comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi amassa cõminuit᷑. Conspirati odeit̃:
minutatĩ credunt. Et qͥd iã euidentiꝰ quã
incorp illud ciuitatis ierfm auꝰ imago erat
ppłs isrł ꝑ baptisiũ traiciendi erant hoies:
deo iniqͣ sparsũ ẽ: ut potũ daret᷑. hoc iisq
infinẽ sitit istȩ: currit & sitit. Alultos enĩ
bibit: sed nũꝗͣ erit fine siti. Inde c̃. enĩ. Sitio
mulier: damͥ bibere. Samaritana illa adpu¬
teũ sitientẽ dnm sensit: & asitiente satiata ẽ.
S ensit pͥor illa sitiente: ut bibene eredentem.
Et incruce positꝰ sitio dixit: quaus illi ñ hoc
dederint qđ sitiebat. Ipsos enĩ: sllȩ sitiebat.
At illi acecũ dedert̃. ñ utnũ nouũ qͥ implent᷑
utres noui: s uiũ uetꝰ s male uetꝰ. Dicit᷑
enĩ & acetũ uetꝰ: ueteres homines. dequib

Expanded text:
et quasi a massa comminuitur. Conspirati oderunt; comminuti credunt. Et quid jam evidentius, quam quod in corpus illud civitatis Jerusalem, cujus imago erat populus Israel, per Baptismum trajiciendi erant homines? Ideo in aqua sparsum est, ut in potum daretur. Hoc usque in finem sitit iste; currit, et sitit. Multos enim bibit; sed nunquam erit sine siti. Inde est enim, Sitio, mulier, da mihi bibere . Samaritana illa ad puteum sitientem Dominum sensit, et a sitiente satiata est: sensit prior illa sitientem, ut biberet ille credentem. Et in cruce positus, Sitio, dixit ; quamvis illi non hoc dederint quod sitiebat. Ipsos enim ille sitiebat: at illi acetum dederunt; non vinum novum quo implentur utres novi , sed vinum vetus, sed male vetus. Dicitur enim et ace
Abbreviated transcription (Latin):
uult gͦ artifex facio: ubi me ponit artifex
tolero. iubeor tolerare. nouit illȩ purgare.
Ardeat lic& palea adincendendũ me ce quafi
consumendũ me illa incinere uertit᷑: ego
sordib careo. Quare: Quia deo subiciet᷑ ani¬
ma mea: qm̃ abipso ẽ. patientia. mea. Quis ẽ.¬
dsꝰ ms̃ & salutaris m̾s: susceptor ms̃ ñ mo¬
uebor ampliꝰ. Im̃ ipseẽ. ds m̃s: ergo uocat
me. Et salutaris nis. gͦ iustificat me. Et sus¬
ceptor mis: ergo głificat me. Hic enĩ uocor
& iustificor: ibi autẽ głificor. Et inde łbi
głificor ñ emigrabo. neq enĩ inperegrma¬
tione mea remanebo. Est hic unde emigie.
s ueniã unde ñ emigrabo. Nlã in quilmꝰ ego
sũ apł te int̾ra: sicut om̃is patres mei. ł rgo
abinquilinatu migrabo: de domo cȩlesti
enĩ tantũ saluus: s & gloriosus. Saliuis.
qͥa ustꝰ eximpio. abillo iustificatꝰ. Głosus
autẽ qͥa ñ solũ iustificatꝰ: sed etiam glificatꝰ.¬

Expanded text:
vult ergo aurifex, facio; ubi me ponit artifex, vult ergo aurifex, facio; ubi me ponit artifex, tolero: jubeor ego tolerare, novit ille purgare. Ardeat licet palea ad incendendum me, et quasi consumendum me: illa in cinerem vertitur, ego sordibus careo. Quare? Quia Deo subjicietur anima mea: quoniam ab ipso est patientia mea. 12. vs et salutaris meus, susceptor meus, non emigrabo. Quoniam ipse est Deus meus; ergo vocat me: et salutaris meus; ergo justificat me: et susceptor meus; ergo glorificat me. Hic enim vocor et justificor, ibi autem glorificor; et inde ubi glorificor, non emigrabo. Neque enim in peregrinatione mea remanebo: est hic unde emigrem; sed veniam unde non emigrabo. Nam inquilinus ego sum apud te in terra, sicut omnes patres mei . Ergo ab inquilinatu migrabo; de domo coelesti enim tantum salvus, sed et gloriosus; salvus, quia justus ex impio, ab illo justificatus ; gloriosus autem, quia non solum justificatus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ubi posst̃. calĩpmient᷑ ubi posst᷑. Uerun¬
tam̃ do̾ subiciet᷑ antina mea. Et qͥs tanta
toler& uł aꝑta bella uł occultas insidias:
Quis tanta tolere int̾ aꝑtos hostes. int̾ falsos
frs. qͥs tanta coler&: fu̾qͥd homo: Et si hõ
nũ qͥd ase ipso homo: ñ sic transiliui: ut ex¬
tollar & cadã. Deo subicict᷑ anima mea: qm̃
abipso ẽ. patientia mea. Quȩ patientia int̃
tanta scandala. nͥ qͥa si id qđ ñ uidemꝰ sꝑa-
mꝰ. ꝓpatientiã expectamꝰ: Venit dolor m̃s:
ueni& requies mea. Uenit tribulatio mea:
uenie et purgatio mea. Nũqͥdnã luae aurũ
infornace aurifici: Immonili lucebit: in
ornam̃to lucebit. Patiat᷑ tam̃ fornacẽ: ut
purgatu a sordib ueniat ad lucẽ. fornax
ista. ibi palea. ibi aurũ. ibi ignis. adhanc.
flat aurifex. infornace and& palea: & pur¬
gat᷑ aurũ. Illa incinerẽ ueriit᷑ asordib
illud exuit᷑. fornax mundꝰ: palca miqui.
Aurũ iusti: ignis tribulatio. aurifex ds. Qđ

Expanded text:
 ubi possunt: Verumtamen Deo subjicietur anima mea. Et quis tanta toleret, vel aperta bella, vel occultas insidias? quis tanta toleret inter apertos hostes, inter falsos fratres? quis tanta toleret? Numquid homo? et si homo, numquid a seipso homo? Non sic transilivi ut extollar et cadam: Deo subjicietur anima mea: quoniam ab ipso est patientia mea. Quae patientia inter tanta scandal patientiam exspectamus ? Venit dolor meus; veniet et requies mea: venit tribulatio mea; veniet et purgatio mea. Numquidnam lucet aurum in fornace aurificis? In monili lucebit, in ornamento lucebit: patiatur tamen fornacem, ut purgatum a sordibus veniat ad lucem. Fornax ista; ibi palea, ibi aurum, ibi ignis, ad hanc flat aurifex: in fornace ardet palea, et purgatur aurum; illa in cinerem vertitur, a sordibus illud exuitur. Fornax mundus, palea iniqui, aurum justi, ignis tribulatio, aurifex Deus: quod
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ regnu transiturũ . ẽ. cũ ueni& illud reg¬
nũ dequo oramꝰ adueniat regnũ tuũ. & de
quo p̃dictũ ẽ. & regni eꝰ ñ erit finis. Terrena
gͦ res publica hab& ciues nr̃os amministran¬
tes res eiꝰ. Quã multi enĩfideles quã multi
boni & magistratꝰ st̃ incuitatib siis & iu¬
dices st̃. & duces st̃. & comites st̃. & reges ft̾. om̃is

Expanded text:
est, cum veniet illud regnum de quo oramus, Veniat regnum tuum , et de quo praedictum est, Et regni ejus non erit finis : terrena ergo respublica habet cives nostros administrantes res ejus. Quam multi enim fideles, quam multi boni et magistratus sunt in civitatibus suis, et judices sunt, et du
Abbreviated transcription (Latin):
& bona cuitas mutatione maloꝵ condit᷑.
Et funt iste cuie ciuitates ꝑmixtȩ interĩ. in
stnẽ seꝑandȩ adu̾sus inuicẽ confligentes.
nitate: altera ꝓueritate. Et aliqͣndo ipsa
cõmixtio tẽꝑalis. facit ut quidã ꝑtinentes
adciuitate babiloniam: administrent res
patientes estote. donec demonstret᷑ exẽplis
Omĩa eiũ inuetere ppło sicut scripsit apss̃.
infigira contingebant eis. Scripta ft̾ aittẽ
adcorreptione nr̃am: in qͦs fines scłoꝵ de
uenert᷑. Respicite gͦ ppłm illũ. pͥmũ positũ
etiã ad significandũ ppłm posteriorẽ. & in¬
dete ibi qđ dico. fuert̃ rges magni in ierłm
res iherłm. Om̃s infinẽ inde seꝑandi: ñ nͥ ad
diabolũ ꝑtinent. Rursus inuienimꝰ ciues de
iertm: amministrasse res qͣsclam ꝑtinentes
adbabiloniam. Flã tres illos pueros uictꝰ mi¬
raculo nabucho donosor: regni sui ammi¬
nistratores fecit. & constituit eos suꝑ satrapas
suos. & actministrabant res babiloniȩ eiues

Expanded text:
malorum conditur. 8. Et sunt istae duae civitates permixtae interim; in fine separandae: adversus se invicem confligentes; vanitate, altera pro veritate. Et aliquando ipsa commixtio temporalis facit, ut quidam pertinentes ad civitatem Babyloniam, administrent res Patientes estote, donec demonstretur exemplis. Omnia enim in vetere populo, sicut scribit Apostolus, in figura contingebant eis: scripta sunt autem ad correctionem nostram in quos finis saeculorum obvenit . Respicite ergo populum illum primum, positum etiam ad significandum populum posteriorem; et videte ibi quae dico. Fuerunt reges magni in Jerusares Jerusalem: omnes in finem inde separandi, nonnisi ad diabolum pertinent. Rursus invenimus cives de Jerusalem administrasse res quasdam pertinentes ad Babyloniam. Nam tres illos pueros victus miraculo Nabuchodonosor regni sui administratores fecit, et constituit eos super satrapas suos; et administrabant res Babyloniae cives
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei hocerant: s q hoc eẽ. se arbitraban¬
t᷑. Ec ideo suꝑbiebant. & meticũ egrotantib
in uidebant: & plus egiotantes meticũ occide¬
bant. Appellauit tam̃ sanos iustos. egrotantes.
peccatores. Ut gͦ iustificer ait istȩ transiliens:
abipso mͥẽ. Ec ut głificer: abipso mͥ ẽ. Indeo
salutare meũ: & gła mea. Salutare meũ ut
saluus sim: & głã mea ut honoratꝰ sim. Hoc
tunc. Modo quid: Deus auxilii mei & fpes
mea indeo ẽ. Ponec ꝓueniamꝰ adꝑfectã iusti¬
ficationẽ & salutẽ. Spe enĩ saltu facti sum

Expanded text:
e arbitrabantur; et ideo superbiebant, et medicum aegrotantibus invidebant, et plus aegrotantes medicum occidebant. Appellavit tamen sanos justos, aegrotantes peccatores. Ut ergo justificarer, ait iste transiliens, ab ipso mihi est; et ut glorificer, ab ipso mihi est: In Deo salutare meum et gloria mea. Salutare meum, ut salvus sim; gloria mea, ut honoratus sim. Hoc tunc: modo quid? Deus auxilii mei, et spes mea in Deo: donec perveniam ad perfectam justificationem et salutem. Spe enim salvi f
Abbreviated transcription (Latin):
adibrłm. Portat gͦ secũ traducẽ iniquitatis
penãq peccati. deputatꝰ morti. & ꝑtine
qͣdã mͦ adueterẽ qͣndã ciuutatẽ. S si fu¬
tuiꝰ ẽ. inpło dei: destruet᷑ uetꝰ. & edificabit᷑
nouus. Ioeo gͦ cai ciuitatẽ ibi ȩdificauit.
ubi ñ erat cuuitas: amortalitate enĩ & amna

Expanded text:
alem: portat enim secum traducem iniquitatis, poenamque peccati, deputatus morti; et pertinet quodammodo ad veterem quamdam civitatem. Sed si futurus est in populo Dei, destruetur vetus, et aedificabitur novus. Ideo ergo Cain civitatem aedificavit ubi non erat civitas. A morta
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ diabolum : Oms autẽ quiea quȩ sur¬
sũ sunt sapiunt. qui cȩlestia meditant᷑. qui
cũ sollicitudine in scło uuunt. ne dm̃ offen¬
dant qui cauent peccare qͦs peccantes ñ pu¬
prior nata: ctuitas ista posteriꝰ nata. Illa enĩ
cȩpit acam: hȩc ab abel. Hec duo corꝑa sub
duob regib agentia adsingulas ciuitates
ꝑtinentia. adũsant᷑ sibi usq infinẽ scti:
donec fiat ex cõmixtione seꝑatio. & alii ponan¬
t᷑ ad dexterã atnĩ ad sinistra. dicatqͣ illis
uentte benedicti patris mei pcipite regnũ.

Expanded text:
regem diabolum. Omnes autem qui ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestia meditantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant, qui cavent peccare, quos peccantes non puprior nata; civitas ista posterior nata. Illa enim incoepit a Cain; haec ab Abel. Haec duo corpora sub duobus regibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, adversantur sibi usque in finem saeculi, donec fiat ex commixtione separatio, et alii ponantur ad dexteram, alii ad sinistram, dicaturque illis: Venite, benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
indignantib ꝓpt̾ea & hic cogitationes eoꝵ
dicit honorẽ tliqͥt meũ cogitariert̾. repel¬
lere. Nonenĩ audent ũbis ꝓferre q̃ cogitant.
Optemꝰ illis bene: etiam siputant male. lu¬
dica illos ds: decidant acogitationibꝰ fuis.
Quid eñ illis meliꝰ. qͥd utiliꝰ quã ut inde ca¬
dant ubi male stant. ut possint ipsi correcti
contͣ unũ. anunꝰ contͣ om̃s: Antim̾s contͣ
om̃s. anunus contͣ unũ : inter̾i cũ dicit
apponitis suꝑ homine̾ tanꝗͣ suꝑ unu̾. S:

Expanded text:
indignantibus. Propterea et hic cogitationes eorum dicit, Honorem, inquit, meum cogitaverunt repellere. Non enim audent verbis proferre quod cogitant. Optemus illis bona, etiamsi optant mala. Judica illos, Deus; decidant a cogitationibus suis . Quid enim illis melius, quid utilius, quam ut inde cadant ubi male stant? ut possint ipsi correcti contra unum, an unus contra omnes; an omnes contra omnes, an unus contra unum? Interim cum dicit, Apponitis super hominem; tanquam super unum:
Abbreviated transcription (Latin):
ista maior dignitate: Quia maior serui&
rerũ humanarũ ȩtificauit ciuitatẽ cam.
d cul dubio intelligas iã natos eẽ. miatos ho¬
mines ex illis duob & exhis qͦs genuerant.
ut poss&. eẽ. aptꝰ & congrinis niumerꝰ cui
nom̃ ciuitatis imponent᷑ Edificauit gͦ ci¬
uitatẽ cam. ubi ñ erat ctuitas. Edificata

Expanded text:
r dignitate? Quia major servietrerum humanarum, aedificavit civitatem Cain. Procul dubio intelligas jam natos fuisse multos homines ex illis duobus, et ex his quos genuerant, ut posset esse aptus et congruus numerus cui nomen civitatis imponeretur. Aedificavit ergo civitatem Cain, ub
Abbreviated transcription (Latin):
lo & angłis eiꝰ. Apc enĩ hoc dicit. uenite be¬
nedicti patris mei ꝑcipite regitũ qđ uobis
paratũ ẽ. ab origine mundi. rex ciitatis
suȩ uictor suꝑ om̃ia. Iilis autẽ adfanstrã
constitutis. tanꝗͥ ciuitati impioꝵ ite inqͥt
in igne ȩt̃nũ. Nũqͥd separat abeis regem ÷
A ddit enĩ. quiꝑatꝰ ẽ. diabolo & angtis eiꝰ:
ntendite fr̃s. intendite rogo uos. Delectat
eni̾ me pauca adhuc loqui uob̃ de ciuttate
bac dulci. Gtosissima eni dete dicta sunt:
ciuitas dĩ. Etsi oblitꝰ fuero tui iherłm: obli¬
nob̾ ẽ: pergrinatio ẽ. Dicã qđ agnoscatis. qđ
approbetis. Cõmemorabo qđ nostis ñ docebo qđ

Expanded text:
 enim hoc dicit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Rex civitatis suae, victor super omnia. Illis autem ad sinistram constitutis tanquam civitati iniquorum: Ite, inquit, in ignem aeternum. Numquid separat ab eis regem? Non: addidit enim, qui paratus est diabolo et angelis ejus. 7. Intendite, fratres, intendite, rogo vos. Delectat enim me pauca adhuc loqui vobis de civitate hac dulci. Gloriosissima enim de te dicta sunt, civitas Dei . Et si oblitus fuero tui, Jerusalem, oblinobis est, peregrinatio est. Dicam ergo quod agnoscatis, quod approbetis: commemorabo quod nostis; non docebo quod
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃ repellere. Uicti dũ int̾ficiunt cedeu¬
tes sanguini int̾fectoꝵ. multiplicantes fide¬
les cedentes his etiam ñ ualentes occidere. U¬
ru̾tam̃ honore̾ meũ cogitauert̃ repellere.
Al odo qͥa ñ potest occidi xp̾ianꝰ: agit᷑ ut exho¬
noret᷑ xp̃ianꝰ. Func eni honore xp̾ianoꝵ: cor¬
da tonquent᷑ mpioꝵ. Iam ioseph illȩ spu̾¬
alisp uenditionẽ afr̾ib : p translationẽ
depatria sua adgentes tanꝗͣ inegiptũ p
humiliatione̾ carceris p factionẽ falsitatis.
p qu̾a factũ ẽ. qđ de illo dictũ ẽ. Ferrum

Expanded text:
verunt repellere: victi dum interficiunt cedentes, sanguine interfectorum multiplicantes fideles, cedentes his et jam non valentes occidere. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Modo quia non potest occidi christianus, agitur ut exhonoretur christianus. Nunc enim honore Christianorum corda torquentur impiorum: jam Joseph ille spiritualis post venditionem a fratribus, post translationem de patria sua ad gentes tanquam in Aegyptum, post humiliationem carceris, post factionem falsae testis, postquam factum est quod de illo dictu
Abbreviated transcription (Latin):
suttando. obꝓbria iaciendo. insidiando. per¬
sequendo apponitis suꝑ hominẽ honera. appo.¬
nitis suꝑ homine qͣntũ ñ potest ferre homo e
Sed ut ferat homo: subillo ẽ. qui fecit hominẽ
Q uousq apponitis suꝑ homine: Si ad homi.¬
rẽ aecenditis: om̃s int̾ficite. E cce apponite.

Expanded text:
sultando, opprobria jaciendo, insidiando, persultando, opprobria jaciendo, insidiando, persequendo, apponitis super hominem onera; apponitis super hominem quantum potest ferre homo: sed ut ferat homo, sub illo est qui fecit hominem. Quousque apponitis super hominem? Si ad hominem attenditis, Interficite
Abbreviated transcription (Latin):
salutare meũ. Et enĩ ipsȩ ẽ. ds̃ ms & salu¬
taris mn̾s: susceptor m̃s ñ mouebor ampliꝰ
Scio qͥs supͣ me sit: scio qͥs p̃tendat misctiam
suam scientib se: scio sub cuiꝰ a larũ tegmine
sperẽ. ñ mouebor ampliꝰ. Agitis quidẽ uos
ait quibꝰ dam transiliens eos ipsos quib dic̃
Agitis quidẽ uos ut mouear: s ñ ueniat mͥ
pes suꝑbie. Ex hoc enĩ fit qđ & in ipso psal¬
mo sequit᷑. nec manꝰ peccatoꝵ demoueat me
Cui consonat. ñ mouebor amptiꝰ. Adillud
enĩ qđ ibi dictũ ẽ. nec manꝰ peccatoꝵ demo¬
ueat me: respond& hic ñ mouebor ampliꝰ
Adillud autẽ qđ ibi diccũ ẽ. ñ ueniat mͥpes
suꝑbiȩ: respond& hic Nonne deo subiecta
erit anuna mea: łrgo de suꝑiori loco mu-¬
ẽ: ds in locũ munitũ respicit adeos quos
transiliuit. & despiciens eos loquit᷑ taꝗͣ de
turri exxelsa. Nam & hoc dictũ ẽ. de eotris
fortitudinis a faciȩ inimici. Aitendit qͦ cos
cedicit. Quousq apponitis siꝑ hominẽ in¬

Expanded text:
are meum. Etenim ipse est Deus meus et salutaris meus, susceptor meus, non movebor amplius. Scio quis supra me sit, scio quis praetendat misericordiam suam scientibus se, scio sub cujus alarum tegmine sperem: non movebor amplius. Agitis quidem vos, ait quibusdam, transiliens eos ipsos quibus dicit: agitis quidem vos ut movear, sed non veniat mihi pes superbiae. Ex hoc enim fit quod et in ipso psalmo sequitur, Nec manus peccatorum dimoveat me : cui consonat, Non movebor amplius. Ad illud enim quod ibi dictum est, Nec manus peccatorum dimoveat me, respondet hic, Non movebor amplius: ad illud autem quod ibi dictum est, Non veniat mihi pes superbiae, respondet hic, Noe superiore loco muipse Deus in locum munitum, respicit ad eos quos transilivit, et despiciens eos loquitur, tanquam de turri excelsa; nam et hoc dictum est de eo, Turris fortitudinis a facie inimici : attendit ergo ad eos, et dicit, Quousque apponitis super hominem? In
Abbreviated transcription (Latin):
uitiarli suarũ: & p̃uialuit inuanttate sua.
ł igo uami filii homtnũ mendaces filii homi¬
nũ. Naq rapiatis. neq si affluant diutiȩ. cor
apponatis: n iam uanitat̾e diuigatis & m̃ dattũ
nuttis: flaude iuittis facers. Quid affertis
ut decipiatis: Stateras dolosas: Mendaces
aũ inqͥt filii hominũ nstateris: ut aecapi¬
ant aferendo stateras dolosas. falso exarni¬
ne falutis intuentas. Nesc̾itis alũ. eẽ. qͥ appen¬
Ait. aliiĩ qui depondere nuidicat: Non uide
cui tu appendis: s uid& qui te & ipsũ appcu¬
dit. Frgo ñ fraudẽ. ñ rapinã concupiscatis
Non inhis quȩ habetis: spẽ ponatis. Moriu.

Expanded text:
itiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua . Ergo, vani filii hominum, mendaces filii hominum, neque rapiatis, neque si fluant divitiae, cor apponatis; non jam vanitatem diligatis, et mendacium ffertis ut decipiatis? Stateras dolosas. Mendaces enim, inquit, filii hominum in stateris, ut decipiant proferendo stateras dolosas. Falso examine fallitis intuentes: nescitis alium esse qui appendit, alium qui de pondere judicat? Non videt cui tu appendis; sed videt qui te et ipsum appendit. Ergo non fraudem, non rapinam concupiscatis; non in his quae habetis spem ponatis: monui,
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbris ap̃i es: qͥ cqͥd pateris abeis qui ñ sunt
in mebris xp̃i. deerat passionib xp̃i. Ideo
addit᷑ qͥa deerat mensura implens ñ suꝑfun¬
dens. Tantũ pateris. qͣntũ expassionib sius.
inferendũ erat unuiersȩ passioni xp̃i quia
passus ẽ. in capite nr̃o & patit᷑ in mebris fuis

Expanded text:
membris Christi, quidquid pateris ab eis, qui non sunt in membris Christi, deerat passionibus Christi. Ideo additur, quia deerat, mensuram adimplens, non superfundens. Tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in c
Abbreviated transcription (Latin):
uituli ͤ incapite uituli magnũ sacram̃tũ
Capd̃ enĩ uituli corp erat impioꝵ. insimili¬
tudine̾ uituli aomedentis fęnt̃. t̾rena q̃ren¬
tiũ. qͥa omĩs carofenũ. Erat gͦ ut dixi: corp
impioꝵ. Iratꝰ moyses in ignẽ misit. cõminitit.
in aqua sparsit. bibendũ ppło dedit. & tra

Expanded text:
vituli. Caput vituli, magnum sacramentum. vituli. Caput vituli, magnum sacramentum. Caput enim vituli corpus erat impiorum, in similitudine vituli manducantis fenum , terrena quaerentium: quia omnis caro fenum . Erat ergo, ut dixi, corpus impiorum. Iratus Moyses in ignem misit, comminuit, in aqua sparsit, bibendum populo dedit ; et ira
Abbreviated transcription (Latin):
Siue ducib tanꝗͣ abeo missis. adiundictã
male factoꝵ laudẽ uͦ bonorũ. Siue serui
ut dnĩs suis subditi sint. &xp̾iani paganis
& seru& fidem melior deteriori. adtẽp ser¬
uiturꝰ: inȩt̾nũ dn̾aturus. fu̾int enĩ ista:
donec transeat iniquitas. Iubent᷑ serui fer¬
re dños. & iniqͦs & difficiles. Ciues babilo¬
exipsa babilonia tanꝗͣ implentib illud¬
euanglĩcũ. Qui te angariauerit mille pas¬
sus: uade & alia duo. Hanctotã ciuitatẽ
disꝑsã diffusã. ꝑmixta. alloquit᷑ his ũbis
& dicit. Quousq apponitis suꝑ hominẽ
Lutficite om̃s. łt qui foris estis tãꝗͥͣ spiȩ in
sepib aut taꝗͣ ligna infruituosa insiluis:
separandi int̾ficite om̃s. T anꝗͣ parieti meli¬
nato. & matherie depulse. Ueruntam̃ ho¬
norẽ meũ cogitauerunt repellere. Nondixe
bant eñ mala ꝓbonis. Ili intficiebant. illi
repealebant. gͥo cos sitieba. liui honorem
meũ cogitabant repellere: ego tncorp meũ

Expanded text:
ab eo missis ad vindictam malorum, laudem vero bonorum; sive servi, ut dominis suis subditi sint , et Christiani Paganis; et servet fidem melior deteriori, ad tempus serviturus, in aeternum dominaturus. Fiunt enim ista donec transeat iniquitas . Jubentur servi ferre dominos iniquos et difficiles: cives Babyloex ipsa Babylonia; tanquam implentibus, Qui te angariaverit mille passus, vade cum illo alia duo . Hanc totam civitatem dispersam, diffusam, permixtam, alloquitur his verbis et dicit: Quousque apponitis super hominem? Interficite omnes: et qui foris estis tanquam spinae in sepibus, aut tanquam ligna infructuosa in silvis;separandi, interficite omnes: tanquam parieti inclinato et maceriae depulsae. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Non dixebant enim mala pro bonis . Illi interficiebant, illi repellebant; ego eos sitiebam: illi honorem meum cogitaverunt repellere; ego eos in corpus meum
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ qͥdẽ ꝓ̃cedente capite. ꝓcesit manꝰ .s
tam̃ capiti coneccebat᷑ & manꝰ. Plolite gͦ pu¬
tare fris om̃s iustos qui passi sunt ꝑsequu¬
tionẽ iniquoꝵ: etiã ilos qui uenerunt mis¬
si ante dnĩ actuentũ p̾numtiare dñi aduen¬
tũ. ñptinuisse actm̾ebra xp̃i. Absit ut ñꝑti¬
neat admebra xp̃i qui ꝑtin& ad cutatem.¬

Expanded text:
dem procedente capite, processit manus , sed tamen capiti connectebatur et manus. Nolite ergo putare, fratres, omnes justos qui passi sunt persecutionem iniquorum, etiam illos qui venerunt missi ante Domini adventum praenuntiare Domini adventum, non pertinuisse ad membra Christi. Absit ut non pertineat ad membra Christi, qui pertinet ad civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
itis suꝑ hominẽ. Int̾ficite om̃s. Uideam̃ si.
delecis iudeamꝰ si extinguitis. ui deamꝰ si
tollitis detr̃a nom̃ eiꝰ uideamꝰ si ñ pͦpłi mana
meditamini dicentes. Qndo morict᷑ & ꝑibit
nomen eꝰ: ĩanꝗͣ parieti inelinato & maceris
cdepulse. Incu̾̃bite. impellite. audite supͣ.

Expanded text:
itis super hominem? Interficite omnes. Videamus si deletis, videamus si exstinguitis, videamus si tollitis de terra nomen ejus, videamus si non populi inania meditamini , dicentes: Quando morietur, et peribit nomen ejus . Tanquam parieti inclinato, et maceriae impulsae incumbite, impell
Abbreviated transcription (Latin):
orne subiciet᷑ deo aniima mea:
Audierat enĩ qui se exaltat humi¬
liabit᷑. & qui se humiliat exattabit᷑: & tre¬
pidꝰ netransiliendo suꝑbire. ñ elatꝰ ex his
quȩ infra cent. s humił exeo qđ supͣ eet.
tãꝗͣ minantibꝰ eis riunã inuidis qui eũ tran¬
siliuisse doluerant. respond&. Norne deo
cere me uuitis. aut seductione decipere e
N u̾qͥt ita meniii supͣ qđ sũ ut oblit᷑ sim
sub quo sum: Nonne deo subatta erit ani.¬
cendam. qͣrtũcuq ctanistiam. subdo eto:

Expanded text:
o subjicietur anima mea? Audierat enim, Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur : et trepidus ne transiliendo superbiret, non elatus ex his quae infra essent, sed humilis ex eo qui supra esset; tanquam minantibus ei ruinam invidis qui eum transilivisse doluerant, respondit, Nonne Deocere me vultis, aut seductione decipere. Numquid ita memini supra quod sum, ut oblitus sim sub quo sum? Nonne Deo subjecta erit anicendam, quantumcumque transiliam, sub
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. annuntiasti. loquitꝰ es. multiplicati
st̾ suꝑ numerui: impletȩ sunt nuptiȩ discũ¬
bentiũ. Proiectꝰ ẽ. gͦ inde solus unꝰ & dicis.
multienĩ sunt uocati pauci uͦ ęlectiꝰ Cur
ñ potiꝰ om̃s uocati. multi electi. unꝰ ꝓieccus:
repbi. inpaucis forte uerissime meliꝰ intelli¬
geremꝰ unũ illũ. Nunc uͦ dicit qđ unꝰ inde
ꝓiectꝰ ẽ. & subdit. multi eni st̃ uocati pauci
uͦ electi. Qui sunt electi. nͥ qui remanserunt:
Piecto illo uno: electi remansert̾. Quomͦ ꝓiecto
uno demultis pauci electi. nͥ qͥa iillo uno
multi homines qui t̾rena sapiunt. om̃s qui
felicitatẽ trenã deo p̃ferunt. om̃s qui sua

Expanded text:
tudo; annuntiasti, locutus es, multiplicati tudo; annuntiasti, locutus es, multiplicati sunt super numerum , impletae sunt nuptiae recumbentium; projectus est inde solus unus, et dicis, Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Cur non potius: Omnes vocati, multi electi, unus projectureprobi; in paucis forte verisimilius intelligeremus unum illum. Nunc vero dicit quod unus inde projectus est, et subdit: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Qui sunt electi, nisi qui remanserunt? Projecto uno, electi remanserunt. Quomodo, projecto uno de multis, pauci electi, nisi quia in illo uno multi? Omnes qui terrena sapiunt, omnes qui felicitatem terrenam Deo praeferunt, omnes qui sua
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ. iinaciuitas & una ciuitas: Babilonia
una: ierłm una. Quib lib& aliis etiã mi¬
sticis nominib appellet᷑: una tam̃ ciuitas
& una ciuitas. Illa rege diabolo: ista rege
xp̃o. Intendo enĩ ȩuangłiũ. quodã loco:
& mou& me: puto qđ & uos. Postea quã in¬
uitati st̃ multi adnuptias bon &mali. &
implete sunt nuptie discu̾benttũ: serui
enĩ missi ut p̃ceptũ erat inuitauert᷑ & bo¬
nos & malos. ingresstis ẽ. tex infpicere re¬
cubentes. & inuenit homine̾ ñ habentem
ueste nuptialẽ. & ait illi qđ nostis. Amice
unde huc uenisti. ñ habens ueste̾ nuptia¬
lems᷑ atille obmutuit. Et iussit illi liga
nas nescio qͥs homo in tã magna turba re¬
cu̾̃bentiũ. S tam̃ dñs uolens ostendere
unu̾ illu̾ hominẽ imũ corp eẽ. qđ constat
erimiltis: ubi iussit eum ꝓici foras. & mit
tmaebitas penas subieit᷑ continio. Mut¬
a em̃ sunt uocatiͥ pauci uͦ elect. Iuat
hoc: Conuocasti turbas. uenit ingens multi¬

Expanded text:
Quid est, una civitas et una civitas? Babylonia una; Jerusalem una. Quibuslibet aliis etiam mysticis nominibus appelletur, una tamen civitas et una civitas: illa rege diabolo; ista rege Christo. Intendo enim Evangelio quodam loco, et movet me, puto quod et vos. Posteaquam invitati sunt multi ad nuptias boni et mali, et impletae sunt nuptiae recumbentium; servi enim missi, ut praeceptum erat, invitaverunt et bonos et malos; et ingressus est rex inspicere recumbentes, et invenit hominem non habentem vestem nuptialem, et ait illi quod nostis: Amice, unde huc venisti, non habens vestem nuptialem? At ille obmutuit. Et jussit ei ligarnas nescio quis homo in tam magna turba recumbentium. Sed tamen Dominus volens ostendere unum illum hominem, unum corpus esse quod constat ex multis, ubi jussit eum projici foras, et mittit in debitas poenas, subjecit continuo: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi . Quid est hoc? Convocasti turbas, venit ingens multi
Abbreviated transcription (Latin):
cic& homo. & homo factꝰ ẽ. tea: & ipse fun¬
dauit eñ attissimꝰ. Ile gͦ rexeiꝰ qui eã funda¬
uit altissimꝰ: ipse mea homo factꝰẽ. humilli¬
mͣ. Ipse gͦ ante aduentũ incarnationis sug:
p̃misit quȩdã mebra sua. Post quȩ p̃nunti¬
antia se uenturii uenit & pse conexus eis.¬
Refer adsimilitu dinẽ nascentis illiꝰ qͥa manꝰ an¬
te capd̃ ꝓcedens. & cũ capite. ẽ. & sub capite. De

Expanded text:
omo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Ille ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humillimus. Ipse ergo ante adventum incarnationis suae praemisit quaedam membra sua, post quae praenuntiantia se venturum venit et ipse, conneRefer ad similitudinem nascentis illius; quia manus ante caput procedens, et cum capite est, et sub capite. De
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ: & ꝓpossessione uiriũ nr̃arũ quasi
canonũ passionĩ inferimꝰ. paritoria plena¬
ria passionũ om̃iũ ñ erit: nͥ cũ scł̃m finitũ
fuerit. Quousq apponitis suꝑ homine̾: Utu¬
sangute ⁊ achariȩ: appositi st̃ siꝑ homine

Expanded text:
et pro possessione virium nostrarum quasi canonem passionum inferimus. Pariatoria plenaria passionum omnium non erit, nisi cum saeculum finitum fuerit. Quousque apponitis super hominem? Qsanguinem Zachariae , a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pbntinus cantici sicut in isto. s canticum
psalmi inscriptũ ẽ: nescio utru᷑ possit ista dif¬
ferentia de monstrari. dinde fictit ceperamꝰ
relinquentes ista eis qui possunt. & quib ua¬
cat talia discernere: & certa differentiaritm
ratione diffintre: nos qnͣtũ dnõ aduitiante

Expanded text:
non Psalmus Cantici, sicut in isto, sed Canticum non Psalmus Cantici, sicut in isto, sed Canticum Psalmi inscriptum est; nescio utrum possit ista differentia demonstrari. Proinde sicut coeperamus, relinquentes ista eis qui possunt, et quibus vacat talia discernere, et certa differentiarum ratione definire; nos quantum adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
cantate nomini eiꝰ. Qđ si & hoc inscripturis
scĩs dictũ iuenit᷑: hec differentia frustra
laborata ẽ. Mou& etiam me qđ generali
nomine magis psalmi quã cantica uocan¬
t̃: ita ut dñs dicen& quȩ scripta sunt in le¬
ge & ꝓpłħis & psalmis de me. Et liber ipsȩ
psalmoꝵ dicit᷑: ñ canticoꝵ sicut scriptũ :
inqͥt in libro psalmoꝵ: Cũ potiꝰ scđm istam
differentiam cantica dici debuisse uideant᷑:
qm̃ canticũ etiã sine psalmo eẽ. potest. psalmꝰ
uꝰ sine cantico eẽ. ñ potest. Possunt & eniꝰ eẽ.
cogitationes mentis. quarũ ñ sint oꝑa cor¬
ꝑalia. millu ͤ autẽ op bonũ cuiꝰ ñ sit in men¬
te cogitatio. Acꝑ hoc utrobiq cantica non
utrobiq psalmi. Et tamen sicut dixi: ge
psalmoꝵ ñ canticoꝵ. Et si intelligant᷑ atq
discutiant᷑ sensus diccoꝵ: ubititułꝰ ẽ. tan¬
tũ mͦ psalmi. ⁊ ubi tantũ mͦ cantici: & ubi

Expanded text:
Cantate nomini ejus. Quod si et hoc in Scripturis Cantate nomini ejus. Quod si et hoc in Scripturis sanctis dictum invenitur, haec differentia frustra elaborata est. Movet etiam me quod generali nomine magis Psalmi quam Cantica vocantur, ita ut Dominus diceret: Quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me ; et liber ipse Psalmorum dicitur, non Canticorum: Sicut scriptum est, inquit, in libro Psalmorum ; cum potius secundum istam differentiam, Cantica dici debuisse videantur; quoniam Canticum etiam sine Psalmo esse potest, Psalmus vero sine Cantico esse non potest. Possunt etenim esse cogitationes mentis, quarum non sint opera corporalia: nullum est autem opus bonum, cujus non sit in mente cogitatio. Ac per hoc utrobique Cantica; non utrobique Psalmi: et tamen, sicut dixi, genPsalmorum, non Canticorum. Et si intelligantur atque discutiantur sensus dictorum, ubi titulus est tantummodo Psalmi, et ubi tantummodo Cantici, et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
nos relinquimꝰ. Discreuert̾ quidã ante nos int̾
canticũ & psalmu̾: ut qmͣ canticũ ore ꝓfert᷑
terio cantt᷑: uideat᷑ organo significart intelli¬
gentiam mentis. psalmo uͦ oꝑa corꝑis. Sicut
in hoc ipso sexagesimo septimo quẽ nunc trac¬
tandũ suscipimꝰ illud qł diccũ ÷ cantate deo
psallite nomini eiꝰ. ita quidẽ discreuert̾ ut can¬
tate deo diccũ uideat᷑: qr ea quȩ ise ipsa mens
ut glłificent patrẽ urm qui mcȩlis ÷: mertto
ditũ sit psallite nonini eiꝰ. id: diffamationi
ut eiꝰ laudabiliter nominet᷑. Hanc differentiam
alicubi qͣntũ recolo: etiam ipse loquutꝰ sum.
Memini aitte legisse nos etiam psallte dõ. qͥa
talia quȩ uisibilit᷑ bene oꝑam̃ ñ tantũ ho¬
minibꝰ: s etiam deo placent. Non autẽ omĩa
quȩ deo placent etiam hominib placere pos¬
sunt. qr uideri ñ possunt. Unde mirũ ẽ. si
quẽadmodũ utrr̃iq legit᷑ ⁊ cantate deo ⁊
psallite nomini eiꝰ: ita alicubi legi potest.

Expanded text:
creverunt quidam ante nos inter Canticum, et Psalmum; ut quoniam Canticum ore profertur, terio canitur, videatur Cantico significari intelligentia mentis, Psalmo vero opera corporis. Sicut in hoc ipso sexagesimo septimo, quem nunc tractandum suscepimus, illud quod dictum est, Cantate Deo, psallite nomini ejus: ita quidam discreverunt, ut, Cantate Deo, dictum videatur, quia ea quae in seipsa mens ut glorificent Patrem nostrum qui in coelis est , merito dictum sit, Psallite nomini ejus, id est diffamationi ejus, ut laudabiliter nominetur. Hanc differentiam alicubi, quantum recolo, etiam ipse secutus sum. Memini autem legisse nos etiam, Psallite Deo ; quia talia quae visibiliter bene operamur, non tantum hominibus, sed etiam Deo placent. Non autem omnia quae Deo placent, etiam hominibus possunt, quia videre non possunt. Unde mirum est si quemadmodum utrumque legitur, et Cantate Deo, et Psallite Deo; ita alicubi legi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
salini huiꝰ titulus ñ uidet᷑ &ẽ. operose
disputationis. simplex enĩ appar& et
facilis. Ilam ita se hab&. Infinẽ ipił
dd̃: psalmꝰ cantici. In multis autẽ iam psal¬
mis aminoniumꝰ qͥd sit infinẽ. qm̃ finis legis
xp̃c: adiusticiam onuĩ credenti. ft̃nis qui ꝑficiat:
nĩ qui consumat aut ꝑdat. Ueruntam̃ siquisꝗͣ
conet᷑ in quirere qͥd ĩbi uelit psalmꝰ cantici cur
ñ aut psalmꝰ aut canticũ: & utrũ uł quid sit

Expanded text:
salmi hujus titulus non videtur esse operosae disputationis: simplex enim apparet et facilis. Nam ita se habet: In finem, ipsi David Psalmus cantici. In multis autem jam psalmis admonuimus quid sit, In finem: quoniam finis Legis Christus, ad justitiam omni credenti ; finis qui perficiat, non qui consumat aut perdat. Verumtamen si quisquam conetur inquirere quid sibi velit, Psalmus cantici; cur non aut Psalmus, aut Canticum, sed utrumque; vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmune habent̾e̾ omiã. ubi nemo dicit.
aliqͥd suum. quib ÷ anima una & cor unũ in
dm̃: missi sunt infornacẽ & crepuert̃. Quomͦ
gꝰ cognoscis eum. qui sibi ipsi adhuc ignotꝰ est:
E xxludes malos ft̃s. acomientu bonoꝵ: Decorde
tuo qͥsqͥs ita dicis. om̃s malas cogitationes: a
potes exxlude. Nonintie in cortuu᷑. uł sug¬
gestio mala. Non consentio inqͥs: s intrauit
tam̃ ut suggereret᷑. Nam om̃s munita conda
habere uolumꝰ: ut nichil intre qđd male sig¬
gerat᷑. Unde aut̃ intie qͥs nouit Et prgna¬
mꝰ cotidie uumo corde nr̃o. Unꝰ homo incorde
suo cũ turba luctat᷑. Suggerit auaricia. sug¬
gerit libido. suggerit uoracitas. suggerit:
leticia ista popłaris. Omĩa suggerint᷑ ab
omib se contin&e. Omĩbꝰ refpond&: ab ont̃ibꝰ

Expanded text:
in commune habentem omnia, ubi nemo dicit in commune habentem omnia, ubi nemo dicit aliquid suum, quibus est una anima et cor unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes, exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non consentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
conlise confrurgunt. Ubi gͦ securitas. si nec inpor
Fatendũ÷ concedendũ ÷. uerũ ÷. tam̃ si naues in
portu bene sibi applicent᷑: ñ sibi collidunt᷑. Ser¬
uet᷑ ibi parilitas equalitatis: constantia cari¬
tatis. Et qͣndo forte uentꝰ exilla parte qua patre
irruerit: sit idi cauta gubernatio. Nam quid
est : cautꝰ ero. nullũ malũ admittã. Quomͦ nul¬
lũ malũ admittes: Nullũ hominẽ malũ. nullũ
frẽm inttante̾ maluĩ amissurꝰ sũ: cũ paucis bonis
bene mͥerit. Ubi cognoscis: quẽ forte uis exclu¬
dere. ut cognoscat᷑ malus intꝰ ꝓbandus ÷. Quomͦ
gͦ excludis inttraturũ. qui postea ꝓbandis est
& ꝓbari nͥ intrauerit ñ potest  Repelles om̃s
malos: Dicis enĩ ae nosti inspicere om̃s nudis
anlib. adte ueniunt qui intraturi sunt: Ip¬
si se non nouert̾. qͣnto minꝰtu: Multi eni᷑ sibi
ꝓmisert̾ qđ impleturi. eent illã uita̾ scam

Expanded text:
collisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portcollisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portfatendum est, concedendum est, verum est. Ament se, naves in portu bene sibi applicentur, non sibi collidantur: servetur ibi parilitas aequabilitatis, constantia charitatis; et quando forte ventus ex illa parte qua patet, irruerit, sit ibi cauta gubernatio. 11. Nam qest? Cautus ero, nullum malum admittam. Quomodo nullum malum admittes? Nullum hominem malum, nullum fratrem malum intrantem admissurus sum; cum paucis bonis bene mihi erit. Ubi cognoscis quem forte vis excludere? Ut cognoscatur malus, intus probandus est: quomodo ergo excludis intraturum, qui postea probandus est, et probari nisi intraverit non potest? Repelles omnes malos? Dicis enim, et nosti inspicere. Omnes nudis cordibus ad te veniunt? Qui intraturi sunt, ipsi se non noverunt; quanto minus tu? Multi enim sibi promiserunt quod impleturi essent illam vitam sanctam,
Abbreviated transcription (Latin):
nequã ⁊ piger ait dñs dãpnans. non ait inter
di integrũ reddidisti. qr noncreuit qr ñ erogasti
inde inqͥt te puniam. Auarꝰ ÷ ds̃ salutis nrẽ.
Eigo seꝑaho me inqͥt cũ paucis bonis. Quid mͥ est
rationẽ habere cũ turbis: Bene. Pauci ipsi boni:
dequibꝰ turbis sunt eliquati: Sitam̃ iã ipsi pau¬
ci pauei homines boni. tam̃ bona cogitatio huina¬
na laudabilis: eẽ. cũ talibꝰ. qui elegert̾ uita qͥ etam
remoti abstrepitii popłãri: aturb̃ inquietis. a
magnis fluctib scłi. tãꝗͣ inportu sunt lã gͦ ibi
gaudium illud. iã ibi iubilatio illa quȩ ꝓmit:¬
titͣ: Nondũ. s adhuc gemitꝰ. ad huc sollicitudo
tẽptationũ. Hab& enĩ & aliunde & portꝰ aditũ
Si portꝰ aditũ exnulla parte haber&: nulla ineũ
nauis intrarae: Oporte gͦ: ut exaliqua parte
pateat. Aliqͣndo autẽ ꝑ eam partẽ qua pat&e uen-¬
tꝰ irruit: & ubi scopuli ñ sunt. nauesse iuicẽ

Expanded text:
nequam et piger,» ait Dominus damnans: non ait, Internequam et piger,» ait Dominus damnans: non ait, Interdi integrum reddidisti: Quia non crevit, quia non erogasti, inde, inquit, te puniam . Avarus est Deus salutis nostrae. Ergo separabo me, inquit, cum paucis bonis: quid mihi est rationem habere cum turbis? Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Si tamen jam ipsi pauci, omnes boni: tamen bona cogitatio humana, laudabilis, esse cum talibus qui elegerunt vitam quietam; remoti a strepitu populari, a turbis inquietis, a magnis fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae promittitur? Nondum; sed adhuc gemitus, adhuc sollicitudo tentationum. Habet enim alicunde et portus aditum: si portus aditum ex nulla parte haberet, nulla in eum navis intraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus irruit; et ubi scopuli non sunt, naves se invicem
Abbreviated transcription (Latin):
letione satagentes seruare unitatẽ fp̾s: munculo
pacis. Sustinentes innice᷑ Nonhabes qđ ite alius
custineat. Ilaor si ñ ÷: ẜ ece ñ sit. Eo robustiores
adeces siustrnendos. qͦ iã ñ habes qđ inte ali sus¬
tiueant. Nonfustineris: sustine ceteros. Nlonpossũ
inqs. figo habes qđ & inte ali sustineant. Susti¬
nentes muicẽ indilectione. Tu deseris res huma¬
nas. & segregas te ut nemo te uideat. Cui ꝓderis:
T uadhoc ñꝑuenisses: si nullus tibi ꝓfuiss&. Anqe
uelocespedes tibi uderis habuisss ad transermdt̃.
pcisurꝰ es pontẽ: Exhortor om̃s. uox dĩ om̃s hor¬
tat᷑ sustinentes inuicẽ indilectione. Separabo
me inqͥt aliqͥs cũ paucis bonis: cũ illis mͥ bene
erit. Nã nulliꝓd. eẽ: impium & crudebe ÷. Non
me hoc docuit dns m̃s: Non enĩ dãpnauit ser¬
uiĩ qͥ int̃ uertit qđ accepit: s qͥ ñ erogauit. In.¬
telligat᷑ pena int̾uersoris: expena pigri. Eerue

Expanded text:
lectione, satagentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis» . «Sustinentes invicem:» non habes quod in te alius sustineat? Miror si non est: sed ecce non sit; eo robustior es ad caeteros sustinendos, quo jam non habes quod in te alii sustineant. Non sustineris, sustine caeteros. Non possum, inquis. Ergo habes quod et in te alii sustineant. «Sustinentes invicem in dilectione.» Tu deseris res humanas, et segregas te, ut nemo te videat; cui proderis? Tu ad hoc pervenisses, si nullus tibi profuisset? An quia veloces pedes tibi videris habuisse ad transeundum, praecisurus es pontem? Exhortor omnes, vox Dei omnes hortatur: «Sustinentes invicem in dilectione.» 10. Separabo me, inquit aliquis, cum paucis bonis; cum illis mihi bene erit. Nam nulli prodesse impium et crudele est. Non me hoc docuit Dominus meus. Non enim damnavit servum qui intervertit quod accepit, sed qui non erogavit. Intelligatur poena interversoris ex poena pigri. «Serve
Abbreviated transcription (Latin):
munda. erpelle auã de corle tuos. ubi iilt ha¬
bitare quẽ ius uidere. Accedit gͦ utcũq ani¬
stmilitudinẽ. Nonenĩ locoꝵ int̃uallis accedit᷑
addm̃ aut recedit᷑ adõ. Disstinilis factꝰ lorge
recessisti: similis factꝰ ꝓrxime accectis. Uide
gͦ qͦmͦ nos uult acceclere dñs. faciens pͥmo simi¬
les: ut accedamꝰ. Estote ait sicut pat ur̾ qui
incęlis ÷: qͥ solẽ fuũ ortri facit stꝑ bonos &
nalos. & pluit suꝑ iꝰtos & iustos. Disce di¬
ligere inimicuᷤ. suus cauere intmicũ. In¬
reuocans te. ad similitudinẽ dĩ. ꝑtendit usq
adinimicos: ut sis eisimilis qͥ solem suũ ortri¬
caritate: & tanto incipis sentire dm̃. Et quẽ
sentis: Qui uenit adte. anadquẽ tu redis:
Nã illȩ nũꝗͣ discessit ate. Recedit ate ds̃: cũ
tu recedis adõ. Presentia sunt cecis omĩa sicut
uidentibꝰ: umo loco stant cecus & uidens. is¬

Expanded text:
munda; expelle illam de corde tuo, ubi vult hamunda; expelle illam de corde tuo, ubi vult habitare quem vis videre. Accedit ergo utcumque anisimilitudinem. Non enim locorum intervallis acceditur ad Deum, aut receditur a Deo: dissimilis factus, longe recessisti; similis factus, proxime accedis. Vide quomodo nos vult accedere Dominus, faciens primo similes, ut accedamus. «Estote,» ait, «sicut Pater vester qui in coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Disce diligere inimicum, si vis cavere inimicum. Inrevocans te ad similitudinem Dei, pertendit usque ad inimicos; ut sis ei similis qui facit solem suum oriricharitate, et tanto incipis sentire Deum. Et quem sentis? qui venit ad te, an ad quem tu redis? Nam ille nunquam discessit a te: recedit a te Deus, cum tu recedis a Deo. Praesentia sunt caecis omnia, sicut videntibus: uno loco stans caecus et videns, iis
Abbreviated transcription (Latin):
alẽ aut̃ iie ipso qͥ loqͦr. qͥ mẽbra uegeto. qͥ uo¬
cẽ intendo. qͥ linguã moueo. qͥ uerba ꝓnuntio.
sensusq discerno. Et qͣndo cõprehendo me in
me: Unde gͦ possũ. qđ ÷ supͣ me : đmittit᷑ tam̃
conli humano uisio dĩ: & indicit᷑ quȩdã oꝑatio
mundandi corlis. Hoc dr̾ ascript᷑a. Para unde
uideas qđ amas: anteꝗͣ uideas. Audito enĩ dõ
& nomine eiꝰ cui ñ dulce ÷ qđ audit nͥ impio mul¬
tũ remato. multũ longe facto: Qm̃ eire inqͥd
didisti omnẽ: qͥ fornicat᷑ abste. Nob̃ aut̃ quid:
Quia illi longe. & ideo intenebris. & ideo sauciatis
ocłis intenebris. ut lum̃ ñ solũ ñ desiderent s etiã
ꝑ hortescant. Nob inlonginco inuentis qͥd dr̾:
Accedite adeum: ⁊ illiminamini. Ut aut̃ accedas
&e illumineris: displiceatnit tͥ tenebrȩ tuȩ̃. Dãpna
qł es ut merearis. eẽ. qđ ñ es. Ẽ iniquus. ee
debes tuetꝰ. Nũquã fticiam ꝑceptur es: si acthue
t pla& iniquitas: Contere illa incorde tto ⁊

Expanded text:
alem autem in meipso qui loquor, qui membra vegeto, qui vocem intendo, qui linguam moveo, qui verba pronuntio, sensusque discerno. Et quando comprehendo me in me? Unde ergo possum quod supra me? Promittitur tamen cordi humano visio Dei, et indicitur quaedam operatio mundandi cordis; hoc dicitur ab Scriptura: Para unde videas quod amas, antequam videas. Audito enim Deo et nomine ejus, cui non dulce est quod audit, nisi impio multum remoto, multum longe facto? «Quoniam ecce,»Perdidisti omnem qui fornicatur abs te» . Nobis autem quid? Quia illi longe, et ideo in tenebris, et ita sauciatis oculis in tenebris, ut lumen non solum non desiderent, sed etiam perhorrescant; nobis in longinquo inventis quid dicitur? «Accedite ad eum, et illuminamini» . Ut autem accedas et illumineris, displiceant tibi tenebrae tuae; damna quod es, ut merearis esse quod non es. Es iniquus, esse debes justus: nunquam justitiam percepturus es, si adhuc tibi placet iniquitas. Contere illam in corde tuo, et
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualitate angłoꝵ. S iudete quid dixerim:
ñ erit confessio peccatoꝵ. Non dixi ñ erit con¬
fessio: erit enĩ confessio laucdis. Semꝑ confite¬
beris illũ dm̃: te creaturã. Illũ ꝑtecłorẽ: te
ꝓtectũ. In illo qͦdã mͦ absconditus eris: sicut
dictum:. abscondes eos in abscondito uultꝰ tui.
Natria eiꝰ: in hymnis confessionũ confitemini
ei. Inportis confitemini: & intutria cũ intra¬
ueritis confitemini ei. in hymnis. Hymni:
laudessunt. Qnͣdo intras te reprehende:
cũ intraueris illũ lauda. Aꝑite mͥ portas
iusticiȩ: dicit in alio psalmo. ingrediens
meis corfitear cinõ. Nũqͥd dixit cũ utgressus
fuero iã ñ confitebor: Etiam ingressus confi
ficitis in laudando. Laudatio urã: quasi man¬
ducatio erit. Qnͣtũ laudatis: tantũ uires aq¬
quiritis: & qnͣtũ dulcescit quẽ laudatis. Lan¬

Expanded text:
aequalitate Angelorum. Sed videte quid dixerim: aequalitate Angelorum. Sed videte quid dixerim: Non erit confessio peccatorum. Non dixi, Non erit confessio: erit enim confessio laudis. Semper confiteberis, illum Deum, te creaturam; illum protectorem, te protectum. In illo quodammodo absconditus eris, sicut dictum est, «Abscondes eos in abscondito vultus tui» . «In atria ejus in hymnis confitemini ei». In portis confitemini; et in atria cum intraveritis, confitemini in hymnis. Hymni laudes sunt. Quando intras, te reprehende; cum intraveris, illum lauda. «Aperite mihi portas justitiae,» dicit in alio psalmo; «ingrediens in eis» «confitear Domino» . Numquid dixit, tum ingressus fuero, jam non confitebor? Etiam ingressus confitficitis in laudando. Laudatio vestra quasi manducatio erit: quantum laudatis, tantum vires acquiritis, et tantum dulcescit quem laudatis. «Lau
Abbreviated transcription (Latin):
mportas eiꝰ inconfessione. Inportis initium ::
aconfessione incipite. Inde psalmꝰ inconfessi¬
one: ibi iubilate. Confitemiri uos ñ factos
auob. laudate eum: a qͦ facti estis. Ab illo sit
bonũ tuum: a qͦ recedens fecisti malũ tuum
ntrate inportas eiꝰ: inconfessione. Intr&e grex
mportas: neforis remaneat adlupos. Et
qͦm᷑ intr&  Inconfessione. Porta id ÷ inttuiꝰ:
confessio tibi sit. Unde malio psalmo dr̾.
ncipite dnõ: inconfessione. Qđ illie dicit in¬
cipite: hoc appellauit hic portas. Intuite in
portas eiꝰ: inconfessione. Ei quid: cũ iã intra¬
uerimꝰ. ñ confitebim᷑ : Semꝑ confitere. semꝑ
habes qđ confi̾tearis. Difficlle ÷ in hac uita:
ut sic homo mutet᷑. ut nichil aieo inueniat᷑.
qđ ñ reprehendat᷑. Opꝰ: ut ttẽ rep̃hendas:
ne illȩ rep̃bendat: qui dãpn̾aturꝰ : Ergo.
& cũ intraueris matria: confttere. Qnͣdo ñ
erit confessio peccatoꝵ: In illa requie. milla

Expanded text:
portas ejus in confessione.» In portis initium est; a confessione incipite. Inde «Psalmus in confessione,» ibi jubilate. Confitemini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti estis. Ab illo sit bonum tuum, a quo recedens fecisti malum tuum. «Intrate in portas ejus in confessione.» Intret grex in portas, non foris remaneat ad lupos. Et quomodo intret? «In confessione.» Porta, id est initium, confessio tibi sit. Unde in alio psalmo dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Quod illic, dicit, «Incipite;» hoc appellavit hic, «portas: Intrate in portas ejus in confessione.» Et quid, cum jam intraverimus, non confitebimur? Semper confitere, semper habes quod confitearis. Difficile est in hac vita, ut sic homo mutetur, ut nihil inveniatur in eo quod reprehendatur: opus est ut tu te reprehendas, ne ille reprehendat qui damnaturus est. Ergo et cum intraveris in atria, confitere. Quando non erit confessio peccatorum? In illa requie, in illa
Abbreviated transcription (Latin):
natione malũ odorẽ. unde absterreat intratus¬
qr cũ ipsȩ intrass&. ꝑ durate n potuit. Quales illis
Inuidi. litigatores. neminẽ sustinentes. auari. Iue
ibi illud fecit. ⁊ illȩ ibi illud fec̃. Omale. quare ta¬
ces bonos: Quos tolerare ñpotiusti iactas. qui te
malũ tolerauert̾ taces. Merito illud frs ħmi mag.¬

Expanded text:
nationis malum odorem, unde absterreat intraturnationis malum odorem, unde absterreat intraturos; quia ipse cum intrasset, perdurare non potuit. Quales illi? Invidi, litigatores, neminem sustinentes, avari; ille ibi illud fecit, et ille ibi illud fecit. O male, quare taces bonos? Quos tolerare non potuisti, jactas: qui te malum toleraverunt, taces. 13. Merito illud, fra