comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annunciarent: et mentes hominũ
de terrenis ad cęlũ erigerent. E .iii.¬
ostea uero cũ adoleuisset. et
esset in urbe roma consticutus
eũ matre uidua. & sorore quȩ uir¬
ginitatẽ fuerat iã ꝓfessa. comite
alia uirgine. cuiꝰ uirginis soror
candida. & ipsa eiꝰdem ꝓfessionis
quȩ nunc carthagine degit iã
anus: cũ uideret sacerdotũ ma¬
ipse ludens offerebat dexterã: di-¬
cens. et sibi ied ab ea fieri oporte¬
re. Si quidẽ ep̃m se futurũ me¬
morabat. Loquebatur enĩ in illo
triebat. Illa uero: ut adolescentẽ
et nescientẽ quid diceret. respue̾¬
ed post quã edoctꝰ liberalibus
disciplinis ex urbe egressus ẽ.
ꝓfessuiq in auditorio prefecturã
pretorii: ita splendide causas ꝑo¬
rauit: ut eligeret᷑ a uiro illustrĩ.¬
ꝓbo tunc prefecto pretorii ad con¬
siliũ tribuendũ. Post qđ consula¬
ritatis suscepit insignia. ut rege¬
ret liguriã emiliãq ꝓuincias.

Expanded text:
annuntiarent, et mentes hominum annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigerent. 4. Postea vero cum adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit jam anus; cum videret sacerdotibipse ludens offerebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri oportere, siquidem episcopum se futurum esse memorabat; loquebatur enim in illo triebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respueed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque provincias,
Abbreviated transcription (Latin):
ohto& posito in administratio¬
ne prefecturȩ galliarũ patre
eiꝰ ambrosio: natꝰ ambrosius est.
Qui infans in area pretorii in
cuna positꝰ. cũ dormiret aꝑto
ore. subito examen apũ aduen̾i¬
ens faciem eiꝰ atq ora cõpleuit:
ita ut ingrediendi in os. egredi¬
endiq frequentarent uices. Quȩ
pat̾ qui ꝓpe cũ matre uel filia
deambulabat. ne abigerentuꝵ
ab ancilla que curã nutriendi
infantis susceꝑat ꝓhibens: solli¬
cita enĩ erat ne infanti nocerent.
expectabat tamen patrio affec¬¬
t̾u. quo fine illud miraculuor
clauderetur.¬
It illę post aliquandiu euo¬
lantes: in tantã aeris altitu.¬
diñe subleuate sunt: ut huma¬
nis oculis minime uiderentur
Quo facto: territꝰ pat᷑ ait. Si
uixerit infantulis iste. aliquid
magni erit. Oꝑabatur enĩ iã tunc
dñs inseruuli sui infantia. ut
impleretur qđ scriptũ est. faui
mellis: sermones boni Illud eñ
examen apum. scriptoꝵ ipsuis nob̃
generabat fauos: qui cęlestia dona

Expanded text:
gitur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ainfantis susceperat, prohibebat. Sollicita enim erat, ne infanti nocerent; exspectabant tamen patrio affectu quo fine illud miraculum clauderetur.At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ioseph: Ubiq in uirgine co¬
mes singularũ uirtutuo. ẽ pu¬
dor. Hic indiuiduiis debet esse
uirginitati: sine quo ñ pocest
eẽ uirginitas. Nec ad templus
oraria sine pudoris sui custode
ꝓcessit. hȩc ẽ imago uirgiita¬
tis. Talis enĩ fuit oraria: ut el
uniꝰ uita. om̃iũ disciplina sit. Si
untur ñ displicet auctor opus
bem: uit quȩcũq sibi eiꝰ exop¬
r premiũ: imitetur exemplũ
Quaste in una uirgine species
uitutũ emicant. Secrecũ uere¬
cundięꝰ uexillũ fidei: deuotio¬
qus obsequiũ. Uirgo inera domõ
comes ad ministeriũ: mater ad
templuor:¬

Expanded text:
cum Joseph? Ubique in virgine cocum Joseph? Ubique in virgine comes singularum virtutum est pudor. Hic individuus debet esse virginitati, sine quo non potest esse virginitas. Nec ad templum igitur Maria sine pudoris sui custode processit. 15. Haec est imago virginitatis. Talis enim fuit Maria, ut ejus unius vita omnium sit disciplina. Si igitur auctor non displicet, opus probemus; ut quaecumque sibi ejus exoptat praemium, imitetur exemplum. Quantae in una virgine species virtutum emicant? Secretum verecundiae, vexillum fidei, devotionis obsequium: virgo intra domum, comes ad ministerium, mater ad templu
Abbreviated transcription (Latin):
appellata respondit. Sed quę
primo turbauerat affectuo:
postea ꝓmisit obsequiuor. ł.uii¬
Uao uero religiosa in ꝓpi¬
scriptura diuina significat. Naor
& humilior facta est ubi a deos
cognouit electã. & statĩ ad co¬
natã suã in montana ꝓcessitꝰ.
non utiq ut exemplo erederet
quȩ iã crediderat oraculo: bea¬
ta enĩ inquit quȩ credidisti. et
tribꝰ cũ ea mensibꝰ mansit. Tant
enĩ in t̾uallo temporis. ñ fides
queritur: sed pietas exhibetur.
Et hoc postea quã in utero pa¬
rentis exiliens puer. matrẽ dñi
salutauit: prius compos deuo¬
tionis quã naturę. Inde tot se¬
quentibꝰ signis. cũ sterilis pare¬
ret.⁊ uirgo conciperet: loquere¬
tur inutꝰ: ad oraret magus: ex¬
pectaret simeon: sidera nunci¬
arent: maria mobilis ad intri¬
itũ. immobilis ad miraculuo
conseruabat inquit hȩc omnia
in corde suo. Quãuis mat̾ dm̃i
discere tamen precepta dñi dela¬
ni die paschȩ in ierłm: et ibac

Expanded text:
apapprimo turbaverat affectum, postea promisit obsequium. 12. Quam vero religiosa in propinScriptura divina significat . Nam et humilior facta est, ubi se a Deo cognovit electam, et statim ad cognatam suam in montana processit: non utique ut exemplo crederet, quae jam crediderat oraculo: Beata enim, inquit, quae credidisti . Et tribus cum ea mensibus mansit. Tanti autem intervallo temporis non fides quaeritur, sed pietas exhibetur. Et hoc posteaquam in utero parentis exsiliens puer matrem Domini salutavit, prius compos devotionis, quam naturae. 13. Inde tot sequentibus signis, cum sterilis pareret, virgo conciperet, loqueretur mutus, adoraret magus, exspectaret Simeon, sidera nuntiarent, Maria mobilis ad introitum, immobilis ad miraculum: Conservabat, inquit, haec omnia in corde suo . Quamvis mater Domini, 166 discere tamen praecepta Domini desini die paschae, et ibat
Abbreviated transcription (Latin):
ie maria intendebat om̃ibꝰ.
quasi a pluribꝰ moneret᷑. Sic
dm̃nia implebat uircutis officia:
ut ñ tam disceret. quã doceret
Talẽ hanc euangelista monstrauit:
talẽ angłs repperit: talẽ sp̃s sc̃s e¬
legit. Quid enĩ in singulis morer ⁊
ut eã parentes dilexerint: extra-¬
nei predicauerint: quȩ digna fu-¬
it. ex qua dei filiꝰ nasceretur: Hȩc
ad ipsos ingressus angeli. inuenta
domi. in penetralibꝰ sine comite:
ne quis intentionẽ abrũperet: ne
quis obstreperet. Neq enĩ comites
feminas desiderabat: quȩ bonas
cogitationes habebat. Quin etiã
tũ sibi minꝰ sola uidebatur: euor
sola esset. Nã quẽ ad modũ sola:
cui tot libri adessent: tot ꝓpħȩ :¬
nit: & angłm mraria quasi uirũ
specie mutata trepidauit: qua-¬
si non incognitũ. audito nomi-¬
ne recognouit. Ita peregrinata
ẽ in uiro: quȩ non ẽ. peregrina¬
ta in angło: ut agnoscas aures
religiosas: oculos uerecundos.
Deniq salutata obmutuit: et

Expanded text:
ic Maria intendebat omnibus, quasi a pluribus moneretur: sic omnia implebat virtutis officia, ut non tam disceret, quam doceret. 10. Talem hanc evangelista monstravit , talem angelus reperit, talem Spiritus sanctus elegit. Quid enim in singulis morer, ut eam parentes dilexerint, extranei praedicaverint, quae digna fuit ex qua Dei Filius nasceretur? Haec ad ipsos ingressus angeli inventa domi in penetralibus, sine comite, ne quis intentionem abrumperet, ne quis obstreperet; neque enim comites feminas desiderabat, quae bonas cogitationes comites habebat. Quin etiam tum sibi minus sola videbatur, cum sola esset. Nam quemadmodum sola, cui tot libri adessent; tot nit, et angelum Maria quasi uirum specie mutata trepidauit, quasi non incognitum audito nomine recognouit. Ita peregrinata est in uiro, quae non est peregrinata in angelo, ut agnoscas aures religiosas, oculos uerecundos. Denique salutata obmutuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplo sobrietatis eiꝰ & continenti¬
ẽ congregata: ut etiã conuersa¬
tio eoꝵ qui ꝑ ipsũ crediderant.
et uita totius abstinentiȩ ac fru¬
gi eoꝵ sobriaq conuiuia. libroꝵ
memorie mandarent᷑ a uro di-¬

Expanded text:
exempla sobrietatis ejus et continentiae congregata, ut etiam conversatio eorum qui per ipsum crediderant, et vita totius abstinentiae et frugalia eorum, sobriaque con vivia librorum memoriae mandarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
in domo ꝓpria cũ germana sic̃
peliquerat inuenit. iã matre de¬
functa. Atq cũ illa dexterã illiꝰ
oscularetur subridens ait illi
fee ut dicebã tibi: sacerdotis ma¬
nus oscularis Per idem tempus
cũ trans tiberim apud quendã
clarissimũ inuitatus sacrificiũ
in domo offerret: quȩdã balnea¬
trix quȩ paralitica in lecto iace¬
bat cũ cognouisset ibidẽ esse dñi
sacerdotem: in sellula se adeandẽ
domũ ad quã ille inuitatus ad¬
uenerat. portari fecit. Atq oran¬
tis et imponentis manũ. uestim̃¬
ta aitigit. Quę cũ exosculare.¬
tur statir. sanitate recepta. am¬
bulare cȩpit: ut impleretur illud
ra his facietis: credentes in nomi¬
ne meo. uod tamen signũ sa¬
nitatis. ut mirabile fuit: ita eti¬
am nec occultũ Nam ego hod
in eadẽ regione post annos pli¬
rimos sanctis uiris referentibus.¬

Expanded text:
in domo propria cum germana, sicut in domo propria cum germana, sicut reliquerat, invenit, jam matre defuncta. Atque cum illa dexteram illius oscularetur, subridens ait illi: Ecce ut dicebam tibi, sacerdotis manum oscularis. 10. Per idem tempus cum trans Tiberim apud quamdam clarissimam invitatus, sacrificium in domo offerret, quaedam balneatrix quae paralytica in lecto jacebat, cum cognovisset ibidem esse Domini Sacerdotem, in sellula se ad eamdem domum, ad quam ille invitatus venerat, portari fecit, atque orantis et imponentis manus vestimenta attigit. Quae cum exoscularetur, statim sanitate recepta, ambulare coepit; ut impleretur illud ra his facietis, credentes in nomine meo . Quod tamen signum sanitatis ut mirabile fuit, ita etiam nec occultum; nam ego hoc in eadem regione post annos plurimos, sanctis viris referentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sũmo gaudio accepit. qđ iu¬
cuces a se directi ad sacerdotiũ pe¬
fectus: quia uerbũ eiꝰ impleret᷑ in
ambrosio. Dixerat enĩ ꝓficiscenti
cũ mandata ab eodem carentur
ut moris ẽ. Uade. age ñ ut iudex
sed ut ep̃s. Pendente itaq relati¬
one iterũ fugã parauit: atq iN
possessione cuidã leontii elarissi¬
mi uiri aliquandiu delituit. Sed
ubi relationi responsũ ẽ: ab eodẽ
leontio ꝓditur. Preceptũ enĩ erat
uicario : ut insisteret rebꝰ ꝓficien¬
dis. Qui iniuncta sibi cũ uellet
implere. ꝓposito edicto conuenie
om̃s: ut si uellent sibi consulert
reb̾q suis. ꝓderent uirũ. Prodit
itaq & ad ductus mediolanũ: cũ
intelligeret circa se dei uoluntatẽ
nec se diueiꝰ posse resistere: postula¬
uit ñ se nisi a catholico epõbapt
citur post aliquot annos ordina¬
conis sue. ad urbẽ romã hoc ẽ.
ad ꝓpriũ solũ ꝑrexit: ibiq scãm
puellã de quã supra memoraui¬
nͥ cui manũ offerre solitus erat

Expanded text:
hoc summo gaudio accepit, quod iudices a se directi ad sacerdotium pefectus, quod verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, ut moris est: Vade, age non ut judex, sed ut episcopus. 9. Pendente itaque relatione, iterum fugam paravit, atque in possessione cujusdam Leontii clarissimi viri aliquamdiu delituit. Sed ubi relationi responsum est, ab eodem Leontio proditur; praeceptum enim erat vicario ut insisteret rebus perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit omnes, ut si vellent sibi consulere, rebusque suis, proderent virum. Proditus itaque et adductus Mediolanum, cum intelligeret circa se Dei voluntatem, nec se diutius posse resistere, postulavit non se nisi a catholico episcopo gitur post annos aliquot ordinationis suae ad urbem Romam, hoc est, ad proprium solum perrexit, ibique sanctam puellam, de qua supra memoravimus, cui manum offerre solitus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
nes etiã uitȩ sollicitudines ꝓeul
abiciebant. Et extra urbẽ egres¬
si. in ortulis uel exiguis quibꝰq
agellulis degebant: refugientes
imparis ꝓpositi consortia. et ui¬
de dissimilis contuberma: scien¬

Expanded text:
uod omnes vitae sollicitudines procul abjecerint, et, extra urbem egressi, in hortulis vel exiguis quibusque agellulis vixerint, refugientes imparis propositi consortia et vitae dissimilis contubernia, scien
Abbreviated transcription (Latin):
aa uͦ corporis. cũ nocte socian¬
as Nonnulli autẽ etiã post tri¬
duũ in cõmunicationẽ uenie¬
bint cibi: quos scilicet edacior
tudioꝵ fames ꝑurgebat. Iã uͦ
qui in eruditionibꝰ sapientiȩ
e in ꝓfundiore incelligentia
sacroꝵ uoluminũ conuersaban¬
cu: tãquã copiosis dapibꝰ inhi-¬
antes expleri nequibant: sed con¬
tuendo acrius inflãmabantur :÷
ita ut nec quarto iã nec qͥnto.
sed sexto demũ die. ñ tã deside¬
natũ quã necessariũ corpori in

Expanded text:
 corporis cum nocte sociantes. Nonnulli autem etiam post triduum in communionem veniunt cibi, quos scilicet edacior studiorum fames perurget. Jam vero hi qui in eruditionibus sapientiae, et in profundiore intelligentia sacrorum voluminum conversantur, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequeunt, et contuendo acrius inflammantur, ita ut nec quarto jam, nec quinto, sed sexto die demum, non tam desideratum quam necessa
Abbreviated transcription (Latin):
NOROMANE URBICLArŨ
uerbi dei lumen fiusset ex¬
ortũ: simonis quidẽ tene¬
bie cũ suo auccore restinecesiunt
sermo autẽ ueritatis & lucis qui ꝑ
petrũ predicabatur. uniuersorũ
mentes placido illustrauit audditu:
ita ut quotidie audientibꝰ eũ nul¬
la ũquã satictas fieret. Unde neq
auditio eis sola suffecit: sed marcũ
discipulũ eiꝰ om̃ibꝰ p̃cibꝰ exorant. :¬
uti ea quȩ ille uerbo predicabat.
ad ꝑpetuã eoꝵ cõmonitionẽ ha¬
bendã scripturȩ traderet: quo do¬
mi forisq in huiusmodi uerbi me¬
ditationibꝰ ꝑmanerent. Nec prius
ab obsecrañdo desistunt: quã que
orauerant impetrarent. Et hec fu¬
it causa seribendi: Qđ sedđm mar¬
cũ dicitur euangelium. He .ii.¬
ligioso se spoliatũ comperit
confirmauit: et in ꝑpetuũ legen¬
dã scripturã ecclesiis tradidit
Clemens in sexto dispositionũ libro
hȩc ita gesta esse describit. Cuniq si¬
mile dat testimoniũ etiã therapo¬
lites ep̃s. nomine papias: qui et

Expanded text:
Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum mentes placido illustravit auditu, ita ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio eis sola suffecit, sed Marcum discipulum ejus omnibus precibus exorant, uti ea quae ille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam scripturae traderet, qua domi forisque in hujuscemodi verbi meditationibus permanerent. Nec prius ab obsecrando desistunt, quam quae oraverant impetrarent. Et haec fuit causa scribendi quod secundum Marcum dicitur Evangelium. Peligioso se spoliatum comperit confirmavit, et in perpetuum legendam Scripturam Ecclesiis tradidit. Clemens in sexto Dispositionum libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
palmites: scđm hoc dicit quod est
caput eccłie. nosq mẽbra eiꝰ : me¬
diator dei et hominũ. homo xp̃s
iħs. Unius quippe nature sunt:
uitis et palmites. Propter quod cũ
esset deus. cuiꝰ naturȩ non sumꝰ.
factus est homo: ut in illo esset
uitis. humana natura: euius &
nos homines palmites ee. possemꝰ

Expanded text:
tes, secundum hoc dicit quod est caput Ecclesiae, nosque membra ejus, mediator Dei et hominum homo Christus Jesus . Unius quippe naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc aguntur apuã ꝓuinci¬
am achaiã in ciuitate pa¬
tras: in qua beatꝰ apłs siue mar¬
tir ꝓ redemptoris nomine cruci¬
fixus. presentẽ uitã gloriosa mor¬
te finiuit. Tamen cũ oleũ deflu¬
xerit. tantũ odorẽ naribꝰ prestat.
ut putes ibi multorũ aromatũ
sparsã esse congeriem. Qđ non
sine miraculo ac beneficio habe¬
tur in ppłis Nã ex hoc siue in¬
unctiones factę siue potiones da-¬
te: plerũq languentibꝰ cõmodũ
prestant. Post cuiꝰ gloriosã assũp¬
tionẽ: multe uirtutes uel ad hoc
sepulchrũ. uel ꝑ loca diuersa in
quibꝰ eius reliquie collo. itȩ sunt
feruntur ostense. De quibꝰ pauca
memorari non putaui abstrdũ:
quia ȩdificatio ẽ. eccłiȩ gła mar¬
tirũ uirtusq scõrũ¬

Expanded text:
em aguntur apud provinciam Achalam, in civitate Patras, in qua beatus apostolus sive martyr, pro Redemptoris nomine crucifixus, praesentem vitam gloriosa morte finivit. Tamen cum oleum defluxerit, tantum odorem naribus praestat, ut putes ibi multorum aromatum sparsam esse congeriem, quod non sine miraculo ac beneficio habetur in populis. Nam ex hoc seu inunctiones factae, sive potiones datae, plerumque languentibus commodum praestant. Post cujus gloriosam assumptionem multae virtutes vel ad hoc sepulcrum, vel per loca diversa in quibus ejus reliquiae collocatae sunt, feruntur ostensae. De quibus pauca memorari non putavi absurdum, quia aedificatio est Ecclesiae gloria martyrum virtusque sanctoru
Abbreviated transcription (Latin):
et de suis actibꝰ humilientur inqui¬
ere: sic e contrario reꝑbi. si quid
forte in electis rep̃hensibile repiunt
quasi suas ex eo nequitias obtecturi
aut ꝓ iusto defensuri. libentissime
solent amplecti. Ideoq multo ar¬
dentius legunt. qđ facta ẽ conten¬
tio inter discipulos xp̃i quis corũ
uideretur esse maior: quã qđ multi¬
tudinis credentiũ erat coret anima
paulũ. ita ut discederent ab inuicẽ:
quã qđ idẽ paulus ait. Cũ sit inter
uos zelus et contentio: nonne carna.
les estis: nonne homines estis: Quast
nobis infirmitas sc̃oꝵ imitanda ꝓp̾o¬
natur: et non illud potius. quia
conualuerunt de infirmitate: fortes
factisunt in bello. Hoc maxime in
loco: ubi et ipsa contentionis eorũ
causa nobis ẽ. in cognita. Neq enim
incredibile. ẽ: quia iuxta hoc qđ ali¬
bi precipitur. contendite intrare ꝑ
angustam portã: honore se inuicẽ
preueniendo certarent.¬

Expanded text:
s, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credentium erat cor et anima Paulum, ita ut discederent ab invicem, quam quod idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus les estis? nonne homines estis ? quasi nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello , hoc maxime in loco, ubi et ipsa contentionis eorum causa est nobis incognita. Neque enim credibile est quia juxta hoc quod alibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint
Abbreviated transcription (Latin):
& Rł Qui ante premiserat. non
ueni pacẽ mittere. sed gladiũ: et
diuidere homines aduersus patrẽ.
et matrẽ & socrũ: nequis pietatẽ
religioni anteferret: Ssubiecit di¬
cens. Qui amat patrẽ aut matrem
plusquã me. Et in cantico canticoꝵ¬
legimꝰ. Ordinate in me caritatẽ. Hic
ordo. in omni affectu necessarius est
Ama post dm̃. patrẽ : ama matrẽ:
ama filios. Si autẽ necessitas uenerit.
ut amor parentũ ac filioꝵ dei amori
cõparetur. et non possit utrũq ser¬
uari: odiũ in suos pietas in dm̃ est.
Non gͦ ꝓhibuit amare patrẽ aut
matrẽ: sed signanter addidit. qui
amat patrẽ aut matrẽ plusquã me.¬

Expanded text:
us. Qui ante praemiserat: Non veni pacem mittere, sed gladium, et dividere homines adversus patrem, et matrem, et socrum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens: Qui amat patrem aut matrem plus quam me. Et in Cantico legimus canticorum: Ordinate in me charitatem . Hic ordo in omni affectu necessarius est. Ama, post Deum, patrem, ama matrem, ama filios. Si autem necessitas venerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, odium in suos pietas in Deum est. Non ergo prohibuit amare aut patrem, aut matrem, sed assignanter addit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me,
Abbreviated transcription (Latin):
a: tanta ẽ. et prȩmioꝵ. Hos enĩ
adueniens cũ uigilantes inuene¬
rit. faciet discũbere: et transiens
ministrabit illis. Illos autẽ cum
uerbi annonã familiȩ sibi credite
fideliter prudenterq dispensan¬
tes inuenerit: supra omnia quȩ
possidet constituet: id. ẽ. supra
om̃ia celestis regni gaudia. Non
utiq ut hors soli dominiũ tene¬
ant: sed ut eoꝵ habundantius
eeteris scĩs eterna possessione
fruantur. Qui enĩ docti fuerint
fulgebunt quasi splendor firma-¬
menti: et qui ad iusticiã erudi-¬
unt multos. quasi stellȩ in ꝑpe-

Expanded text:
a, tanta est et praemiorum. Hos enim adveniens cum vigilantes invenerit, faciet discumbere, et transiens ministrabit illis. Illos autem cum verbi annonam familiae sibi creditae fideliter prudenterque dispensantes invenerit, supra omnia quae possidet constituet, id est supra omnia coelestis regni gaudia. Non utique ut horum soli dominium teneant, sed ut eorum abundantius caeteris sanctis aeterna possessione fruantur. Qui enim docti fuerint fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multo
Abbreviated transcription (Latin):
er mensurã tricici: exprimi¬
tur modus uerbi. Alta &¬
enĩ quȩq debent multis audien¬
tibꝰ contegi. & uix paucis aꝑiri
ne cũ angusto cordi incapabile
aliquid tribuitur:: extra funda-¬
tur. Hinc moyses a secreto dei
exiens. coruscantẽ faciẽ coram
ppło uelat: quia nimirũ turbis
claritatis intimȩ archana non
indicat. Pro qualitate igitur
audientiũ. formari debet sermo
doctorũ: ut ad sua singulis con-¬
gruat: & tamen a cõmunis ȩdi-¬
ficationis arte nũquã recedãt
B̾eatus ille seruus: quẽ cũ uene¬
rit dñs eiꝰ inuenerit sic facientẽ
Amen dico uobis. qm̃ suꝑ om̃ia

Expanded text:
er mensuram tritici exprimitur modus verbi. Alta etenim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem faciem coram populo velat, quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat . Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Beatus ille servus, quem cum venerit Dominus, invenerit ita facientem. Vere dico vobis quia super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
obsequiũ prebuisse Peractoq
ex more seruitio: capitellũ tantũ
uobis excitantibꝰ non expleui Tunc
illi stupefacti pariter & admirantes
diem et tempus post notant. solli¬
cite requirentes. Qui ipsã diem
seruisse. Obeatũ uirũ in cuius
transitu sc̃oꝵ canit numerus ::
angelorũ exultat chorus: omni¬
ũq cęlestiũ uirtutũ oceurrit ex-¬
ercitus : diabolus presumptione
confunditur⁊ eccłia uirtute roho¬
ratur: sacerdotes reuelatione glo-¬
rificantur. Quẽ mricahel assump¬
sit cũ angelis: maria suscepit eũ
uirginũ choris: paradisus retinet
lȩtũ cũ sc̃ĩs. Sed quid nos in lau¬
dem eiꝰ temptamꝰ. quod non suffici¬
mꝰ adimplere: Ipse ẽ enĩ laus illiꝰ
cuiꝰ laus ab eiꝰ ore nũquã recessit:¬

Expanded text:
obsequium praebuisse, peractoque obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus, non explevi. Tunc illi stupefacti, pariterque admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsam diem servisse. O beatum virum, in cujus transitu sanctorum canit numerus, angelorum exsultat chorus, omniumque coelestium virtutum occurrit exercitus: diabolus praesumptione confunditur, Ecclesia virtute roboratur, sacerdotes revelatione glorificantur; quem Michael assumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retinet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laudem ejus tentamus, quod non sufficimus adimplere? Ipse est enim laus illius, cujus laus ab ejus ore nunquam recessit
Abbreviated transcription (Latin):
beatus ambrosius cuiꝰ hodie
flores eloquii ꝑ totã ȩcclesiã redo¬
lent: mediolanensi ciuitati preerat
ep̃s. Cui celebranti festa dm̃ici diei
ista erat consuetudo: ut ueniens
lector cũ libro. non antea legere
presumeret: quã sc̃s nutu ussisset
factũ est autẽ. ut illa die dm̃ca.
ꝓpħica lectione iam lecta: ante
altare stante qui lectionem beati
PaULi ꝓferret: beatissimꝰ antistes
ambrosius suꝑ scm̃ altare obdor-¬
miret. Quod uidentes multi. cũ
nullus eũ penitus excitare presu¬¬
meret: transactis fere duarũ aut
triũ horarũ spatus excitauerunt
dicentes. Iam hora precerit: iubeat
domnus lectori lectionẽ legere.
Expectat enĩ populus: ualde iam
lassus Respondens autẽ beatus am¬
brosius: nolite inquit turbari.
Multũ enĩ michi ualet sic obdor-¬
misse: cui tale mirãculũ dominus
ostendisse dignatꝰ sit. Nam
noueritis frẽm meiĩ martinũ
sacerdotẽ egressũ de corpo¬
re fuisse. me autẽ eiꝰ funeri

Expanded text:
beatus Ambrosius, cuius hodie flores eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consuetudo, veniens lector cum libro non antea legere praesumeret, quam sanctus nutu iussisset. Factum est autem, ut illa die dominica, prophetica lectione iam lecta, ante altare stante qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistis Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt, dicentes: 'Iam hora praeterit. Iubeat domnus lectori lectionem legere; spectat enim populus valde iam lassus'. Respondens autem beatus Ambrosius: 'Nolite', inquid, 'turbari. Multum enim mini valet obdormisse, cui tale miraculum Dominus ostendisse dignatus sit. Nam noveritis, fratrem meum Martinum sacerdotem egressum fuisse de corpore, me autem eius fun
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis insinuat: quomodo
ysalmista. dicens. quis sapiens &
custodiet hȩc. non neminẽ sed
parũ significat. Nã alibi uerbũ¬
idẽ noñ ꝓ difficili. sed ꝓ impos¬
sibili posiuit. Ds quis similis erit
tibi: Widelicet nullus. Tu enĩ
solus altisimꝰ suꝑ omnem terraor.
Quis putas. ẽ. inquit fidelis ser-¬
uus et prudens: fidelis quippe
sui: prudens uero dilegenter dis¬
cernendo capacitatẽ singuloꝵ
bum in dempore. Exemplum
hortationẽ mentis sollicite inter¬
serit: ut spe pręmiors ministrent
conseruis in tempore cibaria
doctrinarũ¬

Expanded text:
irtutis insinuat: quomodo Psalmista: Quis sapiens et custodiet haec? non neminem, sed rarum significat. Nam alibi idem verbum non pro difficili, sed pro impossibili posuit: Deus, quis similis erit tibi? id est, nullus: Tu enim solus altissimus super omnem terram . Quis putas est, inquit, fidelis servus et prudens? Fidelis quippe sui. Prudens vero in diligenter discernendo capacitatem singulorum bum in tempore. Exemplum hortationem sollicitae mentis interserit, ut spe praemiorum ministrent conservis in tempore suo cibaria doctrinaru
Abbreviated transcription (Latin):
Qit hoc ipsũ qͥd homo ꝑbona oꝑa plad̃
hominib ñ ibi finẽ constituat ut hosla¬
nib placeat. s referat hoc ad laudẽ dei
& ꝓpterea placcat homcnib ut mllo
glorisicet ds. Hoc enĩ laudaņlus
expedit. ut ñ hominẽ s dm̃ honoress.
seut in ipso homine quẽ portabat dñs
ostendt. ubi ad mirate sunt turbȩ¬
de paralitico sanato uuntutes eiꝰ sicut
i aiglio scriptũ ẽ. timuerunt & glo¬
rificauerunt dm̃ qui dedit potestatem

Expanded text:
ut hoc ipsum, quod homo per bona opera placet hominibus, non sibi finem constituat, ut hominibus placeat, sed referat hoc ad laudem Dei. Et propterea placeat hominibus, ut in illo glorificetur Deus. Hoc enim laudantibus expedit ut non hominem, sed Deum honorent. Sicut in ipso homine, quem portabat, Dominus ostendit, ubi admiratae sunt turbae paralytico sanato virtutes ejus, sicut in Evangelio scriptum est: Timuerunt et glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
tegit. Suꝑcandelabrũ autẽ. qui cor-¬
pus uũ ministerio dĩ subicit. ut
suꝑior sit predicatio ueritatis & in¬
ferior seruitus corporis. Per ipsã tamꝰ
corporis seruitutẽ.: excelsior luceat
doctrina quȩ ꝑ officia corporalia. idẽ
in bonis oꝑib insinuat᷑ discentib Suꝑ
candelabrũ gͦ ponit lucernã. cũ diett
apłs. Non sic pugno tãquã aerẽ ceders.
s castigo corpꝰ meũ & seruituti subicio.
ne forte aliis predicans ipse reprobus

Expanded text:
qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus corporis: per ipsam tamen corporis servitutem excelsior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id esin bonis operibus insinuatur discentibus. Super candelabrum ergo ponit lucernam, cum dicit Apostolus: Non sic pugno, tanquam aerem caedens, sed castigo corpus meum, et servituti subjicio: ne forte aliis praedicans, ipse repro
Abbreviated transcription (Latin):
apłors esse consulendũ: uideant
hoc ipsos apłos non nisi collecto
frm̃ cętu. et precibꝰ ad deũ fusis

Expanded text:
o esse consulendum, videant hoc ipsos apostolos, nonnisi collecto fratrum cetu et precibus ad deum fusis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ.: cũ priuilegia singuloꝵ. ut iero¬
nimꝰ ait. cõmunẽ legẽ facere om̃ino
ñ possint. Nã et ibi gentiles uiri tẽ¬
pestate coacti auctore ꝑiculi sorte
querebant: et hic mathias sorte eli¬
gitur:: ne apłi electio mandato ue¬
teris legis discrepare uideretur: ubi
sũmꝰ sacerdos sorte queri iubebatur:
sieut de zacharia dicit᷑. Scdm con¬
suetudinẽ sacerdoti. sorte exiit: ut
incensũ poneret. Qui id circo ut
reor tunc sorte querebat᷑ : ut in tipo
figuraretur. uerũ semꝑ querenduor
fuisse sacerdotẽ : donec ueniret cui
repositũ erat. Qui ñ in hostiarũ cru¬
ore. sed ꝑ ꝓpriũ sanguinẽ introuit
semel in scã: etna redemptione in-¬
uenta. Cuiꝰ hostia tẽpore paschȩ im-¬
molata: sed die pentecostes spũ scõ
in igne apparente uere consũpta ẽ.
Ueteris enĩ erat consuetudinis: ac¬
ceptas deo uictimas celesti igne con¬
sumi. Donec gͦ ueritas cõpleretur :
sigurã licuit exerceri. Unde ẽ. qct
mathias qui ante pentecosten o¬

Expanded text:
a singulorum, » ut Hieronymus ait, « communem legem facere omnino non possint. » Nam ibi et gentiles viri, tempestate coacti, auctorem periculi sorte quaerebant, et hic Matthias sorte eligitur, ne apostoli electio a mandato discrepare legis veteris videretur, ubi summus sacerdos sorte quaeri jubebatur, sicut de Zacharia dicitur: Secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret . Qui dcirco, ut reor, tunc sorte legebatur, ut typo figuraretur, verum semper quaerendum fuisse sacerdotem, donec veniret cui repositum erat, qui non in hostiarum cruore, sed per proprium sanguinem introivit semel in sancta aeterna redemptione inventa . Cujus hostia tempore Paschae immolata, sed die Pentecostes Spiritu sancto in igne apparente, vere consumpta est. Veteris enim erat consuetudinis acceptas Deo victimas coelestis igne consumi. Donec ergo veritas compleretur, figuram licuit exerceri. Inde est quod Matthias, qui ante Pentecosten ordina
Abbreviated transcription (Latin):
ista: Da unũ: et ppłs. ẽ. Tolle unũ
et turba ẽ. Quid. ẽ. enĩ turba:
nisi multitudo turbata: Sed au-¬
dite apłm. Obseero autẽ uos fr̃s.
Multitudini dicebat. sed om̃s unũ
facere uolebat. Obsecro autẽ uos
fr̃s: ut idipsũ dicatis om̃s: et non
sint in uobis scismata. Ergo mag¬

Expanded text:
ista? Da unum, et populus est: tolle unum, ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? Sed audite Apostolum: Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata; sitis a
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ deponit postulationẽ piarum
querelarũ: qđ eã soror deseruerit:
et sic laborantẽ in ministerio adiu¬
uare neglexerit. Illa non responden
te. sed tamen presente: uidicat dñs.
Maria causã suã tãquã ociosa. iii¬
dici maluit cõmittere: nec in respon-¬
dendo uoluit laborare. Sienĩ para-¬
ret respondendi sermonẽ: remit te¬
ret audiendi intentionẽ. Respondit
gͦ dñs qui in uerbo non laborabat:
quia uerbũ erat. Quid ergo dixit:
Marcha. marcha. Repetitio nomi-¬
nis indiciũ ẽ. dilectionis: aut forte
mouendȩ intentionis. Et audiret
atcentius: bis uocata ẽ. Marcha.
marcha: audi. Tu circa mulza oc
cupata es. Unũ autẽ opusẽ. Il est
unũ necessariũ est. Non unũ opus.
quasi singulare opus: sed opus est.
expedit: necessariũ est
nũ cogitate fr̃s mei: et uidete
in ipsa multitudine. si dele-¬
ctat nisi unũ. Ecce deo ꝓpitio quã
multi estis. Quis uos ferret. nisi u¬
nũ saꝑetis: Ende in multis quies

Expanded text:
cem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audiendi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necessarium estnum cogitate, fratres mei, et videte in ipsa multitudine si delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies
Abbreviated transcription (Latin):
nomen eiꝰ in unũ : quia unũ est
necessariũ. Unũ illud suꝑnũ. unũ.
ubi pat̾ et filiꝰ et sp̃s sc̃s sunt unũ.
Uidete nobis cõmendari unitatẽ.
Certe trinitas. ẽ. ds̃ nr̃. Pater non
ẽ. filiꝰ : filiꝰ non . ẽ. pater: sp̃s sanctꝰ
nec pater.ẽ. nec filiꝰ: secd ambor sĩs
Et tamen ista tria. non dres di non
tres omnipotentes: sed unꝰ ds̃ ommi¬
potens. Ipsa trinitas unꝰ ds̃ quia
unũ. ẽ. necessariũ. Ad hoc unco
non nos ꝑducit: nisi multi habea

Expanded text:
 . Quia unum est necessarium, unum illud supernum, unum ubi Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt unum. Videte nobis commendari unitatem. Certe Trinitas est Deus noster. Pater non est Filius, Filius non est Pater, Spiritus sanctus nec Pater est, nec Filius, sed amborum Spiritus: et tamen ista tria non tres dii, non tres omnipotentes, sed unus Deus omnipotens, ipsa Trinitas unus Deus: quia unum necessarium est. Ad hoc unum non nos perducit, nisi multi habea
Abbreviated transcription (Latin):
relinquere uerbũ dei. et mi¬
Iustrare mensis. Considerate
ergo fr̃s uiros ex uobis boni
cestimonii septẽ: plenos spiri¬
tu scõ & sapientia: quos con¬
stituamus suꝑ hoc opus. Nos
uero: orationi et ministerio.
suerbi instantes erimꝰ. Et placu¬
it sermo: corã omni multitu¬
dine. Et degerunt Steehat ic̃¬

Expanded text:
ere verbum Dei, et ministrare mensis. Considerate ergo, fratres, viros ex vobis boni testimonii septem, plenos Spiritu sancto, et sapientia, quos constituamus super hoc opus. Nos vero orationi, et ministerio verbi instantes erimus. Et placuit sermo coram omni multitudine. Et elegerunt Stepha
Abbreviated transcription (Latin):
do asperis deterrendo: sperabat se
mentẽ scãm posse a bono ꝓposito
nes ur̃e pluuiȩ sunt: terrores flu¬
mina sunt. Quȩ quantũ uis impin
gant. stat fundamentũ domꝰ meȩ:
nec poterit cadere. Fundata enĩ. ẽ.
supra petraor.

Expanded text:
era . Sperabant se | mentem sanctam a bono proposito nes uestrae pluuiae| sunt terrores flumina sunt quae quantum uis inpin| gant stat fundamentus domus meę non poterit cadere| fundata enim est super petram.
Abbreviated transcription (Latin):
imbecillia m̃bra sustentans: erectis
in celũ manibꝰ stetit: & ultimuo
sp̃m inter uerba orationis efflauit.
Qua scilicet die: duobꝰ de eo fr̃ibꝰ
uni in cella cõmoranti alteri autẽ
longius posito: reuelatio uniꝰ atq
indissimilis uisionis apparuit Ui¬
derunt nãq quia strata pallus
atq innumeris corusea lãpadibꝰ
uia : recto orientis tramite. ab enis
cella in cęlũ usq tendebatur
Cui uenerando habitu uir desup
clarus assistens: cuiꝰ esset uia quã
cernerent in quisiuit. Illi autẽ
se nescire ꝓfessisunt. Quibꝰ ipse
ait. Hȩc. ẽ uia: qua dilectꝰ dño
cȩlũ benedictus ascendit. Tunc
itaq scĩ uiri obitũ. sicut p̃sentes
discipuli uiderunt: ita absentes
ex signo qđ eis predictũ fuerat
agnouerunt. Sepultꝰ uero. ẽ in
oratorio beati baptiste ioħis qđ¬

Expanded text:
a sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ultimum spiritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assiuisivit. Illi autem se nescire professi sunt. Quibus ipse ait: Haec est via qua dilectus Domino coelum Benedictus ascendit. Tunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ uero anno quo de hac
uita erat exiturus : quibꝰdã
discipulis secũ conuersantibꝰ. qui¬
b̾dã longe manentibꝰ scĩssimi sui
obitus denunciauit diẽ: p̃senti¬
bꝰ indicens ut audita ꝑ silentiũ
tegerent: absentibꝰ in dicans. qđ
uel quale eis signũ fieret. qͦndo
eiꝰ amma de corpore exiret. An¬
te sextũ uero sui exitus diẽ. aꝑi¬
risibi sepulturã iubet. Qui mox
correptꝰ febribꝰ: acri cepit ardore
fatigari. Cũq ꝑ singulos dies lan-¬
guor ingrauasceret. sexto die
portari se in oratoriĩ a discipłis
fecit: ibiq̃ exitũ suũ dñici cor¬
poris & sangiunis ꝑceptione mu

Expanded text:
odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corpori
Abbreviated transcription (Latin):
expressa ꝓbitatis. qͥd corrigere
quid defingere. qͥd tenere debea¬
n ostendunt. Primꝰ discendi ar-¬
dor nobilitas ẽ. magistri. Quid
nobilius dei matre: Quid splen¬
didiis ea. quã splendor elegit
Quid castius ea. quȩ corpus sine
corporis cortagione generauit

Expanded text:
expressa probitatis, quid corrigere, expressa probitatis, quid corrigere, quid effingere, quid tenere debeatis, ostendunt. 7. Primus discendi ardor nobilitas est magistri. Quid nobilius Dei matre? quid splendidius ea, quam Splendor elegit? quid castius ea quae corpus sine corporis contagione generavit
Abbreviated transcription (Latin):
a. definiamꝰ Si enĩ ibi ẽ patria
ubi genitale domiciliũ. in celo
ꝓfecto. ẽ. patria castitatis Itaq
hie aduena. ibi incola ẽ Quud
autẽ ẽ castitas iurginalis nisi
expers contagionus integritas:
Atq eiꝰ auetorẽ ouẽ possumus
estimate. nisi immaculatũ dei
filiũ euiꝰcaro ñ uidit corrupt¬
onẽ: diunitas non ẽ exꝑta con¬
tagionẽ:: Uidete gͥ: quanta us¬
ginitatis merita sint. Xp̃s ante
iuirginẽ.: xp̃s ex iurgine. A patie
quidẽ natus ante scła: sed exur¬
gine natꝰ ob scła. Illud nature
suȩ hoc nr̃e utilitatis ẽ. Illud
erat semꝑ: hoc uoluit. Spectatt
et aliud uirginitatis merituo
Xp̃s uirginis sponsus. Et si dici
cauit. Uirgo quȩ genuit: uirgo
que ꝓprio lacte nutriuit. Sit gͥ¬
nobis tãquã in imagine descripta
uiginitas mariȩ: e qua ũielut
seculo refulgeat species castita¬
as et forma uirtutis. Hinc suma¬
m̾ licet exempla uiuendi: ubi
tãquã in exemplari. magisteria

Expanded text:
a definiamus. Si enim ibi est patria, a definiamus. Si enim ibi est patria, ubi genitale domicilium: in coelo profecto est patria castitatis. Itaque hic advena, ibi incola est. 21. Quid autem est castitas virginalis, nisi expers contagionis integritas? Atque ejus auctorem quem possumus aestimare, nisi immaculatum 152 Dei Filium, cujus caro non vidit corruptionem, divinitas non est experta contagionem? Videte igitur quanta virginitatis merita sint. Christus ante virginem, Christus ex virgine; a Patre quidem natus ante saecula, sed ex virgine natus ob saecula. Illud naturae suae, hoc nostrae utilitatis est. Illud erat semper, hoc voluit. 22. Spectate et aliud virginitatis meritum: Christus virginis sponsus, et si dici tavit, virgo quae genuit, virgo quae proprio lacte nutrivit, de vobis tamquam in imagine descripta virginitas vita Mariae, de qua velut speculo refulgeat species castitatis et forma virtutis. Hinc sumatis licet exempla vivendi, ubi tamquam in exemplari magisteria
Abbreviated transcription (Latin):
Dort adhuc ad laudẽ uirgi¬
nicatis. Orcus clausus soror
meã sponsa: orcus clausus. fons.
signatus. Quo meliores afferat
fructus. claustro pudoris septa
uirginitas: in qua intemerata ꝑ.¬
maneant castitatis signaculã
Hunc ortũ anime ur̃ẽ. hune fon¬
tẽ seruate puri liquoris. ut euor
in uobis nemo ꝑturbet ⁊ nemo
dissignet: quẽ genitalis in uobis
origo signauit. Nemo auferat
animȩ urẽ uineã: & uilia olerar
serat. Umea enĩ quędã fructus
uirginalis ẽ. Comugia uelut¬
quȩdã holerũ plantaria sunt
in quibꝰ frequens gelu ẽ Et ile
sicut olera herbarũ cito cadiar
atq marcescunt: nisi aut finẽ
ctũ euehat continentia. Ei¬
IN laudationibꝰ solet patria
predicari & parentes: ut cõme¬
moratione auctoris. dignitas
successionis exaggeretur. Ego li¬
cet laudationem non sus enim
uiginitatis sed expressione. ad
rem tamen ꝑtinẽre arbitror: ut
quȩ sit ei p̾atria. quis auctor
appareat. Ac prius ubi sit patri¬

Expanded text:
dit adhuc ad laudem virginitatis: Hortus clausus soror mea Sponsa, hortus clausus, fons signatus ; quo meliores afferat fructus claustro pudoris septa virginitas, in qua intemerata permaneant castitatis signacula. Hunc hortum animae vestrae, hunc fontem servate puri liquoris, ut eum in vobis nemo perturbet, nemo designet, quem genitalis in vobis origo signavit. Nemo auferat animae vestrae vineam, et vilia olera serat. Vinea enim quidam fructus virginalis est: conjugia velut olerum plantaria sunt, in quibus frequens gelu est; et ideo sicut olera herbarum cito cadunt atque marcescunt, nisi finem imponat ctum evehat continentia. In laudationibus solet patria praedicari et parentes; ut commemoratione auctoris dignitas successionis exaggeretur: ego licet laudationem non susceperim virginitatis, sed expressionem; ad rem tamen pertinere arbitror, ut quae sit ei patria, quis auctor, appareat. Ac prius ubi sit patri
Abbreviated transcription (Latin):
eNrte huc senes: & mecũ suꝑ
filios plangite : qui uos iuscera
paterna habere sentitis. Uenite huc
iuuenes: et flete suꝑ iuuentutẽ spon¬
te pereuntẽ. Huc accedite patres: et
ꝓhibete talia: ne talia patiamini
Deficite plorando oculi mei: et caligi¬
nẽ obducite fundentes flumina lacri¬
marũ ne uideã cedi gladio. quosdũ
tantes leiuter uiderẽ ex paui. Igiur
dhe & alia senior ꝓsequeretur ec
et et amboꝵ coniuges cũ natis ꝓprus
ueniunt : & aspectibꝰ eoꝵ ꝓprios in¬
fantulos offerentes. has eiulando uo¬
ces effundunt. Quibꝰ nos seruituras
nlis quitis: Quibꝰ coniugii ur̃ĩ tradi¬
ais caritatẽ: Qui putatiserunt hoꝵ
dissum ꝑuascres: Qli erunt ure
occupaceres familiȩ: uel qui sibi cli¬
iusuri sunt uernaculos quos nutristis:
heu quã ferreo. heu quã impio crude¬
litatis genere. parentes despicitis: ami¬
cos resp̾uitis: uxores abicitis: filios ab¬
dicatis: & uos ipsos carnifici ultioneos
exhibetis

Expanded text:
enite huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. Venite huc, juvenes, et flete super juvenes sponte pereuntes. Huc accedite, patres, et prohibete talia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum tantes leviter viderem, expavi. 8. Igituret alia senior prosequeretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum dissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos exhibetis!
Abbreviated transcription (Latin):
ĩs discipilis suis Attendite a fer¬
mento phariseoꝵs: qđ ẽ hipocrisis.
UEL Ad hoc fermentũ perti.¬
nent omnia. quȩ recũbens apud
phariseũ suꝑius disputauerat.¬

Expanded text:
s discipulis suis: Attendite a fermento Pharisaeorum, quod est hypocrisis, etc. . Ad hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat
Abbreviated transcription (Latin):
mento malitie et nequitie. seel
inazimis sinceritatis ⁊ ueritatis.
Iam sicut modicũ fermentũ totã
mox cõsꝑsioñe suo q sapore cõ¬
maculat. sic mmirũ simulacio.
cuiꝰ semel amimũ imb̾uerit: tota
u̾tutũ sinceritate ⁊ ueritate frau¬
dabit. Nichil autẽ optũ est quod
lõ reueletur: neq absconditum
luod non sciatur. ł x¬
omodo ĩ presenti scło multorũ
dni latet ypocrisis: ergo de
fitur o cepore intelligendñ. quãdo
udicabit de ꝯ occulta hominũ. Nã
situt uiis amicorum beatiꝰ
lob uerissime dixit:
laus impioꝵs breuis ẽ. et gaudiuor
hipocritȩ ad instar puncti. Si as¬
cenderit usq ad cęlũ suꝑbia eius:
et caput eius nubes tetigerit. qua¬
si sterquiliniũ infine ꝑdetur. Infi¬
ne inquit ꝑdetur: qui in principi¬
o florere uidebatur. Est ergo sensus.
Attendite ne emulemini simulato¬
res: quia ueniet ꝓfecto tẽpus: in
quo et ur̃a uirtus om̃ibꝰ et eorũ
reueletur hipocrisis

Expanded text:
mento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis . Nam sicut modicum fermenti totam fmox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti. Si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus, in quo et vestra virtus omnibus, et eorum reveletur hypocrisis
Abbreviated transcription (Latin):
sisset expauit. Om̃sq qui cũ eo
ad dei hominẽ ueniebant. terre
consternatisunt. Surgentes autẽ
ad eũ ꝓpinquare minime p̃sum¬
seruntꝰ: sed ad suũ regẽ reuersi:
nunciauerunt trepidi. in quan
tẽ cerneret: non ausus accedere
sese in t̃rã dedit. Cui cũ uir dei
bis terq diceret. surge ⁊ sed ipse
ante eũ erigi de tra non aude̾ret.

Expanded text:
sisset, expavit. Omnesque qui cum eo sisset, expavit. Omnesque qui cum eo ad Dei hominem veniebant; terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanttem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum erigis de terra non auderet,