comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bũteᷤ fortitudinis suȩ atq uictori¬
ȩ. n inuitati p̃dȩ magnitudine.
cupiunt debellare. ⁊ ñ potuerun.
qr auxiliatꝰ ẽ ꝙei dñs: ut subocca¬
sione miscdiȩ qͣ popłm̃ lib̾a̾bat obseᷤᷤ¬
sũ. filĩ suũ nunciaret de uirgine
nasciturũ. Qͥd cũ audisset domꝰda¬
uid. ħ ẽ domꝰ regia. syriã scilicet:
effrahĩ. Rasim &e phacee uincto ue¬
nire exercitu. excerrita ẽ atq ꝑti¬
muit: ⁊ tã rex quiͣ popłs ꝑ ꝯtremu¬
erunt. ut putares arboꝵ folia uen¬
toꝵ flatib uentib lari. Iuxta anago¬
gen faciliᷤ interpretacio ẽ: qđ reg
acar rege inpio. rex aram quider¬
p̃cat᷑ excelsus atq sublimis. ut in¬
dicet arroganciã sapienciȩ seculariᷤᷤ.
prophãm de tͥbu effraim. de qͣ iero¬
boã filiꝰ nabat intulos aureos q̃¬
dauid dĩ popłm separarat : refer¬
tͦ ad hereticos qͥ consenciañ sͥ. ut
expugnent ecclam. ¶os cum audit
smplicit᷑ credens in dnm ꝑtremiscit.¬

Expanded text:
 fortitudinis suae atque victoriae, et invitati praedae magnitudine, cupiunt debellare, et non potuerunt: quia auxiliatus est ei Dominus: ut sub occasione misericordiae, qua populum liberabat obsessum, filium suum nuntiaret de Virgine nasciturum. Quod eum audisset domus David, hoc est, domus regia, Syriam scilicet et Ephraim, Rasin, et Phacee juncto venire exercitu, exterrita est atque pertimuit, et tam rex quam populus ita contremuerunt, ut putares arborum folia ventorum flatibus ventilari. Juxta anagogen facilis interpretatio est: quod regnante Achaz rege ipretatur excelsus atque sublimis, ut indicet arrogantiam sapientiae saecularis, prophetam tribum Ephraim, de qua Jeroboam, filius Nabath, vitulos aureoDavid Dei populum separarat, refertur ad haereticos, consentientes sibi, ut expugnent Ecclesiam. Quod cum audierit simplicit
Abbreviated transcription (Latin):
si audient. Unde ⁊ de eisdẽ in apoᷤ¬
toloꝵ actib legimꝰ: qd paulꝰ ⁊ bar¬
nabas uideis nolentib credẽ dixu̾nit
Uobis opportebat pͥmũ loqͥ uerbũ
dĩ: s qmͣ repulistis illud. nindig¬
nos uos iudicatis et̾ne uite eoce

Expanded text:
si audient . Unde et in eisdem Apostolorum Actis legimus, quod Paulus, et Barnabas Judaeis nolentibus credere, dixerint: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, sed quoniam repulistis illud, et indignos vos
Abbreviated transcription (Latin):
ũtimꝰ: lxx. tͣnstulerunt. in circuitu
etꝰ: ut ñ suꝑ tenplũ stare seraphĩ
s in circuitu dñ desc̾bant. Rur¬
sum uͥ nos diximꝰ qd̾ unꝰ de seraphi
uelaret faciẽ ⁊ pedes eiꝰ. ꝑ qd̾ intel¬
ligit᷑ dĩ: in hebreo scͥptũ habetͣ
phanͣarͣ. n reglaͣu. qd̾ pot̾ interp̃

Expanded text:
timus: LXX transtulerunt in circuitu ejus, ut non super Templum stare Seraphim, sed in circuitu Domini describantur. Rursum ubi nos diximus, quod unus de Seraphim velaret faciem et pedes ejus, per quod intelligitur, Dei: in Hebraeo scriptum habetur PHANAU et REGLAU , quod potest inte
Abbreviated transcription (Latin):
corde intelligat. & conũtat᷑ & sane¬
tͦ. Septuaginta hunc locũ ita in¬
t̃pretati sunt : ut eugłista lucas
in apłoꝵ actib posuit. Cunq iti¬
uicẽ ñ ẽẽt consencientes. haut
dubiũ qͥn iudei : disce debant di¬
cñte paulo unũ ũbũ. qr bñ spc¬

Expanded text:
corde intelligat, et convertatur, et sanetur. LXX hunc locum ita interpretati sunt, ut evangelista Lucas in Apostolorum Actibus posuit: Cumque invicem non essent consentientes, haud dubium quin Judaei, discedebant, dicente Paulo unum verbum: Quia bene Sp
Abbreviated transcription (Latin):
dinȩ artis fuisse scientissimũ: & ma
grecas licteras scisse qmͣ hebreas.
Unde ⁊ sermo eiꝰ tã in engłio qmͣ in
ne ꝯpcior ẽ ⁊ secla̾rẽ redolet elo¬
qñciã : magisq testimoniis greqͦ

Expanded text:
dicinae artis fuisse peritissimum, et magis Graecas litteras scisse quam Hebraeas. Unde sermo ejus, tam in Evangelio quam in ptior est, et saecularium redolet eloquentiam, magisque testimoniis Graecis
Abbreviated transcription (Latin):
pa qͥ non uident: s ille qͥ dedit oclõs
ad ñ uidũdũ. Ergo nabsq hoc testi¬
monio qđ nc̃ conam᷑ ex pone̾. manec
eadẽ questio in eccłiis: naut cũ ista
indissolubilis erit. Locũ istũ beatꝰ
apłs paulꝰ pleniꝰ explicat ad roma¬
nos. Et qd̾ ille pene tota epła ꝓse¬
quutꝰ ẽ: nos suꝑfluũ facimꝰ si uo¬
luerimꝰ breui sermone ꝯprehende̾:
Dicit enĩ pꝰ multa: conclusit ẽm̃ oiã
imncredulitate. ut oĩb misereat᷑
Ad miransq diũ sacramĩta intulit.
Oꝓfundũ diuiciarũ sapiencie n sci¬
enciȩ dĩ qmͣ inscrutabilia sunt ni¬
dicia eiꝰ. ⁊ inuestigabiles uie eiꝰ. ꝙ.

Expanded text:
e qui dedit oculos ad non videndum. Ergo et absque hoc testimonio, quod nunc conamur exponere, manet eadem quaestio in Ecclesiis, et aut cum ista indissolubilis erit. Locum istum beatus apostolus Paulus plenius explicat ad Romanos, et quod ille pene tota episcutus est, nos superfluum facimus, si voluerimus brevi sermone comprehendere. Dicit enim post multa: Conclusit Deus omnia in incredulitate, ut omnibus misereatur . Admiransque Domini sacramenta intulit: O profundum divitiarum sapientiae, et scientiae Dei, quam inscrutabilia judicia ejus, et investigabil
Abbreviated transcription (Latin):
n uideanteũ ⁊ ñ cognoscant. Si
tũ saluare inundũ. qd . ego fie¬
ut desidero : tu excera cor popłi
huiꝰ. ⁊ aures aggͣua. & ocłos clan¬
eriñt : gotꝰ mundus ñ recipiet sani

Expanded text:
ideant eum et non agnoscant. Si tum salvare mundum, quod et ego fieri desidero: tu excaeca cor populi hujus, et aures aggrava, et oculos clautotus mundus non recipiet san
Abbreviated transcription (Latin):
nentiᷤ scienciȩ ⁊ dilectioĩs.xͥ. hoc qnͣ¬
tũ ad mysticõ ꝑtinet intellectꝰ. Cȩ¬
tum ut moyses accepit signa de tra
de qͥb in spalmis legimꝰ misit signa
ce ꝓdigia in medio tui egypte. rana
locͣstaᷤᷤ. cynifes & cinomiã. de ce¬
lo aut̃ grandinẽ & ignẽ. n tͥũ die¬
rũ dierũ cenebͣs: ego reor & ere¬
chiã qnͣdo sol.x. regresse᷑ lineis
signũ accepisse de cęlo & ihm filiũ
naue in gabaon. ⁊ aialon. stantib
solȩ & luna. Pieriq putant saulẽ
ni: qnͣdo samuelẽ ꝑ incantacio nes &
arces magicas uisus ẽ suscitasse. S
ionas ꝓph̃a de abysso & de ꝓfundo
ac̃ mortis faucib lib̾a̾tꝰ : signũ & de

Expanded text:
nentis scientiae et dilectionis Christi . Hoc quantum ad mysticos pertinet intellectus. Caeterum et Moses accepit signa de terra, de quibus in Psalmis legimus: Misit signa et prodigia in medio tui, Aegypte , ranas, locustas, ciniphes, et coenomyiam; de coelo autem grandinem et ignem et trium dierum tenebras. Ego reor et Ezechiam, quando sol decem regressus est lineis, signum accepisse de coelo : et Jesum filium Nave in Gabaon et Haialon, stantibus sole et luna . Plerique putant, Saulemni, quando Samuelem per incantationes et artes magicas visus est suscitasse . Sed et Jonas propheta de abysso, et de profundo ac m
Abbreviated transcription (Latin):
de inferno siue de ȩccelso signũ ac¬
ceꝑis: credas futura q̃ dixi uism
qͥd ut scindatꝰ᷑ t̾ra. ⁊ grandi hiatu
inferi pateant qͥ in corde tre eẽ di¬
cunt᷑. an ut aꝑiant᷑ celi᷑ Eͦs utrunq
ad typũ ꝑtinec morti & ascensioĩs

Expanded text:
de inferno sive de excelso signum acde inferno sive de excelso signum acceperis, credas futura quae dixi. Vis, inquit, ut scindatur terra, et grandi hiatu inferi pateant, qui in corde terrae esse dicuntur: an ut aperiantur coeli? Quod utrumque ad typum pertinet mortis Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent. finẽ accepru̾t tñc uniuer¬
sa eẽ soluenda q̃ gentiles & heretici
futura ñ credunt : & ꝓpt̾ infidelita¬
tẽ ñ intelligunt q̃ dicunt᷑ Et adie¬
it dnĩs loq ad achat : dicñs. Pete
ferni: stue in excelsũ supͣ. Qui pͥus
ꝑꝓphãm locutꝰ fuerat ad achar .iii¬
de ut sileas. noli time̾ & cȩtẽa : illo
ñ credñte. ⁊ ido non intelligñte ip¬
se. loqͥt ᷑ ad acat : ut saltẽ autorita¬
te dñĩ cerritꝰ suscipiat q̃ dicunt᷑. Ea¬
tͥ unꝗͥo uidetꝰ eẽ difficile. qđ regnapo¬
tñtissima breuitm̃ꝑe fimenda sint.
n cucũ popłotuo de magno ꝑicło
liberis: pece tͥ signũ neq̃qmͣ ab ydo¬
lis. qͦrũ errore retineris. S a dnõ
dõ cuo qͥtͥ auxiliũ pollicet᷑. ꝙ ipsũ
signũ optioĩs tuȩ ẽ: unde postu¬
bĩcũ significanciꝰ tͣistulerunt de
ꝓfundo inferni. Ergo sicut. ꝓfu¬
dum infernũ signisicat ita excelsũ
supͣ intellige̾ celos debemꝰ. Ut cũ

Expanded text:
pertinent, finem acceperint; tunc universa esse solvenda, quae gentiles et haeretici futura non credunt, et propter infidelitatem non intelligunt quae dicuntur.  Pete ferni, sive in excelsum supra. Qui prius per prophetam locutus fuerat ad Achaz: Vide ut sileas, noli timere, et caetera: illo non credente, et ideo non intelligente, ipse loquitur ad Achaz: ut saltem auctoritate Domini territus suscipiat quae dicuntur. t, videtur esse difficile, quod regna potentissima brevi tempore finienda sunt, et tu cum populo tuo de magno periculo libereris; pete tibi signum, nequaquam ab idolis, quorum errore retineris, sed a Domino Deo tuo qui tibi auxilium pollicetur, et ipsum signum optionis tuae est unde postubraicum significantius transtulerunt, de profundo inferni. Ergo sicut profundum infernum significat; ita excelsum supra coelos intelligere debemus: ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
filii ioathan in tͥbu uida. regnauit
ꝑii si captꝰ ẽ. Regnauit autẽ. achar
suꝑ uidam annis sedeci. Post cuiꝰ mor¬
tem .uIIͦ anno imꝑii sui captꝰ ẽ osee:
ductꝰ in medos : ita ut si uoluerimꝰ se¬
decĩ anno achaz. n uiͣ oseȩ pone̾ ef¬
ficiant᷑ anni xx treᷤᷤ atit ut multũ¬

Expanded text:
bu Juda, regnavit perii sui captus est . Regnavit autem Achaz super Judam annis sedecim , post cujus mortem septimo anno imperii sui captus est Osee, st transductus in Medos: ita ut si voluerimus sedecim annos Achaz, et septem Osee ponere, efficiantur anni viginti tres, aut ut multu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in aurige modũ suꝑ cherubĩ
aperce sede̾ ostendit᷑. Seraphĩ au¬
t̃ p̃ter hũc locũ. in scͥpturis cano¬
nicis alibi legisse me nescio: qͥsta¬
re dicunt᷑ suꝑ tenplũ uł in cir¬
cuitu dñi. Ergo errant qͥ solent
inp̃cib dicẽ qͥ sedeꝰ suꝑ cherubym
& seraphi: qd̾ scͥptura ñ docuit.
quos nos dicẽ possumꝰ incenden¬
teꝰ siue ꝯburentẽ: iuxta illd qͣd

Expanded text:
aurigae modum super Cherubim aperte sedere ostenditur. Seraphim autem praeter hunc locum, in Scripturis Canonicis alibi legisse me nescio, qui stare dicuntur super Templum, vel in circuitu Domini. Ergo errant qui solent in precibus dicere: Qui sedes super Cherubim et Seraphim, quod Scriptura non docuit. quod nos dicere possumus incendentes, sive comburentes, juxta ill
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrgo scđm .lxx. faqlis int̾pretaqio
p̃licat qͥd popls̾ sit facturꝰ. In he¬
braico difficultas ẽ: qͦmͦ ipse ds̃ p̃¬
cipiat popło ut auditu. audiat &̾
nõ indelligat. n udens uideat n
ñ agnoscat: & pꝰ ea ꝓpha indu¬
cat᷑ loquens. ⁊ dnm de precet᷑ ac¬

Expanded text:
rgo secundum LXX facilis interpretatio praedicat, quid populus sit facturus. In Hebraico difficultas est, quomodo ipse Deus praecipiat populo, ut auditu audiat, et non intelligat, et videns videat, et non agnoscat, et postea propheta inducatur loquens, et Dominum precet
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ Ex qͦ intelligimꝰ altare ple¬
num eẽ carbunculis. ħ ẽ ignitis
calculis. & prums peccata purgã¬
tib Unde scͥptum de deo legimꝰ.
Carbones accensi siunt abeo.

Expanded text:
itur , intelligimus altare Domini plenum esse carbunculis, hoc est, ignitis calculis vel prunis, peccata purgantibus. Unde scriptum de Deo legimus: « Carbones succensi sunt ab eo .
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃. & audiuit uocẽ eiꝰ. terã
&. cine̾m eẽ se dicit: & ysaias iux¬
ta .lxx. interpretes ꝯpunctũ se eẽ
destat᷑: ñ ob alia crimina. s qͥa la¬
bia habet̾ inmunda. Felix ꝯciencia.
qͣ cantum in sermone peccauit ñ
suo uicio. s societate popłi habñ¬
tis polluta labia. cũ qͦ loqͥbat᷑ sepiᷤ¬
sime cogebat᷑. Ex qͦ ostñdit᷑: noxiũ¬

Expanded text:
ocem ejus, terram et cinerem esse se dicit et Isaias juxta LXX Interpretes compunctum se esse testatur, non ob alia crimina, sed quia labia haberet immunda. Felix conscientia, quae tantum in sermone peccavit, non suo vitio, sed societate populi habentis polluta labia, cum quo loqui saepissime cogebatur. Ex quo ostenditur noxiu
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. audicu audite. ⁊ nolite incel¬
lige̾. n uidete uisionẽ & nolite ui¬
cemodi testimonia etiã in .lxx. inter¬
precib reꝑiamꝰ : ut ẽ illd̾ in exodo
qd ad pharaonẽ dicit᷑. Propte̾a su¬
scitauite: ut ostñdã inte uirtutẽ
meã. Si aut̃ ipse suscitauit. ⁊ indu

Expanded text:
 nolite intelligere: et videte visionem, et nolitusmodi testimonia, etiam in LXX Interpretibus reperiamus, ut est illud in Exodo quod ad Pharaonem dicitur: Propterea suscitavi te, ut ostendam in te virtutem meam . Si autem ipse suscitavit, et indu
Abbreviated transcription (Latin):
bant ei : & decies centena milia as¬
sistebats ei In cherubym gͦ osten¬
ait dñs: in seraphĩ ex parte ostñdĩ
ex parte celat᷑. Faciẽs enĩ & pedes
& futã pꝰ mundũ scire nͦ possumꝰ¬

Expanded text:
t decies millies centena millia assistebant ei. . In Cherubim ergo ostenditur Dominus: in Seraphim ex parte ostenditur, ex parte celatur. Faciem enim et pedes et futura post mundum scire non possum
Abbreviated transcription (Latin):
ũsariis gn̾tib ꝓpinaret. bibentq
respondit. Decepisti me dñe & de¬
ceptꝰ sũ. hec hebreoꝵ obseruacio ẽ
Cecum nos dicimꝰ: uon tenu̾tatis
eẽ s obediencie. dño se obtulisse
mictendũ. Et dixit. Uade : &
dices: popło huic. Audite auditu.
n nolite intelligẽ. ⁊ uidete uisioẽm¬

Expanded text:
 gentibus propinaret, biberentque, respondit: Decepisti me, Domine, et deceptus sum . Haec Hebraeorum observatio est. Caeterum nos dicimus non temeritatis esse, sed obedientiae, Domino se obtulisse mittendum. Et dixit: Vade, et dices populo huic: Auditu audite, et nolite intelligere, et videte vis
Abbreviated transcription (Latin):
raꝵ studiis erudirer: scio me bre¬
uẽ dictasse subitũq tͦctatum:
ut ⁊⁊ exꝑim̃tũ caꝑem ingenioli
mei : ⁊ amicis ubñtib obedire̾.
Ad illum itaq libellũ mitto lectorẽ
oroq ut breui huiꝰ cm̃ꝑis exposici¬
one contentꝰ sit. Uriã qr sͥ illicitũ
Sac̾dociũ uendicabat. lepͣ fuisse. ꝑ¬
cussum sacͣ narrat ystoria. Quo
mortuo : dñs uidet᷑ qd̾ ille polluerat.¬
Exqͦ animaduertimꝰ: regnante nobiᷤᷤ¬
lepso rege. uos dnm̃ in sua magr¬
sc̃e triuitatis nosse inysti̾a. Unde
in exodo. pꝰqmͣ mortuus eͣ rex pha¬
rao. qͥ oppͥmebat isrł luto ⁊⁊ paleis¬
& lat̾ib popłs clamauit ad dnm̃:
qͥ illo uuiente clamare non potat᷑
Et ihererhiel mortuo pheltia filio
banaie puͥcipe pexinio cadit infa¬
ciẽ suã: ⁊ uoce excelsa clamat ad
dnm. Pulcreq uixta hebraicũ ñ
ipse. dũs inplebat tenplũ cuiꝰ &e¬
lũ tͦnuꝰ e̾.⁊ terra scabellũ pedum

Expanded text:
rum studiis erudirer, scio me brevem dictasse subitumque tractatum, ut ex experimentum caperem ingenioli mei, et amicis jubentibus obedirem. Ad illum itaque libellum mitto lectorem, oroque ut brevi hujus temporis expositione contentus sit. Oziam, quia sibi illicitum sacerdotium vindicabat, lepra fuisse percussum, sacra narrat historia; quo mortuo, Dominus videtEx quo animadvertimus, regnante leproso rege, nos Deum in sua majesanctae Trinitatis nosse mysteria. Unde et in Exodo postquam mortuus est Pharao qui opprimebat Isret lateribus, populus clamavit ad Dominum, qui, illo vivente, clamare non poterat. Et Ezechiel, mortuo Phaltia filio Bananiae pessimo principe, cadit in faciem suam, et voce excelsa clamat ad Dominum. Pulchreque juxta Hebraicum, non ipse Dominus implebat Templum, cujus coelum thronos est, et terra scabell
Abbreviated transcription (Latin):
auit̾ se. usq ad mortẽ. n mortẽ crucis.
& neqͣqmͣ ut priꝰ celestia ex̃ cantũ.
s n cerrena cognoscant. Et ꝯmoca
sunt suꝑliminaria cardinũ a uoce da¬
mantis : & domꝰ inpleca ẽ fumo.
Clamantib seraphĩ. ⁊ in tota t̾ra tͥ¬
nitatiᷤᷤ myst̾iũ predicantib. qnͣoo paᷤ¬
sionẽ dñi saluatoris t̾ra uniu̾sa cog¬

Expanded text:
averit se usque ad mortem, et mortem crucis ; et nequaquam, ut prius, coelestia eum tantum, sed et terrena cognoscant. « Et commota sunt superliminaria cardinum a voce clamantis, et domus impleta est fumo. » Clamantibus seraphim et in tota terra Trinitatis mysterium praedicantibus, quando passionem Domini salvatoris t
Abbreviated transcription (Latin):
grã qͣ purgatꝰ ẽ. offert se ad mini¬
st̾iũ. Asii aut̃ putant idcirco se optu¬
lisse ysaiã: qr estimabat popłõ ꝓsꝑa
nuncianda. S qr audiuit. uade dic
popło huic. aurib audietis. ⁊ñ ui
telligetis. ⁊ ocłis uidebitis & ñ cog¬
noscetiᷤᷤ: ꝓptẽa in ꝯsegñtib dicente

Expanded text:
a, qua purgatus est, offert se ad ministerium. Alii autem putant, idcirco se obtulisse Isaiam, quia aestimabat populo prospera nuntianda: sed quia audivit: Vade, dic populo huic: Auribus audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non cognoscetis , propterea in consequentibus, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
dnmͣ sedentẽ suꝑ soliũ excel¬
sum ce eleuatum. Sub iiiͦi
Trim. prime uisioĩs titulo demon¬
stratum ẽ. idẽ sub oria. ⁊ Ioathan
achar ⁊ erechia. Mortuo gͦ oria sub
qͦ dicta sunt uniuersa q̃ sup᷑ expo¬
suimꝰ: successit filiꝰ eiꝰ ioachan. qͥ reg¬
nauit annis sedecĩ. ⁊ fecit rectum
in ꝯspectu dñi : & portã tenplie¬
dificauit excelsam. Qͦ in perante
udit ysaias sedñtẽ dnm suꝑ so¬
liũ excelsum & eleuatũ: ut habi¬
tum regna Intis ostendet. Et

Expanded text:
 solium excelsum et elevatum. Sub quatuor rusalem, primae visionis titulo demonstratum est; id est sub Ozia, Joatham; Achaz et Ezechia. Mortuo ergo Ozia, sub quo dicta sunt universa, quae supra exposuimus, successit filius ejus Joatham, qui regnavit annis sedecim, et fecit rectum in conpectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Quo imperante, vidit Isaias sedentem Dominum super solium excelsum et elevatum, ut habitum regnantis os
Abbreviated transcription (Latin):
qr uma intͥnitate natura ẽ. posse
ocłõs carnis aspice̾ s ocłõs m̃tis:
de qͥb ipse saluator ait. Beatimũ¬
do corde : qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
hominis figura: ⁊ cum iacob qͣsi
hõ luctatꝰ sit qͥ d̃ erat unde ap
dĩ. Uidi enĩ ait dm̃ facie ad facie᷑.
& salua factaẽ aĩa mea. hie rechiel
qͦq uidit dnm̃ in formã hominis
sedñtẽ suꝑ cherubun: a limbis eiꝰ
deorsũ erat qͣsi igitis. n suꝑiora
Se raphim stabant suꝑ illud: sex
ale uni. ⁊ sex ale alc̃. Duab ue¬
labant facie᷑ eł. ⁊ duab ueleaban
pedes eiꝰ: ⁊ duabꝰaNs uolaban. Et da

Expanded text:
 una in Trinitate natura est, posse oculos carnis aspicere; sed oculos mentis, de quibus ipse Salvator ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . hominis figura: et cum Jacob quasi homo luctatus sit, qui Deus erat. Unde et Dei: Vidi enim, ait, Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Ezechiel quoque vidit Dominum in forma hominis sedentem super Cherubim, a lumbis ejus et deorsum erat quasi ignis, et superiora Seraphim stabant super illud, sex alae uni, et sex alae alteri: duabus velabant faciem ejus, et duabus velabant ped
Abbreviated transcription (Latin):
lata iniqͥtas. mundatũ q peceatũ.
frgo .&. moyses cui dixerat dñs
ueni mittã te ad pharaonẽ regẽ
egypti. ⁊ ille ait obsecͦ dne̾ ñ sum
dignꝰ. ⁊ ꝓuide aliũ quͣ mittas si¬
ue ut in hebreo legit᷑. mite qmͣ
missurꝰ es: ñ de. ꝯtñtu. s de hu¬

Expanded text:
lata iniquitas, mundatumque peccatum. Ergo et Moses, cui dixerat Dominus: Veni, mittam te ad Pharaonem regem Aegypti , et ille ait: Obsecro, Domine, non sum dignus, provide alium quem mittas, sive ut in Hebraeo legitur, Mitte quem missurus es ,
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ iniqͥtas tua. ⁊ peccatũ tuũ mũ¬
dabit᷑. Uolauit tił missus ẽ uniꝰ¬
unꝰ de seraphĩ qͥ int̾pretat᷑ incen¬
dens: ut ꝓpħe labia purgaret
inmunda. ⁊ pruna uel calcło ꝗͤ de
altari tulerat exqͦqueret. Multi
aut̃ putant duos eẽ seraphĩ. qͥa
clamabant alter ad altum cũ ⁊ de
plurib possits singlĩ clamare ad sr¬
głos: i. ber. edicio magis fignifi¬
cet plurimos. qͥ int̾pretati sunt  se¬
raphĩ stabant incircuitu eiꝰ. Q side
duob diceret᷑. non in circuitu s ex
utͣq parte dixissenͭ Qͣ hoc quenit
preparata ẽ. Se raphis aut̃ appel
seraphin: sieut cherubim. ⁊ chͣru¬
bin. Qd aut̃ altare. sub qͦ aĩẽ mar¬
tyrũ sunt: uideat᷑ in celo: Ioh̃s
in apocalypsi loqͥt᷑ E calełs qͥa

Expanded text:
niquitas tua, et peccatum tuum mundabitur. Volavit, vel missus est unus de Seraphim, qui interpretatur incendens, ut Prophetae labia purgaret immunda, et pruna vel calculo, quem de altari tulerat, excoqueret. Multi autem putant, duos esse Seraphim, quia clamabat alter ad alterum, cum et de pluribus possint singuli clamare ad singulos; et LXX editio magis significet plurimos, qui interpretati sunt, Seraphim stabant in circuitu ejus. Quod si de duobus diceretur, non in circuitu, sed ex utraque parte dixissent. Et hoc convenit praeparata est. Seraphim autem plSeraph: sicut Cherubim, et Cherub. Quod autem altare sub quo animae martyrum sunt, videantur in coelo, et Joannes in Apocalypsi loquitur : et ca
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorib popło uersabat᷑. Uel
certe ita intelligñdũ. Qͥa tacui . ⁊
ñ audact᷑ oriã regẽ inpiũ corripui.
idõ labia ma̾ inmunda sunt: ⁊ lau¬
des dñi cũ angli̾s cantare ñ audeo
ne mͥ dicat᷑ Quare tu enarras ius¬
ticias meas ⁊ assumis destam̃tum
meũ per os tuũ: None᷑ enĩ spe¬
uciosa lax more peccatoris. Hoc au¬
t᷑ dicimꝰ ñ qͦ ysaiã tale᷑ fuisse doce¬
amꝰ: s qͦ ipse ꝓ humilitate. ⁊ in¬
mundis tantum labiis. indignũ
se dĩ laude faceat᷑. Et uolauit
ad me unꝰ de seraphĩ. ⁊ in manu
eiꝰ calcłs quẽ forcipe tulerat de

Expanded text:
ccatore populo versabatur. Vel certa ita est intelligendum: Quia tacui et non audacter Oziam regem impium corripui, ideo labia mea immunda sunt, et laudes Domini cum angelis cantare non audeo, ne mihi dicatur: « Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum io in ore peccatoris. Hoc autem dicimus non quod Isaiam talem fuisse doceamus, sed quod ipse pro humilitate immundis tantum labiis indignum se Dei laude fateatur. « Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulera
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eis prodesse ñ potãt. qͥ sꝑabant
arriliũ infortitudine pharahonis
& habedant fidutiã in umbra egy¬
pti. subspe reu̾sionis in hierłm: &e
captiuitatis laxandȩ. sub cyro de Ø¬
suminatione scłi. & de ꝑfecta iustoꝵ
beatitudine. sermo ꝓpħicus nͣcia¬
rat. Nunc reu̾tit᷑ ad eosdẽ. de qͥb
supra locutꝰ fuerat. ne descendẽt
in egyptũ & ħ int̾ p̃sentẽ locũ. in¬

Expanded text:
qui eis prodesse non poterat, qui sperabant auxilium 422 in fortitudine Pharaonis, et habebant fiduciam in umbra Aegypti, sub specie reversionis in Jerusalem, et captivitatis laxandae sub Cyro, de consummatione saeculi, et de perfecta justorum beatitudine sermo propheticus nuntiarat: nunc revertitur ad eosdem, ad quos supra locutus fuerat ne descenderent in Aegyptum. Et hoc inter praesentem locum es
Abbreviated transcription (Latin):
in terra. Confusus est libanꝰ: & obsorduit:
haut dubiũ. qͥntemplũ significet. De qͦ in
⁊ ac haria legimꝰ. Aꝑilibane portas tuas:
& deuoret ignis cedros tuas. Siue hierłm
quȩ in hiexechiel libanus appellat᷑: dic̃nte
mo diuinus : cũ inqͥt uenĩt nabugodono¬
sor. in hiersm. ꝑspicue aqͥlã regem babilo¬
niũ. oe libanũ hierłm. edisserens. factꝰ est
saron sicut desertũ: &. concussa est basan
& carmelus. Pro basan .Ixx. galileã transtu¬
lat᷑ regio: in ꝗͣ latissimi cãpi. fertilesq red¬
dunt᷑. Basan quoq regio transiordanẽ est
quã duȩ & dimidia trib possederunt. & q̃

Expanded text:
rduit, haud dubium quin Templum significet, de quo in Zacharia legimus. Aperi, Libane, portas tuas, ut devoret ignis cedros tuas . Sive Jerusalem, quae in Ezechiel Libanus appellatur, dicentemo divinus, cum, inquit, venerit Nabuchodonosor in Jerusalem: perspicue Aquilam regem Babylonium, et Libanum Jerusalem edisserens. Factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan 436 et Carmelus. Pro Basan, LXX Galilaeam transtulatur regio, in qua latissimi campi fertilesque tenduntur. Basan quoque regio trans Jordanem est, quam duae et dimidia tribus possederunt, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ priꝰ cecieras. & in ligna or lapides ĩꝑinge¬
bant. u̾itatĩ lum̃ asꝑiciunt. & ꝗͥ scͥpturaꝵ
uiã ñ tenebant. saliunt sicut cerui. unitas
quoꝵ sathanas ora concluserat. ne. possin
unũ dñm confiteri. Iccireo aut̃ aꝑient᷑ ocłi.
ꝯaures audient. salient claudi. & aꝑta erit
lingua mutoꝵ: ꝙ. scisse st̃ siue eruꝑuis in
deserto qͦncdã eccłe. aqͣ beibtismi saluatoris:
ce torrentes ac riui ĩ solitudine. diu̾se seilieor
gr̃e spiritales. & q̃ erat arida in stagnũ.
paludesq conu̾sa ẽ. iinͨ solũ careror. ardo¬
re sitis. s nauigabilis essoe & irrigua or
haberce. fontes plurimos. qͦs ceruus de sid̾̃a.¬

Expanded text:
 prius caeci erant, et in ligna et lapides impingebant, veritatis lumen aspiciunt. Et qui Scripturarum viam non tenebant, saliunt sicut cervi, imitantrum, quorum 449 Satanas ora concluserat, ne possent unum Dominum confiteri. Idcirco autem aperientur oculi, aures audient, salient claudi, et aperta erit lingua mutorum, quia scissae sunt, sive eruperunt in deserto quondam Ecclesiae aquae baptismi salue scilicet gratiae spirituales: et quae erat arida, in stagnum paludesque conversa est, ut non solum careret ardore sitis sed navigabilis esset et irrigua, et haberet fontes plurimos, quos cervus desidera
Abbreviated transcription (Latin):
guit t̾ra. confusus est libanꝰ: &e obsordu¬
it. & factꝰ est saron. sicut desertũ: or ꝯ¬
cussa est basan &e carmelus. Nẽ consurgã
dic̃ dñs: nẽ exaltabor. nc̃ subleuabor. Con¬
cipietis ardorem. parietis stipłam: spẽ
ur ut ignis deuorabit uos. & er̃t popłi
qͣsi de incñdio cinis spine congregãte
igni cõburent᷑. Uerbũ hebraicũ arellã.
ꝓ qͦ aqͥla. syminachꝰ oe theodotio. inter¬
p̃tatiꝰ st̃. apparebo eis. extremã sillabam
diuidñtes. & legn̾tes arellahem. hebrei sig¬
nificare angłos arbitrant᷑. ex ẽẽ ꝓpħãm
post uocatiõem gñtiũ & diuitias eccłȩ.
de subu̾siõe tm̃pli. qd̾ flebt̃ angłi. neqͦqͣm
intus habitantes. s exeuntes foras. & qui
prius nuncii paciserant: flebt̃ amare.
Siue ipsi apłi qui missierant: ut pac̾e ñ¬
scires eciã tu ea ꝗͣ ad pacẽ st̃ t̾. qͥb appa¬

Expanded text:
guit terra, confusus est Libanus et obsurduit, et factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. Nunc consurgam, dicit Dominus: nunc exaltabor, nunc sublevabor. Concipietis ardorem, parietis stipulam, spiritus vester ut ignis devorabit vos. Et erunt populi quasi de incendio cinis: spinae congregatae igni comburentur. Verbum Hebrai quo Aquila et Symmachus et Theodotio interpretati sunt, apparebo eis, extremam syllabam dividentes, et legentes ARE LAHEM  , Hebraei significare Angelos arbitrantur, et esse prophetiam, post vocationem gentium, et divitias Ecclesiae, de subversione Templi, quod flebunt Angeli, nequaquam intus habitantes, sed exeuntes foras: et qui prius nuntii pacis erant, flebunt amare. Sive ipsi Apostoli qui missi fuerant ut pacem nuscires etiam tu ea quae ad pacem sunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
dum int̾ ydola. diu̾sis errorib claudicaba
firmo suꝑ u̾itate inceda gradu. & pusilla¬
nimes. siue formidolosos. fide dñi ꝯfirman¬
tes. faciant ñtimere: uniꝰq dĩ metꝰ. uni¬
u̾sierroris. expellat timores. Causa aut̃
mere. Siue nos. ut salute̾ eũ credntib
apłi dicant sibiesse cõmunẽ. Tẽ aꝑien¬
tur ocłĩ cecoꝵ. & aures surdoꝵ pat̾ebt̃.
tẽ saliet sicut ceruus claudus: & aꝑta

Expanded text:
um inter idola diversis erroribus claudicabant, firmo super veritatem incedant gradu: et pusillanimes sive formidolosos fide Domini confirmantes, faciant non timere, uniusque Dei metus universi erroris expellat timores. Causa autemmere: sive nos, ut salutem cum credentibus Apostoli dicant sibi esse communem. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum patebunt. Tunc saliet sicut cervus, claudus: et
Abbreviated transcription (Latin):
cutẽ. sed se p̃cessores seqͥ: tẽ hi qͥ pͥus
decipiebant. neqͣqͣm ultra ad eõs ua¬
lebuis accedere: postqͣm se senseruit
intellectos. Porro iuxta hebraicũ. &.
facilis ce uera explanatio est. Cũ enim
dñs credñtib dedit panẽ artũ. & aqͣm
breuẽ: neqͣqͣm ultra faciet auolare
ab eis illum qͥ docet hominẽ scienti¬
am: sed semꝑ uidebunt ocłi eiꝰ. p̃cepto¬
rem suũ. & aures illius u̾bũ post ter¬
gum monentis. exaudient: atq dieñ¬
tis. Hec uia recta est: ambulate ine
ã. neq ad dexterã. neq ad suus trã. Se¬
cundũ qd̃ alibilegit᷑. Nec ad dextãm
nec ad sinistrã declinabimꝰ: uia regia
minabis la̾minas. sculptiliũ argñtitu
i. & uestimentũ conflatilis auritui. oe
disꝑges ea sicut immundiciã menstru¬
ate: egredere & dices ei. Lxx. Et
cõtaminabis ydola argentata. &e de¬
aurata. Cõminues ea ce disꝑges: sic̃
aqͣm menstruate. ee sicut stercus

Expanded text:
cutere, sed se praecessores sequi. Tunc hi qui prius cutere, sed se praecessores sequi. Tunc hi qui prius decipiebant, nequaquam ultra ad eos valebunt accedere postquam se senserint intellectos. Porro juxta Hebraicum et facilis et vera explanatio est. Cum enim Dominus credentibus dederit panem arctum, et aquam brevem, nequaquam ultra faciet avolare ab eis illum qui docet hominem scientiam; sed semper videbunt oculi ejus praeceptorem suum, et aures illius verbum post tergum monentis exaudient, atque dicentis: Haec via recta est, ambulate in ea, neque ad dextram, neque ad sinistram, secundum illud quod alibi legitur: Nec ad dextram, nec ad minabis laminas sculptilium argenti tui, 412 et vestimentum conflatilis auri tui, et disperges ea sicut immunditiam menstruatae: egredere, dices ei. LXX: Et contaminabis idola deargentata, et deaurata: comminues ea et disperges sicut aquam menstruatae, et sicut stercus
Abbreviated transcription (Latin):
iures tuȩ audient u̾bũ. post t̾gũ mo¬
nentis. Hlec uia ãbulate in ea. neq ad
derterã. neq ad sinistrã. Lxx. ne
qͣqͣm ultra. appropinqͣbunt tibi: qͥ deci¬
ꝑiant ce. Qͥa ocłi tui uidebt eos quite
seduxerant.&. aures tue audient᷑ pꝰ ce
decipientiũ: qͥ dixerunt. Nec ua am¬
bulemꝰ in ea: siue ad dextãm. siue: ad
synictrã. Multũ in hoc loco. lxx editio.
hebraycũ q discordant. Primũ gͦ de uul¬
gata editione tͣctabimꝰ: ce postea seq̃¬
mur. ordinẽ uĩtatis. Cũ intellexint
atq ꝑspexĩnt cordis ocłi uĩtatẽ. & eos
qͥ se priꝰ deceꝑant. tota m̃tis ratione cog¬
nouint. & aurib eruditis post tergũ
lecipientiũ u̾ba ꝑspex̾int. sẽꝑ enĩ cecã
corꝑis partẽ. deciꝑe festinant. uixta il¬
lud qd̃ in ꝑsalmolegimꝰ. ut sagittent in
obscuro rectos corde. qͥ tantã sibi assu¬
munt auctoritatem. ut seu dextera
doceant. seu sinistra. idest siue bona
siue mala. noluit discipłos racione dis¬

Expanded text:
um post tergum monentis: Haec via, ambulate in ea, neque ad dexteram, neque ad sinistram. LXX: Et nequaquam ultra appropinquabunt tibi qui decipiant te, quia oculi tui videbunt eos qui te seduxerunt, et aures tuae audient verba post te decipientium, qui dixerunt: Haec via, ambulemus in ea, sive ad dexteram, sive ad sinistram. Multum in hoc loco LXX editio Hebraicumque discordant. Primum ergo de Vulgata editione tractabimus, et postea sequemur ordinem veritatis. Cum intellexerint atque perspexerint cordis oculi veritatem, et eos qui se prius deceperant, tota mentis ratione cognoverint, et auribus eruditis post tergum decipientium verba perspexerint, semper enim caecam corporis partem decipere festinant, juxta illud quod in psalmo legimus: Ut sagittent in obscuro rectos corde , qui tantam sibi assumunt auctoritatem, ut seu dextera doceant, seu sinistra, id est, sive bona, sive mala, nolint discipulos ratione dis
Abbreviated transcription (Latin):
et. xp̃i bonꝰ odor sumꝰ deo. in om̃i loco.
& illud cantici canticoꝵ. Flores uisi st̃
in terra: mandragore dedert̃ odorẽ
suũ. Qd̾̃ q in lxx. ponit᷑ .& exultabt̃
deserta iordanis. in hebraico qͥdẽ ñ ha¬
bet᷑: s possumꝰ dic̃ẽ: ioh̾is in iordane
fluuio. penitñtie. baptismũ demonist᷑¬

Expanded text:
ti bonus odor sumus in omni loco . Et illud Cantici Canticorum: 447 Flores visi sunt in terra: mandragorae dederunt odorem suum . Quodque in LXX ponitur, et exsultabunt deserta Jordanis, in Hebraico quidem non habetur, sed possumus dicere Joannis: in Jordane fluvio poenitentiae baptismum demonst
Abbreviated transcription (Latin):
tium: ꝑ qͦs nullus adu̾se partis. potĩt
nauigare. neq trieris magna que in¬
terp̃tat᷑ diabolus. eũ transgredi pote¬
rit. q dñs ipse est uidex: & pͥnceps. &
rex & saluator .nr. ce illo ꝑtegñte. nul¬
lius metuemꝰ insidias. łlẽc dicta st̃ de
syon urbe sollẽpnitatis nr̃e. & de. hie¬
rusalem habitatione ditissima qͣm ip¬
se dñs fluuiis suis circundabit. atq
qd̾ laxati sint. funiculi tab̾naculi eius.
or tentoriũ sustinere neqͥu̾int. & malꝰ
eius in qͦ pulcherrima qͦndã uela pen¬
debant. ruptis funiculis cecidĩt. ut
ñ solũ ad nauigationẽ. s ad signũ qͦ
mutilis sit. Post qͣm autẽ nauis eoꝵ
fuerit dissoluta. & tab̾naculũ dissi¬
patũ. ita ut inutrãq partẽ. funicu¬
li dirũpant᷑. p̃da uictorib diuidet᷑.
qͥtã imbecilles erunt ꝓpͥis uirib ut
claudi appellent᷑. & nichilominꝰ. d̃iira
tribuente. eis fortitudinẽ. nulłã infir¬
mitatẽ sñcisnt. nec dicũt laborauimꝰ.

Expanded text:
 440 nullus adversae partis poterit navigare: neque triremis magna, quae interpretatur diabolus, eum transgredi poterit: quia Dominus ipse est judex, et princeps, et rex, et Salvator noster, et illo protegente, nullius metuemus insidias. Haec dicta sunt de Sion urbe solemnitatis nostrae, et de Jerusalem habitatione ditissima, quam ipse Dominus fluviis suis circumdabit atque  Jerusalem, quod laxati sint funiculi tabernaculi ejus, et tentorium sustinere non quiverint, et malus ejus, in quo pulcherrima quondam vela pendebant, ruptis funibus ceciderit, ut non solum ad navigationem, sed ad signum quoque mutilis sit. Postquam autem navis eorum fuerit dissoluta, et tabernaculum dissipatum, ita ut in utramque partem funiculi disrumpantur, praeda victoribus dividetur: qui tam imbecilli erunt propriis viribus, ut claudi appellentur; et nihilominus Dei ira tribuente eis fortitudinem, nullam infirmitatem sentient, nec dicent: laboravi.
Abbreviated transcription (Latin):
cytharis.&. in bellis p̃cipuis expug¬
nabit eos: demones uidelicet. & om̃s
impios: cũ gaudio om̃iũ dñs expug¬
nabit. Ab heriqͥipe. & ap̃tĩto ten¬
pore. p̃parata ẽ. a rege dño thophet.
idẽ lata & spaciosa gehẽna qͦ eos et̃¬
nis urat ardorib. Nutrim̃tũ. eiꝰ oe
fomes ignis ẽ. & ligna młta. idest
fłama ꝑpetua & supplicia peccatoꝵ.
& qm̃ sicut de camino. & fornace ig¬
nis ardñtis. ꝓpħicus sermo p̃dixãt.
seruat methaphorã. ut flatu &e sp̃u
ac uoluntate dñi. eam succendisci
ei in circuitu. unde. fuerat ei spes au¬
xilii. in qͦconfidebant ipsi cũ tympa¬
nis & cythara. pugnabunt adũsꝰ
eũ ex cõmutatione: illud significat.
qd̾ adu̾sus diabolũ consurgant: qui
quondã subditi fuerant. & cũ gau¬
dio. atq leticia dimicent. contra e¬
um ex cõmutatione subdita: dũ
intelligentes errorẽ suũ. destruuis
eum a quo decepti fuerant. Dicit᷑¬

Expanded text:
citharis, et bellis praecipuis expugcitharis, et bellis praecipuis expugnabit eos, daemones videlicet et omnes impios cum gaudio omnium Dominus expugnabit. Ab heri quippe et a praeterito tempore praeparata est a rege Domino Thopheth, id est, lata et spatiosa gehenna, quae eos aeternis urat ardoribus. Nutrimentum ejus et fomes ignis est, et ligna multa, id est, flamma perpetua et supplicia peccatorum. Et quoniam sicut de camino et fornace ignis ardentis, propheticus sermo praedixerat, servat metaphoram, ut flatu et spiritu acei in circuitu unde fuerat et spes auxilii, in quo confidebat: ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt adversum eum ex commutatione, illud significat, quod adversum diabolum consurgant, qui ei quondam subditi fuerant, et cum gaudio atque laetitia dimicent contra eum ex commutatione subita: dum intelligentes errorem suum, destruunt eum a quo decepti fuerant. Dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudobrachu illiꝰ cunctis patebit:
qñ retͥbutionis tẽpus aduenĩt. flãmȩ
& turbinis grandinisq: magnitudi¬
ne &e pondere lapidũ deferetur. Suꝑ
quo hiezechiel in ꝓpħia. ut diximꝰ gog.
&x magog: pleno sermone describit.
Aduocis eius ĩꝑiũ pauebit assur. uir¬
ga ꝑcussus. omĩs imꝑiꝰ. om̃s imita¬
tor gentis inimice:. Non qͦ in die iu¬
dicii. solus sit feriendus assyrius: s
quo ꝑ assyriũ. diabolũ intelligamꝰ: De¬
niq seqͥt᷑. & erit tͣnsitꝰ uirge funda¬
tꝰ. quã reqͥescere faciee dñs suꝑ eum.
& est sensus. Neqͣqͣm eũ uirga ꝑcu¬
tiet: & eã rursus leuabit: ac more
cedentiũ. finẽ facice u̾b̾andi: s qͣsi
fundatã. & alta radice defixã. in pe¬
nis eã faciet ꝑmanere. Qd̃ suta intł¬
ligit᷑. ubi erit penitñtia diaboli. p̃¬
sertĩ cũ dicat᷑ peccatorib ite in ig
nem eternũ. quẽ p̃parauit d̾s di¬
abolo & angłis eiꝰ. In tympanis. &.

Expanded text:
fortitudo brachii illius cunctis patebit, fortitudo brachii illius cunctis patebit, quando retributionis tempus advenerit, flammae et turbinis, grandinisque magnitudine, et pondere lapidum deseretur. Super quo Ezechiel in prophetia, ut diximus, Gog et Magog, pleno sermone scribit . Ad vocis ejus imperium pavebit Assur virga percussus. Omnis impius, omnis imitator gentis inimicae: non quo in die judicii solus sit feriendus Assyrius, sed quo per Assyrium diabolum intelligamus. Denique sequitur: Et erit transitus virgae fundatus, quam requiescere faciet Dominus super eum. Et est sensus: Nequaquam eum virga percutiet, et eam rursus levabit, ac more caedentium finem faciet verberandi; sed quasi fundatam et alta radice defixam, in poenis ejus 421 faciet permanere. Quod si ita intelligitur, ubi erit poenitentia diaboli: praesertim ernum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . In tympanis et in
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Flatus dñi sicut torrens Sulphu¬
ris. succendens eã. Lxx. Et auditã
faciet dñs głam uocis sue: & furo¬
rem brachi sui. ostendet cũ furore.
&e ira. ce. fłama ignis deuorante. fulmi¬
nabit uehementer: &. sicut aqͣ .&. gnͣdo
descñdens. cũ ui. Auoce. enĩ dñi suꝑabũ¬
tur assyrii plaga qͣ ꝑcutioe eos: & erit
ei ꝑcircuitũ. unde. habebat sp̃e auxilii.
in quo confidebant ipsi cũ tympͥanis
ce cythara pugnab̃t̃. contͣ eũ excõmu¬
tatione. Tu enĩ ante dies deciꝑis. Nũqͥd
& tibi regnũ paratũ est: Uallem ꝓfun dã
digna posito igne. & ligna młtoꝵ furor
dñi. sicut uallis sulphure suc eñsa.
Potãm uixta hebraicũ. qͥd mͥ uidetur
currens legentib indicare. S qͥd faci¬
am quoꝵ dã studus. qͥd nisi & .lxx. in¬
terp̃tũ editionẽ disseruero. ĩꝑfectũ o¬
pus me. habiturũ ẽẽ denuntiañ: Se¬
quar gͥ ceptũ ordinẽ. disserendi. Uox
dñi atq p̾ceptũ. om̃ib notafient: &

Expanded text:
flatus Domini sicut torrens sulphuris succendens eam. LXX: Et audiam faciet Dominus gloriam vocis suae, et furorem brachii sui ostendet cum furore et ira: et flamma ignis devorante fulminabit vehementer, et sicut aqua et grando descendens cum vi. Ad vocem enim Domini superabuntur Assyrii plaga qua percutiet eos, et erit ei per circuitum, unde habebat spem auxilii, in quo confidebat, ipsi cum tympanis et cithara pugnabunt contra eum ex commutatione. Tu enim ante dies decipieris: numquid et tibi regnum paratum est? Vallem profundam, ligna posita, ignem et ligna multorum; furor Domini, sicut vallis sulphure succensa. Poteram juxta Hebraicum quid mihi videretur currens legentibus indicare; sed quid faciam quorumdam studiis, qui nisi et LXX Interpretum editionem disseruero, imperfectum opus me habiturum esse denuntiant? Sequar igitur ceptum ordinem disserendi. Vox Domini atque praeceptum omnibus nota fient, et
Abbreviated transcription (Latin):
are. cui tanta beatitudo ꝓmittit. ut
dñi defendat᷑ &x ꝓtegat᷑ auxilio. Q in
alio loco de ea scriptũ sit. Erit gła do¬
mus huiꝰ nouissima suꝑ pͥorẽ. Qd̃ & ad
eccłam referri pot̃. uisionẽ pacis & sꝑe¬
cuła. de qͣ scriptũ est. Głosa dicta sun
de te: ciuitas dei & alibi. Fluminis
impetꝰ letificat ciuitatẽ dei. Inhac e¬
nim ignis est. & caminꝰ qͥ deuoret pec¬
catores. & ligna. fenũ. stipłamq con¬
sumat. Siue: lum̃ ee elibanꝰ. ut iustoꝵ

Expanded text:
are. Cui tanta beatitudo promittitur, ut Domini defendatur et protegatur auxilio. 426 Et in alio loco de ea scriptum sit: Erit gloria domus hujus novissimae super priorem . Quod et ad Ecclesiam referri potest, visionem pacis et speculam, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Et alibi: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . In hac enim ignis est et caminus, qui devoret peccatores, et ligna, foenum, stipulamque consumat; sive lumen et cli
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate & angustia. Auoce enĩ an¬
geli. qͣm sẏmachꝰ ita ut in hebreo scͥptũ
est tͣnstulit amyn. qm hebrei gabrie¬
lem autuman. &. habere ethẏmology¬
am popłi. fugit as syriꝰ: &e ab exaltatõe
dei gn̾tes que cũ eo erant. huc illueq
disꝑse sunt. Qͥb fugientib spolia congre¬
gata st̃ a iudeis: sicut soloe brucci . & lo¬
custaꝵ colligi młtitudo: eũ in fossas co¬
aceruate fuerint. In quoꝵ uictoria
magnificatꝰ est dñs: &e syon impleta
iudicio. & iusticia: & fides obsessi po¬
puli. ꝯprobata. Om̃sq diuitias in sapi¬
entia habuert̃: & scientia di. &r timore
dñi: qͥ solus eoꝵ thesaurus fuit. Nlec il¬
li uxta hẏstoriã dix̾int. om̃i ratione
tere. Nõs autẽ post beatitudinẽ apłoꝵ

Expanded text:
te et angustia. A voce enim Angeli, quem Symmachus ita ut in Hebraeo scriptum est, transtulit AMUN  , quem Hebraei Gabrielem autumant, et habere etymologiam populi; fugit Assyrius, et ab exaltatione Dei, gentes quae cum eo erant, huc illucque dispersae sunt. Quibus fugientibus, spolia congregata sunt a Judaeis, sicut solet bruchi et locustarum colligi multitudo, cum in fossas coacervatae fuerint. In quorum victoria magnificatus est Dominus: et Sion impleta judicio et justitia, et fides obsessi populi comprobata; omnesque divitias in sapientia habuerunt, et scientia Dei et timore Domini, qui solus eorum thesaurus fuit. Haec illi juxta historiam dixerint, omni ratione te
Abbreviated transcription (Latin):
brei duas turres. in hierłm fuisse ar¬
bitͣnt᷑. excelsas atq firmissimas. q̃his
appellabant᷑ nominib. Qͥrũ pͥor. in¬
terp̃tat᷑ tenebre siue nubilũ: qd̾ us¬
q ad nubes erigeret caput. Altã ꝓba¬
mentũ ⁊ firmitas siue ut syminachꝰ
uertit inqͥsitio: eoqd̃ in contẽplando
culmine: eius ocłi fallerent᷑. In fine
qͦ capitłi: ita interp̃tati sunt. beati
qui seminant suꝑ omẽm aqͣm: ubi
bos ce asinꝰ calcat. Post uocationẽ gñ¬
fuerint credñtib in iudicio dirigi¬
tur sermo ꝓph̾icus ad mulieres opu¬
lentas. qͣs uel urbes iudee. uł synago¬
gas illiꝰ tm̃ꝑis. uł ut pleriq arbitran¬
tur. matronas diuitũ. qͦnda popłi ui¬
deoꝵ debemꝰ acciꝑe. Qͥb quasi iacen¬
tib dr. post ruiã surgite: ce nicħo¬

Expanded text:
braei duas turres in Jerusalem fuisse arbitrantur, excelsas atque firmissimas, quae his appellantur nominibus. Quarum prior interpretatur tenebrae, sive nubilum, quod usque ad nubes erigeret caput. Altera, probamentum et firmitas, sive, ut Symmachus vertit, inquisitio: eo quod in contemplando culmine ejus oculi fallerentur. In fine quoque capituli ita interpretati sunt: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant. Post vocationem genaefuerint credentibus cum judicio, dirigetur sermo propheticus ad mulieres opulentas, quas vel urbes Judaeae, vel synagogas illius temporis, vel ut plerique arbitrantur, matronas divitum quondam populi Judaeorum debemus accipere, quibus quasi jacentibus dicitur post ruinam: Surgite;
Abbreviated transcription (Latin):
nem in syon. & caminũ in hierłm: ut
adũsarios suos. instar stipule atq lignoꝵ
gñti sui. & reliqͣ. sic int̾p̃tat᷑. ut post re¬
ditũ de captiuitate babylonia. usq ad
aduentũ xp̃i. nunqͣm filios isrł. ydola
coluisse testet᷑: assyriũ qͦ in p̃sñti loco
significari. ñ ab angło s a medis. ẽẽ su¬
ꝑandũ. qd̾ uetustissimũ. & qͦndã potñs
regnũ post offensam dñi deletũ sit.
uictorib q seruierit. Nazarei lo¬
cũ istũ. sic intelligunt. Ofilii isrł.
ꝗͥ consilio pessimo. deifiliũ deuegasti.
reu̾tunini ad eũ. & ad apłos eius. Si
eñi hoc fecĩtis. omĩa abicietis ydola
que uob̾ pͥus fuerant in peccatũ. &¬
ligales. om̃is ꝙ fortitudo. & petra illiꝰ
ꝑtransibit. Philosophi ꝙͦ &e om̃e dog¬
ma ꝑũsũ: ad crucis signũ terga conuer¬
tent. Dñi qͥppe. sũtũtia ẽ: ut lifiat. Cuiꝰ
ignis siue lum̃ ẽ in syon: & elibanꝰ in lue

Expanded text:
nem in Sion, et caminum in Jerusalem, ut nem in Sion, et caminum in Jerusalem, ut adversarios suos instar stipulae atque lignogenti sui, et reliqua, sic interpretatur, ut post reditum de captivitate Babylonia usque ad adventum Christi, numquam filios Israel idola coluisse testetur. Assyrium quoque in praesenti loco significari, non ab Angelo, sed a Medis esse superandum, quod vetustissimum et quondam potens regnum, post offensam Domini deletum sit, victoribusque servierit. Nazaraei locum istum sic intelligunt: O filii Israel, qui consilio pessimo Dei filium denegastis, revertimini ad eum et ad Apostolos ejus. Si enim hoc feceritis, omnia abjicietis idola quae tigales, omnisque fortitudo et petra illius pertransibit: philosophi quoque et omne dogperversum ad crucis signum terga convertent. Domini quippe sententia est, ut hoc fiat: cujus ignis sive lumen est in Sion et cli
Abbreviated transcription (Latin):
nes eius suꝑabunt᷑. Petra enĩ circun¬
dabunt᷑ quasi uallo: ce uincent᷑. Qͥ au¬
tem fugerit: capietur. Hec dicit dñs
beatꝰ qͥht̃ in syon semen: & domesti¬
cos in hierłm. Pugnante dño suꝑmo
tem syon: contra adu̾sarios eius. &t ꝑ¬
tegente eã instar auiũ ÷ conu̾tuni
o filii isrł: siue ut symmachus tran¬
stulit. agite penitentiã. qͥ profundo
consilio. att peccato. a dño recessis¬
tIS.
Si enĩ hoc feceritis. abicientes ydola au
metu nc̃ fugitis. ñ gladio hominũ. uec ex¬
ercitꝰ robore. s dei potũtia. Significat
aut̃ angłm. a quo centũ octoginta qͥnq
milia assyrioꝵ una nocte deleta sunt.
Iꝑse ꝙͦ rex assyriꝰ. fugiet ñ hominũ gladi¬
um. sed irã dei. itaut iuuenes illiꝰ. atq ro¬
busti. uectigales fiant medis. De qͥb supͣ
sibit atq p̃teriet. om̃sq pͥncipes illiꝰ
ꝑtremiscent. Dixit enĩ dñs. itq pollici¬
tus est: cuiꝰ dixisse fecisse est. qui ht̃ ig¬

Expanded text:
nes ejus superabuntur: petra enim circumdabuntur quasi vallo, et vincentur; qui autem fugerit, capietur. Haec dicit Dominus: Beatus qui habet in Sion semen, et domesticos in Jerusalem. Pugnante Domino super montem Sion contra adversarios ejus, et protegente eam instar avium: Convertimini, o filii Israel; sive ut Symmachus transtulit: Agite poenitentiam, qui profundo consilio atque peccato a Domino recessistis. Si enim hoc feceritis, abjicientes idola aurmetu nunc fugitis, non gladio hominum, nec exercitus robore, sed Dei potentia. Significat autem Angelum, a quo centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte deleta sunt. Ipse quoque rex Assyrius fugiet non hominum gladium, sed iram Dei: ita ut juvenes illius atque robusti, vectigales fiant Medis, de quibus supsibit 425 atque praeteriet, omnesque principes illius pertremiscent. Dixit enim Dominus atque pollicitus est, cujus dixisse, fecisse est: et qui habet ig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbut᷑ esse cõpleta. Predicit enĩ illã histo¬
riam. qͣm in iheremie uolumine legimꝰ:
qnͣdo subu̾sa hierłm. &. omĩb in babẏlone
opib. pͥncipib q tͣnslatis p̃positꝰ est regii
genĩs. his qui in uidea remanserunt. godo¬
lias. filiꝰ. ahicã. Q ͥ ͦ ꝑ dolũ cũ chaldeis socu̾
interfecto. om̃s pͥncipes bellatoꝵ. ce iohan
nam filiꝰ caree: ce ihe zonias filius osie &
reliquũ uulgus. a paruo usq ad magnũ.
accesserunt ad hieremiã ꝓphãm .ce. dixe¬
runt ei. Cadat oratio nr̃a in conspectu
uersis reliqͥis istis. quia relicti sumus
pauci de plurib. sicut oculi tui nos in¬
tuent᷑. & ann̾cior nob̾ dñs d̾s tuus. ui¬

Expanded text:
Praedicit enim illam historiam, quam in Jeremiae volumine legimus , quando subversa Jerusalem et omnibus in Babylone opibus principibusque translatis, praepositus est regii generis his qui in Judaea remanserant, Godolias filius Ahicam, quo per dolum cum Chaldaeis sociis interfecto, omnes principes bellatorum, et Johannan 401 filius Chareae, et Jechonias filius Osiae; et reliquum vulgus a parvo usque ad magnum, accesserunt ad Jeremiam Prophetam, et dixerunt ei: Cadat oratio nostra in conspectu versis reliquiis istis. Quia relicti sumus pauci de pluribus, sicut oculi tui nos intuentur; et annuntiet nobis Dominus Deus tuus vi