comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& mirabilia absq numero. Quis
om̃ipotentis dei mirabilia ꝑscru¬
tari sufficiat᷑: qđ cuncta ex nichi¬
lo creauit: qđ ipsa mundi fabri.¬
ca. mira potentię uirtute disposita
& suꝑ aera cęlũ suspendit᷑ & suꝑ
abyssum terra librat᷑: qđ ex reb
inuisibilibꝰ om̃is hȩc uniuersitas.¬
ac uisibilibꝰ existit᷑ꝰ qđ hominẽ
fecit. ut ita dixerĩ. in breui colli¬
gens mundũ alterũ. sed rationalẽ.
qđ hc̃ ex anima. & carne consti¬
tuens. in uestigabili uirtutis dis.¬
positione ꝑmiscuit spm. & lutũ.
Ex his itaq aliud nouimꝰ. aliud &¬
sumꝰ: sedtam̃ mirari negligimꝰ: qͥa
ea quȩ in comp̃hensibili indagati-¬
one mira sunt. humanis oculis.
usu uiluerunt. Unde fit: ut si
mortuus homo suscitat᷑. in admi-¬
rationẽ om̃s exiliant: & cotidie
homo qui ñ erat nascit᷑. & nemo
mirat᷑: dũ ꝓculdubio om̃ibꝰ con¬
st&. quia pͥlus sit creari quod ñ
erat: quã reparari qđ erat. Quia
arida aaron uirga floruit cuncti

Expanded text:
 mirabilia tua. Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur: quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas visibilium existit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in breve colligens mundum alterum, sed rationalem: quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum. Ex his itaque aliud novimus, et aliud sumus, sed tamen mirari negligimus, quia ea quae comprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit, ut si mortuus homo suscitetur, in admiratione omnes exsiliant. Et quotidie homo, qui non erat, nascitur, et nemo miratur, cum procul dubio omnibus constet quia plus sit creasse quod non erat quam reparare quod erat. Quia arida Aaron vir
Abbreviated transcription (Latin):
humiles ponuntur: qͥa hi qͥ nẽ
ꝓ dei amore despecti sunt. tẽ cũ
deo iudices ueniunt: sicut hoc
qđ paulo ante iam diximꝰ. eisdẽ
humilibus ueritas pollicet᷑ dic̃s
Nos qui sequuti estis me. in re.

Expanded text:
humiles ponuntur, quia hi qui nunc pro Dei amore despecti sunt, tunc cum Deo judices veniunt, sicut hoc quod paulo ante jam diximus, eisdem humilibus Veritas pollicetur, dicens: Vos qui secuti estis me, in r
Abbreviated transcription (Latin):
labor.ẽ. quibꝰ & pęna uerberũ la¬
bor ñ.ẽ: Homo gͦ ad laborẽ nas¬
citur: qͥa ille huiꝰ mundi ueraciter
mala sentit: qͥ eiꝰ bona inhianter
appetit. Nam cuiꝰ mens ad alta
suspendit᷑: sub ipsa. ẽ. qͥcqͥd extẽ¬
riꝰ contra ipsam mouet᷑. Bene
tione se subtrahit: quanto ꝑspẽ
ad sũma se sustollit. An ñ quasi
auis paulus ad uolatũ natꝰ fue¬
rat: qui tot aduersa sustinens
dicebat. nr̃a conuersatio inclis
est: & rursũ. Scimꝰ qm̃ si t̃restri
domͦ nr̃a huiꝰ habitationis dissol

Expanded text:
abor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipsa est quidquid exterius contra ipsam movetur.  Vetione se subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissol
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. dũ quędã in eis obscura sunt
quȩ ñ nͥ interp̃tata intelligimus:
hȩc quasi mandendo glutimus: dũ
quȩdam uͦ ad intelligendũ facisia
ita sumimꝰ ut inuenimꝰ : ea quasi ñ
mansa bibimꝰ: quia ñ fracta sorbemꝰ.
Hȩc sub intellectu mystico. breui
loquutione transcurrimꝰ: nequid
forsitan p̃terisse uideam᷑. Sed qͥa
beati iob amici. eẽ. non possent. nͥ
in quibusdam quoq magna moꝵ
honestate fulgerent: restat ut in
eoꝵ uerbis uirtutẽ sensuũ mora-¬
liter inqͥramꝰ: quatinꝰ dũ loquutio¬
nis eoꝵ pondus disciitit᷑ : cuiꝰ do

Expanded text:
rum dum quaedam in eis obscura sunt, rum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur,
Abbreviated transcription (Latin):
n& dicens. Uenit hora: ut om̃is
qui inter ficit uos. arbitret᷑ ob¬
seqͥu̾ se prestare deo. Sequitur
Et bibent sitientes: diuitias eius.
quia fluentis. sacrȩ loquutionis.
quȩ iudaicus populus in suꝑbiȩ
ostentatione possederat: conuer-¬
sȩ gentiliũ mentes irrigant᷑. Un
sitientes uenite ad aquas: & qͥ ñ
habetis argentũ ꝓꝑate. Quia enĩ
argenti uocabulo. eloqͥa diuina
signant᷑: psalmista testat᷑ dicens:
Eloquia dñi eloquia casta. argen¬
tũ igne examinatũ. Qui gͦ argen¬
tũ non habent. ad aquas uocant᷑:
quia nimirũ gentilitas quȩ scrip¬
turȩ sacrȩ p̾cepta non accẽꝑat: sacri
eloquii inundatione satiat᷑: quã
tanto nẽ auidius potat: quanto hãc
diusicca sitiebat. Eadem gͦ diuina
eloquia: & messis. & diuitiȩ uocan¬
tur. Messis. quia ieiunã mentẽ
reficiunt: diuitiȩ. qa magna nos
moꝵ uetustate componunt. Eadẽ
& cõmedi dicunt᷑ & bibi: qͥa nimi¬

Expanded text:
net, dicens: Venit hora ut omnis net, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo . Sequ« Et bibent sitientes divitias ejus. quia fluentis sacrae locutionis, quae Judaicus populus in superbiae ostentatione possederat, conversae gentilium mentes irrigantur. sitientes venite ad aquas; et qui non habetis argentum, properate . Quia enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
dam nanq spicarũ grana: sunt
uerba. ꝓpħarũ. Quȩ stultus ha-¬
buit. sed non comedit: quia iuda¬
icus populus. legem qͥdem u̾bote-¬
nus tenuit: sed ꝑ fatuitatis fas¬
tidiũ. ab eius intellectu ieuinauit
Huiꝰ uͦ stulti messem famelicꝰ co-¬
medit: quia nimirũ gentilis po-¬
pulus. uerba legis intelligendo
edidit: ad quȩ plebs iudaica sine
intellectu laborauit. Hos fameli¬
cos fidei. dñs p̃uidit: cũ ꝑ eugłm¬
dixit. Beati qui esuriunt & sitiug̃
iusticiã: qm̃ ipsi saturabunt᷑. De
hisfamelicis anna ꝓpħante dicit᷑.
lepleti priꝰ. ꝓ panibus se locauer̃.
&e famelici saturati sunt. Sed quia
messem ꝑ̃didit: recte subiungit᷑.
qualit̃ ipse etiã stultus perit: cũ
dicit᷑ Et ipsum rapi& armatus
Antiquus hostis. iudaicũ popu¬
lũ armatus rapuit: quia in eo
uitã fidei. fraudulentȩ suggesti¬
onis iaculis extinx̾: ut unde se
inherere deo creder&: inde eiꝰ
ordinationi repugnar&e. Quod
ꝓfecto discipulos ueritas p̾mo¬

Expanded text:
amque spicarum grana, sunt verba prophetarum, quae stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem verbo tenus tenuit, sed per fatuitatis fastidium ab ejus intellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelicus comedit, quia nimirum gentilis populus verba legis intelligendo edidit, a quibus Judaica plebs sine intellectu laboravit. Hos famelicos fidei Dominus praevidit, cum pedixit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . De his famelicis Anna prophetante dicitur: Repleti prius, pro panibus se locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem perdidit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemo
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ: in ipsa qua beati st̃ iusti¬
cia iudicantis legunt. Qui qđ
suspicari fas non . ẽ. qualitatẽ sibi
ꝑceptȩ fęlicitatis imminuunt :
si in regno positi uolunt. qđ im¬
plere nequaquã possunt. S qͥsqͥs
ad uitȩ p̾cepta se dirigit: priꝰquã
p̃mia ȩt̃na ꝑcipiat. hic iã initia
sequuture in ꝑpetuũ securitatiᷤ
degustat: ut antiquũ hostẽ non
mȩtuat: ut int̾ueniente mortis
articulo. uiolentos eius im̃petꝰ.
nullatenꝰ ꝑhorrescat. Iustis nanq

Expanded text:
randum, in ipsa qua beati sunt, justirandum, in ipsa qua beati sunt, justitia judicantis legunt, qui quod suspicari fas non est, qualitatem sibi perceptae felicitatis imminuunt, si in regno positi volunt quod implere nequaquam possunt. Sed quisquis ad vitae praecepta se dirigit, priusquam praemia aeterna percipiat, hic jam initia secuturae in perpetuum securitatis degustat, ut antiquum hostem non timeat, et interveniente mortis articulo violentos ejus impetus nullatenus perhorresc
Abbreviated transcription (Latin):
dicti patris mei: possidẽte paratũ
uobis regnũ. a constitutiõne mun-¬
di. In uastitate gͦ. & fame. iustus
ridebit: qͥa cũ iniquos om̃s extre¬
ma ultio ꝑcutit: ipse de gła dig¬
nȩ retributionis hila rescit. Nec
dampnatis iam tc̃ ex humanitate
cõpatit᷑: quia diuinȩ iusticie ꝑspe¬
ciem inherens: in concuso distric¬
tionis intimȩ uigore solidat᷑. Ere¬
ctas nanq in claritate suꝑnȩ rec¬
titudinis. electõꝵ mentes. nulla
miscđia afficit: quia has a miseruiᷤ.
altitudo beatitudinis alienas
reddit. Unde bene etiã ꝑ psalmi-¬
stam dr̃. Uidebunt iusti. & time¬
bunt. & suꝑ eũ ridebunt & diceÑ:
ecce homo qui ñ posuit deũ adiu
torẽ suũ. Iniquos enĩ iusti nunc
uident. & mȩtuunt: tc̃ uisuri
sunt. & ridebunt. Quia enĩ mͦ
ad eoꝵ labi imitationẽ possunt.
hic habent formidinẽ: qͥa uͦ dap¬
natis tunc ꝓdesse nequeunt᷑: illic
non habent cõpassionẽ. Et̾no itaq
supplicio deditis. non. eẽ. mise¬

Expanded text:
 Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . In vastitate ergo et fame justus ridebit; quia cum iniquos omnes extrema ultio percutit, ipse de gloria dignae retributionis hilarescit. Nec damnatis jam tunc ex humanitate compatitur; quia divinae justitiae per speciem inhaerens, inconcusso districtionis intimae vigore solidatur. Erectas namque in claritate supernae rectitudinis electorum mentes nulla misericordia afficit, quia has a miseriis altitudo beatitudinis alienas reddit. Unde bene etiam per Psalmistam dicitur: Videbunt justi et timebunt, et super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo debunt. Iniquos enim justi nunc vident et metuunt, tunc visuri sunt et ridebunt. Quia enim modo ad eorum labi imitationem possunt, hic habent formidinem. Quia vero damnatis tunc prodesse nequeunt, illic non habent compassionem. Aeterno itaque supplicio deditis non esse mise
Abbreviated transcription (Latin):
delit̾ impugnant. Et erectꝰ in dm̃
animꝰ. carnis suȩ bella tolerat: in
qua priꝰ uiciis seruiens. delectabi¬
lit᷑ iacebat. Uoluptates prisce ad
memoriã redeunt: & contradicen¬
tẽ mentẽ graui certamine affligt̃.
d qͥa dũ tͣnsitorio labore atterimͣ: a
ꝑpetuo dolore liberam᷑: apte sub

Expanded text:
deliter impugnant. Et erectus in Deum deliter impugnant. Et erectus in Deum animus, carnis suae bella tolerat, in qua prius vitiis serviens, delectabiliter jacebat; voluptates priscae ad memoriam redeunt, et contradicentem mentem gravi certamine affligunt. Sed quia dum 201 transitorio labore atterimur, a perpetuo dolore liberamur, apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
les ꝑcutit: mexq eas sensibiles. ꝑ
ardorẽ caritatis reddit. Unde spon-
nerata caritate ego sũ. Male enim
sana anima. atq in huiꝰ exilii stra-¬
tũ ceca securitate ꝓstrata: nec ui-¬
debat dñm. nec uidere reqͥrebat
ꝑcussa autẽ caritatis eius spiculis.
uulnerat᷑ in intimis. affectu pieta¬
tis: ard& desiderio contemplatio¬
nis: & miro modo uiuificat᷑ ex
uulnere: quȩ priꝰ mortua iacebat
in salute. E stuat. anhelat: &. iã.
uidere desid̾at. quẽ fugiebat P¬
cussione gͦ ad salutẽ reducit᷑: quȩ
ad securitãtẽ quietis intimȩ. amo¬
ris sui ꝑturbatione reuocat᷑. S
cũ sauciata mens anhelare in dm̃
cȩperit: cũ cuncta huiꝰ mundi
blandimenta despiciens. ad suꝑ¬
nã se patriã ꝑ desideriũ tendit.:
ad temptationẽ ei ꝓtinꝰ uertit᷑.
quicqͥd amicũ priꝰ in scło. blandũq
putabat᷑. Nã qui peccantẽ amare
consueuerant: recte uiuentẽ. cru¬

Expanded text:
les percutit, moxque eas sensibiles per les percutit, moxque eas sensibiles per ardorem charitatis reddit. CAP. XXV.-nerata charitate ego sum. Male enim sana anima atque in hujus exsilii statum caeca securitate prostrata, nec videbat Deum, nec videre requirebat. Percussa autem charitatis ejus spiculis vulneratur in intimis affectu pietatis, ardet desiderio contemplationis, et miro modo vivificatur ex vulnere, quae prius mortua jacebat in salute. Aestuat, anhelat, et jam videre desiderat quem fugiebat, d salutem reducitur, quae ad securitatem quietis intimae amoris sui perturbatione revocatur. Sed cum sauciata mens anhelare in Deo coeperit, cum cuncta mundi hujus blandimenta despiciens, ad supernam patriam per desiderium tendit, ad tentationem ei protinus vertitur quidquid amicuputabatur. Nam qui peccantem amare consueverant, recte viventem cru
Abbreviated transcription (Latin):
modis omp̾c ds̃ uulnerat: quos re¬
diicere ad salutẽ curat. Aliquan¬
do enĩ carnẽ ꝑcutit : & mentis du¬
riciã suo pauore tabefacit. Uul¬
nerando gͦ ad salutẽ reuocat: cũ
electos suos affligit ex teriꝰ. ut in¬
teriꝰ uiuant. Unde ꝑ moysen lo
quit᷑ dicens. Ego occidam & ego
uiuere faciã: ꝑcutiã. & ego sana¬
bo. Occidit enĩ ut uiuific&e: ꝑcutit
ut san&e: quia iccirco foris uerba
admou&: ut intus uulnera deli.¬
ctoꝵ cur&. Aliquando autẽ etiã
si flagella exteriꝰ cessare uideant᷑.
intus uulnera infligit: qͥa m̃tis
nr̃ȩ duriciã. suo desiderio ꝑcutitꝰ
sed ꝑcutiendo sanat: qͥa t̾roris
sui iaculo transfixos. ad sensũ nos
rectitudinis reuocat. Corda enĩ
nr̃a male sana sunt. cũ nullo dei
amore sauciant᷑: cũ ꝑegrinationiꝰ
suȩ erũpnã ñ sentiunt: cũ ergain.¬
firmitatẽ ꝓximi. nec quãlib& mi¬
nimo affectu languescunt. Sed
uulnerant᷑: ut sanent᷑: qͥa amoris
sui spiculis. mentes deus in sensibi¬

Expanded text:
modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutem curat. Aliquando enim carnem percutit, et mentis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum electos suos affligit exterius, ut interius vivant. Unde per Moysen quoque loquitur, dicens: Ego occidam, et vivere faciam: percutiam, et ego sanabo . Occidit enim ut vivificet, percutit ut sanet; quia idcirco foras verbera admovet, ut intus vulnera delictorum curet. Aliquando autem etiam si flagella exterius cessare videantur, intus vulnera infligit, quia mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit. Sed percutiendo sanat, quia terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sana sunt, cum amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi nec quamlibet minimo affectu languescunt. Sed vulnerantur ut sanentur, quia amoris sui spiculis mentes Deus insensibi
Abbreviated transcription (Latin):
bus laborant. siquid forte. quod
accusare possint inueniant. Sani
quidem membra conspiciunt: sed
clausis cordis oculis. uulnꝰ palpan¬
tes querunt. Unde & bene subdi¬
tur. Et quasi in nocte. sic palpa¬
bunt in meridie. Dies boni oꝑis
in ꝓximo exteriꝰ luc&: sed quasi
inꝰ nocte palpant: quia liuoris sui
intus tenebras tolerant. ꝑ uenire
ad aliqua quȩ rep̃hendant satagt̃.
detractionis ad itũ querunt: sed
quia hc̃ inuenire ñ ualent: ceci
ex teriꝰ circueunt. Quod bene ex¬
primit᷑. cũ loth ꝓtegentibꝰ angłis
in domo eius ostium sodomitae
ñ inuener᷑: sic̃ scriptũ. ẽ. Uim fa-¬
ciebant loth uehementissime: &.
iam ꝓximũ erat ut frangerent fo¬
res. & miser̃ manũ uiri. & intro¬
duxer̃ ad se loth: clauser̃q ostui

Expanded text:
bus laborant, si quid forte quod bus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci exterius circumeunt. Quod bene exprimitur, cum Lot, protegentibus angelis, in domo ejus ostium Sodomitae non invenerunt, sicut scriptum est: Vim faciebant Lot vehementissime, et jam proximum erat ut frangerent fores, et miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ uult ꝑ studiũ. ꝑ suppli¬
ciũ claudit. Quod tam̃ bene acci¬
pi. etiã de conuersis ꝑsequutoribꝰ
potest. Saluato enĩ pauꝑe. dum
egenꝰ ad spem redit. contracto ore
iniquitas obmutescit: quia resur¬
rectionis eius clarescente miracu-¬
lo. dũ copiosa multitudo infidẽ¬
liũ credidit: a redemptoris sui in¬
hȩc moralit̾ postposita iudeoꝵ
significatione transcurrere: atꝙ
a prauis generalit̾ quomͦ agant᷑
indagare. Iniquoꝵ quippe homi¬
nũ mentes. cũ quȩdã a ꝓximis be¬
ne gesta conspiciunt: in extenso
liuoris sui eculeo torquent᷑: &
grauẽ maliciȩ suȩ penã sustineq̃:
cũ bona in aliis tabescentes ui¬
dent. Recte itaq dr̃. ꝑ diẽ incur¬
rent tenebras: quia mens eorum.
cũ de aliena melioratione affli¬
git᷑: de radio lucis obscurat᷑. Qui
sepe in ꝓximis dũ bona aꝑta con¬
siderant: siqua mala lateant in¬
uestigant: & sollicitis inqͥsitioni¬

Expanded text:
quod non vult per studium, per suppliquod non vult per studium, per supplicium claudit. Quod tamen bene accipi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem rediit, contracto ore, iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credidit, a Redemptoris sui inec moraliter, postposita Judaeorum significatione, transcurrere, atque a pravis generaliter quomodo agantur indagare. Iniquorum quippe hominum mentes cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabescentes vident. Recte itaque dicitur: Per diem incurrent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione affligitur, de radio lucis obscuratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitioni
Abbreviated transcription (Latin):
solidat᷑. Ipsos nãq primos huiꝰ
populi pauꝑes. electos uidelicoe
p̃dicatores. uisa eiꝰ mors ꝑculit: sed
resurrectio ostensa reparauit. Sal¬
uato gͦ pauꝑe. spem egenꝰ recipit:
qͥa resurgente in carne dño. fidelis
quisq ad ȩt̾nȩ uitȩ fiduciã conua-¬
lescit. Sed ecce iam in manifesta
ostensione ueritas uenit: iam car¬
nis mortẽ ꝑtulitꝰ eamq resurgen¬
do destrux̃: iam resurrectionem
gła ascensionis honorauit: & tam̃
hebreoꝵ lingua adhuc eũ contu¬
meliis lacessere ñ desinit. Quos
nimirũ ȩquanimit᷑ tolerat᷑: ut ali¬
os tolerando conuertat: atq alioᷤ
minime conuersos. quandoq dis¬
trictiꝰ feriat. Tunc enĩ lingua in.¬
fidelium ab effrenatione uane lo¬
quacitatis ommutescit: cũ ueni¬
re eũ iustũ iudioẽ uiderit: quem
nunc iniuste iudicauit. Unde &
adhuc dilatat: quia humani gene¬
ris redemptorẽ. Lingua infidelium
contumeliis lacessere nequaquã
cessat: sed tc̾ os contrah&: cũ hoc

Expanded text:
solidatur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Unde et as dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahit, cum hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ construxisse describit᷑. ut
aperte monstret᷑. quia ipse in t̾ra
fundamentũ posuit: qui a solidi-¬
tate cȩlestis patriȩ alienꝰ fuit. Qua¬
si firma radice stultus attollitur :
quando hic temporali ꝓsperitate
fulcitur. ut omne qđ appetit as¬
sequat᷑: aduersa nulla sustineat:
contra infirmos sine repugnatione
p̃ualeat: bene agentibus. ex auctori¬
tate contradicat: ad maiora cõmo¬
da ex peiori semꝑ accione ꝑueni¬
at: & unde uiã uitȩ deserit: inde
ad tempꝰ fęlicior uiuat. Sed cũ
malos florere infirmi conspiciuñ.
trepidant: & apud sem& ipsos
peccantiũ ꝓsperitate turbati. in¬
tus ingressibus mentis nutant
Quoꝵ ꝓfecto speciẽ sũpsit psalmi¬
sta. cum dicer&. Mei autẽ pene
moti sunt pedes: pęne effusi st̃ greᷤ¬
sus mei: quia zelaui in peccatori

Expanded text:
vitatem construxisse describitur , ut aperte monstretur quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate coelestis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi conspiciunt, trepidant; et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Quorum profecto speciem sumpsit Psalmista cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in pecc
Abbreviated transcription (Latin):
temptator affligit. Unde etiã pau¬
lus apłs dicit. Compleo ea quȩ
desunt passionũ xp̃i in carne mea
Cui suadere ad maledicendũ uxor¬
nitit᷑: quia carnales quiq intra
scãm ȩccłam. adiutores callidi tẽ¬
ptatoris existunt. Quȩ enĩ eũ ad
maledicendum ꝓuocat: uitã car-¬
naliũ designat᷑: qui ut supra iam¬

Expanded text:
tentator affligit. Unde etiam Pautentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, u
Abbreviated transcription (Latin):
eruata
historiȩ
ueritate.
beati iob
dicta. a¬
illiꝰ misti¬
ca ꝓposui
int̃p̃tatio¬
ne discũ¬
tere: qͥa
cunctis uera scientibus liquet.
quod redemptorẽ mundi. totis
sius allegationibꝰ curat sacra scri¬
ptura ꝓmittere: eumq ꝑ electos
bra signare. Unde & idem beatꝰ
iob. latino eloquio dolens dr̃: ut
ptoris nr̃i passio designet᷑: de quo
ꝓpħa ait. Nere languores nr̃os
ipse tulit: & dolores nr̃os ipse por¬
tauit. Cui temptator ablatis
omnibꝰ. & seruos & filios occidit :
quia ñ solũ iudaicũ popłm ex ti¬
more seruientẽ. sed ipsos quoq
apłos in suo amore generatos:
passionis eiꝰ tp̃re. telo ꝑfidiȩ ꝑcu¬
lit. Uulnere beati iob corpꝰ at terit᷑:
quia redemptor nr̃ configi clauis.
in crucis patibulo ñ dedignatur
A planta autẽ pedis usq ad uerti¬
cem uulnera suscepit: quia scam
ȩccłam quȩ corpꝰ eius. ẽ. non solũ ꝑ
extrema. & ultima. sed usq ad sũ¬
ma membra. ꝑsequutione sȩiuiens

Expanded text:
ervata historiae veritate beati Job dicta, aillius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos duit signare. Unde et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur,ptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. sic̃ ꝑ paulũ de seminibus
dicit᷑. Insipiens tu qđ sẽminas. ñ
uiuificatur: nͥ priꝰ moriat᷑. Sunt
bruta animalia: uiuunt. & senti¬
esse cũ lapidibꝰ : uiuere cũ arbo¬
ribꝰ: sentire cũ animalibꝰ: discer¬
nere cũ angelis: recte nomine
uniuersitatis expͥmit᷑: in quo iu¬
xta aliquid. ipsa uniuersitas tene¬
tur. Unde & discipulis ueritas
dicit. Euntes in mundũ uniu̾sũ:
ligi hominẽ uoluit: cui cõmune
aliquid cũ om̃ibꝰ creauit: quãuis¬
possunt. Scĩ enĩ sp̃c gr̃a. cũ sibi di¬
uites subicit: pauꝑes ñ repellit
Cum fortes humiliat: uenire etiã¬
ad se debiles ñ recusat. Cũ nobileᷤᷤ
colligit: simul & ignobiles appre¬
hendit. Cum sapientes susc ipit:
imperitoꝵ stulticiã ñ contẽpnit.
Uniuersa gͦ deus aquis irrigat:
quia ꝑ donũ scĩ spc̃. ex om̃i genere

Expanded text:
vocatur, sicut per Paulum de seminibus vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiesse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum,ligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus creavitpossunt. Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni gener
Abbreviated transcription (Latin):
absq numero: quia diuinoꝵ oꝑũ
magnitudo. nec ex qualitate ual&
discuti: nec ex quantitate numera¬
ri. Unde & adhuc subdit᷑. Qui dat¬
sospitate. Quia amicos beati iob
eruditos eius societate credimus:
necesse. ẽ. ut hȩc eliphaz uerba
mystice disseramus. Omp̃c enĩ ds̃
terrȩ pluuiã tribuit: cũ arentia
corda gentiliũ. suꝑnę gr̃a p̃dicatio¬
nis infundit. E aquis uniuersa
irrigat: quia sterilitatẽ ꝑditi ho¬
minis. repletione sp̃e. ad fructifi¬
cationẽ format: sic̃ ꝑ sem& ipsam
ueritas dicit. Qui biberit ex aqua¬
nũ. Uniuersitatis autẽ nomine
homo signat᷑: quia in ipso ueraspe¬
cies. & magna cõmunio uniuersi¬
est & non uiuit. aut. ẽ. & uiuit. s
nequaquã sentit : aut. ẽ. uiuit. &¬
sentit: sed ñ intelligit. nec discernit:
Sunt nãq lapides: nec tam̃ ui.¬
uunt. Sunt arbusta: uiuunt qui¬
dem. nec tam̃ sentiunt. Herbarũ
nãq atq arboꝵ uita. uiriditas

Expanded text:
absque numero, quia divinorum operum absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subditur: CAsignatur. --Quia amicos beati Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arecorda gentilium supernae gratia praedicationis perfundit; et aquis universa irrigat, quia sterilitatem perditi hominis repletione spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: « Qui biberit aqua13. Universitatis autem nomine homo significatur, quia in ipso vera species et magna communicatio universiest et non vivit, aut est et vivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec discernit; Sunt namque lapides, nec tamen vivunt; sunt arbusta, vivunt quidem nec tamen snamque atque arborum vita viriditas
Abbreviated transcription (Latin):
quando illa terrȩ ariditas ꝑ uiuen-¬
tia membra uiridescat: ac sese per
eoꝵ species. formasq distinguat. Hoc
nimirũ cõp̾hendi ꝑ rationẽ non po¬
test : sed tam̃ credi fãcile ꝑ exem.¬
plũ potest. Quis enĩ ab uno grano se¬
minis. immensam surgere arborem
creder&: nisi cercũ hoc per exꝑim̃tũ
tener&: In tanta nanq uniꝰ grani
similitudinẽ. ubi lat&e ligni duricia᷑
& ligno tenerior. uel durior medul¬
la asperitas corticis: uiriditas radĩ¬
cis : sapor fructuum: suauitas odo¬
rũ: coloꝵ diuersitas: mollicies fo¬
lioꝵ : & tam̃ qͥa hoc ꝑ exꝑimentũ
nouimꝰ: ex uno grano seminis ꝓdi-¬
re om̃ia. ñ dubitamꝰ. Quid . ẽ. gͦ dif.¬
ficile ut puluis in membra redeat:
dũ conditoris potentiã cotidie cer¬
nimꝰ. qͥa ex grano ligna mirabilit̃.¬
& adhuc mirabilius. fructus ex lig¬
nis creat: Dicat gͦ. Qui facit ma¬
gna & inscrutabilia. & mirabilia

Expanded text:
quando illa terrae ariditas per vivenquando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani similitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabilitert adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
na miracula. & semꝑ debent consi¬
derari ꝑ studiũ: &e nũquã discuti
ꝑ intellectũ. Sȩpe nãq humanꝰ sen¬
sus.dum quarũdã rerũ rationem
querens ñ inuenit: in dubitationiꝰ
se uorãginẽ mergit. Unde fit: ut
ñnulli homines mortuoꝵ corpora.
in puluerẽ redacta considerent: dũq
resurrectionis uim ex ratione colli¬
gere ñ possunt: hȩc ad statũ pri¬
stinũ redire posse desperent. Mira
gͥ quȩ ex fide credenda sunt. ꝑscru¬
tanda ꝑ rationẽ ñ sunt: qͥa si hȩc o-¬
culis nr̃is ratio expandẽt: mira ñ
essent. Sed cũ in his fortasse animꝰ
titubat: necesse. ẽ. ut ea quȩ per
usum nouit. nec tam̃ ꝑ rationẽ cõl-¬
ligit ad memoriã reducat: quatinꝰ
rei similis argumento fidem roborae:
quã labefactari sua sagacitate dep̃¬
hendit. Considerato quippe huma¬
nȩ carnis puluere. quoꝵdã mens
concussa desperat: quando puluis
ad carnẽ redeat. & rediuiuũ corpꝰ
ꝑ membroꝵ liniamenta cõponat:

Expanded text:
iracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe namque humanus sensus dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat;
Abbreviated transcription (Latin):
saluabitur : Filii gͥ huiꝰ stultiextͣ
portã ꝓficiunt: & in porta con-¬
terunt᷑ : quia prauȩ iudeoꝵ sobo¬
les. ante mediatoris aduentũ in
legis obseruatione floruer̃: sed
in ipsa redemptoris nr̃i p̾sentia
a diuinitatis obsequio. ꝑfidiae
suȩ meritis repulsi ceciderunt:
Quos nimirũ non. ẽ. qui eripiat.
quia scilicae dũ ipsũ redemptorẽ
extinguere ꝑsequendo conati st̃.
oblata sibi remedia ereptionis ab¬
scider̃. De quo bene subdit᷑. Cuiꝰ¬

Expanded text:
salvabitur ? Filii igitur hujus stulti extra portam proficiunt, et in porta conteruntur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt; sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a Divinitatis obsequio, perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati sunt, oblata sibi ereptionis remedia absciderunt; de quo bene subditu
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ mȩtu relinquit᷑. etiã ꝑ
cogitationis ꝓpositũ culpa calca
uiciũ p̾mitur: ex caritate aut̃
uirtutes oriuntur: recte sub¬
filii nascuntur: cũ ꝑ conceptio¬
nem bonȩ cogitationis. scĩ sp̃c se¬
ptẽ in nobis uirtutes oriuntur:
Hanc nanq int̾nam ꝓlem ꝓpħa
dinumerat: cũ sp̃c ment̾e̾ fȩcun-¬
dat. dicens. Requiesc& suꝑ eum

Expanded text:
ea quae mente relinquitur, etiam per ea quae mente relinquitur, etiam per cogitationis propositum culpa calcatvitium premitur, ex charitate autem virtutes oriuntur, recte subfilii nascuntur, cum per conceptionem bonae cogitationis, sancti Spiritus septem in nobis virtutes oriuntur. Hanc namque internam prolem propheta dinumerat, cum Spiritus mentem fecundat, dicens: Requiescet super eum
Abbreviated transcription (Latin):
plex in bonis. quȩ inferius ꝑa-¬
git: rectus in sũmis. quȩ in inti-¬
mis sentit. Sunt nanq ñnulli.
qui in bonis quȩ faciunt simpli-¬
ces non sunt: dum ñ in his retri.¬
butionẽ interius. sed exteriꝰ fa¬
uorẽ querunt. Unde bene per
quendam sapientẽ dicit᷑. Nȩ pec¬
catori. terram ingredienti duabꝰ
uiis. Duabus qͥpp̾e uiis pecca¬
tor terrã ingreditur: quando
& dei . ẽ. quod oꝑe exhib&: &
mundi qđ ꝑ cogitationẽ querit
recedens a malo: quia sc̃a electoꝵ
ȩccła. simplicitatis. & rectitudi¬
nis suȩ uias timore inchoatꝰ. sed
caritate consũmat. Cui tunc. ẽ.
funditus a malo recede: cum ex
amore dei cȩperit iam nolle pec¬
care. Cum uͦ adhuc timore bo¬
na agitꝰ a malo pęnitꝰ ñ recessit:
quia eo ipso peccat. qͦ peccare
uell&. si peccare inulte potuis¬
s&. Recte gͦ cũ timere dm̃ iob
dr̃. recedere etiã a malo ꝑhibet᷑:
quia dũ mȩtũ caritas sequitur:

Expanded text:
plex in bonis quae inferius peraplex in bonis quae inferius peragit, rectus in summis quae in intimis sentit. Sunt namque nonnulli qui in bonis quae faciunt simplices non sunt, dum non in his retributionem interius, sed exterius favorem quaerunt. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Vae peccatori terram ingredienti duabus viis . Duabus quippe viis peccator terram ingreditur, quando et Dei est quod opere exhibet, et mundi quod per cogitationem quaerit. recedens a malo; quia sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis vias timore inchoat, sed charitate consummat. Cui tunc est funditus a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare. Cum vero adhuc timore bona agit, a malo penitus non recessit; quia eo ipso peccat, quo peccare vellet, si inulte potuisset. Recte ergo cum timere Deum Job dicitur, recedere etiam a malo perhibetur; quia dum metum charitas sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur. Intuendum qͦq est. qui
nullus dolor mentis sit: in actio.¬
ne p̾cipitationis. Qui enĩ sine con.¬
siliis uiuuntꝰ qͥ sem& ipsos re¬
rũ euentibus p̾cipites deserunt:
nullo interim cogitationũ do¬
Lore fatigant᷑. Nam qͥ soller ter
in uitȩ consilio figit mentẽ: cau¬
te sese in om̃i actione circũspici.¬
endo considerat: & ne ex re quę
agit᷑. repentinus finis. auersusq
surripiat: hunc prius molliter
posito pede cogitationis palpat:
Pensat ne ab his quȩ agenda sun
formido p̃pediat: ne in his q̃ disti.¬
renda sunt p̾cipitatio impellatꝰ
ne praua ꝑ concupiscentiã aperto
bello suꝑent: ne recta ꝑ inanem
głam insidiando supplantent. Ib
gͦ in terra hiis habitat: dũ mens
electi quo magis ꝑ consiliũ ui-¬
uere nititurꝰ eo angusti itine¬
diris dolore fatigat᷑. Sequitur:
nã patriam appetit: simplex ꝓ.¬
culdubio & rectus uiuit. Sĩplex
uidelic& oꝑe: rectus fideꝰ sim¬

Expanded text:
tenetur. Intuendum quoque est quam tenetur. Intuendum quoque est quam nullus dolor mentis sit in actione praecipitationis. Qui enim sine consiliis vivunt, qui se ipsos rerum eventibus praecipites deserunt, nullo interim cogitationum dolore fatigantur. Nam qui solerter in vitae consilio figit mentem, caute sese in omni actione circumspiciendo considerat; et ne ex re quae agitur repentinus finis adversusque subripiat, hunc prius molliter posito pede cogitationis palpat; pensat ne ab his quae agenda sunt formido praepediat; ne in his quae differenda sunt praecipitatio impellat; ne prava per concupiscentiam aperto bello superent; ne recta per inanem gloriam insidiando supplantent. Job ergo in terra Hus habitat, dum mens electi quo magis per consilium vivere nititur, eo angusti itineris dolore fatigatur. Sequitur:rnam patriam appetit, simplex procul dubio et rectus vivit: simplex videlicet opere, rectus fide; sim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sint condita exqͥrunt: cũq
eorũ satisfactioni nil extra deum
sufficit: ipsa inquisitionis exer¬
citatione fatigata illorũ cogitatio.
in conditoris sui spe & contẽpla¬
tione requiescit: suꝑnis int̾seri
ciuibus ap̾petit: & unusquisq
eoꝵ adhuc in mundo corpore po¬
situs. mente tam̃ extra mundũ
surgit: erũn̾a exilii quã tolerat
deplorat: & ad sullimẽ patriã.
incessantibus se amoris stimulis
excitat. Cum gͦ dolens uidet.
quã sit ȩt̾nũ quod ꝑdidit: in¬
uenit salubre consiliũ. tempo¬
rale hoc despicere qđ ꝑcurritꝰ
& quo magis crescit consilii sci¬
entia. ut ꝑitura deserat: eo au¬
getur dolor. qđ necdũ ad man-¬
sura ꝑtingat. Unde bene ꝑ salo¬
monem dr̃. Qui apponit scientũ.
apponit dolorẽ. Qui enĩ scientũ
summ̃a adhuc ñ hab& : minꝰ de
infimis in quibus retunet᷑ dol&
re iob dr̃: quia in scientiȩ consi¬
lio. electi uniꝰcuiꝰq dolens animꝰ

Expanded text:
quae sint conditae exquirunt; cumque quae sint conditae exquirunt; cumque eorum satisfactioni nihil extra Deum sufficit, ipsa inquisitionis exercitatione fatigata illorum cogitatio, in conditoris sui spe et contemplatione requiescit, supernis interseri civibus appetit; et unusquisque eorum adhuc in mundo corpore positus, mente jam extra mundum surgit, aerumnam exsilii, quam tolerat, deplorat, et ad sublimem patriam incessantibus se amoris stimulis excitat. Cum ergo dolens videt, quam sit aeternum quod perdidit, invenit salubre consilium, temporale hoc despicere quod percurrit; et quo magis crescit consilii scientia, ut peritura 29 deserat, eo augetur dolor, quod necdum ad mansura pertingat. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit dolorem . Qui enim scit jam summa quae adhuc non habet, magis de infimis in quibus retinetur dolere Job dicitur, quia in scientiae consilio electi uniuscujusque dolens animus
Abbreviated transcription (Latin):
ad oꝑandum qđ audierit uita
huis consiliator dr̃: ñ immerito.
ꝑ utraq nomina. electus qͥsq
figuratur: qͥa nimirũ consilia¬
torem animum inhabitat᷑: qui
dolens de p̾sentibus ad ęt̃na fe-¬
stinat. Nam sunt nonnulli qui
uitã suã neglegunt: & dũ tran-¬
sitoria appetunt. dum ȩterna
uel non intelligunt. uel intelle¬
cta contempnunt: nec dolorem
sentiunt. nec habere consiliũ sci-¬
unt: cũq suꝑna quȩ amiser̃ non
consiclerant: esse se heu miseri. in
bonis putant. Nequaquã enĩ ad
ueritatis lucẽ cui conditi fuerañ.
mentis oculos erigunt: neqͣquã
ad contemplationem ȩternȩ pa¬
triȩ. desiderii aciem tendunt: sed
sem&ipsos in his in quę ꝓiecti st̃
deserentes: uice patriȩ diligunt
exilium quod patiunt᷑: & in ce-¬
citate quã tolerant. quasi in cla-¬
ritate luminis exultant. At con-¬
tra electoꝵ mentes dũ cuncta tͣn-¬
sitoria nulla esse conspiciunt: ad

Expanded text:
ad operandum quod audierit vita ad operandum quod audierit vita Hus consiliator dicitur, non immerito per utraque nomina electus quisque figuratur; quia nimirum consiliatorem animum inhabitat, qui dolens de praesentibus ad aeterna festinat. Nam sunt nonnulli qui vitam suam negligunt; et dum transitoria appetunt, dum aeterna vel non intelligunt, vel intellecta contemnunt, nec dolorem sentiunt, nec habere consilium sciunt. Cumque superna, quae amiserunt, non considerant, esse se, heu miseri! in bonis putant. Nequaquam enim ad veritatis lucem, cui conditi fuerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contemplationem aeternae patriae desiderii aciem tendunt: sed semetipsos in his ad quae projecti sunt deserentes, vice patriae diligunt exsilium quod patiuntur, et in caecitate, quam tolerant, quasi in claritate luminis exsultant. At contra electorum mentes dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad
Abbreviated transcription (Latin):
laptationibus defendit. Sequit᷑¬
ctis diebus iob sacrificiũ offerre
non cessat : quia sine int̾missione
ꝓ nobis holocaustũ redemptor
immolat: qui sine cessatione patri
suam ꝓ nobis incarnationẽ demon¬
strat. Ipsa quippe eius incarnatio:
nr̃ȩ emundationis oblatio. ẽ. Cũq
se hominẽ ostendit: delicta homi¬
nis int̾ueniens diluit: & huma¬
nitatis suȩ mysterio ꝑhenne sacri¬
ficiũ immolat: qͥa & hȩc st̃ ȩt̃na
expositionis exordio. sic ꝑsona
beati iob nunciari dnm diximus.
ut designari ꝑ illũ & caput & cor¬
postquã caput nr̃m qͦmͦ designatũ
credat᷑ ostendimꝰ: nc̃ corpꝰ eius qđ
nos sumꝰ. quomͦ exprimat᷑ indicẽ¬
mus: ut quia audiuimꝰ ex histo¬
ria qđ mirẽm᷑: cognouimus ex
capite qđ credamus: considẽmꝰ
nunc ex corpore qđ uiuendo te¬¬
neamus. In nobism & ipsis nanq
debemꝰ transformare qđ legimꝰ:
ut cũ ꝑ auditũ se animꝰ excitat:

Expanded text:
ntationibus defendit. Sequitntationibus defendit. Sequitctis diebus Job sacrificium offerre non cessat; quia sine intermissione pro nobis holocaustum Redemptor immolat, qui sine cessatione Patri suam pro nobis incarnationem demonstrat. Ipsa quippe ejus incarnatio nostrae emundationis oblatio est; cumque se hominem ostendit, delicta hominis interveniens diluit. Et humanitatis suae mysterio perenne sacrificium immolat, quia et haec sunt aeterna expositionis exordio sic persona beati Job nuntiari Dominum diximus, ut designari per illum caput et corpostquam caput nostrum quomodo designatum credatur, ostendimus, nunc corpus ejus, quod nos sumus, quomodo exprimatur, indicemus; ut quia audivimus ex historia quod miremur, cognovimus ex capite quod credamus; consideremus nunc ex corpore quod vivendo teneamus. In nobismetipsis namque debemus transformare quod legimus; ut cum per auditum se animus excitat,
Abbreviated transcription (Latin):
& inde inquinantur uestigia lo¬
quentiũ: unde audientium corda
mundant᷑. Nam sepe ñnulli dum
exhortationis uerba faciunt: quã¬
lib& tenuit̾ sese intrinsecus. quia
ꝑ eos purgationis gr̃a deriuatur.
extolluntꝰ: cũq uerbo aliena oꝑa
diluunt: quasi ex bono itinere.
puluerẽ malȩ cogitationis sumuñ:
rem tergere: gressusq cordis ab
int̾na elatione mundare: Nec
obstat ab omnimoda mediatoris
scientia: qđ dr̃. ne forte. Nã cun-¬
cta sciens. sed in loquutione sua
ignor antiã nr̃am suscipiens: atq
dum suscipit docens: ñnunquã
quasi ex nr̃a dubitatione loquit᷑.
sicut dicit. filius hominis ueniens.
putas inueni& fidem super t̾ram:
Expletis gͦ conuiuiis. sacrificium
ꝓ filiis iob offerens dicebat. ne for¬
te peccauerint filii mei. & benedi-¬
xerint deo in cordibus siuis: quia
redemptor nr̃ postquã p̾dicatores
suos a malis impugnantibꝰ diluit:
etiã inter bona quȩ egerant. a tẽ¬

Expanded text:
 inde inquinantur vestigia lo inde inquinantur vestigia loquentium, unde audientium corda mundantur. Nam saepe nonnulli dum exhortationis verba faciunt, quamlibet tenuiter, sese intrinsecus, quia per eos purgationis gratia derivatur, extollunt; cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. rem tergere, gressusque cordis ab interna elatione mundare? Nec obstat ab omnimoda Mediatoris scientia quod dicitur: Ne forte. Nam cuncta sciens, sed in locutione sua ignorantiam nostram suscipiens, 28 atque dum suscipit docens, nonnunquam quasi ex nostra dubitatione loquitur, sicut dicit: Filius hominis veniens, putas, inveniet fidem super terram? Expletis ergo conviviis, sacrificium Job pro filiis offerens dicebat: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis; quia Redemptor noster postquam praedicatores suos a malis impugnantibus diluit, etiam inter bona quae egerant a te
Abbreviated transcription (Latin):
singulos. In orbem dies conuiuiĩ
transeunt: cũ p̾dicationũ mini-¬
steria ꝑaguntur. Pactisq conui¬
uiis. holocaustũ iob ꝓ filiis ob¬
tulit: qͥa ꝓ apłis de p̾dicatione re-¬
deuntibus patrẽ redemptor exo-¬
se ꝓcedit discipuloꝵ cordibꝰ tribu¬
itꝰ: qͥeqͥd culpȩ inesse potuit e¬
mundauit. Recteq ad offerenda
holocausta diluculo consurgere
perhibetur : quia ꝑ hoc quod ꝓ
nobis int̾cessionis suȩ petitionem
obtulit: discussa erroris nocte. hu-¬
manȩ mentis tenebras illustrauit :
ne quo peccati contagio. ex ipsa p̃¬
dicationis gr̃a mens in occulto
polluat᷑: ne sibi quȩ agit tribuat:
ne sibi tribuendo quȩ agebat. a¬
mittat. Unde recte subuingit᷑¬
cordibus suis. Deo qͥppe benedi¬
cere. ẽ. id. ẽ. maledicere : de eius
munere głam sibi p̾bere. Unde
recte sc̃ĩs apłis post p̾dicationem
dñs pedes lauit: ut uidelic& aꝑte
monstraret᷑. quia plerunq & in
bono oꝑe peccati puluis contrahit᷑:¬

Expanded text:
ICE. In orbem dies convivii transeunt, cum praedicationis ministeria peraguntur. Peractis conviviis holocaustum Job pro filiis obtulit, quia pro apostolis de praedicatione redeuntibus Patrem Redemptor exose procedit, discipulorum cordibus tribuit, quidquid culpae inesse potuit, emundavit. Recteque ad offerenda holocausta diluculo consurgere perhibetur; quia per hoc quod pro nobis intercessionis suae petitionem obtulit, discussa erroris nocte, humanae mentis tenebras illustravit; ne quo peccati contagio, ex ipsa praedicationis gratia, mens in occulto polluatur; ne sibi quae agit tribuat; ne sibi tribuendo quae agebat, amittat. Unde recte subjungitcordibus suis. » Deo quippe benedicere est, id est maledicere, de ejus munere sibi gloriam praebere. Unde recte sanctis apostolis post praedicationem Dominus pedes lavit , ut videlicet aperte demonstraret, quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrahitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
interierunt fame: & multitudo
eius siti exaruit. Paucoꝵ qͥppe. ẽ.
fortia. & occulta cognoscere: multo¬
rũ uͦ hystorię aꝑta sentire. Et ic¬
circo iudeȩ nobiles. ñ siti sed fame
interisse asserit: qͥa hi qui p̾esse
uidebant᷑. dum toto se exteriori
intelligentiȩ dederant: qđ de in¬
timis discutiendo manderent ñ
habebant. Quia uͦ sullimioribꝰ ab
uuloꝵ intelligentia & in exteri¬
oribus exsiccatur: recte illic ad¬
iungitur. Multitudo eiussit
exaruit. Ac si aꝑte dicer&. Dum
uulgus uitȩ suę studiũ deserit: iã
nec fluenta historiȩ exquirit. Et
dicunt. Oanducauimus. & bibimꝰ
corã te. Quod aꝑte exponendo
subiungunt. Et in plateis nr̃is
docuisti. Quia gͦ sacra eloqͥa in
locis obscurioribus exponendo
frangunt᷑: in locis uͦ aꝑtioribꝰ ita
ut inuenta fuerint potant᷑: dicat᷑
recte. Mit tentes uocabant tres so¬
rores suas: ut comedent & bibent
cũ eis. Ac si aꝑte diceret᷑. Infirmoᷤ

Expanded text:
interierunt fame, et multitudointerierunt fame, et multitudoejus siti exaruit. » Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere; multorum vero historiae aperta sentire. Et idcirco Judaeae nobiles non siti, sed fame interiisse asserit; quia, ii qui praeesse videbantur, dum totos se exteriori intelligentiae dederant, quod de intimis discutiendo manderent, non habebant. Quia vero sublimioribus ab vulorum intelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte illic adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret: dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exquirit. Et dicunt: Manducavimus et bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos