comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UGRIMUS. si deo
largiente inuenire possi¬
mus : quomodo intellisẽ¬
dum sit. quod in isto psil¬
mo magno dictum est.
preuaricatores. uł pocus
ait: non parauatas. Querimus ergo quo¬
modo intelligendum sit preuaricantes de¬
putaui om̃s peccatores terrȩ: ꝓpter quod ait
apłs. ubi enim lex non est. nec preuaricatio.
Hoc aut̃ diait: cum alege ꝓmissa distingueret.
Nam ut de suꝑiorib sensus plenius colligatur.
non enim ꝑ legeni inquit ꝓmissio habraȩ
aut semini eus ut heres eẽt mũdi. s ꝑ iust¬
ciam fidei. Si enim qui ꝑ legem heredes sine:
ex inanita est fides. et euacuata est ꝓmissio.
Lex enim iram oꝑatur. Ubi enim non ẽ. lex.
nec preuaricatio. Idõ ea fide: ut scđm grãm
firma sit ꝓmissio. Promissionis eium non ei tã¬
tum quod ex lege est.s ei quod exfide est. habra¬
ham: qui est pater omĩum nr̃m. Cur hoc
apłs ait: nisi ut ostenderet legem sine pro¬
missionis gr̃a non solum non auferre. uerũ

Expanded text:
rimus, si Deo largiente invenire possumus, quomodo intelligendum sit quod in isto psalmo magno dictum est: «Praevaricatores,» vel potius, ait, non παραβάτας: quaerimus ergo quomodo intelligendum sit, «Praevaricantes deputavi omnes peccatores terrae;» propter quod ait Apostolus: «Ubi enim lex non est, nec praevaricatio.» Hoc autem dixit, cum a lege, promissa distingueret. Nam ut de superioribus sensus plenior colligatur: «Non enim per legem,» inquit, «promissio Abrahae aut semini ejus, ut haeres esset mundi, sed per justitiam fidei. Si enim qui per legem haeredes sunt; exinanita est fides, et evacuata est promissio: lex enim iram operatur; ubi enim non est lex, nec praevaricatio.» «Ideo ex fide, ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini; non ei tantum quod ex lege est, sed et ei quod ex fide est Abraham, qui est pater omnium nostrum» . Cur hoc Apostolus ait, nisi ut ostenderet legem sine promissionis gratia, non solum non auferre, verum
Abbreviated transcription (Latin):
uiam: audistis quid de illis dieit. Dñs ustus
concidet ceruices peccatoꝵ: confundantur
et auertantur retrorsum om̃s qui oderunt
syon. fiant sicut fenum tectoꝵ: quod pruis¬
quam euellatur aruit. Non repleuit manum
suam messor: et sinum suum qui inamipłos
colligit. Hec de illis dixit. Non ergo supra
ilos iste transiens benedixit: et impletum
est etiam ꝑ illum quod ipse transiens dirit.
et non dixerunt transeuntes uiam benediximꝰ
uos in nomine dñi. Et isti transeuntes sue pro¬
phȩ. siue patriarchȩ. siue apłi quicumq tran¬
sierunt: si bene uiumus fr̃s. benediaerunt
nos in nomie dñ. Quando mne inquit bene¬
diant paulus: Quando me benediarit paerus :
Aitende m scripturis. Ude si bene uius. ⁊t
uide ibi te benedictum fuisse. Onĩs bene uiuẽ¬
tes benedixerunt. Et quomodo benedixerut:
In nomine dĩ: non in nomine suo fiouteret¬
retici. Qui eium dicunt quod nos damus hoc
est scm̃: in nomine suo uolunt bonedicero
non in nomine dñ. Qui aut dicunt non sc̃i¬

Expanded text:
inus justus concidet cervices peccatorum. Confundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion. Fiant sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur aruit. Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit.» Haec de illis dixit. Non ergo supra illos iste transiens benedixit, et impletum est etiam per illum, quod ipse dixit: «Et non dixerunt transeuntes viam, Benediximus vos in nomine Domini.» Et isti transeuntes sive Prophetae, sive Patriarchae, sive Apostoli, quicumque transierunt, si bene vivimus, fratres, benedixerunt nos «in nomine Domini.» Quando me, inquis, benedixit Paulus? quando me benedixit Petrus? Attende in Scripturis, vide si bene vivis, et vide ibi benedictum te fuisse. Omnes bene viventes benedixerunt. Et quomodo benedixerunt? «In nomine Domini;» non in nomine suo, sicut haeretici. Qui enim dicunt, Quod nos damus, hoc est sanctum; in nomine suo volunt benedicere, non in nomine Domini. Qui autem dicunt, Non sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ceruices peccatoꝵ. Om̃ib qui audiunt incat
tremor in cor: si credunt scripturȩ dĩ. Si eni
sine causa sibi tundunt. homines pectora: me¬
tiuntur quia tundunt pectora. si iusti sunt:
et in eo quod mentiuntur dõ. funt pecea¬
tores. Si ergo ueraciter sibi cundunt peccori:
peccatores sunt. Et quis nr̃m non sibi tundit
pectus: Et quis nr̃m non elidit oculos ad
terram sicut ille publicanus: et dicit dñe
ꝓpitius esto michi peccatori: Si ergo om̃s
peccatores. et nemo inuenitur sine peccato:
om̃ib timendus est gladius in ceruices:
quia dñs iustus conc̃idet ceruices peccatoꝵ
N on puto fr̃s mei quia omĩa omĩum peccatoꝵ:
s in menbro quod ꝑcutit. ibi designat qͦs
peccatores ꝑcutiat. Non enim dixit dñs
iustus concidet manus peccatoꝵ : aut dñs
iustus concidet. pedes peccatoꝵ non dixit:
s quia peccatores suꝑbos uolebat incelis.
Supbi aut̃ om̃s cerucati sunte tau uon soliun

Expanded text:
cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tundit pectus? et quis nostrum non elidit oculos ad terram, sicut ille Publicamus, et dicit, «Domine, propitius esto mihi peccatori» ? Si ergo omnes peccatores, et nemo invenitur sine peccato; omnibus timendus est gladius in cervices, quia «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Non puto, fratres mei, quia omnium peccatorum; sed in membro quod percutit, ibi designat quos peccatores percutiat. Non enim dixit, Dominus justus concidet manus peccatorum; aut, Dominus justus concidet pedes peccatorum, non dixit: sed quia peccatores superbos volebat intelligi, superbi autem omnes cervicati sunt, qui non sol
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudicem: latro et colligatus. Ille sceleratis.
ille innocens. una cathena ligantur: et lona
sunt a se. Quantum longe sunt a se Quan¬
tum longe est scelus ab innocentia. Ecce ati
longe sunt a se: ab inuicem. Alius latro inbis¬
panĩa fecit scelera: ꝓximus est ei qui fact
in africa. Quantum ꝓͥximus: Quantum s
uinguntur scelus et scelus: quantum sibi ui¬
guntur latrocinium et latrocinium. Nemo e
timeat miatos sibi corpore malos. Lonsẽ
ab illis sit corde: et securis portat quod non
timet. Longe fecerunt iniusticiam suam
Q uid occurrit᷑: forent illi: qui regnant iniq
Et ut sermonem loquamur uulgi: tonant in¬
qui: extolluntur an typos. in calumpnias. Qud
ergo : Semꝑ hoc: Non. Audi quod sequitur
Dñs iustus concidet ceruices peccatorum Inte̾¬
dat karitas ur̃a. Dnĩs inquit iustus concidoe
ceruices peccatoꝵ. Quis non contremiseat
Quis enim non peccauit: dñs iustus concidet

Expanded text:
ad judicem; latro, et colligatus: ille sceleratus, ad judicem; latro, et colligatus: ille sceleratus, ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera, proximus ei est qui facit in Africa. Quantum proximus? Quantum sibi junguntur scelus et scelus, quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium. Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit corde, et securus portat quod non timet: «Longe fecerunt injustitiam suamQuid occurrit? Florent illi qui regnant inique; et ut sermonem loquamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? semper hoc? Non. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Intendat Charitas vestra. «Dominus,» inquit, «justus concidet cervices peccatorum.» Quis non contremiscat? Quis enim non peccavit? «Dominus justus concidet
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓbastis: et magis ꝓbabitis si boni fueritis.
Cum enum creuisset herba et fructum fecisset:
tunc apparuerunt ⁊ irania. Nulli apparent ma¬
li in ȩccłia: nisi ei qui fuerit bonus Nostis ergo
quia mixti sunt: et semꝑ et ubiq dicit scrip¬
tura: quia non separabuntur insi in finem
Sic quomodo mati sunt: longe sunt a se. Ne
quis ergo ex eo quod miaxti sunt mali inter
bonos putaret iniquitatem eẽ uixta iusticia.
non potuerunt inquit michi. I est dixcerũt.
et male dixerunt: manducemus et bibamus.
cras enim moriãmur. Non corruperunt sermo¬
nes mali mores bonos. In eo quod audurra
deo non cessisse sermonib hominum⁊ fecert̃
michi peccatores quod portarem. non eui
rrascere:: et facia est iniquitas eorum longa a
me. Quid enim tam prope: quam duo honi¬
nes in una ȩccłia: Quid tam ionge: quani in¬
quitas a iusticia : U bi enini est confessio. ibi
propinquitas. Lingantur duo et muctuntur

Expanded text:
et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei qui fuerit bonus. Nostis ergo quia mixti sunt, et semper et ubique dicit Scriptura quia non separabuntur, nisi in fine. Sic, quomodo mixti sunt, longe sunt a se. Ne quis ergo ex eo quod mixti sunt mali inter bonos, putaret iniquitatem esse juxta justitiam, «Non potuerunt,» inquit, «mihi;» id est, dixerunt, et male dixerunt, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Non corruperunt sermones mali mores bonos: in eo quod audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui commiscerer, et facta est iniquitas eorum longe a me. Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Mitet ds̃ messores. M essores aut̃ angũ sunt.
Separant malos de medio iustoꝵ: siout xitani¬
am a tritico. frumentum recondent q horre¬
um: paleam aut̃ comburent igni mextingui¬
bili. Portaui quousq potui÷ iam gaudens
transeo in horreum dĩ: et securus canto. sepe
expugnauerunt me a uiuentute mea. Quid
enm michi facere potuerunt: quia expugna¬
uerunt me a uiuentute mea: Exercuerunt
me: non oppresserunt. Ualuerunt michi sic̃
ignis ad aurum: non sicut ignis ad fenum
Ig̾nis enim accedens ad aurum sordem tollit:
accedens ad fenum in cinerem uerat. Et eñĩ
non potuerunt michi: quia non consensi: quia
non me fecerunt quales sunt ipsi. Suꝑ dor¬
sum meum fabricauerunt peccatores: longe
fecerunt iniusticiam suam. fecerunt quod to¬
lerem: et non fecerunt ut consentirem. Lam
ergo imusticia ipsorum: longe est a me. Mali
miati sunt bonis. Non solum in scło: s et in ip¬
sa intus aeccłia mali miati funt bonis. Nostis

Expanded text:
immittet Deus messores. Messores autem Angeli sunt: immittet Deus messores. Messores autem Angeli sunt: separant malos de medio justorum, sicut zizania a tritico; frumentum recondent in horreo, paleam autem comburent igni inexstinguibili. Portavi quousque potui, jam gaudens transeo in horreum Dei, et securus canto, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim mihi facere potuerunt, quia «expugnaverunt me a juventute mea?» Exercuerunt me, non oppresserunt. Valuerunt mihi sicut ignis ad aurum, non sicut ignis ad fenum. Ignis enim accedens ad aurum, sordem tollit; accedens ad fenum, in cinerem vertit. «Etenim non potuerunt mihi,» quia non consensi, quia non me fecerunt quales sunt ipsi. «Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, longe fecerunt injustitiam suam.» Fecerunt quod tolerem, et non fecerunt cui consentirem. Jam ergo injustitia ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis,
Abbreviated transcription (Latin):
intramus in ipsam ȩccłiam: ueniant. intrẽt.
audiant. sepe expugnauerunt me a iuuentu¬
te mea. et enu non potuerunt michi: suꝑ
dorsum meum fabricauerunt peccatores:
hoc est non potuerunt agere ut consentiam:
fecerunt quod portem. Quam preclare dic¬
tum est. quam obtune significatum est. et¬
enim non potuerunt michi: super dorsum
meum fabricauerunt peccatores. Agunt
nobiseum primo: ut consentiamus illis ad
facta mala. Si non consenserimus: colerate
nos dicunt. Ergo quia non potiusti michi
ascende in dorsum meum: portare te habeo
quousq ueniat finis. Sic enuim michi pre¬
ceptum est: ut fructum afferam cum
tolerantia. Non te corrigo: tolero te. Aut
forte cum tolero te: corriges te. Si non te
corriges usq infinem: colero te usq in finem.
Et usq in finem suꝑ dorsum meum eris: usq ad
tempus. Nunquid semꝑ suꝑ dorsurꝰ meum
eris: Ueniet enim qui inde te excutiat.
Ueniet tempus messis: ueniet finis scli

Expanded text:
intramus in ipsam Ecclesiam. Veniant, intrent, intramus in ipsam Ecclesiam. Veniant, intrent, audiant: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores:» hoc est, non potuerunt agere ut consentiam; fecerunt quod portem. Quam praeclare dictum est, quam optime significavit, «Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si non consenserimus, Tolerate nos, dicunt. Ergo quia non potuisti mihi, ascende in dorsum meum; portare te habeo quousque veniat finis: sic enim mihi praeceptum est, ut fructum afferam cum tolerantia . Non te corrigo, tolero te: aut forte, cum tolero te, corrigis te. Si non te corrigis usque in finem, tolero te usque in finem; et usque in finem super dorsum meum eris, usque ad tempus. Numquid semper super dorsum meum eris? Veniet enim qui inde te excutiat: veniet tempus messis, veniet finis saeculi;
Abbreviated transcription (Latin):
cite. que aut̃ faciunt facere nolite. Non
habestu unde te eacuses: quando sermodĩ
tibi lo ⁊uitur. Quia non potes interficere.
sermonem di: criminari queris eosꝑ quos
tibi loquitur sermo dei. Quere quantum uis.
dic quantum us: blasphena quantum uis.
Sepe expugnauerunt me a uiuentute mea.
Dicat uero isrł. sepe expugnauerunt me a ui¬
Audent etiam feneratores dicere: no habeo
aliud unde uiuam. hoc michi et latro dic̾et:
dep̃hẽsus ĩfraude. hoc &e fractor dic̃ce: dep̃hẽsꝰ circa pari
H et maleficus incantans mala: et uendens ne¬
quitiam suam. Quicqͥd tale ꝓhibere conare¬
mur: responderent om̃s quia non haberent
unde iuuerent: quia inde se pascerent: qua¬
si non hoc ipsum in illis maxxime puniendũ
est. quia artem nequicie diligerent unde
iuctum transigant: et inde se uolunt pascere.
unde offendant eum a quo om̃s pascuntur.
S cum damaueris hoc et dixxeris: illi respon¬
dent. Si sic non adhuc accedimus: si sie nõ

Expanded text:
cite; quae autem faciunt, facere nolite» . Non cite; quae autem faciunt, facere nolite» . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, dic quantum vis, bluventute mea, dicat vero Israel, Saepe expugnaverunt me a juAudent etiam feneratores dicere: Non habeo aliud unde vivam. Hoc mihi et latro diceret, deprehensus in fauce; hoc et effractor diceret, deprehensus circa pariehoc et maleficus incantans mala, et vendens nequitiam suam; quidquid tale prohibere conaremur, responderent omnes quia non haberent unde viverent, quia inde se pascerent; quasi non hoc ipsum in illis maxime puniendum est, quia artem nequitiae delegerunt, unde vitam transigant, et inde se volunt pascere, unde offendant eum a quo omnes pascuntur. 7. Sed cum clamaveris hoc et dixeris, illi respondent: Si sic, non huc accedimus; si sic, non
Abbreviated transcription (Latin):
illa fecit. Laudant ibi homines din: homi¬
nis creator est des̃. Auaricia opus est mali
hominis: homo ipse opus est dĩ. Et quid
uult ds̃: Occidere in te quod ipse fecisti: et
saluare te quem ipse fecit. Noli fenerare. Tu
accusas scripturam dicentem: qui pecuniam
suam non dedit ad usuram. Non ego illud
scripsi  non de ore meo primo exut. dm̃ au¬
di. Et ille. Clerici non fenerent. Et forte
qui tibi loquitur non fenerat. s fac quia et
ipse fenerat. Nunqud fenerat qui ꝑ ipsum
loquitur: Si facit quod tibi dicit et tu nõ
facis: tu in ignen. ille in regnum. Si non
faeit quod tibi dicit: et parit̾ facit mala
que facis. et dicit bona que non facit:
pariter in ignem. Fenum ardebit: uerbũ
aut̃ dñ manet in eternum. Nunquid ardoe
fernio qui tibi ꝑ illum locutus est: Aut mo¬
ses qui tibi loquitur: id est bonus et iustus
famubis dĩ: at phariseus est: cathedra moy¬
sise dens: Audisti et de ipsis: que dicunt fa¬

Expanded text:
illa fecit. Laudant ibi homines Deum; homiilla fecit. Laudant ibi homines Deum; hominis creator est Deus. Avaritia opus est mali hominis; homo ipse opus est Dei. Et quid vult Deus? Occidere in te quod ipse fecisti, et salvare quod ipse fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas Scripturam dicentem, «Qui pecuniam suam non dedit ad usuram» . Non ego illud scripsi, non de ore meo primo exiit: Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non fenerat: sed si fenerat, fac quia et ipse fenerat; numquid fenerat qui per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, fa
Abbreviated transcription (Latin):
emnisen ceusat am qui fecit aurumi oli aua
cesse ac non faceret eit aurum. lam hoc res¬
tut qua malaaua oꝑa colibere non potes.
accusalaꝑr di bona. dnplicet tibi ertator: et̃
fabriestoꝵ nuindi. Non faceret et solem : qua
sabuisea in fenestons conteneunt. de luminarib:
et ad usseuese dahunt. Osi uicia nr̃a cohibe¬
enas qualr bona sunt omia: quia bonus ds̃
qui feat sonila. Et laudant illum oꝑa sua cõ¬
siderata quia bona sunt. ab eo qui habet sp̃m
dant oꝑa sua: ꝑ oͥs trium puerorum in camino¬
ignis : Quid preterinissuni est: Laudant cęli.
sandant angl̃i: laudant sydera. laudant sol et
lima : laudant dies et nõctes: laudat quicquid
germinat de terra: laudat quicquid uolitat
ni aere: laudat quicquid natat in mari.
laudant om̃s montes et colles: laudant frigo¬
ra ec estas: et cetera om̃ĩa que fecit ds̃. Au¬
distis quia laudant dm̃. Nunquid audistis ibi
quia laudat dm̃ auaricia: quia dm̃ laudat
luxuria: Non laudant ista: quia non ipse

Expanded text:
m quia fecit aurum. Noli avarus esse. Et non faceret Deus aurum. Jam hoc restat, quia mala tua opera cohibere non potes, accusas opera bona Dei: displicet tibi creator et fabricator mundi. Non faceret et solem; quia multi in fenestris contendunt de luminaribus, et ad judicia se trahunt. O si vitia nostra cohibeamus! quia bona sunt omnia, quia bonus Deus qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, considerata quia bona sunt, ab eo qui habet spiritum dant opera sua per os trium puerorum? quid praetermissum est? Laudant coeli, laudant Angeli, laudant sidera, laudant sol et luna, laudant dies ac noctes, laudat quidquid germinat de terra, laudat quidquid natat in mari, laudat quidquid volitat in aere, laudant omnes montes et colles, laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus fecit, audistis quia laudant Deum : numquid audistis ibi quia laudat Deum avaritia, quia laudat Deum luxuria? Non laudant ista, quia non ipse
Abbreviated transcription (Latin):
triam. Apłi transeuntes erant in ista uita:
ꝓphe trinseuntes erant. Quos benedixerunt
ꝓphȩ et apłi: Ilos in quib radicem dearita¬
ai uidorunt. Quos aut inuenerunt in tetas
eminere . et suꝑbire in ceruice scuti sui: dixce¬
runt contra ullos quod futuri erant: bene.:¬
ductionem aut suꝑ eos non dederunt. Er¬
go itos onnie malos quos portat ecelia. qui
legitis in scripturis inuenitis maledictos desig¬
natos ad antixp̃m ꝑtinere : ad diabolum ꝑ¬
tinere: ad paleam ꝑtinere: ad zizaniam ꝑci¬
nere. Et multa innumerabilia ꝑ similitudinẽ
dicuntur de illis: quia non om̃is qui dicit

Expanded text:
triam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, triam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, Prophetae transeuntes erant. Quos benedixerunt Prophetae et Apostoli? Illos in quibus radicem charitatis viderunt. Quos autem invenerunt in tectis eminere et superbire «in cervice scuti sui,» dixerunt contra illos quod futuri erant, benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis, invenitis maledictos designatos ad antichristum pertinere, ad diabolum pertinere, ad paleam pertinere, ad zizania pertinere. Et multa innumerabilia per similitudinem dicuntur de illis: «Quia non omnis qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
titur. Quia et priusquam euelleretur aruit:
non inde implet messor manus. Sequitur
enim et dicit. Hon repleuit manũ suam
messor: et sinum suum qui manipulos
colligit. Messores aut̃ angli sunt: dñs dicit.
 Et non dixerunt transeuntes uam. benedic¬
tio dñi suꝑ uos: benediximus uos in no¬
mine dñi. Nostis enim fr̃s. quando transit᷑
ꝑoꝑantes: est consuetudo ut dicatur illis be¬
nedictio dñi suꝑ uos. Et magis ista consue¬
dudo erat in gente uideoꝵ. Nemo transiebat
et uidebat aliquod facere opus in agro. uł
in umnea. ut in messe. uł in aliquo eiusmodi:
cui liceret transire sine benedictione. alii fũt
qui manipulos colligunt: alii sunt transeũ¬
tes uiam. Qui manipulos colligunt non
de illis replent manus: quia non colligitur
ad horreum fenum tectoꝵ. Qui sunt qui
manipulos colligunt: Messores. Qui sunt
messores e dñs dixit. Messores aut̃ sunt angli.

Expanded text:
titur; quia et priusquam evelleretur aruit. titur; quia et priusquam evelleretur aruit. Non inde implet messor manus. Sequitur enim et dicit: «Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit. Messores autem Angeli sunt» , Dominus dicit.Et non dixerunt transeuntes viam, Benedictio Domini super vos; benediximus vos in nomine Domini.» Nostis enim, fratres, quando transitur per operantes, est consuetudo ut dicatur illis, «Benedictio Domini super vos.» Et magis ista consuetudo erat in gente Judaeorum. Nemo transibat et videbat aliquos facere aliquod opus in agro, vel in vinea, vel in messe, vel aliquid hujusmodi; non licebat transire sine benedictione. Alii sunt qui manipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de illis replent manus; quia non colligitur ad horreum fenum tectorum. Qui sunt qui manipulos colligunt? Messores. Qui sunt messores? Dominus dixit: «Messores autem Angeli sunt.»
Abbreviated transcription (Latin):
re uerbum di: oderunt ȩccłiam. S suꝑ dor¬
sum meum fabricauerunt. Quid factura est
tectoꝵ: quod priusquam euellatur exaruit.
Fȩnum tectoꝵ: herba est que nascitur in tectis:
insolario. in tegulato. In alto uidetur: et ra¬
dicem non habet. Quanto melus humilis
nasceretur. et letius iuresceret: modo nascitꝰ
altius ad celeriorem ariditatem. Nondum
euulsum est: et aruit. Nondum finiti sunt
in udicio dĩ: et iam non habent succum
iuriditatis. Aitendite oꝑa ipsorum: et ui¬
dete quia aruerunt. S hic sunt et inuũt
nondum ergo auulsi sunt. Aruerunt s
nondum auulsi sunt: facti sunt sicut fȩ¬
num tectoꝵ quod priusquam euellatur
aruit. Et uemient messores: s non de illis
implent manipulos. Uenturi sunt enem
messores ⁊ et collecturi sunt triticum in hor¬
reum: et zizaniam alligabunt et mittet
in ignem. Sic et fenum tectoꝵ expurgat᷑.
et quicquid inde ouellitur in ignem mĩt¬

Expanded text:
re verbum Dei, oderunt Ecclesiam: «Super dorre verbum Dei, oderunt Ecclesiam: «Super dorsum meum fabricaverunt.» Quid factura est tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» Fenum tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. Attendite opera ipsorum, et videte quia aruerunt. Sed vivunt, et hic sunt: nondum ergo avulsi sunt: Aruerunt, sed nondum avulsi sunt: facti sunt «sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» 12. Et venient messores, sed non de illis implent manipulos. Venturi sunt enim messores, et collecturi sunt triticum in horreum, et zizania alligabunt, et mittent in ignem. Sic et fenum tectorum expurgatur, et quidquid inde evellitur, in ignem mit
Abbreviated transcription (Latin):
doconuii efaeistiꝰ cerucem tuami set eucurristi
contra dm̃ sicut ie riptum est in iob dicebat
onm emnipio peccatore. currens aduersus
amuncrassa: ceruice scuti sui: et ibi ceruicem
nonunauit: quia sic te erigis. et non elidis
oełos ad terram et cundis pectus. et dicis dñe
propitus esto michi peccatori: s iactas te de
meritis tius. et ius mecum inquit ds̃ iudicio
contendere. intrare mecum in uidicium: cũ
debeas in reatu tuo satis facere do. et clamare
ad ilum quod clamatur in alio psalmo. si iniqͥta
ad illum quod clamatur in alio psalmo. ego
Aixi. dñe miserere mei. sana animam meamꝰ
qm̃ peccam tibi: qm̃ hec non uis dicere. sed
iustificas facta tua aduersus sermonem dĩ: ue¬
nit in te quod sequitur scriptura et dicit. dñs
uistus concidet ceruices peccatoꝵ: confundã¬
tur et reuertantur retrorsum om̃s qui oderut
syon. Qui oderunt syon: oderunt eccłiam.
Syon ȩccłia est. Et qui intrant in eccłiam
fictȩ: oderunt eccłiam. Qui nolunt obserua¬

Expanded text:
et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum in crassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, et tundis pectus, et dicis, «Domine, propitius esto mihi peccatori;» sed jactas te de meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Ego dixi: Domine, miserere mei, sana animam meam, quia peccavi tibi» : quoniam haec non vis dicere, sed justificas facta tua adversus sermonem Dei; venit in te quod sequitur Scriptura, et dicit, «Dominus justus concidet cervices peccatorutur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion.» Qui oderunt Sion, oderunt Ecclesiam: Sion Ecclesia est. Et qui intrant in Ecclesiam ficte, oderunt Ecclesiam. Qui nolunt observa
Abbreviated transcription (Latin):
uentis ꝓcellisq commnittas: iubeo ego ut anͥ
ostiumꝰ tuum ex eo quod habes des pauper
Piger es ad faciendum ante te opus bonum:
et strenuus es ad transeundum mare. Quia
auaricia imꝑat seruis: quia ds̃ iubet odisti.
Et quid: Cum odisse ceꝑit. inoipit uelle cri¬
minari eos a quib audit bona precepta: et
uelle ꝑ suspiciones suas crimina querere ser¬
uorum dei. Qui nobis ista dicint: et ip̃s
non faciunt ista. Et ita suie que fiunt siue
fieri et que fiunt bene. dicuntur male
fieri : et que toleramus ad culꝑam nram
applicantur. Nos quid respondemus : Noli
me attendere: sermonem istum attende.
Ipse tibi loquitur ꝑquemlib : huic tu uumi¬
cus es. Concorda cum aduersario tuo: cum
es cum eo in ua. aduersarium cuum sermo¬
nem d̃i fociti. Noli atcendere quia ille abi lo¬
qutit. MNalis est ꝑ quem tibi loguatuo eses
nonest inalus qui eibi loqutus. Sermonein
ao nesusaoam accusa si potos. drecitis feshuc¬

Expanded text:
ventis procellisque committas; jubeo ego ut ante ventis procellisque committas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo quod habes des pauperi: piger es ad faciendum ante te opus bonum, et strenuus es ad transeundum mare. Quia avaritia imperat, servis; quia Deus jubet, odisti. Et quid? Cum odisse coeperit, incipit velle criminari eos a quibus audit bona praecepta, et velle per suspiciones suas crimina quaerere servorum Dei. Qui nobis ista dicunt, ista non faciunt ipsi? Et ista sive quae fiunt, sive fieri; et quae fiunt bene, dicuntur male fieri: et quae toleramus, ad culpam nostram applicantur. Nos quid respondemus? Noli me attendere; sermonem istum attende: ipse tibi loquitur per quemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in via : adversarium tuum sermonem Dei fecisti. Noli attendere quia ille tibi loquitur: malus est per quem tibi loquitur; sed non est malus, qui tibi loquitur, sermo Dei. Accusa Deum, accusa, si potes. 5. Creditis, f
Abbreviated transcription (Latin):
malus idõ ꝑsequitur. bonum: quia non ille
consentit bonus ad malum. facit aliquid ina¬
ep̃s: malus est ep̃s. Rapiat aliquis: taceit
cui rapit: bonus est. Saltim loquatur et ro¬
prehendat: et si non repetat : inalus est
Malus est qui reprehendit raptorem.  bons
est qui rapit: ambulet. Manducemus eonꝰ¬
banus: cras enum moriemur. Contra apl¬
corrumpunt mores bonos colloquia mala.
nat uerbum: sonat serino contradictor libi¬
dinis. At ille amicus libidinis sue et nimi¬
cus sermoni contradicenti. animȩ suę infes¬
tus est : et odit sermonem dĩ. Facta est enun¬
annca auaricia: inimicus ds̃. Contradicit eni
ds̃ auaricie: et uult nichil possideri auaricia
Eigo possidear clamat. Quid ius ab auaricia
possideri: Dura iubet: leuia iubeo. Onus
eus graue est: sarcina mea leuis est. lugum
eius asꝑum est : uigum neum leue est. No¬
li uelle ab auaricia possideri. Iubet auaricia
ut mare transeas : et obtemꝑas. Iubet ut tę

Expanded text:
malus ideo persequitur bonum, quia non illi malus ideo persequitur bonum, quia non illi consentit bonus ad malum. Faciat aliquid maurget episcopus, malus est episcopus. Rapiat aliquid, taceat cui rapit, bonus est: saltem loquatur et reprehendat, etsi non repetat, malus est. Malus est qui reprehendit raptorem, et bonus est qui rapit! Ambulet, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Contra Aprumpunt bonos mores colloquia mala.nat verbum, sonat sermo contradictor libidinis: at ille amicus libidinis suae, et inimicus sermoni contradicenti amicae suae infestus est, et odit sermonem Dei. Facta est amica avaritia, inimicus Deus. Contradicit enim Deus avaritiae, et vult nihil possideri ab avaritia. Ego possidear, clamat. Quid vis ab avaritia possideri? Dura jubet, levia jubeo: onus ejus grave, sarcina mea levis est; jugum ejus asperum est, jugum meum lene est . Noli velle ab avaritia possideri. Jubet avaritia ut mare transeas, et obtemperas: jubet ut te
Abbreviated transcription (Latin):
firmi infirmos et grandes paruulos: et dicat
aecłia. Sepe ex pugnauerunt me auiuentute
mea. Dicat uero nunc ifrł sepe expugnaue¬
runt ine a iuuentute mea. dicat illud: non
illud timeat. Quo enim ualet: quod eum dixis¬
set sepe expignauerunt me. addidit a uiuen¬
tute mea: lam modo aeccłiȩ senectus expug¬
natur: s non timeat: dicat sepe expugnaue¬
runt me a iuuentute mea. Nunquid ideo nõ
ꝑuenit ad seneccutem: quia non cessauerunt
illi expugnando : Nunquid delere potuerũt.
Dicat uero isrł. et consoletur se isrĩ. Consoletur
se ipsa ȩccłia de preteritis exemplis: et di¬
cat sepe expugnauerunt mȩ a uiuentute mã.
uare expugnauerunt: Et̃ enum non potu¬
erunt michi. Supra dorsum meum fabrica¬
uerunt peccatores: longe fecerunt iniquita¬
tem suam. Quare expugnauerunt: Quia
non potuerunt michi. Quid est non potuerit
muiehi: fabricire. Quid est non pocueritnt
michi: Non ilis consensi ad malum. Oiis eñ

Expanded text:
firmi infirmos, et grandes parvulos, et dicat firmi infirmos, et grandes parvulos, et dicat Ecclesia, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Dicat vero» «Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Dicat illud, non illud timeat. Quo enim valet, quod cum dixisset, «Saepe expugnaverunt me,» addidit, «a juventute mea?» Jam modo Ecclesiae senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Numquid ideo non pervenit ad senectutem, quia non cessaverunt illi expugnando? numquid delere potuerunt? «Dicat vero Israel;» et consoletur se Israel, consoletur se ipsa Ecclesia de praeteritis exemplis, et dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventutenim non potuerunt mihi. Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores; longe fecerunt injustitiam suam.» Quare expugnaverunt? «Quia non potuerunt mihi.» Quid est, «non potuerunt mihi?» Fabricare. Quid est, «non potuerunt mihi?» Non illis consensi ad malum. Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
plicati sunt suꝑ numerum. Quid est super
muimerum: Non solum illi qui crediderunt.
qui ꝑtinent ad numerum scõꝵ: s et suꝑ nume¬
rum. Intrarunt multi iusti. s plures iniqui:
et ꝑtulerunt iusti iniquos. Quando : In ȩcelia
Hunquid modo solum: ex quo enumerat ea quo
cominemorat: Idõ ne miraretur modo eccłia.
uel ne quisquam miraretur in eccłia uolens
eẽ menbrum bonum ęccłiȩ naudiat et ipsam
aeccłiam matrem suam dicentem sibi. noli
mirari ad ista fili: sepe expugnauerunt me
a iuuentute mea. Magnus effectus sic cȩpisse
psalmum: sepe expugnauerunt me a iuuen¬
tute mea. Quasi aliquid iam loquebatur. ui¬
detur enim non cȩpise: s respondisse. Res¬
pondebat aut̃ quibdam cogitantib : et dicẽ¬
tib. Quanta mala ꝑferunus: quanta scandala
crebrescunt. quotidie: quando iniqui intrant
in eccłiam et portamus eos. Respondeat aut
respondeat querelis infirmoꝵ et confirmẽt

Expanded text:
pliplicati sunt super numerum» . Quid est, «super pliplicati sunt super numerum» . Quid est, «super numerum?» Non solum illi crediderunt qui pertinent ad numerum sanctorum; sed et «super numerum» intrarunt: multi justi, sed et plures iniqui; et pertulerunt justi iniquos. Quando? In Ecclesia. Numquid modo solum, ex quo enumerat, ex quo commemorat? Ideo ne miraretur modo Ecclesia, vel ne quisquam miraretur in Ecclesia, volens esse membrum bonum Ecclesiae, audiat et ipsam Ecclesiam matrem suam dicentem sibi: Noli mirari ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 3. Magnus affectus sic coepisse Psalmum: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Quasi aliquid jam loquebatur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus? Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidie, quando iniqui intrant in Ecclesiam et portamus eos? Respondeat auterespondeat querelis infirmorum, et confirment
Abbreviated transcription (Latin):
EPE expugnauert̃
me a iuiuentute mea
Eccłia loquitur de his
quos colerat. Et tanꝙ
diceretur. nunquid mo¬
do: olim est ęccłia. Ex
quo uocantur sc̃i: est eccłia in terra. Aliquando
in solo abel eccłia erat: et ex pugnatus est a
fr̃e malo et ꝑdito cam. Aliquando in solo
enoc ȩccłia erat: et translatus est ab iniquis.
Aliquando in sola domo noȩ eccłia erat: et
ꝑtulit om̃s qui diluino ꝑierunt: et sola archa
natauit in fluctib. et euasit ad siccum. Aliꝗ¬
do in solo abraham ęccłia erat: et quanta
ꝑtulit ab imquis nouimus. In solo filio fr̃is
eius loth et in domo eus in sõdomis ȩccłia
erat: et ꝑtulit sodomoꝵ uuquitates et ꝑuer¬
sitates: quousq ds̃ eum de medio ip̃soꝵ libe¬
rauit. Cepit ẽẽ et in popło ifrł eccłia: ꝑtu¬
lit pharaonem et egyptios. Cȩpit et in ipsa
moyses et ceteri sc̃ĩ : ꝑtulerunt iniquos iu¬
deos popłm isrł̃. Uentum est et ad dñmn nr̃m
in psalmis. Annuntiaui ec locutus sum: multi¬

Expanded text:
epe expugnaverunt me a juventute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousque Deus eum de medio ipsorum liberavit . Coepit esse et in populo Israel Ecclesia; pertulit Pharaonem et Aegyptios. Coepit et in ipsa Moyses et caeteri sancti pertulerunt iniquos Judaeos populum Israel. Ventum est et ad Dominum nosin Psalmis, «Annuntiavi et locutus sum, multi
Abbreviated transcription (Latin):
non sitis subiecti. Uerba cerce apłi agnosera
sp̃s malus. Sp̃s tuus bonus deducet me in terrã
rectam: quia sp̃s meus malus deduxit me in
terram ꝑuersam. Et quid ogo meru: Que meaopa
bonasine tuo ad utorio comp̾utantur : undo imi¬
petrarem dignusq eẽm deduci ab sp̃u tuo in
terram rectam: Que oꝑa mea: uł que merita
mea: P ropter nomen tuum dñe uiuficabis me
Attondite ergo quantum potestis gr̃e cominen¬
dationom : qua gratis salui facti estis. Propter
nomen tuum dñe uiuificabis me. Non nobis
dñe non nobis: s nomini tuo da głam. Propt̾
nomen tuum dñe uiuificabis me in tua iusti¬
cia. non in mea: non quia ego merui. s qua
tu misereris. Nam si ieum ostenderom meri¬
tum: nchil abs te mererer nisi supplicium.
Auulsisti merita mea: inseruisti dona tua. Propt̾
nomen tuum dñe: iuuificabis me in tua iusti¬
cia. Educes de tribulatione animam meam:

Expanded text:
non sitis subjecti . Verba certe Apostoli agnoscitis. non sitis subjecti . Verba certe Apostoli agnoscitis. meus malus: «Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam.» Quia spiritus meus malus deduxit me in terram perversam. Et quid ego merui? quae mea opera bona sine tuo adjutorio computantur, unde impetrarem dignusque essem deduci a Spiritu tuo in terram rectam? Quae opera mea, vel quae merita mea? «Propter nomen tuum, Domine, vivificabis me.» Attendite ergo, quantum potestis, gratiae commendationem, qua gratis salvi facti estis. «Propter nomen tuum, Domine, vivificabis me.» Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . «Propter nomen tuum, Domine, vivificabis me: in tua justitia,» non in mea, non quia ego merui, sed quia tu misereris. Nam si meum ostenderem meritum, nihil abs te mererer, nisi supplicium. Avulsisti merita mea, inseruisti dona tua. «Propter nomen tuum, Domine, vivificabis me: in tua justitia educes de tribulatione animam meam;
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum dator hereditatis: s ipsa hereditas.
Dñs pars hereditatis meȩ : dñm queram ꝓpter
redemptionem: tu es ds̃ nĩs. Patronum que¬
ram ꝓpter liberationem: tu es ds̃ m̃s. Postremo
creatus recreari cupio: tu es ds̃ m̃s. qui creator
m̃s. Qui creasti me ꝑ uerbum tuum: et re¬
creasti me ꝑ uerbum. S creasti ꝑ uerbum
dm̃ manentem apud te: recreasti ꝑ uerbum
carnem factum ꝓpter nos. Doce ergo me ut
faciam uoluntatem tuam: qm̃ tu es ds̃ ms.
Si non me docueris: faciam uoluntatem me¬
am. et deseret me ds ms. Doce me ut faciã
uoluntatem tuam : qm̃ tu es ds̃ ms. Doce me.
N on enim tu es ds̃ m̃s. et ego ero magister ms.
Uidete quemadmodum gr̃a commendatur.
Hoc tonete: hoc inbibite hoc uobis de corde
millus eacuciat: ne habeatis zelum dĩ s non
scd̃m scientiam: ne ignorantes dĩ iusticiam. et
ur̃am uolentes constituere logem: iusticio di

Expanded text:
non solum dator haereditatis, sed ipsa haereditas: non solum dator haereditatis, sed ipsa haereditas: «Dominus pars haereditatis meae» . Dominum quaeram propter redemptionem? «Tu es Deus meus.» Patronum quaeram propter liberationem? «Tu es Deus meus.» Postremo creatus recreari cupio? «Tu es Deus meus,» qui Creator meus, qui creasti me per Verbum tuum, et recreasti me per Verbum. Sed creasti me per Verbum Deum manentem apud te; recreasti per Verbum carnem factum propter nos. «Doce» ergo «me ut faciam voluntatem tuam; quoniam tu es Deus meus.» Si non me docueris, faciam voluntatem meam, et deseret me Deus meus. «Doce me ut faciam voluntatem tuam; quoniam tu es Deus meus. Doce me:» non enim tu es Deus meus, et ego ero magister meus. Videte quemadmodum gratia commendetur. Hoc tenete; hoc imbibite, hoc vobis de corde nullus excutiat; ne habeatis zelum Dei, sed non secundum scientiam; ne ignorantes Dei justitiam, et vestram volentes constituere, justitiae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Accepit enim bucellam uidas: et intrauit in eũ
sathanas: ut iste dauid ꝑseoutionem pateret᷑
a filio suo. Quam multos uidas implet sacha¬
nas: indigne accipientes buccellas ad iudiciũ
suum. Qui enim manducat et bibit indigne:
uidicium sibi manducat et bibit. Non malũ
est quod datur: s bonum malo in iudicium
datur. Bene eẽ non potest: male accipienti qd̃
bonum est. Ergo exime me ab mimicis ineis:
uł quo a facie tua fugiam: Si ascendero in
si descendero in infernum ades. Quid ergo
restat: Si assumpsero pennas meas ut colũ¬
ba. et uolabo in eatrema maris. id est ut spe
habitem in fine scłi: et enim illuc manus tua
deducet me: et ꝑducet me deatera tua. Eai¬
me me ab inimicis meis: qm̃ ad te confugi dñe.
D oce me ut faciam uoluntatem tuam: quia tu
ds̃ nĩs. Ad alium currerem: si ab alio factus
sim. Tu es totum meum: quia tu es ds̃ m̃s.
Patrem queram ꝓpter hereditatem: tu es ds̃ mis.

Expanded text:
Accepit enim buccellam Judas, et intravit in eum Accepit enim buccellam Judas, et intravit in eum satanas : ut iste David persecutionem pateretur a filio suo. Quam multos Judas implet satanas, indigne accipientes buccellam ad judicium suum! Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Non malum est quod datur, sed bonum malo in judicium datur. Bene esse non potest male accipienti quod bonum est. Ergo «exime me ab inimicis meis; uo ibo a spiritu tuo? Si ascendero in i descendero in infernum, ades.» Quid ergo restat? «Si assumpsero pennas meas ut columba, et volabo in extrema maris;» id est, ut spe habitem in finem saeculi: «etenim illuc manus tua deducet me, et perducet me dextera tua» . «Exime me de inimicis meis; doce me facere voluntatem tuam, quia tu s meus.» Ad alium curram refici, si ab alio factus sum. Tu es totum meum; «quia tu es Deus meus.» Patrem quaeram propter haereditatem? «Tu es Deus meus,»
Abbreviated transcription (Latin):
umbram enim fugut: inter ligna paradisi. Ue
si ꝑmanserit in umbra: ne postea dicatur. tran¬
ficrunt omnia tanquam umbra. Ex imemie
inimicis meis. Hon ergo hic iimicos homines
cogito. Non est nobis colluctacio aduersus car¬
nem et sanguinem. S aduersus quos: Aduersus
principes et potestates: rectores mundi. Cuius
mundi: Non enim cęli et terre. Non enim re¬
gunt: quod non fecerunt rectores mundi. S
ouius mundi: Tenebrarum harum. Quarum
tenebrarum: Utiq iniquoꝵ. Fuistis enim aliqnͣ¬
do tenebrȩ : nunc aut̃ lua in dño. Rectores
mundi tenebrarum harum: rectores iniquoꝵ:
contra hos habetis luctamen magnum. Pieliũ
nobis est : hostem non uidere et uincere.
A duersus rectores mundi tenebrarum harũ:
diabolum scilicet et angłos eius: non illius
inunicis meis dñe: quia adte confugi. De inimi¬
cis meis. Iuda: s qui impleuit uidam. Iilum
pacior uisum: illum expugno non uisum.

Expanded text:
umbram enim fugit inter ligna paradisi. Vae umbram enim fugit inter ligna paradisi. Vae si permanserit in umbra; ne postea dicatur, «Transierunt omnia tanquam umbra» . «Exime me de inimicis meis.» Non ego hic inimicos homines cogito: «Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Sed adversus quos? «Adversus principes et potestates, rectores mundi.» Cujus mundi? Non enim coeli et terrae; non enim regunt quod non fecerunt. «Rectores mundi;» sed cujus mundi? «Tenebrarum harum.» Quarum tenebrarum? Utique iniquorum. «Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . «Rectores mundi, tenebrarum harum,» rectores iniquorum; contra hos habetis luctamen. Magnum praelium vobis est, hostem non videre et vincere. «Adversus rectores mundi tenebrarum harum;» diabolum scilicet et angelos ejus : non illiusomine; quia ad te confugi. De inimicis meis;» non Juda, sed qui implevit Judam. Illum patior visum, illum expugno non visum.
Abbreviated transcription (Latin):
coram eo. Cum enim facis elemosinam. noli
ciba canere spater tuus qui udet in occulto
reddet tibi. Quia ergo ita sꝑandun est mane.
et ita uox ista toleranda est. et in ipsa pation¬
tia donec dies lucescat ꝑseuerandum est. quid
interea hic agendum: Aut forte ꝑ te ipsum
acturus es aliquidꝰ ut merearis ꝑduci ad mane:
N otam fac michi dĩe uiam in qua ingrediar.
Ldõ lucernam ꝓpħicam accendit: ido ipsum
dñm tanquam in testa carnis misit. Quis
enim diceret exaruit uelut testa urtus mea:
A mbula ad ꝓpħiam : ambula ad lucernam pre¬
dictorum futurorum: ambula ad uerba dei.
ad te non contra te: apud te fons uitȩ. Ad te
leuaui animam meam. t̃anquam uas ad fontẽ
confugi. fugit enim adam afacie dĩ. et abs¬
condit se inter ligna paradisi: ut de illo dice¬
retur in libro iob. Tanquam seruus fugions
dñm suum: et consecutus est umbramꝰ: fugit
a facie dm̃i sui: et consecutus est umbram. Ad

Expanded text:
«Coram eo: Cum enim facis eleemosynam, noli «Coram eo: Cum enim facis eleemosynam, noli tuba canere; et Pater tuus qui videt in occulto, reddet tibi» . Quia ergo ita sperandum est mane, et ita nox ista toleranda est, et in ipsa patientia donec dies lucescat perseverandum est, quid interea hic agendum? Ne forte per teipsum acturus es aliquid, ut merearis perduci ad mane? «Notam fac mihi, Domine, viam in qua» «ingrediar.» Ideo lucernam propheticam accendit; ideo ipsum Dominum tanquam in testa carnis misit, qui etiam diceret, «Exaruit velut testa virtus mea» . Ambula ad prophetiam, ambula ad lucernam pictorum futurorum, ambula ad verba Dei. ad te,» non contra te. Apud te fons vitae . «Ad te levavi animam meam,» tanquam vas ad fontem confugi.» Fugit enim Adam a facie Dei, et abscondit se inter ligna paradisi , ut de illo diceretur in libro Job: «Tanquam servus fugiens Dominum suum, et consecutus umbram» . Fugit a facie Domini sui, et consecutus est umbram: ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicit petrus certiorem ꝓpħicum sermonem: oui
benefacitis intendentes tanquam lucerne lucenti
in obseuro loco. donec dies elucescat. et lucifer
oriatur in cordib ur̃is. Mane ergo appellat post
finem scłi : cum uidebimus quod in sđo credi¬
mus. Mane exaudies uocem meam : mane asta¬
bo tibi et contemplabor. Auditam fac michi
mane miscđiam tuam: qm̃ in te sꝑaui. Si eni
quod non iudemus sꝑamus: ꝑ pacientiam ea¬
pectamus. Pacientiam querit nox: leticiam
donabit dies. Auditam fac michi mane mise
donec ueniat mane : Non enun sufficit ma¬
ne sꝑare: s aliquid opus est et agere. Quare
aliquid agere: Qm̃ dicit in alio psalmo. Dm̃
exquisiui in die tribulationis meȩ. Tanquam
in tempore noctis meȩ: dm̃ eaquisiui. Quomͦ
exquisisti: Manib meis nocte coram eo: et
non sum deceptus. Manib querendus est in
nocte ds̃. Quid est manib: Bonis oꝑibus

Expanded text:
dicit Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui dicit Petrus, certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris» . «Mane» ergo appellat, post finem saeculi, cum viderimus quod in saeculo credimus. «Mane» enim «exaudies vocem meam; mane astabo tibi et contemplabor» . «Auditam fac mihi mane misericordiam tuam, quoniam in te speravi.» Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Patientiam quaerit nox, laetitiam donabit dies. «Auditam fac mihi mane miserdonec veniat mane? Non enim sufficit mane sperare; aliquid opus est agere. Quare aliquid agere? Quoniam dicit in alio psalmo, «Deum exquisivi in die tribulationis meae:» tanquam in tempore noctis meae Deum exquisivi. Quomodo exquisisti? «Manibus meis nocte coram eo; et non sum deceptus» . Manibus quaerendus est in nocte Deus. Quid est, «manibus?» Bonis operibus.