comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toriae ueritate.
beati iobdicta.
amicorum quȩ
illius. mystica
proposui int̃¬
praetacione
discutere .
Q uia cunctis uera scientibus liqu&.
quod redemptorem mundi totir
suis alligacionibus curat facra
scriptura promittere. Eum¬
que pelectos om̃s. ut ꝑ euissci.¬
Unde & hisdem beatus iob latino
eloquio dolens dicitur: ut pei
& nomen & uulnera : redepto¬
ris nr̃i passiode signetur. De
quo pro pheta ait. Uere lati¬
guores nros ipse tulit & dolo¬
res nr̃os ipse portauit Cui
tempititor ablatis omnibus. &
seruos & filios occidit Quia non
solum iudaicum populum ȩxa
more seruientẽ: sed ipsos quoq
postolos in suo amore regeneratos
passionis eius tempore telo pdie
ꝑculit Uulnere beati iob corpꝰ
ad teritur : quia redemptor nr̃
configi claiis in crucis patibulo
Non dedignatur A planta autẽ
pedis usq aduerticem uulner
suscepit : quia scãm ecclesiam
quae corpus eius est. Nonsolũ
ꝑ extrema & ultima sed usque
ad sum ma menbra ꝑfectos om̃s

Expanded text:
toriae veritate beati Job dicta, amicorumque illius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos omnes, ut per ejus sciUnde et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione
Abbreviated transcription (Latin):
Intanta namq unius grani par¬
uitate pene nullã ui dissimili¬
tudinr̃. ubi latoe ligni duricia.
& ligno tenerior ueldurior
medulla. asperitas corticis. ui¬
riditas radicis. sapor fructuum.
suauittis odorum. colorum di¬
uersittis: mollicies foliorum.
Et taimen quia hoc ꝑ experitum
Nouimus: ex uno grano semi.¬
nis prodare hoc om̃ia oridu.¬
bitamus Quid ergo est diffi¬
cile ut puluis in menbra re.¬
deat .: dum conditoris potenciã
cotidie cernimus: quia ex gra¬
no ligna mirabiliter & adhuc
mirabilius fructus ex lignir
ereat: Dicat gͦ Qui facit
magna & inscrutabilia: & mi¬
rabilia absq numero Quia
diuinorum operum magni¬
tudo nec exqualitate ualeo
discuti: nec ex quantitate nu¬
merari Unde adhuc subdit.¬

Expanded text:
In tanta namque unius grani parIn tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ratione colligere non possunt:
Hec adstatũ pristinum redire
posse desperent. Ana igituR.
quȩ exside credenda sunt.
perscrutanda ptrrationem nons:
quia sihȩc nr̃is oculis ratio ex¬
panderoe : mira non essent: sed
cũ in his fortasse ammus titubat:
Hecesse ẽ. ut eaquȩ per usum
nouit. Nec tamen perratio¬
nẽ colligit: ad memoriam
recducat᷑. Quatenus rei similis
argumento sidẽ robora: quã
la befactari sua sagacitate de¬
prehendit Considerato quip¬
pe humane carnis pulurre.
quorundã mens concussa des¬
perat: quando puluis ad car¬
nem redeat. & rediuiuum cor¬
pus ꝑmembroꝵ liiamenta cõ¬
ponat: quando illa terrȩ aridi¬
tas ꝑuiuenti membra uirides
cant. Ac sese ꝑeorum speties
formasq distin: Hoc nimirũ
conprehendi ꝑrationẽ non potest.
sed tamen credi facile per exẽ¬
plum potest. Quis enĩ ab uo
grano seminis in mensam sur¬
gere arborẽ creder&. iusi cer.¬
tum hoc per experimen tener&e :

Expanded text:
ratione colligere non possunt, ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membcat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret?
Abbreviated transcription (Latin):
uisse escas indentibus. cui
rati sunt: cotidie sparsa g¬
na seminum. plenitudiẽ ma¬
tiplicantur spicarum ce& nemo
nuratur  Aquam semel inun¬
nura mutatam uicdentes. cunc¬
timirati sunt: cotidie humor
terre mn radicẽ uitis ad tractus.
per botrum inuinũ uertitur
& nem̃o miratur Mira itaq st̃
omnia quȩ mirari homines neg¬
legint : quia ad considerandũ
ut pre diximus. usu torpescunt:
cit magna adiunxit statĩ &
niscrutabilia. Oinus enim su¬
erat magna facere sitamen
ea quȩ facta sunt perseruta¬
ri potuissent: Recte subditur:
Et mirabilia absq mimero: quia
minoris essoe magnitudinis si
diuina miracula & semꝑ debent
consicderari per studium: & nũ¬
quam discuti per intellectũ:
Sxpe nãq humanus sensus dũ
quarundam rerum rationẽ
querens non inuenit: Indubi¬
tationis sẽ uoragnrem mer¬
git: Unde sit nt non nulli
homines. mortuorum corpora
in puluere redacta considerant:
Dumq resurrectionis ium ex

Expanded text:
visse escas in dentibus cuncti visse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpescunt. cit magna, adjunxit statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuEt mirabilia absque numero; quia minoris esset magnitudinis, si divina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe humanus sensus, dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homiin pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex
Abbreviated transcription (Latin):
quis omnipotentis dĩ mirabi¬
Ilus ꝓseritari sufficiat. quod
dincta ex nichilo creauit. qđ
ipsa mundi fabrica mira po¬
tentiae untute disposita. &
super aera calũ suspenditur.
& suꝑ abysũ terra libratur.
Quod ex rebus in uisibilibus
omnis hȩc uniuersitas. hȩe
minem fecit. ut ita dixerim
in breui colligens munduos
alterũ. sed ad rationalem.
Quodhimo ex amma &. carne
constituens. inuestigabili uir.¬
tutis dispositione: permiscu
it sp̃m & lutum : Ex hisita¬
q aliud nouimus. aliud &
sumus: sed tamen mirari neg¬
ligimus Quia ea quȩ incõ¬
prehensibili indagatione mi¬
ra sunt: humanis oculis usu
unluerunt: Uinde sit ut si
mortiuis homo suscitatur:
inammirationem omnes
exiliant & cotidie homoqui
non erat nascitur: & nemo
miratur: dum proculdubi
aarori uirga floruit: cunc¬
timirati sunt. Cotidie exa¬
rente terra arbor produtit᷑.
untus quȩ pulueris inlig¬
nũ uertitur: & nemo mirat᷑:
Quia quinq sunt panas.. qum.¬
que milia hominũ satii ere¬

Expanded text:
Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat; quod cuncta ex nihilo creavit; quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita sit, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisomnis haec universitas ac visaeternus hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc ex anima et carne constituens investigabili virtutis dispositiit spiritum et lutum? Ex his 189 itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant, et quotidie homo qui non erat nascitur, et nemo miratur, cum procul dubioAaron virga floruit, cuncti mirati sunt; quotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, cre
Abbreviated transcription (Latin):
suae : ingaudio eiꝰ non miscebi¬
tur extraneus Humana a¬
enim mens a maritudineni a.¬
nimae suae scit: cum aeternę
patriae desiderus accensa pe¬
regrinacionis suae ponam flen¬
dõ cognoscit: sed in eius gaudio
extianeus non miscebitur: qͥ a
quinunc amerore conpringtio¬
nis alienus est : tunc particeps
ad laeticiam consolacionis non
est. Hinc est quod in euange¬
lio ueritas dicit: Amen amen
dico uobis quia plorabitis et
flebitisuos. mundus autẽ gau¬
debit Uos autẽ contristabimi

Expanded text:
suae, in gaudio illius non miscebisuae, in gaudio illius non miscebitur extraneus . Humana etenim mens amaritudinem animae suae scit, cum, aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit; vos autem contristabimi
Abbreviated transcription (Latin):
cium condiscendit: Qũe dũ
electus quisque utiliter uixta mo¬
dum suum intelleͥt: quasi ac¬
ceptum manna inuoluntarium
saporem uertit Et̃ quilaborẽ
honi operis gła sequitur retri¬
bucionis: post aquarum in riga¬
cionem recte subiungitur Qui
ponit humiles insulimi : & me¬
rentes erigit sospitate: In subli
mi humiles ponuntur. quia
hii quinunc ꝓdei amore dispec¬
ti sunt. tunc cum deo udices
ueniunt: sicut hoc quod paulo
ante iam diximus: eisdem hrimi¬
libus ueritas pollicetur dicens
Uos quisecuti estisme in regenera¬
cione cum sederit filius homi.
xii tribus isrł: Tunc mereti¬
tes añs sospitate erigit: quia
hii qui eius desiderus accensi
ꝓspera fugiunt: aduersa pa¬
ciuntur. cruciatur ꝑsequen¬
cium tolerant. seque ipsi ꝑ
lamenta castigant: tanto sub¬
limiorem tunc sospitatẽ reci¬
piunt. quantonune acunctis
mundi gaudiis deuotae mo¬
riuntur: Hinc est enim quod
ꝑsalomonem dicitur: Corqđ
nouit a maritudinẽ animae

Expanded text:
tium condescendit; quem dum tium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit, quasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, post aquarum rigationem recte subjungitur: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate. mi humiles ponuntur, quia hi qui nunc pro Dei amore despecti sunt, tunc cum Deo judices veniunt, sicut hoc quod paulo ante jam diximus, eisdem humilibus Veritas pollicetur, dicens: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius duodecim tribus Israel . Tunc moerentes Dominus sospitate erigit, quia hi qui, ejus desideriis accensi, prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsi per lamenta castigant, tanto sublimiorem tunc sospitatem recipiunt, quanto nunc cunctis mundi gaudiis devote moriuntur. Hinc est enim quod per Salomonem dnovit amaritudinem animae
Abbreviated transcription (Latin):
ne designari. Auis nainqo
elatione ia erigitiur alius per¬
dere tinoris melinatur alars
derdino orestuat: alius auarido
lindia ⁊  alilis remissione sede¬
doctrinam sacri eloquii dumsiop¬
bo humilitas tribuitur. ⁊ timido
confiaencia pbetur nuxoro¬
sus ꝑcastitatis studium abitis¬
mundicia tergitur auarus
ꝑcontinenciam am breronus
aestu temperatur remissus
reli rectitudine erigitur.
iracundus a praecipitacionis
suae excitacione refrenatur.
uniuersa dr̃ aquis in rigat. qͥa
ium sui sermonis in singulis
uxta morum diuersitatem
format Ut hoc in eius eloqͥo
quisq in ueniat.: ꝑ quod uir-¬
tutis necessariae germen fe.¬
rat Unde ꝑquendam sapi.¬
entem demannae dulcedine
dicitur: Paratum panem de
caelo prestitisti illis sine labo¬
re: omne delectamentum iti
se habentem. atque om̃is saporis suauitatẽ.
Mãna qͥppe om̃e delectam̃tũ atom̃is
tium saporem dedit. quia
diumur sermo & om̃ibus con¬
gruens. & asem& ipso nodu
dis crepans: qualitati audien.¬

Expanded text:
nes designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dedoctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur, luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, 191 iracundus a praecipitationis suae excitatione refrenatur, universa Deus aquis irrigat; quia vim sui sermonis in singulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem . Manna quippe omne delectamentum atque omnis tium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audien
Abbreviated transcription (Latin):
subtemet ipso ꝓstratur. in terre¬
nis accibus humiliare Unde
& necessario protinus additur:
Non est solium filiae chaldae.¬
orum: Chaldȩi namq ferocer
inter prȩtantur Ualde autẽ
feroces sunt: quia uoluntater
ꝓprias sequenter. nec suis par¬
cere mortibus sciunt: ferocia
sunt terrena desideria: quae ñ
solum contra praecepta condi¬
toris: sed saepe etiam contra ꝑcus¬
sionum uerbeã duram atque
in sensibilem menten reddunt:
S ed filia ferocium solium non ha¬
bet: quia mensquae ad amorem
mundi ex prauis desicderiis na.¬
scitur atq eisdem desi deriis ob¬
duratur. in eo quod se terre¬
nis concupiscentiis subicit: se.¬
dem uiditi amittit: Nulli¬
q aput sesolio presidoe. qͥa
ex amine discretionis car&:¬
Et quasi aiuditu sui sessione
Liqu& enim quod mens quȩ
intus consilii sedem ꝑ diderit᷑.
foris se per desideria innume¬
rabiliter spargat. Et quia
agere intelletta disdimu.¬
lat᷑ : cecatur. recte & iam ut

Expanded text:
sub temetipso prostratus in terresub temetipso prostratus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: Non est solium filiae Chaldaeorum. Chaldaei namque feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, quia voluntates proprias sequentes, nec suis parcere moribus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra praecepta Conditoris, sed saepe etiam contra percussionum verbera duram atque insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non habet, quia mens, quae ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur, atque eisdem desideriis obduratur, in eo quod se terrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit, nullique apud se solio praesidet, quia examine discretionis caret: quasi a judicii sui sessione Liquet enim, quod mens quae intus consilii sedem perdiderit, foras se per desideria innumerabiliter spargit; et quia agere intellecta dissimulat, caecatur etiam ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut arbitror dicitur: sed infe¬
cunda: & quia babilor onfisi¬
o interpretatur: recte iecum¬
da mens babilonis filia loet᷑
Quȩ in eo quod nequa qua no¬
na opa germinat. olnpo nitur
ordinie recce uitę componiture
quasi confusione marre gemein¬
ratur Sinautem iurgo. non io¬
fecunda dicitur sed incorrup¬
tei postquam statum salutus
ꝑdicit ad confusionis saue a sui¬
mulum : appellatur quod fuit
Cui apte ꝑ increpacionẽ dicitur
duaina uoce: descende. In al.¬
to quippe humanus animus
stat quando suꝑnis retribucio¬
nibus in hiat: Sed ab hoc statu
descendit: cum turpiter iuctꝰ
sese defluentibus mundi desi-¬
deriis subicit Cui bene mox
additur: sede inpuluere Des¬
cendens enim inpuluere resi¬
det: quia caelestia de serens.
terrenis cogitacionibus asꝑsus
in infimis uilescit Ubi ad huc
ingeminando sub uingitur:
Sede in terra: Aesi aꝑte expro¬
brtins dicat Quia caelesti con¬
uersacione noluisti te erigere:

Expanded text:
ut arbitror, dicitur, sed infeut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur. Sin autem virgo non infecunda dicitur, sed incorrupta, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appelCui apte per increpationem dicitur divina voce: Descende. In alto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersus in infimis vilescit. Ubi adhuc ingeminando subjungitur: Sede in terra. Ac si aperte exprobrans dicat: Quia coelesti conversatione noluisti te regere,
Abbreviated transcription (Latin):
fidentes: aeternitatis głam
cum certitudine expectant:
Cumque laborant foris aduer¬
sitate ꝑ secucionis. adind̾nitũ
recurrunt intrinsecus ad ar¬
cem mentis Et inde cuncta
sub se ire despitiunt. Interquȩ
transire corporaliter &iam se¬
mocipsos cernunt: minas non
metuunt: quia & tormenta pa¬
tiendo contempnunt: Hinc
enim ꝑsalomonẽ dititur:
Iustus quasi leo confidens.
absq terrore erit Hinc ab
eo iterum scriptum est: Non
contristabit iustũ: quic quid
ei acciderit: quia enĩ recti
quiq in alto intentionis sue
uertice siti sunt: dum mor¬
tem moriendo non sentiunt.
miro modo eos reproborum
iacula: & feriut. & non con¬
tingunt Insublimi ergo hu¬
miles positi sunt: quia unde se
in omnibus despitiunt. ĩ de cõtͣ om̃ia¬
I securiores fuit :
tie : ꝑprophetam menti rebe
dicitur: descende sede inp̾ul¬
uere uirgo filia babilonis:
sedeinterra.non est solium fili.¬
e chaldeorum: hoc enim lo¬
co humana mens. uirgo non ĩcor

Expanded text:
fidentes, aeternitatis gloriam fidentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant foris adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsecus arcem mentis; et inde cuncta sub se ire despiciunt, inter quae et transi e corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quia et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto intentionis suae vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt, miro modo eos reproborum jacula et feriunt, et non contingunt. In sublimi ergo humiles sunt positi, quia unde se in omnibus despiciunt, inde contra omnia securiores fiunt. cie per prophetam menti reprobae dicitur: Descende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra; non est solium filiae Chaldaeorum . Hoc enim loco humana mens virgo non incorrupta,
Abbreviated transcription (Latin):
igitur nunc quidem tristiciã
habetis Iterum autẽ uidebo
uos & gaudebit coruestrum.
& gaudium ur̃m nemo aufe¬
ret auobis Sospitate ergo dñs
maerenter erigere dicitur.
quia ꝓse afflictos temporalit̃
uera salute consolatur. quod
tamen de electis dĩ. & iam iri
hac uita nil obstat intelligi.
ponuntur. quia cum se exhu¬
militate substermnt. altȩ m̃¬
tis iuditio. cuncta tempora¬
lia transeunt: Cumq se iri¬
dignos momnibus extimant:
recte cogitationis examinc
huius mundi głam transcen¬
dentes calcant᷑ Uideamus
humilẽ paulum: ecce discipu
hunc humilem iam insublimi
positũ: ait Annescitis quia
angłos iudicabimus : Et rur¬
summ Conresusitauit & conse¬
dere nos fecit in caelestibus:
portasse hunc exterius timc
catena religabat: mente tamen
positur in sublimibus sueratie
quiam ꝑspei suae certigudinẽ
in caelestibus sedebat Sc̃i itaq
uiri foris dis pecti sunt: & ue¬
lut in digni omĩa tolerant.
Sed dignosse suꝑnis sedibus con¬

Expanded text:
m tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac vita nil obstat intelligi. ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulhunc humilem in sublimi jam positum. Ait: An nescitis quia angelos judicabimus ? Et rursum: Conresuscitavit et consedere nos fecit in coelestibus . Fortasse hunc exterius tunc catena religabat, mente tamen positus in sublimibus fuerat, qui jam per spei suae certitudinem in coelestibus sedebat. Sancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant; 192 sed dignos se supernis sedibus con
Abbreviated transcription (Latin):
natur: Sunt bruta animalia
uunt & senciunt: nec tamen
intellegunt: sunt angeli &
uiuunt & senciunt. & in telle¬
gendo discernunt. Homo ita
tire cum animalibus. discer¬
nere cum angelis: recte no¬
mine uniuersitatis exprimst᷑.
in quo uixta aliquid ipsa uni¬
uersitas tenetur Unde et
discipulis ueritas dicit Eun¬
tes in mundum uniuersum:
p̾dicate eucingelium omni
creaturȩ Om̃nem uidelic&
creaturam: solum in tellegi
hominem uoluit. cui commu¬
ne aliquid cum om̃ib creauit:¬
tellegi & aliter possunt: scĩ
enim sp̃s gr̃a cum sibi diuiter
subicit. pauperes Non repel¬
lit: Cum fortes humiliat.
uenire ad se debiles non recu¬¬
sat Cum nobiler colligit.
simul & ignobiles appręheri¬
dit Cum scipienter suscipit.
inperitorum stulticiam non
con tempnit Uniuersa ergo
ds̃ aquis in rigat: quiꝰ donũ
sc̃ĩ sp̃r exom̃i generem uinun

Expanded text:
riatur . Sunt bruta animalia, riatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo itaqtire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus creavittelligi et aliter possunt. Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere homin
Abbreviated transcription (Latin):
beati iob eruditos eius socie¬
tate credimus: Necesse est
ut haec elifaz. uerba misti¬
ce disseramus Omnipotens
enim ds̃ terrae pluuiam tn¬
buit: cum areneia corda gen¬
tilium suꝑnae gr̃a p̃dicacio¬
nis in fundit Et aquis uni-¬
uersa irrigat. qui astereli-¬
ttitem ꝑ diti hominis. reple.¬
cione sp̃s. ad fructificacio¬
nem formaie: sicut ꝑsem&¬
ipsam ueritas dicit Qui
biberit exaqua quã ego dai¬
bo ei. non siciet in aeternum:
U niuersitatis autem nomine
homo signatur : quia in ip¬
so uera species. & magna
communio uniuersitatis
ostenditur Omne nam que
quod est: aut ẽ:  & non ui¬
uit . aut ẽ. & uiuit. Sed ne-¬
quaquam sentit. Aut ẽ: ui-
uit. & sentit : sed non intelle.¬
git nec discernit. Aut est
namque lapides nectamen ui¬
uunta Sunt arbusta: uuunt
quidem nec tamen seneuantꝑ
Herbarum namque atque arbo¬
rum uita uuriditas uocatur¬
C ieut ꝑ paulum de seminibus dict¬
tar. Insipiens tuquod seminas
non uuuificatur : nisi prius mo¬

Expanded text:
beati Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem nomine homo signatur, quia in ipso vera species, et magna communio universitatis ostenquod est, aut est et non vivit, aut est et vivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec disnamque lapides, nec tamen vivunt. Sunt arbusta, vivunt quidem, nec tamen sentiunt. Herbarum namque atque arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius mo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus est: ne ꝑ petrare debe¬
ant: uitare peccata secunda
autem: saltim ꝑpetrata cor
rigere: Sed plerumq eul¬
pais non solm u minentes mi¬
nime uitamus. uerum etiam
nec commissas agnoscimur.
Et peccatoris mens tantum al¬
tius tenebrescit: quantum
nec damnum suae caecitatis
in telligit Unde fit plerum¬
que diuini muneris largita¬
te: ut culpam poena subseqͣ¬
tur: & flagella oculos de¬
linquentis aperiant : quos
inter uicia securitas caecabat.
Torpens qui ppe animus per¬
cussione tangitur : ut exci¬
tetur: Quatenus. quistatũ
suae rectitudinis securus
ꝑdidit. afflictus conside¬
ret : quo iacet Huic itaq
ipsa asperitas correpcionis
origo fit luminis Unde &
ꝑ paulum dicitur Omne
quod arguitur : alumine
mani festatur: Argum̃tũ
ergo salutis est: ius dolo-¬
ris Hinc est enim quod sa¬
lomon ait Curacio: cessare
faciet peccata maixima Hinc
iterum dicit Quem dili-¬
git dñs castigat. flagellat
omnem filium quem reci

Expanded text:
irtus est, ne perpetrati debeant, vitare peccata. Secunda autem saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo cecidit. Huic itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: « Omne quod arguitur, a lumine manifestatur . » Argumentum est ergo salutis vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: « Curatio cessare faciet peccata maxima . » Hinc iterum dicit: « Quem diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recip
Abbreviated transcription (Latin):
los aderat: & tamen in cordibus
suis tenebras offendentes. adbuc
requirendo palpabant: Quorũ
nimirum cecitas ad crudelita.¬
tem: crudelitas &iam usq ad
aperta opera persecutionis exar.¬
sit: sed redẽptor humani gene¬
ris persecutorum su orum ma¬
nibus diu teneri non potuit:
Unde & protinus subditur Porto¬

Expanded text:
los aderat, et tamen in cordis los aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manibus diu teneri non potuit. Unde et protinus subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Occidit eis sol: cum
adhuc &̃ & dies Hinc est qđ
uocem paenitencium inse pro¬
pheta iterum sumit dicens:
Inpĩgius meridie quasi inte¬
nebris : in caligosis quasi mor¬
tui: hinc iterum dicit Cus¬
tos quid de nocte custos quid
denocte : dixit custos Uenit
mane & nox De nocte & enĩ
custos uenit : quia humani
generis ꝓtector & manifestꝰ
in carne apparuit. & tamen¬
inhunc pressa ꝑfidiȩ suae
tenebris uidȩa minime agno¬
uit. Ubibene exuoce estodis addi¬
tur. Uenit mane & nox Sua ꝑ
euis praesenciam a noua lene ad¬
do is palaruit: &t timen uicora
infidelium uetusta caecitas re
mansitiubene autẽ dicitum dea
snote sie pal pabunt imen¬
Auenoc qͥuippe palpando exquui¬
rinus: quod oculis non uidemꝰ
Iuacis autem apta eius mirieula
uiderant : et adhuc eum quasi
palpantes in quirebant cumdi
cerent. Quousq animam nrãm
tollis. situes xp̃s: dic nobis palam:
Ecce miraculorum lux ante oeu-¬

Expanded text:
dicitur: Occidit ei sol, cum dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manifestus in 197 carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime agnovit. Ubi bene ex voce custodis additur, Venit mane et nox, quia per ejus praesentiam et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infideliumansit. Bene autem dicitur, quasi in nocte sic palpabunt in meridie. Hoc quoque palpando exquirimus quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc eum quasi palpantes inquirebant, cum dicerent: Quo usque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ecce miraculorum lux ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ceiam nolens seruiat: Sihanc
superbiens declinat: iutari
enim uis supermi conscilu
nequa quam potest sed mag¬
na sibi uirtute hanc temꝑat¬
quise sub eius nutibus. frenat:
eiusq sibi pondera leuigat. quiha¬
nc subiecto cordis humero uo.¬
lens portat Sed quia ꝑsecuoꝵ
superius memoriam fecimus
qualiter etiam ea quae sub uine¬
ta sunt eorum caecitati congru
ant ostendamus Sequitur. Per
quasi i nocte sic pal pabunt in
meridie: Perdiem tenebras in¬
currunt : qui in ipsa ueritatis
praesencia. ꝑ fide errore caeca-¬
tisunt Clare quippe ꝑdiem
cernitur: ꝑ noctẽ uero nr̃a a-¬
cies obscuratur Per secutores
igitur redemptoris nr̃i dum di¬
uinȩ uirtutis miracula cerne-¬
rent. et tamen de eius diuini.¬
tate dubitarent. indie tene-¬
bras passisunt. quia uisum in
luce ꝑ diderunt: Hinc est qđ
eos ipsa lux ammonet dicens:
Ambulcite dumlucem habetis.
neuos tenebrȩ compraehen¬
dant: Hinc est quod de uidȩa

Expanded text:
etiam nolens serviat, si hanc etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest, sed magna sibi virtute hanc temqui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendamus. Sequitur: CAPUquasi in nocte, sic palpabunt imeridie. --Per diem tenebras incurrerunt, quia in ipsa veritatis praesentia perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Hinc est quod de Judaea
Abbreviated transcription (Latin):
exarsit: Iustus namq & miseri¬
cors. mortaliũ acta disponens.
alia concedit propitius. alia
permittit iratus: Atq ea qua
permittit sic tolerat: ut hec mi
sui consilii usũ uertat: Unde
miro modo fit. ut & quod si ne
uoluntate dei agitur: uolun.¬
tati dĩ contrarium non sit:
quia dum inbonũ usum mala
facta uertuntur: eius consilio
militant. & iamqͣ eius consilio
repugnant: hic enĩ per psalmi¬
stam dititur: Alagna opera
dñi: exquisita in om nes uolim.¬
tates eius Sic quippe eius ope.¬
ra magna sunt. ut per omne
quod ab hominibus agitur: eiꝰ
uoluntas exquiratur: Nam
sepe inde perficitur : unde
repelli putabatur Hincrursũ
dicit. Omnia quaecumq uoluit
dñs fecit incaelo & interra:
hinc salomon ait. Non est sa¬
pientia. non est prudentia
non est consciliũ contra dm̃:
Restat ergo ut incunctis quae
agimus: ium supernae uolits¬
tatis inquiramus: Cui uide¬
lic&e & cognitę deboe nr̃a ac¬
tio deuotae famulari: & quasi
ducẽ sui teneris persequi. Ne el

Expanded text:
s. Iustus namque et misericors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit, ut et quod sine voluntate Dei agitur, consilio Dei contrarium non sit, quia, dum in bonum usum mala facta vertuntur, eius consimilitant, quae ipsius consilio repugnant Hinc enim per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini; exquisita in omnes voluntates ejus . Sic quippe ejus opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur, ejus voluntas acquiratur. Nam saepe inde perficitur, unde repelli pdicitur: Omnia quaecunque voluit Dominus, fecit in coelo et in terra . Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Restat ergo ut in cunctis quae agimus, vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet et cognitae, debet nostra actio devote famulari; et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei
Abbreviated transcription (Latin):
teritum trahunt: Recte sub¬
ditur Longe fient filu eiusa
salute: Filii quippe stulti suđ̃
qui in ambicione huius saeculi
ex eius unitatione Nascuntur.
Qui ꝓfecto ascilute ttinto langi¬
us fiunt: quanto in ꝑ petrãcio¬
ne nequitię nulla infirmita¬
tae feriuntur: De quibus bene
si cut urbis aditus porta dicitur.
ita est dies uidicii porta regni.
quia ꝑ eum abelectis om̃ibus
ad caelestis patriae głam in¬
tratur Unde & hunc diem cũ
ad retribucionen scãe ecclesiȩ
salomon propinquare conspi.¬
ceret : dixit: Nobilis in portis
uir eius: quando sederit cum se¬
natoribus terrae Uir quippe
est ecclesiae humani generis
redemptor : qui in portis seno.¬
bilem ostendit Qui dispectus
prius in contumelus extitit:
sed in ingressu regni sublimis
apparebit Quicũ terrae sena¬
toribus residet: quia iudieli
sentenciam cum scis eiusdẽ ecele¬
siae p̃ dicatorib: de cernet: sicut
ipose in eucingelio dieit:ios qui

Expanded text:
teritum trahunt, recte subteritum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus bene sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus decernet, sicut ip
Abbreviated transcription (Latin):
transeunte potentia nichil esse
sensisent: Iunc quippe est pensas¬
da humana elatio quã nichil¬
sit: cum se suꝑ ceteros suc cessi¬
bus extollit: Tunc consideran.¬
dum est quo cursu felicitas
trans uolae: Cum ante huma¬
nos oculos quasi ꝑmaneris
polloe Nam głam morituri.
nicbil esse mipsã iam morte
pensare infirmi quilib& possut̃
Iunc enim ei etiam illi dero¬
gant : qui hanc &e usq ad mortẽ
sequentes amant. Bene itaq di¬
citur Ego uidi stultum fir¬
ma radice: Re mabedixi pulchri¬
tudini tius statĩ Assi aꝑte
diceretur: Contra stulti pul¬
chritudinem moram in maledic¬
tionem Non habui: quia cum
hanc cernerẽ. simul etiam poe¬
nam sequentẽ uidi: Non enim
statim maledicere: si qua me
gloria illius delectacio tenu¬
isset: sed sine tardite maledixi.
quia supplicia mansura conspi¬
ciens. eus potenciam sine du.¬
bitacione reꝓbaui Sed quia ini¬
qui quique quoplus in hoc mun¬
do ꝓficiunt. plurersecũ adini¬

Expanded text:
transeuntem potentiam nihil esse transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc humana elatio pensanda sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad in
Abbreviated transcription (Latin):
tius in peccatis eleuatur:
Quia transit quod extollitur. ꝑ¬
manet quod punitur: Qui
honoratur in uia. in ꝑuencio¬
ne dam nabitur Et quasi
ꝑ amoena prata adcarcerem
ꝑuenit: qui ꝑ praesentis uitae
prospera adinteritum tendit
Notandum uero quod eum stulti
pulchritudini maledixisse
est : ut cum rarum rerum quas
respicit qualitate uarietin:. Sae.
pe eius iuditiũ cum ipsa preseri.¬
tis rei spetiax indicitur: & iux.¬
ta hoc quod aspicit intentio illiꝰ
sensusq formatur: Nam plerũ.¬
q non nulli dũ corundã głam
cernunt: eiusdẽ aspectibus de¬
lectantur: hanc magnũ aliqͥd
existimant: seq ut talia mereant᷑
exoptant: Cum uero gloriosos
quosq aut deiectos subito. aut
fortasse etiam morrentes aspiti.¬
unt: quia humana gła omni
modo nichil sit cumꝰ gemitu
fatent᷑:. Ita ut protinus dicant.
secce quã nichil est homo: qui
hoc nimirum rectius dicerent:
si cum ingła bominem cernerẽt.
tunc eius interitum cogitantes.

Expanded text:
tius in peccatis elevatur; tius in peccatis elevatur; quia transit quod extollitur, permanet quod punitur; quia qui honoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicsi cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes,
Abbreviated transcription (Latin):
Aduersa nulla sustineat: Con.¬
tra infirmos sine repugnati¬
one preualtat Bent iagintib
ex auctoritate contradaeo
Aamciora commode expeior
sempecione ꝑuetiat ude
aenp amn uitae deserit a inde
aa tempus felicior uud ed
cummolos elorere in firimi cos¬
piunto srepidant  apusbser¬
metiunsos peccaneium ꝓsperi¬
tate turbati: intus ingressibus
mentis ⁊ uutunt. Quorũ pfec¬
to spetiem sumpsit. psal mista
cumdiceret. Mei autẽ paene
motisunt pedes. pene effusist
gressus mei: quia zelaui mi
peccatoribus pacem peccatoꝵ¬
głcim forter aspiciunt. ꝓtinꝰ
quȩ post głam poena sequat᷑
adtendunt. Et alta intus cogi¬
ttcione despiciunt: hoc quod
suꝑbi foras fastu uacuae in fla-¬
cionis in tumescunt Bene ergo
dicitur Ego uidi stultum
firma radice: & male dixi
pul chritudini eius statim:
Pulchritudini quippe stulti
maledicere est: eius głam ex
considerata damnacione iu¬
dicare Quia eo atrocius in
tormentis obruetur: quo al¬

Expanded text:
adversa nulla sustineat, conadversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi conspiciunt, trepidant; et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Quorum profecto speciem sumpsit Psalmista cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorgloriam fortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo al
Abbreviated transcription (Latin):
Gadem & comedi dicuntur & bibi
quia nimirum dum quaedam
in eis obscura sunt. quae non nisi
inter ptaita intellegimus. hȩc
quasi mandendo glutimus Dum
quedam uero admtellfgendum
facilia. ita sumimus ut iuenim.
e a quasi non mansa bibimus: quia
non infracta sorbemus. Hec
sub intellectu mistico brem lo¬
cutione trans currimus: neqͥd
forsitan preterisse uideremur:
sed quia beati iob amici esse ñ
possent. nisi in quibusdam quoꝙ
morum honestate fulgerẽt.
restat ut ieoꝵ uerbis uirtu¬
tem sensuũ moraliter inqui¬
ramus. Quatinus dum locu:¬
tionis eorũ pondus discutitur:
cuius doctrinae fuerint osten¬
radice stultus in tera figitur:
quia totis desideriis interreno
amore solidatur: Unde te pͥ¬
mus cayn ciuitatem construxis
fundamentũ posuit: quia soli:¬
dita te cę̧lestis patriae alienꝰ¬
fuit: quasi firma radice stultus
attollitur. quando hic tempo¬
rali prosperitate fulcitur: Ut
omne quod appetit assequatui:

Expanded text:
Eadem et comedi dicuntur et bibi, Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint, ostenradquia totis desideriis in terreno amore solidatur. Unde et primus Cain civitatem in tfundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienfuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinacioni repugnaret.
Quod ꝓfecto discipulos ueritas
premonet dicens Uente ho¬
ra ut om̃is qui interficit uos.
arbitretur se obsequium pres
stulti diuicias sicientes bibuq̾:
quia fluentis saerę loquuti.¬
onis quae iudaicus populus
in suꝑbiae ostentacione posse¬
derat : conuersae gentilium
mentes in rigantur Vnde
& eis ꝑ ꝓphetam dicitur
Om̃s sicienter uenitae adaqͦs:
& qui non habetis argentum
properate: Quia enim ar¬
genti uocabuto eloquia
diuina signantur: Psalmis¬
ta testatur dicens: E loqͥa
dñi eloquia castti: argentũ
igne examinatum: Quier¬
go argentum nonhabent
ad aquas uocantur : quia ni-¬
mirum gentilitas quae scrip¬
turae saerae p̃cepta non ac¬
ceperat. sacri eloqui in un¬
dacione saciatur Quam
tanto nunc auidius po tauit.
quanto hanc diu sicca s iciebat¬
adem ergo diuina eloquia.
& messis & diuiciȩ uocantur:
Messis: quiaieiunam mentem refici¬
unt: Diuiciae: quia magna nios
morum uenustate componunt:

Expanded text:
ordinationi repugnaret. ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium sestulti divitias sitientes bibunt, quia fluentis sacrae locutionis, quae Judaicus populus in superbiae ostentatione possederat, conversae gentilium mentes irrigantur. Unde et eisdem per prophetam dicitur: Omnes sitientes venite ad aquas; et qui non habetis argproperate . Quia enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur: quia gentilitas quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebatEadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Huius enim stulti messis fuerat.
saeri seges eloquii Quaedã
namq spicarum grana sunt:
uerba ꝓphetarum Quae stul¬
tus habuit. sed non comedit:
quia uidaicus populus legẽ
quidem uerbo tenus tenuit.
sed ꝑ fatuitatis fastidium ab
euis in tellectu ie uinauit:
Huius uero stulti messem fa¬
melicus comedit: quia nimi¬
rum gentilis populus uer¬
balegis intellegendo edidit.
ndauae plebsiudaica sine
in tellectu laborauit Hos
familicos fidei dñr p̃uidit.
cum ꝑ euangelium dixit
Beati qui esuriunt & siciunt
iusticiam: qm̃ ipsi satura bim¬
tur Dehis familicis. anna
prophetante dicitur Re¬
pleti prius ꝓpanibus seloca¬
uerunt: & familici saturati
sunt: sed quia mes semꝑdidit.
recte. sub iungitur. Qualit̃
ipse etiam stultus perit: eum
dicitur. Et ipsum rapiet ar¬
matus: Antiquus hostis uida¬
icum populum armatus ra¬
puit : quia in eo uitã fidei
frauaðlentę suggestionis i¬
culis extincxit utunde se inhe¬
rere deo crederet: inde eius

Expanded text:
Hujus enim stulti messis fuerat sacri seges eloquii. Quaedam namque spicarum grana, sunt verba prophetarum, quae stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem verbo tenus tenuit, sed per fatuitatis fastidium ab ejus intellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelicus comedit, quia nimirum gentilis populus verba legis intelligendo edit, ad quae plebs Judaica sine intfamelicos fidei Dominus praevidit, cum per Evangelium dixit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . De his famelicis Anna prophetante dicitur: Repleti prius, pro panibus se locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem perdidit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quoque longe ante p̃nuncians
ait  Dnis ad udicium ueniet.
cum senioribus populi sui De
his portis salomon iterũ dicit:
Date ei defructu manuum suarũ.
& laudent eum inportis oꝑa eiꝰ
Tunc quippe scã ecclesia defruc-¬
tu manuum suarum accipit.
cum eam ad ꝑcipienda caeles-¬
tia laboris sui retribucio ad¬
tollit. Tunc edim sua oꝑa iN
portir laudant: quando eius
menbris in ipso regni aditu di.¬
citur Esuriui & dedisti mihi
manducare situu & de distimͥ
bibere: hospis eram: & collegis.¬
time Nudus: & cooperuistime:
& cetera Fili igitur huius stul¬
ti ante portam elati sunt: sed in
porta conterentur: quia amato-
suꝑbiunt: sed in ipso regni aditu
aeterna anim aduersione feri.¬
untur Bene autẽ subditur.
Et non erit quieripiat.: Illos qͥp¬
pe ueritas ab aeterna aduersi-¬
tute eripit.: quos intemporali¬
bus ꝓsperir ꝑ disciplincm pre¬
mit. Qui ergo nunc rennuit
praemi: tunc nonualet eripi
Q uia iniqui eum quẽ ꝑ disciplinã

Expanded text:
quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nu » Filii igitur hujus stulti ante portum electi sunt, sed in porta conterentur, quia hujus sa superbiunt, sed in ipso raeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam