comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audit & credit ei quimisit me hab&uitam a &ernam & iniudicium nonuenit nonueni &¬
Probaquia resurrexit sedturn sit inquit amoste aduitam : qui traensut a mont aduitam
nullo dubitante utiq resurrexit : Nonenim tirensi r& demoste aduitam nisi primo. ẽ&
in rioste & non e& inuita. Cum autem transierit erit inuita & nonerit in moste:
mostuus ergoerat & reuixit perierat & inuentus ẽ. Fit proindeiam quaedam resurrectio
& qan seunt homines a moste quadam ad quandamuitam. A morte in fidelitatis ad uitamfidei¬
amoste falsitauis adutamueritats amoste iniquitatis aduitamiustitiae. Est ergo &ista quas
dicouobis qui auenit hout e nuno ẽ : Nos exspectabamus infineresur rectionem mostuorũ
Nam lta credidimus immonon exspeotabamus sed plane exspectare debemus. Nequeenim
falsum credimus in fine mortuos resurresturos . Cumergo uell& dñsibs insinua re nobis

Expanded text:
audit, et eredit ei qui misit me, habet vitam aeternam, et in judicium non veniet. audit, et eredit ei qui misit me, habet vitam aeternam, et in judicium non veniet. Proba quia resurrexit. Sed transiit, inquit, a morte in vitam. Qui transiit a morte ad vitam, nullo dubitante utique resurrexit. Non enim transiret de morte ad vitam, nisi primo esset in morte, et non esset in vita: cum autem transierit, erit in vita, et non erit in morte. Mortuus ergo erat, et revixit; perierat, et inventus est . Fit proinde jam quaedam resurrectio, et transeunt homines a moa morte falsitatis ad vitam veritatis; a morte iniquitatis ad vitam justitiae. Est ergo et ista  Adico vobis, quia venit hora, et nunc est. Nos exspectabamus in fine resurrectionem mortuorum; nam ita credidimus: imo non exspectabamus, sed plane exspectare debemus; neque enim falsum credimus in fine mortuos resurrecturos. Cum ergo vellet Dominus Jesus insinuare nobis
Abbreviated transcription (Latin):
loquenti nobis fidem accomodamus : Vuidergo uoluit dicere qui uerbum meum audit & credit
tiquimisit me nisiquia uerbum eius est inme: Et quid ẽ audit uerbum meum. nisi aud
credit autem ei quimisitme : Quia cumilli credit uerbo eius credit . cum autem uerbo eius credit
mihicredit quia uerbum patris egosum Paxergo inscripturis eomnia disposita nequaquam
antia tuabicelitem cordistui intellege concordiam scripturtrum : numquid contraria si
ueritas qui uerbum meumaudit & crediteiquimisit me hab&uitama &ernam & in iudiciumꝰ non
uenit sed titn sut a morte aduitam: meministis quod superius posueramus. quia sicut patersuscitat
nostuos &uiuificat sic & filius quosuult uiuificat. Incipit iamaperire se eli
deresuscitatione mostuorum. Et ecceiamresurgunt mostui. Quienimuerbum meum

Expanded text:
loquenti nobis fidem accommodamus? Quid ergo voluit dicere, Qui verbum meum audit, et credit loquenti nobis fidem accommodamus? Quid ergo voluit dicere, Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me; nisi, quia verbum ejus est in me? Et quid est, audit verbum meum, nisi, audit me? Credit autem ei qui misit me: quia cum illi credit, verbo ejus credit: cum autem verbo ejus credit, mihi credit; quia Verbum Patris ego sum. Pax ergo in Scripturis, et omnia disposita, nequaquam rixantia. Tu abjice litem cordis tui, intellige concordiam Scripturarum. Numquid contraria simeum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam; et in judicium non venit, sed transiit a morte in vitam. Meministis quod superius posueramus, quia sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Incipit jam aperire se, et loqui de resurrectione mortuorum, et ecce jam resurgunt mortui. Qui enim verbum meum
Abbreviated transcription (Latin):
eredm iaduciendatur omnipoten stibi commendatur Spsquidem sũmus accernus in uisibilis
quam a silius commendatur quia paterdici non potest si filium nor hab& sicut recfilius sipatre
onbaba : Se dne fonte patrem quidem honorific es tamquam maiorem filium uero tamquam
onn atrea et dita siihi honorifieopatrem: scoenim quodhabeat filium & nonerro ir patri nomine¬
u on enmpat remintellogo sinefilio honor fienta men eufilium tamquam in iu uoren oe rates temine
ipiielius eereuocatitedicens ut omnes honorificent filium non inferiuis sedsicuthonorificam patre
quimisit me hab&uita ma&ernam & iniudicium nonuenit sed transit: non nunc tirensit sed a
tran sit amorte inuitam : & hoc adtendite. qui uerbum meum audit nondixit credit mihi sed
crediteiquimisit me. Verbumergo filu audiat ut patricreilat: quare uerbum audi
credit alteri : Non necum uerbum alicuius audimus eidem uerbum proferenti credimus

Expanded text:
creator tibi commendatur, omnipotens tibi comcreator tibi commendatur, omnipotens tibi comquam et Filius commendatur, quia Pater non dici potest, si Filium non habet; sicut nec Filius, si Patrem non habet. Sed ne forte Patrem quidem honorifices tanquam majorem, Filium vero tanquam minorem, ut dicas mihi: Honorifico Patrem; scio enim quod habeat Filium, et non erro in Patris nomine, non enim Patrem intelligo sine Filio, honorifico tamen et Filium tanquam minorem: corrigit te ipse Filius, et revocat te dicens: Ut omnes honorificent Filium, non inferius, sed sicut honorificant Patqui misit me, habet vitam aeternam; et in judicium non venit, sed transiit. Non nunc transit, sed jam transiit a morte in vitam. Et hoc attendite: Qui verbum meum audit, et non dixit, Credit mihi, sed credit ei qui misit me. Vt tuum, et credit alteri? Nonne cum verbum alicujus audimus, eidem verbum proferenti credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ifficile .e aquilae more uolare suꝑ omnem nebulam quã tegitur omnisterra &
in uerbis dñis i ncerissimam lucem : Ne foste ergo caloreradiorum suorum discutiat
calig inemnitum & aliquantum sein consequentibus aperire dign&ur : Dilatis istis. sequen¬
ta uideamus. Qui non honorificat filium non honorificat patrem quimisit illu ne
Hocuerum e ei planum ẽ  Omne quippe iudicium deditfilio : Sicut supra dixit ut omnos
bomarificen a filium si cuit honorificant patrem Quid siinueniuntur qui pattem honori¬
ficant & nop honorificant filium non potest inquitfieri . Quinon honorificat filium
nar hanorisi catpatrem quimisit illum Non potest orgo dicere aliquis Ego patrem hono¬
rficabam quia filtum non nouentm  nondum filium honorificabas. nec patren honorificabas
quid est enim hanor ficare paerem nis quodl abeat filium : aliud estenim cumtibicommendati: dr

Expanded text:
difficile est aquilae more volare super omnem nebulam qua tegitur omnis terra ,difficile est aquilae more volare super omnem nebulam qua tegitur omnis terra , et videre in verbis Domini sincerissimam lucem. Ne forte ergo calore radiorum suorum discutiat caliginem nostram, et aliquantum se in consequentibus aperire dignetur, dilatis istis sequentia videamus. 6. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Hoc verum est et planum est. Omne quippe judicium dedit Filio, sicut supra dixit, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Quid si inveniuntur qui Patrem honorificant, et non honorificant Filium? Non potest, inquit, fieri: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Non potest ergo dicere aliquis, Ego Patrem honorificabam, quia Filium non noveram. Si nondum Filium honorificabas, nec Patrem honorificabas. Quid est enim honorificare Patrem, nisi quod habeat Filium? Aliud est enim cum tibi commendatur D
Abbreviated transcription (Latin):
si perioris sententae : multum mou& intentiesuant filius quos uult uiuificat pater quos
uult uiuificat filius suscitat moluos sici patersuscitat mortuos. Neque enim pater iudi¬
caquemquam. Siiniudicio suscitandi sunt mortui. quomodo pater suscitatmortuos
oniudicat quemquam somne quippeiudicium dedit filio. In illo autemiudicio su
ideo non facit quia pater noniudicat quemquam sedomne iudicium deditfilio. Contrariu
itur ei quod dictum .e. sicut patersuscitat mortuos &uiuificat sic &filius quosu
uiuificat Simulergo suscitant : si simulsu scitant simuluiuificant simulergoiudicant:
quomodo itaq: uerum e neque enimpater iudicatquemquam sedomne iudicium deditfilio:
moueant interimꝰ positae qua estiones prestabit dñs ut solutae delectent. Ita est fratresomnis
qua estio nisi intentum fecerit proposita non delectabit exposita: Sequatur ergo ipsed ns
reforte lnhis qua e subnectit aperiat se aliquantum. Subtexit enim nubilo lucem suam.

Expanded text:
 Filius quos vult vivificat, Pater quos vult vivificat: Filius suscitat mortuos, sicut Pater suscitat mortuos. Neque enim Pater judicat quemquam. Si in judicio suscitandi sunt mortui, quomodo Pater suscitat mortuos, si non judicat quemquam? Omne quippe judicium dedit Filio. In illo autem judicio suideo non facit, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, contrarium videbitur ei quod dictum est, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Simul ergo suscitant. Si simul suscitant, simul vivificant. Simul ergo judicant: quomodo itaque verum est, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Moveant interim propositae quaestiones, praestabit Dominus ut solutae delectent. Ita est, fratres; omnis quaestio nisi intentum fecerit proposita, non delectabit exposita. Sequatur ergo ipse Dominus, ne forte in iis quae subnectit, aperiat se aliquantum. Subtexit enim nubilo lucem suam; et
Abbreviated transcription (Latin):
um autem fitiusta sit pasiiceps alterius uitae quae non e ouodipsa Erigeno
impium deputatur fides eius adiustiuam Deficiendo ab illo sit iniqua proficiendo adilla
fit iusta : non neuid&ur aibi quasi aliquid frigidum gniadmorum feruescere remotum abigne
torpescere : uon ne uid & urtibi quiddam teneb rosum commorum iucida rescere remotumaluie
nigrescere : talequiddam ẽ anima nontalealiquid dĩ. Potest & homodicerehabereseluceminunc
in oculissuis. Dicant ergo quasi quadamuoce propria eoculituisi possunt: habemus lucemin nob
bab&islucemsi foste nox ẽ: sed in luna inlucernis non in uobis ipsis : nam clausi amietitis quodapti
percipitis non in uobisi psis hab&is lucem: Soleo ccidente ten& elucem si potestis : nox ẽ & lumine
noctur no perfruimini subducta lucerna tens celucem : cumuero subtractaluceri

Expanded text:
um autem fit justa, fit particeps alterius vitae, quae non est quod ipsa, erigendum autem fit justa, fit particeps alterius vitae, quae non est quod ipsa, erigendimpium, deputatur fides ejus ad justitiam . Deficiendo ab illo fit iniqua, proficiendo ad illum fit justa. Nonne videtur tibi quasi aliquid frigidum igni admotum fervescere, remotum ab igne torpescere? nonne videtur tibi quiddam tenebrosum, admotum luci clarescere, remotum a luce nigrescere? Tale quiddam est anima, non tale aliquid Deus. Potest et homo dicere, habere se lucem nunc in oculis suis. Dicant ergo quasi quadam voce propria oculi tui si possunt: Habemus lucem in nobhabetis lucem, si forte nox est, sed in luna, in lucernis, non in vobis ipsis: nam clausi amittitis, quod aperti percipitis. Non in vobis ipsis habetis lucem: sole occidente tenete lucem, si potestis: nox est, et lumine nocturno perfruimini; subducta lucerna tenete lucem: cum vero subtracta lucer
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dĩ filius dĩperquem facta sunt omnia . Ceste dispensationis gratia assumpta carne natũs
exuirgine in fansincarne iuuenis incarne patiensin carne morien s in carne resurgens in carne
ascenden sincarne p̃romittens resurrectionem carni promitiens resurrectionemmnenti menti
antec arnem carnipostinentem : Quiaudit & obaudit uiu& qui audit & non obaudit id est
audit & contempnit Audit & non credit non uiu& quare non uiu& quia non acidit. Quidest
non audi ñ o n obaudit. Ergo quia udierint uiuent: Ad tendenunc quod dixeramus differem¬
dum dit nuncsi fieri potuerit aperiatur: subicit continuo dehacipsa resurrectione. Sicut enim
cerhabeuitamin sem & ipso sicdedit & filio habereuitam in sem& ipso. Quid est hal
pater in sem& ipso non alibihab &uitam sed in sem& ipso : Viuere quippesuum in illo ẽ non

Expanded text:
Verbum Dei, Filius Dei, per quemfacta sunt omnia, certe dispensationis gratia assumpta carne natus Verbum Dei, Filius Dei, per quemfacta sunt omnia, certe dispensationis gratia assumpta carne natus ex Virgine, infans in carne, juvenis in carne, patiens in carne, moriens in carne, resurgens in carne, ascendens in carne, promittens resurrectionem carni, promittens resurrectionem menti, menti ante carnem, carni post mentem. Qui audit et obaudit, vivet: qui audit et non obaudit, id est, audit et contemnit, audit et non credit, non vivet. Quare non vivet? Quia non audit. Quid est, non audit? Non obaudit. Ergo qui audierint, vivent. 11. Attende nunc quod dixeramus differendum, ut nunc, si fieri potuerit, aperiatur. Subjecit continuo de hac ipsa resurrectione, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Quid est, habet vitam Pater in semetipso? Non alibi habet vitam, sed in semetipso. Vivere quippe suum in illo est; non
Abbreviated transcription (Latin):
solem nt̃m. non quem desi deurnt oculicarnis sed uuaestuant a periri oculicordis: ipsu mergo audia¬
mus Amenamen dico uobis quia uenit hora & nunc ẽ quando mortui. Vid &e exprimire sur¬
rectionem quando mortui audient uocem filuidĩ & qui a udierint uiuent : quare addidit qui
Adierint uiuent: Possent enimaudire nisiuiuerent : sufficer &ergo uenithora & nunc .ẽ
qu andomostui audient uocem filiidĩ . Iam nosintellegeremus uiuentes eos quandonisi uiuerent
uidire nom possent Non in quit quia uiuunt audiunt sed audiendo reuiusscunt Audient &
qui audierint uiuent. Quid est ergo audient nisi obaudient : Quantum enimpestin& ad auris
non credendo non obaudiunt non oboediendo non uiuunt : Itaq: hic qui audient nihilest aliud
quam qui obaudient . Quiergo obaudierint uiuent . cestisunt securisunt uiuent predicatur ꝓps

Expanded text:
solem nostrum; non quem desiderant oculi carnis, sed cui aestuant aperiri oculi cordis. Ipsum ergo audiasolem nostrum; non quem desiderant oculi carnis, sed cui aestuant aperiri oculi cordis. Ipsum ergo audiamus: Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui, videte exprimi resurrectionem, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Quare addidit, Qui audierint vivent? Possent enim audire nisi viverent? Sufficeret ergo, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei. Jam nos intelligeremus viventes eos; quando nisi viverent, audire non possent. Non, inquit, quia vivunt audiunt, sed audiendo reviviscunt: audient, et qui audierint vivent. Quid est ergo, audient; nisi, obaudient? Quantum enim pertinet ad aurinon credendo non obaudiunt: non obaudiendo non vivunt. Itaque hic, qui audient, nihil est aliud quam qui obaudient. Qui ergo obaudierint, vivent: certi sint, securi sint, vivent. Praedicatur Christus
Abbreviated transcription (Latin):
nio honella sednon ȩ nune honeueroista quaest a duesate. Qenithara & nunc est quid
in asio quidͥ nisresurrectio mortuorum & qualis resurreotio ut quiresurgunt in a&ernum
uiant hoc erit in nouissima hora. Quidigitur quomodo ntellegimus duas istas resurrectiones
Sumquid force quinunc resurgunt tuno non resurgent. nt aliorum fiat nunc resurrectio
aliorumtunc uon .ẽ ita. Namista resurrectione si rectae credidimus resurrecimus & rosipsi
quii amresurreximus alteram infinere s urrectionem exspectamus. Sed & nuncina &ernam
uitam tesurreximus si infide ipseperse uenenter manemus el tuncina uernamuitam resurgemꝰ
quando angelis coaequabimur ipseigitur distinguat ipsea periat quod loqui ausi sumus quo modo
fut resurrecto anteresurrectionem non aliorum & aliorum sed eorundem nec talis qualis latari
sed inuita ma &ernam aperi& plane audi dilucescentem magistrum & in labentem cordibus nr̃is

Expanded text:
 hora, sed non est nunc. Hora vero ista quae sit, advertite: Venit hora, et nunc est. Quid in ea fit? Quid, nisi resurrectio mortuorum? Et qualis resurrectio? Ut qui resurgunt, in aeternum vivant. Hoc erit et in novissima hora. 10. Quid igitur? quomodo intelligimus duas istas resurrectiones? Numquid forte qui nunc resurgunt, tunc non resurgent; ut aliorum fiat nunc resurrectio, aliorum tunc? Non est ita. Nam ista resurrectione, si recte credidimus, resurreximus; et nos ipsi qui jam resurreximus, alteram in fine resurrectionem exspectamus. Sed et nunc in aeternam vitam resurreximus, si in fide ipsa perseveranter manemus; et tunc in aeternam vitam resurgemus, quando Angelis coaequabimur . Ipse ergo distinguat, ipse aperiat quod loqui ausi sumus: quomodo fiat resurrectio ante resurrectionem, non aliorum et aliorum, sed eorumdem; nec talis qualis Lazari, sed in vitam aeternam. Aperiet plane. Audite dilucescentem magistrum, et illabentem cordibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
per ipsum facta sunt Seduerum e oriniapipsum faota sunt: parum tibi fostasse uidebat᷑
& sincieiõ factum enihil. Recedeergo abrues iii surudentia &quaeramus quem admodum
esta sefilius facerequicouderitonar faciontem. na

Expanded text:
per ipsum facta sunt. Sed verum est, Omnia per ipsum facta sunt. Parum fortasse tibi videbatur? per ipsum facta sunt. Sed verum est, Omnia per ipsum facta sunt. Parum fortasse tibi videbatur? Et sine ipso factum est nihil. 6. Recede ergo ab ista carnis prudentia, et quaeramus quemadmodum est Filius a se
Abbreviated transcription (Latin):
omnia illa quae fecit & uult ut adtendat eumfilius & calia &ipsefaciat perquem facit Heia
nuno ẽ ut adsis sententia &uaepriori quam inecum recensuisti. mecumq tenuisti: quia in prin¬
cipio uerbum & apud dm̃ uerbum &ds̃uerbum & omnia peripsum facta sunt. T uergo
cummet umtenueris quia omnia per uerbum facta sunt : Rursus carnali sapore & puerili
motufacis tibuinanimo dm̃ facientem & uerbum ad tondentem : ut cum feceri ds̃ faciat & uerbũ
Quidenim fecitdĩpreer uerbum sienim facit nonomnia peruerbum facta sunt : Perdidisti qđ
tenebias. Siau temomnia ꝑ uerbum facta sunt corrigequodmale intellegebas: fecit pater
& nonfect nis ꝑuerbum. Quomodo adtendit uerbum ut uideat patrem facientem sine uerbo
quod similiter faciat uerbum : Quid quid fecit pater per uerbum fecit aut falsum ẽ omnia

Expanded text:
omnia illa quae facit, et vult ut attendat eum Filius et talia et ipse faciat; per quem facit? Eia omnia illa quae facit, et vult ut attendat eum Filius et talia et ipse faciat; per quem facit? Eia nunc est ut adsis sententiae tuae priori, quam mecum recensuisti mecumque tenuisti, quia in principio Verbum, et apud Deum Verbum, et Deus Verbum, et omnia per ipsum facta sunt. Tu ergo cum mecum tenueris quia per Verbum facta sunt omnia; rursum carnali sapore et puerili motu facis tibi in animo Deum facientem, et Verbum attendentem, ut cum fecerit Deus, faciat et Verbum. Quid enim facit Deus praeter Verbum? Si enim facit, non omnia per Verbum facta sunt; perdidisti quod tenebas: si autem omnia per Verbum facta sunt, corrige quod male intelligebas. Fecit Pater, et non fecit nisi per Verbum: quomodo attendit Verbum, ut videat Patrem facientem sine Verbo, quod similiter faciat Verbum? Quidquid fecit Pater, per Verbum fecit: aut falsum est, Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sefacerequicquam nisi quoduiderit patremfacientem. Ita inquit expone hoc mihi pa
sic quantum opinor intellegis qnmqua edam feciipater . filius autem ad tendit quenadmodum
faciat pat̃ ut posiit & ipseca facere qua e uiderit pacrem facientem. Ouos quasi fabros comstituisti
itrem & filium ut &iammagistrum e discipulum. Quamodo solent patres fabrido ceri
siha eocogitationr̃ inueni& exitum secundum illa quaeiam de uerbo pariterloquuti sumus.
interq: sentimus quia ds̃uerbum &omnia peripsum facta sunt. Poneigitur patrem to
sabmum qua edamopenfacientem Filium auitem tamquam discipulum qui nom potest facere
quicquam nsi quoduiderit patrom facientem. Intendit enim quod ammodo inmanus patris
nodo eumuiderit fabricare sic & ipse talealiquid fabric& in operibus suis. Sed pate

Expanded text:
se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ita, inquit. Expone hoc mihi paululum: se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ita, inquit. Expone hoc mihi paululum: sic, quantum opinor, intelligis, quoniam quaedam facit Pater, Filius autem attendit quemadmodum faciat Pater, ut possit et ipse ea facere quae viderit Patrem facientem. Duos quasi fabros constituisti: ita Patrem et Filium, ut etiam magistrum et discipulum, quomodo solent patres fabri docere si cogitatio haec nostra inveniat exitum secundum illa quae jam de Verbo pariter locuti sumus pariterque sentimus, quia Deus Verbum, et omnia per ipsum facta sunt. Pone igitur Patrem tanquam fabrum, quaedam opera facientem, Filium autem tanquam discipulum, qui non potest facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: intendit enim quodammodo in manus Patris, ut quomodo viderit eum fabricare, sic et ipse tale aliquid fabricet in operibus suis. Sed Pater iste
Abbreviated transcription (Latin):
ciamindiuiduam caritatem Esi indiuiduam caritatem perfec tamunitatem. Si enim can¬
as quan uinisithominibusds̃ demultis hominum cordibus facit cor unum : & multas
dor sas fecitanimam unam sicut decredentibus se seque inuicem diligentibus scriptum ẽ
actibus a postolorum. Erat illis animauna & corunum indm̃. Siergo anima mea &
nimatuia cumidem sapimus nosq: diligimus fit anima una quanto magis paterd s̃. & filius ds̃
& recolemecum quod de uerborequi rebamus. Tam tenemus dserat uerbum : adiungo aliud
quiacum dixiss& hoc erat in principio a puddm̃. Continuo subieat euangelista omnia per
a sunt Nunc tequa erendo exagito nuncte contrate moueo & te contrate interpe
Tene tantum memonter ista de uerba quiadserat uerbum &omnia peripsum facta sunt. Audi
ia inuerba quibus commotus es ut minorem diceres filium. Nempequia dixit non potest filius

Expanded text:
iam individuam charitatem; et si individuam charitatem, perfectam unitatem. Si enim charitas quam misit hominibus Deus, de multis hominum cordibus facit cor unum, et multas hominum animas facit animam unam, sicut de credentibus seseque invicem diligentibus scriptum est in Actibus Apostolorum, Erat illis anima una, et cor unum in Deum : si ergo anima mea et anima tua, cum idem sapimus nosque diligimus, fit anima una: quanto magis Pater Deus et Filius Deuet recole mecum quod de Verbo requirebamus. Jam tenemus, Deus erat Verbum: adjungo aliud, quia cum dixisset, Hoc erat in principio apud Deum, continuo subjecit Evangelista, Omnia per ipsum facta sunt. Nunc te quaerendo exagito, nunc te contra te moveo, et te contra te interpello: tene tantum memoriter ista de Verbo, quia Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt. Audi jam verba quibus commotus es, ut minorem diceres Filium, nempe quia dixit, Non potest Filius a
Abbreviated transcription (Latin):
uenis an in cord&uio non habes aures : Ne quibu s ergo dns dicebat quihab & aures audiendi
Audiat : anincorde non habesoculos undedicit a postolus inluminatos oculoscordis uestri redi ado
uid eibi quid sentias : foftededõ quia ibiest ima godĩ in interiore homine habitat xp̃s. in interiore
homine renouaris adimaginem di in imagin esua cognosce austoremeius. Cidequemad medu
omnescorporis sensuscorde introduntient quid senserint foris uidequammultos ministros habea
unusinteriorimperato & quid apud se &iam sinehis ministris agat Renuntiant oculi cordi ala
& nigra: renunti ant aureseidem cordicanout &dinona Renuntiant nares eidem cordiodora
&pudentia Renuntiat gustus eidem cordi amaur edulcia . Renuntiat tactus eidem cordi
lonia baspera Renunti& sibiipsum cor iusta &iiusta. Cortuum & uid& daudit cue

Expanded text:
venis? An in corde tuo non habes aures? De quibus ergo Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, venis? An in corde tuo non habes aures? De quibus ergo Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat ? An in corde non habes oculos? Unde dicit Apostolus, Illuminatos oculos cordis vestri . Redi ad cor; vide ibi quid sentias forte de Deo, quia ibi est imago Dei. In interiore homine habitat Christus , in interiore homine renovaris ad imaginem Dei, in imagine sua cognosce auctorem ejus. Vide quemadmodum omnes corporis sensus cordi intro nuntient quid senserint foris: vide quam multos ministros habeat unus interior imperator, et quid apud se etiam sine his ministris agat. Renuntiant oculi cordi alba et nigra; renuntiant aures eidem cordi canora et dissona; renuntiant nares eidem cordi odora et putentia; renuntiant gustus eidem cordi amara et dulcia; renuntiat tactus eidem cordi lenia et aspera: renuntiat et sibi ipsum cor justa et injusta. Cor tuum et videt et audit, e
Abbreviated transcription (Latin):
manus openuri diuer sa membiur diuersa membrorumofficia i Nonpe estuli diembrum quo d
pucist alaerum Ia mem propter corporisun itatem oculus &ibi & auriuidos &auris sibieiotulo
nenudies autqi uifinxtoculum non consi derat siergofixt eusantu er Muns lan touit aurt¬
audire sed auditusuius &uisus auditus. Et nosquia liter audimus : aliteruidemiis  oo unda
nouimus redimus foste a dnos si non sumus pratuaricatores quibus distam est. redite praco ant¬
catores adcor redite adcor: quid ias a uobis & pertas exuabis. quid itis solitiidinisiias erratis
& quaeris a quofactus es : redipediadeor tolletea corpore : corpus cum haliitatiotua ẽ cor
tuum sentit &iampercorpustuum sed corpustuum non quod cortuum Dimite & corpustuu
redia cortuum: incorporesuo inueniebas alibioculos alibi aures: in corde&uonmquidhõcin¬

Expanded text:
manus operari; diversa membra, diversa membrorum officia. Non potest illud membrum quod manus operari; diversa membra, diversa membrorum officia. Non potest illud membrum quod potest alterum: tamen propter corporis unitatem, oculus et sibi et auri videt, et auris sibi et oculnon audiet? aut qui finxit oculum non considerat ? Si ergo finxit oculum Verbdere; sed auditus visus, et visus auditus. 10. Et nos qui aliter audimus, aliter videmus, hoc unde novimus? Redimus forte ad nos, si non sumus praevaricatores, quibus dictum est, Redite, praevaricatores, ad cor . Redite ad cor: quid itis a vobis, et peritis ex vobis? quid itis solitudinis vias? Erratis et quaeris a quo factus es! Redi, redi ad cor, tolle te a corpore: corpus tuum habitatio tua est; cor tuum sentit etiam per corpus tuum: sed corpus tuum non quod cor tuum; dimitte et corpus tuum, redi ad cor tuum. In corpore tuo inveniebas alibi oculos, alibi aures: in corde tuo numquid hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
Vntteraefiunt primo a corde nostro deindea corpore nostro: manus seruitimperanti cordi
easdem lit teras facit &cor &manius Numquidaliascor aliasmanus ea sdem quidem fac̃manꝰ
onsimiliter. Cor enim nostrum facit ea sintellegibiliter manusautem uisibiliter E
quomodo fiuntea dem similiter. Vnde parum fuit dño dicere quaecumq paterfecerit haeo &
filius fact nisi adderit &similiter. Quid si enim hoc modo intellegeres quomo doquaecumq: corfac̃
haco &l manus facit sed nonsimiliter. Hic uero addidit haex &ifili us similner facit . Et siba eefectt
ausimliter fact eepenebaere Stringidiriudaeiis credat epiamus & onuincaturhertucus
alud deniontirut demnomserat quasi cuiutiq quasiuidemti gedimus adid quodexplicare nom possum
h ab astanus diuer sa membra in corport peroculos porest aidere peraunes oetest audire p et

Expanded text:
tterae fiunt primo a corde nostro, deinde a corpore nostro: manus servit imperanti cordi, tterae fiunt primo a corde nostro, deinde a corpore nostro: manus servit imperanti cordi, easdem litteras facit et cor et manus: numquid alias cor, alias manus? Easdem quidem facit manus, sed non similiter: cor enim nostrum facit eas intelligibiliter, manus autem visibiliter. Ecce quomodo fiunt eadem dissimiliter. Unde parum fuit Domino dicere, Quaecumque Pater fecerit, haec et Filius facit, nisi adderet, et similiter. Quid si enim hoc modo intelligeres quomodo quaecumque cor facit, haec et manus facit, sed non similiter? Hic vero addidit, haec et Filius similiter facit. Si et haec facit, et similiter facit, expergiscere, stringatur Judaeus, credat at. Demonstrat quasi cui? Utique quasi videnti. Redimus ad id quod explicare non possumus, habet manus, diversa membra in corpore: per oculos potest videre, per aures potest audire, per
Abbreviated transcription (Latin):
logtso no quantium ille quinondum istos pernodes detioraptut arrenisdes deris pritegrauatus
ocso utior e intera uersantem eidesidentntem Et lterum multuminter ẽ interdesideran¬
uin &fruentem Qui sut pecora a uersaris : angeliperfruuntur. Tuautem sinmuiuis ut pecora
amnonauersaris desiderasaliquid & noncapis. Incho astipsodesiderio: uita angelorum crescat
nis quoduiderit patrem facientem : Non alia opera facit pater qua euid eatfilius et alia filius
dum uiderit patrem facientem : sed ea demopere ipsa & pater & filius: Sequutus enimait.
iaecumque enimille fecerit haec & filius similit facit: Noncumille feceritalia filius su
perfilium facit pater siperfilium facit quae facit pat̃ . non alia pater. alia filius facit: sed eadem
adues non sit grande : cumscribimus lioteras. facit easprimocor nostrum e deindemanus nostra
deun deomnes ad lamastis nisi quia cognouistis cestum ẽ quod dixit & manifestẽ omni

Expanded text:
erno desiderio rapitur, terrenis desideriis praegravatus? Multum interest inter aversantem et desiderantem: et iterum multum interest inter desiderantem et fruentem. Vivis ut pecora, aversaris: Angeli perfruuntur. Tu autem si non vivis ut pecora, jam non aversaris: desideras aliquid, et non capis; inchoasti ipso desiderio vitam Angelorum. Crescat nisi quod viderit Patrem facientem, non alia opera Pater facit quae videat Filius, et alia Filius cum viderit Patrem facientem; sed eadem opera ipse et Pater et Filius. Secutus enim ait: Quaecumque enim ille fecerit, haec et Filias similiter facit. Non cum ille fecerit, alia Filius sper Filium facit Pater: si per Filium facit quae facit Pater, non alia Pater, alia Filius facit; sed eadem ad vos non sit grande: cum scribimus litteras, facit eas primo cor nostrum, et deinde manus nostra. Certe unde omnes acclamastis, nisi quia cognovistis? Certum est quod dixi, et manifestum omni
Abbreviated transcription (Latin):
dita a ngelorum solacaclestis. Qita hominum media ẽ interangelorum &pecorum. Suuiut
iomosecundum carnem: pecoribus coma Siuiuit sec undum spm̃ angelis soc

Expanded text:
est: vita Angelorum sola coelestis: vita hominum media est inter Angelorum et pecorum. Si vivit est: vita Angelorum sola coelestis: vita hominum media est inter Angelorum et pecorum. Si vivit homo secundum carnem, pecoribus comparatur: si vivit secundum spiritum, Angelis soc
Abbreviated transcription (Latin):
perturramus lectionem &uid eamus uerbis dñi turbaricorda camnalia Ad hoc turbari ne
in eo quod tenent remaneant extorqueatur tamquam pueris ludicrum pescio quid euo ie
malea uocant ut possent in seriutilionr grandioribus ut possint praficere quire pebameutra
Surge quaere suspira anhela desiderio & ad dausapulsa. Siautem nondum denderemus
non dum in hiamus uomdum suspiramus margaritas quibuscumq: proieo turi sumus aut
margaritasqualescumq nosipsinuenturi sumus. Mouerimergo caris sinidesiderium ut
corde uro oresperducunt adinellegentiam genus uitae perduet ad genus uitae Aliauita
terrena aliaura caelestis aliauitapecorum aliauita hominum alia uita angelorum
Qitaperorum derten suo luptatibus estuat solaterrona conquirit inea pronaata. pre udui

Expanded text:
percurramus lectionem, et videamus verbis Domini turbari corda carnalia; ad hoc turbari, ne percurramus lectionem, et videamus verbis Domini turbari corda carnalia; ad hoc turbari, ne in eo quod tenent remaneant. Extorqueatur tanquam pueris ludicrum nescio quid, quo se malo avocant, ut possint inseri utiliora grandioribus, ut possint proficere qui repebant in terra. Surge, quaere, suspira, anhela desiderio, et ad clausa pulsa. Si autem nondum desideramus, nondum inhiamus, nondum suspiramus, margaritas quibuscumque projecturi sumus, aut margaritas qualescumque nos ipsi inventuri sumus Moverim ergo, charissimi, desiderium in corde vestro. Mores perducunt ad intelligentiam: genus vitae perducit ad genus vitae. Alia vita terrena, alia vita coelestis; alia vita pecorum, alia vita hominum, alia vita Angelorum. Vita pecorum terrenis voluptatibus aestuat, sola terrena conquirit, in ea prona atque projecta
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum facta sunt: lam quomodo faciat ds̃ quis nouit: Nondico quomod o fecerit mundũm.
sed quomodo fecerit oculumtuum cui carnaliter inhȩrens uisibilia in uisibilib: comparas:
T alia enimdedõ cogitas. quali ahi soculi s uidere consuisti. Siautemistis oculis uideri poss& ds̃nat
dicere Beatimundo corde quia ipsidm̃ uidebunt. Ergo habes oculum corporis aduidendũ
fabrum sed nondum habesoculum cordis aduidendum dm̃. Ideo quod soles uidere in fabro
tiuns ferreuis addm̃: pon ein terra terrena sursum cor : Quidergo carissimiꝰ explicaturi suim
nos quod interrogauimus quomodo uideat uerbum quamodopater uideatur a uerbo. Quid
sit uidere uerbi non sumtam audax tamtemerarius. ut hooe xplica re pollicear. Et me&uor
uttumq suspicor modulumurm noui tamen meum. Siergi placent nondiutius inmoremur

Expanded text:
Verbum facta sunt. Jam quomodo faciat Deus quis novit? Non dico quomodo fecerit mundum, Verbum facta sunt. Jam quomodo faciat Deus quis novit? Non dico quomodo fecerit mundum, sed quomodo fecerit oculum tuum, cui carnaliter inhaerens, visibilia invisibilibus comparas. Talia enim de Deo cogitas, qualia his oculis videre consuesti. Si autem istis oculis videri posset Deus, non diceret, Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Ergo habes oculum corporis ad videndum fabrum, sed nondum habes oculum cordis ad videndum Deum: ideo quod soles videre in fabro, transferre vis ad Deum. Pone in terra terrena, sursum cor. 7. Quid ergo, charissimi? explicaturi sumus nos quod interrogavimus, quomodo videat Verbum, quomodo Pater videatur a Verbo, quid sit videre Verbi? Non sum tam audax, tam temerarius, ut hoc explicare pollicear et me et vos: utcumque suspicor modulum vestrum, novi tamen meum. Si ergo placet, non diutius immoremur,
Abbreviated transcription (Latin):
filius facerequicquam nin quod uiderit patremfacientem. Intende quod dexit nisiquod uideri
patrem facientem. Pnrecedit uisio. & sequitur effestio Vid &enim ut faciat cuquid qua a
amnossequomodo faciat dumnondum scias quamodo uideat : Quid curris adidquo
ẽ relisto quod prius ẽ. Videntem sedixit & facientem non facientem & uidentem quia nonpiaes
a sefacerequicquam nisi quod uiderit patrem facientem. Vis ut explicem tibi quomodo faciat:
tumibi explica quomodouideat. Si hoc tu explica renon potes nec ego illud. Si hoc tuperciporo
nondumesidoneus nec ego illud. Cerqueergo nostrum quaerat uterquepuls& ut uterque
accipere mereatur. Quid qua sidoctus calumniari s indosto ego ad faciendum tuaduidendum
Ambo indacti Amagistro qua eramus non in scola eius pueriliterlitigemus tamensimul iam
didicimus quia omnia peripsum facta sunt. Ergo manifestum ẽ qui a non alia opera facit pat̃
qua euideat filius ut ipsefaciat similia Sed eademopera facit paterperfilium. qui a omnia per

Expanded text:
quod viderit Patrem facientem. Praecedit visio, et sequitur effectio: videt enim ut faciat. Tu quid quaeris jam nosse quomodo faciat, dum nondum scias quomodo videat? Quid curris ad id quod posterius est, relicto quod prius est? Videntem se dixit et facientem; non, facientem et videntem: quia non potest a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Vis ut explicem tibi quomodo faciat? Tu mihi explica quomodo videat. Si hoc tu explicare non potes, nec ego illud: si hoc tu percipere nondum es idoneus, nec ego illud. Uterque ergo nostrum quaerat, uterque pulset, ut uterque accipere mereatur. Quid quasi doctus calumniaris indocto? Ego ad faciendum, tu ad videndum, ambo indocti a magistro quaeramus, non in schola ejus pueriliter litigemus. Tamen simul jam didicimus quia omnia per ipsum facta sunt. Ergo manifestum est quia non alia opera facit Pater, quae videat Filius, ut ipse faciat similia: sed eadem opera facit Pater per Filium, quia omnia per
Abbreviated transcription (Latin):
dimurmalauitaunẽ sire fugiamus a uobis & separemus nosa uobis & aduos non accedamus non ne
conquerimini ex dic& is. & silanguebamus cuna recis & sunfirmabamur uisita r&cis : Eccecuinmus
mus sed nor molis fiat quomodo audistis ab apostolo: timeo nes inecausa labort uerimin
SCNIPIUM Ẽ UOYPOTEST FILIUSASCIACEREQUIC QUÃ UISIq̃O

Expanded text:
dimur mala vita vestra, si refugiamus a vobis, et separemus nos a vobis, et ad vos non accedamus; nonne dimur mala vita vestra, si refugiamus a vobis, et separemus nos a vobis, et ad vos non accedamus; nonne conqueremini, et dicetis: Et si languebamus, curaretis; et si infirmabamur, visitaretis? Ecce curamus, ecce visitamus sed non nobis fiat quomodo audistis ab Apostolo, Timeo ne sine causa laboraverim in scriptum est, Non potest a se Filius facer
Abbreviated transcription (Latin):
ri ceste coquo duidea redidontumtenon ee quiuideas. Ergo cunerequaerunt collrna noli
nentiri noliper et iure nolia dulterare nolifurare noli fucudare : sed consu&e &cum aliquo
dolore aconsu &udine reuocaris hoc est quod morde sedsanat. Nam dicotibiliberius extimore
d neo dciuc si cunori destiteris & eẽ idon eus ad perfruendum hacluceneglexeris Valgiudine
udorumtuorum tenebiaes amabis. & amando teneb urs intenebris remanebis & reman
tenebris &iaminten ebiuos exteriores proiceris ibierit fl&us & stridordentium Sinihil inte
fuei ebat anorlucir faciactimordoloris. Sufficenter inelocutum arbitror. &ectionem tamen
Sufficiant ergo ista caritatiunẽ debitores sumus non nuno sediem ꝑquam diuuiuimus quia propt̃ uos
uiuimus. Verum tamenuito mistamni tom in firmam laboriosam periculo samin hoc mundo con¬
solamini beneui uendo nolitenos contristare & ad terere malis moribus uris : Cumenimoffen¬

Expanded text:
 esse quod videas, sed idoneum non te esse qui videas. Ergo curare. Quae sunt collyria? Noli mentiri, noli perjurare, noli adulterare, noli furari, noli fraudare. Sed consuesti, et cum aliquo dolore a consuetudine revocaris: hoc est quod mordet, sed sanat. Nam dico tibi liberius, ex timore et meo et tuo: si curari destiteris, et esse idoneus ad perfruendum hac luce neglexeris, valetudine oculorum tuorum; tenebras amabis; et amando tenebras, in tenebris remanebis; et remanendo in tenebris, etiam in tenebras exteriores projicieris: ibi erit fletus et stridor dentium . Si nihil in te faciebat amor lucis, faciat timor doloris. 12. Sufficienter me locutum arbitror, et lectionem tamsufficiant ergo ista Charitati vestrae. Debitores sumus, non nunc, sed semper quamdiu vivimus; quia propter vos vivimus. Verumtamen vitam nostram istam infirmam, laboriosam, periculosam, in hoc mundo cons lamini bene vivendo, nolite nos contristare et atterere malis moribus vestris. Cum enim offen
Abbreviated transcription (Latin):
si potuerimus quantum & a nob &capuduos fieripotest quid sit uidere uerbidem nonstrari uerbo¬
ne potest: Omnia quippedic ta sunt hic quae funtellegantur seđimbum anuimsensumcar naleꝰ
nibil aliud nobis fact a nimaplena fantasmatis siquasdamim agiies uelut duorum hominum
parusofendentis alteriusuider  n enuis alterius audiorus nene emini

Expanded text:
si potuerimus quantum et a nobis et apud vos fieri potest, quid sit videre Verbi, quid demonstrari Verbsi potuerimus quantum et a nobis et apud vos fieri potest, quid sit videre Verbi, quid demonstrari Verbo. Omnia quippe dicta sunt hic, quae si intelligantur secundum humanum sensum carnaliter, nihil aliud nobis facit anima plena phantasmatis, nisi quasdam imagines velut duorum hominum ostendentis; alterius videntis
Abbreviated transcription (Latin):
et mone pristino quantum nrm̃ mou& affectum & intellegendipaupestatem: loquuti sum
ex ocea sumnẽ uetborum euangelicorum ubiscriptum ẽ Non potest siliusa sefacere quicquam.
nis qued uideri pairem facientem : Quid sit uiderefilu hoc est uidere uerbi : quia filius uerbii:
squia peruerbum facta suntomnia. Quomodo poss&u intellegi quoduideat primofiliuis patrem
fauentem: Iun edaemum & ipse faciat quae facta conspexerit cum pater nihil nisperfilium fecerit
Oi iaenimperipsum facta sunt es sineipsofactum e nihil. Nonta men explicatum aliquid diximꝰ.
selnianet explicatum aliquidintelleximus Aliquando quippeser modefeat &iam ubi intel¬
lertiu profict quantomagis sermõpatitur defectionem Quando intelletottu hoai album
perfectionem Nuneitaq quantum dñsdonat breuiterpercurramus lectionem & uel
odie ex pleimus debitum pensum: siquid foreromanserit ueltem poris uluirium retractabim

Expanded text:
ermone pristino, quantum nostrum movit affectum et intelligendi paupertatem, locuti sumus, ex occasione verborum evangelicorum, ubi scriptum est, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, quid sit videre Filii, hoc est, videre Verbi, quia Filius Verbum: et quia per Verbum facta sunt omnia, quomodo possit intelligi quod videat Filius primo Patrem facientem, tunc demum et ipse faciat quae facta conspexerit; cum Pater nihil nisi per Filium fecerit. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Non tamen explicatum aliquid diximus; sed quia nec explicatum aliquid intelleximus. Aliquando quippe sermo deficit, ubi etiam intellectus proficit; quanto magis sermo patitur defectionem, quando intellectus non habet perfectionem? Nunc itaque, quantum Dominus donat, breviter percurramus lectionem, et vel hodie expleamus debitum pensum. Si quid forte remanserit vel temporis vel virium, retractabimus,
Abbreviated transcription (Latin):
no n omnino quod capiant sedunde agitentur & conturbentur & fostasse uel conturbati medicumi
quacrant÷ Dicebiat autem quae scriberentur ut &iam a nobis postea. legerentur Viderimus
ud inuidaeorum cordibiis fastum sit. cum haec audirent quidinnobis fiat: cumbaet aud
amp iuis cogiemus: putiueorim nataesunt hereses & quaedam dogmataperuersit̾actus in laqueantia
amimas &inpro fundum puuecipitantia nusidum scriptun aebonaei ntolleguntur non bene &t quod
ineis nonbeneintellegitur & iantȩmere & aurhicrep asseritur: Itaquetarisimi ualderauta e

Expanded text:
uitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et fortasse vel conturbati medicum uitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et fortasse vel conturbati medicum quaerant. Dicebat autem quae scriberentur, ut etiam a nobis postea legerentur. Viderimus ergo quid in Judaeorum cordibus factum sit, cum haec audirent: quid in nobis fiat cum haec audimus, amplius cogitemus. Neque enim natae sunt haereses, et quaedam dogmata perversitatis illaqueantia animas et in profundum praecipitantia, nisi dum Scripturae bonae intelliguntur non bene; et quod in eis non bene intelligitur, etiam temere et audacter asseritur. Itaque, charissimi, valde caute
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes euangelista interconsostes ea cempasticipes suos alios euangelistas. hoc pricecipuum & propriũ
deintimo eiuscorde potabat . ut ea dicer& defiliodĩ quae paruulorũ mentes fostassisintentas excita re
possint implere autem nondum capaces nom possint : Crandiusculis autem quibusquementibus &
tem quanda minterius uirilem peruenientibus dat aliquid uerbi hisquo & exerceantur
pascantur. Audistis cumleger&ur & unde sermo iste uenerit meministis. Hesterno enim die
lestum c̃. quad propter ea uolebant ibm̃ iudaei interficere qui a non solum soluebat sabbatum sed¬
uam patrem suum dicebat dm̃ aequalem sefaciensdõ. Quodiuda eis displicebat. hoc ipi
placebat ho c sine dubio plac& &ia meis quihamorificant filium si cuthonorificant patrem : Quia
sieis non placeat displicebunt: No enimd serit maior qui a plac& tibi sed tuminor si displie&ttbi
uersus hanc autem eorum calum niamuenientem uel deignorantia ueldemalitia loq

Expanded text:
oannes evangelista inter consortes et comparticipes suos alios evangelistas, hoc praecipuum et proprium de intimo ejus corde potabat, ut ea diceret de Filio Dei quae parvulorum mentes fortassis intentas excitare possint; implere autem nondum capaces non possint: grandiusculis autem quibusque mentibus et ad aetatem quamdam interius virilem pervenientibus, dat aliquid verbis his, quo et exerceantur, et pascantur. Audistis cum legeretur, et unde sermo iste venerit meministis. Hesterno enim die lectum est, quod propteretiam patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Quod Judaeis displicebat, hoc ipsi Patri placebat. Hoc sine dubio placet etiam eis qui honorificant Filium, sicut honorificant Patrem; quia si eis non placeat, displicebunt. Non enim Deus erit major, quia placet tibi; sed tu minor, si displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, venientem vel de ignorantia, vel de malitia, loq
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscum ubid auditur pulso uobiscum. Commeti engo suntiudaei & inognatiunt Merita
quidem quod audebat homo aequalem sefaceredõ: sed ideo in merito quia in homine non intellige
lm̃. Carnem uidebant. dm̃ nesciebant. Habitaculum cernebant. habitato remignora
Caro illa tem plumerat dsin habitabatintus. Non ergo ihiscarnem a equabat patri: non formamseru
dñ o conparabat Non quod factum ẽ propternos sed quod erat quando fecit nos. Quis namo quesit
xp̃s catholicis loquor : Nostis qui abenec redidistis non uerbumtantum nec carotantum sed uebi
abitauit in nobis. Hac carnemaior ẽ pater ita pater & aequalis & maior Aequal
maior carne aequalis ei perquem fecit nos maior eoqui factus ẽ. propternos. Adhanc regulã
sanam catholicam quam praecipue nossedebetis quamten&e quinostis aqua prorsus fidesu nt
labinon deb& quaenullis hominum argumentis ex corquenda ẽ cordiuro Dirigas

Expanded text:
obiscum; ubi clauditur, pulso vobiscum. 2. Commoti sunt ergo Judaei, et indignati sunt; merito quidem, quod audebat homo aequalem se facere Deo: sed ideo immerito, quia in homine non intelligebant Deum. Carnem videbant, Deum nesciebant: habant. Caro enim illa templum erat, Deus inhabitabat intus. Non ergo Jesus carnem aequabat Patri, non formam servi Domino comparabat: non quod factum est propter nos, sed quod erat quando fecit nos. Quis namque sit Christus, catholicis loquor, nostis, quia bene credidistis: non Verbum tantum, non caro tantum; sed Verhabitavit in nobis: hac carne major est Pater. Ita Pater et aequalis et major: aequalmajor carne; aequalis ei per quem fecit nos, major eo qui factus est propter nos. Ad hanc regulam sanam catholicam, quam praecipue nosse debetis, quam tenete qui nostis, a qua prorsus fides vestra labi non debet, quae nullis hominum argumentis extorquenda est cordi vestro, dir
Abbreviated transcription (Latin):
dimnenedi s cetdi ẽ x angedo factus ẽ diabolus aba nesu perbiam hiomim propmauit unde ipsedenccuis ẽn
antienha etbi omini cuistanti lapsismuidit. Custate &eritis sicutdir idest usur patione rapite quod facto
uonestis quia &cego iupiendo deretius sum: Sonho prodebat sed nocsua debat Apsautem aequalis
peti i pacusera non factus : uatis des ubstantia patris und eilum sic comimendat apostilus. Quicum
in fornadiẽte non ipinamarbitatus ẽesiea e qualisdõ. Quid est non itpinam arbitratus ẽ : nonusura¬
ut a qual tatemdĩ sederatin illa inquanatus erat. Et nosadaequalem dm̃ quomodoperuenerimus :
semacipsa mex in amiut formamseriuiaccipiens. Nonergoseex inaniuit amitens quod erat sed
accipiens quod nonerat. Hanc formam serui contemnentes iudaei dm̃ xp̃m a equalem patri intellegere
non poterunt quamuis eum hocde sedicere minime dubitabant & id eo seuiebant: & adhuc tamen

Expanded text:
dit , et ex angelo factus est diabolus: et hanc superbiam homini propinavit, unde ipse dejectus est. Nam hoc dixit homini, cui stanti lapsus invidit, Gustate, et eritis sicut dii : id est, usurpatione rapite quod facti non estis; quia et ego rapiendo dejectus sum. Non hoc prodebat, sed hoc suadebat. Christus autem aequalis Patri natus erat, non factus: natus de substantia Patris. Unde illum sic commendat Apostolus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quid est, non rapinam arbitratus est? Non usurpavit aequalitatem Dei; sed erat in illa, in qua natus erat. Et nos ad aequalem Deum quomodo perveniremus? Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo se exinanivit amittens quod erat, sed accipiens quod non erat. Hanc formam servi contemnentes Judaei, Dominum Christum aequalem Patri intelligere non poterant; quamvis eum hoc de se dicere minime dubitabant, et ideo saeviebant: et adhuc tamen