comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ ĩmo añ diluuiũ pcc̃aũnt iꝰto
iudicõ animadu̾tisse diũi probant.
qr tnͣsg̾ssi naturalẽ legẽ sine ulla
meruerũt excusacõe pͥiri. Nec
miã. qͥ ignorãtes hanc rõnẽ dero¬
gant deo ueteris testam̃ti. ac det¬
respondent. Quid gͦ placuit deo
ut post tot annoꝵ nulia legem
uolu̾it ꝓmulgare. tanta secula
passus sũ lege tnͣsire. Ꝙ sipostea
melius aliquid adĩuenit. apparet
eum ĩpͥmordio mũdi ĩferiora ł de¬
teriora sapnisse. ⁊ pꝰ hec uelut ex¬
perim̃tis edoctum fuisse cepisse rec¬
tiora prospic̾e. ac pͥncipales ordĩa¬
roẽs suas ĩ meliꝰ emendare. qd̾ in¬
nense p̾stientie penitus ꝯuenite
nõ pot̾it. Nec sũ ingenti blasphe
mia hec de ip̃o ab ħetica ĩ sarua ꝓ¬
feruntut dicẽte ecclesi aste. cogno
ui qm̃ oĩa q̃ fecit deus ab inicio
ipã erunt ĩ et̾nũ. S̃ illa ñ ẽ ꝙ ad
datur. ⁊ ab illis nõ ẽ ꝙ auferatur.
Et idc̾co iustis ũẽ lex põita s ĩuis

Expanded text:
immo ante diluuium peccauerunt, insto iudicio animaduertisse deum probamus, quia transgressi naturalem legem sine ulla meruerunt excusatione puniri, nec niam, qui ignorantes hanc rationem derogant deo ueteris testamenti ac detrespondent: quid ergo placuit deo uestro, ut post tot annorum milia legem uoluerit promulgare, tanta saecula passus sine lege transire? quodsi postea melius aliquid adinuenit, apparet eum in primordio mundi inferiora uel deteriora sapuisse et post haec uelut experimentis edoctum coepisse rectiora prospicere ac principales ordinationes suas in melius emendare. quod inmensae praescientiae dei penitus conuenire non poterit nec sine ingentmia haec de ipso ab haeretica insania proferuntur, dicente Ecclesiaste: Cognovi quoniam omnia quae fecit Deus ab initio, ipsa erunt in aeternum. Super illa non est quod addatur, et ab illis non est quod auferatur . Et idcirco, Justis non est lex posita, injustis
Abbreviated transcription (Latin):
ta dutancia est. ꝙ in illis q̃dã fixa ⁊
ut ita dix̾im maturior caritas tenatiͦ
ꝑseu̾ans firinius eos ac facilius fa¬
cit iu scĩtate durare. inhiis uero ł¬
ut infirimius collocata ac facilius
refrigescẽs. cito ac sepius eos pcc̃oꝵ
cõpellit laqueis implicari. Qmibut
auditis: ita noc collatõis ħ sermo
flammauit. ut maiore m̃tis ab ardo¬
re abenutes acella senis ꝙͣ añ uenien¬
tes doctrine eius plenitudĩem sitire¬

Expanded text:
ta distantia est, quod in illis quidem fixa et ta distantia est, quod in illis quidem fixa et ut ita dixerim maturior caritas tenacius perseuerans firmius eos ac facilius facit in sanctitate durare, in his uero uelut infirmius conlocata ac facilius refrigescens cito ac saepius eos peccatorum conpellit laqueis inplicari. quibus auditis ita nos conlationis huius sermo flammauit, ut maiore mentis ardore abeuntes a cella senis quam ante uenientes doctrinae eius plenitudinem sitire
Abbreviated transcription (Latin):
altissimo. fcũs ẽ mendax. ⁊ inuerita¬
te ñ scetit. s de ꝓprio nequicie thesau¬
romendaciũ ꝓferens. non solũ men¬
tatem homini repromitteris. ac dicẽs
icõ fcũs est homicida. uł adam ĩ ꝯdicõ¬
nẽ mortalitatis inducens. uel abel in¬
stigaco̾e sua ꝑ manũ frĩs interimens.
¶S iam disputacõnẽ nr̃am duaꝵ fer¬
me noctium lucubracõt confectã. sub¬
seꝙ̃s aurora coneludit. ac de profim¬
dissimo q̃onũ pelago cymbam collati¬
onis huiuscemõi. ad tutissimũ silen¬
cu portũ compendiũ nr̃e iusticitatis
tanto diffusior p̾cedens oculoꝵ aciem¬
sꝑ aperictur inmensitas. ac ẜm sen¬
tenciã salomonis. lorigiꝰ fiet a nob̾
mag̾ ꝙͣ erat. ⁊ alta profunditas. qͥs
ĩ ueniet eam: Ꝙͣ obrẽ dm̃ dep̾cemur.
ut ĩ nob̾ timor eius uł caritas q̃ nes
sꝑ illesos. Hiis ⁊ cr̃ custodib. impos¬
sibłe ẽ quẽpiã laqueos mortis incur¬
rere. Int̾ ꝑfectos aũ ⁊ impetfectos is¬

Expanded text:
altissimo, factus est mendax et in ueritate non stetit, sed de proprio nequitiae thesauro mendacium proferens non solum mentatem homini repromittens ac dicens: itio factus est homicida, vel Adam in conditionem mortalitatis inducens, vel Abel instigatione sua per manum fratris interimens. Sed jam disputationem nostram duarum ferme noctium lucubratione confectam subsequens aurora concludit, ac de profundissimo quaestionum pelago cymbam collationis hujus ad tutissimum silentii portum compendium nostrae rusticitatis oduxit, tanto diffusior psemper aperietur inmensitas ac secundum sententiam Salomonis longius fiet a nobis magis quam erat, et alta profunditas, quis inueniet eam? quamobrem dominum deprecemur, ut in nobis uel timor eius uel caritas quae nescsemper inlaesos. his etenim custodibus inpossibile est quempiam laqueos mortis incurrere. inter perfectos autem et inperfectos is
Abbreviated transcription (Latin):
detrunento fid̾i uł fixe uel medie sꝰ¬
cipi : idẽ ut ei nec plena crudetitas nͨ
absoluta refutacõ deputetur: priori¬
q seꝙ̃s ꝯĩo opĩo derogare non debeat
cum neutrã earũ fidei inueĩatur ob¬
sist̾e̾ quale ẽ ulud ꝙ helyas uer̾it in
⁊ de ab hoinacõe desolacõnis ꝙ stete¬
rit in loco sc̃o ꝑ illud simulacrũ iouis.
ꝙ sherosolimis intemplo positũ legi¬
mus: Et it̾m stare hẽat ĩ ecc̃a ꝑ ad¬
tĩtatem iherosolimoꝵ ⁊ ĩfine mũdi
hꝰ intelliguntur implenda. equib
neutra opĩo impugnat aliam: necꝰ
sequentẽ prior intellcͥus euacuat. ¶¬
tꝰ rocirco ꝓposita a nobis q̃o.
l non satis uideatur. nec freĩps ĩt̾ hõi¬
nes uentilata. nec apud plurimos
pateat: ex hoc ip̃o apudaliqs ea q̃ pro¬
ferimus forfitanuideantur ambigu
iat̾ illa habeantur que medie stͥ tenẽ¬
festis scͥpturaꝵ testimomis oĩa cõ¬
ꝓbentur.
te scͥptura. Omĩa fecit deus: ual¬
de bona. Si u̾o a dõ tales isti creati

Expanded text:
detrimento fidei uel fixe uel medie suscipi, id est ut ei nec plena credulitas nec absoluta refutatio deputetur priorique sequens opinio derogare non debeat, cum neutra earum fidei inueniatur obsistere. quale est illud, quod Helias uenerit in et de abominatione desolationis, quod steterit in loco sancto per illud simulacrum Iouis quod Hierosolymis in templo positum legimus et iterum stare habeat in ecclesia per adtivitatem Jerosolymorum et in fine mundi istius intelliguntur implenda. E quibus neutra opinio impugnat aliam, nec sequentem prior intellectus evacuat. t idcirco proposita a vobis quaestio, licet non satis videatur nec frequenter inter homines ventilata, nec apud plurimos pateat, et ex hoc ipso apud aliquos ea quae proferemus forsitan videantur ambiguainter illa habeantur quae medie sunt tenenfestis Scripturarum testimoniis omnia comprobentur. te scriptura: omnia quae fecit deus, bona ualde. si enim a deo tales isti creati
Abbreviated transcription (Latin):
s istoꝵ itaq nũo nõ nullos uiii.¬
infestissime edocet. in quib principẽ
tyriuł illum iucifeꝵ ꝙ mane orieba
hel. fili hominis leua planctũ sr̃ pri¬
cipẽ tyri. ⁊ dices ei. Hec dicit domiu
decis. Ti signacułi sisitudinis ꝑle
preciosus operim̃tũ tuũ. sardius. to¬
pazius. iaspis. chrisolitus. onix ⁊
lerillus. saphirus. carbuuculus.¬

Expanded text:
 istorum itaque numero nonnullos prinifestissime docet, in quibus principem Tyri, aut illum Luciferum qui mane oriebatel: Fili hominis, leva planctum super principem Tyri, et dices ei: Haec dicit Dominus Deus: Tu signaculum similitudinispreciosus operimentum tuum: sardius, topazius, iaspis, chrisolitus, onix et berillus, saphirus, carbunculus
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. sedebo ĩ des monte testam̃ti in la¬
terib aquilonis. ascendam sr̃ altitudi¬
nem nubium ero filis altissimo. Quos tũ
non solos ex illo bissime statõnis apice
pes cecidisse significat : Quib indi¬
ciis rõ diuersitatis hꝰ colligitur. Ha ᷤ
differentias ordinũ qͣs instar scãꝵ ce¬
lestium q ututum adu̾se potestates
hr̃e dicuntur. uł ex illius anfioris or¬
dĩs gͣdu in quo inia qͣ t̾ata fuerat. ñc
ĩ retentare. uł c̾te de celestib deuolu¬
tas ad siłitutłĩem illaꝵ u̾tutũ que ibid̾
ꝑseuerant ꝓ nequicie sue merito. ĩqua
una q̃q in malũ creuit: Hos int̾ segra

Expanded text:
sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis. ascendam super altitudinem nubium, ero similis altissimo. quos tamen non solos ex illo beatissimae stationis apice pes cecidisse significat? quibus indiciis ratio diuersitatis huius ista colligitur, has differentias ordinum, quas instar sanctarum caelestiumque uirtutum aduersae potestates habere dicuntur, uel ex illius anterioris ordinis gradu in quo unaquaeque creata fuerat nunc etiam retentare, uel certe de caelestibus deuolutas ad similitudinem illarum uirtutum, quae ibidem perseuerant, pro nequitiae suae merito, in qua unaquaeque in malum creui
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ rõnem diuersitatis huius. tra¬
dicõe patrum de sc̃aꝵ scciptura¬
D fonte percepimꝰ. cap̃ uai¬
dñi fecisse. q̃ pro ħ ip̃o ꝙ scirent᷑ ad
tantã beatitudĩs głi̾am. beneficõ
creatoris ex inchiloͦ perductas fu¬
isse. ꝓpetuas ei gr̃as reserẽtes
indesmenter euꝰs laudib in he¬
rerent. nemo fidelium dubitat
Nec euim existimare debemius
creacionis ⁊ officu opificii sui pͥn¬
cipia ab hꝰ mũbi institucõe dm̾i
primitus inchoasse. qͣi mnillis ante¬
ris ab̾ om̃i ꝓuidencia. ⁊ dispensa¬
cõẽ diuina fu̾it ociosus. ac tãqͣm
non hñs ĩ quos bonitatis sue ex̾¬
teret beneficia. solitariꝰ ad ab
oĩ numificericia alienus fuisse.
credatur. Q de illa miñesa ac si¬
ue principio. ⁊ inconprehensibłi
maiestate satis hũile ẽ. ⁊ in con¬
gruum sentire. ipso dño de illis
potatib hec dicente. Qñ fc̃a st̃ sił
sidera. landau̾nt me uoce mag¬
na omnes augłi mei. Qm ergo
inter st̃ creacõi sideꝵ. aute isturdͦ

Expanded text:
onem diuersitatis huius traditione patrum de sanctarum scripturarum fonte percepimus. A quod scirent se ad tantam beatitudinis gloriam beneficio creatoris ez nihilo fuisse productas perpetuas ei gratias referentes indesinenter eius laudibus inhaererent, nemo fidelium dubitat. nec enim existimare debemus creationis et opificii sui principia ab huius mundi constitutione deum primitus inchoasse, quasi in illis antes ab omni prouidentia et dispensatione diuina fuerit otiosus, ac tamquam non habens in quos bonitatis suae exerceret beneficia solitarius atque ab omni munificentia alienus fuisse credatur. quod de illa inmensa ac sine principio et inconprehensibili maiestate satis humile est incongruumque sentire, ipso domino de illis potestatibus haec dicente: quando facta sunt simul sidera, laudauerunt me uoce magna omnes angeli mei. qui ergo intersunt creationi siderum, ante istud
Abbreviated transcription (Latin):
aute inquam istud temporale prĩcipi¬
um omnes illas põtates celestes ꝙ
uit tutes dñi creasse non dubium
ẽ qͣs apostolus per ordĩem diuu̾an ᷤ
ita dese̾bit. Quia in xp̃o creata ⁊ ꝯdi¬
ta omnia incelis ⁊ interra iuisibili-

Expanded text:
ud, inquam, Geneseos temporale principium omnes illas potestates caelestesque uirtutes deum creasse non dubium est. quas apostolus per ordinem dinumerans ita describit: quia in Christo creata sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃e ꝓlata st̃. nos quo᷑ ꝯstanit᷑ possumus
diffinire: andenter q nr̃am proferre
reẜuans obtecta scĩs scͥpturis sp̃c di¬
uinꝰ inseruit. quib dam ea uolens
iudiciis ⁊ opĩonib colligi᷑ ita debẽt¬
pedetentĩ caute q ꝓferri: ut sit eoꝵ
assercõ uł confirmacõ ĩ disputãtis
uł suscipientis arbitrio collocata. Nũ¬

Expanded text:
nter possumus definire audenterque nostram proferre reseruans obtecta sanctis scripturis spiritus diuinus inseruit, quibusdam ea uolens indiciis et opinionibus colligi, ita pedetemptim debent cauteque conferri, ut sit eorum adsertio uel confirmatio in disputantis uel suscipientis arbitrio eonlocata. n
Abbreviated transcription (Latin):
q̃us ꝙ̃ ignorat. ⁊ capto ꝙͣ abscon¬
dit apprehendat eum : ⁊ mlaq̾um
cepcione moltur. Dolent igitur ⁊̃
tp̃i non minus: ⁊ quemadm nos e¬
lidũt ipi quo siłr elidutur: nec
uicti sine ꝯfusione discedũt. Qua ᷤ
eoꝵ rumas atq conflictus. ille qui
sanos interioris hoĩs oculos possi¬
debat cerneus : indens q eos suꝑ¬
gaud̾e ruinis ⁊ casib singuloꝵ
Ac tiniens ne dese quo eueniret i ᷤ
ta leticia. dñm depretatur: illũia
inquiens oculos meos ne umꝙͣ ob¬
dormiã in morte ne qñ dicat ĩini¬
cus mens preualui adu̾sus eum.
qui tribuiant me exultabũt in¬

Expanded text:
captio quam abscondit adprehendat eum: et in laqueo ceptione molitur. dolent igitur etiam ipsi non minus, et quemadmodum nos elidunt, ipsi quoque similiter eliduntur nec uicti sine confusione discedunt. quas eorum ruinas atque conflictus ille, qui sanos interioris hominis oculos possidebat, cotidie cernens uidensque eos supergaudere ruinis et casibus singulorum ac timens ne de se quoque eueniret eis ista laetitia, dominum deprecatur inlumina, inquiens, oculos meos ne umquam obdormiam in mortem: ne quando dicat inimicus meus: praeualui aduersus eam. qui tribulant me
Abbreviated transcription (Latin):
tinctis passionib uniuersis uicerim.
m̾ebim᷑ illã bendictoĩs uocem ꝯseꝙ̃¬
ter andire. Exaltetur manꝰ tua sup
hostes tuos ⁊ om̃s inimicitui peribũt
lec gͥ omiria ⁊ hiis fiłia sacris in sec¬
ta uolu̾nib legentes siue cantanteᷤ
que nob̃ insidiantur dieb ac noctib
acceperimus fuisse ꝯscͥpta ͭ ñ modo
ex eis edificacõnẽ nnuuiam lenitatis
ꝯcipiennis affectum. Non solũ enĩ
docebimur non orare ꝓ mimicis urĩs
nec diligere illos: s ĩ detestari eos ĩ¬
placabilĩ odio ꝓ babimur: ⁊ maledi
cere eis at orõnẽ adu̾sus eos inde sinẽ
scelestũ ẽ ac ꝓfanũ quib anͣte aduen¬
tum x idcirco non ẽ lex posita: eo ꝙ
tnͣscendentes mandata eius. eungeli¬

Expanded text:
is passionibus uicerimus, merebimur illam benedictionis uocem consequenter audire: exaltetur manus tua super hostes tuos, et omnes inimici tui interibunt. haec igitur omnia et his similia sacris inserta uoluminibus legentes siue cantantes quae nobis insidiantur diebus ac noctibus, acceperimus fuisse conscripta, non modo ex eis aedificationem nullam lenitatis concipiemus adfectum. non solum enim docebimur non orare pro inimicis nostris nec diligere illos, sed etiam detestari eos inpcere eis atque orationem adversus eos indesinentescelestum est ac profanum, quibus ante adventum Christi idcirco non est lex posita, eo quod transcendentes mandata ejus, evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
duerũt fr̃ me dentib suis. Domi¬
ue qũ respiciens: Insidiatur ut¬
eni inoccuito sicut leo ĩcubili suo.
Insidiatur ut rapiat pauperẽ: ⁊ q̃¬
rat a deo escam s̾̃. Qui rursũ cunc¬
tis conatib expensis. cum decepei¬
onem ur̃arti nõ potu̾int obtinere.
Sr̃ cassato labore suo noc̃e ẽ ut cõn¬
fundantur ⁊ erubescant. qui q̃rũt
animas nrãs ut auferant eas: in¬
duantur ꝯfusione ⁊ pudore qͥ cogi¬
tant nobis mala. Ieremias quo cõu¬
dantur inquit illi ⁊ nõ ꝯfũdar ego: pa¬
ueant illi ⁊ nõ paneam ego. Induc suꝑ es
iam furoris tui: ⁊ dupsici contricõe
contere eos. Nulli et en̾i dubiũ est.
tum a nob̃ fu̾int sr̃atri contricõe eos
duplici cõterendos. Primũ quid̃ ho¬
minib expetentib sci̾tatẽ. illi eani poᷤᷤ¬
sidentes amiserint: cause ꝙ extiterit¬

Expanded text:
derunt super me dentibus suis. domine quando respicies? insidiatur enim in occulto sicut leo in cubili suo. insidiatur ut rapiat pauperem. et: quaerit a deo escam sibi. qui rursum cunctis conatibus expensis cum deceptionem nostram non potuerint obtinere, super cassato labore suo necesse est ut confundantur et erubescant, qui quaerunt animas nostras, ut auferant eas, induantur pudore et confusione qui cogitant nobis mala. Hieremias quoque confundantur, inquit, illi, et non confundar ego: paueant illi, et non paueam ego: induc super eos iram furoris tui, et duplici contritione contere eos. nulli etenim dubium est, cum a nobis fuerint superati, contritione eos duplici conterendos: primum quod hominibus expetentibus sanctitatem illi eam possidentes amiserint causaque extiteri
Abbreviated transcription (Latin):
minus impugnantes humanũge¬
ns: ⁊ de sudant ut preualeant de
uno quo illam quam cupiunt ob¬
tinere uictoriam ⁊ retorq̃tur ĩ eos
illa confusio q̃ nos manebat si ab
ip̃is fuissemꝰ elisi: ẜm illud. Saput
tircuitus eoꝵ: labor labioꝵ ipsoꝵ
operiet eos. ⁊ conũtetur dolor eiꝰ

Expanded text:
minus impugnantes humanum genus, et desudant ut praevaleant de unoquoque illam quam cupiunt obtinere victoriam, et retorquetur in eos illa confusio quae nos manebat si ab ipsis fuissemus elisi, secundum illud: Caput circuitus eorum, labor labiorum ipsorum operiet eos . Et, Convertetur d
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃oꝵ ꝯfessione testatur. suos ex̾ceãt
pricipatus. Non eñi dñacões dici pꝰ¬
minacõis ex̾ceant. nec põtates aut
pr̃icipatus nocari q̃unt. nisi fuerĩt
sr̃ quos sͥ uendicent pr̃icipatus.
mantib phariseis maĩfeste reppe¬
rimꝰ. In beelzebub principe demo¬
moꝵ hic eicit demones. Nani ⁊ hoᷤᷤ
rectores tenebraꝵ legimius appel¬
lari. ⁊ aliũ mũdi hꝰ principẽ nuncu¬
pari. Quos tũ gradus leatus apłs in
ta asserit uacuandos. cũ tradid̾it ĩ¬
quiens regnũ dõ ⁊ pr̃icum enacua¬
uerit om̃em principatũ ⁊ potate̾. ⁊ do¬
minatũ. Ꝙ utiq nõ alr fiet nifi fu¬
erit de ip̃oꝵ dicõe sublati. supͣ quos
in hoc seculo potestates seu domma¬
cõnes uł principatus amĩstrare nos¬
Im qr bone ꝑti ead ordinũ nocabła
ñ in rõe cã ue sĩt iudita. ⁊ officõꝵ ułi

Expanded text:
onfessione testantur suos exerceant principatus. Non enim dominationes dici poditionem exerceant; nec potestates aut principatus vocari queunt, nisi fuerint super quos sibi vindicent principatus. mantibus Pharisaeis manifestissime reperimus: In Beelzebub principe daemoniorum hic ejicit daemones . Nam et rectores tenebrarum legimus appellari , et alium mundi hujus principem nuncupari . Quos tamen gradus beatus Apostolus in ta, asserit evacuandos: Cum tradiderit, inquiens, regnum Deo et Patri, cum evacuauerit omnem principatum et potestatem et dominationem. quod utique non aliter fiet, nisi fuerint de ipsorum dicione sublati, supra quos in hoc saeculo potestates seu dominationes uel principatus administrare nosam quia bonae parti eadem ordinum uocabula non sine ratione causaue sint indita et offici
Abbreviated transcription (Latin):
delicet extenuata mens ac puritatẽ
cordis ⁊ corpis assecuta. dõ faciliꝰ uni¬
tãꝙͣ nulł dxinceps retinentib laq̃is
ad dm̃ expedicio perueniret: ali a
mi secreta censerent. in qua cõm anẽs
quis fam iliariꝰ ĩt̾pellare deuin. ei q
poss pecłiarius inserere: non nilli
sectanda caritatis.u humanitatis
officia diffinirent. ꝙ his regna celo¬
rum daturũ se doꝰ ĩ in euangłio ip̃a

Expanded text:
idelicet extenuata mens ac puritatem cordis et corporis assecuta, Deo facilius unitamquam nullis deinceps retinentibus laqueis ad deum expeditior perueniret, alii anam et heremi secreta censerent, in qua commanens quis familiarius interpellare deum eique possit peculiarius inhaerere, nonnulli sectanda caritatis, id est humanitatis officia definirent, quod bis regna caelorum daturum se dominus in euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
hominis uniũsas. actus q discemẽs.
cuncta que gerenda. st̃ puideat atꝰ
plustret. Que si in homine neꝙͣ fu̾it.
u quol exrore ac decepta p̃sumpcõ
ne:. totum corpus nr̃m faciet tene¬
brosũ. ħ ẽ omnem aciẽ m̃tis. actuᷤᷤ
nebris inuolutos. Si enĩ inquit lu¬
mẽ ꝙ ĩte est tenebre sũt. tenebre ip̃e
ꝙ̃ te erunt. Nulli nãq dubiũ ẽ errã¬
it iudico cordis nr̃i. ⁊ ignorouis noc¬
te possessoͣ: cogitatoẽs quo ⁊ oꝑa nr̃a¬

Expanded text:
hominis universas actusque discernens, hominis universas actusque discernens, cuncta quae gerenda sunt pervideat atque perlustret. Quae si in homine nequam fuerit, u quolibet errore ac praesumptione decepta, totum corpus nostrum faciet tenebrosum, hoc est, omnem aciem mentis actusque nebris inuolutos. si enim inquit lumen quod in te est tenebrae sunt, tenebrae ipsae quantae erunt! nulli namque dubium est errante iudicio cordis nostri et ignorationis nocte possesso cogitationes quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
dagata. In uł nãq cũ exuberarẽt p̾¬
dictaꝵ opera uͥtutimi: discretio sola
deficiens us ad finem ea durare ñ
siuit. Nec enĩ alia lapsus eoꝵ cã dep̾¬
heudr̃. uisi ꝙ minꝰ a seniorib ĩsi itu¬
ti. neꝙͣꝙͣ potͣerunt ratõnẽ discrecõ¬
nis adipisci. q̃ p̾termittens utm
ninuetatẽ uia regia monachũ do¬
cet sꝑ incede̾. ⁊ nec dextͣ ututum ꝑ¬
mittit extolli . i feruoris excessu ius¬
te ꝯtinencie modũ in epta presũp¬
cõe tnͣscendere. nec oblectatũ remissi¬
one deflectere ad uitia sinistra con¬
cedit. ħ est sub pretextu gubernadi
corporis contrario spñ tepore len¬
teibere. Hnamq discretio est. que
ocłs ⁊ lucerua corporis in eurigelio
nũcupatur. E illam sentẽtiã salua¬
toris. lucerna corporis tuã oculus
totũ corpus tuũ lucid̾ erit. si autẽ
oculus neꝙ̃ fu̾it. tot̾ corpꝰ tuiĩ tene
brosũ erit: eo ꝙ ipas cogitatõnes

Expanded text:
dagata. in illis namque oum exuberarent prdagata. in illis namque oum exuberarent praedietarum opera uirtutum, discretio sola deficiens usque ad finem ea durare non sinit. nec enim alia lapsus eorum causa deprehenditur, nisi quod minus a senioribus instituti nequaquam potuerunt rationem discretionis adipisci, quae praetermittens utramque nimietatem uia regia monachum docet semper incedere et nec dextra uirtutum permittit extolli, id est feruoris excessu iustae continentiae modum inepta praesumptione transcendere, nec oblectatum remissione deflectere ad uitia sinistra concedit, hoc est sub praetextu gubernandi corporis contrario spiritus tepore lentescere. haeo namqae est discretio, quae oculus et lucerna corporis in euangelio nuncupatur secundum illam sententiam saluatoris: lucerna corporis tui est oculus totum corpus tuum lucidum erit: si autem occogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. esuriui enĩ ⁊ delistis mͥ¬
moclũ drũsis uͥtutib aditũ cer¬
cõrem ad dm̃ parari posse decer¬
n̾ent. eẽt ꝙ noctis in aximũ tp̃c hoͣ
inquifitõne ꝯsũptum: intulit de¬
mum beatus antonius. Omnia
quid̃ ħ q̃ dixistis. nccͣia sunt ⁊ u¬
tilia sicentib dñi. at ad eitra
cupientib peruenire: s hiis principa¬
lem tribuere grãm. neꝙͣꝙͣ nos ĩnui̾
multoꝵ caũs ⁊ exꝑim̾ita ꝑmittunt.
Nam sepe num̾o acerrĩe ieiuniis sen
iugiliis incubantes aͤ mirifice in so¬
litudie setedentes. pͥuationẽ quoq oĩ¬
umi facultatũ ita sectantes ut ex ip̃is
nec umiꝰ qͥd̃ diei uictũ sibimet. imu¬
ue denariũ sr̃eẽ pat̾eriti. hũanita¬
tis ĩ studia tota deuotõe ꝯplentes. ita
uidimꝰ repente deceptos: ut a reptũ opͦ
ñ potũnt ꝯgruo eyitu t̾minare: sum¬
mũq feruorẽ ⁊ ꝯũsacõnẽ laudabilẽ
de testabili fine concluseñt. Qmob¬
rẽ quid pͥncipałr ducat ad dm̃. mai̾¬

Expanded text:
dedistis mimodum diversis virtutibus aditum certiorem ad Deum parari posse decernerent, essetque noctis maximum tempus hac inquisitione consumptum; intulit demum beatus Antonius: Omnia quidem haec quae dixistis necessaria sunt et utilia sitientibus deum atque ad eum cupientibus peruenire. sed his principalem tribuere gratiam nequaquam nos innumeri multorum. casus et experimenta permittunt. nam saepenumero acerrime ieiuniis seu uigiliis incubantes ae mirifice in solitudine Mcedentes, priuationem quoque omnium facultatum ita sectantes, ut ex ipeis ne unius quidem diei motam sibimet unumue denarium superesse paterentur, humanitatis etiam studia tota deuotione conplentes ita uidimus repente deceptos, ut arreptum opus non potuerint congruo exitu terminare summumque feruorem et conuersationem laudabilem detestabili fine concluserint. quamobrem quid principaliter ducat ad deum mani
Abbreviated transcription (Latin):
tus ĩꝑtib thebardis uͥ b̃s antonius:
morabatur. Semores ad eum ꝑfectõis
ĩquirende gr̃a ꝯuenisse. Cũq ad uesꝑ¬
tinis horis uł ad lucem fuiss ꝓtrac̃
querebat᷑: quenã uirtus ut obseruã¬
cia. mõachũ pͦsit alaqueis zabuli
ac dereptõib custodire sꝑ illesum. ł¬

Expanded text:
tus in partibus Thebaidis, ubi beatus Antonius morabatur, seniores ad eum perfectionis inquirendae gratia convenisse. Cumque a vespertinis horis usque ad lucem fuisset protraquaerebatur quaenam virtus vel observantia monachum possit a diaboli laqueis ac deceptionib
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ ꝯmittendi sceleris ancupẽ¬
tur. ac de ignominia sua ⁊ crimiñ
obiirgantes apłi. laude̾ sibi ꝙ dã
de confusione conquirant. Quos
nec cum requie cordis ⁊ corporis fla¬
tuĩ eos asserit laboriosis conatib
ut ad effcm eoꝵ perueĩant desudare:
ut a letali scelerum appetitu. nec
obststentib arduis difficultatib
reuccentur. dicens ut ũq ageret
laborau̾nt. Illõ qͦ qͥs dix̾it pcc̃ori¬
b cõuenire. itaq ego ip̃e m̃te ẜmo¬
legiõĩ. carne a̾ legi p̾ccĩ. quos nec m̃¬
te nec carne deo seruire manifestũ
e. Aut ꝙ̃ admod̾ hi qui peccant cor¬
pore. mente serununt dõ. cũ uicõꝵ fo¬
mitẽ caro ex corde concipiat. ⁊ ip̃e auc¬
tor utriusq nature fontẽ atq origi¬
nem poc̃oꝵ ex eo pronũtiet emana¬
reDe corde inquiens ꝓcedũt cogi¬
tacõnes male. adulteria. fornicatio¬
ter ostenditur: nullo mõ hoc de pcco¬
tum posse intlłigi ꝑsonis. qui nõ so¬

Expanded text:
nitatem committendi sceleris aucupennitatem committendi sceleris aucupentur, ac de ignominia sua et criminum objurgantis Apostoli laudem sibi quamdam de confusione conquirant. Quos nec cum requie cordis et corporis flam in tantum eos asserit laboriosis conatibus, ut ad effectum eorum perveniant, desudare, ut a lethali scelerum appetitu nec obsistentibus arduis difficultatibus revocentur; dicens: Ut iniqua agerent laboraverunt . Illud quoque quis dixerit peccatoribus convenire: Itaque ego ipse mente legi Dei, carne autem legi peccati, » quos nec mente, nec carne Deo servire manifestum est? aut quemadmodum hi qui peccant corpore, mente serviunt Deo, cum vitiorum fomitem caro ex corde concipiat, et ipse auctor utriusque naturae fontem atque originem peccatorum ex eo pronuntiat emanare: « De corde, inquiens, procedunt cogitationes malae, adulteria, fornicatioter ostenditur hoc nullo modo de peccatorum posse intelligi personis, qui non so
Abbreviated transcription (Latin):
hominem. uideo autemaliã lege
ĩmembris meis repugnante legi
mentis mee ⁊ captimi me clucen¬
tem ĩlege pcci q̃ ẽ ĩmiemibris meis.
econtrario eidenter ostendunti
peccatoꝵ persone hec non posse oĩ¬
modis cõuenire. s ad solos que dͦ¬
ta st̃ adtinere perfectos. ⁊ eoꝵ tm̃ qͥ
persone poterit conuenire ꝙ dicit᷑
non enĩ ꝙ nolo facio boniim. s ꝙ
odi malum hoc ago. S ne illd̾ quid.
Si aut ꝙ nolo hoc facio iamnon e¬
go oꝑor illud. s ꝙ hitat in me pco¬
datum. Quis euim delmꝙͣ ciũ no¬
lens se adulteriis fornicacoĩb q
contaminet. Quis mititus ꝓriõ
tendat insidias: Quis inenitabili
ncc̃itate togatur. ut fło testimonio
hominẽ opprimat. furto ne decipi¬
at ut alteriꝰ spolia concupistat.
sariguinẽ fundat: Quinito ut
scptum ẽ. humaniigenus dilige.
intentũ ẽ. ad nequiciam a uinente
sua.In rñ eĩ omes uicõꝵ amore
flagrantes cefid̾ant implere q̃ cu¬
piunt. ut ⁊̃ peringili cura oportu¬

Expanded text:
iam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis, e contrario euidenter ostendunt peccatorum personae haec non posse omnimodis conuenire, sed ad solos quae dicta sunt adtinere perfectos et eorum tantupersonae poterit conuenire quod dicitur: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago? sSi autem quod nolo hoc facio, jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum? Quis enim delinquentium nolens se adulteriis fornicationibusque contaminet? Quis invitus proximo tendat insidias? Quis inevitabili necessitate cogatur, ut falso testimonio hominem opprimat, furtove decipiat, aut alterius spolia concupiscat, vel sanguinem fundat? Quinimmo, ut scriptum est, humanum genus diligenter intentum est ad nequitiam a juventute sua . In tantum enim omnes vitiorum amore flagrantes desiderant implere quae cupiunt, ut etiam pervigili cura opportu
Abbreviated transcription (Latin):
uio cause ẽ. ut sex ebdomadibꝰ
quadragesima celebratur. licet in
quibdam prouinciis religionis
forsit an ꝓpensior cura adiecisse eb¬
domadẽ ⁊ septimã uideatur. cu
neuter nũs die oñito sabbato q i
subtracto quadragnnita diex ĩpleat
sũmniã. Sex eĩ ⁊ triginta dies in
ip̃ĩs ebdomadib tm̃ m̃o conclu¬
duntur.

Expanded text:
uid causae est, ut sex ebdomadibus Quadragensima celebretur, licet in quibusdam prouinciis religionis forsitan domadam etiam septimam videatur, cum neuter numerus, die dominico sabbatoque subtracto, quadraginta dierum impleat summam? Sex enim et triginta dies in ipsis hebdomadibus tantummodo concluduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nec fortuitu indita illis delemus acci¬
pere: s significacõe istaꝵ feraꝵ q̃ apud
nos uł minꝰ noxie uel mag̃ perm̃ciose
sunt. illoꝵ ferocitates rabies ꝙ distin¬
guia ex siłtudĩe nequicie uirulende
seu principatus. ꝙ̃ istis int̾ cet̾as fers
sũ ẜpentes. q̃dã excellencia malicie su¬
appelłon̾e. anꝰ basilisci ob illud mortife¬
rum uirus ꝙ priusꝙͣ uideatur ĩteri¬
mit. aliꝰ ob teporem malicie onocen¬
tauri aut ericii nom̃ strucconis uei
sortitus sit.

Expanded text:
accipere, sed significatione istarum ferarum quae apud nos vel minus noxiae vel magis perniciosae sunt, illorum ferocitates rabiesque distingui, et ex similitudine nequitiae virulentae seu principatus quem istis inter caeteras feras sive serpentes quaedam excellentia malitiae suaappellationem; alius basilisci, ob illud mortiferum virus quod priusquam sentiatur interimit; alius vero, ob teporem malitiae suae, onocentauri, aut ericii nomen struthionisve sortitus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
flexione mõstrarẽt. nĩc u̾o ab aliis se
crederent adorari: ⁊ om̃s motus qui¬
b u̾a officia aut sr̃be aut hu̾łr per¬
aguntur explerẽt. Alios repperimus
n̾ solum studere mendaciis. s ĩ blasphe¬
mias hoĩb inspirare. Cuius rei nos
testes sumus: qui audiuimꝰ demo
eunoniiũ se impietatẽ sacrilegi dogia¬
phaꝵ eius. De quib apłs arguẽs illoc
qui ab ipsis decipiuntur: ita infert.
Attendite spiritib secluctorib ⁊ doct᷑¬
nis demonioꝵ. ⁊ ĩ ypocͥsi laꝙ̃ciũ mẽda¬
id ẽ mutoꝵ at surdoꝵ: eunͣgłia testã¬
tur. Incentores ⁊̃ libidĩs at uixurie qͦs¬

Expanded text:
flexione monstrarent, nunc vero ab aliis se flexione monstrarent, nunc vero ab aliis se crederent adorari, et omnes motus quibus vera officia aut superbe aut humiliter peraguntur, explerent. Alios reperimus non solum studere mendaciis, sed etiam blasphemias hominibus inspirare. Cujus rei etiam nos testes sumus, qui audivimus aperEunomium se impietatem sacrilegi dogrophetarum eius. de quibus apostolus, arguens illos qui ab ipsis decipiuntur, ita infert: adteudentes spiritibus seductoribus et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendaid est mutorum atque surdorum, euangelia testantur. incentores etiam libidinis atque luxuriae q
Abbreviated transcription (Latin):
lat. ita seductores ⁊ ioculares ẽẽ mani¬
festum ẽ: ut c̾ta q̃q loca seu uias ob¬
sidentes: neqͣꝙͣ torm̃tis eoꝵ quos p̾te¬
gare poꝰ scudeant qi nocere:. quosdã
solĩmõ ĩ nocuis ĩcubacõib hominu
ꝑnoctare: alios ita ẽe furori ac trucu¬
lencie declicos: ut ñ sĩt conteniti illo
ꝵ tm̃mõ corpora quos suppleu̾it atro¬
ci dilaceracoe uexare: s ⁊̃ irruere sr̃
eminꝰ tñseuntes. at affic̾e illos seuis¬
sima cede festmet: qͣles illi in eunͣgłio
tnͣsire iam nullus aurdebat. Ques eoꝵ¬
lios ita eoꝵ corda qͦs ceperãt ĩani quo¬
dam turriore uidimꝰ infecisse qͦs ⁊̃
baceos uulgus appellatꝰ ut semet ip¬
sos ultra proceritat᷑e sui corporis eri¬
gentes. nt̃ quid̃ se inquosdam fastꝰ
dam se tnͣsquillitatis ⁊ affabilitatis
statũ cõmues blando q sb̾mitt̾ent:
sese q uelut illustres ⁊ circũspectabi¬
les ꝯm̃ib estimãtes ⁊ nc̃ quid̃ adora¬
re se potestates sbliiores corporis ĩ¬

Expanded text:
lat, ita seductores et ioculares esse manifestum est, ut certa quaeque loca seu uias iugiter obsidentes nequaquam tormentis eorum quos praetegare eos potius studeant quam nocere: quosdam solummodo innocuis incubationibus hominum pernoctare, alios ita elentiae deditos, ut non sint contenti illorum tantummodo corpora quos suppleverint atroci dilaceratione vexare, sed etiam irruere super eminus transeuntes, atque afficere illos saevissima caede festinent, quales illi in Evangelio transire jam nullus audebat, quos eolios ita eorum corda quos ceperant et inani quodam tumore videmus infecisse, quos etiam Bacuceos vulgus appellat, ut semetipsos ultra proceritatem corporis erigentes, nunc quidem se in quosdam fastusemdam se tranquillitatis et affabilitatis statum communes blandosque submitterent, seseque velut illustres et circumspectabiles omnibus aestimantes, nunc quidem adorare se potestates sublimiores corporis in
Abbreviated transcription (Latin):
m̾iclianos: siłr scͥpturaꝵ auctoritas
docet. De quoꝵ du̾sitate ꝑlongũ est.
si uolumꝰ oĩa scͥpturaꝵ uõliũa ꝑscru¬
tantes singillatim percurt̾e: qui ꝑ ꝓ
phetã ouecentauri. qui pilosi. qͥ sireue.
qui lamie. qͥ ulule. qui structioẽs. qui
ericii designantur: qui aspis. qui basilis¬
cus. ĩpsalmo. qui leo. qui draco. qui¬
ue scorpiꝰ ĩ eungłio nũcupetur. qui pr̃i¬

Expanded text:
militer scripturarum auctoritas docet. de quorum diuersitate perlongum est si uolumus omnia scripturarum uolumina perscrutantes singillatim percurrere, qui per prophetam onocentauri, qui pilosi, quae sirenae, quae lamiae, quae ululae, qui strathiones, qui hericii designentur, qui aspis, qui basiliscus in psalmo, qui leo, qui draco, quiue scorpios in euangelio nuncupetur, qui prin
Abbreviated transcription (Latin):
ũcõ ꝑfectanec fuisse ꝙ ordĩacõi eius
principali. uelut ĩprouide ⁊ imꝑfec¬
te ncce eẽt adiungi. si in illo statu
ac dispõne qͣ ab ipso creatast̃ uniu̾sa

Expanded text:
fecta nec fuisse quod ordinationi eius principali uelut inprouidae et inperfectae necesse esset adiungi, si in illo statu ac dispositione qua ab ipso creata sunt uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
corporis peste ead tabefaciat: ita ⁊
aminã uinus cuiꝰq nr̃m flante qͦ¬
dãmo pestuenti halitu uicõꝵ. illa mi¬
xime passione ncc̃e ẽ adtemptari.
ĩqua tenerior atq infirimor eius
porcõ ualidis ĩimici nõtam fortit᷑
resistit ĩpulsibͥ ⁊ ex ilł pericłm cꝓp¬
tiuitatis incurr̾e. in quib facilior̃
ꝓdicõi aditum reserat ĩcanta cus
posse decipi. certa rõe coneg̃: dami
consuiu̾. ut ex illa ꝑte qua infirma¬
ri nouerat filios ifrł perracõsi ei la¬
quer tenderentur: non dubitans
eos oblata copia feminaꝵ ĩfornica¬
cõis ruinã protinꝰ collapfuros:
qr ꝯcupiscibiles aĩe eoꝵ partes sci¬
ebat ẽẽ corruptas. Ita ergo unũ¬
ꝙ̃q nr̃m nequicie sp̃ales uersuta
malignitate pertẽptant: uł p̾cipu¬
e affectib aĩe ĩsidiosos laq̃os p̾st ͥ
entes. quib eã senserint egrotare.
ut u̾bi gr̃a. cum iuderint racõna¬
biles aĩe nr̃e ꝑtes ẽẽ uiciatas: illo
nos ordĩe decipere moliantur: quo

Expanded text:
corporis eadem peste tabefaciat, ita et animam uniuscuiusque nostrum flante quodammodo pestilentia halitu uitiorum illa maxime passione necesse est adtemptari, in qua tenerior atque infirmior eius portio ualidis inimici non tam fortiter resistit inpulsibus, et ex illis periculum captiuitatis incurrere, in quibus faciliorem proditioni aditum reserat incauta custposse decipi certa ratione collegit, dans consilium ut ez illa parte, qua infirmari nouerat filios Israhel, perniciosi eis laquei tenderentur, non dubitans eos oblata copia feminarum fornicationis ruina protinus conlapsuros, quia concupiscibiles animae eorum partes sciebat esse corruptas. ita ergo unumquemque nostrum nequitiae spiritales uersuta malignitate pertemptant, illis praecipue adfectibus animae insidiosos laqueos praestru- . entes, quibus eam senserint aegrotare, ut uerbi gratia cum uiderint rationabiles animae nostrae partes esse uitiatas, illo nos ordine decipere moliantur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cit. iuuat oro amma mea. Quib ul
motus: si adhric ĩquit uiuit frater
meus ẽ. Et hoc exemplo ⁊ nos rato¬
nabił illius partis errore deceptos
inde incurre offensam dĩ faciant.
ii consecuturos mercedẽ ac recep¬
turos nos pietatis pͥmia credebamꝰ¬

Expanded text:
cit: uiuat oro anima mea, quibus iliae laude permotus si adhuc, inquit, uiuit, frater meus est, et hoc exemplo etiam nos rationabilis illius partis errore deceptos inde incurrere offensam dei faciant, unde consecuturos mercedem ac recepturos nos pietatis praemia credebam
Abbreviated transcription (Latin):
deant. cõmiuat᷑. Nam licet c̾tũ sit
dm̃ actorem iuidie rẽ nõ posse.
cqum tũ ⁊ dĩno dignum iudicõ ẽ. ut
dum bona data humilib conferũt᷑
mentur. qi ab ip̃o nͥnssa percutiat
non gente ¶Ix beatus pianon. desi¬
diũ nr̃m. quo de primis cenobii rudi-
mentis ad ẜm anachoreseos grad̃
tend̾e ceperanꝰ disputacoẽ. ardentiꝰ
intlamanit. Nã pͥmordia solitarie

Expanded text:
deant, conminatur. nam licet certum sit deum auctorem inuidiae esse non posse, aequum tamen et diuino dignum iudicio est, ut dum bona data humilibus conferuntumerentur quasi ab ipso missa percutiat non gente. Hac beatus Piamun desiderium nostrum, quo de primis coenobii scolis ad secundum anachoreseos gradum tendere coeparamusdisputatione ardentius inflammauit na
Abbreviated transcription (Latin):
est. iugit inmploremus auxilium.
Cetera ⁊ em̃ uentna serpentum.
id ẽ carnalia peccata. uł uitia. qui¬
b ut cito inuoluitur. facile etpta¬
tur hũana fragilitas. habent aliqͣ
uulneꝵ suoꝵ in carne uestigia.
quib ꝙͣ uis terremĩ corpus per¬
te uł tyrace remediũ. aut ulla
salutarium u̾boꝵ medicina aliq
ꝑitissimꝰ carminũ dinoꝵ incanta¬
tor ad mouerit. ad ꝑpetuam aĩe mor¬
tem ꝑricies uirusenta non ꝑue¬
uit. Iniudie autem qͣi a regulo i¬
pente effusum uirus. uitam ip̃a
adusus hoĩem. s plane aou̾sus de¬
um. blasphemꝰ extollitur. qui m¬
chil in fratre aliud nsi bonũ m̾itĩ
carpens. nõ hoĩs culpam. s dĩ tm̃ in
dicia rep̾hendit. Hec gͦ ẽ. sursinti
se erigens ad sr̃na. ĩ tõtumeliã ip¬
sius qm bona hoĩ ꝯfert. tendit a¬
toris. Nec quẽsꝵ moneat ꝙ dent
mifsurũ se serpentes regulos. qͥ
eo quoꝵ crimminib offen᷑or. mor

Expanded text:
est iugiter inploremus auxilium. est iugiter inploremus auxilium. cetera enim uenena serpentum, id est carnalia peceata uel uitia, a quibus ut cito inuoluitur, ita facile ex purgatur humana fragilitas, habent aliqua uulnerum suorum in carne uestigia, quibus quamuis terrenum corpus pertheriacae remedium aut illam salutarium uerborum medellam aliquis peritissimus carminum diuinorum incantator admouerit, ad perpetuam animae mortem pernicies uirulenta non peruenit: inuidiae autem quasi a regulo serpente effusum uirus uitam ipsam aduersus hominem, sed plane aduersus deum blasphemus extollitur, qui nihil in fratre aliud nisi felicitatem carpens non hominis culpam, sed dei tantum iudicia reprehendit. haec ergo est se erigens ad superna, in contumeliam ipsius qui bona homini confert, tendit auctoris. Nec quemquam moveat quod Deus missurum se serpentes regulos, qui eos quorum criminibus offenditur mor
Abbreviated transcription (Latin):
g̾mani obseꝙ̾tis atq subiecti suł¬
t̾inuit blandimenta. mortem eisꝰ
cupiens uix poss uendicõis fr̾ne
tͥmine satiari. Cuncdis gͦ uiciis per¬
incõsiorem atq ad purgand̾ diffi¬
tiliorẽ ẽẽ constat ĩiuidiam. q̃ ip̃is re¬
mecdiis qͥb reliqua extingunt᷑. ac¬
cend̃. Nam u̾bi gr̃a qui dampnũ
s̾ illa tũ dolet. largitatis compensa
te huiliore ac heigiuorẽ sent̾it of¬
fendit᷑. quẽ non ad iracundiã cu¬
piditas que p̃mio delinitur. non ĩ¬
iurie lesio. aut amor ulcõnis acce̾¬
dit. q̃ offõꝵ urncitur blandim̃tis
s succeisus tm̃ aliene ꝓsperitatis
irritat: Quis aũt ẽ qui se ut sat̾fati¬
at inuideciti. a bonis corruere. aut
ꝓsperis alienari. aut cafamitate a¬
iiqua optet inuolui. Quapp̾ neto¬
tum quicqd in nob̾ niuidũ ẽ. ⁊ qͣr
uitali negetatõe scĩ sp̃t animatur
nno tanti hꝰ mali morsu basilicus
ĩt̾imat. dĩnũ cui impossibile nicħ

Expanded text:
germani obsequentis atque subiecti susgermani obsequentis atque subiecti sustinuit blandimenta, mortem eius cupiens uix posset uenditionis fraternae crimine satiari. cunctis ergo uitiis perniciosiorem atque ad purgandum difficiliorem esse constat inuidiam, quae ipsis remediis quibus reliqua extinguntur accenditur. nam uerbi gratia qui damnum sibi inlatum dolet, largitatis conpensate humiliorem ac benigniorem sentit offenditur, quem non ad iracundiam cupiditas quae praemio delinitur, non injuriae laesio aut amor ultionis accendit, quae officiorum vincitur blandimentis, sed successus tantum alienae prosperitatis irritat? Quis autem est qui se, ut satisfaciat invidenti, a bonis corruere, aut speris alienari aut a calamitate aliqua optet inuolui? quapropter ne totum, quidquid in nobis uiuidum est et quasi uitali uegetatione sancti spiritus animatum, uno tanti huius mali morsu basiliscus interimat, diuinum cui inpossibile nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nolunt ꝓdere lateat in medust
De quib alibi ille sapientissimus
competẽt expressit. Si momordit
serpens insibilũ. ñ est habundãtia
incantatori. Isti enĩ st̃ taciti morsꝰ
quib solis sapientiũ medicina nõ
sb̃uenit. Nã us a dõ incurabił est
ista ꝑrties. ut blãduñtis exaspere¬
tur. infletur obsequus. munerib
irritetur. qr ut idem salomon aiti
nicħ sustinet zelus. Qͣto em̃ am¬
plius alius aut humilitatis subiec¬
tione. aut pacie uirtute. aut mu¬
nificentie laude profecerit. tanto
ille maiorib inuidie stumilis ĩcita¬
tur: qui non insi rumã aut mor¬
tem eiꝰ cui inuibet concupiscit.
iq illoꝵ undetĩ prĩarchaꝵ zelus.
ĩ tm nulla ĩ noxii fr̃is subiectõe po
tuit deliniri. ut de hiis scriptura
commnemoret. Inuidebant autemei
fr̃es sui. eo ꝙ dilig̾et eum p̾r suus.
⁊ non poterant ei loqui quicqmͣ pa¬
tificum. donec zelus eoꝵ qui nilla

Expanded text:
quod nolunt prodere lateat in medullis. quod nolunt prodere lateat in medullis. de quibus sapientissimus ille conpetenter expressit: si momorderit serpens non in sibilo, non est abundantia incantatori. isti enim sunt taciti morsus quibus solis sapientium medicina non subuenit. nam usque adeo incurabilis est ista pernicies, ut blandimentis exasperetur, infletur obsequiis, muneribus inritetur, quia, ut idem Salomon ait, nihil sustinet zelus. quanto enim amplius alius aut humilitatis subiectione aut patientiae uirtute aut munificentiae lande profeoerit, tanto ille maioribus inuidiae stimulis incitatur, quia non nisi ruinam aut mortem eius eni inuidet concupiscit. denique illorum undecim patriarcharum zelus in tantum nulla innoxii fratris subiectut de his scriptura commemoret: inuidebant autem ei fratres sai, eo quod diligeret eum pater suus, et non poterant ei loqui quicquam pacificum, donec zelus eorum, qui nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Ciend̃ sane e. inuidie morbũ
¶ isficilius ad medelam. qm cetera
uicia peruenire. Nam euri quẽ
semel ueneni sui peste corruperit
pene dixerim carere remedio Ip̃a
namq ẽ lues. de qua figuralr dr̃
serpentes regulos qͥb nõ ẽ incan¬
tatõ. ⁊ mordebũt uos. Recte gͦ a
propheta mortiferis basilisci uene¬
nis morsus inurdie cõmparatir
qua primꝰ ille oim uenienoꝵ auc¬
tor ⁊ princeps. ⁊ periit. ⁊ peremit.
Nam añ sinis ꝙ eius cui ĩuiderati
iatcremptor. priꝙͣ ĩ hoĩem uirus
mortis effundecet. ip̃e. se ꝑdiditi
Inuidia eĩ diaboli. mors intrauit
primꝰ eiusd̾ mali peste corruptus ẽ.
nec medelam penitentie. nec fom̃tũ
ullius curacõnis admisit᷑ ita ⁊ hii
qui hisd̃ percuaendos se morsib t̾¬
diderint. omnẽ opẽ scĩ incantatoris
erubescentes ipam ꝓdert u̾itatem.
extrinsecus sͥ quasdam sr̃fluas ⁊
ĩ eptas cãs offensionis inquirñt.
Que tã qr omnimodis fłe st̃. uana
curatõ ẽ cum illd mortiteꝵ uirus

Expanded text:
ciendum sane est invidiae morbum difficilius ad medelam quam caetera vitia pervenire. Nam eum quem semel veneni sui peste corruperit, pene dixerim carere remedio. Ipsa namque est lues de qua figuraliter dserpentes regulos, quibus non est incantatio: et mordebunt uos. recte igitur a propheta mortiferis basilisci uenenis morsus inuidiae conparantur, qua primus ille omnium uenenorum auctor et princeps et periit et peremit. nam ante suus quam eius cui inuiderat interemptor priusquam in hominem mortis uirus effunderet, ipse se perdidit: inuidia enim diaboli mors introiuit primus ejusdem mali peste corruptus est, nec medelam poenitentiae, nec fomentum ullius curationis admisit, ita et hi qui iisdem se percutiendos morsibus tradiderunt, omnem opem sancti incantatoris erubescentes ipsam prodere veritatem, extrinsecus sibi quasdam superfluas et ineptas causas offensionis inquirunt: quarum, quia omnimodis falsae sunt, uana curatio est, cum illud mortiferum uirus
Abbreviated transcription (Latin):
uisitantiũ turba irtuens multitudo.
parande humanitatis nrcitate sensꝰ
urõs ingentium curaꝵ distencoib
adgrauabat. solitudĩs plane tranqͥlla
secreta. ⁊ illã conu̾sacionẽ angli̾ce
bĩtudĩ comꝑandã. insatiabli deside¬
rio ac toto amini ardore sectatus
sura. S cum maior ut dixi numerꝰ
frin lũtaconem illius solituoinis
cepiss expetere. coangustata uastio¬
ris heremi libertate. non modo ign̾e
illũ dĩne contẽplacoĩs frigestere fe¬
tiss. si ⁊̾ multimõĩs mentẽ carnali¬
uni reꝵ uincuł impediret: elegi hꝰ¬
discipline utrumq implere ꝓpositũ.
ꝙͣ in illa utã sublimi ꝓtessione car¬
ualiũ necessitatũ ꝓuisione corpere
ut si m illa libtas ac spãles denegã¬
tur excessus. abiecta tũ crastine oi¬
ei penitus sollicitudĩe/ eungłici me
s̾tepti consimatõ consoletur. ⁊ io ꝙ
michi de illa theorita sublimitate
subtrahit᷑. ac obedientie subiectiõe

Expanded text:
uisitantium fratrum inruens multitudo uisitantium fratrum inruens multitudo parandae humanitatis necessitate sensus nostros ingentium curarum distentionibus adgrauabat, solitudinis plane tranquilla secreta et illam conuersationem angelicae beatitudini conparandam insatiabili desiderio ac toto animi ardore sectatus sum. sed cum maior ut dixi numerus fratrum habitationem illius solitudinis coepisset expetere et coangustata uastioris heremi libertate non modo ignem illum diuinae contemplationis frigere fecisset, sed etiam multimodis mentem carnalium rerum uincuplinae utcumque implere propositum, quam in illa tam sublimi professione carnalium necessitatum provisione torpere; ut si mihi illa libertas ac spiritales denegantur excessus, abjecta tamen crastinae diei penitus sollicitudine, Evangelici me praecepti consummatio consoletur; et id quod mihi de illa theorica sublimitate subtrahitur, hac obedientiae subjectione
Abbreviated transcription (Latin):
error excludit᷑. ut expletũ ebdonia¬
de cursum ac sollempnitatẽ diei ip¬
re siuis uolutam. finitus pariũ indicet
numerus. festiuitas q diei sacre. ⁊
cõgregatõis sollempnitas solitariũ
latere non possit. Ꝙ si t̾ hũc ordĩem
ille ꝙ p̾diximiꝰ mentis excessus forte
turbauerit. nchominꝰ cotidiani oꝑis
modꝰ dieꝵ oĩ inmiũ signans. arcet
crrorem. Et ut ceteras he mi u̾tutes
silencõ p̾termittã. nõ eĩ ẽ nob̾ de eaꝵ
num̾ositate ac matitudĩe. s de soli¬
tudĩs atq cenobii fine tractanõ. cãt
poꝰ obquas illam deserer̾e malu̾im
quas ⁊̃ uos agnosc̾e uoluistis. brenit̾
explicabo. omnesq illos quos cõme¬
moraui solitudũs fructus quib edi¬
nerso sublimiorib m̾itis duxim post¬
largiendo nob̾ diffusiori solitudĩs
uastitate blaudita ẽ. ꝙͣ diu maiorib
remoti secretis freꝙ̃tissime ad celesdeᷤ
illos rapiebamur excessus. nec tanta

Expanded text:
error excluditur, ut expletum ebdomaerror excluditur, ut expletum ebdomadae cursum ae sollemnitatem diei ipsius reuolutam finitus panum indicet numerus, festiuitasque diei sacrae et congregationis sollemnitas solitarium latere non possit. quodsi etiam hunc ordinem ille quem praediximus mentis excessus forte turbauerit, nihilominus cotidiani operis modus dierum numerum signans arcet errorem. et ut eeteras heremi uirtutes silentio praetermittam non enim est nobis de earum numerositate ac multitudine, sed de solitudinis atque coenobii fine tractandum, causas potius ob quas illam deserere maluerim, quas etiam uos agnoscere uoluistis, breuiter explicabo, omnesque illos quos conmemoraui solitudinis fructus quibus e diuerso sublimioribus meritis duxerim postlargior nobis diffusiore solitudinis uastitate blandita est, quamdiu maioribus remoti secretis frequentissime ad caelestes illos rapiebamur excessus, nec tanta