comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cordis patefecit archana. ipsum
se ẽẽ tocius ꝓpħiȩ demonstrauit
auctorẽ. Respondens inquit iħc:
ait. Symon: habeo tibi aliquid
dicere. Tibi. cui opus ẽ medici¬
na. et nescis querere medicinã:
qui dm̃ magistrũ uocas. et dei
deseris disciplinã. Ignoras qm̃ ma
gistro magnã facit iniuriã: qͥ se
discipłm fatet᷑ eiꝰ. cuiꝰ ñ sequitur
insticutũ Nam sic̃ discipłi ꝓbitaᷤ
laus est magistri: ita magistri ui¬
tuꝑatio ẽ discipłs nesciens discipli¬
nam. Symon: habeo tͥ aliquid di¬
cere. Respondit. Magister dic
Iterũ magister dic. & ñ d̾s dic᷑ Iã
iã dm̃ senties: quẽ uocasti magi¬
strũ. Duo inquit debitores erant
cuidam feneratori: unus debebat
denarios quingentos. aliꝰ quin¬
quaginta. Non ħntib in qͥt illis¬

Expanded text:
um fuisse totius prophetiae demonstrat auctorem. Respondens, inquit, Jesus, ait: Simon, habeo tibi aliquid dicere. Tibi, cui opus est medicina, et nescis quaerere medicinam; tibi, qui Deum magistrum vocas, et Dei deseris disciplinam: ignoras quoniam magistro magnam facit injuriam, qui se discipulum fatetur ejus, cujus non sequitur institutum? Nam sicut discipuli probitas laus est magistri, ita magistri vituperatio discipulus nesciens disciplinam. Simon, habeo tibi aliquid dicere. Respondit, magister, dic. Iterum, magister, dic, et non Deus dic. Jam jam Deum sentiens, quem vocat magistrum. Duo, inquit, debitores erant cuidam feneratori: unus debebat denarios quingentos, et alius quinquaginta. Non haben
Abbreviated transcription (Latin):
teranus petrꝰ feminã ñ facile au¬
dit: feminis nunciantib credit
tarde: et ut ueteranꝰ deliberat
ne ut puer icurrat. Deniq uͥ

Expanded text:
teranus Petrus feminam non facile audit, feminis nuntiantibus credit tarde, et ut veteranus deliberat, ne ut puer incurrat. Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
dimicet et decidat ad tͥumphũ
uictoris: et tandẽ se doleat mi¬
pia pecc̃i dñatio. a seruiᷤ suiᷤ
quondã. tota securitate calca¬
ri: et crudelis tyramiꝰ ingemiᷤ¬
cat subiectũ se suoꝵ pedibus
captiuoꝵ: et ad eoꝵ triumphũ
de quib dui trium phauerat.
se ueteranus hostis peruenis¬
se deploret. cxliiii. de eoclẽ.

Expanded text:
dimicet et decidat ad triumphum dimicet et decidat ad triumphum victoris; et tandem se doleat impia peccati dominatio a servis quondam suis tota securitate calcari; et crudelis tyrannus ingemiscat subjectum se suorum pedibus captivorum; et ad eorum triumphum, de quibus diu triumphaverat, se veteranus hostis pervenisse deploret. SERMO CXIV. De se
Abbreviated transcription (Latin):
umnocentiã hactemis impie
moliebatur occidere: ꝓ inno¬
centia gloriosius ipse moriat᷑.
Et quid plura : Si ex uet̾i ho¬
mine iam ipse nouus effectꝰ
est : uitioꝵ gurgitẽ. in fonten
cominuret ipse uirtutũ. us.q
ad finẽ autẽ lectionis hoc inge¬
ritꝰ beatus apłs. hoc demon¬
strat. illũ posse cũ xp̃o uiuere.
illum regnare cũ xp̃o: qui resur¬
gentis xp̃i innocentiã sequit᷑:
imitatur uitam: implere ni¬
titur scĩtatem. Quod dicit ut
destruatur corpus peccati : deᷤ¬
struatur fr̃s actu non substan¬
ta: oꝑe ñ figura: qr peccato.
non deo uult hominẽ ꝑdere qͥ
ait. existimate uos mortuos
ẽẽ peccato: uiuere autem deo.
Et suꝑne libertatis fr̃s restitue¬
re hominẽ tota pietate conten¬
dit. qui ait : non regnet pecca¬
tũ in ur̃o mortali corꝑe. Et i¬
terum. Peccatũ uobis ñ dña¬
bitur. Non dixit non ueniat
aduos. ñ dixit non ꝓuocet. ñ
titillet: s non regnet. ñ dñet᷑.
Confligat ad uincentis głam:

Expanded text:
nocentiam hactenus impie moliebatur exstinguere, pro innocentia gloriosius ipse moriatur. Et quid plura? Si ex vetere homine jam novus effectus est, vitiorum gurgitem in fontem commutet ipse virtutum. Usque ad finem autem lectionis hoc ingerit beatus Apostolus, hoc demonstrat, illum posse cum Christo vivere, illum regnare cum Christo, qui resurgentis Christi innocentiam sequitur, imitatur vitam, implere nititur sanctitatem. Quod dicit: Ut destruatur corpus peccati; destruatur, fratres, actu, non substantia; opere, non figura, quia peccato, non Deo vult hominem perire, qui ait: Existimate vos mortuos esse peccato, vivere autem Deo. Et supernae libertati, fratres, restituere hominem tota pietate contendit, qui dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore. Et iterum: Peccatum vobis non dominetur. Non dixit, Non veniat ad vos; non dixit, Non provocet, non titillet; sed, Non regnet, non dominetur, confligat ad vincentis gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi obumbrabit tͥ. Estus no¬
stri corꝑis nescrat. quam diuine
ꝓtegit umbra uirtutis: nec secre¬
tum mundane habitationis inqͥ¬
rat. que se septam suꝑni splendo¬
ris circumspicit uelam̃to. ꝓpt̃¬
hoc quod nascetur ex te sc̃m.
uocabit᷑ filiꝰ dei. Nemo hic cõmu¬
nit̾ accipiat scm: sed illa singła¬
ritate qua clamatur in celestib.
titur aut̃ maria ad elysabeth.
uirgo ad sterilem: infans ad anũ:
ut certamine pio sumant ambȩ.
ꝑcipiant parit̾. altera de nouita¬
te fidem: alta de necessitate uir¬
tutem. His auditis: respondit ma¬
ria. Ecce ancilla dñi: fiat michi
scđm uerbum tu i. Que uocat᷑
ab angło dña: ipsa se cognoscit.
& conficetur ancillã: quia deuotꝰ
animꝰ infulis beneficiorũ crescit ad
obsequiũ: auget᷑ ad gr̃am: non
ad arrogantiam ꝓsilit : non ad
suꝑbiam ꝑtumescit. Frat michi
scd̃m uerbum tuũ. Quia credit
uerbo: merito concipit uerbũ
In pͥncipio erat uerbum: & rer

Expanded text:
tissimi obumbrabit tibi. Aestus notissimi obumbrabit tibi. Aestus nostri corporis nescit quam divinae protegit umbra virtutis; nec secretum mundanae habitationis inquirit, quae se septam superni splendoris circumspicit velamento. Propterea quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Nemo hic communiter accipiat sanctum, sed illa singularitate qua clamatur in coelestibustitur autem Maria ad Elisabeth, virgo ad sterilem, infans ad anum, ut certamine pio sumant ambae, percipiant pariter, altera de novitate fidem, altera de necessitate virtutem. His auditis, respondit Maria: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Quae vocatur ab angelo domina, ipsa se cognoscit et confitetur ancillam. Quia devotus animus infulis beneficiorum crescit ad obsequium: augetur ad gratiam, non ad arrogantiam prosilit, non ad superbiam pertumescit. Fiat mihi secundum verbum tuum. Quae credit verbo, merito concipit Verbum: In principio erat Verbum, et Ver
Abbreviated transcription (Latin):
querit: ille quȩ deus iubet. fieri
non posse p̃scribit. Ille impellen¬
tib exemplis non accedit ad fidem:
hec sine exemplo p̃currit ad fidẽ.
Hec mirabatur de partu uirginis:
ille de conceptu disputat conuiga
ille tacet donec ioħem quem ne¬
gabat. conuctus. ꝓpͥo redoeret ex
caorꝑe. Quomͦ fiet istud: Quare :
Quia uirum non cognosco. Mu¬
lier. quen uirũ queris. quem tu
in paradyso ꝑdidisti: Redde ui¬
rum mulier: redde depositum
dei. Redde exte : quem ꝑdidi¬
sti ꝑ te. Pret̃mitte nature ordi¬
nem: recognosce ordinẽ creatoris.
Ille exte assumet et faciet uirum:
qui in principio te fecit. et assũp¬
sit ex uiro. Ne queras uirũ: cess
opis hominis: quia ad reparati¬
onem hominis sufficit ars diui¬
na. Hinc ẽ. quod ad de ds̃ ipse
uenit : qui ad te enituit hoĩem
ꝑuenisse. Nec iam caro ad carnẽ.
quod de carne natũ est caro est.
sp̃c est. Qui gͦ de spũ nascitur:
sine controuersia deus ẽ. Sp̃e¬

Expanded text:
quaerit, ille quae Deus jubet fieri quaerit, ille quae Deus jubet fieri non posse perscribit; ille impellentibus exemplis non accedit ad fidem, haec sine exemplo percurrit ad fidem; haec miratur de partu virginis, ille de conceptu disputat conjugalille tacet, donec Joannem quem negabat, convictus proprio redderet ex corpore. Quomodo fiet istud? Quare? Quia virum non cognosco. Mulier, quem virum quaeris? quem tu in Paradiso perdidisti? Redde virum, mulier, redde depositum Dei, redde ex te quem perdidisti per te: praetermitte naturae ordinem, recognosce ordinem Creatoris. Ille ex te assumet et faciet virum, qui in principio te fecit et assumpsit ex viro; ne quaeras virum, cesset opus hominis, quia ad reparationem hominis sufficit ars divina. Hinc est quod Deus ipse ad te venit, quia te poenituit ad hominem pervenisse. Nec jam caro ad carnem; quod de carne natum est, caro est; s est . Qui ergo de Spiritu nascitur, sine controversia Deus es
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Hirgo: concipitur exte auctor
tuus: tua ex te oritur origo. In cuo
germine est genitor tuus: in cua
carne est deus tuus: et ipse lucẽ
mundi ꝑ te cepit. qui lucem mun¬
do dedit. Monita gͦ ꝑ angłm uir¬
go. ne p̃sumas bunc uocare filium
tuum: sed mox ut genueris inuoca
saluatorẽ: quia uirginitas non sibi
parit filiũ. s parit sibi pignꝰ aucto¬
ris: et integritas suum gestat do¬
minũ non aliinũ: dicente angło.
Et uocabis nomen eius iłim: quod
saluator hebreo uocabulo nuncu¬
patur. Dixit autem maria. ad an¬
gelum. Quomͦ fier istud: Ecce
maria int̾rogat. Et si qui int̾ro¬
gat dubitat: cur solus zachariaᷤ
uelut querulus ꝑ cunctator incͣ¬
rit: Quia pectoꝵ cognitor. nonuer¬
ba s corda ꝑuidit: non quid dixe¬
ri nt. s quid senserint iudicauit.
Erat enĩ int̾rogantiũ causa dis¬
similis: species ꝑduusa. Hȩc con¬
tra naturã credit: ille dubitat
ꝓ natura. Hec integre rei ordinẽ

Expanded text:
Virgo. Virgo, concipitur ex te auctor Virgo. Virgo, concipitur ex te auctor tuus, tua ex te oritur origo, in tuo germine est genitor tuus, in tua carne est Deus tuus, et ipse lucem mundi per te recepit qui lucem mundo dedit. Monita ergo per angelum, Virgo, ne praesumas hunc vocare filium tuum, sed mox ut genueris, invoca salvatorem: quia virginitas non sibi parit filium, sed parit pignus auctoris, et integritas suum gestat dominum, non alumnum, dicente angelo: Et vocabis nomen ejus Jesum, quod Salvator Latino vocabulo nuncupatur. Dixit autem Maria ad angelum, Quomodo fiet istud? Ecce Maria interrogat: et si qui interrogat, dubitat, cur solus Zacharias velut querulus percunctator incurrit? Quia pectorum cognitor non verba, sed corda pervidit; non quid dixerint, sed quid senserint, judicavit; erat enim interrogantium causa dissimilis, species perdivisa. Haec contra naturam credidit, ille dubitat pro natura; haec integrae rei ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui conceptu suo uirginemser¬
uat. et ortu suo relinquit uirgi¬
nem: non t̃renus homo ẽ sed cele¬
stis. Hr̃e gͦ caruis ordo secedat᷑. hic
sibi natura nr̃a nil uendicet. ⁊ͥ ad
diuinã ꝓgeniem cȩlestis ordo. diui¬
nam instituitur in naturã. Conce¬
ptus & partus sermo. aninũ audi
entis non fatiget: nec leuit̃ sensũ
moueat xp̃iani: ubi ad celestem
ꝓgeniem uirtutis diuine ꝑagun¬
tur insignta. Concipies et paries
filiũ. Non dixit tͥ: non dixit tuũ.
Quare: Quia scm̃ uocabit᷑ filiꝰ
dei. Hirgo: te matrẽ gr̃a presti¬
tit : non natura. Genitricem te
dici pietas uoluit : quam non si¬
nebat integritas. In tuo concep¬
tu intuo partu creuit pudor: au¬
cta est castitas: integritas robora¬
ta ẽ. est solidata uirginitas: om̃s
ꝑseuerauere uirtutes. Uirgo: si
tibi salua sunt omnia. quid de¬
disti: Si uirgo: quomͦ mater :
Si sponsa: genitrix quomodo: Illo
quo tibi aucta sunt omnia: nil minu

Expanded text:
et qui conceptu suo virginem seret qui conceptu suo virginem servat, et ortu suo relinquit virginem, non terrenus homo est, sed coelestis. Nostrae ergo carnis ordo secedat; hic sibi natura nostra nil vindicet, ubi ad divinam progeniem coelestis ordo divinam instituitur in naturam. Conceptus et partus sermo audientis animum non fatiget, nec leviter sensum moveat Christiani, ubi ad coelestem progeniem virtutis Dei divina peraguntur insignia. Concipies et paries filium. Non dixit tibi, dixit tuum. Quare? Quia sanctum vocabitur Filius Dei. Virgo te gratia matrem praestitit, non natura; genitricem te dici pietas voluit, quam non sinebat integritas; in tuo conceptu, in tuo partu crevit pudor, aucta est castitas, integritas roborata est, est solidata virginitas, omnes perseveravere virtutes. Virgo, si tibi salva sunt omnia, quid dedisti? Si virgo, quomodo mater? Si sponsa, genitrix quomodo? Ille, quo tibi aucta sunt omnia, nil minuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nescit: conditio ñ habet: ñ admit¬
tit natura. Ecce accipies inutero.
Quis ante ad fructũ ꝑuenit. qmͣ
t̾rȩ laborem sentiat. et sudorem:
Quis ante poma carpit: qm plan¬
tȩ suȩ tribuat et impendat indu¬
striam: Quis p̃ter uiam ad ullã
ꝑuenit mansionẽ: Quis p̃ter na¬
turam nature suscipit increm̃tũ:
B̾eata gͦ et uere beata maria: quȩ
p̃ter generandi curã p̃ter mat̾n
doloris fastidia. tantam germinis ꝑ¬
uenit ad głam. Beata. que diuinũ
pignus sic suo suscepit et seruauit
in pectore: ut illud tota corꝑis externa
nescirent. Beata. que quod de suꝑnis
anglo defereute susceꝑat: sic menti
suȩ soli commisit et credidit. Intra
domum uirginis negotiũ cȩleste sic
geritur: ut manentib claustris. ipsa
domus septa non sentiant. Concipi¬
es et paries filiũ. Qui ingreditur
et egreditur. et introitus sui et exi¬
tus sui nulla uestigia relinquit di¬
uinus habitator est. non hunauꝰ.

Expanded text:
nescit, conditio non habet, non admitnescit, conditio non habet, non admittit natura. Ecce concipies in utero. Quis ante ad fructum pervenit quam terrae laborem sentiat et sudorem? Quis ante poma carpit quam plantae suam tribuat et impendat industriam? Quis praeter viam ad ullam pervenit mansionem? Quis praeter naturam naturae suscipit incrementum? Beata ergo et vere beata Maria, quae praeter generandi curas, praeter materni doloris fastidia, tantam germinis pervenit ad gloriam. Beata, quam divinum pignus sic suo suscepit et servavit in pectore, ut illud tota corporis externa nesciret. Beata, quae quod de supernis angelo referente susceperat sic menti suae solae commisit et credidit. Intra domum Virginis negotium coeleste sic geritur, ut manentibus claustris, ipsa domus septa non sentiant. Concipies, et paries filium. Qui ingreditur et egreditur, et introitus sui et exitus nulla vestigia relinquit, divinus habitator est, non humanus;
Abbreviated transcription (Latin):
uitutis : quam nasci et uocari do¬
minam. ipsa sui germinis fecit
et imꝑauit auctoritas. Netimeas
maria: inuenisti grãm. Uerũ est:
qui inuenit gr̃am. nescit timere.
Inuenisti grãm. Apud quẽ: Apud
d̾m. Beata que int̾ homines audi¬
uemire. Inuenisti gr̃am. Quantã:
Quantam suꝑius dixerat. Plenã.
Et uere plenã: ꝑ quam largo ĩbre
cotam suꝑfunderet et infunderet
creaturam. Inuenisti gr̃am apud
deum. Hec cum dicit: et ipse angłs
miratur aut feminã tantũ. aut
om̃s hoĩes uiram merusse ꝑfemi¬
nam. Stupet angłs. totũ dm̃ ue¬
nire intra uirginał uteri angusti¬
as: cui tota simul angusta est cre¬
atura. Hinc ẽ. quod remoratur
angłs: hinc ẽ. quod uirginẽ uocat
ga trepidatione componit. Esti¬
niate fr̃s qua reuerentia. quotre¬
more nos tanto int̾esse deceat et
conueniat sacram̃to: qͣndo ipse
angłs non sine metu metũ discu¬
tit audientis. Ecce accipies inu¬
tero. Bene accipies. Quod caro

Expanded text:
vitutis, quam nasci, et vocari dovitutis, quam nasci, et vocari dominam ipsa sui germinis fecit et impetravit auctoritas. Ne timeas, Maria, invenisti enim gratiam. Verum est, quia qui invenit gratiam, nescit timere. Invenisti gratiam. Apud quem? Apud Deum. Beata quae inter homines audimnibus. Invenisti gratiam. Quantam? quantam superius dixerat: plenam. Et vere plenam, quae largo imbre totam funderet et infunderet creaturam. Invenisti enim gratiam apud Deum. Haec cum dicit, et ipse angelus miratur, aut feminam tantum, aut omnes homines vitam meruisse per feminam: stupet angelus totum Deum venire intra virginalis uteri angustias, cui tota simul angusta est creatura. Hinc est quod remoratur angelus, hinc est quod Virginem vocat ga trepidatione componit. Aestimate, fratres, qua reverentia, quo tremore nos tanto interesse deceat et conveniat sacramento, quando ipse angelus non sine metu metum discutit audientis. Ecce concipies in utero. Bene concipies, quod caro
Abbreviated transcription (Latin):
muliere de hominis repa¬
ratione tractantẽ: audi¬
stis agi ut homo cursib eisde m
quib dilapsus fuerat ad mortem
rediret ad uitam. Agit. agit cum
maria angłs de salute: quia cum
eua angłs egerat de riuna. Audi¬
stis angłm de carnis nr̃e limo tem¬
plum diuine maiestatis arte mef¬
fabili construentem: audistis in
t̾ris dm̃. in celis hominẽ. sacram̃¬
to incomp̃hensibili collocari: audi¬
stis in audita ratione in uno corꝑe
dm̃ hominẽ q misceri: audistis fra¬
gilem nr̃e carnis naturã ad portan¬
dam totam deitatis głam. angłica
exhortatione roborari. Deniq ne
tanto ponderi et celesti fabricȩ in
maria subtilis nr̃i corꝑis harena
succumberet: et uirginea tocius
generis humani portatura fruc¬
tum. uirga tenius frangeretur:
fugatura metũ. uox angłi mox ꝓ¬
cessit dicens. Ne timeas maria. An¬
te causam: dignitas uirginis an¬
nuntiatur ex noĩe. Nam marra
Nocat gͦ angłs dñam. ut dñatoriᷤ
genitricem trepidatio deserat ser¬

Expanded text:
muliere de hominis reparatione tractantem. Audistis agi, ut homo cursibus eisdem quibus dilapsus fuerat ad mortem, rediret ad vitam. Agit, agit cum Maria angelus de salute, quia cum Eva angelus egerat de ruina. Audistis angelum de carnis nostrae limo templum divinae majestatis arte ineffabili construentem. Audistis in terris Deum, in coelis hominem sacramento incomprehensibili collocari. Audistis inaudita ratione in uno corpore Deum hominemque misceri. Audistis fragilem nostrae carnis naturam ad portandam totam deitatis gloriam angelica exhortatione roborari. Denique ne tanto ponderi coelestis fabricae in Maria, subtilis nostri corporis arena succumberet, et in virgine totius generis humani portatura fructum virga tenuis frangeretur, fugatura metum vox angeli mox praecessit, dicens: Ne timeas, Maria . Ante causam dignitas virginis annuntiatur ex nomine: nam Maria vocat ergo angelus dominam, ut dominatoris genitricem trepidatio deserat ser
Abbreviated transcription (Latin):
sepultus: ubi ascendisse in cȩlum.
patͥs ad dexterã consedisse. unde ui¬
uoꝵ & mortuoꝵ iudicẽ ẽẽ uenturũ
singłaris salutis est confiteri. Qui
talit̾ in naui nr̃a xp̃m confessus
assũpserit: etsi tunditur fluctuũ
scandalis: non tam̃ ꝑicłis mergit᷑
& oꝑitur undaꝵ. Et facta ẽ ꝓcella¬

Expanded text:
sepultus, ubi ascendisse in coelum, sepultus, ubi ascendisse in coelum, Patris ad dexteram consedisse, unde vivorum et mortuorum judicem esse venturum singularis salutis est confiteri; qui taliter in navi nostra Christum confessus assumpserit, et si tunditur fluctuum scandalis, non tamen periculis mergitur, et operitur undarum. Et facta e
Abbreviated transcription (Latin):
iectos attrahunt ad fragilitatem:
ad iurtutẽ illa quȩ secunt᷑ attolluñ.
Et dimiitentes turbã. Dimittunt
turbam. qui popłarẽ auram & uul¬
gum desert̃ incerto sẽꝑ iudicio per¬
uagantem: nec addicti rumoribus
humnanis. a uirtutis itinere retar¬
dant᷑: s de bono conscientiȩ stabi¬
les & securi. laudum & derogatio¬
nũ mendaces fluctus xp̃o comitas¬
te ꝑtranseunt. Et assumunt eũ
inquit ita ut erat in naui. Quid¬
est hoc: alit̾ est xp̃c in cȩlo: alit̾ ha¬
betur.xp̃e in naui. Aliter in maies¬
tate patͥs: alit̾ hominis in humilita¬
te sentitur. Alit̾ coȩt̃nus pat̾: aliter
etatum nr̃arũ gradib cernitur
tẽporalis. Aliter nr̃o dormrit in cor¬
pore: aliter in sui uigilat sp̃s sane¬
titate. Assumunt eũ ita ut erat. in
naui. Laus fidi est: quȩ ita xp̃m
recipit ut est. et habetur in naui.
hoc ẽ in eccłia: ubi natus. ubi ado¬
leuit. uͥ passus. ubi crucifixus. ubi

Expanded text:
jectos attrahunt ad fragilitatem, jectos attrahunt ad fragilitatem, ad virtutem illa qui sequuntur, attollunt. Et dimittentes turbam. Dimittunt turbam, qui popularem auram et vulgum deserunt incerto semper judicio pervagantem: neque addicti rumoribus humanis a virtutis itinere retardantur, sed de bono conscientiae stabiles et securi laudum et derogationum mendaces fluctus, Christo comitante, pertranseunt. Et assumunt eum, inquit, ita ut erat in navi. Quid hoc? aliter est Christus in coelo, aliter habetur Christus in navi, aliter in majestate Patris, aliter in hominis humilitate sentitur, aliter coaeternus Patri, aliter aetatum nostrarum gradibus cernitur temporalis, aliter nostro dormit in corpore, aliter in sui vigilat Spiritus sanctitate. Assumunt eum ita ut erat, inquit, in navi. Laus fidei est, ita Christum recipere ut est et habetur in navi, hoc est in Ecclesia: ubi natus, ubi adolevit, ubi passus, ubi crucifixus, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
in naui. & ignauiȩ nr̃e
somno. nr̃o soporat᷑ in cor¬
pore. irruit ꝓcella tota confusione
uentoꝵͥ seuiunt minaces undȩ: et
dũ spumosis fluctib sepiꝰ eleuant᷑
& decidunt: amara nauigantibus
gigmunt expectatione naufragia.
sic̃ presens euangłistȩ lectio decla¬
rauit dicens. Q ait illis iũc: illa die
cum sero eẽt factum. Transeamuᷤᷤ
contra. Et dimittenteᷤᷤ turbã assu¬
munt eum ita ut erat in naui. Ait
illis iũc illa die. Qua die illa: Nẽpe
qua uixta ysaiam consurget confrin¬
gere t̾ram. Illa die: qua tota mun¬
dane lucis claritas uesꝑascet. Iila:
qua ĩminente tẽptationum nocte
erebrescent imagines fugiendȩ ua¬
nitatum. Cum sero eẽt factũ. Sero
tunc est: cum tẽpus extremũ & horã
nouissimã sensib humanis confusi¬
ones rerum nuntiant quȩ ꝓcedun
Transeamus & nos contra: de t̾reniᷤᷤ
ad celestia: de p̃sentib ad futura.
& bene contra: quia diuina sc̃ꝑ con¬
traria st̃ humanis: dum ista sub¬

Expanded text:
in navi, et ignaviae nostrae somno soporatur in corpore, irruit procella tota confusione ventorum, saeviunt minaces undae, et dum spumosis fluctibus saepius elevantur et decidunt, amara navigantibus gignunt exspectatione naufragia, sicut praesens evangelistae lectio declaravit, dicens: Et ait illis Jesus illa die cum sero esset factum, transeamus contra; et dimittentes turbam, assumunt eum ita ut erat in navi . Et ait illis Jesus illa die. Qua die? illa nempe qua, juxta Isaiam, consurgit confringere terram ; illa die, qua tota mundanae lucis claritas vesperascit; illa, qua imminente tentationum nocte crebrescunt imagines fugiendae vanitatum. Cum sero esset factum. Sero tunc est, cum tempus extremum et hora novissima sensibus humanis confusiones rerum nuntiant, quae procedunt. Transeamus contra. De terrenis ad coelestia, de praesentibus ad futura. Et bene contra, quia divina semper contraria sunt humanis: dum ista sub
Abbreviated transcription (Latin):
tuam suscitare cõnuenit in salutẽ:
Audi ꝓpħam dicentẽ. De nocte sp̃s
meis uigilat ad te ds. Et psalinista.
Manib: meis nocte coram eo: & ñ sum
deceptus. Die uero: tria tẽꝑa idem
psalmista do admonet deputanda
dicens. Uesꝑe et mane & meridie
narrabo et annuntiabo: et exaudieᷤᷤ
uocem meam. Per quȩ tria tẽpora
dum damhel deo sedulus supplicar&:
impetrauit ñ solum p̾scientiã futu¬
roꝵ: s captiuȩ dui gentis suȩ meruit
nem. Dicamus cum apłis. Magist̃:
non ad te ꝑtinet qͥa ꝑimus: Et uere
magister: quia non solum factor est
om̃ium elem̃toꝵ: s etiam mod̾ator &
rector. Qui cum nos audierit: cũ fu¬
erit euigilare dignatus: planabunt᷑
undȩ & tumidi fluctus sternentur.
et colles uentoꝵ diffugient: ꝑibitq¬
ꝓcella & tẽpestas ista quȩ imminet:
& magna tẽpestas in tranquillitatẽ
maxunã cõmutabitur.xxii. de cencu¬

Expanded text:
tuam suscitare convenit in salutem. tuam suscitare convenit in salutem. Audi prophetam dicentem: De nocte spiritus meus vigilat ad te Deus . Et Psalmista: Manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus . Diei vero tria tempora idem Psalmista Deo admonet deputanda, dicens, Vespere et mane, et meridie narrabo, et annuntiabo, et exaudiet vocem meam . Per quae tria tempora dum Daniel Deo sedulus supplicaret: impetravit non solum praescientiam futurorum, sed et captivae diu gentis suae meruit nem . Dicamus cum apostolis: Magister, non ad te pertinet quia perimus? Et vero magister, quia non solum factor est omnium elementorum, sed etiam moderator et rector est, qui cum nos audierit, cum fuerit evigilare dignatus, planabuntur undae, et tumidi fluctus sternentur, et colles; venti diffugient, peribit procella, et tempestas ista quae imminet, et magna tempestas in tranquillitatem maximam commutabitur. SERMO XXII. De te
Abbreviated transcription (Latin):
Siquide magna et satis grauis ĩmi¬
net ac ꝓcellosa tempestas: dum se
undiq furens ac ꝑniciosus ingerit
turbo uentoꝵ. Maria mugiunt. ip¬
sȩ quoq insule funditus subruunt᷑:
qͣm corpore: et pulsemus eũ plus oꝑe
miscdiȩ. qͣm desꝑantiũ tactu. Susci¬
temus eum ñ insolenti strepitu. sed
clamore sp̃italiũ canticoꝵ: non mur¬
muratione improba. s supplicatiõe
ꝑuigili. Demus doaliquid tẽporis ui¬
te nr̃ȩ: ne totam diem infelix ista ua¬
nitas & sollicitudo miseranda consumat:¬
ne noctem totã ꝑniciosus somnus &
inanis sopor expendat: s pars diei
et noctis ipsi tẽpoꝵ deputetur auc̃¬
tori. Uigila o homo: uigila. Habeᷤ ex¬
emplum:. ut quod tͥ gallus impendit
hospiti:. tu tuo exhibeas creatori. pre¬
sertim cum ille tͥ insonat ꝓfuturĩs:
cum te ad opus suscitat: cum diem
nuntiat iam uicinũ: qͣntomagis hỹ¬
nis celestib te dm̃ de suꝑna uirtute.

Expanded text:
Siquidem magna et satis gravis immiSiquidem magna et satis gravis imminet procellosa tempestas, dum se undique furens ac perniciosus ingerit turbo ventorum: maria mugiunt: ipsae quoque insulae funditus subruuntur, quam corpore, et pulsemus eum plus opere misericordiae quam desperantium tactu. Suscitemus non insolenti strepitu, sed clamore spiritualium canticorum; non murmuratione improba, sed supplicatione pervigili. Demus Deo aliquid temporis vitae nostrae, ne totam diem infelix ista vanitas et sollicitudo miseranda consumetne noctem totam perniciosus somnus et inanis sopor expendat, sed itidem pars diei et noctis ipsi temporum deputetur auctori. Vigila, homo, vigila; habes exemplum, ut quod tibi gallus impendit hospiti, tu tuo exhibeas creatori; praesertim cum tibi ille insonat profuturus, cum te ad opus suscitat, cum diem nuntiat jam vicinum: quanto magis hymnis coelestibus te Deum de superna sede
Abbreviated transcription (Latin):
uindicent. qui delinquunt. Auer¬
te inquit faciem tuam a peccatis
meis. Et it̾m patent ut currentes
incitent: lassantes erigant: respici¬
ant supplicantes. Hic gͦ dñi somnꝰ
explorat discipłoꝵ fidem: dubitatio¬
nẽ ꝓdit: et modice eos credulitatis
s in ipso auctore credunt posse clem̃¬
tum intͥnsecus tumidi hẽticoꝵ irru¬
unt & deseiuunt fluctꝰ. Hanc tem¬
pestatẽ beatus saulus se ꝑtulisse de¬
clarat: cum dicit. Foris pugne: uitus
tunores. Ita ut adimplerecur nauis.
Merito spumosis fluctib euangłista
refert fuisse nauem repletã: cum tot
pene hereses ȩccłia patiat᷑: quot di¬
uinc legis legimus ẽẽ questiones.
Et erat ait ip̃se in puppi dormiens:
suꝑ ceruical. Excitant eum: & dict
ei. Magister: non ad te ꝑtinet quia
ꝑimus: & exurgens comminatꝰ est
uento: & dix̃ mari. Tace: & obinuteᷤ¬
ce. Et cessauit uentus: et facta ẽ tral
dit lectio: tẽpus cõmendat exemplo.

Expanded text:
vindicent, qui delinquunt. Avervindicent, qui delinquunt. Averte, inquit, faciem tuam a peccatis meis . Et iterum patent, ut currentes incitent, lassescentes erigant, respiciant supplicantes. Hic ergo Domini somnus explorat discipulorum fidem, dubitationem prodit, et modicae eos credulitatis sed in ipsum auctorem credunt posse elemeinsecus tumidi haereticorum irruunt et desaeviunt fluctus. Hanc tempestatem beatus Paulus se pertulisse declarat, cum dicit: Foris pugnae, intus timores . Ita, ut adimpleretur navis. Merito spumosis fluctibus evan gelista refert fuisse navem repletam, cum tot pene haereses Ecclesia patiatur quot divinae legis legimus esse quaestiones. Et erat, ait, ipse in puppi dormiens super cervicale; et excitant eum, et dicunt ei, Magister, non ad te pertinet quia perimus? et exsurgens, comminatus est vento, et dixit mari: tace et obmutesce; et cessavit ventus, et facta est trandit lectio, tempus commendat exemplo.
Abbreviated transcription (Latin):
ui. & facta ẽ ꝓcella magna. Nonẽ
ausa explorare dñi dormientis uir¬
tutẽ: s discipłoꝵ pulsare fidẽ. timo¬
rem ꝓdere: ut auctori suo qͣntum
seruitutis deberet ostenderet. Et
erat inquit in puppi dormiens. Ad
dormientẽ confugiint uigilantes:
& credunt obsistere seiuentibꝰ elem̃¬
tis eum. cui somnũ dñari sua cõpas¬
sione conspiciunt. Contẽplantur
irruisse taliter humane necessitatiᷤᷤ
soporẽ: ut nec fragore maris. nec cla¬
more fluctuum. nec extremo immi¬
nente naufragio potuerit suscitari.
& ubi est illud᷑ ecce non dormitabit
neq dormiet qui custodit isrł: ꝑ
se non dormit neq sͥ dormitat ma¬
iestas. expers lassitudinis. quietis ig¬
nara: s totum ꝑ me mͥ agit. Q quo¬
tiens speciem sii actus. suiq uultus
immutat: totiens nr̃arũ uarias ar¬
guit culpas animaꝵ. Audi ꝓpħam
dicentẽ. Palpebre eiꝰ interrogant fi¬
lios hominũ. Uidete quẽadmodũ
dĩ ocłi claudunt᷑: ne uideant eos et

Expanded text:
. Et facta est procella magna: non ausa est explorare Domini dormientis virtutem, sed discipulorum pulsare fidem, timorem prodere, ut auctori suo quantum servitutis deberet, ostenderet. Et erat, inquit, in puppi dormiens. Ad dormientem confugiunt vigilantes; et credunt obsistere saevientibus elementis eum cui somnum dominari summa compressione conspiciunt: contemplantur irruisse taliter humanae necessitatis soporem; ut nec fragore maris, nec clamore fluctuum, nec extremo imminente naufragio potuerit suscitari. Et ubi est illud: Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel ? Per se non dormit, neque sibi dormitat majestas expers lassitudinis, quietis ignara; sed totum per me mihi agit, qui quoties speciem sui actus, sui vultus immutat, toties nostrarum varietates arguit, et culpas animarum. Audi prophetam dicentem: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Videte quemadmodum Dei oculi clauduntur, ne videant eos, ut
Abbreviated transcription (Latin):
na iudicẽ: opꝰ dm̃. indulgentia ꝓ¬
didit conditorẽ. Orate fr̃s. ut sy¬
nagoga sola tali debilitate fusce¬
tur : ne sit in eccłia cuius manũ
arefaciat cupiditas: contrahat a¬
uaritia : rapina debilitet: tenaci¬
tas egrota constringat. S si acci¬
derit ipsũ. audiat dñm: et cito
eã in oꝑe pietatis extendat: re¬
laxet in miscłia: in elemosinis
porrigat. Sanari nescit: qͥ nescit
pauꝑi fenerari. Tc̃ egressi pha¬
risei: cũ herodianis consilium
faciebant. quomͦ eũ ꝑderent.
Semꝑ uideus herodianis iungi¬
inquit cũ discipulis secessit ad
mare: ut comparatione fluctu¬
baret et demonstraret errorem.
S qr iħc de seruiente nauicula id
est eccłia. sequestrat᷑ a confusio¬
ne turbarũ. et xp̃iani popłi gu¬
bernator. residet indefessus ua¬
rio genere medendi. et imꝑat
uentis et mari. ut ab intranqͥlli¬
tate ꝑ obedientiã conquiescant:
iuxta ꝓpħam dirumpamꝰ iuncu¬

Expanded text:
na judicem, opus Deum, indulgentia pna judicem, opus Deum, indulgentia prodidit conditorem. Orate, fratres, ut sola Synagoga tali debilitate fuscetur; nec sit in Ecclesia cujus manum arefaciat cupiditas, contrahat avaritia, rapina debilitet, tenacitas aegrotam constringat: sed si acciderit idipsum, audiat Dominum et cito eam in opere pietatis extendat, relaxet, et in misericordia, in eleemosynis porrigat. Sanari nescit, qui nescit pauperi fenerari. Tunc egressi Pharisaei statim cum Herodianis consilium faciebant, quomodo eum perderent. Semper Judaeus Herodianis jungiinquit, cum discipulis secessit ad mare. Ut comparatione fluctubaret et demonstraret errorem. Sed quia Jesus, deserviente navicula, id est, Ecclesia, sequestratur a confusione turbarum, et Christiani populi gubernator residet indefessus vario genere medendi, et imperavit ventis et mari ut tandem tranquillitatis obedientia conquiescant, juxta prophetam: Dirumpamus vincu
Abbreviated transcription (Latin):
saluũ fac̾e corꝑe aĩoq gestiret: il¬
li eũ accusandi studio ꝑdere mo¬
liuntur. Qui et patiebant᷑ eum
sabb̃is curare.: insidiantes animo ut
curaret: ut cum curasset. sensus sui
malignitate dampnarent᷑: et eẽnt
tali patientia ꝗͣ. ipsa malitia neqͥ¬
ores : et plus furentes dolo. quã
tali iuditio dem̃tes. At illi tace¬
bant. Et encũspiciens eos iħe cũ
ira : contͥstatus ẽ suꝑ oecitatem
cordis eoꝵ. Circũ spitiens dix̃: non
conspiciens. Id est non tantũ faci¬
em ut homo intuens: s ut ds cor¬
pora. corda. m̃tes. sensus. p̾terita.
presentia. fut᷑a cõtemplans. Cir¬
cumspitiens eos cũ ira: contrista¬
tus est. Irascitur ut dñs: contris¬
tatur ut parens. dolet ut ħo: mo
uetur ut d̾s. Tẽ dicit homini.
Extende manũ tuã. Et extendit:
et restituta ẽ manꝰ illius. Exten¬
de manũ tiiã. Iussione soluitur:
que fuerat ussione deiuncta
Extende manũ tuã. Agnouit pe¬

Expanded text:
salvum facere corpore animoque gestiret, ilsalvum facere corpore animoque gestiret, illi eum accusandi studio perdere moliuntur, qui et patiebantur eum sabbatis curare; insidiantes animo utrum curaret, ut cum curasset, sensus sui malignitate damnarentur, et essent tali patientia quam ipsa malitia nequiores, et plus furentes dolo quam tali judicio dementes. At illi tacebant, et circumspiciens eos cum ira, contristatus super caecitate cordis eorum. Circumspiciens dixit, non conspiciens, id est, non tantum faciem ut homo intuens, sed ut Deus corpora, corda, mentes, sensus, praeterita, praesentia, futura contemplatus. Circumspiciens eos cum ira, contristatus. Irascitur ut dominus, contristatur ut parens, dolet ut homo, intuetur ut Deus. Dicit homini, extende manum tuam; et extendit, et restituta est manus illius. Extende manum tuam: jussione solvitur, quae fuerat jussione devincta. Extende manum tuam. Agnovit poe
Abbreviated transcription (Latin):
sabb̃is ñ si peccaret. s si curaret:
ut accusarent eũ. Amatores cri¬
minum inuigilant. insidiant᷑
in accusatione uirtutũ: quasi
contra salutẽ. ñ ꝓ salute sabba
laborat nimis. s funditꝰ expi¬
rat egrotus. Sabb̃o ñ impie
curam denegauit infirmis:
qui tota pietate aliquotiens
quietẽ prestabit fessis nimio
labore mortalib. Tunc ait ho¬
mini hñti manũ aridam. Sur¬
ge in mediũ. ꝓfessor debilita¬
tis ꝓpͥe: suꝑnę pietatis exaue¬
tor: testis diuinę uirtutis. Iuda¬
icȩ crudelitatis assertor: surge
in mediũ. Quos ñ compungit
uirtus tanta signoꝵ : quos ñ
oꝑa tante salutis inclinant: uł
debilitatis tante miseratio con¬
stringat et mitiget. Tẽ dic̃ eis.
Licet sabb̃is bñ facere an male. a¬
nimã saluã facere an ꝑdere. Hoc
dicendo. bonitatẽ commndat oꝑi ᷤ
sui: et illoꝵ malitie concepte con¬
scientiã accusat : ꝙ cũ ille bõiẽ

Expanded text:
sabbatis, non si peccaret, sed si curaret, sabbatis, non si peccaret, sed si curaret, ut accusarent eum. Amatores criminum invigilant, insidiantur in accusatione virtutum, quasi contra salutem, non pro salute sabbatlaborat nimis, sed funditus et exspirat aegrotus. Sabbatum non impie curam denegavit infirmis, sed tota pietate aliquoties quietem praestitit fessis nimio labore mortalibus. Et ait homini habenti manum aridam: Surge in medium, professor debilitatis propriae, supernae pietatis exactor, testis divinae virtutis, Judaicae incredulitatis assertor. Surge in medium, ut quos non compungit virtus tanta signorum, quos non opera tantae salutis inclinant, vel debilitatis tantae miseratio constringat et mitiget. Tunc dicit eis, licet sabbatis benefacere an male; animam salvam facere, an perdere? Hoc dicendo, bonitatem commendat operis sui, et illorum malitiae conceptae conscientiam accusat: quia cum ille hominem
Abbreviated transcription (Latin):
malũ ue porrexerat. Auctore
indigebat. ñ qui malagina impo¬
neret. s qui poss illatã relaxa¬
re sententiã: et ignoscendo re¬
soluere. qd̾ ligauerat indignan¬
do. In hoc gͦ hoĩe: nr̃e tantum
gerit᷑ umbra sanitatis. Perfec̃¬
ta autẽ salus nobis reseruatur
miseranda dissoluit᷑. cum cru¬
ore ꝑfunditur dñicȩ passionis :
cũ in illo uitali ligno crueis ex¬
tenditur: cũ carpit fructuosã
nũquã ad arborem concupis¬
centiȩ arideq redeat uolunta¬
tis. Obseruabant inquid pha¬
risei. si sabbatis curaret: ut
accusarent eũ. Ad infamiam
iudicũ. et nequitiã cognitoꝵ.
queritur de cura crim̃: de pie¬
tate accusatio: reatus de uir¬
tute: de salute suppliciũ. Sed
mirũ non ẽ. semꝑ enĩ offendunt
bona malos. pia impios. scã pro¬
phanos. Aut qñ lasciuus discipli¬
nam. uirtutẽ uitiosus. in nocen¬
tiam criminosus non accusat᷑:
Obseruabant solliciti sac̾dotes

Expanded text:
malumque porrexerat , auctore malumque porrexerat , auctore indigebat, non qui malagma imponeret, sed qui posset illatam relaxare sententiam, et ignoscendo resolvere quod religaverat indignando. In hoc homine nostrae tantum geritur umbra sanitatis, perfecta autem miseranda dissolvitur, cum cruore perfunditur Dominicae passionis, cum in illo vitali ligno crucis extenditur, cum carpit fructuosam nquam ad arborem concupiscentiae, et aridae redeat voluntatis. Observabant, inquit, pharisaei si sabbatis curaret, ut accusarent eum. Ad infamiam judicis et nequitiam cognitoris, quaeritur de cura crimen, de pietate accusatio, reatus de virtute, de salute supplicium. Sed mirum non est: semper offendunt bona malos, pia impios, sancta profanos; aut quando non lascivus disciplinam, virtutem vitiosus, innocentiam criminosus accusat? Observabant solliciti sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
uit inquit iħc synagogã: et e¬
rat ibi homo hñs manũ aridã.
Xp̃c quidem ingredit᷑ synagogã.
s iudeus nec recipit intrantem.
nec agnoscit p̃sentẽ: nec oꝑa eiꝰ
cecatus intelligit. Cernice quã
nichil sit p̃sentra corꝑał. ubi fu¬
erit m̃tis miseranda separatio:
sic̃ e contra nec officit absentia
corꝑał. ubi corda fuerint socia¬
ta ꝑ fidem. Et erat ibi ħo hñs
manũ aridam. In hoc hoĩe oĩũ
hominũ imago figurat᷑: in hoc
geritur cura cunctoꝵ: in hoc
uniuersoꝵ sanitas dii expecta¬
ta reparatur. Aruerat enĩ ma¬
nus hominis magis stupore fid̾i.
quã siccitate neruoꝵ: et pluscul¬
pa conscientiȩ. quã debilitate car¬
nali. Intiqua ista nimis erat. et
que i ipso mundi principio cõ¬
tigerat egritudo: nec arte hoĩs
aut benefitio poterat hec cura¬
ri. quȩ iusta dei fuerat indig¬
natione contracta. Tetigerat ue¬
tita: inconcessa p̃sũpserat: cũ
se ad arborem sciendi bonum

Expanded text:
vit, inquit, Jesus in synagogam, et evit, inquit, Jesus in synagogam, et erat ibi homo habens manum aridam . Christus quidem ingreditur synagogam, sed Judaeus nec recipit intrantem, nec agnoscit praesentem, nec operantem caecatus intelligit. Cernite quam nihil sit praesentia corporalis, ubi fuerit mentis miseranda separatio; sicut contra nihil efficit absentia corporalis, ubi corda fuerint sociata per fidem. Et erat ibi homo, habens manum aridam. In hoc homine omnium hominum imago figuratur, in hoc geritur cura cunctorum, in hoc universorum sanitas diu exspectata reparatur. Aruerat enim manus hominis magis stupore fidei quam siccitate nervorum, et plus culpa conscientiae quam debilitate carnali. Antiqua nimis ista erat, et quae in ipso mundi principio contigerat aegritudo, nec arte hominis aut beneficio poterat haec curari; quae justa Dei fuerat indignatione contracta, tetigerat vetita, inconcessa praesumpserat, cum se ad arborem sciendi bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
Discedente dõ: confestĩ uenit in
aĩã peccatoꝵ fetor: corruptio cͥ¬
minũ: uitioꝵ putredo: consci¬
entiȩ uermis: uanitatũ qniis:
infidelitatis horror: et fit in cor¬
poris sepulchro uiuo. funꝰ aĩȩ iã
sepultũ. Accedebat ad causã. qd̾
caclauer ꝑfidiȩ ꝑfidis agebatur
obsequus: et impietatis minist̾io
pietas curabat᷑. In gressus inquit
iħc domũ pͥncipisꝰ uidit sẏmpho¬
niam. Numqͥd tales piaculũ de
pietate ñ faciunt: qui ad luctum
niusicã. ad funera suoꝵ extrane¬
a lam̾ta conclucunt: Ubi uero
planctꝰ ñ est: ibi ẽ ẽpta & mercen¬
naria cantilena. Mortuũ non
artifex fistula: s simplex plan¬
git affectio. X p̃c gͦ discipłm su¬
um ñ deesse uoluit exequiis pa¬
t̃nis: s ꝓphanis luctib noluit
mnia
penda uirtutũ. ñ hu¬
manitus neq casu. s diuina ꝓ¬
curatione credenda sunt eue¬
nisse: sic̃ hodie nobis eugłcum de¬
monstrauit eloqͥum. Et intra¬

Expanded text:
discedente Deo, confestim venit in discedente Deo, confestim venit in animam peccatorum fetor, corruptio criminum, vitiorum putredo, conscientiae vermis, vanitatum cinis, infidelitatis horror, et fit in corporis sepulcro vivo funus animae jam sepultae. Accedebat ad causam quod cavader perfidiae perfidis agebatur obsequiis et impietatis ministerio pietas curabatur. Ingressus, inquit, Jesus domum principis, vidit symphoniam . Numquid tales piaculum de pietate non faciunt, qui ad luctum musicam, ad funera suorum extranea lamenta conducunt? ubi vero planctus non est, ibi est empta et mercenaria cantilena. Mortuum non artifex fistula, sed simplex plangit affectio. Christus ergo discipulum suum non deesse voluit exsequiis paternis, sed profanis luctibus noluit Omnia penda virtutum, non humanitus, neque casu, sed divina procuratione credenda sunt evenisse, sicut hodie nobis evangelicum demonstravit eloquium. Et intra
Abbreviated transcription (Latin):
humauis affectib serutb serui¬
tutẽ. Audite quid discipłs dixe¬
rit. ꝑmute mͥ pͥmũ ire: et sepe¬
lire patrẽ meũ. Hoc ei ñ primũ
esse debuit : s scdm. Terrenꝰ pat̃
celesti post ponendus ẽ patͥ. Seq̃¬
re me: et dimitte mortuos sepe¬
lire mortuos suos. hoc est dicere.
Me sequere ad contumeliã passio¬
nis. ut mecũ possis ad refurrecti¬
onis głam ꝑuenire. Bimite mor¬
tuos sepelire mortuos suos. fid̾i
filiꝰ. ad domũ ꝑfidie quid rediret᷑
Salutis ꝓles. ꝑditũ cũ ꝑditis cur
defleret. Resurrectionis pignꝰ.
ad sepulchra genitoris quid cur¬
reret: Sequere me: et dimit¬
te mortuos sepelire mortuos
suos. Quom sepeliunt mortui¬
mortuos suos fr̃sͤ Ipse dix̃: ego
sũ uita. Quod ẽ aĩa corꝑi: hoc ẽ¬
aĩe. xp̃c. Sine aĩa corpꝰ non uiuit.
ñ uiuit aĩa sine xp̃o. Recedente
aĩa : mox corꝑi fetor. corruptio.
putredo. uermes.cinis. horror. et
oĩa uisu detestanda succedunt.

Expanded text:
humanis affectibus servihumanis affectibus servitutem. Audite quid discipulus dixerit. Permitte mihi primum ire, et sepelire patrem meum. Hoc ei non primum esse debuit, sed secundum; terrenus pater coelesti postponendus est patri. Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Hoc est dicere, me sequere ad contumeliam passionis, ut mecum possis ad resurrectionis gloriam pervenire. Dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Fidei filius ad domum perfidiae cur rediret? Salutis proles perditum cum perditis cur defleret? Resurrectionis pignus ad sepulcra genitoris quid curaret? Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Quomodo mortui sepeliunt mortuos suos? Fratres, ipse dixit: Ego sum vita . Quod est anima corpori, hoc eistus; sine anima corpus non vivit, non vivit anima sine Christo: recedente anima, mox corpori fetor, corruptio, putredo, vermis, cinis, horror et omnia visu detestanda succedunt:
Abbreviated transcription (Latin):
reclinaret. Uulpes foueas hñt:
et aues cęli nidos Aues hic qͣsq.
appellat demones in aere uoli¬
tantes: qui et ipsi in pectorib
scribarũ malicie sue nidos fece¬
runt: ubi tota nequitiȩ suȩ ger¬
mina ꝓcrearent. Huic ẽ. qd̾ ubi
se diabolus uide aĩo inmiscuit.
mox et concepit doli fructum:
et crim peꝑit ꝓditoris. Uidetiᷤ.
qr scribam xp̃c non reppulit uo¬
lentẽ: s fingentẽ ꝓclidit et hor¬
ruit p̃sumentẽ. Aut quare xp̃c.
aut quare pietatis auctor. lar¬
gitor salutis istũ uenire uolen¬
tem ꝓhiberet: qͥ mox aliũ disci¬
pulum ire cupientẽ. retinuit ne
iret: Alius inquit discipłs ait.
Dñe. ꝑmitte mͥ pͥmũ ire. et sepe¬
lire patrem meũ. Iħe aut̃ ait illi.
Sequere me: et dimute mortuos
sepelire mortuos suos. Nũ qͥd sic
xp̃c negat ultimũ pietatis obseqͥ¬
um: uetat extremil munꝰ parenti¬
b qd̾ debetur: Non pietatis obse¬
quium negat: s diumã p̃ponit

Expanded text:
reclinaret. Vulpes foveas habent reclinaret. Vulpes foveas habent et aves coeli nidos. Aves hic quoque appellat daemones in aere volitantes, qui et ipsi in pectoribus Scribarum malitiae suae nidos fecerunt, ubi tota nequitiae suae germina procrearent. Hinc est quod ubi se diabolus Judae animo immiscuit, mox et concepit doli fructum, et crimen peperit proditoris. Videtis quia Scribam Christus non repulit volentem, sed fingentem prodidit, et horruit praesumentem. Aut quare Christus, aut quare pietatis auctor, largitor salutis, istum venire volentem prohiberet, qui mox alium discipulum ire cupientem retinuit, ne abiret? Alius, inquit, discipulus ait, Domine, permitte mihi primum ire et sepelire patrem meum. Jesus autem ait illi, Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Numquid sic Christus negat ultimum pietatis obsequium? vetat extremum munus parentibus, quod debetur? Non pietatis obsequium negat, sed divinam praeponit
Abbreviated transcription (Latin):
Uulpes foueas hñt. et aues celi ni¬
dos: filiꝰ aut̃ hois non ħt uͥ caput¬
suũ reclinet. Quid ẽ hoc᷑ uulpe ᷤᷤ
uirib infirma: calliditate pot̾ns:
inuent᷑x doli: fraudis artifex: si¬
mulationis magistra: simplicita¬
tis uacua: plena strophis: auium
domesticarũ predo. tectis famili¬
arib inimica. Merito hanc xp̃c
in tẏpũ format herodis principis
uideoꝵ : qui pristinȩ libertatis
oblitꝰ. sub romana seruitute con¬
sistens. dñabat᷑ arte: calliditate
regnabat: imꝑabat fraude: p̃si¬
debat dolis: simulatione polle¬
bat. Et qr ab exteris gentib ñ
ualebat referre p̃dam: famili¬
arẽ plebem. uernaculos popu¬
los. uelut aues domesticas de¬
di mandat. Ite dicite uulpi il¬
li. Uere uulpes. qui regnũ do¬
lis rapuit : qd̾ nec nascendo me¬
ruit. nec uiuendo. Hic gͦ hero¬
des in corꝑib scͥbarũ usq ad ne
cẽ xͥ foueas sibi suoꝵ scelerum
collocauit: nec reliquit locũ

Expanded text:
Vulpes foveas habent, et aves coeli niVulpes foveas habent, et aves coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet. Quid est hoc? Vulpes viribus infirma, calliditate potens, inventrix doli, fraudis artifex, simulationis magistra, simplicitatis vacua, plena strophis, avium domesticarum praedo, tectis familiaribus inimica, merito hanc Christus in typum format Herodis, principis Judaeorum, qui pristinae libertatis oblitus, sub Romana potestate consistens, dominabatur arte, calliditate regnabat, imperabat fraude, praesidebat dolis, simulatione pollebat; et quia ab exteris gentibus non valebat referre praedam, familiarem plebem, vernaculos populos, velut aves domesticas dedi mandat: Ite, dicite vulpi illi . Vere vulpis, qui regnum dolis rapit, quod nec nascendo meruit, nec vivendo. Hic ergo Herodes in cordibus Scribarum usque ad necem Christi foveas sibi suorum scelerum collocavit: nec reliquit locum
Abbreviated transcription (Latin):
gister sequar te quocumq ieris. Pe¬
crus ꝑ mare sequit᷑: sequitur sed¬
mergit᷑. Ad passionẽ sequit᷑. sed
negat. Et si petrus sic deficit: sic¬
succumbit ad pauca: iste quis est
qui se ad omnia seqͥ dñm sic pro¬
mittit. Seqͣr te quoc̃q ieris. Sic
dic̃ iste. quasi poss cũ xp̃o subi¬
re conflictũ: ignominiã crucis
adire ꝑ głam intrate mortis: ar¬
cẽ mortis mortificare ꝑ mortem:
penetrare ignotos tartari sinus.:
diriꝑe inferui uincula: secũ iam
diu gratã animas oblitas lucem
ꝓpria reuocare ꝑ corꝑa: concute¬
re t̾ram: saxa scind̾e: sepulchra re¬
serare: educere sepultos ab infe¬
ris: testes suȩ resurcectionis af¬
ferre.. Adhuc adiciat iste ire:
humeris angłoꝵ: conscendat ce¬
los: consideat patͥ: apicẽ teneat
ominiũ cęlestiũ dignitatũ. Ad is¬
ta xp̃m. ad hec dñm scriba stultꝰ.
suꝑb uernula. sequi se dñm cur
ꝓmictit: S accipit a xp̃o iã dig¬
nũ ꝓ tanta p̾sũptione responsũ.

Expanded text:
istrum. Sequar te quocumque ieris. Petrus per mare sequitur, sed submergitur; ad passionem sequitur, sed negat. Et si Petrus sic deficit, succumbit ad pauca: iste quis est, qui se ad omnia sequi Dominum sic promittit? Sequar te quocumque ieris. Sic dicit iste, quasi posset cum Christo subire conflictum, per ignominiam crucis adire gloriam, intrare mortis arcem, mortem mortificare per mortem, penetrare ignotos tartari sinus, dirumpere inferni vincula, saeculis jam duratas animas, oblitas luce, propria revocare ad corpora, concutere terram, saxa scindere, sepulcra reserare, educere sepultos ab inferis, testes suae resurrectionis afferre. Adhuc adjiciat iste ire qhumeris angelorum, conscendat coelos, consideat Patri, apicem teneat omnium coelestium dignitatum, ad ista Christum, ad haec Dominum, scriba stultus, superbus vernula sequi se Dominum cur promittit? Sed accipit a Christo tam dignum pro tanta praesumptione responsum: