comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iantalus sitit in undis et auarꝰ
acquisitis. Sed semp nihiat acqui¬
uendis Salonon, Est qͣi diues cũ
nichil habeat et est quasi pauper cum
in multis diuicus sit, Auarus et
infermis uterq comedit et non di¬
tterit recipit ⁊ non reddit. Auarus
nec pacientibz cõpatitur nec misris
miseretur. Sed offendit deũ offen¬
dit ꝑximũ offendit seipm̃ Nam
deo detinet debitũ. ꝓximno deue¬
gat neccessaria. sibi subscirihit.
opportinra. deo ingratus ꝓximo
impuie fibi crudelis uiro tupido
et tenaci sine Racione est substantia
et hõĩ Inuido ad qͦt aurum Qui sibi
non iocũdabitur in bois suis. Iacob.
Qui ht̃ sbam̃ huius mũdi et oĩdet
frem̃ suũ neccesse habere et clanserit
uiscã sua ab eo qnomodo caritas dei
tas cõsinuit neq deũ diligit super
oĩã eni prefert aurum et prepout
argentui
seruitus

Expanded text:
antalus sitit in undis, et avarus acquisitis, sed semper inhiat aquirendis. Salomon: «Est quasi dives cum nichil habeat, et est quasi pauper cum in multis divitiis sit». Avarus et infernus uterque comedit et non digerit, recipit et non reddit. 2 Avarus nec patientibus compatitur nec miseris miseretur, sed offendit Deum, offendit proximum, offendit seipsum. Nam Deo detinet debita, proximo denegat necessaria, sibi subtrahit opportuna. Deo ingratus, proximo impius, sibi crudelis. «Viro cupido et tenaci sine ratione est substantia, et homini livido ad quid aurum?». «Qui sibi non iucundabitur in bonis suis». «Qui habet substantiam huius mundi, et viderit fratrem suum necessitatem habere et clauserit viscera sua ab eo, quomodo caritas Dei tas consumit, neque Deum diligit super omnia, cui prefert aurum et preponit argentum. servitus
Abbreviated transcription (Latin):
et esurierunt/ faciluis eĩ inuemes
qui diligat duueras et non heat qm
qui habeat diuicias et non diligat
Qr ficut difficile est esse in igue et nõ
¶ De incertitudine diuiciaꝵ
pauperem adducit in mũdum. Pau
peres reducit amũdo Nudum t̾ra¬
pidus autẽ cupit ⁊curat fieri dines
in mũdo Destruam inquit horrea
mea et maiora faciam et illic con¬
gregabo omĩa que nata sunt mithi
et omĩa bouamrea. Sed o stulte
hac noete Repetent aiam̃ tuam ate
que ante congregristi euiꝰ erunt
Thesaurizas et ignoras cui congre¬
gabis ea. Dormierunt sompinm
suũ ⁊ inchil inuenerunt. omẽs uiri
diuitiarum in manibus suis. Diues
eum dormierit nichil secum afferet

Expanded text:
et esurierunt». 2 Facilius enim invenies qui diligat divitias et non habeat quam qui habeat et non diligat, quia sicut difficile est esse in igne et non . De incertitudine divitiarura enim pauperem adducit in mundum, natura pauperem reducit a mundo; nudum napidus autem cupiin mundo. «Destruam, inquit, horrea mea, et maiora horum faciam et illuc congregabo omnia que nata sunt michi et omnia bona mea». Sed: «O stulte, hac nocte repetent animam tuam a te, que autem parasti cuius erunt?». «Thesaurizas, et ignoras cui congregabis ea». «Dormierunt sompnum suum et nichil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis». «Dives cum dormierit, ni
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De nqua possessione dunciap¬
erũ est ergco ꝙd sapiens ꝓtestat᷑
multos ꝑdidit aurũ rargentũ
Qui aurũ diligit non iustificabitur he
Illis qui secũtur illud. Ecce ip̃i pccõres¬
⁊ habudances in scło obtimerant diuici¬
Nolite possidere aurum neq argẽtũ
Neqz pecuiniam in zoms uestris qr
sicut tamrelus non potest Intrare ꝑ
foramen acus ita difficile est diuitẽ
intaeue in Regnũ celorũ Arta est uĩa
et angustia porta ꝑ quam itur et
intraitur ad bĩtam. Apłs gͦ secutus
Regulam ueritatis aiebat argentũ
et aurum non est michi. Ue ergo qͥ
comũgitis domũ ad dõmũ et agrum
agro copulatis usq ad termiim
et ꝑcussi eũ
¶ De licitie oꝑibus cͫ xiͫ
eterum abraham diues fuit Iob
sceuplex ⁊ dains epulentus et
tamen de abraham in quit scriptura
qr credidit deo et Reputatum est ei ad
iusticiam Et de Ios qr non erat ei
siulis in terra uir simplex et reccus
ac timens deu̾ et recedens a mals

Expanded text:
essione divitiarVerum est quod sapiens protestatur: «Multos perdidit aurum et argentum». «Qui aurum diligit non iustificabitur». Ve illis qui sectantur illud: «Ecce ipsi peccatores abundantes in seculo obtinuerunt diviti«Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris». Quia sicut camelus non potest introire per foramen acus, ita difficile est divitem intrare in regnum celorum. Arcta est enim via et angusta porta, per quam itur et intratur ad vitam. Apostolus ergo secutus regulam veritatis aiebat: «Argentum et aurum non est michi». 2 «Ve ergo qui coniungitis domum ad domum et agrum agro copulatis usque ad terminum et percussi eum». XI De licitis opibus. 1 Ceterum Abraham dives fuit, Iob locuplex, David opulentus. Et tamen de Abraham inquit Scriptura quia «credidit Deo et reputatum est illi ad iustitiam», et de Iob quia «non erat ei milis in terra, vir simplex et rectus ac t
Abbreviated transcription (Latin):
contineait adhuc capax est amplio¬
ris sed humanus ammus capar est
dei. Qñ qui adheret der unus sye¬
est eum illo Qnͣtũlibet ecgo con¬
biueat nũꝙͣ est plemis infi deuin
habeat cuiꝰ semper est capax Si
cũpidus quia dum cupidus sueris
saciati non poteris. Non est cõneu¬
cio lucis ad tenebras neq xp̃i ud
belial. Quia nemo pocest des ẜune

Expanded text:
contineat, adhuc capax est amplioris. Sed humanus animus capax est Dei, quoniam « qui adhaeret Deo, unus sest cum eo. Quantumlibet ergo contineat, nunquam est plenus nisi Deum habeat, cuius semper est capax. 2cupidus, quia dum fueris cupidus satiari non poteris. Non est enim conventio lucis ad tenebras, neque Christi ad Belial, quia nemo potest servire D
Abbreviated transcription (Latin):
cedrus liban Transii ⁊ ecce non
erat quesimi eũ ⁊ non est imiẽtus
antur peribit. Ledet᷑ quasi umea
in pͥmo flore botrus ens ⁊ sient oli¬
na florem ꝓiciens Audi sup hoc
sapientis sententiai Onñs põte¬
tatus brems uita

Expanded text:
ibani; transivi et ecce non erat; quesivi eum, et non est inventus eius peribit, ledetur quasi vinea in primo flore botrus eius, et sicut oliva florem proiciens. Audi super hoc sententiam sapientis: «Omnis potentatus brevis vita
Abbreviated transcription (Latin):
Mestr subleuetur in altum
ꝓmoneatur ad fumum stati
.cure succrestunt sollicitudines cu¬
mulantur Extendinitur ieiunia ui¬
gilie ꝓducuitur ex quib natura
corrũpitur sp̃c infirinatur corripi¬
tur sompnus amuccitur appetitus
diat dies suos fed miserabilem uitã
miserabiliori sine concludit uerum
est illud poethicum in se magna.
runt sũmuis q negatũ est stare dui
Tollũt᷑ in altũ ut lapsu grauiore R¬
ant. uerum est ullud ꝓphecicũ Uidi¬

Expanded text:
esto: sublimetur in altum, provehatur ad summum. Statim cure succrescunt, sollicitudines cumulantur, exstenduntur ieiunia, vigilie producuntur. Ex quibus natura corrumpitur, spiritus infirmatur, corrumpitur sompnus, amittitur appetitus,diat dies suos, sed miserabilem vitam miserabiliori fine concludit. 2 Verum est illud poeticum: In se magna ruunt, summisque negatum est stare diu tolluntur in altum ut lapsu graviore ruant». Verius est au
Abbreviated transcription (Latin):
totam duxit in sua delecta
ire uel motus concupiseencie non
perturbouerit. Quem liuor Inindie
uel ardor auaricie uel tuinor supbie
non uexrauierit. Que aliqua sactura
uel offensa Rel passio non cõmouerit
non offenderit. Rara ains in terris
hoc sentenciam salomionis. Amane
u̾sq ad besperam imutabit᷑ tempus
Conitacõee cãne sibi succedunt et
mens rapitur in diuersa. Teuent
tympanu̾ ⁊ cytharam et gaudent ad
soitum orgaii ducũt in boins dies
suos et in pmicto ad inferna desteu¬
dunt
¶ De mopinato dolore uxiͫ.ͫ.
Incipit a galidio desunt in merore
Amũana quippe felicitas multis
amaritudinibz est respersa Nou̾at
scebitur Et extrema gaudii luctus
occupat. Expti sunt ⁊ liberi. Iob..
Quicũ cõmederent ⁊ biberent uniũ ĩ
domo featris sui pͥmogeniti repẽte
deserti et concussit quatuor angu¬
los domꝰ q̃ corruens uniuersos.

Expanded text:
totam duxit in sua delectatire vel motus concupiscentie non turbaverit? Quem livor invidie vel ardor avaritiae, vel tumor superbiae non vexaverit? quem aliqua jactura, vel offensa, vel passio non commoverit?tus aliquis non offenderit? Rara avis in terris hoc sententiam Sapientis: « A mane usque ad vesperam immutabitur tempusCogitationes vane sibi succedunt et mens rapitur in diversa. «Tenent tympanum et citharam, et gaudent ad sonitum organi. Ducunt in bonis dies suos et in puncto ad inferna descendunt De inopinato dolore. Semper incipit a gaudio, desinit in moerore. Mundana quippe felicitas multis amaritudinibus est respersa. Noverat scebitur et extrema gaudii luctus occupat». Experti sunt et liberi Iob, qui cum comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti, repente deserti, et concussit quatuor angulos domus, quae corruens universos o
Abbreviated transcription (Latin):
est quies ⁊ transquillitas Nusꝙ̃p
pax ⁊ fecuritas ubiq tunor et tre¬
mor ob̃iq labor et dolor. Caro dũ
unuit dolebit et aĩa suꝑ semetip¬
sain lugebit

Expanded text:
 quies et tranquillitas, nusquam pax nec securitas ubique timor et tremor, ubique labor et dolor. Caro dum vivit, dolebit, et anima super semetipsam lugebit
Abbreviated transcription (Latin):
phur suꝑ fecorem lururie Ignem
suꝑ ardorem libiduus quatius
pena silie esset culpe Nec misisse
sed pluisse dr̃ quatuiꝰ ip̃o uerbo
magntudinẽ et habũdenciã pene
Notaret Nemiii pepersit oculus
eius fei oms sumul extiuxit uxo¬
rem uero loch que Retre respexit in
statuam salis mutauit Nõ solu
rettionem in mare mortuũ ⁊ ualle
sãlinarum connercit. Horrendũ
est incidere in manꝰ dei uiuẽtis qui
qnͣto maiorẽ sue longanimuitatꝭ
exhibet pacienciam tam duriorẽ

Expanded text:
phur super fetorem luxurie, ignem phur super fetorem luxurie, ignem super ardorem libidinis, quatinus pena similis esset culpe. Nec misisse dicitur, sed pluisse, quatinus ipso verbo magnitudinem et habundantiam pene notaret. Nemini pepercit oculus eius, sed omnes simul exstinxit. Uxorem quoque Lot, que retro respexit, in statuam salis mutavit; nec solucumiacentem in mare mortuum et vallem salinarum convertit. «Horrendum est enim incidere in manus Dei viventis», qui quanto maiorem sue longanimitatis exhibet pa
Abbreviated transcription (Latin):
masculi relicto naturali uu fennie
exarserunt in desiderus suis in mu¬
cem masculi in mastulos turpitu¬
dinem operantes. Quid hac turpi¬
tudine turpuis quid hoc criminre
criminosius. In lege quasi paria
iudicantur concubitus mares cum
iuastulo et coitꝰ hoĩs cum inmẽto
Sic enĩ legitur in lenitito Cum
masculo non cõmisteberis coitu fe¬
mineo quia abhomimacio est Cum
onũ pecrore non coibis nec macula¬
beris eni eo ut̾qz pari pena subsc̾bit
Qui donuuerit inquit cum mastulo
coitu femineo ut̾qz operatus est
nephas morte moriatur pecuis
quoq occidatur. Qui ht aures
audiendi audiat ymo qui desipit
¶De pena huiꝰ sceleris .xxsͫ.ͫ¬
ena docuit quid hec culpa pro¬
meruit. Pluit eñ dñs suꝑ
soioinã et gomorram sulphur et igue¬
A dño de cels noluit deus ciꝙͣ auge¬
lorum uel hominũ execucionẽ hũiꝰ
pene comittere sed sibi ip̃i undic¬
tam huiis sceleris reseruaiit sediñ
uidelicet a se ip̃o nom imbrem non
rorem sed sulphur ⁊ Ignem Sul¬

Expanded text:
cto naturali uso femine, exarserunt in desideriis suis invicem, masculi in masculos turpitudinem operantes». Quid hac turpitudine turpius? Quid hoc crimine criminosius? 2 In lege quasi paria coniunguntur concubitus maris cum masculo et coitus hominis cum iumento. Sic enim legitur in Levitico: «Cum masculo non commisceberis coitu femineo, quia abhominatio est. Cum omni pecore non coibis, nec maculaberis cum eo». Utrique par pena subscribitur: «Qui dormierit, inquit, cum masculo coitu femineo, utrique operati sunt nefas, morte moriantur; pecus quoque occidite». Qui habet aures aDe pena huius sceleris. 1 Pena docuit quid hec culpa promeruit: «Pluit enim Dominus super Sodomam et Gomorram sulphur et ignem de celo». Noluit Deus cuiquam angelorum vel hominum executionem huius pene committere, sed sibi ipsi vindictam huius sceleris reservavit secundum Domino, videlicet a seipso, non imbrem vel rorem, sed sulphur et ignem, sul
Abbreviated transcription (Latin):
dore tanta libidine prefidendi ut
scisma non horceat scandalũ non
formidet S gye zi lepra percussus
et Simon pñt cum pecunia. Chore
cũ complicib suis ignis consup̃¬
sit et dathan ⁊ abyron terra oĩuos
absorbuit. Nullus tñ sibi assimint

Expanded text:
dore, tanta libidine presidendi, ut dore, tanta libidine presidendi, ut scisma non horreat, scandalum non formidet. 2 Sed Giezi lepra percussit, et Simon periit cum pecunia, Chore cum complicibus ignis assumpsit, et Dathan et Abiron terra vivos absorbuit. Nullus itaque sibi
Abbreviated transcription (Latin):
aperto subfistit et in occulto filia nõ
Resistit. hec ergo sibi tendicat publi¬
eum illa secretũ. Ambiciosus liben¬
ter agit de principatũ quẽ ambit
et dicit. O qm principabitur ille
qui seuerus fit in iusticia puis
in isericordia qui non demet
amore uel odio qui non coroiẽpat᷑
prece uel precio qui credat fidelibus
et acquiestat supplicibz qui fit hu¬
milis ⁊ benignis largns ⁊ man¬
suetus Coustans ⁊ pãciens sapier
et aftutus
¶ De minia concuꝑiscencia
I forte hac arte non ꝓficit Re¬
Icuroit ad aliam adducit.
symõnem et acredit ad ayezi per
hune ab illo metitur eniere qd per
se non ualet optinere Supplicat
et promiteit offert ⁊ tribuit ꝓpudor
gram quam gratis adipisci non
potuit per fas ⁊ nefas meitur adi¬
pisci Nee defiscit adhuc sed infistit
⁊ iuuadit uiolenter honorẽ ⁊ in pu¬
denter arripit dignitatẽ amicoꝵ
iuffeagio presidio ꝓpinquorum tã¬
toq diracionis inflaminatur ar¬

Expanded text:
aperto subsistit, et in occulto filia non aperto subsistit, et in occulto filia non resistit. Hec enim vindicat sibi publicum, illa secretum. 3 Ambitiosus libenter agit de principatu quem ambit, et dicit: «O quando principabitur ille qui severus sit in iustitia, pius in misericordia, qui non deviet amore vel odio, qui non corrumpatur prece vel pretio, qui credat fidelibus et acquiescat supplicibus, qui sit humilis et benignus, largus et mansuetus, constans et patiens, sapiens et astutus?». XXVII De nimia concupiscentia i forte hac arte non proficit, recurrit ad aliam: advocat Simonem et accedit ad Giezi, per hunc ab illo nititur emere, quod per se non valet obtinere, supplicat et promittit, offert et tribuit. Proh pudor! Gratiam quam gratis adipisci non potuit, per fas et nefas nititur adipisci. Nec desistit adhuc, sed insistit et invadit violenter honorem, et impudenter arripit dignitatem, amicorum suffragio, presidio propinquorum, tantoque damnationis inflammatur ar
Abbreviated transcription (Latin):
Nes itaqz cupĩdus cõgregut
Et auains conẜuat. Nolup¬
tates gulosus degnstat. et luxuri¬
osus excercet. Honores ambitiosꝰ
affectat. Et suꝑbus extollitur
Ambiciosus autem semꝑ est paui¬
dus semꝑ accentus ne quid dicat
uel faciãt qd̵ in oculis hominum
uaseat uipplicere. Himilitatem si¬
mulat. Honestatẽ mentit᷑. Affabili¬
tatem exhibet et benignitatẽ ostendit
subsequitur ⁊ obsequitur. Cauictos
honorat. Uinuersis inclinat freꝙͣtat
curias uisitat optimates. Assurgit
et amplexatur applaudit et adulat᷑
Remissus ⁊ trepidus ubi displicere pu¬
tauerit. Impiolet mala detestatin.¬
iqua sed alia cum alus piobat ⁊
improbat ut iudicetur ydouens
Ut reputetur acceptus. ut laudetur
ab omibz ut a singlis approbetur
Et ecce grauẽ inter se sustmnet pu¬
guam difficilem q ꝯfflictũ. Dũ
iniquitas pulsat ami ⁊ ambicio
ciend̃ hͦ sieri non permitit Gollu¬
dunt tñ adiiucem mater ⁊ silia
Iiquitas ⁊ ambicio nam mater ĩ

Expanded text:
pes utique cupidus congregat, et avarus conservat; voluptates gulosus degustat, et luxuriosus exercet; honores ambitiosus affectat, et superbus extollit. Ambitiosus autem semper est pavidus, semper attentus, ne quid dicat vel faciat quod in oculis hominum valeat displicere, humilitatem simulat, honestatem mentitur, affabilitatem exhibet, benignitatem ostendit, subsequitur et obsequitur, cunctos honorat, universis inclinat, frequentat curias, visitat optimates, assurgit et amplexatur, applaudit et adulatur, remissus et tepidus ubi putaverit displicere. Improbat mala, detestatur iniqua, sed alia cum aliis probat et improbat, ut judicetur idoneus, ut reputetur acceptus, ut laudetur ab hominibus, et a singulis approbetur. Et ecce gravem intra se sustinet pugnam, difficilemque conflictum, dum iniquitas pulsat animum, et ambitio ciendum, hec fieri non permittit. Colludunt autem ad invicem mater et filia, iniquitas et ambitio: nam mater in
Abbreviated transcription (Latin):
Wus tnis multiplices spẽs suffi¬
eienten baleat explicare. ħet
peutorelm ciumm adiacenti regione
subuertit Sychem enm poplo inte¬
rennt her et honam silios iude percus¬
sit iudeum ⁊ madianitidẽ pugione
urore leuite deleint filios hely sacer¬
dons in bello prosiraint Hec uriã
occidit. Amon incerfecit presbiteros
lapidait. Hec Ruben maledroit
sansonem seduxit. Salomonem
uulireratos deiecit. et fortissimi quiq
interfecti funt ab ea uie inferi domꝰ
eiuus penetrantes interiora mortis
Hec uires enernat. sensus dimimuit
Dies cõsuunt. Opes effundit..
¶ De coitu contra naturam¬
Et Ignomimosam morphosim
nominare Propterea inquit tradidit
illes deus in passiones ignominie
Namn femine eornin cõmutauerũt
naturalem usum in eum usum qui¬

Expanded text:
Quis eius multiplices species sufficienter valeat explicare? Hec enim Pentapolim cum adiacenti regione subvertit, Sichem cum populo interemit, Her et Onam filios Iuda percussit, Iudeum et Madianitidem pugione uxore levite delevit, filios Eli sacerdotis in bello prostravit; hec Uriam occidit, Ammon interfecit, presbiteros lapidavit, Ruben maledixit, Samsonem seduxit, Salomonem vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea, vie inferi domus eius, penetrantes in interiora mortis». Hec vires enervat, sensus diminuit, dies consumit, opes effundit. XXIIII De coitu contra naturamec ignominiosam morphosim nominare: «Propterea, inquit, tradidit eos Deus in passiones ignominie. Nam femine eorum commutaverunt naturalem usum in eum
Abbreviated transcription (Latin):
in ore tremor in corpore qui
qui ꝓuit stulta p̾dit occulta eui
mens alienatur facies transformat᷑
quem non fecere disertum. Porro
non sufficit unui non sicera non
ceruisia sed scudiose conficitur ml
sum. Siropus claretu labore
multo sollitudine magna sup̃tu
non modico Sed inde contenciones
et Rixe ⁊ lites ⁊ iurgia uniũ eñ
multum potatũ ut ait sapiens Irai¬
tacionem ⁊ iram ⁊ Rumas mltas
facit fornicaco unĩ et ebrietas¬
auferũt cor ꝓpterea dicit aples.
ebrietas filii Rechab et filus zacha¬
rie uinũ ⁊ siceram et om̃e quod
inhebriare potest nõ biberunt

Expanded text:
in ore, tremor in corpore, qui promittit multa, prodit occulta, cui mens alienatur, facies transformatur? « quem non fecere disertum? Porro non sufficit vinum, non sicera, non cervisia, sed studiose conficitur msum, siropus, claretum, labore multo, sollicitudine magna, sumptu non modico. Sed inde contemptiones et rixe, lites et iurgia. «Vinum enim multum potatum, ut ait sapiens, irritationem et iram et ruinas multas facitauferunt cor». Propterea dicit apostolebrietas». Filii Rechab et filius Zacharie vinum et siceram et omne quod inebriare poterat non biberunt
Abbreviated transcription (Latin):
precederunt ardor et peculancia sẽꝑ
cõnuitantur fetor ⁊ minũdicia. semꝑ
secutur dolor ⁊ peiitencia. Faue
et distillans labia meretricis et niti¬
dior oleo gnctur eius. Nomssima.
autem illuis amara sicut abfichiũ
et acuta quasi gladius biceps¬
amiliaris est nimicus hĩtans
non ꝓul sed ꝓpe. Non ext̾iis
sed interius Ios Nãm uirtus eius
in lumbis euis ⁊ fortitudo enis in
umbilico bentris eius. Nũꝙͣ fugat᷑
nisi cum fugtur. Nũ quã mactat᷑
insi cum maceratur ad causam exunt
liberalitatem ⁊ habundanciam sed Re¬
perit ad effectum facultatẽ et adiacen¬
tiam. Nec omem etatem coriũpit om¬
nem sceum confundit om̃em ordinem
follut. Omne gradũ peruertit imadit
em senes ⁊ inmenes mares ⁊ semmas
prudentes ⁊ simplites. Superiores
tes . Qui noete uenerem amplexãtu
ndurpissimũ actu. dici liceat ut agi
non libeat. Nocte siliũ teneris am¬

Expanded text:
praecedunt ardor et petulantia, semper praecedunt ardor et petulantia, semper comitantur fetor et immunditia, semper sequuntur dolor et poenitentia. « Favus enim distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus: novissima autem illius amara sicut absynthium, et acuta quasi gladius bicepsliaris est inimicus, habitans non procul, sed prope; nsed interius; nam «virtus eius in lumbis eius, et fortitudo eius in umbilico ventris eius». Nunquam fugatur, nisi cum fugitur, nunquam mactatur, nisi cum maceratur. Ad causam exigit libertatem et habundantiam, sed reperit ad effectum facultatem et adiacentiam. 2 Hec omnem etatem corrumpit, omnem sexum confundit, omnem ordinem solvit, omnem gradum pervertit. Invadit enim senes et iuvenes, mares et feminas, prudentes et simplices, superiores et otes, qui nocte Venerem amplexantursed turpissimum actu, dici liceat ut agi non libeat: nocte filium Veneris a
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Ecce gaudiũ ⁊ leticia occidere
uitulos et ingulare arietes comedere
carnes et bilere oim̃, Couredanns
⁊ bibauuis cras en moriemur et Re¬
donec morianini Re corone superbie
essoaym Sacerdos ⁊ ꝓpheta nestierũt
pre ebrietate absorti funt a ums.
Iiescierunt uidentem Ignorauetũt
iudiciũ. Prohpudor cum ad pronũ¬
ciandum enuangelicam leccionem
a quodem patre benediccio peteretur
escernam crapulam ⁊ noecurnam
ebrietatẽ eructuans sertur alta uoce
dixisse potũ seruorum suoꝵ bñdicat
Rex angelorum¬
orro turpis mater filiam ge¬
nerat turpiorẽ inseum est eĩ
It qui in sordibus est fordestat adhnc
Dines adulterantes quasi elibams
fuccensus a quoqnte. Ceperunt priu¬
cipes surere a uino uenter em̃ oi pipe
atur libenter uenerem amplexatur
O. extrema libidinie turpitiud que
non solum mentem effeminat sed
corpus eneruat. Ron solum macu¬
lat aiain sed fedat personain. Om̃e
nãq peccatũ quodcũq fecerit homo

Expanded text:
et ecce gaudium et laetitia occidere uitulos et iugulare arietes, comedere carnes et bibere uinum. comedamus et bibamus: cras enim moriemur. et redonec moriamini». Ve corone superbie Ephraim. Sacerdos et propheta nescierunt, pre ebrietate absorpti sunt a vino, nescierunt videntem, ignoraverunt iudicium. 2 Proh pudor, cum ad pronundiandam evangelicam lectionem a quodam patre benedictio peteretur, hesternam crapulam et nocturnam ebrietatem eructans fertur alta voce dixisse: «Potum servorum suorum, benedicat rex angelorumorro turpis mater filiam generat turpiorem. Iustum est enim ut «qui in sordibus est, sordescat adhuc». «Omnes enim adulterantes quasi clibanus succensus a coquente. Ceperunt principes furere a vino»: Venter enim opipare satus libenter Venerem amplexatur. O extrema libidinis turpitudo, que non solum mentem effeminat, sed corpus enervat, non solum maculat animam, sed fedat personam. «Omne namque peccatum quodcunque fecerit homo,
Abbreviated transcription (Latin):
Na carum tributunz exigit
sed uilissimũ reddit qr qͣnͣto
sunt delicaciora cibaria tanto sunt¬
fetidioru scertoru. Turpiter egit
qd turpiter ing̃it. Euperius et
inferius horribilem flacũ expͥinens
et abhominabilẽ sonũ emuittens.
Gula paradisum elausit. Decolauit

Expanded text:
a carum tributum exigit, sed vilissimum reddit, quia quanto sunt delicatiora cibaria, tanto fetidiora sunt stercora. Turpius egerit quod turpiter ingerit, superius et inferius horribilem flatum exprimens, et abhominabilem sonum emittens. Gula paradisum clausit, primogenita
Abbreviated transcription (Latin):
cicaudũ gulã non ad suscẽtandum
naturam non ad neccessitatẽ supp¬
leudam sed ad auidatatem ex plẽdã
Ceterum tam breuis est gule colup¬
tas ut spacio loci uix sit .iiiiͦ ͬ digito¬
rum spacio temporis uix sit totide
momentor. Contempintur medi¬
ocritas et suꝑfluitas affectatur ĩ
exxebit mensuramn ded inde grauã¬
tur stomachus Turbatur sensus
opprimitur incellectus inde ne salus
nec sanitas sed morbus ⁊ mors Audi
suꝑ hoc sentenciã sapientis. Roli
auidus esse in om̃i epulacõt et non
te effundas suꝑ oniem estam in mł¬
tie enĩ escis eoit infiranitas et crapu¬
lam multi obierunt pluilus Esta¬

Expanded text:
ritandum gulam, non ad sustentandam ritandum gulam, non ad sustentandam naturam, non ad necessitatem supplendam, sed ad aviditatem explendam. Caeterum tam brevis est gulae voluptas, ut spatio loci vix sit quatuor digitorum, spatio temporis vix sit totidem momentorum. Contemnitur mediocritas et superfluitas affectatur, in excedit mensuram, sed et mens gravatur, et stomachus turbatur, sensus opprimitur in illis. Inde non salus et sanitas, sed morbus et mors. Audi super hoc sententiam Sapientis: « Noli avidus esse in omni epulatione, et non te effundas super omnem escam. In multis enim escis erit infirmitas; et propter crapulam multi perierunt Eccli.
Abbreviated transcription (Latin):
uarus ad petendum promptꝰ
Lad daudum tardus ad negan¬
dum frontosus. Si quid expendit to¬
tum amccit Tristis q̃rulus et mo¬
rosus. Sollicitus suspirat dubius
datum sed uilificat daudum. dat ut
lucretur sed non lucratur ut det lar¬
gus in alieno sed parcus in ꝓprio
Gulam euaeuat ut archain ad ĩpleat
Sorpus excennat ut lutrũ extẽdat
manũ habet ad dandum collectũ sed
ad Recipiendum porrectam ad dandñ
clausam sed ad recipiendũ apertam
Porro sul siancie iminstorum ficut su¬
uni ut que de malo ꝓueniũt ad
maluõ ꝑuenant ne accedat ad bo¬
nũ qd non ꝓcedit ex bono. Auarus
ego dampuacionem habet uite que
cũepĩtudinem. Rũc autem gulo¬
sis non sufficiĩt fructus arbõrum
non grana leguiminũ non radicee
herbarum non pistes maris non
qe laute parent᷑ officio ministrop
alius eundit ⁊ colat alius ꝯfudit
et cõficit. Substanciam uertit in
accidẽs naturam mutat in artem
ut saturitas transciat in efuriem
et fascidium reuocet appetitũ ad in¬

Expanded text:
arus ad petendum promptus, ad dandum tardus, ad negandum frontosus. Si quid expendit, totum amittit, tristis, querulus et morosus, sollicitus suspirat et anxidatum, sed vilificat dandum: dat ut lucretur, sed non lucratur ut det: largus in alieno, sed parcus in proprio. Gulam evacuat, ut arcam impleat: corpus extenuat, ut lucrum extendat. Manum habet ad dandum collectam, sed ad recipiendum porrectam: ad dandum clausam, sed ad recipiendum apertam. Porro « substantiae injustorum sicut fluum, ut quae de malo proveniunt, ad malum perveniant: nec accedat ad bonum, quod non procedit ex bono. Avarus ergo damnationem habet vitae, quae turpitudinem . » Nunc autem gulosis non sufficiunt fructus arborum, non genera leguminum, non radices herbarum, non pisces maris, nonquae laute parantur officio ministrorum. Alius contundit et colat, alius confundit et conficit, substantiam convertit in accidens, naturam mutat in artem, ut saturitas transeat in esuriem, ut fastidium revocet appetitum, ad ir
Abbreviated transcription (Latin):
ergo scrutontes scrutinui qui a ce¬
dit hõ ar cor altum ⁊ exaltabitur
tur siẜi plus sapere qui plus defi¬
pit. pars ergo sciencie est stire que
nescias, fecit deus hommem reccu
et ip̃e se mimuscuit infinitis qõn il

Expanded text:
ergo scrutantes scrutinio, quoniam accedet homo ad cor altum, et exaitabitur tur sibi plus sapere, qui plus desipit. Ergo pars scientiae est scire quod nesciat. « Fecit autem Deus hominem rectum, et ipse se
Abbreviated transcription (Latin):
n p̃mordiis condicionis huma¬
ne nõgentos annos ⁊ ampliꝰ
homies uixisse legnutur sed pau¬
latim uita hominũ decliuante. dixit
in homme mecernũ qr caro est.
Erutq dies illius .xx. ãnorum
qd̵ Incelligi potest tam de termino
uite ꝙͣ. de spacio penitendi Ex tũc
eĩ rarissime legũtur hoĩes plus
uixisse. Sed eunm magis at mart̃
uita decidetur humana dctm̃ est
in psalmo dies anuorum nrorum in
bor ⁊ dolor minic autem paucitas
diex meoꝵ finietur bremi. Dies
texente succiditur. homo natus de
muliere breui uiuens tempore Re¬
pletur multis miserus Qui quasi
Nlos eggreditur et conteritur et fugit

Expanded text:
n primordio conditionis humane nongentis annis et amplius homines vixisse leguntur. Sed paulatim vita hominis declinante, dixit in homine in eternum quia caro est, eruntque dies illius centum d intelligi potest tam de termino vitae, quam de spatio poenitendi. Ex tunc enim rarissime leguntur homines plus vixisse, sed cum magis ac magis vita recideretur humana, dictum est Psalmista: « Dies annorum nostrorum in bor et dolor». 2 Nunc autem paucitas dierum meorum finietur brevi. «Dies texente tela succiditur». «Homo natus de muliere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis. Qui quasi flos egreditur et conteritu
Abbreviated transcription (Latin):
indagantem opporteat multis in¬
sudare uigilus et iningilare labo¬
nũ inbelligat cõprehendat ad
Qͣqm ex hoc insolubilis Redargu¬
itat isd corrũpitur aggranat aiam
et depremit cerrena inhabitacio sẽ

Expanded text:
indagantem et multis insudare vigiliis, et invigilare labonum intelligat homo et comprehendat ad ecte, quanquam ex hoc insolubilis redarguquod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terren
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De studio sapientũ¬
ERSCRUTENTUR sapientes
Inuescigent alta celi lata t̾re
prosundũ maris et de singlis dis¬
putent de emnctis pertraecent dis¬
tant semꝑ aut doceant Et quid ex
hac occupacione insi laborem ⁊ dolorẽ
et affliccionem spt inuement. None¬
rat exꝑimento qui dixerat dedi cor
meum ut scirem prudenciam atq
doetrinam ercores ⁊ stulticiã et
agnomi ꝙ hoc esset uaintas et
affliccio sp̃e es ꝙ in multasapĩã

Expanded text:
 studio sapientuerscrutentur sapientes et investigent alta celi, lata terre, profunda maris. De singulis disputent, de cunctis pertractent, discant semper aut doceant. Et quid ex hac occupatione nisi laborem et dolorem et afflictionem spiritus invenient? Noverat hoc experimento qui dixerat: «Dedi cor meum ut scirem prudentiam atque doctrinam, errores et stultitiam, et agnovi quod esset labor et afflicti
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si quis autem ad seneccute ꝓcesserit
statim cor eius affligitur et caput
concutit᷑. langires sp̃e. fetet hane¬
litus. facies Ruccatur. et statura
curnatur. caligant occuli bacillãt
articli. nares effluũt. et crin̾es
deffluũt. trenuit tactus. deperit
accus. deutes putrestunt. et
aures furdescunt Senex facile pir¬
nocatur et disficile Reuocutur cito
credit ⁊ tarde discredit tenax et tre¬
pidus triscis ⁊ querulus uelox ad
loꝙͣdum ⁊ tardus ad audiendum
sed non tardus ad iram laudat ã¬
tiques sꝑut modernos uituperat
pirat ⁊ auxiatur. torpet ⁊ infir¬
matur. Andi poetam, Multa senẽ.
nec senex contra iuuenem gloriet
nec insolestant iuuenes contra
senes Quia quod sumꝰ iste fuit
¶ius ergo nascitur ad colandũ
Lhomo nascitur ad laborem
Cmncti dies eius laborib ⁊ erũpns
diem requiescit mens eius et
hoc noue uaintas. Non est qͥdꝙͣ
sine labore sus sole non est suie¬
Defectu sus liuia non est sine uam¬
tate sus tp̃e. Tempus est morrir

Expanded text:
 Si quis autem ad senectutem processerit, statim cor eius affligitur, et caput concutitur, languet spiritus et fetet anhelitus, facies rugatur et statura curvatur, caligant oculi et vacillant articuli, nares effluunt et crines defluunt, tremit tactus et deperit actus, dentes putrescunt et aures sordescunt. Senex facile provocatur et difficile revocatur, cito credit et tarde discredit, tenax et cupidus, tristis et querulus, velox ad loquendum, tardus ad audiendum, sed non tardus ad iram: laudat antiquos, spernit modernos: vituperat pirat et anxiatur, torpet et infirmatur. Audi Horatium poetam: Multa senem cnec senes contra juvenem glorientur, nec insolescant juvenes contra senem, quia quod sumus iste fuit,Avis ergo nascitur ad volandum, et homo nascitur ad laboremCuncti dies eius laboribus et erumpnis tem requiescit mens eius. Et hoc nonne vanitas? Non est quicquam sine labore sub sole, non est sidefectu sub luna, non est sine vanitate sub tempore. Tempus enim est mora
Abbreviated transcription (Latin):
miserie et tenebarum ubi umbra
mortis et millus ordo sed sempiter¬
mis horror Inhabitat. Ordo quidã
erit in quantitate penarum quia
in qua mansura mensi fuunt Re¬
mecietur eis ut qui granius pec¬
cientur Sed ordo non erit in qua¬
litate rerum quia de aquis niuui
subita contrariorum mutacio gra¬
uorem inferat cruciantũ Experi¬
mento cotinoni  aduscus si frigi¬
De indeficiencia tormentor

Expanded text:
enebrarum, ubi umbra mortis et nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat». 2 Ordo quidem erit in quantitate penarum, quoniam «in qua mensura mensi fueritis remetietur vobis», ut qui gravius pecSed ordo non est in qualitate rerum, quia de aquis nivium subita contrariorum mutatio graviorum inferat cruciatum. Experimento cognovi, quod adustus, si frigiX. De indeficientia tormentor
Abbreviated transcription (Latin):
tura suit anx incerpolatĩ non
ex pressit
Rima die eriget semare qua
draginta cubitis super alti¬
tuom̃e monciũ stans in loco suo
quasi murus
sedã die tantũ destendet ut uix
possit uideri
ercia die marine bellue appa¬
rentes suꝑ mare dabunt mu¬
uinta arbores ⁊ herbe dabunt

Expanded text:
turi sint, aut interpolati, non expressit. In prima die, eridraginta cubitis super altitudinem montium stans in loco suo quasi murus. Secunda tantum descendet, ut vix posset videri. Tertia marinae belluae apparentes super mare, dabunt ruquinta her
Abbreviated transcription (Latin):
helras ppħa priusꝙ ueniat dies diũ
maguns et horribilis et conuertet
corda patrũ ad filios ⁊ corda filioꝵ
et ppħabunt in diebus mille ducẽ¬
Ie abysso faciet aduersus illos bellum
et uincet illos ⁊ occidet et corpora eoꝵ

Expanded text:
« Elias propheta, priusquam veniat dies Domini magnus et horribilis, et convertet corda patrum ad filios, et cor filioruet prophetabunt diebus mille duceniet vincet illos et occidet. Et corpora eorum
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ dñi sicut fur inuoete ita ueniet
Cum dixerint hommes pax et seca¬
ritas cunc repentimuis eis suꝑuem¬
et interitus sicut dolor in utero ha¬
bentis et non effugient

Expanded text:
Domini sicut fur in nocte veniet. Cum dixerint, Pax et securitas, tunc repentinus illis superveniet interitus, 158 sicut dolores parturientis, et non effugient
Abbreviated transcription (Latin):
tes et erũt signa in sole ⁊ luua et
stellis. Et in terris pressura cẽciũ
pre confusione sointus maris et
fluctuũ. Arestentib hoĩbus preti¬
more ⁊ expectacione que superuem¬
ent uniuerso orbi Surgent pseudo¬
xp̃i et psendo ꝓphete et dabunt supia
magna ⁊ ꝑdigia ut in errorẽ indu¬
cantur si sieri potest eciam electi.
Ac Reuelabitur hõ pẽi filus perdi

Expanded text:
a et stellis, et in terris pressura gentis pre confusione sonitus maris et fluctuum, arescentibus hominibus pre timore et exspectatione que supervenient universo orbi». «Surgent pseudochristi et pseudoprophete et dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi». 2 «Tunc revelabitur homo p
Abbreviated transcription (Latin):
ribis sempiterius. Illis fimius
erit in furore mes Igis ardens
tota die nocte ⁊ die non ertingne¬
tur sed ascendet fumꝰ eius usq in
sempiternũ. Dabo uõs in obybriũ
sempiteriĩ ⁊ Ignominiã eteruã
que mũp obliione delebitur.
Qaui dormierunt in puluere t̾ue
eingilabunt alii in uitam eter
nec habebit ultra medicinã Ioħes
uerit bestiam et ymaginem eius
hic bibet de uino ire dei et cruciabit᷑
igne ⁊ sulphure et fummiꝰ tormen¬
tõrum ascendet in scla scłoꝵ nec
habebit reꝯinem die ac nocte qui
adorauerit bestiam ⁊ innaginem
eus. Confirmat hec ueritas que
dampuandos In iudicio sententia
eternũ qui p̃paratus est drabolo
⁊ antlit eius. Sa scdm̃ duinum

Expanded text:
ribus sempiternis?». «Isti fumus urore meo, ignis ardens tota die», «nocte et die non exstinguetur, sed ascendet fumus eius in sempiternum». «Dabo vos in opprobrium sempiternum et ignominiam eternam, que nunquam obliQui dormierunt in pulvere terrae, evigilabunt, alii in vitam aeternnec habebit ultra medicinam. Et verit bestiam et imhic bibet de vino ire Dei et cruciabitur igne et sulphure: et fumus tormentorum ascendet in secula seculorum, nec habebit requiem die ac nocte qui adoraverit bestiam et ymaginem eius». Confirmat hec veritas, que dampnandos in iudicio reprobabit eternum, qui paratus est diabolo et angelis eius». S
Abbreviated transcription (Latin):
unorũ de ꝓposita beritate ꝯstabit
cce dies dnn uemiet crudelis
Let indignacione plemis et
Ire et furoris ad pouendain terrain
in solitudinem et peccatores eius
conterendos de ea. Qũĩ stelle celi et
plendor earum non expandent
lumen suũ Obtenebratus est sol
in ortu suo et luna non sple debit
in lumine suo. Et bisitabo super
orbis mala et coutra impios inqui¬
tates eorui ⁊ quiescere faciam su¬
perbiam infideliũ et aiogancia
forciũ humiliabo. ꝓpter hoc omes
manus dissoluentur et om̃e cor
homnis tabescet ⁊ conteretur Tor

Expanded text:
a veritate constabit. rgo dies Domini veniet crudelis et indignationis plenus et ire et furoris, ad ponendam terram in solitudinem et peccatores eius conterendos de ea. Quoniam stelle celi et splendor earum non expandent lumen suum, obtenebratus est sol in ortu suo et luna non splendebit in lumine suo. Et visitabo super orbis mala et contra impios iniquitatem eorum, et requiescere faciam superbiam infidelium et arrogantiam fortium humiliabo». «Propter hoc omnes manus dissolventur et omne cor hominis tabescet
Abbreviated transcription (Latin):
tuis ascendeus iuxta regẽ ꝯsedit. P
rex uehementer admirans eo ꝙ nos¬
cet eũ esse philosophum quid hoc
egit exquisunt philosophus Respõ¬
dit aut deus es aut hõ. Sn deus
debui te adoiare si homo potui iugra
te sedere. Rex autem Racrem̃ con¬
nertans contra philosophũ intulit
nnio si homo sum non debuisti me
adorare Si deus sum non debiusti
iusta mre sedere Sapienter iste Rndit
sed ille prudenter illum elusit¬
¶ De supfluo cultu xxxuii¬
dumnis parentibz fecit ieus pe¬
rifomata post peccatũ et a
habenti. Superb autẽ ut magnificꝰ
uideatur sactagit uestiri du plicibus
mom mollibus preciosis ornatib
Sed quid est homo preciosis uestibus¬
ornatus infi sepulchrũ foris dealba¬
argentũ lapides ⁊ gẽme in luto.
sordestunt. Dignitas ⁊ potestas
male iacent in puluẽ. honor et gla
male fedent in ciiere. Quid ergo
batur qui induelatur purpura et bysso
triarche Iacob anteꝙͥ Iugcederetur ut

Expanded text:
tus ascendens iuxta regem consedit. Quod tus ascendens iuxta regem consedit. Quod rex vehementer admirans, eo quod nosset illum esse philosophum, quid hoc egerit exquisivit. Philosophus ergo respondit: «Aut Deus es, aut homo: si Deus, debui te adorare, si homo, potui iuxta te sedere». Rex autem responsionem convertens contra philosophum intulit: «Imo si homo sum, non debuisti me adorare, si Deus, non debuisti iuxta me sedere». Sapienter iste respondit, sed ille prudenter elusit. XXXVII De superfluo cultu. 1 Primis parentibus fecit Deus perizomata post peccatum, et ac. III » Superbus autem, ut magnificus videatur, satagit vestiri duplicibus, indui mollibus, pretiosis ornari. Sed quid est homo pretiosis ornatus, nisi sepulcrum foris dealbaargentum, lapides et gemmae in luto sordescunt. Dignitas et potestas male jacent in pulvere, honor et gloria male sedent in cinere. Quid ergo qui induebatur purpura et bysso,triarchae Jacob, antequam egrederetur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ilni zebedei qui per Interuentũ
matris honorẽ postulanerut
a xp̃o Dic inquit ut sedeant hii duo
fin mei unis ad dexteram et alius
ad siiseram in regno tur meruerũt
audire Nescitis quid petatis non ei
honore sed ouere puenicur ad regr¬
dei uñ dĩs fubdit. Non est meum
dare bobis meũ est quidam dare sed
non uobis idest ambiciosis quales
uos estis licet autem oĩs porestas a
deo sit suꝑbus tamen non regnat
ex deo scdm illus ppheum Ip̃i Re¬
gnauerunt et non ex me. Prmer
in si nagogis primos Recubit
in ceis. Salutaciones in foro et
uocari ab hoĩb Aabbr/ Non noĩe ysone
sed nonine fortime uult appellart.
Non ut homo fed ut deus unlt hono¬
rari. Sedet sublimuis incedit excelsus
uult oins sibi assurgere singłos incli¬
nare. poriro philosophus quidain uo¬
lens auoganciã eui d regis eludere
eum uidisset eũ in throno Regali sede
sulliurẽ ꝓstratus in terram smplici¬
ter adoiruit. Et confestun non iuuta¬

Expanded text:
ilii Zebedei, qui per interventum matris honorem postulaverunt a Christo: «Dic, inquit, ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dexteram et alius ad sinistram tuam in regno tuo», meruerunt audire: «Nescitis quid petatis». Non enim honore, sed onere pervenitur ad regnum. Unde Dominus subdit: «Non est meum dare vobis». Meum est quidem dare, sed non vobis, id est ambitiosis, quales vos estis. Licet autem omnis potestas a Deo sit, superbus tamen non regnat ex Deo, secundum illud propheticum: «Ipsi regnaverunt et non ex me, princiin sinagogis, primos recubitus in cenis, salutationes in foro et vocari ab hominibus rabbi». Non nomine persone, sed nomine fortune vult appellari, non ut homo, sed ut Deus vult honorari. Sedet sublimis, incedit excelsus, vult sibi omnes assurgere, singulos inclinare.2 Porro philosophus quidam volens arrogantiam cuiusdam regis illudere, cum vidisset eum in throno regali sedere sublimem, prostratus in terram suppliciter adoravit et confestim non invita
Abbreviated transcription (Latin):
tus patinit uementi qui ꝓcedens ai pͥn¬
cipem palliũ qd̵ gestabat cepit uene¬
rabilit̾ osculari suꝑ quo princeps ad¬
mirans quid hoce ageret exquifunt
Philosophus respondit honorantem
me honoro quia qdͣ uirtus nõ potuit
uestis cõtinuit O uanitas uanitatũ
plus honoris defertur uestibus ꝙͣ uir¬
eutibus plus uestimento ꝙͣ houestati

Expanded text:
tus patuit venienti; qui procedens ad principem, pallium quod gestabat, coepit venerabiliter osculari. Super quo princeps admirans, quare hoc ageret, exquisivit. Philosophus respondit: « Honorantem me honoro, quia quod virtus non potuit, vestis obtinuit. » O vanitas vanitatum, plus honoris defertur vestibus, quam virtutibus: plus venustati, quam honestati
Abbreviated transcription (Latin):
gis Emior eam uiolenter oppressit
Oloserues qui fedebat in cauopeo qͥ
erat ex purpura ⁊ auo ⁊ smnarag¬
io et lapidibus preciosis intextum
iugulatus est a iudich que cum fus
uteretur cilicio tunc ornamentu Iocũ¬
ditatis assupsit. Audi suꝑ hoc con¬
siliuĩ sapientis In uestitu ne glorie
ciosa nec sit excriisecꝰ capillatura
aut circũdacio auri et argenti aut
uestimentoꝵ cultus

Expanded text:
oppressit. Holofernes, qui sedebat in canopeo quod erat ex purpura et auro et smaragdo et lapidibus pretiosis intextum, iugulatus est a Iudith, que, cum prius uteretur cilicio, tunc ornatum iucunditatis assumpsit. 3 Audi super hoc sententiam sapientis: «In vestitu ne glorier veste pretiosa», «nec sit extrinsecus capillatura aut circumdatio auri aut vestimentorum cultus
Abbreviated transcription (Latin):
Magnificaui inquit opera mea.
edificami michi domos et plãtaui
cuncti genis arborib Extruxi michi
piscinas aquarum ut urigarem sil¬
uam lignorum germinancũ̃ posce¬
di seruos ⁊ ancillas multãqz famili¬
ain habui Armenta ⁊ magnos ouĩ
greges ultra oms qui fuerunt aute
me in Ihr̃lm. Coaceruam michiau
cantatrices et delicias filiorũ hon
Cyphos et urceolos in mi̾sterie ar ui¬
na fundenda et suꝑgressus sum opi¬
bus omñs qui ante ure fuerant in
Ihrlm Cuiqz me conuertissem ad
uinuersa que fecerant mauns mee
et ad labores quibz frustra sudanerã
uidi in om̃ib uanitatẽ ⁊ affliccionẽ
O
etas Affluit cura Sollicitu¬
do molestat metꝰ exterret Cremor
concntit horror abducit dolor affli¬
git conturbat tristicia contristat tur
bacio panper et dines seruus ⁊ dñs
conugatus rcontinens deniq bonꝰ
⁊malus oint mũdnns cruciatib
affliginitur et mũdanis afflicioni¬
but cruciantur. Expto crede magrõ

Expanded text:
«Magnificavi, inquit, opera mea, «Magnificavi, inquit, opera mea, edificavi michi domos et plantavi cuncti generis arboribus. Extruxi michi piscinas aquarum ut irrigarent silvam lignorum germinantium, possedi servos et ancillas, multamque familiam habui, armenta quoque et magnos ovium greges, ultra omnes qui fuerant ante me in Ierusalem. Coacervavi michi aucantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda, et supergressus sum opibus omnes, qui ante me fuerunt in Ierusalem. Cumque me convertissem ad universa, que fecerant manus mee et ad labores quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem o etas, affligit cura, sollicitudo molestat, metus exterret, tremor concutit, horror abducit, dolor affligit, conturbat tristitia, turbatio tristatur. Pauper et dives, servus et dominus, coniugatus et continens, denique bonus et malus, omnes mundanis cruciatibus affliguntur et mundanis afflictionibus cruciantur. Experto crede magistr
Abbreviated transcription (Latin):
urount ⁊ discurount mortales
per fepes ⁊ semnitas astendunt
montes transcendunt colles trans¬
nolant rupes peruolant alpes tras
ris inc̾ta flimu̾s opaca nemoris in¬
uiaa solitudinis Expoñt pe uentis
y mbrib tonitrns et fulminib fuicti¬
bus ⁊ ꝓcellis rumis ⁊ precipitiis
nretalla tũdunt et ꝯflant lapides
sculpũt ⁊ poliĩt ligna succidunt ⁊
dolant. Belas ordiũtur ⁊texũt ues¬
tes incidunt ⁊ ꝯfu̾ĩt. Edificant do¬
mos pantant ortos excolũt agros
parxillant uineas succendunt cli¬
hanos extruũt molendina piscãtui
uenantur ⁊ aucupantur medicãt᷑
et cogitant consiliantur ⁊ orbinant
querelantur ⁊ litigant diripuĩt et
furantur decipint ⁊ mercantur cõ¬
tendunit ⁊ prelient᷑ et miniuia calia
ut opes congregant ut questus ml¬
ciplicent ut liura sectẽtur. ut hono¬
res acquiant ut dignitates exco¬
lant ut potescates extendant. Ex
hec quoqz labor et affliccio sp̃t St
michi nõ creditur salomoni credat᷑

Expanded text:
urrunt et discurrunt mortales per sepes et semitas, ascendunt montes, transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, tranris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se ventis t imbribus, tonitruis et fulminibus, fluctibus et procellis, ruinis et precipitiis. Metalla cudunt et conflant, lapides sculpiunt et poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt, vestes incidunt et consuunt, edificant domos et plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibanos, extruunt molendina, piscantur, venantur et aucupantur. 2 Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et furantur, decipiunt et mercantur, contendunt et preliantur, et innumera talia ut opes congregent, ut questus multiplicent, ut lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates extollant, ut potestates extendant. Et hec quoque labor et mentis afflictio. 3 Si michi non creditur, Salomoni credatur:
Abbreviated transcription (Latin):
De quibusd̃ ꝓprietatib auari xui
De gula
Exempla contra gulain
.xuiii.
De ebrietate¬
E xemplacontra ebrietatem .xx.¬
De luxuria xxi¬
De generalitate luxurie .xxii.
De diuersis spẽbirs luxurie
.xxiii.
De coitu contra naturã xxiiii
De pena huiꝰ scelis
xxu¬

Expanded text:
De proprietatibus avari. XVII. De gula. Exempla contra gulam. XVIIII. De ebrietateExempla contra ebrietatem.De luxuria. XXIDe generalitate luxurie. XXIII. De diversis speciebus luxurie. XXIIII. De coitu contra naturam. XXV. De pena huius sceleris. XX
Abbreviated transcription (Latin):
et tremor labor ⁊ dolor ardor ⁊ setor
obsturitas ⁊ auxietas a cerbitas
et asperitas calamitas ⁊ egestas
Ancinstra ⁊ tristicia obluuo et cõ¬
sufio Torciones et puncciones
amaricudines ⁊ terrores famres
et sitis frigns ⁊ camia fulfur ⁊
ignis ardebunt in scla seloꝵ
Exꝑlicit aibei lotharii de uilita¬

Expanded text:
et tremor, dolor et labor, ardor et fetor, obscuritas et anxietas, acerbitas et asperitas, calamitas et egestas, angustia et tristitia, oblivio et confusio, torsiones et punctiones, amaritudines et terrores, fames et sitis, frigus et cauma, sulphur et ignis ardens in secula seculorum. Explicit liber Lotharii De mi