comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate suꝑat: & maloꝵ astitiã pẽ¬
Unũ.ẽ. quod loquutus sũ: & in¬
nocentẽ. & impiũ ipse consumit
Ac si aꝑte diceretur. Hoc apud
me uerbũ cogitationis ꝓtuli: qͥa
nec innocens. si districte disciitior
innocens apparẽbo: nec impiꝰ si apud
me latere uoluero. a suꝑni exami¬
nis acumine abscondor: qm̃ distric¬
tus iudex cuncta cõp̃hendens. occul¬
ta maliciȩ mirabilit̾ penetrat᷑: &¬
suis hanc inuentionibus bene ordi¬
nans dampnat. Uel certe & inno¬
centẽ. & impiũ ipse consumere dicit᷑:
quia quãuis in meritis uitȩ diuisi
sint. pͥmȩ tam̃ culpȩ merito. ęque
ad carnis interitũ ꝑtrahunt᷑. Un
cta subiacent uanitati: & omnia
ꝑgunt ad unũ locũ. De terra facta
sunt: & in terrã parit̃ reuercunt᷑.
Sequit᷑. Si flagellat occĩdat semel:
&e non de penis innocentiũ rideat
Quis hȩc non per suꝑbiã ꝓlata
creder&: nisi sententiam iudicis au¬
dir& qua ait: non estis loquuti co¬

Expanded text:
quantalibet ejus simplicitas fueUnum est quod locutus sum, et innocentem et impium ipse consumit. Ac si aperte diceretur: Hoc apud me verbum cogitationis protuli, quia nec innocens, si districte discutior, innocens apparebo; nec impius, si apud me latere voluero, a superni examinis acumine abscondor, quoniam districtus judex, cuncta comprehendens, occulta malitiae mirabiliter penetrat, et suis hanc inventionibus bene ordinans damnat. Vel certe et innocentem et impium ipse consumere dicitur, quia quamvis in mentis vita divisi sint, primae tamen culpae merito aeque ad carnis interitum pertrahuntur. cta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in terram parS. 23. Si flagellat occidat semel, et non de poenis innocentium rideat. - Quis hcrederet, nisi sententiam judicis audiret, qui ait: Non estis locuti co
Abbreviated transcription (Latin):
mit: cũ subiungit. Don concedit¬
citiũ uirtutis. ẽ: sola exteriꝰ adu̾¬
sa tolerare. Sed ut eoꝵ uires certa.¬
m̃ plenȩ ꝓbationis erudiat: hos
ñnũquã & foris torm̃ta lacerant:
& intus temptamenta castigant:
Unde uir sc̃s impletũ se a maritu¬
dinibus asserit: quia cũ flagella
exteriꝰ tolerat: illud. ẽ. grauiꝰ qđ
de temptatione aduersarii in inti¬
mis portat. Sed inter hȩc mitigat
uim doloris: considerata ęquitas.
& potentia ferientis. Unde subiun-¬

Expanded text:
imit, cum subjungit: Cimit, cum subjungit: Ccitium virtutis est sola exterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis. Unde subjun
Abbreviated transcription (Latin):
pensans. atq in om̃i actione diiii.¬
dicans: suꝑnȩ districtionis uim
quanta sollicitudine ꝑtimescat.
insinuat subdens. In turbine enĩ
conter& me. Ac si aꝑte dicat. Iocir¬
co hc̃ semꝑ & in tranquillitate ti-¬
meo: quia ꝑ flagella qualis in tur¬
bine ueniat non ignoro. Quȩ fla-¬
gella scilic& & mȩtuens p̃uidit:
& p̾uidens ꝑ̃tulit Vnde subiun¬
git. & multiplicabit uulnera mea:
etiã sine causa. Ut enĩ sepe iã dixi
mus. nequaquã beatus iob ꝑcussus
est. ut in eum ꝑcussio uiciũ t̾ge¬
r& : sed ut meritũ auger&. Uul¬
neratũ se itaq sine causa asserens.
hoc de se foris loquit᷑: qđ de illo ue¬
ritas in occulto testat᷑ dicens. Cõ¬
mouisti me aduersus eũ: ut afflige¬
rẽ eum frustra. Hir gͦ sc̃s suꝑbe non
dicit quod ueracit̾ dicit: nec ꝑ hȩc
uerba a rectitudine discrepat: ꝑ
quȩ a udice ñ discordat. Qui eoꝵdẽ
ꝓtinꝰ uulnerũ continuationẽ expͥ¬

Expanded text:
pensans, atque in omni actione dijupensans, atque in omni actione dijudicans, supernae districtionis vim quanta sollicitudine pertimescat insinuat, subdens: In turbine enim conteret me. Ac si aperte dicat: Idcirco hunc semper et in tranquillitate timeo, quia per flagella qualis in turbine veniat non ignoro. Quae flagella scilicet et metuens praevidit, et praevidens pertulit. Unde subjungit: Et multiplicabit vulnera mea etiam sinemus, nequaquam beatus Job percussus est ut in eo percussio vitium tergeret, sed ut meritum augeret. Vulneratum se itaque sine causa asserens, hoc de se foris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur, dicens: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuationem expr
Abbreviated transcription (Latin):
m& ipsam ueritas dicit. Nisi quis
renatus fuerit ex aqua & spũ scõ:
non potest introire in regnũ dei
hinc paulus ait. Eramꝰ natura
filii irȩ: sicut & cȩteri. Qui itaq
nullũ ꝓpriũ adiungens. ex solo
originis reatu ꝑimit᷑ꝰ quid iste in
illo extremo examine quantũ ad
humani sensus ȩstimationẽ. nͥ sine
causa uulneratur: Sed tam sub di¬
uina districtione iustũ. ẽ: ut ꝓpa¬
go mortalis. uelut infructuõsa ar-¬
bor & in ramis seru& amaritui.¬
dinẽ quã traxit ex radice. Ait gͦ:
In turbine enĩ conter& me: & mul-¬
tiplicãbit uulnera mea. etiã sine
causa. Ac si aꝑte humani gene¬
ris dampna considerans: dicat. Di¬
strictus iudex qua eos animaduer¬
sione trucidat. quos culpa ꝓpria
actionis dampnat᷑: si & illos in et̃¬
nũ ꝑcutit. quos reatus arbitrii ñ
addicit: Quȩ nimirũ dicta. nec
a beato iob specialit̾ discrepare cog¬
noscimꝰ: si hȩc quã uere ꝓlata sunt
indagamꝰ. Sem& ipsũ nãq subtilit̃

Expanded text:
metipsam Veritas dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Hinc Paulus ait: Eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Qui itaque, nullum proprium adjungens, ex solo originis reatu perimitur, quid iste in illo extremo examine, quantum ad humani sensus aestimationem, nisi sine causa vulneratur? Sed tamen sub divina districtione justum est ut propago mortalis, velut infructuosa arbor, et in ramis servet amaritudinem quam traxit ex radice. Ait ergo: In turbine enim conteret me, et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Ac si, aperte humani generis damna considerans, dicat: Districtus judex qua eos animadsione trucidat, quos culpa propriae actionis damnat; si et illos in aeternum percutit, quos reatus arbitrii non ae nimirum dicta nec a beato Job specialiter discrepare cognoscimus, si haec quam vere prolata sunt indagamus. Semetipsum namque subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
laboraui: Si enĩ remota pieta¬
te discittimur: opus nr̃m pęna dig¬
nũ. ẽ. quod remunerari p̃miis p̃sto¬
lamur. Mir igit᷑ sc̃s sub occulta iu¬
dicia trepidans: dicit. Si autẽ &
sic impius sum. quare frustra labo¬
raui: Non quo hẽ laborasse penit&:
sed quo incer tũ se eẽ. de p̃miis &¬

Expanded text:
ant. --Si enim remota pietate discutimur, opus nostrum poena dignum est, quod remunerari praemiis praestolamur. Vir igitur sanctus, sub occulta judicia trepidans, dicit: Si autem et sic impius sum, quare frustra laboravi? non quo hunc laborasse poenitet, sed quo incertu
Abbreviated transcription (Latin):
nocens a creatore consumit᷑: quia
quantalib& eius simplicitas fue¬
rit: diuinȩ magnitudinis simpli-¬
citate deuoratur. Quãuis enĩ sim¬
plicitatẽ studiose seruemꝰ: ex consi-¬
deratione tam̃ intimȩ puritatis
ostendit᷑: qdđ hȩcipsa quã agimꝰ
simplicitas non sit. Impiꝰ qͦq a con¬
ditore consumit᷑: qͥa dõ cuncta
mirabilit̾ ordinante. ipsis suis uer.¬
sutiis eius impietas ligat᷑. Nam
inde se suppliciis & nesciens un¬
plicat: unde se aliquid facere scien¬
ter exultat. Quia gͥ om̃pc deus

Expanded text:
nocens a Creatore consumitur, quia quantalibet ejus simplicitas fuerit, divinae magnitudinis simplicitate devoratur. Quamvis enim simplicitatem studiose servemus, ex consideratione tamen intimae puritatis ostenditur quod haec ipsa quam agimus simplicitas non sit. Impius quoque a conditore consumitur, quia, Deo cuncta mirabiliter ordinante, ipsis suis versutiis ejus impietas ligatur. Nam inde se suppliciis et nesciens implicat, unde se aliquid facere scienter exsultat. Quia igitur omnipotennocens a Creatore consumitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
guttur meũ: ut expeter̾e male¬
dicens animam eius. Quȩ gͦ uir
ses sua oꝑa uerebat᷑: qui illa sẽꝑ
exhibuit ex quibus placari deus.¬
& erga iniquitates sol&e: Qͥd itaq
.ẽ. quod & mira oꝑa faciens. hȩc ip¬
sa oꝑa ueretur pauens cũ dicit. ue¬
rebar om̃ia oꝑa meã. nisi quodin
scĩ uiri actibus uerbisq colligimꝰ:
ut si placere dõ ueracit᷑ cupimus
pꝰquã ꝑuersa subigimꝰ. ipsa in nob̾
etiã bene gesta timeamꝰ: Duo qͥp

Expanded text:
guttur meum, ut expeterem maledicens animam ejus . Quid ergo vir sanctus sua opera verebatur, qui illa semper exhibuit, ex quibus placari Deus erga iniquitates solet? Quid ergo est quod, mira opera faciens, haec ipsa etiam veretur pavens, cum dicit: Verebar omnia opera mea, nisi quod in sancti viri actibus verbisque colligimus, ut si placere Deo veraciter cupimus, postquam perversa subigimus, ipsa in nobis etiam bene gesta timeamus?  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
delinquenti non parcit᷑: quis ab ȩ¬
t̾na morte eripit᷑. cũ a delicto mun¬
dus nemo reperitur: An peniten¬
ti parcit. & delinquenti ñ parcit:
quia cũ delicta plangimꝰ. nequãꝗͣ
iam delinquentes sumꝰ: Sed quid
est qđ petrus cũ negat respicitur:
& redemptoris negati respectu. ad
lacrimas uocatur: Quid qđ pau¬
lus cũ redemptoris nom̃ conaretur
in terra extinguere: eius uerba me
dem quȩ hunc uocauit ueritas dicit.
Ego ostendam ei. quanta eũ oporte¬
at pro nomine meo pati. Delinq̃nti
gͦ dñs nequaquã parcit: qͥa delictũ
sine ultione non deserit. Aut enim
ipse hoc homo in se penitens punit.
aut hoc deus cũ homine uindicanᷤ
ꝑcutit. Nequaquã gͥ peccatũ parcit᷑:
quia nullatenꝰ sine uindicta laxat᷑.
Sic dauid audire post confessionẽ
meruit. dñs transtulit pecratũ tuũ:
& tam̃ multis post cruciatibꝰ affli¬
ctus. ac fugiens. reatũ culpȩ quã
perpetrauerat exoluit. Sic nos sa-¬

Expanded text:
delinquenti non parcitur, quis ab aedelinquenti non parcitur, quis ab aeterna morte eripitur, cum a delicto mundus nemo reperitur? An poenitenti parcit et delinquenti non parcit? Quia cum delicta plangimus, nequaquam jam delinquentes sumus. Sed quid quod Petrus cum negat respicitur, et Redelacrymas vocatur? Quid quod Paulus cum Redemptoris nomen in terra conaretur exstinguere, ejus verba de dem quae hunc vocavit Veritas dicit: Ego ostendam ei quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Delinquenti ergo Dominus nequaquam parcit, quia delictum sine ultione non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se paut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur. Sic enim David audire post confessionem meruit: Dominus transtulit peccatum tuum; et tamen, multis post cruciatibus afflictus ac fugiens, reatum culpae, quam perpetraverat exsolvit. Sic nos sa
Abbreviated transcription (Latin):
bat. De quo scriptura teste ꝑhibet᷑.
Dicebat enĩ ne forte peccauerint
filii mei: & benedixerint dõ in cor-¬
dibus suis. Affectũ cõpassionis ex¬
ercuit: quia ipse de se amicorum
questionibus exactus dicit. Nebã
quondam suꝑ eũ: qui afflictꝰ erat
Ministeriũ pietatis impendit: qͥ
ait. Oculus fui ceco: & pes claudo:
Castitatis mundiciã. & in corde
custodiuit: qͥa obtestando se aꝑit¬
dicens. Si deceptũ. ẽ. cor meũ. suꝑ
mulierem. Humilitatis culm̃ me.¬
duillitus tenuit: qui dicit. Si con¬
tempsi iudiciũ subire cum seruo
meo. & ancilla mea: cũ disceptã¬
rent aduersum me. Beneficia
largitatis impendit: qui ait. Si
comedi bucellam meã solus: & ñ
comedit pupillus ex ea. Et rur¬
sum. Si non benedixer̃ mͥ latera
eius: & de uelleribus ouiũ mea¬
rũ calefactus. ẽ. Grãm hospitali¬
tatis exhibuit: qui dicit. foris ñ
mansit peregrinus: ostiũ meũ ui¬
atori patuit. Et inter hȩc ad uir¬
tiitis cumulum. ꝑ excellentiorẽ

Expanded text:
Scriptura teste, perhibetur: Dicebat enim: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis . Affectum ergo compassionis exercuit, quia ipse de se amicorum quaestionibus exactus dicit: Flebam quondam super eum qui afflictus erat . Ministerium pietatis impendit, qui ait: Oculus fui caeco, et pes claudo . Castitatis munditiam in corde custodivit, qui obtestando se aperdicens: Si deceptum est cor meum super mulierem . Humilitatis culmen medullitus tenuit, qui dicit: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Beneficia largitatis impendit, qui ait: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Et rursum: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Gratiam hospitalitatis exhibuit, qui dicit: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Et inter haec ad virtutum cumulum per excellentiorem viam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit: robur conditȩ fortitudinꝰ
amisit. Cumq ad suꝑna repetenda
se erigit: frageat qͥdem odore me¬
moriȩ : sed digne non exerit pon.¬
dus uitȩ. Pomoꝵ gͦ odoribus re¬
plet᷑: & tam̃ huc illucq leuiter
mentis nr̃ȩ nauis impellit᷑: qͥ &
paradisi celsitudinẽ cũ ardoris re-¬
cordatione meminimꝰ : & ĩportu.¬
nos temptationũ fluctus ex carne
sed ꝑ appetitũ uentris t̾ras expe¬
tit: seseq a sublimibus repente
deorsum fundit. Sic sic humanũ
genꝰ in parente pͥmo ad ima de
sublimibus corruit: qđ nimirũ
conditioniᷤ suȩ dignitas. in rati¬
onis celsitudine quasi in aeris liber
tate suspenderat. Sed quia contra
p̃orptum. cibũ contigitꝰ ꝑ uentris
concupiscentiam ad terras uenit:
& quasi post uolatũ carnibꝰ pas¬
atur: quia illa libera contempla¬
tionis inspiracula ꝑ̾didit: & deor¬
sum corporis uoluptatibus letat᷑¬

Expanded text:
rdidit, robur conditae fortitudinis rdidit, robur conditae fortitudinis amisit; cumque ad superna repetenda se erigit, fragrat quidem odore memoriae, sed digne non exerit pondus vitae. Pomorum ergo odoribus repletur, et tamen huc illucque leviter mentis nostrae navis impellitur, quia et paradisi celsitudinem cum odoris recordatione meminimus, et importunos tentationum fluctus ex carne sed per appetitum ventris terras expetit, seseque a sublimibus repente deorsum fundit. Sic sic humanum genus in parente primo ad ima de sublimibus corruit, quod nimirum conditionis suae dignitas in rationis celsituditate suspenderat, sed quia contra praeceptum cibum contigit, per ventris concupiscentiam ad terras venit, et quasi post volatum carnibus pascitur, qui illa libera contemplationis inspiracula perdidit, et deorsum corporis voluptatibus laetat
Abbreviated transcription (Latin):
delic& ꝑ fluctus ferunt. Terra uͦ
hominis paradysus extitit: quȩ
hunc inconcussum tenere potuit᷑:.
si ꝑ innocentiã stare uoluiss&. S
quia ad mutabilitatis undas per
culpã cecidit: ad p̃sentis uttȩ ni¬
ria post terrã uenit. Poma etiã t̃re
huiꝰ fuer: mandati sermo: concesa
possibilitas oꝑis: naturȩ inditam
telligentia conditoris. Sed hec po
ria portamꝰ: quia concessa bona tor
munerũ. in concussi custodire in
paradyso noliimꝰ: & seruare nẽ
in temptationibus conam᷑. Tenden¬
tes ad t̾minũ aura uitȩ p̾sentis im¬
pellim᷑: mutabilitatis nr̃ȩ fluctu
fatigam᷑: sed quia ꝑ crucis mystẽ¬
rium ad ingenita naturȩ bonare¬
stringim᷑: quasi ꝑ lignu poma por¬
tamus. Quod tam̃ intelligi && alt̾
potest. Naues & enĩ cũ poma por¬
tant. suauitatẽ odoris habent: sed
grauedinẽ pondis non habent. Et
humanũ genus a paradysi gaudiis
expulsum. uim contemplationis ñ¬

Expanded text:
delicet per fluctus ferunt. Terra vero delicet per fluctus ferunt. Terra vero hominis paradisus exstitit, quae hunc inconcussum tenere potuit, si per innocentiam stare voluisset. Sed quia ad mutabilitatis undas per culpam cecidit, ad praesentis vitae maria post terram venit. Poma etiam terrae hujus fuerunt mandati sermo, concessa possibilitas operis, naturae indita intelligentia conditoris. Sed haec poria portamus, quia concessa bona tot munerum inconcussi custodire in paradiso noluimus, et servare nunc in tentationibus conamur. Tendentes ad terminum, aura vitae praesentis impellimur, mutabilitatis nostrae fluctu fatigamur. Sed quia per crucis mysterium ad ingenita naturae bona restringimur, quasi per lignum poma portamus. Quod tamen intelligi et aliter potest. Naves etenim cum poma portant, suavitatem odoris habent, sed gravitatem ponderis 311 non habent. Et humanum genus paradisi gaudiis expulsum vim contemplationis pe
Abbreviated transcription (Latin):
sic pͥmus homo conditus fuit:
ut ꝑ argumenta tempoꝵ tendi
possit eius uita tantũmͦ. ñ euolui
Sed quia sponte ad culpã decidit᷑:
quo at tigit uetit̾u. ꝑtulit decur¬
sum: quem nc̃ homo p̃sentis uitȩ
desiderio oppressus. indesinent᷑
& tolerat. & optat. Ne enĩ finiat᷑
uiuere appetit: sed ꝑ augmenta
uitȩ cotidie ad finẽ tendit. Nec de¬
p̃hendit ualde tempoꝵ increm̃ta
quã nulla sint: nisi cũ repente
transacta fiunt. quȩ uenientia
mani generis uoce dampna decur¬
sus ingemiscat dicens. Dies mei ue¬
lociores fuer̾ cursore: fuger̃ & ñ
uiderunt bonũ. Ac si aꝑte dicat
Ad hoc homo conditus fuit. ut
bonũ qđ deus. ẽ. uidere potuiss&e:
sed quia stare ad lucẽ noluit᷑. fu¬
giendo. oculos amisit: quia quo ꝑ
culpã cȩpit ad ima decurrere: eo
secum cecitatẽ ꝑtulit. ne iitiũ
lum̃ uider&. De quibus adhuc di¬
ebus apte subi ungitur. ꝑ transier̾
quasi naues poma portantes. Na¬
ues cũ poma portaq̃ fructꝰ t̾rȩ ui¬

Expanded text:
sic primus homo conditus fuit, ut per augmenta temporum tendi posset ejus vita tantummodo, non evolvi. Sed quia sponte ad culpam decidit, quo attigit vetitum, pertulit decursum, quem nunc homo praesentis vitae desiderio oppressus indesinenter et tolerat et optat. Ne enim finiatur, vivere appetit, sed per augmenta vitae quotidie ad finem tendit. Nec deprehendit valde temporum incrementa quam nulla sint, nisi cum repente transacta fiunt quae venientia mani generis voce damna decursus ingemiscat, dicens: Dies mei velociores fuerunt cursore; fugerunt, et non viderunt bonum. Ac si aperte dicat: Ad hoc homo conditus fuit, ut bonum, quod Deus est, videre potuisset; sed qui stare ad lucem noluit, fugiendo oculos amisit, quia quo per culpam coepit ad ima decurrere, eo caecitatem pertulit, ne intimum lumen videret. De quibus adhuc diebus apte subjungitur: Pertransierunt quasi naves poma portantes. Naves cum poma portant, fructus terrae vi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ capiens audenter sũma requirẽ¬
bat: ĩ afirmitatẽ suã postmodũ
agnoscens. uenerari inchoat quod
ignorat. Sed in ipsa hac cõmutati.¬
one dolor. ẽ: quia ualde affligit᷑.
qm̃ pͥmȩ culpę merito ad intelli-¬
genda ea quȩ de ipsa sunt cȩcatur:
Quȩ patitur iusta. ẽẽ. considerat:
pau&e ne in dolore ꝑ inlicentiam
loquutionis excedat. Ori silentiũ
indicit: sed excitatus dolor. eo ipso
quo restringit᷑ auget᷑. Dicat gͦ cũ
dixero nequaquã ita loquar. com¬
mito faciem meã. & dolore torq̃or:
quia tc̃ plerũq grauiꝰ affligim᷑:
cũ quasi ꝑ consolationis studium.
afflictionis nr̃e conam᷑ nobis mala
leuigare. Sed quisquis iã subtilit᷑
parentis pͥmi dampnatione ꝓpa-¬
gata humani generis dampna con-¬
sid̾at: suꝑest ut his adiungere ꝓpͥa
mȩtuat. Unde uir sc̃s postquã cõ¬
munia intulit: repente specialia
exercuit: sacrȩ huiꝰ historiȩ textꝰ

Expanded text:
non capiens audenter summa requirenon capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, qcum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia exercuit, sacrae hujus historiae textus
Abbreviated transcription (Latin):
Bed cũ hȩc ante mentis oculos con-¬
tinua cogitatione reuoluimꝰ: duris
tacita mente questionibus urgem᷑:
cur omp̾c deus condidit quẽ peri¬
turũ. ẽẽ. p̃sciuit: cur is qui sũme
potens. & sũme bonus. ẽ. nequaꝗͣ
uoluit hominẽ talem facere qui
pire non poss&. Cum uͦ hȩc tacita
mens interrogat᷑: pau& ne ipso
interrogationis ausu. in suꝑbiam
erumpat: seq humilit̾ cõprimitꝰ:
& cogitationis suȩ uerba restringit:
Ded eo grauiꝰ affligit᷑. quo inter
mala quȩ sustince. etiã de condi.¬
tionis suȩ abscondito intellectu
cruciatur. Unde hic quoq apte sub¬
iungit᷑. Cum dixero nequaquã
ita loquar: cõmuto faciẽ meã. &
dolore torqueor. Nequaquã qͥppe
ita nos debere loqui dicimꝰ: cum
nr̃ȩ infirmitatis modum ex inqͥ¬
sitione transeuntes. nosin& ipsos
pauore rep̃hendimꝰ: & suꝑnȩ reue¬
rentiȩ considatione refrenamꝰ. In
qua refrenatione scilic& mentis
nr̃ȩ facies cõmutat᷑: quia q̃ priꝰ

Expanded text:
ed cum haec ante mentis oculos continua cogitatione revolvimus, duris taciti quaestionibus urgemur, cur omnipotens Deus condidit quem periturum esse praescivit? cur is qui summe potens et summe bonus est nequaquam voluit hominem talem facere qui perire non posset? Cum vero haec tacita mens interrogat, pavet ne ipso interrogationis ausu in superbiam erumpat, seque humiliter comprimit, et cogitationes restringit. Sed eo gravius affligitur, quo inter mala quae sustinet etiam de conditionis suae abscondito intellectu cruciatur. Unde hic quoque apte subjungitur: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius
Abbreviated transcription (Latin):
ille israheliticus populus ĩmen¬
so dudũ ꝓphetiȩ spũ infusus.
eius dem ꝓpħiȩ dona ꝑdidit:
demptoris p̾sentiã negando re-¬
pulit: quã cunctis sequentibus
p̃nunciando declarauit. Unde
& apte ꝓtinꝰ ꝑ cõpassionẽ. ad eoꝵ
quoq duriciam sermo conu̾tit᷑:
atq ab eis quomͦ ꝓpħiȩ gr̃a sub¬
Cum dixero nequaquã ita lo¬
quar: cõmuto faciẽ meã & dolo¬
re torqueor. Plebs qͥppe iudaica
loqͥ ut priꝰ noluit: quȩ eũ quẽ
p̾dixerat negauit. Sed cõmuta-
ta facie dolore torquet᷑: qͥa dũ
int̾m sui hominis aspectũ. quo
agnosci a conditore potuerat.
feditate ꝑfidiȩ polluit: a p̾sen¬
tibus malis incipiens. sub ęt̾na se
ultione dampnauit. Quasi enĩ
cõmutata facie ab auctore ñ co¬
gnoscit᷑: quȩ ꝑdita bonȩ consci.¬
entiȩ fide reꝓbatur. S nimirũ
restat. ut sũpplicioꝵ dolor tor¬
queat: quã suus non cognoscens
cognitor ignorat. Quia gͥ hȩc sub
redemptoris nr̃i significatione tranͨ¬

Expanded text:
ille Israeliticus populus immenso dudum prophetiae spiritu infusus ejusdem prophetiae dona perdidit, demptoris praesentiam negando repulit, quam cunctis se sequentibus praenuntiando declaravit. Unde et apte protinus per compassionem ad eorum quoque duritiam sermo convertitur, atque ab eis quomCum dixero: Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor. - Plebs quippe Judaica loqui ut prius noluit, quaecunque praedixerat, negavit. Sed commuta facie dolore torquetur, quia dum interni sui hominis aspectum, quo agnosci a conditore potuerat, foeditate perfidiae polluit, a praesentibus malis incipiens, sub aeterna se ultione damnavit. Quasi enim commutata facie, ab auctore non cognoscitur, quae perdita bonae conscientiae fide reprobatur. Sed nimirum restat ut suppliciorum dolor torqueat, quam suus non cognoscens conditor ignorat. Quia igitur haec sub Redemptoris nostri significatione trans
Abbreviated transcription (Latin):
se examinare neq̃unt: egre hoc
exilium cecitatis ferunt. Unde &
uitã non desinit querere: & tam̃
eiusdem uitȩ suę meritũ ñ ual&
inuenire. Librã quippe examinis
a sinu intimȩ ȩquitatis trahit: &¬
inde in se erga effectũ inuentionis
deficit: unde suꝑ se raptus. ad uim
inquisitionis excrescit. Sed. ẽ. con¬
solatio nr̃ȩ caliginis reducta ad a-¬
nimũ. iusta & in comprehensibi¬
lis potentia conditoris: quȩ & ini¬
quos sine ultione non deserit: &
rectoꝵ iusticiã. in comp̃hensibili¬
tatis immensitate transcendit:
Unde & apte. subiungit᷑. Unũ¬

Expanded text:
se examinare nequeunt, aegre hoc se examinare nequeunt, aegre hoc exsilium caecitatis ferunt. Unde et vitam non desinit quaerere, et tamen ejusdem vitae suae meritum non valet invenire. Libram quippe examinis a sinu intimae aequitatis trahit; et inde in se erga effectum inventionis deficit, unde super se raptus ad vim inquisitionis excrescit. Sed est consolatio nostrae caliginis reducta ad animum 306 justa et incomprehensibilis potentia conditoris, quae et iniquos sine ultione non deserit, et rectorum justitiam incomprehensibilitatis immensitate transcendit. Unde et apte subjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
dios aspicit tenebrescit: & inde nil
uidere compellit᷑: unde uidere am¬
plius conatur. Quia gͥ aut ab in¬
qͥsitione nr̃a torpentes nos om̃ino
nescimꝰ: aut si subtili nos discussio¬
ne reqͥrimꝰ. plerũq int̾ uicia uir¬
tutesq caligamꝰ: recte nc̃ dr̃: etiã
si simplex fuero: hoc ipsum ignora.
bit anima mea. Ac si aꝑte dicere.¬
tur. Conditoris contra me iudi¬
cia. qua temeritate redarguo: qͥ
ipsum me. ex infirmitatis caligine
Dedit abyssus uocẽ suam: ab altitũ¬
dine fantasiȩ suȩ. Abyssus qͥppe
fantasiȩ altitudinẽ portat: cũ
humanus animꝰ ĩ mensa cogitatio¬
ne caligosus. sem& ipsum etiã dis¬
cutiendo non penetrat. Sed ab
hac altitudine uocẽ dare. ẽ: quia
dum se dep̃hendẽ ñ potest. cogit᷑
in ãmiratione consurgere: ut eo
ꝑscrutari ñ audeat qđ suꝑ ipsũ. ẽ:
quo incõp̃hensibilitatẽ suã ipse
cogitans. ñ ual& inuenire qđ. ẽ.
Sed iustoꝵ corda. quia ad ꝑfectũ

Expanded text:
dios aspicit, tenebrescit; et inde nihil dios aspicit, tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fuero, bit anima mea. - Ac si aperte diceret: Conditoris contra me judicia, qua temeritate redarguo, qui ipsum me infirmitatis caliDedit abyssus vocem suam ab altitudine phantasiae suae . Abyssus quippe phantasiae altitudinem portat cum humanus animus, immensa cogitatione caliginosus, semetipsum etiam discutiendo non penetrat. Sed ab hac altitudine vocem dare est, quia dum se deprehendere non potest, cogitur in admirationem consurgere, ut eo perscrutari non audeat quod super ipsum est, quo, incomprehensibilitatem suam ipse cogitans, non valet invenire quod est. Sed justorum corda, quia ad perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
quod iustum. ẽ. exequeris In iuste
quippe qđ iustũ. ẽ. exequit᷑ qͥ ad
defensionẽ iusticiȩ non uircutis ȩ¬
mulatione sed amore p̃mii tẽpora¬
lis excitat᷑. In iuste qđ iustum. ẽ.
exequit᷑: qui ipsam quã p̃tendit
iusticiam. uenundare minime uere¬¬
tur. Iuste gͦ iustũ exequi.ẽ: in asser-¬
tione iusticiȩ. eandem ipsam iusti-¬
ciã quęrere. Sepe recta agimꝰ: &
nequaqũ p̃mia. nequaquã lau-¬
des ab hominibus expectamꝰ: sedta¬
m̃ mens in sui fiducia erecta. his a
quibꝰ nil expetit placere contẽp.¬
nit. Eoꝵ iudicia despicitꝰ seq ma¬
le liberã ꝑ abrupta elationis rapit:
& inde sub uicio peius obruitur:
unde quasi deuictis uiciis. nullis se
appctitionibus subiacere głatur:¬
depe dũ nosm& ipsos plus iusto dis¬
cutimꝰ. de ipso discretionis studio
indiscretiꝰ erramꝰ: & mentis nr̃ȩ
acies quo plus cernere nitit᷑ obscu.¬
ratur: qͥa & qui importune solis ra¬

Expanded text:
quod iustum est, exequeris. Iniuste quod iustum est, exequeris. Iniuste quippe, quod iustum est, exequitur, qui ad defensionem iustitię non virtutis aemulatione, sed amore praemii temporalis excitatur. Iniuste, quod iustum est, exequitur, qui ipsam, quam praetendit, iustitiam venundare minime veretur. Iuste ergo iustum exequi est, in adsertione iustitiae eandem ipsam iustitiam quaerere. Sępe recta agimus, ut nequaquam praemia, nequaquam laudes ab hominibus / expetamus; sed tamen mens in sui fiducia erecta his, a quibus nil expetit, placere contempnit, eorum iudicia despicit seque male libera per abrupta elationis rapit, et inde sub vitio peius obruitur, unde quasi devictis vitiis nullis se appetitionibus subiacere glorepe dum nosmetipsos plus justo discutimus, de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis ra
Abbreviated transcription (Latin):
ribus incipit capta seruire. Qua¬
si latrunculus quippe. ẽ. appe¬
titus laudis humanȩ: qui recto
ttinere gradientibus ex latere un¬
git᷑: ut ex occultis educto gladio.
gradientiũ uita trucidet᷑ Cũq
ꝓpositȩ utilitatis intentio. ad stu¬
dia p̾uata deducit᷑: horrendo mͦ
unum idemq opus culpa ꝑagitꝰ.
quod uirtus inchoauit. Sepe et
ab ipsis exordiis aliud cogitatio
pe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio
exhib&: quia aliud ante oculos
mentis uersatꝰ & longe ad aliud
ex intentione festinat. Nã plerũq
ñnulli t̾rena p̾mia appetunt: &
iusticiã defendunt: seq in nocen-¬
tes ȩstimant: & esse defensores re.¬
ctitudinis exultant. Quibꝰ si spes
nũmi subtrahit᷑. a defensione. ꝓtinꝰ
iusticiȩ cessatur: & tam̃ defenso¬
res se iusticiȩ cõgitantꝰ sibiq re
ctos asserunt: qui nequaquã rec-¬
citudinẽ sed nũmos quęrunt. Con-¬
tra quos bene ꝑ moysen dr̃. Iuste

Expanded text:
ribus incipit capta servire. Quaribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio pe se fidelem sibi nec ipsa cogitatio exhibet, quia aliud ante oculos mentis versat, et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt, et justitiam defendunt, seque innocentes aestimant, et esse defensores rectitudininummi subtrahitur, a defensione protinus iustitię cessatur. Et tamen defensores se iustitię cogitant sibique se rectos adserunt, qui nequaquam rectitudinem, sed nummos quaerunt. Contra quos bene per Moysen dicitur: Iuste,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ducim᷑: si nescimꝰ. minime ser¬
uamus. Quis enĩ aut de uirtutis
suȩ conscientia ñ quantulũcũq
suꝑbiat: aut quis rursũ bonĩ in
se custodiat qđ ignorat: Sed contͣ
utraq. qͥd suꝑest. nͥ ut recta q̃
agimus sciendo nesciamꝰ: ut hȩc
& recta ȩstimemꝰ. & minima: qͣtinꝰ
& ad custodiendam sensific& an¬
mũ scientia rectitudinis: & a
tumorẽ non eleu& ȩstimatio mi¬
norationis: Sed sunt non nulla
quȩ sciri a nobis facile neq̃unt:
etiã cũ gerunt᷑. Nam sȩpe recto
studio contra delinquentium cul¬
pas accendim᷑ : & cũ ultra ȩqͥtatis
mȩtas ꝑ iram rapim᷑: hoc zelum
iustȩ districtionis ȩstimamꝰ. Sępe
officiũ p̾dicationis assiimimꝰ: ut
ꝑ hoc fr̃nȩ utilitati seruiam᷑ s nͥ
placeamꝰ cui loqͥm᷑: nequaquã li¬
bent̾ accipit᷑ quod p̃dicamꝰ. Cũq
placere mens utilit̾ stud&: ad a¬
morẽ laudis ꝓprie turpit᷑ defli¬
it: & quȩ acaptiuitate uiciorũ
alias curabat eruere: ipsa suis faus¬

Expanded text:
cimur; si nescimus, minime servamus. Quis enim aut de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favo
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc psalmista ait. Constitiute
diem sollempnẽ in confrequenta-¬
tionibus: usq ad cornu altaris. Dol¬
lempnẽ nanq diem dño in confre-¬
quentationibus constituit: qͥsqs
se assidue in eius desidĩo affligit.
Qui nimirũ sollempnitatis dies usq
taindiu necesse. ẽ. ut quisq se affi¬
ciat᷑. qͦusq ad suꝑni sacrificii alti¬
gat. Iustus gͥ uirꝰ qͥa impleri desi¬
deriũ suũ appetit. ñ differri: hu¬
milit̃ dicit. Non de pęnis inno¬
centũ rideat. Ac si dicer&. Uota
nr̃a libent̃ accipiens. ultra ñ diffe¬
rat: sed ostendendo exhibeat eũ.
qui nos in sua expectatione castigat.
Quia uͦ eum specialit̾ beatus iob
occidi semel petiit. qui carnis so¬
lius mortẽ. in mundi fine ꝓ nob̃
ordinẽ eius passionis adiungit di¬
cens. Terra data. ẽ. in manꝰ ĩpii:

Expanded text:
Hinc Psalmista ait: Constituite Hinc Psalmista ait: Constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris . Solemnem namque diem Domino in confrequentatione constituit, quisquis se assidue in ejus desiderio affligit. Qui nimirum solemnitatis dies usque tandiu necesse est ut quisque se afficiat, quousque ad superni sacrificii altigat. Justus igitur vir, quia impleri desiderium suum appetit, non differri, humiliter dicit: Non de poenis innocentum rideat. Ac si diceret: Vota nostra libenter accipiens, ultra non differat, sed ostendendo exhibeat eum qui nos in sua exspectatione castigat. Quia vero eum specialiter beatus Job occidi semel petivit qui carnis solius mortem in mundi pro nobis fine ordinem ejus passionis adjungit, dice
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuidetiᷤ &e ñ uider̃. Penȩ itaq in nocen¬
tũ sunt: desidia iustoꝵ. Quousq
gͦ electorũ suoꝵ uota dñs ñ cõpati¬
ens distulit: quid aliud quã de pę¬
nis innocentũ risit: Itaq uir sc̃s uen-¬
turi redemptoris dona considans: &
uotoꝵ suoꝵ dilationẽ grauit᷑ tole¬
rans: dicat. Si flagellat. occidat se-¬
mel: & non de pęnis innocentũ ri-¬
deat. Ac si aperte exor&e dicens:
Quia uita nr̃a cotidie flagello uin¬
dictȩ ꝓ culpa at cerit᷑: ille iã ueniat.
qui ꝓ nob̃ semel sine culpa moriat᷑.
ut de innocentũ pęnis deus ultra
non rideat. si ipse carne passibilis
appar&. in cuiꝰ se desideriis mens nr̃a
castigat. Nel certe si risum dĩ eiꝰ le¬
ticiam appellat: de innocentũ pę¬
nis ridere dñs dr̃: quia qͦ a nob ar¬
dentius querit᷑: eõ de nob̃ suauiꝰ le¬
tatur. Quasi quoddã quippe ei ex
pęna gaudiũ facimꝰ: cũ ꝑ sc̃ã desi¬
deria ꝓ amore eius ños castigamus

Expanded text:
 viderunt . Poenae itaque innocentum sunt desideria justorum. Quousque ergo electorum suorum vota Dominus non compatiens distulit, quid aliud quam poenas innocentum risit? Itaque vir sanctus, venturi Redemptoris dona considerans, et votorum suorum dilationem graviter tolerans, dicat: Si flagellat, occidat semel, et non de poenis innocentum rideat. Ac si aperte exoret, dicens: Quia vita nostra quotidie flagello vindictae pro culpa atteritur, ille jam veniat qui pro nobis semel sine culpa moriatur, ut de innocentum poenis Deus ultra non rideat, si ipse carne passibilis apparet in cujus se desideriis mens nostra castigat. titiam appellat, de innocentum poenis ridere Dominus dicitur, quia quo a nobis ardentius quaeritur, eo de nobis suavius laetatur. Quasi quoddam quippe ei ex poena gaudium facimus, cum per sancta desideria pro ejus nos amore castigamus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hensoris ignorat. Ac si aꝑte di¬
cat. In hoc ex ȩquo ñ audioꝵ qͥa
& patent cuncta quȩ facio. & ip¬
se tam̃ nescio ꝑ quanta rep̃hendor
ualeat arguere: & ponere manũ
rũ non erit. si recurrit ad memo¬
riam. quod ipse ꝑ aliũ ꝓpħam di-¬

Expanded text:
rehensoris ignorat. Ac si aperte direhensoris ignorat. Ac si aperte dicat: In hoc ex aequo non audior, quia et patent cuncta quae facio, et tamen ipse nescio per quanta reprehendor. valeat arguere, et ponere manum d durum non erit si recurrerit ad memoriam, quod ipse per alium prophetam di
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ tam̃ adhuc aliquid de cor¬
pore mortis sentit: & ab hominabilẽ
se. ẽẽ. considerat in multis. quȩ de
pondẽ corruptionis portat. Cui
hoc quoq fit grauiꝰ: qđ sepe neq
hoc intelligit unde delinqͥt. Nagel¬
la suscipit: sed districto iudici qͥd
in se maiꝰ. quidue minꝰ displiceat ñ
agnoscit. Unde & subdit᷑. Neq enĩ
uiro qui similis mei. ẽ. respondebo:
nec qͥ possit mecũ in iudicio ex ȩqͦ
audiri. Dum cũ quolib& in iudi¬
cio ex ȩquo contendimꝰ: & qͥd contͣ
nos dicatur agnoscimꝰ: & in his q̃
dicimꝰ audimur: & quo obiecta pa¬
tent᷑ app̃hendimꝰ: eo audent̃ ad ꝓ¬
posita respondemus. Quia gͦ inui-¬
sibilis iudex quȩ facimꝰ uid&e: qua-¬
si audit quȩ dicimꝰ: sed qͥa id quod
ei displic& nequaquã plene cognos¬
cimꝰ: quasi quid ipse dicit ignoramꝰ
quo audiri ex ęquo in iudicio non
ual&: quia qͦusq corruptionis suȩ
ponde p̃mitur: hoc in pęna sua
grauiꝰ tolerat: qđ & sensũ sui re-¬

Expanded text:
uid de corpore mortis sentit, et abominabilem se esse considerat, in multis quae de pondere corruptionis portat. Cui hoc quoque fit gravius, quod saepe neque hoc intelligit, unde delinquit. Flagella suscipit, sed districto judici quid in se majus, quidve minus displiceat, non agnoscit. Unde et subditur: « Neque enim viro qui similis mei est, respondebo; nec qui mecum in judicio ex aequo possit audiri . » Dum cum quolibet in judicio ex aequo contendimus, et quid contra nos dicatur agnoscimus, et in his quae dicimus audimur, et quo objecta patenter apprehendimus, eo audacter ad proposita respondemus. Quia ergo invisibilis judex quae facimus videt, quasi audit quae dicimus; sed quia id quod ei displicet nequaquam plene cognoscimus, quasi quid ipse dicit ignoramus.quo audiri ex aequo in judicio non valet, quia quousque corruptionis suae pondere premitur, hoc in poena sua gravius tolerat, quod et sensum sui rep
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs in tempestate & in turbine
uiȩ eius. In quo nimirũ tuirbine.
iccirco iustus nequaquã conterit᷑
quia semꝑ hic sollicite mȩtuit ne
conteratur. Perpendit nãq adhuc
in p̃sentis uitȩ itinere constitutus.
humanis actibus exactor operũ
quã districtus appareat: qͥ qͦs dã
tc᷑ reatu culpe originalis astrictoᷤ.
etiã sine oꝑibus dampnat. Unde
recte uir sc̃s ex humani gẽneris uo¬
ce ꝓtinꝰ adiungit. Et multiplica¬
bit uulnera mea: etiã sine causa:
Nonnulli & enĩ priꝰ a p̃senti luce
subtrahunt᷑: quã ad ꝓmerenda bo¬
na mala ue merita actiuȩ uite ꝑ¬
ueniant. Quos quia a culpa ori
ad tormenta ꝑueniunt. Quibus
unũ uulnꝰ. ẽ. corruptibiles nasci:
aliud carnalit̾ ẽmori. Sed qͥa post
mortẽ quoq ȩt̾na mors sequitur:
occulto eis iustoq iudicio. etiã sine
causa uulnera multiplicant᷑. Ppe¬
tua qͥppe torm̃ta ꝑcipiunt: & qͥ
nichil ex ꝓpͥa uoluntate peccauer̃:
hinc nanq scriptũ. ẽ. Non. ẽ. mun

Expanded text:
Dominus in tempestate et turbine viae ejus. . In quo nimirum turbine 303 idcirco justus nequaquam conteritur, quia semper hic sollicite metuit ne conteratur. Perpendit namque, adhuc in praesentis vitae itinere constitutus, humanis quam districtus appareat: qui quosdam tunc reatu culpae originalis astrictos, etiam sine operibus damnat. Unde recte vir sanctus ex humani generis voce protinus adjungit: Et multiplicabit vulnera mea, etiam sine causa. Nonnulli enim prius a praesenti luce subtrahuntur, quam ad proferenda bona malave merito activae vitae perveniant: quos quia a culpa origad tormenta perveniunt. Quibus unum malum est, corruptibiliter nasci, aliud corruptibiler mori: sed quia post mortem quoque aeterna mors sequitur occulto eis justoque judicio, etiam sine causa vulnera multiplicantur: perpetua quippe tormenta suscipiunt, qui nihil ex propria voluntate peccaverunt. Hinc namque script
Abbreviated transcription (Latin):
ecce quasi humilitati renitit᷑: qua
ꝓtinꝰ subinfert᷑. Et ñ de pęnis ino¬
centiũ rĩdeat. Quod tam̃ ualde hu¬
millimũ sine difficultate cognoscmꝰ:
si huimili hoc mente pensamus. Cun.¬
ctis enĩ liqu&. qđ omne desidiũ pę¬
na. ẽ. cũ differtur : salomone quoq
at testante qui ait. Spes quȩ differ¬
tur: affligit animã. Ridere autẽ
dei. ẽ: humanȩ nolle afflictioni
misereri. Unde ꝑ salomonẽ rursũ
dñs reꝓbis in culpa durantibꝰ di¬
cit. Ego quoq in interitu ur̃o
ridebo: id.ẽ. afflictioni ur̃ȩ nulla
pietate cõpatior. Ante redempto.
pisꝗ aduentũ penã suã electi om̃s
habuerunt: qui ȩstuanti desidio

Expanded text:
ecce quasi humilitati renititur, quod protinus subinfertur: Et non de poenis innocentum rideat. Quod tamen valde humillimum sine difficultate cognoscimus, si humili hoc mente pensamus. Cunctis etenim liquet quod omne desiderium poena est cum differtur, Salomone quoque attestante, qui ait: Spes quae differtur affligit animam . Ridere autem Dei est humanae nolle afflictioni misereri. Unde per Salomonem rursum Dominus reprobis in culpa durantibus dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo ; id est, afflictioni vestrae nulla pietate compatiar. Ante Redemptoris igitur adventum poenam suam electi omnes habuerunt, quia, aestuante desid
Abbreviated transcription (Latin):
legi mentis meȩ: & captiuum me
ducentẽ in lege peccati. quȩ ẽ in
membris meis. Hȩc etiã uestim̃ta
in quibus ꝑfecte placere ñ pote¬
rat: quandoq melius resum̃da
deponere festine cupiebat dicens:
Infelix ego homo: quis me lib̃abit
de corpore mortis huiꝰ : Dicat itaq
uir sc̃s. si lotus fuero quãsi aquis ni¬
uis. & fulserint uelut mundissimȩ
manus meȩ. tam̃ sordibus intingues

Expanded text:
 captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Haec etiam vestimenta, in quibus perfecte placere non poterat, quandoque melius resumenda, deponere festine cupiebat, dicens: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Dicat ergo vir justus: Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae; tamen sordibus intinges
Abbreviated transcription (Latin):
uiri scĩ ita incerti sunt ut conficdant:
atq ita confidunt. ut tam̃ ex secu¬
ritate non torpeant. Quia gͦ ple¬
rũq mens & impensa rectis actibꝰ
trepidat: restat ut postquã bonũ
opus agit᷑. lacrimȩ de p̾cationis ex¬
quirantur : quatinꝰ ad ȩt̾na p̾mia.
meritum recti oꝑis. sub uehat hu
tum reddere uel uita. uel lacrimȩ
non ualent: quousq nos mortalitaᷤᷤ
nr̃ȩ corruptionis ten&. U̾nde et

Expanded text:
iri ita incerti sunt, ut confidant; atque ita confidunt, ut tamen ex securitate non torpeant. Quia ergo plerumque mens et impensa rectis actibus trepidat, restat ut postquam bonum opus agitur lacrymae deprecationis exquirantur, quatenus ad aeterna praemia meritum recti operis subvehat humtum reddere, vel vita, vel lacrymae non valent quousque nos mortalitas nostrae corruptionis tenet. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
& dicat. Si uoluerit contendere
cũ eo: non poterit respondere
ei unũ ꝓ mille. Qui enĩ cũ auc¬
tore contendit. unũ ꝓ mille res¬
pondere ñ sufficit: quia qͥde ꝑfe-¬
etione se erigit: habere se bene
uiuendi nec initiũ ostendit. U̾nũ
nanq pro mille respondere non
possumꝰ: quia cũ de bonȩ uitȩ
ꝑfectione extollim᷑: hanc nos nec
inchoasse monstramꝰ. Sed tc̃ ueriꝰ
de nr̃a infirmitate concutim᷑: si
quã sit immensa potentia iudicis
considerando pensamꝰ. Unde & sub

Expanded text:
et dicat: Si voluerit contendere et dicat: Si voluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore contendit, unum pro mille respondere non sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se bene vivendi nec initium ostendit. Unum namque pro mille respondere non possumus, quia cum de bonae vitae perfectione extollimur, hanc nos nec inchoasse monstramus. Sed tunc de nostra infirmitate verius concutimur, si quam sit immensa potentia judicis, considerand
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso mundi exordio. usq ad
redemptoris aduentum. ꝑ eugłistã
non amplius quã septuaginta sep-¬
tem ꝓpagines numerantur. Quid
gͦ in millenario numero. nisi ad ꝓ-¬
ferendam nouã sõbolem. ꝑfecta u¬
niuersitas p̾scitȩ generationis ex¬
regnabunt cũ eo mille annis: qͥa
uidelic&e regnũ sc̃ȩ eccłȩ. uniuer¬
sitatis ꝑfectione solidat᷑. Quia uͦ
monas multiplicatꝰ. in denarium
ducit᷑ : denarius ꝑ sem& ipsũ ductꝰ.
in centenariũ dilatat᷑: qui rursus
ꝑdenariũ luctus. in millenariũ
tendit᷑. cum ab uno incipimꝰ ut
ad millenariũ ueniamus: quid
hoc loco uniꝰ appellatione. nisi
bene uiuendi initiũ: quid mil¬
lenarii numeri amplitudine nͥ
eiusdem bonȩ uitȩ ꝑfectio desig¬
natur: Cũ dõ autẽ contendẽ. ẽ.
non ei tribuere. sed sibi głam suȩ
uirtutis arrogare. Sed sc̃s uircon.¬
spiciat. quia &e qui summa iã do¬
na ꝑcepit: si de acceptis ex collit᷑.
cuncta quȩ accęperat amitcit:

Expanded text:
pso mundi exordio, usque ad Redemptoris adventum, per evangelistam non amplius quam septuaginta et septem propagines numerentur. Quid igitur in millenario numero nisi ad proferendum novam sobolem perfecta universitas praescitae generationis exregnabunt cum eo mille annis , quia videlicet regnum sanctae Ecclesiae universitatis perfectione solidatur. Quia vero monas multiplicata in denarium ducitur, denarius per semetipsum ductus in centenarium dilatatur, qui rursus per denarium ductus in millenarium tenditur, cum ab uno incipimus, ut ad millenarium veniamus, quid hoc loco unius appellatione, nisi bene vivendi initium, quid millenarii numeri amplitudine nisi ejusdem bonae vitae perfectio designatur? Cum Deo autem contendere est non ei tribuere, sed sibi gloriam suae virtutis arrogare. Sed sanctus vir conspiciat quia et qui summa jam dona percepit, si de acceptis extollitur, cuncta quae acceperat amittit,
Abbreviated transcription (Latin):
trã oreph ueniens. & ꝓ aquȩ exhi
bitione diffidens. repmissionis t̃¬
rã ingredi dnõ irascette ñ potuit:
Et sȩpe hac de re affligit᷑: sepe
desiderio se excitante turbatur:
& dispositȩ ultionis irã repellere
a sem&ipso non ualuit: qͥ hanc uo¬
lente dño. & a popło amouit. Hinc
cdauid qui ꝓstrata plebe. pꝰmodũ
angeli gladium p̃ce cõpescuit᷑: priꝰ
plorans. & eiulans. nudis pedibꝰ
filiũ fugit: & quousq perpetrati
facinoris ultionẽ ad plenũ reciꝑ&.
iram dei nequaquã ualuit ꝓ sem&e¬
ipso temꝑare. Hinc helias. ut sicut
homo parũ aliqͥd. quasi de diuina
animaduersione sentir&: qͥ uerbo
celos aꝑuit: ante indignationem
mulieris territus ꝑ desercũ fugit:
& ꝓ sem& ipso infirmat᷑ in formi¬
dine: qui furorẽ dei placat aliis.
sti ual&e quando ipse qͥ irascitur
opitulat᷑: & resisti omnino non
ual&: quando se &e ad ulciscen¬
dum excitat: & ipse p̾cem q̃ ei

Expanded text:
tram Horeb tram Horeb bitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. . Hinc David quia prostrata plebe postmodum angeli gladium prece compescuit, prius plorans et jejunans, nudis pedibus filium fugit, et quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum receperit, iram Dei nequaquam valuit pro semetipso temperare . Hinc Elias, ut sicut homo parum aliquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit , ante indignationem mulieris territus per desertum fugit; et pro semetipso infirmatur in formidine, qui furorem Dei placat aliis sti valet, quando ipse qui irascitur opitulatur; et resisti omnino non valet, quando se et ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei