comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in carnatio diũ & ex superiori p arte patres ante legem.
patres in lege atq ad extremũi ꝓpħas habuit. & ex posteri.¬
ori fideles ex hebreis. fideles exgentenbus Ac post modum hebre
oꝵ reliquias colligit Orientalis uia tres hinc & tres inde thalamos
habere memoratur. Sed hoc quoque non in conuenienter accipimꝰ.
si tres ẽẽ ordines fidelium dicamus. Siue namq in ueteri seu
in nouo testamento. Alius est ordo p̃dicantium. Aluiis continexi¬¬
ctum. Atque alius bonoꝵ conuigium:. Unde & isdem ꝓpħa in
suꝑiori parte tres uiros liberatos indit. Noe. danel. & iob In qͥ¬
bus iudelic& trib p̃ dicatores continentes. atq coniugati signati
sunt: Nam Noe arcam in undis rexxit. Atq ideo figuram rec¬
toꝵ tenuit: Daniel & maula regia abstinentie deditus fuit. ẽt
id circo uitam continentium signauit. Iob uero in conuigio po¬

Expanded text:
ergo incarnatio Domini et ex superiergo incarnatio Domini et ex superipatres in lege, atque ad extremum prophetas habuit, et ex posteriori fideles ex Hebraeis, fideles ex gentibus ac postmodum Hebraeorum omnes reliquias collegit, orientalis via tres hinc et tres inde thalamos habere memoratur. Sed hoc quoque non inconvenienter accepimus, si tres esse ordines fidelium dicamus. Sive namque in veteri, seu in novo testamento. Alius est ordo praedicantium, alius continentium, atque alius bonorum conjugum . Unde et idem Propheta in superiori parte tres viros liberatos vidit, Noe, David et Job: in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes atque conjugati signatsunt. Nam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit . Daniel in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit . Job vero in conjugio po
Abbreviated transcription (Latin):
in de sunt thalami.: quia dum inter ueteres. & nouos patres de¬
minus in carnari dignatus est. quasi in medio thalamoꝵ uia ori-¬
sunt cognitione decorati d in uero ad uirtutes clectoꝵ eundẽ
numerum referamus:ressunt uirtutes sine quib isqui a-¬
liquid o ꝑari iam potest. saluari non potest Uidelic&. fides.
spes c̾aritas & quia eadem spes fides & caritas in antiquis
patrib que in nouis doctorib fuit. Iuxta orientalem uã
tres hinc & tres inde thalami describuntur. Uel certe quia
tres patrum ueterũ distinctiones fucrunt Tres quoque uo¬
uoꝵ sub grã sequuntur. Uetus quippe populus habuit
patres ante logeni: Aedeinde in le ge & post modum ꝓ¬
pħas. In nouo autem populo pͥuᷤ  hebreoꝵ primitie ere¬¬
diderunt. Post modum plenitudo gentium in fide secuta
esta : Acde in fine sełi hebreoꝵ reliquie saluantur Quia

Expanded text:
inde sunt thalami, quia dum inter veteres et novos patres Doinde sunt thalami, quia dum inter veteres et novos patres Dominus incarnari dignatus est, quasi in medio thalamorum via Orisunt cognitione decorati. Sin vero ad virtutes electorum eumdem numerum referamus, tres sunt virtutes, sine quibus is qui aliquid operari jam potest, salvari non potest, videlicet fides, spes, charitas. Et quia eadem fides, spes, et charitas in antiquis patribus quae in novis doctoribus fuit, juxta Orientalem viam tres hinc, et tres inde thalami describuntur. 5. Vel certe quia tres patrum veterum distinctiones fuerunt, tres quoque novorum sub gratia sequuntur. Vetus quippe populus habuit patres ante legem, ac deinde in lege, et postmodum prophetas. In novo autem populo prius Hebraeorum primitiae crediderunt, postmodum plenitudo gentium in fide secuta est, ac deinde in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
te bis tingitur: Frons in nobis porte duob cubitis mensurat᷑.
Siue igitur doctor seu sacrum eloquium. uel certe fides por¬
te nomine signetur In mensura utriusq cubiti caritas non
in conuenienter accipitur:. Qiua & ille uera p̃dicat. qui dĩ
ac praximi amorem doced Etipsa est certa scientia quam ca¬
ritas edificat Et fides robusta est. que se in dilectione dei ac ꝓ
replicare ea latius necessarium putanus. Sed querendum
nobis esti quid est quod dicitur Tres hinic &e tres inde: chala¬
mi quippe uixta uiam orientalem sunt corda feruentium
in am̃ore dĩ. & suie deihi qui electi intestamento ueteri fuer̃:
Siue hi qui intestamento nouo secuti sunt. nimirum constat
quia omnes examore triuitatis accensi sunt: Neque enun
uere dm̃ diligerent si cusdem trinitatis quȩ deus est gratiam
non accepis sent Iuxta uiam ergo orientalem tres hinc & tres

Expanded text:
te bis tingitur, frons in nobis portae duobus cubitis mensuratur. te bis tingitur, frons in nobis portae duobus cubitis mensuratur. Sive igitur doctor, seu sacrum eloquium, vel certe fides portae nomine signetur, in mensura utriusque cubiti charitas non inconvenienter accipitur, quam ille vere praedicat qui Dei ac proximi amorem docet; et ipsa est certa scientia, quam charitas aedificat; et fides robusta est, quae se in dilectione Dei ac prreplicare ea latius necessarium putamus. Sed quaerendum nobis est quid est quod dicitur, Tres hinc, et tres inde. Thalami quippe juxta viam Orientalem sunt corda ferventium in amore Dei. Et sive hi qui electi in testamento veteri fuerunt, sive qui in testamento novo secuti sunt, nimirum constat quia omnes ex amore Trinitatis accensi sunt. Neque enim vere Deum diligerent, si ejusdem Trinitatis, quae Deus est, gratiam non accepissent. Juxta viam ergo 1344 Orientalem tres hinc et tres
Abbreviated transcription (Latin):
desiderium cotidie in flammat. Et hoc ipsum eius minare
est. ad suum nos amorem in cessanter accendere. ne cum nos
uicissim diligimꝰ mente in hoc exiliu̾nt remaneamus. Neqͥ¬
es huius uite sic placeat ut ad obliuionem patrie ꝑducat:
noc delectata mens prosperis torpeat. Unde & donis suis
flagella ꝑ misc& ut nobis om̃e quod nos in scło delectabat
a marescat: Et illud incendium surgat in anuno. Quod nos
semper ad celeste desiderium in quiet&. excitet. atque ut
ita dicam delectabiliter mordeat. suauiter cruciat. hilarit̃
contrist& Puergͦ nos paruulus minat. Quia is qui paulo
minus quam angeli minoratus est Per karitatem quã
nobis tribuit in hoc nos mundo mentemi figere non ꝑmitat:
Bis cuictus ita qite in nobis coceus est. si & hic ꝓxinos nostros
sicut nos diligimus: Et ad auctorem omĩum cum ipsis quos
diligimus. festinamus Suigitur uita nostra deꝑfecta carita¬

Expanded text:
desiderium quotidie inflammat. Et hoc ipsum ejus minare desiderium quotidie inflammat. Et hoc ipsum ejus minare est ad suum nos amorem incessanter accendere, ne cum nos vicissim diligimus, mente in hoc exsilio remaneamus, ne quies hujus vitae sic placeat, ut ad oblivionem patriae perducat, ne delectata mens prosperis torpeat. Unde et donis suis flagella permiscet, ut nobis omne quod nos in saeculo delectabat amarescat, et illud incendium surgat in animo quod nos semper ad coeleste desiderium inquietet, excitet, atque, ut ita dicam, delectabiliter mordeat, suaviter cruciet, hilariter contristet. Puer ergo nos parvulus minat, quia is qui paulo minus quam angeli minoratus est per charitatem quam nobis tribuit, in hoc nos mundo mentem figere non permittit. Bis tinctus itaque in nobis coccus est, si et hic proximos nostros sicut nos diligimus, et ad auctorem omnium cum ipsis quos diligimus festinamus. Si igitur vita nostra de perfecta charita
Abbreviated transcription (Latin):
sub ditur:. Uitulus & leo & ouis simul morabuntin: Quia & is
qui ꝑ contritum cor ad cotidianũ se deo sacrifitium p̃parat.¬
& alius qui ta inquam leo excrudelitate seuiebat Et alter qui
uetut ouis in nocencie suȩ simplicitate ꝑdurat: In caulis scẽ
ȩccłiȩ conuenerunt. Ecce qualis est caritas. quȩ diũ sitates
mentium accendit. concremat. conflat. & quasi in unã aum
speciem reformat: sed ineo quod se electi sic amant. Ad
uidere mereantur Unus est enĩ dñs ac redem ptor noster qͥ¬
& hic electoꝵs suoꝵ corda adunimitatẽ ligat. & ad suꝑnum
amorem ꝑ interna desideria semꝑ stimulat. Unde & illic
subditur. Et puerparuulus minabit eos Quis iste est pu¬
er paruulus. nisi isdequo seriptum est. Puer natus est no¬
bis filius datus est nobis. qui simul habitantes minat. Quia
nein terrenis rebus corda nostra in hereant᷑. Hec ꝑ internum

Expanded text:
subditur: Vitulus et leo et ovis simul morabuntur , quia is subditur: Vitulus et leo et ovis simul morabuntur , quia is qui per contritum cor ad quotidinaum se Deo sacrificium praeparat, et alius qui tanquam leo ex crudelitate severiter saeviebat, et alter qui velut ovis in innocentiae suae simplicitate perdurat, in caulis sanctae Ecclesiae convenerunt. Ecce qualis est charitas, quae diversitates mentium accendit, concremat, conflat, et quasi in unam auri speciem reformat. Sed in eo quod se electi in coelis videre mereantur. Unus est enim Dominus ac Redemptor noster et hic electorum suorum corda ad unanimitatem ligat, et ad supernum amorem per interna desideria semper stimulat. Unde et illic subditur: Et puer parvulus minabit eos . Quis iste est puer parvulus, nisi de quo scriptum est: Puer natus est nobis, filius datus est nobis ? Qui simul habitantes minat, quia ne in terrenis rebus corda nostra inhaereant, haec per internum
Abbreviated transcription (Latin):
amat ꝓximũ ut minuat desiderium quo flagłare debet ad dm̃.
non est ad huc in eo color tincture geminatus: Debemus gͦ & ama-¬
re eos cum quib uiuimus Et adillum totis desideriis an hela¬
re in quo ueraciter uiuamus Ecce & enim ad fidem atque ad
audiendum uerbum omĩ potentis dñi nos qui religioso induti
habitu uidemiur ex diuersa mundi qualitate con uenimus. atq
exdissimilib iniquitatib in sancta eccłie concordia congregati
sumus. Ita ut iam patenter factum eẽ. uideatur quod deꝓmissio¬
ne aeccłie ꝑ esaiam dicitui:. Habitauit ut lupus cum agno &
pardus edo aculiabit. Ham ꝑ sancte caritatis uiscera lu
pus cũ agno habitat. quia hi qui in scło raptores fuerunt. c̃um
mansuetis ac mitib in pace quiescunt Et pardus cũ hedo acu-¬
bat Quia is qui peccatoꝵ suoꝵ maculis uaruis fuit.cum co qui
se despicit & peccatorem fatetur humiliari consentit U̾bi &

Expanded text:
amat proximum, ut imminuat desiderium quo flagrare debet ad Deum, amat proximum, ut imminuat desiderium quo flagrare debet ad Deum, non est adhuc in eo color tincturae geminatus. Debemus ergo et amare eos cum quibus vivimus, et ad illum totis desideriis anhelare in quo veraciter vivamus. Ecce etenim ad fidem atque ad audiendum verbum omnipotentis Domini nos qui rehabitu videmur, ex diversa mundi qualitate convenimus, et ex dissimilibus iniquitatibus in sanctae Ecclesiae concordia congregati sumus, ita ut  Text. jam patenter factum esse videatur quod de repromissione Ecclesiae per Isaiam dicitur: Habitabit lupus cum agno, et pardus pus cum agno habitat; quia ii qui in saeculo raptores fuemansuetis ac mitibus in pace conquiescunt. Et pardus cum haedo accubat, quia is qui peccatorum suorum maculis varius fuit, cum eo qui se despicit et peccatorem fatetur humiliari consentit. Ubi et
Abbreviated transcription (Latin):
Dicut enĩ uestibulum intrinsecus aeterna requies deb& intelli¬
gi : Ita ꝑ frontem porte nec esseest qualitatem uisibiles uite
signari: Frons gͦ porte duob cubits mensuratur: Quia quisqͥs
hie dilectionem dei acꝓximi seruare studuerit ipse ad eternita¬
tis atrium ꝑtingit Uita igitur nostra ut duob sit cubitis men-¬
suratu̾r. tendi cõdie ꝑ karitatem deb&e in amorẽ dei simul & ꝓ-¬
ximi Non est enĩ caritas uera siminus aduobus cubitis habet:
Unde moy ses cum ꝑ colores uestium electoꝵs uirtutes ex pͥmer&:
In ornamento pontificis bistinctum coccum uib& adhiberi Quid
naniqite ꝑ coccum nisi liaritas designatur: que semꝑ ꝑ flammã
amoris incenditur:. Sed coccus bis tingitur. quando non solum
examore dei sed etiam ꝓ ximi nostra li aritas in flaminatur.
Nam quisquis sicamat deum ut commissi sibi proximi curam
relinquiꝰd. adhuc in eo coceus semel tinctus est. Et quisquis sic

Expanded text:
Sicut enim vestibulum intrinsecus aeterna requies debet intelliSicut enim vestibulum intrinsecus aeterna requies debet intelligi, ita per frontem portae necesse est qualitatem visibilis vitae signari. Frons ergo portae duobus cubitis mensuratur: quia quisquis hic dilectionem Dei et proximi servare studuerit, ipse ad aeternitatis atrium pertinget. Vita igitur nostra ut duobus cubitis sit mensurata, tendi quotidie per charitatem debet in amorem Dei simul et proximi. Non est enim charitas vera, si minus a duobus cubitis habet. Unde Moyses cum per colores vestium, electorum virtutes exprimeret, in ornamento pontificis bis tinctum coccum jubet adhiberi . Quid namque per coccum nisi charitas designatur, quae semper per flammam amoris accenditur? Sed coccus bis tingitur, quando non solum ex amore Dei, sed etiam proximi nostra charitas inflammatur. Nam quisquis sic amat Deum, ut commissi sibi proximi curam relinquat, adhuc in eo coccus semel tinctus est. Et quisquis sic
Abbreviated transcription (Latin):
uo: Iam corpore a morte resurgimus. & ingła anime ctiam cum
carne gaudenius Quod gͦ nuire saluator noster fecit in se: Hoc
ueraciter signauit in nobis. ut nos & dolor in sexta & requies in
septima & gła ex cipiat in octaua: Hinc ꝑ salomonẽ dicitur.
Da partem septem nec non & octo: quia ignoras qͦdid mali futurũ
sit suꝑ terram: Partem & enim septem simul & octo damus
Quando sic ea que septem dieb euoluuntur disponimus. ut ꝑ hec¬
adbona aeterna ueniamus: Ut dum mͦ cauiigitur post ma¬
dum uenientis tremendi iudicii ira deuitetur. Octo itaq cubi¬
tis uestibulum mensuratur in trinsecꝰ. Quia ꝑ lucem que post
septem dies sequitur. latitudo nobis aeternitatis aperitur Sed
nemo ad illam uenit. nisi qui hic dilectionem dei & proximi de¬
uota mente te nuerit. Unde & subditur. Et frontẽ euis duob
cubitis: frons & enĩ portae est. bonum meritum uite p̃sentis..

Expanded text:
vo, jam corpore a morte resurgimus, et in gloria animae etiam cum vo, jam corpore a morte resurgimus, et in gloria animae etiam cum carne gaudebimus. Quod ergo mire Salvator noster fecit in se, hoc veraciter signavit in nobis, ut nos et dolor in sexta, et requies in septima, et gloria excipiat in octava. Hinc per Salomonem dicitur: Da partem septem, necnon et octo, quia ignoras quid mali futurum sit super terram . Partem etenim septem simul et octo damus, quando sic ea quae septem diebus evolvuntur disponimus, ut ad bona aeterna veniamus: ut dum modo caute agitur, postmodum venientes tremendi judicii ira devitetur. Octo itaque cubitis vestibulum mensuratur intrinsecus quia per lucem quae post septem dies sequitur, latitudo nobis aeternitatis aperitur. Sed nemo ad illam venit nisi qui hic dilectionem Dei ac proximi devota mente tenuerit. Unde et subditur: « Et frontem ejus duobus cubitis. » Frons etenim portae est bonum meritum vitae praesentis.
Abbreviated transcription (Latin):
omendatu: In mansuetudine corripitur non in ra In distri¬
cto autem illo examine omnis argutio atque correptio furor
& ira est. q̃uia uenia post correptionẽ non est. Huius octona¬
rii numerii causa est. quod post sabbatum dñs uoluit amorte
resurgere Dies quippe dnĩcus qui tercus est amorte domi¬
IIIa conditione dierum numeratur octauus quia septimum
SEQUITUR: Unde & ipsa i redemptoris nostri passio & ue¬
ra resurrectio figurauit aliquid desuo corpore in dieb pas¬
sionis suȩ: Sexta enim feria passus est. Sabbato qui euit in se¬
pulchro: Dominico autem die surrexit a morte: presens & enĩ
uita nobis adhuc sexta est feria. quia in dolorib ducitur & in
angustus cruciatur. Sed sabbato quasi in sepulchro quiescimꝰ:
quia requiem anime post corpus in uenimus Dominico uero
die uidelic& apassione tercioꝵ Aconditione ut diximus octa¬

Expanded text:
emendatur, in mansuetudine corripitur, non in ira. In distriemendatur, in mansuetudine corripitur, non in ira. In districto autem illo examine omnis argutio atque correptio furor et ira est, quia venia post correptionem non est. Hujus octonarii numeri causa est, quod post Sabbatum Dominus voluit a morte resurgere. Dies quippe Dominicus, qui tertius est a morte dominica, a conditione dierum numeratur octavus, quia septimum sequitur. Unde et ipsa vera Redemptoris nostri passio, et vera resurrectio, figuravit aliquid de suo corpore in diebus passionis suae. Sexta enim feria passus est, Sabbato quievit in sepulcro, Dominico autem die resurrexit a morte. Praesens etenim vita nobis adhuc sexta est feria, quia in doloribus ducitur, et 1342 in angustiis cruciatur. Sed Sabbato quasi in sepulcro quiescimus, quia requiem animae post corpus invenimus. Dominico vero die, videlicet a passione tertio, a conditione ut diximus octa
Abbreviated transcription (Latin):
apud dauid atria apud iezechielem uestibulum intrin¬
secus uocantur.Unde & hoc ipsum uestibulum octo cubi¬
tis dicitur mensuratũr. Ibi enĩ omnes recipiendi sunt: qͥ
nunc & in exercicio oꝑis laborant. & ad eterna gaudia ꝑ cõ¬
templationis gratiam suspirant. Nec in merito mensura
uestibuli in octo cubitis ponitar:quia septem diebus uniũ¬¬
sum tempus euoluitur. Aeterna & enĩ dies qu& explarta
septem dierum uicissitudine SEQΙTR Scilic& octaua
est.. Un de &iam psalmista resurrectionis diem conside-¬
Pransiquia deextremi iuidicii erat districtione locuturus
Lremisit titulum dicens in fine psalmus dauid ꝑ octaua
Ut enĩ quã octauã dicer& demonstrar&. Diem illam tre-¬
mendi terroris in psalmi in coatione secutus est dicens
Domine neinira tua arguas me neque in furore tuo corripi-¬
as me: Modo enĩ quisqͥs ꝑ flagella corripitur & correptionib

Expanded text:
audia, apud David atria, apud Ezechielem vero vestibulum intrinaudia, apud David atria, apud Ezechielem vero vestibulum intrinsecus vocantur. Unde et hoc ipsum vestibulum octo cubitis dicitur mensuratum. Ibi enim omnes recipiendi sunt, qui nunc in exercitio boni operis laborant, et ad aeterna gaudia per contemplationis gratiam suspirant. Nec immerito mensura vestibuli in octo cubitis ponitsum tempus evolvitur. Aeterna etenim dies, quae expleta septem dierum vicissitudine sequitur, scilicet octava est. Unde etiam Psalmista, resurrectionis diem considerans, quia de extremi judicii districtione erat locuturus, praemisit titulum, dicens: In finem Psalmus David pro octava . Ut enim quam octavam diceret demonstraret diem illam tremendi terroris, in Psalmi inchoatione secutus est, dicens: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . Modo enim quisquis per flagella corripitur, et correptionibus
Abbreviated transcription (Latin):
fitiat quia enim transeuntes ad alia dui ꝑ excessum lo¬
cuti sumus. eaque sub iecta sunt lectioni alteri reserue¬
mus. reparando ꝑ silentium sperantes in uerbo quod uiuit
& regnat cum patre in unitate sp̃s scĩ ds̃ ꝑ om̃ia scła scłoꝵ¬
ERiSimensus est uestibulum portȩ octo cubitoꝵ:
& frontem eius duob cubitis Ac ne hoc uestibulum exc-¬
tra portam eẽ. crederemus: sub ditur. Uestibulum aũ
porte erat in trinsecꝰ. Quid gͦ ꝑ interuis uestibulum. nisi
mistam dicitur. Intrate portas eius in confessione. atria
eius in hẏmnis confessionum: Cum enĩ peccata nr̃a per
gustia non erit. Cum nos letitia aeternę sollempnitatis
ad sum pserit: ꝓpter confessionis nostre angustiam: ueri¬
tas dicit. In trate ꝑ angustiam portam. & cuni se psalmis-¬
ta recipi in latitudinẽ gaudii aeterni p̃sumer& dicebat.
S tatusti in loco spatioso pedes meos. Ad atrium ergo¬

Expanded text:
ficiat. Quia enim, transeuntes ad alia, diu per excessum loficiat. Quia enim, transeuntes ad alia, diu per excessum locuti sumus, ea quae subjuncta sunt lectioni alteri reservemus, reparandi per silentium, sperantes in Verbo, quod vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti, per omnia saecuMensus est vestibulum portae octo cubitorum, et frontem ejus duobus cubitis. Ac ne vestibulum extra portam esse crederemus, subditur: IBID.-- Vestibulum autem portae erat intrinsecus. Quid autem per interius vestibulum, nisi mistam dicitur: « Intrate portas ejus in confessione, atria ejus in hymnis confessionum . » Cum enim peccata nostra per gustia non erit, cum nos laetitia ęterne sollemnitatis assumpserit. Propter quam confessionis nostre angustiam veritas dich: Intrate per angustam portam! Et cum se psalmista recipi in latitudStatuisti in loco spatioso pedes meos . Ad atrium ergo
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrui. & apericulo ꝓtegit aduersitatis Turris itaq nrã
cum ꝓpugnaculis suis aedificata est. in quã ille dipei de¬
pendent:: Quia in scriptura saera & sub miraculis patrũ
aiaculo ad uersitatis abscondimur. Et conũsionis sancte
munimine etiam in manu operis tenemus Notandũ
uero quod limen porte uno calamo mensuratur. Calamꝰ
autem in sea cubitis & palncis tenditur. Quia uidelic&¬
in scriptura sacra. & doctrina ꝑfecte oꝑationis & initiũ
suꝑne contemplationis in uenitur. Sin uero porta hoc
loco unus quisq p̃dicator accipitur: limen exterus in
porta est uita actiua. Limen uero in teriꝰ uita contem pla¬
tiua: Perillam quippe ambulatur infide. Per hanc uͦ
festinatur ad speciem. Illa exterius ducit. ut unus quisq
bene uiuere debeat. Ista in terius ꝑ ducit. ut ex bona uita ad
gaudia adecerna ꝑtinguat. Hec nos hodie tractasse suf.¬

Expanded text:
arbitrii, et a periculo protegit adversitatis. Turris itaque nostra arbitrii, et a periculo protegit adversitatis. Turris itaque nostra cum propugnaculis suis aedificata est, in qua mille clypei dependent, quia in Scriptura sacra et sub miraculis patrum a jaculis adversitatis abscondimur, et conversationis sanctae munimina etiam in manu operis tenemus. Notandum vero quod limen portae uno calamo mensuratur. Calamus autem in sex cubitis et palmo tenditurin Scriptura sacra et doctrina perfectae operationis et initium supernae contemplationis invenitur. Sin vero porta hoc loco unusquisque praedicator accipitur, limen exterius in porta est vita activa, limen vero interius vita contemplativa. Per illam quippe ambulatur in fide, per hanc vero festinatur ad speciem. Illa exterius ducit, ut unusquisque bene vivere debeat; ista interius perducit, ut ex bona vita ad gaudia aeterna pertingat. Haec nos hodie tractasse suf
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo erigere. Umbra egrotos curare Alus ꝑ sua semicantia
in firmantium febrib ob uiare Qui tamen om̃s & pacientie
longanimitate mites. & zelo rectitu dinis feruentes fuerunt. :¬
Ierbi p̃dicatione diuites simul & miscdia largitatis Hi ita que
quã uera dedõ dixerint. Testantur miracula: quia talia ꝑ il
lum non facerent. nisi de illo uera narrarent & quã pii. quam
humiles. quam benigni extiterint. c̃oꝵs testantur oꝑationes.
Si igitur defide temptamur. quã exxilloꝵ p̃dicatione concepi¬
mus loquentium miracula conspicimus. & in fide que̾m abeis
accipimus confirmamur Quid gͦ illoꝵ miracula nisi nrã
sunt ꝓpugnacula: Quia & muniri ꝑ illa possumꝰ. & tamen hec
in manu nostri arbitru non tenemus: Nam talia facere non ual¬
lemus Clipeus uero in manu est & defendit Quia uirtus pa¬
cientie. uirtus miscdie. p̃cedente nos gratia & in potestate est

Expanded text:
verbo erigere, alius umbra aegrotos curare, alius per sua semicinctia verbo erigere, alius umbra aegrotos curare, alius per sua semicinctia infirmantium febribus obviare. Qui tamen omnes et patientiae longanimitate mites, et zelo rectitudinis ferventes fuerunt, verbi praedicatione divites, simul et misericordiam largientes. Hi itaque quam vera de Domino dixerunt, testantur miracula, quia talia per eum non facerent, nisi de illo vera narrarent. Et quam pii, quam humiles, quam benigni exstiterunt, testantur eorum operationes. Si igitur de fide tentamur, quam ex illorum praedicatione concepimus, loquentium miracula conspicimus, et in fide quam ab eis accepimus confirmamur. Quid ergo illorum miracula, nisi nostra sunt propugnacula? Quia et muniri per illa possumus, attamen haec in manu nostri arbitrii non tenemus, nam talia facere non valemus. Clypeus vero in manu est, et defendit, quia virtus patientiae, virtus misericordiae, praecedente nos gratia et in potestate est
Abbreviated transcription (Latin):
armemur. Dum enĩ quam lib& uirtutem subire appetis. & hanc
illic apatrib iam impletã uides. ibi armaturam tuã in uenis
ꝑ quam contra spiritalia bella muniaris Dependent quippe
in ea clipei siquis pugnare appetit. ad sumat & exeat. Uirtute
pectus muniat. & uerboꝵ iacula emittat Et notandũ quia
edificata cum ꝓpugnaculis suis dicitur. Hoc quippe agunt
ꝓpugnacula quod clippei.quia utraque pugnantem muniuN¬
ed inter utraq distat. quia clipeum pro nostro munimime it¬
bi cumque uolumus mouemus Propugnaculo autem defen-¬
di possumus. sed hoc mouere non possumus Clippeus in manu
est. Nam propugnaculum non tenetur. Quid ergo in terpro¬
pugnacula & clipeos distat. Nisi quod in sacro eloquio patrum
p̃cedentiũ & miracula legimus & uirtutes bonoꝵs oꝑum audi¬
nius: Ibi namq cognoscimus quod alius potuit inare diuiđẽ.
aluis solem figere. alius mortuum suscitare. Alius paraliticũ

Expanded text:
armemur. Dum enim quamlibet virtutem subire appetis, et hanc illic a patribus jam impletam vides, ibi armaturam tuam invenis, per quam contra spiritalia bella muniaris. Dependent in ea quippe mille clypei: si quis pugnare appetit, assumat, et ex ea virtute pectus muniat, et verborum jacula emittat. 23. Et notandum quia aedificata cum propugnaculis suis dicitur. Hoc quippe agunt propugnacula, quod clypei, quia utraque pugnantem muniuned inter utraque distat, quia clypeum pro nostro munimine ubicunque volumus, movemus; propugnaculo autem defendi possumus, sed hoc movere non possumus. Clypeus in manu tenetur; sed propugnaculum non tenetur. Quid ergo inter propugnacula et clypeos distat, nisi quod in sacro eloquio Patrum praecedentium et miracula legimus, et virtutes bonorum operum audimus? Ibi namque cognoscimus, quod alius potuit mare dividere, alius solem figere, alius mortuum suscitare, alius paralyticum
Abbreviated transcription (Latin):
Recte autẽ p̃dicatores scĩ nubes appellati sunt quia uerbis
pluunt miraculis coruscant. qui uolare quoq ut nubes di¬
cuntur quia & interra uiuentes extra terrã fuit om̃e quod
egerunt. Uñ & ꝑ que̾ndã nubẽ dicitui. In carne enĩ ambu¬
lantes non scđn carnem militamꝰ. priores & enĩ patres conui

Expanded text:
Recte autem praedicatores sancti nubes appellati sunt, quia verbis Recte autem praedicatores sancti nubes appellati sunt, quia verbis pluunt, miraculis coruscant. Qui volare quoque ut nubes dicuntur, quia et in terra viventes extra terram fuerunt per omne quod egerunt. Unde et per quamdam nubem dicitur: In carne enim ambulantes non secundum carnem militamus ? Priores eni
Abbreviated transcription (Latin):
non statim contumeliam reddidit. non corfunditꝰ cõmou&. nõ
ad odium erumpde. Non p̃ceptũ dilectionis obliuiscitur. Sed
hoc stephanus ex omĩ potentis dei grã potuit. Quia surgens
in altitu dinẽ porta fuit. hoc nos miseri imitari nõ possumus.
quia longe inferiꝰ sicut pauimentũ iacemꝰ. Quid autẽ nos
in uita scoꝵ denostra ad mirationẽ dicimus Cum ipse quo¬
q antiqui patres p̃dicatoꝵ. scẽ eccłiȩ uitã considerantes ual¬
de ad mirati sunt: Annon eoꝵ uitã psalmista ad miratus
est cũ dicebat. Alichi autẽ nimis honorati sunt amici tui
ds̃ nimis confortatus est pͥncipatus eoꝵs. Quod deqͥb eiꝰ ami¬
cis dicat aeuangłm in terroga in quo ueritas p̃dicatorib dic̃
Uos amici mei estis. esaias quoq eorũ uitã intuens ait. qui
sunt isti qui ut nubes uolant & sicut colũbe ad fenestras suas

Expanded text:
non statim contumeliam reddit, non funditus commovetur, non non statim contumeliam reddit, non funditus commovetur, non ad odium erumpit, non praeceptum dilectionis obliviscitur? Sed hoc beatus Stephanus ex omnipotentis Dei gratia potuit, quia surgens in altitudinem porta fuit. Hoc nos miseri nostra virtute imitari non possumus, quia longe inferius sicut pavimentum jacemus. 15. Quid autem nos in vita sanctorum de nostra admiratione dicimus, cum ipsi quoque antiqui patres praedicatorum sanctae Ecclesiae vitam considerantes, valde admirati sunt? An non eorum vitam Psalmista admiratus est, cum dicebat: Mihi autem nimis honorati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum ? Quod de quibus ejus amicis dicat Evangelium interroga, in quo Veritas praedicatoribus dicit: Vos amici mei estis . Isaias quoque eorum vitam intuens, ait: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ?
Abbreviated transcription (Latin):
iacemis Ecce autem dum deduob ducib celestis exercitꝰ
loquor martyr quoq stephanus memorie occurrit Qui tentꝰ
ꝓ creatoris sui nomine & in medio ꝑ secutoꝵ deductus in-¬
ꝑ territus stecit fiducialiter docuit & ex zelo ueritatis ꝑ¬
secutores suos fortiter in crepauit dicens. Uos semꝑ spũs
sancto restitistis Cũq illi ad lapides currerent & eũ la-¬
pidib necarent. flexo genu ꝓeisdem ꝑ secutorib orauit
dicens dñe nestatuas illis hoc peccatũ Que itaq ista uir¬
tus est sic zelo feruere ut eis a quib tenebatur ꝑ fidie sue
in ꝓperia fiducialiter dicer& & sic di liger& ut in morte
ferbuit ac si mansuetudinis nl haber&e. Et sic mansuetus in
eoꝵ dilectione ꝑstitit Ac si contra eos feruoris nichil habu.¬
isse Pensemus inter hec ubi nostre conscientie reatus iac&.
Quis enĩ nr̃m si saltem uerbi contintieliam a ꝑximo acceꝑit

Expanded text:
jacemus. 14. Ecce autem dum de duobus ducibus coelestis exercitus jacemus. 14. Ecce autem dum de duobus ducibus coelestis exercitus loquor, martyr quoque Stephanus memoriae occurrit, qui tentus pro Creatoris sui nomine, et in medium persecutorum deductus, imperterritus stetit, fiducialiter docuit, et ex zelo veritatis persecutores suos fortiter increpavit, dicens: Vos semper Spiritui sancto restitistis . Cumque illi ad lapides currerent, et eum lapidibus necarent, flexo genu pro eisdem persecutoribus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae itaque ista virtus est, sic zelo fervere, ut eis a quibus tenebatur perfidiae suae improperia fiducialiter diceret; et sic diligere, ut in morte ferbuit, ac si mansuetudinis nihil haberet; et sic mansuetus in eorum dilectione perstitit, ac si contra eos fervoris nihil habuisset. Pensemus inter haec ubi nostrae conscientiae reatus jacet. Quis enim nostrum, si saltem verbi contumeliam a proximo acceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
achaia parata est mhi abanno pͥore & uestra emulatio
ꝓ uocauit plurimos Dequib rursus ait. qui non solum
facere s& & uelle coepistis ab anno pͥore in quib enim non
tam oꝑa quã pia uota requirebat In eis ꝓculdubio plus
laudat pia uota quã oꝑa. notandũ tamen est quia hab&
in ꝓperium hȩc ipsa consolatio cum dicit᷑ ab anno pͥore:
Ponũ quidem sed tarde fecerant atq hoc magister non sine
rep̃hensione laudabat. medicꝰ quippe est medicamentũ uul¬
neri apponit quod & ea que purgata sunt refou&. & eaq
putrida in ueniuntur mord&:. Sed hec tolerando atq p̃¬
dicando ex pleuit quod cepit. & mire longanimitatis uirtꝰ
discipulos duritiam emolliuit ad miscdiȩ uiscera. quia lon¬
gitudo porte surrexit in altitudine. sed in firmi nos ad imi-¬
tandũ tante mansuetudinis longanimitatẽ idonei nõ sumꝰ.:
Quia uidelic& pauimentũ sumus & dispecti in nr̃is morib

Expanded text:
Achaia parata est ab anno priore, et vestra aemulatio Achaia parata est ab anno priore, et vestra aemulatio provocavit plurimos . De quibus rursus ait: Qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore . In quibus enim non tam opera quam pia vota requirebat, in eis procul dubio plus laudat pia vota quam opera. Notandum tamen est quia habet improperium haec ipsa consolatio, cum dicitur: Ab anno priore. Bonum quidem, sed tarde fecerant, atque ideo hoc magister non sine reprehensione laudabat. Medicus quippe est, medicamentum vulneri apponit, quod et ea quae purgata sunt refovet et ea quae putrida inveniuntur mordet. Sed haec tolerando atque praedicando, explevit quod coepit. Et mira longanimitatis virtute discipulorum duritiam emollivit ad misericordiae viscera, quia longitudo portae surrexit in altitudinem. Sed infirmi nos ad imitandum tantae mansuetudinis longanimitatem idonei non sumus, quia videlicet pavimentum sumus, et despecti in nostris moribus
Abbreviated transcription (Latin):
que sua sunt singuli cogitantes sed ea que alioꝵ quanta
itaq ista mansuetudinis uirtus est. quanta tranquillitas sp̃s:
Quis autem nostroꝵ siunum huiꝰ mundi diuitem ad omĩ poten¬
tis dei seruitiũ conuertiss& seq agere conspicer& & illũ sibi¬
uite subsidia non p̃bere non ꝓtinus deeuis uita desperass&.
quis non in cassum laborassẽ se dicer&. quis non ab eius eo¬
ortacione omemutescer& quẽ in sem& ipso pͥmũ ferre fructũ
bonis oꝑis nõ uider& Sed paulus ꝑ mansuetudinẽ in ur-¬
tutũ uertice solidatus ꝑstitit p̃dicauit. dilexit Et bonũ quod
ceꝑat ex pleuit. atq portando & ꝑsistendo discipuloꝵ corda
ad miscđiam ꝑduxit. nã eoꝵ ꝓ uectum post modum srire se
in dicans in eadem epistola scribit deministerio quod fit inscõs
ex habundanti est michi seribere uobis Scio enĩ ꝓmptum
animũ urm̃ ꝑ quo deuobis glorier apud machedones qm̃

Expanded text:
quae sua sunt singuli cogitantes, sed ea quae aliorum . Quanta quae sua sunt singuli cogitantes, sed ea quae aliorum . Quanta itaque ista mansuetudinis virtus est? Quanta tranquillitas spiritus? Quis autem nostrum, si unum hujus mundi divitem ad omnipotentis Dei servitium convertisset, vitae subsidia non praebere, non protinus de ejus vita desperasset? Quis non incassum laborasse se diceret? quis non ab ejus exhortatione obmutesceret quem in semetipsum primum ferre fructum boni operis non videret? Sed Paulus per mansuetudinem in virtutum vertice solidatus perstitit, praedicavit, dilexit, et bonum quod coeperat, explevit, atque portando et persistendo discipulorum corda ad misericordiam perduxit; nam eorum profectum postmodum scire se indicans, in eadem Epistola scribit: De ministerio quod fit in sanctos, ex abundantia est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum, pro quo de vobis glorior apud Macedonas: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos fideles & habundantes fame laborare iter saciatos
pati in opiam nec tamen quod paciebatur dicere. que pacieba-¬
tur non dicere nec tamen dolere. uidere gͦ dura se corda au-¬
diteꝵ. tenacium nec ap̃dicatione desistere. Nam si cut apłoꝵ.
acta testantur. Anno & sex mensib continue in eadem ciuitate
p̃dicauit. Cumq ab eisdem chorinthiis recessiss&. ad eos post-¬
modũ scribit quod apud eos positus ꝑtulit. quare autẽ hoc
ex bona uoluntate non fuerat fier& exiussione. & cũ in notes-¬
cer& eoꝵ miscđłia remaner& uoluntas ignota Quare autẽ
hoc post modũ longe positus seribit. ncomĩ modo discipuli in-¬
correcti remanerent. & quales magistro in tenacia fuerant:
Aliis quoq fratrib tales essent: uere & in hoc paulus uere magis-¬
ter gentiũ sua negligens aliena curans im pleuit quod p̃¬
dicauerat nemo quod suũ est querat sed quod alteriꝰ & nõ

Expanded text:
discipulos fideles et abundantes fame laborare; inter satiatos discipulos fideles et abundantes fame laborare; inter satiatos pati inopiam, nec tamen quod patiebatur dicere; quae patiebatur non dicere, nec tamen dolere; videre dura erga se corda auditorum tenacium, nec a praedicatione desistere. Nam sicut apostolorum Acta testantur, anno et sex mensibus continue in eadem civitate praedicavit . Cumque ab eisdem Corinthiis recessisset, ad eos postmodum scripsit quod apud eos positus pertulit . Quare autem hocex bona voluntate non fuerat, fieret ex jussione; et cum innotesceret eorum misericordia, remaneret voluntas ignota. Quare autem hoc postmodum longe positus scribit? Ne omnimodo discipuli incorrecti remanerent, et quales magistro in tenacia fuerant, aliis quoque fratribus tales essent. Vere in hoc Paulus, vere magister gentilium, sua negligens, aliena curans, implevit quod praedicaverat: Nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
aeterna eis uite gaudia p̃dicauit. & cũ magnã multitudinẽ
ppłi infide collegiss&e. Lantã illic in opiam ꝑtulit ut uictus
sui graui necessitate laborar& Et panẽ terre adiscipulis
nõ accepit quib panẽ celi p̃dicauit. in sistebat uerbo ꝓ uita
terris quoq aliis ei stipendia adiscipulis mittebant᷑ ut cho.¬
rintiis p̃dicare sufficer& Ipse quippe ad eosdem chorinthi¬
os post ꝑ epistolam loquitur dicens Cũ essem apud uos & e¬
gerem nulli onerosus fui. Nã quod mͥ deerar. suppleuerunt
frs qui uenerunt a machedonia: Quib ad magnũ quoq in ꝓpe-¬
rium p̃misit dicens alias ecclesias spoliaui accipiens stipendiũ
ad ministeriũ uestrũ Pensemꝰ gͦ si possumus cuiꝰ hoc mansu-¬
etudinis fuerit. panẽ sp̃s p̃dicare & panẽ carnis non acciꝑe.
Corda audientiũ de diuiti is a&ernis instruere & inter eosdem

Expanded text:
aeternae eis vitae gaudia praedicavit. Et cum magnam multitudinem aeternae eis vitae gaudia praedicavit. Et cum magnam multitudinem populi in fide collegisset, tantam illic inopiam pertulit, ut victus sui gravi necessitate laboraret: et panem terrae a discipulis non accepit, quibus panem coeli praedicavit. Insistebat verbo pro vita terris quoque aliis stipendia ei a discipulis mittebantur, ut Corinthiis praedicare sufficeret. Ipse quippe ad eosdem Corinthios post per Epistolam loquitur, dicens: Cum essem apud vos, et egerem, nulli onerosus fui; nam quod mihi deerat suppleverunt fratres qui venerunt a Macedonia . Quibus ad magnum quoque improperium praemisit, dicens: Alias Ecclesias spoliavi, accipiens stipendium ad ministerium vestrum . Pensemus ergo, si possumus, cujus hoc mansuetudinis fuerit, panem spiritus praedicare, et panem carnis non accipere; corda audientium de divitiis aeternis instruere, et inter eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
lle qui tanti ardoris est in zelo p̃dicationis ut apołoꝵ quoq
pͥmo non parcer&. quantȩ sit mansuetudinis instudio lon¬
ganimitatis: Laceamus autẽ quod ter uirgis cesus est qr semel
lapidatus est. quod ter naufragium fecit. quia nocte ac die in
ꝑfundũ maris fuit. Quod auideis quinquies qua dragenas
una minus accepit. Minus enĩ animũ ad iracundiã cõmo¬
uent. eam alia que nobis ab aꝑtis adũsariis in rogantur hoc
ꝑ psalmistã contra traditorẽ suum loquitur dicens Quoniã
si inimicꝰ meus maledisxiss& michi supportassem utique.
tu uero homo uniammis duax meus & notꝰ m̾s qui simul
mecũ duces capiebas cibos Pensemus gͦ si possumꝰ. paulus
apłus qui tantum paciens inter ꝑ secutores. quantũ mansu¬
etus in ter discipulos fuerit Certe chorinti ueniens abido
lor. seruitio chorintios retraxit Quis e̾et deus uerꝰ in notuit

Expanded text:
ille qui tanti ardoris est in zelo praedicationis, ut apostolorum quoque ille qui tanti ardoris est in zelo praedicationis, ut apostolorum quoque primo non parceret, quantae fuerit mansuetudinis in studio longanimitatis. Taceamus autem quod ter virgis caesus est, quia semel lapidatus est, quia ter naufragium fecit, quia nocte ac die in profundo maris fuit, quia a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit . Minus enim animum ad iracundiam commovent ea mala, quae nobis ab apertis adversariis irrogantur: hoc tam ipsa Veritas contra traditorem suum loquitur, dicens: Quoniam si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique. Tu vero unanimis dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . Pensemus ergo, si possumus, Paulus apostolus, qui tantum patiens inter persecutores, quantum mansuetus inter dislorum servitio Corinthios retraxit, quis esset verus Deus innotuit,
Abbreviated transcription (Latin):
michi a euangłim p̃putii sicut petro circũcisionis. qui enĩ
oꝑatus est petro in apostolatũ cireumcisionis. oꝑatus
est & michi intergentes: Patẽ gͦ dequo petro paulus loqͥt᷑
quem & apostolum nominat & p̃fuisse euangelio circũcisi-¬
onis narrat: Et fuerunt qui dã qui secundam petri e-¬
pistolam in qua epistolȩ pauli laudate sunt euis dicerent
non fuissent Sed si eiusdem epistole uerba pensare uo¬
luisent longe aliter sentire potuerant.. In ea quippe scrip-¬
tũ est uoce delapsa adeum huiꝰ cemodi magnifica gloria
Sic est filiꝰ m̃s dilectus in quo michi cõplacui atq subiungit᷑.
Et hanc uocẽ nos audiuimus cũ essemꝰ cum ipso in monte scõ:
se gͦ hanc epistolam scripsit qͥ hanc uocem in monte de dnõ
audiuit. Sed quia pauca depetro dixximꝰ. nunc si plac&
ad pauli mansuetudinem conuertam᷑. & pensemꝰ si possumꝰ.

Expanded text:
mihi Evangelium praeputii, sicut Petro circumcisionis. Qui enim mihi Evangelium praeputii, sicut Petro circumcisionis. Qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inquem et apostolum nominat, et praefuisse Evangelio circumcisionis narrat. Et fuerunt quidam, qui secundam Petri Epistolam, in qua Epistolae Pauli laudatae sunt, ejus dicerent non fuisse. Sed si ejusdem Epistolae verba pensare voluissent, longe aliter sentire poterant. In ea quippe scriptum est: Voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Atque subjungit: Et hanc vocem nos audivimus, cum essemus cum ipso in monte sancto . se ergo hanc Epistolam scripsit qui hanc vocem in monte de Domino audivit. 12. Sed quia pauca de Petro diximus, nunc si placet, ad Pauli mansuetudinem convertamur, et pensemus si possumus
Abbreviated transcription (Latin):
go nrm̃ si uł exxtremũ aliquod signũ feciss& aminore
fratre in crepatus In crepationis uerba pacienter au¬
dir&. Nichil enĩ signi fecimus & siquis nos fortasse de
actione nra rep̃henderit statim in tumescimꝰ magnos
quosdam nos taciti cogitamus. Uirtutes nobis ad ani¬
mũ reducimus & iam quas non habemus. At contra
petrus cũ uirtutib humilis in rep̃hensione ꝑ mansit
S ed porta surrecit in altitudine. Hanc autẽ tantã man-¬
suetudinẽ Nos imitari non possumus. Sed quia paiumen-¬
tum sumus longe inferiꝰ iacemus Sunt uero non nulli
qui non petrum apłor principem sed quendam aliũ eo
nomine: Quia paulo est rep̃hensus accipiunt. qui si pau-¬
li apłi studiosius ũba legissent ista non dicerent Dic¬
turus & enĩ paulus cũ ueniss& petrus anthiochiam infa¬
ciem ei restiti ut dequo petro loqueretur ostender& in
ipso sue narrationis initio p̃misit dicens. Creditum est

Expanded text:
go nostrum, si vel extremum aliquod signum fecisset a minori go nostrum, si vel extremum aliquod signum fecisset a minori fratre increpatus, increpationis verba patienter audiret? Nihil enim signi fecimus, et si quis nos fortasse de actione nostra reprehenderit, statim intumescimus, magnos quosdam nos tacite cogitamus, virtutes nobis ad animum reducimus, etiam quas non habemus. At contra Petrus cum virtutibus humilis in reprehensione permansit, sed porta surrexit in altitudinem. Hanc autem tantam mansuetudinem nos imitari non possumus; sed quia pavimentum sumus, longe inferius jacemus. 10. Sunt vero nonnulli qui non Petrum apostolorum principem, sed quemdam alium eo nomine qui a Paulo sit reprehensus accipiunt. Qui si Pauli studiosius verba legissent, ista non dicerent. Dicturus etenim Paulus: Cum venisset Petrus Antiochiam, ei in faciem restiti , ut de quo Petro loqueretur ostenderet, in ipso suae narrationis initio praemisit, dicens: Creditum est
Abbreviated transcription (Latin):
mus erat in apostolatus culmine esset pͥmꝰ & inhumli-¬
tate. Pensate ergo fr̃s limi in quo mentis uertice ste-¬
tit. qui illas epistolas laudauit in quib se scriptũ ui-
tuperabilem in uenit. Que illa tanta esse mansuetu¬
batio cogitationis. Ecce aminore su rep̃ henditur. & re-¬
p̃hendi nõ dedignat᷑. Non ad memoriã reuocat quod pͥmꝰ
in apostolatu uocatus est. non quod clanes regni celestis
accepit Non quod peccata quecũq in terra soluer& es-¬
sent soluta & in celo. Nõ quod in mare pedib ambula¬
uit Hõ quod paraliticos in iħu nomine iubente crexe¬
rat:. Nõ quod egros corporis sui umbra sanauerat. nõ
quod mentientes uerbo occiderat. non quod mortuos ora¬
cione suscitabat Neigitur in crepationis ũba dedignatur
audire omĩa dona que acceꝑat quasi amemoria reppu¬
lit Ut unũ fortiter humilitatis donũ tener&. quis ro¬

Expanded text:
mus erat in apostolatus culmine esset primus et in humilimus erat in apostolatus culmine esset primus et in humilitate. Pensate ergo, fratres charissimi, in quo mentis vertice stetit qui illas Epistolas laudavit in quibus scriptum se vituperabilem invenit. Quae illa mansuetudo tanta esbatio cogitationis? Ecce a minore suo reprehenditur, et reprehendi non dedignatur. Non ad memoriam revocat quod primus in apostolatum vocatus sit, non quod claves regni coelestis acceperit, non quod peccata quaecunque in terra solveret, essent soluta et in coelo , non quod in mare pedibus ambulavit , non quod paralyticos in Jesu nomine jubendo erexerat , non quod aegros corporis sui umbra sanaverat , non quod mentientes verbo occiderat , non quod mortuos oratione suscitabat . Ne igitur increpationis verba dedignaretur audire, omnia dona quae acceperat quasi a memoria repulit, ut unum fortiter humilitatis donum teneret. Quis ro
Abbreviated transcription (Latin):
mus cum multa discipulos ammoner& atque aquibusdã.
detrai de pauli scriptis agnoscer& dicit. Sicut caris.¬
simus fr̃ noster paulus. Secundũ datã sibi sapientiã
scripsit uobis loquens in eis dehis in quib sunt que-¬
dam difficilia in tellectũ que in dõcti & in estimabiles
deprauant sicut & ceteras scripturas ad suã ipsorũ ꝑ¬
ditionẽ.. Ecce paulus in epistolis suis seribit pecrum
rep̃hensibilem Ecce petrus in epistolis suis asserit pau¬
lũ in his que scripserat ad nurandũ Certe enĩ nisi le¬¬
giss& petrus pauli epistolas. non laudass&. si autẽ legit
quia illic ipse rep̃hensibilis diceretur inuenit Ami-¬
cͦ gͦ ueritatis laudauit & iam quod rep̃hensus est atq
ei & hoc ipsum placuit quia inhis non placuerat que
aliter quã debuerat sensit seque &iam minori fr̃i
ad consensũ dedit atq in eadem re factus est. sequens
minoris sui ut &iam in hoc p̃terir&. Quatenus qui pͥ¬

Expanded text:
imus, cum multa discipulos admoneret, atque a quibusdam imus, cum multa discipulos admoneret, atque a quibusdam detrahi de Pauli scriptis agnosceret, dicit: « Sicut charissimus frater noster Paulus secundum datam sapientiam sibi scripsit vobis loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu quae indocti et instabiles depravant, sicut et caeteras scripturas ad suam ipsorum perditionem . » Ecce Paulus in Epistolis suis scribit Petrum reprehensibilem: ecce Petrus in epistolis suis asserit Paulum in his quae scripserat, admirandum. Certe enim, nisi legisset Petrus Pauli Epistolas, non laudasset. Si autem legit, quia illic ipse reprehensibilis diceretur invenit. Amicus ergo veritatis laudavit etiam quod reprehensus est: atque ei et hoc ipsum placuit, quia in his non placuerat quae aliter quam debuerat sensit, seque etiam minori fratrum ad consensum dedit, atque in eadem re factus est sequens minoris sui, ut etiam in hoc praeiret, quatenus qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
uectu est quod ei imitabilem ad ꝓuectũ non est. Ecce enĩ
p̃dicatoꝵs nostroꝵ ea que legimꝰ facta & dicta pẽsamus. in
quanta altitudine surrexerint porte cognoscimꝰ: Ut enim
taceamꝰ deostensione signoꝵ. loquamur deuirtutib cordiũ:
Certe paulus qͥs elegi mortuum ꝑ legem dicit. Quia ut in
xpisto creder& ei hoc & lex ipsa p̃dicauit. Magno fidei
ardore succensus p̃cepta legis teneri carnaliter noluit
Circũ cisionẽ in gentib fieri uetauit. & cũ petrꝰ apłs serua-¬
ri adhuc in circisione legis consuetudinẽ uell& ei infa-¬
ciem restitit Eumq hac in re fuisse rephensibilem. dic̃.
& hoc eius studium discipulis loquens non solum culpam.
sed quod est mauis ypocrisin. Id est simulationẽ nominat
dicens:. Cũ uenis s&e petrus anthiochiam in faciem ei res-
titi quia rep̃hensibilis erat. Et paulo post. & sunulatio¬
ni eius consenserunt ceteri uidei Idem uero apłors pͥ¬

Expanded text:
rovectu est, quod ei imitabile ad provectum non est. 9. Ecce enim si rovectu est, quod ei imitabile ad provectum non est. 9. Ecce enim si praedicatorum nostrorum ea quae legimus dicta et facta pensamus, in quantam altitudinem surrexerint portae cognoscimus. Ut enim taceamus de ostensione signorum, loquamur de virtutibus cordium. Certe Paulus, qui se legi mortuum per legem dicit, quia ut in Christum crederet, ei hoc et lex ipsa praedicavit , magno fidei ardore succensus, praecepta legis tenere carnaliter noluit, circumcisionem in gentibus fieri vetuit. Et cum Petrus apostolus servari adhuc in circumcisione legis consuetudinem vellet, ei in faciem restitit, eumque hac in re fuisse reprehensibilem dicit . Et hoc ejus studium, discipulis loquens, non solum culpam, sed, quod est majus, hypocrisim, id est simulationem, nominat, dicens: Cum venisset Petrutiti, quod reprehensibilis erat . » Et paulo post: « Et simulationi ejus consenserant caeteri Judaei . » Idem vero apostolorum pr