comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fugiunt: s nullis uirtutib exercentartli nmirũ torpore
ñ studio dormiunt. & iccireo int̾na ñ conspietunt: qr capit
ñ in lapide. s int̾ra posuerunt. Quib plerũq contingit. ut
quanto securius ab ext̃nis actionib cessant: tanto latuis in
munde in se cogitationis strepitũ ꝑ ocuĩ congerant. Unde
sub uidee specie ꝑ ꝓpħam torpens otio anima deflet᷑ cũ dieit᷑
ridert̃ eã hostes & derisert̃ sabba euis. Precepto enĩ legis ab
exteriori oꝑe. in sabb̃o cessatur.Hostes gͦ sabbata uidentes ir¬
ridunt: cum maligni sp̃c ipsa uacationis ocia. ad cogitationeᷤ
icitas ꝑtrahunt᷑ : ut unaqueq anima quo remota ab ex¬
ternis actionib doꝰ seruire creditan eo magis eoꝵ tyranni¬
i alicita cogitando famulet᷑. Seĩ aut uiriꝰ quia a mundi
oꝑibus ñ torpore s uirtute sopiunt᷑. laboriosius dormiut̃

Expanded text:
fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore non studio dormiunt, et idcirco interna non conspiciunon in lapide sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius in se immundae cogitationis strepitum per otium congerant. Unde sub Judaeae specie per Prophetam torpens otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Praecepto etenim legis ab exteriori opere in sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt; ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus servire Deo creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
post subdit᷑: Tulit de fructu illiꝰ e comedit: deditꝙ uiro suo
qͥ comeclit & aꝑti st̃ oclĩ amboꝵ. Culpa quippe ocłos coneupis¬
centiȩ aꝑuit: qͥs in nocentia clausos tenebat. Angłos uͦ ascendẽ¬
tes & descendentes cernere ẽ: ciues suꝑnȩ patriȩ. contẽplari.
uł quanto amore auctori suo suꝑ semet ipsos inhereant. uł qͦn
ta cõpassione caritatis nr̃is infirmitatib condescendant: &¬
notandũ ualde ẽ qd̾ ille. dormiens angłos conspieit. qui in lapi¬
de caput ponit: quia nimirũ ipse ab exterioribus oꝑib ces¬
sans int̾na penetrat. qui intenta mente. quȩ principale ẽ hoĩs
imitationẽ sui redẽptoris obseruat. Caput quippe. in lapide
pouere.ẽ. mente. xp̃o inherere. Qui enĩ a p̃sentis uitȩ actione
remotisunt. s ad suꝑna nullo amore rapiunt᷑. dormire. pos¬
sunt. s uidere. angłos nequeunt: qr caput in lapide. tenere
contempnunt. St namq ñ nulli qui mundi quidẽ actiones

Expanded text:
st subditur: Tulit de fructu illius, et comedit; deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum. Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari, vel quanto amore auctori suo super semta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput ponit: quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna peimitationem sui Redemptoris observat. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli, qui mundi quidem actiones
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dabit uob̃. ut maneat uob̃cũ in et̾nũ. spm̃ ueritatis: quem
mundus ñ potest accipere. Sic enĩ idẽ paraclytus. id ẽ post
meliatoris ascensum. alius humani generis consolator in se¬
met ipso inuisibilis ẽ: ita om̃em quẽ. repleuerit ad desideran¬
da inuisibilia accendit. & qm̃ mundana corda sola usibilia di¬
ligunt. hẽ mindus ñ accipit: qr ad diligenda muisibilia ñ as¬
surgit. Secłares & enĩ mentes quanto se foras ꝑ desideria dilatant
tanto ad receptionẽ. illuis sinũ cordis angustant. & qm̃ ualde
in humano genere. yauei st̃. qui a desiderioꝵ earnaliũ sorde. pur¬
gari ad ꝑceptionẽ scĩ spc̃ ipsa hac purgatione dilatant᷑. uer¬
bũ hoc absconditũ dicitur: quia illud a quibusdã ꝓculdubio in
corde concipit᷑. qd a maxima hominũ parte: nescitur. Uł certe
hȩc ipsa asflatio scĩ sp̃ẽ absconditũ uerbũ ẽ: qr sentiri potest:¬

Expanded text:
tum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, quem tum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Et quoniam valde in 161 humano genere pauci sunt, qui a desideriorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afflatio sancti Spiritus absconditum verbum est, quia sentiri potest
Abbreviated transcription (Latin):
bilis filius uocatur. De quo ioħs ait In principio erat uerbum
Qd̾ ipse quoq absconditũ insinuat dñ subuingit: & uerbum
erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. S hoc uerbũ absconditũ elec¬
toꝵ mentib dicit᷑: cũ potestas unigeniti filii credentib mani¬
festat᷑. Potest etiã ꝑ uerbũ absconditum. alloquutio intime as¬
pirationis intellegi. De. qͦ ioh̃es dic̃. Unctio eiꝰ docet nos de. oĩb.
Quȩ niirũ aspiratio humanã m̃tẽ. contingendo subleuat. &
tẽporales cogitationes depͥmens ȩt̃nis hanc desideriis inflãmat:
ut nicħ ei iã nͥ quȩ suꝑna st̃ libeat. & cuncta quȩ inferius de
humana ꝑstrept̃ corruptione contẽpnat. Absconditũ gͦ uerbũ
audire ẽ: loquutionẽ. sc̃ĩ sp̃c corde concipere Quȩ ꝓfecto sciri
ñ potest: ñ a quo haberi potest. Unde & ueritatis uoce. de hac
ab scondita loquutione dicit᷑ Ego rogabo patrẽ & alium parachy¬

Expanded text:
bilis Filius vocatur, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum. bilis Filius vocatur, de quo Joannes ait: In principio erat Verbum. Quod ipse quoque absconditum insinuat, dum subjungit: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Sed hoc verbum absconditum electorum mentibus dicitur, cum potestas unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam per verbum absconditum, allocutio intimae aspirationis intelligi; de qua Joannes dicit: Unctio ejus docet vos de omnibus . Quae nitemporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat; ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione, contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere. Quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium Paracli
Abbreviated transcription (Latin):
sentientib ꝓferri ueracit᷑ possunt. Nonñquã uͦ heretici uera
quedã & fublimia loquuntur. ñ quo hec diuinitus ipsi ꝑcipitint.
s quo ex sce eccłie. contentione didicert̃: Neq hȩc ad ꝓuectũ con¬
seientiȩ: s ad scientiȩ ostentationẽ trahunt. Unde fit plerũq
ut alta sciendo dicant. s uiuendo quȩ dicunt nesciant. Siue
gͥ ex hereticoꝵ specie uidelicet ñ uitã scientiȩ. s uerba tenẽ¬
tium. seu certe. ex ꝑsona amicoꝵ beati iob quide cognitione. ueri¬
tatis potuert̃ ꝓculdubio ꝑcipiendo exꝑiri. qd̾ studuert̃ docendo
eloqͥ hȩc eadẽ quȩ transcurrimꝰ subtilius dicta disse ramus.: ut
dũ sollicite. eliphar sermo discutitur. quantȩ. scientiȩ fuerit.
demonstret᷑. Quãuis in eadẽ. scientia humilitatẽ ñ tenuit. qui
cõmune. bonũ sibi specialit̾ arrogauit. dit nãq. Porro ad me

Expanded text:
sentientibus proferrisentientibus proferriquaedam et sublimia loquuntur, non quod haec divinitus ipsi percipiunt, sed quod ex sanctae Ecclesiae contentione didicerunt; neque haec ad profectum conscientiae, sed ad scientiae ostentationem trahunt. Unde fit plerumque ut alta sciendo dicant, sed vivendo quae dicunt nesciant. Sive igitur ex haereticorum specie, videlicet non vitam scientiae, sed verba tenentium, seu certe ex persona amicorum beati Job, qui de cognitione veritatis potuerunt procul dubio percipiendo experiri, quod studuerunt docendo eloqui, haec eadem quae transcurrimus, subtilius dicta disseramus; ut dum sollicite Eliphaz sermo discutitur, quantae scientiae fuerit, demonstretur; quamvis in eadem scientia humilitatem non tenuit, qui commune bonum sibi specialiter a
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia se cognouisse. indicent. ñ stetisse: s transisse. corã se
spm̃ narrant. E uultũ se uidisse incognitũ simulant: ut
eẽ. se. ei cognitos qui ab humana mente cognosci ñ ualet os¬
quasi aurelȩnis audu. Sepe heretici dm̃ sibi imaginalit̃
fingunt. quẽ intueri spũalit̃ nequeunt: eiꝰq uocẽ quasi aurȩ
lenis audire se ꝑhibent: qr ad secreta illius cognoscenda. qua¬
si eẽ se. ceteris familiariores gaudent. Honenĩ ea docent quȩ ds̃
publice loquit᷑ s quȩ eoꝵ auri quasi latent᷑ aspirant᷑. hec gͥ dixi¬
mus. ut quid sub hereticoꝵ speciȩ in eliphaꝵ sermonib sentien¬
dũ sit intimemꝰ. S q amici beati iob tanti uiri amici ñ eẽnt. nͥ
manifeste. aliquid ex ueritate. didicissent. qui quãuis in senten¬
tuis correptionis errant. in ueritatis tam̃ eognitione ñ titu
bant: hec eadẽ paulosuꝑius uerba replicemꝰ: ut subtilius dis¬
cernamus qͥmͦ ea quȩ de ꝑceptione ueritatis dicunt᷑ a recte

Expanded text:
sibilia se cognovisse indicent, non stetisse, sed transisse coram se spiritum narrant; et vultum se vidisse incognitum simulant, ut esse se ei cognitos qui ab humana mente cognosci non valet osquuntur. --Saepe haeretici Deum sibi imaginaliter fingunt quem intueri spiritaliter nequeunt; ejusque 160 vocem quasi aurae lenis audire se perhibent, quia ad secreta illius cognoscenda, quasi esse se caeteris familiariores gaudent. Non enim ea docent quae Deus publice loquitur, sed quae eorum auri quasi latenter aspirantur. Haec igitur diximus, ut quid sub haereticorum specie in Eliphaz sermonibus sentiendum sit intimenius. Sed qui amici beati Job tanti viri amici non essent, nisi manifeste aliquid ex veritate didicissent, quia quamvis in sententiis correptionis errant, in veritatis tamen cognitione non in toto titubant: haec eadem paulo superius verba replicemus, ut subtilius discernamus quomodo ea quae de perceptione veritatis dicuntur, a recte
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtña indicat: ait post tẽporalia uilescant. Aliqndo nr̃a nob̾ mala a¬
ꝑit. & ad hoc nos usq ut alienis etiã malis doleamꝰ extendit. A¬
liquando aliena mala nr̃is obtutib obicit: & cõpunctos mirabi¬
lit᷑ a nr̃a prauitate nos erigit. Uenas itaq diuini susurrii fur

Expanded text:
aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aaeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala aperit, et ad hoc nos usque, ut alienis etiam malis doleamus, extendit. Aliquando mala aliena nostris obtutibus objicit, et compunctos mirabiliter a nostra pravitate
Abbreviated transcription (Latin):
rii. auris cordis furtiue suscipit: quia subtilitatẽ loquutionis
intimȩ. afflata mens. & raptĩ & occulte cognoscit. Hisi enĩ se ab ex¬
teriorib desideriis abscondi̾t: int̾na ñ penetrat. & occultat᷑ aut̃
ut audiat. & audit ut occultet᷑: qi. & subtracta a iusibilib in¬
uisibilia conspicit: & repleta inuisibilib. uisibilia ꝑfecte. contẽp¬
nit. Notandũ uͦ qd̾ ñ ait quasi furtiue. suscepit auris mea susur¬
riũ eiꝰ. s uenas susurrii eius. Susurriũ quippe occulti uerbi ẽ. hec
ipsa loquutio aspirationis interne. Uenȩ aut̃ susurrii dicuntur
causaꝵ origines: quib hȩc ipsa aspiratio ad mentẽ ducit᷑. Quasi
enĩ uenas susurii sui aꝑit : cũ nob̃ ds̃ latent᷑ insinuat. quib mo¬
dis ad nr̃ȩ. intellegentiȩ aurẽ uenit. Aliguando eni nos amore:
aliquando tr̃ore cõpungit. Aliquando p̾sentia quã nulla sint
ostendit. & ad ȩt̃na diligenda desideriũ erigit. Aliquando pͥus

Expanded text:
ni auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens et raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat, interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtracta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius
Abbreviated transcription (Latin):
plationis. Humana & enĩ niens qͦ altius eleuata quȩ sint et̾̃¬
na considerat. eo de factis temporalib grauiꝰ tremefacta for¬
midat: qr. tanto se reã ueriꝰ cernit. quantose ab illo lumine
discrepasse. qd̃ suꝑ se. int̾micat conspicit. sicq fit: ut illu¬
minata plus metuat: qr magis conspicit. aueritatis regu
la q̃nto discordat: eãq graui formidine. suus ipse. ꝓuectus q̃

Expanded text:
plationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus
Abbreviated transcription (Latin):
ex creaturȩ eitis consideratione colligimꝰ. quasi susurrii illiꝰ
admiram᷑: & ꝑ ea quȩ. st in publico. illud ad nos emanat. quod
latet inocculto. Quasi enĩ ꝑ quendã ad nos sonitũ erũpit. dũ
consideranda nobis sua oꝑa ostendit: quo semetipsũ uteũq in¬
dicat. dũ quã sit incõp̃hensibił manifestat. Quia gͥ considera¬
re. eũ digne ñ possumus: ñ ens uocẽ. s uix susurriũ audimꝰ
plene enim ꝑpendere. neq ipsa quȩ sunt creata suifficimus.
recte. dicit᷑. Quasi furtiue. suscepit auris mea uenas susurris
enis. Proiecti quippe a paradẏsi gaudiis. & oecitatis pęna mul¬
tati uix susirii uenas app̃hendimus: qr ipsa quoq mira o
illius mens subleuata confiderat : tanto eius rectitudinẽ
rep̾ssa formidat. Unde & recte subdit᷑ In horrore uisioĩs¬
nocturnȩ. Norror nocturnȩ uisionis. ẽ. pauor occulte contẽ¬

Expanded text:
ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illiusex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illiusadmiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus , quia quanto virtutem illius mens sublevata considerat, tanto ejus rectitudinem repressa formidat. Unde et recte subjungitur: nis, est pavor occultae contem
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ agnoscere: quãius adhuc uł susurriũ uł uenas susurrii intel¬
legere. alit᷑ ualeamus. Qͥ enĩ susurrat occulte. loquit᷑ & uocẽ ñ
expͥmit s mitat᷑. Nos gͥ qͦusq carnis corruptione p̃mim᷑. nullo
mͦ claritatẽ diuinȩ potentiȩ sic̾ in se incõmutabił manet ui¬
demꝰ: qr acies infirmitatis nr̃e ñ sustinet hoc. qd de ᷤ et̾nitatis
se plene ñ intimat. quiddã tam̃ de se humane menti manifel
lat᷑. hinc ẽ enĩ qd̾ in eugłio ueritas cłicit. Palã de patre. annũ¬
eit. Tunc cognoscã sic̃ & cognitus sũ. Nẽ aut̃ diuinũ susur¬
riũ tot ad nos uenas habet. qͦt creatis oꝑibus ipsa diuinitas p̃¬
sidet. Dũ enĩ quȩ st̃ cuncta creata cernimꝰ : in creatoris admira¬
tione subleuam᷑. Nã sic̃ aqua lenit᷑ fluens rimata ꝑ uenas quȩ¬
ritur ut augeat᷑. tantoq se uastius fundit. quanto uenas
aꝑtiores inuenerit: ita nos dũ studiose dutinitatis notitiã

Expanded text:
t. --Quamvis adhuc vel susurrium, vel venas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susurrat, occulte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestlatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annunicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum enim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
lier tenens dicit. Aquȩ furtiuȩ dulciores sunt: & panis abs¬
conditꝰ suauior. Unde: hic quoq dicnt᷑ & quasi furtius. fusce.¬
pit auris mea uenas susurrieius. furtiue. susurii uenas ꝑci¬
piunt : qr socialis scientiȩ grẽ. deserentes. ad hanc nequaquam
ꝑ hostiũ ingrediunt᷑: dño attestante. qui ait. Qui ñ intrat. ꝑ
ostiũ in oiuiłe ouiũ s ascendit aliunde. ille fur ꝙ latro. Uenas
itaq diumni susurris furtiue. suscipit. qͥ ad ꝑcipiendã urtu¬
tis eius notitiã deserto pulblicȩ p̃dicationis ostio. prauȩ in tel¬
legentiȩ rimas quęrit. Quia uͦ fur & latro qui intrat aliunde
tenebras diligit. & claritatẽ luminis ꝑhorrescit: recte sub

Expanded text:
lier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis abslier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascedivini susurrii furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
głant᷑: & ꝓ eo qd̾ fortasse semel a ꝑiculo tẽpestatis erepti
t̃. iã qr. in mari nauigant obliuiscunt᷑. Magnos se in oĩ¬
b ȩstimant: & uicisse. se. antiquũ aduersarium funditꝰ
putant. Infra se. cunctos respiciunt: qr se ꝑ sapientiam
transcendere om̃s arbitrant᷑. Unde & subdit᷑. Porro ad me. dic¬
sꝯmulant : ut auditoꝵ mentib quandã p̃dicationis suȩ reueren¬
tiã obducant: Unde & latent̾ p̃dicant : quattnꝰ eoꝵ p̃dicatio. tã¬
to scã. quanto & occulta uideatur. Cõmunẽ aut̃ soientiã habere.
refugiunt. ne. ceteris ȩquales estimant᷑: & quȩdã noua semꝑ ex¬
quirunt. Quȩ dũ alii nesciunt. apud imperitoꝵ mentes ipsi de.
scientiȩ singularitate głantur. Quam ut diximus occultã insi¬
nuant : qr scilicet ut mira ostendere. ualeant. hanc se latent̃
ꝑcepisse confirmant. Unde. apud salomonẽ hereticoꝵ speciẽ mu¬

Expanded text:
t pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti t pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde subditur: CAPUT simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mu
Abbreviated transcription (Latin):
latione uł tigridis repetit᷑. ꝙ iã contritꝰ leonis rugitꝰ fuerat
designatꝰ qr. quicqͥd ꝑ gaudiũ dicit᷑. sepe replicat᷑. Uoces qͥppe in¬
geminat animꝰ cũ exultat. Unde & ueraci lȩtitia psalmusta cre¬
bro repetut hoc. qd̾ se exauditũ eẽ. cognouit dicens. Exaudiuit
dñs uocẽ fletꝰ mei: exaudiuit dñs dep̃cationẽ meã. dñs oratio
nẽ meã assũpsit. S scĩ uiri cũ de quibusdã se uitiis ereptos
hylarescunt. magnose metuetiã in ipsa exultatione. con¬
cutiunt: qr ꝙ si iã de cuiuslibet ꝓcella tẽpestatis ereptist̃.
eẽ. se. tam̃ adhuc mincerti maris dubiis fluctib sciunt. & sic
spe exultant: ut pauore. trepident: sic pauore. trepidant.
ut spei fidutia exultent. Unde ꝑ eundẽ psalmistã dicit᷑. Ser¬
uite dño in timore : & exultate ei cũ tremore. At contra hi
qui de specie scĩtatis intumeset̃. eũ unũ qd̾ libet uitiũ suꝑat
mox mentẽ in suꝑbiã erigunt & quasi de uitȩ suȩ ꝑfectiõẽ

Expanded text:
 jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia quidquid per gaudium dicitur, saepe replicatur. Voces quippe ingeminat animus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit, dicens: Exaudivit Dominus vocem fletus mei; exaudivit Dominus deprecationem meam, Dont. --Sed sancti viri cum de quibusdam se vitiis ereptos hilarescunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam er
Abbreviated transcription (Latin):
nec incor hominis ascendit quȩ p̃parauit ds̃ diligentib se. Dicat
gͦ. expectet lucẽ & ñ uideat. nec ortũ surgentis aurore: qr spõ¬
taneo uicio tenebrata nr̃a infirmitas. nisi pͥus ꝑ mortẽ pę¬
ne sue debitũ soluat. claritatẽ. lucis int̾nȩ ñ penetrat. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
diligentibus se . Dicat diligentibus se . Dicat ergo: Exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae; quia spontaneo vitio tenebrata nostra infirmitas, nisi prius per mortem poenae suae debitum solvat, claritatem lucis internae non penetrat. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiã aꝑuit. uidex iustus a contuitu int̾m sui ful¬
nec ortũ surgentis aurore. Quantalibet namq intentione.
adhuc peregrina mens satagat. uidere. lucẽ. sic̃ ẽ ñ ualet.
qr. hanc ei dampnationis suȩ cȩcitas abscondit. Ortus uͦ auro¬
re e: illa noua natiuitas resurrectionis. qua scã ęccłia etiam
carne suscitata. orit᷑ ad contemplandũ lum̃ ȩt̾nitatis: Si e¬
nĩ ipsa carnis nr̃ȩ resurrectio quasi quędã natiuitas ñ eẽt.
de. ea ueritas ñ dixisset. In regeneratione cũ sederit filius
hominis in sede maiestatis suȩ. esse. gͦ hanc ortũ uidit.: ꝙͣ
regenerationẽ uocauit. S quantalibet uirtute electi nẽ
fulgeant. penetrare. nequeunt. quȩ erit illa noue nati¬
uitatis gła. qua tẽ cũ carne. ad c̃tẽplandũ ȩt̾nitatis lum̃ as¬
cendunt. Unde. & paulus ait. Qd̃ ocłs ñ uidit. nec auris audiuit:

Expanded text:
concupiscentiam aperuit, judex justus a contuitu interni sui fulconcupiscentiam aperuit, judex justus a contuitu interni sui fulernae veritatis claritas. --Quantalibet namque intentione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. Ortus vero aurorae est illa nova nativitas resurrectionis, qua sancta Ecclesia etiam carne suscitata oritur ad contemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe aut̾ ita mens accendit᷑. ut quãuis in carne sit posita. in
dm̃ tam̃ omĩ subiugata carnali cogitatione rapiatur: nec tam̃
dm̃ sic̃ ẽ conspicit. quĩa hanc nimirũ sic̾ dictũ ẽ in carne corrup¬
tibili pondus pͥmȩ dãpͣtionis p̃mit. Sepe ita ut ẽ absorbere. de¬
siderat: ut ęt̾nã uitã si possit fieri. sine int̾uentu corporeȩ
mortis attingat. Unde paulus cũ ardent᷑ int̾nã lucẽ quęre¬
ret. s tam̃ utcũq exterioris mortis dampna formidaret. ait.
Qui sumꝰ in hoc habitaculo ingemiscimꝰ grauati. eo qd̾ nolumꝰ
expoliari sed suꝑuestiri: ut absorbeat᷑ qd̃ mortale ẽ a itita. Sc̃ĩ¬
gͥ iuiri uidere uerũ mane appetunt. &̃ si concedat᷑ etiã cor
pore. illuc attingere. lucis intimȩ secretũ uolunt. S quan¬
tolibet ardore intentionis exiliant. adhuc antiqua nox gra¬
uat: & corruptibilis huius carnis ocłos quos hostis callidus ad

Expanded text:
Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur; nec tamen Deum sicut est conspicit, quia hanc nimirum, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter internam lucem quaereret, sed tamen utcunque exterioris mortis damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale est a vita  viri videre verum mane appetunt, et, si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exsiliant, adhuc antiqua nox gravat, et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad
Abbreviated transcription (Latin):
hac infirmitate carnis tanta uirtute. roborati sunt: ut res¬
plendere mundo quasi stelle potuissent. Multi in tenebris
uitȩ. p̃sentis dũ suꝑiora de se exempla exhibent: astroꝵ mo¬
re nobis desuꝑlucent. S quantalibet choruscatione oꝑis ful¬
geant. quantolibet se igne compunctionis accendant. nimi¬
rũ constat qr dũ corruptibili adhuc carne grauati sunt.
ȩt̾nũ lum̃ sic̃ ẽ uidere nequaquã possunt: Dicat gͦ. obtene¬
brent᷑ stelle. caligine. eius. idẽ. etiã illi in contẽplatione
sua antiquȩ noctis adhuc tenebras sentiant. de quibus nini¬
lrũ constãt. qd̵humano generi in huius uite caligine uirtu¬
tũ suaꝵ radios expandant: qr & si mente. iã ad sũma exiliunt.
adhuc tam̃ in infirmis pͥmȩ culpȩ pondere grauant᷑. Unde. fit
ut & foras exempla lucis uelut astra p̃beant. s tam̃ intus us¬
q ad fixe usionis certitudinẽ p̾ssi. noctis caligine ñ ascendañ.

Expanded text:
hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut reshac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre nequaquam possunt. Dicat ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus; id est, etiam illi in contemplatione sua, antiquae noctis adhuc tenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi mente jam ad summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant.
Abbreviated transcription (Latin):
ceat: & eo de uictoria ñ suꝑbiat. quo uiuere in se hostes cons¬
picit. a quibus adhuc unci formidat. Isrł gͦ reseruatis gen¬
tibus erudit᷑. quando in quibusdã minimis uitis elatio uirtu¬
tis nr̃ȩ cõpͥmit᷑ & in parus sibi resistentibus discit. qd̾ ex se
maiora ñ subigit. Hoc tam̃ qd̃ dicit᷑. obtenebrent᷑ stelle cali¬
gine eius. intellegi & alitͣ potest. Nox quippe illa uidelicet
consensus ad culpã que ad nos pͥmi parentis ẽ excessu ꝓpagata.
mentis nr̃ȩ ocłm tanta obscuritate. ꝑculit. ut in hius uitȩ
exilio cęcitatis suȩ tenebris p̃ssus. quantalibet uia ętͣnitatis lu¬
m̃ intenderet penetrare ñ possit. Post penã namq dampnati
peccatoris nascim᷑. atq ad hanc uitã cũ mortis nr̃ȩ merito ue¬
nimus: & cũ ad suꝑnȩ lucis radium aciẽ mentis erigimus. ip¬
sa infirmitatis nr̃ȩ obscuritate caligamꝰ. Et quidẽ multi in

Expanded text:
ceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes consceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo, reservatis gentibus, eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comvidere valet. --Hoc tamen quod dicitur: Obtenebrentur stellae caligine ejus; intelligi et aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tanta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nolentẽ praua rep̃hensibilia humilit᷑ obscurant. Unde¬
& bene cũ isrłitico popło ꝑcepta reꝓmissionis t̾ra partiret᷑.
butariꝰ dicit᷑. sic̃ seriptũ ẽ. Hãbitauit chananeus in medio
efframi tributarius. Quid enĩ chananeus gentilis uidelicet po¬
płs. nisruitiũ signat.ꝙ sepe in magnis uirtutib trs reꝓmis¬
sionis ingredimꝰ: qr. spe intima de ęt̾nitate. roboram᷑. S dũ int̾
acta sublimia uicia quȩdã parua retinemus: quasi chananeũ
qr hoc ipsũ uiciũ qd̃ subigere ñ possumꝰ. ad usũ nr̃e utilitatis
humilit᷑ retorquemꝰ: ut eo de se mens & insũmis uilia sentiat.
quo suis uirib etiã parua quȩ appetit ñ expugnat. Unde. be¬
ne rursũ scriptũ ẽ. Hȩ st̃ gentes quas dñs dereliquit: ut eru¬
diret in eis ifrłem. Ad hoc nãq quȩdã minima uicia nr̃a re¬
tinent᷑. ut sese nr̃a intentio sollicita in certamine. semꝑ exęr¬

Expanded text:
etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Cum Israelitico populo percepta repromissionis terra partiretur, butarius dicitur, sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius . Quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium signat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeumquia hoc ipsum vitium quod subigere non possumus ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus, ut eo de se mens et in summis vilia sequo suis viribus, etiam parva, quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israel . Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sese nostra intentio sollicita in certamine semper exer
Abbreviated transcription (Latin):
ali is reluctat᷑. aliquando de culpa aliquid. qd̾ tam̃ ñ ualde
noceat. remanere ꝑmittit᷑. Et sepe mens quȩ aduersa multa
& forcia superat. unũ in se & fortasse minimũ. quãuis mag¬
na intentione inuigilet. ñ expugnat. Qd̃ diuina nimirum
dispensatione agit᷑. ne ex omi parte uirtutibus splendens. in
elatione subleuet᷑: ut dũ in se paruũ quid rep̃hensibile uidet.
s tam̃ subigere. hoc ñ ualet. nequaquã sibi s auctori uictoriã
tribuat. in his quȩ subigere. fortit̾ ualet. Unde bene subiun¬
noctis caligine. tenebrant᷑: quando & hi qui magnis iã uirtu¬
tib splendent. ad huc de obscuritate culpȩ aliquid reniten¬
tes sustinent: ut etiã magna uitȩ claritate. luceant. ꝙ tam̃
adhuc noctis reliquias nolentes trahant. Qd ad hoc sic̃ dictũ
firmitate. roboretur: & inde uerius in bonis luceat. unde eã

Expanded text:
aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet. Sed quia huminoctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis refirmitate roboretur, et inde verius in bonis luceat unde eam
Abbreviated transcription (Latin):
ras contra rebellantẽ mentẽ. se excitat: atque. in omi ar¬
te lacerationis instigat. ut tẽptionum iacula intorquendo con¬
fodiat cor. qd̃ dudũ quieto iure possidebat. Quasi enĩ dormiebat.
quippe. dũ sopitus in prauo corde. quiesceret: s excitat᷑ in ꝓuo¬
catione certaminis. cũ uis amiserit ꝑuerse dnãtionis. Hinc gͦ
nocti maledicant. qui parati st̃ suscitare leuiathan: idẽ hi
se contra peccatũ fortit̾ iudicio districtionis erigant. qui in
sius temptationibus excitare. antiquũ aduersariũ ñ formidañ.
Scriptũ namq ẽ. fili accedens ad seruitutẽ. dĩ. sta in iustitia s¬
in diumo seruitio ꝓperat. quid aliud quã se contra antiquĩ
aduersarii certam̃ parat: ut liber in certamine ictꝰ suscipi¬
at. qui quietꝰ sub tẏrannide. in captiuitate. seruiebat:S in
eo ipso qd̾ mens contra hostẽ accingit᷑. qd̾ alia uitia subigit

Expanded text:
ras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit,
Abbreviated transcription (Latin):
culpas uere puniunt. qͥ maligni seductoris insidias in ipsa
blanda suggestione. dep̃hendt̃᷑. bene. aut̃ subditꝰ: & parati st̃¬
quȩ dĩ st̃ plena intentione. desiderant. le uiathan contra se. sus¬
citant: qr eius malitiã instigatione suȩ conuers.ionis inflã¬
mant. Nã qui eius uoluntati subiecti st̃: quasi quieto ab illo iu¬
re possident᷑. Et̃ suꝑbus eoꝵ rex quasi quadã securitate ꝑfru¬
it᷑. dũ eoꝵ cordib inconcussa potestate dñat᷑. S cũ uniꝰcuiusq
sp̃c ad conditoris sui desideriũ recalescit. cũ torporẽ neglegen¬
tiȩ deserit. & frigus insensibilitatis pͥstine igni scĩ amoris
accendit. cũ lib̃tatis ingenitȩ meminit. & teneri ab hoste ser¬
uus erubescit. qr idẽ hostis se. considerat despici. qr uias dĩ
uidet app̃hendi. dolet contra se captũ reniti: & mox zelo ac¬
cendit᷑ mox ad certam̃ mouet᷑ mox ad tẽptationes innume¬

Expanded text:
culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprehendunt. Bene autem subditur: CAPUT quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure possidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad conditoris sui desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et frigus insensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innume
Abbreviated transcription (Latin):
pectu nos uidicis multiplicius astringat. Peccare quidẽ ñ de¬
buimus: s utinã alia ñ uingentes. uł ea quȩ fecimus sola dese
ramus. S int̾ hȩc sciendũ ẽ. qr ille culpam suam ueracit̃ inse¬
quit᷑. qͥ iã ad amorẽ p̃sentis scłi nullo appetitu ꝓsꝑitatis instiga¬
tur: qui huius mundi blandimenta quã sint fraudulenta cõ
Illi huiꝰ noctis tenebras uere penitendo feriant: qui iã lucẽ
ꝓs ꝑitatis scł̃i despicientes calcant. Sienĩ diẽ lȩtitiã delectati¬
onis accipimꝰ. recte de hac nocte dicit᷑ maledicant ei qui ma¬
ledicunt diei : qr nimirũ illi ueracit᷑ mala transacta ꝑ ani¬
maduersionẽ. pęnitentiȩ corrigt̃. qͥiã ad bona fallatia nul¬
la delectatione rapiunt᷑. Nã qͦs adhuc noxia delectant: falsum
ẽ qđ cernit᷑. qr ꝑpetrata alia deplorant. Si aut ut supͣ diem
ti intellegendi st̃ qui diei malediet. qr scilicet illi transactas

Expanded text:
pectu nos nostri judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non depectu nos nostri judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non debuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecimus sola desed inter haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta consIlli hujus noctis tenebras vere poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dtem intelligendi sunt, qui diei maledicunt; quia scilicet illi transactas
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatũ quippe peccato adicit: qui malegesta etiã defendit. Et̃
noctẽ solitariam ñ relinquit: qui culpę suȩ tenebris etiam
patrocinia defensionis adiungit. Hinc ẽ qd̃ pͥmus homo de
erroris sui nocte requisitus. eandẽ noctẽ solitariã eẽ nolu¬
it . qr. dũ requisitione ad penitentiã uocaret᷑. ei adminicu¬
la excu̾ationis adiunxit dicens. Mulier quã dedisti michisociã
dedit mͥ de ligno & comẽdi: scilicet excessus sui uiciũ. in aue¬
torẽ. latent᷑ intorquens. Ac si diceret. Tu occasionẽ. deling̃n¬
di p̾buisti: qui mulierem dedisti. Hinc ẽ qd̃ huius erroris
ramus. in humano genere ex illa nunc usq radice ꝓtrahit᷑.
ut qd male agit᷑. adhuc etiam defendat᷑. Dicat gͦ. Sit nex
solitaria. nec laude digna. Ac si aꝑte exoret dicens. Culpa¬
quã fecimus sola remaneat. ne dũ laudat᷑ & defendit᷑. in cons¬

Expanded text:
Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei adminicula excusationis adjunxit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi ; scilicet excessus sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice 120 protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solitaria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpaquam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in cons
Abbreviated transcription (Latin):
meret᷑ in mensib. Ac si districtũ uidicẽ exoret dicens. Cũ cõ¬
pleto sc̃ȩ ęccłiȩ tempore. extremo te examine manifestas.
sic dona quȩ contulisti remunera. ut mala quȩ cõmisimus
ñ requiras. Sĩ enĩ nox illa in diebus anni computat᷑. om̃e qd̾ e¬
gimus ex prauitatis nr̃e estimatione. confundit᷑. & dies uͥ¬
tutũ iã ñ lucent. si hos in conspectu tuo. ad numerata nr̃ȩ
ri tẽ inquisitionẽ nolumus. magnopere. nunc curandum
ẽ ut nos in eius discussione uigilemꝰ: ne. quęlibet nobis cul¬
pa impunita remaneat. ne mens ꝑuersa qd̃ fecit defendere
audeat. & defendendo nequitiȩ nequitiã adiungat. Unde &
nulli qui nequaquã deflent qd̃ faciunt: s etiã laudare. & de¬
fendere ñ desistunt. Et mmirũ cum defendit᷑. culpa gemina¬
tͣ. Contra qd̵ recte ꝑ quendã dicit᷑. Peccasti ne. adicias iterũ

Expanded text:
meretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum commeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo te examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostrae ri tunc inquisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et equaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum .
Abbreviated transcription (Latin):
quando apparente. ȩt̃no iudice. scȩ̃ eccłiȩ peregrinationis suȩ
uita cõplet᷑ Tunc laboris sui remunerationẽ recipit. cũ exple¬
to hoc belli tempore. ad patriam redit. Unde bene ꝑ ꝓpħam
dicit᷑. bẽnedices coronȩ anni benignitatis tuȩ. Quasi enim co¬
rona anni benedicit᷑ : cũ finito laboris tempore uirtutũ re¬
muneratio confert᷑. Dies uͦ anni huius sunt. singule quȩq
uirtutes: menses aut̃ mnultiplicia facta uirtutũ. S ecce
cũ ꝑ fiduciam mens erigit᷑ ut speret qd̵ ueniente. iudice
de uirtutibus remuneret᷑. occurrunt eius memoriȩ etiam mala
quȩ gessit: & ualde formidat. ne districtus uidex qui uenit ut
iuirtutes remuneret. etiã ea quȩ illicite gesta sunt examinais.
subtilit᷑ penset: ne cum annũ cõplet. etiã noctẽ numeret. Di¬
cat itaq de hac nocte dicat. Non cõputet᷑ in dieb anni. nec nu¬

Expanded text:
quando apparente aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae quando apparente aeterno judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Prophetam dicitur: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero hujus anni sunt singulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec nu
Abbreviated transcription (Latin):
fecimus possidemus. S tunc peccatum cordis sub iuris nr̃i pos¬
sessione reducit᷑: si cum incipit repͥmat᷑. Unde & diuina uoce
cam praua cogitanti dicit᷑. In foribus peccatũ tuũ aderit. s
sub te erit appetitꝰ eiꝰ: & tu dñaberis illius. In foribus quippe
peccatũ ad est: cum in cogitationibus pulsat. Cuius appetitus
subt᷑ ẽ. eiq homo dñatur. si cordis nequitia inspecta citius p̃mit̾
& pͥusquã ad duritiam crescat. reluctanti m̃ti subiugat᷑. Ut gͦ
delictũ suum citus animus sentiat. & culps tẏrannidẽ sub u¬
re. suo pęnitendo restringat: dicat᷑ recte. Noctẽ illam tenebr¬
sus turbo possideat. Ac si aꝑte diceret᷑. Ne captiua mens culpȩ
seruiat: culpã a pęnitentiã liberã ñ relinquat. Et qr qd̃ flen¬
do insequimur: nequaquã nobis auenturo hoc udice obici cer¬
numeret᷑ in mensib. Illuminationis nr̃ȩ annus tunc ꝑficit᷑

Expanded text:
fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri posfecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo delictum suum citius animus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem illam tenebrosus turbo possideat. Ac si aperte diceretur: Ne captiva mens culpae serviat, culpam a poenitentia liberam non relinquat. Et quia quod flendo insequimur, nequaquam nobis a venturo judice hoc objici cernnus tunc perficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uehementi conteres naues tharsis. Charsis quippe exploratio
omnẽ i ea explorationẽ rep̃hensibilis gaudii ꝑturbat: ut ni¬
chil ei iã nisi flere. libeat. nich̃ nisi qd̾ se terrere. possit atten¬
dat. Ponit nãq ante ocłos illic districtionẽ iustitiȩ. hinc meritũ
culpe: conspicit quo supplicio digna sit. si parcentis pietas desit:
quȩ ꝑ lamenta p̾sentia ab ȩ̨t̾na eruere pęna consueuit. Sp̃c gͦ
uehemens tharsis naues conterit: cum uis compunctionis uali¬
da mentes nr̃as huic mundo quasi mart deditas. salubri terro¬
re confundit. Dicat gͥ. noctẽ illã tenebrosus turbo possideat.
id ẽ ꝑpetrationẽ culpȩ. non blandim̃ta secure quietis foueant.
s pie seuiens amaritudo pęnitentiȩ irrumpat. Sciendũ uͦẽ. qr¬
cum peccata impunita relinquimus. noctẽ possidemus: cum uͦ hȩc
animaduersione penitentiȩ plectimus. nimirũ nos noctẽ quã

Expanded text:
vehementi conteres naves Tharsis . Tharsis quippe exploratio vehementi conteres naves Tharsis . Tharsis quippe exploratio omnem in ea explorationem reprehensibilis gaudii perturbat, ut nihil ei jam nisi flere libeat, nihil nisi quod se terrere possit attendat. Ponit namque ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae: conspicit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, quae per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Spiritus ergo vehemens Tharsis naves conterit, cum vis compunctionis valida mentes nostras huic mundo, quasi mari deditas, salubri terrore confundit. Dicat igitur: Noctem illam tenebrosus turbo possideat; id est, perpetrationem culpae, non blandimenta securae quietis foveant, sed pie desaeviens amaritudo poenitentiae irrumpat. 36. Qcum peccata impunita relinquimus, a nocte possidemur; cum vero haec animadversione poenitentiae plectimus, nimirum nos noctem, quam