comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atu cũ dina & uelit uidere fili¬
as regionis alienȩ. ne ludat pedib.¬
ne trahat tunicas : Uenena eñi nos
dantur nisi melle circũlita. ⁊ ui¬
cia ñ decipiunt nͥ sub specie ũbra¬
quomodo inquies peccata patrum
filiis ñ reddunt᷑. nec filioꝵ parenti¬
b: s aĩa que peccauerit ipsa mori¬
ecur: Hoc de his dicit᷑ qui possũ
sapere. De quib in eugłio scriptũ
est. Etatẽ habet: loquatur ꝓ se. Qi
autẽ paruulus ẽ ⁊ sapit ut paruu¬
lus. donec ad annos sap̃iȩ ueniat.
⁊ phytagoreȩ litterȩ eũ ꝑducant
ad biuium. tã mala eiꝰ quã bona
parentib imputant᷑. nisi forte ex¬
istimas xp̃ianoꝵ filios si baptisma
non acceperint. ipsos tantũ reos eẽ
peccati. ⁊ ñ scelus referri ad eos qui
dare noluerint. maxime eo tẽpore
quo contradicere ñ poterant qͥ ac¬
cepturi erant. sic̃ e regione salus
infantiũ. maioꝵ luchrũ ẽ. offer
re ᷤfiliã. potestatis tuȩ fuit. qũa¬

Expanded text:
atur cum Dina, et velit videre filiatur cum Dina, et velit videre filias regionis alienae ; ne ludat pedibne trahat tunicas ? uenena non dantur nisi melle circumlita et uitia non decipiunt nisi sub specie umbraquomodo\', inquies, \'peccata patrum filiis non redduntur nec filiorum parentibus, sed anima, quae peccauerit, ipsa morietur.? hoc de his dicitur, qui possunt sapere, de quibus in euangelio scriptum est: aetatem habet, pro se loquatur. qui autem paruulus est et sapit ut paruulus, donec ad annos sapientiae ueniat et Pythagorae litterae eum perducant ad biuium, tam mala eius quam bona parentibus inputantur, nisi forte aestimas Christianorum filios, si baptisma non acceperint, ipsos tantum reos esse peccati et non scelus referri ad eos, qui dare noluerint, maxime eo tempore, quo contradicere non poterant, qui accepturi erant, sicut e regione salus infantium maiorum lucrum est. offerre necne filiam potestatis tuae fuit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uelox signauit interitꝰ. Sic ulcisci¬
tur xp̃c in uiolatores tẽpli sui:
sic gẽmas ⁊ p̾ciosissima ornam̃ta
defendit. Et hoc retuli. ñ quod in¬
sultare uelim calamitatib infe¬
liciũ. s ut te moneã cũ quanto
metu ⁊ cautione seruare debeasqd
dño spopondisti. Hely sacerdos of¬
fendit deũ: ob uicia liberoꝵ. Ep̃e fi¬
eri ñ potest qui filios habuerit lu¬
xuriosos. ⁊ non subditos: at contͣ¬
rio de muliere seribit᷑ quod salua
fiat ꝑ filioꝵ generationẽ si ꝑmas¬
serit in fide. ⁊ caritate. ⁊ sc̃ificatio¬
ne cũ pudicitia. Si ꝑfecta etas ⁊ sui
suris imputat᷑ parentib: quanto
magis lactens ⁊ fragilis. que uixta
sententiã dñi ignorat dexterã . ⁊ si¬
nistrã. idest boni ⁊ mali nescit dif¬
ferentiã: Si sollicita ⁊ ꝓuidens es
ne filia ꝑcutiatur a uipera: cur
ñ eade cura ꝓuideas ne feriatur a
malleo unuierse t̾re. ne bibat de
aureo calice baby lonis. ne egredi¬

Expanded text:
uelox signauit interitus. sic ulcisciuelox signauit interitus. sic ulciscitur Christus uiolatores templi sui, sic gemmas et pretiosissima ornamenta defendit. et hoc retuli, non quod insultare uelim calamitatibus infelicium, sed ut te moneam, cum quanto metu et cautione seruare debeas, quod domino spopondisti. Heli sacerdos offendit dominum ob uitia liberorum; episcopus fieri non potest, qui filios habuerit luxuriosos et non subditos. at e contrario de muliere scribitur, quod salua fiet per filiorum generationem, si permanserit in fide et caritate et sanctificatione cum pudicitia. si pejuris imputatur parentibus, quanto magis lactans et fragilis, et quae juxta sententiam Domini ignorat dexteram et sinistram , id est boni et mali nescit differentiam? Si sollicita provides, ne filia percutiatur a vipera, cur non eadem cura provideas ne feriatur a malleo universae terrae; ne bibat de aureo calice Babylonis ; ne egredi
Abbreviated transcription (Latin):
ne cerussa ⁊ purpurisso. conseera¬
ta xp̃o ora depingas. ne collũ mar¬
garitis ⁊ auro p̾mas. ne caput gẽ¬
mis oneres. ne capillũ inrafes. ne
ei aliquid de gehennȩ ignib auspi¬
ceris. Habeat illas margaritas qui¬
osissimũ margaritũ. Precextata
nobilissima quonda femina iubẽ¬
te uiro emetio. qui patruos eusto¬
chii uirginis fuit. habitũ eiꝰ cultõ¬
q mutauit:⁊ neglectũ erinẽ mun¬
dano more texuit. uincere cupiens
⁊ iurginis ꝓpositũ ⁊ matͥs deside¬
ris̃. Et ecce sibi eadem nocte cer
facie minitantẽ p nas: ⁊ ħ u̾ba fras¬
gentẽ.Tu ausa es uiri imperiũ p̃¬
ferre xp̃o: lu caput uirginis dei.¬
tuis sacrilegis attrectare manib :
Quȩ iã nc̃ arescent. ut sentias exepu¬
ciata quid feceris: ⁊ finito m̃se .uͦ.
ad inferna ducaris. Sin aũ ꝑseue¬
raueris in scelere: & marito sunul
orbaberis. ⁊ filiis. Om̃ia ꝑ ordinẽ ex¬
pleta st̃. ⁊ serã misere penitentiã

Expanded text:
ne cerusa et purpurisso consecrane cerusa et purpurisso consecrata Christo ora depingas, ne collum margaritis et auro premas, ne caput gemmis oneres, ne capillum inrufes et ei aliquid de gehennae ignibus auspiceris. Habeat alias margaritas, quiosissimum margaritum. Praetextata, nobilissima quondate uiro Hymetio, qui patruus Eustochiae uirginis fuit, habitum eius cultumque mutauit et neglectum crinem undanti gradu texuit uincere cupiens et uirginis propositum et matris desiderium. et ecce tibi eadem nocte cernfacie minitantem poenas et haec uerba frangentem: \'tune ausa es uiri imperium praeferre Christo ? tu caput uirginis dei sacrilegis adtrectare manibus ? quae iam nunc arescent, ut sentias excruciata, quid feceris, et finito mense quinto ad inferna ducaris. sin autem perseueraueris in scelere, et marito simul orbaberis et filiis\'. omnia per ordinem expleta sunt et seram miserae paenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
quo pͥmũ imbuta ẽ. Greca nar¬
rat hẏstoria alexandrũ potentiᷤ¬
simũ regẽ orbis q dñatorẽ. ⁊ in
morib ⁊ in incessu. leonidis peda¬
gogi sui ñ potuisse carere uitiis:
quib adhuc paruulus fuerat in¬
fectus. Procliuis ẽ eñĩ maloꝵ emu¬
latio: ⁊ quoꝵ uirtutes assequi ne¬
quis. cito imitaris uicia. Nutrix
ipsa ñ sit temulenta. ñ lascuia. ñ
garrula. Habeat modestã gerulã.
nutritiũ grauẽ. Cũ auum uide¬
rit in pectus eiꝰ transiliat. ⁊ collo
dependeat.nolent alleluia decan¬
tet. Rapiat eã auia: patrẽ risib
cognoscat.Sit om̃ib amabilis: &
uniũsa ꝓpinquitas rosam ex se
natã gaudeat. Discat statĩ quã
habeat ⁊ alt̾ã auiã: qũa amitã.:
cui imperatori. cui exercitui ty¬
runcula nutriatur. Illas desid̾et:
at illa tibi eas imitetur abscessu
ipse habitus ⁊ uestitꝰ doceat eã. cui
ꝓmissa sit. Caue ne aures eiꝰ ꝑfores:

Expanded text:
quo primum imbuta est. Graeca narquo primum imbuta est. Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, paedagogi sui, non potuisse carere uitiis, quibus paruulus adhuc fuerat infectus. procliuis est enim malorum aemulatio et, quorum uirtutem adsequi nequeas, cito imitere uitia. nutrix ipsa garrula; habeat modestam gerulam, nutricium gravem. Cum avum viderit, in pectus eius transiliat, e collo pendeat, nolenti alleluia decantet. Rapiat eam avia, patrem risibus recognoscat, sit omnibus amabilis et universa propinquitas rosam ex se natam gaudeat. Discat statim, quam habeat et alteram aviam, quam amitam, cui imperatori, cui exercitui tiruncula nutriatur. Illas desideret, ad illas tibi minitetur abscessum. Ipse habitus et vestitus doceat eam, cui promissa sit. Cave ne aures perfores,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbȩ etatis ⁊ uitȩ. eruditionisq ẽ
eligendus. Nec puto erubescet do¬
otus uir id facere in ꝓpinqua uł
in nobili uirgine. quod aristote¬
les fecit in pilippo ut ipse librari¬
oꝵ utilitate initia monstraret
litterarũ. Nõ st̃ contẽ nenda qͣsi
parua sint. sine quib magna coi¬
stare ñ posst̃. Ipse elem̃toꝵ ordo
n parua institutio p̃ceptoris: ali¬
ter de erudito. alit̾ de rustico ore
ꝓfertur. Unde ⁊ tͥ est ꝓuidendũ.
ne ineptis blanditiis feminarũ.
suescas.⁊ in auro atq purpura
ludere. quoꝵ alterũ linguȩ. alte¬
rũ morib officit. Ne discat in
tenero: qd̃ ei postea dediscendũ ẽ.
Grecoꝵ eioquentiȩ multũ ab in¬
fantia sermo matris scribit᷑ con¬
tulisse. Ortensiioratio. in pat̾no
sinu coaluit. Difficult̾ raditur.
quod rudes animi ꝓbiberunt.
Lanarũ conchilia: quis in pri¬
stinũ colorẽ reuocet: Et rudis
testa diu ⁊ saporẽ retinet. ⁊odorẽ.

Expanded text:
probae aetatis et uitae atque eruditionis est probae aetatis et uitae atque eruditionis est eligendus nec, puto, erubescit doctus uir id facere uel in propinqua uel in nobili uirgine, quod Aristoteles fecit in Philippi filio, ut ipse librariorum uilitate initia ei traderet litterarum. non sunt contemnenda quasi parua, sine quibus magna constare non possunt. ipse elementorum sonus et prima institutio praeceptoris aliter de erudito, aliter de rustico ore profertur. unde et tibi est prouidendum, ne meptis blanditiis feminarum suescas et in auro atque in purpura ludere, quorum alterum linguae, alterum moribus officit, ne discat in. tenero, quod ei postea dediscendum est. Graccorum eloquentiae multum ab infantia sermo matris scribitur contulisse, Hortensiae oratio in paterno sinu coaluit. difficulter eraditur, quod rudes animi perbiberunt. lanarum conchylia quis in pristinum candorem reuocet ? rudis testa diu et saporem retinet et odorem,
Abbreviated transcription (Latin):
uisu nouerit. Cũ uero ceperit tre¬
menti manu stilũ in cera ducere.
uel alteriꝰ suꝑposita manu. tene¬
ri regant᷑ articuli. uel in tabella
sculpant᷑ elem̃ta. ut ꝑ eosde sulcoᷤ¬
marginib trahant᷑ uestigia. ⁊ fo¬
ras ñ queant euagari. Sillabas iun¬
gat ad p̾mũi. ⁊ quib illa etas de¬
lectari potest munusculis inui¬
tetur. habeat ⁊ in discendo socias
quib inuideat: quarũ laudibus
mordeatur. Non est obuirganda
si tardior sit. s laudib excitandũ
ingeniũ. ut ⁊ uicisse se gaudeat
⁊ uictã doleat. Cauendũ in primis
ne oderit studia: ne amaritudo eo¬
rũ ꝑcepta infantiȩ ultra rudes as¬
nos transeat. Ipsa eoꝵ nomina ꝑ
quȩ consueuit paulatĩ uerba cos¬
textere. ñ sint fortuita s certa:
⁊ coaceruata de industria. ꝓpħarũ
patriarcharũ series de matheo
lucaq descendat. ut dũ aliud agit
future memoriȩ p̃paret᷑. Magist̃

Expanded text:
uisu nouerit. cum uero coeperit treuisu nouerit. cum uero coeperit trementi manu stilum in cera ducere, uel alterius superposita manu teneri regantur articuli uel in tabella sculpantur elementa, ut per eosdem sulcomarginibus trahantur uestigia et foras non queant euagari. syllabas iungat ad praemium et, quibus illa aetas delectari potest,  munusculis inuitetur. habeat et in discendo socias, quibus inuideat, I quarum laudibus mordeatur. non est obiurganda, si tardior sit, sed laudibus excitandum ingenium; et uicisse se gaudeat et uictam I doleat. cauendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum I percepta in infantia ultra rudes annos transeat. ipsa nomina, per I quae consuescet paulatim uerba contexere, non sint fortuita, sed ^ certa et coaceruata de industria, prophetapatriarcharum series de Matheo Lucaque descendat, ut, dum aliud agit, futurae memoriae praeparetur. magister
Abbreviated transcription (Latin):
templo: ioħes in solitudine p̃parat᷑.
Ille sacro crine uenerabilis est.ui¬
nũ ⁊ sicerã ñ bibit. adhuc paruu¬
lus cũ dño sermocinat᷑: hic fugit
urbes. zona pellicia cingitur. locu¬
stis alitur ⁊ melle siluestri: ⁊ in ty¬
pũ penitentiȩ p̾dicatȩ tortuosissi¬
mi animalis uestit᷑ exuuiis Sic eru¬
dienda est aĩa: quȩ futura est tem¬
plum dei. Nichil aliud discat au¬
dire: nichil loqui: nisi qd ad timo¬
rem di ꝑtinet. Turpia ñ intelligat.
cantica mundi ignoret. Adhuc te¬
nera lingua psalmis dulcib imbu
consortiis arceantur: ne qd male
didicerint peiꝰ doceant. Fiant eilit¬
terȩ uel buxee uel eburneȩ: ⁊ sui
nominibꝰ appellent᷑. Ludat in eis.
ut ⁊ lusus eiꝰ erudigo sit. Et non
solũ ordinẽ teneat litterarũ. ⁊ me¬
moria nominũ in canticũ transe¬
at. s ipse int̾ se crebro ordo turbe¬
tur. ⁊ mediis ultima. pͥmis media
misceant᷑. ut eas ñ sono tantũ. s et

Expanded text:
templo, Iohannes in solitudine praeparatur. templo, Iohannes in solitudine praeparatur. ille sacro crine uenerabilis est, uinum et siceram non bibit, adhuc paruulus cum deo sermocinatur; hic fugit urbes, zona pellicia cingitur, lucustis alitur et melle siluestri et in typum paenitentiae praedicat tortuosissimi animalis uestitus exuuiis. Sic erudienda est anima, quae futura est templum domini. nihil aliud discat audire, nihil loqui, nisi quod ad timorem dei pertinet. turpia uerba non intellegat, cantica mundi ignoret, adhuc tenera lingua psalmis dulcibus inbucularium consortiis arceantur, ne, quod male didicerint, peius doceant. fiant ei litterae uel buxeae uel eburneae et suis nominibus appellentur. ludat in eis, ut et lusus eius eruditio sit, et non solum ordinem teneat litterarum, ut memoria nominum in canticum transeat, sed ipse inter se crebro ordo turbetur et mediis ultima, primis media misceantur, ut eas non sonu tantum, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
monachoꝵ cotidie turbas suscipi¬
mus. Deposuit pharetras armeniꝰ :
huni discunt psalterũ̃. scithye
frigora feruent calore fidei Getarũ
rutilus ⁊ flauus exercitꝰ eccłiarũ
circũfert tentoria. ⁊ ideo forsitan
contra nos equa pugnant acie. qr pa¬
ri religione confidunt. Pene lapsus
sum ad aliã materiã: ⁊ currente¬
rota dũ urceũ facere cogito. amp̾o¬
ram finxit manꝰ. Propositũ enĩ mͥ
erat sc̃ȩ marcellȩ ⁊ tius p̾cib initi¬
temporib nr̃is de ꝓpħalib libris.
Anna sterilitatẽ aluii fecunditate
mutauit: tu luctuosã fecundita¬
tẽ urtalib liberi ꝯmutasti. Fideis
loquor accepturã te filios: quȩ pri¬
mũ fecũ dño reddidisti. Ista st̃ pͥmo¬
genita. quȩ offerunt᷑ in lege. Sie na¬
tus samuel. sic ortus est saison: sic
ioħes ꝓpħa ad introitũ marie exul¬
tauit ⁊ lusit. Audiebat enĩ uerba
est.dignã habeat ortu suo instituti¬
onẽ parentũ. Samuel nutritur in

Expanded text:
monachorum cotidie turbas suscipimonachorum cotidie turbas suscipimus; deposuit faretras Armenius, Huni discunt psalterium, Scythiae frigora feruent calore fidei; Getarum rutilus et flauus exercitus ecclesiarum circumfert tentoria et ideo forsitan contra nos aequa pugnat acie, quia pari religione confidunt. Paene lapsus sum ad aliam materiam et currenterota, dum urceum facere cogito, amphoram finxit manus. propositum enim mihi erat sanctae Marcellae et tuis precibus inuittemporibus nostris de prophetalibus libris: Anna sterilitatem alui fecunditate mutauit, tu luctuosam fecunditatem uitalibus liberis conmutasti. fidens loquor accepturam te filios, quae primum foetum domino reddidisti. ista sunt primogenita, quae offeruntur in lege. sic natus Samuel, sic ortus est Samson, sic Iohannes propheta ad introitum Mariae exultauit et lusit. audiebat enim per osest, dignam habeat ortu suo institutionem parentum. Samuel nutritur in
Abbreviated transcription (Latin):
donosor rex baby lonis. post effera¬
tionẽ cordis ⁊ corporis. ⁊ beluarũ
in heremo conuictũ: m̃tẽ recepit
sanam. Et ut omittã uetera ne a¬
pud incredulos nimis fabulosa
quus ur̃ Gracciis nobilitatẽ patͥ¬
ciam nõie sonans. cũ p̾fecturam
regeret urbanã. nonne specum
mytre ⁊ om̃ia portentuosa sims¬
lachra. quib corax nimfus miles.
leo ꝑses. elx odromis pat̾ initiant᷑.
subuertit. fregit. excussit. ⁊ his qͣ¬
si obsidib añ premissis. impecrauit
baptismũ xp̃i : Solitudinẽ patit᷑¬
⁊ in urbe gentilitas. Dii quondam
nationũ cũ bubonib ⁊ noctuis in
solis culminib remanser̃t. Uexilla
militũ: crucis insignia st̃. Regum
purpuras. ⁊ ardentes diadematum
gẽmas. patibuli salutaris pictura
condecorat. Iã egyptiꝰ serapis factꝰ
est xp̃ianꝰ. marnas gazȩ luget incbo¬
sus. ⁊ euersionẽ tẽpli uigiter ꝑti¬
mescit. De india. ꝑsida. echiopia:

Expanded text:
donosor rex Babylonis, post efferadonosor rex Babylonis, post efferationem corporis et cordis, et balluarum in eremo convictum, mentem recepit humanam. Et, ut omittam vetera, ne apud incredulos nimis fabulosa nquus uester Graccus nobilitatem patriciam nomine sonans, cum praefecturam regeret urbanam, nonne specu Mithrae et omnia portentuosa simlacra, quibus corax, cryphius, miles, leo, Perses, heliodromus, pater initiantur, subuertit, fregit, exussit et his quasi obsidibus ante praemissis inpetrauit baptismum Christi? solitudinem patitur et in urbe gentilitas, dii quondam nationum cum bubonibus et noctuis in solis culminibus remanserunt; uexilla militum crucis insignia sunt, regum purpuras et ardentes diadematum gemmas patibuli salutaris pictura condecorat. lam et Aegyptms Serapis factus est Christianus; Marnas Gazae luget inclusus et euersionem templi iugiter pertremescit. de India, Perside et Aethiopia
Abbreviated transcription (Latin):
paruuilȩ adhuc lingua balbuti¬
ens alleluia resonaret. ⁊ uirginẽ
xp̃i in suo gremio senex nutriret:
bene ⁊ felicit̾ expectauimꝰ. Sc̃a
fidelis domꝰ: unũ sc̃ificat infidelem.
ã Candidatus ẽ fide: quẽ filioꝵ ⁊ ne¬
potũ credens curba circũdat. Ego
puto etiã ipsũ uiuenẽ si habuisset
talem cognationẽ potuisse in xp̃m
credere: despuat licet ⁊ irrideat
nũ clamet. Hoc ⁊ gener eiꝰ faciebat
anteqũa crederet. Funt ñ nascũ¬
tur xp̃iani. Auratũ squalet capi¬
toliũ fuligine: ⁊ aranearũ telis oĩa
romȩ tẽpla cooꝑta st̃. M ouetur
ubr̾ sedib suiꝰ: ⁊ inundans popłs
ante delubra semiruta currit ad
martyrũ tumulos. Si ñ extorq̃t
fidem prudentia: extorqueat sal¬
tem uerecundia. Hoc aleta religi¬
osissima in xp̃o filia dictũ sit ut
non desperes parentis salutẽ. et
eade fide qua meruisti filiã:⁊ pa¬
trem recipias. tota q domꝰ beatitu¬
ce transiit ad paradysũ. Habuco¬

Expanded text:
parvulae adhuc lingua balbutiparvulae adhuc lingua balbutiens aDei in suo gremio 678 senex nutriret? Et bene feliciterque exspectavimus. Sancta et fidelis domus unum sanctificat infidelem.  Candidatus est fidei, quem filiorum et nepotum credens turba circumdat. Ego puto etiam ipsum Iovem, si habuisset talem cognationem, potuisse in Christum credere. Despuat licet et inrideat num clamitet, hoc et gener eius faciebat, antequam crederet. Fiunt, non nascuntur Christiani. Auratum squalet Capitolium, fuligine et aranearum telis omnia Romae templa cooperta sunt, movetur urbs sedibus suis et inundans populus ante delubra semiruta currit ad martyrum tumulos. Si non extorquet fidem prudentia, extorqueat saltim verecundia. Hoc .Laeta, religiosissima in Christo filia, dictum sit, ut non desperes parentis salutem et eadem fide, qua meruisti filiam, et patrem recipias totaque domus beatituce transiit ad paradisum: Nabucho
Abbreviated transcription (Latin):
scribens ad corinthios .⁊ rudẽ
xp̃i eccłiam sacris instruens
disciplinis: int̾ cetera mandata
hoc quoq posuit dicens. Si. qͣ mu¬
lier habet iurũ infidelem. et hic
consentit habitare cũ ea: ne dunit¬
tat iuirũ suũ. Sc̃ificatur enĩ uir
infidelis: in uxore fideli. Et scifi¬
cata est mulier infideł: in uiro fi¬
deli. Alioquin filii ur̃i ĩmundi
essent: nc autẽ mundi st̃. Si cui
forte hactenꝰ uidebant᷑ nunum
disciplinȩ uincula laxata. ⁊ p̾¬
ceps indulgentia p̾ceptoris: con
sideret domũ patris tui. claris¬
simi quide ⁊ eruditissim uiri.
s adhuc ambulantis in tenebris.
⁊ intelliget consiliũ apłi illuc
ꝓfecisse. ut radicis amaritudinẽ
dulcedo fructuũ cõpensaret. &
uiles uirgulȩ balsama p̾ciosa
sudarent. Tu es nata de impari
matrimonio. De te ⁊ toxotio: mea
paula generata ẽ. Quis hoc crede¬
ret ut albini pontificis neptis
de reꝑmissione matͥs filia nasce¬
retur.ut p̾sente ⁊ gaudente auo.

Expanded text:
scribens ad Corinthios et rudem Christi ecclesiam sacris instruens disciplinis inter cetera mandata hoc quoque posuit dicens: Si qua mulier habet virum infidelem et hic consentit habitare cum ea, ne dimittat virum. Sanctificatus est enim vir infidelis in uxore fideli et sanctificata est mulier infidelis in deli. Alioquin filii vestri immundi essent, nunc autem mundi sunt . Si cui forte hactenus videbantur nimium disciplinae vincula laxata, et praeceps indulgentia praeceptoris, cosideret domum patris tui, clarissimi quidem et eruditissimi viri, sed adhuc ambulantis in tenebris, et intelleget consilium apostoli illuc profecisse, ut radicis amaritudinem dulcedo fructuum conpensaret et .vites virgulae balsama pretiosa sudarent. Tu es nata de inpari. matrimonio, de te et Toxotio meo Paula generata est. Quis hoc crederet, ut Albini pontificis neptis de repromissione matris nasceretur, ut praesente et gaudente avo
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretati st̃. Sciendũ aũt aĩal
ẽẽ non mauis eritio. habens simi¬
litudinẽ muris ⁊ ursi. Unde in
palestina. ar̃cõmis dicitur: ⁊ mag¬
na ẽ in istis regionib huiꝰ gene¬
ris abundantia. semꝑq in cau̾¬
nis petrarũ ⁊ t̾rȩ foueis habita¬
re consuerunt.
Hedit t̾ra eoꝵ ranas. Pro qͦ in g̾co
ẽxerpsen uos legisse dicitis: qd po¬
test ita int̾pretari. ebulliit t̾ra
eoꝵ ranas. S ⁊ in hoc nulla ẽ in
sensu mutatio. Et nos antiquam
int̾p̾tationẽ sequentes: qd̾ ñ no¬
cebat mutare noluimꝰ. In eode.
Et contruiit lignũ finiũ eoꝵ
Proqͦ in g̾eo inuenisse uos diciti
om̃e lignũ: s ⁊ hoc additũ ẽ. ⁊ su¬

Expanded text:
interpretati sunt. Sciendum autem animal interpretati sunt. Sciendum autem animal esse non majus hericio, habens similitudinem muris, et ursi: unde in Palaestina ἀρκτομῦς dicitur, et magna est in istis regionibus hujus generis abundantia, semperque in cavernis petrarum, et terra foveis habitare consueverunt.edit terra eorum ranas. pro quo in Graeco ένη̃ρψεν uos legisse dixistis. quod potest ita interpretari: \'ebulliuit terra eorum ranas\'; sed et in hoc nulla est in sensu mutatio et nos antiquam interpretationem sequentes, quod non nocebat, mutare noluimus. in eodem: et contriuit lignum finium eorum. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis omne lignu
Abbreviated transcription (Latin):
ron: quod quasi expansas manus
habeat. ⁊ in se cuncta suscipiat.
In eoðe. Ut educas pañe de t̾ra. ꝑ
quo inuenisse uos dicitis. ut edu¬
cat. s non potest aliuid ad ipsũ. ali¬
ud de ipso dici. Aut om̃ia quasi
ad deũ loquebat᷑ ꝓpħa: aut om̃ia
ad aliũ de illo referebat. Cũ aũ
pleraq ad ipsũ dirigant᷑: ⁊ ea q̃¬
ambigua sunt ad ipsiꝰ ꝑsonã de¬
rigenda st̃. In eoðe. herõdii domꝰ
dux est eoꝵ. Pro herodio quod in
hebreo dicit᷑ adia. sỹmacus. ẽic̃¬
Deniq ⁊ nos ita u̾timꝰ in latinũ.
Ubi aues nidificabt᷑. milui abieᷤ
domꝰ est: qd̃ scilicet semꝑ in excel¬
sis ⁊ ardius arborib nidos facere
consueuerit. Unde ⁊ sexta editio
manifestiꝰ int̾pretata ẽ: miluo
cupressi ad nidificandũ. L abieti¬
b aũ ⁊ cup̾ssis in hebreo ponit᷑
barusin. quod magis abietes ꝗͣ¬
cupressos significat. In eoðe. Pe¬
tra refugiũ erinaciis. Pro qͦ in
hebreo seriptũ est sꝑannua. et

Expanded text:
 quod quasi expansas manus habeat et in se cuncta suscipiat. in eodem: ut educas panem deterra. pro quo inuenisse uos dicitis: ut educat; sed non potest aliud ad ipsum, aliud de ipso dici. aut omnia quasi ad deum loquebatur propheta aut omnia ad alium de eo referebat. cum autem pleraque ad ipsum dirigantur, et ambigua sunt, ad ipsius personam dirigenda sunt. In eodem: Herodii domus dux est eorum . Pro Herodio, quod in Hebraeo dicitur ASIDA, 670 Symmachus denique et nos ita uertimus in Latinum: ibi aues nidificabunt; milui abies domus est, quod scilicet semper in excelsis et arduis arboribus nidos facere consueuerit. unde et sexta editio manifestius interpretata est: miluo cupressi ad nidifican dum. pro abietibus autem et cupressis in Hebraeo ponitur \'barusim\', quod magis abietes cupressos significat. In eodem: Petra refugium herinaciis. Pro quo in Hebraeo positum est SPHANNIM, et
Abbreviated transcription (Latin):
ram suꝑ stabilitatẽ suã. Et post
paululũ. ab increpatione tua
fugient. a uoce tonitrui tui for¬
midabunt: et. in loco que funda¬
sti eis. qui emittis fontes in conual¬
lib: ⁊ illud. ut educas pañe de
terra. Si gͦ om̃s ad scd̃am ꝑsonam
st̃ idest ad d̃m: quomͦ in uno u̾sico¬
ducitur: In eode. A uoce tonitrui
tui formidabt. Habet ⁊ in hebreo
tonitrui tui: ⁊ miror quomͦ apd̃
latinos. scriptoꝵ errore subtrae¬
tũ sit. In eodem. Hoc mare mag
s de hebraico. ⁊ de theodotioniᷤᷤ edi¬
tione in .lxx. sub asterisco additũ e
Deniq ⁊ in hebreo ita scriptũ ẽ

Expanded text:
ram super stabilitatem suam. Et post paulum: Ab increpatione tua fugient: a voce tonitrui tui formidabunt. Et: In loco, quem fundasti eis. Qui emittis fontes in convallibus. Et illud: Ut educas panem de terra. si ergo omnia ad secundam personam sunt, id est ad deum, quomodo in uno uersicum introducitur? in eodem: a uoce tonitrui tui formidabunt. habet et in Hebraeo tonitrui tui; et miror, quomodo apud Latinos scriptorum errore subtractum sit. in eodem: hoc marema-25sed ex Hebraico et de Theodotionis editione in Septuaginta sub asterisco additum est. denique et in Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
sum sieut nicticorax in domiei¬
lio: apud hebreos dicitur. factus
sum sicut noc tua in ruinosis.
Uleriq bubonẽ contentiose sig¬
nificari putant. In eode. Afacie
irȩ ⁊ indignationis tuȩ. Pro qͦ in
geo inuenisse uos dicitis a facie
irȩ tuȩ: cũ manifestissimũ sit
quod ⁊ apud hebreos. ⁊ apud .lxx.¬

Expanded text:
sum sicut nycticorax in domicisum sicut nycticorax in domicilio: 668 apud Hebraeos dicitur, Factus sum sicut noctua in ruinosis. Plerique bubonem contentiose significari putant. In eodem: A facie irae et indignationis tuae. Pro quo in Graeco invenisse vos dicitis, a facie irae tuae; cum manifestum sit, quod apud Hebraeos, et apud
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse uos. ẽpy dõmatỹ qd̃ antiqͥ
codices latinoꝵ int̾pretati st̃ in
edificio. Doma in orientalib pro¬
iuntiis ipsũ dicitur qđ apud nos
tectũ. In palestina enĩ ⁊ egypto
ubi uel scripti sunt diuini libͥ
uel int̾pretati. ñ habent in tee¬
tis culmina s domata: quȩ ro¬
mȩ uel solaria uel meniana uo¬
cant. id est plana tecta quȩ tras¬
uersis trabibus sustentant᷑. De
dendus est. Et qñ p̾cipitur nob
hoc p̾cipit᷑ ut in tecto faciamꝰ ꝑ
circuitũ quasda eminentias.
ne facilis in p̾ceps lapsus sit. Et
in eugłio quȩ inquit auditis
na: Et multa istius modi. In eođ̃.
factꝰ sũ sicut nicticorax in do¬
micilio. Qd̃ similit̾ habetur ing¬
co. Et queritis quid significet᷑
ꝓ nieticorace uerbũ ẜos scriptũ
est. Quod aquila ⁊ .lxx. ⁊ theodo¬
tio. ⁊ quinta editio nicticor acẽ
int̾pretati st̃. syminacus. uppu¬
pam. sextaeditio noctuã. qd̵ et
nos magis sequimͣ. Deniq ubi
apud nr̃os ⁊ geos legitur. factꝰ

Expanded text:
ntiqui codices Latinorum interpretati sunt in aedificio. dcbfia in orientalibus prouinciis ipsum dicitur, quod apud nos \'tectum\'; in Palaestina enim et Aegypto, ubi uel scripti sunt diuini libri uel interpretati, non habent in tectis culmina, sed δώματα, quae Romae uel solaria uel Maeniana uocant, id est plana tecta, quae transuersis trabibus sustentantur. dedendus est et, quando praecipitur nobis, hoc praecipitur, ut in tecto faciamus per circuitum quasdam eminentias, ne facilis in praeceps lapsus sit. et in euangelio: quae, inquit, auditis na et multa istius modi. in eodem: factus sum sicut νυκτικόραξ in domicilio. quod similiter habetur in Graeco; et quaeritis, quid significet pro nycticorace, verbum cos scriptum est. Quod Aquila, et LXX et Theodotion, et Quinta Editio nycticoracem interpretati sunt: Symmachus upapam, Sexta editio noctuam, quod et nos magis sequimur. Denique ubi apud nostros, et Graecos legitur, Factus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ facit angelos suos sp̃c. A quib bre¬
uit̾ querite quomͦ cũ ad dm sit
sermo. quasi ad aliũ loquens ꝓpħa
repente mutet᷑. maxime cũsic in
ra eius. idest celi. qͥ ponis nubem
ascensũ tuũ. qͥ ambulas suꝑ pen¬
nas uentoꝵ. ⁊ stat̃ĩ sequit᷑. qͣui fa

Expanded text:
 facit Angelos suos. A quibus breviter quaerite, quomodo cum ad Deum sermo sit, quasi ad alium loquens Propheta repente mutetur; maxime cum sic incra ejus, id est coeli. Qui ponis nubem ascensum tuum: aut ambulas super pennas ventorum; et statim s
Abbreviated transcription (Latin):
erudieris dñe. Dicitis in g̾eo noi
esse tu. ⁊ uerũ est: s apud latinoᷤ
mus beatꝰ homo quẽ erudieriꝰ dñe
cõpositionis elegantiã ñ habebit.
Et q̃n dicit᷑. dñe. ⁊ apostropha fit
ad dñm: nicħ nocet in sensu si po¬

Expanded text:
erudieris, Domine . Dicitis in Graeco non esse, tu: et verum est; sed apud Latinos mus, Beatus homo, quem erudieris, Domine, compoSed quando dicitur, Domine, et apostropha fit ad Dominum, nihil nocet sensui, si po
Abbreviated transcription (Latin):
culi mei ad fideles t̾re ut sede¬
rent mecum. Pro qͦ in g̾eo inue¬
ay thoys metemoy. Quis ñ talem fu¬
giat int̾pretationẽ ut u̾bũ ad u̾bũ
exprimens. dicat. ut considerent
ipsi mecum.¬

Expanded text:
culi mei ad fideles terrae, ut sederent mecum. pro quo in Graeco inueavtovg tuST efiov. quis non talem fugiat interpretationem, ut uerbum ad uerbum exprimens dicat: \'ut consederent ipsi mecum
Abbreviated transcription (Latin):
issipata ft̃ ossa nr̃a secus infeynõ.
Pro quo in g̾co legisse uos dicitis.
ei. Pro ei. dño. legisse uos dicitis: qd̃
non habetur. Ideo aũ qd̃ ⁊ uos infi
ca uerba int̾pretanda sint breui

Expanded text:
issipata sunt ossa nostra secus infernum. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: ei. pro \'ei\' \'domino\' legisse uos dicitis, quod non habetur. Ideo autem, quod et uos in finGraeca interpretanda sunt u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nos in latinũ u̾timꝰ. Ceterũ ap̃
hebreos ita ẽẽ cognoscite. Quia
magnificasti suꝑ om̃e nom̃ uer
bum tuũ. Iuxta editionẽ aũ la¬
tinam iste sensus ẽ. Qm̃ magnifi¬
casti suꝑ om̃e nom̃ hoc qd in celo¬
uia ñ est sermo in
lingua mea. Pro qͦ in geo legisse
uos dicitis. qr ñ e̾ dolus in lingͣ
mea: qd solũ sexta editio int̾prę¬
tata est. Ceterũ ⁊ apud .lxx. ⁊ ap̃¬
um uel uerbũ. scriptũ habetur.
tis. funes extendert laqueũ. pe¬
dib meis: s hoc in loco isto suꝑ¬

Expanded text:
et nos in Latinum uertimus. ceterum apud Hebraeos ita esse cognoscite: quia magnificasti super omne nomen tuum uerbum tuum. iuxta editionem autem Latinam hic sensus est: \'quoniam magnificasti super omne nomen, hoc est, quouia non est sermo in lingua mea . Pro quo in Graeco legisse vos dicitis, Quia non est dolus in lingua mea; quod solum Sexta editio interpretata est. Caeterum et apud Sepium\' et uerbum\', scriptum habet. tis: funes extenderunt laqueum pedibus meis. sed hoc in hoc loco 2 sup
Abbreviated transcription (Latin):
na apłs loquit᷑ agit gr̃as saluato¬
ri: qd̃ redẽptus sit sanguine eiꝰ. ⁊ sor¬
des in baptismo deposuerit ⁊ noũo
xp̃i assũpserit uestim̃tũ: ⁊ mortuo
uetere hõie. natꝰ sit homo nouus
qui dicat. Miser ego ho: quis me
qui me de corpore mortis libauit.
Qd si cui ñ uidet᷑ sub ꝑsona sua
hoc apłm de aliis dicere: exponat
quomodo daniel quẽ iustũ fuis¬
se nouimꝰ. quasi de se dicat. cũ
ꝓ aliis p̾cetur. Peccauimꝰ. inique
fecimꝰ. iniuste gessimꝰ. impie egi¬
mꝰ:. ⁊ recessimꝰ ⁊ declinauimꝰ a mas¬
datis tuis ⁊ uidicus: ⁊ ñ obaudi¬
uimꝰ seruis tus ꝓpħis. qui sõcu¬
ti ft̃ in nõie tuo ad reges nr̃os ⁊⁊
principes ac patres.⁊ ad õem po¬
pulũ t̾re Tibi dñe iustitia: no¬
bis aũ confusio. Illud quoq qd
in tͥcesimo pͥmo psalmo dicitur
peccatũ meũ cognitũ tͥ feci. et
iniquitatẽ meã ñ abscondi. dixi

Expanded text:
na apostolus loquitur, agit gratias saluatona apostolus loquitur, agit gratias saluatori, quod redemptus sit sanguine eius et sordes in baptismate deposuerit et nouum Christi adsumpserit uestimentum et mortuo uetere homine natus sit homo nouuqui dicat: Miser ego homo, quis mqui me de corporquodsi cui non uidetur sub persona sua hoc apostolum de aliis dicere, exponat, quomodo Danihel, quem iustum fuisse nouimus, quasi de se dicat, cum pro aliis deprecetur: peccauimus, inique fecimus, iniuste gessimus, inpie egimus et recessimus ac declinauimus a mandatis tuis et iudiciis et non obaudiuimus seruos tuos prophetas, qui locuti sunt in nomine tuo ad reges nostros et principes et patres et ad omnem populum terrae. tibi, domine, iustitia, nobis autem confusio. illud quoque, quod in tricesimo primo psalmo dicitur: peccatum meum cognitum tibi feci et iniquitatem meam non abs
Abbreviated transcription (Latin):
tare dicit᷑ u̾sari intͥnsecus. S ⁊ apo¬
stoł ñ pueris p̾cipit᷑. uerũ ĩa etat
robustȩ.ut assumant ꝑfectionẽ
qũa ⁊ nos conficem in etate ꝑ fec¬
ta. Nec ħ dicentes. adulam᷑ uiciis:
s auctoritatẽ sequim᷑ scripturarũ
qd nullus h̃o absq peccato. S cozcbo¬
est dolus in ore eiꝰ. Unde ⁊ ꝑ salomo¬
nem dicitur qđ serpentis uestigia
ñ inueniant᷑ in petra. Et ipse de se
dñs. ecce inquit. uenit princeps
nit. id ÷ sui oꝑis suiq uestigii. Ob
hanc causam iubetur nob. ne ex¬
ꝓbremꝰ hõi reu̾itenti a peccatis su-¬
is: ⁊ ne abominem᷑ egy ptiũ. qr et
ipsi quonđa in egypto fuimꝰ. ⁊ de
luto ac laterib pharaoni ex truxi¬
mus eiuitates: ⁊ q captiui ducti
sumꝰ in babylonẽ. lege peccati q̃ ĩ
menbris nr̃is morabat᷑. Cũq uide¬
retur extrema desperatio. immo
aꝑta confessio. om̃em hominem
diaboli laqueis irretiri: conu̾sus
in se apłs. immo homo. sub euiꝰ ꝑso¬

Expanded text:
tris dicitur, versari intrinsecus. Sed Apostolus non pueris praecipit, verum jam aetatis robustae, ut assumant perfectionem, quam et nos confitemur in aetate esse perfecta. Nec haec dicentes adulamur vitiis, sed auctoritatem sequimur Scripturarum, quod nullus homo sit absque peccato: sed concluest in ore eius. unde et per Salomonem dicitur, quod serpentis uestigia non inueniantur in petra. et ipse de se dominus: ecce, inquit, uenit princeps nit, id est sui operis suique uestigii. ob hanc causam iubetur nobis, ne exprobremus homini reuertenti a peccatis suis et ne abominemur Aegyptium, quia et ipsi quondam in Aegypto fuimus et de luto ac lateribus Pharaoni extruximus ciuitates et quia captiui ducti sumus in Babylonem lege peccati, quod in membris nostris morabatur. cumque uideretur extrema desperatio, immo aperta confessio omnem hominem diaboli laqueis inretiri, conuersus in se apostolus, immo homo, sub cuius perso
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est. ut quod mͥ ꝓ bono datũ ẽ.
meo uicio mutet᷑ in malũ. Et ut
iꝑbolice dic̃a. nouoq u̾bo utar ad
explicandũ sensũ meũ: peccatũ qd
priꝰ quã haberẽ intelligentiã. absq
peccato erat. ꝑ p̾uaricationẽ mat¬
qua lex dicit. ñ concupisces. Alii
putant illud ẽẽ mandatũ qd in de¬
calogo scriptũ ẽ: ñ concupisces rẽ
ꝓximi tui. Nos aũ ꝑ concupiscen¬
tiã om̃s ꝑturbationes aĩȩ signifi¬
catas putamꝰ: quib meremꝰ. ⁊ gau¬
demꝰ. timemꝰ: ⁊ concupiscimꝰ. Et
hoc apłs uas electionis. cuiꝰ corpꝰ
tempłu erat sp̃c sc̃i. ⁊ qui dicebat¬

Expanded text:
factum est, ut quod mihi pro bono datum est factum est, ut quod mihi pro bono datum est meo vitio mutetur in malum. Et ut hyperbolice dicam, novoque verbo utar ad explicandum sensum meum, peccatum quod priusquam haberem intelligentiam absque peccato erat, praevaricatione manqua lex dicit, Non concupisces. Alii putant illud esse mandatum, quod in Decalogo scriptum est, Non concupisces rem proximi tui. Nos autem per concupiscentiam omnes perturbationes animae significatas putamus, quibus moeremus et dolemus, timemus, et concupiscimus; et hoc Apostolus vas electionis, cujus corpus templu
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ. Pharao quoq antequã lex
daretur ꝑ moy sen. stimulatus
lege naturȩ. sua crimina confite¬
tur ⁊ dicit. Dñs uistus: ego aũ et
populus meus impii. Hanc legẽ
nescit pueritia. ignorat infantia:
⁊ peccans absq mandato ñ tenet᷑
lege peccati. Maledicit patͥ ⁊ paren
autẽ mandatũ uenerit. ħ est tẽpꝰ in¬
telligentiȩ. appetentis bona ⁊ uitas¬
tis mala: t̾̃c incipit peccatũ reui¬
uiscere ⁊ ille mori reus q peccati.
Atq ita fit ut tempꝰ intelligentiȩ
quo mandata di cognoscimꝰ ut ꝑue¬
niamꝰ ad uitã. operet᷑ in nob̃ mortẽ
si agamꝰ negligentiꝰ ⁊ occasio sap̃iȩ¬
seducat nos atq supplantet. ⁊ ducat
ad mortẽ. non quod intelligentia
peccatũ sit. Lex eñi intelligentiȩ
sc̃a ⁊ iusta. ⁊ bona e̾: s ꝑ intelligen¬
tiam pecc̃oꝵ atq uirtutũ mͥ pec¬
catũ nascit᷑. qͥuod priꝰꝗͣ intellige¬
rem. peccatũ ẽẽ ñ nouerã. Atq ita

Expanded text:
vitae. Pharao quoque, antequam lex vitae. Pharao quoque, antequam lex daretur per Moysen, stimulatus lege naturae, sua crimina confitetur et dicit: Dominus justus, ego autem et populus meus impii . Hanc legem nescit pueritia, ignorat infantia, et peccans absque mandato non tenetur lege peccati. Maledicit patri et matrautem mandatum venerit, id est, tempus intelligentiae appetentis bona, et vitantis mala; tunc incipit peccatum reviviscere, et ille mori, reusque esse peccati. Atque ita fit ut tempus intelligentiae, quo Dei mandata cognoscimus, ut perveniamus ad vitam, operetur in nobis mortem: si agamseducat nos atque supplantet, et ducat ad mortem. Non quod intelligentia peccatum sit, lex enim intelligentiae sancta et justa et bona estiam peccatorum atque virtutum mihi peccatum nascitur, quod priusquam intelligerem, peccatum esse non noveram; atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ide apłs docet. Cũ enĩ gentes quȩ
legẽ ñ habent. naturalit̾ ea quȩ le¬
gis st̃ faciunt: isti legẽ ñ habentes.
sibi ipsi st̃ lex. qui indieant opꝰ le¬
gis scriptũ in cordib suis. testimo¬
niũ illis p̾bente conscientia. Ista
lex quȩ in corde scribit᷑. om̃s conti¬
net nationes : ⁊ nullus hominũ:
qui hanc legẽ nesciat. Uñ om̃is mũ¬
dus sub peccato. ⁊ uniu̾si hõies p̾¬
uaricatores legis st̃. Et iccirco ui¬
stũ iudiciũ dei e̾. seribentis in cor¬
de humani generis. Quod tͥ fieri
nolueris: alteri ñ feceris. Qͥs enĩ
ignoret homicidiũ. adult̾iũ. fur¬
tũ. ⁊ om̃em concupiscentiã ẽẽ ma¬
lũ: ex eo qd sibi ea fieri nolit: Si¬
enĩ mala ẽẽ nesciret: nũꝗͣ sibi do
leret ẽẽ illata. ꝑhanc naturalem
legẽ ⁊ cai cognouit peceatũ su¬
um. dicens.Maior causa mea est:
quã ut dimitar. Et adã ⁊ eua
cognouerunt peccatũ suũ. ⁊ ꝓꝑ¬
terea absconditi sunt sub ligno

Expanded text:
ris, idem Apostolus docet. Cum enim Gentes, quae Legem non habent, naturaliter ea, quae Legis sunt, faciunt: Isti Legem non habentes ipsi sibi sunt Lex: qui indicant opus Legis scriptum in cordibus suis, testimonium perhibente illi conscientia . Ista lex quae in corde scribitur, omnes continet nationes: et nullus hominum est, qui hanc legem nesciat. Unde omnis mundus sub peccato, et universi homines praevaricatores legis sunt: et idcirco justum judicium Dei est scribentis in corde humani generis: Quod tibi fieri nolueris, alteri ne feceris. Quis enim ignoret homicidium, adulterium, furtum, et omnem concupiscentiam esse malum, ex eo quod sibi ea nolit fierileret esse illata. Per hanc naturalem legem et Cain cognovit peccatum suum, dicens: Major est causa mea, quam ut dimittar. Et Adam et Eva cognoverunt peccatum suum, et propterea absconditi sunt sub ligno
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione. ⁊ in calore corporis sepe
loquat᷑ ⁊ cogitet. ⁊ patiat᷑ qđ̃ nos
uult. nolo dicere faciat. ne sc̃os ui¬
ros uidear accusare: e quib scrip¬
culatꝰ. iustꝰ. dei cultor. recedens ab
om̃i opere malo.L de zacharia:
elisabet. Erant aũ iusti ambo. in
conspectu dei. ambulantes in oĩ¬
bus mandatis ⁊ iustificationib
dñi absq querela. Et p̃ceptũ est
lestis ꝑfectꝰ est. Nũqũa aũ hoc apłiᷤ
imperaret: nͥ sciret hõiem posse eẽ
ꝑfectũ. Nisi forte hoc dicamꝰ qđ re¬
cedens ab om̃i malo em̃dationẽ sig¬
nificet. ⁊ de errorib̾pueritiȩ ⁊ uci¬
is lascuuientis etatis transitũ ad
correctionẽ uirtutis. iustitiã quo

Expanded text:
gitatione, et in calore corporis saepe gitatione, et in calore corporis saepe loquatur et cogitet, et patiatur, quod non vult: nolo dicere, faciat, ne sanctos viros videar accusare, de quibus scripculatus, justus Dei cultor, recedens ab omni opere malo ; et de Zacharia et Elisabeth: Erant autem justi ambo in conspectu Dei ambulantes in omnibus mandatis, et justificationibus Domini, absque querela ; et praeceptum est lestis perfectus est: nunquam autem hoc Apostolus imperaret, nisi sciret hominem posse esse perfectum. Nisi forte hoc dicamus, quod recedens ab omni malo emendationem significet, et de erroribus pueritiae, et vitiis lascivientis aetatis, transitum ad correctionem atque virtutes; justitiam quo
Abbreviated transcription (Latin):
uiiit uero in me xp̃eͥ ñ de se loqui¬
tur s de eo qui uult pꝰ peceata age¬
re penicentiã: ⁊ sub ꝑsona sua fra¬
gilitatẽ describit conditionis hu¬
manȩ. quȩ duoꝵ hominũ interi¬
oris ⁊ exterioris pugnantiuõ uit̾
se bella ꝑpetit᷑. Int̾or homo consen¬
tit ⁊ seriptȩ ⁊ naturali legi qd bo¬
na sit. ⁊ sc̃a. ⁊ iusta. ⁊ sp̃ualis: ex¬
terior. ego inquit carnał sũ ue¬
nundatꝰ sub pecẽo. Quod enĩ ope¬
ror: nescio. Et. ñ qd uolo hoc ago: s
qd odi. Si aũ ext̾ior facit qđ ñ uult.
⁊ operatur qd̃ odit. oͥstendit bonũ
ẽẽ mandatũ. ⁊ ñ se oꝑari qd est ma¬
lũ. s habitans in sua earne pecca¬
tum. hoc ẽ uicia corporis. ⁊ deside¬
ria uoluptatis: quȩ ꝓpt̾ posteros
⁊ sobolem insita ẽ humanis corpo¬
rib: ⁊ si fines fuerit eg̾ssa. u̾titur
in peceatũ. Se unꝰ qͥsq consideret.
⁊ aecusator sui traetet incentiua
uicioꝵ: quomͦ ⁊ in sermone ⁊ in eo¬

Expanded text:
vivit vero in me Christus . Non de se loquitur, sed de eo qui post peccata vult agere poenitentiam, et sub persona sua fragilitatem describit conditionis humanae, quae duorum hominum, interioris et exterioris, pugnantium inter se bella perpetitur. Interior homo consentit et scriptae et naturali legi, quod bona sit, et sancta, et justa, et spiritalis. Exterior, ego, inquit, carnalis sum, venundatus sub peccato: quod enim operor nescio, et non quod volo, hoc ago, sed quod odi . Si autem exterior facit, quod non vult, et operatur quod odit, ostendit bonum esse mandatum, et non se operari quod est malum, sed habitans in sua carne peccatum, hoc est, vitia corporis et desideria voluptatis, quae propter posteros et sobolem insita est humanis corporibus, et si fines fuerit egressa, vertitur in peccatum. Si unusquisque consideret, et accusator sui, tractet incentiva vitiorum, quomodo et in sermone, et in co
Abbreviated transcription (Latin):
ductus ẽ ad mortẽ. ⁊ portauit pee¬
cata nr̃a. ⁊ tradita ẽ in morte aĩa
illius. ⁊ cũ iniquis reputatꝰ est. ut
nos impios ⁊ infirmos. ⁊ pecc̃ores.
pios ⁊ robustos. ⁊ iustos faceret. Nõ¬
nulli ita int̾pretant᷑. Si ille ꝓ no¬
bis impiis mortuus ẽ ⁊ pecc̃orib:
quantomagis nos absq ulla dubi¬
tatione ꝓ iuisto ⁊ bono xp̃s debemꝰ
occũbere: Iustũ aũ ⁊ bonũ ñ pu¬

Expanded text:
s est ad mortem, et portavit peccata nostra, et tradita est in morte anima illius, et cum iniquis reputata est, ut nos impios et infirmos et peccatores, pios et robustos, et justos faceret. Nonnulli ita interpretantur, si ille pro nobis impiis mortuus est, et peccatoribus, quanto magis nos absque ulla dubitatione, pro justo et bono Christo debemus occumbere. Justum autem et bonum non pu
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta theodotionis dũ taxat editi¬
onem: qui simplicitate sermonis
alxx. int̾pretib ñ discordat. Hȩc
gͦ uobis ⁊ studioso euiq fecisse me¬
sciens: ñ ambigo multos fore. qui
uel inuidia uel suꝑcilio malunt
contempne uiderĩ p̾clara quã
discere. ⁊ de turbulento magi ᷤ ri¬
uulo ꝗͣ de purissimo fonte potare.

Expanded text:
juxta Theodotionis duntaxat editijuxta Theodotionis duntaxat editionem, qui simplicitate sermonis a LXX interpretibus non discordat. Haec ergo vobis et studioso cuique me fecisse sciens, non ambigo multos fore qui vel invidia, vel supercilio malint contemnere praeclara, quam videre, et de turbulento magis rivo quam de purissimo fonte potare.
Abbreviated transcription (Latin):
romȩ dudũ positꝰ em̃da¬
ueram: ⁊ iuxta .lxx int̾pre¬
tes. licet cursim. magna ex parte
correxeram. Quod qr rursũ udeti
o paula ⁊ eustochiũ scriptoꝵ ui¬
cio deprauatũ. plusq antiquõ
errorem quã nouã em̃dationem
ualere: cogitis ut ueluti quoda
nouali scissum iam aruum exer¬
ceam. ⁊ obliquis sulcis renascen¬
tes spinas eradic̃e: eqũu ẽe dicen¬
tes. ut qđ crebro male pullulat.
crebriꝰ succidatur. Unde consue¬
ta p̾fatione cõmoneo. tã uos qͥ¬
bus forte labor iste desudat quã
eos qui exemplaria istiꝰ modi ha¬
bere uoluerint: ut quȩ diligen¬
ter em̃daui cũ cura ⁊ diligentia
transcribant. Notet sibi unꝰ qͣsq
uel iacentem lineam uł signa
radiantia. id est uel obelos ÷. uł
astericos.x. Et ubicũq uiderit
uirgulam p̾cedentẽ. ab ea usq ad
in .lxx. int̾pretib plus haberi. Ubi
aũ stellȩ similitudinẽ ꝑspexerit.
de hebreis uoluminib additũ no¬
uerit. eque usq ad duo puncta:

Expanded text:
Romae dudum positus emendaram et juxta LXX interpretes, licet cursim, magna illud ex parte correxeram. Quod quia rursum videtis, o Paula et Eustochium, scriptorum vitio depravatum, plusque antiquum errorem, quam novam emendationem valere; cogitis, ut, veluti quodam novali, scissum jam arvum exerceam et obliquis sulcis renascentes spinas eradicem; aequum esse dicentes, ut quod crebro male pullulat crebrius succidatur. unde consueta praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste desudat, quam eos, qui exemplaria habere istiusmodi voluerint, ut, quae diligenter emendavi, cum cura et diligentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia: id est vel obelos ÷ vel asteriscos + et ubicumque viderit virgulam praecedentem, ab ea usque ad in LXX translatoribus plus haberi. Ubi autem stellae similitudinem perspexerit, de hebraeis voluminibus additum noverit, aeque usque ad duo rubra puncta
Abbreviated transcription (Latin):
non scipio de numantia. ñ pompe¬
uis de ponti gentib triũphauit.
Illi corpora uicerant: hȩc spͥuales
nequitias subuigauit. Audio p̾ce¬
dentiũ turmas:⁊ cateruatim in¬
exequiis eiꝰ multitudinẽ fluctu¬
antem. Non plateȩ. ñ porticus. ñ
imminentia desuꝑ tecta capere
poterant ꝓspectantes. Tunc suos
in unũ populos roma conspexit.
Fauebant sibi om̃s in gła peniten¬
tis. Nec mirũ si de eiꝰ salute om̃s
exultarent: de cuiꝰ con u̾sione as¬
geli letabant᷑ in celo. Hoc tͥ fabio¬
la ingenii mei senile munꝰ: has of¬
ficioꝵ inferias dedi. Laudauimꝰ se¬
pe uirgines. uiduas. ac maritata ᷤ
quarũ semꝑ fuere candida uesti¬
menta. quȩ sequunt᷑ agnũ quo¬
cumq uadit. Felix p̾coniũ: qd nul¬
la totiꝰ uitȩ sorde maculat᷑. Procul
liuor:. facessat inuidia. Si pat̾fami¬
lias bonꝰ est. quare oculus nr ma¬
lus:: Quȩ inciderat in latrones:
xp̃i humeris reportata ẽ. Multę

Expanded text:
non Scipio de Numantia, non Pompenon Scipio de Numantia, non Pompeius de Ponti gentibus triumphauit. illi corpora uicere, haec spiritales nequitias subiugauit. audio: praecedentium turmas et cateruatim exsequiis eius multitudinem fluctuantem non plateae, non porticus, non inminentia desuper tecta capere poterant prospectantes. tunc suos in unum populos Roma conspexit: fauebant sibi omnes in gloria paenitentis. nec mirum, si de eius salute homines exultarent, de cuius conuersione angeli laetabantur in caelo. Hoc tibi, Fabiola, ingenii mei senile munus, has officiorum inferias dedi. laudauimus uirgines, uiduas ac maritatas, quarum semper fuere candida uestimenta, quae sequuntur agnum, quocumque uadit. felix praeconium, quod nulla totius uitae sorde maculatur! procul liuor, facessat inuidia. si pater familias bonus est, quare oculus noster malus? quae inciderat in latrones, Christi humeris reportata est. multae
Abbreviated transcription (Latin):
estate didicit britannia:. quod
egyptus ⁊ partus agnouerant.
Uere quod scriptũ ẽ. tim̃tib dm
om̃ia eooperant᷑ in bonũ: in obitu
tantȩ feminȩ uidimꝰ cõꝓbatũ. Qͦ¬
dam p̾sagiõ futuroꝵ ad multos
seripserat monachos. ut ueniren¬
⁊ se graui onere absoluerent la¬
borantẽ. faceretq sibi de iniquo
mammona amicos qui eã recipe¬
rent in et̾na tab̃nacula. Uenert:
amici facti ft̃. Bormiuit illa ut
uoluit. ⁊ deposita tande sarcina
leuior uolauit ad celũ. Quantũ
haberet uiuentis fabiolȩ roma mi¬
raculũ: in mortua demonstrauit.
Necdũ sp̾m exalauerat. necdũ de¬
bitam xp̃o reddiderat animam:
⁊ iam fama uolans tanti p̾nun¬
tia luctus. totiꝰ urbis populos ad¬
exequias congregabat.Sonabant
psalmi.⁊ aurata tẽploꝵ tecta re¬
boans in sublime alleliua quatie¬
bat. Hic uiuenũ chorus. illic senũ.
qui carmine laudes femineas et
facta ferebant. Non sie furius de
gallis: non papyruis de samnitib:

Expanded text:
estate didicit Brittania, quod estate didicit Brittania, quod Aegyptus et Parthus agnouerant uere. Quod scriptum est: timentibus dominum omnia cooperantur in bonum, in obitu tantae feminae uidimus conprobatum. quodam praesagio futurorum ad multos scripserat monachos, ut uenirent et graui onere laborantem absoluerent faceretque sibi de iniquo mammona amicos, qui eam reciperent in aeterna tabernacula. uenerunt, amici facti sunt : dormiuit illa-quod uoluit-et deposita tandem sarcina leuior uolauit ad caelos. quantum haberet uiuentis Fabiolae Roma miraculum, in mortua demonstrauit. necdum spiritum exalauerat necdum debitam Christo reddiderat animam, et iam fama uolans, tanti praenuntia luctus, totius urbis populos exsequias congregabat. sonabant psalmi et aurata tecta templorum reboans in sublime alleluia quatiebat. hiciuuenum chorus, ille senum, quicarmine laudes femineas et facta ferant. non sic Furius de Gallis, non Papirius de Samnitibus,