comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃e uirgultum agri ancequam oriretur interm
omnemq herbam regionis Qui enim diuersis die
bus. creatum celum. et terram. uitgultum. herbamq
narrauerat. nunc uno die facta manifestat: ut liqui¬
do ostendet quod creatura om̃is simul ꝑ substantiam
extitit: quamuis non simul ꝑ speciem ꝑ ceisitz hiuo
illic quoꝙ scriptum est Creauit deus hominem ad
imaginem suanr ad imaginem di creauit illum: ituas¬
culum et feminam creauit eos Needum etum eua
facta describitur et iam homo masculus et fecuna
ꝑhibetiu Secl quia ex ade latere. erat ꝓculdubs
femina processua:.ii. ilio iam compucatur ꝑ iubstai¬
tiam. a quo fuerat producenda ꝑformam: Considerate
tamen hȩc et in minimis possumus: ut ex minimis n¬
uia pen semus. Herba namq cum ereatur diecdum n
ila tructus nec dum fructus sui semen ostenditur. Iie
uero es eciam cum non apparet. fructus. et senuen:a
namirum simul sunt in radicis substantia: que non sirmisl

Expanded text:
et omne virgultum agri, antequam oriretur in terra, et omne virgultum agri, antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis . Quibus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic quoque scrimaginem Dei creavit illum, masculum et feminam creavit eos. Necdum enim Eva facta describitur, et jam homo masculus et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam, a quo fuerat producenda per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, necdum sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus et semen, quia simul nimirum sunt in radicis substantia, quae non simul
Abbreviated transcription (Latin):
stantia simul eteata est: sed simul speties formata si
est Et quod simul extitit ꝑ substantiam maceriȩ:
non sinul apparuit ꝑ speciem fornie Cum enim sims
factum cȩlum terraq describitur ÷ sunul spiritalia
atq corporalia. sunul quiequid de celo oritur: simul
quicquid factum de terra ꝓducitur. indicatur: Sol qͥp¬
pe luna et sidera quarto die in cȩlo facta ꝑhibentur.
sed quod quarto die procesut in specie: primo die
in cȩli substantia extitit ꝑ condicionem: Primo die cre¬
ata terra dicitur: et tercio arbi sta condita. et cuncta
terrȩ urentia. describuntur: Sed hoc quod die t̾cio
se inspecie proculit: nunirum ptimo ipsa die. de
qua ortum est terrȩ substantia conditum fuit. hine
est quod moyses et distincte ꝑ dies singulos conditi
omnia reculit: et tamen simul omĩa creata subiun¬
xit dicens lite generationes cęli et tetre quando cre¬
atȩ sunt. indie quo fecit dominus celum et certan.

Expanded text:
stantia simul creata est, sed simul species formata non stantia simul creata est, sed simul species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritalia atque corporalia, simul quidquid de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur indicatur. Sol quippe, luna et sidera quarto die in coelo facta perhibentur, sed quod quarto die processit in specie primo die in coeli substantia exstitit per conditionem. Primo die creata terra dicitur, et tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur; sed hoc quod die tertio se in specie protulit, nimirum primo die in ipsa de qua ortum est terrae substantia conditum fuit. Hinc est quod Moyses distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae sunt generationes coeli et terrae, quando creatae sunt in die quo fecit Dominus coelum et terram,
Abbreviated transcription (Latin):
est: argumenta adueriarui aꝑte cognoscat: Herta:
tum sequentibus fideli fanulo dominus cunctas
stis callidi machinationes insiuuat: ome quod or¬
mendo rapit.ome quod insidiando circuni uolat. õ
quod tinando terret. ouine quod suadendo blandit
ome quod desꝑando fraugit. omne quod promitten¬
do decipit: Cuncta ergo tergiuersationis eius cerca¬
Quem sub behemoth nomine. nisi autiquum hostẽ
insinuat: qui interpretatus ex hebiea uoce in latina
lingua animal sonat. Cuiuis inferius dum malicia
subditur. patenter ꝑsona monstratur: Sed euiu de
deo scriptum est. quia fecit omnia simul: eur hoc ani¬
mal cum homine tecisso se indicat. dum cuueta qͥa
limul fecerit constat. Rursum quetendum est. qllo¬
modo deus simul cuncta condidit: dum moyses ex
dierum mutatione uariante distinete creata descri¬
bit. Quod tamençicius agnoscimus: ii ipsas causas
originum subtilit̾ indagamus: Rerum quippe sub¬

Expanded text:
est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis callidi machinationes insinuat, omne quod opprimendo rapit, omne quod insidiando circumvolat, omne quod minando terret, omne quod suadendo blanditur, omne quod desperando frangit, omne quod promittendo decipit. Cuncta ergo tergiversationis ejus certaQuem sub Behemoth nomine nisi antiquum hostem insinuat, qui interpretatus ex Hebraea voce, in Latina lingua animal sonat? Cujus inferius, dum malitia subditur, patenter persona monstratur. Sed cum de Deo scriptum sit quia fecit omnia simul , cur hoc animal cum homine fecisse se indicat, dum cuncta quia simul fecerit constat? Rursum quaerendum est, quomodo Deus cuncta simul condidit, dum Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata describat . Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe sub
Abbreviated transcription (Latin):
humilius subderet. quo hostis sui nequitias subtiliꝰ
agnouisset: protectoremq suum tanto ardentius
quereret: quanto terribiliorem hostem cognosceret. quẽ
uitaret Ccrtum quipꝑe est: quia minus diligit erepto¬
suam domino tribuens ꝑpha dicebat Diligam te do¬
mine uirtus mea÷ aꝑte uidelicet dicens. eote magis di¬
ligo: quo infirmitatem ꝓpͥam sentiens. iurtutema meã
de ẽẽ cognosco. Hinc rursum ait. Mirifica misericordias
tuas. qui saluos facis sperantes inte: quia tunc nimi¬
rum misericordiȩ domini nuire apud nosmetipsos qui
eripimur fiuntꝰ cum ꝑ easdem misericordias quam gͣ¬
quia sermone precedenti dominus beato iobmira o¬
ꝑa scõrum sequentium patefecit. ut his auditis disce¬
ret de iurtutum suarum culmine quam humilia
sentire debuisset: nunc ei cum quo hoste bellum ge¬
rat ostenditur. et uires fraudesꝙ illius subcilius in¬
dicantur: ut quia ad colloquium auctoris sui ꝑductꝰ

Expanded text:
humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptosuam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te , quia tunc nimirum misericordiae Domini mirae apud nosmetipsos qui eripimur fiunt, cum per easdem misericordias quam grquia sermone praecedenti Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus
Abbreviated transcription (Latin):
uales uircute liberare Eoce diuina uoce ad beatũ
iob dicitur. quod sua dextera non saluecur: et tamen
nonnulli hominum. qui ab huius uiri uiribus lon¬
ge sunt: despecto di aduitorio. sua se fortitudine salua¬
ri posse contidunt: Proquibus quid deprecari aliud de¬
bemus: nisi ut si iam dona bonorum oꝑum ꝑceꝑunt.
Hoc quoq donum accipiaut. ut a quo hęc acceꝑ̾unt dis¬
cant: Quia autem premissis uerbis dominus poten¬
tiam suȩ magnitudinis intulit. nunc insubsequentib
nequitian anciqui hostis ostendit: ut bonus famu¬
lus et auditis prius uirtutibus domini. sciret quanty
diligeret: et cognita post calliditate diaboli. disceret
quantiun timeret: Vnde et bene ꝑ ꝓpħam dicitur: Leo
rugiet: quis non timebit: Dominus deus locutus
est. quis non ꝓphetabit: Postquam eium uirtus ei
sui conditoris in notuit. nequaquam illum uires adu¬
sarii latere debuerunt: ut eo magis defensori suose

Expanded text:
vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum Job dicitur quod sua dextera non salvetur, et tamen nonnulli hominum, qui ab hujus viri viribus longe sunt, despecto Dei adjutorio, sua se fortitudine salvari posse confidunt. Pro quibus quid deprecari aliud debemus, nisi ut si jam dona bonorum operum perceperunt, hoc quoque donum accipiant, ut a quo haec acceperint discant? Quia autem praemissis verbis Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus ocutus est, quis non prophetabit ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quam tetram petunt: Quibus hoo ipsum iam
nimis cecidisse est: relictis suꝑioribus ima quesisse: Re¬
cte gͦ eorum facies infouea demergi ꝑhibentut: quia
sequentes infima ad inferni baratrum tendunt: lu¬
sto enim udicio agitur: ut quos hic uoluntaria a¬
uersio excecat. illic ab intuitu ueri lumitus. digna sup
plicii fouea abscondat Igitur quia uir sẽs tanto di¬
uine potentiȩ terrore discussus est ut ei dicetetut.
si habes brachium sicut deus et ii uoce simili conas
disꝑge suꝑbos infurore tio. & respiciens omnem at¬
rogantem humilia. et cecera quȩ deus facere quide.
sed homo uix sufficit audire. cuncta hȩc qua inten¬
tione premiserit. fine subditȩ conclusionis ostendit di
tua: Ac si aꝑte diceret. Si potes terribilia hȩc facere
ipsa que protuli : tibi et non michi deputa bona om¬
nia quȩ fecisti: Si uero peccantes alios respiciendo ñ
poces ꝑdete : liquet quod areatu nequitie. tua te non

Expanded text:
aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infimasto enim judicio Dei agitur ut quos hic voluntaria aversio etiam caecat, illic ab intuitu veri luminis digna splicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discussus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus intentione praemiserit, fine subditae conclusionis ostendit, dim.---Ac si aperte diceret: Si potes terribilia haec facere, ipse quae protuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae fecisti. Si vero peccantes alios respiciendo non potes perdere, liquet quod a reatu nequitiae tua te non
Abbreviated transcription (Latin):
nem cordis eorum sese ultra homines crigentem inte¬
tius dereit: Iina enim respicit: cuuis facies foueam at¬
tendit. Et bene desuꝑbis dicitur. quoo ioum tacies
nttueam demierguntur: quia imi petunt. dum suꝑbi¬
endo altiora appetunt Et uo magis exdollendo ie e¬
rigunt: eo magis ruendo inferius tendunt Terrenam
quippe głam querunt. et infima sunt que prospiciunt:
dum suꝑbiendo alta sectantur: Vnde miro ac diuerso m
res agitur. ut rumiles cȩlum petant dum se uifra de¬
iciunt: suꝑbi infima appetant dum despiciendo cete¬
ros. quasi in altioribus extolluntur. Isti se dum despi¬
ciunt. cȩlestibus uingunt: illidum se erigunt. a suꝑi¬
oribus diuiduntur ÷ atq ut ita dixerim illi se el euan¬
tes deprimunt: isti se deprimentes leuant Et bene
de suꝑbientibus ꝑ psalmistam dicitur: humiliat aute
peocatores usq ad terram: quia ea quȩ infra sunt ani¬
bientes dum extollendo se etigunt anisso cęlo: quid

Expanded text:
nem cordis eorum sese ultra homines erigentem infenem cordis eorum sese ultra homines erigentem inferius dejicit. Ima enim 1054 respicit, cujus facies foveam attendit. Et bene de superbis dicitur quod eorum facies in foveam demerguntur, quia ima petunt, dum superbiendo altiora appetunt; et quo magis extollendo se erigunt, eo magis ruendo inferius tendunt. Terrenam quippe gloriam quaerunt, et infima sunt quae prospiciunt, dum superbiendo alta sectantur. Unde miro et diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima appetant, dum despiciendo caeteros quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus dividuntur, atque, ut ita dixerim, illi se elevantes deprimunt, isti deprimentes elevant. Et bene de superbientibus per Psalmistam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram , quia ea quae infra sunt ambientes, dum extollendo se erigunt, amisso coelo quid
Abbreviated transcription (Latin):
suirgat indi: sed ex conuersatione nequiter assueca.
in est uoluptas. que presens premat inseculum: Pauis
autem subcinericius ex ea pate est mundior quam in¬
feruis occultat: atq ex ea parre sordidiorq ia de super
cinerem tolerat Quisquis ergo iutentioaem qua dm
debuisset querere negligie: quasi more panis iubcin.¬
ricii mundiorem partem inferius premit: e cum cutas
seculi libent̾ tolerat: quasi congestum cinereni pordat.
Reuersaretur autem panis subcinericius li denderio¬
tum carnalium cinetem repelleret: et incentionem bo¬
nam quam insedudum despicundo oppresserat iuꝑius
oitentatet Sed reuersari ienuit: cum mens amore cu¬
rarum secularium pressa. molem suꝑpositi aneris abi¬
cere negligit Dumq assurgere inmcentione bona non
autem subiungitur. Simul et facies eorua demerge
in toueam: ac si dieat ut ego: lusto nauiq iudicio suꝑo¬
rum facies dominus infoueam n ergit: quia intentio¬

Expanded text:
surgat in Deum; sed ex conversatione nequiter assueta surgat in Deum; sed ex conversatione nequiter assueta inest voluptas, quae praesens premat in saeculum. Panis autem subcinericius ex ea parte est mundior, quam inferius occultat, atque ex ea parte sordidior, qua desuper cinerem tolerat. Quisquis ergo intentionem qua Deum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subcinericii mundiorem partem inferius premit, et cum curas saeculi libenter tolerat, quasi congestum cinerem superius portat. Reversaretur autem panis subcinericius, si desideriorum carnalium cinerem repelleret, et intentionem bonam, quam in se dudum despiciendo oppresserat, superius ostentaret. Sed reversari renuit, cum mens, amore curarum saecularium pressa, molem superpositi cineris abjicere negligit, dumque assurgere in intentionem bonam non autem subjungitur: Simul et facies eorum demerge in foveam. Ac si dicat, Ut ego. Justo namque judicio superborum facies Dominus in foveam mergit, quia intentio
Abbreviated transcription (Latin):
ut elatis fastu suꝑbiȩ. hoc ipsum sit uire intus cade¬
re: quod foras ostenditur profecisse Sequitur. abscon
uisto udicio dominus in puluere abscondit: qula eo¬
rum corda ipsis quȩ despecto amore eteatoris eligunt.
terrenis opprimi negociis ꝑmittit: Unde et illorum¬
uitam cum uidicio extremo discutit. tanquam sibi ab¬
scondicam non cognoscit dicens: Nescio qui estis. Uita
prauorum sub puluere absconditur: quia abiectis et
intinus desideriis grauatur: Quisquis enim adhuc
ea quȩ mundi sunt appetit. quasi ante faciem ue¬
ri luminis non apparet: quia nimirum subpulue¬
re detrenȩ cogitationis latet huic prauorum cogita¬
tionum puluerem oppressa mens tolerat: quem uen
quod de una quaq anima terrenis desiderũs aggra¬
uata sub estram specie ꝑ ꝓpłiam dicitur factus eit
effraim subcinericius panis: qui non reuersatur e
natura quippe hene condita est nobis intentio que

Expanded text:
ut elatis fastu superbiae hoc ipsum sit vere intus cadeut elatis fastu superbiae hoc ipsum sit vere intus cadere quod foris ostenditur profecisse. Sequitur: CAPUT Xjusto judicio Dominus in pulvere abscondit, quia eorum corda ipsis, quae despecto amore Creatoris eligunt, terrenis opprimi negotiis permisit. » Item ivitam cum in extremo judicio discutit, tanquam sibi absconditam non agnoscit, dicens: Nescio qui estis . Vita pravorum sub pulvere absconditur, quia abjectis et infimis desideriis gravatur. Quisquis enim adhuc ea quae mundi sunt appetit, quasi ante faciem veri luminis non apparet, quia nimirum sub pulvere terrenae cogitationis latet. Hunc pravarum cogitationum pulverem oppressa mens tolerat, quem ventquod de unaquaque anima terrenis desideriis aggravata sub Ephraim specie per prophetam dicitur: Factus est Ephraim panis subcinericius, qui non reversatur . Ex natura quippe bene condita est nobis intentio, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tunduntur: aut hic de pietate cognoicentei ee dan¬
nantes crimina aut illic suoplicia de iuricia senti¬
entes Iinpiorum uero locus ipsa iuꝑbia est: quia
cum scriptum sit. initium om̃is peecati iuꝑbia: un¬
de outur impietas. ibi continetur: quatuuis nec ꝗc¬
quam asuꝑbia distat impietas Halde enim iuꝑbire
est: impia de auctore sentire: Impius ergo in loco iu
conterituii: quia ipsa suꝑbia qua eleuatur oppri¬
mitur Cumq efferendo se in cogitationibus erigit.
lumensibi iusticis quod inuemre debiusset abscon¬
dit: Sepe autem dum contra dm̃ falsa gła exteriu
pinficit: uera miseria interius inanescit Unde pro¬
pheta ait deiecisti eos dum alleuarentur. Nou enĩ
ait. deiecisti eos postquam eleuati sunt. sed cum alle¬
uarentur: quia hoc ipsum fit suꝑbis iuterius deici
quod eis falsa contĩgit gła exterius eleuari: Ordi¬
nante enim diuino udicio. non eis hic aliud culpa ẽ.
atq aliud pena: sed sua illis in gena uertitur culpa:

Expanded text:
funduntur, aut hic de pietate cognoscentes et damnantes crimina, aut illic supplicia de justitia sentientes. Impiorum vero locus ipsa superbia est, quia cum scriptum sit: Initium omnis peccati superbia , unde oritur impietas, ibi continetur, quamvis nec quidquam a superbia distat impietas. Valde enim superbire est impia de auctore sentire. Impius ergo in loco suo conteritur, quia ipsa superbia qua elevatur opprimitur; cumque, efferendo se in cogitationibus erigit, lumen sibi justitiae quod invenire debuisset abscondit. Saepe autem dum contra Deum falsa gloria exterius proficit, vera miseria interius inanescit. Unde Propheta ait: Dejecisti eos dum allevarentur . Non enim ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt, sed dum allevarentur, quia hoc ipsum sit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante enim divino judicio, non eis hic aliud culpa est, atque aliud poena, sed sua illis in poenam vertitur culpa,
Abbreviated transcription (Latin):
xit: nisi quod liquido omnibus patet. quia postquam
semel hominis sp̃m ceperit. mox se ad cortuptionem
catnis extendit: Quod in ipsis quoq hominibus pͥmis
agnoscimus: qui dum post ꝑpectatam suꝑbiam pu¬
denda menbra contegunt pãtenter undicãrunt: quia
postquam apud seictipsos intus arripere alta cor
sunt: mox incarne foras erubescenda ꝑtulerunt. Pe.¬
moth itaq iste in satiabiliter seuiens. et deuorate a¬
tum simuu honanem querens. modo insuꝑbiam na¬
tem trigit: modo carnem luxurie uoluptate cortũ¬
pit Bene autem ẽe ꝑhibetur fortitudo eius itlurabis

Expanded text:
xit, nisi quod liquido omnibus patet quia postquam xit, nisi quod liquido omnibus patet quia postquam semel hominis spiritum superbia ceperit, mox se ad corruptionem carnis extendit? Quod in ipsis quoque hominibus primis agnoscimus, qui, dum post perpetratam superbiam pudenda membra contegunt, patenter indicarunt quia postquam apud semetipsos intus arripere alta conati sunt, mox in carne foris erubescenda pertulerunt . Behemoth itaque iste insatiabiliter saeviens, et devorare totum simul hominem quaerens, modo in superbiam mentem erigit, modo carnem luxuriae voluptate corrumpit. Bene autem nequaquam fortitudo ejus in lumbis
Abbreviated transcription (Latin):
umbilico ꝑhibetitur Hinc est enim quod ueritas disci¬
pulis dicit: sint lumbi ur̃i precineti hinc petrus cũ
luxuriam a corde restringeret: admonebat dicens:
sacrificium melchisedech tempore. leui sacerdotiũ
diceret decimatum : ubi cunc mabtahe corpore leui la¬
teret. ostendens ait. Ad huc enim in lumbis patris erat:
Quia uero seminarium luxuriȩ feminis inunibilico
est procisus umbilicus tuus. Indie quippe ortus umbi¬
licum p̾cidere est: conuersionis tempore carnis luxurĩa
resecare: Quia etum difficile est. male inchoata corrig̃e.
et semel formata deformiter in melius reformare: de
ortis suo uidea reprehenditur: quȩ dum in do nata ẽ.
imp̃cisum umbilicum retinuit: quia fluxa luxurie
non abseidit Quia gͥ pocestate diaboli utriusq ge¬
neris sexus ualde luxuriȩ infirmitate substernitur
et fortitudo eius in lumbis contra masculos. et uirtus
cum behemoth istum fenum comedere intulit. prima
deceptionis eius argumenta. luxuriȩ dampna subiun¬

Expanded text:
upra ostendimus. Hinc est enim, quod Veritas discipulis dicit: Sint lumbi vestri praecincti . Hinc Petrus cum luxuriam a corde restringeret admonebat, dicens: m per Abrahae sacrificium Melchisedech tempore Levi sacerdotium diceret decimatum, ubi tunc in Abrahae corpore Levi lateret, ostendens, ait: Adhuc enim in lumbis patris erat . Quia vero seminarium luxuriae feminis in umbilico est praecisus umbilicus tuus . In die quippe ortus umbilicum praecidere est conversionis tempore carnis luxuriam resecare. Quia enim difficile est male inchoata corrigere, et semel formata deformiter in melius reformare, de ortu suo Judaea reprehenditur, quae dum in Deo nata est, impraecisum umbilicum retinuit, quia fluxa luxuriae non abscidit. Quia igitur potestate diaboli utriusque generis sexus valde ex luxuriae infirmitate substernitur, et fortitudo ejus in lumbis contra masculos, et virtus cum Behemoth istum fenum comedere intulit, prima deceptionis ejus argumenta luxuriae damna subjun
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Nolite plures magistri fieri: in multis enuu of¬
fendimus omnes. Et rursum: linguam. nullus homi¬
num domare potest. Cuius culpas redargueus: ꝑ seniei¬
ipsam ueritas dicit Dico autem uobis. qm̃ om̃e uerbu
ociosum quod locuti fuerint homines reodent de eo ta
tionem indie iudicii. Sed sei uiri ante dĩ oculos: itu¬
dent culpas lingue regere meritis uite Student pon¬
dete bonorum oꝑum premere. immoderata uerborum:
Unde insca ȩccłia manui suꝑos ponicur: dum in ele¬
ctis eius cocidie ociose locutionis uicium. uirtuce bo¬

Expanded text:
ait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim ofait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes . Et rursum: Linguam nullus hominum domare potest . Cujus culpas redarguens per semetipsam Veritas, dicit: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo 1047 rationem in die judicii . Sed sancti viri ante Dei oculos student culpas linguae tegere meritis vitae, student bonorum operum pondere premere immoderata verborum. Unde in sancta Ecclesia manus super os ponitur, dum in electis ejus quotidie otiosae locutionis vitium bo
Abbreviated transcription (Latin):
didit: sed ad uerba locutionis intimȩ ieum se iuste cog¬
nouit. Et quidem cur flagellatus sit nescit. sed ta¬
men cur flagella ueneratus nonsit. silendo redargui:
Diuina enim iudicia cum nesciuntur. non audaci ser¬
mone discittienda sunt:sed formidoloso silentio ue¬
neranda. Quia et cum causas rerum conditor in fla¬
gello non aꝑit: couistas indicat: quo se eas facere qui
summe uistus est. demonstrat. Hir ergo sauctus et pri
de locutione et post de silentio reptehensus: quid de se¬
metipso sentiat innotescat: Ait emm: Qui leuit loqui
nem meum detenderem: si hunc cum rationis pon¬
dere prbtulissem: at postquam lingua leuitate ula
conuincitur: quid restat nisi ut conticendo refren.
solet intelligi Manum ergo suꝑ os pouere est: iur¬
tute boni oꝑis. culpas degere incautȩ locutionis.
uero inueniri potest qui quamlibet ꝑfectui sit de
ocioio tamen sei mont non peccet: lacobo attestaine q

Expanded text:
didit, sed ad verba locutionis intimae reum se juste cogdidit, sed ad verba locutionis intimae reum se juste cognovit. Et quidem cur flagellatus sit nescit, sed tamen cur flagella veneratus non sit, silendo redarguit. Divina enim judicia cum nesciuntur, non audaci sermone discutienda sunt, sed formidoloso silentio veneranda, quia et cum causas rerum conditor in flagello non aperit, eo justas indicat, quo se eas facere qui summe justus est demonstrat. Vir ergo sanctus, et prius de locutione, et post de silentio reprehensus, quid de semetipso sentiat innotescat. Ait enim: CAPUT Inem meum defenderem, si hunc cum rationis pondere protulissem. At postquam lingua levitate usa convincitur, quid restat nisi ut conticendo refrenetsolet intelligi. Manum ergo super os ponere est virtute boni operis culpas tegere incautae locutionis. Quis vero inveniri potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui
Abbreviated transcription (Latin):
aitudine longe ẽẽ se sentiat. cum apptopinquat:n¬
& salemon ait. Cuncta temptaui insapientia: dixi la¬
piens efficiał. et ipsa longius recessit anie. Quesita
enim sapientia longe recedere dicitur: quia appro¬
inquanti altior uidetur: Qui uero hanc nequaqua
quertint. tanto se ei ꝓpinquos estimant. quanto et en
tectitudinis regulam ignorant: quia siti intenebris
mirari lucis claritatem nesciunt. quam num quam u¬
derunt. Cumq informa eius pulchritudinis nontendu¬
tur: in semecipsis libenter cotidie deformiores fuint:
Nam quisquis eius radiis tangitur: sua illi manitestꝰ
torticudo monitiatur. Et couerius inuenit quantu
flectatur inuicium: quo sagatius summa conideta
conspicit quantum distat arecto: Vnde beatus iob hum.¬
num genus uirtutibus transiens amicos loquendo su¬
ꝑauit: sed loquente do sublimius etuditus. semet ipsũ
agnoscendo reticuit Illos namq iniuste loquentes sul¬

Expanded text:
ctitudini se longe esse sentiat, cum appropinquat. Unctitudini se longe esse sentiat, cum appropinquat. Unde Salomon ait: Cuncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinquos aestimant, quanto et ejus rectitudinis regulam ignorant, quia siti in tenebris mirari lucis claritatem nesciunt, quam nunquam viderunt; cumque in formam ejus pulchritudinis non tenduntur, in semetipsis libenter quotidie deformiores fiunt. Nam quisquis ejus radiis tangitur, sua illi manifestius tortitudo monstratur; et eo verius invenit quantum flectatur in vitio, quo, sagacius summa considerans, conspicit quantum distat a recto. Unde beatus Job humanum genus virtutibus transiens, amicos loquendo superavit; sed loquente Deo, sublimius eruditus, semetipsum cognoscendo reticuit. Illos namque injuste loquentes sub
Abbreviated transcription (Latin):
cta. subito afflatii contemolationis euigilet: illa que
leiua paulo ante credidit. mox ut grauia ac mortite¬
ra ꝑhorrescit Cuncta enim uel minima noxia: quast
atrocissima refugit: quia uidelicet ꝑ contemplatiorie
sp̃s grauida. intioire adse iam inania nulla ꝑtuigsl.
Co enim quod intus conspicit: quam suit hortenda
hȩo quȩ exteruis ꝑstrepunt sentit Et quanto ampl
subleuata profecerit. tanto magis refugitintma
inquibus prostati defecit. Hichil quippe eam nͥ¬
iti quod interius uiderat pascit. atq eo grauius co¬
lerat quicquid se ei extrinsecas ingerit. quo illuo ii
dicandi regulim sumit. Suꝑ se enim rapitur: dum
sublimia contemplatur Et semet ipsam iam liberius
ex cedendo cosspiciens: quiequid ei ex se ipla sub se ip¬
ꝗ remanet subtilius comprehendit: Ex qua re miro
modo igitur ut sicut suꝑius dictum est. unde digni
efficitus. inde sibimet indigna iudeatur: et tunc are¬

Expanded text:
cta subito afflatu contemplationis, evigilet, illa quae cta subito afflatu contemplationis, evigilet, illa quae levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta enim vel in minimis noxia, quasi atrocissima refugit, quia videlicet per conceptionem spiritus gravida, introire ad se jam inania nulla permittit. Ex eo enim quod intus conspicit, quam sint horrenda haec quae exterius perstrepunt sentit; et quanto amplius sublevata profecerit, tanto magis refugit infima, in quibus prostrata defecit. Nihil quippe eam nisi id quod interius viderat pascit; atque eo gravius tolerat quidquid se ei extrinsecus ingerit, quo illud nonerat judicandi regulam sumit. Super se enim rapitur dum sublimia contemplatur; et semetipsam jam liberius excedendo conspiciens, quidquid ei ex seipsa sub seipsa remanet, subtilius comprehendit. Ex qua re miro modo agitur, ut, sicut superius dictum est, unde dignior efficitur, inde sibimet indigna videatur, et tunc re
Abbreviated transcription (Latin):
ancti uiri quo apud deum
altius ultucum dignitade
proficiunt. eo subcilius in¬
dignos se ee deprehendutt
quia dum ꝓximi lucis fi¬
unt. quicquid eos in seipsis
latebat inueniunt: et tanto
magis foras sibi deformes a¬
patent: quanto nimis pul¬
chrum est. quod intus ui.¬
dent: Unusquisꝙ enum si¬
bi dum taetu ueti luminis illustratur. ostenditut.
Et uude agnoscit quid est. iusticia: in de eruditui
ut uideat quid est culpa: Hine est quod sepe mens
nin. quamuis frigida uconuersationis humatis
actione corpescat: quamus in quibusdam delinqͣ
et nesciat: quamuis peccata quedam quali nuilla
ꝑpendat: cum tamen ad appetenda sublimila orati¬
onis compunctione se erigit. ipso sue oculo compi¬
ctionis excitata: ad circum spiciendam se post flecu
uigilantior redit: Nam cum neglectam se desit
et norio torpore torpescit: uel ociosa uerba. uel it¬
utiles cogitationes. mitioris ẽẽ. omnumodo reatus ates:
at si igne compunctionis incalescens a tepore suota¬

Expanded text:
ancti viri quo apud Deum altius virtutum dignitate proficiunt, eo subtilius indignos se esse deprehendunt, quia dum proximi luci fiunt, quidquid eos in seipsis latebat inveniunt; et tanto magis foris sibi deformes apparent, quanto nimis pulchrum est quod intus vident. Unusquisque enim sibi, dum tactu veri luminis illustratur, ostenditur; et unde agnoscit quid est justitia, inde eruditur, ut videat quid est culpa. Hinc est quod saepe mens nostra quamvis frigida in conversationis humanae actione torpescat, quamvis in quibusdam delinquat et nesciat, quamvis peccata quaedam quasi nulla perpendat; cum tamen ad appetenda sublimia orationis compunctione se erigit, ipso suae compunctionis oculo excitata ad circumspiciendam se post fletum vigilantior redit. Nam cum neglectam se deserit, et noxio tepore torpescit, vel otiosa verba, vel inutiles cogitationes minoris esse reatus omnimodo credit. At si, igne compunctionis incalescens, a tepore suo, ta
Abbreviated transcription (Latin):
equi narratione cognouimus: nunc eundem iterum
in auis significationem uideamis : ut qui ꝑ equum di¬
dicimus eus fortitudinem: etiam ꝑ auem discamus il¬
lius contemplationem: Quia enim desccipta equi mag¬
nitudine audiuimus. quantum contra certamuia ui¬
ciorum uir ses ꝑ patientiam tolerat: nunc ꝑ auium
spetiem cognoseamus quantum ꝑ contemplationem
nascente piciat. ac sine interinissione plumescat: pene
nullus ignorat: Non autem hic illud plumȩ tempus
dicitur. quo in nido uestitur: quia tunc iumirum ad¬
huc uidelicet pullus. ad austrum alas expandere ũ
ualet: sed illa annua pluma describitur: quȩ laxata
uetere penna renouatur. Et quidem domestieis acci¬
pitribis quo melius plumescere debeant: muuita
ac tepentia loca requituntur. Agrestibus uero moris
est. ut flante austio alas expandant: quatinus eoru
menbra ad laxandam pennam ueterem uenti tepore con¬
calescant Eum uero uentus deest. alis contra radium

Expanded text:
equi narratione cognovimus, nunc eumdem iterum equi narratione cognovimus, nunc eumdem iterum in avis significatione videamus, ut qui per equum didicimus ejus fortitudinem, etiam per avem discamus illius contemplationem. Quia enim per descriptam equi magnitudinem audivimus quantum contra certamina vitiorum vir sanctus per patientiam tolerat, nunc per avium speciem cognoscamus quantum per contemplationem nascente pnullus ignorat. Non autem hic illud plumae tempus dicitur, quo in nido vestitur, quia tunc nimirum adhuc videlicet pullus ad Austrum alas expandere non valet, sed illa annua pluma describitur, quae laxata veteri penna renovatur. Et quidem domesticis accipitribus quo melius plumescere debeant humida ac tepentia loca requiruntur. Agrestibus vero moris est ut flante Austro alas expandant, quatenus eorum membra ad laxandam pennam veterem venti tepore concalescant. Cum vero ventus deest, alis contra radios
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnseat nescis. Si .ni. misceri d̾s hoĩem in uoluptate co¬
itus nollet: in ipso humani gñis exordio. masculĩri fe¬
minã ñ fecisset. hec ẽ ducũ exortatio quȩ dum incau¬
te ad secretum cordis admittitur: familiarius in¬
iqua ꝑsuadet. Quam uidelicet exerctus ululãs
sequitur: quia infelix anima semel principali¬
bus uiciis capta dum multiplicatis inqͥtatib iinisa¬
niam uertitur. ferali iam inimanitate uastatur:. Seo¬
miles di quia sollerter preuidete uiciorum certami¬
na nititur. Bellum procul odoratur: quia mala preeuntia
quod muenti psuadete ualeant cogitatione sollicita res¬
picit: exhortationem ducum naris sagacitate dep̃hen¬
dit: Quia longe psciendo subsequentium in iquita¬
tum confusionem conspicit: quasi ululatum exercitꝰ
odorando cognoscit. Igitur quia uel p̃dicatorem di uel
quem libet spiritalis certaminis militem delcriptu

Expanded text:
uam citius pertranseat nescis. Si enim misceri Deus hominem in voluptate couam citius pertranseat nescis. Si enim misceri Deus hominem in voluptate coitus nollet, in ipso humani generis exordio masculum et feminam non fecisset . Haec est ducum exhortatio, quae dum incaute ad secretum cordis admittitur, familiarius iniqua persuadet. Quam videlicet exercitus ululans sequitur, quia infelix anima semel a principalibus vitiis capta, dum multiplicatis iniquitatibus in insaniam vertitur, ferali jam immanitate vastatur. miles Dei, quia solerter praevidere vitiorum certamina nititur, bellum procul odoratur, quia mala praeeuntia, quid menti persuadere valeant, dum cogitatione sollicita respicit, exhortationem ducum naris sagacitate deprehendit. Et quia a longe praesciendo subsequentium iniquitatum confusionem conspicit, quasi ululatum exercitus odorando cognoscit. Igitur quia vel praedicatorem Dei, vel quemlibet spiritalis certaminis militem descriptum
Abbreviated transcription (Latin):
quia et si non eis cum magna exalꝑatione resistitur.
contra de deinceps sine mensura cumulantur Tristi¬
cia quoq deuictum cor quasi ex ratione solet exhor¬
tari: cum dicit Quidhabes unde gaudeas: cum
tanta mala de proximis portas : Ppende cum quo
merore õs intuendi st̃. qͥ in tanto aͣc te amaritudinis fel¬
le ũtiuitur. Auaritia qͦq deuictũ animũ qͣsi ex rõne solet
exortari: cũi dic̃. Halde sine culpa ẽ qd q̃da habenda cõ
cupiscis qr ñ multiplicare appetis. s egere ꝑtimescis:
.⁊ qđ male alius retinet: ipse meliꝰ expendis. Uentͥs qͦq in¬
gliuues deuictũ cor qͣsi ex r̃one solet exortari: cũ dicit
Ad esũ ds oĩa munda odidit. ⁊ qͥ saciari cỹbo respuit:
qͥd aliud qm muneri cõcesso cc̃dicit: Luxuria qͦq de¬
uictũ cor qͣsi ex r̃one solet exortari: cũ dic̃. Curte in uo¬
luptate tua modo ñ dilatas: cũ qͥd te sequatur ignoras:

Expanded text:
quia si non eis cum magna exasperatione resistitur, quia si non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensura cumulantur. Tristitia namque devictum cor quasi ex ratione solet excitari, cum dicit: Quare habes unde gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? Perpende cum quo moerore intuendi sunt qui in tanto contra te amaritudinis felle vertuntur. 5. Avaritia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Valde sine culpcupiscis, quia non multiplicari appetis sed egere pertimescis; et quod male alius retinet, ipse melius expendis. Ventris quoque ingluvies devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Ad esum Deus omnia munda condidit, et qui satiari cibo respuit, quid aliud quam muneri concesso contradicit? Luxuria quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Cur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatur ignoras?
Abbreviated transcription (Latin):
subnixa uideantur Unde dum unum in ordina te
reficitur: aliud ꝓculdubio ad contumelias excitatur.
Dene audem duces exhortari dicti sunt. xxxxxitus u¬
lulare: quia prima uicia deceptę menti quasi sub
quadam ratione se inserunt: sed innunieta que se
quuntur. dum hane ad omnen insaniam ꝑtiai unt:
quasi bestiali clamore contundunt: Inans niua gla
deiuctum cor quasi ex ratione solet exbortari: Uu
dicit Debes maiora appetere: ut quo potritate. uali.¬
ris multos excedere: eo etiam ualeas et pluribus pio¬
desse: Inuidia quoq deiictum cor quali ex racione
solet ex hortari: cum dicit: In quo illo. uel illo minor
ese Cur ergo eis uel equalis uel luperior non es:
Quanta uales. que ipsi non ualent: Non ergo tibi
aut suꝑiores ẽẽ.aut etiam equales debent. lra etiam¬
deuictum cor quasi ex ratione solet exhortari. cum
dicit Quȩ erga te aguntur equanimiter ferri non
possunt: Hȩc immo pacienter tolerare peccatum ẽ.

Expanded text:
subnixa videantur, unde dum unum inordinate subnixa videantur, unde dum unum inordinate reficitur, aliud procul dubio ad contumelias excitatur. Bene autem duces exhortari dicti sunt, exercitus ululare, quia prima vitia deceptae menti quasi sub quadam ratquuntur, dum hanc ad omnem insaniam pertrahunt, quasi bestiali clamore confundunt. Inanis namque gloria devictum cor quasi ex ratione solet exhortati, cum dicit: Debes majora appetere, ut quo potestate valueris multos excedere, eo etiam valeas et multis prodesse. Invidia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum es? cur ergo eis vel aequalis, vel superior non es? quanta vales quae illi non valent? Non ergo tibi, aut superiores esse, aut etiam aequales debent.Apostdevictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quae erga te aguntur aequanimiter ferri non possunt; haec imo patienter tolerare peccatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
pisci ualeat tabescit. Inuidia quoq iram generat
quia quanto interno liuoris uulnere animus saucia¬
tur: tanto etiam mansuetudo tran quillitatis amitti¬
tur: Et quia quasi dolens menbrum tangitur: ic cu co
opposite actionis manus. uelut grauius pressa senti¬
tur. Ex ira quoq tristicia oritur: quia turbata mes
quo inordinate se concutit eo ad dicendum confun¬
dit: et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit. nil
hatio nisi ex ꝑturbatione subsequens meror pascit
Tristicia quoq ad auaritiam diriuatur: quia dum
confi sum cor bonum leticie in semecipso intus a¬
miserit unde consolari debeat foras querit: et
tantomagis exteriora bona adipisci desiderat: quat¬
to gaudium non habet ao quoo intruisecus recur¬
rat. Post hȩc uero duo carnalia uicia: idest uentris
in gluuies. et luxuria suꝑsunt: Sed cunctis liquet
quod de uentris ingliuue luxuria nascitur: Aum
in ipsa distributione menbrorum. uentri genitalia

Expanded text:
pisci valeat tabescit. Invidia quoque iram generat, pisci valeat tabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto in erno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur; et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur, quia turbata mens quo se inordinate concutit, eo addicendo confundit: et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum confusum cor bonum laetitiae in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit; et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad quod intrinsecus recurrat. Post haec vero duo carnalia vitia, id est ventris ingluvies et luxuria, supersunt. Sed cunctis lquod de ventris ingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa distributione membrorum ventri genitalia
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑatio. torpor citra p̃cepta. uagatio mentis erga illici
ta nascitur. De auaricia: ꝓdicio. ftaus. fallatia. ꝑiuria.
inquietudo. iuolentie et contra miscđiam obdurationes
cordis oriuntur: De uentris ingluuie: inepta lecicia.
scurrilitas. inmunditia. multiloquium ebstudo sens
cira intelligentiam ꝓpagatur. De luxuria: cecitas
mentis. inconsideratio. in cosstantia p̃cipitatio. amor sui.
odium di. affectus p̃sentis scłi. hortor autem uel
desꝑatio futuri generatur Quia ergo septem principa¬
lla uicia. tantam de se uiciorum multitudiuem profer̃t:
cum ad corueniunt. quasi subsequentis exercitus cader¬
uas trahunt: Ex quibus udelicet septem. quinq spĩia
sibi cognatione uinguntur: ut non nisi unum de
altero proferatur Prima namq suꝑbiȩ soboles ina¬
nis est gła: quȩ dum oppressam mentem corruꝑit
mox inuidiam gignit: quia mnurum dum uani
nominis potentiam appetit: nequis hanc alius ad:¬

Expanded text:
desperatio, torpor circa praecepta, vagatio mentis erga idesperatio, torpor circa praecepta, vagatio mentis erga ita nascitur. De avaritia, proditio, fraus, fallacia, perjuria, inquietudo, violentiae, et contra misericordiam obdurationes cordis oriuntur. De ventris ingluvie, inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebetudo sensus circa intelligentiam propagantur. De luxuria, caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror autem vel desperatio futuri generantur. Quia ergo septem principalia vitia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt, cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus catervas trahunt. Ex quibus videlicet septem quinque spiritasibi cognatione jungitur, ut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, quae dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit, quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adi
Abbreviated transcription (Latin):
quia exeis ꝑculdubio importuns uiciorum multitu¬
dines oriuntur: Quod melius ostendimus si ipst
Ne quascriptura ateestante dicitur. Initium om¬
nis peccati suꝑbia: Primȩ autem eius soboles septem ni¬
mirum prineipalia uicia de hac uirulenta radice ꝑferũ¬
tur: scilicet inanis gła. inuidia. ira. tristicia. auari¬
da uentris ingliuues. luxuria: Nam quia his septẽ
suꝑbiȩ uiciis nos captos doluit: idcu co redemptor ñr ad
spiritale liberationis prelium. sp̃u septiformis gr̃e
plenus uenit. Sed habent contra uos. hec singula exer
ctantia hypocrisis. contentiones. ꝑtinatie. discordie. et
nouitatum presumptiones oriuntur: De inuidia: odiũ.
susurratio. detractio. exultatio in aduersis ꝓrimi. affli¬
ctio autem in prosperis nascitur. De ira: rixȩ. tumor
mentis. contumeliȩ. clamor. indignatio. blasphemie
ꝓferuntur: De tristicia: malicie. rancor. pusillammitas

Expanded text:
quia ex eis quia ex eis dines oriuntur. Quod melius ostendimus, si ipsos a, Scriptura attestante, dicitur: Initium omnis peccati est superbia . Primae autem ejus soboles, septem nimirum principalia vitia, de hac virulenta radice proferuntur, scilicet inanis gloria, invidia, ira, tristitia, avaritia, ventris ingluvies, luxuria. superbiae vitiis nos captos doluit, idcirco Redemptor noster ad spiritale liberationis praelium Spiritu septiformis gratiae plenus venit. XVIII. Sed habent contra nos haec singula exercctantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae, et novitatum praesumptiones oriuntur. De invidia, odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis nascitur. De ira, rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, blasphemiae proferuntur. De tristitia, malitia, rancor, pusillanimitas,
Abbreviated transcription (Latin):
dissolutione uincatur. Cum se recte zelistimulis exti¬
tat: sunimopere prouidet. ne plusquam necesse est.
ure se flamma succendat. Cum magna mansuetudi¬
nis tranquillitate se tempeiat: iugilanter obserut
ne torpore frigescat: Quia ergo spiritalis militis
cogitatione omne uicium priusquam surriꝑe possit
bellum. ꝑ pendat etiam quȩ curba iniquitatum pro¬
ruat: st mala ad se ingredi uel pauea ꝑmitat
sibili contra nos prelio regnanti suꝑse superbie ru¬
litant᷑ Alia more ducumi preeunt :
more exercitus subsequuntur Ne¬
q. eni
culpe om̃s pari accessu cor occupant: sed
ma iores et paucȩ neglectam mentem p̃ueniunt.
minores et innumere ad illam se cateruatun fundt
lpsa namq uiciorum regina supbia ctum deuictũ
plene cor ceperit: mox illud septem principalibus
uiciis. quasi quibusdam suis ducibus deuastandum
tradit Quos uidelicet duces exercitus sequitur.

Expanded text:
dissolutione vincatur. Cum se recti zeli stimulis excidissolutione vincatur. Cum se recti zeli stimulis excitat, summopere providet, ne plusquam necesse est irae se flamma succendat; cum magna mansuetudinis tranquillitate se temperat, vigilanter observat, ne torpore cogitatione omne vitium priusquam surripere possit bellum. Perpendit etiam quae turba iniquitatum proruat, si mala ad se ingredi vel pauca permittat. sibili contra nos praelio regnanti super se superbiae militant, alia more ducum praeeunt, alia more exercitus subsequuntur. Nec enim culpae omnes pari accessu cor occupant; sed majores et paucae neglectam mentem praeveniunt, minores innumerae ad illam se catervatim fundunt. Ipsa namque vitiorum regina superbia, cum devictum cor plene ceperit, mox illud septem principalibus vitiis, quasi quibusdam suis ducibus devastandum trahit: quos videlicet duces exercitus sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
antia conspicit. secura quiescete non consentit. frime
autem ne mala quȩ libet. sođo uero loco considerat ne
bona incaute faciat: et postquam praua subegert
ipsa eciam sibi subicere recta concendit: ne si men¬
tis dominium transeunt: iuelationis culpa uerta¬
tur: Quia enim sicut supius dictum est. plerumq
ex bonus ꝑ incuriȩ uicuim mala nascutitur. ⁊ugilart
studio contemplatur. quomodo ex doctrina arrogai¬
tia ex usticia crudelicas. ex pietate remissio. ex rdi
ira. ex mansuetudine torpor oriattit: Cumq bona
hȩc agit: quot hic contra se hostes ꝑhȩe exurgere iu¬
leant conspicit Nam cum adipiscendis doctrine ftu¬
diis elaborat: mentem sollicite contra certamen ar¬
rogantie p̃parat: Cum culpas delinquentium iuste
ulcisci desiderat: sagacissune euitat. ne modumiusti¬
cie crudelitas undictȩ trranscendat. Cum pietate fre¬
nare senititur: sollerter ꝓspicit. nequa disciplinȩ

Expanded text:
antia conspicit, secura quiescere non consentit. Primo antia conspicit, secura quiescere non consentit. Primo autem ne mala quaelibet agat: secundo vero loco considerat, ne bona incaute faciat: et postquam prava subegerit, ipsa etiam sibi subjicere recta contendit: ne si mentis dominium transeant in elationis culpam vertantur. Quia enim sicut superius dictum est: plerumque ex bonis, ex incuriae vitio, mala nascuntur, vigilanti studio contemplatur, quomodo ex doctrina arrogantia, ex justitia crudelitas, ex pietate remissio, ex zelo ira, ex mansuetudine torpor oriatur. Cumque bona haec agit, quot hinc contra se hostes per haec exsurgere valeant, conspicit: nam cum adipiscendis doctrinae studiis elaborat, mentem sollicite contra certamen arrogantiae praeparat. Cum culpas delinquentium juste ulcisci desiderat, sagacissime evitat, ne modum justitiae crudelitas vindictae transcendat: cum pietate frenare se nititur, sollerter prospicit, ne qua disciplinae