comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spiciens herusalemiagra& minũ
nmtut que concuter& supemontem
sioniel despiciens eam atquecitem¬
nens uel salutans e c̃minans. xad¬
mirans. quod teto sibiloriente sublego.
tam parua ciatas. potentiae suae au¬
deat repuignane. Haet luxta hebreos
uut nobis abeis traditum est . breui ser¬
mone perstrnximus ꝓnunc quiedlux¬
ta lxxi editiqnemaeclesiasticiuiri
dehoc loco senticont subsciamus: cum
iugum assrru site ut quidam male
arbitrantur bubylonii ablatum fue¬
rit dehumenisitius. at que corruptũ:
fugiens unrrius senna cherib cuma
paucis reliquis ueni& inaggai. quae
in hebraico non hab&ur : & tanta erit¬
it fugientis trepidatio at ibi manere
non audeat: sed transibit inmageddo:
quam & ipsam scriptura non contin&:
& quia sarcinis p̃peditus. uelocius
fugere anoterit : deponaia sa sua
uallem. quam & iosam hebrus serma
non resonat : & rursum ueni& naggai.
quae bis in hoc loco ponitur: & inlebra¬

Expanded text:
spiciens Jerusalem; agitaret manum spiciens Jerusalem; agitaret manum suam, atque concuteret super montem Sion, vel despiciens eam atque contemnens, vel insultans et comminans, et admirans, quod toto sibi Oriente subjecto, tam parva civitas potentiae suae audeat repugnare. 153 Haec juxta Hebraeos, ut nobis ab eis traditum est, brevi sermone perstrinximus. Nunc quid juxta LXX editionem Ecclesiastici viri de hoc loco sentiant, subjiciamus. Cum jugum Assyrii, sive ut quidam male arbitrantur, Babylonii, ablatum fuerit de humeris tuis, atque corruptum, fugiens Assyrius Sennacherib, cum paucis reliquiis veniet in Aggai, quae in Hebraico non habetur. Et tanta erit fugientis trepidatio, ut ibi manere non audeat, sed transibit in Mageddo, quam et ipsa Scriptura non continet. Et quia sarcinis suis praepeditus velocius fugere non poterit, deponet vasa vallem, quam et ipsam Hebraeus sermo non resonat: et rursum veniet in Aggai, quae bis in hoc loco ponitur, et in Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
sneruerimus inspitante tamusin
de scribit sermo prorbeuis us. assrocat
iter pompam quet edoungiuf ede aegio¬
to hierusalemi & quunt e fenenitu quan
manere. transibut inao grerint antanis¬
que capiendae urbisbabebit fadidiam:
ut apud inachma sicam mend& sarcinas
suas. quasi cito stbuttra umbe neditunus:
quibis depositis. transibit eam cursim.
& ingabee. habebit diuersorium : quo
paululum ibidem subsistente ut lassum
refoueat exercitum rama urbs uicina
terrebitur: gabeesaulis quondam gi¬
uitas. fugi&  tunc & filia gallimi quae
aabit : ut equorum arbitres hin¬
nitim : unde olaisa & paupexula uel
oboediens si uehumilis ꝓathoth : tri¬
bus en modis interpr&ari potest
diligena ad tendite & declinate cur¬
rentis imꝑuim si potestis migrauit enĩ
lam desedib:. Nuis medemena : uos autẽ
quihabitatis. Mllibus quod interpre¬
tatur gebimitut. orum altitudine
confortaminu ldest ana corripite:
adhuc tantum superadiei. ut stans
in oppidulo nõb & prods urbem con¬

Expanded text:
eruimus, inspirante, dicamus. Describit sermo propheticus Assyrii iter pompamque redeuntis de Aegypto Jerusalem, et quanto strepitu quantmanere, transibit in Magron, tantamque capiendae urbis habebit fiduciam, ut apud Machmas commendet sarcinas suas, quasi cito subversa urbe rediturus: quibus depositis, transibit eam cursim, et in Gabee habebit diversorium: quo paululum ibidem subsistente, ut lassum refoveat exercitum, Rama urbs vicina terrebitur: Gaba Saulis quondam civitas fugiet. Tunc et filia Gallim, quae ejulabit, ut equorum arbitreris hinnitum. Unde, o Laisa, et paupercula, vel obediens, sive humilis Anathoth tribus enim modis interpretari potest, diligenter attendite, et declimate currentis impetum, si potestis: migravit enim jam de sedibus suis urbs Medemena. Vos autem qui habitatis in collibus, quod interpretatur Gebim, tuti locorum altitudine, confortamini, id est, arma corripite. Adhuc tantum supererat diei, ut stans in oppidulo Nob, et procul urbem con
Abbreviated transcription (Latin):
erransergo quiputant illud significa
rimpus quando in libro numerorũ
madantae cesi referuntur abistahel.
& desertum sur. & montem dĩchoreb
quae aliis apud hebraeos scribuntur lit¬
teris : cum eo tempore non fuerint in mon¬
te choreb: sed in solitudine s& thim: lux¬
ta ΑΝΑΤΩΤΗN precipitur populo
in ecclesia conmoranti netimeat aduer¬
sarios qui ad p̃tgnandum semperpara¬
ti sunt : & multa sidisputatione sua ani¬
mas subuenterint : ldeo enim eo scontra
popullm dĩ plusillum accipere potes¬
tatem & nontam glachiti percutere.¬
A quam uir gaadesti nohoctidere sedmi¬
iqui a nuia ambulauer int aegnpti &
adum contra aduersarios: ma
i. interpr&atur exiudicio:

Expanded text:
. Errant ergo qui putant illud significari tempus, quando in libro Numerorum Madianitae caesi referuntur ab Israel a deserto Sur usque ad montem Dei Oreb: quae aliis apud Hebraeos scribuntur litteris, cum eo tempore non fuerint in monte Oreb, sed in solitudine Sethim. Juxta anagogen praecipitur populo in Ecclesia commoranti, ne timeat adversarios, qui ad pugnandum semper parati sunt, et multa disputatione sua animas subverterunt. Ideo enim eos contra populum Dei pauxillum accipere potestatem, et non tam gladio percutere quam virga, id est, non occidere, sed minari, quia in via ambulaverint Aegypti, et uscitandum contra adversarios. Madian enim interpretatur ex judicio:
Abbreviated transcription (Latin):
łbi ingreio dicitur conuertent reli¬
quiae lacob addm̃ fortem: Eiło forti
in hebrto scripium hab&. heł gib bor
duo nomina dosex nominibus quibus
paruulum puerm & filium quida¬
tus est nobis supralegimus appellas
& proeo quod scriptum est relu
conuertentur proquodicitur
breo numero singulari quodr̃
m nequaquam confident in as¬
uo sicut nunc faciunt subachat
rege quimisit nuntios ad regem as¬
srriorum dicens seruus tuus egosum.
astende & libȩame demanuregis
riae & dem mnuregis israhel: qui consur¬
rexerunt aduersum me quando tulit
aurum & argentum quod inuentum
est inabesauris. domus dñr & indomo re¬
gia & misit regi assrriorum munera
audiutque eum rex assrrius. & uenit
indamascum & cepit eam & transtulit.
& masin interfecit : sedliberati ab ipso
assrrio percussore quiprus amicus
& post ea hostis extiterat: innitentur
uttque confident superdñm scm is rabel
nequaquam falso dit sub prioribus fece

Expanded text:
i in Graeco dicitur: Convertentur reliquiae Jacob ad Deum fortem, pro Deo forti, in Hebraeo scriptum habet EL GIBBOR , duo nomina de sex nominibus, quibus parvulum puerum et filium, qui datus est nobis, supra legimus appellatum. Et pro eo quod scriptum est: Reliquiae convertentur, pro eo dicitur in Hebraeo numero singulari, quod reliquum m, nequaquam confident in Assyrio: sicut nunc faciunt sub Achaz rege, qui misit nuntios ad regem Assyriorum dicens: Servus tuus ego sum, ascende et libera me de manu regis Syriae, et de manu regis Israel, qui consurrexerunt adversum me ; quando tulit aurum et argentum, quod inventum est in thesauris domus Domini, et in domo regia, et misit regi Assyriorum munera, audivitque eum rex Assyrius, et venit in Damascum, et cepit eam, et transtulit, et Rasin inteAssyrio percussore, qui prius amicus, et postea hostis exstiterat, innitentur atque confident super Dominum sanctum Israel, nequaquam falso, ut sub prioribus fecer
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni& eniuo inciuitatem agess tran¬
sibit in mageddon & inmacus pon&
uasa sua. & transibio uall&ueni& in.
aggai : timor ad prebel& ramaci¬
uitatem saul. fugieilia gallimao¬
tende lusa audiq in anathoth ab¬
stipuit medem ꝓi & habitatores ge¬
bim consolansi hodie inuia tut mi¬
neat consos imi montem filiae siont
& collem perusalemi Multum in boc
loco u ab hebrateo disrepant: q
ob res uitramque editianem pogimus.

Expanded text:
eniet enim in civitatem Aggai, et transibit in Mageddo: et in Machmas ponet vasa sua: et transibit vallem, et veniet in Aggai. Timor apprehendet Rama civitatem Saul: fugiet filia Gallim: attende Laisa: audietur in Anathot: obstupuit Medemena, et habitatores Gebim. Consolamini hodie in via, ut maneat: consolamini montem filiae Sion, et collem Jerusalem. Multum in hoc loco LXX ab Hebraico discrepant: quam ob rem utramque Editi
Abbreviated transcription (Latin):
rissima. Idest silue quachebraice
appellatur surita ut exp&ra & exre¬
ge. quiinea ociisus est. locus p&re ho¬
rebi nomin acceperit : leuabir rgo
uirgam uiam superim e rubrum
perginis ad uersum aethopgis &dle¬
uabit reuertens adte perdiuam a cgrt¬
n sed statim ut de iegrpto uenerttu
gum impetu ciusi ac seriure desises¬

Expanded text:
rissimam, id est, silicem, quae Hebraice rissimam, id est, silicem, quae Hebraice appellatur SUR  , ita ut ex petra et ex rege, qui in ea occisus est, locus petrae Oreb nomen 151 acceperit. Levabit ergo virgam suam super mare Rubrum pergens adversus Aethiopes, et levabit revertens ad te per viam Aegypti: sed statim ut de Aegypto venerit, gum impe
Abbreviated transcription (Latin):
Prop&ra quo ditixta habmaicum inter¬
prexatus est aquila : symmnachus &theo¬
dotio. Ipsum uerbum posuerunti hebrai¬
cum sur horeb: proquolxx. intenpre¬
tati sunt locum tribulationis. de quo in
suo dicemus loco: difsicile inquit tibi
cirediaur assrrio gentibus sublugatis.
tu sclus ide eius manibus liberẽris
Ausculta quadico: noli timere popu¬
luis mens quod assut uuncente capiaris
lic& enimanño quaa decimo regis
tochiae. ascensumis sit sennacherib
r&assrriorum superomnes ciuitates
iudadmunitas. & capiateas. & mis¬
surus rapsaten qui obsessum in hieru¬
salem populum terreat : tamen hoc
ure debes. quod nonte gladio
sel uirga percussurus sit : & pergens
contatharacham regem aechiopiae
& egrios admare rubrum peruiã
aegrperiibatulum tantum suum eleu&
contrate & ferire non possit : Adhuc
que obsidere tecupiens . statimmea
anitas subgedeone qui altero no¬
ne uocabatur hie robaal suscitaui.
quando oreb & tebeprincipes madia¬
nitarum. occisi sunt super p&ra du¬

Expanded text:
quod juxta Hebraicum interpretatus est Aquila, Symmachus et Theodotio ipsum verbum posuerunt Hebraicum SUR OREB  . Pro quo LXX interpretati sunt, locum tribulationis: de quo in suo dicemus loco. Difficile, inquit, tibi circuitu ab Assyrio gentibus subjugatis, tu solus de ejus manibus libereris. Ausculta quae dico: noli timere, populus meus, quod Assur vincente capiaris. Licet enim anno quarto decimo regis Ezechiae ascensurus sit Sennacherib rex Assyrius super omnes civitates Judae munitas, ut capiat eas, et missurus Rabsacen, qui obsessum in Jerusalem populum terreat; tamen hoc scire debes, quod non te gladio, sed virga percussurus sicontra Taracham regem Aethiopiae, et Aegyptios ac mare Rubrum per viam Aegypti, baculum tantum suum elevet contra te, et ferire non possit. Adhuc eque obsidere te cupiens, statim meaanitas sub Gedeone , qui altero nomine vocabatur Jerobaal, suscitavi: quando Oreb et Zebee principes Madianitarum occisi sunt super petram du
Abbreviated transcription (Latin):
populos a inihi lideducendos tuno eũ
timore perterritum : quasi colubrum
tortuosum: & fugitiuum inminentes.
poenas uelle uitare: qui autem desaltu
& confusionẽ eius ligniscrie perituris
potuerint euadero eos dignos ex istima¬
re quinumerentur & describantur a
puero auius principatus in humeris ei¬
urertHocipsum & adher&icos refer¬
ripotest : quod post quam ecclesi aftica
doctrina inluxerit : & omnes eorum.
decipulae patuerint . tunc adtantam
ueni ant solitudinem. itede saltũ &
infructuo sis arboribus & innusnera¬
bili eius mul¬
titudine. quam here¬
tica fraude
mitt& dñs inpinguibus eius tenuita¬
tem: lxx transtulerunt mitt& dñs
in honorem tuum ignominiam: & pro
eo quod nos diximus. & sc̃s eius inflã¬
ma illiuerterunt & sc̃ificabit eum¬
lunt poenas atque toramenta ad
sioc adhiberi peccatoribus. ut diuino
igne purgentur quod que nos dixr¬
mus & gloria saltus eius & carmeli
eius : illi interpr&ati sunt. extingnen¬

Expanded text:
populos ad nihili deducendos. Tunc eum populos ad nihili deducendos. Tunc eum timore perterritum, quasi colubrum tortuosum et fugitivum, imminentes poenas velle vitare. Qui autem de saltu et confusione ejus lignisque perituris potuerint evadere, eos dignos existere, qui numerentur et describantur a puero, cujus principatus in humeris ejus est. Hoc ipsum et ad haereticos referri potest: quod postquam Ecclesiastica doctrina illuxerit, et omnes eorum decipulae patuerint, tunc ad tantam veniant solitudinem, ut de saltu et infructuosis arboribus et innumerabili eorum multitudine, quam haeretica fraude mittet Dominus in pinguibus ejus tenuitatem, LXX transtulerunt, mittet Dominus in honorem tuum ignominiam. Et pro eo quod nos diximus: et sanctus ejus in flamma, illi verterunt: et sanctificabit eumlunt poenas atque tormenta ad hoc adhiberi peccatoribus, ut divino igne purgentur. Quodque nos diximus: Et gloria saltus ejus, et Carmeli ejus: Illi interpretati sunt: Exstinguen
Abbreviated transcription (Latin):
& quo modo saltus &carmelus. qui est
mons ingalilea nemoribus tonsitus
supposito igne uelociter concremantur.
sic ab anima usque ad carnem : omnis
assrrii gloria consum&ur: tunc spo¬
liatus exercitus fugi& : quod nidem
in consequentibus proph&ates
tatur: & dẽ tam in¬
numerabili
multitudine quae
carmelo
& saltui comparata
est ad tantã
ueni& paucitatem ut puerparuulus.
cos possit. numerare & describere.
tradunt enim hebraei : decem tantum.
de eius exercitu remansisse: nostrorũ
quidam uolunt hunc regem trpum
esse aduersariae fortitudinis: &
quomodo indanihele legimus prin¬
cipes reg Enipersarum & regni
medorum & regni grecorum : sic &
principem esse assyriorum qui prop¬
ter superbiam sensus. magnus uoce¬
tur & in die ludicii gehennae tra¬
datur ardoribus quae praeparata
d abulo aungelis eius: & lumen
prahel & sc̃m. hoc est ipsum dñm iuor¬
cendere uepres acspinas assyru omnẽ¬
que illius potentiam : & innumerabiles

Expanded text:
Et quomodo saltus et Carmelus, qui est Et quomodo saltus et Carmelus, qui est mons in Galilaea nemoribus consitus, supposito igne velociter concrematur: sic ab anima usque ad carnem omnis Assyrii gloria consumetur. Tunc spoliatus exercitus fugiet, quod idem in consequentibus Propheta tatur, et de tam innumerabili multitudine quae Carmelo et saltui comparata est, ad tantam veniet paucitatem, ut puer parvulus eos possit numerare et describere. Tradunt enim Hebraei, decem tantum de ejus exercitu remansisse; nostrorum quidam volunt hunc regem typum esse adversariae fortitudinis. Et quomodo in Daniele legimus principes regni Persarum, et regni Medorum, et regni Graecorum, sic et principem esse Assyriorum, qui propter superbiam sensus magnus vocetur, et in die judicii gehennae tradatur ardoribus, quae praeparata est diabolo et angelis ejus. Et lumen Israel et sanctum, hoc est, ipsum Dominum succendere vepres ac spinas Assyrii, omnemque illius potentiam et innumerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
f&icoriesuperbiam & addiabolum
eferripest qui securis & serra. &iuir¬
ga inscꝓturis appellatur: eo quod ꝑ
llum  fructuosae ar̃bores succidan¬
tur & diuidatur. atque serr&ur in¬
creulorum duritia : & percutiantur
uira qui non recipiunt disciplinam
hexici quoque quorumos incelo poni¬
turx lingua pertransit interram. sen¬
sumuemadõ in bonam partem acce¬
perut. ab utuntur in contrarium
at que er uersum : ut loquantur con¬
tra cun a quo conditi sunt. & linguae
ministerium quolaudandus est dñs
opter hocmittit dominator ds̃ ex¬
cituum. inpinguibus eius tenuitatem:
n. & una nocte centum octagin
quos pingues appellat. redigantum
intenuitatem & innihili & sicut he¬
braei. tradunt. inlesis uestibus assrri¬
orum corpora occulto crementur
ardore : tunclumen israhel. & st̃ s. hoc
est angelus erit inlgne & flamma: &
omnes spinae acuepres. asspriorum
tempore: sed unodie atque momento

Expanded text:
icorum superbiam, et ad diabolum referri potest, qui securis, et serra, et virga in Scripturis appellatur, eo quod per illum infructuosae arbores succidantur, et dividantur, atque serretur incredulorum duritia, et percutiantur virga qui non recipiunt disciplinam. Haeretici quoque quorum os in coelum ponitur, et lingua eorum pertransit in terram, et sensu quem a Deo in bonam partem acceperunt, abutuntur in contrarium atque perversum, ut loquantur contra eum a quo conditi sunt, 147 et linguae ministerium, quo laudandus est Dominus, opter hoc mittet dominator Dominus exercituum in pinguibus ejus tenuitatem, et lum suum, et una nocte centum octogintssimi quique, quos pingues appellat, redigantur in tenuitatem et in nihili: et sicut Hebraei tradunt, illaesis vestibus Assyriorum, corpora occulto crementur ardore: tunc lumen Israel et sanctus, hoc est, angelus, erit in igne et in flamma, et omnes spinae ac vepres Assyriorum, non longo tempore, sed uno die atque momento.
Abbreviated transcription (Latin):
tentuir reliquie inquam lacobddũ
fortem̃ si enim fuerit populus tus is¬
rahel quasi a rena maris reliqui gon¬
uertentur ex eo consumatio adbru¬
ata. inundabit iustitiam: consumn¬
tionem enim & adbreuiationem is
ds̃ exercituum faci& inmedio onis

Expanded text:
tentur, reliquie, inquam, Iacob ad Dominum fortem. Si enim fuerit populus tuus Israel quasi arena maris, reliquie convertentur ex eo. Consummatio abbreviata inundabit iustitiam. Consummationem enim et abreviationem Dominus Deus exercituum faci
Abbreviated transcription (Latin):
morat: secundum tropologiam: cum
samaria & herusalem. dñi iram sus¬
tinuerint & infabricationem idolo¬
rum errasse se senserint : tunc destru¬
&ur sensus magnis assyrius: qui ln¬
tantam contra dñm inflatus ẽ super¬
biam ait sapiatiae suae estim auerit
cuncta tessura x quamuis excelsa dog¬
manata &x dialetxa arte munita concu¬
tienda &x penitus irienda. intantũ
uit insimilitudine prgrum auium
non ialeant in sublimesurgere. &
necdum animata insensibiuesse at¬
que torpentia quoduorum demonstrat
exemplum : & ne muttire quidem & com¬
mouere linguam contra rationem &
fortitudinem sui sermonis audire:
N umquid glori abitur securis. contra
eum quisecat in ea. aut & altabitur
serra contra eum. a quo trahitur. quo¬
modo sieleu&ur uirga contra leuan¬
temse & ex alt&ur baculus qui utique
lignum estu
ontra senna therib siue ut multi puta
nabtichodomosor. Igl oriantem atque
dicentem in forratudine manus meae

Expanded text:
morat . Secundum tropologiam, cum morat . Secundum tropologiam, cum Samaria et Jerusalem Domini 146 iram sustinuerint, et in fabricatione idolorum errasse se senserint: tunc destruetur sensus magnus, Assyrius  tantam contra Dominum inflatus est superbiam, ut sapientiae suae aestimaverit cuncta cessura, et quaevis excelsa dogmata, et dialectica arte munita, concutienda, et penitus destruenda: intantum ut in similitudinem pullorum avium, non valeant in sublime consurgere, et necdum animata insensibilia esse atque torpentia, quod ovorum demonstrat exemplum, et ne mutire quidem, et commovere linguam contra rationem et fortitudinem sui sermonis audire. Numquid gloriabitur securis contra eum qui secat in ea, aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur virga contra levantem se, et exaltetur baculus, qui utique lignum est. Contra Sennacherib, sive ut multi putant, Nabuchodonosor gloriantem atque dicentem: In fortitudine manus meae
Abbreviated transcription (Latin):
anum urbes sun¬
ditus subrisepꝰ
Onnemque urbem
quusi nide
apprehenderit: & qua¬
uu si dere¬
s inta oua a matribus. insuam
prden uerterit: & quia semel meta¬
orun ab auibus ntlo & oius sumpie¬
ranł seruauit inreliquis ut dicer&
nen fuit quimouer& pennam & aperi¬
recois atque gannir& :tantus inquit
terror suit fortitudinis meae atque
uictoriae: ut ne fl&um quidem & ge¬
mitum uicti libere proderent sunt
quihaec generaliter contra regnum
assrriorum dici arbitrentur. quod
postquam compleuerit dñs cuncta
opera sua hnmontesion & inhierus a¬
ulem: hoc est postquam subuersa fue¬
rit hierus alemassyriorum imperiũ
destruatur amihi autemiex his quae
sequantum proprie contra sennache¬
rib regem asserium. uid&ur commi¬
natio: quod autemait: post quam
compleuerit dñscuncta opera sua
in monte sion & inhierus alem: non
sub uersionem urbis significat sed
obsidionem : quando uenit rapsaces
dux sennacherib & ea fecit quae in
posteribus idem proph&a comme¬

Expanded text:
num urbes funditus subruerit, totumque orbem quasi nidum apprehenderit, et quasi derelicta ova a matribus, in suam praedam verterit. Et quia semel metaphoram ab avibus, nido et ovis sumpserat, servavit in reliquis, ut diceret: Non fuit qui moveret pennam, et aperiret os, atque ganniret. Tantus, inquit, terror fuit fortitudinis meae atque victoriae, ut ne fletum quidem et gemitum victi libere proderent. Sunt qui haec generaliter contra regnum Assyriorum dici arbitrentur, quod postquam compleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Jerusalem, hoc est, postquam subversa fuerit Jerusalem, Assyriorum imperium destruatur. Mihi autem ex his quae sequuntur, proprie contra Sennacherib regem Assyriorum videtur comminatio. Quod autem ait: Postquam compleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Jerusalem, non subversionem urbis significat, sed obsidionem, quando venit Rabsaces dux Sennacherib, et ea fecit quae in posterioribus idem Propheta comme
Abbreviated transcription (Latin):
cituum nolitimerx populus neus
habitator sionꝰ. bassuri bhar gaper
÷ cuti& te: & baculam sutim leuabit
superte inuia acgrptii adhucenim
paululum modicumque: & consum¬
mabitur indignatio & furor mcus
ensielus contimis ea suscitabe per
cum dñs Sercitiium flagesgi luxta
plagam maca

Expanded text:
cituum: Noli timere, populus meus cituum: Noli timere, populus meus hacutiet te et baculum suum levabit super te in via Aegypti adhuc enim paululum modicumque et consummabitur indignatio et furor meus super scelus eorum et suscitabit super eum Dominus exercituum flagellum iuxta plagam
Abbreviated transcription (Latin):
& aortae simdes fuis semyss abi
ergo touri predicta autoritas
est : cesi& aaomnis lit prelatio
& reuera si legamus  phum &
quanta hominum ꝓnhierus alem &
inludea fuerit altitido quando pas¬
sus es dñs: inlleginus uix paucos
hapostolis e÷ apotolicis uiris. & ludae
atque perfecitis sermo euangelicus
est : qui procunetis laciniosae legu
cerimonis dedit ꝑraeceptum breuis¬
mum dilettioniffider ut qued nobis
fierinoluerimus nefaciamus alterui
unde &x dñs in euangelio in his lnquit
duobus mandatis pend& omnis lau
& proph&ae: non nulli hoc capitulum
adilla tempora refeniate quan dosulb
orobaber filiosalathiel & haesufilio
iosedec & erui aneemia: quedam
pars populi reuersa est inludẽa : quis¬
bus respondebimusi non eosseruas
ordinem historiae : maxime cusea
quae sequuntur. non aduersus babr¬
lonios quorumrex nabuchod onosor
fuit: sed aduera sum sennacherib
regem dicantur assrriorum lu¬
ronter hoc haec dicit dñs dĩ xer¬

Expanded text:
rhae similes fuissemus . Ubi ergo tanti viri praecedit auctoritas, cesset alia omnis interpretatio. Et revera si legamus Josephum , et quanta hominum in Jerusalem, et in Judaea fuerit multitudo, quando passus est Dominus; intelligimus vix paucos in Apostolis et Apostolicis viris ex Judaeiatque perfectus sermo Evangelicus est, qui pro cunctis laciniosae Legis caeremoniis, dedit praeceptum brevissimum dilectionis et fidei, ut quod nobis fieri noluerimus, ne fecerimus alteri. Unde et Dominus in Evangelio: In his, inquit, duobus mandatis pendet omnis Lex et Prophetae . Nonnulli hoc capitulum ad illa tempora referunt, quando sub Zorobabel filio Salatiel, et Jesu filio Josedec, et Esdra, et Neemia quaedam pars populi reversa est in Judaeam. Quibus respondebimus, non eos servare ordinem historiae, maxime cum ea quae sequuntur, non adversum Babylonios, quorum rex Nabuchodonosor fuit, sed adversum Sennacherib regem dicantur Assyriorum. Propter hoc haec dicit Dominus Deus exer
Abbreviated transcription (Latin):
in pristinam gloriam esse desi¬
uerit arabs tentoria sua qui in¬
ter pretatur occidentalis uel ues¬
pertinus. ut in eã cupiat. habitare
quam uiderit esse desertã : arabs
autem in prȩsenti loco inbonam
partem accipitur : quod semper
tendat adfinem: Et oblitus prae¬
teritorum. extendat se in priora
nec pastores requiescent ibi: Qui
ansuetissimum dnĩ gregem
inbierusolem sole

Expanded text:
in pristina gloria esse desierit, Arabs tentoria sua, qui interpretatur occidentalis et vespertinus; ut in ea cupiat habitare, quam viderit esse desertam. Arabs autem in praesenti loco in bonam partem accipitur: quod semper tendat ad finem, et oblitus praeteritorum, extendat se in priora. Nec pastores requiescent ibi, qui mansuetissimum Domini gregem in Jerusalem sole
Abbreviated transcription (Latin):
beli: Ehec quae dicuntũr. lpse ad
discipilo suos credendus est dicere:
cum dixrint. inquit aduos gentes &
spopuli ꝓquibus supra lectum est: in¬
firmanni populi & uincimini. quid
prophqas uultis uaudire. quidisaiae
uebis decipimini & illum putatis quae
ra sunt nosse: Quaerite magisl
aphytonibus & adiuinis. quistridunt
n incantationibus suis: proquibus. lxx
terpr&ati sunt quide terra hocuntur
deuentre olamitant õominis enim¬

Expanded text:
elis; et haec quae sequuntur, ipse ad discipulos suos credendus est dicere. Cum dixerint, inquit, ad vos gentes et populi, de quibus supra lectum est: Infirmamini, populi, et vincimini; quid prophetas vultis audire, quid Isaiae verbis decipimini, ventura sunt nosse? Quaerite magis a Pythonibus, et a divinis, qui strident in incantationibus suis. Pro quibus LXX interpretati sunt: Qui de terra loquuntur, qui de ventre clamitant. Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
quos deos arbitramini.
lux pertran sibit eam. Noc est congre¬
gationem uram siue terram: & cohimue¬
tis &esuri&is: Et cume sumeritis lras¬
cemini secuindum illo d quod seriptã
est: Et ouminan fuerinti faturatum̃ r¬
murabunt. Et maledic&is dã rẽgiuito¬
& innecessitatibus si ursum aspicnois
Vincaelum & interram deorsum &ecce
trihulatial& tenebrael dissolutia genp
num & non potentis erui deungustiaq

Expanded text:
quos deos arbitramini; Lux pertransibit eam, hoc est, congregationem vestram, sive terram, et corruetis, et esurietis, et cum esurieritis, irascemini, secundum illud quod scriptum est: Et cum non fuerint saturati, murmurabunt : et maledicetis Deo regitua, somnia audiunt et divinos: tibi autem non ita tradidit Dominus Deus tuus: Prophetam vobis suscitabit Dominus Deuaudietis . Unde si vultis nosse 127 quae du
Abbreviated transcription (Latin):
nodis smo autom tem pore ad grauatab
est fides conlim plurunisi sudaeoruma
in enroribus permanen tibuso mare auem
hic tucum appellat genessarech. qui lor¬
dane influente efficitur. Iincuius lito¬
ne capharnaum & trberias. & b&hsaida
& corbam sitae sunt: inqua uel maxi¬
me regione dñs cominoratus est . Ita
ut peulus quiuel sedebat uel ambula¬
bat in taebris lucem uiderit nequa¬
quam paruam ut aliorum proph&arũ :
sed inagnam & eius qui ineuangelio lo¬
quitum iegusum lux mundi: & qui habita¬
bant inreglone umbrae montis. lux or¬
ta est eis nhiter montemi& umbr̃ mor¬
tis hoc esse paito. quod mors eorum est
qui cum operibus mortis ad inferos
erunt: anima enim quo
dum deur&ta egressi sunt possunt
enim siuoluia¬
tagere penitentiam
progalilea gen¬

Expanded text:
re aggravata est fides eorum plurimis Judaeorum in errore permanentibus. Mare autem hic lacum appellat Genesareth, qui Jordane influente efficitur; in cujus littore Capharnaum, et Tiberias, et Bethsaïda, et Chorozaïm sitae sunt: in qua vel maxime regione Dominus commoratus est; ita ut populus, qui vel sedebat, vel ambulabat in tenebris, lucem videret, nequaquam parvam, ut aliorum prophetarum, sed magnam, ut ejus qui in Evangelio loquitur: Ego sum lux mundi . Et qui habitabant in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Inter mortem et umbram mortis, hoc esse puto, quod mors eorum est, qui cum operibus mortuis ad inferos perrexerunt: Anima enim, quadum de vita ista egressi sunt: possunt enim si voluerint agere poenitentiam. Pro Galilaea gen
Abbreviated transcription (Latin):
citur onere peccatorum : s nregioni¬
bus duarum tribuum sum saluator
eu angelium praedi de & in sexa¬
gesimo septimop odicitur. Benedici¬
te dñm defontis stahel: ibi beniamin
adulescentioꝓaulus a postolus in men¬
tis &cess sui& alibi loquebatur siue
mente gndimusdõ. Principes tabulon.
princiies neptalim duces eorum quia in
hisgtibus fuerent uiduli de quibus duces
nosint a postole crediderunt Iuxta sitn¬

Expanded text:
citur onere peccatorum: quia in regionibus duarum tribuum primum Salvator Evangelium praedicavit. Unde et in sexagesimo septimo Psalmo dicitur: Benedicite Dominum de fontibus Israel. Ibi Benjamin adolescentior ; Paulus apostolus, in mentis excessu: qui et alibi loquebatur: sive mente excedimus Deo : Principes Zabulon, principes Nephthali duces eorum; quia in his tribubus fuerunt viculi, de quibus duces nostri Apostoli crediderunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
&cernitur a propheta quantis tempta¬
tionib mundus hic plenussit: quod autẽ
mare appelletur seculum. ut multa
prȩteream : uno testimonio psalmi con¬
tentus sum : Qui descendunt mare inna¬
uib facientes operationem in aquis mul¬
s Ipsi uiderunt opera dnĩ & mirabi

Expanded text:
et cernitur a Propheta, quantis tentaet cernitur a Propheta, quantis tentationibus mundus hic plenus sit. Quod autem mare appelletur saeculum ut multa praeteream uno testimonio Psalmi contentus sum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationes in aquis multis. Ipsi viderunt opera Domini, et mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
migrationis & mopiae. ipse discalciatus
& nudus incedat: neq enim interra
scã adquam ire festinat: sacco uesti¬
tus &opertis pelle pedibus uel
poterat uel ambulare : d
cut turbines ab africo
dulus est infideliter agit : & qui de¬
populator est. uastat: ascende aelam.
obside mede: Omnem gemitum eius
cessare feci : propterea repleti sunt
lumbi mei dolore. angustia possedit
me. sicut angustia parientis:
Lxx. Ulsio deserti: sicut tempestas dede¬
serto transeat. de deserto ueniens
decerra horribili : uisio dura. adnun¬
tiata est mihi: preuiricator p̃uaricat᷑.¬
& iniquus iniq: agit contrame: ae lamitȩ
& legati persarum ueniunt : nunc inge¬
mȩ scam & consolaborme : id circoreple¬
ti sunt lumbi mei angustia. dolores
ad prehenderunt me. sic ut parturien¬
tem: Quid nobis uideatur iuxta histo¬
riam breuiter diximus : nunc tropolo¬
giae summa carpamus : Visio uel pon¬
dus contra seculi huiuscernitur mare:

Expanded text:
migrationis Aethiopiae, ipse discalciatus migrationis Aethiopiae, ipse discalciatus et nudus incedat. Neque enim in Terra sancta, ad quam ire festinat, sacco vestitus, et opertis pelle pedibus, vel stare poterat, vel ambulare, dcut turbines ab africo edulus est infideliter agit et qui depopulator est vastat ascende Aelam obside Mede omnem gemitum eius ceslumbi mei dolore: angustia possedit me, sicut angustia parientis. LXX: Visio deserti maris. Sicut tempestas de deserto transeat, de deserto veniens. De terra horribili visio dura annuntiata est mihi: praevaricator praevaricatur, et iniquus inique agit. Contra me Elamitae, et legati Persarum veniunt: nunc ingemiscam, et consolabor me: idcirco repleti sunt lumbi mei angustia, dolores apprehenderunt me, sicut parturientem. Quid nobis videatur juxta Historiam breviter diximus: nunc tropologiae summa carpamus. Visio, vel pondus contra saeculi hujus cernitur mare:
Abbreviated transcription (Latin):
inis ignommnia aegrpt
trabitur : ita ut confundantur
habuerunt spem in aegrptum & in
& hiopiam : & gloriam suam in confusio¬
nem uiderint esse mutatam : Intantum
habitator insulae huius idest sȩculi¬
habitator. qui non est aduena & pere¬
grinus. sed perp&uam possossionem¬
mundi habere cupiebat: confusus dicat:
haec est aegrptus & haec est aethiopiã.
quarum sperabamus auxilium ut a prin¬
cipe mundi istius nos liberar&: quomo¬
do ergo effugere poterimus. cum capti
sint hi inquib spem habebamus. & hoc
notandum ante quam capiatur azo¬
tus. propheta sacco uestitus sit & calci¬
tis pedibus. ut plangat quidem eos
qui ardentibus diaboli iaculis uulnera¬
ti sunt & libedim seruiuint: sed nihilomi¬
nus ipse calciatus incedat. & calcare
possit super serpentes & scorpiones:
& securus incedere per huius seculi
heremum inqua sunt serpentes & scor¬
piones & bonarum rerum sitis: Post¬
quam autem azotus capta fuerit: in
trpum captiuitatis aegrpti & trans¬

Expanded text:
nis ignominia Aegypti trabitur, ita ut confundantur qui habuerunt spem in Aegypto et in Aethiopia, et gloriam suam in confusionem viderint esse mutatam: in tantum, ut habitator insulae hujus, id est, saeculi, qui non est advena et peregrinus, sed perpetuam mundi possessionem habere cupiebat, confusus dicat: Haec est Aegyptus, et haec est Aethiopia, quarum sperabamus auxilium, ut a principe mundi istius nos liberarent? Quomodo ergo effugere poterimus, cum capti sint hi in quibus spem habebamus? Et hoc notandum, quod antequam capiatur Azotus, Propheta sacco vestitus sit, et calciatis pedibus, ut plangat quidem eos, qui ardentibus diaboli jaculis vulnerati sunt, et libidini serviunt; sed nihilominus ipse calciatus incedat, ut calcare possit super serpentes et scorpiones, et securus incedere per hujus saeculi eremum, in qua sunt serpentes et scorpiones, et bonarum rerum sitis. Postquam autem Azotus capta fuerit, 302 in typum captivitatis Aegypti, et trans
Abbreviated transcription (Latin):
mnte Fereditus ater nad̾ antique
perereo in imou regis delitus uerbet¬
tear: precepitur autem prophete.
it sacco calciamentisq depositis nudis
& disc alciatus ncedat : & insignum sit
atq portentin aegrptiis &aetdhopib
qui dt̃ popsum persecuti sunt : & prop¬
ter suꝑrbiam fuere humiles: aegrp¬
tus enim: inter pretatur per sequens
siue tribulans & hopes . humiles atq
deiecti: Omnis enim qui se exaltat.
humiliabiturs qui ducendi sunt in
captiutatens & trium annorum tor¬
menta passuri: dequibus annis. inpsal¬
putemus parua esse supplicia.
longata temporibus: in ipsa

Expanded text:
ereditas paterna, et antiqua possessio in impii regis delicias verteretur. Praecipitur autem Prophetae, ut sacco calciamentisque depositis, nudus et discalciatus incedat, et in signum sit atque portentum Aegyptiis, et Aethiopibus qui Dei populum persecuti sunt, et propter superbiam fuere humiles. Aegyptus enim interpretatur persequens, sive tribulans: Aethiopes, humiles atque dejecti: omnis enim qui se exaltat, humiliabitur . Qui ducendi sunt in captivitatem, et trium annorum tormenta passuri , de quibus annis, in Psalbui . Quae non putemus parva esse supplicia, sed magnis elongata temporibus. In ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
e consundencure¬
ei ab aegrpto gloria feritesu
babitator insulae huius inano
haec erat spes nostra adquos l¬
gimus in auxilium: ut liberara
nos a facie regis assrriorum: & qui¬
modo effugere poterimus nos
Prothartan. lxx thanathin transta¬
lerunt : & pro sargon. arna : quodn
quid inter pretetur. scire non pos¬
sum: neq enim falsorum nominum.
falsas possumus &himologias finge¬
re: sunt enim nomina non hebrea
sed assrria . quib: sonare cognouimus.
thartan turrem dedit: uel super¬
us siue elongans: sargona ur̃
ceps hosti: hic rex assrrius
supra legimus magnu¬

Expanded text:
 confundenturet ab Aegypto gloria sua et dicet habitator insulae huius in die illa ecce haec erat spes nostra ad quos confugimus in auxilium ut liberaret nos a facie regis Assyriorum et quomodo effugere potPro Thartan LXX Thanatan transtulerunt: et pro Sargon, Arna: quod quid interpretetur, scire non possumus. Neque enim falsorum nominum falsas possumus etymologias fingere. Sunt autem nomina non Hebraea, sed Assyria, e quibus sonare cognovimus Thartan, turrem dedit, vel superfluus, sive elongans. Sargon autem princeps horti. Hic rex Assyrius quem supra legimus sen
Abbreviated transcription (Latin):
sponiur
tur .maesi exten¬
to collo ambulauerint atseerexe¬
rint in superbiam. et non uirilem
duritiam sed dissolutionem sectate
fuerint feminarum: corripiantur
a sermone prophietico. et omnia per¬
dant ornamenta uirtutum
sublunulis torquibusq

Expanded text:
pantur. tur, quae si extento collo ambulaverint, et se erexerint in superbiam, et non virilem duritiam, sed dissolutionem sectatae fuerint feminarum, corripiantur a sermone prophetico, et omnia perdant ornamenta virtutum, quae sub lunulis torquibusque
Abbreviated transcription (Latin):
calciamentorupꝰ quadienuda ei
putant captiuitatis babiloniae:
nos uerius esse conuincimus. quan¬
do a romanis captisunt. et omniꝰa
uestium atque gemmarum auriq

Expanded text:
calceamentorum. In qua die? Judaei putant, captivitatis Babyloniae. Nos verius esse convincimus, quando a Romanis capti sunt, et omnia vestium atque gemmarum, auriqu
Abbreviated transcription (Latin):
orumq faciunt esse diuitias.
Et dixit dñs proeo quod eleuatȩ sunt
nfaliaesion et ambula uenunt exten¬
rrocollo. et nutibus ocularum abant
et pluudebant. ambulabant & pe¬

Expanded text:
orumque faciunt esse divitias. Et dixit Dominus: pro eo quod elevatae sunt filiae Sion, et ambulaverunt extento collo, et nulibus oculorum ibant, et plaudebant, et ambulabant, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
t. nundoniberes dequili. pri¬
us dixgrat. et iaulieres dominatę
isiintestus propheticur sermo con¬
uestitur. nese alienas arbitrentor
acrimine. obquarum deliciꝰs atq
luxuriam de pastisunt exactores
doiuuneam. et rapina pauperis in
domihus eorum est: Et ad triue¬
cunt populum eius. et facies. pus¬
perum confuderunt: quas quid
putamt uere feminas iuda coru

Expanded text:
 mulieres de quibus prius dixerat: Et mulieres dominatae sunt eis, propheticus sermo convertitur, ne se alienas arbitrentur a crimine, ob quarum delicias atque luxuriam depasti sunt exactores vineam Domini: et rapina pauperis in domibus eorum est, et attriverunt populum ejus, et facies pauperum confuderunt. Quas quidam putant vere feminas Judaeoru
Abbreviated transcription (Latin):
item : secundum illud uisitabo
ga peccata eorum. & in flagellis
quitates eorum: Nam & in sequentibus
legimus: in ebriatus est gladius meus in cae¬
lo: &iniob astra non sunt munda in con¬
spectu eius : & aduersus angelos suos. per¬
uersum quid repperit: Uisitabit quoq
super reges & principes terrae. recto¬
res tenebrarum istarum. & spiritalia ne¬
quitia in caelestibus: De quibus princi¬
pibus. diuersis prouintus prae sidentibus.
Et indamele scriptum est. Exnt moccur¬
sum mihi princeps persarum regni & prin

Expanded text:
tem, secundum illud: Visitabo virga peccata eorum, et in flagellis iniquitates eorum . Nam et in sequentibus legimus: Inebriatus est gladius meus in coelo ; Et in Job: Astra non sunt munda in conspectu ejus. Et: Adversum Angelos suos perversum quid reperit . Visitabit quoque super reges et principes terrae, rectores tenebrarum istarum, et spiritualia nequitiae in coelestibus. De quibus principibus diversis provinciis praesidentibus et in Daniele scriptum est: Exiit in occursum mihi princeps regni Persarum, et prin
Abbreviated transcription (Latin):
me isn eo quod triginta dierum circuitum
mensem efficiat: e labana id est alba uel
candida impraesentiigitur loco. prolaba¬
itrem. qui hebraice appellatur. labena.
uerbi ambigoitate decepti : rursum pro
hamma id est calore per quod intellegi¬

Expanded text:
 eo quod triginta dierum circuitu mensem efficiat, et LABANA , id est, alba vel candida. In praesenti igitur loco pro LABAsunt laterem, qui Hebraice appellatur LEBENA, verbi ambiguitate decepti. Rursum pro HAMMA, id est, calore, per quem intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
braice dicitur fat̃. & aquila i¬
pretatus est TIrrΟΝ. quod coloris
optimi atq sanguinei est : & homo
mundissimo obriro quod hebraice
dicitur ophir: Et aquila transtulit
lentes lxx interpmetati sunt lapi¬
dẽ desophir: est autem indiae locus
inque aurum optimum nascitur.
sicut ingenesi legimus de fluuio.
phison: iste est qui circuit omnem
terram euilath ubi est aurum et
aurum terrae ipsius optimum.
& ibi est carbunculus & lapis pra¬
sinus: pr etiosior autem intellegi¬
tur pro eo quod est rarior: Omne
enim quodrarum est prietiosum
& mouebitur terra deloco suo
Lxx: Caelum enim furebit. & terra
mouebitur a fundamentis suis
Cum praetior fuerit uir auro & homo

Expanded text:
braice dicitur PHAZ  , et Aquila interpretatus est κιῤῥὸν, quod coloris optimi atque sanguinei est; et homo mundissimo obrizo, quod Hebraice dicitur OPHIR , et Aquila transtulit lentes LXX interpretati sunt, lapidem de Sophir. Est autem Indiae locus, in quo aurum optimum nascitur; sicut in Genesi legimus de fluvio Phison: Iste est qui circumit omnem terram Evila, ubi est aurum; et aurum terrae illius optimum: et ibi est carbunculus et lapis prasinus . Pretiosior autem intelligitur, pro eo quod est rarior. Omne enim, quod rarum est, pretiosum et movebitur terra de loco suo. LXX: Coelum enim furiet, et terra movebitur a fundamentis suis. Cum pretiosior fuerit vir auro, et homo
Abbreviated transcription (Latin):
lo probat solis deliquium: qu as as¬
do umbra terrae ut philosoptu das¬
tant. &obiecto orbe lunae fiere¬
obscuratus. clariora incaelo astra inde¬
Et iusitabo suer crbes mala.
nurt in & contra ir pios iniquitatem
eorum: quando uistit & percutit ds̃. ⁊
adhoc pertutit ut mendet: Demiq
quando ue hementes irascitur super
eos qui non agunt penitentiam.
Nonuisitabo inquit ster filias uestras¬
cumfuerint fornicade & spero
murus uestras cum adulterã uerint.

Expanded text:
lo, probat solis deliquium, quod do umbra terrae, ut philosophi disputant, et objecto orbe lunae fuerobscuratus, clariora in coelo astra videvisitabo super orbis mala, et contra impios iniquitates eorum. Quando visitat et percutit Deus; ad hoc percutit ut emendet. Denique quando vehementer irascitur super eos qui non agunt poenitentiam: Non visitabo, inquit, scum fuerint fornicatę, et super sponsas uestras, cum adulterauerint.
Abbreviated transcription (Latin):
tinesslegimus ante contritio¬
tertsuats coruiri : & ante gloriam
nomiliatus semper superbiam ruina
sequitur fchumilitatem gloria: Qui
enim exaltat humiliabitur & qui
se hamiliat ex altabitur : Legi¬
mus ealio loco : perdam sapientiam
sapierm & intellegentiam pru¬
dentireprobabo: Non quo uera
sapie st &uera prudentia perdan
a sed falsi nominis scientia

Expanded text:
is legimus: Ante contritionem elevatur cor viri, et ante gloriam humiliatur . Semper superbiam ruina sequitur, et humilitatem gloria: Qui enim se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Legimus in alio loco: Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reprobabo . Non quod vera sapientia et vera prudentia perdantur a Domino, sed falsi nominis scientia:
Abbreviated transcription (Latin):
st rrentem aegrpti. id
nso congregamini ad fisem dñi unus
&unus quia iudaeorum turba non
credidit per quos significat paucos
exiudaeis insaluatorem dñm credi¬

Expanded text:
torrentem Aegypti, id ipsi congregabimini ad fidem Domini unus et unus, quia Judaeorum turba non credidit, per quod significat, paucos ex Judaeis in Salvatorem Dominum credi
Abbreviated transcription (Latin):
nen digerunt cibos nec
u nummaturos & fetentes ege
lra ũt nullum in eis ds̃ reppe¬
riat locum Miror autem quid
iluerit theolotio ut pro uerbo

Expanded text:
non digerunt cibos, necsed immaturos et fetentes egerunt, ita ut nullum in eis Deus reperiat locum. Miror autem quid voluerit Theodotio, ut pro verbo
Abbreviated transcription (Latin):
pauperum ipse portabu
de iudaeis in dñm crediderunt raud
dubium quin apostplos signiru
quos ad praedicationes euangelii re¬
seruauit Ex non statir per miserit
rerxp̃o sanguinemi¬

Expanded text:
pauperum ipse portabatde Judaeis in Dominum crediderint, haud dublum quin apostolos significet, quos ad praedicationem Evangelii reservarit, et non statim permiserit pro Christo sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
proelio reuertentesube q uines¬
runt : quod in hoc eodem priophera
lecturi sumus: quando centum d¬
octo ginta quinq milia armatorũ
de assyrio exercitii ang

Expanded text:
praelio revertentes, se urbe clauserunt. Quod in hoc eodem propheta lecturi sumus , quando centum octoginta quinque millia armatorum de Assyriorum exercitu Ang
Abbreviated transcription (Latin):
enim s lingua nostra habitatã sonat
& hbitita ꝓpter ingentem populimũt¬
tnudinem babyllondicitur ł tubi
prius fuerat᷑ innumerabilisi tarba
populorumilbisit uastitasi & habita¬
Pretiosionerit uir auro & homomis¬
ausa manifesta: quare ds̃ uisit & slo¬
Vaaenũ udest babrlonis mala ꝓtha¬
bitatore deserta. redigatur ꝓsolitu¬
dinem: Pr&iosum autem dicitur
ne quodrarum est: Quonodo &pra
iuxta historiam prohominurrari¬
tate apprehendere legimus septem
mulieres uinum uirum diaentes
Panem nostrum comedemus & uesti¬
mentis nostris operiemuni Tantums¬
modo inuoc&ur nomen tuum super
nos aufer obprobrium nostrumi¬

Expanded text:
ουμένη enim lingua nostra habitatam sonat; et habitata propter ingentem populi multitudinem Babylon dicitur: ut ubi prius fuerat innumerabilis turba populorum, ibi sit vastitas et habitaPretiosior erit vir auro, et homausa manifesta quare Deus visitet οἰκουμένην, id est, Babylonis mala: ut habitatore deserta redigatur in solitudinem. Pretiosum autem dicitur omne quod rarum est; quomodo et supra juxta Historiam, pro hominum raritate apprehendere legimus septem mulieres unum virum, dicentPanem nostrum comedemus, et vestimentis nostris operiemur: tantummodo invocetur nomen tuum super nos, aufer opprobrium nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
atis in sidias populi seddmm timete
et ipse sit timor uester principium
enim sapientiae timorm̃: quierit crel¬
dentibus in scificationẽ : Incredulis au¬
tem in lapidem offepsionis. et in petrã
et in ruinam had antibi usalen

Expanded text:
atis insidias populi, sed Dominum timete, et ipse sit timor vester. « Principium enim sapientiae timor Domini . » Qui erit credentibus in sanctificationem, incredulis autem in lapidem offensiet in ruinam habitantibus Je
Abbreviated transcription (Latin):
bu& tibi r&ributionem tuam quam
raeribuisti nobis. Bectus qui tenebii s
allid& paruulos tuos ad p&ram pianu¬
ta erit urbis uastitas & uictorum scui¬
tunit ned in noxiae parriort
A pertum est quodlatiebutyre quenond
fortes en gsgantes ango intellege oedi
sunt Sedemones s edimedorum gens
quorum prancops darius primus ha¬
lon iorum dẽstruxit imperium : occ
lusthu sati epoto nabilchodon or que
maredio filius futi ÷ łantam aute
scribit medorum persarumques
ut ardore sanguinis effunder
Sediogittis paruulos lm¬

Expanded text:
retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Beatus qui tenebit et allidet parvulos tuos ad petram . Tanta erit urbis vastitas et victorum saevitia, ut nec innoxiae parcatApertum est quod latebat. Nequaquam fortes et gigantes angeli intelligendi sunt et daemones, sed Medorum gens, quorum princeps Darius primus Babyloniorum destruxit imperium, occiso Balthasar nepote Nabuchodonosor, qui Evilmerodach filius fuit. Tantam autem scribit Medorum Persarumque saevitiam, ut ardore sanguinis effundendsed sagittis parvulos
Abbreviated transcription (Latin):
egdelis abrlorsela gloriosa in regnis
in superbia chaldeorum: Sicut
subuertit ds̃ sodomam & gomorras
non habitabitumusque in finem. ꝓlon
fundabitur usque a genera Iem
& generationem

Expanded text:
et erit Babylon illa gloriosa in regnis inclita in superbia Chaldeorum sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorram non habitabitur usque in finem et non fundabitur usque ad generationem et generationem
Abbreviated transcription (Latin):
dim potentissimaq: lit prȩmultitudi¬
ne demonum ac bestiarum. nullus bi
eim audeat pustorum Id est deserti
adp&itor intrare. Didicimus a quo¬
dam fratre delamita quidelllis fini¬
bus egrediens. nunc hieru solimis
sitameugit monachorum. uena
generis besti
mutorum eius tantũ
aribitu coerter
Prope est ut ueniat
npus eius. & di¬
es eius non elongabuntia
Instare dicit tempus quo abr
pienda sit post captiuitatem q
merus alem non multum tempus
medio & amedis persisque uastata ẽ.

Expanded text:
dam potentissimae, ut prae multitudidam potentissimae, ut prae multitudine daemonum ac bestiarum nullus in eam audeat pastor, id est, deserti appetitor intrare. Didicimus a quodam fratre Elamita qui de illis finibus egrediens nunc Hierosolymis vitam exigit monachorum, venatgeneris bestias murorum ejus tantum ambitu coercerPrope est ut veniat tempus ejus: et dies ejus non elongabuntur. Instare dicit tempus quo ab hostibus capienda sit. Post captivitatem quippe Jerusalem, non multum tempus in medio, et a Medis Persisque vastata est