens pon̾etur: ut post
inalũ cogitationis. malũ ac¬

Expanded text:
mentem peccatum consuetudinis. Et notandum quia, sicut nihil aliud est plaga tumens quam vulnus in tumorem versum, sic peccatum consuetudinis nihil aliud est quam actionis malum in consuetudinem ductum, peccatum ergo per actionem manifestum, quid aliud est quam vulnus apertum, cadaver elatum? Et quid aliud est peccatum adhuc in cogitatione latens, nisi livor sub pelle putrescens, vel cadaver domus suae latebras necdum deserens? Vel quid aliud est consuetudo mala, et jam per infamiam putrida, quam plaga ex putredine jam tumida, vel fetentis cadaveris meprius ponitur contritio vulneris quam livoris, cum per vulnus peccatum actionis, et per livorem intelligi debeat peccatum cogitationis. Rectius namque fortassis et quasi congruis incrementi gradibus ordinari, et distingui corruptionis nostrae modus cuiquam videretur, si primo loco livor, secundo vuinus, novissimo plaga tumens poneretur, ut post malum cogitationis, malum ac
Abbreviated transcription (Latin):
mõdis posst̃ accipi:
el ꝑuuluꝰ quod ẽ sine
tumore. s & iichilominꝰ
sine omni euratione possu¬
mus iutelligere peeem̃
quod accusamꝰ. nec t̃n deseri¬
mus: per liuorẽ pecẽm qͦd
ꝑ ypocri sin tegun᷑ per
plagã truntem peccm. quod
ꝑ contumatiã defendinius.
Tribus itaq modis peecati con¬
tricio aꝑit᷑. tribus modis
obducitur trib modis infla¬
tur. Aꝑitur ui modũ uuln̾is:
obducitur ui modũ liuoris:
inflat᷑ in modũ plage titm̃¬
tis. Uulnus apertũ: pecc̃m

Expanded text:
modis possint accipi. modis possint accipi. er vulnus quod est sine tumore, sed et nihilominus sine omni curatione possumus intelligere peccatum quod accusamus, nec tamen deserimus per livorem, peccatum quod per hypocrisim tegimus. Per plagam tumentem, peccatum quod per contumaciam defendimus. Tribus itaque modis peccati contritio aperitur, tribus modis obducitur, tribus modis inflatur. Aperitur, in modum vulneris; obducitur, in modum livoris; inflatur, in modum plagae tumentis. Vulnus ape
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃i cogitationis uide ne forte
difficiliꝰ sit ad sanandũ. Peca¬
tum enĩ manifestũ quo ma¬
gis erubescimus. Ieo sepe
maturiꝰ corrigriuꝰ. S etiam
culpa ꝑ actionẽ manifesta
uel ãmonitione corrigitur.
uel ultione ꝑcussa ab inuito
deserit᷑. Hinc ẽ quod ĩ euan¬
głio luce prius iuuenis mor¬
tuus extra domũ elatꝰ resuscita¬
tus legit᷑: quã puella mortua
que adhuc intra domũ inue¬
uit᷑. Si ergo ꝑuuluꝰ pecc̃m acti¬
onis & ꝑ liuorẽ peccm̃ cogita¬
tionis: recte ĩtelligimꝰ: quid
nurũ si prius uuluꝰ & postea
liuorẽ inmystica lectione in¬
uenimꝰ: cum pecc̃m cogitati¬
onis. peccato. actionis uide¬
atur eẽ ꝑicłosius. & huiꝰ ordi¬
nis rationẽ euanglico exẽplo
approbemꝰ Recte autẽ plaga
tumens. nouissuno loco. &
quoddã quasi fastigiũ poni¬
tur. ꝑ quam malũ praue con¬
suetudinis designat᷑ eo quod
ad reatũ immamiꝰ & ad sanã¬
dum difficiliꝰ inuenitur.¬
Qd̾ predicta singula tͥb

Expanded text:
tamen cogitationis vide ne forte difficilius sit ad sanandum. Peccatum enim manifestum quo magis erubescimus, eo saepe maturius corrigimus. Saepe etiam culpa per actionem manifesta, vel admonitione corrigitur, vel ultione percussa ab invito deseritur. Hinc est quod in Evangelio Lucae prius juvenis mortuus extra domum elatus resuscitatus legitur, quam puella mortua quae adhuc intra domum invenitur. Si ergo per vulnus peccatum actionis, et per livorem peccatum cogitationis recte intelligimus, quid mirum si prius vulnus, et postea livorem in mystica lectione invenimus, cum peccatum cogitationis peccato actionis videatur esse periculosius, et hujus ordinis rationem evangelico exemplo approbemus? Recte autem plaga tumens novissimo loco, et quoddam quasi fastigium ponitur, per quam malum pravae consuetudinis designatur, eo quod ad reatum immanius, et ad sanandum difficilius caeterd praedicta singula tribus
Abbreviated transcription (Latin):
omnia oꝑatur unus atq
idem sp̃e: diuidens singłis
ꝓut uult. S si terciã olei
speciem in ꝓmissione głe
accipimꝰ: nonne adhane tͥ¬
illud ꝑtinere uidet᷑. quod a¬
libi in eodem apło legimus:
Alia quide inquit celestium
gła: alia autẽ terrestrium.
Alia claritas solis: alia clari¬
tas lune: & alia claritas stel

Expanded text:
us atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. . Sed si tertiam olei speciem in promissione gloriae accipimus, nonne ad hanc illud tibi pertinere videtur quod alibi in eodem Apostolo legimus? Alia quidem, inquit, coelestium gloria, alia autem terrestrium. Alia claritas solis, alia claritas lunae, et alia
Abbreviated transcription (Latin):
nunquam in hac uita quo¬
cumq statu. quocumq ꝓfec¬
tu. inuenit᷑ firma pax. aut
plena requies. S unde quȩ¬
so ista in corde humano mul¬
tiforms altercatio. & infini¬
tacontentio. nisi de languore
capitis: & defectu natiue uir¬
tutis. & priuatione antique
potestatis: Manet enum usq
hodie omne caput languidũ.
& quamuis arbitrium homi¬
nis uere sit liberum. ꝑseue¬
rat tamen infirmũ: nec po¬
test curari ad plenum: do¬
nec mortale hoc induerit
immortalitatẽ: & corruptibi¬
le hoc induerit incorrupti.¬
onem. Quomodo enim non
habet interior ille homo nr̃
caput languidum: quod ꝑ
se ipsiun nunquã se uel ad
modicum erigit uel modicũ
sustinet. etiam eum fuerit
diuine opitulationis manu
adbonum uisi aliena manu
erigitur. &absq mora ad se: se¬
uetiam sub se ipsum relabit᷑
eum subleuantis manus sub¬

Expanded text:
nunquam in hac vita, quocunque statu, quocunque profectu invenitur firma pax, aut plena requies. Sed unde, quaeso, ista in corde humano multiformis altercatio, et infinita contentio, nisi de languore capitis, et defectu nativae virtutis, et privatione antiquae potestatis? Manet enim usque hodie omne caput languidum, et quamvis arbitrium hominis vere sit liberum, perseverat tamen infirmum, nec potest curari ad plenum, donec mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem. Quomodo enim non habet interior ille homo noster caput languidum, quod per seipsum nunquam vel erigit ad modicum, vel modicum sustinet etiam cum fuerit divinae opitulationis manu ad bonum, nisi aliena manu, erigitur, et absque mora ad se, seu etiam sub seipsum relabitur, cum sublevantis manus sub
Abbreviated transcription (Latin):
dam. qͣ in pͥmo flore trang̃ssa. ⁊ pauꝑtate nuda¬
ta. S cũ in hac litr̃a se adducere iubetur. menio¬
ria memorat᷑: et sicut fides abrahȩ. contͣ spem
in spem erigit᷑. et uenit ad litt̃am het. quę̧ uita ł
pauor int̾pretat᷑. ut post q̃rimoniarũ lacͥmas.
timorẽ dĩ concipiat de quo dr̃. Iniciũ sapĩe timor dñi.
et gustet nicħominꝰ d̃i uerbũ. et uoce confessiõis dicat᷑.

Expanded text:
udata: sed cum in hac littera se abducere jubetur, memoria memoratur, et sicut filia Abrahae contra spem in spem erigitur, et venit ad litteram HETH quae vita, vel pavor interpretatur, ut post querimoniarum lacrymas timorem Dei concipiat, de quo dicitur: Initium sapientiae timor Domini . Et gustet nihilominus verbum Dei, et voce confessionis dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
mox tabescet anima mea. ad eam susprans. sicut
illud. Defecit in salutari tuo aĩa mea. Uñ addit. Hoc
recolens in corde meo. ĩo sꝑabo. Cum enĩ eccła ad eius
contẽplationẽ se dirigit. qͣi deficiens genut: et quã
moria et̾ne uitȩ. quȩ int̾ius aspirata. uiuificat.
ut discant xp̃i menbra. nicħ aliud memorari.
te audiuit. mox memoria intabuit. ⁊ recolens
quę sustinuit. in uerbo illo longe adducta. ide
Sie cont spem in̾ spem conualuit etͣne uite me¬

Expanded text:
mox tabescet anima mea ad eam suspirans secundum illud: Defecit in salutare tuum anima mea etc. Unde addit: Haec recolens in corde meo, in Deo sperabo. Cum enim Ecclesia ad ejus contemplationem se dirigit, quasi deficiens gemit, et quam memoria aeternae vitae, quae interius aspirata vivificat, ut discant Christi membra nihil aliud memorare, te, audivit; mox memoria intabuit; et recolens quae sustinuit, in verbo illo longe adducta, in DSic contra spem in spem convaluit, aeternae vitae me
Abbreviated transcription (Latin):
repbauerunt edificantes. &e fac¬
tus est in caput angli. Suꝑbe
ceenim mentes ce suam iusficiã
statuere uolentes. nil solent
molestius pati. nichil ampliꝰ
indignari. quam apparere des
ctionis. apud iexemiam puto
posse repiri. qui petiuit caꝑi¬
ti suo aquas. ut lugeat int̾fe¬
ctos ppłĩ sui. Qͣ datum ei non
puto inueniri posse. eo quod ta¬
ctus dolore cordis intrinsecus eg̾s¬
sus sit foras ce fleu̾it amare. ꝑcuti¬
en bis silicem. & egresse sunt aqͣ
largissime. ce factum est irrigu¬
um suꝑius: &e irriguum infe

Expanded text:
averunt aedificantes, et factus est in caput anguli. Superbae etenim mentes, et suam justitiam statuere volentes, nil solent molestius pati, nihil amplius indignari quam apparere despctionis, apud Jeremiam puto posse reperiri, qui petivit capiti suo aquas ut lugeat interfectos populi sui , et datum ei non puto inveniri posse, eo quod tactus dolore cordis intrinsecus egressus sit foras, et flevit amare, percutiens bis silicem, et egressae sunt aquae largissimae, et factum est irriguum superius, et irriguum infe
Abbreviated transcription (Latin):
nare. Facile enim animum suũ
quamlibet delectum. qͣntalibo¬
boe temptatione pulsatum
ad spem diuine miserationis
statumq confidentiȩ reꝑat. qͥ
qualis aliquando ex diuina oꝑa¬
tione fuerit: ad memoriam reuo¬
ȩat. Omnino ce absq dubio. liben¬
studio. cui datum est nosse qͥd
ualeat. uel quam utilis sit. Hec¬
& hunismodi lapidum studio
illum lapidem. quem pͥmo
Dloco posiumꝰ. solidita¬
tem uidelicet timoris: ꝑ quẽ men̾
fundatur in solido humilita¬
tis: Quantum autem ualeat
dñica illa sentia ꝓbat que dicit.
Suꝑ quem inquit requiescet

Expanded text:
nare. Facile enim animum suum nare. Facile enim animum suum quantumlibet dejectum, quantalibet tentatione pulsatum, ad spem divinae miserationis statumque confidentiae reparat: qui qualis aliquando ex divina operatione fuerit, ad memoriam revocat. Omnino et absque dubio libenstudio, cui datum est nosse quid valeat, vel quod utilis sit haec hujusmodi lapidum studiosillum lapidem quem primo loco posuimus, soliditatem videlicet timoris per quem mens fundatur in solido humilitatis. Quantum autem valeat Dominica illa sententia probat, quae dicit: Super quem requiescet
Abbreviated transcription (Latin):
punctione. quanta stabilitaᷤᷤ
in spe: quanta in tegritas in
caritate quanta maturitas
in iocunditate. quanta asꝑitas
inseueritate. Cogitet quam ab¬
sterus fuerit in abstinentia. ꝙͣ
robustus in patientia. quam
sollicitus in eireumspec̃tione.
quam assiduus in speculatiõe.
quam c̾tus in discretione. quã
quietus in contemplatione. Cũ
autem hec omnia plene ꝑspe¬
u̾t: tumulum qualem oꝑor¬
tuit erex. Infiniti negocii ess
ce quod nemo omnino explere
potiuss. suuberet dñs ommes
de omnib tͥbub lapidem suũ
tolłe. eo quod nemo suffic̾et
seip̃m digne pensare: qualis
sit ad omnia. ñ dicam in om̃i
s in una solummodo qualibaẽ
uirtute. Sufficit gͦ unum a¬
liquod p̾clarum &e insigne estꝰ
sui desicł̃ium. ꝑ has omnes qͣs
determinauimus uirtutes.
segregare. talis ꝙ memorie usũ
firmare: & in euismodi recordatio¬
ne sub omni liffidentie ꝑicło
contra clesꝑationis malum pug¬

Expanded text:
ompunctione, quanta stabilitas ompunctione, quanta stabilitas in spe, quanta integritas in charitate, quanta maturitas in jucunditate, quanta asperitas in severitate. Cogitet quam austerus fuerit in abstinentia, quam robustus in patientia, quam sollicitus in circumspectione, quam assiduus in speculatione, quam certus in discretione, quam quietus in contemplatione. Cum autem haec omnia plene persperit, tumulum qualem oportuit erexit. Infiniti negotii esset, et quod nemo omnino explere potuisset, si juberet Dominus omnes de omnibus tribubus lapidem suum tollere, eo quod nemo sufficeret seipsum digne pensare, qualis sit ad omnia, non dicam in omni, sed una solummodo qualibet virtute. Sufficit ergo unum aliquod praeclarum et insigne aestus sui desiderium per omnes has quas determinavimus virtutes segregare, talisque memoriae usum firmare et in ejusmodi recordatione sub omni diffidentiae periculo contra desperationis malum pug
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco ostendłe iam nolumusͥ
de quib quod nobis rectuis iu¬
debatur alias iam dliximus. S
qui ex tali sobole semen suum in
duodecim tͥb multiplicatum ẽẽ
confidit. discat quales lapides
de medio iordanis tolle debuerit.
cum hane uirtutũ ꝓgeniem. us¬
q ad eius transitum ꝓmou̾it:
Recolat gͦ quid roboris. quid for¬
titudins. uel infirmitatis. ad
diuine aspirationis afflatum
se senserit hausisse:. ce hoc est
lapides electos. de loco det̾mi¬
nato tulisse. S ut ꝑ singłos de
singulis tͥbub homines. hec
lapidum electio fiat: hane cõ¬
siłationis sue oꝑam ꝑ singłas
quas distinximus uirtutes
exerceat: & lapidum suoꝵ nu¬
merum. usq in duodenariũ
extendat. Cogitet gͦ quisq
implere: cogitet inquam sub
tempore diuinȩ uisitationis.
cuius uigoris fuerit iuxta a¬
liquid in una qualibet uir¬
tute. Cogitet quanta solidi¬
tas tunc tempis ei fuerit. iñ
timore. quanta grauitas in ꝯ¬

Expanded text:
hoc loco ostendere jam volumus, hoc loco ostendere jam volumus, de quibus quod nobis rectius videbatur alias jam diximus. Sed qui ex tali sobole semen suum in duodecim tribubus multiplicatum esse confidit discat quales lapides de medio Jordanis tollere debuerit, cum hanc virtutum progeniem usque ad ejus transitum promoverit. Recolat ergo quid roboris, quid fortitudinis vel firmitatis ad divinae aspirationis afflatum se senserit hausisse, hoc est et lapides electos de loco determinato tulisse. Sed ut per singulos de singulis tribubus homines haec lapidum electio fiat, hanc considerationis suae operam per singulas quas distinximus virtutes exerceat, et lapidum suorum numerum usque in duodenarium extendat. Cogitet ergo quisqptum implere; cogitet, inquam, sub tempore divinae visitationis cujus vigoris fuerit juxta aliquid in unaqualibet virtute. Cogitet quanta soliditas tunc temporis ei fuerit in timore, quanta gravitas in c
Abbreviated transcription (Latin):
iordanis alueo ꝑ dĩ uirtutẽ
siccato. & ad numerum duode¬
cim tribuum colligimus. quan¬
do statum mentis nr̃ẽ. qualis
sub dirine uisitationis temꝑe
fuerit. diligent̾ discutimus. &
quales tunc temꝑis. in una qͣꝙ
pͥncipalium uirtutum. iuxta
aliquid fuerimꝰ: subtilit̾ exqͥri¬
mus. Hoc est enim singłos de
singulis tͥbub homines. suũ
lapidem tollere. quante firmi¬
tatis iuxta aliquid ad singulas
uirtutes ꝑ aspirationis grãm
aliquando extit̾it. u̾aciter in¬
uenisse. Quid autem de duode¬
cum filiis iacob sentiamus. ex
quib originem trahunt he
duodecim trib alio loco iam
diximus. Eruben &e symeon
intelligimus timorem. & com¬
piuictionem ꝑ leui spem. ꝑ ui¬
dam caritatem. ꝑ ysachar iocun¬
ditatem: ꝑ zabulon seueritatẽ
Ingad intelligitur abstinentia.
ui aser patientia. in dan ce ne¬
ptalim circumspẽtio ce specula¬
tio: in ioseph & beniamin. dis¬
cretio & inuisibilium contem¬
platio. Hoꝵ autem rationem.

Expanded text:
ordanis alveo per Dei virtutem siccato, et ad numerum duodecim tribuum colligimus, quando statum mentis nostrae, qualis sub divinae visitationis tempore fuerit, diligenter discutimus, et quales tunc temporis in unaquaque principalium virtutum, juxta aliquid fuerimus, subtiliter exquirimus. Hoc est enim singulos de singulis tribubus homines suum lapidem tollere, quantae firmitatis, juxta aliquid ad singulas virtutes per aspirationis gratiam aliquando exstiterit, veraciter invenisse. Quid autem de duodecim filiis Jacob sentiamus, ex quibus originem trahunt hae duodecim tribus, alio loco jam diximus. Per Ruben et Simeonem intelligimus timorem et compunctionem; per Levi, spem; per Judam, charitatem; per Issachar, jucunditatem; per Zabulon, severitatem; in Gad intelligitur abstinentia; in Aser, patientia; in Dan et Nephtalim, circumspectio et speculatio; in Joseph et Benjamin, discretio et invisibilium contemplatio. Horum autem rationem
Abbreviated transcription (Latin):
istum disce cognoscere teip̃m. Uis¬
nosce teipsum. Uides ne adhuc
quantum ualeat montis huius
ascensio: quã utilis sit sii iꝑsius
licimiis quod sine tͥbus discipłis
in hunc montẽ ascendẽ noluit.
nec plus quam tres secũ ducẽ xp̃s
cemur: quod sine hͥꝑlici studio.
ad huius cognitionis celsitudi¬
nem ñ ꝑducimur. Per studium
oꝑis. ꝑ stũdium meditationis.
ꝑ studiũ orationis. paulatim ꝑ¬
ad ꝑfectionem cognitionis. Młta
enim exꝑimur oꝑando multa
inuenimus inuestigando. mul¬
ta extorquemus orando. Innume¬
ra siquidem que nec ꝑ exꝑientia
oꝑis. nec ꝑ inuestigationẽ inuo¬
nis. inuenire ualemus: ꝑ impor¬
tunitatem orationis edoceri me

Expanded text:
istum, disce cognoscere teipsum. Visistum, disce cognoscere teipsum. VisNosce teipsum. Videsne adhuc quantum valeat montis hujus ascensio, quam utilis sit suis ipsius dicimus, quod sine tribus discipulis in hunc montem ascendere noluit, nec plus quam tres secum Christus ducemur, quod sine triplici studio ad hujus cognitionis celsitudinem non perducitur. Per studium operis, per studium meditationis, per studium orationis paulatim pad perfectionem cognitionis. Multa enim experimur operando, multa invenimus investigando, multa extorquemus orando. Innumera siquidem, quae nec per experientiam operis, nec per investigationem rationis invenire valemus, per importunitatem o
Abbreviated transcription (Latin):
iacobum & iohannem: & duxit
eos inmontem excelsum seorsũ
Ducuntur gͦ discipli ib̃i seorsũ
& sursum: ut possint app̃henqe
montem istũ excelsũ. Uia ardiꝑa
ua secreta & multis incognita
que ducit ad montis as montes¬
buius fastigia. Illi soli ut arbi¬
tror. sine errore currunt.: illi so¬
li sine inpedimento ꝑueniunt
qui xp̃m secunt᷑. quia u̾itate du¬
cunt᷑. Quisquis ad alta ꝓꝑas: se¬
ne ip̃a frustra laboras. Lam noꝵ
labor itineris. difficultas ascensio¬
nis. audi os attente. quis sit frue¬
tus peruentionis. In huius mon¬
tis cacumine iħc transfigurat᷑
in ip̃o moyses cum helya uidrͣ.
os sine indice ut̾q cognoscitur.:
in ip̃o uex patris ad filium au¬
ditur. Quio hoꝵ ñ mirabile.
quid hoꝵ ñ desiderabileͣ Uis
uĩdere xp̃m transfigutatu.
scende in montem istum: disce
cognosc̾e te ip̃m. Uis uidere ꝙ¬
absq ullo indice cognoscere moy¬
sen a helyam: uis absq doctore
sine expositore intellige̾ legem
es ꝑphiam ascende mmiontem

Expanded text:
Jacobum et Joannem, et duxit eos in montem excelsum seorsum . Ducuntur ergo discipuli Jesu sursum et seorsum, ut possint apprehendere montem istum excelsum. Via ardua, via secreta et multis incognita, quae ducit ad montis hujus fastigia. Illi soli ut arbitror, sine errore currunt, illi soli sine impedimento perveniunt, qui Christum sequuntur, qui a veritate ducuntur. Quisquis ad alta properas, sene ipsa frustra laboras. Tam non labor itineris, difficultas ascensionis, audi et attende quis sit fructus perventionis. In hujus montis cacumine Jesus transfiguratur; in ipso Moyses cum Elia videtur, et sine indice uterque cognoscitur, in ipso vox Patris ad Filium auditur. Quid horum non mirabile? quid horum non desiderabile? Vis videre Christum transfiguratum? Ascende in montem istum, disce cognoscere teipsum. Vis videre absque ullo indice cognoscere Moysen et Eliam, vis absque doctore, sine expositore intelligere legem et prophetiam? Ascende in montem
Abbreviated transcription (Latin):
dem magnum est ascende pos¬
se & stare: mauis tam̃ est posse
inhabitare. ꝑosse requiescere.
Iscende o stare est uirtutis: in¬
habuare & requiescere est fẽli¬
citatis. Ytrumq utiq mag̃¬
num: uttũq ammiratione di¬
gnum. Utrumq proph̃a mi¬
ratur s illud ꝓ magnitioine
difficuliatis. istud ꝓ magnitu¬
dme iocunditatis. Ammiratio
difficultatis est illa exclamatio:
quis ascendet inmontem dñiaut
quis stabit in loco sancto eius:
fammiratio iocunditatis est illa
exclamatio: dñe quis habuabit
in tabernaculo tuo: aut quis re¬
quiscet inmonte scõ tuo᷑ Ascen
os requiescere oquanta. qualis ꝙ
beatitudo. Quis ad id oꝑis oneꝰ
quis hoc mune̾ dignus Dñe qͥs
ascendet. dñe quis. stabit in mon¬
Uides ne quodñ nisi u̾itas in
bunc montem deducit q adou¬
cit. ip̃a ducit ip̃a est que ꝑducit.
ibent̾ sequor uitatem. non ha¬
beo suspectum talem ducẽ. Nouit
bone doctor xp̃e quid est u̾itasͣ

Expanded text:
dem magnum est ascendere posdem magnum est ascendere posse et stare; majus tamen est posse inhabitare, posse requiescere. Ascendere et stare, est virtutis; inhabitare et requiescere, est felicitatis. Utrumque utique magnum, utrumque admiratione dignum. Utrumque Propheta miratur, sed illud pro magnitudine difficultatis, istud pro magnitudine jucunditatis. Admiratio difficultatis est illa exclamatio: Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? . Admiratio jucunditatis est illa exclamatio: Domine quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo? Ascendet requiescere, o quanta, qualisque beatitudo! Quis ad id opus idoneus, quis hoc munere dignus? Domine, quis ascendet; Domine, quis stabit in monidesne quod nonnisi veritas in hunc montem deducit, et adducit? Ipsa ducit, ipsa est quae perducit. Libenter sequor veritatem non habeo suspectum talem ducem. Novit bone, doctor Christe, quid est veritas?
Abbreviated transcription (Latin):
laborem standi. Hoc fortassis
eis intolerabile uidebat᷑: qm̃ n
solum in hunc montẽ. nisi ꝑ
magnũ laborem ñ ascenditur.
uerum etiam ñ sine magna difi¬
ficultate. ibi immorari ñ datiu
S forte iam ascendisti iam ibi
stare didicisti: nec hoc sufficiat tibe
Disce ibi habitare. & mansionem
facere: &s qualicumq mentis eua¬
gatione abstractus. illuc semꝑ
redire. Absq dubio ꝑ multum u¬
sum. quandoq u̾tetur tͥ moblet¬
tamentum: in tantum ut absq
ulla laboris difficultate. possis ibi
assidius esse: quin ĩmo p̃otuis.
p̃ena tͥ sit alibi. quam ibi morã
aliquam face̾. Qlun iocunditas
in hocmonte sine labore morari
posse: petro atestante. qui tanta
& tam insolita suauitate allect᷑
exclaniat. bonum est nos hic eẽ:
Ofelicem qui potuit in hunc
montem ascende: & m̃te requie¬
scere. Oquã magnũ: oquam ra¬
rum. Oñe qͥs habitabiti ta¬
bernaculo tuo. aut quis requi¬
escet in monte scõ tuo: Qqui¬

Expanded text:
laborem standi. Hoc fortassis laborem standi. Hoc fortassis eis intolerabile videbatur, quoniam non solum in hunc montem, nisi per magnum laborem non ascenditur, verum etiam sine magna difficultate ibi immorari non datur. Sed forte jam ascendisti, jam ibi stare didicisti, nec hoc sufficiat tibi. Disce ibi habitare et mansionem facere, et qualicunque mentis evagationem abstractus illuc super redire. Absque dubio per multum usum quandoque vertetur tibi in oblectamentum, intantum, ut absque ulla laboris difficultate possis ibi assiduus esse, quinimo poena potius tibi sit alibi, quam ibi moram aliquam facere. Mira jucunditas in hoc monte sine labore morari posse. Petro attestante, qui tanta et tam insolita suavitate allectus, exclamat: Bonum est nos hic esse . O felicem qui potuit in hunc montem ascendere, et mente requiescere! O quam magnum! O quam rarum! Domine quis habitavit in tabernaculo tuo? aut quis requiescet in monte sancto tuo? Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
coluissent. nũqͣ creature collum
incliuarent. numꝗͣ cont᷑ creatorẽ
ceruicem erigerent. Hic defeceruns
serutantes scrutino. Hic inquã
defecerunt. & in hunc montema.
minime ascendẽ potuerunt. Aspen¬
dat homo ãd cor altum. o exalta¬
bitur ds. Disce homo cogitare.
disce cognoscere teip̃m: & ascen¬
disti ad coraltum. Quantum
one. tantum ad altiora semꝑ ten¬
ois. Qui ad ꝑfectam cognitionẽ
suꝑuenit: iam montis u̾ticem
aprehendit. O quã rari sunt. uel¬
quia nolunt uel quia nequeunt.
qui hucusq ascendunt. Rarum
ualde in hunc montem ascendẽ:
s multo rarus in eius u̾tice stare.
os ibimoram facere rarissimum
autem ibi habitare: or mente re¬
quiescere. Quis inquit ascendet
inmontem cdm̃i: aut quis stabit
oe̾: postea stare. In stando quidẽ
labor: s in ascenlendo maior.
Multi quidẽ in ipsa ascensione
defecerunt ꝓꝑt̾ nimium laborẽ
ascendendi. multi ab arduo enꝰ
u̾tice ocius descenderunt ꝓpt̾

Expanded text:
coluissent, nunquam creaturae collum coluissent, nunquam creaturae collum inclinassent, nunquam contra Creatorem cervicem erexissent. Hic defecerunt scrutantes scrutinio. Hic, inquam, defecerunt, et hunc in montem minime ascendere poterant. Ascendat homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . Disce homo cogitare, disce cogitare teipsum, et ascendisti ad cor altum. Quantum is, tantum ad altiora super tendis. Qui ad perfectam sui cognitionem pervenit, jam montis verticem apprehendit. CAPUT quia nolunt, vel quia nequeunt qui hucusque ascendunt. Rarum valde in hunc montem ascendere, sed multo rarius in ejus vertice stare, et ibi moram facere; rarissimum autem ibi habitare et mente requiescere: Quis, inquit, ascendet in montem Domini, aut quis stabit est, postea stare. In stando quidem labor, sed in ascendendo major. Multi quidem in ipsa ascensione defecerunt, propter nimium laborem ascendendi, multi ab arduo ejus vertice ocius descenderunt, propter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa celestia. Maior tamen est distan¬
ta cuilibet coeꝑis ad sp̃m: quam quo¬
rum libet os quamlibet dissimilip̃
gͦ quasi in imo de fixos habere
uident᷑. qͥ sola corporea adhuc mi¬
rantur. S iam quasi ad alta conscen¬
ount: qui se ad sꝑitalium inuesti¬
gationem conu̾tunt. Aninius qͥ ad
scientiȩ altitudinem nitit᷑ ascenciere.
pͥmum & ꝑͥncipale sit ei studum¬
seipin cognoscere. Magna altitu¬
do scientiȩ: semet ip̃m ꝑfecte cog¬
nouisse: Mons magnus os altus
plena cognito rationalis sp̃c. Om¬
nium mundanaꝵ scientiarum ca¬
cumina. mons iste transcendit: om¬
nem philosophiam. omnem mũ¬
di scientiam ab alto desꝑicit. Qͥa
tale aristotiles. quid tale plato in¬
uenit: quid tanta pbilosophoꝵ tͣ¬
ba tale inuenire potuit. ere
o absq dubio si hunc montem
ingenii sui acumine ascende po¬
tuissent: si ad seip̃os inueniendos
eoꝵ eis studia sufficerent. si serpõs
plene cognoscerent: nũꝗͣ. ydola

Expanded text:
pora terrestria. Major tamen est distanpora terrestria. Major tamen est distantia cujuslibet corporis ad spiritum, quam quorumlibet, et quamlibet dissimilium ergo quasi in imo defixos habere videntur, qui sola adhuc corporea mirantur. Sed jam quasi ad alta ascendunt, qui se ad spiritualium investigationem convertunt. Animus qui ad scientiae altitudinem nititur ascendere, primum et principale sit ei studseipsum cognoscere. Magna altitudo scientiae seipsum perfecte cognovisse. Mons magnus et altus, plena cognitio rationalis spiritus. Omnium mundanarum scientiarum cacumina mons iste transcendit, omnem philosophiam, omnem mundi scientiam ab alto despicit. Quid tale Aristoteles, quid tale Plato invenit, quid tanta philosophorum turba, tale invenire potuit? Vere, et absque dubio, si hunc montem ingenii sui acumini ascendere potuissent, si ad seipsos inveniendos, eorum eis studia sufficerent, si seipsos plene cognovissent nunquam idola
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̾ c̾nit᷑ ꝑ ꝯtẽplationẽ. Pri¬
ma gͦ uisio ad pͥmum celum. scl̃a
ad scãm: t̾cia ꝑtinet ad t̾cium:
Prima est infra rationem. secl̃a cũ
itaq o scd̃m contemplationis celũ
homines sane ascende ꝑossunt:
s ad illud quod est supͣ rationem
nisi ꝑ mãtis excessum supͣ seipõs
rapti. numꝗͣ. ꝑtingunt. Quod au¬
tem ꝑ beniamin illud contempla¬
tionis genus. quod supͣ rationem
est intellige debeamus: ex matͥseiꝰ
morte. conuenient̾ satis conicere
libet creaturarum cognitio angsa
est: & in umo iacet. ot t̾re more in
celi respectu uix puncti uicem tenet.
Ad cognitionem si quidẽ creatoris.
quantalibet cognitio creat᷑aꝵ. qͥd
aliũs aliud est quam t̾ra ad celũ
qd centrum ad totuis cͥculi ambi
os colles. campos & ualles. Scd̃m dif¬
ferentiam creaturarum: erit
differentia scientiarum. Ut enu
ab imo ucipiamꝰ magna est distan¬
tia inter corpus or corpus. Siquide
sunt corꝑalta t̾restrra. sunt es cor¬

Expanded text:
 aliter cernitur per contemplationem. Prima ergo visio ad primum coelum, secunda ad secundum, tertia pertinet ad tertium. Prima est infra rationem, tertia supra itaque et secundum contemplationis coelum, homines sane ascendere possunt, sed ad illud quod est supra rationem, nisi per mentis excessum supra seipsos rapti nunquam pertingunt. Quod autem per Benjamin illud contemplationis genus, quod supra rationem est, intelligere debeamus, ex matris ejus morte convenienter satis conjicere libet creaturarum cognitio angusta est, et in imo jacet, terrae morae in coeli respectu, et vix puncti vicem tenet. Ad cognitionem siquidem Creatoris, quantalibet cognitio creaturarum, quid aliud est quam quod terra ad coelum, quod centrum ad totius circuli ambitet colles, campos et valles. Secundum differentiam creaturarum, erit et differentia scientiarum. Ut enim ab imo incipiamus, magna est distantia inter corpus et corpus. Siquidem sunt corpora coelestia, sunt et cor
Abbreviated transcription (Latin):
bitrii libertate consentit:
sic numꝗͣ. nisi ex ip̃ius ꝑmis¬
sione in actũ prũpit. Impat
sane ꝑsepe motui corꝑis. mo¬
tus sensualitatis. imꝑat fre¬
quent̾ &e animi affectus non
solum sensib uerum ce appe¬
titib: nichil tamen hoꝵ oĩ¬
um. ad conatus sui exit effec¬
tum. nisi ad libi arbitrii nu¬
tũ. uoluntariũ ꝙ consensũ.
Principat᷑ itaq omnib lib̾i
arbitͥi ultͦneus consensus:
quia secdm sapientiȩ docu¬
m̃tũ. excelso alius excelsior
est. & suꝑ hos quoq eminẽ¬
tiores sunt alii. & insuꝑ uni¬
u̾se t̾rȩ rex impat seruienti.
Uniuierse itaq t̾rȩ rex iste
imꝑat. quia cũ ꝑ cetera oĩa
corꝑis mnbra. motus omĩs
ei ad nutũ deseruiat: illud
etiam quod solũ ei ꝓ uoto
ñ obtemꝑat: s in magna
sepe contradictione rebes¬
tu refrenare. & effrenatũ
gͣui ultione ꝑcut̾e lce ani¬
mositatis euis audaciam. forti
castigatione frang̾e: & emolli¬
re. Sicitaq nec ip̃m. eius po¬

Expanded text:
bitrii libertate consentit, sic nunquam nisi ex ipsius permissione in actum prorumpit. Imperat sane persaepe motui corporis motus sensualitatis, imperat frequenter et animi affectus non solum sensibus, verum et appetitibus. Nihil tamen horum omnium ad conatus sui exit effectum, nisi ad liberi arbitrii nutum voluntariumque consensum. Principatur itaque omnibus liberi arbitrii ultroneus consensus; quia, secundum sapientiae documentum, excelso alius excelsior est, et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Universae itaque terrae rex iste imperat; quia, cum per caetera omnia corporis membra motus omnis ei ad nutum deserviat, illud etiam quod solum ei pro voto non obtemperat, sed in magna saepe contradictione rebeltu refrenare, et effrenatum gravi ultione percutere, et animositatis ejus audaciam forti castigatione frangere et emollire. Sic itaque nec ipsum ejus po
Abbreviated transcription (Latin):
pectationis ambiguitatem &
metum longe post t̾ͥgum re¬
linquunt. & uniu̾sũ diffidẽ¬
tiȩ luctum. cte spei securita¬
te transcͣrunt. QItinã & in
nobis absorbeat᷑ huius mõdi
metus. & meror. a suꝑuenientis
siduciȩ securitate.: fugit᷑ atq
discedat. etiam huiusmodi ma¬
re. ut possimus &s nos cum ꝑ¬
pħa psalłe. Quid est tͥ mare
quod fugisti: Nonne putamꝰ
mare de iuxta illum aufugerat
qui dicebat. bonum c̾tam̃
ẽtaui. cursum consũmaui.
fidem seruaui: de reliqͦ repo¬
sita est mͥ corona iusticie. q
reddet mͥ in illa die ustus
uidex Puto qͥa mare om̃e
longe post t̾gum reliquerat
nec erat unde iam contͥstari
uł contͣbari debuerat. cum
dicebat. Nichil mͥ conqus sũ

Expanded text:
spectationis ambiguitatem, et spectationis ambiguitatem, et metum, longe post tergum relinquunt, et universum diffidentiae luctum certae spei securitate transeunt, utinam et in nobis absorbeatur hujusmodi metus et moeror a supervenientis fiduciae securitate! Fugiat atque discedat etiam hujusmodi mare, ut possimus et nos cum Propheta psallere: Quid est tibi, mare, quod fugisti? Nonne mare putamus de juxta, illud aufugerat, qui dicebat? Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi in illa die justus judex . Puto quia mare omne longe post tergum reliquerat, nec erat unde jam contristari et conturbari debuerat, cum dicebat: Nihil mihi conscius su
Abbreviated transcription (Latin):
affiuentiam. quasi maris aquã
uixta decursus sui uiam ef¬
fundit. De gemina cor¬
dis compunctione
eror ꝓ bonis eternis. ma¬
re est a dextris. meror
autem ꝑ malis et̾nis. mare
est a sinistris. Sane si sane m¬
tis sumus. ꝓ ut̾sq debenus
dolere. timere. & amaris com¬
punctionis lacͥmis affluere.
sta timeamꝰ amitt̾e. illa timea¬
mus incurrere: & habemus.
geminum mare: muniens
nos fortit᷑ ab utͦq lat̾e Recte
ut arbitror. mare quod in
uia occurrit. quod ꝑfectiõis
nr̃ȩ it̾ imꝑedit. quod ꝑfect᷑
nr̃i cursum int̾cludit. iuste
seueritatis uirga ꝑcutimus:
diuinȩ districtionis. conside¬
ratione t̾remus. futuri exa¬
minis recordatione amouemꝰ.
inutili muncdanȩ uitȩ sollici¬
tudine. cumpunctio nr̃a di¬
uidatur ad geminaꝰ ut ꝑti
moris meroren. mala di¬
luamus ȩt̾na: & ꝑ desidii
lacͥmas bona m̾cemur et̾na.
felices qui os hoc geminum
duplicis meroris mare. ꝑtͣn¬
seunt: qui omnẽ future ex¬

Expanded text:
affluentiam, quasi maris aquam affluentiam, quasi maris aquam juxta decursus sui viam effundit. CAPUT X. De gemina cordis compunctione. Moeror pro nobis aeternis, mare est a dextris; moeror pro malis aeternis, mare est a sinistris. Sane si sanae mentis sumus, pro utrisque debemus time re, dolere et amaris compunctionis lacrymis affluere. Ista timeamus amittere, illa timeamus incurrere, et habemus geminum mare muniens nos fortiter, et ab utroque latere. Recte, ut arbitror, mare, quod in via occurrit, quod profectionis nostrae iter impedit, quod profectus nostri cursum intercludit, justae severitatis virga percutimus, divinae districtionis consideratione terremus, futuri examinis recordatione amovemus.inutili, mundanae vitae sollicitudine compunctio nostra dividatur ad gemina, ut per timoris moerorem mala diluamus aeterna et per desiderii lacrymas, bona mercemur aeterna. Felices qui et hoc geminum duplicis moeroris mare pertranseunt, qui omnem futurae ex
Abbreviated transcription (Latin):
let que sunt in hac uita. huie
est mare in uia. Qui ꝑ illis dolet¬
que sunt extrahanc uitam: illi
est mare iuxta uiam. In hac uita
or bona os mala: in illa uita auit
sola bona aut sola mala. Itaq
que in illa sunt multum a se
differunt: & nulla. se similitu¬
dinis iicinitate contingunt: O
qd̾ int̾ ea. chaos magnum fir¬
matum sit: in qͥbus aliqua.
consimilis qualitatis ꝓportio
repiri non possit. S hec uita
inter illa. que fut᷑e uitȩ sunt
bona. seu mala. quasi media
int̾iacet. eo quod ad utraq seu
hinc seu inde. aliqua similitu¬
dine appropinquet. que bona
& mala ꝑmixta ħt. Illius uite
gͥ bonis. bonoꝵ suoꝵ quamius
umbratili similitudine uingi¬
tur. sicut & uite illuis malis.
maloꝵ suoꝵ imaginaria affi¬
nitate sociatur. Extra gͦ hanc
uiam sunt: quia post hanc iu¬
tam occurrunt. Extra quidẽ
& iuxta. non solum qualitatis
similitudine. s temꝑis cohe¬
sione. Statĩ ut ista deserimꝰ
meroris undam. amaritudinis

Expanded text:
let, quae sunt in hac vita, huic let, quae sunt in hac vita, huic est mare in via. Qui pro illis doletquae sunt extra hanc vitam, illi est mare juxta viam. In hac vita, et bona et mala; in illa vita, aut sola bona, aut sola mala. Itaque quae nulla sunt, multum a se differunt, et nulla se similitudinis vicinitate contingunt, eo quod inter ea chaos magnum firmatum sit, in quibus aliqua consimilis qualitatis proportio reperiri non possit. Sed haec vita inter illa quae futurae vitae sunt, bona sed mala quasi media interjacet, eo quod ad utraque seu hinc seu inde aliqua similitudine appropinquet, quae bona et mala permista habet. Illius igitur vitae bonis bonorum suorum quamvis umbratili similitudine jungitur, sicut et vitae illius malis, malorum suorum imaginaria affinitate sociatur. Extra ergo hanc viam sunt, quae post hanc vitam occurrunt. Extra quidem, et juxta non solum qualitatis similitudine, sed temporis cohaesione. Statim ut ista deserimusmoeroris undam, amaritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
citum esse. S felices illi qͦs iã
uirtutum exercitia. laboꝵ c̾ta¬
mina. ñ tam fatigant. quam
delectant: qui hoc solum plan¬
gunt.: quod tot ante acte uite
temꝑa. uł in mniquitate consum¬
ꝓserunt. uel in uanitate ꝑdider̃t.
Qui huiusmodi est. mare post
t̾gum se habere ostendit: sicut
ille qui dix̃. Recogitabo tͥ. om̃s
annos meos in amaritudine.
anime meȩ. Quis autem dubi¬
tet. huiusmodi hominib mare
post t̾gum relictum ẽẽ. ad tugis¬
simum firmam̃tũ. & subu̾sionẽ.
inumnicoꝵ: Solet enim a maritu¬
do penitentie: non solũ ꝑpetrata
mala satisfaciendo delere. uerũ
etiam illud in nobis ꝯsueuit ef¬
fic̾e̾ ut que ñ licet. ñ libeat repe
tricione.
onside̾mus & illud quomͦ
hec maris aqua amaritu¬
dinis unda. aliis sit extra uiam
aliis sit in uia. Quis dũbitet
hanc uitam ẽẽ uiam. ad fut᷑am
uitam. Alius dolet ꝑ his quȩ
sunt p̾sentis uite. alius ꝑ his
que sunt future. Qui ꝓ his do¬

Expanded text:
citum esse. Sed felices illi quos jam citum esse. Sed felices illi quos jam virtutum exercitia, laborum certamina, non tam fatigant quam delectant, qui licet solum plangunt, quod tot anteactae vitae tempora, vel in iniquitate consumpserunt, vel in vanitate perdiderunt. Qui hujusmodi est, mare post tergum se habere ostendit, sicut ille, qui dixit: Recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae . Quis autem dubitet hujusmodi hominibus mare post tergum relictum esse, ad tutissimum firmamentum, et subversionem inimicorum? Solet enim amaritudo poenitentiae non solum perpetrata mala satisfaciendo delere, verum etiam illud in nobis consuevit efficere, ut quae non licet, nec libeat repettritione. Consideremus et illud quomodo hic maris aqua, amaritudinis unda aliis sit extra viam, aliis in via. Quis dubitet hanc vitam esse viam ad vitam futuram? Alius dolet pro his quae sunt praesentis vitae, alius pro his quae sunt vitae futurae. Qui pro his do