comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uendo contempnũt: S criptura
sacra lectoris sin ammũ ad celeꝰ¬
tempatriam uocat: atq at̾re¬
mis desideriis ad superna amplec¬
tenda cor legentis iimutat: dic¬
tisq obscurioribus exercet forteᷤ.
et pariuilis humiliẜmone blã¬
ditur: et usu legendi fastidiũ
tollit lectoꝵ: quia nimirum
uerbis humilibus adiuuat.
sublimibus leuat. Script̃a
sacra. aliquando cum legenti¬
bus crec̾it. a rudibus lectoribuᷤ
quasi recognoscitur: et tamen
a doctis semper noua reperitur.¬
Unde ad hicrechielẽ ꝓphetam
dicitur. Esli hominis: quodcũ¬
q inueneris comede. Quicqͥd
enĩ insacra scriptura inuenit᷑
etendum est: qui a et enis par¬
ua simplicemcomponunt in¬
tam. et eius magna subtilẽ
edificant intelligenci.a. Per¬
precepta scripture sacre legẽdo
reuimscimus: qui mortin in
culpa iacebaimis: Unde om̃i¬
pocentidũo per psalmistam di¬
citur. Ineternum nõ oblunscar¬
nes tuos: quia in ip̃is uiuifi-¬

Expanded text:
vendo contemnunt. Scriptura vendo contemnunt. Scriptura sacra lectoris sui animum ad coelestem patriam vocat, atque a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, dictisque obscurioribus exercet, et parvulis humili sermone blanditur: et usu legendi fastidium tollit lectori. Quia nimirum quos verbis humilibus adjuvat, sublimibus levat. Scriptura sacra aliquo modo cum legentibus crescit, a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen a doctis semper nova reperitur. Ad Ezechieiem prophetam dicitur: Fili hominis, quodcunque inveneris comede . Quidquid enim in sacra Scriptura invenitur, edendum est: quia et ejus parva simplicem componunt vitam, et ejus magna subtilem aedificant intelligentiam. Praecepta Scripturae sacrae legendo, reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde Omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non oblnes tuos: quia in ipsis vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
Oltrumq bonum siliceat. Si
nõ liceat: melius orare est qua
legere. Qui milt cum deo sẽꝑ
eẽ; frequenter debet orare. fre
quenter et legere. Nam cum
oramus: ip̃i cum deo loquim̃.
Cum uero legimus: deus nobi¬
cum loquitur. Omnis ꝓfectus:
ex lectione et meditatione ꝓcedit.
Queemĩ nescimus. lectione dis¬
cimus. que aũt dicimis. medita¬
tiomibus conẜuamus. Geminui
confert donum: lectio sc̃arum
scripturarum: Sinc quia intel¬
iectum mentis: seu quod a mũ¬
di uanitatibus abstractum ho¬
minem. ad amorem dei ꝑclucit.
Gẽminum est: Lectioms studiũ.
Primum. quo modo intellig¬
untur scripture. Secimdum.
qua utilitate uel utilita te dicã¬
tur. Nam ratio nabiliter erit¬
ut quisq prius promptus sit¬
ad intesligendum que legit: de¬
inde idoncus ad proferendu
que didicit. Lex enĩ deiet prr¬
mium habet et penam. legentibꝰ
cam. Premium in his quieã
bene uniendo custodiunt: penã
quoq in his qui eam inale in¬

Expanded text:
utrumque bonum, si liceat; si utrumque bonum, si liceat; si non liceat, melius est orare quam legere. 2. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur: cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus, ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus: quae autem didicimus, meditationibus conservamus. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum. Sive quia intellectum mentis erudit; seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem, ad amorem Dei perducit. Geminum est etiam lectionis studium. Primum quomodo intelligantur scripturae: secundum, qua utilitate, vel dignitate dicantur. Nam rationabiliter erit quisque prius promptus ad intelligendum quae legit, deinde idoneus ad proferendum quae didicit. Lex enim Dei, et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium, in iis qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero, in iis qui eam male vi
Abbreviated transcription (Latin):
In conspectu angelorum psallã
tibi. Psalmodie hic inrtus ostẽ¬
ditur. ut qui puro corde inter
homines psaslit. etiam sursu
cum angelis canere uideatur:
Hinc et apostolus ait. Loquen¬
tes uobismctipsis. psamis. hy-¬
mnis et canticis spiritalibus:
dibus uestris dño. Et canere
igitur et psallere. et laudare
dñm: magis animo ꝙͣ uoce de¬
benns. Hoc est quippe quod
tes in cordibus uestris. Nox
et enĩ psalmodie. cum ꝑ inten¬
tionem cordis agitur: per hãc
ommipotenti deo ad coriter pa
ratur: ut intente menti uel pro¬
tionis gracia infundatur. uñ¬
dis honorificabit me: Et illic
iter est quod ostendam illi sa¬
te dño psalmum dicite nomi
menis: iter facite ei qui ascẽdit
super occasum. dñs nomen illi
est. Ip̃e et enim super occasum
ascendit: quia mortem resurgẽ¬
do calcauit. Cudum cantamꝰ.
iter facimus. ut ad nr̃m corue¬
niat: et sin nos amoris gracia
Ratiomibus mund.inĩ:
lectiombus instruimur.

Expanded text:
In conspectu Angelorum psallam In conspectu Angelorum psallam tibi . Psalmodiae hic virtus ostenditur, ut qui puro corde inter homines psallit, etiam sursum cum Angelis canere videatur. Hinc et Apostolus ait: Commonentes vosmetipsos, psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus: dibus vestris Deo . Et canere igitur, et psallere, et laudare Dominum magis animo, quam voce debemus. Hoc est quippe quod  in cordibus vestris. Vox etenim psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omniporatur, ut intentae menti vel protionis gratia infundatur. Undis honorificabit me, et illic iter quo ostendam illi sate Domino, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Ipse etenim super occasum ascendit, qui mortem resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut ad nostrum cor veniat, et sui nos amoris gratia rationibus mundamur, lectionibus instruimur;
Abbreviated transcription (Latin):
camur. Psallendi eni utilitas:
tristia corda consolatur. Gr̾ati¬
ores mentes facit: fastidiosos
oblectat. Inertes exsuscitat:
peccatores ad lamentamnntat.
Nam ꝙͣ ins dura fint carnali¬
um corda: statim ut psalmi
dulcedo insonnerit. ad affectur
pietatis amnium eorũ inflectit.
Dum xp̃ianum nõ uocis modu¬
uerba diumna que ibi dicintur:
latione canentis maior nascit
conpunctio cordis: Multi enĩ
reperimtin: qui cantus: su. aini¬
tate cõmoti sua crimina plan¬
gunt: atq ex ca parte magis flec¬
tuntur ad lacrimas. exqua psal¬
lentis insonuerit dulcedo sua¬
inssima. Gratio inpresenti:
tantum pro remedio peccator
effunditur. Psalmorũ aut
decant.atio. perpetuam dei laudẽ
demonstrat ingloriam sempi¬
ternam. sicut scriptumest. Re¬
ati qui habitant indomo tua:
in secula seculorum landabũt
te. Cinus operis ministerium
quicũq fideliter intentaq mẽ¬
te exequitur: quodãmodo an¬
gelis sociatur. Unde et in alio lo¬
co: idem ꝑsalmographus ait.

Expanded text:
ctamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit. Dum enim Christianum non vocis moduverba divina quae ibi dicuntur, latione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Cujus operis ministerium quicunque fideliter intentaque mente exsequitur, quodammodo Angelis sociatur. Unde et in alio loco idem Psalmographus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
rixam: et fugat pariter omni¬
a uicia. O mina tolerat: et oia
credit: omma sperat. Inter
opprobria secura ẽ: inter mas
placida: inter odia benefica:
in ueritate firma. Aprains ĩ¬
pugnatoribus nõ diripitur:
a latromibus nõ furatur. Ab
incendio nõ crematur: ab he¬
resi nõ diuiditur. In diuidua
stat. in expugnabilis manet:
in explicabilis durat. inconcu¬
sa ꝑseuerat: incorrupta letat᷑.
Ligamentũ est enĩ om̃ium uir¬
tutum: glutenest animarum:
concordia mentium: et societaᷤ
angelorum. Ne aduersitatibꝰ
frangatur. fortiter mentem
roborat: ne prosperitatibuse¬
leuetur. caute temperat: ne ab
ira superetur. rationabiliter re¬
primit.Uete hec ut uideo:
nobilissima et excellentissima
uirtus est. Teneamus ergoeã
fratres uirtute qua possumu̾.
mͣ nobis cum sit nobiscũ ma¬
neat: nobiscum surgat. nob̾¬
cum ꝑgat. nobiscum letetur:
et conuiuetur. Uecet enĩ in
fratrum congregatione: tam
regiam igiter mẽe uirtutez.

Expanded text:
rixam, et fugat pariter omnia vitia. Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat . Inter opprobria secura est, inter iras placida, inter odia benefica, in veritate firma. A pravis impugnatoribus non diripitur, a latronibus non furatur, ab incendio non crematur, ab haeresi non dividitur. Individua stat, inexpugnabilis manet, inexplicabilis durat, inconcussa perseverat, incorrupta laetatur. Ligamentum est enim omnium virtutum, glutinum animarum, concordia mentium, et societas electorum. Ne adversitatibus frangatur, fortiter mentem roborat: ne prosperitatibus elevetur, caute temperat: ne ab ira superetur, rationabiliter reprimit. Vere haec ut video nobilissima et excellentissima virtus est. Teneamus ergo eam, fratres, virtute qua possumus, ut nobiscum sit, nobiscum maneat, nobiscum surgat, nobiscum pergat, nobiscum laetetur et convivetur. Decet enim in fratrum congregatione tam regiam jugiter inesse virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
noscent omnes quia meiestiꝰ
discipuli: si dilectionem habu¬
eritis adinuicem. Et illud.
karissimi nos diligamius ĩin¬
cem: quomam cratas exdeo ẽ.
Et om̃is qui diligit fratrem
suũ ex deo natus est: et cognos
cit dm̃i. Si diligamus inuicẽ
deus in nobis manet. et cari¬
tas enis in nobis perfecta est.
Beata est ergo uirtus dilectio¬
nis et caritatis. que omnes a¬
plectitur. omnes diligit. om̃s
fouet. Uere beata que mitrit
uirtutes: et delet peccata. op̾¬
mit iram: recludit odia: ex¬
pellit auariciam: compmit

Expanded text:
noscent omnes quia mei estis noscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . Et illud: Charissimi, diligamus nos invicem, quoniam charitas ex Deo est. Et omnis qui diligit fratrem suum, excit Deum . Si diligas invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est . Beata est ergo dilectio charitatis, quae omnes amplectitur, omnes diligit, omnes fovet. Vere beata, quae nutrit virtutes, et delet peccata. Opprimit iram, excludit odia, expellit avaritiam, comprimit
Abbreviated transcription (Latin):
nouaiit. gubernaint. et ad incel¬
ngibilem etatem perduxit. Hec
enim omnia nobis miẜicordit᷑:
et per miniam dilectionem per¬
fecit. Aperiamus ergo oculos
cordis nr̃i dilectissimi fratres: et
pro nobis enis sanguinem fusũ
non dubitemus. Suspenda¬
mus corda ñr̃a ad dilectionem
creatoris nr̃i: et nõ ad modicũ
aut ex aliquo. s ex toto corde.
tota anima. et tota uirtute di¬
ligamus eum: itaut nulłns
rei dilectionem: preponamus
aut matrem plus ꝙͣ me: nõ est
est me dignus. Uere enĩ si deũ
toto corde diligimus: dilectioni
enis nec parentum. nec amico¬
rum. nec filiorum dilectionẽ
preferre debemus. Sed sidiligi¬
mus dñm. necesse est ut sicut
nosmet ip̃os. diligamus et ꝓ¬
ximos. quia mhis duobũs
preceptis totalex pendet et pro¬
phete. Ergo legemet ꝓpis ñ
implet: qui din ꝓximumq
non diligit. Scciptumestem̃.
Hoc mandatum habemus ado.
ut quidiligit cłm̃. diligat et
fratrem suum. Et in hoc cog¬

Expanded text:
novavit, gubernavit, et ad intelnovavit, gubernavit, et ad intelligibilem aetatem perduxit. Haec enim omnia nobis misericorditer, et per nimiam dilectionem perfecit. Aperiamus ergo oculos cordis nostri, dilectissimi fratres, et pro nobis ejus sanguinem fusum non dubitemus. Suspendamus corda nostra ad dilectionem Creatoris nostri, et non ad modicum aut ex aliquo: Sed ex toto corde, tota anima, et tota virtute diligamus eum , et nullius rei dilectionem praeponamus aut matrem plusquam me, non est est me dignus . Vere enim si Deum toto corde diligamus, dilectioni ejus nec parentum, nec amicorum, nec filiorum dilectionem praeferre debemus. Sed si diligimus Dominum, necesse est ut sicut nosmetipsos diligamus et proximum, quia in his duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae . Ergo legem et Prophetas non implet, qui Deum proximumque non diligit. Scriptum est enim. Hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . Et in hoc cog
Abbreviated transcription (Latin):
um preceptum sunt: quia qͥc¬
quid precipitur. in sola carita¬
te solidatur. Preceptaergo do¬
minica: et multa sunt et unui.
Multa per diuersitatem operis:¬
s unum in radice dilectionis.
Qualiter dilectio dei et ꝓximi
sit tenenda. ipse insinuat. qui ĩ
plerisq scripture sue sentenciis.
et amicos iubet diliginse: et in¬
imicos diligi propter se.Uili¬
gamus ergodilectissumi fratres
dñm deum nr̃m sicut ille p̾cepit:
sciocet ex toto corde. tota anima.
et tota un tute diligamus: quia
ille prior dilexit nos. Sic enim
iohannes ille qui superipsum di¬
lectionis fontem incena recubu¬
it: In epistola sua ait. Eratres
diligamus din: quoniam ipse
prior dilexit nos. Neq enim
poterat dñm fragilitas diligere¬
humana: nisi ille primũ naturã
diligeret nrram. Dilexit etiam
nos prius ꝙͣ essemus: et ideo ut
essemus. creaiit. uiuificauit. nu¬
criuit. custodinit. et ad lauachr¬
um regenerationis ꝑduxit. re¬

Expanded text:
um praeceptum sunt. Quia quium praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Praecepta ergo Dominica, et multa sunt, et unum. Multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter dilectio Dei et proximi sit tenenda, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis, et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Diligamus ergo, dilectissimi fratres, Dominum Deum nostrum sicut ille praecepit; scilicet, ex toto corde, tota anima et tota virtute nostra diligamus, quia ille prior dilexit nos . Sic enim Joannes ille, qui super illum dilectionis fontem in coena recubuit, in epistola sua ait: Fradiligamus invicem, quoniam ille prior dilexit nos . Neque enpoterat Dominum fragilitas humana diligere, nisi ille primum naturam diligeret nostram. Dilexit etiam nos prius quam essemus, et ideo ut essemus creavit, vivificavit, nutrivit, custodivit, et ad lavacrum regenerationis perduxit, re
Abbreviated transcription (Latin):
fenso pede iter nr̃m interra agit᷑.
sideus et proximus integramẽ¬
te diligatur. Nec deus enĩue
spiritus secundo legitur discipu¬
lis datus: prius adño interrade¬
gente: postinodum a dño celo pre¬
ndente. In terra quippedatur spi¬
ritus ut diligatur proximus: ͤce¬
lo uero ut diligatur deus. S cur
prius in terra postinodum e celo:
nnsiquia patenter datur intelli¬
qui fratrem suumquem indet nõ
diligit. deum quem nõ uidet quo¬
modo potest diligere: Amemnus
et amplecteͬmur proximum qui
nirta nos est: ut ꝑuenire ualea¬
mus ad amorem illius qui suꝑ
nos est: Meditetur mens in
ꝓximo ꝙ exhibeat deo: ut ꝑfecte
mercamur indeo guidere cum
proximo. Tunc eñi ad illam fu¬
perne frequencie leticiam ꝑueni¬
emus. de qu.i nunc sancti spiri¬
tus pignus accepimus: si ad is¬
tum finem scilicet ad dilectionẽ
dei et proximi toto amoretenda¬
mus. Oinne mandatum de so¬
la dilectione est. et omnia un¬

Expanded text:
fenso pede iter nostrum in terra agitur, fenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligantur. Nec Deus enim veSpiritus secundo legitur discipulis datus: prius a Domino in terra degente , postmodum a Domino, coelo praesidente . In terra quippe datur spiritus, ut diligatur proximus: e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quia patenter datur intelliQui fratrem suum quem videt non diligit, Deum quem non videt, quomodo potest diligere ? Amemus et amplectamur proximum, qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo, quod exhibeat Deo, ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus, si ad istum finem, scilicet ad dilectionem Dei et proximi, toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est, et omnia un
Abbreviated transcription (Latin):
indeidilectione ꝓficiius: si in
eiusdem dilectionis gremio. priꝰ
proximi caritate lactamur. Qa
ergo amordei amorem proximi
generat: dicturus per legem dñs
diliges proximum tuum p̃mi
chanũ prius amoris sui radicẽ
figeret: quatinus per ramos pꝰ¬
modum dilectio fraterna ger¬
minaret. Amor dei ex amore pxi¬
mi conualescit: sicut testatur
iohannes qui quosdam incre¬
pat dicens. Qui nõ diligit fra¬
trem suum quem uidet: dm̃
quem nõ uidet quomodo pot̃¬
uina pertimorem nascitur: s
maffectum crescendo ꝑmiltat᷑.
Sepe ommpotens deus. ut qͣn¬
tumquisq acaritate dei et ꝓxi¬
mi longe sit. uel ineius quantũ
profecerit: innotescit. Miro or¬
dine cuncta dispensãs. alios ꝑ fla¬
gella deprimit: alios suecessibus
fulcit. Et dum quosdam tempo¬
raliter deserit: in quorũdam cor¬
dibus quod malum latet osten¬
dit. Nam plerumq ip̃i nos mi-¬
seros inseguntur: qui felices sine
comparatione coluerunt. In of¬

Expanded text:
in Dei dilectione proficimus, si in in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate ligamur. Quia ergo amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum tuum, praectoris nostri prius amoris sui radicem sisteret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Amor Dei proximi amore coalescit, sicut testatur Joannes, qui quosdam increpat dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo pot per timorem nascitur, sed in affectum crescendo permutatur. Saepe omnipotens Deus, ut quantum quisque a charitate Dei et proximi longe sit, vel in ea quam profecerit, notum facit . Miro ordine cuncta dispensans, alios per flagella deprimit, alios successibus fulcit. Et dum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet, ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Inof
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem non habuero: nichil
inichi ꝓdest. Sine amore cari¬
tatis. quamuis quisq recte cre¬
dat. ad beatitudinem puenire
non potest: quia tanta est cari¬
tatis uirtus: ut etiam prophe¬
cia ⁊ martirium. sine illa nich
eẽ credantur. Nullum p̾miu:
caritati pensatur. Caritas enĩ:
uirtutum omnium obtinet pͥn¬
cipatum. Uñ et uinculum per¬
fectionis caritas ab apostolo
dicitur: eo ꝙ uniuerse uirtutes
enis uinculo religentur. Pri¬
ma uirtus obediencie: incarita¬
te est. que indelicet caritas in du¬
obus preceptis distinguitur:
ut deus et proximus diligant᷑.
Et rectaoperatio ex decalogi cõ¬
pletione ꝑficitur: ut cumbona
agiceperint: mala iam nulla ꝑ¬
petrentur. Quo sunt precepta
caritatis: dilectio indelicet dei.
et proximi. Per que itaq nos
sacre scripture dicta muificant:
quia dilectionem dei et proximi
capimus meloquiis diuniis. P
Et per amorem proximi: amor
dei nutritur. Nam qui amare
đm̃ negligit: profecto diligere
ꝓximum nescit. Tunc plenius

Expanded text:
m autem non habuero, nihil mihi prodest . Sine amore charitatis quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest. Quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum praemium charitate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. Prima virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrantur. Duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae nos sacrae scripturae dicta vivificant: quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit. Tunc plenius
Abbreviated transcription (Latin):
Portet enĩ nsib totiꝰ
obedire illi: qui nos per
prophetam amonet dicens.
Psallite sapienter. Ioest nõ
queramus sonum auris: s
lumen cordis. Et quod lin¬
gua cantannus: opere cõplea¬
mus. Cantat et sapienter:
qui quod psallit intelligit.
Nemoemĩ sapienter agit: qͥ
quod operatur nõ inte lłigit.
Quod em̃ est momnibusci¬
bis gustrs quodmoscitur cu¬
nus saporis sint: hoc ẽ et in nͥ¬
bis sancte scripture pruden¬
ciaet sensus. Siquis ergo ita
animã suam intendat in sin¬
gula uerba psalmodie. sicut
gustus intentus est in discre¬
cione saporis ciborum: iste ẽ
qui compleinit quod dicitur
psaslite sapienter. Bonum
est corde semper orare: bonu̾
est ctiam et sono uocis deum
spiritualibus hymnis glori
ficare. Nichil est sola uoce ca¬
nere. sine cordis intencione:
s sicut apostolus ait. cantan¬
lamspiritu: psallam et men
te. Sicut oratiombus regimꝰ.
it a psalmorum stirdus delec

Expanded text:
portet enim nisibus totis obedire illi, qui nos per Prophetam admonet dicens: Psallite sapienter , id est, non quaeramus sonum auris, sed lumen cordis: et quod lingua cantamus, opere compleamus. Cantat et sapienter, qui quod psallit intelligit. Nemo enim sapienter agit, qui quod operatur non intelligit. Quod enim est in omnibus cibis gustus, quo dignoscitur cujus saporis sit, hoc est et in verbis sanctae Scripturae, prudentia et sensus. Si quis ergo ita animam suam intendat in singula verba psalmodiae, sicut gustus intentus est in discretione saporis ciborum: iste es qui complevit quod dicitur, Psallite sapienter . Bonum est corde semper orare, bonum etiam sono vocis, Deum spirficare. Nihil est sola voce canere sine cordis intentione; sed, sicut ait Apostolus: Cantanlam spiritu, psallam et mente . 31. Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delec
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq esuriem sua.
refecti pauperis sacietate sus¬
tentat. Bene ienat: qui
diuimi recordatione iudicii.
semet ipĩn refrenans. ab oĩ
se uilecebratu uoluptacum
suspendit. Bene ieuinat: qͥ
carnem suam uicioꝵ germi¬
na pussulantem. sanctaru
meditatione uirtutum. et
sobrietatis amore castigat.
Bene ieninat: qui fraternaᷤ
miurias. pacifici pectoris le¬
nitate dimittit. Gratissimũ

Expanded text:
quicunque esuriem suam, refecti pauperis satietate sustentat. Bene jejunat qui divini recordatione judicii semetipsum refrenans, ab omni se illecebrarum voluptate suspendit. Bene jejunat, qui carnem suam vitiorum germina pullulantem, sanctarum meditatione virtutum, et sobrietatis amore castigat. Bene jejunat, qui fraternas injurias pacifici pectoris lenitate dimittit. Gratissimu
Abbreviated transcription (Latin):
meris id recapitib preci¬
sis. aliis atq aliis renacẽ¬
tibus. proeis eia minc hux
tue nobilis lingue arri¬
pe. et siluam questionũ
in qua erro succide ut li¬
feat michi errabundo. per
tẽ ad campum sciencie exire:
⁊ qualiter crrea morientes aga¬
tur euolue. M Sicut sponsus
cum multitudine militum ad
suscipiendam sponsam uenit.⁊
eam cum cantu gaudens adducit:
tremis. Angelus sincustos cum
multitudine angelorum uenit.
⁊ aminam enis sponsam xp̃i decͣr¬
cere corporis tollit: ⁊ cum maximo
dulcissime melodie cantu inmẽ¬
so lumine ⁊ suainssimo odoread
celeste perducit palacium .i. inspi¬
ritualẽ paradisum D Est pira¬

Expanded text:
meris hydrae capitibus praecisis, aliis atque aliis renascentibus pro eis, eia, lux tuae nobilis linguae, et sylvam quaestionum, in qua erro, succide, ut liceat mihi errabundo per te ad campum scientiae exire; et qualiter circa morientes agatur evolve?--M. Sicut sponsus cum multitudine militum ad suscipiendam sponsam venit, et eam cum cantu gaudens adducit: agit, angelus sui custos cum multitudine angelorum venit, et animam ejus sponsam Christi de carcere corporis tollit, et cum maximo dulcissimae melodiae cantu, et immenso lumine, ac suavissimo odore, ad coeleste perducit palatium, in spiritualem paradisum. D. Est hic para
Abbreviated transcription (Latin):
phidecur. Ungulas quippe eq̃¬
mordere ẽ. extrema seculi feriẽdo
contingere. St cadat ascensor
ei retro. Ascensor equi ẽ. quisqͥs
extollitur. qui retro cadere dicit᷑.¬

Expanded text:
hibetur. Ungulas quippe eqmordere, est extrema saeculi feriendo contingere, ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est quisquis mundi. Qui retro cadere dicit
Abbreviated transcription (Latin):
licum peccatum in genesi silentõ
absconditum est. et hominis pa¬
tefactum: R̾ Quia angelicum
uulmus deus nõ p̾destinauit cu¬
rare: hominis uero sanare pre
li peccatum insanabile fuit. ho
unius sanabile: Ꝙ Quia an¬
gelus sui sceleris muentor fuit.
homo uero alterius fraude seduc¬
tus. Item qͣuto sublumor ange¬
lus ingła: tanto maior ĩruina.

Expanded text:
licum peccatum silentio in Genesi absconditum est, et hominis patefactum est? RESP. Quia angelicum vulnus Deus non praedestinavit curare, hominis vero sanare praeli peccatum insanabile fuit, et hominis sanabile? RESP. Quia angelus sui sceleris inventor fuit, homo vero alterius fraude seductus. Item quanto sublimior angelus in gloria, tanto major in ruina.
Abbreviated transcription (Latin):
2O RIOSE
magister rogo ut
ad quesita michi ne
pigriteris respond̾e:
nip̃e deus dabit: nec me labor iste gra
tis que omnia creando patrat. uoca¬
tur. Illa aũt que om̃nma continet
ne in nichilum dissoluantur: filiu
appellatur. Que uero omma ins¬
pirando unnficat ⁊ amat: spiritu
sanctus muncupatur. Ex patre oĩa.
per filium ommna. in spiritu sancto
omnia. Pater memoria.⁊ filiusin¬
telligencia: spiritus sanctus uolũ¬
tas intelligitur. D Cum omni¬
potencia uel simima clemencia de
patre predicetur. quare nõ mater
uocatur.MQua generatio

Expanded text:
oriose magister, rogo ut ad quaesita mihi ne pigriteris respondere,Vires ipse dabit; nec me labor iste gratis, quae omnia creando patrat, Pater vocatur; illa autem quae omnia continet ne in nihilum dissolvantur, Filius appellatur; illa vero quae omnia inspirando vivificat et ornat, Spiritus sanctus nuncupatur. Ex Patre omnia, per Filium omnia, in Spiritu sancto omnia. Pater memoria, Filius intelligentia, Spiritus sanctus voluntas intelligitur. D. Cum omnipotentia et summa clementia de Patre praedicetur, quare non mater vocatur?--M. Quia generatio
Abbreviated transcription (Latin):
deposcanns oratione: propt̾ca
in hoc libello deorationis offici¬
o capitulum poninius primũ.
D Eoratione.

Expanded text:
deposcamus oratione; propterea in hoc libello de orationis officio capitulum ponimus primum. De oratione.
Abbreviated transcription (Latin):
et occulta meditatio. parant ca̾¬
citatem. Gloriatio monachi:
abstinencia escarum. et amulti¬
ioquio lingue. Dixit atbas pe¬
men. Sicut spatarius pͥncipis
asistit ei contimuo semper paratꝯ:
ita oportet animam semꝑ paratã
ẽẽ aduersus sp̃m fornicationis.
Dicebat abb Intonius. Scire
conuenit: quia tres sunt corpora¬
les motus.Unus quidem na¬
turalis: alius aũt ex plenitudine
ciborum. Tercius uero: ex demo¬
morum inpugnatione. S cõt
hos om̃s: bonumest custodire qd̾
scriptumest. Omm custodia:
serua cortuum.¬

Expanded text:
et occulta meditatio, pariunt caset occulta meditatio, pariunt castitatem; gloriatio monachi, abstinentia escarum et a multiloquio linguae. Dixit abbas Poemen: Sicut spatarius principis assistit ei continuo semper paratus, ita oportet animam semper esse paratam adversus spiritum fornicationis. Dicebat abbas Antonius: Scire convenit quod sunt tres corporales motus: unus quidem naturalis, alter autem ex plenitudine ciborum, tertius vero ex daemoniorum impugnatione. Sed contra hos omnes bonum est custodire quod scriptum est: Omni custodia serva cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
tinencia: s petite et accipi¬
etis. Tunc aũt tribuitur: q̃n
Do deus genutu int̾no pulsatur.
Geminum est bonũ uirginntas:
quia et in hoc mundo sollicitu¬
dinem seculi amittit: et infuto
eternumcastitatis premium ꝑ¬
cipit. uirgines feliciores ẽẽ in
uita eterna: ysaia dicimus tes¬
tante qui ait: Hec dicit dñs
eunuchis. Dabo eis in domo me¬
iocum: et nomen melius a filiis
et filiabus: nomen sempiternũ
dabo eis quod nõ ꝑibit. Nec dubi¬
um. ꝙ qui casti perseuerant ⁊ iur¬
gines: angelis efficrntur equa¬
les. Amanda est pulcritudo casti¬
tatio: cuius degustata delectatio
dulcior muentur ꝙͣ carms. Caᷤ¬
titas enĩ fructus suaintatis est:
pilcritudo minolata sanctorũ.
Castitas securitas mentis est.
et sanitas corporis. Nichilq ꝑ¬
dest ertinctio carnis: ubi non ẽ
integritas mentis. Nichilq¬
ualet mũdum ẽẽ corpore cum qͥ
pollutus est mente. Uixit senex:
quia securitas et tatiturnitas

Expanded text:
nentia, sed petite et accipinentia, sed petite et accipietis . Tunc autem tribuitur, quando ad Deum gemitu interno pulsatur. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium percipit. Virgines feliciores esse in vita aeterna Isaias testatur, qui ait: Haec dicit Dominus eunuchis: Dabo eis in domo mlocum, et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit . Nec dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiantur aequales. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio, dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas est mentis, et sanitas corporis. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis, nihilqvalet mundum esse corpore ei qui pollutus est mente. Dixit senex, quia securitas et taciturnitas
Abbreviated transcription (Latin):
qui intiorum
temptamentis
exestuat: ut qͥci¬
ens quolibet in¬
cio tangitur: tociens ad orati¬
onem sesubdat. Quia igitur¬
frequens oratio inciorum in¬
pugnationem extingint: tam
ꝑseueranter intendere oportet
animũ nostrum orando. atq
pulsando: quousq ĩportimas
de sideriorum carnalium sug¬
gestiones que nostris obstre¬
punt sensibus. fortissima intẽ¬
tione superemus: ac tam diu
insistere quousq ꝑsistendo iñ¬
camus: Nam negligentes ora¬
tiones: nec ab ip̃o homine im¬
petrare ualent quod nolunt.
terea amputo a me delectationes
carnales: ut ctiam iracundie occa¬
siones abscidam. Scio enĩ cam se¬
per adu̾sum me pugnare ꝓdelec¬
tatiombus. et conturbare men¬
tem meam: et intellectum mesi
expessere. Dixit albas iohannes
pusille stature: quia si uoluerit
rex aliquis cuitatem iminicoꝵ¬
tenere. prius aquastenet et escas
et passiones uentris: sun icium¬
o et fame comisetur homo: mi¬
mici eius qui solticitant animũ¬

Expanded text:
qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet vitio tangitur, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. terea amputo a me delectationes carnales, ut etiam iracundiae occasiones abscindam. Scio enim eam semper adversus me pugnare pro delectationibus, et conturbare mentem meam, et intellectum meum expellere. Dixit abbas Joannes pusillae staturae. Quia si voluerit rex aliquis civitatem inimicotenere, prius aquam tenet et escas et passio ventris. Si in jejunio et fame conversetur homo, inimici ejus, qui sol
Abbreviated transcription (Latin):
ne putandus est: nunc uero gu¬
bernator in totius mundi nati.
gelos. et homines. et celuman¬
gelis. terram hominibꝰ delegauit

Expanded text:
ne putandus est, nunc vero gubernator in totius mundi creatugelos et homines: et coelum angelis, et terram hominibus habit
Abbreviated transcription (Latin):
ea cxultat in dño.
ꝙ deterso ignoran¬
cie nubilo. tanto
per te illustratus
sum sciencie radio.
Queso itaq decꝰ ecclesie ut licͤat
michi adhuc aliqua inquirere.¬
MQuere que ins. et audies que
cupis. Dicitur malum nileẽ.¬
ualde mirum uidetur. cur deus
cum nichil faciant. Si aũt malũ
aliquid est: indetur adeo eẽ. cum oĩa
sint ex ip̃o. ⁊ sequitur ꝙ deus auctor¬
sit mali. ⁊ inuiste eos qui hoc faci
malum probatur nichil persustã¬
sub sistunt. Omnis uero substan¬
cia: bona est. S malum nõ habet
substanciam. Igitur malum ni¬
chilest. Quod dicitur malum:

Expanded text:
ea exsultat in Domino, quod deterso ignorantiae nubilo, tanto per te illustratus sum scientiae radio. Quaeso itaque, decus Ecclesiae, ut liceat mihi adhuc aliqua inquirere.--M. Quaere quae vis, et audies quae cupis. D. Dicitur malum nivalde mirum videtur, cur Deus cum nihil faciant. Si autem aliquid est, videtur a Deo esse, cum omnia sint ex ipso; et sequitur quod Deus sit auctor mali, et injuste eos qui hoc faciumalum probatur nihil per substansubsistunt. Omnis vero substantia bona est; sed malum non habet substantiam: ergo malum nihil est. Quod autem malum
Abbreviated transcription (Latin):
priues mundum sole.⁊ si it̾um tẽp¬
tes calorem se iingere: carcassole. In
ignea igitur substancia: intellige pa¬
trem. in splendore filium. ⁊ in calore¬
mani erigat ꝓpħ̃ica auctoritas. Sa
stabiliat apostolica dignitas. tͣ robo¬
ret doctorum sagacitas. qͣrͣ. figat expo¬
sitorum sollers subtilitas. Explicit¬

Expanded text:
prives mundum sole; et si iterum caloprives mundum sole; et si iterum calorem tentes sejungere, careas sole. In ignea igitur substantia intellige Patrem, in splendore Filium, in calormnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; tertiam roboret expositorum sagacitas; quartum figat magistrorum solers sublimitas. LI
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus a condisci¬
pulis quasdam qͥꝰ¬
tiunculas enodare:
importunitati illo¬
rum nõ fint facul¬
tas negando obui¬
are. Preẜtim metuens illo eulogio
mustari: sicreditum talentum mal¬
lem in terra silendo occultari. Iob.
deus deuentre enis: quas abscondit
auĩbi dei fam᷑ patiente.⁊ ut labor m̃
nõ solum presenti proficiat etati:
disputata curaui stilo transimtere
posteritati: rogans ut quicumq his
studuerit legendo incumbere. ꝓ me
operis si placet elucidarns p̾figurat᷑.
quia in eo obscuritas diu̾sarum rerũ
chcitatur pome nt meum eeo
adorare ꝙ nesciamus. ab ip̃o ergo
ordium sumamus: ⁊ in primis d
michi quid sit deus. M ꝯ uan
homini licet scire. deus est substa
spiritualis: tam mestimabilis pu¬
tudinis. tam meffabilis suainta
saciabiliter prospicere. DQuonͦ
intelligitur trinitas unus deus.¬
MAspice solem in quo sunt tria
ignea substancia. splendor.⁊ calo¬
que sunt in tantum inseparabilia.
ut si uelis inde splendorem segregure:

Expanded text:
rogato a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare, importunitati illorum non fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem in terra silendo occultari. Job eDeus de ventre ejus , quas abscondit a verbi Dei famem patiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro moperi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo adorare quod nesciamus. Ab ipso ergo exordium sumamus, et in primis dic mihi quid sit Deus?--M. Quantum homini licet scire, Deus est substantia spiritualis, tam inestimabilis pulchritudinis, tam ineffabilis suavitatsatiabiliter prospicere. D. Quomodo intelligitur Trinitas unus Deus?--M. Aspice solem, in quo sunt tria, scilicet, ignea substantia, splendor et calor: quae in tantum sunt inseparabilia, ut si velis inde splendorem segregare,
Abbreviated transcription (Latin):
et per eorum discurtentes flo¬
rentia prata. bene olentes uelu¬
ti ad manum collegimus flos¬
culos. atq de illorum florigero¬
atq benedictiomibus dm ple¬
no. ea que necessaria monac¬
his ẽẽ perspeximus collegimꝰ
agro. et in hoc paruo studin¬
mus congregare libello: ea u¬
delicet que perfectorum mo¬
nachorum corda demulceãt.
et ad desiderium patrie celestis
ainliꝰ sublimusq erigant:
beati benedicti scriptum e st̃.
mox ut surrexerint fratres
acena. sedeant omnes in unũ.
et legat unus collationes uel
uitas patrum. aut certe ali¬
quid qd̾ edificet audientes.
Ideo nos et de collatio nibus
patrum. et de comisationib
et institutionibus eorumino¬
dicum. et de diisis doctoribu
in hoc libello cõgessimus plu¬
rimum: et siceum incentum
capitulis consũmanimus to¬
tum. Et quia mos est mo¬
nachorum. ut regulam bea¬
ti benedicti ad capitulum le

Expanded text:
et per eorum discurrentes florentia prata, bene olentes veluti ad manum collegimus flosculos: atque de illorum florigero, benedictionibusque Domini pleno, ea quae necessaria monachis esse perspeximus collegimus agro, et in hoc parvo studuimus congregare libello. Ea videlicet, quae perfectorum monachorum corda demulceant, et ad desiderium patriae coelestis avidius sublimiusque erigant: beati Benedicti scriptum est, Mox ut surrexerint fratres a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus collationes vel vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes: ideo nos et de collationibus Patrum, et de conversationibus et institutionibus eorum modicum, et de diversis Doctoribus in hoc libello congessimus plurimum, et sic eum in centum capitulis consummavimus totum. Et quia mos est monachorum, ut regulam beati Benedicti ad capitulum le
Abbreviated transcription (Latin):
gant cotidie matutinũ: uo¬
lumus ut iste libellus ad eoꝵ
capitulum cotidie legatur ue̾¬
pertinũ et quia meadem be

Expanded text:
gant quotidie matutinum: volumus ut iste libellus ad eorum capitulum quotidie legatur vespertinum. Et quia in eadem be
Abbreviated transcription (Latin):
atio. Quomodo con¬
uemt quod in genesi le¬
gitur. requieuit deu die
septimo. ab omnib operi¬
bus sius. et in euangelio.
pater mens usq modo oꝑa¬
tur. et ego operor: Respon
tunc creator in sex dieꝵ creatio

Expanded text:
T. Quomodo convenit quod in Genesi legitur, Requievit Deus die septimo ab omnibus operibus suis ; et in Evangelio, Pater meus usquemodo operatur, et ego operor ? RESP. tunc creator in sex dierum creatio
Abbreviated transcription (Latin):
cclicum operis
nostri libellum.
de multorum
dictis orthodo¬
xorum opitulã¬
Ute xpisto collegimus patrum.
et per eorum discurrentes fio¬
rentia prata. bene olentes uelu¬
ti ad manum collegimus flos¬
culos. atq de illorum florigero¬
atq benedictionibus łm̃i ple¬
no: ea que necessaria monac¬
his ẽẽ perspeximus collegimꝰ
agro. et in hoc paruo studui¬
mus congregare libello. ea u¬
delicet que perfectorum mo¬
nachorum corda demulceãt:
et ad desiderium patrie celestis
aindiꝰ sublimiisq erigant:
beati benedicti scriptum est
mox ut surrexerint fratres
acena. sedeant omnes in uini.
et legat umis coslationes uel
intas patrum. aut certe ali¬
quid qd̾ edificet audientes.
Ideo nos et decollationibus
patrum. et de conu̾sationib
et institutionibus corummno¬
dicum. et de diu̾sis doctoribu
in hoc libello cõgessimus plu¬
rimum: et sic eum mcentum
capitulis consumauimus to¬
tum. Et quia mos est mo¬
nachorum. ut regulam bea¬
ti benedicti ad capitulum le

Expanded text:
modicum Operis nostri libellum de multorum dictis orthodoxorum, opitulante Christo, collegimus Patrum, et per eorum discurrentes florentia prata, bene olentes veluti ad manum collegimus flosculos: atque de illorum florigero, benedictionibusque Domini pleno, ea quae necessaria monachis esse perspeximus collegimus agro, et in hoc parvo studuimus congregare libello. Ea videlicet, quae perfectorum monachorum corda demulceant, et ad desiderium patriae coelestis avidius sublimiusque erigant: beati Benedicti scriptum est, Mox ut surrexerint fratres a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus collationes vel vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes: ideo nos et de collationibus Patrum, et de conversationibus et institutionibus eorum modicum, et de diversis Doctoribus in hoc libello congessimus plurimum, et sic eum in centum capitulis consummavimus totum. Et quia mos est monachorum, ut regulam beati Benedicti ad capitulum le
Abbreviated transcription (Latin):
Urinirare inflagellis dei
peccator homo nõ debet: qr
maxime per hoc ꝙ corripitur emẽ¬
datur. Olinisquisq aũt tunc le¬
mus portat quod patitur: si sua
discusserit mala. pro quib illi in¬
fertur retributio iusta. Discat
non murmurare qui malapatit᷑.
et iam sugnorat cur mala patiat᷑:
et per hoc iuste se pati arbitretur:
pro eo qd̃ ab illo iudicatur cunis
nũꝙͣ inusta iudicia sunt. Qui
Lagella sustinet. et contra deum
murimirat: iusticiam iudicantiꝰ
accusat. Qui uero se cognoscit
anisto iudicio dei patiquod sus¬
tinet: etiam sipro quo patiatur
ignorat ÷ per hoc iam nistificat᷑.¬
per quod semet ip̃m accusat: ⁊
dei iusticiam laudat. Ad mag¬
nam utilitatem diuino iudicio
mens iusti diu̾sis passiomim

Expanded text:
urmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur, emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur; et per hoc juste se pati arbitretur, pro eo quod ab illo judicatur cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati quod sustinet, etiamsi pro quo patitur ignorat, per hoc jam justificatur quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum
Abbreviated transcription (Latin):
nostri libellum
de multorum
dictis orthodo¬
xorum opitulã¬
te xpisto collegimus patrum.
et per eorum discurrentes flo¬
rentia prata. bene olentes uelu¬
ti ad manum collegius flos

Expanded text:
nostri libellum de multorum dictis orthodoxorum, opitulante Christo, collegimus Patrum, et per eorum discurrentes florentia prata, bene olentes veluti ad manum collegimus flos
Abbreviated transcription (Latin):
gant cotidie matutimnũ: uo¬
lumus ut iste libellus ad eoꝵ
capitulum cotidie legatur ueᷤᷤ¬
pertinũ et quia meadem be¬
ati benedicti legimus regula:
ut quicqͥd inchoanius bonũ.
adeo illud ꝑ fici instantissima

Expanded text:
gant quotidie matutinum: volumus ut iste libellus ad eorum capitulum quotidie legatur vespertinum. Et quia in eadem beati Benedicti legimus regula, ut quidquid inchoamus bonum a Deo illud perfici instantissima
Abbreviated transcription (Latin):
acta cuutas scã dedicat᷑ cũ impleto in sine scłi numo electoꝵ
eccła uniu̾salit̾ in celũ ad usionẽ conditoris sui introducit᷑.
Cuiꝰ uite desid̾us quociens in hac uita sustolim᷑. quasi de futaͣ ci¬
uitatis nĩe dedicatione iecmĩ. uñ ⁊ bifatia dedicatio pores acipi
int̾iri .s. in spe desid̾antiũ ⁊ inundantiũ ocłoo cordis qͥb dm̃ uideant.
Tunc in re ip̃a frñtũ fruenniũ diuina usione beatoꝵ hominũ ĩ cor¬
ꝑib̾ spũalib int̾ angłica agmina Incipit liber nonus¬

Expanded text:
sancta dedicatur , cum impleto in fine saeculi numero electorum Ecclesia universaliter in coelum ad visionem Conditoris sui introducitur: cujus vitae desideriis quoties in hac vita sustollimur, quasi de futura civitatis nostrae dedicatione laetamur. Unde et bifaria dedicatio potest accipi interim, scilicet in spe desiderantium et mundantium oculos cordis, quibus Deum videant, et tunc in re ipsa fruentium divina visione beatorum in corporibus spiritualibus inter angelica agmina. LI
Abbreviated transcription (Latin):
taͣm qr qmͣ scrbe ⁊ pbarisei ꝑ traditiones silas sedau̾ant uł sxta
lict᷑am tĩ uitelligi docebãt ip̃e spũali sensu plenã ostendit. ⁊ no
Edux̃ ipłm de capniuitate babylonia ⁊ in ihism t̾ramꝙ ꝓmissio¬
nis lib̾atũ indux̃. qr semel passus in cuice mundũ sangͥne re¬
demit. ⁊ descendens ad niseios ueros inde isiłitas ad menia
suꝑne cuutatis duxit. ⁊ gaudia ꝓmisse hereditatis eĩs indułx̃
et cotidie fideleo a ꝑturbatione mundi congigans ad cõsorgũ
ecłe̾ regnũ q ꝑhenne cõuocat. Aux̃ ornat temipli auuois argento
erdenstes de iltro ꝙ ips ĩ eccdam ducens. claritate sid̾i ⁊ oꝑibꝰ eoꝵ pãc̃

Expanded text:
am, quam Scribae et Pharisaei per traditiones foedaverant, vel juxta litteram tantum intelligi docebant. Ipse spirituali sensu plenam ostendit, et NoEduxit populum de captivitate Babylonica, et in Jerusalem terram promissionis liberatum induxit, quia semel passus in cruce mundum sanguine redemit, et descendens ad inferos, veros Israelitas inde ad moenia supernae civitatis duxit, et ad gaudia promissae haereditatis ejus induxit, et quotidie fideles a perturbatione mundi congregatos ad consortium Ecclesiae regnumque perenne convocat. Auxit ornatus templi auro et argento, credentes de utroque populo in Ecclesiam ducens, claritate fidei et operis eorum hanc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maligni sp̃t si ui spualib uincũt᷑. in corꝑilib bellũ ꝑant. sata¬
gentes ut aĩas de suꝑnis ad ima p̾cipitent quo faciliꝰ unicant.
si ud̾int celestia desid̾are. t̾rena adamandũ ingerũt. Si ꝓsꝑitate
cõcessa deo gr̃e agant᷑. studerit ut ꝑ adu̾sa frangant᷑. S sic̃ siri
ita demones. Ubi se suꝑare cõfidebat᷑. ibi fuꝑati sũt.

Expanded text:
Maligni spiritus si in spiritualibus vincuntur, in corporalibus bellum parant, satagentes ut animas de supernis ad ima praecipitent, quo facilius vincant. Si viderint coelestia desiderare, terrena ad amandum ingerunt. Si prosperitate concessa Deo gratiae agentur, student ut per adversa frangantur. Sed sicut Syri, ita daemones ubi se superare confidebant, ibi superati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutes a uicĩs seꝑat. q̃ si obdormierit in morrẽ ꝓpͥi dñi isidiatores
admtit. qr cũ discretionis sollicitudo cessaui̾t. adint̾ficiendũ animũ
maliguis sꝑiritib it̾ pandit. Qui ingressi spicas tollũt. qr bonarũ
cogitationũ gͥmina aufert̃ arq in ĩnguine feriũt. qr uͥtutẽ cordis
delectatione carnis occidũt. In inguine enĩ ferire esb. uitã m̃tis¬

Expanded text:
es admittit; quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum malignis spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt. Atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectatione carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est vitam m
Abbreviated transcription (Latin):
dunnã uenit. et intra se cũ mr̃e gũ uota nutͥt ã reddat lau¬
dationes deo. et bñdicit᷑ ab eo in mũdo ꝑgiãm. in celo ꝑ głam.
Esau pͥor natꝰ foris uenationi deseruens. bñdictionẽ amitters.
iusticiã q̃rit. ⁊ bñdictionẽ celestis hereditatis amittit. selles
qͥb rebeca filiũ oꝑuit confessionẽ peocõꝵ expͥmũt. Cibus sũt

Expanded text:
divinam venit, et intra se cum matre gratia vota nutrit, quae reddunt laudationes Deo: benedicitur ab eo in mundo per gratiam, in coelo per gloriam. Esau prior natu, foris venationi deserviens, benedictionem amittens, justitiam quaerit, et benedictionem coelestis haereditatis dimittit. Pelles, quibus Rebecca filium c
Abbreviated transcription (Latin):
mnis caro corruꝑat ꝑ illicitũ coniugiũ uiã suã ⁊ inuenit
noe grĩni corã deo dño ⁊ ait dñs ad noe. fac tͥ airbã ue
liguus leuigatis ⁊ intrabis in eã. tu ⁊ tres filũ tui ⁊ upor tua.
⁊ uxores filioꝵ tuoꝵ ⁊ de cunctis aĩmantib et uolucrib mũ¬
dis seꝑtena et septena. de ĩmũdis uͦ bina ⁊ binia. Adducã
aqm diluuii et delebo ho¬
minẽ ⁊ cũcta q̃ feci
p̃p hominẽ in qͥb est
Inundatio diluuũ ꝑ tͣbationem. instabilitatera. fiuctuatio
quelibet bonũ p̾latũ qͥ in quantũ potest facit archã i. edificat eccłim

Expanded text:
mnis caro corruperat per illicitum conjugium viam suam, et invenit Noe gratiam coram Domino. Et ait Dominus ad Noe: Fac tibi arcam de lignis laevigatis, et intrabis in eam tu, et tres filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum, et de cunctis animantibus et volucribus mundis septena et septena, de immundis vero bina et bina. Adducam enim aquas diluvii, et delebo hominem, et cuncta quae feci propter hominem, in quibus estInundatio diluvii perturbationem, instabilitatem, fluctuationequemlibet praelatum, qui, inquantum potest, facit arcam, id est aedificat Ecclesiam,