comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recordatione cruciandũ. Nam si hoc
tantũ sufficeret. quare diceret᷑. ite in
ignem ȩt̾num. qͥ paratꝰ ẽ diabolo & an¬
g̾elis eiꝰ. Et illud. Uermis eoꝵ non
morietur. & ignis eoꝵ ñ extinguet᷑
Non enĩ hic loca tormentoꝵ negat pec¬
catorib dari: s ꝑ qualitates oꝑum suoꝵ
cos dicit. ẽẽ. torquendos. Sentiamꝰ gͦ
locum peccatoꝵ suppliciis. eẽ. paratũ:
intelligamꝰ extrinsecꝰ penale malum
qd̃ sceleratis legimꝰ imminere. Nam
ut reuera cognoscamꝰ beatitudinẽ ã
dampnationib quib dã terminis. ẽẽ.
diuisam. recordem᷑ diuitẽ ocłos suble¬
uasse. pauꝑẽq latarũ in sinu abrahe
fusse conspectũ. se aut̃ flaminis ultri¬
cib deputatũ. Unde ordo iste ueritatiᷤ
nullatenꝰ diceret᷑. si peccatores maloꝵ
recordatio sola torqueret. Hec st̃ occul¬
ta filii. quȩ titulꝰ p̃dixit

Expanded text:
recordatione cruciandum. Nam si hoc recordatione cruciandum. Nam si hoc tantum sufficeret, quare diceretur: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Et illud: Vermis eorum non moriNon enim hic loca tormentorum negat peccatoribus dari, sed per qualitates operum suorum eos dicit esse torquendos. Sentiamus igitur locum peccatorum suppliciis esse praeparatum; intelligamus intrinsecus poenale malum, quod sceleratis legimus imminere. Nam ut revera cognoscamus beatitudinem a damnationibus, quibusdam terminis esse divisam, recordemur divitem oculos sublevasse, pauperemque Lazarum in sinu Abrahae fuisse conspectum, se autem flammis ultricibus deputatum. Unde ordo iste veritatis nullatenus diceretur, si peccatores malorum recordatio sola torqueret: haec sunt occulta filii quae titulus praedixit
Abbreviated transcription (Latin):
ibi natum ẽ. unde fidĩ nr̃e uenisse con¬
stat exordiũ. qd manauit laciꝰ in toto
requiem tribuit & salutem. Merito
gͥ ꝓpħa in ipso se exultare dicit. ubi
ꝗauidii nullꝰ est finis. Infixe st̃ gen¬

Expanded text:
ibi natum est unde fidei nostrae venisse conibi natum est unde fidei nostrae venisse constat exordium, quod manavit latius in toto requiem tribuit et salutem. Merito ergo propheta in ipso se exsultare dicit, ubi gaudii nullus est finis. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
brosa ꝓtinus dispereunt. cum se tanti
luminis serena concedunt. Humilita¬
tem gͥ suam de inimicoꝵ suꝑbia suppli¬
cat estimari. quia tantũ carnalit̾ humi¬
liantur martyres xp̃i. quantũ ꝑsecuto¬
res eoꝵ temꝑalit̃ uident᷑ extolli. Porta
uͦ mortis. ẽ diabolꝰ uel om̃is illecebra
scłaris. qm̃ ꝑhec ad et̃nũ exitiũ infelicit̃
introitur. Exaltas me dicit. id ẽ longe
facis a talib. Nam cũ porta mortis sĩt
conuersatio scelerata multoꝵ. iure se
ab ea dicit exaltatũ. quia pͣceptis uitalib
ista repeticio. ubi unũ quidẽ nom̃. s
res om̃ino diuerse sunt. In illis mortis
est aditꝰ. in istis uitalis repperit᷑ introitꝰ:
Liberatꝰ gͦ ex illis portis mortalib. in is¬
lis portis eccłiȩ quȩ beatitudinem tri¬
buunt sempit̃̾nam. ꝓnuntiaturum se
laudes dñi pollicetur. ꝑ quas nomen eiꝰ
exiniũ toto orbe celebrat᷑. Syon enim
reliquas mundi generauit eccłias. quia

Expanded text:
brosa protinus dispereunt, cum se tanti brosa protinus dispereunt, cum se tanti luminis serena concedunt. Humilitatem igitur suam de inimicorum superbia supplicat aestimari, quia tantum carnaliter humiliantur martyres Christi, quantum persecutores eorum temporaliter videntur extolli. Porta vero mortis est diabolus, vel omnis illecebraiam per haec ad aeternum exitium infeliciter introitur. Exaltas me dicit, id est, longe facis a talibus. Nam cum porta mortis sit conversatio scelerata multorum, jure se ab ea dicit exaltatum: quia praeceptis vitalibista repetitio, ubi unum quidem nomen, sed res omnino diversae sunt; in illis mortis est aditus: in istis vitalis reperitur introitus. Liberatus ergo ex illis portis mortalibus, in istis portis Ecclesiae, quae beatitudinem tribuunt sempiternam, pronuntiaturum se laudes Domini pollicetur; per quas nomen ejus eximium toto orbe celebratur. Sion enim reliquas mundi generavit Ecclesias, quia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicate. & multos eoꝵ constat occisos.
ne qͥs putaret inultũ. eẽ. qd̾ gestum ẽ:
sequitur. sanguinẽ martyrum ab impũs
ꝑsecutorib esse requirendum. ut in et̃¬
num recipiant qd̃ temporalit̾ effecert̃
Nemoratꝰ est. mirabilit̾ ad utrumq positũ
est. ut & ꝑsecutores uindicta terreret.
& martyres ꝓmissio benigna reficeret.
Hon est oblitꝰ. ad conquerentiũ infirmita¬
tem d̾r roborandã. qͥ ꝓpt̾ longinquitatẽ
futuri udicii. retributiones dm̃ estima¬
nt aliquatenꝰ obluusci. Orationẽ pau¬
ꝑum. peticionẽ dicit iustoꝵ. quã ex sua
ꝑsona subt̾ adiungit. ut de unoqͦ fide¬
li hoc intelligas qd̾ sibi ꝓpħa postulat
cunctoꝵ pauꝑum. ad singularẽ nu¬
merũ competent̾ adductã. quia semꝑ
in unitatẽ scõꝵ hec turba ꝑducit᷑
Sic enim sibi postulat subueniri.
ut a clementissimo rege uideat᷑. Quia
reuera conspectꝰ eiꝰ. auxiliũ ẽ. & tene¬

Expanded text:
praedicate, et multos eorum constat occisos: praedicate, et multos eorum constat occisos: ne quis putaret inultum esse quod gestum est, sequitur sanguinem martyrum ab impiis persecutoribus esse requirendum, ut in aeternum recipiant quod temporaliter effecerunt. Memoratus est, mirabiliter ad utrumque positum est: ut et persecutores vindicta terreret, et martyres promissio benigna reficeret. Non est oblitus, ad conquerentium infirmitatem dicitur roborandam, qui propter longinquitatem futuri judicii retributiones Deum aestimant aliquatenus oblivisci. 39 Orationem pauperum, petitionem dicit justorum, quam ex sua persona subter adjungit, ut de unoquoque fideli hoc intelligas, quod sibi propheta postulat cunctorum pauperum ad singularem numerum competenter adducta, quia semper in unitatem sanctorum haec turba perducitur. Sic enim sibi postulat subveniri, ut a clementissimo Rege videatur: quia revera conspectus ejus auxilium est, et tene
Abbreviated transcription (Latin):
syon. ut designaret dĩm saluatorem. qͥ
in illis partib corꝑalit̾ apparens. religi¬
one sui nominis tociꝰ mundi ambitum
comp̾hendit. Hoc enĩ de scã incarnatioẽ
dr̃. Nam ille ubi ñ habitat. qui ubiq
totꝰ est. Uerũ ut nominis huiꝰ myste¬
riũ ecrã sprritilit ꝑserutem̃. syonspe¬
culatio dr̃. quia reuera ds in contempla¬
tione piissima repperit᷑. Et iuste ibi
nobis habitare dr̃. ubi eum illuminati
cȩlesti gr̃a contuem᷑. Exponit etiã qd̃
suꝑiꝰ dixit psallite. Quia hoc est reue¬
ra illi psallere. uniuersis gentib eius
mirabilia nuntiare. Unde intelligere
possumꝰ in om̃i actu psalmodiamꝰ com¬
petent̾ dici. quicquid potest dñi laudi¬
b applicari. Intuendũ est etiam. qr hoc
ꝑ diffinitionẽ decent̾ explicitum est.
Dicit enĩ cui dño psalleretur. id ẽ qͥ habi¬
eoꝵ memoratꝰ est. ñ est oblitꝰ orationẽ
pauꝑum. Quia suꝑiꝰ dixerat gentib

Expanded text:
Sion: ut designaret Dominum Salvatorem, qui Sion: ut designaret Dominum Salvatorem, qui in illis partibus corporaliter apparens, religione sui nominis totius mundi ambitum comprehendit. Hoc enim de sancta incarnatione dicitur; nam ille ubi non habitat, qui ubique totus est? Verum ut nominis hujus mysterium etiam spiritualiter perscrutemur, Sion speculatio dicitur, quia revera Deus in contemplatione piissima reperitur. Et juste ibi nobis habitare dicitur, ubi eum illuminati coelesti gratia contuemur. Exponit etiam quod superius dixit, psallite, quia hoc est revera illi psallere, universis gentibus ejus mirabilia nuntiare. Unde intelligere possumus in omni actu psalmodiam competenter dici, quidquid potest Domini laudibus applicari. Intuendum est etiam quia hoc per definitionem decenter explicatum est; dicit enim cui Domino psalleretur, id est, qui habimemoratus est: non est oblitus orationem pauperum. Quia superius dixerat: Gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sperent in te om̃s qui nouerunt nom̃
tuum. qm̃ ñ delinquis querentes te dt̃ẽ
Sperent in te: non scl̃i blandimenta respi¬
ciant. s in tua ꝓmissione confidant. Qui
nouerunt nom̃ tuũ. id ẽ qͥ maiestatẽ tuã
scissuna deuotione uenerant᷑: Audierunt
enĩ nom̃ dñi & illi qui minime credunt.
s: tantũ illi nouerunt. qͥ mandatis eius
supplicit̃ obsequunt᷑. Sequit᷑ causa. cur
in dũo debeat sꝑari. Quia non patitur
eos deserere. quos ad se ꝑspexerit confu¬
gisse. Certum ẽ enim p̾sentem semꝑ ha¬
bere dñm. qͥ tali preditꝰ docet᷑ arbitrio.
ꝓsallite dño qͥ habitat in syon: annuntiate
intͣ gentes mirabilia eiꝰ. Uenit ad scdam
sectionẽ. ubi beneficia p̃sentis temporis
& futuri beatꝰ ꝓpha respiciens. ad psal¬
modiam ꝓuocat popłos deuotos. ne cum
tanta eis conferunt᷑ premia. aliqͦ torpo¬
re lentescant. Primũ dixit psallite dño.
& ne in sius suꝑstitionib psallendũ pu¬
taret. eẽ. gentilitas. addidit qͥ habitat ĩ

Expanded text:
sperent in te omnes qui noverunt nomen tuum: quoniam non derelinquis quaerentes te, Domine. Sperent in te: non saeculi blandimenta respiciant, sed in tua promissione confidant. Qui noverunt nomen tuum, id est, qui majestatem tuam sanctissima devotione venerantur. Audierunt enim nomen Domini, et illi qui minime credunt; sed tantum illi noverunt, qui mandatis ejus suppliciter obsequuntur. Sequitur causa cur in Domino debeant sperare: quia non patitur eos deserere quos ad se perspexerit confugisse. Certum est enim praesentem semper habere Dominum, qui tali praeditus docetur arbitrio.Psallite Domino, qui habitat in Sion; annuntiate inter gentes mirabilia ejus. Venit ad secundam sectionem, ubi beneficia praesentis temporis et futuri beatus propheta respiciens, ad psalmodiam provocat populos devotos: ne cum tanta eis conferuntur praemia, aliquo torpore lentescant. Primum dixit, psallite Domino; et ne in suis superstitionibus psallendum putaret esse gentilitas, addidit, qui habitat in
Abbreviated transcription (Latin):
Popłi aut̃ debent accipi peccatores. qui
oꝑib diabolicis non uident᷑ exuti. Ipsi
cum iusticia uidicandi sunt. qͥ ꝓ factoꝵ
suoꝵ scelere dampnabunt᷑. qͥb dicendũ
est. Ite in ignem et̾nũ. Sic duob no¬
minib equitatis & iusticie. qualitate
sit. Et factꝰ ẽ dñs refugiũ pauꝑum.
adiutor in oportunitatib in tribulati¬
one. Copiosa spes pauꝑum. & magna
cogitatio gaudioꝵ ipsum refugumꝰ hi¬
bere. quem uidicem audiuimꝰ pauꝑũ.
s ñ onĩem putemꝰ iopem. Pauꝑ ille
dĩ est: qui terrena cupiditate uacuatꝰ.
cȩlesti desidat largitate ditescere. Et nl
imbecillitate sua pauescerent corda fi¬
delium. sequit᷑ magni auxilii firma
ꝓmissio. Aduitor in oportunitatibus.
Qiua illud est adiutorium dulcissimum
quod in necessitate prestatur . Ipsamq
iterum oportunitatem eudent̾ expressit.
dicens in tribulatione. quando auius
afflictoꝵ ad compunctionis studiũ aui

Expanded text:
Populi autem debent accipi peccatores, qui operibus diabolicis non videntur exuti. Isti cum justitia judicandi sunt, qui pro factorum suorum scelere damnabuntur, quibus dicendum est: Ite in ignem aeternum . Sic duobus nominibus aequitatis et justitiae, qualita9. Et factus est Dominus refugium pauperum, adjutor in opportunitatibus in tribulatione. Copiosa spes pauperum et magna cogitatio gaudiorum, ipsum refugium habere quem judicem. Audivimus pauperem, sed non omnem putemus inopem. Pauper ille Dei est, qui terrena cupiditate vacuatus, coelesti desiderat largitate ditescere. Et ne imbecillitate sua pavescerent corda fidelium, sequitur magni auxilii firma promissio: Adjutor in opportunitatibus: quia illud est adjutorium dulcissimum, quod in necessitate praestatur. Ipsamque iterum opportunitatem evidenter expressit, dicens: In tribulatione, quando animus afflictorum ad compu
Abbreviated transcription (Latin):
dicio sedẽ suam. Decora nimis aptaq
diuersitas. Quia dixerat impios ꝑire.
dicit nc̃ in ętͣnum dñm ꝑmanere.
Quod audire nolunt. qͥ creatori suo pra¬
uis ausib resistunt. S confugiant ad
dñm misericordem. ne paciant᷑ distric̃¬
tum uidicẽ. Parauit hoc ẽ d̾s homo.
ut qͥ hic in humilitate uidicatꝰ est. ibi
in maiestate sua iudicaturꝰ adueniat.
Hec sunt quȩ dixit titulꝰ occulta filii. quia
ineffibile donum est. ut humiliatam
hominis naturã atq dimersam. dext̾a
sue potentie ad celestia regna leuauerit.
ibi impũs ueracit̃ dicit᷑ demonstrare
iusticiam. Orbem terre. scõs uiros de¬
bemiꝰ accipere. qͥ de uniuerfili eccłia. q̾si
de corone circulo congregant᷑. Isti in
equitate iudicandi sunt. quib ꝓpt̾ sidi
& humilitatis suȩ bonũ miscdia copiosi
prestabitur. qͥ audituri st̃. Uenite bene

Expanded text:
dicio sedem suam. Decora nimis aptaque diversitas. Quia dixerat impios perire, dicit nunc in aeternum Dominum permanere; quod audire nolunt qui Creatori suo pravis ausibus restiterunt. Sed confugiant ad Dominum misericordem, ne patiantur districtum judicem. Paravit, hoc est Deus homo; ut qui hic in humilitate judicatus est, ibi in majestate sua judicaturus adveniat. Haec sunt quae titulus dixit, occulta filii: quia ineffabile donum est, ut humiliatam hominis naturam atque demersam dextera suae potentiae ad coelestia regna levaverit. ibi impiis veraciter dicitur demonstrare justitiam. Orbem terrae, sanctos viros debemus accipere, qui de universali Ecclesia quasi de coronae circulo congregantur. Isti in aequitate judicandi sunt, quibus propter fidei et humilitatis suae bonum, misericordia copiosa pr
Abbreviated transcription (Latin):
felici ubertate ꝑuenirent. O laudabi¬
lem nimis ebrietatem. o uotis om̃ib ex¬
petendam uinolentiam. unde modestia
nascitur. & plena mentis integritas op¬
tinet᷑. Non hinc titubatio. ñ confusio.
ñ mentis alienatio. non caligo tenebro¬
sa succedit. s tanto anima sanior reddit᷑.
quanto illa ebrietate completur. Hibamꝰ
gͦ hunc potum auidi. nequaquam labiis
carnalib s purissimo cordis affectu. de
qͥ non leticia temporalis sumit᷑. s et̾nȩ
uite gandia conquiruntur. Expł p̃s

Expanded text:
felici ubertate pervenerint. O laudabifelici ubertate pervenerint. O laudabilem nimis ebrietatem! o votis omnibus expetendam vinolentiam, unde modestia nascitur, et plena mentis integritas obtinetur! Non hinc titubatio, non confusio, non 121 mentis alienatio, non caligo tenebrosa succedit; sed tanto anima sanior redditur, quanto illa ebrietate completur. Bibamus ergo hunc potum avidi nequaquam labiis carnalibus, sed purissimo cordis affectu: de quo non laetitia temporalis sumitur, sed aeternae vitae gaudia conquiruntur. EXPOS
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ. Nam qͣuis alii ex crudeli¬
tate. alii ex libidine. alii ex cupiditate.
alii ex inuidia diaboli ꝓlabant᷑. om̃s
tam̃ in suꝑbie uicio cadunt. quia dñi
uissa contempnunt. Nam sicut obe¬
diens dicitur qui multis iussionib ob¬
secundat. sic multifaria dñi p̾cepta con¬
tempnens. suꝑb ueracissime numcupat᷑.
Od argum̃tum dicit᷑ agenere. Genus
enim ẽ suꝑbia. unde om̃ia uicia exorta
noscunt᷑. sicut scriptura dicit. Initium
om̃is peccati suꝑbia. De istis autẽ seqͥt᷑
Expulsi sunt. nec potuerunt stare.
Expellunt᷑ utiq. qm̃ audient. Ite in
ignem et̾num. Hec potuerunt stare.
quia ñ illis licebit dñi iussa differre.
s illic statim p̾cipitant᷑ ab angłis. ubi
parata ẽ flamina penalis. Conclusio.
epetere libet suꝑiora psalmi. quo
decore ꝓlata sint. Dicunt᷑ enim
quanta famulis suis gr̃a diuina p̾stite¬
rit. ut usq ad plenissimam sacietatem

Expanded text:
iniquitatem. Nam quamvis alii ex crudeliiniquitatem. Nam quamvis alii ex crudelitate, alii ex libidine, alii ex cupiditate, alii ex invidia diaboli prolabantur, omnes tamen in superbiae vitio cadunt, quia Domini jussa contemnunt. Nam sicut obediens dicitur, qui multis jussionibus obsecundat, sic multifaria Domini praecepta contemnens, superbus veracissime nuncupatur. Quod argumentum dicitur a genere. Genus enim est superbia, unde omnia vitia exorta noscuntur, sicut Scriptura dicit: Initium omnis peccati superbia . De istis autem sequitur: Expulsi sunt, nec potuerunt stare. Expelluntur utique, quoniam audient: Ite in ignem aeternum . Nec potuerunt stare, quia non illis licebit Domini jussa differre, sed illic statim praecipitantur ab angelis, ubi eis parata est flamma poenalis. Conclusio psalmi. Repetere libet superiora psalmi, quo decore prolata sint. Dicitur enim quanta famulis suis gratia divina praestiterit, ut usque ad plenissimam satietatem
Abbreviated transcription (Latin):
tum hominẽ diutiꝰ ñ p̾ualet continere.
Pesenim. ꝓ affectu mentis ẽ positꝰ. Nã
sicut gradientes de loco ad locum trans¬
ferimur. sic a dño separam᷑. quando nos
elata cogitatione diuidimꝰ. Hoc enm
maximum constat. eẽ. peccatum. unde
angłs cecidit. ꝑ qd̾ adam a paradyso pro¬
batur exclusꝰ. Uanꝰ uͦ peccatoris est.
male suadentis oꝑatio. que tunc nos
a fidĩ firmitate mouet. cum iniqua
disceptatione sollicitat. Ibi cecidert
suꝑiꝰ dixit. in pedẽ scilicet suꝑbie. &
praua suasione nequitiȩ. Hene autem
posuit ceciderunt. ac si diceret. in ꝑ¬
fuudam foueam corruerunt. In illo
enim pede non staturꝰ. s casurꝰ mul¬
titur. Quis cium dubitet cos posse
corruere. qui uno tantum ut supra
dixi uestigio subleuant᷑. quem uel si
nullꝰ impellat. lassitudine sua fit ꝓ¬
nissimꝰ ad riunam.o S tam̃ hunc pe¬
de non uni dat uitio. s om̃ib qͥ oꝑant᷑

Expanded text:
tum hominem diutius non praevalet continere. tum hominem diutius non praevalet continere. Pes autem pro affectu mentis est positus. Nam sicut gradientes de loco ad locum transferimur, sic a Domino separamur, quando nos elata cogitatione dividimus. Hoc enim maximum constat esse peccatum, unde angelus cecidit, per quod Adam a paradiso probatur exclusus. Manus vero peccatoris est male suadentis operatio, quae tunc nos a fidei firmitate movet, cum iniqua disceptatione sollicitat. Vers. 12. Ibisuperius dixit, in pede scilicet superbiae, et prava suasione nequitiae. Bene autem posuit ceciderunt, ac si diceret, in profundam foveam corruerunt. In illo enim pede non staturus, sed casurus innititur. Quis enim dubitet eos posse corruere, qui uno tantum, ut supra dixi, vestigio sublevantur? Quem vel si nullus impellat, lassitudine sua fit pronissimus ad ruinam. Sed tamen hunc pedem non uni dat vitio, sed omnibus qui operantur
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiam tuam scientib te. & iusticiã
tuam his qui recto sunt corde. Preten¬
de dixit. id ẽ p̾roga. presemina. longe
lateq diffunde. ut possint scientes te in
isto scło tutiꝰ ambulare. Isti aut̃ scientes
dñm. multiplicit̾ intelligendi sunt.
Sciunt enim dñm. qui scãm trinitatẽ
corde firmissimo confitentur. qui regłas
celitꝰ datas. nulla intellectꝰ sui praui¬
tate distorquent. Ad postremum ipsi
soli ueracit᷑ norunt dm̃. qui catholice
fidi non deserunt unitate compleri.
His rogat p̾tende miscđiam tuã. ut
in isto seculo sub dñi pietate degant. &
in futuro iudicio p̾mia digna recipi¬
dint. Hoc enim significat. iusticiã tuã
his qui recto sunt corde. quia ibi iustis¬
sime ad dexteram collocabunt᷑. qͥ hic
Orat ut gressꝰ mentis a iusto tramite
ñ recedat. ne in suꝑbiam crectꝰ cadat.
qui tutissima humilitate constiterat.
Nec uacat. qd̾ pedem hic singulari
numero posuit. Certum ẽ enim in
uno nos pede continue stare ñ posse.

Expanded text:
misericordiam tuam scientibus te, et justitiam tuam his qui recto sunt corde. Praetende, dixit, id est praeroga, praesemina, longe lateque diffunde; ut possint scientes te in isto saeculo tutius ambulare. Isti autem scientes Dominum, multipliciter intelligendi sunt; sciunt enim Dominum qui sanctam Trinitatem corde firmissimo confitentur: qui regulas coelitus datas nulla intellectus sui pravitate distorquent: ad postremum ipsi soli veraciter norunt Deum, qui catholicae fidei non deserunt unitatem complere. His rogat praetendi misericordiam, ut et in isto saeculo sub Domini pietate degant, et in futuro judicio praemia digna recipiant. Hoc enim significat, justitiam tuam his qui recto sunt corde: quia ibi justissime ad dexteram collocabuntur, qui hic Orat ut gressus mentis a justo tramite non recedat, ne in superbiam erectus cadat qui tutissima humilitate constiterat. Nec vacat quod pedem hic singulari numero posuit; certum est enim in uno nos pede continue stare non posse: q
Abbreviated transcription (Latin):
& subplantabunt᷑ & cadent in ea. Quod
si adhuc in malis suis decreuerint m̾mo¬
rari. uirtꝰ dñi ꝑsequat᷑. quatinꝰ cos in
scelerib suis herere ñ faciat. qui ad inte¬
ritꝰ sui uota festinant. O multarum
contrarietatũ magna felicitas. quantis.
uotis hic petit᷑. ut aduersitas ꝓsꝑrima

Expanded text:
et supplantabuntur, et cadent in ea . Quod et supplantabuntur, et cadent in ea . Quod si adhuc in malis suis decreverint immorari, virtus Domini persequatur; quatenus eos in sceleribus suis haerere non faciat, qui ad interitus sui vota festinant. O multarum contrarietatum magna felicitas! Quantis votis hic petitur, ut adversitas prosperrima
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ s nimis arida teniusq substantia
est. quȩ uento flante. in sua sede manere
ñ sinitur. s in auras liquidas eleuatur:
ita uoluntates peccatoꝵ cum ueritatis
fueruit inspiratione cõmonite. a terre¬
nis uiciis subleuant᷑. & ad uirtutes ethe¬
reas p̾stante dr̃o ꝑducunt᷑. Sic gͦ malis
optatur. ut ad uitã celestẽ felici em̃da¬
tione ꝑueniant. Angłm dicimꝰ suꝑne
uirtutis nuntiũ. ꝑ quẽ diuina iussa
complent᷑. Iste gͦ angłs conu̾sos affligit.¬
ut in illam patriam felicem humilita¬
tis munere ꝑducant᷑. S afflictio ista
beneficiũ ẽ. quando in locum magni
peccatorib om̃ia postulauit. ut uia
ꝓpria que illis uidetur lucida uel fixa.
cum in eadẽ delectabilit̾ cõmorantur.
fiat illis tenebrosa. quã horreant & lu¬
brica: ut in eadẽ duitiꝰ stare ñ possint.
sicut & iheremias ꝓpħa dicit. Et ꝓpt̾
hoc facta ẽ uia eoꝵ lapsinosa in tenebris.

Expanded text:
quidem, sed nimis arida tenuisque substantia quidem, sed nimis arida tenuisque substantia est, quae vento flante in sua sede manere non sinitur, sed in auras liquidas elevatur. Ita voluntates peccatorum, cum veritatis fuerint inspiratione commonitae, a terrenis vitiis sublevantur, et ad virtutes aethereas, praestante Domino, perducuntur. Sic ergo malis optatur ut ad vitam coelestem felici emendatione perveniant. Angelum dicimus supernae virtutis nuntium, per quem divina jussa complentur. Iste ergo angelus conversos affligit,ut in illam patriam felicem humilitatis munere perducantur. Sed afflictio ista beneficium est, quando in locum magni peccatoribus omnia postulavit, ut via propria quae illis videtur lucida vel fixa, cum in eadem delectabiliter commorantur, fiat illis tenebrosa, quam horreant, et lubrica, ut in eadem diutius stare non possint; sicut et Jeremias propheta dicit: Et propter hoc facta est via eorum lapsinosa in tenebris,
Abbreviated transcription (Latin):
ad homines. ñ maledictio funditur. s
correctio postulatur. Confundi ẽ: facta
sua erubescere. & in meliorem sententiã
commutari. Nã & illi confusi dicunt᷑.
qͥ conuincunt᷑ ad penã. S ut hoc magis
ad conuersionẽ intelligere debiusses. ad¬
didit reuereant᷑. id ẽ em̃dati colant. quẽ
ꝑsequendũ. eẽ. putauerant. Inquirentes
auimam meã in malã partem dicitur.
qͥ sic querunt ut eam ñ uenerari uelint.
s a corpore segregare festinent. Nam
queri animã xp̃i. & in bonã partem po¬
situm est: ubi ait. Periit fuga a me. &
Redi retro me sathana. ñ ut ꝑiret. sed
ut dñi uoluntatẽ felici em̃datione seqͣ¬
retur. Ergo qͦs retrorsum redire uult.
ñ illos optãt intentionẽ pessime suȩ uo¬
luntatis efficere. s pociꝰ se sequi ubi ñ
ꝓbatur errari. Qui cogitant mͥ mala.
siue de uideis siuie de hẽreticis. siue pot̾
accipi de paganis. Om̃s enim mala co¬
gitant. qui pret̾ religionẽ catholicam

Expanded text:
iles, non maledictio funditur, sed correctio postulatur. Confundi est facta sua erubescere, et in meliorem sententiam commutari. Nam et illi confusi dicuntur,  convincuntur ad poenam. Sed ut magis hoc ad conversionem intelligere debuisses, addidit: Revereantur, id est, emendati colant, quem persequendum esse putaverant. Inquirentes animam meam, in malam partem dicitur; qui sic quaerunt, ut eam non venerari velint, sed a corpore segregare festinent. Nam quaeri animam Christi et in bonam partem positum est, ubi ait: Periit fuga a me, etRedi retro me, Satanas , non ut periret, sed ut Domini voluntatem felici emendatione sequeretur. Ergo quos retrorsum redire vult, non illos optat intentionem pessimam suae voluntatis efficere: sed potius se sequi, ubi non probantur errare. Qui cogitant mihi mala, sive de Judaeis, sive de haereticis, sive potest accipi de paganis. Omnes enim mala cogitant qui praeter religionem catholicam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi cunctoꝵ criminũ matrẽ. IN
uno uerbo deludens. qd̾ latiꝰ uidebat᷑
effusum. Hanc gͥ affectare piaculum ẽ:
quam ñ solum uitare p̃cipimur. s me¬
rito eam odisse compellimur. quatiꝰ
tantũ facinꝰ ꝑpetua execratione dãpnemꝰ.
Plem̃to aut̃ qd̾ a capite psalmi huius
ꝑ quattuor uersꝰ figuram posuit synatͥs¬
mos. quȩ uno tractu atq circuitu crimi
meratis cogitationib hominũ pessumos
scdo membro ad laudẽ dñi transitũ ficr
Nam quamuis & in terra & in maria
ubiq sit nuscdia eiꝰ. hic tam̃ specialiter
in celo dicit. id ẽ in celestib creaturis. &
scĩs hominib. ubi copiosiꝰ dona mana¬
uerunt. Ueritatem etiam cõmemorat us¬
toꝵ. que in istiꝰ scłi agone uersatur. Dri¬
mꝰ enim suꝑrꝰ nubes ꝓpħarũ p̾dicationis

Expanded text:
intelligi cunctorum criminum matrem, in intelligi cunctorum criminum matrem, in uno verbo concludens quod latius videbatur effusum. Hanc igitur affectare piaculum est, quam non solum vitare praecipimur, sed merito eam odisse compellimur; quatenus tantum facinus perpetua exsecratione damnemus. Memento autem quod a capite psalmi hujus per quatuor versus figuram posuit synathroismos, quae uno tractu atque circuitu criminmeratis cogitationibus hominum pessimorum, secundo membro ad laudem Domini transitum facit. Nam quamvis et in terra et in mari et ubique sit misericordia ejus, hic tamen specialiter in coelo dicit, id est in coelestibus creaturis et sanctis hominibus, ubi copiosius dona manaverunt. Veritatem etiam commemorat justorum, quae in istius saeculi agone versantur. Diximus eni
Abbreviated transcription (Latin):
runt. & a uero intellectu suo uicio decli¬
nantes. ꝑuersis se errorib polluerunt
Hoc & ad dementissimũ popłm iudai¬
cum competent̾ aptatur. ad quẽ dñs
uenerat. & ille sinari detestabili obsti¬
natione contempsit. Nam impruden¬
tię plerũq uenia datur. uoluntario
uͦ malsficio ultio semꝑ iusta succedit.
Od̾ argum̃tũ dicit᷑ ab ingenio. qͣndo
adhuc uiro pessimo ꝑseuerat: uit eniur
Iniquitatem meditatꝰ ẽ: id ẽ errorem
longa meditatione tractauit. libros scili¬
cet faciendo ꝑuersos. ut ñ tantũ ipse
delinqueret. uerumetiã posteritas eodẽ
auctore peccaret. In cubili suo. id ẽ in
corde ꝓprio. Cubile enim acubando
malũq meditatur. Astitit uͦ dicit om̃i
uie non bonȩ. id c̃ scłi istiꝰ uitam quã
non transiuit ut reli qui confitentes.
s in cadẽ cominoratits atq desixus est
Ad cumulũ quoq intulit peccatoꝵ. ma¬
liciam autẽ ñ odiuit. Hic maliciã uult

Expanded text:
runt, et a vero intellectu suo vitio declirunt, et a vero intellectu suo vitio declinantes, perversis se erroribus polluerunt. Hoc et ad dementissimum populum Judaicum competenter aptatur, ad quem Dominus venerat, et ille sanari detestabili obstinatione contempsit. Nam imprudentiae plerumque venia datur, voluntario vero maleficio ultio semper justa succedit. Quod argumentum dicitur ab ingenio, quandoadhuc viro pessimo perseverat. Ait enim: Iniquitatem meditatus est, id est, errorem longa meditatione tractavit, libros scilicet faciendo perversos; ut non tantum ipse delinqueret, verum etiam posteritas eodem auctore peccaret. In cubili suo, id est in corde proprio. Cubile enim a cubando malumque meditatur. Astitit vero dicit omni viae non bonae, id est saeculi istius vitae, quam non transivit, ut reliqui confitentes, sed in eadem commoratus atque defixus est. Ad cumulum quoque intulit peccatorum, malitiam autem non odivit. Hic malitiam vult
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑam legi dare. ut intelligeret ꝑsuasi¬
onẽ suam̃. eẽ. falsissimam. S contempneos
dicta silutaria. ueritatẽ studuit om̃imo¬
dis ignorare. Iz gͦ dolose egit in conspec̃¬
tu dĩ. ut suã iniquitatẽ &̃ odiu̾ refuge¬
ret inuenire. credens ꝑ ignorantiã pre¬
cepti se posse defendi. Pulchre autẽ defi¬
nitum ẽ peccata nr̃a. eẽ. iniquitatẽ & odi¬
um. qm̃ illa odisse debemꝰ. ꝑ que ad et̾na
iniquitas & dolꝰ. noluit intelligere ut
bene ageret. Sermonib iniquoꝵ. conue¬
nienter data ẽ definitiua complexio. Uer¬
ba enim eoꝵ sunt. iniquitas & dolus.
Itaq quia enumerari ñ poterant. duob
sunt sermonib explicata. Iniquitas ꝑti¬
net ad blasphemiam. dolꝰ ad ꝓrimũ de¬
cipiendum. S quid rogo sibi residuum
faciat. qui peccare in dm̃i & ꝓximũ non
recusat. dCum uͦ dicit noluit intellige¬
re ut benc ageret. illos significat qui ex¬
aliqua parte sipientie igniculum ꝑcepe¬

Expanded text:
operam legi dare, ut intelligeret persuasioperam legi dare, ut intelligeret persuasionem suam esse falsissimam; sed contemnens dicta salutaria, veritatem studuit omnimodis ignorare. Is ergo dolose egit in conspectu Dei, ut suam iniquitatem et odium refugeret invenire: credens per ignorantiam praecepti se posse defendi. Pulchre autem definitum est peccata nostra esse iniquitatem et odium, quoniam illa odisse debemus per quae ad aeterna noluit intelligere ut bene ageret. Sermonibus iniquorum convenienter data est definitiva complexio. Verba enim eorum sunt iniquitas et dolus. Itaque quae numerare non poterat, duobus sunt sermonibus explicata. Iniquitas pertinet ad blasphemiam, dolus ad proximum decipiendum. Sed quid, rogo, sibi residuum faciat, qui peccare in Deum et proximum non recusat? Cum vero dicit, noluit intelligere ut bene ageret, illos significat qui exaliqua parte sapientiae igniculum percepe
Abbreviated transcription (Latin):
habitatio sensum multa cogitantẽ. Aliud
uͦ est audax. desperatum. błasphemum.
qd̾ sibi ꝓponit lib̾a uoluntate delinque¬
re. contempnens om̃ia. sibiq remurmu¬
rans. dm̃ putat non curare mortalia.
Quaꝓpt̃ dixit iste talis apud se rẽ scclestã.
quam publice ñ ausꝰ ẽ ꝓfiteri. & ido ista
cogitat. ut sibi ipse licentiam uideatur
tribuere peccatoꝵ. quatinꝰ sub inmensi¬
tate delinquat. qui metum iudicis abici¬
endum. eẽ. decreuit. Sequit᷑. Non est
timor dĩ ante oculos eiꝰ. Cogitationẽ
dicit iniquoꝵ. qͥ putant timorẽ dĩ ñ. eẽ.
in conspectu eiꝰ. id ẽ ñ curare dm̃. ut
homines cum debeant formidare. S
ut quidam errantes philosophi dixert̃.
administrationib ordinari. Siue de in¬
iusto dicit᷑ ñ. eẽ. timorẽ dñi ante ocłos eiꝰ.
qui talia dicere sacrilega uoluntate p̾su
suam & odium. Sceleratꝰ iste de qͦ dictũ ẽ
non ẽ timor dĩ ante ocłos eiꝰ. neglexit

Expanded text:
habitatio sensum multa cogitantem . Aliud habitatio sensum multa cogitantem . Aliud vero est audax, desperatum, blasphemum, quod sibi proponit libera voluntate delinquere: contemnens omnia, sibique murmurans Deum putat non curare mortalia. Quapropter dixit iste talis apud se rem scelestam, quam publice non ausus est profiteri. Et ideo ista cogitat, ut sibi ipse licentiam videatur tribuere peccatorum; quatenus sub immensitate delinquat qui metum judicis abjiciendum esse decrevit. Sequitur, Non est timor Dei ante oculos ejus. Cogitationem dicit iniquorum, qui putant timorem Dei non esse in conspectu ejus; id est, non curare Deum, ut homines eum debeant formidare; sed, ut quidam errantes philosophi dixerunt,administrationibus ordinari. Sive de injusto dicitur, non esse timorem Dei ante 119 oculos ejus, qui talia dicere sacrilega voluntate praesumsuam et ed., ad odium. Sceleratus iste de quo dictum est: Non est timor Dei ante oculos ejus, neglexit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo membro contemptores legis uehe¬
ment̾ accusat. eosq dicit ñ habĩtare cũ
dño. cõmemorans eoꝵ impias uolunta¬
tis. Nec moueat qd̾̃ pꝰ tituli tale pͥncipiũ.
ab insipientib faccre delegit initiũ. Cõ¬
mendat enim uehem̃tiꝰ bonoꝵ partẽ.
quando priꝰ p̾mittit᷑ qd̾ grauit̾ horre¬
atur. Scd̃o. sub laude dñi collata beatoꝵ
pmia describunt᷑. eosq dicit domꝰ dñi
ubertate compleri. Brcuit̾q in ruina
maloꝵ psilmꝰ iste concluditur. ne quis
putaret fortasse temptandũ. qd̾ tanta
execratione nouerat accusatum. Quappt̾
subtilitatem eiꝰ paulo diligentiꝰ ꝑscru¬
temur. Est enuim nonnulla difficultate¬
ut delinquat in semetipso. non
ẽ timor dĩ ante ocłos eiꝰ. Duo
sunt genera peccantium. unũ qd̃ cre¬
dens legi ꝑ infirmitatem carnis ñ ualet
quȩ sunt iussa complere. de quib dicit
salomon. Corpꝰ enim qd̃ corrumpitur.
adgrauat animã. & depͥmit terrena in¬

Expanded text:
primo membro contemptores legis veheprimo membro contemptores legis vehementer accusat, eosque dicit non habitare cum Domino, commemorans eorum impias voluntates. Nec moveat quod post tituli, tale principium ab insipientibus facere delegit, initium. Commendat enim vehementius bonorum partem, quando prius praemittitur quod graviter horreatur. Secundo sub laude Domini collata beatorum praemia describuntur, eosque dicit domus Domini ubertate compleri. Breviterque in ruina malorum psalmus iste concluditur, ne quis putaret fortasse tentandum quod tanta exsecratione noverat accusatum. Quapropter subtilitatem ejus paulo diligentius perscrutemur; est enim nonnulla difficultateut delinquat in semetipso: Non est timor Dei ante oculos ejus. Duo sunt genera peccantium: unum quod credens legi per infirmitatem carnis non valet quae sunt jussa complere, de quibus dicit Salomon: Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totũ psalmũ quanta nob̾ dispensi¬
tione loqui dignatꝰ ẽ. Fecit enĩ ab orati¬
one pͥncipium. sic̃ & in aliis similib pll¬
mis. Deinde passionis suȩ & resurrectu¬
nis uentura narrauit. Postremo fuiit
in spe magna fidelium. ut dubium ñ
sit & hunc psalmũ p̾fata regula fuisse
conclusum. Quappt̾ gaudeamꝰ in cladib
exultemꝰ in ꝑ̾iculis. Nã cur a fidelibus¬
seruis debet refugi. qd̾ ille rerum dĩis
ꝓ om̃ium salute sustinuit. M otandum
p̾terea scdm hunc. eẽ. psalmũ. qui passo¬
nem & resurrectionẽ dñi latiꝰ intimari
xxxx. In finẽ seruo dñi. p̃s daxid
ec om̃ia nomina bene intelligunt᷑
de dño saluatore. Nam & in fiuem
ipsum significat. & seruo dñi. de ipso di¬
auir. qui formam serui accipiens factꝰ
qt obediens usq ad mortem. sicut & ysi¬
us ꝓpħa de ipso dicit. Ecce seruus m̃s.
suscipiam eum. Psalmꝰ uͦ & dauid fre¬
quenti expositione iam noti sunt. Qui
iss ad ꝑsonam dñi ꝑtinere nosciitur.

Expanded text:
nobis dispensatione loqui dignatus est. Fecit enim ab oratione principium, sicut et in aliis similibus psalmis. Deinde passionis et resurrectionis suae ventura narravit. Postremo finit in spe magna fidelium, ut dubium non sit et hunc psalmum praefata regula fuisse conclusum. Quapropter gaudeamus in cladibus, exsultemus in periculis. Nam cur a fidelibus debet refugi, quod ille rerum Dominus pro omnium salute sustinuit? Notandum praeterea secundum hunc esse psalmum eorum qui passionem et resurrectionem Domini latius intimare XXXV. In finem servo Domini psalmus David. Haec omnia nomina bene intelliguntur de Domino Salvatore. Nam et in finem ipsum significat. Et servo Domini de ipso dicitur qui formam servi accipiens, factus est obediens usque ad mortem ; sicut Isaias propheta de ipso dicit: Ecce servus meus, suscipiam eum . Psalmus vero et David frequenti expositione jam nota sunt; quae ideo ad personam Domini pertinere noscuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa dona sancires. Et nota qd̾ suꝑiꝰ
homines dixerit. nunc aut̃ filios homi¬
num ponit. Homines plerumq dic̃t᷑.
qͥ necdũ pͥmi hominis uetustate deposita
in originalis peccati crimine ꝑseuerant.
num sunt: qui grãm bapthysmatis
consecuti. in nouam ꝓgeniem p̾stante
dño renascunt᷑. Nam & ipse xp̃c filiꝰ
hominis dictꝰ ẽ. ut reuera cuiꝰ p̾mia
suscipiunt. eiꝰ & nomine decorentur.

Expanded text:
promissa dona sancires! Et nota quod superius promissa dona sancires! Et nota quod superius homines dixerit, nunc autem filios hominum ponit. Homines plerumque dicuntur, qui necdum primi hominis vetustate deposita, in originalis peccati crimine perseverantnum sunt qui gratiam baptismatis consecuti, in novam progeniem, praestante Domino, renascuntur. Nam et ipse Christus Filius hominis dictus est, ut revera cujus praemia suscipiunt, ejus et nomine decorent
Abbreviated transcription (Latin):
phensibilia sunt iudicia eiꝰ. & inuestiga¬
biles uiȩ ipsiꝰ. d His tamen om̃ib unũ
nom̃ appositum ẽ. abyssꝰ. id ẽ ꝓfunditas.
quȩ ñ ualet app̾hendi. Exponit etiam
quare udicia eiꝰ abyssos dixerit. Meri¬
to. quando peccatorib iumentoꝵ se in¬
ordinata uoluntate tractantib benefi¬
cia suȩ pietatis indulget. Hoc aut̃ que
mens. que ratio comp̃hendat supplicatio¬
nem penitentiũ ad p̃mia transire iustoꝵ. d
Uides gͦ dñi iuidicia ꝓfundis abyssis ap¬
tissime comparata. Quemadmodũ
multiplicasti miscł̾ias t̾uas ds. Filiĩ aut̃
hominũ in ꝓtectione alarum tuaꝵ sꝑa¬
bunt. Nunc latiꝰ ꝑ uarias enumeratio¬
nes exponit. qd̾ suꝑiꝰ breuit dixit. Iudi¬
cia tua abyssꝰ multa. Quemadmodum.
admirantis aduerbium ẽ. id ẽ quã subli¬
mit̾ quam potent̾ miscłias tuas largita¬
te mirabili contulisti. ut & peccatorẽs
ad p̃mia uenire faceres. & uistos sꝑare

Expanded text:
prehensibilia sunt judicia ejus, et investigaprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius ! His tamen omnibus unum nomen appositum est, Abyssus, id est profunditas quae non valet apprehendi. Exponit etiam quare judicia ejus abyssum dixerit: merito, quando peccatoribus, jumentorum se inordinata voluntate tractantibus, beneficia suae pietatis indulget. Hoc autem quae mens, quae ratio comprehendat supplicationem poenitentium ad praemia transire justorum? Vides ergo Domini judicia profundis abyssis aptissime comparata. Vers. 7. Quemadmodum multiplicasti misericordias tuas, Deus! filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Nunc latius per varias enumerationes exponit quod superius breviter dixit, Judicia tua abyssus multa. Quemadmodum admirantis adverbium est, id est, quam sublimiter, quam potenter misericordias tuas largitate mirabili contulisti, ut et peccatores ad praemia venire faceres, et justos sperare
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia tua abyssꝰ multa. homines & i¬
menta saluos facies dũe. Quamuis us
habeat iusticia tua sicut mon̾tes dĩ. multo
tamen absolutior ẽ ieronimi fida transli¬
tio. que dñi magis quã di posuit. lusticu
tua beatos dicit apłos. qui capaces dm̃
iusticie deuotis sensib extiterunt. Quos
merito montib comparauit. qm̃ summi¬
tate sua ueritatis lumen in ipsis pͥmordit
haurientes. humilib popłis scĩs p̾dican¬
onib infuderunt. sicut montes qͥ sole
orto radios noue lucis excipiunt. & ad
conualles terrarũ refusa claritate trans¬
mittunt. Abyssꝰ hic in bono posuit.
ꝓfunditates eiꝰ diuinis uidiciis compa¬
rando. Abyssus est enim ꝓfunditas
aquarũ. quam nec metiri nec iutrui¬
secus ex toto uidere p̃ualcmꝰ. Quis ail
magni pelagi aut interna conspiciat.
aut spacia latissima comp̾hendat. d sic
diuina uidicia nec mente complecti
possumꝰ. nec ratione aliqua definire
p̃ualemꝰ. sicut apłs dicit. Quã incom¬

Expanded text:
abyssus multa: homines et jumenta salvos facies, Domine. Quamvis usus habeat: Justitia tua sicut montes Dei, multo tamen absolutior est Hieronymi fida translatio, quae Domine magis quam Dei posuit. Justitia tua beatos dicit apostolos, qui capaces Domini justitiae devotis sensibus exstiterunt; quos merito montibus comparavit, quoniam summae veritatis lumen in ipsis primordiis haurientes, humilibus populis sanctis praedicationibus infuderunt. Sicut montes qui sole orto radios novae lucis excipiunt, et ad convalles terrarum refusa claritate transmittunt. Abyssus hic in bono posuit, profunditates ejus divinis judiciis comparando. Abyssus est enim profunditas aquarum, quam nec metiri, nec intrinsecus ex toto videre praevalemus. Quis enim magni pelagi aut interna conspiciat, aut spatia latissima comprehendat? Sic divina judicia nec mente complecti possumus, nec ratione aliqua definire praevalemus; sicut Apostolus dicit: Quam incom
Abbreviated transcription (Latin):
pacem serui eiꝰ: Postquã de ꝑsecutoribꝰ
sufficient̃ dictum ẽ. uenit ad partem
fidelium. illos optans salubri penitu¬
dine cruciari. istos summa beatitudi¬
nis exultatione compleri. Et illud res¬
pice. qd̾ merita eoꝵ ipsa quoq uerba
distingunt. Per secutores enim solent
dicere euge euge anime nr̃e. qd̾ tem¬
porale gaudium & fugitiua leticia ẽ.
Beati uero dicunt sem̃ꝑ magnificetur
dñs. qd̾ et̾num atq ꝑpetuum̃ est. Illi
animab sius mundanas conferunt
uoluptates. isti ad dñm ꝓpria uota con¬
uertunt. & exultationem suã ñ in se s
in eiꝰ laudib ponunt. Quod autẽ adixit
serui eiꝰ. ad humilitatis respicit formã
quia in assumpta carne humilitas ẽ. in
maiestate ũ potentia. Sic utrũq ꝑfeclĩ

Expanded text:
pacem servi ejus. Postquam de persecutoribus pacem servi ejus. Postquam de persecutoribus sufficienter edictum est, venit ad partem fidelium: illos optans salubri poenitudine cruciari, istos summa beatitudinis exsultatione compleri. Et illud respice, quod merita eorum ipsa quoque verba distinguunt. Persecutores enim solent dicere, Euge, euge, animae nostrae, quod temporale gaudium et fugitiva laetitia est. Beati vero dicunt: Semper magnificetur Dominus, quod aeternum atque perpetuum est. Illi animabus suis mundanas conferunt voluptates; isti ad Dominum propria vota convertunt, et exsultationem suam non in se, sed in ejus laudibus ponunt. Quod autem dixit, servi ejus, ad humilitatis respicit formam: quia in assumpta carne humilitas est, in majestate vero potentia. Sic utrumque perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
meis. induantur pudore & reuerentia.
qͥ maligna locunt᷑ aduersum me. Digna
uindicta. pena sufficiens. Nã qͥ erubescit
actꝰ suos. ꝓpria estunatione dampnatꝰ ẽ.
& se ultore torquet᷑. qui uinculo confu¬
sionis inuoluit᷑. Potest tam̃ aliqͥs cru¬
bescere. & reuerentiã ñ habere. Hic aut̃
addidit. & reuereant᷑ simul. ut conuer¬
sionis coꝵ indicia declart. Reuerentia
ẽ enim. dñi timor cũ amore ꝑmixtus.
Od̾ illis ꝓuenit. qui uoluntate since¬
rissima confessionis mun̾a consequunt᷑.
Sequitur. Induant᷑ pudore & reueren¬
tia. quasi quodã cilicio penitentie. quasi
ueste lugubri. Pudorem contra audatrã
ponit. quam habuerunt surentes. Re¬
uerentiam contra impudentiã falsita¬
tis. ut duab uirtutib curent. qd̾ duob
commisere criminib Nagna enim
dixit locutos. id ẽ suꝑba. modũ ꝓbita¬
tis excedentia. sicut beatꝰ ioħs in apoka¬
lipsi cominemorat. uidi loquens os¬
dicant semꝑ magnificet᷑ dñs qͥ uolunt

Expanded text:
. Induantur pudore et reverentia, qui maligna loquuntur adversum me. Digna vindicta, poena sufficiens. Nam qui erubescit actus suos, propria aestimatione damnatus est, et se ultore torquetur, qui vinculo confusionis involvitur. Potest tamen aliquis erubescere, et reverentiam non habere. Hic autem addidit, et revereantur simul, ut conversionis eorum indicia declararet. Reverentia est enim Domini timor cum amore permixtus; quod illis provenit qui voluntate sincerissima confessionis munera consequuntur. Sequitur, induantur pudore et reverentia. Quasi quodam cilicio poenitentiae, quasi veste lugubri. Pudorem contra audaciam ponit, quam habuerunt furentes; reverentiam contra impudentiam falsitatis, ut duabus virtutibus curent, quod duobus commisere criminibus. Magna enim dixit locutos, id est superba modum probitatis excedentia, sicut beatus Joannes in Apocalypsi commemorat: Vidi os loquens er, Magnificetur Dominus, qui volunt
Abbreviated transcription (Latin):
taretur. uidei impia lib̾tate letabant᷑.
S diuersa erit ista retributio. Ap̃c
gaudebit de tristicia sua. udei de ꝓpͥa
sunt exultatione cruciandi. Hã beati
sunt. qui ꝓpt̾ iusticiam lugent. & mi¬
seri qui inepta exultationẽ suꝑbiunt.
Exponit etiã casum pessime cecitatis.
quia in dñm suũ torm̃ta p̃parabant.
que in ipsos erant iusticiȩ compensatiõe
reditura. Hoc ẽ enim qd̃ dicit. & ignora¬
uerunt. quia in eos habuit conuerti.
sunt. temptauert̾ me & deriserunt
derisu. stridert̃ in me dentib suis.
Post impie temeritatis excessum dicit
quȩ uideis acciderint. nec tam̃ obstina¬
tionem eoꝵ cõmemorat potuisse conu̾ti
Dissoluti sunt utiq. cũ passione dñi
sol tenebras accepit. terra contremuit.
uelum templi scissum ẽ. Et cum hec
tanta fuerint ostensa miracula. ñ sunt
tam̃ conuersi faciente duricia. Tempta¬
uerunt uͦ. quando dixerunt. Dic nob̾
si tu es xp̃c. Deriserunt. quando cruci¬

Expanded text:
taretur, Judaei impia libertate laetabantur. taretur, Judaei impia libertate laetabantur. Sed diversa erit ista retributio: Christus gaudebit de tristitia sua, Judaei de propria erunt exsultatione cruciandi; nam beati sunt qui propter justitiam lugent , et miseri qui inepta gratulatione superbiunt. Exponit etiam casum pessimae caecitatis: quia in Dominum suum tormenta praeparabant, quae in ipsos erant justitiae compensatione reditura. Hoc est enim quod dicit: Et ignoraverunt: quia in eos habuit converti, sunt; tentaverunt me et deriserunt derisu; striderunt in me dentibus suis. Post impiae temeritatis excessum, dicit quae Judaeis acciderint; nec tamen obstinationem eorum commemorat potuisse converti. Dissoluti sunt utique, cum passione Domini sol tenebras accepit, terra contremuit, velum templi scissum est ; et cum haec tanta fuerint ostensa miracula, non sunt tamen conversi faciente duritia. Tentaverunt vero quando dixerunt: Dic nobis si tu es Christus ? Deriserunt, quando cruci
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ figura dicit᷑ antiptosis: quando
asꝰ ꝓ cisu ponit᷑. Dicit enim. Sic̃ de
ꝓrimo. sic̃ de frẽ nr̃o. ita mͥ complacebã.
dẽ de eoꝵ affinitate gaudebam. qui me
hostilit̾ insequebantur. Ipsa ẽ enĩ ꝑfec̃¬
la retributio. si ꝓ odio gr̃a. si beneficiũ
ꝓ lesione p̾stetur. Complacebat enim
in illis dño. quando eos docebat ne de¬
linquerent. quando ꝓ ipsis patri in cru¬
ce positꝰ suplicabat. Sequit᷑. Tamquã
lugens & contristatꝰ. sic humiliabar. Illa
dni scitas & impensa caritas quam doce¬
bat. quamuis sicut fr̃s & ꝓximos se uide ToP¬
os dilexisse testat᷑. contristatũ se tam̃ iuste
cminemorat. quia in cunctis fidẽ inue¬
nire ñ potuit. quam magnoꝑe ꝑquire¬
bat. Si qͥs enim nobis bene uelit. ne¬
cesse est ut contristetur. quando in nob̾¬
aduersum me letati sunt & conuenert̃.
congregata sunt in me flagella & igno¬
rauerunt. Cum xp̃c dñs pie cont̾ris¬

Expanded text:
Quae figura dicitur antiptosis, quando Quae figura dicitur antiptosis, quando casus pro casu ponitur. Dicit enim sicut de proximo, sicut de fratre nostro, ita mihi complacebam; id est de eorum affinitate gaudebam, qui me hostiliter insequebantur. Ipsa est enim perfecta retributio, si pro odio gratia, si beneficium pro laesione praestetur. Complacebat enim in illis Dominus, quando eos docebat ne delinquerent, quando pro ipsis Patri in cruce positus supplicabat. Sequitur, tanquam lugens et contristatus sic humiliabar. Illa Domini sanctitas et impensa charitas quam docebat, quamvis sicut fratres et proximos se Judaeos dilexisse testetur, contristatum se tamen juste commemorat, quia in cunctis fidem invenire non potuit, quam magnopere quaerebat. Si quis enim nobis bene velit, necesse est ut contristetur, quando in nobadversum me laetati sunt et convenerunt: congregata sunt super me flagella, et ignoraverunt. Cum Christus Dominus pie contris
Abbreviated transcription (Latin):
audiet te. Adhuc te loquente. dicet cot
adsum. & cet̾a que textꝰ ille mirabilis ce¬
lesti munere pollicetur. Ita magist̃ bonꝰ
dentib monstrauit exemplis. Addidit
qͦ secretiorẽ causim. que bene eiũiglia
similitudine reseratur. Dicit enũ dñs
discipulis sius. Intrantes aut̃ in domũ.
silutate eam dicentes. Pax hiuic domur
Et si quidẽ fuerit domꝰ illa digna. uenit
pax ur̃a suꝑ eam. Sinautẽ ñ fuerit dig̃¬
na: pax ur̃a ad uos reuertet᷑. Ialis est
& ista oratio. quȩ fundebat᷑ a dño. Ni
dum eam detestabiles uidei minime sul¬
cipere mererent᷑. in sinu eiꝰ id ẽ in secre¬
to pectoris unde fuerat egressa remalis
Si enim in pectorib fuisset oꝑata. non
onuersa utiq s diceretur effusa. Sic̃
lam. tamquã lugens & contristatꝰ sic
humiliabar. Quantũ ad eloquentiã
latinan ꝓximo & fri complacuisse nos
dicimꝰ. S hic mutatꝰ ẽ nominũ casus.
Pro ablatiuis enim. acusatiui st̃ positr

Expanded text:
audiet te; adhuc te loqaudiet te; adhuc te loqadsum , et caetera, quae textus ille mirabilis coelesti munere pollicetur. Ita Magister bonuidentibus monstravit exemplis. Addidit quoque secretiorem causam quae bene evangelica similitudine reseratur. Dicit enim Dominus discipulis suis: Intrantes autem in domum salutate eam dicentes: Pax huic domui. Et spax vestra super eam; sin autem non fuerit digna, pax vestra ad vos revertetur . Talis est et ista oratio quae fundebatur a Domino. Nam dum eam detestabiles Judaei minime suscipere mererentur, in sinu ejus, id est in secreto pectoris, unde fuerat egressa, remeabat. Si enim in pectoribus fuisset operata, non conversa utique, sed diceretur effusa. Vers.bam, tanquam lugens et contristatus sic humiliabar. Quantum ad eloquentiam Latinam proximo et fratri complacuisse nos dicimus: sed hic mutatus est nominum casus; pro dativis enim accusativi sunt positi.