comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deditꝰ. necdũq angłico nomine dignꝰ extite¬
rat. Uidit sedentẽ in teloneo. ꝑtinaci uide¬
licet animo temporalib lucris inhiantem
Matheũ inquit nomine Matheus hebraice.
latine dicit᷑ donatꝰ. Qđ ꝓfecto nomen illi
apte congruit. qui tantũ gr̃ȩ suꝑnę munꝰ
accepit Nec prȩtereundũ qđ idem mat¬
heus erat dinomins Nam& leui uocabat᷑
Qđ etiam nom̃ eidem gr̃ę qua donatꝰ est
testimoniũ ꝑhbet. Interpretat᷑ enĩ additꝰ
siue assumptus. significans quia assũptꝰ est
ꝑ electionẽ adño. & additꝰ ad numerum
gradus apłici. Hoc autẽ illum nomine
marcus & luẽas in hac lectione magis appel¬
lare uoluerunt. ne consortẽ operis euan¬
gelici de prisca conuersatione. palam nota¬
bilẽ redderent At uero ubi ad describen¬
dum duodecĩ apłoꝵ. catalogũ peruenerunt :
tacito leui uocabulo matheũ illum aperte
nuncupauerunt Porro ipse: matheus iuxca

Expanded text:
deditus, necdum angelico nomine dignus exstitededitus, necdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus lucris inhiantem, Matthaeum, inquit, nomine. Matthaeus Hebraice, Latine dicitur donatus: quod profecto nomen illi apte congruit qui tantum gratiae supernae munus accepit. Nec praetereundum est quod idem Matthaeus erat binomius, nam et Levi vocabatur, quod etiam nomen eidem gratiae, qua donatus est, testimonium perhibet. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est per electionem a Domino, et additus ad numerum gradus apostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. At vero ubi ad describendum duodecim apostolorum catalogum pervenerunt, tacito Levi vocabulo, Matthaeum illum aperte nuncupaverunt. Porro ipse Matthaeus, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
& de publicano iustũ. & de teloneario
discipulũ fecit. Quẽ etiam ꝓficientibus
eiusdẽ grȩ increnentis. de cõmuni disci¬
puloꝵ numero ad apłatus gradũ ꝓmouit
Nec solũ prȩdicandi uerũ etiam scribendi
euangłium illi ministeriũ comisit. ut qui
tis nexib mundi absolutũ tam cęleste. factũ
conspiceret. ut cõmunicato cũ angłicis spi¬
ritibus uocabulo euangłista nominaretur
& esset. Uidit inquit ifsc hominẽ sedentẽ
in teloneo matheũ nomine. & ait illi. Se¬
quere me llidit aucẽ nontã corporeo
intuitu qua internę miserationis aspectib
quib & petrũ negantẽ ut reatũ suũ cog¬
noscere ac deflere posset respicere dignatꝰ
est quib popłm suũ aegyptia seruitũte
depressum ut eriperet aspexit. dicens ad
moysen. Ulidens uidi afflictionẽ popłi mei
qui est in egypto & gemitũ eoꝵ. audiui. et
descendi liberare eos Uidit ergo hominẽ.
misertꝰ est eius. qui humanis tantũ studus

Expanded text:
 de publicano justum, de telonario discipulum fecit: quem etiam proficientibus ejusdem gratiae incrementis, de communi discipulorum numero ad apostolatus gradum promovit, nec solum praedicandi, verum etiam scribendi Evangelium illi ministerium commisit, ut quitis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelista nominaretur t esset. Vidit, inquit, Jesus hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine, et ait illi: Seqintuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est: quibus populum suum Aegyptia servitute depressum, ut eriperet aspexit, dicens ad Moysen: Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare eum . Vidit ergo hominem et miseratus est eum qui, humanis tantum studiis
Abbreviated transcription (Latin):
cando conuertit. ablutãq fonte baptisma¬
tis de susca formosã reddidit. quia uitiorũ
nigredine exuit. acuirtutũ decorauit or¬
natu. Docet ipsum euangeliũ. in quo scri¬
bendo noui testamenti consecrauit exordiũ
Cuius speciali priuilegio donatũ est. ut do¬
minicȩ incarnationis mysteria quę cuncti
a scło ꝓphetȩ futura precinebant. ipse pri¬
mͦ omniũ iam facta descripserit. & creden¬
tibus legenda transmiserit. Quod iudelic&
euangeliũ ad ȩdificandã fidem ȩccłȩ primi¬
tiuȩ quȩ ex hebreo marime popło col

Expanded text:
cando convertit, ablutamque fonte baptismacando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fusca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum decoravit ornatu: docet ipsum Evangelium, in quo scribendo Novi Testamenti consecravit exordium, cui speciali privilegio donatum est ut dominicae incarnationis mysteria, quae cuncti a saeculo prophetae futura praecinebant, ipse primus omnium jam facta descripserit, et credentibus legenda transmiserit. Quod, videlicet, Evangelium ad aedificandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ut magis magisq iustificent᷑. quamuis & ita
recte possit intelligi qđ ait. non ueni uo¬
care iustos sed peccatores: quia non illos
uocauerit qui suã iustitiã uolentes consti¬
tuere iustitiȩ dĩ non sunt subiecti. sed eos
potius qui fragilitatis suę consci non eru¬
bescunt ꝓfiteri. quia in multis offendiniuᷤ
om̃s. Siquos autẽ & de illis qui fallaciter
sunt iusti correctos uocat ad ueniã : etiã
in illis implebit᷑ eius sermo. quia non uene¬
rat uocare iustos sed peccatores. id est non
elatos sed humiles. non de sua iustitia in¬
flatos. sed ei qui iustificat impiũ deuota
mente substratos. Nam& tales ubi conuer¬
tunt᷑: nequaquã se iustos sed peccatores sed¬
necesse est sincero corde testent᷑ Libet au¬
arcẽ iustitiȩ matheũ quem de publicanis
actibis elegit. ut spẽ remissionis peccatorib
ampliaret aduexerit Qualis namq sit fac¬
tus ipse apłoꝵ numerꝰ cui insertꝰ est docet
Docet & ipsa gens ethiopũ. quam de ultimiᷤᷤ

Expanded text:
sque justificentur. Quamvis et ita recte possit intelligi quod ait: Non veni vocare justos, sed peccatores, quia non illos vocaverit qui, suam justitiam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti, sed eos potius qui fragilitatis suae conscii non erubescunt profiteri, quia in multis offendimus omnes. Si quos autem et de illis qui fallaciter sunt justi correctos vocat ad veniam, etiam in illis implebitur ejus sermo, quia non venerit vocare justos, sed peccatores, id est, non elatos, sed humiles; non de sua justitia inflatos, sed ei qui justificat impium devota mente substratos. Nam et tales ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores necesse est sincero corde testentur. Libet auarcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus
Abbreviated transcription (Latin):
pectoris sui perfidẽ ac dilectionẽ para¬
uit. ipso attestante quiait. Ecce egosto
ad ostiũ & pulso. siquis audierit uocem
meã & aperuerit ianuã : intrabo ad illũ¬
&e cenabo cum illo & ipse mecũ Stat quip¬
pe dñs ad ostiũ & pulsat. cum memoriam
suȩ uoluntatis uel ꝑ os docentis hominis¬
uel per suã intus inspirationẽ nr̃o cordi
infundit. Audita autẽ uoce ciꝰ ianuam ut
recipiat᷑ aperimꝰ. quando illius siue secretaᷤᷤ
siue aꝑtis admonitionib libenter assensum

Expanded text:
pectoris sui per fidem ac dilectionem parapectoris sui per fidem ac dilectionem paravit, ipso attestante qui ait: Ecce ego sto ad ostium, et pulso . Si quis audierit vocem meam, et aperuerit januam, intrabo ad illet coenabo cum illo, et ipse mecum. Stat quippe ad ostium Dominus et pulsat, cum memoriam suae voluntatis vel per os docentis hominisvel per suam intus inspirationem nostro cordi infundit. Audita autem voce ejus, januam ut recipiatur aperimus, quando illius sive secretis sive apertis admonitionibus libenter assensum
Abbreviated transcription (Latin):
toris. Deniq idem publicani non tunc so¬
lum modo cum dño discumbebant. uerũ
& deinceps abiectis sd̃arib negotus ad
imitationẽ mathei illũ sequi gaudebant.
testante euangłista marco qui dicit. mul¬
ti publicani & peccatores discũbebant cũ
it̃u & discipulis eius. erant enĩ multi qui
& sequebant᷑ eũ. Notandũ autẽ qđ lucaᷤ
hec referens dicit. quia dñs in domo eiusdẽ
mathei cũ publicanis discubuerit. & quia
ipse. conuiuiũ illi parauerit. Qui quidem
matheus quantũ ad generale iudicium
respicit. congruã beneficus cęlestib uicẽ
rependit: ut a quo ꝑhennia bona sperabat
illi sua tẽporalia cõmodaret. eũq corpo¬
ralibus epulis reficeret. quo ipse donante
gustũ sp̃ualis acceperat suauitatis. Porro
si altiori intellectu quę̧ gesta sunt inda¬
gari cupimꝰ: nontantũ in domo sua ter¬
restri conuiuiũ dño corporale exhibuit
sed multo gratius illi conuuiũ in domo

Expanded text:
toris. Denique iidem publicani non tunc sotoris. Denique iidem publicani non tunc solummodo cum Domino discumbebant, verum et deinceps, abjectis saecularibus negotiis, ad imitationem Matthaei illum sequi gaudebant, teste evangelista Marco, qui dicit: Multi publicani et peccatores discumbebant cum Jesu et discipulis ejus . Erant enim multi qui et sequebantur eum. Notandum autem quod Lucas haec referens dicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum publicanis discubuerit, et quia ipse convivium illi magnum paraverit. Qui quidem Matthaeus, quantum ad generale judicium respicit, congruam beneficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat suavitatis. Porro si altiore intellectu, quae gesta sunt indagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium Domino corporale exhibuit, sed multo gratius illi convivium in domo
Abbreviated transcription (Latin):
eo in domo. ecce multi publicani & pec¬
catores uenientes discũbebant cũ it̃iu et
discipulis eius Unius publicani c̃uersio
multis exemplũ pęnitentiȩ & indulgentię
publicanis & peccatorib tribuit. Non
enĩ dubitandum est quia publicani & pec¬
catores desierant esse. qui cũ itĩu & disci¬
pulis eiꝰ discũbebant. Nec si in peccatis eiꝰ¬
ꝑseuerare decerucrent. ei qui sine pectato
est conuesci auderent. Publicani quippe
uocant᷑. qui uel publice sceleribus fȩdant᷑
uel publicis implicant᷑ negotus. quȩ sine
peccato aut uix aut nullatenꝰ ualent ad¬
ministrari. Et pulchro uere prȩsagio qui
apłs & doctor gentiũ erat futurus. in
prima sua conuersione peccantiũ post se
gregẽ trahit ad salutẽ officiumq euan¬
gelitandi qđ proficiente merito uirtutũ
erat expleturꝰ. a primis iã fidei suȩ rudi¬
mentis incipit Neq enĩ solum qui frẽm
uerbo erudit. sed etiam qui exemplo ad
meliora conuertit. ministeriũ gerit doc¬

Expanded text:
e Al. add. multi publicani et peccatores venientes discumbebant cum Jesu et discipulis ejus. Unius publicani conversio multis exemplum poenitentiae ac indulgentiae publicanis et peccatoribus tribuit. Non enim dubitandum quia publicani ac peccatores esse desierant, qui cum Jesu et discipulis ejus discumbebant; nec si in peccatis perseverare decernerent, ei qui sine peccato est, convesci auderent. Publicani quippe vocantur, qui vel publice sceleribus foedantur, vel publicis implicantur negotiis, quae sine peccato aut vix aut nullatenus valent administrari. Et pulchro satis praesagio, qui Apostolus et doctor gentium erat futurus, in prima sua conversione peccantium post se gregem trahit ad salutem, officiumque evangelizandi, quod proficiente merito virtutum erat expleturus, a primis jam fidei suae rudimentis incipit. Neque enim solum qui fratrem verbo erudit, sed etiam qui exemplo ad meliora convertit, ministerium gerit doc
Abbreviated transcription (Latin):
sanctissimi munꝰ operis hominibus ad memo¬
riã referrent. & quanti apud đm̃ habeant᷑
ostenderent. Multa ergo de illis hiezerhi¬
el. multa exinuis ipsorum cõmemorauit io¬
hannes. sed nos in presenti quia sermo dau¬
dendus est unũ iohannis testimoniũ com¬
memorare. sufficiat. Et cum darent in qͥt
quattuor animalia glam & honorẽ & be¬
nedictionẽ sedenti fupra thronũ uiuenti

Expanded text:
sanctissimi munus operis, hominibus ad memosanctissimi munus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honorem, et benedictionem sedenti super thronum, viventi
Abbreviated transcription (Latin):
in grecũ latinũq transferret᷑ eloquium.
quomͦ etiam marci. lucę. & iohannis euan¬
gelia quȩ deinceps greca lingua ediderẽ
mox in latinũ transsudere sermonẽ. qua¬
tinꝰ hȩc om̃s ꝑ orbẽ nationes legere et
intelligere possent. Testat᷑ & heterhel
ꝓpheta quantũ idem matheus inter preci¬
pua scȩ aeccłȩ menbra effulserit. dũ sub
figura quattuor aninaliũ admirabiles om¬
num euangłistarũ uirtutes quas cȩlesti uisi¬
one didicerat. plenissimo sermone describit
one doctꝰ spũali inter prima ęcđae sacra¬
menta eorumdẽ euangelistarũ facit menti¬
onẽ Tantȩ quippe dignitatis erant hi qui
redẽptoris arĩ facta & dicta scribendo me¬
moriȩ tradiderunt. ut nonsolũ ꝓphetico
sed apłico essent testimonio cõmendandi
Tantȩ erant dignitatis. ut utriusq testam̃ti
scriptura eis merito testimoniũ daret. corũq
głam celicines non ante exortũ tantum mͦ
eorũ. uerum etiã post inchoatũ uel expletũ

Expanded text:
in Graecum, Latinumque transferretur eloquium: quomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testatur et Ezechiel propheta, quantum idem Matthaeus inter praecipua sanctae Ecclesiae membra effulserit, dum sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermone describit.one doctus spirituali, inter prima ecclesiae sacramenta eorumdem evangelistarum facit mentionem. Tantae quippe erant dignitatis illi qui Redemptoris nostri facta et dicta scribendo memoriae tradiderunt, ut non solum prophetico, sed et apostolico essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo eorum, verum etiam post inchoatum vel expletum
Abbreviated transcription (Latin):
o̾ egent grã dĩ. iustificati gratis ꝑ grãm
ipsius. Qui & iterũ mestimabilẽ eiusdẽ gr̃ę
magnitudinẽ. cominendans ait. Ubi habun¬
dauit peccatũ. suꝑ habundauit & gr̃a. quia
nimirũ quanto grauiorẽ dñs in electis suiᷤᷤ¬

Expanded text:
et egent gloria Dei. Iustificati gratis per gratiam ipsius. Qui iterum inestimabilem eiusdem gratiae magnitudinem commendans, ait: Ubi autem habundavit peccatum, superhabundavit gratia, quia nimirum quanto graviorem Dominus in electis sui
Abbreviated transcription (Latin):
plicandi & exaltatio trahentis post se oĩa
Dum lucẽ inquit habetis credite in lucem. ut
silu lucis sitis. Cum aliquid ueri auditum
habetis credite in ueritatẽ. ut renascamini
in ueritate. Hec locutꝰ est itĩc & abut. et
abscondit se ab eis. non abeis qͥ credere et
diligere cȩperant. non ab eis qui cũ ramis
palmarũ & Iaudib obuuã uenerant. sed ab
eis qͥ iudebant & inuidebant. quia nec uide¬
bant sed in lapidẽ. illum cęcitate offendebant
Cũ autem se abscondit irĩc ab eis qui eũ occide¬
re cupiebant qđ sepe propter obliuionem
cõmonendi estis: nr̃e. infirmitati consuluit
non suȩ potestati derogauit

Expanded text:
plicandi, et exaltatio trahentis post se omnia, plicandi, et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, inquit, habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini in veritate. 14. Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Non ab eis qui credere et diligere coeperant, non ab eis qui cum ramis palmarum et laudibus obviam venerant: sed ab eis qui videbant et invidebant; quia nec videbant, sed in lapidem illum caecitate offendebant. Cum autem abscondit se Jesus ab eis qui eum occidere cupiebant quod saepe propter oblivionem commonendi estis, nostrae infirmitati consuluit, non suae potestati derogavit
Abbreviated transcription (Latin):
xisse qđ facere cogitabant. Non ergo eis
uerboꝵ. istoꝵ obscuritatẽ aperuit insusa sapi¬
entia. sed stimulata c̃scientia. Dixit ergo ei
itic. Adhuc modicũ lumen in uobis est: Hinc
est qđ intelligitis. quia xp̃c manet in ȩternũ
Ergo ambulate. dũ lucem habetis. ut ñ tenebrȩ
uos cõprehendant. Ambulate. accedite.
totũ intelligite. & moriturũ xp̃m & uic¬
turũ in eternũ & sanguinẽ fusurum quo
redimat. & ascensurũ insublimia qͦ ꝑducat
Tenebre autẽ uos cõprehendent. si eo modo
credideritis xp̃i ȩteruitatẽ ut negetis in eo
mortiᷤᷤ utilitatẽ Et qui ambulat in tenebriᷤᷤ
nescit quo uadat Dic potest offendere in
lapidem offensionis & in petra scandali. qđ
fuit dĩis cȩcis iudȩis sicut credentibus lapis
quẽ reꝓbauerunt ȩdificantes hic factꝰ est in
caput anguli. Hinc dedignati sunt credere
in xp̃m. quia eoꝵ impietas cũ uidit mortuũ
risit occisũ. & ipsa erat mors grani multi¬

Expanded text:
 facere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. 13. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Hinc est quod intelligitis quia Christus manet in aeternum. Ergo ambulate dum lucem habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. Ambulate, accedite, totum intelligite, et moriturum Christum, et victurum in aeternum, et sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multi
Abbreviated transcription (Latin):
sit caput eoꝵ & illa menbra eiꝰ. Sed si
exaltatꝰ inquit fuero a terra. hoc est cum
exaltatꝰ fuero. Non enĩ dubitat suturũ esse.
qđ uenerat implere: Hoc refert᷑ ad illud
qđ superius dit. si mortuũ fuerit granun
multũ fructũ affert. Nã exaltationẽ suã
quid alud dixit. quã in cruce. passionen:
Quod & ipse euangłista non tacuit. subiuurit
enĩ & dit. Hoc autẽ dicebat. significans
qua morte esset moriturꝰ: Respondit ei
turba. Nos audiuimꝰ ex lege. quia ap̃c ma
net in ęternũ. Et quomͦ tũ dicis oportec
exaltari filiun hominis: Et quis est iste¬
dicebat assidue filiũ se esse hominis Nam hoc
est. quando nuntiati sunt gentiles illi qui eũ
uidere cupiebant. uenit hora ut glorificetur
filius hominis. Hoc itaq isti animo retinenteᷤᷤ
& qđ nunc dit cũ exaltatꝰ fuero a terra mor¬
tẽ crucis intelligentes: quęsierunt ab illo et
dixerunt. Nos audiumꝰ ex lege. quia ap̃c

Expanded text:
sit caput eorum, et illa membra ejus. Sed si sit caput eorum, et illa membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert . Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim, et ait: Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Respondit ei t dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Quis istedicebat assidue Filium hominis se esse. Nam hoc t, quando nuntiati sunt gentiles illi qui eum videre cupiebant: Venit hora, ut glorificetur Filius hominis. Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait: Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo et dixerunt: Nos audivimus ex lege quia Christus
Abbreviated transcription (Latin):
in manu suscipiens. ꝑfusus faciẽ lacrimis.
ad cęlũ oculos erigens. ꝓperabat ad portã
usq ꝓgrediens. Mex illo humiliter ꝓpit¬
quante: duritia lapidũ cȩleste ꝑsensit
imperiũ. statimq porta se subrigens libe¬
rum intrantibis patefecit ingressũm. odorq
suauissimꝰ qui uolitante diuinitꝰ aura de
ꝑsarũ ꝓiuntia ꝑ longa terrarũ spacia hie¬
rusolimiᷤᷤ fuerat in lapsus mom̃to eodẽ quo
de fano chosdroe sc̃a crux fuerat eraclio
baiulante. egressa tunc reduit. omniũq pec¬
tora gratant insudit. Uincebat enĩ omnia
aromata. & om̃a terebintina tura uel bal¬
sania atq mirrã. Confestĩ igit᷑ popularis
gaudii fauor in altũ sublatꝰ diuinã laudabat
potentiã. Sicq głosuᷤ augustꝰ erumpens in
sanguis adorandꝰ thronis & angłis & niuiᷤ
candorib radiante. t̾ba uircutis effusus est
in pretio nr̃ȩ salutis. Ocrux splendidior¬

Expanded text:
ni manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ni manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante egressa, tunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in sanguis ejus adorandus, thronis et angelis, niveis candoribus radiante turba virtutis, effusus est in pretio nostrae salutis! O crux splendidior
Abbreviated transcription (Latin):
illius in predã sui erercitꝰ deputauit.
Aurũ uero uel gẽmas & uasa utensilia ad
restaurationẽ ȩcđarum quas tirannus
destruxerat reseruauit. Suscipiens igit᷑
ꝑ eam portã qua dñs intrauerat quando
namentis imperialib decorato sedensuo¬
luisset intrare : repente lapides portae
descendentes clauserunt se inuicem. et
factus est paries unus:. Cumq mirarent᷑
attonit nimio terrore constricti: respi¬
cientes in altũ uiderunt signũ crucis in
cęlo flamco fulgore resplendere. Angłs
enĩ dñi accipiens illud in manibus stetit
suꝑ portã & ait. Quando rer geloꝵ dñs
totius mundi passionis sacram̃ta expleturꝰ
nec diademate. renitentẽ exhibuit. aut
equi potentis uehiculũ requisiuit. sed hi¬
milis aselli tergo insidens cultoribus suis
humilitatis exempla reliquit. his dichs¬
gaudens in dño de uisitatu angłico. depo¬
sitis imperi insignib discalciatꝰ protinus
linca tantũ zona prȩcinctus. crucẽ dñi¬

Expanded text:
am sui exercitus deputavit, aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, reservavit. Suscipiens igiturper eam portam quam Dominus intraverat quando ate et ornamentis imperialibus decoratus, sedens voluisset intrare, repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc anec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliqgaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
famulus sũ in ueritate confessus fueris:
regnũ tibi ꝑsarum tantũ cum patrimo¬
nio & uita acceptis a thebaide obsidib
dabo. Si autẽ aliud egeris: max meo
gladio interibis. Cũq ille nequaquam
adquiesceret: eradius extracto gladio
caput illius amputauit. & sepeliri eum
quia rex fuerat iussit. Filiũ quoq eius

Expanded text:
famulus, in veritate confessus fueris, regnum tibi Persarum tantum cum patrimonio et vitam, acceptis a te pacis obsidibus, dabo; sin autem aliud egeris, mox meo gladio interibis. Cumque ille nequaquam acquiesceret, Gracchus extracto gladio caput illius amputavit. Tamen sepeliri eum jussit, quia rex fuerat, filium autem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã uellent transcendere. sed etiã
uoluntarii cũ om̃i familia sua atq ꝓle
heraclio se subderent tã potestate quam
fide Quos ille benigne suscipiens. in hoc
illis clementiã prestitit. ut om̃s ad baptis¬
mũ conuolarent. Quod ita se facturos
om̃s pariter spoponderunt. Ipse. autem
xp̃ianissimꝰ princeps cũ suo tantũ exer¬
citu regna quȩ chosdroe tenuerat cir¬
cumquaq ꝑlustrans. ad sedẽ ipsius uenit.¬
& cum paucis ad eũ ascendens sedentẽ
eũ in throno aureo reperit Nullus nãq
ex eius exercitu fuit qui ei exitũ belli
aliquatenꝰ nuntiasset. quia propter suã
om̃s habebant. Nec immerito. quippe
qui m anifeste. dõ erat contrarius. quomͦ
a creatura dĩ esse potusset amatus :
Cũq tremefactus salutationis uerba pro¬
ferret eraclio: ille respondit: Si uis sa¬
lutẽ habere ꝓ eo qđ lignũ scẽ crucis

Expanded text:
nequaquam vellent transcendere, sed etiam nequaquam vellent transcendere, sed etiam voluntarie, cum omni sua familia atque prole Graccho se subderent tam potestate quam fide. Quos ille benigniter suscipiens in hoc illis clementiam praestitit, ut omnes ad baptismum convolarent: quod ita se facturos esse omnes pariter spoponderunt. Ipse autem Christianissimus princeps cum suo tantum exercitu regna quae Chosroe tenuerat circumquaque perlustrans, ad sedem ipsius venit. Cum paucis ad eum ascendit, sedentemque eum in throno aureo reperit. Nullus namque ex ejus exercitu fuerat, qui ei excidium belli aliquatenus nuntiasset, quia propter suae habebant; nec immerito, quippe qui manifeste Deo erat contrarius, quomodo a creatura Dei esse potuisset amatus? Cumque tremefactus salutationis verba proferret Graccho, ille respondit: Si vis salutem habere, pro eo quod lignum sanctae crucis
Abbreviated transcription (Latin):
totꝰ tam̃ ui fide erat catholicꝰ. & erga dĩ
cultores supplex. beniuolus ac deuotus
Pergens igitur filius chosdroe contra eracliũ
iuxta danubiũ fluuiũ cum suo c̃sedit exer¬
citu. Tandẽ inspirante clementia saluatoriᷤ
utrisq principibus placuit. ut ipsi singuli
in medio ponte fluminis dimicaturi con¬
fligerent & eui sors uictoriã contulisset
ipse sine. dãpno utriusq exercitꝰ imperiũ
usurparet. Decretũ etiã cum in ramento
hinc atq illinc principi suo uenire in
auxiliũ presũpsisset. cruribus excisis et
brachiis ab eis in flumen mergeretur
Cũq utriq popło hȩc pactio placuisset:
medio sunt congressi. Tandẽ pulsatꝰ dñs
lacrimis xp̃ianoꝵ. per uirtutẽ scȩ crucis
cui se die eodẽ memoratꝰ princeps atten¬
tius cõmendauerat. fideli suo eraclio ap̃e
concessit de hoste triumphũ. Tantaq
mentis mutatio chosdroe. inuasit exerci¬
tum. ut non solũ prȩdictã pactionem

Expanded text:
totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei totus tamen erat fide catholicus; et ergo Dei cultoribus supplex, benevolus ac devotus. Pergens igitur filius Chosroe contra Gracchum, juxta Danubium magnum fluvium consedit exercitus. Tandem inspirante clementia Salvatoris, utrisque principibus placuit ut ipsi singuli in medio ponte fluminis dimicaturi confligerent, et cui sors victoriam contulisset, ipse sine damno victorque exercitus imperium usurparet. Decretum etiam cum juramento m populo principi suo venire in auxilium praesumpsisset, cruribus excisis et brachiis, in flumen mergeretur. Cumque utrique populo haec pactio placuisset, medio sunt congressi. Tandem pulsatus Dominus lacrymis Christianorum, per virtutem sanctae crucis, cui se die eodem memoratus princeps attentius commendaverat, fideli suo Graccho Christus concessit de hoste triumphum; tantaeque mentis mutatio Chosroe invasit exercitum, ut non solum praedictam pactionem
Abbreviated transcription (Latin):
finitimã regionẽ uastauit. incendit. atq
predauit. Ad sepulchrũ ergo dñi cũ uo¬
luisset dccedere: territus rediit. sed tam̃
ligni salutaris partẽ. quam religiosa regina
ibi in testimoniũ uirtutis reliquerat asporta¬
uit fccerat namq turri argenteã. in qua
int lucentibus geminis ⁊hronũ extruxerat
aurcũ. ubi solis quadrigã & lunȩ uel stella¬
runi imagines collocauerat. atq ꝑ occultaᷤ
ds̃ pluuiã desuꝑ uideret᷑ in fundere. Et
subterrauco specu equis in circuitu rahen¬
tibus circuacta turris fabrica moueri ui
debat᷑. & quasi quodã modo rugitũ toni¬
trui iuxta possibilitatẽ artisicis m̃tiebat᷑
n hoc itaq loco sedem sibi parauerat. atq
iuxta eã quasi collega dĩ crucẽ dñicam
posuerat. filioq suo regno tradito. ipse in
fanũ huiuscemodi residẽbat. Illo itaq tẽ¬
pore craclius arcẽ tenebat imperii. uir
armis strenuus. lingua eruditꝰ. corpare
decorus & quãuis sȩculari actui deditus.

Expanded text:
finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas Deus pluviam desuper videretur infundere. Et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circudebatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus,
Abbreviated transcription (Latin):
EPORE
ILLO POSTQUA
AOEISTANTINO
Augusto contra
marentiũ tiran¬
Inum ꝓperanti
d bellum. signũ
triumphũ ab helena iam dicti principis
matre scã crux fuisset inuenta. atq per
uoti cõpos effecta. ita salutare lignũ fecit
secari ꝑ mediũ. ut & crucẽ constantinopoli
menbris dnicis aptata supplicio: ibidẽ glo¬
rificata ueneraret᷑ a popło. Multorũ itaq
temporũ labente curriculo. eũ exigente mole
peccaminũ flagellari ꝑnutteret dns popłm
cristianũ per seuitiã paganoꝵ. chosdroe qͥdã
ꝓfanꝰ & impius regnũ est adeptꝰ persarum:
Qui in tantã ꝓrumpere ausus est ꝓteriuam
ut ab incolis uicinarũ gentiũ quas im pecu
uastans barbarico suo nefando subiugauerat
dominio coli se iuberet ut dm̃. & uocari
regem regũ. & dĩm dominantiũ. Nec hoc

Expanded text:
pore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, cum, exigente mole peccatorum hominum, flagellari permitteret Dominus populum Christianum per saevitiam paganorum, Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium. Nec hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iudicu uenerit illo ñ suspitione cri¬
minis sed manifestũ reatũ de scõrũ
cȩtu eiciat Qđ autẽ dixit ⁊ izam¬
orũ fasciculos ignib tradi & triticũ
congregari in horrea: manifestũ est
hereticos quosq & hipocritas fidei
gehennȩ ignib concremandos. scõs
uero qͥ appellant᷑ triticũ horreis
idest mansionib cȩlestib suscipi. Iunc
iusti fulgebunt sicut sol in regno pa

Expanded text:
judicii venerit, ille non suspicionem crijudicii venerit, ille non suspicionem criminis, sed manifestum reatum de sanctorum coetu ejiciat. Quod autem dixit, zizaniorum fasciculos ignibus tradi, et triticum congregari in horrea, manifestum est haereticos quosque et hypocritas fidei gehennae ignibus concremandos; sanctos vero qui appellantur triticum, horreis, id est, mansionibus coelestibus suscipi. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Pa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est hereticoꝵ dogmat᷑a. Qł autem
dicit᷑ ne forte colligeates zizama eradi¬
cetis simul & frumentũ: datur locus
pęnitentiȩ & monemur ne cito am¬
putemus fratrẽ. quia fieri potest ut
ille qͥ hodie nerio deprauatꝰ est dognite :
cras resipiscat. & defendere. incipiat
ueritatem. Illud quoq qđ sequit᷑ sinite.
utraq crescere usq ad messem: uidet᷑ illi
precepto esse contrariũ auferte malum
de medio ur̃m. & nequaquã societatẽ
habendã cũ his qͥ fr̃s nominent᷑. & sint
adulteri ac fornicatores. Si enĩ ꝓhibet᷑
eradicatio. & usq ad messem tenenda est
patientia: quomͦ eiciendi sunt quidam
de medio nr̃m. Int̾ triticũ & nrania
qđ nos appellamꝰ loliũ quãdiu herba
est & necdũ culmꝰ uenit ad spicam.
grandis similitudo est. & in disceruen¬
do aut nulla aut ꝑdifficilis distantia
remonet ergo dñs. ne ubi quid ambi¬
guũ est cito sententiã ꝓferamꝰ. sed dõ
iudici terminũ reseruemꝰ. & cũ dic

Expanded text:
tem dicitur: Ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et frumentum, datur locus poenitentiae, et monemur ne cito amputemus fratrem: quia fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dogmate, cras resipiscat et defendere incipiat veritatem. Illud quoque quod sequitur: Sinite utraque crescere usque ad messem , videtur illi praecepto esse contrarium: Auferte malum de medio vestrum ; et nequaquam societatem habendam cum his qui fratres 97 nominenadulteri et fornicatores. Si enim prohibetur eradicatio, usque ad messem tenenda est patientia: et quomodo ejiciendi sunt quidam de medio nostrum? Inter triticum et zizanium, quod nos appellamus lolium, quandiu herba est, et necdum culmus venit ad spicam, grandis similitudo est, et in discernendo aut nulla, aut perdifficilis distantia. Praemonet ergo Dominus ne ubi quid ambiguum est cito sententiam proferamus, sed Deo judici terminum reservemus, ut cum dies
Abbreviated transcription (Latin):
anima om̃is xp̃iana quę sponsa est acp̃i
ita debet diligere dm. ut nihil sit in mun
do qđ amplius amet quã eũ Pro quanta
autẽ parte plus aliquid amauerit: pro
tanta parte minꝰ amat dm̃. Quid est in
tota anima diligere dm: Idest certissimũ
animũ habere in ueritate. & firmũ esse¬
in fide. Alius est enĩ amor cordis. alius
animae Amor cordis quodãmͦ carnalis
est. ut etiã carnaliter dm̃ amemꝰ. qđ¬

Expanded text:
anima Christiana, quae sponsa est Christi, ita debet diligere Deum ut nihil in mundo sit, quod amplius amet quam eum. Pro quanta autem parte plus aliquid amaverit, pro tanta parte minus amat Deum. Quid est in toto corde, anima diligere Deum? Certissimum animum habere in veritate, et firmum in fide. Alius est amor cordis, alius animae. Amor cordis quodammodo carnalis est, ut etiam carnaliter Deum amemus.
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. cuiꝰ non uult esse discipulꝰ. Sĩ pli¬
cissimꝰ interrogator. & malignissimꝰ insidi¬
ator De magno mandato int̾rogat. qͥ
nec minꝰ obseruat Ille enĩ debet int̾ro¬
gare de maiore iustitia. qͥ iã minorẽ

Expanded text:
vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator et malignissimus insidiator de magno mandato interrogat qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia qui minore
Abbreviated transcription (Latin):
At ille dixit Nolite flere. Non est enĩ¬
mortua puella sed dormit. Hominibus
mortua erat. qͥ suscitare nequiuerant
Dõ dormiebat. in cuiꝰ ditione & anima
recepta uiuebat. & caro resuscitanda
quiescebat. Unde mos xp̃ianꝰ obtimut
ut mortui qͥ resurrecturi esse ñ dubi¬
tant᷑ dormientes uocent᷑. sicut apłs

Expanded text:
At ille dixit: Nolite flere. Non est At ille dixit: Nolite flere. Non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat, in cujus ditione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apos
Abbreviated transcription (Latin):
cętꝰ doctoꝵ accipit᷑. de qͦ dñs ait. Suꝑ
cathedram moysi sedert̃ scribȩ & pharisei
Qui si credere ipse uoluerit. etiã subiecta
ei synagoga salua erit Et cũ ꝑuenisset
ire nisi petrũ & iacobũ & iohannem &
patrẽ & matrẽ puellȩ Supra publice
uiduȩ filius suscitat᷑. hic remouent᷑ plureᷤᷤ
arbitri. Puto gͦ qđ in eo quoq pietas ibi
dñi declaret᷑ : quia iudua mat̾ unici non
patiebat᷑ moras: Et idõ ne aplius afficeret᷑ :
maturitas addit᷑ Est etiã forma sapientiȩ
in uiduȩ filio cito aeccłam crediturã. in
archisinagogi silia credituroᷤ quidẽ
iudȩos. sed ex pluribus pauciores
Flebant autẽ om̃s & plangebant eam
Numquid possunt inquit filu sponsi lu¬
gere quãdiu cũ illis est sponsus : Ue¬
nient autẽ dies cũ auferet᷑ ab eis sponsꝰ
& tunc ieiunabunt Igit᷑ synagoga qͥa
sponsi lȩtitiã qua uiuere posset amisit :
quasi int̾ plangentes mortua iacens ne
hoc quidẽ ipsũ quare plangat᷑ intelligit

Expanded text:
egis accipitur, de quo Dominus ait, super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: qui si credere ipsi voluerint etiam subjecta ei Synagoga salva erit. Et cum pervenisset m, nisi Petrum, Jacobum et Joannem, et patrem et matrem puellae. Supra publice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo, quod in eo quoque pietas ibi Domini declaretur, quia vidua mater unici non patiebatur moras, et ideo, ne amplius afficeretur, maturitas additur. Est etiam forma sapientiae, in viduae filio cito Ecclesiam credituram, in archisynagogi filia credituros quidem Judaeos, sed ex pluribus pauciores. Flebant autem omnes, et plangebant illam. Nunquid possunt inquit filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. Igitur synagoga, quia sponsi laetitiam, qua vivere posset, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, ne hoc quidem ipsum, quare plangatur, intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia fides tua te saluã fecit. Nec
dixit fides tua te saluã factura est
sed saluã fecit. In eo enĩ qđ credidisti
iam salua facta es. Adhuc illo loquente
uenit ad principẽ sinagoge quidã dicenᷤ
eI. Quia mortua est filia tua. noli
uexare illũ. Saluata a ꝓfluuio sanguiniᷤᷤ
muliere mox filia principis mortua nun¬
tiat᷑. qͥa dũ aeccła a uitiorũ labe mun¬
data & ob fidei meritũ filia est cogno¬
minata: continuo synagoga ꝑfidiȩ simul
inuidiȩq locto soluta est Perfidiȩ qͥdẽ.
quia in xp̃m credere noluit. Inuidiae
uero. quia aeccłam credidisse doluit
Scriptũ est enĩ in actib apłoꝵ. Sequenti
autẽ sabbato pene uniuersa ciuitas con¬
uenit audire uerbũ dĩ llidentes autẽ¬

Expanded text:
quia fides tua te salvam fecit. Nec quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc illo loquente, venit quidam ad principem synagogae, dicens ei: quia mortua est filia tua, noli vexare illum. Salvata a profluvio sanguinis muliere, mox filia principis mortua nuntiatur, quia dum Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata, continuo synagoga perfidiae simul invidiaeque lege soluta est. Perfidiae quidem, quia in Christo credere noluit; invidiae vero, quia Ecclesiam credidisse doluit. Scriptum est enim in actibus Apostolorum: Sequenti autem Sabbato, pene universa civitas convenit audire verbu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłae fideliter corde quęritat᷑. Nã sicut
quidã uidentes ñ uident & audientes ñ
audiunt : ita etiã tangentes ñ tangunt
qͥa ñ fidelit̃ xp̃m tangunt. llnde cuidã
amanti quidẽ sed nondũ plene credenti
dicit noli me tangere nondũ enĩ ascendi
ad patrẽ meũ. aꝑte docens qͥd sit eum
ueracit̃ tangere. patri scilic& ȩqualem
credere. Et dixit iñc Tetigit me aliqͥs
Nam& ego noui uirtutẽ de me exisse
Dicat pelagius. si placet se suo conamine
saluari. Dicamꝰ autẽ nos. qͥa uana salus
hominis. in dõ faciemꝰ uirtutẽ Nam &
ipse uirtutẽ quȩ ꝓpitiet᷑ om̃ibus iniqͥta¬
tibus nr̃is & sanet om̃s languores nr̃os
ñ de uobis ipsis sed de se nouit exire. N
ergo latet eũ qui fimbriã tetigerit idest
incarnationis mysteria. donec ad maiora
capienda ꝑueniat ꝑfecte amando credi¬
derit At ipse dirit illi. filia sides tua
te salnã fecit. nade i pace Ideo fila.

Expanded text:
Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis. Nam ego novi virtutem de me exisse, etc. Dicat Pelagius, si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutem, quae propitietur omnibus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia,
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsentẽ in carne dñm ñ uidens ꝑactis
tẽporariȩ dispensationis sacram̃tis. eiꝰ iam
ꝑ sidẽ cępit uestigia subsegui. Tangit
autẽ simbriã uestimenti eiꝰ & undam
restringit sanguinis. qͥa beatꝰ & uere
fidei manu c̃tigerit. Nam rarꝰ ualde qͥ
eius uel in pectore recũbere uel caput
mereat᷑ pistici nardo ꝑungere. cũ et
ille magnꝰ fuerit qͥ se indignũ dicebat
eiꝰ calciam̃ta portare. magna & illa quȩ
ungere pedes eiꝰ & capillis suis tergere
ꝓmeruit. Et ait itĩc. Quis est qui me
tetigit: Non ut ipse quȩ nesciat doce¬
atur. sed ut uirtꝰ fidei qu̾ã nouerat ĩmo
quã ipse dederat immuliere declaretur
in t̾rogat Nlegantib autẽ om̃ibus. dixit
petrus & qͥ cũ illo erant. Preceptor. t᷑be
te cõprimunt & affligunt. & dicis quis
me tetigit: Quẽ turbȩ comitantes¬
passĩ cõprimunt una credula mulier
dñm tangit. quia qͥ diuersis inordinate
glomerantiũ heresib affligit᷑: solo catholicȩ

Expanded text:
non videns, peractis temporariae dispensationis sacramentis, ejus jam per fidem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. Et ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
bene illis responderet itic: int̾rogauit eũ
Onuenerunt ut multitudine. uince¬
rent. quẽ ratione superare ñ poterant
A ueritate nudos se cẽ ꝓfessi st̃. qͥ multitu¬
dine se armauert̃ Dicebant enĩ apud se

Expanded text:
interrogavit eum onvenerunt ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se:
Abbreviated transcription (Latin):
mediciꝰ  & erogauerat om̃a sua nec
qͥcquã  ꝓfecerat. sed magis deterius ha¬
bebat. Sed hȩc ubi popłm iudȩorum
egrotare uerũq de cęlo cognouit adesse
medicũ: cepit & ipsa languoris sui spe¬
rare parit̾ & quęritare medicũ Accessit
retro. & tetigit simbriã uestimenti eiꝰ
& confestĩ stecit fluxus sanguinis eius

Expanded text:
medicis, et erogaverat omnia sua, nec medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius habebat. Sed haec, ubi populum Judaeorum aegrotare, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et quaeritare remedium. Accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus, et confestim stetit
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet dñs ad debellandũ mundi
principẽ humilis apparens ñ mͦ operib
infructuosis sed & religioni spurcissimȩ
deditos gentiliũ popłos inuenit Ergo
quadiu synagoga uiguit: laborauit ecła
Defectꝰ illius huiꝰ est uirtꝰ. quia illoꝵ delicto
salus facta est gentibus. Quȩ in medicos
erogauerat om̃em substantiã suã. nec ab
ullo potuit curari. Medicos siue falsos
thologos siue philosophos legũq doc¬
tores scłarium qͥ multa de uirtutibus
uitisq subtilissime disserentes utilia se
uiuendi credendiq instituta mortalib
dare ꝓmittebant. seu certe ipsos sp̃s
ĩmundos significat. qͥ uelut hominib
consulendo etiã ꝓ dõ colendos se inge¬
rebant. Quib uicissĩ audiendis gentili¬
tas quantomagis naturalis industriae
uires expenderat : tantomimꝰ potuit
ab iniqͥtatis suȩ sorde curari. Unde
bene marcus de hac muliere scribens
ait. Et fuerat multa ꝑpessa a cõplurib

Expanded text:
videlicet Dominus ad debellandum mundi videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo quadefectus illius hujus est virtus, quia illorum delicto salus facta est gentibus. Nec sine myserogaverat omnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fuerat multa perpessa a compluribus
Abbreviated transcription (Latin):
ab annis duodeci. Muliet sanguine flu¬
ens aeccła est ex gentib congregata
quȩ ingenti carnaliũ delectationum
polluta fluru atq a cȩtu iã suerat segre¬
gata fideliũ. sed dũ uerbũ dĩ indȩa sal¬
uare decerneret: paratã iam ꝓimssãq
aliis preripuit spe certa salutẽ. Notandũ
qđ archisinagogi duodennis sit silia. et
mulier hȩc ab annis duodecĩ sanguine
flurerit. hoc est eodẽ quo hȩc nata sit
tẽpores illa cęperit infirmari llna enĩ
pene eadẽq scł̃i huius ętate & synagoga
in patriarchis nasci. & gentilium natiõ
ꝑ orbẽ cepit idolatriȩ sanie fedari:
Nam & gemini flurus sanguinis hoc est
& suꝑ idolatriȩ suꝑstitione & stiꝑ his
qui carnis ac sangumis oblectatione
patrant᷑ potest intelligi. Unde pul¬
chre sacra refert historia tẽpore quo
dauid adhuc puer goliath gigantem
strauit philistum in sinib domim. idest
sangninũ fuisse castrametatos. quia

Expanded text:
ab annis duodecim. Mulier sanguine fluab annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium, sed dum verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandum est quod archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit; hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperit infirmari, una enim pene eademque saeculi hujus aetate et synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari, nam et geminae fluxus sanguinis, hoc est et super idololatriae superstitione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer Goliath gigantem stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia