comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominib pecoribq cõmune ẽ. Qd̾ si pͥmo di¬
xisset cũ ab ore cępit m̃bra ꝑcurrere: os ha¬
bent ⁊ ñ clamabt᷑. cuncta etiã sic ad natu¬
rã hoĩs referrent᷑: nec facile ibi qͥcquã de
cõmunione ferarũ sensus audientis adu̾te
moratis pedib tͣminasse uidebat᷑ ad unxit.
ñ clamabtͣ in faucib suis. lectorẽ uł audi¬
torẽ fecit intentũ: ut dũ querit eur adcditũ
sit. admoneri se inueniat. simulachris gen¬
tiũ. nͣ tͣmͣ hoĩes. s etiã beluas. se debere pͣ¬
ponere: ut si pudet adorare bestiã. quã fe¬
cit ds̃ uidentẽ. audientẽ. odorantẽ: contrec¬
tantẽ. ambulantẽ. clamantẽ. in faucib suis.
uiderent ꝗͣ pudendũ ẽẽt adorare mutum.
⁊ carens uita sensuq simulachrũ. Cui ad hoc
inee̾t similitudo m̃broꝵ. ut aĩa carnalib
sensib dedita. quasi uiuenti atq animate
forme applicaret affectũ. cũ ea uideret qͣ ĩ

Expanded text:
hominibus pecoribusque commune est. Quod si primo dihominibus pecoribusque commune est. Quod si primo dixisset, cum ab ore coepit membra percurrere, Os habent, et non clamabunt; cuncta etiam sic ad naturam hominis referrentur, nec facile ibi quidquam de communione ferarum sensus audientis adverteris quam commemoratis pedibus terminasse videbatur, adjunxit, «Non clamabunt in faucibus suis;» lectorem vel auditorem fecit intentum, ut dum quaerit cur additum sit, admoneri se inveniat simulacris Gentium non tantum homines, sed etiam belluas se debere praeponere: ut si pudet adorare bestiam, quam fecit Deus videntem, audientem, odorantem, contrectantem, ambulantem, clamantem in faucibus suis, viderent quam pudendum esset adorare mutum, et carens vita sensuque simulacrum; cui ad hoc inesset similitudo membrorum, ut anima carnalibus sensibus dedita, quasi viventi atque animatae formae applicaret affectum, cum ea videret quae in
Abbreviated transcription (Latin):
fex melior ẽ eis : qͥ ea potuit mͣbroꝵ motu
atq officio fabricare. Quẽ tam᷑ artificẽ: te
utiq puderet adorare. Melior ⁊ tu. quãnis
ea ñ feceris: qmͣ q̃ illa nͣ posstͣ facis. Nelior
ẽ bestia. Ad hoc enĩ additũ ẽ. Non clama¬
bt̃ in faucib suis. Nãq cũ suꝑuis dixisset
os habent ⁊ ñ loquent᷑. quid opus erat
postꝗͣ. a capite usq ad pedes mbra decursa
st̃.de fauciũ clamore. repetere: nͥ credo qr il¬
la ꝗͣ de ceteris m̃bris cõmemorabat. cõmu¬
nia cẽ hominib beliisq sentimꝰ: Nã uideñ
⁊ audiunt ⁊ olfaciunt. ⁊ ambulant. ⁊ quȩ¬
dã sic̃ symis manib contrecꝰtant. Illud aut̃
qd̾ de ore dixerat. ꝓpͥũ ẽ hominis: qm̃ bes¬
tie ũ loquunt᷑. Ne qͥs aũ ad sola humanoꝵ
m̃broꝵ oꝑa referret q̃ dicꝰta st̃. ⁊ diis gentiũ
solos hoĩes anͣ poneret: pꝰt oĩa subdidit di¬
ceus. ñ clamabt̃ in faucib suis: qđ rursus

Expanded text:
fex melior est eis, quia ea potuit membrorum motu atque officio fabricare: quem tamen artificem te utique puderet adorare. Melior et tu, quamvis ea non feceris; quoniam quae illa non possunt facis. Melior et bestia: ad hoc enim additum est, «Non clamabunt in faucibus suis.» Namque, cum superius dixisset, «Os habent, et non loquentur;» quid opus erat, postquam a capite usque ad pedes membra decursa sunt, de faucium clamore repetere; nisi, credo, quia illa quae de caeteris membris commemorabat, communia esse hominibus belluisque sentimus? Nam et vident, et audiunt, et olfaciunt, et ambulant, et quaedam, sicut simiae, manibus contrectant. Illud autem quod de ore dixerat, proprium est hominis; quoniam bestiae non loquuntur. Ne quis autem ad sola humanorum membrorum opera referret quae dicta sunt, et diis Gentium solos homines anteponeret; post omnia subdidit, dicens, «Non clamabunt in faucibus suis:» quod rursum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑re ꝓuidere ꝑ celum. Maneant gͥ celui ⁊
tͣra. in dõ suo qui fecit ea. uiuant ex eo¬
confitentes ei. ⁊ laudantes eũ. Nã si ex se
uelint uiuere morient᷑: sic̃ scriptũ est a
mortuo quasi qui ñ sit ꝑit confessio. Sed
nͣ mortu laudabtͣ te dñe. neq om̃s qui
descendunt in infernũ. Clamat enĩ alio¬
S loco tua scriptura. Pec̃or dũ uenerit. in
spfundũ maloꝵ contempuit.S: nos quiui¬
uimus benedicimꝰ dũo. ex hoc neͣ ⁊ usq

Expanded text:
terrae providere per coelum. Maneant igitur coelum et terrae providere per coelum. Maneant igitur coelum et terra in Domino suo qui fecit ea, confitentes ei et laudantes eum: nam si ex se velint vivere, morientur, sicut scriptum est, «A mortuo quasi qui non sit, perit confessio» . Sed, «Non mortui laudabunt te, Domine, neque omnes qui descendunt in infernum.» Clamat enim alio loco tua Scriptura: «Peccator, dum venerit in profundum malorum, contemnit» . «Sed nos qui vivimus, benedicimus Dominum, ex hoc n
Abbreviated transcription (Latin):
Terrã gͦ istã totã dedit filiis hominũ. ut
eiꝰ consideratione quantũ posst. conitiats
creatorẽ: quẽ infirnus adhue cordib. sine
isto coniecture adnuniculo uidere nͣ pos¬
sunt. Eist ⁊ alius intellectus a quo dissi¬
mulare ñ debeo u̾boꝵ istoꝵ quib dicꝰtũ
ẽ. celũ celi dño t̾rã aũ dedit filiis hoũn.
ut ab eo qd̃ intelleximꝰ. ñ recedat inten¬
tio. Dixeramꝰ enĩ magnos ⁊ pusillos signi¬
ficari etiã eoqd̃ abiectũ ẽ: bñdicti uos
dño qui fecit celũ ⁊ tͣram. Si gͦ magnos ce¬
li. pusillos aũ tͣre nomune accipimꝰ. qmͣ
pusilli crescendo futuri ftͣ celũ. ⁊ in ipsa
ceritatẽ ub̃tatẽq sapientie: accepert̃ par¬
uulos futuros quidẽ oelũ: ut celũ. eli se¬
ẽẽ sciant ad hoc tam̃ t̾ra cui dicat. ego
plantaui apollo rigauit. s ds̃ merem̃tũ
dedit. Ipsis enĩ filiis hominũ qͦs fecit ce¬
lũ. ⁊ t̾rã dedit in qua oꝑent᷑: qui noũ

Expanded text:
iis hominum,» ut ejus consideratione, quantum possunt, conjiciant Creatorem, quem infirmis adhuc cordibus sine isto conjecturae adminiculo videre non possunt. 12. Est et alius intellectus, a quo dissimulare non debeo, verborum istorum, quibus dictum est, «Coelum coeli Domino, terram autem dedit filiis hominum:» ut ab eo quod diximus, non recedat intentio. Dixeramus enim magnos et pusillos significari etiam eo quod adjectum est, «Benedicti vos Domino, qui fecit coelum et terram.» Si ergo magnos coeli, pusillos autem terrae nomine accipimus: quoniam pusilli crescendo futuri sunt coelum, et in ipsa ceritatem ubertatemque sapientiae, acceperunt parvulos futuros quidem coelum, ut coelum coeli esse sciant; adhuc tamen terram, cui dicant, Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit . Ipsis enim filiis hominum quos fecit coelum, terram dedit in qua operentur, qui novit
Abbreviated transcription (Latin):
drͣ. Nisi dñs sabaoth reliquisset nob̃ sem̃.
sic̃ sodoma facꝰti e̾e̾mꝰ: ⁊ sicꝰ gomorra si¬
miles fuissemꝰ. S idõ sem̃: qi sparsũ ꝑ ter
domo aaron. Aditiat dnͣs suꝑ uos. suꝑ uos
⁊ suꝑ filios ur̃os. S ita factũ ẽ. Accessert᷑
enĩ etiã de lapidib suscitati filii abrahȩ.
Accessert᷑ oues q̃ ñ erant ex hoc ouili. ut
fieret unꝰ grex. ⁊ unꝰ pastor. Accessit fi¬
des oĩũ gentiũ. ⁊ creuit numerus ñ so¬
lũ sapientiũ antistitũ. s etiã obȩdienti¬
ũ ppłoꝵ: adiciente dño ñ solũ suꝑ patres
qͥ ad illũ in xp̃o cet̾os imitaturos p̃terireñ.
s etiã suꝑ filios eoꝵ. qͥ patrũ pia uestigia
suꝑ colles gestientes sic̃ agnos ouiũ. Pro¬
inde utͥsq magnis ⁊ pusillis montibꝰ
⁊ collib. arietib ⁊ agnis dicet ꝓpħa qd̃ se¬
quit᷑. Bñdicti uos dño. qui fecit celũ ⁊ t̾rã.¬

Expanded text:
nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus» . Sed ideo semen, quia sparsum per terrdomo Aaron, «Adjiciat Dominus super vos, super vos et super filios vestros». Et ita factum est. Accesserunt enim etiam de lapidibaccesserunt oves quae non erant de hoc ovili, ut fieret unus grex, et unus pastor ; accessit fides omnium gentium, et crevit numerus, non solum sapientium antistitum, sed etiam obedientium populorum; adjiciente Domino non solum super patres, qui ad illum in Christo caeteros imitaturos praeirent, sed etiam super filios eorum, qui patrum pia vestigia super colles gestientes sicut agnos ovium. 11. Proinde his utrisque magnis et pusillis, montibus et collibus, arietibus et agnis dicit Propheta quod sequitur: «Benedicti vos Domino, qui fecit coelum et ter
Abbreviated transcription (Latin):
chroꝵ cultorib dicentes ligno. pat̾ ñs es
tu. ⁊ lapidi tu me geniusti. S ne sibi uide¬
at᷑ prudentior qͥ hoc nͣ ligno ⁊ lapidi dixe¬
rit. s auro ⁊ argento: hcͣ aspiciat. hcͣ aure.
cordis intendat. Simulachra gentiũ. argen¬
tũ ⁊ aurũ. Non abiectũ aliqͥd. ⁊ asꝑnabile
tior. solidior atq firmior. Noli gͦ attendere
manꝰ hoiͣ. ut ex eo metallo qd fecit uerꝰ
dsͣ. uelis fac̾e falsũ diñ: immo falsũ homne̾
in amicitiã reciꝑet insaniret. Ducit enĩ e
affecꝰtu quodã infimo. rapit infirma corda
mortaliũ. forme similitudo: i m̃broꝵ imita¬
ta cõpago. S: sic̃ fabricata singła ostendis. sic
ostende officia singłoꝵ. quoꝵ te effigies õ
humana uanitas trahit. Os enĩ hnͣt ⁊ nͣ lo

Expanded text:
es ligno, Pater meus es tu; et lapidi, Tu me genuisti» . Sed ne sibi prudentior videatur qui hoc non ligno et lapidi dixerit, sed auro et argento; huc aspiciat, huc aurem cordis intendat: «Simulacra Gentium argentum et aurum.» Non abjectum aliquid et aspernabile tior, solidior atque firmior. Noli ergo addere manus hominum, ut ex eo metallo quod fecit verus Deus, velis facere falsum deum; imo falsum hominem, in amicitiam reciperet, insaniret. Ducit enim, affectu quodam infirmo rapit infirma corda mortalium formae similitudo, et membrorum imitata compago. Sed sicut fabricata singula ostendis, sic ostende officia singulorum, quorum te effigies et humana vanitas trahit. Os enim habent, et no
Abbreviated transcription (Latin):
uacnquã fortasse. pfalmo.¬
Domiũ psalmoꝵ sit una con¬
Itextio diligent᷑ intuentib
ita ut nullus sequat᷑ uersus.
qui ñ suꝑiori possit adungi: tam̃ istũ¬
u̾sũ ita consideremꝰ tãꝗͣ utq sit unꝰ sit.
iste sciłe ac suꝑior. Hãq eũ in illo dicꝰtũ¬

Expanded text:
uanquam fortasse omnium Psalmorum sit una contextio diligenter intuentibus, ita ut nullus sequatur qui non superiori possit adjungi; tamen istum ita consideremus, tanquam uterque unus sit, iste scilicet ac superior. Namque cum in illo dictu
Abbreviated transcription (Latin):
celũ in magnis. ⁊ t̾rã in pusillis. S cęlũ ñ
istud uisibile plenũ luminarib ad hos ocu
neis ocłis cernit᷑ t̾ra dicenda ẽ: quã dedit
filiis hominũ. ut eiꝰ consideratione. siue.
ab ea parte qua suꝑ illustrat. sic̃ eͣ hoc qd̃

Expanded text:
elum in magnis, terram in pusillis: sed coelum non istud visibile, plenum luminaribus ad hos oculneis oculis cernitur, terra dicenda est; quam «dedit filiis hominum,» ut ejus consideratione sive ab ea parte
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nulloꝵ corporeis oculis. cordib aũ pau¬
coꝵ mundissimis notꝰ eͣ. tãꝗͣ idõ possent
ostendere ocłis suis deos suos. pͥmo amino¬
nuit oꝑib sentiri p̃sentiã dĩ nr̃i. qr cũ
sit in celo sursũ. in celo ⁊ in tͣra oĩa qͣeͣq
uoluit fecit. Et qͣsi diceret᷑ ostendant
gt̃s deos suos. simulachra inqͥt gentiũ.
argentũ ⁊ aurũ. oꝑa manuũ hoiͣm : id ÷
quãuis dm̃ nr̃m carnalib ocłis ur̃is uon
possimꝰ ostendẽ. quẽ ꝑ oꝑa intelligere
debiustis. nolite. tam̃ seduci uanitatib
ur̃is: qr uos ea quȩ colitis digito potes¬
tis ostendere. Multo qͥppe honestiꝰ non
haberetis qd̾ possitis ostend̾e ꝗͣ ut in e¬
o qd istis ocłis a uob̃ ostendit᷑. urĩ cordis
cecitas ostendat᷑. Qͥd enĩ ostenditis nisi¬
aurũ ⁊ argentũ : habent quidẽ ⁊ erea¬
lignea ⁊ lapidea. ⁊ fictilia simulachra. &e
huiꝰcemodi alteriꝰ alteriꝰq materiei. s pͣ¬
ciosũ eoꝵ maluit cõmemorare. spc sc̃s:¬

Expanded text:
qui nullorum corporeis oculis, cordibus autem paucorum mundissimis notus est: tanquam ideo possint i possunt ostendere oculis deos suos; primo admonuit operibus sentiri praesentiam Dei nostri, quia cum sit «in coelo sursum, in coelo et in terra omnia quaecumque voluit fecit.» Et quasi diceret, Ostendant Gentes deos suos; «Simulacra,» inquit, «Gentium argentum et aurum, opera manuum hominum:» id est, quamvis Deum nostrum carnalibus oculis vestris non possimus ostendere, quem per opera intelligere debuistis; nolite tamen seduci vanitatibus vestris, quia vos ea quae colitis digito potestis ostendere. Multo quippe honestius non haberetis quod possetis ostendere, quam ut in eo quod istis oculis a vobis ostenditur, vestri cordis caecitas ostendatur: quid enim ostenditis, nisiaurum et argentum? Habent quidem et aerea, et lignea, et fictilia simulacra, et hujuscemodi alterius alteriusque materiae; sed pretiosum eorum maluit commemorare Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝓ inferiorib supplicant iã uident.
⁊ illis iã res ẽ. q̃ adhuc inferiorib spes
ẽ Ñ ẽ ita. Nã ⁊ domꝰ aaron sꝑauit in
dño. Ergo ut etiã ipsi ꝑseuerant᷑ extẽ¬
dant᷑ in ea quȩ ante st̃: ⁊ ꝑseueranter
currant donec appͣhendant in quo ⁊ ap¬
phensi st̃. ⁊ cognoscant sicͣ ⁊ cogniti stͣ:
adiutor eoꝵ ⁊ ꝓtector eoꝵ. Utriq enĩ¬

Expanded text:
ident, et illis jam res est quae adhuc inferioribus spes est? Non est ita: nam et «domus Aaron speravit in Dominum.» Ergo, ut etiam ipsi perseveranter extendantur in ea quae ante sunt, et perseveranter currant, donec apprehendant in quo apprehensi sunt , et cognoscant sicut et cogniti sunt , «Adjutor eorum et protector eorum e
Abbreviated transcription (Latin):
so achutorio: ñ inuenit firmam̃tũ. Lassa¬
t᷑ stando: sedere uult. Nũ quid uł seden¬
do durabit: Qd sͥ elegit ut ñ fatigaret᷑.
ibi ht̃ deficere. Lassatꝰ ẽ uigilando: dormi¬
turus ẽ. Nũqͥd qr dormit. ñ deficit. Las¬
satus ẽ ieiunando: refecturus ẽi Si plus
refecerit: deficit In nulla re potest ꝑse¬
uerare. ista infirmitas. Iustitia quid: Quã.¬
ta iustitia ẽ int̾ tantas tẽptationes: Pos¬
sumꝰ contin̾e ab homicidio: ab adulterio:
a furtis: a ꝑiuriis: a fraudib. Aũqͥd ab in¬
quis cogitationib: Nũquid ⁊ a suggestio¬
nib malaꝵ cupiditatũ: Iuȩ ẽ gͦ iusti

Expanded text:
so adjutorio non invenies firmamentum: lassaso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo just
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ gͦ ꝑfecta sanitas. nec in ipso corpore.
Non st̃ gͦ illȩ diuitiȩ. s mendicitas: qr quã¬
tomagis abundant. tanto crescit mopia
⁊ auaricia. Non ẽ gͦ ista salus corporis: sed
infirmitas. Parũ gͦ rigamur cotidie medi¬
cam̃tis aĩ: qr manducamꝰ ⁊ bibimꝰ. Medica¬
m̃ta ipsa st̃: q̃ nob̃ apponunt᷑. frẽs: si uul¬
tis uidere quał morb nos habeat: qͥ ieui¬
nat septẽ dieb fame consumit᷑. Esrgo illa
fames ibi ẽ: s idõ illã ñ sentis. qr illã cot¬
tidie curas. Ergo nec ipsa sanitas: nob̃ ẽ ꝑ¬
fec̾ta. Intendat caritas ur̃a. quomͦ nos intel¬
ligamus inopes: ut gaudeamꝰ ad eũ. ⁊ leue¬
mus oculos ad eũ qui habitat in celo. ħon
st᷑ illȩ uerȩ diuitiȩ: plus augent cupidita¬
tẽ. eis qͥ eas possident. Non ẽ illa uera cor¬
poris sanitas: qr portat᷑ infirmitas ubiq
defecꝰtiua. Quocũq se u̾terit: deficit. In ip¬

Expanded text:
non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nobis est perfecta. 12. Intendat Charitas vestra quomodo nos intelligamus inopes, ut gaudeamus ad eum, et levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iustitia ipsa uidet᷑ abundare in corde
suo. adu̾sus iustitiã dĩ. Et qͣ abundantia
iustitie nr̃e: Quantacũq iustitia in nob̃
fuerit: ros eͣ nescio qͥs ad illũ fontẽ. Ad
saginã illã tantã. stillicidia qͣdã st̃ q̃ uitã
nr̃am molliant. ⁊ durã iniqͥtatẽ soluant.
Modo desideremꝰ de pleno fonte iustitiȩ sa¬
ginari: desidemꝰ ub̾tate illa satiari: de. qͣ
dr̃ in psalmo. Inebriabunt᷑ ab ub̾tate do¬
mꝰ tuȩ: ⁊ torrente uoluptatis tue potabis
eos. hic aũ cũ sumꝰ. inopes nos ẽe intelliga¬
mꝰ. ⁊ egentes: ñ solũ haꝵ diuitiarũ q̃ ñ stͥ
uere diuitiȩ. s ⁊ ipsiꝰ salutis. E qnͣ sani su
mꝰ: intelligamꝰ qr infirmam᷑. Quãdui enĩ ħ¬
corpus esurit ⁊ sitit: quãdui hoc corpus
uigilando fatigat᷑. stando fatigat᷑. ambu¬
lando fatigat᷑. sedendo fatigat᷑. manducan¬
do fatigat᷑. ⁊ qͦcũq se u̾terit ad subsidiũ
fatigationis: ibi inuenit aliã fatigationẽ.

Expanded text:
 justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Emus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem:
Abbreviated transcription (Latin):
cata tua. si nicħ fecisti. Titillat᷑ aliqͣntũ cõ¬
scientia. ⁊ redit ad se: ⁊ cogitat facta sua
mala. Et cũ cogitau̾it facta sua mala. nec
sic uult cõfiteri qi digne patit᷑. s dicit flc¬
ce manifeste feci multa: s multos uideo pe¬
iora fecisse: ⁊ nicħ mali pati. lustꝰ ẽ: contͣ dm̃.¬
qnͣqͥdẽ illi dẽ uidet᷑ mala face̾: ⁊ ipse sͥ ui¬
det᷑ iniuste pati. Et si dares illi nauiͣ gub̃¬
nandã: in naufragiũ iret cũ illa. Hult aũ
ds̃ excutere de gub̃natione huiꝰ mundi⁊
ipse ten̾e gub̾nacła creaturȩ: ⁊ distribuere.
oĩb dolores ⁊ lȩtitias: pęnas ⁊ p̃mia. Infelix
aĩa. Et qͥd miramini: abundat: s abundat
nequitia. abundat malicia. ⁊ eo plus abun
ꝑem debet se cognosc̾e. Et si htͣ diuitias: sei¬
re debet qr ñ st illȩ uerȩ diuitiȩ: ut ali¬
as desicdet. Qͥ enĩ falsas diuitias desiderat :

Expanded text:
cata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum concata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deuquandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix anima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianoꝵ uanoꝵ: qͥ credunt qd̵ ñ uident. Si ⁊
ipsi insultant qͥd putamꝰ frẽs quasi ñ eos cõme¬
moratos in hoc psalmo cũ dice̾t. obꝓbriũ eis
qͥ abundant ⁊ despectio suꝑbis: qnͣquidẽ in¬
sultat᷑ xpĩanis. ⁊ ab eis qͥ ñ abundant. s cũ
sint in egestate ⁊ eru̾nis. nec ipsi cessant in¬
sultare. Uerte gͦ obpbriũ eis qͥ abundant.
An forte nullus inuenit᷑. qͥ etiã positus ins
calamitate insultet: si nͣ insultauit latro. qͥ
cũ crucifixo dño crucifixus erat. Esrgo si in¬
sultant illi qͥ ñ abundant. qͣr ps̃ ait. obpro¬
briũ eis qͥ abundant. Si diligent᷑ discutia¬
mꝰ: ⁊ ipsi abundant. Unͣ abundant. Nã nisi a¬
bundarent: suꝑbi ñ e̾ẽnt. Aliꝰ enĩ abundat
dare pecunia: iustitia sͥ uident᷑ abundare
adu̾sus dm̃. ⁊ positi in calamitate se iustifi¬
cant. ⁊ dm̃ accusant. ⁊ dic̃t. Qͥd admisi. aut
qͥd feci: Et tu dicis: respice ⁊ recordare pec¬

Expanded text:
anorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat dare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare pec
Abbreviated transcription (Latin):
tas uerã felicitatẽ ficturã. Noli turbari. at¬
tende si tenet. Labit᷑ hoc ab illo qd̾ tenet.
ut ipse ab eo qd tenet. Necesse ẽ. transeat
aut ipse ꝑ res suas: aut res ipsius ꝑ illũ. E ꝙͣ¬
transeunt res suȩ: Iui uiuus labefactꝰ erit.
Qui transit ꝑ res suas: Qͥ in diuitiis morit᷑.
qr cũ morit᷑ ñ eas secũ aufert ad inferos. Do¬
mũ meã habeo: iacꝰtauit se. Quȩris: quã do¬
mũ tuã: Quã mͥ dimisit pat̾ m̃s. Et̃ ille. ũn
habuit hanc domũ: Auus nr̃ illi eã dimisit.
Recurre ⁊ ad ꝓauũ. m̃ ad attauũ: ⁊ iã noĩa
ñ potest dicere. Non inde potiꝰ t̾reris. quia
multos attendis transisse ꝑ illã domũ: &
neminẽ ipsoꝵ secũ illã tulisse. ad et̾nã do¬
mũ : Iat̾ tuus hic eã dimisit: transiit ꝑ illã.
sic ⁊ tu transibis. Si gͦ transitũ habetis i
domo ura: stabulũ ẽ transeuntiũ. ñ habi¬

Expanded text:
tas veram felicitatem futuram: noli turbari; attas veram felicitatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? Qui in divitiis moritur; quia cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum meam habeo, jactavit se. Quaeris, Quam domum tuam? Quam mihi dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc domum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre et ad proavum, inde ad atavum, et jam nomina non potest dicere. Non inde potius terreris, quia multos attendis transisse per illam domum, et neminem ipsorum secum illam tulisse ad aeternam domum? Pater tuus hic eam dimisit; transiit per illam: sic et tu transibis. Si ergo transitum habetis in domo vestra, stabulum est transeuntium, non habi
Abbreviated transcription (Latin):
O mĩs gͦ uita tua suꝑ t̾ram: plage tue sunt.
Plage quãdui uiuis in t̾ra: siue felicit᷑ ui¬
uas. siue in aliqua tribulatione constitu¬
tus sis. Clama. ad te leuaui ocłos meos. qui
habitas in celo: ad manꝰ dñi qui te iussit
oȩdi: cui dicis in alio psalmo. Ept̾ iniqui¬
tatẽ erudisti hominẽ: ⁊ tabescere. fecisti
sic̃ araneã animã meã. Clama ad manus
cȩdentis. ⁊ dic Miserere nr̃i dñe. misere¬
re nr̃i. Non st̃ istȩ uoces uapulantis. mise
aĩa nr̃a: obꝓbriũ eis qui abundant. ⁊ des¬
tempnant᷑ ab his qui nolunt pie uiuẽ.
quoꝵ felicitas tota t̾rena ẽ. Irrident᷑ illi qui
Reu̾sus ẽ aliquis ab inferis: ⁊ retulit tͥ qͥd ibi
agit᷑ : Tece ego qd̾ amo. uideo ⁊ fruor. Despice¬
ris. qr sꝑas qd̾ ñ uides: ⁊ despicit te ille qui
quasi tenet qd̾ uidet. Attende ipse. si tenet.
noli turbari. Uide. si ipse tenet: ⁊ ñ tͥ insul¬
tet: ne cũ putas eũ felicẽ in pͣsenti. amit¬

Expanded text:
Omnis ergo vita tua super terram, plagae tuae sunt. Plange quamdiu vivis in terra: sive feliciter vivas, sive in aliqua tribulatione constitutus sis, clama, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ad manus Domini, qui te jussit caedi, cui dicis in alio psalmo, «Propter iniquitatem erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam;» clama ad manus caedentis, et dic, «Miserere nostri, Domine, miserere nostri.» Nonne sunt istae voces vapulantis: «Miseanima nostra; opprobrium eis qui abundant, et destemnantur ab his qui nolunt pie vivere, rum felicitas tota terrena est. Irridentur illi qui Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo video, et fruor. Despiceris, quia speras quod non vides; et despicit te ille, qui quasi tenet quod videt. Attende si ipse tenet: noli turbari; vide si ipse tenet, et non tibi insultet; ne cum putas eum felicem in praesenti, amit
Abbreviated transcription (Latin):
nec hereat soliditati celesti. ⁊ sit in templũ
dĩ. unde iã nͣ cadat: qr pͥmo ut ueniret
ad hanc infirmitatẽ ⁊ tabefactionẽ. siẽ ara¬
nea infirma facta ẽ: ⁊ de paradẏso expulsa
ẽ: Tunc ussus ẽ seruus ꝯdi. fre̾s mei. iudete
ex quo uapulamꝰ. In oĩb qui ab inicio gene¬
ris humani nati stͣ. m oĩb qui nẽ st̃. in oi̾bꝰ
qͥ postea nascent᷑. adã uapulat. Uapulat
adam. id ẽ genꝰ humanũ: ⁊ multi sic obdu¬
ruert̃. ut nec plagas suas sentiant. Qui uͦ
ex ipso genere filii facti st̃. receꝑunt sen¬
sũ doloris: sentunt se uapulare. ⁊ noue¬
rt̃ quis iussit ut uapulent: ⁊ leuauer tͣ¬

Expanded text:
nec haereat soliditati coelesti, et sit in templo nec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia primo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut aranea infirma facta est, et de paradiso expulsa est. Tunc jussus est servus caedi. Fratres mei, videte ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio generis humani nati sunt, in omnibus qui nunc sunt, in omnibus qui postea nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduruerunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt sensum doloris: sentiunt se vapulare, et noverunt quis jussit ut vapulent; et leva
Abbreviated transcription (Latin):
illi ⁊ ille. quoadusq misereat᷑ nr̃i. uł dñs ut
dña. Fac gͦ aliquẽ dnm̃ ussisse seruuũ cȩdi.
U apulat seruus: sentit plagaꝵ dolores: attẽ¬
dit ad manꝰ dni sui. quoadusq dicat parce¬
Al anũ enĩ ipsã potestatẽ dic̃. łrgo qͥd dicimꝰ¬
entia dĩ: iussit nos oȩdi. Et in hac uita ua¬
pulamꝰ: ⁊ tota ista uita mortalis. plaga nr̃a
eͣ. Audi uoce̾ psalmi. Oiniqͥtate erudisti ho¬
minẽ: ⁊ tabescere fecisti sic̃ araneã aĩam
meã. Attendite. fr̃es. ꝗͣ. tabida ẽ aranea. ut
leui tac̾tu conquasset᷑ ⁊ moriat᷑. Et ne qͣsi
solã carnẽ infirmitate mortalitatis putare¬
mꝰ nos hab̾e tabidã. ñ dix̃ tabescere. fecis¬
ti me ne sod̾m carnẽ intellige̾mꝰ: s ait.
Tabescere fecisti. sic̃ araneã. aĩam mea. Hi¬
chil enĩ infirmiꝰ aĩa nr̃a: posita in mediis
tẽptationib scłi. in mediis gemitib ⁊ par¬
turitionib molestiarũ. llicħ ea infirmĩ do¬

Expanded text:
illi et illae, quoadusque misereatur vel dominus vel domina. Fac ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat, Parce. Manum enim, ipsam potestatem dicit. Ergo quid dicimentia Dei jussit nos caedi; et in hac vita vapulamus, et tota ista vita mortalis plaga nostra est. Audi vocem psalmi: «Pro iniquitate erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam» . Attendite, fratres, quam tabida est aranea, ut levi tactu conquassetur et moriatur. Et ne quasi carnem solam infirmitate mortalitatis putaremus nos habere tabidam, non dixit, Tabescere me fecisti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, «Tabescere fecisti sicut araneam animam meam.» Nihil enim infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius do
Abbreviated transcription (Latin):
dñoꝵ suoꝵ. ⁊ sic̃ oculi ancille in manib
dñȩ suȩ.Uides felices aliquos in hoc scło. ri¬
dentes: iocantes: iacꝰtantes se: ñ uapulant.
immo peius uapulant: hoc ipso grauꝰ cȩdun¬
tur. quo sensũ iã ꝑdidert᷑. Euigilent: uapu¬
nit dolorẽ. hoc scriptura dixit. Ido̾ dñs ĩ
eugłio. Beati lugentes: qmͣ ipsi consolabũ¬
tur. Audiamꝰ uocẽ hominis qui uapulat:
nob̃ bene ẽ. Nã quis ñ intelligat uapu¬
lare se qnͣ egrotat : qnͣ in carcere. ẽ. qnͣ
forte in cathena: qnͣ forte latrones pati¬
tur. Quando ab aliquib imꝑbis ei aliqͣ
molestiȩ irrogant᷑ : sentit uapulare: se.
Magnus sensus ẽ uidere qr uapulat: ce.
qnͣ illi bene ẽ. Non enĩ ait scriptura ĩ
iob. tẽptationib abundat uita humana.¬

Expanded text:
orum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae. Vides felices aliquos in isto saeculo ridentes, jactantes se; non vapulant: imo pejus vapulant; hoc ipso gravius caeduntur, quo sensum jam perdiderunt. Evigilent, et vapunit dolorem:» hoc Scriptura dixit . Ideo Dominus in Evangelio: «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» . 7. Audiemus vocem hominis qui vapulat, nobis bene est. Nam quis non intelligat vapulare se quando aegrotat, quando in carcere est, quando forte in catena, quando forte latrones patitur? Quando ab aliquibus improbis ei aliquae molestiae irrogantur, sentit vapulare se. Magnus sensus est, videre quia vapulat et quando illi bene est. Non enim ait Scriptura in Job, Tentationibus abundat
Abbreviated transcription (Latin):
resurgens erat ducꝰturus. Herũtñ frẽs: inte¬
rim simꝰ. quomͦ serui ⁊ ancilla. Dic̾tũ quidẽ¬
eͣ quibꝰdã. lã ñ uos dicã seruos. s amicos.s
forte solis discipłis dix̃̾ dñs. Audi ⁊ paulum
filiꝰ. Si aũ filiꝰ. ⁊ heres ꝑ dm̃. Popło dicebat. fi¬
delib dicebat. lã gͦ in noĩe dnĩ redẽpti san¬
guine ipsiꝰ. loti lauachro ipsius. filii sumus.
filiꝰ sumꝰ: qr sic multi sumꝰ. ut in illo uiꝰ sĩ¬
mꝰ. Qͥdgͦ sibi uult. qd̾ adhuc tãquã serui
loquim᷑ : Nũquid tantũ meritũ habere pos¬
sumus in eccłia. quã̾us iã filii fac̾ti ex ser
agnoscere: conditionẽ nr̃am. ut maior in
nob̾ sit grã ipsius: Primo enĩ seruos fecit:
quos redemit. Sangiuis enĩ ille ꝓ serus
p̃ciũ ẽ: ꝓ sponsa pignꝰ eͣ. Agnoscentes ita¬
q conditionẽ nrãm. ⁊ si iã filii ꝑ gr᷑am.
serui tamͣ ꝓpt̾ creaturã: qr uniu̾sa crea

Expanded text:
resurgens erat ducturus. Verumtamen, fratres, interesurgens erat ducturus. Verumtamen, fratres, interim simus quomodo servi et ancilla. Dictum est quidem «Non vos dicam servos, sed amicos,» : sed forte solis discipulis dixit Dominus? Audite apostolum filius; si autem filius, et haeres per Deum» . Populo dicebat, fidelibus dicebat. Jam ergo in nomine Domini redempti sanguine ipsius, loti lavacro ipsius, filii sumus, filius sumus; quia sic multi sumus, ut in illo unus simus. Quid ergo sibi vult, quod adhuc tanquam servi loquimur? Numquid tantum meritum habere possumus in Ecclesia, quamvis jam filii facti ex servi agnoscere conditionem nostram, ut major sit in nobis gratia ipsius? Primo enim servos fecit, quos redemit. Sanguis enim ille pro servis pretium est, pro sponsa pignus est. Agnoscentes itaque conditionem nostram, etsi jam filii per gratiam, servi tamen propter creaturam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tui: cũ audis dĩ uirtute ⁊ dĩ sapientiã. le¬
ua ocłos tuos ui manꝰ dñe tuȩ: qr ⁊ seritꝰ
⁊ ancilla es. Seruus. qr ipłs es: ancilla qr
eccłia es. Ipsa aũ ancilla: magnã dignita¬
tẽ inuenit apud dm̃. Uxor facta ei s do¬
nec ueniat ad amplexus illos spĩtales. ubi
secure ꝑfruat᷑ eo quẽ dilexit. ⁊ eui suspira¬
uit in ista huturna ꝑegrinatione sponsa
ẽ : ⁊ accepit arrã magnã sanguinẽ spon¬
si cui secura suspirat. Nec illi dr̃ noli ama
facta fueris uxor. tẽ ama. Recꝰte drͣ: qͥa
pͣproperũ. ⁊ p̃posterũ desideriũ ⁊ ñ cas¬
tũ: amare eũ cui nescit an nubat. Potest
t᷑ : secura amet ista: ⁊ antequã illi iun¬
gat᷑ amet. De longinquo suspiret : ⁊ de
longinqua ꝑegrinatione solus ducet:
qr solus talẽ arrã dedit. Qͥs enĩ potest sic
ducere: ut moriat᷑ ꝓ ea quã uult ducere.
Si enĩ mori ꝓ ea uoluerit: ñ erit qͥ ducat.
Securus aũ ille ꝓ sponsa mortuus ẽ: quam

Expanded text:
tui; cum audis Dei virtutem et Dei sapientiam, leva oculos tuos in manus dominae tuae: quia et servus et ancilla es; servus, quia populus es; ancilla, quia Ecclesia es. Ipsa autem ancilla magnam dignitatem invenit apud Deum: uxor facta est. Sed donec veniat ad amplexus illos spirituales, ubi secure perfruatur eo quem dilexit, et cui suspiravit in ista diuturna peregrinatione, sponsa est: et accepit arrham magnam, sanguinem sponsi, cui secura suspirat. Nec illi dicitur, Noli amarfacta fueris uxor, tunc ama: recte dicitur, quia praeproperum et praeposterum desiderium est, et non castum, amare eum cui nescit antur, secura amet ista: et antequam illi jungatur, amet, et de longinquo suspiret et de longinqua peregrinatione. Solus ducet, quia solus talem arrham dedit. Quis enim potest sic ducere, ut moriatur pro ea quam vult ducere? Si enim mori pro ea voluerit, non erit qui ducat. Securus autem ille pro sponsa mortuus est, quam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi. Repetitio sententiȩ ẽ: ⁊ obꝓbriũ eis
qui abundant. ⁊ despectio suꝑbis. Quare
abundant suꝑbi: Qͥa hic uolunt eẽ felices. Ed:
ñ ⁊ ipsi miseri stͣ nuͣquid abundantꝰ d for¬
te qnͣ miseri st̃: ñ nob̃ insultant. Intendat
caritas ur̃a. Tc̃ insultant forte qñ felices st̃:
qnͣ se iac̾tant in pompa diuitiarũ suaꝵx. qnͣ
se iacꝰtant in uentositate falsoꝵ bonoꝵ. tẽ
insultant nob̃ ⁊ quasi dicunt. Ecce bñ mͥ ẽ:
fruor ego reb pͣsentib: recedant a me. qͥ ꝓmit¬
tunt qd̾ ñ ostendunt. Qd̃ uideo teneo: qd̾ uideo
fruor: bene mͥ sit in hac uita. Tu securior esto.
daturus sit. Certus esto: qr dat. S insultat il¬
le qui tenet. ferto insultantẽ: ⁊ ridebis gem̃¬
tem. Postea enĩ ueniet tẽpus: qñ dicturi ftͣ
illi ipsi. hii st̃ quos aliqnͣ habuimꝰ in derisũ
Nerba. st̃ libri sapientie: qr ꝓdidit nob scrip¬
tura q̃ dicturi sunt illupsi qͥ nos mͦ irrideñ.

Expanded text:
«superbis.» Repetitio sententiae est, «opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quare abundant superbi? Quia hic volunt esse felices. Quid? quando et ipsi miseri sunt, numquid abundant? Sed forte quando miseri sunt, non nobis insultant. Intendat Charitas vestra. Tunc insultant forte quando felices sunt, quando se jactant in pompa divitiarum suarum, quando se jactant in ventositate falsorum honorum; tunc insultant nobis, et quasi dicunt: Ecce mihi bene est, fruor ego rebus praesentibus, recedant a me qui promittunt quod non ostendunt; quod video teneo, quod video fruor; bene mihi sit in hac vita. Tu securior esto; daturus sit: certus esto quia dat. Sed insultat ille, quia tenet. Ferto insultantem, et ridebis gementem: postea enim veniet tempus quando dicturi sunt illi ipsi, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum.» Verba sunt libri Sapientiae; quia prodidit nobis Scriptura quae dict
Abbreviated transcription (Latin):
quid forte fallimꝰ nos. qr canticũ graduum.
id ẽ canticũ ascensionis cantamꝰ Ascendi¬
mꝰ ad celũ. si cogitamꝰ dm̃ : qͥ ascensus in cor¬
de fecit. Qͥd eͣ ascendere in corde: Ific̾e
in dm̃. Quomͦ oĩs qui deficit. ñ descendit
s cadit : sic oĩs qui ꝓficit ascendit. S sic ꝓ
ficiat ut ñ suꝑbiat: sic ascendat ut ñ ca¬
dat. Si aũ ꝓficiendo suꝑbiat: ascendendo
iterũ cadit. S ut ñ suꝑbiat: quiͦ debet fa¬
cere: leuet ocłos suos ad illũ qͥ habitat
in cȩlo: ñ se attendat. Oĩs enĩ suꝑbus se
attendit: ⁊ magnꝰ sibi uidet᷑ qͥ sͥ placet.
S qͥ sibi placet. stulto homini placet: qr ille ip¬
se stultus ẽ. eũ sibi soli placet. Solus securus
placet: qui dõ placet. Et qͥs ẽ qui dõ placet:
Cui placuerit ds̃. Displice sͥ ds̃ ñ potest: place¬
at ⁊ tͥ. ut placeas illi. S tͥ ille placere ñ po¬
terit: nͥ tu tͥ displicueris. Si aũ displices tibi:

Expanded text:
quid forte fallimus nos, quia «Canticum graduum,» quid forte fallimus nos, quia «Canticum graduum,» id est, canticum ascensionis cantamus? Ascendimus ad coelum, si cogitamus Deum, qui ascensus in corde fecit. Quid est ascendere in corde? Proficere in Deum. Quomodo omnis qui deficit, non descendit, sed cadit: sic omnis qui proficit, ascendit: sed si sic proficiat, ut non superbiat; si sic ascendat, ut non cadat: si autem proficiendo superbiat, ascendendo iterum cadit. Sed ut non superbiat, quid debet facere? Levet oculos suos ad illum qui habitat in coelo, non se attendat. Omnis enim superbus se attendit, et magnus sibi videtur qui sibi placet. Sed qui sibi placet, stulto homini placet; quia ille ipse stultus est, cum sibi placet. Solus securus placet qui Deo placet. Et quis est qui placet Deo? Cui placuerit Deus. Displicere sibi Deus non potest; placeat et tibi, ut placeas illi. Sed tibi ille placere non poterit, nisi tu tibi displicueris. Si autem displices tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. Uñ angit᷑ cor xp̃iani: Qͥa ꝑegrinat᷑:
desiderat patriã. Si inde. angit᷑ cor tuũ: etiam¬
si felix sołm scłm fueris. gemis. Et si oĩa ꝓsꝑa
confluant. ⁊ undiq tͥ iste mundus arrideat:
tu tn gemis. qͥ in ꝑegrinatione te constitutũ
uides : ⁊ sentis iã quidẽ te hab̾e felicitatẽ. se¬
⁊ desiderando ascendis: ⁊ ascendendo cantas
canticũ graduuĩ: ⁊ cantando canticũ graduũ
d te dñe leuaui oculos meos.dicis.
qui habitas in oelo. Ascendens. quo le¬
uaturus erat oculos: nͥ illuc qͦ tendebat.
⁊ ascendere. desiderabat: De t̾ra enĩ. ad celum
ascendit. Eoce t̾ra deorsũ quã calcamꝰ pedib
nr̃is: ecce etiã cȩlũ sursũ qd̾ uidemꝰ oculis
nr̃is: ⁊ ascendendo cantamꝰ. Ad te leuaui
oculos meos. qͥ habitas in cȩlo. Ubi st̃ gͦ scalȩ:
Tanta enĩ int̾ualla conspicimꝰ intͣ cȩlum ⁊
t̾ram: tanta separatio ẽ. ⁊ tanta spacia locoꝵ.
Illuc uolumꝰ ascendere: scalas ñ uidemꝰ. Nun¬

Expanded text:
ivit. Unde angitur cor christiani? Quia peregrinatur et desiderat patriam. Si inde angitur cor tuum, etiamsi felix secundum saeculum fueris, gemis; et si omnia prospera confluant, et undique tibi iste mundus arrideat, tu tamen gemis, quia in peregrinatione te constitutum vides; et sentis jam quidem te habere felicitatem seet desiderando ascendis et ascendendo cantas «Canticum graduum,» et cantando «Canticum graduum,» dicis, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» 3. Ascendens, quo levaturus erat oculos, nisi illuc quo tendebat, et ascendere desiderabat? De terra enim ad coelum ascendit. Ecce terra deorsum, quam calcamus pedibus nostris; ecce etiam coelum sursum, quod videmus oculis nostris; et ascendendo cantamus, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ubi sunt ergo scalae? Tanta enim intervalla conspicimus inter coelum et terram, tanta separatio est, et tanta spatia locorum: illuc volumus ascendere, scalas non videmus: num
Abbreviated transcription (Latin):
diues ẽ: nicħ illi deest. Laus certa laudan¬
tis. illa ẽ. Nã ista ñ ẽ. Cui dicit nicħ illi
deest: attende si nich illi deest. Si nichil
cupit: nicħ illi deest. Si aũ adhuce cupit ma¬
iora quã qͣ ht̃: ad hoc accessert̃ diuitiȩ.
ut egestas cresceret. In illa uͦ ciuitate uerȩ
erunt diuitiȩ: qr ibi nichil deerit : qr nec
indigebimꝰ aliqua re: ⁊ uera sanitas erit.
Quȩ ẽ uera sanitas.  Cũ absorta fuerit moes
in uicꝰtoria: cũ corruptibile hoc induerit
incorruptionẽ: ⁊ mortale hoc induerit im
mortalitatẽ: tẽ erit uera sanitas. Tẽ erit
uera ⁊ ꝑfecta iustitia: unich mali ñ solum
fac̾e: s nec cogitare possimꝰ. Modo aũ inopes.
pauꝑes. egentes. dolentes. suspiramꝰ: gemimꝰ:
oramus: leuamꝰ oculos ad dm̃: qm̃ ⁊ illi qui
felices st̃ in hoc mundo. despiciunt nos. A¬
bundant enĩ ⁊ illi. Qͥ infelices st̃ in ħ scło
scło despiciunt nos: qr ⁊ ipsi abundant: &
iustitia ẽ in corde ipsoꝵ: s falsa. Idoͣ ñ per¬

Expanded text:
dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc it vera et perfecta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus, levamus oculos ad Deum: quoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia et ipsi abundant, et justitia e
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾: ⁊ sol ñ ortꝰ ẽ nob̃. Qd nob ꝓfuit suꝑ¬
bia: ⁊ diuitiarũ iactantia qͥd contulit nob.
I bi tu ñ eis insultas: qr iaͣ ipsi sibi insultant.
I ꝙ donec fiat frẽs: leuemꝰ ocłos ad eũ qͥ hac¬
bitat in celo. ⁊ ñ ab illo tolldmꝰ oculos quo¬
ad̾usq misereat᷑ nr̃i: ⁊ lib̾et ab om̃i tem¬
tatione: ⁊ obꝓbrio. ⁊ despecꝰtu. Nuc acce¬
dit. qd̾ aliqͣsi ⁊ iꝑsi qͥ siat in flagelle n¬
aliquẽ ꝓ merito iniquitatũ suarũ. siue occul¬
to iudicio dĩ. siue manifesta dãpnatione mit¬
ti in carcerẽ: portare cathenã. ⁊ ipse insul¬
tat. Et cũ ei dictũ fuerit qrͣ ñ bñupxisti. ec¬
ce quo uenisti male uiuendo. ille respondet.
Quare: Illi qͥ bene uiuunt. ista ñ patiunt᷑.¬

Expanded text:
nobis, et sol non ortus est nobis. Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliqaliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uolumꝰ ut ñ a nob au̾tat faciẽ ds̃. sic
uolumus ut au̾tat faciẽ a peccatis nr̃is. Nã
utrũq. illi cantat᷑ in psalmis. Ne au̾tas faci¬
ẽ tuã a me. Uox ẽ psalmi: uox ẽ gͦ nr̃a. Et
ille qui dicit. ne au̾tas faciẽ᷑ tuã a me: ii¬
de quid dicat ͫ alio. Aute faciẽ tuã a pec¬
catis meis. Si uis ut au̾tat. faciẽ suã ã pec¬
catis tuis: tu ipse ate aũte faciẽ tuã: ⁊ a pec¬
catis tuis noli au̾tere: Si eniͣ ñ ab eis au̾te¬
ris faciẽ. tuã: tu ipse irasceris peccatis tus.
Si aũ tu ñ au̾tis facie̾ tu̾ã a peccatis tuis: tu
agnoseis: ⁊ ille ignoscit. At uͦ a te leua ocu¬
los ad illũ: ⁊ dic. ad te leuaui ocłos meos: qͥ
habitas in cȩlo. Cęlũ frẽs mei si corporaliter
intellexerimꝰ. hoc qd̃ uidemꝰ ocłis corporeis:
uere sic errabimꝰ ut ñ putemꝰ nos illuc ascẽ¬
dere: nͥ scalis positis: aut aliquib machina¬
m̃tis. Si aũ spãlit̾ ascendimꝰ: spãlit᷑ clũ in¬

Expanded text:
a nobis avertat faciem Deus, sic volumus ut avertat faciem a peccatis nostris: nam utrumque illi cantatur in Psalmis. «Ne avertas faciem tuam a me» ; vox est psalmi, vox est ergo nostra: et ille qui dicit, «Ne avertas faciem tuam a me;» vide quid dicat alio loco: «Averte faciem tuam a peccatis meis» . Si vis ut avertat faciem suam a peccatis tuis, tu ipse a te averte faciem tuam, et a peccatis tuis noli avertere. Si enim non ab eis averteris faciem tuam, tu ipse irasceris peccatis tuis: si autem tu non avertis faciem tuam a peccatis tuis, tu agnoscis, et ille ignoscit. 4. At vero a te leva oculos ad illum, et dic, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Coelum, fratres mei, si corporaliter intellexerimus hoc quod videmus oculis corporeis, vere sic errabimus, ut non putemus nos illuc ascendere, nisi scalis positis, aut aliquibus machinamentis: si autem spiritualiter ascendimus, spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ohꝓbrioꝵ. sic̃ in hac tͣra qnͣ ꝓ nob̾ oĩa
sustinere dignatꝰ eͣ: cõpassus tam̃ corpo¬
ri suo in t̾ra laboranti. dxit. saule sau¬
le qͥd me ꝑsequeris: iã ipsũ nemo tangebat.
⁊ se pati ꝑsequitionẽ de celo clamabat: non

Expanded text:
obriorum, sicut in hac terra quando pro nobis omnia obriorum, sicut in hac terra quando pro nobis omnia sustinere dignatus est; compassus tamen corpori suo in terra laboranti, dixit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? jam ipsum nemo tangebat, et se pati persecutionem de coelo clamabat: non
Abbreviated transcription (Latin):
cendentis qr amantis. Om̃is amor.
aut descendit aut ascendit.
Besiderio eniͣ bono leuam᷑ ad
dm̃: ⁊ desiderio malo ad ima
p̃cipitam᷑. S qr iã malo de¬
siderio lapsi c̾ecidimꝰ: suꝑest nobis si agnos¬
cimus quis ad nos ñ ceciderit s descenđit.
herendo illi ascendere: qr uirib nr̃is nõ
in cxlũ. ñ qͥ de cȩlo descendit: filiꝰ hominis
qͥ ẽ in cȩlo. Tanqͣ se solũ uidet᷑ dixisse.
Ergo ceteri remansert᷑: qr solus ascendit
qr solus descendit: Suid debent ꝯtĩ facẽ:
dit cũ corpore. uestitꝰ eccłiam suã: ꝗͣ s ex¬
hibuit sine macula ⁊ ruga. Solus gͦ ascẽ.¬
dit. S ⁊ nos qnͣ cũ illo sic sumꝰ. ut in il¬
lo m̃bra eiꝰ simꝰ. ⁊ nob̃̾cũ solus eͫ: ⁊ idõ unꝰ.
⁊ semꝑ unꝰ. Initas nos cõpaginat uni:⁊
positꝰ ẽ. ⁊ carne suscitata immortał. per
quã fuit ad tẽpus mortalis: ⁊ nicħ in cȩ¬
lo ꝑsecutionis ẽ patiens. nichil maliciaꝵ¬

Expanded text:
cendentis quia amantis. Omnis amor aut ascendit, aut descendit. Desiderio enim bono levamur ad Deum, et desiderio malo ad ima praecipitamur. Sed quia jam malo desiderio lapsi cecidimus; superest nobis, si agnoscimus quis ad nos non ceciderit, sed descenderit, haerendo illi ascendere; quia viribus nostris non in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo» . Tanquam de se solo videtur dixisse. Ergo caeteri remanserunt, quia solus ascendit, qui solus descendit? Quid debent facere caeteri? dit cum corpore; vestitus Ecclesiam suam, quam sibi exhibuit sine macula et ruga . Solus ergo ascendit. Sed et nos quando cum illo sic sumus, ut in illo membra ejus simus; et nobiscum solus est, et ideo unus, et semper unus. Unitas nos compaginat uni: et positus est, et carne suscitata immortalis, per quam fuit ad tempus mortalis, et nihil in coelo persecutionum patiens, nihil malitia
Abbreviated transcription (Latin):
serui oculos habent in manib dñi sui: ⁊
sicut ancille oculos habent in manib dñe
quit misereat᷑ nr̃i. Quales gͦ uoluit ser¬
uos intelligi fres. qui oculos habent in
oculos habent in manib dñe suȩ. quo¬
adusq misereat᷑ dña earũ: Qͥ sunt isi
serui ⁊ ancillȩ qui sic habent oculos in mani

Expanded text:
servi oculos habent in manus domini sui, et sicut ancillae oculos habent in manus dominae quit, «misereatur nostri.» Quales ergo voluit servos intelligi, fratres, qui oculos habent in oculos habent in manus dominae suae, quoadusque misereatur domina earum? Qui sunt isti servi et anci
Abbreviated transcription (Latin):
dis. Os̃ aũ sic habitat in sc̃is: ut si ipse dis¬
cesserit cadant. Qͥcũq gͦ sic portat dmͣ. ut
sit tẽplũ dĩ: ñ putet sic a se portari dm̃.
ut t̾reat dm̃ si se. subducat. Ue illi si se sub¬
traxerit ds̃: qr ipse cadit Nã ds̃ in se. sẽꝑ
manet. In quib nos habitabamꝰ: ipsa nos
continent. In quib ds̃ habitat: ipse illos
cõtinet. lã uidete. quantũ int̾est int̾ nr̃am
habitatione̾ ⁊ dĩ: ⁊ sic dicat aĩa. ad te leua¬
ui oculos meos qui habitas in celo: ut in¬
telligat qr dsͣ nec celo indiget uͥ habitet:
s celũ ipso indiget. ut ab ipso inhabitet᷑.
meos. qui habitas in gelo: Quom᷑ leuasti
oculos tuos in glũ: Soce sicut ocłi seruo¬
le suȩ in manib dñe sue: sic oculi nr̃i

Expanded text:
dis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse disdis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se semper manet. In quibus nos habitamus, ipsa nos continent; in quibus Deus habitat, ipse illos continet. Jam videte quantum interest inter nostram habitationem, et Dei: et sic dicat anima, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo;» ut intelligat quia Deus nec coelo indiget, ubi habitet; sed coelum ipso indiget, ut ab ipso inhabitetur.meos, qui habitas in coelo?» Quomodo levasti oculos tuos? «Ecce sicut oculi servollae in manibus dominae suae: sic oculi nostr