comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quatriduanus uͦ mortuus ut longa p̾mentis sepule̾ claustra
euade̾ posset. fremuit sꝑu ib̾e: turbauit se ipłum. lacrimas
fudit. Rursum fremuit ac magna uoce clamauit. Lazare ue¬
ni foras. Et sic tandem qui erat desꝑatus discusso teuebrari
pondere. uitȩ luciq reoditur. Sed et hoc notandũ. quod ꝗa
publica noxa: publico eget remedio. Leuia aut̃ peecata. leui¬
ori et secreta queunt penitencia deleri. Puella indomo iacenꝰ
paueis arbit᷑is exurgit. eisdemq uehem̾ter ut nemii id ma¬
nifestent: p̾cipitur. luuenis excra porcã turba multa comi¬
tante: atq intuente suscitatur. Laarus de monumto
uocatus antantũ populis in notuit. ut ob eoꝵ qui uidere
testimoniũ plurimȩ domino turbȩ cum palmis occurrerent.
et multi ꝓpter illum abirent ex iudxis. et crederent mib̾m.
Quartum uero mortuũ nuntiante discipulo du̾s audiuit. sed

Expanded text:
Quatriduanus vero mortuus, ut longa praementis sepulcri claustra Quatriduanus vero mortuus, ut longa praementis sepulcri claustra evadere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras. Et sic tandem qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens paucis arbitris exsurgit, eisdemque vehementer ut nemini id manifestent praecipitur. Juvenis extra portam, turba multa comitante atque intuente, suscitatur: Lazarus de monumento vocatus in tantum populis innotuit, ut ob eorum qui videre testimonium plurimae Domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum nuntiante discipulo Dominus audivit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
uel faciendo illicita: seo ipsa peccandi consuetudine se quasi
sepeliendo corrumpunt. Uerum nec adhos erigendos inuror
fit uirtus et gr̾a saluatoris. si tam̃ adsint cogitationes sollici¬
tȩ. quȩ suꝑ eoꝵ salute uelut deuoce xꝑo sorores inurgilant.
Nam adhoc inciandũ resuscitauit lazarum .iiͦii. diesinmo¬
num̃co habentẽ. et sorore attestance iam fecentẽ. quia niirũ
pessima noxios actus solec fama comitari. Nocandũ aut̃ quod
mereatur penitentis feruor insistat. Nam leuiores et cotidiani
erratus: leuioris penitentiȩ possunc remedio curari. Iuod oc¬
culte uolens ostendẽ dominus: iacentẽ in cone laui mortuam
facillima ac breuissima uoce resuscitauit dicens. Puella surge.
Quã cẽ ob facilitatẽ resuscitandi.iam mortuã fuisse negaue¬
rat. Delatum aut̃ foras iuuenẽ mortuum pluribus ut reiul¬
uiscẽ debeat dieꝰ tis corroborat: cum ait. Iuuenis tͥ dico surge.

Expanded text:
vel faciendo, illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine se quasi vel faciendo, illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute velut devotae Christo sorores invigilent. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies in monumento habentem, et, sorore attestante, jam fetentem , quia nimirum pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quodmereatur, poenitentis fervor insistat. Nam leviores et quotidiani erratus levioris poenitentiae possunt remedio curari. Quod occulte volens ostendere Dominus jacentem in conclavi mortuam, facillima ac brevissima voce resuscitat dicens: Puella, surge. Quam etiam ob facilitatem resuscitandi jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem mortuum, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge.
Abbreviated transcription (Latin):
D testimoniũ quidẽ uerȩ resuscitacionis dari puellȩ man
ma putaretur: ab incredulis. Sed ec si quis asꝑali morte resur.¬
rextt. Felesti necc̃ẽ ẽ. inox pane sacietur. et duini seilic̃ uerbi
et sacroscĩ altaris particeps effeetus. Nam ureca moralẽ in¬
telloe bũ tres illi mortui quos saluator incorporib susertauit᷑. t̾a
geuera resurrec hionis aĩarum significant. Diquidẽ ĩmulli
consensũ malȩ delecꝰ tationi p̾bendo latente tantũ cogitaci¬
one peccati. sibi mortem consciseunt. Sed tales iuificare se
ris elatam: sed indomo mortuã. quasi uituĩ secreto ineorde
ipsum malum quod delectantur explendo mortuũ suũ quasi
excra portas esfert̃. et hos se si penreeant resuscitare demonstranꝰ.
Susrtauit iuuenẽ filiũ iuduȩ extra portas eiuitatis elatum.
et reddidit matͥ suȩ. quia resipiscentẽ a peecati tenebris ani¬
mam uitati resticuit eccłȩ Iuidam u̾o non solum cogita ndo

Expanded text:
d testimonium quidem verae resuscitationis dari puellae mandma, sed veritas crederetur. Sed et si quis a spiritali morte resurrexit, coelesti necesse est mox pane satietur, et divini scilicet verbi, et sacrosancti altari particeps effectus. Nam juxta moralem intellectum, tres illi mortui, quos Salvator in corporibus suscitavit, tria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo, latente tantum cogitatione peccati, sibi morras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde ipsum malum, quo delectantur exempla mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hos se si poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas civitatis elatum, et reddidit matri suae, quia resipiscentem a peccati tenebris animam unitati restituit Ecclesiae. Quidam vero non solum cogitando,
Abbreviated transcription (Latin):
gelii breuit̾ insinuandum censuiius. E uoa po¬
mane urbi elarum cdei ueri lumen predicante beato
petro apostolo fuisset exortum. adeo sermo uettadᷤ
nonusoꝵ mences placido illustrabat auditu ut eotidie
andiencib eũ nulła usquã sactetas fieret. Unde neꝙ
auditio eis susffcit: secd mareũ discipulũ eius omnibus

Expanded text:
bendi, breviter insinuandum esse censuimus. Cum Romanae urbi clarum veri Dei lumen praedicante beato Petro apostolo fuisset exortum, adeo sermo veritatis universorum mentes placito illustrabat auditu, ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio sola eis suffecit, sed Ma
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliante dei gr̃a composimmis: constat esse facti¬
tatũ. Orantẽ ꝓ nobis scĩtatem tuã: cxlestis semꝑ
grã ꝓcegat. Sed et hoc ante omĩa cune̾tos qͥ hȩc
forte leeturi sunt dep̾cor in domino. ut ꝓmeis eccor¬
poris et ammȩ fragilitatib apud pium iudicem
int̾eessores existẽ dignentur. Explicit ꝓlogus.¬

Expanded text:
s auxiliante Dei gratia composuimus, constat esse factitatum. Orantem pro nobis sanctitatem tuam coelestis semper gratia protegat. Sed et hoc ante omnia cunctos qui haec forte lecturi sunt deprecor in Domino, ut pro meis et corporis et animi fragilitatibus, apud pium Judicem intercessores existere dignentur.
Abbreviated transcription (Latin):
na uircitũ ẽ. & iãne nos degenerationes aͦnis sermus questiones
et quomͦ natus sit humanȩ infirmitatis comtemplacione ẽt quan
Non licet mͥ seire generationis seriẽ: nõ sicet tam̃ nescire gena¬
tionis fidem. Et conminatus ẽ. eis ne ẽui dicerent de illo. Et cep̃
HDeuro se ante paslinẽ et resurrectionẽ noluit p̃dicari ut cõple
ptca to sangnis sacram̃to: oportunuis apłis diẽt. E unces aut̃ docece oeꝰ
gentes baptizantes eos in nomine patris et filii et sꝑe scĩ. Quia nũ ꝓ
desset eum publice p̾licari. et euis uulgari inpopulis maiestatẽ
quẽ post paululũ flagellatũ uisuri sint. et crucifixũ multa
pati asenioribus et scribis et pͥncipibus sacerdotũ. Et notandũ
quod eum qui multa pati occidi et resurge̾ debeat filium
hõis appellat. quia passo incarne xꝑo: dimnitas impassibiliᷤ
mansit. Et app̾hendens eũ petrus: cepit increpare eumi.

Expanded text:
ma uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiones, ma uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiones, et quomodo natus sit, humanae infirmitatis contemplatione Non licet mihi scire generationis seriem, non liceat tamen nescire generationis fidem. Et comminatus est eis, ne cui dicerent de illo. Et coepit irco se ante passionem et resurrectionem noluit praedicari, ut, completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnes gentes, baptizantesnon prodesset eum publice praedicari, et ejus vulgari in populis majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et crucifixum, multa pati a senioribus et scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum quod eum qui multa pati et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat, quia, passo in carne Christo, divinitus impassibilis mansit. Et apprehendens eum Petrus, coepit increpare eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciã int̾rogat. ne uidelicet illoꝵ confessio nõ u̾itatis agnitione
ꝓbata. sed uulgi udeatur opimone firmata. nec cõꝑta crede. sed in¬
star herodis de auditis hesitare putentur. unde et pecro sexꝑm consi¬
tenti: scd̃m matheũ dicit. Quia caro ec sangͥs nõ reuelauit tͥ hoc est¬
tur. Quales fuisse apostolos secunda sua interrogatione dñs ostendit. Nãsce
Tunc dicit illis. uos uero quem me esse dicitis:.
Ittende enĩ prudens lector quod ex consequentib texcuq ser¬
monis: apostoli nequaꝗͣ homines sed dii appellentur. Cum .i.
Arcisset quẽ me dicunt e̾ẽ. hoĩes: subiecit. Uos uͦ quẽ me ee̾. dicitᷤ:
Et illis ꝗa hõies sunt humana opmantib. uos qui dii estis quem me
ẽẽ. existimatis: Respondens petrus: ait. Tues xꝑe.
icet ceceri apostoli sic̃ ait sciant: pecrus tam̃ respondit ꝓ ceteriᷤ.
Complerus ẽ. itaq omĩa: qͥ et naturam et nom̃ expressit. In qͦ sum¬

Expanded text:
tiam interrogat, ne illorum videlicet confessio, non veritatis agnitione probata, sed vulgi videatur opinione firmata, nec comperta credere, sed instar Herodis de auditis haesitare putentur. Unde et Petro se Christum confitenti, secundum Matthaeum, dicit: Quia caro et sanguis non revelavit ttur; quales fuisse apostolos secunda sua interrogatione Dominus ostendit. Nam sequitur: Tunc dicit illis: Vos vero quem me dicitis esse? Attende enim, prudens lector, quod ex consequentibus textuque sermonis, apostoli nequaquam homines, sed dii appellentur. Cum enim dixisset: Quem me dicunt esse homines, subjecit: Vos vero quem me dicitis esse? Illis quia homines sunt, humana opinantibus, vos qui dii estis, quem me esse existimatis? Respondens Petrus, ait: Tu es Christus. Licet caeteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae caeteris. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo sum
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis infirmatur et ego uon infirmor᷑. Quis scandalitatur etego
nõ uror: ꝑfeetus quippe p̾dicator ut exemplũ daret abstinentie.
eruee̾ portabat ineorpore. et ꝗa ise trahebat damna infirmitati alienȩ:
erueem portabat ucorde. Qui eiũ uoluerit animã suam saluam
facere. ꝑ det eam. Nui autem ꝑ anmam suam propter me et ꝓꝓ

Expanded text:
Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? Perfectus quippe praedicator ut exemplum daret abstinentiae crucem portabat in corpore, et qui in se trahebat damna infirmitatis alienae crucem portabat in corde. Qui enim voluerit animam suam salvam facere, perdet eam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
phenicis: imitatus herodẽ patrẽ qͥ in honorẽ augusti ex saris: a¬
pellauit cȩsareã quȩ pͥus turris stratonis dicebatur. & ex nomi¬
fontes. unũ nomine ior. alterũ nomine dan. Qui simul mixci ui¬
m̃ iordanis effitiunt. Et in uia int̾rogabat discipulos suos dic̾n᷑.
Quẽ me dicunt ẽẽ. homines: Qui respondert̃ direntes. Alis ioban

Expanded text:
ti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius turris Stratonis vocabatur: et ex nomifontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
sed spelunica latronis est: quando relieta innocencia et simpliettate
sc̾itatis illud eonatur agere unde ualeat ꝓximis nocere. Et eũmane
transirent: iudert̃ ficum aridam facꝰtam aradicibus.
on rami tantũ aut stipes infruetuosȩ fici sed ipsa &̃ radix arefa¬
ciendo sentenciã diuinȩ inse reꝓbacionis ostendit. Et iob̾ns ait.
quia securis ad radicẽ arboꝵ posita ẽ. Arefacta ẽ. itaq ficus ara¬
dicibus. ut ostenderecur gens impia nõ adcempus uel ex parte corri¬
pienda ext̾noꝵ incursibus. et mox miser aute domino post actam
penitenciã pͥsee restituenda lib̾tati ut sepe factum saera bistoria re¬
fert: sed c̨t̾na potus damnacione ferienda. Arefacta ẽ. radicitus ut
intimarecur nefanda plebs nõ solũ bumana gła forinsecusuerũ&̃
diuino intus fauore funditus e̾ẽ destituenda. Nam et salutem ui¬
tamq quã acciꝑe poterat incęlis: et quã iam ꝑceꝑat patriam

Expanded text:
sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sed spelunca latronum est, quando, relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere, unde valeat proximis nocere. Et cum mane transirent, viderunt ficum aridam factam a radicibus. Non rami tantum aut stipites infructuosae fici, sed ipsa etiam radix arefiendo, sententiam divinae in se reprobationis ostendit. Et Joannes ait quia securis ad radicem arborum posita est . Arefacta est itaque ficus a radicibus, ut ostenderetur gens impia, non ad tempus vel ex parte corripienda externorum incursibus, et mox, miserante Domino, post actam poenitentiam priscae restituenda libertati, ut saepe factum sacra historia refert; sed aeterna potius damnatione ferienda, arefacta est radicibus, ut intimaretur nefanda plebs non solum humana gloria forinsecus, verum etiam divino intus favore funditus esse destituenda. Nam et salutem vitamque quam accipere poterat in coelis, et quam jam perceperat patriam,
Abbreviated transcription (Latin):
seuerans adiuuet. Et docebat eqs dicens. Nonne scriptum est quia
domus mea domus orationis est omnibus gentibus:
Omnibus inquit gentibus non imi genti iudex. nec ĩ uno iħerolime
urbis loco: sed in toto orbe terrarum. Et nequaquã tauroꝵ et arie
ui adaccipienda munera in templo residebant: ꝓfecto quia qͥ¬
busdam non dantibus lesiones exquirerent: dubiũ ñ erat. Domꝰ
ergo orationis spelunca latronũ facta fuerat. quia adhoc in templo
assistere nouerant: ut aut nõ dantes studerent mumera corporalit̾
ꝑsequi: aut dantes spalit necare. Templum quoq et donius dei est
ipsa mens et consciencia fidelium. Que si quando mlesione ꝓrimi
ꝑuersas cogitaciones ꝓfert: quasi inspelunca latrones resident. Et
simplicit᷑ gradientes int̾ficiunt: quando in eis qͥ in nullo sunt lefio¬
onis gladios defigunt. Dens enim fidelium nõ iam domus orationi

Expanded text:
perseverans adjuvet. Et docebat, dicens eis: Nonne scriptum est quia perseverans adjuvet. Et docebat, dicens eis: Nonne scriptum est quia domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus? Omnibus, inquit, gentibus non uni genti Judaicae, nec in uno Jerosolymae urbis loco, sed in toto orbe terrarum, et nequaquam taurorum et hirui ad accipienda munera in templo residebant, profecto quin quibusdam non dantibus laesiones exquirerent, dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latronum resident. Et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium non jam domus orationis,
Abbreviated transcription (Latin):
in mare. Nerum quia montis nomine ñ niiquã diabolus signifi¬
catur iudelicet ꝓpt̾ suꝑbiã qua se contra d bͣminũ ercgit. et esse
uult similis altissimo. Mons ad p̾eꝓcũ eoꝵ qui forces sunt in fide
scĩs in mundus sꝑc ab eoꝵ corde reppellitur qui ad uitã sunt p̃or¬
dinati. et inturbulentis amansq infidelium mentibus uesanam
suȩ tyrannidis exerc̃ẽ ꝑmittit. Non quo ibi et antea sedem regnũq
nõ babuert. sed ꝗa tanto acus in eos quoslit et deseuit. quanto
amplius se dolec alesione pioꝵ fuisse depulsum. Cui suuile est
illud apocalipsis. Et secundus angelus tuba cecinit. Et ecce tã¬
quã nions magnus igne ardens missus ẽ. in mare. Canente etenĩ
augelo tuba mons igne ardens imssus ẽ. in mare. qa p̾dieante
fidelium purificatio. ut nõ tantũ peccata quȩ merant diumitus in¬
nnssa conpunctio tollat. sed &̃ ne hec ultra repetant diuina ineis gr̃a ꝑ

Expanded text:
in mare. Verum quia montis nomine nonnunquam diabolus signifiin mare. Verum quia montis nomine nonnunquam diabolus significatur, videlicet propter superbiam qua se contra Deum erigit, et esse vult similis Altissimo, mons ad praeceptum eorum qui fortes fide nctis immundus Spiritus ab eorum corde repellitur, qui ad vitam sunt praeordinati, et in turbulentis amarisque infidelium mentibus vesaniam suae tyrannidis exercere permittitur. Non quod ibi etiam antea sedem regnumque non habuerit, sed quia tanto acrius in eos quos licet desaevit, quanto amplius se dolet a laesione piorum fuisse depulsum. Cui simile est illud Apocalypsis: Et secundus angelus tuba cecinit, et ecce tanquam mons magnus igne ardens missus est in mare . Canente etenim angelo tuba, mons igne ardens missus est in mare, quia, praedicante fidelium purificatio, ut non tantum peccata quae inerant divinitus immissa compunctio tollat, sed etiam ne haec ultra repetant, divina in eis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
cła gesta siuit. siẽ &̃ de factis ipsius xͥ. dei et domini nri seriptu
nr̃a ra testatur. Unde et hoc quoq fieri potusse ut mons ablatus de
terra mirttereretur in mare: si necessitas od fieri poposcilłet. Qnomͦ
legimnus fac tum p̾cibus beati patͥs gregori necessariȩ pont. antis¬
tis uiri uircutib et meritis eximi: ut mons int̾ra tantũ loco
cedẽt. quantũ incolȩ eiuitatis opus habebarot. Cum enĩ uolenꝰ
edificare ecclam in loco apto uideret eũ angustiorẽ ex̃. quã res
exigeret: eoquod ex ina parce inpe maris exalio monte pocio
eoartarecur: uenit noete ael locum. et genibus flexis am monint
dominũ ꝓmissionis suȩ ut montẽ longius necta fidem petentiᷤ
atgeret. Et mane fac̾to reuersus inuenit nntũ spati reliqͥlse
structoribus eccłe quantũ opus. habͥerant. Poterat gͦ hie pote¬
rat alius quis eiusdẽ meriti uir s ħ oportunitas extgisset impe¬
trare a domino nĩto fidei ut oẽ mons tolleretur et mitterecur

Expanded text:
 gesta, sicut etiam de factis ipsius Christi Dei et Domini nostri Scriptura nostra testatur. Unde et hoc quoque fieri potuisset, ut mons ablatus de terra mitteretur in mare, si necessitas id fieri poposcisset. Quomodo legimus factum precibus beati patris Gregorii Neocesareae Ponti antistitis, viri meritis et virtutibus eximii, ut mons in terra tantum loco cederet, quantum incolae civitatis opus habebant. Cum enim volens aedificare Ecclesiam in loco apto, videret eum angustiorem esse, quam res exigebat, eo quod ex una parte rupe maris, ex alia monte proximo coarctaretur, venit nocte ad locum, et genibus flexis admonuit Dominum promissionis suae, ut montem longius juxta fidem petentis ageret. Et mane facto reversus invenit montem tantum spatii reliquisse structoribus ecclesiae, quantum opus habuerant. Poterat ergo hic, poterat alius quis ejusdem meriti vir, si opportunitas exegisset, impetrare a Domino, merito fidei, ut etiam mons tolleretur et mitteretur
Abbreviated transcription (Latin):
cdentẽ et manentẽ suꝑ eum: hie est qui baptizat
insꝑu seõ. Et ego iudi: et testimoniũ phibeo quia hie
ẽ filius dei. baptizamur autẽ adomino in spu sanc̃bo.
non solum cum indie baptismatis fonte uite inremissionẽ pec¬
catoꝵ abluimur: uerũ ẽ coudie cum ꝑ grãm eiusdem

Expanded text:
manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Et ego vidi et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. Baptizamur autem a Domino in Spiritu sancto, non solum cum in die baptismatis fonte vitae in remissionem peccatorum abluimur, verum etiam quotidie cum per gratiam ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
nuntur aut̃ eeli nõ reseratione elem̾coꝵ s sꝑalib¬
occulis quib et ez echiel inpͥncipio luminis sui aꝑ¬
tos eos esse cõmemorat. Sedit quoq suꝑ caput iħu.
loc et enim mediatori dei ethominũ donũ est specia¬
insignia uircutum et miracula facienda. aliquan¬
do grã sꝑs confercur. aliquando tollitur. Qiuibus tũ
adoꝑationẽ pietatis et iusticie. ad amorẽ dei et ꝑximi
conseruandum: numquã grã sꝑe ab est. Unde de illo
ꝓmttitur: dicente eis dño. uos aut̃ cognoseetis eum.
ꝗa apud uos manebit: et in uobis ent. uerũ spet᷑ialit̾
indomino sꝑe manet semꝑ: nõ quomͦ in elec̾bis eiis¬

Expanded text:
riuntur autem coeli non reseratione elementorum, soculis, quibus et Ezechiel in principio voluminis sui apertos eos esse commemorat. Sedit quoque columba super Hoc etenim Mediatori Dei et hominum donum est speciainsignia virtutum et miracula facienda aliquando gratia Spiritus confertur, aliquando tollitur. Quibus tamen ad operationem pietatis et justitiae, ad amorem Dei et proximi conservandum, nunquam gratia Spiritus abest. Unde de illo Spiritu promittitur, dicente eis Domino: Vos autem cognoscetis eum quia apud vos manebit, et in vobis erit . Verum specialiter in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
riplicem obcausam saluator ab iohanne accep̃
baptisinũ. Primo. ut ꝗa homo natus erat: omnemi
iusticiã et humilitate̾ legis impleret. Secundo. ut
baptismatesuo iohanns baptisma cõpbaret. Tercio.
ut iordams aquas sc̃ificans. ꝑ descensionem columbe
Et statu ascendens cle aqua: uidit aꝑtos celos etsꝑu¬

Expanded text:
Triplicem ob causam Salvator a Joanne accepit baptismum. Primo, ut, quia homo natus erat, omnem justitiam et humilitatem legis impleret. Secundo, ut baptismate suo Joannis baptisma comprobaret. Tertio, ut Jordanis aquam sanctificans, per descensionem columbaeEt statim ascendens de aqua vidit coelos
Abbreviated transcription (Latin):
archana sacram̃ti. quod filius dei et̾nus allum ꝓcohuoie
ex iurguie. cdenuo natus ee̾t in mundum. ddeo pan¬
lanͣ pagnitionẽ głifieate humauitatis. intclueen¬
dierant inficdem chiuinȩ et̾nitatis. Quib tam̃ asi
latent᷑ quodãmͦ ac uelato sermone cdmñ hẽ ee irerã
declarat: qum eũ sꝑu seõ baptiraturũ ee confirmat

Expanded text:
arcana sacramenti, quod Filius Dei aeternus homine assumpto arcana sacramenti, quod Filius Dei aeternus homine assumpto ex Virgine denuo natus esset in mundo, sed paulatim, per agnitionem glorificatae humanitatis, introducendi erant ad fidem divinae aeternitatis. Quibus tamen quasi latenter quodam modo ac velato sermone Deum hunc esse verum declarat, dum eum Spiritu sancto baptizaturum esse confirmat.
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑi ẽe putauert᷑. quod idẽo iohns negat: recꝰ be se
indignum ẽe ad soluendã corrigiam euis calcia¬
menci deu̾ciat. Ac si aꝑte dicat. Ego reclemptoris
uestigia denudare non ualeo: ꝗa sponsi nomen
mͥ inmeritus nõ usurpo. Quod tam̃ intelligiet alit̾
pocest. Quis enĩ nesciat quod calciam̾ta ex mortuis
animalibus fiant᷑. In carnatus uero clominus ue¬
niens quasi calciatuis apparint. qui indiuinicate
sua morticina nr̃e corruptionis assumpsit. Sed huiꝰ
incaruationis misterium. humandͥs occuloͣs pene¬
trare nõ sufficit. Inuestigari enim nullatenus potͣ
is qui mitiũ non habet. et ex istit et concipitur.
orrtgia ꝙͦ calciamti: est ligatura misterii. Loh̾us
ntaq solux̾ corrigiã calciam̾ti eius nõ ualet:
quia incarnationis ens misteriũ nec ipse muesli¬
gare sufficit: qui hane ꝑaꝑhetie sym agnouit. Ego¬
ac cͥei filium: sed tancũ urum se foreuremꝓre¬
dicat. Hon enĩ rudes adhue auditores tanti capiebãt

Expanded text:
oannes negat, recte se indignum esse ad solvendum corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immeritus non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest: Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calceatus apparuit, qui in divinitate sua morticinia nostrae corruptionis assumpsit. Sed hujus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investigari enim nullatenus potesis qui initium non habet et existit et concipitur. Corrigia ergo calceamenti est, ligatura mysterii. Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis mysterium nec ipse investigare sufficit, qui hanc per prophetiae spiritum agaut Dei esse Filium, sed tantum virum se fortiorem praedicat. Non enim rudes adhuc auditores tanti capiebant
Abbreviated transcription (Latin):
uerit: mox solutus carne regna possit intrare celestia.
Alioqum quomͦ cunc apirentur dño eeli. Qui eum homo
fierec et habitaret nobiseum int̾ra. celum parit᷑ diuina
poteneia continebat et t̾ram. Secl et hoc quod uox pater¬
na de celis intonuit. tues filius m̃s dilee̾lus inte cõplacui:
nõ ipse filius quod nesciebat docetur. s nobis quod ere¬
ddere debeaniis ostenr̃. Ipsum uideliçet qui eũ alis bap¬
scõ ueracit̾ baptrare ualentẽ. Nos quoq nox eadem
dociit ꝑ aquam ablucionis et sꝑm sc̃ificatronis dei:¬
tlei posse filios effici. En otquot enĩ receꝑunt eum:
cdedit eis potestatẽ filios dei fieri. Bene aut̃ inspetre
insinuaret quia simplicia corda querit. nec habita¬
re cdignatur in m̾tib impuris. qualis fut symon ille
cui dicebat petrus. Non est tͥ pars neq sors insermo¬
ne hoc. In felle enĩ amarituomis et oblzatione uuqͥtatiᷤ iuideo te ẽtẽ.

Expanded text:
verit, mox solutus carne regna possit intrare coelestia. verit, mox solutus carne regna possit intrare coelestia. Alioqui quomodo tunc aperirentur Domino coeli, qui cum homo fieret et habitaret nobiscum in terra, coelum pariter divina potentia continebat et terram? Sed et hoc quod vox paterna de coelis innotuit: Tu es Filius meus dilectus, in te complacui, non ipse Filius quod nesciebat docetur, sed nobis quod credere debeamus ostenditur: Ipsum videlicet qui bapiritu sancto baptizare valentem. Nos quoque vox eadem docuit per aquam ablutionis et spiritum sanctificationis Dei posse filios effici. Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Bene autem in specinsinuaret quod simplicia corda quaerit, nec habitare dignatur in mentibus impuris, qualis fuit Simon ille cui dicebat Petrus: Non est tibi pars, neque sors in sermone hoc; in felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse .
Abbreviated transcription (Latin):
euis. gloriã quasi unigeniti apatre: plenũ gr̃e et m̃tacis.
Ianet autẽ in illo sꝑe nõ exeo tantũ tempore qͦ
baptiratus est miordane:. sed ex illo potuis quo
inutero eoncepcus est unrgginali. Nam quod in bap¬
tiratũ descendẽ uisus ẽ. sꝑe: signũ erat conferende
nobis inbaptismo gr̃ẽ sꝑalis. quib in remilsionem
peccatoꝵ exaqua et spuscõ regen̾atis. amplior eiusdem
Sicut hoc etiã quod petrus aꝑtos uidit celos post baptis¬
ma nr̃i utiq grã fac̾tum ẽ. quib ꝑ lauae̾rũ unchȩ re¬
geuerationis: ianua panditur regni eglestis. quȩ pee¬
cantibus quondã ꝓthoplastis. ac ꝑadiiso ereclis. toto ge¬
nen humano interpositis cherubm et flãmeo gladio
clausa est. Extingͥtur namq hȩc flamina eiq fide¬
lum. cum aquis uitalibus tinguntur. Reconciliatur an¬
gelicis sꝑib cum ad pacẽ sui redierit conditoris. ad eo
ut si p̾cepta fidei sacram̃ta puro corde et corpore serua¬

Expanded text:
Patre, plenum gratiae et veritatis . Manet autem in illo Spiritus, non ex eo tantum tempore quo baptizatus est in Jordane, sed ex illo potius quo in utero conceptus est virginali. Nam quod in baptizatum descendere visus est Spiritus, signum erat conferendae nobis in baptismo gratiae spiritualis, quibus in remissionem peccatorum ex aqua et Spiritu regeneratis amplior ejusdem s vidit post baptisma, nostri utique gratia factum est, quibus per lavacrum undae regeneratricis janua panditur regni coelestis, quae, peccantibus quondam protoplastis ac paradiso ejectis, toti generi humano interpositis cherubim et flammeo gladio clausa est. Exstinguitur namque haec flamma cuique fidelium, cum aquis vitalibus tingitur. Reconciliatur angelicis spiritibus, cum ad pacem sui redierit Creatoris, adeo ut si percepta fidei sacramenta puro corde et corpore serva
Abbreviated transcription (Latin):
suit malachiȩ quã ẏsaig. quid opus erat ut emẽ¬
darec marcus. cũ aliud palio sibi nom̃ occurrenꝰ
ase seriptũ legilsec᷑. Ac non potius sequens auc
nobis ille utiq sentiebat: ita hoc scriptum relinqͥ¬
rec sic̃ eum ammonendo consticuerat ei dominꝰ.
sune & usaiȩ deputaremus quod ꝑ malacbiã die¬
lum inuenimius. Fuit iob̃ns indeserco bapti⁊ ans et¬

Expanded text:
sint Malachiae quam Isaisint Malachiae quam Isaidaret Marcus, cum aliud pro alio sibi nomen occurrens a se scriptum legisset? ac non potius sequens auctnobis ille utique sentiebat, ita hoc scriptum relinqueret? Sic enim admonendo constituerat ei Dominus sime, etiam Isaiae deputaremus quod per Malachiam dictum repperimus. Fuit Joannes in deserto baptizans, et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicabat. ut incarne natum uerbum pat̾s precuite¬
bat: uerbo p̾dicationus inbapcismũ penitencie quo
peccata soluuntur: precurrẽt suo baptismate quo pec¬
cata solui nõ possunt. Et baptiraibantur ab illo inior¬
dane flumine confitentes peccata sua.
xemplum conficendi peccata. ac meliorem uitã
promittendi eis qui baptisina acciꝑe desiderant.
sicut &̃ predicante paulo inepheso. multi eredenti¬
um ueniebant confitentes et anmiͥtiantes actus suo.
quatinis ab clieata uĩta ueteri: renouari me reneur tre¬
Unde cobeato pecio ostensis in linteb es lesl cluersi gene¬
nla inantibus: dic tum est. Surge petre. oceideet
mananca. Quod ẽ aꝑte licere. Occide inficheles abeo
moo erant prius ab remuntiecione seculatiã etoniᷤᷤ¬
sroue pue religionis. ac sic fidei xpiae sacrane ueis
mbutos: in sc̃e eccłe menbra cõnmũta. Et erat isr̃¬

Expanded text:
s praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae quo peccata solvuntur praecurrerit suo baptismate, quo peccata solvi non possunt. Et baptizabantur ab illo in Jordane flumine, confitentes peccata sua. xemplum confitendi peccata, ac meliorem vitam promittendi, datur eis qui baptisma accipere desiderant, sicut etiam praedicante Paulo in Epheso multi credentium veniebant confitentes et annuntiantes actus suos, quatenus, abdicata vita veteri, renovari mererentur  beato Petro ostensis in lineo coelesti diversis generis animantibus dictum est: Surge, Petre, occide et manduca . Quod est aperte dicere: Occide infideles ab eo quod fuerant prius, ab renuntiatione scelerum et promissione piae religionis, ac sic fidei Christianae sacramentis imbutos in sanctae Ecclesiae membra commuta. Et erat J
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qͦq legis et ꝓpharũ suserpiendam uenerandaq
pronoeat. Ne si qui uixca beretieos aut uriers so¬
lum mͦ testam̃tum aut solũmͦ nouum suscipet: abi¬
emus atestam̃to dei remaneret. Ecer mitto angelũ
ta heresim origenie. sed offit᷑ii dignitate. Angloꝰ
Aenĩ grece. latine nuntius dicitur. Quo n omine
recte appellari pocuit homo ille qui missus ficit adeo. ut
testimoniũ ꝑbibet de lumine. et uenientẽ incarne do¬
minum mundo n̾ciaret. Nec miraudũ mistice anglm̾
nominari eum. quo uit̾ uatos mulierũ nemo maior
surrȩxit. eũ constet om̃s qui sacerdoeii gradu ritefun¬
gundur. ob eĩgłirandi offit᷑ium angelos posse uocari.
Dicente ꝓpħa. Labia sacerdotis eustodient scientiã. et
legem requirent ex ore suo: quia angłs domini exer

Expanded text:
etarum suscipiendam venerandamque provocat, ne si qui juxta haereticos aut Vetus solummodo Testamentum, aut solummodo Novum suscepisset, alienus a testamento Dei remaneret. Ecce mitto angelum ta haeresim Origenis, sed officii dignitate. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Quo nomine recte appellari potuit homo ille qui fuit missus a Deo ut testimonium perhiberet de lumine , et venientem in carne Dominum mundo nuntiaret. Nec mirandum mystice Angelum nominari eum quo inter natos mulierum major nemo surrexit , cum constet omnes qui sacerdotii gradu rite funguntur ob evangelizandi officium angelos posse vocari, dicente propheta: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd aliud quã uenienti dnõ ad corcla audientiũ uiã
ꝑat. ut hȩc uis gr̃ę penecret. et lum̃ ueritatis illustret.
ut rectas dño semitas faciat. dum mundas mani¬
mo cogitationes ꝑ sermonẽ bone p̾dicationis format.
Sane nocandũ quod ex testimoruis ꝓphetieis quȩ posu¬
it mareus: unũ solummͦ mẏsayͥa. aluid uero in¬
uenitur in malachia. Nec tani᷑ falli aut fallere
putandus ẽ. euũ gelista qͥ hoc serqtũ dicat inysaia.
quod ysaias non scpserit. sed potius intesugenchõ. q̃a
ethno hec uerba quȩ de malochia posuit muemumul¬
cui o Saiar sensus tam̃ eoꝵ inueuitur mẽ saiae et inunu¬
us locis aliis et manfestus meo quod hie rse subao
emis. Quisem q̃ iudeat quanta sit miutraq senten¬

Expanded text:
udientium viam parat, ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, et rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format? Sane notandum quod ex testimoniis propheticis quae posuit Marcus, unum solummodo in Isaia, alterum vero invenitur in Malachia. Nec tamen falli aut fallere putandus est evangelista, qui hoc scriptum dicat in Isaia quod Isaias non scripserit, sed potius intelligendum quod etsi non haec verba quae de Malachia posuit inveniuntur in Isaia, sensus tamen eorum invenitur in Isaia, et in nonnullis locis aliis, et manifestius in eo quod hic ipse subjunxit: semi
Abbreviated transcription (Latin):
mens. et ipłe add tempus usq dĩce resurree tio¬
int eniangelizando ꝑtingit. Seripturus igiur
enu̾gelium mareus. congrue pͥmo omniũ ponit
testimonia ꝓpħarum quibus hoc futurum iam oli
pͥcmebant. Eteo cumnctis uera acsine scrłpulo duꝰ¬
bietatis suscipienda quȩ scriberet. intimarec iͥ
pͥncrpio. et udeos qui legem ac pohas suscepant
ad suscipienda &̃ euugelii sac ram̃ta que ipsori
Prophece p̾dixa̾nt instituit: etgentiles que p¬

Expanded text:
ipse ad tempus usque dominicae resurrectionis evangelizando pertingit. Scripturus ergo Evangelium Marcus, congrue primo omnium ponit testimonia prophetarum quibus hoc futurum jam olim praecinebant. Ut eo cunctis vera ac sine scrupulo dubietatis suscipienda quae scriberet intimaret, quoprincipio et Judaeos qui legem ac prophetas susceperant, ad suscipienda etiam Evangelii sacramenta quae ipsorum prophetae praedixerant instituit, et
Abbreviated transcription (Latin):
inarcus filium dei. quẽ in pͥma iro luminis sui fron¬
te auẽborẽ eũgłi̾ et sponsorẽ regni confirmat
x̧t̾ni ubi uotanclum quod eu̾uglt̾ȩ seĩ qui dispẽ¬
sacionẽ nobis chñcȩ incarnationis seͥptam reli¬
quere. uno quidem sꝑu accensi ad offct᷑iũ seͥbendi
accesserunt. sed diuersum narrationis suȩ pri¬
mordium singuli. diuersumsstatuere termimun:
Mathens namq a natiuitate dominiea exordium sie¬
mens. adtem pus usꝙ dm̃cs resurree tionis sercem sue

Expanded text:
Marcus Filium Dei, quem in prima voluminis sui fronMarcus Filium Dei, quem in prima voluminis sui fronte auctorem Evangelii et sponsorem regni designat aeterni. Ubi notandum quod Evangelistae sancti, qui dispensationem nobis dominicae incarnationis scriptam reliquere, uno quidem spiritu accensi ad officium scribendi accesserunt, sed diversum narrationis suae primordium singuli, diversum statuere terminum. Matthaeus namque, a nativitate dominica exordium sumens, ad tempus usque dominicae resurrectionis ser
Abbreviated transcription (Latin):
propheta:¬
orferendum hoc enuangelii marci principi¬
um: principio mathei quo ait. Liber genera¬
tionis ih̃u xꝑi filii dauid filii abraham. atq ex
nis eum. secundus filium dei nominat. ut aminorib
paulatim ad maiora sensus nr̃ exurgeret: ac ꝑfidem
et sacramenta humanitatis assumpcȩ ad agnitionẽ
diuinȩ ȩt̾nitatis ascenderet. Apte qui humauam
erat generationem descripturus a filio hominis cep̃.
dauid uidelicet siue abrahe: de quoꝵ stirpe substanciã
carnis assumpsit. Apte is qui librum suum ab untio
eingelice predicationis in choabat. filium magis dei
rum et humanȩ erat naturȩ deprogeine patriarcha¬
rum siue regum ueritatem carnis susciꝑe: et dunnȩ fuit
potentiȩ enu̾glium inundo predicare. Enu̾glm qͥp¬
pe. bonum nunitiũ dicitur. Quod autem meluis ẽ.
nuntiũ quã penitentiã agite. adpropinquabit enim
regnum cȩloꝵ: Hominis est itaq humanitus nasei.
cupat: quem in carne uenientem asseuerat. Rec̾te

Expanded text:
prophetonferendum hoc Evangelii Marci principium principio Matthaei, quo ait: Liber generationis Jesu Christi, filii David, etc. Atque ex nis eum, secundus Filium Dei nominat, ut a minoribus paulatim ad majora sensus noster exsurgeret, ac per fidem et sacramenta humanitatis assumptae, ad agnitionem divinae aeternitatis ascenderet. Apte qui humanam erat generationem descripturus a Filio hominis coepit, David videlicet sive Abrahae, de quorum stirpe substantiam carnis assumpsit. Apte is qui librum suum ab initio Evangelicae praedicationis inchoabat Filium magis Dei rum et humanae erat naturae de progenie patriarcharum, sive regum, veritatem carnis suscipere, et divinae fuit potentiae Evangelium mundo praedicare. Evangelium quippe bonum nuntium dicitur. Quod autem melius est nuntium quam: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum ? Hominis itaque est humanitus nasci, cupat, quem in carne venientem asseverat. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
dix ꝑ omnes feltum mundi cardincs apostoloram prepollet a la¬
brtter sȩcribeati. Piuli sacratissimi quos aꝑc almo consecrauit sangui¬
nt̃ ȩecdeiorũ deputaute pͥnicipes.Hi funte oliuȩ aue gomi dño et can ⁊ͥ elabra
lũce mđlancza. pretlam celi duo luminaria fortia soluunt peccito um
celte. portas phimpĩ rescrait fidelibus. H abent suꝑnas porestatim
uudore sermone sedes. pandere splendentia limina pob superalt hde
lnites ꝑ aerus beatus catẽnarum laqueos xp̃o iubente rupit iur¬
bnlite custos ouilis. et doctor ecł. pastore. gregil. conselis suꝑ
msuim ecet ertt in astris religatũ fortiter. et quod resolun lon tert¬
ras arbitrio. erit solutũ suꝑ celi radiũ in fine mundenisidem plũ
siculi sron impae saulus buic doctor gentiũ. elestionis u coplẽ
sauatissimũ. in morte compar. in corona partictps ambo lincerne

Expanded text:
r omnes festum mundi cardines apostolorum prepollet alacriter Petri beati, Pauli sacratissimi, quos Christus almo consecrauit sanguine, ecclesiarum deputauit principes. 2. Hi sunt oliue due coram domino et candelabra luce radiantia, preclara caeli duo luminaria, fortia soluunt peccatorum uincula, portas Olimpi reserant fidelibus. 3. Habent supernas potestatem claudere sermone sedes, pandere splendentia limina poli super alta slimites. 4. Petrus beatus catenarum laqueos, Christo iubente rupit mirabiliter, custos ouilis et doctor ecclesiae pastorque gregis, conseruator er terram strincxerit, erit in astris religatum fortiter, et quod resoluit in terris arbitrio, erit solutum super caeli radium. in fine mundi iudex erit seculi. 6. Non inpar Paulus huic, doctor gentium, electionis templum sacratissimum, in morte compar, in corona particeps. Ambo lucerne
Abbreviated transcription (Latin):
tbi iam. et quod etiã resurgens eum cicatricibus non so¬
lum uidendum sed et tangendum postinodum osten¬
dit. sed secundum illam mesfabilem lucem qua illu¬
minat omuem hominen uenientem inhunc mun¬
dum. secundum quam lucet intenebris et tenebre eam nõ
comprehenderunt. Illuc nos precessit unde ad nos ueni¬
ens non recessit. et quo nos precedeus non deseruit. Illa
erit reuelatio tamquam uera galilea eum similes el erimꝰ.
ibi eum uidebimus sieuti et. Ipsa enim erit etiã beatior
transmigratio ex ilto seculo millam ȩternitatem: si eiꝰ
precepca sie amplectamur ut ad euis dexceram segre¬
gari mereamur. Tunc enim ibunt sinistri inconibusti¬
onem ȩcernam: iusti autem in uitam eternam lline il¬
luc transinigrabunt: et ibi eum uidebunt quomodo nõ
uident impii. Tollecur enim impius ut non uicdeat clari¬
tatem domini: et impu lumen non uidebunt. łbec et
autem inquit uita eterna ut cognoseant te unum dm̃

Expanded text:
uidebant et quod etiam resurgens cum cicatricibus non souidebant et quod etiam resurgens cum cicatricibus non solum uidendum sed etiam tangendum postmodum ostendit, sed secundum illam ineffabilem lucem, qua inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris et tenebrae eum non conprehendunt illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dexteram segregari mereamur. tunc enim ibunt sinistri in conbustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident inpii. tolletur enim inpius, ut non uideat claritatem domini, et inpii lumen non uidebunt. haec est autem, inquit, uita aeterna, ut cognoscant te unum uerum
Abbreviated transcription (Latin):
euu̾glt̾e narrantis quod ita factum sit. sed angeli ex mandato
ita abangelo et adomiuo dicłum sit: ꝓpheciee dietũ accipi¬
endum est. Galilea namq int̾precatur uel cransmigratio
uel reuelatio. Prius itaq sedm transmigrationẽ sigui¬
fieationis quid aliud occurrit intelligendum p̾eedit
uos iugalileam ibi eum uidebitis sicut dixit uobis. nisi quia xͥ grã de
populo nrahel transnugratura erat ad gentes quibus
apostoli predicantes enu̾glm̃ nullo mͦ crelerentur nisi eis
gitur ꝑ ibi eum uidebitis. id÷ ibi menbra eius inuenietił.
ibi iuuum corpus eius meis qui uos susceꝑuit agnoscetis.
Secundum illud aut̾ quod galilea int̾precatur reuela¬
tio non iam in forma serui intelligendum est. s in illa
inqua ȩqualis ẽ. patri quam promisit apud iohainẽ
dilectoribus suis cum diceret. Et ego diligam eum et ostendã
meipsum illi. Non utiq secundum id quod iudebant

Expanded text:
t ista non evangelistae narrantis, quod ita factum sit, sed angeli ex mandato t ista non evangelistae narrantis, quod ita factum sit, sed angeli ex mandato ed ita ut ab angelo et a Domino dictum sit, prophetiae dictum accipiendum est. Galilaea namque interpretatur vel transmigratio, vel revelatio. Prius itaque secundum transmigrationis significationem, quid aliud occurrit intelligendum, Praecedet uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Christi gratia de populo Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis gitur: ibi eum uidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohannem dilectoribus suis, cum diceret: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. non utique secundum id quod iam
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Et quiden matheus abisse discipulos dicit ingalileam: in¬
moncẽ ibiq domilũ uidisse et adorasse. et p̾ceptũ abeo accepisse
eundi docendi bapcitandi omnes gentes in nomine patris et
filii ec spiritus sancti. At camen inspecta aliorum euuangelis
tarum serptum docet eum sepius aute uisum discipulis maxi¬
me ipso die resurrectionis eius in iherosolimis et incastello e¬
maus. Quare ergo se iugalileani specialiter precessurum et ibi
adiscipulis uideudum predixit. cum neq ibi solum neq ibipri¬
mum uisus fuerit. Uideamus ergo cuius inisteris gratia secun¬
dum matheũ et marcum resurgens ita maudauerit: prece¬
dam uos ingalileam. ibi me uidebitis. Quod et si complecum
est: post multa complecum est cum sic mandatum sit. quam ꝗͣ
sine preiuiditio necessicatis ut aut hoc solum. aut hoe primũ
expectaretur fieri debuisse. Procul dubio gͦ qm̃ uox ista non

Expanded text:
rit. Et quidem Matthaeus abiisse discipulos dicit in Galilaearit. Et quidem Matthaeus abiisse discipulos dicit in Galilaeam, ibique Dominum vidisse et adorasse, et praeceptum ab eo accepisse eundi, docendi, baptizandi omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Attamen inspecta aliorum scriptura evangelistarum docet eum saepius antea visum discipulis: maxime ipso die resurrectionis ejus in Jerosolymis, et in castello Emmaus. Quare ergo specialiter se in Galilaeam praecessurum, et ibi a discipulis videndum praedixit, cum neque ibi solum, neque ibi primum fuerit visus? Videamus ergo cujus mysterii gratia secundum Matthaeum et Marcum resurgens ita mandaverit: Praecedam vos in Galilaeam, ibi me videbitis. Quod etsi completum est, tamen post multa completum est, cum mandatum sic sit quanquam sine praejudicio necessitatis ut aut hoc solum, aut hoc primum exspectaretur fieri debuisse. Procul dubio ergo, quoniam vox es
Abbreviated transcription (Latin):
comnend andum: Nisi quod precepcum obȩdientia. Obeoieutiã¬
uero signa fecintur. Iuter quȩ nocandum quod euugłm suũ mar¬
cus quanto tardius ceteris iehoauit: tantũ in longiora tempora
scribendo porrexit. Nam neq de natuutate ipsuis domini. aut
precursoris eius. neq deinfantia uel pueritia utrius libet eoꝵ aliqͣ
conmemorans. neq de diuinitate saluatoris altius seribens. excep¬
to quod eum incapite eiu̾głis sui filium dei nominat. Abinicio
eu̾uglicȩ p̾dica cionis quod ꝑ iohannem facꝰtum est cepit. et ad
illud usq tempus narrandi ꝑuenit. quo apoltoli idem eiuangłis
uerbum tocum pre dicando disseminauere ꝑorbem. Retat
sane questio non minima quomodo seripseret idẽ eu̾uglta dixiˢ¬
se mangłi mulieribus. Ite dicite discipulis enis et petro quia pre¬
cedit uos ingalileã ibi cum indebitis sieut dixit uobis. nec tamen
ibi iusum a discipulis dominũ in ullo postͥ euugelii su loeo reculi¬

Expanded text:
eptum obedientia, obedientiavero signa secuta sunt? Inter quae notandum, quod Evangelium suum Marcus quanto tardius caeteris inchoavit, tanto in longiora scribendo tempora porrexit. Nam neque de nativitate ipsius Domini aut praecursoris ejus, neque de infantia vel pueritia utriuslibet eorum aliqua commemorans, neque de nativitate Salvatoris altius scribens, excepto quod eum in capite Evangelii sui filium Dei nominat, ab initio evangelicae praedicationis, quod per Joannem factum est, coepit: et ad illud usque tempus narrando pervenit: quo apostoli idem Evangelii verbum totum praedicando disseminavere per orbem. Restat sane quaestio non minima, quomodo scripserit idem evangelista, dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus et Petro, quia praecedit vos in Galilaeam; ibi eum videbitis, sicut dixit vobis, nec tamen ibi visum a discipulis Dominum in ullo post haec Evangelii suo loco retule
Abbreviated transcription (Latin):
cantis ẽ stare auten pugnantis uel adiuuantis ẽ. Qiuia igitur redep¬
tor ur̃ assũptus ineȩlum hunc omnia uidicat. et ad exeremũ uidex
omniũ uenit. llune post assumpcionẽ marcus s edere describit. qͥa
post asuptionis sue glam iuoex in fine uidebit᷑. S tepbanus uͦ inlabore
certanine positus stantẽ uidit: quem adiutorẽ habuit. quia ut ste in
terra ꝑsecutoꝵ insidelitatẽ uinceret: pro illo decelo gra illius pugna

Expanded text:
stare vero pugnantis vel adjuvantis. Quia ergo Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post Ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in labore certaminis positus stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo illius gra