comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo nõ ꝑcipit ea quȩ sunt sꝑe dei. atq ideo dominus pro
quatuor milia hominum refecit. Tercio discipulis sue cariu ᷤ
et sangͥnis misteriũ eredit. adultimũ magno munere dat e¬
lecꝰtis. ut edant et bibant suꝑ mensam suam in regno. Et p̾¬
cepit illis ut accumbere facerent om̃s sedm̃ concubenua
super iuride fenum. et discubuerunt in partes ꝓcentenos et pqumn¬
quagenos.
turmas uel centenos discumbere precepit. ut uidelicet turba ficde¬
bum escam suam et locis custuesta et mioribus comuneta ꝑcipec.
ubelei quiipe requies quinquagenaris numeri misteno contine¬
tur et quinquagenarius bis ducitur ut ad centenariũ pueniat̾
quia ergo prius amalo ꝯmescitur oꝑe. ut post amma plenius qͥes¬
eat in cogitacione. Alii qunquageni alii eente ni diseumbunt
qm̃ sune nũnulli qui aprauis actibus habent requiẽ oꝑis. et sunt

Expanded text:
homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei . Atque ideo Dominus pro homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei . Atque ideo Dominus pro quatuor hominum millia reficit, tertio discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit: ad ultimum magno munere dat electis, ut edant et bibant super mensam suam in regno suo. Et praecepit illis, ut accumbere facerent omnes secundum contubernia super viride foenum. Et discubuerunt in partes, per centenos, et per quinquagenos. turmas vel centenos discumbere praecepit, ut videlicet turba fidelium escam suam et locis distincta, et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perveniatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii ququoniam sunt nonnulli qui jam a pravis actibus habent requiem operis, et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
one dñicȩ incarnationis uoua gratie duileedine pascebãt:
quia trina sacre scripture distine tione. totã ueceris instru¬
menti seriẽ comp̾hendi dnĩca auetoritate docemur. Appa¬
rens enĩ post resurreetionẽ discipulis: ait dominus ipse. Ca
oportebat omĩa impleri quȩ seripta sunt in lege moysi ac ꝑ¬
phetis et psalmis de me. Et cum aꝑuit illis sensum ut intelli¬
gerent scripcuras. et intellectas sꝑalit̾ fidelib traderent audi¬
toribus. quasi benedicens apłieis panibus ac piscibus. hosq in¬
ternȩ suauitatis dono multplicans turbis disꝑtiri precepit.
Bene aut̃ uixta eiũgłm iohns panes qui legẽ designant orde¬
acei fuisse referuntur. qui uim̾itoꝵ maxime rusticoꝵq ẽ cibꝰ
seruoꝵ. ꝗa incipientib necdumq ꝑfecħis auditoribus asꝑi-¬
ora et quasi grossiora sunt cõnmitenda p̾cepta. Animalis enĩ

Expanded text:
one Dominicae incarnationis nova gratiae dulcedine pascebant. one Dominicae incarnationis nova gratiae dulcedine pascebant. Qua trina Scripturae sacrae distinctione, totam veteris instrumenti seriem comprehendi Dominica auctoritate docemur. Apparens enim post resurrectionem discipulis ait Dominus ipse, quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege, Moysi, et prophetis, et Psalmis de me . Et cum aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas, et intellectas spiritaliter fidelibus traderent auditoribus, quasi benedicens panibus apostolicis ac piscibus, hosque internae suavitatis dono multiplicans, turbis dispertiri praecepit. Bene autem juxta Evangelium Joannis, panes qui legem designant, hordeacei fuisse referuntur, qui jumentorum maxime rusticorumque est cibus servorum, quia incipientibus necdumque perfectis auditoribus, asperiora et quasi grossiora sunt committenda praecepta. Animalis enim
Abbreviated transcription (Latin):
et assumptũ sed non multo post culpa uicurie ꝑditũ: ꝑlatũ ẽ.
emissam ab aliis et inquodam specu uiurna sub terra nõ paueo
tempore ignobilit̾ reconditum. donec denuo idem iob̾ns sese
suumq caput ostendit marcello eudã religroso abbati acpreᷤ¬
bitero. dum ieodem specu habitaret. Iuod uidelicet caput
Ex quo tͣꝑr expit in eadẽ ciuitate beati p̾cursoris decollatio.
ipso ut arbitror die quo caput inuentum sine elenagiptẽ
uissent: dicunt. Quinq: et duos pisces.
Ier quinq panes apostoloꝵ et duos pisces: tota tetam̾ti
ueceris scriptura signatur. Per quinq udelicet panes qͥ¬
q mosaiee legis libri quibus diuine et̾nitatis eoguitio: mun¬
di creatio. precursus labentis seculi. et uera dõ seruendi re¬
ligio generi humano inuotuit. Per duos uro pisce ẜpsalni sunt et
prophece figurati. qui erudicũ inlege dei populum deꝓmissi¬

Expanded text:
et assumptum, sed non multo post culpa incuriae perditum, prolatum est et assumptum, sed non multo post culpa incuriae perditum, prolatum est Emissam ab aliis, et in quadam specu in urna sub terra, non pauco tempore ignobiliter reconditum, donec denuo idem Joannes sese suumque caput ostendit Marcello cuidam religioso abbati ac presbytero, dum in eadem specu habitaret. Quod videlicet caput Ex quo tempore coepit in eadem civitate beati praecursoris decollatio, ipso ut arbitramur die quo caput inventum sive elevatum est vissent, dicunt: Quinque, et duos pisces. Per quinque panes Apostolorum, et duos pisces, tota Testamenti veteris scriptura signatur. Per quinque videlicet panes, quinque Mosaicae legis libri, quibus divinae aeternitatis cognitio, mundi creatio, procursus saeculi labentis, et vera Deo serviendi religio generi humano innotuit. Per duos vero pisces, psalmi sunt, et prophetae figurati, qui eruditum in lege Dei populum de promissi
Abbreviated transcription (Latin):
pasche rediret mist̾ium dnĩce passionis ee̾ completũ. Et ꝓpt̾ea
quod in libro sacram̾toꝵ natale enis quarto kalendarũ sepcembri¬
um die notatũ ẽ. et in martiribogio quod eusebii et iheronimi uo¬
cabulis insignitum ẽ. legituraiͦi. kalendas septembris in enulsa
eiuuitate fȩniex ꝓuintie. natalis beati iob̃is baptistȩ die quo de¬
collatus ẽ. non specialit̾ ipsum diem decollationis eius. sed diẽ
potuis quo caput euis in eadem enuissa eiuitate reꝑcũ atq inea
dem ineccła ẽ. conditũ designat. Siquidẽ ut cronica marcelli¬
ni comitis testantur. Tꝑr marciani pͥncipis duo monachi ori¬
entales uenerant adorare miherosolimis et loca scã uidere. qͥb
ꝑ reuelationẽ assistens idem p̾cursor domini: p̾cepit ut adherodiᷤᷤ
quondam regis habitaculum accedentes. caput suum ibi reqͥre¬
rent. et inuentõ honore reconderent. Iuod ibi ab eis inuencum

Expanded text:
paschale rediret, mysterium Dominicae passionis esse completum; et propterea paschale rediret, mysterium Dominicae passionis esse completum; et propterea quod in libro Sacramentorum natale ejus quarto Kalendarum Septembrium die notatum est; et in Martyrologio, quod Eusebii et Hieronymi vocabulis insignitum est, legitur quarto Kalendarum Septembris in Emissa civitate Phoenicae provinciae natale Joannis Baptistae die quo decollatus est, non specialiter ipsum diem decollationis ejus, sed diem potius quo caput ejus in eadem civitate Emissa repertum, atque in ecclesia est conditum, designat. Siquidem, ut Chronica Marcellini comitis testantur, tempore Marciani principis duo monachi orientales venerant adorare in Hierosolymis, et loca sancta videre; quibus per revelationem assistens idem praecursor Domini praecepit, ut ad Herodis quondam regis habitaculum accedentes caput suum ibi requirerent, et inventum digno honore reconderent. Quod ibi ab eis inventum
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum iam hora multa fierec: accessert̃ discipuli ens dicentes.
Desertus ẽ locus. et iam hora precerize: dimute illos ut euntes in
pxunas uillas et incos.emant sibi cibos quos manducent.
oram multam. uesꝑtinũ tem pus dicit. Luca teste qui ait. Die ᷤᷤ
aut̃ cȩꝑat dec linare. et accedendes duodecĩ dixertͣ illi. Dimit¬
te turbas. et cȩtera. Die autem declinata turbas saluator reficit. ꝗa
uel fine scł̃oꝵ ꝓpinquante. uel cum sos usticiȩ ꝓ nobis oecubuie.¬
Date eis manducare: & cȩcera.
testantib: magnitudo signi notior fiat Simul insimiaus.
eoꝵ uel exemplis uel litteris ad amanda cęlestia suscitantur. No¬
tanclum aut̃ quod hoc miraculũ panũ scripturus enu̾głta io¬
hanues p̾misit. q̃a pocimũ e̾e̾t pascha diesfestus iudeoꝵ. Matbeul
uͦ et mareus hoc interfecto iohanne. continuo factũ ee. cõmeno¬
rant. Unde eolligitur ioh̾em ĩminente eadem festiuitate pasca¬
li ẽẽ decollatum. et anno post hunc sequente eũ denuo tempus

Expanded text:
et cum iam hora multa fieret accesserunt discipuli eius dicentes desertus est locus hic et iam hora praeterivit dimitte illos uproximas villas et vicos, emant sibi cibos quos manducent. Horam multam, vespertinum tempus dicit, Luca teste, qui ait: Dies autem coeperat declinare, et accedentes duodecim dixerunt illi: Dimitte turbas, etc. . Die autem declinata turbas Salvator reficit, quia vel fine saeculorum propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubuiDate eis manducare, etc. Provoctestantibus, magnitudo signi notior fiat: simul insinuans,eorum vel exemplis vel litteris ad amanda coelestia suscitamur. Notandum autem quod hoc miraculum panum scripturus evangelista Joannes, praemisit, quod proximum esset Pascha, dies festus Judaeorum. Matthaeus vero et Marcus, hoc, interfecto Joanne, continuo factum esse commemorant. Unde colligitur Joannem, imminente eadem festivitate paschali, fuisse decollatum, et anno post hunc sequente, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Iuluis excutitur de pedibus incestimoniũ laboris sui. quod in¬
gressi sunt emitatẽ. et p̾dicatio apłiea adillos usq ꝑueuerit. Siue
exeutitur puluis ut nehil abeis accipiant. ne add uictũ quidẽ nece¬

Expanded text:
Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod inPulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sint in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, ne ad victum quidem nece
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ pera apostolis nõ panis nõ aes in zona ferendum ẽ. quia
quisq offit̾ium doctoris accipit. neq oneribus scłariũ negocioꝵ
depͥmi. neq desideriis carnalibus resolui. neq cõmissum sibi ta¬
lentum uerbi sub otio debet lenti torporis absconde̾. Et dicebat
eis. Ecumq incͦieritis indomũ illic manece. donec eͣcͣitis inde.
N oratheo ita scriptum ẽ. Inquaineumq euutatẽ aut castellum
intraueritis: int̾rogate ꝗs in ea dignus sit. et ibi manete oonee
exeatis. Dat constanciȩ generale mandatũ. ut hospitalis necessi¬
tudinis uira eustodiant. Alienũ ap̃dicatore regni exlestis cursitare
mathm domus quã ingrediantur apostoli legenda deceruitur.
ut mutandi hospici necessitudinisq iolende causa nõ suppetat
Et quicumq non receperint uos nee audierint uos: ex euntes
inde excutite pulue̾m de pedib ur̃is icestimonium illis.¬

Expanded text:
? Non ergo apostolis pera, non panis, non aes in zona ferendum est, quia ? Non ergo apostolis pera, non panis, non aes in zona ferendum est, quia quisquis officium doctoris accepit, neque oneribus saecularium negotiorum deprimi, neque desideriis carnalibus resolvi, neque commissum sibi talentum verbi, sub otio debet lenti torporis abscondere. Et dicebat eis: Quocunque introieritis in domum, illic manete, donec exeatis inde. In Matthaeo ita scriptum est: In quamcunque civitatem aut castellum intraveritis, interrogate quis in ea dignus sit, et ibi manete, donec exeatis . Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore regni coelestis astruens Matthaeum, domus quam ingrediantur apostoli eligenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, nec audierint vos, exeuntes inde excutite pulverem de pedibus vest
Abbreviated transcription (Latin):
de dnabus tunicis intelligendam ẽ: ne quisꝗͣ eoꝵ p̾cer eã qua
eẽt indutus aliam portandã putaret sollicitus. eũ nec opus ẽet.
cũ ex illa potestate possit acciꝑe. Proinde mareus dicendo calcg̾a¬
habert ammonet. ut pes neq teetus sit nec nudus ad terram.
id ÷ nec occultetur enũgłm. nec t̾renis cõmodis in nitatur. d̃ ꝯcł
sed simplicit̾ ambulare. Alicer. luduabus tumcis uidecur michi
duplex ostend̾e uestimentũ. nõ quo in loeis sithie glaciali nueri¬
gentib uniea quis tunica cdebeat ẽẽ. contentus: seo quo uituniea
uestim̾tum intelliganuis. ne aliud uestiti aliud futuroꝵ nobis t¬
more seruemiis. Allegorice aut̃ ꝑ perani: onera seculi. Perpanẽ:
deliciȩ temporales. Per aes in ⁊ona: occultacio sapientie de¬
signatur. Qui .n. sapientie uerbum habet.seo hoc erogare pxi¬
mo negligit: quasi pecͥeuniã inzona elausam tenet. Et senptũ ẽ
Sapientia abscondita et thesauriis occultus. q̃ utilitas inutrisq

Expanded text:
de duabus tunicis intelligendum est, ne quidquam eorum praeter eam, quam esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Proinde Marcus dicendo calceaicationis habere admonet, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Et quod sed simpliciter ambulare? Aliter. In duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quod in locis Scythiae glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse contentus; sed quod in tunica vestimentum intelligamus, ne aliud vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Allegorice autem per peram, onera saeculi, per panem deliciae temporales, per aes in zona occultatio sapientiae designatur. Qui enim sapientiae verbum habet, sed hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in zona clausam tenet: et scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis clocendo aꝑire: molestias corporales medieando au¬
ferre. sed et ieuinos reficiendo acllandẽ suꝑne largitatis ani¬
mare. Quod &̃ sequentia lectionis huius eum fecilłe cõmemo¬
rant. Temptat aut̃ ficlẽ turbarum: et ꝓbatã cdigna mercede re¬
compensat. Petendo enim solitudmem an sequi eurent explo¬
rat. Illȩ sequendo et nõ in pum̾tis aut in uehiculis cliuersis sed ipͥ
labore pedum iter arripiendo deserti: quantã salucis suȩ eurã
gerant ostenelunt. Rursũ ipse ut poteus piusq saluator et me¬
dicus excipieus fatigatos. docendo inscios. sanando egrotos. recre¬
ando ieuinos: quantũ querentũt deuocione credenciũ delecte¬
tur insinuat. Iuxca uͦ leges allegoriȩ petentẽ deserta gentium
xꝑi multȩ fideliũ caterue relictis menib priscȩ conuersationiᷤ
ueglectoq uarioꝵ dogmatẽ secuntur. Et qui pͥdem notus in iudȩa

Expanded text:
veritatis docendo aperire; et molestias corporales medicando auveritatis docendo aperire; et molestias corporales medicando auferre; sed et jejunos reficiendo ad laudem supernae largitatis animare. Quod etiam sequentia lectionis hujus eum fecisse commemorant. Tentat autem fidem turbarum, et probatam digna mercede recompensat. Petendo enim solitudinem an sequi curant explorat. Illae sequendo, et non in jumentis aut vehiculis diversis: sed proprio labore pedum iter arripiendo deserti, quantam salutis suae curam gerant ostendunt. Rursum ipse, ut potens piusque salvator ac medicus, excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, recreando jejunos, quantum devotione credentium delectetur, insinuat. Juxta vero leges allegoriae, petentem deserta gentium Christum, multae fidelium catervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum dogmatu
Abbreviated transcription (Latin):
cenditur. ne ea quȩ uerbis doceut facꝰtis impugnent. Et ascender¬
tes in naui. abierunt in desercum locum seorsum.
on cliscipuli soli. sed assumpto domino ascenderunt in nauem.
Net locum petiere desertum. At enuangelista matheus aperte
demonstrat. Et uiderunc eum abeuntes et eognouerunt multi.
um pedestres eos pͥuenisse dicuntur: astenditir  nõ in aliã
maris siue iordanis ripam nauigio ꝑuenert̃ diseipuli cum
dnõ. sed transito naui aliquo freco aut sbagno ꝓximos eiusdẽ
regionis locos adiert̃. quo aẽ indigenȩ pedestres ꝑuenire po¬
terant. Et exiens uidit turbam multam ih̾e. et misertus ẽ. suꝑ
eos qui erant sicut oues uon habentes pastorẽ: et expit illos
uomodo misertus sit suꝑeos: mathens exponit plenius di¬
cens. Et misertus eis: et eurauit langͥdos eoꝵ. Noc ẽ. enun
ueraciter pauꝑũ et non habentiũ paltorẽ miłereri. et uiam eiꝰ

Expanded text:
cenditur, ne ea quae verbis docent, factis impugnent. Et ascendencenditur, ne ea quae verbis docent, factis impugnent. Et ascendentes in navem, abierunt in desertum locum seorsum. Non discipuli soli, sed assumpto Domino ascenderunt in navem, et locum petiere desertum, ut evangelista Matthaeus aperte demonstrat. Et viderunt eos abeuntes, et cognoverunt multi, um pedestres eos praevenisse dicuntur, ostenditur quod non in aliam maris sive Jordanis ripam navigio pervenerunt discipuli cum Domino, sed cum transito navi aliquo freto aut stagno, proximos ejusdem regionis locos adierunt, quo etiam indigenae pedestres pervenire potuerunt. Et exiens, vidit turbam multam Jesus et misertus est super eos, qui erant sicut oves non habentes pastorem, et coepit docere uomodo misertus sit super eos, Matthaeus exponit plenius dicens: Et misertus est eis, et curavit languidos eorum. Hoc est enim veraciter pauperum et non habentium pastorem misereri, et viam eis
Abbreviated transcription (Latin):
piserum. lbi enĩ p̾dicatores sc̃i qͥ apud uidȩã uon eredentẽ et eont᷑¬
dicentẽ aliquandi gram tͥbulationũ sarcina p̾mebantur: reqͥẽ
nacti sunt de coulata gentib gr̃a fidei. Quȩ autẽ necessitas fue¬
rit concedende reqͥei discipulis: subsequent᷑ ostenditur eum drͣ.
Erant eiũ qͥ ueniebant et redi. bant multi. et nec manducaudi spatiũ ħebai
Nbi magna temporis illiuis felicitas de labore docentiũ. simul
et diseentiũ studio clemonstratur. quȩ utinã nr̃o in xuo redi¬
ret ut cauta ministris uerbi freqntia fideliũ insistat auditoꝵ.
quȩ nec liberũ eis curandi corporis sƿatiũ concedat. Nam quib ne¬
celsaria eurandi corporis hora negatur. quanto minuis illecebris
anime suȩ caruis studeudi facultas atd÷: Qumpotius aquib uer¬
bum fidei et salutare ministeriũ oporcune imporcune exigitur.
hoꝵ animus conseq̃nt̾ aclagenda semꝑ et cogitanda cęleltia ac¬

Expanded text:
icatores sancti, qui apud Judaeam non credentem, et contradicentem, aliquandiu gravi tribulationum sarcina premebantur, requiem nacti sunt de collata gentibus gratia fidei. Quae autem necessitas fuerit concedendae requiei discipulis, subsequenter ostenditur, cum dicitur: Erant enim qui veniebant, et redibant multi, et nec manducandi spatium habebant. Ubi magna temporis illius felicitas de labore docentium simul et discentium studio demonstratur, qui utinam nostro in aevo rediret, ut tanta ministris verbi frequentia fidelium desistat auditorum, quae nec liberum eis curandi corporis spatium concedat. Nam quibus necessaria curandi corporis hora negatur: quanto minus illecebris animae sive carnis studendi facultas adest? Quin potius a quibus verbum fidei et salutare ministerium opportune importune exigitur, horum animus consequenter ad agenda semper et cogitanda coelestia suc
Abbreviated transcription (Latin):
pendinit. Et aceptis quinq panibus et duobus piscib uituenᷤ
incglũ. benedixit et fregit panes: et dedit discipulis suis ut pone¬
rent ante eos. Et duos pisces. & diuisit omnibus.
urbis esurientib saluator ñ noua ereat cibaria. sed acceptis
ꝑis quȩ habueriuit discipuli: benedicit ꝗa ueniens ineame nõ ala
quã p̾dicta sunt p̾dicabat. sed legis et ꝓpħarũ scripta ꝗͣ sint nusterus
gr̃e grauida demonstrat. htuetur ieglũ: ut illue dirigendã mentiᷤᷤ
acrem. ibi lueẽ scuentix doceat eẽ. quȩrendã: frangit. et aute tur¬
bas ponenda distribiit discipulis. ꝗa sacram̃ta ꝓpbetiȩ sc̃ĩs docꝰto¬
rib qͥ hec coto orbe p̾dicent patefecit. Et manducauerunt om̃s
et saturati sunt. Et sustulerunt reliquias fraginentorum ouode¬
cim cophinos plenos. Et de piscibus.

Expanded text:
enos. Et acceptis quinque panibus, et duobus piscibus, intuens in coelum, benedixit, et fregit panes, et dedit discipulis suis: ut ponerent ante eos: et duos pisces divisit omnibus. urbis esurientibus, Salvator non nova creat cibaria, sed acceptis eis quae habuerunt discipuli benedicit, quia veniens in carne, non alia quam praedicta sunt, praedicat, sed legis et prophetarum scripta, quam sint mysteriis gratiae gravida, demonstrat. Intuetur in coelum, ut illic dirigendam menaciem, ibi lucem scientiae doceat esse quaerendam. Frangit, et ante turbas ponenda discipulis distribuit, quia sacramenta prophetiae sanctis doctoribus qui haec toto orbe praedicent, patefecit. Et manducaverunt omnes et saturati sunt, et sustulerunt reliquias fragmentorum duodecim cophinos plenos, et de piscibus.
Abbreviated transcription (Latin):
li eiusdẽ urbis eꝑi: quando iubente theodosio pͥncipe omĩa fana¬
gentiũ destructa sunt. Tunc expurgato asordib templo serapis:
apostoli adiħm: renuntiauetunt ei rinĩa quȩ egerant et docuerant.
Uon solum quȩ ipsi egerant et docuerant apostoli reñtiant dnõ. sed oẽ q̃¬

Expanded text:
li ejusdem urbis episcopi, quando jubente Theodosio principe omnia li ejusdem urbis episcopi, quando jubente Theodosio principe omnia gentium fana destructa sunt. Tunc expurgato a sordibus templo Serapis, apostoli ad Jesum, renuntiaverunt illi omnia quae egerant et docuerant. Non solum quae ipsi egerant, et docuerant, apostoli Domino renuntiant; sed e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ durnũ lum̾ heeresce incipit natus ẽ: dominus aut̃ qͥ uera
lux mundi ẽ. eo auni t̃ꝑr quo dies eresc̾e meipit. luciflua nob̾ sug
natiuitatis dona exhibuit. Quo audito discipuli eius: uenert᷑
et tulert̃ corpuł eius. et sẽpesiert̾ illud in monumentum.
I arrat iosephus uinẽtum ioh̾em in castellum macherunta adduc
insebaste urbe palestine: quȩ quonclam samaria dicta ẽ. At qꝑr
uiliani pͥncipis inuicdentes xꝑianis qui sepulerũ eius pia sollicitu¬
cline frequentabant. paganos inuasisse monum̃tum: ossa lisꝑsisse
ꝑ campos. Et rursum collecta igni eremalłe᷑: ac denuo disꝑsisse ꝑ
agros. Ad fuisse ibidẽ tunc temporis deiherosolimis monacbosqͥ
mixci paganis ossa legentibus marimã eoꝵ partẽ collegert̃. et ad
patrem suũ philippũ iħerosoliuiis deculert̃. At ille miserit ea beato
athanasio alexandriȩ eꝑo. ibiq seruata usq ad tempus theophi¬

Expanded text:
cum divinum lumen decrescere incipit, natus est. Dominus autem, qui vera cum divinum lumen decrescere incipit, natus est. Dominus autem, qui vera lux mundi est, eo anni tempore quo dies crescere incipit, luciflua nobis suae dona nativitatis exhibuit. Quo audito, discipuli ejus venerunt, et tulerunt corpus ejus, et parrat Josephus, vinctum Joannem in castellum Macherunta abductin Sebaste urbe Palestinae, quae quondam Samaria dicta est; at tempore Juliani principis invidentes Christianis, qui sepulcrum ejus, pia sollicitudine frequentabant, paganos invasisse monumentum, ossa dispersisse per campos, et rursum collecta igne cremasse, ac denuo dispersisse per agros. Affuisse vero tunc temporis ibidem de Hierosolymis monachos, qui misti paganis ossa legentibus maximam eorum partem congregaverint, et ad patrem suum Philippum Hierosolymam detulerint. At ille miserit ea beato Athanasio Alexandriae episcopo, ibique servata usque ad tempora Theophi
Abbreviated transcription (Latin):
tifex homicida tristiciã ꝓferebat in facie: eũ leticiã haberet inmẽ¬
te. scelusq excusat iuram̃to: ut sub occasione pietatis impuis fieret
Quod aut̃ subicit et ꝓpt̾ simul recumbentes: uult om̃s sceleris sui ee.
consortes. ut in luxurioso impuroq conuius eruente epulȩ defer¬
rentur. Et attulit caput enis in diseo: et dedit illud puellȩ. et
puella cdedit matri suę.
Noc uixta lutam factum sit. Nos autẽ usq hodie cernimus
populo credebatur insimiat. Sicut exaltacio ineruee domini salua¬
toris ꝑfectum designabat fidei qua ipse qui prius aturba ꝓpħ̾a e̾e.
nitus. Muutus cͦ capite iohannes: exaltatus ẽ ineruce dominus. ꝗa
siẽ itlem ioh̾us ait: illum oportebat crescẽ. roh̾em aut̃ minui. lllũ
aut̃ qui ꝓph̾a estimabatur xꝑm cognosei: et eũ qͥ eꝑe p̾ uircucũ¬
gi. Quod ipsum qͦq distinctione temporis quo ut̾q illoꝵ natus ẽ:
satis aꝑte signatum est. Iuia ioh̾es quidem quẽ oporcebat miniu.

Expanded text:
tifex homicida, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet in mente. Scelusque excusat juramento, ut sub occasione pietatis, impius fieret. Quod autem subjicit: Et propter simul recumbentes, vult omnes sceleris sui esse consortes, ut in luxurioso impuroque convivio, cruentae epulae deferrentur. Et attulit caput ejus in disco, et dedit illud puellae, et puella dedit matri suae. Hoc juxta litteram factum sit, nos autem usque hpopulo credebatur insinuat, sicut exaltatio in cruce Domini salvatoris profectum designabat fidei, qua ipse qui prius a turbis Propheta nitus. Minutus ergo capite Joannes, exaltatus est in cruce Dominus, quia sicut idem Joannes ait, illum oportebat crescere, Joannem autem minui; illum autem qui Propheta aestimabatur, Christum cognosci, et eum qui Christugi. Quod ipsum quoque distinctione temporis quo uterque illorum natus est, satis aperte signatum est, quia Joannes quidem, quem oportebat minui,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod inse repudiaturus fuit.: conteninere oebuit et in ꝓpb̾a. Que
Ierodias timens ne herodes aliquando resipisceret uel phil
pofrĩ amicus fierec atq illicitȩ nuptiȩ repudio soluerentur.
monet filiam ut impso statim conuiuio caput ioh̾is postulet. digno
operi saltationis: dignum sangͥnis premiũ. Et contristatus rex ꝓpter

Expanded text:
quod in se repudiaturus fuit, contemnere debuit et in Propheta. Quae Herodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo 102 fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam, ut in ipso statim convivio, caput Joannis postulet: digno operi saltationis, dignum sanguinis praemium. Et contristatus est r
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuod iohns resurrex̃ amortuis. A quibusdã uͦ: quia helias appa¬
ruit. & cec̾a. Incelligendum ẽ. gͦ aut post hane hesitacionẽ confir¬
masse enm uiammo suo: quod ab aliis dieebatur eũ aic. Quem ego
decollaui ioh̃em hic a mortuis resurrexit. Aut ita pn̾tianda sunt
hec uerba ut hesitantẽ adhuc indicent. Si .N. diceret numquidnam
Nunc ꝗa illa uerba desunt: utroq mͦ ꝓuiuitiari pocest. ⁊tautꝰ coͣn¬
firmatum eum ex alioꝵ uerbis eredentem dixilłe accipiamus: aut
adhuc sic̃ lucas cõmemorat hesitantẽ. Ipse enĩ herodes misit ac¬

Expanded text:
uia Elias apparuit, etc. . Intelligendum est ergo, aut post hanc haesitationem confirmasse eum in animo suo, quod ab aliis dicebatur, cum ait: Quem ego decollavi Joannem, hic a mortuis resurrexit. Aut ita pronuntianda sunt haec uerba, ut haesitantem adhuc indicent. si enim diceret numquidnam nunc quia illa uerba desunt, utroque modo pronuntiari potest, ut aut confirmatum eum ex aliorum uerbis. credentem dixisse accipiamus, aut adhuc, sicut Lucas commemorat, haesitantem, praesertim quia
Abbreviated transcription (Latin):
uarentur. Sed et ipsum resurrectionis miraculum nõ e̾ẽ. ineredibi¬
le docuert̃. quod nullo docente sponce credidert̃. qͥ tam̃ se ipsosrem
eredibilem in clomino nõ eredidisse sue m̾ito excituͣis et inuidie ꝓ¬
barunt. Quo audico berodes: ait. Iuẽ ego decollaui iohem. hic amortius resurre
ucas dehis ita seͥpsit. Audiuit autem herodes tethrarea oĩa

Expanded text:
rrectionis miraculum non esse incredibile docuerunt, quod nullo docente sponte crediderunt, qui tamen seipsos rem credibilem in Domino non credidisse, suae merito caecitatis et invidiae probarunt. Quo audito Herodes ait: Quem ego decollavi Joannem, hic a mortuis resurrexit. Lucas de hoc ita scripsit: Audivit
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiis festiuis celebrasse. sed uterq rex infausto auspitio
festiuitatẽ suã sanguine fedauit. uerum herodes tanto maiore
impietate: quanto sem et in nocentẽ doctorẽ ueritatis. et p̾co¬
tricis. neq eum caput occisi ante conuuas in ferre puduit. lã
pharao nil talis uesaniȩ cõmisisse legitur. seo tantũ peecantẽ¬
sibi ennuebum uita pͥuari iubens. quo longius anere cultu reli¬
gionis aberat: eo leuis in miolatione suȩ festiuitatis deliͥt. At¬
cam̃ ex utriusq exemplo ꝓbatur utilius c̾ẽ. nobis no diẽ morciᷤᷤ
futiux timendo et caste agendo sepus in memoriã reuocare: quã
diem natiuitatis luxuriando celebrare. Nomo enĩ ad laborẽ nasci¬
tur in mundo. et elec̾ti atd requiẽ ꝑ mortẽ transeunt emundo.
Cumq intͦisset filia ipsuis herodiadis et saltasset et placuisset he¬
rodi simulq recumbentibus: rex ait puellȩ. Pece ame quodus:

Expanded text:
gaudiis festivis celebrasse; sed uterque rex infausto auspicio gaudiis festivis celebrasse; sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foedavit. Verum Herodes tanto majore impietate, quanto sanctum et innocentem doctorem veritatis, et praecotricis, neque enim caput occisi ante convivas inferre puduit; nam Pharao nil talis vesaniae commisisse legitur, sed tantum peccantesibi eunuchum vita privari jubens, quo longius a verae cultu religionis aberat, eo levius in violatione suae festivitatis deliquit. Attamen ex utriusque exemplo probatur, utilius esse nobis diem mortis futurae timendo et caste agendo saepius in memoriam revocare, quam diem nativitatis luxuriando celebrare. Homo enim ad laborem nascitur in mundo, et electi ad requiem per mortem transeunt e mundo. Cumque introisset filia ipsius Herodiadis, et saltasset, et placuisset Herodi, simulque recumbentibus, rex
Abbreviated transcription (Latin):
etus narrat historia philippũ herodis maioris filiũ sub qͦ dñs
fugit inegyptũ. frẽm euis herodis sub quo dñs pasłus ẽ. xꝑs:
duxilse uxorem herodiaclẽ filiã arethe regis. Postea uͦ socerum eiꝰ
exortis ꝗbusdã contra generũ simultatib tulisse filiã suã: et indo¬
lorem pͥoris mariti in uniei eius nuptiis copulasse. Quis sit autẽ
hie philipus: eũuglta lucas plenuis docet. Anno ꝗutodeenno un¬
ꝑii tiberis eȩsaris ꝓcurante pontio pilato uideam. techrarea aut̃
galilex herode. philiipo aut̃ frẽ enis tethracea iturex ec
chraconitidis regionis. Ergo iobns baptista qui uenit in sꝑu etiuir¬
tute heliȩ: eadem aue toritate qua ille achab corripuerat et bic¬
⁊ abel: arguit herodẽ et herodiadẽ. quoo illicitas nupcias fece¬
init. et nõ liceat frẽ iuuente germano illuis uxorẽ ducẽ. malens
ꝑielitari apud regem: quã ꝓpt̾ adulationẽ e̾ẽ iniemor precep¬
oli mortaliũ herodes et pharao leguntur diem natalis sui

Expanded text:
is Herodis filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis, sub quo passus est Christus, duxisse uxorem Herodiadem, filiam regis Aretae; postea vero socrum ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulisse filiam suam, et in dolorem mariti prioris, inimici ejus nuptiis copulasse. Qui sit vero hic Philippus, evangelista Lucas plenius docet: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha vero Galilaeae Herode, Philippo vero fratre ejus tetrarcha Ituraeae et Thraconitidis regionis . Ergo Joannes Baptista, qui venit in spiritu et virtute Eliae, eadem auctoritate qua ille Achab corripuerat et Jezabel , arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat, fratre vivente germano, illius uxorem ducere, malens periclitari apud regem, quam propter adulationem esse immemor praecepoli mortalium Herodes et Pharao leguntur diem natalis sui
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ nubes obumbrans eos
uit sliseat mixsurreetione nõ tegmine domoꝵ s sꝑe scĩ gra
trone alarum tuarum sꝑabunt. & mapocalypsi sua iohns. Et
uia umprudent̾ uit̾rogauerat ꝓpterea responsionẽ domini
nõ meretur. sed pat̾ respondit pro filio ut uerbũ dñi cõple¬
net lego testinoniũ nõ dico ꝓme: s pat̾ qui misit me ipse pro
nie elieit testimoniũ. Uex quoq de celo patẜ loquentis auoit
te sestimoniũ phibeat filio. et pecrũ errores ablato cdoceas uita
tem. pinnio iupetro ceteros apostolos. Hie ẽ. ait filius meis cari¬
sunuis in uie fienddũ ẽ. tab̾nacłm. Huie obtemꝑandũ. hie ẽ filius.
lli serui sunc moyses et helias. debent et ipsi uobiseũ inpene¬
trardib cordis sui dñ tab̾nacłm̃ pͥparare. Con cordat sauesie
eñtglũ locus cũ uerbis ipsius moysi quib incarnatione dnĩea
testimonium ferens aiebat. Propham susectabit uobis dñs deus

Expanded text:
ta est nubes obumbrans eos. ta est nubes obumbrans eos. ut discat in resurrectione non tegmine domorum, sed Spiritus tione alarum tuarum sperabunt . Et in Apocalypsi sua Joannes: Et Quia imprudenter interrogaverunt, propterea responsionem Domini non merentur, sed Pater respondet pro Filio, ut verbum Domini compleretur: Ego testimonium non dico pro me, sed Pater qui misit me, ipse pro me dicit testimonium . Vox quoque de coelo Patris loquentis auditur, quae testimonium perhibeat pro Filio, et rissimus, huic figendum est tabernaculum, huic obtemperandum. Hic est Filius, illi servi sunt Moyses et Elias: debent et ipsi vobiscum in penetralibus cordis sui Domino tabernaculum praeparare. Concordat sane hic Evangelii locus cum verbis ipsius Moysi, quibus incarnationi Dominicae testimonium ferens aiebat: Prophetam vobis suscitabit Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quanta felieitas uisione dit̾atis int̾ angłoꝵ choros ade̾e̾. ꝑpetuc
si tantũ transfigurata .xͥ. humauitas duorq societas sc̃oꝵ ad
punctum uisa delectet. ut eos ue discedant cẽ obseqͥo. petrus sistere
uelit. qͥ et si ꝓstupore humang fragilitatis nesciat quid dicat. in¬
siti tam̃ dat sibi affectus inditiũ. Nesciebat .n. quid facẽdiceret.
Qui oblitus ẽ. regnũ sc̃is a domino nõ alieubi t̾rarum sed ineelis
eẽ. ꝓmissum. Nec recordatus ẽ. se suosq eo aplos mortali adhue
carne cͥcuniseptos in mortalis uitȩ stacũ subire nõ posse. Ciii mente
excesserat quia in domo patͥs quȩ in cȩlis ẽ. domus manufaela nue
cessaria nõ sit. Sed et usq nẽ imꝑiciȩ notatur qͥsq legi et ꝓpbi̾s
et eũugliis tͥa tabernacula face cupit. eum hȩc ab innicẽ nullatenus
ualeant separi. unum habentia tab̾nacłm hoc ẽ. eccłam dei. Et fac¬

Expanded text:
O quanta felicitas visioni Deitatis inter angelorum choros adesset perpetuo, O quanta felicitas visioni Deitatis inter angelorum choros adesset perpetuo, si tantum transfigurata Christi humanitas, duorumque societas sanctorum ad punctum visa delectet, ut eos ne discedant etiam obsequio Petrus sistere velit, qui et si pro stupore humanae fragilitatis nesciat quid dicat, insiti tamen sibi dat affectus indicium! Nesciebat enim quid diceret, qui oblitus est regnum Dei sanctis a Domino, non alicubi terrarum, sed in coelis esse promissum. Nec recordatus est se suosque coapostolos mortali adhuc carne circumseptos, immortalis vitae statum subire non posse, cui mente excessecessario non sit. Sed et usque nunc imperitiae notatur, quisquis legi et prophetis et evangelicis tria tabernacula facere cupit, cum haec ab invicem nullatenus valeant separari, unum habentia tabernaculum, hoc est Ecclesiam Dei. Et fac
Abbreviated transcription (Latin):
cum xpͦs erimus. Alit̾ moyses et helias. hoc ẽ. legił lator. expħ̾arũ
exiniuus. apparent et locuntur eum domino in carnẽ ueniente. ut
ostendant ipsum eẽ. quẽ cuncta legis begis et ꝓpħarũ oracula
ꝓmiserc᷑. Apparent aut̃ nõ in infimis sed in monte eũ illo. quia
nimuirũ soli illi qͥ m̾te t̾reua desidĩa transcendunt: maiestatẽ
israhel uidere moysen. sed ad dm̃ in montana subeuntẽ seqͥ ñ me¬
rentur. ad se quoq reuersum nõ sine uelamine cernunt. łbeliã
nouere. sed solus tumphũ ascendentis eũ filiis ꝓpharũ eomtempla¬
tur helisens. quia multi passim scriptiux uerba legimus. sed quã
celsa nixͥ mistĩis splendeat ꝑ pauei ꝑfectiores intelligunt. Et res¬
pondens petrus: ait ib̾u. Rabbi bonum ẽ. hic nos e̾ẽ. et faciamus tͥa
tabernacula. T̃ unum. et moysi unum. et helie unum. Non it.¬
quid sriebat quid dicẽt. Erant enim timore excerriti.

Expanded text:
cum Domino erimus . Aliter. Moyses et Elias, hoc est legislator et prophetarum cum Domino erimus . Aliter. Moyses et Elias, hoc est legislator et prophetarum eximius, apparent et loquuntur cum Domino in carne veniente, ut ostendant ipsum esse quem cuncta legis et prophetarum oracula promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte cum illo, quia nimirum soli illi qui mente terrena desideria transcendunt majestatem Israel videre Moysen, sed ad Deum in montana subeuntem sequi non merentur, ad se quoque reversum non sine velamine cernunt . Eliam novere, sed solis triumphum ascendentis cum filiis prophetarum contemplatur Elisaeus . Quia multi passim Scripturae verba legimus, sed quam celsa in Christi mysteriis splendeat, perpauci perfectiores intelligunt. Et respondens Petrus ait: Rabbi, bonum est nos hic esse, et faciamus tria tabernacula, tibi unum, et Moysi unum, et Eliae unum. Non enim sciebat quid diceret, erant enim timore exterriti.
Abbreviated transcription (Latin):
quid erimus. Scimus enim quia cum apparuerit. sinules eierns
uidebimis enĩ euisicuti ẽ. unde bene de eisdem uestim̃tis subdit᷑.
Qualia fullo suꝑ terram non potest candoa facere.
am qua ille boc loco intelligencdis ẽ. fullo quẽ penitens psal
mista p̾catur. ampluis lauanie abiniusticia mea et adelicto meo
mindame: nõ potest int̾ra suis fidelibus dare claritatẽ quȩ eos cõ¬
seruata manet ingelis. Et apparuie illis helias cũ moyse et erant loqntes
in cęlis legimus uisi in marestate cũ dnõ sic̃ lucas scribit: fu¬
curã inillo omĩum sc̃oꝵ gla̾m signifieant. qͥ indelieet q̃ꝑruditi
uel inui in carne repperiendi. uel ab olim gustata morte resuscitã¬
di. ec parit̾ sunt cum illo regnaturi. Attestante et enim apostolo
mortui qui inxꝑo sunt resurgent pͥmi. Deinde nos qͥ inuimis qui
relinqͥmur simul rapiemur eum illis obiuã dnõ in aera et sic semꝑ

Expanded text:
quid erimus. Scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus. quid erimus. Scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus. Videbimus enim eum sicut est . Unde bene de eisdem vestimentis subditur: Qualia fullo super terram non potest candida facere. Nam quia ille hoc loco intellcatur: Amplius lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me . Non potest suis fidelibus in terra dare claritatem, quae eos conservata manet in coelis. Et apparuit illis Elias cum Moyse, et erant loquentis raptum legimus, visi in majestate cum Domino ut Lucas scribit futuram in illo omnium sanctorum gloriam significant. Qui videlicet tempore judicii, vel vivi in carne reperiendi, vel et, olim gustata morte, resuscitandi et pariter sunt regnaturi cum illo. Attestante etenim Apostolo: Mortui qui in Christo sunt, resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis obviam Domino in aera, et sic semper
Abbreviated transcription (Latin):
ta mente seruauert̃: tẽ et̾na eius merentur uisione lȩcari. Et tranᷤ¬
figuratus ẽ. inquit coram ipsis. Et ueltimenta eius facta sunt splen¬
dencia cancdida nimis uelut nix.
Ransfituratus saluator nõ substanciã uere earnis amisit.
sed głam fucure uel sue uel nr̃e resurrectionis ostendit
sui qualis cẽ apostolis apparuit: talis post iudiciũ cunetis appare¬
bit elecꝰtis. Nani in ipso qͣꝑr iudicandi et bonis simul et malis m
forma serui uidebitur. ut uidelicet impi quẽ spreuert̃ iudei
quẽ negauert᷑ milites. quẽ crucisixert̃. pilatus herodesq quẽ iudica¬
uere queant atuoscere undice. Uestim̃ta aut̃ domini recꝰte seĩ acci¬
piuntur. teste apostolo qui ait. Iiuicumq gͦ urxꝑo baptizati estis
xꝑm induistis. Quȩ uidelicet uestim̾ta dño interrasconsistente despec
re refulgent. quia nẽ quidem filii dei sumus. sed ñdum apparet

Expanded text:
ta mente servaverint, tunc aeterna ejus merentur visione laetari. Et transta mente servaverint, tunc aeterna ejus merentur visione laetari. Et transfiguratus inquit coram ipsis, et vestimenta ejus facta sunt splendentia candida nimis velut nix. Transfiguratus Salvator nsed gloriam futurae, vel suae, vel nostrae, resurrectionis ostendit; qui qualis tunc apostolis apparuit, talis post judicium cunctis apparebit electis. Nam in ipso tempore judicandi et bonis simul et malis in forma servi videbitur, ut videlicet impii quem sprevere, Judaei quem negavere, milites quem crucifixere, Pilatus Herodesque quem judicavere, queant agnoscere judicem. Vestimenta autem Domini, recte sancti ejus accipiuntur, teste Apostolo, qui ait: Quicunque ergo in ChrisChristum induistis . Quae videlicet vestimenta, Domino in terris consistente, despectre refulgent, quia nunc, quidem filii Dei sumus, sed nondum apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc clominus ꝓmisit. et ultimũ quo sua ꝓmissa cõpleuit aduing̃
ideoq temꝑautius fere dies oc̃ to ponit et ratione mistica. Illi post̃
sex muncli etates scĩs ab omni labore quiescendum: hic uo c̃ꝑr ue
tauo designat eẽ. resurgendum. Unde pulcre et sexcus psalmus
ꝓ octaua inseribitur: cuius iitiũ ẽ. Dnẽ ne infurore tuo arguas
me. Inia niirũ ꝑsex x̧tates quibus oꝑari lieet precibus ẽ insisten¬
dum. ne in ocꝰtauo retͥbictionis q̃r auidice corripiamur irato
Quoel et iple dominus hoc loeo uoluit nos ostenso sue orationis
exemplo docere. Dequo secuudũ lucam dr̃. ꝗa ałeenddit in
montẽ ut oraret. In montẽ namq oraturus et oranstiguraturuᷤ
sic ascendit. ut ostendat eos qui fructum resurieetionis expeetaut.
qͥ regem ii decore suo uidere desid̾ant. mente iexcelsis habi¬
tare. et concinus p̾eibus in cumbere clebere. Tres solũm secũ

Expanded text:
haec Dominus promisit, et ultimum quo sua promissa complevit adjungit. haec Dominus promisit, et ultimum quo sua promissa complevit adjungit. Ideoque temperantius fere dies octo ponit. Et in ratione mystica illic post sex mundi aetates sanctis ab omni labore quiescendum, hic vero tempore octavo designat esse resurgendum. Unde pulchre et sextus psalm. Pro octava inscribitur, cui initium est, Domine, ne in furore arguas me, quia nimirum per sex aetates quibus operari licet precibus est insistendum, ne in octavo retributionis tempore a judice corripiamur irato. Quod et ipse Dominus hoc loco voluit nos, ostenso suae orationis exemplo, docere, de quo secundum Lucam dicitur quia ascendit in montem ut oraret. In montem namque oraturus et transfiguratus sic ascendit, ut ostendat eos qui fructum resurrectionis exspectant, qui regem in decore suo videre desiderant, mente in excelsis habitare, et continuis precibus incumbere debere. Tres solummodo secum
Abbreviated transcription (Latin):
futurȩ beatituduus glãm liscipulis manifestat. ut et ostensa uitȩ¬
cȩlestis chuleedine. cunctoꝵ qͥ liȩe audire possunt eortla refoueat. et
octonario clierũ numero uerũ tꝑr resuriee tionis gaudiũ cloceat
e̾e. uenturum.Nam et ipsa octaua die ił÷ post sextam sabbati qͣ¬
in sepulero quieuit erucẽ ascendit. ac septimã sabbati qua insepuleͦ
qͥeuit. amortius resurrex̾. et nos post sex huius seliꝰ ȩtates in quibus
ꝓclomino pati et laborare gauclenuis ac septimã sabbatissimi aĩarũ
quȩ interim in alia uita geritur: ocꝰtaua ꝓfec̾to ecate resuree¬
inus. Nani quod matheus cdominũ marcusq post sex transsigura¬
tum clicunt dies: nec t̃ꝑris ordine uec ratione misteriz liscrepant
aluea qui octo dies dicit. ꝗa illi medios tantũ ponunt dies. iui¬
de et absolute post sex clies factũ cõmemorant. hic pͥmũ quo

Expanded text:
futurae beatitudinis gloriam discipulis manifestat ut et ostensa futurae beatitudinis gloriam discipulis manifestat ut et ostensa coelestis vitae dulcedine, cunctorum qui haec audire possint corda refoveat, et octonario dierum numero, verum tempore resurrectionis gaudium doceat esse venturum. Nam et ipse octava die, id est, post sextam Sabbati quia crucem ascendit, ac septimam Sabbati qua in sepulcro quievit, a mortuis resurrexit, et nos post sex hujus saeculi aetates in quibus pro Domino pati et laborare gaudemus, ac septimam Sabbati animarum, quae interim in alia vita geritur, octava profecto aetate resurgemus. Nam quod Matthaeus, Marcusque Dominum post sex transfiguratum dicunt dies, nec temporis ordine nec ratione mysterii discrepant a Luca, qui octo dies dicit, quia illi medios tantum ponunt dies, unde et absolute post sex dies factum commemorant. Hic primum quo
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dei inhac sentencia futurã ineglis beatitudinẽ uelimꝰ
acciꝑe: et hoc quidã de astantib nõ post multos dies in mon¬
te uidert̃. quod pia utiq ꝓuisione fac̾tum ẽ. ut conitenplatio¬
ne semꝑ manentis gaudii tam et si raptũ et adbreue mon̾itũ
delibata. fortius instancia hunis seli cranseuntis adu̾sa tolerarent
Decentissimo sane uerbo scĩs mortẽ gustare testatur. a quib nimirũ
mors corporis quasi libando. gestatur. uita uo aĩe ueracit᷑ possiden¬
clo tenetur. Et post dies sex assũpsit iħ̾c petrũ et iacobum et
iohannẽ et cluxit illos in montem excelsum seorsum solos: et trauꝰ¬
¶siguratus est coram ipsis.
N ei̾glĩo lucȩ ita scriptũ ẽ. fac tum ẽ. autẽ post hȩc uerba fere
dies octo. et assumpsit petrũ et iacobum et iohannẽ. et aseend
in montẽ ut oraret. & cetera. Oẽ taua aut̃ die dominus ꝓ milłã

Expanded text:
regnum regnum accipere, et hoc quidem de astantibus non post multos dies in monte viderunt. Quod pia utique provisione factum est, ut contemplatione semper manentis gaudii, tametsi raptim atque ad breve momentum delibata, fortius instantia saeculi transeuntis adversa tolerarent. Decentissimo sane verbo sanctos mortem gustare testatur, a quibus nimirum mors corporis quasi libando gustatur, vita vero animae veraciter possidendo tenetur. Et post dies sex assumpsit Jesus Petrum et Jacobum et Joannem, et duxit illos in montem excelsum seorsum solos, et transfiguratus est coram ipsis. In Evangelio Lucae ita scriptum est: Factum est autem post haec verba fere dies octo, et assumpsit Petrum, et Jacobum, et Joannem, et ascendit in montem ut orarent . et caetera: Octava autem die Dominus promissat
Abbreviated transcription (Latin):
construetam conspieẽnt. et contra mundi huis glãm erectam:
consolatoria ꝓmissione nẽ dr̃. Sunt quidã dehiestantibus qͥ nõ
gustabc̃ mortem donec uideant regnũ dei ueniens iniurcute. S
cũ tautta dominus subeundȩ morcis precepta cdaret ecleret. qͥd
necessariũ fuit ut adhane subito ꝓmissionen ueniret: Quos silub¬
mlit atcendamus: quanta dispensatione piecatis agatur agnosci
ut possent robustuis infudura solidari. Sic israbelico populo ex e¬
gxpa t̃douberando reꝓmissionis terra ꝓmittitur. et dum uo eandus
eẽt. ad dona eglestia: t̾renis pmussionibus suachetur. unde roete sci
ꝑpsalmistam dr̃. Dedit eis regiones gentiũ et labores ppłoꝵ polłe¬
dert̃. ut eustodiant instificationes enis et legem eius exquirant.
Sie gͦ hoc loco rudibus discipulis u̾itas loquens iuidendũ regnũ dĩ
ꝓmittit iut̾ra. ut hoc ab eis fidelus incȩlo presumatur. Iuod si

Expanded text:
constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem, donec videant regnum Dcum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit, ut ad hanc subito promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et dum vocandus esset ad dona et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Quod si