comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ittq nr̃a semꝑ exhibenda ÷:⁊ ueneratione ser¬
monis. ⁊ minsterio largitatis Multũ uͦ ao
edomandã santis suꝑbiã ualet: sicũ t̃rena
tribuit uͥba sollicite i nagistri cȩlestis pens et
qͥ ait facite uob amicos demamona ini qͥ tatis.
ut cũ defeceritis recipiant uos in ȩt̃natab¬
nacula. Sienĩ eoꝵ amicitiis aet̃na tab̾nacula
adqͥrimꝰ. dantes ꝓculdubio pensare debemꝰ :¬
ꝙr patronis potiꝰ munera offerimꝰ. qͣm egenis
dona largimꝰ. Hinc ꝑpaulũ dr̃. Ur̃a habun¬

Expanded text:
tra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio largitatis. Multum vero ad edomandam dantis superbiam valet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula. Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus quia patronis munera potius offerimus quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Ci contẽpsi uidiciũ subire cũ seruo meo & an¬
Dcilla mea: cũ disceptarent ad u̾sũ me. Q ui
enĩ uidicari cũ seruis ⁊ ancillis ñ renuit.
liqͥdo indicat : qđ c̃tra nullũ umqͦm ꝓxi¬
mũ apud se ti̾midus fuit Int̾ hȩc aut̃ libes
intueri : uitã suã in omib qͣnta uir sc̃sdis¬
cretione custodit Non enim longe suꝑius
dix̾. Uidebant me uiuenes ⁊ ab scondebant᷑.
& senes assurgentes stabant. Principes ca¬

Expanded text:
 servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec autem libet inquiri vitam suam in omnibus quanta vir sanctus discretione custodit. Non enim longe superius dixit: « Videbant me juvenes, et abscondebantur, et senes assurgentes stabant . » Quis
Abbreviated transcription (Latin):
larimore tirannidis exigit suisq uo lup¬
tatibꝰ ocłos seruire cõpellit : atq ut
ita dicã fenestras luminis atenebras a¬
ꝑit cecitatis. Unde scĩ uiri cũ sinistra pul¬
sari. delectatione se sentiũnt: ipsa ꝑque
sormȩ species aom̃tẽ ingredit᷑. oiscipli¬
ne magisterio lumina restringunt: ne
praue cogutitiomi uisio lenocinata fa¬
inuletur. Quȩ si ũquã subtilit̃ custodiri
neglegit᷑: cogitationis in munditia ꝓtinꝰ

Expanded text:
lari more tyrannidis exigit, suisque voluplari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa, per quae formae species ad mentem ingreditur, disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationis visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus
Abbreviated transcription (Latin):
lantiori se circũ spectione custodiunt. qͣn¬
to se pulsari sinistris motib uł transitoriȩ
isecũtꝰ ÷ ocłs m̃s cormmn. Ecce iterum
ꝑ interioris uigoris custodiã. ad exterioꝵ
mbroꝵ disciplinã redit: ut siqͥs fortasse
cor illicitũ c̃cupisceret. p̃ssus ꝑ discipline
magisteriũ oculꝰ uidere recusaret Sicut
enĩ sepe tẽptatio ꝑ ołos trahitur: sic ñ nun¬
qͣm c̃cepta intrinsecꝰ cõpellit sibi extrin¬
secꝰ ocłos de seruire. Nã plerũq res que¬
lib& innocenti m̃te respicit᷑: s ipso cons¬
pectu animꝰ c̃cupiscentiȩ gladio c̃fõdit᷑:
Non enĩ ut exẽpli causa iã diximꝰ. dauidurie
s potuis ideo c̃cupiuit. qr incautȩ res¬
pex̃. F it uͦ recte retributionis examine.
ut qͥ exteriori negligent᷑ utit᷑: interiori
ocło ñ iniustȩ cecat᷑: Sepeautẽ iã intrin¬
secꝰ c̃cupiscentia dominat᷑: & illecebratus
animꝰ. adusus suos sensus corporeos famu¬

Expanded text:
lantiori se circumspectione custodiunt, quanlantiori se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoriae Si secutus est oculus meus cor meum. - Ecce iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa dicamus, David Uriae sed potius ideo concupivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famu
Abbreviated transcription (Latin):
fateatur dicens Quantũ adhumane uite
modũ. nulla inmeꝰ rep̃henoenda iã uideo:
s nisi mediator dĩ ⁊ hominũ cũ subtilioris
uitȩ p̃ceptis appareat. qͣntũ adhuc auera
simplicitate discrepẽ non cognosco: Rec¬
tus enĩ ordo seruatur: si priũs inuanita¬
te ⁊posmodũ pes in dolo festinasse dr̃:¬
U anitas qore adleuitatẽ : dolus uͦ ad mali¬
pmaliciosa ꝑueniunt: quia pͥus leuia ñ
dedinant Sequi ⁊UR¬
oeuia gress ðeclinat : qͦtiens nr̃a cogita¬
no uiã rectitudinis ꝑ c̃sensũ relinqͥt erro¬
ris. Quasi uͦ tot gressꝰ extra uiã ponimus:
qa ꝑuersis desideris: cęlestis uitȩ delecta¬
tione separamur. Ut enim p̃fati sumꝰ. ad¬
huc carnis corruptibilis ponde p̃gra¬
uati neqͣꝗͣ ualemꝰ sic uiuere ut nulla
nos pꝰsit culpe delectatio pulsare S alii¬
ud ẽ. nolentẽ tangi : aliud consentientẽ
animũ ꝑuni. Sc̃i autẽ uiri tanto uigi.¬

Expanded text:
fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitas quippe ad levitatem, dolus vero ad malipost malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant. Sequituria declinat, quoties nostra cogitatio iter rectitudinis per consensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis a coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis pondere gravati, nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi gaudio sustinuit cpucẽ c̃fusione c̃tẽp¬
ta. Adħ itaq dñs apparuit in carne. ut hu¬
manã uitã ammonendo excitaret. exẽpla
p̃bendo accẽdet. moriendo redimer et.
resurgendo repararet Cũ gͦ nulla inse
beatꝰ iob iure redarguenda reꝑit. ad exce¬
dentẽ om̃ia redẽp̃toris uitã m̃tis ocłos ten¬
dit ut in illa cognoscat ipse qͥdminꝰ habeat.
cũ dic̃. Si ãbulau inuanitate.⁊ festinauit
indolo pes m̃s. appendat me instatera iusta:
& sciat ds̃ ds̃ simplicitatẽ meã Acsi aꝑte di¬
cat Si qͣ ũqͣm leuit̃. si qͣ ꝑniciost ꝑpetraui.
di ⁊ hominũ mediator appareat: ut in eiꝰ
uita cognoscã. anego ueracit᷑ simplex fui:
Qu enĩ ut diximꝰ suoꝵ tẽpoꝵ uires exces¬
serat. mediatorẽ dĩ ⁊ homnũ quęrebat:
ut in illo pensctꝰ agnosceret. siuitt̃ sum¬
plicẽ uere tenuisset Dicat ͦ. Appendat
me instatera usta: ⁊ sciat ds simplicitatẽ
met̃: qđ ÷ scire me faciat Acsi patent̃

Expanded text:
sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ inhereret. qͣm censura disciplinȩ ñ
sinebat incogitatione ꝓficere : neq enĩ
culpa adop̃ ꝓdire ꝑmittt̾: nͥ int̾ abi
nascit᷑ ex tinguat᷑ Si autẽ tẽpiticioni in
corde nascenti festine ñ resistit᷑. hȩc eadẽ
qͣ nutrit᷑ mora roborat᷑: & exiens foras
in oꝑibꝰ uinci uix p̃ualet : qr ipsã intꝰ m̃¬
broꝵ dominã m̃tẽ captiuã tenet Quia¬
uͦ uir sc̃s suꝑ om̃ia subẽditione intulit
si hȩc umqͣm ꝑ petrauerit. sententia
se maledictionis a stringit Dicens.

Expanded text:
nibus inhaeret, quam censura disciplinae non nibus inhaeret, quam censura disciplinae non sinebat in cogitatione proficere? Neque enim culpa ad opus prodire permittitur, si intus ubi nascitur exstinguatur. Si autem tentationi in corde nascenti festine non resistitur, hac eadem qua nutritur mora roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix praevalet, quia ipsam intus membrorum dominam mentem captivam tenetus in superiora omnia sub conditione intulit, si haec unquam perpetraverit, sententia se maledictionis astringit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑius oix̃. Pepigi foedus cũ ocłis meis:
ut ne̾ cogitarẽ qͥoem de uirgine. ꝑ pendens
&iã qđ ñ nunqͣm inmñte oritur. s huic
obortȩ ocłi ꝑuerse famulant᷑: ait Sise¬
cutus ẽ. ocłs m̃s cormeũ. Acsi aꝑte dicat:
Nec passim uiđe uolui. quȩ c̃cupiscerem:
nec uidendo umquã secutꝰsũ quȩ c̃cu¬
piui Dicat gͦ si secutꝰ ⁊ ocłs m̃s cormeũ:
qr & siqͥd ũ qͣm illicitũ mens eiꝰ ut uide¬
lic& humana c̃cepit. alcioris oisciplinȩ
magisterio c̃strictos: seqͥse ꝑ illicita sibuo
famulari ocłos noluit Pensemꝰ adhec
c̃ scientias nr̃as. ⁊ qͣnti culminis uir iste
fuerit: ex nri cordis deiectione uid eamꝰ
Ecce siqͣ illicita aliqͣnd o cogitauit. qr ea
citius intra archana cordis gladio scĩ
uigoris extinex̃: ꝑ uenire illa usq ad oꝑa
ñ ꝑ̃nusit Unde ut p̃misimꝰ. ilico sub iunx̃:
& si inmanibꝰ meis adhesit macula Quando
enĩ macula inmanibꝰ id ÷ culpa actio¬

Expanded text:
 Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Perpendens etiam quod nonnunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famulantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum. Ac si aperte dicat: Nec passim videre volui quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et si in manibus meis adhaesit macula. Quando enim macula in manibus, id est culpa actio
Abbreviated transcription (Latin):
lierẽ ietabel. quȩ se dic̃ ꝓpħas docere:
& seducere seruos meos ⁊ fornicari. ⁊ man¬
ducare de idolothitis. Eecebona memorat.
nec tam̃ resetanda mala sine penitentia
relaxat: ꝙr sclicet sic singͣłoꝵ uias c̃siderat.
sic gressus enumerans pensat: ut subtili exa¬
mine ꝑpendat. uł qͣntũ qͥsq adbona ꝓficiat
uł qͣntũ adinala deuians suis ꝓuectib c̃tra¬
dicat Increm̃ d̾ naq meritoꝵ qđ bone
uitȩ studus auget᷑. plerũq mali admixti¬
one retrahit᷑: & bonũ qđ animꝰ oꝑando
construit. hoc mala alia ꝑpetrando ꝑuertit.
Unde sc̃i uiri tanto se subtiliꝰ in cogitatione
constringunt: qͣnto a.lsuꝑno iudice distric¬
tiꝰ c̃sidari. se conspiciunt: Mlentẽ qͥppe discu¬
tiunt. inuenire siqͣ deliquerint quer̃: ut
tanto ficint ĩ rep̃hensibiles uidici. qͣnto se¬
met ipsos cotidie & sine cessatione rep̃hen¬
dunt: Nec tam̃ hac dere iã gaudia securi¬
tatis sumunt. qr ab illo se uidi c̃siderant

Expanded text:
abel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicatvitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant
Abbreviated transcription (Latin):
cipe.quȩ qͣsi totũ quesiã : qr fideles p̃positi.
ꝓeo qđ exbonis oisciplis suis ñsolũ aliis
laudẽ ñ inuoent. s utilitatẽ eis etiã ꝓuectꝰ
exorant: ipsi ⁊ in tegros & uiuentes filios
recipiunt. quando in supp̃mo ex amine
exeoꝵ uita ꝑfecte retributiones gaudia
c̃ sequunt᷑. Hec pautis ꝑ excessũ diximꝰ.

Expanded text:
siti, pro eo quod ex bonis discipulis suis non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant, ipsi et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gaudia consequuntur. Haec paucis per excessum diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ cimeas dm̃ Neq enĩ ereator tẽpoꝵ qͥcꝗͣ
cagnouit extẽpore.s cognoscere eiꝰ ÷ ex cuili¬
b& cause emergentis articulo nob̵ cogni¬
tionẽ p̃bere. Qius uͦ statere nomine. nisi
mediator dĩ ⁊ hominũ designat᷑. in qͦ ȩqͣ
lance om̃ia merita nr̃a pensant᷑ & cͥuiꝰ p̃¬

Expanded text:
imeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ a duioenda sublimia rcipit᷑. filibs
hominis uocat᷑: ut ductꝰ ad celestia homi¬
nẽ se eẽ meminerit: Acsi eũ diuina uox:
uerb̾ aꝑtioribꝰ admoneat dicens: Mem̃to
qͥosis. ne debis adq rtiꝑis extollaris : s al¬
titudinẽ reuelationis tẽꝑa memoria ẽdi¬
tionis Ex eo gͦ colligendũ ÷ qͣnta cõmumis
naturȩ memoria. incorde depͥmi debeat
terrene p̾otestatis tumor: si exhumanita¬
tis uocabulo agit᷑ necogitationis elatio
exsecr etis celestibꝰ generet᷑  Cuiꝰ iudelic&
a eqͣlit̃ facti: S qr castitatis eiꝰ atq humi¬
litatis acta cognouimꝰ: nc̃ libalitaus oꝑa

Expanded text:
cum ad videnda sublimia rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet aequaliter facti? Sed quia castitatis ejus atque humilitatis acta cognovimus, nunc liberalitatis opera
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio. uox int̃ iectionis ẽ. quȩ qͥdẽ animũ
irascentis ostendit : nec tam̃ plenũ uͭbũ ira¬
cundiȩ ex pͥmit: Prius gͦ ira rep̃hendit᷑ sue
uoce: p̾modũ uͦ ira cũ uoce. s necoũ plino
u̾bo formata: Ad extremũ uͦ cũ dr̃ fatuȩ
ira redarguit᷑: quȩcũ excessu uotis. expletͣ
&iam ꝑfectione sermonis. Et nottndũ
qđ inira ꝑhibet reũ ẽẽ iudicio. inuoce
ire qđ ÷ racha reũ c̃cilio: ĩ u̾bo uocis qđ ÷
creuit ordo sententiȩ : Quia in iudicio adhuc
causa discutit᷑. ĩ c̃cilio aut̃ iã cause sententia
oefinit᷑: ingehenna uͦ ignise aquȩ oec̃cilio
egredit᷑. sententia explet᷑: Quia gͥ humanoꝵ
ãctuũ dñs subtili ex aminatione gressus¬
enumerat. ira sine uoce iudicio. ĩra inuoce
c̃cilio. ira uͦ in uoce atq sermone gehenne

Expanded text:
eloquio vox interjectionis est quae quidem animum eloquio vox interjectionis est quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata; ad extremum quoque cum dicitur: Fatue ira redarguitur, quae cum excessu vocis expletur etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio; in voce irae, quod est racha, reum concilio; in verbo vocis quod crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur, sententia expletur. Quia ergo humanos actus subtili Dominus examinatione dijudicat; ira sine voce, judicio; ira in voce, consilio: ita vero in voce et sermone gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
Honne ipse c̃siderat uias meas. & cunetos
gressus meos dinumerat : Quid uiarũ no¬
mine. nisi actiones denuntiat: Hinc ⁊ eñ
Qb ꝓfecto gressibꝰ adsemet ipsã nos ueritas
uocat dicens Venite adme om̃s qͥlaboratis
& honerati estis: Ad se qͥppe uenire nos dñs
p̃cipit: nimirũ ñgessibꝰ corporis. s ꝓuectb
cordis: Ipse nãq ait. Ueniet hora qͣnoo neq
in monte hoc. neq uiierosolimis ad orabitis
patrẽ & paulo postUeri ao oratores adorabt¬
patrẽ in spu ⁊ ueritate: Nã et pat̾ talesquȩ¬
rit: qͥ adorent eũ : Incorde gͦ gressus insinuat
qͣndo et ut uenia mꝰ uocat: et tum̃ motu
corporis neqͣqͣm nos ad alia trtinsire denun
dinumerat gressus: ut nec minutissimȩ
qͥd ẽ cogitutiones eiꝰ iudicio ac u̾ba tenussina
que apdnos usu uiluer̃ indiscussa rema
reus erit iudicio. Idixerit fr̃i suo racha
reus erit c̃cilio Qui dixerit futuȩ: reus
erit gehenne ignis: Racha qͥppe ĩ hebreo

Expanded text:
Nonne ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? - Quid viarum nomine, nisi actiones denuntiat? Hinc enim porum? Quibus profecto gressibus, ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem . Et paulo postPatrem in spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum . In corde ergo esse gressus insinuat, quando et ut veniamus vocat et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transire denuntsiderat vias, sic dinumerat gressus, ut ne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunreus erit judicio. Qui dixerit fratri suo, racha, reus erit concilio: qui dixerit, fatue, reus erit gehennae ignis. Racha quippe in Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥꝓtinꝰ adiungit. Iuã enĩ partẽ habet ds
inme desuꝑ. ⁊ hereditatẽ om̃ps de excel¬
sis: acsi aꝑte dicat. Carni qͥdẽ mortali
corruptionis c̃ditione subiacto. s auctori
unde seruio. si ei integrũ a c̃sensu cul pe
animũ ñdefendo : SEQUITUR

Expanded text:
protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu culpae animum non defendo? Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
spiciunt qđ euaidunt : leue existimant qͥeqͥs
aduũ in hac uita patiunt᷑ : E ant gͦ nunc re¬
ꝓbi. ⁊ delectationũ suarũ desidia cõpleant.
infinẽ sui dãpnationẽ sensuris: qr morte
male uiuentes amauer̃. Ransitorio autẽ
uerbe affligant᷑ electi. ut a prauitate fla¬
gella corrigant: qͦs pat̾na pietas adheredi¬
tatẽ seruat Nunc autẽ flagellat᷑ iustꝰ ⁊ uer¬
b̾e discipline corrigit᷑: qr adȩt̾nȩ heredi¬
tatis patrimoniũ p̃parat᷑. In suis autẽ uolup¬
tatib relaxat᷑ in iustus: qr tanto ei tepralia
bona suppetunt. qͣnto ad et̃na denegant᷑.
Inuistꝰ ad debitã mortẽ currens. effrenatis
uoluptatib utit᷑: qr ⁊ uituli qͥ mactandis
in libis pastib relinquunt᷑: At c̃tra ustus
adelectationis transitoriȩ iocunditate res¬
tringit᷑ qr & nimirũ uitulꝰ ad labori susũ
uite deputatꝰ. sub iugo retinent᷑. Negant᷑
electis in hac uita bona t̃rena: qr & egris
qͥbꝰ spesuiuendi ẽ. neqͥqͣm amedico cunc¬

Expanded text:
stimant quidquid adversi in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est Qui enim aeqͣnimit̃ aliena mala
ñtolerat: ipse sibi ꝑ inpacientiã tesis
ẽ. qr aboni plenitudine longe distat
sub paleis p̃munt᷑: sic flores int̃ spinas
ꝓdeunt. ⁊ rosa quȩ redolet. crescit
cũ spina quȩ pungit Duos nãq fi¬
lios habuit pͥmꝰ hõmo: sed unꝰ electꝰ.
alt̃ repb fuit : T resqͦq filios archa ẽ¬
tinuit: s ouob in humilitate ꝑsisten¬
tibꝰ. unꝰ ao patris inrisionẽ ruit. Duos
abrahã filios habuit: s unꝰ in nocens.
alius uͦ fr̃ĩs ꝑsecutor fuit Duos qͦq isale
filios hubuit: unꝰ in humilitate serua¬
tꝰ. alt̃ uͦ ⁊ priusquã nasceret᷑ reꝓbatꝰ.¬
Ouodecĩ iacob filios genuit: s exhis
unꝰ ꝑ innocentiã uendit᷑. ceteri uͦ ꝑ
maliciã uenditores fr̃is fuer̃: Duode¬
s ne imꝓbati remanerent. unꝰ eis ad¬
mixtꝰ ẽ. qͥ eos ꝑ sequens ꝓbaret Sic nãq
iusto. peccator cũ malicia uingit᷑: si.¬
cut infornace auro palea cũ ĩgneso¬

Expanded text:
non est. Qui enim aequanimiter aliena mala non tolerat, ipse sibi per impatientiam testis est quia a boni plenitudine longe distat.sub paleis premuntur, sic flores inter spinas prodeunt, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos namque filios habuit primus homo, sed unus electus alter reprobus fuit . Tres quoque filios Noe arca continuit, sed duobus in humilitate persistentibus, unus ad patris irrisionem ruit . Duos Abraham filios habuit, sed unus innocens, alius vero fratris persecutor fuit . Duos quoque Isaac filios habuit, unus in humilitate servatus, alter vero et priusquam nasceretur reprobatuodecim Jacob filios genuit, sed ex his unus per innocentiam venditus, caeteri vero per malitiam venditores fratris fuerused ne improbati remanerent, unus eis admistus est, qui eos persequens probaret. Sic namque justo peccator cum malitia jungitur, sicut in fornace auro palea cum igne so
Abbreviated transcription (Latin):
Sim̃tẽ in cogitatione polluero. eiꝰ qͥ
munditiȩ auctor ÷. ẽẽ hereditas neqͦ ꝗͣ
possũ. Nulla enĩ bonas cet̾a: sioc¬
culti uidicis ocłis castitatis testimoniũ
t̃ apꝓba̾t᷑: Om̃s qͥppe uirtutes in cons¬
pectu c̃ditoris uicaria ope se suble¬
uant: ut qr una uirtꝰ sine alia. uł
nulla ÷ om̃ino uł minima: uicissĩ
sua c̃ iunctione fulciant᷑. Si enĩ castitatẽ¬
uł humilitas deserat. uł humilitatẽ
castitas relinqͣt: apđ auctor ẽ humilita
castitas. uł humilitas inqnata: Sc̃sgͥ
uir ut ab auctore suo in bonis eliqͥs pos¬
sidi mereat᷑: cordis mundiciã custodi¬
diens dicat. Pepigi fedus cũ ocłismeis. ut ne
cogtarẽ qͥo ẽ deuirgine: Quã enimpar¬
tẽ habet ds inme oesuꝑ & hereditatẽ om̃ps¬
de exilsis : acsi aꝑte fateat᷑ dicens: Habe me
posessionẽ sua excelsoꝵ c̃ditor rennuit:
si mens iea ante conspectũ illius ininfimis

Expanded text:
Si mentem in cogitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem ccastitas, vel humilitas inquinata. Sic vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me desuper si aperte fateatur, dicens: Habere me possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius in infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
& plerũq qͥp̃sunt. nisi in ore cordis sc̃ĩ sp̃s
freno tenetint᷑  iniratȩ retributionis
atrocitate ꝓsiluint: qͣntũq p̃ualent
agere. tantũ sibi insuboitis estimant
licere. Annea enĩ potestati. pene sẽꝑ
inpacientia ẽ : eiq etiam male sub¬
ierte imperat. qr qđ ipsa sentit potes
pacientiȩ uigo subiciunt: quã foris ho¬

Expanded text:
 plerumque qui praesunt, nisi in ore cordis Spiritus sancti freno teneantur, in iratae retributionis atrocitatem prosiliunt, quantumque praevalent agere, tantum sibi in subditis aestimant licere. Amica etenim poest impatientia, eique male subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potespatientiae jugo subjiciunt, quam foris ho
Abbreviated transcription (Latin):
todiendã cordis mundiciã exteriorũ
qͦq sensuũ disciplina seruauoa ẽ. Nã
quantũ libet uirtute mens polleat. qͦn¬
talib& grauitate uigeat : carnales
& qua si iuuenili qͦdã iuigore refre¬
nent᷑: ad fluxa quȩq ⁊ leuia. m̃tẽ sner¬
io qđ in eo fluxũ ac puerile caro saꝑe
potuit: uiuenili sapientiȩ uigore res¬
tringit Ait enĩ Pepigi fedꝰ cu ocłis meis
Et qr ñ inse actionẽ tantũ mͦ .s etiam co¬
gitationẽ luxuriȩ extinx̃: secutꝰ ad¬
iunx̃. Ut ne cogitarẽ qͥdẽ deuirgine:
x̃ cordis ab oleret dicens Scriptũ ⁊. ñ adult̾a¬
bis . Ego autẽ dico uob̾: qm̃ om̃is qͥ uide¬
rit mulierẽ ad c̃cupiscedũ eã. iãmecha
t̾ẽ eã incorde suo. ꝑ moysen qͥppe lu¬
xuria ꝑpetrata. ꝑ auctorẽ uͦ mundicie
luxuria cogitata dãpnat᷑. Hinc ÷ enim¬

Expanded text:
todiendam cordis munditiam, externorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enerid quod in eo fluxum ac puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendutus est eam in corde suo . Per Mosem quippe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uidet. Unde ⁊ ꝓpħȩ mens quȩ suble¬
uata sepe misterus int̾nis int̃ erat. qr
alienã c̃ iugẽ in caute uidit: obtenebrata
post modũ sibimet illicite c̃iunx̃ : Sc̃s aut̃
uir qr acceptis corporis sensib us uelut sub¬
iectis ministris. qͥdã ȩqͥssimꝰ udex p̃ est:
culpas c̃spicit anteqͣm ueniant ⁊ uelut in¬
sidianti morti fenestras corporis clauoit
dicens. Pepigi fedus cũ ocłis meis: ut ne
cogitarem qͥdẽ de uirgine. Ut enim
cogitationes cordis caste seruare potu¬
isset. fedus cũ ocłis pepigit: ne prius in¬
caute aspiceret: qđ post modũ inuitꝰ ama ꝙ¬
rẽ: Ualde nãq ẽ. qđ caro oeorsũ trahit:¬
& semel species forme cordi ꝑ oculos illi¬
gata. uix magni luctaminis manusol¬
uit᷑: N egͦ quȩdã lubrica in cogitatione
uersemus. ꝓuidendũ nob̾ ẽ: qr intueri
ñ dec& qđ ñlicet c̃cupisci Ut enĩ munda
mens in cogitatione seruet᷑: al asciuia

Expanded text:
quod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublequod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis 679 ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incante aspiceret quod postmodum invitus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur a lascivia
Abbreviated transcription (Latin):
ra quȩquȩ anima respicit: respiciens con¬
cupiscit Hinc ⁊ enĩ hieremias ait: Ascon¬
dit mors ꝑfenestras nr̃as: ingressa ẽ. dom̃os
nr̃as: M orsqͥppe ꝑfenestras ascendit: &¬
domos ingredit᷑: cũ ꝑ sensus corporis con¬
cupiscentiasueniens habitaculũ m̃tis
intrat: Q uoctra: hoc qđ sepe iã diximꝰ
de iustis ꝑ esaiam dicitur: Quis hi qͥut nu¬
bes uolant & qͦsi columbȩ ad fenestras
suas Iusti nãq uolare ut nubes dictis
colũbe ad fenestrassuas sunt : qͦsi qͥ ꝑsensꝰ
corporis exteriora quęq intentione ñ res¬
piciunt rapacitatis. eosq foras ñ rapit ẽ¬
cupiscentia carnalis Quisqͥs uͦ ꝑ has cor¬
poris fenestras in caute exterius respicit :
plerũq in delectatione peccati etiam
nolens cadit. atq obligatꝰ desiderus inci¬
pit uelle qđ noluit: preceps qͥppe anima
dũ ante ñ ꝓuidit ne incaute uid eat qđ
c̃cupiscat : ceca post incipit desiderare

Expanded text:
ra quaeque anima respicit, respiciens conra quaeque anima respicit, respiciens concupiscit. Unde etiam Jeremias ait: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras. » Mors quippe per fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis intrat. Quo contra hoc quod saepe jam diximus de justis per Isaiam dicitur: « Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Justi namque volare ut nubes dicti scolumbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare
Abbreviated transcription (Latin):
postquã en quȩ sibi ꝑflagellũ dnĩ fue¬
rant inflicta narrauit. nunȩ ꝓprias
pordinẽ eniumer ando uirtutes. qͣlis ante
flagellũ fuerit innotescit: sic uitȩ suȩ hys¬
toriã texens. ut ei ꝑrarũ aliqͥo qđ alle¬
goricȩ intelligi possit int̾serat. qͣtenꝰ ⁊ ex
parte magna hẏstorica sint que memorat:
& tam̃ aliquando ꝑ hȩc etdẽ aosp̃ĩtalem
intelligentiã consurgat Qua itaq. fortitu¬
dine ab om̃i lapsu ex teriora su& custodiȩ
interioris disciꝑlina constrinxerit: insinu¬
sibilis aĩuma. neqͦ qͣm corporearũ rerũ
delectatione tangit᷑: nisi qđ inherens cor¬
pori. qͣsi quȩd ã egrediendi foramina. eiꝰs ẽ
corporis sensus habet Uisus qͥppe. auditꝰ
gꝰtus odoratus. ⁊ tactꝰ. quasi quȩdã uiȩ
m̃tissunt: qͥbꝰ foras ueniat: ⁊ ea quȩ extra¬
eiꝰs substantiã c̃cupiscat ꝑhosenĩ corpo¬
ris sensus qͦsi ꝑfenestras quasoã exterio¬

Expanded text:
postquam ea quae sibi per flagellum Domini fuepostquam ea quae sibi per flagellum Domini fuerant inflicta narravit, nunc per ordinem proprias enumerando virtutes, qualis ante flagellum fuerit innotescit; sic vitae suae historiam texens, ut ei perrarum aliquid quod allegorice intelligi possit interserat, quatenus et ex magna parte historica sint quae memorat, et tamen aliquando per haec eadem ad spiritalem intelligentiam consurgat. Qua itaque fortitudine ab omni lapsu exteriora sua custodiae interioris disciplina constrinxerit, insinusibilis anima, nequaquam corporearum rerum delectatione tangitur, nisi quod inhaerens corpori quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corporis sensus habet, visus quippe, auditus, gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae mentis sunt quibus foras veniatejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exterio
Abbreviated transcription (Latin):
enulgit᷑: Qdicit sanguinẽ. Qba qͥppe
fortit̃ p̃mimꝰ cũ uerba sacri eloquii su¬
tili intellectu pensm. Qua ebssione
oũ lac querimꝰ bucyrũ inuennimo: quia
dũ nuriri uł tenui intellectu querunꝰ.
ub tate int̾nȩ pinguedinis ungim: Qđta
qͥdã dũ uerba sacri eloqͥi plusquã debent
discutiunt: in carnalẽ intellectũ cadunt.
Sanguinẽ qͥppe elicit: qͥuehem̃t̃ emulgit̾:
qr carnale efficit᷑ hoc qđ exniinia sp̃s discus¬
sione sentit᷑. Unde necesse.ẽ. ut beati iob
oꝑa quȩ int̃ increpantiũ amicoꝵ uerba
id circo narrat. ne afflicta mens illius in
despationẽ deficiat. uixta pondus hysto¬
riȩ ꝑscrutem: ne si hȩc animꝰ plusquã
necesse.ẽ. spitalit̃ inuestigat. auerboꝵ eiꝰ
huberibꝰ sanguis nob ꝓlacte respondeat:
Si quando uͦ mystica in suoꝵ oꝑũ narrati¬
one ꝑmisceat: ad hec nec esse ẽ. ut mens
concita redeat. atq: hane ipse datur
intelligi ordo loquentis uocat Nã sc̃s uir

Expanded text:
emungit, elicit sanguinem. Ubera fortiter premimus cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus; quia, dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis inungimur, quod torum, dum verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem quippe elicit qui vehementer emulgitur, quia et carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur. Unde necesse est ut beati Job opera, quae inter increpantium amicorum verba idcirco narrat ne afflicta mens illius in desperatione deficiat, juxta pondus historiae perscrutemur, ne si haec animus plusquam necesse est spiritaliter investiget, a verborum ejus uberibus sanguis nobis pro lacte respondeat. Si quando vero quaedam mystica in suorum operum narratione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat, ad quae hanc ipse, ut datur intelligi, ordo loquentis vocat. Nam sanctus vir
Abbreviated transcription (Latin):
sema ipsũ &iam ꝑdesidiũ uol uit Et nimirũ
m̃tẽ neqͣ qͣm cogitatio inmunda inqͥnat
cũpulsat. s cũ hanc sibi ꝑ delectationẽ sũb¬
iugat. hinc& enĩ p̃dicator egregiꝰ dic̃ Tẽp¬
tatio uos ñ app̃hendat: nisi humana: hu¬
mona qͥppe tẽp̃tatio ÷: qr plerũq incogita¬
tione tangim᷑ & iã nolentes. quia ut p̃nũ qͣm
&illicita adanimũ ueniant. hoc utiq in
nobmet ipsis exhumanitatis corruptibilis
ponde habemꝰ: Iã uͦ d emoniaca ÷ ⁊ ñ huma¬
natep̃tatio : cũ ad ħ qđ carnis corruptibili¬
tas suggerit. ꝑ c̃sensũ se animꝰ astringit.:
hinciterũ dicit: Ñ regn& peccatũ: in uro mor¬
plene ñ pocuit: ei de nr̃i cordis habitaculo
regnũ tulit ut appetitꝰ illicitꝰ & si plerũq
bonis nr̃is cogitationibꝰ occulto se qͣsi fur in
dicens. pepigi fedꝰ cũ ocłis meis ut ne cogita¬
sẽ qͥd ẽ de uirgine n eqͦqͣm uult intelligi
quia eiꝰ a nimã culpa in cogitatione ñ

Expanded text:
semetipsum etiam per desiderium voluit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat, quum pulsat, sed quum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Humana quippe tentatio est, 681 qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro morplene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur insdicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus anim
Abbreviated transcription (Latin):
corpus at terit plusquã ualet : ꝑ abstinen¬
uã qͥppe carnis uicia s̃ ex tinguenda ñ ca¬
po. Et tanto qͥsq sibimet dẽbet modera¬
mine prȩ ẽẽ : ut ⁊ adculpã caro ñ suꝑbi¬
at. & tam̃ a d effectũ rectituoinis inoꝑa¬
ione subsistat. In tueri int̃ hȩc egregiũ
p̃dicatorẽ libet. qͣnta arte magisteru
fideliũ ueluti in cuthara cordas tensas.
alias amplius t̾edendo extenuat: atq
alias a tensione sua relaxando c̃seruat.
Alis & nĩ dicit. ñ in cõmessationib ⁊ ebrie¬
tatib ñ incubilibꝰ ⁊ inpuoicitis: & rur

Expanded text:
corpus atterit plus quam valet. Per abstinencorpus atterit plus quam valet. Per abstinentiam quippe carnis vitia sunt exstinguenda, non caro; et tanto quisque sibimet debet moderamine praeesse, ut et ad culpam caro non superbiat, et tamen ad effectum rectitudinis in operatione subsistat. Intueri inter haec egregium praedicatorem libet, quanta arte magisterii fidelium animas velut in cithara chordas tensas, alias amplius tendendo extenuat, atque alias a tensione sua relaxando conservat. Aliis etenim dicit: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis . Et rur
Abbreviated transcription (Latin):
caumatȩ a rescunt: qr dũ infirmi ad ini¬
qͥtatẽ ꝓsiliunt. fortes qͥq ⁊eli sui igne
cruciantur: SEqUITUR.¬
ensa est in luctũ cythara mea: ⁊ or¬
ganũ meũ in uocẽ flentiũ Qua orga¬
nũ infistulas. ⁊ cẏthara ꝑ cordas sõnat:
organi ora p̃dicantiũ : ꝑcoroas uͦ cr̃thare.
intentionẽ recte uiuentiũ ñ inc̃uenient̃
accipimꝰ: Iuedũ aduitã aliã ꝑ afflictio¬
nẽ carnus tendit᷑ : quasi extenta corda
inerthara. ꝑ intuentiũ ammirationẽ
sonat: Siccatur ⁊ enĩ corda. ut c̃gruũ
incythara cantũ reooat: qr ⁊ scĩ uiri
castigant corpꝰ suũ ⁊ seruituti subiciunt.
atq ab infimis ad suꝑiora tendunt᷑: Pen¬
sandũ qͦq ẽ. qđ corda incythara siminꝰ
tendit᷑. ñ sonat : si amplius raucũ sonat.
Quia nimirũ uirtꝰ abstinentie. aut om̃ino
nulla ẽ. situntũ qͥsq corpꝰ Non edomat
qͣntũ ualet: aut ualde in ordinata ẽ. si

Expanded text:
caumate arescunt, quia dum infirmi ad inicaumate arescunt, quia dum infirmi ad iniquitatem prosiliunt, fortes quique zeli sui igne cruciantur, Sequiturst in luctum cythara mea, et organum meum in vocem flentium. » Quod organum per fistulas, et cithara per chordas sonat, porgani ora praedicantium, per chordas vero citharae intentionem recte viventium non inconvenienter accipimus: quae dum adnem carnis tenditur, quasi extenuata chorda in cithara per intuentium admirationem sonat. Siccatur etenim chorda, ut congruum in cithara cantum reddat, quia et sancti viri castigant corpus suum, et servituti subjiciunt , atque ab infimis ad superiora tenduntur. Pensandum quoque est quod chorda in cithara si minus tenditur, non sonat; si amplius, raucum sonat, quia nimirum virtus abstinentiae aut omnino nulla est, si tantum quisque corpus non edomat quantum valet; aut valde inordinata est, si
Abbreviated transcription (Latin):
ora bene dispensare c̃sueuerant. c̃tra
electos dĩ postmodũ seuiunt: qͣsi cutis
gcblȩ ante actȩ iustitiȩ colorẽ poi¬
dil. quȩ ad nigreo inẽ iniqͥtutis uenit:
Iđ hieremias etiam sub prȩcipueme¬
taulli speciȩ deplorat dicens: Quomodti
obscuratũ ẽ. aurũ mutatꝰ ẽ color abt¬
unt. plerũa int̃ reꝓbos socũ honoris
surunt : ut ipsi c̃tra sc̃aim etcłam exiuc¬
t o cicnte seuiant qͥ hanc a trocius qua
quia hos qͦs pͥus ad decorẽ iustitiȩ qͣsi can¬
didos habuit : post deterius nigros por¬
tat.S dũ cutis ad nigredinẽ uertitur:
forces qͥuulla sunt telo fidei c̃tabescunt:
nde ⁊ appte subdit᷑. Etaossa mea aruer̃:
p̃caumate: Sic nãq ⁊ pͥori tẽpr̃ȩ os fortis¬
simũ scẽ ȩccłȩ. qͣdã ariditate tedii paulꝰ
estuabat: cũ qͥbꝰdã cadentib diceret. Quis
infirmat᷑ ⁊ ego ñ infirmor: Qui scandalitat᷑
& ego ñ uror : Cutis gͦ denigrat᷑ ⁊ ossa pre

Expanded text:
ora bene dispensare consueverant, contra ora bene dispensare consueverant, contra electos Dei postmodum saeviunt, quasi cutis Ecclesiae anteactae justitiae colorem perdidit, quae ad nigredinem iniquitatis venit. Quod Jeremias etiam sub praecipui metalli specie deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optunt, plerumque inter reprobos locum honoris sumunt, ut ipsi contra sanctam Ecclesiam ex auctoritate saeviant, qui hanc atrocius quasquia hos quos prius ad decorem justitiae quasi candidos habuit, post deterius nigros portat. Sed cum cutis ad nigredinem vertitur, fortes qui in illa sunt zelo fidei contabescunt. Unde apte subjungit: Et ossa mea aruerunt prae caumate. Sic namque et priori tempore os fortissimum sanctae Ecclesiae quadam ariditate taedii Paulus aestuabat, cum quibusdam cadentibus diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Cutis ergo denigratur, et ossa prae
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriã pensare neglegimꝰ: quia ui¬
delicet sermonis uirtꝰ pat& ex pena pas¬
sionis. S qr ut sepȩ iã diximꝰ. plerũq
beatꝰ iob sic narrat gesta. ut gerenda
p̃nuntiet : bene hoc sc̃e eccłȩ uocibꝰ con¬
gruit quȩ dolorẽ ꝑsecutionis ultimȩ
in infirmis grauit̃ sentit Cũq ab illa¬
alii ꝑ eunt: ualentiores qͥq merore
cruciantur: Exterior qͥppe causa eiꝰ ẽ.
t̃rena dispensatio: interior uͦ cura cȩ¬
lestis : Cutis gͦ nomine infirmi signant᷑
qui nc̃ inea exteriori utilitati deserui¬
unt Fossa uͦ fortes eiꝰ figuratis: inqͥbus
corporis illius tota cõmpago solidat᷑
Quia gͥ aut ꝓuocati muneribꝰ aut ꝑse¬
quutionib afflicti. multi in ea absta¬
tu fidei infirmi cadunt: eãq ipsi p̾t¬
quã cetider̃ ꝑsequunt᷑. qͥd aliuo qͦm
cutis sue nigredinẽ patit᷑. ut in ipsis
post modũ feoa appareat in qͥb priꝰ
pulchra uidebat᷑ : Dũ enĩ qͥpͥus exteri¬

Expanded text:
quia videlicet sermonis virtus patet ex poena passionis. Sed quia, ut saepe jam diximus, plerumque beatus Job sic narrat gesta, ut gerenda praenuntiet, bene hoc sanctae Ecclesiae vocibus congruit, quae dolorem persecutionis ultimae in infirmis graviter sentit. Cumqalii pereunt, valentiores quique moerore cruciantur. Exterior quippe causa ejus est terrena dispensatio, interior vero, cura coelestis. Cutis ergo nomine infirmi signantur, qui nunc in ea exteriori utilitati deserviunt. Per ossa vero fortes ejus figurati sunt, in quibus corporis illius tota compago solidatur. Quia igitur aut provocati muneribus, aut persecutionibus afflicti multi in ea ab statu fidei infirmi cadunt, eamque ipsi postquam ceciderunt persequuntur, quid aliud quam cutis suae nigredinem patitur, ut in ipsis postmodum foeda appareat, in quibus prius pulchra videbatur? Dum enim hi qui prius exteri
Abbreviated transcription (Latin):
ta fidei ⁊ p̃oreationis uocẽ extinguere co¬
natur: Hoc qͥppe conari ꝑse quutores eiꝰ
specialit̾ solent: ut abet ante om̃ia uer¬
ba p̃oicationis tollant. Unde ⁊⁊ hi qͥsc̃ȩ
fidei primordus resistebant: cęsis a płis
denunciabant dicentes Precipiendo per¬
pimus uob̾ ne doceretis in nomine isto: e

Expanded text:
tam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nom
Abbreviated transcription (Latin):
expar te sosticȩ subtrait. ut uibis que ex¬
poliant᷑ intimꝰ candor appareaer aex
parte corticẽ seruat. ut sicut fuerant
pexte rius in uiridate ꝑmaneant Uarĩq
uirgarũ color efficit᷑ : dũ cortex expartẽ
subtraitur. ex parte retinet᷑: Ante c̃side¬
rationis enũ nr̃ȩ ocłos: p̃ cedentiũ patrũ
sententiȩ qͣsi uirgȩ uariȩ ponunt᷑ : Inqͥbꝰ¬

Expanded text:
ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant; variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae vari
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ seqͥm: qͣsi corticẽ reseruamus
Dũq abipsis cortex litterȩ subducit᷑: al¬
legoriȩ candor uterior de monstrat᷑.
Et dũ cortex relinqͥt᷑: ex terioris intelli¬
gentiȩ uirentia exempla monstrant᷑:
Quas bene iacob inaquȩ canalibꝰ pofuit:
qr & redẽptor nr̃ in libris eassacrȩ scrip¬
turȩ se̾ntentias qͥb nos intrinsecꝰ infundi¬
mͣ fix̃: has aspicientes arietes cũ ouib co¬
eunt: qr racionales nr̃i sp̃s dũ in earũ
exempla p̃cedentiũ in uocibꝰ p̃ceptoꝵ ui¬
dent. & diuersũ colorẽ ꝓles boni oꝑis ha¬
beat: Quia ⁊ ñnũquã sub tracta litterȩ
coracȩ acutiꝰ int̾na c̃siderat: ⁊ reserua¬
to ñnũqͦm hystoriȩ tegminȩ bene se

Expanded text:
terae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Varias virgas Jacob in aquae canalibus posuit : quia Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae sententias, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt; quia rationales nostri spiritus, dum in earum exempla praecedentium in vocibus praeceptorudent, et diversum colorem prolis boni operis habeat; quia et nonnunquam subtracta litterae cortice acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se
Abbreviated transcription (Latin):
illi qͣs ꝑ amena pͣta ad foueã tendunt: Di¬
enãtio oꝑantib iniqͥtatẽ : qđ uioelicet
alienationis uerbũ duriꝰ sonaret. si ħ in¬
t̃pres insuȩ linguȩ. uoce tenuisset. Qđ
enĩ apdnas aliẽnatio: hoc apd hebreos
a nathema dr̃ : Iunc gͦ alienatio erit rep¬
bis. cũ abhereditate districti uidieis. se
a nathema eẽ c̃spiciunt: q hic eũ ꝑũsis
moribꝰ c̃tẽpser̃ : Floreant gͥ iniqͥ aflore¬

Expanded text:
tendunt? Dienatio operantibus iniquitatem? Quod videlicet alienationis verbum durius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum ab haereditate districti judicis se anathema esse conspiciunt, quia hic eum perversis moribus c
Abbreviated transcription (Latin):
Beatꝰ q iob ut ostendat ciuiꝰ forotuduus
fuerit: in sinuet cũ qͥb sitb uirxẽ dicens
Et fui draconũ : & sociuisstructionum
Quia minꝰ eẽt ꝗd ipse bona agerets nisiet
ad bonitatis sue cumulũ ab aluis mala
toleraret SEQUITUR

Expanded text:
tur Job ut ostendat cujus fortitudinis fuerit, insinuet cum quibus vixit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quia minus esset quod ipse bona ageret, nisi et ad bonitatis suae cumulum ab aliis mala toleraret. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
etudiniẽ portant: Unde nunc recte dr̃.
sine furore c̃surgens: in turba clama¬
ui. Quia nimirũ boni c̃tra tumultus
in solentiũ clomorẽ habent. ⁊ furorẽ
ñ habent: qm̃ eos qͦsclem̃t̃ tolerant.
docere ñ cessant Sed hȩc quȩ iuxta
hẏstoriã de uno oiximꝰ : uxta allego¬
riã necesse ẽ. ut de oiuersis ȩccł ȩ elec¬
tis sentiamꝰ. Ipsa qͥppe in electis suis
etiam ꝑ ꝓsꝑa incedit merens: q ni
chil sibi uere ꝓsꝑũ deputat. qͦusq
ideles qͥppe illius. temporali qͥdem
pace ꝑfruunt᷑: s ꝑ p&uȩ suspirant.
I onorant᷑ & afflictisunt : qr plerũq ibi
uioent᷑ inculmine. ubi ciues ñ funt.
psa etiam in turba sine furore c̃surgit
& clamat: qr prauoꝵ uitã studio rẽc¬
te emulationis. ñ autẽ uesania furoris
inseqͥtur Irascit᷑ ⁊ amat seuit ⁊ tran¬
qͥlla est : qͣtinꝰ infirmos suos & corrigat
exemulatione & foueat expietatẽ:¬
cius structionũ. Quid draconũ nomi¬

Expanded text:
inem portant. Unde nunc recte dicitur: Sine furore consurgens in turba clamavi, quia nimirum boni contra tumultus insolentium clamorem habent, et furorem non habent, quoniam eos quos clementer tolerant docere non chistoriam de uno diximus, juxta allegoriam necesse est, ut de diversis Ecclesiae electis sentiamus. Ipsa quippe in electis suis etiam per prospera incedit moerens, quia ni sibi vere prosperum deputat, quousque ali quidem pace perfruuntur, sed perpetuo suspirant; honorantur, et afflicti sunt; quia plerumque ibi videntur in culmine, ubi cives non sunt. 673 Ipsa etiam in turba sine furore consurgit, et clamat, quia pravorum vitam studio rectae aemulationis, non autem vesania furoris insequitur. Irascitur et amat, saevit et tranquilla est, quatenus infirmos suos corrigat ex aemulatione, faveat ex pietatecius struthionum. - Quid draconum nomi