comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in unium ⁊ comuni ꝯsensu
declarau̾int᷑ eͥmnota ꝑte debiti
contenti sunt si uero discenci
biti non pro nũo ꝑsonaꝵ plac¬
uit qd̾ si equales sint incumu¬
lo debiti tunc płiũ num̾us c̾¬

Expanded text:
in unum et communi consensu declarauerint, quota parte debiti contenti sint: si uero dissentiabiti, non pro numero personarum placuit. quod si aequales sint in cumulo debiti, tunc plurium numerus c
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pretorait. sichiis pentem patio¬
nũ patronani libeios aut ꝑentes
patroni patrone lberos ne suoc
eum ue quem in potestate he¬
bit uł ixxorem uł nurum in iu¬
dm̃i uocabit. qnͣscũq fideiussor
iud̾o sistendi causa accipiat᷑. ¶O
ait p̾tor liberos ue suos accipiemꝰ
nt ex femineo sexu descendentes
liberos. ¶ parentici dabimꝰ hoc
beneficium nõ solum si uñs sui
S ⁊̃ si in potestate alicuiꝰ sit. hoc

Expanded text:
 Praetor ait: 'Si quis parentem, patronum patronam, liberos aut parentes patroni patronae, liberosue suos eumue quem in potestate habebit, uel uxorem, uel nurum in iudicium uocabit: qualiscumque fideiussor iudicio sistendi causa accipiatur.' quod ait praetor 'liberosue suos', accipiemus et ex feminino sexu descendentes liberos. parentique dabimus hoc beneficium non solum sui iuris, sed etiam si in potestate sit alicuius: h
Abbreviated transcription (Latin):
tibit scd̾m quod ⁊ͥ fi deuissoret
datierant minime dabitur ĩ
eos accõ mortuo reo/ Item pbrt¬
p. si nõ post longum tempusꝰ
decesserit quia si ad ind̾m uen qtur¬
iss litem cum eo ꝯtestari actor
potuiss:. Ulpiamis
ri ꝑsecucõ loco deteriorenõ sit
quaniuis exaccõ rei posiit. eẽ. c¬
difficilior. lic .n. difficilior exac¬
cõ sit. mͥ dicendum ÷ uideri
in eadem causa eum siitisse. Nã¬

Expanded text:
ibit. secundum quod et si fideiussores dati erant, minime dabitur in eos actio mortuo reo. idem Pomponius, si non post longum tempus decesserit: quia si ad iudicium uenisset, litem cum eo con‹te›stari a‹c›tor potuisset. 11 Ulpianus ri persecutio loco deteriori non sit, quamuis exactio rei possit esse difficilior. licet enim difficilior exactio sit, tamen dicendum est uideri in eadem causa eum stetisse: na
Abbreviated transcription (Latin):
te in exilium salua cinitate. a¬
biit defeusori eius excepcõ ista
qui id cico nõ stet̾it esuia capi¬
tis reus scũs ÷ in ea causa ẽẽ. ut
excepcõne uti nõ possit dampniat
.ñ. datur. ¶ plane si ninculis
uł custodia militari impeditus
ñõ stetit in ea causa erit ut exte¬
fun̾e domestico impedit᷑ non
nenit deb ei excepc̃o dari. ¶ Ite
siquis in seruitute hostiũ fuit
dõ sistendi causa fc̃a obiciatur.
⁊ ait atilicimis conuencõnem is¬
tam nõ ualere. S ego puto con
uenc̾onem istam ita uase uispi¬
rrituałr cause extepcõnuĩ exp̾sse
funt quibz a promissore sponte
eius excepc̃o datur. puto int̾eise
ntt̾ per errorem satudato promis¬
rorem danda ÷ fideiussorib excep¬
cio. si ex ꝯuencõne mininie dau¬
dam. ¶ Iam ⁊ iułꝰ scribit. si in¬

Expanded text:
te in exilium salua ciuitate abiit, ubi defensori eius exceptio istaon stetit, quia capitis reus factus est, in ea causa esse, ut exceptione uti non possit: damnato enim datur. plane si uinculis uel custodia militari impeditus ideo non stetit, in ea erit causa, ut excequis domestico impeditus non uenit, debet ei exceptio dari. Item si quis in seruitute hostium fuerit dicio sistendi causa facta obiciatur: et ait Atilicinus conuentionem istam non ualere. ‹seuentionem istam ita ualere, si specialiter causae exception‹u›m expressae sint, quibus a promissore sponte eius exceptio detur. puto interesse, utrum per errorem satisdato promisrorem, dandam fideiussoribus exceptionem: si ex conuentione, minime dandam. nam et Iulianus scribit, si iu
Abbreviated transcription (Latin):
re paratus sit sm autẽ satisdicõ
uolmntaria ÷ nõ inalium locum
remittitur. Neq .n. m̾etur qui
ip̃e sibi necessitatem satudatõis
let int̾ litigatores quenire. si ꝯͣue¬

Expanded text:
re paratus sit. si autem satisdatio uoluntaria est, non in alium locum remittitur: neque enim meretur qui ipse sibi necessitatem satisdationilet inter litigatores conuenire. si
Abbreviated transcription (Latin):
enͣmͣ dies ueniãt. dota .i. stipu¬
lacõ in diem collata eẽ. nitet᷑.
¶Iui iiuriaꝵ acturus : stipu¬
latus erat ante litem ꝯtestatã
ut adu̾sarius sinis indo sistat
cõmisa stipulacõne mortiuis act¬
÷ nõ ꝯpet̾e heredi eius exstipu¬
latu accõne placuit. Quia ta¬
les stipulacõnes pp̃ reͣm ip̃am
darentur. Iniuriaꝵ autem ac¬
tõ heredi nõ competit. Quã¬
uis .n. hec stipulacõ iudõ sistẽ¬
di cansa fc̃a ad heredem tnͣseat᷑.

Expanded text:
m dies uenerit: tota enim stipulatio in diem collata uidetur. Qui iniuriarum acturus est, stipulatus erat ante litem contestatam ut aduersarius suus iudicio sistat: commissa stipulatione mortuus est. non competere heredi eius ex stipulatu actionem placuit, quia tales stipulationes propter rem ipsam darentur, iniuriarum autem actio heredi non competit. quamuis enim haec stipulatio iudicio sistendi causa facta
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliqua fortuita calamitas
eundem locum eu̾tit uł p̾sen¬
ciam uenienti ꝑiculosam fecit
exlono ⁊ ecuo ⁊ ħ excepcõ ei ac¬
comodandꝰ ¶ imuili moto excep¬
cõ dat᷑ ei qni cum ad iud̾m ue¬
causam prestit̾it nso ei prod̾it
excepc̃o. s ip̃ius quidem dolus
ei oberit cet̾ͦo no ob̾it quido

Expanded text:
 aliqua fortuita calamitas eundem locum euertit uel praesentiam uenienti periculosam fecit, ex bono et aequo et hic exceptio ei accommodanda est. Simili modo exceptio datur ei, qui cum ad iudicium uecausam praestitit, non ei proderit exceptio: sed ipsius quidem dolus ei oberit, ceterorum non oberit, qui dolo
Abbreviated transcription (Latin):
cercitatores rõnes que ad se ꝑti¬
nẽt ed̾e debent. adiecto die ⁊ con¬
suie. ¶et huius edc̃ racio eciuissi
ma÷. Nam cum singuloꝵ racõn¬
es argentarii conficiant equim
fuit id eid̾ nrea cansa fecit ineũ
quodam modo instr̃m mͥ edi¬
it patrem nõ cogendum sciente
b̃.R. tunc id ad mittendum cum
patri cnestiali refert ¶ s ⁊ si ser¬
nus argentariam fecit. potest .n.
si etuid ÷ uoluntate dm̃ fecerit cõ

Expanded text:
ercitores rationem, quae ad se pertinet, edent adiecto die et consule'. Huius edicti ratio aequissima est: nam cum singulorum rationes argentarii conficiant, aequum fuit id quod mei causa confecit meum quoda‹m›modo instrumeit patrem non cogendum, nisi sciente binus respondit tunc id admittendum, cum patri quaestum refert. Sed si seruus argentariam faciat potest enim, si quidem uoluntat
Abbreviated transcription (Latin):
euen̾it. cetͥum si ip̃o nõ postuian¬
te. nõ cohercetur. ¶ s si impetra¬
uerit sine nsus÷ inre aliquo siue
impetͣuerit ut utẽtur lic nsus
no st hi̾t edc̃o pumat᷑. ¶ di po¬
curator meus postulauerit queri¬
tur quis eodem nire utatur ⁊ pu¬
tat pomp̃. me solum iltiq si ei s
Si tñ tutor uł curator flriosi pos
suam fu̾it datus. ¶ Hec pena ad¬
uersus om̃em statuitur qui ine¬
dc̃m incidit. Non solum eo postu¬
lante qui abeo lesus ÷. s omni qͥ
quanto exꝑitar. ¶ ans proquo
lpospondisti impetuerit. ñe quit
debitor ip̃m aduersus eum exc epͣ¬
cõue ũtaturꝰ. Demde tu in nege.¬
cõ in quo spospondisti ueli exͦn¬

Expanded text:
enerit: ceterum si ipso non postulante, non coercetur. ‹sed› si impetrauit, siue usus est iure aliquo, siue impetrauit ut uteretur licet usus non sit, hoc edicto puniatur. Si procurator meus postulauit, quaeritur quis eodem iure utatur: et putat Pomponius me solum, utique ssi tamen tutor uel curator furiosi postsuam fuerit datus. Haec poena aduersus omnem statuitur, qui in edictum incidit, non solum eo postulante qui ab eo laesus est, sed omni, qui quandoque experitur. Si is pro quo spopondisti impetrauerit, ne aliquis debitor ipsius aduersus eum exceptione utatur, deinde tu in negotio, in quo spo
Abbreviated transcription (Latin):
mitus dum adrogetur ꝑ obrepcõ¬
nem. Cum .n. hoc ip̃o quod artog¬
atur celat condõnẽ. nõ id actum
indetur. ut fieret. ingeniuis. ¶ e¬
⁊ s ser ins amiloꝵ accep̃ puto eũ
reu̾enciam patrono exhibete dele¬
re qͣm uit oña ingenuitatis mu
ma ht̃ aliud÷ si natatib sit resti¬
tutꝰ. Iam prmceps ingemiñ fic¬
it COu manumutitur a corꝑeabi¬
etuo uł couegio uł cuntate sing¬
illoꝵ libertus. s te publice honorẽ
halere deb ⁊ si aduerauis rem pub¬
licam. uł uniu̾sitatẽ uelit exꝑin
ueniam edc̃i pete deb. enmͣuis ac¬
torem eoꝵ ꝯsfitutum mins at uc¬
caturus. ¶libetos quo ꝑenter cu
patrom ꝑ atrone q utriuse fex̾

Expanded text:
nutus, dum adrogetur per obreptionem. cum enim hoc ipso, quo adrogatur, celat condicionem, non id actum uidetur ut fieret ingenuus. Sed si ius anulorum accepit, puto eum reuerentiam patrono exhibere debere, quamuis omnia ingenuitatis munia habet. aliud si natalibus sit restitutus: nam princeps ingenuum facit. Qui manumittitur a corpore aliquo uel collegio uel crem habere debet et si aduersus rem publicam uel uniuersitatem uelit experiri, ueniam edicti petere debet, quamuis actorem eorum constitutum in ius sit uocaturus. Liberos parentesque patroni patronaeque utriusque sexu
Abbreviated transcription (Latin):
eius choetc̾e qui impedit alies̃m
indo sisti. ¶ fecisse asi dolo mals s
s̃o tm̃ is putatur qui suis mani¬
b uł ꝑ suos retinit. uͥm qui ali¬
os quo rogauit ut eum detinẽt
nalum sic accipimꝰ ut si quis ne¬
nienti ad id̾m aliquid ꝓuinicia

Expanded text:
eius coercere, qui impedit aliquem iudicio sisti. Fecisse autem dolo malo non tantum is putatur, qui suis manibus uel per suos retinuerit, uerum qui alios quoque rogauit ut eum detinerenmalum sic accipimus, ut si qui‹s› uenienti ad iudicium aliquid pronuntia
Abbreviated transcription (Latin):
nichilominꝰ cum fideiussore eiꝰ
agetur. Oͥ pro rei cualitate eui¬
dentissime locupletem uł si du¬
bitetur ad ꝓbatum fideiussorem
iudõ sistendi cansa nõ accepit
in suriaꝵ accõ aduersus eum ee¬

Expanded text:
nihilo minus cum fideiussore eius agetur. Qui pro rei qualitate euidentissime locupletem uel, si dubitetur, adprobatum fideiussorem iudicio sistendi causa non acceperit: iniuriarum actio aduersus eum e
Abbreviated transcription (Latin):
iudm nõ uenire teneatur. ex h
edc̾o ciuamuis quidam putant ⁊
eum ĩmputare qdꝰ ciedulus fuit.¬
¶ Si reus doio actoris nõ stet̾it non
hẽbit adu̾sus eum accionem ex
Dates si abalio sit impeditas. Nam
accõnem ꝓpositam adu̾sus eum
exctebit ¶õĩ plures tolo fecerũt

Expanded text:
ium non uenire, teneatur ‹ex› hoc edicto: quamuis quidam putent sibi eum imputare, qui credulus fuit. Si reus dolo actoris non steterit, non habebit reus aduersus eum actionem ex atque si ab alio sit impeditus: nam actionem propositam aduersus eum exercebit. Si plures dolo fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
ius dici de rebus qne tempore us m¬
orte penture sunt morte ułi fur¬
ti dampni iniune iniuriaꝵ atro¬
cim quide. ⁊ que de incendia o
ruma naustagio. tate. naute. exd¬
pugnata rapuisse dicunt᷑. ⁊ si que
aimiles sunt. Item si temp̃r res¬
ꝑiture sunt aut accõnis dies exi¬
turꝰ ÷. ¶ liber alia cmio iudicia
onini temꝑe siniuit᷑. ¶ Item ĩ
eum qui quid nundinaꝵ nõie¬

Expanded text:
ius dici de rebus quae tempore uel morte periturae sunt. morte: ueluti furti: damni iniuriae: iniuriarum atrocium: qui de incendio ruina naufragio rate naue expugnata rapuisse dicuntur: et si quae similes sunt. item si re‹s› tempore periturae sunt aut actionis dies exiturus est. Liberalia quoque iudicia omni tempore finiuntur. Item in eum, qui quid nundinarum nomi
Abbreviated transcription (Latin):
mire silicet. Si res temꝑe ꝑitura
sit hoc ÷ si dilacõ accõem sit per¬
emptura. ¶ sane epociens rer
torem uenite u̾m ad hec tm̃ co¬
gi ecquum ÷ ut lis ꝯtestet᷑ ⁊ ita ip

Expanded text:
ire: scilicet si res tempore peritura sit, hoc est si dilatio actionem sit peremptura. Sane quotiens res aetorem uenire, uerum ad hoc tantum cogi aequum est ut lis
Abbreviated transcription (Latin):
debebit. pretor nbere exibere eũ
Quod si ignorans insserit exibe̾¬
ri uł post decretum eius ante di¬
em exibicõnis decesserit. denega¬
da erit accõ sin anten post di¬
em exibicconu de cesserit. aut a

Expanded text:
debebit praetor iubere exhibere eum. quod si ignorans iusserit exhiberi uel post decretum eius ante diem exhibitionis decesserit, deneganda erit actio. si autem post diem exhibitionis decesserit aut a
Abbreviated transcription (Latin):
gni presidit ꝑrouincie ꝑtinet.
Iacita minist̾ia sub pretextuad¬
nuanciũ militares uros ad cõ¬
cuciandos homines procetencia.
rum illicitas exaccõnes fier pro¬
hibeat. Necs i licita negociacõ¬
ne aliquos prohibere. Noq in pro¬
hibita etcerceri. Neq innocenti¬
b penas nrogari. ad solicitudinẽ
suam preses prouincie reuocet.¬
¶ ne tenuis inte homines sub
pretextu aduentus officioꝵ. uł mi¬
litum lamine. unico ẜ breni sup¬
ellectili ad alioꝵ usus tͣnclatis. in¬
uirũs uexent pretet prouincie
prouidebit ¶letiud sub nomine

Expanded text:
 praesidis prouinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuuantium militares uiros ad concutiendos homines procedentia prum illicitas exactiones fieri prohibeat. Neque ne aliquos prohiberi neque prohibita exerceri neque innocentibus poenas irrogari ad sollicitudinem suam praeses provinciae revocet. Ne tenuis vitae hpraetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad aliorum usus translatis, iniuriis uexentur, praeses prouinciae prouidebit. Ne quid sub nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hanc exempcõnem st̃m quo
minus in uis produce̾tur. cet̾m
si nichilomiinꝰ ꝓductus ÷ cessat
pena qm̃ nerba cum effectu st̃
os dabitur. ⁊ nichilominus ma¬
net qui exenitus ÷ obligatus he¬
redib autem ita dabitur si eoꝵ
intersit. Neq aut̃ in hr̃dem ne
post annum dabitur. Idem.

Expanded text:
anc exemptionem factum quo minus in ius produceretur. ceterum si nihilo minus productus est, cessat poena: quoniam uerba cum effectu s‹u›nt os dabitur, et nihilo minus manet qui exemptus est obligatus: Heredibus autem ita dabitur, si eorum intersit: neque autem in heredem neque post annum dabitur. 6
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum: possõres mnnobiliũ
rerum. satudare nõ ꝯpelli. Pos¬
seistor autem is accipiendus ÷ emni
in agro uł in ciuitate rem soli pos¬
sidz aut ex asse aut ex parte.
ticum agrum possid. possõr incel¬
sr. ¶Item qui solam ꝓprietatem
ht̃ possõr intelligendu: ¶ Cum
uero qui tñiusum fructũ ht̃ pos

Expanded text:
ciendum est possessores immobilium rerum satisdare non compelli. Possessor autem is accipiendus est, qui in agro uel ciuitate rem soli possidet aut ex asse aut pro parte. ticum agrum possidet, possessor intellegitur. item qui solam proprietatem habet, possessor intellegendus est. eum uero, qui tantum usum fructum habet, pos
Abbreviated transcription (Latin):
at ut nõ uideatur in eadem cã
sisti. ¶ S si nore detitus sit. offi¬
lius nõ putat in eadẽ causa sisti
cum noxe dedicõne cet̾is nora¬
lem accõnem ꝑmii putat  ͤ¬

Expanded text:
at, ut non uideatur in eadem causa sisti. sed et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceteris noxalem actionem peremi putat.
Abbreviated transcription (Latin):
probatos probat. multo magis᷑
si cua noluntate accepit si densso¬
res ꝯtentus hiis deb ẽẽ. Ouod
si in medio temꝑe calamitas fide¬
iussorib insignis uł magna ino¬
pra accidit. causa congnita ex in¬
tegro satisdand̾ erit. U Ipiansꝰ.¬

Expanded text:
ultoque magis, si sua uoluntate accepit fideiussores, contentus his esse debet. quod si medio tempore calamitas fideiussoribus insignis uel magna inopia accidit, causa cognita ex integro satisdandum erit. 11 Ulpian
Abbreviated transcription (Latin):
possõr fuit it em dicendñ erit.
¶Si fundum quem possidebai ame
pecietis deinde cum scd̾ te eẽt. in¬
dicatum apellau̾im an possessor
eidem fundi sim ⁊ rectẽ dicet¬
Ue possõrem me ẽẽ qr nichilom¬
tempus caucõnis espectandũ ÷¬

Expanded text:
dicendum erit. Si fundum, quem possidebam, a me petieris, deinde cum secundum te esset iudicatum, appellauerim: an possessor eiusdem fundi sim? et recte dicetur possessorem me esse, quia nihilomtempus cautionis spectandum
Abbreviated transcription (Latin):
ta siquis nõ rapu̾it queni. s mo¬
ram fec̾it quo minus in ius ue¬
niret ut accõnis dies exiret uł tẽ
ꝑe amitt̾etur uidebr̃ exemisse qm¬
uis corpus nõ exim̃it ¶ ⁊ si eo lo¬
coretinu̾it. nõ ab dipe̾it hnis uer¬
pit tenetur. ¶ Item si quis eum
cui ꝑ calumpniam uocabatur
exeu̾nt constat eum ħ edc̃o ten̾i.
Dretorait. ne ue faciat dolo malo¬
id fieri quo magis exim̾etur. Nã¬
⁊ potest sine dolo malo id fi̾ usi c̾
i per alium qiuis edemerit hac
tur quo nõ id ꝯtinetur qid̾ in u̾¬

Expanded text:
ta si quis non rapuerit quem, sed moram fecerit quo minus in ius veniret, ut actionis dies exiret vel res tempore amitteretur: videbitur exemisse, quamuis corpus non exemerit. sed et si eo loci retinuerit, non abduxit, his uerbis tenetur. Item si quis eum, qui per calumniam uocabatur, exemerit: constat eum hoc edicto teneri. Praetor ait 'neue faciat dolo malo, quo magis eximeretur': nam potest sine dolo malo id fieri, ueluti cum i per alium quis exemerit, hac tur: quo non id continetur quod in u
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ pro locuplete accĩꝑiur fideiu
ox ꝓmissione nõ idr̃ eos stetisse ⁊̃
ut metu pene compesee noca¬
nt eos qui in ius uocatos .ii. exi¬
ni eripiunt. ¶ demies pomi mat¬
p̃ scribit. serui quoi nomine nox¬
ale indm̃ reddendim insisciente
dño id fecit. Tic .n. sine nore te¬
dicõne ind̾m niscipiet. ¶ orfiliut
putat iocum u hcͥ edicto nõ eẽ si ꝑ¬

Expanded text:
m pro locuplete accipitur fideiusex promissione non uidetur eos stetisse, ut metu poenae compesceret eos, qui in ius uocatos ui erip‹i›unt. Denique Pomponius scribit serui quoque nomine noxale iudicium reddendum, nisi sciente domino id fecit: tunc enim sine noxae deditione iudicium suscipiet. Ofilius putat locum hoc edicto non esse, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone in rem suam iuͣbeant ut
pro suo procuratore. ¶ Quidam
auut si a marito funidus dotalis.
petatur in rem suam sidenusoͣrã
mulierem. ¶ Si seruus int̾ueni¬
at qui antecim indm̃ accipiatur
adeinssit indicatum colui succͣe

Expanded text:
sonae in rem suam fideiubeant, ut pro suo procuratore. quidam etiam, si a marito fundus dotalis petatur, in rem suam fideiussuram mulierem. Si seruus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudica
Abbreviated transcription (Latin):
in furto ne in reliquos accio det᷑.
si dñs tantũ cum defendere uolu¬
it unius nomĩne .n. p̾stit̾it essi¬
tum uber p̾tar. fortasse ⁊ qr hic
ꝯtẽpta magestas petoris uindica¬
ad modum cum ples serui iniuri¬
am fecerũt uł dampnũ dederũt
¶octanenus hiͣc euor dño suctͣen¬
dum ait s hic potest dici si dolo
.in. curau̾int ut ab alicsuo album

Expanded text:
in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere uoluit, unius nomine praestiterit, quantum liber praestaret: fortasse quia hic et contempta maiestas praetoris uindicamadmodum cum plures serui iniuriam fecerunt uel damnum dederunt, Octauenus hic quoque domino succurrendum ait: sed hoc potest dici, si dolo malo curauerint, ut ab alio album
Abbreviated transcription (Latin):
sbertus a patrono relis ꝯstitntus
cͥui se defendere ꝑatus ꝓtribunali:
p̾sidem ꝓnincie frecuent̾ int̾pel¬
lat. patronum accusatorem mñ ins
non indetur uocare. Pauł.
bellum nẽ dissimłando se libertũ
eñis eẽ. an si ad desiderium eius re¬
scribatur ⁊̃ edc̃i pena remiss eẽ iii¬
detur. R. nõ puto ad hũc casum edic¬
tum precoris ꝑtiñe. Neque .n. qui li¬
bellin pͥncipi uł p̾ndi dat in ius ue¬
cãre patronũ iutetur. Idem.
missu pretoris. Idem.¬
Eum ꝓeiuo quis aput offm̃. canit
exhibere cogit᷑. Item eum qui apud
acta exibiturum se eẽ quem ꝓmi¬
sit ⁊ u officio non cͤauͤerat. ad exibe¬
ndum tamen cogitur Sauis.
ate receptaculum sit. eunic qui
rius in possessionem bonoꝵ eins. s
si aditum ad se p̾stet aut ex publi¬
co ꝯspiciat᷑ recte inius uocari eum

Expanded text:
Libertus a patrono reus constitutus, qui se defendere paratus pro tribunali praesidem prouinciae frequenter interpellat, patronum accusatorem in ius non uidetur uocare. 15 Paubellum non dissimulato se libertum esse eius: an si ad desiderium eius rescribatur, etiam edicti poena remissa esse uidetur? respondi non puto ad hunc casum edictum praetoris pertinere. neque enim qui libellum principi uel praesidi dat, in ius uocare patronum uidetur. 16 Idem ermissu praetoris. 17 Idempro quo quis apud officium cauit, exhibere cogitur. item eum qui apud acta exhibiturum se esse quem promisit, etsi officio non caueat, ad exhibendum tamen cogitur. 18 Gaiatque receptaculum sit, eumque qui rius in possessionem bonorum eius. sed si aditum ad se praestet aut ex publico conspiciatur, recte in ius uocari eum
Abbreviated transcription (Latin):
cognou̾imus tali eum loco atz or¬
dine ẽẽ. ut a suis uł ⁊̃ in ꝓpria u¬
lla custodiat᷑ recte facturus nobis
uderis. Si eos a quib illotemꝑe
obseruadus eẽt not᷑au̾is: ⁊ causan
tante neggligencie excusseris ⁊
ri. uł honezari cuiꝑa eius indebi¬
tur constitues. Nam custodes ñ ad ẜ
i ne altis quoq exicõ sint. Qd̾ a¬

Expanded text:
cognouerimus tali eum loco atque orcognouerimus tali eum loco atque ordine esse, ut a suis uel etiam in propria uilla custodiatur: recte facturus nobis uideris, si eos, a quibus illo tempore obseruatus esset, uocaueris et causam tantae neglegentiae excusseris etri uel onerari culpa eius uidebitur, constitueris. nam custodes furiosissed ne aliis quoque exitio sint: q
Abbreviated transcription (Latin):
recertores eoꝵ coherteie. siue quib
latro diuciꝰ latere nõ potest furiosi
si nõ poisunt per necessarios ꝯtine¬
ri eo remedio p̾sidem obuiam e¬
undem̃ ⁊ silic ut carc̾e contineãt᷑¬
mini. ⁊ ita diuus piuus rescups
nero reuera cũ compos mentis ñ
ẽẽt. ut si simulass: plecteretur. ca¬
si fur̃et. in carcere contineret᷑.
Harcell̃ Quus marcus ⁊ como¬
dus scãpule tercullo iescriperũt
in hec uerba. Si tibi liquido com¬
ꝑtum ÷ elyum priscum ĩn eti fpoͥre
eẽ. ut contiuua mentis alienaco¬
ne om̃i intellectu cacreat siec ⁊s¬
dementie occitam: potes de itdo
ꝓene eius dismiulare cum fatis fu¬
Iore ip̃o puniat᷑ ⁊ tamen diligeit¬
cius crstodiendus erit. ac si puta
t̾ualłꝰ quibdam censu s amor ÷. uĩn
forte quia in eo momento scelus
quid tale competeris: consiles nos
ut exitimemus. an ꝑ inmanta¬
tem facinoris cͥum possit inderi se¬
ntie cõmiserit supplicio afficien¬
duc at ¶Cum antem ex lict̾is tius

Expanded text:
receptoresque eorum coercere, sine quibus latro diutius latere non potest. Furiosis, si non possint per necessarios contineri, eo remedio per praesidem obviam eundum est: scilicet ut carcere contineantur. et ita divus Pius rescripsivero re vera compos mentis non esset, ut si simulasset, plecteretur, si fureret, in carcere contineretur. cis. Diuus Marcus et Commodus Scapulae Tertullo rescripserunt in haec uerba: 'Si tibi liquido compertum est Aelium Priscum in eo furore esse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subesdementiae occisam: †potes de modo poenae eius dissimulare, cum satis furore ipso puniatur. et tamen diligentius custodiendus erit ac, si putabuallis quibusdam sensu saniore, non forte eo momento scelus quid tale compereris, consules nos, ut aestimemus, an per immanitatem facinoris, si, cum posset uideri sentire, commiserit, supplicio adficiendus sit. cum autem ex litteris tuis
Abbreviated transcription (Latin):
etes cua iognoscit de ser¬
uo cossipto ui analla deuirginata
uł seruo smnpͣto. si actor rerĩi gentis
corruptus eẽ dẽ nẜ elus modi homo
ut nõ solum iactura aduereus sp¬
stauciam: s aduereus tocius tomꝰ
euertionem ꝑtineat seuerisime
deb anmatuertere. De ostꝰ ꝓcur̃
unt a procuratore cesaris. rõnal̾¬
sic ab eo comprobantur: arer si a
dat. nõ puto eum dominium tũs¬
ferre. Eunc .n. tͣnssert: cum nego¬
ciũ cecaris gerens ꝯcensu pp̃iꝰ tdidit
Denii si uendicionis. ł donacõnis
us tͣncaccõnis cauea quid agnt: in ⁊¬
chil agit. Non .n. auienare eĩ rem ce

Expanded text:
eses cum cognoscat de seruo corrupto uel ancilla deuirginata uel seruo stuprato, si actor rerum agentis corruptus esse dicetur uel eiusmodi homo, ut non ‹ad› solam iacturam aduersus substantiam, sed ad totius domus euersionem pertineat: seuerissime debet animaduertere. DE OFFICIO unt a procuratore Caesaris, sic ab eo comprobantur, atque si adat, non puto eum dominium transferre: tunc enim transfert, cum negotium Caesaris gerens consensu ipsius tradit. denique si uenditionis uel donationis uel transactionis causa quid agat, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
patronũ ieximat. na de tenore tũ
loco libertus: qui in simłi delito
petitoris ꝑtet sustiet. ¶ eadem
quitas: mn eo qui alio loco qͣm quo
debuerat in ius uocabatur s̃ for¬
cuis dicendũ ÷ nõ iideri in exiui
ius uocatum pedius putat cessate
is ad pedaneũ indicem uocatũ qu¬
em eximat petia esuis etc̃i cessabit.

Expanded text:
ximat: deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet. Eadem aequitas est in eo, qui alio quam quo debuerat in ius uocabatur: sed et fortius dicendum est non uideri ui eximi ius uocatum, Pedius put‹at› cessaris ad pedaneum iudicem uocatum quem eximat, poena eius edicti cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
pofit. s nec nepos in adoptiua
samilia susceptus: s ⁊ si flius me¬
us emaucipatus. ad optau̾it fili¬
ui hic nepos in ns uocari pͥot᷑¬
it. nam mͥ alienus ÷. ¶ liberot
antem scd̾ cassium ut in ꝑenti¬
b ⁊ ultra intͥnepotem accipimꝰ.¬
¶ Si tiberta et patrono fu̾it enixa.
mutuo se ip̃a ⁊ filius eius inins
ñõ uecabunt ¶ im aũ liberi pa¬
troni capitis accusanerunt liber¬
tum paternum uł si in seruit¬
utem pecierunt. nillus eis ho¬
nor debet᷑. ¶ Pretor ait. in sus nͥ
ꝑmissu in eo ne quis noc ꝓmis¬

Expanded text:
erit: sed nec nepos in adoptiua familia susceptus. sed si filius meus emancipatus adoptauerit filium, hic nepos in ius uocari poterit: nam mihi alienus est. Liberos autem secundum Cassium, ut in parentibus, et ultra trinepotem accipimus. Si liberta ex patrono fuerit enixa, mutuo se ipsa et filius eius in ius non uocabunt. Sin autem liberi patroni capitis accusauerunt libertum paternum uel in seruitutem petierunt, nullus eis honor debetur. Praetor ait: 'in ius nisi permissu meo ne quis uoc
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ a dñis ⁊ eos qui mopia labor¬
ant uł corpus torquendum⁊.¬
¶ Doli mali aut̃ iõ in uerbis edc̃i
uł rusticitatem uł ab ip̃o pretore
iussus uł casu aliquis fecerit nõ
qqui toslit. qͣuis nõ corruperit.
dauit qui mandauit tenebitur
Si ut̾q tolo .iii. fec̾it ambo tene¬
rint uł corruꝑint uł mandaue¬
rint om̃s tenebunt᷑. p ał .ł.¬

Expanded text:
duntur a dominis, et eos qui inopia laborant corpus torquendum est. Doli mali autem ideo in uerbis edicti l rusticitatem uel ab ipso praetore iussus uel casu aliquis fecerit, nonqui tollit, quamuis non corruperit: dauit, qui mandauit tenebitur: si uterque dolo malo fecerit, ambo tenerint uel corruperint uel mandauerint, omnes tenebuntur: 8
Abbreviated transcription (Latin):
ciartit seruos qͥi ad statuans ꝯfu¬
manumittant᷑ de toñĩs quetẽ¬
tes audiet. si ⁊ Patͦnos egentes de
suis lb̃tis q̃rentes audiet maxi¬
me si egroc se ẽẽ dicant. desid̾ent¬
os a tb̾tis exibł: Relegandi te¬
portandi eid ininsulam qmͣ ĩꝑat¬

Expanded text:
claratur. Seruos qui ad statuas confumanumittantur, de dominis querentes audiet. Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentque a libertis exhiberi. Relegandi deportandique ‹in› insulam, quam imperat
Abbreviated transcription (Latin):
posteaq ad mri ñrimoniũ alti¬
iis iuriscc̃om subiecti ꝑuen̾it.
querebatur an prioris indicis
sentencia execrnꝰ possit. dixi pꝰ¬
se qr ante fu̾at senpencia dicta.
s ts post susceptam cognicõm
indice recte fertur. est̾ genetasr
⁊ in om̃ib huiꝰcemodi caubut
obseruandum÷. ¶ Occiens de qñ¬

Expanded text:
posteaque ad uiri matrimonium alii iurisdictioni subiecti peruenerat, quaerebatur, an prioris iudicis sententia exsequi possit. dixi posse, quia ante fuerat sententia dicta: sed et si post susceptam cognitioneiudice recte fertur. quod generaliter et in omnibus huiuscemodi casibus obseruandum est. Quotiens ‹de› qua
Abbreviated transcription (Latin):
obtemꝑass ip̃e putur. nõ domi¬
nuis ur pupillus ¶Non colum autẽ
reum qui nõ obtemꝑau̾it hec edc̃o
teneri labeo ait. uerum ⁊̃ penterẽ
ram penami coͣntineat . ni post amĩ
n in heredem datur. De in ius

Expanded text:
obtemperauit, ipse punitur, non dominus uel pupillus. Non solum autem reum, qui non obtemperauit, hoc edicto teneri Labeo ait, uerum etiam petitoram poenam contineat, neque post annum neque in heredem datur. DE IN IUS
Abbreviated transcription (Latin):
neos hories sicuit malum co¬
aniserit. Nam ⁊ in mandatis pͥn¬
cipũ hoc ÷ ut curet is qini proui¬
nie prez: mas hominib proui¬
nciam prurgare. Nec distingim¬
tur unde sint.

Expanded text:
neos homines, si quid manu commiserint: nam et in mandatis principum est, ut curet is, qui prouinciae praeest, malis hom‹i›nibus prouinciam purgare, nec distingu‹un›tur unde sint.
Abbreviated transcription (Latin):
cuos ip̃r nõ sua uoce s ppłi suat᷑¬
gio crearent refert s sicuti dubi¬
um : an romio ⁊ iunia regnantib
qͤstor fuit ita attullio hostillo te¬
ge qͤstores fuisse c̾tũ ÷ ⁊ qr sane cͤ¬
bͥor apd uet̾es opimo÷. tulliũ ho

Expanded text:
uos ipsi non sua uoce, sed populi suffragio crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus quaestor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum est: et sane crebrior apud ueteres opinio est Tu‹ll›um Ho
Abbreviated transcription (Latin):
inspectis dominos eoꝵ cansa cog¬
nnta refic̾e ea compellat. ⁊ aduer
re potes nõ imponi necessitatem
proconsuti uł legato eius uł p̾si¬
di prouincie suscipiende cognicõ¬
uis. s eum estimare debere. an¬
ip̃e cognosc̾e an iudicem dare de
ps ad presides prouinciaꝵ ienut¬
tit negocia. per rescriptionet. ue

Expanded text:
aedificiis dominos eorum causa cognita reficere ea compellat et aduersre †pote‹s›' non imponi necessitatem proconsuli uel legato eius uel praesidi prouinciae suscipiendae cognitionis, sed eum aestimare debere, ipse cognoscere an iudicem dare debps ad praesides prouinciarum remittit negotia per rescriptiones, ue
Abbreviated transcription (Latin):
portina ꝯsulib. sane nõ om̃s qͦs¬
tores ꝓuincias sociebant᷑ u̾m exc¬
epti etant candidati pͥncipis. hñ
etͥemm sos lib̾s p̾nciꝑalib in se¬
natu legendis uacant hodie que
optinuit ĩ diffent᷑ questores cre¬
ati tam pr̃icõs qm plebeios. In¬

Expanded text:
Porcina consulibus. sane non omnes quaestores prouincias sortiebantur, uerum excepti erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis uacant. Hodieque optinuit indifferenter quaestores creari tam patricios quam plebeios: in
Abbreviated transcription (Latin):
ongruit bono ⁊ gram p̾¬
sidi curare u̾ pacata ates quie¬
ta prouincia sit: cuam regit esd̃
nõ deficile optinebit. si solicite al¬
gat ut mał hominib prouincia
careat. eos q conquirat. Nam ⁊¬

Expanded text:
ongruit bono et graui praesidi curare, ut pacata atque quieta prouincia sit quam regit. quod non difficile obtinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus prouincia careat eosque conquirat: nam
Abbreviated transcription (Latin):
cie prouidebit. ¶ Sicuti medi o ĩ¬
putati euent᷑ mortalitatis ñ deb.
putan ei deb ¶ pretextu humane
fragilitatis. delictum decipientis ĩ
ꝑitulo homines in noxiũ nõ de¬
betesse ¶ Qͥ innu̾tas prouintias
regunt nis gladii habent ⁊ in me¬
tallum dandi eis potestas ꝑmissa¬
iroganit. ex pͥsentib fatultati
eoꝵ quib eam induxit. redigi ñõ¬

Expanded text:
medico imputari euentus mortalitatis non debet, putari ei debet: praetextu humanae fragilitatis delictum decipientis in periculo homines innoxium esse non debet. Qui uniuersas prouincias regunt, ius gladii habent et in metallum dandi potestas eisrogauit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi n
Abbreviated transcription (Latin):
Aus Eenatoret lic ĩ nrͣbe to¬
micitiũ hẽre uideant᷑ tñ ⁊ ibi
unde oriundi st̃. hẽre domicaiũ in¬
telligũt᷑ qr dingnitas domicañ ad¬
iecconẽ ꝑociꝰ dedise qmͣ ꝑmtasse ui¬
ro ĩpet̾re iolẽt a pͥncipe enius ꝑ raro
ut nuꝑte itͥm minoris dignitatis
iuro nichiloꝰ ĩ ꝯsulari maneant di¬
gnitate ut scio antoninũ augut¬
ite. ¶ senatores aut̃ accipiend̾ ÷ eos

Expanded text:
 Senatores licet in urbe domicilium habere uideantur, tamen et ibi, unde oriundi sunt, habere domicilium intelleguntur, quia dignitas domicilii adiectionem potius dedisse quam permutasse uiro impetrare solent a principe, quamuis perraro, ut nuptae iterum minoris dignitatis uiro nihilominus in consulari maneant dignitate: ut scio Antoninum Augusisse. Senatores autem accipiendum est eos,
Abbreviated transcription (Latin):
põtatẽ arrogatoris rediginitur.
qui duos filios ⁊ ex alt̾o eoꝵ ne¬
potẽ ht̃ si uł̾t nepotẽ esi ex alfo
natũ sic adoptare põt ħ effic̾e.
si eũ emancipau̾t ⁊ sic adoptan̾¬
it enͣ ex alt̾o natũ facit .n. ħ cꝙͣ

Expanded text:
testatem adrogatoris rediguntur. Qui duos filios et ex altero eorum nepotem habet, si uult nepotem quasi ex altero natum sic adoptare, potest hoc efficere, si eum emancipauerit et sic adoptauerit quasi ex altero natum. facit enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eiros clarissimos sortite st̃ ñ hñt᷑.
seminis .n. dingnitatẽ clarissim¬
am mariti tͥbiuit ꝑentes u̾o do¬
nͨ plebeis npeiis fu̾ĩt copłare.
¶tam diu g̾ clarusima femĩa er̃

Expanded text:
iros clarissimos sortitae sunt, non habentur: feminis enim dignitatem clarissimam mariti tribuunt, parentes uero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae: tamdiu igitur clarissima femina erit,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet᷑ ¶s ⁊ dum decreto p̾to¬
onam ei denegau̾it. nõ ẽẽ eim
restituend̾. labeo scͥbitꝰ Idem
̃ si alia insta cansa ñ fu̾it ab
eo auditus.
nominꝗtim dicebat restitur̃¬

Expanded text:
ed et si, dum decreto praetoonem ei denegauerit, non esse eum restituendum Labeo scribit. idemque si ex alia iusta causa non fuerit ab eo auditus.Snominatim edicebat restitu
Abbreviated transcription (Latin):
morii nẽditoris lib̾tatẽ ĩronit.
le tcentes etutdem acceꝑant
curatorem saluianũ qd̾daᷤ
set ccͣ ꝯstitucões gecusatus.
abtñt. uł hii qui cͥca pͥnci¬
pem sñt occupati. ut in cõsi
nus excusacõm adolocẽtet¬

Expanded text:
ioris uenditoris libertatem imponit. lescentes quidam acceperant curatorem Saluianum quendam set contra constitutiones excusatus. absunt vel hi qui circa principem sunt occupati, ut in consilnus excusationem, adulescente
Abbreviated transcription (Latin):
rit. S is qui excessit. tones ĩ
urbem reu̾tatur ⁊ ħad ꝓco¬
sules legatot cieoꝵ qs ad eos
tribimnos militũ ⁊ ad p̾scos
⁊ comites legatoꝵ. qui ad er¬
rariũ aut incomentariũ pͥ¬
ncipis delati d̾e .ł. sigͣ.

Expanded text:
rit: sed et is qui excessit, donec in urbem revertatur. et hoc ad proconsules legatosque eorum et ad eos, tribunos militum et praefectos et comites legatorum, qui ad aerarium delati aut in commentarium principis delati sunt. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
um milet qͥ. p᷑¬
nsu capiebat decesserit ⁊
hr̃s impleu̾it usucapio¬
nẽ. equm ÷ rescindi cid̃
postea usucaptũ ÷. ut ea¬
dem in hr̃dib qu̾i in u¬
anda sint. qr pꝰenõ defũc¬
ti cfiͣ ꝯm̃ctĩ descendit ad
ditate adita ꝯpletur.¬

Expanded text:
Cum miles qui usucapiebat decesserit et heres impleverit usucapionem, aequum est rescindi quod postea usucaptum est, ut eadem in heredibus, qui in uvanda sint: quia possessio defuncti quasi iniuncta descendit ad ditate adita completur.
Abbreviated transcription (Latin):
li abfu̾it delib̾are deb p̾tor.
an ei sb̾nenin debeat. puta
studioꝵ causa forte ꝓcͣatore
ono de functo. ne deciꝑiat᷑
ppr iustissinã absentiᷤͤ cãm.
Item sicis nec ĩ cͦtodia nͭ ĩ
uincus sit. s sb̾fideiꝰoꝵ sa¬

Expanded text:
li afuerit, deliberare debet praetor, an ei subveniri debeat, puta studiorum causa, forte procuratore suo defuncto: ne decipiatur per iustissimam absentiae causam. Item si quis nec in custodia nec in vinculis sit, sed sub fidei
Abbreviated transcription (Latin):
b hostiz aucap.¬
tis post liminio reu̾sis ouccͥt᷑
aut ibi mortuis. qr nec ꝓca¬
torẽ hr̃e pꝰsũt. cũ alnis supͣ
ueniri. p̾cer eos cim in serui¬

Expanded text:
b hostibus autem captis postliminio reversis succurritur aut ibi mortuis, quia nec procuratorem habere possunt: cum aliis supra veniri praeter eos
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͣmiliti accusacõ ꝯpetat
¶ Quod eo temꝑe ctuo in ĩsulã:
aliqͥo fu̾it exrena ei irtogata
alio usurpatũ. ex bonis q̃ nõ e¬
rant adempta ꝓbatũ fu̾it. sue
cause restituend̾z. Iui .ẜ.¬

Expanded text:
Si qua militi accusatio competa Quod eo tempore, quo in insula aliquis fuit ex poena ei irrogata, alio usurpatum ex bonis, quae non erant adempta, probatum fuerit, suae causae restituendum
Abbreviated transcription (Latin):
oit. ullus laborz nam ꝑinde
obligabit᷑ ut aitius f.
¶ Nemo delictis exiit᷑ emͣ uisł
capite munitus sit.
¶Hoc iudm petpetum est in¬

Expanded text:
sit, nullus labor: nam perinde obligabitur ut filius familias. Nemo delictis exuitur, quamvis capite minutus sit. Hoc iudicium perpetuum est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum fammiliam mutau̾int.
emancipato fino ⁊ cefis ꝑton¬
ic capitis dimunico̾ manif¬
este accidet. cũ emancipari ne¬
mo p̾it nͥ in ẏmaginartam
serinlem cãm deductus sit.¬

Expanded text:
 cum familiam mutaverint. Emancipato filio et ceteris personis capitis minutio manifesto accidit, cum emancipari nemo possit nisi in imaginariam servilem causam deductus: alit
Abbreviated transcription (Latin):
 pro se int̾ducta sũt. nͨ eme¬
ri potit uenditor. ei restitut᷑
fu̾it in eam causam in qua
te ip̃e ꝯstitu̾it. ⁊ enͣ mutare
nõ potuiss. si minor auxi¬
nũ p̾toris nõ implorass.¬

Expanded text:
 pro se introducta sunt. nec queri poterit venditor, si restitutus fuerit in eam causam, in qua se ipse constituit et quam mutare non potuisset, si minor auxilium praetoris non implorass
Abbreviated transcription (Latin):
tur usu captũ amisit. resti
tegro uels licentiã hĩe pͥus
nẽ inpetnͣdam ei ꝓdẽe. cũ
cã iudicati recusare n̾o p̾it
ex quo appar. n eñ craus¬

Expanded text:
tur usucaptum amisit, restittegro uellet, licentiam habere prius nem impetrandam ei prodesse, cum causam iudicati recusare non possit. ex quo apparet nec eu
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ nͨ nõ adu̾sus eos succitur
ne uł obsit uł ꝓ sit qsd̾ euen̾it
Herba aut̾e ceci talia sñt. Si
cmꝰ quid de bonis cũis me¬
tu aut sine dolo maio rer p᷑ͤ¬

Expanded text:
n et adversus eos succurritur, ne vel obsit vel prosit quod evenit. Verba autem edicti talia sunt: "Si cuius quid de bonis, cum is metus aut sine dolo malo rei p
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ̃ ali mandato dubitet᷑.
cũ restituc̾o postuletur. int̾¬
põita stipulac̾one ratam rẽ
cetur. absit: defencor ei n
dicatũ solui dare derebit.
modo p̾standa restituco̾ est.
l filius restitui nollz qr pa¬
t̾s ꝑiculũ agitur qui de re¬
cuno tenetur ex quo appa¬
ret cet̾os cognatos uł affi¬
nes alt̾ins ẽẽ ꝯdicõnit. nec
alit̾ audiri oꝑte cumͣ ei ex no
lent. auͥ eiꝰ uite sit iste ado
qmͣ ut iureatur iuuenem
eũ cimp̃e credidiss. cedere cͦ
p̾dium etno si ex ea pectͣa
are. ꝑiedium. ita ut sñ ast̃¬
ius dampno ⁊̃ creditor a ni¬
uene suui ꝯsequat᷑ et quo

Expanded text:
ali mandatu dubitetur, cum restitutio postuletur, interposita stipulatione ratam rem citur, absit, defensor eius satis iudicatum solui dare debebit.modo praestanda restitutio est, licet filius restitui nolit, quia patris periculum agitur qui de peculio tenetur. ex quo apparet ceteros cognatos vel adfines alterius esse condicionis, nec aliter audiri oportere, quam si ex volent aut eius vitae sit iste adulquam ut iubeatur iuvenis eum cui ipse creaedium quoque si ex ea pecunia erare praedium, ita ut sine alterius damno etiam creditor a iuvene suum consequatur. ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
nouandi animo inf̾cessetit.
proeo qͥ tẽꝑali accõne teneba
eꝵ sic. an plenor sit. ego di¬
dici. ex tẽꝑe in integt̾ resti¬
qnͣtũ sr̃erat. su qͥd deeo pu¬

Expanded text:
novandi animo intercessit pro eo, qui temporali actione tenebat sit an plenior? ego didici ex tempore in integrum restiquantum supererat: tu quid de eo pu
Abbreviated transcription (Latin):
rit ad eos ꝑtineat  respondi. hũ
qui debita extolu̾nt. lib̾ati in¬
re ip̃o nõ debent it̾m ꝯuenin
splane catoret qͥ scientes eum
d̾e offõ. nõ debu̾nt eũ pati acci¬
peeas recunias debitas. ⁊ debe¬
b̾unt᷑ h nõie ꝯueniri eid̾ fi t
ip̃i decteto p̾sidis credid̾mt. ⁊

Expanded text:
it, ad eos pertineat? respondi: hi qui debita exsolverunt liberati iure ipso non debent iterum conveniri. plane curatores, qui scientes eum dem officio, non debuerunt eum pati accipere pecunias debitas et debebunt hoc nomine conveniri. quod si et ipsi decreto praesidis crediderunt et
Abbreviated transcription (Latin):
Ontor urgentib creditor¬
ib rem pupillarem uona
fide uendidit denũciante
tñ mat᷑ͤ emptorib quero
cum uygentib creditorib
disccta sit. nec de socdibus

Expanded text:
Tutor urguentibus creditoribus rem pupillarem bona fide vendidit, denuntiante tamen matre emptoribus: quaero, cum urguentibus creditoribus distracta sit nec de sordibus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ inꝯsulte dedit. ad suam
e fͤn b̾i reputati ⁊ cũ qnͣtitate ftͣ¬
ctuũ ꝑceptoꝵ ꝯpõsatis. I uł.¬
Si ider ccimento in uen¬
done adolosdenti musit fund̾
restitui. enmi q p̾ciũ empto¬
tem p̃cĩm quasi ex causa iu¬
dicati adolescens ht̃e pot quia¬

Expanded text:
tum inconsulte dedit: ad suam eberi, reputatis et cum quantitate fructuum perceptorum compensatis. IuSi iudex circumuento in uenditione adulescenti iussit fundum restitui eumque pretium emptotem pretium quasi ex causa iudicati adulescens habere poteri
Abbreviated transcription (Latin):
manumiuos. retin̾e lib̾tate
respondi. nec erũt cogendi.
depend̾e. qm̃ uire optimo cõ¬
secuti ndent᷑. Nam ⁊ sicͥdã
ex creditoru pecãm suam añ
restitucom ab ea recuꝑasset.¬

Expanded text:
manumissos retinere libertatem respondi: nec erunt cogendi dependere, quam iure optimo consecuti videntur. nam et si quidam ex creditoribus pecuniam suam ante restitutionem ab ea reciperasse
Abbreviated transcription (Latin):
sone ẽ sp̃ali lege eitepte st̃.¬
Cum minor E ellsu¬
qmͣ .xxu. anĩ. aduersus
enni cum quo tutelẽ Ełt mnst¬
restituitm. ño ideo tucori
ccͣiũ tutele iudm q restiͣ
Eciam si pre eodem tu auctor
tore puꝑillus captus ꝓba¬
n p̾sit. uratorem postea ei
sm̃e restitui nolebat. ⁊ quia
dicebat totam deb̾e utem

Expanded text:
ssores et in pignora actio restitui debet. et si ex duobus reis alteri acceptum tulerit, in utrumque restituenda est actio. Ex hoc intellegimus, si damnosam sibi novationem fecerit, forte si ab Etiamsi patre eodemque tutore auctore pupillus captus probari possit, curatorem postea ei sententiae restitui volebat, et quia dicebat totam debere litem
Abbreviated transcription (Latin):
titui desiderat cet̾is ip̃eb nõ
cob̾et. nͥl ꝓponit. cur a tota
sĩna recadi actor postulãs
s nemine de creditoribus
p̃rmĩ p̾cente uł ad agend̾:
uł ap̾side de euocato. an ea
restituco fc̃a recte uideatur.¬

Expanded text:
titui desiderat, ceteris speciebus non cohaeret, nihil proponi, cur a tota sententia recedi actor postulans se nemine de creditoribus paternis praesente uel ad agendum a prae‹si›de euocato, an ea restitutio recte facta uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
hor ÷ causa ꝯsumentis. nͥ locu¬
plec̾or ex ħ inueniat᷑. litis ꝯte¬
state temꝑs qui acceꝑit¶a
nores si in iudicem ꝯꝓmite¬
rũt ⁊ tutore auctore stipłati
tatem obligdm uie denderãt.
penesse collatã minor ad ieccõ
fuis̃ ita tñ gd̾ ut id qd̾ ex
licitacõne accesit ip̃e offerat

Expanded text:
or est causa consumentis, nisi locupletior ex hoc inveniatur litis contestatae tempore is qui accepit. Minores si in iudicem compromiserunt et tutore auctore stipulati talem obligationem iure desiderant. penes se collatam minor adiectionefuisset: ita tamen ut id, quod ex licitatione accessit, ipse offe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cid̾ dies ꝯmitendĩ tempus
pupille incidiss. ea qr efec¬
iss ne ꝑaretͣ legi uend̾onis.
placu̾at eẽ comissum ⁊ pre
ge sua indent᷑ . nõ me mo¬
impatorẽ cid̾ pͥores tutores

Expanded text:
quod dies committendi in tempus pupillae incidisset eaque effecisset, ne pareretur legi venditionis. placuerat esse commissum, et prege sua uideretur: non me moimperatorem, quod priores tutores
Abbreviated transcription (Latin):
enudem tolo non posse dai¬
dolo fac̾e poliuit. s s qund
ad eos ꝑnen̾it exdolo eoꝵ. qui
res eoꝵ aministͣueĩt pucodã¬
dam ¶d dolo ae decurionũ in
ip̃os decuriones dabr̃ de doloac
protuldubio tenebit᷑.
¶In hac acc̃õne desingnari
o cuius dolo fc̃maliquid sit.
qmͣuis in metu ño sit nccͣe.
comp̾hendatur erd̃ tolo ma¬
lo fc̃m sit. scire .ni. d accorin
qua re cͥcunscͥptus sit u in
tanto cͥmine uagari o. ¶Lp̃¬

Expanded text:
dem dolo non posse ddolo facere possunt? sed si quid ad eos pervenit ex dolo eorum, qui res eorum administrant, puto dandam. de dolo autem decurionum in ipsos decuriones dabitur de dolo procul dubio tenetur. In hac actione designari oportet, cuius dolo factum sit, qcomprehendatur, quid dolo malo factum sit: scire enim debet actor, in qua re circumscriptus sit, nec in tanto crimine uagari. 17 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
cõne ea. ut si sñ lib̾is decessite
restiti̾teas ħ̾edi ⁊ h defuncto
h̾ede. h̾edi eiꝰ caniss ce restitur¬
am ariston̾e putasse. ñm̃.
resfituendã s ⁊ illud. pomp̃. ad¬
iecit qd̾ potuit incͥti codici ħ caucõ

Expanded text:
ne, ut, si sine liberis decessisset, restitueret eas heredi et haec defuncto herede heredi eius cavisset se restituturam, Aristonem putasse in integrum restituendam. sed et illud Pomponius adicit, quod potuit incerti condici haec
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯtͣctib captis. dimm taxat
subuemat᷑. an ⁊̃ delinq̃ntibe.
ut puta si alicͥd dolo minor
fecit. in redepõita. uł co¬
modata. uł alias in ꝯtͣctu.¬
cit furtũ ⁊ dampnũ iniuria
dedit. nõ subuenit᷑ ei. s si
cum ex dampno dato ꝯfiti
pot̾it. ne dupli teneat᷑. in¬
aluit negare. in ħ solum
restituendus sit. nt ꝓ con

Expanded text:
ntractibus captis dumtaxat subueniatur, an etiam delinquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re deposita uel commodata uel alias in ccit vel damnum iniuria dedit, non ei subvenietur. sed si, cum ex damno dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare: in hoc solum restituendus sit, ut pro con
Abbreviated transcription (Latin):
eniri. s causa cognita si cap¬
ti ẽẽ ꝓbantur¶Item nõ resti ⁊¬
tuetur qm sobrie rem suam
euentus dampni. restituco¬
nem indulget. s inꝯsuita

Expanded text:
eniri, sed causa cognita, si capti esse proponantur.Item non restituetur, qui sobrie rem suam euentus damni restitutionem indulget, sed inconsulta
Abbreviated transcription (Latin):
Si u̾o ram dutͣcca heditater
negociis sinitis ad ꝑa tam
pecaͣm laborib substͤnti ne
guis ex hac causa h̾edem mi¬
noris restituent̾ sẽ. ¶S sĩ

Expanded text:
si vero iam distracta hereditate et negotiis finitis ad paratam pecuniam laboribus substituti ven parcius ex hac causa heredem minoris restituendum esse. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Anit p̾tor gestum eẽ Ider
dicetur. gestum sic accipimꝰ.
emit alieruid si uendidit. siso
be deb curatores ut ei soluat᷑
uł debitor uitͣ nsuris hon̾et᷑.
uł cditor minor ꝑdat pecaͣm.
debitori ꝯpesse adolescentes ad
petendos tibi curatores.
Quid tñ si p̾tor dec̾nat soluen¬
dam pecaͣm minori sũ cura

Expanded text:
Ait praetor: "gestum esse dicetur". gestum sic accipimus emit aliquid, si vendidit, si e debet curatores, ut ei soluaturvel debitor ultra usuris oneretur vel creditor minor perdat pecuniam, debitori compellere adulescentem ad petendos sibi curatores. quid tamen: si praetor decernat solvendam pecuniam minor
Abbreviated transcription (Latin):
promissiore ip̃m manit¬
missũ acciꝑe ex ꝯꝓmissori plm
adu̾sus manumissũdari de¬
curator passui sit nince̾m
adu̾arium meũ utabsol¬
u̾etur an de dolo mͥacc̃o ad¬
u̾cus eum qui eum micit ꝯ¬
pat. pot queri ⁊ puto nõ cõ¬
pet̾e ꝯi ꝑatus dit iens indm¬
nõ eiset soluendo.
Idem pomp̃. refert ceciͥanũ
p̾torem nõ dedisse de dolo.
accionem adu̾sus eum. qͥ
affirmau̾at ydoneum eũ
ẽẽ cui mutua pectla dabat᷑.¬

Expanded text:
promissorem ipsum manumissum accipere. expromissori plane adversus manumissum dari deprocurator passus sit vincere adversarium meum, ut absolveretur, an de dolo mihi actio adversus eum qui vicit competat, potest quaeri. et puto non competere, si paratus sit reus non esset solvendo. Idem Pomponius refert Caecidianum praetorem non dedisse de dolo actionem adversus eum, qui adfirmaverat idoneum esse eum, cui mutua pecunia dabat