comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ratus est de huius rei in¬
stanti necessitate consulere
ducem fredericum. cõmunẽ
uidelicet ex iure antiquitatis
utriusq ȩccłȩ aduocatum:
Nam is tunc erat uir tã ꝓbatȩ
sidei tanteq ꝓbitatis. ut non
frustra speraret post dm̃ in eo
fidere pro defensione huius
offensionis. Ad hȩc ipse dux
egregia nobilitate non minus
quã pietate. itemq iustitia
prȩstantior omibus ac uerita¬
te. spondet se om̃imodis affu¬
turũ re. consilio atq iuua¬
mine. se qͥdem qͦd factũ erat
grauiter ferre. nunquã uͦ
quo aduiueret ꝑmissurum
separationem fieri boni huiꝰ
ȩccłȩ. Aiebat prȩterea se
malle occumbere. quã non
sic relinqueret ut in aduoca¬
tionem acceperat iniuola¬
bile. Statim gͦ mandat ꝑ
internuntium archi ep̃o.
ut si quicquam de uita cura¬
re haberet cũ honore terre¬
no. ab hac intentione & in¬
ceptis desisteret omnimodo
Interim cũ militari manu
malmundarium uenire di¬
sponit. cõmeatum ab unde

Expanded text:
sibi ratus est de hujus rei insibi ratus est de hujus rei instanti necessitate consulere ducem Fredericum communem, videlicet ex jure antiquitatis utriusque Ecclesiae advocatum. Nam is tunc erat vir tam probatae fidei tantaeque probitatis ut non frustra speraret post Deum in eo fidere pro defensione hujus offensionis. Ad haec ipse dux egregia nobilitate non minus quam pietate itemque justitia praestantior omnibus ac veritate, spondet se omnimodis affuturum re, consilio, atque juvamine; se quidem quod factum erat graviter ferre, nunquam vero, quoad viveret, permissurum separationem fieri boni hujus ecclesiae. Aiebat praeterea se malle occumbere, quam non sic relinquere, ut in advocationem acceperat, inviolabile. Statim ergo mandat per internuntium archiepiscopo, ut si quidquam de vita curare haberet cum honore terreno, ab hac intentione et incoeptis desisteret omni modo. Interim cum militari manu Malmundarium venire disponit, commeatum abunde
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. male consultus horũ
decurionũ sua dibilibꝰ uer¬
bis. statim sua & antiquoꝵ
statuta infirmauit. iuola¬
uit. in manus alienas sine
iure & uidice contradidit
Deniq discessum erat iam
undiq de curia. cum nil
adhuc domnus abb ꝑcepe¬
rat de huiusmodi ueritate
clanculo ꝑpetrata. Nam
nefas putabat credere quẽ
habebat uelut amieũ una¬
nimem. in se potuisse cõme¬
tere sine causa tantã in piet¬
tem. Uerũ in redeundo ub
etiam ipsi rogatum dabat serui¬
tium. quid actũ sit primũ sibi
est indicatum. bonum udeli¬
cet scĩ Remacli ꝑ legatos suos
illũ inuasisse. uendicasse mal¬
mundarium. Quis hȩc memo¬
rando tenere potest animũ.
nisi qͦd tristitia illa modo
magis uersa est in gaudium :
Cum fama illa nr̃oꝵ attigit
aures. quantus dolor & me¬
stitia nostras ȩque cum illo
qͦ se uerteret in dubio erat
animus. nisi qͦd hanc iniusti¬
tiam dõ cõmendare id esset
melius.
malmundarium. non inutile

Expanded text:
bilis, male consultus horum bilis, male consultus horum decurionum suasibilibus verbis, statim sua et antiquorum statuta infirmavit, violavit, in manus alienas sine jure et judice contradidit. Denique discessum erat jam undique de curia, cum nil adhuc dominus abbas perceperat de hujusmodi veritate clanculo perpetrata. Nam nefas putabat credere quem habebat velut amicum unanimem in se potuisse committere sine causa tantam impietatem. Verum in redeundo ubi etiam ipsi rogatum dabat servitium, quid actum sit primum sibi est indicatum, bonum videlicet S. Remacli per legatos suos illum invasisse, vindicasse Malmundarium. Quis haec memorando tenere potest animum, nisi quod tristitia illa modo magis versa est in gaudium? Cum fama illa nostrorum attigit aures, quantus dolor et moestitia nostras aeque cum illa quo se verteret in dubio erat animus, nisi quod hanc injustitiam Deo commendare id esset melius. Malmundarium, non inutile
Abbreviated transcription (Latin):
rata annua sollemnitate:
curia regalis apud treuirros
habebatur non sine detrimen¬
to huius eccłȩ. Susceperat
hospitio domnus ab̃b apud
scm Maximinum archiep̃m
coloniensem. cui cũ magno
deuotionis & Karitatis obse¬
quio impenderat omnem
humanitatem. ut pote qui
nihil aduersi suspicabatur
ab eo sibi moliri ob ante actã
familiaritatem: Sed ille ex
amico factus inimicissimus.
non inueniens qͥd ex ȩquo in¬
ferret iratus. quȩ siuit astu¬
tus qͦd ex iniquo auferret
temerarius. Nam ignorante
eo retro tendens insidias ut
leo. ꝓnihilo duxit inse ad¬
implere luctuosam psalmi¬
stȩ decantationem. qui ede
in ipsa curia impetrante dom¬
no abbate recitatȩ erant
chartȩ nostrȩ in prȩsentia¬
rum. & ipse rex auetoritate
sua renouauerat prȩcepta
prȩderessorum imperatoꝵ
& ut mniuolata ꝑmanserant
adusq suum tempus. sic de¬
inceps ꝑmanere confirma¬
uerat per subscriptionem
manus. Porro ut erat puer
in utram libet partem flexi¬

Expanded text:
rata annua solemnitate, rata annua solemnitate, curia regalis apud Treviros habebatur, non sine detrimento hujus Ecclesiae. Susceperat hospitio dominus abbas apud S. Maximinum archiepiscopum Coloniensem, cui magno devotionis et charitatis obsequio impenderat omnem humanitatem, utpote qui nihil advers suspicabatur ab eo sibi moliri, ob ante actam familiaritatem. Sed ille, ex amico factus inimicissimus, non inveniens quid ex aequo inferret iratus, quaesivit astutus, quod ex iniquo auferret, temerarius. Nam ignorante eo, retro tendens insidias, ut leo, pro nihilo duxit in se adimplere luctuosam Psalmistae decantationem: Qui edebin ipsa curia, impetrante domino abbate, recitatae erant chartae nostrae inpraesentiarum, et ipse rex auctoritate sua renovaverat praecepta praedecessorum imperatorum, et ut inviolata permanserant ad usque suum tempus, sic deinceps permanere confirmaverat per subscriptionem manus. Porro, ut erat puer in utramlibet partem flexi
Abbreviated transcription (Latin):
uit augere ex his quȩ regu
iuris erant. Et quia ut dic¬
tum est inter utrosq statutũ
ius erat eius pactionis ut alter
alterius faueret cõmodis. ad
hoc etiam non erat eis difficile
optinere quȩ uellent ab regis
simplicitate. actũ est ex con¬
sensu agrippinę coloniȩ anti¬
stitis. ut ille duas imperiales
abbatias corbeiam & laurisan¬
nũ uendicaret suȩ diocesi.
Sed frustra uendicatas qͦ modo
ualuerit optinere. alias in¬
quirenti satis poterit patere.
nos nra habemus exequi non
sine merore. Ipse compari
suo uolens rependere uicissi¬
tudinis grãm. de regalibus
beneficiis quȩ nouerat illum
sibi cõpetere facit eũ optine¬
re dono regio malmundari¬
um & indam. Qualiter ea
sit facta quasi furtiua traditio
prȩter ius fasq ac non prȩter
iniuriam regiȩ dignitatis.
quãus memorari sit dolor.
tamen non in congruum du-¬
ximus transferre posteris. iIII.¬
o tempore recurrente pͥn¬
cipis apłoꝵ martyrio deco¬

Expanded text:
vit augere ex his quae regii vit augere ex his quae regii juris erant. Et quia, ut dictum est, inter utrosque statutum jus erat ejus pactionis ut alter alterius faveret commodis, ad hoc etiam non erat eis difficile obtinere quae vellent ab regis simplicitate. Actum est ex consensu Agrippinae Coloniae antistitis, ut ille duas imperiales abbatias, Corbeiam et Laurisannum, vindicaret suae dioecesi. Sed frustra vindicatas quomodo valuerit obtinere, alias inquirenti satis poterit patere, nos nostra habemus exsequi non sine moerore. Ipse, compari suo volens rependere vicissitudinis gratiam, de regalibus beneficiis, quae noverat illum sibi competere, facit eum obtinere dono regio Malmundarium et Indam. Qualiter ea sit facta quasi furtiva traditio, praeter jus fasque, ac non praeter injuriam regiae dignitatis, quamvis memorari sit dolor, tamen non incongruum duximus tradere posteris. o tempore, recurrente principis apostolorum martyrio deco
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius pontificis tuitionem
indigne ferebant magistrati
& optimates regni quasi ex¬
potestatiuum factum suum
regem. prȩterea amministra¬
tionem reipublicȩ in dispo¬
sitionẽ noui hominis cecidis¬
se. Et enim eo tempore in¬
famabatur a nonnullis. qͦd
exactam cõmutationem re¬
ciperet ꝓ dignitatibus cuiq
adipiscendis. & maxime ꝓho¬
noribus ecclesiastici ordinis.
Quam inuidiam sibi conflari
intelligens. ac non ignauo
astu honori famȩq suȩ uixta
consulens. egit strenue ut
sub honestȩ rei occasione am¬
ministratio illa tuitioq re¬
gia transferretur in alterũ.
pregmensis udelicet ȩccłȩ
archiep̃m. Quem statim ita
sibi deuinxit familiaritatis
grã. ut alterutrum paciscen¬
tes mirent hoc inuiolabile
foedus. quatinus alter os e̾et
alterius. Videns itaq preg¬
mensis ille om̃a sibi ex sen¬
tentia cedere . nitebatur pa¬
triarchatum in sede sua con¬
stituere . Sed quia uires ad
supplendum deerant. tẽpta¬

Expanded text:
ipsius pontificis tuitionem, ipsius pontificis tuitionem, indigne ferebant magistratus et optimates regni, quasi expotestativum suum regem; praeterea administrationem reipublicae in dispositionem novi hominis cecidisse. Etenim eo tempore infamabatur a nonnullis quod exactam commutationem reciperet pro dignitatibus cuique adipiscendis, et maxime pro honoribus ecclesiastici ordinis. Quam invidiam sibi conflari intelligens, ac non ignavo astu honori famaeque suae consulens, egit strenue ut sub honestae rei occasione administratio illa tuitioque regia transferretur in alterum, Pregmensis videlicet Ecclesiae archiepiscopum. Quem statim ita sibi devinxit familiaritatis gratia, ut alterutrum paciscentes inirent hoc inviolabile foedus, quatenus alter os esset alterius. Videns itaque Pregmensis ille omnia sibi ex sententia cedere, nitebatur patriarchatum in sede sua constituere. Sed quia vires ad supplendum deerant, tenta
Abbreviated transcription (Latin):
contingeret pacatius ditiusq
sub illo uiuere non secus quã
uolebant. Ac ne forte ab
illis falsa ꝓ certis firoisse ar¬
guamur. idoneis qͥbꝰdã ex
ipsis ꝓteste utimur: dixisse
idelicet hȩc uerba lam¬
bertũ unum ex his qui adi¬
erant ep̃m. qͥ post inmatu¬
ra morte prȩuentus. cum
uita in medio reliquit con¬
silium. Non gͦ quis estimet
hec mala de confr̃ibꝰ nr̃is
iccirco nos meminisse. ut
malimus eos ꝑperam quã
recte fecisse: sed nefas puta¬
mus prȩtereundũ silentio.
quicqͥd dicere postulat susce¬
pti operis ratio. Eo igͥ ex
tempore archiep̃s animum
illo intendere: moliri. opor¬
tumnitatem quȩrere quoquo
pacto potiundi. Nec sube¬
rat ei strenuo ualentiq in¬
genio fidere. qͦdlibet factu
tam esset difficile. quin cep¬
tum posset ad quos uellet
exitus uir cautissimus ꝑdu¬
cere. Post illam quã prȩfati
sumus uiolatam regiam di¬
gnitatem. qua rex puer haus
spontaneam deuenerat sub

Expanded text:
contingeret pacatius diutiusque contingeret pacatius diutiusque sub illo vivere non secus quam volebant. Ac ne forte ab illis falsa pro certis finxisse arguamur, idoneis quibusdam ex ipsis pro teste utimur, dixisse videlicet haec verba Lambertum, unum ex his qui adierant episcopum, qui post immatura morte praeventus cum vita in medio reliquit consilium. Non ergo quis aestimet haec mala de confratribus nostris idcirco nos meminisse ut malimus eos perperam quam recte fecisse; sed nefas putamus praetereundum silentio quidquid dicere postulat suscepti operis ratio. Eo igitur ex tempore archiepiscopus animum illo intendere, moliri, oportunitatem quaerere quoquo pacto potiundi. Nec suberat ei strenuo valentique ingenio fidere quodlibet factum tam esset difficile quin coeptum posset ad quos vellet exitus vir cautissimus perducere. Post illam quam praefati sumus violatam regiam dignitatem, qua rex puer haud spontaneam devenerat sub
Abbreviated transcription (Latin):
claruit. Nam ut tunc ple¬
riq quodam prȩsagio mali
significauere. eo ex tempore
cũ illispoene om̃a
ei aduersa fuere Igͥ archip̃¬
sul susceptas uenerabiles reli¬
quias huius quem pręfatisu¬
mus scĩ. honore condigno
recondidit in loco quem de¬
cebat martẏrem xp̃i. I.
ost hȩc quidam qui con¬
sultores dicebantur in ipsis.
quiq auctores erant huius
ut uidebatur
coloniam adeunt. &
cũ archrep̃o confirmato con¬
silio suȩ quam prȩdiximus
intentionis. uoti sui compotes.
domum redeunt. Hi regressi
improbe nobis insultando
sibi uͦ congaudendo consoda¬
libus suis dicuntur hoc nunti¬
um ab archi ep̃o detulisse.
nihil eos de se uel suo ꝓmisso
diffidere. sese illis tanquam¬
filiis patrem affuturũ in
omũ iuuamine. prȩterea se
esse securũ acsi iam eos in ma¬
nus haberet cũ loco omiq
loci possessione Quibus uer¬
bis in spem illi certã adducti
feliciores se nobis deinceps
fore iactitabant: ut pote qͦs

Expanded text:
claruit. Nam ut tunc pleclaruit. Nam ut tunc plerique quodam praesagio mali significavere, eo ex tempore cum illis pene omnia ei adversa fuere. Igitur archipraesul susceptas venerabiles reliquias hujus quem praefati sumus sancti honore condigno recondidit in loco quem decebat martyrem Christi.ost haec quidam qui consultores dicebantur in ipsis, quique auctores erant hujus, ut videbatur . . . Coloniam adeunt, et cum archiepiscopo confirmato consilio suae quam praediximus intentionis voti sui compotes domum redeunt. Hi regressi improbe nobis insultando, sibi vero congaudendo consodalibus suis dicuntur hoc nuntium ab archiepiscopo detulisse, nihil eos de se vel suo promisso diffidere, sese illis, tanquam patrem, affuturum in omni juvamine, praeterea se esse securum ac si eos jam in manus haberet cum loco omnique loci possessione. Quibus verbis in spem illi certam adducti feliciores se nobis deinceps fore jactitabant, ut pote quos
Abbreviated transcription (Latin):
se transferre ius dominatio¬
nis ausu temerario: Hunc qͥa
uir erat magnȩ industriȩ acri
ingenii. adeunt
malmundarienses monachi.
talemq consulendũ utile
sibi ꝓfuturũ putant de inter¬
tione sui consilii. Post plura
quibus cautum hominem in
sui familiaritatem asciscunt.
ad locum suum uidelicet mal¬
mundarium uisendi grã in¬
uitant. tutoremq: rerũ suarũ
quasi in quo sitȩ forent spes
opesq om̃s ac fortunȩ suȩ
conciliant. Habebant tunc
quẽ etiam tradunt annales
primo abbatem stabulensem
postea uͦ fuisse agrippinȩ
archiep̃m. Hunc ut a donno
abbate Theoderico sibi expe¬
tat praua sollicitant sugge¬
stione. ut eo translato quasi
eius optentu speraretur cade¬
re locus sub ipsius ditione.
Quod utrũ eius uoluntate
sit factũ nescimus. tamen ita
euenisse indignum tulimus.
Domnus abb̃ tanquã igna¬
rus eius rei. rogatus annuere
non distulit. qͦd postmodũ
licet eo non animaduertente
totius sequentis mali occasio

Expanded text:
se transferre jus dominatiose transferre jus dominationis ausu temerario. Hunc, quia vir erat magnae industriae aerisque ingenii, adeunt Malmundarienses monachi, talemque consulendum utile sibi profuturum putant de intentione sui consilii. Post plura, quibus cautum hominem in sui familiaritatem asciscunt, ad locum suum, Malmundarium visendi gratia, invitant, tutoremque rerum suarum, quasi in quo sitae forent spes opesque omnes, fortunae suae conciliant. Habebant tunc quem etiam tradunt annales primo abbatem Stabulensem, postea fuisse Agrippinae archiepiscopum. Hunc, ut a domino abbate Theoderico sibi expetat, prava sollicitant suggestione, ut, eo translato, quasi ejus obtentu speraretur eadem locus sub ipsius ditione. Quod utrum ejus voluntate sit factum, nescimus, tamen ita evenisse indignum tulimus. Dominus abbas tanquam ignarus ejus rei, rogatus annuere, non distulit, quod postmodum, licet eo non animadvertense, totius sequentis mali occasio
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat eis hoc tempus qͥbꝰq
bonis in cõmodum. ac ꝓinde
corrupti mores. & quȩ mul¬
tos mortales falsos fieri sub¬
egit ambitio consenserat
principum. aggressi sunt
hoc se posse perficere quod
retro actis temporibus satis
licet elaboratũ non contigit
ad effectũ ꝑuenisse. Ab
mitio enim alii ꝓ alus suc¬
cedentes. causamq ad hoc
pulchrum facinus ꝑpetran¬
dũ suscipientes. ad hȩc usq
infortunata nobis tempora
pertraxerant semper id fieri
annitentes.
derat festiuitas scĩ Petri
quȩ uocatur ad uicula. in
qua contigit apud nos curiã
regalem haberi cũ magna
principum frequentia. Rex
adhuc puerulus annos infan¬
tiȩ non excesserat. sed mater
imperatrix pro eo uices in re¬
publica satis agebat. Inter
plures coepiscopos affuit &¬
Anno coloniensis archiẽp̃s. qͥ
postea non sine iniuria regiȩ
dignitatis iniectis in dominũ
suum manibus. ac quasi tutan¬
di gr̃a puero a matre ꝑ ium
abstracto. non dubitauit ad

Expanded text:
ciebat eis hoc tempus quibusque ciebat eis hoc tempus quibusque bonis incommodum, ac perinde corrupti mores, et quae multos mortales falsos fieri subegit ambitio consenserat principum, aggressi sunt hoc se posse perficere quod, retroactis temporibus, satis licet elaboratum, non contigit ad effectum pervenisse. Ab initio enim alii, pro aliis succedentes causamque ad hoc pulchrum facinus perpetrandum suscipientes, ad haec usque infortunata nobis tempora pertraxerant, semper id fieri adnitentes. Aderat festivitas S. Petri, quae vocatur ad Vincula, in qua contigit apud nos curiam regalem haberi magna principum frequentia. Rex adhuc puerulus annos infantiae non excesserat, sed mater imperatrix pro eo vices in republica satis agebat. Inter plures coepiscopos affuit et Anno Coloniensis archiepiscopus, qui postea non sine injuria regiae dignitatis, injectis in dominum suum manibus, ac quasi tutandi gratia, puero a matre per vim abstracto, non dubitavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
UM
igitur ꝑ¬
spicuum
sit hunc
quem apud dm̃ singularem
patronum se gaudet habere
tota poene gallia. itemq
suis successoribus ea reliquisse
conditione qua rexerat
habita. ut utrisq non lon¬
ge sepositis. sub uno rectore
sub una lege cor esset unũ
& una anima. alterius par¬
tis fuit semper quodam
morbo magis dissentire.
quam uinculũ fraternitatis
sinceriter retinere. Hic
morbus in quam erat ani¬
mȩ. ut quia unum eorũ
respiciens erat ad metro¬
polim coloniensium. nr̃m
uͦ claudebatur pemetu
parrochiȩ leodiensium.
nitebantur qui erant illius
partis aut dominationis
ius sibi uendicare. aut non
iuolande pactionis disci¬
dium facere Quȩ res ridi¬
culosa clandestinis sepe
agitata contrectationibus
cum aliquando ꝑuenisset
in medium. repressa est &¬
offuscata priuilegiis & au¬
ctoritate maiorũ. Ipsi eti¬
am agrippinȩ archip̃sules
inducti in hanc eoꝵ
non permotos reddiderunt
siue ꝑ occasionem seu ꝑium:
Nunc uero qͥa ex uoto ꝓspi¬

Expanded text:
um igitur perspicuum sit hunc quem apud Deum singularem patronum se gaudet habere tota pene Gallia itemque suis successoribus ea reliquisse conditione, qua rexerat, habita, ut, utrisque non longe sepositis, sub uno rectore, sub una lege, cor esset unum et anima una , alterius partis fuit semper quodam morbo dissentire magis quam vinculum fraternitatis sinceriter retinere. Hic morbus, inquam, erat animae, ut, quia unum eorum respiciens erat ad metropolim Coloniensem, nostrum vero claudebatur praecinctu parochiae Leodiensis, nitebantur qui erant illius partis, aut dominationis jus sibi vindicare, aut non violandae pactionis dissidium facere. Quae res ridiculosa, clandestinis saepe agitata concertationibus, cum aliquando pervenis et in medium, repressa est et offuscata privilegiis et auctoritate majorum. Ipsi etiam Agrippinae archipraesules inducti in hanc eorunon permotos reddiderunt, sive per occasionem, sive per vim. Nunc vero, quia ex voto profi
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ex haustus erarius.
nil auri uel argenti quȩ
prima mortales ducunt
largitio facta iusto pro¬
fusius. Erã autem dĩso¬
lius ꝑ meritum sui confes¬
soris. cum uoluit hisfinẽ
imposuit miserus. Et
nos in his finem facere
cupientes paulo cessan¬
dum ab hoc opere decer¬
nimus. ut si ad alia scri¬
benda quȩ post hȩc apud
nos ꝑ eum magnifice cla¬
ruerunt intendimus. in¬
terim uires scribendi ꝑ
otium reparemus: sinis:¬

Expanded text:
huic exhaustus aerarius, huic exhaustus aerarius, nil auri vel argenti, quae prima mortales ducunt, largitio facta justo profusius. Gratia autem Dei solius per meritum sui confessoris, cum voluit, his finem imposuit miseriis. Et nos in his finem facere cupientes, paulo cessandum ab hoc opere decernimus, ut si ad alia scribenda quae post haec apud nos per eum magnifice claruerunt intendimus, interim vires scribendi per otium reparemus. FINIS
Abbreviated transcription (Latin):
mitio uepribus omiq
spurcitia eliminata pri¬
mus incoluit. electum q
sibi habitaculum diuinis
cultibus mancipauit. tra¬
ditumq sibi a rege Sigi¬
berto decentissime regen¬
do tenuit. regendumq
sua uice suis successoribus
eatenus reliquit Reuoca¬
tis gͦ legitime tã monachis
quam laicis sub ditione
abbatis ex eius nomine.
Stabulaus reuersi sumus
potiti optata securitate
Taltter ergo post innume
miracula.
reposita. Vnde gaudeamꝰ
tanti confessoris adepti
patrocinium. qui nobis
cum deesset humanum
meritis suis diuinum op¬
tinuit auxilium. Gau¬
deat etiam coenobialis
pater noster eatenus con¬
fectus merore diumo. cui
ad hoc labor impensus nil
profuit exacto amplius
quinquennio Caudeat
inquam prȩter spem sibi
ꝓuenisse tantam grãm. quã
non potuit adipisci per hu¬
manam grãm Non poten¬
tum ac principum uiuit
priuata grã.nil adhocua¬
luerunt humana consilia
Nil ꝓfuit ad curiam fre¬
quens itus aut reditus.
nil prȩterea promouit

Expanded text:
initio, vepribus omnique initio, vepribus omnique spurcitia eliminata, primus incoluit, electumque sibi habitaculum divinis cultibus mancipavit, traditumque sibi a rege Sigiberto decentissime regendo tenuit, regendumque sua vice suis successoribus eatenus reliquit. Revocatis ergo legitime tam monachis quam laicis sub ditione abbatis, ex ejus nomine, Stabulaus reversi sumus, potiti optata securitate. Taliter ergo post innumermiracula, reposita. Unde gaudeamus, tanti confessoris adepti patrocinium, qui nobis, cum deesset humanum, meritis suis divinum obtinuit auxilium. Gaudeat etiam coenobialis Pater noster, eatenus confectus moerore diurno, cui ad hoc labor impensus nil profuit exacto amplius quinquennio. Gaudeat, inquam, praeter spem sibi provenisse tantam gratiam quam non potuit adipisci per humanam gratiam. Non potentum ac principum juvit privata gratia; nil ad hoc valuerunt humana consilia, nil profuit ad curiam frequens itus et reditus, nil praeterea promovit
Abbreviated transcription (Latin):
stinauerit fideliter inuocã¬
ta scẽ trinitatis opitulatio
Nam sicutꝰ ante cecinerat
psalmista futurum ita etiã
credimus in xpo impletũ
sic sane & in hoc scõ propt̃
stata perfectaq est laus
ex ore infantium Finitis
itaq predictis modulan¬
onibus. descenderunt actu¬
ri nobiscum diuinorum
mysteriorum celebritatem.
quȩ omnia completa sunt
cum fidelium uotiuis obla¬
tionibus. Eodem uͦ die
in que facta statione quie¬
uerat hi qui erant heredes
eiusdem cespitis. eiusq in
honore pie ꝑseuerante sol¬
lemni deuotione plebis fun¬
damenta ȩccłȩ statimiac¬
tata sunt ab accolis. quȩ
postmodum ad ꝑfectum
deducta creuit in opus
diuinȩ seruitutis. xXXUIII
XXXIIIII
festmabamus lȩti Ipso
uespere malmundario
protectorem nr̃m atq
iriumphatorem detuli¬
mus quem locũ cũ trium¬
pho nobili readquisitum
ipse ꝑ se reuendicauit pat̃
legitimus. Hunc in quam
locum nunc ȩternaliter
reuendicauit. quem in

Expanded text:
stinaverit fideliter invocastinaverit fideliter invocata sanctae Trinitatis opitulatio. Nam sicut quod ante cecinerat Psalmista futurum, ita etiam credimus in Christo impletum, sic sane et in hoc sancto propter stata perfectaque est laus ex ore infantium . Finitis itaque praedictis modulationibus, descenderunt acturi nobiscum divinorum mysteriorum celebritatem, quae omnia completa sunt cum fidelium votivis oblationibus. Eodem vero diin quo facta statione quieverat, hi qui erant haeredes ejusdem cespitis, ejusque in honore pie perseverante solemni devotione plebis, fundamenta ecclesiae statim jactata sunt ab accolis, quae postmodum ad perfectum deducta crevit in opus divinae servitutis. CAPUT XXXVIII festinabamus laeti; ipso vespere Malmundarium protectorem nostrum atque triumphatorem detulimus. Quem locum cum triumpho nobili reacquisitum ipse per se revindicavit Pater legitimus. Hunc, inquam, locum nunc aeternaliter revindicavit, quem in
Abbreviated transcription (Latin):
quoq hinius scĩ factum ẽe
creditur: non tamen p̃ter
diuinȩ grẽ placitũ In re¬
deundo itaq transmisso
amne cũ cis mosam ꝑuen¬
tum esset in locis campe¬
stribus. stationem illie fie¬
ri ad audiendam missam
impetrauit a domno abba¬
te omnis ille ciuium ex¬
traneorumq: populus
Interea facta mora dum
parabatur celebrari diui¬
num officium. de tota
ciuitate puerorũ scolȩ
conuenerunt tanquam
ad eiusdem uenerandi
patris obsequium: Qui
scandentes proximi mon¬
tis cacumina. extulert᷑
uoces uelut angelicas ꝑ
nubila. Nam disꝑtiti
a se quasi tribus ꝑ choros
ordinibus. laudem dõ
cecinerunt ꝓ confessoris
siui triumpho & xp̃i mi
rabilibus. Introitũ can¬
tus magna uox laude te¬
nemtus. inde crucifixum
laudate in carne scđo.
Salue festa dies resonan
hoc ordine laudes Non ab
re ergo creditur estimandũ
id actum esse quod nullius
magistern ꝓfessio uel hu¬
mana suaserit suggestio.
sed hȩc sicut & alia fieri de¬

Expanded text:
quoque hujus sancti factum esse quoque hujus sancti factum esse creditur, non tamen praeter divinae gratiae placitum. In redeundo itaque, transmisso amne, cum cis Mosam perventum esset in locis campestribus, stationem illic fieri ad audiendam missam impetravit a domino abbate omnis ille civium extraneorumque populus. Interea facta mora, dum parabatur celebrari divinum officium, de tota civitate puerorum scholae convenerunt tanquam ad ejus venerandi Patris obsequium. Qui scandentes proximi montis cacumina, extulerunt voces, velut angelicas, per nubila. Nam dispertiti a se, quasi tribus per choros ordinibus, laudem Deo cecinerunt pro confessoris sui triumpho et Christi mirabilius. Introitum cantus magna vox laude tenemus, Inde Crucifixum laudate in carne secundo, Salve, festa dies, resonant hoc ordine laudes. Non abs re ergo creditur aestimandum id actum esse quod nullius magisterii professio, vel humana suaserit suggestio; sed haec, sicut et alia, fieri de
Abbreviated transcription (Latin):
domnus ab̃b̵ de reuehendo
ad locum suum glorifica¬
to scĩ corpore consilium
asuis. & datum est sanum
consilium minime reditũ
differri. ne postea id qͦd
ex uoto cesserat quic quã
nobis fieret impedimenti
Igitur cum honestissima
clericorum scĩ lamberti
cooperatoris ut uere fate¬
mur earum uirtutũ tam
processione quam pari
deuotione. decessimus
exultantes ab illa ciuitate
Erat autem uox una
omnium. in laudes xp̃i
confessoris acclamantium:
Aueto presul agie. patrone
noster melite. speso tiusfi¬
dissima. nos tua iiua gr̃a
Tulux decusq galliȩ cũplebe
clerũ ꝓtege. cui possescimꝰ
plurimũ cura languores
criminum Huc te delatũ
plurimis effulsisse miracu¬
lis. hinc redire cũ gła tota
congaudet patria: Ab huiꝰ
coetu curiȩ redduntur tibi
gr̃ȩ. quȩ tota tuo ex nomi¬
ne celebratur magnifice axX
idetur illud cõmemoran¬
dum. qͦd ad illorũ similitu¬
dinem puerorũ domini¬
cam osanna redemptori
proclamantium. in laudẽ

Expanded text:
dominus abbas de revehendo dominus abbas de revehendo ad locum suum glorificato sancti corpore consilium a suis, et datum est sanum consilium minime reditum differri, ne postea id quod ex voto cesserat, quidquam nobis fieret impedimenti. Igitur cum honestissima clericorum S. Lamberti cooperatoris, ut vere fatemur, earum virtutum tam processione quam pari devotione decessimus exsultantes ab illa civitate: erat autem vox una omnium in laudes Christi confessoris acclamantium: Aveto, praesul agie, patrone noster inclyte, Spes o tuis fidissima, nos tua juva gratia; Tu lux decusque Galliae, cum plebe clerum protege, Cui posse scimus plurimum, cura languores criminum. Huc te delatum plurimis effulsisse miraculis, Hinc redire cum gloria tota congaudet patria: Ab hujus coetu curiae redduntur tibi gratiae, Quae tota tuo ex nomine celebratur magnifice. idetur illud commemorandum quod, ad illorum similitudinem puerorum Dominicum Hossanna Redemptori proclamantium , in laudem
Abbreviated transcription (Latin):
UMiam sol uespertini
ad occasum declinaret & ad¬
huc populus frequens in lau¬
des xp̃i confessoris acclama¬
ret. factum est aliud qͥddã
diuiȩ operationis mirificũ
ad prȩdicandum. eius dem
pii protectoris meritum
Ad illam uenerationem̃
salutiferam quidã deri¬
cellus a patre est deuectꝰ
qui transuersis uestigus
distortos pedes ab utero
matris fuerat passus Nec
mora insitatus est ab eodẽ
medico in medio circum¬
stantium. qui singulis ꝓ¬
ut nouerat competere por¬
rigebat eiusmodi medi¬
camentum Iue statim salu¬
tem se sensisse indicabat.
sed eiusmodi res intuentibꝰ
non ad liquidũ fidem prȩ¬
stabat. quia cum priori
nisimilitudine adhuc calcei
pedibus herebant De cu¬
ria uero cubicularui ac
pleriq nobiles aderant.
ipsi discalciatis pueri pe¬
dibus uirtutem dĩ anmi¬
rantes xp̃iq confessoris in
ipso meritum efferentes
magnificabant xxxiii.
lauditur illa dies. retinenꝰ
perscła laudes. Acta qͥes
nocte. redeunt spectacula
mane Requisiuit igitur

Expanded text:
um jam sol vespertinus ad occasum declinaret, et adhuc populus frequens in laudes Christi confessoris acclamaret, factum est aliud quoddam divinae operationis mirificum, ad praedicandum ejusdem pii protectoris meritum. Ad illam venerationem salutiferam quidam clericus a patre est devectus, qui transversis vestigiis distortos pedes ab utero matris fuerat passus. Nec mora, visitatus est ab eodem medico in medio circumstantium, qui singulis, prout noverat competere, porrigebat ejusmodi medicamentum. Ille statim salutem se sensisse indicabat; sed ejusmodi res intuentibus non ad liquidum fidem praestabat, quia cum priori similitudine adhuc calcei pedibus haerebant. De curia vero cubicularii ac plerique nobiles aderant, ipsi, discalceatis pueri pedidus, virtutem Dei admirantes Christique confessoris in ipso meritum efferentes magnificabant. lauditur illa dies retinens per saecula laudes, Acta quies nocte, redeunt spectacula mane. Requisivit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dat acri ȩque uro fredelo¬
ni. ut oportunior acriorq:
insisteret loci illiis defen¬
sioni At ille accepta pote¬
state tanquã maiorem ad¬
epturus obhoc grãm aut
prȩmium. toto aunisu cũ
suis inuigilat dies noctesq
ad huius modi negotium
Maxima iterũ nr̃is incũ¬
bit persecutio. adeo ut
seruosse esse scĩ Remacli
non nisi discrimen passu¬
ris libera esset ꝓfessio
Unde & quosdam ex me¬
lioribus eccłȩ dirȩ captio¬
nis prȩgrauauit infesta¬
tio. Sed sic ualeant om̃s
quomͦ ille gaudere hab&
cum suis obhoc pulchrũ faci¬
nus in scm̃ dĩ surrexisse Nã
defluxisse liquet hunc de
bona fama ad infamiam.
itemq ex magna opulentia
ad mopiam. Prȩterea suoꝵ
quendam intolerabilis au¬
daciȩ nomine Gerardum
qui ad cedes & incendia ñ
minus quã ad prȩdas & la¬
trocinia promptior effica¬
ciorq in nros efferebatur
uelut animal rabidum.
diuino potius quã huma¬
no iudicio constat pessum¬
datum.

Expanded text:
dat acri aeque viro Fredelodat acri aeque viro Fredeloni, ut opportunior acriorque insisteret loci illius defensioni. At ille accepta potestate, tanquam majorem adepturus ob hoc gratiam aut praemium, toto adnisu cum suis invigilat dies noctesque ad hujusmodi negotium. Maxima iterum nostris incumbit persecutio, adeo ut servos se esse S. Remacli, non nisi discrimen passuris, libera esset professio. Unde et quosdam ex melioribus Ecclesiae dirae captionis pergravavit infestatio. Sed sic valeant omnes quo modo ille gaudere habet cum suis ob hoc pulchrum facinus in sanctum Dei surrexisse. Nam defluxisse liquet hunc de bona fama ad infamiam; itaque ex magna opulentia ad inopiam. Praeterea suorum quemdam intolerabilis audaciae, nomine Gerardum, qui ad caedes et incendia non minus quam ad praedas et latrocinia promptior efficaciorque in nostros efferebatur, velut animal rabidum, divino potius quam humano judicio constat pessundatum.
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. difficile moras in re¬
deundo patiebatur. fugiens
fure properantius: Nã ru¬
mor exierat tanquam ex no¬
stris partibus multũ exercitũ
superuenire . quo terrore per¬
iniuicem adeo debilitauere.
ut equis deficientibus ad sua
quisq uix posset ꝓripere¬
XXI.
reuersus de sede apłica. nil cer¬
ti ad nos retulit pręter aue¬
torizata priuilegia. Nam &
epłam illam cuius exemplar
poenes se habet quã dicebant
ab apłico missam archip̃suli
nil profuisse persensimus re¬
rum nr̃arum ittilitati. Post
hȩc archiep̃s cuonradũ co¬
mitem suosq famili ares de
sui fidelitate ammonet. uti
in abbatem eiusq fideles suas
ulcisci miurias operam dent
Sed cognitam inter abbatem
& comitem grauiter ferebat
amicitiȩ conuentionem. in¬
sidelitatis arguens suũ mili¬
tem. qͦd iniussu suo inimicis
suis cõmunicans non satis age¬
ret prose uicissitudinem:
quare aduocationem mal¬
mundrensem ex nomine suo
uce illius uicaria cõmen¬

Expanded text:
nibus, difficile moras in renibus, difficile moras in redeundo patiebatur fugiens fure properantius. Nam rumor exierat tanquam ex nostris partibus multum exercitum supervenire, quo terrore perinvicem adeo debilitavere ut equis deficientibus ad sua quisque vix posset prorXXI.reversus de sede apostolica nil certi ad nos retulit praeter auctorizata privilegia; nam et epistolam illam, cujus exemplar penes se habet, quam dicebant ab apostolico missam esse archipraesuli, nil profuisse persensimus rerum nostrarum utilitati. Post haec archiepiscopus Cuonradum comitem suosque familiares de sui fidelitate admonet, ut in abbatem ejusque fideles suas ulcisci injurias operam dent. Sed cognitam in abbatem et comitem graviter ferebat amicitiae conventionem, infidelitatis arguens suum militem, quod injussu suo inimicis suis communicans non satis ageret pro se vicissitudinem. Quare advocationem Malmundariensem ex nomine suo vice illius vicarii, commen
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriam aduersis inuirus.
Gitur Gerlasius mal¬
mundarium iterato inua¬
dens ex nomine ponificis
reuendicat. non ueritus
manum in exꝑtam possi¬
deritis ipsum locũ quem
ꝓtegendum Adhuc ex toto
non reliquerat. Neq enĩ
ut nimc palam est quis un¬
quam illi auferre poterit. nis
quod absit ꝓ peccatis in habi¬
tantium ipse primum ut hie¬
remias ait hereditatem suam
ultra non curans reliquerit:
Ac non ideo toties calumni¬
ando. toties remancipando
manum alienam suꝑ se patie¬
batur quasi inualida manus
eius ad defensionem illam
deficere uideretur: sed uolens
in aduersis corripi seruos suos
ad tempus. quos uidebat ex
sententia labi in de terius
prȩuidebat oportuniori tem¬
pore recedentes etiam auer¬
so humero ad se retrahere
beneficiis & mirabilibus. Vix
patratis his ꝓ qͥbꝰ uenerat mi¬
les temerarius. monachis en¬
am non minus quã laicis
ut pote in quoꝵ arbitrio res
huius modi pendebat relap¬
sis ex uoto sub alienis dicio¬

Expanded text:
injuriam adversis injuriis. injuriam adversis injuriis. gitur Gerlasius Malmundarium iterato invadens ex nomine pontificis revindicat, non veritus manum inexpertam possidentis ipsum locum, quem protegendum adhuc ex toto non reliquerat. Neque enim, ut nunc palam est, quis unquam illi auferre poterit, nisi, quod absit, pro praesentia inhabitantium ipse primum, ut Jeremias ait, haereditatem suam ultra non curans reliquerit . Ac non ideo toties calumniando, toties remancipando, manum alienam super se patiebatur, quasi invalida manus ejus ad defensionem illam deficere videretur, sed volens in adversis corripi servos suos ad tempus, quos videbat ex somnolentia labi in deterius, praevidebat opportuniori tempore recedentes etiam adverso humero, ad se retrahere beneficiis et mirabilibus. Vix patratis his pro quibus venerat miles temerarius, monachis etiam non minus quam laicis, utpote in quorum arbitrio res hujusmodi pendebat, relapsis ex voto sub alienis ditio
Abbreviated transcription (Latin):
dearis offendere petrũ. relin¬
que qͦd scõ illi est ꝓprium.
cuius uicaria uice abb̃ Theo¬
dericus nr̃m implorat iudi¬
cium. Horũ exemplar ab
ipsius legato cũ accepisset
archiep̃s. non magis quam
ad amans ferro emollitur
eius animus. Nam cũ romã
iter ageret ab̃b. nec dum
excesserat patria. cũ mal¬
mundrenses de his quȩ erga
se & locũ acta sunt illi man¬
dauerant omnia. Et qͥa
cia. dicuntur Gerlasio ꝓ¬
curatori eiꝰ dedisse prȩmia
ut ex ipsius nomine cito
reuendicaretur locus uice con¬
traria. At tamen his ille cog¬
nitis. animi sui constantia
retinens iracundiam. ueni¬
ebat de loco sareuelt quo
tunc morabatur quasi aduer¬
sus locum nr̃m sui uindicatu¬
rus miuriam. Perebatur eti¬
am tunc decreuisse firmari
castrum in eisdem malmun¬
darii munitionibus. quas
sibi contrarias ante firmaue¬
rat dum aduiueret dux
fredericus. Sed ne id facer&
disuasus amicoꝵ consiliis.
alia uia parat ulcisci suã

Expanded text:
dearis offendere Petrum, relindearis offendere Petrum, relinque quod sancto illi est proprium, cujus vicaria vice abbas Theodoricus nostrum implorat judicium. Horum exemplar ab ipsius legato cum accepisset archiepiscopus, non magis quam adamas ferro emollitur ejus animus. Nam cum Romam iter ageret abbas, necdum excesserat patria, cum Malmundarienses de his quae erga se et locum acta sint, illi mandaverant omnia. Et quia cia, dicuntur Gerlasio procuratori ejus dedisse praemia, ut ex ipsius nomine cito revindicaretur locus vice contraria. At tum his ille cognitis, animi sui constantia retinens iracundiam, veniebat de loco Sarevelt, quo tunc morabatur, quasi adversus locum nostrum sui vindicaturus injuriam. Ferebatur etiam tunc decrevisse formari castrum in eisdem Malmundarii munitionibus, quas sibi contrarias ante firmaverat, dum adviveret dux Fredericus. Sed ne id faceret dissuasus amicorum consiliis, alia via parat ulcisci suam
Abbreviated transcription (Latin):
agrippinȩ coloniȩ ep̃s satis pro
tempore causam ꝓsecutus. gra¬
tam ad modũ consolationẽ in¬
uenit ab illo & a reipublice
consulibus. Nam ipse papa re¬
lectis prȩdecessoꝵ suoꝵ decre¬
tis. non mediocre periculũ agno¬
scit archiprȩsulis. miratus tam
sapientis uiri deceptam prii¬
dentiam tam in consulte potu¬
isse desipere in his. Itaq tam
rogatu domni abb̃is quã ꝓeo
uod sollicitudinem de om̃ibꝰ
ut pote uniuersalis pastor ge¬
ere habebat. ex auctoritate
petri apłi in suis scriptis illi de¬
untiat. ut ne quandoq ꝓhis
uiste damnari habeat. ulterius
lienis quȩ sui uiris non erant
um inferre timeat. Multa
quit exte bona opera ad sedẽ
q: domini mei petri delata
cognouimus. quȩ uelut quadã
nube obfuscari uidentur his
tius prȩsumptionibus. Non
gͦ eget ds̃ offerri sibi quid ex
iniustitia. quia sic fiunt ei
uictimȩ ex rapina. quomͦ si
maetet quis filium in patris
prȩsentia. Ac ne dando ui¬

Expanded text:
Agrippinae Coloniae episcopus, satis pro Agrippinae Coloniae episcopus, satis pro tempore causam prosecutus, gratam admodum consolationem invenit ab illo et a reipublicae consulibus. Nam ipse papa, relectis praedecessorum suorum decretis, non mediocre periculum agnoscit, archipraesulis miratus tam sapientis viri deceptam prudentiam, tam inconsulte potuisse desipere in his. Itaque tam rogatu domini abbatis quam pro eo quod sollicitudinem de omnibus, utpote universalis pastor gerere habebat, ex auctoritate Petri apostoli in suis scriptis illi denuntiat, ut ne quemquam pro his juste damnare habeat, ulterius alienis, quae sui juris non erant, vim inferre timeat. Multa inquit ex te bona opera ad sedem usque domini mei Petri delata cognovimus, quae, velut quadam nube, mihi offuscari videntur his tuis praesumptionibus. Non ergo eget Deus offerri sibi quid ex injustitia: Quare sic fiunt ei victimae ex rapina, quomodo si mactet quis filium in patris praesentia , ac ne dando vi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi de contra monasterium
uel locum egrederentur. qͥb
abb̃ cognitis. nunc blanditus
tum terroribus repressit con¬
tumaciam seruilis auclaciȩ
ut tandem ad quiescerent si
offensa dominum suum suso¬
pere Cũ gͦ dominus abb ad
prȩsens celebraret mysterum
humanȩ redemptionis. ad la¬
des dõ nobiscum referendas
nec unus quidem eorũ interfiu
missarum sollemniis: Adhus
enim fidentes de potentia eps
& suffragatione prȩsumeban
qͥa id euis non esse uoluntatis
non ignorabant. Sic locor
uendicato. reuocatisq abb̾
hominibus ȩccłȩ sub suo saens¬
mento. itemq monachis lun
infidis sub regulari instituto
stabulaus rediit. nihil adue
suspicans illos moliri de cȩten¬
pse paucos infra XUIII¬
dies romam petiit. ȩccłȩq nꝰ¬
strȩ priuilegia auctoritate
apłica renouaturus alexani
papam romanorum adut
Iulic prose . pro loco. ꝓ aduersis
casibus. itemq ꝓ iniustitiis qͣs
scõ Remaclo sibiq intulerat

Expanded text:
ipsi de contra monasterium ipsi de contra monasterium vel locum egrederentur. Quibus abbas cognitis, nunc blanditiis, tum terroribus repressit contumaciam servilis audaciae, ut tandem acquievere sine offensa dominum suum suscipere. Cum ergo dominus abbas ad praesens celebraret mysterium humanae Redemptionis, ad laudes Deo nobiscum referendas, nec unus quidem eorum interfuit missarum solemniis; adhuc enim fidentes, de potentia episcopi et suffragatione praesumebant, quia id ejus non esse voluntatis non ignorabant. Sic loco revindicato, revocatisque abbas hominibus Ecclesiae sub suo sacramento, itemque monachis, licet infidis, sub regulari instituto, Stabulaus rediit, nihil adversi suspicans illos moliri de caetepse paucos infra dies Romam petiit, Ecclesiaeque nostrae privilegia auctoritate apostolica innovaturus, Alexandrum papam Romanorum adiit. Illic pro se, pro loco, pro adversis casibus, itemque pro injustitiis, quas sancto Remaclo sibique intulerat
Abbreviated transcription (Latin):
grã tam & si nollet ep̃s liceret
ei reuendicare locum in ius
ꝓprium : His iustis petitioni¬
bus rege non rennuente . im¬
mo cunctis assentientibus
id iustum fieri debere. dom¬
nus abb malmundarium
reduit. ac ne illud frustra ui
deretur perse reuendicare:
ꝑ ipsius prȩsens corpus cuius
prȩdium erat hereditarium
maxime id facere decreuit.
Nos non muiti statim illo
maturauimus. sed uiȩ nr̃ae
mus. Ut enĩ auditum est
apud illos de nr̃o aduentu
cũ scõ corpore. uideres om̃i¬
um rerũ dubios trepidare.
exangues pallescere. ac ne
quasi uinculo debitȩ serui¬
tutis astringerentur totis
nisibus elaborare: Nam
pudor erat eos dici qͦd tam̃
diffiteri non poterant seruoᷤᷤ
scĩ Remacli. cuius re uera ip¬
si beneficiis & opitationibus
iuuebant ingrati. Monachi
laicos laici monachos in hoc
cohortabantur se muicem.
ut domno abbati qui aderat
contradicerent uenerandi
corporis susceptionem. aut
si inuitis eis ꝑuim inferretur.

Expanded text:
gratia, tametsi nollet episcopus, liceret gratia, tametsi nollet episcopus, liceret ei revindicare locum in jus proprium. His justis petitionibus rege non renuente, imo cunctis assentientibus id justum fieri debere, dominus abbas Malmundarium rediit, ac ne illud frustra per se videretur revindicare, per ipsius praesens corpus, cujus praedium erat haereditarium, maxime id fieri decrevit. Nos non inviti statim illo maturavimus, sed viae nostramus. Ut enim auditum est apud illos de nostro adventu cum sancto corpore, videres omnium rerum dubios trepidare, exsangues pallescere, ac ne quasi vinculo debitae servitutis astringerentur, totis nisibus elaborare. Nam pudor erat eos dici, quod tamen diffiteri non poterant, servos sancti Remacli, cujus revera ipsi beneficiis et opitulationibus vivebant ingrati. Monachi laicos, laici monachos in hoc cohortabantur se invicem, ut domino abbati, qui aderat, contradicerent venerandi corporis susceptionem, aut si invitis eis per vim inferretur,
Abbreviated transcription (Latin):
induciarum quas acceperat
archiep̃s. domnus abb ad cu¬
riam redit in ipsis natalitis
diebus. Erat in ipsa celebrita¬
te rex apud bauenbergam
ciuitatem. ubi coram eo & op¬
timatibus eius non insolito repe¬
tt ꝓclamationis suȩ mentionẽ
Sed obstinato corde etiam tẽ¬
renuente archiepõ. totus poene
conuentus curialium domno
abbati fauebat ex animo. Ipse
rex consentiens ueritati. beniuo¬
luserat ad reddendum bonũ
ꝓxpĩ confessori. nisi qͦd in dubio
erat ne id faceret prȩter eam
quam suspectam habebat uo¬
luntatem epĩ. Nam ante hac
infra ipsum annum hoc ips
rat. cũ etiam sacrum lipsanũ
expositũ hae de causa in me¬
dio. ipse reuehens in loco eiꝰ
condignis laudibus reloca¬
uerat : Nos testes sumus qui
audiumus & uidimus hoc
fieri. quãuis postea timore
pontificis nefas illi fuerit
hoc inficiari. At tamen nẽ
anima duertens ab̃b̾ tam eiꝰ
beniuolentiam quam ipsius
optimatum. aggressus est
eum deprecari. ut salua eiꝰ

Expanded text:
induciarum quas acceperat archiepiscopus, dominus abbas ad curiam redit in ipsis natalitiis diebus. Erat in ipsa celebritate rex apud Bavenbergam civitatem, ubi coram eo et optimatibus ejus, non insolito repetit proclamationis suae mentionem. Sed obstinato corde, etiam renuente archiepiscopo, totus pene conventus curiarum domino abbati favebat ex animo. Ipse rex consentiens veritati, benevolus erat ad reddendum bonum Christi confessoris, nisi quod in dubio erat, ne id faceret praeter eam quam suspectam habebat voluntatem episcopi. Nam ante hac infra ipsum annum, cum apudrant, cum etiam sacrum lipsanum expositum hac de causa in medio, ipse revehens in loco ejus condignis laudibus relocaverat. Nos testes sumus, qui audivimus et vidimus hoc fieri, quamvis postea timore pontificis nefas illi fuerit hoc inficiari. Attamen nunc animadvertens abbas tam ejus benevolentiam quam ipsius optimatum, aggressus est eum deprecari, ut salva ejus
Abbreviated transcription (Latin):
turum dũ in patria coram
rege uterq ueniret. Igͥ post
hȩc & alia quamplurima.
discessum est ab utrisq de
italia. At tamen nil horũ
optinuit ep̃s quarũ maxime
rerum ierat grã. Reuersus
in patria. non solũ quȩ pro¬
miserat facit irrita. uerũ
& ipsum regem despectum
aiebat in sua iniuria. ut in
ab batem illius animũ gra¬
ui ꝑmutaret inimicitia.
Sed de diuersis partium
studus. itemq de abbatis
nr̃i laboribus maximis. po¬
stremo de qualitate totius
aduersitatis. si singillatim
disserere uelimus. tempus
quam res nos deficiet matu¬
rius. Quam obrem his finem
facere quȩ meroris plena ui¬
dentur tanquã earum rerũ
tedio fessis animo libeat. ad
ea uͦ quȩ gaudii sunt & letitiȩ
ꝓpensius accingi non pigeat¬
Secun di

Expanded text:
turum, dum in patria coram turum, dum in patria coram rege uterque veniret. Igitur post haec et alia quamplurima, discessum est ab utrisque de Italia. Atamen nil horum obtinuit episcopus quarum maxime rerum ierat gratia. Reversus in patria, non solum quae promiserat fecit irrita, verum et ipsum regem despectum aiebat in sua injuria, ut in abbatem illius animum gravi permutaret inimicitia. Sed de diversis partium studiis, itemque de abbatis nostri laboribus maximis, postremo de qualitate totius adversitatis, si singillatim disserere velimus tempus quam res non deficiet maturius. Quamobrem his finem facere, quae moeroris plena videntur, tanquam earum rerum taedio fessis animo libeat; ad ea vero quae gaudii sunt et laetitiae propensius accingi non pigeatSECUND
Abbreviated transcription (Latin):
marchisȩ Beatricis nudis pedi¬
bus. ꝓcedit ad publicum. pꝰq
satisfactionem data indul¬
gentia suscipitur in consor¬
tium. Illic domnus abb corã
romanȩ ȩccłȩ iudicibus ac
rei p. consulibus exponit om̃a
qͥbꝰ ille tenebatur obnoxius.
omnem uidelicet supplanta¬
tionis consequentiam. p̃terea
contra fas usurpando bonum
scĩ Remacli factam ab eo in¬
iustitiam. postremo tã prȩ¬
sentis papȩ quam antecessoꝵ
auctoritatem decretoꝵ uio¬
latam. Quibus ille ex con¬
scientia tanquã reus facti
confusus oppallet. ac maxi¬
me om̃ibꝰ in conuentu illo
id iniustum ꝓclamantibus.
pauca ex industria locutus.
satis ꝓse ad prȩsens respon¬
det. legato regis romanoꝵ
ꝑ dedecus inferre uim ullã
non debere. prȩterea ut con¬
cessa sibi dono regio ꝑderet
non ideo se illuc aduenisse
Cum gͦ rogaretur a papa ut
amore beati petri suiq in illo
iustam humanitatem face¬
ret. spondet se omnino fac¬

Expanded text:
marchisae Beatricis nudis pedimarchisae Beatricis nudis pedibus procedit in publicum, postque satisfactionem, data indulgentia, suscipitur in consortium. Illic Dominus abbas, coram Romanae Ecclesiae judicibus ac reipublicae consulibus exponit omnia, quibus ille tenebatur obnoxius, omnem videlicet supplantationis consequentiam; praeterea contra fas usurpando bonum S. Remacli, factam ab eo injustitiam; postremo tam praesentis papae quam antecessorum auctoritatem decretorum violatam. Quibus ille ex conscientia tanquam reus facti confusus expallet, ac maxime omnibus in conventu illo id injustum proclamantibus. Pauca ex industria locutus, satis pro se ad praesens respondet legato regis Romanorum per dedecus inferre vim ullam non debere, praeterea ut concessa sibi dono regio perderet, non ideo se illuc advenisse. Cum ergo rogaretur a papa, ut amore beati Petri suique in illo justam humanitatem faceret, spondet se omnino fac