comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UPENTES
aliquid de ꝑe¬
nuria ac tenu¬
itate nr̃a. eum
paupercla in
garophilatiũ
dñi mitt̾e: ar¬
dua scandere.
opꝰ ultͣ uires nr̃as ag̾e p̃sũpsimꝰ:
consũmationis fiduciã laborisq
mercedẽ in samaritano statuen¬
tes: qͥ ꝓlatis in curationẽ semiui¬
ui duob denariis. superoganti
cuncta reddere ꝓfessus ẽ. Delec̃¬
stat nos ueritas pollicentis: s t̾ret
imm̃sitas laboris. Desideriũ hor¬
tat᷑ ꝓficiendi: s dehortat᷑ infir¬
mitas deficiendi. quã uncit ⁊elꝰ
domꝰ di. Qͦ mardescentes fidem
nr̃am adu̾sus errores carnaliũ
atq animaliũ hominũ. dauiticȩ
tͣris clypeis munire. uł potiꝰ mu¬
nitã ostendere. ac theologicarũ
inqͥsitionũ abdita aꝑire. necnon
lo intelligentiȩ nr̃ȩ. notitiã tra¬
dere studuimꝰ: ñ ualentes studio¬
soꝵ fr̃m uotis iure resiste̾. eoꝵ in
xp̃o laudabilib studisᷤ lingua ac
stilo nos seruire flagitantium.
Quas bigas in nob̃ agitat xp̃i ca¬

Expanded text:
upientes aliquid de penuria ac tenuitate nostra cum paupercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon lo intelligentiae nostrae notitiam tradere studuimus . Non valentes studiosorum fratrum votis jure resistere, eorum in Christo laudabilibus studiis, lingua ac stylo nos servire flagitantium: quas bigas in nobis agitat Christi cha
Abbreviated transcription (Latin):
rũ arbitͥum qͥdem est : animȩ ratio¬
nalis uoluntas. sine ꝓhibitione cu¬
iusqͣm mota ad qͦdcũq uoluerit:
siue ad bonũ siue ad malum: sic
ab auctore ꝯcessum. Rursus libe¬
rũ arbitrium ẽ intellectualis aĩȩ
motꝰ. sui iuris. Preelectio uͦ ẽ con¬
sultũ desideriũ eoꝵ que in nob̾ st̃:
aut osiliũ desiderabile. Qd̃ enimp̃¬
iudicatũ est ex ꝯsilio: tenemꝰ eligen¬
rens de his que a nob̾ st̃ facienda.

Expanded text:
rum arbitrium est animae rationalis voluntas sine prohibitione cujusquam mota ad quodcunque voluerit, sive ad bonum sive ad malum, sic ab auctore concessum. Rursus: Liberum arbitrium est intellectualis animae motus sui juris; praeelectio vero est consultum desiderium eorum, quae in nobis sunt, aut consilium desiderabile: quod enim praejudicatum est, ex consilio tenemus eligenrens de his, quae nobis sunt facienda
Abbreviated transcription (Latin):
tu es deus maris: qui genti
nr̃ȩ in mare resistis: Cui a¬
pls dixit. Non ego sum deus
maris: sed famulis dei maris
subueniens periclitantibus et¬
ad me clamantib tam in ma¬
ri quam in terra prout uult¬
deus. Statimq dei uirtute. &¬
norum nauis ualila tempesta

Expanded text:
tu es Deus maris, qui nostrae genti in mari resistis? » Cui apostolus ait: « Non ego sum Deus maris, sed famulus Dei maris subveniens periclitantibus ad me clamantibus tam in mari quam in terra. » Statimque Dei virtute norum navis valida t
Abbreviated transcription (Latin):
Unde manifestũ est ñ esse deum cęlũ :
sed opus dei:
ui autem putant terram
esse deam: errauer̃t. Uide¬
mus enĩ illã ab hominib ꝯtume¬
liam patientẽ & dominationi eoꝵ
subiacentem: defossam & ꝯspersã:
& inutilem factam. Nã si igne tor¬
reat᷑ efficit᷑ mortua: sicut uidemꝰ¬
tem ab hominib: & ceteris aĩalib.
Sanguine interfectoꝵ inqͥnat᷑: effo¬
dit᷑ implet᷑: mortuoꝵ theca fit cor¬
poꝵ. His ita se habentib. ñ sequit᷑
terra esse deam: s opus dei ad utili¬
tatem hominum:
u autẽ putant aqͣm esse deã :
errauer̃t. Nã & ipsa ad usũ
hominũ facta est: & añationi sub¬

Expanded text:
unde manifestum est non esse celum deum, sed opus dei. Qui autem putant terram esse deam, erraverunt: videmus enim illam ab hominibus contumeliam patientem et dominationi eorum subiacentem, defossam et conspersam et inutilem factam. Nam si igne torreatur, efficitur mortua. Insupetem ab hominibus et ceteris animalibus; sanguine interfectorum inquinatur, effoditur, impletur, mortuorum theca fit corporum. His ita se habentibus, non sequitur terram esse deum, sed opus dei ad utilitatem hominum. Qui autem putant aquam esse deam, erraverunt. Nam et ipsa ad usum hominum facta est
Abbreviated transcription (Latin):
& ad cunctarũ sordiũ ablutionem
assumit᷑. Iocirco ĩpossibile ẽ aquam
esse deam: s opus dei:
lli uͦ qͥ arbitrant᷑ ignem esse dm̃:
errant. Nam ignis factꝰ est acd l¬
sum hominũ. & subiacet ilorũ
dominationi: circũfertur de loco
ad locũ. & accendit᷑ ad elixandas¬
& assandas carnes diuersas: adhuc
autẽ & mortuoꝵ corꝑa cõburenda.
Multis etiam modis corrũpit᷑ ab hoĩ¬
b : & extinguit᷑. Ppter quod ñ est
congruum ignem dm̃ estimare: s
opus dei:
flatum esse dm̃: errant.

Expanded text:
dium ablutionem assumitur: idcirco impossibile est esse aquam deam, sed opus dei. Illi vero qui arbitrantur ignem esse deum, errant. Nam ignis factus est ad usum hominum et subiacet illorum dominationi. Circumfertur de loco ad locum et accenditur ad elixandas carnes diversas et assandas; adhuc autem et mortuorum corpora comburenda. Multis etiam modis corrumpitur ab hominibus et extinguitur. Propter quod non est congruum ignem deum estimare, sed opus dei. ominem esse deum, errant.
Abbreviated transcription (Latin):
prefers singularem. ñ in t̾ris habesparem.
nͨ in cęli curia. laus humani generis uͥtu¬
tum p̃ oet̾is habei priuilegia. Sol luna lu¬
cidior & luna syderib: sic maria dignior ere¬
at᷑is om̃ib. Lux eclipsim nesciens. uͥginis ÷
castitas. ardor indeficiens. ĩ mortalis caritas.
Salue mat̾ pietatis. & totiꝰ tͥnitatis nobile
triclinium. u̾bi tam̃ incarnati spiritale
maiestati p̃paras hospicium. O maria stella
maris. dignitate singularis. suꝑ om̃s ordi¬
naris ordines celestium. In sup̾mo sita
poli. nos cõmenda tuȩ proli. ne t̾rores. si¬
ue doli. nos supplantent hostium. In ꝓcm¬
ctu ꝯstituti. te tuente simꝰ tuti. ꝑuicaces
& uersuti tuȩ cedat uis uirtuti dolus
ꝓuidentiȩ. Iħu u̾bum summi patris. ser¬
ua seruos tuȩ matris. solue reos. salua gͣ¬
tis. & nos tue claritatis configura głȩ:

Expanded text:
praefers singularem, Nec in terris habes parem, praefers singularem, Nec in terris habes parem, Nec in coeli curia. Laus humani generis, Virtutum prae caeteris Habens privilegia. Sol luna lucidior, Et luna sideribus. Sic Maria dignior, Creaturis omnibus. Lux eclypsim nesciens, Virginis est castitas. Ardor indeficiens, Immortalis charitas. Salve, mater pietatis, Et totius Trinitatis Nobile triclinium. Verbi tamen incarnati Speciale majestati Praeparans hospitium. O Maria stella maris, Dignitate singularis. Super omnes ordinaris Ordines coelestium. In suprema sita poli, Nos assigna tuae proli. Ne terrores sive doli Nos supplantent hostium. In procinctu constituti. Te tuente simus tuti. Pervicacis et versuti Tuae cedat vis virtuti. Dolus providentiae. Jesu Verbum summi Patris: Serva servos tuae matris. Solve reos, salva gratis. Et nos tuae claritatis Configura g
Abbreviated transcription (Latin):
noris. uas celestis gr̃ȩ. Ab et̾no uas ꝓuisũ.
uas insigne. uas excisũ manꝰ. sapientiȩ. Sal¬
ue u̾bisacra parens. flos de spina. spina ca¬
rens. flos spineti gła. Nos spinetũ. nos pecca¬
ti spina sumꝰ cruentati. s tu spinȩ nescia.
Porta clausa. fons ortoꝵ. cella custos unguen¬
toꝵ. cella pigmentaria. cinnamomi cala¬
mũ. mirrã. thus. & balsamũ. suꝑas fraglã¬
tia. Salue decus uirginũ. mediatrix
homi nũ. salutis puerpera. Myrtꝰ tempe¬
rantiȩ. rosa pacientiȩ. nardꝰ odorifera. Ty
conuallis humilis. terra ñ arabilis. que fru¬
ctum parturiit. flos campi ꝯuallium. sin¬
gulare lilium xp̃c ex te ꝓdiit. Tu celestis
paradisus. libanꝰq ñ incisus. uapor dul¬
cedinem. Tu cañdoris. & decoris. tu dulcoris.
& hon̾oris. hñs plenitudinẽ. Tu thronꝰ es
salomonis. cui nullꝰ par in tronis arte uel
mat̾ia. Ebur candens castitatis. aurũ ful¬
uum caritatis. p̃signans mysteria. Palmã

Expanded text:
noris, Vas coelestis gratiae. Ab aeterno vas provisum: Vas insigne, vas excisum Manu sapientiae, Salve, Verbi sacra parens, Flos de spinis, spina carens, Flos, spineti gloria. Nos spinetum, nos peccati Spina sumus cruentati, Sed tu spinae nescia. Porta clausa, fons hortorum. Cella custos unguentorum, Cella pigmentaria. Cinnamomi, calamum, Myrrham, thus et balsamum, Superas fragrantia. Salve, decus virginum, Mediatrix hominum, Salutis puerpera. Myrtus temperantiae, Rosa patientiae, Nardus odorifera. Tu convallis humilis, Terra non arabilis, Quae fructum parturiit. Flos campi, convallium Singulare lilium Christus, ex te prodiit. Tu coelestis paradisus, Libanusque non incisus, Vaporans dulcedinum. Tu candoris et decoris, Tu dulcoris et odoris Habes plenitudinem. Tu thronus es Salomonis: Cui nullus par in thronis Arte vel materia. Ebur candens castitatis. Aureum fulvum, charitatis Praesignant mysteria. Palmam
Abbreviated transcription (Latin):
num sperabam futurum de te.
S nuꝑ ante quam domum tuam
exires. fornicatus es cum mulie¬
re. nec inde usq nc̃ penitiusti:
nec confiteri uoluisti. Sicq pe¬
regre cum peccato tro ꝓfectus es:
quasi peregrinatio tua deo & mͥ
fit acceptabilis. Non ita fieri o¬
portet. Nam quicũq ꝓpter amo¬
rem meum uult peregrinari.
prius necesse est ut peccata sua
ꝑ humilem confessionem aꝑiat:
& postea ꝑegrinando eadem com¬
missa puniat. Qui aliter fecerit:
ꝑegrinatio eiꝰ grata deo non erit.
His auditis homo contristari cepit:
ꝓponens in anmo suo se domũ
uelle redire. suo pb̃ro confiteri.
sicq cepto itinere I regredi.

Expanded text:
num sperabam de te. num sperabam de te. Sed nuper antequam domum tuam exires, fornicatus es cum muliere, nec inde usque nunc poenituisti, nec confiteri voluisti; sicque peregre cum peccato tuo profectus es, quasi tua peregrinatio Deo et mihi foret acceptabilis. Non ita fieri oportet: nam quicunque amore mei vult peregrinari, prius necesse est ut peccata sua per humilem confessionem aperiat, et postea peregrinando eadem commissa puniat: qui aliter fecerit, peregrinatio grata non erit. His auditis homo contristari coepit, proponens in animo suo se domum velle redire, suo presbytero confiteri; sicque coepto itinere regredi.
Abbreviated transcription (Latin):
manuum suarum iiuebat:
singulis annis uenire. suamq
oblationem solebat offerre.
Uxorem ñ habebat: sed solus cũ
matre sua uetula uitam castã
ducebat. S cum diuscule se
contineret. tandem uice qua¬
dam carnis uoluptate suꝑatꝰ.
cum uiuencula quadam for¬
nicatus est. Mane autem fãcto.
quia peregrinationi se dispo¬
suerat: cum duob uicinis su¬
is ducens secum asinum quẽ¬
dam ad sc̃m iacobum in gale
cia cepit ire. Qui cum in uia
essent: inuenerunt m̃dicum
quendam. ad sc̃m iacobum ꝓ¬
ficiscentem. Hunc secum & gr̃a
societatis. & potiꝰ amore beati
apli tulerunt: largientes ei
necessaria uictus. Pergentes gͥ:
plures cum leticia dies pariter
fecerunt. Quoꝵ pacifice ac ca¬
ritatiue societati inuidens di¬
abolus. in humana forma sa¬
tis honesta. ad iuuenem qui
domi formeatus fuerat: clam ac¬
cessit. eiq dixit. Nosti quis sũ :
At ille dixit. Nequaqͣm. Et de¬
mon. Ego sum inquit iacobus
apl̃s quem singulis annis iam
de te: qm̃ quidem magnum bo¬

Expanded text:
manuum suarum vivebat, singulis annis venire et suam obedientiam solebat offerre. Uxorem non habebat, sed solus cum matre sua vetula vitam castam gerebat. Sed cum diuscule se contineret, tandem vice carnis voluptate superatus cum juvencla quadam fornicatus est. Mane autem facto quia peregrinationi prius se disposuerat, cum duobus vicinis suis ducens secum asinum suum, ad Sanctum Jacobum ire coepit. Qui, cum in via essent, invenerunt quemdam mendicum ad Sanctum Jacobum proficiscentem. Hunc secum et gratia societatis, et potius amore sancti apostoli tulerunt; largientes ei necessaria victus. Pergentes igitur, plures cum laetitia dies hoc fecerunt. Quoniam pacificae ac charitativae societati invidet diabolus, in humana forma satis honesta ad juvenem qui in domo fornicatus fuerat clam accessit, eique dixit: « Nosti qui sim? » At ille: « Nequaquam. » Et daemon: « Ego, inquit, sum Jacobus apostolus quem singulis annis jam m quidem magnum bo
Abbreviated transcription (Latin):
mortis reuerentissimꝰ hugo
sanctus abbas clumacensis cum
multis aliis uidit: & ꝓ admirati¬
one hȩc ut relatum est sepius so¬
litum se uidisse asseruit: & nos
apłi amore ne a memoria deleret᷑.
licteris commendauimꝰ: precipi¬
entes om̃ib ut ꝑ om̃s eccłias fe¬
stum tanti miraculi ceteroꝵ q
miraculorum sc̃i iacobi quinto
die nonarum octobris. dignis ce

Expanded text:
mortis ejus reverendissimus Hugo mortis ejus reverendissimus Hugo sanctus abbas Cluniacensis et cum multis aliis vidit, et pro admiratione hoc ubi relatus est saepius solitum se vidisse asseruit, et nos apostoli amore ne a memoria deleretur, litteris commendavimus, praecipientes omnibus ut per omnes Ecclesias festum tanti miraculi caeterorumque miraculorum sancti Jacobi V die Nonarum Octobris dignis
Abbreviated transcription (Latin):
loci illum secum pre gaudio te¬
nuerant. parant asimnum sũ
& cum socio paupere. quem sibi¬
in uia iunxerat: iter aggressus ẽ.
S cum appropinquasset ad beati
iacobi limina. ecce socii qui eũ
reliquerant regredientes: obui¬
auerunt illi. Qui cum adhuc
ꝓcul esset. & duos illos asinum
minitantes intuiti fuissent: Lo¬
cucisunt ad inuicem. Similes
aiunt homines illi sunt sociis
nr̃is quos reliquimꝰ: alterum
mortuum alterum uiuum.
illo in qͣntum uidetur: qͦd cum
illis derelictum est. Postqͣm au¬
tem appropinquauerunt. & mu¬
tuis agnitionib se cognoscere ce¬
perunt: agnoscentes qd̃ factum
fuerat. uehementer exultauer̃t.
Et domum uenientes: rem ꝑ or¬
dinem asseruerunt. S is qui
resuscitatus fuerat. postqͣm a
sc̃o iacobo rediit. hoc qd̾ socii pͥꝰ
enarrauerant: re ipsa confirma¬
passim diuulgauit. cicatrices
ostendit. & etiam qd̵ in secretio¬
re cupientib demonstrauit.
Hunc hominem & om̃ia signa eiꝰ¬

Expanded text:
 illum secum pro gaudio te illum secum pro gaudio tenuerant, paravit asinum suum, et cum socio paupere quem in via junxerat sibi, iter agressus est. Sed cum appropinquasset ad beati Jacobi limina, ecce socii qui eum reliquerant regredientes obviaverunt illi; qui cum adhuc procul essent et duos illos asinum incitantes intuiti fuissent, locuti sunt ad invicem: « Similes, aiunt, homines illi sunt sociis nostris quos reliquimus, alterum mortuum, alterum vivum, illo, in quantum videtur, quod illis derelictum est. Postquam autem appropinquaverunt, et mutuis agnitionibus se cognoscere coeperunt, agnoscentes quod actum fuerat, vehementer exsultaverunt, et domum venientes rem per ordinem asseruerunt. Sed qui resuscitatus fuerat postquam a sancto Jacobo rediit, hoc quod socii prius narraverant re ipsa confirmapassim divulgavit, cicatrices ostendit, et etiam quod in secretiore cupientibus demonstravit. Hunc hominem et omnia signa
Abbreviated transcription (Latin):
dñi & filii mei. & iacobi fidelis fui :
Satis uobis posset sufficere pena
ur̃a: nec esset opus ut eam au¬
geretis malicia ur̃a. Postqͣm lo¬
cuta est illa beatissima: clemen¬
ter suꝑ me sua lumina flexit.
Demonib autem magno timore
constrictis. om̃ib qui concilio p̾¬
erant dicentib eos contra apłm
me fallendo iniuste fecisse: impe¬
rauit dña me ad corpus reduci.
Sanctus igitur iacob me suscipi¬
ens: confestim me in hunc locũ
restituit. Taliter mortuus et
resuscitatus sum. Quod inco¬
le ipsius loci audientes. uehem̃¬
ter letati sunt. & eundem ꝓti¬
nus in domum suam tuleruit:
ac ꝑ triduum secum tenuer̃t:
diuulgantes ac demonstrantes
bum tam insolitam rem oꝑatus
est atq mirabilem. Nam plage
illiꝰ sine mora sanate sunt: solis
cicatricib loco uulnerum ma¬
nentib. Loco uero genitalium
creuit sibi caro quasi uerruca:
ꝑ quam emittebatur urma.
Expletis dieb quib habitatores¬

Expanded text:
Domini et filii mei, et Jacobi fidelis sui? Domini et filii mei, et Jacobi fidelis sui? Satis vobis posset sufficere poena vestra, non esset opus ut eam augeretis malitia vestra. » Postquam locuta est illa beatissima, clementer super me sua lumina flexit: daemonibus autem magno timore conterritis, omnibus qui in concilio erant dicentibus eos contra apostolum, me fallendo, injuste fecisse, imperavit domina me ad corpus reduci. Sanctus igitur Jacobus me suscipiens confestim in hunc locum restituit. Taliter mortuus et resuscitatus sum. » Quod incolae ipsius loci audientes, vehementer laetati, protinus eumdem in domum suam tulerunt, ac per triduum secum tenuerunt, divulgantes et demonstrantes bum tam insolitam rem operatus est atque mirabilem. Nam plagae illius sine mora sanatae sunt, solis cicatricibus loco vulnerum manentibus: loco vero genitalium crevit caro quasi verrucae, per quam mittebatur urina. Expletis diebus quibus habitatores
Abbreviated transcription (Latin):
do gaudetis. Unde malas habea¬
tis gratias. Meus enim peregri¬
nus est. quem uos habere iacta¬
tis. Utiq non hunc impune fe¬
retis. Uidebatur autem michi¬
beatus iacob iuuenis. & uenusti
aspectus. macilentus. medii colo¬
ris. qui uulgo brunus dicitur.
Illo gͥ cogente romam diuertimꝰ.
in planicie aeris: in quo turba
nerat. Cui presidebat domina
uenerabilis dei genitrix & per¬
petua uirgo maria: multis & p̾¬
claris procerib dextra leuaq eiꝰ
considentib. Quam ego cum
magno cordis mei affectu consi-¬
derare cepi. nũquam enim in
uita mea tam pulchrã creat᷑am
uspiã uidi. Non magnȩ s medi¬
ocris erat stature: pulcherrima
facie. delectabilis aspectu. An¬
te eam beatus apłs meus aduo¬
catus piissimꝰ. coram om̃ib pro¬
tinꝰ consticit. & de sachane falla¬
cia qualiter me deuicerat cla¬
morem fecit. Quȩ mox ad demo¬
nes conuersa: o inquit miseri
quiad querebatis in peregrino

Expanded text:
do gaudetis. Unde malas habeado gaudetis. Unde malas habeatis gratias; meus enim peregrinus est quem vos habere jactatis, utique non vos sine pugna feretis. » Videbatur mihi Jacobus juvenis, et venusti aspectus, macilentus, medii coloris, qui vulgo brunus dicitur. Illo igitur cogente Romam divertimus,in planitie aeris, in quo sanctonerat, cui praesidebat domina venerabilis Dei Genitrix et perpetua Virgo Maria, multis et praeclaris proceribus dextraque laevaque ejus considentibus. Quam ego cum magno cordis affectu considerare coepi, nunquam enim in vita mea tam pulchram creaturam uspiam vidi: non magnae sed mediocris staturae, erat pulcherrima facie, desirabilis aspectu. Ante beatus apostolus meus advocatus piissimus coram omnibus protinus exstitit, et de Satanae fallacia qualiter me devicerat clamorem fecit. Quae mox ad daemones conversa: « O, inquit, miseri, quid quaerebatis in peregrino
Abbreviated transcription (Latin):
seruire consueui. Modo autem
dum ad eum ꝑgere decreuissem.
& usq in hanc uillam uenissem.
adueniens diabolus fefellit me:
dicens se esse scm iacobum. Totũ¬
q ordinem ut supradictum est
Dostqͣm mͥ met uitam ademi. ꝙ ani¬
ma mea coartaretur egredi de
corꝑe: uenit ad me ide malignꝰ
spiritus qui me deceperat. duceis
Qui confestim absq miscia me
rapuerunt:atq plorantem ac mi¬
serabiles uoces emittentem ad tor¬
menta tulerunt. E untes ergo
uersus romam tenddimus. Uerũ
cum ad siluam. quȩ inter urbẽ
& uillam quȩ uocatur libicamũ
sita est uenissemusꝰ sc̃s iacob in¬
secutus nos post tergum nr̃m
aduolauit: comp̾hensisq demo¬
nib ait. Unde uenitis & qͦ ten¬
ditis: Et anint illi. O iacobe cer
te nichil ad te ꝑtinet. Nam in
tantum credidit nobis: ut se¬
met ipsum int̾ficeret. Nos ꝑsu¬
asimꝰ. nos fefellimꝰ: nos eum ha¬
bere debemꝰ. Quib ille. De hoc
qͥi quero att nichil respondetis:

Expanded text:
servire consuevi. Modo autem servire consuevi. Modo autem dum ad eum pergere decrevissem, et usque in hanc villam venissem, adveniens diabolus fefellit me, dicens se esse sanctum Jacobum, » totumque ordinem, ut supra dictum est, Postquam mihimet vitam ademi et anima coarctaretur de corpore. venit ad me idem malignus spiritus qui me deceperat, ducens qui confestim absque misericordia me rapuerunt, atque plorantem ac miserabiles voces emittentem tulerunt ad tormenta. Euntes ergo versus Romam tetenderunt. Verum cum ad silvam quae inter urbem et villam quae vocatur Labicau, sita est, venissemus, sanctus Jacobus insecutus nos post tergum nostrum advolavit, comprehensisque daemonibus ait: « Unde venistis et quo tenditis? » Aiunt illi: « O Jacobe sancte, ad te nihil pertinet; nam in tantum nobis credidit, ut semetipsum interficeret. Nos suasimus, nos fefellimus, nos habere debemus. » Quibus ille: « De hoc, ait, quod quaero nihil respondetis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo stupefati sunt simui¬
& timore ꝑcussi: ne mors illuis sͥ
imponeretur. si mane in eodẽ
loco inuenirent᷑: fugam ineuit.
ipsum uero in suo sanguine uo¬
lucatum. asinum & egenum
quem alere ceperant derelin¬
quunt. Mane autem facto cũ¬
domus familia surrexisset. occi¬
sumq repperisset. ñ habens
certitudinem cui eiꝰ necem im¬
poneret: aduocat uicinos. et
defunctum ad eccłiam sepelien¬
dum deferunt. Ante cuius fo¬
ꝓpter sanguinis fluxum illum
deponunt. Nec int̾ueniente¬
multa mora. ille qui mortuns
fuerat rediit: & in stratu fune¬
reo resedit. Quod qui aderant
intuentes ꝑterriti fugiunt: &
exclamant. Quoꝵ clamore po¬
puli concitati accurrunt: quid
acciderit inquirunt: mortuũ
uitȩ restitutum audiunt. Qi
cum ꝓpius accessissent. & eum
alloqui cepissent: quecũq circa
se acta fuerant. libera uoce corã
om̃ib enarrauit. Ego inquit
quem a morte resufcitatum ui¬
detis. ab infantia scm dilexi ia¬
cobum: eiq in quantum potis

Expanded text:
Ex quo stupefacti simul et magno timore percussi, ne mors illius sibi imponeretur si mane in eodem loco invenirentur, fugam ineunt, ipsum vero in suo sanguine volutantem, asinum vero et egenum quem alere coeperant, derelinquunt. Mane autem cum familia domus surrexisset, occisumque reperisset, non habens certitudinem qui eum occidisset, advocat vicinos et defunctum ad ecclesiam sepeliendum deferunt; ante cujus foopter sanguinis fluorem illum deponunt. Nec multa interveniente mora ille qui mortuus fuerat, rediit, et in stratu funereo resedit. Quod qui aderant intuentes, perterriti fugiunt et exclamant; quorum clamore populi concitati accurrunt, quid acciderit inquirunt, et mortuum vitae restitutum audiunt. Qui cum propius accessissent, et eum alloqui coepissent; quaeque circa eum acta fuerant libera voce coram omnibus enarravit. « Ego, inquit, quem a morte resuscitatum videtis, ab infantia sanctum dilexi Jacobum, eique, in quantum potui,
Abbreviated transcription (Latin):
iacobum altisonis uocib im¬
ploranti: quidam alius sociꝰ
ipsius de naui clipeum suũ
illi in mari proiecit. dicens.
Gloriosissimus apl̃s iacobus cu¬
ius auxilium inuocas: auxi¬
lietur. tibi. At ip̃se clipeo ac¬
cepto beato iacobo diiunitus¬
tans. nauis uestigia secutus:
ad optatum portum cũ aliis
incolumis uenit: & quemad¬
modum beatus iacobus ab ho¬
ra qua illum inuocauit ante
eum capitis eius uerticem iu¬
giter manu tenens ꝑrexerat.
cunctis enarrauit. Adomino

Expanded text:
Jacobum altis vocibus imploranti quidam socius ipsius clypeum suum ei in mare jecit dicens: « Gloriosissimus Jacobus cujus auxilium invocas auxilietur tibi. » At ille clypeo accepto beato Jacobo tans navis vestigia secutus ad optatum portum cum aliis incolumis venit, et quemadmodum beatus Jacobus ab hora qua eum invocavit ante illum per capitis verticem jugiter manu tenens praecesserat, cunctis enarravit. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia montis pessulani. ius¬
su cuiꝰdam militis mirreorien¬
sis. rustica quedam apud iullã
scĩ damian: die scĩ iacobi pa¬
nem subcinericium fecit. et
coxit. Quo allato ad mensam
& confracto: coram discumben¬
tib sanguinolentꝰ apparuit.
Et dum magis frangit᷑: magis
ac magis sanguinem eicit. A
dño factum est istud. & ẽ mirabi¬

Expanded text:
provinciae Montispessulani jussu cujusdam militis Mircoriensis rustica quaedam apud villam Sancti Damiani, die sancti Jacobi, panem subcinericium fecit et coxit; quo allato ad mensam atque confracto coram cunctis discumbentibus sanguinolentus apparuit. Et dum magis frangeretur, magis ac magis sanguinem rejecit. A Domino factum est istud, etc. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
tis tota die uicinis tam̃ contra¬
tempestiuus ignis ualidꝰ ẽ cȩlo
adueniens. carrum. manipłos.
& boues. in cinerem redegit.
S & mulieres quedam quȩ cum¬
nus eiꝰdem uille miles. eodẽ die
plaustrum suum cũ manipłis
tritici tota die duxit: s ultio

Expanded text:
 tota die, vicinis contratempestivus ignis ac validus e coelo veniens carrum, manipulos et boves in cinerem redegit; sed et mulieres quaedam quae cunus, ejusdem villae miles, eodem die plaustrum suum cum manipulis tritici tota die duxit; sed ultio
Abbreviated transcription (Latin):
bellum iniret. requiem sibi
am stellarum incipientẽ a ma-¬
ri frisie . & tendentem int̾ teu
thoniam & ytaliam. int̾ galli¬
am & aqͥtaniam. rectissime tͣn¬
seuntem ꝑ gasconiam. baclam¬
q & nauarram. & hyspaniam
usq ad galeciam: qua beati ia¬
cobi corpꝰ tunc temꝑis latebat
incognitum. Quam uiam¬
p̾meditari quid significaret.
heros quidam optimã ac pul¬
cherrimã ultra quam dicifas

Expanded text:
bore, ut requiem sibi quasi stellatam, incipientem a mari Frisie et tendentem inter terram Teutonicam et Italiam, inter Galliam et Aquitaniam rectissime transeuntem et Navarram, et Hispaniam, usque ad Gallaeciam, in qua beati Jacobi corpus tunc latebat incognitum. Hanc viat cogitabat quid significaret. vir quidam optimae et pulcherrimae formae, ultra quam dici fas
Abbreviated transcription (Latin):
alumpnus. filius zebedei frater
mare galilee ambulans. ad pre¬
dicandum popłis sua ieffabili
gr̃a eligere dignatus est: quẽ he¬
rodes rex gladio ꝑemit. cuiꝰ cor¬
pus in galetia que a sarracenis
turpiter adhuc opprimitur. in¬
cognitum requiescit. Unde ul¬
tra modum miror. cur terram
berasti: qui tot urbes. tantasq
terras acquisisti. Quaꝓpter ti¬
bi notifico. quia sicut dñs poten¬
tissimũ om̃ium regum terreno¬
rum fecit te: sic ad p̾parandũ
rem meam a manib moabita¬
rum. te inter om̃s ut tͥ coronã
ȩternȩ retͥbutionis ex inde p̾pa-¬
ret. elegit. Uia stellarum quã
in cȩlo uidisti. hoc significat.
Qđ tu cum magno exercitu ad
expugnandam gentem pagano¬
rum ꝑfidam. & liberandũ iter

Expanded text:
 filius Zebedaei, frater mare Galilaeae, ad praedicandum populis, sua ineffabili gratia eligere dignatus est; quem Herodes rex gladio peremit; cujus corpus in Gallaecia, quae a Saracenis turpiter adhuc opprimitur, incognitum requiescit. Unde miror, cur terram berasti, qui tot et tantas urbes acquisisti. Quapropter tibi notifico quia, sicut Dominus potentiorem omnium regum terrenorum te fecit, sic ad praeparandum ram de manibus Moabitarum, te inter omnes, ut tibi coronam aeternae retributionis exinde praeparet, elegit. Via stellarum, quam in coelo vidisti, significat quod tu, cum magno exercitu ad expugnandam gentem paganorum perfidam et liberandum iter
Abbreviated transcription (Latin):
Fac ut locutus sum. si ad meũ
uis uenire consortium: & tui
Quib dictis peregrinꝰ simplex
animatus ad facinus. nocte so¬
ciis suis dormientib. cutellũ
extraxit: & quicquid uirile fu¬
erat in partib illis amputauit.
De in uersa manu ferrũ erexit:
eiusq acumini se iniciens sibi
uentrem transfodit. Cum au¬
tem sanguis ubertim efflueret.
experrecti socii uocauerunt eũ
sciscitantes quid haberet. Qui
cum illis responsum ñ daret.
s anxius extremum sp̃m trahe¬
ret: consternati concite surguit.
luminaria accendunt. socium¬
q semiuiuum. nec iam eis res¬
pondere ualentem repperiunt.

Expanded text:
fac ut locutus sum si ad meum fac ut locutus sum si ad meum vis venire consortium, et tui » Quibus dictis peregrinus animatus ad facinus, nocte, sociis dormientibus, cultellum extraxit, et quidquid virile fuerat in partibus illis sibi amputavit, deinde versa manu ferrum erexit, ejusque acumine, se injiciens, ventrem confodit. Cum autem sanguis efflueret, experrecti socii vocaverunt illum sciscitantes quid haberet. Qui cum illis responsum non daret, sed anxius extremum spiritum traheret, conturbati concite surgunt, luminaria accendunt, sociumque semivivum nec jam eis respondere valentem reperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
peccaueris. ego te tamen amo:
& ꝓpterea ueni ad te. quod tale
consilium tibi tribuam ut sal¬
uari possis si michi credere uolu¬
eris. Cui peregrinꝰ. Ita inquit
cogitabam sicut dicis. s postqͣm¬
michi ad salutem ñ ꝓdesse hoc
asseris : dic quid tibi placet un
Si inquit pleniter a delicto emun¬
dari desideras: uirilia quib pecca¬
sti citꝰ amputa. Et ille consilio
territꝰ dixit. Si michi hoc qd
sulis fecero: uiuere ñ potero. Ero¬
q mei ipsius homicida: quod se¬
pe audiui coram deo esse damꝑna¬
bile. Tunc demon irridens: o in¬
quit insipiens quam parum in
ea quȩ tibi ad salutẽ
possunt ꝓdesse. Si taliter
mortuus fueris: ad me sine du¬
bio transibis. quia puniendo de¬
lictum tuum martyr eris. Osi
esses tam prudens ut temet ip̃m
occidere non dubitares : ego cer¬
te cum multitudine sociorum
meoꝵ statun ad te uenirem.
ac mecum mansuram animam
tuam letus acciperem. Ego ait
sum iacobus apłs qui tͥ consulo.

Expanded text:
peccaveris, ego tamen amo; peccaveris, ego tamen amo; et propterea veni ad te ut tale consilium tibi tribuam unde salvari possis, si mihi credere volueris. » Cui peregrinus : « Ita, inquit, cogitabam sicut dicis: sed postquam ad salutem non prodesse hoc asseris, dic quod tibi placet und. » At ille: « Si, inquit, pleniter a delicto emundari desideras, virilia, quibus peccasti, citius amputa. » Quo ille consilio territus dixit: « Si mihi hoc quod consulis fecero, vivere non potero, eroque mei ipsius homicida; quod saepe audivi coram Deo esse damnabile. » Tunc daemon irridens: « O, inquit, insipiens, quam parum intelligis ea quae tibi ad salutem possunt proficere! Si taliter mortuus fueris, ad me sine dubio transibis, quia puniendo delictum tuum martyr eris. O si esses tam prudens ut temetipsum interficere non dubitares, ego certe cum multitudine sociorum meorum statim ad te venirem, ac mecum mansuram animam tuam laetus acciperem. Ego, ait, sum Jacobus apostolus qui tibi consulo:
Abbreviated transcription (Latin):
exires. fornicatus es cum mulie¬
re. nec inde usq nc̃ penituisti:
nec confiteri uoluisti. Sicq pe¬
regre cum peccato tuo ꝓfectus es:
quasi peregrinatio tua deo & mͥ
fit acceptabilis. Non ita fieri o¬
portet. Nam quicũq ꝓpter amo¬
rem meum uult peregrinari.
prius necesse est ut peccata sua
ꝑ humilem confessionem aꝑiat:
& postea ꝑegrinando eadem com¬
missa puniat. Qui aliter fecerit:
ꝑegrinatio eiꝰ grata deo non erit.
His auditis homo contristari cepit:
ꝓponens in animo suo se domũ
uelle redire. suo pb̃ro confiteri.
sicq cepto itinere
regredi.
Hoc itaq dũ apudse tracta
ret: in eadem forma qua prius
ei. Quid est qd cogitas in corde
tuo te domum uelle redire. pe¬
nitudinem agere:ut ad me dig¬
nius post. modum ualeas redire :
Putas ne tantum scelus tuis ieiu¬
niis siue lacrimis posse deleri:
Multum desipis: crede meis consi¬
siis & saluus eris. Alioquin: sal¬
uari ñ poteris. Quamuis enim¬

Expanded text:
exires, fornicatus es cum mulieexires, fornicatus es cum muliere, nec inde usque nunc poenituisti, nec confiteri voluisti; sicque peregre cum peccato tuo profectus es, quasi tua peregrinatio Deo et mihi foret acceptabilis. Non ita fieri oportet: nam quicunque amore mei vult peregrinari, prius necesse est ut peccata sua per humilem confessionem aperiat, et postea peregrinando eadem commissa puniat: qui aliter fecerit, peregrinatio grata non erit. His auditis homo contristari coepit, proponens in animo suo se domum velle redire, suo presbytero confiteri; sicque coepto itinere regredi. Hoc itaque dum apud se tractaret, daemon in eadem forma qua prius ei: « Quid est quod cogitas in corde tuo, te domum velle redire : poenitudinem agere ut ad me dignius postmodum valeas redire? Putas te tantum scelus tuis jejuniis sive lacrymis posse delere? multum desipis: crede meis consiliis, et salvus eris; alioquin salvari non poteris. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
manuum suarum uiuebat:¬
singulis annis uenire. suamq
oblationem solebat offerre.
Uxorem ñ habebat: sed solus cũ
matre sua uetula uitam castã
ducebat. S cum diuscule se
contineret. tandem uice qua¬
dam carnis uoluptate suꝑatꝰ.
cum uiuencula quadam for¬
nicatus est. Mane autem facto.
quia peregrinationi se dispo¬
suerat: cum duob uicinis su¬
is ducens secum asinum quẽ¬
dam ad sc̃m iacobum in gale
cia cepit ire. Qui cum in uia
essent : inuenerunt m̃dicum
quendam. ad sc̃m iacobum ꝓ¬
ficiscentem. Hunc secum & gr̃a
societatis. & potiꝰ amore beati
apłi trilerunt: largientes ei
necessaria uictus. Pergentes gͥ:
plures cum leticia dies pariter
fecerunt. Quoꝵ pacifice ac ca¬
ritatiue societati inuidens di¬
abolus. in humana forma sa¬
tis honesta. ad uiuenem qui
domi formeatus fuerat: clam ac¬
apls quem singulis annis iam
Scias quia multum gaudebam
de te: qm̃ quidem magnum bo¬
num sperabam futurum de te.
S nuꝑ ance quam domum tuam

Expanded text:
manuum suarum vivebat,singulis annis venire et suam obedientiam solebat offerre. Uxorem non habebat, sed solus cum matre sua vetula vitam castam gerebat. Sed cum diuscule se contineret, tandem vice carnis voluptate superatus cum juvencla quadam fornicatus est. Mane autem facto quia peregrinationi prius se disposuerat, cum duobus vicinis suis ducens secum asinum suum, ad Sanctum Jacobum ire coepit. Qui, cum in via essent, invenerunt quemdam mendicum ad Sanctum Jacobum proficiscentem. Hunc secum et gratia societatis, et potius amore sancti apostoli tulerunt; largientes ei necessaria victus. Pergentes igitur, plures cum laetitia dies hoc fecerunt. Quoniam pacificae ac charitativae societati invidet diabolus, in humana forma satis honesta ad juvenem qui in domo fornicatus fuerat clam acobus apostolus quem singulis annis jam Scias quia multum gaudebam de te, quoniam quidem magnum bonum sperabam de te. Sed nuper antequam domum tuam
Abbreviated transcription (Latin):
mariã uenit:
De monte thabor .xui.¬
ons thabor in medio ga¬
lileȩ campo. in trib mi¬
lib manassen ad boream. a ma¬
ri cenerech distat. ex om̃i par¬
te rotundꝰ: herbosus ualde &
floridus. altitudinis .xxx. stadi¬
orum. Uertex ipse campestris. &
multum amenꝰ: xx. & iiiͦi. sta¬
dioꝵ spacio dilatatur: ubi gnͣde
monasteriũ. grandi qͦ silua cͥ¬
cundat᷑: tres eccłias hñs aurta
qd petrus ait. faeramus hic ta¬
tabernacła. Locus muro cinctus:

Expanded text:
Mariam uenit. XVI. DE MONTE THABOR. Mons Thabor in medio Galilaeae campo in tribus milibus « Manasse ? ad boream a mari Ceneret distat ex omni parte rotundus, herbosus ualde et floridus altitudinis XXX stadiorum. Vertex ipse campestris et multum amoenus, XX et trium stadiorum spatio dilatatur, ubi grande monasterium grandi quoque silua circumdatur, tres ecclesias habens, iuxta quod Petrus ait: Faciamus hic ttabernacula. Locus muro cinctus
Abbreviated transcription (Latin):
urbem ducitur. & decollatus
Statimq inclitus quidã. qui
quasi prelatus erat lacrima¬
gendo: de eo ad plebem in aula
ca terciam est iudicatus: &

Expanded text:
urbem ducitur et decollatur. Statimque inclytus quidam, qui quasi praelatus erat, lacrymaocutus est ad plebem. In aula a tertiam est judicatus,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥstatum dñs dixit. Quã difficile
qͥ pecunias habent. intrabunt in
regnũ cȩloꝵ. Faciliꝰ enim est came¬
lum ꝑ foramen acus tͣnsire: qͣmdi¬
uitem intͣre in regnũ celor. Hoc¬

Expanded text:
set, dixit: Quam difficile ii qui pecunias habent intrabunt in regnum Dei; facilius enim est camelum per foramen acus transire. quam divitem intrare in regnum Dei . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dum ille moram ueniendi fa-¬
ceret. uͥnum de suis sociis pu¬
blice ammonuit dicens. Ami¬
De quo hec ita contigisse:. reiue¬
ritas declarauit. Postqͣm enĩ
peregrinus ille bono fine qͥe¬
uit. & sepulture traditus est:
reuersis sociis & narrantibus
que gesta sunt. predictus giri-¬
nus cognomento caluus. qui
diues homo fuerat. eoꝵ relatio¬
nem ꝓ sompnio duxit: nec se
a prauitate sua qͥcqm em̃dauit.
Unde ñ post multos dies conti¬
git dum militem armis inua¬
lancea eiusdem militis trans¬
fixus interiret. Ergo regi re¬

Expanded text:
dum ille moram veniendi fadum ille moram veniendi faceret, unum de sociis suis publice admonuit, dicens: « Ami. » De quo ita contigisse rei veritas declaravit. Postquam enim peregrinus illo bono fine quievit, et sepulturae traditus est, reversis sociis et narrantibus quae gesta sunt, praedictus Girinus, cognomento Calvus, qui dives homo fuerat, eorum relationem pro somno duxit, nec se a pravitate sua quidquam emendavit; unde non post multos dies contigit dum militem armis uoque ejusdem militis lancea transfossus interiret. Ergo Regi re
Abbreviated transcription (Latin):
la ratione respondere poteram.
Nam demones qui ad me conflu¬
xerant. alii michi linguã strin¬
gebant. alii oculos meos claude¬
bant: ñ nulli qͦ caput & corpus
meum ad libitum suum huc
illucq me nolente uertebant.
S mͦ paulo ante quam loqui ce¬
pissem: intrauit huc sc̃s iacob
ferens sinistra manu mulier¬
culȩ sacculum. quem in uia tu¬
leram: baculum qͦ mendici ꝙͥ
portaui dum idem equitaret.¬
& equim meum ipsa die qua¬
me infirmitas cepit. in ma¬
nu dextera tenebat. Baculum
habebat ꝓ lancea: sacculum ꝓ
parma. Et confestim quasi fu¬
roris indignatione ueniens ad
me: eleuato baculo nisus est ꝑ¬
cutere demones qui me tenue¬
rant. Qui ꝓtinꝰ fugerunt ter¬
riti: quos ille insecutus ꝑ angu¬
lum illum hinc exire coegit.
Et ecce dei & beati iacobi gratia
liberatus ab illis qui me uexan¬
do premebant. loqui ualeo. At
citiꝰ mittite & pb̃rm accite qui
michi sc̃ȩ communionis uiati¬
cum tribuat: diutꝰ enim in
licentiam. Qui cum misissent:

Expanded text:
la ratione respondere poteram: nam daemones qui ad me confluxerant, alii mihi linguam stringebant, alii oculos meos claudebant, nonnulli quoque caput et corpus meum ad libitum suum huc et illuc me nolente vertebant; sed modo paulo antequam loqui coepissem, intravit huc S. Jacobus, ferens sinistra manu mulierculae sacculum quem in via tuleram, baculum vero mendici quem portavi dum idem equitaret equum meum, ipsa qua infirmitas me cepit in manu dextra tenebat; baculum enim habebat pro lancea sacculum pro palma: et confestim quasi furoris indignatione veniens ad me, elevato baculo visus est percutere daemones qui me tenuerant, qui protinus fugerunt territi; quos ille insecutus per angulum illum hinc exire coegit: et ecce Dei et B. Jacobi gratia liberatus ab illis qui me premebant, loqui valeo; ac citius mittite, et presbyterum accite, qui mihi sanctae communionis viaticum tribuat; diutius enim in licentiam. » Qui cum misissent,
Abbreviated transcription (Latin):
mor factꝰ est: ecce sponsus uenit.
exite obuiam ei. Per mediam noc¬
runt obuiam sponso: & intraue¬
runt cũ eo ad nuptias. & clausa
est ianua. Que uͦ paratȩ ñ erant.
quas conuenienter fatuas appel

Expanded text:
mor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. Porro per mediam norunt obviam sponso, et intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. Quae autem imparatae erant qua
Abbreviated transcription (Latin):
E cce congregare uenio om̃s gen¬
tes & linguas : & uenient & ui¬
Debunt głam meam: & erit celũ
nouũ & terra noua. que ego fa¬
cio manere coram me. Ex ueni¬
et om̃is caro ut adoret in conspe¬
ctu meo: dicit dñs. Et exibunt
& uidebunt cadauera hominũ:
qͥ preuaricati st̃ in me. Nam uer¬
mis eoꝵ ñ moriet᷑: & ignis eoꝵ ñ ex¬
tinguet᷑. Ꝙ erunt usq ad sacie¬
tatem uisionis: om̃i carni. Eite
rum de die illa dicit. Ex in uolue¬
tur cęlum sicut liber: & om̃s stel¬
le cadent sicut folia de t̾inea. Es¬
ce enĩ dies dñi uenit plena furore
& ira: ut ponat orbem totum de
sertũ. & peccatores perdat ex eo.
& luna ñ dabit lumen suum. E

Expanded text:
entes et linguas; et venient, et videbunt gloriam meam; et erit coelum novum, et terra nova, quae ego faciam manere coram me. Et veniet omnis caro, et adorabit me in conspectu meo, dicit Dominus; et exibunt, et videbunt cadavera hominum, qui praevaricati sunt in me. Nam vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur. Et erunt usque ad satietatem visionis omni carni . Ac um de die illo ait: Et involvetur coelum sicut liber, omnes stellae cadent sicut folium de vinea. Ecce enim dies Domini venit plenus furore et ira, sertum et peccatores perdat ex eo, t luna non dabit lumen suum, e
Abbreviated transcription (Latin):
uiri fortes ad miscendam ebrietatẽ:
qui iustificatis impium ꝓ munerib.
& iusticiam iusti aufertis ab eo. Qui
declinatis iudicium pauperũ & di¬
ripitis substantiam egenoꝵ: ut sit
in predam. E quid facietis in die
uisitationis. & ad quem ꝯfugietis iꝑ

Expanded text:
viri fortes ad miscendam ebrietatem. Qui justificatis impium pro muneribus, et justitiam 263 justi aufertis ab eo. Qui declinatis judicium pauperum, et diripitis substantiam egenorum, ut sit edam. Et quid facietis in die visitationis? et ad qu
Abbreviated transcription (Latin):
ebron autem in campi
latitudine sita. & ab he
ta. uno ad orientem stadio. spe¬
luncam dupplicem in ualle ħt:
ubi sepulchra patriarcharum
quadrato muro circumdantur.
capitib uersis ad aquilonem.
Et hec singula singłis tecta lapi¬
dib instar basilicȩ dolatis. patͥ¬
archarum candidis. adã obscu¬
rioris & uilioris oꝑis: qui haut
longe ab illis. ad borealem extͤ¬
mamq muri illiꝰ partẽ pausat.
Trium qͦ feminarum. uiliores &
minores memoriȩ cernuntus.
Mambre colł .ĩ. passib a monu¬
mentis his ad boream herbosus
ualde & floridus: campestrẽ
hñs in u̾tice planiciem. In cu¬
ius aquilonali parte. quercus
abrahe duoꝵ hominum altitu¬
dinis truncus: eccłia circũdatꝰ
est. E gredientib hebron ad
aqͥlonem. sinistra parte uiȩ oc¬
currit mons spmosus paruus
trib milib passuum a hebron:
uñ aherosolimã pinea ligna¬
feruntur in camelis. Nam in
om̃i uidea plaustra uel currus

Expanded text:
ebron autem in campi latitudine sita et ab Helta, uno ad orientem stadio speluncam duplicem in ualle habet, ubi sepulchra patriarcharum quadrato muro circumdantur, capitibus uersis ad aquilonem, et haec singula singulis tecta lapidibus instar basilicae dolatis, trium patriarcharum candidis, Adam obscurioris et uilioris operis, qui haud longe ab illis ad borealem extremamque muri illius partem pausat. Trium quoque feminarum uiliores et minores memoriae cernuntur. Mambre collis mille passibus a monumentis his ad boream, herbosus ualde et floridus, campestrem habens in uertice planitiem, in cuius aquilonali parte quercus Abrahae, duorum hominum altitudinis truncus, ecclesia circumdata est. Egredientibus Chebron ad aquilonem in sinistra parte uiae occurrit mons pinosus paruus, tribus milibus passuum a Chebron, unde Hierosolimam pinea lignaferuntur in camelis; nam in omni Iudaea plaustra uel currus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑeminet ciuitati: & ea pars
muroꝵ cum int̾positis turrib
nullas habere portas cõꝓbatuR:
iad est a supradicta porta dauid.
usq ad eam eiꝰdem montis syon
frontem. quȩ p̾rupta rupe. oien¬
talem respicit plagam. Sitꝰ qͥppe
ipsius urbis a suꝑcilio aqͥlonali
montis syon incipiens. ita ẽ mol¬
li clyuo dispositꝰ usq ad humi¬
liora aquilonaliũ. orientaliũq
loca muroꝵ: ut pluuia ibi deci¬
dens nequaqͣm stet. s instar
fluuioꝵ. ꝑ orientales defluens
portas. cunctis secum platearũ
sordib raptis. in ualle iosaphat.
torrentem cedron augeat

Expanded text:
supereminet ciuitati et ea pars supereminet ciuitati et ea pars murorum cum interpositis turribus nullas habere portas comprobatur, id est a supra scripta Dauid porta, usque ad eam eiusdem montis Sion frontem, quae praerupta rupe orientalem respicit plagam. Situs quippe ipsius urbis a supercilio aquilonali montis Sion incipiens ita est molli cliuo dispositus usque ad humiliora aquilonalium orientaliumque loca murorum, ut pluuia ibidem decidens nequaquam stet, sed instar fluuiorum per orientales defluens portas cunctis secum platearum sordibus raptis in ualle Iosaphat torrentem Cedron augeat
Abbreviated transcription (Latin):
itus urbis
ne in orb̃e
circum actꝰ.
ñ paruo
murorum
ambitu assurgit: quo etiam
montẽ syon quondam uicinũ.
intra se recipit. Qui a meri¬
die positus ꝓ arce urbi super¬
eminet: & maior pars ciuita¬
tis infra montẽ iacet: in pla¬
nicie humilioris collis sita.
Post passionem qͥppe dñi a tito
imꝑatore destructa: s ab helio
adriano cesare. a quo etiã nunc
helia uocat᷑ instaurata. multo¬
q amplior effecta est. Unde est
qd cum dñs extra portam urbis
passus sepultusq sit: mͦ loca pas¬
sionis & resurrectionis. illiꝰ intͣ
eiusdem menia cernant᷑. Cutꝰ
in magno muroꝵ ambitu: octo¬
sex uisuntur. Prima porta da
porta sc̃i stepħi. Quarta: porta
beniamin. Quinta: id ẽ par
uula porta. Ab hac ꝑ gradꝰ ad
uallem iosaphat descenditur.
Sexta: porta thecuitis. Celebrio¬
res tam̃ ex his sunt tres exitus
portarum. Unus qͥdem ab occasu:
aliꝰ a septemtrione: tercius ab
oriente. A meridie autẽ. aqͥlo¬
nale montis syon. suꝑcilium

Expanded text:
itus urbis ne in orbem circumactus non paruo murorum ambitu adsurgit, quo etiam montem Sion quondam uicinum intra se recipit, qui a meridie positus pro arce urbi supereminet. Et maior pars ciuitatis infra montem iacet in planitie humilioris collis sita. Post passionem quippe Domini a Tito imperatore destructa, sed ab Helio Adriano Caesare, a quo etiam nunc Helia uocatur, instaurata multoque amplior effecta est. Unde est, quod, cum Dominus extra portas urbis passus sepultusque sit, modo loca passionis et resurrectionis illius intra eiusdem moenia cernuntur. Cuius in magno murorum ambitu LXXsex uisuntur: Prima pporta sancti Stephani, quarta porta Beuula porta ab hac. per gradus ad uallem Iosaphat descenditur, sexta porta Thecuitis. Celebriores tamen ex his sunt tres exitus portarum, unus quidem ab occasu, alius a septemtrione, tertius ab oriente. A meridie autem aquilonale montis Sion supercilium
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰdam turris ab inimicis ꝓ¬
iectus. Cui die nocteq beati¬
imploranti: apparuit gloriosis¬
quere me usq ad galetiam. E
disruptis cathenis ipsius. dis¬
paruit. Ilico peregrinus ille¬
suspensis ad collum boiis. usq
ad turris summitatem sine a¬
liqͦ humano iuuamine. beati
iacobi subsidiis sufultus ascen¬

Expanded text:
usdam turris ab inimicis ejectus. Cui die noctuqimploranti apparuit bquere me usque ad Galliciam. » Et disruptis catenis ejus disparuit. Illico peregrinus suspensus ad collum bovis usque ad turris summitatem sine humano juvamine beati Jacobi auxilio suffultus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
teibit faciem tuam iusticia tu¬
a: & gloria dñi colliget te. Tunc
inuocabis: & dñs exaudiet. Cla¬
mabis: & dicet ecce adsum. E¬
go enĩ sum qui delebo iniqͥtates
tuas: & ñ memorabor. Tu uero
memor esto: & iudicem᷑. Dic tu
iniqͥtates tuas : ut iustificeris.
Si fuerint peccata ur̃a ut cocci¬
num: quasi nix dealbabunt᷑.
Q si fuerint rubra quasi uermi¬
culus. uelut lana alba erunt:

Expanded text:
tuam justitia tua, et gloria Domini colliget te. Tunc invocabis, et Dominus exaudiet: clamabis, et dicet: Ecce adsum . Ego enim sum, qui deleo iniquitates tuas, et non memorabor. Tu vero memor esto, et judicemur. Dic tu iniquitates tuas, ut justificeris . Si fuerint peccata tua ut coccinum, quasi nix dealbabuntur. Et si fuerint rubra quasi vermiculus, velu
Abbreviated transcription (Latin):
repetis nos triste sub orbe relinqͥs:
Te tenet aula nitens. nos lacrimosa
dies: Sex qui lustra gerens. octo
bonꝰ insuꝑ annos: Ereptus t̾re.
iustus ad astra redis: Ad paracdy¬
sicolas epulas te ciue reducto:
Unde gemit mundꝰ. gaudet hono¬

Expanded text:
repetis, tristi nos orbe relinquis, Te tenet aula nitens, nos lacrymosa dies. Sex qui lustra gerens, octo bonus insuper annos, Ereptus terrae justus ad astra redis. Ad paradisiacas epulas te cive reducto, Unde gemit mundus, gaudet hono
Abbreviated transcription (Latin):
Doginata corde tenens. plenꝰ ueluã
archa libellis: Quisqͥs que uo¬
luit fonte fluente bibit. Consi¬
lio sapiens. animo piꝰ. ore serenus:
Om̃ib ut popłis esset amore parens.
lum̃ opimum: Laudib in cuus
militet omne decus. Pro tantis

Expanded text:
dogmata corde tenens plenus velut arca libellos? quisquis quod voluit fonte fluente bibit, consilio sapiens, animo pius, ore serenus, omnibus ut populis esset amore parens. lumen opimum. Laudibus in cujus militat omne decus. Fons
Abbreviated transcription (Latin):
Nobilis antiqua decurrens ꝓle pa¬
rentum: Nobilior gestis. nc̃ suꝑ
astra manet. Egregius. nulli de
nobilitate scds: Morib excellens.
culmine primꝰ erat. Temploꝵ cul
tor. recreans modulamine cautes :
Nulnerib patriȩ fida medela fuit.

Expanded text:
nobilis antiqua decurrens prole parentum, nobilior gestis nunc super astra manet. nobilitate secundus, moribus excellens, culmine primus erat. hic tor recreans modulamine cives, Vulneribus patriae fida medela fuit.