comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am uero quod noe homini iusto & sicut de illo scriptura
uenidica loquitur in sua generatione ꝑfecto. non utiq sicut ꝑficiendi st̃
cues ciuitatis dĩ in illa in mortalitate qua equabuntur angelis di. sed sictꝰ
ẽe. possunt in hac peregrinatione ꝑfecti impetat ds ut arcã faciat
inqua cum suis. id est uxore filuis & niutib & cum animalib quȩ ad illum ex
dĩ precepto in arcam ingressa sunt liberaretur. adiluuu uastitate: ꝓouldubio
figura ẽ. peregrinantis in hoc scło ciuitatis di. hoc est ȩxcłȩ. quȩ fit salua per
lignum inquo pependit mediator dĩ & hominum homo xp̃e iħc. Iam &
mensure ipse longitudinis & altitudinis & latitudinis eiꝰ significant corpus
humanũ: in cuiꝰ ueritate adhomines p̾nuntutꝰ ẽ. dñs uenturus & uenit.
H umani quippe corporis longitudo. auertice usq ad uestigia: sexies tantũ
hab& quam latitudo. quȩ est ab uno latere ad alterum latus: & decies

Expanded text:
am uero quod Noe, homini iusto et, sicut de illo scriptura ueridica loquitur, in sua generatione perfecto — non utique sicut perficiendi sunt ciues ciuitatis dei in illa immortalitate, qua aequabuntur angelis dei, sed sicut esse possunt in hac peregrinatione perfecti — imperat deus, ut arcam faciat, in qua cum suis, id est uxore et filiis et nuribus, et cum animalibus, quae ad illum ex dei praecepto in arcam ingressa sunt, liberaretur a diluuii uastitate, procul dubio figura est peregrinantis in hoc saeculo ciuitatis dei, hoc est ecclesiae., quae fit salua per lignum, in quo pependit mediator dei et hominum, homo Christus mensurae ipsae/longitudinis et altitudinis et latitudinis eius significant corpus humanum, in cuius ueritate ad homines praenuntiatus est uenturus et uenit. Humani quippe corporis longitudo a uertice usque ad uestigia sexiens tantum habet quam latitudo, quae est ab uno latere ad alterum latus, et deciens
Abbreviated transcription (Latin):
lata est scientiȩ dinoscendi bonum & malum. quia si post prohibitionem ex illa
homo eder&: in illa erat prȩcepti futura transgressio: inqua homo ꝑ exꝑi¬
mentum pęne discer&. quid inter ess& inter obedientiȩ bonum. & inobedi.¬
entiȩ malum. Proiide & hoc non infigura dictum. sed uere quoddam lignũ
accipiendum ẽ: cui non defructu uel pomo quod indidẽ. nasceretur: sed ex
ipsa re nomen positum ẽ: quȩ illo contra uetitum tracto fuerat sequutura.

Expanded text:
lata est scientiae dinoscendi bonum et malum, quia, si post prohibitionem ex illa lata est scientiae dinoscendi bonum et malum, quia, si post prohibitionem ex illa homo ederet, in illa erat praecepti futura transgressio, in qua homo per experimentum poenae disceret, quid interesset inter oboedientiae bonum et inoboedientiae malum. proinde et hoc non in figura dictum, sed uere quoddam lignum accipiendum est, cui non de fructu uel pomo quod indidem nasceretur, sed ex ipsa re nomen inpositum est, quae illo contra uetitum tacto fuerat secutura.
Abbreviated transcription (Latin):
equitur ut uideamus de ligno scientiȩ dinoscendi bonum & malum.
Prorsus & hoc lignuni eratꝰ uisibile. & corporale sicut arbores cȩcerȩ.
Quoa ergo lignum ess& non ẽ. dubitandum: sed cur hoc nomen acce.¬
perit requirendum. Mihi aut̃ & iam atq & iam consideranti dici ñ potest.
quantum placeat illa sententia. non fuisse illam arborem cibo noxiam. Ileq
eñi qui fecerat om̃ia bona ualde: in paradẏso instituer& aliquid mali: sed
malum fuisse homini traus gressionem precepti. Oportebat aut̃ ut homo
sub dño dõ positus. ali unde ꝓbaretur. ut ei promerendi dnm suum uirtos
esse ipsa obȩdientia: quam possum ucrissime dicere solam esse iurtutem
om̃i ereature rationali agenti subdĩ potestate: primumq cẽ & maxi.¬
mu̾ uitiũ tumoris ad ruinam. sua potestate uelle uti. cuius uitu nomen
ẽ. in obȩdientia. Non ess& ergo unde se homo dnm habere cogitarae atq¬
sentire: nisi ei aliquid iuberet᷑. Arbor itaq illa non erat mala: sed appel¬

Expanded text:
equitur, ut uideamus de ligno scientiae dinoscendi bonum et malum. prorsus et hoc lignum erat uisibile et corporale sicut arbores ceterae. quod ergo lignum esset, non est dubitandum; sed cur hoc nomen acceperit, requirendum. mihi autem etiam atque etiam consideranti dici non potest quantum placeat illa sententia non fuisse illam arborem cibo noxiam — neque enim qui fecerat omnia bona ualde in paradiso institueret aliquid mali - sed malum fuisse homini transgressionem praecepti. oportebat autem, ut homo sub domino deo positus alicunde prohiberetur, ut ei promerendi dominum suum uirtus esset ipsa oboedientia, quam possum uerissime dicere solam esse uirtutem omni creaturae rationali agenti sub dei potestate, primumque esse et maximum uitium tumoris ad ruinam sua potestate uelle uti, cuius uitii nomen est inoboedientia. non esset ergo, unde se homo dominum habere cogitaret atqsentiret, nisi ei aliquid iuberetur. arbor itaque illa non erat mala, sed appel
Abbreviated transcription (Latin):
seminib carne conceptis: quantum natura passa est asꝑserunt: multo minꝰ
dici posse ranarun ferpentumq creatores angelos malos: per quos magi
pharaonis tunc illa fecerunt. Dt facilieate Luoipicatio nuas

Expanded text:
seminibus carne conceptis quantum natura passa est asperserunt, multo minus seminibus carne conceptis quantum natura passa est asperserunt, multo minus dici posse ranarum serpentiumque creatores angelos malos, per quos magi Pharaonis tunc illa fecerunt. DE CAVSIS ORIGINALIBVS
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ducet&: fecit hoc anima grauidę pecudis ꝑ oculos affecta fo¬
rinsecus & in terius secum pro suo modulo formandi regulam trahens.
quam de intima potentia sui creatoris accepit. Sed quanta sit uis
animȩ ad efficiendam atq mutandam materiam corporalem. cum tam̃
creatrix corporis dici non possit. Quia om̃is causa mutabilis sensibilisq
substantiȩ. Om̃isq madus & numerus & pondus eiꝰ unde efficitur ut
& sit & natura ita uł ita sit ab intelligibili & in comimutabili uita quȩ
suꝑ om̃ia ẽ. existit & ꝑuenit usq ad extrema atq terrena. multus
sermo ẽ : neq nunc necessarius. Uerum propterea factum iacob de¬
pecoribus commemorandum arbitratus sum: ut intelligeretur si hono qui
uirgas illas sic posuit dici non potest creator colorum inagnis & in hȩdis: nec
ipse matrum animȩ. quȩ conceptam ꝑ oculos corporis phantasiam uarietatis

Expanded text:
aliquid duceret, fecit hoc anima grauidae pecudis per oculos affecta foaliquid duceret, fecit hoc anima grauidae pecudis per oculos affecta forinsecus et interius secum pro suo modulo formandi regulam trahens, quam de intima potentia sui creatoris accepit. sed quanta sit uis animae ad afficiendam atque mutandam materiam corporalem—cum tamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa mutabilis sensibilisque substantiae omnisque modus et numerus et pondus eius, unde efficitur ut et sit et natura ita uel ita sit, ab intellegibili et incommutabili uita quae super omnia est existit et peruenit usque ad extrema atque terrena — multus sermo est neque nunc necessarius. uerum propterea factum Iacob depecoribus commemorandum arbitratus sum, ut intellegeretur, si homo qui uirgas illas sic posuit dici non potest creator colorum in agnis et in haedis, nec ipsae matrum animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiam uarietatis
Abbreviated transcription (Latin):
pecoribus fuit: quia bibentib iconceptum atribus uanatas uirgas quas
utuerentur apposuit. sed nec ipse petudes creatrices fuerant uarietatis
plis sue : quia inhȩserat animx̧ illarum discolor phatitasia excontuttr
uariarum uirgarum ꝑ oculos inptessa. quae non potuit nisi corpus quod
sic affecto spũ animabatur ex compassione cõmixtionis afficere: unde
teneris fecuum primordus coloretenus asꝑgetor. Ut enim sic exsem&
ipsis afficiantor uł anima ex corpore uł corpus ex anima. congrurntes
rationes id faciunt: quȩ in commutabiliter uiuunt. in ipsa sunma dĩ sapi.¬
entia quam nulla spatia locorum capiunt: & cum sit ipsa in commutabilis
nihil eorum quae uł mutabiliter sunt deserit: quia nihil eorum nisi ꝑ
ipsam creatum est. Ut enim de pecorib non uirge sed pecora nascerentur.
fecit hoo in commutabilis & in uisibilis ratio sapientiȩ dĩ ꝑquam creata st̃
om̃ia. Ut autem de uarietate uirgarum pecoram conceptorũ color¬

Expanded text:
pecoribus fuit, quia bibentibus in conceptu matribus uariatas uirgas quas intuerentur apposuit. sed nec ipsae pecudes creatrices fuerunt uarietatis prolis suae, quia inhaeserat animae illarum discolor phantasia ex contuitu uariarum uirgarum per oculos impressa, quae non potuit nisi corpus quod sic affecto spiritu animabatur ex compassione commixtionis afficere, unde teneris fetuum primordiis discolore tenus aspergeretur. ut enim sic ex semet ipsis afficiantur uel anima ex corpore uel corpus ex anima, congruentes rationes id faciunt, quae incommutabiliter uiuunt in ipsa summa dei sapientia, quam nulla spatia locorum capiunt; et cum sit ipsa incommutabilis, nihil eorum quae uel mutabiliter sunt deserit, quia nihil eorum nisi per ipsam creatum est. ut enim de pecoribus non uirgae, sed pecora nascerentur fecit hoc incommutabilis et inuisibilis ratio sapientiae dei, per quam creata sunt omnia. ut autem de uarietate uirgarum pecorum color conceptorum
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ille homicida erat ab initio. & in ueritate ñ stecit. Utrumq ab
inttio intellegamus non solum quod homicida fuit: sed & iam quod in ueritate
cida diabolus quia ipse occidit hominem primum: antequam nullus hominũ
fuit. Inueritate autem non stetit & hoc ab inttio ex quo ipsecreatus est qͥ

Expanded text:
ait: ille homicida erat ab initio et in ueritate non stetit utrumque ab ait: ille homicida erat ab initio et in ueritate non stetit utrumque ab initio intellegamus, non solum quod homicida fuit sed etiam quod in ueritate cida diabolus, quia ipse occidit hominem primum, ante quem nullus hominum fuit. In veritate autem non stetit, et hoc ab initio, ex quo ipse creatus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula dȩmonum: non ideo tamen
aut non se posse talia dolebit: aut obhoc illos meliores esse uidicabit: cum
prȩsertim in societate scõrum. qui ꝑuirtutẽ dĩ cui cuncta subiecta sunt¬
& minime fallacia. & multo maiora fecerunt siue homines fiue Angeli
uando ergo deiecerit suꝑbia diabolum ut naturam suam bonam
praua uoluntate ꝑuerter& scriptyra non dicit: ante tamen fac¬
⁊ tum fuisse. ex hac cum homini inuidisfe ratio manifesta de.¬
darat. In promptuni est eim om̃ibus hȩc intuentibus non exinuidentia
suꝑbram nasei: sed exsuꝑbia potius inuidentiam. Non autem frustra
putari potest ab initio temporis diabolum suꝑbia occidisse. nec fuisfe ullũ
antea tempus. quo cum angelis scis pacatus uixerit & beatus: sed ab
ipso primordio creaturȩ. a suo creatore apostatasse: ut ẽ. illud qđ dñs

Expanded text:
si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit aut ob hoc illos meliores esse iudicabit, cum sint praesertim in societate sanctorum qui per uirtutem dei, cui cuncta subiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angeli uando ergo deiecerit superbia diabolum, ut naturam suam bonam praua uoluntate peruerteret, scriptura non dicit; ante tamen factum fuisse et ex hac eum homini inuidisse ratio manifesta declarat. in promtu est enim omnibus haec intuentibus non ex inuidentia superbiam nasci, sed ex superbia potius inuidentiam. non autem frustra putari potest ab initio temporis diabolum superbia cecidisse nec fuisse ullum antea tempus, quo cum angelis sanctis pacatus uixerit et beatus, sed ab ipso primordio creaturae a suo creatore apostatasse, ut illud quod dominus
Abbreviated transcription (Latin):
acile est enim spiritib nequissimis ꝑ aeria corpora
facere multa quȩ mirentur animȩ terrenis corporib aggraua¬
tȩ l& iam melioris affectus. Si enim corpora ipsa terrena non nullis
artib & exercitationib modificata inspectaculis theatris. tanta mira¬
cula hominib exhibent: ut hi qui numquam talia uiderunt narra¬
ta uix credant: quid magnum ẽ. diabolo & angelis eiꝰ de corporeis ele.¬
mentis ꝑ arria corpora facere quȩ caro miretur: aut &iam occultis
in spirationib ad inludendum humanos sensus phantasmata imaginũ
machinari. quib uigilantes dormientesq decipiat: uł furentes exagitae :
Sed fieri potest ut homo uita ac morib melior specta nequissimos homiues
uł infune ambulantes. uel multi modis motib corporum multa incredibilia
facientes: nec ullo modo tale aliquid facere concupiscat: nec ꝓroptaea sibi prȩ¬
ponendos existim&. Sic anima fidelis & pia. non solum si uideat. uerum & iam

Expanded text:
acile est enim spiritibus nequissimis per aeria corpora facere multa quae mirentur animae terrenis corporibus aggravatae, etiam melioris affectus. Si enim corpora ipsa terrena, nonnullis artibus et exercitationibus modificata, in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut hi qui nunquam talia viderunt narrata vix credant, quid magnum est diabolo et angelis ejus de corporeis elementis per aeria corpora facere quae caro miretur, aut etiam occultis inspirationibus, ad illudendum humanos sensus, phantasmata imaginum machinari, quibus vigilantes dormientesque decipiat, vel furentes exagitet? Sed si fieri potest ut homo vita ac moribus melior spectet nequissimos homines, vel in fune ambulantes, vel multimodis motibus cfacientes nec ullo modo tale aliquid facere concupiscat nec eos propterea sibi + praeponendos existimet: sic anima fidelis et pia non solum si uideat uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Uod ergo putatur nuniquam diabolum inueritate stetisse. Numquã
um angelis beatam duxisse uitam: sed ab ipso suȩ conditionis
initio cecidisse : non sic accipiendum est. ut non propria uoluntate
de prauatus. sed malus abono dõ creatos putetor. Alioquin non ab initio
cecidisse diccretur. Neq enim cecidit si talis est factus. sed factus continuo
se aluce ueritatis aAuerait: suꝑbia tumidus. & proprię potestatis delectati¬
one corraptus. Unde beate atq angelicȩ uitȩ dulcedinẽ non gustauti
quam non utiq acceptam fastidiuit: sed nolendo accipere deseruit &
amisit. Proinde nec sui casus prȩscius esse potuit: qm̃ sapientia pietatis
ẽ. fructus. Ille autem continuo impiuꝰ consequent̾ & mente cȩcus: non
ex eo quod acceperat occidit: sed ex eo quod acciper&. si subdi uoluiss&e. dõ.
Quod profecto quia noluit: & ab eo quod accepturus erat cecidit: & potestatem
aluis subquo. ẽẽ. noluit nor euasit. Pactumq in illo est pondere meritorũ:

Expanded text:
uod ergo putatur numquam diabolus in ueritate stetisse, numquam cum angelis beatam duxisse uitam, sed ab ipso suae conditionis initio cecidisse, non sic accipiendum est, ut non propria uoluntate deprauatus, sed malus a bono deo creatus putetur: alioquin non ab initio cecidisse diceretur; neque enim cecidit, si talis est factus. sed factus continuo se a luce ueritatis auertit, superbia tumidus et propriae potestatis delectatione corruptus . unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit: quam non utique aamisit. Proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam praescientia pietatis est fructus. Ille autem continuo impius, consequenter et mente caecus, non ex eo, quod acceperat, cecidit, sed ex eo, quod acciperet, si subdi Deo voluisset. Quod profecto quia noluit, et ab eo, quod accepturus erat, cecidit, et potestatem illius, sub quo esse noluit, non evasit, factusque in illo est pondere meritorum,
Abbreviated transcription (Latin):
primo adam. ꝑ cuius peccatum & mortẽ. tamquã hereditariis malis posteri
eius obligati sumus. Altero autẽ sedõ adam. qui non homo tantũ. sed & iam
ds̃ ẽ. quoꝓ nobis soluente. qđ non debebat. a debitis paternis. & ꝓpͥis. liberati
sumus. Proinde qm̃ propter unũ illũ tenebat diabolus om̃s ꝑ enis uitiatam
carnalẽ concupiscentiam generatos. iustum ẽ. ut propter hunc unũ dimit¬
tat om̃s. ꝑ ipsuis in maculatam grãm regeneratos Ex eelã ReSEOΝSIO-¬

Expanded text:
primo Adam, per cujus peccatum et mortem tanquam haereditariis malis posteri ejus obligati sumus. Altero autem secundo Adam, qui non homo tantum, sed etiam Deus est, quo pro nobis solvente quod non debebat, a debitis et paternis et propriis liberati sumus. Proinde quos propter unum illum tenebat diabolus omnes per ejus vitiatam carnalem concupiscentiam generatos justum est, ut propter hunc unum dimittat omnes per ipsius immaculatam gratiam regeneratos. Si Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit scriptura monstra.¬
re. quia omis homo prorsus omĩs quantũ ad ipsũ hominẽ ꝑtin&. mendaxẽ.¬
Nam non t̃ mendax nisi de suo nec hab&.
aliquid de suo nisi ut sit m̃dax
Mon quia non potest esse uerax. sed quia nore

Expanded text:
oluit Scriptura monstrare, quia omnis homo, prorsus omnis, quantum ad ipsum hominem pertinet, mendaxam non est mendax, nisi de suo, nec habet aliquid de suo, nisi ut sit mendax: non quia non potest esse verax, sed quia non d
Abbreviated transcription (Latin):
de inceps habitare meruit. Honnulli uero ex obftecricũ fallacia conantur
asserere. hoc mendaon genus non esse peccatũ. maxime qđ illis mnentientib
scriptum e: quia aedificauit illis dñs domos. Inqua magis reconpensatione
cognoscitur. quid mendacii culpa mercatur. Nã benignitatis earũ merce
quȩ eis in arterna potuit uita retribui. ꝓ aͣmissa culpa mendacii. interrena
ẽ reconpensatione conuersa. ut in iita sua quã mentiendo tueri uoluert̃.
ea quȩ fecerunt bona reciperent. & ulterius qđ expectarent. mercedis suȩ
p̃miũ non haberent. Nã & si subtiliter perpendatur. amore uitȩ prȩsentis

Expanded text:
 ipsa comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt, ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent, mercedis suae praemium non haberent. Nam et si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ delectatione peccant. & amore peccati. & eis plac& quod eis lib&. Ende &
apłs. Cum essetis inquit serui peccati. liberi fuistis iustitiȩ. Ecce ostenduntur
&iam peccato minime potuisse nisi alia libertate seruire. Liberi gͦ a iustitia non
sunt : nisi arbitrio libertatis. Liberi gͦ apeccato non fiunt. nisi grã saluatoris.
Propter qđ ammirabilis doctor & iam uerba ipsa disceuit. Cũ enĩ serui essetis
crubescitis : Nã finis illoꝵ mors ẽ: Nunc autẽ liberi apeccato serui autẽ facti

Expanded text:
qui cum delectatione peccant et amore peccati et hoc eis placet quod eos libet. unde et qui cum delectatione peccant et amore peccati et hoc eis placet quod eos libet. unde et apostolus: cum essetis, inquit, serui peccati, liberi fuistis iustitiae. ecce ostenduntur etiam peccato minime potuisse nisi alia libertate seruire. liberi ergo a iustitia non sunt nisi arbitrio uoluntatis; liberi autem a peccato non fiunt nisi gratia saluatoris. propter quod ammirabilis doctor etiam uerba ipsa disereuit: cum enim serui essetis, erubescitis? nam finis illorum mors est. nunc autem liberati a peccato, serui autem facti
Abbreviated transcription (Latin):
mortis intelligi. ut anima renouata ꝑ grãm. iam non moriatur ingehenna id est
auita dĩ non alienetur. non separetur. Tẽporalis autẽ mors: &iam in his qui dep̃i
morte redimuntur: Relinquitur interĩ ad exercitationẽ fidei & agonẽ p̃sen¬
tis luctaminis. in quo & martyres certauerunt. Absumatur uͦ & ipsa in renonati¬
one corporis. quã resurrectio pollicetur : Ibi enũ penitus absorbebitur mors in
uictoriam. cui modo grã xp̃i adimit regnũ ne suoꝵ animas ad pęnas tartari ꝑtra¬
ichil dici potuit breuius & melis. Quid enĩ nob̾ grã dĩ utilius confert in hoc
p̃senti scło maligno nisi ut moriam᷑ peccato: Ac ꝑ hoc ipsi grãe inuenietur in-¬
gratus. qui propt̃ illã uult uiuere inpeccato. ꝑquã morimur peccato. ẼESSETIS¬
iberũ arbitriũ usq adeo inpeccatore perut. ut ꝑ ipsũ peccent maxime omĩs

Expanded text:
mortis intellegi, ut anima renouata per gratiam iam non moriatur in gehenna, id est mortis intellegi, ut anima renouata per gratiam iam non moriatur in gehenna, id est a uita dei non alienetur, non separetur, temporalis autem mors corporis etiam in his, qui Christi morte redimuntur, relinquatur interim ad exercitationem fidei et agonem praesentis luctaminis, in quo et martyres certauerunt, absumatur uero et ipsa in renouatione corporis, quam resurrectio pollicetur. ibi enim penitus absorbebitur mors in uictoriam, cui modo gratia Christi adimit regnum, ne suorum animas ad poenas tartari perihil dici potuit breuius et melius. quid enim nobis gratia dei utilius confert in hoc praesenti saeculo maligno, nisi ut moriamur peccato? ac per hoc ipsi gratiae i inuenietur ingratus, qui propter illam uult uiuere in peccato, per quam morimur peccato. deusliberum arbitrium usque adeo in peccatore non periit, ut per ipsum peccent maxime omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
s& regnauit mors. & in eos qui non peccauerunt. quasi nos mouer&¬
quare in eos regnauerit qui non peccauer̃: ad der& in similitudinẽ p̃uaricationi s
adȩ. idẽ. quia mnerat in hoꝵ membris similitudo p̃uaricationis adę. Potest & sic
intelligi. Regnauit mors ab adã usq ad moẏsen. & in eos qͥ non insimilitudiẽ
p̃uaricationis ade peccauer̃: Quia inseipsis. cũ iã nati essent. nec ratione adhi
uterentur. qua ille utebatur quando peccauit: Mec p̃ceptũ accepissent. quod ille
transgressus ẽ: sed solo originali uitio tenerentur obstricti ꝑ qđ eos regnũ mortis
traher& ad condẽpnationẽ: qđ regnũ mortis in eis tantũ non ẽ: qͥ xp̃i grã renati ad
eius ꝑtinent regnũ: mors tẽporalis. quãuis & ipsa de originali delicto ꝓpagata
sit : corpus in eis interimit aninã uͦ ad pęnas non trahit. Ubi uoluit regnum

Expanded text:
et: Regnauit mors in eos, qui non peccauerunt, quasi nos mouereet: Regnauit mors in eos, qui non peccauerunt, quasi nos mouerequare in eos regnauerit, qui non peccauerunt, adderet: In similitudinem praeuaricationis Adae, id est quia inerat in eorum membris similitudo praeuaricationis Adae. potest et sic intellegi: Regnauit mors ab Adam usque ad Moysen et in eos, qui non in similitudinem praeuaricationis Adae peccauerunt, quia in semet ipsis, cum iam nati essent, nec ratione adhuc uterentur, qua ille utebatur, quando peccauit, nec praeceptum accepissent, quod ille transgressus est, sed solo originali uitio tenerentur obstricti, per quod eos regnum mortis traheret ad condemnationem. quod regnum mortis in eis tantum non est, qui Christi gratia renati ad eius pertinent regnum, quoniam mors temporalis, quamuis et ipsa de originali delicto propagata sit, corpus in eis interimit, animam uero ad poenas non trahit, ubi uoluit regnum
Abbreviated transcription (Latin):
icut ab illo uno homine. sic ab eodẽ peccato infantes. immunes. eẽ. ñ posst̃
nisi ab eiꝰ reatu ꝑ xp̃i baptismũ resoluantur. Usq enĩ ad legẽ. peccatũ in
mundo fuit. Non quia de inceps fuit hoc dictũ ẽ: sed quia non poterat per
litterã legis auferri. qđ solo poterat spũ grãe. Ne quisquã ergo fidens de uirib
non dico uoluntatis. sed potius uanitatis suȩ putar& libero arbitrio legẽ potu¬
isse sufficere. & xp̃i grãm derider&: Ideo ait apłs. Usq enĩ ad legẽ peccatũ
in mundo fuit. Percatũ autẽ non deputabatur. cũ lex non. eẽt. Non dixit
non erat. sed non deputabatur. quia lex non erat. Qula arguente de mons¬
traretur : siue lex rationis in parunlis: siue lex litterȩ in populo. Sed regna¬
uit inquit mors ab adam usq ad moysen: quia nec lex ꝑ moysen data
Et in eos inquit. qui non pecoauerunt. in similitudine in¬
p̃uaricationis adȩ. Iste enĩ melior intellectus horũ uerboꝵ. ut cũ dixis.

Expanded text:
icut ab illo uno homine sic ab eodem peccato infantes immunes esse non possunt, nisi ab eius reatu per Christi baptismum resoluantur. usque enim ad legem peccatum in mundo fuit. non quia deinceps in nemine fuit, hoc dictum est, sed quia non poterat per litteram legis auferri, quod solo poterat spiritu gratiae. ne quisquam ergo fidens de uiribus non dico uoluntatis sed potius uanitatis suae putaret libero arbitrio legem potuisse sufficere et Christi gratiam derideret, ideo ait apostolus: Usque enim ad legem peccatum in mundo fuit; peccatum autem non deputabatur, cum lex non esset. non dixit \'non erat\', sed non deputabatur\', quia lex non erat, qua arguente demonstraretur, siue lex rationis in paruulo siue lex litterae in populo. Sed regnauit, inquit, mors ab Adam usque ad Moysen, quia nec lex per Moysen data Et in eos, inquit, qui non peccauerunt, in similitudinem praeuaricationis Ad
Abbreviated transcription (Latin):
isq ad unũ. Usq ad unũ. uel cũ ipso uno potest intelligi : ut nullus homuũ
intelligatur. uel p̃ter unũ ut accipiatur dñs xp̃s. Sicut dicimꝰ iste ager usq
ad mare ẽ : non utiq simiul cõputamꝰ & mare. Et iste ẽ melior intellectus.
ut nemo intelligatur fecisse bonitatẽ usq ad xp̃m:. Quia non potest quisquã
hominũ facere bonitatem. nisi ipse monstrauerit. Et illuo uerũ ẽ. quia usq
quo quisq cognoscat unũ dm̃. non potest facere bonitatẽ. Sepulchrũ patens
ẽ guttur eoꝵ. aut uoracitas significatur in hiantis gulȩ: aut allegoria
quia occidunt. & quasi deuorant interfectos. eos quibi suoꝵ moꝵ ꝑuersitatem
ꝑsuadent. Cui simile ẽ econtrario qd petro dictũ ẽ: macta & manduca.
ut in suã fidẽ & bonos mores gentes conuerter&. Linguis suis dolose agebañ
Comes ẽ uoracib adulatio. & om̃ib malis. Cenenũ aspidũ sub labiis eoꝵ

Expanded text:
usque ad unum. Usque ad unum, vel cum ipso uno potest intelligi, ut nullus hominum intelligatur, vel praeter unum ut accipiatur Dominus Christus. Sicut dicimus: Iste ager usque ad mare est. Non utique simul computamus et mare. Et iste est melior intellectus, ut nemo intelligatur fecisse bonitatem usque ad Christum, quia non potest quisque hominum facere bonitatem, nisi ipse monstraverit; et illud verum est, quia usque quod quisque cognoscat unum Deum, non potest facere bonitatem. te aut voracitas significatur inhiantis gulae, aut in allegoria, qui occidunt, et quasi devorant interfectos eos, quibus morum suorum perversitatem suadent. Cui simile est, e contrario, quod Petro dictum est, Macta, et manduca, ut in suam fidem et bonos mores gentes converteret. Patet vero quod sequitur: Linguis suis dolose agebant. comes est voracibus adulatio et omnibus malis. Venenum aspidum sub labiis eorum:
Abbreviated transcription (Latin):
otum graẽ eius imputitur: non meritis nr̃is. Cooꝑta sunt ergo IesalM XXXI¬
peccata & tecta: Sunt ab olita: non inquib non sunt inuenta peccata. sed quoꝵ
testa sunt peccata. Tecta ergo peccata quare dixitUt non uiderentur. Quid
enĩ erat dĩ uidere peccata. nisi punire peccata: Ut noueris quia hoc ẽ dĩ uidere
peccata qđ punire peccata: Quid ei dicitur: Auerte faciem tuam apeccatis

Expanded text:
otum gratiae ejus imputatur non meritis nostris. Cooperta sunt ergo peccata, tecta sunt et abolita: non in quibus non sunt inventa peccata, sed quorum tecta sunt peccata. Tecta ergo peccata quare dixit? Ut non viderentur. Quid enim erat Dei videre peccata, nisi punire peccata, ut noveris quia hoc est Dei videre peccata, quod punire peccata. Quid ei dicitur : Averte faciem tuam a peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
operari dm̃ in cordib hominũ. ad inclinandas earũ uoluntates quocumq
uoluerit. siue ad bona ꝓsua miscdĩa siue ad mala ꝓmeritis eoꝵ. In iudicio
itaq suo aliquando aꝑto aliquanto occulto: semꝑ autẽ iusto. Fixum
deb̾&. eẽ. & immobile in corde ur̃o. quia non ẽ iniquitas apud dm̃. Ac pro
hocequitas Legitis in litteris ueritatis. a dõ seduci homines. aut obtundi.
aut indurari corda eoꝵ. Nolite dubitare prȩcessisse mala merita eorum
ut iuste paterentur: ne incurratis in illud ꝓuerbium salomonis. Insipientia
niri uiolat uias eiꝰ dm̃ autẽ causatur in corde suo: Ex liẜro pRGnI et laseuo
ui ergo nouerunt diuina mandata. aufertur ab eis excusatios aRBITRIO¬
quã solent habere homines de ignorantia. Sed nec ipsi sine prena erug
qui legẽ dĩ nesciunt. Qui enĩ sine lege peccauerunt sine lege peribun
Qui autẽ in lege peccauerunt: ꝑ legẽ iudicabuntur. Qđ mͥ non uidetur

Expanded text:
operari deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum uoluntates quocumque uoluerit, siue ad bona pro sua misericordia siue ad mala pro meritis eorum, iudicio utique suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem, iusto. fixum enim debet esse et immobile in corde uestro, quia non est iniquitas apud deum. ac per hoc, quando legitis in litteris ueritatis a dvel obdurari corda eorum, nolite dubitare praecessisse mala merita eorum, ut juste ista paterentur, ne incurratis illud proverbium Salomonis: Insipientia viri violat vias ejus, Deum autem causatur in corde suo. » INTERROGATIO ui ergo nouerunt diuina mandata, aufertur eis excusatio, quam solent habere homines de ignorantia. sed nec ipsi sine poena erunt qui legem dei nesciunt. qui enim sine lege peccauerunt, sine lege peribunt; qui autem in l
Abbreviated transcription (Latin):
sed quanto ẽ. illeꝰ pulchrior qui ista formauit: Intendat caritas urã
Ne subrepatꝰ uos satanas. dicens. qđ sol& dicere. bene nobis sit increatura dĩ
Quare illa fecit ds̃. nisiut nobis bene sitͦ & in ebriantur &¬
Quare illa fecit ds̃. nisi
ut nobis bene sit ͦ & in ebriantur &
pereunt: & obliuiscuntur
creatorẽ suum. Dũ non tẽperant᷑
sed cupide utuntur creatis.
creator contẽpnitur. De talib dicit apls
coluerunt & seruierunt crea-¬
turȩ potus quã creatori: qui ẽ benedictus
in sclã. Nontẽ ꝑhib& ds̃ amare
ista sed non diligere ad beatitudinẽ: sed
ad ꝓbare. & laudare: ut ames
creatorẽ. Ergo dedit tͥ ds̃ ista omĩa.
ama illũ qui fecit. Plus ẽ qđ tͥ
uult dare. idest seipsũ. qui ista fecit
Paoerenea tRadapit allos

Expanded text:
sed quanto est ille pulchrior qui ista formavit. Intendat charitas vestra. Ne surrepat vobis Satanas, dicens, quae solet dicere. Bene nobis sit in creatura Dei. Quare illam fecit Deus, nisi ut bene nobis sit? et inebrianturquare illam fecit, nisi ut bene sit nobis, et inebriantur, et pereunt et obliviscuntur Creatorem suum, dum non temperant, sed cupide utuntur creatis, Creator contemnitur, de talibus dicit Apostolus, Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula. Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem, sed approbare et laudare, ut ames Creatorem; ergo dedit tibi Deus ista omnia, ama illum, qui fecit, plus est quod tibi vult dare, id est, seipsum, qui ista fecit. Propterea tradidit illos
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Sit autẽ sermo ur̃ ẽ ẽ. non. non. Hoobonũ ẽ. & appetendũ. Qđ
autẽ amplius ẽ: amalo ẽ: Si uirare cogeris. scias de uecessitate uenire infir
mitatis eoꝵ. quib aliquio suades. quȩ̃ infirmitaf utiq malũ ẽ. Elnde nos coti¬
bona tam̃ necessaria ẽ : ut alteri ꝑsuadeas quod utiliter suades sed amalo ẽ¬

Expanded text:
sic dicitur, Sit autem sermo vester, Est, est; Non, non: hoc bonum est, et appentendum. Quod sic dicitur, Sit autem sermo vester, Est, est; Non, non: hoc bonum est, et appentendum. Quod autem amplius est, a malo est; id mitatis eorum quibus aliquid suades: quae infirmitas utique malum est, unde nos quotibona, tamen necessaria est ut alteri persuadeas quod utiliter suades: sed a malo e
Abbreviated transcription (Latin):
diligenter considerandũ ẽ hoc capitulũ : ne contra p̃ceptũ dni apłs fecisse uide¬
atur : qui sepe hoc modo uirauit. cum dicit. Quae autẽ scribo uobis. ecce corã
tus in scłã. scit: quia non mentior. Tale ẽ &iam illud Testis enĩ michi ẽ ds̃
ui seruio inspũ meo in euuangelio filii eiꝰ. quomodo sine intermissione me¬
moriam ur̃ĩ facio semꝑ inorationib meis: nisi forte quis dicat. tunc habendã
esse urationẽ : cũ ꝑ aliquid dicitur. ꝑ qđ iuratur ut non iurauerit. Quia non
ixit ꝑ dñ. sed dixit testis ẽ ds̃. Ridiculũ ẽ hoc putare. tam̃ ꝑpter contenti¬
osos. aut multũ tardiores. ne aliquid inter eẽ. quis put&. sciat &iam hoc modo
non inbonis sed innecessariis iurationẽ habendã. refren& sẽ quantũ potest.
ut non ea utatur nisi necessitate. Cum uidet pigros eẽ. homines ad creden.¬
ñ: qđ eis utile ẽ credere. nisi uiratione firmentur. Ad hoc itaq ꝑtin& quod

Expanded text:
diligenter considerandum est hoc capitulum, ne contra praeceptum Domini Apostolus fecisse videatur, qui saepe hoc modo juravit, cum dicit: Quae autem scribo vobis ecce coram st benedictus in saecula, scit quia non mentior ; tale est etiam illud: Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quomodo sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis; nisi forte quis dicat tunc habendam esse jurationem, cum per aliquid dicitur, per quod juratur, ut non juraverit, quia non dixit per Deum, sed dixit, Testis est Deus. Ridiculum est hoc putare; tamen propter contentiosos aut multum tardiores, ne aliquid interesse quis putet, sciat etiam hoc modo non in bonis, sed in necessariis jurationem habendam, refrenet se quantum potest, ut non ea utatur, nisi necessitate, cum videt pigros esse homines ad credendum, quod eis utile est credere, nisi juratione firmentur. Ad hoc itaque pertinet quod
Abbreviated transcription (Latin):
ratã esse fallaciam sed beniuolentiam. benignitatẽ mentis: non iniquitatẽ
primo tempore cõmissa ab eis opera mala. propter posteriora opera bona
uno tẽpore. in una causa ds̃ utrũq conspiciens id ẽ. factũ miscdĩę. factũq
fallaciȩ. & bonũ remunerauit : & propter hoc bonũ. illud malum ignoruit.
Si enĩ peccata. quȩ propter carnis concupiscentiã & non propter miscdiãm
fuint. propter posteriora tempora miscdĩt dimittuntur. cur non merito
dimittantur quae propter ipsa miscdĩam cõmittuntur Urauius ẽ enm
peccatũ qđ ammo nocentis. quã qđ animo subuenientis efficitur. Quã obrẽ
dicere. quia iam peccanimꝰ bene faciamus. & aliud ẽ dicere. peccemus ut bonũ
faciamus. Ibi dicimus faciamus bona. quia fecimus mala hic autẽ faciamꝰ mala
ut ueniant bona. Quã obrẽ ibi exhaurienda ẽ sentina peccati. hic cauenda ẽ

Expanded text:
rata fallacia, sed beniuolentia, benignitas mentis, non iniquitas prius tempore commissa ab eis opera mala deus propter posteriora opera bona uno tempore in una causa deus utrumque conspiciens, id est factum misericordiae factumque fallaciter, et bonum remunerauit et propter hoc bonum illud malum ignouit. si enim peccata, quae propter carnis concupiscentiam, non propter misericordiam fiunt, propter posteriora tempora misericordiae dimittuntur, cur non merito dimittuntur quae propter ipsam misericordiam committuntur? grauius est enim peccatum, quod animo nocentis quam quod animo subuenientis efficitur. ac per hoc dicere: "quia iam peccauimus, bene faciamus"; et aliud est dicere: "peccemus, ut bene faciamus". ibi dicimus: "faciamus bona, quia fecimus mala"; hic autem: faciamus mala, ut ueniant bona. ac per hoc ibi exhaurienda est sentina peccati, hic cauenda est
Abbreviated transcription (Latin):
sed ome mendacium: quãuis non nianquã sit aliquod mendaeii genus culpȩ
leuioris. siquasquã prȩstando mentiatur. Seriptũ quippe ẽ. Os qđ mentitur
occidit animã. & ꝑdes eos qui loquuntur mendacium. Hoc quoq mendacu
genus ꝑfecti umi sũmopere fugiunt ut nec uita cuius lib& ꝑ eorũ fallaciam
defendatur: ne suȩ animȩ noceant. dũ prȩstare nituntur carmi alienȩ. quãqꝙ
pia operatione sol& peccatũ purgari. quantomagis illuo facile abstergitur.
quod mater boni operis pietas ipsa comitatur: Quod factũ fuisse in raab¬

Expanded text:
ne mendacium, quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam praestando mentiatur. Scriptum est: Os, quod mentitur occidit animam . Et: Perdes eos qui loquuntur mendacium Hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, nec suae animae noceant, dum praestare carni nituntur alienae, quanquam uenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur? Nonnulli ex ob
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ : detestamur iniquitatẽ. Quantũ enĩ praestitũ ẽ generi humano
etradito xpõ: Nũquid hoc cogitauit uidas ut trader&: ds̃ cogitauit salutẽ nram̃
amur. El nũ amandũ. alterũ dãpnandũ: Unũ glorificandũ: alterũ detestandũ¬

Expanded text:
charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram amur, unum coronandum, alterum damnandum; unum glorificandum, alterum detestandu
Abbreviated transcription (Latin):
Otha. Anathema greco sermone dixit condẽpnatꝰ. maranatha definiuit donec
dit pater. tradidit uidas: Nũ quid non quasi simile factũ uidetur : traditor iudas.
traditor & ds̃ pater. Absit inquis. Nondico sed apłs dicit. qui filio ꝓpͥo non pepercit
sedꝑ nob̾ om̃ib tradidit es̃. Et pater illũ tradidit & ipse se tradidit. Ait idem apls.
Qui dilexit me & tradidit scipsũ ꝓme. Si pater tradidit filiũ & tradidit seipsum
filius. iudas quis fecit: facta ẽ traditio a patre. facta ẽ. traditio a filio. facta ẽ. tra¬
ditio auida. Una res facta ẽ: Sed quȩ res discernit patrẽ tradentẽ filiũ sseipsum
filium tradentẽ. & uidã discipulũ tradentẽ magistrũ suũ: quia hoc fecit pater
& filius in cartete. fecit autẽ iudas in ꝓdicione. Clidetis quia non quio faciat
homo considerandũ ẽ: sed quo animo & uoluntate faciat. In eodẽ facto inuenimꝰ

Expanded text:
hema maranatha . Anathema graeco sermone dixit, Condemnatus; Maranatha definivit, Donec dit Pater, tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me . Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est: sed quae res discernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; fecit autem hoc Judas in proditione. Videtis quia non quid faciat homo, considerandum est; sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
seundo De qua morte. ait paulus apłs. Prgo om̃s mortui sunt Et ꝓ om̃ib mortuus ẽ
ut & qui uuunt iã nonsibi uuant sed ei quiꝓipsis mortuus ẽ: & resurrexit. On
itaq mortui sunt in peccatis nemine prorsus excepto siue originalib : siuȩ &iam
uoluntate additis: uel ignorando. uel sciendo. nec faciendo quod iustũ ẽ Et pro
om̃ib mortuis uiuus mortuus ẽ unus. id ÷ nullũ habens omĩno peccatũ: ut qui
ꝑremissionẽ peccatoꝵ uiuunt iã non sibi uiuant: sed ei qui ꝓ omĩb mortuus

Expanded text:
mortuus est, ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Omnes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullum habens omnino peccatum; ut, qui per remissionem peccatorum uiuunt, iam non sibi
Abbreviated transcription (Latin):
unt quȩdã quȩ leuissima putarentur nisi inscripturis demonstrarentur.
opiuione grauiora. Quis enĩ aestimaret quã magnũ peccatũ sit. dies ob¬
seruare & menses. & annos. & tempora. sicut obseruant qui certis dieb siue
mensib siue annis. uolunt uel nolunt. aliquid inchoare. eo quod scdm̃ uanas
doctrinas hominũ. fausta uel infausta existiment tẽpora: Ilisi huiꝰ mali mag¬
nitudinẽ extimore apłi pensaremus. qui talib ait: timeo uos ne forte sine causa
uotest. Siue sibi ipsi  scriptũ ẽ. qui ñ ẽ tẽptatus. se nescit : Siue aliis sicut apłs
dicit: Et tẽptationẽ urãm in carne mea ñ spreustis
nouit. qđ eis tribulationib: quae aplo scđm carnẽ acciderant: ñ sunt a caritate
deflexi. Nã dõ noti sumus & ante om̃s tẽptationes. qui scit omĩa antequã fiant:¬

Expanded text:
unt quaedam quae levissima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis aestimaret enim quod magnum peccatum sit dies observare et menses, et annos et tempora, sicut observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis, volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum doctrinas vanas hominum fausta vel infausta existimentur tempora, nisi mali hujus magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus? qui talibus ait: Timeo vos ne forte sine causa otest, siue sibi ipse, sicut scriptum est: qui non est temtatus, qualia scit? siue aliis, sicut apostolus dicit: et temtationem uestram in carne mea non spreuistisnouit, quod eis tribulationibus, quae apostolo secundum carnem acciderant, non sunt a caritate deflexi. nam deo noti sumus et ante omnes temtationes, qui scit omnia, antequam fiant
Abbreviated transcription (Latin):
imꝰ imagnufm caelestis hominis. grã indulgentiae uitȩq ꝑpetuę qđ nob̾ prȩstat
hominẽ uult intelligi: quia de caelo uenit ut terrenȩ mortalitatis corpore uesti¬
retur : qđ cȩlesti in mortalitate uestiret. Caelestes uͦ ideo appellat & alios. quia
fiunt ꝑgrãm membra eiꝰ ut cũ illis unus xp̃c. sit uelut caput & corpus. Nec illuo
qđ dictũ ẽ. qualis terrenus tales & terreni. scđm id intelligendũ e quod factũ est
admissione peccati. Non enĩ existimandũ ÷ eũ priusquã peccasset. sp̃itale corpus
habuisse & peccati merito in animale mutatũ. Ut enĩ hoc putet̾ parũ ad tenduntꝰ
tanti uerba doctoris qui ait. Si ẽ. corpꝰ animale. ẽ & sp̃ĩtale. sicut scriptum est
Pactus ẽ. primus homo adam in animã uiuentẽ. Numquid hoc post peccatũ factũ
ẽ cũ sit ista prima hominis condicio: De qua beatissimus paulus ad corpus ani¬

Expanded text:
imus imaginem coelestis hominis gratia indulgentiae vitaeque perpetuae, quod nobis praestat imus imaginem coelestis hominis gratia indulgentiae vitaeque perpetuae, quod nobis praestat m coelestem hominem vult intelligi, quia de coelo venit, ut terrenae mortalitatis corpore vestiretur, quod coelesti immortalitate vestiret. Coelestes vero ideo appellat et alios, quia fiunt per gratiam membraquod dictum est: Qualis terrenus, tales et terreni, secundum id intellegendum, quod factum est admissione peccati. Non enim existimandum est eum prius, quam peccasset, spiritale corpus habuisse et peccati merito in animale mutatum. Ut enim hoc putetur, parum adtenduntur tanti uerba doctoris, qui ait: Si est corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum est: Factus est primus homo Adam in animam uiueest, cum sit ista hominis prima conditio, de qua beatissimus Apostolus ad corpus ani
Abbreviated transcription (Latin):
egebat ne fame afficeretur & siti & non in mortalitate illa absoluta. atq indisso.¬
lubili. sed ligno uitȩ a mortis necessitate ꝓhibebatur. atq uiuentutis flore tene¬
batur. Non sp̃ĩtale. sed animale fuisse ñ dubiũ ÷ Nequaquã tam̃ moriturũ. nisi
indĩ p̃dicentis minantisq sententiã. delinquendo corruiss&. Et alim̃tis quidẽ & iã
corpore lic& animali. donec spũ alis obȩdientiȩ merito fier& : poss& in para dyso nisi
c apłs ita posuit ut nunc quidẽ in nobis scđm sacram̃tũ regenerationis fiat sict̃
Ialibi dicit. Quot quot in xp̃o baptizati estis. xpm̃ induistis. Re autẽ ipsa tunc
ꝑficietur. cũ & in nob̾ quod ẽ. animale tacendo : spiritale factum fuerit resurgendo
Ut enĩ eius itidẽ uerbis utar. spe salui facti sumus. Indumus autẽ imaginẽ terreni
hominis ꝓpagatione prȩuaricationis & mortis. quã nobis intulit generatio sed indu¬

Expanded text:
egebat, ne fame afficeretur ac siti, et non immortalitate illa absoluta atque indissolubili, sed ligno vitae a mortis necessitate prohibebatur, atque in juventutis flore tenebatur, non spirituale, sed animale fuisse, non dubium est: nequaquam tamen moriturum, nisi in Dei praedicentis minantisque sententiam delinquendo corruisset. Et alimentis quidem etiacorpore licet animali, donec spirituale obedientiae merito fieret, posset in paradiso, nisi stolus ita posuit, ut nunc quidem in nobis secundum Sacramentum regenerationis fiat; sicut alibi dicit, Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis : re autem ipsa tunc perficietur, cum et in nobis quod est animale nascendo, spirituale factum fuerit resurgendo. Ut enim ejus itidem verbis utar, Spe salvi facti sumus . Induimus autem imaginem terreni hominis propagatione praevaricationis et mortis, quam nobis intulit generatio: sed indu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit reuelation x̃ extollar. Ecce iã possũ dicere paulo apło. ne extollaris
sc̃ȩ̃ apłe. Tu ne extollaris. adhuc cauendũ ẽ : Tune extollaris. ad huc
altũ sapere sed time. Audi quomodo breuis agnis ingrediat᷑ ubi aries sic periditatur
a magnitudine inquit reuelationũ mearũ ne extollar. datus ẽ mͥ stimulus carius
mer anglus si taerqͥ me colaphie .&. Qualẽ tumort̃ timuit qͥ mordacisnũ ephitẽ¬
mer acrerit amg modo dic. quia tanta erat in illo iustitia. quanta ẽ. manglis s̃is
noscamꝰ uasa electa. sed adhuc fragilia: adhuc in hac carne peregrinantes. nondũ

Expanded text:
 revelationum mearum extollar. Ecce jam possum dicere apostolo Paulo: Ne extollaris, sancte Apostole? Tu ne extollaris, adhuc cavendum est? Tu ne extollaris, adhuc altum sapere, sed time. Audi quomodo brevis agnus ingrediatur, ubi aries sic periclitatur. Ne magnitudine, inquit, revelationum mearum extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Qualem tumorem timuit, qui mordacissimum epithema accepit? Jam ergo modo dic quia tanta in illo erat justitia, quanta est in Angelis sanoscamus; vasa electa, sed adhuc fragilia; adhuc in hac carne peregrinantes, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
Secolimꝰ inquit uerba dicentis. Cũ autẽ ꝑsequent᷑ uos in ciuitate ista. fugite in
aliã. Quis autẽ credat hoc ita dm̃ fieri uoluisse ut necessario ministerio sine
quo uiuere nequeunt deserent᷑ greges quos suo sanguine cõparauit: Nũquid hoc
fecit ipse quando portantibᷤ parentib in aegẏptũ paruulus fugit qui necdum
aeccłãs congregauerat. quas ab eo desertas fuisse dicam : Nũquid quando apłs
paulus ne illũ cõp̃hender& inimicus. ꝑfenestrã insporta submissus ẽ. & effugit
manꝰ eiꝰ. Deserta e quȩ ibi erat aeccłã necessario ministerio. & ñ ab aliis fr̃ĩb ibidẽ
constitutis quod oportebat impletũ ẽ: Eis quippe uolentib hoc apłs fecerat. ut
ministri uerbi & sacram̃ti. eiꝰ quod p̾cepit siue ꝑmisit. Eugiant om̃ino de ciur¬
tate inciuitatẽ. quando eoꝵ quisquã specialiter a ꝑsequutorib quęrit̾: utab aluis
qui non ita reqͥrunt᷑. ñ deserat᷑ aeccła. sed p̃beant cibaria conseruis sius: Quos

Expanded text:
is: Cum autem persequentur vos in civitate ista, fugite in aliam . Quis autem credat ita hoc Dominum fieri voluisse, ut necessario ministerio, sine quo vivere nequeunt, deserantur greges quos suo sanguine comparavit? Nunquid hoc fecit ipse, quando portantibus parentibus in Aegyptum parvulus fugit , qui nondum Ecclesias congregaverat, quas ab eo desertas fuisse dicamus? Nunquid quando apostolus Paulus, ne illum comprehenderet inimicus, per fenestram in sporta submissus est , et effugit manus ejus, deserta est quae ibi erat Ecclesia necessario ministerio, et non ab aliis fratribus ibidem constitutis quod oportebat impletum est ministri uerbi et sacramenti eius. quod praecepit siue permisit. fugiant omnino de ciuitate in ciuitatem, quando eorum quisquam specialiter a persecutoribus quaeritur, ut ab aliis, qui non ita requiruntur. non deseratur ecclesia, sed praebeant cibaria conseruis suis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
te quȩ ẽ in xp̃o Ulirginitatẽ corporis paucȩ feminȩ habent in aeccłã. sed uirginitati
cordis om̃s fideles habent in side. Uirginitatẽ cordis timebat apłs corrũpi
cedit uirginẽ hereticã. Illa enĩ non ẽ. uirgo incorpore. illa mulier facta ẽ. iN
corde: & mulier ñ a marito. sed a serpente. Quid autẽ aecdã : sup aspidẽ & basi¬
liscũ ambulabis Rex ẽ serpentiũ basiliscus. sic diabolus rex ẽ. doe moniorum

Expanded text:
paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi cedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemoniorum.