comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possint : et dicitur eis. Quid credis insane:
Uides quod crecdis: Reuersus est aliquis abinferis:
et retulit aibi quid ibi agitur: Ecce ego quod
amo : uideo et fruor. Despiceris quia sꝑas qd
non uides: et despicit te ille qui quasi cenet
quod uidet. Attende ipse si tenet. Holi tu¬
bari. Uide si ipse tenet. et non tibi insulces.
ne cum putas eum felicem in presenti÷ amutas
ueram felicitatem futuram. Noli turbari. At¬
tende si tenet. Labitur hoc ab illo quod te¬
tenet: uł ipse ab eo quod tenet. Necesse est
transeat aut ipse ꝑ res suas : aut res ipsis ꝑ illũ
Per quem res sue transeunt: Qui unius labefac¬
tus erit. Qui transit ꝑ res suas: Qui in diui¬
cis moritur: quia cum moritur non eas secũ
affert adinferos. Domum meam habeo: iacta¬
uit se. Queris quam domum tuam: Quam
michi dimisit pater meus. Et ille. Unde ha¬
buit hanc domum& duus nr̃ illi eam dimisit.
Recurre et ad proauum. inde ad attauum : et

Expanded text:
possunt, et dicitur eis: Quid credis, insane? possunt, et dicitur eis: Quid credis, insane? Vides quod credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo video, et fruor. Despiceris, quia speras quod non vides; et despicit te ille, qui quasi tenet quod videt. Attende si ipse tenet: noli turbari; vide si ipse tenet, et non tibi insultet; ne cum putas eum felicem in praesenti, amittas veram felicitatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. Per quem res transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? Qui in divitiis moritur; quia cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum meam habeo, jactavit se. Quaeris, Quam domum tuam? Quam mihi dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc domum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre et ad proavum, inde ad atavum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Hon ait enim scriptura in iob temptationibus
habundat uita humana: s ait. Nunquid nõ
temptatio est uita humana suꝑ terram e c̃o¬
tam ipsam uitam. temptationem dixit. Om̃is
ergo uita tua suꝑ terram: plagę tuȩ sunt.
Plange quandiu uiuis in terra. Siue feliciter
iuuas: siue in aliqua tribulatione constitutus
sis. clama. ad te leuaui ocłos meos qui habitas
in cęlo: ad manus dñi qui te uissit cedi. cuidi¬
cis in alio psalmo ꝓpter iniquitatem erudisti
hominem. et tabescere fecisti ficut araneam
animam meam et clama ad manus cedentis:
pectione. In plurimum repleta est anima nr̃a
opprobrium eis qui habundant: et despectio
suꝑbis. Qui despicitur: contempnitur. Oñs
qui scđ̾m xp̃m pie uolunt uiuere. neceseiꝰ¬
ut patiantur opprobria : neceẽ est ut contep¬
nantur ab his qui uolunt impie iuuere: quo¬
rum felicitas cota terrena est. Irridentur illi
qui felicitatem uocant. quam oołis uidere no

Expanded text:
Non enim ait Scriptura in Job, Tentationibus Non enim ait Scriptura in Job, Tentationibus abundat vita humana; sed ait, «Numquid non tentatio est vita humana super terram» ? Totam ipsam vitam tentationem dixit. Omnis ergo vita tua super terram, plagae tuae sunt. Plange quamdiu vivis in terra: sive feliciter vivas, sive in aliqua tribulatione constitutus sis, clama, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ad manus Domini, qui te jussit caedi, cui dicis in alio psalmo, «Propter iniquitatem erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam;» clama ad manus caedentis, spectione. In plurimum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Qui despicitur, contemnitur. Omnes qui secundum Christum pie volunt vivere, necesse est patiantur opprobria, necesse est contemnantur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irridentur illi qui felicitatem vocant quam oculis videre non
Abbreviated transcription (Latin):
et sic sunt ocłi eoꝵ in manus dm̃ sui. quoad¬
usq misereatur. sicut ocdi seruoꝵ in manib
dñoꝵ suoꝵ : et sicut oculi ancille in manib
dñȩ suȩ. Uides felices aliquos in isto scło N¬
dentes. iactantes se. non uapulant: im mo
penis uapulant. hoc ipso grauius ceduntur:
quo sensum iam ꝑdiderunt. Eiugilent et ia¬
pulent: sentiant qui uapulant. Sciant qũ ua¬
pulant: et doleant quia uapulant : qũi qui
apponit scientiam. apponit dolorem. Hocscrp¬
tura dixit. Idõ dñs in euanglio. Beati licon¬
tes: qm̃ ipsi consolabuntur. Audiamis uocer
homius qui uapulat: et sint iste unius cuus
nr̃m uoces. et quando nobis bene est. Namꝰ
quis non intelligat se uapulare quando egrotat
quando in carcere est. quando forte in cathe¬
na: quando forte latrones patitur: Quando
ab aliquib improbis ei aliquid molestiȩ irriga¬
tur: sentit uapulare se. Magnus sensus est u¬
dere quia uapulat: et quando illi bene est

Expanded text:
et sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadet sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadusque misereatur, sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae. Vides felices aliquos in isto saeculo ridentes, jactantes se; non vapulant: imo pejus vapulant; hoc ipso gravius caeduntur, quo sensum jam perdiderunt. Evigilent, et vapulent; sentiant quia vapulant, sciant quia vapulant, et doleant quia vapulant. Quoniam «qui apponit scientiam, apponit dolorem:» hoc Scriptura dixit . Ideo Dominus in Evangelio: «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» . 7. Audiemus vocem hominis qui vapulat, et sint istae uniuscujusque nostrum voces et quando nobis bene est. Nam quis non intelligat vapulare se quando aegrotat, quando in carcere est, quando forte in catena, quando forte latrones patitur? Quando ab aliquibus improbis ei aliquae molestiae irrogantur, sentit vapulare se. Magnus sensus est, videre quia vapulat et quando illi bene est.
Abbreviated transcription (Latin):
ti me. ne scd̾m carnem intelligeremus: s art
tabescere fecisti sicut araneam animam meã
Nichil enm infirmius anima nr̃a posita in
medi is temptationib scłi. in mediis gemitib
et parturicionib molestiarum: nichil ea in¬
firmius donec hereat soliditati cęlesti. et sit
in templum dĩ unde iam non cadat: quia
primo ut ueniret ad hanc infirmitatem et
tabificationem. sicut aranea est facta infirma.
et de paradiso expulsa est. Tunc uissus est
seruus cedi. Fr̃s mei uidece ex quo uapulamꝰ
In om̃ib qui ab uucio generis humam nati
sunt. in om̃ib qui nunc funt. in om̃ib qui
postea nascentur: adam uapulat. Uapulat
adam. id est genus humanum: et multi sic
obduruerunt ut nec plagas suas sentiant.
Qui uero ex ipso genere filii facti sunt. receꝑ¬
unt sensum doloris⁊ sentiunt se uapulare.
et nouerunt quis uissit ut uapulent : et
leuauerunt ocłos ad eum qui habitat in cęlo:

Expanded text:
ti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, ti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, «Tabescere fecisti sicut araneam animam meam.» Nihil enim infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia primo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut aranea infirma facta est, et de paradiso expulsa est. Tunc jussus est servus caedi. Fratres mei, videte exIn omnibus qui ab initio generis humani nati sunt, in omnibus qui nunc sunt, in omnibus qui postea nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduruerunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt sensum doloris: sentiunt se vapulare, et noverunt quis jussit ut vapulent; et levaverunt oculos suos ad eum qui habitat in coelo;
Abbreviated transcription (Latin):
habent in manus dñe suȩ: quoadusq misere¬
atur dña earum. Qui sunt isti serui et ancillę.
qui sic habent oculos in manus dñoꝵ suoꝵ ani¬
si qui iuibentur cedi: Oculi nr̃i ad dñm dm̃
nr̃m: quoadusq misereatur nr̃i. Quomodo: Si¬
cut odi seruorum in manus dñorum suorum:
et sicut oculi ancillȩ in manus dñe suȩ. Ergo
F ac ergo aliquen dñm iussisse seruum cedi : ua¬
pulat seruus: sentit plagarum dolores: adtẽ¬
dit ad manus dñi sui. quoadusq dicat parce.
M anum enum ipsam: potestatem dicit. Ergo
hac uita uapulamus: et tota ista uita morta¬
lis plaga nr̃a est. audi uocem. psalmi. Pro ini¬
quitate erudisti hominem: et tabescere fecisti
sicut araneam animam meam. Attendite fr̃s
quam tabida est aranea : ut leui tactu con¬
quassetur et moriatur. Et ne quasi carnem
solam infirmitate mortalitatis putaremus nos
habere tabidam: non dixit cabescere fecis¬

Expanded text:
habent in manus dominae suae, quoadusque miserehabent in manus dominae suae, quoadusque misereatur domina earum? Qui sunt isti servi et ancillae, qui sic habent oculos in manus dominorum suorum, nisi qui jubentur caedi? «Oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, quoadusque misereatur nostri.» Quomodo? «Sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae.» Ergo Fac ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat, Parce. Manum enim, ipsam potestatem dicit. Ergo hac vita vapulamus, et tota ista vita mortalis plaga nostra est. Audi vocem psalmi: «Pro iniquitate erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam» . Attendite, fratres, quam tabida est aranea, ut levi tactu conquassetur et moriatur. Et ne quasi carnem solam infirmitate mortalitatis putaremus nos habere tabidam, non dixit, Tabescere me fecis
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus seruus xp̃i iħu. Si ille adhuc dicit se¬
seruum ꝑ quem nobis euangłm predicatum ẽ:
quantomagis nos debenius agnoscere conditionẽ
nr̃am : ut maior sit in nobis gr̃a ipsius :
P rimo enim seruos fecit : quos redemit. Sanguis
enim ille ꝓ serus p̃cium est: ꝓ sponsa pignus
est. agnoscentes itaq condicionem nr̃am : et¬
si iam fili i ꝑ grãm. serui tamen ꝓpter creaturã.
quia uniuersa creatura dõ seruit: dicamus.
sicut ocłi seruoꝵ in manus dñoꝵ suoꝵ: et sic̃¬
dr̃ nr̃m. quoadusq misereatur nr̃i. Dixit et
quare. Sicut serui odos habentes in manis
dñi sui. et sicut oculos habent ancillȩ in ma¬
nus dñȩ suȩ: sic inquit ocłi nr̃i ad dñm dm̃
nr̃m. Et quasi quereres ut quid: quoadusq un
quit misereatur nr̃i. Quales ergo uoluit seruos
intelligi fr̃s: Qui oculos habent in manus
dñoꝵ suoꝵ. Et quales ancillas: Que oculos

Expanded text:
«Paulus servus Christi Jesu» . Si ille se adhuc dicit «Paulus servus Christi Jesu» . Si ille se adhuc dicit servum, per quem nobis Evangelium praedicatum est; quanto magis nos debemus agnoscere conditionem nostram, ut major sit in nobis gratia ipsius? Primo enim servos fecit, quos redemit. Sanguis enim ille pro servis pretium est, pro sponsa pignus est. Agnoscentes itaque conditionem nostram, etsi jam filii per gratiam, servi tamen propter creaturam, quia universa creatura Deo servit, dicamus: «Sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicnostrum, quoadusque misereatur nostri.» 6. Dixit et quare, sicut servi oculos habent in manus domini sui, et sicut ancillae oculos habent in manus dominae suae; «sic,» inquit, «oculi nostri ad Dominum Deum nostrum.» Et quasi quaereres, Utquid? «Quoadusque,» inquit, «misereatur nostri.» Quales ergo voluit servos intelligi, fratres, qui oculos habent in manus dominorum suorum; et quales ancillas, quae oculos
Abbreviated transcription (Latin):
egrinatione solus ducit: quia solus talem arrã
dedit. Quis enim potest sic ducere: ut mo¬
riatur ꝓ ea quam uult ducere: Sienm mo¬
ri ꝓea uoluerit: non erit qui ducat. Securus
aut̃ ille ꝓ sponsa mortuus est: quam resurgẽs
erat ducturus. Ueruntamen fr̃s. interim simus
quomodo serui et ancillȩ. Dictum est quidem:
non uos dicam seruos s amicos. S forte solis
discipłis dixit dñs. Audi et paulum apłm
dicentem. Itaq iam inquit non est seruus. s
filius. Si aut̃ filius: et heres ꝑ dm̃. Ppło dicebat.
fidelib dicebat. lam ergo in nomine dñi redep̃¬
ti sanguine ipsius. loti lauacro ipsius: filii sumꝰ.
Filiꝰ sũmus: quia sic multi sumus. ut u illo u¬
num simus. Quid sibi ergo uult. quod adhuc
tanquam serui loquimur: Nunquid tantũ
meritum habere possumus in eccłia quamuis
iam fili facti ex seruis: quantum habuit ip¬
se apłs paulus: Et tamen quid dicit in epła:

Expanded text:
eregrinatione. Solus ducet, quia solus talem arrham eregrinatione. Solus ducet, quia solus talem arrham dedit. Quis enim potest sic ducere, ut moriatur pro ea quam vult ducere? Si enim mori pro ea voluerit, non erit qui ducat. Securus autem ille pro sponsa mortuus est, quam resurgens erat ducturus. Verumtamen, fratres, interim simus quomodo servi et ancilla. Dictum est quidem «Non vos dicam servos, sed amicos,» : sed forte solis discipulis dixit Dominus? Audite apostolum Paulum dicentem: «Itaque jam,» inquit, «non est servus, sed filius; si autem filius, et haeres per Deum» . Populo dicebat, fidelibus dicebat. Jam ergo in nomine Domini redempti sanguine ipsius, loti lavacro ipsius, filii sumus, filius sumus; quia sic multi sumus, ut in illo unus simus. Quid ergo sibi vult, quod adhuc tanquam servi loquimur? Numquid tantum meritum habere possumus in Ecclesia, quamvis jam filii facti ex servis, quantum habuit ipse apostolus Paulus? Et tamen quid dicit in Epistola?
Abbreviated transcription (Latin):
tuos in manus dm̃ tui. Cumq audis dĩ uirtutẽ
et dĩ sapientiam. leua ocłos tuos in manus dñe
tuȩ: qe et seruus et anoilla es. Seruus quia po¬
płs es: anoilla quia eccłia es. Ip̃sa aut̃ ancilla:
magnam dignitatem inuenit apud dm̃. Ux or
facta est. S donec ueniat ad amplexus illos
sp̃uales. ubi secure ꝑfruatur eum quem dilex:
et cui suspirauit in ista dut᷑na ꝑegrinatione.
sponsa est: et accepit arram magnam sangui¬
nem sponsi cui secura suspirat: nec illi dicitur
noli amare. quomodo dr̃ aliquando iurgini
iam desponsate et nondum nupte : et uste
dr̃ noli amare. Cum facta fuerit uxor. tũc
amare recte dr̃: quia p̃propum et preposter̃
desiderium est et non castum: amare eum
cui nescit an nubat. Potest enim fieri ut ali¬
us sponset: et alius ducat uxorem. Quia uero
amat ista: et ancequam illi iungatur amet.
et de longniquo suspiret: et de longinqua ꝑ¬

Expanded text:
tuos in manus Domini tui; cum audis Dei virtutem tuos in manus Domini tui; cum audis Dei virtutem et Dei sapientiam, leva oculos tuos in manus dominae tuae: quia et servus et ancilla es; servus, quia populus es; ancilla, quia Ecclesia es. Ipsa autem ancilla magnam dignitatem invenit apud Deum: uxor facta est. Sed donec veniat ad amplexus illos spirituales, ubi secure perfruatur eo quem dilexit, et cui suspiravit in ista diuturna peregrinatione, sponsa est: et accepit arrham magnam, sanguinem sponsi, cui secura suspirat. Nec illi dicitur, Noli amare; quomodo dicitur aliquando virgini jam desponsatae, et nondum nuptae: et juste dicitur, Noli amare; cum facta fueris uxor, tunc ama: recte dicitur, quia praeproperum et praeposterum desiderium est, et non castum, amare eum cui nescit an nubat. Potest enim fieri ut alius sponset, et alius ducat uxorem. Quia vero amet ista: et antequam illi jungatur, amet, et de longinquo suspiret et de longinqua p
Abbreviated transcription (Latin):
Sece inquit sicut oculi seruoꝵ in manib dñoꝵ
suoꝵ : et sicut oculi ancille in manib dñȩ suȩ:
sic oouli nr̃i ad dñm dm̃ nr̃m. quoadusq mise¬
reatur nr̃i. Et serui sumus. et ancillȩ sumus:¬
et ille añs est. et dña est. Aut quid sibi uolunt
ista uerba⁊ et quid sibi uolunt iste similitudi¬
nes rerum: Attendat aliquantum hearitas ur̃a.¬
Non mirum si serui sumus et ille dñs est: s ni¬
rum si anoilla sumus. et ille dña est. S neq
hoc mirum : quia ancilla sumus. Aeccłia enim
sumus. Nec illud mirum quia et ipse dña est:
uirtus enim et sapientia dĩ est. Audi ergo apłm
dicentem. nos aut̃ predicamus xp̃m crucifixrũ:
udeis quidem scandalum. gentib aut̃ stultici¬
am: ipsis aut̃ uocatis uideis et grecis xp̃m dĩ uir
tutem et dĩ sapientiam: ut iam sit seruus ppłs.
entiam. Utrumq audisti: xp̃m dĩ uirtutem et
dĩ sapientiam. Cum ergo audis xp̃m : leua ocłos

Expanded text:
cce sicut oculi servorum in manus dominorum cce sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae; sic oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, quoadusque misereatur nostri.» Et servi sumus, et ancilla sumus: ille et dominus est, et domina est. Aut quid sibi volunt ista verba? et quid sibi volunt istae similitudines rerum? Attendat aliquantum Charitas Non mirum si servi sumus et ille Dominus est; sed mirum si ancillae sumus, et ille domina est. Sed neque hoc mirum, quia ancillae sumus, Ecclesia enim sumus: nec illud mirum, quia et ipse domina est: quia virtus et sapientia Dei est. Audi ergo Apostolum dicentem: Nos autem praedicamus Christum crucifixum: Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam: ipsis vero vocattutem, et Dei sapientiam» . Ut jam sit servus populus, entiam:» utrumque audisti, «Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam.» Cum ergo audis Christum, leva oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ubi habitabat: In se habitabat ds̃: apud se
habitabat: et apud se est ds̃. Et quando dig¬
natur habitare in scĩs: non sic sunt scĩ domꝰ
dĩ ⁊ ut ipsa subtracta. cadat ds̃. Aliter enim nos
habitamus in domo: aliter ds̃ in scĩs. T̃ u habi¬
tas in domo. si subtracca fuerit cad̾is. ds antꝰ
sic habitat in sc̃ĩs: ut si ipse discesserit cadint.
Q uicumq ergo sic portat dm̃ ut sit templum
dĩ: non putet sic ase portari dm̃ ut terreat
dm̃ sise subducat. Ue illi si se subduxerit ds̃
quia ipse cadit. Nam d̾s in se ꝑmanet. in qu¬
b nos habitamus ipsa nos continent: in qub
sabitat ds̃. ipse illos continet. lam iudece quã¬
tum interest inter nr̃am habitationem et dei:
et sic dicat anima ad ce leuaui ocłos mõs qͥ habitas
ĩclo ut ĩtelligat qr nec ds̃celo ĩ digae u habitet: s. celũ
quia dixit ad te leuaui oculos meos qui habitas
in celo  Quomodo leuasti oculos tuos in cȩlum:¬

Expanded text:
ubi habitabat? In se habitabat Deus, apud se ubi habitabat? In se habitabat Deus, apud se habitabat, et apud se est Deus. Et quando dignatur habitare in sanctis, non sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter enim nos habitamus in domo, aliter Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se semper manet. In quibus nos habitamus, ipsa nos continent; in quibus Deus habitat, ipse illos continet. Jam videte quantum interest inter nostram habitationem, et Dei: et sic dicat anima, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo;» ut intelligat quia Deus nec coelo indiget, ubi habitet; sed coelum d ergo sequitur, quia dixit, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo?» Quomodo levasti oculos tuos? «E
Abbreviated transcription (Latin):
uos. S om̃s adhuc infirmi. et scđm fidem am¬
bulantes: scđm fidem sunt templum sõm di¬
Erunt enim aliquando: et scđ̾m speciem tem¬
plum dĩ. Quamduu sunt templum scđm fide̾
Q uamdui in ipsis ap̃c ꝑfidem habitat: sicut
om̃s sc̃ĩ angłi. om̃s sc̃ẽ uirtutes. potestates sedes.
dominaciones: ihrłm illa cęlestis unde pegri¬
nando ingemiscimus: et quam desiderando
oramus. Ibi habitat ds̃. Illuc leuauit ste fidẽ:
illuc̾ ascendit affectu desiderando: et ipsum
desiderium facit animam deserere sordes pec¬
catoꝵ: et mundari ab om̃i labe ut fiat et i¬
sa cęlum: quia leuauit ocłos ad eum qui habi¬
tat in celo. Nam si celum istud. corporeum
quod ocłis uidemus intellexerimus ẽẽ habita¬
cionem dĩ: transitura est habitatio dĩ: quia
celum et terra transient. Deinde antequam
faceret celum et terram: ubi habitabat: S
dicet aliquis. Et antequam faceret ds̃ celos

Expanded text:
vos» . Sed omnes adhuc infirmi et secundum fidem amvos» . Sed omnes adhuc infirmi et secundum fidem ambulantes , secundum fidem sunt templum Dei, erunt aliquando et secundum speciem templum Dei. Quamdiu sunt templum secundum fidem? Quamdiu in ipsis Christus per fidem habitat; sicut omnes sancti Angeli, omnes sanctae Virtutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem illa coelestis unde peregrinando ingemiscimus, et quam desiderando oramus: ibi habitat Deus. Illuc levavit iste fidem, illuc ascendit affectu, desiderando: et ipsum desiderium facit animam desudare sordes peccatorum, et mundari ab omni labe, ut fiat et ipsa coelum; quia levavit oculos ad eum qui habitat in coelo. Nam si coelum istud corporeum quod oculis videmus, intellexerimus esse habitationem Dei; transitura est habitatio Dei, quia coelum et terra transient . Deinde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabat? Sed dicit aliquis: Et antequam faceret Deus sanctos,
Abbreviated transcription (Latin):
a peccatis meis. Si uis ut auertat faciem suam
a peccatis tius.tu ipse a te auerte faciem tuã:
et a peccatis tiuis noli auertere. Si enim nõ
ab eis auerteris faciem tuam: tu ipse irasce̾¬
ris peccatis tuis Si aut̃ tu non auertis faciẽ
tuam a peccatis tuis: tu agnoscis et ille ignos¬
cit. At uero a te leua ocłos ad illum : et dic.
Adte leuaui ocłos meos: qui habitas in celo
Celum fr̃s mei si corporaliter incellexerimus
hoc quod uidemus ołis corporeis: uere sic er¬
rabimus ut non putemus nos illuc ascend̾e
nisi scalis positis. aut aliquib machinamẽtis.
Si aut̃ sp̃ualiter ascendimus: sp̃ualiter celum
intelligere debemus. Si ascensus in affectur
habitat in cęlo. Quomodo: Quomodo dicit in
alio psalmo: tu aut̃ in sc̃o habitas laus isrt. Qu
habitat in cęlo: habitat in scõ. Sc̃o quid. nsi u¬
pło suo Templum enim dĩ sc̃m est: quod estis

Expanded text:
a peccatis meis» . Si vis ut avertat faciem suam a peccatis meis» . Si vis ut avertat faciem suam a peccatis tuis, tu ipse a te averte faciem tuam, et a peccatis tuis noli avertere. Si enim non ab eis averteris faciem tuam, tu ipse irasceris peccatis tuis: si autem tu non avertis faciem tuam a peccatis tuis, tu agnoscis, et ille ignoscit. 4. At vero a te leva oculos ad illum, et dic, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Coelum, fratres mei, si corporaliter intellexerimus hoc quod videmus oculis corporeis, vere sic errabimus, ut non putemus nos illuc ascendere, nisi scalis positis, aut aliquibus machinamentis: si autem spiritualiter ascendimus, spiritualiter coelum intelligere debemus; si ascensus in affectu, habitat in coelo. Quomodo? Quomodo dicit in alio psalmo, «Tu autem in sancto habitas, laus Israel» . Qui habitat in coelo. habitat in sancto: «sancto» quid, nisi templo suo? «Templum enim Dei sanctum est, quod estis
Abbreviated transcription (Latin):
dit: et magnus sibi uidetur qui sibi placet.
S qui sibi placet stulto homini placet: quia ille
ipse stultꝰ ẽ. cũ sibi placce. Sol securꝰ placae: qͥdõ placoe.
& qͥsẽ qͥ placet dõ: Cui placuerit ds̃. Displicere
sibi ds̃ non potest. Placeat et tibi: ut place¬
as illi. S tibi ille placere non poterit: nsi tu
tibi difplicueris. Si aut̃ displices tibi: tolle a
te ocłm. Ut quid te enim attendis: Si enim
uerum te attendis. inuenis in te quod tibi
displiceat : et dicis dõ. Peccatum meum ante
me est semꝑ. Recgatum tuu sit ante te: ut
non sit ant̾e dm̃. Et tu noli esse ante te: ut
sis ante dm̃. Quomodo enim uolumus ut non
a nobis auertat faciem ds̃: sic uolumus ut a¬
ueitat faciem a peccatis nr̃is. Nam utrumq
illi cantatur in psalmis. Ne auertas faciem tu¬
am a me. Uox est psalmi: uor est ergo nr̃a.
Et ille qui dicit ne auertas faciem tuam a me:
ude quid dicat alio loco. Auerte faciem tua

Expanded text:
dit, et magnus sibi videtur qui sibi placet. dit, et magnus sibi videtur qui sibi placet. Sed qui sibi placet, stulto homini placet; quia ille ipse stultus est, cum sibi placet. Solus securus placet qui Deo placet. Et quis est qui placet Deo? Cui placuerit Deus. Displicere sibi Deus non potest; placeat et tibi, ut placeas illi. Sed tibi ille placere non poterit, nisi tu tibi displicueris. Si autem displices tibi, tolle a te oculum. Utquid te enim attendis? Si enim vere te attendis, invenis in te quod tibi displiceat; et dicis Deo, «Peccatum meum ante me est semper» . Peccatum tuum sit ante te, ut non sit ante Deum; et tu noli esse ante te, ut sis ante Deum. Quomodo enim volumus ut non a nobis avertat faciem Deus, sic volumus ut avertat faciem a peccatis nostris: nam utrumque illi cantatur in Psalmis. «Ne avertas faciem tuam a me» ; vox est psalmi, vox est ergo nostra: et ille qui dicit, «Ne avertas faciem tuam a me;» vide quid dicat alio loco: «Averte faciem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
ad cęlum ascendit. Ecce terra deorsum quã
calcamus pedib nr̃is: ecce etiam celum sur¬
sum quod uidemus ocłis nr̃is: et ascendendo
cantamus. ad te leuaui ocłos meos qui habi¬
tas in cęlo. Ubi sunt ergo scalȩ  Tanta enĩ
interualla conspicimus in ter cȩlum et t̾ram:
tanta separatio est. et tanta spatia locoꝵ. Illuc
uolumus ascendere: scalas non uidemus. Hunqͥd
forte fallimus nos. quia canticum graduum .i.
canticum ascensionis cantamus : Ascendimus
ad cęlum. si cogitanus dm̃: quia ascensus in cor¬
de feoit. Quid est ascend̾e in corde  Proficere
in dm̃. Quomodo om̃is qui deficit non ascen¬
dit s cadit: sic om̃is qui ꝓficit ascendit. S si
sic ꝓficiat ut non suꝑbiat: si sic afcendat ut
non cadat. Si aut̃ ꝓficiendo suꝑbiat: ascendẽ¬
do iterum cadit. S ut non suꝑbiat: quid debae
facere: Leuet ocłos suos ad illum qui habitat
in celo non se attendat. Om̃is enim suꝑb se actẽ¬

Expanded text:
ad coelum ascendit. Ecce terra deorsum, quam ad coelum ascendit. Ecce terra deorsum, quam calcamus pedibus nostris; ecce etiam coelum sursum, quod videmus oculis nostris; et ascendendo cantamus, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ubi sunt ergo scalae? Tanta enim intervalla conspicimus inter coelum et terram, tanta separatio est, et tanta spatia locorum: illuc volumus ascendere, scalas non videmus: numquid forte fallimus nos, quia «Canticum graduum,» id est, canticum ascensionis cantamus? Ascendimus ad coelum, si cogitamus Deum, qui ascensus in corde fecit. Quid est ascendere in corde? Proficere in Deum. Quomodo omnis qui deficit, non descendit, sed cadit: sic omnis qui proficit, ascendit: sed si sic proficiat, ut non superbiat; si sic ascendat, ut non cadat: si autem proficiendo superbiat, ascendendo iterum cadit. Sed ut non superbiat, quid debet facere? Levet oculos suos ad illum qui habitat in coelo, non se attendat. Omnis enim superbus se atten
Abbreviated transcription (Latin):
ad fines terrȩ. Unusquisq homo in regione sua
potest clamare. Nunquid a finib terrȩ: S he¬
reditas illa xp̃i de qua dictum est. dabo tibi
gentes hereditatem tuam. et possessionem tuã
terminos terrȩ: ipsa clamat et dicit. Afinib
terrȩ adte clamaui: cum angeretur cor meũ.
Angatur cor nr̃m: et clamenius. Unde angat᷑
cor nr̃m: Non de his que hic paciuntur et
mali. Uerbi gr̃ã: quia dampnum patiuntur.¬
Nam si inde angitur cor cinis est. quia nescio
quem tuoꝵ ex uoluntate dĩ amisistiꝰ Si inde
angitur cor tuum : etiam si felia fueris scd̾m
nus qui in ꝑegrinatione constitutum te uides:
et sentis iam quidem te habere felicitatem
desideras. et desiderando ascendis: et ascen¬
dendo cantas canticum graduum: et cantan¬
do canticum graduum dicis. Adte leuaui
ocłos meos: qui habitas in celo. Ascendens
quo leuaturus erat ocłos: nisi illuc quo tende¬
bat. et ascendere desiderabat: De terra enĩ

Expanded text:
ad fines terrae? Unusquisque homo in regione sua ad fines terrae? Unusquisque homo in regione sua potest clamare; numquid a finibus terrae? Sed haereditas Christi, de qua dictum est, «Dabo tibi gentes hoereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae» , ipsa clamat et dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, cum angeretur cor meum.» Angatur cor nostrum, et clamemus. Unde angatur cor nostrum? Non de his quae hic patiuntur et mali, verbi gratia, quia damnum patiunturam si inde angitur cor, cinis est. Quia nescio quem tuorum ex voluntate Dei amisisti, si inde amis, quia in peregrinatione te constitutum vides; et sentis jam quidem te habere felicitatem gemis, illam quaerens desideras, et desiderando ascendis et ascendendo cantas «Canticum graduum,» et cantando «Canticum graduum,» dicis, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» 3. Ascendens, quo levaturus erat oculos, nisi illuc quo tendebat, et ascendere desiderabat? De terra enim
Abbreviated transcription (Latin):
ipso paulo apło dicente: si resurrexistis cum
xp̃o que sursum sunt querite ubi xp̃c est in
dextera dĩ sedens: que sursum sunt sapite nõ
que suꝑ t̾ram. Mortui enim estis: et uita ur̃a
abscondita est cum xp̃o in dõ. Ergo et ille
adhuc deorsum est: nos iam sursum sumus. Iule
deorsum est com passione Raritatis: nos sursũ
sumus spe bearitatis. Spe emm salui facci sumꝰ.
s quia spes nr̃a certa est: quamius fucurũ sit.
dat ergo iste cantator: s in uno quoq corde
ur̃o. cantet hic homo: et unusquisq sit iste
homo. Cum enim dicitis illud singuli: quia õs
unum estis in xp̃o: uinus homo illud dicit. Et
unumquemq ur̃m loqui : s unus ille maxci¬
me loquitur. qui etiam diffusus est toto orbe
t̾rarum. Unus ille loquitur : qui alibi dicit
a finib terrę ad te clamaui cum angeretur
cor meum. Quis est iste: qui cdamat a finibus
terrȩ : Quis: Unus homo diffusus est usq

Expanded text:
ipso Paulo apostolo dicente: «Si consurrexistis cum ipso Paulo apostolo dicente: «Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; ortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Ergo et ille adhuc deorsum est, et nos jam sursum sumus: ille deorsum est compassione charitatis, nos sursum sumus spe charitatis. «Spe enim salvi facti sumus» . Sed quia spes nostra certa est; quamvis futurum sit, vers.» 1. Ascendat ergo iste cantator; sed de unoquoque corde vestrum cantet hic homo, et unusquisque sit iste homo. Cum enim dicitis illud singuli, quia omnes unum estis in Christo, unus homo illud dicit: et unumquemque vestrum loqui; sed unus ille maxime loquitur, qui etiam diffusus est toto orbe terrarum. Unus ille loquitur, qui alibi dicit, «A finibus terrae ad te clamavi, cum angeretur cor meum» . Quis est qui clamat a finibus terrae? quis unus homo diffusus est usque
Abbreviated transcription (Latin):
paginat uni. Et illi soli cum illo non ascendut̃:
qui cum illo unus eẽ noluerunt. lam uero
qm̃ ipse qui in cęlo positus est. et carne susci¬
fuit ad tempus mortalis: et nichil in cęlo ꝑse¬
cutionem patiens. nichil malicioꝵ et obpro¬
brioꝵ sicut in hac terra. quando ꝓ nobis omĩa
sustinere dignatus est: compassus tamen corꝑi
suo in terra laboranti dixit. Saule saule. quid
me ꝑsequeris: lam ipsum nemo tangebat:
et se pati ꝑsecutionem de cęlo clamabat. Non
p̃ter spem eẽ debemus : immo cum magna
fiducia p̃sumere. quia si ꝑ karitatem ipse nob¬
cum in terra est. ꝑ eandem hearitatem et nos
cum illo in cęlo sumus. S dixximus quemad¬
modum nobiscum ipse in terra sit. Uocem eiꝰ
diximus de cęlo sonantis. saule saule quid me
ꝑsequeris: cum eum saulus omnino non tange¬
ret s nec uideret. Quomodo aut̃ ostenditur:
quia et nos cum illo in cęlo sumus: Eodem

Expanded text:
paginat uni: et illi soli cum illo non ascendunt, paginat uni: et illi soli cum illo non ascendunt, qui cum illo unus esse noluerint. Jam vero quoniam ipse qui in coelo positus est, et carne suscifuit ad tempus mortalis, et nihil in coelo persecutionum patiens, nihil malitiarum et opprobriorum, sicut in hac terra quando pro nobis omnia sustinere dignatus est; compassus tamen corpori suo in terra laboranti, dixit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? jam ipsum nemo tangebat, et se pati persecutionem de coelo clamabat: non praeter spem esse debemus, imo cum magna fiducia praesumere, quia si per charitatem ipse nobiscum in terra est, per eamdem charitatem et nos cum eo in coelo sumus. Sed diximus quemadmodum nobiscum ipse in terra sit; vocem ejus diximus de coelo sonantis, «Saule, Saule, quid me persequeris?» cum eum Saulus omnino non tangeret, sed nec videret: quomodo autem ostenditur quia et nos cum illo in coelo sumus? Eodem
Abbreviated transcription (Latin):
dentis cantica ex ordine
cum sc̃itate ur̃a consi¬
deranda suscepi: ascen¬
dentis et amantis: et idõ
ascendentis. quia amantds
O mis amor: aut descendit aut ascendit. dei¬
derio enim bono leuamur ad din: et defiders
malo ad ima precipitamur. s quia iam malo
desiderio lapsi cecidimus: sũꝑ est nobis si agnos¬
camus quis ad nos non ceciderit. s descenđdit.
Herendo ili ascendamus: quia uirib nr̃is nõ pos¬
dit in celum nisi qui de cȩlo descendit: filius
hominis qui est in celo. Tanquam se solum ui¬
detur dixisse. Ergo ceceri remanserunt: quia
solus ascendit qui solus descendit. Quid debet̃
ceteri facere s uniri corpori ipsius: ut sit unus
xp̃c qui descendit et ascendit. descendit caput:
ascendit cum corpore uestitus aeccłia sua: quã
sibi excibuit sine macła et ruga. Solus ergo as¬
cendit: s et nos quando cum illo sic sumus
ut in illo menbra eius simus. et nobiscum solus
est: et idõ unus et semꝑ unus. Unitas nos cõ¬

Expanded text:
dentis cantica ex ordine cum Sanctitate vestra consideranda suscepi; ascendentis et amantis, et ideo ascendentis quia amantis. Omnis amor aut ascendit, aut descendit. Desiderio enim bono levamur ad Deum, et desiderio malo ad ima praecipitamur. Sed quia jam malo desiderio lapsi cecidimus; superest nobis, si agnoscimus quis ad nos non ceciderit, sed descenderit, haerendo illi ascendere; quia viribus nostris non posdit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo» . Tanquam de se solo videtur dixisse. Ergo caeteri remanserunt, quia solus ascendit, qui solus descendit? Quid debent facere caeteri? Uniri corpori ipsius, ut sit unus Christus, qui descendit et ascendit. Descendit caput, ascendit cum corpore; vestitus Ecclesiam suam, quam sibi exhibuit sine macula et ruga . Solus ergo ascendit. Sed et nos quando cum illo sic sumus, ut in illo membra ejus simus; et nobiscum solus est, et ideo unus, et semper unus. Unitas nos com
Abbreviated transcription (Latin):
ibi nichil nobis deerit: quia nec indigebunus
aliqua re: et uera sanitas erit. Que est uera sa¬
nitas: Cum absorbta fuerit mors in uctoriã u
et cum corruptibile hoc induerit in corruptio¬
nem. et mortale hoc induerit immortalitatẽ:
tunc erit uera sanitas. Tunc erit uera et ꝑfec¬
ta iusticia: ut nichil mali non solum facere.
s nec cogitare possimus. Modo aut̃ mopes
pauꝑes. egentes. dolentes: suspiramus. gemimus.
illi qͥ felices sũt in hoc mundo despitiunt nos. ha

Expanded text:
ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc erit vera sanitas, tunc erit vera et perfecta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit : inde deficit. In nulla re potest ꝑseuera¬
re ista infirmitas. lusticia quid: Quanta iusti¬
cia est inter tantus temptationes: Possumus cõ¬
tinere ab homicidio. ab adulterio: a furtis. a ꝑu¬
ri is. afr̾udib. Nunquid ab iniquis cogitat̾iõib
Nunquid et asuggestionib malarum cupiditatũ:
Que est ergo iusticia nr̃a: Totum ergo esuriamus:
totum siciamus: et ueras diuitias. et ueram sa-¬
nitatem. et ueram iusticiam. Que sunt uere di¬
uitiȩ: Celestis illa mansio in iherłm: Quis eium
dicitur diues in hac terra: Quando laudatur
diues: quid dr̃: Multum diues est: nichil illi
deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista nõ
est. Cum dieit nichil illi deest: attende si nicħ¬
illi deest. Si nichil cupit: nichil illi deest. Si
aut̃ adhuc cupit maiora quam que habet : ad
hoc accesserunt diuitiȩ ut egestas cresceret.
In illa uero ciuitate uerȩ erunt diuitiȩ: quia

Expanded text:
fecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverafecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia nostra? Totum ergo esuriamus, totum sitiamus, et veras divitias, et veram sanitatem, et veram justitiam. Quae sunt verae divitiae? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dicitur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quotidie medicamentis dĩ: quia manducamis
et bibinus. Medicamenta ipsa sunt: que nobs
opponuntur. Fr̃s si uultis uidere qualis morbis
nos habeat : qui ieunat septem dieb. fame cõ¬
sumitur: Ergo illa fames ibi est. S idõ illam
non sentis: qua cotidie illam curas. Ergo nec
psa sanitas nobis est ꝑfecta. intendat hearitas imꝰ
quomodo nos intelligamus mopes: ut gaudemꝰ
ad eũ et leuemus ocłos ad eum qui habitat in
colo. Non sunt illẽ uere diuicie. Plus augens
cupiditatem eis qui ea possident. Non est ista ue¬
m corporis sanitas: quia portatur infirmutas ubiq
defectiua. Quocumq se uerterit deficit: in ipso
aduitorio non inuenies firmamentum. Lassacur
stando: sedere uult. Nunquid uł sedendo du¬
rabrit :. quod sibi eligit ut non fatigaretur: Ibi
habet deficere. Lassatus est uigilando: dormitu¬
rus est. Nunquid quia dormuut non deficit:
Lassatus est iruinando: refeccurus est. Si plus re¬

Expanded text:
quotidie medicamentis Dei, quia manducamus quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nobis est perfecta. 12. Intendat Charitas vestra quomodo nos intelligamus inopes, ut gaudeamus ad eum, et levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus re
Abbreviated transcription (Latin):
illum fontem. ad saginam illam tantam. stilliei¬
dia quedam sunt que uitam nr̃am molliant.
et duram iniquitatem soluant. Modo desidere¬
mus de pleno fonte iusticiȩ sagmari: deside¬
remus uberaate illa saciari. de qua dr̃ in psahno
mebriabuntur ab ubertate domus tuȩ.: et tor¬
rente uoluptatis tuȩ pocabis eos. Hic aut̃ cũ sumꝰ:
mopes nos ẽẽ intelligamus et egentes: non solũ
diuitiarum harum quia non funt uerȩ diuitię.
s et ipsius salutis. Et quando sani sumis: intel¬
ligamus quia infirmantur. Quanidui eñi corpus
hoc esurit et sitit: quamdui corpus hoc ugla
tur: sedendo fatigatur: manducando fatigatu.
Q uocumq se uerterit ad subsidium fatigationis:
ibi inuenit aliam fatigationem. Non est ergo
ꝑfecta sanitas: nec in ipso corpore. Non sunt ile
diuitiȩ s mendicitas: quia quantomagis habun¬
dant. tanto crescit in opia et auariciã. Non est
ista salus corporis: s infirmitas. Paragoriamur ielra¬

Expanded text:
illum fontem; ad saginam illam tantam stilliciillum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigiltur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur
Abbreviated transcription (Latin):
iret cum illa. Uult aut̃ dm̃ excutere de guber¬
natione huius mundi: et ipse tenere guberna¬
cula creature : et distribuere om̃ib dolores
et leticias. penas et prenua. Infelia anina. Et
quid miramuni si habundat: S habundat
nequicia: habundat malicia: et eo plus habun¬
dat nequitia. quo sibi uidetur habundare uns
cia. aAc uero xp̃ianus homo non debet habun¬
dare: s pauꝑem debet se cognoscere. Et sihaibo
diuitias: seire debet quia non sunt illȩ uere da¬
uitiȩ: ut alias desideret. Qui eium diutias fa¬
sas desiderat: ueras non querit. Qui aũt ueras¬
non querit. adhuc pauꝑ est: et recte dicit pan
et dolens ego sum. Rursus ille. qui pauꝑ est et
nequicia plenus est. unde dr̃ habundare : Qna
displicet illi quia pauꝑ est: et iusticia ipsa udes
habundare in corde suo. aduersus uisticiam ab
Et quȩ habundantia iusticie nrȩ  Quantac unq
uisticia in nobis fuerit: ros est nescio quis. qs

Expanded text:
iret cum illa: vult autem Deum excutere de guberiret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix anima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia, quo sibi videtur abundare justitia. 11. At vero christianus homo non debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nam nisi habundarent: suꝑbi non eẽnt. Alius
enim habundat pecunia : et inde suꝑb est.
Aliuis habundat honorib: et inde suꝑb est. Alus
habundare se iusticia putat: et uide suꝑbit
quod peius est. Qui uidentur non habundare
pecunia. iusticia sibi udentur habundare ad¬
uersus dm̃: et positi in calamitatib se iustificat̃.
dm̃ accusant. et dicunt. Quid amisi: Aut quid
feci: Et tu dicis. Respice: recordare peccata
tua si nichil fecisti. Citillatur aliquantum cons¬
cientia. et redit ad se: et cogitat facta sua ma¬
la. Et cum cogitauerit facta sua mala: nec sic
uult confiteri quia digna patitur. s dicit. Ec¬
ce manifeste feci multa: s multos uideo pe¬
iora fecisse. et nichil mali pati. Lustus est cõ¬
tra dm̃. habundat ergo⁊ et ipse plenum habce
pectus iusticia: quandoquidem illi ds̃ uidetur
male facere: et ipse sibi uidetur inuiste pati.
Et si dares illi nauem gubernandam: ĩ naufragiũ

Expanded text:
Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundare se justitia putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato flagellauit. et ꝓ om̃ib trachidit
eum : quomodo debemnus nos flagellari. qui
fecimus quare flagellamur: Cum ista dixerimus
illis: et d̾e infelicitate adhuc suꝑbiunt: et afflc¬
ti. nondum humiliati respondent et dicunt.
Ista sunt uerba xp̃ianoꝵ uanoꝵ: qui credunt
quod non uident. Si et ipsi insultant. quid
putamus fr̃s quasi non eos cominemoratos in
hoc płalmo: cum diceret opprobrium eis qͥ
habundant. et despectio suꝑbis: quandoquidẽ
insultatur xp̃ianis et ab eis qui non habun¬
dant: s cum sint in egestate. et in erump¬
nis. nec ipsi cessant insultare. Certe ergo oppro¬
brium eis qui habundant. An forte nullus in¬
uenitur: qui etiam positus in calamitate insul¬
tet: non insultauit latro: qui cum crucifixo
dño crucifixus erat : Ergo si insultant et illi
qui non habundant: quare psalmus ait. oppro¬
brium eis qui habundant: Si diligenter dis¬
cutiamus : et ipsi habundant. Unde habũdãt:

Expanded text:
sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit eum , quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum ista dixerimus, illi et de infelicitate superbiunt adhuc, et afflicti, nondum humiliati, respondent, et dicunt: Ista sunt verba Christianorum vanorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant?
Abbreviated transcription (Latin):
non luxit nobis: et sol non ortus est nobis.
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia: et diuiciarum iacta¬
cio quid contulit nobis: Ibi tu non eis insultas:
quia ipsi sibi iam insultant. Quod donec fi¬
at fr̃s. leuãmus oculos ad eum qui habitat
in cęlo : et non ab illo tollamus oculos quo¬
adusq misereatur nr̃i: et liberet ab om̃i tẽp¬
tatione. et opprobrio. atq despectu. huc ac¬
cedit quod et aliquando et ipsi qui sunt in
flagello infelicitatis temporalis: insultant no¬
bis Inuenis aliquem ꝑ merito iniquitatum
suarum. siue occulto uidicio dĩ. siue manifes¬
ta dampnatione mitti in carcerem. portare
cathenam : et ipse insultat. Et cum ei dictũ
fuerit quare non benediaxisti: ecce quo uenis¬
ti male uiuendo: ille respondet. Quare illi
qui bene uiuunt ista paciuntur: S illi ꝓpt̃¬
ea paciuntur ut ꝓbentur: ut temptationib
exerceantur: ut flagellis ꝓficiant: quia flagel¬
lat omẽm filium quem recipit. Et si unicum

Expanded text:
luxit nobis, et sol non ortus est nobis. Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum