comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iidetur qsi ignoret eos de¬
iectos ꝑquos possi debat
siquis igitur alius ꝑqyẽ
possi debam deiectus fuĩt
michi ꝯpetẽ int̾dictum
nemimi dubiumẽ. Intẽ¬
dictum aũt hoc nuilli ꝯpe¬
tit. insici qui tunc cum
deiceretur possidebat. nec
auus deici insus ẽ quiã
qui possidet. Snie at cor¬
pore siue. anmo possides
quis deiectus sit. palamẽ
cum indeiectum ind̾i id¬
c̾co siquis de agro suoł do¬
mo processiss nemine su¬
orum relicto moxreutes
proibitus sit ing̾di ip̃m

Expanded text:
uidetur, etiamsi ignoret eos deiectos, per quos possidebat. et si quis igitur alius, per quem possidebam, deiectus fuerit, mihi competere interdictum nemini dubium est.Interdictum autem hoc nulli competit nisi ei, qui tunc cum de‹i›ceretur possidebat, nec alius deici uisus est quam qui possidet.Siue autem corpore siue animo possidens quis deiectus est, palam est eum ui deiectum uideri. idcircoque si quis de agro suo uel de domo processisset nemine suorum relicto, mox reuertens prohibitus sit ingredi uel ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
co tenetuz huic conseques
oẽ ait ut uille quoq ⁊ elrẽ
incendio consumptaꝵ p̃¬
tium restitue̾ cogatur. ub¬
peum stetisse indetur quo
minus restituẽt. ⁊id circo

Expanded text:
o tenetur. huic consequens esse ait, ut uillae quoque et aedium incendio consumptarum pretium restituere cogatur: ubper eum stetisse uidetur, quo minus restitueret.Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
q cos quos loco ẜuorumi
hemus contini oportere
dicend̾ e. siquis tr neget
se seruum ue familiam
defendẽ cogendus ẽ peti
utsiquro adeum pueñ
restitua ¶Sifilius fam

Expanded text:
 eos, quos loco seruorum habemus, contineri oportere dicendum est.Si quis tamen neget se seruum uel familiam defendere, cogendus est pati ut quod ad eum peruenit restituat.Si fil
Abbreviated transcription (Latin):
siquis anius deiectus est
ficit enim nõ inlucro u̾¬
q̃ adu̾sus brdem cetosq
successores ꝑtinet ꝓpetu¬
o competit qr mea rei pẽ¬
secutio continetur ¶Ar¬
mis deiectum quo accip¬
mius. armas omniar
tela. hoc ẽ ⁊ fustes ⁊lapi¬
des nõ solum gladi. has¬

Expanded text:
si quis armis deiectus est, ficit enim non in lucro uequae aduersus heredem ceterosque successores pertinet, perpetuo competit, quia in ea rei persecutio continetur.Armis deiectum quomodo accipimus? arma sunt omnia tela, hoc est et fustes et lapides, non solum gladii has
Abbreviated transcription (Latin):
sum audiss dicendumẽ
nõ amis eum deiectum
ꝑata.si acum dominus¬
fint uenira in ponem ar¬
maticum prohibuerunt
qd inuaserant põnemri¬
derieum arinis deiectu¬
¶ Eum igitur qui cumar¬
nõ exint̾uallo dum mõ
sciamus. nõ solum resis¬
tere ꝑmissum ne deiciatũ
s ꝯsi deiectus quis fiñt eũ¬
dem deicẽ nõ exintuallo
s excontinenti¶Cump¬
curator armatus uenĩt
⁊ip̃e dommnus armis de
me armata uenit egoñ
indeor uenisse s familia
nisi iussi ł raum hũi hoc
intͣlictum ⁊̃ adu̾sẜ eum
proponitur quidolo ma¬
lo fec̾ quo quis anins ã¬
nis deicẽtur. ⁊ post annũ
reddetur inidqd̃ ueñ ad
eum quiprohibuit. Un¬
deuiint̾clictum necc̃ium
fuisse fructuario apparq
siprohibeatur uti fruin
sufructib fundi. uti fru¬
i a prohibuisse is indet᷑
qd̾ ui deiec̃ ntentem ⁊ fr¬
uentem aut no adiis¬
it eum cum exfundo exi¬
s non usus fructus dese

Expanded text:
sum audisset, dicendum est  armis deiectum, pata. Si autem, cum dominus ueniret in possessionem, armati eum prohibuerunt qui inuaserant possessionem, uideri eum armis deiectum. Eum igitur, qui cum arnon ex interuallo, dummodo sciamus non solum resistere permissum, ne deiciatur, sed et si deiectus quis fuerit, eundem deicere non ex interuallo, sed ex continenti. Cum procurator armatus uenit, et ipse dominus armis deme armata uenit, ego non uideor uenisse, sed familia, nisi iussi uel ratum habui.Hoc interdictum etiam aduersus eum proponitur, qui dolo malo fecit, quo quis armis deiceretur: et post annum reddetur in id, quod peruenit ad eum qui prohibuit unde ui.Interdictum necessarium fuisse fructuario apparet 'si prohibeatur uti frui usu fructu fundi'.Uti frui autem prohibuisse is uidetur, qui ui deiecit utentem et fruentem aut non admisit, cum ex fundo exisset non usus fructus dese
Abbreviated transcription (Latin):
iectus ẽ hunic int̾clicto lo¬
cus nõ ẽ argentio ei qui
denchicło de iectus ẽ. quẽ
nemo dix̃ int̾clicto h̾ uti
posse planesiqͥs delignei:
edib deiectus fuͣt nemo
ambigit int̾dco locum i¬
fore. quia quale sit quor
solo coheret. unde quisui
deiectus ẽ ht int̾dictum¬
Deicitur is qui possidet si
ne ciuilit̾. siue naturaliter
sit pot̾ĩt int̾dc̃o uti. ñ tn
sicolonus. Ait pretor de¬
iecisti aut familia tria de¬
milie hitaẽ nam cum de¬
iecisti uerbum refertuir
adpsonam eius qd̾ deie¬
cit nec ꝑtinet adeum cuiꝰ
familica deiec̃ necemm
uens fint dice̾ aut famil¬
iatua deiec̾.¶ Deiecisse ãt
re insum e sius manib
quis deicia anuero per ã¬
lium. Quare ⁊si famil¬
tae deiecit ego indeor d̾ie¬
cisse. Quociens uerus ꝓ¬
curaor deiecit. cumutron

Expanded text:
c interdicto locus non est, argumento eius, qui de uehiculo detractus est, quem nemo dixit interdicto hoc uti posse.Plane si quis de ligneis aedibus deiectus fuerit, nemo ambigit interdicto locum fore, quia qualequale sit quod solo cohaereat, inde qui ui deiectus est habet interdictum.De‹i›citur is qui possidet, siue ciuiliter siue naturaliter sit, poterit interdicto uti: non tamen si colonus.Ait praetor: 'deiecisti aut familia dementio habita: nam cum 'deiecisti' uerbum refertur ad personam eius qui deiecit nec pertineat ad eum, cuius familia deiecit nec enim uens fuit addere 'aut familia tua deiecit'.Deiecisse autere uisum est, suis manibus quis deiciat an uero per alium: quare et si familmea deiecerit, ego uideor deiecisse.Quotiens uerus procura
Abbreviated transcription (Latin):
tiint labeo ait nõ iupoᷤ¬
sideͣ. Idem labeo aitcum
uementib quibdam si
illi in occupanerunt pos¬
sessionem iuderi undeiec¬
tum. Qui adie iu pos¬
sidebat si ab alio deiciatũ
inldeiectus ẽ. quicqrud i¬
dampm senserit obhoc
qd̾ deiectus ẽ recupared¬

Expanded text:
tinuerit, Labeo ait non ui possidere.Idem Labeo ait eum, uenientibus quibusdam, si illi ui occupauerunt possessionem, uideri ui deiectum. Qui a me ui possidebat, si ab alio deiciatur, i deiectus est, quidquid damni senserit ob hoc quod deiectus est, recipe
Abbreviated transcription (Latin):
sequent t̃ clicemus. adi
res mobiles hoc intclictũ
nõ pertine̾ si quis nti fru¬
i prohibitus ẽremobilii
insi reisoli ac decebant
res mobiles. Sugituribi
fuerint dicendum ẽ q̃ al
coas referri hoc int̾dictu
debẽ. Item sinõ usus fruc¬
cus s usus sit relictus cõ¬
petit hoc int̾dictum ¶Exqͣ¬
cumq enim cã constitut¬

Expanded text:
 dicemus ad res mobiles hoc interdictum non pertinere, si quis uti frui prohibitus est re mobili, nisi si rei soli accedebant res mobiles: si igitur ibi fuerunt, dicendum est etiam ad eas referri hoc interdictum debere.Item si non usus fructus, sed usus si relictus, competit hoc interdictum. ex quacumq
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝯmodate ułpignorate
nentur. ¶Rectissime ̃ p̃
retur qidõ siquid pc̾a de¬
siit illic eẽ dicendum eĩt
hoc int̾cdictum uenire sic
fit ut q̃ si homines. ł peco¬
ra de mortua sint post de¬
iectioem int̾dco locus sit:¬
Deniq scribit uił. eum ꝙ
in deiec̃ excopredio ĩquoi
homines fuerant ꝓprius
eẽ ut ⁊̃ sine culpa er mor¬
tuns hominib extimati¬
onem corum pint̾clictu
restituẽ deber. Sicuti fur¬

Expanded text:
ocatae nentur.Rectissime autem retur': et ideo et si quid postea desiit illic esse, dicendum erit in interdictum uenire. sic fit, ut, etiamsi homines uel pecora demortua sint post deiectionem, interdicto locus si‹t›.Denique scribit Iulianus eum, qui ui deiecit ex eo praedio, in quo homines fuerant, propius esse, ut etiam sine culpa eius mortuis hominibus aestimationem eorum per interdictum restituere debe
Abbreviated transcription (Latin):
lius dicetur ñ al angł̃¬
unum referendum uel
nõ retro computantinz
Idem ẽ inreb mobilib q̃
ibi erant. nam ⁊eoruini
fructus ꝯprtandi s̃ exqͦ
quis ui deiectus ẽ. non so¬
lum at fructiuim rõ inł
interdco hetur uerum ce¬
terarum q̃ utilitatum ha¬
cuturus era is qui deiec¬
tus ẽ sin deiectus nõ eẽ
restitui. Eorum ã litem
aindice extimari debe. eũ¬
q tantum consecutoru

Expanded text:
lius dicetur non ad angulum referendum uel non retro, computantur. idem est et in rebus mobilibus, quae ibi erant: nam et e‹a›rum fructus computandi sunt, ex quo quis ui deiectus est.Non solum autem fructuum ratio in hoc interdicto habetur, uerum ceterarum etiam utilitatium hacuturus erat is qui deiectus est, si ui deiectus non esset, restitui aut eorum litem a iudice aestimari debere eumque tantum consecut
Abbreviated transcription (Latin):
mittatur q̃ legib uiliis
prospicitur publicorum
nec nõ constituconb pr¬
autem atrocem uim per
ut puta defundo siueed¬
ificio ad alium atnon ꝑ¬
tinet. ⁊siquis de area de
nes hoc ꝑtinet int̾clictu
quidere solo cobrnti dei¬
fuerit locus unde quis d̾
iectus ẽ int̃clicto locuseĩt

Expanded text:
mittatur, etiam legibus Iuliis prospicitur publicorum nec non et constitutionibus prr. ad solam autem atrocem uim pertut puta de fundo siue aedificio: ad alium autem non pertinet.Et si quis de area d‹enes hoc pertinet interdictum, qui de re solo cohaerenti deifuerit locus, unde quis ui deiectus est, interdicto locus erit
Abbreviated transcription (Latin):
fore ¶Illud utiq indub¬
ium nõ uenit int̾clictu
boc adres mobiles nõ ꝑ¬
bonorum reptorum xtõ
competit. Pot̾ .⁊. adexibẽ¬
dum agiplane siq̃res s̾c
qũis deiectus ẽ. earum q̃¬
rerum nõie int̾clictum
competẽnon ẽ ambigen¬

Expanded text:
locum.Illud utique in dubium non uenit interdictum hoc ad res mobiles non pbonorum raptorum actio competit: potest et ad exhibendum agi. plane si quae res sint quis deiectus est, etiam earum nomine interdictum competere non e
Abbreviated transcription (Latin):
c⁊ hoc tñ cã cognita siliquid¬
o appareat libertum metuso¬
etatem lib̾tus cum patro¬
no coierit. apr̃onus cum li¬
b̾to prosocio agat an hecer¬
ceptio sit necͬcia ꝓputo ip̃o
iure tutum eẽlib̾tum adu̾¬
sus exactionem patromi
Exceptiones honerande li¬
ones fideuissores nõ eẽ den¬
egandas sciẽdum ẽ. nec eu
qͦuidem qͥ rogatu lib̾ti reuꝰ
ator addefendẽdum areo
propositum suum ubi fi¬
de uissorem qq̃ ⁊eum qui
rogatu lib̾ti reus fes fueĩt
⁊ enim pariurefert ꝓtimis
lib̾tus prõ nocogãtur da¬
re an ꝑint̃positam fide uiꝰ¬
soris ułreipsonam.Siue
aũt ip̃i prono sit ꝓmissu
siuealu uoluntate pr̃omi
bonerande lib̾tatis cã ind̾¬
tur factum. ⁊ido ħ excepto¬

Expanded text:
c, tamen causa cognita, si liquido appareat libertum metu soetatem libertus cum patrono coierit et patronus cum liberto pro socio agat, an haec exceptio sit necessaria? et puto ipso iure tutum esse libertum adversus exactionem patroni. Exceptionem onerandae lieras fideiussori non esse denegandas sciendum est, nec ei quidem, qui rogatu liberti reus ator ad defendendum a reo propositum suum, nisi fideiussorem quoque et eum, qui rogatu liberti reus factus fuerit, etenim parui refert, protinus libertus patrono cogatur dare an per interpositam fideiussoris uel rei personam.Siue autem ipsi patrono sit promissum siue alii uoluntate patroni, onerandae libertatis causa uidetur factum et
Abbreviated transcription (Latin):
tutoemnit portioẽm cͥta qͣn¬
titate exqͣ aliquam sumã
stipłanti spopondic defrĩc¬
to uenditorehr̃ditatis i
sare cep̃. ⁊br̃ditatem ab
emptore dedit ⁊ neqd ex
ea minuẽt impetͣint. q̃ si¬
tumẽ cognitiõe flĩ penden¬
te an hr̃des exstipłatu pe¬
añ euẽtum cognitionis
pgant pete̾ exceptioẽmi
dumdia scriptis hrdib fi
sex untus hr̃s michiest¬
o.Sicumͣ cohr̃dibtius
parem rõnem fecĩs ꝓma
porticẽ in diẽmortis mee
eiꝰ atus ꝗ pendet extutel¬
tuus administraũ q̃sitũ
uta filia eẽt siomittẽt hr̃¬
ditatem utis aluam tute¬
le pactioẽm hr̃et legata qͣ
samatre datãst ꝯseq pos¬

Expanded text:
tuto emit portionem certa quantitate, ex qua aliquam summamstipulanti spopondit: defuncto uenditore hereditatis falsum sare coepit et hereditatem ab emptore petit et ne quid ex ea minueret, impetrauit: quaesitum est, cognitione falsi pendente an heredes ex stipulatu peante euentum cognitionis pergant petere, exceptione sumsex unciis heres mihi esto, si cum coheredibus tuis parem rationem feceris pro mea portione in diem mortis meae eius actus, qui pendet ex tuteltuus administrauit'. quaesuta filia esset, si omitteret hereditatem, uti saluam tutelae actionem haberet, legata sibi a matre data consequi pos
Abbreviated transcription (Latin):
lo eius excipi nõd. qr ali¬
ena lis est is q rei extranez
cium obiciẽdasit dubita¬
n pot̾ qr litis contestatc̃e
res ꝓcuratoris fit camq
suoiam quodam mõ no¬
mine exequitur ⁊ plac⁊
deprocuratoris dolo excip
cendum ẽ. inuniu̾sumi
a hec meare regła sequẽ¬
da ẽ ut dolus õiio puni¬
atur ⁊ sino alii s ip̃i q euz

Expanded text:
lo eius excipi non debet, quia aliena lis est isque rei extraneuscium obicienda sit, dubitari potest, quia litis contestatione res procuratoris fit eamque suo iam quodammodo nomine exequitur. et placet de procuratoris dolo excipidicendum est.In uniuersum autem haec in ea re regula sequenda est, ut dolus omnimodo puniatur, etsi non ali
Abbreviated transcription (Latin):
mͥdare or iddaridemde ex
stipłatu agam nõ sum no¬
ũ me exceptice̾. neq emĩ
boneratum se hoc nomie
pot̾ qn lib̾tus silucrum b¬
ruptum exreproninõfa¬
ciat.Quehonerande libẽ¬
tatis cã stipłatus sum al¬
ib̾to exigẽ nõ possum. ho¬
nerande at libertatis cã i
fcã bellissime ita diffim
q sit metu exactionis ei

Expanded text:
ret, id dari, deinde ex stipulatu agam, non summoueri me exceptione: neque enim oneratum se hoc nomine potest queri libertus, si lucrum abruptum ex re patroni non faciat.Quae onerandae libertatis causa stipulatus sum, a liberto exigere non possum. onerandae autem libertatis causa facta bellissime ita definiuerque sit metu exactionis ei
Abbreviated transcription (Latin):
nõ obstareistam exceptio¬
nem isti nsitutore auet¬
ore iudicio delatio fcã sit.¬
Sipetitor fundi ius iura¬
dum detułit adu̾sano ut
si auctor eius uirass suũ
fund setradidisse abea ꝯt̾¬
u̾sia discessuꝵ seexceꝑtio
pom fundi dabitur.Si fi¬
deuissor iurañit. siquidẽ
depsona sua tm̃ iurauiti¬

Expanded text:
non obstare exceptionem istam, nisi tutore auctore in iudicio delatio facta sit.Si petitor fundi iusiurandum detulerit aduersario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, ab ea controuersia discessurum se, exceptio possessori fundi dabitur.Si Fideiussor iurauit, si quidem de sua persona tantum iurauit
Abbreviated transcription (Latin):
intponendum ut iusto
precionolenti dommoda¬
colibertas abemptore pr¬
estetur. qd ⁊ si dominus i¬
uendẽ paratus sit ⁊ ẜuus
uelit manumitti cogen¬
dus e hr̃s recdimẽ ⁊ man¬
iinttẽ. in si dominus re¬
lit manumittere ẜuum
ut attiosibi precii inbrde
detur idq faciendum est

Expanded text:
usto pretio uolenti domino dato libertas ab emptore praestetur. quod si et dominus uendere paratus sit et seruus uelit manumitti, cogendus est heres ‹redi›mere et manumittere, nisi dominus uelit seruum manumittere, ut actio sibi pretii in heredem detur: idque faciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
psecutioem ee utrmsq ei
precium accipiat qd płuĩ
cam testatorrecdini uissꝰ
enim potuiss ⁊̃ sidirectã
lib̾tatem acceꝑiss qi pr̃o¬
mis filius. ¶ Erit rubri¬
ano senatus ꝯsultolocus
q̃si sb̾ꝯclitione lib̾tas dita
sit. si modo ꝑip̃m suum
nõfiet quominus oclitõ¬
in paret nec refert indan¬
do aut infaciento. aũ in
aliquocan ꝯditio ꝯsistat
ĩio ⁊̃ amittit lib̾tum bẽ¬
res siconditiom inpedi¬
m̃tum fecit. ⁊si fllius de¬
functisit. quamius alior
iure hiturus sit lib̾tum i
nõ millamenim ahicpe¬
nam patitur. nam ꝯsi in
ẜuitutẽ pecient. aut cꝙn¬
tis accauerit ꝑdit bonoꝵ
ẜinis legatus ẽ rogatus fi¬
enit ut eum manunte¬
ret anolit eum accipẽ cõ¬
pellendus ẽ ut acciones
relictaẽ nõ ẽ tradend̾ alii
ut a beo manumttatur
⁊fia alteriꝰ lib̾tus qͣm q
rogatus ẽ manumittere
Campanus ait siminõ
nt proprium ẜuũ manu¬
mittat prandam eiliber¬
tatemqr hiclexeliasẽtia
locum nõbt.
¶Seraus

Expanded text:
e: utriusque enim pretium accipiat, quo pluris eam testator redimi iussit, enim potuisset, etiamsi directam libertatem accepisset, quasi patroni filius. Erit Rubriano senatus consulsi sub condicione libertas data sit, si modo per ipsum seruum non fiet, quo minus condicioni pareat: nec refert in dando an in faciendo an in aliquo casu condicio consistat. immo etiam amittit libertum heres, si condicioni impedimentum fecerit, etsi filius defuncti sit, quamuis alio iure habiturus sit libertum. nonnullam enim et hic poenam patitur: nam et si in seruitutem petierit aut capitis accusauerit, perdit seruus legatus est rogatus fuerat, ut eum manumitteret, et nolit eum accipere, compellendus est aut actiones relicta est, non est tradendus alii, ut ab eo manumittatur et fiat alterius libertus, quam qui rogatus est manumittere. Campanus ait, si minor ut proprium seruum manumittat, praestandam ei libertatem, quia hic lex Aelia Sentia locum non habet. Seruus
Abbreviated transcription (Latin):
precium sat fiat noeĩti
manumittẽ ꝯpellend̾ ye
⁊ seruum manimnictat
minus ꝯseqͣtur siforte is
quirogatus ẽ maniunit¬
tẽ soluendo nosit ininto
tantum seruo nralii n do¬
mino eam rem pseꝗ con¬
cedendum ẽ qr non tale
sit ħ fid̾i cominissum ex
quodomino aliqͥd ad qra¬
tur alioqum ip̃i datu in¬
detur qd pot̾it ꝯtinge̾. Si
testator pumus eum sei¬

Expanded text:
um satisfiat, non erit manumittere compellendus, ne et seruum manumittat et minus consequatur, si forte is, qui rogatus est manumittere, soluendo non sit. Inuito tamen seruo neque alii neque domino eam rem persequi concedendum est, quia non tale sit hoc fideicommissum, ex quo domino quid adquiratur: alioquin ipsi datum uideretur. quod potest contingere, si testator pluris eum se
Abbreviated transcription (Latin):
mora no p̾stantium tarcł¬
insue reddentium corrir¬
pi. aut indetiorem statu¬
exirritis colicillis lib̾tate
nõ debeatur adtantum si
hr̃s os codicillos foc̾s hĩnt
⁊ exhis qͣdam prestitit ⁊ser¬

Expanded text:
mora non praestantium tardiusue reddentium corrumpi aut in deteriorem statuex irritis codicillis libertates non debeantur, attamen si heres hos codicillos ratos habuit et ex his quaedam praestitit
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Cum unus exccli¬
torib postulat in boĩs
debitoris se micti.que¬
ritur intsolus is quu
petit possidere pot̾. an
cum unus pecit ⁊pͣtor

Expanded text:
um.Cum unus ex creditoribus postulat in bona debitoris se mitti, quaeritur, utrum solus is qui petit possidere potest, an, cum unus petit et praetor
Abbreviated transcription (Latin):
p̾one rerum debitoris
misso curator constitri
el d siquedam actioes
periture sut ¶Dacu
incͥclitorem actio qui i
possonem missus ẽ de
eo exboms debitoris ⁊¬

Expanded text:
ssionem rerum debitoris misso curator constitui debet, si quaedam actiones periturae sunt.Datur in creditorem actio, qui in possessionem missus est, de eo quod ex bonis debitoris
Abbreviated transcription (Latin):
Alius Quamius pos¬
sessa non sunt bona q¬
ina forte nicħ̾ fuit qd
possideaturaut sine ꝯ¬
trouersia nõ possidea t
cclitor qui in possoẽm
missus ẽ ꝑ inde hetur

Expanded text:
ale.Quamuis possessa non sint bona, quia forte nihil fuerit, quod possideatur, aut sine controuersia non possideatur creditor qui in possessionem missus est, perinde habetur
Abbreviated transcription (Latin):
mittendum pretẽanon¬
numiqͣm pretor cã cogmi
ta ̃ describe̾ aliquid exin¬
strim̃tis cclitorib debe¬
bit ꝑmitte̾. siq̃ ydonea
cã int̾uemat utrum se¬
mel anq̃ sepius recegn¬
itio. ⁊disputio conced¬
enda sit cͥclitorib inde¬
anius ait labeo ampliuꝰ
qͣm semel nõ eẽconce dẽ¬
xerit. iterum ei faciend¬
am pot̾atem ait. Nec ãp¬
lius quam bis. d̾pͥmlegi

Expanded text:
mittendum. praeterea nonnumquam praetor causa cognita etiam describere aliquid ex instrumentis creditoribus debebit permittere, si qua idonea causa interueniat.Utrum semel an etiam saepius recognitio et dispunctio concedenda sit creditoribus, uideamus. et ait Labeo amplius quam semel non esse concedenxerit, iterum ei faciendam potestatem ait nec amplius quam bis. 16 Gai
Abbreviated transcription (Latin):
tur fintiuidiciũ ⁊ incipit
boc caũ inpectulio esse. qͥ
adomino possideri. Cum
autem senius renisuam
pecculiarem furandi cõ¬
silio amouet quamdui
ean  retineret condicio
eius non mutatui mch̾
alii nidident furrum faci¬
ciet ¶Qui tutelam ge¬
rit trãsiigerecum sure po
pot᷑ Isim potestatẽ sua re¬
dierit res furtiua desmnit
furtiua eẽ qr tutor domu
mlcco habeturs et acu¬
ca curatorẽ fuirosi eadez
clicendasiint quiad eo
personam domini susturz
lienare estunetur condi¬
cione autemrem fuiriua
tutor ul curator furiosieo¬
rum nomine possirnt.⁊
¶Siduoẜui tui uestem⁊
argentum surripuerut

Expanded text:
tur furti uitium et incipit hoc casu in peculio esse et a domino possideri. Cum autem seruus rem suam peculiarem furandi consilio amouet, quamdiu eam retinet, condicio eius non mutatur nihil alii tradiderit, furtum faciet. Qui tutelam gerit, transigere cum fure potest et, si in potestatem suam redegerit rem furtiuam, desinit furtiua esse, quia tutor domini loco habetur. sed et circa curatorem furiosi eadem dicenda sunt, qui adeo personam domini sustinetlienare existimetur. condicere autem rem furtiuam tutor et curator furiosi eorum nomine possunt. Si duo serui tui uestem et argentum subripuerint
Abbreviated transcription (Latin):
Neadem cã sunt qui trbe
seditiomis uefacien de con¬
scilium mient ẜuos neant
libos homines inanmon
abuernt eadem lege tene¬
tur. qui pupes cum telo ĩ
publico fu̾it. meadem cã
sũt quipessimo exemplo
ꝯuocata seditione inllas
expugnau̾t. ⁊ cum telis ⁊¬
cum armis bona rapiunt᷑.¬
Itemtenetur ꝙ ex incendio
rapiunt aliquid pret̾ ma¬
tiam p̾t̾ea punitur hiu
legis pena ꝙ puerum nel
feminam uel quẽquam
cendio cumgladio aut telo
rapiendi causa fint ułꝓhi
eadem penatenetir. Eadẽ
lege tenetur qui homib
armatis posẜorem domor
agrouesuo aut nam fua:
deiec̾it expugnau̾it.¬

Expanded text:
eadem causa sunt, qui turbae seditionisue faciendae consilium inierint seruosue aut liberos homines in armis habuerint.Eadem lege tenetur, qui pubes cum telo in publico fuerit.In eadem causa sunt, qui pessimo exemplo conuocatu seditione uillas expugnauerint et cum telis et armis bona rapuerint.Item tenetur, qui ex incendio rapuerit aliquid praeter materiam.Praeterea punitur huius legis poena, qui puerum uel feminam uel quemquam  qui in incendio cum gladio aut telo rapiendi causa fuit uel preadem poena tenetur.Eadem lege tenetur, qui hominibus armatis possessorem domo agroue suo aut naui sua deiecerit expugnauerit
Abbreviated transcription (Latin):
uoitorem daturl mela
nõ putabat infrandao¬
rem eam dandam quia
nulla actio meum exan
gesto bonorum post uen¬
ditionem daretur ⁊ miqͥ¬
num ẽẽt actioem darim
enm cii bona ablata es¬
sent ¶Si uõ quedam di¬
perari possent inchomii¬
ns actio in eum dabit

Expanded text:
udatorem datur, licet Mela non putabat in fraudatorem eam dandam, quia nulla actio in eum ex ante gesto post bonorum venditionem daretur et iniquum esset actionem dari in eum, cui bona ablata essent. si vero quaedam diperari possent, nihilo minus actio in eum dabi
Abbreviated transcription (Latin):
pregnans fint posse dici
ere selabeo ait. utrũ dumi¬
taxat. qui maturi. an ⁊̃ ĩ
maturi fuint pretor sign¬
serit qui maturi fuint in

Expanded text:
praegnas fuerit, posse dici ere se Labeo ait, utrum dumtaxat qui maturi an etiam qui inmaturi fuerint, praetor signserit, qui maturi fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fuit. Item siextrane
filie familias nomme ⁊
fraudandi cã dotem dede¬
rit. teneb̾r maritus si sci¬
erit eq mulier nec minꝰ
apr̃ sino ignoram̃t itau
caueat si adse dos ꝑuemĩt
restitu eam ¶ Siprocur¬
itor ignorante domino
cum scierit debitorem eiꝰ
fraudandi cepisse consci¬
lium iussit seno abeo ac¬
cipe ac actione ip̃e tenebr
non dommus ¶Non soi¬
um autem ip̃am rem ili¬

Expanded text:
non fuerit. Item si extraneus filiae familiae nomine fraudandi causa dotem dederit, tenebitur maritus, si scierit: aeque mulier: nec minus et pater, si non ignorauerit, ita ut caueat, si ad se dos peruenerit, restitui eam. Si procurator ignorante domino, cum sciret debitorem eius fraudandi cepisse consilium, iussit seruo ab eo accipere, hac actione ipse tenebitur, non dominus. Non solum autem ipsam rem ali
Abbreviated transcription (Latin):
admulierem suno sine
iidice indendum ani
ulla repetitio com petit
ei. qd̾st is ignor mene i
filia ãtscierit teneb̾r fi¬
lia. ¶Siuero utͦq scierit
ncͥq teneb̾r. ac si neuter
scierit quidm existimãt
nchonimus infiliam
dandim actionem quia
intelligitur q̃i exdonal¬
one alquid adeam per

Expanded text:
sine iudice, uidendum, an ulla repetitio competat ei. quod si is ignorauerit, filia autem scierit, tenebitur filia: si uero uterque scierit, uterque tenebitur. at si neuter scierit, quidam existimant nihilo minus in filiam dandam actionem, quia intellegitur quasi ex donatione aliquid ad eam per
Abbreviated transcription (Latin):
ramͣt minquid nõ eqre
actio meni dari debeat ɨ
qm magis detrimẽtum
nõ patitur qͣm lucrumi
fac̾. induob antem reis
par utriq ẽam ẽ. si asoce¬
ro fraudatore sciens ge¬
ner acceperit dotem te¬
neb̾r accione. ⁊ sirestitu¬
erit eam desmnit dotem
hre. nec quicquamem¬
ancipate diuortiofacto
resticutorm labeo ait

Expanded text:
rit, numquid non aeque actio in eum dari debeat, quoniam magis detrimentum non patitur, quam lucrum faciat? in duobus autem reis par utriusque causa est. Si a socero fraudatore sciens gener accepit dotem, tenebitur hac actione et, si restituerit eam, desinit dotem habere: nec quicquam emancipatae diuortio facto restituturum Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
ea que ꝓponerentur. nõr
idcirco minus age̾ poss¬
e qd̾ debitor ignorante e̾¬
ditore pactus eẽt.
ditum imus creditor pi¬
gnora accepiss. q̃ro an ĩ
fraudem cetoru credit¬
orum factum nulliꝰ mo
muetus creditum utob
id ⁊ infrandem c̾clitoru
cetorum factumsit ⁊ cã i
uiris occurra q̃ c̾clitoru
fraudes rescindisolent.
hr̃des cum mimaduter¬
ent bona defimetiuir ao
quartam ꝑtem eris alieĩ
sufficẽ fame defuncti cõ¬
seruandeimgratia. exco
runt hr̃ditatem ut oit¬
orib dum tarat ptem p̃¬
starent q̃situmẽ an ma¬
numissi testõ alib̾tates
possint undilib̾tates qd¬

Expanded text:
ea quae proponeren‹tur› non idcirco minus agere posse, quod debitor ignorante creditore pactus esset.ditum unus creditor pignora accepisset, quaero, an in fraudem ceterorum creditorum factum nullius moin uetus creditum ut obid in fraudem ceterorum creditorum factum sit et ea uia iuris occurratur, qua creditorum fraudes rescindi solent.heredes cum animaduerterent bona defuncti uix ad quartam partem aeris alieni sufficere, famae defuncti conseruandae gratia ex conrunt hereditatem, ut creditoribus dumtaxat partem praestarent: quaesitum est, an manumissi testamento et libertates possint. respondit libertates q
Abbreviated transcription (Latin):
ficationem tutorum reu ac¬
ocetur adcandem portioe
quam cet̾i cditores fumt
latiñ. sinũo uiste exegẽit
ccti cͥclitores neglexerint
exxtionem ⁊ int̾ea res de¬
terior fcã sit:uł mortalita¬
te. uł sb̾ductis reb mobi
ꝑductis. idqd̾ accepit cre¬
ditor reuocari nullo mõ i
debitoris meiuemrẽtum
soluit michi peccumam:
ananactioẽ reuocari possi¬
tamean distinguendum
ẽ is obtusit michi. an ego
illi extorserim ininto. uti
si extorserim muito reuoe¬
etur.si nõextorserim. ii re¬
uocetur. s sungilaui meli¬
orem meam ꝯditionẽ feci¬
qrius cuule ingilancibuꝰ
scriptumẽ idoq nõ reuoca

Expanded text:
rum, reuocetur ad eandem portionem, quam ceteri creditores fuerint latur‹i›: sin uero iuste exegerit, ceteri creditores neglexerint exactionem, interea res deterior facta sit, uel mortalitate uel subductis rebus mobiductis, id quod acceperit creditor revocari nullo pacto debitoris mei venirent, solverit mihi pecuniam, an actione revocari ea possit a me? an distinguendum est, is optulerit mihi an ego illi extorserim invito et, si extorserim invito, revocetur, si non extorserim, non revocetur? sed vigilavi, meliorem meam condicionem feci, ius civile vigilantibus scriptum est: ideoque non revoca
Abbreviated transcription (Latin):
il.ebitorem qui ex
senatus ꝯsulto tre belliao
brditatem restituit pla⁊
nõ iuderi infrandem ere¬
ditorum alienasse portio¬
nem quam retine̾ potiiꝰ¬
s. s mag̾ fidelit facere.

Expanded text:
ebitorem, qui ex senatus consulto Trebelliano totam hereditatem restituit, placet non uideri in fraudem creditorum alienasse portionem, quam retinere potuisset, sed magis fideliter facere.
Abbreviated transcription (Latin):
te hicqueritur anfilisi
sciã nocea ⁊puto aohiic
ris noor. plane sifulius i¬
gnorauit prsit adhuc di¬
co repellendum prem q̃¬
si peculi.ari nomine furꝰ
emit. simo pr̃presens fy¬
it potuitq filuumeme¬
re probibere.
mandatonro emit tale
ẽ. ut sicertum hominer
quantum declitr in quã¬
tum obligatus ẽ.s. in dy¬

Expanded text:
ur, an filii scientia noceat: et puto adhuc ris nocet. plane si filius ignorauit, pater scit, adhuc dico repellendum patrem, etiamsi peculiari nomine filius emit, si modo pater praesens fuit potuitque filium emere prohibere.mandato nostro emit, tale est, ut, si certum hominem quantum dedit uel in quantum obligatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uł alnobligatumnã qd̾̃
declit sine ip̃iuenditori si¬
ue alu exiussueis sine
ip̃e siue alius docłit. eq̃ cõ¬
tineb̾r obligatum accipẽ
debenins si exceptioẽ in
uari nõ pot. ceterum si p̾t
cdicendum nõ ẽẽ obligatꝰ.¬
In t̾clum euenitut is qs
actionem. Nam intp̃rũ
quidem quisciens ꝓser

Expanded text:
 obligatum: nam quod dedit, siue ipsi uenditori siue alii ex iussu eius siue ipse siue alius dederit, aeque continebitur.Obligatum accipere debemus, si exceptione se tueri non potest: ceterum si potest, dicendum non esse obligatum.Interdum euenit, ut is qui actionem: nam in ipsum quidem, qui sciens pr
Abbreviated transcription (Latin):
tus furit ilis enim utiq
na talib restitintur m
quib mitio os homines
fuerunt nõ inquibipe
nascitur cum ẜuus ratꝰ
ẽẽt ⁊ hic enim qñtum al
totum ius ꝑtinet ꝑ inde
heturatq sungenuus
natus e̾ẽt nec patronus
eius pot̃ ad successione
nemie id̾oq impatores
nõ facile solent quenq̃
natalib restituere isi
consentiente pr̃ono.
mus ⁊ nobilibmus ĩ¬
perator natalib sins re¬
stitit s ea res nec dubit¬
ationem ht. nec unqua
hũit quin exploratum
sit adomnem ingenm¬
tatis statum restitm eu
qui isto bnficio princut¬
pis utitur.

Expanded text:
tique natalibus restituitur, in quibus initio omnes homines fuerunt, non in quibus ipse nascitur, cum seruus natus esset. hic enim, quantum ad totum ius pertinet, perinde habetur, atque si ingenuus natus esset, nec patronus eius potest ad successionem uenir‹e›. ideoque imperatores non facile solent quemquam natalibus restituere nisi consentiente patrono.mus et nobilissimus imperator natalibus suis restituit. sed ea res nec dubi tationem habet nec umquam habuit, quin exploratum sit ad omnem ingenuitatis statum restitui eum, qui isto beneficio principis utatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbo at ad idipe refertur c̃
sine dolo malo mub̾tate
fiñt quo ꝑrim̃ inius adi¬
batur is quoq lib̾ali indi¬
num in ded̾it qui adlib̾¬
tatem proclaimant illo tẽ¬
pore quo m bona fide sei
inebat uelimi si ego bonã¬

Expanded text:
 ad id tempus referetur, cum sine dolo malo in libertate fuerit, quo primum in ius adiantur, is quoque liberali iudidamnum mihi dederit, qui ad libertatem proclamat, illo tempore, quo bona fide mihi seruiebat, ueluti si ego bona
Abbreviated transcription (Latin):
Ip. Igitur sciendum est.
⁊libm᷑ posse dolo malo ĩ
lib̾tate ẽẽ ⁊ seruu posse
sine dolo malo mlib̾tate
eẽ. ¶ Infans surreptus bo¬
nafide inserintute fuitc
lib̾ eẽt. Deindecumi desta¬
tu ignarus eẽt recessit et
clam in lib̾tatem maioi
cep̃. ħ non sinedolomalo
seruus sine dolomalom
lib̾tate morri utputai
testõ accip̾ lib̾tatem. qõ
nullius mom̃ti eẽigno

Expanded text:
.Igitur sciendum est et liberum posse dolo malo in libertate esse et seruum posse sine dolo malo in libertate esse.Infans subreptus bona fide in seruitute fuit, cum liber esset, deinde, cum de statu ignarus esset, recessit et clam in libertate morari coepit: hic non sine dolo malo seruus sine dolo malo in libertate morari, ut puta testamento accepit libertatem, quod nullius momenti esse ign
Abbreviated transcription (Latin):
meos acticem q̃ actio to¬
ciens locum h̃t. quocies
nõ ẽ mea cã is qui seuen¬
ire passus ẽ ut ei adlib̾ta¬
tem ꝑclamatio deneget
fecisse accipimus quin
ultro instrux em ꝑtõem

Expanded text:
eos actionem, quae actio totiens locum habet, quotiens non est in ea causa is qui se uenire passus est, ut ei ad libertatem proclamatio denegetur. fecisse accipimus, qui non ultro instruxit emptorem,
Abbreviated transcription (Latin):
br̃dib lib̾ti qd̃ infrauder
pr̃omi serui manumissi
sint ¶ Sie̾ pla⁊ prodeẽ cõ¬
sequens ẽ ut c̃ idem petat
quentem dubitationem
utrum in quoto quis mc¬
debeat c̾ quo actumsit an
tate fuisse sicẽ accipiendr̃
nõ ut seliberum docea is qͥ
lib̾ale idicium ꝑatitum¬
s inpõe lib̾tatis siñ dolor
se.simõ se ꝓlib̾is gerant
qmius serisint. uarus
at scrlb̃ eum quise sibm
sciat cdum infugasit nõ
unideri sñ dolo malo mub̾¬
tate eẽ. s simulatq desieĩt

Expanded text:
heredi liberti, quod in fraudem patroni serui manumissi sint. si cui placeat prodesse, consequens est, ut, cum idem petat, quentem dubitationem, utrum id, in quo quis uicdebeat, cum quo actum sit, an rtate fuisse' sic est accipiendum non ut se liberum doceat is, qui liberale iudicium patitune dolo mse, si modo se pro liberis gerant, quamuis serui sint.Uarus autem scribit eum, qui se liberum sciat, dum in fuga sit, non uideri sine dolo malo in libertate esse: sed simul atque desierit
Abbreviated transcription (Latin):
otribinali manumittẽ
itaq plerumq intransi¬
tum seru mamimitti so¬
lentcumant lauandi an̾
gestandi. aut liroorum gra
p̃tore fuissem. passus sum
ctoris p̃sentianõeẽt.¬

Expanded text:
o tribunali manumittere: itaque plerumque in transitu serui manumitti solent, cum aut lauandi aut gestandi aut ludorum gratia praetore fuissem, passus sum ctoris praesentia non es
Abbreviated transcription (Latin):
im proibiti anemineꝓ
ec ate h̾rdeq tuo scipult̾
sim. ⁊ aut promissor aũ
stipłator pluribhrdib
reliccis decesẜit. ¶Catoli
alit̾ factum sit ꝓmisscẽ
sit fecit aut abomnib
hrdib penam commit¬
ti ꝓportioncbrditaria.
aut ab uno ꝓportioe sua
ab omnnb sud factum
dequocanitum ẽ indun¬
duum sit uelututer fie¬
quodam mõfactum uid

Expanded text:
im prohibiti a nemine esse a te heredeque tuo stipulatus sim et aut promissor aut stipulator pluribus heredibus relictis decesserit. Cato libaliter factum sit, sit fecerit, aut ab omnibus heredibus poenam committi pro portione hereditaria aut ab uno pro portione sua: ab omnibus, si id factum, de quo cautum est, individuum sit, veluti "iter fiequoda
Abbreviated transcription (Latin):
ł promittendo obligari
ald̃o nec fideuissor proeo
si incclum nõ ascende¬
sens ẽ ⁊ peccunam cre¬
ditam continet.
.x. dure spondes. mortu
inus ⁊proculus expectã¬
dum diem actori puta
qd̾ ẽ uerius. Tota emin
quiita promisit si intra
ksas cligito celum nõ te¬
tigerit agiprotinus p̾t.¬

Expanded text:
 promittendo obligari: et ideo nec fideiussor pro eo"si in caelum non ascendeaesens est et pecuniam creditam continet. decem dare spondes?" mortuoinus Proculus exspectandum diem actori putant, quod est verius: tota enim qui ita promisit: "si intra kalendas digito caelum non tetigerit", agi protinus pot
Abbreviated transcription (Latin):
tilis. n uiciatur utił per
banc inutilem. ¶Eadez
an alia linguarendeat᷑
nicħ int̾ c̃ pro indesiqui
latinc int̾rogam̃t rnde¬
atur eigrece dum mõ ꝯ¬
gruenterrendeatur obl¬
ĩgatio ꝯstituta ẽ. Idẽ per
contrarium. S utrum
hoc usq ad gͥcum sermo¬

Expanded text:
tilis, neque vitiatur utilis per hanc inutilem. Eadem an alia lingua respondeatur, nihil interest. proinde si quis Latine interrogaverit, respondeatur ei Graece, dummodo congruenter respondeatur, obligatio constituta est: idem per contrarium. sed utrum hoc usque ad Graecum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
se qd̾ int̾rogatus ẽrendit
Sat̃ acceptio ẽ stipło. q̃¬
itaobligat promissore
ut expromiissores quoz
abeo accipiantur .i. qui
itẽ c ꝓmittũt sat̾. it acci¬
pere dictum e eodem mõ
quosatisfacẽ. nam qrid
quoquis contentus eã
eẽt ita dabinturut u̾bis
obligarentur satis acci¬
piurdictumẽ. ¶Sisortẽ
promiẜis Esiea soluta ñ
exħrdib tus portioẽm

Expanded text:
fore pupilli: nam et praetor iubet rem salvam fore pupillo caveri ut adpromissores quoque ab eo accipiantur, id est qui idem promittunt. Satis autem accipere dictum est eodem modo, quo satis facere: nam quia id, quo quis contentus erat, esset, ita dabantur, ut verbis obligarentur, satis accipi dictum est. Si sortem promiseris et, si ea soluta non heredibus tuis portionem
Abbreviated transcription (Latin):
indando q̃dam in facien¬
do ꝯsistunt ⁊ carumomi¬
um qͥ dam ꝑtium pr̃atioᷤ¬
nem recipumt ueluti cũ
.x. dari stipulamur qued¬
am nõ recipuint ut ĩhis

Expanded text:
in dando, quaedam in faciendo consistunt. Et harum omnium quaedam partium praestationem recipiunt, veluti cum decem dari stipulamur: quaedam non recipiunt, ut in his
Abbreviated transcription (Latin):
aturałr obligatur quiit
iannuit non recte dict᷑
c̃ non obligari proeo nec
fideussorem quidemꝰ. si
quis simpłr int̾rogatusi
tum eĩt dabo nõ obligari
eũ constatant suta mt̾ro¬

Expanded text:
aturaliter obligatur, qui ita adnuit: et ideo recte dictum est non obligari pro eo nec fideiussorem quidem. Si quis simpliciter interrogatus ctum erit, dabo", non obligari eu
Abbreviated transcription (Latin):
extinguistipłonem pu¬
seruitus non pot̾. s ñ fa¬
cit mutilem stipłonem¬
nis. Sitr̃i hominem sti¬
pulatus. cumuno exhr¬

Expanded text:
extingui stipulationem puservitus non potest: sed non facit inutilem stipulanis. Si tamen hominem stipulatus cum uno ex
Abbreviated transcription (Latin):
cit ꝓportione sua solum
penam comiittere dif¬
priore cau omne comin¬
isse uidentur qd̾ msi ĩso¬
ldum pettati non pot̾it.¬

Expanded text:
 portione sua solum poenam committere. difpriore casu omnes commississe videntur, quod nisi in solidum peccari non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ciet unius exsocius muntia¬
tio anuõomnes nuntiare
debeant ⁊ ẽ ũius unius nũ
torum alit̃ habea alit̾ non
hẽt ius proibendi. Siquis
ip̃i pretori uelit op̃ nouum
nuntiare d ut intimꝰ cestet
ño posse se mntiare ⁊ si nũ¬
tiauit pe̾a ⁊ qd̾ retro edifica¬
tum eĩt destruẽdum eĩt q̃si
repecito die nuntiatioẽ feã
icet equm ẽ ues opis nom
nuntiatioẽ ius nir̃m nob̾
Naturalem cum mnr̾as e¬
des quid mmictituꝵ auri
edificatur inr̃ro. Public¬
natus consulta constitu
tioesq principum popis
nomi nuntiatiõem tuent᷑
positiuam cum quis pe̾a
qm ius suum diminuit
minisse fee̾ ãt oportebit

Expanded text:
ciet unius ex sociis nuntiatio an uero omnes nuntiare debeant? et est uerius unius nunttorum alter habeat, alter non habeat ius prohibendi.Si quis ipsi praetori uelit opus nouum nuntiare, debet, ut interim testetur non posse se nuntiare: et si nuntiavit postea, et quod retro aedificatum erit destruendum erit, quasi repetito die nuntiatione factaicet, aequum est nos operis novi nuntiatione ius nostrum nobis naturalem, cum in nostras aedes quid immittitur aut aedificatur in nostro, publicnatus consulttionesque principum per operis noui nuntiationem tuemur, impositiciam, cum quis postea, quam ius suum deminuit, minisse autem oportebit
Abbreviated transcription (Latin):
deinde actorstiplarinolit.
at hocͣ intłictum ꝓpetuoi
datuꝵ. ⁊ b̾rdicetisq succeᷤᷤ¬
soribͣ ꝯpetit. adusus ip̃m
quoq qd opus fec̾ uł fc̃m

Expanded text:
deinde actor stipulari nolit, at.Hoc interdictum perpetuo datur et heredi ceterisque successoribus competit.Aduersus ipsum quoque, qui opus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
omissacẽt. Hibet ãt hoci
remedium utilitatem nõ
remittit nexatiõẽm ad pre¬
torem nemendi ⁊ desiderã¬
di utomissa fuit ñtiatio.¬
Qui ꝓeuratorio nominex
nuntiaut si n̾osat̾ dabit
cam rem dĩmi ratum hĩte¬
rum. nuntiatõ omninore
mutitur ⁊̃ siuerus sicꝓcu

Expanded text:
omissa esset. habet autem hoc remedium utilitatem: nam remittit uexationem ad praetorem ueniendi et desiderandi, ut missa fieret nuntiatio.Qui procuratorio nomine nuntiauerit, si non satisdabit eam rem dominum ratam habiturum, nuntiatio omni m
Abbreviated transcription (Latin):
cã opus nouum nuntia¬
re pot̾. is adquem earesi
pͥtinet usufructuariꝰ por̾¬
at op̾nouum mintiare
suo nomine nopot. set p¬
curaorio noĩe mintiarei
pot̾it ant uecłiere usumͥ
fructum abeoquiop̾no¬
num faciat qu uendicã¬
tio p̃stabit ei qđ eiꝰ int̾fu¬
it op̃ nouum factum ñoẽ¬

Expanded text:
a opus nouum nuntiare potest is ad quem res pertinet.Usufructuarius autem opus nouum nuntiare suo nomine non potest, sed procuratorio nomine nuntiare poterit, aut uindicare usum fructum ab eo qui opus nouum faciat: quae uindicatio praestabit ei, quod eius interfuit opus nouum factum no
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatiẽe in t̾pom solq
sat̾ nuntiatori qd̃ si fec̃it.
utriq ꝯsultumẽ. tameiq
nintiauit qd̃ incautu
h̾t de ope restituendoꝙ ci
cui nuntiatum ẽqrino¬
litio eiss nõ inpedicuray¬
quam enim caueat qui¬
cquip eclificauit int̾dc̃o
restitucorio destrue̾ opel¬
itur. ¶ Ht aut ista stipło¬

Expanded text:
nuntiatione interponi solet, satis nuntiatori: quod si fecerit, utrique consultum est tam ei qui nuntiauit, quoniam cautum habet de opere restituendo, quam ei cui nuntiatum est, quia molitio eius non impeditur: antequam enim caueat quidquid aedificauerit, interdicto restitutorio destruere compellitur.Habet autem ista stipu
Abbreviated transcription (Latin):
tasunt. quorum ediffica¬
tio uł demolitio irdetuir
op̾nouum contrnẽ ¶ dẽ¬
coplacuit.siquis messez
faciat. arborem ne succida
uneam put⁊ quamq̃m
opus faciat. tñ adhocedic¬
tum nõ ꝑtinẽ quia adeao¬
pera q̃ insolo fint ꝑtiriet
hoc edictum ¶ Siquis edi¬
op̾nonum fac̾s neti sust¬
mendoremedium adhib¬
et. ¶Siue at intra opida i¬
.siue ex̃ opidium ulł uel
agris op̾nouum qs faia.
muntiatio exh̃ ed̾co locum
h̾t siue inpriuatosiuem
publico opus faciat ¶Io¬
unc uideamius quib ex
caĩs fiat h nuntiatio ⁊q̃ ꝑ
sone nuntient ꝗbq nun¬
tietur ⁊ inquib locis min
tiatõ fiat ⁊ quis effectus sit
nuntiatoms ¶sutiato
fit. aut iuris mri consua¬
di cã. aut dampni depel¬
lendi.ant publiciuurris
tuendi gr̃a Truntiamtᷤ
dihemus uelud dampyi
infecti caueatur nb abeo
qui forte ĩpublico uł inpͥ¬
uato quid molitur. an si
quis ꝯͣleges edc̃a ue prĩci¬
rum factas fiẽt uł insacro
uł in loco religioso ułmp

Expanded text:
ta sunt, quorum aedificatio uel demolitio uidetur opus nouum continere. idcirco placuit, si quis messem faciat, arborem succidat, uineam putet, quamquam opus faciat, tamen ad hoc edictum non pertinere, quia ad ea opera, quae in solo fiunt, pertinet hoc edictum.Si quis aediopinendo remedium adhibet.Siue autem intra oppida siue extra oppida in uillis uel agris opus nouum fiat, nuntiatio ex hoc edicto locum habet, siue in priuato siue in publico opus fiat.Nunc uidis fiat nuntiatio et quae personae nuntient quibusque nuntietur et in quibus locis fiat nuntiatio et quis effectus sit nuntiationis.Nuntiatio fit aut iuris nostri conseruandi causa aut damni depellendi aut publici iuris tuendi gratia.Nuntiamus di habemus: uel ut damni infecti caueatur nobis ab eo, qui forte in publico uel in priuato quid molitur: aut si quid contra leges edictaue princirum facta sunt, fiet, uel in sacro uel in lo
Abbreviated transcription (Latin):
nlumine publico ripas¬
ne puolica factumẽit. nã
his itdictis restitintur
fiquro illicite factum est¬
nl untiato exhoc etcõno

Expanded text:
lumine publico ripaue publica factum erit': nam his interdictis restituetur, si quid illicite factum est.Nuntiatio ex hoc edicto no
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ uł purgare. opis noyi
cum publice salutis ⁊ secr¬
ritatis int̾ sit ⁊ eloacas et
nuos purgari. Pret̾ea ge¬
neralit pretor cet᷑a qucq
opa excep̃ quorum mora
piculum aliqd̃ allatura
nendam putauit opis i
nominuntiatõem quis
enim clubitat multorx¬
lius ẽẽ omittiopis nou

Expanded text:
rgare, operis noui cum publicae salutis et securitatis intersit et cloacas et riuos purgari.Praeterea generaliter praetor cetera quoque opera excepit, quorum mora periculum aliquod allatura nendam putauit operis noui nuntiationem. quis enim dubitat multo melius esse omitti operis nou
Abbreviated transcription (Latin):
tiatio facienda ẽqd idcco
receptum ẽ ut confestim p
nuntiatioem ab ope lisced¬
atur. cet̾um si albi fiat nũ¬
tiatio illud ĩ ꝯmodi sequit
qd̃ dum uenitur adopus
siquid fuĩt opis pignoran¬
tiam fcũm euenit ut õ eclicͣ¬
tum p̃toris sit factum. Si
płium res sit inqua opusi
nouum fiat ⁊umi nuntiet᷑¬
⁊ recte fea muntiatio ẽ oĩb¬
q domiuis udeatur denũ¬

Expanded text:
tiatio facienda est: quod idcirco receptum est, ut confestim per nuntiationem ab opere discedatur. ceterum si alibi fiat nuntiatio, illud incommodi sequitur, quod, dum uenitur ad opus si quid fuerit operis per ignorantiam factum, euenit, ut contra edictum praetoris sit factum.Si plurium res sit, in qua opus nouum fiat et uni nuntietur, recte facta nuntiatio est omnibusque dominis uidetur denu
Abbreviated transcription (Latin):
rehitori tibi pi¬
gnoris nomine pdium
tenetur ꝑmittẽdum est
nouum mntiare nam
eiuendicatio serintutis

Expanded text:
reditori, cui pignoris nomine praedium tenetur, permittendum est nouum nuntiare: nam ei uindicatio seruitutis
Abbreviated transcription (Latin):
nequid õ leges in loco py¬
blico facias reproniniteͣ
debeb̾ qm de eoopẽ urne
alieno contendo nõ mͣe¬
liem uiris petitor repro¬
missioe contentus eẽ de¬
bebo ¶Sciendum ẽ fcã
opis nomi mintiatiore
cum ctununtiatum ẽ b¬
stinẽ oportẽ donec caue
et uł donec repmissio ñ¬
tiatõis fiat t̾e enim siui
eclificandi h̃t recte hecli¬
ficabitis ut probaripos
ticẽ. quia hus mois fin¬
tur ius prohibendi. Qd̾
sus cu opus nomini nỹ¬
tiatum erat decesserit. uł
edes alienauerit. nõ exti¬

Expanded text:
ne quid contra leges in loco publico facias, promittere debebis, quoniam de eo opere alieno iure contendo, non melieni iuris petitor repromissione contentus esse debeo.Sciendum est facta operis noui nuntiatione cui nuntiatum est abstineat uel donec remissio nuntiationis fiat: tunc enim, si ius aedificandi habet, recte aedificabit.Sed ut probari postione, quia his modis finitur ius prohibendi.Quod si is cui opus nouum nuntiatum erat decesserit uel aedes alienauerit, non ext
Abbreviated transcription (Latin):
tionem pot̾emm nunti¬
arequis ⁊ sicum no adie¬
nt. ¶ Item nuntiatioene
⁊ m̃o ⁊ alieno nommnefa.¬
cẽ possimns ¶I tem nu¬
noni mintiato procedit¬
¶Inopis autem nomne¬
tiatione possõrem aduer¬
sarium facimius ¶E ⁊¬
si is ciriopus nouummis¬
ciatumẽ an remissione
ius sibi ẽe itcdificaum¬

Expanded text:
tiare quis et si eum non adierit.Item nuntiationem et nostro et alieno nomine facere possumus.Item nunoui nuntiatio procedit.In operis autem noui nuntiatione possessorem aduersarium facimus.Sed si is, cui opus nouum nuntiatum est, ante remissionem ius sibi e
Abbreviated transcription (Latin):
negared ⁊ int̃dictumm
eum dcope restituendo re¬
dce̾ ¶ Pot̾ antem quis n¬
nuntiarc etiam ignorãs
qd̃ opus fiẽt. ⁊ post operis
nouimntiatiõem comi¬
itunt se litigatoẽs pretõie
apd̾ marcelł. ł. duodecio
digestorinlisi post opus
nõuum nũtiatum come¬
ema tibicum aduersari¬
uIIut opus facet andan¬
da sit conuentonis excepꝰ¬
tio ⁊ ait celsus dandamye
ceẽ piculum nec pacto pri¬
uatorimus sm prẽtoris s¬

Expanded text:
interdictum in eum de opere restituendo reddere.Potest autem quis nuntiare etiam ignorans, quid opus fieret.Et post operis noui nuntiationem committunt se litigatores praetoriae apud Celsum libro duodecimo digestorum, si post opus nouum nuntiatum conueniat tibi cum aduersario, ut opus faceres, an danda sit conuentionis exceptio? et ait Celsus dandam, nec esse periculum, ne pactio priuatorum iussui praetoris
Abbreviated transcription (Latin):
dicto pmat.¬
inr ut siuie r¬
ia opus fiẽt
Onuntiatioem̃ in hibẽ¬
tu. ¶Deinde remittetũ
prohibitiolaictenus qu¬
ifenus prohibendi ins
is qui nuntiass no het¬
¶Hoc autem odom re¬
modiumq operis nom
mintiatõnis. aduersus
futura oꝑa inductum ẽ
o aduersus precita. hoc
ẽ aduersus ca que nond̃
scasuntnefiant namsi
quid opis fuerit factumr
qd fieri non debint cessa
elctum de opis nomi
nuntiatione ⁊ent tran

Expanded text:
dicto promittitur, ut, siue iia opus fieret, per nuntiationem inhiberetur, deinde remitteretur prohibitio hactenus, quatenus prohibendi ius is qui nuntiasset non haberet.Hoc autem edictum remediumque operis noui nuntiationis aduersus futura opera inductum est, non aduersus praeterita, hoc est aduersus ea quae nondum facta sunt, ne fiant: nam si quid operis fuerit factum, quod fieri non debuit, cessat edictum de operis noui nuntiatione et erit