comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tor quod a septuaginta seniorib iii grecam linguamn uer¬
sum : stio gradu ad nos us ꝑuenit᷑. Non quero quib aqͥla
quid symmachus sapiant: quare theoiotion inte noo
ce ueteres medius incedat: sit illa uera intereptetatio quã
aplĩ ꝓbauerunt. Pe nouo nunc loquor testamento. qu iodi
gretum ese ñ dubium est: excepio apło mathes. qri pti¬
mus in iudea euangłium ap̃i hebreis lateris ecdiat. Hoc
certe cu u nro sermone cliscortłat. cx diuier sos ruiulorum
tramites ducit: uno de fonte querendumn est Pteruloror
cos cotliato. quos a luciano &e esichio nuneupatos. pauirum
homuum asserit ꝑuersa contentio. uiba itts. eaui rumr¬
ti iusttumento post scptuagunta uitpretes emei dar e quoc
licuit. nec in noua profiret emendasse. Cu m inultar ane
gentium luiguis sciptura ante tiansiata cocerat. fala
ese que asldita sunt. Igitur het presens prefacitncla polli¬

Expanded text:
ento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam verento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula polli
Abbreviated transcription (Latin):
b iudicantum. senis mitate linguam. &e senescentẽ iami
nundum ad uittia retrahere patuulortim. Quis enuim
doctus pariter uel indoctus. cum in manus uolumen as¬
sumpsetit. & a saliua quam semel imbibit uderit discre¬
pare quod lectitat. non statim etumpat in uocem: me
falsarium. me calamitans esse sactilegum. qui audeam aliqͥd
unueterib libris addere. mutare. cortigere: Aduersum quam
inuictiam dupplex causa me consolatur. quad & tu qͥ sum¬
nus sacerdos es fieri uibes: &e uerum non esse quad uariat
etiam maledicorũ testinonio comprobatus. Si enim lati¬
nis exemplatib fictes est adhibenda: respondeant quibus.
Not emm sunt pẽne exemplaria: quot cotlices. Si autem
uerias est querenda de pluribiis: cur non ad grecam ori¬
gnem reuertentes. ea que uel a uiciosis int̾ptetib inaleꝰ
estita sunt. uel a p̃sumptorib imꝑitis emendata ꝑuersi¬
us. uel a librariis dormitantib aut abdita suit aut mu¬
tata corrigimnus: Neq uero ego e ueteri disputo tesfam¬

Expanded text:
dicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testam
Abbreviated transcription (Latin):
t timotheus qͥ priꝰ a uideis fuerat suꝑatꝰ.
Econuocat exercitũ ꝑegimȩ multitudinis.
et congregato equitatu asiano aduenit. quasi ar¬
mis iuideã capturus. Machabeus auc̃ & qͥcũ ipso
erant. appropiante illo: dep̃cabant᷑. dñm. Caput
t̃ra asꝑgentes. lũbosq cilitiis p̃cincti: ad altaris
crepidinẽ ꝓuoluti. ut sibi ꝓpicuis: inimicis aut̃
corũ eẽt ininicus. & aduersaret᷑ sic̃ lex dicit. Et
ita post orationẽ sumptis arinis. longius deciui-¬
tate ꝓcedentes: & ꝓximi hostib effecti. reseder̃. Pri¬
mo aut̃ solis ortu: utriq cõmiser̃. Isti quidẽ uic¬
toriȩ & ꝓsꝑitatis sponsorẽ. cũ uutuce dnm̃ haben¬
tes. illi aut̃ ducem belli animũ habebant. Sed
cũ uehemens pugna eẽt. apparuer̃ aduersarii de
celo uiri quinq in equis frenis aureis decori. du¬
catũ iudeis prestantel. Ex qͥb duo machabeũ me¬
diũ habentes. armis suis circũseptũ: in colum̃ con¬
seruabant. In aduersarios aut̃ tela & fulmina ia¬

Expanded text:
t Timotheus qui prius a Iudaeis fuerat superatus convocato exercitu peregrinae multitudinis et congregato exercitu asiano advenit quasi armis Iudaeam capturus Macchabeus autem et qui cum ipso erant adpropiante illo deprecabantur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad altaris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimicus et adversaretur sicut lex dicit et ita post orationem sumptis armis longius de civitate procedentes et proximi hostibus effecti resederunt primo autem solis ortu utrique commiserunt isti quidem victoriae et prosperitatis sponsorem cum virtute Dominum habentes illi autem ducem belli animum habebant sed cum vehemens pugna esset apparuerunt adversariis de caelo viri quinque in equis frenis aureis decori ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios autem tela et fulmina ia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aerem. aut gẏrũ stellatũ. aut nimiã aquã. aut
solem & lunã. rectores orbis t̾rarũ deos putauer̃.
Quorũ si spetiȩ delectati deos putauer̃: sciant qͣnto
dominator eorũ spetiosio ẽ: spetiei enĩ generator
hȩc om̃ã constituit. Aut si uirtutẽ & oꝑa eorũ mi¬
rati st̃: intelligant abipsis. qm̃ qͥ hȩc constituit: for¬
tior ẽ. illis. A magnitudine enĩ spetiei & creatu:¬
re. cognoscibilit̾ poterit horũ creator uideris

Expanded text:
tum aerem, aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut solem, & lunam, rectores orbis terrarum Deos putaverunt. 3. quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibil
Abbreviated transcription (Latin):
In decacordo psalterio: cum cantico in cythara:.
Quia delectasti me dñe in factura tua: &e in oꝑib
manuum tuarum exultabo
Quam maguificata sunt oꝑa tua domine: nimis
profunde facte sunt cogitationes tue.
Uir insipiens non cognoscet: & stultus non intelli¬

Expanded text:
psalterio  cum cantico, et cithara. Quia delectasti me, Domine, in factura tua  et in operibus manuum tuarum exultabo Quam magnificata sunt opera tua, Domine  nimis profundae factae sunt cogitationes tuae. Vir insipiens non cognoscit  et stultus non intell
Abbreviated transcription (Latin):
cutitatibi inuoluta. S & uulgata eius editio. ñ
multũ distat abhebraico. Unde satis miror quid
cause extiterit ut si eosdem in uniuersis ubris
habemus interp̃tes. in aliis eadem. in aliis diuer¬
sa transtulerunt. Legite igitur & hunc uixta
translationẽ nram quia ꝑloco scriptus & cõma-¬
ta manifestiorẽ sensũ legentib tribuit. Si autẽ

Expanded text:
ta. Sed et Vulgata ejus editio non multum distat ab Hebraico. Unde satis miror quid causae exstiterit, ut si eosdem in universis libris habemus interpretes, in aliis eadem, in aliis diversa transtulerint. Legite igitur et hunc juxta translationem nostram; quia per cola scriptus et commata, manifestiore
Abbreviated transcription (Latin):
xxiii S̾i foueã quis foderit.
lxrinii Si taurus aliud cornu ꝑcussertt.
lxxUI De fure ꝑcuisso.
XUII De agro alieno depasto.
lxxuiii De area incensa uel messis.
lxxix De cõmendato et fuitũ ab aliqͦ erecto.
lxxx De iumento uel aliquo peccudẽ cõmentato ⁊ mortuo.

Expanded text:
II. Si foveam quis foderit. LIV. Si taurus alium cornu percusserit LVI. De fure percusso. LVII. De agro alieno depasto. LVIII. De area incensa, vel messe. LIX. De commendato, et furto ab aliquo sublato. LX. De jumento, vel aliqua pecude commendata et mortua.
Abbreviated transcription (Latin):
pem capitis mosoch & tubal: ⁊cireuagam te
et educam te & ascendere fatian de laterib aquilo¬
nis. & educamte suꝑ montes isrł: & ꝑcutiam arcum
tuum in manu sinistra tua & sagutas tuas demanu
dextera tua deitiam. Suꝑ montes isrł cades tu & oĩa
agmina tua: & populi qui st̃ tecũ. feris. auib om̃iq uo¬
latiti & bestuis trȩ dedi te ad deuorandum. Suꝑ faciẽ
agri cades. quia egolocutus sum: ait dñi ds̃. Et emit¬
tam ignẽ inmagog & uihis qui habitant in insudis cõ¬
fidenter. & scient gentes quia ego dñs: & nomen scm̃

Expanded text:
pem capitis Mosoch et Thubal. Et circumagam te et educam te, et ascendere te faciam de lateribus aquilonis, et adducam te super montes Israhel. Et percutiam arcum tuum in manu sinistra tua, et sagittas tuas de manu dextera tua deiiciam. Super montes Israhel cades tu et omnia agmina tua et populi tui, qui sunt tecum. Feris, auibus, omni uolatili et bestiis terrae dedi te devorandum super faciem agri cades quia ego locutus sum ait Dominus Deus et emittam ignem in Magog et in his qui habitant in insulis confidenter et scient quia ego Dominus et nomen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ edificauit mosollã filius barachię: contra garo¬
filaciũ siuĩ. Post eũ edificauit melchias filius auri¬
ficis usq ad domũ nathineorũ et scuta uendentiũ.
contra portã iuditialem. Et usq ad cenaculũ an
runt artifices. et negociatores. factum ẽ autẽ cũ au¬
disset sannabalath quod eilificatemus murũ: iratus
ẽ ualde. Et motus minis subsannauit uideos. et dix̃
corã frĩb suis: et frequentia samaritanorũ. quid iudci
inbecilli faciunt. Non dimittunt eos gences ñ sacrifi¬
cabunt et complebunt uua die: numquid ȩditica-¬
re pocetunt lapides de accruis pulueris qͥ conibustis:
S & tobias ammanites ꝓximus enis ait: ȩilificent.
Si ascenderit uulpis transiliec murũ eorũ iapideũ.
Audi ds̃ rit̃. quia facti suimis despectio. Conueite
obꝓbriũ suꝑ caput eorũ: et da eos indespectionẽ in
tia captiuitatis. Ne oꝑias iniquitatẽ eorũ & peccatũ
eorũ coram fatiȩ tua ñ deleat᷑: qͥa inriser ȩdificante.

Expanded text:
um aedificavit Mosollam filius Barachiae contra gazofilacium suum post eum aedificavit Melchias filius aurificis usque ad domum Nathinneorum et scruta vendentium contra portam Iudicialem et usque ad cenaculum Angrtifices et negotiatores factum est autem cum audisset Sanaballat quod aedificaremus murum iratus est valde et motus nimis subsannavit Iudaeos et dixit coram fratribus suis et frequentia Samaritanorum quid Iudaei inbecilli faciunt num dimittent eos gentes num sacrificabunt et conplebunt in una die numquid aedificare poterunt lapides de acervis pulveris qui conbusti sunt sed et Tobias Ammanites proximus eius ait aedificent si ascenderit vulpis transiliet murum eorum lapideum audi Deus noster quia facti sumus despectio converte obprobrium super caput eorum et da eos in despectionem in terra captivitatis ne operias iniquitatem eorum et peccatum eorum coram facie tua non d
Abbreviated transcription (Latin):
cesimo. usq ad annũ tricesimũ secundũ astatersis re¬
gis ꝑ annos duodecim. ego et fr̃s mei annonas quȩ du¬
cib debebant᷑: ñ comedemus. Duces autẽ pͥmi quȩ
fuer̾ ante me. grauetunt populũ. et acceper̃ abeis
inpane & uino et pecunia cotidie. siclos quadraginta
Se ministri eorũ: depresserunt popłm. Ego autẽ ñ
feci ita: propt̾ timoreni dĩ. Quin potius: in oꝑe mu¬
ri ȩdificaui. Et agrũ non emi. et om̃s pueri mei con¬
gregati ad opus erant. Iudei quoq et magristatus eorũ¬
centa quinquaginta uiri. & qͥ ueniebant ad nos de
gentib que incircuitu nr̃i sunt: in mensa mea erant.
Parabat᷑ aut̃ michi ꝑdies singulos. bos unus. arie¬
tes sex electi. exceptis uolatilib. Et inter dies deqͣ
una diuersa. & alia multa tribuebã. Insuꝑ et ann¬
nai ducatus mei ñ quesiui ualde enĩ erat acitenuatus
populus. Memĩto mei dĩ meus inhonũ. secuindũ om̃a¬

Expanded text:
cesimo usque ad annum tricesimum secundum Artarxersis recesimo usque ad annum tricesimum secundum Artarxersis regis per annos duodecim ego et fratres mei annonas quae ducibus debebantur non comedimus duces autem primi qui fuerant ante me gravaverunt populum et acceperunt ab eis in pane vino et pecunia cotidie siclos quadraginta sed et ministri eorum depresserant populum ego autem non feci ita propter timorem Dei quin potius in opere muri aedificavi et agrum non emi et omnes pueri mei congregati ad opus erant Iudaei quoque et magistratus centum quinquaginta viri et qui veniebant ad nos de gentibus quae in circuitu nostro sunt in mensa mea erant parabatur autem mihi per dies singulos bos unus arietes sex electi exceptis volatilibus et inter dies decem vina diversa et alia multa tribuebam insuper et annonas ducatus mei non quaesivi valde enim erat adtenuatus populus memento mei Deus meus in bonum secundum om
Abbreviated transcription (Latin):
nrũs: et enioiius eos Et siluerunt: nec inuenerunt
quid esponderent. Dixiq ad exĩ. None hona res
quid tacitis. quate ñ iituore aĩ nr̃i m ibulatis.
ne exꝓbret᷑ nob̾ agentib inimius nr̃is. Et ego et
tĩ mei et pueri me cõmoauimus plurims pe¬
curiam. ut frum̃tũ ũ repetamꝰ. in cõnune istud.¬
es alienũ concedamus quod debet̃ nobis. Reld̃ite
eis hodie agios suos uineas suas oliueta sua. et domos
suas. quin pocius et centesimã pecunie iun et olei quã
mus et abeis nichil querimus. sic quȩ facieinus ut lo¬
queris. Et uocaui sacerdotes. et adiuraui eos ut fac̾ent
iutca quoil dixerã. insuꝑ & sinũ meũ excussi: et dixi.
Sic excutiat ds̃ omnẽ uirũ qͥ ñ cõpleuerit uerbũ istud
dedomo sua et de laborib suis: sic excutiat᷑ & uacuus
fiat. Et dixit uniuersa multitudo am̃: & laudauer̃
dm̃. fẽcit autem populus sicut dictũ erat. Adie aut̃ illa
qua pceꝑat michi ut eẽm dux int̾ra uida ab anno iu¬

Expanded text:
tros, et redimemus eos? Et siluerunt, nec invenerunt quid responderent: Dixique ad eos: Non est bona res, quam facitis: quare non in timore Dei nostri ambulatis, ne exprobretur nobis a gentibus inimicis nostris? Et ego, et fratres mei, et pueri mei, commodavimus plurimis pecuniam et frumentum: non repetamus in commune istudaes alienum concedamus quod debetur nobis reddite eis hodie agros suos vineas suas oliveta sua et domos suas quin potius et centesimam pecuniae frumenti vini etmus et ab eis nihil quaerimus sicque faciemus ut loqueris et vocavi sacerdotes et adiuravi eos ut facerent iuxta quod dixeram insuper et sinum meum excussi et dixi sic excutiat Deus omnem virum qui non conpleverit verbum istud de domo sua et de laboribus suis sic excutiatur et vacuus fiat et dixit universa multitudo amen et laudaverunt Deum fecit ergo populus sicut dictum erat a die autem illa qua praeceperat mihi ut essem dux in terra Iuda ab anno vi
Abbreviated transcription (Latin):
E factus ẽ. clamor popłi & uxorũ eius. magnꝰ aduer¬
sum frĩ suos iudeos: et erant qui dicerent. filii nr̃i
et filiȩ nr̃e inulciplicatȩ sunt uimis: accipiamus ꝓ
p̃tio eorũ frurientũ. et comedamus et uuanius. Et
erant qui dicerent. Agros nrõs & uineas et uͥomos
nrd̃s opponamus. et accipiamus frumentũ infamȩ
Et alii dicebant. Mutuo sumamus peccunias: in
tributa regis ilenusq nr̃os agros & iuneas. et nc̃ sic̃
carnes fratrũ nr̃orũ sic carnes niẽ sunt: et filii eorũ
ita filiĩ nr̃i. Eece nos subiugamus filios uros et
filios nras inseruitutẽ: & de filiab nr̃is sunt fa
cũ audissem clamorẽ eorũ: secundũ uerba hȩc.
Cogitauitq eormeũ meciĩ: et increpaui optima

Expanded text:
 factus est clamor populi et uxorum ejus magnus, adversus fratres suos Judaeos. Et erant qui dicerent: Filii nostri, et filiae nostrae multae sunt nimis: accipiamus pro pretio eorum frumentum, et comedamus, et vivamus. Et erant qui dicerent: Agros nostros, et vineas, et domos nostras opponamus, et accipiamus frumentum in fame. Et alii dicebant: Mutuo sumamus pecunias in tributa regis, demusque agros nostros et vineas: et nunc sicut carnes fratrum nostrorum, sic carnes nostrae sunt: sicut filii eorum, ita et filii nostri. Ecce nos subjugamus filios nostros et filias nostras in servitutem, et de filiabus nostris sunt famcum audissem clamorem eorum secundum verba haec: cogitavitque cor meum mecum: et incre
Abbreviated transcription (Latin):
res quã facitis: Nũquid cont̃ regem rebellatis: Et red¬
didi eis sermonẽ dixiq ad eos. Ds̃ celi ipse nos uuat.
et uos eius scrui suutꝰ surgamꝰ et edificemus. Uobis aũ
nonẽ pars et iustitia: &e memoria iiherłisẽc̃ siurtex̃
heliasib sacerdos magnꝰ. et frs̃ eius sacenloces: & ȩdifica¬
uerunt portam gregis. Ipsi scĩficauerunt eam. et statu¬
erunt ualuas eius. & usq ad turrem centũ cubitorũ.
scificauerunt eã: usq ad turrem auenehel. Et uxta
eũ edificauer̃ uiri iherico. et uxta eũ edificauit decur¬
filius amri. Portã autẽ pisciũ ȩdificauer filii asnaa.
Ipsi cexerunt eã: et statuer̃ ualuas euis & seras: et uec¬
ces. Et uixta eos edificauit marimith filius uriȩ. filii

Expanded text:
res quam facitis numquid contra regem vos rebellatis et reddidi eis sermonem dixique ad eos Deus caeli ipse nos iuvat et nos servi eius sumus surgamus et aedificemus vobis autem non est pars et iustitia et memoria in Hierusalem et surrexit Eliasib sacerdos magnus et fratres eius sacerdotes et aedificaverunt portam Gregis ipsi sanctificaverunt eam et statuerunt valvas eius et usque ad turrem centum cubitorum sanctificaverunt eam usque ad turrem Ananehel et iuxta eum aedificaverunt viri Hiericho et filius Amri. Portam autem piscium aedificaverunt filii Asnaa: ipsi texerunt eam, et statuerunt valvas ejus, et seras, et vectes. Et juxta eos aedificavit Marimuth fili
Abbreviated transcription (Latin):
considerabã nurũ. Et reuersus ueni ad portã uallis:
et reiii. Magistratus autẽ. nesciebant quo abissẽ: aut
quid ego facerem. S & iudeis et sacerdotib et optima¬
tib et magistratib et reliquis qͥ faciebant opus usi
ad id loci: nichil indicauerã. Et dixi eis. Uos nostis
afflictionem inqua sumus. qͥa sherłm deserta ẽ: et
porte eus consumptȩ suut igni. Uenite &e edificemus
muros herłm: ec ñ simꝰ ultra obꝓbriũ. Et iidicani eis
manũ dĩ mei qd esset bona mecũ: et uerba regis. quȩ
locutꝰ ẽ mͥ: & aio. Surgamus et ȩdificemꝰ. & confortatȩ
st̃ manus eorũ inbonũ. Audier̃ autẽ sanabalath oroni¬

Expanded text:
considerabam murum et reversus veni ad portam Vallis considerabam murum et reversus veni ad portam Vallis et redii magistratus autem nesciebant quo abissem aut quid ego facerem sed et Iudaeis et sacerdotibus et optimatibus et magistratibus et reliquis qui faciebant opus usque ad id locorum nihil indicaveram et dixi eis vos nostis adflictionem in qua sumus quia Hierusalem deserta est et portae eius consumptae sunt igni venite et aedificemus muros Hierusalem et non simus ultra obprobrium et indicavi eis manum Dei mei quod esset bona mecum et verba regis quae locutus est mihi et aio surgamus et aedificemus et confortatae sunt manus eoru
Abbreviated transcription (Latin):
greisus fuero. Et dedit mͥ rex iuxta manũ dĩ mei ho-¬
nã mecũ. Et ueni adduces regionis trans flumen. dedi¬
q ei epłas regis. Miserat autẽ mecũ rex: principes mi¬
litũ: et equites. Et audier̃ sanabalath oronites. & to¬
bias seruus ammanites. et constristati sc̃ afflictione
magna. quod uenisset homo qui quereret ꝓsꝑicatẽ fili-¬
orũ isrł. Et ueni iherłm: et eram ibi trib dieb Et sur¬
rexi nocte ego et uiri pauci mecũ. et ñ indicaui cuuquã
quid as̃ dedisset in corde meo ut facerem in iherłm. et.
iumentũ ñ erat mecũ. nisi animal cui sedebã. Et egres¬
sus sũ ꝑ portã uallis nocte. et ante fontẽ uraconis. et
ad porcã stercoris et considerabã murũ iherłm dissipa¬
tũ. et portas eius consũptas igni. et transiui ad portã
fontis. & ad aqueductũ regis: et non erat locus ium̃to
cui sedebã ut trausirec. Et ascendi ꝑ correntẽ nocte. &

Expanded text:
gressus fuero et dedit mihi rex iuxta manum Dei mei bogressus fuero et dedit mihi rex iuxta manum Dei mei bonam mecum et veni ad duces regionis trans Flumen dedique eis epistulas regis miserat autem mecum rex principes militum et equites et audierunt Sanaballat Horonites et Tobias servus ammanites et contristati sunt adflictione magna quod venisset homo qui quaereret prosperitatem filiorum Israhel et veni Hierusalem et eram ibi diebus tribus et surrexi nocte ego et viri pauci mecum et non indicavi cuiquam quid Deus dedisset in corde meo ut facerem in Hierusalem et iumentum non erat mecum nisi animal cui sedebam et egressus sum per portam Vallis nocte et ante fontem Draconis et ad portam Stercoris et considerabam murum Hierusalem dissipatum et portas eius consumptas igni et transivi ad portam Fontis et ad aquaeductum Regis et non erat locus iumento cui sedebam ut transiret et ascendi per torrentem nocte et
Abbreviated transcription (Latin):
incorde tuo ẽ. Et timui ualde ac nimis: et dixi regi.
Rex inȩc̾̃nũ uiue. Quare ñ mereat uultus meus. quia
ciuitas domus sepulchrorũ patris mei deserta ẽ. et por¬
tȩ euis combustȩ sunt igni. Et ait mͥ iex. Proqua re pos¬
tulas: Et oraui diñ celi: et dixi ad regem. Si udet̃ regi
bonũ et si placet seriuis tius ante faciem tuã. ut mit¬
tas me inudeã ad ciuitatẽ sepulchri patris mei: ec gdi¬
ficabo eã. Dix̃q michi rex & regina: quȩ sedebat uixta
eũ. Usq ad quod tempus erit iter tuũ et quando reuer¬
teris: Et placuit ante uultũ regis: et mnisit me. Et con¬
stitui ei tempus: et dixi regi Si regi uidet᷑ bonũ. eplas
dec mͥ ad duces regionis trausfluien. ut transducant
me donec ueniã iniudeam. Et epłam ad asaph custo¬
dem saltus regis ut iec mͥ ligna. et tegere possim por¬
tas templi domus. et muri ciuitatis. & domũ quã in¬

Expanded text:
in corde tuo est. Et timui valde, ac nimis: et dixi regi: in corde tuo est. Et timui valde, ac nimis: et dixi regi: Rex, in aeternum vive: quare non moereat vultus meus, quia civitas domus sepulcrorum patris mei deserta est, et portae ejus combustae sunt igni? Et ait mihi rex: Pro qua re postulas? Et oravi Deum coeli, et dixi ad regem: Si videtur regi bonum et si placet servus tuus ante faciem tuam ut mittas me in Iudaeam ad civitatem sepulchri patris mei et aedificabo eam dixitque mihi rex et regina quae sedebat iuxta eum usque ad quod tempus erit iter tuum et quando reverteris et placuit ante vultum regis et misit me et constitui ei tempus et dixi regi si regi videtur bonum epistulas det mihi ad duces regionis trans Flumen ut transducant me donec veniam in Iudaeam et epistulam ad Asaph custodem saltus regis ut det mihi ligna et tegere possim portas turris domus et muri civitatis et domum quam in
Abbreviated transcription (Latin):
et cerimonias & iuditia quȩ p̾cepisti moysi seruo¬
tuo. Memento uerbi quod mandasti moysi famulo
tuo. Cũ transgressi fueritis: ego disꝑgam uos inppłos.
Et si reuertimni adme ut custodiatis mandata me¬
a et faciatis ea. & iã si adducti fueritis ad extrema
celi. inde congregabo uos & inducã in locũ quẽ elegi
ut habitaret nom̃ meũ ibi. Et ipsi serui tui et popłs
tuus quos redemisti infortitudine tua magna: et in
manu tua ualida. Obsecro dnẽ. sit auris tua adten¬
dens adorationẽ serui tui. & ad orationẽ seruorũ tu¬
orũ qͥ uolunt timere nom̃ tuũ. et dirige seruũ tuum
hodie. et da ei miscdam ante uirũ hunc. Ego enim
uicesimo astaxersis regis: & uinũ erat ante illũ. Et leua¬
ui uinũ et dedi regi: et eram quasi languidus. ante fa¬
ciem eius. Dix̃q mͥ rex. Quate uultus tuus tristis ẽ. cũ
te egrotũ ñ uideã. non ẽ hoc frustra: s malũ nescio. quic

Expanded text:
et caerimonias et iudicia quae praeet caerimonias et iudicia quae praetuo. Memento verbi quod mandasti Moysi famulo tuo dicens: cum transgressi fueritis ego disperdam vos in populis. Et si revertamini ad me et custodiatis mandata mea et faciatis ea, etiamsi adducti fueritis ab extrema celi inde congregabo vos: et inducam in locum quem elegi ut habitaret nomen meum ibi. Et ipsi servi tui et populus tuus quos redemisti in fortitudine tua magna: et in manu tua valida. Obsecro Domine sit auris tua adtendens ad orationem servi tui: ad orationes servorum tuorum qui volunt timere nomen tuum. Et dirige servum hodie, et da ei misericordiam ante virum hunc. Ego enim vicesimo Artaxerxis regis: et vinum erat ante eum, et levavi vinum, et dedi regi: et eram quasi languidus ante faciem ejus. Dixitque mihi rex: Quare vultus tuus tristis est, cum te aegrotum non videam? non est hoc frustra, sed malum nescio quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ factuui est in menss chasley
anno uicesimo: & ego eram. insu¬
sis castro. Et. uenit anam unusde
frĩb meis. ipse et uiris ex iuda.
ec interrogaui eos de iudeis quire¬
manserant: et suꝑ erant de captiuui¬
tate. et de iherłm. Et dixer mͥ. Qui remanser̃ ec de
relicti st̃ de captiuitate ibi inꝓiuntia. in afflictione
magna st: et in obꝓbruĩ. Et murus iherłm dissipa¬
tus ẽ: & porte euis combuste sunt igni. Cũq audisse
uerba huiuscemodi. sedi et fleui. & luxi dieh trib
ec ieuuiabã. & orabam. ante faciem dĩ celi: et dixi.
Queso dũe dĩ celi fortis magnȩ atq terribilis qͥ custo¬
dis pactũ et miscd̾am cũ his qͥte diligunt. ec custo¬
diunt mandata tua. fiat auris tua auscultans. et
oculitui aꝑti. ait audias orationẽ serui tui qͥa ego
conficeor ꝓ peccatis filiorũ isrł. quib peccauerunt
tibi. Et ego et domiis patris mei peccauimus. uami¬
tate seducti suinus & ñ custoduumꝰ mandatũ tuũ¬

Expanded text:
 factum est in mense Casleu, anno vicesimo, et ego eram in Susis castro. Et venit Anani unus de fratribus meis, ipse et viri ex Juda: et interrogavi eos de Judaeis, qui remanserant et supererant de captivitate, et de Jerusalem. Et dixerunt mihi: Qui remanserunt, et relicti sunt de captivitamagna sunt, et in opprobrio: et murus Jerusalem dissipatus est et portae ejus combustae sunt igni. Cumque audissem verba hujuscemodi, sedi, et flevi, et luxi diebus multis: et jejunabam, et orabam ante faciem Dei coeli. Et dixi: Quaeso, Domine Deus coeli fortis, magne atque terribilis, qui custodis pactum et misericordiam cum his qui te diligunt et custodiunt mandata tua fiat auris tua auscultans et oculi tui aperti ut audias orationem servi tui quam ego confiteor pro peccatis filiorum Israhel quibus peccaverunt tibi et ego et domus patris mei peccavimus vanitate seducti sumus et non custodivimus mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
meserebel. Et uixta eũ eilificauit sadoch filius banaa.
⁊ iuxta eũ edificauer̃ theuẽ. Optimates autẽ eorũ. nõ
supposuer colla sua i oꝑa diũ sui. Et portã uecerem ali¬
& aadon meronatithes uiri de gabaou. et maspha ꝓdu
ce. qͥ erat in regione trans flum̃. Et iuxta. eũ ȩdificauit
eziel. filins araia aurifex. et iuxta eñ edificauit anamiꝰ
filius pigmentarii. Et dimiser̃ iherłm. usq ad murũ
platee latioris. Et uixta eũ edificauit raphaia filiꝰ baul pͥncepᷤ
uici ihersm. Et uixta eũ eclificaũ ieiada filiꝰ aroniath contͣ

Expanded text:
us Baana: et juxta eos aedificaverunt Thecueni: optimates autem eorum non supposuerunt colla sua in opere Domini sui. Et portam veterem aediet Jadon Meronathites, viri de Gabaon et Maspha, pro duce qui erat in regione trans flumen. Et juxta eum aedificavit Eziel filius Araia aurifex: et juxta eum aedificavit Ananias filius pigmentarii: et dimiserunt Jerusalem usque ad murum plateae latioris. Et juxta eum aedificavit Raphaia filius Ahur, princeps vici Jerusalem. Et juxta eum aedificavit Jedaia filius Aromaph contra
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Ds̃ nr̃ pugnabit ꝓ nob̾ et nos ipsi faciamꝰ opus.
Et media pars nrm teneat lauceas: ab ascensu auꝰ¬
rore. donet egrediantur astra. Intempore quoq il¬
io dixi populo. Unisquisq cũ puero suo maneat
in medio iherł.n: et sint uob̾ uices ꝑ diẽ et noctem
ad oꝑandũ. Ego autẽ & fr̃s mei. et pueri mei &

Expanded text:
nos Deus noster pugnabit pro nobis et nos ipsi faciamus opus nos Deus noster pugnabit pro nobis et nos ipsi faciamus opus et media pars nostrum teneat lanceas ab ascensu aurorae donec egrediantur astra in tempore quoque illo dixi populo unusquisque cum puero suo maneat in medio Hierusalem et sint vobis vices per noctem et diem ad operandum ego autem et fratres mei et pue
Abbreviated transcription (Latin):
liquã partem uulgi. Nolite timere afaciȩ eorũ diũ
magiu et tribilis mementore. & pugnate ꝓsrĩbus¬
actum ẽ. autem cũ audissent uuurici .uii.¬
ntĩ nunciatũ eẽ nobis dissipauit ds consiliũ
corũ: & reuersi suius om̃s ad muros unusqͥsq
ad opus suũ. Et factum ẽ adie illa media pars
uiuenũ eorũ faciebat opus: et media parata erat
ad bellũ et lanceȩ & sonta et arcus & iorice. et pͥn-¬
cipes post eos in domo uida: edificantiũ in murꝰ.
s portantiũ honera. et imponentuĩ una manu su¬
a faciehat opus: & altera tenebat gladiũ. E difi-¬
cantiũ enim unusquisq gladio erat accuictus re¬
nes. & edificabant. et plangebant bucina iuxta me:
ec dixi ad optimates et ad magistratus & ad reliquã
partem uulgi. Opus gratde ẽ et latũ. & nos seꝑati
sumus in muro ꝓcui alter ab altero. in loco quocũ¬
q audieritis elangorem tubȩ: illuc concuitice ad

Expanded text:
liquam partem vulgi nolite timere a facie eorum Domini liquam partem vulgi nolite timere a facie eorum Domini magni et terribilis mementote et pugnate pro fractum est autem, cum audissent inimici nostri nuntiatum esse nobis, dissipavit Deus consilium eorum. Et reversi sumus omnes ad muros, unusquisque ad opus suum. Et factum est a die illa, media pars juvenum eorum faciebat opus, et media parata erat ad bellum, et lanceae, et scuta, et arcus, et loricae, et principes post eos in omni domo Juda, aedificantium in muro, et portantium onera, et imponentium: una manu sua faciebat opus et altera tenebat gladium aedificantium enim unusquisque gladio erat accinctus renes et aedificabant et clangebant bucina iuxta me et dixi ad optimates et ad magistratus et ad reliquam partem vulgi opus grande est et latum et nos separati sumus in muro procul alter ab altero in loco quocumque audieritis clangorem tubae illuc concurrite ad
Abbreviated transcription (Latin):
adoꝑandũ. Factũ ẽ. autẽ cũ audisset sanabalath
et tobias. & arabes & ammanite. & azorũ quod ob¬
ducta eẽt. cicatrir muri iherłm: et quod cepissent
inc̾rupta concludi. irati st̃ niiis. Et congregationeᷤ
parit̾ ut uenirent. & pugnarent contra iherłui.
et molirent᷑ insidias. Et orauimꝰ dĩ nr̃m: et po¬
siuimus custodes suꝑ murũ die ac nocte contra eos.
dix̃ autẽ iudas. Debilitata ẽ. fortitudo portantis et hu¬
mus nimia est. et nos ñ poterimꝰ edificare murum.
Et dixer hostes nr̃i. Nesciant et ignorent donec ue¬
mainus ui mecdio eorũ: & utficiamus eos. et cessare
faciamus opus. factum ẽ. autẽ uenientib uudeis.
qui habitabant uixta eos: & dicentib nob̃ ꝑ decem
uices ex om̃ib locis quib uenetant adnos: statui
in loco post mutũ ꝑ cutuitũ. populũ in ordine cum
gladiis suis. & ianceis et arcis. Perspexi acq surre¬
xi. & aio ad optimates et ad magistratus. & ad re¬

Expanded text:
ad operandum. Factum est autem, cum audisset Sanaballat, et Tobias, et Arabes, et Ammanitae, et Azotii, quod obducta esset cicatrix muri Jerusalem, et quod coepissent interrupta concludi, irati sunt nimis. Et congregati sunt omnes pariter, ut venirent, et pugnarent contra Jerusalem, et molirentur insidias. Et oravimus Deum nostrum, et posuimus custodes super murum die ac nocte contra eos. Dixit autem Judas: Debilitata est fortitudo portantis, et humus nimia est, et nos non poterimus aedificare murum. Et dixerunt hostes nostri: Ne sciant, et ignorent, donec veniamus in medium eorum, et interficiamus eos, et cessare faciamus opus: Factum est autem, venientibus Judaeis, qui habitabant iuxta eos et dicentibus nobis per decem vices ex omnibus locis quibus venerant ad nos statui in loco post murum per circuitum populum in ordine cum gladiis suis et lanceis et arcis perspexi atque surrexi et aio ad optimates et ad magistratus et ad re
Abbreviated transcription (Latin):
Post eũ edificauer̃ thecuem. iñsurã secundã eregio
ne aturre magua & emuienti. usq ad murũ tem¬
pli. Sursũ autẽ aporta equorũ. edificauer̃ sacerdo¬
ces unusquisq contra domũ suã. Post eos edificauit
seddo filius eminer contra domũ suam. Et post
eos ȩdificauit semcia filius secheniȩ. custos porcę
orientalis. Postrũ ȩdificauer̾ ananias filius semeie

Expanded text:
post eum aedificaverunt Thecueni mensupost eum aedificaverunt Thecueni mensune, a turre magna et eminente usque ad murum templi. Sursum autem a porta equorum aedificaverunt sacerdotes, unusquisque contra domum suam. Post eos aedificavit Sadoch filius Emmer contra domum suam. Et post eum aedificavit Semaia filius Secheniae, custos portae orientalis. Post eum aedif
Abbreviated transcription (Latin):
die parcis ceile. Et edificauit iuxta eũ azer filiꝰ iosue
princeps mesfã mensuram secundã. contra ascensiĩ
firmissimi anguli. Posteũ in monte edificauit baruch
fuius ⁊ achai mensurã seciundam abangulo usq ad
portã domus heliasib sacerdotis in agni. Posteũ ecli¬
ficauit merenuith filius urię. filii accus m̃surã secũ
edificauerunt sacerdotes. uiri de campestri. iordanis
Post eos ȩdificauit beniamui et asub contia doniũ suã
Et post eu edificauit atarias filius maasiȩ filui auna¬
uie. contira domũ suam. Post eũ ģdisicauit beninui fuiꝰ
ennada mensurã secuulã. adomo arariȩ usq ad fle¬
xurã & usq ad angulũ falel filius ora. contra flexu¬
ram. et tiurem quȩ enunet de domo regis excelsa:
id ẽ. in acrio carceris. Post eumiphadaia filius phe¬
ros. Natinei autẽ habitabant in ofel usq contra
portã aquarũ ad orientẽ. et turrem quȩ ꝓnunebat.

Expanded text:
diae partis Ceila et aedificavit iuxta eum Azer filius Iosue diae partis Ceila et aedificavit iuxta eum Azer filius Iosue princeps Maspha mensuram secundam contra ascensum firmissimi anguli post eum in monte aedificavit Baruch filius Zacchai mensuram secundam ab angulo usque ad portam domus Eliasib sacerdotis magni post eum aedificavit Meremuth filius Uriae filii Accus mensuram secunaedificaverunt sacerdotes viri de campestribus Iordanis post eum aedificavit Beniamin et Asub contra domum suam et post eum aedificavit Azarias filius Maasiae filii Ananiae contra domum suam post eum aedificavit Bennui filius Enadda mensuram secundam a domo Azariae usque ad flexuram et usque ad angulum Falel filius Ozi contra flexuram et turrem quae eminet de domo regis excelsa id est in atrio carceris post eum Phadaia filius Pheros Nathinnei autem habitabant in Ofel usque contra portam Aquarum ad orientem et turrem quae prominebat
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit annũ. et habitatores ⁊ aoe. Ipsi ȩdificauer
eã. & statuer̃ ualuas eius et seras & uectes: & mile cu¬
bicos in muro usq ad portã sterquilinii. Et portã sterqͥ¬
linii ȩdificauit melchias filius recab princeps uici bera¬
rẽ. Ipse ȩlificauit eam. et statuit ualuas eius. & seras.
et uectes. Et portam fontis ȩdificauit sellum fuius co¬
lorar pruiceps pagimasfa. Ipse edificauit eã et texit
et statuit ualuas eius. et seras. & uectes. Et muros pisci¬
ne siloe in hortũ regis. et usq ad gradus qͥ descendiit
de ciuitate ilauid. Post eũ edificauit. neemias filius
aroch princeps dimidie partis uici bechsur: usq contͣ
sepulchrũ dauid. et usq ad piscinã quȩ grandi opere
constructa ẽ⁊ ẽ usq ad donuĩ fortiũ. Posteũ edificauer̃
leuitȩ. reũ filius benni. Posteũ edificauit a sebias prin¬
ceps dimidie partis uici ceile in uico suo. Post eũ ȩdi¬
ficauer̃ fr̃s corũ. Becui filius en adab pruiceps dimi¬

Expanded text:
et habitatores Zanoe: ipsi aedificaverunt eam, et statuerunt valvas ejus, et seras, et vectes, et mille cubitos in muro usque ad portam sterquilinii. Et portam sterquilinii aedificavit Melchias filius Rechab, princeps vici Bethaccharem: ipse aedificavit eam, et statuit valvas ejus, et seras, et vectes. Et portam fontis aedificavit Sellun filius Cholozai, princeps pagi Maspha ipse aedificavit eam; et texit, et statuit valvas ejus, et seras, et vectes, et muros piscinae Siloe in hortum regis, et usque ad gradus, qui descendunt de civitate David. Post eum aedificavit Neemias filius Azboc princeps dimidiae partis vici Bethsur usque contra sepulchra David et usque ad piscinam quae grandi opere constructa est et usque ad domum Fortium post eum aedificaverunt Levitae Reum filius Benni post eum aedificavit Asebias princeps dimidiae partis vici Ceilae in vico suo post eum aedificaverunt fratres eorum Behui filius Enadad princeps dimi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ relictus fuerit in medio t̾rȩ. Et erit in die illa
om̃ĩs locꝰ ubi fuerint millȩ uites. mille argenceis:
et inspinas & inuepres er. cũ sagittis & arcu uigre¬
dient᷑ illuc. Uepres enĩ & spinȩ: er̃ in uniuersa ter¬
ra. Et om̃s montes qͥ in sarculo satientur: ñ ueni¬
et illus terror spinatũ. et uepriũ. Et erit in pascua

Expanded text:
lictus fuerit in medio terrae et erit in die illa omnis locus ubi fuerint mille vites mille argenteis et in spinas et in vepres erunt cum sagittis et arcu ingredientur illuc vepres enim et spinae erunt in universa terra et omnes montes qui in sarculo sarientur non veniet illuc terror spinarum et veprium et erit in pa
Abbreviated transcription (Latin):
a iuda cũ rege assyriorũ. Et erit indie illa sibil abit
duĩs muscę quȩ ẽ. in excremo fluininũ egipti. & api
que ẽ. int̾ra assur. & uenient et req̾escent om̃s in
torrentib ualliũ. et cauernis petrarũ. et in om̃ib
srutectis. et inuinuetsis foraminib Indie illa ra¬
det dñs umnouacula conducta. inhis qͥ trausflum
st̃: & in rege assiriorũ. caput & pilos pedũ: et bat¬
bã uniuersã. Et erit in die illa nutriet homo

Expanded text:
illa sibilabit Dominus muscae quae est in extremo fluminum Aegypti et api quae est in terra Assur et venient et requiescent omnes in torrentibus vallium et cavernis petrarum et in omnibus frutectis et in universis foraminibus in die illa radet Dominus in novacula conducta in his qui trans Flumen sunt in rege Assyriorum caput et pilos pedum et barbam universam et erit in di
Abbreviated transcription (Latin):
uudã inundans et trausiens: usq ad collũ ue¬
niet. Et erit extensio alarũ eiꝰ: implens latitu¬
dinẽ terrȩ tuȩ. Deminanuel congregamini po¬
puli & uincimini: et audite uniu̾sȩ ꝓcul terre.
Confortanum & iuncimini: accingite uos &e un¬
cimini. Inite consiliũ: et dissipabit᷑. Loquinim
uerbũ et ñ fiet: qͥa nob̃cũ ds̃¬

Expanded text:
siens usque ad collum veniet. Et erit extensio alarum ejus, implens latitudinem terrae tuae, o Emmanuel. Congregamini populi, et vincimini: et audite universae procul terrae: Confortamini, et vincimini, accingite vos et vincimini; inite consilium, et dissipabitur: loquimini verbum, et non fiet: quia nobiscum D
Abbreviated transcription (Latin):
dã: et susçitemus eũ et euellamꝰ eũ adnos:
&̾ ponamꝰ tegẽ in medio eiꝰ. filiũ tabeel. hȩc
dic̃ diis dc̃. Non stabit & ñ erit istua. Sed
caput sytie namascus: & caput clamasci ra¬
sim. Et adhuc sexaginta & quinq annui. et
desinet ephiaim eẽ popłs. & caput ephtaim
samaria: & caput samariȩ filius romeliȩ. Si
ñ credideritis: ñ ꝑmanebitis.¬

Expanded text:
ad nos, et ponamus regem in medio ejus filium Tabeel. Haec dicit Dominus Deus, non stabit, et non erit istud, sed caput Syriae Damascus et caput Damasci Rasin, et adhuc sexaginta et quinque 103 anni, et desinet Ephraim esse populus. Et caput Ephraim Samaria, et caput Samariae filius Romeliae. Si non credideritis, n
Abbreviated transcription (Latin):
omo quilibet de domo isrł. et de ad uenis qui
ꝑegriuant᷑ iuter eos. si comecłit sanguinẽ. ob¬
firmabo faciem meam contra animã illiꝰ. et disꝑdã
eã de ppło suo. qr anima carnis in sanguine ẽ. et e¬
go dexi illũ uobis. ut suꝑ altari meo expietis proani¬
mab uestus: et sanguis ꝑro autme praculo sit. Itreo
Arxi filis isił. Omnus anima ex uobis non comedet san¬
guine. nec gtãbuenis qui ꝑegrinant᷑ apud uos. Homo
qui cumq de filiis iscł. et de aduenis qui pegriuant᷑.
apud uos. si uenatione. atq aucupio ceꝑit feram uel
auem quib uesci licitum ẽ. fundat sanguinẽ eius:
et oꝑiat illũ terta. Anima enim omnis carnis: in sais¬
guine ẽ. Unde dixi filiis istł. Sanguinẽ uniu̾sȩ car¬
nis non comedetis: ꝙ anima carnis insanguine ẽ: et
quicunq comederit illum interibit
nita quȩ comedit morticinũ. uel captũ a bestia
tã de indigenis quã de aduenis. lauabit uestim̃¬

Expanded text:
omo quilibet de domo Israel et de advenis qui peregrinantur inter eos, si comederit sanguinem, obfirmabo faciem meam contra animam illius, et disperdam eam de populo suo quia anima carnis in sanguine est et ego dedi illum vobis ut super altare in eo expietis pro animabus vestris et sanguis pro animae piaculo sit idcirco dixi filiis Israhel omnis anima ex vobis non comedet sanguinem nec ex advenis qui peregrinantur inter vos homo quicumque de filiis Israhel et de advenis qui peregrinantur apud vos si venatione atque aucupio ceperit feram vel avem quibus vesci licitum est fundat sanguinem eius et operiat illum terra anima enim omnis carnis in sanguine est unde dixi filiis Israhel sanguinem universae carnis non comedetis quia anima carnis in sanguine est et quicumque comederit illum interibit anima quae comederit mortitam de indigenis, quam de advenis, lavabit vestimen
Abbreviated transcription (Latin):
scła scłorũ. Cũq om̃s dixissent am̃: accesser̃ ad
conuiuiũ. S & cũ timore dnĩ nuptiarũ conuiui¬
ũ exercebant.
ũ uero moras faceret tobias causa nuptiarii
sollicitus erat. pat̾ eius tobias dicens. Putas
quare morat᷑ filius meus. aut quare decentus ẽ.
ibi: Pucas uegabelus mortuus ẽ. & nemo illi
reddet pecuuia: Cepit autẽ concristari uimis
ipse & anna uxor eius cũ eo. Et ceper ambo simul
flere: eoquod die statuto minime reuerteretur.
filius eorũ ad eos. flebat gͥ mat̾ eius in remediabi¬
lis lacrimis atq dicebat. Heu me filimi. ut quid
te misimus peregrinati: lum̃ oculorũ nt̃orũ. bacu.¬
iũ senectutis nr̃ȩ. solatiũ uitȩ nrẽ: spẽ posterita¬
tis nr̃ȩ. Om̃a simiul itite uuohabentes te ñdebu-
imus dimutere a nobis. Cui dicebat tobias. Tace
& noli turbari. sanus ẽ. filius nr̃ satis fidelis ẽ uir
ille cũ quo misimus eũ. Iula autẽ nullomͦ consola¬
ri poterat s cotidie exiliens circunspiciebat et cir¬

Expanded text:
s dixissent amen accesserunt ad convivium sed et cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant cum vero moras faceret Tobias causa nuptiarum sollicitus erat pater eius Tobias dicens putas quare moratur filius meus aut quare detentus est ibi putasne Gabelus mortuus est et nemo illi reddet pecuniam coepit autem contristari nimis ipse et Anna uxor eius cum eo et coeperunt ambo simul flere eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos flebat igitur mater eius inremediabilibus lacrimis atque dicebat heu heu me fili mi ut quid te misimus peregrinari lumen oculorum nostrorum baculum senectutis nostrae solacium vitae nostrae spem posteritatis imus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et cir
Abbreviated transcription (Latin):
It factum ẽ. cirta piulorũ cantu. accersiti uissit
raguel seruos suos: et abierunt cũ eopatiter
ut foderent sepulchrũ. Dicebat enĩ. Ne simili modo
euenerit ei. quod et ceteris illis septẽ uiris: qͥ sunt
ingressi ad eam. Cũq parassent fossam. reuersus
raguel ad uxorem suã dix̃ ei. Mute unã ex ancil¬
lis tuis & udeat si mortiuis ẽ: ut sepeliã illũ ante¬
quã illucescatur. Atilla mittens unã ex ancillis

Expanded text:
t factum est circa pullorum cantum, accersiri jussit Raguel servos suos, et abierunt cum eo pariter, ut foderent sepulcrum. Dicebat enim: ne forte simili modo evenerit ei, quo et caeteris illis septem viris qui sunt ingressi ad eam. Cumque parassent fossam, reversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis tuis, et videat si mortuus est, ut sepeliam eum antequam illu
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ estimabat: dix̃q illi. Adarias frater.
peco ut auscultes uerba mea. Sime ipsuĩ tradã tͥ¬
seruir: ñ ero condignus. prouidentiȩ tuę. Tamen
obsecto te ut assiumas tibi animalia atq¬
acũq d seruitia. & uadas ad gabelũ in rages ciuta¬
tem medorũ reddasq ei ꝙẏrographũ siuiĩ.
et recipias abco pecuniã & roges eũ uenite ad nup¬
tias meas. Scis enĩ ipse qm̃ numerat dies pat̾ me¬
us. & si cardauero una die plus aut minꝰ: contris¬
tat᷑ aiima eius. Et ceite uides quomͦ raguel con¬
iurauerit me: cuius adiuramentũ sꝑnere non
possũ. Tunc rafahel assumens quatuor ex ser
uis iaguelis & duos camelos: in rages ciuitatem
medorũ ꝑrexit. Et inueniens gabelũ dedit ei ꝙ¬
rographũ suũ & recepit omnẽ pecuiiã. Idicaũq¬

Expanded text:
hominem aestimabat et dixit ei Azarias frater hominem aestimabat et dixit ei Azarias frater peservum, non ero condignus providentiae tuae. Tamen obsecro te, ut assumas tibi animalia sive servitia, et vadas ad Gabelum in Rages civitages Medorum reddasque ei chirografum suum et recipias ab eo pecuniam et roges eum venire ad nuptias meas scis enim ipse quoniam numerat dies pater meus et si tardavero una die plus contristatur anima eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non possum tunc Rafahevis Raguelis, et duos camelos, in Rages civitatem Medorum porrexit: et inveniens Gabelum, reddidit ei chirographum suum, et recepit ab eo omnem pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
rł qr ñ contigit nobis quemadinodũ putabamꝰ.
fecisti enĩ nobiscũ miscdam tuã. & exclusisti ano¬
bis uiimicũ ꝑsequentem nos: misertus es autẽ duo¬
b unicis. fac eos dñe inplenius benedicere te: et
sacrisitiũ lauilis tuȩ & suȩ sanitatis offerre. ut cog¬
noscat uniuersitas gentui: qͥa tues ds̃ solus in uiu
uersa t̾ra.Statimq p̃cepit. seruis sius raguel. ut re¬
plerent fossam quam fecetant. priusquã illucesce¬
ret. Uxori autẽ suȩ dix̃. ut instrueret conuiuiĩ
et ppararet om̃a quȩ incibos erant. iter agentib
necessaria. Duas quoq uaccas puigues. et quatuor
arietes occidi fec̃: & ꝑari epulas om̃ib uicinis suis
cunctisq amicis. Et aduirauit raguel tobiã. ut
duas ebdoiiadas moraretur apud eũ. De om̃ib
aucẽ quȩ possidebat iaguel: diuidiã partem de-¬
dit tobiȩ. & sec̃ hanc scripturã ut pars dimidia
quȩ suꝑ erat. post obitũ eorũ tobis domuuo deue
unc uocauit adse tobias angłm quem qͥdẽ

Expanded text:
 non contigit nobis quemadmodum putabamus fecisti enim nobiscum misericordiam tuam et exclusisti a nobis inimicum persequentem nos misertus es autem duobus unicis fac eos Domine in plenius benedicere te et sacrificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre ut cognoscat universitas gentium quia tu es Deus solversa terra. Statimque praecepit servis suis Raguel, ut replerent fossam, quam fecerant, priusquam elucesceret. Uxori autem suae dixit, ut instrueret convivium, et praepararet omnia quae in cibos erant iter agentibus necessaria. Duas quoque pingues vaccas, et quatuor arietes occidi fecit, et parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas ebdomadas moraretur apud eum de omnibus autem quae possidebat Raguhel dimidiam partem dedit Tobiae et fecit hanc scripturam ut pars dimidia quae supererat post obitum eorum Tobis dominio deveniret tunc vocavit ad se Tobias angelum quem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Uestim̃tũ tͥ est. princeps esto nt̃: ruuia aut̃
hȩc sub manu tua. Respondebit indie illa dicens.
Nonsũ medicus. et indomo mea ñ ẽ. panis neq ue-¬
stim̃tũ: nolite constituere me principẽ popłi. Ruit
enĩ iherłm. & uidas concidit: quia lugua eorum
& ad inuentiones eorũ contra dnm̃: ut ꝓuocarent¬

Expanded text:
tum tibi est, princeps esto noster, ruina autem haec sub manu tua. Respondebit in die illa, dicens: Non sum medicus, et in domo mea non est panis, neque vestimentum: Nolite constituere me principem populi. Ruit enim Jerusalem, et Judas concidit: quia lingua eorum et adinventiones eorum contra Dom