comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monem hunc habeas. cunq portaueris cum pro uiaticosi
auditus fueris. lętemur pariter. sin autem contẽptiis: quod
& magis reor: ego uerba perdiderim: tu iintris lõgitudinẽ
Rimum scire uos cupio soror ac filia: me non idcitto scribe:
quia aliquid de uobis sinistrum fuspicer. sed ne cacieri¬
suspicentur: urãm exorate concordiam. Alicquin quod ab¬
sit si peccatorum uos extimarem glutinio cessisse nunqmͣ
scriberem: scremq surdis natrare fabulam. Deinde hoc
obsecto: ut si mordacius ꝗppiã scripsero. non tam meat au¬
steritatis pͥutetis esse qm̃ morbi. Puitidę carnes ferro curãt
& cauterio. Uenena scrpentino curantur antidoto. Quod sa¬
tis dolet maiori dolore eapellitur. Ad extremum hoc dico
quod ctiam si conscientia criminis uulnus non habeat: ha¬
bet tamen fama ignominiam. Mater & filiamomine
nomina pietatis: officiorum uocabula: uinla naturae.

Expanded text:
monem hunc habeas. cumque portaueris pro uiatico, si monem hunc habeas. cumque portaueris pro uiatico, si auditus fuerit, laetemur pariter; sin autem contemptus, quod et magis reor, ego. uerba perdiderim, tu itineris longitudinem\'. Primum scire uos cupio, soror ac filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de uobis sinistrum suspicentur, vestram orare concordiam. Alioquin—quod absit!—si peccati vos aestimarem glutino cohaesisse, numquam scriberem sciremque me surdis narrare fabulam. Deinde hoc obsecro, ut, si mordacius quippiam scripsero, non tam meae austeritatis putetis esse quam morbi. Putridae carnes ferro curantur et cauterio, venena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. Ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia vulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. Mater et filia, nomina pietatis, officiorum vocabula, vincula naturae
Abbreviated transcription (Latin):
sus. & uixta tritum uulgi sermone ptouerbium: iurgant¬
bus & negantib cunctis nec aures me ctedo halere Ncct¬
go. ipsiq p̾arietes in me maledicla resonarunt & psalle¬
Bant contra me qui bibehant uinum:coactus malota¬
cere didici. rectuis esse arbitrans ponere custodiam ori
nito: & hostium munitum labus meis:qm̃ delinare cor¬
ncum in uerba malitiae:et dum carpo uitia: uitium de¬
tractionis incurcere. Quod cum dixissem: non est in ꝗt
detrahere uerum dicere. nec priuata cortectio genetalẽ
doctrinam facit. cum aut tatus aui nullus sit: qui sub
huius culpe reatu n cadat. Quaso ergo ie. ne me tanto
uinere fatigatum frustra uenisse patiaris. Scit enim dñs.
quod post uusionem sanctorum locorum hant uel maxĩe
causam habui:ut cum tus litteris matri mederer & so
transmarinae sunt. & spetialiter sermo dictatus.raro pt̃
inuenire quos mordeat. Te autem obstero. uit clam setͥ¬

Expanded text:
sus et iuxta tritum uulgi sermone prouerbium iurantsus et iuxta tritum uulgi sermone prouerbium iurantibus et negantibus cunctis me aures nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt e t psallebant contra me, qui bibebant uinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in uerba malitiae et, dum -carpo uitia, in uitium detractionis incurrere\'. quod cum dixissem: \'non est\', inquit, \'detrahere uerum dicere nec priuata correptio generalem doctrinam facit, cum aut rarus aut nullus sit, qui sub huius culpae reatum cadat. quaeso ergo te, ne me tanto itinere uexatum frustra uenisse patiaris. scit enim dominus, quod post uisionem sanctorum locorum hanc uel maxime causam habui, ut tuis litteris sorori me redderes et transmarinae sunt et specialiter sermo dictatus raros potest inuenire, quos mordeat. te autem moneo, ut clam se
Abbreviated transcription (Latin):
las: prȩsules sibi quosdam, assumpsissent. ut maiori dede¬
core iungetentur alienis:quã a se fuerant sepatatȩ.Cũ ego
ingemiscerem: & multo plura tacendo qm̃ loquendo signꝰ¬
ficarem: quaeso te inquit corripias eas lrĩs tuis & ad con¬
cordiam reuoces. ut mater filiam. filia mrem agnoscat. Cui
ego: optimam mihi in quã: inungis prouintiam. ut aliẽ¬
nus conciliẽ: quas frater filusq non potuit. Quasi uero
episcopalem cathedram teneam: & non clausus cellula. &
procul a turbis remotus: uel praeterita plangam uitia.
uel uitare nitar praesentia. Sed & in congtuum est. latere
corpore: & lingua pet totum orhem euagari. Et ille nimiũ
ait formidolosus. Ubi illa quondam constantia: in qua m¬
to sale urbem defricans: lucilianum quippiam dctulisti:
Hoc est aio quod me fugat. a labra duudere non sinit.
Postquam enim arguendo crimina factus sum crimino¬

Expanded text:
las praesules sibi quosdam clericos adsumpsissent, ut maiori dedelas praesules sibi quosdam clericos adsumpsissent, ut maiori dedecore iungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. cumque ego ingemescerem et multo plura tacendo quam loquendo significarem: \'quaeso te\', inquit, \'corripias eas litteris tuis et ad concordiam reuoces, ut mater filiam, filia matrem agnoscat. cui ego: optimam , inquam, \'mihi iniungis prouinciam, ut alienus conciliem, quas filius fraterque non potuit, quasi uero episcopalem cathedram teneam et non clausus cellula ac procul a turbis remotus uel praeterita plangam uitia uel uitare nitar praesentia. sed et incongruum est latere corpore et lingua per orbem uagari\'. et ille: \'nimium\', ait, \'formidolosus; ubi illa quondam constantia, in qua multo sale urbem defricans Lucilianum quippiam rettulisti? \' \'hoc est\', aio, \'quod me fugat et labra diuidere non sinit. postquam ergo arguendo crimina factus sum crimino
Abbreviated transcription (Latin):
teconciliari fratxi tuo. & tunc ueniẽs offeres mnimus tuũ
Ue mihi mistro: nec dicam & tibi. qui tanto tempore aut
non obtulimus ad altate: aut ira permanente sine causa
obtulimus. Quomodo in cottidiana prece unqm̃ diximꝯ:
Dimute nobis debita nr̃ã: Sicut & nõs dimitimus debito¬
tibus nostris: animo discordante cum uerbis:orõne dissi¬
dente cum factis: Precor itaq quod ante annum priorib
lĩs rogaueram:ut pacem quam dominus nobis reliquit ha¬
heamus. & meum desiderium & tuam mentem xpũs in
iuebitur in bteui. Ante tribunal chsti reconciliata seu scissa
concordia:aut premium recuperabit aut poenam. Qđ si
tu quod procul absit nolueris:ego liter ero.Epistola me hȩc
cum lecta fuerit absoluet: Ad inrem̃ & filiam in galli¬
sororem uirginem mrem̃q uiduam. quac in ea¬
dem urbe duusis habitarent cellulis: & uel obho¬
spitu solitudinem uel custodiendas facultatu¬

Expanded text:
reconciliari fratri tuo, et sic offeres munus tuum. reconciliari fratri tuo, et sic offeres munus tuum. uae mihi misero, ne dicam et tibi, qui tanto temporeaut non obtuli munus ad altare aut ira permanente sine causa obtuli! quomodo in cotidiana prece umquam diximus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, animo discordante cum uerbis, oratione dissidente cum factis? precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris rogaueram, ut pacem, quam nobis dominus reliquit, habeamus. et meum desiderium et tuam mentem Christus intuetur: in breui ante tribunal eius reconciliata seu scissa concordia aut praemium recuperabit aut poenam. quod Ri tu, quod procul absit, nolueris; ego liber ero; epistula me haec, cum lecta fuerit, absoluet. XIV. sororem uirginem matremque uiduam, quae in eadem urbe diuisis habitarent cellulis et uel ob hospitii solitudinem uel custodiendas facultatu
Abbreviated transcription (Latin):
latinus interstrepat. Unde ignosce ariditati. Et si impecitus sũ
inquit sermone apostolus: sei non scientia. Illi uttunq non
deerat: ⁊ unum humiliter rennuchat. Nobis uitunq deest.
quia & quod plausibile pͥurri hahueraius ainisimus. nec
scientiam quam uolebamus consecuti sumus. iuxta ęsopianã
fabulam dum magna sectamur: & minota. perdentes :
Ad Castorinam materteram xlixꝰ fpła¬
OITANN ES idem apostolus & euuã¬
pe nascatur:quicunq odit: etiam si gladio necdũ
percusserit: animo tamen homicida est.Cur dis tale princi¬
pium. Scilicet ut ueteri rantore deposito: mundum pectori
postolus plenius inierpretatur.Solnon occidat super itatũ¬
Quid agemus nos in die uilicii. supre quorum itam nõ u¬
nius diei sed tantorum annorum sol. testis ꝯccubuit. Dñs
Quitur in eiuiangelio. Si offers munus utum ad ⁊ altare
ibiq tememoratus fueris: quia fratia tuus habet aliquid ad¬
uersum te:relinque ibi munussante altar. & uade prus

Expanded text:
latinus interstrepat. Unde ignosce ariditati: et si imperitus sum sermone, inquit Apostolus, sed non scientia. Illi utrumque non deerat, et unum humiliter renuebat. Nobis utrumque deest, quia et quod pueri plausibile habueramus, amisimus; nec scientiam quam volebamus, consecuti sumus, juxta Aesopici canis fabulam, dum magna sectamur, etiam minora perdentes. AD CASTORINAM MATERTERAM. Iohannes idem apostolus et euape nascatur, quicumque odit, etiam si gladio necdum percusserit, animo tamen homicida est. \'cur,\' ais, \'tale principium?\' scilicet ut ueteri rancore deposito mundum pectorispostolus plenius interpretatur: sol non occidat super iracunQuid agemus nos in die judicii, super quorum iram non unius diei, sed tantorum annorum sol testis occubuit? Dominus loquitur in Evangelio: Si offers munus tuum ad altare, ibique recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare,
Abbreviated transcription (Latin):
ta interpretari. quas nos figuras sut figuratones possũ
dicert. Nam in eo loco quando misit saulnuntios ut acciꝰ¬
perent dauid: &t responderunt urxari illum grauiter & mi¬
sit tursum dicens: affetie illum in lecto ad me ut occidam¬
illum : & uenctuni nuntii: & ecce cenothaphia ĩ lecto:pto ceno¬
taphia in hebrȩo theraphĩ idest morphomata posita sunt. & nõ
decor caprarum: ut nostri codices habent: sed puluillus
captatum pelle consutus. qui in tonsis pilis caput. in uo¬
luti in lectulo hominis mentiretur. Ut autem uitiusq se¬
monis pariter explicem utritatem: in oste uminatus
deus se a populo fornicante: ablaturum dicens. Quia dieb
multis sedebunt fili istard sint rege & principe. sine sacri¬
ficio. sint altari. & sine sacerdotio & manifestationibus.

Expanded text:
τα interpretari, quas nos figuras sive figurationes possumus τα interpretari, quas nos figuras sive figurationes possumus dicere. Nam in eo loco, quando Saul misit nuntios, ut acciperent David: et responderunt, vexari illum graviter, misit rursum dicens: « Affeeum. et uenerunt nuntii, et ecce cenotaphia in lecto, pro \'cenotaphia\' in Hebraeo teraphim, id est μορφώματα, posita sunt, et non \'iecur caprarum\', ut nostri codices habent, sed \'puluillus de caprarum pelle consutus\', qui intonsis pilis caput inuoluti in lectulo hominis mentiretur. ut autem utriusque sermonis pariter explicem ueritatem, in Osee comminatur deus se a populo fornicante omnes gratias ablaturum dicens: quia diebus multis sedebunt filii, Israhel sine rege et sine principe et sine sacrificio et sine altari et sine sacerdot
Abbreviated transcription (Latin):
& facies femorale lineum: ut operiantur carnis turpitu
dines alumbis usq crura corum: in hebrȩo pto lineo. bad
ponitur. Qua specie uir quoq ille qui danieli monstratꝰ
indutus tit. Et extuli oculos meos & uidi. & ecce uir u¬
nus uestitus est baddim. quod plurali numcto uestes
lintat nuncupantur. Propterta auttm & samud & lxxxu
uiri sacetdotes ephod lintum portasse referuntur. quoiã
sactidos magnus solus habebat licẽtiam ephod non li¬
ticũ uestiendi. Uerum sut scriptura commem orat auro ia¬
cindo. pupura coccino. bissq contextũ. Cettti habebani
ephod: non illa uarictate distinctũ. et ex .xii. lapidibus
ornatum: qui in humero uttoq tesidebant: sed lintum
&simplet ⁊ toto candore purissimum. Utrum quia
supra promiseram: mesi spatium dictandi fuissti de ihen¬
phim quoq breuiter diserturum: nec quisqm̃ inuetim in¬
tetpellator im aduenit: Scut theraphĩ ab aquila morsoma¬

Expanded text:
et fac eis femorale lineum, utoperianturcarnis turpitet fac eis femorale lineum, utoperianturcarnis turpitdines, a lumbis usque ad crura eorum » : In Hebraeo pro lineo, bad ponitur. Qua specie vir quoque ille qui Danieli monstratur, indutus est. « Et extuli oculos meos, et vidi: et ecce vir unus vestitus est baddim » , quo plurali numero, vestes lineae nuncupantur. Propterea autem Samuel et octoginta quinque viri sacerdotes, Ephod lineum portasse referuntur, quoniam Sacerdos magnus solus habebat licentiam Ephod non lineo vestiendi; verum ut Scriptura commemorat auro, hiacyntho, purpura, cocco, byssoque contexto. Caeteri habebant Ephod, non illa varietate distinctum, et duodecim lapibus ornatum, qui in humero utroque residebant, sed lineum et simplex, et toto candore purissimum. 6. Verum quia supra promiseram, me, si spatium dictandi fuisset, de Theraphim quoque breviter disserturum: nec quisquam interim interpellator advenit: Scito Theraphim ab Aquila μορφώμα
Abbreviated transcription (Latin):
xit eam in ipso. Uides itaq hunt supet humeralicingi
quomodo samuel ephod bad illo nescio quo cingebatur.
Sed te ne longius traham:hant habeo sentennam. Ubicũq
Qued quare alibi ⁊ interpretari uoluerint: & alibi interpta¬
tandũ teliquerint: non est mei uidicii. cum hoc ipm̃ in pli¬
ribus fecrint. ut q̃ alibi aliter atqalitea expresserint: nouissime
translationis ueritate fatigati ipsa hebrata uęrba posuerĩt:
& quod hebrȩo sermone uocatur ephod superiorem tunicã
ephed cum supreuis palium significet: quo tota sacerdo¬
tał ꝓtegatur ambitio. Quaerasforsitan ephod sacerdota¬
le sit palium: quate in quibusdam locis adddatur bad.
Audiens bad risum tenere non possum. Nam cum apud
lisse manifestum sit: pto baduit bar scribatur error ob¬
tinuit. Bad autẽ lĩgua hebraea linum dicitur. licet linũ
effertim significanꝰtus eaxprimatur. Deniq nos ubi legĩꝰ

Expanded text:
xiteaminipso. uides ita hunc superhumerali cingi, xiteaminipso. uides ita hunc superhumerali cingi, quomodo Samuhel ephod bad illo nescio quo cingebatur. sed, ne te longius traham, hanc habeto sententiam, ubicumque Quod quare alibi interpretari voluerint, et alibi ininterpretatum relinquerint, non est mei judicii, cum hoc ipsum in pluribus fecerint: ut quae alibi aliter atque aliter expresserant, novissime translationis varietate lassati, ipsa Hebraea verba posuerint.  quod Hebraeo sermone uocatur mail, \'subteriorem tunicam\', ephod, \'superius pallium\' significet, quo tota sacerdotalis protegatur ambitio. Quaeras forsitan, si ephod sacerdotale sit pallium, quare in quibusdam locis addatur \'bar\'? audiens \'bar\' risum tenere non possum. nam cum apud lisse manifestum sit, pro \'bad\' ut \'bar\' scribatur, error obtinuit; bad autem lingua Hebraica \'linum dicitur, licet linum \'phestim5 significantius exprimatur. denique, ubi nos legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur: ut sacerdotalia uibrai sitri urstimenta post caera
legitur. Et hac stolat quas facient. ꝓtctorale suꝑhumt
tunt. quod scilicet super humetos istius modi ueniat ue¬
Aimentum. Deinde iungini.Et hi accipient aurum &
ent supithumerale de bisso opus iextile uariũ. Et ꝗ
plura. Totꝰ excdi liter hac uestium plenus ist specie. Nan
& in fint euisdem uoluminis sccibuur. Eeftuit omme sa¬
puens in opetibus stolas scõtum: quat sunt uaton sacer¬
dotio. sicut praccipit dominus moysi. Et fecerunt suptt¬
ui fiat. & poslta fattimꝰ itfertur. non tame to aaron ur¬
stitur. in leuitico quomodo sacerdotalibus urstimẽtio
induus futrit explicatur. Et applicauit morses daron
⁊ filios tius. & lauit cos aqua. & nestiuit tum tunita.
tunicalem sue iunicam qua subite uestitus est possus
interpretari. Et imposuit ei inquit superhum eralt: & cin¬
tit eum secundum facturam superhumiralis. & constrin¬

Expanded text:
ecipitur, ut sacerdotalia jubeat fieri vestimenta, post caetera ecipitur, ut sacerdotalia jubeat fieri vestimenta, post caetera legitur: « Et hae stolae quas facient, 143 pectorale, et lerunt, quod scilicet super humeros istiusmodi veniat vestimentum. Deinde jungitur: « Et hi accipient aurum, et ent superhumerale de bysso retorta, opus textile varium. » Quid plura? totus Exodi liber hac vestium plenus est specie. Nam et in fine ejusdem voluminis scribitur: « Et fecit omnis sapiens in operibus stolas sanctorum, quae sunt Aaron sacerdotis, sicut Dominus praecepit Moysi. Et fecerunt superut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron vestitur, in Levitico quomodo sacerdotalibus vestimentis indutus fuerit, explicatur. « Et applicuit Moyses Aaron, et filios ejus, et lavit eos aqua, et vestivit eum tunica, tunicalem\' siue \'tunicam, qua subter uestitus est,> possumus interpretari — et inposuit ei, inquit, superbumerale et cinxit eum secundum facturamsuperhumeralisetconstrin
Abbreviated transcription (Latin):
qui ut dissolubilem facerent qt̃onem: ep̾hod argentcum¬
putauetunt. Illud bteuiter attende:qued nunqm̃ tusi
in sacetdotio nominetur. Nam & samud qui illo cirict
refertur leuites fuit. & sacerdotes naboth hoc dignitatis
suae insigne portabant. Et quod in latinis codicibus nõ
habetur quando dauid fugins a saul uenit ad achim¬
lech & gladium postulauit dicens. Uide si est ad maniũ
uiam lancra aut gladuis. quoniam gladiũ & uasa mã
non sustiili in manu mea. Respondensq sacerdos di¬
xit. Ecce gladius goliad alienigene: quem peteussisti ĩ¬
ualle thetebinti: & inuolutus est utstimento post ephod.
in sacrario utiq ephod conditum siruabatur Hot quo¬
quod nunc posuimus: cũ sculptile & conflatile legetur
licet idolum sit. tamen pti itrorẽ teligio putabaturꝰ &
dictandi fuerit prosequeremur. Nunc initrĩ de ephał
ut cepimus explicandum est. In exodo ubi moysi pta¬

Expanded text:
qui, ut indissolubilem facerent quaestionem, ephod argenteumqui, ut indissolubilem facerent quaestionem, ephod argenteumputauerunt. illud breuiter adtende, quod numquam nisi in sacerdotio nominetur. nam et Samuhel, qui illo cinctus refertur, leuites fuit et sacerdotes Nonbat hoc. dignitatis suae insigne portabant et — quod in Latinis codicibus non habetur —, quando Dauid fugiens a Saul uenit ad Achimelech et gladium postulauit dicens: uide, si est ad manum tuam lancea aut gladius, quoniam gladium et uasa mea non sustuli in manu mea. respondensque sacerdos dixit: ecce gladius Goliath alienigenae, quempercussistiinualle terebinthi, et hic inuolutus est in uestimento post j ephod, in sacrario utiqquod nunc posuimus, ubi sculptile atque conflatile legitur: licet idolum sit, tamen quia per errorem religio putabatur, addictandi fuerit, prosequemur. Nunc interim de Ephod, ut coepimus, explicandum est. in Exodo ubi Moysi pra
Abbreviated transcription (Latin):
sculptile at conflatile uestimenti genus esse non possit
Agnosce errorem pene omnium latinoꝵ: purantium e¬
phod & theraphim ꝗ̃ postra nominantur: de hoc argento
quod micha matri dilerat fuisse coniflatum. cum scciptu¬
ra sic referat Et accepit mater ris:haud dubium quin michȩ¬
michȩ. et micha & domus euis dei & feuit. tphod & theraphim.
⁊ impleuit manium unius de filiis sius: & factus est ti
in sacerdotem. Si autẽ putas ta qua superuis appellata st
scusptue atq cõflatile ephod & theraphim deinceps noĩari: di
tibus approbatur. Et tesponderunt quinq uiri: qui abietãt
considerare terram. &dixerunt ad frattes suos. Ecce no¬
stis quidem in domibus istis ephod & theraphim: et sculpti¬
le & conflatile. Et post multa quat in medio pret̾misisti:
et ascenderut inquit quiq uiti: & ieruerunt illuc. & sũp¬
serunt sculptile & conflatile. ephiod ⁊ theraphim. et sexcenti

Expanded text:
sculptile atque conflatile esse non possit. sculptile atque conflatile esse non possit. Agnosco errorem pene omnium Latinorum putantium Ephod et Teraphim, quae postea nominantur, de hoc argento, quod Micha matri dederat, fuisse conflatum; cum Scriptura sic referat: « Et accepit mater ejus, » haud dubium quin MichMichae; et vir Micha, et domus ejus Dei; et fecit Ephod et Theraphim, et implevit manum unius de filiis suis, et factus est ei in sacerdotem » . Si autem putas ea quae superius appellata sunt sculptile atque conflatile, Ephod, et Theraphim deinceps nominari, ditibus adprobatur: et responderunt quinque uiri, qui abierant considerare terram, et dixerunt ad fratres suos: ecce nostis, quia est in domibus istis ephod et teraphim et sculptile et conflatile. et post multa, quae in medio praetermisisti: et ascenderunt, inquit, quinque uiri et inruerunt illuc et sumpserunt sculptile atque conflatile et ephod et teraphim. et sexcenti
Abbreviated transcription (Latin):
ben ciuitattm sacerdotum occidit in ore gladq a uito
usq ad mulierem: ab infante usq ad nutrientem. & uitu¬
lum & asinum & boueni in ore gladii. Et saluatus ẽ uns
filius achimelech filii achitoh. & nomen eus abiathar. & fu¬
git post cdauid. Non ine teneo: quin probleumatis ordinẽ
desponsione prȩueniam uhi tiunc legimus: & omnes portã
lud quoq quod sequitum addidisti. Et factum est cum fu¬
geret abiathar filius achimelech ad dauid:& ipẽ cum da¬
ud insicelech descendit: hñs ephod in manu sia: & it.¬
nuntiatum est saul: quia ueniȩt dauid in sicelech. Ubi c̃
regis aduẽtus & ciuitatis timerctur obsidio: dixit dauid
ad abiathar. Defer ephod domini. Haec sunt qua de regn¬
tum libro excẽpta proponens:uolumen  iudicum tranꝰ¬
scendisti. in quo micha de monte effra scribitut mille
centum: sidos matri quos illa uouerat redidisse: eamq scul¬
ptile: inde fccisse: conflatile. Addidit hec postmodum ephed et¬

Expanded text:
 ciuitatem sacerdotum, occidit in ore gladii a uiro usque ad mulierem. ab infante usque ad nutrientem et uitulum et asinum et ouem in ore gladii. et saluatus est unus filius Achimelech, filii Achitob, et nomen ei Abiathar et ! fugiit post Dauid. Non me teneo, quin- problematis ordinem responsione praeueniam, ubi nunc legimus: et omnes portanlud quoque, quod, sequitur, addidisti: et factum est, cum fugiretAbiathar, filiusAchimelechadDauid etipse cumDauid inCei- i la descendit habens ephod in manusua. etrenuntia- i tum est Saul. quia uenit Dauid in Ceila. ubi cum regis aduentus et ciuitatis timeretur obsidio, dixit Dauid ad Abiathar: \' defer ephod domini. haec sunt, quae de Regnorum libro excerpta proponens ad uolumen Iudicum transcendisti, in quo Micha de monte Ephraim scribitur mille centum argenti siclos matri, quos illa uouerat, reddidisse eamque sculptile inde fecisse atque conflatile. et addis haec post modicum uocari e
Abbreviated transcription (Latin):
nostri codices qui de hebtao in latinum non bent reso¬
nant prouiden di. In sionte epistolȩ tuae posutras: quid s
utlit quod in regnoꝵ libro primo scciptum est. It samntid
semper seruiebatꝰ ante conspectum domini cinctus ephal
bad. & diploidem habchat pusillam: quam ei fecerat mr̃
sua. & afferebat ei de dibus in dirs: cum astenderet cũ
uito suo ad sacrificait sactifitum dictum. Itaq quęris
quid sit ꝙ hod had: quo finurus propheta pręcingiur
utrum ne zona: ut quidam putant thuribulum ud ꝗt̾
tibus quoq legisse te scribis. uhi uenit homo dei ad heli.
& dicit ci. Haec dicit dominus. Manifeste ostendi me
ad domum prĩs tui ex onnibus tribubus israel. cũ essent
sacerdotium: ut ascenderent ad altate inrum: & incen¬
derent incensum: & pouatent ephod. Totum libri ordinẽ
persecuta: ẽ de illo loco exemplar sumpsisti: in quo do¬
ech idumrus uissu regis intetfecit sacerdotes Et conue¬

Expanded text:
nostri codices, qui de Hebraeo in Latinum non bene resonostri codices, qui de Hebraeo in Latinum non bene resonant, peruidendi. In fronte epistulae tuae posueras, quid sibi uelit, quod in Regnorum libro primo scriptum est: et Samuhel puer seruiebat ante conspectum domini cinctus ephod bad et diploidam habebat pusillam, quam fecerat ei mater sua et afferebat ei de diebus in dies, cum ascenderet cum uiro suo ad sacrificare sacrificium dierum. itaque quaeris, quid sit ephod bad, quo futurus propheta praecingitur, utrumne zona an, ut quidntibus quoque legisse te scribis: « Venit homo Dei ad Eli, et dicit ei: Haec dicit Dominus: Manifeste ostendi me ad domum patris tui, ex omnibus tribubus Israel, cum essentsacerdotium, ut ascenderent ad altare meum, et incenderent incensum, et portarent Ephod » ; totumque libri ordinem prosecuta, etiam de illo loco exemplar sumpsisti, in quo Doec idumaeus jussu regis interfecit sacerdotes. « Et conver
Abbreviated transcription (Latin):
miliati aut de cotudiana conuet satone aliꝗͥ
scribere & quodatmado absenues int̾ se p̃tites
ficti: dum muttio quid aut urlint aͥ gestũ sit
nuntiant. licet interdum tomfabulationis tale conuiuii¬
um doctrina. salt condiatur. Uerum tu tora in tractarb
occupatis. & nihil inihi scribis.nisi quod me torquear. &
sccipturas ligrrt compellat.Deniq heri famosissima qõe
proposita postulasti. ut quid sentitem staum tescrittr
quasi uero pharistorum cathedram itntam: ut quotiẽccũ¬
q de uerbis hebraicis iuirguim est: rgo arbiter & litio
sequester exposcar. Non sunt suaues epistole: qua &
nõ et placrant & redoleant. quas non ꝯdit apicius.in
quibus nihil de ingrõrum huits temporis uitt suffu¬
tiat.Srd quia uiator et ĩternuntus sermonis nñi tedire
seslinat: rem grandem celerius dicto qm̃ debeo. litet de
sctipturis sanctis disputanti non tam nrcessaria sunt
uerba qm̃ sensus. quia si eloquentiam quatrimus de¬
mostene legendus est aut iuluis. si sacramenta diuina:

Expanded text:
ne aliquid scribere et quodammodo absentes inter se praesentes fieri, dum mutuo, quid aut uelint aut gestum sit, nuntiant, licet interdum confabulationis tale conuiuium doctrinae quoque sale condiatur. uerum tute in tractatibus occuparis, nihil mihi scribis, nisi quod me torqueat et scripturas legere conpellat. denique heri famosissima quaestione proposita postulasti, ut, quid sentirem, statim rescriberem; quasi uero pharisaeorum teneam cathedram, ut, quotienscumque de uerbis Hebraicis iurgium est, ego arbiter et litis sequester exposcar. non sunt suaues epulae, quae non et placentam redoleant, quas non condit Apicius, in quibus nihil de magistrorum huius temporis iure suffumat. sed quia uector et internuntius sermonis nostri redire festinat, rem grandem celerius dicto, quam debeo, licet de scripturis sanctis disputanti non tam necessaria sint uerba quam sensus, quia, si eloquentiam quaerimus, Demosthenes legendus aut Tullius est, si sacramenta diuina,
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. fraterne accipete quod ⁊ira sentias: aut de corre.¬
ctione mea: aut de tua beniuolentia gauisurus: uerũ
etiam hoc ate postulem ac flagitem. Osi mih liciusset:¬
& si non cohabitante saltem uicino te indomino perftui
ad crebrum & dulce colloquium. Sed quia il non est da¬
tum: peto ut hoc ipm̃ quod in domino qua possumus¬
catitate simul sumus: conscruari studtas & augetiac
perfici. & scripta qm̃us tata non spernere. Saluta ob¬
sequio neo sanctum stem̃ paulianum: & omnes frẽs ꝗ

Expanded text:
uerit, fraterne accipere, quid contra sentias, aut de correuerit, fraterne accipere, quid contra sentias, aut de correctione mea aut de ipsa tua beniuolentia gauisurus, uerum etiam hoc a te. postulem ac flagitem. 0 si licuisset etsi non cohabitante saltem uicino te in domino perfrui ad crebrum et dulce conloquium! sed quia id non est datum, peto, ut hoc ipsum, quod in Christo, quam possimus, simul simus, conseruare studeas et augeri ac perfici et rescripta quamuis rara non spernere. saluta obsequio meo sanctum fratrem Fauiimanum et omnes fratres, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Conprebistero hictonymo. Augustinus in
dommo salutem.Audiui pecuenisse in ma¬
nus tuas lrãs meas. sed quod ad huc rescripta non meru.
nequaqm̃ imputauerim dilectumi tuae. Aliquid prod
dubio impedimenui fuit. Unde agnosco dominum a me
potius deptetandum: ut tuae uoluntati det facultait
mutendi quod rescripseris.Nam resccibendiiam dedit. ꝗd
cum uolueris. facilime poteris. Etiam hoc ad me sane per¬
latum est. utrum quidem credetem dubitaut. sed hĩc qͦts
tibi aliquid utrum scribertm dubirait non debiu. Hoc
autem bceue suggestum est caruau uȩ a nescio : quib
fratubo: ut mihi dictum est: quol librum aduersus te sc̾p¬
serim: tomamq miscrim. Hoc esse falsum noueris. Dum̃ de¬
um testor hoc me non fecisse.Sed si forte aliqua in aliꝗb
a me scriptum esse puto te debere cognosccit. qut fi cogno¬
sci non potest: scire delere. Ita sant hoc dixerim. ut eio ñ
tantum paratissimus sim. si quid it in meis scriptis mp¬

Expanded text:
CONPRESBVTERO HIERONVMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Audiui peruenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam inputauerim dilectioni tuae; aliquid procul dubio impedimenti fuit. unde agnosco a me dominum potius deprecandum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris, nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem, dubitaui, sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. hoc autem breue est: suggestum caritati tuae a nescio quibus fratribus mihi dictum est, quod librum aduersus te scripserim Romamque miserim. hoc falsum esse noueris; deum um testor hoc me non fecisse, sed si forte aliqua in aliquibus a me scriptum esse puto te debere cognoscere aut, si cognosci non potest, credere. ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis mo
Abbreviated transcription (Latin):
mote perquitere haec magis ecclesiae custodire debeant
Hos in sactdotib cligendis canones obseruaremõ uix̃
propria odia & priuatas simultates: carpentẽq semꝑ
auctorem sium in iudiã legiti xpĩ interpretari. Uide
quantum sit testimonium huuis quem arguũt mati¬
ti: cut preter uinculum coniugalt & hoc anit bapusmũ
nihil alud ab emulis obici potest. Qui ptaecepit nqu
mechaberis: ipse dixit & non occides. Si non mechamur¬
tiitu sed occidimus: transgressotes legis sumus. Qui
totam logem seruauexit: & offenderit in uno: fit om̃iũ
itus. Itaqͦ cum opposuerint nobis uxorem ante baptism̃:
nos ab eis omnia quae post baptismum inxep̃ta sunc re¬
quiramus. Practercunt quod non licet obicuĩt ꝗͥ cessũ c̃:¬

Expanded text:
more perquirere, haec magis ecclesiae custodire debebunt, more perquirere, haec magis ecclesiae custodire debebunt, 1108 in sacerdotibus eligendis canones obseruare, non propria odia et priuatas simultates carpentemque semper auctorem suum inuidiam legem Christi interpretari. uide, quantum testimonium sit huius, quem arguunt, bimaliti, cui praeter uinculum coniugale — et hoc ante baptismum — nihil aliud ab aemulis obici potest. quipraecepitnon moechandum, ipse dixit et: non occides. si non moechamur et occidimus, transgressores legis sumus. qui totam legem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omnia, quae post baptismum praecepta sunt, requiramus. praetgreunt, quod non licet, et obiciunt, quod c
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ignorat blanditias christianas. nelcit se apm̃ tẽ¬
nere de dignitate tranfertur ad dignitatem. Non ieii¬
nauit. non Fleuit. non mores suos Taepe reprehendit
&assidua meditatione correxit. non subam pauperib
eroauit: De cathedra quomodo ducitur ad cathedrã:
idest de superbia ad superbiam: Iuditium autem & tu¬
nas di aboli nulli dubium quin arrogantia sit. Itiuadt̃
in eam qui in puncto horae mec dum discipuli:iat t¬
magistri sunt. Oportet autem eum & testimonium ht̃e
bonum ab his qui foris sunt. Quale principium talis
& clausula. Qui irreprchensibilis est non solum a dome¬
stius stil ab alienis consono ote laudatur. Alieni & e
ecclesiam suntruidei heretici ratq genitiles. Ialis ergo su
pontifex christi ut qui religioni detrahunt: uitat tiis
detrabere non audeant.At nunc plerosq cernimus uel
fauorem populi in aurigarum medum ptetio redimtre.

Expanded text:
rum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemrum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere, de dignitate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt: quale principium, talis et clausula. qui inreprehensibilis est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis consono ore laudatur. alieni et extra ecclesiam sunt iudaei, heretici atque gentiles. talis ergo sit pontifex Christi, ut, qui religioni detrahunt, uitae eius detrahere non audeant. at nunc plerosque cernimus uel fauorem populi in aurigarum modum pretio redimere u
Abbreviated transcription (Latin):
Mirati satis non quto quae hominum tanta sit cacti¬
tas de uttorib ante baptisinum disputate. & itm ĩ
baptismate mortuam: imo cum xp̃o uiuificatamim
calumniam trahert: cum tam apertum tuides q prae¬
ceptum nemo custodiat. Heri cathecuminus: hodie
pontifex. heri in amphittatto:hodie in ecclesia. Uespere
i circo: mane in altario.Dudum fautor histtion:
nunc uitginum consetrator. Num ignorabat apostolꝰ¬
terguersationes nostras: & argumentorũ ineptias nescieba
Quiꝰ dixit unius uxoris uirum: ip̃e mandauit irrepre¬
hensibilem. sobrum.prudentem:ornatum.hospitale.
doctotem. modestum. non uinolentum.non percussotẽ.
non litigiosum. non auarum.non neophitum. Ad omiã
claudimus oculos: solas utdemus uxores. Quod autẽ
aitne in superhiam elatus intidat in iudiciũ diaboli:
Quis non exemplo uerum probet:Ignorat momen tane¬
us sacerdos humilitatem & mansuetu dinem rustico¬

Expanded text:
Mirari satis non queo, quae hominum tanta sit caeciMirari satis non queo, quae hominum tanta sit caecitas, de uxoribus ante baptismum disputare; et rem in baptismate mortuam, imo cum Christo vivificatam in calumniam trahere, cum tam apertum evidensque praeceptum nemo custodiat. Heri catechumenus, hodie pontifex: heri in amphitheatro, hodie in Ecclesia; vespere in circo, mane in altario: dudum fautor histrionum, nunc virginum consetergiuersationes nostras et argumentorum ineptias nesciebat? qui dixit: unius uxoris uirum, ipse mandauit inrepreliensibilem, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, modestum, non uinolentum, non percussorem, non litigiosum, non auarum, non neophytum. ad omnia claudimus oculos, solas uidemus mores, quod autem ait: ne in superbiam elatus incidat in iudicium diaboli, quis non exemplo uerum probet? ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rustico
Abbreviated transcription (Latin):
gem tumidis sermonib intonant. Auaritiam in Pac̾¬
Aote uitandam & samuel docet: nihil coram populo
tia sumptuum a frauib accipiebant. & preter ui ctum
atq uestitum nihil aluid se nec habete nec uelle glo¬
tiabantur. Quam ad timotheum auaritiam: ad titũ
turpis lucti cũpiditatem apertissimt uocat. Domum
suam bene regentem.non ut opes acigeat. non ut te¬
gias paret epulas.non ut celatas paterao struat. & fa¬
sides aues lentis uaporib coquat qui ad ossa perueniãt.
& superfitiem carnium non dissoluant attisici tem¬
peramento: std ut quel populis praecepturus est prius
a domesticis taigat. Filios habentem subditos cum
omin castitate. Ne scilicet imitentur filios heli qui ĩ
uestibulo templi cum mulieribus dormiebant: & re¬
ligionem praedam putantes : quicquid optimum ĩ ho¬
stiis erat in suas delitias conuertebant. Non neophitũ
ne in superbiam elatus: incidat in uidicium diaboli.¬

Expanded text:
gem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacegem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo  qui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant artifici temperamento, sed ut, quod populis praedicatums est, prius a domesticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios Heli, qui in uestibulo templi cum mulieribus dormiebant et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hostiis erat, in suas delicias conuertebant. non neophytum, ne in superbiam elatus in iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
lentum non percussorem. utttutib utia opposuit. Didi
cimus quales esse debeamus. Discamus qualts tsse de¬
bcant sacerdotes. Uinolentia scurrarum est & ꝯmessa¬
torum. uenterq mero estuãs cito despumat ĩ libidines
In uio luxutia n luxuria uoluptas.in uoluptate im¬
pudicitia est. Qui luxutiatur uiuens mortuuuis est. ergo¬
qui inebtiatur: mortiuis & sepultus est. Noe ad unius
hore ebtictatem nulat femora sua quae per sexcentos
annos sobtirtate contexerat. Loth per temulentiam ne¬
sciens libidini miscet inccstum. & quem sodoma nõ
uicerat uina uicerunt. Percussorem autẽ epm̃ ille con¬
demnat qui dorsum posuit ad flagella. & maledictus
non temaledixit.Sed modestum.Dfiobus malis unum
opposuit honum. ut temulentia & ira modestia reftentt̃
Non liugiosum. non auarum. Nihil est impuctͣtuis arto¬
gantia rusticorum. qui garrulitatem auctoritatem
putant. & parati semper ad lites. in subiectum sibi gre¬

Expanded text:
lentum, non percussorem. Virtutibus vitia opposuit. Didicimus lentum, non percussorem. Virtutibus vitia opposuit. Didicimus dicimus, quales esse debeamus: discamus quales non esse debeant sacerdotes. Vinolentia, scurronum est et comessatorum: venterque mero aestuans, cito despumat in libidines. In vino luxuria, in luxuria voluptas, in voluptate impudicitia est. Qui luxuqui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit ad flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non litigiosum, non auarum: nihil enim inpotentius arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant et parati semper ad lites in subiectum sibi gre
Abbreviated transcription (Latin):
titiam sacerdotum. Nisi tebrum sanum fuerit: Omnia
membra in uitio etũt. Ortiatum quoq enrtuoio est pri¬
appellatur. Qui uirtutibus pollet ornatus est. Possumus
& aluid intelligere hoc uerbo iuxta illud tulii. Capur c̃
atus docere quod facias. Sunt enim quidam ignorã¬
ies mensuram suam & tantę stoliditatis ac uecordiat
ut in moni & i incessu & in habitu &ͥ strmone cõĩ
nsũ se. spectantito tubuant. & quasi intelligentes qd
sit ornatus: comunt se & uestibo & munditiisꝰ corporis:
& lautioris mense epulas parant. cum oninis istuisoĩ
ornatus & cultus sordibus fedior sit. Quod autem do¬
arina a sacerdotib txpectatur: & ueteris praccepta
suntlegis et ad titum pleniuo scribitur. Innocens
tnim & absq sermone conuersauo quantum exẽplo
prodest tantũ silentio nocet nam latratti canum bacu¬
loq pastoris lupotum tabies deterrenda est. Non uino¬

Expanded text:
titiam sacerdotum. nisi enim cerebrum sanum fuerit, omnia titiam sacerdotum. nisi enim cerebrum sanum fuerit, omnia membra in uitio erunt. \'ornatum\' quoque Izttaatc est priappellatur; qui uirtutibus pollet, ornatus est. possumus et aliud intellegei-e ex hoc uerbo iuxta illud Tullii: \'caput est artis decere, quod facias\'. sunt enim quidam ignorantes mensuram suam et tantae stoliditatis ac uecordiae, ut et in motu et in incessu et in habitu etni, risum spectantibus tribuant; et quasi intelligentes quid sit ornatus, comunt se vestibus et munditiis corporis, et lautiotis mensae epulas parant, cum omnis istiusmodi ornatus et cultus sordibus foedior sit. Quod autem doctrina a sacerdotibus expetatur, et veteris praecepta sunt legis, et ad Titum plenius scribitur . Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est. Non vino
Abbreviated transcription (Latin):
parationem grex ceteri recte nominentur.Definiunt
therores oratotem quod sit uit bonus dicendi peritus.
Ante uita inde sic lingua irtepiehensibilis queritur ut
doctus merito suscipiatur. Perdit enim auctotitatem
docendi cuius opere strmo destruitur. Unius uxoris
uirum : de hoc suptadicimus. Nunt admonemus. ut si
unus uxoris uir etiam ante baptismum quatritur. ta¬
tera quoq quac praccepta sunt ante baptismum reꝗram
Neq enim competit uniuersa postbaptismum. & unũ
hoc mandatum intelligeit anic haptismum. Sobriũ
suie uigilantem pnꝙaNioa quippe utrunq significat
Prudentem ornatum. hospitalem. doctorem. Sacerdotes
qui ministrant in templo dõmini prohibeniur uinu
& siceram bibere. ne in crapula ⁊ tbrictate aggtauẽtur
corda torum. & ut sensus officium tthibens deo uige¬
ar sempet & ut tenius sit. Quod autem infert prudẽit
eedudit tos qui sub nomine simplititatis excusant stł¬

Expanded text:
comparationem recte grex caeteri nominentur. Definiunt comparationem recte grex caeteri nominentur. Definiunt rhetores oratorem qui sit vir bonus, dicendi peritus. ta quam lingua sic lingua irreprehensibilis quaeritur, ut doctus merito suscipiatur. Perdit enim auctoritatem dicendi, cujus sermo opere destruitur. Unius uxuirum: de hoc supra diximus. nunc tantum admonemus, ut, si unius uxoris uir etiam ante baptismum quaeritur, cetera quoque, quae praecepta sunt, ante baptismum requiramus. neque enim conpetit uniuersa post baptismum et unum hoc mandatum intellegere ante baptismum. sobrium siue uigilantem — quippe utrum que significat -, prudentem, ornatumhospitalem, doctorem: sacerdotes, qui ministrant in templo dei, prohibentur uinum et siceram bibere, ne in crapula et ebrietate adgrauentur corda eorum et ut sensus officium exhibens deo uigeat semper et tenuis sit. quod autem infert \'prudentem\', excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stul
Abbreviated transcription (Latin):
sctibentes qualem uelint esse perfectum oratorẽ & pħm
absq personis deffiniunt: sic in descriptione episcopi &
in totum expositione quae scripta sũnt quasi speculum
sacerdotii proponitur.Iam in potestate & ꝯscitntia singlor
est quales se ibi aspictant. ut uel dolete ad ieformitatẽ.
ul gaudete ad pulchritudinem possint. Si quis tpãtum
desulerat:bonum opus desiderat.Opus non dignitatem.
labores non delicias. Opus pet quod humilitate decrescat.
tum intumescat fastigio. Oportet enim epm̃ irreprehensi¬
bilem esse. Id ipsum quoq ad titum: Si quis est sinc crimie.
Omnes uirtutes in uno sermone comprehendit. & pene
rem contra naturã exigit. Si enim omne peccatum etiã
in otioso uerbo reprehensione dignum est:Quis est ilic
qui absq peccato idest sine tepithensione uersetur in m̃¬
đo. sed futurus pastor eedestat talis digitur ad cuius

Expanded text:
osophi describentes, qualem uelint esse perfectum oratorem et phiosophi describentes, qualem uelint esse perfectum oratorem et phiabsque personis definiunt, sic in descriptione episcopi et in eorum expositione, quae scripta sunt, quasi speculum sacerdotii proponitur. iam in potestate et conscientia singulorum est, quales se ibi aspiciant, ut uel dolere ad deformitatem uel\' gaudere ad pulchritudinem possint. si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminreprehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene rem contra naturam exigit. si enim omne peccatum, etiam in otioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mo? Sed futurus pastor Ecclesiae talis eligitur, ad cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sumus xpõ in baptismate & tesurrerimus perfides ope¬
tationis dci qui suscitauit cum a mortuis. Cumq essẽm
mortui in delictis & in ptacputio carnis nostr& conuiui¬
ficauit nos cum illo donans omnia delicta delens qđ
aduersum nos erat chitographum decteti quod erat contra
rium nobis. & ipm̃ tulitꝰ emedio affigens illud cruci. Diã¬
nra cum xp̃o mortua sunt. uniuersa chirographi ueteris
peccata deleta sunt. solum nomen utuit uxoris. Dies me
deficient si cuncta quae ad potentiam baptismi ꝑtinent
de scripturis sanctis uoluero digeit᷑ & natiuitatis secũ dȩ
ĩmo in xpõ primȩ ponere sactamenta. Anteqm̃ dictãdi
finem faciamtiam enim intelligo mensutam me ercede
epistolaeꝰ uolo superiora capitula in quib futuri epĩ ui¬
ta describitur cursim exponete. ut apostolũ nõ ĩ unuis
uxoris elogio: sed in omnib quae praccepit ductom
gentium suscipiamꝰ. Simulq obsitro ut ne quis me in
net. sed in ecclesiat utilitatẽ. Ut enim oratores & phĩ

Expanded text:
sumus Christo in baptismate et resurreximus per fidem operationis dei, qui suscitauit eum a mortuis. cumque essemus mortui in delictis et in praeputio carnis nostrae, conuiuificauit nos cum illo donans omnia delicta, delens, quod aduersurii, ipsum tulit de medio, affligens illud cruci ra cum Christo mortua sunt, uniuersa chirographi ueteris peccata deleta: solum nomen uiuit uxoris? dies me deficiet, si cuncta, quae ad potentiam baptismi pertinent, de scripturis sanctis uoluero digerere et natiuitatis secundae, immo in Christo primae, ponere sacramenta. «. Antequam dictandi finem faciam — iam enim intellego me mensuram excedere epistulae —, uolo superiora capitula, in quibus futuri episcopi uita describitur, cursim exponere, ut apostolum non in unius uxoris elogio, sed in omnibus, quae praecipit, doctorem gentium suscipiamus. simul obsecro, ne quis me in met, sed in ecclesiae utilitatem. ut enim oratores et phil
Abbreviated transcription (Latin):
de gentibus. & aspergam super uos aquam muudam. &
mundahimini ab omnib immunditiis uestris. & dabo u¬
bis cor nouum & spicitum nouum. Ab omnibo inquil
mundabo uos sordib. In omnib nihil ptetermittitus
Sordes emundantur:quanto magis munditiȩ nõ coinꝗ:¬
nantur. Dabo uobis cor nouum & spiritum nouum. In
xpõ enim hiesu neq circum cisio aliquid ualit neq prat¬
pucium. sed noua creatura. Unde & cantamus cãticum no¬
iim & ueteri homine deposito non ambulamus in uetus
tate lraẽ: stl in nouitate spiritus. Hic est calculus nouus
cui nomen scribuur. quod nemo scit legert nisi qui illud
acceperii. Quotquot enim baptizati sumus in xp̃o hiesu
in tnorte ipũs haptizati sumus. Consepulti enim sumus

Expanded text:
de gentibus et aspergam super uos aquam mundam et de gentibus et aspergam super uos aquam mundam et mundabimini ab omnibus inmunditiis uestris; et dabo uobis cor nouum et spiritum nouum. \'ab omnibus\', inquit, \'mundabo uos sordibus\'. in \'omnibus\' nihil praetermittitur. sordes emundantur: quanto magis munditiae non coinquinantur? dabo cor nouum et spiritum nouum; in Christo enim Iesu neque circumcisio aliquid ualet neque praeputium, sed noua natura. unde et cantamus canticum nouum et ueteri homine deptate litterae sed in novitate spiritus . Hic est calculus novus, cui novum nomen inscribitur; quod nemo scit legere, nisi qui illud acceperit . « Quotquot enim baptizati sumus in Christo Jesu, in mortem illius baptizati sumus. Consepulti enim ei sumus