comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abiciat amordi. In monte qppe orare.e̾. relictis n dsri dit
tationũ curis. cotamente que libet: Adȩt̃na supro &oteplationis
gaudia festinare. Indesertũ se cedere & orare est: ex surgentẽ
intrinsecꝰ strepitũ trenorũ desiderioꝵ p̃mere & quodda sibi
cũ dnõ intrase secretũ quęrere: ubi cũ illo exteriore cessante
tumultu ꝑ interna desideria silent toquatur factũ est in unia
dieru: & ipse sedebat docens Et eranc pharisei sedentes aegt̃i
Ubi dñs sedens docuerit. quando scribis & phiarisens consedenib¬
paraliticũ curauit lucas breuiandi gra p̃terut s matcis¬

Expanded text:
te quippe orare est, relictis infirmarum cogitationum curis, tota mente quemlibet ad aeterna supernae contemplationis gaudia festinare. In desertum secedere et orare est, exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premere, et quoddam sibi cum Domino intra se secretum quaerere, ubi cum illo exteriore cessante tumultu, per interna desideria silenter loquatur. Et factum est in una dierum, et ipse sedebat docens, et erant pharisaei sedentes, etc. Ubi Dparalyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeteriit, sed Mat
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute. qͥb utilius nichil.ẽ. inuita hominib. Quas ñ nulli
ueris nominib prudentiã. fortitudinẽ. tẽperantia. & iusticiã
appellant: Et ñ inuernentes qua parte illũ inferrent p̃tͥba:
ascender̃ supra tectũ ꝑ tegulas Desiderane paraliticũ axpo
offerre .s curba int̾posita abomĩ parte recludunt᷑: qr sȩpe
anima post infimi coꝵoris desidia: addm̃ resipiscens: suꝑnȩ
ꝙ gre remedio cupiens innouari: priscȩ consuetudinis ob¬
staculo retardat᷑. Sepe int̾ ipsas orationes secretȩ dulcedinis.
e quasi sua ue cũ dño colloquiũ. turba cogitationũ inter¬
ueniens aciẽ nĩtis nexp̃s uideatur int̾ciudit Et ques inter

Expanded text:
in vita hominibus , quas nonnulli versis nominibus prudentiam, fortitudinem, temperantiam et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra lectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita, ab omni parte recluduntur: quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens renovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationes secretae dulcedinis, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens, aciem mentis; ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter
Abbreviated transcription (Latin):
Qua u eypice uir iste peccatis languidũ genꝰ designat huinanũ.
rete nsolũ leꝑsus. s x plenꝰ lepra describitur Onis enĩ peccauer̃
aregent gła dei Illa scilicet: ut extenta inanu saluatoris. hoc est
icana ⁊ as̃ uerbo humanaque contingente natura aberroris
msli uarte ae mnundent ẜossintq cũ apostolis audire iam

Expanded text:
 typice vir iste, peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, sed et plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. Illa scilicet, ut extenta manu salvatoris, hoc est, incarnato Dei verbo humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam
Abbreviated transcription (Latin):
penet recessura sen sciendũ e aut̃ hane eande i esse lectio¬
ne qua matheus & marcus. binos de nauiculis piscatoras.
pͥmu petrũ. & andres. deinde filios rebedei ad nõ narrant
esse uocatos Non enĩ lucas nc̃ adrio uocatos. s cantũ petro
fuisse p̾dictũ. qđ homines esset capturꝰ insinuat qđ ñ ita
ditu c quasuã pisces nũq essec capturꝰ. Nã & post resurio
ctiore dni. legimꝰ cos. eẽ. piscatos. Undedatur intelligi cos
adeaptura pisciũ exmore remeasse: ut postta fierec qđ ma¬
cheus &e mareꝰ narranc. quando eosbinos noguut Tẽ enĩn

Expanded text:
penitus recessuri sunt. Sciendum est autem hanc eamdem non esse lectionem qua Matthaeus et Marcus binos de naviculis piscatores, primo Petrum et Andream, deinde filios Zebedaei a Domino narrant esse vocatos. Non enim eos Lucas nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines esset capturus, insinuat. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nactionem Domini legimus eos esse piscatos. Unde datur intelligi eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod Matthaeus et Marcus narrant, quando eos binos vocavit. Tunc etsi non
Abbreviated transcription (Latin):
minat impb eni magister ẽ diabolꝰ qui falsa ueris ꝑiniscer.
u spetie uertatis. cestimonui fraudis obteratalias autẽ¬
ap̃li qui eĩ resurreccione coto erant orbe p̃dicaturi. ante
passionẽ eiꝰ p̃cipiunt᷑ omino reticere de illo: ne diuina ui-¬
delicet maiestate p̃dicata. passionis dispensatio differretur.
e dibta pasione salus mundi quȩ ꝑhanc futura erac nega¬

Expanded text:
inprobus enim magister est diabolus, qui falsa ueris saepe permiscet, ut specie ueritatis testimonium fraudis obtexat. eapostoli qui eum post resurrectionem toto erant orbe praedicaturi, ante passionem ejus praecipiuntur omnino reticere de illo, ne divina videlicet majestate praedicata, passionis dispensatio differretur, et dilata passione, salus mundi quae per hanc futura erat, nega
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ euuangelistȩ: noluerunt nom̃ ponere uulgatũ. Ipse
aut̃ matheus iuxta illud qđ scriptũ. e. ustus accusator siu
est: inprimordio sermonis : matheũ &e publicanũ nomina
ut ostendat legentib nullũ debere conuersũ de salute disi¬
dere. cũ ipse depublicano in apostolatũ. Qe chelonario ineiuus¬
gelistã sit repente mutatius. Et relictis omib surgens secitus
est eũ. Intelligens matheus. qͥd st ueracte adnmn sequi rlicais
qͥ rapere solebat aliona ꝑ fectãꝙ nob abrenuntiationis seli
formor tribuens. i soli lucra religar uectigaliu s e peria¬

Expanded text:
noluerunt nomen ponere vulgatum. Ipse autem Matthaeus juxta illud quod scriptum est: Justus accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat, ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in Apostolum, de teloniario in Evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens secutus est eum. Intelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis propria, qui rapere solebat aliena, perfectaque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium,
Abbreviated transcription (Latin):
pec. adigmagͥinẽ &e similitudinẽ sua creauit: quasi comi¬
modato asseruandũ sublimauit denario, Na denarius: sole
regiꝰ imagine ac nomine formari: Omni aut̃ cui multum
datũ . e. multũ queretur abeo. & cui multũ cõmodauerunt plꝰ
petunt abeo Et quidẽ utriusq popłi debitu: ꝑ quinarium
numerum multiplicatur. qr uidelicet quinq st sensus quib
inhac uita utentes. i maginẽ̾ quã accepimꝰ nm̃ conditoris ex¬
oetort debemꝰ Simin debet popłs cui legis decalogus ꝑseruos
dota si amoliꝰ art̃. cu gia uite eternę ꝑfiliũ commnisa¬

Expanded text:
 ad imaginem et similitudinem suam creavit, quasi commodato ad servandum sublimavit denario. Nam denarius solet regis imagine ac nomine formari. Omni autem cui multum datum est, multum quaeretur ab eo. Et cui multum commendaverunt, plus petunt ab eo. Et quidem utriusque populi debitum, per quinarium numerum multiplicatur. Quia videlicet quinque sunt sensus, quibus in hac vita utentes, imaginem quam accepimus nostri Conditoris excolere debemus: sed minus debet populus, cui legis decalogus per servum data est. Amplius autem, cui gratia vitae aeternae per filium commis
Abbreviated transcription (Latin):
tremescunt: quȩ inpietas iudeorũ eii dicere inpͥrcipe demo¬
niorum eiecisse demonia. quẽ ipsa demonia fatentur: Hich
secd habere cõmune qui hoc ipsũ qđ tẽ ꝑdemoniaci danu¬
uere furore. post indẽ libris idolorũ dicere & cont terl nou
Aesinunt iħm uidelicet esse xp̃m filiũ di altusum. nes l id¬

Expanded text:
tremiscunt? quae impietas Judaeorum eum dicere in principe daemoniorum ejecisse daemonia, quem ipsa daemonia fatentur nihil secum habere commune, qui hoc ipsum quod tunc per daemoniaci clamavere furorem, postmodum in delubris idolorum dicere et confiteri non cessarunt, Jesum videlicet esse Christum Filium Dei altissi
Abbreviated transcription (Latin):
eitslip fis sacer dotes qui peroreism grarirari udlere nisi
corust solent ddicort pacientes non aliter curari ualere. nisi
quontumꝰ sapere possunt. om̃e qđ ab in mundis spirttibuiae
uisi auditiegustu. tactu. uł alio quolibet corporis: uł amme
lnsu iuglantes. dormientes. ue ꝑculerint confitendo patenter
erponant & maxime quando uł uiri inspecie femina. uł in.
irili habitu fęminis apparentes. quod demones galli dusios
uocant. infando miraculo sp̃s in corporei. corporis humani cõ¬
cubitũ petere. seu ac patrare confingunt: & nom̃ demoni:
quo secenseri dixerit. & decorandi modos quib amoris sui fędꝰ
alterutrum pepigerint ꝓdendos e̾ẽ p̃cipiunt: quę mendatio
similima res s. ado uera. & plurimorum .e. adtestatione notis

Expanded text:
emporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt, solent dicere patientes non aliter curari, nisi quantum sapere possunt, omne quod ab immundis spiritibus visu, auditu, gustu, tactu, sensu vigilantes dormientesve protulerint, confitendo patenter exponant. Et maxime quando vel viris in specie feminea, vel in virili habitu feminis apparentes quos daemones Galli dusios vocant infando miraculo spiritus incorporei corporis humani concubitum petere se ac patrare confingunt. Et nomen daemonis quo se censeri dixerit, et dejerandi modos, quibus amoris sui foedus alterutrum pepigerint, prodendos esse praecipiunt. Quae mendacio simillima res, sed adeo vera et plurimorum est attestatione notis
Abbreviated transcription (Latin):
ai eiutime ut rememorarentur iniquitates mee aeoccideres
filiũ meu: Ipie aut̃ ascendens nauim reuersus est Dixerat supͣ
dñm relictis nauim ascendisse parentib: comp̾ssisq una cũ uento
fluctib. egressum mox occurrentẽ sibi curasse demomiaeu. quo
significari docuimꝰ eũ relictis iudeȩ popłis exqua conis duuit̃
oaginem. crans acta suc passionis cepestate. gerituĩ ꝓcurase ilo

Expanded text:
ad me, ut memorarentur iniquitates meae, et occideres filium meum ? Ipse autem ascendens navem, reversus est. Dixerat supra, Dominum relictis navem ascendisse parentibus, compressisque una cum vento fluctibus, egressum mox occurrentem sibi curasse daemoniacum. Quo significare docuimus, eum relictis Judaeae populis, ex qua carnis duxit o
Abbreviated transcription (Latin):
Congruit sanȩ huic loco qđ numeronum histori ndierus
sis equaliter cesorum medianitarũ spoliis. eos quiꝗ Si
pugna uenerunt. quingentesimum de sua poitione ciput
ceteros uͦ quiquagesimũ dõ dedisse. quia & magna offert qͥ
se incastris uirtutũ exercendo. tutũ ab incursione conseruat
hostili. s maiora utiq qui gladiũ uerbi ribrando innume¬
ras aduersarii exercitus copias steruit Et factũ ẽ deicps.

Expanded text:
Congruit sane huic loco quod Numerorum historia refert, divisis aequaliter caesorum Madianitarum spoliis, eos quidem qui de pugna venerunt, quingentesimum de sua portione caput, caeteros vero quinquagesimum Domino dedisse. Quia et magna offert qui se in castris virtutem exercendo tutum ab incursione conservat hostili, sed majora utique qui gladium verbi vibrando, innumeras adversarii exercitus copias sternit. CAPUT VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
crepant: quia resurrectione celebrata. diaboli suꝑbiã luianu.
dũ ꝑmortẽ destruxit eũ qui habebat mortis imperium:
Tempotatẽ quoq aquȩ surgers cessare fecit: qr uesana udeoꝵ
rabieq eaiput quatiens clamauerat. si filiꝰ dĩ est descendat nc̃
de eruce e credimiꝰ ei. de sepulchro surgendo labefecit Uui uxta
litua netandũ.: qđ om̃s creaturȩ sentiant creatorem: Quib
hortiorumi qui damnant animantia: sed maiestate condito
I au aus nos in sensibilia illi sensibilia suit. Doxit alt̃ illis

Expanded text:
crepavit. Quia resurrectione celebrata, diaboli superbiam stravit, dum per mortem destruxit eum qui habebat mortis imperium. Tempestatem quoque aquae surgens cessare fecit, quia vesanam Judaeorum rabiem, quae, caput quatiens, clamaverat: Si Filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei , de sepulcro surgendo labefecit. Ubi juxta litteram notandum quod omnes creaturae sentiant Creatorem. Quibushaereticorum, qui omnia putant animantia; sed majestate conditoris, quae apud nos insensibilia, illi sensibilia sunt. Porro homines
Abbreviated transcription (Latin):
bemsi ostm onsps sci gaidia celebrare festirans. recto cursu
ponta pag at porro abhierosolinis romam religatus quia eo
insidlib iter agit mare furit. uenti refragantur amber imi.¬
net frigora fatigant. astra obnubilant. t̾ra negatur. triticum
inmare iactatur. N auis armamenta tolluntur. ipsa postremo
nauis arenis inlisa dissoluitur: Naute quam nͥ agnoscunt t̾rã
ando petunt: & qui scłi undas onerati cupiditatib subieran
eodem aduersante scło uix nudi euadunt. uixta qđ idem
apłs at. Ipse aut̃ salutis erit: sic tam̾ quasi ꝑignẽ Et nauiga

Expanded text:
e sancti gaudia celebrare festinans, recto cursu cuncta peragrat. Porro ab Hierosolymis Romam relegatus, quia cum infidelibus iter agit, mare furit, venti refragantur, imber imminet, frigora fatigant, astra obnubilant, terra negatur, triticum in mare jactatur, navis armamenta tolluntur, ipsa postremo navis arenis illisa dissolvitur, naturae quam non agnoscunt, terram, nando petunt. Et qui saeculi undas onerati cupiditatibus subierant, eodem adversante saeculo vix nudi evadunt. Juxta quod idem apostolus ait: Ipse autem salvus er
Abbreviated transcription (Latin):
sed impigri deuotio cordis. & religiosa mẽnbitri deignatꝰ
agilitas quoties ex cidia. uł facta ab hoste uł finenda pro-¬
phetarũ lamenta resonabant Ec nec sic auditores adpeniten¬
tiȩ remedia confugere curabant: canit psalmista: Erultate
deo adutori nr̃o: iubilate dõ iacob Sumite psalmũ & date

Expanded text:
sed impigri devotio cordis, et religiosa membrorum designatur sed impigri devotio cordis, et religiosa membrorum designatur agilitas. Quoties excidia vel facta ab hoste, vel fienda prophetarum lamenta resonabant, et nec sic auditores ad poenitentiae remedia confugere curabant. Canit Psalmista: Exsultate Deo adjutori nostro, jubilate Deo Jacob, sumite psalmum, et date
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatione baptismoq precesserunt: S tam̃ eidẽ comiuto
resciendo ac nolendo seruientes: iuxta quod eis apłs petrus
de drõ loquens ait Huc definito consilio & prescientia di
traditũ: ꝑmanꝰ in iquorũ adfigentes Cuigͦ similes dicam
pueris sedentib inforo: & loquentib ad inuicẽ. & dicentib:
Cantabimꝰ uobis tibiis. & ñ saltastis Lamentalumꝰ: & non
plorastis Generatio iudeoiũ cõnparat᷑ pueris sedentibus
insoro. qr doctores ꝓpħas olim accipiebat. de quib dicit᷑:
aore infantiũ & lactentiu. ꝑfecisti laudẽ: Et alibi: declaratio
adinue sti pueri siue uixta matheũ ad coęquales suos
loneuant᷑. qr generis gentisq suȩ popłis. patria cotidie
uor solebare expbrareᷤ:. qdđ nec psalmis pͥmo dauiticis allecti.
cies cuictoria de hostt ut futura pemesantuere ppolet s qouo
bantur nec adiurtiteis oꝑa consentiebent ac sur gteqi amuile¬
lutationis uerbo ñ hnstrionicis motib sinuati coronlamse

Expanded text:
dicatione baptismoque praecesserunt, sed tamen eidem consilio nesciendo ac nolendo servientes, juxta quod eis apostolus Petrus de Domino loquens, ait: Hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affligentes, interemistis pueris sedentibus in foro, et loquentibus ad invicem, et dicentibus: Cantavimus vobis tibiis, et non saltastis. Lamentavimus, et non plorastis. Generatio Judaeorum comparatur pueris sedentibus in foro, quia doctores olim prophetas accipiebat. De quibus dicitur: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Et alibi, Declaratio ad invicem isti pueri, sive juxta Matthaeum ad coaequales suos loquebantur, quia generis gentisque suae populis patria quotidie voce solebant exprobrare, quod nec Psalmis primo Davidicis, ties victoriabatur, nec ad virtutis opera consentiebant assurgere. Nam saltationis verbo non histrionicis motibus sinuati corporis rotatus,
Abbreviated transcription (Latin):
si quib libet ultimis mẽnbris dñi ꝑ compassionis affecaum
indinem᷑. si scĩs eiꝰ intribulatione compatim.si eori tristic¬
li quippe: suꝑfluunt corpori Et qͥd abundans crena substan¬
ta. nisi capillorum speciẽ tenet: quȩ dũ adusũ necessitatis
supfluit: etiã als isa non sentit Capillis gͦ pedes dm̃i cugaueꝰ¬

Expanded text:
si quibuslibet ultimis membris ejus per compassionis affectum inclinemur; si sanctis ejus in tribulatione compatimur; si eorum tristili quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini te
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi: quo diuinitas t̾ram cetigtt̃. qr carnẽ iumpsit. Uerbi
enĩ caro factũ est: & in habitauit in nobis Osculam igit̾ pedes
redemptoris: cũ misteriũ incarnationis eiꝰ extoto corde dii¬
gimꝰ Uuguento pedes ungimꝰ: cũ ipsã hurganitatis ei poten¬
tiã. sacri elo quii bona opinione p̾dicamꝰ Si hoc phariseus
uidet & in uidet: qr cũ udaicus popłs gentilitatẽ am pdlica¬
re conspicit sua apud se malitia tabesct Si redempto. no ficti
eiꝰ muilieris. quasi bona gentilitatis enumerat: at mauo mib
iaccat agnosct: Intraui in domũ tuã: aaia pedib. nes oi
dedistii. Nee ditt sacrimis rigauit pedes mcos. a oui quire

Expanded text:
ntelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur igitur pedes Redemptoris, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt, et invidet. Quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ei mulieris, quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo jaceat agnoscat. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti.
Abbreviated transcription (Latin):
equoris fremitus obdormit. quando crescente inter medios ur¬
tutũ nisus uł inmundorum spirituũ. uł hominũ prauoiũ.
uł ipso nr̃arum cogitationũ impetu. fidei splendor oltene¬
bre scti. spei celsitudo contabescit amoris flama restgost
Uerũ inter huiꝰmodi ꝓcellas aduluiꝰ necesse.ẽ. gubernaterem
curranꝰ: illũ seduli excitemꝰ. qui ñ seruiat s mpeti iuitis
Mor cepestates conpescet refundet tran qualit adẽ peou slius
indulgebit: Uibet inter hȩc paucis discusai apostoliea pau¬
gii nariatate qualte bonas suũ secretus iuuuet mlsum:¬
ue prmtio turbet intueri: ł cce enĩ aꝑfectono iu doem.¬

Expanded text:
quoris fremitus obdormit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus, vel immundorum spirituum, vel hominum pravorum, vel ipso nostrarum cogitationum impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verum inter hujusmodi procellas, ad illum necesse est gubernatorem curramus, illum Mox tempestates compescet, refundet tranquillitatem, portum salutis indulgebit. Libet inter haec paucis discussa apostolici navigii varietate, qualiter bonos suum secretum juvet, malorumve permixtio turbet, intueri. Ecce enim, ut a pe
Abbreviated transcription (Latin):
cununtiori bice fiaueiam docec prȩdicando ne qui
canors csonis ab ums incommodorum lugien ocuent idae
quon aut abocondit. Udis enim electi nomine. car
qui obmctum ut dixi carnalium in commodorum
occultat: i psam carnem utiq prȩponit manifestationi
ueritatis. & ea quasi operit uerbum. quod prȩdicare
trepidat. Supra candelabrum autem ponit lucernã:
qui corpus suum minifterio dei subicit. ut superius
sit predicatio ueritatis: & inferior seruitus corporis.

Expanded text:
rbis typice fiduciam docet praedicandi, ne quis timore carnalium incommodorum lucem scientiae quam novit abscondat. Vasis enim et lecti nomine, carnqui ob metum ut dixi carnalium incommodorum occultat, ipsam carnem utique praeponit manifestationi veritatis, et ea quasi operit verbum quod praedicare trepidat. Supra candelabrum autem ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
me acca e ut aluos facias nos Dn̾o quippe cũ phariseo man¬
imereis giuidia suscipere: unde ipse alibi creditura samaria dis¬
cipulis ait Ego cybũ habeo manducare: quẽ uos nescitis Iilisq
hesitantib qͥd diceret: exponens ait Meus cyb e̾: ut faciam
uoluntatẽ eiꝰ qui misit me. ut ꝑficiã opus ciꝰ. Et ingrossus in¬
quic domũ pharisei: discubiuit Domꝰ pharisei ipsa legis pro¬
pherarumq custodia e̾: inquase popłs iudeoum.sionẽ
cortinne conuersationis habere gloriatui. gris

Expanded text:
 veni, ut salvos facias nos . Domino quippe cum Pharisaeo manmentis gaudia suscipere. Unde ipse alibi creditura Samaria discipulis ait: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis . Illisque haesitantibus quid diceret, exponens ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit, ut perficiam opus ejus . Et ingressus, inquit, domum Pharisaei, discubuit. Domus Pharisaei, ipsa legis prophetarumque custodia est, in qua se populus Judaeorum mansionem continuae conversationis habere gloriabatur. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
catus st Significat qđ iã clarificata ecclia adera
gentium adominatione demoniorum in abditis agunt sacrile-¬
gos ritus suos: qui xp̃o credere noluerunt. cęca & ꝓfunda curio¬
sitate submersi. Et notandum: qr sp̃s inmundi. nec inporcos
irent nͥ hoc illis benignꝰ ipse saluator petentib qͦs certe in abyssũ
poset religare concederet. rem necessariam docere nos uolens. ut
selieet nouerimꝰ eos multominꝰ posse iua potestate nocere ho¬
minb qui nec pecorib qualib cũq potuerunt: Ii anc autẽ
porstat ds̃ bonꝰ occulta iusticia in nob̾ dare potest. in iusta¬
nutiuruas. fignificat qͦ sila etia pͥmates impioꝵ quamꝗ¬

Expanded text:
ci, significat quod jam clarificata Ecclesia, et liberato populo gentium a dominatione daemoniorum, in abditis agunt sacrilegos ritus suos, qui Christo credere noluerunt, caeca et profunda curiositate submersi. Et notandum quod spiritus immundi nec in porcos irent, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos recte in abyssum posset relegare, concederet: rem necessariam docere nos volens, ut scilicet noverimus eos multo minus posse sua potestate nocere hominibus, qui nec pecoribus qualibuscunque potuerunt. Hanc autem potestatem Deus bonus occulta justitia in nobis dare potest, innuntiant, significat quosdam etiam primates impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
it inficeus ille popłs dõ osculũ ñdedit. qr excaritate eũ amare
noluit & ii extimore seruiunt: Uocata aut̾ gentalttas. redeptoris
sui uestigia osculari ñ cessat: qr in eiꝰ amore continuo suspirat.
leo caput meii ñ uncxisti Si pedes dnĩ misteriũ incarnationis
accipimꝰ: congrue ꝑ caput illiꝰ ipsa diuinitas nesignatur Unde

Expanded text:
ex charitate Deum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas, Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, quia in ejus amore continuo suspirat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis accipimus, congrue per caput illius ipsa Divinitas designatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
inleua manu nuptiȩ sigrificantur & uduę circulu facieis
exprinit uirginitatis coronã. Aliter: fructũ tricesimura
uerbui ꝓfert. qđ fidẽ scẽ trinitatis edificat sexagesi mum.
Qued opio ꝑfectionem docet. quia sex dies sunt in quib¬
fonte: opuiri. Centesimum : quođ adaextera¬

Expanded text:
in laeva manu nuptae significantur et viduae, circulum faciens, exprimit virginitatis coronam. Aliter. Fructum tricesimum verbum profert, quod fidem sanctae Trinitatis aedificat. Sexagesimum, quod operis perfectionem docet. Quia sex dies sunt, in quibportet operari. Centesimum, quod ad dextera
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi aradre Ali e sensus intelligendi qeꝰ aatn at sui
uerbi amorẽ ñ habet: audiendi etiã si ueł naturasi irgeno
uel lit terali iore calle repittarit exercitio nulla uere sipiontie
dulcedine gaudebit Qđ & si specialiter de apłis quib cantat
fideq potiꝰ datũ ẽ. nosse misteriũ regni dei . & depfidis iui¬
deis qui in parabolis uidentes: ñ uidebant. & auchentẽs non
intelligebant: qđ uidelicet littera legis inqua glonabant᷑
amissuri essent dictũ uideatur ꝑ otest tam ae igeneralter
accipi: qr nimirũ sepe lector ingeniosus neglegendo se pͥuat
sapientia. quã simplex & studiosus: elaborando degustat.
Id circo aut̃ sȩpe. &e desidiosus ingeniũ accipit utt denegie¬
gentia iustius prniatur: qr qđ sine labore adsequi petiue.

Expanded text:
erbi, dabitur illi et sensus intelligendi quod amat. At qui verbi amorem non habet audiendi, etiamsi vel naturali ingenio vel litterario se callere putarit exercitio, nulla verae sapientiae dulcedine gaudebit. Quod etsi specialiter de apostolis, quibus charitate fideque potitis, datum est nosse mysterium regni Dei, et de perfidis Judaeis, qui in parabolis videntes non videbant, et audientes non intelligebant, quod videlicet litteram legis, in qua gloriabantur, amissuri essent, dictum videatur: potest tamen et generaliter accipi, quia nimirum saepe lector ingeniosus negligendo se privat sapientia, quam simplex, sed studiosus, elaborando degustat. Idcirco autem saepe et desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit. duplicilesura dispiit: & auiantib scilicet conculcatu.
& a uolucrib raptũ. Nia ẽ gͦ cor sedulo maigrũ cogitationuĩ
transitu adtritũ atq arefactũ: ne uerbi sem̃ exciperet. atꝙ
germinare sufficiat. Atq idõ quicꝗͥd boni seminis uicinia cał
ius cont. egtt ꝓcessime cogitationis meatu conculcatũ. a demo

Expanded text:
cecidit, duplici laesura disperiit, et a viantibus scilicet conculcatum et a volucribus raptum. Via est ergo cor sedulo malarum cogitationum transitu attritum atque arefactum, ne verbi semen exciperet ac germinare sufficiat. Atque ideo quidquid boni seminis vicina talis viae contingit, pessime cogitationis meatu conculcatum a daemo
Abbreviated transcription (Latin):
set de iħu: misic adeũ seniores uideori. rogans eũ t neno¬
ret & saluaret seruiĩ eiꝰ. Suꝑna dispensatione factũ est ut
seniores iudeorũ mitterent̾ addnm̃. hisq ad stantib qui
languerat sanaretur. qđ inexcusabiles forent: si cridente
uiro gentili ñ crederent Uerum queritur: quoniodo con¬
ueniat qđ lucas centurionem nuntios missise. matheus

Expanded text:
it ad eum seniores Judaeorum, rogans eum, ut veniret et salvaret servum ejus. Superna dispensatione factum est ut seniores Judaeorum mitterentur ad Dominum, hisque astantibus, qui languerat, sanaretur, quo inexcusabiles forent, si, credente viro gentili, non crederent. Verum quaeritur quomodo conveniat quod Lucas Centurionem nuntios misisse, Matthaeus
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt hanc canden ñ cẽ prasierẽ. quȩ inminent qoun da
passione. caput pedesq eiꝰ unguento pfudit qr hec lacrimus
lauerit. & crine pedes tersit: & manifeste peccatrix appelletur: Deilla
ut̃ rachil tale scriptũ. e: nec potuerit statim capite dñi
meretrix digna fieri. Uerum qui diligentuis inuestigant.
inuenuint candẽ inuliorem: mariã uidelicet magdalenã
as: quomꝰ factũ sit narrauerit: tamen
piin maria cõmendans c̃memorat ubi de resuscitando
fratre eiꝰ cepit loqui. Erat aut̃ quidã inquiens languens
latarus abethaida de castello marie & marthȩ sorous eiꝰ
Maria autẽ erat quȩ unxit dnmm unguento: & exterir pedis¬

Expanded text:
dicunt hanc eamdem non esse mulierem quae imminente dominica passione caput pedesque ejus unguento perfudit, quia haec lacrymis laverit, et crine pedes terserit, et manifeste peccatrix appelletur; de illa autem nihil tale scriptum sit, nec potuerit statim capite Domini meretrix digna fieri. Verum, qui diligentius investigant, inveniunt eamdem mulierem, Mariam videlicet Magdalenam as quomodo factum sit narraverit, tamen ipsam Mariam commendans commemoravit, ubi de resuscitato fratre ejus coepit loqui. Erat autem quidam, inquiens, languens Lazarus a Bethania, de castello Mariae, et Marthae sororis ejus. Maria autem erat quae unxit Dominum unguento
Abbreviated transcription (Latin):
actiuã: denarius aut̾ numerus ꝑsemetipsx mutiplicatus.
incentenaruiꝰ surgit. Unde recte pcentenariũ magna ꝑfec
designatur: sic̾ de illo qui sua ꝓ dño terrena reliquit dicitur.
Centuplũ accipiet: & uitã et̾nã possidebit: Quia qͥsqͥs ꝓdei no¬
mine cẽr mralia atq terrena contẽpnit: & hic ꝑfectiõnẽ m̃tis

Expanded text:
ac supra. Denarius autem numerus per semetipsum multiplicatus in centenarium sdesignatur, sicut de illo qui sua pro Domino terrena reliquit, dicitur: Centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit . Quia quisquis pro Dei nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
quir giuasi centenario miltte stipati urttu sorediu. sun
lutis gaudia sibi suisq requirunt humerus enĩ centenarus
qui de leua tranffertur ad dexteram: incȩlestis uite sigasius¬
tione poni consueuit Unde .e qđ arca centũ annis fabricat:
abrahã centenarius filiũ ꝓmissionis accepit. seruit isade
& inuenit in ipso annocentuplũ Atriũ tabernaculi centũ
cubitos longum est: incentesimo psalmo miscdiam & iudi-
cium cantatur. & cet̾a huiꝰ modi: talis gͦ meriti uiri. phis
necesse. ẽ dnõ supplicent: qui ad huc spu seruitutis intimo.¬
re p̾muntur. quatenꝰ eis paulati ad sub limiora ꝓuestis.
ꝑfecta dilectio foras mittat timorẽ: Et factum . e. deinceps:¬
ibat inciuitatẽ quę uocatur naun: Naim ciuitas.ẽ. galileȩ.
inscło miliario thabor montis. contrameridiẽ iuxta hendor
qui . ẽ. uicus grandis inquarto miłario eiꝰdem montis adme¬
rdiem: Ec ibant cũ illo discipuli eiꝰ &e turba copiosar. um

Expanded text:
dit, qui quasi centenario milite stipati, virtutum spiritalium sunt eternae salutis gaudia sibi suisque requirunt. Numerus enim centenarius, qui de laeva transfertur ad dexteram, in coelestis vitae significatione poni consuevit. Unde est quod arca Noe centum annis fabricatur, Abraham centenarius filium promissionis accepit; sevit Isaac, et invenit in ipso anno centuplum; atrium tabernaculi centum cubitos longum est; in centesimo psalmo misericordia cium cantatur , et caetera hujusmodi. Talis ergo meriti viri, pro his necesse est Domino supplicent, quia adhuc spiritu servitutis in timore premuntur, quatenus eis paulatim ad sublimiora provectis, perfecta dilectio foras mittit timorem. HOMIitatem, quae vocatur Naim. Naim civitas est Galilaeae in secundo milliario Thabor montis contra meridiem juxta Hendor, qui est vicus grandis in quarto milliario ejusdem montis ad meridiem. Et ibant cum illo discipuli ejus, et turba copiosa. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
regni dĩ quę ceteris parabolat in dixerat
Et mulieres aliquȩ quȩ erant curate abspiritib malignis a
infirmitatib maria que uocatur magdalenȩ. dequa demo.
lectio penitentia tacito nomine narrat. Nam pulchre ac
reuerent euuangelista ubi ea cũ dnõ iter facere eiq defa.¬
culatib siuis ministrare commnemorat nato hanc uocabuloA
mantiostar: ubi uero peccatriae si penitentẽ describid mu¬

Expanded text:
regni Dei, quae caeteris parabolatim dixerat, Et mulieres aliquae, quae erant curatae ab spiritibus malignis, et infirmitatiblectio poenitentiam narrat. Nam pulchre ac reverenter evangelista, ubi eam cum Domino iter facere, eique de facultatibus suis ministrare commemorat, noto hanc vocabulo manifestat. Ubi vero peccatricem, sed poenitentem describit, mu
Abbreviated transcription (Latin):
sactũ sublege. ut eos qui sublege erant redimeret Atq indomo
charisei. ñ phariseus s illa iustificatur. dũ popłs iudeorũ litterã
lt alabastrum unguenti. Quid inunguento. nisi bonꝰ odor
opinonis exprimitur : unde & paulus ait Xp̃i bonus odor
uini do monai loco: Si igit᷑ recta oꝑa agimꝰ. quib opinionis
bone obor: ecelesiã resꝑgamꝰ. qͥd idni corpore nisi unguentõ
simndm. ħ secus pedes: inulier stecit: Contra pedos eni diii
stemus. cum iubetcatis poiee et itinerib renitesas¬

Expanded text:
imeret . Atque in domo Pharisaei, non Pharisaeus, sed illa justificatur, dum populus Judaeorum litteram t autem mulier alabastrum unguenti. Quid in unguento nisi bonae odor opinionis exprimitur? Unde et Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . Si igitur recta opera agimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus, cum in peccatis positi, ejus itineribus retineba
Abbreviated transcription (Latin):
oonseniunt adeũ. Quib te respondit ioħs: Qiuia non
sens homo accipere quicꝙͣ: nisi fuerit ei datumm decelor¬
fast declarac Uerit̃ qr mansit in uiia. liuorq neq ibat er¬
pelli qͥd ꝓeis corrigendis optimꝰ magister ad huc egeritad¬
tende Etꝰ conuocauit duos de discipłis suis ioħsq & misit eos
addnm diceas: Tues qui uentur. es an alium expectiua
Uidelicet ut ꝑ hanc saltim occasionẽ ridendo signa quȩ facte¬
bat. crederent in eum: & magistro interrogantes fibi discerent.
Eigo nait.tu es qui uenisti: s tu es qui uenturꝰ es Et ẽ. sensus:
al anoa mͥ qr interficiend&s ab herode. & ad inferna descensuros
sun: atrũ tẽ e in inferis debeam nuntiare. qui nuntiaui
sipis ann conueniat filio di ut gustet morte & aliu adhȩc

Expanded text:
 respondit Joannes: Quia non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum de coelo,feste declarat. Verum quia mansit invidia, livorque, nequibat expelli, quid pro eis corrigendis optimus magister adhuc egerit, attende. Et convocavit duos de discipulis suis Joannes, et misit eos ad Dominum, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Videlicet, ut per hanc saltem occasionem, videndo signa quae faciebat, crederent in eum, et, magistro interrogante, sibi discerent. Ergo non ait, Tu es, qui venisti, sed tu es, qui venturus es? Et est sensus: Manda mihi, quia interficiendus ab Herode, et ad insum, utrum te et in inferis debeam nuntiare, qui nuntiavi superis, an non conveniat Filio Dei, ut gustet mortem, et alium ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
& omĩs popłs audiens iustificaueruns dm̃ baptitati bap¬
tismo ioħis. qđ si adnõ dictũ interpreteris. audiens ioħem
popłs intelligit᷑. cẽ. designatus Si ab euuangelista interpo¬
sitũ. audiens ipsũ dñm de ioħis iagnitudine disputantẽ
restat intelligi. Pharisci aut̃ & legisperiti consilui dĩ spre-¬
uerunt insemet ipsos: ñ baptitati ab eo. Egit idem euuan-

Expanded text:
 et publicani justificaverunt Deum, baptizati baptismo Joannis. Quod si a Domino dictum interpreteris, audiens Joannem populus intelligitur esse designatus. Si ab evangelista interpositum, audiens ipsum Dominum, de Joannis magnitudine disputantem restat intelligi. Pharisaei autem et legis periti consilium Dei spreverunt in semetipsos non baptizati ab eo. Pergit idem Eva
Abbreviated transcription (Latin):
grauę in illo scandalũ ꝑtulit: cũ eũ & post tot miracula
daliratꝰ inme nisi aꝑta uoce abiectionem mortis suȩ humi¬
litatemq signare: ac si pacienter dicat Mira quidẽ facio:
s abiecta ꝑpeti ñ dedignor: qr gͦ moriendo te subsequ
cauendum ualde. ẽ. hominib ne in me mortẽ dispiciant:
qui signa uenerantur Et cũ descendissẽt nuntii: cepit iħs
dicere de ioħe ad turbas Quia turba circum stans intero

Expanded text:
grave in illo scandalum pertulit cum eum et post tot miracula dalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat, Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant qui signa venerantur. Et cum discessissent nuntii Joannis, coepit dicere de Joanne ad turb
Abbreviated transcription (Latin):
omia uerba sua inaures plebis. intrasse xpni capharnaum:
ꝑ quantũ tẽporis interualluĩ eũ istos sermones c̾minasseo &e
intrauerit capharnaũ: Ipso quippe interuallo prorsus ille
mundatus e̾ que loco suo matheus interponit. iste aut̃ an¬¬
tea p̃occupat Centurionis aut̃ cuiꝰdã scruus male habens
erat mortuus: qui illi erat p̃ciosus Quęrit forte aliquis uł¬
pius ut inueniat. uł impus ut rep̃hendat: qua ratione
euuangelista seruũ qui ñ mortuus s sanatus subinfert᷑
dixerit esse moriturum: Cui breuit̾̃ respondendũ: quia
reuera erat moriturus. sinon dnĩ sui fide prȩcantis & xp̃i
pietate miserantis fuisset redditus uitę Sic & erechias rex
iuxta quendã huniane nature modũ erat moriturus: cũ

Expanded text:
omnia verba sua in auribus plebis, intrasse Christum in Caphapost quantum temporis intervallum, cum istos sermones terminasset, intraverit Capharnaum. Ipso quippe intervallo leprosus ille mundatus est, quem loco suo Matthaeus interponit , iste autem antea praeoccupat. Centurionis autem cujusdam servus male habens erat moriturus, qui illi erat pretiosus. Quaerit forte aliquispius, ut inveniat, vel impius, ut reprehendat, qua ratione Evangelista servum, qui non mortuus, sed sanatus subinfertur, dixerit esse moriturum. Cui breviter respondendum, quia revera erat moriturus, si non domini sui fide deprecantis, et Christi pietate miserentis fuisset redditus vitae. Sic Ezechias rex, juxt
Abbreviated transcription (Latin):
muncis faca d riuna dono ltꝰ magnad ll anifestũ eciquira
craduenttꝰ quelibet cẽptatione. mox & uere mali & ficti boni
pao  st: donec adextiemũ ppetuã labant᷑ inpęnã: Porro
moraliter dicendũ: qr unꝰ qͥsq cẽptatur a concupiscentia sua.
abstractus & in lectus De hinc  concupiscentia conceperit:
parii peccatũ. Peccatũ aut̃ cũ consũmatũ fuerit: generat
mottẽ: Potet etiã ꝑimpetũ fluminis extremi iudicii dis
amnen intelligi. quando utraq domo consummata omis

Expanded text:
 facta est ruina domus illius magna. Manifestum est quia, ingruente qualibet tentatione, mox et vere mali et ficte boni pejores fiunt, donec ad extremum perpetuam labantur in poenam. Porro moraliter dicendum quia unusquisque tentatur a concupiscentia sua, abstractus et illectus. Dehinc concupiscentia cum coeperit, parit peccatum. Peccatum autem cum consummatum fuerit generat mortem. Potest etcrimen intelligi, quando, utraque domo consummata, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dat it siue ad correptionẽ eiꝰ ꝓpt quẽ id facimꝰ. siuc alpuer¬
sionẽ ualucrit Nam incertus ẽ. exitus Nos tam̃ desimꝙlicitito
oculi nr̃i securi sumꝰ Si aut cogitantes nosmetipsos inuenire¬
mus in eo intio. nquo .ẽ. ille quẽ rephendere parabamꝰ non
obteperandũ nobis. s ad pariter conandũ inuitemꝰ Raro gͦ
& magna necessitate obuirgationes adhibendȩ st̃: ita cami.
ut etiã inhis ipsis ñ nobis. sed deo ut seruiamꝰ instamrꝰ Ipse
enĩ finis .e. ut intchil duplici corde faci̾m: auferentes trabe
de oculo rio inuidentie uł malitię uł simulationis it ui¬
deamꝰ erere festdicã de oculo fratris: Non.Geni arbor bosis¬

Expanded text:
dat, ut sive ad correctionem ejus, propter quem id facimus, sive ad perversionem valuerit nam incertus est exitus, nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. Si autem cogitantes nosmetipsos invenerimus in eo esse vitio in quo est ille quem reprehendere parabamus, non ad obtemperandum nobis, sed ad pariter conandum invitemus. Raro ergo, et magna necessitate objurgationes adhibendae sunt, ita tamen ut etiam in his ipsis non nobis, sed Deo, ut serviamus instemus. Ipse est enim finis, ut nihil duplici corde faciamus. Auferentes trabem de oculo nostro invidentiae, vel malitiae, vel simulationis, ut valeamus ejicere festucam de oculo fratris
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dĩ intelligi huiꝰ temporis ȩcclesiã cuiꝰ filii st̃ om̃s abin.¬
stitutione generis humani. usq quot qͦt iusti & scĩ ẽe. potuer:
ꝓfecto se ipsũ dñs significauit. qđ nascendi tempore minorerat
ioħe. maior aut̃ diuinitatis ęt̾̃nitatȩ. & dominica potestate:
Pinde scđm pͥorẽ expositionẽ : ita distinguit᷑: Qui aut̃ minoi
ẽ in regno dĩ: ac deinde sub infertur. maior ẽ. illo Scdm

Expanded text:
esiam, cujus filii sunt omnes ab institutione generis humani usque, quotquot justi et sancti esse potuerunt, profecto seipsum Dominus significavit, quod nascendi tempore minor erat Joanne, major autem divinitatis aeternitate, et dominica potestate. Proinde secundum priorem expositionem, ita distinguitur: Qui autem minor est in regno Dei. Ac deinde s
Abbreviated transcription (Latin):
ibictũ uetib priꝰ milier intenta. unguentũ sibi podore
sudcari is adhibuit. Qđ gͦ sibi curpiter exhibuerat. hoc
u doꝰ laudabilit̾ offerebat Oculis c̾rena concupierat: s hos
iam ꝓpenitentiã conterens flebat Capillos ad compositio¬
ne uultꝰ exhibuerat: s iã capillis lacrimas tergebit Ore
uocauerat eum: ait intrasediceis Hic si esset ꝓpheta sciret utiq
pbariseus ueracit̾ apud se suꝑb a fallacit̾ iustus: ȩgram repͥ¬
hendit deegritudine medicũ desubuentione. Qui ipse qͦq
de lationis uilnere egrotabat: & ignorabat Unde necese
lusioio c alamitate deflcamus qi fortasse insimilib aut
orstiui aut labi possum. si lapsi ñ sum: Ec si censura ma

Expanded text:
illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore si esset propheta, sciret utique phariseus ueraciter apud se superbus et fallaciter iustus; egram reprehendit de egritudine et medicum de subuede elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Unde ne cessin illorum calamitate defleamus. Quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura ma
Abbreviated transcription (Latin):
ruri qui massi fuerant domun: inuenerunt seruiĩ qui lan¬
guerat sanum d batur fides dni. & serui sanitas roboratur¬
ui uestudio discipline Plenus sanȩ lec explicat matheus
qĩ diuente ano centurioni uade co fiç credidsti nat at i

Expanded text:
reversi qui missi fuerant domum, invenerunt servum qui lanreversi qui missi fuerant domum, invenerunt servum qui languerat, sanum. Probatur fides Detiam studio disciplinae. Plenius sane haec explicat Matthaeus, quod dicente Domino centurioni: « Vade, et sicut credidisti fiat ti
Abbreviated transcription (Latin):
sa  centurio qͦ magis credidit. eo magis accefsic ad dñm
S ilig eni gente nram. & synagoga ipse edificauit nobis
u edlificttam sibi acenturione narrant synagogan: eui¬
contor ostendunt: quia sic nos ecclesiam. sic etia usi sinago
su cortuntiĩ solũ modo fideliũ . s & locũ qͦ cõueniebans¬
uahi Lgna drĩ sublimitas. qui solo uerbo curare uale
oaullis Minor humilitas. qui seruum dignatꝰ.ẽ. uisitare
languente: Nam quasi potens. & benignꝰ. & rogatus. saluare
ꝑgebat: & itineris medio ragat. dicto saluauit. ne uidelicet
obinpotentiam uiriũ. & ñ ob huinilitatis exemplũ. corpora¬
lit̾ ire putaretur Aubi ad sanandũ reguli filiũ uenire no¬
luis ne diuitias honorasse uideret᷑: hic ne condicionẽ spre¬
uise serulẽ. ad centurionis famulũ mox ire consensit:
& duram ũ longe esset adomo: misit adeũ centuris amicos

Expanded text:
didit, eo magis accessit ad Dominum. Diligit enim gentem nostram, et synagogam ipse aedificavit nobis. Qui aedificatam sibi a centurione narrant synagogam, evidenter ostendunt quia sicut nos Ecclesiam, sic etiam illi synagogam non conventum solummodo fidelium, sed et locum quo conveniebanMagna Domini sublimitas, qui solo verbo curare valebat; sed non minor humilitas, qui servum dignatus est visitare languentem. Nam quasi potens et benignus et rogatus salvare pergebat, et itineris medio rogatus dicto salvavit, ne videlicet ob impotentiam virium, et non ob humilitatis exemplum corporaliter ire putaretur. Alibi ad sanandum reguli filium venire noluit, ne divitias honorasse videretur ; hic ne conditionem sprevisse servilem, ad centurionis famulum mox ire consensit. Et cum jam non longe esset a domo, misit ad eum centurio amicos
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ donũ priusꝗ baptitaretur accȩpit: & iste nec dũ catenitatus.
&e fidẽ suã laudari adño. & famulu saluari ꝓmeruit: dequo
pulchre ꝑ allegoriã dicitur. qi iħm ñ longe haberet adomo:
tam subtectũ siũ inuitare ñ audet. Et qri ꝓpe timentib ex̃
salutare ipsiꝰ & qui naturali lege recte utitur. & qui bona
quȩ nouit oꝑatur: eo illi qui uere bonꝰ e. adꝓpias: Ac qui
crrore gentilitatis. etiã crimina uncxerunt hnis aait
potest qđ confluentib acdse curbis ans at. dmas oni dens¬

Expanded text:
i donum priusquam baptizaretur accepit, et iste necdum catechizatus et fidem suam laudari a Domino, et famulum salvari, promeruit. De quo pulchre per allegoriam dicitur quia Jesum non longe haberet a domo, tametsi sub tectum suum invitare non auderet, quia prope timentibus eum salutare ipsius . Et qui naturali lege recte utitur, quo bona quae novit operatur, eo illi qui vere bonus est appropiat. At qui errori gentilitatis etiam crimina junxerunt, his aptari potest q
Abbreviated transcription (Latin):
mittere. hoc .ẽ. summos eccłiȩ uiros qui nos ad dñm pcesuor
supplicit̃ obsecranda patronos ad quirere. qui nob testimonis
reddentes. qđ diligamꝰ eccłiam: &e quantũ innobis. ẽ ȩdificare
curemꝰ. qui ꝓ nr̃is apud dnm nidrumq peccatis interedan
Sed dic uerbo &e sanabitur puer meus Magna fides centurdonis
qua uerbis opus inxp̃o confitetur. & nr̃e sanationis ao comode

Expanded text:
mittere, hoc est, summos Ecclesiae viros, qui nos ad Deum praecesserunt, suppliciter obsecrando patronos acquirere, qui nobis testimonium reddentes, quod diligamus Ecclesiam, et quantum in nobis est aedificare curemus, pro nobis apud Dominum nostrorumque peccatis intercedant. « Sed dic verbo, et sanabitur puer meus. » Magna fides centurionis, qua verbis opus in Christo confitetur, et nostrae sanationis accommodat
Abbreviated transcription (Latin):
sou corut ionns. Qt uiere acceditau adiłrm uple ita lauda¬
acalisse adxp̃m dicere uoluit prudens euuangista. quã
illos ꝑ quos uerba sua miserat. Porro aut̃ lucas id ex totum
quemaidmodũ gestu sit aperuit: ut ex hoc intelligero coge¬
remur quemad modũ accessisse dixerit aliꝰ qui mentiri
ñ potuic Sic̃ enĩ illa mulier que fluxum sangiuiis pa-¬
cubatur. quamius fimbriã uestimenti eiꝰ tenueri magis

Expanded text:
urionis,. qua uere acceditur ad Iesum, ipse ita laudaaccessisse ad Christum dicere uoluit prudens euangelista quam illos per quos uerba sua miserat. porro autem Lucas ideo totum quemadmodum gestum esset aperuit, ut ex hoc intellegere cogeremur, quemadmodum eum accessisse dixerit alius qui mentiri non potuit. sic enim et illa mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, quamuis fim
Abbreviated transcription (Latin):
co Fharsi auc̃ & legisperiti consiliũ dei sṗuerunt insemee¬
iposꝰ. ñ laptiati abeo. Qđ̃ dicit insemet ipsos. uł contra semei¬
ipsos significat qi qui gram di respuit. contra semet ipsũ facu
Q ad semecipsos missũ di consiliũ. stulti & ingrati uituperant᷑
noliusse recipere: Consiliũ gͦ dei ẽ: qui ꝑpassionẽ & morte dñi¬

Expanded text:
« Pharisaei autem et legis periti consilium Dei spreverunt in semetipsos, non baptizati ab eo. Quod dicit in semetipsos, vel contra semetipsos, significat quia qui gratiam Dei respuit contra semetipsum facit: vel ad semetipsos missum Dei consilium stulti et ingrati vituperantes noluisse recipere. Consilium ergo Dei est, quo per passione