comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ns acceperat. Quam clemen
ergo dominus. qũa pius in
utroq. cũ aut miscret̃. aut
uindicat. Insynagoge typo ar¬
borłs excidi iubet: intrpo ecdẽ
feminam saluat. Quam dulcis
parabola. facilis aũt solutio.
Uinculum uinculo cõparat.
ut: simulatione iudeorum. et¬
actus ipsorum redarguatur
Nam cum ipsi animalib sab¬
bato soluant uincula. re pre¬
hendunt dominum: qui ho¬
mines apeccatorum uinculo
liberauit

Expanded text:
nis acceperat. quam clemens nis acceperat. quam clemens ergo dominus, quam pius in utroque, cum aut miseretur aut uindicat! in synagogae typo arborem excidi iubet. in typo ecclesiae feminam saluat. quam dulcis parabola. facilis autem solutio. uinculum uinculo conparat, ut insimulatio Iudaeorum actu ipsorum redarguatur. nam cum ipsi animalibus sabbato soluant uincula, reprehendunt dominum, qui homines a peccatorum uinculis liberauit
Abbreviated transcription (Latin):
futurarum typus sit feriarũ.
Etideo non oꝑis boni. sedẽt
mali ferie sunt. Eoq p̃scͥptũ
sit. ut nullam ferentes sarci-¬
nam delictorum. nec bonoꝵ
ie iunii operum. sabbata post
mortem futura cȩlebremus.
Vnde dominus sp̃alit̃ uidet̃
respondere.cumdicit. Hipo¬
chritȩ. unusquisq ur̃m sab¬
batoñ soluit bouẽ suũ aut asinũ
et ducit ad aquare: Cur enĩ
non aliud animal indicauit.:
Nisi ut ostenderet. aduersan¬
tib licet sinagoge pͥncipib.
futurum tamen ut iudaicus
et gentilis ppłs. sitim corꝑis.
estusq mundi istius. dñici
fontis ubertate deponat:
Agnouit enim bos possessorẽ
suum. et asinus presepe dñi
sui. Itaq ille ppłs. qui ante
feni uilis quod prius quam
cuellatur arescit alimonia
pascebatur. panem illum qui
ecelo descendit accepit. Et idõ
ꝑeuocationem duorũ ppłor.
eccłam dicit saluam futuram:
quȩ tempore legis expleto.
et dominice resurrectionis
etate. tempus suȩ absolutio¬

Expanded text:
futurarum typus sit feriarum — futurarum typus sit feriarum — et ideo non operis boni, sed mali feriae sunt — eoque praescriptum sit ut nullam ferentes sarcinam delictorum nec bonorum ieiuni operum sabbata post mortem futura celebremus. unde dominus spiritaliter uidetur respondere, cum dicit: hypocritae, unusquisque uestrum sabbato non soluit bouem suum aut asinum et ducit adaquare? cur enim non aliud animal indicauit nisi ut ostenderet aduersantibus licet synagogae principibus futurum tamen ut Iudaicus et gentilis populus sitim corporis aestusque mundi istius dominici fontis ubertate deponat? agnouit enim bos possessorem suum et asinus praesaepe domini sui. itaque ille populus, qui ante faeni uilis, quod priusquam euellatur arescit, alimonia pascebatur, panem illum qui e caelo descendit accepit. et ideo per euocationem duorum populorum ecclesiam dicit saluam futuram, quae tempore legis inpleto et dominicae resurrectionis aetate tempus suae absolutio
Abbreviated transcription (Latin):
predicabat. Deniq in muli¬
ere infirma. quasi eccła figu¬
ra succedit. que cum mensu¬
ram legis et resurrectionis
impleuerit. in illa quiete
ꝑpetua. in sublime erecta fa¬
stigium. inclinationem nr̃e
infirmitatis sentire ñpote¬
rit. Nec aliter curari potu¬
isset hec mulier. nisi quia le¬
gem im pleuit et gratiam. le¬
gem in preceptis.in lauacro
Opus ergo sabbati signum ẽ¬
futuri. quod unus quisq lege
ꝑfunctus et gratia per m̃iã
lestiis exuatur. Et ideo in
signum ante ꝑmoysen pre¬
missa ẽ legis scĩficatio. ut
eẽt exerciti um futurȩ scĩ¬
ficationis. et obseruantiȩ
spiritalis. et scłarib operib
abstinendi. Deniq: et deus
ius sempiterna et uigis oꝑa¬
tio ẽ. sicrit filius ait. Pat̃
meus usq modo oꝑat᷑ et ego
oꝑor. Ut ad similitudinem
dei. scłaria nr̃a oꝑa. non reli¬
giosa cessarent. Hoc autem
non intellegens archi syna¬
gogus. prohibebat qũe quã
curari sabbato. cum sabbatum

Expanded text:
praedicabat. denique in mulipraedicabat. denique in muliere infirma quasi ecclesiae figura succedit, quae cum mensuram legis et resurrectionis inpleuerit. in illa quiete perpetua in sublime erecta fastigium inclinationem nostrae infirmitatis sentire non poterit. nec aliter curari potuisset haec mulier nisi quia legem inpleuit et gratiam, legem in praeceptis. in lauacro opus ergo sabbati signum futuri est, quod unusquisque lege perfunctus et gratia per miserilestiis exuetur. et ideo in signo ante per Moysen praemissa est sanctificatio, ut esset exercitium futurae sanctificationis et obseruantiae spiritalis a saecularibus operibus abstinendi. denique et deus ius sempiterna et iugis operatio est, sicut filius ait: pater, meus usque modo operatur operor operor, ut ad similitudinem dei saecularia nostra opera non religiosa cessarent. hoc autem non intellegens archisynagogus prohibebat quemquam curari sabbato, cum sabbatum
Abbreviated transcription (Latin):
se dicunt. quia dominus dixit
ad ficum. num quam exte fructꝰ
nascatur inȩternum: cumutiq
plurimos ex iudeis credidisse.
et credituros ẽẽ nouerimus.
Sed qui credit: non sinagoge
iam fructus ẽ. sed eccłe. Nec
insinagoga nascitur. qui rena¬
scitur in eccła. Sicut enm st̃
qui ex nobis exierunt. sed nõ
erant ex nobis. sienim ex nob̾
eent. nobiscum mansissent.:
sic dehis qui ex iudeis credt̃
dicimus: quia exsinagoga es¬
sent: insinagoga manerent.
Sed propt̃ea excierunt ex syna¬
goga. ut desynagoga non fu¬
isse credant᷑. De inde proma¬
litia interuemiret aliquis. et
diceret excolendam ut fruc¬
tum afferet. cum ideo uenerit
dominus. ut semina impro¬
bitatis aboleret. E rat aut̃ẽ
docens insynagoga eorũ sab¬¬
batis. Et ecce mulier quȩ ha¬
bebat spiritum infirmitatis
annis decem et octo. et erat
inclinata. Quam cito qđ de
synagoga diceret indicauit.
Ad ipsam utiq arborem ueniꝰ¬
se se monstrat. quiin eadem

Expanded text:
se dicunt, quia Dominus dixit se dicunt, quia Dominus dixit ad ficum: Numquam ex te fructus nascatur in sempiternum ; cum utique plurimos ex Judaeis credidisse, et credituros esse noverimus. Sed qui iam fructus est, sed ecclesiae nec ex synagoga nascitur qui renascitur in ecclesia. sicut enim sunt qui ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, si enim ex nobis essent, nobiscum mansissent, sic de his qui ex Iudaeis credunt dicimus, quia, si ex synagoga essent, in synagoga manerent, sed propterea exierunt ex synagoga, ut ex synagoga non fuisse credantur. deinde pro malitia interueniret alioquin et diceret excolendam, ut fructum adferret, cum ideo uenerit dominus, ut semina inprobitatis aboleret. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo et erat inclinata. quam cito quod de synagoga diceret indicauit! ad ipsam utique arborem uenisse se monstrat. qui in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Meritoq iudei grossqͥs laben-¬
tib comparantur: quod in in¬
crassato corde. et predura cer¬
uice. ad ꝑhennitatem sui per¬
uenire non possunt.Qui si mo¬
riantur. et quasi decidant huic
mundo. ut ininteriorẽ hõem
per lauacri gratiam rena scant᷑
erunt utiq fructuosi. Per fi¬
dia autem hominum ꝑtina¬
cium. synagogam inutilem
fecit. et ideo quasi sterilis iubet᷑
excidi. Qđ de iudȩis dictũ oĩb cauen¬
dũ arbitror: et nob̾ maxime. ne fe¬
cundũ eecłȩ locũ uacui meritisoccu¬
pemus.qui quasi mala granatabe¬
nedicti. fructus ferre de¬
bemus internos. sed fructus
pudoris. fructus coniuncti¬
onis. fructus mutuȩ karitatĩ
et amoris. sub uno utero ma
ceat. ne grando decutiaͭ. ne
estus cupiditatis exurat. ne
humoris ymber elidat. Nõ
nulli tamen ficum istam per
allegoriam. non synagoge.
sed malitixe et improbitatis¬
figuram putant. Hi tamen in
nullo distant. nisi quod ꝓspecie
genus cligunt. Idaũt cauere

Expanded text:
— meritoque Iudaei grossis laben— meritoque Iudaei grossis labentibus conparantur, quod incrassato corde et praedura ceruice ad perennitatem sui peruenire non possunt. qui si moriantur et quasi decidant huic mundo, ut in interiorem hominem per lauacri gratiam renascantur. erunt utique fructuosi. perfidia autem hominum pertinacium synagogam inutilem fecit, et ideo quasi sterilis iubetur excidi. quod de Iudaeis dictum omnibus cauendum arbitror et nobis maxime, ne fecundum ecclesiae locum uacui meritis occupemus, qui quasi malagranata benedicti fructus fen\'e debemus internos, fructus pudoris, fructus coniunctionis, et amoris, sub uno utero Eccceat, ne grando decutiat, ne aestus cupiditatis exurat, ne humoris imber elidat. 172. Nonnulli tamen ficum istam per allegoriam non Synagogae, sed malitiae improbitatisfiguram putant; hi tamen in nullo distant, nisi quod pro specie genus eligunt. Id autem cavere
Abbreviated transcription (Latin):
disset. postea quam sedit in
stercore. non habuit quod ei
diabolus posset auferre. Bo¬
na ergo terra que foditur.bo¬
num stercus quod mittitur.
Demiq dominus deterra su¬
scitat in opem. et destercore
erigit pauperem. Itaq: per
intellectus exercitiũ sp̃alis.
ethumilitatis affectum. etiã
iudeos in euangłium xp̃i.
mat fructuosos. Meminerał
enim quia ꝑaggeum dñs lo¬
cutus ẽ. Qm̃ quarto et uice¬
simo nomi mensis.a die quo
fundatum ẽ templum dñi
om̃ipotentis: uineam inqͥt
et fructus. et mala granata.
et ligna oliuȩ que afferent
fructum. exhac die bene di¬
cam. Quo reuelatur. subipso
anni uergentis occasu. hoc
ẽ słi iamsenescentis occiduo.
scđm dĩ templum quod ẽ
eccła cẽ condendum: cuiud
gratia ꝑscĩficationẽ lauacri.
iudeorum nationumq popłi
fructum suorum possint habe
meritorum. Ergo ꝑnaturam
arboris sinagoge species indi¬
catur. scđis prouentib fructu¬
osa: Nosenim expatrũ semine

Expanded text:
disset, posteaquam sedit in disset, posteaquam sedit in stercore, non hdiabolus posset auferre. bona erga terra quae foditur, bonum stercus quod mittitur. denique dominus de terra suscitat inopem et de stercore erigit pauperem. itaque per intellectus exercitium spiritalis et humilitatis adfectum etiam ludaeos in euangelium Christi mat fructuosos. meminerat enim quia per Aggaeum dominus locutus est, quoniam quarto et uicesimo noni mensis, a die quo fundatum est templum domini omnipotentis. uineam inquit et ficus et malagranata et ligna oliuae, quae non adferent fructum, ex hac die benedicam. quo reuelatur sub ipsum anni uergentis occasum, hoc est saeculi iam senescentis occiduo, sanctum dei templum, quod est ecclesia, esse condendum, cuius gratia per sanctificationem lauacri Iudaeorum nationumque populi fructum suorum possint habere meritorum. Ergo per naturam arboris synagogae species indicatur secundis prouentibus fructuosa — nos enim ex patrum semine
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse ille in quo eccłe fun¬
damentum ẽ. p̃sagiens alte¬
rum ad gc̃s. se autem ad eos
qui excircum cisione sunt
ẽẽ mittendum. religiose ne
excidatur interuenit. fretũ
uocatione sua ȩtiam ppłm
iudeorum ꝑ eccłam posse
saluari. Ideoq dicit. Re¬
mitte illam et hoc anno.usq¬
dumfodiam circa illam. et
mittam cophynum stercoris.
Quam cito duritiam iudeor
suꝑbiamq: causas ẽẽ sterili¬
tatis agnouit. Itaq nouit
excolere. qui nouit uitia de¬
prehendere. Pollicetur dura
cordis eorum apłicis ligoni¬
b ẽẽ fodienda. ut longo in¬
cultu situm mentis ob ductõ
sermo bis acutus inuertat.
et corde proscisso excitet sen-¬
sum.aerso spiramine iam
uigente. ne radicem sapien¬
tiȩ̨ terrarum aceruus obruã.
⁊ absc̃dat. Cophinũ qͦꝙ stercoris.
dic ẽẽ mittendũ. Magna ꝓfecto uiꝰ
stercoris. quȩ tantaẽ ut de ĩfecun¬
dis fecunda. de arentib. de aren
sa. ut xp̃m lucri faciat. Deniq

Expanded text:
fortasse ille, in quo ecclesiae funfortasse ille, in quo ecclesiae fundamentum est praesagiens alterum ad gentes, se autem ad eos qui ei circumcisione sunt esse mittendum, religiose ne excidatur interuenit fretus uocatione sua etiam populum Iudaeorum per ecclesiam posse saluari ideoque dicit: remitte illam et hoc anno, usquedum fodiam circa illam et mittam cofinum stercoris. quam cito duritiam Iudaeorum superbiamque causas esse sterilitatis agnouit! itaque nouit excolere qui nouit uitia deprehendere. pollicetur dura cordis eorum apostolicis ligonibus esse fodienda, ut longo incultu situm mentis obductum sermo bis acutus inuertat et corde proscisso excitet sensum aerio spiramine iam uigentem. ne radicem sapientiae terrarum aceruus obruat et abscondat. cofinum quoque stercoris dicit esse mittendum. magna profecto uis stercoris, quae tanta est, ut de infecundis fecunda, de arentibus ra, ut Christum lucrifaciat . Denique
Abbreviated transcription (Latin):
terram occupat: Uenit ad
abraham. uenit ad moysen.
uenit ad mariam.hoc ẽ: ue¬
nit in signaculo. uenit inlege
uenit incorpore.Aduentũ eiꝰ
exbeneficiis recogno scimus
Alibi purificatio: alibi scĩficati¬
o. alibi iustificatio. alibi iusti¬
ficatioẽ. Circum cisio purifica¬
uit. scĩficauit lex. iustificauit
gratia. Unus in omnib et
unum omĩa. Nemo enĩ po¬
test mundari: nisi qui me¬
tuit dominum. Nemolegẽ
meretur accipere. nisi purifi¬¬
catus aculpa. Nemo accedit
ad gratiam. nisi inuenerit legẽ
Ergo ppłs iudeorum.neq
purificari potuit.quia circũ¬
cisionem non animi sed cor¬
poris habuit. neq scĩficari.
quia uirtutem legis ignoraurt
quia carnalia magis quã spi¬
ritalis sequebatur. lex autẽ
spiritalis ẽ. neq iustificari
quia delictorum suorum pe¬
nitentiam nongerebat. et iõ
gratiam ne sciebat. Merito
ergo nullus insinagoga fructꝰ
inuentus ẽ. et ideo iubetur
excidi. Sed bonus cultor. et

Expanded text:
terram occupat? uenit ad terram occupat? uenit ad Abraham, uenit adMoysen, uenit ad Mariam, hoc est uenit m signaculo, uenit in lege, uenit in corpore. aduentum eius ex beneficiis recognoscimus: alibi purificatio, alibi sanctificatio, alibi iustificatio est. circumcisio purificauit, sanctificauit lex, iustificauit gratia: unus in omnibus et unum omnia. nemo enim mundari potest nisi qui metuit dominum. nemo legem meretur accipere nisi purificatus a culpa, nemo accedit ad gratiam nisi nouerit legem. ergo populus Iudaeorum neque purificari potuit, quia circumcisionem non animi, sed corporis habuit, neque sanctificari, quia uirtutem legis ignorauit, qui carnalia magis quam spiritalia sequebatur — lex autem spiritalis est — neque iustificari, quia delictorum suorum paenitentiam non gerebat et ideo gratiam nesciebat. merito ergo nullus in synagoga fructus inuentus est et ideo iubetur excidi. sed bonus cultor et
Abbreviated transcription (Latin):
quod ultimis temporib ppłs
iudeorum sub dñi salutaris
aduentu. qui eos uocaturus ad¬
uenit. exutum se uirtutib ꝑ
diaboli tẽptam̃enta cognoscen
et intecta conscientię probra
formidans.areligione de uius
p̃uaricatione c̃fusus. ẽẽt adñoreces¬
surus. uerborũ fluentiũ. uelut fo¬
liorũuelammib ad oꝑtus puden.¬
dagestorũ. Gilli ꝗfolia de ficulnea.
ñ poma carpser̃ eliminatis adm̃re¬
gno. ł rãt enĩ i aĩam inuentẽ. Uenit seds
adã. et iã ñ folia sed poma querebat
Erat enĩ in spiritum iuuifi
ctus adquiritur. dominus ado¬
ratur. Querebat aũt dominus
non quia fructum ficulnee de¬
ẽẽ nesciret. sed ut ostenderet
infigura quia fructum synago¬
ga iam habere deberet.Deniq
ex sequentib docet. non se añ
tempus uenisse. qui ꝑtrienn¬
um uenit. Sic enim habes.
Ecce anni tres sunt. ex quoue¬
ni: querens fructum inficul¬
nea hac. et non in uenio. Suc¬
cide ergo illam. ut quid etiã

Expanded text:
quod ultimis temporibus populus quod ultimis temporibus populus Iudaeorum sub domini salutaris aduentu, qui eos uocaturus aduenit, exutum se uirtutibus per diaboli temtamenta cognoscens et intecta conscientiae probra formidans a religione deuius praeuaricatione confusus esset a domino recessurus, uerborum fluentium uelut foliorum uelaminibus adopertus pudenda gestorum. ergo illi qui folia de ficulnea, non poma carpserunt, eliminati sunt a dei regno; erant enim in animam uiuentem. uenit secundus Adam etiam non folia, sed poma quaerebat; erat enim in spiritum uiuiirtutis acquiritur, Dominus adoratur . Quaerebat autem Dominus non quia fructum ficulneae deesse nesciret, sed ut ostenderet in figura, quia fructum Synagoga iam habere deberet. Denique ex sequentibus docet non se ante tempus uenisse. qui per triennium uenit; sic enim habes: ecce anni tres sunt, ex quo ueni quaerens fructum in ficulnea hac et non inuenio. succide ergo illam; ut quid etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ma succederent. Et eñĩ pͥmꝰ
synagoge ppłs. quasi radice
operum infirmus arentiũ
ubertatem sapientie nat᷑aliꝰ
aurire non potuit. Et ideo
uelut inutilis decidit fructꝰ.
ut quasi exisdem clauiculis
arboris fructuose: de pin¬
guedine religionis antiq̃.
nouus eccle ppls emergeret
Ergo ille qui erat. ẽe desiuit.
ut inciperet iste ẽẽ quinonerat.
Primitamen ex isrł. quos nat᷑e
ualidioris ramus extulerat.
subumbra legis et crucis. in
utriusq sinii suco gemino colo¬
rati. grossi maturescentis exem¬
plo.pulcherrimorum gratia
fructuum: ceteris prestiterunt.
Quib dicitur. Sedebitis suꝑ
duo decim thronos. iudicantẽ
duodecim trib isrł. N ecillud
alienum quod adam atq eua.
primi illi nr̃i ut generis ita
erroris parentes.qui huiusse
arboris texere foliis. paradisi
exules ẽe meruerunt. cũ dñi
de ambulantis p̃sentiam tranͦ¬
gressionis suȩ conscii declina¬
rent. ut significarent futurũ

Expanded text:
ma succederent. etenim primus ma succederent. etenim primus synagogae populus quasi radice operum infirmus arentium ubertatem sapientiae naturalis haurire non potuit et ideo uelut inutilis decidit fructus, ut quasi ex isdem clauiculis arboris fructuosae de pinguedine religionis antiquae nouus ecclesiae populus emergeret. ergo ille qui erat esse desiuit, ut inciperet iste qui non erat. primi tamen ex Israhel. quos naturae ualidioris ramus extulerat, sub umbra legis et crucis in utriusque sinu suco gemino colorati grossi maturescentis exemplo pulcherrimorum gratia fructuum ceteris praestiterunt, quibus dicitur: sedebitis supra duodecim thronos iudicantes duodecim tribus Israhel. nec illnd alienum quod Adam atque Eua. primi illi nostri ut generis ita erroris parentes, qui huius arboris texere se foliis, paradisi exules esse meruerunt, cum domini deambulantis praesentiam transgressionis suae conscii declinarent, ut significarent futurum
Abbreviated transcription (Latin):
legimus incanticis canti¬
corum. Ficus producit groᷤ¬
sos suos. Itaq ceteris alben¬
tib primo uere uirgultis.
sola ficus proprio nescit et
flore canescere. eo fortasse.
quod nullus istis maturior
sit usus in pomis. Namq
suecedentib aliis. hec quasi
de generantia respuuntur. et
arenti infirma radice nouatiꝰ
quib sit sucus utilior exu¬
untur. Manent tamen aliꝗͣ
prara: nec decidunt. quib
hic prouentus arriserit. ut
de medio duarum uirgarũ.
cdauiculo breui erũpente
promergant. quo geminis
tecta presidiis. tam quam
nature parentis gremio. su¬
ci fotu plenioris in olescant.
Eaclementioris aure pro¬
uocata temꝑie. et ꝓlixiorib
ad ultiora temporib. ubi sil¬
uestrem animum suci pͥoris
exuerint. speciȩ ceteris. et
maturitatis grã p̃feruritur.
Specta nunc cultus et aĩos
iudeorum. qui quasi primi
fructus male feracis sinago¬
ge. grossi labentis similitu¬
dine corruerunt. ut mansu-¬
sa supra euum nr̃i gnĩs po¬

Expanded text:
legimus in Canticis Cantilegimus in Canticis Canticorum: ficus producit grossos suos. itaque ceteris albentibus primo uere uirgultis sola ficus proprio nescit flore canescere. eo fortasse quod nullus istis maturior sit usus in pomis. namque succedentibus aliis haec quasi degenerantia respuuntur et arenti infirma radice renouatis quibus sit sucus utilior exuuntur. manent tamen aliqua. perrara nec decidunt, quibus hic prouentus adriserit, ut de medio duarum uirgarum clauiculo breui erumpente promergant, quo geminis tecta praesidiis. tamquam naturae parentis gremio suci fotu plenioris inolescant. ea clementioris aurae prouocata temperie et prolixioribus adultiora.temporibus ubi siluestrem animum suci prioris exuerint. specie ceteris et maturitatis gratia praeferuntur. Specta nunc cultus et animos Iudaeorum, qui quasi primi fructus male feracis synagogae grossi labentis similitudine conruerunt, ut mansura supra aeuum nostri generis po
Abbreviated transcription (Latin):
destituit: ita etiam in syna¬
goga. dum doctores eiꝰoꝑib
infecundi. uerbis tamen
uelut foliis redundantib
gloriantur: in anis umbra
legis eocuberat. Spes aut̃e
falsi expectata prouentus.
pplĩuota credentis illudit
Est etiam innatura arboris
quo magis credas synagoge
speciem comparatione husꝰ
expressam. Et enim sidili¬
genter in quiras. discretã
abusu arborum ceterarum
con suetudinem nature hui
inuenias. Neq alie florẽ
ferunt: ante quam fructũ
pomaq uentura. pre nun¬
tio sui flore designãt. Hec
sola. ab initio germinat po¬
ma proflorib. In aliis flosde¬
cutitur. et poma nascuntur.
Inhac poma decidunt. ut
poma succedant. Ergo pͥ¬
ora illa cassa fructuũ uice
flores emergunt. Ita p̃coci
quodã nascendi usu. que ordinẽ
nature nescumt beneficiũ nature
seruare ñ possunt. Et enĩ qua se
medio trudere de cortice
gemma consueuit: ea mi¬
nutissima queq huius gñis
poma prorumpunt. De ꝗb

Expanded text:
destituit, ita etiam in synadestituit, ita etiam in synagoga, dum doctores eius operibus infecundi uerbis tamen uelut foliis redundantibus gloriantur, inanis umbra legis exuberat. spes autem falsi spectata prouentus populi uota credentis inludit. est etiam in natura arboris, quo magis credas synagogae speciem conparatione huius expressam. etenim si diligenter inquiras, discretam ah usu arborum ceterarum consuetudinem naturae huius inuenias. namque aliae florem ferunt ante quam fructum pomaque uentura praenuntio sui flore designant, haec sola ab initio germinat poma pro floribus. in aliis flos decutitur et poma nascuntur, in hac poma decidunt. ut poma succedant. ergo priora illa cassa fructuum uice floris emergunt; ita praecoci quodam nascendi usu quae ordinem naturae nesciunt beneficium naturae seruare non possunt. etenim qua se medio trudere de cortice gemma consueuit, ea minutissima quaeque huius generis poma prorumpunt. de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
riditas huius ligni fronden¬
tis aruerit. Unde intelligis
om̃ium creatorẽ. qui potest
imꝑare naturis. ut uel arescant
subito. uel uirescant. Alibi ex
teneritu dine arboris huius
et foliis conici solere com me¬
morat estatis aduentum.
Utrumq significans. et u¬
daice plebis in anem qũa pre¬
tendebat gloriam: uelut flo¬
rem aduentu dnĩ decidis se.
quia ab operib infructuosa
durabat. et iudicii diem ue¬
lut estatis aduentum. quo
adulti fructus terrarum õiũ
re conduntur. ex plenitudi¬
ne eccłe. in quam iudei qq
credituri sunt metiendum.
Etiam hic ergo altiori sensu
aliquod queramus archanũ.
Ficus inuinea ẽ. Erat autẽ
uinea domini sabaoth. quã
dedit in rapinam gentium.
Itaq quiumeam suã diripi
fecit. hic etiam ficum iussit
excidi. Apta aũt sinagoge
arboris istius com paratio ẽ
Quia sicut ista arbor foliis
redundans fluentib: sp̃e
possessoris sui cassa sꝑatorũ
ꝓuentuum expectatione

Expanded text:
viriditas omnis hujus ligni frondenviriditas omnis hujus ligni frondentis aruerit: unde intelligis omnium creatorem, qui potest imperare naturis, ut vel arescant subito, vel virescant. Alibi ex teneritudiet foliis conici solere conmemorat aestatis aduentum utroque significans et Iudaicae plebis inanem quam praetendebat gloriam uelut florem aduentu domini decidisse, quia operibus infructuosa durabat, et iudicii diem uelut aestatis aduentum, quo adulti fructus terrarum omnium reconduntur, ex plenitudine ecclesiae, in quam Iudaei quoque credituri sunt. metiendum. etiam hic ergo altioris sensus aliquod quaeramus arcanum. ficus in uinea est. erat autem uinea domini Sabaoth, quam dedit in rapinam gentium. itaque qui uineam suam diripi fecit hic etiam ficum iussit excidi. apta autem synagogae arboris istius conparatio est, quia sicut ista arbor foliis redundans fiuentibus spem possessoris sui cassa speratorum prouentuum exspectatione
Abbreviated transcription (Latin):
posuit loco. Qua drantaria
enimꝑmutatio. uelut quedã
ẽ compensatio: cum aliud red¬
dit̾.⁊ aliud significat᷑ solutum.
Ita et hic aut pretio caritatis
redimitur in iuria. aut in iu¬
riȩ estimatione penalaxatur.
Quadrantem aũt inbalneis
dari solere reminiscimꝰ. Cuiu
oblatione ut illic unusquisq
lauandi accipit facultatem.
ita accipit hic eluendi. Quia
unius cuiusq peccatum. supͣ
scripte genere conditionis et¬
eluitur. cum tamdiu exercet᷑
noxius penis: ut commissi
supplicia erroris expendat
Degalileis aũt illis quorum
sanguinem pilatus miscuit
cum sacrificiis eorũ. figura
quedam uidetur . eos tangen.
quico actu diabolico non pure
offerũt sacrificium quorũ
oratio inpeccatum. sicut de
iuda scriptum ẽ ꝓditore.
qui proditionem sanguinis
dominici. int̃ sacrificia posit᷑
cogitabat
quidam plantatam in ui-¬
Uio sibi uult quod in eu¬
głio suo dñs ficus parabolã
sfrequenter in ducit: Habes
enim alibi: quod iussu dñi ui

Expanded text:
posuit loco; quadrantaria posuit loco; quadrantaria enim permutatio uelut quaedam est conpensatio, cum aliud redditur et aliud significatur solutum. ita et hie aut pretio caritatis redimitur iniuria aut iniuriae aestimatione poena laxatur. quadrantem autem in balneis dari solere reminiscimur, cuius oblatione ut illic unusquisque lauandi accipit facultatem ita hic accipit eluendi, quia uniuscuiusque peccatum supra scriptae genere condicionis eluitur, cum tamdiu exercetur noxius poenis, ut conmissi supplicia erroris expendat. de jahiaeis autem illis, quorum sanguinem Pilatus miscuit cum sacrificiis eorum. figura quaedam uidetur eos tangens, qui coactu diabolico non pure offerunt sacrificium. quorum oratio in peccatum, sicut de Juda scriptum est proditore, qui proditionem sanguinis Dominici inter sacrificia positus cogitabat. uit plantatam in vinQuid sibi vult quod in Evangelio suo Dominus fici parabolam frequenter inducit ? Habes enim alibi, quod jussu Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
ta redarguunt᷑: et improbi ẽt¬
oꝑis pena mandatur. Uis scire
tradit. et in carcerem mittit :
Ipsum in terroga. immo ipsũ
iege in euglio dicentem. Tol¬
lite et mittite illum in tene¬
bras exteriores. Ex actores
quoꝙ suos ipse monstraũ
alio loco. ubidicit. Sic erit
in consumatione słi. Exibt̃
angłi. et separabunt malos
demedio iustorum. et mit¬
tent eos in caminum ignis.
ibierit fletus et stridor den¬
tium. Suꝑ ẽ nunc ut intelle¬
gamus. quid sibi uelit figura
quadrantis. Ut uidetur. usy¬
alis rei ex pressum nomine
intellectus spiritalis archa-¬
num: Nam sicut qui peccu¬
mam soluunt debitum sol¬
uutit. nec prius euacuatur
fenoris nomen: qũa totius
sortis ad nummum usq quo¬
cumq solutionis genere qͣn¬
titas uniuersa soluatur. sic
com pensatione caritatis ac¬
tuumq reliquorum. uel satiꝰ¬
factione quacumq peccati
pena dissoluitur: Non otio¬
sum etiam: quia nonera sic̃
alibi duo. non assem. ñ de na¬
rium. sed qua drantem hoc

Expanded text:
ta redarguuntur, et improbi operis poena mandatur. 155. Vis stradit, et in carcerem mittit? Ipsum interroga, immo ipsum lege in Evangelio dicentem: Tollite et mittite illum in tenebras exteriores . Exactores quoque suos ipse monstravit alio loco ubi dicit: Sic erit in consummatione saeculi, exibunt Angeli, et separabunt malos de medio iustorum et mittent eos in caminum ignis: ibi erit fletus et stridor dentium. Superest nunc ut intellegamus quid sibi uelit figura quadrantts. et uidetur usualis rei expressum nomine intellectus spiritalis arcanum. nam sicut qui pecuniam soluunt debitum reddunt, nec prius euacuatur faenoris nomen quam totius sortis ad nummum usque quocumque solutionis genere quantitas uniuersa soluatur, sic conpensatione caritatis actuumque reliquorum uel satisfactione quacumque peccati poena dissoluitur. non otiosum etiam quia non aera sicut alibi duo, non assem, non denarium, sed quadrantem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ficus. neq de tribulis uinde¬
imart uuam. Alterũ admũdũ
et resurrectionem. alterũ ad a-¬
nimam et corpus refertur. Vt
quia nemo peccatis fructũ acꝗ¬
rit ammȩ sue. quȩ sicut uua.
ꝓxima terris corrũpitur. insu¬
ꝑiorib maturatur. uel quia ne mo
potest dãnationem carms eua¬
dere : nsi quẽ xp̃s redemerit.
qui sicut uua pependit inligno
ꝓcul igitur ab illa carne quȩ
dãpnata homini tribulos ge¬
nerare precepta ẽ: leuemus
oculos sp̃ales. Tendamꝰ manuᷤ.
ut xp̃m uindemiare possimus.
Om̃nnum autem fundamentũ
docet ẽẽ uirtutum: obedientiã
cȩlestium p̃ceptorũ: ꝑ quam
domus hȩc nr̃a. non in ꝓfluiuio
uoluptatum . non nequitiȩ spi¬
ritalis in cursu. non ymbrę
mundano.non hereticorum
possit nebulosis disputationi¬
bus cõmoueri. Pulchrȩ autẽ
ubi precepta cõpleuit. formã
docetur suorũ preceptoꝵ exeꝗ.¬

Expanded text:
ficus neque de tribulis uindemiant uuam. alterum ad mundum et resurrectionem, alterum ad animam et corpus refertur, uel quia nemo peccatis fructum adquirit animae suae, quae sicut uua proxima terris corrumpitur, in superioribus maturatur, uel quia nemo potest damnationem carnis euadere nisi quem Christus redemerit, qui sicut uua pependit in ligno. procul igitur ab illa carne, quae damnato homini tribulos generare praecepta est, leuemus oculos spiritales, tendamus manus, ut Christum uindemiare possimus. omnium autem fundamentum docet esse uirtutum oboedientiam caelestium praeceptorum, per quam domus haec nostra non profluuio uoluptatum, non nequitiae spiritalis incursu, non imbre mundano, non haereticorum possit nebulosis disputationibus conmoueri. Pulchre autem ubi praecepta compleuit, formam docet suorum praeceptorum e
Abbreviated transcription (Latin):
testificatio est peccatorũ. Simul
ad uertere licet. et maiestatis ora¬
culum. et pietatis indicium.
Namq: ninuutarum exemplo.
et denuntiatur supplicium. et
remedium de monstratur. Unde
etiam debent iudȩi non desꝑare
indulgentiam. siuelint agere
penitentiam.
emolucernam accendit. soꝵ.

Expanded text:
testificatio peccatorum est. simul testificatio peccatorum est. simul aduertere licet et maiestatis oraculum et pietatis indicium; namque Nineuitarum exemplo et denuntiatur supplicium- . cium et remedium demonstratur. unde etiam debent Iudaei non desperare indulgentiam, si uelint agere paenitentiam. lucernam accendit
Abbreviated transcription (Latin):
gnum ionȩ. Nã sicut fuit ionas
signum niniuitis. ita erit et filuᷤᷤ
hominis. In hoc quoq: iudeorũ
plebe con dẽpnata. eccłȩ myste¬
rium euidente r exprmitur.
quȩ inniniuitis per penitentiã
et in regina austri perstudium
percipiendȩ sapientiȩ. de totius
orbis finibus congregatur. ut pa.¬
cificisalomonis uerba cognoscat.
Regina plenae.cuns regnum est
indiuisum de diuersis et de distã¬
tibus ppłis. inunũ corpus assur.¬
gens. Itaq sacramentũ illud ma¬
gnum est: de xp̃o et de ȩccła
Sed tamen hoc mauis est. quia
illud infigura ante precessit. ñc
autem plenum inueritate myste.¬
rium. Illic enim salomonis typuᷤ.
hic autem xp̃s insuo corpore. ẽ.
Ex duobus gͥ constat ȩccła. ut aut
peccare nesciat. aut peccare desi.¬
nat. Penitentia enim peccatum
abolet: sapientia cauet. Hoc in
mysterio. Cȩterũ ionȩ signum.
ut ty pus dñcȩ passionis. ita aetiã
grauium quȩ uidȩi cõmiserint

Expanded text:
gnum Ionae. nam sicut fuit lonas gnum Ionae. nam sicut fuit lonas signum. Nineuitis, ita erit et filius hominis. in hoc quoque Iudaeorum plebe damnata ecclesiae mysterium euidenter exprimitur, quae in Nineuitis per paenitentiam et in regina austri per studium percipiendae sapientiae de totius orbis finibus congregatur, ut pacifici Salomonis uerba cognoscat. regina plane, cuius regnum est indiuisum, de diuersis et distantibus populis in unum corpus adsurgens. itaque sacramentum illud magnum est de Christo et de ecclesia, sed tamen hoc maius est, quia illud in figura ante praecessit, nunc autem plenum in ueritate mysterium est; illic enim Salomonis typus, hic autem Christus in suo corpore est. ex duobus igitur constat ecclesia, ut aut peccare nescias aut peccare desistas; paenitentia enim delictum abolet, sapientia cauet. hoc in mysterio. ceterum Ionae signum ut typus dominicae passionis ita etiam grauium, quae Iudaei conmiserint,
Abbreviated transcription (Latin):
mundus exierat. Sed ꝗa in
per baptismum rore sp̃s umesce¬
bant. iacula ad uersaru ignitare¬
stincerat. Idõ regressus ad plebẽ.
ẽ. iudeorum. quȩ forensi et perfun¬
ctoria specie cõpta. aĩoman⁊ int̃io¬
re pollutior.Neq enĩsacrifontis ir¬
riguo. aut abluebat. aut restinguebat
ardorẽ. Meritoq ad eã sp̃s rediebat
immundus. adducens secũ septẽ
sp̃s nequioresse. qm̃ in ebdomada
legis et octaue misterium sacrilega
mente commisit. Itaq ut nobis
multiplicatur septiformis sp̃s gr̃a.
ita illis immundorum spuũ om̃is
cumulatur iniuria. Uniuersita ᷤᷤ
enim hoc numero aliquotiens cõ¬
prehenditut. Propter quod septimo
die conclusis mundi operibus: re-¬
quieuit ds̃. Idõ et sterelis .uii. pe¬
perit: et populosa infilus infirma.¬
ta est. Deniq ut scias sinagoge po¬
pulũ de formari. ubi aeccłȩ beatitu¬
do laudatur. subiecit. Gñatio hec.
gñationeqũa. ẽ. Signum querit.
et signum non dabitur ei. nisi si¬

Expanded text:
mundus exierat. Sed quia iper baptismum rore Spbant, iacula aduei-sarii ignita restinxerat —, ideo regressus ad plebem est Iudaeorum, quae forensi et perfunctoria specie comta animo manet interiore pollutior. neque enim sacri fontis inriguo aut abluebat aut restinguebat ardorem, meritoque ad eam spiritus redibat inmundus adducens secum septem spiritus nequiores, quoniam in ebdomada legis et octauae mysterium sacrilega mente conmisit. itaque ut nobis multiplicatur septiformis spiritus gratia, ita illis inmundorum spirituum omnis cumulatur iniuria; uniuersitas enim hoc numero aliquotiens conprehenditur, propter quod septimo die conclusis mundi operibus requieuit deus. ideo et sterilis septem peperit et populosa in filiis infirmata est. denique ut scias synagogae populum deformari. ubi ecclesiae beatitudo laudatur, subiecit: generatio haec generatio nequam est; signum quaerit et signum non dabitur ei nisi si
Abbreviated transcription (Latin):
et non inueniens.Hoc de iu¬
deorum plebe dictum ambigi
non potest.qua dñs aregno
suo insuꝑiorib segregauit.
Unde om̃s qq̃ hereticos. et scis¬
maticos. aregno dĩ et ab aeccła
in tellege separatos . Et idõ
non dĩ. sed immundi sp̃s. om̃s
scis maticoꝵ hereticoꝵq liꝗdo
claret eẽ c̃uentꝰ. Itaq in uno

Expanded text:
et non inueniens. hoc de Iuet non inueniens. hoc de Iudaeorum plebe dictum ambigi non potest, quam dominus a regno suo in superioribus segregauit. unde omnes quoque haereticos et schismaticos a regno dei et ab ecclesia intellege separatos. et ideo non dei, sed inmundi spiritus omnis schismatum haereticorumque liquido claret esse conuentus. i
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur facienda uirtutis.
Indundue enimre ⁊ ñpotest
ẽẽ diuisio. Et ideo ad formam
unitatis. non ad distinctionẽ
potestatis referenda digra et
nuncupatio ẽ. cũ dextera dĩ
dicat. Ego et pat̾ unũ sumꝰ.
Sed licet indiuidua diuini¬
tas . distincta ꝑsona ẽ. digitꝰ
tamen cum dicitur sp̃s. opato¬
ria uirtus significat᷑. quod di¬
uinorum operum sicut pater
sit. Dauid enim dicit. Quoniã
uidebo celos. oꝑa digitorum
mo. Et spirituoris eius omis
uirtus eorum. Et paulusait.
quod si in spiritu dĩ eicio de¬
monia. ꝓfecto ꝑuenit inuos
regnum dĩ. simul ostendit
imperialem quandã ẽe scĩ sp̃s
potestatem: in quoẽ regnu dĩ.
nos quoq in quibs habitat sp̃s
regalem domum. Vnde et in
posteriorib dixit. Regnum
dei intrauos ẽ. Et ideo diuini¬
tatis et dominationis. et impa¬
toriȩ maiestatis. consortem de¬
spiritus exierit de homine.
ambula t ꝑloca que non ha¬
bent aquam querens requiẽ

Expanded text:
uideatur facienda uirtutis; uideatur facienda uirtutis; indiuiduae enim rei non potest esse diuisio et ideo ad formam unitatis, non ad distinctionem potestatis referenda digiti nuncupatio est, cum dextera dei dicat: ego et pater unum sumus, sed licet indiuidua diuinitas, distincta persona est. digitus tamen cum dicitur spiritus, operatoria uirtus significatur, quod diuinorum operum sicut pater sit. Dauid enim dicit: quoniam uidebo caelos opera digitorum mo: et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. et Paulus ait:quodsi in spiritu dei ego eicio daemonia, profecto praeuenit in uos regnum dei, simul ostendit imperialem quandam esse sancti spiritus potestatem, in quo regnum est dei, nos quoque, in quibus habitat spiritus, regalem domum. unde et in posterioribus dixit: regnum dei intra uos eat. et ideo diuinitatis et dominationis et imperatoriae maiestatis consortem despiritus exierit de homine, ambulat per loca quae non habent aquam quaerens requiem
Abbreviated transcription (Latin):
baptisma. unusds̃ et pater om̃i¬
um. qui supra om̃s. et per omia.
et inom̃ibus nobis. Quanta hic
sacrilegi furoris amentia. ut cũ
dĩ filius ad immundos sp̃s con¬
terendos. et ad manubias mun¬
dani principis auferendas susce¬
ꝑit carne. ei destruendi neꝗtias
sp̃uales hominibus quoq: dede¬
rit potestatẽ. diuidens spolia eiꝰ.
quod insigne ẽ trumphantis.
aliquisibi ad uimentum et pre¬
sidia diabolicę potestatis asciscãt.
dantur. Unde intellegitur in¬
diuiduum quod dam uelut cor¬
pus eius diumitatis et regnũ.
cum xp̃s dĩ dextera sit: sp̃us aũt
digiti speciem. uelut unius se¬
cundum diuinitatem corporis
seriemuideat᷑ exprimere. Non¬
ne uidetur indiuiduum esse
regnum: cum uelut corpus sit
indiuisum : habitat enimut
legisti corporaliter plenitudo
diuinitatis in xp̃o. Quodutiq
et depatre negare non poteris.
et de spũ negare non debes.
Nectibi menbrorum compacti¬
one nr̃orum. portio qued am

Expanded text:
baptisma, unus deus et pater omnibaptisma, unus deus et pater omnium qui super omnes et per omnes et in omnibus. quanta hic sacrilegi furoris amentia, ut cum dei filius ad inmundos spiritus conterendos et ad manubias mundani principis auferendas susceperit carnem et destruendae nequitiae spiritalis hominibus quoque dederit potestatem, diuidens spolia eius, quod insigne est triumphantis, aliqui sibi adiumentum et praesidia diabolicae potestatis adsciscant, dantur! unde intellegitur indiuiduum quoddam uelut corpus esse diuinitatis regnum, cum Christus dei dextera sit, spiritus autem digiti speciem uelut unius secundum diuinitatem corporis seriem uideatur exprimere. nonne uidetur indiuiduum esse regnum, cum uelut corpus sit indiuisum? habitat enim, ut legisti, corporaliter plenitudo diuinitatis in Christo. quod utique et de patre negare non poteris et de spiritu negare non debes. nec tibi membrorum conparatione nostrorum portio quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
Me Regnũ inse ipsũ dunsũ
desolabrtur. Causa dictihu.¬
ius ea ẽ. quod inbehel zebub
principe dȩmoniorum eicere
demonia dicebatur. ut ostende¬
ret regnũ suũ indiuiduum eẽ
atq per petuũ. Meritoq etiã
de hoc mundo. Et idõ qui non
in xp̃m spemgerunt. sed in pͥn¬
cipe dȩmoniorum eicere dȩ mo¬
nes opinanantur. eos regni ne¬¬
gat ẽẽ perpetui. Quod spectat
ad ppłm iudȩorum. qui huiui¬
scemodi passionibus ad demo¬
nium eiciendũ: demonii ar¬
cessat auxilium. Nam quem¬
admodum potest cũ fides scm¬
datur. regnum manere indi
carnem exlege generatus sit. qͦ¬
modo potest regnum iudeorũ
ẽẽ perpetiũ. quod exlege ẽ. cũ
ppłs ipse dundat legẽ : qño a
legis ppł̃o iħs negatur. quiex le¬
ge debetur: Ita ex paite se fideᷤ
iudaicȩ plebis impugnat. im¬
pugnando dunditur. diuiden¬
do dissoluitur. Et ido regnum
ȩccłȩ manebit inȩternũ. quia
indundua fides. corpus. ẽ. unũ.
Unus em̃ dñs. una fides. unum

Expanded text:
e regnum in se ipsum diuisum desolabitur. causa dicti huius ea est, quod in Belzebub principe daemoniorum eicere daemonia dicebatur, ut ostenderet regnum suum indiuiduum esse atque perpetuum. meritoque etiam de hoc mundo. et ideo qui non in Christo spem gerunt, sed in principe daemoniorum eici daemones opinantur, eos regni negat esse perpetui, quod spectat ad populum Iudaeorum, qui huiuscemodi passionibus ad daemonium eiciendum daemonii arcessat auxilium. nam quemadmodum potest, cum fides scindatur, et regnum manere diusecundum carnem ex lege generatus sit, quomodo potest regnum Iudaeorum esse perpetuum, quod ex lege est, cum populus ipse diuidat legem, quando a legis populo Iesus negatur, qui ex lege debetur? ita ex parte se fides Iudaeicae plebis inpugnat et inpugnando diuiditur, diuidendo dissoluitur. et ideo regnum ecclesiae manebit aeternum. quia indiuidua fides, corpus est unum; unus enim dominus, una fides, unum
Abbreviated transcription (Latin):
dõ et dix̃. Nunc inꝗt dimitte
seruũ tuũ. Uides iustũ. corpo¬
ree uelut carcere molis inclusũ.
uelle dissolui: ut incipiat ẽẽ
cũ xp̃o. Dissolui enĩ et cũ xp̃o
ẽẽ multo melius. Sed ꝗ uult
dimitti : ueniat intemplum.
ueniat inierłm . et expectet
uerbũ dĩ cõplectatur uelut¬
ꝗbꝯdã fidĩ suȩ brachiis. Tunc
dimittetur ut nonuideat mor¬
tẽ: quiderit uitã. Uides ub̃ẽ
in om̃es grãm dñi gñatione
diffusã: et ꝓpħiã in credulis
negatã ẽẽ ñ ustis. Ecce et sy¬
meon ꝓpħat. in runã et resur¬
rectionẽ płimoꝵ uenisse

Expanded text:
derent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Christo; dissolui enim et cum Christo esse multo melius. sed qui uult dimitti ueniat in templum, ueniat in Hierusalem, exspectet uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenisse
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. uidex uerus et iustus: aut
supplicia decernat. aut p̃mi¬
a. Et tuã inꝗt ipsius aĩa ꝑ¬
transiet gladius. Nec litt̃a nec
historia docet: ex hac uita
mariã corporał necis passione
migrasse. Non eñi aĩa. sed corpꝰ
materiali gladio transuberat᷑.
Et idõ prudentiã mariȩ ł aud
ignara mistt̃i cęlestis ostendit.
Nuiũ enĩ uerbũ dĩ: et ualidũ.
et acutũ om̃i gladio acutissi.¬
mo: penetrans usq ad diuisi¬
onẽ amme et sp̃s: artuũq et
medullarũ. cogitationes cordiᷤ.:
et secreta scrutatur anmoꝵ
ꝗa nuda m̃tit̃ et aꝑta sunt oĩa
dĩ filio. quẽ conscientiȩ secre
debuit etiã uidua. nequa aut
ꝓfessio de ẽẽt aut sexus. Et
idõ anna et stipendiis uidui¬
tatis. et moribꝯ talis inducit᷑.
ut digna plane fuisse credat᷑.
quȩ redẽptorẽ om̃iũ uenisse
nuntiaret. Cuius merita cũ
alibi descripserimus. cũ uidu-¬
as hortarem᷑. hoc loco qm̃
ad alia ꝓperamus. non pu.¬
tamꝰ iteranda. Non otiose tm̃

Expanded text:
rum judex verus et justus aut supplicia decernat, aut praemia. Et tuam, inquit, ipsius animam pertransibit gladius. . 61. Nec littera, nec historia docet ex hac vita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transverberatur. Et ideo prudentiam Mariae haud ignaram mysterii coelestis ostendit. Vivum enim verbum Dei, et validum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad divisionem animae, et spiritus, artuumque et medullarum, cogitationes cordis, et secreta scrutatur animorum ; quia nuda mentium, et aperta sunt omnia Dei Filio, quem conscientiae secretdebuit etiam vidua; ne qua aut professio deesset, aut sexus. Et ideo Anna et stipendiis viduitatis, et moribus talis inducitur; ut digna plane fuisse credatur, quae redemptorem omnium venisse nuntiaret. Cujus merita cum alibi descripserimus, cum viduas hortaremur , hoc loco quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. Non otiose tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dñi accep̃it testimoniũ. Om̃i
etas : et ut̃q sexus. euentoꝵq
miracula. fidẽ astruunt. Urr¬
go generat: sterił parit. mutꝰ
loquit᷑. helisabeth ꝓpħat.
magnus ad orat: utero clausus¬
exultat : uidua confitetur:
iustus expectat. Et bene iustꝰ.
quinon suã sed ppłi grãm
requirebat: cupiens ipse cor¬
poreȩ uinculis fragilitatis ab¬
solui. sed expectans uidere ꝓ¬
missũ. Sciebat erũ. quia beati
oculi ꝗ eũ uiderent. Et accep̃¬

Expanded text:
Domini accepit testimonium. Omnis aetas et uterque sexus eventorum miracula fidem astruunt, virgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elizabeth prophetat, magus adorat, utero clausexsultat, vidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc
Abbreviated transcription (Latin):
set immaculatũ sem̃ inuio¬
labili utero spũs sc̃s infudit.
Solus eñi ꝑ omia innatis de
contagia corruptele. imma¬
culati partus nouitate non
senserit. et celesti maiestate de¬
pulerit. Nam silitt̃am sequa¬
mur. qmͦ sc̃s om̃ĩs masculus
cũmulto sceleratissimos fuis¬
se non lateat: Nunꝗd sc̃s
achab Nunꝗd scĩ pseudo¬
tor celestis iniuriȩ ignis assũ¬
psit : Sed ille sc̃s ꝑquẽ figu¬
rã futuri mysterii: pia legi
diuine p̃scripta signabant:
eo ꝙ solus scẽ eccłȩ uirginis
ad generandos ppłos dĩ : im.¬
maculate fecunditatis aꝑ iret
genitale secretũ. Hic gͦ solus
aꝑuit sibi uuluã. Nec mirũ.
Quienĩ dixerat ad ꝓpħam.
priusquã te formarẽ inũtono
uite.et inuulua matris scĩfica¬
uite. Qui gͦ uuluã scĩficauit
alienã. ut nasceretur ꝓpħa.
hic ẽ quiaꝑuit matris suȩ uul¬
uã. ut immaculatus exiret.
TECE HÕ ERAT
meon. Et hõ iste iu¬
stus et timoratus.

Expanded text:
sed inmaculatum semen inuiosed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus infudit; solus enim per omnia ex natis de contagia corruptelae inmaculati partus nouitate non senserit et caelesti maiestate depulerit. nam si litteram sequamur, quomodo sanctus omnis masculus, cum multos sceleratissimos fuisse non lateat? numquid sanctus Achab? numquid sancti pseudotor caelestis iniuriae ignis absumsit? sed ille sanctus, per quem figuram futuri mysterii pia legis diuinae praescripta signabant, eo quod solus sanctae ecclesiae uirginis ad generandos populos dei inmaculatae fecunditatis aperiret genitale secretum. hic ergo solus aperuit sibi uuluam. nec mirum; qui enim dixerat ad prophetam: priusquam te formarem in utero, noui te et in uulua matris sanctificaui te, qui ergo uuluam sanctificauit alienam, ut nasceretur propheta, hic est qui aperuit matris suae uuluam, ut inmaculatus exiret. cce homo erat meon, et homo iste iustus et timoratus,
Abbreviated transcription (Latin):
sublege: ut eos qui sub lege
erant redimeret. Quid sit aũt
inierłm sisti dño dicerẽ: nasi
nisi inesarȩ cõm̃tis ante dixissẽ.
Circũcisi enĩ uitiis. dm̃co dignuᷤ
iudicabatur optutu. quia ocu¬
li dñi suꝑ iustos. Uides om̃ẽ
legis ueteris seriẽ. fuisse tipũ
fu turi. Nã et circũcisio. pu¬
gationẽ significat delicto ꝵ.
Sed qm̃ ꝓna quadã cupidĩ¬
tate peccandi. humanȩ carniꝰ
et mentis fragilitaᷤᷤ in extrica¬
bilib uitiis implicat᷑. ea ꝑ
hoctauũ circũcisionis diem
culpe totius futura purga¬
tio. resurrectionis p̃figuraba
tͣȩtate. Hoc ẽ eñ illud ꝗa
om̃e masculinũ ad aꝑiens
uuluã scm dño uocabitur.
Uerbis enĩ legis ꝓmittebatur
uirginis partus . Et uere sc̃s.
ꝗa immaculatus. Deniq ipsũ
ẽẽ. qui lege signetur: in eund̃
modũ ab angło repetita uͣba
de clarant. ꝗa quod nascetur
inꝗt scm̃ uocabitur filiusdĩ.
Non enĩ uirił coitus uuluę
uirginał secreta reserauit :

Expanded text:
eos qui sub lege essent lucrifaceret. quid sit autem in Hierusalem sisti domino dicerem, nisi in Esaiae conmentis ante dixissem; circumcisus enim uitiis dominico dignus iudicabatur optutu, quia oculi domini super iustos. uides omnem legis ueteris seriem fuisse typum futuri — nam et circumcisio purgationem signSed quoniam prona quadam cupiditate peccandi, humanae carnis et mentis fragilitas inextricabilibus vitiis implicatur, eo per octavam circumcisionis diem culpae totius futura purgatio, resurrectionis octavatur aetate. hoc est enim illud: quia omne masculum adaperiens uuluam sanctum domino uocabitur; uerbis enim legis promittebatur uirginis partus. et uere sanctus, quia inmaculatus. denique ipsum esse qui lege signetur in eundem modum ab angelo repetita uerba declarant: quia quod nascetur inquit sanctum uocabitur filius dei. non enim uirilis coitus uuluae uirginalis secreta reserauit,