comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾sentae: ses uir infra. supͣq ocłos
aꝑit̾ & ñ solũ uentura conspicit .s
etiã transacta ad memoriam re-¬
ducit. Nam ꝓtinꝰ adiungit. Aut
plenũ tempus oritur: extinctũ ꝓ¬
tinꝰ occultatur: Quos gͥ sẽs uir ali¬
os abortiuos uocat. cũ quibꝰ se qͥes¬
cere potuisse considerat: nͥ electos
quosq qui ab ipso mundi pͥmordio
ante redemptionis tempꝰ exorti sun.
& tam̃ huic mundo sem& ipsos mor¬
tificare curauer᷑: Qui conscripte
legis tabulas non habentes. quasi
ab utero mortui sunt: qͥa auctõrẽ
suũ naturali lege timuer̃. Et cũ uen¬
turũ mediatorẽ credent: studuer̃¬
sũ mõꝑe. mortificatis uoluptatibꝰ
etiã quȩ scripto non accȩ̃ꝑant p̾ce¬
pta seruare. Tempꝰ itaq illud qđ
iuxta mundi initiũ mortuos huic
scło patres nr̃os ꝓtulit: quasi abor¬
tiui uterus fuit. Ibi nanq abel:
qui occidenti se fr̃i restitisse non le-¬
git᷑. Ibi enoch. qui talem se exhi¬

Expanded text:
repraesentet, sanctus vir infra supraque oculos repraesentet, sanctus vir infra supraque oculos aperit, et non solum ventura conspicit, sed etiam transacta ad memoriam reducit. Nam protinus adjungit: CAPUTplenum tempus oritur, exstinctum protinus occultatur. Quos ergo sanctus vir alios abortivos vocat, cum quibus se quiescere potuisse considerat, nisi electos quosque, qui ab ipso mundi primordio ante redemptionis tempus exorti sunt, et tamen huic mundo semetipsos mortificare curaverunt? Qui conscriptae legis tabulas non habentes, quasi ab utero mortui sunt, quia auctorem suum naturali lege timuerunt; et cum venturum Mediatorem crederent, studuermortificandis voluptatibus, etiam quae scripto non acceperant praecepta servare. Tempus itaque illud, quod juxta mundi initium mortuos huic saeculo patres nostros protulit, quasi abortivi uterus fuit. Ibi namque Abel, qui occidenti se fratri restitisse non legitur . Ibi Enoch, qui talem se exhi
Abbreviated transcription (Latin):
consulibus terrȩ. qui ȩdificant sibi
solitudines: aut cũ pͥncipibus qui
possident aurũ. & replent domos
suas argento. Quia enĩ si parentẽ
pͥmũ nulla peccati putredo corrũ¬
per&. nequaquã ex se filios gehen¬
nȩ generar& ⁊ sed hi qui nc̃ ꝑ redep.¬
tionẽ saluandi sunt. soli ab illo ele.¬
cti nascerent᷑. eosdem electos aspiciat:
atq cũ eis quomͦ quiescere potuisse.
intendat. Uideat scõs apłos sic susce¬
ptã eccłam regere: ut eis p̃dicationis
uerbo non desinant consultũ p̾bere:
eosq reges & consules appellae. Nide¬
at post hos. in eoꝵ loco rectores ex¬
urgere. qui & sapient̾ uiuendo au-¬
rũ possideant. & aliis recta p̾dican.¬
do. argento sacrȩ loquutionis eni.¬
tescant: eosq pͥncipes repletis consi¬
entiarũ domibus. auro. & argento
diuites mẽmor&. Sed quia aliquan¬
do ꝓpħico spui nequaquã sufficit.
ut uentura p̾uideat᷑: nisi cordi pro¬
phetantis etiã p̃terita. & antiqua

Expanded text:
e qui aedificant sibi solitudines, aut cum principibus qui possident aurum, et replent domos suas argento. Quia enim si parentem primum nulla peccati putredo corrumperet, nequaquam ex se filios gehennae generaret; sed hi qui nunc per redemptionem salvandi sunt, soli ab illo electi nascerentur, eosdem electos aspiciat, atque cum eis quomodo quiescere potuisset intendat. Videat sanctos apostolos sic susceptam Ecclesiam regere, ut ei praedicationis verbo non desinant consultum praebere, eosque reges et consules appellet. Videat post hos in eorum loco rectores exsurgere, 132 qui et sapienter vivendo aurum possideant, et aliis recta praedicando, argento sacrae locutionis enitescant, eosque principes repletis conscientiarum domibus auro et argento divites memoret. Sed quia aliquando prophetico spiritui nequaquam sufficit ut ventura praevideat, nisi cordi prophetantis etiam praeterita et antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. diues qͥ apud inferos torquet᷑
in sinu abrahȩ lazarũ requiesce.
re contemplat᷑: qui ꝓfecto si ad¬
huc in imis non essent: hos ille in
nr̃ȩ debito occũbens. inferna pene¬
trat: ut suos qui ei inheserant. ad
celos reduicat. Sed quo nẽ homo
redemptus ascendit: illuc ꝓfecto
si peccare noluiss&. etiã sine redẽ¬
ptione ꝑtinger&. Considẽt ergo
uir sanctus quia si ñ peccasse. illic
etiã non redemptus ascendẽt. ad
scĩ p̃dicatores ȩccłȩ: qui & cõmissos
sibi recte disponere: & sua bene rege¬
re corpora sciunt: qui dũ desidioꝵ
in se motus temperant: suꝑ subiec¬
tas cogitationes. lege uirtutis reg-¬
nant. Qui bene etiã terrȩ consules
uocant᷑. Reges enĩ sunt. qͥa sibi m&¬
ipsis p̾sident: terrȩ autẽ consules:
quia extinctis peccatoribus. uitae
consultũ p̃bent. Reges sunt: quia
sem& ipsos regere sciunt: terrȩ st̃
consules: quia t̾renas mentes ꝑ exhor¬

Expanded text:
nium, dives qui apud inferos torquetur, nium, dives qui apud inferos torquetur, in sinu Abrahae requiescere Lazarum contemplatur . Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos ille in o nostrae culpae debito occumbens, inferna penetrat; ut suos, qui ei inhaeserant, ad coelestia reducat. Sed quo nunc homo redemptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset, etiam sine redemptione pertingeret. Consideret ergo vir sanctus quia si non peccasset, illuc etiam non redemptus ascenderet, ad sancti praedicatores res Ecclesiae, qui et commissos sibi recte disponere, et sua bene regere corpora sciunt; qui dum desideriorum in se motus temperant, super subjectis cogitationibus lege virtutis regnant. Qui bene etiam terrae consules vocantur. Reges enim sunt, quia sibimetipsis praesident; terrae autem consules, quia exstinctis peccatoribus vitae consultum praebent. Reges sunt, quia semetipsos regere sciunt; terrae sunt consules, quia terrenas mentes per exhor
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt: quia cuncta ꝑ p̾sens ui.¬
d& : potest futuros p̾dicatores ȩccłȩ
in p̃sentia sp̃c̃ contemplari: qͥ pꝰqͣm
de corporibus transeunt. nequaquã
ꝑ morarũ spacia. sicut antiqͥ patreᷤᷤ
a celestis patriȩ ꝑceptione diffe-¬
runt᷑. Mex qͥppe ut a carnis colli¬
gatione exeunt: in celesti sede re¬
quiescunt: paulo attestante qͥ
ait. Scimꝰ qm̃ si terrestris domus
nr̃a huiꝰ habitationis dissoluat᷑: qđ¬
ȩdificationẽ ex dõ habemus. domĩt
non manufactã. ȩternã in cęlis. Pri
autẽ quã redemptor nr̃. morte sua
humani generis penã soluer&: eos
etiã qui cęlestis patriȩ uias sectati
sunt. post egressum carnis. infer-¬
ni claustra tenuerunt: ñ ut pęna
quasi peccatores plecter&: sed ut
eos in locis remotioribꝰ qͥescentes
qͥa necdũ int̾cessio mediatoris adie¬
nerat: ab ingressu regni. reatus pͥ-¬
mȩ culpe ꝓhiber&. Unde iuxta
eiusdem redemptoris nr̃i testimo¬

Expanded text:
veniunt, quia cuncta per praesens viveniunt, quia cuncta per praesens videt, potest futuros praedicatores Ecclesiae in praesentia spiritus contemplari, qui postquam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, Paulo attestante, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatedificationem ex Deo habemus domum non manufactam, aeternam in coelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt: 128 non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimo
Abbreviated transcription (Latin):
officiis sc̃oꝵ spũum. nequaquam
potestates sũmȩ minimas dispõne¬
rent: nullomͦ hoc qđ homini dice¬
gͥ cunctoꝵ conditor omĩa ꝑ sem&¬
ipsũ ten&ꝰ & tam̃ ad distinguen¬
dum pulchrȩ uniuersitatis ordi¬
nẽ. alia aliis dispensantibus re¬
git: non immerito reges. ange¬
loꝵ sp̃c accipimꝰ: qui quo auctori
om̃iũ familiariꝰ seruiunt: eo sub¬
iecta potiꝰ regunt. Cũ regibus gͦ
dormir&: qͥa nimirũ iam cũ anꝰ¬
gelis homo quiescer&: si ꝑsuaso.¬
ris linguã sequi noluiss&. Qui
bene etiã consules uocant᷑: quia
spũali rei publicȩ consulunt. dũ
nos sibi ad regnũ socios iungus:
Bene consules uocant᷑: quia dum
ipsis nunciantibus uoluntatẽ con¬
ditoris agnoscimꝰ: in eis ꝓculdubie
consultũ ab hac angustia nr̃ȩ tri¬
bulationis inuenimus. Sed quia¬
beatus iob scẽ ęt̾nitatis spu imple.¬
tur: & fuisse. uel futurũ. ẽẽ. ȩt̾ni¬
tas non hab&. cui nimirũ nec p̃te¬
rita transeunt. nec quȩ futura sus

Expanded text:
officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullomodo hoc, quod homini diceia cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit; non immerito reges angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia nostrae tribulationis invenimus.  atis spiritu impletur, et fuisse, vel futurum esse aeternitas non habet, cui nimirum, nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si dicat. Utinã ad exteriorem
delectationẽ exiens. quo interiori
lumine pͥuabar agnouissem: & sal¬
tem in ipsa delectatione occũbe¬
rẽ:. ne ꝑ consensum mors acriꝰ pu¬
nir&. Cur exceptus genibus: Ac
si dicat. Utinã minime me consen¬
sus subiectis prauitati sensibꝰ exce.¬
pissae: ne ipsa me consensio. ad
audaciã deteriꝰ raper&. Cur lac¬
tatus uberibus: Ac si dicat. Utinã
blandiri mͥ saltem post mala ꝑpe¬
trata noluissem: ne tantõ me nequiꝰ
culpȩ astringerẽ: quantõ me in il¬
la molliꝰ fouerem. His itaq repre¬
hensionũ suarũ uocibꝰ: in paren¬
te pͥmo se peccasse redarguit. S
si ad erumpnã huiꝰ exilii nequaꝗͣ
homo peccando descendet: dicat
qua ꝑfrui quiete potuissoe. Se.¬

Expanded text:
Ac si dicat: Utinam ad exteriorem Ac si dicat: Utinam ad exteriorem delectationem exiens, quod interiore lumine privabar agnovissem; et saltem in ipsa delectatione occumberem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qui peccantẽ laudibus ꝓsequun¬
tur: extinctũ. sub uerboꝵ suoꝵ ag¬
gere abscondunt. Erat autẽ & lara.¬
rus mortuus: sed tam̃ non a mortuᷤ
sepultus. Fideles qͥppe illũ mulie¬
res obruerant: quȩ & eius mortem
uiuificatori nunciabant. Unde &
cato animus morit᷑: citius ad uitã
reducit᷑: si suꝑ hunc sollicitȩ cogita.
non int̾cipit: sed hanc deteriꝰ desꝑi¬
tio configit: quȩ dũ omnẽ spem ue¬
niȩ funditus interimit: erroris la-¬
cte animã uberiꝰ nutrit. Considet
gͥ sẽs uir post primã culpã qͣnta
deterius homo mala cõmisit: pꝰqͣm
paracdhysũ pdidit. usq ad qͣnta huiꝰ¬
exilii p̃rupta descendit: & dicat:
Quare non in uulua mortuuᷤᷤ sũ:
Ia. ẽ. cũ serpentis suggestio me¬
peccatorẽ conciper&e ⁊ tc̃ utinã quȩ
me mors sequeret᷑ agnouissem: ne
usq ad delectationem suggestio
raper&: & morti artiꝰ ligara&e. E¬
gressus ex utero. non statim perii:

Expanded text:
Sed qui peccantem laudibus prosequunSed qui peccantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat autem et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus. Fideles quippe mulieres illum obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde etcato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitatinon intercipit, sed hanc deterior desperatio configit, quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam uberius nutrit.  Vets vir, post primam culpam quanta deterius homo mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujuexsilii praerupta descendiQuare non in vulva mortuus sum? id est, cum serpentis suggestio peccatorem me conciperet, tunc utinam quae me mors sequeretur agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et morti arctius ligaret. Egressus ex utero non statim perii?
Abbreviated transcription (Latin):
de & redemptor nr puellã in domoꝰ
iuuene̾ extra port̾a: in sepulchro au¬
tẽ lazarũ suscitat. Adhuc qͥppe in
domo mortuus iac&e: qͥ latet in
peccato.Iam quasi extra portã edii¬
cit᷑: cuiꝰ iniquitas. usq ad inuere¬
cundiam publice ꝑpetrationis a¬
ꝑit᷑. Sepulturȩ uͦ aggere p̃mit᷑:
qui in ꝑpetratione nequiciȩ. etiã
usu consuetudinis gͣuat᷑. Sed hos
ad uitã miseratus reuocat: qͥa ple¬
rũq diuina gr̃a non solũ in occul¬
tis. sed etiã in aꝑtis iniqͥtatibꝰ mor¬
tuos. & mole prauȩ consuetudinis
pressos. respectus sui lumine illus¬
trat. Quartũ uͦ mortuũ redemptor
nr̃ nunciante discipulo agnoscit.
nec tam̃ suscitat: quia ualde difficile
.ẽ. ut is quẽ post usum malȩ consu¬
etudinis etiã adulantiũ linguȩ ex¬
cipiunt: a mentis suȩ morte reuoce¬
tur. De quo & bene dr̃. Sine mortu¬
os. sepeliant mortuos suos. Mortui
enĩ mortuũ sepeliunt: cũ peccatoreᷤ
peccatorẽ fauoribus p̃munt. Quid

Expanded text:
d redemptor noster puellam in domo, iuvenem extra portam, in sepulchro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo / mortuus iacet, qui latet in peccato. Iam quasi extra portam educitur, cuius iniquitas usque ad inverecundiam publice perpetrationis aperitur. Sepulturę vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitię etiam usu consuetmiseratus revocat, quia plerumque divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine illustrat. Quartum vero mortuum Redemptor noster nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat, quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentis suae morte revocetur. De quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuos sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
der&. & prauis me usibus sustinens
fouerae: Cur lactatus uberibus:
Id . ẽ. postquã in consuetudinẽ cul¬
pȩ ueni: cur me ad atrociorẽ neqͥ¬
ciã. uel falsȩ spei fiducia. uel lacte
miserȩ desꝑationis enutriui: Cũ e¬
nĩ culpa inusũ ueneritꝰ ei iã animꝰ. etiã
si appetat debiliꝰ resistit: quia quot
uicibus prauȩ frequentationis as¬
tringit᷑: quasi tot uinculis ad m̃
mus cũ solui ñ ual&ꝰ ad quȩdã se
solatia falsȩ consolationis inclinet:
quatinꝰ uenturũ iudicẽ tantȩ sibi
miscdĩȩ spondeat: ut eos etiã quos
arguendos inuenerit. pęnitus non
occidat. Cui rei hoc deteriꝰ accidit.
qđ ei multoꝵ similiũ lingua con¬
sentit: cũ multi etiã male gesta lau-¬
dibus exaggerant. Unde fit: ut in.¬
cessant᷑ crescat culpa fauoribus nutri¬
ta. Curari autẽ uulnus negligitur:
quod dignũ p̃mio laudis uidetur:
Unde bene ꝑ salomonẽ dr̃. fili mi.
si te lactauerint peccatores: ne ad¬

Expanded text:
deret, et pravis me usibus sustinens deret, et pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam vel falsae spei fiducia, vel lacte miserae desperationis enutrivi? Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad menmus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde bene per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne ac
Abbreviated transcription (Latin):
firmat᷑ ut uigeat. Cur lactatꝰ ube¬
ribus: Quia dũ ꝓdire culpa in u¬
sũ ceꝑit: nimiruͦ se. uel falsa spe di¬
uinȩ miscdĩȩ. uel aꝑta miseria des¬
perationis pascit: ut eo nequaquã
ad correctionẽ redeat: quo uel fa-¬
ctorẽ suũ piũ sibi inordinate simu¬
lat: uel hoc qđ fecit in ordinate for¬
midat. Beatus gͥ uir humani gene¬
ris lapsum aspiciat: & quibꝰ p̃cipitiiᷤᷤ
mersum sit in fõueã iniquitatis in¬
tendat dicens. Quare ñ in uulua mor¬
tuus sũ : Id . ẽ in ipsa occulta ꝑpetͣ.¬
tione peccati. cura carnis uita mor¬
tificare me nolui: Egressus ex utero
non stat̾i perii: Id. ẽ postquã ad
aꝑtã iniquitatẽ exii: cur me tunc
saltẽ ꝑditũ non cognoui: Perisset
quippe in suo iudicio: si se ꝑditũ
cognouiss&. Quare exceptꝰ genibꝰ:
Id. ẽ. etiã post aptã culpã. cuir me
in illa adhuc etiã consuetudo suscȩ¬
pit: ut ualentiorẽ ad neqͥcias red¬

Expanded text:
firmatur ut vigeat. Cur lactatus ubefirmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericordiae, vel aperta miseria desperationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perii? id est, postquam ad apertam 125 iniquitatem exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Perisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptus genibus? id est, etiam post apertam culpam, cur me in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequitias red
Abbreviated transcription (Latin):
timens tumebat. Cum enĩ ex pec¬
cato p̃sens pęna mȩtuit᷑: & amissa
dei facies non amat᷑: timor ex tu¬
more. ẽ. non ex humilitate. Suꝑ¬
bit qͥppe: qͥ peccatũ si liceat ñ pu¬
modis quattuor. culpa ut in corde
Quare non in uulua mortuus sũ:
Uulua qͥppe peccantis. ẽ hominis
culpa latens: quȩ occulte peccatorẽ
concipitꝰ & reatũ suũ adhuc in te¬
nebris abscondit. Egressus ex utero
non stat̾i perii: Auulua ex utero
exitur: cũ peccator. quȩ in occulto
cõmiserit: hȩc etiã in aꝑto cõmit¬
tere non erubescit. Quasi enĩ ab
occultationis suȩ uulua ꝓcesserañs:
de quibꝰ ꝓpħa dicebat. Q peccatũ
suũ quasi sõdoma p̾dicauer̃: nec ab
sconder̃. Quare exceptus genibus:
Quia nimirũ peccator. cũ ĩa de
iniquitate sua ñ confundit᷑: in
iniquitate eadem. etiã ãminiculis
pessimȩ consuetudinis roboratur:
Quasi genibus peccator fouet᷑ ut
crescat: dũ culpa consuetudinibus

Expanded text:
timens tumebat. Cum enim ex pectimens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat non pumodis Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma r: Quare exceptus genibus? Quia nimirum cum peccator jam de iniquitate sua non confunditur, iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur, ut crescat, dum culpa consuet
Abbreviated transcription (Latin):
lingua malȩ suggestionis. S pec-¬
cator in uulua moreret᷑: si moritu¬
rũ se homo in ipsa suggestione co-¬
gnoscer&. Qui tam̃ ex utero egres.¬
sus.ẽ: quia postquã eum in pecca-
to suggerens lingua concepit: fo-¬
ras mox etiã delectatio rapuit.
Post egressionẽ uͦ exceptus. ẽ. genibꝰ:
qͥa cũ ad delectationẽ carnis ꝓdiit:
nimirũ culpã ꝑ consensione̾ sp̃s
subiectis cunctis sensibus. quasi sup¬
positis genibus consũmauit. S ge¬
nibus exceptus: etiã uberibꝰ. ẽ. la¬
ctatus. In consensu enĩ culpȩ addi¬
ctis spũi sensibus. multa casse fidii¬
ciȩ argumenta subsequuta sunt:
quȩ natam in peccato animã. uiru¬
lento lacte nutrier᷑: & ne aspera
blandis excusationibꝰ fouer̃. Unde
& pͥm̾ homo post culpã audacior.
extitit dicens. Mulier quã dedisti
di. Qui qͥdem ꝑ timorem sem& ip¬
sum absconsiirus fũgerat.: sed tam̃
requisitus innotuit. quantũ etiam

Expanded text:
lingua malae suggestionis, sed peclingua malae suggestionis, sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret, qui tamen ex utero egressus est, quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus, quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus subjectus cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addicitur spiritus sensibus, multa causa fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam virulento lacte nutrierunt; et ne aspera blandis hanc excusationibus foverunt. Unde et primus homo post culpam audacior exstitit, dicens: Mulier, quam dedisti di . Qui quidem per timorem semsum absconsurus fugerat, sed tamen requisitus innotuit, quantum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
se delectationi substernit. Assensum
uͦ adam mulieri p̃positus p̾buit:
quia dum caro in delectationẽ ra-¬
pit᷑: etiã a sua rectitudine sp̃c infir¬
matus. inclinat᷑ E requisitus adã
confiteri culpã noluit: qͥa uideliae
spc̃ quo peccando a ueritate disiun¬
git᷑: eo in ruinȩ suȩ audacia. neqͥus
obdurat᷑. Hi̾dem etiã quat cuor mo¬
dis peccatũ consũmat᷑ in opere. Priꝰ
nanq latens culpa agit᷑: postinodũ
uͦi etiã ante oculos hominũ. sine con¬
fusione reatus aꝑit᷑. dehinc & in con¬
suetudinẽ ducit᷑: ad extremũ quaꝵ
uel falsȩ spei seductionibus. uel ob¬
stinatione miserȩ desꝑationis enu¬
tritur. Hos itaq peccati modos qͥ
uel in corde latent fiunt. uel pa.¬
in quot peccatoꝵ gradibus sit la.¬
psum. deplorat dicens. Quare ñ
in uulua mortuus sum: Egressus
ex utero. ñ statim ꝑii: Cur exceptꝰ
genibus: Cur lactatꝰ uberibꝰ: Pri-¬
ma enĩ uulua conceptionis: fuit

Expanded text:
se delectationi substernit. Assensum se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit; quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confiteri noluit culpam, quia videlicespiritus quo peccando a veritate disjungitur, eo in ruinae suae audacia nequius obduratur. Iisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque pvel in corde latenter fiunt, vel pain quot peccatorum gradibus sit lapsum, deplorat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum, egressus ex utero non statim perii? Cur exceptus genibus? lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
hab& testẽ suȩ fortitudinis: intꝰ
pensanda sunt eius ponda loquu¬
tionis. Quat tuor quippe modis
peccatũ ꝑpetrat᷑ in corde: qͣttuor
consũmat᷑ in oꝑe. In corde: sug¬
gestione: delectatione: consensu:
&& defensionis audacia. ꝑpetratur
Fit enĩ suggestio ꝑ aduersariũ: de¬
lectatio ꝑ carne̾: consensus ꝑ sp̃m:
defensionis audacia ꝑ elationem
Culpa enĩ quȩ terrere mentẽ de¬
buit. extollit: & deiciendo eleuat:
sed grauiꝰ eleuando supplantat. Un¬
de & illã pͥmi hominis rectitudinẽ.
antiquus hostis his quat tuor ictibꝰ
fregit. Nam serpens suasit: eua de
lectata. ẽ: adam consensit: qui etiã
requisitus: confiteri culpã ꝑ auda¬
ciã noluit. Hoc uͦ in humano ge.¬
nere cotidie agit᷑: qđ actũ in pͥmo
parente nr̃i generis non ignorat᷑
Serpens suasit: quia occultus ho¬
stis mala cordibus hominũ latent̃
suggerit. Eua delectata. ẽ: qͥa car-¬
nalis sensus. ad uerba serpentis mox

Expanded text:
habet testem suae fortitudinis, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et deficiendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit. Nam serplectata est, et Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam, per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit; quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est; quia carnalis sensus, ad verba serpentis mox
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ dictũ. ẽ. non conclisit. dicit
apuit: & non abstulit. irrogauit:
Hȩc itaq nox. uidelic& culpa. o¬
stia uentris aperuit: qͥa concepto
ad peccatũ homini. desidia concu-¬
piscentiȩ reserauit. Ostia quippe
Intra in cubicula tua: claude os.
tia. Cubicula quippe ingredim᷑:
cũ secreta nr̃ȩ mentis intramus
Ostia autẽ claudimꝰ: cũ desideria
illicita cohercemꝰ. Hȩc itaq concu¬
piscentiȩ carnalis ostia.dũ consensus
nr̃ aperuit: ad innumera nos cor-
ruptionis mala ꝑtrax̃. Unde etiã
nc̃ sub mortalitatis pondẽ gemimꝰ:
quãuis ad hoc arbitrio nr̃o uene¬¬
rimꝰ: quia & iudicii sic iusticia exi-¬
git: ut quod sponte fȩcimꝰ inuiti
uulua mortuus sũ: Egressꝰ ex ittero.
ñ stat̾i perii: Cur exceptꝰ genibus:
Cur lactatus uberibus: Absit a
scientia preditus: tanta int̾ni iudi¬
cis attestatione laudatꝰ: ab ortiuu
se opt& interisse. Sed qͥa sic̃ etiã
ꝑ remunerationẽ cognoscit᷑: intꝰ

Expanded text:
s dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Ostia quippe Intra in cubicula tua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inviti vulva mortuus sum? Egressus ex utero, non statim perii? Cur exceptus genibus? Cur lactatus uberibus? . Absit enim scientia praeditus, tanta interim judicis attestatione laudatus, abortiyum se optet interiisse, sed sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ qđ subigere non possumus.
ad usum nr̃ȩ u̾tilitatis. humilit̾
retorquemꝰ: ut eo de se mens. &
in sũmis uilia sentiat: quo suis ui¬
ribus etiã parua quȩ ap̃petit ñ
expugnat. Unde bene rursũ ser¬
ptũ est. Hȩ sunt gentes quas dis
dereliquit: ut erudir& in eis is¬
rahelem. Ad hoc nanq quȩdam
minima uicia nr̃a retinent᷑. ut
sese nr̃a intentio sollicita in cer¬
tamine semꝑ exerceat: & eo de
uictoria non suꝑbiat: qͦ uiuere
in se hostes conspicit. a qͥbꝰ adhuc
uinci formidat. Isrł uͦ reseruatis gen¬
tibus erudit᷑: quando in qͥbusdã
minimis uiciis. elatio uirtutis nr̃ȩ
compͥmit᷑ & in paruis sibi resis¬

Expanded text:
vitium, quod subigere non possumus, vitium, quod subigere non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus; ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sese nostra intentio sollicitam in certamine semper exerceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comp
Abbreviated transcription (Latin):
quando & hi qui magnis iã uir¬
tutibus splendent. adhuc de ob¬
scuritate culpȩ aliqͥd renitentes
sustinent: ut & iam magna uite
claritate liceant: & tam̃ adhuc
noctis reliquias nolentes tͣhant:
ut mens ꝓficiens. ad uircutẽ iu¬
sticiȩ. sua melius infirmitate robo¬
retur : & inde uerius in bonis lu¬
ceat: unde eam etiã nolentẽ. par-¬
ua rep̾hensibilia humilit̾ obscii¬
populo. ꝑcepta reꝓmissionis t̾ra
par tiretur: ephraim tribui.
chananeus gentilis populus non
occisus. factus tributarius dicit᷑
sicut scriptũ. ẽ Habitauit chana¬
neus in medio ephraim tributariꝰ¬
Quid enĩ chananeus. gentilis uide¬
lic& populus: nisi uiciũ signat:
Et sepe in magnis uirtutibus t̾rã
reꝓmissionis in gredim᷑: quia spe
inͣtima de ȩt̾nitate roboram᷑: sed
dũ inter acta sullimia. uicia q̃dã
parua retinẽmꝰ: quasi chananeũ
uiuere in terra nr̃a concedimꝰ: qͥ
tam̃ tributariꝰ efficit᷑: qͥa hoc ipsũ

Expanded text:
quando et hi qui magnis jam virquando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis reut mens proficiens ad virtutem justitiae sua melius infirmitate roboretur, et inde verius in bonis luceat unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscupopulo percepta repromissionis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus, sed factus tributarius dicitur, sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius . Quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium signat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chananaeum vivere in terra nostra concedimus. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sticia. & timore. & prepara ani¬
mã tuã ad temptationẽ. Quiꝰqͥs
enĩ accingi in diuino seruitio
ꝓperat. quid aliud quã se contͣ
antiqui aduersarii certam̃ pa.¬
ratꝰ: ut liber in certamine. ictꝰ
suscipiat. qui quietus sub tyran¬
nide. in captiuitate seruiebat: S
in eo ipso qđ mens contra hostẽ
accingit᷑. quo alia uicia subigit.
aliis reluctat᷑: aliquando de cul¬
pa aliqͥd qđ tam̃ non ualde noce¬
at. remanere ꝑmiccit᷑. Et sepe
mens quȩ aduersa multa & for¬
tia suꝑat: unũ in se & fortasse mi.¬
nimũ. quãuis magna intentione
inuigil& non expugnat. Quod
nimirũ diuina dispensatione agi¬
tur: ne ex om̃i parte uirtutibꝰ
splendens. in elationẽ subleuet᷑:
ut dum in se paruũ qͥd rep̃hensi-¬
bile uid&. sed tam̃ hoc subige¬
re non ual&: nequaquã sibi. sed
auctori uictoriã tribuat: in his
quȩ subigere fortit̾ ual&. Unde¬
pe huiꝰ noctis caligine tenebrant᷑:

Expanded text:
stitia 121 et timore, et praepara anistitia 121 et timore, et praepara animam tuaenim accingi in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet. Sehujus noctis caligine tenebrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
insensibilitatis pristinȩ. igne sc̃i a¬
moris accendit: cũ libertatis inge¬
nitȩ meminitꝰ & teneri ab hoste
seruus erubescit: quia idem hostis
se considerat despici: quia uias dei
uid& apprehendi: dol& contra se.
captũ reniti: & mox zelo accendi¬
tur : mox ad certam̃ mouet᷑: mox
ad temptationes innumeras contͣ
rebellantẽ mentẽ se excitat: atq
in om̃i arte lacerationis instigat
ut temptationũ iacula intorquen¬
do. confodiat cor. qđ dudũ qͥeto
iure possidebat. Quasi dormiebat
qͥppe. dũ sopitus in prauo corde
quiescerae: sed excitat᷑ in ꝓuocatio¬
ne certaminis: cũ ius amiserit ꝑ-¬
uersȩ dominationis. Huic gͦ nocti
maledicant qui parati sunt susci-¬
tare leuiathan: id. ẽ. hi se contra
peccatũ fortit᷑ iudicio districtionis
erigant: qui in suas temptationes
excitare antiquũ aduersariũ ñ
formidant. Scriptũ nãq ẽ. Fili ac¬
cedens ad seruitutẽ dei: sta in iu.¬

Expanded text:
insensibilitatis pristinae igne sancti ainsensibilitatis pristinae igne sancti amoris accendit; cum libertatis ingenitae meminit, et teneri ab hoste servus erubescit, quia isdem hostis se considerat despici, quia vias Dei videt apprehendi, dolet contra se captum reniti, et mox zelo accenditur, mox ad certamen movetur, mox ad tentationes innumeras contra rebellantem mentem se excitat, atque in omni arte lacerationis instigat, ut tentationum jacula intorquendo confodiat cor, quod dudum quieto jure possidebat. Quasi dormiebat quippe, dum sopitus in pravo corde quiesceret: sed excitatur in provocatione certaminis, cum jus amiserit perversae dominationis. Huic ergo nocti maledicant, qui parati sunt suscitare Leviathan: id est, hi se contra peccatum fortiter judicio districtionis erigant, qui in suis tentationibus excitare antiquum adversarium non formidant. Scriptum namque est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in ju
Abbreviated transcription (Latin):
nulla delectatione rapiunt᷑. Nam
quos adhuc noxia alia delectant:
falsum. ẽ. quod cernit᷑. qͥa ꝑpetͣ¬
ta alia deplorant. Si autẽ ut supͣ
dictũ. ẽ. diem. suggestionẽ callidã
antiqui hostis accipimꝰ: illi male-¬
dicere noctẽ intelligendi st̃. qͥ ma-
ledicunt diei: quia scilic& illi trans¬
actas culpas puniunt uere: qui
maligni seductoris insidias. in ip¬
sa blanda suggestione dep̾henduNs
suscitare leuiathan. Om̃s enĩ qͥ ea
quȩ mundi sunt mente calcant. &
ea quȩ dei sunt plena intentione.
desiderant: leu iathan contra se sus¬
citant: qͥa eius maliciã. instigatione
suȩ conuersationis inflãmant. flã
qͥ eius uoluntati subiecti sunt. qͣsi
quieto ab illo iure possidentur:
& suꝑbus eoꝵ rex. quasi quadam
securitate ꝑfruit᷑ : dum eoꝵ cordibꝰ
inconcussa potestate dominatur
Sed cũ uniꝰcuiusq sp̃c ad conditoris
sui desiderium recalescit: cũ torpo¬
rem negligentiȩ deserit: & frigus

Expanded text:
nulla delectatione rapiuntur. Nam nulla delectatione rapiuntur. Nam quos adhuc noxia alia delectant, falsum est quod cernitur, quia perpetrata alia deplorant. Si autem, ut supra dictum est, suggestionem callidam antiqui hostis accipimus, illi maledicere noctem intelligendi sunt, qui diei maledicunt; quia scilicactas culpas vere puniunt, qui maligni seductoris insidias in ipsa blanda suggestione deprehendunt. suscitare Leviathan. - Leviaquae mundi sunt mente calcant, et ea quae Dei sunt plena intentione desiderant, Leviathan contra se suscitant, quia ejus malitiam instigatione suae conversationis inflammant. Nam qui ejus voluntati subjecti sunt, quasi quieto ab illo jure possidentur, et superbus eorum rex quasi quadam securitate perfruitur, dum eorum cordibus inconcussa potestate dominatur. Sed cum uniuscujusque spiritus ad conditoris sui desiderium recalescit, cum torporem negligentiae deserit, et frigus
Abbreviated transcription (Latin):
la solitaria: nec laude digna. Ac
si aperte exor& dicens. Culpa
quã fȩcimꝰ sola remaneat: nedum
laudat᷑ & defenditur: in conspe-
eni nos iudicis multipliciꝰ astrin¬
gat. Peccare qͥdem ñ debuimꝰ: sed
utinã alia non coniungentes. ea
quȩ fȩcimꝰ sola deseramus. Sed int̾¬
hȩc sciendũ. ẽ. quia ille culpã suã
ueracit̾ insequit᷑: qui iam ad amo¬
re p̃sentis scłi nullo appetitu ꝓs¬
peritatis instigat᷑: qui huiꝰ mun¬
di blandimenta. quã sint fraudu¬
lnta considerat: fauoresq eiꝰ. quasi
quascdlam ꝑsequutiones pensat. Un-¬
Illi huiꝰ noctis tenebras uere pęni¬
tendo feriant: qui iam lucẽ ꝓspe¬
ritatis scłi despicientes calcant:
Si enĩ diem lȩticiã delectationis
accipimꝰ: recte de hac nocte dicit᷑.
maledicant ei qui maledicunt diei:
qͥa nimirũ illi ueracit᷑ mala tͣnsac¬
ta. ꝑ animaduersionẽ pęnitentię
corrigunt: qui iã ad bona fallentia

Expanded text:
la solitaria, nec laude digna. Ac la solitaria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in conspectu nos nostri judicis multiplicius astringat. Peccare quidem non debuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae fecimus sola deseramus. 40. haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque ejus quasi quasdam persecutiones pensat. UnIlli hujus noctis tenebras vere poenitendo feriant, qui jam lucem prosperitatis saeculi despicientes calcant. Si enim diem laetitiam delectationis accipimus, recte de hac nocte dicitur: Maledicant ei qui maledicunt diei; quia nimirum illi veraciter mala transacta per animadversionem poenitentiae corrigunt, qui jam ad bona fallentia
Abbreviated transcription (Latin):
digna. Sunt ñnulli qͥ ñ solũ neqͦ.¬
quã deflent qđ faciunt: sed etiã
laudare & defendere ñ desistunt.
Et nimirũ cũ defendit᷑: culpa
geminat᷑. Contra qđ recte ꝑquen¬
dam dr̃. Peccasti: ne adicias iterũ
Peccatũ qͥppe peccato adicit: qui
male gesta etiã defendit. & noctẽ
solitariã non relinqͥt: qui culpȩ
suȩ tenebris. etiã patrociniũ defen¬
sionis adiungit. Hinc. ẽ. quod
pͥmus homo de erroris sui nocte
reqͥsitus. eandem noctẽ. ẽẽ. solitariã
noluit: qͥa dum requisitione ad
pęnitentiã uocaret᷑: ei adminicula
excusationis adiunxit. dicens. Mui¬
lier. quã dedisti mͥ sociã. dedit mͥ
de ligno. & comedi: scilic& exces¬
sus sui uiciũ. in auctorẽ latenter
intorquens. Ac si dicer&. Tu oc¬
casionẽ delinquendi p̃buisti: qui
mulierẽ dedisti. Hinc. ẽ. qđ huiꝰ
erroris ramꝰ in humano genere¬
ex ila ñc usq radice ꝓtrahit᷑: ut
quod male agit᷑. adhuc etiã de-¬
fendat᷑. Dicatur ergo. Sit nox il¬

Expanded text:
Sunt nonnulli, qui non solum nequaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit. Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei adminicula excusationis adjunxit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi ; scilicet excessus sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genereex illa nunc usque radice 120 protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox il
Abbreviated transcription (Latin):
putat᷑: omne qđ egimꝰ. ex pͣuitatis
nr̃ȩ ȩstimatione confundit᷑: &e di¬
es uirtiitũ iam nͨ luce nt: si hos
in conspectu tuo annumerata nr̃e
noctis tenebrosa confiisio obseu
inqͥsiti nolumꝰ: magnopere nunc
curandum. ẽ. ut nos in eiꝰ discussi¬
one uigilemꝰ: ne quȩ lib& nobis
culpa impunita remaneat: ne mens
ꝑuersa. quod fecit defende audeat᷑.
& defendendo. nequiciȩ neqͥciã
adiungat. Unde & bene subdit᷑¬

Expanded text:
putatur, omne quod egimus, ex pravitatis putatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in conspectu tuo annum eratanostrae noctis tenebrosa confusio obscureinquisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne quaelibet nobis culpa impunita remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene subdit
Abbreviated transcription (Latin):
grinationis suȩ uita complet᷑. Tc̃
laboris sui remunerationẽ recipit:
cũ expleto hoc belli tempore. ad
patriã redit. Unde bene ꝑ ꝓpħam
nedicit᷑: cũ finito laboris tp̃r. uir¬
tutũ remuneratio confertur. Dies
tutes: menses autẽ. multiplicia fac¬
ta uirtutũ. Sed eoce cũ ꝑ fidiiciam
mens erigit᷑. ut sꝑet qđ ueniente iu¬
dice de uirtutibus remunerẽtur:
occurrẽ eius memoriȩ. etiã mala
quȩ gessit: & ualde formidat. ne
districtus iudex qui uenit ut uir¬
tutes remiiner&: etiã ea q̃ illicite
gesta sunt examinans. subtiliter
pens&: ne cũ annũ cõpl&: etiã no¬
ctẽ numer&. Dicat itaq de hac no¬
cte. dicat. Non computẽt᷑ in diebꝰ
anni: nec numeret᷑ in mensibus
Ac si districtũ iudicẽ exõr& di¬
cens. Cũ cõpleto scẽ eccłȩ tẽpore.
extremo te examini manifestas.
sic dona quȩ contulisti remiinera:
ut mala quȩ cõmisimꝰ ñ requiras
Si enĩ nox illa in diebus anni com¬

Expanded text:
grinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Propnedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies tutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo te examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni com
Abbreviated transcription (Latin):
illa itaq leticia sic tc̃ sine tedio
mala nr̃a conspicimꝰ: sicut nc̃ in
luce põsiti. sine ulla cordis caligi¬
ne. animo tenebras uidemꝰ: qͥa &¬
si obscurũ.ẽ. qđ mente cernimus.
de iudicio. ẽ. hoc luminis: ñ de
passione cecitatis. E in ęt̾num gͦ
laudem miscdĩȩ. largitori nr̃o re-¬
ferimꝰ: & nequaquã miseriȩ consci.¬
entia grauam᷑: quia dũ mala nr̃a
sine aliqͦ mentis malo respicimus:
& nũquã erit qđ corda laudan-¬
tiũ de transactis iniquitatibꝰ pol.¬
luat: & semꝑ erit. qđ hȩc ad laudẽ
liberatoris accendat. Quia gͦ int̾nȩ
lucis requies. sic in se magnos sulle¬
uat: ut tam̃ nec paruulos derelin-¬
quat: dicatur recte. Paruis & ma¬
gnus ibi sunt. Quia autẽ sic ibi
conuersi peccatõris animus. culpȩ
suȩ memoria tangit᷑: ut tamen
nulla eiusdem memoriȩ confusio¬
ne de pͥmat᷑: congrue subiungat᷑:
& seruus liber a dño suo Explic̃¬

Expanded text:
illa itaque laetitia sic tunc sine taedio illa itaque laetitia sic tunc sine taedio mala nostra conspicimus, sicut nunc in luce positi, sine ulla cordis caligine animo tenebras videmus; quia etsi obscurum est quod mente cernimus, de judicio est hoc luminis, non de passione caecitatis. Et in aeternum ergo laudem misericordiae largitori nostro referimus, et nequaquam miseriae conscientia gravamur; quia dum mala nostra sine aliquo mentis malo respicimus, et nunquam erit quod corda laudantium de transactis iniquitatibus polluat, et semper erit quod haec ad laudem liberatoris accendat. Quia ergo internae lucis requies sic in se magnos sublevat, ut tamen nec parvulos derelinquat, dicatur recte: Parvus et magnus ibi sunt. Quia autem sic ibi conversi peccatoris animus culpae suae memoria tangitur, ut tamen nulla ejusdem memoriae confusione deprimatur, congrue subjungitur: Et servus liber a domino suo. LI
Abbreviated transcription (Latin):
isse miserũ ignorat : E si miseriae
transactȩ non meminit: unde lar¬
gitati miscdĩȩ laudes reddit: Sed
rursum querendũ. ẽ. quomͦ electoꝵ
mens ꝑfecta. eẽ. in beatitudine po¬
terit: si hanc int̾ gaudia. memo¬
ria sui reatus tangit: Aut quomͦ¬
ꝑfectȩ lucis clarescit gła: quã re¬
ducta ad animũ obumbrat cul¬
pa : Sed sciendũ. ẽ. quia sic̃ sepe
nc̃ tristiũ lȩti reminiscim᷑: ita
nc̃ transactȩ neqͥciȩ sine lesione
nr̃ȩ beatitudinis recordam᷑. Ple¬
rũq enĩ incolumitatis tempore.
ad memoriã dolores p̃teritos sine
dolore reducimꝰ: & quo egros re¬
colimꝰ: eo nos incolumes plus ami¬
mus. Erit gͦ & in illa beatitudine.
culpe memoria: ñ quȩ mentẽ pol.¬
luat. sed quȩ nos leticiȩ altiꝰ astrin-¬
gat: ut dũ doloris sui animꝰ sine
dolore reminiscit᷑ & debitorẽ
se medico ueriꝰ intelligat: & eõma¬
gis acceptã salutẽ diligat: quode
molestia meminit qͥd euasit. In

Expanded text:
isse miserum ignorat? Et si miseriae isse miserum ignorat? Et si miseriae transactae non meminit, unde largitati misericordiae laudes reddit? Sed rursum quaerendum est, quomodo electorum mens perfecta esse in beatitudine poterit, si hanc inter gaudia memoria sui reatus tangit? Aut quomfectae lucis clarescit gloria, quam reducta ab animo obumbrat culpa? Sed sciendum est, quia sicut saepe nunc tristium laeti reminiscimur, ita tunc transactae nequitiae sine laesione nostrae beatitudinis recordamur. Plerumque enim incolumitatis tempore ad memoriam dolores praeteritos sine dolore reducimus; et quo aegros recolimus, eo nos incolumes plus amamus. Erit ergo et in illa beatitudine culpae memoria, non quae mentem polluat, sed quae nos arctius laetitiae astringat; ut dum doloris sui animus sine dolore reminiscitur, et debitorem se medico verius intelligat, et eo magis acceptam salutem diligat, quo de molestia meminit, quid evasit. In
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ transeat mȩtuit. et
plerũq culpam iã ueritas relaxat:
sed mens afflicta. adhuc de uenia
dũ ualde sibi. ẽ. sollicita trepidat:
Seruus gͦ hic iam fugit dnm. sed
liber non. ẽ : quia peccatũ suum
homo iã corrigendo. & penitendo
dẽserit: sedtam̃ adhuc districtum
iudicẽ de eius retributione perti¬
rit: ubi iam de peccati uenia dubi¬
etas non erit: ubi iam securã m̃tẽ
culpȩ suȩ memoria ñ addicit: ubi
non sub reatu animꝰ trepidat᷑. sed
de eiꝰ indulgentia libere exultat
Sed si nulla ibi homo peccati sui me¬
moria tañgit᷑: ereptũ se unde gra-¬
tulatur: Aut quomͦ largitori
grãs refert de uenia quã accȩpit:
si int̾ueniente obliuione tͣnsacte
nequiciȩ. eẽ. se pęnȩ debitorẽ ne¬
scit: Neq enĩ neglecte p̃tereundũ
.ẽ: qđ psalmista ait. Miscdias tuas
dnẽ in ȩt̾nũ cantabo. Quomͦ eni
dei miscdĩas in ȩt̾nũ cantat: si se fu¬

Expanded text:
poenitentiae transeat, metuit. Et poenitentiae transeat, metuit. Et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Servus ergo hic jam fugit dominum, sed liber non est, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertirit, ubi jam de peccati venia dubietas non erit, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non addicit, ubi non sub reatu animus tde ejus indulgentia libere exsultat. Sed si nulla ibi homo peccati sui memoria tangitur, ereptum se unde gratulatur? Aut quomodo largitori gratias refert de venia quam accepit, si interveniente oblivione transactae nequitiae, esse se poenae debitorem nescit? Neque enim neglecte praetereundum est quod Psalmista ait: Misericordias tuas, Domine, in aeternum cantabo . Quomodo enim Dei misericordias in aeternum cantat, si se fu