comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
horrescat. Nam cum ppostts delm¬
quimus eius ordinatiomi. qui eos
nobis p̾tulit obuiamus. Unde moy¬
ses cum contra se et aãton conque¬
ri popłm cognouisser: ait. Nos enm
quid sumus. nec contra nos est mur¬
di sunt beniuoli subdii. ut sic alie¬
nis bonis congruant: quatenꝰ hab̃e
et ꝓpria concupiscant. Sic ꝓximoꝵ
facta diligendo laudent: ut etiam
unitando multiplicent. Ne si in hoc
p̾sentis uite fastidio ad certamen ali¬
enum deuoti sautores. s pigri expec¬
tatores adsistant. et post certamen
sine braiuo remaneant. quo nunc
in certamine non laborant. Et tunc
eoꝵ palmas afflicti respiciant ĩ quo¬
rum nunc laborib ociose ꝑdurant.
ualde peccamus. si aliena bene gesta
ñdiligimus. S nichil mercedis agi¬
mus. si ea que diligimꝰ in qͣntum
possumus non imitamur. Dicendũ
ess beniuolis subditis. quia si uni¬
tari bona minime festinant. que
laudantes approbant. sic eis uirtu¬
tum sanctitas. sicut stultis expecta¬

Expanded text:
erhorrescat. Nam cum praepositis delierhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? nec contra nos est murdi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
tationis abstinentes. p̾positoꝵ uitã
nullo lingue gladio ꝑcutiunt. etiam
cum de imꝑfectione reprehendiuro.
Bomi subditi quando ꝓ infirmitate
sese abstinere uix possunt. ut excrema
quedam atq extertora p̾positoꝵ ma
la s tamen humiliter loquantur.
quasi oram clamidis silenter inci¬
dunt. Que uidelicet dum prelate
dignitati saltim innoxie. & latent̾
derogant. quasi regis suꝑpositi uestẽ
secant. S tamen ad semetipsos re¬
deunt. seq uehementissime uel de
tenuissima uerbi laceratione repre¬
hendunt. Unde et bene illic scͥptũ
est. Post hec dauid ꝑcussit cor suũ
eo qd abscidisset oram clamidis sa
da non sunt. etiam cum recte repre¬
hendenda iudicantur. Si quando
uero contra eos uel in minimis lin¬
gua labitur. necesse est ut ꝑ afflic¬
tionem penitentie cor p̾matur: qua¬
tenus ad semer ipsum redeat. Et cũ
pposite potestati deliquetit. eius contͣ
se uidicium a quo sibi p̾latus est ꝑ¬

Expanded text:
tationis abstinentes praepositorum vitam tationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora mala praepositorum, sed tamen humiliter loquantur, quasi oram chlamydis silenter incidunt: quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant; sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saudio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos, vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata est, p
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eoꝵ praua apud semetipsos
diuidicent. ut tamen diuino timo¬
re constricti ferre sub eis ingum re¬
uerentie ñ recusent. Qd̃ meliꝰ osten¬
dimus si dauid factum ad mediũ
deducamus. Saul quippe ꝑsecutor
cum ad purgandum uentrẽ spe¬
luncam fuisset ingressus: illic cũ
uiris sis dauid merat: qui iam
tam longo tempore ꝑsecutionis
eius mala tolerabat. Cumq enim
iuri sui ad feriendum saul accede¬
rent: fregit eos responsionib quia
manum mittere in xp̃m domini
non deberent. Qui tamen occulte
surrexit : et oram clamidis enis ab¬
scidit. Quid ꝑ saul nisi mali recto¬
res: Quid ꝑ dauid nisi bom subdi¬
ti designantur: Saul igit᷑ uentrẽ
purgare est. prauos p̾positos concep¬
tam in corde maliciam.usq ad oꝑa
miseri odoris ostendere. et cogitata
apud se noxia fact is exteriorib ex¬
sequendo monstrare. Dauid namq
saul ferire metuit. quia pie subdi¬
toꝵ mentes ab omni se peste obtrec¬

Expanded text:
sunt eorum prava, apud semetipsos sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat; cumque eum viri sui ad feriendum Saul incenderent, fregit eos reprehensionibus, quia manum mittere in christum Domini non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamydis ejus abscidit . Quid enim per Saul nisi mali rectores? Quid per David nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrec
Abbreviated transcription (Latin):
lericus ammonendus est qͣtinus
ssic uiuat. ut bonum exemplum
uite sue secularib p̾beat. Et in cle¬
ro siquid iuste rep̾henditur. ex eius
uitio ipsa religionis nr̃e estimatio
grauatur. Cieriti discant ut q̃ a se¬
niorib suis iubentur impleant. ut
humiliter eorum imꝑiis subiaceant.
Ut nec subiectio eos conterat: nec lo¬
cus suꝑior extollat. Clerici discant
quomodo ante occulti arbitri. ocu¬
los ꝑ humilitatem et obedientiam
sua interiora componant.Quate¬
nus non cum reꝓbis puniantur.
s cum electis eterna premia sortian¬
tur. Ammonendi sunt clerici ut
tanto circa se sollicitiꝰ uiuant. qͣnto
eos aliena cura non implicat. Dicen¬
dum est clericis. ne p̾positorum su¬
orum uitam temere uidicent. siqͥd
fortasse agere rep̾hensibiliter iu¬
dent. Ne unde recte mala redar¬
guunt. inde ꝑ elationis impulsum
in ꝓfundi ora mergantur. Ammo¬
nendi sunt subditi ne cum culpam¬
suoꝵ p̾positoꝵ considerant. contra eos
audatiores fiant. S sic si qua ualde

Expanded text:
lericus admonendus est, quatenus sic vivat, ut bonum exemplum vitae suae saecularibus praebeat. In clerico si quid juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravatur. Clerici discant ut quae a senioribus suis jubentur impleant, ut humiliter eorum imperiis subjaceant; ut nec subjectio eos conterat, nec locus superior extollat. Clerici discant quomodo ante occulti Arbitri oculos per humilitatem et obedientiam sua interiora componant, quatenus non cum reprobis puniantur, sed cum electis etiam praemia sortiantur. Admonendi sunt clerici, ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat. Dicendum est clericis ne praepositorum suorum vitam temere 236 judicent, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident; ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in nendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant; sed sic quae valde
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tempore uuandalice ꝑsecutionis cum ex pre¬
cepto geyserici regis arriani ad tradendum ministeria
diuina uel libros hortarentur cuncti domini sacerdo¬
tes ita ut iidem impii arriani etiam de ipsis palli¬
is altaris camisias sibi et femoralia facerent uiri li¬
ter. nec sacramenta diuina traderet dimicans extra
ciuitatem siugularis expelli iussus est. et ita preceptũ
ut nullus eum neq in domo. neq in agro dimitteret
habitare. Cumq esset annorum plus.lxxx. instrata
publica. multo tempore iacuit nudo sub aere. Sicq
in confessionis catholice ueritatis et defensione sanc¬
timoniĩ cursum beate uite impleuir. In territori¬
aurelianensium: beati maximini pb̃ri. uenerabilis

Expanded text:
Qui tempore Wandalicae persecutionis cum ex praecepto Geiserici regis Ariani, ad tradendum ministeria divina et libros arctarentur cuncti Domini sacerdotes, ita ut iidem impii Ariani etiam de ipsis palliis altaris sibi camisias et femoralia facerent viriliter, ne sacramenta divina traderet, dimicans, extra civitatem singularis expelli jussus est; et ita praeceptum ut nullus eum neque in agro permitteret habitare. Cumque esset plus annorum octoginta, in strata publica multo tempore jacuit nudus sub aere. Sicque in confessione catholicae veritatis, et defensione sanctimonii cursum beatae vitae implevit. Aurelianis, beati Maximini presbyteri, venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitalem sententiam .xix. kł. ianuarii.
pud antiochiam: Natalis scõꝵ martyrũ. drusi.
martyrum heronis. atsenĩ. et ysidori. atq dibscori.
Hii postquam iudici offeruntur. iudex primo om¬
mum paruuloꝵ dioscorum tanquam pro etate faci¬
le flecti. Erat enim quindecim annoꝵ aute uerb̾. post
etam uerberib ait. Qͥnem cum in nullo sibi cedere
uidereo: ferotins eum crutiarecontendit. Qum de¬
inde ceteros uariis tormentis dilamans. cum pari mo¬
do constantia fidei uideret armatos: tradi ignib iubet.
dioscorum uero pͥuerum qd̾ sibi constanter et sapi¬
entet in oninib respondisset admiratus index differ¬
ti p̃cepit. sꝑans eum ꝓ etate penitudinem gesturũ.
ile confessionis gła inlustratur. diuino nutu ad
consolationem fidelium dimissus est. Acta sunt hec
sub datiana ꝑsecutione. Ipud cyprum: Natalis sc̃
sphiridionis epi. admirande scĩtatis et beatitudins
uiri. Qu unus fuit ex illis confessorib quos maxi¬

Expanded text:
pitalem sententiam. E. XIX KAL. DECEMBRIS. pitalem sententiam. E. XIX KAL. DECEMBRIS. Apud Antiochiam, natalis sanctorum martyrum, Drusi, martyrum Heronis, Arsenii, et Isidori, atque Dioscori. Hi postquam judici oblati sunt, judex primo omnium puerulum Dioscorum, tanquam pro aetate facilem flecti erat enim quindecim annorum ante verbis, post etiam verberibus agit. Quem cum in nullo sibi cedere videret, ferocius eum cruciare contendit. Tum deinde caeteros variis tormentis dilanians, cum pari modo constantia fidei videret armatos, tradi ignibus jubet. Dioscorum vero puerum, quod sibi constanter et sapienter in omnibus respondisset, admiratus judex, differri praecepit, sperans eum pro aetate poenitudinem acturum. Sed ille confessionis gloria illustratus, divino nutu ad consolationem fidelium dimissus est. Acta haec sub Deciana persecutione. Apud Cyprum, natalis sancti Spiridionis episcopi, admirandae beatitudinis viri, qui unus fuit ex illis confessoribus quos Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
aut boum parib plurimis. Tunc paschasius precepit
plurimis ministris. ut ignem copiosum cirea eani ac¬
cenderent. ex pitem. et rasinam. et feruens oleum suꝑ
eam iactarent. S illa in nomine domini ihu stecte
xp̃m. ut ignis iste non dominetur mei. quatinus tibi in¬
sultem plaudens in domino. et impetraui ab eo udu¬
ti as martyrii mei. ut credentib maiorem timorem
tollerer passionis. et non credentib uocem insultationis
auferrer. Candem gladio in guiture merso ꝑcussa. qͣm¬
diu uoluit orauit. qͣmdm uoluit turbam crrcũstan¬
tem alloquuta est: nec omnino mortua est. donec ue¬
nientib sacerdotib cominuionem domini corporis
et sanguinis acciꝑet. Passa est autem idus decembs
et in loco in quo ꝑtussa est sepulta. hasilica supra corp
eus postinodum fabricata. Paschasius uero romam
ꝑ ductus eo qd̾ a syculis fuisset accusatus qd̾ depredas¬
set prouintiam ab omni senatu auditus: accepit cã¬

Expanded text:
aut boum paribus plurimis. Tunc praecepit aut boum paribus plurimis. Tunc praecepit Paschasius ministris ut ignem copiosum circa eam accenderent, picem vero et resinam, et fervens oleum super eam jactarent. Sed illa in nomine Domini Jesu ChristChristum ut ignis iste non dominetur mihi, quatenus tibi insultem plaudens in Domino, et impetravi ab eo inducias martyrii mei, ut credentibus timorem tolleret passionis, et non credentibus vocem insultationis auferret. Tandem, gladio in gutture merso percussa, quandiu voluit oravit, quandiu voluit turbam circumstantem allocuta est. Nec omnino mortua est, donec venientibus sacerdotibus, communionem Dominici corporis et sanguinis acciperet. Passa est autem Idibus Decembris, et in loco ubi percussa est sepulta; basilica super corpus ejus postmodum fabricata. Paschasius vero Romam perductus, eo quod a Siculis fuisset accusatus quod depraedasset provinciam, ab omni senatu auditus, accepit ca
Abbreviated transcription (Latin):
quitur in uobis: et paschasius iterum dixisset in
te ergo spiritus sanctus. et ad hec lucia respondisset
quod caste et pie uiuentes templum dei sunt. et
spiritus sanctus habitet in eis. teste apostolo. Et pas¬
chasius iterum dixisset ego fatiam te ad lupanar
duci. ut dum fueris scortata fugiat a te spiritꝰ san¬
tus. Lucia beata uirgo respondit. Numquam in¬
quinattr corpus. nisi de consensu mentis. Nam et
si in manu mea thura ponas. et ꝑ manim meam
facias sacrifitium. deus hec attendet et ridet de sen¬
sib emm et de uoluntatib iudicat. Sic patitur
iolatorem castitas: sicut serpentem. sicut latronẽ.
sictit barbarum. Nam si muitam uiolari fece.¬
ris: castitas michi duplicabitur ad coronam. Post
hec paschasins tradidit eam lenonib dicens. Innui¬
tate ad castitatem eius populum: et facite eam
tam du inludi. mortua donec nuntietur. Quam
lenones nullatenus mouere potuerunt. cũ simul
ex offitio implentes accessissent. nec funib additis:

Expanded text:
quitur in vobis . Paschasius iterum dixit: In te ergo est Spiritus sanctus? Ad haec Lucia respondit: quod caste et pie viventes templum Dei sunt, et Spiritus sanctus habitat in eis, testatur Apostolus. Et cum Paschasius iterum dixisset: Ego faciam te ad lupanar duci, ut dum fueris scortata, fugiat a te Spiritus sanctus. Beata virgo respondit: Nunquam coinquinatur corpus nisi de consensu mentis : nam et si in manu mea thura ponas, et per manum meam facias sacrificium, Deus haec attendit, et ridet; de sensibus enim et voluntatibus judicat. Sic patitur violatorem castitatis, sicut latronem, sicut barbarum, sicut serpentem: nam si me invitam violari feceris, castitas mihi duplicabitur ad coronam. Post haec Paschasius tradidit eam lenonibus, dicens: Invitate ad castitatem ejus populos, et facite eam tam diu illudi donec mortua nuntietur. Quam lenones nullatenus movere potuerunt, cum simul ex officio impellentes accessissent, nec funibus additis  al. aditus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem cesa. in confessione xp̃i: incorruptum spi
rationem. quam sub maximino imꝑatore ꝑtule
rat. cum sisynmo diacono suo. et smaragdo. et largo.
post multa facta miracula in quib filiam diccletiani
artemiam ipsius rogatu a demonio curauit ac bapti¬
zauit. filiam quoq saboris regis ꝑsarum iobiam mis¬
sus illo a diccletiano ꝓ hoc. atq liberauit a demonio ac
romam post mortem diocletiani. tentus est inter alios
xpĩanos a filio eius maximino. et in custodiam mis¬
sus eo qd̾ sororem suam cristianam fecisset. Deinde p̾ce
ante redam eius traheretur. Et post hoc eductus de
carcere cum sociis largo et smaragdol et crescentiano.
ꝑ carpasium uicarium pice reliquata caput eius ꝑfu¬
sum est. Et rursus post dies qͣtuor eductus denuo de
carcere. in catasta extentus astractus nerus et fustib
cesus. Post dies uibente maximino capite truncatus
est cum largo et smaragdo. Et aliis uiginti scriptum

Expanded text:
ad mortem caesa, in confessione Christi incorruptum spirad mortem caesa, in confessione Christi incorruptum spirratioit cum Sisinnio condiacono suo, et Largo et Smaragdo, post multa facta miracula, in quibus filiam Diocletiani Artemiam ipsius rogatu a daemonio curavit ac baptizavit; filiam quoque Saporis regis Persarum Jobiam, missus illo a Diocletiano pro hoc, aeque liberavit a daemonio, ac Romam post mortem Diocletiani, tentus est inter alios Christianos a filio ejus Maximiano, et in custodiam missus, eo quod sororem suam Christianam fecisset. Deinde praecante rhedam ejus traheretur. Et post hoc eductus de carcere cum sociis Largo et Smaragdo et Crescentiano, per Carpasium vicarium, pice reliquata caput ejus perfusum est. Et rursum post dies quatuor eductus est denuo de carcere, in catasta extensus, attractus nervis et fustibus caesus: post dies aliquot, jubente Maximiano, capite truncatus est cum Largo et S
Abbreviated transcription (Latin):
ome. martyrum. Quadraginta septem. qͥ bap¬
tiati sunt a beato petro apło. cum teneretur¬
idem apłs in custodia mamurtini cum coapło suo pau¬
lo: ubi nouem menses detenti sunt. Qui omnes sub de¬
uotissima fidei confessione. neroniano gladio int̾fecti ft.
pud thesalonicam ciuitatẽ: Idus Martii.
Natalis scẽ matrone. Que cum esset plautille cuiꝰ¬
dam uidue ancilla et ccculte. xp̃m colens cotidie. furtiuis
orationib eccłiam frequentaret: dep̾hensa a domina
sua in scamno extenta et ligata. et pene usq ad mortẽ
flagellata. atq ita uincta in scamno obsignans diligen¬
tissime ianuis ꝑ noctem relicta ubi diuinitus soluta.
er cum ingenti oris gratia orans inuenta est. Rursum¬
q neruis crudis in eodem scamino constricta. et loris qͦ¬
usq obmutesceret cesa est. ibiq ꝑ trienniũ obsignatis
ianuis pelicta. facta autem die tercia: iterum soluta di¬
uinitus et orans inuenta est. Tunc robustis fustib usq

Expanded text:
omae martyrum quadraginta septem, qui baptizati sunt a beato Petro apostolo, cum teneretur in custodia Mamertini cum coaplo, ubi novem menses detenti sunt; qui omnes sub devotissima fidei confessione, Neroniano gladio consumpti sunt. pud Thessalonicam civitatem, natalis sanctae Matronae, quae cum esset Plautillae cujusdam viduae ancilla, et occulte Christum colens, quotidie furtivis orationibus ecclesiam frequentaret, deprehensa a domina sua, et in scamno extensa et ligata, et pene usque ad mortem flagellata, atque ita vincta in scamno, obsignatis diligentissime januis, per noctem relicta, ibi die altero divinitus soluta, ac cum ingenti oris gratia orans inventa est. Rursumque nervis crudis in eodem scamno constricta, et loris quousque obmutesceret caesa est, ibique per triduum obsignatis januis relicta. Facta autem die tertia, iterum soluta divinitus, et orans inventa est. Tunc robustis fustibus usque
Abbreviated transcription (Latin):
docere presumant. Non debet hono¬
ris ducatum susciꝑe: qui nescit sub¬
iectos tramite uite melioris p̾ire. Neq
enim quisq ad hoc p̾ficitur. ut subdi¬
toꝵ culpas corrigat. et ipse uitiis serui¬
at. Qui non se dignum ad episcopa¬
tum existimat: locum eius qui dignꝰ
sacerdotii nomen. ut nulla uitiorũ
nota mactilari se sinat. Grauiꝰ enim
condempnabitur: qui indignus suscip̃.

Expanded text:
docere praesumant. Non debet honodocere praesumant. Non debet honorem ducatus suscipere, qui nescit subjectis tramite vitae melioris praeire. Neque enim quisque ad hoc praeficitur, ut subditorum culpas corrigat, et ipse vitiis serviat. Qui se indignum ad episcopatum existimat, locum ejus qui dignussacerdotii nomen, ut nulla vitiorum nota maculari se sinat. Gravius enim condemnabitur, qui indignus suscip
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutib uacuus nec coactus accedat:
Itie si omnino renititur. caueat ne ac¬
ceptam pecuniam in sudario ligans. de
eius occultatione iudicet᷑. Pecunia qͥp¬
pe in sudario ligare est. ꝑcepta dona sub
otio lenti torporis abscondere. Indignus
quiq cum regimen appetit. attendat
ne ꝑ exemplum praui oꝑis phariseoꝵ
more ad ingressum regni tendentib
obstaculum fiat. Qui iuxta magist̾ri¬
uocem nec ipsi intrant. nec alios intra¬
re ꝑmittunt. Considerandum quoq
est quia cum causam populi electus
p̾sul suscipit: quasi ad egrum medicꝰ
accedit. Si ergo adhuc in eius opere
passiones uiuunt. qua presumptione
ꝑcussum mederi properat. qui in facie
eccłie. qui adhuc uitiis subiacert.
Hinc est qd̃ p̾ceptum est dauid ñ edi¬
ficare uisibile templum. quia sangui¬
num uir belli frequentia esset. Qua
figura illi spĩtaliter ammonentur.
qui adhuc corruptioni sunt dediti.
ne templum edificent. hoc est ecclam

Expanded text:
virtutibus vacuus, nec coactus accedat? virtutibus vacuus, nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans,de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in sudario ligare, est, percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra iste, cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat. Qui juxta vocem Magistri, nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt . Considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in facie ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritaliter admonentur, qui vitiorum adhuc corruptioni sunt dediti, ne templum aedificent, hoc est, ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
possit. Nequaqͣm ualet in culmine.
humilitatem discere. qui in mis posi¬
tus non desiit suꝑbire. Nescit laudẽ
cum suppetit fugere. qui ad hanc didi¬
cir cum deesset anhelare. Nequaquã
uincere auaritiam potest. quando ad
multoꝵ sustentationem tendit. is cui
sufficere ꝓpria nec soli potuer̃t. Exante
acta ergo uita sequisq inueniat. ne
appetitui se culminis imago cogitationis
illudat. Plerumq in occupatione reꝰ¬
giminis. ipse quoq bom oꝑis usus ꝑdi¬
tar. qui in tranquillitate tenebatur.
Quia quieto mari recte nauem et
imperitus dirigit. Turbatis autẽ tem¬
pestatum fludib: etiam peritus se nau¬
ta confundit. Quid est potestas culmi¬
nis nsi tempestas mentis. in qua cogi¬
tationum semꝑ procellis nauis cordis
quatitur. huc illucq incessanter mi¬
pellitur. ut ꝑ repentinos excessus ons
et operis quas ꝑ obuiantia saxa franga
dum est quid tenendum. nisi ut uirtu¬
tib pollens coactus ad regimen ueniat

Expanded text:
possit, quia nequaquam valet in culmine possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Plerumque in occupatione regiminis, ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur: quia quieto mari recte navem et imperitus nauta dirigit, turbato autem tempestatum fluctibus etiam peritus se nauta confundit. Quid est potestas culminis, nisi tempestas mentis, in qua dum cogitationum semper procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis, quasi per obviantia saxa frangatdum est, quid tenendum, nisi ut virtutibus pollens, coactus ad regimen veniat;
Abbreviated transcription (Latin):
ab electoꝵ numero culpa longiꝰ rape¬
ret. nisi hunc ad ueniam flagella re
gisterium pastorale cupiunt. Non nuil¬
la quoq bona oꝑa animo proponurt.
Et quamuis hoc elationis intentione
apoetant. operaturos. tamen se mag¬
tantis ammo suꝑfities cogitationis often¬
dat. Nam sibi ipsa de se mens sepe men¬
titur et fingit. se de bono oꝑe amare qd̾
ñ amat: de mundi autem gła ñ amare
qd̾ amat. Sepe mens principari appe¬
dens fit ad hoc pauida cum querit. audax¬
Tendens enim ne ñ ꝑueniat trepidat:
s repente ꝑueniens iure sibi hoc debitũ
ad qd̾ ꝑuenerit putat. Cumq ꝑcepto
principatus offitio ꝑfrui seculariter
ceperit. libenter obliuiscitur quicquid
religiose cogitauit. Necesse est enim
ut cum cogitatio extra usum ducitur:
protinus mentis oculus ad opera trans¬
acta reuocetur. Ac penset quisqͥs quid
subiectus egerit. et repente cognoscit
si prelatus bona agere que ꝓposuerit

Expanded text:
ab electorum numero culpa longius rapeab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniam flagella revgisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt. Et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magtantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam sibi ipsa de se mens saepe mentitur, et fingit de se bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat. Saepe mens principari appetens, fit ad hoc pavida, cum quaerit; audaxTendens enim, ne non perveniat, trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum, ad quod pervenerit, putat. Cumque percepto principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Necesse est enim ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
rituum scientiam sensumq transcendẽs
ande secula regnat in celis. Plerumq
adu̾sitatis magisterio sub disciplina cõ
premitur. Qd̃ si ad regiminis culmen
eruperit: in elationem protinus usu głe
ꝑmutat᷑. Sic saul qui indignum se pri¬
us considerans fugerat mox ut regni
gubernacula ꝑcepit: intumuit. Hono¬
rari namq coram popło cupiens. dũ
rep̃hendi publice noluit. ipsum tam̃
qui in regno se unxerat scidit. Dauid
ꝓpheta auctoris iuidicio pene in cunctis
actib placens. mox ut pressure pondere
caruit: in tumore uulneris erupit. Fac¬
dus q est in morte uiri crudeliter ngi¬
dus. qui in appetitu femine eneruiter
fuerat fluxus. Et qui malis ante noue
rat pie parcere: in bonoꝵ quoq nece post
didiscit sine obstaculo retractionis an¬
helare. Pnus quippe ferire dep̃hensũ
ꝑsecutorem noluit. et post cum damp¬
no desudantis exercitus. etiam deuotũ
militem extincxit. Quem profecto

Expanded text:
rituum scientiam sensumque transcendens, rituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnat in coelis. Plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans, fugerat, mox ut regni gubernaculo suscepit, intumuit. Honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum tamen qui in regem se unxerat, abscidit. David propheta, auctoris sui judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit: factusque est in morte Uriae crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae enerviter fuerat flexus. Et qui malis ante pie noverat parcere, in bonorum quoque nece post didicit sine obstaculo retractationis anhelare. Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus, etiam devotum militem extinxit. Quem profecto
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ incurua. Oculi quippe sunt qͥ
in ipsa hominis summa facie positi.
ꝓuidentis itmeris offitium susceper̃t:
Quib hii nimirum qui subsequent᷑
inherent. dorsa nominantur. Obscura¬
tis ergo oculis dorsum flectitur. quia
cum lumen scientie ꝑdunt. qͥ pͥeunt
ꝓfecto ad portanda peccatoꝵ curuant᷑¬
onera qui sequuntur. Indigni qͥppe
tanti reatus pondera fugerent: si ue¬
ritatis sententiam sollicita cordis au¬
re pensarent. qui ait. Qui scandali¬
tauerit inrum de pusillis istis qui
in me credent. expedit ei ur suspendat̃
mola asmaria incollo euis. et demerga¬
tur in ꝓfundum maris. Ne temerare sa¬
tra regimia quisquis his impar est au¬
deat. et ꝑ concupiscentiam culminis du¬
catum suscipiat ꝑditionis. Hinc enĩ pie
iacobus probibet dicens. Nolite plu¬
res magistri fieri fratres mei. Hinc ipse
dei hominumq mediator regnum ꝑciꝑe
uitauit in terris. qui suꝑnoꝵ quoq spi¬

Expanded text:
semper incurva . Oculi quippe sunt, qui semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summa facie positi, providendi itineris officium susceperunt. Quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis, dorsum flectitur; quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum onera curvantur qui sequuntur. Indigni quippe tanti reatus pondera fugerunt, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Ne temerare sacra regimina, quisquis his impar est, audeat: et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque mediator, regnum percipere vitavit in terris: qui supernorum quoque spi
Abbreviated transcription (Latin):
cula uenientib dicit. Recedite a me ope¬
rarii iniquitatis: nescio qui estis. Pasto¬
rum imperitia uoce ueritatis increpat᷑:
cum ꝑ ꝓpħam dicitur. Ipsi pastores ig¬
norauerunt intelligentiam. Quos rur¬
sus dominus detestatur dicens. Et te¬
nentes legem nescierunt me. Et nesci
ri se ab eis ueritas conquerit᷑: & nescire
se pͥncipatum nescientium protestat᷑.
Quia profecto hii qui ea que sunt dñi
nesciunt: a dño nesciunt᷑. Paulo adte¬
stante qui ait. Si quis autem ignorat.¬
ignorabitur. Plerumq pastoꝵ imperi¬
tia: meritis congruir subiectoꝵ. Qͥa
qͣmuis lumen scientie sua culpa exi¬
gente non habeant. districto tamen iu
dicio agitur. ut ꝑ eoꝵ ignorantiam hii
etiam qui sequuntur offendant. Hinc
namq in euuangelio ꝑ semet ipsam
ueritas dicit. Si cecus ceco ducatum
p̾beat: ambo in foueam cadent. Hinc
sterio denuntiat dicens. Obscurentur
oculi eoꝵ ne uideant: et dorsum eorũ

Expanded text:
cula venientibus dicit: Recedite a me, opecula venientibus dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursum Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas queritur, et nescire se principatum nescientium protestatur; quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante, qui aitignorabitur . Plerumque pastorum imperitia meritis congruit subjectorum, quia quamvis lumen scientiae sua culpa exigente non habeant, districto tamen Dei judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadent . Hincsterio denuntiat oculi eorum ne videant, et dorsum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
pigmientoꝵ um nesciunt. uideri me¬
dici carnis erubescunt. Sunt ñ nulli
qui intra scãm eccł̃iam ꝑ spetiem re¬
giminis głam affectant honoris. Ui¬
deri doctores appetunt. transcendere
ceteros concupiscunt. attestante ue¬
cure pastoralis offitium ministrare
digne tantomagis nequeunt. qͣnto
ad humilitatis magisterium ex sola
elatione ꝑuenerunt. Ipsa quippe in
magisterio lingua confunditur: qͣndo
aliud discitur. et aliud docet᷑. Con¬
tra indignos pastores: dñs ꝑ ꝓpħam
queritur dicens. Ipsi regnauerunt
et ñ ex me. Principes extiterunt: &
ñ cognoui. Ex se namq & non ex ar¬
bitrio sumini rectoris regnant: qui
nullis fulti uirtutib nequaqͣm diui¬
nitus uocati. s sua cupidine accensi.
culmen regiminis rapiunt. potius
qͣm adsequuntur. Inutiles sacerdotes
internus uidex et ꝓuehit &̾ non cog¬
noscto. quia quos ꝑmittendo tolerat:
profecto ꝑ iudicium reprobationis igno¬
rat.Unde ad se quibusdam & post mira¬

Expanded text:
pigmentorum vim nesciunt, videri mepigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sunt nonnulli, qui intra sanctam Ecclesiam, per speciem regiminis, gloriam affectant honoris. Videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, attestante Vecurae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Contra indignos pastores Domqueritur, dicens: Ipsi regnaverunt et non ex me, principes exstiterunt et non cognovi . Ex se enim et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen rquam assequuntur. Inutiles sacerdotes internus judex et provehit et non cognoscit; quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam et post mira
Abbreviated transcription (Latin):
lerter se quisq metiatur. ne locum
regiminis adsumere audeat: si adhuc
in se uitium dampnabiliter regnat.
Ne is quem crimen deprauat ꝓpri¬
um: intercessor fieri appetat. ꝓ cul¬
pis aliorum. Gregorii ut indigni atq . xiii¬
unt imꝑiti ad pastorale magist̾iũ ac
metiri se nesciunt. que non didiceñt
docere concupiscunt. Qui pondus
magisteri tanto leuius estimant.
qͣnto uim magnitudinis illius igno¬
rant. Ut quia indocti ac p̾cipues dectri¬
ne arcem tenere appetunt. a p̾cipitatio¬
nis sue ausib in ipsa locutionis ianua
repellantur. Nulla ars doceri p̾sumi¬
tur. nisi intenta prius meditatione
discatur. Ab imperitis ergo pasto¬
rale magisterium qua temer̾itate
suscipitur. quando ars est artium
regimen animarum: Quis autem
cogitationum uulnera occultiora
esse nesciat uulnerib uiscerum:
Et tamen sepe qui nequaqͣm spiri¬
talia p̾cepta cognouerunt cordis se me¬
dicos ꝓfiteri non metuunt. dum qui

Expanded text:
lerter se quisque metiatur, ne locum lerter se quisque metiatur, ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium intercessor fieri appetat pro culpis aliorum mperiti ad pastorale magisterium acorum qui dum metiri se nesciunt quae non didicerunt docere concupiscunt, qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis janua repellantur . Nulla ars doceri praesumitur, nisi intenta prius meditationdiscatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando ars est artium regimen animarum? Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritualia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui
Abbreviated transcription (Latin):
quam ueniat ut ꝓ se ad int̾cedendũ
nos apud potentem quempiam ui¬
rum. qui sibi iratus. nobis uero est
incognitus ducat. ꝓtinus respondemꝰ
Ad intercedendum uenire non possu¬
mus: quia familiaritatis eius notici¬
am non habemus. Si ergo homo
apud hominem de quo minime p̃¬
sumit fieri intercessor erubescit. qua
mente apud dñm ini̾cessionis locum
ꝑ populo arripit. qui familiarem se
eius grẽ esse ꝑ uite meritum nescit.
aut ab eo quomodo aliis ueniam postu¬
lat. qui utrum sibi sit placatꝰ igno¬
rat: Qua in re est adhuc aliud solli¬
citius formidandum. neqͥ placare pos¬
se iram creditur. hanc ipse ex ꝓprio
reatu mereatur. Cuncti liquido no¬
uimus quia cumis qui displicet.
ad intercedendum mutit᷑. iratꝰ am¬
mus ad deteriora ꝓuocatur. Qui ad¬
huc desideriis terrenis adstringitur.
caueat. ne districti iram uidicis gra¬
uius accendens. dum loco delectatur
głe. fiat subditis auctor ruine. Sol¬

Expanded text:
quam veniat ut pro se ad intercedendum quam veniat ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem, de quo minime praesumit, fieri intercessor erubescit, qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? Aut ab eo quomodo aliis veniam postulabit, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti liquido novimus quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. So
Abbreviated transcription (Latin):
ualde ꝑ contumeliam corpus repug¬
nat. Ipse nichilominus ad dignita¬
tem pastoralis offitii debet ꝓuehi: q̃
ad aliena capienda non ducitur. sed
ꝓpria largitur. Qui ꝑ pietatis usce¬
ta citius ad ignoscendum flectitur.
s non plusqͣm decet ignoscens. ab ar¬
ce rectitudinis inclinatur. Qui nul¬
la illicita ꝑpetrat. s ꝑpetrata ab ali¬
is ut ꝓpria deplorat. Qui ex affectu
cordis aliene infirmitati compatitur.
Sic q in bonis proxim. sicut in suis
ꝓuectib letatur. Ad dignitatẽ pon¬
tificalis excellentie recte ꝑuenit. qͥ
ita se unitabilem ceteris i cunctis
que agit insinuat. ut inter eos non
habeat. qd saltim de transactis eru¬
bescat. Qui sic studer uiuererut
proximoꝵ quoq corda. arentia. doc¬
orationis usu exꝑimento iam didi¬
cit. qd obtinere a domino que poposce¬
rit possit. Cui ꝑ affectus sui uocem iam
quasi spetialiter dicitur. adhuc loq̃nte
te dicam ecce adsum. Si fortasse qͥs¬

Expanded text:
valde per contumeliam corpus repugvalde per contumeliam corpus repugnat. Ipse nihilominus ad dignitatem pastoralis officii debet provehi qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nusquam plusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur: qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi, sicut in suis profectibus laetatur. Ad dignitatem pontificalis excellentiae rite pervenit qui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat; qui sic studet vivere, ut proximorum quoque corda arentia docorationis usu et experimento jam didicit quod obtinere a Domino quae poposcerit possit; cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te dicam: Ecce adsum . Si fortasse quis
Abbreviated transcription (Latin):
cia non formidant. Nequaqͣm prepo¬
siti ex subiectoꝵ timore suꝑbiant:
in quo non suam głam s subditoꝵ
iusticiam querunt. In eo autẽ qd̃
etiam formidini iacere substrau. fa¬
cies sc̃e eccłie sunt hii qui in locis re¬
giminum positi apparent primi:
am siquid in corpore latet deforme.
Qui nimirum prelati plebib plan¬
gunt culpas infirmantium. seq sic
de alienis lapsib ac si de propriis affu¬
gunt. Sepe rectores boni dum quos¬
dam uident ad ueniam post culpas
redire. quosdam uero iniquitate ꝑsi¬
stere: occulta ommpotentis dei iudicia
mirantur s penetrare nequeunt.
Obstupescunt enim: que non intelli¬
gunt. Ille modis omnib dedit ad ex¬
emplum uiuendi ꝑtrahi. qui cunc¬
tis carns passionib moriens iam spi¬
ritaliter uiuit. Qui prosꝑa mundi
postposuit. Qui nulla adu̾sa perti¬
mescit. Qui sola interna desiderat.
Cuius intentioni bene congruens.
nec ommno ꝑ umbecillitatem. nec

Expanded text:
cia non formidant. Nequaquam praepocia non formidant. Nequaquam praepositi ex subjectorum timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod it., formidini jacere substrati. Facies sanctae Ecclesiae sunt hi qui in locis regiminum positi apparent primi, am si quid in corpore latet deforme. Qui nimirum praelati plebibus plangunt culpas infirmantium, seque sic de alienis lapsibus ac si de propriis affligunt. Saepe rectores boni, dum quosdam vident ad veniam post culpas redire, quosdam vero in iniquitate persistere, occulta omnipotentis Dei judicia mirantur, sed penetrare nequeunt. Obstupescunt enim quae non intelligunt. Ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
se potestatem ordinis. s equalitatem
conditionis attendant. Nec preesse
gaudeant hominib: s prodesse. Sci¬
ant enim qd̃ antiqui patres nostri
non tam reges hominum. qͣm pasto¬
res ꝑecorum fuisse memorantur. Cum
noe dominus filiisq eius diceret post
diluuiũ. crescite et multiplicamini.
et implete terram. subditur. et terror
ur̃ ac tremor sit suꝑ cuncta animalia
terre. Homo quippe animalib irratio¬
nabilib non autem ceteris hominib
natura. p̾latus est. Idurco ei dicitur.
ut ab animalib et non ab homine
timeatur. Quia contra naturam suꝑ¬
bire est. ab equali uelle timeri. Cun¬
cti qui p̃sunt non in se potestatem
ordinis debent. s equalitatem pensa¬
re conditionis. Nam sicut p̾fati sumꝰ
antiqui patres nr̃i. pastores pecorum
et non reges hominum fuisse memo
rantur. Necesse est ergo ut rectores
a subditis timeantur. quando ab eis¬
dem deum minime timere dep̾hen¬
dunt. ut humana saltim formi di¬
ne peccare metuant. qui diuina iudi¬

Expanded text:
se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendant. Nec praeesse gaudeant hominibus, sed prodesse. Sciendum quod antiqui Patres nostri, non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Cum Noe Dominus filiisque ejus post diluvium diceret: Crescite et multiplicamini, et implete terram, subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus, natura praelatus est. Idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab htimeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri. Cuncti ergo qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis. Nam sic, ut diximus, antiqui patres nostri pastores pecorum, et non reges homirantur. Necesse est ergo ut rectores a subditis timcantur, quando ab eisdem Deum minime timeri deprehendunt: ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judi
Abbreviated transcription (Latin):
ritate hore canonite celebrentur. quas
scire ac religiose obseruare canonicos opor¬
tet. cxxuii. De uesꝑtinis.cxxuiii. De
completis. cxxix. De uigiliarum an¬
tiquitate.c xxx. De matutinis.
cxxxi. Ut horas canonicas canonici reli¬
giose obseruent.. cxxxii. Qd̃ cantan¬
tib et psallentib dño angeloꝵ ad sint
p̃sidia. cxxxiii. Quales ad legendum
et cantandum in eccł̃ia constituendi st̃.
cxxxiiii. Qui modis sit. correptionis.
.C.xxxu. Ut erga pueros qui nutͥuntur
uel erudiuntur in congregatione cano¬
nica instantissima sit adhibenda custo¬
dia. exxxui. Ut ab omnib canonicis
ad completorium ueniatur. cxxuii.
De cantoribus. cxxxuiii. Quales uice
prelatoꝵ in congregatione canonica
fungi debeant. Cxxx ix. De prepositis.
.cxl. Qualis cellarius sit constitu¬
endus. cxli. Cui commiti debeart
stipendia pauperum. cxlii. De infirmoꝵ
ac senum cura fratrum. cxluii. Qualit̾
porta canonicoꝵ custodiatur. cxliiii.
Ut claustra canonicoꝵ diligenter custo¬

Expanded text:
ritate horae canonicae celebrentur, quas scire ac religiose observare canonicos oportet. CXXVII. De vespertinis. CXXVIII. De completis. CXXIX. De vigiliarum antiquitate. CXXX. De matutinis. CXXXI. Ut canonici horas canonicas religiose observent. CXXXII. Quod cantantibus et psallentibus Domino angelorum adsint praesidia. CXXXIII. Quales ad legendum et cantandum in ecclesia constituendi sint. CXXXIV. Qui modus sit correptionis. CXXXV. Ut erga pueros, qui nutriuntur, vel erudiuntur in congregatione canonica, instantissima sit adhibenda custodia. CXXXVI. Ut omnes canonici ad completorium veniant. CXXXVII. De cantoribus. CXXXVIII. Quales vice praelatorum in congregatione canonica fungi debeant. CXXXIX. De praepositis. CXL. Qualis sit cellararius constituendus. CXLI. Cui committi debeant stipendia pauperum. CXLII. De infirmorum ac senum cura fratrum. CXLIII. Qualiter porta canonicorum custodiatur. CXLIV. Ut claustra canonicorum diligenter custo
Abbreviated transcription (Latin):
pectum popłi isrł hoc significabat illis
temporib etiam coma scõrum. Nam &
apłs comam ꝓ uelamento esse dicit.
Proinde iam non oportet ut uelentur
crinib capita eoꝵ qui dño consecrantur:
s tantum ut reuelent᷑. Quia qͦd erat
occultum in sacramento ꝓphetie: iam est¬
in euuangelio declaratum. Item hysidori

Expanded text:
pectum populi Israel, hoc significabat illis pectum populi Israel, hoc significabat illis temporibus etiam coma sanctorum. Nam et Apostolus comam pro velamento esse dicit. Proinde jam non oportet, ut velentur crinibus eorum capita, qui Domino consecrantur : sed tantum ut revelentur, quia quod erat occultum in sacramento prophetiae, jam in Evangelio declaratum es
Abbreviated transcription (Latin):
in agnitione dei. quam renouationem
in mente oportet fieri. s in capite de¬
monstrat. ubi ipsa mens noscitur ha¬
inferius circuli corona relinquenir. sa¬
cerdotium regnum eccłie in eis existimo
sigurari. Thiara enim apud ueteres con¬
sicdatur i capte sa erdocum. He
ex bysso conflecto. rotunda erat qͣsi sphe¬
ra mẽdia. et hoc significatur in parte ca¬
pitis tonsura. Corona autem latitũdo
aurei est cutuli que regum capita cin¬
git. Utrumq itaq signum expͥmitur
in capite clericoꝵ ut impleatur etiam
corporis quadam similitudine qd̃ scrip¬
tum est. petro apło ꝑdocente. uos estis ge¬
nis electum. regale sacerdotium. Querit᷑
autem cur sicut apud antiquos nazare¬
os non ante coma nutrit᷑. et sic tondetur.
illud ꝓpheticum uelamentũ. et hanc euan¬
gelii reuelationem. de qua dicit apłs
cum transieris ad xp̃m auferetur uela¬
men. Qd̾̃ autem significabat uelamen
interpositum uiter faciem moysi et as

Expanded text:
in agnitione Dei . Quam renovationem in agnitione Dei . Quam renovationem in mente oportet fieri, sed in capite demonstrari, ubi ipsa mens noscitur hainferius circuli corona relinquitur, sacerdotium regnumque Ecclesiae in eis existimo figurari. Tiara enim apud veteres constituebatur in capite sacerdotum. Haec ex bysso confecta rotunda erat, quasi sphaera media, et hoc significatur in parte capitis tonsa. Corona autem latitudo aurei est circuli, quae regum capita cingit. Utrumque itaque signum exprimitur in capite clericorum, ut impleatur etiam quadam corporis similitudine quod scriptum est, Petro apostolo perdocente: Vos estis genus electum, regale sacerdotium . 5. Quaeritur autem cur, sicut apud antiquos Nazaraeos, non 417 ante coma nutritur, et sic tondetur. illud propheticum uelamentum et hanc euangelii reuelationem, de qua dicit apostolus: cum transieris ad Christum, auferetur uelamen. quod enim significat uelamen interpositum i
Abbreviated transcription (Latin):
onsure eccłastice usus a na¬
zareis ni fallor exortus est
radebant: et capillos in igne sacrificii po¬
nere iubebantur. scilicet ut ꝑfectionem
deuotionis sue dño consecrarent. Huius
ergo exempli usus. ab apłis introductus
est: ut hii qui in diuinis cultib man¬
cipati dño consecrantur: quasi nazarei
cente domino. Tu fili hominis sume tibi
gladium acutum et duces ꝑ caput tu¬
um et barbam uidelicet quia et ipse sa¬
cerdotali genere deo in ministerium scĩ¬
ficationis deseriuebat. Hoc et natareos
illos priscillam et aquilam in actibus
apostoloꝵ pͥmum fecisse legimus. Pau
.terunt. Est autem in clericis tonsura.
signum quoddam qd in corpore figurat᷑.
s in animo agitur. scilicet ut hoc signo
in religione uitia resecentur. & criminib
carnis nr̃e quasi crinib exuamur. atq
inde innouatis sensib ut comis rudib
enitescamus: exspoliantes nos iuxta apo¬
stolum ueterem hominem cum actib
sius. et mnduentes nouum. qui renouat᷑

Expanded text:
onsurae ecclesiasticae usus a Nazaraeis, nisi fallor, exortus est.radebant, et capillos in igne sacrificii ponere jubebantur, scilicet ut perfectionem devotionis suae Domino consecrarent. Hujus ergo exempli usus ab apostolis introductus est, ut hi qui in divinis cultibus mancipati Domino consecrantur, quasi Nazaraei, cente Domino: Tu fili hominis, sume tibi gladium acutum, et duces per caput tuum et barbam . Videlicet quia et ipse sacerdotali genere Deo in ministerium sanctificationis deserviebat. Hoc et Nazaraeos illos, Priscillam et Aquilam, in Actibus apostolorum primum fecisse legimus: Paulterunt . Est autem in clericis tonsura signum quoddam, quod in corpore figuratur, sed in animo agitur, scilicet, ut hoc signo in religione vitia resecentur, et criminibus carnis nostrae, quasi crinibus exuamur, atque inde innovatis sensibus ut comis rudibus enitescamus, exspoliantes nos, juxta Apostolum veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum, qui renovatur