comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recesserit manere innuptam aut ui
ro reconciliari. alit̃ gͦ non licet face¬
re. Monet᷑ autem uir fidelis si habet
uxorem infidelem consentientẽ secum
habitare: ñ cam dimittere. Licet gͦ &
dimittere quia non ẽ p̃ceptũ dm̃ ne
dimittat s consilium apłi sic̃ mone¬
Adur uirgo non nubere. s si nupserit¬
nIII consiliũ quidem ñ tenebit. s con¬
tra p̃ceptum ñ faciet. Ignoscit᷑ cum
dicitur. Hoc autem dico scdm ue¬
niam ñ scdm̃ imꝑium. Quaꝓpter
si licet ut dimittat᷑ conuunx infide¬
lis quamuis meliꝰ sit non diuttere.
& tam̃ non licet scd̃m p̃ceptũ añi ut
dimittatur coniunx nͥ causa fornicati¬
onis. fornicatio autẽ ẽ ipsa infideli¬
tas. Quid enim tu dicis apłe. certe ut
iur fidelis consentientẽ secum habita¬
re mulierẽ infidełẽ non duniitat.
Ita inquit. Cum gͦ hoc dñs precipi¬
at ne dimittat uir uxorẽ nisi causa
forncationis. quare hic dicis ego dico

Expanded text:
discesserit, manere innuptam aut viro discesserit, manere innuptam aut viro suo reconciliari: aliter ergo non licet facere. Monetur autem vir fidelis, si habet uxorem infidelem consentientem secum habitare, non eam dimittere: licet ergo et dimittere; quia non est praeceptum Domini, ne dimittat, sed consilium Apostoli: sicut monetur virgo non nubere; sed si nupserit, consilium quidem non tenebit, sed contra praeceptum non faciet. Ignoscitur cum dicitur, Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium. Quapropter, si licet ut dimittatur conjux infidelis, quamvis melius sit non dimittere, et tamen non licet secundum praeceptum Domini ut dimittatur conjux nisi causa fornicationis, fornicatio est etiam ipsa infidelitas. 45. Quid enim tu dicis, Apostole? Certe ut vir fidelis consentientem secum habitare mulierem infidelem non dimittat. Ita, inquit. Cum ergo hoc et Dominus praecipiat, ne dimittat vir uxorem, nisi causa fornicationis, quare hic dicis, Ego dico,
Abbreviated transcription (Latin):
infidelem & hec consentit habitare
cum illo non dimittat ilła. Ergo etiã
nunc his dicit qui sunt in comugio.
Quid sibi gͦ uult quod ait ceteris. insi
quia suꝑuuis eis loquebat᷑ qui sic copula¬
uͦ nunc dicit. id est cis qui sic copłati
funt. ut non ambo fideles sint: Sed
quid eis dicit: Si quis fr̾ habet uxo¬
rem infidełe & hȩc consentit habitare.
cum illo: non dimittat cã. & si qua
mulier ht̃ uirum infidele & hic con¬
sentit habitare cum illa: non dimit¬
tat uirum. Si gͦ non p̾̃cepit ex dñi ꝑso¬
na s ex sua ꝑsona monet ita ẽ hoc bo¬
num ut si quis alit̾ fecerit non sit pri¬
cepti transgressor. sicut de iurginib
paulopꝰ dicit preceptum dñi se non
habere consilium autẽ dare. Atq ita
laudat uirginitatẽ ut arripiat eam
quȩ uoluerit: non tamen ut si nonfe¬
cerit. contra preceptũ fecisse iudicet᷑.
Alnd ẽ enim quod iubet᷑ aliud quod
monet᷑. aliud quod ignoscit᷑. Iubetur
mulier a uiro non discedere quod si

Expanded text:
delem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam. Ergo etiam nunc iis dicit qui sunt in conjugio. Quid sibi ergo vult quod ait, caeteris: nisi quia superius eis loquebatur, qui sic copula caeteris vero nunc dicit, id est eis qui sic copulati sunt, ut non ambo fideles sint? Sed quid eis dicit? Si quis frater habet uxorem infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam: et si qua hic consentit habitare cum illa, non dimittat virum. Si ergo non praecipit ex Domini persona, sed ex sua persona monet, ita est hoc bonum, ut si quis aliter fecerit, non sit praecepti transgressor: sicut de virginibus paulo post dicit, praeceptum Domini se non habere, consilium autem dare; atque ita laudat virginitatem, ut arripiat eam qui voluerit, non tamen ut si non fecerit, contra praeceptum fecisse judicetur. Aliud enim est quod jubetur, aliud quod monetur, aliud quod ignoscitur. Jubetur mulier a viro non discedere; quod si
Abbreviated transcription (Latin):
sine dimitti si uiro dicat non uxor ero
tua nosi mͥ de latrocinio diuitias con¬
gregas. aut nisi solita lenocinia quibꝰ
nrãm domum transigebas etiam xp̃ia¬
nus exerceas aut si quid aliud ł faci¬
norosum aut flagitiosum in uiro no¬
uerat. quo delectata libidinemue ex¬
plebat. uel facilem uictũ habebat ł eti¬
am uicedebat ornatior. Tunc enim il¬
le cui ixxor dix si ueracit̾ egit penitẽ¬
tam aboꝑib mortuis quando ac-¬
cessit ad baptismum. habetq in funda¬
mento fidem quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur.
ꝓculdubio plus tenebit᷑ amore dun-¬
nȩ gr̃ę quam carnis uxoriȩ. & menbrũ
quod eum scandalirat fortit̾ amputa

Expanded text:
sime dimitti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum transigebas, etiam Christianus exerceas, aut si quid aliud uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuinae gratiae quam carnis uxoriae, et membrum, quod eum scandalizat. fortiter amputa
Abbreviated transcription (Latin):
precesserant. & uiroꝵ quos uxores & fe¬
minarum quas mariti lucrifacerent xͦ
& paruuloꝵ ad quos faciendos xp̃ianos
uoluntas xp̃iana etiam unius paren¬
tis euicerat aut si quod magis uerba
apłi uident᷑ sonare & quod̾amͦ cogere
aliqua illic intelligenda est sc̃ificatio
qua scĩficabant᷑ uir ł mulier infideł
in coniuge fideli. ꝙ qua scĩ nascebant᷑
filii fideliũ. siue mn m̃struo cruore mu¬
lieris a concubitu continebat quicũꝙ
uir ł femina id in lege didicerat. Nã
hoc ierechiel int̾ illa p̾cepta ponit qͦ
non figurate accipienda sunt. sue ꝓp¬
t̃ aliquamlibet quȩ ibi aꝑte sposita ñ
ẽ ex ipsa necessitudine conuigioꝵ atq
filioꝵ scĩtatis asꝑginẽ. sllud tamen si¬
ne dubitatione tenendũ ẽ. quec̃q illa
scĩficatio sit non ualere ad xp̃ianosfaciendᷤ.
atq ad dimittenda peccata nisi xͥa¬

Expanded text:
praecesserant et uirorum quos uxores et feminarum quas mariti lucrifecerant Christo et paruulorum ad quos faciendos Christianos uoluntas christiana etiam unius parentis cuicerat, aut si, quod magis uerba apostoli uidentur sonare et quodam modo cogere, aliqua illic intellegenda est sanctificatio, qua sanctificabantur uir uel mulier infidelis in coniuge fideli et qua sancti nascebantur filii fidelium, siue quia in menstruo cruore mulieris a concubitu continebat, quicumque uir uel femina id in lege didicerat — nam hoc Hiezechiel inter illa praecepta ponit, quae non figurate accipienda sunt — siue propter aliam quamlibet, quae ibi aperte posita non est, ex ipsa necessitudine coniugiorum atque filiorum sanctitatis asperginem, illud tamen sine dubitatione tenendum est, quaecumque illa sanctificatio sit, non ualere ad Christianos faciendos atque ad  dimittenda peccata, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
manere mulierẽ nisi cam cui discede¬
rs licuisset illa una uidelicet causa qͤ
illi ꝓpterca tacita ẽ. quia notissima ẽ.
hoc. ẽ. fornicationis. Hanc enmm soła
d̃s magist̾̃ excepit cum de dimittenda
loqueret᷑ uxore deditq intelligi talẽ
formam etiam a uiro ẽẽ seruandã. qm̃
non solum mulier non habet potesta¬
tem corꝑis sui s uir. s similit̾ & uir ñ
habet potestatem corꝑis sui s mulier.
Cum gͦ tuum maritũ arguere de for¬
nicatione non possis. quomͦ te putas
quod ab eo discedis non nubendo ex¬
cusare. a quo tibi non licet om̃mo dis¬
luro ñ discedere. Quod si discesserit ea
nlq causa qua discedere licitum. ẽ.
manere innuptã aut uiro suo reconci¬
liari. Mulier enum sub uiro iuiuo ma¬

Expanded text:
manere mulierem, nisi eam, cui discedemanere mulierem, nisi eam, cui discedere licuisset, illa una uidelicet causa, quae ibi propterea tacita est, quia notissima est, hoc est fornicationis. hanc enim solam deus magister excepit, cum de dimittenda loqueretur uxore, deditque intellegi talem formam etiam a uiro esse seruandam, quoniam non solum mulier non habet potestatem corporis sui, sed uir; sed similiter et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier. cum ergo tuum maritum arguere de fornicatione non possis, quomodo te putas quod ab eo discedis non nubendo excusare, a quo tibi non licet omnino disuiro non discedere; quodsi discesserit — ea utique causa, qua discedere licitum est — manere innuptam aut uiro suo reconciliari; mulier enim sub uiro uiuo ma
Abbreviated transcription (Latin):
nuerit alterã queret. Quid sumil
dicturi mulieri. nisi quod dicit całi
sana doctrina redde debitũ uro. Nl
dum tu queris unde ampliꝰ honeae¬
ris. ille unde dampnet᷑ inuemat:
Hoc enim & illi diccremꝰ si tt nalal¬
te continere uoluisset. Non enim po-
testatem habes corꝑis tui. s ille. sicut
nec ille habet potestatem corꝑis fui s
ad hoc ꝑtinent dixerimus. placet ne
go apłmi audio dicentem. Precipio
mulierẽ a uiro non discedere. quod si
discesserit manere innuptã aut inro
suo reconciliari. Ecce discessi. Nolo
reconciliari uiro. s innupta ꝑmane¬
lict᷑. s manere inquit innuptã aut
uiro suo reconciliari. Hoc inquit fa¬
ciat aut illud. Unum e duob eligen¬
dum ꝑmisit. non autẽ in hoꝵ alterũ
compulit. Manere innupta eligo
acsi preceptũ impleo. Corripe. argue.
increpa. utere qua uolueris seuerita¬
te sinupsero. Quid huic contradicã
nis̃i apłm non bñ intelligis: neq enĩ
p̃cepisset si a uiro discesserit innuptã

Expanded text:
nuerit, alteram quaeret. quid sumus dicturi mulieri, nisi quod dicit ecclesiae sana doctrina? redde debitum uiro, ne, dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur inueniat. hoc enim et illi diceremus, si te nolente continere uoluisset. non enim habes potestatem corporis tui, sed ille; sicut nec ille habet potestatem corporis sui, ad hoc pertineant, dixerimus, placetne go apostolum audio dicentem: praecipio mulierem a uiro non discedere; quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari? ecce discessi, nolo reconciliari uiro, sed innupta permanelietur, sed, manere, inquit, innuptam aut uiro suo reconciliari. hoc, inquit, faciat aut illud. unum e duobus eligendum permisit, non autem in horum alterum conpulit. manere innupta eligo ac sic praeceptum inpleo. corripe. argue, increpa, utere qua uolueris seueritate, si nupsero. Quid huic contradicam nisi: apostolum non bene intellegis? neque enim ille praecepisset, si a uiro discesserit, innuptam
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctificatꝰ ẽ enim inquit uir infi¬
delis in uxore. & scĩficata ẽ mulier
infidelis in fr̃e. Credo iam ꝓuene¬
rat ut nonnullȩ feminȩ ꝑ uiros fi¬
deles & uiri ꝑ uxores fideles in fidẽ
uenirent. & quamuis non dicens
nomina exemplis tam̃ hortatꝰ est
ad confirmandũ consiliũ suum. De¬
inde sequit᷑. Alioquin filii ur̃i imn¬
mundi essent: nunc autẽ sã suit.
Iam enim erant paruuli xp̃iani. qui
siue auctore uno ex parentib siue utͦq
consentiente sc̃ificati erant. Quod ñ
fieret si uno credente dissotiaret᷑ con¬
iugium & non toleraret᷑ infidelitas ꝯ¬
iugis usq ad oportunitatem creden ex ł¬
di. Hoc ẽ gͦ consilium eiꝰ eui credendo ba¬
dictum eẽ. Si quid erogaueris redieis .p.¬
reddam tͥ. Quod ait apłs cum fide

Expanded text:
icatus est enim, inquit, vir infidelis in uxore; et sanctificata est mulier infidelis in fratre. Credo, jam provenerat ut nonnullae feminae per viros fideles, et viri per uxores fideles in fidem venirent; et quamvis non dicens nomina, exemplis tamen hortatus est, ad confirmandum consilium suum. Deinde sequitur: Alioquin filii vestri immundi essent; nunc autem sancti sunt Jam enim erant parvuli christiani, qui sive auctore uno ex parentibus, sive utroque consentiente sanctificati erant: quod non fieret, nisi uno credente dissociaretur conjugium, et non toleraretur infidelitas conjugis usque ad opportunitatem credendi. Hoc est ergo consilium ejus, cui credo dictum esse, Si quid supererogaveris, rediens re
Abbreviated transcription (Latin):
se sic maneat. Om̃is enim qui dunit¬
tit uxorẽ suam. & ducit alterã: meca¬
tur. Hec constituta dñi. sine ulla re¬
tractione seruanda sunt. Habet enĩ
hec iusticia quȩ coram illo est. siuie

Expanded text:
ui dimittit uxorem suam et ducit alteram, moechatur. Haec constituta domini sine ulla retractatione seruanda sunt. habet enim haec iustitia, quae coram illo est, siue
Abbreviated transcription (Latin):
tur sure ut seucritate ȩccłiȩ mali ex¬
communicationib corripiant᷑. siue ut
se quisq corripiendo & corrigendo a
sc ipso auferat malum. ilud tamen
quod supradictũ est non habet
ambiguitatẽ uͥ p̃cepit non cõ¬
misceti eis frĩb qui in ali auo
supradicto uicio nominant᷑. id est no¬
ti famosiq sunt. Quo autem am¬
mo & qua caritate miscricors ista se¬
ueritas adhibenda sit. non solum co
loco ubi ait ut sp̃s salius sit in die
añi ihũ. s alibi quoq euident̃ ostendit
dicens. Si quis non obaudit uerbo nr̃o
sceri cum eo ut erubescat & non cum
imnicum existimetis. s corripite ut
rat malum non sic ẽẽ intelligendũ. sed
sic potius ut homo malus auferat᷑ ex
biguitate scriptum ẽ ut intelligatur
hunc malum. non hoc malum.

Expanded text:
tur, siue ut seueritate ecclesiae mali extur, siue ut seueritate ecclesiae mali excommunicationibus corripiantur, siue ut se quisque corripiendo et corrigendo a se ipso auferat malum, illud tamen, quod supra dictum est, non habet ambiguitatem, ubi praecipit non commisceri eis fratribus, qui in aliquo supra dicto uitio nominantur, id est noti famosique sunt. Quo autem animo et qua caritate misericors ista seueritas adhibenda sit, non solum eo loco, ubi ait: ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, sed alibi quoque euidenter ostendit dicens: si quis non obaudit uerbo nostrsceri cum eo, ut erubescat; et non ut inimicum existimetis, sed corripite ut rat malum, non sic esse intelligendum est; sed potius, ut homo malus auferatur ex biguitate scriptum est ut intelligatur hunc malum, non hoc malum.
Abbreviated transcription (Latin):
ex arbitrio suspicionis. uel etiam extra¬
ordinario usirpato udicio s potius
ex lege d̃i scđ̃m ordinem eccłiȩ siue
ultro confessum. siue accusatũ. siue
conuictum. Alioquin illud cur dixit.
si quis fr̃ nominat᷑ aut fornicator. aut
idolis seruiens. & cet̾a. nisi quia cam
nominationem intelligi uoluit quꝑ¬
in quem ꝗͣ cum sententia ordine uidi¬
cario atq integritate ꝓfertur: Nam
si nominatio sufficit multi dampnan¬
di sunt innocentes. quia sepe falso in
quoꝗͣ crimen nominatur. Quid e¬
ad nos ꝑtinet. ꝓpĩanis loquis Quid e¬
nim michi de his qui foris sunt udi¬
care eꝰ Ipso apłs ait. Iulos alit allo quim᷑
tamꝙ̃ infirmos. Blandiendum est illis
ut audiant ueritatẽ. in nobis sccanda
putredo est. Auferte malum ex uob̾¬
ipsis. Aliqui id quod dictum ẽ ex uo¬
bis ipsis ita intelligunt. ut ex se ipso u¬
nusquisq auferat malum. hoc est ut¬
ipse bomuis sit. S utrolibet mͦ intelliga¬

Expanded text:
ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato judicio: sed potius ex lege Dei secundum ordinem Ecclesiae, sive ultro confessum, sive accusatum atque convictum. Alioquin illud cur dixit, Si quis frater nominatur aut fornicator, aut idolis serviens, et caetera; nisi quia eam nominationem intelligi in quemquam, cum sententia ordine judiciario atque integritate profertur. Nam si nominatio sufficit, multi damnandi sunt innocentes, quia saepe falso in quemquam crimen nominatur. Noluit eoqui. Quid enim mihi de eis qui foris sunt judicare, ipse Apostolus ait. Illos aliter alloquimur tanquam infirmos. Blandiendum est illis ut audiant veritatem. In vobis secanda putredo est. Auferte malum ex vobisipsis. Aliqui id quod dictum est, ex vobisipsis, ita intelligunt, ut ex seipso unusquisquipse sit bonus. sed utrolibet modo intellega
Abbreviated transcription (Latin):
ueliungit. Nunc autem scͥpsi uobis ñ
cõmisceri. Si quis fr̾ nominet᷑ aut
fornicator aut idolis seruiens. aut a¬
uarꝰ. aut maledicꝰ. aut ebriosus. aut
rapax cum eiusmodi nec cibum sume¬
re. Quid enim mͥ de his qui foris st̃
iudicare: Nonne de his qui intus st᷑¬
udicatis. De his autem qui foris sunt
ãs uidicabit. Auferte malum a nob̃
ipsis. Quib uerbis satis ostendit non
temere & quomodolibet s ꝑ iudiciũ
auferendos c̃ẽ malos ab ȩccl̃iȩ cominu-¬
mone aut si ꝑ uidicium auferri non
posunt tolerent᷑ potuis. ne ꝑuerse ma¬
cedens cos quos fugere uidetur um¬
Cat ad gehennam. Quia & ad hoc no¬
bis sunt in scripturis exempla ꝓpo
lsq ad ultimum uentil abrum. uel
infra illa retia ubi pisces boni cum
malis usq ad segregationem quȩ fu¬
animo tolerent᷑. Non enim contrariũ
est huic loco hõc quod in alio loco dic̃
apłs. tii quis es qui udicas alienum ser¬
uum: Dño suo stat aut cadit. Noluit
enim hominem ab homine iudicari

Expanded text:
exire. nunc autem scripsi uobis non commisceri, si quis frater nominatur aut fornicator aut idolis seruiens aut auarus aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum eius modi ne quidem cibum sumere. quo enim mihi de his qui foris sunt iudicare? nonne de his qui intus sjudicatis? De his autem qui foris sunt, Deus judicabit. Auferte malum a vobis ipsis . Quibus verbis satis ostendit non temere aut quomodolibet, sed per judicium auferendos esse malos ab Ecclesiae communione: ut si per judicium auferri non possunt, tolerentur potius, ne perverse macedens, eos quos fugere videtur, vinciat ad gehennam. Quia et ad hoc nobis sunt in Scripturis sanctis exemusque ad ultimum ventilabrum ; velut intra illa retia, ubi pisces boni cum malis usque ad segregationem, quae fuli, aequo animo tolerentur . Non enim contrarium est huic loco id quod alio loco dicit Apostolus: Tu quis es qui judicas alienum servum? Suo domino stat, aut cadit . Noluit enim hominem ab homine judicari
Abbreviated transcription (Latin):
qundi quatuor sunt. oriens. occidens.
apnlo &e meridies. Iste quatuor par¬
as asidue nominant᷑ in scͥpturis. Ab
om̃b istis quatuor uentis. sicut dñs
apio in euuangłio a quatuor uentis
s coslecturum clectos suos. ab om̃ib
stis quatuor uentis uocat᷑ eccł̃ia.
Qnom̃ uocatur undiqꝰ In trinitate uo-¬
catur. Non uocatur nisi in baptismo. ĩ
nomine patris & filii & sp̃s sc̃i. Quatu

Expanded text:
mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nominantur in Scripturis. Ab omnibus istis quatuor ventis, sicut dicit Dominus in Evangelio a quatuor ventis se collecturum electos suos ; ab omnibus ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quomodo vocatur? Undique in Trinitate vocatur: non vocatur nisi Baptismo in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Quat
Abbreviated transcription (Latin):
tesi duodecim trib isrł. Quodecim
selle ibi sunt. & non est uͥ sedeat t̃¬
cus decimus paulus apł̃s : & non
erit quomͦ iudicet : Q ipse se mai¬
caturum dixit non homines tantũ
s & angłos. Quos angłos nisi apos¬
tatas factos. Nescitis inquit quia
angłos uidicabimus: Respond̃t gͦ
turba. Quid te iactas iudicaturumꝰ
Nbi sedebis ⁊ Nuodecim sedes adxt
dũs. de duodecim apł̃is unus aecidĩ
in locum ipsius ses mathias ordinatꝰ
ẽ. Impletus est duodenarius nuil¬
rus sedium. Primo locum inueil
ubi sedeas & sic te minare idiall¬
rum. Duodecim gͦ sedes quid siius¬
lint uideamus. Sacramentũ e
cuiusdam umuersitatis. quia ꝑto
tum orbem t̾rarum futira eiras ẜ¬

Expanded text:
ntes duodecim tribus Israel» . Si duodecim sellae ibi sunt; non est ubi sedeat tertius decimus Paulus apostolus, et non erit quomodo judicet: et ipse se judicaturum dixit, non homines tantum, sed et angelos. Quos angelos, nisi apostatas angelos? «Nescitis,» inquit, «quia angelos judicabimus» ? Responderet ergo turba: Quid te jactas judicaturum? Ubi sedebis? Duodecim sedes dixit Dominus duodecim Apostolis; unus cecidit Judas, in locum ipsius Matthias ordinatus est, impletus est duodenarius numerus sedium : primo locum inveni ubi sedeas, et sic te minare judicaturum. Duodecim ergo sedes quid sibi velint, videamus. Sacramentum est cujusdam universitatis; quia per totum orbem terrarum futura erat
Abbreviated transcription (Latin):
cripsi uobis in epła non commi¬
sccamini formcariis. Non u¬
tꝙ formcariis huius mundi. aut aua¬
ris. aut rapacibus. aut idolis seruien¬
tib. alio quin debueratis de hoc mũ¬
do exisse. nunc autem scͥpsi uobis
non commisceri. Si is qui tr̃ cogno¬
aut idolis seruiens. aut maledicus

Expanded text:
cripsi vobis in epistola non commicripsi vobis in epistola non commisceri fornicariis, non utique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exire: nunc autem scripsi vobis non commisceri, si quis frater noaut idolis serviens, aut avarus
Abbreviated transcription (Latin):
cha a nob̾ obicit cclebrari ne quodi¬
ta ut uidci celebram̃ insultat: cum o¬
uem magis nos habemus in re pre¬
sentis cuuangłii non in umbra fu¬
turi. ciusq occisionem cum cotidie
tunc maxime anniuersaria sollẽp¬
nitate non uenturam p̾signem us
s factam cõmemoremꝰ : Ideo sane
dces paschȩ sollempuitatis nr̃e ad
orũ non occurrit. ut & dñicum diẽ
quo xp̃c resurrexit complecterem᷑. A¬
non infermento ueteris ueteris uitȩ
hoc est malitiȩ s in ipsuis fidei ueri¬
tate & sinceritate custodiunt ñ septẽ
dieb s om̃i die. quod significatum ÷
numero dierum septenario quo co¬
tidie om̃is uoluit᷑ dies. Quod si ali¬
quantum laboriosum c̃ in hoc scłõ
qm̃ angusta & arta uia. ẽ. quȩ ducit
ad uitam: merces tamen certa seruat᷑.
Nam ipse labor significatus est illis
pigridiis. quod aliquantulũ subama¬
ra sunt. Si uultis nosse quare non
illud ritu uidaico celebremus. quia
illa erat uenturi p̃figuratio. hȩc cõ¬
pleta cominemoratio.

Expanded text:
cha a nobis obicit celebrari nec quod ita ut Iudaei celebramus insultat. cum ouem magis nos habeamus in re praesentis euangelii, non in umbra futuri, eiusque occisionem cum cotidie tum maxime anniuersaria sollemnitate non uenturam praesignemus, sed factam commemoremus, ideo sane dies paschae sollemnitatis nostrae ad orum non occurrit, ut et dominicum diem, quo Christus resurrexit, complecteremur. Anon in fermento veteris vitae, hoc est malitiae, sed in ipsius fidei veritate et sinceritate custodiunt : non septem diebus, sed omni die; quod significatum est numero dierum septenario, quo quotidie omnis volvitur dies. Quod et si aliquantum laboriosum est in hoc saeculo, quoniam angusta et arcta via est quae ducit ad vitam ; merces tamen certa servatur: nam ipse labor significatus est illis picridiis, quod aliquantum subamaristus. si uultis nosse quare non illud ritu iudaico celebramus: quia illa erat uenturi ueri praefiguratio, haec completi commemoratio.
Abbreviated transcription (Latin):
a communione quemꝙ̃ ꝓhibere ñ ps¬
sumus quamus hec phibitio nonli
sit mortalis s medicinalis nili all
sponte confessum. aut in aliquo sul
scłari siue ȩceliastico iudicio nomna¬
tum atꝙ comuctum. Quis enmi sl
itimis audcat allumcre. ut cui¬

Expanded text:
a communione quemquam prohibere non posa communione quemquam prohibere non possumus, quamvis haec prohibicio nondum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte confessum aut in aliquo sive seculari sive aecclesiastico iudicio nominatum atque convictum. Quis enim sibi utrumque audeat assumere, ut cui
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃ nominat᷑ int̃ uos aut aais
quidem cibum simul sumas p
men cum collegis feneratarsi n
osis. fraudatorib. raptorib nonoi¬
uatam m̃sam. s c̃i altare habr
commnune ciprianus. Quomꝰ aii
hoc  destndat᷑: iam saus aiist
ideo derogandum sanȩ doctins op
sola catholica. ẽ. quia multi eus noꝰ¬
mine censeri uolunt. & ꝑ illam saun
nolunt. Agnoscenda est enim paui¬
tas illa quam dñs p̃cipue comimnen¬
dat. in ingenti atq innumerabili
multitudine toto orbe diffusa. Qug
tamen paucitas scõꝵ atq fidelium qd
sepe commendandũ ẽ tamꝙͣ granoꝵ
in comꝑatione multitudinis palca¬
rum paucitas dicitur. P sc autem ipli¬
innumerabilem massam frumenti fac
tacent & sufferunt alioꝵ peccata quȩ
nouerunt. quia documentis sere de¬
seruntur: ꝙ ca que ipsi sciunt uifia¬
bus eccłiasticis ꝓbare non possunt.
Quamius enim uera sint quedĩ ñ
tamen iudici facile credenda sunt nͥ
certis uidiciis demonstrent᷑. Nos ai

Expanded text:
ter nominatur inter vos aut avarus, quidem cibum simul sumere : et tamen cum collegis feneratoribus, insidiosis, fraudatoribus, raptoribus, non privatam mensam, sed Dei altare habebat commune Cyprianus. Quomodo autem hoc defendatur, jam in aliis ideo derogari sanae doctrinae, quae sola catholica est, quia multi eius nomine censeri uolunt et per illam sanari uolunt. agnoscenda est enim paucitas illa, quam dominus praecipue commendat in ingenti atque innumerabili multitudine toto orbe diffusa: quae tamen paucitas sanctorum atque fidelium, quod saepe commendandum est, tamquam granorum in conparatione multitudinis palearum paucitas dicitur, per se autem ipsam tantam massam frumenti factacent et sufferunt aliorum peccata, quae noverunt, quia documentis sepe deseruntur et ea, quae ipsi sciunt, iudicibus aecclesiasticis probare non possunt. Quamvis enim vera sunt quaedam, non tamen iudici facile credenda sunt, nisi quae certis indiciis demonstrentur. Nos vero
Abbreviated transcription (Latin):
dit : & hoc apud infideles. ic pos¬
set putari uidicium habere aduersus
alterum non cẽ peccatum. s tantumm
iustum se habere negotium. s miqui¬
tatẽ se pati quam uellet a se iudicari¬
a sententia remoueri. continuo ta¬
libꝰ cogitationib ł excusationi¬
bꝰ occurrit atq ait. Quare ñ
magis iniquitatem patimini
quare non potius fraudamim.
iudicio tuo tecum contendas

Expanded text:
dit, et hoc apud infideles . Nam et hic posset putari judicium habere adversus alterum non esse peccatum, sed tantummodo justum se habere negotium, sed iniquitatem se pati, quam velit a se judicum sententia removeri, continuo talibus cogitationibus vel excusationibus occurrit atque ait: Quare non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? Ut judicio tecum contendere
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾ici formam ad om̃ia similia dare.
As einm. scripsi uobis in cpła ñ com¬
miscer forncariis. Non utiq formcari¬
s huiis mundi aut auaris. aut rapto¬
noꝰ. aut idolis seruientibꝰ: alio quin de¬
hueratis de hoc mundo exire. Non enĩ
posunt homines in hoc mundo u¬
uentes nisi cum talib uiuere. nec eos
possunt lucrifacere .xͦ. si eoꝵ colloquiũ
onuiumq uitaucrint. Unde & dñs
cum publicanis & peccatoribꝰ comedcis.¬

Expanded text:
. Ait enim: Scripsi vobis in epistola non commisceri fornicariis: non utique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exire. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes, nisi cum talibus vivere: nec eos possunt lucrifacere Christo, si eorum colloquium convictumque vitaverint. Unde et Dominus cum publicanis et peccatoribus comedens
Abbreviated transcription (Latin):
uidus bonum esse illis si sic ꝑmanse¬
rint utiq bonum posuit ꝓ meliore.
Qm̃ om̃e quod bono comꝑatũ meliꝰ
dicit᷑ etiam hoc proculdubio bonũ:
Nam quid ẽ aliud quod ita dicit᷑ me ex ł de ui¬
lius. nisi quod magis bonum est. Nec duitate.
ideo consequent᷑ eum sensisse arbitra¬
mur malum cẽ si nupserint. qm̃ dix
bonum ẽẽ illis si sic ꝑmanserint. ita
etiam cũ ait ad id quod honestũ est.
mñsi matͥmoniũ turpe ẽẽ monstrauit
s quod honesto erat honestus genera¬
lis honesti nomine cõmendauit. qui¬
a honestius quid ẽ. nisi quod magis
honestũ ẽ: Magis autem honestũ uti¬
ꝙ honestum ẽ. Aꝑte quippe declara¬
uit. hoc ẽẽ illo bono melius uͥ ait. qui
ait. B eatior autem erit si sic ꝑmanse¬
rit. Sicut gͦ bono melius ꝙ beato bea¬
tius. sic honesto honestius ẽ. quod ho¬
nestã uoluit appellare. Absit enim
ut turpe sit unde loquens beatus pe-¬
uasi infirmicori & subiecto tribuide h

Expanded text:
uiduis bonum esse illis, si sic permanserint, utique bonum posuit pro meliore, quoniam omne, quod bono conparatum melius dicitur, etiam hoc procul dubio bonum est - nam quid est aliud quod ita dicitur melius, nisi quod magis bonum est? — nec ideo consequenter eum sensisse arbitramur malum esse, si nupserint, quoniam dixit: bonum esse illis, si sic permanserint, ita etiam cum ait: sed ad id quod honestum est, non matrimonium turpe esse monstrauit, sed quod honesto erat honestius generalis honesti nomine commendauit, quia honestius quid est, nisi quod magis honestum est? magis autem honestum utique honestum est. aperte quippe declarauit hoc esse bono illo melius, ubi ait: qui ait: beatior autem erit, si sic permanserit. sicut ergo bono melius et beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum uoluit appellare. absit enim, ut turpe sit, unde loquens apostolus Peuasi infirmiori et subiecto tribuite h
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est cuius templum ẽ que m̃bra st̃
regis. Quomͦ non consedet patri &
filio qui repleuit filium. qui menbra
filii suam possidet domum: Deinde
cum de patit procedat. quomͦ cum
patre non sedet cum ipsa sessio non sit
utiq cogitanda carnalit᷑ s Postremo¬
dencgetis. quod scĩs hominib sc̃a scͥp¬
tura concedit uos uideritis. ait enim
apłs. Cum essemus mortui peccatis con¬
uunsicauit nos xͦ cuius gr̃a sumus sal¬
ui facti. & simul excitauit. & simul sedẽ
scĩficat sp̃s sc̃s conitiuificati in xͦ ita si¬
mul sessuri p̾destinati sunt. ut iam
factum dicat apłs quod certus ẽ ad fu¬
turum. & ipsi spui scõ subtrahitur a
uobis quisquis est ille consessus tam¬
quã sedere cum patre & filio sit in-¬
dignus. qui cadem sede efficit dignos
apud apłm qui dicit. Nescitis quia tẽ¬
plum di estis Statimq subiecit. &
sp̃s di habitat in uobis. Ds enim
habitat in templo suo. Nonenim tãꝗͣ
minister habitat sp̃s di in templo dei

Expanded text:
non est cujus templum est, quae membra sunt regis? Quomodo etiam non considet Patri et Filio qui replevit Filium, qui etiam membra Filii suam possidet domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda carnaliter, edenegetis quod sanctis hominibus sancta Scriptura concedit, vos videritis. Ait enim Apostolus: Cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi facti; et simul excsanctificat Spiritus sanctus, convivificati Christo, ita simul sessuri praedestinati sunt, ut jam factum dicat Apostolus, quod certum est adfuturum: et ipsi Spiritui sancto subtrahitur a vobis quisquis est ille consessus, tanquam sedere cum Patre vel Filio sit indignus, qui eadem sede efficit dignosapud Apostolum qui dicit, Nescitis quia templum Dei estis? Statimque subjicit, Et Spiritus Dei habitat in vobis . Deus enim habitat in templo suo. Non enim tanquam minister habitat Spiritus Dei in templo Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
in quo non inhabitat ⁊ Qm̃ in auo
habitat utiq templum cuis est. De¬
niq cum dixisset apł̃s. nescitis quia
corpus ur̃m templũ in uobis sp̃s sc̃i
est. quem habctis a deo & non estis
ur̃i. empti enim estis p̃cio magno con-¬
tinuo secutus adiunxit. glorificate
gͦ dm̃ in corꝑe ur̃o. uͥ dilucide osten¬

Expanded text:
in quo non inhabitat? Quoniam in quo habitat, utique templum ejus est. Denique cum dixisset Apostolus, Nescitis quia corpus vestrum templum in vobis Spiritus sancti est, quem habetis a Deo, et non estis vestri? empti enim estis pretio magno; continuo secutus adjunxit, Glorificate ergo Deum in corpore vestro . Ubi dilucide osten
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cium tuum. iam nosti qͦ accedis. qͥd
manducos quid bibas. inmo quem
man duces quẽ bibas. Hemo dicat¬
estis & sp̃s dĩ i abitat in uobis: Quis
illum ds̃. Nemo se fallat. S forte ait
aliquis. Templũ d̃i anmꝰ meus est. ñ
corpus meum. Dicit etiam testimoniũ.
Om̃is caro fenum. & om̃is claritas eus
slos feni. Infelix int̾pretatio: punienda
cogitatio. fęnum dicta ẽ caro quia mo¬
rit᷑. Sea quod ad temp̾ morit᷑. ñ resur¬
gat cum crimine. Nis nosse aꝑtam e¬
tiam inde sententiam: Nescitis inqͥt
idem apłs quia corꝑa ur̃a tempłũ est

Expanded text:
pretium. tuum; iam nosti quo accedis, quid pretium. tuum; iam nosti quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quem manduces, quem bibas. abstestis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Quisqdet illum Deus . Nemo se fallat. Sed forte ait aliquis, Templum Dei animus meus est, non corpus meum: adjecit etiam testimonium, Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni . Infelix interpretatio! punienda cogitatio! Fenum dicta est caro, quia moritur: sed quod ad tempus moritur, non resurgat cum crimine. Vis nosse apertam etiam inde sententiam? Nescitis, inquit idem apostolus, quia corpora vest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerant᷑ tenent. & in quo ꝑuenert̃
in eo ambulant. & donec eis as̃ reue¬
let si quid alit̾ sapiunt cogitationes
suas carnales non doginatrrant. qͥa
non obaurant contentiosis defensio¬
nib inmanendo. s quodãmͦ ambu-¬
lando idest ꝓficiendo asudant. in¬
telligentic ꝓspicuitatem impetrantes
stolum audite. Nescitis quia templũ
dĩ estis. & sp̃s dĩ habitat in uob̃: Hoc
dicit. xp̃ianis. hoc dicit fidelib. nesci¬
tis quia templũ dĩ estis. & sp̃s dĩ habi¬
tat in uobis: Si quis templũ dĩ coeru¬
perit: corrumpet illum ds̃. Uidete qͦ¬
modo minatur. Non uis corrumpi do¬
num tuã. quare corrumpis domũ¬
c̃a: Om̃ĩa gͦ peccata hominum aut
ad corruptełã ꝑtinent flagitioꝵ. aut
facinora nocendi. Quia dõ noceri ñ
potest in facinorib in flagitiis eum of¬
fendis. in corruptelis eum offendis. in
te illi facis iniuriam. facis enĩ iniuri¬
am gr̃e ipsius. Dono ipsius iam nosti¬

Expanded text:
perseueranter tenent et, in quod peruenerunt, perseueranter tenent et, in quod peruenerunt, in eo ambulant et, donec eis deus reuelet, si quid aliter sapiunt, cogitationes suas carnales non dogmatizant, quia non obdurant contentiosis defensionibus: inmanendo. sed quodam modo ambulando, id est proficiendo desudant intellegentiae perspicuitatem impetrantes stolum audite: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? hoc dicit Christianis, hoc dicit fidelibus: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Si quis templum Dei corruperit, corrumpet illum Deus. Videtis quomodo minatur? non vis corrumpi domum tuam, quare corrumpis domuabat. Omnia enim peccata hominum, aut ad corruptelam pertinent flagitiorum, aut ad facinora nocendi. Quia Deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum ote illi facis injuriam: facis enim injuriam gratiae ipsius, dono ipsius. S
Abbreviated transcription (Latin):
aut gr̃as eigerunt. Colendo enim & ser¬
uiendo crcature potius quam creatori
non unius ueri templum sc᷑ uoluerunt.
atq ita dũ uolunt eum habere cum
quam ut diis multis falfis ue miscerẽt
& merito dicitur habitare in eis. qͦs
scd̃m ꝓpositum uocatos. iustificandos.
glorificandosq suscipit. etiam anteꝙ̃ ĩ
corporcam quȩ ubiq tota est ualcart
euis nosse naturam. quantũ nosci pex
parte & ꝑ specłm & in enigmate. ab ho¬
minc in hac uita cum plurimũ ꝓfe-¬
cerit potest. Hos tales etiãsi anteꝗͣ
ꝓueniant ad sp̃ualem m̃tis ctatõ uͥ
ñ lacte alant᷑ s solido cibo dies huius
uitȩ extremꝰ inuenerit ꝑficiet in cis ha-¬
bitator illoꝵ quicquid hic intelligen
tiȩ mimis habuerunt. qm̃ ab unita¬
te corꝑis xp̃i qui nobis uia factus. ẽ.
& ã templi dĩ societate non recessert̃.
Unde ut non recedant regulam fidei
pusillis magnisq communẽ. in ȩccłia

Expanded text:
uel gratias egerunt. colendo enim et seruel gratias egerunt. colendo enim et seruiendo creaturae potius quam creatori non unius ueri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum uolunt eum habere cum quam ut diis multis falsisue miscerent. et merito dicitur habitare in eis, quos secundum propositum uocatos iustificandos glorificandosque suscepit etiam ante, quam incorpoream, quae ubique tota est ualeant eius nosse naturam, quantum nosci ex parte et per speculum et in aenigmate ab homine in hac uita, cum plurimum profecerit, potest. perueniant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur shujus extremus invenerit; perficiet in eis habitator illorutiae minus habuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque communem in ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ideo & in talib dicit᷑: quia in cis oc¬
culte agit ut sint templum eius. idq
in ꝓficientib & ꝓficiendo ꝑseueranti-¬
b ꝑficit. Spe enim salui facti sumꝰ
sicut apls dicit cum alio loco dicat
saluos nos fecit ꝑ lauachrum regene¬
rationis. Cum gͦ hic dicat saluos nos
ftcit tamquã salus ipsa iam data sit
quemadmodũ accipiendũ sit illic ex¬
ponit ubi ait spe enim salui facti su
mus. ait gͦ in quib adhuc mortali¬
bus habitat ipsam edificationẽ habi¬
taculi sui quam non in ista. s in ali¬
a post hanc uitam ꝑficit. quando ab¬
sebebitur mors in uictoria. dicet᷑ꝙ
illi. Ubi est uictoria tua. uͥ est mors¬
ficientes in quib mortalib habitat dũ
de dic in diem renouant᷑ magis ma¬
gisq scĩsicet. exaudiat orantes. mim¬
det confitentes. ut exhibcat sibi tem¬
plum immacłatũ in et̾num. merito di¬
citur non habitare in eis qui cognos¬
centes dm̃ ñ sicut dm̃ glorificauerunt

Expanded text:
ideo et in talibus dicitur, quia in eis ocideo et in talibus dicitur, quia in eis occulte agit, ut sint templum eius, idque in proficientibus et proficiendo perseuerantibus perficit.. spe enim salui factisumus, sicut apostolus dicit, cam alio loco dicat: Saluos nos fecit per lauacrum regenerationis. cum ergo hic dicat: Saluos nos fecit, tamquam salus ipsa iam data sit. quem ad modum accipiendum sit, illic exponit, ubi ait: Spe enim salui facti sumodo. agit ergo, in quibus adhuc mortalibus habitat, ipsam aedificationem habitaculi sui, quam non in ista sed in alia post hanc uitam perficit, quando obsorbebitur mors in uictoriam diceturque illi: Ubi est, mors, uictoria tua? ubi estficientes, in quibus mortalibus habitat, dum de die in diem renouantur, magis magisque iustificet, exaudiat orantes, mundet confitentes, ut exhibeat sibi templum inmaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rimus: Oultum muabilis ies c. M¬
admodum quorũdam nondum cse¬
scentium dm̃ sit inhabitad ds.s al
rumdam cognoscentiũ non ss. Nel
li enim ad templũ d̃i ꝑtinent. qui
cognoscnrtes am̃ non sic̃ dm̃ glorisi¬
elierunt aus gr̃as egerunt & ad tẽ¬
plim dĩ ꝑtinent paruuli scĩficati sa
camento xͥ regenerati spũ scõ qui cer¬
ti ꝑ ctatem nondtum possunt cognosce¬
it am̃. Unde quem potuerunt illi nos¬
si nec habere. isti potuerunt habere
iamꝙͣ nosse. B catissimi sunt autẽ qͥ¬
his hocꝰ dm̃ habere quod nosse. Ipsa
qupe notitia uerissima. ac felicisima
Ẽ seꝙ hoc in paruulis mirum deb& ud̾i
cum apłs quibdam etiam maicribus
aicat nescitis quia templum di estis. &
sp̃ cui habitat in uobis  De qualibus
paulo ante dixerat. animalis autẽ hõ
non ꝑcipit quȩ sunt sp̃s dĩ. Quos cti¬
am paruulos uocat. non carnis cta-¬
males nondum sp̃uales erant. quia
nondum poterant habitatorẽ suum
sm cognitione ꝑciꝑe. Habitare autẽ

Expanded text:
ideo multum mirabilis res est quemadmodum quorumdam nondum cognoscentium Deum sit inhabitator Deus, et quorumdam cognoscentium non sit. Nec illi enim ad templum Dei pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; et ad templum Dei pertinent parvuli scramento Christi, regenerati spiritu sancto, qui certe per aetatem nondum possunt cognoscere deum; unde, quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. beatissimi sunt autem, quibus hoc est deum habere quod nosse; ipsa quippe notitia plenissima, uerissimaneque hoc in paruulis mirum debet uideri, cum apostolus quibusdam etiam maioribus dicat: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? de qualibus paulo ante dixerat: Animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei, quos etiam paruulos uocat non carnis aetamales nondum spiritales erant, quia nondum poterant habitatorem suum spiritum cognitione percipere. Habitare autem
Abbreviated transcription (Latin):
auem habetis a deo: Contm bsisi
corpale peccatũ. contempiis pdu
esset scdlciatius Modo autem iipsi
es templum di. templũ intias. sanpi
exis. templũ in domo tua manes. ii
surgis. uide quid agas. uide ne ostenls
templi habitatorẽ. ne deserat te. en
ruinam uertaris. Nescitis inquit mni
batur apłs ne contempnerent coiu¬
tuum. considera p̃cium tuum. Scior¬
go ꝙ mecum om̃is homo qui parlo
attentius considerauit neminem dm̃
timentẽ sub uerbis eius non se coeri¬
gere. nisi qui putat quia plus ha¬
bet uiuere. Ipsa res est aue multos
occidit. cum dicunt cras. cras. ꝙ si¬
bito hostium claudit᷑ & remansit fo-¬
ris cum uoce coruina. qui non habu¬
it gemitum columbinũ. A płs dtꝰ¬

Expanded text:
uem habetis a Deo? Contemnebas corporale peccatum, contemnis quod esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. Templum intras, templum exis, templum in domo tua manes, templum surgis. Vide quid agas, vide ne offendas templi habitatorem, ne deserat te, et in ruinam vertaris. Nescitis, inquit, quuebatur Apostolus, ne contemnerent corptuum, considera pretium tuum. C mecum omnis homo qui paulo attentius consideraverit, neminem Dominum timentem sub verbis ejus non se corrigere, nisi qui putat quia plus habet vivere. Ipsa res est quae multos occidit, cum dicunt, Cras, cras; et subito ostium clauditur. Remansit foris cum voce corvina, quia non habuit gemitum columbinum, s
Abbreviated transcription (Latin):
& qui templum dĩ corruꝑit: corrũ¬
pet illum ds. Quȩ peccata homi¬
nes quando faciunt: putant se ñ
peccare quia nulli homini nocent.
S quomͦ ẽ innocens qui non par-¬
cit sibi ÷ Ille enim innocens ẽ qui
nulli nocet. quia dilectionis ꝓximi
segła ab ipso est. Hoc enim dicit
ds. Diliges ꝓximũ tuum tamꝗͣ te
ipsum. Quomͦ gͦ in te salua. ẽ. dilec¬

Expanded text:
et, Qui templum Dei corruperit, corrumet, Qui templum Dei corruperit, corrumpet illum Deus . Quae peccata homines quando faciunt, putant se non peccare, quia nulli homini nocent.Sed quomodo est innocens, qui non parcit sibi? Ille enim innocens est, qui nulli nocet: quia dilectionis proximi regula ab ipso est. Hoc enim dixit Deus, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
facit. in edificationẽ su incartat. Il
hoc ttmplo sc̃õ suo dñs ẽ quos col¬
stat ex multis menbris sua quibꝰq
officia gerentib in unã cdificatio¬
nem caritatis constructis. Quod ui¬
olat quisquis causa principatus sui
a catholica societate. disiungit᷑. Du exosern
o sunt p̃cepta. & duo genera pecca¬
toꝵ. Aut enim in dm̃ homo peccat
aut in hominem. Peccatur autem
in dm̃ etiam corrempendo templũ
demit te sanguine filii sui. quãꝗͣ
ꝙ anteꝙͣ redimereris ciuius seruus
eras. nisi eius qui condidit om̃ia:
Pcculiarit̃ quemadmodũ te habere
uoluit redemptum sanguine filii
sui. & non estis ur̃i inquit apłs ẽp¬
ti enpn estis p̃cio magno. glorificate.
& portate dm̃ in corꝑe ur̃o. Ergo
ille a quo redemptus es: fecit te do-¬
mum suam. Num quid tu ius cuer¬
ti domum tuã: Sic nec ds suam
hoc te ipsum. Si tͥ non parcis ꝓpter
te ipsum. parce tibi ꝓpter dm̃. qui
te fecit templũ suũ. Templũ enim
di sc̃m est inquit: quod estis uos.

Expanded text:
cationem sui in charitate . In hoc templo sancto suo Dominus est; quod constat multis membris suis, sua quaeque officia gerentibus, in unam aedificationem charitate constructis; quod violat, quisquis causa principatus sui a catholica societate disjungitur. Domino sunt praecepta, sic et duo genera peccatorum. Aut enim in Deum peccatur, aut in hominem. Peccatur autem in Deum, etiam corrumpendo templum demit te sanguine Filii sui. Quanquam et antequam redimereris, cujus servus eras, nisi ejus qui condidit omnia? Peculiariter quodam modo te habere voluit redemptum sanguine Filii sui. Et non estis vestri, inquit Apostolus; empti enim estis pretio magno: glorificate et portate Deum in corpore vestro . Ergo ille a quo redemptus es, fecit te domum suam. Numquid tu vis everti domum tuam? Sic nec Deus suam, hoc est, te ipsum. Si tibi non parcis propter te ipsum, parce tibi propter Deum, qui te fecit templum suum. Templum enim Dei sanctum est, inquit, quod estis vos;
Abbreviated transcription (Latin):
biq cum & hoc uerum sit. s pacer nr̃
qui es in celis: ut templum cius potus
in oratione commemorcmꝰ. quod & nes
ipsi ẽc̃ debem̃. Ꝙ in quantũ sumus. in
tantum ad eus societatẽ & adoptions
familiam ꝑtinemꝰ. Si enim ppl̃s ai nn¬
dum factus ȩqualis angł̃is euis. adhis¬

Expanded text:
bique\', cum et hoc uerum sit, sed: Pater noster. bique\', cum et hoc uerum sit, sed: Pater noster. qui es in caelis. ut templum eius potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus et, in quantum sumus. in tantum ad eius societatem et adoptionis familiam pertinemus. si enim populus dei nondum factus aequalis angelis ei
Abbreviated transcription (Latin):
& aptum requiris. interiora tua mun¬
da. & om̃i inde mala cupiditate depul¬
sa. p̃ꝑa tibi in cordis tui pace secretum.
uolcns in templo orare. in te ora. & ita
pore constituta non solum nuillas an¬
gustias. uerumetiam quand̾a latitudi¬
nem inuenit non corꝑalium locoꝵ sed
sp̃alium gaudioꝵ cum sit quod ait apł̃s¬
Nec dici nisi stultissime potest. non ha-
stultius dicitur ullis angusist ime¬
diri alicubi trinitatem ut pat̃ osse
cum dõ ubiq sit totus non tam on
nib habitat. Non onim om̃ib aiaps¬
etiam illud. nescitis quia templim d
estis. & sp̃s di habitat in uobs
at opmnari. nisi quisquis inseꝑabilitati¬
truntatis penitus ignorat. quod in ai¬
quo possit habitare pater aut filius mn
quo non in habitet sp̃s sc̃s laut i aliqͥ¬
fatendum ẽ ubiq esse dm̃ ꝑ diunitatis
p̃sentiam: s non ubiq ꝑhabitationis
grãm. Propter hanc enim habitationtꝰ
ubi ꝓculdubio gr̃a dilectionis cuis as¬
noscitur. non dicimus pat̾ nr̃ qui es u¬

Expanded text:
et aptum requiris, interiora tua munda, et omni inde mala cupiditate depulsa, praepara tibi in cordis tui pace secretum, volens in templo orare. In te ora, et ita pore constituta, non solum nullas angustias, verum etiam quamdam latitudinem invenit, non corporalium locorum, sed spiritualium gaudionec dicimus, si stultissime potest, non habestultius dicitur ullis angustiis impediri alicubi Trinitatem, ut Pater et cum Deus ubique sit totus, non tamen in omnibus habitat. Non enim omnibus dici podixi, vel etiam illud: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis audeat opinari, nisi quisquis inseparabipenitus trinitatis ignorat, quod in aliquo habitare possit pater aut filius, in quo non habitet spiritus sanctus, aut in aliqfatendum est ubique esse deum per diuinitatis praesentiam sed non ubique per habitationis gratiam. propter hanc enim habitationem, ubi procul dubio gratia dilectionis eius agnoscitur, non dicimus: Pater noster, qui es u
Abbreviated transcription (Latin):
multos martyres hic ꝓbauit. om̃e au¬
tem hominum gemis ꝓbat in fine. In¬
uenti sunt martyres qui hab̾ent ista
selłara. Quam multi diuites & senato¬
iis passi sunt. E dificant tamen qui¬
dam coꝵ. ligna. fenum. stipulam in af¬
sitib carnalib & scłarium curarũ.
& ipsi remanserunt in fundamento. Sic
dicit apłs. Sicuis opus manserit qd̃
chil ꝑdet quia quod amauit ĩnue¬
niet. Quid gͦ illi fecit ignis: ꝓbauit.
est igne non ledi. aliud ꝑ ignẽ salua¬
ri. & unde hoc : Propt̾ fundam̃tũ.
Non recedat gͦ de corde fundamen¬

Expanded text:
multos martyres hic probavit, omne aumultos martyres hic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent ista saecularia. Quam multi divites et senatores passi sunt! Aedificabant tamen quidam eorum ligna, fenum, stipulam in affectibus carnalium et saecularium curarum: et ipsi remanserunt in fundamento. Sic dicit Apostolus: Si cujus opus manserit, nihil perdet; quia quod amavit, hoc inveniet. Quid ergo illis fecit ignis tribulatiest igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamen