comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimȩ ⁊ sc̃ĩsimȩ matri felicitati.
augustinꝰ ⁊ qui mecũ sunt in dño sa¬
rib consolat᷑. Iuantũ enĩ diligat creden¬
tes. ⁊ sꝑantes in se. ⁊ illũ atq inuicẽ dili¬
gentes. ⁊ quid in eis inposterũ seruet. hinic
maxime ostendit. eũ infidelib ⁊ desꝑatis.
⁊ ꝑu̾sis. quib in mala uoluntate usq in
fine̾ ꝑseuerantib ignẽ cũ diabolo eter¬
nũ minat᷑. in hoc tam̃ scło bona tanta
largit᷑. qui facit oriri solẽ suũ suꝑ bonoᷤ
⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ iniustos.
Breuit᷑ enĩ aliquid dic̾tũ ẽ: ut plura co¬
gitent᷑. Quã multa enĩ habearit impii
in hac uita munera ⁊ dona gratuita ab
illo quẽ contẽnunt enumerare qͥs po¬
test: Int̾q illud magnũ. qd̃ exemplis intͣ¬
positarũ tribulationũ. quas huiꝰ scłi dul¬
cedini. tã quã bonꝰ medicus niscet. am¬
monet eos si attendere ueluit. fugere
ab ira uentura. Et cũ in ua stͣ .i. in hac

Expanded text:
ILECTISSIMAE ET SANCTISSIMAE MATRI FELICITATI AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT IN DOMINO SAribus consolatur. quantum enim diligat credentes et sperantes in se et illum atque inuicem diligentes et quid eis in posterum seruet, hinc maxime ostendit, cum infidelibus et desperatis et peruersis, quibus in mala uoluntate usque in finem perseuerantibus ignem cum diabolo aeternum minatur, in hoc tamen saeculo bona tanta largitur, qui facit oriri solem suum super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. breuiter enim aliquid dictum est. ut plura cogitentur; quam multa enim habeant impii in hac uita munera et dona gratuita ab illo, quem contemnunt, enumerare quis potest? inter quae illud magnum, quod exemplis interpositarum tribulationum. quas huius saeculi dulcedini tamquam bonus medicus miscet. admonet eos, si adtendere uelint, fugere ab ira uentura et, cum in uia sunt, id est in hac
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui rep̃hensus ẽ odit. Si aũ ille qui
corripit redde uult malũ ꝓ malo. ei qui
corripienti indignat᷑. ñ fuit dignus qui
corriꝑet. s dignus plagȩ qui etiam ipse
corripi deb̾et. Hȩc agite ut aut int̾ uos¬
nͣ existant indignationes: aut exortȩ sta¬
tim celerrima pace ꝑimant᷑. Naiorẽ date
oꝑam concordandis uob̃. quã redarguendis.
Qͥ a sic̃ acetũ corrũpit uas si diutiꝰ ibi fuerite
sic ira corrũpit cor. si in aliũ diẽ durau̾it.

Expanded text:
ille, qui reprehensus est, odit. si autem ille. qui ille, qui reprehensus est, odit. si autem ille. qui corripit, reddere uult malum pro malo ei, qui corripienti indignatur, non fuit dignus, qui corriperet., sed dignus plane, qui etiam ipse corripi deberet. haec agite. ut aut non inter uos existant indignationes aut exortae statim celerrima pace perimantur. maiorem date operam concordandis uobis quam redarguendis, quia, sicut acetum corrumpit uas. si diutius ibi fuerit, sic ira corrumpit cor, si in alium diem durauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqnͣ tñ aut a caritate. nascunt᷑. aut
caritatẽ ꝓbant. Quis enĩ facile inuenit᷑:
qͥ uelit rep̃hendi: Et uͥ ẽ ille sapiens de
quo dictũ ẽ. corripe sapiente᷑ ⁊ amabit
tẽ Solet enĩ fieri ⁊ frequent᷑ accidit. ut
ad horã contristet᷑ cũ rephendit᷑. ⁊ resis¬
tat ⁊ contendat. ⁊ tñ postea consideret
secũ in silentio. uͥ nemo ẽ nͥ dsͣ ⁊ ipse: nec
tuet displicere hominib qr corripit᷑.
s timet displicere dõ qr ñ corrigit᷑: ⁊ de¬
inceps ñ faciat illud in qͦ iuste repͣhensꝰ
ẽ. ⁊ quantũ odit peccͣm suũ. tmͣ diligat
frẽm. quẽ sensit hoste᷑ peccͣi sui. Si aut̃
de illo numero ẽ de qͦ dictũ ẽ. corripe
stultũ ⁊ adiciet ut oderit te: nͣ de ca¬
ritate illiꝰ dissensio nascit᷑. s tñ carita¬
tẽ rep̃hensoris sui ȩxercet ⁊ ꝓbat: qr ñ
ei repͣhenditur odiũ. s dilectio q̃ cogit
rep̃hendere in ꝑturbata ꝑdurat. etiã eũ

Expanded text:
caritate nascuntur aut caritatem probant. quis enim facile inuenitur, qui uelit reprehendi? et ubi est ille sapiens, de quo dictum est: Corripe sapientem et amabit tem? solet enim fieri et frequenter accidit. ut ad horam contristetur, cum reprehenditur, et resistat et contendat et tamen postea consideret secum in silentio, ubi nemo est nisi deus et ipse nec timet displicere hominibus. quia corripitur, sed timet displicere deo. quia non corrigitur, et deinceps non faciat illud, quod iuste reprehensus est. et, quantum odit peccatum suum, tantum diligat fratrem, quem sensit hostem peccati sui. si autem de illo numero est, de quo dictum est: Corripe stultum et adiciet, ut oderitte. non de caritate illius dissensio nascitur. sed tamen caritatem reprehensoris sui exercet et probat, quia non ei rependitur odium, sed dilectio, quae cogit reprehendere. inperturbata perdurat, etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
dabilit᷑ scm̃ uirũ ⁊ om̃ scientie auxenti¬
um nominarẽ. ⁊ quẽ idem uir e duob
fuisset sequutus. utrũ arriũ aut euno¬
miũ idem fr̃ augustinus scrupulositis in¬
quireret. ego anathema memoratis conti¬
nuo arrio ⁊ ennomio dicere ñ dubitaui.
Flagitans ut ipse qͦq omousion anathe¬
maret. eoqd scriptũ in libris dmicis mi¬
nie reꝑiatur. Qd̃ facere omĩno. in nullo
consensit. Unde se ꝓculdubio omousianũ
euident᷑ ostendit: ⁊ quã ꝑgraue. sit ipse
prorsus adu̾tis. scripturaru auctoritate.
calcata. illud ponere qd̃ eadem scriptura
ñ dixit. Si quid enĩ pretͣ auc̃toritatem
quinoꝵ uoluminũ ponit᷑ uacuũ appbat᷑.
aurentiꝰ uir clarissimꝰ dix̃. Adũtis ne
uenerabilis uir augustine. quid ꝓ sua ꝓ¬
sequutione designet. uł quã integre ꝓ¬
sequutionis modo sententiã suã uir ela¬
rissimꝰ pascentius firmet:

Expanded text:
anctum virum et mirae scientiae Auxentium nominarem, et quem idem vir e duobus fuisset secutus, utrum Arium an Eunomium, idem frater Augustinus scrupulosius inquireret, ego anathema continuo memoratis Ario et Eunomio dicere non dubitavi, flagitans ut ipse quoque ὁμούσιον anathemaret, eo quod scriptum in libris dominicis minime reperiatur. Quod facere omnino in nullo consensit, unde se procul dubio homusianum evidenter ostendit: et quam pergrave sit, ipse prorsus advertis, Scripturarum auctoritate calcata, illud ponere quod eadem Scriptura non dixit. Si quid enim praeter auctoritatem divinorum Voluminum ponitur, vacuum approbatur. 5. Laurentius vir clarissimus dixhonorabilis Augustine, quid sua prosecutione designet, vel quam integro prosecutionis modo sententiam suam vir clarissimus Pascentius firmet
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ unã uim docꝰtrine sue. diu̾so ignis
⁊gladii nomine designasse. Aut quomͦ
mariȩ illata ꝑ gladiũ passio uł tribu¬
latio ꝑstaret. Itaq hoc scire cupio.
quid ad mariam ꝑtineret ut reuela¬
rent᷑ multoꝵ cordiũ cogitationes: Aut
ubi apparuit quia ex eo qd animã eius
siue carnalis in ferro. siue sp̾alis gla¬
dius in u̾bo dĩ ꝑtransiuit. exinde mul¬
toꝵ corcdũ cogitationes reuelatȩ sint
Exxpone gͦ hanc maxime de u̾bis symec¬
nis clausulam mͥ. qr lucere ñ dubito
scxͣ animȩ tug quȩ de int̾ioris oculi
puritate meruit illuminatione̾ sp̃s
am alta dĩ. Ds̃ misereat᷑ mei ꝑ orati

Expanded text:
eum unam uim doctrinae suae diuerso ignis eum unam uim doctrinae suae diuerso ignis et gladii nomine designasse. aut quomodo Mariae inlata per gladium passio uel tribulatio praestaret? itaque hoc scire cupio quid ad Mariam pertineret, ut reuelarentur multorum cordium cogitationes, aut ubi apparuit, quia ex eo, quod animam eius siue carnalis in ferro siue spiritalis gladius in uerbo dei pertransiuit, exinde multorum cordium cogitationes reuelatae sunt? expone ergo hanc maxime de uerbis Symeonis clausulam mihi, quia lucere non dubito sanctae animae tuae, quae de interioris oculi puritate meruit inluminationem spiriam alta dei. deus misereatur mei per orati
Abbreviated transcription (Latin):
rã passionẽ ꝓpħasse uideat᷑. S ⁊ qd sub¬
iecit. ut reuelent᷑ multoꝵ cordu̾. co¬
ri nr̃o homine debeamus armari: gladiui
sp̃s dicit u̾bum dĩ. de quo ad hebreos
ait:. Uiuus ẽ sermo dĩ ⁊ efficax ⁊ pene¬
trabilior omĩ gladio ancipiti: ꝑtingenᷤ
inquit usq ad diuisionẽ anime &e cor
si istius u̾bi iguita uis. ⁊ ancipitis
gladii penetrabilior acies. ⁊ sc̃ĩ ioseph o¬
lim. ⁊ postea beate mariȩ anumnã per¬
transuit: Nam neq in illiꝰ neq in huiꝰ
corpore. ferrũ transisse cognouimꝰ. Atꝙ
ut magis pateat ibi ꝓpħam ferrũ ꝓ u̾bi
gladio posusse: statum subsequente. uer¬
siculo ait. Sermo dñi igniuit illũ. Ser¬
mo enĩ diũ ⁊ ignis ⁊ gladius ẽ: u̾bo ip¬
so dõ utrũq dicente de se. Ignẽ enĩ in¬
quit ueni mittere in t̾ram. ES quid uo¬
lo nisi ut accendat᷑. Item alibi dicit.
Non ueni pacẽ mittere s gladiũ. Uide ᷤᷤ

Expanded text:
ram passionem prophetasse uideatur. sed quod subram passionem prophetasse uideatur. sed quod subiecit: ut reuelentur multorum cordium coeriori nostro debeamus armari, gladium spiritus dicit uerbum dei, de quo ad Hebraeos ait: uiuus est sermo dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, pertingens, inquit, usque ad diuisionem asi istius uerbi ignita uis et ancipitis gladii penetrabilior acies et sancti Ioseph olim et postea beatae Mariae animam pertransiuit? nam neque in illius neque in huius corpore ferrum transisse cognouimus. atque ut magis pateat ibi prophetam ferrum pro uerbi gladio posuisse statim subsequente uersiculo ait: sermo domini igniuit illum. sermo enim dei et ignis et gladius est, uerbo ipso deo utrumque dicente de se: ignem enim, inquit, ueni mittere in terram, et quid uolo nisi iam accendatur? item alibi dicit: non ueni pacem mittere sed gladium. uides
Abbreviated transcription (Latin):
pore. ñ relinqueret cura. S nec corpore
relicturus. qr quẽ uidebat morientem:
mox erat uisura rechuiuũ. Et illud qd̵
ad fidẽ omĩum ꝑtineret. salutiferũ pie¬
tatis sacram̃tũ. archana duini ratione
consilii. sub hac uoce designans. ut ⁊ alii
matrẽ delegaret ꝓ matre habendã. ⁊ ui¬
cr sua consolandã: atq illi uicissim no¬
uũ filiũ uice corporis su traderet. ĩmo
ut ita dixerim gigneret. quo ostendet
eam p̃t̾ se qui ex ea uirgine natꝰ ẽẽt. nec
habuisse filiũ nec habere: qr nec salua¬
tor tantoꝑe curã desolationis eiꝰ habuis¬
set. si illi unicus ñ fuisset. S redeamus
ad u̾ba symeonis: in quoꝵ elausula intel¬
lectũ meũ fateor caligare. Et tuã in qͥt
reuelentur multoꝵ cordiũ cogitatiões.
S cđm litterã hoc mͥ penitus obseurũ ẽ. qr
nec mariã beatissimã. usꝗͣ legimꝰ occisam.
ut de corporali gladio sc̃s ille ei futu¬

Expanded text:
pore non relinqueret cura, sed nec corpore pore non relinqueret cura, sed nec corpore relicturus, quia quem uidebat morientem mox erat uisura rediuiuum, et illud, quod ad fidem omnium pertineret, salutiferum pietatis suae sacramentum arcana diuini ratione consilii sub hac uoce designans, ut et alii matrem delegaret pro matre habendam et uice sua consolandam atque illi uicissim nouum filium uice corporis sui traderet, immo, ut ita dixerim, gigneret, quo ostenderet eam praeter se, qui ex ea uirgine natus esset, nec habuisse filium nec habere, quia nec saluator tantopere curam desolationis eius habuisset, si illi unicus non fuisset. Sed redeamus ad uerba Symeonis, in quorum clausula intellectum meum caligare fateor. et tuam, inquit, reuelentur multosecundum litteram hoc mihi penitus obscurum est, quia nec Mariam beatissimam usquam legimus occisam, ut de corporali gladio sanctus ille ei futu
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ humana infirmitate lugeret. sepe¬
uendũq colligeret nichil sibi de ipsius
resurrectione p̃sumens. qr subsecuture
ammirationis fidẽ in oculis posita passiois
pena cecabat. quãuis eandẽ astantẽ cru¬
cisuȩ dñs ñ morientis infirmitate trepi¬
dans consolatus sit. s ipsam qua obibat
uolens in potestatẽ habens mortẽ plena
uirtute uiuentis ⁊ constantia resurrec¬
turi de cruce ammonet dicens de apło be¬
ato iohe. Nulier ecce filiꝰ tuus. ltẽq illi
ibidẽ consistenti. Eõce mat᷑ tua. Iam sciłc
ab humana fragilitate quꝰ erat natus
ex femina. ꝑ crucis mortẽ demigrans
in etͣnitatẽ dĩ. ut ẽẽt in gła dĩ patris. de¬
legat homini uira pietatis humanȩ. ⁊ ex
discipłis suis adolescentiorẽ eligit. ut cõ
uenient̃ assignet uirgini apło. uirginẽ
matrẽ: duo parit᷑ in eadẽ sententia docens.
formã pietatis relinquens nob̃. cũ ẽ de
matre sollicitus. ut quã relinquebat cor¬

Expanded text:
tuum, humana infirmitate lugeret sepetuum, humana infirmitate lugeret sepeliendumque colligeret nihil sibi de ipsius resurrectione praesumens, qua subsecuturae admirationis fidem in oculis posita passionis poena caecabat, quamuis eandem adstantem cruci suae dominus non morientis infirmitate trepidans consolatus sit, sed ipsam, qua obibat uolens, in potestatem habens mortem plena uirtute uiuentis et constantia resurrecturi de cruce admonet dicens de apostolo beato Iohanne: Mulier, ecce filius tuus itemque illi ibidem consistenti: Ecce mater tua. iam scilicet ab humana fragilitate, qua erat natus ex femina, per crucis mortem demigrans in aeternitatem dei, ut esset in gloria dei patris, delegat homini iura pietatis humanae et ex discipulis uenienter adsignet uirgini apostolo uirginem matrem, duo pariter in eadem sententia docens, formam pietatis relinquens nobis, cum est de matre sollicitus, ut quam relinquebat cor
Abbreviated transcription (Latin):
ec multis cordib cogitationes. Nũquid de
pssione mariȩ quȩ nusquã scripta ẽ hoc
ꝯpħasse credendus ẽ: An uͦ de matͣno eius
ifectu. quo postea tempore passionis ad¬
sistens cruci. qua hoc erat fixum qd̵ ipsa
peꝑerat. mat̾noꝵ uscerum dolore confi
ũ ipsa spectante confoderat. crucis rum¬
phea penetrabat: Nideo enĩ ⁊ in psalmis
de ioseph ita dictũ: humiliauert̃ in cõpe¬
dib pedes eius. ferrũ ꝑtransiuit animã
animã ꝑtransibit gladius. Non ait carnẽ
s animã. in qua pietatis affecꝰtio contine¬
tur. ⁊ doloris aculeus quasi gladius oꝑat᷑.
cũ aut aliqua carnis suȩ inuiria afficit᷑
ut ioseph. qui ñ mortis s iniuriarũ ꝑtu¬
lit passiones. in seruũ uenditus. ⁊ in reum
uinculatus. ⁊ carceri datꝰ: aut cũ affectiois
nt̃nȩ tristitia uł dolore cruciatur. ut ĩ
maria quã utiq ad crucẽ dñi. in quo sui
tunc corporis tantũ filiũ cogitabat. matͣ¬
na mens duxerat. ut cũ eũ uidisset mor¬

Expanded text:
. numquid de passione Mariae, quae nusquam scripta est, hoc prophetasse credendus est? an uero de materno & eius affectu, quo postea in tempore passionis adsistens cruci, qua hoc erat fixum, quod ipsa pepererat, maternorum uiscerum dolore confix carnem filium ipsa spectante confoderat, crucis rumphea penetrabat? uideo enim et in psalmis de Ioseph ita dictum: Humiliauerunt in compedibus pedes eius; ferrum pertransiit animam animam pertransibit gladius. non ait carnem sed \'animam\', in qua pietatis affectio continetur et doloris aculeus quasi gladius operatur, cum aut aliqua carnis suae iniuria afficitur, ut Ioseph, qui non mortis sed iniuriarum pertulit passiones in seruum uenditus et in reum uinculatus et carceri datus, aut cum affectionis internae tristitia uel dolore cruciatur, ut in Maria, quam utique ad crucem domini, in quo tunc sui tantum corporis filium cogitabat, materna mens duxerat, ut, cum eum uidisset mor
Abbreviated transcription (Latin):
loquacitate compensem. Uerũ qr religio¬
ne ⁊ beniuolentia. qua me p̃ocupasti. ita
inuisceratus es cordi meo. ut tamquã cũ
amico uere. colloquar. quicquid in oꝑe sti¬
linr̃i utilit᷑ elaboratũ eẽ cognoscis. deo
grãs age. Si qua aũ uitia mea ꝑspicis. uti
carissimus amicus ignosce: eadem sciłe
sinceritate dilectionis. mͥ optans medi¬
cinã qua concedis ⁊ ueniam. Explicit¬

Expanded text:
loquacitate compensem. uerum quia religioloquacitate compensem. uerum quia religione et beniuolentia, qua me praeoccupasti. ita inuisceratus es cordi meo, ut tamquam cum amico nere conloquar, quicquid in opere stili nostri utiliter laboratum esse cognoscis, deo gratias age: si qua autem uitia mea perspicis, ut carissimus amicus ignosce eadem scilicet sinceritate dilectionis mihi optans medicinam, qua concedis et ueniam. C
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ naturalit᷑ datũ una sola anima me¬
ruisset: nͥ hoc singularis grã p̾stitisse.
quã fas ẽ p̃dicare. de. qua nefas ẽ uelle
iudicare:. Eex si ꝓ uirib nrͣis quantũ dñs
aduuit rite tracꝰtauimꝰ qnͣ dm̃ ubiq p̾¬
sentem. ⁊ ñ spaciis distantib quasi aliqͣ
mole uł distensione diffusum. s ubiq
totum. cogitare te extendis: au̾te mentẽ
ab omĩb imaginib corpoꝵ. quas huma¬
na cogitatio uoluere consueuit. Non enĩ
sic sapientia. ñ iustitia: ñ sic deniq cari
in quib habitat obedientia. Beinde in
t̾ra uͥ edificans habitat domũ suã. in fine
minis filiũ quo maior ẽ pat᷑. ⁊ ubiq to¬
tũ p̃sentẽ eẽ ñ dubites. tãquã dm̃: ⁊ in
eodẽ templo eẽ tãquã inhabitantẽ. dm̃:
⁊ in loco aliquo cęli. ꝓpt̃ ueri corporis
modum. S cũ me delec̾tat loqui tecũ.
nescio utrũ seruauerim sermonis suffici¬
entis modũ: quasi diturnũ silentium

Expanded text:
et naturaliter datum una sola anima meet naturaliter datum una sola anima meruisset, nisi hoc singularis gratia praestitisset. quam fas est praedicare, de qua nefas est uelle iudicare? Haec si pro uiribus nostris, quantum dominus adiuuit. rite tractauimus, quando deum ubique praesentem et non spatiis distantibus quasi aliqua mole uel distentione diffusum sed ubique totum cogitare te extendis, auerte mentem ab omnibus imaginibus corporum, quas humana cogitatio uoluere consueuit. non enim sic sapientia, non iustitia, non sic denique caritin quibus habitat, oboedientia; deinde in terra, ubi aedificans habitat domum suam in fine minis filium, quo maior est pater, et ubique totum praesentem esse non dubites tamquam deum et in eodem templo dei esse tamquam inhabitantem deum et in loco aliquo caeli propter ueri corporis modum. sed cum me delectat loqui tecum, nescio, utrum seruauerim sermonis sufficientis modum, quasi diuturnum silentium
Abbreviated transcription (Latin):
tat om̃ĩs plenitudo diuinitatis. ẽ aliud
qd̃ int̾sit int illud caput ⁊ cuꝰlibet mͣ¬
bri excellentiam: Est plane. qd̃ singu¬
lari quadã susceptione hominis illuis
una facꝰta ẽ ꝑsona cũ u̾bo. De nullo e¬
nĩ scõꝵ dici potuit aut potest aut po¬
terit. u̾bũ caro factũ ẽ. Nullus scõum
qualibet p̃stantia gr̾e unigeniti noñ
accepit: ut qd̾ ẽ ipsum dĩ u̾bũ ante se¬
cula hoc simul cũ assumpto homine
diceret᷑. Singularis gͦ est illa susceptio
nec cũ hominib aliquib sc̃is quantali¬
bet sapientia ⁊ scitate p̾stantib. ullo
modo potest ẽẽ cõmunis: uͥ diuinȩ
gr̃s. satis ꝑspicuũ clarũq docum̃tũ est.
Quis enĩ tam sit sacrilegus ut audeat affirmare
aliquã posse animã ꝑ meritũ liberi ar¬
bitrii ut alt̃ sit .xͦ efficere. Yt gͦ ad ꝑ¬
sonã u̾bi unigeniti ꝑtineret. quo pac¬
to ꝑ liberũ arbitrium cõmunit᷑ om̃ib

Expanded text:
tat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud tat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri excellentiam? est plane, quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum dici potuit aut potest aut poterit: uerbum caro factum est; nullus sanctorum qualibet praestantia gratiae unigeniti nomen accepit, ut, quod est ipsum dei uerbum aute saecula. hoc simul cum adsumpto homine diceretur. singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus ullo modo potest esse communis. ubi diuinae gratiae satis perspicuum clarumque documentum est. quis enim tam sit sacrilegus, ut audeat adfirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii. ut alter sit Christus. efficere? ut ergo ad personam uerbi unigeniti pertineret, quo pacto per liberum arbitrium communiter omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
plo manufacto non corporalit̃ s um¬
bratilit᷑ habitauerit. id ẽ pͣfigurantibꝰ
signis. Nã illas om̃s obseruationes um¬
bras futuroꝵ uocat. etiã ipso transia¬
to uocabulo. Sũmus enĩ ds̃ sic̃ scriptũ
ẽ: ñ in manufactis templis habitat. Aut
certe corporalitͣ dicꝰtum ẽ: qr ⁊ in xp̃i cor¬
pore qd̾ assumpsit ex uirgine tãquã in
templo habitat ds̃. Hinc ẽ enĩ qd iudeis
signũ petentib cũ qixisset soluite. tẽplũ
hoc. ⁊ in triduo resuscitabo illud: eugłis¬
ta quid hoc e̾et consequent᷑ exponens ait.
caput ⁊ m̃bra cetera. qd̃ in quolibet quã¬
uis p̃cipuo mͣbro. uelut in aliquo mag
pore in est sensus singulis m̃bris. s nõ
tantꝰ quantꝰ in capite: ubi ꝓrsus omis
est quinquiꝑtitus. Ibi enĩ ⁊ uisus ⁊ au¬
ditus ⁊ olfactus ⁊ gustus ⁊ tacꝰtus. In ce¬
teris aũ solus ẽ tactus. An etiã pret̾ ħ
qd̾ tamꝗͣ in templo in illo corpore habi¬

Expanded text:
plo manu facto non corporaliter sed umplo manu facto non corporaliter sed umbraliter habitauerit, id est praefigurantibus signis — nam illas omnes obseruationes umbras futurorum uocat etiam ipso translato uocabulo; summus enim deus. sicut scriptum est. non in manufactis templis habitat —, aut certe \'corporaliter dictum est, quia et in Christi corpore. quod adsumpsit ex uirgine, tamquam in templo habitat deus. hinc est enim, quod Iudaeis signum petentibus cum dixisset: Soluite templum hoc et in triduo resuscitabo illud, euta quid hoc esset consequenter exponens, ait:caput et membra caetera, quod in quolibet quamvis praecipuo membro, velut in aliquo magnpore inest sensus singulis membris; sed non tantus quantus in capite, ubi prorsus omnis est quinquauditus et olfactus et gustus et tactus, in ceteris autem solus est tactus. an etiam praeter hoc, quod tamquam in templo in illo corpore habi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italis facit. Habitat itaq in singulis
asͣ tamquã in templis suis. ⁊ in omĩb
simul in unũ congregatis tamꝗͣ in tem¬
plo suo. Id templũ quã dui sic̃ archa no¬
e in hoc scło flucꝰtuat: fit qd̃ in psalmo
seriptum ẽ. Dñs diluuiũ inhabitat: quã¬
uis ⁊ ꝓptͣ multos in om̃ib gentib ppłos.
fideliũ quos aquarũ nomine apocalip¬
sis significat. possit congruent᷑ intelligi
dñs diluuiũ inhabitat. Sequit᷑ aũ ⁊ sede¬
bit dñs rex in etͣnum: utiq in ipso teͣ¬
plo suo. iam in uita et̾̃na. pꝰ flucꝰtuatio
sens ẽ. ⁊ ubiq totus p̾sens. nec ubiq ha¬
bitans s in templo suo: cui ꝑ gram benig¬
nus ẽ ⁊ ꝓpitius. Capit᷑ aũ habitans. ab
aliis ampliꝰ ab aliis minus. De ipso uͦ ca
om̃is plenitudo diuunitatis corporalitͣ.
Non idõ corporalit᷑ qr corporeus ẽ. ds̃: sed
aut u̾bo translato usus ẽ tamquã in tẽ¬

Expanded text:
generatio spiritalis facit. Habitat itaque in singulis generatio spiritalis facit. Habitat itaque in singulis deus tamquam in templis suis et in omnibus simul in unum congregatis tamquam in templo suo. quod templum quamdiu sicut arce in hoc saeculo fluctuat, fit quod in psalmo scriptum est: dominus diluuium inhabitat, quamuis propter multos in omnibus gentibus populos fidelium, quos aquarum nomine in Apocalypsi significat, possit congruenter intellegi: dominus diluuium inhabitat. sequitur autem: et sedebit dominus rex in aeternum, utique in ipso templo suo iam in uita aeterna post fluctuatisens est et ubique totus praesens, nec ubique habitans sed in templo suo, cui per gratiam benignus est et propitius: capitur autem habitans ab aliis amplius ab aliis minus. De ipso uero comnis plenitudo diuinitatis corporaliter. non ideo \'corporaliter\', quia corporeus est deus. sed aut uerbo translato usus est, tamquam in tem
Abbreviated transcription (Latin):
hane formã: ñ ẽ putandus ubiq diffusus.
sauendũ ẽ enĩ ne ita diuinitatẽ. adstru¬
amus hominis: ut ueritatẽ corporis au¬
feramus. Non ẽ aũ consequens: ut quod
in dõ ẽ ita sit ubiq ut ds̃. Nã de nob̃
ueracissima scriptura dicit. qd in illo ui¬
uimus mouem᷑. ⁊ sumus: nec tam̃ sicut
ille ubiq sumꝰ. S alit̾ homo ille. in dõ.
qm̃ alit̃ ⁊⁊ ds̃ ille in homine: ꝓprio quo¬
dam ⁊ singulari modo. Una enĩ ꝑsona ẽ.

Expanded text:
hanc formam non est putandus ubique diffusus. hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamus. non est autem consequens, ut, quod in deo est, ita sit ubique sicut deus. nam et de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter homo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim persona est
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus sit : ait tam̃ apłs. Si enĩ cog¬
nouissent: nũquã dñm głȩ cruciffixis¬
sent. Ac ꝑ hoc ⁊ filius hominis scđ̾m dm̃
erat in celo: ⁊ filius dĩ scđm hominem
crucifigebat᷑ in t̾ra. Sic̃ gͦ potuͥt recte
dici dñs głe crucifixus. cum ad solã car¬
nẽ illa passio ꝑtineret: ita dici recte pe¬
tuit hodie mecũ eris in paradyso. cum
uxta humanã humilitatẽ. ꝑ carnẽ in
sepulchro. ꝑ animã in inferno illo die
ꝑ ẽ recessisset. Noli itaq dubitare ibi
nunc ẽẽ hominẽ xp̃m iħm unde uen¬
turus ẽ memorit᷑q recole. ⁊ fidelites
tene. xp̃ianã confessionẽ. qm̃ resurre¬
xit a mortuis. ascendit. in cȩlum. sedet
i dexterã patris. Nec aliunde quã in¬
de uenturus ẽ: ad uiuos mortuosq
udicandos. Et sie uenturus ẽ. illa ange¬
uea uoce testante: quẽ admodũ ẽ ire ui¬
us in celũ: id ẽ in eadẽ forma carnis at¬
q substantia: cui ꝓfecto immortalita¬
ẽ ded̾it naturã non abstulit. Secundũ

Expanded text:
ifixus sit, ait tamen apostolus: Si enim cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent. ac per hoc et filius hominis secundum deum erat in caelo et filius dei secundum hominem crucifigebatur in terra. sicut ergo potuit recte dici dominus gloriae crucifixus, cum ad solam carnem illa passio pertineret, ita recte dici potuit: Hodie mecum eris in paradiso, cum iuxta humanam humilitatem per carnem in sepulcro, per animam in inferno illo die e semper est, recessisset. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Christum Iesum, unde uenturus est, memoriterque recole et fideliter tene Christianam confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc tantũ homo uideor. Postea me tã¬
ges. cũ ad agnoscendũ me credendo cons¬
cenderis. De illis etiã beatissimi symeonis
ũbis quid sentias edissere mͥ ut sequar
sensũ tuũ: quib cũ ad uidendũ exora¬
culodĩ xp̃m agente spũ uenisset in tem¬
oluĩ. ⁊ acceptũ sinu benedixit infante᷑ do¬
ninũ. ait ad mariã. Ecoe positus ẽ hic in
ruinã ⁊ in resurrecꝰtionẽ multoꝵ in isrł:

Expanded text:
adhuc tantum homo uideor; postea me tanadhuc tantum homo uideor; postea me tanges, cum ad agnoscendum me credendo conscenderis. De illis etiam beatissimi Symeonis uerbis quid sentias, edissere mihi, ut sequar sensum tuum, quibus, cum ad uidendum ex oraculo dei Christum agente spiritu uenisset in templum et acceptum sinu benedixisset infantem dominum, ait ad Mariam: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in I
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ erat eius corporis forma q̃ fuerat.
aut si eadem erat. quomͦ nͣ agnoscebat᷑
ab his qui eã nouerant. Illd uͦ sacram̃ti ẽe
credo qd̵ qui in uia ambulantib ñ fuerat
agnitꝰ. in fractione panis reuelatus est.
Id ipsũ tam̃ tuo sensu uolo tenere. nͣ meo.
Est qd̾ ad mariã ait noli me tangere: ñdũ
enĩ ascendi ad patrẽ. si cõminus stantem
ñ sinebat᷑ attingere : quomͦ eũ tangeret.
cũ ascendisset ad patrẽ: nͥ forte ficdĩ ꝓfec¬
tu ⁊ mͣtis ascensu. qua dsͣ homini fit lon¬
ginquus ut ꝓximus. ⁊ illa dubitauerit de
xp̃o. quẽ ortolanum putauerat. idõ fortas¬
sis audire meruit noli me tangere:. Indig¬
na enĩ udicabat᷑ ut tangeret manu xͣ.
quẽ necdũ fide apprehenderat. nec in¬
tellexerat dm̃. eũ ortolanũ putasset. de
quo pauloante ab angłis audierat. Quid
queritis uiuentẽ cũ mortus: Noligͦ me
tangere: q ñdũ tibi ascendi ad patrẽ: cui

Expanded text:
eadem erat eiusdem corporis forma quae fuerat? eadem erat eiusdem corporis forma quae fuerat? aut si eadem erat, quomodo non agnoscebatur ab his, qui eam nouerant? illud uero sacramenti esse credo, quod qui in uia ambulantibus non fuerat agnitus in fractione panis reuelatus est. id ipsum tamen tuo sensu uolo tenere, non meo. Et quod ad Mariam ait: noli me tangere, nondum enim ascendi ad patrem, si cominus stantem non sinebatur adtingere, quomodo eum tangeret, cum ascendisset ad patrem, nisi forte fidei profectu et mentis ascensu, qua deus homini fit longinquus aut proximus? et illa dubitauerat de Christo, quem hortulanum putauerat. ideo fortassis audire meruit: noli me tangere. indigna enim iudicabatur, ut tangeret manu Christum, quem necdum fide adprehenderat nec intellexerat deum, cum hortulanum putasset, de quo paulo ante ab angelis audierat: quid quaeritis uiuentem cum mortuis? noli ergo me tangere, quia tibi nondum ascendi ad patrem, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ni mee dũ carthagini himnarẽ rescrip¬
seras. si habes relictam in scedis rogo
ut mittas.
aut certe re¬
texas eã mͥ
qͦd tibi facile. ẽ.
Nã ⁊ seripta ñ extat. quia forte breuis epła
ut tumultuaria tibi intͣ libros tuos ha¬
beri spreta sit. renoua eã mͥ eodẽ sensi.
promptã de thesauro cordis tui: ⁊ mitte
ad me intͣ alia responsa quȩ reddes m
ut spero. p̃stante mͥ ac tibi comeatũ die¬
rũ xp̃o. ut eam quo labor tuus in me
fructificet accipiam. scđm hȩc capitula sep¬
turarum de quib te qui uides quasi per
dm̃ int̾rogaui. ut audiã quid in te uł ex
te mͥ loquat᷑ ds̃. Lloc aũ rogo lucere mͥ
facias. quomͦ uł qua ratione dñs post
resurrectionẽ uł mulierib quȩ pͥmȩ
ad sepulchrũ uenert̃. uł postea illis du¬
ob in uia. deuide discipłis suis. ⁊ ñ agni¬
tus sit ⁊ agnitus. In eodẽ enĩ corpore re¬
surrexit. in quo ⁊ passus ẽ. Et quomͦ non

Expanded text:
ni meae, dum Carthagini exhiemarem, rescripni meae, dum Carthagini exhiemarem, rescripseras, si habes relatam in schedis, rogo ut mittas aut certe retexas eam mihi, quod tibi facile est. nam etsi scriptura non extat, quia forte breuis epistola ut tumultuaria tibi inter libros tuos haberi spreta sit, renoua eam mihi eodem sensu promptam de thesauro cordis tui et mitte ad me inter alia responsa, quae reddes mihi, ut spero, praestante mihi ac tibi commeatum dierum Christo, ut ea, quo labor tuus in me fructificet, accipiam, secundum haec capitula scripturarum, de quibus te, qui uides quasi per deum, interrogaui, ut audiam quid in te uel ex te mihi loquatur deus. Hoc autem rogo lucere mihi facias, quomodo uel qua ratione dominus post resurrectionem uel mulieribus, quae primae ad sepulchrum uenerunt, uel postea illis duobus in uia, deinde discipulis suis et non agnitus sit et agnitus. in eodem enim corpore resurrexit, in quo et passus est. et quomodo non
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. ⁊ in seruitutẽ redigo. A quo oꝑe sa¬
turitas carnis aliena ẽ: nisi forte ⁊ ipsam
saturandȩ carnis curã quȩ maxime ob-¬
seruantiã religionis p̃tendentib ꝓbrosa
ẽ. nͣ parcere corpori dixit. scđm illud ho¬
nestatis p̃ceptũ. qđ alibi dicit. ut unus¬
quisq suũ uas honorifice possidere no¬
u̾it: ut hostiam uiuã ⁊ placentẽ dõ su¬
ũ corpus exhibeat. ñ in saturitate car¬
nis. qr distensio corporis animȩ sobrieta¬
tẽ necat. ⁊ mnunica ẽ eastitati. Restat
ut aliquid ⁊ de eugłicis locis suggeram
beatitudini tuȩ. ñ quidẽ quanta legenti
ꝑ ociũ occurrere solent. Hec enĩ nunc
uacabat disꝑsa ꝑ libros querere. aut in
remuiniscendis memoriã uentilare: sed
ut pauca q̃ ad horã dictationis huiꝰ in
mͣtẽ ueniunt sciscitabor. De resurrecti¬
onis forma ñ grandem s plenã fidĩ in¬
structione epłam. qua scđȩ consultatio¬

Expanded text:
meum et in seruitutem redigo, a quo opere sameum et in seruitutem redigo, a quo opere saturitas carnis aliena est. nisi forte et ipsam saturandae carnis curam, quae maxime obseruantiam religionis praetendentibus probrosa est, non parcere corpori dixit secundum illud honestatis praeceptum, quod alibi dicit, ut unusquisque suum uas honorifice possidere nouerit, ut hostiam uiuam et placentem deo suum corpus exhibeat, non in saturitatem carnis, quia distentio corporis animae sobrietatem necat et inimica est castitati. Restat ut aliquid et de euangelicis locis suggeram beatitudini tuae, non quidem quanta legenti per otium occurrere solent nec enim nunc uacabat dispersa per libros quaerere aut in reminiscendis memoriam uentilare, sed uel pauca, quae ad horam dictationis huius in mentem ueniunt, sciscitabor. de resurrectionis forma non grandem sed plenam fidei instructione epistolam, qua secundae consultatio
Abbreviated transcription (Latin):
uane sunt. Qualẽ humilitate̾ qualẽq
rationẽ sapientiȩ. suꝑstitioni hominum
docꝰtrinis uenienti in eẽ dicat. requiro:
⁊ qd ait ad non parcendum corpori. ñ ĩ
honore aliquo ad saturitatẽ carnis. Er¬
sus hec parum intelligo: qr in eadem sen¬
tentia. magna mͥ uidet᷑ ine̾e̾ discretio. Ar¬
bitror enĩ cũ de. abstinentia quãlibet fic¬
ta uł inutili qualis solet ab hereticis af¬
fectari hoc dicere: ad ñ parcendũ corpori.
Qđ aũ adiecit ñ in honore. aliquo. qr scĩ
oꝑis speciem ñ in fide ueritatis exercenteᷤᷤ.
nulliꝰ głe honore uł frucꝰtu agunt. qd̃
in magna erroris ꝑu̾si rep̃hensione con¬
ficiunt. transfigurantes se in ministros
iustitiȩ. S qd adiecit ad saturitatẽ car¬
nis: contrariũ mͥ uidet᷑ illi quo dicit. ad
nͣ parcendũ corpori. Uidet᷑ enĩ mͥ ille nͣ
parcere corpori. qui carnẽ ieiuniis do¬
mat. sic̃ apłs dicit. Liuidũ facio corpus

Expanded text:
uanae sunt. qualem humilitatem qualemque uanae sunt. qualem humilitatem qualemque rationem sapientiae superstitioni hominum doctrinis uenienti inesse dicat, requiro. et quod ait: ad non parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, prorsus haec parum intellego, quia in eadem sententia magna mihi uidetur esse discretio. arbitror enim eum de abstinentia qualibet ficta uel inutili, qualis solet ab haereticis affectari, hoc dicere: ad non parcendum corpori; quod autem adiecit: non in honore aliquo, quia sancti operis speciem non in fide ueritatis exercentes nullius gloriae honore uel fructu agunt, quod in magna erroris peruersi reprehensione conficiunt, transfigurantes se in ministros iustitiae. sed quod adiecit: ad saturitatem carnis, contrarium mihi uidetur illi quod dicit: ad non parcendum corpori. uidetur enim mihi ille non parcere corpori, quia carnem ieiuniis domat, sicut apostolus dicit: liuidum facio corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ista quib ⁊ rationẽ sapientiȩ in e̾e̾ tes¬
tatur magister u̾itatis: ⁊ tam̃ ipsã u̾ita¬
tẽ religionis int̾e abneget: Ne forte de
talib loquit᷑. de quib ad timotheũ dic̃.
habentes aũ speciẽ pietatis: uirtutẽ aut̃
eiꝰ abnegantes. Rogo gͦ specialit᷑ hȩc ca¬
pitula duo de colossensium epła. ꝑ sin¬
gula mͥ u̾ba dissoluas: qr laulabilib
execranda ꝑmiscuit. Qͥd enĩ tam lau¬
dabile: quã ratio sapientiȩ: & quid tã
execrabile: quã suꝑstitio erroris: humi¬
litas quoq ⁊ dõ placita ⁊ maxima in
uera religione laudabilis cũ ratione
sapientiȩ ipsis datur: de quoꝵ docꝰtrinis
⁊ actib dr̃ nob̃. Ne tetigeritis neq gus¬
taueritis quȩ sunt in interitũ. qr non¬
sunt ex dõ: ⁊ om̃e qd̾ ñ ẽ ex fide: pecca¬
tũ ẽ. Ds̃ aũ dissipauit consilia sapien¬
tiũ: qui ideo stulti sunt ꝑ prudentiã
carnis quȩ ñ potest legi di ẽẽ subiec¬
ta. Scit enĩ cogitationes hominũ: qͥa

Expanded text:
sapientiae inesse testatur magister ueritatis et tamen ipsam ueritatem religionis inesse abnegat? ne forte de talibus loquitur, de quibus ad Timotheum dicit: Habentes autem speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes? rogo ergo specialiter haec capitula duo de Colossensium epistula per singula mihi uerba dissoluas, quia laudabilibus execranda permiscuit. quid enim tam laudabile quam ratio sapientiae et quid tam execrabile quam superstitio erroris? humilitas quoque et deo placita et maxime in uera religione laudabilis cum ratione sapientiae ipsis datur, de quorum doctrinis et actibus dicitur nobis: Ne tetigeritis neque gustaueritis, quae sunt in interitum, qsunt ex deo, et omne quod non est ex fide peccatum est. deus autem dissipauit consilia sapientium, qui deo stulti sunt per prudentiam carnis, quae non potest legi dei esse subiecta. scit enim cogitationes hominum, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
modo: uł ꝓptͣ ioħem. qui ñdũ editus in
hanc lucẽ. tam̃ exultauit in gaudio. qd
utiq ñ nͥ oꝑatione spcͣ scĩ fieri potuisse
quis credat. uł ꝓpt̾ iheremiã cui dñs di¬
cit. pͥusquã exires de uulua scĩficaui te.
tam̃ illa scĩficatio qua efficim᷑ ⁊ singuli
tẽplũ dĩ. ⁊ in unũ om̃s templũ dĩ. ñ ẽ
nͥ renatoꝵ. qd̾ nͥ nati homines ẽẽ ñ pos¬
sunt. Nullus aũ uitã in qua natꝰ ẽ be¬
ne finiet: nͥ renatus anteꝗͣ. finiat. Qd̃
si quisꝗͣ. dicit iã eẽ natũ hominẽ: etiam
cũ adhuc ee̾t in utero matris. testimo¬
nuĩq adhibet ex eugłio. qr dictũ ẽ ad
ioseph de pͣgnante uirgine diĩ matre.
nã huic natiuitati. accedit scda natuu¬
aũ cũ hinic loqueret᷑. nisi quis inquit
renatꝰ fuerit denuo. eã sciliort cõputans
pͥmã natuutatẽ quȩ fit m atre pari¬
ente nͣ concipiente A tq p̃gnante: q̃

Expanded text:
modo uel propter Iohannem, qui nondum in modo uel propter Iohannem, qui nondum in hanc editus lucem tamen exultauit in gaudio — quod utique nisi operatione spiritus sancti fieri potuisse quis credat? — uel propter Hieremiam, cui dominus dicit: Priusquam exires de uulua, sanctificaui te, tamen illa sanctificatio, qua efficimur et singuli templa dei et in unum omnes templum dei, non est nisi renatorum, quod nisi nati homines esse non possunt nullus autem uitam, in qua natus est, bene finiet nisi renatus, antequam finiat. Quod si quisquam dicit iam esse natum hominem, etiam cum adhuc est in utero matris, testimoniumque adhibet ex euangelio, quia dictum est ad Ioseph de praegnante uirgine domini matreest, numquidnam huic natiuitati accedit secunda natiuautem cum hinc loqueretur, Nisi quis, inquit, renatus fuerit denuo ; eam scilicet computans primam nativitatem, quae fit matre pariente, non concipiente atque praegnante, quae
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ. cui renasci ñ opus fuit : qr ñ ex
peccato in quo nũquã fuit transitũ fe¬
cit. neq in iniquitate conceptus ẽ. aut
eũ in delictis mat̾ eiꝰ in utero aluit :
tissimi obumbrauit eã. Unde qđ natũ ẽ
ex ea scm̃. uocat᷑ filiꝰ dĩ. Nuptiarũ enim
bonũ ñ extinguit s modificat. inobedi¬
entiũ m̃broꝵ malũ: ut lunitata quodã
mͦ concupiscentia carnat. fiat saltẽ pu¬
dicicia coniugalis. Uirgo aũ maria cui
dictũ ẽ ⁊ uirtus altissimi obumbrabit
tibi. in concipienda ꝓle sc̃a. sub tali uin¬
braculo nullo ardore concupiscentie hu¬
ius estuauit. Hoc gͦ excepto lapide at¬
gulari: ñ uideo quomͦ edifieent᷑ hoĩes
ñ possunt ẽẽ anteꝗͣ. nati. Quãlibet ita¬
q sententiã de pͣgnantib immo de ho¬
minib habeamus. adhuc intra matͣna
iuiscera constitutis. utrũ existimemꝰ eos
nec ne donari posse aliquo scificationis

Expanded text:
natus est, cui renasci non opus fuit, quia non ex natus est, cui renasci non opus fuit, quia non ex peccato, in quo numquam fuit, transitum fecit neque in iniquitate conceptus est aut eum in delictis mater eius in utero aluit, qtissimi obumbrauit eam; unde, quod natum est ex ea sanctum, uocatur filius dei. nuptiarum enim bonum non extinguit, sed modificat inoboedientium membrorum malum, ut limitata quodam modo concupiscentia carnalis fiat saltem pudicitia coniugalis?. uirgo autem Maria, cui dictum est: Et uirtus altissimi obumbrabit tibi, in concipienda prole sancta sub tali umbraculo nullo ardore concupiscentiae huius aestuauit. hoc ergo excepto lapide angulari non uideo quo modo aedificentur homines non possunt esse ante quam nati. Quamlibet itaque sententiam de praegnantibus, immo de hominibus habeamus adhuc intra materna uiscera constitutis, utrum existimemus eos necne donari posse aliquo sanctificationis
Abbreviated transcription (Latin):
one. nouũ aũ resurrecꝰtione significãs.
nobȩdientia nãq concupiscentiȩ quȩ
habitat in m̃bris carne mortali qua fit
ut eadẽ m̃bra etiã pret̾ uoluntatis mo¬
ueant᷑ arbitriũ. ad eũ modũ redigitur
iustitia conugali. ut licite copulatis pa¬
rentibꝰ. generent᷑: quib sit necessarium
regenerari. Non tam̃ ꝑ huiꝰmodi conueni¬
entiã maris ⁊ feming uenire uoluit. car¬
nẽ suã xp̃s: s de uirgine. nicħ tale in euis
cõceptu concupiscentie: Similitudinẽ car¬
nis peccati sũpsit ille ꝓ nob̃ qua earo pecci
mundaret᷑ in nob̃. Sic̃ enĩ ꝑ uniꝰ delicꝰtũ
ait apłs in om̃s homines ad condẽnatio¬
nẽ: ita ⁊ ꝑ uniꝰ iustificationẽ in om̃s ho¬
mines ad iustificationẽ uite: Nemo enim
nascit᷑ nͥ oꝑante concupiscentia carnali.
quȩ tracta ẽ ex pͥmo hoĩe qui ẽ adam:
renascendo nec renasci quisꝗͣ potest an¬
tequã sit natus: ꝓfecꝰto ille singularit᷑

Expanded text:
um autem resurrectione significans. Inoboedientia namque concupiscentiae, quae habitat in carne mortali, qua fit, ut eadem membra etiam praeter uoluntatis moueantur arbitrium, ad eum modum redigitur iustitia coniugali, ut licite copulatis parentibus generentur, quibus sit necessarium regenerari. non tamen per huius modi conuenientiam maris et feminae uenire uoluit carnem suam Christus, sed de uirgine nihil tale in eius conceptu concupiscente similitudinem carnis peccati sumpsit ille pro nobis, qua caro peccati mundaretur in nobis. sicut es homines ad condemnationem, ita et per unius iustitiam in omnes homines ad iustificationem uitae. nemo enim nascitur nisi operante concupiscentia carnali, quae tracta est ex primo homine, qui est Adam, renascendo nec renasci quisquam potest, antequam natus sit profecto ille singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ idem ⁊ inimici ꝓpt̾ nos qui credimus
ex gentib. tãquã ñ potuert᷑ gentes cre¬
dere nͥ uidei ñ credidissent: aut ipse
inus omiũ ereator ds̃. qui om̃s homines
saluos fieri uult. ⁊ in agnitionẽ u̾ita¬
tis uenire: capax ñ fuit adquisitionis u¬
iriꝰq nͥ alt̾um ꝓ altero possideret: Lem¬
dͥe si rmĩ ꝓpt᷑ patres: quomͦ aut unde
Nonne inquit qui oderant te ds̃ oderã
illos. ⁊ suꝑ inimicos tuos tabescebam.
ꝑfeto odio oderam illos. Certe. hoc puto
utt̾na uex loquit᷑ ad filium ꝑ ꝓpħam
in eodẽ psalmo. uͥ supͣ dixerat de parte
pͥncipatus eoꝵ. Qͥd aũ illis ꝓdest ad salu¬
diligunt᷑: quos necesse ẽ ꝓptͣ hoc damna¬
ri. qd ipt suã infidelitatem a ꝓpħarum
⁊ patriarcharũ parentũ a fide discrepã¬
quomͦ ꝑibunt: E si ñ credunt: quomͦ nͣ
ꝑibunt: Si ꝓpt̾ patres sine suo merito
diligunt᷑: quomͦꝰ ⁊ ꝓpt̃ patres saluabun¬
tur: S ⁊ si fuerunt noe danel ⁊ iob.

Expanded text:
modo idem et inimici propter nos, qui credidimus ex gentibus, tamquam non potuerint gentes credere, nisi Iudaei non credidissent? aut ipse unus omnium creator deus, qui omnes homines saluos fieri uult et in agnitionem ueritatis uenire, capax non fuit adquisitionis utriusque, nisi alterum pro altero possideret? desimi propter patres quomodo aut unde nonne, inquit, qui oderant te, deus, oderam illos et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. certe hoc puto paterna uox loquitur ad filium per prophetam in eodem psalmo, ubi supra de parte principatus eorum. quid autem illis prodest ad saludiliguntur, quos necesse est propter hoc damnari, quod propter suam infidelitatem a prophetarum et patriarcharum parentum fide discrepanquomodo peribunt? et si non credunt, quomodo non peribunt? si propter patres sine suo merito diliguntur, quomodo et propter patres non saluabuntur? sed, etsi fuerint Noe Daniel et Iob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenert in eo ambulant. donec eis ds̃
reuelet si qͥd alitͣ sapunt : cogitationes
suas carnales ñ domatizant. qr ñ obdu¬
rantur contentiosis defensionib in ma¬
nendo. s quodammͦ ambulando. id ẽ ꝓ¬
ficiendo desudant. intelligentiȩ ꝑspicu¬
itatem impetrantes. ꝑ fidĩ pietatẽ. Quȩ
cũ ita sint. duo ista q̃ in uno homine. fi
unt nasci ⁊ renasci. ad duos homines
ꝑtinent. unũ ad illũ primũ adã. alt̾um

Expanded text:
peruenerunt, in eo ambulant et, donec eis deus peruenerunt, in eo ambulant et, donec eis deus reuelet, si quid aliter sapiunt, cogitationes suas carnales non dogmatizant, quia non obdurant contentiosis defensionibus: inmanendo. sed quodam modo ambulando, id est proficiendo desudant intellegentiae perspicuitatem impetrantes per fidei pietatem. Quae cum ita sint, duo ista, quae in uno fiunt homine,. nasci et renasci, ad duos homines pertinent, unum ad illum primum Adam alterum
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ nosci ex parte ꝑ speculũ in e¬
nigmate ab homine in hac uita. cum
plurimũ ꝓfecerit potest. Sunt enĩ in
quib habitat multi tales: qualib dic̃
apłs. Non potui uob̃ loqui quasi spiri¬
talib s quasi carnalib : tãquã paruu¬
lis in xp̃o. lac potũ dedi uob̃. ñ escam.¬
Nondũ enĩ poteratis: s nec adhuc qͥdẽ
potestis. his quippe ẽtiã illud dic̃. Nes¬
citis qr templũ dĩ estis. ⁊ sp̃c dĩ habi¬
tat in uob: hos tales etiã si antequam
ꝑueniant ad sp̃ĩtalis m̃tis ȩtatẽ. uͥ ñ
lacte alant᷑. s cibo solido. dies uite hui¬
iuis extrenuis inuenerit: ꝑficiet in eis
habitator illoꝵ quicqͥd hic intelligentis
minꝰ habuert̃: qm̃ ab unitate corporis
xp̃i qui nob̃ uia factus ẽ. ⁊ a templi di
societate ñ recessert̃. Unde ut ñ recedañ
regulam fidĩ pusillis magiusq commũ¬
ne̾ in eccłia ꝑseuerant᷑ tenent. ⁊ in qõ

Expanded text:
quantum nosci ex parte et per speculum et in aequantum nosci ex parte et per speculum et in aenigmate ab homine in hac uita, cum plurimum profecerit, potest. sunt enim, in quibus habitat, multi tales, qualibus dicit apostolus: Non potui uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalibus tamquam paruulis in nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. his quippe etiam illud dicit: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? hos tales etiam si, antequam perueniant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur sed solido cibo, dies uitae huius extremus inuenerit, perficiet in eis habitator illorum, quicquid hic intellegentiae minus habuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque communem in ecclesia perseueranter tenent et, in quod
Abbreviated transcription (Latin):
tatis arbitrio mortalisq carnis sarcinam
portant. uł certe qđ̵ etiã ipsos contenti¬
osos necesse ẽ fateri: in multis suis men¬
bris ueracit᷑ dicit. dimitte nob̃ debita
nrͣa. Cũ itaq ꝓficientes in quib morta¬
lib habitat. dũ de die in diem renouan
tur. magis magis ustificet. exaudiat
orantes. mundet confitentes. ut exhibe¬
at sibi templũ immaculatũ in ȩtͣnum:
merito drͣ ñ habitare in eis. qui cognos¬
centes dm̃. ñ sicut dm̃ glorificauer̃t. aut
grãs egerunt. Csolendo enĩ ⁊ seruiendo
creature potius quã creatori: ñ uniꝰ ue¬
ri dĩ templũ se ẽẽ uoluert̃. Atq ita dũ
uolunt eũ habere cũ multis. faciliꝰ ef¬
fecerunt ut eũ ñ haberent: ꝙͣ ut diis
multis falsisue miscerent. Et merito
drͣ habitare in eis quos scdm ꝓpositum
uocatos. iustificandos glorificandosq
suscepit. etiã antequã incorpoream qͣ
ubiq ẽi tota. ualeant eiꝰ nosse naturã.

Expanded text:
tatis arbitrio mortalisque carnis sarcinam tatis arbitrio mortalisque carnis sarcinam portant, uel certe, quod etiam ipsos contentiosos necesse est fateri, in multis suis membris ueraciter dicit: Dimitte nobis debita nostra? Cum itaque proficientes, in quibus mortalibus habitat, dum de die intur, magis magisque justificet, exaudiat orantes, mundet confi tentes, ut exhibeat sibi templum immaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis qui, cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, vel gratias egerunt : colendo enim, et serviendo creaturae potius quam Creatori, non unius veri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum uolunt eum habere cum multis, facilius effecerunt, ut eum non haberent, quam ut diis multis falsisue miscerent. et merito dicitur habitare in eis, quos secundum propositum uocatos iustificandos glorificandosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse naturam,