comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pellib capͥnis. E gentes. angustiati. affuc¬
ti: quib dignꝰ nerat mundꝰ: & cȩta. Et
beatos papa gregorius in expositione
cuidam euangłii deistiuꝰmodi bellato¬
rib querimoniã faciendo. ecce inquit
electi dĩ carnẽ domant: spm̃ roborant.
demonib imꝑant: uirtutib chorus cañ.
Psentia despiciunt. ȩt̾nam patriã uocib
moribq p̃dicant. Eam etiã moriendo
diligunt. atq adillã ꝑtorm̃ta ꝑtingẽ.
Occidi possunt: & flecti nequeunt. Et si corã
hominib torm̃ta passist̃: spes illoꝵ in¬
mortalitate plena .ẽ. Inpaucis uexati.
in multis benedisponent᷑: qm̃ ds̃ tepta
uit illos. ⁊ inuenit illos dignos se. Can¬
quam auro infornacȩ ꝓbauit illos &e
qsi holocausta hostiȩ accepit illos.
torias audiuimꝰ. eis nimirũ hẽ diem
canto credimꝰ scĩficatũ. qnͣto insemet¬
ipsis ut scificaret̃. laborare ꝑtorm̃ta
non cessauere.¬

Expanded text:
ellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, et caetera. Et beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum inmortalitate plena est; in paucis vexati, in multis benos, et invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. torias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ homines ducit ad morcem. hoc
malũ fugit helias ꝓpħa Et cuiꝰ lin¬
gua clauis facta est cęli: tal quam
reus fugit a facie mulieris. Hy inue¬
nit uerũ laborem & pressurã. Uȩ nc̃
occidit ioħem bapcistã. Deicit pieri¬

Expanded text:
quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueri
Abbreviated transcription (Latin):
& ad lacum est caput eiꝰ indisco. & da
cũ puellȩ. Puella aut̃: deculit matri
sue. Audistis fr̃s quanta nata sit de
uoluptate crudelitas. de libidine
impietas. Adlatũ ẽ capud ioħis in
in cestui. Mensa migrat in caueam.¬
pransorib expectatores: mutatur
uinum cransit in sanguinẽ. fis
apponit᷑ in natali ortu exhodet¬

Expanded text:
t ejus in disco, et datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est caput ejus in ur domus, mensa migrat in caveampransoribus spectatores, furore vinum transit in sanguinem, finis apponit
Abbreviated transcription (Latin):
dio triclinio & placiit herodi &
pollicitus est cdare ei qd̾ cumq pos¬
culasset ab eo. At illa prȩmonita a
matre sua. damͥ in quit indisco ca¬
put ioħis bapciste. hec e̾ hec est

Expanded text:
cuit Herodi. pollicitus ei dare quodcumque postulasset ab eo. At illa premonita a matre sua: da mihi inquit in disco caput Johannis Baptiste. Et cont
Abbreviated transcription (Latin):
sui satis sua. De matris peccato¬
oncerpta corporis preda caput
ȩstiniet de calibus nos uelle decla
auctoris. Honestate coniiui natu¬
ra ipsa quȩ nos ꝑducit honoretur
lȩcicia. Mense ur̃ȩ ꝑtingant ad pau¬
peres xꝑi: familia ura iñnocencie
luxus absistat. fuget᷑ effusio. salta tri¬
cũ pestis. lenocinia cantor. uolup¬
catũ fomenta. uentris honera. nau¬
fragiũ mencis. cũ herodiadis conu¬
uiõ abscidantur: ut p̃sens gaudiũ
h̃m. ad lȩticiam ueniat sempitna.¬
quia sadũ udicor in telligit quanta
sit gła marcirit uiando miseriam
ꝑsecutoris audierit: ⁊eruptamen
nos conuenit scire. qͥa ioħis de morte
sua natus est: & de natali suo herods¬
mortuus est.¬

Expanded text:
s Baptistae. De matris pectontempta corporis praeda, caput existimet declamare nos velle de ta auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae luxus absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempitquia satis auditor intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos convenit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali suo mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
inpublicũ pęna. Ioħs iniuiriat᷑. cau¬
sam custodiȩ requirit. inte inuenit
qd̾ puniat. & in ioħe qd̾ doleat. Ioħs
orbinatus. fame uirtute cognitus.
celebratissimus sci̾tate: dũ ad trahit
ad se in quisitores in iurlȩ. facit ut
cuus cunctis innotescat in cęstus.
Igit ut te habeat confusio publica.
quẽ corrigere non ualuit secreta
correptio & priuaca. herode ioħs
monicis non accusatione pulsauit.¬
facibus libidinis ardens. perire ma¬
luit quam redire. & uxorem fr̃is
illicite possidere. & placere captuus
criminũ innocentie inimicis. Odio
sit semꝑ libercas. Nam uircus con¬
trario u̾iciosis. sacrilegis exosa scitas.
unnica castitas iniidicis. Corriꝗs¬

Expanded text:
in publicum Joannis injuria: cauin publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione pulsafacibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corr
Abbreviated transcription (Latin):
exoꝵ uenia. fidei disciplina. Iob̃s
naior homine. par angłis. legis sũ¬
ma. euanglii sacio apłorum uox
adultere. adducit᷑ salcatrici. Merico
fudit ordinem. temerauit regnũ.
discipline ꝑdidit & confudit. herodeᷤᷤ
sicharius in ciuibus. in nobilib latro.
sici sauguinis ꝑmanebat. hinc est
qd̾ iołis sanguinem pium. in poculo
crudelitatis absoluit. S ista leccio ia
loquat᷑. Herodes inaͥt centut ioheni
& alligauit eum. Qui inicla soluerar
peccatoꝵ. peccatoris ulnłis alligac
quat. Alligauit eis posiue incarer
Herodes cu adulterium facis. & in carre¬
rem uadit ioħs: sic udicat᷑ sedens
in loco iudicis reus: in loco uindicis
innocentiȩ ꝑsecucor. Rogo ubi rerũ
facies: ubi pudor. ubi existimatio pu¬
blici cognitoris. ubi deus. ubi homo.
ubi fas. ubi lex. ubi ipsius uira nature:
Simul omĩa sunt hero des: te agente.
te uidicante. ce uiuente confusa. Ie¬
posuit eum incarcerem. Herodes ce
cer accusat: te diuulgat producta

Expanded text:
 venia, fidei disciplina; Joannes major homine, par angelis, legis summa, Evangelii sanctio, apostolorum vox,adulterae, addicitur saltatrici. Merito fudit ordinem, temeravit regnum, disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives, in nobiles latro, siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur, quat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Teposuit in carcere. Herodes, te cer accusat, te divulgat producta
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem philippi frĩs cui. fcce unde
ioħs offendit: ecce unde herodes fu¬
rit. M alos qui monet offendit: in¬
currit odium. qui arguit criminosos.
Dicebat ioħs qd̾ erac legis. qd iusticiȩ.
qd̾ erat salucis. certe qd erat non odii:
sed amoris. Ecce qualem consecutus eꝰ
ab impio ꝓpi etate mercedem. Uo¬
lens inquit occidere eum. timuit po¬
pulũ. facile deuiat aiusticia. qui in
causis non dm̃i sed homines formidat.
quos suspendit acrimine: auidiores
reddit ad crimen. Et estuat animo:
dĩ est timor qui nocentes corrigit: fu¬
gat crimina. innocenciam seruat.
ꝑpecem tribiit facultatem. S au¬
diamis ipsam ioħis baptistȩ passio¬
nem. Die inquit natalis herodis.

Expanded text:
uxorem Philippi fratris tui. Ecce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo qDei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die nat
Abbreviated transcription (Latin):
bris. dicite in lumine. & qđ maure
auditis. p̃dicate suꝑ cecta. Qd̾ auditis
in misterio. aꝑtiꝰ p̃dicate. Qd̾ didicis
in uniuersis urbib & in cotomundo
ñ possunt occidere: gͦ anima in uisibi¬
lis & incorporalis est̃. Scđ̾m crassiorẽ
quando pristinũ corpꝰ receꝑit. ut cũ
quo peccauit. cũ ipso & puniat᷑. cum¬

Expanded text:
in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistin universis urbibus, et in toto mundo non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crquando pristinus corpus receperit: ut cum quo peccavit, cum ipso puniatur. Au
Abbreviated transcription (Latin):
sermo dnĩcꝰ. & sequentia pendẽt expͥo
ciosam intelligentia: ut ni cuosensui
ad cẽꝑes scripturas. s scripcuris iun¬
gas sensũ cuũ. & intelligas qͥd sequat᷑.
Supra dixerat. nolite timere eos qͥ occi¬
dunt corpꝰ. animã aut̃ ñ possunt oc¬
cidere: nunc loqͥt᷑ consequent̃. nonne
duo passeres asse ueneunt. & unꝰ ex
illis ñ cadet suꝑ t̾rã sine patre ur̃o:¬

Expanded text:
sermo Dominicus, et consequentia pendent ex supper superstitiosam intelligentiam, ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Nunc loquitur consequenter: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ingehennã. Nom̃ gehennȩ in ueterib
libris ñ inuenit̾. s pͥmũ a saluacore po-¬
nit̾. Quera mꝰ gͦ quȩ sit sermonis huiꝰ
occasio. Idolũ baal fuisse iuxta ierłm
ad radices montis moria in qͥb syloa
fluuit. ñ semel legimꝰ. hȩc uallis & parui
cãpi planicies irriguaerat & nemorosa
plenaq del icus. & lucus in ea idolo
consecratꝰ. Intantã aut̃ popłs isrł
dem̃tiã uenerat. ut deserta tẽpli
uicinia ibi hostias immolaret. & ri¬
gorẽ religionis deliciȩ uincerent. fili¬
osq suos incenderent demoni ułmni¬
iarnt. et appellabat᷑ locꝰ ille gehen¬
moni. sdellis filiors ennon. hoc.

Expanded text:
gehenna. Nomen gehennae in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum ad radices montis Moria, in quibus Siloa fluit, non semel legimus. Hec vallis et parvi campi planicies irrigua erat et nemorosa plenaque deliciis, et lucus in ea idolis consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat ut deserta templi vicinia ibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
etiã parua & otiosa dicta eiꝰ scientiã
ñ fugiant. Derident intelligentiam
exclasticã in hoc loco. qͥ carnis resurre¬
Ctionẽ mgant. quasi nos&e capillos
qͥnum erad sint & a tonsore decisi
dicamꝰ om̃s resugere cũ saluator nor
dixerit. urĩ aute & capull omnes¬

Expanded text:
etiam parva et otiose dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos et capillos qui numerati sunt, et a tonsore decisi, omnes dicamus resurgere, cum Salvator non dixerit: Vestri autem et capill
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes. aliquan do qͥdem suo exeur¬
plo xꝑianos fieri imitatores iubet di¬
cendo. imitatores mei estote sicuc &
ego xꝑi: aliquando qͥdẽ de se resipiscenꝰ
cens. Estote gͦ imicatores dĩ: sicut
filii Rm̃i. Iam uͦ demonstrans. qͥa nichil¬
ita hanc imitationẽ pariat. quã si ita
uiuat aliqͥs ut bonũ eiꝰ in cõmune pro¬
ficiat. atq iiniuersis utiliora prouide¬
at: aduixit. Ambulate in caricace
deo cũ dixisset imitatores mer estoce.
nt nuo de caricate disseriut. qͥa hȩc

Expanded text:
re. Aliquando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens cens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. uacua manꝰ amuneres si archa cord̃ repleta¬
fuerit bona uoluntate. hinc ⁊ enĩ psalmista
dic̃. In mest̃ ds̃ uota tua. quȩ reddã laudatioẽs
tͥ. desi aꝑte dicat. Et si ext̾ius munera offerenda
ñbabeo: intͣ semet ipsũ cam inuenio. qđ inara

Expanded text:
est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiauit. Asequentib gͦ tanta dimissa st̃. qnta
a ñsequentib concupisci potuert̃. Nemo gͥ etiã
cũq̾sda conspicit multa deliqͥsse: apuo semet ipsõ
dicat. Imitari muitoi huiꝰ ctẽptores uolo .s qđ de¬
linqͣm ñ habeo. Multa frs̃ relinqͥtis: sidesideriis
t̾renis renciatis. Ext̾iora enĩ nr̃a dño qͣmlibet¬

Expanded text:
sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domi
Abbreviated transcription (Latin):
at parenu. frm. filioꝵ. frequensnos
ecopio
uirba desidat. iam desua incolumitate
sa. ad huc de nr̃a salute sollicita. Adeorum
inplexe ⁊ c̃spectõ uenire. qͣnta ⁊illis ⁊ nobis

Expanded text:
at, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat, jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. Ad eorum complexum et conspectum venire, quanta illis et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sexum qͣq uicert ⁊ geminata gła mileit unrgines
cũpueris. ceneror. uirtutib tͣnseunte. Sed &
cȩtͥa fideliũ turba. aulȩ ꝑpetuȩ regia intrauit qui
sinceritatẽ fidei inccussis p̃ceptoꝵ cȩlestium disci¬
plinis unita pace obseruauert̃. cͦ agite frs. aggre

Expanded text:
nes cum pueris, teneros annos virtutibus transeuntes; sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite
Abbreviated transcription (Latin):
mercati st̃. Estimationẽ qͥppe p̃cii ñhabet. s tam̃
regnũ dĩ tanti ualet qͣntĩ habes. Ualuit naq
Raeheo dimidix̃ substantiȩ. qr dimidium alios
ad hac ꝗd̾ inuiste abstulit. restituendũ inqra¬
druplĩ reseruauit. Ualuit petro ⁊ anoree.

Expanded text:
habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ celte. aliud ñquxit p̃cium. nͥ te ipsum.
Tantũ ualet: qͣium esto. leia: i hadebis illã. Quro
turbaris dep̾cio: Xp̃s semet osum tradidie ut ad¬
quireret te regnũ dõ patri. Ia: itu te ipsũ d& ut
sis regnũ eiꝰ. ac ñ regnet peccaty tnmorta cuo
corꝑe. s sp̃is in ad quisitione uitȩ. Abanc goꝑmn
ac ꝓmpte certemꝰ. os iagone iusticiȩ dõ ixp̃o
cupioiatẽ cardemꝰ. Si erꝑtutos siceleres in
Ne opy agone currentes dies ultimꝰ inuenerit
raqm diis meritis nris adp̃miũ deerit remune¬
rator. qͥ coronã in ꝑsccutione purpureã ꝓpapoẽ
donabit. ipse in pace uincentib ꝓiusticiȩ maxiti
oabit ⁊ candidã. Nam nec abrabam nee nlaac hec
ia coboccisi st̃: ⁊ tam fider uusticiȩ meritis ono¬
rati int̾ patriarehas pͥmi ẽẽ meruert. Idqꝗuoꝵ

Expanded text:
regnum coeleste, aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanac prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo cupiditate tardemus. Si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies ultimus invenerit, nusquam Dominus meritis nostris ad praemium deerit remunerator. Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum
Abbreviated transcription (Latin):
urb̾ illiꝰ felicitatẽ: in qͣnto considare possibile. ẽ.
Ut enĩ uere ẽ: cõp̃hendẽ nuuꝰ sermo sufficiet. dicit᷑
de ea in qͦdã loco sic: qđ aufugiet ibi dolor ⁊ tristitia
igemitꝰ. Qͥd hac uita beatiꝰ. ubi ñ est pauꝑtatis
met᷑ ÷ egͥtudinis inbecillitas: Nemo ledit᷑. n̾emo
irascit᷑. Nem. inuide. cupiditas nulla exardescit
Hullũ eybi desid̾iom: nulla honoris pulsat aut po¬
testatis ambitio. Nuilꝰ ibi diaboli metus: insidiȩ
demonũ nullȩ: t̾ror gehennȩ ꝓcul. Mors neq cor¬
poris neq animȩ: s inmortatitatis munera iocb̃da
Nulla erit tunc usqm discordia. s cuncta consona.
cuncta c̃uenientia: qr omĩũ erit scõꝵ una con¬
cordia. paxcuncta ⁊ lȩticia c̾tinet. tranquilla
oiã st̃ & quieta. hogis splendor. ñiste qͥ nunc est.
s canto clarior qͣnto felicior: qi ciuitas ut legit᷑
steile imꝑpecuas ec̾nitates: ⁊ si c̃ spiendor firmam̃ti
d eruoitint multos  ꝓpt̾ nox ibi nuula nuli̧¬

Expanded text:
rbis illius felicitatem, in quantum considerare possibile est; ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod « aufugiet ibi dolor, et tristitia et gemitus. Quid hac vita beatius, ubi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas? Nemo laedetur, irascetur nemo; nemo invidet, cupiditas nulla exardescit; nullum ibi desiderium honoris pulsat, aut potestatis ambitio; nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul; mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda; nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia, quia omnium erit sanctorum una concordia, pax cuncta et laetitia continet. Tranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clstellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui erudiunt multos . Quapropter nox ibi nulla, nul
Abbreviated transcription (Latin):
nos torm̃ta ꝑferre. supsã gehennã paruo cepore
colerare. ut xp̃m uidẽ possimꝰ ingła uenientẽ.
⁊ scõꝵ eiꝰ nomero sociari: ñ ne erat dignũ pati om¬
ne qł triste ẽ. ut cauti boni tanteꝙ gle para¬
añs inregno patris sui cȩpit recensere.: iineritas

Expanded text:
erre, sic ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possimus in gloria venientem, et sanctorum numero sociari. Nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae partDominus in regnum Patris sui coeperit recensere, et meritis
Abbreviated transcription (Latin):
cȩab chronis etiã idnãtionib pͥncipatib ipotẽ¬
ꝑfrui. i intueri agmina scoꝵ splendidiꝰ sydibus
micantia. patriarcharõ fide fulgentia. ꝓpharõ
centia uirginũ qͦq choros candentia serta gestan-¬
ces inspic̾e. De rege aut̃ qͥhoꝵ mediꝰ residet: dicere
uox nulla sufficiet. Effugit enim omnẽ sermonẽ.
atq omnẽ sensũ humanȩ ñcis excedit decꝰ illud:
illa pulchritudo. illa uirtꝰ. ula gła. ula magnifi¬
centia. illa maiestas. Ultra eni omnẽ scõꝵ ẽ głam.¬

Expanded text:
inationibus, Principatibus et Poteperfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, Prophetacentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sa
Abbreviated transcription (Latin):
angłos ad explendũ mistersi diu¬
nũm disponunt. pͥncipat᷑ꝰ uocabu¬
lũ acceꝑunt. Nã alii sunt qͥ adminis¬
trant. alii qͥ ad sistunt. Sicut & ꝑ
trabant ei.: & dates milies centena
intua ad sistebant eilli. Onaciones
sunt: hi qͥ etiã uircutib & pͥncipa¬
loꝵ agminib dñant᷑. dñationes
uocant᷑. Throni sunt agmina ange¬
loꝵ. qͥ latino eloqͥo sedes dicuntũr.
nram intp̃cant᷑ scientie multitu¬
do. Sunt enĩ subliiora agmina¬
angłoꝵ. qͥ pro eo qd uicinius. sic
diu̾ina scientia cȩxeris an l pleni
sunt. cherubin id ẽple uido scien¬
ciȩ appellant᷑. Ipsa s at duo anima¬
lia suꝑ ꝓpiciatori arcȩ ficta ex me¬
tallo ppt sigraicandã angł̃oꝵ pre¬
sentiã in qͦrũ medio ostenditur ds.
Se raphin qͦq similit̾ multitudo est
angłoꝵ. qͥexhebreo in lacinũ ar¬
Au perto argentes uocane lqua nt̃ eos ẽt
qmauis alii angłi consistunt. Et ideo
quituił uiciniꝰ corãeo consistunt. tanto

Expanded text:
angelos ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui administrant, alii qui adsistunt, sicut et per ministrabant ei, et decies milies centena milia adsistebant ei.' Dominationes sunt ii qui etiam Virtutibus et Principalorum agminibus dominantur, dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum qui Latino eloquio sedes dicuntur; nostram interpretantur, scientiae multitudo. Sunt enim subliangelorum, qui pro eo, quod vicinius positi divina scientia ceteris amplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphin quoque similiter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum arutem ardentes vocantur, qui inter eos et Deum nulli angeli consistunt, et ideo quanto vicinius coram eo consistunt, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
do. gabrihel uenit ad mariã: ut illũ
annͣciaret qͥ ad debellandas aerias po¬
testates. humilis uenire dignatꝰ est.
Michael int̾p̃tat᷑: qͥ sicuc ds̃. Quando
enĩ aliqͥd in mundo mire uircutis fit:
hic archangłs mittit᷑. Ex ipso oꝑe
nom̃ eiꝰ e̾. qr nemo ualet facere. qd̾
facere pocest ds. Raphahel int̃p̃ta¬
tur curatio. uł medicina dĩ. Uhicũq
enĩ curandi & medendi opus neces¬
sariũ ẽ: hic archangłs a dõ mictit᷑.¬
& in de medicina dĩ uocat᷑. Vnde
& ad chobiam ide angłs missus. oc¬
culis eiꝰ curationẽ ad hĩbuit: & cęci¬
tate det̾sa uisũ resticuit. Nominis
enĩ int̾p̃tationẽ: & angłi officiũ de¬
signant᷑. Sriel int̃p̃tat᷑ ignis dei.
Sicut legimꝰ apparuisse igne̾ in rubo.
Legimꝰ ẽtiã igne̾ missũ de suꝑ. & un
plesse qd̾ p̃cẽptũ e̾. Throni aut̃ & dña¬
tiones. & pͥncipatꝰ & potestates & uir

Expanded text:
venit ad Mariam, ut illum adnuntiaret qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur, Qui sicut Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est eius, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael interpretatur curatio vel medicina Dei. Ubicumque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur; et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis eius curationem adhibuit, et caecitate detersa visum ei restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et inplesse quod praeceptum est. Throni autem et dominationes et principat
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã suȩ uoluntatis uł ꝑ os do¬
centis hominis. uł ꝑ suãintꝰ in fpira¬
tionẽ nr̃o cordi infundit. Audita
aut̃ uoce eiꝰ ianuã ut recipiat᷑ aꝑimꝰ:
quando illiꝰ siue secretis seu aꝑtis am¬
monitionib libent̾ assensũ p̾bemꝰ¬

Expanded text:
memoriam suae voluntatis vel per os domemoriam suae voluntatis vel per os docentis hominis, vel per suam intus inspirationem nostro cordi infundit. Audita autem voce ejus, januam ut recipiatur aperimus, quando illius sive secretis sive apertis admonitionibus libent
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iħu & discipłis eiꝰ erant enĩ mus¬
tiqui & sequebant᷑ eũ. Notandũ
aut̃ qd̾ luicas hȩc referetis dicit
qr dñs in domo eiustie mathe ciꝰ
coniuiuĩ illi magnũ parauerit. Qui
qͥdẽ in itħs qͣntum ad generale iudi¬
dũ rapicit. congruã heneficiis cęles¬
tib uicẽ rependit: ut a qͦ ꝑ hennia
hona sꝑabat. illi sua tẽporalia cõmo¬
daret: eũq corꝑalib epulis reficerec.
qͦ ipse donante gustũ sp̃alis acceꝑat
suauitatis. Porroᷤ si altiori in tellectu
quȩ gesta sunt in dagare cupimꝰ. ñ
cancũ in domo sua c̾restri conuuuũ
dño corporale exhibuit. s mul¬
to gratius illi conuuiũ in domo pe¬
ctoris sui ꝑ fidẽ ac dilectionẽ parauit
ipso attestante qͥ ait. Ecce ego sto
ad hostiũ & pulso. siqͥs audiẽrit uo¬
cẽ meã & aꝑuerit ianuã: intrabo
ad illũ & cęnabo cũ illo. & ipse mecũ
Stat qͥppe ad hostiũ dñs & pulsat. cũ

Expanded text:
cum Jesu et discipulis ejus . Erant enim mulcum Jesu et discipulis ejus . Erant enim multi qui et sequebantur eum. Notandum autem quod Lucas haec referens dicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum convivium illi magnum paraverit. Qui quidem Matthaeus, quantum ad generale judicium respicit, congruam beneficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat suavitatis. Porro si altiore intellectu, quae gesta sunt indagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium Domino corporale exhibuit, sed multo gratius illi convivium in domo pectoris sui per fidem ac dilectionem paravit, ipso attestante qui ait: Ecce ego sto ad ostium, et pulso . Si quis audierit vocem meam, et aperuerit januam, intrnabo cum illo, et ipse mecum. Stat quippe ad ostium Dominus et pulsat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ & indulgentię. publicanis ac
peccatorib tribiit. Nonenĩ dubi¬
tandũ. qͥa puplicani & peccatores
ẽẽ desierant. qͥ cũ iħu & cũ discipłis
eiꝰ discũbebant: nec si in peccatis ꝑse¬
uerare decernerent. ei qͥsine peccato
e̾ conuesci auderent. Publicani qͥp¬
pe uocant᷑. qͥuł publice sceleribus
fȩdant᷑. uł publicis implicant᷑ ne¬
gociis. quȩ sine peccato aut uix aut
nullatenꝰ ualent administrari. Et̃
gem trahit ad salutẽ: officiũq euã¬
głi zandi qd̃ proficience merico iuir¬
cucũ erat expleturꝰ a pͥmis ĩa fidei
suȩ rudim̃tis incipit. Neq enĩ solũ
qui frẽm uerbo erudit: s ȩtiã qͥ exẽ¬
plo admeliora conuertit. ministe¬
riũ gerit doctoris. Deniq idem pu¬
blicani ñ tunc solũmͦ cũ dnõ discũ¬
bebant. uerũ & deinceps abiectis
scłarib negociis adimitationẽ ma¬
chei illũ sequi gaudebant: testance
euangłista marro. qͥdicit. Multi
publicani & peccatores discũbebãt

Expanded text:
dulgentiae publicanis et peccatoribus tribuit. Non enim dubitandum quia publicani ac peccatores esse desierant, qui cum Jesu et discipulis ejus discumbebant; nec si in peccatis perseverare decernerent, ei qui sine peccato est, convesci auderent. Publicani quippe vocantur, qui vel publice sceleribus foedantur, vel publicis implicantur negotiis, quae sine peccato aut vix aut nullatenus valent administrari. Et pgem trahit ad salutem, officiumque evangelizandi, quod proficiente merito virtutum erat expleturus, a primis jam fidei suae rudimentis incipit. Neque enim solum qui fratrem verbo erudit, sed etiam qui exemplo ad meliora convertit, ministerium gerit doctoris. Denique iidem publicani non tunc solummodo cum Domino discumbebant, verum et deinceps, abjectis saecularibus negotiis, ad imitationem Matthaei illum sequi gaudebant, teste evangelista Marco, qui dicit: Multi publicani et peccatores discumbebant
Abbreviated transcription (Latin):
endis oꝑam damꝰ. Intrat uͦ ut ille no¬
biscũ & noscũ illo cęnemꝰ: ꝙ in cordib
elecꝰtoꝵ ꝑ amoris sui grãm inhabitat.
ut & ea semꝑ luce sue p̾sentie reficiat:
qͣtinꝰ ĩa ad supna desideria magis ma¬
gisq ꝑficiant. & studiis eoꝵ celestib
quasi gratissimis dapib ipse pascat᷑
Seqͥt᷑. Et iuidentes pharisei. dicebant
discipłis ꝰ qnare cũ pubudanis¬

Expanded text:
damus. Intrat vero, ut et ille nobiscum, et nos cum illo coenemus, quia in cordibus electorum per amoris sui gratiam inhabitat, ut et ea semper luce suae praesentiae reficiat, quatenus ad superna desideria magis magisque proficiant, et studiis eorum coelestibus quasi gratissimis dapibus ipse pascatur. Sequitur: Et videntes Pharisaei, dicebant discipulis ejus: Quare cum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ. Curre. loquere ad puerum
mͦ hoc qd̾ homini diceret angłs.
ab angło cognouisset. Quidã auit
appellane. uit ꝑuocabula ipsa
in oꝑe qͥd ualeant designet᷑. Gabrihel
hebraice: in linguã nr̃am uerat᷑ for¬
cicudo dĩ. Ubi enĩ potentia diuina
uł forcitudo manifestabit᷑. gabrihel
mittit᷑. linde & eo cempore qͦ erat

Expanded text:
ad angelum: Curre, et loquere, dubium modo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Sed hoc appellantur, ut per vocabula ipsa in opere suo quid valeant designetur. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mitt
Abbreviated transcription (Latin):
osticii nom̃ est. ñ nature. Semꝑ
angli. Qb ideo pictoꝵs licentia
pennas faciunt. ut celerem eoꝵ
in cuncta discursũ significent.
Sicut & iuxta fabulas poetarum.
uenti pennas habere dicunt᷑. ꝓpt̃
ue̾locitatem scilicet. Unde & scrip¬
tura sacra dicit. Qͥ ambulat suꝑ
pennas uentor. Nouẽ aut̃ ẽẽ or¬
dines angłoꝵ. sacrȩ scripcure tes¬
cant᷑. Id est angłos. archangłos. chro¬

Expanded text:
icii nomen est, non naturae; semper angeli. 3. Quibus ideo pictorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent, sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas habere dicuntur, propter velocitatem, scilicet. Unde Scriptura sacra dicit: Qui ambulat super pennas ventorum . 4. Novem autem ordines esse angelorum sacrae Scripturae testantur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ eptis pauꝑum necessitati¬
b ꝑ fiationẽ se sacrificioꝵ dnm̃m
plaarx confidant. Proposuit aut̃
eis catimonium de ꝓpħa. & hoc illos
eiaites discere ussit. Euntes uidelicet
a temeritate stultȩ uituꝑationis
ad diligĩtiorem scripture scȩ medi¬
tatione̾: ut qͥ eum peccatores susci¬
pientẽ contra scripcurarũ decreca
facere calũpniabant᷑. ipsi ie potuis
incelligerent quȩ ẽẽnt dĩ p̾cepta
nescissẽ. uł agnita ñ fecisse. Q enĩ coti¬
dianis in tẽplo oblacionib instanceᷤ.
nulla delinquentib cõpassione mi¬
serebant᷑. patet ꝑfecto qr contra ser¬
monẽ ꝓpħicũ sacrificiũ potiꝰ quã
miscdiam querebant. At uͦ dris

Expanded text:
ntemptis pauperum necessitatibus, per oblationem se sacrificiorum Dominum placare confidant. Proposuit autem eis testimonium de propheta, et hoc illos euntes discere jussit: euntes videlicet a temeritate stultae vituperationis, ad diligentiorem Scripturae sanctae meditationem, ut qui eum peccatores suscipientem contra Scripturarum decreta facere calumniabantur, ipsi se potius intelligerent, quae essent Dei praecepta nescisse, vel agnita non fecisse. Qui enim quotidianis in templo oblationibus instantes, nulla delinquentibus compassione miserabantur, patet profecto quia contra sermonem propheticum sacrificium potius quam mis
Abbreviated transcription (Latin):
erat mach̃s. plulicani & pecicanꝰ
erant mulci alui q dnõ disciuit
sicut lucas scribit relictũ nib qe
gerebat secutꝰ e̾ eũ. S & alii pissicaui
ac peccatores eo animo cũ illo di aui¬
bebant. qͦ illi deinceps adherere dispo¬
nebant. Errabant gͦ pharisei. qͥ nec
aliena nec sua saltẽ corda nouerant.
S qͥ nouit occulta cordis. qͥuenit quere¬
re & saluu facere qđ ꝑierat. & eos qͦs
iam pęnitentes susceꝑat ampliꝰ in fide
confortat: & eos qͦs adhuc suꝑbos cole¬
rat & impios. ad humilitatis ac pie¬
opusualentib medicꝰ : s male haben¬
tib. In eo & eñ qd̾ male habentibus
medicũ se aduenisse testat᷑: auget
spem obtinendȩ sanitatis & ũtȩ eis
qui de peccatoꝵ suoꝵ langi retur¬
bati saluatoris ac uuisi. oris magis¬
ceriũ ia seqͥ ceꝑant neo aut̃ qd uã¬
Ientib ñ oruus ẽẽ medico dicit. illoꝵs
teineritatẽ redarguit. qͥ de sua usti¬
aa p̾sumentes. grȩ cȩlestis auxiliũ

Expanded text:
erat Matthaeus, publicani et peccatores erant multi alii qui cum atthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat, et eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et eos quos adhuc superbos tolerat et impios, ad humilitatis gratiam ac pieopus valentibus medico, sed male habentibus. In eo etenim quod male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi coeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
tes constituere. iusticiȩ dĩ ñ sunt sub¬
iecti: s eos potiꝰ qui fragilitatis suȩ
conscii ñ erubescunt pr̃ofiteri. quia
in multis offendimꝰ om̃s. Si qͦs aut̃
& de illis qui fallacit sunt usti cor¬
rectos uocat adueniam. ęciã in illis
implebit᷑ eiꝰ sermo. quia ñ uenerit
uocare iustos s peccatores. Id e̾ non
el atos s humiles. ñ de ᷤ lusticia in fla¬
cos. s ei qͥ iustificat impium: deuota
mente substratos. Nam & cales ubi
conuertunt᷑. nequaquã se ustos sed
peccatores necesse est sincero corde
testentur. Libet aut̃ meminisse
matħm quẽ de publicanis actib ele¬
git. ut spem remissionis peccatorib
ampliaret. aduexerit. Qualis nãq
sit factus ipse apłoꝵ numerꝰ cui
insertus e̾. docet. Docet & ipsa gens
ȩchiopũ. quã de finib t̾rȩ ulcumis
ad scȩ eccłȩ societatem p̾dicando con¬
uertit: ablutãq fonte bapcismatis
de fusca formosam reddidit: qͥa uici¬
drũ nigrediue exurt. ac iurcutum

Expanded text:
tes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti, sed eos potius qui fragilitatis suae conscii non erubescunt profiteri, quia in multis offendimus omnes. Si quos autem et de illis qui fallaciter sunt justi correctos vocat ad veniam, etiam in illis implebitur ejus sermo, quia non venerit vocare justos, sed peccatores, id est, non elatos, sed humiles; non de sua justitia inflatos, sed ei qui justificat impium devota mente substratos. Nam et tales ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores necesse est sincero corde testentur. Libet autem meminisseMatthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fusca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ electionem a dño. & addit ꝯu
merũ gradꝰ apłici. Hoc aut̃ illũ amu¬
ne marcꝰ & lucas inhac lectionena¬
gis appellare uoluerunt. ne conõrtẽ
oꝑis euangu̾ci de pͥsca conuersati¬
one palã notabilem redderent.
At u ubi ad describendũ duodecĩ apło¬
rũ cathalogũ ꝑuenerungtacito leui
qđ scriptũ est. iustꝰ pͥor accusator
est sui. uenit amicus eiꝰ & inuesti¬
gauit eũ. uulgato se nomine ap

Expanded text:
 electionem a Domino, et additus ad numerum gradus apostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. At vero ubi ad describendum duodecim apostolorum catalogum pervenerunt, tacito Levi quod scriptum est, justus prior accusator est sui, venit amicus ejus et investigavit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ his pmanserunt. fir inieten
ȩt̾nȩ ꝑ seuerantiȩ consecuti sunt: nul¬
lo iã lapsu auersi nulla suꝑbia cadentẽ.
s firmit̃ in dĩ amore & contẽplatio¬
ne manentes. nichil aliud dulce ha¬
bent. nisi eũ a qͦ creati sunt. Qđ aut̃
duo seraphin in ysaia legunt᷑. sigu¬
ralit̃ ueteris & noui cestam̃ti signi¬
ficationẽ ostendunt. Qđ au̾t̃ faciem
& pedes dĩ oꝑunt. qͥa p̾terita ante¬
mundũ & futura post mundũ scire
ñ possumꝰ. s media tantũ eoꝵ cesti¬
monio contemplam. Singłi senas alaᷤ
habent. qͥa defabrica tantũ mundi
quȩ in sex dieb facta sunt: in p̾senti
scło nouimꝰ. Qđ clamat ter sc̃s alt̃
ad alterũ: trinitatis in una diuinita¬
te demonstrant misteriũ:

Expanded text:
m hi qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes: sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter Veteris et Novi Testamenti significationem ostendunt. Ideo vero faciem et pedes Dei omundum et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum eorum testimonio contemplamur. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamat ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrat mysterium.
Abbreviated transcription (Latin):
Sequere me. Uidit aut̃ ñ tã corꝑeis
intuitib quã int̾nȩ miserationis
aspectib. quib & pecrũ negantẽ
ut reatũ suũ cognoscere acͥ deflere
posset. respicere dignatus est: qͥb
popłm suum egiptia seruitute de¬
pressũ ut eriꝑet aspexit. dicens
ad moisen. Uidens uidi afflictionẽ
popłi mei qͥ ẽ in egiptũ. & gemitũ

Expanded text:
am corporei intuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est: quibus populum suum Aegyptia servitute depressum, ut eriperet aspexit, dicens ad Moysen: Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum
Abbreviated transcription (Latin):
Ienĩ parua uł minima annunciant
angłi: qͥ uͦ sũma. archangłi nuncu¬
pant᷑. Archangłi dicti: eo qđ pͥma¬
cũ teneant int̾ angłos. Archos enĩ
grece: latine pͥnceps int̾prȩcatur.
Sunt enĩ duces pͥncipes. sub quorũ
ordine unicuiq angłoꝵ officia
deputata sunt. Nã qͥa archangłi
angłis presunt. ⁊acharias propha
tesfat᷑ dicens. Ecce angls qͥ loque

Expanded text:
untiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; archos enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim et duces principes, sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis praesunt, Zacharias propheta testatur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
iots. s osinp̃senti qͥa sermo clau¬
dendꝰs unũ ioħis testimoniũ cõmȩ¬
morare afficiat. Et̃ cũ darent inqͥt
quatuor animalia głam & honorẽ
& benedictionẽ sedenti suꝑ chro¬
nũ. uiuenti in scła scłoꝵ. procide

Expanded text:
os in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honorem, et benedictionem sedenti super thronum, viventi in
Abbreviated transcription (Latin):
latinũq transferret᷑ eloqͥum. Quomͦ
ȩtiã marci. licȩ & ioħis euangłia.
quȩ de inceps greca lingua edidert̃.
mox in latinũ transfudere sermonẽ:
quatinus hac om̃s ꝑ orbẽ nationes
legere & in telligere possent. Testat᷑
dũ sub figura quatuor animalium
admirabiles om̃iũ euangłistarũ uir¬
cutes quas cęlesti uisionẽ didicerat.
plenissimo sermone describit. S &
uisione doctꝰ sp̃ali. int̾ pͥma eccłȩ
sacramenta eoꝵ dẽ euangłistarũ
facit m̃cionẽ. T̃ancȩ qͥppe eratit dig¬
nicacis illi qͥ redemptoris pri factã
& dicta scribendo memoriȩ tradide¬
runt ut ñ solum ꝓphetico s & apłico
essent testimonio cõmendandi.
ance erant dignitatis. ut utriusq
testamenti scriptura eis merito
cestimoniũ daret: eoꝵq glam cȩli
cuies non ante exorcũ tantũ modo

Expanded text:
Latinumque transferretur eloquium: quomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testaturdum sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermone describit. Sed evisione doctus spirituali, inter prima ecclesiae sacramenta eorumdem evangelistarum facit mentionem. Tantae quippe erant dignitatis illi qui Redemptoris nostri facta et dicta scribendo memoriae tradiderunt, ut non solum prophetico, sed et apostolico essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
gerere xꝑi est uestigia seqͥ. Ec surgẽs
inqͥt secũtꝰ e̾eũ. N est mirandũ qđ
publicanꝰ ad pͥmã iubentis dnĩ uocẽ.
t̾rena quȩ curabat lucra reliquerit.
opibq neglectis illiꝰ comitatui quẽ
nil diuitiarũ habere cernebat ad¬
heserit. Ipse enĩ dñs qͥ eũ foris uerbo
uocauit. intꝰ inuisibili instinc̃tu. ut¬
se sequeret᷑ edocut. Infundens m̃ti
est eũ. Surrexit ut sequeret᷑. dinisit
caduca quȩ gerebat. ut consequeret᷑
ȩ t̾na. ad quȩ ueritas in uitabat. qͣle

Expanded text:
Et surgens, inquit, secutus est eum. Non est mirandum quod publicanus ad primam jubentis Domini vocem terrena quae curabat lucra reliquerit, opibusque neglectis, illius comitatui, quem nil divitiarum habere cernebat, adhaeserit. Ipse enim Dominus, qui eum foris verbo vocavit, intus invisibili instinctu ut sequeretur edocuit, infundens mentiest eum. Surrexit, ut sequeretur; dimisit caduca quae gerebat, ut consequeretur aeterna, ad quae illum veritas invitabat, quale
Abbreviated transcription (Latin):
tia suꝑna fieri disposuit. ut nullũ
scelerũ a sꝑanda uenia reuocaret:
cũ hunc tantis mundi nexib abso¬
lutũ. tã cęlestem factũ conspiceret.
ut cõmunicato cũ angłicis spiricib
uocabulo. euangłista uocaret᷑ & ẽẽt.

Expanded text:
tia superna fieri disposuit, ut nullum scelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelista nominaretur et esset.
Abbreviated transcription (Latin):
consonantib nulla racione consen¬
sit. Quare hoc fr̃s Rmĩ. nisi ut nos
aꝑte intelligamꝰ. ñ in credibile resur¬
rectionis miracłm. sed prauoꝵ ani¬
mos a credendi grã peceatis obstan¬
tibus eẽ p̃peditos. maioresq illi gr̃as
referamꝰ. qui nr̃is cordib ab lato erro¬
ris uelamine. lucẽ ueritacis aꝑire
dignatus est: Hero des enĩ tenuit
ioh̃em & alligauit eũ. & posuit in
carcerem: ꝓpt᷑ herodiadẽ uxorem
fris sii. Dicebat enĩ illi ioħs. Non li¬
cet tibi habere eam. Implecum uide¬
mus in ioħe. qd̾ de illo angłs ⁊ acha-¬
riȩ priusquã nasceretur p̃dixit.
culti. ambo in solicudine degences.
ambo p̃cones ueritatis. ambo regis
& regine ꝑsecutionẽ propt̾ iustĩciã
ꝑpessi sunt. Iue ahab & iezabel
iste herodis & herodiadis. Ille ne
ab impiis occideret᷑ igneo curru
est raptus in cȩlum: iste ne ab impiis
unceretur ꝑfecto martirii cerca¬
mine. spũ cȩlestia regna petiuit.

Expanded text:
consonantibus, nulla ratione consenconsonantibus, nulla ratione consensit. Quare hoc, fratres charissimi, nisi ut nos aperte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. Dicebat enim illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: culti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit,
Abbreviated transcription (Latin):
utilit̃ animũ intendimꝰ: cũ non
solas in eis uirtutes ac p̾mia iustoꝵ.
uerũ eciã uicia uindictãq reꝑboꝵ.
ad incitamenta nobis bene agendi
proponimꝰ. hoc siqͥdem & ip̃sius
diũ docemͣ exemplo. qui uc huma¬
nȩ suꝑbiȩ ceruicem frangat. ac sub¬
lime nobis humilitatis uigũ impo¬
nat. ñ suȩ tantũ humilitatis formã
quam sequam᷑. insinuat dicens. dis¬
cite a me quia micis sũ & humilis
corde. sed eciã anglicȩ suꝑbie deiec¬
tionem quã caueamꝰ. admemoriã
nobis reuocat dicens. Uidebam
sachanã quasi fulgur de cęlo caden
me uircutis ascendat. Audiuit gͥ
hero des tetrarcha famã iħu: & aic
pueris suis. Hic ẽ ioħs baptista ipse
surrexit a mortuis. & ideo uircutes
oꝑantur in eo. Quibene incellexic
mortuũ posse hominẽ resuscitar
aouitã. bene de resuriretionis gła
sensit. qui iustos post resurrectio
puro sponte credere potuit. hoc de
dõ homine credere tot miracłis at¬
testantib tantis p̾dicacoꝵ coniis

Expanded text:
um non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discitedejectionem, quam caveamus ad memoriam nobis revocat, dicens: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentmae virtutis accendat. Audivit ergo Herodes tetrarcha famam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post resurrectionpuro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis