comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Deniq abrahã nõ ideo bona habuit.
quia diues fuit: sed quia diuitus bene u¬
sus est. W lazarus qui postea requieseit
in sinu eius: nõ iccirco mala sustinuit. qr.
cũ egestate passus est torm̃ta morboꝵ.
sed malis que putabant᷑ in scło. uera bona
est consecutus. Unde diues ille purpura¬
tus. recepit bona sua in uita sua. que illi
erant bona. eaq arbitrabat᷑ bona &. de
lazaro nõ econtrario dicit᷑. recepit mala
sua in uita sua: sed recepit mala in uita
sua: que mala nõ illi. qui patiebat᷑ sed a¬
liis uidebant᷑. Utriusq rei exemplũ nob̾
tribuit beatꝰ iob. qui nec in bonis. nec in
malis scłi uictꝰ est. sed omĩa parim̃tis fir¬
mitate sustinuit. Quã obrem salomon p̃¬
cat᷑ deũ Uiuitias &e pauꝑtates ne dederis i.
entia. ne saturatꝰ mendax efficiar. & dicã qͥs
me uidit aut egens furer. & iurem ꝑno¬
&e apss dicit. habentes uictũ & uestiũitũ his

Expanded text:
sunt. Denique Abraham non ideo bona habuit, sunt. Denique Abraham non ideo bona habuit, quia dives fuit, sed quia divitiis bene usus est . Et Lazarus qui postea requievit in sinu ejus, non idcirco mala sustinuit, quia cum egestate passus est tormenta morborum, sed malis quae putabantur in saeculo, vera bona est consecutus. Unde et dives ille purpuratus recepit bona sua in vita sua, quae illi erant bona, qui ea arbitrabatur bona , et de Lazaro non e contrario dicitur: Recepit mala sua in vita sua; sed recepit mala in vita sua, quae mala non illi, qui patiebatur, sed aliis videbantur. Utriusque rei exemplum nobis tribuit beatus Job, qui nec in bonis nec in malis saeculi victus est, sed omnia pari mentis firmitate sustinuit . Quamobrem Salomon precatur Deum: Divitias et paupertatem ne dederis mihi. entia, ne saturatus mendax efficiar, et dicam: Quis me videt? aut egens furer et perjurem noet Apostolus dicit: Habentes victum et vestitum, his
Abbreviated transcription (Latin):
comedite bona. &. delectabit᷑ in bonis anima
ur̃a. attendite aurib ur̃is. &e seqͥmini uias
mea ur̃af: & audite me. & uuet in bonis anima
ura de constituã uob testam̃tũ eternũ. scã
dauid fidelia. Ne quis putaret auditũ car¬
nis eẽ non mentis: ad quẽ eohortat᷑ audi¬
tores sermo diumꝰ: nõ e arnis illis bona. sed
amime pollicet᷑. Si eñ audieritis me: bo¬
na terre comedetis. Siue bonũ qui dicit.
Ego sum pastor bonu̾s.  delectabit᷑ in bo¬
nis: & in crassitudine anima ur̃a. Ergo bo¬
na que anime repromissa sunt: non diui¬
tie & corporis sanitas & scłi dignitates. que
eciam philosophi. appellant in differentia
idest nec mala nec bona &e pro utentiũ qͦ¬
litate uariant᷑. sed illa credenda sunt. ad
que deus cohortat᷑. Declina a malo.& fac
bonũ. Sinautẽ bona anime honestas.
uirtutesq dicunt᷑ ergo &e mala nõ pau¬
pertas: & infirmitas corporis: & ignobilitas
accipienda sed omĩa uicia que uere mala

Expanded text:
comedite bona, et delectabitur in bonis anima vestra. Attendite auribus vestris, et sequimini vias meas: et audite me, et vivet in bonis anima vestra. Et constituam vobis testamentum aeternum, sancta David fidelia. Ne quis putaret auditum carnis esse, non mentis, ad quem cohortatur audituros sermo divinus, non carnis illis bona, sed animae pollicetur. Si enetis, sive bonum, qui dicit, Ego sum pastor bonus, et delectabitur in bonis et in crassitudine anima vestra. Ergo bona quae animae repromissa sunt, non divitiae et corporis sanitas, et saeculi dignitates, quae etiam philosophi appellant indifferentia, id est, nec bona nec mala, et pro utentium qualitate variantur, sed illa credenda sunt ad quae hortatur Deus: Declina a malo, et fac honestas virtutesque dicuntur; ergo et mala, non paupertas, et infirmitas corporis, et ignobilitas accipienda, sed omnia vitia, quae vere mala
Abbreviated transcription (Latin):
rubin. & int̾ igneos lapides. cõu̾satũ. quos
haud dubie. angłos intelligimꝰ celestes q uir¬
tutes putet fuisse eũ. qui terrenis lapidibꝰ
ornatus sit & habuerit similitudinẽ. &e sig¬
naculũ dei: De natura gͥ om̃iũ lapidũ &x
ꝑ partes singuloꝵ: nõ est huiꝰ tẽꝑis diẽe.
Neq eñi semꝑ dicenda sunt. omĩa. Nẽ tñ de
carbunculo saphiro. & iaspide disseramꝰ. Car¬
bunculus qui parat᷑. siue ꝑ ordinẽ. sternit᷑
uidet᷑ mͥ ignitꝰ sermo doctrine. qui fugato
errore tenebrarũ. illuminat corda creden¬
tium. Hic est quẽ unus de seraphin culit
forcipe cõprehensũ. ad ysare labia purgan¬
da. qui nascit᷑ iuxta geneseos. fidẽ inter lapides.¬

Expanded text:
rubim et inter igneos lapiderubim et inter igneos lapidehaud dubie Angelos intelligimus coelestesque Virtutes putet fuisse eum, qui terrenis lapidibus ornatus sit, et habuerit similitudinem et signaculum? De natura igitur omnium lapidum, et per partes singulorum, non est hujus temporis dicere; neque enim semper dicenda sunt omnia. Nunc tantum de carbunculo, sapphiro et jaspide disseramus. Carbunculus qui paratur, sive per ordinem sternitur, videtur mihi ignitus sermo doctrinae, qui fugato errore tenebrarum, illuminat corda credentium. Hic est quem unus de Seraphim tulit forcipe comprehensum, ad Isaiae labia purganda : qui nascitur, juxta Geneseos fidem, in terra E
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti seriptura. sit positꝰ carbunculus. saphi¬
rus & iaspis llecdũ enĩ ꝑfecta retinemꝰ. nec ad
prima ꝑuenimꝰ. quia nc̃ ꝑ speculũ. uidemꝰ in
enigmate. Porro in iez echiel. sic seriptũ repperi¬
mus. Tues signaculũ similitudinis & corona
decoris. in deliciis paradisi dei fuisti. Oñi lapid̃
primo indutus es. sardio . & topa: io. & sinara¬
gdo. carbuniculo & saphiro .& iaspide. Argento
quoq & auro. & ligirio. & achate & ametisto
crisolito & berillo. & onic hino. Auroq reples¬
ti thesauros tuos.& apothecas tuas inte. A
qua die. conditus es. cũ eherubm posuite. in
monte sc̃o meo. fiusti in medio lapidũ ignito¬
rum immaculatꝰ. in dieb tuis ex quo cõdi¬
tus es. donec inuẽte sunt inte iniqͥtates tu¬
e. Qͥs enĩtã stultꝰ est . & uecordis ingenii.
ut in paradiso dei positũ pͥncipẽ tyri. quẽ¬
eũq illũ ẽẽ crediderit & conditũ uit̾ che.¬

Expanded text:
praesenti Scriptura sit positus, carbunculus, sapphipraesenti Scriptura sit positus, carbunculus, sapphirus, et jaspis. Necdum enim perfecta retinemus, nec ad prima pervenimus, quia nunc per speculum videmus in aenigmate. Porro in Ezechiel sic scriptum reperimus: Tu es signaculum similitudinis et corona decoris, in deliciis paradisi Dei fuisti. Omni lapide primo indutus es, sardio, topazio, et smaragdo, carbunculo et sapphiro et jaspide, argento quoque, et auro et lyncurio, et achate, et amethysto, et chrysolitho, et beryllo, et onychino; auroque replesti thesauros tuos et apothecas tuas in te. A qua die conditus es, cum Cherubim posui te in monte sancto meo; fuist in medio lapidum ignitorum, immaculatus in diebus tuis, ex quo conditus es, donec inventae sunt in te iniquitates tuae . Quis enim tam stultus et vecordis ingenii, ut in paradiso Dei, positum principem Tyri, quemcumque illum esse crediderit, et conditum inter Che
Abbreviated transcription (Latin):
cum & grecoꝵ plurimi seripserint. & latino¬
rum. & quibꝰ tantũ nominabo uirũ sc̃e ee ue¬
nerabilis memorie. episcopũ epyfaniũ. qui mn¬
signe nob ingenii. et eruditionissue reliqͥt
uolum᷑. qd̾ inscripsit. Ne pecat & pliniũ secũ¬
dum eundẽ. apd latinos oratorẽ. & philosophũ.
qui in opere puleherrimo. naturalis histori¬
e. tricesimũ septimũ librũ. qui ce extremꝰ est.
lapidũ atq. gẽmdrũ disputatione cõpleuit:
Hi duodecim lapides seribunt᷑ ꝑ ordinẽ in ero¬
in corona atq in diademate pͥncipis tyri. Di¬
camꝰ pͥmũ de erodo. Quatuor ordines interti
erant lapidũ. Udo primꝰ habuit lapidẽ sar¬
diũ. topa: iũ smarigdũ. drdo secundus carbun¬
lum saphirũ. iaspidẽ. Ordo tereuis ligiriũ. acha¬
tem. ametistẽm. Ordo quartus: chrisolitũ. be¬
rillũ. onichinũ. auro circundatos.& inscripti
erant. ex nominibꝰ duodec̃i tribuũ filioꝵ isrł
In quo notandũ. qd̾ sed̾s ordo lapidũ. eciã in

Expanded text:
 Latinorum. E quibus duos tantum nominabo, virum sanctae et venerabilis memoriae episcopum Epiphanium, qui insigne nobis ingenii et eruditionis suae reliquit volumen, quod inscripsit περὶ λίθων: et Plinium secundum, eumdem apud Latinos oratorem et philosophum, qui in opere pulcherrimo naturalis historiae tricesimum septimum librum, qui et extremus est, lapidum atque gemmarum disputatione complevit. Hi duodecim lapides scribuntur per ordinem in Exoin corona atque diademate principis Tyri. Dicamus primum de Exodo: Quatuor ordines intexti erant lapidum . Ordo primus habuit lapidem sardium, topazium, smaragdum. Ordo secundus, carbunculum, sapphirum, jaspidem. Ordo tertius, ligirium, achatem, amethystum. Ordo quartus, chrysolithum, beryllum, onychium, auro circumdatos; et inscripti erant ex nominibus duodecim tribuum filiorum Israel. In quo notandum quod secundus ordo lapidum etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
neratus est. & resurrexit propter iustifica¬
tionẽ nr̃am Tanteq elementie fuit. ut pro
transgressorib. immno ꝑsequutoribꝰ suis. roga¬
ret incruce. de diceret. Pater ignosce eis:
qd̾̃ eñi faciũt nescunt.

Expanded text:
stra, et resurrexit propter justificationem nostram . Tantaeque clementiae fuit, ut pro transgressoribus, immo pro persecutoribus suis rogaret in cruce, et diceret: Pater, ignosce illis: quod enim faciunt, nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ullus tã ĩꝑitꝰ sc̃ptorẽ. quin
lectore inueniat similẽ sui
młtoq pars maior est. mile¬
sias. & fabellas reuoluenti¬
um. qͣm platonis libros. In al¬
tero enĩ ludus .&. oblectatio
est. in alt̃o difficultas & su¬
dori mixtꝰ labor. Beniq thimeũ de mũdi
armonia. astroꝵq csu & num̃is disputan¬
tem. ipse qͥ intͣptatꝰ est tulliꝰ. se ñ intellig̾e
confitet᷑. łestam̃tũ autẽ grunnii coro eot¬
te porcelli. decantant in scolis pueroꝵ ag¬
mina. cachinnantiũ. Igit᷑ & ñr̃ luciꝰ la¬
nuinꝰ. fruat᷑ testib ĩmo fautorib suis
uincatq młtitudine. q. forsitan uincit
ingenio. Michi sufficit paucoꝵ testimo¬
niũ. &r amicoꝵ laude contẽptꝰ sũ. qͥ in ex¬
petũdis opuscłis meis. amore nr̃i labunt᷑. &
studio scͥpturaꝵ. Ac nͨ nullos fore arbitror.
qͥ hoc ipsũ. qͦadte eustochiũ sermonẽ facio
obtrectationi patere contendant. ñ consi¬
derantes hold̃a or annã. ac deborã. iuiris

Expanded text:
ullus tam imperitus scriptor est, qui lectorem non inveniat similem sui: multoque pars major est Milesias fabellas revolventium, quam Platonis libros. In altero enim ludus et oblectatio est, in altero difficultas et sudor mixtus labori. Denique Timaeum de mundi harmonia astrorumque cursu et numeris disputantem, ipse qui interpretatus est Tullius, se non intelligere confitetur. Testamentum autem Grunnii Corocottae Porcelli decantant in scholis puerorum agmina cachinnantium. Igitur et noster Luscius Lanuinus fruatur testibus, immo fautoribus suis; vincatque multitudine, quia forsitan vincit ingenio. Mihi sufficit paucorum testimonium, et amicorum laude contentus sum, qui in expetendis opusculis meis, amore nostri labuntur, et studio Scripturarum; ac nonnullos fore arbitror qui hoc ipsum quod ad te, Eustochium, sermonem facio, obtrectationi patere contendant, non considerantes, Holdam et Annam ac Debboram, viris
Abbreviated transcription (Latin):
est. Querite que sit uia bona.&. ambulate.
i ea. sed uixta qd̾ in iudicũ uolumine. legi¬
tur. nõ erat rex in isrł unusquisq qd̵ rectũ
sibi uidebat᷑ hoc faciebat. & proprios seque¬
bant᷑ errores. Qd̾q seqͥt᷑. unusquisq ad a¬
uariciã suã. a summo usq ad nouissimũ. ue¬
nite sumamꝰ uinũ. & impleam ebrietate. &

Expanded text:
est: Quaerite quae sit via bona: et ambulate est: Quaerite quae sit via bona: et ambulate in ea . Sed juxta quod in Judicum volumine legitur: Non erat rex in Israel; unusquisque quod rectum sibi videbatur, hoc faciebat , et proprios sequebatur errores. Quodque sequitur: Unusquisque ad avaritiam suam, a summo usque ad novissimum: venite, s
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sicut escã panis. & donios uiduarũ. gu¬
leͣ ac libidini seruiurit. Non eñi possunt dice
maridatũ dr̃ lucidum. illuminatis oeulos:
nee nosse qd̾ seriptũ est. Sapientia hominiꝰ
illuminat faciem eius.W. caties muti adusũ
initrucos. de quibꝰ seriptũ est. Nolite scm̃ da¬
re earub. & canes dormientes. qui nesciuis
esse p̃ceptũ ne dederis sonnũ oculis tuis.
&x palpebris tuis dormitationẽ. & rursum
nes impudentissimi sunt. qui nũqͣm satu¬
rant᷑. Uomunt etũ qd̾ comederint. & re¬
uertunt᷑ ad uomitũ suũ. de quibꝰ pͥetrus
uerbiũ. Canis reu̾sus ad uomitũ suũ. &
sus lota in uolutabro luci. Quos speculato¬
res & canes. eosdem esse pastores. sequens
sermo demonstrat. Ipsi pastores ignoraue.
si ram. pessimos sonat hoc diximꝰ ut uarie
interp̃tationis causas monstraremꝰ. dm̃s e¬
nim sua quesierunt. & nõ que dei sunt. Nec
aabulauerunt ꝑ uiam dñi. de qua scriptũ

Expanded text:
Domini sicut escam panis, et domos viduarum: guDomini sicut escam panis, et domos viduarum: gulaeque ac libidini serviunt. Non enim possunt dicere: Mandatum Domini lucidum illuminas oculos , nec nosse quod scriptum est: Sapientia hominis illuminat faciem ejus . Et canes muti adversum inimicos, de quibus scriptum est: Nolite sanctum dare canibus . Et canes dormientes, qui nesciunt esse praeceptum: Ne dederis somnum oculis tuis, et palpebris tuis dormitationem ; et rursunes impudentissimi sunt, qui numquam saturantur. Vomunt enim quod comederunt, et revertuntur ad 663 vomitum suum . De quibus et Petrus verbium: Canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti . Quos speculatores et canes eosdem esse pastores, sequens sermo demonstrat: Ipsi pastores ignoraverusi raim, pessimos sonat. Hoc diximus, ut variae interpretationis causas monstraremus. Omnes enim sua quaesierunt, et non quae Dei sunt, nec ambulaverunt per viam Domini , de qua scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
angło ad mulieres. Quem queritis: In̾m:
non est hic. Uerute & uidete locũ. ubi posi¬
tus fuit dñs. Iudei hec &e cetera que secunt᷑
uel generalit̃ de om̃ibꝰ iustis. arbitrant᷑ in¬
telligi. quoꝵ manasses fudit sanguinẽ. q
impleuit iherłm. a porta usq ad portã. uł
certe ysayã de sua propħare morte. qd̾ ser¬
randus sit. a manasse serra lignea. Que apd̃¬

Expanded text:
Angelo ad mulieres: Quem quaeritis Jesum, Angelo ad mulieres: Quem quaeritis Jesum, non est hic: Venite, et videte locum ubi positus fuit Dominus . Judaei et haec et caetera quae sequuntur, vel generaliter de omnibus justis arbitrantur intelligi, quorum Manasses fudit sanguinem, et implevit Jerusalem a porta usque ad portam; vel certe Isaiam de sua prophetare morte, quod serrandus sit a Manasse serra lignea, quae ap
Abbreviated transcription (Latin):
nu malicie. collectus est iustus: ut mala
seli nõ uicteret. Siue propter maliciã homi¬
num. quoꝵ ipse peccata portabat. uictor as
bulat in directionẽ suã. sensus quidem ꝑspi¬
cuus est. sed ũboꝵ consequentia. que in sue
lingue stat idiomate: apud nos uidet᷑ esse
turbata. Quod aut̃e dicit hoc est. ueniat
par iusti. quã ascendens ad patr̃e. apl̃s de¬
reliqͥt dieens. Pacẽ meã relinquo uob̃. Cũq
par xp̃i. que exsuꝑat omẽm sensum uenerit.
requiescant apłi eius in cubilib suis. & morse¬
or requiescet. Ex quo ostendit martyres nõ
perire. sed uincere. & eterna sede requies¬
cere. Ipse uero cuius pax est. & cuiꝰ apłi re¬
quiescunt in cubilibꝰ suis: ambulauit in diree¬
tionem suã. recto itinere uictor ad patr̃e. ascen¬
in pace est. & sublata de medio. Neq eñĩ ca¬
ro eius uidit corruptionẽ. nec ꝑmansit in
sepulehro. qui est itit̾ mortuos liber. dicente

Expanded text:
nim malitiae collectus est justus, ut mala nim malitiae collectus est justus, ut mala saeculi non videret. Sive propter malitiam hominum, quorum ipse peccata portabat, ad Patrem bulet in 665 directione sua, sensus quidem perspicuus est, sed verborum consequentia, quae in suae linguae stat idiomate, apud nos videtur esse turbata. Quod autem dicit, hoc est: Veniat pax Justi, quam ascendens ad Patrvobis, pacem meam relinquo vobis . Cumque pax Christi, quae exsuperat omnem sensum, venerit, requiescent Apostoli ejus in cubilibus suis, et mors eorum requiescet. Ex quo ostendit martyres non perire, sed vincere, et aeterna sede requiescere. Ipse vero cujus pax est, et cujus Apostoli requiescunt in cubilibus suis, ambulat in directione sua, recto itinere ad Patrem victor ascenin pace est, et sublata de medio. Neque enim caro ejus vidit corruptionem, nec permansit in sepulcro, qui est inter mortuos liber, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
eos certissima traditio est. Unde & nr̃oꝵ plu¬
rimi illud quod de passione sc̃oꝵ. in epła ad
hebreos ponit᷑ serrati sunt. ad ysaie referunͭ
passionem.

Expanded text:
eos certissima traditio est. Unde et nostrorum plurimi illud, quod de passione Sanctorum in Epistola ad Hebraeos ponitur: Serrati sunt , ad Isaiae referunt passionem.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore. ut iuste qd̾ iustũ est ꝓseqͣnt᷑. Quã¬
quã in notninie iusticie. om̃is mͥ uideat᷑ signi¬
ficari locus. qd̾ qui uña iusticiã fecerit. eun¬
ctas uirtutes implesse tudeat᷑. que uiuicem
erit. cunctis careat. Tale qͥd &x quartus de¬
cimꝰ psalmꝰ sonat. Qui ĩmaculatus ambulat
& oꝑat᷑ iusticiã.W alibi scͥptũ est. Iusticiã
diligite. quihabitatis suꝑ terrã. Qd autẽ
saluator qui factus est nod̃ iustieia & sẽitas
&e redemptio ipse. sit miscd̾ia dei: sc̃oꝵ uer¬

Expanded text:
tempore ; ut juste quod justum est, persequantur. Quamquam in nomine justitiae, omnis mihi videatur significari locus, quod qui unam justitiam fecerit, cunctas virtutes implesse dicatur quae invicem erit, cunctis careat. Tale quid et quartus decimus psalmus sonat: Qui ambulat immaculatoperatur justitiam . Et alibi scriptum est: Justitiam discite qui habitatis super terram . Quod autem Salvator, qui factus est nobis justitia, et sanctitas, et redemptio, ipse sit misericordia Dei ,
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑. & mirtus. Meretͥces & publicani pre¬
ueniunt phariseos in regno dei. & latro de
cruce transit in paradisum. Ergo illud qd̾
in eugłio dicit᷑. nõ potest arbor bona fruetꝰ
malos facere. nequaquã refertur ad nature.
propetatẽ. ut heretici uolunt. sed ad mentis
arbitriũ. Deniq infert᷑. aut facite. arborem
bonã. & fructus eius bonos. aut arborẽ ma
lam. & fructus eius malos. Ex quo perspieu

Expanded text:
ppellatur, et myrtus. Meretrices et publicani praeppellatur, et myrtus. Meretrices et publicani praeveniunt Pharisaeos in regno Dei, et latro de cruce transit in paradisum . Ergo illud quod in Evangelio dicitur: Non potest arbor bona facere fructus malos , nequaquam refertur ad naturae proprietatem, ut haeretici volunt, sed ad mentis arbitrium. Denique infertur: Aut facite arborem bonam, et frlam et fructus eius malos; ei fru
Abbreviated transcription (Latin):
ba uilissima. & amara. odorisq pessimi. Ubi
brayco dicit᷑ cafos. simmachus uertit urti¬
cam Ut cũq se habeat nominũ propͥetas. hoc
dicendũ est. qd̾ mala uertant᷑ in bona. &. ꝓ
uicus nascant᷑ uirtutes. idest pro iniqͥtatẽ
iusticia. prote meritate fortitudo. ꝓluxuria
temꝑantia. pro stulticia prudentia. demꝰ erem¬
pla maioꝵ. Matheus & ⁊icheus publicati. sa¬
liuncula erant. & iobe & stirpes inutiles . &. cõ¬
Ta amari saporis. & odoris teterrimi dicentes.
conputruerunt & corrupte sunt cicatrices
mee. a facie insipientie mee. Isti in apłos re.¬
pente mucati. facti sunt ciparissus ce abies.
or mirtꝰ odoris intumi. & in uaria oꝑa neces¬
sarii. Paulus quoq ꝑsecutor eccłe. quando au¬
diebat a dño. saule saule qͥd me ꝑsequeris: du¬
rum est tͥ contra stimulũ calcitrare. artica
erat. habens ꝑsecutionis aculeos. Quando autẽ
in toto orbe eugłm predicauit. & dic̃e potãt.
xp̃ibonus odor sumꝰ deo. recte eyparissus a¬

Expanded text:
odorisque pessimi. Ubi braico dicitur SARPHOD , Symmachus vertit, urticam. Utcumque se habet nominum proprietas, hoc dicendum est, quod mala vertantur in bona, et pro vitiis nascantur virtutes, id est, pro iniquitate, justitia; pro temeritate, fortitudo; pro luxuria, temperantia; pro stultitia, prudentia. Demus exempla majorum: Matthaeus et Zachaeus et publicani, saliuncula erant, et στοιβὴ, et stirpes inutiles, et κονύζη amari saporis, et odoris teterrimi, dicentes: Computruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Isti in Apostolos repente mutati, facti sunt cyparissus, et abies, et myrtus, odoris optimi, et in varia opera necessarii. Paulus quoque persecutor Ecclesiae, quando audiebat a Domino: Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est contra stimulum calcitrare , urtica erat, habens persecutionis aculeos. Quando autem in toto orbe Evangelium praedicavit, et dicere poterat: Christi bonus odor sumus , recte cyparissus a
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ. qd̾ bestus ad deuorandũ traditi suñ
quos detestat᷑ propłia dicens. Ne tradas bestis
atumã confitentẽ tibi. De. his tropologice.
&e supͣ legimꝰ syriam ab ortu solis. & grecos
ab occidente. qui deuorant isrł toto ore.
d in ieremia. Dius erransi si ł. leones eie¬
runt eã. Primus deuorauit eam rex assur.
& nouissimꝰ eotifringet ossa eius rexbabilo
desertis saltib. qui te exercitu abessalon.
pluritnos occiderunt ueniatit ad eccłam
&e comedant celestẽ panẽ. agni q saturen¬
tur carne. Speculatores eius ceci om̃s.

Expanded text:
estiis ad devorandum traditi sunt, quas detestatur Propheta, dicens: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi : de his tropologice et supra legimus, Syriam ab ortu solis, et Graecos ab Occidente, qui devorant Israel toto ore. Et in Jeremia: Ovis errans Israel, leones ejecerunt eam: primus devoravit eam rex Assur, et novissimus confringet ossa illius rex Babylondesertis saltibus, qui de exercitu Abessalon plurimos occiderunt, veniant ad Ecclesiam et comedant coelestem panem, agnique carne saturentur. Speculat
Abbreviated transcription (Latin):
gentib dicit dñs qͥ conͣgat disꝑsos istł. quia eõ¬
gregabo ad eũ congregationẽ. Om̃s bestie
fere uenite: comedite om̃s bestie. saltus. Dis¬
ferentiã hostiaꝵ & holoc austoꝵ. in leuitieo
plenĩ discimꝰ. Holo causta sunt que suꝑ altare
integra concremant᷑. Uictime &e hostie. qua¬
rum pars offert̾ altari pars sacerdotib offert᷑
Non est gͦ credendũ. qd̵ alienigenaꝵ. & eunu¬
choꝵ hostie ritu uidaieo reqͥrant᷑. sed hoc sci¬
re debemꝰ. qd̾ holo caustomata eunuchi offeratͭ.
qui totos se cõsecrant deo. Uictimas autẽ alie¬
igene. qui ad tempꝰ uacant orationi. de qͥb̃lo
alio loco. Immola deo sacrificiũ laudis. De his
uic̃timis. & holoc austis ꝑ osee dñs loquebat᷑. Mi¬
sericordiam uolo & nõ sacrificiũ. scientiã dei

Expanded text:
 dixit Dominus, qui congregat dispersos Israel: quia congregabo ad eum congregationem. Omnes bestiae ferae, venite, comedite, omnes bestiae saltus. Differentiam hostiarum et holocaustorum in Levitico plenius discimus. Holocausta sunt, quae super altare integra concremantur. Victimae et hostiae, quarum pars offertur altari, pars sacerdotibus traditur. Non est ergo credendum quod alienigenarum et eunuchorum hostiae, ritu Judaico requirantur. Sed hoc scire debemus, quod holocausta eunuchi offerant, qui totos se consecrant Deo; victimas autem alienigenae, qui ad tempus vacant orationi, de quibus orificabit me; et in alio loco: Immola Deo sacrificium laudis . De his victimis et holocaustis, per Osee Dominus loquitur: Misericordiam volo et non sacrificium: scientia
Abbreviated transcription (Latin):
si congregaret in unũ impleret᷑ q qd̾ dictũ ẽ
Congregatio popłoꝵ circundabit te ꝓpter
hanc in altũ conũtere. Congregatis autem
ꝑ apsos reliquiis isrł. & in anũ redactis gregẽ
his qui fuerant ante disꝑsi. om̃s bestie ꝓuocant᷑.
ut ueniant. & deuorent isrł. eos uidelieet qui

Expanded text:
garet in unum , implereturque quod dictum est: Congregatio populorum circumdabit te: propter hanc in excelsum convertere . Congregatis autem per Apostolos reliquiis Israel, et in unum redactis gregem his, qui fuerant ante dispersi, omnes bestiae provocantur, ut veniant et devorent Israel, eos videlicet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
re dñi. qd̾ ioħes in apochalipsi in celo se uidis¬
se testat᷑. sub quo erant anime martyrũ. ex
quo urꝰ de seraphin. carbonẽ forcipe cõp̃hen¬
sum. ad ẏsaye detulit labia purganda. Hoc est
altare. & hoc tabernaculũ. ad cuiꝰ similitudi¬
nem omĩa in exodo facta referunt᷑ in quibꝰ ob¬
late sunt uictime spirituales deo. Alioquin
de corporalisꝰ hostus &e holoc austis supͣ idẽ dñs¬
testat᷑. Ut quid mͥ multitudiñe uictimaꝵ ur̃a¬
rum dicit dñs: plenus sum. Holocaustomata a

Expanded text:
 6. Quod Joannes in Apocalypsi in coelo se vidisse testatur, sub quo erant animae martyrum . Ex quo unus de Seraphim carbonem forcipe comprehensum ad Isaiae detulit labia purganda . Hoc est altare, et hoc tabernaculum, ad cujus similitudinem omnia in Exodo facta referuntur, quibus oblatae sunt victimae spirituales Deo . Alioquin de corporalibus hostiis, et holocaustis supra idem testatur Deus: Ut quid mihi multitudinem victimarum vestrarum? dicit Dominus. Plenus sum holocaustom
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quasi de relictã mulierẽ. & pusillanimem
uocatã a dño. neq sicut uxorẽ. que ab adoleᷤ¬
centia odio habita sit. sed ideuro se eã admo¬
dicũ reliqͥsse. & aũtisse faciẽ suã. ut misereat᷑
illiꝰ in et̃nũ. Si gͦ uidei ce nr̃i iudayzantes.¬

Expanded text:
dicit quasi derelictam mulierem, et pusillanimem vocatam a Domino: neque sicut uxorem, quae ab adolescentia odio habita sit; sed idcirco se eam ad modicum reliquisse, et avertisse faciem suam, ut misereatur illius in aeternum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
& absq ulla cõmutatione uinũ. xlac. Qua¬
re. appenditis argentũ nõ in panibꝰ: ce la¬
borem ur̃m nõ in saturitate. Lxr. Qui
sititis ite ad aquã: & quot quot nõ habe¬
tis peccuniã. ementes emite &. comedite
& ambulate. & emite: absq peccunia. &
absq p̃cio uinũ & adipem. Quare emi

Expanded text:
ulla commutatione vinum et lac. Quare appenditis argentum non in panibus, et laborem vestrum non in saturitate? LXX: Qui sititis, ite ad aquam, et quotquot non habetis pecuniam, euntes emite, et comedite, et ambulate, et emite absque pecunia et absque pretio
Abbreviated transcription (Latin):
nem tuũ. suꝑ aquã: quia in multitudine.
dierũ tuoꝵ inuenies eũ. Neq eñi credendũ ẽ.
qd̵ p̃cipiat᷑ uescentibꝰ ut ad comedendũ hunc
panẽ quo nucriunt᷑ corpora. oculos aperire.
debeant . & sic saturari panibꝰ. quos in abacuch
comedit. p auꝑ abscondice. Sed ad pañe doc¬
trine dei cohortat᷑. quẽ nisi aꝑuerimꝰ oculos
cordis nr̃i comedere nõ possumꝰ De quo sepe
scribit paulus his qui fidei & ueritatis sermo¬
nibꝰ nutriu̾t᷑. Precipit᷑ ꝙ doctori. ut panem
doctrine sue mittat suꝑ omẽm aqͣm. e cunc¬
tis infundat grãm spiritualem: & seiat qd̃
si fecerit que precepta sunt. in nouissimo tẽ¬
pore premia sit recepturus. Satis q uidebit᷑
iniustũ. ut qui p̃bet elemosinã. de iniquo
mamona niõ faciat sibi amicos. qui eũ reci¬
piant in eterna tabnac ula & qui spiritu¬
ales largit᷑ cibos. datq conseruis cibaria
in tempore suo. nõ inueniat eos post mul¬
ta scła. que ecelesi astes appellat multitu¬

Expanded text:
am, quia in multitudine dierum tuorum invenies eum . Neque enim credendum est, quod praecipiatur vescentibus, ut ad comedendum hunc panem, quo corpora nutriuntur, oculos aperire debeant, et sic saturari panibus, quos in Abacuc comedit pauper abscondite . Sed ad panem doctrinae cohortatur Dei, quem, nisi aperuerimus oculos cordis nostri, comedere non possumus. De quo saepe scribit et Paulus his, qui fidei et veritatis sermonibus nutriuntur . Praecipiturque doctori, ut panem doctrinae suae mittat super omnem aquam, et cunctis infundat gratiam spiritualem, et sciat quod si fecerit quae praecepta sunt, in novissimo tempore sit praemia recepturus. Satisque videbitur injustum, ut qui praebet eleemosynam, de iniquo mammona faciat sibi amicos, qui eum recipiant in aeterna tabernacula : et qui spirituales largitur cibos, datque conservis cibaria in tempore suo, non inveniat eos post multa saecula, quae Ecclesiastes appellat dierum multitu
Abbreviated transcription (Latin):
mel pollicitꝰ sum & qd̃ egressum est de ore
meo irritũ nõ est. sed omĩa oꝑe cõplebun¬
tur. Iurta anagogen dupler intelligen¬
tia est. qd ubũ dñi uel illud fit de quo scͥp¬
tum est in pͥncipio erat uerbũ. & u̾bũ e¬
rat apd deũ & deus erat u̾bũ. qd̾ nõ re
uertit᷑ ad eũ uacuũ. nisi patͥs fecerit uo¬
luntatẽ. & unuisa cõpleuerit. ꝓpt quȩ
fuerat corporatũ. & mũdũ reconeiliauerit
deo. Qui de ore procedere dicit᷑. & de utero
ac uulua. nõ quo deus hec membra habeat.
fundunt suꝑ terram bonã. nubes spũ ales
ad quas ꝑuenit ueritas dei. Qũe inbrẽ.
& quas pluuias moyses in deuteronomii
cantico pollicet᷑. audiat terra u̾ba oris m̃i
expectet᷑ sicut pluuuia eloqͥum dñi .& des¬
cendant sicut ros u̾ba mea ut qui semi¬

Expanded text:
mel pollicitus sum, et quod egressum est de ore mel pollicitus sum, et quod egressum est de ore meo, irritum non erit; sed omnia opere complebuntur. Juxta anagogen duplex intelligentia est, quod verbum Domini vel ille sit, de quo scriptum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, vertetur ad eum vacuus, nisi Patris fecerit voluntatem; et universa compleverit propter quae fuerat corporatus, et mundum reconciliaverit Deo. Qui de ore procedere dicitur, et de utero ac vulva: non quod Deus haec membra habeat, fundunt super terram bonam, nubes spirituales, ad quas pervenit veritas Dei. Quem imbrem, et quas pluvias Moyses in Deuteronomii Cantico pollicetur : Audiat terra verba oris mei: exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros
Abbreviated transcription (Latin):
ugłio. letabunt᷑ angłi in celo. suꝑ uno pecca¬
tore penitentiã agente. Omĩa quoq ligna agͥ
plaudent manu siue ramis que plantata sunt
secus decursus aquaꝵ. que. fructũ suũ dant
in tempore suo. &. foliũ eoꝵ nõ defluet. De
quibꝰ unũ lignũ lo quebat᷑ in psalmo. Ego autẽ
sicut oliua fructifera. in domo dñi. Interroge¬
mus eos qui simplic̃e tantũ sequunt᷑ histori¬
am.&. elixas carnes sanguinẽ q comedint.
utrũ ligna plaudant ramis.&. eonerpent ma¬
nu .&. illud qd de fluminibꝰ dicit᷑. flumina
plaudent manu. quo sensu accipiendũ est.
llec solũ montes & colles exilient. atq canta¬
bunt .&. omĩa ligna agri. cui benedixit dñs.
plaudent ramis. & manibꝰ conere pabunt. sed

Expanded text:
i in coelo super uno peccatore poenitentiam agente . Omnia quoque ligna agri plaudent manu, sive ramis, quae plantata sunt secus decursus aquarum, quae fructum suum dabunt in tempore suo, et folium eorum non defluet . De quibus unum lignum loquebatur in psalmo: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini . Interrogemus eos, qui simplicem tantum sequuntur historiam, et elixas carnes agni comedunt. Utrum ligna plaudant ramis, et concrepent manu, et illud quod de fluminibus dicitur: Flumina plaudent manu , quo sensu accipiendum sit. Nec solum montes et colles exsilient atque cantabunt; et omnia ligna agri, cui benedixit Dominus, plaudent ramis, et manibus concrepabunt: sed
Abbreviated transcription (Latin):
silia gentiu &e reprobat: cogitationes autẽ cor¬
dis eius. a generatione. & generatione. Et qͥc¬
quid decreuerit. nõ potest immutari Uultis
scire diu̾sitatẽ mei. uriq consilii: Quantu celi
locus distat a terra: & aliud angłoꝵ aliud ho¬
minũ habitaculũ est. tantũ mee cogitationes
A ur̃is consilus separant᷑. De meis enĩ cogitatio¬
nib dicit᷑ instrutaibilia iudicia eiꝰ & ituestiga¬

Expanded text:
nes autem cordis ejus a generatione in generationem; et quidquid decreverit, non potest immutari. Vultis scire diversitatem mei vestrique consilii? Quantum coelum loci distat a terra, et aliud Angelorum, aliud hominum habitaculum est, tantum meae cogitationes a vestris consiliis separantur. De meis enim cogitationib
Abbreviated transcription (Latin):
sa desiderabilia suꝑ aurũ x lapidẽ p̃ciosũ
multũ. Ex quo palam est. illũ lapidem cete¬
ris i impadibꝰ comparari. de quo supͣ ab eode
propħa. expersona dei dicit᷑. Ecce immittã
in fundam̃ta syon lapidem angularẽ. elec¬
tum preciosum. & qui crediderit in eo nõ
confundet᷑. Hlunc lapidẽ reprobauerunt
li. De quo ce apłs petrus disputans ait. No¬
bis gͦ honor qui credimꝰ angulari. & p̃cio¬
so electo q lapidi. incredulis autẽ. est lapis
offensionis: & petra seandali. Qͥ & in acti¬
bus apłoꝵ ad principes loqͥt᷑ sacerdotũ. Iste
est lapis electus p̃ciosus quẽ uos desperistis.
reprobantes. qui factus est in caput angu¬
li. de. duos popłos continet gentium & isii.
qui edificauit eiuitatẽ. euius est artifex.

Expanded text:
sa, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum sa, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum . Ex quo palam est, illud lapidem caeteris lapidibus comparari, de quo supra in hoc eodem Propheta ex persona Dei dicitur: Ecce immittam in fundamenta Sion lapidem angularem, lapidem electum, pretiosum: et qui crediderit in eo, non confundetur . Hunc lapidem reprobaverunt li . De quo et Apostolus Petrus disputans ait: Nobis ergo honor qui credimus angulari et pretioso electoque lapidi. Incredulis autem est lapis offensionis et petra scandali . Qui et in Actibus Apostolorum ad principes loquitur sacerdotum: Iste est lapis electus, pretiosus, quem vos despexistis reprobantes ; qui factus est in caput anguli, et duos populos continet, gentium et Israel; qui aedificavit civitatem, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
quis consiliarius eius fuit: & iterũ. Qͥs
sapiens ꝙ intelliget hec. intelligens or
cognoscit ea. Respondeant amatores tan¬
tum occidentis lictere: & in mille. annoᷤ
exquisitos cibos. gule ac luxurie p̃paran¬
tes. quoꝵ d̃s uent̃ est. & gloria in cõfu¬
sione eoꝵ. qui post secũdum saluatoris¬

Expanded text:
uis consiliarius ejus fuit ? Et iterum: Quis sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Respondeant amatores tantum occidentis litterae, et in mille annis exquisitos cibos gulae ac luxuriae praeparantes, quorum Deus venter est, et gloria in confusione eorum ; qui post secundum in glori
Abbreviated transcription (Latin):
¶pactũ sempiternũ. & misedias dauid fide¬
les. quas uob̾ nolentibꝰ suscipere. suscepit tur¬
ba gentiliũ. moneo uos popłares meos. ego
presens. Querite. dñm dũ inueniri porest.
dũ estis in corpore. dũ dat᷑ locus peniten¬
tie: & querite. nõ loco sed fide. Quomͦ autẽ

Expanded text:
ipere sempiternum, et misericordias David fideles, quas, vobis nolentibus suscipere, suscepit turba gentilium, moneo vos populares meos ego praesens. Quaerite eum dum inveniri potest, dum estis in corpore, dum datur locus poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iħe ingła patris sit. qui respondit
filio. głam qͦm pͥus habuerat postulanti.
& glorificaui. & glorificabo. de quo &e ioħs¬
geniti a patre. plenũ gr̃e & ueritatis Et¬
error est pessimꝰ sed quo unꝰ atq idẽ filius di

Expanded text:
in gloria Patris sit . Qui respondit Filio gloriam, quam prius habuerat, postulanti: Et glorificavi, et glorificabo. De quo et Jogeniti a Patre plenum gratiae et veritatis . Ererror est pessimus, sed quo unus atque idem Filius Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
minũ dm̃tuũ. & scm̃ isrł. quia glorificauit
te.Lxx. Eee testimoniũ in gentib̾dedieũ:
pͥticipem ac precipientẽ gentibꝰ. Gentes que
nesciebant. te inuocabunt. & popłi qui igno¬
rabant te ad te confugient. propter dm̃ tu
cauerat ad credendum. populũ iudeoꝵ: ut
inelinarent aurem suam. &e pactũ acciꝑens
ham ac semini eius dicens. in semine. tuobe¬
nedicent᷑ gentes. Qd̾ paulus apłs edissereis
nõ dixit ait in seminibꝰ. sed insemine qd̾ est

Expanded text:
ificavit te. LXX: Ecce testimonium in gentibus dedi eum, principem et praecipientem gentibus: gentes, quae nesciebant te, invocabunt te: et populi, qui ignorabant te, ad te confugient: propter Dominume. Provocaverat ad credendum populum Judaeorum, ut inclinarent aurem suam, et pactum acciperenham, ac semini ejus, dicens: In semine tuo benedicentur gentes . Quod apostolus Paulus edisserens, Non dixit, ait, in seminibus: sed, in semine, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾: a generatione ce generatione. De quo¬
rum fide ee supra legimus: Qbꝰ nõ est p̃di¬
catũ de eo uidebunt: & qui nõ audierans
incelligent. Iste est testis om̃iũ que pat̃
mundo spopondit. & p̃stitit. Cuiꝰ misteri¬
um breui paulus ad ephesios sermone. cõ¬
prehendens d̃s inqͥt dñi nr̃i iħu xp̃i pat¬

Expanded text:
nobis in generatione et generatione . De quonobis in generatione et generatione . De quorum fide et supra legimus: Quibus non est praedicatum de eo, videbunt: et qui non audierant, intelligent. Iste testis est omnium, quae Pater mundo spopondit et praestitit, cujus mysterium brevi Paulus ad Ephesios sermone comprehendens: Deus, inquit, Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ros ẽẽ. popłosnationũ. transit ad genites .&.
dicit filiũ suũ misisse testẽ. uel testimoniũ
cunctaꝵ nationũ. qui p̃cepta illius atq mas¬
data poplis nũciaret. qui de seipso loqͥt᷑. Opor¬
tet p̃dicari eugłiũ istud in om̃i orbe in cesti¬
moniũ cunctis gentibꝰ. Deniq suꝑbientẽ. pila¬
tum. hoc sermonie confutat. In hoc natꝰ sum
ut testimoniũ ꝑhibeam ueritati. de quo a
postolus paulus seribit chimotheo Unꝰ me
dit se redẽptionẽ pro om̃ibꝰ testimoniũ tẽ
porib propriis. in quo positꝰ sum p̃co &e a¬
postolus. Omĩa gͦ que dicunt᷑. ad eũ refe¬
renda sunt. qui quasi ouis ad uictimã ductꝰ.
ce quasi agnus corã tondente. nõ aperuit os
suum. De quo supra dicit᷑. Uidimꝰ eũ or nõ
habebat speciẽ neq decorẽ. & ipse peccata
tir̃a portauit. & ꝓ nob̾ dolet. Adhunc cõ¬
fugerunt. siue cucurrerunt: qui eũ ante
nesciebant. dicentes. Deus nr̃ refugiũ & uir¬
tus Et iterũ. Deus refugiũ tufactus es

Expanded text:
transit ad gentes, et dicit misisse Filium suum testem vel testimonium cunctarum nationum, qui praecepta illius atque mandata populis nuntiaret, qui de se ipso loquitur, oportet praedicari Evangelium istud in omni orbe, in testimonium cunctis gentibus . Denique superbientem Pilatum hoc sermone confutat: In hoc natus sum, ut testimonium praebeam veritati . De quo apostolus Paulus scribit Timotheo: Unus medit se redemptionem pro omnibus, testimonium 648 temporibus propriis: in quo ego positus sum praeco et Apostolus . Omnia ergo quae dicuntur, ad eum referenda sunt, qui quasi ovis ad victimam ductus est, et quasi agnus coram tondente non aperuit os suum. De quo supra dicitur: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem ; et: Ipse peccata nostra portavit, et pro nobis dolet. Ad hunc confugerunt, sive cucurrerunt, qui eum antea nesciebant, dicentes: Deus noster refugium et virtus ; et iterum: Domine, refugium factus es
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ significat uallem adipeam siue pinguis¬
simam Simłq increpat eos. qui secunt᷑ sa¬
pientiã scłarẽ & ꝑuersas hereticoꝵ simula¬
tasq doctrinas. & phariseoꝵ traditiones.¬
& omẽm falsi nominis scientiã. que. eleuat᷑
appendunt argentũ. pro ea disciplina in qͣ
non sunt panes. ee sudant prohis cibis. in
quibꝰ nulla saturitas est. Ex quo ostendit᷑
eam sectandã ẽẽ sapientiam. que nõ est in
folus ac flore uerboꝵ. sed in medullis. ac
fructibꝰ sensuũ. que nõ aerem p̃teruolat. sed
animũ reficit. Quã ut discamꝰ non transim̃
maria. nec magnis sumptibꝰ indigemꝰ. sed
prope. est uerbũ in ore tuo .&. in corde nr̃o.
Audite audientes. me ce comedite bonũ:
&e delectabit᷑ in crassitudine anima ur̃a.¬

Expanded text:
quod significat vallem adipeam, sive pinguisquod significat vallem adipeam, sive pinguissimam. Simulque increpat eos, qui sequuntur sapientiam saecularem et perversas haereticorum simulatasque doctrinas, et Pharisaeorum traditiones, omappendunt pro ea disciplina, in qua non sunt panes, et quibus nulla saturitas est. Ex quo ostenditur eam sectandam esse sapientiam, quae non est in foliis ac flore verborum, sed in medullis ac fructibus sensuum; quae non aurem praetervolat, sed animum reficit. Quam ut discamus, non transimus maria, nec magnis sumptibus indigemus, sed prope est verbum in ore nostro, et in corde nostro. Audite audientes me, et comedite bonum et delectabitur in crassitudine anima
Abbreviated transcription (Latin):
dñi emere nõ possumꝰ. ꝑgamꝰ ad eũ. qͥ tenẽs
calieẽ sacram̃ti discipłis loquebat᷑. Accipi¬
te. & bibite. Hic est sangius meus. qui pro
uobis effundet᷑. in remissionẽ peccatoꝵ
Qd̃ uinũ miscuit. & sapientia in eratere suo.
om̃s scłi stultos. mundiq sapientiã nõ haben¬
tes. prouocats. ad bibendum. de nõ solũ ui¬
riumemamꝰ. sed & lae. qd significat innocen¬
bat &e paulus. lac uob̾ potũ dedi. & nõ soli¬
dum cibũ. Et petrus. Quasi modo nati par¬
uuli. racionabile. lac desiderate. Unde ce mo¬
yses uinũ ce lac in xp̃i intelligens passione miꝰ¬
tico sermone protestat᷑. Gratiores oculi eius
aiuino. & candidi dentes eius alacte. Pro lacte.
in presenti loco. lxx. adipẽ transtulerunt. De.
guedine repleat᷑ anima mea. Et in alio loco
Cibauit eos ex adipe frum̃ti. & de petra mel¬
le. saturauit eos. Qͥ adeps nõ aliud quã mis¬
& biberitis sanguinẽ meũ. nõ habebitis uitã
in uob̾. Unde & in gethsemani traditus ẽ.

Expanded text:
i emere non possumus, pergamus ad eum qui tenens calicem sacramenti discipulis loquebatur: « Accipite et bibite, hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum . » Quod vinum miscuit, et sapientia in cratere suo omnes stultos saeculi, mundique sapientiam non habentes, provocans ad bibendum: et ut non solum vinum emamus, sed et lac, quod significat innocenbat et Paulus; Lac vobis potum dedi, non solidum cibum . Et Petrus: Quasi modo nati parvuli, rationale lac desiderate . Unde et Moyses vinum et lac in Christi intelligens passione, mystico sermone testatur: Gratiosi oculi ejus a vino, et candidi dentes ejus a lacte . Pro lacte in praesenti loco LXX adipem transtulerunt. De qguedine repleatur anima mea ; et in alio loco: Cibavit eos de adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos . Qui adipes non aliud quam myset biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis . Unde et in Gethsemani traditus est,
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sicmꝰ de sabb̃o & federe sempiterno supͣ
diximꝰ. Qͥ ergo hec fecerit. adducet eũ d̾s.
in monte sc̃o suo. & leticia afficiet in domo
orationis sue. Mons sẽs. aut dogmata ueri¬
tatis sunt. trinitatis q confessis. aut ipse
dñs. ad quẽ ultimo tempore uxta hune e¬
undem ysay am. & mycheã prophietã gentes

Expanded text:
unum simus . De sabbato et foedere sempiterno supra unum simus . De sabbato et foedere sempiterno supra diximus. Qui ergo haec fecerit, adducet eum Deus in monte sancto suo, et laetitia afficiet in domo orationis suae. Mons sanctus, aut dogmata veritatis sunt, Trinitatisque confessio: aut ipse Dominus, ad quem ultimo tempore juxta hunc eumdem Isaiam et Michaeam prop
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ. & risui p̃oere. se. cesset. aperiens semi¬
uiris regna celoꝵ. cũ impudicicia nõ in debili¬
tate sit corporis. sed in anitu uoluntate. Et
fiuos aduene qui adherent dño. ut colant
eum ce diligant nom̃ euis. ut sint ei ui ser¬
uos. om̃e custodience sabbm. ne polluat illd̃.
ce tenẽtem fedus meũ. adducã eos in mont̾e
scm̃ meũ &e letificabo eos in domo orationis
inee.xx. A uenigenas qui additi sunt
dño. seruire ei. &e diligere nom̃ eius. ut sint
ei inseruos. & ancillas. &e om̃s qui eustodiuis
sabbata mea ut nõ uiolent ea & tenent tes
eunuchos transit ad alienigenas. quos priꝰ
nominauerat & illis quoq p̃mia pollicet᷑.
qd siseriuerint ei. ee de seruitute transierint.
ad nominis illiꝰ caritatẽ sint eiserui qualis fuit
ce apss paulus seribens in pͥncipio epłaꝵ su¬
obelo p̃notauimꝰ. Neq enĩ fieri potest. ut in
spiritalibꝰ domib̾ꝰ sit sexus. ulla diu̾sitas. cũ in
xp̃o iħ̾u non sit uir &e mulier. sed om̃s in es

Expanded text:
et risui praebere se cesset, aperiens semiviris regna coelorum, cum pudicitia non in debilitate sit corporis, sed in animi voluntate. Et filios advenae, qui adhaerent Domino, ut colant eum, et diligant nomen ejus, ut sint ei in servos: omnem cufoedus meum, adducam eos in montem sanctum meum, et laetificabo eos in domo orationis meae. LXX: Et alienigenis, qui additi sunt Domino servire ei, et diligere nomen ejus, ut sint ei in servos ÷ et ancillas  et omnes qui custodiunt sabbata mea, ut non violent ea, et tenent testeunuchos transit ad alienigenas, quos prius nominaverat, et illis quoque praemia pollicetur: quod si servierint ei, et de servitute transierint ad nominis illius charitatem, sint ei servi: qualis fuit et Apostolus Paulus, scribens in principio Epistolarum suobelo praenotavimus. Neque enim fieri potest, ut in spiritualibus donis sit sexus ulla diversitas: cum in Christo Jesu non sit vir et mulier; sed omnes in eo,
Abbreviated transcription (Latin):
seriptũ est. Dixit dñs dño meo. sede a dextris
meis. donec ponã irumicos tuos scabellũ pedũ
tuoꝵ In leticia eni egrediemini de ydolatri¬
& sanguine. & deducemini in pace:. ut audi
o deducemini ut post umbr̃a legis discatis e¬
ugłu ueritatẽ. Montes eñĩ & colles. quos in cel

Expanded text:
nus Domino meo, sede a dextris meis: donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . In laetitia enim egrediemini de idololatriae sanguine, et deducemini in pace; ut audiao deducemini: ut post umbram Legis discatis Evangelii veritatem. Montes enim et colles, quos Angel
Abbreviated transcription (Latin):
tus aam sunt. Seqͥt᷑. Werit dñs in nom̃
& in signũ eternũ: qd̃ nõ deficiet łtis qͥ de.
malo cõmutati fuerint in bonũ erit dñs
in nom̃. &x. in signũ eternũ: ut ex ipsius appel¬
lent᷑ nomine. xp̃iani. & erucis eius ĩnurant᷑
cauterio. De quo signo simeon tenens in ul¬
nis pariulũ loq̃bat᷑. Hic erit in riunã. ox in
resurrectionẽ. multoꝵ. & in: signũ eui eõ¬
tradicet᷑. De. quo supͣdictũ ẽ. dabit dñs uob̃
signũ. Ꝙ. sẽs daiuid cantat in psalmo. fae
eum uideritis ait signũ fili hominis. Qd̾ nõ
deficiet. nec ullo fine. mutabit᷑ sed p̃senti conũ¬
satione transiet in futurũ. Hec dicit dñs.¬

Expanded text:
 sunt. Sequitur: Et erit Dominus in nomen et in signum sempiternum, quod non deficiet. His, qui de malo commutati fuerint in bonum, erit Dominus in nomen et in signum aeternum, ut ex ipsius appellentur nomine Christiani, et crucis ejus inurantur cauterio. De quo signo Simeon tenens ulnis parvulum, loquebatur: Hic erit in ruinam et in resurrectionem multorum, et in signum, cui contradicetur : de quo et supradictum est: Dabit vobis Dominus signum : Et sanctus cantat in psalmo: Fac Cum videritis, ait, signum Filii hominis, quod non deficiet, nec ullo fine mutabitur, sed de praesenti conversatione transiet in futurum. Cap. LVI Hae
Abbreviated transcription (Latin):
paris. &e plures filii desertȩ magis quã eius
que habet uirũ. qd̾ scilicoe hec uirũ nõ habue¬
rit. que postea plures fecit filios. & illa inste¬
rilitatẽ uersa sit. que prius habebat uirũ.
quomͦ nẽ dicat᷑ ad eã. que uirũ nõhabuit. ui¬
duitatis tue nõ recordaberis. amplius. & con
fusionis adolescentie tue obliuisceris. Ex quo
intelligi uolunt iudei. omĩa que dicunt᷑ dici
ad ierłm. que deserta a deo. rursum a deo instau¬
randasit. Qͥ facile repellent᷑. cũ amoniti fue¬
rint dici ex ꝑsona dñi in zacharia. S assũp
Simͥ duas uirgas. unã uocaui funiculũ. et

Expanded text:
 Plures filii desertae, magis quam ejus quae habet virum, quod scilicet virum non habuerit, quae postea plures fecit filios, et illa in sterilitatem versa sit, quae prius habebat virum: quomodo nunc dicatur ad eam, quae virum non habuit: Viduitatis tuae non recordaberis ampliusadolescentiae tuae oblivisceris. Ex quo intelligi volunt Judaei, omnia quae dicuntur, dici ad Jerusalem, quae deserta a Deo, rursum ab eo instauranda sit. Qui facile repellentur, cum admoniti fuerint, dici ex persona Domini in Zacharia: Et assumpsi mihi duas virgas: unam vocavi decorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
de uob̾ incredibile uideat᷑ impiũ & iniquũ
posse saluari. uel popłm iudeoꝵ. uel om̃s
qui in genitib nesciebant dm̃. Hoc considerate.
qd̵ multa inter mea ur̃aq consilia. sit disfe.¬
rentia. & quanta nature. tatita diũsitas. Mlul¬

Expanded text:
ibile videatur, impium et iniquum posse salvari, vel populum Judaeorum, vel omnes qui in gentibus nesciebant Deum: hoc considerate, quod multa inter mea vestraque consilia sit differentia, et quanta naturae, tanta voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
damentũ hoc edificat aurũ. argentũ. lapides
p̃cioses ligna fenũ stipulã unius cuiꝰq opus
inanifestumerit. De hoc fundam̃to ox in epła
tes in sacerdotiũ scm offerre spirituales uicti¬
mas. De his lapidib mistice dicit᷑. lapides sc̃ĩ.
am suꝑ petrã: dicens in euglio. Suꝑ hanc petr̃a

Expanded text:
mentum hoc aedificat aurum, et lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam: uniuscujusque opus manifestum erit. De hoc fundamento et in Epistes in sacerdotium sanctum, offerre spirituales victimas . De his lapidibus mystice dicitur: Lapides sancti am super petram, dic