comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ci in plures eccłias lacerant. qͥuȩ
iuxta apocalypsin ioħis sẏnago¬
ge magis diaboli appellande st̃
quã xͥ conciliabula. Legimꝰ in car¬
minũ libro. Sexaginta lt̃ regine
⁊ octoginta concubinȩ: ⁊ adolescẽ¬
tulȩ quarũ ñ est numerus: una e̾
colũba mea formosa mea. una est¬
or. electȩ dñe ⁊ filiis eius. S ⁊ in
archam. quã petrus apłs sub ty¬
po int̾pretatur eccłiȩ. noe cũ tri¬
bus filiis singulas ñ binas uxo¬
res introduxit. Etiã de immundiᷤ
animalib bina sumuntur mascu¬
lus ⁊ femina. ut ne in bestiis qui¬
dem. serpentib. coreodrillis. ac la¬
certis digamia habeat locũ. Qd̃ si
de mundis septena ponunt᷑ id est
imparia: ⁊ hoc uirginitatis ac pu¬
dicitiȩ palma monstrat᷑. Egressus
molauit. ñ utiq de pari s de un¬
pari numero: qr alterũ fetib at¬
q conuigio. alterũ sacͥficio p̾pa¬
ratũ est: At patriarchȩ ñ singulaᷤᷤ

Expanded text:
ci in plures ecclesias lacerant, quae ci in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba meaor electae dominae et filiis eius. sed et in arcam, quam Petrus apostolus sub typo interpretatur ecclesiae, Noe cum tribus filiis singulas, non binas introduxit uxores. etiam de inmundis animalibus bina sumuntur, masculus et femina, ut ne in bestiis quidem, serpentibus, crocodillis ac lacertis digamia habeat locum. quodsi de mundis septena ponuntur, id est inparia, et in hoc uirginitatis ac pudicitiae palma monstratur. egressus molauit, non utique de pari, sed de inpari numero, quia alterum fetibus atque coniugio, alterum sacrificio praeparatum est. At patriarchae non singulas
Abbreviated transcription (Latin):
rursum ancilla fiat hõis: Et cer¬
te multo laboriosuis ẽ. ñ frui eo
quod habeas. quã desiderare quod
amiseris. Unde ⁊ uirginitas in eo
facilior est. qd̃ earnis incentiua ñ
nouit: ⁊ udiutas in eo solliettior.
qd̃ p̾teritas animo recolit uolup¬
tates: maxime si se putet urũ
ꝑdidisse ñ p̾misisse: quoꝵ alterũ
doloris. alterũ gaudii est. Prima
hõis creatura doceat nos plures
nuptias refutare. Unꝰ adam. et
una eua. immo una ex eo costa se¬
paratur in feminã rursũq quod
duisũ fuerat nuptiis copulatur::
dicente scriptura. er̾t duo in car¬
ne una. ñ in duas. nec in tres. ꝑp¬
ter quod relinquet hõ patre et
matrem. & adherebit uxori suȩ.
certe ñ uxorib. Quod testimoniũ
paulus edisserens. ad xp̃m refert n
ad eccłiam: ut ⁊ pͥmꝰ adam in carne::
mat̾ cunctoꝵ uiuentiũ: ⁊ una ec¬
cut illã maledictus lamech in du¬
as diuisit uxores: sic hanc hereti¬

Expanded text:
rursum ancilla fiat hominis ? et cerrursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec in tres-; propter quod relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, certe non uxoribus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne etmater cunctorum uiuentium et una eccut illam maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc hereti
Abbreviated transcription (Latin):
tib ⁊ miseris subuenitur: s illa
potiꝰ lectites quib pudicitia con¬
tinetur. Sufficit tibi quod ꝑdidi¬
sti primũ uirginitatis gradum.
⁊ ꝑ t̾ciũ uenisti ad sed̃m. idest ꝑ of¬
ficiũ coniugale ad uiduitatis eoꝵ¬
continentiã. Ex trema unmo ab¬
iecta ne eogites: nec aliena. nec los¬
ge posita exempla ꝑquiras. Habes
auiã. matr̃e. amitam: quarũ tͥ
abundans imitatio atq doctrina.
⁊ p̾cepta uitȩ. norma uirtutũ est.
Si enĩ multȩ in coniuigio iuiuen¬
tib ad hue iuiris intelligunt illd̃
apłi. om̃ia licent s ñ om̃ia expedi¬
unt. ⁊ castrant se ꝓpt̾ regna celo¬
rum. uel a seda natiuitate pꝰ la¬
uachrũ ex consensu. uł post nup¬
tias ex ardore fidei: cur uidua quȩ
iudicio dñi uirũ habere desuit.
ñ illud letabunda congeminet.
dñs dedit. dñs abstulit. ⁊̃ oblatam
occasionẽ arripiat libertatis. ut
sui corporis habeat potestatẽ. ne

Expanded text:
tibus et miseris subuenitur, sed illa tibus et miseris subuenitur, sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. sufficit tibi, quod perdidisti primum uirginitatis gradum et per tertium uenisti ad secundum, id est per officium coniugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras. habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini uirum habere desiuit, non illud laetabunda congeminet: dominus dedit, dominus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne
Abbreviated transcription (Latin):
libidinũ iuctimas superet. si uni
sit ꝓstituta ñ plurib. Rem dictu¬
rus sũ incredibilem. s ꝗͣ multoꝵ
testimoniis approbabo. Ante annoᷤᷤ
plurimos cũ in cartis eccłiasticis
iuiuarẽ damasũ romanȩ urbis ep̃m.
⁊ orientis atq occidentis sy nodiciᷤᷤ
consultationib responderẽ: udi
duo int̾ se paria uilissimoꝵ e ple¬
be hominũ cõparata: unũ qͥ .xx.
sepelisset uxores. alterã quȩ iucesi¬
mũ scdm habuisset maritũ: extre¬
mo sibi. ut ipsi putabant matri¬
monio copulatos. Sũma expecta¬
tio iuroꝵ om̃iũ parit̾ ac femina.¬
rum: pꝰ tantos rudes quis quẽ pͥ¬
mũ efferret. uicit maritꝰ. ⁊ totiꝰ
urbis populo confluente corona¬
tus. ⁊ palmã tenens adorans q ꝑ
timibȩ feretrũ p̾cedebat. Qͥd dice¬
mus tali mulieri: Nempe illud
quod dñs samaritanȩ: uiginti du¬
os habuisti maritos. ⁊ iste a quo
ista ñ noueris. quib incontinen¬

Expanded text:
libidinum uictimas superet, si uni libidinum uictimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Romanae urbis episcopum, et orientis atque occidentis synodicis consultationibus responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe hominum conparata, unum, qui uiginti sepelisset uxores, alteram, quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expectatio uirorum pariter ac feminarum: \'post tantas rudes quis quem primus efferet?\' uicit maritus et totius urbis populo confluente coronatus et palmam tenens adoransque petinubae feretrum praecedebat. quid dicimus tali mulieri? nempe illud, quod dominus Samaritanae: \'uiginti duos habuisti maritos et istum, a quo ista non noueris, quibus incontinen
Abbreviated transcription (Latin):
monia: Minime s pͥma laudamꝰ.
Abicimꝰ de eccłia digamos: Absit:
s monogamos ad continentiã ꝓuo¬
camꝰ. In archa noe ñ solũ munda:
s ⁊ immunda fuer̾t animalia. Ha¬
buit ⁊ hõies: habuit ⁊ serpentes.
In domo quoq magna uasa diu̾¬
sa.sunt: alia in honorẽ alia in
contumeliã Est ⁊ crattera ad bi¬
bendũ: est mattula ad secretiora
naturȩ. Nã c̃ sem̃tẽ t̾rȩ bonȩ. cen¬
tesimũ ⁊ sexagesimũ ⁊ tͥcesimũ
fructũ eugłia doceant. ⁊ centena¬
riꝰ ꝓ uirginitatis corona pͥmũ gra¬
dũ teneat. sexagenariꝰ ꝓ labore u¬
duarũ in scdo sit numero. tricena¬
rius federa nuptiarũ ipsa digito¬
rũ coniunctione testetur. digama
in quo erit numero: Immo extra
numerũeret. Cte ĩbona t̾ra ñ oritor
s in ueprib ⁊ spinetis uulpiũ quȩ
herodi impiissimo cõparantur: ut
in eo se putet ẽe laudabilem si scor¬
tis melior sit. si publicarũ laxurt¬

Expanded text:
imonia ? minime, sed prima laudamus. imonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum
Abbreviated transcription (Latin):
ut templo u̾eneris ac cereris in
seruitiũ traderent᷑. Quod cũ ñ
impetrarent.submouente eas li¬
ctore. cesis paruulis liberis. mane
mortuȩ sunt reꝑtȩ suffocatis la¬
queo faucib. ⁊ mutuis cõplexib
se tenentes. Quod gͥ barbarȩ casti¬
tati ñ potuit inferre captiuitas:
hoc matrona nobilis faciãt. et ex¬
perietur alterũ uirum quȩ priorẽ
aut bonũ ꝑdidit. aut malũ exꝑta
est. ut rursũ contra iudiciũ di fa¬
cere nitatur Quid si statĩ sed̾m
ꝑdiderit. societur ⁊ t̾cio: Et si ille
dormierit. in quartũ ⁊ quintũ ꝓce
det: ut ñ sit qͦ a meretricib differat:
Om̃i ratione uiduȩ ꝓuidendũ est.
ne castitatis pͥmos excedat limites.
Qd̃ si excesserit. ⁊ uerecundiã supe¬
ret matronalem: in om̃em debacha-¬
bitur luxuriã: ita ut ꝓpħam me¬
reatur audire dicentẽ. Facies me¬
retͥcis facta ẽ tibi: impudorata es
tu. Quid gͥ: Dampnamꝰ seda matͥ¬

Expanded text:
ut templo Cereris ac Ueneris in ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matr
Abbreviated transcription (Latin):
gã breuit̾ regina carthaginis quȩ
magis ardere uoluit quã iharbȩ re¬
gi nubere. ⁊⁊ hasdrubalis uxorem
quȩ app̾hensis utraq manu libe¬
ris in subiectũ se p̾cipitauit incen¬
diũ ne pudicitiȩ dãpna sentiret:¬
⁊ lucretiã quȩ amissa gła castita¬
tis noluit pollutȩ conscientiȩ su¬
ꝑuiuere. Ac ne multa longo sermo¬
ne contexã. quȩ potes de pͥmo con¬
tra iouinianũ uolumine in edifi¬
cationẽ tuã sumere. unũ tm̃ qd̃
in patria tua gestũ ẽ repeta. ut
scias pudicitiã etiã barbaris ac fe¬
ris ac sanguinariis gentib ẽẽ ue¬
nerabilem. Gens tͥeutonũ ex ulti¬
mis o̾ceani atq germaniȩ ꝑfecta
littorib om̃s gallias mnundauit:
sepiꝰq cesis romanis exercitib apd̃
aquas sextias mario pugnante
superanta ẽ. Quoꝵ trecentȩ ma¬
tronȩ cũ aliis se iuiris captiuita¬
tis conditione tradendas ẽe didi¬
cissent. pͥmũ consulẽ dep̾catȩ st̃

Expanded text:
gam breuiter reginam Carthaginis, quae gam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
facimꝰ uoluntatẽ. Legimꝰ in ueteri
testamento pontifices semel ma¬
ritos: ⁊ filias sacerdotũ si uiduȩ
fuerint uesci debere de sacerdota¬
lib escis cibis. mortuis q sic̃ patͥ
⁊ matͥ. sic exibendũ inferiarũ offi¬
ciũ. Sin aũ alios iuros acceperui:
alienas eas ⁊ a patre ⁊ a sacrificiis
fieri. ⁊ int̾ ext̾nas debere reputa¬
ri. Qd quide obseruat ⁊ gentilitaᷤ :¬
in condempnationẽ nr̃i. si hoc ñ
exibeat ueritas xp̃o. qd tͥbuit m̃¬
daciũ diabolo. qui ⁊ castitatẽ repe¬
rit ꝑditricẽ. Iherophanta apud
athenas euirat uirũ: ⁊ et̾na debi¬
litate fit castus. Flam̃ uniꝰ uxoris
ad sacerdotiũ admittit᷑. Flamini¬
ca quoq uniꝰ maritͣs eligit᷑. ad tau¬
ri egyptii sacra semel maritꝰ assu-¬
mitur. Ut omittã uirgines uestȩ
& apollinis. uinonis q achiuȩ: ⁊ di¬
anȩ. ac mineruȩ. quȩ ꝑpetua sac̾do¬
tii uirginitate marcescunt᷑ strin¬

Expanded text:
facimus uoluntatem. legimus in ueteri facimus uoluntatem. legimus in ueteri testamento pontifices semel maritos et filias sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut omittam uirgines Uestae et Apollinis Iunonisque Achiuae et Dianae ac Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. strin
Abbreviated transcription (Latin):
continentiã ad baratrũ stũpri
uiderit ꝑuenire. digamiȩ por¬
rigit manũ: ut cũ una magis
quã cũ plurib uolutent᷑. Quod
nequaqũa amare dictũ ⁊ cont᷑
apłi regulã. scd̃s nuptiator ex au¬
diat. Duȩ sunt enĩ apłi uolunta¬
tes ĩina qua precipit. dico aũ in¬
nuptis ⁊ uiduis bonũ est illis si
sic ꝑmanserint sicut ego: altera
qua indulget. Si autẽ se ñ contineis
nub ant.: meliꝰ est enĩ nubere quaci
uri. Primũ quid uelit. deinde qͥd eo¬
gatur uelle demonstrat. Uult nos
ꝑmanere post nuptias sicut seipsũ:
⁊ ꝓpositȩ beatitudinis apłi ponit
exemplum.Si aũ nos uiderit nolle
quod ipse uult: incontinentiȩ nr̃ȩ
tribuit indulgentiã. Qũa e duab
eligimꝰ uoluntatẽ. quod magiᷤᷤ uult
⁊ quod ꝑ se bonũ est. an qd mali cõ¬
paratione fit leuiꝰ. ⁊ quod̾amodo
nec bonũ ẽ. qr p̾fertur malo  Ergo
riora cupientib: non apłi s nr̃am

Expanded text:
continentiam ad baratrum stupri continentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exaudiat. duae emm sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult nos permanere post nuptias sicut se ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit exemplum. sin autem nos uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur malo? ergo,riora cupientibus, non apostoli sed nostram
Abbreviated transcription (Latin):
tare. qua excusatione utitur q̃
opibus mundĩsfluit. quȩ etiã po¬
test etiam aliis ministrare ⁊ de
iniquo mãmona facere sibi amicoᷤ
gatur nisi uniꝰ uiri uxor. ⁊ nos
putabamꝰ sacerdotũ hoc tm ẽe pri¬
uilegiũ. ut ñ admittatur ad alta¬
re nisi qui un̾a habuerit uxorẽ.
Non solũ enĩ ab officio sacerdotii
digamꝰ excludit᷑ s ⁊ iudua ab ele¬
mosina eccłiȩ. dũ indigna putat᷑
stipe quȩ ad seda conuigia deuobo¬
ta est. quãꝗͣ in lege sacerdotali te¬
neatur ⁊ laicus. qui talem se p̾be
re debet ut possit eligi in sacerdo
tiũ. Non enĩ eligitur: si digamꝰ
fuerit. Porro eligunt᷑ ex laicis sa¬
cerdotes. Ergo ⁊ laicus tenetur a¬
mandato. ꝑ quod ad sacerdotiũ
ud qd eogit᷑ uelle. Ut concedat
seda matrimonia. meȩ ẽ inconti¬
nentiȩ : ñ illiꝰ uoluntatis. Uult
om̃s esse sic̃ se ipsũ: ⁊ ea cogitare
quȩ dei st̃. ⁊ solutos nequaꝗͣ ul¬
tra alligari. S si labentes ꝑ in¬

Expanded text:
tare, qua excusatione utitur, quae tare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi amicos,gatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse priuilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non solum enim ab officio sacedigamus excluditur; sed et ab eleemosyna Ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda conjugia devoluta est. Quanquam lege Sacerdotali teneatur, et laicus, qui talem praebere se debet, ut posstium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod ad sacerdotium ud, quod cogitur uelle. ut concedat secunda matrimonia, meae est incontinentiae, non illius uoluntatis. uult esse omnes sicut se ipsum et ea cogitare, quae dei sunt, et solutos nequaquam ultra alligari. sed, si labentes per in
Abbreviated transcription (Latin):
xime qͥ laborant in u̾bo ⁊ doctri¬
na. & in eugłio dñs disserit man¬
datũ legis in quo dicitur. honora
patr̃e tuũ ⁊ matrem tuã: ñ in u̾¬
boꝵ sono qui inopiã parentũ cas¬
sa potest adulatione frustrari.s
in uictui necessariis ministrandiᷤ
debere intelligi. Iubente enĩ deo
ut filii alerent parentes paupe¬
res. ⁊ redderent beneficia senib
quȩ paruuli acceperant: scribȩ
⁊ pharisei econtrario docebant
filios ut parentib responderen:
Corban. hoc ẽ donũ quod altari pol¬
licitus sũ. ⁊ in tẽpli dona ꝓmisi.
si tu a me acceperis cibos uerte¬
tur in tuũ refrigeriu. Atq ita
fiebat ut egentib patre uel ma¬
tre. sacͥficiũ offerrent filii. qđ sa¬
cerdotes seribȩ q consumerent.
Si ergo apłs pauperes uiduas eas
tñ quȩ adolescentulȩ sunt:⁊ nul¬
la debilitate franguntur. cogit
manib suis laborare ne grauet᷑
eccłia. ⁊ possit anus uiduas sustẽ¬

Expanded text:
xime, qui laborant in uerbo et doctrixime, qui laborant in uerbo et doctrina. et in euangelio dominus disserit mandatum legis, in quo dicitur: honora patrem tuum et matrem tua m, non in uerborum sono, qui inopiam parentum cassa potest adulatione frustrari, sed in uictus necessariis ministrandis debere intellegi. iubente enim deo, ut filii alerent parentes pauperes et redderent beneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egentibus patre et matre sacrificium offerrent filii, quod sacerdotes scribaeque consumerent. si ergo apostolus pauperes uiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas susten
Abbreviated transcription (Latin):
tiis quoq loquitur. tempꝰ breue
est. suꝑest ut ⁊ qui habueriit
uxores sic sint quasi ñ abeant:
s de his uiduis disputat quȩ su¬
oꝵ nutriuntur alim̃tis. quȩ fili¬
oꝵ ⁊ nepotũ ceruicib imponun¬
tur. quib imperat ut discant
domũ suã colere. ⁊ remunerarł
parentes. sufficient̾ tribu ere:
ut ñ grauetur eccłia..⁊ possit cer¬
tis uiduis ministrari. de quib scͥp¬
tũ est. honora iuduas quȩ uerȩ
uiduȩ sunt. hoc ẽ quȩ om̃i auxi
lio suoꝵ destitutȩ. quȩ manibus
sius laborare ñ possunt. quas pau¬
pertas debilitat: etasq conficit.
quib deus spes est. ⁊ om̃e opus ora-¬
tio. Ex quo intelligi datur adole¬
scentulas uiduas. exceptis his qͣs
excusat infirmitas: uel suo labori
uel liberoꝵ. uel ꝓpinquoꝵ mini¬
sterio delegari. Honor aũ in p̾sen¬
tiarũ uel ꝓ elemosina uł ꝓ mune¬
re accipitur: ut ẽ illud. Prb̃i du¬
plici honore digni habeantur:ma-¬

Expanded text:
tis quoque loquitur: t e mpus breue tis quoque loquitur: t e mpus breue est; superest, ut et, qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, sed de his uiduis disputat, quae suorum nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni suorum auxilio destitutae, quae manibus suis laborare non possunt, quas paupertas debilitat aetasque conficit, quibus deus spes est et omne opus oratio. ex quo intellegi datur adulescentulas uiduas exceptis his, quas excusat infirmitas, uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio deligari. honor autem inpraesentiarum uel pro elemosyna uel pro munere accipitur, ut est illud: presbyteri duplici honore dignis habeantur, ma
Abbreviated transcription (Latin):
tũ reddant:. nec possint habere
pudicitiȩ libertatẽ. qui seriui¬
unt dñatui nuptiarũ. Quod¬
q addit. tm̃ in dño. amputat eth¬
nicoꝵ coniuigia. de quib ⁊i
alio loco dixerat. Nolite iugũ
ducere cũ infidelib. Quȩ eñi
participatio iustitiȩ cũ iniqui¬
tate.: Aut quȩ societas luci cũ te¬
nebris: Quȩ conuentio xp̃i cũ be¬
lial Aut quȩ pars fideli cũ infi¬
dele: Q consensus tẽplo dei eum
idolis: Ne scilicet aremꝰ in boue
⁊ asino: ne tunica nuptialis uario
sit texta subtemine. Ex temploq
tollit quod concesserat. ⁊ quasi pe¬
niteat eũ sententiȩ suȩ. retrahit:
beatior erit si sic ꝑmanserit. sui¬
q hoc magis ẽẽ consilii. Quod ne
gens hõ fragilitati carnis huma
tur. Nec sibi in eo annoꝵ puella¬
riũ debet iudua blandiri. quod ñ
minꝰ sexagenariã electionẽ p̃ce¬
pit. Neq enĩ innuptas uel uiuẽ¬
culas cogit ut nubant. qͥ de nuꝑ¬

Expanded text:
tum reddant nec possint habere tum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci cum tenebris? quae conuentio Christi ad Belial aut quae pars fideli cum infidele? qui consensus templo dei cum idolis? ne scilicet aremus in boue et asino, ne tunica nuptialis uario sit texta subtemine. extemploque tollit, quod concesserat et, quasi paeniteat eum sententiae suae, retrahit: b e a tior erit, si sic permanserit, suique hoc magis dicit esse consilii. quod, negens homo fragilitati carnis humantur. nec sibi in eo annorum puellarium debet uidua blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nup
Abbreviated transcription (Latin):
nubendi causas breui sermone
concluderet: cur hoc p̾cepisset
ostendit dicens. Iã enĩ qued̃a abi¬
erunt retro post sathanan. Ideo
ergo scd̾a. ⁊ si necesse ẽ t̾cia incos¬
a sathana abstrabat. ut magis
mulierem qualicũq uiro uinctã
faciat esse quã diabolo. S ⁊ ad eo¬
rinthios tale aliquid loquitur.
Dico aũ innuptis ⁊ uiduis. bonũ
est illis: si sic ꝑmanserint ut ego.
Si aũ se non continent. nubant.
Melius ẽ enĩ nubere. Cur apłe.¬
Stat̃i intulit: qr peuis est uri. Ali¬
oquin absolutũ bonũ est. ⁊ sine
id est solutũ non ligatũ. nec ser¬
uum s liberũ. cogitantẽ ea quȩ
dei sunt. ñ ea quȩ uxoris. Et ꝓti¬
nus in consequentib. mulier in
beam.Et in hoc idem sensus est:
er alligata ẽ ⁊ mortuo soluta.
Ergo matrimoniũ uinculũ est.
⁊ uduitas solutio. Lixor alliga¬
ta est uiro. ⁊ uir alligatꝰ ẽ uxo¬
ri: intm ut sui corporis ñ habe¬
ant potestatẽ. ⁊ alterutrũ debi¬

Expanded text:
nubendi causas breui sermone nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incona satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quastatim infers: quia peius est uri. Alioquin absolutum bonum est et sine us est, id est solutum, non ligatum, nec seruum sed liberum, cogitantem ea, quae dei sunt, non ea, quae uxoris. et protinus in consequentibus: mulier, inqbeam. et in hoc idem sensus, quiaer alligata est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum est et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem et alterutrum debi
Abbreviated transcription (Latin):
am fornicationi. scdm indulgentiã
dũ. taxat ñ scdm imperiũ. Simulq
singula testimonii uerba tractan¬
da sunt. Uolo inquit adolescentu¬
las nubere. Cur queso: Quia nolo
adolescentulas fornicari. Procrea¬
re filios. Qũa ob causam: Ne me¬
tu partus ⁊ adulterii. filios neca¬
re cogantur. A atresfamilias ẽe.
Quare obsecro: Quia multo tole¬
rabiliꝰ est digamã ẽẽ qũa scortũ:
scdm habere uirũ quã plures ad¬
ulteros. In altero enĩ miseriarũ cor¬
solatio: in altero pena peccati est.
Seqͣr. Nullã occasionẽ dare aduer¬
sario maledicti gr̃a. In quo breui
accincto q p̾cepto multa simul¬
monita continentur: ne ꝓpositũ
uiduȩ exquisitior cultus infamet
ne oculoꝵ nutib ⁊ hylaritate uul¬
tus. uiuenũ post se greges trahat.:
ne aliud uerbo. aliud habitu pol¬
liceatur. ⁊ conueniat ei u̾siculis
ille uulgatus. risit. ⁊ arguto qͥd¬
dam ꝓmisit ocello. Atq ut om̃s

Expanded text:
am fornicationi, secundum indulgentiam am fornicationi, secundum indulgentiam dumtaxat, non secundum imperium. Simulque singula testimonii uerba tractanda sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere: cur, quaeso? quia nolo adulescentulas fornicari. procreare filios: quam ob causam? ne metu partus ex adulterio filios necare cogantur. matres familias esse: quare, obsecro ? quia multo tolerabilius est digamum esse quam scortum, secundum habere uirum quam plures adulteros. in altero enim miseriarum cosolatio, in altero poena peccati est. Sequitur: Nullam occasionem dare adversario maledicti gratia; in quo brevi accinctoque pmonita continentur: ne propositum uiduae exquisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tare p̾cepti. ⁊ om̃em loci huiꝰ con¬
tinentiã discutere: atq ita apłiciᷤᷤ
uestigiis insistentẽ ne transuersũ
quidem ut dici solet ungũe u
partẽ alterã declinare. Supra scͥp¬
serat qualis uidua eẽ deberet. ĩiniꝰ
uiri uxor. quȩ liberos educauit.
quȩ in bonis operib habuit testi¬
moniũ. quȩ tͥbulantib de sua sub¬
stantia ministrauit. cuiꝰ spes ds ẽ
⁊ quȩ ꝑmanet in obsecratione
orationib nocte ac die post quȩ
uingit contraria: quȩ aũ in deliti¬
is. ẽ iuiuens mortua ẽ statĩq in¬
fert. ut discipulũ suũ om̃i muni¬
at arte doctrinȩ. Adolescentiores
aũ uiduas deuita. quȩ cũ lasȩiui¬
erint in xp̃o nubere uolunt. habẽ¬
tes dãpnationẽ quod pͥmã fidem
irritã fecerint. ꝓpt̾ has gͥ quȩ for¬
nicatȩ sunt in iniuriam iuiri sus
cus sermo significat: uult apłs al
terũ matrimoniũ. p̾ferens digami¬

Expanded text:
tare praecepti et omnem loci huius contare praecepti et omnem loci huius continentiam discutere atque ita apostolicis uestigiis insistentem ne. transuersum quidem, ut dici solet, unguem in partem alteram declinare. supra scripserat, qualis uidua esse deberet: unius uiri uxor, quae liberos educauit, quae in bonis operibus habuit testimonium, quae tribulantibus de sua substantiola ministrauit, cuius spes deus est et quae permanet in obsecratione et orationibus njungit contraria: Quae autem iu deliciis est, vivens mortua est. Statimque infert, ut discipulum suum munit arte doctrinae: adulescentiores autem uiduas deuita, quae, cum lasciuierint in Christo, nubere uolunt habentes - damnationem, quod primam fidem irritam fecerunt. propter has igitur, quae fornicatae sunt in iniuriam uiri sui Ccus sermo significat — uult apostolus alterum matrimonium praeferens digami
Abbreviated transcription (Latin):
ac sine herede domꝰ. sub quoꝵ pa¬
tronio int̾dũ sibi libido blandit᷑.
ut quod ꝓpt̾ intẽperantiã suã
faciunt. uideant᷑ facere desiderio
liberoꝵ. S quid ego quasi ad re¬
tractantẽ loquor: cũ audiã eã
multos palatii ꝓcos. eccłiȩ uita¬
re p̾sidio. Quos certat̃ diaboles
inflãmat ut uiduȩ nr̃e castira¬
tẽ ꝓbent: quã ⁊ nobilitas ⁊ for¬
ma.⁊ etas. ⁊ opes faciunt cunc tis
appetibilem: ut quanto plura ft̃
quȩ impugnant pudicitiã. tanto
uictricis maiora sint p̾mia. Et qr
nobis de portu egͥdientib quasi qui¬
dam scopulus opponitur. ne possi¬
mus ad pelagi tuta decurrere:
⁊ apłi pauli scribentis ad timot̾e¬
um ꝓfertur auctoritas. in qua
de uiduis disputans ait. uolo aũ
uniores nubere. filios ꝓcreare.
matresfamilias ẽẽ. nullã occasio¬
nem dare adu̾sario maledicti gr̃a.
iam eñi qued̾a abierunt retro pꝰ
sathanan: oportet pͥmũ sensũ trae¬

Expanded text:
ac sine herede domus, sub quorum paac sine herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis disputans ait: uolo autem iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam abierunt retro post satanan, oportet primum sensum trac
Abbreviated transcription (Latin):
hortationẽ earũ multa de scrip¬
turis sc̃is exempla repetentes.
uarios testimonioꝵ flores in uña
pudicitiȩ coronã texiumꝰ. Nune
ad ageruchiã nobis sermo ẽ. quȩ
quodam uaticinio futuroꝵ ac di
presidentis auxilio nom̃ accepit:
in xp̃o feminarũ nobilis turba cir¬
cũstat. Quarũ auia metronia ꝑ
nobis filiã phanuelis de eugłio re¬
tulit. Benigna mat̾ quartũ decus̃
implens uiduitatis annũ: cente¬
nario uirginũ choro cingitur. So¬
ror celerini patͥs ageruchiȩ. quȩ
paruulã nutriuit infantẽ. ⁊ in
suo natã suscepit gremio. ꝑ an¬
nos iuginti mariti solatio desti¬
tutã erudit neptẽ quod a matre
didicit. Hȩc breui sermone ꝑstͥnxi
ut ostendam adolescentulã meã
non p̾stare monogamiã generi suo.
s reddere. nec tã laudandã ẽe si
tribuat. quã om̃ib execrandam
si negare. tẽptauit: p̃sertĩ c̃ postumis
euis simplicius nom̃ pats eiꝰ refe¬
rat. ⁊ nulla sit excusatio desertȩ

Expanded text:
hortatione earum multa de scripturis sanctis exempla repetentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. nunc ad Geruchiam nobis sermo est, quae quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis auxilio nomen accepit, in Christo feminarum, nobilis turba circumstat: quarum auia Metronia penobis, filiam Fanuhelis, de euangelio retulit, Benigna mater quartum et decimum inplens uiduitatis annum centenario uirginum choro cingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptauerit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio desertae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ malarũ societate palpent᷑. Qͣ
rũ cũ impudentiã ⁊ ꝓpositioneᷤᷤ.
aplicarũ sententiarũ int̾preta¬
tione contͥueris. legito quomͦ tͥ
in uiduitate seruanda uiuendũ
sit. librũ ad eustochiũ de uir¬
utate seruanda. ⁊ alios
ad furiam atq saluinã: qua¬
rũ altera ꝓbi quondã consulis
nurus: altera gildonis qui affri¬
cam tenuit filia ẽ. Hic libellus
de monogamia sub nõie tuo ti¬
tulũ possidebit. Ier ad cellami¬

Expanded text:
et malarum societate palpentur. qua- 3 et malarum societate palpentur. qua- 3 rum cum inpudentiam et propositiones apostolicarum sententiarum interpretatione contriueris, legito, quomodo tibi in uiduitate uiuendum librum ad Eustochium de uirtate sead Furiam, atque Salvinam , quarum altera Probi quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. Hic libellus de Monogamia sub nomine tuo, titulum possidebit. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
audientib ͥut ne gemitꝰ quide
liber sit. nolentib unmo nec au¬
dentib nobis flere quȩ patimur.
ter ista nuptura es: Qũe acceptu¬
ra uirũ: Credo fugiturũ aut pug¬
naturũ. Quid utrũq sequatur
intelligis: ⁊ ꝓfescennino carmine
terribilis tͥ raueo sonitu buei¬
na concrepabit: ut quas ꝓnubas
habeas. forte lugentes: ut quib de¬
licuis affluas: quȩ possessionũ tua¬
rũ reditus ꝑdidisti. que obsessam
familiolam tuã morbo ⁊ fame cer¬
nis contabescere: S absit ut de
te talia sentiã. ut sinistr̃ũ quippi¬
am suspicer de ea quȩ suã animã
dño consecrauit. Non tã tͥ quam
sub tuo nõie aliis sũ locutus. quȩ
ociose ⁊ curiose atq uerbose do¬
mos circũeunt matronarũ. qua¬
rũ deus uent̾ est. ⁊ gła in confu¬
sione earũ: quȩ nichil aliud de
scripturis nͥ digamiȩ p̾cepta no¬
uerunt. quȩ in aliarũ corpore
sua desideria consolant᷑. ut qđ ip¬

Expanded text:
audientibus, ut ne gemitus quidem audientibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, immo nec audentibus nobis flere, quae patimur. ter ista nuptura. es ? quem acceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro fescennino carmine terribilis tibi rauco sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus uenter est et gloria in confusione earum, quae nihil aliud de scripturis nisi digamiae praecepta nouerunt, quae in alieno corpore sua desideria consolantur, ut, quod ip
Abbreviated transcription (Latin):
uidit urbem. nee ausus e̾ obside¬
re. Pir rũ tanta tenuit romani
nõis re:uerentia. ut ⁊ deletis õib
e ꝓpinqͦ recederet loco. nec aude-¬
ret uic tor aspicere quã regũ di¬
dicerat ciuitatẽ. Et tñ ꝓ hac in¬
iuria. ñ enĩ dic̃a suꝑbia. quȩ nos¬
bonos exitus habuit. alt̾ toto or¬
be fu gituus tandem bythiniȩ
mortẽ ueneno reperit. alt̾ reu̾sus
in patriã in suo regno oecubuit :¬
⁊ utriusq ꝓuintiȩ romani popu¬
li uectigales sunt. Nunc ut oĩa
ꝓspero fine eueniant. pret̾ nr̃a
quȩ amisimꝰ. ñ habemꝰ quid uctiᷤ
hostib auferamꝰ. Potentiã roma¬
nȩ urbis ardens poeta deseribens
ait. Quid satis e̾ si roma parũ ẽ::
Qd nos alio mutemꝰ elogio. Qͥd sal¬
uum ẽ si roma perit: Non mͥ si
linguȩ centũ sint. oraq centũ.
ferrea uor: om̃s captoꝵ dicere pe¬
nas. om̃ia cesoꝵ peurrere nomi¬
na possim. Et hȩc ipsa quȩ dixi
periculosa sunt tam loquenti ꝗͣ

Expanded text:
uidit urbem nec ausus est obsideuidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus auferamus. potentiam Romanae urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percurrere nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam
Abbreviated transcription (Latin):
te in mediis romani imperii regi¬
onib pugnabat᷑ Aruerunt uetu¬
state lacrimȩ. Pret̾ paueos senes
om̃s in captuutate ⁊ obsidione ge¬
nerati: ñ desiderabant quã ñ no¬
uerant libertatẽ. Quis hoc cre¬
deret: Quȩ digno sermone hysto¬
riȩ cõprehendent. romã in gremio
immo ne pugnare quidem. s au¬
ro ⁊ cuncta suꝑellectile uitã redi¬
mere. Qd ñ uicio principũ qui uł
religiosissimi sunt. s scelere semi.¬
barbari accidit ꝓditoris: qui nr̃iꝰ
contra nos opib armauit inimni¬
eos. Et̾no quondã dedecore roma¬
nũ laborabat imperiũ. quod gal¬
lis cuncta uastantib. fusoq alliã
exercitu romã brenꝰ intrasset. nec¬
poterat pristinã abolere ignomi¬
niam.donec ⁊ gallias genitale
galloꝵ solũ. ⁊ gallo greciã in qua
consederant: occidentis orientis¬
q uietores suo imperio subiugas¬
sent. hannibal de hispaniȩ finib
orta tempestas cũ uastasset italiã:

Expanded text:
te in mediis Romani imperii regite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetustate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conprehenderent Romam in gremio immo ne pugnare quidem sed auro et cuncta superlectili uitam redimere? quod non uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armauit inimicos. aeterno quondam dedecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam,
Abbreviated transcription (Latin):
dalus. sarmata. alani. gypedes.
herueli. saxones. burgundiones.¬
alamanni. ⁊ o lugenda res publi¬
ca. hostes pannonii uastauerunt.
Etenĩ assur uenit cũ illis. Mago¬
tiacus nobilis quondã eiuitas.
nes longa obsidione deleti. Remo¬
rũ urbs p̾potens. ambiani. atra¬
batȩ. extremiq hominũ morini.
tornacus. nemetȩ. argentoratus:
translatȩ in germaniã aquita¬
niȩ. noueq populoꝵ lugdunen¬
sis ⁊ narbonensis ꝓiuintiȩ p̾ter
paucas urbes. cuncta populata
sunt: quas ⁊ ipsaᷤᷤ foris gładiꝰ. intꝰ
uastat fames. Non possum absq
lacrimis tolosȩ facere mentionẽ:
quȩ ut huc usq ñ rueret. sc̃i exu¬
perii ep̃i merita p̾stiter̃t. Ipsȩ hi¬
contremiscunt. recordantes irrup¬
tiones ambrieȩ. ⁊ quieqͥd alii semel
passi sunt. illȩ semꝑ timore pati¬
untur. Cetera taeeo: ne uidear de
dei desperare clem̃tia. Olim a ma¬
ripontieo usq usq ad alpes uilia ᷤ
nos triginta fracto danubii limi¬

Expanded text:
dalus, Sarmata, Halani, Gypedes, dalus, Sarmata, Halani, Gypedes, HeruAlemanni et, o lugenda res publica! hostes Pannoni vastaverunt, etenim Assur venit cum illis. Magontiacus nobilis quondam civitas cnes longa obsidione deleti, Remorum urbs praepotens, Ambiani, Atrabate, extremique hominum Morini, Tornacus, Nemete, Argentoratus, translatae in Germaniam, Aquitaniae, novemque populorum, Lugdunensis et Narbonensis provintiae praeter paucas urbes cuncta populata sunt; quas et ipsas foris gladius intus vastat fames. Non possum absque lacrimis Tolosae facere mentionem, quae ut hucusque non rueret, sancti Exuperii episcopi merita praestiterunt. Ipsae Hicontremiscunt recordantes irruptionis Ambricae et quicquit alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Caetera taceo, ne videar de Dei desperare clemri Pontico usque ad Alpes Iulias nos triginta fracto Danubii limi
Abbreviated transcription (Latin):
fieant quasi semꝑ uicturi. uiuuii
quasi altera die morituri. Et ħ
etas optata cunctis. ñ uiciniam
mortis quȩ debetur mortalibus
lege nature. s cassa spe. annors¬
nobis spacia pollicetur. Nemo enĩ
tã fractis uirib ⁊ sic decrepitȩ se¬
nectutis ut ñ se putet adhuc unõ
annum ẽẽ uicturũ. Unde surre¬
pit obliuio conditionis suȩ. ut t̾re¬
nũ animal ⁊ iamĩaq soluendũ eri¬
gatur in suꝑbiã & animo celũ te¬
neat. Uerũ quid ago: Fracta na¬
III. de mercib disputo. Qͥ tenebat
de medio fit. ⁊ ñ intelligimꝰ appro¬
pinquare anticristũ. que dñs ihe
int̾ficiet sp̃u oris sui. Ue pregnai¬
tib ⁊ nutrientib in illa die. Quoꝵ
utrũq de fructib nuptiarũ ẽ
p̾sentiũ miseriarũ pauea ꝑcurrã.
rabiles ⁊ ferocissimȩ nationes. uni¬
uersas gallias occupar̾t. Qͥequid
inter alpes ⁊ pyreneũ est. qd̃ ocea¬
no ⁊ reno includit᷑. quadus. uia¬

Expanded text:
ficant quasi semper uicturi, uiuunt ficant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haedimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, snobis spatia pollicetur. Nemo enim tam fractis viribus, et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet adhuc unum annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutrientibus in illa die. quorum utrumque de fructibus nuptiarum est. praesentium miseriarum pauca percurram. rabiles et ferocissimae nationes uniuersas Gallias occuparunt. quicquid inter Alpes et Pyrenaeum est, quod oceano Rhenoque concluditur, Quadus, Uan
Abbreviated transcription (Latin):
capiti subposito. uidit sealam ad
celũ usq subrectã. ⁊ dñm inni¬
tentẽ suꝑ eam: qũa ascendebant
angeli ⁊ descendebant. ut nee pee¬
cator desperet salutẽ. nec uistus in
sua uirtute securus sit. Atq ut
multa p̾tereã. neq enĩ tempus ẽ
ut assumpti testimonii om̃ia dis¬
seram: pꝰ annos .xx. diues dñs et
patre ditior. qui dudũ iordanem
in baculo transierat. cũ trib tur¬
mis gregũ in patriã reutitur.
Apłi toto orbe peregrini. ñ ȩs in
zona. ñ uirgã in manu. ñ caligas
habuere in pedib : et t̃ñ dicere
Non enĩ erant diuitiarũ sarcina
pregrauati. ⁊ ideo stantes cũ he¬
lya in foramine petrȩ. ꝑ angusti¬
as acus transire poterant. ⁊ poste¬
riora dñi contemplari. Nos uero
ardemꝰ auaritiã. ⁊ contra pecuni¬
as disputantes auro sinũ expan¬
dimꝰ. nichilq nobis satis ẽ. Et il¬
lud quod de megarensib dicitur.
iuire miseris coaptari potest. Adi¬

Expanded text:
capiti subposito uidet scalam ad capiti subposito uidet scalam ad caelum usque subrectam et dominum innitentem super eam; per quam ascendebant angeli et descendebant, ut nec peccator desperet salutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, ut multa praeteream — neque enim tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti diues dominus et pater ditior, qui dudum Iordanen in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam reuertitur. apostoli toto orbe peregrini non aes in zona, non uirgam in manu, non gallicas habuere in pedibus et tamen dicere pnon enim erant diuitiarum sarcina praegrauati et ideo stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedi
Abbreviated transcription (Latin):
na ñ solũ eor̃a deo. s et eor̃a hõib.
ne ꝑ illũ nom̃ dei blaffemaretur
in gentib. Habebat utiq potestatẽ
sorores mulieres cireũdueendi: s no¬
lebat se uidieari ab infideli consei¬
entia. & cũ possi̾t de eugłio uiue¬
re: dieb ac noctib laborabat ma¬
nib suis ne quẽ grauaret ereden-¬
tiũ. Si seandalizat inquit esca
Meliꝰ est rẽ familiarẽ minur quã
animȩ salutẽ. ꝑire qd uelimꝰ noli¬
mus aliq̃n perttupõ est. quã id
amutere ꝓ quo om̃na duitenda
sunt. Qͥs nr̃m ñ dicã cubitũ quod
enorme ẽ. s uniꝰ unciolȩ decimam
decimã partẽ adicere potest ad
staturã suã: ⁊ solliciti sumꝰ quid
manducemꝰ aut quid bibamꝰ Ne
cogitemꝰ gͦ de crastino. Sufficit
diei malicia sua. Iacob fr̃em fu¬
giens. magnis in domo patͥs diui¬
tiis derelictis nudus ꝑfugit me
sopotamiã. Et ut nobis fortitudi¬
nis suȩ p̾beret exemplũ. lapide

Expanded text:
na non solum coram deo sed et coram hominibus, na non solum coram deo sed et coram hominibus, ne per illum nomen dei blasphemaretur in gentibus. habebat utique potestatem sorores mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiuere, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauaret credentium. si scandalizat, inquit, escamelius est rem familiarem minui quam animae salutem, perire, quod — uelimus nolimus — aliquando periturum est, quam id amittere, pro quo omnia dimittenda sunt. quis nostrum non dicam cubitum, quod enorme est, sed unius unciunculae decimam partem adicere potest ad staturam suam ? et solliciti sumus, quid manducemus aut quid bibamus ? ne cogitemus ergo de crastino: sufficit diei malitia sua. Iacob fratrem fugiens magnis in patris domo diuitiis derelictis nudus pergit in Mesopotamiam et, ut nobis fortitudinis suae praeberet exemplum, lapide
Abbreviated transcription (Latin):
los uel libertoᷤ in quoꝵ nutrita es
manib: qui presint domui uel
ad publicũ respondeant. tributa
ꝑsoluant: qui te suspiciant ut
patronã. diligant ut alũpnam.
uenerent᷑ ut sc̃am. Quere pͥmũ
regnũ dei: ⁊ hȩc om̃ia apponent᷑
tibi. Si de ueste cogitaueris: lilia
tibi de eugłio ꝓponunt᷑. Si de ci¬
bo. remittere ad aues quȩ ñ seruis
neq metunt. ⁊ pat̾ tiuis celestis
pascit illas. Quantȩ uirgines et
uidue absq ulla sorde rumoris su¬
am substantiolã gub̃nart̃. saue ne
tranquillitate naufragiũ. Si ti¬
motheo dicit᷑ adolescentiores uidu¬
as deuita. ⁊ iterũ. anꝰ ut matres.
adolescentulas ut sorores. eũ om̃i
castitate: quare tu me cõmonen¬
tem non audias: Euge ꝑsonas in
quib potest malȩ conuersationis
ẽẽ suspieio: nec paratũ habeas illd
e triuio. Sufficit mͥ conscientia
mea: ñ curo quid de me loquant᷑
hõies. Et eerte apls ꝓuidebat bo¬

Expanded text:
los uel libertos, in quorum nutrita es los uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, diligant ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. si de ueste cogitautibi de Evangelio proponuntur. Si de cibo, remitteris ad aves, quae non serunt, neque metunt, et Pater tuus coelestis pascit illas. Quantae virgines et 912 viduae absque ulla sorde rumoris, suam substantiolam gubernarunt? 15. Cave ne tranquillitate naufragium. Si Timotheo dicitur: Adolescentiores viduas devita: Et iterum: Ama anus, ut matres: adolescentulas, ut sorores cum omni castitate; quare tu me commonentem non audias? Fuge personas, in quibus potest malae conversationis esse suspicio, nec paratum habeas ille triuio: \'sufficit mihi conscientia mea; non curo, quid loquantur homines\'. et certe apostolus prouidebat bo