comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inmare & reliqͣ: enare flumina. fontes aquarũ. sol. thronus bes¬
tie. fluuius. eufratem aer. suꝑ quem angłi fuder̃ fialas. terra. ẽ
& homines quid dm̃ib angłis in t̾rã fundere mandatũ est. Om̃s
autem plage iste a contrario intelligende sunt: Mlaga est enim
insanabilis ira magna acciꝑe potestatem peccandi. maxime in
isc̃os. nec corpori adhuc maiore ira dĩ &errorũ fom̃ta sub ministra¬
ri iniustitia. Haec plaga ire dĩ haec uulnera trans pungi & gaude¬
re. placere sibi unũ quemq inpeccatis. Sic ꝓsperitas malorũ ulcera
in tellige. idest interiores homines in animo cruentatos quartus
angłs effudit fialã suam suꝑsolem. & usti homines ustione magna
hoc adhuc futurũ ẽẽ igne gehenne. Nã diabolus in p̃senti cũ in
animo occidat amatores suos. non solũ nonurit incorpore. sed

Expanded text:
in mare, et reliqua. Mare, flumina, fontes aquarum, sol, thronus besin mare, et reliqua. Mare, flumina, fontes aquarum, sol, thronus bestiae, fluvius Euphrates, aer, super quae angeli fuderunt phialas, terra est et homines: quia omnibus angelis in terram fundere mandatum est. Omnes autem plagae istae a contrario intelligendae sunt: plaga est enim insanabilis, et ira magna, accipere potestatem peccandi, maxime in sanctos, nec corripi; adhuc major ira Dei, et errorum fomenta subministrari injustitiae. Haec plaga irae Dei, haec vulnera, transpungi et gaudere et placere sibi unumquemque in peccatis. Sic prosperitas malorum, ulcera omnes angelos populorum intellige, id est, infirmiores homines in animo cruentos. Quartus angelus effudit phialam suam super solem, et usti sunt homines ustione magna: hoc futurum est adhuc in igne gehennae. Nam diabolus in praesenti cum in anima occidat amatores suos, non solum non urit in corpore, sed
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mitio descripsit in xp̃o: Habentẽ inquit zonam auream
suꝑ ubera Et unũ ex quat tuor animalib: dedit septem ange¬
sunt odoramenta hoc iradĩ. & hoc uerbum dĩ. Sedhaec om̃a bonis
dant uitã. malis infer̃ mortẽ. ut est illud: Aliis odor uite inuitã.
alis odor mortis in mortẽ. Orationes enĩ sc̃orum qui est ignis exies
de ore testium. ire sunt mundo &impus. Hoc ideo quia suꝑbis
& impiis non sufficit quod eos qui sci s̃ nec diligunt nec imitantur :
uerum &iã ubi cũq potuerint ꝑsequuntur. Om̃s iste plage spiri¬
tales sunt & in anima fiunt: Nam ipso tempore inlesuserit om̃is
populus impius ab omni plaga corporis quia non mer&ur in pre¬
senti scło flagellari. quasi qui acceperit seuiendi potestatẽ. sed spi¬
ritalit̃ idest uoluntarie & mortalĩa peccata quae sunt ulcera in
manib: suis patiunt᷑ om̃s impii. & suꝑbi. Seds fudit fialam suã

Expanded text:
enim initium descripsit de Christo: Habentem, inquit, zonam auream enim initium descripsit de Christo: Habentem, inquit, zonam auream super ubera. Et unum ex quatuor animalibus dedit septem angesunt odoramenta, hoc ira Dei, hoc et verbum Dei. Sed et haec omnia dant bonis vitam, malis inferunt mortem: ut est illud, Aliis odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Orationes enim sanctorum, qui est ignis exiens de ore testium, ira sunt mundo et impiis. Hoc ideo, quia superbis et impiis non sufficit, quod eos qui sancti sunt, nec diligunt, nec imitantur, verum etiam ubicumque potuerint persequuntur. Omnes istae plagae spirituales sunt, et in anima fiunt. Nam ipso tempore illaesus erit omnis populus impius ab omni plaga corporis; quia non meretur in praesenti saeculo flagellari, quasi qui acceperit totam saeviendi potestatem: sed spiritualiter, id est, voluntaria et mortalia peccata, quae sunt ulcera in animabus suis, patiuntur omnes impii et superbi. Secundus fudit phialam suam
Abbreviated transcription (Latin):
ud signũ in caelo magnũ & mirabile : Angłos septẽ idest eccłam
habentem plagas septẽ nouissimas : qm̃ in his finita est era dĩei
Nouissimas dix̃ quia semꝑ ira dĩ ꝑcutit populũ contumacem
Septẽ plagis idest ꝑfecte. sicut ipse ds̃ in leuitico frequenter
rep&it. & ꝑcutium uos septies ꝓpter peccata ura & uidi sicut
mare uitreũ. fontem baptismatis dic̃: Perlucidũ mixtũ igni.
id est spiritui uel temptationi. & uictores bestiae suꝑ mare ui¬
treũ idest in baptismo: Habentes cytharas dĩ. idest corda lau¬
dantiũ dõ dicata & cantantes canticum morsi serui dĩ & canti¬
cũ agni. id est utrumq testam̃tũ: magna & mirabilia opera tua
sun& reliqͣ. Haec enim sunt in utroq testam̃to. quod cantant
exitus est. sicut euangelista dic̃. Exit edistũ acesare augus¬
to Induti lino mundo & splendido. & cincti suꝑ pestore suo
tonas aureas. manifeste ostendit inseptem angelis eccłam. Sic

Expanded text:
signum in coelo magnum et mirabile: angelos septem: id est, Ecclesiam. Habentes plagas septem novissimas, quoniam in his finita est ira Dei: novissimas dixit, quia semper ira Dei percutit populum contumacem septem plagis, id est, perfecte; sicut ipse Deus in Levitico frequenter repetit, Et percutiam vos septies, propter peccata vestra . Et vidi sicut mare vitreum: id est, fontem Baptismi pellucidum. Mixtum, igne: id est, spiritu vel tentatione. Et victores bestiae super mare vitreum: id est, in Baptismo. Habentes citharas Dei: id est, corda laudantium Deo dedicata. Et cantantes canticum Moysi servi Dei, et canticum Agni: id est, utrumque Testamentum. Magna et mirabilia opera tua sunt: haec enim in utroque Testamento sunt, quod cantant exitus est, sicut evangelista dicit, Exiit edictum a Caesare Augusto . Induti lino mundo et splendido, et cincti super pectora sua zonas aureas: manifeste ostendit in septem angelis Ecclesiam. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
tici uel pagani : & lic& interdũ corpore separentur. uno tam̃ animo
in eccłae ꝑsecutione iungunt᷑: quod autẽ dicit bestia fuit & non ẽ
& futura est. ascensura est de abysso: Hoc intelligitur quod expo¬
pulo malo nascatur populus malus. ut possit dicere. bestia ex bestia
abyssus ex abysso quid est bestia exbestia. nisi populus nascens
Ac si dũ aliis morientib alii succedunt. nũquam de sunt. siue in
paucis. siue imultis siue occulte scu aꝑte. quinon abinitio sẽꝑ
insidient᷑ eccłae. Dequoꝵ consortio quia corpore separari ñ possumꝰ
a derno supplicio pereamus : Sed magis cũ illi audierint. discẽ¬
dite a me maledicti inignem adernũ nos audire mereamur:
Uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnũ. prestante dño

Expanded text:
gani. Et licet interdum corpore separentur, uno tamen animo in Ecclesiae persecutione junguntur. Quod autem dicit, Bestia fuit, et non est, et futura est, et ascensura de abysso; hoc intelligitur, quod ex populo malo nascatur populus malus, ut possit dici, Bestia ex bestia, abyssus ex abysso. Quid est bestia ex bestia, nisi populus malus nascens e in paucis, sive in multis, seu occulte, seu aperte, qui non ab initio semper insidientur Ecclesiae. De quorum consortio quia corpore non possumus separaraeterno supplicio pereamus: sed magis cum illi audierint, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum; nos audire mereamur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum ; praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequunt᷑ hierusalem populi malis̃ qui ꝑsequunt᷑ eccłam dĩ quare
quasi reges appellantur. quia uelut in somnis regnant. Omnis
enim malus qui ꝑsequitur bonum uelut in somnis hoc facit qͥa
maloꝵ omniũ ꝑsecutio nonmanebit. sed uelut somniũ euanescit
Sicut isaias dicit. erunt inquit uelut somnians in somno diuitiae
omniũ gentiũ. Hi unam sententiã habent idest uno animo per¬
sequunt᷑ bonos. ideo dicit habent & non habebunt: quia ꝑsecutio
malorum ñ solũ adueniente die iudicii erit. sed iam &iam in pre¬
senti desinit: Et uirtutẽ & maiestatẽ suã diabolo dabit: hoc
ideo dicit quia homines impii ipsi uidentur dare uirtutem quo
instigante faciunt mala. hi cũ magno pugnant. idest usque
infinem donec sc̃i regnum omne ꝑcipiunt. eccłae aduersantur.
& agnus uinc& eos. idest utiq quia ñ ꝑmitt& illos ds̃ tẽptari suꝑ
id quod possunt. Ideo dicit & agnus uinc& eos. qm̃ dñs dominoꝵ¬

Expanded text:
persequuntur Jesusalem, populi mali sunt, qui persequuntur Ecclesiam Dei: qui quasi reges appellantur, quia velut in somnis regnant. Omnis enim malus qui persequitur bonum, velut in somnis hoc facit: quia malorum omnium persecutio non permanebit, sed velut somnium evanescet, sicut Isaias ait, Erunt velut somnians in somno divitiae omnium gentium . Hi unam sententiam habent: id est, uno animo persequuntur bonos. Ideo dicit, habent; et non habebunt: quia persecutio malorum non solum adveniente die judicii erit, sed etiam in praesenti non desinit. Et virtutem et majestatem suam diabolo dabunt: hoc ideo dicit, quia homines impii, ipsi videntur dare virtutem, quo instigante faciunt mala. Hi cum Agno pugnant: id est, usque in finem, donec sancti regnum omne percipiant, Ecclesiae adversantur. Et Agnus vincet eos: id est, utique, quia non permittit illos Deus tentari supra id quod possunt. Ideo dicit, Et Agnus vincet eos, quoniam Domin
Abbreviated transcription (Latin):
S
Cd iohannes fr̃s lm̃i dũ deseptem angłoꝵ fialis ud plagis
breuit̃ dicens. Et uidi exore draconis. & ex ore bestie & exore
Sunt enim sp̃s dȩ moniorũ facientes signa: Rane namq pr&er
horrorem ꝓpriũ &iã loco inmunde s̃ : quaecũ aquarũ incole & in¬
digene uideantur. non solũ aquarũ refuge & siccitatis in patientes
sunt. sed &iam in ipsis aquis inaque sordib & cȩno uolutaintur

Expanded text:
s charissimi, dum de septem angelorum phialis vel plagis breviter dicens: Et vidi ex ore draconis, et ex ore bestiae, et ex Sunt enim spiritus daemoniorum facientes signa. Ranae namque praeter horrorem proprium, etiam in loco immundo sunt. Quae cum aquarum incolae et indigenae videantur, non solum aquarum refugae et siccitatis impatientes sunt, sed etiam in ipsis aquis, in aquae sordibus et coeno volutantur
Abbreviated transcription (Latin):
tis illa postare modo. In his quantũ ad me at tin& &iã hoc deputem neqͥ
hoc sciã me in digner indignũ ne hoc ipso &iam conuincar indignior.
Multa enĩ alia similit̃ nescio que cõmemorare uel enumerare non possũ
& hoc in tolerabilit̾ ignorarem nisi m&uerẽ : ne aliqua istarum opinionũ
eius illud qđ firmissime r&iemꝰ fide in cautis obriperent mentib sed
ante sciam quȩ nam earum potius elegenda sit hoc me non temere
sentire ꝓfiteor eã quȩ uera est non aduersari robustissime atq funda¬
tissime fidei qua xp̃i eccła nec par uulos homines recentissime natos
adampnatione credit nisi per gr̃am nominis xp̃i quam in suis sacram̃tis

Expanded text:
tis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui tis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum. ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enim alia similiter nescio, quae commemorare uel numerare non possum; et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc corpus peccari possit si a non potuit. postremo longe aliud est in
adt̾ pcccasse unde dic̃ apłs inquo om̃s peccauer & aliud est extra adã
nescio ubi peccasse & ideo inadam id÷ in carnẽ quȩ ex adam ꝓpagata
est tamquã in carcerẽ trudi. Illã uero opinionẽ qđ ex una om̃s ani
me fiant. Nec discutere uolo nisi necesse sit atq utinã ista dequa
nunc agimꝰ si uera est sic abstẽ defendat᷑ : ut hoc nesse iã non sit: quã¬
uis enĩ desiderẽ rogem uotis ardentib ex optẽ & expestẽ ut ꝑte mihi
dñs huius rei auferat ignorantiã tam̃ si qđ ab sit minime meruero
patientiã mihi p&am adño dõ ño: inquem sic credimus ut aliqua
non aperiri &iam pulsantibus nullomodo aduersus dñm murmurare
debeamꝰ: memineris ipsis apłis dictũ multa habeo uob dicere sed non potes¬

Expanded text:
 non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in  non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum murmurare debeamus. meminerimus ipsis apostolis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potes
Abbreviated transcription (Latin):
baptizati uitam istã finierunt punt᷑ eadem ꝓrsus in utraq sententia
difficultas est. illi sibi uident᷑ de hac facilius exire questione qui animas
asser ꝓmeritis uito prioris singulas singulis corporib inplicari. hoceñ
putant eẽ in adã mori in carne scilie& quae ꝓpagata est ex adã supplicia
pendert a quo reati in quiunt gr̃a xp̃i liberat pusillos cũ magnis. sed
in alia superiore uita peccare animas & unde p̃cipitarȩ in carceres
carneos: non credo non ad quiesco non consentio. Primo qm̃ p̃nescio
quos circuit᷑ id agant isti ut post nescio qͥuanta uolumina scłorũ itũ
ad istã sarcinã corruptibilis carnis & supplicia pendenda redeundũ sit
qua opinione quid horribilius ex cogitari possit ignoro. Deinde quisu
tandẽ ustus defunstos est: decquo nonisti si uera dicunt solliciti ẽẽ debeimꝰ

Expanded text:
baptizati vitam istam finierint, puniuntur? Eadem prorsus in utraque sententia baptizati vitam istam finierint, puniuntur? Eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. Illi sibi videntur de hac facilius exire quaestione, qui animas asseverant pro meritis vitae prioris singulas singulis corporibus implicari. Hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet quae propagata est ex Adam, supplicia pendere: a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s animas. Nã sicut conuestit᷑ inquiunt puluis in terrã sicut fuit
Et tam̃ caro de qua hoc dictum est ad hominẽ ñ reuestit᷑ ex quo ꝓpagata
est : sed ad tram unde primũ homo fastus est. Sic & sp̃s ex illius
unius sp̃u ꝓpagatus non tam̃ adeũ reuestit᷑ sed ad dñm aquo illidatꝰ ÷
Uerũ quia hoc tostimoniũ ita ꝓ istis sonat. ut om̃imodo huic opinioni
quam defendi uolo uideat᷑ contrariũ : ammonendã tantũ credidi pro¬
dentiã meã non talibus testimoniis ex his angustiis me coneris exuere
Namlic& nemo faciat optando ut uerũ sit qđ uerũ ñ ÷ : tam̃ si fieri
poss& optart᷑ ut haec sententia uera ẽ sicut opto ut si uera est abste liqui
sequit: qui cã existentes alibi animas & ab initio diuinorũ operũ p̃paratas
a do mitu opinant᷑ in corpus. Nã & abhis hoc idem querit᷑ si amime
in culpate & oboedient᷑ ueniunt quomittunt᷑ Cur in paruulis si non

Expanded text:
omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictest, sed ad terram, unde primus homo factus est: sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus, non tamen ad eum revertitur, sed ad Dominum a quo illi datus est. Verum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni quam defendi volo, videatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. Nam licet nemo faciat optando, ut verum sit quod verum non est: tamen si fieri posset, optarem ut haec sententia vera esset; sicut opto ut, si vera est, abs te liquidsequitur, qui jam existentes alibi animas, et ab initio divinorum operum praeparatas, a Deo mitti opinantur in corpora. Nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae obedienter veniunt, quo mittuntur; cur in parvulis, si non
Abbreviated transcription (Latin):
tiã si hanc fidem fundatissimã non obpugnant᷑ sit & mea si obpug¬
nant non sit & tua : Nolo mihi dicat᷑ ꝓhac sententia debere accipi
qđ scriptũ ẽ. qui finxit sp̃m hominis in ipso & qui finxit singillatĩ
corda eorũ: Aliquid firmissimũ atq in uctissimi requirendũ ẽ : quod
nos non cogat dm̃ credere ullarũ animarũ sine: culpa aliqua dampna¬
torẽ. Nam uel tantũ ual& uel plus forsitan creare quam fringere &
tam̃ scriptũ ÷ cormundũ crea in me dĩ : nec ideo putari post anima
hoc loco optare se fieri priusquã aliquid ẽ&. Si ergo iam existens creat᷑
innouatione iustitiae : sic iam existens fingit᷑ confirmatione doctrine
nec illud qđ in eccłas te scriptũ est. Tunc conuert&ur int̾rã puluis sic̃
fuit & sp̃s reuest&ur addñm qui dedit illũ. istam confirmat sententiã
quã eẽ uolumꝰ nr̃am: Plus enim hoc suffragat᷑ eis: qui ex una putant

Expanded text:
tia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugtia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: Qui finxit spiritum hominis in ipso et: Qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant
Abbreviated transcription (Latin):
diem natiuitatis non ẽẽ ꝑdendam paruulũ baptizandum non carnẽ sed
animã dixit non eẽ ꝑdendã & mox natũ rite baptitari posse cũ suis qͥb¬
dam co episcopis suis censuit. Sed contra cipriani aliquam opinionẽ opi¬
nionẽ ubi qđ uidendum fuit fostasse non uidit sensiat quisq qđ lib& tan¬
tũ contra apłi manifestifsimam nemo sentiat qui ex unius delicto om̃s
in condempnationẽ duci p̃dicat. Ex qua condempnatione ñ liberat nisi
contra eccłae fundatissimũ nemo morẽ sentiat: ubi adbaptismũ siꝓpt̃
paruulorũ sola corpora currer&ur baptizandi offerrerent᷑ & mostui quȩ
cũ ita s̃. querenda causa atq reddenda est. quare dampnent᷑ ammȩ
uuli moriant᷑. dãpnari enĩ eas si sic decorpore exierint inscã scriptura
& sc̃a est testis eccłai Vnde illa de animarũ nouarũ creatione senten¬

Expanded text:
diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat, ex qua condemnatione non liberat nisi contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, uuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint. et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione senten
Abbreviated transcription (Latin):
possent agere uel bene uel male sine baptismo corpore exuti sunt
Nihil hic d&alib dictũ ÷: sed si caro eorũ ideo non resurg&: quia nec
boni aliquid eger̃ nec mali nec illorũ resurrestura ÷ qui ꝑcepta bap¬
tismi gr̃a in illa adate defuncti s̃: in qua niħil bene nihil male agere¬
potuer̃. Si autem illi int̃ scõs resurgent id ÷ inter eos qui bene eger :
inter quos s̃ & illi resurresturi nisi inter eos qui male eger̃. Nec aliqͥs
humanas animas credamꝰ corpora sua non recepturas. siue in resurrec¬
tione uitȩ sue in resurrestione iudicii. Quȩ sententia priusquã refallat᷑
ipsa nouitate iam displic&. Deniq quis ferat sicredant se illi qui ad
baptismũ cum suis paruulis currunt ꝓpter carnes eos non ꝓpter ani¬
mas currere. Beatus quidẽ ciprianꝰ non ab qđ decr&um condens nouum.
sed eccłae fidem firmã seruans id corrigendos eos qui putaba ͥ ante octauã

Expanded text:
possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter carnes eorum, non propter animas currere ? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente in adiutorio grãe xp̃i & ipsi carni edomite ac subiugate pos¬
sit in corruptionis meritũ comparari : sed quia in paruulo anima ñdũ
ad quirit᷑ qđ illius moribus nondum potuit. Si autem sine ullo
sacramento anima paruuli exierit ipsa quidem in a &erna uita
erit. Vnde nullũ peccatũ &iam potuit separari. Caro uoro eius
non resurg& inxp̃o. non percepto ante mortẽ illius sacram̃to: hanc
opinionẽ numquã audiui: nũquã legi: sed plane audiui & credidi
propter qđ & locutus sũ. quia ueni& hora quando omnes quis̃ in monum̃¬
tis audiant uocem & ꝓcedent qui bona fecerunt in resurrestionẽ uitȩ :
ipsa est dequa dicit̾ & per unũ hominẽ resurrectio mortuorũ. ipsa ÷ qua
in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑ qui uero mala eger̃ in resurrestionem iudi¬
cn: quid hic ergo de illis infantib intellegendum est qui prius quã

Expanded text:
uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae posuiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia in paruulo anima nondum adquiritur, quod illius moribus nondum potuit; si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius 25 sacramento ? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum, quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent, qui bona fecerunt, in resurrectionem uitae — ipsa est, de qua dicitur: et per unum hominem resurrectio mortuorum, ipsa est, qua in Christo omnes uiuificabuntur, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui. priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam. Vbi ꝓpterea cũ baptizandis paruulis festinat᷑ & currit᷑
quia sine dubio credit᷑ alit̃ eos in xp̃o uiuificari omnino non posse
Qui autẽ ñ uiuificant᷑ in xp̃o restat in ea condempnatione manea nT
Dequa dicit apłs: Perunius delictũ iom̃s homines ad condemp¬
nationẽ. Cui delicto obnoxios paruulos nasci & om̃s credit eccła:
& ipse iam contra uinianũ disputans & exponens ionã ꝓph&am
sicut paulo ante cõmemoraui fide ueracissima diffinisti. Credo &
maliis locis opusculorum tuorũ quȩ uel non legi uel in presentiã¬
ñ recolo: Huius igit᷑ dampnationis in paruulis causam requiro
quia neq animarũ si noue fiunt singulis singule : ideo eẽ nullũ
in illa a&ate peccatum nec adõ dampnari aliquam credo quã
uid& nullum habere peccatũ. Anfoste dictũ est in paruulo carnẽ
solam ẽẽ peccati. nouam uero illi animam fieri qua scđm dĩ precepta

Expanded text:
ecclesiam, ubi propterea cum bapecclesiam, ubi propterea cum bapquia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur m Christo, restat, ut m ea condemnatione maneant, de qua dicit apostolus: per unius delictum in omnes homines ad condemnation e m. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti. credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae uel non legi uel in Anon recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
tempnere possumꝰ quod intrauit ꝑ unũ hominẽ mors : & qđ ꝑunũ homi¬
Perhanc enim apłicã diuinã claramq sententiã sat̾is eindenter eluc&
est quippe om̃s łomines quia sicut om̃s homines per primã hoc ÷
carnalem generationem ꝑtinent ad adam : sic om̃s homines ad sedam
hoc ⁊ spiritalm ginerdtionẽ ueniunt qui cumq ad xp̃m perueniuns
Ideo ergo dictũ est & hic om̃s & ibi om̃s quia sicut om̃s qui moritur
non nisi inadam moriunt᷑. ita om̃s qui uiuificabunt᷑ ñ nisi in xp̃o
uiuificabunt᷑ Ac ꝑ hoc quisquis nobis dixerit quem quam resurrec¬
tionem mortuorum uiusçari nisi in xp̃o: tamquam pestis commimis
fidei d&estandus est. Item quis quis dixerit qđ in xp̃o uiuificabunt᷑
&iam paruuli qui sine sacram̃ti eius pasticipatione deuita exeunt.
hic ꝓfecto & contra apłofum p̃dicationẽ uenit & totam contempn

Expanded text:
temnere possumus, quod per unum hominem mors et per unum homitemnere possumus, quod per unum hominem mors et per unum homiPer hanc enim apostolicam, divinam, claramque sententiam, satis evidenter elucet, est quippe omnes et omnes, quia sicut omnes homines per primam, hoc est per carnalem generationem pertinent ad Adam: sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem generationem ueniunt, quicumque ad Christum perueniunt. ideo ergo dictum est et hic omnes et ibi \'omnes\', quia sicut omnes, qui moriuntur, non nisi in Adam moriuntur. ita omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo. tamquam pestis communis fidei detestandus est. item quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
liberari adampnatione non possunt : ut possit eis &iã ꝓ illis malis
quȩ hic indiuers afflictionib pertuler̃ conpensatio illa prestari
Qunc autẽ eũ ista questio non possit absolui nisi &iam de his paruu¬
ls respondeat. qui post grauissimos erucutus sine sacramento xp̃ian
soqaate expirant: que cirta eos conpensatio cogitanda est quib in¬
super & dampnatio prparata est. Na & baptismo paruulorum⁊
in codem libro: non quidem sufficient̃ sed quantũ illi oꝑi satis ẽe
indebat᷑ ut cũq respondi qđ &diam nescientibus & fidem suam non¬
dã habentib ꝓdest. Non tam̃ de dampnatione corum paroulorũ
qui sine illo ex hacuita emigrant: tunc aliquid dicendũ putaui quia
non qđ nunc agit᷑ agebat᷑ : sed ut omittamꝰ & contempnamus ea quȩ
bitui tempore patiunt᷑ nec trans acta reuocant: nũ quid similiter con¬

Expanded text:
liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant, quae circa eos compensatio cogitanda est, quibus insuper et damnatio praeparata est? nam et de baptismo paruulorum in eodem libro non quidem sufficienter, sed quantum illi operi satis esse uidebatur, utcumque respondi, quod etiam nescientibus et fidem suam nondum habentibus prodest, non tamen de damnatione eorum paruulorum, qui sine illo ex hac uita emigrant, tunc aliquid dicendum putaui, quia non, quod nunc agitur, agebatur. Sed ut omittamus et contemnamus ea, quae breui tempore . patiuntur nec transacta reuocantur, numquid similiter con
Abbreviated transcription (Latin):
ideo quȩ cũq illarũ ueritate possit uinci & repudiari ad curã inten¬
tionis me quam tunc habebã : non ꝑtinebat quẽ quidem cunctis
ras me sccurissimo fier& quanto &iã scđm om̃s id quod agebam
inuictũ ꝑsistere demonstrabam: Nunc uero unã uolo si possum
ratione reste eligem᷑ ex om̃ib: & ꝓptea huiꝰ ipsiuf dequa nuno agimꝰ
defensionem in his quȩ cõmemoraui de illo libro uerbis meis attentiꝰ
qđ ibi dixi quis autẽ nouit quid paruulis de quorũ cruciatib durita
maiorũ contondit᷑ aut exert&ur fides aut misericordia ꝓbatur
Quis ergo nouit quidipsis in secr&o iudiciorum suorũ bene conpensa¬
tionis reseru& ds̃ : Sed hoc non in merito dici uideo de his qui per
xp̃i nomine ac uera religione tale aliquid &iam nescientes patiurl̃
uel sacram̃to xp̃i iam inbuti s̃ quia sine soci&ate unius mediatoris

Expanded text:
ideo 1009 quaecumque illarum veritate posset convinci et repudiari, ad curam intenideo 1009 quaecumque illarum veritate posset convinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam non pertinebat: quandoquidem cunctis aeteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, invictum persistere demonstrabam. Nunc vero unam volo, si possum, ratione recta eligere ex omnibus: et propterea hujus ipsius, de qua nunc agimus defensionem, in his, quae commemoravi de illo libro, verbis meis attentiusquod ibi dixi, Quis autem novit quid parvulis, de quorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut miseriquid ipsis paruulis in secreto iudiciorum suorum bonae compensationis reseruet deus?\' sed hoc non inmerito dici uideo de his, qui uel pro Christi nomine ac uera religione tale aliquid etiam nescientes patiuntur uel sacramento Christi iam inbuti sunt, quia sine societate unius mediatoris
Abbreviated transcription (Latin):
dati restius eleger̃ uiuere aut excusationem futuri iudicii suplicio
ñ habebunt si uite huiꝰ angorib ad adernã uitã desideriũ conuer¬
tere noluer. Quis autẽ nouit. quid paruulis dequorũ cruciatibus
durita maiorũ contunditur aut exerc&ur fides aut̃ misericordia
probat᷑ : quis ergo nouit quid in ipsis paruulis in secr&o iudiciorũ
suorum conuersationis bone reseru& ds̃. qm̃ quanquã nihil reste
fecer̃ tam̃ nec peccantes aliquid ista ꝑpessi s̃. Non enĩ frustra &iã
infantes illos quicũ dñs iħs xp̃s negandus ab herode queret᷑ occisi s̃
in honore mastyrum receptos cõm̃dat eccła. Haec tunc dixi cum
hanc ipsam dequa nunc agit᷑ uellem communire sententiã. Sic̃
enĩ paulo ante cõmemoraui quȩ cumq illarũ de animȩ incarna¬
tione quattuor opinionũ uera e& inculpatã substantiã creatoris
& anr̃orũ peccatorũ soci&ate remotissimã nitebar ostendere: &

Expanded text:
ndati rectius elegerint uiuere, aut excusationem in futuri iudicii supplicio ndati rectius elegerint uiuere, aut excusationem in futuri iudicii supplicio non habebunt, si uitae huius angoribus ad aeternam uitam desiderium conuertere noluerint? quis autem nouit, quid paruulis, de quorum cruduritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia probatur; quis ergo novit quid ipsis parvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Deus, qui quanquam nihil recte fecerint, tamen nec pecinus Iesus Christus necandus ab Herode quaereretur, occisi sunt, in honorem martyrum receptos commendat ecclesia\'. Haec tunc dixi, cum hanc ipsam, de qua nunc agitur, uellem communire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ uel sentre debemꝰ : doce igitur quid sentire qͣid dicere debeamuꝰ
ut constat nobis ratio nouarũ animarũ singulis corporib singulatim¬
quo factarũ: Ego quidem ñ ingenis sed statim depoenis paruulorũ
quas in hac unta patunt. dixi aliquid in libris illis delibro arbtrio
qdđ quale sit & cur mibi inista quam habemꝰ inmanib questione ñ suf¬
ficiat: in timabo & eum ipsum d&estio libro locũ scriptaũ his litaeris
deponi sol& cũ dicit᷑: quid mali fecer̃ ut ista paterent᷑ quasi possit cõ
innocentiae meritũ antequã quisquã nocere aliquid possit. Cũ autẽ
boni aliquid operat᷑ in em̃dationẽ maiorũ cũ parulorũ suorũ qui
eis cari sunt dolorib ac mostibus flagellant᷑ cur ista non fiant quan¬
to cũ transierint prononsatis factis er̃. Inquib facta sunt propt̃
quos autẽ facta sunt aut meliores s̃ si temporalib in cõmodis em̃¬

Expanded text:
possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum his litteris deponi solet, cum dicitur: quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque nocere aliquboni aliquid operatur deus in emendatione maiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur, cur ista non fiant, quando, cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt, propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis eme
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hominũ coniestare conceditur. sedho c inmaiorib: De paruo¬
lis autem quid respondcamꝰ edisere: si poenis tantis nulla meiss puni¬
enda peccata. Nam itiq nulla ÷ mmillis a& atib exanimanda ustitia
demgniorum uero diuersitate in mode ab sorditate quid dicam: quae
quidem inparuilis lat&. sed ab ipsis exordus naturalib dictũ appare
ingrandib Quorum non nuli tam tardi & obliuiosi sunt ut nec prima
quidem discere litterarũ elim̃ta potuerint : quidam uero tante sũ
fatuitatis ut non multum a pecorib differunt quos moriones uulgo
uocant respondaur fostasse corpora hoc faciunt. Sed nũ quid scđ̃m
hanc sententiã quam defendi uolumus anima sibi corpus eligit & in
elegendo cũ faller&ur errauit : aut cũ in corpus coger&ur intraro
necessitate nascendi alia corpora preocci pantib animarũ torbis ipsa
aliud non inuenit. Et sicut in aspestaculo aliquo locum ita carnẽ ñ
quam uoluit sedquã noluit occupauit. Numquid a talia uel dicert

Expanded text:
sunt, hominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum ueroquidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere
Abbreviated transcription (Latin):
de corpore exierint : ueniã quolib& tõpore consecuturi s : librũ ñ
parue quantitatis iam scripsi. quem describere si curaueris: fortasse
proph&ã esaiam ubi dicit. Omnẽ flatum ego feci qđ sequentia
satis indicant. Sequit᷑ enĩ ꝓpt̾ peccatũ modicum quid constauit
illum id est ipsũ flatũ : & c&era : quȩ nisi deanima humana intel¬
ligi nequeunt. Abhac enĩ questione maxime scauendũ est: ne
anima non adõ facta natura: sed ipsius dĩ substantia tamquam uni¬
ginitꝰ filius qđ est uerbumeius aut alia eiꝰ particela c̃ẽ credatur:
tamquã illa e&̃ natura atq substantia. quia ds̃ est quiequid est
cõmitabilis esse possit: qđ ẽẽ animã sentit. Cum ista distarem per
flatũ uentũ expestans me uechim̃ter ut nauigar & urgebat
Itaq si quid hic incondite atq inculte dictũ legeris: uel si totũ
ẽẽ ita perspexeris: dostrine da operam lingue ueniã.

Expanded text:
de corpore exierint, ueniam quolibet tempore consecuturi sint, librum non de corpore exierint, ueniam quolibet tempore consecuturi sint, librum non paruae quantitatis iam scripsi, quem si describere curaueris, fortasse iam prophetam deus, ubi dicit: Omnem flatum ego feci, quod sequentia satis indicant; sequitur enim: Propter peccatum modicum quid contristaui illum, id est ipsum flatum, et cetera, quae nisi de anima humana intellegi nequeunt. in hac enim quaestione maxime cauendum est, ne anima non a deo facta natura sed ipsius dei substantia tamquam unigenitus filius, quod est uerbum eius, aut aliqua eius particula esse credatur, tamquam illa natura atque substantia, qua deus est, quicquid est, commutabilis esse possit, quod esse anlator jam ventum exspectans, me vehementer, ut navigaret, urgebat. Itaque si quid hic incondite atque inculte dictum legeris, vel si totum ita esse perspexeris, doctrinae da operam, linguae veniam.
Abbreviated transcription (Latin):
sic uestit : nisi forte credendũ foenũ adõ uestiri & adõ corpora
non formari. Cum enĩ dixit uestit: non dep̃terita ordinatione.
sed dep̃senti operatione satis indicat Vndȩ dicit &iam illud apłs
deseminib: qđ supra cõmemoraui : non inquit corpus qđ futurũ
est seminas : sed nudũ granum farris tritici aut alicuius e& erorũ:
disposuit : sed dat ut creatorẽ intellegas effigiem suae sapientia e
reb que cotidie suis tẽporib oriunt᷑ condendis adhibere. Dequa
sapientia dictũ est. Pertendit a fine usq ad finẽ fostit̃: disponeisq¬
om̃a suauit. Et non dixit disposuit: sed disponit omnia suauiter
Multũ ⁊ enĩ uel tenuit̃ sapere: quomodo cõmotabilia & tẽporalia
non cõmotabilib: & temporalib: creaturis motibus : sed aderne
stabili uirtute condantur: De illo sane qđ ꝑcunstandũ putasti
utrũ baptirati om̃s si absq poenitentia diuers criminib: in r&iti

Expanded text:
sic uestit? nisi forte credendum est faenum a deo uestiri et a deo corpora sic uestit? nisi forte credendum est faenum a deo uestiri et a deo corpora non formari. cum enim dixit \'uestit\', non de praeterita ordinatione sed de praesenti operatione satis indicat. unde est etiam illud apostoli de seminibus, quod supra commemoraui: Non, inquit, corpus, quod futurum est, seminas sed nudum granum fere tritici aut alicuius ceterorum; "disprebus, quae cotidie suis temporibus oriuntur. condendis adhibere. de qua sapientia dictum est: Pertendit a fine usque in finem fortiter et - non dixit \'disposuit\' sed — disponit omnia suauiter. multum est autem uel tenuiter sapere, quo modo commutabilia et temporalia non commutabilibus et temporalibus creatoris motibus sed aeterna et stabili uirtute condantur. De illo sane. quod percontandum putasti, utrum baptizati omnes, si absque paenitentia diuersis criminibus inretiti
Abbreviated transcription (Latin):
b& sicut me uid&is habere : possid& regnum dĩ. Caro autẽ cum
scđm corruptionẽ intelligitur non possidebit. Hoc enim ex posi¬
tũ est cũ dicer&ur: caro & sanguiis regnum dĩ non possidebit
in eo qđ continuo additũ est. neq corruptio in corruptionẽ possi¬
debit : sicut satis quantũ arbitror disseruimꝰ: quod autẽ queris
utrũ singillatim acreatore dõ corporum liniam̃ta formentur
ñ te mouebit si quantũ potest humana mens potentuã diuinȩ
operationis in tellegas. quomodo enim negare
operatur : unde illa cessatio septimi diei ab ipsis naturis contͦendi
intellegenda est fasta: non ab earũ anministratione: quȩ cotidie
referunt᷑ : Cũ ergo natura rerũ acreatore ammustratur & per or¬
dines p̃bentes locis sus & tẽporib cuncta noscunt᷑ : ds̃ usq nunc
operatur. Nam sids̃ nunc ista non format: quo modo legitur
prius quam te furmarem in utero nouite : quo modo &iam accipi
potest qđ si foenũ agri qđ hodie & cras inclibanum mittitur ds̃

Expanded text:
sicut me uidetis habere, possidet regnum dei, caro autem curo secundum corruptionem intellegitur, non possidebit; hoc enim expositum est, cum diceretur: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, in eo, quod continuo additum est: Neque corruptio incorruptionem possidebit, sicut satis, quantum arbitror. disseruimus. Quod autem quaeris, utrum singillatim a creatore deo corporum liniamenta formentur, non te mouebit, si, quantum potest humana mens, potentiam diuinae operationis intellegas. quo modo enim negare operatur? unde illa cessatio septimi diei ab ipsis naturis condendis intellegenda est facta, non ab earum administratione, quae conditae referuntur. cum ergo natura rerum a creatore administratur et per ordines praefinitis locis et temporibus suis cuncta nascuntur, deus usque nunc operatur. nam si deus nunc ista non format, quo modo legitur: Priusquam te formarem in utero, noui te? quo modo etiam accipi potest: Quod si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm enĩ qualitates has: hoc loco carnem & sanguinem nuncu pauit
quo circa ut aliquid exempli grã ponã : qđ interim occurrit. sic̃
scriptũ ÷ : ne forte temptauerit uos his qui dẽptat: & manis sit
labor ur̃ atq: hic intellegitur diabolus quia ds̃ omnino non
tẽptat de quo alio loco ait scriptura: ipse autẽ neminem tẽp¬
tat. Nec contraria est ista sententia ei qua dicit᷑: temptat
uos dñs ds̃ ur̃. Sed soluit᷑ questio: cũ uocabulũ tẽptationis di¬
uersas intellegentias hab& : eoqđ alia sit temptatio deceptionis:
nominis intellegentia discernit᷑ : & nulla erit questio qm̃¬

Expanded text:
secundum enim qualitates hoc loco carnem et sanguinem nuncupauit. secundum enim qualitates hoc loco carnem et sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia ponam quod interim occurrit, sicut scriptum est: ne forte temtauerit uos qui temtat et inanis sit labor noster, atque hic intellegitur diabolus, tamquam deus omnino non temtet, de quo alio loco scriptura dicit: ipse autem neminem temtat, nec contraria est ista seuos dominus deus uester, sed soluitur quaestio, cum uocabulum temptationis diuersas intellegentias habet eo -quod alia sit temptatio deceptionis anominis intellegentia discernatur et nulla erit quaestio. q
Abbreviated transcription (Latin):
Ila namq fidelium est atq scõrõ: isti uero ꝑp&ua corruptione
cruciabunt᷑ quia ignis eorũ non extingu&ur &uermis eorũ ñ
mori&ur: quid sibi ergo uult ista distinctio & mortu rresur¬
gent in corrupti & nos cõmotabim᷑ nisi quia om̃s incorrupti
in illã cui omnino nulla possit nocere corruptio ac ꝑhoc qui
mea non cõmutabunt᷑. in corrupti quidem resurgent integri¬
tate membrorũ : sed tam̃ corrũpendi dolore poenarũ cũm au¬
dierint : ite inignẽ adernũ ꝗui ꝑ̃paratus est diabolo & anglis
eus aqoo audtie ¶o uostus noncimnedit. Sc lla uero cõmitatene
iustorũ cũ dixiss& : & nos cõmutabimur : tamquã quereremꝰ quomͦ
istud fiat : uel qualis illa cõmutatio futura sit adiungit & dicit.
dubitandũ ÷ scđm hoc dictũ car̃o & sanguis regnũ dĩ non posside¬
bunt : quia non ibi erit corruptio & mostalitas carnis & sanguinis

Expanded text:
illa namque fidelium est atque sanctorum; isti vero perpetua corruptione illa namque fidelium est atque sanctorum; isti vero perpetua corruptione cruciabuntur, quia ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur. Quid sibi ergo vult ista distinctio: Et mortui resurgent incorrupti, et nos commutabimur, nisi quia omnes incorrupti ruptelam cui omnino nulla posset nocere corruptio? ac per hoc qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum, sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: nos commutabimur, tamquam quaereremus, quomodo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicitdubitandum est secundum hoc dictum: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis;
Abbreviated transcription (Latin):
nonerit: Caro quippe erit: qm̃ dñs post resurrestionẽ ait palpate
Caro autẽ nonerit : qm̃ ciro & sangiis regnũ di nom possidebit : ex¬
ponit quid dixerit adiciens. Ecce misterũ hoc dico uobis. Om̃s
inquit hoc ÷ inpuncto temporis qđ diuidi non pot: Inictuoculi
hoc ÷ in summa celeritate. In nouissima tuba : hoc ÷ in nouissimo
signo qđ dabitir ut ista compleant᷑. Canit enĩ tuba inquit:
& mortui resurgint in corrupti : & nõe commutibimur Ergo
ista cõmutatio: in melius sino dubitatione opost& intellegi
quia om̃s iusti & in iusti resurresturi s̃: sed sicut dñs ineuangelio
loquit᷑ : qui bene fecerunt in resurrestionẽ uite : qui male eger̃
sicut in alio loco: Qui non credit inquit : iam iudicatus est
proinde illi qui adiudicium resurresturi s̃ : non cõmotabunt᷑
millã corruptelam : quae non doloris corruptionẽ pati pot:

Expanded text:
non erit? caro quippe erit, quoniam dominus post resurrectionem ait: Palpate non erit? caro quippe erit, quoniam dominus post resurrectionem ait: Palpate caro autem non erit, quoniam caro et sanguis regnum dei non possidebunt\', exponit, quid dixerit, adiciens: Ecce mysterium dico uobis; omnes inquit, hoc est in puncto temporis, quod diuidi non potest, in ictu oculi, hoc est in summa celeritate, in nouissima tuba, hoc est in nouissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur; canet enim tuba, inquit. et mortui resurgent incorrupti et nos commutabimur. ergo istam commutationem in melius sine dubitatione oportet intellegi, quia omnes et iusti et iniloquitur, Qui benefecerunt, in resurrectionem vitae, qui male egeruntam; sicut alio loco: Qui non credit, inquit, jam judicatus est. Proinde illi qui ad judicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam quae nec doloris corruptionem pati potest: