comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
otio more suo ipsa uerba hebrau¬
ta posuitcatfa etectnoñ: quod
aquila inter pretatus est incuruum
atq peruersum. In incuruo senes
intellegi uolens: inperuerso lasciui¬
entes pueros qui omnia per uersa
faciant: Ac per hoc esse sensum.
quod in aegrpto non solum caput
desit & cauda: sed & senes & ꝓueri:
idest principium & finis
Indie illa: erit aegrptus quasi mu
tionis manus dnĩ exercituum. quam
ipse mouebit super eam: Et erit
terra iuda a egrpto infestiuitatem.
omnis qui illius fuerit recordatus.
pauebit a facie consilii dni exerci¬
tuum. quod ipse cogitauit super eam:
In illo tempore: hoc enim ut crebro
diximus significat dies: quando mis¬
cuerit dns̃ spm̃ erroris atq uerti¬
ginis. ut euomat aegrptus uinum
draconum. & furorem aspidum
in sanabilem: Intellegens errorem
suum &ebri&atem pristinam: ae¬
grptus timebit quasi mulier: non
timore fortuitu qui uiris accedere
consueuit quos non amat aegrpti
& suffocat
femineo quas solas
te: euangelia &apostolorum episto¬

Expanded text:
otio more suo ipsa verba Hebraica posuit CHAPHPHE et AGMON : quod quila interpretatus est, incurvum, atque perversum. In incurvo, senes intelligi volens; in perverso, lascivientes pueros, qui omnia perversa faciant; ac per hoc esse sensum, quod in Aegypto non solum caput desit et cauda, sed et senes et pueri, id est, et principium et finis. In die tionis manus Domini exercituum quam ipse movebit super eam et erit terra Iuda Aegypto in festivitatem omnis qui illius fuerit recordatus pavebit a facie consilii Domini exercituum quod ipse cogitavit sIn illo tempore, hoc enim, ut crebro diximus, significat dies, quando miscuerit Dominus spiritum erroris atque vertiginis, ut evomat Aegyptus vinum draconum, et furorem aspidum insanabilem, intelligens errorem suum et ebrietatem pristinam, Aegyptus timebit quasi mulier, non timore fortuito, qui viris accidere consuevit, quos non amat Aegyptus, sed suffocat femineo, quas solas tae, Evangelia et Apostolorum episto
Abbreviated transcription (Latin):
liarntis uoluerum & quadrupe¬
dumnius c reptilium: Quod quidem
non solus inȩpistola ad romanos
sen ade uonicenses de antichristo
leginis: Pro eo quod caritatem
rentur : mittet eis dns operationẽ
erroris ut credint mendacio i &
iudicentur omines qui non credide¬
runt uenitatic̃ sed conplacuerunth
sibi mendacio : Quod puto aposto¬
lum paulum de presenti esaiaento

Expanded text:
et volucrum, et quadrupedum, et reptilium. Quod quidem non solum in Epistola ad Romanos, sed ad Thessalonicenses de Antichristo legimus: Pro eo quod charitatemrentur, mittet eis Deus operationem erroris, ut credant mendacio et judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed complacuerunt sibi in mendacio : quod puto Apostolum Paulum de praesenti Isaiae
Abbreviated transcription (Latin):
ue militudinem: sic pessumus intellegere
ut ad similitudinem populi ifrahei protia¬
cetur gentium multitudo: & ubi prius
silentium fuerat legis dĩ: ibi consur
clamor sit: &deaster inseratur

Expanded text:
militudinem, sic possumus intelligere, ut ad similitudinem populi Israel provocetur gentium multitudo, et ubi prius silentium fuerat legis Dei, ibi confessionis clamor sit: et oleaster inferatur
Abbreviated transcription (Latin):
disperdat: Responditq ecdesiae multitu¬
do : non solum in prosperis. sed & inaduer¬
sis: hoc est indie & in nocte : tua ds̃ prae¬
cepta seruabo : adquam loquitur ds̃: siuere
me quaeris.: opera ostende quod queras:
semel tibi quȩ sisse suf¬
ficutꝰ sed
inueneris: sem¬
per inquire :¬

Expanded text:
disperdat. Responditque Ecclesiae multitudo: non solum in prosperis, sed in adversis, hoc est, et in die, et in nocte, tua, Deus, praecepta servabo. Ad quam loquitur Deus: Si vere me quaeris, opere ostende quod me quaeras; nec semel tibi quaesisse sufficiat; sed quem inveneris, semper inquire
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est decerrenis locis ad se uocifeitur
seq prouoc& ad salutem : &dicit a bsum
dnm̃ : Ooustos qui denocte consurgos uer¬
saris intenebris : qui labsq peccuto iuirne
es petcatrice : qua causa uoluisti himanum
corpus assumere : Respondit custos hoc
samaritanus : qui in euangelio ui
suis humeris ad stabulum repor
tudini ortus est sol iustitia

Expanded text:
terrenis locis ad se vociferetur, seque provocet ad salutem, et ad ipsum loqui: O custos, qui de nocte consurgens versaris in tenebris, qui absque peccato in carne es peccatrice, qua causa voluisti humanum corpus assumere? Respondit custos, hoc est, Samaritanus, qui in Evangelio vulneratum suis humeris ad stabulum reporttium multitudini ortus est sol justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
riorim rabsacen delachis inhieru¬
usalem  adregerneꝓechiam in manu
ugrius. et strtit ꝓnaquae ductus pis¬
una superioris inilia agri fullonis.
Eigrossust ẽ ad eum elea chim filius

Expanded text:
riorum Rabsacen de Lachis in Hierusalem ad regem Ezechiam in manu gravi et stetit in aquaeductu piscinae superioris in via agri Fullonis et egressus est ad eum El
Abbreviated transcription (Latin):
adicitur et secreta quaenũ
parentũ diligentia costodita sit ilingia
prebeamus iudaeis. nr̃o quoq: sermone:
alma scã dicitum somniumq: pene linguarũ¬
uerbis utunt᷑ bebraei ut estillud inan¬
tico canticoꝵ degreco. Gopion ideł fercu

Expanded text:
dicitur et secreta, quae nuparentum diligentia custodita sit. Lingua praebeamus Judaeis, nostro quoque sermone alma, sancta dicitur. Omniumque pene linguaruverbis utuntur Hebraei: ut est illud in Cantico Canticorum de Graeco φορεῖον id est, fercu
Abbreviated transcription (Latin):
e chis: et audiuit detharacha
rege athiopiȩ dicentes. egressus
t̃ ut pugnet contrate. Simulq
discimus oboedientiam prophe¬
tarum: quod uir nobilis. Tradunt
enimlebrei ssaiam socerum fuisse
manasse filii e⁊echiȩ regis iuda.
non crubuerit nudus incedere.
sed dĩ pręceptis nihil honestius
iudicatis. dȩposuerit saccum. quo
abiecto nudus fuerit unam̃ prius
habens tunicam et ipsam cilicina
quod autem dicitur trium annorũ
signum et portentum erit super
tacgrptum et supemietbiqpiari up¬
hu a significat quod tribus annisu
uli assrriis egrptus uastanda sit &ethi¬
opia: Tunc inquit dictt habitator
insula huius. hiot ẽ hierusatem quȩ
uicinarum gentium fluctibsi tun¬
ditura hacine erat spes nra. et adhos
confugimus ut nobis preberenti
aux ilium: qui se decaptiuitatis malo
eruere non quiuerunt. Est igitur
hic̃pro uidentiae dĩ. et omne ho

Expanded text:
chis, et audivit de Tharaca rege Aethiopiae, dicentes: Egressus est, ut pugnet cdiscimus obedientiam prophetarum, quod vir nobilis tradunt enim Hebraei Isaiam socerum fuisse Manasse filii Ezechiae regis Juda non erubuerit nudus incedere; sed Dei praeceptis nihil honestius judicans, deposuerit saccum, quo abjecto nudus fuerit, unam prius habens tunicam, et ipsam cilicinam. Quod autem dicitur: Trium annorum signum, et portentum erit super Aegyptum et super Aethiopiam, hoc significat, quod tribus annis ab Assyriis Aegyptus vastanda sit et Aethiopia. Tunc, inquit, dicet habitator insulae hujus, hoc est, Jerusalem 212 quae vicinarum gentium fluctibus tunditur: Haeccine erat spes nostra? et ad hos confugimus, ut nobis praeberent auxilium, qui se de captivitatis malo eruere non quiverunt? Est igitur hic ordo providentiae Dei, omne ho
Abbreviated transcription (Latin):
qui elo quaentie s enir palluerete¬
tantiã: memphis enim osinel ere
monem sonat: quodq sequidde nu
deceperunt aegrptum angulin .u¬
populorum eius: siue iutarhxxi
decipient aegrptum perliribus
hoc significat quod regnim sapien¬
tiae saecularis stultum esser
monstr&ur: & singutorum dogma
tum principes qui interpretantur
tribus anguantur stultos habuisse
doctores poins̃ enim miscuit eis
spm̃ uertiginis siue errorum: uti
iuxtadillud quod scmptum est.
Et sicuti non probauerunt dm̃ ha
in notitiã : tradidit illos ds̃
bum sensum : Et quomod
scs test. cum esaia dicere

Expanded text:
qui eloquentiae et oris polluere jactantia. Memphis enim, os, vel, ex ore, monem sonat. Quodque sequitur: Deceperunt Aegyptum angulum populorum ejus, sive juxta LXX: decipient Aegyptum per tribus, hoc significat, quod regnum sapientiae saecularis stultum esse monstretur, et singulorutum principes, qui interpretantur tribus, arguantur stultos habuisse doctores. Dominus enim miscuit eis spiritum vertiginis, sive errorijuxta illud quod scriptum est: Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobum sensum . Et quomodo qui sanctus est cum Isaia dicere
Abbreviated transcription (Latin):
ficerrit: utaonimas ineis deciperent: Notandũ qđ placunis
Lxx SyINOÑ transtulerunt: quod
genus est potionis exfrugibus aqua¬
q confectum : & uulgo indalmatiae
pannoni eq prouincus gentilibar¬
baroq sermone appellatur Sbã¬
ĩuc̃: hoc maxime ut untur aegro¬
tii. ut non puras aquas bibentibus
tribuant: sed turbidas & commix
tarum faecium similes: & perhuius¬
cemodi potionem hereicae pra¬
uitatis doctrina monstr&un: iup
tunc stulti erunt principes tͥaneos.
quae interpretatur mandatum hu¬
mile: omnes enim her&ici contra¬
riam altitudini humilitatem
docent : & d&rahunt ad inferos
& sunt principes humilis

Expanded text:
fecerint, ut animas in eis deciperent. Notandum quod pro lacunis LXX ζύθον transtulerunt, quod genus est potionis ex frugibus aquaque confectum, et vulgo in Dalmatiae Pannoniaeque provinciis, gentili barbaroque sermone appellatur sabaium. Hoc maxime utuntur Aegyptii, ut non puras aquas bibentibus tribuant, sed turbidas, tarum fecium similes, ut per hujuscemodi potionem haereticae pravitatis doctrina monstretur. Tunc stulti erunt principes Taneos, quae interpretatur mandatum humile. Omnes enim haeretici contrariam altitudini humilitatem docent, et detrahunt ad inferos, et sunt principes humilis
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo dicitis pharaoni filius sapi¬
entium ego filius regum antiquo¬
rum : ubi sunt sapientes tui: ad nunti¬
ent tibi &indicent quid cogitauerit
dns̃ exercituum super aegrptum :
stulti facti sunt principes taneos:
emarcuerunt principes: mempheos:
deceperunt aegrptum. angulum
populorum eius: dp̃s
rensuoi sicut errat ebrius & uomens.
& non erit aegrpto opus quod faci¬
at. caput & caudam incuruantem
sumus sapientium qui ab initio doc¬
itrinami nobis a postolicam tradide¬
runt: filii sumus regum antiquorum
qui appellantur reges philosopho¬
rum. & habemus scientiam scrip¬
turarũlunctam sapientiae saecu¬
lari : quos nunc interrogat: siue¬
entes eius qui contempnebant
sticam simplicitatem. & respon¬

Expanded text:
Quomodo dicetis Pharaoni: Filius sapientium ego, filius regum antiquorum? Ubi sunt nunc sapientes tui? annuntient tibi, et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum. Stulti facti sunt principes Taneos, emarcuerunt principes Mempheos, deceperunt Aegyptum, angulum populorum ejus. Dominre suo, sicut errat ebrius et vomens. Et non erit Aegypto opus, quod faciat caput et caudam, incurvantem sumus sapientium, qui ab initio doctrinam nobis apostolicam tradiderunt. Filii sumus regum antiquorum, qui appellantur reges philosophorum, et habemus scientiam Scripturarum junctam scientiae saeculari. Quem regem interrogant, ubentes ejus, qui contemnebant ecclesiasticam simplicitatem. Se
Abbreviated transcription (Latin):
mundo obrizo. & impletum quod
scriptum est. putas cum uener sui¬
us hominis inueniat fidem super
terram : tunc &caeli mouebuntur
& terra : Caelum enim & terra per¬
transibunt: non sua uoluntate & pro¬
prio arbitrio ut pleriq aestimant
animantia ea esse credentes: sed
propter indignationem dnĩ e¬
Qui respicit terram & facit
eam tremere: Vnde hoc quod in
lxe dicitur caelum enim furebit.
me tonimicos accipiendum prohis

Expanded text:
mundo obrizo, et impletum quod scriptum est: Putas cum venerit Filius hominis, inveniet fidem super terram ? tunc et coeli movebuntur et terra. Coelum enim et terra pertransibunt, non sua voluntate, et proprio arbitrio, ut plerique aestimant, animantia ea esse credentes; sed propter indignationem Domini equi respicit terram, et facit eam tremere. Unde hoc quod in LXX dicitur, coelum enim furiet, μετωνυμικῶς accipiendum pro his
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt et cetera te tarico rutam
grpto lirguo chananitide hoc ẽ si¬
ta loq minifestum ẽ : et putant
euigno srros atq arabas anabucho¬
donosor in illam terram fuisse trans¬
latos: Porro qui in aduentu xp̃i et
romano imperio prophetiam disse¬
runt : quinqeciuitates uel legem dñi
quae in alex andria primum interpre
prespiterosdiacones. fideles cate cu¬
minos sentiunt: Aut certe spiritalem
legis intellegentia ns ridequa et aposto¬
lus aitiuiolo quinque uerbis loqui

Expanded text:
olunt, et caeteras juxta Rhinocoruram, gypto lingua Chananitide, hoc est, Syra loqui manifestum est: et putant e vicino Syros atque Arabas a Nabuchodonosor in illam terram fuisse translatos. Porro qui in adventu Christi, et Romano imperio prophetiam disserunt, quinque civitates, vel legem Domini, quae in Alexandria primum interpretpresbyteros, diaconos, fideles, catechumenos sentiunt: aut certe spiritualem legis intelligentiam, de qua et Apostolus ait: Volo quinque verbis loqui
Abbreviated transcription (Latin):
historia de monstratur: deniq iungit:
Et erit in signum et intestimoniumido¬
minicae uidelicet passionis: Tuneba
qui crediderint. concurrentibus tu¬
aegrptiis contra egrptios. Et pug¬
nante uiro contra fratrem suum et
ciuitate contra ciuitatem dimicante.
cum persecuti onis tempus ingrue¬
rit implorabunt dñi misericordiã
Statimq saluator adueniet id est
ihs: Hoc enim in lingua nr̃a sonat:
et cognoscetꝰ dñs ab agrptiis. et cog¬
noscent eum . siue persecutores qui
fuerint superati. siue credentes pre¬
senti auxilio liberati: et colent eum
in hostus et muneribus. uotaq uoue¬
bunt᷑ et soluent: Resondeant iuder¬
delegei praeceptum ẽ ut altare nonfiat

Expanded text:
storia demonstratur. Denique jungit: Et erit in signum, et in testimonium, Dominicae videlicet passionis. Tunc hi qui crediderint, concurrentibus Aegyptiis contra Aegyptios, et pugnante viro contra fratrem suum, et civitate contra civitatem dimicante: cum persecutionis tempus ingruerit, implorabunt Domini misericordiam, statimque Salvator adveniet, id est, Jesus, hoc enim in lingua nostra sonat. Et cognoscetur Dominus ab Aegyptiis, et cognoscent eum, sive persecutores qui fuerint superati, sive credentes praesenti auxilio liberati. Et colent eum in hostiis et muneribus, votaque vovebunt Domino et solvent. Respondeant Judaei: Lege praeceptum e
Abbreviated transcription (Latin):
uota sua differunt infutu¬
rum nosqusittans acta retineas
Diem autem protem pore accipe: Qual¬
quam sub onia aosephus haec facta
contendat: qui profugus in aegyptũ
cum turba plurima iudaeorum
aedificauit templum et altare. et
prophetiam xp̃i cassa implere te¬
meritate conatus ẽ: Itaautem unũ
altare dicitur: quomodo una fides

Expanded text:
ota sua differunt in futurum, nos quasi jam transacta retinemus. Diem autem pro tempore accipe: quamquam sub Onia Josephus haec facta contendat, qui profugus in Aegyptum, cum turba plurima Judaeorum aedificavit templum, et altare, et prophetiam Christi cassa implere temeritate conatus est. Ita autem unum altare dicitur, quomodo una fides,
Abbreviated transcription (Latin):
Noc oppidum sinr mare mortuim
erlsis aquis & obr ipsum ste¬
rilibisiue autem alluiti
omen silQuiodante non fuerat
post uastitate.cidit: ut &iam
aquae in amaritudin uer¬
rentur.
Quia aruit herba defecit germen.
uiror omnis interiit.
N on ut quidam putant uere propter
steriles nemrim aquas. omnis her¬
ba exaruit: Sed perm&a foram
scriptura loquitur :et est sensus
Incuncto moab. aquae nemrim
erunt salsȩ & amirac iłt quomodo
ibi nulla herba pululat . sitto tami
prouinciam siccitas consequecur: ld
est a segor usque adonan aimia finib
usque ad fines : Id ipsum hieremias:
aquae nemrim. pessimae erunt
Secundum magnitudinem operis &
uisitatio eorumi ad torrerem salicũ
ducent eos
rosalicibus in hebrelogimus arabim
quod possunt & arabes intellegi&
legi orbim id est uilla infinaas eorũ
sita : cuius aplerisque accole inmor
horeb heliae prebuisse alimento
dicuntum  Quod nomenur & incor

Expanded text:
oc oppidum super mare Mortuum est, salsis aquis, et ob hoc ipsum sterilibus. Sive autem allusit ad ve quod ante non fuerat, post vastitatem accidit, ut etiam aquae in amaritudinem verterentur. Quia aruit herba, defecit germen, viror omnis interiit. Non ut quidam putant, vere propter steriles Nemrim aquas omnis herba exaruit, sed per metaphoram Scriptura loquitur. Et est sensus, in cuncto Moab aquae Nemrim erunt salsae et amarae; quomodo ibi nulla herba pullulat, sic totam provinciam siccitas consequetur, id est, a Segor usque ad Oronaim, a finibus usque fines. Id ipsum Jeremias: Aquae Nemrim pessimae erunt . Secundum magnitudinem operis, et visitatio eorum: ad torrentem salicum ducent eos. Pro salicibus in Hebraeo legimus ARABIM , quod potest et Arabes intelligi, et legi ORBIM , id est, villa in finibus eorum sita, cujus a plerisque accolae in monte Oreb Eliae praebuisse alimenta dicuntur: quod nomen pr
Abbreviated transcription (Latin):
srrium  dius elidetur. Nune antio¬
chis et demetriis ad se iude trahentib
regnum nunc ptolomeis possessiõ er
sibi uuindicantibus. Sed et ipsa sul
et assyrii. et benedicetur¬
ra. quia ex sion exibitl¬

Expanded text:
syrium medius elidetur, nunc Antiochis et Demetriis ad se Judae trahentibus regnum, nunc Ptolemaeis possessionem ejus sibi vindicantibus; sed et ipsa sub et Assyrii, et benedicetur in omni terra. Quia ex Sion exibit
Abbreviated transcription (Latin):
ine gentesm¬
achorum florent ex¬
aminibu geptus et mesopotamia.
et paruter se pietate contendunt
Hereditas autem xp̃i isrł ẽ. hoc ẽ na¬
tuiitatis et crucis et resurrectionis
ascensionisq eius loca : adquȩ de toto
orbe cancurritur: Anno quo ingres¬
sus ẽ thartha in azotum. cum misis
set eum sargon rex assrriorum et
pugnasset contra azotum et cepisset
eam. in temporeillo locutus dñs̃ in ma¬
nu e saiȩ filii amos dicens: Uade et sol¬
ne saccum delumbis tuis et calcimen¬
ta tua tolle deprdibusi et fecit sic. ua

Expanded text:
mae gentes monachorum florent examinibus, Aegyptus, et Mesopotamia, et pari inter se pietate contendunt. Haereditas autem Christi Israel, hoc est, nativitatis, et crucis, et resurrectionis, ascensionisque ejus loca, ad quae de toto orbe concurritur. Cap. XX Anno quo ingressuset eum Sargon rex Assyriorum, et pugnasset contra Azotum, et cepisset eam: in tempore illo locutus est Dominus in manu Isaiae filii Amos, dicens: Vade, et solve saccum de lumbis tuis, et calceamenta tua tolle de pedibus tuis. Et fecit sic, va
Abbreviated transcription (Latin):
Quipropter oprla etuiolatum
terplum dĩ tui ista patr de trabã
te egradutuo et᷑ pontificatus officio
puciami et prote eliachum seruum
:eum filium elchiȩ indaamm uesti¬
pentis tuis et cingulo tito decarabo.
sicut eleat ar uestimentis aa ronpa¬
tris inducus ẽ supse dabo potestates
templi quihabeat populum non sab¬
iectum sibi quasi seruum. sed amate¬
rem sui quasi filium. Ipse ao
clauem domus meae. et in suo
omnium potestatem et qu
xillus si figatur in parier

Expanded text:
quia propter opera mala, et violatum quia propter opera mala, et violatum Templum Dei tui ista patieris. Detraham te de gradu tuo, et de pontificatus officio projiciam, et pro te Eliacim servum meum filium Helciae induam vestimentis tuis, et cingulo tuo decorabo: sicut Eleazar vestimentis Aaron patris indutus est. Ipsi dabo potestatem Templi, qui habeat populum non subjectum sibi quasi servum, sed amatorem sui quasi filium. Ipse accipiet clavem domus meae, et in suo omnium potestatem. Et quomodo paxillus si figatur in pariete
Abbreviated transcription (Latin):
fisto fono. uyeta aquilam in taber¬
ultũ prosequens hebraicam ue¬
nutemlt heo dotiolait. ingrede re
aupchemistum: quod interp̃taripo¬
tesq quũ &reotũ: Ut scilicet Icata.
et prauus ad pontificem templi:
et dicesei : qui habitas indomodĩ cũ¬
ius scelera in tota ciuitate bacchantꝰ.
Cursecurus in operibus tuis quasi non
uereiris captiuitatem excidisti
tibi inpetra sepulchrum. et tam su¬
perbe aedificasti ut ambitio te et
in morte sequeretur : Audi quaesit
inte dñi sententia. Quomodo gallus
gallinacius umero portantis aufer¬
tur. et singuli hominum leuant in
scapula pallium suum: sictua facilis
erit in captiuitate translatio. Habebis
coronam nn lamina
inpeliue stare non potest sed relbci
cursu uoluitur: itgettu ad terram la¬
tissimam deduxeris: Quam autagrp¬
um aut babrionia campos intele¬
S ussibiq morieris et ibi erunt
curugloriȩ tuaȩ : Onanasꝰ potentia
et des quibus nunc fultus incedis ibi
senes ig miniam domus dñidĩtui:

Expanded text:
o; juxta Aquilam, in tabernaculo: pro quo sequens Hebraicam veritatem Theodotion ait: Ingredere ad Socen istum, quod interpretari potest, aequum et rectum ut scilicet κατὰ et pravus , ad pontificem templi, et dices ei: Qui habitas in domo Dei, cujus scelera in tota civitate bacchantur, cur securus es in operibus tuis, quasi non verearis 225 captivitatem: excidisti tibi in petra sepulcrum, et tam superbe aedificasti, ut ambitio te et in morte sequeretur? Audi quae sit in te Domini sententia: quomodo gallus gallinaceus humero portantis aufertur, et singuli hominum levant in scapula pallium suum: sic tua facilis erit in captivitatem translatio. Habebis coronam non laminain proclive, stare non potest, sed veloci cursu volvitur: ita et tu ad terram latissimam deduceris, quam aut Aegyptum, aut Babyloniae campos intelligamus, ibique morieris: et ibi erunt currus gloriae tuae, omnes potentiae et opes, quibus nunc fultus incedis. Ibi senties ignominiam domus Domini tui:
Abbreviated transcription (Latin):
prur pgillus qui in ficus fuerat cot¬
prr. S edquia sequitur et peribit
quo d pependerat in eo quodaciet¬
to sobna nequaquam factum ẽ intel¬
legimus hoc dici quod deposito
sabna. pontificatum acciperit
adiachim: cuius sacer dotu dignita¬
tem sub uertit extrema captiuitas.
Qui uxta ANATCENÑ cuncta accipi¬
unt. Uolunt in sobnę pontificatu
iudeorum sacerdotium cadere : et
iinsuccessione eliat quunter¬
pretatur dn resurgens. eu angelii
cultus samenta monstrari: ita ut

Expanded text:
prior paxillus qui infixus fuerat, corruat. Sed quia sequitur: Et peribit quod pependerat in eo: quod dejecto Sobna, nequaquam factum est, intelligimus hoc dici, quod deposito Sobna, Pontificatum acceperit Eliacim, cujus sacerdotii dignitatem subvertit extrema captivitas. Qui juxta ἀναγωγὴν cuncta accipiunt, volunt in Sobnae Pontificatu Judaeorum sacerdotium cadere, et in successione Eliacim, qui interpretatur Deus resurgens, Evangelici cultus sacramenta monstrari: ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
mi Citouenit . & non tardabit:
quod sequitur & dies eius non pro
moedis aduersus confusionis urbis.
suscitatis. qui nec aurum in bon
deputant nec argentum. qui sagit¬
tis interficient paruulos. Et lac¬
tantibus uteri non miserebuntur.
Et super filios non parcet oculus eorum:
urbs quondam inclitai quae erat insu¬
perbia chaldeorum qui interpr e¬
tantur quasi daemonia. sic subuer¬
titur. quomodo subuersa est sodo¬
ma &gomorra. ut nullum in ea ma¬
neat pristinae mansionis uestigiũ.
sed post quam fuerit caelum nouum
& terra noua. Et prȩtesierit figu¬
ra huius mundi non habitetur
urbs confusionis inperpetuum.
Et nequa quam eundem statum
recipiet: Non enim ponet. post quam

Expanded text:
m. Cito veniet et non tardabit. Quod sequitur: Et dies ejus non protMedis adversus confusionis urbem suscitreputant, nec argentum, qui sagittis interficiunt parvulos, et lactantibus uteris non miserebuntur, et super filios non parcet oculus eorum. Urbs quondam inclyta quae erat in superbia Chaldaeorum, qui interpretantur quasi daemonia, sic subvertitur, quomodo subversa est Sodoma et Gomorrha, ut nullum in ea maneat pristinae mansionis vestigium; sed postquam fuerit coelum novum, et terra nova, et praeterierit figura hujus mundi , non habitetur urbs confusionis in peret nequaquam eumdem statum recipiet. Non enim ponet ibi, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ia terrae domus
multiplic.
prohibuit regibus is
inter idola quae sunt opera manuur
hominum a uaritia condemnatur
Vnde dñs praecepit in euangelio Ne
faciamus nobis thesauros de quibus
fur possit aripere: ad extremum

Expanded text:
ia terrae domus multiplicari prohibuit regibus Israel: inter idola, quae sunt opera manuum hominum, avaritia condemnatur. Unde Dominus praecepit in Evangelio, nefaciamus thesauros, de quibus fur possit eripere, ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
nsionem montis
ophe¬
ita conuertitur et hotatur eon
uit qui in tenebriss uersantur erro¬
rir lumen stiscipiant ueritatis
et ambulenti inlumine dñi : Et
quãdam modo illud dauiticum
taniti a cccdim adeura tei lumo¬
nami

Expanded text:
nsionem montis Propheta convertitur, et hortatur eos, ut qui in tenebris versantur erroris, lumen suscipiant veritatis, et ambulent in lumine Domini. Et quodammodo illud Davidicum canit: Accedite ad eum, et illuminami
Abbreviated transcription (Latin):
Non leuabii gons contragentem gladi¬
umineq exercebunturdultra ad proe¬
um: Veteres reuolaamus historur
et iñ ueniemus usqu eraduiod simum oc¬
tauunnannum cagłaris aigosto Iuips

Expanded text:
Non levabit gens contra gentem gladue exercebuntur ultra ad praelium. Veteres revolvamus historias, et inveniemus usque ad vicesimum octavum annum Caesaris Augusti cujus
Abbreviated transcription (Latin):
um setlucem tenebras. etdul¬
ceunarum suscipientes barrabban la¬
trocimi et seditionis actorem. et eruci¬
figente sibm̃ : Qui nonuenerat nisi ado¬
des perditas domus isrł. ut saluaret qđ
perierat In barabbanintellega¬
mus diabolum quicum sit nox et tene¬
brae trans figurat se in angelum lucis :
Vnde ec apostolus loquitur : quae parti¬
cipatio iustitiae cum iniquitate : quae

Expanded text:
um, et lucem tenebras, et dulce amarum, suscipientes Barabbam latrocinii et seditionis auctorem, et crucifigentes Jesum, qui non venerat nisi ad oves perditas domus Israel, ut salvaret quod perierat. In Barabbam intelligamus diabolum, qui cum sit nox et tenebrae, transfiguratur in Angelum lucis . Unde et Apostolus loquitur: Quae participatio justitiae cum iniquitate? quae
Abbreviated transcription (Latin):
Et de astdibus exurt sepetosu
uoilees siue  ab sorbeant uolu¬
tres: abiȩs autem iugo dĩ & con¬
trita qñ t iplina : primũ in cogi¬
tationisꝰ nostris semen colubri
radica: secundo. semine pessi

Expanded text:
dibus exibunt serpentes volantes, sive qui absorbeant volucres. Abjecto autem jugo Dei, et contrita Domini disciplina, primum in cogitationibus nostris semen colubri radicatur, secundo de semine pessi
Abbreviated transcription (Latin):
gem uim pusamum legimus u
fin pondus istud hper phrlistom
siue uerbum. uiuene enimsilis
& regnante in peccatorbus neci
pondus contrai lienigenas ineci
sermo dĩ fieri poerat ad prophe¬
tam: Quod quidem isupra dixis¬
se me memini : quando a mor¬
tuo uidit isaias dnm̃ sedenem ril¬
super thronum excelsun &ele.¬
uatum : & in exodo legidus quod
postquam mortuus estrex aegro¬
ti angemuerunt filii fahel ab
peribus suis & exclanuerintiu
& ascenderit clamoseorum abo
quod dicebatur mogis illo¬
nante clamare debuer
quando luto & lateribus
bant : Prȩcipitur ergo
genae transferunti

Expanded text:
regem impiissimum legimus, fit pondus istud super Philisthiim, sive verbum. Vivente enim illo, et regnante in peccatoribus, nec pondus contra alienigenas, nec sermo Dei fieri poterat ad Prophetam. Quod quidem et supra dixisse me memini, quando Ozia mortuo, vidit Isaias Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum. Et in Exodo legimus , quod postquam mortuus est rex Aegypti, ingemuerint filii Israel ab operibus suis, et exclamaverint, et ascenderit clamor eorum ab oquod dicebatur, illo magis regnante clamare debuerant, quando luto et lateribus deserviebant. Praecipitur ergo genae transferuntur
Abbreviated transcription (Latin):
corcodrillos &pulices. cimieet &cu¬
lices pertinere: Isti ergo Quns flumi¬
na &hiopiae sunt & mittunt inmari
huius saeculi legatos id est discipu¬
los suos : qui eorum portantes uolu¬
mina nocte nasuida prrind est chan¬
tucia stper a qlias pentareũdicentur.
quae delentur uelacite ioSicut enĩ
libri iuxtaraquas auhumorẽ cito ob¬
scurenturi & delentur & pereunti
ita sermoeorum ate doctrina cum
in principio aliqua mausa fuerit for¬
hłt aidinomi possiderem̃ peritrans atim¬
a lab̾itur: Itaq pleri onchii amrdidit ur
adeos Olingełi he lancorumite ue¬
loces: Quos beatus a postolus paulus.
falsos a postolos operarios fraudulen¬
tosliqui mapostolosi xpr̃gransfiguren¬
tur appellat. &aitecadgentem auul¬
sam & laceratamu lauuilsam adõ &
her&icorum morsibus Paniatam :
ad populum horribilem: Nihil enũ
horribilius blas phemia : quaȩ ponit
in excelsum ossuum:. Post quem
non est alter populus: Omne quip¬
pe peccatum comparatum blasfe

Expanded text:
crocodilos, et pulices, cimicesque et cucrocodilos, et pulices, cimicesque et culices pertinere? Isti ergo 286 trans flumina Aethiopiae sunt, et mittunt in mari hujus saeculi legatos, id est, discipulos suos, qui eorum portantes volumina, recte vasa papyri, id est, chartacia super aquas portare dicuntur, quae delentur velociter. Sicut enim libri juxta aquas et humores cito obscurantur, delentur et pereunt: ita sermo eorum atque doctrina, cum in principio aliquam visa fuerit fortitudinem possidere, pertransit et labitur. Itaque per ironiam dicitur ad eos: O Angeli haereticorum, ite veloces. Quos beatus apostolus Paulus falsos apostolos, operarios fraudulentos, qui in Apostolos Christi transfigurentur, appellat . Et ite ad gentem avulsam et laceratam: avulsam a Deo, et haereticorum morsibus laniatam. Ad populum horribilem; nihil enim horribilius blasphemia, quae ponit in excelsum os suum. Post quem non est alter populus: omne quippe peccatum comparatum blasphemiae,
Abbreviated transcription (Latin):
uritatem dni non habentes:
ta illud apostoli: si linguis homi¬
num loquar &angelorum: carita¬
tem autem non habeam i factus sum
ue lut aes sonans. aut crmbalum tinni¬
ens: Et non solum crmbalum rauco
concrepans sonitu: sed propter le
bus: Alas auterr nauium: uel a quib
sus penduntur Et rabuntun intella¬
ges: Et pulchre ulas dixormauitim:
Omnis ienim bereccusi pollicetur extel¬
sa meecum a las habere se iactet ata¬
menhenee insalsiss flugitib & pru¬
cul non nebeeditiatenra. in medioqs
cursuipatiturr tepenta inaufragaltas:
Vnde aquilat pro cnmbalo qu rabrapalar¬
rum interprecatus est u Non enimit
habent : a las. sed alarum similitudi¬
nem . quodq nfent quae esti trans
flumina & hiopider hoc significat:
quod impiecate sua c omnes uincant
her&uci. Uerbi gratia : dicit epicu¬
rus non esse prouidentiam. & uo¬
iup̃tatem maximum bonum: Com¬
paratione : huius. sceleratior
errasse : & non ita fecisse ut s
debuerat Ud quam enim utila¬
tem hominum serpentes. scorpios.

Expanded text:
ritatem Dei non habentes, juxta illud Apostoli: Si linguis hominum loquar et Angelorum: charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Et non solum cymbalum rauco concrepans sonitu, sed propter levbus. Alas autem navium, vela quibus suspenduntur, et trahuntur, intellige. Et pulchre alas dixit navium, omnis enim haereticus pollicetur excelsa, et cum alas habere se jactet, tamen haeret in salsis fluctibus, et procul non recedit a terra, in medioque cursu patitur repente naufragium. Unde Aquila pro cymbalo, umbram alarum, interpretatus est, non enim habent alas, sed alarum similitudinem. Quodque infert, quae est trans flumina Aethiopiae, hoc significat, quod impietate sua omnes vincant haeretici. Verbi gratia: Dicit Epicurus non esse providentiam, et voluptatem maximum bonum. Comparatione hujus sceleratiornon ita fecisse, ut facere debuerat. Ad quam enim utilitatem hominum, serpentes, scorpios,
Abbreviated transcription (Latin):
significat. Vnde di noemin
ue hac littera scripta est. loquitur
in ruth: nolite uocareme q ñoem̃iu
id est pulchram: sed uocate me ama¬
urum ut multitudo maris sonap¬
tis. & tumultus turbarum. sicut soni¬
tus aquarum. multaru: sonabunt:
populi sicut multitudo. aquanumra
inundantium & increpibio: eum
& ffugr& procul: &rpietur sicati
pulus montium a facieiuenta: &¬

Expanded text:
significat. Unde et Noemi, quae hac littera scripta est, loquitur in Ruth : Nolite me vocare NOEMI  , id est pulchram, sed vocate me amarum, ut multitudo maris sonantis: et tumultus turbarum, sicut sonitus aquarum multarum. Sonabunt populi sicut sonitus aquarum inundantium, et increpabit eum, et fugiet procul; Et rapietur sicut pul
Abbreviated transcription (Latin):
tomporediuespere ecce turba¬
tio ÷ Inmatitinas & non subsistero
haee estipars edrum usiuãstaue¬
runt nos & sors diripientium nos
Supra legimus sub nomined idamasci
uocationem gentium & abieetionẽ¬
gentium iudȩorum  eperla postolos
atq in a postolis. pauconumi deiiudeis
credentium electionenti qum̃i
ad comparationemtotius mundur
& uniuersarum gentium parua
pars popula credidit exp̃iam. De¬

Expanded text:
ecce turbatio: in matutino, et non subsistet. Haec est pars eorum, qui vastaverunt nos, et sors diripientium nos. Supra legimus sub nomine Damasci, vocationem gentium, et abjectionem Judaeorum, et per Apostolos, atque in Apostolis, paucorum de Judaeis credentium electionem. Et quoniam ad comparationem totius mundi et universarum gentium, parva pars populi credidit
Abbreviated transcription (Latin):
&phitones & ariolos: etra¬
uo aegrptum inmanus domino¬
rum crudelium erex fortis domi¬
nabitur eorum. ait dns ds̃ exerci¬
tuum . Pleraq:i de propheria
aegrpti quam leuauitii ebiudit
esaias : in historia. exp̃lanationeu
perstrinxit̃ undeib nuno uux tatrol¬
pologiami summaiiquae qincarpemda
sunt ascendit: dn st super i nubemiq
nis: quod nullo humanoi seminifit
pondere prȩgrauatumiest uelt
certe corpus suumr quod decspũ
scõ conceptum estus & ingressusit
in aegrptum huius mundiqstatimiq
omnia aegrpti simulatra i comtabita
sunt. ita ut adiuinationesii& unutẽt¬
sa fraus idolatriae quae eceptam
possidebat orbemiser fractam esfetii
sentir & intantum sud magaide tomi¬
ente rdo eti adaemonibus. i ue bauxra
prophetiam balaamintellegentes
natum filium dũ qui omnem artisi
eorum destruer& potestatem ue¬
nerint b&hleem : & ostendente.i
stella. ad orauerint puerum mti
tunc cor aegrpti omne contabuit.:¬
& aegrptii contra aegrptios sur¬
rexerunt
luxta illad que¬

Expanded text:
Pythones, et hariolos. Et tradam Aegyptum in manus dominorum crudelium, et rex fortis dominabitur eorum, ait Dominus Deus exercituum. Pleraque de prophetia Aegypti, quam levavit vel vidit Isaias, in historica explanatione perstrinxi. Unde nunc juxta tropologiam summa quaeque carpenda sunt. Ascendit Dominus super nubem ae, quod nullo humani seminis pondere praegravatum est: vel certe corpus suum, quod de Spiritu sancto conceptum est. Et ingressus est in Aegyptum hujus mundi; statimque omnia Aegypti simulacra commota sunt: ita ut divinationes et universa fraus idololatriae, quae deceptum possidebat orbem, se fractam esse sentiret: intantum ut magi de Oriente docti a daemonibus, vel juxta prophetiam Balaam intelligentes natum Filium Dei, qui omnem artis eorum destrueret potestatem, venerint Bethleem, et ostendente stella, adoraverint puerum . Tunc cor Aegypti omne contabuit, Aegyptii contra Aegyptios surrexerunt, juxta illud qu
Abbreviated transcription (Latin):
bis rerahis: tamen quando
affutus ueneris colligendos in
t hereditatis: dolebis grauiteri
cernes gentium populum tibi esse
geraelatum: unde &a postolus lo¬
quitur ÷ tristitia mibi est magpa
& indesinens dolor cordi meo: op¬
tabam egy enim ipse anathema
esse: axrspro fratribus meis. qua
sunt cognati mei uiuxta carnera

Expanded text:
is retrahis: tamen quando ad fructus veneris colligendos in die haereditatis dolebis graviter, cernens gentium populum tibi esse praelatum. Unde et Apostolus loquitur: Tristitia mihi est magna, et indesinens dolor cordi meo. Optabam enim ego ipse anathema esse a Christo pro fratribus meis, qui sunt cognati mei juxta
Abbreviated transcription (Latin):
mentis aspicer& ut loox transtig¬
runt : non est autem aegrrtur is
quan iudaei putanti sicut arbitri¬
tus et iosephphus : qui inlibriss anin¬
quitat ei refert ioniam sacerdo¬
tem ssaue implesse uat oinium.
ut interitorio helio politanorum
extruer& teplum ad similitudi¬
nem templi dra &altarendesto enũ
concedamur haec ucta deonia
& altaril quod maegepto extruxit
loquantum inaegrpto lingua carani¬
tica equibus ura nuxta lxx appelleo¬
tur a sedecħ. iuxta alios inte

Expanded text:
 ut LXX transtulerunt. Non est autem Aegyptus ista quam Judaei putant, sicut arbitratus est Josephus, qui in libris Antiquitatum refert: Oniam sacerdotem Isaiae implesse vaticinium, ut in territorio Heliopolitano, exstrueret templum ad similitudinem Templi Dei, et altare. Esto enim, concedamus haec dicta de Onia et altari quod in Aegypto exstruxloquantur lingua Chananitica: ex quibus una juxta LXX appellatur ἀσεδὲκ: juxta alios inter
Abbreviated transcription (Latin):
prȩstolantes. & conculcati adaemo¬
nibus & afluuiis in partes uarias dis¬
sipati. Cum recordati fuerint do¬
mini sui & magistros pessimos de¬
reliquerint n offerant munus dnõ
exercituum : non alibirnisi inmonte
sion & inspecula : quod interpreta¬
tur ecclesia: breuius dicimus: quia
in libro explanationis historicae . mul¬
Onus aegrpti Srmmachus & theo¬
dotio: adsumptio aegrpti : Lxx : uisio
aegrpti: ubi in hebreo scriptum est
casođ oesnaiñ. quod nos inter¬
pretati sumus onus uel pondus aegrp¬
ti pro qua aquila transtulit apma
Ae TYTI ỹ. possumus dicere abeo
quod tollat propheta & port& iugũ
dñi: eum ex titisse condignum qui
prophetiam aegrpti cernere siue
portar& : Vnde miror Ixx & inba¬
brlone propondere inter prietatos
uisionem: & in philistim & moab & da¬
masco uerbum & nunc inaegrpto
uisionem: cum in hebreo in omnibus

Expanded text:
praestolantes, et conculcati a daemopraestolantes, et conculcati a daemonibus, et a fluviis in partes varias dissipati, cum recordati fuerint Dei sui, et magistros pessimos dereliquerint, offerant munus Domino exercituum, non alibi nisi in monte Sion, et in specula, quod interpretatur Ecclesia. Brevius dicimus, quia in libro explanationis historicae mulOnus Aegypti. Symmachus et Theodotio: Assumptio Aegypti. LXAegypti. Ubi in Hebaero scriptum est MASSA MESRAIM , quod nos interpretati sumus, Onus vel pondus Aegypti: pro quo Aquila transtulit ἄρμα Αἰγύπτου, possumus dicere ab eo, quod tollat propheta, et portet jugum Domini, eum exstitisse condignum, qui prophetiam Aegypti cerneret, sive portaret. Unde miror LXX et in Babylone pro Pondere interpretatos Visionem; et in Philisthiim, et Moab, et Damasco, Verbum; et nunc in Aegypto Versionem; cum
Abbreviated transcription (Latin):
it acalore eius: Et quomor
ubes roris indie messis & in
feruenti aestate gratissima est
sic & dñs habitatores ecclesiae ꝰ do¬
suae refrigerat.: Quo praesente
cuncta florescunt : & ante quam
tempus consummationis adueniat:
quia nunc exparte cognoscimus
& ex parte propbetamus : Multi
perfecti repperientur de quib:
a postolus loquitur: quot quot
perfecti sentiamus hoc : Ramus¬
culi autem qui inutiles sunt falci¬
bus praecidentur: ⁊dicente in euan¬
gelio saluatore : Ego sumuitis Q¬
uera & pater meus agricola: Om¬
nem palmitem in mei nonferen¬
tem fructum toll& eum : & omnẽ
qui fert fructum purgabit eum i
ut fructum plus afferat : Et quae
praecisa fuerint : relinquentur
& bestiis quibus traditur animaria
non confitens dm̃: ita ut qui ad nõ
praecisus fuerit & abiectus & decor¬
pore illius quod est ecclesia separa¬
tus: tam in aestate quam in hie me
hoc est in prosperis & in aduersis
uolucrum & bestiarum mini
Sicut autem hi qui
obblasphemiam frustraq mendacia

Expanded text:
t a calore ejus . Et quomodo nubes roris in die messis, et in ferventi aestate gratissima est, sic Dominus habitatores Ecclesiae suae refrigerat, quo praesente cuncta florescunt. Et antequam tempus consummationis adveniat, quia nunc ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, multi perfecti reperientur, de quibus Apostolus loquitur: Quotquot perfecti hoc sentiamus . Ramusculi autem, qui inutiles sunt, falcibus praecidentur, dicente in Evangelio Salvatore: Ego sum vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum, et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat . Et quae praecisa fuerint, relinquentur et bestiis, quibus traditur anima 288 non confitens Deum, ita ut qui a Domino praecisus fuerit et abjectus, et de corpore illius, quod est Ecclesia separatus, tam in aestate quam in hyeme, hoc est, in prosperis et adversis, volucrum et bestiarum mansio sit. Sicut autem hi quiob blasphemiam, frustraque mendacia
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui diabolo dant paenitenti
ullu quantum inse est. archani¬
num persecutores eorum halmitiu¬
ri sunt qui ex illis carceribus boro¬
rum pro scriptionib: oppresseri
scos̃ di. & aeterna supplicia possem¬
ae terre ermbalo alarum qua¬
ũ est trans flumina aechiopies
que midtit anmari legi: & mnlio

Expanded text:
unt, qui diabolo dant poenitentiam, unt, qui diabolo dant poenitentiam, et illi quantum in se est, Archangnum persecutores eorum habituri sint, qui exsiliis, carceribus, bonorum proscriptionibus oppresserunt sanctos Dei, et aeterna supplicia possesrae cymbalo alarum, quae est trans flumina Aethiopiae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mentimari: &quantum in se
cuncta opprimere & occupare cu¬
pienti: Sonabunt enim populi in
spectaculis theatralis luxuriae &
omphitheatri crudelitate & circi
fur oribus sicut sonitus aquarum in¬
uiñdantium: quandõ consona impie¬
tatis uoce blasphemant. &dicunt
xpĩanosi udleones acbestias prorei:
& teterai huiuscemodi : sed illis ire¬
star̃ maris furentibus e bicrepabit
dñs auttorem̃ seditinis eorutdiq¬
o fugabitreum a suo populo:. Et si¬
cut ipulins motus in montibus quant¬
to ex uelscõr ost t anto fortius rapi¬
tunt.  sioat iturbo qui deorranel
ton sungitr s ubrta itempestate feri¬
tumt sublimens ttas &ille raptuss u
adũ popolo separabitur ac fugiee ni
ioltrse iabisso religeturi. Cumq dies
icdri summationis uduenerit quod.
interpretaturo uesperin Tunc erit
turbatio sui peceata noscentis.ibi.¬
& in tempore matut inõ die uides¬
lic& resurrectionis non subsistet:
quod lex transtulerunt non erit.
sin autem non erit. quid respondȩ¬

Expanded text:
menti mari, et quantum in se est, cuncta opprimere et occupare cupienti. Sonabunt enim populi in spectaculis theatralis luxuriae, et amphiteatri crudelitate, et circi furoribus, sicut sonitus aquarum inundantium, quando consona impietatis voce blasphemant, et dicunt Christianos ad leones et bestias projici, et caetera hujuscemodi. Sed illis instar maris furentibus, increpabit Dominus auctorem seditionis eorum, et fugabit eum a suo populo. Et sicut pulvis motus in montibus, quanto excelsior est, tanto fortius 284 rapitur; et sicut turbo, qui de terra consurgit, subita tempestate fertur in sublime: ita et ille raptus, a Dei populo separabitur ac fugiet, ne in abyssos relegetur. Cumque dies consummationis advenerit, quod interpretatur vespera, tunc erit turbatio, sua peccata noscentis. Et in tempore matutino, die videlicet resurrectionis, non subsistet, quod LXX transtulerunt, non erit. Si autem non erit, quid respondeb
Abbreviated transcription (Latin):
escuri& considerabo in loco meo.
sicuti meridana lux clara est.: Esicut
nubes roris indie messis: Ant mes¬
sem enim totus effloruit & in ma¬
tura penectio germinar Et prae¬
cidentur ramusculi eiu falcibus.
I& quie de relicta fuerst absciden¬
tur: excutientur &linquentur
simulatubus montsi & bestus terrae :¬
& aestate lperpega erent super
eum uolucrȩ & ornes bestiae
terraeisperi illum ubie mabunt :¬
Intempore nillo deferctur munus
hõ epencituum apopulo auulso et
acerato: apopulo horribili post
lumina terram eius: ad

Expanded text:
iescam et considerabo in loco meo sicut meridiana lux clara est et sicut nubes roris in die messis ante messem enim totus effloruit et inmatura perfectio germinabit et praecidentur ramusculi eius falcibus et quae derelicta fuerint abscidentur excutientur et relinquentur simul avibus montium et bestiis terrae et aestate perpetua erunt super eum volucres et omnes bestiae terrae super illum hiemabunt in tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso et dilacerato a populo terribili post flumina terram eius ad
Abbreviated transcription (Latin):
el guatun est erigratiui plos suos iu
&clangoremi tnbper idiie doxtrine i
eorũm audtuntũ haecnñ ixtathebrap¬
cumi b&erum secuntdum lxx plan¬
guntum alaȩ hereticorum quae il¬
star nauium permare. þuius saeculi
uolitant. & impie tatem superant
aechnioarum: quos nuno a aibiopias

Expanded text:
suos, et clangorem tubae, id est, doctrinae eorum, audiunt. Haec juxta Hebraicum. Caeterum secundum LXX planguntur alae haereticorum, quae instar navium per mare hujus saeculi volitant, et impietatem superant ethnicorum, quos nunc Aethiopes
Abbreviated transcription (Latin):
ditat i f lorabit in messe indieberer¬
ditatis quando sicut niter hominisi
dat bereditatem filiis suis Fges
quod nos ura aquilam & simmati¬
chum & laxder pretati sumur
indie hereditatis Nbebraice di
in hebraico indie pessima : & proeo
quod aquila & theo dotio interpte¬
tati sunt &dolebit homo: nos doce¬
ti ab aebreis pro homne qui lingua
eorum dicitur enosinterpreta¬
ti sumus anũs. id est grauiter
de cuius uerbi ambiguitate: siuitae
huius spatium fuerit in hieremia
plenius disseremus: ubi iuxta leg
dicitur & homo est & quis cog
eum : dicam ergo quod pror

Expanded text:
minaveris, florebit in messem in die haereditatis: quando sicut pater hominis dat haereditatem filiis suis. Pro eo quod nos juxta Aquilam et Symmachum et LXX interpretati sumus, in die haereditatis, quod Hebraice diin Hebraico, in die pessima. Et pro eo quod Aquila et Theodotio interpretati sunt, et dolebit homo: nos docti ab Hebraeis, pro homine qui lingua eorum dicitur ENOS, interpretati sumus ANUS  , id est, graviter: De cujus verbi ambiguitate, si vitae hujus spatium fuerit, in Jeremia plenius disseremus, ubi juxta LXX dicitur: Et homo est, et quis cognoscet eum? Dicam ergo quod propo
Abbreviated transcription (Latin):
u irł ecerunt deserta qui
Quomodo submose & hiesu filio naue.
a morrei &euaei siue ceterae gen¬
tes quae habitabant in terra repro¬
missionis dereliquerunt uomeres.
& segetes & aceruos in agris atq
fugerunt ne abbostibus occupa¬
rentur : sic terra iudȩa & omnes
urbes illius robustissimae romanis
iudeam uastantibus & obsidentib
hicrusalem. a suis habitatoribus
derelictae sunt: & fit a postrofa
ad ipsam terram iudeae. sid est ad
eos qui habitabant in illa: haec
autem uniuersa perpessa es:
quia oblita es dĩ saluatoris tui quod
inter pretatur ihs. quem tibi uen¬
titurum lex & prophetae iugiter
pnuntiabant: & fortis aduitoris qui
tuus semper opitulator. fuit. non
es recordata. Causa ergo deserta¬
rum urbium iudeae. obliuio saluato¬
ris est : qui in principio huius prophae¬
tae dixerat: israhel me non cogno.¬
Sropterea plantabis plantationẽ
fidelem: & germen alienum
seminabis: indie plantationis tuae
rusci. & mane sementuum flore

Expanded text:
 et erit deserta quiaQuomodo sub Moyse, et Jesu filio Nave, Amorrhaei, et Evaei, sive caeterae gentes quae habitabant in terra repromissionis, dereliquerunt vomeres, et segetes, et acervos in agris, atque fugerunt, ne ab hostibus occuparentur: sic terra Judaea, et omnes urbes illius robustissimae, Romanis Judaeam vastantibus et obsidentibus Jerusalem, a suis habitatoribus derelictae sunt. Et fit apostropha ad ipsam terram Judaeae, id est, ad eos qui habitabant in illa. Haec autem universa perpessa es, quia oblita es Dei Salvatoris tui, qui interpretatur Jesus, quem tibi venturum Lex et Prophetae jugiter nuntiabant: et fortis adjutoris tui, qui tuus semper opitulator fuit, non es recordata. Causa ergo desertarum urbium Judaeae, oblivio Salvatoris est, qui in principio hujus Prophetae dixerat: Israel me non cognopropterea plantabis plantationem fidelem et germen alienum seminabis in die plantationis tuae labrusca et mane semen tuum flore