comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
munt᷑. Neq enĩ ad ani solus. ut a
uetito se pomo suspendet. p̃ceptũ
ꝓhibitionis accepit. Nam cũ alim̃¬
ta quedã saluti niẽ ds contͣria in¬
dicat: ab his nos quasi ꝑ sententiã
uetat. Et cũ concupiscentes noxi¬
a attingiinꝰ: ꝓfecto quid aliud.
m̃da sunt. ꝗͦ natȩ necessitas qͣrit:
Iñ qͥ edendo libido suggerit.S ma
gnus discretionis labor ẽ. huic ex¬
actori ⁊ aliqͥd impendẽ. ⁊aliquid
denegare: Iñ dandogulani restrin¬
gere. ⁊ dando naturã nutͥre. Quȩ
lamorẽ ex actoris ñ audit. Sermo
nãq huiꝰ exactoris ẽ: necessaria
postulatio naturȩ. Clamor uͦ eiꝰ ẽ:
m̃suram necessitatis tͣnsiens. ap¬
petitꝰ gulȩ. Hic itaq onager ex¬
actoris huiꝰ sermonẽ audit. cla¬
morẽ ñ audit: qr diseretꝰ uir ac
continens iusq ad temperandã
necessitatẽ uentrẽ reficit. ⁊ a uo¬
luptate restringit. Sciendũ uͦ ẽ:¬
qr sic uoluptas sub necessitate se

Expanded text:
muntur. Neque enim Adam solus ut a muntur. Neque enim Adam solus ut a vetito se pomo suspenderet praeceptum ohibitionis accepit. Nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per sententiam vetat. Et dum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud enda quae necessitas quaerit, non quae libido suggerit. gnus discretionis labor est huic exactori et aliquid impendere, et aliquid denegare; et non dando gulam restringere, et dando naturam nutrire. RecClamorem exactoris non audit. Sermo namque 984 hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est mensuram necessitatis transiens appetitus gulae. Hic itaque onager exactoris hujus sermonem audit, clamorem non audit, quia discretus vir ac continens et usque ad temperandam necessitatem ventrem reficit, et a voluptate restringit. Vet. XXVIII. 62. Voluptas sub nece
Abbreviated transcription (Latin):
dantia: aꝑte ostendit᷑. qđ iccirco sa¬
lutẽ ꝑdidit: qr cũ suꝑbiȩ uicio m̃¬
suram moderate refectionis excessit.
Et pͥmo genitoꝵ głam esau amisit:
qr magno estu desi Uderii uilem
cibũ idẽ lenticłam concupiuit.
Quã dũ uendendis etiã pͥmogenitis
p̃tulit: qͦ m illam appetitu anhela¬
ret indicauit. Neq enĩ cib: s appe¬
titꝰ inuicio ẽ. Uñ ⁊ lauciores cibos
plerũq sine culpa sumimꝰ: ⁊ abiec¬
tiores ñsine reatu conscientiȩ de¬
gustamꝰ. Hic quippe quẽ diximus
esau pͥmatũ ꝑ lenticłam ꝑdidit:
Ihelyas inheremo urtutẽ corpo¬
ris.carnes edendo seruauit. Uñ
⁊ antiquus hostis qr ñ cybũ s cy¬
bi concupiscentiã eẽ causam dãp¬
nationis intelligit: Ipͥmum sibi
hominẽ ñ carne s pomo subdidit:
⁊ scdm ñ carne. s pane tẽptauit.
hinc ẽ qđ plerũq ad am culpa com¬
mttit᷑. ⁊iam cũ abiecta ⁊ uilia fu¬

Expanded text:
dantia , aperte ostenditur quod idcirco sadantia , aperte ostenditur quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii vilem cibum, scilicet lenticulam, concupivit ; quam dum vendendis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus, Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit . Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit , et secundum non carne, sed pane tentavit . Hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia su
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terea: qr qͥnq nos modis gule
uiciũ temptat. Aliquando nãq
indigentiȩ tempora p̃uenit: ali¬
quando uͦ tempus ñ p̃uenit: sed
cibos lautiores querit. Aliquan¬
do quelibet sumenda sint. p̃para¬
re accuratius expecit. Aliquan¬
do aut̃ ⁊ qualitaticiboꝵ ⁊ tẽpori
congruit: s ipsa quantitate sum̃¬
di. m̃surã refectionis excedit. Non¬
nũquã uͦ ⁊ abiectius ẽ qđ desid̾at.
⁊tam̃ ipso estu imm̃si desiderii de
tiã patͥs ore ionathan meruit:
qr ingustũ mellis constitutum
edendi tempꝰ antecessit. Et ex ȩgyp¬
to popłs eduetus inheremo occu¬
buit: qr despecto manna. cibos
carniũ petiit. quos lautiores pu¬
tauit. Et prima filioꝵ heli culpa sub¬
orta ẽ. qđ ex eoꝵ uoto sacerdotis puer
ñ antiquo more coctas uellet desacri
accuratius exhiberet. Et cũ ihrłm
dr̃. hȩc fuit iniquitas sodomȩ soro¬
ris tuȩ suꝑbia. sat̾itas panuis. ⁊abun¬

Expanded text:
st quia quinque nos modis gulae st quia quinque nos modis gulae vitium tentat. Aliquando namque indigentiae tempora praevenit, aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit. Aliquando quaelibet sumenda sint, praeparari accuratius expetit. Aliquando autem et qualitati ciborum et tempori congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refectionis excedit. Nonnunquam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii dettiam patris ore Jonathan meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit. Et ex Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia despecto manna cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima filiorum Heli culpa suborta est quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacriaccuratius exhiberet. Et cumc fuit iniquitas Sodomae sororis tuae, superbia, saturitas panis, et abun
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ iħrm pͥnceps coquoꝵ destru¬
it: qr uirtutes animȩ dũ ñ restrĩ¬
git᷑ uent̾ ꝑdit. Hincẽ qđ paulus
contͣ ihrłm menia decertanti.
iures co quoꝵ pͥncipi subtrahebat
cũ diceret. Castigo corpus meũ
⁊seruituti subicio: ne forte aliis
p̃dicans ipse rȩꝓbus efficiar. Hinc
etiã p̃misit dicens. Sic curro: ñ
quasi in incertũ. Sic pugno: ñ
qͣsi aerem u̾berans. Quia cũ car¬
nẽ restringimꝰ: ipsis continentię
nr̃ȩ ictib ñ acrem. s inmundos
nos subicimꝰ: extra positis adu̾¬
iubet: neptȩ. stupȩ. picis. ⁊ malleo¬
li. ministrare congeriem p̃cipit:
s tam̃ abstinentes pueros hoc ig¬
ne minime consumit: qr antiquus
hostis licet innumeras ciboꝵ con¬
cupiscentias nr̃is obtutib oppo¬
nat. quib libidinis ignis crescat:
sibilat. ⁊a carnalis concupiseentiȩ
estib illese ꝑdurant. ut ⁊siusq ad
temptationẽ oordis flamina ar¬
deat : usq iͥ ad consensum tam̃
temptatio ñ exurat. Sciendũ ẽ¬

Expanded text:
coquorum destruit, quia virtutes animae dum non restringitur venter, perdit. Hinc est quod Paulus contra Jerusalem moenia decertanti vires coquorum principi subtrahebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Hinc etiam praemisit, dicens: Sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans . Quia cum carnem restringimus, ipsis abstinentiae nostrae ictibus non aerem, sed immundos nos subjicimus; extra positis adverjubet , naphthae, stuppae, picis et malleoli ministrari congeriem praecepit; sed tamen abstinentes pueros hoc igne minime consumit, quia antiquus hostis licet innumeras ciborum concupiscentias nostris obtutibus opponat, quibus libsibilat, et a carnalis concupiscentiae artibus illaesae perdurant; ut et si ad tentationem cordis flamma ardeat, usque ad consensum tamen tentatio non exurat. Mira
Abbreviated transcription (Latin):
Montes accipimus om̃s elatos hu¬
iꝰ scłi: qui in corde suo altitudine
t̃rena tumuerunt. S quia etiã
tales dñseccłȩ sue corpori conu̾¬
sos inuiscerat. eosq apriori ela¬
tione cõmutans. insua m̃bra
tͣnsformat: isti montes pascua
eiꝰ st̃: qr nimirũ dec̃u̾sione erran¬
tiũ. ⁊ desuꝑboꝵ humilitate saci¬
at᷑ sicut ipse ait. Meus cibus ẽ:
ut faciam uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit
me. Et sicut apłis ad p̃dicationẽ
missis p̃cipit dicens. Oꝑ amini ñ

Expanded text:
Montes accipimus omnes elatos hujus saeculi, qui in corde suo altitudine terrena tumuerunt. Sed quia etiam tales Dominus Ecclesiae suae corpori conversos inviscerat, eosque a priori elatione commutans, in sua membra transformat, isti montes pascuae ejus sunt, quia nimirum de conversione errantium, et de superborum humilitate satiatur, sicut ipse ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Et sicut apostolis ad praedicationem missis praecepit, dice
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ã p̃dicationis abscõde qͦd nemo utiq
electoꝵ fac̃. E bñ illic addit᷑. s: suꝑ cande¬
labrũ. In candelabro enĩ statꝰ corꝑis desig¬
nat᷑ eui luc̃na suꝑpon̾r dum eid corpori
cura p̃dicationis añfert᷑. Bñitaq ꝑꝓpħã¬
dictũ ÷ Sceptr eractoris eiꝰ suꝑasti siẽ ĩdie
madian.S ꝙ expon̾di ppħici testimonii gi̾a
longe dig̾ssi sumꝰ adoꝑis nr̃i ordinẽ reu̾tam᷑.¬

Expanded text:
aedicationis abscondere, quod nemo utique electorum facit. Et bene illic subditur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur, cui lucerna superponitur dum eidem corpori cura praedicationis antefertur. CAP. Xdictum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian . Sed quia exponendi prophetici testimonii gratia longe digressi sumus, ad operis nostri ordinem revertam
Abbreviated transcription (Latin):
miracłis infugã u̾si sunt: qr pa¬
uore cont̾riti a ꝑsecutione fide¬
liũ cessauert̃. Predicatione scili¬
cet tubarũ. fractis lagenis corpo¬
rũ: iusis timuert̃ lampadibus
miracłoꝵ. Intuendũ ẽ etiã id qđ
illic scriptum ẽ: qr in dextera tubas.
lagenas aut̃ in sinistra tenueruit.
ꝓ destro enĩ habere dicimur: qͥcqͥd
ꝓ magno pensam᷑. Pro sinistro uͦ:
qđ ꝓ nichilo ducimꝰ. Benegͦ illic
scriptũ ẽ. qđ in dextera tubas.⁊
lagenas insinistra tenuert̃: quia
xp̃i martyres ꝓ magno habent.
facit utilitatẽ corporis quã gr̃ã
p̃dicationis: in sinistra tubã. atq
indextera lagenam tenet. Si enĩ
pͥori loco gra p̾dicationis atten¬
dit᷑. ⁊ posteriori utilitas corporis :
certum ẽ ꝙ dextris tubȩ. sinistͥs

Expanded text:
miraculis in fugam versi sunt, quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt; praedicationem scilicet tubarum, fractis lagenis corporum, visis timuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero quod pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas, et lagenas in sinistra tenuerunt: quia Christi martyres pro magno habent pfacit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, atque in dextera lagenam tenet. Si enim primo loco gratia praedicationis accenditur, et posteriore utilitas corporis, certum est quod dextris tubae et
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Non repellet dñs plebẽ suã.
qr in manu eiꝰ sunt om̃s fines t̾rȩ:
Ialticudines montiũ ipse cons¬
picit. Altitudines enĩ montiũ:
elationes st̃ utiq suꝑboꝵ. Quas
dñs conspicere dr̃: id ẽ ab iniqui¬
tate sua inmelius cõmutare.
ẽ petrus u̾bi dnĩ sicut dixit.
qr prius quã gallus cantet t̃
me negabis: ⁊ egressus foras fle¬
uit amare. Et sicut salomon
ait. Rex qͥ sedet in solio uidicii:
dissipat ome malũ in intuitu
suo. De hoc respecta montium:
ti. ab illo prius rigido tumore sub¬
cuȩ suȩ. Iniuidea quippe incarnat᷑
ẽ dñs. quȩ posita iniedio gentiũ
fuit: atq ideo circumspex̃ mon
sitos. ex gentilitates uniu̾sitate col¬
legit. Inhis itaq montib pascit᷑:
qr bonis oꝑib c̃uersoꝵ quasi herb̾

Expanded text:
 Non repellet Dominus plebem suam, quoniam in manu ejus sunt omnes fines terrae, et altitudines montium ipse conspicit . Altitudines enim montium elationes sunt utique superborum. Quas Dominus conspicere dicitur, id est ab iniquitate sua in melius commutare. est Petrus verbi Domini sicut dixerat: Quia priusquam gallus cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit amare . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . De hoc respectu montium rti, ab illo prius rigido tumore subcumspicit; in Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit, atque ideo circumspicit monsitos ex gentilitatis universitate colligit. In his itaque montibus pascitur, quia bonis operibus conversorum quasi herbis
Abbreviated transcription (Latin):
Beati quoꝵ remissȩ sunt iniqͥtates:
⁊ quoꝵ tecta sunt peccata. Hos
gͥ rachel illa signauit: qͥ idola
sedendo p̃mimus. si culpas aua¬
riciȩ pęnitendo dampnamꝰ. Quȩ
utiq auaritia illis ñ solet euem¬
re. qui inuia dñi uirilit̾ currt̃.
quib dr̃ uirilit̃ agite ⁊ conforte¬
effeminato gressu gradiences.
ꝑ blandim̃ta scłi resoluuntur.
Uñ ⁊ illic eiꝰdem rachelis hȩc u̾ba
sunt. Iurta c̃suetudinẽ feminarũ
ñ repꝑit : quia exactor eallidus
qͥd in redẽptore nrõ rep̃henderet
ñ inuenit. De hoc ex actore. redẽp¬
tori nr̃o gentilitatẽ ab eiꝰ dñio
⁊ sceptrũ exactoris eiꝰ suꝑasti:
sicut indie madian. Eripiens qͥppe
gentilitatẽ dñs. suꝑ auit iugũ oue¬
ris eiꝰ: cum eã aduentu suo abilla
demonicȩ tyrannidis seruitute

Expanded text:
Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nos igitur Rachel illa signavit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Quae utique avaritia illis non solet evenire, qui in via Domini viriliter currunt; quibus dicitur: Viriliter agite, et conforteeffeminato gressu gradientes per blandimenta saeculi resolvuntur. Unde et illic ejusdem Rachelis haec verba sunt: Juxta consuetudinem feminarum n reperit, quia exactor callidus quid in Redemptore nostro reprehenderet, non invenit. De quo exactore Redemptori nostro gentilitatem ab ejus dominio et sceptrum pastoris ejus superasti, sicut in die Madian. Eripiens quippe gentilitatem Dominus superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemonicae tyrannidis servitute
Abbreviated transcription (Latin):
ens apudiacob. idolum ñ inue¬
tigia concupiscentiȩ t̾rene ñ reppe¬
rit. S ꝗͦ iacob ñ habuit: ea rachel
dere aut̃ ẽ humilitatẽ penitentiȩ
appetere: sicut scriptum ẽ. Sur¬
gite postquã sederitis. Rachel

Expanded text:
ens apud Jacob idolum non repetigia concupiscentiae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, Rachel dere autem est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est, Surgite postquam sederitis . Rachel
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursum sicut scriptũ ẽ. sciens
qr omĩa dedit ei pat̾ in manus:
ł sicut ipse dicit. ome qđdat mͥ
pat̃ ad me uenict. Iam uͦ si queri¬
t᷑ qͥd int̾ domũ ac tabernacłm
distet: domus in habitatione
ẽ. tabernacłm initinere. Corda
itaq gentiliũ quasi quedã taber¬
nacła habuit ueniendo: s ea ꝑ
iusticiã firmanᷤᷤ domũ fec̃ habitan¬
do. Et qi eoꝵ uitã ad qͦs uenerat
imitari despexit. recte subiungr.¬

Expanded text:
Et rursum scriptum est: Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus . Vel sicut ipse dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Jam vero si quaeritur quid inter domum ac tabernaculum distet, domus in habitatione est, tabernaculum in itinere. Corda itaque gentilium quasi quaedam tabernacula habuit veniendo. sed ea per justitiam firmans, domum fecit habitando. Et quia eorum vitam ad quos venerat imitari despexit, recte subjung
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃tis tantȩ uirtutis ostendit᷑.
nͥ qđ illa infirmitatis niẽ uincła
soluebant᷑: ut is qͥ ad suscipiendã
serui formã uenerat. in ipsa ser¬
ui forma ab inferni uincłis abso¬
lutus. ad cȩlum etiã cũ m̃bris lib̃
rediret: De quib eiꝰ uincłis petruᷤ
apłs attestat᷑ dicens. Quẽ ds sus¬
citauit solutis dolorib infern:
iuxta qđ impossibile erat teneri¬

Expanded text:
gumentis tantae virtutis ostenditur, gumentis tantae virtutis ostenditur, nisi quod illa infirmitatis nostrae vincula solvebantur, ut is qui ad susciservi formam venerat, in ipsa servi forma ab inferni vinculis absolutus, ad coelum etiam cum suis membris liber rediret. De quibus vinculis Petrus apostolus attestatur, dicens: Quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni, juxta q
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. Et qi incarnatus dñs.
particeps nr̃ȩ factus ẽ naturȩ. ñ
culpe: liber dimissus dr̃: qr sub
peccati dominio ñ tenet᷑. Deqͦ ali¬
as scriptũ ẽ. Int̾ mortuos liber.
cipiens iniquitatis uigo nullo
mͦ tenet᷑. Quẽ quam ius macła
culpȩ nr̃ȩ ñ attigit: passio tam̃
nrȩ̃ mortalitatis astrinxit. Uñ
⁊ postquã liber dimissus dr̃: rec¬
te de illo adiungit᷑. Et uincła
eius tc̃ soluta st̃: cũ infirmitates
passionis illius. in resurrectioĩs
st̃ gła cõmutate. Quasi quedã
iuncła dñs habuit. ea qͦ nos neqͥdiȩ
merico patim᷑. nr̃e mortalitatis in¬
firma: quib iusq ad mortẽ spon¬
te ligari se uoluit. ⁊ quȩ ꝑ resurrec¬
tionẽ mirabilit̾ soluit. Esurue e¬
nĩ sitire. lasescere. teneri. flagella¬
ri crucifigi: nr̃e mortalitatis uin¬
cłm fuit. S cũ expleta morte ue¬
lũ templi rũperet᷑. scind̾ent᷑ petre.
monum̃ta pandent᷑. inferni clau¬
stra patescerent: quid aliud tot ar¬

Expanded text:
ccati » Et quia incarnatus Dominus particeps nostrae factus est naturae, tamen non culpae, liber dimissus dicitur quia sub peccati domini non tenetur. De quo alias dicitur: « Inter mortuos liber . » cipiens, iniquitatis jugo nullo modo tenetur. Quem quamvis macula culpae nostrae non attigit, passio tamen nostrae mortalitatis astrinxit. Unde et postquam liber dimissus dicitur, recte de illo adjungitur: CAejus tunc soluta sunt cum infirmitates passionis illius in resurrectionis sunt gloriam commutatae. Quasi quaedam vincula Dominus habuit ea quae nos nequitiae merito patimur, nostrae mortalitatis infirma, quibus et usque ad mortem sponte ligari se voluit, et quae per resurrectionem mirabiliter solvit. Esurire enim, sitire, lassescere, teneri, flagellari, crucifigi, nostrae mortalitatis vinculum fuit. Sed cum expleta morte velum templi rumperetur, scinderentur petrae, monumenta panderentur, inferni claustra patescerent; quid aliud tot ar
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Potest gͦ onager incarnatũ
dnm̃ designare. Agri qͥppe ẽ aĩal
onager. Et qi in carnat̾ dñs gen¬
tilitati magis quã iudeȩ ꝓfuit :
animale corpꝰ assum̃s. quasiñ in
domũ. s potiꝰ inagrũ uenit. De
qͦ agro gentilitatis ꝑ psalmistã
dic̃. Species agri mecũ ẽ. In car¬
natꝰ itaq dñs. qui informa dĩ
equalis ẽ patͥ. in foma serui mi¬
nor ẽ patre: ꝙ minor ẽ etiã se ipso.¬

Expanded text:
tia. Potest ergo onager incarnatum tia. Potest ergo onager incarnatum Dominum designare. Agreste quippe animal est onager. Et quia incarnatus Dominus gentilitati magis, quam Judaeae profuit, animale corpus assumens, quasi non in domum, sed potius in agrum venit. De quo agro gentilitatis per Psalmistam dicitur: Species agri mecum est . Incarnatus itaque Dominus qui in forma Dei aequalis est Patri, in forma servi minor est Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
tum dm̃ posse figurari: dũ con¬
stet omib qr ꝑ significationem
quandã inscriptura saera ⁊ uer¬
mis ⁊ scarabeus ponat᷑. sicut scͥp
tum ẽ. Ego aut̃ sum u̾mis ⁊ ñ
homo. Et sicut apud septuagin
beus deligno clamauit. Cum
gͦ nominatis reb tam abiectis
⁊ uilib figurat᷑. qͥd de illo con¬
tumeliose dr̃. de qͦ constat qđ
ꝓpriȩ nil dicat᷑: Nocat᷑ enĩ et
agnus: s: ꝓpter in nocentiam.
Uocat᷑ leo: s ꝓpt̾ potentiam. Ali¬
quando etiam serpenti compa¬
rat᷑: s ꝓpter mortẽ ł sapientiam.
Atq ido ꝑ hȩc om̃ia dici figuralit̾
potest: qr de his om̃ib credi ali¬
qͥd ee̾ntialit̾ ñ potest. Sienĩ unũ
hoꝵ qđ libet ee̾ntialit̃ existeret:
alterũ iam dici ñ posset. Nam si
agnus ꝓpriȩ diceret᷑: leo iam uo¬
cari ñ poterat. Si leo ꝓpriȩ dice¬
ret̃: serpente signari ñ posset.
S hec in illo omĩa dicimꝰ. tanto latiꝰ
infigura: quanto longius ab ee̾n¬

Expanded text:
tum Dominum posse figurari, dum contum Dominum posse figurari, dum constat omnibus quia per significationem quamdam in Scriptura sacra et vermis tum est: Ego autem sum vermis, et non homo . Vel sicut apud septuagintbeus de ligno clamavit . Cum ergo nominatis rebus tam abjectis et vilibus figuratur, quid de illo contumeliose dicitur de quo constat quod proprie nil dicatur? Vocatur itaque agnus, sed propter innocentiam; vocatur leo, sed propter potentiam: aliquando etiam serpenti comparatur, sed propter mortem vel sapientiam; atque de eo per haec omnia dici figuraliter potest, quia de his omnibus credi aliquid essentialiter non potest. Si enim unum horum quodlibet essentialiter existeret, alterum jam dici non posset. Nam si agnus proprie diceretur, leo jam vocari non poterat. Si leo proprie diceretur, per serpentem signari non posset. haec in illo omnia dicimus tanto latius in figura, quanto longius ab essen
Abbreviated transcription (Latin):
refugium erinaciis. Quia uide¬
licet in ualidos ñ sublimider in¬
telligentia exerret: s sola inxp̃o
fides humilit̃ continet. Sequit᷑.¬
irentia queq ꝑquirit. Arentia
quippe sunt omĩa: quȩ tempo¬
ralit̾ condita uenturo fine a io¬
cunditate uitȩ p̃sentis quasi es¬
tiuo sole siccant᷑. Uirentia aut̃
uocata sunt: quȩ nulla tempo¬
ralitate marcesc̃t̾. Huicgͦ ona¬
gro uirentia ꝑquirere ẽ: sc̃o uni¬
cuiq uiro despectis reb tͣnsito¬
riis inȩt̃num m̃sura desiderare.
Cuncca uͦ bȩc quȩ de onagro di¬
cta sunt: intelligi etiã alit̃ pos¬
st̃. Quȩ repetito suꝑiori u̾su
exponimus: ut lectoris udi¬
cio qđ eligendũ crediderit ere¬
linquamꝰ. Igitur post quã p̃di¬
catoꝵ dispensatio subceruarũ
p̃textu descripta ẽ: ut ostendẽ
t᷑ ꝑquem hec eadẽ uirtus p̃dica¬
tioĩs dat᷑ : ilico cõmemoratio
de dñica incarnatione subnec¬
qͥs iudicet ꝑ tale auimal in carna¬

Expanded text:
refugium erinaciis , quia viderefugium erinaciis , quia videlicet invalidos non sublimiter intelligentia exercet, sed sola in Christo fides humiliter continet. SequitVirentia quaeque perquirit. - Virentia quippe sunt omnia, quae temporaliter condita, venturo fine, jocunditate vitae praesentis quasi aestivo sole siccantur. Virentia autem vocata sunt, quae nulla temporalitate marcescunt. Huic ergo onagro virentia perquirere, est sancto unicuique viro, despectis rebus transitoriis, in aeternum mansura desiderare. Cuncta vero haec quae de onagro dicta sunt intelligi etiam et aliter possunt. Quae repetito superiori versu exponimus, ut lectoris judicio quod eligendum crediderit relinquamus. Igitur postquam praedicatorum dispensatio sub cervarum praetextu descripta est, ut ostenderetur per quem haec eadem virtus praedicationis datur, illico commemoratio de dominica incarnatione subnecquis judicet per tale animal incarna
Abbreviated transcription (Latin):
uelationũ contẽplatione pascun¬
t᷑. Unde scriptum ẽ. Ascensus
incorde eius disposuit. in conual¬
le lacrimarũ: qr qͦs ext̾ius infle¬
tu continet conuallis humilita¬
tis: eos int̾ius subleuat ascensus
contemplatioĩs. Montes etiã pas¬
cuȩ sunt : sublimes uirtutes an¬
głoꝵ. Quȩ iccurro hic nos mini¬
strando.⁊ adiuiuando reficiunt:
qr illic int̾no contemplationis ro¬
re pinguescunt. Quȩ qr largien¬
te do monũ nos certamine ꝓte¬
gt̃: recte cirrunspici dicuntur.
Undiq enim nobis ad eẽ circunspi¬
cimꝰ: quoꝵ defensione contͣ adu̾¬
sarios ex onũ latere munimur.
P ossunt ad huc montes pascuȩ ae¬
cipi. alte sententię scripturȩ sa¬
cix. de quib ꝑ psalmistã dicit᷑.
montes excelsi ceruis. qr hi qui
iam dare contemplationis saltus
nouert̃: altos sententiarũ diuina¬
rũ uertices. quasi cacumina mon¬
ttum ascendunt. Ad quȩ ꝓ fecto
cacumina qr infirmi ꝑuenire ñ
ualent: recte illic subdit᷑. Petra

Expanded text:
e pascuntur. Unde scriptum est: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum , quia quos exterius in fletu continet convallis humilitatis, eos interius sublevat ascensus contemplationis. Vet. XXIX. Montes etiam pascuae sunt sublimes virtutes angelorum. Quae idcirco hic nos ministrando et adjuvando reficiunt, quia illic interno contemplationis rore pinguescunt. Quae quia largiente Deo in omni nos certamine protegunt, recte circumspici dicuntur. Undique enim nobis adesse circumspicimus, quorum defensione contra adversarios ex omni latere munimur. Possunt adhuc montes pascuae accipi altae sententiae Scripturae sacrae, de quibus per Psalmistam dicitur: Montes excelsi cervis , quia hi qui jam dare contemplationis saltus noverunt, altos sententiarum divinarum vertices quasi cacumina montium ascendunt, ad quae profecto cacumina quia infirmi pervenire non valent, recte illic subditur: Petra
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝗͣ patͥarcha ñ fuit. ꝓpħa ñ fuit. ad
intelligendũ dm̃ qͥ rõe uteretur¬
ñ fuit: hõ pene ñ fuit. De hac so¬
litudine ꝑ ysaiam dr̃. Letabitur
deserta ⁊ muia: ⁊erultabit soli¬
tudo ⁊ florebit quasi liliũ. Et rur¬
sum de ȩccła dr̃. Ponet desertũ eiꝰ
quasi delitias: ⁊ solitudinẽ eiꝰ qͣsi
hortum dñi. Terra uͦ salsuginis
hȩc eadem solitudo repetita ẽ. qͣ
prius quã uerã dĩ sapientiã cog¬
nosceret salsuginẽ ꝓtulerat: quia
nullam uiriditatẽ boni intellect᷑
ꝓferens. ꝑuersa sapiebat. Domũ
gͦ in solitudine.⁊ tabernacłm in
t̾ra salsuginis accepit: qr incar

Expanded text:
in qua patriarcha non fuit, propheta non fuit; ad intelligendum Deum, qui ratione uteretur, homo pene non fuit. De hac solitudine per Isaiam dicitur: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et florebit quasi lilium . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ponet desertum ejus quasi delicias, et solitudinem ejus quasi hortum Domini . Terra vero salsuginis haec eadem solitudo repetita est, quae priusquam veram Dei sapientiam cognosceret, salsuginem protulerat, quia nullam viriditatem boni intellectus proferens, perversa sapiebat. Domum ergo in solitudine et tabernaculum in terra salsuginis accepit, quia inca
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos hostis positus gule uidelicet
appetitꝰ edomat᷑: qr siñ ea quȩ no¬
bis st̃ uiciniora ꝓsternimꝰ: nimi¬
rũ manit̾ ad eaquȩ longius sunt
impugnanda tͣnsimꝰ. In cassũ nã¬
q contͣ ext̾iores immicos incam¬
pobellum gerit᷑: si intͣ ipsa urbis
menia ciuis insidians habetur.
Mens quoq ipsa certãtis. sub gͣui
confusioĩs dedecore. absp̃ĩtalis
certaminis congressione repelli¬
t᷑: quando infirma incaleus
p̃lio. gule gladiis confossa suꝑa¬
t᷑. Nam cũ se paruis ꝓsterni
conspicit: confligere maiorib
regulam negligt̃: ⁊iã ad sp̃ĩtalia
bella consurgt᷑: Qui aliquando
multa etiani quȩ magne sint
fortitudinis faciunt: s dñante
gule uitio ꝑ carns illecebrã omẽ
qđ fortit̃ egerint ꝑdunt. Et dũ
uent̃ ñ restringit᷑ ꝑ carnis con¬
cupiscentiã: simul cunctȩ uirtu¬
tes obruuuint᷑. Uñ ⁊ nabuchodo¬
nosor uincente scribit᷑. Princeps
coquoꝵ destrurit muros ihrłm.

Expanded text:
videlicet appetitus, edomatur, quia si non ea quae nobis sunt viciniora prosternimus, nimirum inaniter ad ea quae longius sunt impugnanda transimus. Incassum namque contra exteriores inimicos in campo bellum geritur, si intra ipsa urbis moenia civis insidians habetur. Mens quoque ipsa certantis sub gravi confusionis dedecore a spiritalis certaminis congressione repellitur, quando infirma in carnis praelio gulae gladiis confossa superatur. Nam cum se parvis prosterni conspicit, confligere majoribus re gulam negligunt, et jamjam ad spiritalia bella consurgunt. Qui aliquando multa etiam quae magnae sunt fortitudinis faciunt, sed, dominante gulae vitio, per carnis illecebram omne  fortiter egerint perdunt; et dum venter non restringitur, per carnis concupiscentiam simul cunctae virtutes obruuntur. Unde et de Nabuchodonosor vincente scribitur : Princeps coquorum destruxit muros Jerusalem.
Abbreviated transcription (Latin):
dextera. lagenas aut̃ insinistra.
tenuert: ⁊ ad hostes suos cõminus
uenientes. cerinert̃ tubis: confre¬
gert̃ laguncłas. lampades appa¬
ruert̃. Et hinc tubarũ sonitu. il¬
linc lampadum choruscatione t̃¬
riti. hostes st̃ infugam conu̾si. Qͥd
hoc ẽ. qđ tale bellum ꝑ ꝓpħam ad
mediũ adducit᷑: ⁊aduentui redẽp̃
toris nr̃i istius pugne uictorla
comparat᷑: An indicare nobis ꝓ¬
pħa studuit: qđ aduentũ redẽp̃¬
toris nr̃i contra diabolũ illa sub
gedeon ducȩ pugnȩ uictoria desig¬
nauit: Talia nimirũ illic acta stͣ:
quȩ quantomagis usum pugnan¬
di tͣnseunt: tanto ampliꝰ aꝓpħandi
misterio ñ recedt̃. Quis enĩ unquã
cũ lagenis ⁊ lampadib ad p̾lium
uenit:Quis contͣ arma ueniens.
arma deseruit : Ridicula nobis
hȩc ꝓfecto fuerant: si t̾ribilia hosti¬
b ũ fuissent. S uictoria ipsa attes¬
tante didicimꝰ: ne parui bȩc quȩ fac¬
ta sunt ꝑpendamꝰ. Qedeon itaq ad

Expanded text:
dextra, lagenas autem in sinistra dextra, lagenas autem in sinistra tenuerunt; et ad hostes suos cominus venientes, cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt; et hinc tubarum sonitu, illinc lampadum coruscatione territi hostes, sunt in fugam conversi. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium toris nostri, istius pugnae victoria comparatur? An indicare nobis propheta studuit quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum, illa sub Gedeone duce pugnae victoria designavit? Talia nimirum illic acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ipsa attestante didicimus, ne parva haec quae facta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad
Abbreviated transcription (Latin):
genere redempto compeseuit. Su¬
ꝑauit sceptrũ ex actoris eiꝰ: cum
regnũ eiꝰdem diaboli. qͥ ꝓ pestifera
ꝑpetratione uicioꝵ exigere consue¬
uerat debita tributa penarũ de
fidelium corde destruxit. S qͦmͦ bȩc¬
acta st̃: audiamus. Subiunctũ ẽ ili¬
co: sic̃ in die madian. Non abre ar¬
bitror: si hoc madianitarũ bellũ.
qđ incomparatione aduentꝰ dnĩci
aꝓpħa uigilant̃ illatũ ẽ. aliqͥnto
latiꝰ disserã. In libro quippe iudi¬
cũ: gedeon contͣ madianitas di¬
micasse describit᷑. Is cũ exercitus
multitudinẽ ad bella ꝓducẽt: diui¬
na illi ad monitione p̃ceptũ ẽ. ut
ad fluuiũ ueniens. om̃s qͦs flexis
genib aquas haurire conspiceret.
abelloꝵ conflictu remoueret. Ae¬
stantes manib aquas hauserant
remanser̃t. Cũ his ad p̃lium ꝑgit:
eosq ñ armis s tubis lampadib.
⁊ lagenis armauit. Nam siẽ illie
scriptũ ẽ. accensas lampades mi¬
sert̃ int᷑ lagunculas. ⁊ tubas in

Expanded text:
it. Superavit sceptrum exactoris ejus, cum regnum ejusdem diaboli, qui pro pestifera perpetratione vitiorum exigere consueverat debita tributa poenarum, de fidelium corde destruxit. Veacta sunt audiamus. Subjunctum est illico: Sicut in die Madian. Non abs re arbitror si hoc Madianitarum bellum quod in comparatione adventus Domia vigilanter illatum est aliquando latius disseramus. In libro quippe Judicum , Gedeon contra Madianitas dimicasse describitur. Is cum exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illi admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret, a bellorum conflictu removeret. Acstantes manibus aquas hauserant, remanerent. Cum his ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit . Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in
Abbreviated transcription (Latin):
rãt᷑. dum uiolenta gulȩ desidia re¬
pͥmunt: quasi clamantis eractoris
u̾ba contẽpnunt. S eũ continen¬
ti uro contͣ innumera uicia mul¬
ta uirtutũ certamina suppetant:
cur sub ex actoris clamore contẽp¬
to desolo hic uentre dr̃. qđ eiꝰ im¬
petũ impulsũq restringat: nͥ qđ
nullus palmã sp̃italis certaminis
app̾hendit. qͥ ñ insemet ipso priꝰ
ꝑ afflictam uentͥs concupiscentiã
carnis incentiua deuicerit: He¬
q enĩ ad conflictũ sp̃italis ago

Expanded text:
rantur, dum violenter gulae desideria rerantur, dum violenter gulae desideria reprimunt, quasi clamantis exactoris verba contemnunt. Sed cum continenti viro contra innumera vitia multa virtutum certamina suppetant, cur sub exactoris clamore contempto, de solo hic ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque restringat, nisi quod nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semetipso prius per afflictam ventris concupiscentiam carnis incentiva devicerit? Neque enim ad conflictum spiritali
Abbreviated transcription (Latin):
exempla popłoꝵ. Nec iam agnos.
s edos pascit: qr ñ innoxias cogi¬
tationes m̃tis. s nutͥre pͣuos motꝰ
carnis intendit. Qulagͦ electus
qͥsq ac continens abire pꝰ gregum
uestigia despicit. dicat᷑ recte.
ontẽpnit multitudinẽ eiuitatis.
Ubi ⁊ aptȩ subiungit᷑ Clamorẽ
semel in paradyso hoĩ male ꝑsua¬
sionis nũmũ contulit: Icotidie
ab eo huiꝰ debiti exigere reatum
querit: Huiꝰ ex actoris sermo ẽ:
male suggestioĩs inchoatio. Huiꝰ
ex actoris clamor ẽ: ñ iam lenis.
s iuolenta temptatio. Hic ex actor¬
ex actor clamat: cum fortit̾ tẽptat.
Clamorẽ gͦ ex actoris ñ audire ẽ: iu¬
olentis temptationũ motib mini¬
me consentire. Audiret enĩ: si ea qͤ
suggerit faceret. S cũ ꝑu̾sa agere
Ipse nãq a nobis qđdã debitũ exi¬
git: qr cotidianũ fructũ sibi hu¬
mani laboris impendi etiã ꝑ na¬
turã querit. Abstinentes gͥ uiri
qͥ hoc loco onagri uocabulo figu¬

Expanded text:
exempla populorum. Nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos motus carnis intendit. Quia ergo electus quisque ac continens abire post gregum vestigia despicit, dicatur recte: Contemnit multitudinem civitatis. Ubi et apte subjungitur: i semel in paradiso homini malae persuasionis nummum contulit, et quotidie ab eo hujus debiti exigere reatum quaerit? Hujus exactoris sermo est malae suggestionis inchoatio. Hujus exactoris clamor est jam non lenis, sed violenta tentatio. Hic exactoramat, cum fortiter tentat. Clamorem ergo exactoris non audire est violentis tentationum motibus minime consentire. Audiret enim si ea quae suggerit faceret. Sed cum perversa agere Ipse namque a nobis quoddam debitum exigit, quia quotidianum fructum sibi humani laboris impendi etiam per naturam quaerit. Abstinentes igitur viri, qui hoc loco onagri vocabulo figu
Abbreviated transcription (Latin):
inimagine. erectio inincessu: ran¬
cor in responsione. Horum mens
semꝑ ẽ. ad irrogandas contume¬
lias ualida ad tolerandas infir¬
ma: ad obediendum pigra. ad
lacessendos alios uero importu¬
na : ad ea quȩ facere ⁊ debet. et
preualet ignaua: ad ea autem
quȩ facere nec debet nec p̃ualet
parata. Hȩc in eo quod sponte
non appetit nullis exhortatio¬
nibus flectitur: ad hoc autem
quod latenter desiderat. querit
ut cogat᷑: quia dum metuit ex
desiderio suo uilescere: optat
uim in sua uoluntate tolerare
Igitur quia humanos animos
aliter temptari ex rebꝰ carnalibꝰ.
atq aliter ex spiritalibꝰ diximꝰ:
audiant illi omnis caro fenum.
et om̃is gła eiꝰ sic̃ flos feni. audi¬
ant isti qͦd quibꝰdã post miracu¬
la dictr᷑. nescio uos unde sitis:
discedite a me operarii iniqui¬
tatis. Audiant illi. dicie si
affluant. nolite cor apponere:
audiant istiqr fatuȩ uirgines
quȩ uacuis uasculis ueniunt.

Expanded text:
in imagine, erectio in incessu, ranin imagine, erectio in incessu, rancor in responsione; horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur; ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur: quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa sua voluntate tolerare. Igitur quia humanos animos aliter tentari ex rebus carnalibus, atque aliter ex spiritalibus diximus, audiant illi: « Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . » Audiant isti quod quibusdam post miracula dicitur: « Nescio vos unde sitis. Discedite a me, omnes operarii iniquitatis : » audiant illi: « Divitiae si affluant, nolite cor apponere . » Audiant isti quae fatuae virgines, quae vacuis vasculis veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
indignantes responsionis uerba
suspendunt. Cum his quando
aspere agitur. sepe ad querele
uoces de hac ipsa asꝑitate ꝓsili¬
unt. Cum uero eos magistri sui
blande preueniunt. de hac ipsa
humilitate qua preuenti sunt
grauiꝰ indignantur : et tanto
eorum mens uastiꝰ accenditur
quanto consideratiꝰ infirma n
dicatur. hi nimirum qr humili¬
tatem quȩ uirtutum mater est
nesciuntͥ usum sui laboris ꝑdũt.
etiam si qua bona sunt que oꝑa¬
riuideantur: quia surgentis fa¬
bricȩ robusta celsitudo ñ figit᷑:
que nequaquam ꝑfundamenti
fortitudinem in petra solidatur
Soli gͦ ruinȩ crescit quod edifi¬
cant: quia ante molem fabricȩ
humilitatis fundamina ñ ꝓcu¬
rant. Quos bene ab intimis ꝓdi¬
mus: si paucis in exterioribus
ostendamus.Cunctis namq a
pud se suꝑba cogitatione tum᷑¬
tibꝰ. in ẽ. clamor in locutione. ama¬
ritudo in silentio: dissolutio in
hilaritate. furor in tristicia. in¬
honestas iactione. honestas

Expanded text:
indignantes etiam responsionis verba indignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his quando aspere agitur, saepe ad querelae voces de hac ipsa asperitate prosiliunt. Cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de hac ipsa humilitate qua praeventi sunt, gravius indignantur; et tanto eorum mens fortius accenditur, quanto consideratius infirmari dicitur. Hi nimirum quia humilitatem quae virtutum mater est nesciunt, usum sui laboris perdunt; etiamsi qua bona sint, quae operari videantur, quia surgentis fabricae robusta celsitudo non figitur, quae nequaquam per fundamenti fortitudinem in petra solidatur; soli ergo ruinae crescit, quod aedificant, qui ante molem fabricae, humilitatis fundamenta non procurant. Quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribus ostendamus. Cunctis namque superbia apud se cogitatione tumentibus, inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, improbitas in actione, inhonestas
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ se cõmissos dolent. Sicq dũ
contra rectorem suꝑbiunt. etiã
contra iudicia conditoris intu¬
mescunt: & dũ pastoris uitam
diuidicantꝰ. ipsam quoq sapien¬
tiam omnia disponentẽ impu¬
gnant. Sepe autem rectoris
sui dictis ꝓterue obuiant: et
eandẽ uocis suꝑbiã libertatẽ
uocant. Sic quippe elatio se
quasi ꝓ rectitudine libertatis
obicit: sic̃ sepe se timor ꝓ humi¬
litate supponit. Nam sicut
pleriq reticent extimore. et
tamen tacere se extimant ex
humilitate. ita non nulli loquũ¬
tur ꝑ impatientiam elationis:
et tamen loqui se credunt ꝑ
libertatẽ rectitudinis. Aliqnͣ
autem subditi ꝓterua que sen¬
tunt. nequaquam ꝓdunt:
hi quorum loquacitas uir cõ¬
pescitur: non numqu̾a ex so¬
la amaritudine intimi ranco¬
ris obmutescunt. Qui ꝑdolorẽ
mentis ꝓcacitatis suȩ u̾ba subtra¬
hentes. cum male loqui soleant
peiꝰ taceant: quia cum peccatores
aliquid de correctione audiunt:

Expanded text:
esse se commissos dolent; sicque dum esse se commissos dolent; sicque dum contra rectorem superbiunt, etiam contra judicia conditoris intumescunt. Et dum pastoris sui vitam dijudicant, ipsam quoque sapientiam omnia disponentem impugnant, se autem rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe se et timor pro humilitate supponit. Nam sicut plerique reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, ita nonnulli loquuntur per impatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Aliquando autem subditi proterva quae sentiunt nequaquam produnt; et hi quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt: qui per dolorem mentis procacitatis suae verba protrahentes, cum male loqui soleant, pejus tacent. Quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitas iniram uertit᷑:
quia dum cunctos despicit:
dum sensum uitamq omniu̾
sine moderatione reprehendit:
tanto inrefrenatiꝰ se in iracun¬
diam dilatat: quanto eos qui
sibi commissi sunt. eẽ sibimet
indignos putat. At contra cũ
subiectorum cor suꝑbia insti¬
gat. hoc summopere agere
nititur. ut sua acta considera¬
re funditꝰ negligant: ⁊ semꝑ
tacitis cogitationibꝰ rectoris
sui iudices fiant. Qui dum
in illo quod reprehendere de¬
beant importune respiciunt:
in semet ipsis quod corrigant
numquam uident. Unde et
tanto atrociꝰ pereunt quanto
a se ocłos auertunt. ꝙ in huiꝰ
uite itinere offendentes corru¬
unt dum alibi intendunt.E
quidem peccatores se asserunt:
nec tamen tantum ut tam norie
in regimine ꝑsone traderentur.
Et dum eius facta despiciunt:
dum precepta contempnunt:
ad tantam usq in saniam deuol¬
uuntur. ut dm̃ res humanas
curare non estiment: quia ei
qui quasi iure reprehenditur

Expanded text:
tranquillitas in iram vertitur. tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos putat. At contra, cum subjectorum cor superbia instigat, hoc summopere agere nititur, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant. Qui dum in illo quod reprehendere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident. Unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt. Quia in hujus vitae itinere offendentes corruunt, dum alibi intendunt, et quidem peccatores se asserunt, nec tamen tantum, ut tam noxiae in regimine personae traderentur, et dum ejus facta despiciunt, dum praecepta contemnunt, ad tantam usque insaniam devolvuntur, ut Deum res humanas curare non aestiment, quia ei qui quasi jure reprehenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ens. in eorum obtutibꝰ diuerso
amictu pallietur. Nam cum
his qui de terrena priꝰ gła suꝑ¬
biebat. postinodum de sc̃ĩtate
extollitur: nequaquam eor eiꝰ
elatio deseruit : s ad eum con¬
sueta ueniens. ut cognosci ne¬
queat uestem mutauit. Scien¬
dum quoq ẽ: quod aliter hȩc
p̃positos atq aliter subditos
temptat. Prelato namq incogi¬
tationibꝰ suggerit. ꝙ solo uitȩ m̾i¬
to suꝑ ceteros excreuit: ⁊ si qua
ab eobene aliquando gesta st̃.
hec importune eiꝰ animo obi¬
cit. Et cum hunc deo singłari¬
ter placusse insinuat: quo
facile suggesta ꝑsuadeat. ipsã
ad testimonium potestatis tra¬
dite retributionem uocat: di¬
cens. qr nisi omnipotens ds̃ de
hnis omnibꝰ meliorem cerneret
om̃s hos sub tuo tegimine ñ
dedisset. Eiusq mox mentem
erigit: uiles atq inutiles eos
qui subiecti sunt ostendit: ita
ut nullum iam quasi dignum
respiciat. cui equanimiter. lo¬
quatur. Unde et mox mentis

Expanded text:
ens, in eorum obtutibus diverso ens, in eorum obtutibus diverso amictu pallietur. Nam cum is, qui terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur, nequaquam cor ejus elatio deseruit; sed ad eum consueta veniens ut cognosci nequeat, vestem mutavit. Sciendum quoque est, quod aliter haec propositos, atque aliter subditos tentat; praelato namque in cogitationibus suggerit, quia solo vitae merito super caeteros excrevit; et si qua ab eo bene aliquando gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et eo hunc Deo singulariter placuisse insinuat: quo facilius suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributionem vocat, dicens: Quia nisi omnipotens Deus te his omnibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset, ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis
Abbreviated transcription (Latin):
mei :s hunc tumorem quam
concita uindicta represserit:
ilico adiungit dicens. Cum ad¬
huc sermo eẽt inore regis: uox
de celo ruit. Tibi dicitur na¬
buchodonosor rex. Regnum
transiet a te: et ab hominibus
te eicient: et cum bestus ⁊ feris
erit habitatio tua. fenu qͣsi
bos comedes: et septẽ tẽpora
mutabunt᷑ suꝑ te. Ecce quia
tumor mentis usq ad aꝑta uer¬
ba se ꝓtulit: patientia iudicis
ꝓtinꝰ usq ad sententiam erupit:
tantoq hunc districtiꝰ ꝑculit:
quanto eius se suꝑbia immodera¬
tiꝰerexit. Et quia enumerando
bona dixit. in quibus sibi placu
it: enumerata mala in quibus
feriretur audiuit. Seiendũ uͦ ẽ
quod ipsa hȩc de qua tractamus
elatio. alios ex rebus scłaribus:
alios uero exspiritalibus possi¬
det. Alter namq intumescit
auro: alter eloquio. Alter infi¬
mis et terrenis rebꝰ: alter sũmis
celestibꝰq uirtutibꝰ. Una tam̃
eademq ante dĩ oculos agitur:
quamius ad humana corda ueni¬

Expanded text:
mei? Sed hunc tumorem quam mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, ilico adiungit, dicens: Cumque adhuc sermo esset in ore regis, vox de cęlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor rex: Regnum tuum transiet a te, et ab hominibus te eicient, et cum bestiis / feris erit habitatio tua, fenum quasi bos comedes, et septem tempora mutabuntur super te. Ecce quia tumor mentis usque ad aperta verba se protulit, patientia iudicis protinus usque ad sententiam erupit tantoque hunc districtius perculit, quanto eius se superbia inmoderatius erexit. Et quia enumerando bona dixit, in qit, enumerata mala, in quibus feriretur, audivit. Sciendum vero est quod ipsa haec, de qua tractamus, elatio, alios ex rebus saecularibus, alios vero ex spiritualibus possidet. Alter namque intumescit auro; alter eloquio; alter infimis et terrenis rebus; alter summis coelestibusque virtutibus: una tamen eademque ante Dei oculos agitur, quamvis ad humana corda veni
Abbreviated transcription (Latin):
captiua mente susceꝑit: hoc
primum dampnum patit᷑. qͦd
clauso cordis ocło iudicri equi¬
tatẽ ꝑdit. Nam cuncta quȩ
ab aliis uel bene geruntur dis¬
plicent: et sola ei quȩ ipse uel
praue egerit placent.Sẽper
aliena oꝑa despicit: semper
miratur quod facit: quia et
quicquid egerit. egisse se sin¬
głariter credit: atq in eo qͦd
ex ibet ꝑ glȩ cupiditatẽ. sibi
et cunctis transcendere cȩteros
estimat: ꝑ lata cogitationum spa¬
cia secum deambulans laudes
suas tacitus clamat. Non numꝗͣ.
uero ad tantam elationem mens
ducitur: ut in eo quod tumet
etiam ꝑ ostentationem locutio¬
nis effrenetur. s tanto faciliꝰ
riuna sequitur: quanto apud
se quisq impudentiꝰ exaltat᷑.
hinc enim scriptum ẽ. Ante
ruinam exaltatur cor. Hinc ꝑ
danielem dr. In aula babilonis
deambulabat rex: responditq
et ait.Nonne hec ẽ babilon
magna: quam ego edificaui
in domo regni. in robore forti¬
tudinis meȩ. et in gła decoris

Expanded text:
captiva mente susceperit, hoc captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo iudicii aequitatem perdit. Nam cuncta, quę ab aliis vel bene geruntur, displicent, et sola ei, quae ipse vel prave egerit, placent. Semper aliena opera despicit, / semper miratur, quod facit, quia et quicquid egerit, egisse se singulariter credit atque in eo, quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimEt cum se in cunctis transcendere ceteros ęstimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnumquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo, quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilis ruina sequitur, quanto apud se quisque inpudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor. Hinc per Danihelem dicitur: In aula Babylonis deambulabat rex responditque et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ hanc subtiliꝰ sollic itiꝰq
discutere: atq adhumanas
mentes. quanta uel qualis ue¬
niat. et quibꝰ qualiter subripi¬
at demonstrare. Alia quippe
uicia eas solummodo uirtudes
impetunt. quibꝰ ipsa destruun¬
tur: ut uidelicet ira patientiã.
castrimargia abstinentiam. libido
continentiam expugnet. Suꝑbia
autem quam uiciorum radicẽ dixi¬
cem diximus nequaquam uniꝰ uir¬
tutis extinctione contenta. contra
cuncta anime menbra se erigit:
et quasi generalis ac pestifer mor¬
bus corpusomne corrumpit : ut
quicquid illa inuadente agit᷑.
etiam si ẽẽ uircus ostendit᷑ ñ ꝑ
hoc deo. s soli uanȩ glorie serui¬
atur. Quasi enim tyrannus
quidam obsessam quippe ciuita¬
tem intercipit. cum mente̾ suꝑ¬
bia irrumpit: et quo diciorem
quemq cȩperit. eo in dominio
durior exurgit. qr quo ampliꝰ
res uirtutis sine humilitate
agit᷑ : eo latiꝰ ista dominatur.
Quisqͥs uero eiꝰ inse tyrannidẽ

Expanded text:
debemus hanc subtilius sollicitiusque debemus hanc subtilius sollicitiusque discutere, atque ad humanas mentes quanta vel qualis veniat, et quibus qualiter subrepat demonstrare; alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt, quibus ipsa destruuntur, ut videlicet ira patientiam, gastrimargia abstinentiam, libido continentiam expugnet; superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione contenta, contra cuncta animae membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiamsi esse virtus ostendatur, non per hoc Deo, sed soli vanae gloriae servitur. Quasi enim tyrannus quidam obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia inrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero eius in se tyrannidem