comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salui fierent. mittłt illis deus noz
operatorẽ s ipsã oꝑationẽ idest foz¬
tem erroris. ut credant mendacio.
qr mendax est ipse ⁊ pat̾ eiꝰ. Et si qͥ¬
dem antixp̃e de uirgine natꝰ esset
⁊ pͥmus uenisset in mundũ: pote¬
rant habere uidei excusationem:
⁊ dicere quod putauerint uerita¬
tem. ⁊ iecirco mendaciũ ꝓ uerita¬
te susceperint. Nune aũ ido uidi¬
candi st̃ ĩmo ꝓculdubio ꝯdẽpnan¬
di: quia xp̃o ueritate contẽpta
GNota uultu. fidei mͥ ardore
notissima es: ⁊ de extremis gal¬
liȩ finib in bethleemiticorure
latitantẽ ad respondendũ ꝓ uo¬
cas de sc̃arũ questiunculis sẽp¬
turarũ ꝑ hõiem dei. filiũ meum
apodemiũ cõmonitoriolũ diri-¬
gens: quasi uero ñ habeas in tua
ꝓuntia disertos uiros.⁊ in łe
ge dei ꝑfectos: nͥ forte exꝑimen¬
tũ nr̃i magis quã doctrinã fla¬
gitas. ⁊ uis scire quid de his q̃
ab aliis audisti. nos quoq senti¬

Expanded text:
salui fierent, mittit illis deus non salui fierent, mittit illis deus non operatorem, sed ipsam operationem, id est fontem erroris, ut credant mendacio, quia mendax est ipse et pater eius. et siquidem antichristus de uirgine natus esset et primus uenisset in mundum, poterant habere Iudaei excusationem et dicere, quod putauerint ueritatem et idcirco mendacium pro ueritate susceperint; nunc autem ideo iudicandi sunt, immo procul dubio condemnandi, quia Christo ueritate contempta Ignota uultu fidei mihi ardore notissima es. et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem ad respondendum prouocas de sanctarum quaestiunculis scripturarum per hominem dei filium meum Apodemium commonitoriolum dirigens, quasi uero non habeas in tua prouincia disertos uiros et in dei lege perfectos, nisi forte experimentum magis nostri quam doctrinam flagitas et uis scire, quid de his, quae ab aliis audisti, nos quoque senti
Abbreviated transcription (Latin):
thanȩ sunt oꝑa. Et sic̃ in xp̃o ple¬
nitudo diuinitatis fuit corpor al¬
ter: ita in antixp̃o omnes erunt
fortitudines. ⁊ signa atq ꝓdigia.
s uni̾isa mendacia. Quomodo eñi
signis dei quȩ oꝑabat᷑ ꝑ moysen.
magi suis resistebant mendaciis:⁊
uirga moysi deuorauit uirgas eoꝵ:
ita mendaciũ antixp̃i. xp̃i ueritaᷤᷤ
deuorabit. Seducentur autẽ eiꝰ m̃ẽ¬
dacio. qui ꝑditioni st̃ p̾parati. Et
terat cõmoueri. cur enĩ coneessit
deus om̃em eũ habere uirtutẽ. et
signa atq ꝓdigia ꝑ quȩ seducant᷑.
si fieri potest. etiã electi dei: soluti¬
one p̾uenit questionẽ. ⁊ quod oppo¬
ni pot̾at antequa opponat᷑ ab soluit.
Faciet ħ inquit om̃ia ñ sua uirtu¬
te. s concessione dei ꝓpt̾ uideos: ut
qui noluerunt caritatẽ recipere
mis scriptũ ẽ. ueritas de t̾ra orta
est. qͣui gͦ caritatẽ ⁊ ueritatẽ ñ re¬
ceperunt ut saluatore suscepto

Expanded text:
tanae sunt opera, et, sicut in Christo pletanae sunt opera, et, sicut in Christo plenitudo diuinitatis fuit corporaliter, ita et in antichristo omnes erunt fortitudines et signa atque prodigia, sed uniuersa mendacia. quomodo enim signis dei, quae operabatur per Moysen, magi suis resistebant mendaciis et uirga Moysi deuorauit uirgas eorum, ita mendacium antichristi Christi ueritas deuorabit; seducentur autem eius mendacio, qui perditioni sunt praeparati. et terat commoueri: cur enim concessit deus omnem eum habere uirtutem et signa atque prodigia, per quae seducantur, si fieri potest, etiam electi dei?\', solutione praeuenit quaestionem et, quod obponi poterat, antequam obponatur, absoluit. faciet, inquit, haec omnia non sua uirtute, sed concessione dei propter Iudaeos, ut qui noluerunt caritatem recipere mis scriptum est: ueritas de terra orta est. qui ergo caritatem et ueritatem non receperunt, ut saluatore suscepto
Abbreviated transcription (Latin):
orientẽ tc̃ eccłiã consurgere uide¬
batur. Qd̃q sequit᷑. iam enĩ myste¬
riũ iniquitatis operatur. tantũ.
ut qui tenet nunc. teneat donec de
medio fiat. ⁊ t̾c reuelabitur ille ini¬
quus. hunc habet sensũ. Multiᷤᷤ ma¬
lis atq peccatis quib nero impu¬
rissimꝰ cesarũ. mundũ p̾mit. anti¬
cristi parturit᷑ aduentꝰ.⁊ qd ille
operaturus ẽ postea. in isto ex par¬
te completur. Tantũ. ut romano
rum quod ñc uniu̾saᷤ gentes te¬
net. recedat ⁊ de medio fiat: ⁊ t̾c an¬
tixp̃c ueniet fons iniquitatis qũe
na uidelicet potestate ⁊ suȩ maie¬
statis imperio. eui uississe fecisse e̾:
ñ in exercitus multitudine:. non
in robore militũ. ñ in angłoꝵ au¬
xilio: s stat̃ĩ ut ille aduenerit.
int̾ficietur antixp̃c. Et quomͦ te¬
nebrȩ. solis fugantur aduentu:. sic
illustratione aduentꝰ sui eũ dñs
destruet.atq delebit: cͥuiꝰ opera. sa¬

Expanded text:
orientem tunc ecclesiam consurgere uideorientem tunc ecclesiam consurgere uidebatur. Quodque sequitur: iam enim mysterium iniquitatis operatur, tantum ut, qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: multis malis atque peccatis, quibus Nero, inpurissimus Caesarum, mundum premit, antichristi parturitur aduentus et, quod ille operaturus est postea, in isto ex parte conpletur, tantum ut Romanum imperium, quod nunc uniuersas gentes tenet, recedat et de medio fiat. et tunc antichnstus ueniet, fons iniquitatis, quemna uidelicet potestate et suae maiestatis imperio, cuius iussisse fecisse est, non in exercitus multitudine, non in robore militum, non in angelorum auxilio, sed, statim ut ille aduenerit, interficietur antichristus. et quomodo tenebrae solis fugantur aduentu, sic inlustratione aduentus sui eum dominus destruet atque delebit, cuius opera sa
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ uniu̾soꝵ ꝑditio: qui adu̾
nem suo calcet pede. ⁊ in templo
dei uel iherosolimis ut quida pu¬
tant. uel in eccłia ut ueriꝰ arbit᷑¬
mur.sederit.ostendens se ẽe tan¬
fuerit romanũ ante imperiũ de
ueniet. Qͥ ideo ita uenturus est:
ut antixp̃m destruat. Memini¬
stis ait quod ħ ipsa quȩ nc scribo
ꝑ epsam. cũ apud uos essem p̾sen¬
ti sermone narrabã: ⁊ dicebã uo¬
bis xp̃m non eẽ uenturũ nisi an¬
p̾cessisset antixp̃c. Et nc̃ quid de¬
tineat scitis: ut reuelet᷑ in suo tẽ¬
pore. Hoc ẽ quȩ causa sit ut anti¬
xp̃c in p̾sentiarũ ñ ueniat. opti¬
me nostis. Nec uult aꝑte dicere
romanũ imperiũ destruendũ: qd ip¬
si qui imperant etnũ putant. Unde
scdm apocalypsin ioħis. in fronte pur-¬
puratȩ meretricis scriptũ est nom̃
blasfemiȩ id est romȩ eternȩ. Si enĩ aꝑti
audacterq dixisset. ñ ueniet anti¬
atur. iusta causa ꝑsecutionis i

Expanded text:
est enim universorum perditio, qui adverest enim universorum perditio, qui advernem suo calcet pede: et in Templo Dei, vel Jerosolymis ut quidam putant vel in Ecclesia ut verius arbitramur sederit, ostendens se tanfuerit Romanum imperium ante ueniet, qui ideo ita uenturus est, ut antichristum destruat. meministis, ait, quod haec ipsa, quae nunc scribo per epistulam, cum apud uos essem, praesenti sermone narrabam et dicebam uobis Christum non esse uenturum, nisi praecessisset antichristus. et nunc quid detineat, scitis, ut reueletur in suo tempore, hoc est: quae causa sit, ut antichristus in praesentiarum non ueniat, optime nostis. nec uult aperte dicere Romanum imperium destruendum, quod ipsi, qui imperant, aeternum putant. unde secundum Apocalypsin Iohannis in fronte purpuratae meretricis scriptum est nomen blasphemiae, id est \'Romae aeternae\'. si enim aperte audacterque dixisset: \'non ueniet antiium\', iusta causa persecutionis in
Abbreviated transcription (Latin):
de antixp̃o loquit᷑ ad uideos. Ego
uens in nõie patͥs mei: ⁊ ñ credidi¬
stis mͥ. Si aliꝰ uenerit in nõie suo:
illũ suscipietis. Igitur ad thessa¬
lonicensiũ animos uł occasio nos
intellectȩ epłȩ. uł ficta reuela¬
tio quȩ ꝑ sõniũ deceperat dormi¬
entes. uł aliquoꝵ coniectura. ysa¬
q turbauerat. ut in maiestate
sua t̃c xp̃m sperarent eẽ uentu¬
rũ. Cui errori medetur aplł. et
exponit quȩ añ aduentũ anti¬
xp̃i debeant p̾stolari: ut cũ illa
facta uiderint. tunc sciant anti¬
xp̃m. id est homine peccati. ⁊ filiũ
ꝑditionis. qui adu̾satur ⁊ extollit᷑
suꝑ om̃e qd̃ dicit᷑ deus aut qd̃ colit᷑
& qui in templo dei sedeat. ẽe uen¬
turũ. Nisi inquit uenerit disces¬
sio primũ. qđ grece dicit᷑. apostã¬
sia. ut om̃s gentes quȩ romano
imperio subiacent. recedant ab ei ᷤ:
idest ostensus. quem om̃iũ uerba
in quo fons om̃iũ peccatoꝵ est.⁊
filius ꝑditionis id est diaboli. ipse

Expanded text:
d Iudaeos: ego ueni in nomine patris mei et non credidistis mihi. si alius uenerit in nomine suo, illum suscipietis. igitur Thessalonicensium animos uel occasio non intellectae epistulae uel ficta reuelatio, quae per somnium deceperat dormientes, uel aliquorum coniectura Esaque turbauerat, ut in maiestate sua tunc Christum sperarent esse uenturum. cui errori medetur apostolus et exponit, quae ante aduentum antichristi debeant praestolari, ut, cum illa facta uiderint, tunc sciant antichristum, id est hominem peccati et filium perditionis, qui aduersatur et extollitur super omne, quod dicitur deus aut quod colitur, et qui in templo dei sedeat, esse uenturum. n i s i, inquit, uenerit discessio primum — quod Graece dicitur ajzoovaoia, ut omnes gentes, quae Romano imperio subiacent, recedant ab eis — d est ostensus, quem omnium prophein quo fons omnium peccatorum est; et filius perditionis, id est, diaboli; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
simul rapiemͣ cũ illis in nubib ob¬
erimꝰ. Itaq consolamini inuicem
in u̾bis istis. Quod audientes ma¬
cedones ñ intellexerunt quos se
cantur residui qui cũ illo rapias¬
tur in nubib obuiã dño: s arbit᷑¬
ti sunt dũ adhuc essent in corpo¬
re. ⁊ anqũa gustarent mortẽ. xp̃m
in sua maiestate uenturũ. Qd au

Expanded text:
cum illis in nubibus oberimus. Itaque consolamini invicem in verbis istis . Quod audientes Macedones, non intellexerunt, quos secantur residui, qui cum illo rapiantur in nubibus obviam Domino, sed arbitrati sunt, dum adhuc essent in corpore, et antequam gustarent mortem, Christum in sua majestate venturum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tes scriptũ ẽẽ in manib meis. et
non. in manib tuis: qd ⁊ hebraice
dicitur.bacaffi: ⁊ om̃s apud g̾cos
eccłiastici doctores istũ locũ sie
edisserunt. Et ẽ breuit̾ hic sensuᷤ.
Cotidie periclitor. ⁊ quasi in ma¬
nib meis sangumẽ meũ porto:n
t̾ñ legẽ tuã ñ obliiscor. In eode.
Exitus aquarũ deduxert᷑ oculi
mei: qr ñ custodiert᷑ legẽ tuã. Pro
quo in g̾eo legise uos dicitis. qr ñ
custoduii legẽ tuã. s hoc suꝑfluũ
est: qr in hebreo legit᷑. Rixi aquarõ
fluebant de oculis meis. qr ñ eusto¬
dierunt legẽ tuã. In eode. Pronun¬
tiabit lingua mea eloquiũ tuũ.
uos legisse dicitis. Qd̃ uerbũ siue
dicas ꝓnuntiabit. siue effabit᷑. si¬
ue loquetur: idipsũ significat. De¬
niq ⁊ nos de hebreo ita u̾timꝰ. Loq̃¬
tur lingͣ mea sermonẽ tuõ.
uos dicitis. ⁊ a lingua dolosa. &
suꝑfluũ est.

Expanded text:
tes scriptum esse \'in manibus meis\',\' et non \'in manibus tuis\', quod Hebraice dicitur \'bachaffi\'; et omnes apud Graecos ecclesiastici interpretes istum locum sic edisserunt et est breuiter hic sensus: \'cottidie periclitor et quasi in manibus meis sanguinem meum porto et tamen legem tuam non obliuiscor\'. in eodem: exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam. pro quo in Graeco legisse uos dicitis, quia non custodiui legem tuam. sed hoc superfluum est, quia et in Hebraeo legitur: riui aquarum fluebant de oculis meis, quia non custodierunt legem tuam. in eodem: pronuntiabit lingua mea eloquium tuum. uos legisse dixistis, quod uerbum, siue dicas I \'pronuntiabit\' siue \'effabitur\' siue \'loquetur\', id ipsum significat. I denique et nos de Hebraeo ita uertimus: loquetur lingua mea sermonem tuum. uos dicitis: et a lingua dolosa. \'et\' superfluum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ legem tuã sustinui te dr̃e.
Dicitis in g̾co uos inuenisse ꝓpt̾
nomen tuũ. Et nos confitemur
plura sie exemplaria reperiri.
S qr ueritati studemꝰ: quid u
hebreo sit debemꝰ simplicit̾ dice¬
re. Pro nõie siue lege apud eoᷤ le¬
gitur tyra. quod aquila int̾pre¬
tatus est. foboñ. hoc est timorem:
putantes thora. ꝓpt̾ litterarũ si¬
militudinẽ iõħt ⁊ uaũ. quȩ tm̃
magnitudine distinguunt᷑. Qum¬
ta editio. t̾rorẽ int̾pretata est. sex¬

Expanded text:
ropter legem tuam sustinuite, domine. dicitis uos in Graeco inuenisse: propter nomen tuum, et nos confitemur plura sic exemplaria repperiri. sed quia ueritati studemus, quid in Hebraeo sit, simpliciter debemus dicere: pro \'nomine\' siue \'lege\' apud eos legitur \'thira\', quod Aquila interpretatus est cpófJov, hoc est \'timorem\', putantes \'thora\' propter litterarum similitudinem iod et uau, quae tantum magnitudine distinguntur. quinta editio
Abbreviated transcription (Latin):
Et irritauerunt ascendentes
in mare. mare rubrũ. Pro qͦ in g̾eo
ñan. ⁊ putatis uerbũ e u̾bo debe¬
re transferri ⁊ amaricauerunt:
s hec int̾pretatio annullationi cõ¬
similis est. siue annichilationi. Le¬
gite ihe rechiel. ⁊ inuenietis p̃are¬
exasperans. In eoðe. Et uidit cũ
tribularentur: ⁊ auduiit orati¬
oñe eoꝵ. Quicqͥd extra hoc inue
nisse uõ dicitis: suꝑfluũ e.¬

Expanded text:
ascendentes in mare, Mare Rubrum. pro quo in Graeco et putatis uerbum e uerbo debere transferri: \'et amaricauerunt\'. sed et haec interpretatio \'adnullationi\' consimilis est siue \'adnihilationi\'. legite Ezechiel et inuenietis παραπmus exasperans. in eodem: et ui dit, cum tribularentur, et audiuit orationem eorum. quidquid extra hoc in Graeco inuenisse uos dixistis, superfluum e
Abbreviated transcription (Latin):
Ex urge gła mea. Quod dicitis
in latino non ee recte. in isto psal¬
mo ñ habetur: qr nec apud hebre¬
os nec apud ullũ int̾pretẽ repe¬
ritur. s habetur in quinquage¬
simo sexto psalmo. de qͦ mͥ uide¬
tur a quodam in isto loco ẽe tͣnᷤ¬
iatũ. In eode. Michi alienige¬
nȩ amici facti st̃. Pro qͦ in geo in¬
uenisse uos dicitis. ỹpẽthãge¬
san. hoc est subditi sunt. S hoc
in quinquagesimo nono psalmo
scriptũ est. In p̾senti aũ ita apud
om̃s inuenimꝰ translatores. ẽmoy¬

Expanded text:
exurge, gloria mea. quod dicitis in Latino non esse, recte in isto psalmo non habet, quia nec apud Hebraeos nec apud ullum interpretum repperitur, sed habetur in quinquagesimo sexto psalmo, de quo mihi uidetur a quodam in istum locum esse translatum. in eodem: mihialienigenaeamici facti sunt. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis ύπετάγησαν, hoc est \'subditi sunt\'. sed hoc in quinquagesimo nono psalmo scriptum est; in praesenti autem ita apud omnes inuenimus translatores:
Abbreviated transcription (Latin):
se uos dicitis. s hoc suꝑflus̃ est.
In eode Leuaui manꝰ meas. mas¬
data tua quȩ dilexi. In g̾eo inue¬
uos dicitis. s hoc suꝑflux est: ⁊ rec¬
tuis uias meas legitur. In eode. Et
auerti pedes meos in testimonia
tua. In g̾eo legisse uos dicitis. et
au̾tisti. s ⁊ hoc suꝑfluũ ẽ. In eod̃.
łgo aũ in toto corde scrutabor
mandata tua. In g̾eo in toto cor¬
de meo legisse uos dicitis: s hie
.meo. suꝑfluũ est. In eode. Anima
mea in manib meis semꝑ: ⁊ legẽ
tuã ñ sũ oblitꝰ. Pro qͦ in g̾eo legisse

Expanded text:
is; sed hoc superfluum est. m eodem: leuaui manus meas ad mandata tua, quae dilexi. in Graeco leuos dicitis, sed hoc superfluum est et rectius \'meas\' legitur. in eodem: et uerti pedes meos in testimonia tua. in Graeco legisse uos dicitis: et auerti. sed et hoc superfluum est. m eodem: ego autem in toto corde scrutabor mandata tua. in Graeco in toto corde meo legisse uos dicitis; sed hic \'meo\' superfluum est. in eodem: anima mea in manibus meis semper; et legem tuam non su
Abbreviated transcription (Latin):
sio ẽ ñ quomͦ ipse disertꝰ appare¬
at. s quom᷑ eũ qui lecturus est
sic faciat intelligere quomͦ intel¬
lexit ille qͥ scͥpsit. Rogo ñ habu¬
erat decẽ origenis uolumina. ñ
int̾pretes ceteros: aut certe aliqͦs
necessarios hebreoꝵ aut ad inter¬
rogare aut ad legere. Et qͥd sibi
uellent quȩ ignorabat: nisi tã ma¬
le existimasset posteris. ut nemo
posset de eros errorib uidi¬
care: Frustra gͥ ame eiusdẽ
uiri cõm̃tarios postulas: cũ mͥ
posueris cur ceteris dederĩ: audieᷤ
non om̃s eode uesci cibo. Ihe in de¬
serto plures ordeaceis panib pa¬
scit. triticeis pauciores. Cormthii
in quib fornicatio audiebat᷑. ⁊ ta
te pascunt᷑. qr necdũ poterant so¬
lidũ cibũ capere. Ephesii autẽ in
quib nullũ erim̃ arguit᷑. ipso dño
celesti uescuntur cibo pane:⁊ sa¬
cram̃tũ qd a scłis absconditũ su¬
erat. agnoscuN. Neq uero eoꝵ qͥ a
me exemplaria accepert uł aue¬

Expanded text:
sio est non, quomodo ipse disertus apparesio est non, quomodo ipse disertus appareat, sed quomodo eum, qui lecturus est, sic faciat intellegere, quomodo intellexit ille, qui scripsit? rogo, non habuerat decem Origenis uolumina, non interpretes ceteros aut certe aliquos necessarios Hebraeorum aut ad interrogare aut ad legere et, quid sibi uellent, quae ignorabat? sed tam male existimasse de posteris, ut nemo posset de eius erroribus iudicare! Frustra igitur a me eiusdem uiri commentarios postulas, cum mihi posueris, cur ceteris dederim, audies non omnes eodem uesci cibo. Iesus in- deserto plures hordeaceis panibus pascit, triticeis pauciores; Corinthii, in quibus fornicatio audiebatur et tate pascuntur, quia necdum poterant solidum cibum capere. Ephesii autem, in quibus nullum crimen arguitur, ipso domino caelesti uescuntur pane et sacramentum, quod a saeculis absconditum fuerat, agnoscunt. neque uero eorum, qui a me exemplaria acceperunt, uel auc
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos auri st̃ genera. Unde ob
distinctionẽ ñc ophar positũ est:
ne quis ⁊ aab putaret. qd̃ in genesi
nasci cũ lapide carbunculo p̾dica¬
tur. Queras si tharsis lapis cͥriso¬
litus sit. aut iacinctꝰ. ut diu̾si in¬
terp̾tes uolunt. ad cuiꝰ similitudi¬
nem dei species describat᷑: quare
ionas ꝓpħa tarsis ire uelle dicat᷑.
⁊ salomon et iosaphat in regnoꝵ
libris naues habuerunt. quȩ de
tarsis solitȩ sint afferre uł exer¬
cere cõmertia. Ad qd̃ facił respon¬
qd̃ ⁊ indiȩ regio ita appelletur: ẽt
ipsum mare qr ceruleũ sit ⁊ sepe
solis radiis reꝑeussũ. colorẽ supͣdie¬
toꝵ lapidũ t̾rahat. a colore nom̃ ac-¬
cepit: licet iosephus taũ littera
cõmutata. grecos putet appella¬
re tharsũ ꝓ tharsis. Innumerabi¬
lia st̃. quȩ in illiꝰ michi cõmentari¬
is sordere uisa st̃. Et sermo quide
cõpositꝰ. ⁊ gallicano coturno flo¬
rens: s quid ad int̾pretẽ. cuiꝰ ꝓfes¬

Expanded text:
Hebraeos auri sunt genera; unde ob Hebraeos auri sunt genera; unde ob distinctionem nunc Ofaz positum est, ne quis zaab putaret, quod in Genesi nasci cum lapide carbunculo praedicatur. Quaeras, si tharsis lapis chrysolithus sit aut hyacinthus, ut diuersi interpretes uolunt, ad cuius similitudinem dei species describatur, quare Ionas propheta Tharsis ire uelle dicatur et Salomon etlosaphat inRegnorum libris naues habuerint, quae de Tharsis solitae sint adferre uel exercere commercia. ad quod facilis responquod et Indiae regio ita appelletur et ipsum mare, quia caeruleum sit et saepe solis radiis repercussum, colorem supra dictorum lapidum trahat, a colore nomen acceperit, licet Iosephus tau littera commutata Graecos putet Tarsum appellasse pro Tharsis. Innumerabilia sunt, quae in. illius mihi commentariis sordere uisa sunt. est sermo quidem conpositus et Gallicano coturno fluens: sed quid ad interpretem, cuius profes
Abbreviated transcription (Latin):
augustidunensis ep̃i. qui
quondã a constantino imꝑatore
sub siluestro ep̃o ob causam monten¬
sium missus est romã. cõmentari¬
os in canticũ canticoꝵ ꝑlegissem.
qd̃ hebrei uocant sira sirim. uehe¬
ment̾ miratꝰ sũ uirũ eloquentẽ.
preter ineptias sensuũ. tharsis ur¬
bem putasse tharsũ in qua pau¬
lus apłs natꝰ sit. ⁊ aurũ ofaz pe¬
trũ signifieari. qd cephas in eũ¬
głio petra sit appellatus. Habue¬
rat utiq ⁊ in ihezechiele idipsũ
uerbũ ubi de .iiͦiͦi anim alib scri¬
bitur. ⁊ species rotarũ sicut speci¬
es tharsis. Et int̾ lapides. qͥ in or
natũ sacerdotĩt tribuũ nõib sculp¬
ti st̃. euisde lapidis nom̃ insertõ
est. Et om̃is ferme scriptura. hoc
referta uocabulo e̾.
He ofaz uero quid dicam. cũ supͣ
cyri regis ꝑsarũ. pꝰ tres epdoma¬
das ieuinii atq tͥstitiȩ. dicat. extu¬
li oculos meos ⁊ uidi. ⁊ ecce uir u¬
nus indutꝰ badin. ⁊ renes eiꝰ cinc¬
ti auro ofaz: Plura quippe apud

Expanded text:
Augustodunensis episcopi, qui quondam a Constantino imperatore sub Siluestro episcopo ob causam Montensium missus est Romam, commentarios in Canticorum Canticum perlegissem, quod Hebraei uocant sir asirim, uehementer miratus sum uirum eloquentem praeter ineptias sensuum ceterorum Tharsis urbem putasse Tarsum, in qua Paulus apostolus natus sit, et aurum Ofaz petram significari, quod Cephas in euangelio Petrus sit appellatus. habuerat utique et in Hiezechiele id ipsum uerbum, ubi de quattuor animalibus scribitur: et species rotarum sicut species thnatum sacerdotis tribuum nominibus sculpti sunt, eiusdem lapidis nomen insertum est et omnis ferme scriptura hoc referta uocabulo est. de Ofaz uero quid dicam, cum supraCyri, regis Persarum, post tres ebdomadas ieiunii atque tristitiae dicat: extuli oculos meos et uidi, et ecce uir unus indutus baddim et renes eius cincti auro Ofaz? plura quippe apud
Abbreviated transcription (Latin):
contentiosus uerboꝵ calũpniator
inquirit. quare ñ dixerimꝰ c̃atã
polita nos u̾erboꝵ int̾pretatione
torquere. cũ dãpnũ non sit insen¬
sib: qr una queq lingua ut iam
dixi suis ꝓprietatib loquit᷑. In eo¬
de. Neq̃n rapiat.⁊ ñ sit qui eripiat.¬

Expanded text:
contentiosus uerborum calumniator contentiosus uerborum calumniator inquiret, quare non dixerimus: κατὰ polita nos verborum interpretatione torquere, cum damnum non sit in sensibus, quia unaquaeque lingua, ut ante jam dixi, suis proprietatibus loquitur. In ipso: Ne quando rapiat, et si qui eripiat
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam tuã in medio tẽpli tui. Pro
ꝑfluũ ẽ. In hebraico enĩ scriptũ:
greco inuenisse uos dieitis. hoi
honorl
cũ esset. S sciendum qd iste uersi¬
culus bis in hoc psalmosit:⁊ in pͥo¬
ri additam habeat. et. coniunctio¬
nem: in fine ñ habeat. In eoðe. Et
ĩs. idest rectos in g̾eo legisse uos di¬
latinũ uersum ẽ. Alioquin ⁊ in eo
loeo ubi seriptũ legimꝰ in libro. ẽĩ
bemꝰ sic uerbũ de uerbo expͥmere.
ut dũ syllabas sequim᷑ ꝑdamꝰ intel¬
ligentiam. In eode. De manu infer¬
ni cũ liberauerit me. Pro qͦ in g̾eo
legisse uos dicitis. cũ acceperit
Et putatis ñ bñ uersũ qr diximꝰ.
aduersus fr̾em tuũ loquebaris: ⁊
debuisse nos dice. adu̾sus fr̃̾m tux̃
detrahebas. Qd̃ uiciosũ eẽ ⁊ in nr̃a
lingua ñ stare: etiã stultis patet.
Nec ignoramus quod c̃atãlałia
dicat᷑ detractio. Qd̃ si uoluerimꝰ
ponere ñ possumꝰ dicere. adu̾suᷤ fra¬
detrahebas. Qd̃ si fecerimꝰ. rursus

Expanded text:
iam tuam in medio templi tui. pro perfluum est. in Hebraico scriptum est Graeco inuenisse uos dicitis: et homo, in honore cum esset.. sed sciendum, quod iste uersiculus bis in hoc psalmo sit et in priori additam habeat \'et\' coniunctionem, in fine non 2.habeat. in eodem: et εῖς, id est \'rectos\', in Graeco legisse uos diLatinum uersum est. alioquin et in eo loco, ubbemus 653 sic verbum de verbo exprimere, ut dum syllabas sequimur, perdamus intelligentiam. In eodem: De manu inferni, cum lilegisse uos dicitis: cum acceperit ς, et putatis non bene uersum, quia diximus: aduersus fratrem tuum loquebaris, et debuisse nos dicere: \'aduersus fratrem tuum detrahebas\'; quod uitiosum esse et in nostra lingua non stare etiam stultis patet. nec ignoramus, quod καταλαλιὰ dicatur \'detractio\'; quam si uoluerimus ponere, non possumus dicere: \'aduersus fradetrahebas\'. quod si fecerimus, rursum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ negligentiã a plerisq quasi
suꝑflua relinquunt᷑: magnꝰ us
legendo error oboritur.Sin autẽ
credentur: nec uistitia ⁊ pax sibi
te. non habeat. Ad dite te. Si emen¬
dato errore librarii ur̃m qͦ erro¬
rem em̃idabitis. In eodem. Et tu
dñe d̃s miserator ⁊ misericors. In
g̾eo inuenisse uos dicitis: ⁊ tu dñe
deus meus: qb̃ suꝑfluũ ẽ. Meus eñĩ
nec in hebreo habetͣ nec in.lxx.¬
agnꝰ ⁊ horrendus Pro qͦ in geo
inuenisse uos dicitis. foberos qd
significat t̾ribilis. tim̃dus. ⁊ for¬
midandus. Ego puto id ipsũ signi¬
ficare ⁊ horrendũ. ñ ut uulgus
existimat despiciendũ ⁊ squalidũ.
scdm illud uirgilii. mͥ frigidus hor
simul ipsa silentia t̾rent. & mos¬
strũ horridũ ingens. ⁊ multa his
similia. In eode. Tunc locutꝰ es in
uisione sc̃is tuis. Ero qͦ in g̾eo filiis
tuis inuenisse uos dicitis. S scien¬
dũ qd̃ in hebreo laas ipach ht̃: qd̃¬

Expanded text:
rum neglegentiam a plerisque quasi rum neglegentiam a plerisque quasi superflua relinquuntur, magnus in legendo error exoritur. sin autem credentur nec iustitia et pax sibi \'te\' non habeat. addite \'te\' et emendato errore librarii uestrum quoque errorem emendabitis. in eodem: et tu, domine deus, miserator et misericors. in Graeco inuenisse uos dicitis: et tu, domine deus meus, quod superfluum est; \'meus\' enim nec in Hebraeo habetagnus et horrendus. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis φοβερός, quod significat \'terribilis, timendus, formidandus\'. ego puto in id ipsum significari et \'horrendum\' — non, ut uulgus existimat, despiciendum et squalidum — secundum illud: mihi frigidus horrsimul ipsa silentia terrent et: monstrum horrendum, ingens et multa his similia. in eodem: tunc locutus es in uisione sanctis tuis. pro quo in Graeco filiis tuis inuenisse uos dicitis. sed sciendum, quod in Hebraeo \'laasidach\'
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ uiciũ. In eode. In ualle lac̾¬
marũ. Pro quo diectis in g̾eo scͥꝑ¬
onis. S siue ploratũ. suie plane¬
tũ. siue fletũ siue lacrimas di¬
xerimus: unꝰ est sensus. Et nos ħ
sequimur. ut ubi nulla ẽ de sers¬
su mutatio. latini sermonis serue¬
mus elegantiã¬
est bñdixisti. in g̾eo scriptũ dici¬
hoc uerbũ expͥmi debeat in lati¬
num. Si contentiose u̾ba scruta¬
mur ⁊ sẏllabas: possumꝰ dicere.
et dũ seqͥmur u̾ba sensus ordinẽ
ꝑdimꝰ. Aut certe addendũ est ali¬
quid ut eloquii ordo seruet᷑ ⁊ di¬
cendũ: cõplacuit ⁊ͥ dñe t̾ra tua.
Quod si fecerimꝰ rursus a nob
queritur quare addiderimꝰ tibi:
cũ nec in gco sitꝰ in hebreo Eade
gͥ int̾pretandi sequenda ẽ regu¬
la quam sepe diximꝰ: ut ubi ñ
tas conseruetur. In eode. Misedia
⁊ ueritas obuiauer̾t sibi. Et di¬
citis qd̃ in g̾co. sibi ñ habeat. Nec
in hebreo ht: ⁊ apud lxx. obȩlo
p̃notatũ ẽ. Quȩ signa dũ ꝑ scͥpto¬

Expanded text:
us vitium. In eodem: In valle lacrymarum . Pro quo dicitis in Graeco scrionis, sed sive ploratum, sive planctum, sive fletum, sive lacrymas dixerimus, unus est sensus. Et nos hoc sequimur, ut ubi nulla est de sensu mutatio, Latini sermonis elegantiaest, benedixisti, in Graeco scriptum dicihoc verbum exprimi debeat in Latinum. Si contentiose verba scrutamur, et syllabas, possumus dicere: dum uerba sequimur, sensus ordinem perdimus. aut certe addendum est aliquid, ut eloquii ordo seruetur, et dicendum: \'conplacuit tibi, domine, terra tua\'. quod si fecerimus, rursum a nobis quaeritur, quare addiderimus \'tibi\', cum nec in Graeco sit nec in Hebraeo. eadem igitur interpretandi sequenda est regula, quam saepe diximus, ut, ubi non tas conseruetur. in eodem: misericordia et ueritas obuiauerunt sibi. et dicitis, quod in Graeco \'sibi\' non habeat. nec inpraenotatum est, quae signa dum per scripto
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾dantiũ te. scriptũ dicitis. In
hebreo sararath legit᷑ qđ aquila
hostiũ tuoꝵ symmacus bellanti
inimicoꝵ tuoꝵ int̾pretati ft̃.
Et ẽ sensus pendens ex superio¬
rib. Memor esto imꝓperioꝵ tu¬
orum. eoꝵ quȩ ab insipiente st̃
totadie. ne obliuiiscaris uoces ini¬
micoꝵ tuoꝵ. idest uoces quib te
blaffemant. tibi q in populo tuo
detrahunt. Unde sequit᷑. suþerbia
eoꝵ qui te odert ascendit semꝑ:
idest dũ tu differs penas. illi ꝓfi¬
ciunt in blasfemiis.
male apud g̾cos legit᷑. narrabo oĩa
mirabilia tua.

Expanded text:
deprecantium te, scriptum dicitis. In Hebraeo autem, SORARACH legitur, quod Aquila, hostium tuorum, Symmachus, bellantiuinimicorum tuorum, interpretati sunt: Et est sensus pendens ex superioribus: Memor esto improperiorum tuorum, eorum, quae ab insipiente sunt tota die; ne obliuiscaris uoces inimicorum tuorum, id est uoces, quae te blasphemant tibique in populo tuo detrahunt\'. unde sequitur: superbia eorum, qui teoderunt, ascendit semper, id est: \'dum tu differs poenas, illi proficiunt in blasphemiis\male apud Graecos legitur: narrabo omnia mirabilia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. Posuisti nos in similitudinẽ
no in sunali¬
⁊ ꝓpt̾ea absq dãpnosensꝰ int̾p̾tatiõi elega¬
tia conseruata ẽ. Alioquin in hebra¬
ico ita seriptũ reperi: posuisti nos
ꝓuerbiũ gentib. In eode. Exur¬
ge adiuanos. Pro quo more solito
in g̾eo nom̃ dñi additũ est.

Expanded text:
ipso: Posuisti nos in similitudinem no, in similipterea absque damno sensus interpretationis elegantia conseruata est. alioquin in Hebraico ita scriptum repperi: p osuisti nos prouerbium in gentibus. in eodem: exurge, adiuua nos. pro quo more solito in Graeco nomen domini additum est.
Abbreviated transcription (Latin):
q in qua uocatione uocatus est
in ea ꝑmaneat in dño. ⁊ qui sub
uigo est sic debeat currere ne in
luto comitẽ derelinquat: totum
redde in sobole quod in te interĩ
distulisti. Anna filiũ quẽ d̾o uo¬
uerat postquã obtulit in taber¬
naculo nũquã recepit. indecens ar¬
bitrata ut futurus ꝓpħa in eiꝰ do¬
mo cresceret. quȩ adhuc alios fili¬
os habere cupiebat. Deniq postꝗͣ
concepit ⁊ peperit. ñ est ausa ad
templũ accedere. ⁊ uacua appare¬
re corã dño: nisi priꝰ redderet qđ de¬
bebat. Tali q immolato sacrificio
raris felicitatẽ sc̃e mulieris: imi¬
tare fide. Ipsũ me paulã si miseris
⁊ magistrũ ⁊ nutriciũ spondeo.
Gestabo humeris. balbutientia se¬
nex uerba firmabo. multo glorio¬
sior mundi phy losopho. qui non
regem macedonũ baby lonio peri¬
turũ ueneno. s ancillam ⁊ sponsã¬

Expanded text:
que in ea uocatione, qua uocatus est, que in ea uocatione, qua uocatus est, in ea permaneat domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem deo uouerat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. denique, postquam concepit et peperit, non est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique inmolato sacrificio raris felicitatem sanctae mulieris ? imitare fidem. ipse, si Paulam miseris, et magistrum et nutricium spondeo. gestabo humeris, balbutientia senex uerba formabo multo gloriosior mundi philosopho, qui non regem Macedonum Babylonio periturum ueneno, sed ancillam et sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
tem futurã scĩtatis heredem. Illã
uideat. illã amet. illã primis mi¬
retur ab annis: cuiꝰ ⁊ sermo. ⁊ ha¬
bitus. ⁊ incessus. dootrina uirdu¬
tũ est. Sit in gremio auiȩ quȩ re¬
petat in nepte. quicqͣd p̃misit in
filia. quȩ longa uia didicit nu¬
trire. docere. seruare uirgines::
in cui corona centenarii cotidie
numeri castitas texitur. felix
uirgo. felix paula toxotii. quȩ
ꝑ auiȩ amitȩ q uirtutes. nobilior ẽ
sc̃itate qua genere. Osi tͥ continge¬
ret uidere socrũ ⁊ cognatã tuam.
⁊ in paruis corpusculis ingentes
animos contuereris: ꝓ insita tͥ pu¬
dicitia ñ ambigerẽ quin p̾cederes
filiã. ⁊ pͥmã di sententĩascda eugłii
lege mutares. ne tu paruipenderes
alioꝵ desideria liberoꝵ ⁊ te ipsã
magis offerres deo.S qr tempus ẽ
amplexandi. ⁊ est tempꝰ longe fie¬
ri ab amplexib. ⁊ uxor ñ habet
potestatem corporis sui. ⁊ unꝰquis¬

Expanded text:
tem futuram sanctitatis heredem. illam tem futuram sanctitatis heredem. illam uideat, illam amet, illam primis miretur ab annis, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uirgines, in cuius corona centenarii cotidie numeri castitas texitur. felix uirgo, felix Paula Toxotii, quae per auiae amitaeque uirtutes nobilior est sanctitate quam genere! o si tibi contingeret uidere socrum et cognatam tuam et in paruis corpusculis ingentes animos intueri! pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam et primam dei sententiam secunda euangelii lege mutares. ne tu parui penderes aliorum desideria liberorum et te ipsa magis offerres deo! sed qaia tempus est amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus et uxor non habet potestatem corporis sui et unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
rat pede. Illoꝵ tractatib. illoꝵ de¬
lectetur ingeniis: in quoꝵ libris pie¬
tas fidei ñ uacillat. Ceteros sic legat.
ut magis iudicet quã sequat᷑. Re¬
spondebis. Quomodo hȩc om̃ia muli¬
er scłaris in tanta frequentia homi¬
nũ romȩ custodire potero: Noli gͦ
subire onus quod ferre ñ potes s pꝰ¬
qũa ablactaueris eã cũ ysaac n ue¬
stieris cũ samuele. mitte auie.⁊ ami
triatur in monasterio : sit int̾ uir¬
ginũ choros: uirare ñ discat: m̃ti¬
ri sacrilegiũ putet. Nesciat scłm.
uiuat angłice. sit in carne sine car
ne: om̃e hominũ genꝰ simile sui pu¬
tet.& ut cetera taceã. certe. liberet
seruandi difficultate. custodia ꝑi¬
culo. Meliꝰ tibi est desiderare ab¬
sentem qua pauere ad singula: cũ
quo loquatur. quid loquat᷑. eui an¬
nuat. quẽ libent᷑ aspiciat. Trade
eustochio paruuła. cuiꝰ ñẽ ⁊ ipse
uagitus. ꝓ te oro est. Trade comi¬

Expanded text:
rat pede. illorum tractatibus, illorum derat pede. illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non uacillet; ceteros sic legat, ut magis iudicet, quam sequatur. Respondebis: \'quomodo haec omnia mulier saecularis in tanta frequentia hominum Romae custodire potero ?\' noli ergo subire onus, quod ferre non potes, sed, postquam ablactaueris eam cum Isaac et uestieris cum triatur in monasterio: sit inter virginum choros: jurare non discat: mentiri sacrilegium putet: nesciat saeculum: vivat angelice: sit in cne, omne hominum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te liberet seruandi difficultate et custodiae periculo. melius tibi est desiderare absentem quam pauere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio est, trade comi
Abbreviated transcription (Latin):
canticis auocet: ⁊ in ꝓu̾biis salo¬
monis erudiat᷑ ad uitã. In eccłia¬
ste consuescat calcare quȩ mun¬
di st̃: in iob uirtutis ⁊ patientie
exempla sectetur. Ad eugłia tras¬
seat: nũquã ea positura de mani
disimbibat uoluntate. Cũq pec¬
toris sui cellariũ opib locuple¬
tauerit. mandet memoriȩ ꝓpħaᷤ.
non libros. ezrȩ quoq ⁊ hester
uolumina. Ultimo sine pericło
discat cantica canticoꝵ. quȩ si
in exordio legerit. sub carnalib
uerbis. sp̃ualiũ nuptiarũ epyta¬
lamiũ non intelligens. uulnere¬
tur. Caueat om̃ia apocrifa. et
siquando ea ñ ad dogmatũ ueri¬
tatẽ. s ad signoꝵ reuerentiã le¬
gere uoluerit: sciat ñ eoꝵ esse
quoꝵ titulis p̾notant᷑. multa¬
q in his admixta uiciosa. ⁊ gr̃a¬
dis ẽẽ prudentiȩ aurũ in luto
querere.Cypriani opuscula sẽꝑ
in manu teneat: athanasii epłaᷤ
⁊ hy larii libros. inoffenso cur¬

Expanded text:
canticis auocet et in Prouerbiis Salocanticis auocet et in Prouerbiis Salomonis erudiatur ad uitam. in ^ Ecclesiaste consuescat calcare, quae mundi sunt; in Iob uirtutis et patientiae exempla sectetur. ad Euangelia transeat numquam ea positura de manibdis inbibat uoluntate. cumque pectoris sui cellarium his opus locupletarit, mandet memoriae Prophetnon libros Hesdraeque et Hester uolumina, ut ultimum sine periculo discat Canticum canticorum, ne, si in exordio legerit, sub carnalibus uerbis spiritalium nuptiarum epithalamium non intellegens uulneretur. caueat omnia apocrypha et, si quando ea non ad dogmatum ueritatem, sed ad signorum reuerentiam legere uoluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotantur, multaque his admixta uitiosa et grandis esse prudentiae aurum in luto quaerere. Cypriani opuscula semper in manu teneat, Athanasii epistulas et Hilarii libros inoffenso decur
Abbreviated transcription (Latin):
non malarũ uirginũ contuber¬
nia: ñ int̾sit nuptiis seruuloꝵ.
nec familiȩ ꝑstrepentis lusibu
misceatur. Scio p̃cepisse quoscła
ne uirgo xp̃i cũ eunuches habi¬
tet. nec cũ maritatis feminis. qr
alii ñ deponant animos iuroꝵ.⁊
aliȩ tum̃tib uteris p̾ferant sẽt¬
feditatẽ. Michi om̃io in adulta
uirgine lauachra displicent.
quȩ se ipsã debet erubescere. et¬
⁊ nuða uidere ñ posse. Si enĩ ui¬
giliis ⁊ ieiuniis macerat corpe
suõ ⁊ in seruitutẽ redigit: si fła¬
mã libidinis ⁊ incentiua feruen¬
tis etatis extinguere cupit con¬
tinentiȩ frigore: si appetitis uir¬
sordib turpare festinat naturałe
pulchitudinẽ: cur econtrario bal¬
nearũ fom̃tis sopitos ignes suscitat:
ꝓ gẽmis ⁊ serico diuinos codices a¬
met: quib ñ auri ⁊ pellis babylo¬
niȩ u̾miculata pictura. s ad fiðe
placeat em̃data ⁊ erudita distinc¬
tio. Discat pͥmũ psalteriũ: his se

Expanded text:
non malarum uirginum contubernon malarum uirginum contubernia, non intersit nuptiis seruulorum nec familiae perstrepentis lusibus misceatur. scio praecepisse quosdam, ne uirgo Christi cum eunuchis lauet, ne cum maritis feminis, quia alii non deponant animos uirorum, aliae tumentibus uteris praeferant foeditatem. mihi omnino in adulta uirgine lauacra displicent, quae se ipsam debet erubescere et nudam uidere non posse. si enim uigiliis et ieiuniis macerat corpus suum et in seruitutem redigit, si flammam libidinis et incentiua feruentis aetatis extinguere cupit continentiae frigore, si adpetitis sordibus 4 turpare festinat naturalem pulchritudinem, cur e contrario balnearum fomentis sopitos ignes suscitat ? Pro gemmis aut serico diuinos codices amet, in quibus non I auri et pellis Babyloniae uermiculata pictura, sed ad fidem placeat m emendata et erudita distinctio. discat primum Psalterium, his se M
Abbreviated transcription (Latin):
mantes turtures uorant. ne scili¬
cet cerealia dona contaminent.
hoc in ꝑpetuũ ieiuniũ p̾ceptũ sit
ut longi itineris iures ꝑpetes sup¬
parentur. ne in prima mansione
currentes corruamꝰ in mediis. Ceterũ
ut ante scripsi. in quadragesima cõ¬
tinentiȩ uela pandenda st̃. ⁊ tota
aurige retinacula equis laxanda
ꝓperantib: quãꝗͣ alia sit conditio
scłariũ: alia uirginũ. ac monacho¬
rũ. Scłaris homo in quadragesima
uentͥs ingluuiẽ decoquit: ⁊ in cer¬
clearu more. suo uictitans suco
futuris dapib ac saginȩ aqualieu¬
lũ parat. Uirgo ⁊ monachus sic in
quadragesima suos dimittant eqͦs:
ut sibi meminerint semꝑ ẽẽ cur¬
rendũ. Finitꝰ labor: magis infini¬
tis immoderatior ẽ. Ibi enĩ respi¬
ramꝰ hic ꝑpetuo incedimꝰ. Si quas¬
do ad suburbana ꝑgis: domi filiã
ñ relinquas. Nesciat sine te ñ poᷤ¬
se uiuere. Cũ sola fuerit ꝑtimescat.
Non habeat colloquia seculariũ

Expanded text:
mantes turtures uorant, ne scilimantes turtures uorant, ne scilicet Cerealia dona contaminent. hoc in perpetuo ieiunio praeceptum sit, ut longo itineri uires perpetes supparentur, ne in prima mansione currentes corruamus in mediis. ceterum, ut ante scripsi, in quadragesima continentiae uela pandenda sunt et tota aurigae retinacula equis laxanda properantibus, quamquam alia sit condicio saecularium, alia uirginum ac monachorum. saecularis homo in quadragesima uentris ingluuiem decoquit et in coclearum morem suo uictitans suco futuris dapibus ac saginae aqualiculum parat; uirgo et monachus sic in quadragesima suos emittant equos, ut sibi meminerint semper esse currendum. finitus labor maior, infinitus moderatior est; ibi enim respiramus, hic perpetuo incedimus. Si quando ad suburbana pergis, domi filiam non relinquas; nesciat sine te nec possit uiuere; cum sola fuerit, pertremescat. non habeat conloquia saecularium,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic dies transeat: sic nox inueniat
laborantẽ.Orationi lectio: lectioni
succedat oratio. breue uidebitur
tempus: quod tantis dierũ uarie¬
tatib occupat᷑. Discat ⁊ lanã face¬
re tenere colũ. ponere in gremio
c̃alathũ. rotare fusũ. stamina pol¬
lice ducere. Spernat bombicũ te¬
las. ser ũ uellera. ⁊ aurũ in fila
lentescens: Talia uestim̃ta faciat
quib pellatur frigus: non quib
olusculũ sit ⁊ simila: raroq pisei¬
culi. Et ne gulȩ p̾cepta longiuis tra¬
ham. de quib in alio loco planiꝰ
sum locutus. sic comedat ut sem¬
ꝑ esuriat. ũ statĩ post cibũ possit
legere: orare. psallere. Displicent
m in teneris uel maxime etatib
longa ⁊ unmoderata ieuinia: qui¬
b uingunt᷑ ebdomade:⁊ oleũ in ci¬
bo ac poma uetant᷑. Experim̃to di¬
dici asellũ in uia cũ lassus fuerit
dũiticula querere. Faeiant hoc
cultores hysidis ⁊ eybelȩ. qui gulo¬
sa abstinentia fasides aues.⁊ fu¬

Expanded text:
sic dies transeat, sic nox inueniat sic dies transeat, sic nox inueniat laborantem. orationi lectio, lectioni succedat oratio. breue uidebitur tempus, quod tantis operum uarietatibus occupatur. Discat et lanam facere, tenere colum, ponere in gremio calatum, rotare fusum, stamina.pollice ducere. spernat bombycum telas, Serum uellera et aurum in fila lentescens. talia uestimenta paret, quibus pellatur frigus, non quibus holusculum sit et simila raroque pisciculi. et ne gulae praecepta longius traham, de quibus in alio loco plenius sum locutus, sic comedat, ut semper esuriat, ut statim post cibum possit legere, orare, psallere. displicent mihi in teneris uel maxime aetatibus longa et inmoderata ieiunia, quibus iunguntur ebdomades et oleum in cibo ac poma uitantur. experimento didici asellum in uia, cum lassus fuerit, diuerticula quaerere. faciant hoc cultores Isidis et Cybelae, qui gulosa abstinentia Fasides aues et fu
Abbreviated transcription (Latin):
magis eã exemplis docere posse ꝗͣ
uoce. Cito flores pereunt. cito uiolaᷤ
⁊ lilia. ⁊ crocũ pestilens aura cor¬
rumpit. Nũquã absq te ꝓcedat
in publicũ. Basilicas marti rũ ⁊
eccłias sine matre ñ adeat. Nullꝰ
ei iuuenis. nullus cineinnatꝰ ar¬
rideat. Uigiliarũ dies.⁊ sollemnes
ꝑ noctationes. sic uirguncula nr̃a
celebret: ut ne transũso quidem
ungue a matre discedat. Nolo de
ancillulis suis aliqũa plus diligat
cuiꝰ crebro aurib insusurret. Qc¬
quid uni loquit᷑. hoc om̃s sciant.
Olaceat ei comes ñ cõpta atq for¬
mosa. quȩ liquido gutture carm̃
dulce modulet᷑ s grauis. pallens.
sordidata. subtristris. Preponat᷑ ei
ꝓbȩ fidei ac moꝵ ⁊ pudicitiȩ uir¬
go ueterana: quȩ illã doceat. ⁊ as¬
suescat exemplo ad orationes ⁊ psal¬
mos nocte consurgere. mane hỹ nos
tricẽ xp̃i stare in acie. accensaq lu¬
cernula reddere sacͥficiũ uesptinũ.

Expanded text:
magis eam exemplis docere posse quam magis eam exemplis docere posse quam uoce. cito flores pereunt, cito uiolas et lilia et crocum pestilens aura corrumpit. numquam absque te procedat in publicum, basilicas martyrum et ecclesias sine matre non adeat. nullus ei iuuenis, nullus cincinnatus adrideat. uigiliarum dies et sollemnes pernoctationes sic uirguncula nostra celebret, ut ne transuersum quidem unguem a matre discedat. nolo de ancillulis suis aliquam plus diligat, cuius crebro auribus insusurret. quicquid uni loquitur, hoc omnes sciant. placeat ei comes non compta atque formonsa, quae liquido gutture carmen dulce moduletur, sed grauis, pallens, sordidata, subtristis. praeponatur ei probae fidei et morum ac pudicitiae uirgo ueterana, quae illam doceat et adsuescat exemplo ad orationem et psalmos nocte consurgere, mane hymnos tricem Christi stare in acie accensaque lucernula reddere sacrificium uespertinum.
Abbreviated transcription (Latin):
dico iuxta indulgentiã non iux¬
ta imperiũ. timens debilitatẽ nos
docens luxuriã. Alioquin qđ ui¬
daica suꝑstitio ex parte facit in
execratione quoRũdam animali¬
um. atq escarũ: quod indoꝵ brac¬
mĩnȩ. ⁊ egyptioꝵ gy innosophistȩ
in polentȩ ⁊ orize ⁊ pomoꝵ solo
obseruant cibo: cur uirgo xͥ nõ
factt᷑ in toto: Si tanti uitrũ: cur¬
quare ñ ⁊ maioris sit p̃cii marꝰ¬
garitũ: Quȩ nata est ex ꝓmissione:
lyra. ⁊ eythara. cur facta sint nesci¬
at. Reddat tͥ pensũ cotidie de scrip¬
turarũ florib certũ: ediscat greco¬
rũ uersuũ numerũ. Sequatur sta¬
tim ⁊ latina eruditio. quȩ si ñ ab ini¬
tio os tenerũ cõposuerit. in peregͥ¬
nũ sonũ lingua corrũpitur:⁊ ext̾¬
nis uitiis sermo patrius sordidat᷑.¬
Et te habeat magistrã: te rudis uni¬
tetur infantia. Nichil in te ⁊ pat᷑
suo uideat: quod si fecerit. peccet.
Mem̃tote uos parentes uirginis:⁊

Expanded text:
dico iuxta indulgentiam, non iuxdico iuxta indulgentiam, non iuxta imperium, timens debilitatem, non docens luxuriam. alioquin, quod Iudaica superstitio ex parte facit m eiuratione quorundam animalium atque escarum, quod Indorum Bragmanae et Aegyptiorum gymnosophistae in polentae et orizae et pomorum solo obseruant cibo, cur uirgo Christi non faciat in toto? si tanti uitrum, quare non maioris sit pretii margaritum? quae nata est ex repromissione, lyra et cithara cur facta sint, nesciat. Reddat tibi pensum cotidie scripturarum certum. ediscat Graecorum uersuum numerum. sequatur statim et Latina eruditio; quaesi non ab initio os tenerum conposuerit, in peregrinum sonum lingua corrumpitur et externis uitiis sermo patrius sordidatur. te habeat magistram, te rudis miretur infantia. nihil in te et in patre suo uideat, quod si fecerit, peccet. mementote uos parentes uirginis et
Abbreviated transcription (Latin):
eunt cuitatẽ. ne ꝑcutiant ⁊ uul¬
nerent: ⁊ auferentes theristrũ pu¬
dicitiȩ nudam in sanguine derelĩ¬
quant. Quin potiꝰcũ aliquis ho¬
stiũ eiꝰ pulsauerit: dicat. Ego mu¬
rus: ⁊ ubera mea turris. Laui pe¬
des meos: ñ possũ inquinare eos.
Non uescatur in publico. idest in
parentũ conuiio. ne uideat ciboᷤᷤ
quos desideret. Et licet quida pu¬
tent maioris ẽe uirtutis p̾sentẽ
contem nere uoluptatẽ. tñ ego
securioris arbitror conscientiȩ
nescire quod querat. Legi quon¬
dam in scolis puer. egre reprehen¬
das: quod sinas ꝯsuescere. Discat
iã nunc ⁊ uinũ non bibere: in qͦ
est luxuria. Ante annos robustę
etatis : periculosa ẽ teneris gra¬
uis abstinentia. Usq ad idem tẽ¬
pus sinecessitas postularit. ⁊ bal¬
neas adeat. ⁊ umo modice utat᷑
ꝓpt̾ stomacħu: ⁊ carniũ edulio
sustentet᷑. ne priꝰ deficiant pedeᷤ
qua currere incipiant. Et hec

Expanded text:
meunt ciuitatem, ne percutiant et uulmeunt ciuitatem, ne percutiant et uulnerent et auferentes theristrum pudicitiae nudam in sanguine derelinquant; quin potius, cum aliquis ostium eius pulsauerit, dicat: ego murus et ubera mea turris. laui pedes meos, non possum in quinare eo s. Non uescatur in publico, id est in parentum conuiuio, nec uideat cibos, quos desideret. et licet quidam putent maioris esse uirtutis praesentem contemnere uoluptatem, tamen ego securioris arbitror continentiae nescire, quod quaeras. legi quondam in scholis puer: aegre reprehendas, quod sinas consuescere. discat iam tunc et uinum non bibere, m quo est luxuria. ante annos robustae aetatis periculosa est teneris grauis abstinentia. usque ad id tempus, si necessitas postularit, et balneas adeat et uino modico utatur propter stomachum et carnium edulio sustentetur,  ne prius deficiant pedes, quam currere incipiant. et haec
Abbreviated transcription (Latin):
qũa alia sit tua conditio quȩ pͥꝰ
eam uoiusti quã conciperes: ut
autẽ oblatã negligas. ad pericłm
tuũ ꝑtinet. Qͥ claud̾a ⁊ mutilã
⁊ qualibet sorde maculatã obtu¬
lerit hostiã. sacrilegii reus est.
quanto magis qui partẽ corporiᷤ
sui ⁊ illibate animȩ puritatẽ re¬
gis amplexib parat. si negligens
fuerit punietur: Postqua grandi¬
uscula ẽẽ ceperit. ⁊ in exẽpłu spos¬
si sui crescere sap̃ia. etate. ⁊ gr̃a. a
pud dm ⁊ hõies: ꝑgat cũ parentib
ad tẽplũ ueri patͥs. s cũ illis non
egrediatur ex tẽplo. Querant eã in
gabriel soła in cubiculo suo repe¬
rit. Et ideo forsitan timore ꝑter¬
rita est: qr uirũ quẽ ñ solebat
aspexit. Emuletur eã de qua dici¬
tur. Om̃is gła filiȩ regis ab intus.
Loquatur ⁊ ipsa leto caritatis ia¬
culo uulnata. Intͦduxit me rex
in cubicłm suũ. Nũqua exeat
foras ne inueniant eam qui cireu¬

Expanded text:
quam alia sit tua condicio, quae prius quam alia sit tua condicio, quae prius eam uouisti, quam conceperis; ut autem oblatam neglegas, ad periculum tuum pertinet. qui claudam et mutilam et qualibet sorde maculatam obtulerit hostiam, sacrilegii reus est; quanto magis, qui partem corporis sui et inlibatae animae puritatem regiis amplexibus parat, si neglegens fuerit, punietur! Postquam grandicula esse coeperit et in exemplum sponsi sui crescere sapientia, aetate et gratia apud deum et homines, pergat cum parentibus ad templum ueri patris, sed cum illis non egGabriel solam in cubiculo suo repperit et ideo forsitan timore rita est, quia uirum, quem non solebat, aspexit. aemuletur eam, de qua dicitur: omnis gloria filiae regis ab intus; loquatur et ipsa electo caritatis iaculo uulnerata: introduxit me rex in cubiculum suum. numquam exeat foras, ne mueniant eam, qui circu