comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opus erat. Et nemo dicebat aliquid ꝓprium:
s erant illis omnia cominunia. Et quid est
in unum: Et erat illis inquit anima una: et
cor unum in dm. Ergo ipsi prius audierunt:
ecce quam bonum et quam iocundum habi¬
tare fr̃s in unum. Primi audierunt: s non soli
audierunt. Non enim usq ad illos tamen ista
dilectio et unitas fr̃m uenit. Uenit enim et ad
posteros ista hearitas: exultatio et uotum deo.
Uouetur enim aliquid dõ: et dictum est. uouete
et reddite dño dõ ur̃o. Melius est aut̃ non uo¬
uere et reddere : quam uouere et non redde.
S debet esse impiger animus ut et uoueat et
reddat : ne cumꝰ se minus idoneum putat
ad reddendum. piger sit ad uouendum. P lane
nunquam reddet: si de suo putauerit se reddi¬
turum. Ex uoce huius psalmi appellati sunt et
monachi: nequis uobis de isto nomine insul¬
tet catholicis. Quando uos recte hereticis de
cirouicellionib insultare cȩꝑitis. ut erubescen¬

Expanded text:
ut cuique opus erat; et nemo dicebat aliquid proprium, ut cuique opus erat; et nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia.» Et quid est, «in unum? Et erat illis,» inquit, «anima una et cor unum in Deum» . Ergo ipsi prius audierunt, «Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» Primi audierunt, sed non soli audierunt. Non enim usque ad illos ista dilectio et unitas fratrum venit. Venit enim et ad posteros ista charitatis exsultatio, et votum Deo. Vovetur enim aliquid Deo, et dictum est: «Vovete, et reddite Domino Deo vestro» . Melius est autem non vovere, quam vovere et non reddere . Sed debet esse impiger animus, ut et voveat, et reddat; ne cum se minus idoneum putat ad reddendum, piger sit ad vovendum. Plane nunquam reddet, si de suo se putaverit redditurum. 3. Ex voce hujus psalmi appellati sunt et Monachi, ne quis vobis de isto nomine insultet Catholicis. Quando vos recte haereticis de Circellionibus insultare coeperitis, ut erubescen
Abbreviated transcription (Latin):
pierunt. lste uersus fuit tuba eoꝵ. Sonuit ꝑ
omẽm orbem terrarum: et qui diuisi erant
congregati sunt. Clamor dĩ. clamor sp̃s scĩ. cla¬
mor ꝓpħicus non audiebatur in uidea : et au¬
ditus est in toto orbe terrarum. Aduersus istum
sonum surdi erant inter quos cantabatur: et
prius nata est ista benedictio. Non enuim om̃s
filii excussoꝵ ⁊ sicut iam scientib loquimur:
U nde illi quingenti qui dñm post resurrectio¬
nem uiderunt: quos commemorat apłs pau¬
lus: Unde illi centum iginti qui simul erant
in uno loco post resurrectionem dñi et ascensi¬
onem in cęlum: quib in uno loco constitutis
suꝑuenit sp̃s sc̃s die pentecosten missus de celo:
Sic missus: sic promissus. Om̃s inde erant : et ip¬
si primo habitauerunt in unum. qui omĩa que
habebant uendiderunt. rerumq suarum pre¬
cia ad pedes apłoꝵ posuerunt sicut in actibus
apłoꝵ legitur: et distribuebatur uncuiq ꝓ ut

Expanded text:
pierunt; iste versus fuit tuba ipsorum. Sonuit per pierunt; iste versus fuit tuba ipsorum. Sonuit per omnem orbem terrarum, et qui divisi erant, congregati sunt. Clamor Dei, clamor Spiritus sancti, clamor propheticus non audiebatur in Judaea; et auditus est in toto orbe terrarum. Adversus istum sonum surdi erant, inter quos cantabatur; et prius nata est ista benedictio. Num enim omnes «filii excussorum» ? Sicut jam scientibus loquimur. Unde illi quingenti qui Dominum post resurrectionem viderunt, quos commemorat apostolus Paulus ? Unde illi centum viginti qui simul erant in uno loco post resurrectionem Domini et ascensionem in coelum, quibus in uno loco constitutis supervenit Spiritus sanctus die Pentecostes missus de coelo; sic missus, sicut promissus? Omnes inde erant: et ipsi primi habitaverunt in unum, qui omnia quae habebant vendiderunt, rerumque suarum pretia ad pedes Apostolorum posuerunt, sicut in Actibus Apostolorum legitur; «et distribuebatur unicuique sic
Abbreviated transcription (Latin):
CCE quam bonum
et quam iocundum:. ha¬
bitare fr̃s in unum. Ita
sonus iste dulcis est: ut
et qui psalterium nesci¬
unt. ipsum uerbum can¬
tent. Tam dulcis est: quã
dulcis est bearitas que facit fr̃s habitare in unum.
Et hoc quidem fr̃s non indiget interpretatione
aut expositione. quam bonum et quam iocundũ
sit habitare fr̃s in unum: s ea que secuntur hiit
aliquid quod pulsantib aꝑiatur. Ueruntameti
ut ab istouersu descendat nobis intellectus uniuer¬
se teature psalm: hoc primum etiam atq etiam
consideremus. utrum de om̃ib xp̃ianis dictum sit
quam bonum et quam ioeundum sit habitare
fr̃s in unum: an aliqui sint cera atq ꝑfecti qui
habitant in unum: nec ad om̃s ꝑtineat ista bene¬
dictio s ad quoslam: a quib tamen descendat ad
ceteros. Ista enim uerba psalteri i iste dulcis sonus
ista suauis melodia tam in cantico quam in in¬
tellectu: etiam monasteria peꝑit. Adhunc sonũ
excitati sunt fr̃s: qui habitare in unum concu¬

Expanded text:
cce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» Ita sonus iste dulcis est, ut et qui Psalterium nesciunt, ipsum versum cantent. Tam dulcis est, quam dulcis est charitas quae facit fratres habitare in unum. Et hoc quidem, fratres, non indiget interpretatione, aut expositione, quam bonum et quam jucundum sit habitare in unum; sed ea quae sequuntur, habent aliquid quod pulsantibus aperiatur. Verumtamen ut ab isto versu descendat nobis intellectus universae texturae Psalmi, hoc primum etiam atque etiam consideremus: utrum de omnibus Christianis dictum sit, «Quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum;» an aliqui sint certi atque perfecti qui habitant in unum, nec ad omnes pertineat ista benedictio, sed ad quosdam, a quibus tamen descendat ad caeteros. 2. Ista enim verba Psalterii, iste dulcis sonus, ista suavis melodia, tam in cantico quam in intellectu, etiam monasteria peperit. Ad hunc sonum excitati sunt fratres qui habitare in unum concu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Quis dabit michi pennas sicut columbe.⁊
et uolabo et requiescam: Quo aut̃ uolauit
nnsi de mediis scandalis: ubi gemebat etiam
iste cuius hec uox est quam cominemoraui :
De mediis ergo scandalis a comnuaxtione maloꝵ
hominum : a palea cui grana comiuata sut̃
uolare uult. ubi non patiatur conuctionem
et societatem iniqui alicuius: s uiuat in sca so
scĩtati ur̃ȩ ipsam iherłm desiderat: id est iste
qui ascendit in hoc psalmo. Est enim cantic̾
graduum quod sepe diximus karitati ur̃e:
quia non sunt gradus isti descendentium s
ascendentium. Ascendere ergo uult iste. Et
quo uult ascendere: nisi a celum: Quid
est in cęlo: Ytrum idõ uult ascendere: ut
sit cum sole. et luna. et stellis: Absit. S ẽ.
in celo eterna iherłm: ubi sunt ciues nr̃i
angli. Ab ipsis cuub nr̃is ꝑegrinamur in t̾ra.
In ꝑegrinatione suspiramus : in ciuitate gau¬
debimus. lnuenimus aut̃ et socios in ista ꝑe¬

Expanded text:
dicit: «Quis dabit mihi pennas sicut columbae, dicit: «Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam» ? Quo autem volabit, nisi de mediis scandalis, ubi gemebat etiam iste cujus haec vox est quam commemoravi? De mediis ergo scandalis, a commixtione malorum hominum, a paleis quibus grana commixta sunt, volare vult, ubi non patiatur conjunctionem et societatem iniqui alicujus, sed vivat in sanctaSanctitati vestrae, ipsam Jerusalem desiderat, id est, iste qui ascendit in hoc psalmo: est enim, «Canticum graduum;» quod saepe diximus Charitati vestrae, quia non sunt gradus isti descendentium, sed ascendentium . Ascendere ergo vult iste. Et quo vult ascendere, nisi in coelum? Quid est, in coelum? Utrum ideo vult ascendere, ut sit cum sole et luna et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterna Jerusalem, ubi sunt cives nostri Angeli: ab ipsis civibus nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus; in civitate gaudebimus. Invenimus autem et socios in ista pe
Abbreviated transcription (Latin):
dus inflaminat animam:
et ad terrena concupiscen¬
da et ꝑitura sectanda ꝑi¬
turam uocat. et in ima p̃¬
cipitat. atq in ꝑfunda
demergit: sic amor sc̃s ad suꝑna eleuat. et ad
eterna inflammat. et ad ea que non transeunt
neq moriuntur excitat animam: et de ꝓfun-¬
do inferni leuat ad celum. Habet tamen omĩs
amor uiam suam. Hec potest uacare amor in
anima amantis : necesse est ducat. S uis nosse
qualis amor sit : Uide quo ducat. Non ergo mo¬
nemus ut nil ametis: s monemus ne mundum
ametis: ut eum qui fecit mundum libere ame¬
tis. Obligata enim anima amore terreno. quasi
iuscum habet in pennis: uolare non pocest.
Mundata uero ab affectib sordidissimis scłi: tan¬
quam eatensis pennuis. et duab alis resolutis
ab om̃i impedimento. id est duob preceptis
dilectionis dĩ et dilectionis ꝓximi uolat. Quo
nisi ad dm̃. ascendens uolando: quia ascendit
amando: Quod antequam possꝗt gemit in
terra. si iam inest ei uolandi desiderium: et

Expanded text:
dus inflammat animam, et ad terrena concupiscenda et peritura sectanda perituram vocat, et in ima praecipitat, atque in profunda demergit: sic amor sanctus ad superna levat, et ad aeterna inflammat, et ad ea quae non transeunt neque moriuntur, excitat animam, et de profundo inferni levat ad coelum. Habet tamen omnis amor vim suam, nec potest vacare amor in anima amantis; necesse est ducat. Sed vis nosse qualis amor sit? Vide quo ducat. Non ergo monemus ut nihil ametis; sed monemus ne mundum ametis, ut eum qui fecit mundum, libere ametis. Obligata enim anima amore terreno, quasi viscum habet in pennis; volare non potest. Mundata vero ab affectibus sordidissimis saeculi, tanquam extensis pennis et duabus alis resolutis ab omni impedimento, id est, duobus praeceptis dilectionis Dei et dilectionis proximi volat. Quo, nisi ad Deum ascendens volando, quia ascendit amando? Quod antequam possit, gemit in terra, si jam inest ei volandi desiderium; et
Abbreviated transcription (Latin):
tiliũ ab eo quẽ ñ tim̾s adu̾sꝰ eũ quẽ timeᷤ. Sisic ames dm̃. ⁊ iõ
qͥd factus: Uis ab illo fug̾e: Ad ips̃ fuge. Uis fugere ab irato:
Euge ad placatũ. Placabis aut̃ eũ si sꝑes in miscđia
ipsius: atq ita de cecero peccate caueas⁊ut dep̃te¬
ritis dep̾ceris. ut tibi dimitant᷑: at ꝯotia.¬

Expanded text:
xilium ab eo quem non timesxilium ab eo quem non timesfacturus? Vis ab illo fugere? Ad ipsum fuge. Vis fugere ab irato? Fuge ad placatum. Placabis autem eum, si speres in misericordia ipsius; atque ita de caetero peccare caveas, ut de praeteritis depreceris, ut tibi dimittantur a Domi
Abbreviated transcription (Latin):
habitare in tab̾nacułis peccatoꝵ. Et enĩ si alicui bo¬
no pio cõfitenti infirmitatẽ suã. pullo corui inuocã¬
ii dm̃. contingit forte in ęccłia carere honore tempo¬
rali. nõ it extra ęccłiam: nõ sibi ficit extra ęccłiam
cũ: et in his qui sꝑant in miscdia ipsius. Bene senti
et añs: in tim̃tib eum. S nunqͥd sic timet᷑ dĩ: quo¬
modo et latro: Nã et latro timetut. et bestia tune
traditor xp̃i: s nõ sꝑauit in mscdĩa ipsius. Postea
enĩ penituit illũ: quod tradiderit dĩm. Et dicxit.
Peccaui: quia tradidi sanguinẽ iustũ. Bene quidẽ
timuisti: s si spares in miscdia eius quẽ tuniusti.
Ille desꝑando abiit: et laqueo se suspendit. Ergo sic
time am̃: ut sꝑes in miscdia eius. Si times latronẽ:
ab alio sꝑas aux iliũ ñ ab eo quẽ times. Si sic timeᷤᷤ poscis au¬

Expanded text:
habitare in tabernaculis peccatorum» . Etenim si alicui bohabitare in tabernaculis peccatorum» . Etenim si alicui bono, pio, confitenti infirmitatem suam, pullo corvi invocanti Deum, contingit forte in Ecclesia carere honore temporali; non it extra Ecclesiam, non sibi facit extra Ecclesiam eum, et in his qui sperant in misericordia ejus.» Bene sentit Dominus in timentibus eum: sed numquid sic timetur Deus, quomodo et latro? Nam et latro timetur, et bestia timettraditor Christi, sed non speravit in misericordia ipsius. Postea enim poenituit eum quod tradiderit Dominum, et dixit: «Peccavi, quia tradidi sanguinem justum.» Bene quidem timuisti; sed si sperares in misericordia ejus quem timuisti. Ille desperando abiit, et laqueo se suspendit. . Ergo sic time Dominum, ut speres in misericordia ejus. Si times latronem, ab alio speras auxilium, non ab eo quem times: poscis au
Abbreviated transcription (Latin):
in eo ceruia: indicans quãdã suꝑbiam. Nõ se extol¬
lant homines in suis dignitatib : nõ se sublimes pu¬
tent honorib. Caueant ne equo indomito p̾cipi¬
tent᷑. Uide enĩ quid dictũ ẽ. in alio psalmo. hii in
currib et hui in equis. nos aut̃ in noĩe diũ dĩ nr̃i
magnificabim᷑.: hoc est illi in honorib temporalib
nos in nomine dñi dĩ nr̃i magnificabimur. P ropt̾ea
illis quid accidit: Uidete quid sequit᷑ ilis. Obligati
sũt pedes et ceciderũt: nos uero surreximꝰ et erecti
sumus. Non inpocentatu equi uoluntatẽ habebit:
nec in tab̃̾naculis uiri bene sentiet. In tabernacdis
inquit uiri. Est eĩ tab̃naculũ dñi ipsa sca ȩccłia:
toto orbe diffusa. heretici diuidentes se ab ȩccłiȩ ta¬
b̾nacłis: sibi tab̾nacula posuerunt. Nõ in ipsis tab̾¬
naculis uiri bone sentiet dõ: s pullũ coruoꝵ attẽ¬
de dicentẽ. E legi abici in domo dĩ: magis quam

Expanded text:
in eo cervix, indicans quamdam superbiam. Non se extolin eo cervix, indicans quamdam superbiam. Non se extollant homines in suis dignitatibus, non se sublimes putent honoribus; caveant ne equo indomito praecipitentur. Vide enim quid dictum est in alio psalmo: «Hi in curribus, et hi in equis; nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur.» Hoc est, illi in honoribus temporalibus, nos in nomine Domini Dei nostri magnificabimur. Propterea illis quid accidit? Videte quid sequitur: «Illis obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos vero surreximus, et erecti sumus» . «Non in potentatu equi voluntatem habebit; nec in tabernaculis viri bene sentiet. In tabernaculis,» inquit, «viri.» Est enim tabernaculum Domini, ipsa sancta Ecclesia toto orbe diffusa. Haeretici dividentes se ab Ecclesiae tabernaculis, sibi tabernacula posuerunt: non in ipsis tabernaculis viri bene sentiet Deus. Sed pullum corvorum attende dicentem: «Elegi abjici in domo Domini, magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gnts in peccato: in idolatria. in adoracione
lapidũ atq lignoꝵ erant. S nunqͥd sic remansert̃.e
Et si nõ ipsi corui parentes nr̃i : tam̃ pulli coruoꝵ
nos ipsi inuocamꝰ diim. Dat pecorib escã ipsoꝵ:
et pullis coruoꝵ qui inuocant eũ. Ipsi sut̃ pulli
coruoꝵ quib dicit petrus. quia nõ corruptibili
argento uł auro redempti estis: desuꝑuacua ur̃a
consuetudine a parentib ur̃is tradita. Proficientes
eñi pulli coruoꝵ qui simula chra colere uidebant᷑
parentũ suoꝵ : conuersi st̃ ad dm̃. Et audis modo
pullũ corui: inuocãtẽ unũ dm̃. Quid gͦ. dimisisti
patrẽ tuũ: dicis pullo corui: dimisi plane. Ille
eñi coruus nõ inuocãs dm̃: ego pullus corui inuoco
dm̃. Et pullis coruoꝵ qui inuocat̃ eũ. Nõ in poten¬
Suꝑbia. Uidetur eñ equus ueluti ad suggestũ homi¬
nis accomodatus : ut altior incedat. Et reuera ẽ.

Expanded text:
omnes gentes in peccato, in idololatria, in adoratione omnes gentes in peccato, in idololatria, in adoratione lapidum atque lignorum erant; sed numquid sic remanserunt? Etsi non ipsi corvi patres nostri, tamen pulli corvorum nos ipsi invocamus Deum. «Dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Ipsi sunt pulli corvorum, quibus dicit Petrus: «Quia non corruptibili argento vel auro redempti estis de supervacua vestra consuetudine a parentibus vestris tradita» . Proficientes enim pulli corvorum qui simulacra colere videbantur parentum suorum, conversi sunt ad Deum. Et audis modo pullum corvi invocantem unum Deum. Quid ergo? dimisisti patrem tuum, dicis pullo corvi? Dimisi plane: ille enim corvus non invocans Deum, ego pullus corvi invoco Deum. «Et pullis corvorum qui invocant eum.» 19. «verbia. Videtur enim equus veluti ad suggestum hominis accommodatus, ut altior incedat. Et revera est
Abbreviated transcription (Latin):
b. qui parat terrȩ pluuiã. qui ex ouri facit
in montib fenum. et herbã seruituti hominum:
et dat pecorib escam eoꝵ ł ocora ista: dicit gropes
dĩ. Non fraudat ds̃ gregẽ suũ esca sua: ꝑ homines
quoꝵ seruituti herbam facit eroriri. Unde. dic afsr.
dat pecorib escam ipsoꝵ: et pullis coruoꝵ qui muo¬
cant eũ. hoc forte putabimꝰ: quia corui inuocantiom
ut det eis escam: Ne hoc cogitetis: irrationale an¬
nisi sola rationalis. in figura accipite dictũ. Ne pu¬
tetis sicut impii quidã dicut̃ reuolui animas hu¬
manas ad pecora. ad canes. ad porcos. ad aruos
hoc a cordib ur̃is excludite et a fide ur̃a. Anma
humana facta ẽ. ad imaginẽ dĩ: nõ dabit imagriẽ
suã can. et porco. Quid ẽ. ergo et pullis coruoꝵ qui
inuocant eũ : Qui sut̃ pulli coruoꝵ: Isrłitȩ se solos
nstos dicebant: qui legẽ acceꝑant. Ceteros om̃s om̃i¬
um gentiũ homines: peccatores dicebat̃. Et uere

Expanded text:
bus, qui parat terrae pluviam; qui exoriri facit bus, qui parat terrae pluviam; qui exoriri facit in montibus fenum, et herbam serviEt dat pecoribus escam ipsorum.» Pecora ista dicit, greges Dei. Non fraudat Deus gregem suum esca sua per homines, quorum servituti herbam facit exoriri. Unde dicit Apostdat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Hoc forte putabimus, quia corvi Deum invocant, ut det illis escam? Ne hoc cogitetis, irrationalem annisi sola rationalis. In figura accipite dictum, ne putetis, sicut impii quidam dicunt, revolvi animas humanas ad pecora, ad canes, ad porcos, ad corvos. Hoc a cordibus vestris excludite, et a fide vestra. Anima humana facta est ad imaginem Dei ; non dabit imaginem suam cani et porco. Quid est ergo, «Et pullis corvorum qui invocant eum?» Qui sunt pulli corvorum? Israelitae se solos justos esse dicebant, quia Legem acceperant; caeteros omnes monium gentium homines peccatores dicebant. Et vere
Abbreviated transcription (Latin):
indigebat. cui angłi seriuiebant: qui de quinq
panib tot milia hominũ pauit. Quare gͦ egere
uoluit. nisi ut daret exemplũ montib : et pa¬
rerent fęnũ. ne contra pluuiam sterilitatem
redderent: Precidite ergo aliquid. et deputate
aliquid fiaum: uł ex annus fructib. uł ex quo¬
tidians questib ur̃is. Nam quasi de uiuo iude¬
ris dare : et necesse est ut trepidet manus tua.
quando porrigis ad id quod nõ deuoras. Exime
aliquã partẽ: redituũ tuoꝵ. Decimas ius. decunas
exime: quanquã parũ sit. dictũ ẽ. enĩ quia pha¬
risȩi decimas dabant: ieuino bis in sabbato: de¬
cimas do omĩum que possideo. St quid ait dr̃s:
Hisi habũdauerit iustioia ura plusquã scribarũ
et pharisȩoꝵ : nõ intrabitis in regnũ cȩlorum.
Et ille suꝑ quẽ debet habũdare iusticia ur̃a de¬
cias dat : tu aut̃ nec millesimã das. Quomodo
eũ suꝑabis cui nõ ȩquaris: Qui cooꝑit cęlũ nubi¬

Expanded text:
indigebat, cui Angeli serviebant, qui de quinque indigebat, cui Angeli serviebant, qui de quinque panibus tot millia hominum pavit. Quare ergo egere voluit, nisi ut daret exemplum montibus, ut parerent fenum, ne contra pluviam sterilitatem redderent? Praecidite ergo aliquid, et deputate aliquid fixum, vel ex annuis fructibus, vel ex quotidianis quaestibus vestris. Nam quasi de vivo videris dare, et necesse est ut trepidet manus tua, quando illam porrigis ad id quod non devoveras. Exime aliquam partem reddituum tuorum. Decimas vis? Decimas exime, quanquam parum sit. Dictum est enim quia Pharisaei decimas dabant: «Jejuno bis in subbato, decimas do omisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum» . Et ille super quem debet abundare justitia tua, decimas dat; tu autem nec millesimam das. Quomodo superabis eum cui non aequaris? «Qui cooperit coelum nubi
Abbreviated transcription (Latin):
inuenias iustũ cui eam tradas. alius ẽ. qui te
querit: alium tu debes querere. Nec eũ qui te
querit relinquas inanẽ: om̃i petenti te da.
S alius ẽ: quẽ tu debes querere. Sudet elemosina
in manu tua: quousq inuenias iustũ cui des.
Nunquã hoc facietis: nisi aliquid de reb ur̃is sepo¬
situm habueritis quod cuiq placet ꝓ necessitate
rei familiaris sue tanquã debitũ quasi fisco red¬
fiscum suũ. Fiscus eni scitis quid sit : Fiscus: sac¬
ous est. Unde et fiscillȩ et fiscinȩ dicuntur. Ne
putetis quia aliquis draco est fisous: quia ciun
timore auditur exactor fisci. Fiscus saccus ẽ. pub¬
licus: ipsum habebat dñs hic in terra quando
loculos habebat. Et ipsi loculi uidȩ erant com¬
missi. ludã traditorẽ patiebatur dñs et furem:
et in ipso ostendens ubiq patientiam suã. tam̃
illi qui cõferebant in loculos dĩ conferebant:
nisi forte putatis quia dñs ibat et petebat. aut

Expanded text:
invenias justum» «cui eam tradas.» Alius est qui te invenias justum» «cui eam tradas.» Alius est qui te quaerit, alium tu debes quaerere. Nec eum qui te quaerit relinquas inanem; «Omni» enim «petenti te da:» sed alius est quem tu debes quaerere; «Sudet eleemosyna in manu tua quousque invenias justum cui des.» Nunquam hoc facietis, nisi aliquid de rebus vestris sepositum habueritis, quod cuique placet pro necessitate rei familiaris suae, tanquam debitum quasi fisco redfiscum suum. Fiscus enim scitis quid sit? Fiscus saccus est; unde et fiscellae et fiscinae dicuntur. Ne putetis quia aliquis draco est fiscus, quia cum timore auditur exactor fisci; fiscus saccus est publicus. Ipsum habebat Dominus hic in terra, quando loculos habebat; et ipsi loculi Judae erant commissi . Judam traditorem patiebatur Dominus et furem, et in ipso ostendens ubique patientiam suam: tamen illi qui conferebant, in loculos Domini conferebant. Nisi forte putatis, quia Dominus ibat, et petebat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tacitus exigit: et maior ẽ. uox tacentis. Qui
in euangłio nõ tacet: nõ enim uere tacet cũ
dicit. facite uob̾ amicos de mammona iniqui¬
nõ tacet ipse. Audite uocẽ ipsius. Nemo enĩ uos
potest exigere : nisi forte exactione opus ẽ. ut
qui uobis in eũgłio seruuit̃. petant a uobis. Si
adhoc uentũ fuerit ut petant: udete ne quod
uos a dõ petitis frustra petatis. E rgo estote ex¬
actores ur̃i. ne aliquid illi qui uob̃ in eu̾głio ser¬
uiunt nõ dicam petere cogantur: nam forte
noc coacti petunt: s ne silentio uos arguant.
U nde scriptũ ẽ. Beitus qui intelligit suꝑ egenũ
et pauꝑem. Cũ dicit qui intelligit suꝑ egenũ et
pauꝑem: nõ expectat ut petat. Intellige suꝑ illũ:
alius te querit indigens. alium tu debes querere
indigontẽ. Utruq dictuni ẽ. fr̃s mei: et omi pe¬
tenti te da modo lectũ est. et alio loco soriptura
dicit. sudet elemosina in manu tua: quousq

Expanded text:
tacitus exigit; et major est vox tacentis, quia tacitus exigit; et major est vox tacentis, quia in Evangelio non tacet. Non enim vere tacet, cum dicit: «Facite vobis amicos de mammona iniquia» . Non tacet ipse; audite vocem ejus. Nemo enim vos potest exigere; nisi forte exactione opus est, ut qui vobis in Evangelio serviunt, petant a vobis. Si ad hoc ventum fuerit, ut petant; videte ne quod vos a Deo petitis, frustra petatis. Ergo estote exactores vestri, ne aliquid illi qui vobis in Evangelio serviunt, non dico patere cogantur, nam forte nec coacti petunt; sed ne silentio vos arguant. Unde scriptum est: «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem» . Cum dicit, «qui intelligit super egenum et pauperem,» non exspectat ut petat. Intellige super illum. Alius te quaerit indigens, alium tu debes quaerere indigentem. Utrumque dictum est, fratres mei: et, «Omni petenti te da» , modo lectum est; et alio loco Scriptura dicit, «Sudet eleemosyna in manu tua, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ se dixit. Seruimus eñi uob̃ fr̃s: nemo
se nr̃m dicat quasi maiorẽ eẽ : uobis erimus ma¬
iores si fuerimus humiliores. Quicũq aut̃ iuult
tuti hominum. Paulus quidẽ apłs manib suis
luit indigere: s tamen montes dabant fęnũ.
Non quia ille noluit acoiꝑe ꝓpt̾ea montes dare
nõ deberent: aut steriles remanerent. Debet᷑
pluue fructus debetur seruo cib. sicut dñs
ait: manducate que ab illis sunt. Et ne pu¬
me quia loquimur talia nos nõ querentes a uob̾.
et idõ liberius dicimus: s et si quereremus fruc¬
ticiam: tamen ammoneo breuit. qm̃ iam mul¬
ta dixiinus: et aliquãdo sermo finiendus e̾. Si
uultis non eẽ steriles. ut reddatis ꝓ pluua fe¬
cunditatẽ. nec dampnet᷑ postea sterilitas ur̃a:
minatur eñi ds̃ terrȩ sterili et spinose ignem
sicut fructuose horreum parat: exigite. ut uos
ipsos exigatis : efficiamin exactores ur̃i. Ap̃c

Expanded text:
servum se dixit. Servimus enim vobis, fratres. Nemo servum se dixit. Servimus enim vobis, fratres. Nemo se nostrum dicat quasi majorem vobis esse. Erimus majores, si fuerimus humiliores: «Quicumque autem vultituti hominum.» Paulus quidem apostolus manibus suis luit indigere: sed tamen montes dabant fenum. Num quia ille noluit accipere, propterea montes dare non deberent, ut steriles remanerent? Debetur pluviae fructus, debetur servo cibus, sicut Dominus ait: «Manducate quae ab ipsis sunt.» Et ne pume quia loquimur, talia nos non quaerentes a vobis, et ideo liberius dicimus: sed etsi quaereremus, fructitiam: tamen admoneo breviter, quoniam jam multa diximus, et aliquando sermo finiendus est; si vultis non esse steriles, ut reddatis pro pluvia fecunditatem, ne damnetur postea sterilitas vestra minatur enim Deus terrae sterili et spinosae ignem , sicut fructuosae horreum parat; efficite ut vos ipsos exigatis, efficimini exactores vestri. Christus
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ: Carnalia enĩ sunt : et ad tempus apparẽ¬
tia. S nõ inde aliquid carnale conquiritur.
De reb uilib quid emas attende. Apłs enĩ ait:
ostendens fenũ eẽ illud. Si nos uobis sp̃ualia se¬
minauimus: magnũ ẽ. si ur̃a carnalia metamꝰ:
Et audi quia carnalia fenũ sunt. Onĩis caro fe¬
nũ: et om̃is claritas hominis ut flos feni. Ergo
tristis abscessit. Et ait dñs. Quã difficile diues
intrat in regnũ cęloꝵ. hoc ergo magnũ : quia
exoriri facit in montib fenum. Et quomodo
exoriri facit in montib fȩnũ: Si diues ille audi
tatis. que hominib difficilia sunt. dõ facilia st̃:
Eigo ille exoriri facit in montib fenũ: cui omĩa
facilia sunt. Nam nichilẽsterilius durisimis mõ¬
tib : pluit ille qui facit exoriri in montib fe¬
nũ. et herbã seruituti hominũ. Cui seruituti:
semmauimus. magnũ ẽ. si ur̃a carnalia metamꝰ:

Expanded text:
fenum? Carnalia enim sunt, et ad tempus apparenfenum? Carnalia enim sunt, et ad tempus apparentia: sed non inde aliquid carnale conquiritur. De rebus vilibus quid emas attende. Apostolus enim ait, ostendens fenum esse illud, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et audi quia carnalia fenum sunt. «Omnis caro fenum; et omnis claritas hominis ut flos feni» . Ergo ille tristis abscessit; et ait Dominus: «Quam difficile dives intrat in regnum coelorum!» Hoc ergo magnum, quia «exoriri facit in montibus fenum.» Et quomodo «exoriri facit in montibus fenum,» si dives ille, auditatis? «Quae hominibus difficilia» «sunt, Deo facilia sunt» . Ergo ille «exoriri facit in montibus fenum,» cui omnia facilia sunt. Nam nihil esset sterilius durissimis montibus. Pluit ille «qui facit exoriri in montibus fenum, et herbam servituti hominum.» Cui «servituti?» seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus?»
Abbreviated transcription (Latin):
motes accipe. Et non eꝰ.mirum: quia duo minuta
misit nescio que uidua in gazophilatium. Terra
actulit fȩnũ. terra humilis: et mons attulit. za¬
cheus ille maior publicanoꝵ. hoc enim erat mira¬
bilius: quia mons attulit fęnum. Quanto enim
elati sũt homines: tanto auari sunt. Et quanto in
hoc scło maiores: tanto plus amant diuitias. Unde
ule tristis abscessit. qui consiliũ uite ęt̾nę petebat
adño: et appellauit eum magistrũ bonũ dicens.
Q uid faciam ut uitã ęt̾nã habeam : Et ille. Serua
mandata. Que: Et dixit. Mandata legis. Hec
omia feci a uiuentute mea. Unũ tibi inquid deẽ.¬
Uis ẽẽ ꝑfectus: Uade uende omĩa que habes et da
pauꝑib: et habebis thesaurũ in cęlũ et ueni se¬
quere me. Quia dixxit dñis ecce mons es: accipe
pluuiam. da fȩnum. Quid eñĩ daturus es: honne
fenũ: Et eñi omĩa ista que eccłiȩ ad necessitates
seruientiũ dõ dantur a diuitib: quid sut iisi

Expanded text:
montes accipe. Et non est mirum quia duo minuta montes accipe. Et non est mirum quia duo minuta misit nescio quae vidua in gazophylacium ; terra attulit fenum, terra humilis: et mons attulit. Zacchaeus ille major publicanorum ; hoc enim erat mirabilius, quia mons attulit fenum. Quanto enim elati sunt homines, tanto avari sunt; et quanto in hoc saeculo majores, tanto plus amant divitias suas. Unde ille tristis abscessit, qui consilium vitae aeternae petebat a Domino, et appellavit eum magistrum bonum dicens: «Quid faciam ut vitam aeternam habeam?» Et ille: «Serva mandata. Quae?» Et dixit mandata legis. «Haec omnia feci a juventute mea. Unum,» inquitua quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Quid dixit Dominus? Ecce mons es, accipe pluviam, et da fenum. Quid enim daturus es? nonne fenum? Etenim ista omnia quae Ecclesiae ad necessitates servientium Deo dantur a divitibus, quid sunt, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
et serenũ uidebis. Cooꝑit cęlũ nubib. qui pa¬
rat terrȩ pluuiã. forte hoc fecit dñs ds̃ nr̃. Hi¬
si eni haberemus occasionẽ obscuritatis scriptura¬
hec ergo fortasse pluiua ẽ: ad quã gaudetis. Ex¬
primi uob̾ ꝑ linguã nr̃am nõ posset: nisi ds̃ nu¬
bib figurarũ. colum scripturarũ coopitet. Aohoc
ergo ille cooꝑit colum nubib ut parat terrȩ
pluiam. Adhoc obscura eẽ uoluit dicta ꝓpħarũ:
ut haberent postea serui dĩ quod interp̃tando
influerent suꝑ aures et corda hominũ. excipien
cientium dĩ sagenã leticiȩ sp̃ualis. Qui cooꝑit
cęlũ nubib: qui parat terrȩ pluiuam. Qui exori¬
ri facit in montib fȩnum: et herbam seruituti¬
hominũ. Ecce fructus pluiuȩ: qui exoriri inquit
facit in mõtib fenũ. Nunqͥd nõ et in terra humili:
S quod magnũ ẽ. in montib. Montes dicit excelsos
sdi. Aliqua magna dignitate preditos: hoc loco

Expanded text:
et serenum videbis. «Cooperit coelum nubibus, qui paet serenum videbis. «Cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam:» forte hoc fecit Dominus Deus noster. Nisi enim haberemus occasionem obscuritatis Scripturaquibus gaudetis. Haec ergo fortasse pluvia est ad quam gaudetis. Exprimi vobis per linguam nostram non posset, nisi Deus nubibus figurarum coelum Scripturarum cooperiret. Ad hoc ergo ille cooperit coelum nubibus, ut paret terrae pluviam. Ad hoc obscura esse voluit dicta Prophetarum, ut haberent postea servi Dei quod interpretando influerent super aures et corda hominum, excipientium de nubibus Dei saginam laetitiae spiritualis. «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam.» 16. «Qui exoriri facit in montibus fenum, et herbam serxoriri,» inquit, «facit in montibus fenum.» Numquid non et in terra humili? Sed quod magnum est, «in montibus.» Montes dicit excelsos saeculi: aliqua magna dignitate praeditos, hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
uos a quib longe est quod ubiq est: Ubi puta¬
tis nisi quia iacent in dissimilitudine sua: exter¬
minantes in se similitudinẽ dĩ : Si dissimiles facci
recesserunt: reformati redeant. Unde inquit
reformabimur: Quando reformabimur: inoi¬
pite domino in confessione. Post cõfessionẽ quid&
Sequantur bona oꝑa. Psallite dõ nr̃o in cythara.
Q uid est in cythara : Quod iam exposui. sicut
illud in psalterio psalmus. sic et oythara: non
est qui oꝑit cęlum nubib : Qui cõtegit scriptu¬
ram figuris et sacram̃tis. Ille qui humiliat pec¬
catores usq ad terram : ille qui suscipiet mansu¬
etos : cooꝑit cęlum nubib. Et quis uideat cȩlũ:
quod cooꝑtum ẽ. nubib: Noli timere: audi quid
sequitur. Qui cooꝑit cȩlũ nubib : qui parat ter¬
rȩ pluuiam. Qui cooꝑit cęlũ nubib. Ex pauisti
quia nõ uides cęlum. Complueris fructificabis:

Expanded text:
vos, a quibus longe est quod ubique est? Ubi putavos, a quibus longe est quod ubique est? Ubi putatis, nisi quia jacent in dissimilitudine sua, exterminantes in se similitudinem Dei? Dissimiles facti recesserunt; reformati redeant. Unde, inquit, reformabimur? quando reformabimur? «Incipite Domino in confessione.» Post confessionem quid? Sequantur bona opera. «Psallite Deo nostro in cithara.» Quid est, «in cithara?» Quod jam exposui, sicut illud in psalterio psalmus, sic et cithara; non est, «Qui cooperit coelum» «nubibus?» Qui contegit Scripturam figuris et sacramentis. Ille qui humiliat peccatores usque ad terram, ille qui suscipit mansuetos, «cooperit coelum nubibus.» Et quis videat coelum quod coopertum est nubibus? Noli timere; audi quod sequitur: «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam. Qui cooperit coelum nubibus:» expavisti, quia non vides coelum; cum pluerit, fructificabis,
Abbreviated transcription (Latin):
Longa ẽ. quadra ẽ: rotunda ẽ. Modo hic. et modo
ibi est. Cogitat sapientiam nescio quis in oriento:
cogitat illam alius in occidente. Si bene illam
cogitant in tanta locoꝵ diuersitate positi: am¬
bob cota p̃sto ẽ. Quid est hoc: Iilud capit istam
substanciam. Istã quandã diuinã in commutabi¬
lẽq naturã quis capit: Noli festinare : poteris ca¬
ꝑe. Audi quod sequitur. Incipite dño in cõfessioeꝰ
Hinc incipe: si uis ꝑuenire ad intelligentiam ꝑspi¬
cuam ueritatis. Si uis auia fidei ꝑduci ad posses¬
sionẽ speciei: incipe in confessionem. Te prius
accusa: te accusato. dm̃ lauda. Inuoca quẽ non¬
dum nosti ut ueniat et soiatur: non ut ip̃se ue¬
nias. s ut te ad se ꝑducat. Quomodo ipse uenit
unde nunquam discedit: Ipsa enĩ ꝑfectio sapi¬
entiȩ: ubiq est. et longe est a malis. Ubiq est
in quã : et longe ẽ.a malis. Quiq ubi sut̃. Rogo

Expanded text:
Longa est? quadra est? rotunda est? modo hic et modo Longa est? quadra est? rotunda est? modo hic et modo ibi est? Cogitat sapientiam nescio quis in Oriente, cogitat illam alius in Occidente: si bene illam cogitant, in tanta locorum diversitate positi, ambobus tota praesto est. Quid est hoc? quis illud capit? Istam substantiam, istam quamdam divinam incommutabilemque naturam quis capit? Noli festinare, poteris capere. Audi quod sequitur: «Incipite Domino in confessione.» Hinc incipe, si vis pervenire ad intelligentiam perspicuam veritatis. Si vis a via fidei perduci ad possessionem speciei, incipe in confessione. Te prius accusa; te accusato, Deum lauda. Invoca quem nondum nosti, ut veniat et sciatur: non ut ipse veniat, sed ut te ad se perducat. Quomodo ipse venit unde nunquam discedit? Ipsa est enim perfectio sapientiae; ubique est, et longe est a malis: ubique est, inquam, et longe est a malis qui ubique sunt. Rogo
Abbreviated transcription (Latin):
Q uicqͥd ꝑaures. quicqͥd ꝑ olfatum. quicqͥd ꝑ gustũ.
quicquid ꝑ tactũ. ad terrã ꝑtinet: quia ꝑterrã
ꝑcipitur. Ili ergo quia nõ ualebant intelligere
intelligentiã cuius nõ ẽ. numerus. quia intelli¬
gentiȩ eius nõ est numerus rrep̃hendentes scrip¬
turas mysticas quib dam reb salubrit᷑ tegen¬
tes intelligentiã ut paruuli exerceant᷑. et ipsa
rep̃hensione unmites facti quod contrariũ ẽ.
mãsuetis. humiliati sũt usq ad terrã. ut incor¬
poralẽ dm̃ sentire nõ possent: et quicqͥd de dõ
lians ergo ẽ. ds̃ peccatores usq ad t̾ram. Quid gͦ
debeiis facere nos. si nolumus humiliari usq
ad t̾ram : quia magnũ est ꝓficere usq ad intel¬
ligibilia. magnũ ẽ. ꝓficere usq ad sp̃ualia: mrag¬
num ͤ eo ꝑuenire cor ut nouerit ẽẽ aliquid
qd̃ nõ ꝑ locum tendat᷑: nec ꝑ temprã uarietur.
Qualis ẽ. eñi species sapientiȩ: Quis illam cogitat:

Expanded text:
m, quidquid per gustum, quidquid per tactum, ad terram pertinet; quia per terram percipitur. Illi ergo non valebant intelligere intelligentiam, cujus non est numerus; quia, «Intelligentiae ejus non est numerus.» Reprehendentes Scripturas mysticis quibusdam rebus salubriter tegentes intelligentiam, ut parvuli exerceantur, et ipsa reprehensione immites facti, quod contrarium est mansuetis, humiliati sunt usque ad terram, ut incorporalem Deum sentire non possent, et quidquid de Deo lians» ergo est «Deus peccatores usque ad terram.» Quid ergo debemus facere nos, si nolumus humiliari usque ad terram? Quia magnum est proficere usque ad intelligibilia, magnum est proficere usque ad spiritualia, magnum est eo pervenire cor, ut noverit esse aliquid quod non per loca extendatur, nec per tempora varietur. Qualis est enim species sapientiae? quis illam cogitat?
Abbreviated transcription (Latin):
bris : utrũ inquitate scłi tenebrosa non seduca¬
tur: Si nõ fuerit seductus nec uictus: tanquam
hoc satagere quantũ possumus: nõ de aliis reb
gaudere. nec de donis quib dam sp̃ualib Uide¬
at haritas ur̃a : multa dona sut̃ in ęccłia sicut
alii fides in eodem sp̃u: alii donatio curationũ.
ali i dudicatio sp̃uum: id est ut uidicet int̾̃
ti donis talib male usi: audient in fine. non
noui uos. Et quid dicturi sut̃ in fine: qui au¬
diunt non noui uos: Dñe nõne in nomine
tuo ꝓpħaumus. et in tuo nomine demonia

Expanded text:
bris, utrum iniquitate saeculi tenebrosa non seducabris, utrum iniquitate saeculi tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam hoc satagere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Videat Charitas vestra: multa dona sunt in Ecclesia, alii fides in eodem Spiritu, alii donatio curationum, alii dijudicatio spirituum,» id est, ut dijudicet inter ti donis talibus male usi audient in fine, «Non novi vos.» Et quid dicturi sunt in fine, qui audient, «Non novi vos? Domine, nonne in nomine tuo p
Abbreviated transcription (Latin):
stellarũ. Et onũb eis inquit: noĩa uocans. St̃
stellȩ quedam lumina in eccłia consolantia
quit natione tortuosa et ꝑuersa. in quib appa¬
retis tanquã luminaria in mundo uerbũ uite
habentes: ipsas stellas numerat ds̃ om̃s secum
regnͣt᷑os: om̃s aggregandos corꝑi unigeniti filii¬
sui. num̃atos ht̃: et numerat eos. Qui indignus ẽ:¬
nec numeratur. Et multi crediderunt: uł nuil¬
ti se qualicumq as umbrata spetie fidei ppło
euis applicuerũt. Nouit tñ ille quid numeret:
et quid uentilet. Nam tanta ẽ. celsicudo eũgłii
ut fieret quoa dictũ est: annuntiaui et locutꝰ
sum multiplicati sunt suꝑ numerũ. Sunt gͦ in
ppłis et suꝑnumerarii quodã modo. Quid est
suꝑ numerarii: Plusquam ibi futuri sũt. Intra
parietes istos plures sut̃ quã futuri sunt in reg¬
no dĩ: in ipsa iherłm cęlesti. Ipsi suꝑuumerarii
sunt. Animaduertat quisq utrũ luceat in tene¬

Expanded text:
stellarum, et omnibus eis,» inquit, «nomina vocans.» Sunt stellarum, et omnibus eis,» inquit, «nomina vocans.» Sunt stellae quaedam lumina in Ecclesia consolantia quit, «natione tortuosa et perversa, in quibus apparetis tanquam luminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Ipsas stellas numerat Deus; omnes secum regnaturos, omnes aggregandos corpori Unigeniti sui numeratos habet, et numerat eos. Qui indignus enec numeratur: Et multi crediderunt, vel multi se qualicumque adumbrata specie fidei, populo ejus applicuerunt; novit tamen ille quid numeret, et quid ventilet. Nam tanta est celsitudo Evangelii, ut fieret quod dictum est: «Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum» . Sunt ergo in populis et supernumerarii quodammodo. Quid est, supernumerarii? Plus quam ibi futuri sunt. Intra parietes istos plures sunt, quam futuri sunt in regno Dei, in illa Jerusalem coelesti; ipsi super numerum sunt. Animadvertat quisque utrum luceat in tene
Abbreviated transcription (Latin):
cepturos nos eẽ: quod hic accepiimus: Aut ibi
recitandum ẽ. nobis eu̾głm ut fides nr̃a ꝑma¬
neat: aut imponenda ẽ. manus ab aliquo p̃po¬
sito: Ista omĩa alligamenta. fractura sunt: ꝑ¬
fecta sanitate. Sanitate detrahentur: s ad eã
nõ ꝑueniretut nisi alligarentur. Sanat gͥ con¬
tritos corde: et alligatꝰ contriciones eoꝵ. Qui¬
numerat multitudinẽ stellarum: et om̃ib
eis nomina uocans. Quid magnum dõ: num̃¬
are multitudinẽ stellarum: hoc et homines
conati sunt. Uiderint utrũ implere potuerit̃.
Non tamen conarentur: nisi se ipleturos eẽ
sꝑarent. Iilis dimiitamus quid poterit: et qͦ¬
usq ꝑuenerint. Dõ aut̃ puto nõ eẽ magnum
numerare om̃s stellas. An forte numerum ne
obliuiscat᷑. recens et magnum ẽ. aliquid dõ stel¬
las numerare: cui capilli capitum num̾ati sũt :
Manifestum ẽ. fr̃s aliqͥd uelle dm̃ intelligere nos
in eo quod ait. qui numerat multitudinem

Expanded text:
cepturos nos esse quod hic accipimus? Aut ibi cepturos nos esse quod hic accipimus? Aut ibi recitandum est nobis Evangelium, ut fides nostra permaneat? aut imponenda est manus ab aliquo praeposito? Ista omnia alligamenta fracturae sunt; perfecta sanitate detrahentur: sed ad eam non perveniretur, nisi alligarentur. «Sanat» ergo «contritos corde, et alligat contritiones eorunumerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans.» Quid magnum Deo numerare multitudinem stellarum? Hoc et homines conati sunt: viderint utrum implere potuerint; non tamen conarentur, nisi se impleturos esse sperarent. Illis dimittamus quid potuerint, et quousque pervenerint: Deo autem puto non esse magnum numerare omnes stellas. An forte numerum, ne obliviscatur, recenset? Magnum est aliquid Deo stellas numerare, cui capilli capitum numerati sunt ? Manifestum est, fratres, aliquid velle Deum intelligere nos in eo quod ait, «Qui numerat multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
damus ossa nr̃a aliquid peccasse. cũ cedimus pec¬
tus d significamus nos cor conterere: ut a dño
dirigatur. Sanat ergo contritos corde: et contri¬
tũ cor habentes. Et sanitas ipsius cordis tunc erit
ꝑfecta: cum et corꝑis reparatio implebitair qͥ
ꝓmissa ẽ. Nunc interea quid facit medicus:
Alligat contriciones tuas ut possis ꝑuenire ad
plenissumam firmitatem : donec consolidetur
quod fractũ ẽ. quod alligatũ ẽ. Que sunt ista
alligam̃ta: Cemporalia sacram̃ta. Alligamẽta:
medicinalia sut̃ contricionis nr̃ȩ. Sacram̃ta in¬
terim temporalia quib habemus consolationẽ.
et ista omĩa que loquimur uobis. ipsa que so¬
nant et transeunt. quicqͥd in ȩccłia geritur
temporalit̾: alligam̃ta sunt contricionũ. Quẽ¬
ad modum medicus ꝑfecta sanitate detrahit
ligaturã: sic in illa cuutate iherłm cũ equales
angłis facti fuerimus. Nam quid putatis ibi ac¬

Expanded text:
tamus ossa nostra aliquid peccasse, cum caedimus pectamus ossa nostra aliquid peccasse, cum caedimus pectus. Sed significamus nos cor conterere, ut a Domino dirigatur. 8. «Sanat» ergo «contritos corde,» et contritum cor habentes; et sanitas ipsius cordis tunc erit perfecta, cum et corporis reparatio implebitur quae promissa est. Nunc interea quid facit medicus? Alligat contritiones tuas, ut possis pervenire ad plenissimam firmitatem, donec consolidetur quod fractum est, quod alligatum est. Quae sunt ista alligamenta? Temporalia Sacramenta. Alligamenta medicinalia sunt contritionis nostrae, Sacramenta interim temporalia, quibus habemus consolationem: et ista omnia quae loquimur vobis, ipsa quae sonant et transeunt, quidquid in Ecclesia geritur temporaliter, alligamenta sunt contritionum. Quemadmodum enim medicus perfecta sanitate detrahit ligaturam; sic in illa civitate Jerusalem, cum aequales Angelis facti fuerimus, numquid putatis ibi ac
Abbreviated transcription (Latin):
plicent illi omĩa iudicia dĩ: maxrimeq in quib
ipse corripitur : et sedet et disputat. quam male
faciat ds̃. quia nõ ꝓ eius uoluntate facit. Distor¬
tum cor prauum ẽ. quod nõ se corrigit ad dm̃: et
dm̃ uult distorquere ad se. Quid gͦ ei dicit desuꝑ
ds: Tortus es: equus sum. Si tu rectus eẽs: sentires
equitatem mãm. Quẽadmodum si in pauim̃to ȩqua¬
li poneres distortum lignũ nõ collocaretur: undiq
nutaret. undiq agitaretur: quod nõ loci inȩqua¬
lutis. s distortio ligni facit. Sic ait scriptura. Quã
bonus ds̃ isrł: rectis corde. Quid ergo: cortum¬
ẽ cor: Quomodo dirigit᷑: Et tortum ẽ. et durũ.
Lam ergo tortũ et durum frangatur: conteratur
ut dirigatur. Tu dirigere cor tuũ non potes c̃u
frange: ille dirigat. Quomodo tu frangis: Quom
tu conteris: Confitendo: puniendo peccata tua.
Auid aliud significat pectoꝵ tunsio: nisi forte pu¬

Expanded text:
plicent illi omnia judicia Dei, maximeque in quibus plicent illi omnia judicia Dei, maximeque in quibus ipse corripitur; et sedet, et disputat quam male faciat Deus, quia non pro ejus voluntate facit. Distortum cor, parum est quod non se corrigit ad Deum; et Deum vult distorquere ad se. Quid ergo dicit Deus desuper? Tortus es, aequus sum. Si tu rectus esses, sentires aequitatem meam. Quemadmodum si in pavimento aequali poneres distortum lignum, non collocaretur, undique nutaret, undique agitaretur; quod non loci inaequalitas, sed distortio ligni facit: sicut ait Scriptura, «Quam bonus Israel Deus rectis corde» ! Quid ergo? tortum cor quomodo dirigitur? Et tortum est, et durum: jam ergo tortum et durum frangatur, conteratur, ut dirigatur. Tu dirigere cor tuum non potes: tu frange, ille dirigat. Quomodo tu frangis? quomodo tu conteris? Confitendo, puniendo peccata tua. Quid aliud significat pectorum tunsio? Nisi forte pu
Abbreviated transcription (Latin):
talitate carnis ẽ: et hoc sanabitur. Uiuficabit eñi
inquit et mortalia corpora ur̃a: ꝑ inhabitantẽ spm̃¬
eius qui in uobis ẽ. Ad hoc pignus dedit: ut comple¬
at quod ꝓmisit. Quid ergo nunc in hac uita : qͣn¬
S anat contritos corde. S ꝑfecta sanitas tunc erit:
quando diximus. Nunc ergo quid: Alligat contri¬
ciones eoꝵ. Qui curat inquit contritos corde : quo¬
rũ ꝑfecta sanitas in resurrectione iustoꝵ erit: alli¬
gat modo contriciones eoꝵ. Que sut̃ alligamenta
contricionũ: Sicut medici alligant fracturas. Ali¬
quando eiũ intelligit et hoc kearitas ur̃a. et notũ
ẽ. eis qui animaduerterunt uł a medicis audier̃t:
aliquando praue et distorte firmata ut corrigat᷑
medici frangunt. et faciunt uulnus nouum: quia
mala erat sanitas praua. Sic gͦ recte sunt inquit
scriptura uiȩ dm̃: s praui cordius in illis scanda¬
tum cor hñs putat torta ẽẽ omĩa que dicuntur
a dõ: putat praua eẽ omĩa que fecit ds̃: et dis¬

Expanded text:
talitate carnis est; et hoc sanabitur. «Vivificabit» enim, inquit, «et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis.» Ad hoc pignus dedit, ut compleat quod promisit. Quid ergo nunc in hac vita, qSanat contritos corde;» sed perfecta sanitas tunc erit, quando diximus. Nunc ergo quid? «Alligat contritiones eorum.» Qui curat, inquit, contritos corde, quorum perfecta sanitas in resurrectione justorum erit; alligat modo contritiones eorum. 7. Quae sunt alligamenta contritionum? Sicut medici alligant fracturas. Aliquando enim; intelligat et hoc Charitas vestra, et notum est eis qui animadverterunt, vel a medicis audierunt: aliquando prave et distorte firmata, ut corrigant medici, frangunt, et faciunt vulnus novum, quia mala erat sanitas prava. Sic ergo «rectae sunt,» inquit Scriptura, «viae Domini; sed pravicordius in illis scandatum cor habens. Putat torta esse omnia quae dicuntur a Deo, putat prava esse omnia quae fecit Deus, et dis
Abbreviated transcription (Latin):
cati. Quid agis: Contere cor. Confitere. age: dic
sequentia. Infelia ego homo. Quis me liberabit
de corpore mortis huius: Hoc dicere infelix ho¬
mo: iam cor conterere est. Ille sꝑet felicitatẽ:
qui confitetur infelicitatem. dic igitur. Infelia
homo. quis me liberabit de corpore mortis huiꝰ
nũc pignus accepimus: Audi eundẽ apłm. Corpꝰ
quidẽ inqt mortuũ ẽ. ꝓpter peccatum: sp̃s aut
uita est ꝓpt̃ iusticiam. Si ergo sp̃s eius qui fuser¬

Expanded text:
cati.» Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic cati.» Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic sequentia: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Hoc enim dicere, «Infelix homo,» jam cor conterere est. Ille speret felicitatem, qui confitetur infelicitatem. Dic ergo, «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus;» nunc pignus accepimus? Audi eumdem Apostolum: «Corpus quidem,» inquit, «mortuum est propter peccatum; spiritus autem vita est propter justitiam. Si