comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tangt̃. ꝗͣuis eis ñ consentiamꝰ. ut m̃bra nrã
iustitiȩ seruiant ñ iniqͥtati. tñ uł delecꝰtari
talib ⁊ si nͣ consentis. ñdũ ẽ ꝑfecta sanitas. sa¬
nabis. Ergo cont̾to corde sanabis: noli erubesce̾.
cõtere cor. Tales sanat ds̃. S qͥd ago inqͥes mͦ:
Condelecꝰtor enĩ legi dĩ socm int̾iorẽ hominẽ:
uideo aũ aliã legẽ in m̃bris meis repugnan¬
te legi m̃tis meȩ. ⁊ captuiũ me ducentẽ in
lege pecc̃i. Qͥdagis: sont̾e cor. cõfit̾e: age. dic
seqͥntia. Infelix ego hoͣ. qͥs me lib̾abit de copo¬
re mortis hui hoc enĩ dicẽ infelix hõ: iã cor
contere ẽ. Ille sꝑet felicitatẽ. qͥ confitet᷑ infei¬
citatẽ. Dic igit᷑. Infelix hõ qͥs me lib̾abit de tex

Expanded text:
bra nostra justitiae serviant, non iniquitati; tamen vel delectari talibus, etsi non consentis, nondum est perfecta sanitas. Sanaberis ergo, corde contrito sanaberis. Noli erubescere, contere cor; tales sanat Deus. Sed quid ago, inquies, modo? «Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem; video autem aliam legetem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.» Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic sequentia: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Hoc enim dicere, «Infelix homo,» jam cor conterere est. Ille speret felicitatem, qui confitetur infelicitatem. Dic ergo, «Infelix ego
Abbreviated transcription (Latin):
luit ille qͥ fac̃ exoriri in montibꝰ fȩnũ: ⁊ herbã
seruituti hoĩm. Cui seruituti: Ipsũ paulũ atten
de. hos inqͥt seruos ur̃os ꝑ iħm. E dicebat. si nos
uob̃ spãlia semmauimꝰ. magnũ ẽ si ur̃a carnalia
metamꝰ: seruũ se dix̃. Seruimꝰ enĩ uob fr̃es. Nemo
se nr̃m dicat quasi maiorẽ. eẽ. Uob̃ erimꝰ maio¬
res: si fuerimꝰ humiliores. Qcũq aũ uult ee̾ ma

Expanded text:
Pluit ille «qui facit exoriri in montibus fenum, et herbam Pluit ille «qui facit exoriri in montibus fenum, et herbam servituti hominum.» Cui «servituti?» Ipsum Paulum attenSi nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus?» servum se dixit. Servimus enim vobis, fratres. Nemo se nostrum dicat quasi majorem vobis esse. Erimus majores, si fuerimus humiliores: «Quicumque autem vult esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
iende oĩa q̃ habes. ⁊ da pauꝑib: ⁊ habebis thes¬
uurũ in cęlo. ⁊ ueni sequere me. Qͥa dix̃ dñs
iare mons es: accipe pliuuã. da fęnũ. Qd enĩ da¬
nrus es: Nonne fȩnũ: & enĩ ista oĩa q̃ eccłiȩ ad
ueressitates seruientiũ dõ dant᷑ a diuitib. qͥd sunt
i fenũ: sarnalia enĩ st̃ ⁊ ad tp̃s apparentia: s ñ
ñ aliqͥd carnale conquirit᷑. De reb uilib. quid e¬
nas attende. Apłs enĩ ait ostendens fȩnũ eẽ. illd̾.
Iinos uob̃ spãlia seminauimꝰ: magnũ ẽ si ur̃a car¬
nalia metamꝰ: E audi qr carnalia fenũ st̃. Dñs caro
snũ: ⁊ õĩs claritas hois. ut flos fęni. Ergo tͥstis ab¬
scessit. Et ait dñs. qmͣ difficile diues intrat in reg¬
nũ celoꝵ. hoc gͦ magnũ: qr exoriri facit in mon¬
tib fenũ. Et quomͦ exoriri fac̾ in montib fȩnũ:
Crgo ille exoriri fac̃ in montib fęnũ: cui oĩa faci¬
lia st̃. sã nicħ e̾ẽt steriliꝰ. durissimis montibus.

Expanded text:
nia tua quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Quid dixit Dominus? Ecce mons es, accipe pluviam, et da fenum. Quid enim daturus es? nonne fenum? Etenim ista omnia quae Ecclesiae ad necessitates servientium Deo dantur a divitibus, quid sunt, nisi fenum? Carnalia enim sunt, et ad tempus apparentia: sed non inde aliquid carnale conquiritur. De rebus vilibus quid emas attende. Apostolus enim ait, ostendens fenum esse illud, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et audi quia carnalia fenum sunt. «Omnis caro fenum; et omnis claritas hominis ut flos feni» . Ergo ille tristis abscessit; et ait Dominus: «Quam difficile dives intrat in regnum coelorum!» Hoc ergo magnum, quia «exoriri facit in montibus fenum.» Et quomodo «exoriri facit in montibus fenum,» Ergo ille «exoriri facit in montibus fenum,» cui omnia facilia sunt. Nam nihil esset sterilius durissimis montibus.
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ debitũ ĩmoderatione uoracitatis excedas. ⁊
uinolentia te ingurgites: quantaslibet laudes
dĩ lingua tua sonet. uita blasphemat. Post cibũ e
potũ reqͥescis ut dormias: nec in lecto aliqͥd turpi¬
t᷑ agas. uec excedas ultra licentiã. cõcessã in lege
dĩ. Sit castꝰ cũ coniuge thorꝰ: ⁊ si eͣ cura ꝓpagandi
liberos. ñ sit effrenata luxuries libidinis. Defer
in lecꝰto tuo cõiugi tuȩ: qr m̃bra xp̃i estis ambo. am¬
bo ab illo conditi. ambo sangͥne ipsiꝰ reparati. Elx
agens laudas dm̃: nec oĩno silebit laudatio tua.
Qͥd cũ sõnus aduen̾it : & cũ dormis ñ te excitet
a qͥete mala coͣscientia tua: ⁊ innocentia sõni tui
laudat dm. Si gͦ laudas. ñ tm̃ lingua canta. sed
etiã assũpto bonoꝵ oꝑũ psalt̾io. qmͣ bonꝰ psalal¬

Expanded text:
turae debitum immoderatione voracitatis excedas, et turae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dormias; nec in lecto aliquid turpiter agas, nec excedas ultra concessam licentiam in lege Dei: sit castus cum conjuge torus; et si est cura propagandi liberos, non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto tuo conjugi tuae, quia membra Christi estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid, cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si ergo laudas, non tantum lingua canta, sed etiam assumpto bonorum operum psalterio; «quoniam b
Abbreviated transcription (Latin):
assũpto etiã qͦdã organo qd uocat᷑ psaltiũ ageden¬
tibꝰ manib uoci cõcordat. llis gͦ psallere: hͣ sola
uex tua sonet laudes dĩ: s oꝑa tua concordent
uoci tuȩ. Tũ gͦ uoce cantau̾is silebis aliqͣn: uita
sic cantet nũꝗͣ sileat slegociũ agis. ⁊ fraude ei¬
Itaq ad auriũ exhortationẽ canta uoce: corde ne
sileas. uita ne taceas. Ñ cogites in negocio fraudẽ.
psallis dõ. Cũ manducas ⁊ bibis psalle: ñ ut̾misc̃¬
do sonoꝵ suauitates ad aures aptas: s modeste. e
frugalit᷑ ⁊ tẽꝑant᷑ manducando ⁊ bibendo. qr ħ
dic̃ apłs paulus. Siue manducatis sitie bibitis. si
ue qͥd alud facitis: oĩa in gła dĩ facite. Si gͦ bene
agis. qd̃ ⁊ manducas ⁊ bibis. ⁊ ad refectionẽ cor¬
poris sumis. reparationẽq mͣbroꝵ. grãs agens eiqͥ
tͥ p̃buut mortali ⁊ fragili ista supplem̃toꝵ solatiua
⁊ cibꝰ tiuis ⁊ potꝰ tuus laudat dm̃. Siuͦ modũ na¬

Expanded text:
tiam quodam organo, quod vocatur psalterium, accedentibus manibus voci concordat. Vis ergo psallere? Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem coItaque ad aurium exhortationem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. Non cogitas in negotio fraudem, psallis Deo. Cum manducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum suavitates ad aures aptas, sed modeste et frugaliter et temperanter manducando et bibendo: quia hoc dicit Apostolus, «Sive manducatis, sid facitis; omnia in gloriam Dei facite» . Si ergo bene agis, quod et manducas et bibis, et ad refectionem corporis sumis reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia; et cibus tuus et potus tuus laudat Deum: si vero modum na
Abbreviated transcription (Latin):
ne exaudiaris. Nñ aũ timor: qr udex uenturꝰ
dus: Nũquidd postremo ab alt̾o expectans nos¬
se causã tuã: ne forte ꝗͣ instruxisti uł p̃uarica¬
ens. innocentiȩ tuȩ bonũ demonstrare ñ possit.
uenturus ẽ iudicare te: nͥ qͥ uenit ꝓpt᷑ te iu
dicari: Non timeas accusatorẽ de qͦ ipse dixit:
pͥnceps mundi huiꝰ missus ẽ foras. N timeas ma¬
lũ aduocatũ. Ille enĩ tͥ mͦ aduocatꝰ ẽ : qͥ tunc
uidex uent᷑us ẽ. Ille erit ⁊ tu: tu causa tua.
Sermo cause tuȩ: testimoniũ cõseientiȩ tuȩ.
Q sqͥs gͦ futurũ uidicẽ times: pͣsentẽ. conscien

Expanded text:
diaris. Unde autem timor? quia judex venturus dus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel praevaricaens, innocentiae tuae bonum verbis demonstrare non possit? venturute? Non timeas accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscien
Abbreviated transcription (Latin):
tando abiit: ⁊ laqueo se suspendit. Ergo sic time
sꝑas auxiliũ: ñ ab eo quẽ times. disic times: pos¬
cis auxiliũ ab eo ꝗͣ ñ times. adu̾sus ꝗͤ times. disic
lo fugẽ: Ad ipsũ fuge. His fug̾e ab irato: fuge
ad placatũ. Placabis aũ eũ si sꝑes in mĩa ipsus.¬

Expanded text:
rando abiit, et laqueo se suspendit. . Ergo sic time speras auxilium, non ab eo quem times: poscis auxilium ab eo quem non times, adversus eum quem times. Si siclo fugere? Ad ipsum fuge. Vis fugere ab irato? Fuge ad placatum. Placabis autem eum, si speres in mis
Abbreviated transcription (Latin):
qpm̃i in fide sua. Si dormit fides merito fluc
uili.: ⁊ nauis flucꝰtuabat in aqͥs tẽpestatibus
N adhuc dubitatiõis tẽpestate iactaris: Exei
n tpm. excita fidẽ tuã. conspice ocłis fidĩ ui¬
naris. Q ꝓptea duxit hanc uitã ut tͥ ostendẽt
isit contẽpnenda ꝙͣ diligebas: ce ꝗͣ sꝑanda ꝙͣ¬

Expanded text:
Christum in fide sua: sed dormit fides. Merito fluctnavi, et navis fluctuabat in aquis et tempestatibus Quid adhuc dubitationis tempestate jactaris? Excita Christum, excita fidem tuam: conspice oculis fidei vinaris, qui propterea duxit hanc vitam, ut tibi ostenderet quam sit contemnenda quam diligebas, et quam
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ inuenimus ampliꝰ in hoĩe. ꝗͣ carnẽ ui
nimã. Totꝰ hõ: hoc ẽ sps ⁊ caro. An forte. ipsa
anima sibi dicit. ⁊ sibi quodãm᷑ imꝑat: ⁊ se
exhortat᷑ atq excitat: Iuib dã enĩ ꝑturba¬
tionib ex quadã sui parte fluitabat: ex qͣ¬
dã uͦ parte ꝗͣ uocant m̃te rationalẽ illam
quã cogitat sapientiã. inherens dño ia ⁊ sus¬
pirans in illũ. animadũtit quasdã suas infe¬
riores partes ꝑturbari motib scłarib. ⁊ cupidi¬
tate quadã t̾renoꝵ desidioꝵ ire. in ext̾iora.
relinqu̾e int̾iore̾ dm̃. reuocat se ab ext̾iorib

Expanded text:
Nihil invenimus amplius in homine, quam carnem et Nihil invenimus amplius in homine, quam carnem et animam: totus homo hoc est, spiritus et caro. An forte ipsa anima sibi diciexhortatur atque excitat? Quibusdam enim perturbationibus ex quadam sui parte fluitabat; ex quadam vero parte, quam vocant mentem rationalem, illam qua cogitat sapientiam, inhaerens Domino jam et suspirans in illum, animadvertit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus saecularibus, et cupiditate quadam terrenorum desideriorum ire in exteriora, relinquere interiorem Deum: revoca
Abbreviated transcription (Latin):
ciat laudib aĩe: Et si in aĩe laudib defi¬
cit᷑ . quȩ laus ẽ eiꝰ qui animã condidit.sc
tñ tanta ẽ eiꝰ grã: ut dicat hõ iste. lauda aĩa
nĩa dñm. Qͥs potest laudare. dm̃: Si diceret
te ipsã lauda: fortasse deficẽt. Lauda inqͥt
dñm. conare pietatis affectu: deficies in lau¬
dib eiꝰ. Expedit tͥ defice̾ laudando dm̃: qͣm
ꝓfic̾e laudando te. Cuͣ enĩ laudas dm̃. ñ ex¬
plicas qd̾ uis. Extendit᷑ in int̾iora cogitati¬
o tua. Ipsa extensio: capaciore᷑ te. facit eiꝰ
qu̾e laudas. Qͥs gͦ eͣ ut dice ceꝑam qͥ diẽ lan¬
pus angłicũ. inferiꝰ ẽ ꝙͣ. aĩa: consiliũ supiei
dare ñ potest. Infelix ẽ ipsa aĩa: si a cerpore e¬
pectet consiliũ. Caro bene obȩdiens. finu¬
la ẽ aĩȩ. Illa regit: ħ regit᷑. Illa imꝑat. he.
famulat᷑. Qñ potest caro dare hoc consiliumn
aĩe: Qͥs ẽ gͦ qui dicit. lauda aĩa mea dnm

Expanded text:
ciat laudibus animae? Et si in animae laudibus deficiat laudibus animae? Et si in animae laudibus deficitur, quae laus est ejus qui animam condidit? Et tamen tanta est ejus gratia, ut dicat homo iste, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quis potest laudare Deum? Si diceret, Teipsam lauda, fortasse deficeret: «Lauda,» inquit, «Deum.» Conare pietatis affectu, deficies in laudibus ejus. Expedit tibi deficere laudando Deum, quam proficere laudando te. Cum enim laudas Deum, et non explicas quod vis, extenditur in interiora cogitatio tua; ipsa extensio capaciorem te facit ejus quem laudas. 5. Quis ergo est, ut dicere coeperaorpus angelicum, inferius est quam anima; consilium superiori dare non potest. Infelix est ipsa anima, si a corpore exspectat consilium. Caro bene obediens, famula est animae; illa regit, haec regitur; illa imperat, ista famulatur: quando potest caro dare hoc consilium animae? Quis est ergo qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?»
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa iã purgatũ ẽ ut meliꝰ eẽ ñ possit. Itẽ di¬
cis equũ optimũ: ⁊ hominẽ pessimũ. Tamen
equo laudato: p̃ponis hominẽ uituꝑatũ. Si
enĩ int̾rogeris ex his duob qͥd sit melꝰ. res¬
ponsurus es. łlomo: ñ meritis. s natura. In
artib dicis optimũ sutorẽ: u̾bi gr̾a. ⁊ repre¬
hendis aliquẽ iurisꝑitũ. qd multas leges ig¬
noret. Sutorẽ laudastis iurisꝑitũ rephendi¬
sti. Ex his tñ duob. quere qͥd sit metior. Im¬
ꝑitior iurisꝑitus. ꝑfecto sutori p̃ponit᷑. Intẽ¬
dat caritas ur̃a. Ita multis reb uituꝑatis ali¬
isq laudatis: int̾rogati plerũq res uituꝑatas.
p̃ponimꝰ reb laudatis. Natura aĩe p̃stanti¬
or eͣ qͣm natura corporis. Excellit multũ. res
spͣitalis ẽ. res incorporea ẽ uicina ẽ substã¬
tiȩ dĩ. Inuisibile quiddã ẽ: regit corpꝰ. mouet
m̃bra. dirigit sensus. p̃parat cogitationes.
exerit acꝰtiones: capit rerũ infuntarũ ima¬

Expanded text:
 ita purgatum est, ut melius esse non possit. Item dicis equum optimum, et hominem pessimum; tamen equo laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura. In artibus dicis optimum sutorem, verbi gratia, et reprehendis aliquem jurisperitum, quod multas leges ignoret; sutorem laudasti, jurisperitum reprehendisti: ex his tamen duobus quaere quis sit melior; imperitior jurisperitus perfecto sutori praeponitur. Intendat Charitas vestra. Ita multis rebus laudatis, aliisque vituperatis, interrogati plerumque res vituperatas praeponimus rebus laudatis. Natura animae praestantior est quam natura corporis, excellit multum; res spiritualis est, res incorporea est, vicina est substantiae Dei. Invisibile quiddam est, regit corpus, movet membra, dirigit sensus, praeparat cogitationes, exserit actiones, capit rerum infinitarum ima
Abbreviated transcription (Latin):
longe ẽ. qd ubiq ẽ: Ibi putatis. nͥ qi iacent
in disimilitudine sua. ex tͥmnantes ui se simnlti¬
dinẽ dĩ : Si dissimiles facti recessert̃.: Re se. matre¬
deant. Uñ inqͥt reformabim̃ : Iñ refcemabat
Incipite dño incõfessione: Post cõfessione. hoser.

Expanded text:
longe est quod ubique est? Ubi putatis, nisi quia jacent in dissimilitudine sua, exterminantes in se similitudinem Dei? Dissimiles facti recesserunt; reformati redeant. Unde, inquit, reformabimur? quando reformabimur? «Incipite Domino in confessione.» Post
Abbreviated transcription (Latin):
dõ nr̃o inqͥt iocunda sit laus. Quomͦ erit dõ nr̃o
iocunda laus. si bene uiuendo laudet᷑: Audi qr
tẽ erit illa iocunda laus. Alio loco dr̃. ñ ẽ specio¬
sa laus in ore pecc̃ris. Si gͦ in ore peccͣoris laus¬
speciosũ. Iis gͦ ut dõ tuo iocunda sit laus: Noli
bonȩ cantilene tue obstreꝑe morib malis. Dõ
bene uiuite. Laudatio impioꝵ offendit dm̃. Elus
ille attendut qͦmͦ uiuas: ꝙͣ. qͥd sones. Certe cũ eo
ꝗͣ lauddas: pace̾ hab̾e uis. Quomͦ cũ illo quȩris
pacẽ: qnͣ a teipso dissonas: Quomͦ inqͥes a meip¬
so dissono: Aliud sonat lingua. aliud indicat
uita. Dõ nr̃o iocunda sit laus. Potest enĩ laus
iocunda ẽẽ horͣ. cũ audit concinnis acutisq seͣ¬
tentiis. ⁊ suaui uoce laudantẽ. S dõ nr̃o iocun¬
dasit laus. euꝰ aures ñ ad os s ad cor. ñ ad lin¬
guã s ad uitã laudatoris patent. Qͥs eͣ ds̃ nͣr.
dat se nob̃. gr̃as ddignationi eiꝰ. Dignat᷑ enĩ cõ¬

Expanded text:
o,» inquit, «jucunda sit laus.» Quomodo erit Deo nostro jucunda laus? Si bene vivendo landetur. Audi quia tunc erit illi jucunda laus. Alio loco dicitur, «Non est speciosa laus in ore peccatoris» . Si ergo in ore peccatoris speciosum. Vis ergo ut Deo tuo jucunda sit laus? Noli bonae cantilenae tuae obstrepere moribus malis. «Deo bene vivite. Laudatio impiorum offendit Deum. Plus ille attendit quid vivas, quam quid sones. Certe cum eo quem laudas, pacem habere vis: quomodo cum illo quaeris pacem, quando a teipso dissonas? Quomodo, inquies, a memetipso dissono? Aliud sonat lingua, aliud indicat vita. «Deo nostro jucunda sit laus.» Potest enim laus jucunda esse homini, cum audit concinnis acutisque sententiis et suavi voce laudantem: sed «Deo nostro jucunda sit laus;» cujus aures, non ad os, sed ad cor; non ad linguam, sed ad vitam laudatoris patent. 4. «vers.» 2. dat se nobis: gratias dignationi ejus. Dignatur enim com
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ. qr intelligentie eiꝰ ñ ẽ numenꝰ. rep̃hendentes
scripturas misticas. qͥb reb salubrit᷑ tegentes in¬
telligentiã. ut paruuli exerceant᷑ ⁊ ipsa rep̃hen¬
sione. immites facti. qd̾ cont̾riũ ẽ mansuetis. hu¬
miliati st᷑ usq ad t̾rã: ut in corporalẽ dñi. senti¬
re ñ possent. ⁊ qͥcqͥd de. dõ cogitarent. ñ nͥ eor

Expanded text:
est numerus.» Reprehendentes Scripturas mysticis quibusdam rebus salubriter tegentes intelligentiam, ut parvuli exerceantur, et ipsa reprehensione immites facti, quod contrarium est mansuetis, humiliati sunt usque ad terram, ut incorporalem Deum sentire non possent, et quidquid de Deo cogitarent,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝯisit gͦ ad captiuitatẽ nr̃am. redẽptorẽ filiũ
siũ. Porta inqͥt saccũ tecũ: ferto ibi p̃ciuĩ cap¬
tiuoꝵ. Induit ent̃ se ille mortalitate carnis:
⁊ ibi erat sanguis. qͦ fuso redimerem᷑. Illo san¬
guine collegit disꝑsiones isrł. Et si ille colle¬
git ołi disꝑsos: quomꝰ satagendũ eͣ ut mͦ col¬
ligant᷑ disꝑsi: Si sic collecti st̃ disꝑsi ut in ma¬
nu artificis ad edificiũ formarent᷑: qͦmͦ colli¬
gendi st̃ qͥ de manu artificis in quietudine
mͦ colligit Qd agit ut colligat: Qui sa¬
nat contritos corde. Ecce qͦmͦ colligunt᷑ disꝑsioẽs
isrł: ut sanent᷑ contriti corde. Qͥ cor ñ contert᷑:
ñ sanant᷑. Qͥdẽ aũ conterere cor: Notũ sit km̃i.
fiat ut sanari possitis. Dicꝰtũ ẽ enĩ multis alis
scripturaꝵ locis. ex maxime illo loco uoce nr̃a
qͥdã cantans dicebat: qm̃ si uoluisses sacrificiũ
dedissẽ. Itiq dõ dicebat si uoluisses sacͥficiũ de¬

Expanded text:
ram redemptorem Filium suum. Porta, inquit, tecum saccum, ferto ibi pretium captivorum. Induit enim se ille mortalitatem carnis, et ibi erat sanguis quo fuso redimeremur. Illo sanguine collegit dispersiones Israel. Et si ille collegit olim dispersos, quomodo satagendum est ut colligantur modo dispersi? Si collecti sunt dispersi, ut in manu artificis ad aedificium formarentur; quomodo colligendi sunt, qui de manu artificis inquietudine  colligit? quid agit, ut colligat? «Qui sanat contritos corde.» Ecce quomodo colliguntur dispersiones Israel, ut sanentur contriti corde. Qui cor non conterunt, non sanantur. Quid est, conterere cor? Notum sit, charissimi; fiat, ut sanari possitis. Dictum est enim multis aliis Scripturarum locis; et maxime illo loco, voce nostra quidam cantans, dicebat, «Quoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique:» Deo dicebat, «Si voluisses sacrificium, de
Abbreviated transcription (Latin):
pes: quasi partes sint ap̃dm̃. dut ꝑ partes di¬
iuidat᷑ dẽ Quis gͦ explicat. qͦmͦ sint participes
unꝰ simplicis multi: Ñ gͦ exigatis qd̾ ante di¬
ciñ posse puto. ꝙͣ uideatis: s redite ad reme¬
dia saluatoris. Conterite cor. cõfringat᷑ animi
duritia: cõterat᷑ animi ꝑtinatia. accuset᷑ in
malo. renascat᷑ in bono. Diriget ipse. alligabit
fracturã. cõsolidabit sanitatẽ: ⁊ ñ ertͣ iã im¬
possibilia nob̃. q̃ mͦ impossibilia st̃ bonũ ẽ enĩ

Expanded text:
quasi partes sint apud Deum, aut per partes dividatur Deus? Quis ergo explicat quomodo sint participes unius simplicis multi? Non ergo exigatis quod apte dici non posse, puto quia videtis: sed redite ad remedium Salvatoris; conterite cor, confringatur animi duritia, conteratur animi pertinacia, accusetur in malo, renascatur in bono. Diriget ipse, alligabit fracturam, consolidabit sanitatem; et non erunt jam impossibilia nobis, quae modo impossibili
Abbreviated transcription (Latin):
tangamꝰ. Caro ista ꝑ quinq nuntios qͦslã
qͦs appellamꝰ sensus: ꝑcipit ñ nͥ corporalia.
Intelligibilia uͦ ⁊ spiritalia: m̃te capiun¬
tur. Ca gͦ illi obseuritatẽ scripturarũ irriserunt
q̃ ꝓpt̾ea clausȩ erant ut pulsantes exercerenr n
ut paruuł negarent᷑. humiliati st̃ usq ad t̾ram.

Expanded text:
nque nuntios quosdam, quos appellamus sensus, percipit nonnisi corporalia: intelligibilia vero et spiritualia mente capiuntur. Quia ergo illi obscuritatem Scripturarum irriserunt, quae propterea clausae erant, ut pulsantes exercerentur, non ut parvulis negarentur, humiliati sunt usque ad terram,
Abbreviated transcription (Latin):
ut laudemꝰ eũ. Et quasi quereremꝰ qr laudda¬
re dm̃ debeamꝰ: uidete ꝗͣ. causã attulit. Lau
ta laudantiũ. Laudemꝰ dnm. Quare: Qmͣ̃ bonus
psalmꝰ. Uellẽ ego inqͥt aliqͥs laudare dñm: si mͥ
aliqͥd ꝓ ista laude donaret. Qͥs enĩ laudet gͣ¬
tis uł hoĩem: Expectant gͦ aliꝙͣ. m̾cedẽ lauda¬
tores hoĩm: ⁊ nullã m̃cedẽ ex pectare. aut pe¬
tere. aut sꝑare debet laudator dĩ : laudat᷑
nulla m̾ces ẽ. An forte hoc cupio: qđ̃ ille ñ po
test dare: Qͥd hõ desiderat: qd̾ in manu dĩ ñ
sit: Cũ laudaiui̾s hoiem: forte hoc cupis qd ab
illo p̾stari ñ potest. Dnm̃ securus lauda. quẽ ne¬
mo potest dice̾. ñ posse pͣstare. qd̃ tu potes de¬
siderare. ꝓ posita gͦ spe m̃cedis alicuiꝰ laudare.
dandũ ẽẽ quẽ laudamꝰ. Ille enĩ nouit qͥd nob̾
dari expediat: nos aũ intendamꝰ qͥd nob̃ ꝓsit
acciꝑe. Apls ait Qͥ denĩ oremꝰ. sic̃ opoetet nes¬

Expanded text:
ut laudemus eum. Et quasi quaereremus quare laudare Deum debeamus, videte quam causam attulit: «Lauta laudantium? Laudemus Dominum. Quare? «Quoniam bonus psalmus.» Vellem ego, inquit aliquis, laudare Dominum, si mihi aliquid pro ista laude donaret. Quis enim laudet gratis vel hominem? Exspectant ergo aliquam mercedem laudatores hominum; nullamne mercedem exspectare, aut petere, aut sperare debet laudator Dei? Laudatur nulla merces est? An forte hoc cupio, quod ille dare non potest? Quid homo desiderat, quod in manu Dei non sit? Cum laudaveris hominem, forte hoc cupis quod ab illo praestari non potest: Deum securus lauda, quem nemo potest dicere non posse praestare quod tu poteris desiderare. Proposita ergo spe mercedis alicujus laudare dandum esse, quem laudamus. Ille enim novit quid nobis dari expediat; nos autem intendamus quid nobis prosit accipere. Apostolus ait: «Quid enim oremus, sicut oportet, nes
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥeqͥd gͦ infinitũ mundus iste cõplectit᷑. etiã¬
si hoiͣ ñ tam̃ dõ: parũ dico dõ. angłis nume¬
ratũ ẽ. Et intelligentie eiꝰ ñ ẽ numerus. Ex¬
cedit om̃s numerarios. intelligentia eiꝰ. Au¬
merari a uob̃ nͣ potest. Ipsũ numerũ qͥs nu¬
merat: Numero numerant᷑: q̃cũq numerã¬
t᷑. Si qͥeqͥd numerat᷑ numero numerat᷑: nu¬
meri ñ potest ẽe numerus. Numerari nume:

Expanded text:
ectitur, etiamsi homini, non tamen Deo: parum dico, Deo; Angelis numeratum est. «Intelligentiae ejus non est numerus.» Excedit omnes numerarios intelligentia ejus, numerari a nobis non potest. Ipsum numerum quis numerat? Numero numerantur quaecumque numerantur. Si quidquid numeratur, numero numeratur; numeri non potest esse nu
Abbreviated transcription (Latin):
des: finẽ eĩ ñ uides. Ecce uͥ sinit᷑ pͣcipitiũ ẽ: uͥ
finit᷑ ꝓfunditas qͣdã baratri ẽ. Lȩtantes ⁊ spa¬
ciantes in ista uia: illo fine m̃gunt᷑. S extẽ¬
dere ocłos ñ potes ut uideas ipsũ finẽ: crede. ei
qͥ uidet. Et qͥs ẽ hõ qui uidet: forte nemo hoiͣm:
s añs ds̃ tuus ad te uenit. ut crecies dõ. ħ enĩ
÷ dño dõ tuo ñ es credaturus qͥ ait: lata ⁊ spaci

Expanded text:
non vides. Ecce ubi finitur, praecipitium est; ubi finitur, profunditas quaedam barathri est: laetantes, exspatiantes in ista via, illo fine merguntur. Sed extendere oculos non potes, ut videas ipsum finem: crede ei qui videt. Et quis est homo qui videt? Forte nemo homo; sed Dominus tuus ad te venit, ut crederes Deo. Num enim et Domino Deo tuo non es crediturus, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sus obscura ⁊ dicẽ: meliꝰ dic̾et᷑ si sic diceret᷑
Qñ enũ potes tu sic dic̾e̾ aut iudicare: quomͦ
dici expediat: Sic dictũ ẽ: quomͦ dici debuit.
Non corrigat eger medicam̃ta sua. Nouit ea me¬
dicus modificare: ei erede qui te curat. Idõ qͥd
sequit᷑  Suscipiens mansuetos dñs. Noli gͦ re¬
sistere. adu̾sus clausa dĩ medicam̃ta: mansuet᷑

Expanded text:
sic diceretur. Quando enim potes tu sic dicere aut judicare, quomodo dici expediat? Sic dictum est, quomodo dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta sua; novit ea medicus modificare: ei crede, qui te curat. Ideo quid sequitur? «Suscipiens mansuetos Dominus.» Noli ergo resistere adversus clausa Dei; ma
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. magis ibi nom̃ isrł: ⁊ utinã ⁊ nos seqͣntel si¬
mͦ isrł. Qͥd enĩ intͣp̃tat᷑ isrł: Nidens dm̃. Om̃s enĩ
cpues illꝰ cuitatis. uidendo dm̃ gaudent in illa
magna ciuitate ⁊ ampla. ⁊ celeste: specꝰta cłm ei
ds̃ ipse ẽ. S nos ab illa ciuitate ꝑ egͥnam᷑. pecc̃o:
ex pulsi ne ibi maneremꝰ. ⁊ mortalitate p̃graua¬
ti ne illo rediremꝰ. Respexit ds̃ ꝑegͥnationẽ nos¬
trã: ⁊ ille qͥ edificat iherłm. restraut lapsã par¬
tẽ . Iñ restituit lapsã partẽ: lisꝑsiones ifrł col¬
ligens. secidit enĩ pars qͤdã: ⁊ facta eͫ ꝑegrina.
ñ querentes se. Uñ quesiuit. Quẽ misit ad cap¬
tiuitatẽ nr̃am: Misit redẽptorẽ: scđm qd̃ ait

Expanded text:
ntes simus Israel. Quid enim interpretatur Israel? Videns Deum. Omnes ergo cives illius civitatis, videndo Deum gaudent in illa magna civitate et ampla et coelesti; spectaculum eis Deus ipse est. Sed nos ab illa civitate peregrinamur, peccato expulsi, ne ibi maneremus; et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedificat Jerusalem, restituit lapsam partem. Unde restituit lapsam partem? «Dispersiones Israel colligens.» Cecidit enim pars quaedam, et facta est peregrina: non quaerentes se. Unde quaesivit? quem misit ad captivitatem nostram? Misit Redemptorem, secundum quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo recedant heretici de medio. U ñs soluit
cõpeditos: dñs erigit elisos. D ñs sapientes facit
oxcos: id: eos qui oeci st̃ fac̃ sapientes. Optime.
ꝑ hanc sententiã exposuit nob̾ om̃s suꝑiores:
ne forte cũ dixisset dñs soluit cõpeditos. ad il¬
los cõpeditos referremꝰ: qͥ forte ꝓpt̾ aliꝗͣ noxã
ligant᷑ ferro a dñis suis. Qͥa aũ dix̃ erigit eli¬
sos. occurrit nob̃ aliquis. aut offendens aut
cadens. aut equo lapsus. Est aliꝰ casus. st̃ alie
cõpedes: quomͦ aliȩ tenebrȩ. ⁊ alia lux. In eo
qd̾ aixit sapientes facit oȩxos. noluit dicere
illuminat cȩcos: ne ⁊ hoc carnalit̾ intelligeres
sic̃ illuminatꝰ ẽ a dño cuiꝰ ocłos luto de spito
sic erigunt᷑ elisi. Iñ sumꝰ gͦ cõpedditi: Iñ elili
pedes accepimꝰ. Que st̃ cõpedes nr̃e: Mortalits

Expanded text:
nus solvit compeditos; Dominus erigit elisos; Dominus sapientes facit caecos;» id est, eos qui caeci sunt facit sapientes. Optime per hanc sententiam exposuit nobis omnes superiores: ne forte cum dixisset, «Dominus solvit compeditos,» ad illos compeditos referremus, qui forte propter aliquam noxam ligantur ferro a dominis suis; quia autem dixit, «Erigit elisos,» occurreret nobis aliquis, aut offendens et cadens, aut equo lapsus. Est alius casus, sunt aliae compedes; quomodo sunt aliae tenebrae et alia lux. In eo quod dixit, «Sapientes facit caecos;» noluit dicere, Illuminat caecos, ne et hoc carnaliter intelligeres; sicut illuminatus est a Domino, cujus oculos luto de sputo sic eriguntur elisi. Unde sumus ergo compediti? unde elisi? mped
Abbreviated transcription (Latin):
mo corrigit᷑. Qui sanat contͥtos corde: ⁊ alligat
coͣtͥtiones eoꝵ. Sanat inqͥt contͥtos corde. Sanat.
gͦ humiliatos corde. sanat confitentes. sanat seip¬
sos punientes. in se seuerũ iudiciũ exercentes:
s ꝑfecꝰta eoꝵ sanitas. transacta mortalitate. fi&
qñ corruptibile hoc induerit incorruptionẽ.
⁊ mortale hoc induerit ĩmortalitatẽ: qnͣ nicħ¬

Expanded text:
r. 6. «Qui sanat contritos corde, et alligat contritiones eorum. Sanat,» inquit, «contritos corde:» sanat ergo humiliatos corde, sanat confitentes, sanat seipsos punientes, in se severum judicium exercentes, sed perfecta eorum sanitas transacta mortalitate fiet, quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cor contͥtũ ⁊ humiliatũ ds̃ ñ sꝑnit. Sanat gͦ con¬
tͥtos corde: qr illis ꝓpinquet ut sanet. sicut dr̃
alio loco. ꝓpe ẽ dñs his qͥ obtriuert᷑ cor. Qͥ ob¬
triuert᷑ cor: humiles. Qͥ ñ obtriuert᷑ cor: Suꝑbi.
Contritũ sanabit᷑: elatũ elidet᷑. Ad hoc enĩ forte eli¬
dit᷑: ut contͥtũ sanet᷑. Ne uelit gͦ frẽs or nr̃m eẽ

Expanded text:
m et humiliatum Deus non spernet» . «Sanat» ergo «contritos corde:» quia illis propinquat ut sanet; sicut dicitur alio loco, «Prope est Dominus his qui obtriverunt cor» . Qui obtriverunt cor? Humiles. Qui non obtriverunt cor? Superbi. Contritum sanabitur, elidetur elatum. Ad hoc enim forte eliditur, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ restat : Nenite bñdic̾ti patͥs mei ꝑcipite
regnũ. qd uob̃ paratũ ẽ ab origine mundi. Ad
Cc̃ certe. epuis de syon. ñ de habylonia: id eͣ nͣ de
quitate ꝑitura huiꝰ mundi. s de sẏon ad tẽpus
labor ante ⁊ ꝑegͥnante: in ȩtͣnũ aũ regnatura.
Audisti g fine mae es. Negnabit dñs in etͣnum:
ds tiuus syon. Osyon ds̃ tuiis regnabit in etͣnũ.
Nuquia sine te regnabit: ds̃ tuus: In gnͣatione
i genationẽ. bis dix̃ qr ñ potuit semꝑ dicere:

Expanded text:
nobis restat? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ad Es certe civis de Sion, non de Babylonia; id est, non de civitate peritura hujus saeculi, sed de Sion ad tempus laborante et peregrinante, in aeternum autem regnatura. Audisti ergo finem; inde es. «Regnabit Dominus in aeternum, Deus tuus, Sion.» O Sion, Deus tuus regnabit in aeternum: numquid sine te regnabit Deus tuus? «In generationem et generationem.» Bis dixit, quia non potuit semper dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
istȩ xpĩanoꝵ st̃. Ad qd̵ uideo: ad hoc uiuã. Man¬
ducemꝰ. ⁊ bibamꝰ: eras enĩ moriem᷑. Uide ne tale
aliqͥd ꝑsuadeant ne ꝑ aurẽ in cor intrent: spi¬
nas inueniant in aurib tuis. Qͥ ceꝑit sic in trare.
punetꝰ abscedat. Corrũpunt enĩ mores bonos.
colloqͥa mala. S forte hic dicturus es. Qrͣ gͦ feli¬
ces st̃: Eoce nec dm̃ colt̃: ⁊ oĩa mala cotidie com¬
mittunt. Abundant reb his: qͥb egens ego labo¬
ro. Noli ⁊elari in peccatores: qͥd accipiant uides:
qͥd illis seruet᷑ ñ uides. Et uñ inqͥt iudeo qd̃ ñ
uidet᷑. Oi̾no habet ocłos fides: ⁊ maiores ocłos
⁊ potentiores. ⁊ fortiores. hi ocłi. nemnẽ decepe¬

Expanded text:
nt. Ad quod video, ad hoc vivam: «Manducemus et bibamus, cras enim moriemur.» Vide ne tales aliquid persuadeant: ne per aurem in cor intrent, spinas inveniant in auribus tuis; qui coeperit sic intrare, punctus abscedat. «Corrumpunt» enim «mores bonos colloquia mala» . Sed forte hic dicturus es: Quare ergo felices sunt? Ecce nec Deum colunt, et omnia mala quotidie committunt; abundant rebus his quibus ego egens laboro. Noli zelari in peccatores. Quid accipiant, vides; quid illis servetur, non vides? Et unde, inquit, video quod non videtur? Omnino habet oculos fides; et majores oculos, et potentiores et fortiores. Hi oculi neminem decepe
Abbreviated transcription (Latin):
Aĩam uituꝑo: corpꝰ laudo. Aĩam uituꝑo.ꝙ. ini¬
qua ẽ corpꝰ laudo qr sanũ ẽ: Tam̃ in suo ge¬
roges qd̃ sit meliꝰ utrũ qđ urtuꝑaui an qd̾ lau¬
daui: mirabilẽ responsionẽ recepturus. es. Ego
certe ilud uituꝑaui: ⁊ hoc laudaui. Int̾roga¬
tu tamͣ quid sit meliꝰ. Respondeo eẽ melius
qd uituꝑaui: eo qd̾ laudaui. Si miraris in his
Auob: attende illa duo ꝙͣ in ꝓmptu posita.
quȩ cõmemoraui. de auro ⁊ p̾lũbo. Ecce ii¬
tuꝑaui aurũ ñ bonil̃. durũ sordidũ ẽ: ñ ita ful
ud. Post hanc uituꝑationẽ laudationẽ ꝙ me¬
ã: int̾roga me qͥd hoꝵ sit meliꝰ. Respondẽbo
aurũ meliꝰ ẽ etiã sordidũ: quã plũbũ pur¬

Expanded text:
Animam vitupero, corpus laudo: animam vitupero, quia iniAnimam vitupero, corpus laudo: animam vitupero, quia iniqua est; corpus laudorroges quid sit melius, utrum quod vituperavi, an quod laudavi; mirabilem responsionem recepturus es. Ego certe illud vituperavi, et ego hoc laudavi: interrogatus tamen quid sit melius, respondeo esse melius quod vituperavi, eo quod laudavi. Si miraris in his duobus, attende illa duo in promptu posita, quae commemoravi de auro et plumbo. Ecce vituperavi aurum. Non bonum aurum, sordidum est, non ita fulgud. Post hanc vituperationem laudationemque meam, interroga me quid horum sit melius; respondebo, Aurum melius est etiam sordidum, quam plumbum pur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ du corruptibile. qͣdui ita mutabile. ut nec
puncto qͥdẽ tpr̃is cõsistat ipsũ. ꝓculdubio tale.
& ut optemꝰ redẽptionẽ illiꝰ. qua sit aliqn̾ ñ ta¬
le. si quale erit aliqnͣ. quale idẽ. apłs dic̃ alio
loco. oportet corruptibile hoc induere incorrup¬
tionẽ. ⁊ mortale hoc induere ĩmortalitatem.
S etiã cũ fu̾it tale corpus nr̃m. corpꝰ iã cȩleste. ⁊
siũle. corpꝰ angłicũ in societate angłoꝵ: nec sic
dabit cõsiliũ aĩe. Semꝑ enĩ corpus qm̃ corpꝰ eͣ infra
aĩam.ẽ: ⁊ queus aĩa iulis. excellentissimo corpr
excellentior inuenit᷑. Hec uob̃ hoc quasi mira
lior ẽ quolibet magno ⁊ p̾stantissimo corpore.
Non ẽ melior meritis. s natura. Est qͥdẽ aĩa
peceatrix: ẽ quibꝰdã concupiscentiarũ sordib
niquinata. Tam̃ meliꝰ ⁊ si sordidũ aurũ. ꝙͣ pur
bile. ut quãuis aĩa uituꝑabił. laudabilior sit
tam̃ laudabili corp̃r. Duo q̃dã st̃. aĩa ⁊ corpus

Expanded text:
quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . Sed etiam cum fuerit tale corpus nostrum, corpus jam coeleste et spirituale, corpus angelicum in societate Angelorum, nec sic dabit consilium animae. Semper enim corpus, quoniam corpus est, infra animam est, et quaevis anima vilis excellentissimo corpore excellentior invenitur. 4. Nec vobis hoc quasi mirablior est quolibet magno et praestantissimo corpore. Non est melior meritis, sed natura. Est quidem anima peccatrix, est quibusdam concupiscentiarum sordibus inquinata: tamen melius est, etsi sordidum, aurum quam purgbile; ut quamvis anima vituperabilis, laudabilior sit tamen laudabili corpore. Duo quaedam sunt, anima et corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ habes. N ñs custodit ꝓselitos. seliti adue¬
nȩ stͣ. Dĩs eccłia gentiũ ꝓselita ẽ. Aduenticia
ẽ enĩ ad patres. ñ de carne eoꝵ nata s iitã¬
do fidẽ. Ds̃ tñ custodit: ñ aliqͥs hõ. Orphanũ
⁊ uiduã suscipiet. Nemo putet quasi pupillũ
ꝓpt̾ hereditatẽ: aut uiduã ꝓptͣ nescio qd̾ nege¬
ciũ suũ. Eqͥdẽ ⁊ istis dñs opitulat᷑: ⁊ in oĩb ofti¬
ciis genis humani. Bonũ opꝰ facit qͥ pupillos õ¬
solat᷑: qͥ uiduã ñ deserit S scd̾m qͦndã mod̾ũ
os̃ pupilli sumꝰ: absente patre ñ mortuo. Pupil¬
lus enĩ scł̾m hoĩes: mortuo patre. fit. Et si ue¬
rũ quȩratis frẽs. qr aĩa ñ morit᷑. uiuunt pa¬
rentes nrĩ. ⁊ magis absentibꝰ parentibꝰ st̃ pi¬
olli. Qͥ st̃ pupilli. si mali fiu̾nt in penis uiuułs.
boni fiu̾nt in reqͥe uiuunt. Oĩa integra st̃

Expanded text:
stodit proselytos.» Proselyti, advenae sunt. Omnis Ecclesia Gentium, proselyta est. Adventitia enim est ad patres, non de carne eorum nata, sed imitando filia. Dominus tamen custodit, non aliquis homo. «Orphanum et viduam suscipiet.» Nemo putet quasi pupillum propter haereditatem, aut viduam propter nescio quod negotium suum. Equidem et istis Deus opitulatur, et in omnibus officiis generis humani bonum opus facit, qui pupillo consulit, qui viduam non deserit: sed secundum quemdam modum omnes pupilli sumus, absente patre, non mortuo. Pupillus enim secundum homines, mortuo patre fit. Et si verum quaeratis, fratres, quia anima non moritur, vivunt parentes nostri; et magis absentibus patribus sunt pupilli, qui pupilli sunt: si mali fuerint, in poenis vivunt; si boni fuerint, in requie vivu
Abbreviated transcription (Latin):
spes in ista ꝑegrinatione. ⁊ tẽptatione. in istis umn¬
ꝓbitatibꝰ ⁊ insidiis inimici: circũstrepentibꝰ undi¬
Qͥd gͦ faciemꝰ Audi qͥd sequat᷑. Nolite cõfidere
qua infirmitate aĩa humana qnͣ fu̾it tͥbulata
hic despat de dõ: ⁊ uult pͣsum̾e de hoĩe. Dicat᷑
hoi. in affuctione. aliqͣ cõstituto. Est qͥdã mag
cit ẜ mittit᷑ auxiliũ mortał ⁊ gaudes: ꝓmit¬
tit᷑ immortał ⁊ tristis es:. ꝓmittit᷑ tͥ qd̾ te libe¬
⁊ quasi ad fabulã desꝑat. Ue. talib cogitationibꝰ.
Longe ꝑegͥnant᷑: uera miseria ⁊ magna mors
in eis. Npp pinqua. incipe desidare: incipe. que¬
rere: ⁊ agnosce eũ a quo factꝰ es. Non enĩ de.¬
serit opꝰ suũ: si ab oꝑe ñ deserat᷑. Conũte gͦ¬

Expanded text:
spes in ista peregrinatione et tentatione, in istis impspes in ista peregrinatione et tentatione, in istis improbitatibus et insidiis inimici, circumstrepentibus undiolite confidere qua infirmitate anima humana, quando fuerit tribulata, hic desperat de Domino, et vult praesumere de homine. Dicatur homini in afflictione aliqua constituto, Est quidam homcit. Promittitur auxilium mortalis, et gaudes: promittitur immortalis, et tristis es! Promittitur tibi quod libe quasi ad fabellam desperas. Vae talibus cogitationibus; longe peregrinantur: vere misera et magna mors in eis. Appropinqua, incipe desiderare, incipe quaerere et agnoscere eum a quo factus es. Non enim deseret opus suum, si ab opere s
Abbreviated transcription (Latin):
dere ab illo mors. eͣ. S qͥs te coͣsolat᷑Spes.
Iã uiuis in spe. De spe lauda: de spe canta.
Uñ mortua es ñ cantas: unde uiiis canta.
Mortua es de merore huiꝰ scłi: uiuis in
spe futuri scłi. laudabo inqͥt dnm̃ in uita mea.
Et quomͦ laudabis dnm̃ tuũ: Psallã dõ meo quã¬
diu sũ. Quał illa laudatio: psallã dõ meo qͣdu¬
sũ: Nidete. fr̃es mĩ quale illd̃ eẽ erit: uͥ sempit᷑¬
na erit laudatio. sempit̾nũ ẽẽ erit. Coce mͦ es.
Nũqͥd psallis dõ tuo quãdu es: Ece psallebas.
Au̾tisti te. ad aliqͦd negociũ: iã ñ psallis. ⁊ es tñ.
Ecre es. ⁊ñ psallis. fortassis etiã cupiditate incli¬
natꝰ ad aliquid. ñ solũ ñ psallis. s ⁊ offendis au¬
ditũ eiꝰ. ⁊ es tñ. Qug erit illa laudatio: uͥ qͣmdiu
P sallã dõ mõ qͣdu sũ. Int̾im bene laudab̾ dm̃ m
uita tua: psalles de futuro dõ tuo. ꝗͣ dui es. Bñ

Expanded text:
dere ab illo, mors est. Sed quid te consolatur? Spes. dere ab illo, mors est. Sed quid te consolatur? Spes. Jam vivis in spe; de spe lauda, de spe canta. Unde mors tua est non cantes; unde vivis, canta. Mors tua est de moerore hujus saeculi, vivis in spe saeculi futuri. «Laudabo,» inquit, «Dominum in vita mea.» 8. Et quomodo laudabis Dominum tuum? «Psallam Deo meo quamdiu sum.» Qualis illa laudatio Ubi sempiterna laudatio erit, sepiternum esse erit. Ecce modo es; numquid psallis Deo tuo quamdiu es? Ecce psallebas; avertisti te ad aliquod negotium, jam non psallis, et es: ecce es, et non psallis. Fortassis etiam cupiditate inclinatus ad aliquid, non solum non psallis, sed et offendis auditum ejus; et es tamen. Quae erit illa laudatio, ubi quamdiu «Psallam Deo meo quamdiu sum.» 9. Interim bene, laudabis Dominum in vita tua, psallis de futuro Deo tuo quamdiu es. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
transimꝰ. S int̾est quo: qmĩ ⁊ malus hõ ꝑegri¬
nat᷑ hic. ⁊ bonꝰ hõ ꝑegrinat᷑ hic. ħ̃ enĩ bonꝰ tͣn¬
sit ⁊ malus hic ꝑmanet: aut malus transit.⁊
unũ locũ. Huo erant: pauꝑ ulcerosus ad ianu¬
ã diuitis iacens. ⁊ diues indutꝰ purpura ⁊ bys¬
so. in epulis cotidie splendidis. Ambo hic erant.
ambo hine transiert᷑: s ñ ad unũ locũ. Diũ¬
sa loca suscipiunt: qr diu̾sa merita ꝑduct᷑.
Transiit pauꝑ in sinu abrahe: ⁊ transiit di¬
ues ad torm̃ta inferoꝵ. Uicii corpr in tͣra.
ille in domo. ille. aute ianuã. Post mortem
tantũ separati: ut dicat abrahã. int̾ nos ⁊ uos
hic pascit. uita auͭ nr̃a ꝑfecta ñ ẽ nͥ illa que
imuttit᷑: hic gemitꝰ. hic tẽptationes: hic an¬
gustie. hie merores. hic ꝑicła. Laudabit aĩa
erit. S qñ hoc : In uita mea. Noddo eiũ qͥd ẽ
Dosset tͥ dicere. mors mea. Uñ mors tua. Qͥa ꝑ¬
egrinor a dño. Si enĩ herere illi uita ẽ: rece¬

Expanded text:
 Quoniam et malus homo peregrinatur hic, et bonus homo peregrinatur hic. Non enim bonus transit, et malus hic permanet; aut malus transit, eunum. Duo erant; pauper ulcerosus ad januam jacens divitis, et dives indutus purpura et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, ut dicat Abraham, «Inter nos et vhic pascit, vita autem nostra perfecta non est, nisi illa quae promittitur; hic gemitus, hic tentationes, hic angustiae, hic moerores, hic pericula: laudabit animaerit. Sed quando hoc? «In vita mea.» Modo enim quid est? Posset tibi dicere, Mors mea. Unde mors tua? Quia peregrinor a Domino. Si enim haerere illi, vita est; rece
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ slã m ꝓtegit: ñ uisus s desideratꝰ. Magno enĩ
tuemꝰ. Eego ⁊ pupillũ ⁊ uiduã. qͥd uoluit intelli
ꝙ tres Destitutos omĩ ope ⁊ auxilio. Destituta
dua in scło: ipsa sibi sꝑet adiutoriũ dĩ. Qͥcqͥd hic
habueris. auirũ habes. p̃sũpsisti inde. iã ñ es ꝓse¬
li iã ñ es orphanꝰ ñ in udua numeraris. Ami

Expanded text:
o enim tinemur. Ergo «et pupillum et viduam» quid voluit intelligi, fratres? Destitutos omni ope et auxilio. Destituta anima in saeculo, ipsa sibi speret adjutorium Dei. Quidquid hic habueris, aurum habeas; praesumpsisti inde? Jam non es proselytus, non es orphanus, non in vidua numeraris. Amic
Abbreviated transcription (Latin):
tionibꝰ ilł tus bonis. ⁊ quasi acutis ⁊ subtilib qr
tu pascis. ⁊ dic. famelicus potest pasce. id ẽ pec¬
cator potest dare sc̃m: famelicꝰ potest. pasc̾e̾. langͥ¬
dus potest sanare: ligatꝰ potest solue̾: Ista st̃ ue¬
luti magna ⁊ subtilia: qͥb decipiunt imꝑitos. Clau¬

Expanded text:
tionibus illis tuis bonis, et quasi acutis et subtilibus, quia tu pascis; et dic: Famelicus potest pascere? id est, peccator potest dare sanctum? Famelicus potest pascere? languidus potest sanare? ligatus potest solvere? Ista sunt veluti magna et subtilia, quibus decipiunt imperitos. Clau
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s iniuriosos. Si gͦ fauebit iniuriã accipien¬
tibꝰ ⁊ puniet iniuriosos: uide mͦ de qͦꝵ numꝰo
ẽẽ uis. llide. attende utrũ in eis uelis eẽ. qͥ in¬
iuriã accipiunt: an in eis qui iniuriã faciunt.
Statĩ enĩ ad te ꝓcedit. uox apłica ⁊ dicit tͥ. lam
qͥdẽ omĩno delictũ ẽ int̾ uos. qr iudicia habe¬
ñ magis iniuriã petimini: Corripit hoĩes: qr ñ
patiunt᷑ iniuriã. Ñ ut patiaris molestiã te hor¬
tat᷑: s ut patiaris inguriã. N enĩ oĩs molestia. in¬
iuria ẽ. Qͥ cqͥd enĩ iure pateris ñ ẽ inguria: ne
forte dic̾es ⁊ ego int̾ iniuirias passos numeroꝵ.
Nã illud in illo loco: ⁊ illud in illa causa passuꝰ sũ.
Yide si iniuriã passus es. Latrones multa patiun¬
t᷑is ñ iniuriã. Selerati. malefici effracꝰtores. ad¬
ulteri. corruptores. om̃s patiunt᷑ mala. multa: s
nulla ẽ inuiria. aliud ẽ pati iniuriã: aliud pa¬
ti tͥbulationẽ. aut pęnã. aut molestiã. aut sup

Expanded text:
riosos. Si ergo favebit injuriam accipientibus et puniet injuriosos, vide modo de quorum numero esse vis. Vide, attende utrum in eis velis esse, qui injuriam accipiunt, an in eis qui injuriam faciunt. Statim enim ad te procedit vox apostolica, et dicit tibi, «Jam quidem omnino delictum est, quia judicia habemagis injuriam patimini» ? Corripit homines, quia non patiuntur injuriam. Non ut patiaris molestiam te hortatur, sed ut patiaris injuriam: non enim omnis molestia injuria est. Quidquid enim jure pateris, non est injuria. Ne forte diceres: Et ego inter injuriam passos numeror; nam illud in illo loco, et illud causa illa passus sum. Vide si injuriam passus es. Latrones multa patiuntur, sed non injuriam: scelerati, malefici, effractores, adulteri, corruptores, omnes patiuntur multa mala, sed nulla est injuria. Aliud est pati injuriam; aliud pati tribulationem, au
Abbreviated transcription (Latin):
gnationẽ ⁊i gͥnationẽ. Parũ dix̃. si toto die di¬
Seet: Angustũ eẽt. Si tota uita sua dicet: ñne a¬
liqñ conticesc̾et.: Ama etͣ̃nitatẽ: nullo fine reg¬
Dt esti audiebamꝰ eũ psalm̃ p̃sens cantaret᷑:
⁊ ñ om̃s qͥ audiebamꝰ etiã intelligebamꝰ. Ento
magis gͦ intente nẽ audiendus ẽ. si ut spero
⁊ cupio achuuantib om̃ũ audientiũ oratioĩb.
si qͥd hic forte. obscurũ est. dõ donante reuela¬
bit᷑: ut sit fructuosus auditꝰ. nec inanis rede¬
at auditor qͥ intentꝰ fuit cũ audiret: Inde oe¬

Expanded text:
ta die diceret, angustum esset; si tota vita sua diceret, nonne aliquando conticesceret? Ama aeternitatem; nullo fine regIntenti audiebamus, cum psalmus praesens cantaretur; et non omnes qui audiebamus, etiam intelligebamus. Quanto magis ergo intente nunc audiendus est, si, ut spero et cupio, adjuvantibus omnium audientium orationibus, si quid hic forte obscurum est, Deo donante revelabitur; ut sit fructuosus auditus, nec inanis redeat auditor, qui intentus adfuit cum audiret? Unde coe
Abbreviated transcription (Latin):
mio suo infirmos. paruulos suos ꝑtrahi. ꝑ nes¬
cio q̃ secreta malaꝵ speluncaꝵ: rebaptizari.
exsufflari in eis xp̃m: occidi in eis. nͣ mor¬
tale illud suũ. qd hoĩes st̃: s illud qd in etͣ¬
⁊ iustitia uocat᷑: Accessurus eͣ ad ep̃m. At
ille. uide inqͥt ne dicas te. ẽẽ.xp̃ianũ. Si enĩ
dixeris te. eẽ xp̃ianũ: ñ es accepturus. It
aũ accipias: dic te ñ ẽẽ. Qͥd mones. xpĩane:
Qͥd doces: Certe ꝑsecutionẽ pateris. Tanto tr¬
minando cogebant: qd̃ tu efficis suadendo.
Qs tu suaddendo facis: hoc ꝑsecutor occidendo non
fecit. Sub te uiuit hõ: qͥ negat se eẽ. xp̃ianũ. Ne¬
gat : ⁊ uiuit. ꝑdidit iã uitã: cadauer tͥ loquit᷑.
Qui ꝑcussus ẽ gladio ꝑcussoris: cecidit ⁊ uuit.
Cui loqueris: stat ⁊ cecidit. hec faciens qͥcqͥd pas¬
sus fueris iniuria erit. Nolo tͥ blandiaris. Si hec¬

Expanded text:
mio suo infirmos, parvulos pretrahi per nesmio suo infirmos, parvulos pretrahi per nescio quae secreta malarum speluncarum, rebaptizari, exsufflari in eis Christum, occidi in eis non mortale illud suum quo homines sunt, sed illud quo in aeteet justitia vocatur. Accessurus es ad episcopum, ait illi, vide ne dicas te esse christianum: si enim dixeris te esse christianum, non es accepturus; ut autem accipias, dic te non esse. Quid mones, christiane? quid doces? Certe persecutionem pateris: quanto tminando cogebant, quod tu efficis suadendo. tu suadendo facis, hoc persecutor occidendo non fecit. Sub te vivit homo, qui negat se esse christianum. Negat, et vivit? Perdidit jam vitam; cadaver tibi loquitur. Qui percussus est gladio persecutoris, cecidit, et vivit: cui loqueris, stat, et cecidit. Haec faciens, quidquid passus fueris, injuria erit? Nolo tibi blandiaris: si haec