comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at que aliter abstinentes. Illos enim superfluitis
lcuitas operis atque luxuria istos uero saepempati
saepe uero superbiae culpa cõmitatur: Nisienĩgulae
cens. Pater abraham miscreremei et mitte
bat Rursum qua gule deditos leuitasꝑ

Expanded text:
atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas p
Abbreviated transcription (Latin):
aquibus sunt similes nuisihis quos irruensgia
auita non subtrahit. sed leniter ueniens
seccidit: Admonen di sunt igitur patier

Expanded text:
capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patient
Abbreviated transcription (Latin):
rou atque aliter tristes. Lactis uideboet inserenda
irstea. quac sequuntur exsupplicio. Tristibus
o anferenda sunt lacta quae promittuntur ex reg
Dseant lacti exminarum asperitate quoda me
tiruiaimant: Illis quippedicitur. Vlacuobis qui
nudttis nunc. qm̃ flebitis. I ftiuero eodẽmagi¬
ftrodicente audiunt. Iterũ uidebouos. & gaude¬
ps cor urm. & gaudium ur̃m nemotollet auobis.
iinulli autem lactuel tristes non rebus fiunt
drnspersionibus exiftunt Quibus profecto
domest. quod qu aedã tutia quibus dã
etispeñstonibus iuxtifane Inait enim laeti¬

Expanded text:
 atque aliter tristes. Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timepraesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis ; isti vero eodem magistro docente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus
Abbreviated transcription (Latin):
prectas: Internorum curae
in internorum sollicitudine non
Ged haec quae breuiter numerando
mus ppaulolatius replicando disseram᷑ xii¬
dur quatinus nulla hunc inmunditia

Expanded text:
rector internorum curam um providentiam in internorum sollicitudine non Sed haec quae breviter enumerando perstrinximus, paulo latius replicando disseramdus, quatenus nulla hunc immunditia
Abbreviated transcription (Latin):
stos melocus superior extolla ublunt mn
Abentur impleant isti neplus iusto iubca qua erde¬
pleantur  Iuiut humiliter subiaceant: istiut tem pea¬
ranter praesint. nam quod intelligi & figuraliter po¬
test. illis dicitur. Filii oboedite parentibus urĩs in
dño Istis uero praccipitur. & patres nolite adiraqm¬
diam prouocare filios urõs. ut illidiscant quom
te occulti arbitris oculos sua interiora compoiam
isti quomodo etiam commissis sibi exempla hi
uendi exterius praeheant: Scire etenim pr&ta
debent quia si per uersa umquam perpetranuto
mortibus dignisunt: quot ad subditos suos perelat¬
nis exemplatrans mittunt. Vnde nec esscest uitar¬
to secautius aculpa custodiant. quanto perpraua
faciunt non solimoriuntur. Admonen di sunt illu
tur. etianisi se uam dese securas in uenunis la it
to circase sollietius uirant. qui nir ebsab

Expanded text:
stos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti quomodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custfaciunt non soli moriuntur. Admonendi sunt illi, tur, etiam si se jam de se securos inveniant; illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos
Abbreviated transcription (Latin):
uorians obtineat. ex eoetiam quod pertelierus sandia
periat : quod figurate dñs ꝑ morsen praecepitdee
Siquis abierit cumamicosuo simpliciter insiluapsa
nacedenda & lignũ securis fugerit manusensum uda¬
sum demanubrio amicum eius percusserit & ocoidet
hic adunã supradictarum urbium fugiet & uiueti stei
forte proximus eius cuius effusus est sanguis. dolonis
stimulo persequatur & ad p̃hendatcum & percutit
anima menis i aosilium riippe cum amionimus quad¬

Expanded text:
is obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliligna caedenda, et lignum securis fugerit manum, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet, ne forte proximus ejus, cujus effusus est sanguis, doloris stimulo persequatur, et apprehendat eum, et percutiat animam ejus? Ad silvam quippe cum amico imus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nomendi sunt ut simplicititis benop
possideant. ut circũspectionem prudentis
t tanit: hinonamquo pordoctorem gentium
tir uolouos sapientes esse inbono. simplices au
ininalo. Hinc electos suos persemet ipsam ueritas
ionetdicens. Estote prudentes sicut serpentes.
npfres sicut columbr. Quia uidelicet inelectorũ
libus debet: & impicitaem aumba afutia ser
iouere : & serpontis astua columbae simpbi¬
s temperare: quatinus ne seducti per prudentũ
grauis sit quemeũ culpa sustinent Nuplici
agnoscant. Dumenim dephendi metuurta
sprobas defensiones querunt : semperpa

Expanded text:
nendi sunt ut simplicitatis bono pmplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc electos suos per semetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet dibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam gravis sit, quem cum culpa sustinent, duplicitatis labor agnoscant. Dum enim deprehendi metuunt, semper improbas defensiones quaerunt, semper pav
Abbreviated transcription (Latin):
ste moriuntur. Qut diftn infelicius quos duconspd
eltrisaeficito poena nequiores reddit : : A liorũ uerd
iet sa sunt : sedeo quo sibi uicis sim congruunt
* Vnde fit ut pes peroculũ uideat: & perpedes
umauribus oris lingua concurrat. Suffragetur
uinter. uentri operentur manus: In ipsaigitur
s positione accepimus: quod inactione seruemus.
queturpeest non imitari quod sumus. Nr̃a st
quia dũ se aliuore minime custodiunt: in ari
uabis dicere sed nunc non potestis illa por

Expanded text:
dis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona m diversa sunt, sed eo quo sibi vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes um suum auribus oris lingua concurrat; suffragetur venter manibus, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Nostra snvidi a livore minime custodiunt, in antita habeo vobis dicere, sed nunc non potestis illa por
Abbreviated transcription (Latin):
Xudiant autem quam super illos prophe
honias iuim diuinae anim aduersionis intert
ens. Eecc dies dñi ueniet magnus ethor
osirae. dies illa. dies tenebrarum
semper est inanguis paries. nisi im
fugiunt: ad semecipsa quodam mod
apud cogitationes sus infastu prudent
seculpa impuritatis extollunt. Dies u
dictae atque anim aduersionis plena su

Expanded text:
udiant autem quomodo super illos propheta Sophonias vim divinae animadversionis intendat, dicens: Ecce dies Domini venit magnus et horribilis, dies irae dies illa, dies tenebrarum ex quippe semper est in angulis paries nisi impfugiunt, ad semetipsa quodammodapud cogitationes suas in fastu prudentiae ex ipsa se culpa impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis plena su
Abbreviated transcription (Latin):
dradi conspiciunitur: quia quibus uestigũ
excusationibus impura mens introrsus pedese
uiamiris defensionibus nec inch
ere probis. quia malitiosae mentis du

Expanded text:
i conspiciuntur, quia quibus vestigiisexcusationibus impura mens introrsus pedes cuia miris defensionibus nec inchoricius habet in reprobis, quia malitiosae mentis dup
Abbreviated transcription (Latin):
so acriori inat
npletum esse quod scriptum est: Si contuderis
retur ab eo stultitia eius. Contrahos propheti
men ab iniquitate conuerso dñs eapa¬
Versa est mihi domus israbel inscori
uam promagno desiderent quae adesse
rbilia fugiant : quibus hic plereiq etiam bor
fci non orant : Admonendisnt ut simalis uea
esuppliciorum timore remancant: sed ad amoris gr
nutrimento caritatis ex crescant: Scriptũ quipp
orfecta caritas foras mittt timorem &rur sũ¬

Expanded text:
o acriori invec in se impletum esse quod scriptum est: Si confuderis uferetur ab eo stultitia ejus Prov. XXVII, 22. Contra hos propheta opulo, nec tamen ab iniquitate converso Dominus expversa est mihi domus Israel in scoriaoralia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis versuppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et ru
Abbreviated transcription (Latin):
mltudnus quippe homo a subiugali mu
i anis donum idcirco balaam non obtinuit i
naledicenelum pergens. uocem non mentemi
EA d monen di sunt aegri : ut considerent quant
nunoris molestia corporalis : Quae etamis sipeccat
Sextororibus plagis concusse menti poenitentiae
ubnert intligit: Vnde scriptum est. Liuor uulneris
Pargaiimala & plage insecretioribus uentris. Mala
lisior uulneris abstergit quia flagellorum dolor
entas ueł perpetratas nequitias diluit. Solet uero
illatione mens accipi: quia sicut uenter con
Tcts etamens pertractando ex coquit curas. Quia
ter mons dicitur. ea sententia docetur qua
stanatio cum in mentem hominis uenerit.

Expanded text:
nus quippe homo a subjugali mutus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata ab exterioribus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uos disciplinae flagella castigana
quam amittenda hereditas percipitum aa
supplicia uitantur. Hinc ecenim paubus ap
quidem carnis nostre habuimus eruditores & re¬
sebamur eos. Non multo magis obtemperabimus pde
unituum et uiuemus: & illiquidem in tempore pla¬
um dierum secundum uoluntatem suam erudiobat
nos: Hic autem ad id quod utileest in recipiendo sẽi fatuia¬
nem eius. Ad monendi sunt aegri ut considerent quirt
salus cordissit molestia corporalis quae ad cognnihĩ
suimentem reuocat: Et quam plerunque salus abiate
infirmitatis memoriã reformat. Vt animus qulexia
inelationem ducitur. cui sit condicioni subdtus eae¬
sa qua sustinet carne memoretur. Quod recio ptan
cui prac sidet praepedit: Prohibitione quip
ta asina angelum uidit. quem humana mersa

Expanded text:
os disciplinae flagella castigent.r quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis obtemperabimus patri spirituum, et vivemus? Et illi quidem in tempore paucorum dierum secundum voluntatem suam erudiebant nos; hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem ejus . Admonendi sunt aegri, ut considerent quanta salus cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Bcui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens n
Abbreviated transcription (Latin):
dinone mlisunt aegłi quitinus patieritias un
sefuont ut in cessanter quinta redempter nost
quos creauerat pertulit mala considerent quod
alapas accepit: Quod aqua nos salutis diluens aperfa
sputis faciem non abscondit: Quod ad uocatione suen
ab acternis supplicus liherans tacitus flagellato
quod inter angelorum choros perennes noqisi
tribuens colafos pertulit quod a peccatoru amos
punctionibus saluans. Spinis caput suppar
oratus tacuit. Quod uitam morgais puera

Expanded text:
onendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponeub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis pra
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ut oo sefilios dĩ sentiant. quo illos disciplinao
lla castigant: Nisienim correctis haereditatẽ cu
uoneret. erudire eos permolestus noncuraret:
uina nmq adiobannem dñs perangelum dicit: Ego
riues amo arguo & castigo : Hinc rursum scriptum estꝰ
silimi noli negligere disciplinam dñi: neque fatigeris
bo ciput. saturatus afflictione etmiscria: Dicen
tefi aeeris ut si caclestom patruã suam credunt neces
l pidos extratunsi sunt ut in constructionẽ

Expanded text:
ndi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc namque ad Joannem Dominus per angelum dicit: Ego quos amo arguo et caFili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris,bo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necesenim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione t
Abbreviated transcription (Latin):
humiliabitur : Audiant humilo
iles ds̃ humilia respicit: Audiant elati & alta a
ge cognoscit: Audiant humiles. quia filius hominis
patrius que ad mortẽ : Audiant elatiqđ¬
Occasio igitur perditionis nostrae
nia dignatus est paruus: Dicatur ergo¬
pe quidam humiliteti
ferri non debet coniunctus esttimor. plerumq
elatos comitari solet liberȩ uocis assertio : ut cum qr
increpanda sunt uitia illireticent extimore & tar
impatientiam clationis. & tamenlo qui secredunt. pep

Expanded text:
humiliabitur . Audiant humileshumiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis obediens usque ad mortem ; audiant elatiOccasio igitur perditionis nostrae  fieri inter omnia dignatus est parvus. Ergope quidam humilitatisdeferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illiimpatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per
Abbreviated transcription (Latin):
sunt igitur pertinaces ut elationem suae
utionis agnoscant. et semet ipsos uincere studeant.
dũrectis aliorũ suasionibus foris superari despiciunt.¬
us a superbia captiui teneantur : Ad monendi sunt
sslerter aspiciant quia filius hominis cuiuna semꝑ
re uoluntas est ut exemplũ nobis frangende

Expanded text:
sunt pertinaces, ut elationem suae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia 61 captivi teneantur. Admonendi sunt, ut solerter aspiciant quia Filius hominis, cui una semper cum Patre voluntas est, ut exemplum nobis frangendae
Abbreviated transcription (Latin):
tionis exordia permixta sunt laude temperanda
ut dum amittunt fauores quos diligunt: etiam correptio¬
nes recipiant quas oderunt: Plerumque autem persua¬
dedatis utilia melius possumus: si profectum eorũ nobis
ens tuam sibi impendi postulemus: Facileenim
tomisit is taheli: Cuicumrespondisset ille.

Expanded text:
tionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autem persuadere elatis utilia melius po nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enimomisit Israeli. Cui cum respondisset ille:
Abbreviated transcription (Latin):
atque aliter in constantes. Illis dicenduest quod
deso quam sunt sentiunt: & id circo alienis consiliissi
adquiescunt : Istis uero intimandũ est quod ualde s
despicientes nogligunt & ideo leuitate cogita
a suo iudicio pertemporũ momenta flect
fructus uiae suae. suis que consibis fiturabi
istis autem ab eo rursus seribitum Cor

Expanded text:
atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectufructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitationes in licitas de primit ncoi
moda propinquorum bona
Sit & separatum ut non solum sit ei
s. sed etiam singularis. nec intermalos t¬
smodo quae recta sunt faciet: it abene quao

Expanded text:
 cogitationes illicitas deprimit, ne exmoda propinquorum bona et separatum , ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
mber circum dantes & uirtutum murum persorante
nnotosn: Sedcuneta haec licet subtiliterrector iminũ¬
et inosi contia delicta singulorum xmulationis spufer¬
uent otullam sibi inperpetuum ab solutionem parat:
sicist perferrum uero increpationis fortituda sig¬
fni uuracum diceret: Quis infirmatur etega non insin¬
mor : quis scandalizatur etego nonuror. Et quiaquis¬
quis ⁊elodi accenditur nedim nati ex norligentia de¬
quis⁊ forti in perpetuun custo¬
it¬

Expanded text:
e circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo sigfrixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custoint
Abbreviated transcription (Latin):
persuasus irrogat. ab illo uincita
sigit. eumq obsistentẽ fortiter & uincentem do
ta quia commouere in ipsa contumeliarum uca
stcreti suggestione cogitationem laces siens
cosdus nis tempus inquirit. Quia enim publico

Expanded text:
persuasus irrogat, ab illo vinciturse erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jacusecreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico
Abbreviated transcription (Latin):
so roadexterius portant intera
tibus ut stude ant diligere quos sibi necos scosttole¬
datientam dilectio non sequatur. in deterio
abeeterioribus tollitur si in interioribus
malitia dominatur: & incassum foris ne
os teiditur si surrectura multiplicius intus

Expanded text:
o quod exterius portant, interiitaque est patientibus, ut studeant diligere quos sibi necesse est tolepatientiam dilectio non sequatur, in deterioret blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus malitia dominatur. Et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus
Abbreviated transcription (Latin):
sidicatur menti inique interius dolenti. & se¬
rius perpatientiam demonstranti Prius at
malitiae excute. & tunc alios de in patientio leca
p̃hende. nedum nonstudes simulationẽ tun
tibi sit aliena praua tolerare. Quenire et at
patientibus solet. ut eo quidem tempope
cordis in nocentiam non omittant E e
sedoloris inflammant: argumonti ult eo

Expanded text:
si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore cordis innocentiam non omittant; sedse doloris inflammant, argumenta ultioni
Abbreviated transcription (Latin):
u dum quia forre despectionem nompa
falo semptumest mlior est paciens ar rogute q
monis uitiũ bona suia occulta cognoser At contra
progans bonadose uel falsa uctari nemala possit ud
ssa nones set. omne quod in eo sacrisicium reppe
dueniens aura dispergeret. Quid uero accipi
nisi animam iusti: Quae quot bona egerit.
Iomonstrat. Fossaergo in altari fiat. ne

Expanded text:
 dumque ferre despectionem non poUnde scriptum est: Melior est patiens arrogante . ionis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, c in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
otimoro constricii ferre subeis iugum ra¬
sar ciosrecusent quod melius ostendimus sidus
uutium ad medium deducamus Saulquippe per
umad purgandum uentrem speluncã fuis sec
us illic cũ uiris sius dauid inerat: quiiam tam
empore persecutionis eius mala tolerabat :
acumuiri sui ad feraendum saul accenderent:
itur uentrem purgare est: prauos praepositos
tam in corde malitiam usque ad opera miseri
tendere: Et cogitata apud se noxia factis
onibus exrquendo monstrare: Quemitamen
atire metuit quia pic subditorum mentes
uripnullo linguae gladio percutiunt
quaedam atque exteriora praepo

Expanded text:
timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat; cumque eum viri sui ad feriendum Saul incenderent, ? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes sitorum vitam nullo linguae gladio percutiuntquaedam, atque exteriora praepos
Abbreviated transcription (Latin):
upudextraneum manum tuam. laqui
nonamque proamico est: alrenam animam inpen.
ue conuersationis accipere. Vnde et aput extra¬
num manus defigitur. quid apud curam sollicitudi
ac ante deerat mens ligaur. uerbis uerooris
aueatus est ac propriis sermonibus captus.
nntommissis sibi cogitur bona dicere. ipsũ
sseest quae dixerit custodire. In laque
ertopere ex soluere quant aeum constat aliis
accopisso. ubi etbene mox exortatio sub
rdidatur. Facergo quod dico filimi ectemet

Expanded text:
pud extraneum manum tuam, et illSpondere namque pro amico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: Fac ergo quod dico, fili mi, et temet
Abbreviated transcription (Latin):
almarunt defensus cuuat: Quia si ad poonitentia las
onuersus inunitate sacramenti subspe fide & dlrita
absconditur reus perpetrati homicidii non tenctur. Eũq
extiicti proximus & cũ inuenerit non occidet: quiacum
dernȩ formidinis & dilectionis spũ afflatus stu
cotidie sacrieloquii p̃cepta meditetur. Ut in co
ollicitudĩnis et erga caelestem uitã prouidę circũ¬
tionais. quamhumana conuersationis usus indesi¬
enter dostruit diuina ammonitionis uerba restait¬
unit. Et qui a duriustatemuite per souotarem satula¬

Expanded text:
a earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit, quia cumernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus, studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur; ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem sa
Abbreviated transcription (Latin):
suprase animus extolli
acuatur atque oblitus sui inuoces sese spargit
uienas. Talemque secredit: qualem foris auditꝰ gon
qualem intus discernere debuit: Subiextos desi
cosque equales sibi naturae ordine nonignese
quos sorte potostatis excesserit: trans cendifsi
uite meritis credit. Cunctis se aestimat

Expanded text:
super se animus extollitvacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit, qualem se foris audit, non qualem intus descernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat
Abbreviated transcription (Latin):
en uitam perculit : quam spuperscrutante depre¬
nit. Et summum se intraecdesiam contripeccata
recoluit: quod honore sibi uebamenter imira
bencagentibus fratribus non aguouit Allico
praclatum seesse nesciebat cum diceret

Expanded text:
mque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic bus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret
Abbreviated transcription (Latin):
Punc angaria uerunt : ut coller& crucemciu
Et uenerunt in locum quidicitur golgot
quod est caluariae locus
Et dederunt ei uinum bibere cum felle n
& cumgustass& noluit bibere
Post quam autem crucifixer eũ diuiser̃¬
scriptamibic est ib̃s rex iudeorum
unc crucifixi sunt cum eo duolatrones
unus ad extris & unus asinistris
rae tereuntes autem blas phemabant ei
tes capita sua er dicentes ua quidestruit ⁊¬
dĩ & intriduo illudre aedificata saluat
ipsumsi filius dĩ es descende decruce
imiliter & principes sacerdo cum inlud
cũ scribis & seniorib dicebant alior saluo

Expanded text:
unc angariaverunt ut tolleret crucem eius et venerunt in locum qui dicitur Golgotha quod est Calvariae locus et dederunt ei vinum bibere cum felle mixtum et cum gustasset noluit bibere postquam autem crucifixerunt eum diviseruscriptam hic est Iesus rex Iudaeorum tunc crucifixi sunt cum eo duo latrones unus a dextris et unus a sinistris raetereuntes autem blasphemabant eum moventes capita sua et dicentes qui destruit templum et in triduo illud reaedificat salva temet ipsum si Filius Dei es descende de cruce similiter et principes sacerdotum inludentes cum scribi
Abbreviated transcription (Latin):
uerit usque in finem: hic saluus erit.
um autem per sequentur uos inciuitate ista
inaliam: a mendico uobis non consumma
ciuitates u raebel: donec ueniat filius hominis
Ion est discipulus super magistrum: nec ses
super dominum suum Sufficit discipulo
sicut magistercius & seruus sicut dominus ei
i patrem familias beelzebub uocauerunt ꝗ
magis domesticos eius: neergo timueritis e

Expanded text:
t. cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in aliam. amen dico uobis, non consummabitis ciuitates Israhel, donec ueniat filius hominis. non est discipulus super magistrum, nec seruus super dominum suum. sufficit discipulo, ut sit sicut magister eius, et seruus, sicut dominus eius. si patrem familias Beelzebub uocauerunt, quanto magis domesticos eius? ne ergo timueritis e
Abbreviated transcription (Latin):
N orint recessus aequoris
Quȩ gemmis niueis uda fencior.
uã quȩ rubentis purprȩ :
N ece nanquꝰ tenerpis & uel as peris
P restant eliis litora.

Expanded text:
norunt recessus aequoris, quae gemmis niueis unda feracior uel quae rubentis purpurae nec non quae tenero pisce uel asperis praestent echinis litora.
Abbreviated transcription (Latin):
l eues non comicants Pe
meos quibus fueriti adiuncta trans futidit: ad
quu popularer siare requeunt honores. liqua
osꝓpriã dignitatis pieͫ Ndinẽ ñ habere Inqͦ
lus di añaduertendũ maenã s abiectiores

Expanded text:
leues non comitantur opeos, quibus fuerit adiuncta, transfundit. Quod quia populares facere nequeunt honores, liquet eos propriam dignitatis pulchritudinem non habere. In quo illud est animadvertendum magis: nam si eo abiectior es
Abbreviated transcription (Latin):
adiungere. ut dux suoi inuuruer
fii dtso loq preta icuauii. ut dico. dicimꝰ. Seđa ad
qudo fauit᷑ de ipsa ł sola ł cũ aliis ut dicis dicitis ĩcia

Expanded text:
adiungere, ut dux suos milites i sola uel cum aliis, ut "dico, dicimus"; secunda ad loquitur de ipsa, uel sola uel cum aliis, ut "dicis, dicitis"; tercia
Abbreviated transcription (Latin):
mareus cͥaddeũ dixit lu
im iacobi scripsit: Certũ ÷
euangelistas non errasse
inib apostolor Sed quia
rat binis uel ternis nominib
ȩ ministrabat sdulus ẽẽ¬

Expanded text:
Marcus Thaddaeum dixit, Lucas Judam Jacobi scripsit. Certum est autem Evangelistas non errasse in nominibus Apostolorum, sed quia moris erat, binis vel ternis nominibusproprie ministrabat, Saulus e
Abbreviated transcription (Latin):
mortem contẽonens & per se¬
sauonos quȩ inferebantur qrai
scnt abi uͦreminere pericũ¬
alceres manem me in ihero¬
solims : sed ego non facio ca¬

Expanded text:
mortem contemnens et persecutiones, quae inferebantur, quamvis sciret sibi imminere pericucarceres manent me in Hierosolymis, sed ego non facio cha
Abbreviated transcription (Latin):
iureris d cum cxp̃e ipse sit
iustiia quasi dealio ita de se
hecdia e uideat᷑. In multis em̃
lois nienies saluatorem qͣsi
dcabo itade se loqui ut i
cl angiso dicit. & statuet oueꝰ
asptris hedos autem asuus¬
nis. s dicet his qut arra frar

Expanded text:
ireris quod cum Christus ipse sit justitia, quasi de alio ita de se haec dicere videatur. In multis enim locis invenies Salvatorem quasi de alio, ita de se loqui, ut in Evangelio dicit : Et statuet oves a dextris, haedos autem a sinistris, et dicet his qui a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ Isticinm confitebatur
ab surdum uidetur: si et inter¬
medius ẽẽ dicitur. et int̾er ẽos
qui eum nesciunt nisi huꝰnodi
differencia tenadtur. quod inter
credentes uͦ efficacia: idẽ te

Expanded text:
. Isti enim confitebantur absurdum videtur, si et intermedius esse dicitur, et inter eos qui eum nesciunt, nisi hujusmodi differentia teneatur, quod inter credentes vero efficacia, id est, rei
Abbreviated transcription (Latin):
sorte resipiscant & conũtant n.
Pocenciatii: dñ aliquando punit
& flagicia non usq quaq inul¬
tadereliquit Et rursum in uasi
peccati ex qua¬

Expanded text:
orte resipiscant, et convertantur: potentiam, dum aliquando punit, et flagitia non usquequaque inulta derelinquit. Et rursum « in vas sorde peccati, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
latus incersecit madiantem
cum ea. Et sscit helias quididẽ
zelans ⁊ elatussam omipotenti
dõisrł: quia ereliquerunt te
filii issł. Proas tuss aoalerun
& altaria a subuerterunt.
E sicut ichatias de quo in pͥ¬

Expanded text:
latus interemit. Madianitem cum ea ; et sicut Elias qui dixit: Zelans zelatus sum omnipotenti Deo Israel, quia dereliquerunt te filii Israel. Prophetas tuos occiderunt, et altaria tua subverterunt ; et sicut Mathathias, de quo in
Abbreviated transcription (Latin):
atradicentis sibi. dicit apłe.
umquid iniquit i apuddĩns
t statim in .ͥ  respondet¬
absit. ut ad om̃a cȩtera quȩ ex
igna contradicentis obicien

Expanded text:
contradicentis sibi dicit Apostolus: Nunquid iniquitas apud Deum, et statim in initiis respondabsit, ut ad omnia caetera quae ex persona contradicentis objicien
Abbreviated transcription (Latin):
quia fideᷤ sine qnꝰ mort¬
quȩ interdum ab alia cemii¬
sta uł scripta discuntui san
affectu mentis tali quodat
ita habeat fidem ut

Expanded text:
quia fides Dei non in soliquae interdum ab alio composita vel scripta discuntur, sed in affectu mentis tali quodammita habeat fidem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat mencionem: bidieit
quia inorans dĩ iustiom siũ
iusticiam statuere quba
isrł. Et hic nc̃ duas ite ͫus¬
ticias dicit. unam qug eSmid
& aliã quȩ exfider¬

Expanded text:
fecerat mentionem, ubi dicit, quia ignorans Dei justitiam, suam justitiam statuere quaerebat Israel. Et hic nunc duas iterum justitias dicit, unam quae ex lege, et aliam quae ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
Nui enim ueris serit istł
non ex carnali gerre tantũ
de habraham.genis ducens:
non enim qui flu carnis sunt
hi et filii dei sunt. sed qui scd̾m
re ꝓmissionem fidei de abrabã
descendit. Ipse etiam dĩ ꝓmissi
dm̃ uidendo nomnatus. ẽ Sic
ipse iacob dicit Udi dñm. fa
i faciem. & salua facta ẽ.¬

Expanded text:
ui enim verus fuerit Israel non ex carnali genere tantum de Abraham genus ducens, « non enim qui filii carnis » sunt, « hi et filii Dei » sunt; sed qui secundum repromissionent fidei de Abraham descendit, ipse etiam Dei promissDeum videndo nominatus est, sicut ipse Jacob dicit: vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta e
Abbreviated transcription (Latin):
nanomnolie : Hoc .ẽ. enim quod
annunciant eiiuangelistȩ: scdm
preceptum dñi & saluatoris
nr̃i dicentis: Ite docete om̃s gen¬
tos: baptuantes eos in nomĩne

Expanded text:
na nominavit; hoc est enim quod annuntiant evangelistae secundum praeceptum Dei et Salvatoris nostri dicentis, Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
iã non solum uas contumeliȩ:
si etius trȩ.Itaer̃go ratonem
amibi indigne poeentb du¬
t. hic digraẽ dessdantb par¬
it: perquam etiam il id quod
pauso ante de iacob & esu
ꝓposiut a percius deplanro
noremi sa ncuficatũ & uale¬

Expanded text:
am non solum vas contumeliae, sed et vas irae. Ita ergo rationem, quam ibi indigne poscentibus claudit, hic digne desiderantibus pandit. Per quam etiam illud quod paulo ante de Jacob et Esau proposuit apertius explanatur. norem sa
Abbreviated transcription (Latin):
per infideł dĩ que erga eor
habie Nerant deciderint. et fris¬
tratȩ sint.locetq quod cum
mulo silifuerint abrahȩ in
solo ysaae facta reꝓmissio.
Hon emm iut qui filii car¬
nissuno huisu filii dĩ: et con¬
tendit ostendẽ. qͥ ioli¬

Expanded text:
nes Dei, quae erga eos habitae fuerant deciderint, et frustratae sint, docetque, quod cum multi filii fuerint Abrahae, in solo Isaac sit facta promissio. « Non enim, inquit, qui filii carnis sunt, hi sunt filii Dei, » et contendit ostendere, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ ab ipso hudõ¬
quente auderunt ⁊ed inlto¬
plures sunt qui aliis eum pre¬
di ant ureadicrunt. sicit ⁊ ip¬
Toquens ad
thanam. Quia uidisti inquit¬
& credidisti: beati non uden¬
tes & cridentes. Om̃t ergo uer¬
bum quod apłs & siqui alui ab

Expanded text:
erbum ab ipso Chrquente audierunt; sed multplures sunt qui aliis eum praedicantibus audierunt, sicut et iploquens ad Thomam: Quia vidisti me, inquit, credidisti; beati non videntes et credentes . Omne ergo verbum quod Apostoli, et si qui alii ab
Abbreviated transcription (Latin):
fascorqttn ipse quem uult
tuatus quis resistit. perquę̃
om̃ia Illud sine dubio contra¬
dictiota molitur quod in
homie non sit libertas arbi¬
trui. ic habeat unus quisq su
potestatem. aut saluetur. aut

Expanded text:
Si enim ipse quem vult tati ejus quis resistet? Per quae omnia illud sine dubio contradictio ista molitur, quod in hoc non sit libertas arbitrii, nec habeat unusquisque sui potestatem ut salvetur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Actari dicitur ille. qui perdoc¬
trinam & lectionem malaau
as sequi aliquid curit Unde &
a sectando secte appellate sunt
himodi doctrine que hanan
dradicione discuntis sentis
libris scriptam

Expanded text:
sectari dicitur ille, qui per doctrinam et lectionem multam assequi aliquid cupit; unde et a sectando sectae appellatae sunt hujusmodi doctrinae, quae hominum traditione discuntur. Gentes libris scriptam
Abbreviated transcription (Latin):
mexodo seripta sunt uidirꝰ asfu¬
mere. Ibi enim dicit slir abo
cor pharaonis. uti ne dutat
popłm Indurabatur auan cor
excluserat Et idõ prin. lemorib
um etiam paulatun ingratescen

Expanded text:
Exodo scripta sunt videtur assumere. Ibi enim dicit: « Indurabo cor Pharaonis, ut ne dimittat populum . » Indurabatur autem cor excluserat: et ideo primo lenioribus, tum etiam paulatim ingravescen
Abbreviated transcription (Latin):
it hominis loquitur ds̃. insensu
rationabiliiinprincipal cordiꝰ
Et ubi cum indgni & alieni a
dõ actus consceneia redargu¬
ente eulpuntus. S inquam
ꝓnunciatur. ibi dicia ad sin¬
gulos quesq quia non pubis mea
nos diuꝰ emundit se quie
abhis d purificet. & pax dĩ q̃

Expanded text:
 hominis loquitur Deus, in sensu rationabili, et in principali cordis, et ibi cum indigni et alieni a Deo actus conscientia redarguente culpantur, ibi, inquam, pronuntiatur, ibi dicitur ad singulos quosque, quia « non plebs mea vos; » si vero emundet se quis ab his, et purificet, « et pax Dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
tatem eius iustam rectamqͦ scre
nos conuenit Ut boni enm ut
mali simus nre uoluntitis. ẽ.
Malus autem ad cuimodi uer¬
bera : & bonus ad cuiꝰmodi gli¬
siam destinetur : uoluntatis dĩ
Ohonio tui quis es qͥ contra respor¬

Expanded text:
tatem ejus justam rectamque esse scire nos convenit. Ut boni enim aut mali simus nostrae voluntatis est. Malus autem, ad cujusmodi verbera, et bonus ad cujusmodi gloriam destinetur voluntatis est Dei. O homo, tu quis es q
Abbreviated transcription (Latin):
inimicitiã in carne sua legem man¬
datoꝵ in decretis euaeuans. ut ii.
conderet in semet ipso in uno no¬
uo homine faciens pacẽ ut recon¬
ciliaret utrosq in corpore deo
ꝑ̃ crucẽ interficiens ininucitias in
semetipso & ueniens euangeli¬
⁊ auit pacẽ uobis qͥ longe. & pace̾¬

Expanded text:
inimicitias in carne sua, legem mandatorum in decretis evacuans ut duos conderet in semetipso, in unum novum hominem faciens pacem, ut reconciliaret utrosque in uno corpore Deo, per crucem interficiens inimicitias in semetipso, et veniens evangelizavit pacem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod ininitio fidei nostrȩ ad¬
huc a credentib obseruabatur ut
in actib apostoloꝵ docetur uel
petrus in diseretione eorum
uel paulus in sacrifiess purifi¬

Expanded text:
hoc quod initio fidei nostrae adhuc a credentibus observabatur, ut in Actibus apostolorum docetur, vel Petrus in discretione ciborum, vel Paulus in sacrificiis pur
Abbreviated transcription (Latin):
plius iudeo. aut quȩ utilitas cir¬
cũcisionis. multum ꝑ om̃em mo¬
dũ: Primũ qͥdẽ qͥa credita sunt
illis eloqͥa dei Quid enĩ si qͥdã
illorũ non credidert̃. nũquid in¬
credulitas eorũ fidem dei euacua¬

Expanded text:
aut quae utilitas circumcisionis? Multum per omnem modum. Primum quidem quia credita sunt illis eloquia Dei. Quid enim si quidam illorum non crediderunt? Numquid incredulitas illorum fidem Dei evacua
Abbreviated transcription (Latin):
legem ꝑficiens te quiiꝑ lateram
& eircumcisionẽ preuarieator es
legis: Suꝑius diximꝰ. quod duos
ti loco preputium dicere gentes:
quȩ in preputio carnis ad fidem
xꝑi uenerunt. quas legem spiri¬
talem seruantes: cõponit & cõ¬
parae iudeis qui ꝑ licteram &
oireumdisionem earnis. preuas¬

Expanded text:
iciens, te, qui per litteram et circumcisionem praevaricator es legis? Superius dixit quia duos ti loco praeputium dicere gentes quae in praeputium carnis ad fidem Christi venerunt, quas legem spiritalem servantes componit et comparat Judaeis, qui per litteram et circumcisionem carnis pra
Abbreviated transcription (Latin):
Per felem enim iustificatis : ine
hoc dñs nor requisunt qiꝰ pus
operatꝰ e̾e̾t nec expeetauit ua
oꝑis cum credidisset ex plen
sed sola confessione iustifil
comicem sibi eum paradisu
gressurus assumpsit Sed¬

Expanded text:
sine hoc Dominus non requisivit quid prius operatus esset, nec exspectavit quid operis, cum credidisset, expleret, sed sola confessione justificatum comitem sibi eum paradisum ingressurus assumpsit. S
Abbreviated transcription (Latin):
lam głationem quȩ deseendit
ex op ib legis Hȩc autem ni¬
bis xta sunt proeo quod tan¬
qu in terrogantis sermone
drit apostolus. ubi ÷ ergogła
dit Exclusa ÷ & rursum
isi ipse in terroget ait Per
ninem per fidem: sine

Expanded text:
lam gloriationem, quae descendit ex operibus legis. Haec autem nobis dicta sunt pro eo quod tanquam interrogantis sermone dixit Apostolus: Ubi est ergo gdit, exclusa est; et rursum quasi ipse interroget ait, Per hominem per fidem sine
Abbreviated transcription (Latin):
oourura rectastenit nde ap¬
paret pͥmũ illud natui racat¬
nabilis opꝰ qđ a deo factũ: fuis¬
se rectũ: e in uia recta ere fu
ipsius munere collocatũ: e
ab hac al leuũ peccatiit

Expanded text:
a recta stetit. Unde apparet primum illud naturae rationabilis opus, quod a Deo factum est, fuisse rectum, et in via recta Creatoris ipsius munere collocatum. Sed quia ab hac ad laevum peccati
Abbreviated transcription (Latin):
rigatur qͥ xpõ qͥdem credunt. sed
iegẽ non repͥiunt & propħas fã¬
tũ ÷ in epła petri. quia recẽpti
pulat᷑. ab aliquo sine dugio emp¬
ci sumꝰ. cuius eramꝰ serui. qͥ & p̾ci¬
ũ poposcit qđ uoluit. ut de po¬
testace dimacteret quos tenebat.
uebat aucẽ nis iabolus. ouidi

Expanded text:
rigatur, qui Christo quidem credunt, sed legem non recipiunt et prophetan Epistola Petri quia redempti geniti, ab aliquo sine dubio empti cuius eramus serui, qui et pretium poposcit quod uoluit ut dimitteret quos tenebat. Tenebat autem nos diabolus cui di
Abbreviated transcription (Latin):
hossiam xp̃o: ita etiã multis
ciren̾cisionib opus fuit usque¬
quo una in xp̃o cireucisio om̃i¬
b traderetur Q multoꝵ sin¬
guinis effusio preces sit. usq qͦ
ꝑunius sanguinẽ om̃iũ redẽt¬

Expanded text:
hostiam Christus: ita etiam multis circumcisionibus opus fuit, usquequo una in Christo circumcisio omnibus traderetur; et multorum sanguinis effusio praecessit, usquequo per unius sanguinem omnium redempt
Abbreviated transcription (Latin):
circũcisus labiis dr̃ qͥ ñ circũcide¬
rit blasphemiam. scurrilitatem.
turpiloqͥũ de ore suo. qͥ non posu¬
erit eustodiam ori suo & ostium
circũstantiȩ labiis suis. qͥ ñ etiã¬

Expanded text:
circumcisus labiis dicitur, qui non circumciderit blasphemiam, scurrilitatem, turpiloquium de ore suo, qui non posuerit custodiam ori suo, et ostium circumstantiae labiis suis, qui non etia
Abbreviated transcription (Latin):
tam est ubi dieit. & erat iob
homo uerax. sine quȩrela.
iistus dei cultor. abstinens se ab
om̃i remala. cur precedente bo¬
ni oꝑislaude. in ltimo mali con¬
tinentia numeretur: Iilud quoq
neburor indicari. quod sepe fi¬
eri solet quia plurimi hominũ
gunt quidem quȩ bona sunt.

Expanded text:
tum est, ubi dicit: Et erat Job homo verax, sine querela justus Dei cultor, abstinens se ab omni re mala , cur praecedente boni operis laude in ultimo mali continentia numeretur: illud quod arbitror judicari quod saepe fieri solet, quia plurimi hominum agunt
Abbreviated transcription (Latin):
aptari & ipsi enim cognoni¬
nantur xp̃iani: & non nulli eo¬
rum etiam legem tenere ꝑqͦr
instrueti. doctores se e̾e
re ab ȩcclesiasticis dici¬

Expanded text:
aptari: et ipsi enim cognominantur Christiani, et nonnulli eorum etiam legem tenuere, per instructi, doctores se esselatere ab ecclesiasticis dic
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ dixit ds̃ ad abraham Iu autem te¬
stam̃tũ meum seruabis. & om̃e se¬
men cuum post te in generaciones
suas & hoc cestam̃tum quod dis¬
posui inter me & uos: & inter me¬

Expanded text:
Et dixit Dominus ad Abraham: Tu autem testamentum meum servabis, et omne genus tuum post te in generationes tuas; et hoc est testamentum quod disposui inter me et vos: Circum
Abbreviated transcription (Latin):
a pud hos inquã nullus aut geo¬
metrice studebat. aui astrono¬
mi. quȩ apud illos p̾cipua duci cun¬
tur: Nullus certe austrologiȩ &
gensseos qua nichil diuinius pu¬
Ano secreta rimabatꝰ᷑. nͥ circũcisio¬
ne fuscepta: Sacerdos apud eos arꝰ
pex ait quorlibet sacrorũ mini¬
ster: uel ut illi appellant ꝓpħa:
om̃is cireucisus est Luteras quocsi
sacerdotales ueterũ ȩgyptioꝵ qi
eabat misi circacisus: Onis h¬

Expanded text:
apud hos, inquam, nullus aut geometriae studebat aut astronomiae quae apud illos praecipua ducitur, nullus certe astrologiae et geneseos qua nihil diuinius putant, secreta rimabatur nisi circumcisione suscepta. Sacerdos apud eos aut aruspex aut quorumlibet sacrorum minister uel, ut illi appellant, propheta omnis circumcisus est. Litteras quoque sacerdotales ueterum Aegyptiorum ebat nisi circumcisus. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
non dominabitur xp̃ ille ip¬
se intilegendus ÷ naissimus
in cus. qui figuran habua
cȩti illius qui absorbient ionã:
illam qui maledixit . llam diẽ
ille qui magnũ cętũ pe emptu¬
rus :. In quã morten tãuam
ionas inuentrẽ cȩti. &xp̃s ngres¬
sus. ẽ: in eum seł locum qiem
saluator ipse cor terrȩ nomina¬
uit. in quo tres dies ⁊tres noctes
exemplo ionȩ facturũ eẽ filium
hominis diẽ. ut eos qui mibi a
morte detinebant᷑ eximeret: Prop

Expanded text:
non dominabitur Christo, ille ipse intelligendus est novissimus inimicus, qui figuram habuit ceti illius qui absorbuerat Jonam illam, qui maledixit diei , ille qui magnum cetum peremptuJonam, in quam mortem, tanquam Jonas in ventre ceti ingressus est, in eum scilicet locum, quem salvator ipse cor terrae nominavit, in quo tres dies et tres noctes exemplo Jonae futurum esse filium hominis dicit , ut eos qui inibi a morte detinebantur, eximeret, unde
Abbreviated transcription (Latin):
lacione filioꝵ. unutaliquẽ eab
tradidisse pritarear. quim
filios uidebantur adscit: ad¬
didit ꝓprio s.o. ut eum qui
solus exxtio dõ ineffabilina¬
tiuitate generaretor estende¬
ret. Pronob̾ gͦꝰ om̃ib tadidit
eum: non illa tradicione qua
scriptum .ẽ. Tradet auteist̃
amortem crucis peruent᷑.
ut in ipso onũib egemt po
obediencie poneret. &mam

Expanded text:
ione filiorum, unum aliquem ex his tradidisse putaretur, qui in filios videbantur asciti, addidit, proprio Filio; ut eum, qui solus ex ipso Deo ineffabili nativitate generatur, ostenderet. Pro nobis ergo omnibus tradidit escriptum est: Tradet autem frater ad mortem crucis pervenire: ut in ipso omnibus exemplum obedientiae pon
Abbreviated transcription (Latin):
imternis usos. ee
inis. ab ut salomonẽ eundẽq¬
ci Sedechiam: eundẽq
Auosq plurimos in regno¬
n uel in iudicum libris: binis
nominib inuenies uocitatos Sed
nec euangelia quidem hune eun¬
dem renuunt morem s nã matheuᷤ¬

Expanded text:
m ternis usos esse nominibus, ut Salomonem, eumdem Idida; Sedechiam, eumdemque liosque plurimos in regnorum vel in Judicum libris, binis nominibus invenies vocitatos. Sed ne Evangelia quidem hunc eumdem renuunt morem. Nam Matthaeu