comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sam ubiq un.bat. Per caritatẽ dei
seruentibꝰ udeis non cesst n carica
& pximi ꝓ lapidontibꝰ uitrcesdit
Per carirato des anguebat errantes uo
corrigerentur ꝓ caricatẽ ꝓxim ꝓla¬
pidantibꝰ orabat ne puiniren⁊
Caritatis uirtute subnixus uucir
saulũ crudelicer seuientẽ: et quẽ
buit in t̾ra ꝑsecutorẽ in celome. ute

Expanded text:
sam ubique vincebat. Per caritatem Dei sam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecuto
Abbreviated transcription (Latin):
lit dũs eos non solũ copiose ditauit.
sed etiã ad certandũ iniuctissime
confortauit. Attuilit namq donũ
eantatis que ꝑdiiceret᷑ homines ad
consortiũ denotis. Quod ergo attu¬
I er ogauit: nec sibi aliquid minuit.
l mirabilt᷑ & suors fideliũ pauperi¬
i Nditauit: et in deficientibꝰ thesau¬
ꝯblenus ipse ꝑmansit.
de terris eleuauit ad cȩlũ Raricas
que precessit in rege: ipsa subsequen¬
ter refulsit in mibte. Oadniranda¬
ubiq potentia saluatoris: o predican.¬
dã ur. indesinenter grã redempto¬
is. Ostendit in matre uirginitatis
ec̃nȩ murculũ: demorstrait inmar¬
cire inuictȩ haritatis indittũ Ince¬
gricas quippe intemerata ꝑmansig
in urgine: dilectionis uestis ini ũcta
ꝓscuerauit in martur. Et sicut INI
niatre dñi non potuit uirginitas uio¬
iari sic in martiris mente non potu¬
it xp̃i caritas tanto seiuentiũ agmi¬
ne superariEPhANUS ergo ut
nominis sui eoronã icruisset: e¬
re caritatẽ armis hahehat: et ꝑ ip¬

Expanded text:
t, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauplenus ipse permansit.num de terris elevavit ad celum. Charitas que precessit in Domino: ipsa subsequenter refulsit in servo. Oubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ip
Abbreviated transcription (Latin):
quibus armis preciuctus STEPHANOS
seuiciã uideoꝵ potut superare:
ut ita meruisset feliciter triumpha¬
re Neq enĩ paruipendendasumt.
talis uirtus. taluq trumphus. Aut
uem iulibus armis potuit premu¬
niri qui a multis non potuit supera¬
te. Inuicte namq in eo enituit in¬
igne iuetutis que nec frementiũ sẽ.¬
intiã fõrmidanit nec lapidantiuor
actibꝰ deuicta suceubunt Usq adeo
enĩ inter frementes ꝑmansit interri¬
tus & inter lapidũ fuit cruciamei¬
ta securus ut incredulitatẽ iudeoꝵ
fidenter argueret. & benignus ꝓ lapi¬
Aantibꝰ exoraret. Q uod est ergo tam
ens superaret  nsuꝑ & occisus au¬
lã celestis regir inuus & coronatus
intraret : proculdubio munimine
regio septus nullatenus est ab ad¬

Expanded text:
quibus armis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam ens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab ad
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ eiꝰ diffuderat: et multe e
uniuersa iudȩa turbȩ ad celest̃
medicũ confluebant. Quia enĩ
tarda ẽ. humanȩ ignorantiȩ fides
ad credenda quȩ non uidet & spe¬
randa quȩ nescit: oportebat dnu-¬
na eruditione firmandos. corpo¬
reis beneficiis et iusibilibꝰ miracu¬
lis incitari: ut cuiꝰ tã benignam
ex ꝑiebantur potentiã. nonꝰ ambi¬
gerent salutarẽ esse doctrinao
t gͦ exteriores

Expanded text:
jus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores
Abbreviated transcription (Latin):
cus ẽ enĩ animi appetitꝰ a uolu¬
ptatt oculoꝵ: a uoluptate auri¬
ũ: a uoluptate olfaciendi gustan¬
di. tangendi. Sed quia ista conci-¬
nentia partim deo corã fit. ut
illi placeatur interiore gaudio
conscientie : partĩ coram homini¬
bꝰ tantũ. ut gła humana capia¬
tur: quinq dieuntur sapientes.
& quinq stultę. Utrȩq tamen
uirgines: quia utraq continenti¬
a est. quãuis diuerso fomite gau¬
deat. Lampades autẽ sunt quia
istã continentiã fiunt᷑. Dictũ ẽ au¬
tẽ: luceant oꝑa ur̃a corã hominibꝰ
Om̃s uero acceperunt lampades
fuas: & uenerunt obuiam sponso
Intelligendũ est ergo xp̃i nomine
çenseri: de quibꝰ agitur. Non pos¬
sunt qui xp̃iani non sunt: spon¬
so xp̃o uenire obuiam

Expanded text:
 enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam
Abbreviated transcription (Latin):
ad urbẽ catanensiũ sitienter
nerabilẽ uirginẽ nobilissimam
sracusanoꝵ. simul ꝑgere. festi¬¬
uitatis grã inuitantis. cũ ma-¬
de cutitia. Quȩ ꝑ annos qua-¬
tuor fluxũ sanguinis patieba-¬
remedio liberari. Igitur dũ ꝓces-¬
sionis misteria agerentur: hȩc
euangelii lectio fuit: qua legitꝰ
fimbria uestimenti. mulierem
sanguinis fluxu fuisse saluatã.
lucia matri suȩ. Si credis mat̾
his quȩ leguntur: crede agathem
isse: ut semꝑ in presenti habeat
eũ. ꝓ cuiꝰ nomine passa ẽ. Con-¬
tinge ergo sepulchrũ eiꝰ credens:¬

Expanded text:
ad urbem| cataniensium sicienter nerabilem . uirginem nobilissimam syracusanorum . simul| pergire festiuitates gratia inuitante. Cum matre| euthicia+ per annos quattuor fluxu sanguinis patie| baremedio liberare. Igitur| dum processiones misteria agerentur. Haec euangelii lec| tio fuit qua+ legitur fimbrio uestimenti . mulier a sanguinis| fluxu saluata. Elucia matre suae. Si credis mater his quę leguntur . cre| de Agatheisse . ut sem| per in praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens
Abbreviated transcription (Latin):
Uo autẽ hoc ep̃o qui tuno
preerat suggeritur: ait.
Quousq dilectissimi casso uos¬
fatigatis labore: et int̾ homines
requiritis medicinã : cũ hic habe.¬
atur cęlestis medicus. qui sepe in-¬
firmoꝵ ualitudines sine herba.¬
rũ adminiculo uirtutis ꝓpriȩ
depellat effectu: Et quis inqu¬
sat se portari ad beati sepul-¬
drũ. Cũq paumento ꝓstratꝰ.
quę necessitas exigebat fidelit̃
yrecaretur: ad mediũ fere no-¬
dis om̃s qui aderant sopor ob-¬
cinuit: statimq infirmo cona-¬
si eiciende urinȩ imminet
Tangensq unũ pueroꝵ: uoce
tenui. uasculũ postulat exhi-¬
beri. Illatoq dũ urinã nititur
acere. lapidẽ magnũ emisit :
qui tam ualidus fuit: ut ca-¬
dens sonũ in ipsa quȩ parata
fuerat conca ꝓferret. Tunc
ablata febre cũ om̃i dolore.::
naui restauratur incolumis:¬

Expanded text:
 cum hoc episcopo qui tunc praeerat suggeritur, ait: Quousque vos, dilectissimi, casso fatigatis labore, et inter homines requiritis medicinam, cum habeatur hic coelestis medicus, qui saepe infirmorum valetudines sine herbarum adminiculo, virtutis propriae depellat effectu? Et quis, inquat se portari ad beati sepulcrum. Cumque, pavimento prostratus, quae necessitas exigebat fideliter precaretur, medio fere noctis omnes qui aderant sopor obtinuit. Statimque infirmo conatus ejiciendae urinae imminet, tangensque unum puerorum, voce tenui vasculum postulat exhiberi, illatoque, dum urinam nititur ejicere, lapidem magnum emisit; qui tam validus fuit, ut cadens sonum in ipsa quae parata fuerat concha proferret. Tunc ablata febre cum omni dolore, navi restauratur incolumis
Abbreviated transcription (Latin):
scire diuina non possunt.
ene autẽ sibi diuiserunt
euangelistȩ: ut sc̃s mathe-¬
ũ ioseph ab angelo moneri indu-
gelista testimoniũ fert qđ non
nifestauit: cũ dicit matri. Mulier.
ecce filius tuus. Demnde dicit discipu-¬
lo. fece matertua. Etiã utenq te¬
status est discipulus et mat̾: quia
ex illa hora suscepit eã discipulus
in sua. Utiq si conuenisset: nũquã
uirũ ꝓpriũ reliquisset: nec uir eã
iustus a se discedere passus esset.
Quomodo autẽ dñs diuortium
precepisset: cũ ipsius sit sententia.
quia nemo dimittere debet uxorẽ.
excepta causa fornicationis: Pul¬
chre autẽ docuit sc̃s matheus quid
facere debeat iustus qui ꝓbrũ con-¬
iugis deprehenderit: ut incruen-¬
tum se ab homicidio. castũ ab ad¬
ulterio prestare debeat. Qui enĩ
conungitur meretrici: unũ corpus
est. Ergo ubiq in ioseph. iusti grã
et ꝑsona seruatur: ut testis orne-¬
tur. Os enĩ iusti mendaciũ nescit.¬

Expanded text:
scire diuina non possunt. Bene autem sibi diuiserunt euangelistae, ut sanctus Matthaeus Ioseph ab angelo moneri inducegelista testimonium ferret quod nonnifestauit, cum dicit matri: mulier, ecce filius tuus, deinde discipulo: ecce mater tua. etiam uterque testatus est, discipulus et mater, quia ex illa hora suscepit eam discipulus in sua. utique si conuenissent, numquam uirum proprium reliquisset, nec uir eam iustus a se discedere passus esset. quomodo autem dominus diuortium praecepisset, cum ipsius sit sententia quia nemo dimittere debet uxorem excepta causa fornicationis ? pulchre autem docuit sanctus Matthaeus quid facere debeat iustus, qui probrum coniugis deprehenderit, ut incruentum ab homicidio, castum ab adulterio praestare se debeat; qui enim coniungitur meretrici unum corpus est. ergo ubique in Ioseph iusti gratia et persona seruatur, ut testis ornetur; os enim iusti mendacium nescit
Abbreviated transcription (Latin):
nosmet ipsos. quales peccando nos
fecimꝰ: et maneamꝰ nosmet ipsi. qua¬
les ꝑ grãm factisumꝰ. Ecce enĩ qui
suꝑbꝰ fuit. si conuersus ad xp̃m.
humilis factus ẽ: semet ipsũ relin-¬
quit. Si luxuriosus quisq ad con-¬
tinentiã uitã mutauit: ab nega¬
uit utiq qđ fuit. Si auarus qͥsq¬
ambire iam desut: et largiri didicit
ꝓpria qui prius aliena rapiebat:
ꝓcul dubio semet ipsũ reliquit.
Ipse quidẽ est ꝑ naturã: sed non est
ipse ꝑ malitiam. Hinc enĩ scriptũ ẽ.
Uerce impios: et non erunt. Conuer¬
sinamq impu non erunt: non qͥa
scilicet non erunt in impietatis

Expanded text:
nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum humilis factus est, semetipsum relinquit. Si luxuriosus quisque ad continentiam vitam mutavit, abnegavit utique quod fuit. 1588 Si avarus quisquambire jam desiit, et largiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum est: Verte impios, et non erunt . Conversi namque impii non erunt, non quia scilicet non erunt in impietatis
Abbreviated transcription (Latin):
desponsatã uiro cui nomen erat
ioseph. de domo dauid. Et nomer
uirginis: MaRia. &R¬
atent quidẽ diuina misteria uec
facile iuxta ꝓphecicũ dictũ quis¬
quã hominũ potest scire consiliũ
dei. sed tamen ex ceteris faccis atque
preceptis dĩi saluatoris possu mus
intelligere. et hoc propensior is fuisse
consilis: quod ea potillimum electa
est ut deum pareret que erat
desponleta uirs¬
. Et bene utrũq posu-¬
it scriptura: ut et desponsata es-¬
set et uirgo. Ungo. ut expers ui-¬
rilis consortii uideretur: desponsa-¬
ta. ne temeratȩ uirginitatis adu-¬
reretur infamia: cui grauis aluus
corruptelȩ uideretur insigne pre-¬
ferre. Maluit autẽ dñs aliquos
de suo ortu. quã de matris pudo¬
re dubitare. Sciebat enĩ teneram
esse uirginis uerecundiã: et lubri-¬
cã famã pudoris: nec putauit or-¬
tus sui fidẽ. matris iniurus astru-¬

Expanded text:
ro, cui nomen erat Ioseph, de domo Dauid, et nomen uirginis Maria. latent quidem diuina mysteria nec facile iuxta propheticum dictum quisquam hominum potest scire consilium dei, sed tamen ex ceteris factis atque praeceptis domini salutaris possumus intellegere et hoc perpensioris fuisse consilii, quod ea potissimum lecta est, ut dominum pareret, quae erat desponsata uir. et bene utrumque posuit scriptura, ut et desponsata esset et uirgo: uirgo, ut expers uirilis consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matris iniuriis adstru
Abbreviated transcription (Latin):
cur tentus et conuentione publi-¬
xit. Ergo si scis. fac ut uniuersi sci¬¬
ant: et uiuas. et clerus tuus auge
ci. et facio ut clerus m̃s augeatur.
Ergo sacrifica diis immortalibꝰ
et esto princeps sacerdotũ. Beatus¬
ficaui et sacrifico deo patri om̃ipo¬

Expanded text:
cur tentus et conventione publixit: « Ergo si scis, fac ut universi sciant, et tu vivas et clerus tuus augeaci et facio, ut clerus meus augeatur. Ergo sacrifica diis immortalibus, et esto princeps sacerdotum. » ad hficavi et sacrifico domino Deo Patri omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
ministrũ elegeris: cui cõmisisti dñi¬
ci corporis & sanguinis consecrati¬
onẽ. Cui consũmandoꝵ consortiũ
sacramentors credidisti: Huic sangui-¬
nis tui. consortiũ negas: Uide ne
perielitetur iudiciũ : dũ forcitudo
laudatur. Abiectio discipuli: detri¬
mentũ est magistri.¬

Expanded text:
commisisti Dominici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramentorum credidisti, huic sanguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum magistri
Abbreviated transcription (Latin):
cats talentis dñi sui. centesimum
secũ afferens fructũ: ad gẽmea cęli
palatia ꝑ henniter regnaturus. ar-¬
dentis animi desiderio satagens ꝓ¬
perauit. Nã martiriũ suo indicens¬
corpori: assiduis lamentationibus.
crebrisq uigiliis. semꝑ m̃bra sua ma-¬
cerabat. hic enĩ ab ipso pueritię
suȩ tempore. castus omnimodo ꝑ-
to inter agmina angeloꝵ. et glorio¬
sũ apłoꝵ chorũ : int̾ laudabilem

Expanded text:
 talentis Domini sui, et centesimum secum afferens fructum ad gemmea coeli palatia perenniter regnaturus, ardentis animi desiderio satagens properavit. Nam martyrium suo corpori assiduis lamentationibus, crebrisque vigiliis membra sua macerans indixit. Hic etenim ab ipso pueritiae suae tempore castus omnimodo perto inter angelorum agmina, et gloriosum apostolorum chorum, inter laudabilem
Abbreviated transcription (Latin):
ueru. it itaq plebem & semores et
scribas: & concurrentes rapuerunt e¬
ũ. et adduxerunt in conciliuor. Et
statuerunt testes falsos: dicentes. ho¬
mo iste: non cessat loqui uerba. aduer¬
sus locũ scm̃ et legẽ. Audiuimꝰ enim
eũ dicentẽ: quoniã ihesus nazarenus
hic destruet locũ istũ. et mutabit tra¬
ditiones quas tradidit nobis moy ses.
Et intuentes in eũ omnes qu sedebant
in concilio: uiderunt faciem eius

Expanded text:
taque plebem: et Seniores et scribas: et concurrentes rapuerunt eum: et adduxerunt eum in concilio. Et statuerunt testes falsos dicentes. Homo iste non cessat loqui verba adversus locum sanctum hunc et legem. Audivimus eum dicentem: quoniam Jesus Nazarenus hic destruet locum istum: et mutabit traditiones: quas tradidit nobis Moyses: et intuentes eum omnes qui sedebant in concilio: videru
Abbreviated transcription (Latin):
qui dũ contra dm̃ se quasi de custodi-¬
a legis nesciens extulit: cornu in na-¬
re gestauit. Unde et hoc ipsũ naris
cornu ꝑ humilitatẽ postmodũ incli¬
nans: dicit. Qui prius fui blasphemꝰ
et ꝑsecutor: et contumeliosus. Sed
miscdiam consecutꝰ sũ: quia ignorats
feci. In nare cornu gestabat: qui pla-¬
citurũ se deo de erudelitate confide-¬
bat: sicut ipse postinodũ semecipsũ
redarguens dicit. Proficiebã in iu¬
daismo supra multos coȩtaneos in
genere meo: habundantius ȩmulator
existens pat̾narũ mearũ traditionuo
huiꝰ autẽ rinocerotis fortitudinẽ om̃is
uenator extimuit: quia sauli seuitiã
unꝰquisq predicator expauit. Serip¬

Expanded text:
qui, dum contra Deum se quasi de custodiqui, dum contra Deum se quasi de custodia legis nesciens extulit, cornu in nare gestavit. Unde et hoc ipsum naris cornu per humilitatem postmodum inclinans dicit: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci . In nare cornu gestabat, qui placiturum se Deo de crudelitate confidebat, sicut ipse postmodum semetipsum redarguens dicit: Et proficiebam in judaismo supra multos coaetaneosgenere meo, abundantius aemulator existens paternarum mearum traditionum." Huius autem rhinocerotis fortitudinem omnis uenator extimuit, quia Sauli saeuitiam unusquisque predicator expauit. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
rinocerotã uel certe monoce¬
rotã seilicet unicornẽ. ille ppłs intelli-
gi qui de accepta lege dũ non oꝑa. sed
solã inter cunctos homines elationẽ
sumpsit:: quasi int̾ cȩteras bestias cor-¬
mi singulari certauit. Inde passionẽ
ait. Libera me de ore leonis: et a cor-¬
nibꝰ unicorniũ humilitatẽ meã. Tot
quippe in illa gente unicornes. uel
certe rmocerotes fuerunt: quot con¬
tra predicamenta ueritatis. de legis
opibꝰ singulari & fatua elatione con-¬
fisisunt. Beato igitur iob scẽ eccłiȩ
cipũ tenenti. dicitꝰ. Nũquid uolet̾
rinoceros seruire tibi: Acsi aꝑtius
dicatur. Nũquid illũ ppłm quẽ su-¬
audis ut ego. qui et contra me illũ
singulari cornu extolli conspicio. ⁊¬
et tamen michi cũ uoluero ꝓtinꝰ sub¬
do Sed hoc melius ostendimꝰ: si de
genere ad speciẽ transeamꝰ. Ex hoc gͦ
ppło nrͣ paulus et primꝰ insuꝑbia. et
postmodũ precipuus testis in humi-¬
litate nobis ad mediũ deducatur.

Expanded text:
inocerotem, vel certe monocerotem, scilicet unicornem, ille populus intelligi qui dum de accepta lege non opera, sed solam inter cunctos hsumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulari certauit. Inde passionem ait: "Libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam." Tot quippe in illa gente unicornes uel rhinocerotes extiterunt, quot contra praedicationem ueritatis de legis operibus gloriati, et fatua elatione confisi sunt. Beato igitur Iob Ecclesiae typum tenenti dicitur: "Numquid uolet rhinoceros seruire tibi?" Ac si dicatur: nunquid illum populum, quem supaudis: ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio; et tamen mihi, cum voluero, protinus subdo. Sed hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus. Ille ergo ex hoc populo et primus in superbia, et postmodum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus deducatur,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ corinthiis idẽ paulus scribens
de eo dicit. Salutat uos lucas me¬
dño. Et timotheo illustri uiro seri¬
bens: dicit. Lucas ẽ. mecũ solus. In
alio quoq loco epłe suȩ. ait de illo
int̾ reliqua salutationis uerba: ec¬
clesiȩ dei quȩ erat corinthi. Misimꝰ
etiã et fratrẽ nrm lucã: cuiꝰ laus
ẽ. in euangelio ꝑ om̃s ȩccłias. Non
solũ autẽ: sed et ordinatus ab ȩccle¬
siis. comes peregrinationis nr̃ȩ factꝰ
laudabilis hic dñi euangelista lu
cas: meruit a tanto apło et docto
rũ a deo missũ medicũ animarum
predicemꝰ. Cuiꝰ omnia doctrinȩ uer¬
ba. nichil aliud resonare uidentur.
nisi animȩ languentis medicinam.
Precerea. non immerito tale sortitus
ẽ nomen. Lucas quidẽ eolice: in
nr̃a lingua int̾pretatur consurgens
siue eleuans. Recte itaq consur-¬
gens siue eleuans dicitur: qui ter¬
renis despectis curis. sese ad cęlestia¬

Expanded text:
sibus scribens ait de eo: Salutat vos Lucas meno . Et Timotheo illustri viro scribens ait: Lucas solus mecum est . Et in alio loco epistolae suae ait de illo inter reliqua salutationis, Ecclesiae Dei quae est Corinthi, misimus etiam fratrem nostrum, cujus laus est in evangelio per omnes ecclesias. Non solum autem, sed et ordinatus est ab ecclesiis, comes peregrinationis nostrae . Vir laudabilis est hic Domini evangelista, qui meruit a tanto apostolo et doctorrum a Deo missum medicum animarum praedicemus eum. Cujus omnia doctrinae verba nihil aliud resonare videntur, nisi animae languentis medicinam. Propterea non immerito iste tale sortitus est nomen. Lucas quidem Aeolice, in nostra autem lingua interpretatur consurgens sive elevans. Recte itaque consurgens sive elevans dicitur, qui terrenis despectis, sese ad coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
illa ait. Angłm dei habeo ama¬
torẽ: qui nimio zelo custodit
corpus meũ. Hic si uel leuiter
senserit qđ tu me polluto amo¬
re contingas: statĩ cuxa te suũ¬
furorẽ exagitabit:: et amittes
florẽ tuȩ gratissimȩ iuuentutis.
nitatẽ meã custodias: ita te di¬
liget sicut et me. et ostendet ci¬
bi głam suam.¬

Expanded text:
iat: Angelum Dei habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem suum exagitat et amittes florem gratissimae tuae juventutis.titatem meam custodias, ita te quoque diliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
exprunt: cũ subiungit. Maiorẽ
hac dlectionẽ nemo babet. quã
ut animã suã ponat qͥs ꝓ amicis
siuis. Mori etiã ꝓ mimicis dñs uene¬
rat: et tamen positurũ se animam
ꝓ amicis dicebat: ut ꝓfecto nobis
ostenderet: quia cũ diligendo lucrũ
facere de inimicis possumꝰ: etiã ipsi
amici sunt qui ꝑsequuntur.

Expanded text:
exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid exterius a ꝓximo patimꝰ.
contra occultũ raptorẽ interiꝰ iugi
lemꝰ: qui nũquã melius uincitur.
nisi cũ raptor exterior amat᷑ Un a
quippe. ẽ. et sũma ꝓbatio caritatis.
si et ipse diligiturꝰ. qui aduersatur.
hinc ẽ. qđ ipsa ueritas et crucis
patibulũ sustinet: & tamen ipsis
suis ꝑsecutoribꝰ affectũ dilectionis
impendit. dicens. Pat̃ ign ssce illis:
quia nesciunt quid faciunt. Quid

Expanded text:
s a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciu
Abbreviated transcription (Latin):
eb suis. Crede tacharia angelo: cre¬
de cęli ministro. Accõmoda nun-¬
cio fidẽ: si ñ uis ꝑdere uocẽ. Ecce.
ubi incurristi ꝑfidiȩ noxã. statio
accepisti in hostio linguȩ cathenã
hic angłs. gaudiũ portat: & um¬
culũ. fidẽ obseruat: et uocẽ. Si
credideris: gaudiũ meriusti. Si ñ
credideris: uinculũ incurristi.
ixit zacharias ad¬

Expanded text:
elus: Crede, Zacharia, angelo, crede coelesti ministro: accommoda nuntio fidem, si non vis perdere vocem. Ecce ubi incurristi perfidiae noxam, statim accepisti in ostio linguae catenam. Hic angelicus et gaudium portat et vinculum: fidem observat et vocem. Si credideris, gaudium meruisti; si non credideris, linguae vinculum incurristi. Et Zacharias
Abbreviated transcription (Latin):
flatur: non extollitur mente carnis
suȩ Prima ergo ista benedictio ẽ cũ
deposuero omne peccatũ & exuero
omnẽ malitiã: et simplicitate con¬
tentus. fuero mops malors. Suꝑ est.
ut mores meos temꝑem. Quid enim.
mͥ ꝓdest carere scłaribꝰ: nesi fuero
mitis atq mansuetus: Nã qui seqͥ¬
tur uiã rectã: sequitur utiq illũ
qui ait. Discite a me: quia mitis sũ
et humilis corde. Deponito igitur
quȩ impba sunt: egeto uitus scdm
bonã p̾auꝑtatẽ. Alitiga affectum
tuũ ut non irascaris: aut certe iratꝰ
ne peccaueris: iuxta qđ scriptũ ẽ.
Irascimini: et nolite peccare. Precla-¬
rũ ẽ. enĩ.: motũ temꝑare consilio
Nec minoris docetur cohibere ira¬
cundiã indignationẽq compesce-¬
re: quã omnino non irasci: cũ ple-¬
rũq illud lentius. hoc fortius esti¬
metur. Cũ hoc feceris: memento
quia peccator es. et lugeto peccata
tua. lugeto delicta.

Expanded text:
flatur, non extollitur mente carnis suae. prima ergo ista benedictio est, cum deposuero omne peccatum et exuero omnem malitiam et simplicitate contentus fuero, inops malorum. superest ut mores meos temperem. quid enim mihi prodest carere saecularibus, nisi fuero mitis atque mansuetus? nam qui sequitur uiam rectam - sequitur utique illum qui ait: discite a me quia mitis sum et humilis corde. depone igitur quae inproba sunt, egeto uitiis secundum bonam paupertatem, mitiga adfectum tuum, ut non irascaris aut certe iratus ne peccaueris iuxta quod scriptum est: irascimini et nolite peccare. praeclarum est enim motum temperare consilio nec minoris cundiam indignationemque conpescere quam omnino non irasci, cum plerumque illud lentius, hoc fortius aestimetur. cum hoc feceris, memento quia peccator es et lugeto peccata tua, lugeto delicta.
Abbreviated transcription (Latin):
RRIbERat paruulus occisori. gla¬
dio adiocabatur infantulus.
Nutricis loco: attendebat lactens
moritura gaudebat. Infans. omnẽ
hominẽ non hostẽ respicit: sed ꝑa¬
rentẽ. Matre: tulerunt quicquid &¬
angoris extut: et doloris: & ideo ñ
carebunt martirii gaudio: quȩ mar.¬
tirii lacrimas fuderunt. hoc loco at¬
tendat auditor.⁊ attendat ut incel¬
ligat: martiriũ non constare ꝑ me¬
ritũ: sed uenire ꝑ grãm. In paruu¬
lis quę uoluntas: quod arbitriũ:
ubi captiua fuit & ipsa natura: De
tuais humanȩ: secis nmeris. ẽ diumi

Expanded text:
rridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De tutis humanae, sed muneris est divi
Abbreviated transcription (Latin):
re marciria. E. pecunt tempore uno
nacuntatẽ et m  ingressũ et exitii
principiũ ee ꝯceasũ: nt ipsis posset u¬
no tempore ut cdixi contingere & naĩ.¬
certamine fordes: et sine uircis pu¬

Expanded text:
re martyria. Expungunt tempore uno nativitatem et mortem, ingressum et exitum, principium et occasum, ut ipsis posset tempore uno, ut dixi, contingere, et nascertamine fortes, sine pu
Abbreviated transcription (Latin):
REGORIUS SENERE NO-¬
MANUS ARTECHILOS¬
ehos: Gordi im uiri claris¬
simi et beate siluiȩ filius: prefuit
pe ꝓgenitꝰ : tam nobilissimã. quã
etiã religiosissimã genealogiam
duxit: ita ut quartus felix. sedis apo¬
stolicȩ pontifex. uir magnȩ in xp̃i
era. iuxta templũ romuli. sicut ha¬
ctenus cernitur uenustissime fabri¬
cauit. eiꝰ attauus fuerit: & beata
uirgo charsilla. quȩ moritura ꝓ¬
missionis cȩlestis audiuit armoniã:
et iħm xp̃m ad se recipiendã ui¬
dere meruit: amita nichilominus
eius exticerit.¬

Expanded text:
Gregorius genere Romanus, arte Philosophus, Gordiani, viri clarissimi, et beatae Silviae filius, praefuit pe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi acra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiendam videre meruit, amita nihilominus ejus exstiterit
Abbreviated transcription (Latin):
Uio dicitis. qui uos ipsos de¬
cipitis: non assertores. sed
preuaricatores liberi arbitrii. ex
alto elationis. ꝑ mnania presũpcio¬
nis. in ꝓfunda submersionis
Nẽpe uox ur̃a ẽ. qđ homo ex se.¬
met ipso facit iustitiã. hoc ẽ. altũ
elationis ur̃ȩ. Sed ueritas contradi-¬
cit: et dicit. Palmes non potest
ferre fructũ a semet ipso: nisi man-¬
serit inuite. Ite nunc ꝑ abrupta:
et non habentes ubi figamini: uen-¬
tosa loquacitate iactamini. Hec
sunt mnania presũptionis uestre
Sed quid uos sequatur uidete. et
si.ẽ. in uobis ullus sensus horrete.
Qui enĩ a semet ipso se existimãt
fructũ ferre: in uite non ẽ. Qui

Expanded text:
uid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete. Qui enim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui
Abbreviated transcription (Latin):
& Ał. Si diligenter aduertas:
inuenies nusquã hoc positũ nisi
in generatione iustors. Deniq imole
Iustitia enĩ cõmunis est iurdus
Et ideo in ortu iusti futurȩ ufte
insigne  premitdicun:
et grã secuturȩ uirtutis. ex ultati¬
one uicinoꝵ prefigurante signa¬
tuR.

Expanded text:
 quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleiustitia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signatur.
Abbreviated transcription (Latin):
spũale non querere: cor a terre-¬
Sunt nãq nonnulli qui donũ
intelligentiȩ ꝑceperunt: sed ta-¬
men sola quȩ carnis sunt sapi-¬
unt. De quibꝰ ꝑ ꝓpħam dicitur.
Sapientes sunt ut faciant ma-¬
la. bene autẽ facere nesciunt
tionẽ positurus redit: quia is qͥ
nunc pie spũalia dona tribuit.
districte in iudicio merita ex-¬
quirit. Quid quisq accepit con¬
siderat: et quod lucrũ de accep¬
tis reportet pensat. Seruus qui

Expanded text:
spiritale non quaerere, cor a terrespiritale non quaerere, cor a terreSunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt. De quibus per prophetam dicitur: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt tionem positurus redit, quia is qui nunc spiritalia dona distribuit, districte in judicio merita exquirit, quid quisquis accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet, pensat. » Consi
Abbreviated transcription (Latin):
ed is qui quinq talenta ac¬
ceꝑat. alia quinq lucrat
terna ac mistica penetrare nescuot
ꝓ intentione tamen suꝑnę patrie
docent recta quos possunt. de ppͥ¬
sis exterioribꝰ quȩ acceperunt
Dũq se a carnis petulantia atir¬
renarũ rerũ ambitu. atq ausibi¬
liũ uoluptate custodiunt: abhis
etiã alios admonendo cõpescurt
Et sunt nonnulli: qui quasi dis¬
obꝰ talentis ditati. intellectũ at
oꝑationẽ ꝑcipiunt. Subtili⁊ de
internis intelligunt: mira ilia¬
terioribꝰ oꝑantur. Cũq et intd¬
ligendo et oꝑando aliis p̃ dieurs
quasi duplicatũ de negotio lu-¬
q ii reportant. Bene autẽ alia
quinq uel alia duo in lucrum
uenisse referuntur: quia dũ utriq
serin predicatio impenditur: qua-¬
si accepta talenta geminantur.
ed ĩs qui unuͣ¬
talentũ acceꝑat. abiens fo-¬
dit in t̾rã: & abscondit pecuni-¬
a dm̃i sui. Talentũ in terra abs-¬
condere. ẽ acceptũ ingeniũ in
trenis actibꝰ implicare: lucrum

Expanded text:
ed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucratus nterna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinquvenisse referuntur, quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unutalentum acceperat, abiens, fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum
Abbreviated transcription (Latin):
uoce dicitur. Euge serue bone &
fidelis: quia suꝑ pauca fuisti fide¬
lis: supra multa te constituam
Intra in gaudiũ dñi tui. Pauca
quippe sunt omnia bona presentis
uitȩ: quãlibet multa uideantur.
Sed tunc fidelis seruus supra mul-¬
ta constituitur: quando deuicta
omni corruptionis molestia. de e¬
t̃nis gaudiis in illa cȩlesti sede glo¬
riatur. Tunc ad dñi sui gaudiũ
ꝑfecte intromittitur: quando in
et̃na illa patria assũptus. atq an¬
gelor cȩtibꝰ admixtus. sic interius
gaudet de munere: ut non sit
iam quod exterius doleat de cor¬
ruptione.

Expanded text:
 serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in gaudium domini tui . Pauca quippe sunt bona omnia praesentis vitae, quamlibet multa videantur. Sed tunc fidelis servus supra multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admistus, sic interius gaudet de munere ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione.
Abbreviated transcription (Latin):
uora hȩc agerentur prefecti fili
quasi insultaturus puellȩ: cũ quibꝰ
ũ exercere: Sed in gressos ante se pue¬
ros furentes. & turpiter seuientes ::
cũ nimia autẽ ueneratione. et in¬
genti admiratione iterũ ingressos:
cepit impudenter arguere atq
miseros iudicare Et irridens eos:
locũ in quo uirgo orabat. audac¬
ter ingiessus est. Et uidens tantũ
lumen circa eã. non dedit honorẽ de-¬
o: sed irruens in ipso lumine: prius¬
quã manu eã contingeret. cecidit
in faciem: et suffocatus a diabolo ex¬
pirauit. Uidentes autẽ sociieiꝰ quod
moras intꝰ innecteret : putabant eũ¬
obscenis oꝑibꝰ occupari. Et ingredi¬
ens unꝰ ex iuuenibꝰ qui ei familiarior
erat. ut quasi congratularetur in¬
sultatiomi eiꝰ: mortuũq eũ inueni¬
ens: exclamauit uoce magna dicens
Pussimi romani succurrite: quia ma¬
gicis arcibꝰ ista meretrix prefecti filiũ
interfecit. Fi̾t repente concursus po¬
puloꝵs ad teatrũ: et uarii uulgi fu

Expanded text:
ue haec agerentur, praefecti filiuculis, quasi insultaturus puellae, cum quibusibrium exercere: sed ingressus ut misit ante se pueros ferventes et turpiter saevientes, cum nimia autem veneratione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque miseros judicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis
Abbreviated transcription (Latin):
lus nobis thomȩ ad fide m¬
delitas quã fides credentum
discipuloꝵ ꝓfuit: quia dũ ille
ad fidẽ palpando reducitur: nr̃a
mens omni dubitatione postposita
in fide solidatur. Sic quippe eũ¬
cñs post resurrectionẽ suã dubi¬
tare ꝑmisit. nec tamen in dubi-¬
tatione deseruit: sicut ante nati¬
uitatẽ suã habere mariã sponsũ
uoluit: qui tamen ad eiꝰ nuptias
non ꝑuenit. Nã ita factus ẽ disci¬
pulus dubitans et palpans. testis
uerȩ resurrectionis: sicut sponsus
matris fuerat custos integerrimȩ
uirginitatis. Palpauit autẽ: et ex¬
clamauit. Dñs m̃s. & ds̃ m̃s. Dicit
ei ib̃s. Quia uidisti me credidisti.
ũ paulus apłs

Expanded text:
d fidem, quam fides credentium discipulorum profuit: quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paul
Abbreviated transcription (Latin):
aduertitis: Nũ quid casu gestuo
creditis. ut electus ille discipulis
tunc deesset.: post autẽ ueniens
audiret: audiens dubitaret: di¬
bitans palparet: palpans credert
Non hoc casu. sed diuina dispessl¬
tione gestũ ẽ. Egit nãq miro mau
suꝑna clementia: ut discipulus
dubitans. dũ in magistro suo ul

Expanded text:
advertitis? Nunquid casu gestum creditis, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia ut discipulus ille dubitans, dum
Abbreviated transcription (Latin):
cussis preceptorũ cȩlestiũ disciplinis.
unitate pacis obseruauerunt. Ergo
agite nunc fr̃s: aggrediamur iter
uitȩ: reuertamur ad ciuitatẽ cęle-¬
stem. in qua scripti sumus. et ciues
decreci. Non sumus hospites & ad-¬
uene: sed ciues scorũ et domestici
dei: et illius heredes. coheredes au¬
tẽ xp̃i. Huius nobis urbis ianuas
aperiet fortitudo: et fiducia latũ
prebebit ingressum.

Expanded text:
cussis praeceptorum coelestium disciplinis cussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit ingressum.
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabilis et immensa boni-¬
t̃as etiam hoc preuidit: ut laboꝵ
quidẽ tempus et agonis non exten-¬
deret. nec longũ faceret aut ȩt̾nũ:
sed breue. et ut ita dicã momen-¬
taneũ: ut in hac breui et exigua
uita agones essent et labores: in
illa uero quȩ ȩterna est. corona et
premia meritoꝵs: ut labores quidẽ
cito finirentur: meritorũ uero prȩ-¬
mia sine fine durarent: et post
mundi huiꝰ tenebras. uisuri essent
candidissimã lucẽ:: et accepturi
maiorẽ passionũ cunctarũ acerbi.¬
tatibꝰ beacitudinẽ: testante hoc a-¬
Quã leto sinu de prelio reuertentes
ciuitas cȩlestis excipit. de hoste pro¬
strato trophea ferentibus occurrit.
Cũ triumphantibꝰ uiris. et femine
ueniunt: quȩ cũ scło sexũ quoq
uicerunt: et geminata gła militiȩ̨.
uirgines cũ pueris teneros annos uir¬
tutibꝰ transeuntes. Sed et cętera fi¬
deliũ turba aulȩ ꝑpetuȩ regiam
intrant: qui sinceritatẽ fidei. in con-¬

Expanded text:
ineffabilis et immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Aobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae cum saeculo sexum quoque vicerunt, et geminata gloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei incon
Abbreviated transcription (Latin):
magni & rł. Thesaurũ inagro
abscorditũ dixit: duo destamenta
legis in eccłia. Quȩ cũ quis ex par¬
te intellectus atdigerit: sentit il¬
lic magna latere. Et uacdit & ii.¬
dit omnia sua: et enut illũ. Id est
contemptu tẽporaliui comparat
sibi ociũ: ut sit diues cognitio¬
ne dei. Iterũ simile ẽ regnũ cȩlors
homini regociatori: querenti ho¬
nas margaritas. Inuenta autẽ una
preciosa margarita: abut & en¬

Expanded text:
m thesaurum in agro absconditum dixit, duo Testamenta legis in Ecclesia. Cum quis ea ex parte intellectus attigerit, sentit illic magna latere, et vadit, et vendit omnia sua, et emit illum, id est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives in cognitione Dei. Iterum, simile est regnum coelorum homini negotiatori quaerenti bonas margaritas; inventa autem una pre
Abbreviated transcription (Latin):
unt namq pleriq cõnti-¬
Inentes: qui ab exteriori se
app̾etitu custo diunt: et spe ad
interiora rapiuntur. Carnẽ mace¬
rant: & toto desiderio ad suꝑnã
patriã anbelant. Et̃na prȩmia
expetunt: ꝓ laboribꝰ suis reci¬
pere laudes humanas nolunt.
Hu nimirũ głam suã non in ore
hominũ ponunt: sed intͥra con¬
scientiã continent. Et sunt ple¬
iq qui corpus ꝑ abstinentiam
affligunt: sed de ipsa sua absti¬
nentia humanos fauores expe¬
tunt. Doctrinȩ inseruiunt: in¬
digentibꝰ multa largiuntur
Sed fatuę ꝓfecto sunt uirgines
quia solã laudis transitoriȩ retri-¬
butionẽ querunt. Unde & apte
subditur. Quinq fatuȩ ñ sum¬
pserunt oleũ secũ. Prudentes au¬
tẽ. acceperunt oleũ in uasis suis
cũ lampadibꝰ. Per oleũ quippe
nitor głȩ designatur. Sascula
autẽ nr̃a suut corda: in quibus
ferimꝰ cuncta quȩ cogitamꝰ. Pru¬
dentes ergo oleũ inuasis habent:
quia nitorẽ głȩ intra conscienti.¬

Expanded text:
unt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditur. Sed quinque fatuae pserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
et resinã & feruens oleũ suꝑ eã
quatenꝰ tibi insultent fidentes
in xp̃o. Et ideo petiui inducias
martirii mei: ut credentibus ti¬
morẽ tollerẽ passionis : non cre¬
dentibꝰ uocẽ exultationis auferrẽ.
unc angustiantẽ¬

Expanded text:
et re| sinam . et feruens oleum super eam et re| sinam . et feruens oleum super eam quatenus tibi. Insultent fidentes in christo . et ideo petiui| inducias martyrii mei ut credentibus . timorem tollerem| passionis et non credentibus uocem exultacionis adfer| rem. Tunc angustiante
Abbreviated transcription (Latin):
cepit pascasius: et mero¬
re deficere. Et uocabat magos
et aruspices: et temrꝰl oꝵ om̃iũ
sacerdotes. Quio om̃s agebant
locio ꝑfundi iussit. credens ab¬
asserentibꝰ. quod maleficus staret¬
ita immobilis. Adductasunt au¬
tẽ ibi multa paria boum. ut ab
ipsis traheretur: et omino moue¬
ri non potuit. Tunc dixit ei pas¬
casius. Quȩ sunt ista maleficia
cua : Lucia dixit. Ista mea ma¬
leficia non sunt: sed sunt benefi¬
cia dei. Pascasius dix̃. Quę ratio
ista est. quod puella fragilis. a mil¬
le tracta hominibꝰ non moueris:
Lucia dixit. Si alia decẽ milia
adduxeris: audient mͥ psalmum
meo mille et decẽ milia a dex¬
tris meis.
us : et inter cogitationes et
uiscerũ cruciamenta clamabat.
Cui beata uirgo ait. Quid cruci¬
aris : Quid ꝑ diuersa mentis tuę
mẽbra torqueris: Templũ dei si
crede. Eo maxime pascasius ane
labat: quia de seipso ppło risum
exiberi cernebat. Tunc ignẽ cir¬
ea eã fecit copiosũ: ita ut picẽ

Expanded text:
epit pascasius . et merore deficere Et uocauit| magos et arospicis . et templorum omnium sacerdotes .| quoque omnes agebant eam perfundi iussit credens adserentibus .| quod meleficiis staret inmobilis item adducta sunt| multa paria bobum . ut ad ipsis traheritur. Et omnino| moueri non potuit. Tunc dicit ei pascasius quae sunt| ista maleficia tua. Lucia dixit ista mea malefi| cia non sunt . sed beneficia sunt dei. Pascasius dixit| quae racio ista est quod puella fragilis . a mille trac| ta hominibus non moueris. Lucia dixit si alius decem mi| lia adduxeris. audient mihi spirimeo mille . et decem milia . a dextris| meis. us . et inter cogi| taciones et uiscerum cruciamenta clamabat. Cui| beata uirgo . ait quid cruciaris . quid per diuersa mentis| tuae tormenta torqueris+ templum dei ecede. Eo magis pascasius aneh| labat . quia de se ipso risus sibi exhibire cernibat Tunc| ignem circa eam fecit copiosum incendi. Ita ut pecis
Abbreviated transcription (Latin):
scđm caritatẽ erga superos  suꝑ
inferos ꝑ districtionẽ. Unde pluri.¬
ma scripta sunt exemplorũ argu.¬
menta: de quibꝰ ad presens utrimq¬
singula sufficiat. memorare
La igitur olim Le .uii.¬
in auxiliũ magni patris basilii
misit sc̃m̃ angłm. et mortuũ susci¬
tauit: qui male uiuentẽ pessũde¬
dit ꝑsequutorẽ eiꝰ ulianũ aposta¬
tã. Et hȩc historia notissima est.
Illa etiam te o peccator quendao
teophile. pęnitentẽ. et se suppliciter
inuocantẽ: ab ipsis diaboli faucibꝰ
potenter eripuit. Sed qͥd grauem̃
huiꝰ lapsi reparationẽ paueis effa.
cũ audire sit opere preciumr:
rgo te ophilus uice dñs olim cuiꝰ¬

Expanded text:
secundum charitatem erga superos, ac super secundum charitatem erga superos, ac super inferos per discretionem. Unde plurima scripta sunt exemplorum argumenta, de quibus ad praesens quaedam sufficiat memorare. Illa igitur olim in auxilium magni Patris Basilii misit sanctum angelum, et mortuum suscitavit, qui male viventem pessumdedit persecutorem ejus Julianum apostatam, et haec historia notissima est. Illa etiam te, o peccator quondam Theophile, poenitentem et suppliciter invocantem ab ipsis diaboli faucibus potenter eripuit. Sed quid gravemur hujus lapsi reparationem paucis effari, cum audire sit operae pretium? Is ergo Theophilus incedens olim i