comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor senioros adorantes dnm̃ dicunt quod
totꝰ illecȩlestis exercitꝰ inuocem tubȩ grandi¬
sonȩ brmnica exultutione concelebrat:
uaꝑpt̃ adhodaudis officiũ. et nosalaerit̃ acce¬
dam. Qđ sipuro cordecanimꝰ scis uirtutibus
pia deuotione miscem. sitq: onor & gracia
terrenorũ qb eaticudo pbat᷑ eẽ caelestiũ quocirca
incueamur nunepsidmumspeciosa stonte
relucentem In ipsisquippe principis quactu¬
or uersus parifine condusit ut eugłonium ero
toti munduuni dnõ laudes debere reddere
adhortatione quad rificriu cõmoner&
Hosincercalares non possum̃ dicere: quia nul¬
Isaliosmisc&. sed unifinis eosapte forsitan no¬
mine uocitumus: Quisimilii uerborũ consonan¬
ã modu lehabeat suo loco euidentius cõmonem
Diuisi opsalmi Fidelispopulus pecaatorũ noxib
absolutus in primasetcione generalicer hor¬
tatur. ut unꝰquis qued nõ debeat conficeri. m̃

Expanded text:
quatuor seniores adorantes Dominum dicunt, quod quatuor seniores adorantes Dominum dicunt, quod totus ille coelestis exercitus in voce tubae grandisonae hymnidica exsultatione concelebrat. Quapropter ad hoc laudis officium et nos alacriter accedamus. Quod si puro corde canimus, sanctis virtutibus pia devotione miscemur; fitque honor et gratia terrenorum, quae beatitudo probatur esse coelestium. Quocirca intueamur hunc psalmum speciosa fronte relucentem; in ipsis quippe principiis quatuor versus pari fine conclusit, ut evangelico numero totum mundum uni Domino laudes debere reddere, adhortatione quadrifaria commoneret. Hos intercalares non possumus dicere, quia nullos alios miscet, sed unifines eos apto forsitan nomine vocitamus, qui simili verborum consonanadmodum se habeat, suo loco evidentius commonemus. Divisio psalmi. Fidelis populus peccatorum nexibus absolutus, in prima sectione generaliter hortatur, ut unusquisque Domino debeat confiteri: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
fecund abreuitus constriccu. copiuartu lacis sinũ
et si ne fine canguscũ. Odulcis &ammiranda
diuersitus Modo paucissententiis laluciria
dicere modomagnalia diffusa oratione nas¬
rare : uttediosa mortiditas necinipsa cura sus¬
uersus psalmꝰ isce contineat cũe diuerso cxuiii.¬
centũ septuagintasex uersib: ꝓductus et̃ mons¬
tretur Aliique cõplures disparimodo prerũ
qualitute formatis. Sed illud fortassis indicare
res ista cognoscit̃ : qm̃ armonia idẽ musica uir¬
tucis pulchra modulatio exdiuersis sonisatq
accentib: unã ꝑfectim faciuntcatilenam:
Sic etistips lmimo dobreues modo medioeres
modo longis simimunũ concentũ suauitute
dulsis sima redigunt᷑. Iiueqđ credere dignũ ẽ
futurũ regnũdin significat᷑: ubi diuersa merita
sc̃orũꝓactuũ qualitate fulgebunt cũ tã om̃ib
uncbeatitudo & suauitas xterna presc&cur.
allelii amincȩlocantire multicudine in co¬
piosam qđ &iũ quat tuoranimalia etuiginti

Expanded text:
nda brevitas, constricta copia, arctum latissimum, et sine fine angustum. O dulcis et admiranda diversitas! modo paucis sententiis salutaria dicere, modo magnalia diffusa oratione narrare, ut taediosa mortalitas nec in ipsa cura susversus psalmus iste contineat, cum e diverso caginta sex versibus productus esse monstretur, aliique complures dispari modo pro rerum qualitate formati sunt. Sed illud fortassis indicare res ista cognoscitur; quoniam sicut harmonia, id est, musicae virtutis pulchra modulatio, ex diversis sonis atque accentibus unam perfectam faciunt cantilenam, sic et isti psalmi modo breves, modo mediocres, modo longissimi, in unum concentum suavitate dulcissima rediguntur. Sive quod credere dignum est futurum regnum Domini significatur, ubi diversa merita sanctorum pro actuum qualitate fulgebunt, cum tamen omnibus una beatitudo et suavitas aeterna praestetur. re multitudinem copiosam; quod etiam quatuor animalia et viginti
Abbreviated transcription (Latin):
saeo exporo cõpaencerimplertitumu
uud tamenaius perscrutandũ ẽ cumo
principiis uer un tancũ nominaiuari auit
Aitenim. dicatnuVisrał: qđ cotũpo pillum
cõplectiturbeatori Secundo uer sponi
dicat nunc doniaaron simificans sicerdo¬
tes quos ꝓpt̃ honoris sui reuerentia sigula¬
riter aestimauit . et memorandos Tetius
quoque uersus ait. Dicien en conis quiti¬
ment dnm Vt illos ostenderte quos incen
me in latitudine: Exomplũ proprium
ponitur : utaudiencium amiex attu
quia magnum credulituaas ineitiament
e ipsigratius a gentemmaudire quiptule
edensidera qđ addiht. Inlactitudinea¬
ꝗm̃ nosde scłiquid ingustus libera sa
in magna p̃miorũ storumbutirudiu
miscratus acceptuo. eriptedo ami oulas
imalis si bonis nospoters ẽimplercip¬
tius: seuiantergo quantũ libex cia sscu

Expanded text:
ompetenter amplectitur. Illud tamen altius perscrutandum est, cur in principiis versuum tantum nomina variavit. Ait enim: Dicat nunc Israel, quod totum populum complectitur beatorum. Secundo versu ponitur, Dicant nunc domus Aaron, significans sacerdotes, quos propter honoris sui reverentiam singulariter aestimavit esse memorandos. Tertius quoque versus ait: Dicat nunc omnes qui timent Dominum, ut illos ostenderet quos in centesimo me in latitudine. Exemplum proprium ponitur, ut audientium animus excitetur: quia magnum credulitatis incitamentum est, ipsum gratias agentem audire qui pertulit. Sed considera quod addidit, in latitudinegustiis liberat, sed in magna praemiorum suorum latitudine miseratus acceptat. Eripit de temporalibus malis, sed bonis nos potens est implere perpetuis. Saeviant ergo quantumlibet transitura
Abbreviated transcription (Latin):
Poscquiẽ dixerat oblaturũ sehostiam lau¬
toto orbe diffus a quã cõainent᷑ omsueris simi
xp̃ĩani: non hereticiquis uana prauitate
discreti: Nã quidic̃ uotamead nõreddam
seipsum offerre udelicet pollic&. Omniu
Inconpectuomis populi ei inmedio ciuhieru¬
salem: Ecce instruxit quũdomũ dnĩdixe¬
rit. superiote uersiculo in conpectuscihod
omnis populiei. Dignũ enĩ .ẽ. ut publice
dis sec retofiat: Sed hocad edificationẽ põpu
liꝑtinent ut bona confessio generalictisau¬
rib: inbibat᷑ sic̃ in euglo dicit: Qui me con¬
fossus fuerit cora. hominib: conficebor &
ego eũ corũ patremeo qui ẽ incelis Ad di¬
nifico martrrũ honore sacrat ẽ : qui nob
et ad exemplum dacus et ad patrocinia lar¬
gienda tributus ẽ uenerem̃ taliũ dolores
huimodi poenas studo nob̵ caritatis obte¬
mꝰ utsi non merem̃ tali consunatione coro

Expanded text:
ni. Postquam dixerat oblaturum se hostiam lautoto orbe diffusa, qua continentur omnes verissimi Christiani, non haeretici qui sunt vana pravitate discreti. Nam quod dicit, Vota mea Domino reddam, seipsum offerre videlicet pollicetur. Omnium In conspectu omnis populi ejus, in medio tui, Jerusalem. Ecce instruxit quam domum Domini dixerit superiore versiculo, In conspectu scilicet omnis populi ejus. Dignum enim est ut publice t, etiamsi in cordis secreto fiat. Sed hoc ad aedificationem populi pertinet, ut bona confessio generalitatis auribus imbibatur, sicut in Evangelio dicit: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego illum coram Patre meo qui est in coelis . Addinifico martyrum honore sacratus est, qui nobis et ad exemplum datus, et ad patrocinia largienda tributus est. Veneremur talium dolores, hujusmodi poenas studio nobis charitatis optemus; ut si non meremur tali consummatione coro
Abbreviated transcription (Latin):
cxui. alle luia Duoa quidem uersibus
sed plenarius titulihonor in ponitur. uentol
ma qđ grecedicitur hirmos Qt̃ sericmora¬
tionis usquea dultiinũ seruans. neo psonam
ad terminum qđ coepit exequitur: Conti¬
tienti pealon Lic& hicpsalmꝓpauita¬
te uersuum diuisionẽ non recipiat omstum̃
cõpendio suae locutionis exuper Csanim
primꝰ quidem a comꝰ psalmor ũ tunt pfertu
dignicacem̃ undelinea oritꝰ &diuei sesdio¬
matẽ species doctissima uriecute sormant

Expanded text:
CXVI. Alleluia. Duobus quidem versibus, sed plenarius tituli honor apponitur, ut intema quod Graece dictur hyrmos: quoniam seriem orationis usque ad ultimum servans, ad terminum quod coepit exsequitur. Continentia psalmi. Licet hic psalmus pro paucitate versuum divisionem non recipiat, omnes tamen compendio suae locutionis exsuperat. Est enim primus quidem atomus psalmorum, puncti praeferens dignitatem, unde linea oritur, et diversae schematum species doctissima varietate formant
Abbreviated transcription (Latin):
fotiudicre nisi ille: qui ꝓ nobis dignatie
calicepas sionis accipere nant hoc in possi¬
bilthuma ne uirtuti absolutemonstrare
rglicaete ñomputubatpossesufficrit
ulcherrimouero a breuiter difinitaaest mar¬
tirummors calix saluturis: Calix: qui submen¬
surabibitur Ialucuns quiaaternã salutedno¬

Expanded text:
dare, nisi ille qui pro nobis dignatus est calicem passionis accipere? Nam ut hoc impossibile humanae virtuti absolute monstrarefragilitatem non putabat posse sufficere. Pulcherrime vero ac breviter definita est martyrum mors, calix salutaris: calix, quia sub mensura bibitur; salutaris, quia in aeternam salute
Abbreviated transcription (Latin):
illi abbominr pocestredili: du sẽꝑei nosconsee
munet contineri mericoergo dubitabat
ciudignũ desuonihiloccui rerituerũ ncomi¬
ninoredderet sccrilis confisus miseri cordiadni
quin tribuaat sul. scquenter exponit. sediscuo

Expanded text:
illi ab homine potest reddi, dum semper ejus nos constet munere contineri? Merito ergo dubitabat, cui dignum de suo nihil occurrerat. Verum ne omnino redderetur sterilis, confisus de misericordia Domini, quid retribuat, subsequenter exponit. Sed istud
Abbreviated transcription (Latin):
roddoralienꝰ. A tam̃ non ẽ exaltatũ cormeum
neq elatisoculimei. Asuꝑbiaigit reddor alienꝰ
N uncreliqua ꝑscrutemꝰ. Fsalm̃ bicbumilitatẽ qui¬
dẽ p̃dicat. temperantiam do c&x pacientiam mon&
Sedcũ ꝓphai negat uiciosa confit᷑ omninolaui¬
danda. Qua figura dicit᷑ a nastrophe quandor es¬
puendo contrariã partẽ illa uult intelogi qua mo¬
puta diuina iusserunt. Dicitenĩ non eẽ exalcu cũ
corsuum qđ fuctũ esta phasiae quaqudo p̃su¬
imon sinnu me rositate genti sue bebreos deuo¬
tis simos ꝑmorsen. totiens plibit̃ crudelitẽraf¬
fligebat. leq̃r Neque dictisoculimei: Clutis
oculiuhidis illius. qui ineuangło legit᷑: horre¬
a sua parua cogitusse destrucre. et ad copiam
congregandim in gentia fibnicare iiduise
Addidit: Nequeambulauiin magnis: Am¬
bulaium inugnispilatꝰ quidix dno silulitore
pacscis quia poteseatẽ haleo dimittendite &
potestate hibeo cracifigendice : Ad postremũ¬

Expanded text:
reddor alienus; attamen non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei: a superbia igitur reddor alienus. Nunc reliqua perscrutemur. Psalmus hic humilitatem quidem praedicat, temperantiam docet, patientiam monet. Sed cum propheta negat vitiosa, confitetur omnino laudanda. Quae figura dicitur anastrophe, quando respuendo contrariam partem, illa vult intelligi quae monita divina jusserunt. Dicet enim non esse exaltatum cor suum, quod factum est a Pharaone, quando praesumens in numerositate gentis suae, Hebraeos devotissimos per Moysen toties prohibitus, crudeliter affligebat. Sequitur, neque elati sunt oculi mei. Elati sunt oculi divitis illius qui in Evangelio legitur horrea sua parva cogitasse destruere, et ad copiam congregandam ingentia fabricare voluisse. Addidit, neque ambulavi in magnis. Ambulavit in magnis Pilatus, qui dixit Domino Salvatori: Nescis quia potestatem habeo dimittendi te, et potestatem h
Abbreviated transcription (Latin):
qui scexaltat humiliabit᷑ & qui sehunibat
cexaltabitur. Que sententiarerũ sum sutra
cõplectit᷑. In suꝑbiaenim de signatdiabolum
& quid eos refugere cõprat. euidenter insinuat
Diunsiopsalmri. Irimo ordine ꝓphaue
simandatadm non cũ suma humilitate suscipert
Tecundo conuersus hortat᷑ israhel: utiugiter sper&
in dño quaten talis peroborata cunctas aduersi¬
tates sdi tollerare p̃ualeat.
Nenor ẽ exultitum cor
meumn neque elatisuNT
oculinei Ne queambulauiin mag¬
nis noque in mirabilib: suꝑme: Taditer hic hy¬

Expanded text:
qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Quae sententia rerum summas utrasque complectitur. In superbia enim 449 designat diabolum,et quid eos refugere competat, evidenter insinuat. Divisio psalmi. Primo ordine propheta si mandata Domini non cum summa humilitate susceperit. Secundo conversus, hortatur Israel ut jugiter speret in Domino; quatenus tali spe roborata, cunctas adversitates saeculi tolerare praevaleat.non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei: neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me :
Abbreviated transcription (Latin):
uorbs omninodiscreti sunt : Nãcũ sedic̃
aucilio drũ honinẽ nontimere: carna¬
dos designat ininicos quisuali terreligi
telligi quasi imllo iuditio dic̃ eẽ uidendas
ibiuc duboł tũ exeris miniscrissuisdiscruo
tuse la nadus humanis conspectibus
prairbi. Namcũ modo maximapars
homuinũ unoni cossuo scar nale s aspiciat
tiqđim printipiis amborũ uer suũ euade
uerbu imauit qua figura dicitur
dendphore quȩ oriam in sõquentib uer

Expanded text:
rbis omnino discretisunt. Nam cum se dicit auxilio Domini hominem non timere, carnales designat inimicos, qui visualiter religiointelligi, quas in illo judicio dicit esse videndasus cum caeteris ministris suis destructus atque damnatus humanis conspectibus apparebit. Nam cum modo maxima pars hominum inimicos suos carnales aspiciat, quod in principiis amborum versuum eadem verba geminavit. Quae figura dicitur anaphora, quae etiam in sequentibus ver
Abbreviated transcription (Latin):
animi sententiam lingua fat et
ut in comumilocutione ficr d satr¬
ad suꝑn intellectũ diuirise¬
disponitur. Sequit᷑ Cur leib

Expanded text:
animi sententiam lingua famulatur ut in communi locutione fieri solead supernum intellectum divini sedisponitur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Gradatimas cendit scãp&citio. Nam quian¬
tedixerut. ad ꝓpiet: nunc dicit intret
Priusenimfuerat ut ad ꝓpinquaret. deinde
utad conspectũ dni intrarepotuissec: utm
hil adplicemꝰ humane uirtuti: sed omã ꝑ ips¬
siusgratiã cognoscamꝰ impleri: seđ ꝑhanc
ꝑsentium : quantu sit uirtus pie orationis
ostendit᷑ : quic nos ꝑipsum p̃sentumur:

Expanded text:
Gradatim ascendit sancta petitio. Nam qui anGradatim ascendit sancta petitio. Nam qui ante dixerat, Appropiet, nunc dicit, Intret. Prius enim fuerat ut appropinquaret, deinde ut ad conspectum Domini intrare potuisset; ut nihil applicemus humanae virtuti, sed omnia per ipsius gratiam cognoscamus impleri. Sed per hanc praesentiam quanta sit virtus piae orationis ost
Abbreviated transcription (Latin):
xpõdesiderat ꝓximari: Totũ ut ꝑtinetadad¬
uentum dnĩ saluatoris. quẽ fideliũ deuotio
ineffabili desiderio sustinebat: utouẽ ꝑditã
re uocure piecutis suae munere dignuret᷑.¬
Nam cũ pacitorutionẽ suũ conspectiudominico
ꝓpinquure : Multũ longe peccutorũ p̃sen¬
tium ab eodẽ eẽ monstratur : qmillinulla
funt ꝓxima : nisi quipurissima fuerint scĩ
eloquiũ dni sapiat. ne ꝑ hununam pruden¬
tucmuanitte sub mergat: studiosius
sepurgansauitus quancoium fruebatur
uicinitateuirtutis : Hiaenim non intel¬
lec cũ mundanũ p&iit sed intellectũ :¬
cuĩ ẽ uera cognitio et aternasa pientia
Est aut̃ et intellectus huisdi ut quorundã
labor infructuosus in anisq disputatio
s crutantur enĩ cursus astrorũ. iutas ho¬
minum : in potestute siderum collocun¬
tes: Qđ si ammittiliceat. autdoceriaut
creatoris potentiam nonerit recursus
ad quemom̃s sensus confugiens noscitur

Expanded text:
Christo desiderat proximari. Totum enim ad adChristo desiderat proximari. Totum enim ad adventum Domini Salvatoris, quem fidelium devotio ineffabili desiderio sustinebat, ut ovem perditam revocare pietatis suae munere dignaret suam conspectui dominico propinquare, multum longe peccatorum praesentiam ab eodem esse monstravit: quoniam illi nulla fiunt proxima, nisi quae purissima fuerint sancteloquium Domini sapiat, ne per humanam prudentiam vanitate submergat: studiosius se purgans a vitiis, quanto jam fruebatur vicinitate virtutis. Non enim intellectum mundanum petiit, sed intellectum scujus est vera cognitio et aeterna sapientia. Est autem et intellectus hujus saeculi, ut quorumdam labor infructuosus inanisque disputatio; scrutantur enim cursus astrorum, vitas hominum in potestate siderum collocantes. Quod si admitti liceat aut doceri, ad Creatoris potentiam non erit recursus, ad quem omnis sensus confugiens noscitur
Abbreviated transcription (Latin):
sib singillatim posuic mandatu& te stimonia
hiclicteram concludensutrũ que coniunx
ut utraque simulcusto dita cognosceres Dic̃
ergo seruasse sesi qui demmanduta & testi¬
moniatua : sed curea potuerit cus codire sub¬
tera diunxit: scilic& : Quia om̃s uiasipsius
dñs ẽ dignatus incendere ut non suis uirib
sed diuinȩ potentiȩ suum posse deputur&r.
uis sent enĩ caecanocte confusȩ : nisi easuerũ
lumen dignaretur a spicere: Ied hȩcheatoꝵ
omninouoxẽ ut ante solem ꝑpauum atq
lumen &e ternum : uiussuus. eẽ faceantur:
Iegat enĩ erroremp̃uulere potuisse: quise
respicere luminis ꝓficet᷑ auctorem. Absconde¬
batenm post culpam adumui um suum : abs¬
condebuccua: Ab scondebat cainnecẽ fr̃is.
netquis quum eorumpoterat dicere : Oñs iua
mea in conspectutuo dnẽ: Qui se nouerant
intellectun: Ad uicesimam scđm litteram
dño iuuante ꝑuentũ ẽ: inquascorũ chorus
quantũ ad finem psalmi uicinus .ẽ : tuntose

Expanded text:
sibus singillatim posuit mandata et testimonia: hic litteram concludens, utrumque conjunxit, ut utraque simul custodita cognosceres. Dicit ergo servasse se quidem mandata et testimonia; sed cur ea potuerit custodire, subter adjunxit, scilicet quia omnes vias ipsius Dominus dignatus est intendere, ut non suis viribus, sed divinae potentiae suum posse deputaret. Fuissent enim caeca nocte confusae, nisi eas verum lumen dignaretur aspicere. Sed haec beatorum omnino vox est, ut ante Solem perpetuum atque lumen aeternum vias suas esse fateantur. Negat enim errorem praevalere potuisse, qui se respicere luminis profitetur Auctorem. Abscondebat enim post culpam Adam viam suam, abscondebat Eva, abscondebat Cain necem fratris; nec quisquam eorum poterat dicere: Omnes viae meae in conspectu tuo, Domine, qui se noverant EXPLANATIO. Ad vigesimam secundam litteram, Domino juvante, perventum est, in qua sanctorum chorus, quantum ad finem psalmi, vicinus est, tantum se
Abbreviated transcription (Latin):
biumea hr̃mnũ cũ docueris me iustifi¬
cutionestuas Ructure arũ pendodico
ẽ : Qđ di gescio quȩ dũ st homuhi nr̃i
caustra disrumpens. in auras. et berias
orisstrepituꝓfe rat̾: sed quanto ille ꝓphe¬
rũ diliciis fuerat utiq saginut᷑: qui brmi¬
num dñi iocunduexultutione ructubut
euapora tiosiquidẽ istudeimis mentib
uenit. Nacũintis dñssensum inopem
saginauerit: ꝓuenitut brmnuseius

Expanded text:
bia mea hymnum, cum docueris me justificationes tuas. Ructare a rumpendo dictum est, quod digestio quaedam stomachi nostri claustra dirumpens, in auras aethereas oris strepitu proferatur. Sed quanto ille prophetarum deliciis fuerat utique saginatus, qui hymnum Domini jucunda exsultatione ructabat? Evaporatio siquidem ista de imis mentibus venit. Nam cum intus Dominus sensum inopem saginaverit, provenit ut hymnus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quisperant in misericordiaei Spus
dixit quiei pocerant displicere. Nuncdic̃
qua les sint illi qui placent : Amatitaq
nere. Multiem̃ timent sedq dis perant de¬
in misencor diaeiꝰ mimime diligunt: sic̃ iudas
quip: timore culpere cognite non supplicun

Expanded text:
qui sperant super misericordia ejus. Superius dixit qui ei poterant displicere, nunc dicit quales sint illi qui placent. Amat itaqueneri. Multi enim timent; sed quia desperant de misericordia ejus, minime diliguntur: sicut Judas, qui post timorem culpae recognitae, non sup
Abbreviated transcription (Latin):
piu p̃sumtione coniungit᷑ : Tim eat ergo unꝰ¬
quisq nepeccet amet ut subplict: nãsi roga¬
turus non .ẽ hoc facit & ille qui nontim&
nem scđi ꝑtinere non dubiũ ẽ quã dispersione
is iabel inunum populũ congregant uc fiat
un grex et pator bonꝰ. Obeatũ cẽpusquando
lapide s illiuiui preciosiores omib marga¬
ritis incȩlestem fabricam etxternã beatitu¬
dine colligunt᷑ : Cuncun cuique scor umerie
dulcissimꝰ laborsuus quib pari & luct᷑ conso¬
lationem ꝑsecutto xternam requiem piuper¬
cas pucda bit regna car lestia et quicquid hic
grauiter pꝑtulerunt ibi setalia sustenuisse
gaudebunt. Donadñe bi pacientiamulorũ.
ut illic facias nob gaudium eẽ ꝑ petuum¬
PGALM CXLUII. ALLELUIA Ad consu¬
etum quidẽ alł. reuertimur sed hoc nulla¬
tenꝰ repetere fastidimꝰ gustus qui semꝑ appe¬
titur auditus. est quino nhabet tediũ¬

Expanded text:
pia praesumptione conjungitur. Timeat ergo unusquisque ne peccet, amet ut supplicet. Nam si rogaturus non est, hoc facit et ille qui non timenem saeculi pertinere non dubium est, quando dispersiones Israel in unum populum congregantur, ut fiat unus grex et pastor unus . O beatum tempus, quando lapides illi vivi pretiosiores omnibus margaritis in coelestem fabricam et aeternam beatitudinem colliguntur! Tunc unicuique sanctorum erit dulcissimus labor suus, quibus pariet luctus consolationem, persecutio aeternam requiem, paupertas pia dabit regna coelestia, et quidquid hic graviter pertulerunt, ibi se talia sustinuisse gaudebunt. Dona, Domine, hic patientiam malorum, ut illic facias nobis gaudium esse perpetuumS CXLVII. Alleluia. Ad consuetum quidem Alleluia revertimur, sed hoc nullatenus repetere fastidimus: gustus qui semper appetitur, auditus qui non habet taediu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & ipsum animul ceruice p̃sumens frenis
semꝑ incũbit et ad cursus rapidi spumosa con¬
aertatione fesanat. Huic suꝑb homo atq
p̃tumiđ cõparat. cuidiuinitas nom potest dẽ
placabilis: Quia munsueto selegit et deuoros¬

Expanded text:
nam et ipsum animal cervice praesumens, frenis nam et ipsum animal cervice praesumens, frenis semper incumbit, et ad cursus rapidos spumosa concertatione festinat. Huic superbus homo atque praetumidus comparatur, cui Divinitas non potest esse placabilis, quia mansueto
Abbreviated transcription (Latin):
escamipsorum et pullis cor uorũ inuocantib eũ:
Iumentaec lesiasticos significant greges. qui
cõpetenti resurrectione pascunt᷑: Alii lacte
quisolus nouit quae s ꝓfutura prestare : Coruis¬
in religio siuiri quipeccatoꝵ nigridine insepara¬
biliter uestiunt᷑ : Ne caliquo splendore conuer¬
sionis elucescunt. Fulliuero coruorũ ut phisologi.
uolunt caelestirore uescuntur etadadhuc pat̃¬
nas escas idẽ cadauerum fetores bene fitio xta¬
tis ignorant : Qua ꝓpt̃ paga norum filiis atque
ꝓuersorũ datesciẽ: Quia paterna muitã in nocen¬
cie munere consecunt᷑ et uide quiad didit
inuocantib eum: Qm̃ soliipsieũ inuocant qui
regulus scripturarum nulla eretic prauitate
subuertunt: hocnisiadhomines referas inuo¬
cared nm quemad modũ potest pullis conuenire
babebit nec intabernaculis uiribe neplacitũ ei
Fost quum narrauit illa que fecit dn s̃: nunc
dicit quei possunt omĩ modis displicere equis
ad suꝑbiam plerũ que ponitur indicandum:

Expanded text:
escam ipsorum: ÷ Et .. pullis corvorum invocantibus eum. C Jumenta: ecclesiasticos signant greges: qui competenti refectione pascuntur, alii lacte, qui solus novit quae sunt profutura praestare. Corvi sunt irreligiosi viri, qui peccatorum nigredine inseparabiliter vestiuntur, nec aliquo splendore conversionis elucescunt. Pulli vero corvorum ut physiologi volunt coelesti rore vescuntur, et adhuc paternas escas, id est cadaverum fetores beneficio aetatis ignorant. Quapropter paganorum filiis atque perversorum dat escam, quia paternam vitam innocentiae munere non sequuntur. Et vide quid addidit, invocantibus eum: quoniam soli ipsi eum invocant qui regulas Scripturarum nulla haeretica pravitate subvertunt. Hoc nisi ad homines referas, invocare Dominum, quemadmodum potest pullis convenire habebit, nec in tabernaculis viri beneplacitum est ei. Postquam narravit illa quae fecit Dominus, nunc dicit quae ei possunt omnimodis displicere. Equus ad superbiam plerumque ponitur indicandam;
Abbreviated transcription (Latin):
ta. sclicet: qm̃ legeniipsius non docet᷑ obli¬
cur : hic̃enĩ subdefensione ipsius sumꝰ : dũ
ap̃ceptis salutarib: minime deuiam. Hoc
ubique semꝑ p̃cipitur hocspebrilit̃ cõmo¬
nem : ut sic redeam ad legemne discedam̃
aniundatis cuis nonerraui: Posuerunt
significut tetendet̃ at que armia uerunt
Non enin cancũ pomipoteran cociosi Neque
enĩ laqueus capitauẽ qui non hab&x escam
sed illud efficucius decipit: qđ a liqua oblec¬
tutione blandit fuicem ĩ laqueus diaboli
armatꝰ triginta argenteis c̃iudũ cocpie
ac que in intericũ suffocauit. Iple sauleru
ad scrinxit Echissimiliaquȩ in hũi sđilon¬
gis simã uitũ diabolia iugiter eras satur
insamia In hacenĩmunda siluie todaquetis
inuenis: qđ uicia contueris. sed collegiois ciscõ
Nihil cer renũ p̃ualere potuit. qui se celescicon¬
uer sutione truccauit: hic̃ in alio psalmodic

Expanded text:
ta; scilicet quoniam legem ipsius non docetur oblita; scilicet quoniam legem ipsius non docetur oblitus. Sic enim sub defensione ipsius sumus, dum a praeceptis salutaribus minime deviamus. Hoc ubique semper praecipitur, hoc specialiter commonemur, ut sic redeamus ad legem, ne discedamus s tuis non erravi. Posuerunt, significat tetenderunt atque armaverunt; non enim tantum poni poterant otiosi. Neque enim laqueus capit avem, qui non habet escam; sed illud efficacius decipit, quod aliqua oblectatione blanditur. Fuit enim laqueus diaboli armatus triginta argenteis , cum Judam cepit atque in interitum suffocavit; ipse Saulem astrinxit , et his similia quae in hujus saeculi longissimam vitam diabolica jugiter grassatur insania. In hac enim mundi silva tot laqueos invenis, quot vitia contueris. Sed collegio isti sancto nihil terrenum praevalere potuit, qui se coelesti conversatione tractavit, sicut in alio psalm
Abbreviated transcription (Latin):
acceptia : quate nꝰ hanc oblatione plucatus
iudiciasui eũ doceat quȩ fidelib dignit̾ꝰ
mentib: aperire. sed consideire mꝰgloriosu
cordis ardorem ut illa semꝑ auideporut que
sepius iccepisse cominemorat sicũtmnona
littera dicit. Donitatem fecisticum seruotuo
titerum. Bonicucem et disciplinam ec scien¬
tiam doceme. Qđ ꝑ huncmodum utraq
non sum oblicus. Cumanimam uscila¬
trocmnuntium ꝑsequerctur iniquitusea¬
que uella que diuersis laqueisin retire
lipiencis sime illam in inanibus chtĩdicit col¬
locatum ub isulla nocentiumlas possic acce¬
dere: Inuilegit᷑ iustorũ mnime in manudĩ
Oae smeae uocem meamalidiunt Et paulopꝰ
Et ñ rapi& eas quisquã demanumea. addidic
semꝑ : ut nullum tempus do losis subreptio¬
nibus relinquere uideret᷑. Qđ autẽ dicit
in manibus significat in potescuce: quia
nouit salucaricer regere. qui seeius ꝓbani¬
tur cominississe seyentie. lequitur cur
anima ipsius cralit in manibus dnĩ contitu¬

Expanded text:
accepta; quatenus hac oblatione placatus, judicia sua eum doceat, quae fidelibus dignatur mentibus aperire. Sed consideremus gloriosum cordis ardorem, ut illa semper avide petat, quae se saepius accepisse commemorat, sicut in nona littera dicit: Bonitatem fecisti cum servo tuo. Et iterum: Bonitatem, et disciplinam, et scientiam doce me. Quod per hunc modum utraque non sum oblitus. Cum animam justi latrocinantium persequeretur iniquitas, eamque vellent diversis laqueis irretire, sapientissime illam in manibus Domini dicit collocatam, ubi nulla nocentium vis possit accedere, sicut legitur: Justorum animOves meae vocem meam audiunt ; et paulo post: Et non rapit eas quisquam de manu mea. Addidit, semper, ut nullum tempus dolosis subreptionibus relinquere videretur. Quod autem dicit, in manibus, significat in postestate, quia novit salutariter regere, qui se ejus probantur commisisse sententiae. Sequitur cur anima ipsius credatur in manibus Domini constitu
Abbreviated transcription (Latin):
saluũ mefuc ꝓptmiseri cordhamtuami
Adiuuarise suscepta depeat᷑ infirmitas
ipse cnimisericordiam peit quie uixi¬
lium tribuit. Rogatut homo. prescut
ut ds̃ Qđ nullu potes confundere qui
untur quanequeunt aliuratione cons
ir rogare potesctuie ꝓpia ꝑsecutu dnm
saluatorem perid qđ passus .e dicit ad
patrem sciunt hominet hane dispensa¬
cionem adadne fuis se p̃parata: Nea clplo¬
cent scultiuirib siusqđ tuad sabucem mundi
ficrima gnapietue decreuisti. Uesciant
dicit ꝑsecutores quiutiqueneseiebant
ipso eniresurgenu euidentis sime got¬
nouerunt: quianisi dns ꝑ misisse ficri
nequa quã potius set impleri saq

Expanded text:
salvum me fac propter misericordiam tuam. Adjuvari se suscepta deprecatur infirmitas. Ipse enim misericordiam petit, qui et auxilium tribuit. Rogat ut homo, praestat ut Deus; quod nullum potest confundere qui untur, quae nequeunt alia ratione constarrogaret potestate propria persecutum Dominum Salvatorem, per id quod passus est dicit ad Patrem: Sciant homines hanc dispensationem a te, Domine, fuisse praeparatam: ne applicent stulti viribus suis quod tu ad salutem mundi fieri magna pietate decrevisti. Ut sciant, dicit, persecutores, qui utique nesciebant. Ipso enim resurgente evidentissime cognoverunt: quia nisi Dominus permisisset fieri, nequaquam potu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ẽ : quicontradnm impiauoluntate dura¬
tisunt  olint aut̃ benediccione p̃dict populas
quando adceto inluminato interrogase
numquide cuositultis discipulicifieri acilli
quasimu leheto acerrimopuocati responder
usisdicipulis eis nos uit morsi discipuli sam
quodieto ꝓlongatio ẽ abeis benedictio quan¬
doillisdtredictis uenitadgentiufidẽ siẽdic apls

Expanded text:
 qui contra Dominum impia voluntate durati sunt. Noluit autem benedictionem praedictus populus, quando a caeco illuminato interrogatus est: Nunquid et vos vultis discipuli ejus fieri ? At illi quasi maledicto acerrimo provocati responderunt: Tu sis discipulus ejus; nos autem Moysi discipuli sumus. Quo dicto prolongata est ab eis benedictio, quando illis derelictis venit ad gentium fidem; sicut dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
dnmieiunasse genuatameneius infu¬
miti eẽ non legimus sed tantumesu¬
risse declaritur Vndesihano esuriem
aid genuaroferas ide corponis stabilita¬
tem quibus semꝑ insistimus potest con¬
gruenter aptariminus. Nesi ħscrupu¬
lummouit melius genua ad ipsius men¬
brareferanda que reuera infirmatas

Expanded text:
jejunasse: genua tamen ejus infirmata esse non legimus, sed tantum esurisse declaratur. Unde si hanc esuriem ad genua referas, id est, corporis stabilitatem, quibus semper insistimus: potest congruenter aptari minus: ne, si hoc scrupulum movit, melius genua ad ipsius membra referantur, quae revera infirmata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Etimpidenter inferiorẽ dicunt que treatire
omnuim cominuniter conficentur. A pol¬
lonaristȩ quoquelocuntur malu aduersu
animam dñi tum dicunt dĩtatemei solũ a¬
nẽ hominis sumsis se non ammã nec cotexo¬
plis ꝑfidi ipsorum superatadiserdit. Qui¬
ꝓpt̃ non solum continiscos sed contraonis
herecicos superius dicta bene inael legunt
quiportione in regno dni nen babebunt

Expanded text:
et impudenter inferiorem dicunt, quem Creatorem et impudenter inferiorem dicunt, quem Creatorem omnium communiter confitentur. Apollinaristae quoque loquuntur mala adverimam Domini, cum dicunt deitatem ejus solam carnem hominis sumpsisse, non animam; nec tot exemplis perfidia ipsorum superata discedit. Quapropter non solum contra istos, sed contra omnes haereticos superius dicta bene intelliguntur, qui portionem in regno Domini non habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
terius indiceturi su praenimdix̃ induit qđ
pertin& ad tuniuims pacedioa operietut
qđ iudxur pillio conuenire. Vt geminata
uestis ingentium significat oñera perca torum
Stqr. Cesicuttona qua semperpcingitur.
T onahinon illa muliebras accipienda ẽ. sedis¬
tut balteum quo piroslũbos accingimus. Sic̃
in euangeliode iohanne. Dehelia uero unre¬
gum uolumine legitur. et conapellicia circa
lumbosti hoc enim nomenutra que significa¬
cione donatum ẽ. Quasimilitudine dic siepto¬
catis in ligintib fuis se constrictũ ixnũquã su¬
is onerib exueretur obstinationis ꝑfida pgra¬
uacus. Oinfelix populus quã maleistitus .e
Iste uestes sunt qua peccacores arde refaciunt
non calere : Dinflummã miteuntur. non
a frigoris necossitate defendunt. Oe opusctr
malu aduersus amina meã Huncuersum
contraom nes ide quide perfidos debemus.
iccipere sed tamen specialiter duitereses
uidet impetere: Apud dnm patrẽ detrahuna
iriani quando & filiũ minorem eẽ testunt

Expanded text:
ixit, induit, quod pertinet ad tunicam; nunc dicit, operitur, quod videtur pallio convenire, ut geminata vestis ingentium significet onera peccatorum. Sequitur, et sicut zona qua semper praecingitur. Zona hic, non illa muliebris accipienda est, sed istud balteum quo nostros lumbos accingimus, sicut in Evangelio de Joanne, de Elia vero in Regum volumine legitur: Et zona pellicea circa lumbos ejus . Hoc enim nomen utraque significatione donatum est; qua similitudine dicit sic peccatis alligantibus fuisse constrictum, ut nunquam suis oneribus exueretur, obstinationis perfidia praegravatus. O infelix populus, quam male vestitus est! Istae vestes sunt quae peccatores ardere faciunt, non calere; quae in flammam mittunt, non a frigoris necessitate defendunt. Vers. 19. Hmala adversus animam meam. Hunc versum contra omnes quidem perfidos debemus accipere; sed tamen specialiter duas haereses videtur impetere. Apud Deum Patrem detrahunt Ariani, quando et Filium minorem esse testantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uersu sermetier sutilt qua intȩpositione
geminauit. Propt nomentui iinius cltu¬
ra toto orbe dilatetur. hubim agnadem̃ena
adiuinitatis assericur. quianullas hnmanis
meritis potuit contingire urtatur amotialis
tam ingentib deuat ꝓbtur tõ muraicals
Miraculs dia uero dicit quia carnem dep¬

Expanded text:
versu sermonem sine aliqua interpositione geminavit. Propter nomen tuum, ut ejus cultura toto orbe dilatetur. Ubi magna clementia Divinitatis asseritur: quia nullis humanis meritis potuit contingere, ut natura mortalis tam ingentibus elevata probetur esse miraculis. Misericordiam vero dicit, quia carnem e
Abbreviated transcription (Latin):
decrucidauit Perso que plerũque facitho¬
mines audicitiarum imbit̾ aucsi ꝑbie
diosa uccantia. Fauperem uero et men¬
adicuni in sequi sola siuitia .ẽ. cui nechonas
quaeritur nec alundata ficulcatis ambit
Mocaut suo anatura humanitatis assumptae
panperemi senis etmendicum . ec̃. comme¬
norat : Mendicus denio: diues desuo
cũt& diues. ucillius i nopia nosdiuites
essem. Conpunctu uero deipsocapitrdi¬
cpesse non irbicior quia talẽ non occur
nexemplũ. sed magis compunctu ad pec¬
catore aestimor eferendu. quidelictor u
retoditione compungit᷑ utad sacisfictis¬
factine mdi remereat Qđm numierislo¬
cis serptont tu noesuan ni deuonl i

Expanded text:
plerumque facit homines, aut divitiarum ambitus, aut superbiae odiosa jactantia. Pauperem vero et mendicum insequi sola saevitia est, cujus nec honor quaeritur, nec abundantia facultatis ambitur. More autem suo a natura humanitatis assumptae pauperem se Dominus et mendicum esse commemorat. Mendicus de nostro, dives de suo, t dives: ut illius inopia nos divites essemus . Compunctum vero de ipso Capite dici posse non arbitror, quia tale non occurrit exemplum; sed magis compunctum ad peccatorem aestimo referendum, 375 qui delictorum recordatione compungitur, ut ad satisfactionem redire mereatur; quod innumeris locis S
Abbreviated transcription (Latin):
recet Per conparationes fictus uersus is¬
it declurandus e ut cotius nobis confusionis
reinoueat̃ obscuritas. Debitor quandiad
psoluendumi doneus non .ẽ. fenerator eius
aiudic̃e ꝑceptafiducia ingreditur domum
obnoxiisui Cromaquetunq habere potest
diripit & satis facit sibippecaimia mutuata¬
T icethabolus quan peccata hominibus
multa conigiegauerit et ineis obstinata
uoluntac ꝑsticerit. accipitpetes catem ut ol¬
noxii sui substantiam diripiat exꝓlibitustio
de humana sibilaceratione sa cis ficciut
Hoc niunc obtatur iuda utdat inpotestate
dicbolibonisomnib enud& alieni quoquat
sunt sp̃simmundiquib diabolus taquam
mancipiis imperat ad nocendũ: Ebedictis
alieni qui a regnodñi ꝓbantur extranca
Iscilabores diripiunt mandata dñĩtrans¬
gredientium : dũ cosbonisomnib priuauo¬
sntur sed dnim adiutorẽ habere ñ desinẽ
urab mimenti paiculo liberent. Malos
dic̃ ba liadiutoio deserendos ut temanea

Expanded text:
res ejus. Per comparationes factas versus iste declarandus est, ut totius nobis confusionis removeatur obscuritas. Debitor quando ad persolvendum idoneus non est, fenerator ejus, a judice percepta fiducia, ingreditur domum obnoxii sui, et omnia quaecunque habere potest diripit, et satisfacit sibi pro pecunia mutuata: sic et diabolus, quando peccata hominibus multa congregaverit, et in eis obstinata voluntate perstiterint, accipit potestatem ut obnoxii substantiam diripiat, et pro libito suo de humana sibi laceratione satisfaciat. Hoc nunc optatur Judae, ut datus in potestate diaboli bonis omnibus enudetur. Alieni quoque sunt spiritus immundi, quibus diabolus tanquam mancipiis imperat ad nocendum. Et bene dicti sunt alieni, qui a regno Domini probantur extranei. Isti labores diripiunt mandata Domini transgredientium, dum eos bonis omnibus privavesantur; sed Dominum adjutorem habere non desinunt, ut ab imminenti periculo liberentur. Malos dicit tali adjutorio deserendos, ut remaneat
Abbreviated transcription (Latin):
ta : etnonsit quimn abute inea. etepiscopatũ
cius accipiealcer ut nullidubium si de
ipsoho comini modis fenciendũ. sic istum
psał mũdqus none dni &teuangelicis uer¬
bis a pari apłi ad tefratione cognoscimus
ee ꝓphiracũ. In hocaute uersufigura in
tellegendine osfexhogesis que latine
dicitur exceptie qm iuda ab honore epis
habuisse uł filios. tamen exiscapphena
liac contigerunt. ut uidua ficret uxorre¬
lictu e filuor funi cũ pitre caris sent
Idsi ad spiritale sensum uelis referre. fili
possunt intellegi quieũ in illa tradicione
secutisunt. Ixoi uoluntas quae nobis cãquã
coniunx seꝑ adiuncta ẽ. dequafilios pa¬
rimus cuoperas nras quasi quodã uentie

Expanded text:
t ed., inhabitet  in ea; et episcopatum ejus accipiat alter; ut nulli dubium sit de ipso hoc omnimodis sentiendum. Sic istum psalmum de passione Domini, et evangelicis verbis, et Petri apostoli attestatione cognoscimus esse prophetatum. In hoc autem versu figura est intelligenda hypexaeresis, quae Latine dicitur exceptio: quoniam Judas ab honore epischabuisse vel filios, tamen ex ista prophtalia contigerunt, ut vidua fieret uxor relicta, et filii orphani cum patre caruissent. Quod si ad spiritualem sensum velis referre, filii possunt intelligi qui eum in illa traditione secuti sunt: uxor voluntas, quae nobis tanquam conjux semper adjuncta est: de qua filios parimus, cum opera nostra, quasi quodam ventre
Abbreviated transcription (Latin):
ilu dicenda ẽ quando nascimur in per
rationis non perueniunt qui tamenin pdis¬
tinatione repulsi sunt. Vt im ogimni peca¬
corum suorũ fece dispereant : nȩ euinde
natiuitatis beneficio laqueo mornseuadan
ed hac&is similia deillis dicunt quii dñ

Expanded text:
la dicenda est, quando nascimur in peccrationem non perveniant qui tamen in praedestinatione repulsi sunt, ut in prima peccatorum suorum faece dispereant, nec secundae nativitatis beneficio laqueum mortis evadant. Sed haec et his similia de illis dicuntur qui in Domini
Abbreviated transcription (Latin):
lis cudenter in sinuut dicens. Quiepisco
taliis predicans ipserepbus efficiur Aliuo¬
que meminisse nos conuenit inactibus
aposeo um euiden cissime declaratum hune
uersum de iudie eẽ conscriptum Aueni
p&erus: Virifiacres oport& impleriscris¬
turaequam pridix sp̃s scs ꝑosda ued di

Expanded text:
lus evidenter insinuat, dicens: Qui episcoNe aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Illudque meminisse nos convenit in Actibus apostolorum evidentissime declaratum, hunc versum de Juda esse conscriptum; ait enim Petrus: Viri fratres, oportet implere Scripturam, quam praedixit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
seruiaccipiens Sic&esuias ꝓpheca de
xp̃odicit. Ecce seruus is suscipiceum.
clectus meus conplacuic sibi in illo ammnu
mea &c̃. Desinant ergohereti ciminore
filium indicatt sentire : quando sic expres¬
samaudiunt humilitiain carnis. ut ex no¬
quũ maledictio datur. Nam quireue¬
renen induitur: impuent conuersati¬
tionis mimeregratulctur ut illũ timcat
dum. Deplois duplex genus e pastu.

Expanded text:
servi accipiens . Sic et Isaias propheta de servi accipiens . Sic et Isaias propheta de Christo dicit: Ecce servus meus, suscipiam eum; electus meus, complacuit sibi in eo anima mea , etc. Desinant ergo haeretici minorem Filium in deitate sentire, quando sic expressam audiunt humilitatem carnis, ut et noquam maledictio datur. Nam qui reverentia induitur, jam pene conversionis munere gratulatur; ut illum timeat dum. Diplois, duplex genus est palli
Abbreviated transcription (Latin):
in principiopositaẽ. Maledicent illi
siginfiact eos dequib matheus euange¬
listi dicit Transcuntes aut emblaspho¬
mabant eum mouentes capita sua: Pat
filium benedicit cumdix. etclarificaui
&iterudarificabo. sed uide quimale di¬
cent qui plonisunt falsitate quicrudelit
seuiebant quimalum ꝓbonoreddere fes¬
tinabunt benedicitautem paterfons
ctorigo uericatis cotius bonitatis auctor
ctuirtũtem omnium plenitudo. Admi¬
randum inueraque parae p̃conium ut a
pfidus populus maledicer& &xp̃mdnm
gloria paternalaudaret. Addidit quun¬
surgunt imie confundant Iude sunt qui
insunrexerunt aduersus dnm salucaorem
ut necieum traderent qui ad cosuenerat
ꝓsua pietate saluandos. Ista confusisunt
quandoresurrectionis eius miracula cog¬
nouerunt: seq̃. seruus aut cuus lecabit
Agnoscamꝰ quȩ naturaloquit quȩ sedicit
et seruum: Num quid dĩ potest et̃ uuqua
seruus. Ied in hocseruus ẽ: sicuc dicit
apls. quia semecipsũ exinaniuit forma

Expanded text:
li, significat eos de quibus Matthaeus evangelista dicit: Transeuntes autem blasphemabant eum, moventes capita sua . Pater Filium benedicit, cum dicit: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Sed vide qui maledicent, qui pleni sunt falsitate, qui crudeliter saeviebant, qui malum pro bono reddere festinabant. Benedicit autem Pater fons et origo veritatis, totius auctor bonitatis, et virtutum omnium plenitudo. Admirandum in utraque parte praeconium; ut et perfidus populus malediceret, et Christum Dominum gloria paterna laudaret. Addidit, qui insurgunt in me confundantur. Judaei sunt qui insurrexerunt adversus Dominum Salvatorem, ut neci eum traderent, qui ad eos venerat pro sua pietate salvandos. Isti confusi sunt, quando resurrectionis ejus miracula cognoverunt. Sequitur, servus autem tuus laetabitur. Agnoscamus quae natura loquitur, quae se dicit et servum. Nunquid Deus potest esse cuiquam servus? Sed in hoc servus est, sicut dicit Apostolus: quia semetipsum exinanivit formam
Abbreviated transcription (Latin):
sdui sema ledictione sicut uestimentum et
intrauit sicutaquam incerioratiꝰ & sicucoleu
inossibuscius. Subtiliter intuendũe: que¬
ad modũ peccati ipsius qualitas quibda
dictionib indicet᷑ Primo indiut sepdictus
populus maledictione sicut uesti mentum
quando instigante diabolo consensum pbuite
it dimi ponciopiluto cradere maluisser
Ibieinm qđ idmorem uestis indutus ẽ ubi
tile uoluncate noscitur in uolut̃: secundũ
intrauit maledictio ininteriora ei situtaqua
quan deliberait facere qđ ei fuerat iniquis¬
sima spiratione subiescũ. Aqua enim quan¬
douiscerib uiciosis recipit᷑ : sempingieditur
ad nocendũ Terciuni influxit iniquitas
sicut olebt in ossib eiꝰ quando effectum
rti in audita ꝑuersitate cũplerit: ut ium
non in terioru curnis sed euopsaossi
penetras se uiderxtur: Que n do enimoleũ
signifieat delectationẽ facinoris: Qđ sic
cor pͥnrm molliter ingredit: ut nosquada
acumdeote permuaaeu qđ consie malis
etibus adere quando in scelere suo.

Expanded text:
et intravit sicut aqua in interiora ejus, et sicut oleum in ossibus ejus. Subtiliter intuendum est quemadmodum peccati ipsius qualitas quibusdam dictionibus indicetur. Primo induit se praedictus populus maledictionem sicut vestimentum, quando instigante diabolo consensum praebuit, ut Dominum Pontio Pilato tradere maluisset. Ibi enim quodam onere vestis indutus est, ubi tali voluntate noscitu: involutus. Secundo intravit maledictio in interiora ejus sicut aqua, quando deliberavit facere quod ei fuerat iniquissima inspiratione suggestum. Aqua enim quando visceribus vitiosis recipitur, semper ingreditur ad nocendum. Tertio influxit iniquitas sicut oleum in ossibus ejus, quando effectum rei inaudita perversitate complevit; ut jam non interiora carnis, sed etiam ipsa ossa penetrasse videretur. Dicendo enim oleum significat delectationem facinoris, quod sic corpus nostrum molliter ingreditur, ut nos quadam jucunditate permulceat. Quod constat malis mentibus accidere, quando in scelere suo
Abbreviated transcription (Latin):
oculos leuauit : nuncadipsum dnm̃lum ina
suicordiscrexit Ucquispintalib gressib
colsioranitebatur ascendere : diuine semi¬
sericordia feliciter ꝓximaret. Fulcrum
spectaculum subire homines ad dm̃pigram¬
que istã molem ad suꝑne gracia p̾mia subloua¬
re. Qd ta menille solus efficit qui de sepulcro
latarum uenirep̃cepit : quimergentem parũ
porrecca dexteraliberauit: quieliã atq enoc
uiuentes transculit & hissimiliaquȩ coti¬
dieuirtus diuinitatisoperat᷑. Istosaute ingra¬
dus illi conscendunt qui hecaritate unum
sunt: Ad capud enĩfestinare nequeunt: nisi
quixp̃i memꝰ bra eẽ meruer. Quaꝓpt̃si cut
hunc mir abilẽ ascensũ cordo respexim: itanun
psalmi altitudinẽ sollicitamente tractemus
diurigiopealeni: Proph &ã metuens amit¬
tere qđ tenelat: & caut exipsa par te ereuerat
rimo ingressu ꝑseuerantiam p̃cũ deuotus exe¬
quitur : ut susce pramune radiuino p̃mio con
tineret: Sccundo dnindep̃catur ut don&eimi¬

Expanded text:
oculos levavit, nunc ad ipsum Dominum lumina sui cordis erexit: ut qui spiritualibus gressibus celsiora nitebatur ascendere, divinae se misericordiae feliciter proximaret. Pulchrum spectaculum, subire homines ad Deum, pigramque istam molem ad supernae gratiae praemia sublevare! Quod tamen ille solus efficit, qui de sepulcro Lazarum venire praecepit , qui mergentem Petrum porrecta dextera liberavit : qui Eliam atque Enoch viventes transtulit , et his similia, quae quotidie virtus Divinitatis operatur. Istos autem gradus illi conscendunt, qui hic charitate unum sunt. Ad caput enim festinare nequeunt, nisi qui Christi membra esse meruerunt. Quapropter sicut hunc mirabilem ascensum corde respeximus, ita nunc psalmi altitudinem sollicita mente tractemus. Divisio psalmi. Prophtere quod tenebat, et cautus ex ipsa parte, qua creverat, prima parte perseverantiam precum devotus exeqtineret. Secundo Dominum deprecatur, ut donet ei mi
Abbreviated transcription (Latin):
sepote state iaccantes. siqua futr ił le sione puoo
addiuitias recurrunt ad patrocinia per
fugiunt utexigant deiminicopeenuã
p̃sumpsic iniurian. Dĩ uero famulipa cienoss a
posse confidunt: sẽqr̃. Qui abita sin calo. habitar
dim̃multis legimꝰ modis ut ẽ illud inegło Egoin

Expanded text:
se potestate jactantes, si qua fuerint laesione provocati, ad divitias recurrunt, ad patrocinia peritura confugiunt, ut exigant de inimico poenam, praesumpsit injuriam. Dei vero famuli patientissima posse confidunt. Sequitur, qui habitas in coelo. Habitare Dominum multis legimus modis, ut est illud in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
Quare p̃cepit uobi sdsut non manducauetis
de hiclignopara drsi: et cim illa respon¬
disset adno fuisse ꝓhibitũ : ait ꝑ linguã
dolosam : Manducute et ericis sic uedii:
Vides ergo merito summis uiribus exp&itũ :
ut ab his suasionib ꝓph&a liberaretur.
unde humanũ genus nouerat fuis sedecep¬
onem p̃missum : et i &ũimminentiũ pe¬
riculorũ ꝓph&cureuercitur ad interro¬
gationẽ suum : qđ facerenimium cogitun¬
tessolent: besiat : querit contraium fa¬
nimine : transmis satela tutus euader&
titur: linguacnĩ dolosaimiqua labia sam ꝑ
as sumit : sed netur daret auxiliũ medicina
s eqr̃ postulutia. Qux figurađr: erocesis. Ide
interrogatio : quundo adexertitutionẽ suã
aliquis pͥonit sibiqur ipsere sponde

Expanded text:
Quare praecepit vobis Dominus, ut non manducetis Quare praecepit vobis Dominus, ut non manducetis de hoc ligno paradisi ? Et cum illa respondisset, a Domino fuisse prohibitum, ait per linguam dolosam: Manducate, et eritis sicut dii. Vides ergo merito summis viribus expetitum, ut ab his suasionibus propheta liberaretur, unde humanum genus noverat fuisse deceponem praemissam et metum imminentium periculorum, propheta revertitur ad interrogationem suam, quod facere nimium cogitantes solent. Haesitat, quaerit contra tam fanimine, transmissa tela tutus evaderet. titur. Lingua enim dolosa, et iniqua labia semper assumit. Sed ne tardaret auxilium, medicina sequitur postulata. Quae figura dicitur erotesis, id est interrogatio, quando ad exercitationem suam aliquis pro