comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mili tonas. Quia humanũ genus
beatꝰ iob meritis transcendebat :
eũ pius conditor ⁊eruditor ad con¬
siderandam similitudinẽ suȩ ma¬
gnitudinis ꝓuocat: ut cognita
tanta dissimilitudine. in humi¬
litate se p̃mat. S cũ indõ uor et
brachiũ dr̃: cauendũ sumoꝑe ẽ:
ne quid in eo mens corporeũ sus¬
picet᷑. In antropomorphitarum
nãq heresim cadere ẽ: eũ qui in¬
circũscripte implet ⁊ circũ plecti¬
t᷑ oiã. intra corporalia liniam̃ta
concludere. S ompẽ ds ad sua
nos trahens. usq ad nr̃a sehumi¬
liat : atq ut alta in sinuet humi¬
lib condescendit: quatinꝰ p aruu¬
loꝵ animꝰ reb cognitis enutritus
ad inquirenda exurgat in cõg¬
nita: atq ab eo qͥ longe suꝑ ipsũ
aliqͥndo uͦ ab auib. aliquando etiã
ab insensatis reb: quasdã longedis¬
similes inse similitudines trahat.
Plerũq enĩ acorporib hominũ in
se similitudinẽ trahit : sicut de
eo ꝓpħa ad israhelitas dicit. Qui

Expanded text:
iores.---Quia humanum genus beatus Job meritis transcendebat, eum pius conditor et eruditor ad considerandam similitudinem suae magnitudinis provocat, ut cognita tanta dissimilitudine, in humilitate se premat. 7. Deus, etbrachium dicitur, cavendum summopere est ne quid in eo mens corporeum suspicetur. In Antropomorphitarum namque haeresim cadere est eum, qui incircumscripte implet et complectitur omnia, inter corporea lineamenta concludere; sed omnipotens Deus, ad sua nos trahens, usque ad nostra se humiliat, atqlibus, condescendit, quatenus parvulorum animus rebus cognitis contritus, ad inquirenda surgat incognita: atque ab eo qui longe super ipsum aliquando vero ab avibus, aliquando etiam ab insensatis rebus quasdam longe dissimiles in se similitudines trahat. Plerumque enim a corporibus hominum in se similitudinem trahit, sicut de eo propheta ad Israelitas dicit: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
eas. ⁊usq ad pͥncipem fortitu¬
dinis magnificat᷑ ẽ: ⁊ ab eo abs¬
tulit iuige sacrificiũ. ⁊ deiecit
locũ scĩficationis eiꝰ. Robur. aut
datũ ẽ contra uige sacrificiũ ꝓp
cũ ñ nullos ⁊ luce iusticiȩ resplẽ¬
dentes. Iurtute oꝑis robustos
tollit᷑. Iuge uͦ sacͥficium tollit:
qr studiũ conu̾sationis eccłȩ in
eis qͦs cȩꝑit int̾rumpit. Robur
exigerent: eos qui recti credeban¬
t᷑. obtinere adu̾sarius neqͣquã
posset. Ueritas urt̾ra ꝓsternitur:

Expanded text:
eas, et usque ad principem fortitueas, et usque ad principem fortitudinis magnificatus est, et ab eo abstulit juge sacrificium, et dejecit locum sanctificationis ejus. Robur autem datum est ei contra juge sacrificcum nonnullos et luce justitiae splendentes et virtute operis robustos tollitur. Juge ergo sacrificium tollit, quia studium conversationis Ecclesiae, in eis quos ceperit, interrumpit. Robur exigerent, eos qui recti credebantur obtinere adversarius non posset. Veritas in terra prosternitur,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ⁊ leo ⁊ insidians dr̃. Insidians
ꝑ miracłoꝵ speciem: leo ꝑ forti¬
tudinẽ scłarem. Ut enĩ eos qͥ aꝑte
iniqui st̃ ꝑtrahat: scłarem poten¬
tiã ostentat. Ut uͦ etiam iustos
fallat: signis scĩtatem simulat.
Illis enĩ suadet elatione magnitu¬
dinis: istos decipit ostensione sc̃i¬
tatis. Dehac cauda uehemoth
istius. sub draconis speciȩ ꝑ ioħem
partem stellarũ cęli: ⁊misit eas
in hac nocte uitȩ p̃sentis. dũ in
se innumeras scõꝵ uirtutes con¬
tinet : radiantib desuꝑ syde¬
rib fulget. S draconis cauda
int̾ram stellas deicit: qr illa sa¬
thanȩ extremitas ꝑ audatiam
assũpti hõis erecta quosdã qͦs
uelut electos dei in eccła inue¬
nit. obtinendo reꝓbos osten¬
dit. Stellas itaq decelo int̾¬
ram cadere ẽ: relicta ñ nullos
spe cȩlestiũ illo duce ad ambi¬
tra hanc draconis caudã loqͥ¬
t̃ dicens. Deiecit defortitudi¬
ne et de stellis. ⁊ coneule auit

Expanded text:
ergo et leo et insidians dicitur: insidians ergo et leo et insidians dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. Ut enim eos qui aperte iniqui sunt pertrahat, saecularem potentiam ostentat; ut vero justos etiam fallat, signis sanctitatem simulat. Illis enim suadet elationem magnitudinis, istos decipit ostensione sanctitatis. De hac cauda Behemoth istius sub draconis specie per tem stellarum coeli, et misit eas in hac nocte vitae praesentis, dum in se innumeras sanctorum virtutes continet, radiantibus desuper sideribus fulget . Draconis cauda in terram stellas dejicit, quia illa Satanae extremitas, per audaciam assumpti hominis erecta, quosdam, quos velut electos Dei in Ecclesia invenit, obtinendo redit. Stellas itaque de coelo in terram cadere est relicta nonnullos spe coelestium, illo duce, ad ambitra hanc draconis caudam loquitur, dicens: Dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit
Abbreviated transcription (Latin):
udo ꝓpħe. et dabunt signa ma¬
gna ⁊ ꝓdigia. ita ut ineriorẽ
mittant᷑. si fieri potest etiã ele¬
ctiꝰ Hunc enĩ fideles mira faci¬
unt: cũ ꝑu̾sa patiunt᷑. Cunc
etiã cũ ꝑu̾sa infert̃. mira facti
st̃. Pensemꝰ gͦ quȩ erit humane
m̃tis illa temptatio: quando
piꝰ martyr ⁊corpꝰ torm̃tis subi¬
cit: Itam̃ aute eius ocłos mira¬
cula tortor facit. Cuiꝰ tẽ uirtus
ñ ab ipso cogitationũ fundo qͣ¬
tiat᷑: quando is qui flagris cru¬
ciat. signis choruscat: Dicat᷑¬
gͥ recte. stringit caudã q̃si cȩdrũ:
qr nimirũ ⁊ altus tẽerit. uene¬
ratione ꝓdigii: ⁊durus crudeli¬
ẽe̾t: etiam si insidians ñ fuisset.
Rursumq ad occultas u̾sutias suf¬
fecisset. ut insidians surriꝑet:e
tiã sileo ñ eẽt. S qr hic antiquus
hostis in se cunctis suis uirib effre¬
natꝰ. seiure ꝑ utraq ꝑmittitur. ut
contra electos incertamine. ⁊ frau¬
de ⁊ uirtute laxetur: uirtute ꝑ
potentiã. fraude ꝑ signa: recte

Expanded text:
igna magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi ? Nunc enim fideles nostri mira faciunt cum perversa patiuntur, tunc etiam cum perversa inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis subjicit, et tamen ante ejus oculos miracula tortor facit? Cujus tunc virtus non ab ipso cogitationum fundo quatiatur, quando is qui flagris cruciat signis coruscat? Niigitur recte: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia nimirum et altus tunc erit veneratione prodigii, et durus crudeliesset, etiamsi insidians non fuisset; rursumque ad occultas versutias suffecisset, ut insidians subriperet, etiam si leo non esset. Sed quia hic antiquus hostis in cunctis suis viribus effrenatur, saevire per utraque permittitur, ut contra electos in certamine et fraude et virtute laxetur, virtute per potentiam, fraude per signa. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdictũ ẽ. feni nõie uita carnaliũ
designat᷑. Esca quoq eiꝰ electa iam
ũ erit: si fenum edens carnales ra¬
pit. S adhȩc citius occurrit. qr
ñ nulli hoĩum ⁊apud dm̃ fenum
st̃. ⁊ apd̃ homines scĩtatis nõie
censent᷑: cũ ⁊ ante humanos ocłos
aliud ostendit uita: zante diuina
uidicia aliud intendit conscien¬
tia. Hi itaq apud humana iudicia
electi st̃: s apud subtile diũ exam̃
fenũ. An ante diuinos ocłos saul
cebat : certe uidetis quẽ elegit
dñs. ⁊ de quo paulo suꝑius dicit᷑.
electus ⁊bonus: Quẽ enĩ peccans
popłs meruit. Iapud dm̃ reꝑb
extitit: Itam̃ causarũ ordini. e¬

Expanded text:
pra dictum est, feni nomine vita carnalium designatur. Esca quoque ejus electa jam non erit, si fenum comedens carnalem rapit. Sed ad haec citius occurrit, quia nonnulli hominum et apud Deum fenum sunt, et apud homines sanctitatis nomine censentur, cum et ante humanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judicia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud humana judicia electi sunt, sed apud subtile Domini examen fenum. An ante divinos oculos Saul cebat: Certe videtis quem elegit Dominus ; et de quo paulo superius dicitur: Electus et bonus? Quem enim peccans populus meruit, et apud Deum reprobus exstitit, et tamen causarum ordine e
Abbreviated transcription (Latin):
suppetunt: quȩ instruendis
moth istius uolenta discutimꝰ:
ut pꝰ subtiliꝰ astuta detegamꝰ. In
seript᷑a sacra cedri noĩe aliqͣndo
alta excellentia głȩ cȩlestis expri¬
nut᷑: aliquando aut̃ prauoꝵ ri¬
gida elatio designat᷑. Cedri nõĩe.

Expanded text:
suppetunt, quae instruendis moth istius violenta discutimus, ut post subtilius astuta detegamus. In Scriptura sacra cedri nomine aliquando alta excellentia gloriae coelestis exprimitur, aliquando autem pravorum rigida elatio designatur. Cedri nomine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊intentionẽ bonã quã inse du¬
dũ despiciendo opp̃sserat. suꝑiꝰ
ostentaret. S reu̾sari renuit:
cũ mens amore curarũ scłariũ
p̃ssa molem suꝑpositi cineris
abicere negligit. Dũq assitige¬
re in intentione bona ũ appetit:
quasi mundiorẽ faciẽ subt̃ p̃¬

Expanded text:
et intentionem bonam, quam in se duet intentionem bonam, quam in se dudostentaret. Sed reversari renuit, cum mens amore curarum secularium pressa, molem superpositi cineris abigere negligit; dumque assurgere in intentionem bonam non appetit, quasi mundiorem faciem subtus pr
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ sub puluere abscondit᷑: qr
abiectis ⁊ infimis desideriis gra¬
uatur. Quisqͥs enĩ ad huc ea que
munidi sunt appetit: quasi ante
faciem ueri luminis ñ apparet:
qr nimirũ sub puluere t̾renȩ co¬
gitationis latet. Hunc prauarũ
cogitationũ puluerẽ opp̾ssa mens
tolerat: quẽ u̾etꝰ nequissimȩ tẽp¬
tationis apportat. Hincẽ enini
qđ de una quaq anima t̾renis
bene condita ẽ nobis intentio
q surgat in dm̃: s ex ẽuersatiõe
nequit̾ assueta. ĩd ẽ uoluptas qͦ
p̃sens p̃mat inscłm. Panis aut̃
sub eimnericiꝰ ex ea parte ẽ mundi¬
or quã inferus occultat: atq
ex ea parte sordidior qua de suꝑ
cinerem tolerat. Quisqͥs gͦ inten¬
tionẽ qua dm̃ debuisset qͤrere
negligit: quasi more panis sub¬
cinerii mnundiorẽ partẽ infe¬
riꝰ p̃mit. Et cũ curã scłi liben¬
t̃ tolerat: quasi congestũ cine¬
rẽ suꝑius portat. Reu̾saretur
aut̃ panis sub cinericiꝰ. si desidi¬
oꝵ carnaliũ cinerẽ repelleret:

Expanded text:
pulvere absconditur, quia abjectis et infimis desideriis gravatur. Quisquis enim adhuc ea quae mundi sunt appetit, quasi ante faciem veri luminis non apparet, quia nimirum sub pulvere terrenae cogitationis latet. Hunc pravarum cogitationum pulverem oppressa mens tolerat, quem ventus nequissimae tentationis apportat. quod de unaquaque anima terrenis bene condita nobis est intentio quae surgat in Dominum; sed ex conversatione nequiter assueta inest voluptas, quae praesens premat in saeculum. Panis autem subcinericius ex ea parte est mundior, quam inferius occultat, atque ex ea parte sordidior, qua desuper cinerem tolerat. Quisquis ergo intentionem qua Deum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subcinericii mundiorem partem inferius premit, et cum curas saeculi libenter tolerat, quasi congestum cinerem superius portat. Reversaretur autem panis subcinericius, si desideriorum carnalium cinerem repelleret,
Abbreviated transcription (Latin):
sos inmorte p̃cipitium fregit.
Alios inse ꝓiectos. iqua replendo
absorbuit: alios edax flamina
usq ad cineres depasta consũp¬
sit. Cũ gͥ uehemoth istȩ caudã
suã infine mundi nequiꝰ dila¬
tat: quid ẽ hoc qđ in his torm̃¬
tis tẽ atrocuis crescat. nͥ qđ in

Expanded text:
sos in mortem praecipitium fregit; sos in mortem praecipitium fregit; alios in se projectos aqua replendo absorbuit; alios edax flamma usque ad cineres depasta consumpsit. Cum igitur Behemoth iste caudam suam in fine mundi nequius dilatat, quid est quod in his tormentis tunc atrocius crescat, nisi hoc quod in
Abbreviated transcription (Latin):
fiet. Hinc rursum ait. Hisi bre¬
uiati fuissent dies illi: ñ fieret
salua omĩs caro. Quia enĩ et
suꝑbos nos ⁊ infirmos dñs cons¬
picit: dies quos singularit̾ ma¬
los intulit. misericordit̾ breui¬
atos dicit: ꝓfecto ut suꝑbiam
t̾reat de adu̾sitate temporis
⁊ infirmitatẽ refoueat debre¬
ẽ. cũ uehemoth istȩ caudã suã
sicut cȩdrũ subleuat: in quo tẽ
atrocior quã nc̃ se ererit surgat.
Quȩ enĩ penarũ genera nouimꝰ:
qͤ ñ iam uires mr̃m erercuisse
gaudeamꝰ: Alios nãq in ꝑtuso
ictu immersos uigulo gladius
strauit. alios crucis patibulũ
affixit: in quo mors ⁊ ꝓuocata
repellitur. ⁊ repulsa ꝓuocatur.
Alios hirsucis serra dentibus at¬
triuit: alios armata ferro in¬
sulcans ungła sꝑargit. Alios
beluina rabies morsib detrun¬
cando cõminuit: alios ab inti¬
mis uiscerũ ꝑ cutẽ p̃ssa iusu̾be¬
rũ rupit. Alios effossa t̾ra uiuen¬
tes oꝑuit: alios maltũ dimer¬

Expanded text:
fiet . Hinc rursum ait: Nisi brefiet . Hinc rursum ait: Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro . Quia enim et superbos nos et infirmos Dominus conspicit, dies, quos singulariter malos intulit, misericorditer breviatos dicit . Profecto ut et superbiam terreat de adversitate temporis, et infirmitatem refoveat de breest, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit, surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires Martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo gladius stravit, alios crucis patibulum affixit; in quo mors et provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit; alios armata ferro insulcans ungula sparsit; alios belluina rabies morsibus detruncando comminuit; alios ab intimis viscerum per cutem pressa vis verberum rupit; alios effossa terra viventes operuit; alios ab alto demer
Abbreviated transcription (Latin):
quũ. qui ẽ diabolus ⁊ sathanas:
⁊ ligauit eum ꝑ annos mille. et
misit eum in abyssum: ⁊clausit
⁊ signauit suꝑ illum. Ligatus
quippe in abyssum ꝑ hibet᷑: qr
retrusus in prauoꝵ cordib po¬
tentia diuine dispensationis
astringit᷑. ne inquantũ nocere
ualet effrenet᷑: ⁊ quã uisꝑ eos
occultȩ seuiat: ad iuolentas tam̃
rapinas suꝑbiȩ ñ erumpat.S
illic quoq quomͦ in mundi fi¬
ne sit soluendus intimat᷑. cũ
dr̃. Et post quã consummati
fuerint mille. anni: soluet᷑ sa¬
thanas decarcere suo. et eribit
et seducet gentes. Millenario
nãq numero uniu̾sum ꝓ ꝑfec¬
tione sua hoc quantũ libet sit
ꝑ acto: antiquus hostis sius ui¬
rib traditus. pauco quidem
intempore. s in multa ẽtra noᷤᷤ
tia ad crudelitatẽ dilatet: suꝑ¬
na tam̃ nuscđia. dierũ breuita¬
te coangustat. Hinc enĩ ꝑsemet¬
ipsam ueritas dicit. Erit tune
tribulatio magna: qualis ñ fu¬
it ab initio mundi usq mͦ neq

Expanded text:
abolus et Satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit eum in abyssum, et clausit et signavit super eum . Ligatus quippe missus in abyssum perhibetur, quia retrusus in pravorum cordibus, potentia divinae dispensationis astringitur, ne in quantum nocere valet effrenetur, ut quamvis per eos occulte saeviat, ad violentas tamen rapinas superbiae non erumpat. Sed illic quomodo in mundi fine sit solvendus intimatur, cum dicitur: Et postquam consummati fuerint mille anni, solvetur satan de carcere suo, et exibit, et seducet gentes . Millenario namque numero universum pro perfectione sua hoc quantumlibet sit peracto, antiquus hostis suis viribus traditus, pauco quidem in tempore, sed in multa contra nos tiae ad crudelitatem dilatat, suna tamen misericordia dierum brevitate coangustat. Hinc enim per semetipsam Veritas dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpnabisme. ut tu iustificeris: de
si aꝑte diceret᷑. Tua quidẽ bene ac¬
ta considas: s mea occulta udicia
ignoras. Sigͦ ex tius meritis contͣ
mea flagella disputas: quid aliud
quã me de iniusticia ab dicere te
iustificando festinas: Sequitur.¬

Expanded text:
emnabis me ut tu justificeris? Ac si aperte diceretur: Tua quidem bene acta consideras, sed mea occulta judicia ignoras. Si ergo ex tuis meritis contra mea flagella disputas, quid aliud quam me de injustitia addicere te justificando festinas? Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos suꝑbos Ic̃funde eõs: et
contere impios in loco suo. sub
pectu dnĩ confundunt᷑: aut
hic de pietate cognoscentes et
dampnantes crimina: aut illie
supplicia de iusticia sentientes.
Impioꝵ uͦ locus ipsa suꝑbia ẽ: qr
cum scriptum sit initiũ omĩs
peccati suꝑbia: unde oritur un¬
pietas ibi c̃tinetur: quã uis
nec qͥcquã a suꝑbia distet impi¬
etas. Ualde enĩ suꝑbire ẽ: impia
de auctore sentire. Impius gͦ in
loco suo conterit᷑: qr ipsa suꝑbia
qua eleuat᷑ opprimit᷑. Cũq effe¬
rendo se incogitationib erigit:
lum̃ sibi iusticiȩ qđ inuenire
debuisset abscondit. Sepe aut̃
cũ contra dni falsa gła exteriꝰ
ꝓficit: uera miseria interiꝰ mane¬
scit. Uñ ꝓpħa ait. De iecisti eos
dũ alleuarent᷑. Non enĩ ait.
deiccisti eos pꝰ quã eleuati sunt:
s. dum alleuarent᷑: qr hoc ipsum
fit suꝑbis interius deici: qđ eis
falsa contingit gła exteriꝰ eleua¬
ri. Ordinante enĩ diumo iudicio¬

Expanded text:
cunctos superbos, et confunde eos, et contere impios in loco suo. 1053pectu Domini confunduntur, aut hic de pietate cognoscentes et damnantes crimina, aut illic supplicia de justitia sentientes. Impiorum vero locus ipsa superbia est, quia cum scriptum sit: Initium omnis peccati superbia , unde oritur impietas, ibi continetur, quamvis nec quidquam a superbia distat impietas. Valde enim superbire est impia de auctore sentire. Impius ergo in loco suo conteritur, quia ipsa superbia qua elevatur opprimitur; cumque, efferendo se in cogitationibus erigit, lumen sibi justitiae quod invenire debuisset abscondit. Saepe autem dum contra Deum falsa gloria exterius proficit, vera miseria interius inanescit. Unde Propheta ait: Dejecisti eos dum allevarentur . Non enim ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt, d dum allevarentur, quia hoc ipsum sit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante enim divino judicio, no
Abbreviated transcription (Latin):
lite plures magistri fieri. in mul¬
tis enĩ offendimus om̃s : et rursũ.
linguã nullus hominũ domare
potest : Cuius culpas redarguens:
ꝑ semet ipsam ueritas diẽ. Dico
aut̃ uobis. qm̃ om̃e u̾bum ocio¬
sũ qđ locuti fuerut homines:
cii. S scĩ uiri ante di ocłos studeit
culpas linguȩ tegere. meritis uitȩ.
student ponde bonoꝵ oꝑum p̃me¬
ie immoderata u̾boꝵ. Uñ inscã eccła
cotidiȩ ociosȩ locutionis uiciũ uir¬

Expanded text:
lite plures magistri fieri, in mullite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes . Et rursum: Linguam nullus hominum domare potest . Cujus culpas redarguens per semetipsam Veritas, dicit: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerint homc.-- Sancti viri ante Dei oculos student culpas linguae tegere meritis vitae. Student pondere bonorum operum premere immoderata verborum. Unde sancta uotidie
Abbreviated transcription (Latin):
amicos loquendo suꝑauit: s lo¬
quente dõ sublimiꝰ erudit᷑. semet¬
ipsũ cognoscendo reticuit. Illos
Diuina enĩ uidicia cũ nesciunt᷑.
ñ audaci sermone discutienda.
st̃. s forinidoloso silentio ueneran¬
da: qr ⁊cum causas rerũ conditor
in flagello ñ aꝑit: eo iustas indicat.
qͦ se eas facere qui sũmȩ ustus ẽ
demonstrat. Uir gͦ sẽs ⁊ priꝰ delo¬
cutione. et pꝰ de silentio rep̃hensus:
qͥd desemet ipso sentiat innotes¬
cat. Sermonẽ ieũ defenderẽ:
si hunc ecũ rationis ponderȩ ꝓtu¬
lissem. At post quã lingua leuita¬
te usa conuincit᷑: quid restat nͥut
conticendo refrenet᷑ : Seqͥt᷑. Ma
eloquii inmanu oꝑatio. in ore lo¬
cutio solet intelligi. Manũ gͦ suꝑ
osponere ẽ: uirtute boni oꝑis cul¬
pas tegere in caute locutionis. Qͥs
uͦ inueniri potest qͥ quãlibet ꝑfe¬
etꝰ sit de ocioso tam̃ sermone ñ
peccet. iacobo attestante qͥ ait. no¬

Expanded text:
amicos loquendo superavit; sed loamicos loquendo superavit; sed loquente Deo, sublimius eruditus, semetipsum cognoscendo reticuit. Illos Divina enim judicia cum nesciuntur, non audaci sermone discutienda sed formidoloso silentio veneranda, quia et cum causas rerum conditor in flagello non aperit, eo justas indicat, quo se eas facere qui summe justus est demonstrat. Vir ergo sanctus, et prius de locutione, et post de silentio reprehensus, quid de semetipso sentiat innotescat: Sermonem meum defenderem, si hunc cum rationis pondere protulissem. At postquam lingua levitate usa convincitur, quid restat nisi ut conticendo refrenetur? Sequitur: Im. Usu sacri eloquii in manu operatio, in ore locutio solet intelligi. Manum ergo super os ponere est virtute boni operis culpas tegere incautae locutionis. Quis vero inveniri potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui ait: No
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic̃ suꝑiuis dictũ ẽ. unde digni¬
or efficit᷑. inde sibimet indigua
uideatur. ⁊ tunc rectitudini lon¬
ge eẽ se sentiat: cũ appropinquat.
Uude salomon ait. Cuncta tẽꝑtaui
insapientia: dixi sapiens efficiar:
⁊ ipsa longius recessit a me. Quesi¬
ta enĩ sapientia longe recedere
dr̃: qr appropinquanti altior ui-¬
det᷑. Qui uͦ hanc neqͣ quã quert̃:
tanto se ei ꝓpinquos estimant. qͥn-
to eiꝰ rectitudinis regulãm igno¬
rant: ꝙr siti intenebris mirari
lucis claritatẽ nesciunt. quã nũ¬
quã uidert. Cũq informa eius
pulchritudinis ñ tendunt: inse¬
niet ipsis libent̃ cotidiȩ deformi¬
ores fiunt. Nam quisqͥs eiꝰ radiis
tangit᷑. sua illi manifestius torti¬
tudo monstrat᷑: ⁊ eoueriꝰ inuenit
quantũ flectat᷑ inuitio: qͦ sagatiꝰ
sũma considerans. conspicit qͥn¬
tũ distat a recto. Uñ beat᷑ iobhu¬
manũ genꝰ uirtutib transiens.

Expanded text:
ut, sicut superius dictum est, unde digniut, sicut superius dictum est, unde dignior efficitur, inde sibimet indigna videatur, et tunc rectitudini se longe esse sentiat, cum appropinquat. Unde Salomon ait: Cuncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinquos aestimant, quanto et ejus rectitudinis regulam ignorant, quia siti in tenebris mirari lucis claritatem nesciunt, quam nunquam viderunt; cumque in formam ejus pulchritudinis non tenduntur, in semetipsis libenter quotidie deformiores fiunt. Nam quisquis ejus radiis tangitur, sua illi manifestius tortitudo monstratur; et eo verius invenit quantum flectatur in vitio, quo, sagacius summa considerans, conspicit quantum distat a recto. Unde beatus Job humanum genus virtutibus transiens,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplationis euigilet: illa qͦ leiua
paulo ante credidit. moxut gra¬
uia ac mortifera ꝑhorescit. Cun¬
cta eiũ ł inminimis noxia quasi
atrocissima refugit: qr uidelicet
ꝑ conceptionẽ sp̃e grauida intro¬
ire ad se iam nulla in ania ꝑmit¬
tit. Ex eo enĩ qđ int̾ conspicit:
quã sint horrenda hȩc ꝗͦ exteriꝰ
ꝑstrepunt. sencit. Et quanto am¬
plius subleuata ꝓfecerit: tantoma¬
gis refugit infima in quib ꝓstra¬
ta deficit. Nichil quippe eã nͥ id
qđ interiꝰ uiderat pascit: atq eo
grauiꝰ tolerat. qͥcqͥd se ei extrinse¬
cus ingerit: quo illud ñ ẽ. qđ in¬
trinsecus uidet. S ex his int̾io¬
rib quȩ raptim uidere potuit:
ad ext̾iora quȩ tolerat iudican¬
di regulam sumit. Suꝑ se enĩ ra-¬
pitur. dum sublimia contẽplat᷑:
⁊ semet ipsam iã liberiꝰ exceden¬
do conspiciens. qͥcqͥd ei ex ipsa
sub se ipsa remanet. subtilius cõ¬
p̃hendit. Ex qua re miro mͦ agit᷑.

Expanded text:
templationis, evigilet, illa quae levia templationis, evigilet, illa quae levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta enim vel in minimis noxia, quasi atrocissima refugit, quia videlicet per conceptionem spiritus gravida, introire ad se jam inania nulla permittit. Ex eo enim quod intus conspicit, quam sint horrenda haec quae exterius perstrepunt sentit; et quanto amplius sublevata profecerit, tanto magis refugit infima, in quibus prostrata defecit. Nihil quippe eam nisi id quod interius viderat pascit; atque eo gravius tolerat quidquid se ei extrinsecus ingerit, quo illud non est quod intrinsecus vidit, sed ex his interioribus quae raptim videre potuit, ad exteriora quae tolerat judicandi regulam sumit. Super se enim rapitur dum sublimia contemplatur; et semetipsam jam liberius excedendo conspiciens, quidquid ei ex seipsa sub seipsa remanet, subtilius comprehendit. Ex qua re miro modo agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ altius uirtu¬
tũ dignitate ꝓfi¬
ciunt. eo subtiliꝰ
in dignos se ẽẽ
dep̃hendunt: qr
dũ ꝑximi luci fi¬
unt: qͥcqͥd eos in
seipsis latebat inueniunt. Et
tanto magis foris sibi deformes
apparent: quanto nimis pulcbrũ
ẽ qđ intus uident. Unusqͥsq
enĩ sibi dũ tactu ueri luminis
illustrat᷑. ostendit᷑. zunde cog¬
noscit quid ẽ iusticia. inde eru¬
dit᷑ ut uideat qđ ẽ culpa. Hinc
ẽ qđ sepe mens nr̃a quã ius frigi¬
da inconu̾sationis humane ac¬
tione torpescat: quãuis in qͥbꝰ¬
dam delinqͥt ⁊nesciat : quã uis
peccata quedã quasi nulla per¬
pendat : cũ tam̃ ad appetenda
sublimia orationis compunctiõẽ
se erigit: ipso suȩ ocło compunc¬
tionis excitata. ad curunspicien¬
dam se pꝰ fletum uigilantior redit.
Ham cũ neglectam sedeserit. et no¬
xio tepore torpescit: uel ociosa u̾¬
ba. uel inutiles cogitationes mino
compunctionis incalescens. a tor¬
pore suo tacta subito afflatu con¬

Expanded text:
m altius virtutum dignitate proficiunt, eo subtilius indignos se esse deprehendunt, quia dum proximi luci fiunt, quidquid eos in seipsis latebat inveniunt; et tanto magis foris sibi deformes apparent, quanto nimis pulchrum est quod intus vident. Unusquisque enim sibi, dum tactu veri luminis illustratur, ostenditur; et unde agnoscit quid est justitia, inde eruditur, ut videat quid est culpa. Hinc est quod saepe mens nostra quamvis frigida in conversationis humanae actione torpescat, quamvis in quibusdam delinquat et nesciat, quamvis peccata quaedam quasi nulla perpendat; cum tamen ad appetenda sublimia orationis compunctione se erigit, ipso suae compunctionis oculo excitata ad circumspiciendam se post fletum vigilantior redit. Nam cum neglectam se deserit, et noxio tepore torpescit, vel otiosa verba, vel inutiles cogitationes minorcompunctionis incalescens, a tepore suo, tacta subito afflatu con
Abbreviated transcription (Latin):
Ac sidicat ut ego. Apte aut̃ ad
uindicte ordinẽ arrogantib
suꝑboꝵ culpa p̃ponit᷑: qr nimirũ
ñ suꝑbia de arrogantia. s ar
Duob aut̃ modis a dño peccator
unus qͥsq respicit᷑: cũ aut apec¬
cato conu̾titur. aut ex peocato
punitur. De respectu enĩ ẽuer
re. De respectu rursus ultionis

Expanded text:
Ac si dicat ut ego. Apte autem ad vindictae ordinem arrogantibus superborum culpa praeponitur, quia nimirum non superbia de arrogantia, sed geDuobus autem modis a Domino peccator unusquisque respicitur, cum aut a peccato convertitur, aut ex peccato punitur. De respectu enim converre . De respectu ultionis
Abbreviated transcription (Latin):
latã sententiam ad huc tacentem
iudicem utriq conspiciunt: et
tam̃ culpe debitor grauẽ contra
se iram hoc ipsum udicis silentiũ
suspicatur. Quã iram sibi ũ denun¬
tiat ꝑturbatio iudicis. s recorda¬
tio prauitatis: qr ⁊ si ad huc foras
reum sententia ñ clamat: int̾ iã
grauit̾ conscientia accusat. At
contra iusticiȩ. amicus decernentis
uultũ conspicit: s intus de testi¬
monio bone recordationis hyla¬
rescit: ⁊ quo apud se qđ metuat
ñ habet: omẽ qđ erga semet ip¬
sum ẽ. blandũ uidet. Hoc itaq
iusta iundictȩ. Quã uis enĩ eum
tͣnquillũ iniudicio uideant: qr
tam̃ feriendos se ab illo ñ dubi¬
tant: eũ in suis motib ꝑturba¬
tũ putant. Sequit᷑. Et respi¬

Expanded text:
robatam sententiam adhuc tacente robatam sententiam adhuc tacente judice utrique conspiciunt, et tamen culpae debitor gravem contra se iram, hoc ipsum judicis silentium suspicatur, quam iram sibi non denuntiat perturbatio judicis, sed recordatio pravitatis, quia etsi adhuc foras reum sententia graviter conscientia accusat. At contra justitiae amicus decernentis vultum conspicit, sed intus de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quo apud se quod metuat non habet, eo omne quod erga semetipsum est blandum videt. Hoc itaque justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum putant. Sequitur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
straret: ⁊irã dixit ⁊ columbę.¬
Ac si aꝑtius diceret. Districtũ iudi¬
ciũ inconcussus exerit: qͥ ꝑmaneis
mansuetus punit. I.nde ⁊in ex¬
tremo iudicio insemet ipso incõ¬
mutabilis manens. nulla ui¬
cissitudine ac mutabilitate ua¬
riat᷑: s tam̃ electis ac reꝓbis ne¬
quaꝗͣ sub specie eiꝰdẽ in cõmuta¬
bilitatis ostendit᷑: qr et tͣnqͥllus
iustis. ⁊ iratus parebit iniustis.
Teste enĩ conscientia intra semet ip¬
sos deferunt. unde eoꝵ m̃tes eqͤ
unũ respiciant. s ñ equalit̾ mo¬
dificant᷑: qr et istis eũ benignũ
ostendit ante acta iusticia: et
illis t̾ribilem culpa. Quoꝵ pauo¬
rẽ qͥs explicet. cũ contingit mi
seris. ⁊intra se culpas cernere:
Hoc nimirum cotidie in usu ui¬
te p̃sentis agit᷑: ut de qualitate
uenturi uidicis mortaliũ cor¬
da doceant᷑. Nam cũ duo ad iu¬
diciũ ꝑgunt. alius in nocentię
sibi conscius. ⁊ aliꝰ culpe: ante ꝓ¬

Expanded text:
straret, straret, Ac si aperte diceret: Districtum judicium inconcussus exerit, qui permanens mansuetus punit. Unde et in extremo judicio in semet ipso incommutabilis manens, nulla vicissitudine ac mutabilitate variatur. Sed tamen electis et reprobis nequam sub specie ejusdem incommutabilitatis ostenditur, quia et tranquillus justis, et iratus apparebit injustis. Teste enim conscientia intra semetipsos deferunt, unde eorum mentes aeque unum respiciant, sed non aequaliter modificentur, quia et istis eum benignum ostendit anteacta justitia, et illis terribilem culpa. Quorum pavorem quis explicet, cum coseris, et intra se culpas cernere, Hoc nimirum quotidie in usu vitae praesentis agitur, ut de qualitate venturi judicii, mortalium corda doceantur. Nam cum duo ad judicium pergunt, alius innocentiae sibi conscius, et alius culpae, ante p
Abbreviated transcription (Latin):
Disꝑge suꝑbos infurore tuo: sub¬
audis ut ego. qͥ eos tͣnquillitatis
tempore unitos contra me dole¬
ro: ⁊ districtꝰ quandoq ueniens
in meo eos furore disꝑgo. S int̾¬
ꝑfidiȩ erroi ad mittit᷑: si fortasse
quis estimet qđ in illa diuinita¬
tis substantia. furor ⁊ tranquillitas
uarietur. Creator nanq omĩun
eo summe umortalitatis ẽ: qͦ
creatiurȩ more mutabilis ñ ẽ.
Hinc de illo ꝑ iacobũ dr̃. Apud
quẽ ñ ẽ tͣnsmutatio: nec uicissi¬
tudinis obumbratio. Hinc rur¬
sum scriptũ ẽ. Tu aut̃ dnẽ: cum
tͣnquillitate uidicas. Bincꝓpħa
ait. Deserta facta ẽ t̾ra a facie ire
columbȩ: a facie furoris dñ. Qđ
enĩ iram columbȩ p̃dixerat: hoc
furorem diũ subiunxit. Colũba
nanq ualde simplex ẽ aĩal. Et
qr in dm̃ nulla furoris in ȩqua¬
litas serpit: furorẽ dñi irã colũ¬
bȩ nõiauit. Ut enĩ diuinȩ distri¬
ctionis ium imꝑt᷑babilẽ demon¬

Expanded text:
Disperge superbos in furore tuo. - SubDisperge superbos in furore tuo. - Subaudis ut ego, qui eos tranquillitatis tempore immites contra me tolero, et districtus quandoque veniens, in meo eos furore dispergo. Absitperfidiae error admittitur, si fortasse quis aestimet quod in illa divinitatis substantia furor et tranquillitas varietur. Creator namque omnium eo summe immortalis est, quo creaturae more mutabilis 1052 non est. Hinc de illo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Hinc rursum scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas . Hinc propheta ait: Deserta facta est terra a facie irae columbae, a facie furoris Domini . Quod enim iram columbae praedixerat, hoc furorem Domini subjunxit. Columba namque valde simplex est animal; et quia in Deum nulla furoris inaequalitas serpit, furorem Domini iram columbae nominavit. Ut enim divinae districtionis vim imperturbabilem demon
Abbreviated transcription (Latin):
duere uestib: sub audis ut ego.
Ipse enĩ sibi circundat decorẽ: deqͦ
scͥptum ẽ. Dñs regnauit: decorem
induit. Ipse apud nos insublime
erigit᷑: cũ nr̃is m̃tib in nat᷑a sua eẽ
impenetrabilis demonstrat᷑. Ipseuͦ
głosus ẽ: qui dũ se ipso ꝑfruit᷑. ac¬
cedentis laudis indigens ñ ẽ. Ipse
decoris assũpsit: Iuelut qͣndam ue¬
stẽ głosam sibi ȩccłam exhibet. ñ
induit. illic decorẽ: qr qͦs hic ꝑ paci¬
entiam confitentes fecerit: illic
fulgentes ꝑ decorẽ iusticie ostendit.
Luce gͦ sicut uestim̃to amictit᷑: qr¬
scĩs om̃ib quib dietũ ẽ. uos estis
m̃ta eiꝰ facta sunt candida sicut
uix. Inqua transfiguratione qͥd
aliud quã resurrectionis ultima
gła nunciat᷑: In monte enĩ ues¬
tim̃ta eiꝰ sicut nix facta sunt: qr
insuꝑne claritatis culmine. scĩ
om̃s ei lucȩ iusticiȩ fulgentes ad
ũ noĩe. iustos sibi qͦmͦ adiungat
insinuat: in iustos etiã qͦmͦ a se
disiungat ostendat. Se quitur.¬

Expanded text:
um sunt.---Subaudis, ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in natura sua esse impenetrabilis demonstratur. Ipse vero gloriosus est, qui dum seipso perfruitur, accedentis laudis indigens non est. Ipse decoris assumpsit, et velut quamdam vestem gloriosam sibi Ecclesiam exhibet non induit, illic decorem, quia quos hic per poenitentiam confitentes fecerit, illic fulgentes per decorem justitiae ostendet. Luce ergo sicut vestimento amictus nctis omnibus quibus dictum est, Vos estis menta ejus facta sunt candida sicut nix. In qua transfiguratione quid aliud quam resurrectionis ultimae gloriae nuntiantur? In monte enim vestimenta ejus sicut nix facta sunt, quia in supernae claritatis culmine sancti omnes ei luce justitiae fulgentes adhum nomine justos sibi quomodo adjungat insinuat, injustos etiam quomodo a se disjungat ostendit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ocłs scapule. atq pes ale nõiant᷑:
substantialis ei filius demonstrat᷑.
Ipse quippe ẽ manꝰ ⁊ dextera: de cu¬
iꝰ ascensione ꝑ moysen pat̾ loqͥt᷑
dicens: Tollam in cęlum manum
meã: ⁊ iurabo ꝑ dexterã meã. Ip¬
se ẽbrachiũ: de quo ꝓpħa ait. Et
erat u̾bum. ꝑ qd uerbũ fecisse pa¬
tiẽ omĩa dauid asserit: dics. Dir̃
⁊ facta sunt. Dõ gͦ brachiũ hab̾e
ẽ: oꝑantẽ filiũ gignere. Uoce tona¬
re ẽ: consubstantialẽ sibi filiũ mun¬
do t̾ribilit̾ demonstrare. Beato gͦ
iob dũ dic̃ dñs. si habes brachium
siẽ d̾s. ⁊ si uoce simili tonas: mira
dispensatione pietatis eũ dũ uicre¬
pat exaltat: qr eũ quẽ sua cõpara¬
tione suꝑat. suꝑiorẽ cunctis demon¬
strat. Cui in hac ꝓpositione subiun¬

Expanded text:
oculi, scapulae atque alae nominantur, substIpse quippe manus est et dextera, de cujus ascensione per Moysen Pater loquitur, dicens: Tollam in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam . Ipse brachium de quo propheta ait: Et erat Verbum . Per hoc Verbum fecisse Patrem omnia David asserit, dicens: Dixit, et facta sunt . Deum ergo brachium babere est operantem Filium gignere, voce tonare est consubstantialem sibi Filium mundo terribiliter demonstrare. Beato igitur Job cum dicit Dominus: Si habes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas, mira dispensatione pietatis eum dum increpat exaltat, quia eum quem sua comparatione superat superiorem cunctis demonstrat. Cui in hac propositione subjun
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ fȩnũ ẽ uita carnaliũ. sic̃ scͥptũ
ẽ. oĩs caro fęnũ: in eo qđ dñs uitã
carnaliũ patit᷑: more plaustri fȩ¬
nũ se portare testat᷑. Cui sub feni
onere stridere ẽ: pondera ⁊ miqui¬
tates peccantiũ eũ querela tolerare.
Cum gͦ longe dissimiles inse simili¬
tudines trahat: sollert̃ intuendũ
ẽ qđ quedam talia aliquando di¬

Expanded text:
fenum est vita carnalium, sicut scriptum est: Omnis caro fenum , in eo quod Dominus vitam carnalium patitur, more plaustri fenum se portare testatur. Cui sub feni onere stridere est pondera et iniquitates peccantium cum querela tolerare. Cum ergo longe dissimiles in se similitudines trahat, solerter intuendum est quod quaedam talia aliquando di
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ decore: in deliciis paradisi dĩ
fuisti. Incuncta gͥ creatura hõ
⁊ angłs simul condit̾ extitit: qr
ab omĩ natura irrationabili di¬
stinctus ꝓcessit. Quia gͦ incun¬

Expanded text:
 decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . In cuncta igitur creatura homo et angelus simul conditus exstitit, quia ab omni creatura irrationabili distinctus processit. » IN
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum ꝓiniusticie peccato ꝑcutim᷑:
si in ꝑcussione nr̃a diuinȩ uoliunta¬
ti conungim᷑: mox anrã iniustieia
ipsa coniunctione liberam᷑. Quiꝰqͥs
enim iam ꝑcussionẽ tolerat. s adbuc
causas ꝑcussionis ignorat : si iustũ
credens. hoc ipsum contͣ se iudiciũ
amplectit᷑: eo ipso ab iniusticia sua
iã correctus ẽ. quo ꝑcussum se iustȩ
gratulat᷑. Inuindicta enĩ sua deose
socians. sise contͣ se erigit: ⁊mag¬
na ẽ iam iusticia qđ uoluntati ui-¬
dicis concordat inpęna. cuidiscre
cum difficultate ei int̾ supplicia
concordabat. Neq enĩ credidit
qđ fagella quȩ solent uiciaertin¬
guere. millo sola merita augerent.
Uñ nẽ iustȩ corripit᷑. ut occultis iu¬
diciis. ⁊ nesciens subderet᷑: eiq dr̃.¬

Expanded text:
peccato percutimur, si in percussione nostra divinae voluntati conjungimur, mox a nostra injustitia ipsa conjunctione liberamur. Quisquis enim jam percussionem tolerat, sed adhuc causas percussionis ignorat, si justum credens hoc ipsum contra se judicium amplectitur, eo ipso ab injustitia sua jam correctus est, quo percussum se juste gratulatur. In vindicta enim sua Deo se socians, sese contra se erigit; et magna est jam justitia, quod voluntati judicis concordat in poena, cui discrecum difficultate ei inter supplicia concordabat. Neque enim credidit quod flagella quae solent vitia exstinguere in illo sola merita augerent. Unde nunc juste corripitur, ut occultis judiciis et nesciens subderetur, eique d
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ offerri inholocaustũ iubetur.
Holocaustũ nãq cotũ incensum dr̃.
Unũ gͦ turturẽ ꝓpeccato offerimꝰ:
cũ ꝓculpa gemitũ damꝰ. De altõ
uͦ holocaustũ facimꝰ: cũ ꝓ eo qđ
bona negleximus nosmet ipsos
funditꝰ succendentes. igne dolo¬
ris ardem̃. Quia gͥ dupler in pe¬
nitentia gemit̾ debet᷑: beatꝰ iob di¬
uine uocis increpatione ꝓficiens.
atq insua rep̃hensione succres¬
cens. dixisse se unũ. ⁊ alterũ peni¬
tens fatet᷑. Ac si aꝑte dicat. Et er¬
ga bona ꝑ negligentiã torpui:
ad mala ꝑ audaciã ꝓrupi. Nes¬

Expanded text:
vero offerri in holocau tum jubetur. vero offerri in holocau tum jubetur. Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes, igne doloris ardemus. Quia igitur duplex in poenitentia gemitus debetur, beatus Job divinae vocis increpatione proficiens, atque in sua reprehensione succrescens, dixisse se unum et alterum poenitens fatetur, ac si aperte dicat: Et erga bona per negligentiam torpui, et ad mala per audaciam prorupi:
Abbreviated transcription (Latin):
dens rupib pascit᷑. nͥ contempla¬
tiua uita signat᷑: Qui gͦ se conspicit.
ꝓmissa ac ꝓposita ñ implesse: ad sa¬
crificiũ sese di studiosuis debet ł
minnocentia boni oꝑis. ł insubli¬
mi pastu contemplationis accin¬
gere. Et bene agna degregib. ca¬
pra uͦ offerri de gregib ñ iubetur:
qr actiua uita multoꝵ ẽ comtẽpla¬
tiua paucoꝵ. Et cum hȩc agimus.
quȩ multos agere ⁊egisse conspici¬
mꝰ: quasi agnã degregib damus.
S cũ offerentiᷤ uirtus ad agnã ca¬
prãq ñ sufficit: in remedio peni¬
tentis adiungit᷑. ut duo colũbarũ
pulli. ł duo turtures offerantur.
Scimꝰ qr columbarũ pulli ł turtis.
ꝓ cantugemit᷑ habent. Quid gͦ
ꝑ duos columbarũ pullos ł duos
tͣtures. nͥ duplex penitentiȩ nr̃ȩ
gemit᷑ designat᷑: ut cũ ad offeren¬
da bona oꝑa ñ assurgimꝰ. nosmet¬
ipsos duplicit̃ defleamꝰ: qr et rec¬
ta ñ fecimus. ⁊praua oꝑati sumꝰ:
Unde ⁊ unus turt᷑ ꝓpeccato: alter

Expanded text:
dens rupibus pascitur, nisi contemplativa vita signatur? Qui ergo se conspicit promissa ac proposita non implesse, ad sacrificium Dei sese studiosius debet, vel innocentia boni operis, vel sublimi pastu contemplationis accingere. Et bene agna de gregibus, capra vero offerri de gregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus. Sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedio poenitentis adjungitur, ut duo columbarum pulli vel duo turtures offerantur. Scimus quia columbarum pulli vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur? Ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus? Unde et unus turtur pro peccato, alter
Abbreviated transcription (Latin):
recordat᷑ : dũ omẽ qđ ẽ ꝑ hoc illi
p̃sto ẽ. qđ in ipso ẽ: Qđ si ei p̃sto
ñ eẽt: omĩno ñ eẽt. Nam ñ existen¬
tia uidendo creat: existentia ui¬
dendo continet. Quicqͥd gͦ crea¬
tor ñ uidet: essentia subsistendi
caret. Aliquando aut̃ ab auib
in illum similitudo trahit᷑: sicut
ꝑmoysen dr̃. Expandit alas su¬
as: Iaccepit eos. Et sicut ꝑ ꝓpħã
ait. Subumbra alarũ tuarũ ꝓ¬
tege me. Quia enĩ nos paruulos
dum ꝓtegit nutrit. ⁊ ñ graui
atq onerosa. s leui ⁊blandaꝓ
tectione nos refouet: dũ suas
innos miscdias exerit: quasi
more suꝑ nos auiũ alas tendit.
Aliquando etiã insensatis reb ꝓpter
infirmitatẽ nr̃am condescensiõe
se cõparat: sicut ꝑ ꝓpħam dicit.¬

Expanded text:
er hoc illi praesto est, quod in ipso est? Quod si ei praesto non esset, omnino non esset; nam non existentia videndo creat, existentia videndo continet. Quidquid ergo creator non videt, essentia subsistendi caret. Aliquando autem ab avibus in illum simiper Mosen dicitur: Expandit alas suas, et assumpsit eos. Et sicut propheta ait: Sub umbra alarum tuarum protege me. Quia enim nos parvulos, dum protegit, nutrit, et dum non gravi atque onerosa, sed leni et blanda protectione nos refovet, dum suas in nos misericordias exerit, quasi more avium super nos alas tendit. Aliquando insensatis rebus propter infirmitatem nostram alta condescensione se comparat, sicut p
Abbreviated transcription (Latin):
sit dñm deturbine respondere. qͥd
beatũ iob lumbos accingere. qͥd
int̾rogare dei. qͥd hoĩs indicare:
pͥmoiam dñi sermone tractatũ
ẽ. Quia gͦ lectoris tedio parcimꝰ:
curamꝰ sũmoꝑe. ne dicta replice

Expanded text:
sit Dominum de turbine respondere, quid beatum Job lumbos accingere, quid interrogare Dei, quid hominis indicare, primo jam Domini sermone tractatum est . Quia ergo lectoris taedio parcimus, curamus summopere ne dicta replice
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ flagella semet ipsum defendere
nititur: flagellantis iudiciũ eua¬
cuare conat᷑. Nam cum sua culpa
feriri se denegat: quid aliud quã
iniusticiam ferientis accusat: Be¬
atũ itaq iob n̾̃iccirco flagella cȩ¬
lestia ꝑcussert̃. ut in eo culpas ex¬
tinguerent. s potius ut merita
augerent: quatinꝰ qͥ tͣnqͥllitatis
tempore intanta scĩtate clarue¬
rat: etiã ex ꝑcussione patesceret.
quȩ in eo etiã pacientiȩ uirtꝰ late¬
bat. Qui quidẽ culpã suã int̾ fla¬
gella ñ in ueniens. nec tam̃ flagella
cadẽ causam sibi eẽ augendi meriti
dep̃hendens. in iuste feriri se credi¬
dit: cum qͥd inse debuisset corrigi
ñ inuenit. S ne ipsa innocentia in
tumore elationis inflet᷑. diumna uo¬
ce corripit᷑. Imens eiꝰ ab iniquitate
libera. s u̾berib p̃ssa. adiudicia oc¬
culta reuocat᷑: ut suꝑna sententia

Expanded text:
 flagella semetipsum defendere nititur, flagellantis judicium evacuare conatur. Nam cum culpa sua feriri se denegat, quid aliud quam injustitiam ferientis accusat? Beatum itaque Job non idcirco flagella coelestia percusserunt, ut in eo culpas exstinguerent, sed potius ut merita augerent, quatenus qui tranquillitatis tempore in tanta sanctitate claruerat, et ex percussione patesceret quae in eo etiam patientiae virtus latebat. Qui quidem culpam suam inter flagella non inveniens, nec tamen flagella eadem causam sibi esse augendi meriti deprehendens, injuste se feriri credidit, cum quid in se debuisset corrigi non invenit. Sed ne ipsa innocentia in tumorem elationis infletur, divina voce corripitur, et mens ejus ab iniquitate libera, sed verberibus pressa, ad judicia occulta re
Abbreviated transcription (Latin):
qđ utinã ñ dixissem: ⁊alterũ quib
quidẽ me int̾ homines credidi: s
te loquente ⁊ ante flagellapͣuum.
⁊pꝰ flagella me rigidũ inueni.
to te loquentẽ subtiliꝰ intelligo.
tanto meniet ipsum humiliꝰ inue¬
stigo. Et qͥabeatus iob sc̃ẽ eccłȩ ty¬
pũ tenet: possunt electis eiꝰ omĩb
hȩc cius u̾ba congruere. Qui cog¬
noscentes dm̃ inuno ⁊ alio deliqͥsse
glecta dilectione peccasse. Quib
se ꝓmittunt ultra niladdere: qr
ꝑ conu̾sionis grãm curant peni¬
tendo cotidie etiã transacta pur¬
gare.ꝑhoc tam̃ qđ beatꝰ iob de
duob se penitendo redarguit: li¬
quido ostendit. qđ peccator omĩs
inpenitentia duplicẽ gemitum
qđ oportuit ñ fecit: ⁊malũ qđ
ysen de eo qui iuram̃tum ꝓtulit.
ut ł male qͥd ł bene faceret. atq hoc
ipsũ obliuione transcendit: dicit᷑.
Offerat agnam de gregib. siue ca¬
prã: orabitq ꝓ eo sacerdos. ⁊ꝓ pec
cato eius. Sinaut̃ ñ potuerit offer¬

Expanded text:
te prolata sunt, in aliquod superbiae vitium quidem me inter homines credidi, sed te loquente ante flagella pravum, et post flagella me rigidum inveni. to te loquente subtilius intelligo, tanto memetipsum humilius inveEt quia beatus Job sanctae Ecclesiae typum tenet, possunt electis omnibus haec ejus verba congruere, qui cognoscentes Dominum, in uno et alio deliquisse glecta dilectione peccasse. Quibus se promittunt ultra nil addere, quia per conversionis gratiam curant poenierbere agnovit. Unde semetipsum redargare. Per hoc tamen quod beatus Job de duobus se poenitendo redarguit, liquido ostendit quod 1048 peccator omnis in poenitentia duplicem habere quod oportuit non fecit, et malum quod ysen de eo qui juramentum protulit, ut vel male quid vel benefaceret, et hoc ipsum oblivione transcendit, dicitur: Offerat agnam de gregibus sive capram, orabitque pro eo sacerdos, et pro peccato ejus. Sin autem n
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates: ⁊ quoꝵ tecta sunt pec¬
cata. S rursum cũ scriptũ sit. oĩa
possunt quȩ eiꝰ ocłis eui cuncta
nuda sunt abscondi neqͣquã posst̃:
S q hoc qđ tegimus inferus po¬
nimꝰ. atq hoc unde tegimꝰ nimi¬
rũ suꝑ ducimꝰ. ut qđ ẽ subt̃ positũ
tegamꝰ: tegtre peccata dicimur.
quȩ qͥsi subt̃ ponimꝰ dum ab dica¬
mꝰ. Fisq aliud suꝑ ducimꝰ. dũ bo¬
ne actionis opus ad hoc pꝰ eligimꝰ
ut p̃feramꝰ. Qui gͦ priora mala de¬
serit. ⁊bona posteriꝰ facit: ꝑ hoc
qd addit. transactã nequitiã te
nr̃a designans. dicat dese.dicat
ex nobis. Manũ meã ponã suꝑ
os meũ. Id ẽ hoc qđ districto uidi¬
ci de sermone meo displicuisse ẽ¬
sidero: ante eiꝰ ocłos sub uelamine
recti oꝑis abscondo. Sequitur.¬

Expanded text:
tates, et quorum tecta sunt peccata . Sed rursum cum scriptum sit: Omnia possunt quae ejus oculis cui cuncta nuda sunt abscondi nequaquam possunt? Sed quia hoc quod tegimus, inferius ponimus, atque hoc unde tegimus nimirum superducimus, ut quod est subterpositum tegamus, tegere peccata dicimur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus, dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit, transactam nequitiam tegnostra designans, dicat ex se, dicat ex nobis: Manum meam ponam super os meum; id est, hoc quod districto judici de sermone meo in me displicuisse considero, ante ejus oculos sub velamine recti operis abscondo. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nãq ꝓferre ẽ: uoto nos diuine
seruituti alligare. Et cũ bona oꝑa
ꝓmittimꝰ bene nos facere sponde-¬
in. Cũ uͦ abstinentiã cruciatũq
carnis nr̃e uouemꝰ: male ad p̃seis
nos nobis facere iuramꝰ. S qr nul¬
lus in hac uita ita ꝑfectus ẽ. ut qͣm¬
libet dõ deuotus sit. int̾ ipsa qͣn¬
tulũcũq pia uota ñ peccet: ꝓ pec¬
cato agna de gregib offerri. siue
capra p̃cipit᷑. Quid enĩ ꝑ agnam:
nͥ actiuȩ uitȩ innocentia : Qͥd ꝑca¬

Expanded text:
tum namque proferre, est voto nos divinae servitutis alligare. Et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nos nobis facere juramus. Sed quia nullus in hac vita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantumcunque pia vota non peccet, pro peccato agna offerri, sive capra praecipitur. Quid enim per agnam, nisi activae vitae innocentia? Quid