comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ cͥmina. Quis de impiętate ludit:
De saclegio qͥs iocatur: Piaculum qͥs
dicit risum: Satis se decipit: qui sic
sentit. Tyrannus est: tyranni habi¬
tum qͥ p̃sunit. Qse dm̃ facit: do ue¬
ro contradictor existit. Imaginẽ dĩ
portare noluit: qui ydoli uoluit
portare ꝑsonam. Qiocari uoluit
cum diabolo: ñ poterit gaudere
cũ xp̃o. Nemo cũ serpente securus
ludit: nemo cũ diabolo iocat᷑ impy¬
ne. Siqua gͦ sunt uiscera pietatis
in nob: siqua inest nob̃ contẽplatio
humauitatis: siqua nos ht frat̾ne
salutis affectio: abstrahamꝰ eos qui
sic ad ꝑditionẽ currunt: rapiunt᷑
ad mortẽ: trahunt᷑. ad penam: festini
st̃ in gehennã. elbstrahat gͦ pat̾ fi¬
lium: seruũ dñs : parens parentẽ: et¬
qui se bestiis cõparart̃. exequart̃ iu¬
mentis aptauert̃ pecudib demonibꝰ
formauert̃. et ille qui liberat inuenit
premium: et qͥ negligit acquirit of¬
fensam. Beatus & qui sue uite cus¬

Expanded text:
nt crimina. Quis de impietate ludit, nt crimina. Quis de impietate ludit, de sacrilegio quis jocatur, piaculum quis dicit risum? Satis se decipit, qui sic sentit; tyrannus est, tyranni habitum qui praesumit. Qui se deum facit, Deo vero contradictor existit; imaginem Dei portare noluit, qui idoli voluerit portare personam; qui jocari voluerit cum diabolo, non poterit gaudere cum Christo. Nemo cum serpente securus ludit, nemo cum diabolo jocatur impune. Si quae sunt ergo viscera pietatis in nobis, si quae est in nobis contemplatio humanitatis, si quae nos habet fraternae salutis affectio, abstrahamus eos qui sic ad perditionem currunt, rapiuntur ad mortem, trahuntur ad tartara, festini sunt in gehennam. Abstrahat ergo pater filium, servum dominus, parens parentem, ciqui se bestiis compararunt, exaequarunt jumentis, aptaverunt pecudibus, daemonibus formaverunt. Et ille qui liberat, invenit praemium; qui negligit, acquirit offensam. Beatus qui suae vitae cus
Abbreviated transcription (Latin):
lerum possidentur. deos exoptas
hab̾e cͥminosos: Qpeccare cupit:
pecc̃oꝵ colit & ueneratur auctores.
Hinc est qđ se ueneri adult̾ inseru¬
it: hinc est qd̾ se marti crudelis
addicit. Hec diximus fr̃s: ut ꝑde¬
uidentib & orrori sint: & pudori.
faciant ut eos aliqndo et ipsi qui
faciunt horreant & relinquant:
attactu: si huiꝰmõi fugiant de as¬
sensione discrimen: quia factis sẽꝑ
est equalis assensus. apło ꝓbante cũ
dicit. Non solum qui facunt ea. s
etiã qui consentiunt facientib. Et
si tanta est de assensione damnatio:
quomͦ lugebimus eos qͥ simulachra
faciunt semet ipsos: Nonne istiami¬
serunt imaginẽ di: di similitudinẽ
qui se simulachroꝵ formis saclegis
formauerunt. S dicit aliquis. Non
sunt hec sacrilegioꝵ studia: uota st̃
hec iocoꝵ: et hoc ẽẽ nouitatis leticiã
ñ uetustatis errorem: ẽẽ hoc anni pͥn¬
cipium. ñ gentilitatis offensam. Er¬
ras homo. Non sunt hec ludicra: s¬

Expanded text:
lerum possidentur, deos exoptant lerum possidentur, deos exoptant habere criminosos? Qui peccare cupit, peccatorum colit et veneratur auctores. Hinc est quod se Veneri adulter inseruit; hinc est quod se Marti crudelis addicit. Haec diximus, fratres, ut prodevidentibus et horrori sint et pudori; faciant ut eos aliquando et ipsi qui faciunt horreant et relinquant, a tactu, si hujusmodi fugiant de assensione discrimen, quia factis semper est aequalis assensus, Apostolo probante, cum dicit: Non solum qui faciunt ea, sed etiam qui consentiunt facientibus . Et si tanta est de assensione damnatio, quis satis lugeat eos qui simulacra faciunt semetipsos? Nonne isti amiserunt imaginem Dei, similitudinem qui se simulacrorum formis sacrilegis formaverunt? Sed dicit aliquis, Non sunt haec sacrilegiorum studia, vota sunt haec jocorum; et hoc esse novitatis laetitiam, non vetustatis errorem; esse hoc anni principium, non gentilitatis offensam. Erras, homo, non sunt haec ludicra, su
Abbreviated transcription (Latin):
cant dignos celo. quos faciunt derra
ipsa ñ dignos uere dati sunt in re¬
probum sensum. & non est hoc di¬
ut ipsi sint inuriaꝵ di uindices. qͥ
iniuriȩ ꝓbant᷑ auctores: Que ira.
que ultio. sic dñi de ydolis exseque¬
retur offensam. ut eos quos uetus¬
tas aris. incenso. uictimis. geminis.
auro. deos cẽ mentita est. post̾itas
turpi cultu hoĩes fuisse turpissi¬
mos indicaret: & eoꝵ uitã. mores.
actus. ipsis eoꝵ signaret in uulti¬
bus. ac doceret tales fugiendos eẽ
potius qͣm colendos: Defleamus
fr̃. et eos qui talia sunt secuti: et
nos euasisse talia celitus gaudeamꝰ
Quoꝵ formant adulteria in simu¬
lachris. quoꝵ fornicationes imagi¬
nib mandant. quoꝵ titulant inceᷤ¬
ta picturis. quoꝵ crudelitates cõm̃¬
dant libris. quorũ parricidia tra¬
dunt scłis. quoꝵ impietates ꝑsonaĩ
tragediis. quoꝵ obscena ludunt :
hos qua dementia deos crederent.
nisi qͥa cͥminũ desiderio. amore sce¬

Expanded text:
cant dignos coelo, quando ipsos faciunt terra cant dignos coelo, quando ipsos faciunt terra ipsa non dignos, vere dati sunt in reprobum sensum; et non est hoc ut ipsi sint injuriarum Dei vindices, qui injuriae probantur auctores. Quae ira, quae ultio, sic in Deum de idolis exsequeretur offensam, ut eos quos vetustas aris, incenso, victimis, gemmis, auro deos esse mentita est, posteritas turpi cultu homines fuisse turpissimos judicaret, et eorum vitam, mores, actus, ipsis eorum signaret in vultibus, ac doceret tales fugiendos esse potius quam colendos! Defleamus, fratres, et eos qui talia sunt secuti, et nos evasisse talia coelitus gaudeamus. Quorum formant adulteria in simulacris, quorum fornicationes imaginibus mandant, quorum titulant incesta picturis, quorum crudelitates commendant libris, quorum parricidia tradunt saeculis, quorum impietates personant tragoediis, quorum obscena ludunt, hos qua dementia deos crederent, nisi quia criminum desiderio, amore sce
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutẽ. mox diabolꝰ di¬
iuine bonitati in mim̃osa
genuit et ꝑniciosa portenta: ut ri¬
diculũ de religione cõponeret᷑. in
sacͥlegium uertẽt scĩtatem: de ho¬
nore łi deo pararet inuriã. Hinc
est fr̃s hinc est. quod hodie gentileᷤᷤ
deos suos feditatib exquisitos. exco¬
gitato dedecore. et ipsa turpitudine
turpiores. uidendos trahunt: distra¬
hunt: ꝑtrahunt: quos faciunt ñ ui¬
dendos. Que uanitas. qualis dem̃¬
tia. qͣnta cecitas fateri dos: et eos lu¬
dibris infelicib infamare: Irriso¬
res sunt. cultores non st̃: qui deos qͦs
uen̾antur illudunt. Iniuiriis affi¬
ennt ñ honorant: qui deos a quib
se formatos existimant. sic deformai.
Confundunt ñ głificant: qui eos de
ipsa confusiõe cõponunt. Uere sic̃¬
dix apłs. qͥa non ꝓbauert̃ dm hab̾e
in noticiam: tradidit illos in reꝓbũ
sensum. ut faciant ea que ñ conue¬
niunt: qͣndo eis quibꝰ humana ab¬
rogant. dant diumna: qͣndo eos iudi¬

Expanded text:
ad salutem, mox diabolus divinae bonitati numerosa genuit et perniciosa portenta, ut ridiculum de religione componeret, in sacrilegium verteret sanctitatem, de honore Dei Deo pararet injuriam. Hinc est, fratres, hinc est quod hodie gentiles deos suos foeditatibus exquisitis, excogitato dedecore, et ipsa turpitudine turpiores videndos trahunt, distrahunt, pertrahunt, quos faciunt non videndos. Quae vanitas, qualis dementia, quanta caecitas, fateri deos, et eos ludibriis infelicibus infamare! Irrisores sunt, cultores non sunt, qui deos quos venerantur illudunt; injuriis afficiunt, non honorant, qui deos a quibus se formatos existimant, sic deformant, confundunt, non glorificant, qui eos de ipsa confusione componunt. Vere sicbaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt : quando eis quibus humana abrogant, dant divina, quando eos judi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ xp̃c: ut iacentes in t̾reno germine
celestẽ tolleret ad naturã. Cum natꝰ
ẽẽt iũc in bechleem uide. Bechleẽ
fis: hebraice domus panis uocatur.¬
re signatur domꝰ: genus uocatur:
ut ꝓmissionis fides. ut ꝓpħie ueri¬
tas impleat᷑ dicente iacob. Iuda te
laudabunt fĩs tui: manus tua supͣ
cdorsa inimicoꝵ tuoꝵ: adorabt̃ te

Expanded text:
Christus, ut jacentes in terreno germine coelestem tolleret ad naturam. Cum natus esset Jesus in Bethlehem Judae. Bethlehem, fratres, Hebraice domus panis vocatur.ae signatur domus, genus vocatur, ut promissionis fides, ut prophetiae veritas impleatur, dicente Jacob: Juda, te laudabunt fratres tui, manus tuae supra dorsum inimico
Abbreviated transcription (Latin):
mus adorare eum. Cũ natus ẽẽt m̃c.
Oritur origo boni: rerũ gen̾ator:
largitor generis. Nascitur auctor
naturȩ ut repararet naturã: genuᷤ
redderet: originẽ recrearet. Adam
pͥmus homo. pater gen̾is. origo ge¬
nationis. naturȩ bonum. libertatẽ
successio lam̃tanda portaret. Hinc
est quod xp̃c nascendo naturã red¬
didit: tulit moriendo mortẽ: uitam
reuocat dum resurgit. Ee qui hõi
anunã dederat de cęlo: uide hoĩem
fecit ex carne constare: ne terrena
labes celestem sensum rursum car¬
nis demergat in lapsum dicente a¬
pło. Primus hõ de terra terrenus:se¬
cundus hõ de cȩlo cȩlestis. Qualis
t̾renus. tales & t̾reni: & quał cęlestis¬

Expanded text:
mus adorare eum . Cum nascitur Jesus, oritur origo rerum, generatur largitor generis, nascitur auctor naturae, ut repararet naturam, genus redderet, originem recrearet. Adam rimus homo, pater generis, origo generationis, naturae bonum, libertatem successio lamentanda portaret. Hinc est quod Christus nascendo naturam reddidit, sustulit moriendo mortem, vitam revocat dum resurgit: et qui homini animam dederat de coelo, inde hominem fecit et carne constare, ne terrena labes coelestem sensum rursum carnis demergat in lapsum, dicente Apostolo: Primus homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis: qualis terrenus, tales et
Abbreviated transcription (Latin):
s diuina: non usitata s noua. ñ arte
fallentia. s ueritate subnixa: ñ ocłis
alludentia. s cordib infixa. non con¬
iecturis nutantia. s auctoritate fir¬
mata: a do uenientia. ñ a fa to̾ non
collecta numeris. s uͥtutib acquisita.
Cum natus eẽt inquit r̃c in bechle¬
em uide in dieb herodis regis: ecce
magi ab oriente uenert̃ ierosolimã

Expanded text:
sed divina; non usitata, sed nova; non arte sed divina; non usitata, sed nova; non arte fallentia, sed veritate subnixa; non oculis alludentia, sed cordibus infixa; non conjecturis nutantia, sed auctoritate firmata; a Deo venientia, non a fato; non collecta numeris, sed virtutibus acquisita. Cum natus esset Jesus, inquit, in Bethlehem Judae, in diebus Herodis regis, ecce magi ab Oriente venerunt Hierosolyma
Abbreviated transcription (Latin):
contra letales mor uidȩ:¬
bos antidotum tẽꝑat ꝑitia precau¬
ta medicoꝵ: si pret̾ artem. pret̃ medi¬
cinam. preter tempꝰ acciꝑe presumat
egrotus: fit ꝑiculi causa. qd̃ ꝓuisum
est ad salutẽ Sic di uerbum si pret̾
magisteriũ. pret̾ doctrinam. preter
dogina fidi scire temerariꝰ presumat
auditor: qd̃ est uitę materia. fit ꝑdi¬
tionis occasio. Querendũ est fr̃s: ne
ꝑ audiendi imꝑitiam. qd̃ ad ꝓfectũ
nobis diuinitꝰ scͥptũ est. ad animaꝵ
ueniat detrimentũ. Putas ne calde¬
os syderũ serutatores. errantes ꝑ astͣ
magos. celi negocia in teuebris noc¬
tium ꝑquirentes. nascendi morien¬
diq causas stellaꝵ cursib ascͥ̾benteᷤᷤ.
bona malaue hominũ de arbitrio
luminarium firmantes: euangłista
hodie ortũ xp̃i absconditum scłis. stel¬
la duce docuit inuenisse: Absit. Sic
sentit mundus: sic gentilis intellig̃:
sic fallit species lectionis. Cet̾um ser¬
mo euanglicus ñ humana loquitur

Expanded text:
ontra lethales morbos antidotum temperat peritia praecauta medicorum, si praeter artem, praeter medicinam, praeter tempus, accipere praesumat aegrotus, sit periculi causa, quod provisum est ad salutem; sic Dei verbum, si praeter magisterium, praeter doctrinam, praeter dogma fidei, scire temerarius praesumat auditor, quod est vitae materia, fit perditionis occasio. Quaerendum est, fratres, ne per audiendi imperitiam, quod ad profectum nobis divinitus scriptum est, ad animarum veniat detrimentum. Putasne Chaldaeos siderum scrutatores, errantes per astra magos, coeli negotia in tenebris noctium perquirentes, nascendi, moriendi causas, stellarum cursibus ascribentes, bona, malave hominum de arbitrio luminarium firmantes, evangelista hodie ortum Christi absconditum saeculis stella duce docuit invenisse? Absit. Sic sentit mundus, sic gentiles intelligunt, sic facit species lectionis: caeterum sermo evangelicus non humana loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mus extitisti. Non timeamꝰ gͦ
fr̃s. sicut dixit dñs eos qui occi¬
dunt corpus: qr istam uitã non
ꝑimunt s destruunt: dũ tẽꝑa¬
lem faciunt sempit̾nam. Quid
plura fr̃s : ꝑmisit tc mori qui
pot̾at suscitare : qui uunficare
sufficit. tẽ ꝑmisit occidi: cui est
honor et gła in secula seculoꝵ :

Expanded text:
mus exstitisti. Non timeamus ergo, mus exstitisti. Non timeamus ergo, fratres, sicut dixit Dominus, eos qui occidunt corpus, quia istam vitam non perimunt, sed destruunt, dum de temporali faciunt sempiternam. Quid plura, fratres? permisit tunc mori, qui poterat suscitare; qui vivificare sufficit, permisit occidi; cui est honor et gloria in saecula saeculorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Oculos tuos: sol splendore ceca¬
uit. Nam decore deceptꝰ hoꝵ:
horum opificem tu negasti. Is¬
tos rectores mundi. istos confes¬
sus es deos: quos tuȩ ds uerus
subiecerat seruituti. Necesse ẽ
gͦ solui cuncta: nouari omnia:
ut uł tc̃ facta credas. cũ uideris
ẽẽ reparata. Nec nos estimas eua¬
gatos: quos in argum̃tũ tuȩ in¬
delligentie totam ꝑcurrisse con¬
spicis creaturam. Homo: qnͣdo
te auctor tuus fecit ex pulue¬
re. ñ uidisti. Nam si te iuidisseᷤᷤ
factũ: nuꝗͣ de mortuũ sic de¬
flesses. Uidisti de ꝑfectũ: indisti
uiuentẽ: iudisti de decoꝵ: aucto¬
ris tui te similem non uidisti.
Unde esses. quał esses qr nec nas¬
centẽ nec morientẽ uideras:
nesciebas ꝑ nat᷑am. Hinc ẽ. quod
nature dedisti totũ te: nichil¬
d̾o. ꝓpterea d̾s ꝑ naturã redigi
te ꝑmisit in nichilũ. inpuluerẽ
reuocari: ut quod fueras sic ut¬
deas: et resurrecturus agas gr̃aᷤ.
qui factus. qui rectus in gratissi¬

Expanded text:
oculos tuos sol splendore coecavit: nam decore deceptus horum, opificem tu negasti; istos rectores mundi, istos confessus es deos, quos tuae Deus verus subjecerat servituti; necesse est ergo solvi cuncta, novari omnia, ut vel tunc facta credas, cum videris esse reparata. Nec nos aestimes evagatos, quos in argumentum tuae intelligentiae totam percurrisse conspicis creaturam. Homo, quando te auctor tuus fecit ex pulvere, non vidisti; nam si te vidisses factum, numquam te moriturum sic deflevisses. Vidisti te perfectum, vidisti te viventem, vidisti te decorum, auctori tuo te similem jam vidisti: unde esses, qualis esses, quia nec nascentem, nec morientem videras, nesciebas? Hinc est quod naturae dedisti totum, tibiopterea Deus per naturam redegit te, permisit ex nihilo in pulverem revocari; ut quid fueris sic videas, et resurrecturus agas gratias, qui factus, qui creatus ingratissi
Abbreviated transcription (Latin):
possidecis: inox adiecit. facite uo¬
bis sacculos qui non ueterascunt:
thesaurũ non deficientẽ in celis.
Iterũ contristatus es qͥa qͦd habes
in celis cogeris collocare: Rogo
erede deo tuo qui seruo credis:
et magis cło qͣm homini cominda
S si times nequid uide presuiat
neqͥd disꝑgat pietas latoris: sig¬
na fidi anulo sacculos tuos. ut ta¬
li custode dormias tu securꝰ: qͥa
ubi ille est. ibi locus nullus ẽ furi

Expanded text:
djecit: Facite vobis sacculos, qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in coelis. Iterum contristatus es, quia quod habes, in coelis cogeris collocare? Rogo, crede Deo tuo, qui servo credis, et magis Deo quam homini commenda. Sed si times ne quid inde praesumat, ne quid dispergat pietas largitoris, signa fidei annulo sacculos tuos, ut tali custode dormias tu securus, quia ubi ille est, ibi locus nullus est furi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ascitus ad regnum. qđ̃ fuit ꝓ¬
priũ quod priuatũ. mox parenti¬
b. mox ꝓpinquis ciuibꝰ indigenti¬
b liberalit̾ ꝓrogare: ne sit men¬
dicus animo. qui censu functus ẽ
& honore. Tali gͦ prouidentia dñs
consilio tali. uilia & caduca iub&.
ut uendamus largiam̃ & donemꝰ:
qui in celesti regno om̃ta quȩ in ce¬
lo et que in t̾ra sunt uolumꝰ possi¬
dere.S si uis seruare tuoꝵ precia
predioꝵ: et sacculoꝵ forte condita

Expanded text:
ut adscitus ad regnum, quod fuit put adscitus ad regnum, quod fuit proprium, quod privatum, mox parentibus, mox propinquis, civibus indigentibus liberaliter prorogare, ne sit mendicus animo, qui censu functus est et honore. Tali ergo providentia Dominus, consilio tali, vilia et caduca jubet ut vendamus, ut largiamur, ut donemus, qui in coelesti regno omnia quae in coelo, et quae in terra sunt, volumus possidere. Sed si vis servare tuorum pretia praediorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
cet tͥnitatis: quia qͦd erga nos filio
placuit: hoc et placuit triitati.
Noli tunere pusillus grex: quia
cõplacuit patͥ ur̃o dare uob̃ reg¬
num. Post tantam gͦ dñs largi¬
tatẽ. post suam grãm tibi copio¬
sius collatã: abiecta & uilia pecy¬
lia seruitutis. iubet abicere reg¬
naturũ. Uendite inquit que poᷤ¬
sidetis: et date elemosinã. Plebei¬
um cultum: regia ñ admittit
potestas. Augustus honor: non
nisi diademate confertur & pur¬
pura. Abicere gͦ debet habitum
seruitutis: qui se regem eredit
diuinitꝰ consecratũ. Hiuc ẽ qͦd
rex suꝑnus illum qui cũ indig¬
ira ueste maiestatis sue ausus ẽ
intrare conuiuiũ: ligari. precipi¬
tari. detrudi in tenebras ussit ex¬
tremas: quia deformitas inuita¬
ti. ad inuitautis redundat in ru¬
riam. Peculia quoq pristine lib̾¬
tatis. iam diuinis iam regũs dita¬
tus opib qui reseruat: captuus
miserie se nescit ẽẽ felicem. Est
consuetudinis. est animi felicis.

Expanded text:
cet Trinitatis, quia quod erga nos Filio placuit, hoc complacuit Trinitati. Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum: post tantam ergo Dominus largitatem, post suam gratiam tibi copiosius collatam, abjecta et vilia peculia servitutis jubet abjicere regnaturum. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Plebeium cultum regia non admittit potestas, augustus honor non nisi diademate confertur et purpura. Abjicere ergo debet habitum servitutis, qui se regem credit divinitus consecratum. Hinc est quod rex supernus illum, qui cum indigna veste majestatis ejus ausus est intrare convivium, ligari, praecipitari, detrudi in tenebras jussit exteriores , quia deformitas invitati ad invitantis redundat injuriam. Peculia quoque pristinae libertatis, jam divitiis, jam regiis ditatus opibus qui reservat, captivus miseria se nescit esse felicem. Est consuetudinis, est animi felicis,
Abbreviated transcription (Latin):
sessio: ubi suꝑna uirtꝰ recipit nil
simstrũ. Inde uenturꝰ uidicare
uiuos & mortuos. Desinant hoĩes.
desinant heretici iudicare iudi¬
cem suumꝰ sꝑent ueniã: ne incur¬
rant de tali presũptione senten¬
lio substantiȩ fideli uoce confessꝰ
es. In scãm eccłiam. Quia sic con¬
iuncta est .xͦ: ut totam diuinita¬
tis transferat᷑ in głam. In remis¬
sionem peccatorũ. Acquire tͥ tua
fide ueniam: qͥa satis sͥ inimicus
est. qui hoc sibi dari ñ credit: qͦd
tota benignitate largissimꝰ ꝓmi¬
sit indultor. Carnis resurrectionẽ.
Crede carius resurrectionẽ: qͥa qͥ
hoc ũ credit. fidem ñ h̃t in p̃dic¬
tis: dicente apło. Si mortui ñ resur¬
dicabit: quibꝰ regnabit ds: si uitȩ.
si iudicio resurrectio ñ reddiderit.
quos scło mors exemit: Uitã ȩt̾̃¬
uam. Manifestũ ẽ: quia uita ȩter¬
na iꝑsa morte moriente succedit.

Expanded text:
sessio, ubi superna virtus recipit nil sessio, ubi superna virtus recipit nil sinistrum. Inde venturus est judicare vivos et mortuos. Desinant homines, desinant haeretici judicare judicem suum; sperent veniam, ne incurrant de tali praesumptione sentenlio substantiae fideli voce confessus es. Et sanctam Ecclesiam. Quia sic conjuncta Christo est, ut totam divinitatis transferatur in gloriam. Remissionem peccatorum. Acquire tibi tua fide veniam: quia satis sibi inimicus est, qui hoc sibi dari non credit, quod tota benignitate largissimus promittit indultor. Carnis resurrectionem. Crede carnis resurrectionem: quia qui hoc non credit, fidem non habet in praedictis, dicente Apostolo: Si mortui non resurdicabit quibus regnabit Deus, si vitae, si judicio resurrectio non reddiderit quos saeculo mors ademit? Vitam aeternam. Manifestum est, quia vita aeterna ipsa morte moriente succedit.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑ dm̃ ũ ipsa &. uirgo ẽẽ potu¬
it et mater. Qui sub pontio py¬
lato crucifixus est: et sepultus.
Iudicem indicat: ut tẽpꝰ design&.
Crucifixum memorat. ut passi¬
onis conferat qualitatẽ: & inde
uideus argum̃tũ diuinȩ uirtutis
et uerȩ resurrectionis colligat.
unde impietatis mat̾iam. contu¬
melie causã. et occasionẽ p̃sũpsit
erroris. Crucifixus: qͥa in cruce
tota crudelitate expectantib. et
dota acerbitate obseruantib mor¬
tem suscepit. Sepulturã patit᷑:
ne mortẽ non adisse ut uinc̾et.
s simulasse ut eluderet. ab im¬
resurrex̃. Sic̃ in passione. nr̃e in
se carnis ueram ꝓbauit ẽẽ sub¬
stantiã: ita ꝑ trium dierũ figu¬
ram. totam trinitatis resurgit ĩ
głam. Ascendit ad celos. Ascendit
nos ꝑferens celo: ñ se referens qͥ
muimqm recessit e cȩlo. Sedet ad
dexterã patͥs. Ordo ibi diinꝰ est:
non humanꝰ. Sic a dextris sedet
filius: ut pat̾ ñ sedeat a sinistris.
Unica & singularis ẽ diuina con¬

Expanded text:
nisi per Deum ipsa virgo esse potuit et mater. Qui sub Pontio Pilato crucifixus est, et sepultus. Judicem indicat ut tempus designet; crucifixum memorat, ut passionis conferat qualitatem: et inde fides argumentum divinae virtutis et verae resurrectionis colligat, unde impietas materiam contumeliae et occasionem praesumpsit erroris. Crucifixus in cruce, tota crudelitate spectantibus, et tota acerbitate observantibus, mortem suscepit. Sepulturam patitur, ne mortem non adiisse ut vinceret, sed simulasse ut eluderet, ab imresurrexit. Et si in passione nostrae se carnis veram probavit habuisse substantiam, per trium dierum figuram totam Trinitatis resurgit in gloriam. Ascendit in coelos. Ascendit nos perferens, non se referens, qui numquam recessit e coelo. Sedet ad dexteram Patris. Ordo ibi divinus est, non humanus; sic a dextris sedet Filius, ut Pater non sedeat a sinistris: unica et singularis est divina con
Abbreviated transcription (Latin):
nil potest: sẽꝑ fuit filiꝰ: qͥa fuit
sẽꝑ & pater. Nescit inchoari filiꝰ.
quia deficere pater nescit: nec
crescit genitus. ubi genitor ñ se¬
uescit. Eterna & coct̾na patͥs et
filii substantia:. ñ gradib huma¬
nis. s diuinis est estinanda uir¬

Expanded text:
nil potest. Semper fuit Filius, quia fuit nil potest. Semper fuit Filius, quia fuit semper et Pater; nescit inchoari Filius, quia deficere Pater nescit; nec crescit Genitus, ubi Genitor non senescit: aeterna et coaeterna Patris et Filii substantia non gradibus humanis, sed divinis est aestimanda vir
Abbreviated transcription (Latin):
di redundat ad gr̃ãm. Accepturi
gͦ symbolũ. hoc est pactum uite.
salutis placitum. et inter uos et
dm̃ ficłi insolubile uinculũ. pec¬
tora parate ñ cartas: sensum acui¬
te ñ calamum: & audita ñ atram̃¬
to s sp̃u ministrante describite:
qͥa cõiitti ñ potest caducis & cor¬
ruptibilib instrum̃tis. et̾mim &
cȩlerte secretũ: s in ipsa archa aĩe
in ipsa bibliotheca int̾ni sp̃s ẽ lo¬
candum: ne ꝓphanus arbit̾. ne
imꝓbus qͦd dilaceret discussor
inueniat:. fiatq contẽnentibꝰ et
ignorantib ad ruinã. qͦd confiten¬
tibꝰ & credentib donatũ est ad sa¬
lutẽ: s dicenti tͥ ꝑ ꝓpħam. dilata
os tuũ et implebo illud: tu respos¬
dere possis. in corde meo abscondi
eloquia tua ut ñ peccẽ tibi. Ore¬
do in dm̃ patrẽ om̃ipotentẽ. Qi
confessus est patrẽ. confitet᷑ & fili¬
um: quia sine filio pat̾ dici ñ po¬
test. & quia do augeri. deo addi

Expanded text:
Dei redundat ad gratiam. Accepturi Dei redundat ad gratiam. Accepturi ergo symbolum, hoc est, pactum vitae, salutis placitum, et inter vos et Deum fidei insolubile vinculum pectora parate, non chartam; sensum acuite, non calamum; et audita non atramento, sed spiritu ministrante describite: quia committi non potest caducis et corruptibilibus instrumentis aeternum et coeleste secretum, sed in ipsa arca animae, in ipsa bibliotheca interni spiritus est locandum; ne profanus arbiter, ne improbus quod dilaceret discussor inveniat, et fiat ad contemnentis et ignorantis ruinam, quod confitentis et credentis donatum est ad salutem. Sed dicenti tibi prophetae: Dilata os tuum et adimplebo illud , tu respondere possis: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Credo in Deum Patrem omnipotentem. Qui confessus est Patrem, confitetur et Filium, quia sine Filio Pater dici non potest; et quia Deo augeri, Deo addi
Abbreviated transcription (Latin):
postulat. seponit hu¬
mana. Q deo genitore
nascitur. transcendit naturã: et
tẽpori nil debet. qui tẽporis me¬
retur auctorẽ. Eoce pia fidi ger¬
mina uidemꝰ aute nasci uos uel¬
le qͣm concipi: ante p̃riꝑe celi reg¬
num. quã uentͥs angustias susti¬
nere: sic tendere ad patͥs gaudia.
ut matris transeatis angores:
nec putatis abortiuũ. quod ma
qui se abortiuũ clamat ẽẽ ꝑ tẽpꝰ.
Accipite gͦ fidem sola fide: nec
queratis aꝑiri uob̃ ipsiꝰ fidi rati¬
onem: quam uos ne requirere¬
tis intra fidẽ iam festinatione
clausistis. Ad fidẽ filii uos hodie
restituit reb humanis. qd̾ olim
uerbo ꝓmiserat ꝑ ꝓpħam. Dila¬
ta inquit os tuũ: ẽt adimplebo
illud. Hoc est. tu dilata in confes¬
sione: et ego illud ipsius confessio¬
nis replebo sacram̃to. Mystico
sermone ditabo: et replebo illud
toto eloquio cȩlestis archani. Et
reuera filii. quicquid audientis
quicqͥd respondentis obedientia
ꝓfitetur: hoc donantis & docentiᷤ

Expanded text:
postulat, seponit humana; qui Deo genitore nascitur, transcendit naturam, et tempori nil debet, qui temporis meretur auctorem. Ecce pia fidei germina videmus ante nasci vos velle quam concipi, ante percipere coeli regnum quam ventris angustias sustinere; sic tendere ad patris gaudia, ut matris transeatis languores; nec putatis abortivum, quod matqui se abortivum clamat esse per tempus . Accipite ergo fidem sola fide; nec quaeratis aperiri vobis ipsius fidei rationem, quam vos ne requireretis intra fidem vestra festinatione clausistis. Ad fidem vos, Filii, hodie restituit rebus humanis, ut olim verbo promiserat per prophetam. Dilata, inquit, os tuum et adimplebo illud . Hoc est, tu dilata in confessione, et ego illud ipsius confessionis replebo sacramento, et mystico sermone ditabo, et replebo illud toto eloquio coelestis arcani. Et revera, Filii, quidquid audientis, quidquid respondentis obedientia profitetur, hoc donantis et docentis
Abbreviated transcription (Latin):
meo. fr̃s: sint deliciȩ pauꝑũ nr̃a ie¬
uinia: ut tẽporale ieiuniũ nr̃m in
et̾uas possit nob̃ delicias inmutari.
Hhomo: daudo pauꝑi. da tͥ: quia qd̃
pauꝑi ñ dederis. habebit alter: tu
solum qd̃ pauꝑi dederis hoc habeb.

Expanded text:
meo . Fratres, sint deliciae pauperum nostra jemeo . Fratres, sint deliciae pauperum nostra jejunia, ut temporale jejunium nostrum in aeternas possit nobis delicias immutari. Homo, dando pauperi das tibi; quia quod pauperi non dederis, habebit alter. Tu solum quod pauperi dederis, hoc habeb
Abbreviated transcription (Latin):
ne miscdia:. illi qui ñ fecerit mise¬
cłiam. Dies gratus: s gratior si se¬
renus. Erit gͦ ieiuniũ nrm illo cla¬
rior. si nr̃e quadragesunȩ dies. splen¬
mus. quid dicturus: Illud quod ho¬
die lectum est. Esuriui et dedistis
mͥ manducare: sitiui et dedictis mͥ
potum. Q quid: Uenite benedicti
patͥs mei. ꝑcipite regnũ qd uob̃ pa¬
ratũ est ab origine mundi. Qdede¬
rit esurienti panẽ: dabit sͥ regnum:
Negabit s fontẽ uitȩ: sitienti aquȩ
calicẽ qui negarit. Amore pauꝑis
ds regnum sũ uendit: ut emiere illud
omnis hõ possit. Fragm̃tũ panis po¬
uit in precum: quia uult habere
om̃s. qui tantũ petit precii. qͣntum
homines seit habere. Os regnũ suũ
fragm̃to panis uendit. Quis se ex¬
cusare pot̾it ñ em̃tem: quẽ tanta
uilitas uenditionis accusat: Fr̃s:
praudiũ nr̃m sit pauꝑis cena: ut
mensa xp̃i nrm paretur in prandi¬
um ꝓmittente ipso eum dicit. O¬
cducabitis in mensa mea: & in regno

Expanded text:
ne misericordia illi qui non fecerit misene misericordia illi qui non fecerit misericordiam . Dies gratus, sed gratior est serenus: erit ergo jejunium nostrum illo clarius, si nobis Quadragesimae dies splenmus quid dicturus est? illud quod hodie lectum est: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi potum. Et quid? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Qui dederit esurienti panem, dabit sibi regnum; negabit sibi fontem vitae, sitienti aquae calicem qui negarit. Amore pauperis Deus suum regnum vendit: et ut emere illud omnis homo possit, fragmentum panis ponit in pretium, quia vult habere omnes, qui tantum petit pretii quantum hominem scit habere. Deus regnum suum fragmento panis vendit; quis excusare poterit non ementem, quem tanta vilitas venditionis accusat? Fratres, prandium nostrum sit pauperis coena, ut mensa Christi nostrum paretur in prandium, promittente ipso, cum dicit: Manducabitis in mensa mea in regno
Abbreviated transcription (Latin):
iunantis. Ieuiniũ est scĩtatis hostra.
sacͥficium castitatis. s sine miscđiȩ
mcenso. ad diuinũ non potest con¬
spectũ in odorẽ suauitatis ascen¬
dere. Quod anuna est corpori: hoc
miscdiam constat ẽẽ ieuinio. Qndo
ieuiniũ ex miscdia uiuit: tẽ uiurficat
ieninantẽ. Ienimũ uircutũ nauis.
portat questum uitȩ: lucrũ salutiᷤ
euectat. S quia intrat carius pela¬
gus. scindit uitioꝵ fluctꝰ. int̾ scopu¬
los cͥminum transit. p̃terit li tora
passionũ: nisi cito portum pietatis
intrauerit. exercere uircutes ñ pot̾:
lucrum ñ potest habere uirtutum.
Qui stare nouit in huiꝰ uite lubrico:
qui se intelligit carnis uiam tran¬
sire ꝑ lapsum: qui se sentit ineur¬
sib subiacere: sic ieiuniũ teneat
ut nuiscđiã non relinquat. Ieiuni¬
um nob̃ aꝑit cęlumꝰ ieuiniũ nos
intromtcait ad dm: s nisi tunc af¬
na causarũ: qui de unocentia con¬
stare ñ possumus. securi de uenia
ñ erimus: dicente dño. Iudiciũ si¬

Expanded text:
junantis. Jejunium est sanctitatis hostia, sacrificium castitatis; sed sine misericordiae incenso ad divinum non potest conspectum in odorem suavitatis ascendere. Quod anima est corpori, hoc misericordiam constat esse jejunio: quando jejunium ex misericordia vivit, tunc vivificat jejunantem. Jejunium, virtutum navis, portat quaestum vitae, lucrum salutis advectat. Sed qui intrat carnis pelagus, scindit vitiorum fluctus, inter scopulos criminum transit, praeterit littora passionum; nisi cito portum pietatis intraverit, exercere virtutes non potest, lucrum non potest habere virtutum. Qui se stare novit in hujus vitae lubrico, qui se intelligit carnis viam transire per lapsum, qui se sentit incursibus subjacere, sic jejunium teneat, ut misericordiam non relinquat. Jejunium nobis aperit coelum, jejunium nos intromittit ad Deum; sed nisi tunc adna causarum, qui de innocentia constare non possumus, securi de venia non erimus, dicente Domino: Judicium si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire. Dum parat cibum: ꝑdu¬
cit ad crapulã. Ebrietatẽ suadet:
dũ potum ministrat. Offert som¬
nũ: ut mertiã tradat. Curas uentͥs
onerat: salutis ut auferat curam.
Dat carni totũ: ut aĩe nil relinqͣt.
facit corpus passionũ pompã: ut
sit ħo sua mors. uita uitioꝵ. Unde
si se homo talit̾ sentit egrotũ. me¬
dico se cȩlesti tradat: secure monitiᷤᷤ
acquiescat. Acibis temperet: men¬
suram seruet in posterũ: ut possit
sic fragilitatis suꝑare languorem:
fugere passionũ febrẽ: frenesim mu¬
tare uitioꝵ. Abstinentia est homi¬
nis pͥma medicina: s hec. ad plenã
curam. iniscdiae requirit expensas.
Abstincutia extinguit febrẽ: s are¬
facta membra longo febris incendi¬
to. nisi blandissimis rigentur fom̃¬
tis. nisi uiuentur medicina sũptuo¬
sa. ad integrã sanitatẽ redire non
possunt. Sic ieiuniũ qͣmuis exclu¬
dat uitioꝵ morbos. carnis amputet
passiones. cͥminum causas ꝓpellat:

Expanded text:
pervenire; dum parat cibum, perdupervenire; dum parat cibum, perducit ad crapulam; ebrietatem suadet, dum potum ministrat; offert somnum, ut inertiam tradat; curat ventris onera, ut salutis auferat curam; dat carni totum, ut animae nil relinquat: facit corpus passionum pompam; facit ut sit homo sui mors, vita vitiorum. Unde si se homo taliter sentit aegrotum, medico se coelesti tradat, secure ejus monitis acquiescat, a cibis se temperet, mensuram servet in potu, ut possit sic fragilitatis superare languorem, fragilitatem fugere passionum, febrim ac phrenesim vitare vitiorum. Abstinentia est hominis prima medicina; sed ad plenam curam, misericordiae requirit expensas. Abstinentia exstinguit febrem, sed arefacta membra longae febris incendito, nisi blandissimis rigentur fomentis, nisi juventur medicinae sumptu, ad integram sanitatem redire non possunt: sic jejunium quamvis excludat vitiorum morbos, carnis amputet passiones, criminum causas propellat;
Abbreviated transcription (Latin):
tate. sensum sobrictate refrenare:
Sic̃ tetrx nubes caligant celũ: sic
obscurant aminas intẽꝑata conui¬
iua. Sic̃ uentoꝵ turbines elem̃ta
fluctus. corpus ebrictas sic demeR¬
git: hominẽ dat in ꝓfundũ: lucra
uite aufert: mortis faẽ subire nau¬
me. hoc ẽ in carne mea bonũ. Si ñ
bonũ: utiq malum. Quod malum:.
Fragilitas certe quȩdam serpit in
carne: in ueius estuat: intra ossa:
conditur in medullis: febrit in sas¬
guine: in uitioꝵ frenesum sic erũ¬
pit. Fragilitas febris nature. lan¬
guoꝵ mat̾: genitͥx passionũ. Fra¬
gilitas est: que nobis huiꝰmõi neces¬
sitates imponit. E ubi necessitas:
ñ uoluntas. Ubi extat de ꝯditio¬
ne captiuitas: iudiciũ de potestate
ñ constat. Fragilitas est. ꝑ quã ua¬
dit ħo. ñ quo inuitat uoluntas: s
quo necessitas ducit. Audi apłm
dicentẽ. Non quod uolo hoc ago.
fragilitas dũ parat homini neces¬
saria: facit illũ ad nonnecessaria

Expanded text:
tate, sensum sobrietate frenare? tate, sensum sobrietate frenare? Sicut terrae nubes caligant coelum, sic obscurant animas intemperata convivia; sicut ventorum turbines elementa fluctus, corpus ebrietas sic demergit, hominem dat in profundum, lucra vitae aufert, mortis facit subire naume, hoc est, in carne mea, bonum : si non bonum, utique malum. Quod malum? Fragilitas certe, quae dum serpit in carne, in venis aestuat, intrat ossa, conditur in medullis, fervet in sanguine, in vitiorum phrenesim sic erumpit. Fragilitas febris naturae, languorum mater, genitrix passionum; fragilitas est, quae nobis ejusmodi necessitates imponit: et ubi necessitas, non voluntas; ubi exstat de conditione captivitas, judicium de potestate non constat. Fragilitas est per quam vadit homo, non quo invitat voluntas, sed quo necessitas ducit. Audi Apostolum dicentem: Non quod volo hoc ago . Fragilitas dum parat homini necessaria, facit illum ad non necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
se quã plurimos: quos tñ
pugnas carius legimus
non uicisse. Et audiuimꝰ
eos dedisse delictis pectora: qui dor
tes gladios: et inter encruata leno¬
cinia corruisse. Regnis fuisse t̾rori:
ludibrio fuisse peccatis. Adũsas a¬
cies contruusse ieiunio: et crapula¬
tos. suarũ castra dissoluisse uirtutõ
Iacuisse effusos uino: qui iacere ef¬
fuso sanguine uesciert̃. Unde est
hoc: Unde: Quia hoc ñ est ratios
languor: non uita s febris: frenesiꝰ
ñ natura. Nãq quotiens ciboꝵ cru¬
ditas uitalia deicit: uifirmat sto¬
machũ. corrumpit sanguinẽ. uitiat
humores. succendit colerã. extremũ
febris gignit incendiũ: totieus eger
mentẽ ꝑdit: amittit sensũ: fertur
desid̾iis: contraruis urgetur: saluta¬
ria respuit: querit noria: fugit cu¬
ram. Tc̃ medici studia. parant absti¬
nentie remedio subuenire: ut san&
rat. Et si pro tẽporali cura egri. me
deratis obedire ieiunis. corpꝰ guber¬
nare mensura. mentẽ regere parci¬

Expanded text:
se quamplurimos, quos tamen pugnas carnis legimus non vicisse, et audivimus eos dedisse delictis pectora, qui dorstes gladios, et inter enervata lenocinia corruisse; regnis fuisse terrori, ludibrio fuisse peccatis; adversas acies contrivisse jejunos, et crapulatos suarum castra dissolvisse virtutum; jacuisse effuso vino, qui jacere effuso sanguine nescierunt. Unde est hoc? unde? quia hoc non est ratio, sed languor; non vita, sed febris; phrenesis, non natura. Nam quotiens ciborum cruditas vitalia dejicit, infirmat stomachum, corrumpit sanguinem, vitiat humores, succendit choleram, extremum febris gignit incendium toties aeger mentem perdit, amittit sensum, fertur desideriis, contrariis urgetur, salutaria respuit, quaerit noxia, fugit curam. Tunc medici satagunt abstinentiae remedio subvenire ut saneturat. Et si pro temporali cura aegri medideratis obedire jejuniis, corpus gubernare mensura, mentem regere parci
Abbreviated transcription (Latin):
li: quod regi et desertori. Quid
nobis & tͥ fili dei᷑ Hoc dicunt
possesori fures : hoc dño predo¬
nes. Tenent spolla: p̃dam ges¬
tant : et quid sibi cũ eo sit qui
sua reposcit int̾rogant. Quid
nobis et tibi fili dei᷑ Quidͭ ut
reddatis homines : mundũ resti¬
tuatis auctori: & ueniente cre¬
atore. sciatis uobis in creaturis
amplius nil licere. Quid nobis
et tibi fili derͨ uenisti ante tẽ¬
pus torquere nos: Quio nobis
et tibi ͦ Et uobis cũ hominibus
quid: Quid nobis et tͥ fili dei ͦ
de temꝑe ꝑscribunt. Quid no¬
bis et tibi fili deiͨ uenisti añ
tempus torquere nos: Auctori
hoc ipsi cũ temꝑe fecerint. ut
iuuos conderent in sepulchriᷤᷤ
uenisti añ tempus torquere noᷤᷤ
Tempꝰ abscidit. p̃uenit mortẽ.
sepelit uiuos crudelitas ĩma¬
tura: et de temꝑe queritur
quasi aut cempus habere debu
niri. De temꝑe causat᷑ neqͥtia se¬
euli indurata. Malis patientia
breuis: bonis tarda ultio. Quod

Expanded text:
li, quod regi et desertori. Quid li, quod regi et desertori. Quid nobis et tibi, fili Dei? Hoc dicunt possessori fures, hoc domino praedones, tenent spolia, praedam gestant, et quid sibi cum eo sit qui sua reposcit interrogant. Quid nobis et tibi, fili Dei? Quid? Ut reddatis homines, mundum restituatis auctori; et veniente Creatore, sciatis vobis in creaturis amplius nil licere. Quid nobis et tibi, fili Dei? Venisti ante tempus torquere nos? Quid nobis et tibi? Et vobis cum hominibus quid? Quid nobis et tibi, fili Dei? Ade tempore praescribunt. Quid nobis et tibi, fili Dei? Venisti ante tempus torquere nos? Auctori  ipsum cum tempore fecerint, ut vivos condiderint in sepulcris. Venisti ante tempus torquere nos? Tempus abscindit, praevenit mortem, sepelit vivos crudelitas immatura: et de tempore queritur, quasi ante tempus habere debueniri: de tempore causatur nequitia saeculi indurata. Malis patientia brevis est, bonis tarda ultio; quod
Abbreviated transcription (Latin):
am: transitũ negarant. Est e¬
nim demonũ ista cura: ne ad
dm̃i possint reditũ hoĩes inue¬
nire. Non enĩ alit̾̃ possunt ho¬
mines possidere : nisi eos ab auc¬
toris sui societate subducant.
Ita ut nemo poss transire per
uiam illã. Hinc ẽ. qđ xp̃c fac¬
tus ẽ ꝑa uia. Ita ut nemo pos¬
set transire ꝑ uiam illã. Illã:
ñ istã. Ego sum inquit uia.
dm̃ uenientib. obsistere uis de¬
monũ ñ ualeret. Ad dm̃: nisi
quid demones clamauerint
audiamus. Quid nobis & tͥ fili
dei: hoc est dicere. Uite aue¬
tor: quid tͥ cũ mortuis: Habita¬
tor celi: quid t̾ cũ sepulchrisᷤ
Odor paradysi: quio tͥ cum feto¬
re: Quos de cȩlo eiecisti. quos de
paracdẏso exclusisti. quib nc̃ tol¬
lis urbes. regiones habitabiles
negas : ꝑmitte in habitare nos
uł sepulcbra. Et si nos ꝑsecutio¬
ne tanta digni sumꝰ: tu tanta
ñ es dignus iniuria. Quid no¬
bis et tibi᷑ Quid÷ Quod uidi
eret reo: quod lundici et pena¬

Expanded text:
am, transitum denegarant. Eteam, transitum denegarant. Etenim daemonum ista cura, ne ad Deum homines possint reditum invenire. Non enim aliter possunt homines possidere, nisi eos ab auctoris sui societate subducant. Ita ut nemo posset transire per viam illam. Hinc est quod Christus factus est via. Ita ut nemo posset transire per viam illam. Illam, non istam. Ego sum, inquit, via obsistere vis daemonum non valeret: ad Deum nisi quid daemones clamaverint, audiamus. Quid nobis et tibi, fili Dei? Hoc est dicere: Vitae auctor quid tibi cum mortuis? Habitator coeli, quid tibi cum sepulcris? Odor paradisi, quid tibi cum fetore? Quos de coelo dejecisti, quos de paradiso exclusisti, quibus nunc tollis urbes, regiones habitabiles negas, permitte inhabitare nos vel sepulcra: et si nos persecutione tanta digni sumus, tu tanta non es dignus injuria. Quid nobis et tibi? Quid? quod judici et reo, quod vindici et poena
Abbreviated transcription (Latin):
Ut pietatẽ uiolent: affectib dant
querelas. Phylosophiã fingunt :
ut faciant nil scire hoĩes plꝰ que¬
rendo. Deos multos figurant: ut
ds qui unꝰ & uerus est nesciatur.
Occurrer̃t ei duo demonia hñtes.
Qñ ad duos hoĩes demonia multa.
adunũ. legionẽ totã eugłista sig¬
nificat conuenisse: hoc fac̃. ut
doceat cauendos ẽẽ demones. non
nũ multitudo. Occurrerunt
ei duo demonia hñtes. Exhi¬
biti ñ uolentes uenerunt: imꝑ¬
antis iussu. ñ suo ausu: adtrac¬
ti sunt inuitr ñ sua potestate
currentes. Deniq ad p̃sentiam
xp̃i. hõies exeunt de monum̃¬
tis. et uersa uice captiuos fer̃t.
a quib fuerant captiuati. Sis¬
tunt penis: quoꝵ cruciatibus
torq̃bantur. Aptant ad senten¬
tiã : a quib addicti fuerant iam
sepulchris. Occurrer̃t ei duode¬
monia hñtes. seui nimis: ita ut
nemo poss transire per uiã
illã. Uidetis. qr demones ueni¬
entib ad xp̃m p̃cluserant ui¬

Expanded text:
Ut pietatem violent, affectibus dant Ut pietatem violent, affectibus dant querelas. Philosophiam fingunt, ut faciant nihil scire homines plus quaerendo. Deos multos figurant, ut Deus, qui unus et verus est, nesciatur. Occurrerunt ei duo, daemonia habentes. Quando ad duos homines daemonia multa, ad unum legionem totam significat convenisse: hoc ideo facit, ut doceat cavendos esse daemones, non num multitudo. Occurrerunt ei duo, daemonia habentes. Exhibiti non volentes venerunt; imperantis jussu, non suo ausu; attracti sunt inviti, non sua sponte currentes. Denique ad praesentiam Christi homines exeunt de monumentis, et versa vice captivos ferunt, a quibus fuerant captivati; sistunt poenis, quorum cruciatibus torquebantur: aptant ad sententiam, a quibus addicti fuerant jam sepulcris. Occurrerunt ei duo daemonia habentes saevi nimis, ita ut nemo posset transire per vi. Videtis quia daemones venientibus ad Christum praecluserant vi
Abbreviated transcription (Latin):
quid mali. quid ꝑiculi. illis habe¬
batur in locis: et ideo illuc isse. ut
sic desꝑatis. afflictis sic. sic miseris
subueniret. Occurrer̃t ei duo de¬
monia hñtes: de monum̃tis exeun¬
ces. In monum̃tis sedem fecerant
mortis auctores. Attendite: que
seuitia. qui furor. quȩ rabies demo¬
num.erga humanũ genꝰ. Quã¬
uis breue tempus hominũ: fer¬
re ũ possunt. contenti ñ sunt
mori hoĩes: s uiuos hoĩes gesti¬
unt sepelire. Se sepulchris man¬
dant: ut hoies redigant insepul¬
chra. Pascuntur cadauerib: pu¬
tredine saginantur: deliciantur
fetore : quib dota uoluptas ẽ ho¬
mines interire. S audiamꝰ quid
machinentur fraudib: qͥd mo¬
liantur malis: quoꝵ crudelitas
modũ non ħt &̃ in aꝑto. Quid¬
enĩ faciunt isti : Diuitias osten¬
tant : ut auaritiam serant. Ut
inserant suꝑbiã : pompã propo¬
nunt. Singłaritatẽ uenditant:
ut qđ est cõmunitatis excludart
Ut iram nutriant: causas colorant.

Expanded text:
quid mali, quid periculi illis haberetur in locis; et ideo illuc isse ut sic desperatis, afflictis, sic miseris subveniret. Occurrerunt ei duo daemonia habentes, de monumentis exeuntes. In monumentis sedem fecerant mortis auctores. Attendite quae saevitia, quis furor, quae rabies daemonum erga humanum genus: quamvis breve tempus hominum ferre non possunt, contenti non sunt mori homines, sed vivos homines gestiunt sepelire; se sepulcris mandant, ut homines reducant in sepulcra: pascuntur cadaveribus, putredine saginantur, deliciantur fetore, quibus tota voluptas est homines interire. Sed sentiamus quid machinentur fraudibus, quid moliantur malis, quorum crudelitas modum non habet in aperto. Quid faciunt isti quando divitias ostentant, nisi ut avaritiam serant? Ut inserant superbiam, pompam proponunt. Singularitatem venditant, ut quod est communionis, excludant. Ut iram nutriant, causas colorant.
Abbreviated transcription (Latin):
tit: indigna seruitꝰ. Mnte nos
in porcos. De monum̃tis mitti
se precatur in porcos nequitia.
ut fetores amittere nesciat. sed
num petunt: ruentes celo. Post
ethereas habitationes: ambuint
uolutabra porcoꝵ. Mute nos in
gregem. Grex in gregem mittit᷑.
ut ꝓdatur demonũ multitudo:
ut appareat hoc duos portasse
hoĩes. quod numerositas ñ ua¬
luit sufferre porcoꝵ. Ait ilł. Ite.
notescat. quomͦ in hoĩes seuũt.
quomͦ querunt mortes hõĩum.
qui sic porcos ut ꝑderent. q̃sie¬
runt. Demones omne qd̾̃ ẽ. agi¬
tur. mouetur. uiuit: ardent ꝑ¬
dere. ñ habere. Ne quis gͦ tał
fieri homo p̃sumat: ꝙr huma¬
no generi inimiticia uetꝰ fixa¬
manet. ira. & malitia destinata ẽ.
Demones nisi uicti non cedunt:
led̾e non ualent nisi iussi. Tra¬
dit᷑ gͦ uile pecus. ut luceat demo¬
nib in hoĩes nil licere: quib in

Expanded text:
tit indigna servitus. Mitte nos in gregem porcorum. De monumentis mitti se precatur in porcos nequitia, quia fetores amittere nescit, sed mnum petunt ruentes coelo; post aethereas habitationes ambiunt volutabra porcorum. Mitte nos in gregem porcorum. Grex in gregem mittitur, ut prodatur daemonum multitudo: ut appareat hoc duos portasse homines, quod numerositas non valuit sufferre porcorum. Ait illis, Ite. notescat, quomodo in homines saeviunt, quomodo quaerunt mortes hominum, qui sic porcos ut perderent quaesierunt. Daemones omne quod est, agitur, movetur, vivit, ardent perdere, non habere. Ne quis ergo talis fieri homo praesumat, humano generi inimicitia vetus, fixa ira, malitia destinata est. Daemones nisi vincti non cedunt, laedere non valent nisi jussi. Traditur ergo vile pecus, ut luceat daemonibus in homines nil licere, quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c quod transfretat ma¬
ria. quod loca circinit. ñ
est res humani desiderii:
inueniret. Qui loca fecerat: quid
ñ uideret in locis: Aut illi quid
aberat: qui ubiq erat᷑ Ut homo
uidebatur in locis: s ubiq uide¬
bat ut ds. Uidebat utiq et de¬
sꝑatos: uidebat. quib ibat diuina
remedia largiturus. Ibat ad eoꝵ
curam. quib humana iã defece¬
rat cura: sicut hodierna ꝓbatũ
est lectione. Cũ ueniss inquit iħc
trans fretũ in regione gerasenoꝵ:
occurrer̃t ei duo hñtes de moni

Expanded text:
 quod transferat mria, quod loca circuit, non est res humani desiderii, s perierant, inveniret. Qui loca fecerat, quid novi videret in locis? Aut illi quid aberat, qui ubique erat? Ut homo videbatur in locis, sed ubique videbat ut Deus; videbat utique, et desperatos videbat, quibus ibat divina remedia largiturus; ibat ad eorum curam, quibus humana jam defecerat cura, sicut hodierna probatum est lectione. Cum venisset, inquit, Jesus trans fretum in regionem Gerasenorum, occurrerunt e
Abbreviated transcription (Latin):
postqͣm post euangłici cultũ tem¬
poris infructuosas arbores securiꝰ
iudicii succidet: extremũ & nouis¬
simũ suscipiet & cremabit iucen¬

Expanded text:
 post evangelici cultum temporis infructuosas arbores securis judicii succidet, et novissimum suscipiet et cremabit incen
Abbreviated transcription (Latin):
cum stipendiis sc̃ĩtatis ꝑpetuã
transferuntur ad uitam. finis
enĩ xp̃i non suscipit finẽ: quia
ñ interficit hominẽ finis iste. s

Expanded text:
cum stipendiis, sanctitatis perpetuam transferuntur ad vitam; finis enim Christi non suscipit finem, quia non interficit hominem finis iste, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑare. ne aut plus sallitũ. aut pe¬
nitꝰ insulsũ. salutaris cibi generet
& animȩ disciplinã. Cerce qͥ ieui¬
nare ñ potest. ñ p̃sumat inducere
nouitatem: s fateatur eẽ fiagili¬
tatis ꝓprie quod relaxat: et redimat
elemosuus. qd̾ ñ potest supplere ieui¬
niis: qͥa illuis gemitus dñs ñ requi¬
rit. qui pro se gemitus pauꝑũ sic
redemit.

Expanded text:
temperare, ne aut plus salitum, aut petemperare, ne aut plus salitum, aut penitus insulsum salutaris cibi generat et animae disciplinam. Certe qui jejunare non potest, non praesumat inducere novitatem: sed fateatur esse fragilitatis propriae quod relaxat, et redimat eleemosynis quod non potest supplere jejuniis; quia illius gemitus Dominus non requirit, qui pro se gemitus pauperum sic redemit.