comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ricordia tua: & de magna miscđia tua multe
st̃ miserationes tue. Attendis contẽptores ut
corrigas. attendis nescientes ut doceas. atten¬
dis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesci-¬
ens. & qͥd ait fecerat aliqua: & multa mala
fecerat Miscd̃iam inqͥt consecutꝰ sũ: qa igno¬
rans feci in incredulitate. Iste dauid ñ poss&
dicere ignorans feci. Non enĩ ignorabat quan¬
tũ mali eẽt contrectatio coniugis aliene. aut
quantũ mali eẽt int̾fectio mariti nescientis.
& nec saltẽ irascentis. Consequant᷑ gͦ misedĩa
inquinatũ Magis magisq laua: peccata scien¬
tis. qͥ abliusti peccata ignorantis: nec sic despe¬
rantes de miscdia tua. Et adelicto meo mun-¬
da me. Quo merito: Medicꝰ ẽ: offer mercedẽ:
Ds e offer sacͥficiũ. Qͥd dabis ut munderis:
uide enĩ quẽ inuoces. Iustũ inuocas: odit
peecata. Si ustꝰ ẽ: iundicat inpeecata. Si iustꝰ
ẽ ñ poteri̾t auserre adño d̾o iusticiã eiꝰ. Im¬

Expanded text:
ricordiae; et de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo miseriinquinatum. Magis magisque lava peccata scientis, qui abluisti peccata ignorantis. Nec sic desperandum de misericordia tua. Et a delicto meo munda me. Quo merito? Medicus est, offer mercedem: Deus est, offer sacrificium. Quid dabis ut munderis? Vide enim quem invoces; justum invocas: odit peccata, si justus est; vindicat in peccata, si justus est; non poteris auferre a Domino Deo justitiam ejus. Im
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguis iniquitas. quȩ sit ꝑsanguinem.
Attendens gͦ multas imquitates suas. ut illd̃
suꝑius om̃s iniquitates meas dele. et eas tri¬
buens corruptionis carnis et sangumis: li¬
bera inquet me desanguinib hoc ẽ libera
me ab iniquitatib munda me abom̃i cor¬
ruptione. Incorruptionẽ enĩ desiderat. qui
dicit. libera me asanguinib: qr caro et san¬
guis regnum dĩ ñpossidebunt. neq corrup¬
tioincorrruptionẽ. Erue me a sanguini

Expanded text:
et sanguis, iniquitas quae fit per sanguinem. et sanguis, iniquitas quae fit per sanguinem. Attendens ergo multas iniquitates suas, et illud superius, Et omnes iniquitates meas dele; et eas tribuens corruptioni carnis et sanguinis, Libera me, inquit, de sanguinibus: hoc est, Libera me ab iniquitatibus, munda me ab omni corruptione. Incorruptionem enim desiderat qui dicit, Libera me de sanguinibus: quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt, neque corruptio incorruptionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietatẽ tamen ex greco. Nam om̃s no¬
uimꝰ latine ñ aici sanguines s sanguinẽ:¬
tam̃ quia grecꝰ ita posuit plurali nume¬
ro ñ sine causa. nͥ qr hoc inuenit inprima
Inmultis sanguinib tanquam inorige¬
ne carnis peccati: peccata multa intelligi
ueniunt de corruptione carnis et sangui¬
nis. ait. Caro et sanguis : regnum dĩ possi¬
debunt. Nã utiq scd̾m fide̾ uerã eiusdem
apłi caro ista resurget. ipsa merebit᷑ in cor¬
ruptionẽ. dicente ipso. Oportet corrupti¬
bile hoc induere incorruptionẽ: et morta
poc de induere immortalitatẽ. Quia ergo coi¬
ruptio ista de peccato ẽ. ipsiꝰ nomitie ap¬
pellantur et peccata: quẽ admodum dicit᷑
lingua et illud frutũ carnis et m̃brum. qd̾
inore mouetur cum uerba distinguimus:
et lingua quod ꝑlinguã sit: sic̃ dicimus
aliã linguam grecã. aliam latinam. Nenĩ
caro diuersa ẽ: s sonus. Quomodo ergo dr
lingua. locutio quȩ fit ꝑlinguam: sic dicit᷑

Expanded text:
etatem tamen ex Graeco. Nam omnes novimus Latine non dici sanguines: tamen quia ita Graecus posuit plurali numero, non sine caussa, quia hoc invenit in prima In multis sanguinibus, tanquam in origine carnis peccati, peccata multa intelligi veniunt de corruptione carnis et sanguinis, ait: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Nam utique secundum fidem veram ejusdem apostoli, caro ista resurget, et ipsa merebitur incorruptionem, dicente ipso: Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quia ergo corruptio ista de peccato est, ipsius nomine appellantur peccata: quemadmodum dicitur lingua et illud frustum carnis et membrum quod in ore movetur, cum verba distinguimus, et lingua quod per linguam fit, sicut dicimus aliam linguam graecam, aliam latinam: non enim caro diversa est, sed sonus. Quomodo ergo dicitur lingua, locutio quae fit per linguam: sic dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
erti expectatis spem futurã et si pacem ha¬
betis cum deo. Et edificentur muri iherłm.
Senigne fac dñe in bona uoluntate tua sy¬
on et etedificentur muri iherłm. Non enĩ
sibi tribuat syon aliqua merita sua:
tu cũ illa benigne fac et edificentur muri
iherłm. Munum̃ta construantur nr̃ȩ im¬
nortalitatis. ĩnfide et spe et caritate. Tẽ¬

Expanded text:
certi expectatis spem futuram, et si pacem hacerti expectatis spem futuram, et si pacem habetis cum Deo. Et aedificentur muri Jerusalem. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion, et aedificentur muri Jerusalem: Non sibi enim tribuat Sion aliqua merita sua: tu cum illa fac benigne. Aedificentur muri Jerusalem: munimenta construantur immortalitatis nostrae, in fide, et spe, et charitate.
Abbreviated transcription (Latin):
des tibi. Noli extrinsecus pecꝰ qd̾ mac¬
tes inquirere: habes inte quod occidas
Sacͥficium deo sp̃s contribulatus cor con¬
tritum ethumiliatum ds̃ ñ sꝑnit. Prorsꝰ
tempꝰ ut hec offerantur: oblata sunt cũ
aliquid indicarent. cũ aliquid ꝓmitterent
Uenientib reb ꝓmissis: ꝓmissiones ablate
sunt. Cor contͥtũ et humiliatũ ds ñ sꝑnit
Iostis quia excelsus est ds. Si te excelsum
onginquabit a te: si te humiliaueris pro¬
inquabit ad te. Uidete quis iste sit. Unꝰ
udebatur dep̃cari dauid. Uidete hic ima¬
guiem nrãm. et tẏpum eccłiȩ. H enigne
fac dñe inbona uoluntate tua syon. Huic
yon benigne fac. Quȩ est syon: ciuitas scã.
Quȩ e ciuitas scãͦ Que abscondi ñ potest suꝑ
nontẽ constiruta. Syon inspeculatione: qr
aliquid expectat quod sꝑat. Int̾p̃tatur
enim syon speculatio: et iherłm uisio pacis
Ignoscitis ergo uos insyon et iniherłm: si

Expanded text:
dis tibi . Noli extrinsecus pecus quod macdis tibi . Noli extrinsecus pecus quod mactes inquirere, habes in te quod occidas. Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus non spernit. Prorsus tempus ut haec offerantur. Oblata sunt cum aliquid indicarent, cum aliquid promitterent; venientibus rebus promissis, promissiones ablatae sunt. Cor contritum et humiliatum Deus non spernit. Nostis quia excelsus est Deus: si te excelsum feceris, longinquabit a te; si te humiliaveris, propinquabit ad te. 22. vers. 20. Videte quis iste sit: unus videbatur deprecari David, videte hic imaginem nostram et typum Ecclesiae. Benigne fac, Domine, in bona voluntate tua Sion. Huic Sion benigne fac. Quae est Sion? Civitas sancta. Quae est civitas sancta? Quae abscondi non potest super montem constituta . Sion in speculatione quia aliquid spectat quod sperat. Interpretatur enim Sion Speculatio, et Jerusalem Visio pacis. Agnoscitis ergo vos in Sion et in Jerusalem, si
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. Nomine labia mea apies. et os
meum annuntiabit laudem tuam.
Laudem tuam qui creatus sũ: latdem
tuam. qua peccans ñ derelictus su.lnte
tuã. quã ut confiterer ad monitꝰ suĩ Aalid
tuam qͦ ut securus essem mundatus sir̃
Labia mea aperies et osmeũ annuntia¬
cium dedissem utiꝙ In illo tempore erat
idauid. quando sacrificia uictimarum
animalium offerebantur deo: et uide¬
bat hec futura tempora. Nonne inhis
uocib nos agnoscimur: Erant illa sa¬
crificia figinrata: p̃nũtiantia unũ salu¬
tare sacrificiũ. Nec nos dimissi sine
sacͥficio sumus. quod deo offeramus.
Audi enim quid dicat eurans gerens
ꝓpeccato suo: et ignosci sibi uolens ma¬
lum quod fecit. Siuoluisses inquit sacͥ¬
ficium dedissẽ utiq: holocaustis autẽ¬
ñ delectaberis. Nichil gͦ offeremus: si
ueniemus ad dm: Et unde illũ placa¬
bimus : Offer sane: inte habes quod os¬
feras. Noli exiͥnsecꝰ thura cõꝑare: seddic
In me sunt d̾s uota tua: que reddã lau¬

Expanded text:
 Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Laudem tuam, quia creatus sum; laudem tuam, quia peccans non derelictus sum; laudem tuam, quia ut confiterer admonitus sum; laudem tuam, quia ut securus essem mundatus sum. Labia mea aperies, et os meum annuntiaficium, dedissem utique. In illo tempore erat David, quando sacrificia victimarum animalium offerebantur Deo, et videbat haec futura tempora. Nonne in his vocibus nos agnoscimus? Erant illa sacrificia figurata, praenuntiantia unum salutare sacrificium. Nec nos dimissi sine sacrificio sumus, quod Deo offeramus. Audi enim quid dicat curam gerens pro peccato suo, et ignosci sibi volens malum quod fecit: Si voluisses, inquit, sacrificium, dedissem utique. Holocaustis non delectaberis. Nihil ergo offeremus? sic veniemus ad Deum? Et unde illum placabimus? Offer; sane in te habes quod offeras. Noli extrinsecus thura comparare, sed dic: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam lau
Abbreviated transcription (Latin):
ta & occulta sapientiȩ tuȩ manifestasti mͥ.
Ueritatẽ dilexisti: inpunita peccata etiã eoꝵ
quib ignoscis. ñ reliquisti. Ueritatẽ dilexis¬
ti. Sic miscdiam p̾rogasti: ut seruares &e ueri¬
tatẽ. Ignoscis. confitenti. ignoscis. sed se ip.¬
sũ punienti. Ita seruat᷑ miscdia & ueritas.
Miscdia. qͥa ħo liberat᷑: ueritas qͥa peccatũ punit᷑
Fece enĩ ueritatẽ dileristi incerta & occulta
Quȩ occulta᷑ Quia d̾s ignoscit & talib. Nichil
tã. oc̃cultũ nichil tã incertũ. Ad hoc incertũ.
niniuitȩ penitentiã eger̃t. Dixert̃ enĩ quã¬
uis pꝰ minas propħȩ. quãius pꝰ illã uocẽ. tri¬
duo & niniue subuercit᷑. Aieert̃ apud se.
tes. Qiuis nouit si ads flectit inmeliꝰ sententiã sua.
& miseret᷑ Incercũ erat: eu dicitur quis
nouit. De incerto penitentiã egert certã mile¬
ricordiã meruert̃. ꝓ strauert̃ se inlacruris in
ieiunis. incilicio. incinere. ꝓ straueit̃ se. gt¬

Expanded text:
asti mihi. Veritatem dilexisti: id est, impunita peccata etiam eorum quibus ignoscis, non reliquisti. Veritatem dilexisti: sic misericordiam praerogasti, ut servares et veritatem. Ignoscis confitenti, ignoscis, sed seipsum punienti: ita servatur misericordia et veritas; misericordia, quia homo liberatur; veritas, quia peccatum punitur. Ecce enim verita? Quia Deus ignoscit et talibus. Nihil tam occultum, nihil tam incertum. Ad hoc incertum Ninivitae poenitentiam egerunt. Dixerunt enim, quamvis post minas prophetae, quamvis post illam vocem, Triduo, et Ninive subvertetur: dixerunt apud se, tes, Quis novit, si Deus flectat in melius sententiam suam, et miseretur? Incertum erat, cum dicitur, Quis novit. De incerto poenitentiam egerunt, certam misericordiam meruerunt: prostraverunt se in lacrymis, in jejuniis, in cilicio et in cinere prostraverunt se, ge
Abbreviated transcription (Latin):
dunissũ ẽ peccatũ tuũ: euenert̃ quedã quo
minatꝰ erat ds ꝓpt̾ ipsũ peccatũ. Nã filiꝰ ab
salon aduersus eũ cruentũ bellũ gessit
in multis humiliauit patrẽ suũ. Ambili¬
bat ille in dolore int̾bulatione humiliatu¬
tũ cor eui ñ displicet ds. Inuiriosũ quenda
mossibi dura maledicta iacientẽ pacient᷑
diuit: ex adu̾sa parte unũ ex militibꝰ qͥ erat
cũ filio eiꝰ impio: & cũ ille iacer& maledicta
ledicer&. agnoscens culpã suã amplexus ẽ pe¬
nã suã: querens głam ñ suã dm landans. In
eo qͦd boni habebat am laudans. in eo qͥd patie

Expanded text:
quaedam quae minatus erat Deus propter ipsum peccatum. Nam filius ejus Abessalon adversus eum cruentum bellum gessit, et in multis humiliavit patrem suum . Ambulabat ille in dolore, in tribulatione humiliatitum cor cui non displicebat Deus. Injuriosum quemdam et in os sibi dura maledicta jacientem patienter audiebat, ex adversa parte unum ex militibus qui erant cum filio ejus impio. Et cum ille jaceret maledicta lediceret . Agnoscens culpam suam, amplexus est poenam suam, quaerens gloriam non suam; Dominum laudans in eo quod boni
Abbreviated transcription (Latin):
ne rogas. ut d̃s auertat faciẽ apeccato tuo:
si tu inde ñ auertas faciẽ. Si cu peccatũ tuũ
indorso nͨ ponis: as tibi faciẽ ponit Tu pec¬
eatũ tuu̾ ante faciẽ tuã aduerte. si uis ut in.¬
de d̾s faciẽ suã auertat & securꝰ roga: exau¬
di. Cor mundũ erea inme d̾s. Crea. quasi
nouũ aliqͥd institue dicere noluit. Sed qͥa
penitens orabat. qͥ cõmiserat aliqͥd qͦd pͥꝰ quã
cõmitter& innocentior erat. ostendit quẽad¬
modũ dixerit erea. Et spm̃ rectũ innoua
inuiscerib meis. Per factũ inqͥt meũ inuete¬
rata erat atq curuata rectitudo spc mei.
Dicit enĩ exalio psalmo. Incuruauer̃t animã
meã. Et quando se ħo ꝓnũ facit ad t̾renas
concupiscentias. incuruat cor quodã mͦ. eũaũ
erigit᷑ i suꝑna: rectũ fit eor euis. ut bonꝰ illi.
sit ds. Quã bonꝰ enĩ d̾s isrł. rectis corde. Em

Expanded text:
ne rogas ut Deus avertat faciem a peccato tuo, ne rogas ut Deus avertat faciem a peccato tuo, si tu inde non avertis faciem: si vero tu peccatum tuum in dorso ponis, Deus ibi faciem ponit. Tu peccatum tuum ante faciem tuam converte, si vis ut inde Deus faciem suam avertat; et sic securus rogas, e Cor mundum crea in me, Deus. Crea, non quasi novum aliquid institue, dicere voluit: sed quia poenitens orabat, qui commiserat aliquid quod priusquam committeret innocentior erat, ostendit quemadmodum dixerit, Crea. Et spiritum rectum innova in visceribus meis. Per factum, inquit, meum inveterata erat atque curvata rectitudo spiritus mei. Dicit enim ex alio psalmo: Curvaverunt animam meam . Et quando se homo pronum facit ad terrenas concupiscentias, incurvatur quodammodo; cum autem erigitur in superna, rectum fit cor ejus, ut bonus illi sit Deus. Quam bonus en
Abbreviated transcription (Latin):
auente faciẽ tuã apeccatis meis. & omnes
iniquitates meas dele. Iam enĩ exultant ossa
humiliata. iã ysopo mundatꝰ humilis factus
sum: auerte faciẽ tuã ñ ame: sed apeccatis me¬
is. alibi quippe orans dicit ne auertas faciẽ
tuã ame. Qui ñ uult a se auerti faciẽ di: uult
auerti faciem d̃i apeccatis suis. seccm̃ eñ un
de se ds ñ auertit: animaduertit: auerte
faciẽ tuã apeccatis meis. & om̃s iniqͥtates
meas dele. Satagit de illo grandi peecato.
Plus p̃sumpsit. oñs deleri uult iniqͥtates
suas. Presũpsit de medici manu. de magna
illa miscd̃ia. quã inpͥncipio psalmi inuoca¬
uit. Om̃s iniquitates meas dele. auerci̾t fa¬
ciem d̾s: & sic del&. Auertendo faciẽ. peccata
del&: auertendo ñ seribit. audisti auerten¬
do delentẽ: audi ad uertendo qͥd facientem.
Uult᷑ aut̃ dñi suꝑ facientes mala. ut ꝑlat de
eoꝵ. ñ delendo peccata eoꝵ. Nic aut᷑ qͥd rogatꝰ
auerte faciẽ tuã apeccatis meis. Bene rogat.

Expanded text:
Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Jam enim exsultant ossa humiliata, jam hyssopo mundatus, humilis factus sum. Averte faciem tuam, non a me, sed a peccatis meis. Alibi quippe orans dicit: Ne avertas faciem tuam a me . Qui non vult a se averti faciem Dei, vult averti faciem Dei a peccatis si advertit, animadvertit. Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Satagit de illo grandi peccato: plus praesumit, omnes deleri vult iniquitates suas; praesumit de medici manu, de magna illa misericordia quam in principio Psalmi invocavit: Omnes iniquitates meas dele. Avertit faciem Deus, et sic delet; avertendo faciem peccata delet, advertendo scribit. Audisti avertendo delentem, audi advertendo quid facientem. Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de non delendo peccata eorum. Hic autem quid rogat? Averte faciem tuam a peccatis meis. Bene rogat.
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnat d̾s deuitare cupientes. A ab aspectu
securo abstinent oculos. ñ eos defigunt inpul¬
chritudine carnis aliene. nec se ipsos faciunt
de ꝑuersa simplicitate securos: ñ dic̃t bono ani¬
mo attendi. benigne attendi: de caritate dui
aspexi. ꝓ ponunt enĩ sibi casũ dauid: & ad hoc
illũ magnũ uident cecidisse: ut parui nolint
udere. unde possint cadere. Reprimũt gͦ
oculos apetulantia. ñ se facile ad iungilnt. ñ
miscent᷑ mulierib alienis. nͣ leuant oculos fa¬
ciles ad aliena menia: ad aliena solariã. Delon¬
ge enĩ uidit dauid illa. inqua captꝰ t̃. Oulier
longe libido ꝓpe. Alibi erat qͦd uder&: in illo
unde cader&. attendenda ẽ gͦ hec infirmi¬
nat si consenseris. Carnalis delectatio p̃serti
usq ad illicita & aliena ꝓgrediens. frenanda
ẽ ñ relaranda: imperio dominanda. ñ imꝑio
collocanda. attende secuiꝰ. si ñ habes uide mo¬
uearis. S ed respondes. fortit᷑ tenco. Nuqͥd tu

Expanded text:
damnat Deus devitare cupientes, ab aspectu damnat Deus devitare cupientes, ab aspectu securo abstinent oculos: non eos defigunt in pulchritudine carnis alienae, nec seipsos faciunt de perversa simplicitate securos, non dicunt, Bono animo attendi, benigne attendi, de charitate diu aspexi. Proponunt enim sibi casum David, et ad hoc illum magnum vident cecidisse, ut parvi nolint videre unde possint cadere. Reprimunt enim oculos a petulantia, non se facile adjungunt, non miscent se mulieribus alienis, non levant oculos faciles ad aliena maeniana, ad aliena solaria. De longe enim vidit David illam, in qua captus est. Mulier longe, libido prope. Alibi erat quod videret, in illo unde caderet. Attendenda est ergo haec infirminat, si consenseris. Carnalis delectatio, praesertim usque ad illicita et aliena progrediens, frenanda est, non relaxanda; imperio domanda, non in imperio collocanda. Attende securus, si non habes unde movearis. Sed respondes: Fortiter teneo. Numquid tu
Abbreviated transcription (Latin):
catur in eccła. Audiunt male audientes: ẽt
quert̃ sibi patrocinia peccandi. Attendt unde
defendãt qͦd cõmittere parauert̃. ñ unde caue¬
ant qͦd̾ cõmisert & dicũt sibi. Si dauid. cur ñ
& ego: Inde anuna iniquior: quȩ eũ ꝓpt̾ea fe¬
cerit qͥa dauid fecit: ido peiꝰ quã dauid facit.
Dicã hoc ipsũ si potero planiꝰ. Dauid nullũ sibi
ita ad exemplũ ꝓposuerat ut tu. Ceciderat lap¬
su cupiditatis: ñ p̾atrocinio sc̃itatis. Tu tibi
tãquã scm̃ ꝓponis. ut pecces. ñ unitaris eiꝰ scĩ¬
tatẽ: sed imitaris eiꝰ riunã. N oc ama̾ in dauid.
qͦd ñ inse odit dauid. Preparas te adpeccandũ
disponis peccare. Librũ d̃i ut pecces inspicis. scp¬
turas di ad hoc audis. ut facias qͦd displicet dõ.
Noc ñ fecit dauid. correctꝰ ẽ ꝑ propħam: ñ laps
ẽ in propħam. Alii uero audientes salubrit᷑ in
casu fortis metiunt᷑ infirmitatẽ suã & qͦd

Expanded text:
catur in ecclesia. Audiunt male audientes, et catur in ecclesia. Audiunt male audientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod committere paraverunt, non unde caveant quod non commiserunt, et dicunt sibi: Si David, cur non et ego? Inde anima iniquior, quae cum propterea fecerit quia David fecit, ideo pejus quam David fecit. Dicam hoc ipsum, si potero, planius. David nullum sibi ita ad exemplum proposuerat, ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis, non patrocinio sanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecces; non imitaris ejus sanctitatem, sed imitaris ruinam. Hoc amas in David, quod in se odit David: praeparas te ad peccandum, disponis peccare: librum Dei ut pecces inspicis; Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias quod displicet Deo: hoc non fecit David; correptus est per Prophetam, non lapsus est in propheta. Alii vero audientes salubriter, in casu fortis metiuntur infirmitatem suam; et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ legitur. sed intitulo eiꝰ appar&: in libro
aut̃ regnoꝵ pleniꝰ legit᷑. Utraq seriptura ca¬
nonica ẽ utriq sine ulla dubitatione axp̃i¬
anis fides habenda ẽ: cõmissum atq eonscrip.¬
tum ẽ. Nuiꝰ etiã maritũ inbello occidendũ
curauit. homicidio auxit adult̾ium. Et post
hoc factũ missus ẽ ad eũ nathan ꝓph̃a. missus
adño: qui eũ arguer& de tanto cõmisso. Qͥd
caueant homines diximꝰ: qͥd uero si lapsi fue¬
rint imitent᷑ audiamꝰ. Multi enĩ cadere uo¬
lunt cũ dauid: & nolũt surgere cũ dauid. ñ
gͦ cadendi exemplũ ꝓpositũ ẽ sed s̃i cecidis
resurgendi. attende ne cadas. ñ sit deiectio
muioꝵ. lapsus maioꝵ: sed sit casus maice. tre¬
mor minor. ad hoc ꝓpositũ ẽ ad hoc scriptũ:
ad hoc in eccła sepe lectũ atq cantatũ. audiãt
qui ñ cecidert̃ ne cadant. audiant qui cecider̃
ut. surgant. Tanti uiri peccatũ ñ tacet᷑ predi¬

Expanded text:
in libro in libro autem Regnorum plenius legitur. Utraque Scriptura canonica est, utrique sine ulla dubitatione a Christianis fides adhibenda est. Commissum atque conscriptum est. Hujus etiam maritum in bello occidendum curavit: homicidio auxit adulterium: et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta, missus a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . 3. Quid caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audiamus. Multi enim cadere volunt cum David, et nolunt surgere cum David. Non ergo cadendi exemplum propositum est, sed si cecideris, resurgendi. Attende, ne cadas. Non sit delectatio minorum lapsus majorum, sed sit casus majorum tremor minorum. Ad hoc propositum est, ad hoc scriptum est, ad hoc in ecclesia saepe lectum atque cantatum: audiant qui non ceciderunt, ne cadant, audiant qui ceciderunt, ut surgant. Tanti viri peccatum non tacetur, praedi
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ hodie cantat᷑ ẽ. Loquam᷑ & cũ absen-¬
tib : ẽrit ad eos uox nr̃a memoria ur̃a: ne sau¬
cios & languidos negligatis. sed ut faciliꝰ sa¬
netis: sani ꝑmanere debetis. Coerigite argu¬
endo. consolamini alloquendo. exemplũ pre.¬
bete bene uiuendo: ãderit eis qui affuit &
uobis. N enĩ uobis iã ista ꝑicula pret̾gressis
ent.: qua trausistis transibunt. Molestũ ẽ
enĩ ad has uanitates currit qͥ uoces xp̃i con¬
tep̾nit: alit̾ ille qui nouit qͥd fugiat. Sed
nec de talib desperari debere iste psalmꝰ
lier uror aliena: Cũ dolore quidẽ dicimꝰ &
tremore: s ed tam̃ ds noluit taceri qͦd uo-¬
luit scribi. Dicã gͦ ñ qͦd uolo. sed qͦd cogor:
Dicã ñ exhortans ad imitationẽ. sed instru¬
ens adti. morẽ. Nuiꝰ mulieris uxoris ali¬
enȩ pul  ehritudine captꝰ rex. & ꝓpha
dauid ex cuiꝰ semine scdm carciẽ dñs uen¬
turꝰ erat adulterauit eã. Noc in isto psalmo

Expanded text:
Psalmus hodie cantatus est. Loquamur et cum absenPsalmus hodie cantatus est. Loquamur et cum absentibus: erit ad eos vox nostra memoria vestra. Ne saucios et languidos negligatis, sed ut facilius sanetis, sani permanere debetis. Corrigite arguendo, consolamini alloquendo, exemplum praebete bene vivendo, aderit eis qui adfuit et vobis. Non enim, vobis jam ista pericula praetergressis,ent; qua transistis, transibunt. Molestum estenim ad has vanitates currit qui vocem Christi contemnit, aliter ille qui novit quid fugiat. Sed nec de talibus desperari debere, iste psalmulier uxor aliena. Cum dolore quidem dicimus et tremore, sed tamen Deus noluit taceri quod voluit scribi. Dicam ergo non quod volo, sed quod cogor; dicam non exhortans ad imitationem, sed instruens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae pulchritudine captus rex et propheta David, ex cujus semine secundum carnem Dominus venturus erat , adult
Abbreviated transcription (Latin):
ultitudinis huiꝰ nec frequentia
fraudanda ẽ. hec infirmitas one-¬
randa. Silentiũ petimꝰ & quietẽ¬
u̾t et uox nr̃a pꝰ hesternũ laborẽ possit ali¬
quantis uirib ꝑdurare Credendũ ẽ caritatẽ
urãm ñ ob aliud bodierna die copiosuis
conuenisse: nisi ut oretis ꝓeis quos absentia
facit alienos. & ꝑuersus affectus. Neq enĩ lo¬
quim᷑ de paganis. neq de uideis sed de xp̃ia-¬
nis. Neq his adhuc cathetiminis. sed multis
etiã baptiratis. aquoꝵ lauacro nichil distatis.
& eoꝵ tam̃ cordi dissimiles estis. Quã multos
enĩ hodie fr̃s nr̃os cogitamꝰ & plangimꝰ ire
inuanitates & insanias mendaces. negligere
qͦd uocati st̃: qui si forte in ipso circo aliqua
ex causa pauescant. continuo se signant q̃
stant illic portantes infronte unde abscede:¬
rent si hoc incorde portarent Dep̾canda ẽ
miscdia di ut donet intellectũ ad ista dãp¬
nanda: & affectũ ad fugienda.: a miscd̃iam
ad ignoscenda. Oportune gͦ de penitentia

Expanded text:
ultitudinis hujus, nec frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis viribus perdurare. Credendum est Charitatem Vestram non ob aliud hodierno die copiosius convenisse, nisi ut oretis pro eis quos absentes facit alienus et perversus affectus. Neque enim loquimur de Paganis, neque de Judaeis, sed de Christianis; neque de his adhuc catechumenis, sed de multis etiam baptizatis, a quorum lavacro nihil distatis, et eorum tamen cordi dissimiles estis. Quam multos enim hodie fratres nostros cogitamus et plangimus ire in vanitates et insanias mendaces, negligere quo vocati sunt! Qui si forte in ipso circo aliqua ex causa expavescant, continuo se signant, et stant illic portantes in fronte, unde abscederent si hoc in corde portarent. Deprecanda est misericordia Dei, ut donet intellectum ad ista damnanda, et affectum ad fugienda, et misericordiam ad ignoscenda. Opportune ergo de poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicator. Quis ñ dicer& eiuitatẽ istã in quare
sumꝰ felicit̃ euersã. si om̃s illi niani migis siuis
desertis ad eccłam cõpuncto cordẽ. coneurr.¬
rent: di miscdiam de suis factis pret̾itis inuo¬
carent: Honne diceremꝰ. ubi ẽ illa sarcago.
Quia ñ ẽ qͦd erat ẽuersa ẽ. Sed si ẽ qͦd ñ erat edi¬
ficata ẽ. Ita dr hieremiȩ. fcce dabo titi eradier¬
re subfodere. euertere. disꝑdere. Et rurs edifi¬
care plantare. Inde ẽ illa dñi uar fgs ꝑcntia:
& ego sanabo. ꝑcutit putredinẽ facioris. sa¬
nat dolorẽ uulneris. faciunt hoc medici : Secĩt:
ꝑcutiunt & sanant: armant se ut feriant. Fer¬
rum gestant & curare ueniunt. Sed qͥa peecata
magna erant niniuitarũ: dixert̃. Quis nouit:
hoc. Incertũ patefecerat ds seruo suo dauid.
Cũ enĩ dixisset stante & arguente se propła. per¬
caui: stati audiuit apropħa idẽ aspu di ͥcras

Expanded text:
dicator . Quis non diceret civitatem istam, in qua nunc sumus, feliciter eversam, si omnes illi insani, nugis suis desertis, ad ecclesiam compuncto corde concurrerent, Dei misericordiam de suis factis praeteritis invocarent? Nonne diceremus: Ubi est illa Carthago? Quia non est quod erat, eversa est: sed si est, quod non erat, aedificata est. Ita dicitur Jeremiae: Ecce dabo tibi eradicare, suffodere, evertere, disperdere, et rursus aedificare, et plantare . Inde est vox illa Domini: Ego percutiam, et ego sanabo . Percutit putredinem facinoris, sanat dolorem vulneris. Faciunt medici cum secant, percutiunt et sanant; armant se ut feriant, ferrum gestant et curare veniunt. Sed quia peccata magna erant Ninivitarum, dixerunt. Quis novit? Hoc incertum patefecerat Deus servo suo David. Cum enim dixisset, stante et arguente se Propheta, Peccavi: statim audivit a Propheta, id est a S
Abbreviated transcription (Latin):
in iniqͥtate concipiunt᷑ homines. & inpeecatiꝰ
in uteroᷤ matribꝰ alunt᷑: qͥa peccatũ ẽ misceri
conugibꝰ. sed qͥa illud qͦ dͭ sit utiq fit de carne
penali. Pena eiĩ carns mors ẽ: in ẽ utiq ipsa
mortalitas. Unde apls ñ moriturũ corpꝰ dix̃¬
uelut. sed mortuũ. Corpꝰ quidẽ mortuũ est

Expanded text:
peccatis in utero a matribus aluntur, quia peccatum est misceri conjugibus; sed quia illud quod fit, utique fit de carne poenali. Poena enim carnis mors est, et utique inest ipsa mortalitas. Unde Apostolus non moriturum corpus dixit, sed mortuum: Corpus quidem mortuum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nefaria. Iam spe ꝑdita reparationis uel hoc ha¬
bcã qͦd uideo si ñ possum babere qͦd eredo. Iste
enĩ psalmꝰ siẽ cautos facit eos qui ñ cecider t̃.łta
erigit eos qui cecidert̃. Quisqͥs peccasti & du¬
bitas agere penitentiã ꝓ peccato tuo desꝑando
salutẽ tua. audi daiud agentẽ. Ad te nathan
ꝓpħa ñ ẽ missus. ipse dauid ad te missꝰ ẽ. Audi
cũ clamantẽ. & sunul clama: Audi gementẽ.
& congemisce. Audi flentẽ. & lacruas uinge.
audi correctir & colletare. Si tibi ñ potuit uit᷑¬
cludi peecatũ: spes ueniȩ ñ int̾cludat᷑ Missus
ẽ ad istũ uirũ nathan propħa: attende regni
suꝑbiã: ñ respuit uerba p̃cipientis . ñ dirit. au¬
des mͥ loqui regi: Rex sublimis propham au¬
diuit plebs eiꝰ humilis xp̃m audiat. audigͦ¬
hec &̃e dic cũ illo.
iserere mei ds. scdm magnã misccłiã

Expanded text:
nefaria: jam perdita spe reparationis, vel hoc hanefaria: jam perdita spe reparationis, vel hoc habeam quod video, si non possum habere quod credo. Iste ergo psat qui ceciderunt. Quisquis peccasti, et dubitas agere poenitentiam pro peccato tuo desperando salutem tuam, audi David gementem. Ad te Nathan propheta non est missus, ipse David ad te missus est. Audi eum clamantem, et simul clama; audi gementem, et congemisce; audi flentem, et lacrymas junge; audi correctum, et condelectare. Si tibi non potuit intercludi peccatum, spes veniae non intercludatur. Missus est ad istum virum Nathan propheta: attende regis humilitatem. Non respuit verba praecipientis, non dixit, Audes mihi loqui regi? Rex sublimis Prophetam audivit; plebs ejus humilis Christum audiat. 6. haec, et dic cum illo: Miserere
Abbreviated transcription (Latin):
concupiuit alienã: ñ ad ulterata ircore oceidi
uirũ. irat minfirmitate ct ibulatiomꝰ fue
tanto indm intentior. quanto miserior uidebat᷑
Utile quiddã est tribulatio: ũtile medici ferra¬
mentũ: quã diaboli temptamentũ. Factꝰ ẽ se¬
curꝰ. deuictis hostibꝰ. pressura carut tumor ex-¬
creuit. Ualaᷤ g hoc exẽ plũ ad id. ut timeamꝰ fe¬
& nom̃ dñi inuocaui. Sed factũ ẽ: dixerĩ hec
eis qͥ ñ cõmisert̃. ut uigilent custodire integri¬
tatẽ suam: Et cũ attendt̃ magnũ cecidisse. par¬
ui timeant. Si uero aliqͥs iã laps hec audit. &
aliqͥd inconscientia mali tenens uerba psalmi
huiꝰ aduertit: attendat quidẽ uulneris magni¬
tudinẽ: sed ũ desper& medici maiestatt̃. Pecca-¬
cum cũ desperatione. c̃erta mors. Nemo gͦ dicat:
si iã aliqͥd mali feci iã dampnandꝰ sũ. ds̃ talibꝰ
malis ñ ignoscit. Cur ñ addo peccata peccatis:
Fruar scło inuoluptate lasciua. incupiditate

Expanded text:
oncupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici ferramentum, quam diaboli tentamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo hoc exemplum ad id, ut timeamus feet nomen Domini invocavi . 5. Sed factum est: dixerim haec eis qui non commiserunt, ut vigilent custodire integritatem suam, et cum attendunt magnum cecidisse, parvi timeant. Si vero aliquis jam lapsus haec audit, et aliquid in conscientia mali tenens; verba psalmi hujus advertat: attendat quidem vulneris magnitudinem, sed non desperet medici majestatem. Peccatum cum desperatione, certa mors. Nemo ergo dicat, Si jam aliquid mali feci, jam damnandus sum: Deus malis talibus non ignoscit, cur non addo peccata peccatis? Fruar hoc saeculo in voluptate, in lascivia, in cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
minib dicert potuit ħo ds̃: Si inuenistis
inic peccatũ. dicite. Sed forte erat qͦd ho¬
mines latebat: & ñ inueniebant illi aliqͦd.
Frat quidẽ hoo sed manifestũ ñ erat alio
loco ait. E oce ueniet princeps mundi acutꝰ
inspecto omniũ peccatoꝵ. Ecce inqͥt uenit
pͥnceps iniuidi: morte affligens peccatores. pͣ-¬
pesit᷑ mortis. Inuidia enĩ diaboli mors intra¬
uit inorbẽ terrarũ. ẜ ece iuqͥt uenit pͥnceps
niundi huĩ. Bixit hee ꝓximꝰ passioni. & in
me niehil inueni&: Nichil peceati. nichil
morte dignũ. nichil dampnatione dignũ:
& tãquã ei diceret᷑. Cur gͦ moreris. Sequit᷑¬
& dicit Sed ut sciant om̃s qͥa uoluntatẽ pa-¬
tris mei facio. surgite eamꝰ hinc: patior inqͥt
dignꝰ ꝓ indignas. ut eos dignos faciã uita mea:
ꝓ quib indigne patior mortẽ illoꝵ. Auic itaq
uullũ habenti peccatũ: dicit inp̾sentia ꝓpħa
dauid. Tibi soli peceaui & malignũ corã te
feci: ut iustificeris in sermonib tus. & iun¬

Expanded text:
verum dicere potuit homo Deus: Si invenistis in me peccatum, dicite . Sed forte erat quod homines latebat, et non inveniebant illi quod erat quidem, sed manifestum non erat? Alio loco ait, Ecce venit princeps mundi, acutus inspector omnium peccatorum: ecce, inquit, venit princeps mundi hujus, morte affligens peccatores praepositus mortis; invidia enim diaboli mors intravit in orbem terrarum . Ecce, inquit, venit princeps mundi hujus dixit haec proximus passioni, et in me nihil inveniet, nihil peccati, nihil morte dignum, nihil damnatione dignum. Et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris? Sequitur, et dicit: Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Patior, inquit, indignus pro dignis, ut eos dignos faciam vita mea, pro quibus indigne patior mortem illorum. Huic itaque nullum habenti peccatum dicit in praesentia propheta David: Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci: ut justificeris in sermonibus tuis, et vin
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ peccatoꝵ. Si infantes om̃imꝰ innocentes
st̃: cur matres ad eccłam cũ languentibꝰ currt̃:
Qͥd illo baptismo: qͥd illa dim̾issione dimitti¬
tur. In nocentẽ uideo magis flente᷑ quã ira-¬
scentẽ. Ed aeleuit baptismꝰ Qͥd soluit illa
gr̃a: Solutt᷑ ꝓpago peccati: Qa si tibi loqui
posset infans dicera: et siã intellectũ hab̾et
quẽ habet dauid: respondet tibi. Qd me at-¬
tendis infantem: Ñ quide uides facinora
mea: sed ego in iniquitate conceptꝰ sũ: Et in
peccatis mat̾ mea inutero me aluit. Ppt̾ hoc¬
unculũ coneupiscentie mortalis nat̾ ẽ xp̃s
sine maseulo: ex uirgine concipiente. de sp̃u
sc̃o. Non potest iste dici in iniqͥtate conceptꝰ.
ñ potest dici mat̾ eiꝰ inpeccatis inutero eũ¬

Expanded text:
nem peccatorum. Si infantes omni modo innocentes nem peccatorum. Si infantes omni modo innocentes sunt, cur matres ad Ecclesiam cum languentibus currunt? Quid illo Baptismo, quid illa remissione dimittitur? Innocentem magis video flentem quam irascentem. Quid eluit Baptismus? quid solvit illa gratia? Solvitur propago peccati. Quia si loqui tibi posset ille infans, diceret; et si jam intellectum haberet, quem habebat David, responderet tibi: Quid me attendis infantem? Non quidem vides facinora mea: sepeccatis mater mea in utero me aluit . Sovinculum concupiscentiae carnalis natus est Christus sine masculo, ex virgine concipiente de Spiritu sancto. Non potest iste dici in iniquitate conceptus; non potest dici, In peccatis mater e
Abbreviated transcription (Latin):
ceret᷑. uncunt᷑ illi. qui fecer̃t qͦd & tu dauid.
N enĩ paruũ malũ & paruũ peccatũ. adulte¬
riũ & homicidiũ: Qͥd illi ex quo nati st̃ de
uentre matris suȩ nichil tale fecert᷑ ftiã
ipsis imputa aliqua peccata: ũt ille om̃s uin-¬
cat cũ ceperit uidicarẽ. Suscepit ꝑsonã hu¬
mani generis dauid. & attendit omniũ uin-¬
cula: ꝑ paginẽ mortis considerauit. õriginẽ
iniquitatis aduertit & ait. fcce enĩ in mni¬
quitatib conceptꝰ sũ. Nũqͥd dauid de adul-¬
terio nat᷑ erat: De iesse uiro uisto. & conuige
ipsiꝰ. Qd ẽ qͦd se dicit in iniqͥtate conceptũ:
ñ qͥa trahit᷑ iniquitas exadã ᷑ Etiã uinculũ¬
ipsũ mortis cũ ipsa iniquitate conceptũ est.
Nemo nascit᷑ nisi trahens penã: trahens meri-¬
tũ penȩ Dicit & alio loco propħa. Nemo mun¬¬
dus in conspectu tuo: nec infans cuiꝰ ẽ uniꝰ diei
uita suꝑ t̾ram. Nouimꝰ enĩ & baptisio xp̃i sol¬
ui peccata: baptismũ xp̃i ualere ad remissio¬

Expanded text:
qui fecerunt quod et tu David: non enim hoc parvum malum parvumque peccatum, adulterium et homicidium: quid illi qui ex quo nati sunt de ventre matris suae, nihil tale fecerunt? etiam ipsis imputas aliqua peccata, ut ille omnes vincat cum coeperit judicari? Suscepit personam generis humani David, et attendit omnium vincula, propaginem mortis consideravit, originem iniquitatis advertit, et ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. Numquid David de adulterio natus erat, de Jesse viro justo et conjuge ipsius ? Quid est quod se dicit in iniquitate conceptum, nisi quia trahitur iniquitas ex Adam? Etiam ipsum vinculum mortis cum ipsa iniquitate concretum est. Nemo nascitur nisi trahens poenam, trahens meritum poenae. Dicit et in alio loco propheta: Nemo mundus in conspectu tuo, nec infans cujus est unius diei vita super terram ? Novimus enim et Baptismo Christi solvi peccata, et Baptismum Christi valere ad remissio
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiam tuã. Subueni graui uulneri: scd̾m
magnã medicinã tuã. Graue est qͦd habeo: sed
ad omꝑt̾em confugio. De meo tã letali uulne¬
re desperarẽ nisi tantũ medicũ reperirem.
Miserere mei d̾s. scđ̾m magnã miscdĩã tuã
Et scđ̾m multitudinẽ miserationũ tuarũ.

Expanded text:
misericordiam tuam. Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam: et secundum multitu
Abbreviated transcription (Latin):
malꝰ. Uident᷑ duo in agro: ead ẽ ꝓfessio est.
hinidẽ: corẜ fessionẽ uident hoĩes s d̃s nouit
eor E alibet gͦ ager significet: uuus assumet &¬
terũ relinquet᷑ ̃ quasi dimidia parsassumat᷑ &¬
dimidia relinq̃tur: s gn̾a hominũ duo dic̃. & si
aliiad eoꝵ sit ĩparcis aluidĩmultis unꝰassumet

Expanded text:
duo in agro; eadem professio est, sed non idem cor. Professionem vident homines, cor novit Deus. Quodlibet ergo ager significet. Unus assumettur. Non quasi dimidia pars assumetur, et dimidia relinquetur: sed genera hominum duo dicit. Et si aliud eorum sit in paucis, aliud in multis, Unus assumet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegͥnatione & inet̾nũ uiuet cũ dõ. Et de do gͦ he-¬
reditate possidebunt t̾ram. Quȩ erunt diuitiȩ
ipsoꝵ Et delectabunt᷑ in multitudine pacis.
Delectet᷑ hic impiꝰ ille inmultitudine auri. in
multitudine argenti. in multitudine manci-

Expanded text:
o et de Deo. Ergo haereditate possidebunt terram. Quae erunt deliciae ipsorum? Et delectabuntur in multitudine pacis. Delectetur hic impius ille in multitudine auri, in multitudine argenti, in multitudine manci
Abbreviated transcription (Latin):
meorde suo. bibat potionẽ huiꝰ psalmi. Qͥd estꝰ
Iterũ aspiciamꝰ: quid dicebas: Quid dicebã inqͥt
nisi qͦd uides: mali florent boni laborant᷑. qͦmͦ
ista uidet ãs: Accipe. bibe. ipse tbi hoc de quo
berrimũ poculũ accõmoda ꝑaurẽ os cordis: & bi
cIC be quod audis.
oli emulari inmalignantibꝰ. neq eniu
latus fueris facientes iniquitatẽ. Qm̃
tãquã fenũ cito arescent: & sicꝰ hole

Expanded text:
in corde suo, bibat potionem psalmi hujus. Quid est? in corde suo, bibat potionem psalmi hujus. Quid est? Iterum inspiciamus quid dicebas? Quid dicebam, inquis, nisi quod vides? Mali florent, boni laborant: quomodo ista videt Deus? Accipe, bibe: ipse tibi hanc, de quo berrimum poculum; accommoda per aurem os cordis, et bibe quod audis: oli aemulari in malignantibus, neque aemuleris facientes iniquitatem. Quoniam tanquam foenum cito ar
Abbreviated transcription (Latin):
illis uisticia d̃i reuocat. qͦd sua iniusticia ꝑdider᷑.
Iustũ est enĩ apud đm ut mͦ imꝑtiat miscd̃iam.
tacet᷑. arguat qͥsq murmuret. si ñ ꝑ totũ orbẽ
hec scriptura recitat᷑ atq cantat᷑. si cessat etiã
bat hominẽ xp̃ianũ. quia uides male uiuentes
felices rerũ istarũ copia circũ fluere. sanos c̃ẽ.
suꝑbis dignitatib eminere incolumẽ habere
domũ. gaudia suoꝵ. obsequia clientũ. excellen¬
tissimas potentias: nichil triste int̾pellare uitã
ipsoꝵ: mores nequissimos uides: facultateꝰ eoꝵ copio¬
sissimas. ꝑspicis: & dicit cor tuũ nullũ ẽe diuinũ
uidiciũ: omĩa casib ferri: &̃ fortuitis motibꝰ uen¬
tilari. Nã si d̾s inquis res humanas respiceret:
floreret illiꝰ iniquitas. & mea innocentia labora¬
ret: Om̃is animi morbꝰ habet inscͥpturis medi¬
camentũ suũ. Qui gͦ sic egrotat. ut ista dicat

Expanded text:
illis justitia Dei revocat quod sua injustitia perdiderunt. illis justitia Dei revocat quod sua injustitia perdiderunt. Justum enim est apud Deum, ut modo impertiat tacetur? Arguat quisque, murmuret, si non per totum orbem haec Scriptura recitatur atque cantatur; si cessat etiam bat hominem christianum, quia vides male viventes felices, rerum istarum copia circumfluere, sanos esse, superbis dignitatibus eminere, incolumem habere domum, gaudia suorum, obsequia clientium, excellentissimas potentias, nihil triste interpellare vitam ipsorum: mores nequissimos vides, facultates copiosissimas perspicis; et dicit cor tuum nullum esse divinum judicium, omnia casibus ferri et fortuitis motibus ventilari. Nam si Deus, inquis, res humanas respiceret, floreret illius iniquitas, et mea innocentia laboraret? Omnis morbus animi habet in Scripturis medicamentum suum: qui ergo sic aegrotat, ut ista dicat
Abbreviated transcription (Latin):
quia sunt qui neq actiones mundi pati uołt.
sic̃ sunt conuigati homines. habentes domos.
familias. filios: neq aliqͥd u eccła agunt sic̃
p̃positi ueluti magricultura laborantes: sed
uelut ad hec infirmi secedunt ad ociũ & qui-¬
eti ẽẽ diligunt᷑ ueluti memores infirmitatis
sue. ñ se cõmittentes magnis actionibꝰ a quodã¬
mͦ instratõ infirmitatis rogantes đm. Et ipsa
ꝓfessio habet bonos łabet et fictos ẜ urde etiã
exhis unus assumet᷑ & unꝰ relinquet᷑: ad quam¬
eũq ꝓfessionẽ te conuert̾is: para te piis factis.
alioquin si te non paraueris. inuenies qͦd non
sperabas . & deficies. aut ꝑturbaberis. ad om̃ia
g paratũ te facit qui tibi loquit᷑ cũ tempꝰ est¬
& illi loquendi et non dũ udicandi & tibi au¬
diendi. ñ dũ frustra penitendi. Est enĩ mͦ peni¬
tentia ñ frustra. erit tunc frustra. Non enĩ ĩe
ñ penitebit homines male uixisse: sed nullo mͦ

Expanded text:
quia sunt qui neque actiones mundi pati volunt, quia sunt qui neque actiones mundi pati volunt, sicut sunt conjugati homines habentes domos, familias, filios; neque aliquid in Ecclesia agunt, sicut praepositi velut in agricultura laborantes; sed velut ad haec infirmi, secedunt ad otium, et quieti esse diligunt; veluti memores infirmitatis suae, non se committentes magnis actionibus, et quodammodo in strato infirmitatis rogantes Deum. Et ipsa professio habet bonos, habet fictos: proinde etiam ex his unus assumetur, et unus relinquetur. Ad quamcumque professionem te converteris, para te pati fictos: alioquin si te non paraveris, invenies quod non sperabas, et deficies aut perturbaberis. Ad omnia ergo te paratum facit qui tibi loquitur, cum tempus est et illi loquendi, nondum judicandi, et tibi audiendi, nondum frustra poenitendi. Est enim modo poenitentia non frustra: erit tunc frustra. Non enim tunc non poenitebit homines male vixisse: sed nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
liorẽ intellectũ necille m̃: anutrũꝙ accipiendũ
sit utrũꝙ cũ fide concordet. Hident᷑ enĩmͥ ĩ agro
sapiẽs architectꝰ fundam̃tũ posus. ae agͥcolã cũ dic̃
ego plãtaui apollo rigaũ s̃d̃s ĩcrem̃tũ dedit. In moledi¬
no aut̃ duas dixit ñ duos. Credo qͦd hec figura
ad plebes ꝑtineat. quia p̃positi regunt. plebes
regunt᷑. & molendinũ puto mundũ istũ dic̃¬
tum. qui rota quadã temporũ uoluit᷑ & ama¬
tores suos conterit. Sunt gͦ qui de actionibꝰ
mundi ñ recedunt: Sed tam̃ & ibi alii bene
oꝑant᷑. alii male. alii sibi amicos de maͬmona
miquitatis faciunt: a quibꝰ recipiant᷑ in
tabernacula et̃na. quibꝰ dicetur. esuriui. et
dedistis michi manducare: Alii ista negliguas.
quib dicetur ibi. esuruii. & non dedistis mͥ
manducare. ꝓ inde quia de his qui uersant᷑
innegociis & oꝑibꝰ huiꝰ mundi. alii diligunt
bene facere indigentib alii negligunt: tãquã

Expanded text:
rem intellectum, nec ille mihi ad utrumque accipiendum, si utrumque cum fide concordat. Videntur enim mihi in agro sapiens architectus fundamentum posui: et agricolam, cum dicit, Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit . In molendino ergo duas dixit , non duos; credo, quod haec figura ad plebes pertineat: quia praepositi regunt, plebes reguntur. Et molendinum puto dictum mundum istum; quia rota quadam temporum volvitur, et amatores suos conterit. Sunt ergo qui de actionibus mundi non recedunt: sed tamen et ibi alii bene operantur; alii male; alii sibi amicos faciunt de mammona iniquitatis, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna , quibus dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare alii ista negligunt, quibus dicitur ibi: Esurivi, et non dedistis mihi manducare . Proinde, quia de his qui versantur in negotiis et operibus hujus mundi, alii diligunt benefacere indigentibus, alii negligunt: tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
forte missi inignẽ illũ non erunt: & consument᷑:
̾ non illis dic̾et᷑ ite mignem et̃nũ : qͥa ñ futuris. ñ
esset eternꝰ. Et tam̃ qͥd illic futurũ sit eis. utrũ
om̃ino consũptio. an dolor et eruciat᷑ ñ tacuit
añs dicens. ibi erit ploratꝰ et stridor dentiũ. Quo¬
mͦ gͦ plorabunt & stridebunt dentibꝰ si ñ eruntꝰ
Quom̃ gͦ adhue pusillũ et ñ erit peccator nͥ quo¬
mͦ insequenti uersu exposuit. & queres locũ eius

Expanded text:
forte missi inforte missi in. Non illis diceretur, Ite in ignem aeternum; quia non futuris non esset aeternus. Et tamen quid illic futurum sit eis, utrum omnino consumptio, an dolor et cruciatus, non tacuit Dominus dicens: Ibi erit ploratus et stridor dentium . Quomodo ergo plorabunt et stridebunt dentibus, si non erunt? Quomodo ergo hic Adhuc pusillum, et non erit peccator, nisi quomodo in sequenti versu exp
Abbreviated transcription (Latin):
sũ pauꝑẽ diues ille suꝑb & sterilis in mediis suis
tormentis uidit longe requiescentẽ. In illa re-¬
quie positꝰ certe securiis expectas diẽ uidicii:
quando recipias et corpꝰ. quando ĩmuteris ut
angło equeris. Ergo quantũ ẽ qͦd festinam᷑ et
dicimꝰ quando erit. Tardũ erit᷑ hoc dicturi s̃¬
filii nr̃i: & hoc dicturi sug̃ nepotes nr̃i. Et cũ
singł̃i quiq sibi succedentes hȩc dicturi sũt
sic transit qͦd adhuc pusillũ futurũ est. quẽ¬
admodũ transit totũ qͦd iã pret̃itum ẽ: õ m¬
firme: Adhuc pusillũ et non erit peccator.
& queres locũ euis & non inuenies. Ostendit
Si enĩ om̃ino non erit: nec torquebit᷑. Iamgͦ se¬
curitas data ẽ peccatori. ut dicat. fãciã quicqͥd
uolo quã diu uiuo: postea ñero. Non erit qui do¬
leat: ñ erit qui torqueat᷑ Et ubi ẽ. ite in ignem
et̃num: qui paratꝰ est diabolo & angłis eius. Sed

Expanded text:
sum pauperem, dives ille superbus et sterilis in mediis suis sum pauperem, dives ille superbus et sterilis in mediis suis tormentis vidit a longe requiescentem . In illa requie positus, certe securus exspectas judici diem, quando recipias et corpus, quando immuteris, ut angelo aequeris. Ergo quantum est quod festinamus, et dicimus: Quando erit? Tardum erit? Hoc dicturi filii nostri, et hoc dicturi nepotes nostri: et cum singuli quique sibi succedentes haec dicturi sunt, sic transit quod adhuc pusillum futurum est, quemadmodum transiit totum quod jam praeteritum est. O infirme! Adhuc pusillum, et non erit peccator. 11. Et quaeres locum ejus, et non invenies. Ostendit,Si enim omnino non erit, nec torquebitur: jam ergo securitas data est peccatori, ut dicat: Faciam quidquid volo quamdiu vivo, postea non ero. Non erit qui doleat, non erit qui torqueatur? Et ubi est, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Sed