comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia excludit omnẽ ꝑ turbationem
Ctenim qui dm̃ diligit. ꝓfunda ẽ con
firmatȩ mentis tranquillitas. Aqua
inquit multa excludere ñ poterit cari¬
tatem. & flumina ñ inundabunt eam.
Multa aqua diuersarũ est passionũ.
anima nr̃a. Num quid aqua maris ex¬
cludere moysi potuit caritatẽ. ut &
scđm litteram tibi psalmoꝵ series suf¬
fragetur : nempe diligens dm̃. tutũ
sibi credidit iter e̾e̾ ꝑ maria. Iui aũt
non dilexerunt dm̃. hi dimersi flu¬
ctibus. dignum sacrilegus suis exitr̃
ꝑtulerunt. Helias atq heliseus iorda¬
nem transmiserunt pede. Et hȩc fuit
nimiȩ mercis. &. gr̃a caritatis. Hu igit᷑
ut transirent aquas fluuii iordanis.
passionũ fluenta nr̃arum. mentis priꝰ
uestigio transierunt. De hac aqua
dicit dñs. Si transeas ꝑ aqu̾a tecũ sũ.¬
&. flumina ñ inundabunt te. Ad est
iustis suis semꝑ cũ aliquibꝰ terunt᷑
aduersis. si tamen transeant mente c̃¬

Expanded text:
quia excludit omnem perturbationem. quia excludit omnem perturbationem. etenim qui deum diligit, profunda est in eo confirmatae mentis tranquillitas. aqua, inquit, multa excludere non poterit caritatem et flumina non inundabunt eam. multa aqua diuersarum est passionum eanima nostra. numquid aqua maris excludere Moysi potuit caritatem ? ut et secundum litteram tibi psalmorum series suffragetur, nempe diligens deum tutum sibi credidit iter esse per maria; qui autem non dilexerunt deum, hi demersi fluctibus dignum sacrilegiis suis exitum pertulerunt. Helias atque Helisaeus Iordanen transmiserant pede; et haec fuit nimiae merces et gratia caritatis. hi igitur ut transirent aquas fluuii Iordanis, passionum fluenta nostrarum mentis prius uestigio transierunt. de hac aqua dicit det flumina non inundabunt te . Adest suis justis semper cum aliquibus teruntur adversis; si tamen transeant mente co
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatum & in offensa requies defunctoꝵ.
inqua mortui płi semen resuscitatur ñ
cõmixtione sed redẽptione fraterna.
Scd̾m hanc gͦ legem odio habet sc̃s in u¬
sticiam ñ iniustum qui potest sepe con¬
uerti. nec mortuoꝵ reliquias. sed mor
& quietus ac uacuus ab om̃i onere de¬
lictoꝵ declaretur affectus. ut sine ullo
iracundȩ inp̾cationis aut flagitiosae
cupiditatis incendio deferatur oratio:
nichil quod alii noceat postulemꝰ. nihil
quod nos sȩcularib peticionib deco¬
loret: laudemꝰ in ymnis & canticis
uera semꝑ & iusta ea quȩ de diuinis
canimꝰ laudib confitentes: non sit an¬
ceps &. dubia sententia: non discolor
mentis intentio. ñ materi alib negotiiᷤ
occupata a ꝓpositi spualiꝰ ex secutione
deflectat: iustificetur semꝑ iusticia
dĩ tranquillo animo. ñ otio feriato.
Sequitur uersus: Pax inulta diligen¬
tibus nomen tuum .&. non ẽ illis¬
caritas excludit timorẽ. nc̃ dicimꝰ

Expanded text:
sabbatum et inoffensa requies defunctorum, sabbatum et inoffensa requies defunctorum, in qua mortui populi semen resuscitatur non conmixtione, sed redemptione fraterna. secundum hanc ergo legem odio habet sanctus iniustitiam, non iniustum, qui potest saepe conuerti, nec mortuorum reliquias, sed mortet quietus ac uacuus ab omni onere delictorum declaretur affectus, ut sine ullo iracundae inprecationis aut flagitiosae cupidi- tatis incendio deferatur oratio, nihil quod alii noceat postulemus, nihil quod nos saecularibus petitionibus decoloret. laudemus in hymnis et canticis, uera semper et iusta ea quae de diuinis canimus laudibus confitentes. non sit anceps et dubia sententia, non discolor mentis intentio, non materialibus negotiis occupata a propositi spiritalis exsecutione deflectat. iustificetur semper iustitia dei tranquillo animo, non otio feriato. Sequitur uersus quintus: pax multa diligentibus nomen tuum, et non escaritas excludit timorem, nunc dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
si sp̃ualẽ accipias lege̾. si consurgas cum
x p̃o & ibi altare sacroscm illud cęleste
consideres. ñ altare terrenũ qđ hostili
populatione destructũ est.si illam ihe
exercitu triumphata iniecto flagrauit in¬
cendio: si intuearis illũ principẽ sacerdo¬
tum dequo scriptũ est. habentef itaq
magnũ sacerdorẽ egressum ita de cęlis
iħm filiũ dĩ teneamus confessionẽ fide¬
lem. qui cotidie aduocatꝰ ꝓ nobis es ⁊
apud patrẽ. ut ꝓ quib in dieb carnis
suȩ misericordi ẽ compassus affectu. ꝓ
his operetur remissionẽ cotidie pecca¬
torũ. Quȩ spes alia generi humano.
nisi ut omniũ uiuentiũ delicta donen¬
tur : ille gͦ princeps solus ẽ sacerdotũ.
cui astant pii sacerdotes incę̧lestium
sacrariũ illud altissimũ merito ꝓprii
cruoris ingressi. Illa gͦ lex diligeno a.
in qua uerus hȩbreus liber ab om̃i ser¬
uitute uitiorũ est. in qua magnum

Expanded text:
si spiritalem accipias legem, si consurgas cum si spiritalem accipias legem, si consurgas cum Christo et ibi altare sacrosanctum illud caeleste consideres, non altare terrenum, quod hostili populatione destructum est; si illam Hieexercitu triumphata iniecto flagrauit incendio; si intuearis in illum principem sacerdotum de quo scriptum est: habentes itaque magnum sacerdotem egressum de caelis. Iesum filium dei, teneamus confessionem fidelem. qui cotidie aduocatus pro nobis est apud patrem, ut, pro quibus in diebus carnis suae misericordi est compassus affectu, pro his operetur remissionem cotidie peccatorum. quae enim spes alia generi humano. nisi omnium uiuentium delicta donentur ? ille ergo princeps solus est sacerdotum, cui adstant pii sacerdotes in caelestium sacrarium illud altissimum merito proprii cruoris ingressi. illa ergo lex diligenda, in qua uerus Hebraeus liber ab omni seruitute uitiorum est, in qua magnum
Abbreviated transcription (Latin):
erito odit inusticiã. qͥ habet
arma iusticiȩ. Hebreus cũ ha¬
beret hȩc arma. hoc ẽ legẽ & ꝓphetas.
hominẽ abhominabatur mortuũ. qr
lex dicit. omnis qui tetigerit mortu
p̃ma negabat officia defunctis. sed legi
non ẽ mortuus. nisi qui iniustꝰ est. Hȩc
ẽ inmunditia iusti. quȩ iniqͥtas. Quid
enĩ inmundius qua mente̾ quanichil
culare criminibꝰ atrocibus efferare
comm̃tis : quid illis ꝓdet. quod mor¬
tuũ homine̾ uisere formidant : utinã
uita eoꝵ ñ pollueret ad ꝓpinquantẽ.
quoꝵ mors contaminare neminẽ po¬
test. Mors nemini nocet. utinã uita
ñ noceat. Contagio enĩ colluuionis.
consortiũ iniquitatis est. Quomodo gͦ
c̃taminare potest qͥ iniquus e̾ẽ iam ñ
potest. cũ etiã si fuit tam̃ e̾e desiuit:¬
fuge gͦ iniquitatẽ. ne te comp̃hendat.
fuge in iusticiam. quȩ uiuentes ad huc
mortuos facit. Sed nemo fugit iniqͥtatẽ.
nisi qui diligit ȩquitatẽ. & ideo ait. Le¬
gem aũt tuam dilexi. In lege ȩquitas est

Expanded text:
erito odit injustitiam, qui habet arma justitiae. Hebraeus cum haberet haec arma, hoc est, Legem et prophetas, murem abominabatur mortuum; quia Lex dicit: Omnis qui tetigerit mortuuitatis suprema negabat officia defunctis; sed legi non est mortuus, nisi qui injustus est. Haec est immunditia justi, quae iniquitas. Quid enim immundius, quam mentem, qua nihil culare criminibus, et atrocibus efferare commentis? Quid illis prodest quod mortuum hominem visere reformidant? Utinam vita eorum non pollueret appropinquantem, quorum mors contaminare neminem potest! Mors nemini nocet, utinam vita non noceat! Contagium enim colluvionis consortium iniquitatis est. Quomodo ergo contaminare potest, qui iniquus esse jam non potest; cum etiamsi fuit, tamefuge ergo iniquitatem, ne te conprehendat, fuge iniustitiam, quae uiuentes adhuc mortuos facit. Sed nemo fugit iniquitatem nisi qui diligit aequitatem, et ideo ait: legem autem tuam dilexi. in lege aequitas est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnimiũ deuoto ac fideli. si roges intri¬
bulatione. roges cũ dolore. si mesto &
ipse qui rogas cõpatiaris affectu. Intrat
oratio tua dĩ grãm. intrat domũ eius.
si tecũ ȩccła dep̃cetur. si populus uniuer¬
sus imploret. ut dñi inclinet fauorem
Iuid aut rogat : ut eruatur. ut liberet᷑.
eo quod ĩa diu aduersus nequitias sp̃u¬
ales. aduersus tẽptamenta huiꝰ scłi p̃¬
lietur. eo quod graue ẽ satis longeuo
cursu istius diuturnã sustinere mili¬
tiam. Deniq & infra dicit. Heu me qͦđ
in colatus meus ꝓlongatꝰ est Ingemiseit
eñi quod indefessas uigi labore tendat
excubias. ideoq petit a tot aduersan¬
tibus liberari. nec cũ terrenis homi¬
nib uult habere c̃sortiũ. Sequit᷑ uersꝰ¬

Expanded text:
 roges pro nimium deuoto ac fideli, si roges in tri roges pro nimium deuoto ac fideli, si roges in tribulatione, roges cum dolore, si maesto et ipse qui rogas compatiaris affectu. intrat oratio tua dei gratiam, intrat domum eius, si tecum ecclesia deprecetur, si populus uniuersus inploret, ut domini inclinet fauorem. Quid autem rogat ? ut eruatur, ut liberetur, eo quod iam diu aduersus nequitias spiritales, aduersus temptamenta huius saeculi proelietur, eo quod graue est satis longaeuo cursu istius uitae diuturnam sustinere militiam. denique et infra dicit: heu me quod incolatus meus prolongatus est! ingemescit enim, quod indefessas iugi labore tendat excubias; ideo petit a tot aduersantibus liberari nec cum terrenis hominibus uult habere consortium. Sequitur uers
Abbreviated transcription (Latin):
beniuolentia suscipiant᷑. Primus sui
sermonis ingressus nequid ti tubet. ne
quid offendat. Quanto magis roganduᷤ
diatur oratio : deniq & paulus rogat
ut aperiatur sibi ostiũ uerbi. adloquen¬
licet potuerit &. scriptor errare.&. fuerit
planemꝰ ut possumꝰ. Nempe cũ hominẽ
rogas. regem dicis. dicis ut contẽplatio¬
nẽ habeat honoris tui. tangat eum tuȩ
contẽplatio dignitatis. ut aut misereatur
si uenia postulanda ẽ. aut deferat. ꝓ ordi¬
ne dignitatis. Et quid dicam: Rogatis
sic unusquisq ingreditur. ut dignitati¬
bꝰ deferatur. Rec te gͦ & deuotꝰ do dicit.
Intret dignitas mea cora te. Habet &
xp̃ianꝰ dignitatẽ suã. qui tanto impera¬
tori militat. Sunt maximȩ &. uerȩ fidei
dignitates. sunt honoꝵ diuersi & apud
Sed istȩ administrantiũ dignitates sunt
etiã priuatoꝵ. ut ẽ pietas. iusticia. sobri¬
etas. castimonia. disciplina Sunt etiã
orationis dignitates. si ꝓ uidua roges. si

Expanded text:
beniuolentia suscipiantur, primus sui beniuolentia suscipiantur, primus sui sermonis ingressus ne quid titubet, ne quid offendat. quanto magis rogandus diatur oratio! denique et Paulus rogat, ut aperiatur sibi ostium uerbi ad loquenlicet potuerit et scriptor errare et fuerit planemus, ut possumus. nempe cum hominem rogas regem, dicis ut contemplationem habeat honoris tui, tangat eum tuae contemplatio dignitatis, ut aut misereatur, si uenia postulanda est, aut deferat pro ordine dignitatis. et quid dicam? rogans sic unusquisque ingreditur, ut dignitatibus deferatur. recte ergo et deuotus deo dicit: intret dignitas mea coram te. habet et christianus dignitatem suam, qui tanto imperatori militat. Sunt maximae et uerae fidei dignitates, sunt honorum diuersi et apud sed istae administrantium dignitates sunt. sunt etiam priuatorum, ut est pietas iustitia sobrietas castimonia disciplina. sunt etiam orationis dignitates, si pro uidua roges, si
Abbreviated transcription (Latin):
imploras. nequis te abitiat & excludat:
Iulsa gͦ & tu regiam illã cȩlestem. pul¬
sa ñ manu corporis. sed quadã orati¬
onis tuȩ dex tera. Non sola manꝰ cor¬
poris pulsat. pulsat & uax: Scriptũ
ẽ enim. Clox fratris mei pulsat ad ia¬
nuã. Pulsamꝰ & digito. deniq &. tho¬
mas digito meruit ianuã resurre¬
ctionis aperire. & tibi dicit dñsiħe
Infer digitũ tuũ huc. & mutte in manꝰ
meas &. latus meũ. &. noli eẽ incredulꝰ
seo fidelis. Pulsa gͦ digito. si non potes to.¬
ta manu. Pulsa ianuã. xp̃c ẽ ianua. qͥ
ait. Perme siquis introierit saluabitur.
Cum hanc igitur ianuam pulsaueris. ui¬
de quomͦ ingrediaris. ne forte iã ingres¬
sus extra conspectũ regissis. Multi in¬
grediuntur palatia. & ñ statim regem
istum terrȩ uident. s frequent᷑ obseruans̃
ut aliquando uidere mereant᷑. nec p̃su¬
munt uidendi copiam. s uissi reprȩ¬
sentantur & precẽ fundunt. ut cum

Expanded text:
inploras, ne quis te abiciat et excludat ? inploras, ne quis te abiciat et excludat ? pulsa ergo et tu regiam illam caelestem, pulsa non manu corporis, sed quadam orationis tuae dextera. non sola manus corporis pulsat, pulsat et uox; scriptum est enim: uox fratris mei pulsat ad ianuam. pulsamus et digito; denique et Thomas digito meruit ianuam resurrectionis aperire. et tibi dicit Iesus: infer digitum tuum huc et mitte in manus meas et latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis. pulsa ergo digito. si non potes tota manu. pulsa ianuam; Christus est ianua, qui ait: per me si quis introierit saluabitur. Cum hanc igitur ianuam pulsaueris, uide quomodo ingrediaris, ne forte iam ingressus extra conspectum regis sis. multi ingrediuntur palatia et non statim regem istum terrae uident, sed frequenter obseruant, ut aliquando uidere mereantur. nec praesumunt uidendi copiam, sed iussi repraesentantur et precem fundunt, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
honores etiã delatos respuat. doctrinã
phil sphiȩ ñ requirat etiã si ante cognouit
tam̃ scire dissimulet .&. ñ reqͥrendo dedi¬
scat. ñ quęrat quȩ sua sunt s aluis sua
c̃ferat. sibi ad quirat ȩterna: Hic potest
huiꝰ scłi. non scđm architectos domoꝵ.
entiȩ bonoꝵq operũ fundamentũ.
ut suꝑ illud constituat ꝓpheta aurum
cordis sui. argentũ sermonis sui. lapideᷤ
p̃ciosos operationũ suarũ. ut o pꝰsuum
cundum uerbũ tuũ libera me
rot oRUTNco. Primũ dixit adpro¬
pinquet oratio mea. postea intellec¬
tum poposcit scđm uerbũ. tercio ait
intret postulatio mea corãte. Nonne
quodam dñs nos inuitat usu. &. susci¬
pere dignat᷑ effectu : nonne cũ ali¬
que de primaruis uiris desideras con¬
uenire primo ad eiꝰ domũ ad ꝓpin¬
quas. postea quȩris informari atq in¬
strui ut cognoscas mentẽ patrisfami¬
lias: deinde ut eiꝰ domũ ingrediaris

Expanded text:
honores etiam delatos sibi respuat, doctrinam honores etiam delatos sibi respuat, doctrinam philosophiae non requirat; etiamsi ante cognovit, tamen scire dissimulet, non requirendo de discat: non quaerat quae sua sunt, sed aliis sua conferat, sibi acquirat aeterna. Hic potest hujus saeculi, non secundum architectos domorum, entiae bonorumque operum fundamentum, ut super illud constituat propheta aurum cordis sui, argentum sermonis sui, lapides pretiosos operationum suarum, ut opus suum cundum uerbum tuum libera me. uide ordinem. primum dixit: ad propinquet oratio m e a, postea intellectum poposcit: secundum uerbum, tertio ait: intret postulatio mea coram te. nonne quodam dominus nos inuitat usu et suscipere dignatur affectu? nonne, cum aliquem de primariIs uins desideras conuemre, pnmo ad eius domum adpropinquas, postea quaeris informari atque instrui, ut cognoscas mentem patris familias, deinde ut eius domum ingrediaris
Abbreviated transcription (Latin):
rat quẽ solũ deberet inquirere. Ideo
uerus sapiens dicit. Siquis uidet᷑ sapi¬
ens e̾e inter uos. in hoc scło stultꝰ fiat.
ut sit sapiens. Sapientia enĩ huiꝰ mun¬
di. stulticia ẽ apud dm̃. Claborandũ
ẽ igitur. ut in hoc scło stulti simꝰ. Ni
uero. nequis assertionẽ urãm ꝑ philophi¬
am depredet᷑. Sic enĩ arrianos inꝑfidiã
ruisse cognouimꝰ. dũ xp̃i generationẽ
putant usu huiꝰ scłi colligendã. Nelique¬
runt apłm. sequunt᷑ aristotilem. Re¬
liquerunt sapientiã quȩ apud dm ẽ.
elegerunt disputationes. tendiculaᷤ.
&. aucupia uerboꝵ cũ dialectica di¬
sciplina: cũ clamet apłs. Nequis uos
dep̾detur ꝑphiloᷤphiam &. in anẽ sedue¬
tionẽ scđm traditionẽs hominũ. sed̾m
elementa huiꝰ mundi. &. non scđi xp̃m
Utinã possim imitari illã stulticiam
qua sim sapiens. illũ uirũ habentem
am plas possessiones. sed negligentem
fruc tuũ. intentũ dõ. illũ uirũ qui

Expanded text:
rat quem solum deberet inquirere. Ideo rat quem solum deberet inquirere. Ideo uerus sapiens dicit: si quis uidetur sapiens esse inter uos in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens; sapientia enim huius mundi stultitia est apud deum. elaborandum est igitur, ut in hoc saeculo stulti simus, niuero, ne quis adsertionem nostram per philosophiam depraedetur. sic enim Arnanos in perfidiam ruisse cognouimus, dum Christi generationem putant usu huius saeculi colligendam. reliquerunt apostolum, secuntur Aristotelem. reliquerunt sapientiam quae apud deum est, elegerunt disputationis tendiculas et aucupia uerborum secundum dialecticae disciplinam, cum clamet apostolus: ne quis uos depraedetur per philosophiam et inanem seductionem secundum traditiones hominum. secundum elementa huius mundi Utinam possim imitari illam stultitiam, qua sim sapiens: illum virum habentem amplas possessiones, sed negligentem fructuum, intentum Deo illum virum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
um uesꝑtinũ. Hȩc utiq oratio ad
uitã. alia oratio in peccatũ. Et ora¬
tio eius fiet in peccatũ. & tusi sę¬
cularia petas. si flagitiosa postu¬
les. oratio tua ñ ad dm̃ dirigitur
s in peccatũ. Ideoq intellige quȩ
petas. Scđm inquit uerbũ tuũ. in¬
tellectũ tribue mͥ. Aduerte quid
postulet Non intellectũ genera¬
liter dixit. seo intellecꝰtũ scđm uerbũ d̾i.
Est enĩ intellectꝰ ad mortẽ. sicut ẽ pruden¬
tia ad interitũ. filii huiꝰ scłi prudenti¬
ores sunt. quã filu lucis in hac generati¬
one. Sꝰ prudentia ista quȩ scłi ẽ ad uitã
ñ suffragat᷑ ȩternã. circa honorẽ. circa
lucella ẽ. questibꝰ coaceruandis inten¬
ta. ñ meritis cõparandis. Postremo cir¬
ca elementa mundi ẽ falerata magis
quã uera sapientia ut ẽ philosphia om̃iᷤ
quȩ alia quęrit cũ sua nesciat. Scruta¬
tur cęli plagas. mundi spacia rinatur.

Expanded text:
um uespertinum. haec utique oratio ad um uespertinum. haec utique oratio ad uitam, alia oratio in peccatum: et oratio eius fiat in peccatum. et tu si saecularia petas, si flagitiosa postules, oratio tua non ad deum dirigitur, sed in peccatum, ideoque intellege quae petas. Secundum um, inquit, uerbum tuum intellec generaliter dixit, sed intellectum secundum uerbum dei;; est enim intellectus ad mortem, sicut est prudentia ad interitum: filii huius saeculi prudentiores sunt quam filii lucis in hac generatione. sed prudentia ista quae saeculi est ad uitam non suffragatur aeternam. circa honorem, circa lucella est, quaestibus coaceruandis intenta, non meritis conparandis. postremo circa elementa mundi est falerata magis quam uera sapientia, ut est philosophia omnis, quae aliena quaerit, cum sua nesciat, scrutatur caeli plagas, mundi spatia rimatur
Abbreviated transcription (Latin):
satis habeant. si eoꝵ ad ꝓpinquet o¬
ratio. Exusu aũt sermonis nr̃i con¬
sideremꝰ quid sit adꝓpinquare. Con¬
stitue magistrũ atq discipulũ. Si
discipulus studiosius magistri uel
hausit ingeniũ uel p̃cepto intendit.
ita ut ad similitudinẽ operis eiꝰ atq
doctrinȩ ꝓxime uideatur accede¬
re. nonne dicere solemꝰ qđ ad ꝓpin¬
quauit magistro: ergo & tu si imi¬
tatorẽ te p̃beas. xp̃i sicut ille qui ait.
imitatores mei estote sicut & ego xpͣi.
sidolũ nescias. mendaciũ oderis. ca¬
ritatem sequaris. usticiã non refu¬
gias. diligas castimoniã. ad propin
patrem semꝑ ẽ. Didicimus quid sit
ad ꝓpinquare orationẽ. hoc ẽ ele¬
Iuetur actib nr̃is. Si eleuas actus
tuos. eleuasti orationẽ tuã. Qui
nouit leuare manꝰ suas. dirigit o¬
rationẽ suã in conspectu dĩ. sicut
infra legisti. Dirigatur oratio mea
sicut incensum in conspectu tuo.
eleuatio manuũ mearũ sacrifici¬

Expanded text:
satis habeant, si eorum adpropinquet osatis habeant, si eorum adpropinquet oratio. Ex usu autem sermonis nostri consideremus quid sit adpropinquare. constitue magistrum atque discipulum. si discipulus studiosius magistri uel hausit ingenium uel praecepto intendit, ita ut ad similitudinem operis eius atque doctrinae proxime uideatur accedere, nonne dicere solemus, quod adpropinquauit magistro r ergo et tu, si imitatorem te praebeas Christi, sicut ille qui ait: imitatores mei estote sicut et ego Christi, si dolum nescias, mendacium oderis, ueritatem sequaris, iustitiam non refugias, diligas castimoniam, adpropinqupatrem semper est. ia Didicimus quid sit adpropinquare orationem, hoc est \'eleuetur actibus nostris\'. si eleuas actus tuos, eleuasti orationem tuam. qui nouit leuare manus suas, dirigit orationem suam in conspectu dei, sicut infra legisti: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo, eleuatio manuum mearum sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
clinent. Deniq legisti. qđ hebreoꝵ
qui dura ȩgyptiorũ imperia ferre
ñ poterant. & ut grauia ita & lutu¬
lenta opera indigna sui nobilitate
generis recusabant. gemitꝰ & uox
ascenderit ad dñm dm̃ nr̃m. Ascen¬
dit enͣi oratio. qr & si operabantur.
tamen operabantur in uiti descende
debat itaq ñ corporalit᷑. neq enim
ꝓpheta tantꝰ p̾cationẽ suã petebat
corporalit᷑ ad ꝓpinquare. Nã qui ita
putat. utiq is dm̃ certo aliquo loco
ac sede concludit. ut diffusiorẽ lo¬
cũ in quo đssit arbitretur. cũ utiq
inuisibilis. in effabilis. in cõprȩ hensi¬
bilis. impleat om̃a. &. diuinitatis
in eo habitet plenitudo. Legi moysen
adꝓpinquasse do. cũ legẽ acceperit.
Sed solita dauid uerecundia non se¬
metipsum s orationẽ suã dõ ad pro¬
pinquare postulabat. ut uideatur
ordo quidam eẽ distinctus. quo hu
qui ꝑfectiores sunt ipsi ad ꝓpinquent
d̾o. Sequentis auͣt ordinis iusti uiri

Expanded text:
clinent. denique sic legisti, quod Hebraeorum. clinent. denique sic legisti, quod Hebraeorum. qui dura Aegyptiorum imperia ferre non poterant et ut grauia, ita et lutulenta opera indigna sui nobilitate generis recusabant, generis et uox ascenderit ad dominum deum nostram. ascendit enim oratio. quia, etsi operabantur, tamen operabantur inuiti. descendedebat itaque non corporaliter; neque enim propheta tantus precationem suam petebat corporaliter adpropinquare. nam qui ita putat, utique is deum certo aliquo loco ac sede concludit. ur diffusiorem locum in quo deus sit arbitretur, cum utique inuisibilis ineffabilis inconprehensibilis impleat omnia et diuinitatis in eo habitet plenitudo. legi Moysen adpropinquasse cieo, cum legem acceperit; sed solita Dauid uerecundia non semet ipsum, sed orationem suam deo adpropinquare postulat, ut uideatur ordo quidam esse distinctus, quo hi qui perfectiores sunt ipsi adpropinquent deo, sequentis autem ordinis iusti uiri
Abbreviated transcription (Latin):
U Sintellectum tri¬
bue michi::¬
olaxi facit oratio¬
nem bonauita: et
dat alas precibꝰ spũ¬
ales. quib scoꝵ ad
dm̃ euehatur ora¬
tio. Seo & sp̃c quo oramꝰ alleuat p̃cem
iusti: maxime si corde contrito cõpati¬
ens eã commendet affectus. Consũ ma¬
ti aut uiri ista ẽ confidentia. Deniq
ipse dauid insuꝑioribꝰ istius psalmilu¬
cernã suis pedib requirebat. ne in
hoc itinere terreno ambulans posset
errare. Nunc aũt quasi iã infine po¬
situs. &. processu consummato uian¬
di munere totꝰ assurgit. & orationẽ
suam dirigit in cęlestia. Mittit eã
in conspectu dñi saluatoris. dans illis
flabra iusticię. sapientiȩ flumina. re¬
migia deuotionis & fidei. innocen¬
tiȩ puritatisq subsidia. Peccato enĩ
grauescit oratio. & longe a do fit
Tanto aũt plus grauatur. quanto
imꝓbior uita ẽ dep̃cantis. Innocen¬
tium aut ascendit oratio & gemitꝰ
cõpatientis affectus. si ęgyptium
lutũ oderint q. operari terrena de¬

Expanded text:
 intellectum tribue mihi uolare facit orationem bona uita et dat alas precibus spiritales, quibus sanctorum ad deum euehatur oratio. sed et spiritus quo oramus subleuat precem iusti, maxime si corde contrito compatiens eam commendet affectus. consummati autem uiri ista est confidentia. denique ipse Dauid in superioribus istius psalmi lucernam suis pedibus requirebat, ne in hoc itinere terreno ambulans posset errare. nunc autem quasi iam in fine positus et processu consummato uiandi munere totus adsurgit et orationem suam dirigit in caelestia, mittit eam in conspectu domini saluatoris dans illi flabra iustitiae, sapientiae flamina, remigia deuotionis et fidei, innocentiae puritatisque subsidia; peccato enim grauescit oratio et longe a deo fit. tanto autem plus grauatur, quanto inprobior uita est deprecantis. innocentium autem ascendit oratio et gemitus conpatientis affectus, si Aegyptium lutum oderint et operari terrena de
Abbreviated transcription (Latin):
aromatum dauid. cuius orationis odor
ascendebat ad dñm . &. ideo dicebat.
Dirigatur oratio mea sicut incensum
in conspectu tuo. Symachus tamen
& aquila inter pretati sunt. qđ xp̃c
dicit ad ęccłam quȩ sebes in hortis.
hoc ẽ iam in hortis sedes superno di¬
gna es paradyso. &. ideo uocem tuam
insinua michi cui amici intendunt.
ego̾ quoaꝰ eam audire desidero.
Cepit in hortis ẽẽ ȩccła. post¬
quam in hortisspassus es ł xpͣc:¬

Expanded text:
aromatum David, cujus orationis odor aromatum David, cujus orationis odor ascendebat ad Dominum, et ideo dicebat: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . 31. Symmachus tamen et Aquila interpretati sunt, quod Christus dicit ad Ecclesiam: Quae sedes in hortis, hoc est, jam in hortis sedes, superno digna es paradiso; et ideo Vocem tuam insinua mihi, cui amici intendunt: ego quoque eam audire desidero. Coepit in hortis esse Ecclesia, postquam in hortis captus est C
Abbreviated transcription (Latin):
si atq muniti. feraniꝰ uirtutum flores.
futurum erat ut eum ad plenitudinem
ȩccła peruenisset persecutionibꝰ uariiᷤ
temptaretur. ideo cum uerbi gratia
delectaretur subito cernit insidias ꝑ¬
secutorum. & quȩ plus sponso quam
sibi timeret. aut quia a persecutoribꝰ
ixpͣc magis appetitur in nobis. ideo ait.
matum: Propter infirmos fugit qui
temptamenta grauiora ferre ñ possent.
ideoq scriptum est ut de ciuitatibus
ad eiuitates fugiamus. & si nos in hac
ciuitate fuerint persecuti. fugia mus
in aliam. Propter infirmos igitur ut
& transeat ad montes aromatum qui
pro martyrio odorẽ possint beatȩ re¬
surrec̃tionis afferre. Montes aroma¬
tum sc̃i sunt. ad eos confugit xp̃e. qͥa
fundamenta eius in montibus sc̃is.
Adeos igitur confugit. qui sunt eius
stabilia fundamenta. In nobis fugit.
in illis fida statione consistit. Mons gͥ
romatum paulus ẽ. qui potest dice¬
re. Bonus eiu̾ odor xpͣi sumꝰ dõ. Monᷤ

Expanded text:
si atque muniti, feramus uirtutum flores, si atque muniti, feramus uirtutum flores, futurum erat, ut, cum ad plenitudinem ecclesia peruenisset, persecutionibus uariis temptaretur, ideo, cum uerbi gratia delectaretur, subito cernit insidias persecutorum. et quae plus sponso quam sibi timeret, aut quia a persecutoribus Christus magis adpetitur in nobis, ideo ait: matum. propter infirmos fugbt, qui temptamenta grauiora ferre non possint. ideoque scriptum est, ut de ciuitatibus ad ciuitates fugiamus et, si nos in hac ciuitate fuerint persecuti, fugiamus in aliam. propteet transeat ad montes aromatum, qui pro martyrio odorem possit beatae resurrectionis 1618 afferre. Montes aromatum sancti sunt. Ad eos confugit Christus; quia Fundamenta ejus in montibus sanctis . Ad eos igitur confugit, qui sunt ejus stabilia fundamenta. In nobis fugit, in illis fida statione subsistit. Mons igitur aromatum Paulus est, qui potest dicere: Bonus odor Christi sumus Deo . Mons
Abbreviated transcription (Latin):
Habes hoc misteriũ ingenesi. ubi quinq
partes beniamin fratri uiniori tribuit
ioseph: sugulas singulis fratrib Dño igit᷑
quinq sensuum portio & p̃rogatiua defer¬
tur. quã illi utiq tribuit ipse quẽ diligit.
sicut dilexit & paulũ eui dedit ad euacu¬
andas gentes sapientiȩ principatũ. His
igitur fructib delectata ȩxcła. dicit ad
xp̃m. Qui sedes in hortis amici intenden¬
tes uoci tuȩ. uocẽ tuam insinua michi.
delec tabatur eñi quod in hortis xp̃c se¬
debat. & in hortis positi amiei intende¬
bant uoci eus. Sed quia amici illi de
cęlestib erant. archangeli. uel domina¬
tiones & throni. homines enĩ expulsi
de paradẏso fuerant ꝓpt̾ in obędientiam
cȩlestium mandatorum. atq ideo adhuc
eccła uocẽ eius audire ñ poterat quam
cupiebat audire: ideo ait. Uocẽ tuam
insinua michi. Unde &. nos siuolumus
eum in nobis sedere. simus horti clau.¬

Expanded text:
habes hoc mysterium in Genesi, ubi quinque habes hoc mysterium in Genesi, ubi quinque partes Beniamin fratri iuniori tribuit Ioseph, singulas reliquis fratribus. domino igitur quinque sensuum portio et praerogatiua defertur, quam illi utique tribuit ipse quem diligit, sicut dilexit et Paulum, cui dedit ad euocandas gentes sapientiae principatum. His igitur fructibus delectata ecclesia dicit ad Christum: qui sedes in hortis, amici intendentes uoci tuae; uocem tuam insinua mihi. delectabatur enim, quod in hortis Christus sedebat et in hortis positi amici intendebant uoci eius.sed quia amici illi de caelestibus erant archangeli uel domi- nationes et throni – homines enim expulsi de paradiso fuerant propter inoboedientiam caelestium mandatorum atque ideo adhuc ecclesia uocem eius non poterat quam cupiebat audire -, ideo ait: uocem tuam insinua mihi. unde et nos, si uolumus eum in nobis sedere, simus horti clau
Abbreviated transcription (Latin):
alia sub ugũ uerbi corde mansueto do¬
colla subiecit. Plantat auͣt in multitudi¬
ne nationũ. Hoc enĩ intelligendũ bela¬
mon: sẏmachꝰ. aquila. aliȩq traditioneᷤ
greco sermone docuerunt. Repudia¬
ta ẽ uetus copula. quȩ fructũ afferre
ñ poterat. data ẽ uinea nouis fidelibꝰq
cultoribꝰ. qui ñ solum facere fruc tum
possent seo etiam eustodire. Una igu᷑ ouis
errauit. sed reuocata totius spacia orbis
impleuit. Unam ouem error ab duxe¬
rat. sed multitudinẽ populoꝵ dñi gr̃a
congregauit. Errauit homo. seo ȩccła
ia murus ẽ: & murus ualidus. Errauit
adam: murus ẽ dauid qui mandata di
oblitus ñ est. Custodita igitur & uallata
hȩc iunea munimine spuali. mille fru¬
ctus dat xp̃o: ducentos aut fructus
custodibꝰ. Ideoq ait ȩccła. Uitis mea
in conspectu meo mille salomoni. et.
ducenti seruantibꝰ fructũ. Perfectio
&. plenitudo. xp̃i. est portio seruuloꝵ.

Expanded text:
italia sub iugum uerbi corde mansueto italia sub iugum uerbi corde mansueto colla subiecit; plantata autem in multitudine nationum. hoc enim intellegendum \'Belamon\' Symmachus, Aquila aliaeque traditiones Graeco sermone docuerunt. repudiata est uetus copula quae fructum adferre non poterat, data est uinea nouis fidelibusque cultoribus, qui non solum facere fructum possent, sed etiam custodire. una igitur ouis errauit, sed reuocata totius spatia orbis impleuit; unam ouem error abduxerat, sed multitudinem populorum domini gratia congregauit. errauit homo, sed ecclesia iam murus est et murus ualidus. errauit Adam, murus est Dauid qui mandata dei non est oblitus. Custodita igitur et uallata haec uinea munimine spiritali mille fructus dat Christo, ducentos autem fructus custodibus. ideoque ait ecclesia: uitis mea in conspectu meo; mille Salomoni, et ducenti seruantibus fructum. perfectio et plenitudo Christi est, portio seruulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
rib tuis : his uberib idest sensibꝰ. habi¬
lem se tantis nuptus ȩstimabat. s filię
iherusalem adhuc ñ poterant ȩstimare
quia sensus eius ab undantiã non uide¬
bant: & addidit. Ego eram in oculis eiꝰ
tanquã inueniens pacẽ hoc ẽ delibera¬
tis de meis sensibꝰ cum pace̾ dĩ inuene¬
rim quȩ superat omne̾ mentẽ. & cu¬
stodit & corp᷑ora & sensus in xp̃o iħu.
Talis inquit eram in oculis sponsi. qua¬
lis quȩ habet pacem. Scriptuni ẽ enĩ.
Iui recte quęrunt pacem. habebunt
eam testimoniũ. festinantibus igit᷑
dilecto atq dilec̃ta. cȩlebrata c̃iunc tio
spĩialis est. mutuo expetita consensu.
Ideoq tanqu̾ã nuptiale cariens carnĩ.
exultauit sp̃s in ꝓplieta dicens. uinea
facta ẽ salomoni in belamon: dedit ui¬
neam suã his qui seruant. Clamat ergo
sp̃e. Plantata ẽ congregatio populoꝵ
ut uitis ȩternę radice fundata. & sp̃u¬

Expanded text:
ribus tuis. his uberibus, id est sensibus, habiribus tuis. his uberibus, id est sensibus, habilem se tantis nuptiis aestimabat, sed filiae Hierusalem adhuc non poterant aestimare, quia sensuum eius abundantiam non uidebant. Et addidit: ego eram in oculis eius tamquam inueniens pacem, hoc est: deliberatis de meis sensibus, cum pacem dei inuenerim, quae superat omnem mentem et custodit et corda et sensus in Christo Iesu. talis, inquit. eram in oculis sponsi qualis quae habet pacem; scriptum est enim. qui recte quaerunt pacem. habebunt eam testimonium festinantibus igitur dilecto atque dilecta celebrata coniunctio spiritalis est mutuo expetita consensu. Ideoque tamquam nuptiale canens carmen exultauit spiritus in propheta dicens: uinea facta est Salomoni in l Belamon; dedit uineam suam his qui seruant. clamat ergo spiritus: plantata est congregatio populorum et uitis aeternae radice fundata et spir
Abbreviated transcription (Latin):
uermis ñ tinea corrũpat. Ideo huiꝰ¬
materiei usus eligitur tectorũ fasti.¬
gus eleuandis formandisq littera.¬
rum elementis. quib ętas puerilis
ad studiũ liberalis eruditionis imbu¬
itur. Est ergo materia ista sublimis
ad grãni. leuis ad onus. suauis ad odo¬
rem. utilis ad instrumentũ scientiȩ.
habilis ad ministeriũ cognitionis ȩtͣuȩ.
Sed quead modũ sponsam suã diligens
xp̃c urgebat ad copulȩ sp̃ualis sollem¬
nitatẽ. ita & ȩccła uerbi decore iam
capta festinabat ad nuptias: ideo q
morarũ s. dilationis in patiens quas
filiȩ iherusalem in nec̾tere gestiebant. dic̃.
Ego murus & ubera mea turres. hoc es ⁊
nolite dubitare utrum murus sim. Illȩ
enim dixerant simurus ẽ: ego inquit
murus sum & ñ parua ubera habeo: s
ut turres ubera mea sunt. Quomͦ dicitiꝰ
quia ñ habeo uberes sensus. quȩ turres
habeo sapientiȩ inquib ẽ abundantia
sicut scriptum ẽ: & abundantia intur¬

Expanded text:
uermisuermismateriae usus eligitur tectorum fastigiis elevandis formandisque litterarum elementis, quibus aetas puerilis ad studium liberalis eruditionis imbuitur. Est ergo materia ista sublimis ad gratiam, levis ad onus, suavis ad odorem, utilis ad instrumentum scientiae, habilis ad ministerium cognitionis aeternae. Sed quemadmodum Sponsam suam diligens Christus urgebat ad copulae spiritalis solemnitatem; ita et Ecclesia Verbi decore jam capta, festinabat ad nuptias. Ideoque morarum et dilationis impatiens, quas filiae Hierusalem innectere gestiebant, dicit: 23. Ego murus, et ubera mea turres. Hoc est, nolite dubitare utrum murus sim; illae enim dixcrant: si murus est —;ego, inquit, murus sum et non parua ubera habeo, sed ut turres ubera mea sunt. quomodo dicitis quia non habeo ubera ? sensus, ut turres, habeo sapientiae, in quibus est abundantia, sicut scriptum est: et abundantia in tur
Abbreviated transcription (Latin):
pulo nationũ patet ingressus in ȩccłam.
Sed murus quamiuis ambitũ totiꝰ urbis
includat. tunc tam̃ est munitior eum re¬
ceptacula habuerit p̃parata in quibus
ꝓpugnatores urbis tutũ speculandi ac
tuendi possint habere subsidiũ. Sed qr¬
hȩc rationabilis ciuitas ẽ. & om̃is spes
eius in di uerbo ẽ. ñ ferrea sed argentea
ei ꝓpugnacula requirunt᷑: eloqui is
cȩlestibus magis qu̾a corporis uolupta¬
tib hostiles impetus repulsare c̃sueta.
eo fulta p̃sidio eoq splendore fulgens.
habilior xp̃i copulȩ uidicat᷑. Et quia
ianua xp̃e ẽ qui ait ꝑ me siquis intro¬
ierit saluabitur. &. ȩccła ianua nuncu¬
patur quia ꝑ ipsam patet populis aditꝰ
ad salutẽ ne hereticoꝵ corrũ patur
tineis aut uermibꝰ: dicunt filiȩ ihe¬
rusalem uel angeli uel animȩ iustoꝵ.
Edificemꝰ suꝑ eam tabulas cȩdrinas. hoc
est fidei sublimis bonũ odorẽ. E teni
suauis huiꝰ materiei odor: quã non

Expanded text:
pulo nationum patet ingressus in ecclesiam. pulo nationum patet ingressus in ecclesiam. sed murus quamuis ambitum totius urbis includat, tunc tamen est munitior. cum receptacula habuerit praeparata, in quibus propugnatores urbis tutum speculandi ac tuendi possint habere subsidium. sed quia rationabilis haec ciuitas est et omnis spes eius in dei uerbo est, non ferrea, sed argentea ei propugnacula requiruntur, eloquiis caelestibus magis quam corporis uoluptatibus hostiles impetus repulsare consueta. eo fulta praesidio, eo splendore fulgens habilior Christi copulae iudicatur. Et quia ianua Christus est, qui ait: per me si quis introierit saluabitur, et ecclesia ianua nuncupatur, quia per ipsam patet populis aditus ad salutem. sed ne haereticorum corrumpatur tineis aut uermibus, dicunt filiae Hierusalem, uel angeli uel animae iustorum: aedificemus super eam tabulas cedrinas, hoc est fidei sublimis bonum odorem; est enim suauis huius materiae odor, quam non
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncꝰtioni habiles udicent᷑. Turba¬
tȩ igitur quod studio dilectionis urgeat
nuptias sponsus: dicunt. Iuio faciemus
sorori nr̃ȩ in die qua loquit᷑ in ea. uel
ut sẏmmacꝰ quã loquit᷑ ei. hoc ẽ sponsa¬
lium cȩlebritate solet fieri collocutio. ꝙ
confirmatio nuptiarũ: quidgͦ facientꝰ
dicunt tur batę. quia urget᷑ conuine¬
tio spũalis: a tantis nuptus excusare ñ
possunt. Nemo ẽ enĩ qui copulam uel
putet. Sed quia plenitudo uerbi uel
sp̃c scĩ uibrat & fulget. & nichil ẽ quo d
illis possit ȩquari. ideo differre deside¬
rant. ut illa dilatione uel anima uel ȩe¬
clesia possit ee̾ ꝑfectior. Dicunt ergo.
Simurus ẽ. ȩdificemꝰ suꝑ eũ receptacula:
& si ianua ẽ. sculpamꝰ suꝑ eam tabulas
cȩdriuas. Murus ẽ anima sc̃ĩ. Habet &
ȩccła muros suos. quȩ iã ꝑfectior dicit.
Ego ciuitas munita. Plic ẽ murus qͥ habet
duo decini portas apostolicas. perquas po¬

Expanded text:
coniunctioni habiles iudicentur. Turbaconiunctioni habiles iudicentur. Turbatae igitur, quod studio dilectionis urgeat nuptias sponsus, dicunt: quid faciemus sorori nostrae in die qua loquitur in ea? uel, ut Symmachus, qua loquitur ei, hoc est: sponsalium celebritate solet fieri conlocutio et confirmatio nuptiarum. quid ergo faciemus, dicunt turbatae, quia urgetur coniunctio spiritalis? a tantis nuptiis excusare non possunt; nemo est enim qui copulam uel putet. sed quia plenitudo uerbi uel spiritus sancti uibrat et fulget et nihil est quod ei possit aequari, ideo differre desiderant, ut illa dilatione uel anima uel ecclesia possit esse perfectior. Dicunt ergo: si murus est, aedificemus super eum receptacula; et si ianua est, sculpamus super eam tabulas cedrinas. murus est anima sancti. habet et ecclesia muros suos, quae iam perfectior dicit: ego ciuitas munita. hic est murus qui habet duodecim portas apostolicas, per quas po
Abbreviated transcription (Latin):
quia imago dĩ in corde ẽ tuo. sit & in¬
operib tuis. Sit effigies euangelii in
tius factis. ut in tius morib mea p̃cepta
custodias. Effigies euangelii erit inte. si
ꝑeutienti maxillam alterã prebeas si di¬
ligas inimicũ tuũ. sicruce̾ tuã tollas &
ine sequaris. Ideo cruce̾ ego ꝓte portaui.
ne tu ꝓpt᷑ me portare dubitares. Audie¬
runt hoc filiȩ iherusalem quodiam dñs
iħc sibi ȩccłam copulabat.&. quia consi¬
derantes magnitudinẽ uerbi imparein
tantis nuptus ȩstimabant. ne forte copu¬
lȩ pondus sustinere ñ possint. ex cusant
dicentes. Soror nr̃a parua. & ubera non
habet. Sic enĩ qui uolunt differre nupti¬
as excusare consueuerunt ut p̃tendant
in maturȩ ȩtatis infiriitatẽ. & asstruant
qđ ubera ñ habentur. quȩ nubilis signi¬
ficant tempꝰ ȩtatis. Hoc solet symbolũm
commune omnib uirginib eẽ nuptu¬
ris. ut cũ ubera cȩperint eminere. tc

Expanded text:
quia imago dei in corde est tuo, sit - quia imago dei in corde est tuo, sit - operibus tuis, sit effigies euangelii in tuis factis, ut in tuis moribus mea praecepta custodias. effigies euangelii erit in te, si percutienti maxillam alteram praebeas, si diligas inimicum tuum, si crucem tuam tollas et me sequaris. ideo crucem ego pro uobis portaui, ne tu propter me portare dubitares. Audierunt hoc filiae Hierusalem, quod iam dominus Iesus sibi ecclesiam copulabat et, quia considerantes magnitudinem uerbi imparem tantis nuptiis aestimabant. ne forte copulae pondus sustinere non posset, excusant dicentes: soror nobis parua et ubera non habet. sic enim qui uolunt differre nuptias excusare consuerunt, ut praetendant inmaturae aetatis infirmitatem et adstruant, quod ubera non habeat, quae nubilis significant tempus aetatis. hoc solet symbolum commune omnibus uirginibus esse nupturis, ut, cum ubera coeperint eminere, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscat᷑ sermones tuos. et si tenet eos
offeras te uidendũ. non refugias et te¬
neri. Quȩ cũ te meruerit amplecti.
ostendit fructus suos. docebit ñ obli¬
tam se mandatorũ tuoꝵ. dicet tibi.
Ueni frater meus exeamus in agrũ. & in
foribꝰ nr̃is om̃is fȩtus arborũ. noua et
uetera frater meus seruaui tibi. Hoc
ẽ dicere. Teneo mandata om̃a. noui
& ueteris testam̃ti. Sola hoc dicere ȩccła
potest. ñ dicit alia congregatio. ñ dic̃
synagoga. nec scđ̾m litteram noua te¬
nens. nec scđm sp̃m uetera. Non dicit
heresis manichea uetera seruaui tibi.
quȩ ꝓphetas ñ suscipit. Merito de al¬
bata cernitur. quȩ utriusq fulget
gr̃a testamenti. Respondit ei sponsꝰ.
Pone me ut signaculũ in cortuũ. ut
sigillũ in brachiũ tuũ: quȩ noua et
uetera seruasti michi. Signaculum
meũ es. ad imagine̾ meam es & simili¬
tudinẽ. Fulget inte imago iusticiȩ.
imago sapientiȩ. imago uirtutis. Et

Expanded text:
obliuiscatur sermones tuos. ut, si tenet eos, obliuiscatur sermones tuos. ut, si tenet eos, offeras te uidendum, non refugias teneri. Quae cum te meruerit amplecti, ostendet fructus suos, docebit non oblitam se mandatorum tuorum, dicet tibi: ueni, frater meus, exeamus in agrum, et in foribus nostris omnis fetus arborum, noua et uetera, frater meus, seruaui tibi. hoc est dicere: \'teneo mandata omnia noui et ueteris testamenti\'. sola hoc dicere ecclesia potest. non dicit alia congregatio, non dicit synagoga, nec secundum litteram noua tenens nec secundum spiritum uetera. non dicit haeresis Manichea: \'uetera seruaui tibi\', quae prophetas non suscipit. mento dealbata cernitur quae utriusque fulget gratia testamenti. Respondet ei sponsus: pone me ut signaculum in cor tuum. u t sigillum in brachium tuum. quae noua et uetera seruasti mihi. signaculum meum es, ad imaginem meam es et similitudinem. fulget in te imago iustitiae, imago sapientiae, imago uirtutis. et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ requies fatigatis. in qua sola iuuent
quicũq moriuntur. Pulchre aut etiã
uiuifica potest dici. eoquod mori nͦ
possit. quẽ humeris suis uirtus porta¬
uerit. Dicit ergo & anima. dicit et ȩccła
erraui sicut ouis quȩ perierat. sed et di¬
cit quȩ siui quẽ dilȩxit anima mea.
Hoc ẽ dicere. Uiuifica seruũ tuũ. quo
mandata tua ñ sum oblitus. Ego tequȩ¬
siui. s inuenire ñ possum nͥ tu uolueris
in ueniri. Et tu quidem uis inueniri. sed
uis diu quęri uisdiligentius indagari.
Nouit hoc ȩxcła tua. quia ñ uis ut te
dormiens quęrat. ñ uis ut iacens te in¬
uestiget. Deniq pulsas ad ianuam ut
excites dormientẽ. ex plorassi cor uigi¬
lat & caro dormit. uis iacentẽ leuare
dicens. Surge qui dormis. & exurge a
mortuis. Mutis manũ ꝑ cauernã ut
surgat. & si tardius surrexerit derelin¬
quis. uis ut quęrat iterũ & quęrat a
multis: non obliuiscatur quęrere. ñ

Expanded text:
est requies fatigatis, in qua sola uiuent est requies fatigatis, in qua sola uiuent quicumque moriuntur. Pulchre autem etiam uiuifica potest dici, eo quod mori non possit quem humeris suis uirtus portauerit. Dicit ergo et anima, dicit et ecclesia: erraui sicut ouis quae perierat; sed et dicit: quaesiui quem dilexit anima mea. hoc est dicere: uiuifica seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ego te quaesiui, sed inuenire non possum, nisi tu uolueris inueniri. et tu quidem uis inueniri, sed uis diu quaeri, uis diligentius indagari. nouit hoc ecclesia tua, quia non uis ut te dormiens quaerat, non uis ut iacens te inuestiget. denique pulsas ad ianuam, ut excites dormientem, exploras, si cor uigilat et caro dormit. uis iacentem leuare dicens: surge qui dormis et exsurge a mortuis. mittis manum per cauernam, ut surgat, et, si tardius surrexerit, derelinquis. uis ut quaerat iterum et quaerat a multis et non obliuiscatur quaerere; non
Abbreviated transcription (Latin):
paradyso serpentis diu ulceris uenena
ꝑ temptant. qui erraui agregibus tuis
illis superioribꝰ. Nam & me ibidem collo¬
caueras. sed ab ouilibus tuis lupus noct᷑¬
nus auertit. Quȩre me quia te requiro.
quęre me. inueni me: suscipe me. porta
me. Potes inuenire que tu requiris. di¬
gnaris suscipere quẽ inueneris. impo.¬
nere humeris quẽ susceperis. Non est
tibi pium onus fastidio. non tibi oneri ẽ
uectura iusticiȩ. Ueni gͦ dñe: quia &¬
si erraui. tam̃ mandata tua ñ sum obli¬
tus: spem medicinȩ reseruo. Ueni dñe:
ntur. Ueni ut facias salut̾e in terris.
in cęlo gaudiũ. Ueni gͦ. & quęre ouẽ
tuam. Iam non ꝑ seruos. ñ ꝑ mercen¬
narios sed ꝑ temetipsum suscipe me in
carne quȩ in adam lapsa ẽ. suscipe ine
ñ ex sara seo ex maria. ut incorrupta
sit uirgo. seo uirgo ꝑ grãm ab om̃i in¬
tegra labe peccati. Porta me in cruce
quȩ salutaris errantib ẽ. in qua sola

Expanded text:
paradiso serpentis diu ulceris uenena paradiso serpentis diu ulceris uenena pertemptant, qui erraui a gregibus tuis illis superioribus. nam et me ibidem conlocaueras, sed ab ouilibus tuis lupus nocturnus auertit. quaere me, quia te requiro, quaere me, inueni me. suscipe me, porta me. potes inuenire quem tu requiris, dignaris suscipere quem inueneris, inponere umeris quem susceperis. non est tibi pium onus fastidio, non tibi oneri est uectura iustitiae. ueni ergo, domine, quia, etsi erraui, tamen mandata tua non sum oblitus, spem medicinae reseruo. ueni, dominntur. ueni, ut facias salutem in terris, in caelo gaudium. Ueni ergo et quaere ouem tuam non per seruulos, non per mercennarios, sed per temet ipsum. suscipe me in carne quae in Adam lapsa est. suscipe me non ex Sarra, sed ex Maria, ut incorrupta sit uirgo, sed uirgo per gratiam ab omni integra labe peccati. porta me in cruce quae salutaris errantibus est, in qua sola
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ tuũ. qm̃ mandata tua ñ suni ob¬
litus. Ueni gͦ dñe iħu. quęre seruum
tuũ. quęre lassam oue̾ tuam. Ueni
pastor. quȩre sicut oues ioseph. Errauit
ouis tua. dũ tu moraris in montibus.
Dimitte non aginta nou̾e oues tuas. &
ueni unã ouẽ quȩ rere quȩ errauit.
Ueni sine canib ueni sine malis oꝑariiꝰ.¬
ueni sine mercennario. qͥ per ianuam
introire ñ nouerit: ueni sine adiutore.
sine nuntio. Iam dudũ te expecto uen¬
turũ. Scio enĩ uenturũ. qm̃ manda¬
ta tua ñ sum oblitꝰ. Ueni ñ cum uirga
sed cũ caritate. spiritꝰq mansuerudine.
Noli dubitare relinquere in montibus
nonagnita noue̾ oues tuas. quia in mon¬
tibus constitutas lupi rapaces incursa¬
re ñ possunt. In paradiso semel nocuit
serpens. amisit ibi ȩscam postquã ad am
inde pulsus est. illic iam nocere ñ poterit.
Ad me ueni. quẽ iuporũ grauium uexat
in cursus. Ad me ueni. quẽ eiectum de

Expanded text:
seruum tuum, quoniam mandata tua non sum obseruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni ergo. domine Iesu, quaere seruum tuum, quaere lassam ouem tuam, ueni, pastor, quaere sicut oues Ioseph. errauit ouis tua, dum tu moraris, dum tu uersaris in montibus. dimitte nonaginta nouem oues tuas et ueni unam ouem quaerere quae errauit. ueni sine canibus, ueni sine malis operariis, sine mercennario, qui per ianuam introire non nouerit. ueni sine adiutore, sine nuntio, iam dudum te expecto uenturum; scio enim uenturum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni non cum uirga, sed cum caritate spirituque mansuetudinis. Noli dubitare relinquere in montibus nonaginta nouem oues tuas, quia in montibus constitutas lupi rapaces incursare nonpossunt. in paradiso semel nocuit serpens; amisit ibi escam, postquam Adam inde depulsus est; illic iam nocere non poterit. ad me ueni, quem luporum grauium uexat incursus. ad me ueni, quem eiectum ue