comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cent̾ loquendi: que aꝑit᷑ ⁊ claudit᷑. credit᷑ aut negat᷑ ꝑ hoc os¬
tiũ sepe introcunt: qui ostiũ m̃tis frangunt. ftiscinatio ⁊ enĩ
nugacitatis : seducit cor. Sauendũ ẽ tamĩ ne hoc ostiũ pateat uẽ¬
to uenienti a regione deserti. ne domꝰ.iiiͦi. angulis concussa sub¬
ne ⁊ iustitia constitiut᷑ : qñq uento tẽptationis. seu turbine ũ¬
boꝵ quassata turbat᷑. Sepe ⁊ enĩ ꝑ ignauiã prudentia. ꝑ delec¬
tationẽ tẽꝑantia. fortitudo ꝑ timorẽ. iustitia ꝑ amorẽ fran¬
gunt᷑: quib quassatis uirtutes animi. scilicet sapientia. intelle¬
ctus consiliũ. fortitudo. scientia. pietas:⁊ timor moriunt᷑. qͣndo¬
uidelicet a suis contrariis feriunt᷑ Obruit᷑ enĩ sapientia ꝑ stul¬
tudo ꝑ timorẽ. scientia ꝑ ignorantiã. pietas ꝑduriciã. timor ꝑ
suꝑbiã. S ab hac riuna puer euadat. qui beato iob nuntiet:

Expanded text:
loquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc osloquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatio enim nugacitatis seducit cor. Cavendum est tamen, ne hoc ostium pateat vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subne et justitia constituitur, quandoque vento tentationis, seu turbine verborum quassata turbatur. Saepe etenim per ignaviam prudentia, per delectationem temperantia, fortitudo per timorem, justitia per amorem franguntur, quibus quassatis, virtutes animi, scilicet sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor moriuntur, quando a suis contrariis feriuntur. Obruitur enim sapientia per stulscientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet,
Abbreviated transcription (Latin):
nuitilis carnis concupiscentiis deseruit. ⁊ animȩ curã in excolen
comitari soleat inundatio u̾boꝵ. Nort̃ etiã multi. qđ saturitatẽ
our⁊ silentio. s rumorib ⁊ curiositati uacant: qui locũ loquen
di ⁊ tacendi nusquã ⁊ nũquã seruant. s instabiles ⁊ ociosi nc̃
enĩ murus poneret᷑ : loquendi licentia omĩno negari uidẽ.¬
tur. S ostiũ ponit᷑: qđđ tẽpore ⁊ loco claudit᷑ ⁊ aꝑit᷑ Est tẽ¬
pus ⁊ locus tacendti ⁊ loquendi. dꝑit᷑ itaq ostiũ in claustro.
hora constituta lecꝰtioni: in capitulo confessioni. in eccłia ora¬
tioni. Slaudit᷑ ⁊. terũ in claustro confabulationi: in capitło
exeusationi. in eccłia uanȩ modulationi. Noc ostiũ claudit᷑
sepiꝰ frĩb nouit᷑ conu̾sis. tepidis ⁊ ꝑu̾sis. Aꝑit᷑ tam̃ eisdẽ qñ¬
ꝙ ꝓpt̃ necessitatẽ corporis : uel ad doctrinã ordinis. seu ad
gdificationẽ m̃tis. Potest hoc ostum appellari licentia li¬

Expanded text:
inutilis carnis concupiscentiis deservit, et animae curam in excolendcomitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem oni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et tacendi. Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter conversis, tepidis et perversis. Aperitur tamen eisdem propter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appellari licentia
Abbreviated transcription (Latin):
ad m̃sã. ad missam nullus. famulos aut famulas habere serũ
uolunt. s cle̾rieos habe ñ possunt: qr nolunt. Hi st̃ quoꝵ
lice p̃eiosior : equus carior missali. cappa casula pulchrior. cami¬
sia delieatior alba. Eeor qͦmͦ obscuratũ ẽ aurũ. mutatꝰ ẽ co¬
lor optimꝰ: disꝑsi st̃ lapides scũarii. in capite omĩũ platearũ.¬

Expanded text:
ad mensam, ad missam nullus; famulas aut famulos habere secum ad mensam, ad missam nullus; famulas aut famulos habere secum volunt, sed clericos habere non possunt, quia nolunt. Hi sunt, quorum or est missali; cappa casula pulchrior; camisia delicatior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite om
Abbreviated transcription (Latin):
musae egypti : id ẽ uanitas. curiositas. ⁊ uoluptas. Pusca uanitatis
inquietat ⁊ maculat sacͥficiũ humiliati cordis. musca curiositatis.
sacͥficiũ orationis: musca uoluptatis. sacͥficiũ mortificatȩ. carnis.
Accedo gͥ ad altare uanus. curiosus: uoluptati fubditus. dt̃ etiã mul¬
ti alii in scło. qͥ ñ tantũ uani. curiosi.⁊ uoluptuosi. s etiã cũ am¬
bitione ñ cũ deuotione accedunt ad m̃sã xp̃i. Qui ñ accederent.
nͥ seipsos aliqͥd recepturos sꝑarent. Accessit ad iħm petrus. acces¬
sit ⁊ uidas. accessert̃ ⁊ discipuli. accessert̃ ⁊ milites crucifigentes:
cantes ocio. cõmessationib ⁊ ebrietatib student. t̾renis inhi¬
ant. t̾rena sapiunt. assidui in plateis. in eclĩa rari tardi ad in¬
uestigandã culpã peccatoris. parati ad inquirenda uestigia le¬
libentus porrigunt pane cani quã pauꝑi : plures seriuunt eis

Expanded text:
muscae Aegypti, id est vanitas, curiositas et voluptas. Musca vanitatis muscae Aegypti, id est vanitas, curiositas et voluptas. Musca vanitatis inquietat, et maculat sacrificium humiliati cordis; musca curiositatis, sacrificium orationis; musca voluptatis sacrificium mortificatae carnis. Accedo igitur ad altare vanus, curiosus, voluptati subditus. Sunt etiam multi alii in saeculo, qui non tantum vani, curiosi et voluptuosi, sed etiam cum ambitione, non cum devotione accedunt ad mensam Christi, qui non accederent, nisi seipsos aliquid accepturos sperarent. Accessit ad Jesum Petrus, accessit et Judas, accesserunt et milites crucifigentes . cantes otio, comessationibus et ebrietatibus student, terrenis inhiant, terrena sapiunt; assidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia le; libentius porrigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis
Abbreviated transcription (Latin):
remanent: qr spũales sei ꝑ unitatis uineł̃m tenent. Supͣ cor¬
pora nͦ diuisa uolucres descendt̃: qi in duusione carnaliũ. de¬
mones desiderii sui pastũ quert̃. Sunt ⁊ alie uolueres. impor¬
tune seilicet cogitationes: quȩ in ipso nr̃e orationis sacrificio.
quandeq se ingerunt. ⁊ qđ in nob dõ uumolamꝰ. hoe raꝑe. ł eõ
maenlare uolunt. d abrahã abigente diffugiunt uolueres: q
litas. ꝑ caprã quȩ altũ petit. ⁊ clarũ habet uisũ. iitelestua¬
litas: ꝑ arietẽ qui ceruicosũ ẽ animal. carnalis imaginatio sis¬
nat᷑. quȩ cornib suꝑbiȩ sĩui reluctat᷑. hec trũ anuoꝵ dicun¬
tͣ esse  ut in diuiduȩ trmitatis mibuant᷑ amore. Igodũ non
tantũ grauoe accessu uoluerũ. s etiã inquetor importunitate
muscaꝵ que uemientes ex egypto. adhuc sequunt᷑ sacriticantes
in deser o qn ilis tineo rapimnas in istis maeulã Tres st̃ aut̃

Expanded text:
remanent quia spiritales semper unitatis vinculum tenent. Super corremanent quia spiritales semper unitatis vinculum tenent. Super corpora vero divisa volucres descendunt, quia in divisione carnalium daemones desiderii sui pastum quaerunt. Sunt et aliae volucres, importunae scilicet cogitationes, quae in ipso nostrae orationis sacrificio quandoque se ingerunt, et quod in nobis Deo immolamus, hoc rapere, vel commaculare volunt. Sed Abraham abigente diffugiunt volucres, quia litas; per capram, quae altum petit, et clarum habet visum, intellectualitas; per arietem, qui cervicosum est animal, carnalis imaginatio signatur, quae cornibus superbiae spiritui reluctatur: haec trium annorum dicuntur esse, ut individuae Trinitatis imbuantur amore. Ego autem non tantum gravor accessu volucrum, sed etiam inquietor importunitate muscarum, quae venientes ex Aegypto adhuc sequuntur sacrificantes in deserto. In illis timeo rapinam, in his maculam. Tres sunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ frẽm suũ. De longitudine uͦ scriptũ ẽ. cũ ahab rex isrł uineã na¬
both uertere uellet in ortũ. qđ ille moralit̃ intelligens. mori mali¬
it quã ꝯsentiret: ut labor excolende carnis. u̾teret᷑ in ortũ uolup¬
tatis: ⁊ uoluit eẽ in bono ꝑseuerantiȩ m̃surã longitudinis. t̃mmnũ
mortis. Supͣ ꝓfundũ gͥ timoris. altitudo spei locat᷑: ne ꝑtimorẽ
poterit cum uoluerit. Nos aũ reu̾tam᷑ ad ea que cepimꝰ: ut saerifici¬
ũ dignũ dõ offe̾re ualeamꝰ. Tria aũ st̃ saerificii genera. Inũ dñĩei
corporis. alterũ contriti eoedis: t̾eiũ mortificate carnis. Sportet gͦ
p̃cedere sacrificiũ humilitatis in m̃te: afflictionis in carne. ut
habeat᷑ denotio in dͥnĩci corporis conseeratione. Cũ obtulisset a
suꝑ crrpora diuuisa. s abrahã abigebat eas. Aues sunt spũales ui¬
ri: animalia corda carnalia. adu̾sus se inuicẽ animalia diui¬
dunt᷑: dũ ꝑ diu̾sa desideria distrahunt᷑. Porro aues mduuse

Expanded text:
m suum . De longitudine vero scriptum est. Cum Achab rex Israel vineam Naboth vertere vellet in hortum , quod ille moraliter intelligens mori maluit quam consentire, ut labor excolendae carnis verteretur in hortum voluptatis, voluit esse in bono perseverantiae mensuram longitudinis terminum mortis. Supra profundum igitur timoris altitudo spei locatur, ne per timopotest cum voluerit. Nos autem revertamur ad ea, quae coepimus, ut sacrificium dignum Deo offerre valeamus. Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici corporis, alterum contriti cordis, tertium mortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis consecratione. Cum obtulisset Absuper corpora divisa, sed Abraham abigebat eas . Aves sunt spirituales, animalia corda carnalia. Adversus se invicem animalia dividuntur, dum perversa desideria distrahuntur. Porro aves indivisae
Abbreviated transcription (Latin):
redemptionis: in spũ scõ benignitas remissionis. iotus siquidẽ.
quo peccata dimitteret. Uide̾ne qͦmͦ ꝑtinet ad patrẽ potestas mit¬
tentis. ad filiũ humilitas obedientis : ad spm̃ sem̃ remissio peni¬
tentis. Est gͥ eapitłm officina spẽ scĩ: in qua filii dĩ aggregant᷑¬

Expanded text:
redemptionis, in Spiritui sancto benignitas remissionis. Motus siquidem redemptionis, in Spiritui sancto benignitas remissionis. Motus siquidem quo peccata dimitteret. Videsne quomodo pertinet ad Patrem potestas mittentis, ad Filium humilitas obedientis, ad Spiritum sanctum remissio poenitentis? Est igitur capitulum officina Spiritus sancti, in qua filii Dei congregant
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra flagellatũ: Tulit. xp̃e erucẽ ꝓ peccatis ⁊uis. ñ ꝓ suis: ⁊
tu urgã renius : flagellari ñ erubuit corã p̾pło: ⁊ tũ dedigna¬
ris spoliari corã magistro: accusat᷑ xp̃c ⁊ tacet corã militio
ut daret nob̃ exemplum patientiȩ: accusaris. ⁊ tu litigas. ut sis
resistunt. qui obaurata m̃te penitere nolunt. qui ueritati contra¬
dieunt. ⁊ humilitatẽ confessionis sꝑnunt : si in hoc ꝑseueras. in
dictionuis: hic ẽ locus diabolo p̃ cxteris odiosus: hic amittit qđ a
debent dici de ꝑsona sp̃ẽ scĩ. Incarnatio si quidẽ ꝑtinet ad filiũ
nec mearnatũ legimꝰ sp̃m sc̃m. Sic etiã ad spm̃ scm̃. ꝓprie ꝑti¬
net remiissio peccatoꝵ. Diu̾se ꝑsone idem ds̃. cadẽ essentia : &
idõ scãm diu̾sitatem ꝑsonarũ aiuersa singulis assignant᷑ officia.
N onsiderat᷑ aenim in patre pietas miserationis. in filio affeeius

Expanded text:
in terra flagellatum? Tulit Christus crucem pro peccatis tuis, non pro suis, et in terra flagellatum? Tulit Christus crucem pro peccatis tuis, non pro suis, et tu virgam renuis? Flagellari non erubuit coram populo, et tu dedignaris spoliari coram magistro? Accusatur Christus, et tacet coram militibus, ut daret nobis exemplum patientiae; accusaris et tu, et litigas, ut sis ui sancto resistunt, qui obdurata mente poenitere nolunt, qui veritati contradicunt, et humilitatem confessionis spernunt. Si in hoc perseveras, in adictionis? Hic est locus diabolo prae caeteris odiosus, hic amittit quos debent dici de persona Spiritus sancti. Incarnatio siquidem pertinet ad Filium, nec incarnatum legimus Spiritum sanctum. Sic etiam ad Spiritet remissio peccatorum. Diversae personae, idem Deus, una essentia, et ideo secundum diversitatem personarum, diversa singulis assignantur officia. Consideratur etenim in Patre pietas miserationis, in Filio affectus
Abbreviated transcription (Latin):
dicos. loca. remedia. Hec tria designant᷑ ꝑ samaritanũ. ꝑ stabulum.
in infusione uini ⁊ olei. fom̃tũ consolationis ⁊ asꝑitatẽ correctio¬
nis. in hoc capitulo ẽ. etiã piscma confessionis: in qua sanat᷑ infirmꝰ
post cõmotionẽ uere confessionis. Nec tam̃ sanat᷑. nͥ unꝰ: nisi enim
adsit unitas deest sanitas. Qui gͥ amant litẽ: destruunt unitatẽ.
Intolerabilis gͥ hec abusio. ut ibi litiges. uͥ teipsũ accusare. debes.
ut ibi augeat᷑ culpaaibi deleri potest : ut ibi contẽpnas xp̃i uicari¬
me sꝑuit. S forsitan dicet aliquis. Religiosũ possũ pati magistrũ:
s cũ negligentiã p̾latoꝵ considero. obedre contẽpno. Cũ uideo
frẽs me ipso deteriores: accusationes eoꝵ pati nolo. Cũ dicis fre̾s te¬
ipso deteriores: deterior factus es. Quare contẽpnus magistinĩ: an
nescis xp̃m. corã pilato uidicatũ : an nescis regẽ celi. amilitib

Expanded text:
dicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samaritanum, per stabulum, per dicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samaritanum, per stabulum, per in infusione vini et olei, fomentum consolationis, et asperitatem correptionis. In hoc capitulo est etiam piscina compunctionis, in qua sanatus est infirmus post commotionem verae confessionis. Nec tamen sanatur nisi unus. Nisi enim adsit unitas, deest sanitas. Qui igitur amant litem, destruunt unitatem. Intolerabilis igitur haec abusio, ut ibi litiges, ubi te ipsum accusare debes; ut ibi augeatur culpa, ubi deleri potest; ut ubi contemmis vicarime spernit . Sed forsitan dicet aliquis: Religiosum pati possum magistrum, sed cum negligentiam praelatorum considero, obedire contemno; cum video fratres meipso deteriores, accusationes eorum pati nolo. Cum dicis fratres teipso deteriores, deterior factus es. Quare contemnis magistrum? An nescis Christum coram Pilato judicatum? An nescis regem coeli a militibus
Abbreviated transcription (Latin):
sermno quẽ audiui in t̾ra mea: ⁊ ñ eredebã narrantib mͥ. donec
ipsa ueni. ⁊ uidi oculis meis. ⁊ ꝓbaui qđ dimidia pars mͥ nun¬
dire p̃dicationẽ: nͥ ueniat ꝑ affectũ uidere cognitionẽ: uͥ ꝓbet
ꝑ effectũ. Cũ enĩ uidet in domo conu̾sionis. bona ẽtẽplationis.
⁊ recogitat  ea quȩ audierat adhuc in scło positꝰ. de bonis acti¬
ue uite. oꝑa scilicet misccdis. benignitatis. ⁊ coneordie. pon¬
dus laboris. afflictionẽ carnis. uilitatẽ cibi. quietem silentii. ⁊ ite¬
rũ attendit ꝑ contẽplationẽ. future uitȩ p̃mia. uͥ erit iustis ȩt̃¬
na bonitas. felir ȩt̃nitas. gaudiũ sine dolore. quies sine labore :
cũ aũ hec uidet dicit. Media pars mͥ nuntiata ñ fuit. An nescis:
qr maria meliorẽ partẽ elegit. quȩ ñ auferet᷑ ab ea:ͦ Quanto me¬
liorẽ ⁊ longiorẽ: tanto maiorẽ. In actiua si qͥdẽ uita. finis ẽ in la¬
omp̃c pat̾ benigne ꝓuidens in eccłiis constituit tria: scilicet me¬

Expanded text:
 credebam narrantibus mihi donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi quod media pars mihi nundire praedicationem, nisi veniat per affectum, videre per cognitionem, nisi probet per effectum. Cum enim videt in domo udierat adhuc in saeculo positus de bonis activae vitae, opera scilicet misericordiae, benignitatis et concordiae, pondus laboris, afflictionem carnis, vilitatem cibi, quietem silentii, et iterum attendit per contemplationem, futurae vitae praemia, ubi erit justis aeterna bonitas, felix aeternitas, gaudium sine dolore, quies sine labore, cum, inquam, haec videt, dicit: Media pars mihi nuntiata non fuerat. An nescis, quia Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea? Quanto meliorem et longiorem, tanto majorem. In activa siquidem vita finis est in laus benigne providens, in Ecclesiis instituit tria, scilicet me
Abbreviated transcription (Latin):
ri incipit: hec aũ ab hunuiliori. Audigͥ oocꝰtorẽ de musica spũ¬
ali doctrinã nob̃ facientẽ: Discite inquit a me. qr mitis sũ ⁊
humilis corde: ⁊ inuenietis requiẽ anĩmab ur̃is. uides ne qͦmͦ
musiea sp̃italis. incipiat a uoce humilitatis: In musica si quidẽ
xp̃i. sex st̃ uoces int̃ se cons one ⁊ concordes. Prima concordue uox
ẽ humilitas cordds: ii. mortificatio carnis . iii. cõpassio: iiͣͫ. conso¬
latio.u. oratio.uiͨ. deuotio. Nota gͦ concordiã moꝵ  ⁊ descensus¬
⁊ ascensus uirtutũ. Nota qͦmͦ concordet humilitas mortificatioi.
martificatio compassioni: compassio consolationi. consolatio orati¬
oni. oratio deuotioni. Nota iterũ descensu. qͦmͦ ꝑtineat deuotio ad
orationẽ. oratio ad consolationẽ: consolatio ad cõpassionẽ. cõpassio
ad morrificationẽ: mortificatio ad humilitatẽ. In his sex uocib cã¬

Expanded text:
ri, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirri, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis rmusica incipit a voce humilitatis? In musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortificatio carnis, tertia compassio, quarta consolatio, quinta oratiot ascensus virtutum. Nota quomodo concordet humilitas mortificationi, mortificatio compassioni, compassio consolationi, consolatio orationi, oratio devotioni. Nota iterum in descensus quomodo pertineat devotio ad orationem, oratio ad consolationem, consolatio ad compassionem, compassio ad mortificationem, mortificatio ad humilitatem. In his sex vocibus can
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eleuas uocẽ : sic ꝑ ascensus ⁊ descensus uirtutũ frangas ⁊ eleues
m̃tem. frangas descendens ad cõpassionẽ ꝓximi: eleues ascendiens
ad contẽplationẽ dͣi. Noli cantare cũ lucifero in cęlo. sen eũ ꝓͥmo
głam. Cantus diaboli cupiditas. cantꝰ pͥmi hominis uoluptas: se¬
cundi. caritas. In cantu ⁊ enĩ diaboli. st̃ tres false uoces: ⁊ in can¬
tu pͥmi hominis tres dissone ⁊ discordes. In cantu ⁊⁊ enĩ diaboli.
pͥma uox ẽ elationis. scd̾a suggestionis: t̃cia desꝑationis. dimilit̃
⁊ in cantu pͥmi hominis. pͥma uor ẽ delectio. scła consonsus: t̃ria
desꝑatio. Ex his sex uocib. constat discordie cantus. Nusiea diabo¬
li. ab altiori uoce incepit quã debuit. Inchoauit eiũ in cȩlo anti¬
phonã elationis dicens. Ponã sedẽ mcã ad aquilonẽ. ⁊ ero similis
fert itaq musica xp̃i : a musica diaboli. Illa enĩ a uoce sublimio¬

Expanded text:
et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo ntes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis fert itaque musica Christi a musica diaboli: illa enim incipit a voce sublimio
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ tuã. habeto ⁊ animũ tuũ. frangis uocẽ frange ⁊ uoluntatẽ.
seruas consonantiã uocũ. serua ⁊ concordiã moꝵ: ut ꝑ exemplũ
ẽ concordia moꝵ. St̃ etiã tres species sonoꝵ: que fuint pulsu.
flatu:⁊ cantu. Ad citharã ꝑtinet pulsus. ad organũ flatus: ad
uocẽ cantus. Assignari potest hec consonantia sonoꝵ. concordie
moꝵ: si referatur ad pulsũ erthare: manuũ oꝑatio. ad flatum
organi. m̃tis deuotio. ad cantũ uocis. sermonis exhortatio. ꝑcu¬
te gͥ corcͥas cithare manu bone oꝑationis. ut concordes ꝓxi¬
ino ꝑ exemplũ mortificate carns: imple organũ cordis. flatu.
id est spũ sc̃ẽ inspirationis. ut redaas dõ ddulcẽ sonũ pie de¬
uotionis. Ut iterũ concordes magistro. canta canticũ nouum.
ne aulcedine m̃tis: Sic̃ gͥ ꝑ ascensus ⁊ descensus musice. frangis

Expanded text:
cem tuam, habeto et animum, frangis vocem, frange et voluntatem, cem tuam, habeto et animum, frangis vocem, frange et voluntatem, sest concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis flatu, id est, Spiritu sanctae inspirationis, ut reddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, ne dulcedine cordis? Sicut per ascensus musicae frangis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. St̃ ⁊ alii uoce. dinssoluti. qͥ uocis modulartione głant᷑: nec
tantũ gaudent de dono gr̃e. sed ettã. alios sꝑnunt. tum̃tes elati¬
one: aliud cantant. quã libri habeant. ⁊ aliud forsitan iterũ die¬
turi. ut sint illuci idẽ iterũ cantaturi. quanta leuitas uocis. tan¬
ta forsitan ⁊ m̃tis. Cautant forsitan ut placeant ppło magis quã dõ.
Qui sic cantant. ñ cantant in choro cũ maria sorore moysi: s in
palatio eũ heroddiade: ut placeant cuiscũbentib ⁊ heroti. Timeo
aũ ne. sic̃ delectant᷑ altitudine uocis : delectent᷑ etiã elatione m̃tis
Nemo tam̃ altiꝰ cantat eo quẽ dñs audire consuerit de monte
scõ suo. nemo dulciꝰ. quã cuii inclinat dñs aurẽ suã. uoce mea in
qͥt ad dñm clamaui: ⁊ exaudiuit me de monte scõ suo. Esto gͥ in
ualle humilitatis: ut in monte scõ audiri mercaris. Sisie eantas.
Caue ne monasteriũ u̾tas in theatrũ. Habes in potestate tua uo¬

Expanded text:
t etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, nemo dulcius quam cui Dominus inclinat aurem suam. Voce mea, in ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri merearis. Si sic cantas, nti suam. Cave ne monasterium vertas in theatrum. Habes in potestate tua vo
Abbreviated transcription (Latin):
Aisse: In responsione siquidẽ xp̃i : doceri posst p̃lati. hortat᷑ e¬
nĩ marthã. lauciat mariã: allã ne desistat a bona oꝑatione. is¬
tã ut ꝑseueret in contẽplatione. Pulcher ordo recte ruuen¬
nqd̾ dcgrat. Iñ has tris. psomłt designati potest foenia ꝑsate re¬
ligionis. In martha muustrantiũ. in mariã claustraluĩ: in xp̃o p̃¬
latoꝵ. In capitło itaq. in quo discreti p̃ualet auctoritas platiꝰ iemo
humitit᷑ confiteat᷑. Iubis siͥa c̃ feruandis. sũmas ẽ medieus. ⁊ ꝑfec
ta mediema: seuerus magist᷑ ñ eruc̾elis. ⁊ rationabilis dise uluia.
Sieni aliquis em̃datoriã tundic̾tã ferre recnsauerit. nec tantũ
frẽs s etiã magistrũ clamosuis ⁊ impudens contẽpserit: etiã si ñ ab¬
scesserit de ur̃a socictate ꝓiciat᷑. Non enĩ ut ait. beatꝰ augustinꝰ

Expanded text:
disse. In responsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur edisse. In responsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo recte vivend deceat. In his tribus personis designari potest forma perfectae religionis. In Martha ministrantium, in Maria claustralium, in Christo praelatorum. In capitulo itaque, in quo discreti praevalet auctoritas praelati, nemo humiliter confiteatur. In his siquidem servandis summus est medicus magister non crudelis, et rationabilis disciplina. Si enim aliquis emendatoriam vindictam ferre recusaverit, nec tantum fratres sed etiam magistrum clamosus et impudens contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus Augustinus,
Abbreviated transcription (Latin):
quͣ celare uis sllũ. quẽ nicħ latet: Cui om̃e cor patet: qͥ uidet in
abserndito. qui nouit ergitationts hominũ. abscondit se adã in
parachyso post culpã: s abscondi ñ potuit. qui nudus fuit. Deulis
muliplicari. qͥa uͥ deest seueritas discipline. oriunt᷑ uirgia.
crescunt. loquunt᷑ de exteriorib negotus. in domo confessiõĩs.
aciaueunt oues ⁊ boues in capitło: ut uͥ haberi debere tͣ sermo
simpliciores frẽs: turbat᷑ discerti. habent iracunda locũ. ꝑu̾si
tempus loquend. Conquerit᷑ martha: respondet maria. qr ñ
ẽ qͥ respondeat ꝓ ea. Ubi enĩ nimia simplicitas p̃latoꝵ ñ seruat
pacẽ claustraliũ. ł ñ merepat eulpas ministrantiũ: ibi nec mar¬
tha Cõpescit᷑. nec mariȩ silentiũ custodit᷑. lego questũ marthȩ
s ñ lego responsionẽ mariȩ: lego tam̃ xp̃m̃ ꝓ hac ad illã respõ¬

Expanded text:
quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Abscondit se Adam in paradiso post culpam, sed abscondi non potuit, qui nudus fuit . Oculis multiplicari, quia ubi deest severitas disciplinae, oriuntur jurgia, crescunt rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut simpliciores fratres, turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego responsionem Mariae; lego tamen Christum pro hac ad illam respon
Abbreviated transcription (Latin):
Quare enĩ xp̃c intantũ fec̃ eũ sͥ faniliarẽ: quẽ nouerat int̾ dis¬
cipulos deteriorẽ: Quo digredior: Q ͦ ascendo: altioris ẽ enĩ hoc
oꝑis. ⁊ subtilioris. Scio tam̃ qđ si ueniret sathan ad capitłm con¬
fessionis. impetrare posset ueniã remissionis. S ne desꝑaret hõ
eũ audiret angł̃m tante: dignitatis desꝑasse. hominẽ tͥantȩ po¬
testis peccasse. discipłm tante familitatis apostatasse: ostendit no¬
b ds̃ exempla quordã qͥ peccauerẽ. nec desꝑauert̃. s amici di fa¬
c̾ti st̃. an ignoras petri negationẽ : an nescis thone dubitationẽ:
Nonne post culpã. dilexit mariã: amat xp̃e confitentiũ humili¬
tatẽ. ñ suꝑboꝵ obstinationẽ: qui declinant cor suũ in u̾ba mali¬
ciȩ. ad ercusandas excusationes ui peccatis.S tu melina eor meũ ad
faciendas iustificationes tuas in ȩt̃nũ. nec declines cor meũ in uer¬
ba malicie. s itistitiȩ: iustꝰ enĩ in mitio accusator ẽ sui. Quid est

Expanded text:
us in tantum fecit eum familiarem sibi, quem noverat inter discipulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant cor suum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Sed tu, benignissime De, ne declines cor meum in verba malitiae , sed justitiae. Justus enim in initio accusator est sui . Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsi in capite omĩũ plartearũ : ñ ut qͥdã sapiens duiẽ sacclotes
xp̃i. ⁊ ministri saeri altaris. ⁊ canonicoꝵ scã. ⁊ dõ conserrata societas.
nec ñ ⁊ uirginũ. ⁊ scĩmonialiũ innumerositas: qui sẽꝑ apparere de¬
bent in secreto dĩ conspectib qͦs nũquã necesse ẽ. foris conspici. nũ¬
quã extraneis. ⁊ scli actionib occupari. S qđ grauiꝰ ẽ ⁊⁊ idõ disꝑsi
tionẽ intͦꝰ eẽ in contẽplatione debuerant. ꝑ uitã reꝓbã foris passi
uacant. Eoce iã pene nulla ẽ scł̃aris uite acꝰtio. quã sac̾dotes xp̃i
ñ adͥminnstrent: nulla mundi negotia. in qͥb ministri altaris
se ñ occupent: ruilla rerũ imꝓbitas qua monachicus ordo seͥ im¬
plicrt: pene nulla illicebris uitȩ blandicies. qua se castitas scĩmo¬
nialiũ ñ cõmaculet. Scũarii gͦ lapides disꝑsi st̃ in plateis: eum
religiosi quiq lata mundi itinera secꝰtant᷑. & ñ solũ in plateis

Expanded text:
dam sapiens dicit, sacerdotes risti et ministri sacri altaris, et canonicorum sancta et Deo consecrata societas, nec non et virginum et sanctimonialium numerositas, qui semper apparere debent in secreto Dei conspectibus, quos nunquam necesse est foris conspici, nunquam extraneis et saeculi actibus occupari. Sed, quod gravius est, ideo dispersi tione Dei semper debuerant, per vitam reprobam foris passim vacant. Ecce jam pene nulla est saecularis vitae actio, quam sacerdotes Christi non administrent; nulla mundi negotia, in quibus ministri altaris se non occupent; nulla rerum improbitas, qua monachicus ordo se non implicet; pene nulla illecebrae vitae blandities, qua se castitas sanctimonialium non commaculet. Sanctuarii ergo lapides dispersi sunt in plateis, cum religiosi quiq
Abbreviated transcription (Latin):
ti iugo lib̾ati. Prima domꝰ renuntiantib peccato. affinis ẽ egypto.
scda domus ꝓficientib in bono. ꝓxima ẽ deserto: tẽia domus dele¬
ctantib i bono. coniuncta ẽ paradyso. Esto gͥ humiliss ut sisi
paradiso sublimis. Noli queso eẽ in capitulo. sic̃ sathan i celo: ⁊
siẽ adam in paraddiso. N nꝰ enĩ desꝑat: alt̃ excusat. Tanto ẽ aũ
sathan deterior: quanto desꝑatior. An nescis sathan ex pulsum
a capitulo ȩli. adam a capitulo paradisi: uidam a capitulo xͥ:
Driũ capitłm fuit in celo. sed̾m in paradisos tẽiũ in orto. In
uno qͦ tñ p̃erat ds̃. In pͥmo pͥma culpa suꝑbiȩ: in sẽo mobedi¬

Expanded text:
am a peccati jugo liberati. Prima domus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. am a peccati jugo liberati. Prima domus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino cons. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam a capitulo Christi? Primum capitulum fuit in coelo, secundum in paradiso, tertium in horto. In unoquoque tamen praeerat Deus. In primo, prima culpa superbiae; in secundo, inobedi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eisdẽ insidiat᷑. Sathan adu̾sarus it̃p̾tat᷑ : & sathan ẽ. qui
m agistro contracticit. ⁊ fr̃ĩb adu̾sat᷑. ad quẽ dr̃. unde uenis:
Ne. ed querit᷑ unde ueniat. qui nũquã ẽ stabilis: s srmꝑ iusta¬
bilitatẽ uagus amat.nde ⁊ sublit᷑. E ireuiui t̾ra. ⁊ ꝑara¬
bulaui eam. Hoc enĩ solent ꝑu̾si fr̃es facere: officias. parentũ do¬
mos. uicinas eccłias uagando cireiure. S cũ sathan a facie dñĩ.
⁊ cũ ꝑmanent in claustris. ⁊ eũ exeunt bene uiuentib intus:
ex terns molesti fiunt. Scito tam̃ qđ quicqͥd intus ⁊ exteriꝰ delin¬
qui t: in capitulo ꝑ confessionẽ relaxatur. Hȩc ẽ domꝰ uier¬
na paradiyso. De domo ⁊ enĩ confessionis: fit transitus ad beati¬
tuduinẽ et̾nȩ pacis. Tres itaq sunt domꝰ in quib habitamꝰ. e¬
gressi de carcere antiqui hostis. In domo miscdĩȩ apud patrẽ sus
cipim᷑. ꝑ pietatẽ uisitati. in domo obȩdientiȩ apud filiũ ꝑ passio¬

Expanded text:
s insidiatur. Satan, adversarius interpretatur. Et Satan est, qui magistro contradicit, et fratribus adversatur. Ad quem dicit: Unde venis? De eo quaeritur unde veniat, qui nunquam est stabilis, sed semper instabilitatem amat. Unde et subditur: Circuivi terram, et perambulainas ecclesias vagando circuire. Sed cum Satanas a facie Domini versi et cum remanent in claustris, et cum exeunt, bene viventibus intus et exterius molesti fiunt. Scio tamen, quod quidquid intus et exterius delinquitur, in capitulo per confessionem relaxatur. Haec est domus vicina paradiso. De domo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. Tres sunt itaque domus, in quibus hospitamur egressi de carcere antiqui hostis, domus scilicet miscipimur per pietatem visitati; in domo obedientiae, apud Filium per passio
Abbreviated transcription (Latin):
miliaritate: uñ iterũ malũ in angelo. eñ nec p̃cessisset. nec tẽ
eẽt. uñ peccatũ in pͥmo homine: eũ meliꝰ deberet eredere p̃cep

Expanded text:
miliaritate? Unde iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc miliaritate? Unde iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc esset? Unde peccatum in primo homi
Abbreviated transcription (Latin):
laqueus. De pͥma dẽ. uidi sathanan quasi fulgur de cȩlo
cadentẽ. de scca. in sucore uultus tui uesceris pane ttios
similant᷑. hii seilicet qui sedẽ p̃lationis quert̃. ⁊ illi qͥ nec p̃esse.
possunt. nec obedire uolunt: alii uͦ qui familiares magistris. lo¬
eulos portant. ⁊ in occulto detrahentes. magistros eruciant. Qͥa:¬
iͥ ocet ne dignitas. potestas. ⁊ familiaritas: Ereatꝰ in tanta dig¬
nitate angłs. ut lucifer uocaret᷑: ñ attendens dignitatẽ creati¬
onis. casurus sedẽ quesiuit elationis. Sic quidã claustraliũ dum
generis nobilitate: p̃minent. dũ litteraꝵ scientia pollent. dũ¬
nis sedẽ petunt: ⁊ qui ex dono tanti mimeris humiles eẽ debe¬
rent. contra debiliores ⁊ illitteratos suꝑbi tument. Nostis etiã
potestatẽ pͥmi hominis. qͥ eũ in honore eẽt ñ intellexit. s dũ
suo ercatori obȩdire contẽpsit. creaturȩ cui p̃po. sitꝰ erat subdi¬
in dignitate: Inde subiectio. in potestate: unde turbatio in fa¬

Expanded text:
di Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . ordines: hi videlicet, qui sedem praelationis quaerunt; et illis qui nec praeesse possunt, nec obedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litterarum scientia pollent dunis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos superbi tument. Nostis etiam potestatem primi parentis, qui cum in honore esset non intellexit , sed dum suo Creatori obedire contempsit, creaturae, cui praepositus erat subdiin dignitate; unde subjectio in potestate; unde turbatio in fa
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ fuerit. humanitatis honestas diligentiꝰ edferuer᷑. ut qͥ in
ecalia ante sonspectũdͥ̃ c̃ueninus. ne ibi octeriores simꝰ. St̃ enĩ
quiddã. qui m̃te uagi. attoniti oculis. habitu dissoluti. plana pa¬
dissoluti. s etiã cũ exierint fotas curiosi: pfalmadis iiba ꝓfert᷑.
psalmo̾ie cũ ꝑ intentionẽ orrc̾uis agit᷑. ꝑ hanc onũpotenti aͥnõ
ad oꝵ it̃ parat᷑: ut intente m̃ti. ł ꝓphetie mysteria. ł grã cõ¬

Expanded text:
 ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana padissoluti, sed etiam cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferpsalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ u̾bũ p̃dicationis. ad̾ dͥnñ conuitit᷑: conu̾isus igne caritatis accen¬
dit᷑. Et ingressa iherłn. cũ uicipit diligere pacẽ: loquuta ẽ ei u¬
uiu̾sa quȩ habebat in corde suo. ꝑ confessionẽ:⁊ ille: docet om̃ĩsili¬
la que ꝓposuerat. si peniteat habere remissionẽ. Hidet regina sabu
sapientiã ueri salomonis. quã ostendit nob̃ ꝑ humulitatẽ filii. iudi
se  habitacła seruoꝵ: idẽ intellectus diũsos seripture ⁊ congre¬
gationes religiosoꝵ. Uidet ordinẽ ininistrantiũ: idẽ statuta rec¬
has purpureas rubore ꝓprii sanguinis. ilas uͦ iugras exereitio la¬
boris. seu pallidas mortificatione carnis. Uidet pmcernas: qui eũ
eibo p̃ddicationis. ꝓpinant uinũ cõpuncꝰtionis. attendit etiã ho

Expanded text:
ationis ad Dominum convertitur; conversus, igne charitatis accenditur. Et ingressa Jerusalem cum incipit diligere pacem, locuta est ei universa, quae habebat in corde suo per confessionem, et ille docet omnia verba, quae proposuerat, si poeniteat, habere remissionem. Videt regina Saba sapientiam veri Salomonis, quam ostendit nobis per humilitatem filii; videt nsae, et habitacula servorum, id est intellectus diversos Scripturae, et congregationes religiosorum, videt ordinem ministrantium, id est statuta rechas purpureas rubore proprii sanguinis, illas vero nigras exercitio laboris, seu pallidas mortificatione carnis. Videt princernas, qui cum cibo praedicationis propinant vinum compunctionis. Accendit
Abbreviated transcription (Latin):
obnuxius seruiunt: eos uidelicet. qͥ sub ocio in eccłia dĩ remisse
uiuunt. qͥ ñ quert̃ secietas orõnes. s fabulosas ociosoꝵ confes¬
siones. int̾ quos ñ audiunt᷑ singultus ⁊ suspiria cõpunctȩ m̃tis. sed
risus ⁊ cachinnationes. ⁊ ructus ingurgitati uentris. De xumore¬
Iserabilior int̾ alias abusiones. hȩc abusio ẽ: IN c laustRo.
ut delicatiꝰ in eccłia quã in domo ꝓpͥa uixisse coniuincaris ⁊ cͥi¬
at᷑ de te. Pauit enĩ sterilẽ ⁊ quȩ ñ parit: ⁊ uidue bene ñ fecit

Expanded text:
erviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior inter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae n
Abbreviated transcription (Latin):
tims tegunt᷑ oꝑtorus: quos si forte uideres. lecꝰtulũ sponse que
sponsũ desiderat. forsitan estimares. Cappi canoniei. ⁊ eueulla mo¬
nachi: ñ cnfferunt a pallio militis. S ut ait quidã sapiens. mi¬
les ⁊ monachus ex eoddẽ panno parciunt᷑: ille sibi cucullã. ille ela¬
midẽ. tͥon multũ ciffert habitꝰ canonici regularis ⁊ scłaris: ssi
for san dices. delieatis delicata conueniunt: ex regula testimomi¬
ũ ꝓferens. Ait enĩ beatꝰ augustmiꝰ. Si eis qui uenert̃ ex morib
deficatiorib ad monasteriũ. aliqͥd alim̃toꝵ uestim̃toꝵ oꝑĩtoꝵ¬

Expanded text:
is teguntur et opertoriis, quod si forte videres, lectulum sponsae, quae sponsum desideret, forsitan aestimares. Cappa canonici, et cuculla monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si endas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qui venerunt ex moribus delicatis ad monasterium aliquid alimentoru
Abbreviated transcription (Latin):
estis ues. In hoc tẽplo. uasa st̃ corda: quȩ tẽ st̃ uasa tẽpli qͥnĩ. eũ plena
uirtutib placent diuine uoluntati. fiunt aũ uasa palacii: qñ pla¬
cere studͥenr cuilibet humane potestati. fiunt etiã uasa coquine: dũ
oor qđ pͥus sobrierati seruerat. postea seruit gulȩ. Unde iheremias.
Qui nutriebant᷑ inquit in croceis. amplexati st̃ stercora. Crocus in
oriente nascit᷑: ⁊ colorãt ⁊ saporat. In croceis gͥ nutriunt᷑: qui in
mitio conu̾sionis suȩ. interiꝰ sapore uirtutũ reficiunt᷑. exteriꝰ uͦ bo¬
ni oꝑis exemplo colorant᷑. S hi qui sic in croceis nutriunt᷑. amplexã¬
cura. E fit qñq ut qͥ in sua domo ante conu̾sione sobrie uixerañ:
postmodũ in monasterio gulosi fiant. Placat᷑ ds̃ uent̃. diu̾soꝵ ho¬
stus ferculoꝵ. meliuat aurẽ rumorib. excitat᷑ sapoꝵ generib :

Expanded text:
In hoc templo vasa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nutriebantur, inquit, in croceis, amplexati sunt stercora . Crocus in Oriente nascitur, et colorat, et saporat. In croceis igitur nutriuntur, qui in initio conversionis suae interius sapore virtutum reficiuntur, exterius vero boni operis exemplo colorantur. Sed hi, qui sic nutriuntur in croceis, amplexancura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generi
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ ignẽ ꝓdu̾siatate meritoꝵ quamuis maloꝵ aliis leuio¬
rem. aliis futurũ eẽ grauiorẽ: siue ipsius uis atq ardor ꝓpena
edigna cuiꝰq uariet᷑. siue ipse equalit᷑ ardeat. s ñ equali molestira
suꝑfluũ. si quicquã incle a nob̃ diffiniri ullo modo p̃sumat᷑:
cũ beatus augustinꝰ de eo ipso futuro igne ita docens. dice
uideatur. Cũ enĩ de futura inpioꝵ dampnatione pmitt̾e̾t
dicens. uclicatis quippe his qui scripti ñ sunt in libro uite.
& in eternũ igne̾ missis. adiecit qui ignis cuiꝰ modi. & in qͣ
mundi uł rerũ parte futurus sit hominẽ sure arbitͥor ne¬
minem. nisi forte cui sp̃c diuinus ostenderit.:. xluii¬
et repbis credimus daturũ ꝑhenne suppliciũ. ita se habet
ut p̾currat impioꝵ clampnatio. & pꝰ sequatur remuneratio
elestoꝵ xp̃o dño p̃dicente. ibunt impii insuppliciũ eternũ

Expanded text:
aeternum lignem pro diversitate meritorum, quamvis malorum, aliis levioaeternum lignem pro diversitate meritorum, quamvis malorum, aliis leviorem, aliis futurum esse graviorem: sdigna cuiusque uarietur, siue ipse aequaliter ardeat, sed non aequali molestiasuperfluum est, si quidquam inde a nobis definiri ullo modo praesumatur; cum beatus Augustinus de eo ipso igne sic docens, ita dicere videatur . Cum enim de fut. Judicatis quippe his, qui scripti non sunt in libro vitae, et in aeternum ignem missis qui ignis cujusmodi, et in qua mundi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus divinus ostendit, tuet reprobis credimus daturum perenne supplicium, ita se habet, ut praecurrat impiorum damnatio, et post sequatur remuneratio, Chisto Domino praedicente: Ibunt impii in supplicium aetern
Abbreviated transcription (Latin):
scce inuenta res est. que in se usumi cdoloris habeat. immortalis ẽ.
Hoc gͥ erit tc̃ etiã incorporib dampnatoꝵ qd nc̃ eẽ scimꝰ in ani¬
niab hominũ. Quod cũ ita sit. qͥd adhuc nob̾ ait rerũ poscunt᷑
exempla. quib doceamꝰ nos c̃ẽ incredibile ut hominũ corpora sem¬
pitno supplicio punitura. & inigne animã ñ ammittant. et sine
detrimento ardeant. et sine interitu doleant: xli¬
ur enĩ ait sc̃s augustinꝰ ñ dicam᷑ quaniuis miris. tam̃ ueris
moclis etiã sp̃e incorporeos posse pena coeporalis ignis affligi:
solubilit̃ alligari: Itẽ idem pꝰ aliqua dicit. At uͦ gehenna illa que
etiã stagnũ ignis & sulphuris dicta ẽ. corporeus ignis erit et
corporib herentes: sumendo penam. ñ imꝑcipiendo uitam
corporalib ignib Unus qͥppe utrisq ignis erit: sic̃ ueruas dicit:
habuit iniquitatẽ. Nã omnino negari ñpotest. etiã ipsum

Expanded text:
Ecce inventa res est, quae cum sensum doloris habeat, immortalis est. Ecce inventa res est, quae cum sensum doloris habeat, immortalis est. Hoc igitur erit tunc in corporibus damnatorum, quod nunc esse scimus in animis omnium. Quod cuexempla quibus doceamus non esse incredibile ut hominum corpora sempiterno supplicio punitorum et igne animam non amittant et sine detrimento adeant, et sine interitu doleant. ur enim, » ait sanctus Augustinus , « non dicamus, quamvis miris, tamen veris modis etiam spiritus incorporeos posse poena corporalis ignis affligi, solubiliter alligari? » Item idem post aliqua dicit: « At vero gehenna illa, quae etiam stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et corporibus haerentes, sumendo poenam, non impertiendo vitam corporalibus ignibus. Unus quippe ignis erit, sicut Veritas dixit habuit iniquitatem. Nam omnino negari non potest etiam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit qd̃ qͥ ñfueruit uirienti in libro uite scrͥpti. mitantur
in gehennam ignis. Et quidem dicens ñ ait dm̃ pati oblurionẽ.
ut quasi libri huius recitatione possit nescita cognoscere: s lib̃
iste uixta qd̵ sc̃s augustinꝰ ait. p̃destinationẽ significat eoꝵ qͥb
etͣna uita clonabit᷑. Neq enĩ nesciens eos ds in hoc libro legit
ut sciat: s pocus ipsa eiꝰ p̃sentia de illis que falli ñ potest
liber est uite in quo funt scripti. idest ante p̃cogniti.: xl¬
Sanctꝰ augustinꝰ multis et uariis exemploꝵ generib agens. id ꝓ
certo asseuerasse discnoscit᷑. qd̃ impioꝵ corpora absq sui consũp¬
tione & sempit᷑nis ignib ardeant. & ea ipsa corpora combustio
increduli posse humana corpora animata atq uiuentia. ñ
solũ numquã morte dissolui. s inet̃noꝵ quoq igniũ clura¬
re torm̃tis. Item pꝰ aliqua dicit. Anima ẽ. cuiꝰ p̃sentia cor¬
pus uruit & geritur. & dolorem pati potest. et mori ñ potest.

Expanded text:
narravit, quod qui non fuerint inventi in libro vitae conscripti, mittantur in stagnum ignis. Et haec quidem dicens, non ait Deum pati oblivionem, et quasi libri hujus revolutione nescita cognoscere; « Sed liber iste, » juxta quod sanctus Augustinus ait , « praedestinationem significat eorum quibus erna dabitur vita. Neque enim nescit eos Deus, et in hoc libro legit, ut sciat: sed potius ipsa ejus praescientia de illis, quae falli non potest, liber est vitae, in quo sunt scripti, id est, ante praecogniti. Sanctus Augustinus multis et variis exemplorum generibus agens , id pro certo asseverasse dignoscitur, quod impiorum corpora absque sui consumptione et sempiterno igne ardeant, et ea ipsa corpora combustio increduli posse humana corpora animata non solum nunquam morte dissolvi, sed in aeternorum quoque ignium durare tormentis. » Item post aliqua dicit : « Anima cujus praesentia corpus vivit et regitur, et dolorem pati potest et mori omnino non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
inde supplebit᷑: & qd̾ plus ẽ quã decet. materia seruata integri¬
tatis detrahet᷑. Huꝰ gͥ docꝰtoris prudentissina diffrnitione ins¬
Trucꝰti: restat ut & illos cũ senis digitis manuũ & pedũ. oculis

Expanded text:
inde supplebitur, et quod plus est quam decet, materiei servata integriinde supplebitur, et quod plus est quam decet, materiei servata integritate, detrahetur. » Hujus ergo doctoris prudenti definitione eruditi, restat