comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore tantũ quo p̃sto erãt abuxorũ se continebant suariĩ cõcubitu. Nune
aut̃ quia cocidie corpꝰ dnĩ ad consiciendũ nobis est ad altare ad sumendũ
a carnali concubicu cocidie nobis est abstinendũ. hinc paulus chinno¬
cheum ammonec dicens. Exenplĩ esto fideliũ uisermone in conu̾satioẽ
incaricate infide in casticate. Qui enĩ aliis insermone exenplii debet
p̃bere modũ locutionis nõ habet ignorare s diligent̃ debee adcendere
p̃bet exeiupliĩ qui caste pie muuste uiuit in hoc scło. Ille in caritate aliis
bonũ p̃bet exenplũ qui dm̃ toto corde tota mente tota uirtute diligit
p̃bet exenplũ qui castitatis pulcricudinẽ diligens nõ solũ eã sud serus¬

Expanded text:
rum suarum se continebant concubitu: nunc autem quia quotidie corpus Domini aut conficiendum nobis est ad altare, aut sumendum a carnali concubitu quotidie nobis est abstinendum. Hinc Paulus Timotheum admonet, dicens: Exemplum esto fidelium in sermone, in conversatione, in charitate, in fide, in castitate . Qui enim aliis in sermone exemplum debet praebere, modum locutionis non debet ignorare, sed diligenter debet attendere, aebet exemplum qui caste, pie et juste vivit in hoc saeculo . Ille in charitate aliis bonum praebet exemplum qui Deum ex toto corde, tota mente, tota virtute diligit, et praebet exemplum, qui castitatis pulchritudinem diligens, non solum eam in su
Abbreviated transcription (Latin):
Qui erudit derisorẽ: ipse sibi facit inuiriã. debono aut̃. Doͦbe uistũ
inqͥd nfestinauit acciꝑe. In odiũ enĩ contͣ corripientẽ se uereit᷑ mal
s si ab increpatione ipstꝰ idcirco recicemꝰ qr cunt᷑ nos insurgere odia
fordidamꝰ: nõ iã luera dĩ s nr̃a ꝓcul dubio querimꝰ. Sciendiĩ magno¬
oꝑe est qd nõꝙͣ cũ nõ redarguunt᷑ praui deceriores existunt: nosq¬
magis odiss insequunt̾. Ipsis ergo nõ nob̃ parcimꝰ si ab eoꝵ redargu¬
tione ꝓ eoꝵ amore cessamꝰ. Hecesse ÷ nobis ut aliꝗͣdo toleremꝰ cacẽto

Expanded text:
ono autem: Doce justum ono autem: Doce justum inquit et festinabit accipere. In odium enim contra corripientem se, vertitur malus. . Sed si ab increpatione illius idcirco reticemus, quia contra nos insurgere odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra procul dubio quaerimus. Sciendum magno est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uitioꝵ concagionibꝰ seruit In ꝓbũ ÷ enĩ arguere queꝙͣ in alio: qd
adhuc rep̃hendie in semee ipso. Qui ueracit̃ fr̃nã uult corripere ac
sanare insirmicatẽ. talẽ se p̃stare fr̃nę utilitati studeat ut eũ quem
orrigere cupit humili corele ammoneat. Et hoc faciens ex conpassi¬
spiritales alieni peccati emẽclationẽ expectant: ita ꝓt̾ui delinquẽ¬
quẽtibꝰ deridendo insultãt: ⁊ quãcũ in ipsis est eos insanabiles putãt
ec declinant cor ad conpatiendi misc cłiã: s suꝑ uenientes de cestai
pleriq uero hoc ipsũ qđ ex caritate corripiunt ad inuiriȩ coneume¬
ã trahunt. Uncle euenit ue exeo dereriores efficiant᷑ ꝑ qđ emen-¬
dari obediendo potuerut̃. Saliibrit̾ acciptunt iusti : quotiens de suiꝰ
excessibꝰ arguunt᷑. Inquibꝰ molesta est ueritas. ⁊ amara discipina uis¬
ticiȩ. He delectant᷑ nisi placentia ꝓprie inbecillicati. Corda reꝑbor

Expanded text:
adhuc vitiorum contagionibus servit. Improbum est enim arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassi Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi misericordiam, sed superbientes detestantur aritate corripiuntur ad injuriae contumeliam trahunt. Unde evenit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. Salubriter accipiunt justi quoties de suis excessibus arguuntur. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur nisi placentia propriae imbecillitatis. Corda reproborum
Abbreviated transcription (Latin):
Ex om̃ĩpotentis dei gra ad bona oꝑa conari quidẽ possumꝰ: s hec
mplere nõ possumꝰ si ipse nõ adiuuat qui uibet. Sciendũ est quia
mala nr̃a solũ modo nr̃a sut: hona aitẽ nr̃a ⁊ onĩi potentis dĩ
sunt nr᷑a. Quia ipse aspirando p̃uenit ut uelimꝰ si possumꝰ inplere qd
uolumꝰ. Preuenience grã ibona uoluntate subseꝙ̃ te: hoc qđ onuĩpocetis
dĩ donũ est sic mericiĩ nr̃m Qđ bene paulus breui iententia explicat dicẽ¬

Expanded text:
Ex omnipotentis Dei gratia ad bona opera conari quidem possumus, sed haec implere non possumus, si ipse non adjuvat qui jubet. Sciendum est quia mala nostra solummodo nostra sunt. Bona autem nostra, et omnipotentis Dei sunt, et nostra. Quia ipse aspirando nos praevenit ut velimus, qui advolumus. Praeveniente gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat dice
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cui me smittã ⁊ indicẽ passionẽ animȩ meȩ quid facio: dix̃ senex.
redo indm̃ quia ipse miccet grãm suã nsatis faciet tibi simueritate
ret᷑: parauit sero perã snã Sut discederet. &̾ exce nocte apparuit ei
grã dñi in specie uirginis u rogabat eũ dicẽs. Nusꝗͣ uadas s sede hic
mecũ. nichil mali fiet tibi ex ħĩs que audisti. Qui credens uerbis eius

Expanded text:
o cui me committam, et indicem illi passionem animae meae, quid facio? Dicit illi senex: Crede in Deum, quia ipse mittet gratiam suam, et satisfaciet tibi, si in veritate uo cui confiteretur, paravit sero peram suam ut discederet. Et ecce nocte apparuit ei gratia Domini in specie virginis, et rogabat eum dicens: Nusquam vadas, sed sede hic mecum; nihil enim malum tibi fiet ex iis quae audisti. Qui credens verbis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nec a se postest quisq s a dõ corrigi. cestance ꝓpħa qui att. Soio dne
quia nõ est hominis uia eiꝰ nec uiri ÷ ut anbulee ⁊ dirigat gressus
suos. Spiritał grã nõ omĩbꝰ distribuiẽ s cancũ modo electis tribiet᷑
Munera gr̃arũ ãb illo ista alii uero donant̾ illa : nec dat᷑ habere ita
uni ut nõ egeat altero. Posse fieri nõ est dubiĩ uehi quos quidã un¬
ticũ excellentia ante cędune dĩ repentina p̃ueniente grã quos¬
dã conpendio scĩtatis p̃ueniunt. Et dii sint conuersione̾ post̾remi

Expanded text:
gi, testante propheta, qui ait: Scio, Domine, quia non est hominis via ejus, nec viri est ut ambulet et dirigat gressus suos . Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Munera gratiarum, alii ista, alii vero donantur illa, nec datur habere ita uni ut non egeat altero. Posse fieri non est dubium, ut ii quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeveniente gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant, ut dum sunt conversi
Abbreviated transcription (Latin):
Contra tristiciã: gaudiũ ÷ exibendũ. Cunt᷑ accidiã: forticudo.
Concra auaricĩa : largitas. Conera suꝑbiã: humilitas est op¬
ponenda. Sicq uireutes singule nascentia contra se uicia
repprimunt. Libidinẽ eni : abstinentia domat. quia quantũ
corpꝰ in ȩdia frangit᷑ tanto mens ab illicito appetitu reuoeat̾.
Ut aduersus irã tolerantia dimicat: & merrorẽ tristieiȩ spes
ȩxñi gaudii suꝑat. Et quẽ t̾bata mens de exc̃ĩoribꝰ afficit
dulcedo intĩoris tranquillitatis liit. Ad u̾sus inuidiã p̾pa¬
rat᷑ caritas. Et ad uersus ire uicendia mansuerudinis ad¬
hibet᷑ tranquillitas. Cũ dñco uitioꝵ contra dicimꝰ. Cũ iui¬
quitati que nos a dõ seꝑauit reluctamꝰ. eũ cõ suecudini
iuolent̃ resistimꝰ ⁊ desideria ꝑuersa calcantaes contra
hec ius nobis lib̾tatis ingenite uindicamꝰ cũ uicior agminibꝰ
acerrimo conflictu resistimꝰ cũ culpas penitendo ꝑcutimꝰ & maculas sordiũ

Expanded text:
contra tristitiam, gaudium est adhibendum; contra acediam, fortitudo; contra avaritiam, largitas; contra superbiam, humilitas est opponenda: sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt. Libidinem enim abstinentia domat, quia quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Et adversus iram tolerantia dimicat. Et moerorem tristitiae spes aeterni gaudii superat. Et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis linit. Adversus invidiam praeparatur charitas, et adversus irae incendia mansuetudinis adhibetur tranquillitas. Cum dominio vitiorum contradicimus, cum iniquitati, quae nos a Deo sepaiolenter resistimus, et, desideria perversa calcantes, contra hanc jus nobis libertatis ingenitae vindicamus, vitiorum agminibus acerrimo conflictu resistimus . Cum culpas poenitendo percutimus, et maculas sordium
Abbreviated transcription (Latin):
U euit quidã senex adaliũ senẽ ⁊ drẽ unꝰ ex eis eoo morcuus sũ huic scło.
alt̃ uͦ dixie ei. Ne consicdas intemet ipsũ donec exeas de corpore isto:
qr situ mortuus es satanas nõ est mortuus. Dixit abba pastor. Quia

Expanded text:
enit quidam senex ad alium senem et dixit unus ex eis: Ego mortuus sum huic saeculo. Alter vero dixit ei: Ne confidas in temetipso, donec exeas de corpore isto. Quia si tu mortuus es, Satanas mortuus non est. Dixit abbas Pastor: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
gregatione manentes nõq nr̃a sunt querere neq seruire
ꝓprie uoluntati s scd̾m sidẽ pacri spiritali obedi re. Dix̃ qͥdã
senex. Nũꝗͣ desideraui opꝰ qđ mͥ utile eẽt ⁊ frĩ meo dispendiũ
facere. huiꝰ modi habens spẽ quia luerũ frĩs mei: opꝰ fructifica.¬

Expanded text:
gregatione manentes, non quae nostra sunt quaerere, neque servire gregatione manentes, non quae nostra sunt quaerere, neque servire propriae voluntati: sed secundum fidem Patri spirituali obedire. Dixit quidam senex: Nunquam desideravi opus quod mihi utile esset, et fratri meo dispendium facere, hujusmodi habens spem, quia lucrum fratris mei opus fructifica
Abbreviated transcription (Latin):
quã adtimotheũ miste ep̃a In magna in quid domo nõ solui sunt uasa
aurea & argentea s & lignea & fictilia ce quedã quidã in honorẽ quedã
auẽ in cõtũmeliã
ꝑ magnã aut̃ magni clomini domũ
pocest designari
eccłia xp̃i uniuersũ diffusa ꝑ
orbẽ: In qua sũt
uasa hominũ aurea uideli cet
corda intelleceu syiricali repleca uelud auro obrito uariis uircutibꝰ
rucilautia: Sunt n argẽtea nitoie eloquẽciȩ : n officio p̃dicationis
plucida: Sunt & lignea suꝑba scilicet stulta & usensibilia corda
unt ifictilia sragilia quoq it̾rena de t̾ra sunpea uint̾renis actibꝰ
Qui enĩ ait apłi bene mi nistrauerit duplici honore digni habeant᷑
Lignea aut̃ ifictilia merito sunt cõtumelia quia mentes habentes
stultã atq suꝑbã dni sui uista nõ custodierũt p̃cepta. Dixit scã sin.¬

Expanded text:
quam ad Timotheum misit Epistola: In magna, inquit, domo non solum sunt vasa quam ad Timotheum misit Epistola: In magna, inquit, domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam . Per magnam autem magni domini domum potest designari Ecclesia Christi, universum diffusa per orbem, in qua sunt vasa aurea, hominum videlicet corda intellectu spirituali repleta, et velut auro obryzo variis virtutibus rutilantia. Sunt et argentea, nitore eloquentiae clara, et officio praedicationis perlucida. Sunt et lignea, superba scilicet, stulta et insensibilia corda. Sunt et fictilia, fragilia quoque et terrena de terra sumpta, et terrenis actibus Qui enim, ait Apostolus, bene ministraverint, duplici honore digni habeantur . Lignea autem et fictilia merito sunt in contumelia, quia mentem habentes stultam atque superbam, Domini sui justa non custodierunt praecepta. Dixit sancta Syn
Abbreviated transcription (Latin):
licitꝰ quicquid ualet utilitatibꝰ superiorib frĩbus quasi sibi inpendẽ
sacagit: sibi niet ipsi ꝑhanc humilitatis obediẽtiã uite celestis gaudia
ampliora conquirit. Placet ergo paulus hominibꝰ & nõ placet: quia
om̃ibꝰ bene iuste ⁊ recce uiuentibꝰ in omĩb suis conuersa tionibꝰ u̾bis
placet &e actib Cunctis aut̃ praue unale uiuentibꝰ concͣ dictor existẽs
nec uerbis placet nec morib Sunt & enĩ in hac xp̃i latissima atq magni¬
fica eccłia que est ꝑ mundi quadintũ dima tensa duo hominũ genera
beniuolentiũ scilicet atq mali uolentiũ. Bene uolentibꝰ aũt: in omibus
placet paulus. Male uolentibꝰ uero in omĩb displicet paulus. Sicut eni in
area mista sunt grana ctĩ paleis: ita neccłia adhuc degenti in t̾ra mista
suntboni cũ malis. De hac enĩ bonoꝵ imaloꝵ mixturã: sic legimꝰ in pauli

Expanded text:
licitus, quidquid valet utilitatis, quasi sibi superioribus fratribus impendere licitus, quidquid valet utilitatis, quasi sibi superioribus fratribus impendere satagit; sibimetipsi per hanc humilitatis obedientiam vitae coelestis gaudia ampliora conquirit. Placet ergo Paulus hominibus et non placet: quia omnibus bene, juste et recte viventibus, in omnibus suis conversationibus, verbis, placet, et actibus; cunctis autem prave et male viventibus contradictor existens, nec verbis placet, nec moribus. Sunt etenim in hac Christi latissima atque magnifica Ecclesia quae est per mundi quadratum clima tensa, duo hominum genera, bene volentium scilicet atque male volentium. Bene volentibus autem in omnibus placet Paulus, male volentibus vero in omnibus displicet. Sicut enim in area mixta sunt grana cum paleis, ita Ecclesiae adhuc degenti in terra mixti sunt boni cum malis. De hac enim malorum et bonorum mixtura, sic legimus in Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ in obser auancia legis uł praue uuencibꝰ xp̃ianis in praui¬
tate eoꝵ consensissem xp̃i seruus nõ eẽm Cui sententię concrariꝰ. est ubi
ait. Sine offensione estore uideis igencibꝰ ⁊ eccłie dĩ sicut nego ꝑ omĩa
om̃ibus placeo. Nã cur om̃ibꝰ placeret: ipse exponendo sub uigens ait.
Nõ querens qđ micbi utile est. s qđ mulcis ut salui fiant. Qui enĩ om̃iuĩ
utilicatẽ n saliicẽ querebat: om̃ibꝰ se nõ inconuenient̾ placere dicebat.
h oc apłi bonii monachi tenentes exenplii nõ sue tantũ utilitati debent
eẽ cõcẽp̃ti : s magis que conueniunt ꝓximis. Nco que sua sunt singuli
considerances s que alioꝵ. Qui cancii mͦ que sua sunt idẽ que sibi soli
necessaria sunt cõsiderat : s de fr̃na saluce uł de euis temporali utilitace
nõ ciirat sint dubio a carieacis cramite in quo om̃s animarũ salus
consistit declinao Qui uͦ de sua ac ꝓximoꝵ utilitate atq salute sol¬

Expanded text:
liter in observatione legis vel prave viventibus Christianis in pravitate eorum consensissem, Christi servus non essem. Cui sententiae contraria minime est illa, ubi ait: Sine offensione estote Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei, sicut et ego per omnia omnibus placeo . Nam cur omnibus placeret, ipse exponendo subjungens, ait: Non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Qui enim omnium utilitatem et salutem quaerebat, omnibus non inconvenienter se placere dicebat. Hoc apostolicum boni monachi tenentes exemplum, non suae tantum utilitati debent magis quae conveniunt proximis, non quae sua sunt singuli considerantes, sed quae aliorum. Qui tantummodo quae sua sunt , id est, quae sibi soli necessaria sunt, considerat, et de fraterna salute vel de ejus temporali utilitate non curat, sine dubio a charitatis tramite, in quo omnis animarum salus consistit, declinat. Qui vero de sua ac proximorum utilitate atque salute sol
Abbreviated transcription (Latin):
sicio in opurcune se cogitaciones ingerut: que hoc rapere ł maculare ualeant:
qđ in nob̾ clõ flentes inmolamꝰ. Onĩs qui illicita appetut᷑ uł inhoc mundo u-¬
deri aliqͥd uolunt: dep̃sis cogitacionũ cunultibꝰ in corde conprimunt᷑: Mare

Expanded text:
ficio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant ficio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant quod in nobis Deo flentes immolamus. Omnes qui vel illicita appetunt, vel in hoc mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuntur. Mare
Abbreviated transcription (Latin):
ñ delinquit᷑ & quia usq ad opꝰ nõ ꝑuenit culpa neq ad cruciatũ ꝑuenit pęnitẽcia
S cogitati afflictio mẽtẽ ciciꝰ erigit qr nimirũ cantũ modo cogitata iniquitas
polluit: Seꝑe nãq hoc qđ a conspecci uidicis iã flecu int̾ueniente deletũ est
ad animũ ꝑ cogitacionẽ redit ndeuicta culpa ad delectacionẽ mursus inserꝑe
nicit᷑: atq i antiqua certamina cliucina reparat᷑ pulsatione. Ita ut qđ priꝰ
egie incorꝑe hoc in opureuna cogitacione pꝰ modũ uerset᷑ in m̃te cũ nichil foris
oꝑe agit᷑ s sola intꝰ cogitacione peceat᷑: districeo se reatu mens obligat. nisi boc
sollicitis lam̃tis t̃gat. Plerũq aut cordis t̾renarũ cogitacionũ curba dũ ꝑstrepit
claudit atq in se cretariuĩ mentis ꝙͣ tominꝰ curaruĩ eumultuantiũ sonꝰ conpescit᷑
tanto ampliꝰ uox p̃sidentis udicis nõ audit᷑. Nũñ ꝗͣ in ipso orationis nr̃ẽ. sa cͥ

Expanded text:
neque ad cruciatum pervenit poenitentia. Sed cogitata afflictio mentem citius erigit, quia nimirum tantummodo cogitata iniquitas polluit. Saepe namque hoc quod a conspectu judicis jam fletu interveniente deletum est, ad animum per cogitationem redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine diutina pulsatione reparaturione postmodum verset in mente. Cum nihil foras opere agitur, sed sola intus cogitatione peccatur, districto se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. Plerumque aurem cordis terrenarum cogitationum turba, dum perstrepit, claudit, atque in secretario mentis quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesid
Abbreviated transcription (Latin):
seruerea cirea cordis. est cuitodia adhiberda. quia aue uone aut
male rei ibi consistit origo Nãq sic̃ scripetũ: Qar anteuus aute
mũdiciã in cogitacione construamꝰ: Pȩne cuncta bona oꝑa excogitacione ꝓ-¬
deunt : s funt nõ nulla cogitacionis acumina que exoꝑatione nascunt᷑. Nã sic̃
ab annio opꝰ sumit᷑: ita rursus ab oꝑe animꝰ erudit᷑. Ualde necesse est ut cũ¬

Expanded text:
observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: munditiam in cogitatione construamus; pene cuncta bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab anima opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Valde necesse est ut cu
Abbreviated transcription (Latin):
xii discipulos elegit. Qui uͦ opatur ueritatẽ inlucẽ uenit. Lux÷ ⁊ifilius
seriptũ ÷. Erat lux uera que illuminat oninẽ hominẽ ueniente̾ in hũe
mundũ. Qui cĩq atenebris ignorantie ꝯa peccatis surrexerit ⁊ illuminatus
ab ipso fuerit qui dixit ego sũ lux mundi qui sequit᷑ me nõ ambulat in
tenebris s habebit lumen uitȩ̨ Merito siliꝰ lucis ⁊ diei uocat᷑. Imitatione

Expanded text:
im apostolos elegit. Qui vero operatur veritatem et in lucem venit lux est, et filius scriptum est: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quicunque enim a tenebris ignorantiae et a peccatis surrexerit, et illuminatus ab ipso fuerit qui dixit: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae , merito filius lu
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ dõꝵ insyon. Ille uidelicet uidebit᷑ a nobis insyon: id est in speculas¬
tione diuina : qui nos uocauit in suũ regnũ & gloriã Uocauie priꝰ
illã desi derabilẽ audiemꝰ uocẽ dicentis. Uenite benedicti pacris mei
ꝑcipite regnũ qđ uobis paratii est ab ougine mundi In quo regno &
figura redeptoris nr̃i ait. Terra ne operies sanguinẽ meũ: Terra nãq¬

Expanded text:
Deus deorum in Sion . Ille videlicet videbitur a nobis in Sion, id est in speculaDeus deorum in Sion . Ille videlicet videbitur a nobis in Sion, id est in speculatione superna, qui nos vocavit in suum regnum et gloriam. Vocavit prius ilem audiemus vocem dicentis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . In quo regno etfigura Redemptoris nostri ait: Terra, ne operias sanguinem meum .
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui de egyptia seruicute liberati sunt ꝑ moysẽ carmen
et tumphale post transitũ maris rubri. ⁊ demersũ pharaonis exerticũ
dño cantauerunt: ita i nos oportet post accepeã in bapcismo remissio¬
nullus a maret Uirtutes suas mnuntiat: nõ ue laudibꝰ sius ipse ꝓficiat
s ut hi qui in laude sua hunc cognonouerit adppecua here litate̾ ꝑueniãt
dcirco dĩ laudes suas indieat ut ualeamꝰ eũ audientes cognoscene cognos¬
centes amare. amantes sequi sequentes adipisci. adipicentes uero eius
ut det illis hereditate igeneiũ. desi aꝑte dicat. Iocirco foreitudine sue oꝑa¬
cionis insinitat: ut eã qui audierint donis spiritalibꝰ dicescant. Insp̃a
libꝰ enĩ donis ꝓficere est digne dõ cotidie ambulare nde die indiem
inuirtutib scĩs ꝓficere donec adusionẽ om̃ptis ualeat puenire ut
dicat᷑ cĩ cet̾is scĩs de illo. Ibunt de uiuirtute in uirtutẽ: & udebit᷑

Expanded text:
i qui de Aegyptia servitute liberati sunt per Moysen, carmen triumphale post transitum maris Rubri, et demersum Pharaonis exercitum, Domino cantaverunt ; ita et nos oportet post acceptam in baptismo remissionullus amaret. Virtutes ergo suas annuntiat, non ut laudibus suis ipse proficiat, sed ut hi qui hunc ex sua laude cognoverint, ad perpetuam haereditatem perveniant. Idcirco Deus laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejusut det illis haereditatem gentium . Ac si aperte dicat: Idcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut ealibus enim donis proficere, est digne in Deo ambulare, et de die in diem in virtutibus sanctis proficere, donec ad visionem Omnipotentis valeat pervenire, ut dicatur cum caeteris sanctis de illo: Ibunt de virtute in virtutem, et videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
pastor quia abbas ysidorus alloquittꝰ sit aliquãdo plebẽ fr̃m dicens
Fr̃s nunqͥd nõ adlaborandũ uenimꝰ in hunc locuĩ : et nuc̃ uideo quia
millꝰ hic labor est. Ego igit᷑ missus uado ubi est labor oe ibi inuenio
requiẽ. Quendã senẽ rogabant fr̃s ut qui esceret a graui labore.
Ille aut̃ respondit eis. Credite michi filis quia abraham penitebit
eũ iuderit magna & p̾clara dona dĩ quur angłiꝰ nõ suerit inla
uc paulus ait. Qui cunq hanc regulã secuti suerĩt: pax
sup illos ⁊ miscdĩa. doctrina dĩ quedã regula sermonis
est que uit̾ iusta uidicat &e in iusta. Quã qui secutꝰ fuerit
habebit pacẽ in semet ipso que easuperat om̃ẽ sensũ ⁊ post patẽ misediam
consequet᷑. Houa creatura est generacio xp̃iana. Quia xp̃e nouus uenit
homo inmundũ &e noua p̃cepta debie mundo & supͦ seruantibꝰ ea pac &

Expanded text:
plebem fratrum dicens: Fratres, nunquid non ad laborandum venimus in locum hunc? Et nunc video quia nullus hic labor est. Ego igitur, dimissa plebe, vado ubi est labor, et ubi non invenio requiem. Quemdam senem rogabant fratres ut quiesceret a gravi labore, ille autem respondit eis: Credite mihi, filii, quod Abraham poenitebit, cum viderit magna et praeclara dona Dei, quod amplius non fuerit in la Paulus apostolus ait: Quicunque hanc regulam secuti fuerint, pax super illos et misericordia . Doctrina Dei quaedam regula sermonis est, quae inter justa judicat et injusta: quam qui secutus fuerit, habebit pacem in semetipso, quae exsuperat omnem sensum, et post pacem misericordiam consequetur. Nova creatura est generatio Christiana, quia Christus novus homo venit in mundum, et nova praecepta dedit mundo, et super observantes ea
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco sides uocat᷑ catholica. Regła d recte ducat urecte regat. est dicta
Unde ⁊ illa patrũ insticuca que recte uiuere catholicã docent ȩccliã: canonoᷤ
ambulante : & cet̾ã: Ista denuntiatio nõ est ab auditoribꝰ parui pendẽda
cinet regiã que sideliũ salubrit cat̃uã ad rectã animaruĩ ꝑducit
reglulã. dit enĩ. Ut subtrahatis uos ab omĩ srẽ ambulãte inquiete. &
nõ scd̃m tradicionẽ quã accepit a nobis. hie auetorẽ firmũ subera¬
ambulandi .i. bene de iuste ce pie iuiuendi tradiderũt sidelibꝰ
apłi. Quã om̃iũ sideliẽ debec tenere sirmit̃ eccłia que ad illor suã
uult dirigere uitã Istiꝰ ergo regula norma omĩib xp̃ianis ipsoꝵ

Expanded text:
holica. Regula vero ab eo quod recte ducat, et recte regat est dicta. Unde et illa Patrum instituta, quae recte vivere catholicam docent Ecclesiam canones ambulante et inordinate . Ista denuntiatio non est ab auditoribus parvipendenda, ntinet regiam, quae fidelium omnium salubriter catervam ad rectam animarum perducit regulam. non secundum traditionem, quam acceperunt a nobis . Hinc auctoritatem firmam subraambulandi, id est, bene, et juste, et pie vivendi, tradiderunt fidelibus apostoli, quam omnium fidelium debet tenere firmiter Ecclesia, quae ad illorum suam vult diriger
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ peccatũ. In quietudo ergo que nalio noiẽ curiosicas appellat᷑
grande uieiũ quia nec corpꝰ quietũ nec animã dimitcit eẽ sine
peccato. Dũ enĩ sollicite alioꝵ domos circuit uł aliena faceseuriose
ꝑquirie : ꝓcul dubio in multis offendit Nã curiositatis uicuĩ in¬
desinẽt᷑ comieat᷑ uoduĩ. Occiositas enĩ÷inimica anim& Meliꝰ est
enĩ monachis ut obedientes sint p̃posieis suis ad omem obedienti
pt̾ea nõ ꝓficinĩ quia nescimꝰ miensuras nr̃as neq pacientiã habemꝰ i oꝑ¬

Expanded text:
 alio nomine curiositas appellatur, grande est vitium, quae nec corpus quietum, nec animam dimittit esse sine peccato. Dum enim sollicite aliorum domos circuit, vel aliena acta curiose perquirit, procul dubio in multis offendit. Nam curiositatis vitium indesinenter comitatur et otium. Otiositas autem inimica est animae . Melius est ergo monachis ut obedientes sint praepositis suis ad omnem obedientiaPropterea non proficimus, quia nescimus mensuras nostras, neque patientiam habemus in o
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ diximiꝰ & exenplis ostendimꝰ idõ notũ est uobis quo modo oporteat nos
imitari. Libent̃ tantũ facite qł hortam᷑ si a nobis traditã fidĩ uultis
tenere regulã. Dix̃ quidã senex. Seriptũ est iustꝰ ut palma fiorebit. Sig¬
carduuĩ & ipsũ cãdidũ omẽ habens oꝑationẽ inse similitt̃ aut̃ oe in
uiro usto repꝑiet᷑ unũ ei isimplex cor ineẽ in eũ addnm̃ caneũ modo
respiciens. Est auẽ ualbũ habens illuminationẽ sidĩ nom̃s opatioẽs¬

Expanded text:
plis ostendimus, ideo notum est vobis quomodo oporteat vos imitari nos. Libenter tamen facite quod hortamur, si a nobis traditam fidei vultis tenere regulam. Dixit quidam senex: Scriptum est, Justus ut palma florebit . Sigcardium et ipsum candidum, omnem habens operationem in se. Similiter autem et in viro justo reperitur unum ei et simplex inesse cor, ad Deum tantummodo respiciens. Est autem et album, habens illuminationem fidei, et omnis operatio j
Abbreviated transcription (Latin):
& neglegentie tenebras repellit. hinc i alibi idẽ apłs aic. Siue
uigilemus siue dormiamꝰ: sintul cũ xp̃o uiuamꝰ. Idẽ siue uigi¬
lemus adcustodiã nr̃e salutis siue dormiamꝰ a nociuis huiꝰ scłi
ꝓnob̾ mortiuis est uresurrexit De hac salubri ugilatione &e dor¬
mitione : in canticis canticoꝵ  sa lomon. Ego dormio: ⁊ cor meũ ui¬
gilat. ac si diceret. Quanto magis ac t̾renis uelut dormiẽt quiesco
curis : canto magis liberiꝰ cor meũ ad su cõcenplationẽ uigilat
meus erit. Idẽ mecũ in ꝑpecuo uiuens sem̃ꝑ gloriosus & in mor¬
talis regnabit. Dixit abba euagriꝰ. Si desicis animo. ora sicut
scriptũ est. Ora aut̃ cũ timore &tremore ⁊ labore sobrie & iu¬
gilant. Ita oportet orare maxumeq ꝓpt̃ malignos nequitus
uagͤantes inimicos nr̃os qui nobis inhoc p̃cipue inpedire
lacrimarũ exacue.

Expanded text:
ellit. Hinc et alibi idem ait apostolus: Sive vigilemus, sive dormiamus, simul cum Christo vivamus . Id est, sive vigilemus ad custodiam nostrae salutis, sive dormiamus a nocivis hujus saeculi nobis mortuus est, et resurrexi . De hac salubri vigilatione et dormitione, in Canticis canticorum Salomon ait: Ego dormio, et cor meum vigilat . Ac si diceret: Quanto magis a terrenis velut dormiens quiesco curis, tanto liberius cor meum ad sui contemplationem vigilat meus erit . Id est, mecum in perpetuo vivens, semper gloriosus et immortalis regnabit. Dixit abbas Evagrius: Si deficis animo, ora sicut scriptum est. Ora autem cum timore, et tremore et labore, sobrie et vigilanter. Ita oportet orare maxime propter malignos, et nequitiis es inimicos nostros, qui nos in hoc praecipue impedire lacrymarum exacue.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ obtulit in maculatũ dõ ⁊ mundauit conserentiã nrãm ab opibꝰ
morcuis .i. peccatis. Oꝑa enĩ moreua intelligunt᷑ peccata. Ibi gͦ .ẽ. cons
ꝓculdubio .ẽ. conscientia bona ubi ñ ÷ uitioꝵ accusatio nulla. ꝗ nec peccat
remordet culpa nec criminũ moles accusat. que nullũ odit. nulli nocet.
mitis pacifica. atq benigna. Dix̃ abbas agathon. Nondebet monachus per¬
mittere conscientie suȩ. ut actꝰ ⁊ eũ inqͣcũrꝰe. Intelligere ti debent monach
msiẽ angłi cũ timore ⁊itremore. hẏmnos canentes assistunt creatori. ia ora
tas i simplicitas cordis. głatio in onachi. mansuetudo cordis. ⁊uetꝰ:

Expanded text:
latum Deo, et mundavit conscientiam nostram ab operibus mortuis , id est, peccatis. Opera enim mortua intelliguntur peccata. Ibi ergo est consest procul dubio conscientia bona, ubi non est vitiorum accusatio ulla, quam nec peccati remordet culpa, nec criminum moles accusat; quae nullum odit, nulli nocet, mitis, pacifica, atque benigna. Dixit abbas Agathon: Non debet monachus permittere conscientiae suae ut accuset eum in quacunque re. Intelligere ergo debent monachi ut sicut angeli cum timore et tremore hymnos canentes assistunt Creatori, ita et tas, et simplicitas cordis. Gloriatio monachi, mansuetudo cordis et silen
Abbreviated transcription (Latin):
finis p̃cepti ÷ caritas de corde puro ⁊ cõsientia bona. finis
dicit. idẽ. ꝑfectio p̃cepti ⁊ tociꝰ legis. Caritas ergo que nos
cardi domhominib facit nistiꝰ scłi contẽptores. ac bonoꝵ om̃iũ amataes
sons est onũiũ bonoꝵ ⁊ origo carismatũ ⁊ ciunctarũ ꝑfectio uircutũ.
Cor aũ purũ illud ÷ uͥ nullus est dolor nec aliqͥd machinat᷑ malũ ubi
simulatio nulla s tota puritas regnat. Ubi nõ corde aliud tenet᷑ & aliu
ore ꝓfert᷑. Ubi nõ inuenit᷑ illud uana locuti sunt unꝰ quisq ad ꝓxi¬
mũ suũ. Beati enĩ mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Et in nocens

Expanded text:
ecepti est charitas de corde puro et conscientia bona . Finis dicit, id est, perfectio praecepti et totius legis. Charitas ergo quae nos charos Deo et hominibus facit, et istius saeculi contemptores, ac bonorum omnium amatores, fons est omnium bonorum, et origo charismatum, et cunctarum perfectio virtutum. Cor autem purum illud est ubi nullus dolus est, nec aliquod machinatur malum; ubi simulatio nulla, sed tota puritas regnat; ubi non corde aliud tenetur, et aliud ore profertur; ubi non invenitur illud: Vana locuti sunt, unusquisque ad proximum suum. Beati en
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentiũ ueniemꝰ. Et idõ qui solebat maledicere. bene dicat. n qͥ solebat detͣhere
sẽꝑ qd̾ bonũ ÷ studeat ꝓferre. qͥ solebat iracũdiã incarde seruare : pacientiã teneat
i res alienas solebat inuadere. derebꝰ ꝓpͥis stuideat erogare. Qui innegocio fradẽ
facere ⁊ꝑ stateras iꝑ mansuras duiplices lucra mũdi cõquirere solebat ab om̃i
fraude nab om̃i miquitate siuĩ animũ ꝓpenitẽciã ⁊ꝑmiscdiã cõtendat ero

Expanded text:
iter veniemus. Et ideo qui solebat maledicere, benedicat; et qui solebat detrahere, semper quod bonum est studeat proferre. Qui solebat iracundiam in corde conservare, patientiam teneat. Qui res alienas solebat invadere, de rebus propriis studeat erogare. Qui in negotio fraudem facere, et per stateras vel mensuras duplices lucra mundi conquirere solebat, ab omni fraude et ab omni iniquitate suum animum per poenitentiam vel misericordiam co
Abbreviated transcription (Latin):
imiscdiã diligit. ⁊lirxuriã sugit. anplectit᷑ castitatẽ. Bene de t̾ra egredit᷑ qͥmalicia
deserit. ut teneat caritatẽ. Su ꝑbiã sugit ⁊ sectat᷑ humilicatẽ. Qͥo gͦ de t̾ra egredi
est nisi omĩa peccata ⁊uicia carnalia de relĩquere: Ecueni in gͥt dñs in crã q¬
dicebat. Credo udere bona dnĩ int̾ra uiuentiũ. Ergo  t̾ra corporis nr̃i. ꝙdo
magnis criminibꝰ famulat᷑ t̾ra morientiũ eẽ cognoscit᷑. Cã uͦ urtittib oꝑam de
dederit it̾ra uiuentiũ trãsmigrati ꝯ felicissima cõmutat᷑. S hoc fr̃s ħmĩ ñ

Expanded text:
icordiam diligit, luxuriam fugit, amplectitur castitatem. Bene de terra sua egreditur, qui malitiam deserit, ut teneat charitatem, superbiam spernit, et sectatur humilitatem. Quid ergo de terra egredi est, nisi omnia peccata et vitia carnalia relinquere? Et veni, inquit Dominus, dicebat: Credo videre bona Domini in terra viventium . Ergo terra corporis nostri quando magnis criminibus famulatur, terra morientium esse cognoscitur. Cum vero virtutibus operam dederit, in terra viventium t
Abbreviated transcription (Latin):
tione. ãmirabił in natiuitate : animirabilis in passione. amirabił in re¬
surrectione. Ammirabił in ascensione: ipse adhuc ⁊ mirabilis aparebit
in omĩb qui ut credendũ est crediderunt in ultimi udicĩ rebera¬
tione ut ab illo mirabili mirabiles facti: uiuant cũ illo ineternum.
glorificati. Ipse enĩ est mirabilis ds̃ de quo uesaia ait. Et uocabit̾ nom̃
eiꝰ ãmirabił consiliariꝰ. ds. fortis. ⁊cet̾a. Et dauid. Mirabilis ds̃ in¬
scĩs suis: cuiꝰ głam resurre c̾tionis uiderunt.  crediderunt popłi
xp̃i ani. iin iudicio głam maiestatis eiꝰ soli uidebunt electi: eius
Ut ambulemus digne dõ & inpleamꝰ agnitionẽ uolintatis

Expanded text:
e: admirabilis in conceptione, admirabilis in nativitate, admirabilis in resurrectione, admirabilis et in ascensione. Ipse adhuc et mirabilis apparebit in omnibus, qui ut credendum est crediderunt, in ultimi judicii revelatione, ut ab illo mirabili mirabiles facti, vivant cum illo in aeternum glorificati. Ipse est enim mirabilis Deus, de quo et Isaias ait: Et vocabitur nomen ejus admirabilis, consiliariis suis . Cujus gloriam resurrectionis viderunt et crediderunt populi Christiani, et in judicio gloriam majestatis ejus soli videbunt electi. CAPUT LXIV Ut ambulemus digne Deo, et impleamur agnitione voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad ea que reliquerat nullo iã appecitu aspiett. penecnis qude¬
ꝯspicit uł appetee. sub contemplacionis suȩ oculo. boru opis pedẽ
est. sibi met ipsi abse i ncẽ nõ ed̃ : Omis ce eni ustꝰ qui uitã sinã. solliete
aspicit diligent considerat nquã cũ inbonis ooadie ereseteu abi ssatase
quãtũ abonis detrescat. iste quia ante se pong se. corace auib uliato dre
qui uigilant iudet sutrũ surgat andefluat. Qqs uͦ utte sue ustodiã¬
negliett discutere qđ agto que ioquit̾ que cogreuei ant oesu ecaibt
neicit Cora se iste ne ambulat: quia qualis sic uisius meribi uił actib
ignorat. Nec sibimet ipsi p̃sens et qui semet ipsu codidie sexoutt sibia¬
iomnor cognosceroi sollicio nõ est. Ille aut̃ ueracit̾ se antese pontn sibuir
ur oseienest qui se insus actib canꝗͣ aliũ artendit. debemꝰ gͦ nos me
sei cunceis que agimꝰ intu̾isq n ecius nos diligent̾ custo dire

Expanded text:
quia ad ea quae reliquerat, nullo jam appetitu aspicit, et in aeternis quae appetit, sub contemplationis suae oculo, boni operis pedeest sibimetipsi absentem non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste quia se ante se ponit, coram se ambulat, quippe qui vigilanter videt utrum surgat, an defluat. Quisquis vero vitanegligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat; quia qualis sit in suis moribus, vel in actibus, ignorat. Nec sibimetipsi praesens est qui semetipsum quotidie exquirere atque cognoscere sollicitus non est. Ille apraesenti est, qui se in suis actibus tanquam alium attendit. Debemus ergo nosmet in cunctis quae agimus interius et exterius nos diligenter custodire
Abbreviated transcription (Latin):
gis reos nos eẽ cognoscimꝰ.oga sistinꝰ: gemere ⁊ flere
debemꝰ. reminiscentes ꝙ. grauia st̃ scelera q̃ cõmisimꝰ. ꝙq dira inferni
supplicia q̃ timemꝰ. Mens qualẽ se inrationẽ offert: tale̾ p̾rationẽ cor¬
seruet. Nã nichil ꝓficit oratio: si denuo cõmitat᷑. unde iã uenia postulat᷑¬
Ille eni p̾cis de sideratũ effectũ sine dubio ꝑcipit qͥ qd orando ablui posti¬
lat: delinquendo ñiterat. Tunc gͦ ueracit᷑ oramꝰ: quando aliunde n̾cogita¬
n. Nã reuera tunc impetranda diuina munera credimꝰ: quando simplici
affectu assistimꝰ cũ oramꝰ. Quando aut̃ stamꝰ ad orationẽ uigilare & incũ¬
bere ad p̃ces toto corde debemꝰ. ut om̃is cogitatio carnalis ⁊ scłaris absce-¬

Expanded text:
oque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia quae timemus. 6. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde jam itIlle enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat, delinquendo non iterat. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Nam revera, tunc impetranda divina munera credimus; quando simplici affectu assistimus, cum oramus. Quando autem stamus ad orationem, vigilare et incumbere ad preces toto corde debemus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
on om̃ibꝰ una eadeq doctrina est adhibenda s ꝓ quali¬
tate moꝵ diu̾sa exortacio erit doctoꝵ Nã quos dã in¬
crepatio dura: qͦsda exortatio corrigit blanda. Sicit
piti medici ad uarios corporis morbos medieamine seruiunt: ia
uerta nulneru medicina diu̾sa sit. Sic & doctor eccłie singłis
quibꝰq congruũ doctrine remediũ adhibebit. Et quid eiuiq
porteat ꝓ ecate ꝓ sexu ac ꝑfeisione amuiciabit. Prina quippe
prudentie uirc̾ est eaque docere oporteat exisltimare ꝑsonam.
lit est igenduĩ erga eos qui nr̃o cõnuctunt̾ regnuii ũ offendut
aeq alit̃ cũ his qui nob̾ cõmissi sut̃ ñ sũi. Quĩ itisti st̃ itenerandi.¬
sut. Siũ delinquũt ꝓ sola caritate ut locꝰ est coiripiendi fut̃. Hõ

Expanded text:
on omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita etatem medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum iis qui nobis commissi non sunt. Qui ssunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
buit᷑ sermo doctoris. In potestate diuina consilit cui ueli di doc¬
trine u̾bñ dare uł tui anferre. Et boe aut ꝑ dicentis aut ꝑ au¬
dicntis sit merito ut modo ꝑ culꝑa plebis auferat᷑ sermo doc¬
toris mͦ uero ꝑ audiencis merito cribuat᷑. Qui docenbt accipis
ossiciũ in t̾clũ adceupꝰ facta ꝑximi taceat: que ilaũ corrigere.¬

Expanded text:
ctori. 2. In potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuofficium, interdum ad tempus facta proximi taceat; quae statim corrigere
Abbreviated transcription (Latin):
auriote oit obeduiantubis peuli pdicatorss cgregii. qui nos
ammonet dicens. Uolo uos sapientes eẽ inbono: siplices inmalo. deb et
onul abacumine prndentiȩ tẽpare. Ne aũt prudentia modureetitudi¬
nis ex cedat. aut simplicitas gnorantiȩ fallatia torpescat. De iacobeni
erterioraib pargirefugiunt. si plices in cogieatione atq in conscien¬
i. sue babitatione esistunt. Nedũ ad multa foris inhiant. a semetiensi
henatis cos reation unen cedanrt. Curramꝰ oͦ psiplicitatiu itmne semetipsis

Expanded text:
mus verbis Pauli praedicatoris egregii, qui nos admonet, dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices in malo . Debet citas ab acumine prudentiae temperare, ne aut prudentia modum rectitudinis excedat, aut simplicitas ignorantiae fallacia torpescat. De Jacob eniexterioribus spargi refugiunt, simplice in cogitatione, atque in conscientae suae habitatione consistunt, ne dum ad multa foris inhiant, a semetipsis alienati cogitationibus recedant. Curramus ergo per simplicitatis itinera, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rud semet ipsos cam̃ sub pondere inquietudinis laborant. Quibꝰ si car¬
dẽ rerũ adminulracio p̃beat᷑ semet ipsos sunditꝰ deserunt. Curis sclaribꝰ
stidiosiores uidem᷑. Usu ⁊ cure t̾reni desideris obdurestt anns sum
ipso suo usu duriis esfieit᷑ ꝑ actionẽ seli ad ea emolluri nõ uane que
ꝑtinet ad caritatẽ dĩ Scã eccłia demenbris sius infirmantibꝰ dicit. Posuerunt me
custodẽ inuineis. uineã meã nõ custodiui. Uinea quippe nrẽ actiones suntt quas
ulu cotidiani laboris excolimꝰ. S custodes inuineis positi: nrãm uineã minime
securus a sccularibꝰ curis ⁊habebis requiẽ. Dixit senex. Uita mona chi hec est.
Datrahat nec audire delectet. Scriptũ est enĩ. Qui diligitis dnm̃: odite malum

Expanded text:
apud semetipsos tamen sub pondere inquietudinis quieti laborant. Quibus si earapud semetipsos tamen sub pondere inquietudinis quieti laborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsos funditus deserunt. Curis enim saecstudiosiores videmur. Usu et cura terreni desiderii obdurescit animus, et dam ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet, quae pertinent ad charitatem Dei. Sancta Ecclesia de membris suis infirmantibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vinea quippe nostra, actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minimsecurus a saecularibus curis, et habebis requiem. Dixit senex: Vita monachi haec est: dire aliena delectet. Scriptum est enim: Qui diligitis Dominum, odite malum
Abbreviated transcription (Latin):
boni fortasse infirmus actepidꝰ monachꝰ agere ceꝑit pruisꝗ in eoper
longitudinẽ tenporis conualescat. ad exceriora dilabit᷑ uꝑuerse deserit. &¬
que recte inchoasse uiclebat᷑. Inc̾renis quippe accibꝰ ualde frigescit animꝰ
si nec dũ fuerit ꝑ iricima dona solidatꝰ. Sciendũ sũmopere est quia plerq
nonachis hoc euenire consueuit qui dm̃ puro corde ac sinplici sudpde
ñ secunt᷑ qđ ia libro beati iob scriptũ est. Congregatio hypoerite sterilis.
pta enĩ bona nõ amitterent: si hypocrite non fuessent. Congregant
uero hypocrite bona oꝑa: s eoꝵ sterilis ÷ͥ ipsa congregatio ꝙ per hoc
ł agunt srunccũ recipere in ȩt̾na recributione nõ apecunt. fecundi
ac uirides in suis oꝑibꝰ humanis oculis udent᷑ s in conspectu occuut
rerũ tumultꝰ intra semet ipsos uersare nõ cessant etiã cuuacant. Ini
cogito ci ꝯue eni seruant depicta que amant. nꝗͣuis nichil exteriꝰ fadiãt

Expanded text:
boni fortasse infirmus ac tepidus monachus agere coeperit, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora dilabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Sciendum summopere est quia plerumque monachis hoc evenire consuevit qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur, quod in libro beati Job scriptum est: Congregatio hypocritae sterilis . Coepta enim bona non amitterent, si hypocritae non fuissent. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio; quia per hoc quod agunt, fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti rerum tumultus intra semetipsos versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant,
Abbreviated transcription (Latin):
tenplationis radiũ inherere elesiderant: tanco in t̾ra edificari rofugi.¬
unt ubi se pegrinos ihospites nouerint: Paulo atcestante uiaro
Nra aute conuersio in celis est. Siĩ uiri ab in portunitate desiderior
renpute lum erntilui curant ab amore ꝑfrepentiũ ꝑ turbationuĩ semet¬
psos sacri u̾bi gladio morcificare ñ desinũt. atq nitus se ante sabicon
inte ulit : milla inutilit pt̾batione laceret᷑. Palus apłs ꝑ contenplacioneri
morno ⁊ quasi insepuleto absconditos discipłos uiderat quibꝰ dicebat. Mortu

Expanded text:
ntemplationis radium inhaerere desiderant, tanto in terra aedificare refugiunt, ubi se peregrinos et hospites noverunt, Paulo attestante, qui ait: Nostra autem conversatio in coelis est . Et inutilium curarum, ac ab amore perstrepentium perturbationum, semetipsos sacri verbi gladio mortificare non desinunt, atque intus se ante faciem Dei a tenditur, nulla inutiliter perturbatione laceretur. Paulus apostolus per contemplationem, mortuos et quasi in sepulcro absconditos discipulos viderat, quibus dicebat: Mortui
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sobrie niuste ⁊ pie uiuamꝰ in hoc scło. Tanꝙͣ lapis ergo uinus
ediscat᷑ axp̃o in domo cius qui cũq donante nad uiuante dõ łpso
bonis in defessus existere curat oꝑib Incẽplo ergo iuuo usca non
possunt lapides poni nisiuur &e scĩ. Ergo onui laborẽ nicendit
est ut simiꝰ illi lapides dequib seriptũ est Lapides scĩ uouune᷑¬

Expanded text:
in hoc saeculo . Tanquam lapis ergo vivus in hoc saeculo . Tanquam lapis ergo vivus aedificatur a Christo in domo ejus, quicunque, donante et adjuvante ipso, bonis indefessus insistere curat operibus. In templo ergo vivo et sancto non possunt lapides poni, nisi vivi et sancti. Ergo omni labore nitendum est ut simus illi lapides de quibus scriptum est: Lapides vivi volvun
Abbreviated transcription (Latin):
uri scilicet sensibiles quibꝰ merico diceret᷑ auferã auobis cor lap¬
deũ oe dabo uobis cor tarneũ. Docibile scilicet ad euuangelicam
crecionẽ eruditi doctoris amputatis actibꝰ & cogitacionib suꝑflus
uelud ictu quadrant securis. Lapis & enĩ quadrais in quocũq
nib admalũ nõ trahit᷑: lapis quadrus est. Sicut enĩ ordines lapidũ
in pariete portantur alii ab aliis. Ita portant᷑ fideles a prece den¬
tibus in eccłia fidelib. Portant & ipsi ꝑ doctrinã & colerantiã seq̃nteᷤꝰ.
Et hoc ordine alii ab aliis portant̾ uisti usq ad ultumĩ uistum qui
qĩ a prioribꝰ porcetur que debeat portare ipse nõ habebit se quẽtẽ
lapides apellat electos ut conatũ insinuet bone actionis eoꝵ
Mortiu nãq idẽ materiales lapides ubicũq astr uecion̾e positi sint
in sensibilit̾ manẽt aut etiã lapsi deciduc. Nõ ergo nos beatus
pecrus taliũ lapidũ insensibilitate uult unitari. sstanꝗ̃ lapides

Expanded text:
ri scilicet et insensibiles, quibus merito diceretur: Auferam a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum , docibile scilicet ad evangelicam rcretionem eruditi doctoris, amputatis actibus et cogitationibus superfluis, velut ictu quadrantur securis. Lapis etenim quadrus in quodcunque nibus ad malum non trahitur, lapis quadrus est. Sicut enim ordine lapides in pariete portantur, alii ab aliis; ita portantur fideles a praecedentibus in Ecclesia justis. Portant et ipsi per doctrinam et tolerantiam sequentes, et hoc ordine alii ab aliis portantur justi usque ad ultimum justum. Qui cum a prioribus portetur, quem portare debeat, ipse non habebit sequentem. lapides Apostolus appellat electos, ut conatum insinuet bonae actionis eorum. Mortui namque, id est materiales lapides, ubicunque a structore positi fuerint, insensibiliter manent, aut etiam lapsi decidunt. Non ergo nos beatus Petrus talium lapidum insensibilitatem vult imitari, sed tanquam lapides