comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gitatio ꝑ ocłos ꝑuenit adm̃tem: pau¬
io suꝑius dix̃. Pepigi fedus eũ oculis
meis : ne cogitarem quidẽ de uirgi-¬
ne. Perpendens etiã quod non num¬
qmͣ in mente orit᷑. s huic obortȩ ocłi
ꝑuerse famulantur: ait. Si secutus
est ocłs meus cormeũ. Ac si aꝑte d¬
eat. Nlec passim uidẽ uolu quȩ con¬
cupiscerem: nec uidendo uinqͣm secutus
sum quȩ coneupiui. Dicat gͦ. Si secutꝰ
est oełs meus cormeũ. Quia ⁊ siquidũ¬
qͣm illicitum mens eiꝰ. ut uidelicet hu¬
mana concepit: altioris disciplinȩ ma-¬
gisterio constrictus seqͥ se ꝑ illicita. sibi¬
q famulari ocłos noluit. Pensemꝰ ad
hȩc conscientias nr̃as: ⁊ quanti culi¬
nis uir iste fuerit. ex nr̃i cordis deie¬
ctione uideamꝰ. Ecce si qua illicita ali¬
quando cogitauit: quia ea citiꝰ inter
archana cordis gladio seĩ uigoris extin¬
rit: ꝑuenire illa usq ad oꝑa ñ ꝑmisit.
Unde ut p̃misimus ilico subumxit. Et ui.¬

Expanded text:
oculos veniat ad mentem, paulo superius dixit: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Perpendens etiam quod nonnunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famulantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum. Ac si aperte dicat: Nec passim videre volui quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bo genit. ab stabilitate rectitudi¬
nis oꝑe euellit. S beatꝰ iob quos p̃¬
dicatione uigilans edidit. nequaꝗͣ
actione dormiens extinxit. atq ĩ¬
deo fidenter dicit: si quominꝰ pre¬
dicta compleuit. Seram ⁊ alius co-¬
medat: ⁊ ꝓgenies mea eradicetur.
Qui ad huc se de inquinatione pͣui
oꝑis disentiens subdit Bi deceptum ẽ cor¬

Expanded text:
rbo genuit a stabilitate rectitudinis opere evellit. Sed beatus 687 Job, quos praedicatione vigilans edidit, nequaquam actione dormiens exstinxit, atque ideo fidenter dicit: Si quominus praedicta complevi, Seram, et alius comedat, et progenies mea eradicetur. Qui adhuc se de inquinatione pravi operis discutiens, subdit: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera hȩc eadẽ uera mater agnos¬
citur:: quia onĩe magistertum. in ex¬
amine caritatis approbat᷑: ⁊ sola to
exbonis discipłis suis. ñ solum aliis
gros. ⁊ uiuentes filios recipiunt: qnͣ¬
do ii supp̃mo ex amine. ex eorũ uita
ꝑfectȩ retributionis gaudia conse

Expanded text:
viscera, haec eadem vera mater agnosviscera, haec eadem vera mater agnoscitur, quia omne magisterium in examine charitatis approbatur, et sola totex bonis discipulis suis non solum aliis gros, et viventes filios recipiunt quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gaudia se
Abbreviated transcription (Latin):
dum matͥ reddatur: quia u hac uita
quasi partiri conceditur uita disei¬
puli: dum exilla ñ numqm alter
apud dm̃ meritum. alter uͦ apud ho¬
mines laudẽ habere ꝑmittatur.S
falsa mater eum quẽ non genuit. ocei¬
di non metuit: quia arrogantes ma¬
gistri: i caritatis ignari. si plenissimũ
nom̃ laudis. ex alienis discipłis con¬
sequi nequeunt: eorũ uitam erude¬
liter in secunt᷑. Inuidiȩ ⁊enĩ face suc¬
censi. nolunt aliis uiuere qͦs se cons¬
piciunt ñ posse possidere. Unde il
lic ꝑuersa mulier clamat: uec m̃s
sit nec istius. Et enĩ diximus. quos
sibi obsequi ñuident ad głam tem¬
poralem: eos aliis inuident uiuere
ꝑ ueritatẽ. Sera autẽ mater sata¬
git. ut eius filius saltĩ apud extra¬
neam sit ⁊ uiuat: quia concedunt
ueraces magistri. ut ex eorũ disci¬
płis. alii quidem magistĩ laudem
habeant: sitam̃ itegritatẽ uitȩ idẽ
discipłi ñ amitant. Per quȩ pietatis

Expanded text:
dum matri reddatur: quia in hac vita dum matri reddatur: quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud homines laudem habere permittitur. Sed falsa mater, eum, quem non genuit, occidi non metuit; quia arrogantes magistri, et caritatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos conspiciunt se non posse possidere. Unde et illic perversa mulier clamat : nec meus sit, nec istius. Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident, ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit, ut ejus filius saltim apud extraneam sit, et vivat; quia concedunt veraces magistri, ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant; si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant, per quae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
te transeundũ: quod apd̾ salomonem
mulier filiũ quem uigilans lactare cõ¬
sueuerat: dormiens interemit. Quia¬
entia. s uita dormientes: auditores
suos quos ꝑ uigłias p̃dicationis nutri¬
unt. dum quod dicunt facere negligt̃.
ꝑ somnũ torporis occidunt: ⁊ negligen¬
do opprimunt. quos alere u̾borum lacte
uidebant᷑. Unde plerũq dum ipsi re¬
prehensibilit̾ uiuunt. ⁊ hab̾e discipu¬
los uitȩ laudabilis nequeunt: alie¬
nos sibi adtrahere conant᷑: quatinus
dum bonos se hab̃e sequaces ostendt̃:¬
apud iuditia hominũ exeusent mala
quȩ agunt: ⁊ quasi ꝑ subditorũ uitã.
mortiferam tegant negligentiã. Un
prium: quesiuit alienũ. S tam̃ uerã
matrem salomonis gladiꝰ inuenit: qͥa
uidelicet cuiꝰ fructus uiuat. uel eui
intereat: extremo examine ira distͥ¬
cti iudicis demonstrat. Ubi ⁊ illud ẽ
sollerter intuendũ: quod uiuens filiꝰ
prius diuidi p̃cipitur. ut soli postmo¬

Expanded text:
te transeundum, quod apud Salomonem, te transeundum, quod apud Salomonem, mulier filium, quem vigilans lactare conata fuerat, dormiens interemit . Sequientia sed vita dormientes, auditores suos quos per vigilias praedicationis nutriunt, dum quod dicunt facere negligunt, per somnum temporis occidunt, et negligendo opprimunt quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiliter vivunt et habere discipulos vitae laudabiles nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habapud judicia hominum excusent mala, quae agunt, et quasi per subditorum vitam, mortiferam tegant negligentiam. Unde proprium, quaesivit alienum: sed tamen veram matrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet cujus fructus vivat, vel cujus intereat, in extremo examine ira districti judicis demonstrat. Ubi et illud est solerter intuendum, quod vivens filius prius dividi praecipitur, ut soli postmo
Abbreviated transcription (Latin):
predieare. Hinc ienĩ ꝓpheta ait. Bea¬
tiqui seminatis suꝑ om̃s aquas. Sẽe
qui ppe eccliȩ p̃dicatores. suꝑ om̃s aqͥ
seminare conspexit: qui cunctis late
popłis uitȩ uerba qͣsi celestis panis
grana tradidert̃. Comedere autẽ est.
bonis oꝑib soͣtiati. Unde ꝑ semetipsã
ueritas dicit. Meus eib est: ut faciã
uoluntatẽ eius qui misit me Sigͦ
ea quȩ pretulit. facere p̃termisit:
ait. S̾eram ⁊ alius comedat. Ac si
aꝑte dieat. Qd̾ os meum loquitur.
non ego s alter oꝑet᷑. Predicator quippe qͥ
a suis noeib morib diserepat: ieiunus se¬
rit quod alius manducat: quia suo semine
ipse ñ paseitur: quando a uerbi sui reclitu
ex magist̾i uita. oꝑum exẽplo destruun¬
tur: recte subiungitur. Et ꝓgenies mea
eradicet᷑. Doctores ⁊ enim ꝓgenies era-¬
dieatur: quando is qui ꝑͣ uerbũ nasci¬
tur. ꝑ exemplũ necatur. Quia quẽ lin¬
gua uigilans gignit: iutȩ negligentia
occidit. Neq enĩ torpenti nobis ẽ men¬

Expanded text:
nim propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Sanctae quippe Ecclesiae praedicatores super omnes aquas seminare conspexit, quia cunctis late populis verba vitae, quasi coelestis panis grana, tradiderunt. Comedere autem est bonis operibus satiari. Unde per semetipsam Veritas dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Si ergo ea quae protulit facere praetermisit, ait: Seram, et alius comedat. Ac si aperte dicat: Quod os meum loquitur, non ego, sed alter operetur. Praedicator quippe 686 qui a suis vocibus moribus descrepat, jejunus serit quod alius manducet, quia suo semine ipse non pascitur, quando a verbi sui rectitudex magistri vita operum exemplo destruuntur, recte subjungitur: Et progenies mea eradicetur. dicatur, quando is qui per verbum nascitur, per exemplum necatur, quia quem lingua vigilans acuit, vitae negligentia occidit. Neque enim torpenti nobis est men
Abbreviated transcription (Latin):
sisin semetipsis ñ ualent. Et qudẽ bea¬
tus iob ꝑfectionis uitã inter ueteres
tenuit: s quia eiꝰ intentio. ad redẽp¬
toris aduentũ ꝓphetieo spũ erumpit
in illius p̃ceptis pensat. ipse qm multa
de ꝑfectione minꝰ habeat. Und̾ i subdit.¬

Expanded text:
si in semetipsis non valent. Et quidem beasi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
iezabel. quȩ se dicit ꝓpħas docere⁊ i se¬
ducere seruos meos. ⁊ fornicari: ⁊ man¬
ducare ydolotitũ. Nece bona memorat:
nec tamen resecanda mala sine peni¬
tentia relaxat. Quia scilieet sic singłor
uias consid̾at: sic gressus emimerans
uel quantũ quisq ad bona ꝓficiat. uł
quantũ ad mala deuians suis ꝓuecti¬
b contradicat. Increm̃tum quippe me¬
ritorum. quod bonȩ uitȩ studiis auge¬
tur: pleriq mali ammixtione retͣ¬
hitur.ibonũ quod animus oꝑando
construit. hoc alia mala ꝑpetrando ꝑ¬
uertit. Unde scĩ uiri tanto se subtilꝰ
in cogitatione constͥngunt a quanto
⁊ asuꝑno iudice distrcͥtuis consid̾ari
conspitiunt. Mentẽ quippe discutiũt.
inuentre si qua deliq̃rint querunt.
ut tanto fiant inreprehensibiles iu¬
diciz quanto semetipsos cotidie ⁊ sine
cessatione rep̃hendunt. Nec tam̃ hac
de re iam gaudia securitatis sumun:
quia ab illo seuideri considerant.
qui in eis. ulla uidet. quȩ uidere ip¬

Expanded text:
zabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum. Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ip
Abbreviated transcription (Latin):
titur: quatiiꝰ ⁊ ꝑuersa faciat ꝯitamen
feliciter uiuat. De quo adhuc subditur¬
Iueurrit aduersus eũ erecto eollo.
Trecto collo contͣ dm̃ currere est:
eã quȩ creatori displicent. cũ audatia ꝑ¬
petrare De quo recte dicit᷑. cucurrit:
id est in malo oꝑe obstaculũ de aduersi¬
tate ñ habuit. De quo adhuc subdit᷑/.
t pingu ceruice arinatꝰ ẽ. Pingͥs
ceruix est opulenta suꝑbia: affluen¬
tib iudelicet reb quasi multis carnib¬
fulta. Potens gͥ iniquus. in pingu cerui¬
ce contra dm̃ armat᷑: quia reb tẽpora¬
lib tumens. contra precepta u̾i̾tatis
quasi de magnitudine carnis erigitir
Quid enĩ pauꝑtas. nisi quedã maties.⁊
⁊ quid rerũ abundantia. insi pingue¬
do ẽ uitȩ presentis: Pingui gͦ ceruice
se contra dm̃ erigit: qui temporalem
abundantiã in suꝑbiam assumit. Ha¬
bent enĩ hoc potentes ⁊ iniqtu ꝓprium:
ut fallacib diuitiis occupati. ueras

Expanded text:
titur, quatenus et perversa faciat, et tamen titur, quatenus et perversa faciat, et tamen feliciter vivat, de quo adhuc subditurucurrit adversus Deum erecto collo. - Erecto collo adversus Deum currere est, ea quae Creatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit, de quo adhuc additur. Et pingui cervice armatus est. - Pinguis cervix est opulenta superbia, affluentibus videlicet rebus quasi multis carnibfulta. Potens igitur iniquus pingui cervice contra Deum armatur, qui, rebus temporalibus tumens contra praecepta veritatis, quasi de magnitudine carnis erigitur. Quid enim paupertas nisi quaedam macies, et quid rerum abundantia nisi pinguedo est vitae praesentis? Pingui ergo cervice se contra Deum erigit qui temporalem abundantiam in superbiam assumit. Habent enim ut fallacibus divitiis occupati veras
Abbreviated transcription (Latin):
terant. si quod uellent implere ualu¬
issent: ꝑ hoc aliquando saluant᷑. quia
qd̃ nequiter uoluert̃. implere nequi¬
uerunt. Unde ad se reducti cuiꝰ sint
conditionis aspiciunt: ⁊ plangunt se
contraria ueritati uoluisse. Et sunt
ñ nulli qui hoc quod puerse contra
am̃ appetunt iusto dĩ iudicio implere
nequius ꝑmitunt᷑. Et cum eos malicia
accendit pocentia roborat: tanto iam
semetipsos in errore cognoscere neque¬
unt: qnͣto in reb asfluentib extͣ semꝑ
se ꝑ potentiã trahunt᷑. De quorũ hunc̾
intentione dicit᷑. Tetendit enĩ contra
dm̃ manum suã : ⁊ contͣ omĩpotentem
roboratus ẽ. Contra dm̃ quippe manum
tendere ẽ: in oꝑatione praua despectis
dĩ iuditiis ꝑ seuerare. Et quia tẽ magis
irascit᷑ as̃. cum ꝑmitcit impleri. qd̾ sal¬
tim coñcipi in cogitatione ñ debuit: cõ¬
tra omĩpotentẽ iniquus iste roboratur.
quia ꝓsꝑari in mala sua actione ꝑmit¬

Expanded text:
tuerant, si quod vellent implere valutuerant, si quod vellent implere valuissent, per hoc aliquando salvantur, quia quod nequiter voluerunt, implere nequiverunt. Unde ad se reducti, cujus sint conditionis aspiciunt, et plangunt se contraria veritati voluisse. Et sunt nonnulli 411 qui hoc quod perverse contra Deum appetunt justo Dei judicio implere nequius permittuntur. Et cum eos malitia accendit, potentia roborat, tanto jam semetipsos in errore cognoscere nequeunt, quanto in rebus affluentibus extra se semper per potentiam trahuntur. De quorum nunc intentione dicitur: Tetendit enim adversus Deum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est. Contra Deum qutendere est in operatione prava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permit
Abbreviated transcription (Latin):
posita. se contra dm̃ erigit.⁊ quelib̾et
abeo aduersa ꝑpeti deliberat: dum¬
mͦ hic dũ ualet omẽ quod placet agat.
Snde ⁊ subdi tR¬
etendit enim aduersus dm̃ma¬
num suam: n contra omĩpoten¬
tem roboratus ẽ. Hȩc de ipso inquoꝵ
capite. scilicet antixp̃o aꝑtius sentiun¬
tur. Qui contra dm̃ manum erigens¬
corroborari dicitur.⁊ quia paruo in tẽ-¬
pore ꝑmittit᷑ exaltari: ut eũ ad modi¬
cum głari sinit᷑. eo inꝑpetuũ atrotius
puniat᷑. S quia eius m̃bra sunt om̃s
iniqui: hoc qd̾ in fine mundi. ille tc̃
singłariter acturus ẽ unus:: uideamꝰ¬
mͦ quomͦ uel qualiter a malis agatur
singulis. Sunt nanq ñ nulli qui ⁊ si
qua aliquando qua agere contra omĩ¬
potentis dĩ iuditiũ nitunt᷑. ipsa im¬
possibilitate explende suȩ uoluntatis
fracti. ad semetipsos respiciunt: atq
ad eum quẽ contempnere uoluerant
uertuntur. Et qui discedere longe po¬

Expanded text:
posita, se contra Deum erigit, quaelibet posita, se contra Deum erigit, quaelibet ab eo adversa perpeti deliberat, dummodo hic, dum valet, omne quod placet agat. Unde et subditetendit enim adversus Deum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est. - Haec de ipso iniquorum capite scilicet Antichristo apertius sentiuntur. Qui contra Deum manum erigens, roborari dicitur, quia parvo tempore permittitur exaltari, ut cum ad modicum gloriari sinitur, eo in perpetuum atrocius puniatur. Sed quia ejus membra sunt omnes iniqui, hoc quod in fine mundi ille tunc singulariter acturus est unus, videamus modo qualiter a malis agatur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui discedere longe po
Abbreviated transcription (Latin):
stia uallabit eũ: quia apud semetipsũ
in labore timoris deficit: qui securita¬
tis sotiam uiã ueritatis reliquit. Qui
bene regi pparato ad p̃lium cõparat᷑
quia in eo ipso malo quod agit. ⁊ terret᷑
⁊ festinet. Et ex conscientia trepidat:
⁊ ex desiderio anhelat. Metuit. ⁊ suꝑ¬
bit. Lauescit suspectionib: ⁊ m̃tem ꝑ
ste suspectus ẽ. ut eundẽ quoq quẽ
ducit exercitum metuat ne labe factet᷑:
ne destitutione militũ iaculis pateat
immicorũ. Iniquus gͦ angustia ualla¬
tur. sicut rex qui preparat᷑ ad preliũ.
quia uidelicet falsa agens. falsa loqͣns.
formidat ne suos amittat milites. idẽ.
argum̃ta falsitatisa ꝙ u̾tatis i aculis
pateat. si ei fortasse defuerit. qd̃ ex
fallatia opponat. S qͣmuis animꝰ tre¬
pidet. qͣmuis conscientia accuset. ⁊ cu¬
piditate tam̃ sua iniquus uincitur.
⁊ suppresso pauore. audatiã de iniqͥta¬
tib sumit. Et sepe etiã ultione m̃ti ꝓ¬

Expanded text:
stia vallabit eum, quia apud semetipsum stia vallabit eum, quia apud semetipsum in labore timoris deficit, qui securitatis sociam viam veritatis relinquit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desiderio anhelat, metuit et superbit, pavescit suspicionibus, et mentem per ste suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui praeparatur ad praelium, quia videlicet falsa agens, falsa loquens, formidat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis jaculis pateat, si ei fortasse defuerit quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conscientia accuset, cupiditate tamen sua iniquus vincitur, et suppresso pavore audaciam de iniquitatibus sumit. Et saepe etiam ultione menti pro
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃lium. In om̃e quod iniquiis agit.
tribulatione.⁊ angustia uallatur: qͥa
cor eius auxietate  suspectione confun¬
ditur. Alius occulte appetit aliena diri¬
ꝑe: qui laborat in cogitationib ne dep̃¬
hendi ualeat occultatur: alius relicta
ueritate m̃tiri deliberat. ut audienti¬
um animũ fallat. S quantus labor
est sollicite custodire. ne ipsa eius fal¬
latia deprehendi queat: Ponit quippe
ante ocłos. quid sibi a ueritatẽ scienti¬
b responderi possit: ⁊ cũ magno eogi¬
tatu ꝑtractat. quomͦ ꝑ argum̃ta falsita¬
tis. docum̃ta u̾i̾tatis exuꝑet. Hinc inde
se circũtegit. ⁊ contra hoc ubi dep̃hendi
potuerit. u̾tati similẽ responsionem
querit. Qui si uellet uerum dicere:
utiq sine labore potiusset. Plana qͥppe
ueritatis uia: ⁊ graue ẽ iter mñdatii.
Unde ⁊ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Bocuert̃ enim
linguã suam loqui iñdatium :  ut mni¬
que agerent laborauert̃. Bene gͦ di¬
citur. terrebit eũ tribulatio⁊ angu¬

Expanded text:
acii. --In omne quod iniquus agit tribulatione et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe ante oculos quid sibi a veritatem scientibus responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quippe veritatis via, et grave est iter mendacii. Unde et per prophetam dicitur: Docuerunt enim linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Bene ergo dicitur: Terrebit eum tribulatio, et angu
Abbreviated transcription (Latin):
pensare quid dixit. Sequitum.¬
unetis dieb suis: impus suꝑbit.
electi sunt: cunctis dieb suis suꝑbire
ñ possunt. Quia priusqͣm uitã finiant:
ad humilitatis in etũ. ab elatione corda
cõmutant. Impius uͦ dieb sius om̃ibus¬
suꝑbit: quia sic uitã terminat. ut ab
elatione minime recedat. Cireũspicit
quod tẽporaliter floret: ⁊ pensare ne¬
gligit qd̃ meternũ ducatur. In uita
carnis fiduciam ponit: eaq diui ꝑma¬
nere existimat. quȩ ad p̃sens tenet. So¬
lidatur in elatione animus: in despectu
adducitur omĩs ꝓpinquus. Quam re-¬
pentina mors subrẽpat nunqͣm consi¬
derat: qm sit eius incerta felicitas.
nunqm pensat. Qͥ si in certitudinẽ fu¬
gacis uitȩ conspiceret: incerta ꝓ certo
nequaqmͣ teneret. Unde ⁊ bñ subdit᷑¬

Expanded text:
pensare quid dixit. Sequitupensare quid dixit. Sequituunctis diebus suis impius superbit. sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum metam ab elatione corda cosuperbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene subdit
Abbreviated transcription (Latin):
uib solis dataẽ terra: ⁊ ñ transi¬
uit alienus ꝑ eos. Solis suis pat̾ͥb
datam terrã existimant: quia solos er¬
rorum suoꝵ magistros. rexisse ueraciter
eccłam putant. Quis uͦ alienꝰ nisi apostata
angłs uocat᷑: Unde ⁊ ꝑ psalmistã de cun¬
ctis simul malignis sp̃ib dicitur. Qm̃ ali¬
eni insurrexert̃ in me: ꝙ fortes quesiert̃
animã meam. Heretici gͥ quia doctorum
suorũ corda apostate angło existimant
ñ fuisse subiecta: transisse ꝑ eos alienum
denegant. Cui uidelicet alieno. ꝑ unũ¬
quẽq transire ẽ: imquas in corde eius co¬
gitationes immittere. Unde ⁊ ꝑ ꝓpħe uo¬
cem de malignis spĩb contra stantem a¬
nimã dicitur. Et dixerunt animȩ tuȩ
In curuare ut transeamꝰ. S elypha the¬
manites quia quȩdã narrauimꝰ audiri
uult. qͣmuis multa quȩ dicenda st̃ seiat.
sed quia beato iob dicenda ñ erant. nes¬
ciat: audiamꝰ sententias quas contra
beatũ iob ꝓtulit. Nec debemꝰ cui: s solũ

Expanded text:
uibus solis data est terra, et non transivit alienus per eos. Solis suis patribus datam terram existimant, quia solos errorum suorum magistros rexisse veraciter Ecclesiam putant. Quis vero alienus nisi apostata angelus vocatur? Unde et per Psalmistam de cunctis simul malignis spiritibus dicitur: Quoniam alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Haeretici igitur, quia doctorum suorum corda apostatae angelo existimant non fuisse subjecta, transisse per eos alienum denegant. Cui videlicet alieno per unumquemque transire est iniquas in corde ejus cogitationes immittere. Unde et per prophetae vocem de malignis spiritibus contra stantem animam dicitur: Et dixerunt animae tuae: Incurvare 408 ut transeamus . Sed Eliphaz Themanites quia quaedam narraturus audiri vult, quamvis multa quae dicenda sunt sciat, sed quia beato Job dicenda non erant nesciat, audiamus sententias quas contra beatum Job protulit. Nec enim debemus cui, sed solum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersus est ostendere alios ꝑuersos
molitur: ut inde ipse quasi sẽs appa¬
reat. quo alios seõs non eẽ docuerit.
Sciendum uͦ : qd̾ in sacro eloquio uentͥs
uel uteri noĩe. mens solet intelligi.
Hinc ẽ enim qd̾ ꝑ salomonẽ dicit᷑. Buc̾¬
na dnĩ spiraculum hõis: quȩ inuesti¬
gat omĩa secreta uentͥs. Buxenĩ grẽ
quȩ desuꝑ uenit: spiraculũ homim
prestat ad uitã. Quȩ uidelicet lux.
omĩa secreta uentris inuestigare dicitur:
quia occulta m̃tis penetrat: ut ea quȩ de
seipsa latebant animã. ante eius flenda
oculos reducat. Hinc iheremias ait. Nen¬
trem meũ uentrẽ meum doleo. Qui ut
uentrẽ suum qͥd dixisset ostende̾t: aduin¬
rit. Sensus cordis mei turbati st̃. Uteri
namq noĩe recte mens accipit᷑: quia sicut
generat᷑. Et sicut in uentre cibi: ita conti
innocentior querit. Hȩc iecirco eliphaꝵ
ꝓtulit: quia beatum iob tanto ꝑcussum
uerbere ꝓpter hypocrisim putauit. S

Expanded text:
perversus est ostendere alios perversos perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucni 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa latebant animam, ante ejus oculos flendo reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut generatur. Et sicut in ventre cibi, ita in mente innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
la. corpora debemꝰ acciꝑe. in quib illoꝵ
animȩ habitant: ignis eoꝵ tab̾nacula
deuorat: qͥa qui hic inm̃te ardent ig¬
ne auaricie. illic etiã in carne conere¬
mant᷑ ignib gehennȩ. Et quia mens
hẏpocritȩ nunqͣm uacat a maliciȩ co¬
gitatione. nã siue terrena queq. si¬
ue laudẽ appetat: hȩc aliis inuidet. quȩ
sibi tribui anhelat. Et tanto cȩteros
ostendere ꝑu̾sos molitur. ⁊ quanto ui¬
deri sanctior omĩb appetit: ut ex eo
qd̾ alii despicabiles funt. ipse reue¬
rentior semꝑ appareat. Unde fit. ut de
opinione ꝓximi. ante humana uditia
linguę suę laqueos p̃tendat: ut eorum
quib placere appetit. solus estimatio¬
nem capiat. Unde ⁊ sequitur.
Dolorem quippe concipit cũ ꝑuersa co¬
gitat: iniquitatẽ parit. cũ explere
ceꝑit qd̾ cogitauit. Inuidendo dolorẽ
concipit: de rogando iniquitatẽ parit.
Ciraiis quippe ẽ inquitas. quando is qͥ

Expanded text:
la corpora debemus accipere, in quibus illorum la corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimationem capiat. Unde et sequitur: --Dolorem quippe concipit cum perversa cogitat. Iniquitatem parit cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui
Abbreviated transcription (Latin):
untꝰ. Sicut enĩ in tabernaculo: sic m̃s
habitat in cogitatione. S ignis taber¬
nacula deuorat: cũ estus auariciȩ co¬
gitationes deuastat. Et fit plerũq ut
hẏpocrita aurũ uel queq bona corpora¬
lia. ab hominib acciꝑe contẽpnat. Sed
quia hȩc ñ accipit: maiores ab eis acci¬
ꝑe laudes querit. Et fortasse munus se ñ
recusat. Unde sciendũ est: quia aliqͣndo
munꝰ amanu. aliqnͣdo uͦ ab ore porrigi¬
tur. Nam qͥ numimũ tribuit: munꝰ
ex manu dedit. Qui autẽ uerbũ lau¬
dis impendit: munꝰ ab ore ꝓtulit. hy¬
pocrita itaq & si exterius dona quȩ ter¬
renȩ forsitan necessitati congruũ acciꝑe
recusat: plus. ⁊ enĩ est qd̾ sibi retribu ap¬
petit. cũ ultra meritũ laudari defide¬
tat: munus ab orequerit. Et quia in ip¬
so laudis appetitu. nimio cor ardore sue¬
cendit᷑: dicatur recte. Et ignis deuora¬
bit tabernacula eorum: qui munera
libenter accipiunt. Einuͦ eorũ tabernacu¬

Expanded text:
nim corpus in tabernaculo, sic mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accrecipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stendam tͥ. audime: ⁊ quod uidi nar¬
rabo tͥ. Habent hoc om̃s arrogantes
ꝓpriumꝰ ut eũ rectũ quid uel parũ sense¬
tint. in usum hoc elationis inflectant: at¬
q unde ꝑ intellectũ sibimetipsis altiores
fiunt: inde ꝑ tumorẽ in foueam elatioĩs
cadant: seq doctis doctiores existiment.⁊
reuerentiã sibi a meliorib exigant: &
docere scĩores quasi ex auctoritate conten¬
dant. Unde nẽ dicitur. Ostendam tͥ audi
me. Et quia cũ minori auctoritate docet
is qui audita. qmͣ is qui ea quȩ uiderit
loquit᷑.: ut fortiorẽ sibimet auctoritatẽ
sententias quasi cũ auetoritate ad mediũ
ꝓferunt. ex quorũ stulticia iure reꝓben¬
tur: recte ipsa hereticoꝵ audatia subinfer

Expanded text:
stendam tibi, audi me, quod vidi narstendam tibi, audi me, quod vidi narrabo tibi. - Habent hoc omnes arrogantes proprium, ut cum rectum quid vel parum senserint, in usum hoc elationis inflectant, atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiunt, inde per tumorem elatiocadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subinfer
Abbreviated transcription (Latin):
Abhominabilẽ scilicet. ꝓpt̾ inmunditiã
maculȩ: inutilem uͦ ꝓpter iniusticiã in ꝑ¬
fectȩ uitȩ. Q tam̃ ab hominabilis ⁊ inuti¬
lis intelligii alit̾ pocest. Aliquando enĩ
homo ꝑuersus. quedam recte agere uidet᷑.
recta destruunt᷑. Et quia multũ dõ dis¬
plicent mala: neq illa placent quȩ ui-¬
dentur bona. Quia gͦ in malis suis dõ ab¬
hominabilis ẽ. in bonis inutilis: qͥa dum
se ꝑ praua oꝑa dõ execrabilẽ exhibet:
nec illud de eo qd̾ rectum uidet᷑ placet:
Bene autẽ dicitur. Qui bibit quasi aquas
iniquitatẽ. Hoc nanq qd̾ comedit᷑ cum
mora glutit᷑: quia mandit᷑ ut glutiat᷑.
Qd̃ autẽ bibitur tantũ ad glutiendũ mo¬
ram ñ habet: quantũ nullam. ⁊ ad man¬
dendum necessitatẽ habet. Culpa gͦ qͥa
ab stulto homine sine ulla retractatione
perpetrat᷑: quasi aqua iniquitas bibit᷑.
Qu enĩ ulicita fine timore facit: quasipo¬
tum iniusticiȩ sine obstaculo glurit. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
pter immunditiam maculae, inutilem vero propter injustitiam imperfectae vitae. Qui tamen abominabilis et inutilis intelligi et aliter potest. Aliquando enim homo perversus quaedam recte agere videtur; sunt destruuntur. Et cum multum Deo displicent mala, neque illa placent, quae videntur bona. Homo ergo in malis suis Deo abominabilis est, et in bonis inutilis, quia dum se per prava opera Deo exsecrabilem exhibet, nec illud Deo, quod rectum videtur, placet. Bene autem dicitur, « qui bibit quasi aquas iniquitatem. » Hoc namque quod comeditur, cum mora glutitur, quia manditur ut glutiatur. Quod autem bibitur, tantum ad glutiendum moram non habet, quantum nullam et ad mandendum necessitatem. Culpa ergo, ab stulto homine sine ulla retractione perpetratur, quasi aqua iniquitas bibitur. Quia enim illicita sine timore facit, quasi potum injustitiae sine obstaculo glutit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ iusticiȩ non querit: de tenebris
ñ recedit. Cuius etiã exemplo hi qui
ei adherent. in terrenis ꝓfectib anhe¬
lant: auariciȩ facib accendunt᷑: de¬
sid̾ioꝵ carnalium ignab uruntur. Un ⁊¬
flamma. Si enĩ sibi quosdã eter¬
nam patͥam querentes adiungeret:
ramos in se uirides haberet. S qui a
ipsi quoq qui ei coniuncti st̃. terrenis
desideriis estuant. dum desideriorum
flamina clientũ eius animos accen
dit. ramos eius arefacit.⁊ ut fructum
boni oꝑis ñ ferant. quia ad appetenda
infima ꝑ nequitiã anhelant. bene au

Expanded text:
lucem justitiae non quaerit, de tenebris lucem justitiae non quaerit, de tenebris non recedit. Cujus etiam exemplo hi qui ei adhaerent in terrenis profectibus anhelant, avaritiae facibus accenduntur, desideriorum carnalium ignibus uruntur. Unur. --Si enim sibi quosdam aeternam patriam quaerentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene au
Abbreviated transcription (Latin):
issimis cõmota flatib cadit. Et suꝑbtis
quisq dũ contͣ omĩpotentẽ dñm robo¬
ratur. dum currit erecto collo. ⁊ pingui
ceruice contͣ auetorem erigit᷑. stare qͣsi
arbor uidet᷑. S status eius sine radice
est: quia uelut arbor ad lenem flatũ. sic
ad motum occultȩ sententiȩ uita eius
eruitur. Sinuͦ hoc loco terram. edernȩ
uitȩ retributionẽ accipimꝰ. de qua ꝓ¬
pheta ait. portio mea in terra uiuen¬
tium: iniquus iste. in terra radicẽ suã
niciq homini cogitatio sua est: quia
in hoc qd̾ exterius uidet᷑ ꝑ illud tenet᷑
qd̃ interius ñ uidetur. Unde ⁊ ꝑ ꝓpħam
aicitur. Mutet radicẽ deorsum: ⁊ fati
et fructum sursũ. Cum enĩ cogitatio¬
nem nr̃am ad compatiendũ indigen-¬
ti ꝓximo tendimꝰ: quasi radicem deor¬
sum mutimus: ut retͥbutionis fructum
suꝑius faciamus. pegui t᷑.
iste a culpa ad iusticiã redire uo¬
luisset: de tenebris recederet. S quia

Expanded text:
issimis commota flatibus cadit. Et superbus issimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco terram aeternae vitae retributionem accipimus, de qua Propheta ait: Portio mea in terra viventium , iniquus iste in terra radicem suam nicuique hominum cogitatio sua est, quia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius non videtur. Unde et per prophetam dicitur: Mittet fructum sursum. Cum enim cogitationem nostram ad compatiendum indigenti proximo tendimus, quasi radicem deorsum mittimus, ut retributionis fructum superius faciamus. CAP.iste a culpa ad justitiam redire voluisset, de tenebris recederet. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
tionesq p̃cedentib eoꝵ eulpis relinque¬
ret. ad grauiora ꝑpetranda mmnime ꝑ¬
uenirent. Bene autẽ dicitur: quȩ in tu¬
mulis st̃ redactȩ. Ruentia nãꝙ domoꝵ
atq ciuitatũ edificia tumulas fatiunt.
qm̃ clum praui quiq confusis actionib
sibi inetipsis ad ꝑuersa oꝑa iunguntur. ⁊
ꝯstantia eius: nec mittet in terram
discordet. Ille enim uirtutib ditatur:
cuius m̃tem inhabitat omp̃s ds̃. S quia
Propter hoc gͦ quod internis ẽ uacuus:
dicat᷑. non habitabit᷑. Propter hoc uͦ quod
transitorie foris tumet: recte subiun¬
gitur. Nec ꝑseuerabit substantia eiꝰ.
Ac si aꝑte dicat. Hoc qd̾ habere uidetur
exterus. transit: & illud quod transire
non poterat. interius ñ habet. Unde &
apte subiungit᷑. Nec mittet in t̾ra radi¬
cem suam. Qd̾ si de hac terra dictum ac¬
cipimtis: liquet ꝓculdubio. quia arbor
quȩ in terra radicem ñ habet. uel tenu¬

Expanded text:
tionesque, praecedentibus eorum culpis, relinquetionesque, praecedentibus eorum culpis, relinqueret, ad graviora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quique confusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, osstantia ejus, nec mittet in terram discordet. Ille enim virtutibus ditatur, cujus mentem inhabitat omnipotens Deus. Sed quia Propter hoc ergo quod interius est vacuus, dicatur: Non inhabitabitur; propter hoc vero quod transitorium foris tumet, recte subjungit: Nec perseverabit substantia ejus. Ac si aperte dicatur: Hoc quod habere videtur exterius transit, et illud quod transire non poterat interius non habet. Unde et apte subjungitur: Nec mittet in terra radicem suam. Quod si de hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sequens dm̃ non timeat: quos ua¬
let ⁊ quantũ ualet pauꝑes affligat: ⁊i de
gła temporali cor eleuet. Cum gͦ talis
est qui unquo potenti adheret: de eiꝰ ꝓfe¬
ctolatere a ruina dependet. De qͦ adhuc¬
tatib desolatis.⁊ in domib deser¬
tis: quȩ in tumulis st̃ redactȩ. Quia e¬
nim a conu̾satione conuiuentiũ ciuitas
appellat᷑ ciuitates desolatȩ st̃. ipsi obse¬
quentiũ cunei ꝑuersoꝵ. Quorũ elamori¬
b ꝑuersus iste laudatꝰ: cum ad praua o¬
ꝑa ꝑ nequitiã rapitur. Unde scriptum ẽ.
Laudatur peccator in desideriis ammȩ
suȩ : ⁊ qui inique agit benedicitur. Do¬
mus uͦ desertȩ st̃: cogitationes prauȩ.
Quas iuiquus iste in habitat: quia ꝑ om̃e
qd̵ agit. iniquorũ hominũ placere cogita¬
tionib appetit. Quȩ ciuitates desolatȩ.
i domus desertȩ recte nominant᷑: quia
nsi omp̃s ds̃ talium conu̾sationes cogita¬

Expanded text:
tatem sequens, Deum non timeat, quos vatatem sequens, Deum non timeat, quos valet, et quantum valet, 412 pauperes affligat, de gloria temporali cor elevet. Cum ergo talis est qui iniquo potenti adhaeret, de ejus profecto latere arvina dependet. De qutatibus desolatis, et in domibus desertis, quae in tumulis sunt redactae. - Quia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei perversorum, quorum clamoribus perversus iste laudatur, cum ad prava o nequitiam rapiatur. Unde scriptum est: Laudatur peccator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominantur, quia nipotens Deus, talium conversationes cogita
Abbreviated transcription (Latin):
stis offendit᷑ : in eisdẽ quoq a iustis pla¬
catur. Nam phariseus ingressus templũ
dicebat. Ieuino bis in sabbato: decimas do
omniũ que possideo. S iustificatus ma¬
gis publicamis. qm ille exiit. Ez echias
quoq rex eũ molestia corporis afflictus.
ad extremitatẽ ꝑuenisset uite: in oratio¬
ne cõpuictus. dixit. Obsecro dñe menĩ¬
to queso quomͦ ambulauerĩ coram te in
ui̾tate: ⁊ in corde ꝑfecto. Nec tam̃ dñs hãc
confessionẽ ꝑfectionis eius despexit. aut
renuit : quem in sius mox precib exau¬
diuit. Ecce phariseus se iustificauit in
ope. ezeebios iustũ se etiam asseruit in
cogitatione: atq unde ille offendit. in¬
de iste dñm placauit. Cur itaq hoc nsi
quia omp̃s as̃ singulorũ uerba a cogitati¬
onib pensat ꝙ in eius aurib suꝑba ñ st
que humili corde ꝓferunt᷑: Unde beatꝰ iob
cum sua oꝑa ꝓtulit. contͣ dm̃ nullomͦ tii¬

Expanded text:
stis offenditur, in eisdem quoque a justis plastis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine, memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto . Nec tamen Dominus 406 hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, et Ezechias justum se esse asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Dominum placavit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba a cogitationibus pensat, et in ejus auribus superba non sunt quae humili corde proferuntur? Unde beatus Job, cum sua opera protulit, contra Deum nullo modo tu
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe iustoꝵ mens ita ad altiora contẽ planda
suspendit᷑. lit exteriꝰ eorũ facies obstupius¬
se uideat᷑. S quia hane contẽplationis ui.
in occulto agere heretici ignorant: hoc a
iustis ⁊ recta sapientib fieri magis ꝑ y¬
pocrisim. qͣm ꝑ ueritatẽ putant. Quia
ut ꝓferas de ore tuo huiuscemodi
necessitatib afflicti: sua oꝑa cogunt᷑
fateri. Qd̾ beatus iob fecerat: quẽ post
iusticiam flagella depͥmebant. S eum
eoꝵ dicta iniusti audiunt: hec ꝑ elatio¬
nem potius qm ꝑ ueritatẽ existimant
ꝓlata. Ex suis enĩ cordib uerba uistoꝵ
pensant: ⁊ dici humiliter posse uerba
bona ñ estimant. Sicut enĩ grauis cul¬
ꝑa est sibi hoc hominẽ arrogare quod
non est: sie plerunq culpa nulla ẽ. si hu
militer bonũ dicat quod ẽ. Unde sepe
contingit. ut iusti ⁊ iniusti habeant
uerba similia: s tam̃ semꝑ corlonge dis¬
simile. Et ex quib dictis dñs ab inui¬

Expanded text:
- Saepe justorum mens ita ad altiora contemplanda - Saepe justorum mens ita ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere hjustis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim quam per veritatem putant, quia ut proferas de ore tuo hujuscemodi necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, quod beatus Job fecerat, quem post justitiam flagella deprimebant; sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque cmiliter bonum dicat, quod est. Unde saepe contingit, ut justi et injusti habeant verba similia: sed tamen cor semper longe dissimile. Et ex quibus dictis Dominus ab inju
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Congregatio enĩ ypocritȩ sterił.
Cepta enĩ bona ñ amitteret: si hẏpocͥta
ñ fuisset. Congregant uͦ ⁊ hypoerite bo¬
na oꝑa: s eorũ sterilis ẽ ipsa congrega¬
tio: quia ꝑ hoc qd̾ agunt. fructũ reciꝑe
in eterna retributione ñ appetunt. fe¬
cundi acuirides in siis oꝑib humaniᷤᷤ
oculis uident᷑: s in conspectu occulti iu¬
dicis infecundi: & aridi apparent. Sepe
uͦ estu animȩ auaricie accensi. eo maio¬
ra dese oꝑa humanis oculis ostendunt.
qͦ ampliora sibi ab hõĩb offerri mune¬
ra appetunt. Unde adhuc subdit᷑¬

Expanded text:
subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. subditur: Congregatio enim hypocritae sterilis. Coepta enim bona non amitteret, si hypocrita non fuisset. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio, quia per hoc quod agunt fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Saepe vero, aestu avaritiae accensi, eo majora de se opera humanis oculis ostendunt, quo ampliora sibi ab hominibus offerri munera appetunt. Unde adhuc subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ant. s si aores ad partum fructuũ eon¬
ualeseant. Quia mirũ non est. si quis bo¬
na inchoet. s ualde nxabile. si intenti¬
one recta in bono oꝑe ꝑduret. Unde fit¬
plerinq ut si in bono oꝑe recta inten¬
tio ñ tenetuit etiam ip̃sũ hoc opꝰ quod
bonũ ereditur amitat᷑. Nlam quosdã
sepe uidimus terrena quȩ possederant re¬
liquisse: ꝙ nil iam transitoriũ querere:
nullis ꝓ hac uita iurgiis ammisceri. Cũ
itaq hoc in se fi delis anima ostendit.
quasi oliua florem ꝓtulit. S cũ quidã
ex talib rursũ ceꝑint mundi głam quã
contẽpserant querere ⁊ t̾renis reb qͦs
spreuisse uidebant᷑ insatiabiliter in¬
hiare. uacare iurgiis. ꝓrimorũ lesiones
querere: nimirũ ꝓicit oliua florẽ quẽ
ꝓposuit: quia rudim̃ta bom studii ad ꝑ¬
fectiora oꝑa ñ ꝓduxit. S sciendũ est. qͥa
hec semꝑ eis eueniunt: qui dm̃ puro ac
simplici studio ñ sequunt᷑. Unde recte

Expanded text:
ant, sed si flores ad partum fructuum conant, sed si flores ad partum fructuum convalescant, quia mirum non est si quis bona inchoet, sed valde mirabile est, si intentione recta in bono opeplerumque ut si in bono opere recta intentio non tenetur, etiam ipsum hoc opus quod bonum creditur amittatur. Nam quosdam saepe vidimus terrena quae possederant reliquisse, et nil jam transitorium quaerere, nullis pro hac vita jurgiis immisceri. Cum itaque hoc in se fidelis anima ostendit, quasi oliva florem protulit. Sed cum quidam ex talibus rursus coeperint mundi gloriam quam contempserant quaerere, et terrenis rebus quas sprevisse videbantur insatiabiliter inhiare, vacare jurgiis, proximorum laesiones exquirere, nimirum projecit 416 oliva florem quem proposuit, quia rudimenta boni studii ad perfecta opera non perduxit. Sed sciendum est quia haec semper eis eveniunt qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur. Unde recte
Abbreviated transcription (Latin):
denti quasi in scõ studio feruescant.
Qnid itaq istos iisi in flore estus contigit
quos humane laudis appeticio a fruetu
alienos fecit. Unde u bene subdit᷑. Et
quasi oliua ꝓiciens florẽ suum. Oliua qͥp¬
pe cũ inflore est. si immoderata nebu¬
la tangitur a plenitudine fruetuũ ua¬
euatur. Et quotiens uchoantes quiꝙ
bona oꝑa laudari ab aspicientib ceꝑint.
atq in suis laudib delectari⁊ fit caligo
intelligentię in cogitatione. ut iã discer¬
nere nequeat qua intentione quid fa¬
tiat. Et fructum ꝑdit oꝑis uelut ex ne¬
pula fauoris. Unde bene ꝑ salomonẽ di¬
citur. Mane surgamꝰ ad uineas: iudea¬
mus si fioruit uinea. si flores fructus par¬
turiunt. florent quippe uinee: cũ men
tes fideliũ bona oꝑari ꝓponunt: s fru¬
cłusnon pariunt. si ab eo quod ꝓposue¬
rint aliquib uieli errorib insirman¬
tur. Non gͦ intuendumẽ. si uineȩ slore¬

Expanded text:
deant, et quasi in sancto studio fervescant. deant, et quasi in sancto studio fervescant. Quis itaque istos nisi in flore aestus contigit, quos humanae laudis appetitio a fructu alienos fecit? Unde et bene subditur: Et quasi oliva projiciens florem suum. Oliva quippe cum in flore est, si immoderata nebula tangitur, a plenitudine fructuum vacuatur. Et quoties inchoantes quique bona opera laudari ab aspicientibus coeperint, atque in suis laudibus delectari, fit caligo intelligentiae in cogitatione, ut jam discernere nequeant qua intentione quid faciant, et fructum perdant operis, velut ex nebula favoris. Unde bene per Salomonem dicitur: Mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt tes fidelium bona opera proponunt; sed fructus non pariunt, si ab eo quod proposuerint, aliquibus victi erroribus infirmantur. Non ergo intuendum est si vineae flore