comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confiteor ͤ in quo te laudoͤ
enũ confessio ut dixi: laudei
habet: Qui abscondisti he
a sapientib et prudentib. a
reuelasti ea ꝑuulis: Quides
hoc frẽs : a contrario sensun¬
telligite: Abscondisti hec ĩq
a sapientib et prudentib
nõ dixit reuelasti ea stultis e
in prudemtib ͥ s ait abscond
quidem asapientib ⁊ price¬
tib: et reuelasti ea patuuls
Sapientib ⁊ prudentibus
tidendis. arrogantib. falsos
non sapientes. nõ prudentesl
paruulos. Naii sunt paruultͤ
humues. Engo abscondisti het
asaipientib et pridentibHlo¬
mine sapientiũ ⁊ prudentiũ. suꝑ¬
buintelligi potest: Ir̃e exposu¬
it cum ait: reuelasti ea ꝑuullis.
tebat: ut reuelaretur nobis. un¬
de dñs exultauit: Quia reue¬
latum est ꝑuulis: debemus eẽ.
ꝑuuili Nlam si uoluerimus eẽ
magni quasi saptentes ⁊ prudẽ¬
tes: nõ nobis illud reuelatur: Qi
sunt magni: Sapientes ⁊ pru¬
dentes Picentes se eẽ sapientes:
stulti fcĩ sunt: Habes remedi¬

Expanded text:
confiteor? in quo te laudo? Haec enim confessio, ut dixi, laudem habet. Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Quid est hoc, fratres? A contrario sensu intelligite. Abscondisti haec, inquit, a sapientibus et prudentibus: et non dixit, Revelasti ea stultis et imprudentibus: sed ait, Abscondisti quidem a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Sapientibus et prudentibus irridendis, arrogantibus falso non insipientes, non imprudentes, sed parvulos. Qui sunt pasti haec a sapientibus et prudentibus. Nomine sapientium et prudentium, superbos intelligi ipse exposuit, cum ait, Revelasti ea parvulis. tebat, ut revelaretur nobis. Unde Dominus exsultavit? Quia revelatum est parvulis. Debemus esse parvuli; nam si voluerimus esse magni, quasi sapientes et prudentes, non nobis illud revelatur. Qui sunt magni? Sapientes et prudentes. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Habes remedi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ⁊ iohannẽ recte dicentẽ: rec¬
te confitẽtẽ: nos aut̃ de plenitu¬
dine eius accepimꝰ: Nide si aliud
dixit: quamtu illuminab̾ lucer¬
nam meã dñe Peniq iam illu¬
minatus: cestimomũ ꝑ hibebat:
ꝓpt̾ cecos: lucerna diei testimoĩ
u ꝑhibebat. Uide quia lucerna
est: Nos inquit mifistis ad ioħem.
et uoluistis exultare ad horan in
lumine eius Ille erat lucerna: ar

Expanded text:
ergo et Joannem recte dicentem, recte confitentem, Nos autem de plenitudine ejus accepimus . Vide si aliud dixit, quam, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Denique jam illuminatus, testimonium perhibebat. Propter caecos, lucerna diei testimonium perhibebat. Vide quia lucerna est: Vos, inquit, misistis ad Joannem, et voluistis exsultare ad horam in lumine ejus: ille erat luc
Abbreviated transcription (Latin):
Laudo te: nõ accuso me Quãtũ
aut̃ ꝑtinet ad ip̃ins homims sus¬
ceptionẽ: tota gr̃ã: singularis
grã: ꝑfecta gr̃a: Quid meru¬
it homo ille qui xp̃c est. si tol¬
las grãm ͤ ꝙ tantã grãm qͣ
unũ oportebat ẽẽ xp̃m: et ip¬
sum ẽẽ quem nonimus. tolle
homo: Quid. nͥ qd̾ tuͦ Sus¬
cepit aiãm. suscepit corpus:
suscepit plenũ hominẽ: coap¬
tat sibi: unam facit dñs cũ ser¬
uo ꝑsonam. Quanta istagrãꝰ¬
tetra. Ep̃s apud patrem: xp̃t in
utero uirginis: xp̃t in cruce.
xp̃c ap̃ inferos. subueniens qͥ¬
busdam Eo aut̃ ip̃o die xp̃t ĩ
paradiss: cum latrone confitẽ¬
te: Q iͥ latto qui meruit: nisi
quia illam uiam tenuit. ubi
ostendit salutare suum: aqͥ
tͥ pes nõ exeat: In eo enĩ qui
se accusauit : d̾m laudauit.
uitam suam beatam fixit:
magno habebat si ei uł in fi
patcẽtur: Bñs autẽ contim
cum ille dice̾t memĩto mei
qmͣdo. cum ueneris in regm̃
tuũ: am̃ dico tͥ. hodie mecũ

Expanded text:
cuso me. Quantum autem pertinet ad ipsius hominis susceptionem, tota gratia, singularis gratia, perfecta gratia. Quid meruit homo ille qui Christus est, si tollas gratiam, et tantam gratiam, qua unum oportebat esse Christum, et ipsum esse quem novimus? Tolle homo? quid nisi quod tu? Suscepit animam, suscepit corpus, suscepit plenum hominem: coaptat sibi, unam facit Dominus cum servo personam. Quanta ista gratterra. Christus apud Patrem, Christus in utero virginis: Christus in cruce, Christus apud inferos subveniens quibusdam: ea autem ipsa die Christus in paradiso cum latrone confitente. Et ibi latro quid meruit, nisi quia illam viam tenuit, ubi ostendit salutare suum? A qua tibi pes non exeat. In eo enim quod se accusavit, Deum laudavit, et vitam suam beatam fecit. magno habebat, si ei vel in fine parceretur. Dominus autem continuo, cum ille diceret, Memento mei; sed quando? Cum veneris in regnum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ille manere in se qm nuĩꝙ deserit
se: Ab sit autẽ ab homine ut ma¬
neat inse qui ꝑdit sez Ergo nos
in illo manemꝰ indigentia: ipẽ in
accepturi sumꝰ uideam᷑ Indixit em̃
opus : ⁊ ꝓmisit mercedẽ Quod ẽ
opus: Si mansetitis in uerbo meo
Preue opus Y̾bo breue: magnũ
operez Si mansentis: Qui est si
manseritis: Si impetra edificaue

Expanded text:
ille manere in se, qui nunquam deserit ille manere in se, qui nunquam deserit se. Absit autem ab homine, ut maneat in se, qui perdidit se. Ergo nos in illo manemus indigentia: ipse in accepturi sumus videamus. Indixit enim opus, et promisit mercedem. Quod est opus? Si manseritis in verbo meo. Breve opus; verbo breve, magnum opere: Si manseritis. Quid est, Si manseritis? Si
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾: s magist̃ est om̃iũ qui ha¬
bitat in omũib nobis Ipe mode¬
Ip̃e modo in euangłio nõbis oĩb
loquobatur: et dicebat nobis. qd̃
etiam ego uobis dico. Dicit aut̃
ille de nobis. ⁊ nobis ⁊ uobis:
Si manseritis inuerbo mõ nõu¬
tiq in eo qͥ mͦ loquor. s in eius qͥ
modo ex euangło loquebatur: Si
mansecitis inerbo meo inquit:
uere discipuli mĩ estis: Ad disci¬
pulũ parum est accede̾. s mane¬
re: Non ergo ait si audieritis u̾¬
bum meum. aut si accesseritis
aduerbũ meũ. aut si laudaue¬
ritis u̾bũ meũ: sed uidete quid
dixetit. Si manseritis in u̾bo
mõ. uere discipuli nĩ estis. et
bit uos: Quid dicimꝰ frẽs: ma¬
nere inuerbo dei labor est an
nõ est: Silabor est attende mag¬
nũ premiũ Si labor nõ ẽ ꝰ gra¬
tis accepisti premiũ Maneamꝰ
gͦ in eo. qui manet in nobis: Nos
si in illo nõ manserimꝰ cadeimis
Ille aut̃ si in nob̾ nõ manserit.
nõ ideo domũ ꝑdidit: Nouit enim

Expanded text:
omnium qui habitat in omnibus nobis. Ipse modo in Evangelio nobis omnibus loquebatur, et dicebat nobis, quod etiam ego dico vobis: dicit autem ille de nobis, et nobis et vobis, Si manseritis in verbo meo, non utique in meo, qui modo loquor; sed in ejus, qui modo ex Evangelio loquebatur: Si manseritis in verbo meo, inquit, vere discipuli mei estis. Ad discipulum parum est accedere, sed manere. Non ergo ait, Si audieritis verbum meum; aut, Si accesseritis ad verbum meum; aut, Si laudaveritis verbum meum: sed videte quid dixerit, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et bit vos. Quid dicimus, fratres? manere in verbo Dei, labor est, an non est? Si labor est, attende magnum praemium: si labor non est, gratis accipis praemium. Maneamus ergo in eo qui manet in nobis. Nos, si in illo non manserimus, cadimus: ille autem, si in nobis non manserit, non ideo domum perdidit. Novit enim
Abbreviated transcription (Latin):
iiquo diabolus nichil qd̾ caro agit
aenit: Inuenit in illo carnẽ prĩ¬
aps huius scłi inuenit: Ꝙ qualẽ
camnẽ: mortalẽ. ꝙͣ possꝙ tenere. qmͣ
possq crucifigere: ꝙͣ possq occiclere
siras deceptor. nõ fallitur redemp¬
tor: erras: Nides dño carnem mor¬
talem. ñ est caro pectati. similitu¬
do est carnis peccati Misit enĩ deꝰ
filium suum insimilitudinẽ carnis
pectati. Uera caro. mortalis caro
sed nõ peccati caro Misit enĩ deus
filium suũ in similitudi̾em carnis
peccati: ut de peccato dãnaret ptc̃m
in carnẽ: Misit enĩ deus filium
suum in similitudinẽ carins pecĩ
in carnẽ: nõ tamẽ in carnẽ pectati:
s in similitudinẽ carnis peccatii

Expanded text:
in quo diabolus nihil quod caro agit in quo diabolus nihil quod caro agit invenit. Invenit in illo carnem princeps hujus saeculi, invenit: et qualem carnem? Mortalem, quam possit tenere, quam possit crucifigere, quam possit occidere. Erras, deceptor, non fallitur Redemptor: erras. Vides in Domino carnem mortalem, non est caro peccati: similitudo est carnis peccati. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati. Vera caro, mortalis caro: sed non peccati caro. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. Misit enim Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati: in carnem, non tamen in carnem peccati; sed in s
Abbreviated transcription (Latin):
sn uterrogo redemptũ: Habes pͦ¬
ems ᷑ habeo inquit Int̾rago redemp¬
nẽ: Habes pectatũ : habeo inquit.
tpo net te tu iactes redemptum.
ecte cu extollas redemptorẽ: Fugi¬
s anbo ad uerũ liberatorẽ. Parũ ẽ
qua qui sub pectato sunt: serui dic
nlunt ⁊ mortui dicũtur Quod timz
homo ne faciat illi captiuitas: iam
ll fecit iniquitas: Quid enĩ quia
ntentur uiuere. nũquid iõ errauit il¬
le qui dixit dimitte mortuos sepeli¬
te mortuos suos: gͦ mortui om̃s sb̃
petato. serui mortui. seruiendo mor¬
amorte et a seruitute. Inͥ m mortuis
liber: quis ẽ in mortuis liber: ni¬
simt̾ peccatores sine peccato: Eccesioͣ
uenit princeps mũdi ip̃e dicit redẽ¬
ptor ur. lib̾ator nr̃. ecceuenit prin¬
ceps mũdi.⁊ in me nichil inuemiq:
Linet quos decepit. quos se du¬
i. quib peccatũ mortẽq ꝑsuasit:
Imne nichil inne niet: Uem dñe.
uen redemptor ueni: Agnoscat te
captiuis. fugiat te captiuator: tu
ao mͥ lib̾ator: Ille me ꝑditũ inuenit.

Expanded text:
tum: Habes peccatum? Habeo, inquit. Interrogo redemptorem: Habes peccatum? Habeo, inquit. Ergo nec tu te jactes redemptum, nec tu te extollas redemptorem: sed fugite ambo ad verum liberatorem. Parum est quia qui sub peccato sunt, servi dicti sunt; et mortui dicuntur. Quod timet homo ne faciat illi captivitas, jam illi fecit iniquitas. Quid enim, quia videntur vivere, numquid ideo erravit ille qui dixit, Dimitte mortuos sepelire mortuos suos ? Ergo mortui omnes sub peccato, servi mortui, serviendo mora morte et a servitute, nisi in mortuis liber? Quis est in mortuis liber, nisi inter peccatores sine peccato? Ecce venit princeps mundi, ipse dicit Redemptor noster, Liberator noster: Ecce venit princeps mundi, et in me nihil inveniet . Tenet quos decepit, quos seduxit, quibus peccatum mortemque persuasit; in me nihil inveniet. Veni, Domine; veni, Redemptor, veni: agnoscat te captivus, fugiat te captivator; tu esto mihi liberator. Ille me perditum invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
fusus est in remissionẽ peccatoꝵ¬
Quid est ergo qd̾ insipient̾ exł¬
tasti m̃s captiuator quia camẽ
mortalẽ habuit m̃s lib̾atorꝰ si ha¬
buit peccatũ: uide: Si aliquid tu¬
um in illo inuenisti tene u̾bum ca¬
ro fcm̃ est uerbum creator ẽ. caro¬
creatura est: Quid iͥ tuum esbi¬
unice : et uerbum d̃s est et i¬
ma hominis creatura est.s
ro hominis creatura est et cm
mortalis. dei creatura est. Pen
tes: fecisti nocente s Occidisti n¬
nocentẽ ꝑ emisti quẽ nõ debedas
redde quos tenebas: Quid eg
ad horam insultasti. quia mnue¬
sti in xp̃o carnẽ moetalẽ: Musa¬
pula tua erat: Unde letatus e
inde captus es Ubi te exultiti
aliquid inuenisse. inde nũ doles
qd̃ possederas ꝑdidisse: Ergo fã
qui credimꝰ in xp̃m. maneamꝰ in
uerbo eius: Si em̃ mãserimꝰ ĩ uet¬
bo eiꝰ: uere discipuli eiꝰ sumꝰ: No¬

Expanded text:
fusus est in remissionem peccatofusus est in remissionem peccatoQuid est ergo quod insipienter exsultasti, meus captivator, quia carnem mortalem habuit meus Liberator? Si habuit peccatum, vide: si aliquid tuum in eo invenisti, tene. Verbum caro factum est . Verbum creator ecreatura est. Quid ibi tuum, inimice? Et Verbum Deus est, et anima hominis creatura est, et caro hominis creatura est, et caro mortalis Dei creatura est. Peccntes, fecisti nocentes. Occidisti innocentem; peremisti quem non debebas, redde quod tenebas. Quid ergo ad horam exsultasti, quia invenisti in Christo carnem mortalem? Muscipula tua erat: unde laetatus es, inde captus es. Ubi te exsultasti aliquid invenisse, inde nunc doles quod possederas perdidisse. Ergo, fratres, qui credimus in Christum, maneamus in verbo ejus. Si enim manserimus in verbo ejus, vere discipuli e
Abbreviated transcription (Latin):
Fum ip̃m xp̃m nescientẽ peccatũ:
fecit ꝓ nobis deus peccatũ Quid
est hoc frẽs ͤ si dite̾tur fecit in il¬
lum peccatũ. aut fecit illum ha¬
bere peccatũ: intollerabile uidet᷑
Quomodo toleramꝰ qd̾ dc̃m est fe¬
cit eum peccatũ. ut ip̃e xp̃s sit pͤ¬
catũ: qui nouerũt scripturas ue¬
teris testamẽti. recognoscunt qd̵
dico: Nõ enĩ semel dc̃m est sed a¬
liquociens. creb̾rime Peccata dic¬
ta sunt sacrificia. quẽ ꝓ pectatis
offerebantur: U̾bi gracia Pro pͤ¬
cato hircus. aries. qd̾ libet. ipsa
uictima que offerebatur ꝓ pec¬
cato. pectatum nominabatur. P¬
catũ gͦ dicebatur. sacrificiũ pro
pecc̾ãto: ita ut alicubi dicat lex
sacerdotes ponere debete manꝰ
nouerat peccatũ fecit ꝓ nobis
peccatũ. idẽ sacrificium pro pͦ¬
cato: Factus est peccatũ obla¬
tus est ⁊ deletũ est peccatum
Fusus est sanguis redempto¬
ris.⁊ deletã est cautio debitoris:
Ip̃e est sanguis. qui ꝓ multis ef¬

Expanded text:
um Christum nescientem peccatum, fecit pro nobis Deus peccatum. Quid est hoc, fratres? Si diceretur, Fecit in illum peccatum, aut, Fecit illum habere peccatum; intolerabile videretur: quomodo toleramus quod dictum est, Fecit eum peccatum, ut ipse Christus sit peccatum? Qui noverunt Scripturas Veteris Testamenti, recognoscunt quod dico. Non enim semel dictum est, sed aliquoties, creberrime peccata dicta sunt sacrificia pro peccatis. Offerebatur, verbi gratia, pro peccato hircus, aries, quodlibet: ipsa victima quae offerebatur pro peccato, peccatum nominabatur. Peccatum ergo dicebatur sacrificium pro peccato: ita ut alicubi dicat Lex, sacerdotes ponere debere manusnoverat peccatum, fecit pro nobis peccatum: id est, sacrificium pro peccato factus est. Peccatum oblatum est, et deletum est peccatum. Fusus est sanguis Redemptoris, et deleta est cautio debitoris. Ipse est sanguis qui pro multis ef
Abbreviated transcription (Latin):
ritum Si gͦ similitudo erat car¬
nis peccati: nõ caro petcati: quo¬
modo: ut de peccato dampnaret
pectatũ in carne Solq ⁊ simili¬
tudo capere nom̃ eius tei: cuiꝰ est
similitudo Homo dicitur uetꝰ.
sed etiã si pictũ ĩ pariete ostẽ¬
das ⁊ queras quid sit: respondetᷤ
homo: Peccatũ gͦ appellata est
caro: habens similitudiem carnis
pectati. Ut esset sacrificiũ ꝓ pcc̃o
Dicit idem apłs alio loco Eum
qui nõ nouerat peccatũ: ꝓ nobis
pectatũ fecit: Eñ qui nõ nouerat
peccatũ Quẽ qui nõ nouerat¬

Expanded text:
is. Si ergo similitudo erat carnis peccati, non caro peccati; quomodo, Ut de peccato damnaret peccatum in carne? Solet et similitudo capere nomen ejus rei cujus est similitudo. Homo dicitur verus: sed etiam si pictum in pariete ostendas, et quaeras quid sit, respondetur, Homo. Peccatum ergo appellata est caro habens similitudinem carnis peccati, ut esset sacrificium pro peccato. Dicit idem apostolus alio loco: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit . Eum qui non noverat peccatum: quem qui non no
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s filius dĩ qui dixit: egos
u̾tas. liberos nos faciet: hril
lib̾abit nos nõ abarbaris. s dl
bolo: Non a corporis captuusal
s ab anime iniquitate: Solide
qui sic liberat: Nemo se liberul
dicat. ne seruus temancat. P
remanebit in seruitute amĩna
nrã. quia cotidie remittũt ᷑ debi

Expanded text:
s Filius Dei, qui dixit, Ego sum veritas . Liberos nos faciet; hoc est, liberabit nos, non a barbaris, sed a diabolo; non a corporis captivitate, sed ab animae iniquitate. Solus est qui sic liberat. Nemo se liberum dicat, ne servus remaneat. Non remanebit in servitute anima nostra, quia quotidie dimittuntur debi
Abbreviated transcription (Latin):
buetunt sed nõ fecerũt qd̾ debutꝰ
Quid audierũt: quia dixit u̾tasl¬
bãbit uos: attendistis uos quia nĩ
seruistis homini. et dixistis: nen¬
in seruiuimꝰ unꝙͣ Om̃is iudeus. et
grecus diues. ⁊ pauꝑ. honoratus ⁊
pruatus. imꝑator. ⁊ mẽdicus: om̃s
qui facit pectatum. seruus est p̃
Si agnoscunt hoĩes seruitutn
iudebũt uñ accipiunt libertatien
Ingenuus est aliquis captiuasili
barbaris ex ingenuo factus
seruus Audit homo miseratisi
siderat se habere pecuniã. firi¬
demptor: ꝑgit ad barbaros: dits
cumã redimit hominẽ: Plane nd¬
didit libertatẽ: si ab stulit ĩqͥtat̃¬

Expanded text:
ebuerunt: sed non fecerunt quod debuerunt. Quid audierunt? Quia dixi, Veritas liberabit vos; attendistis vos quia non servitis homini, et dixistis, Nemini servivimus unquam. Omnis, Judaeus et Graecus, dives et pauper, honoratus et privatus, imperator qui facit peccatum, servus est peccati. Si agnoscant homines servitutem, videbunt unde accipiant libertatem. Ingenuus est aliquis captivatus a barbaris, ex ingenuo factus est servus: audit homo miserator, considerat se habere pecuniam, fit redemptor, pergit ad barbaros, dat pecuniam, redimit hominem. Plane reddidit libertatem, si abstulit iniquitat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdẽ cognoscere u̾itatẽ : ꝙ uitas ĩ¬
quid lib̾abit uos: Si nõ delectat
ui̾tas: de lectet libertas. Inconfuetu¬
dine latine lingue lib̾ati duob mo¬
dis dr̃: ⁊ maxime in eo cõsueuimꝰ
audire hoc uerbũ. ut quicũq li¬
betatur intelligatur peticłm euadere.
molestiis carere: Libetari aut̃ ꝓpͥe¬
dicitut: liberum fietiz Quomꝰ si¬
uari saluum fieti. sanari samĩ
ri: sic lib̾ati libetum ficti. Ideo dn
si nõ delectat iu̾tas: delectet libe¬
tas. Hoc in greca linga euiden
sonat: nec potest aliter intelli
Ꝙ ut noueritis quia alitet mteꝰ¬
gi nõ potest. loquẽte dño respini¬
runt iudei slos uemini seruinuus

Expanded text:
 cognoscere veritatem? Et veritas liberabit vos. Si non delectat veritas, delectet libertas. In consuetudine latinae linguae liberari duobus modis dicitur: et maxime in eo consuevimus audire hoc verbum, ut quicumque liberatur, intelligatur periculum evadere, molestiis carere. Liberari autedicitur liberum fieri: quomodo salvari, salvum fieri; sanari, sanum fieri; sic liberari, liberum fieri. Ideo dixi, Si non delectat veritas, delectet libertas. Hoc in graeca lingua evidentius sonat, nec potest aliter intelligi. Et ut noveritis quia aliter intelligi non potest; loquente Domino, responderunt Judaei, Nos nemini servivimus
Abbreviated transcription (Latin):
runt ubi nlłus auferat: Audi
dnm tuũ: Thesaurizate uobis
thesauros in celo. quo fur nõ
accedat: Tunt erunt diuicie
quãdo eas migraueris: Qmͣ¬
dii in t̾ra sunt diuicie nõ sunt:¬
dus: iniquitas uocat deus: Idõ
mãmona iniquitatis quia dimi¬
cias illas uocat iniquitas dudi
ꝑsalmũ Bñe liba̾ me de manu

Expanded text:
runt ubi nullus auferat. Audi runt ubi nullus auferat. Audi Dominum tuum: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, quo fur non accedat . Tunc erunt divitiae, quando eas migraveris. Quamdiu in terra sunt, divitiae non suntdus, iniquitas vocat. Deus ideo mammona iniquitatis, quia divitias illas vocat iniquitas. Audi Psalmum: Domine, libera me de manu
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ ueras diuicias quetis alie
sunt: Talib iob nudus abundabat.
bat. et laudes deo ꝑditis om̃i¬
b reb tanquã gẽmas p̃ciosis¬
simas ꝓfetebat᷑. De quo the¬
sauro si nichil habebat. ip̃e sũt
uere diuicie: Iste aut̃ ab miqͥta¬
te appellantur diuiciez Habes
illas: nõ tep̃hendo Hereditas
uenit. pat̾ tuus diues fuit.
et dimisit tͥ Honeste ad qui¬
sitis. de iustis laborib pleuam
domũ habes: nõ rep̃hendoꝰ tam̃
etiã sic nõ illas uolo dicere di¬
uicias: Nam si dicis illas diuici¬
as. amabis illas: Ꝙ si amaueris
illas. petibis cũ illłis: Pde ne
percas: Dona ut ad qͥtas: Se¬
mina ut metis Has diuicias
noli appellare: quia uere nõ st̃
Pauꝑtate plene sut̃ et semꝑ
obnoxie casib: Quales diui¬
cie sunt ꝓpt̾ quas latronẽ ti¬
mes : ꝓpt̾ quas times setuum
tuũ ne te occiso auferat et
fugiat: si uere diuicie eent:
te ꝓpt̾ illas futẽ tucas: ibie¬

Expanded text:
Si enim veras divitias quaeris, aliae Si enim veras divitias quaeris, aliae sunt. Talibus Job nudus abundabat, bat, et laudes Deo perditis omnibus rebus tanquam gemmas pretiosissimas proferebat . De quo thesauro, si nihil habebat? Ipsae sunt verae divitiae. Istae autem ab iniquitate appellantur divitiae. Habes illas, non reprehendo: haereditas venit, pater tuus dives fuit, et dimisit tibi. Honeste acquisisti: de justis laboribus plenam domum habes, non reprehendo. Tamen etiam sic noli illas dicere divitias. Nam si dicis illas divitias, amabis illas: et si amaveris illas, peribis cum illis. Perde, ne pereas: dona, ut acquiras: semina, ut metas. Has divitias noli appellare; quia verae non sunt. Paupertate plenae sunt, et semper obnoxiae casibus. Quales divitiae sunt, propter quas latronem times, propter quas times servum tuum, ne te occiso auferat, et fugiat? Si verae divitiae essent, te propter illas furem timeas, ibi e
Abbreviated transcription (Latin):
pariius erat: sco turda impe¬
dente ascendit arborem sico¬
noꝵ ⁊̃ uidit transcuntẽ: Ille
alte aspexit eũ: et ait: Lathee
descende: apud te oportet me ma¬
uere. Cu pendes. s nõ te suspendo:
hoe est nõ te diffeto uolebas ui¬
uit transeuntẽ: hodie me apd̾
ce inuenies habitantẽ: Ingressus
est ad eum dñs: repletus ille gau¬
dioait. Pimidiũ rerũ meaꝵ do
pauꝑib: Etce quomͦ currit: qͥ
curit facere amicos de mãmo¬
na iniquitatis: Ꝙẜ ue reus alum¬
de teneretur. sicui aliquid tuli ait:
quadruplũ reddam: In flixit sibi
odempnationẽ: ne incurretq dãp¬
lo: nolite ad quirere de malo: Esto
bonus tu qui facis de malo: et cõ
ceꝑis aliquid boni facere de ma¬
lo. nolite remanere tu malus:
Nl̃mi tui ꝯu̾tuntur in bonũ: et
eñ congregentur. mãmona ini¬
quitatis est idẽ diuitie sunt in¬
quitatis: Quid est diuitie sunt
miquitatis: pecunia est ꝙͣ nomi¬
ne diuitiatum appellat iniquitas

Expanded text:
parvus erat: sed turba impeparvus erat: sed turba impediente ascendit in arborem sycomori, et vidit transeuntem. Ille autem aspexit eum, et ait: Zacchaee, descende; apud te oportet me manere. Tu pendes, sed non te suspendo, hoc est, non te differo. Volebas videre transeuntem, hodie me apud te invenies habitantem. Ingressus est ad eum Dominus: repletus ille gaudio ait, Dimidium rerum mearum do pauperibus. Ecce quomodo currit, qui currit facere amicos de mammona iniquitatis. Et ne reus aliunde teneretur: Si cui aliquid tuli, ait, quadruplum reddam . Inflixit sibi condemnationem, ne incurreret damlo, nolite acquirere de malo. Esto bonus tu qui bonum facis de malo: et cum coeperis aliquid boni facere de malo, noli remanere tu malus. Nummi tui convertuntur in bonum, et enim congregentur, mammona iniquitatis est, id est, divitiae sunt iniquitatis. Quid est, divitiae sunt iniquitatis? Pecunia est, quam nomine divitiarum appellat iniquitas.
Abbreviated transcription (Latin):
q: sed nõ ut peccetis Ut autꝰ
nõ peccetis: quib habetis itasi
nisi uobis: quid est enĩ homo
penitẽs. nͥ homo iratus sibi am
accipiat ueniã: de se ipõ exigi¬
sͤpenam ꝙ recte dicit deo. auer¬
te ocłos tuos a pͤcatis nũs: qñ
peccatũ incũ ego agnosco. Siti
agnoscis. ⁊ ille ignostet: Quis
ciebatis: nolite facere sõ licet s
habetis. et inde sacellos ĩplestis
inde thesarizastis: de malo est
qd̾ habetis: Iam nolite malum
facere.q facite uobis amicos
demãmona iniquitatis Nunq̃
zacheus debono habebat. Iegiti
et iuidete: Maior erat publici¬
noꝵ. id est au uectigalia publi¬
ca conferebantur. inde habebat
diuitias: Multos p̃ssetat. mul¬
tis abstulerat. multa cõge sserat
Intrauit domũ eius xp̃c: et ue¬
nit salus suꝑ domũ eius. Sic
em̃ ait ipẽ dñs: Hodie salus de¬
mui huic fcã est S ipãm sali¬
tem iudete. Primo defiderabat
dominũ iudere. quia statura

Expanded text:
asci, sed ut non peccetis. Ut autem asci, sed ut non peccetis. Ut autem non peccetis, quibus habetis irasci, nisi vobis? Quid est enim homo poenitens, nisi homo irascens sibi? Ut accipiat veniam, de se ipso exigit poenam; et recte dicit Deo, Averte oculos tuos a peccatis meis, quoniam peccatum meum ego agnosco . Si tu agnoscis, et ille ignoscit. Qui faciebatis, nolite facere: non licet. Chabetis, et inde saccellos implestis, inde thesaurizabatis: de malo est quod habetis, jam nolite malum addere, et facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Numquid Zacchaeus de bono habebat? Legite et videte. Major erat publicanorum, id est, cui vectigalia publica conferebantur: inde habebat divitias. Multos presserat, multis abstulerat, multa congesserat. Intravit domum ejus Christus, et venit salus super domum ejus: sic enim ait ipse Dominus, Hodie salus domui huic facta est. Sed ipsam salutem videte. Primo desiderabat Dominum videre, quia statura
Abbreviated transcription (Latin):
causã dicere. si tu de p̃da illa
& spoliatione in opis dares a¬
liquid iudici. ut ꝓte iudicaret
uidex ille uł tͥ placetq: nẽpe
ꝓ te iudicauit: et tam̃ tanta
ius ẽ iusticie ut ⁊ tͥ displiceat.
collocate in templo cordis tui
tale idolum Nõ est talis deus
tiuiᷤ: qualis nõ debes eẽ nec tu
Si tu nõ sit uidices sed iuste
iudices: etiam sic melior est
te deus tuus: Non est inferi¬
or:iustior est. fons iusticie Qt
quid boni fecisti. inde sumpsisti:
Ꝙͣ quicqͥd bom eructasti. inde
bibisti: Laudas uas qd̾ habet
inde aliquid: ꝙ uituꝑas fontẽ :
nolite uelle ele mosinas facere
Sde fenore. ⁊usuris: Fidelib dico.
cis quib xp̃i corpus eragamis
dico: Cimete. corrigite uos ns
dicam postra. tu facis ⁊ tu fato
et puro quia si fecero. nõ mͥ d
betis itasci. s uobis ut coruo¬
mini Ad hoc enĩ ualet quos
dictũ est in psalmo: irascini
et nolite peccare: Uolo uos ie¬

Expanded text:
causam dicere, si tu de praeda causam dicere, si tu de praeda et spoliatione illa inopis dares aliquid judici, ut pro te judicaret, judex ille vel tibi placeret? Nempe pro te judicavit, et tamen tanta vis est justitiae, ut et tibi displiceat. collocare in templo cordis tui tale idolum. Non est talis Deus tuus, qualis non debes esse nec tu. Si tu non sic judices, sed juste judices; etiam sic melior est te Deus tuus: non est inferior; justitior est, fons justitiae est. Quidquid boni fecisti, inde sumpsisti; et quidquid boni eructuasti, inde bibisti. Laudas vas, quia habet inde aliquid, et vituperas fontem? Nolite velle eleemosynas facere de fenore et usuris. Fidelibus dico, eis quibus Christi Corpus erogamus dico. Timete, corrigite vos: ne dicam postea, Tu facis et tu facis. Et puto, quia si fecero, non mihi debetis irasci, sed vobis, ut corrigamini. Ad hoc enim valet quod dictum est in Psalmo: Irascimini, et nolite peccare . Volo vos ir
Abbreviated transcription (Latin):
intate. sociantur: Quod pum
edicunt. mãmõ. latine. luccũ
uocatur: Quod hebrei dicunt
mãmona latine diuicie uocã¬
tut. Ut ergo latine totũ dica¬
miquitatis: Hoc quidam male
intelligendo: tapiunt res alie¬
nas: Et aliꝗd inde pauꝑib lar¬
giuntur: ⁊ putant se facere
quod p̃ceptũ est Hicunt enĩ
Rapete res alienas: mãmona
est miquitatis: Grogate inqͥe
anquid maxime egentib scĩs.¬
hoc ita est facere amicos de
mãmona iniquitatis: Intellec¬
tus iste corrigendus est ĩmo
de tabulis cordis ut̃i om̃ino de¬
lendus: Nolo sic intellegatis: Pe
iustis laborib facite elemosinas:
Ex eo qd̃ recte haletis date Nõ
em̃ corrupturi estis uidicẽ xp̃m:
ut nõ uos audiat cũ pauꝑib
quib tollitis: Si enĩ dep̃dare¬
tis aliꝙ̃ inualidũ tu ualidior
et potencior: et uenitq tecum
adiudicẽ hominẽ quelibq in
hac tetra habentẽ iudicandi
aliꝙͣ potestatẽ. uellꝙq tecũ

Expanded text:
nitate sociantur. Quod Punici nitate sociantur. Quod Punici dicunt mammon, latine lucrum vocatur. Quod Hebraei dicunt mammona, latine divitiae vocantur. Ut ergo latine totum dicainiquitatis. Hoc quidam male intelligendo rapiunt res alienas, et aliquid inde pauperibus largiuntur, et putant se facere quod praeceptum est. Dicunt enim: Rapere res alienas, mammona est iniquitatis; erogare inde aliquid, maxime egentibus shoc est facere amicos de mammona iniquitatis. Intellectus iste corrigendus est, imo de tabulis cordis vestri omnino delendus est. Nolo sic intelligatis. De justis laboribus facite eleemosynas: ex eo quod recte habetis date. Non enim corrupturi estis judicem Christum, ut non vos audiat cum pauperibus, quibus tollitis. Si enim depraedareris aliquem invalidum, tu validior et potentior, et veniret tecum ad judicem hominem quemlibet in hac terra, habentem judicandi aliquam potestatem, velletque tecum
Abbreviated transcription (Latin):
nex minimis mĩs fecistis: Isti
minmi sut qui recipiũt intab̾¬
natła et̾na Hoc dixit dextris
qua fecerunt: Noc dixit siui¬
stis quia facere noluetũt. S
dextͥ qui fecer̃ qͥd accepetunt.
uł pocuis quid accepturi sũt : ue¬
nite inquit bñdicti prĩs mĩ: pos¬
sidete paratũ uobis regnũ acõ¬
stitutione mundi: Esutiui enĩ
et dedisti mͥ manduicare: Quan¬
do uni ex nunimis meis fecis¬
tis: mͥ fecistis: Minimi gͦ qui
sunt xͥ : hi illi sunt qui omĩa
fua dimi serũt et secuti sunte¬
um: q quicqͥid habuet̾ pauꝑi¬
b distribuerut : ut dõ sine secu¬
lati cõpede expediti seruitẽt. ꝙ̾
ab onerib mundi lib̾atos uł¬
ut penatos sursũ humẽros tol¬
leretit. hi sunt mimini Qua¬
re minimi  quia humiles: qͥa
nõ elati nõ suꝑbi: dipende mi¬
nimos istos ꝙͣ graue pondus
na  uetbum est qd̾ latinũ nõ ẽ
Hebreũ u̾bũ est: cognatũ lin¬
gue punice: Iste enĩ lingue.
sibi significationis quadã uiai¬

Expanded text:
ecistis, mihi fecistis. Isti minimi sunt qui recipiunt in tabernacula aeterna. Hoc dixit dextris, quia fecerunt: hoc dixit sinistris, quia facere noluerunt. Sed dextri qui fecerunt, quid acceperunt, vel potius quid accepturi sunt? Venite, inquit, bsidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare. Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Minimi ergo qui sunt Christi? Illi sunt qui omnia sua dimiserunt, et secuti sunt eum, et quidquid habuerunt, pauperibus distribuerunt; ut Deo sine saeculari compede expediti servirent, et ab oneribus mundi liberatos, velut pennatos sursum humeros tollerent. Hi sunt minimi. Quare minimi? Quia humiles, quia non elati, non superbi. Appende minimos istos, et grave pondus na? Verbum est enim quod latinum non est. Hebraeum verbum est, cognatum linguae Punicae. Istae enim linguae sibi significationis quadam vici
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius: Net itascitur si dixeri
Magna res frẽs  hereditas
ip̃siis sumus. et heteditas nrã
est: quia ⁊ colunus eum ⁊ colit
nos Nulla est inuitia illi quia
colit nos: au dite eum que mi¬
sit nobis: Ego sum inquit ui¬
tis. uos estis palmites. pat̾
m̃s agricola Etgo colit nos.
sed si fructũ reddamꝰ: parat
horreũ. Si aut̃ sub tanto cul¬
tore stirpes ẽẽ uoluerimꝰ et
ꝓ frum̃to spinas ꝓ tulecimꝰ: no¬
lo dice̾ qd̾ sequitur. ad gaudiũ fi¬
niamus Conu̾si ad dnĩ Itẽ¬

Expanded text:
ipsius. Nec irascitur si dixerimipsius. Nec irascitur si dixerimMagna res, fratres, et haereditas ipsius sumus, et haereditas nostra est: quia et colimus eum, et colit nos. Nulla est incolit nos, audite eum quem misit nobis: Ego sum, inquit, vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est . Ergo colit nos. Sed si fructum reddamus, parat horreum. Si autem sub tanto cultore steriles esse voluerimus, et pro frumento spinas protulerimus: nolo dicere quod sequitur, ad gaudium finiamus. Conversi ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius: aliꝙͣdo transimꝰ uiã: ꝙ
iudemꝰ amenissimos q ulen
fundos.ꝙ dicimꝰ Cuius Cuiꝰ ill
fundus : assetitur: illiꝰ. ꝙ nol
dicimus: Heatus homo Bans¬
tatẽ loquimur: Heatus ille¬
cuiꝰ est illa domꝰ. beatꝰ est cuł
est ille fundus. beatus ẽ cuiꝰe
seriuis: beatus est cuius est
sed cuiꝰ est ille deus: Sed
is aꝑtissime beatitudĩe terũ
mũcies. dicis. qd̾ beatũ te fecit
findus tuus Quare ͦ quia in¬
de uiuis: Nam quãdo laudas ꝓ
magno fundũ tuũ. hoc dicis:
srme pascit inde uiuo atten¬
te unde uiuas: Ille est unde ui¬
uis. cui dicis: apud te est fons
atos dete: Noluinus de auro. ne¬
ꝙ de argento nec defundis: No¬
lumus de terrenis istis et uanis¬
simis et caduce uite transito¬
tiis: Non loquatur os nr̃m ua¬
nitatẽ. Fat nos beatos de te.
quia nõ ꝑ demꝰ te cũ tenuerimꝰ
m net te ꝑdemꝰ nec nos ꝑibi¬
mus Fat nos beatos dete. qui¬
a beatus ppłs cuiuis est dñs d̃s

Expanded text:
ipsius. Aliquando transimus viam, et videmus amoenissimos et uberes fundos, et dicimus: Cujus est ille fundus? Asseritur illius: et nos dicimus, Beatus homo: vanitatem loquimur. Beatus cujus est illa domus, beatus cujus est ille fundus, beatus cujus est sed cujus est ille Deus. Sed ut apertissime beatitudinem rerum annunties, dicis quod beatum te fecit fundus tuus. Quare? Quia inde vivis. Nam quando laudas pro magno fundum tuum, hoc dicis: Ipse me pascit, inde vivo. Attende unde vivas. Ille est unde vivis, cui dicis: Apud te est fons atos de te. Nolumus de auro, neque de argento, nec de fundis: nolumus de terrenis istis, et vanissimis, et caducae vitae transitoriis. Non loquatur os nostrum vanitatem. Fac nos beatos de te, quia non perdemus te. Cum tenuerimus te, nec te perdemus, nec nos peribimus. Fac nos beatos de te, quia Beatus populus, cujus est Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nate sicut similitudo templii
Cellaria eorũ plena eructami¬
crasse. oues eorum fecũde. mul¬
eoꝵ: Uidisti deus qualẽ felicita¬
tẽ descripsit: s audi qui sint qͥs
ꝓposuit. filios iniquitatis: Qͦ
os locutũ est uamitatẽ et dex̃¬
tã eoꝵ dextera iniquitatis Ip¬
sos ꝓposuit. ⁊ dixit felicitatẽ
adiunxit  Heatum dixerũt
ppłm cui hec sunt: Sed qui
dixet̃: Filii alienigene et ñ

Expanded text:
natae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantic. oues eorum fecundae muleorum. Vidisti Psalmum, qualem felicitatem descripsit: sed audi quid sit, quos proposuit filios iniquitatis. Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Ipsos proposuit, et dixit felicitatem adjunxit? Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Sed qui dix
Abbreviated transcription (Latin):
Monit eos qui faciuit. recipiãt.
Qui sunt qui habebũt talerna
qui ab ip̃is accipiendi st̃ intab̾¬
nacła eterna: nisi qui eorũ in¬
digentiẽ seruiunt ꝙ qd eis opͦ
et huarit̾ sub ministrant  recor¬
denut gͦ in nouissimo iudicio
duiñ eẽ dicturũ eis qui stabũt
a dextetã eius Esutiui et dedis¬
t mͥ manducare: ⁊ c̃. que nostis
ħ cũ illi quexerẽt quãdo ei obse

Expanded text:
piant Qui sunt qui habebunt tabernacula qui ab ipsis accipiendi sunt in tabernacula aeterna, nisi qui eorum indigentiae serviunt, et quod eis opus est, hilariter subministrant! Recordemur ergo, in novissimo judicio Dominum esse dicturum eis qui stabunt ad dexteram ejus, Esurivi, et dedistis mihi manducare: et caetera quae nostis. Et cum illi quaererent quando
Abbreviated transcription (Latin):
nã hoc: ostende quid p̾fetã ¶¬
cat ipse psalmus: Quid emin
dixit. beatũ dixerũt ppłm cu
hec sunt : tale nobis dat resi¬
sum : qͣi diceremꝰ isli: id est ipꝰ
psalmo: Ecce hoc nobis tulisi
q nichil nobis dedisti Etceis

Expanded text:
nam hoc, ostende quod praeferam. Dicat ipse Psalmus. Qui enim dixit, Beatum dixerunt populum cui haec sunt; tale nobis dat responsum, quasi diceremus illi, id est, ipsi Psalmo, Ecce hoc nobis tulisti, et nihil nobis dedisti: ecce is
Abbreviated transcription (Latin):
pulo.q stulti aliꝙͣdo sapite: Eu
homo cumsis. quia laboras si
omĩa domus tue noueris. et
ꝑtineant ad te omia uerba. or̃a
facła seruoꝵ tuoꝵ⁊ putas q
dm̃ sic laborare : ut ad tendat
ad te qui nõ laborauit ut crea¬
ret teͦ Ocłm in te nõ m̃tendit
siuimꝰ qui fecit tiuimꝰ Non e¬
ras et creauit ut eẽs : nõ te
curat cum iam sis. qui uocat
ea quȩ nõ sut̃ tanꝙͣ suit. Nõ
gͦ tͥ hoc ꝓmittas: Nelis nõlis
iudet te: et ab eius ocłis nõ
est ubi abscondas re. Si enĩ
ascenderis in celum ibies
si descenderis in infernũ
Laboras nolẽfecede̾ a fachi
lis: & uolens nõ uideti ad
agnus labor facere ius i
cotidie᷑ suspicati te nõ u¬

Expanded text:
pulo; et stulti, aliquando sapite. Tu pulo; et stulti, aliquando sapite. Tu homo cum sis, quia laboras si omnia domus tuae noveris et pertineant ad te omnia verba, omnia facta servorum tuorum, putas et Deum sic laborare ut attendat ad te, qui non laboravit ut crearet te? Oculum in te non intendit suum, qui fecit tuum? Non eras, et creavit te ut esses: non te curat, cum jam sis, qui vocat ea quae non sunt, tanquam sint ? Non ergo tibi hoc promittas. Velis, nolis, videt te; et ab ejus oculis non est ubi abscondas te. Si enim ascenderis in coelum, ibi est; si descenderis in infernum, adest . Laboras, nolens recedere a factis malis, et volens non videri a Deo. Magnus labor. Facere vis mala quotidie, suspicaris te non
Abbreviated transcription (Latin):
de quo dicit scͥptura Qui plã¬
tauit aut̃ẽnõ audiet: Qui fin¬
xit ocłm nõne cõsidetat: Non
ergo audit : qui tͥ fecit unde
audias: Ꝙ nõ uidos: qui creauit
unde uideas: Hñ in ipõ psalmo
p̃loquit ᷑: s dic̃. Intelligite ergo
qui insipientes estis in ppło: et
stulci aliꝙͣdo sapito Multi enim
ꝓptecea mala faciunt: dum pu¬
tant qd̾ nõ uideantur adeo Et
difficile est quidẽ ut eum cre¬
dant uidere nõ posse: s putãt
nolle. Pauci inueniunt᷑ tante
impietatis:q impletur in eis
quod scͥptum est: dixit stultus
in corde suo. nõ est deus: Insani¬
a ista: paucoꝵ est : Sicut eĩ
magna pietas paucoꝵ est: nta
et magna impietas nichil ho-¬
minis paucoꝵ est: Noc aut̃
quod dico: turba dicit: Ecce
modo inde cogitat deus᷑ ut sci¬
at quid facio in domo meaͦ. sͣ
curat deus quid uelim agere ĩ
lecto mo: Quis dicit ⁊̃ intelli¬
gite qui infipientes estis in po¬

Expanded text:
de quo dicit Scriptura: Qui plande quo dicit Scriptura: Qui plantavit aurem, nonne audiet? qui finxit oculum, nonne considerat? Non ergo audit, qui tibi fecit unde audias? et non videt, qui creavit unde videas? Bene in ipso Psalmo praeloquitur et dicit, Intelligite ergo, qui insipientes estis in populo; et stulti, aliquando sapite . Multi enim propterea mala faciunt, dum putant quod non videantur a Deo. Et difficile est quidem ut eum credant videre non posse: sed putant nolle. Pauci inveniuntur tantae impietatis, ut impleatur in eis quod scriptum est, Dixit stultus in corde suo, Non est Deus . Insania ista paucorum est. Sicut enim magna pietas, paucorum est; ita et magna impietas, nihilominus paucorum est. Hoc autem quod dico, turba dicit: Ecce modo inde cogitat Deus, ut sciat quid facio in domo mea, et curat Deus quid velim agere in lecto meo? Quis dicit? Intelligite, qui insipientes estis in po
Abbreviated transcription (Latin):
gitas magnã fabritã ꝯstituere
celsitudinis: de fundam̃to pͥus
cogita humilitatis. Q qnͣtũ qͥs
uult q disponit suꝑ imponere
molẽ edificii: quanto erit ma¬
ius edificium. tanto altius fodit
fundamentũ Qͣ fabrica quidẽ
cũ ꝯstruitur in suꝑna consur¬
git: qui aut̃ fodit fodit fũda¬
m̃tũ. adima depͥmitur: Ergo
et fabrica ante celsitudinẽ hu¬
miliatur: et fastigium pꝰ hu
fastigium ꝯstruende fabrice ꝙͣ
molimut: Quo ꝑuenturũ est
cacumen edificii: Cito dico: Usq
ad conspeclũ dei Nidetis ꝙͣ excel¬
sum est. epͣta tes est. conspuce dm̃:
Qui desiderat: Et qd̾ dico. et qd̾
audit intelligit. Promittitur
nob̾ ꝯspectus deie ueri dei. sũmi
dĩ. Hoc enĩ bonũ est: uidentem
uiderez Nain qui colunt falsos
deos facile illos uident: sed eos
uident qui ocłos habent et nõ
uident: Nobis aut̃ ꝓmittitur ui¬
sio dei iuentis ⁊ uidentis: ut
illũ diũ uidere ꝯcupiscamus.

Expanded text:
gitas magnam fabricam construere gitas magnam fabricam construere celsitudinis, de fundamento prius cogita humilitatis. Et quantam quisque vult et disponit superimponere molem aedificii, quanto erit majus aedificium, tanto altius fodit fundamentum. Et fabrica quidem cum construitur, in superna consurgit: qui autem fodit fundamentum, ad ima deprimitur. Ergo et fabrica ante celsitudinem humiliatur, et fastigium post hfastigium construendae fabricae, quam molimur? Quo perventurum est cacumen aedificii? Cito dico, usque ad conspectum Dei. Videtis quam excelsum est, quanta res est, conspicere Deum. Qui desiderat, et quod dico, et quod audit intelligit. Promittitur nobis conspectus Dei, veri Dei, summi Dei. Hoc enim bonum est, videntem videre. Nam qui colunt falsos deos, facile illos vident: sed eos vident, qui oculos habent et non vident. Nobis autem promittitur visio Dei viventis et videntis, ut illum Deum videre concupiscamus,
Abbreviated transcription (Latin):
pater: qmͣ sic placitum est. corã
te Omĩa mͥ tradita sunt a patre
meo: et nemo agnoscit filium
nisi pat̾: neq prem qͥs agnoscit
nisi filus: et cui uoluerit filius
reuelare: In clamãdo laboramꝰ:
in audiẽdo laborans: Audiamꝰ
ergo eũ: qui seqͥtur. et dicit:
Uenite ad me om̃s qui laboratis:
Quare enĩ om̃s saboramꝰ: nisi
quia sumꝰ hoĩes mortales: fragi¬
les: infirmi: lictea uasa portã¬
tes. que faciunt inuicẽ angusti¬
asͦ S si angustant᷑ uasa carius:
dilatentut spacia caritatis: Qͥd
ergo dicit. uenite ad me om̃s
qͥ laboratis: nisi ut nõ laboretis᷑.
Beniq ꝓmissio eius inꝑnitu
est: qm̃ laborantes uocauit:
Quererent forte qua merce¬
de uocati sunt: q ego uos inqͥt
uos:ꝙ discite a me. Non mũdũ
fabricare: nõ cuncta uisibilia
et inuisibilia create: nõ in ipõ
mundo miracula facere. et
mortuos suscitare : s qm̃ mi¬
tis sum et humilis cordez Mag¬
nus eẽ uis: a minimo incipe Co¬

Expanded text:
Pater, quoniam sic placitum est coram te. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo: et nemo agnoscit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis agnoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. In clamando laboramus, in audiendo laboratis. Audiamus ergo eum qui sequitur, et dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis. Quare enim omnes laboramus, nisi quia sumus homines mortales, fragiles, infirmi, lutea vasa portantes, quae faciunt invicem angustias? Sed si angustantur vasa carnis, dilatentur spatia charitatis. Quid ergo dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis, nisi ut non laboretis? Denique promissio ejus in promptu est: quoniam laborantes vocavit, quaererent forte qua mercede vocati sunt: Et ego vos, inquit, vos, et discite a me: non mundum fabricare, non cuncta visibilia et invisibilia creare, non in ipso mundo miracula facere, et mortuos suscitare; sed quoniam mitis sum et humilis corde. Magnus esse vis, a minimo incipe. Co
Abbreviated transcription (Latin):
do primo p̾cauit: de foluis fi¬
culneis succĩtoriũ sibi fecit: Si¬
gnificat m illis foliis pruritũ
libidinis: quo peccando ꝑuenit
nde nascimut: sit nascimur:
In carne peccati nascimur: qmͣ
sola sanat similitudo carins
peccati: Ideo misit deus filiũ
suũ in similitudine tarns p᷑¬
cati Inde uenit: sed sic inue¬
iit: Non enĩ eum uirgo libidi¬
ne. sed fide concepit: Uenit ĩ
uirgine: qui erat añ iurgi¬
nem Quam creauit elegit.
quam eligeret creauit: Attu¬
sit uirgini fecunditatẽ: nõ ab¬
stulit integoitatẽ: Qui ergo¬
sine pruritu folioꝵ ficus uenit
ad te: cum eẽ sub arbore fits
uidit te . Para te uidere subli¬
mit̾: a quo uisus es miseritor¬
diter: S quia magnũ fastigi¬
um est̃: de fundam̃to cogita
Quo inquis fundam̃to; Dis¬
ce ab illo: qm̃ mitis est ⁊ hũi¬
lis corde Hoc in te fodi funda¬
mẽtũ humilitatis: et ꝑuemies
ad fastigiũ caritatis: Conu̾si ad

Expanded text:
ando primo peccavit, de foliis fiando primo peccavit, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecit , significans in illis foliis pruritum libidinis, quo peccando pervenit. Inde nascimur, sic nascimur, in carne peccati nascimur, quam sola sanat similitudo carnis peccati. Ideo misit Deus filium suum in similitudinem carnis peccati . Inde venit, sed sic non venit. Non enim eum virgo libidine, sed fide concepit. Venit in virginem, qui erat ante virginem. Quam creavit elegit, quam eligeret creavit. Attulit virgini fecunditatem, non abstulit integritatem. Qui ergosine pruritu foliorum ficus venit ad te, cum esses sub arbore fici, vidit te. Para te videre sublimiter, a quo visus es misericorditer. Sed quia magnum fastigium est, de fundamento cogita. Quo, inquis, fundamento? Disce ab illo, quoniam mitis est, et humilis corde. Hoc in te fodi fundamentum humilitatis, et pervenies ad fastigium charitatis. Conversi ad
Abbreviated transcription (Latin):
boras: Nudi dicentẽ: ben
ad me om̃s qui laboratis
finis laborare ⁊ fugiendo
illo: Eligis fugete nõ ad
inueni quo: q fuge. Sis
ꝓpterea nõ potes ab illos
extessisti celos: ibi est: Reit¬
disti ad infetos: ibi est ¶¬
cunq terratũ solitudine¬
legeris: ibi est qui dixitil
et t̾ram ego impleo: Etpo
lum et t̾ram ip̃e imples:
quo fugere ab illo nõ esta
li laborare: Fuge ad p̃senti
sencias uenientẽ Presum
te iusurum bene uuento.
quo uideri nec uis male il¬
potes: uidere nõ potes: He¬
ne aut̃ uiuendo: et uideris
et uides: Quanto enĩ te fa¬
miliarius uidebit qui coronat
dignum : qui misericorditer
uidit ut uocaret indignum:
Nlathanael ait dño quẽ nõ¬
dum sciebat:. Dñ me nosti; Nit
ei dñs Cum eẽs sub arbore fi¬
ci: iudi te uidet te xp̃t in ũ¬
bra tua. nõ te uidebit in luce
sua: Quid est em̃ cum eẽs
sub arbore fici. uidi te: Quid
S hoc uult: Qd̃ fignificat :ͤ
Recordare originale pccatũ a¬
de: in quo om̃s morinuit: Qu¬

Expanded text:
Audi dicentem, Venite ad me, omnes qui laboratis. Non finis laborem fugiendo. Ab illo eligis fugere, non ad illum? Inveni quo, et fuge. Si autem propterea non potes ab illo fexcessisti coelos, ibi est: descendisti ad inferos, ibi est: quascumque terrarum solitudines elegeris, ibi est qui dixit, Coelum et terram ego impleo . Ergo si coelum et terram ipse implet, et quo fugere ab illo non est; noli laborare: fuge ad praesentem, ne sentias venientem. Praesume te visurum bene vivendo, a quo videris et male vivpotes, videre non potes: bene autem vivendo et videris, et vides. Quanto enim te familiarius videbit qui coronat dignum, qui misericorditer vidit ut vocaret indignum? Nathanael ait Domino, quem nondum sciebat: Unde me nosti? Ait ei Dominus: Cum esses sub arbore fici, vidi te . Videt te Christus in umbra tua: non te videbit in luce sua? Quid est enim, Cum esse sub arbore fici, vidi te? Quid sibi hoc vult? quid significat? Recordare originale peccatum Adae, in quo omnes morimur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
iteptionem. de uta. Iam fideles
nõs ppłos de ip̃a fide catholica cõ¬
ues diuitie. nulli thesanti. nul
lonores. nulla mundi huius ma¬
ii substancia. quã est fides catho¬
aa que pectatores homines sal¬
i.Cecos illuminat. infirmos
et. catecuminos baptizat. fi¬
AlS iustificat. penitentes repa-
¶Iustos augm̃tat. martyres
crmat. uirgines. uduas: q cõ¬
tales. casto pudore cõseruat:
fericos ordinat. sacerdotes con¬
t. In et̾na hereditate cum
dis sc̃is cõmunicat : Domi

Expanded text:
m devita ; jam fideles nostros populos de ipsa fide catholica conjores divitiae, nulli thesauri, nulli honores, nulla mundi hujus major substantia, quam est fides catholica, quae peccatores homines salvat, caecos illuminat, infirmos curat, catechumenos baptizat, fideles justificat, poenitentes reparat, justos augmentat, martyres coronat, virgines, viduas et conjugales casto pudore conservat, clericos ordinat, sacerdotes cont, in aeterna haereditate cum Angelis sanctis communicat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Aerant ocłi: Iam de ficiebat natiũ
noslicudo. iam rictus oris dentib
uidatis hortebat: Iam nudata cu¬
p lara tĩporib cerebri sedes. tegini¬
us atemiato ꝑallescens: capillis sõ¬
nte ratescentibi appatebat᷑ : Iam ma
⁊ martha sorores lazari que ꝓͣ
int scm̃ suũ posse refuscitari peni
onotus sp̃u dixit. Ubi posuistis eũs
lon tam̃ locum sepulti ignorare
tedi debet. s fiderti pplĩ approbare
iolebat. Lent igiꝰ xp̃s admonumũ¬
feas : deo dicit nom̃ẽ . ne om̃s mor¬
ii ogetentur exire Clamat tam̃
onim̃tũ: Turbant se inferi: expͣ¬
sant. audientiã om̃s mortui Que¬
tebent sua nomina uocitari: ne ĩ¬
quiint et nos dñs suscitabit ⁊ Ubi
are uoni foras. Non dilatio ulla
eluꝙ resurgentem nõ tardant
ius anime. nõ impediunt iuncłã
bulture. Inuolutus linteis. no¬
sꝙ lineis inretitus. aduocẽ
pi cito egceditur Surgit ã¬
silar. cutrit: & nequid quuisꝙ̃

Expanded text:
sederant oculi, jam deficiebat narium sederant oculi, jam deficiebat narium mollitudo, jam rictus oris dentibus nudatis horrebat, jam nudata cute, laxa temporibus cerebri sedes tegmine attenuato pallescens, capillis subinde rarescentibus apparebat; jam Maria et Martha sorores Lazari, quae Crant, fratrem suum posse resuscitari penitcommotus spiritu dixit: Ubi posuistis eum? Non tamen locum sepulti ignorare credi debuerat; sed fidem populi approbare volebat. Venit igitur Christus ad monumenforas. Ideo dicit nomen, ne omnes mortui cogerentur exire. Clamat tamen ad monumentum; turbant se inferi, exspectant audientiam omnes mortui, quaerunt sua nomina vocitari: Ne, inquiunt, et nos Dominus suscitabit? Ubicuteros, Lazare, veni foras. Non dilatio ulla retinet resurgentem, non tardant reditus animae, non impediunt vincula sepulturae. Involutus linteis, nodisque lineis irretitus, voce Christi citius egreditur, surgit, ambulat, currit. Et ne quid quisquam