comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deulita Riocare: ⁊ ułt de uitȩ tue dispensatione aliquidi que re¬
ois aqͥi a uoiu aetficis temetipsũ nesciens teneris: Extolli nas
tautomagis non debes in eo qd̵ agis. quanto intra sinũ ȩterni¬
tatis clausus: nec quo huc ueneris ordine. nec quando uł qͦmͦ
tc̃ qd̵ nasciturus esses. ⁊ numer̃ diẽr̃ tuoꝵ noueras. subaudis ut ego.
qͥ me nasciturũ noui: qͥ ante humanitatis ortũ. in diuinitate sẽꝑ
sub stantialit̃ uixi. Homines qͥppe tc̃ ẽẽ incipiunt: cũ in matrũ
suarũ uentre nascunt᷑. Nam ipsa qͦq conceptio. natiuitas dr̃ iux
se nascituros nesciunt: ꝙ nec priusꝗͣ creant᷑ existunt. Ds̃ uͦ qui
sine mitio sẽꝑ extitit: p̃sciuit qͥe se hoc qd̵ in utero uirguus mi
tiũ sumpsit. Et ꝙ p̃sciuit disposuit. qͥa disposuit: nichil ꝓfecto
in humana forma sine sua uoluntate toͤrauit. Conuncat᷑ gͦ cur
da ac dura intelligenda st̃ corda pͣuoꝵ ͤ sic̃ enĩ feruore caritas

Expanded text:
pensatione aliquid quereris, qui in manu artificis temetipsum nesciens teneris? Extolli itaque tanto magis non debes in eo quod agis, quanto intra sinum aeternitatis clausus, nec quo huc ordine veneris, nec quando vel quomodo tunc quod nasciturus esses, et numerum dierum tuorum noveras? Subaudis ut ego, qui me nasciturum novi, quia et ante humanitatis ortum in divinitate semper substantialiter vixi. Homines quippe tunc esse incipiunt, cum in matrum suarum ventre nascuntur. Nam ipsa quoque conceptio nativitas dicitur, se nascituros nesciunt, quia nec priusquam creentur existunt. Deus vero qui sine initio semper exstitit praescivit de se hoc quod in uinitium sumpsit; et quia praescivit disposuit; quia disposuit, nihil profecto in humana forma sine sua voluntate toleravit. Convincatur ergo cur da ac dura intelligenda sunt corda pravorum? Sicut enim fervore charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
cerxclotes cicens. si cimuttim̃ eũ sic. om̃s creddent in eñ cluemẽt
romani. ⁊ tollent nr̃m locũ ⁊ gentẽ: quasi ad eos quos in egipto
reliquerat. lateres redit. quȩ facta iam d̾ci signadm fuerat. ad
hoc se iterũ qd deseru̾erat iflex̃: lutũq se post sugnacłm. in
ocłis ueritatis exhibuit. cũ ꝑ impietatis malitiã accepti uer̾bi eẜ¬
teria ꝑdidit ⁊ sola terrena saꝑe que inqͥnant elegiat. ubi apte¬
subuungit᷑ ꝙ stabit sic̃ uestim̃tũ. Impolita nãq ⁊ grossiora nes¬
timta etiã cũ incluta fuerint: ꝙ indii ntis m̃bris bene apli¬
cata ñ inherent. stare referunt᷑. Iudea gͥ circa ueritatis noticiã
etiã cũ seruite uideret᷑ sic̃ uestim̃tũ stetit: qi ꝑ exteriora mate
aata seruire se deo ostendit. s adherere ei ꝑ caritatis intelligen¬
tiã noluit. d̃ solam i ꝑ̃ceptis dei litterã tenuit.: ⁊ ueqͥ quã se
ꝑ sp̃n sensib intimis iune: qͣsi ei qͥ se induerat ñ ad hest uba

Expanded text:
dicens: Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem , quasi ad eos quos in Aegypto reliqueret lateres rediit; et quae facta jam Dei signaculum fuerat, ad hoc se iterum quod deseruerat inflexit; lutumque se post signaculum in oculis veritatis exhibuit, cum per impietatis malitiam accepti verbi mysteria perdidit, et sola terrena sapere quae inquinant elegit. 7. ur: Et stabit sicut vestimentum. - Impolita namque et grossiora vestimenta etiam cum induta fuerint, quia induendis membris bene applicata non inhaerent, stare referuntur. Judaea igitur circa veritatis notitiam etiam cum servire videretur, sicut vestimentum stetit, quia data servire se Domino ostendit, sed adhaerere ei per charitatis intelligentiam noluit. Dum solam in praeceptis Dei litteram tenuit, et nequaquam se per spiritum sensibus intimis junxit, quasi ei qui se induerat non adhaesit. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
diceret Nic qͦui de malis conuertant̃ ad bona. ulł q d̃e bonis aos
mola redeant nescis: ita etiã nec de te qd tuis meritis exigen¬
tio agatirr intelligis. t sic̃ alienũ nulateñ cop̃hengise ua
etia sucu t rmũ pͥnoscere ñ uales. Iam enĩ quantũ ꝓͥficeris
ses. sed qͥd adhuc ego de te m occulto sentiã nesci. Iami mus¬
scig dus acta onsideras: s ꝗͣ districte ap̃d me penset iguo¬
mas orecia la uaabilt iitȩ hominũ. si remota petate undidis.
u Sistricte discussa mas ante ocłos iudicis ar̃a Ee placere dulio

Expanded text:
diceretur: Sicut qui de malis convertantur ad bona, vel qui de bonis ad diceretur: Sicut qui de malis convertantur ad bona, vel qui de bonis ad mala redeant, nescis, ita etiam nec de te quid tuis meritis exigentibus agatur intelligis. Et sicut alienum nullatenus comprehendis, ita etiam tuum terminum praenoscere non vales. Jam enim quantum ipse profeceris scis, sed quid adhuc de te ego in occulto sentiam nescis. Jam justitiae tuae acta consideras, sed quam districte apud me pensentur ignoras. Vae etiam laudabili vitae 933 hominum, si remota pietate judicetur, quia districte discus
Abbreviated transcription (Latin):
ca dictũ fuerat. uas electionis mͥ ẽ:⁊ tam̃ adhuc castigans corp̃
suũ. metuit ne repbet᷑. Ue miseris nob̃ qͥ de electione nr̃a. millã
adhuc dei uocẽ cognouimꝰ: ⁊ rã in otio quasi de securitate tor
uersatione: ut ⁊ illa certantes foueat: ⁊iste torpentes pungat᷑. Uñ
diceret. de spe incassũ p̃sumit: qͥ timere dm̃ in suis oꝑib renuit.
ed cur beat᷑ iob tã ualida questione reqͥrit᷑. quȩ om̃ino ab homi¬
nib ignorat᷑. ut iustoꝵ miquoꝵq t̃minũ cõp̃hendat: nͥ ut alioꝵ
finẽ cognoscere ñ ualens. ad suũ recurrat. sꝙ sic̃ alioꝵ. sic etiam
suũ nesciat: ⁊ nesciens timeat. timens humiliet᷑. humiliat᷑. iam de
opib sius extolli ñ debeat: ⁊ ñ elatus. i gr̃e arcs ꝑsistat. dicat᷑
g ei. Indica mͥ. si habes intelligenttiam. in qua uia habitet lux.
⁊ denebrat̃ qͥs locꝰ fit: ut ducas unũqd̃q ad t̃mmos suos. Ac si

Expanded text:
ca dictum fuerat voce: Vas electionis mihi est, et tamen adhuc castigans corpus ca dictum fuerat voce: Vas electionis mihi est, et tamen adhuc castigans corpus suum, metuit ne reprobaretur. Vae miseris nobis qui de electione nostra nullam adhuc Dei vocem cognovimus, et jam in otio quasi de securiversatione, ut et illa certantes foveat, et iste torpentes pungat. Unde o . Ac si aperte diceret: De spe incassum praesumit, qui timere Deum in suis operibus renuit. Sed cur beatus Job de tam valida quaestione requiritur, quae omnino ab hominibus ignoratur, ut justorum iniquorumque terminum comprehendat, nisi ut aliorum finem cognoscere non valens, ad suum recurrat, quia sicut aliorum, sic etiam suum nesciat, et nesciens timeat, timens humilietur, humiliatus jam de operibus suis extolli non debeat, et non elatus in gratiae arce persistat? Dicatur ergo ei: Indica mihi, si habes intelligentiam, in qua via habitet lux, et tenebrarum quis locus sit; ut ducas unumquodque ad terminos suos. Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
netratur. Uidemꝰ namq qđ illa deo aduersa gentilitas iustitiȩ luce
ꝑ fusa ẽ: ⁊ iudea dudũ clecta ꝑfidiȩ ẽ nocꝰte eecata. cimꝰ etiã
qd̾ latro de patibulo tͣnsiuit ad regnũ: iudas de apłatus gła est
ꝑcepisse ꝓpositũ. qͦ desiderauerant regnũ. Quisqͥs gͦ discutiat in
qua uia habitet. lux ⁊ tenebrar̃ qͥs locus sit. ut ducat unũquẽq
ad t̃minos suos: ⁊ intellegat semitas domꝰ eiꝰ. Uideo paulũ ex illa
ꝑ secutionis seuitia ad̾ grãm apłatus uocatũ: ⁊ tam̃ sic int̃ occul¬
ta iuditia formidat. ut reꝑbari se etiã postꝗͣ uocatꝰ ẽ timeat.
cans ipse repb effitiaii l̃go ñ Erbritror app̃hendisse. Unũ autem
qd̃ retro oblit᷑. in ea quȩ st̃ in pͥora extendens me: ad destinatũ
sequor. ad palmã suꝑnȩ uocationis ddei m xͦ iħu. Sequor aut̃ si
cõprehendã. in qͦ ⁊ cõprehensus sũ & certe iam de illo uoce dñi¬

Expanded text:
netratur. Videmus namque quod ilnetratur. Videmus namque quod ilperfusa est, et Judaea dudum dilecta perfidiae est nocte caecata. Scimus etiam quod latro de patibulo transivit ad regnum, Judas de apostolatus gloria est percepisse propositum quod desideraverant Regnum. Quis ergo discutiat in qua via habitet lux et tenebrarum quis locus sit, ut ducat unumquodque ad terminos suos, et intelligat semitas domus ejus? Video Paulum ex illa persecutionis saevitia ad gratiam apostolatus vocatum , et tamen sic inter judicia occulta formidat, ut reprobari se, etiam postquam vocatus est, timeat. Ego me non arbitror comprehendisse; unum autem quae retro oblitus, in ea quae sunt priora extendens me, ad destinatum sequor, ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Sequor autem si comprehendam, in quo et comprehensus sum . » Et certe jam de illo voce Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ prestet in regiũ: uł quẽ usq ad t̃minũ suũ actio pua
Constrragens. in ecͣnũ dampnet supplitiũ. Dom̃ qͥppe ꝓ mansio¬
ne ponit᷑: semita ꝓ actione. Semita g ad domũ duc̃: q actio
ad mansione ꝑthit. S ed qͥs hominũ ista discussus ducat os illa
salte mnꝑterrit᷑ aucliat: multos enĩ uidemꝰ cotidie ꝙ iusticis luce
respsendent: ⁊ tam̃ ad finẽ suũ neqͥtiȩ obscuritate tenebͣntur. &
minũ renente redͥe buce iustitie liberos. chultos etiã norumꝰ sem
muentã uiã suã nustitie illibate usꝙ ad obitũ tenusse.: ⁊ pleroses
conspexmꝰ usq ad exitũ cepta semel c̾mina sie cessatione cumulas
ut aliq consideratione discernat: uł qͥs ꝑduret m malo.ui qͥs ab im¬
finus conuertat᷑ ad suma: uł qͥs a sũnus reuerberet̃ ad isima: la¬
tent hec sensus hominũ. nec qͥcquã de cuiuslibet fine cognosci¬
tur: qr diuinoꝵ iuditioꝵ abyssus. humane m̃tis oculo nullatenꝰ pe¬

Expanded text:
 quem usque ad terminum suum actio prava constringens in aeternum damnet supplicium. Domus quippe pro mansione ponitur, semita pro actione. Semita igitur ad domum ducit, quia actio ad mansionem pertrahit. Sed quis hominum ista discussus dicat? quis ista saltem imperterritus audiat? Multos enim videmus quotidie, qui justitiae luce resplendent, et tamen ad finem suum nequitiae obscuritate tenebrantminum repente reddi luci justitiae liberos. Multos etiam novimus semel inventam viam justitiae illibate usque ad mortem tenuisse, et plerosque conspeximus usque ad exitum coepta semel crimina sine cessatione cumulassut aliqua consideratione discernat, vel quis perduret in malofimis 932 convertatur ad summa, vel quis a summis revertatur ad infima? Latent haec sensus hominum, nec quidquam de cujuslibet fine cognoscitur, quia divinorum judiciorum abyssus humanae mentis oculo nullatenus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ac semitas dom̃ eiꝰ intellegat. Quid enĩ lucis nomine: nͥ iusticia ac¬
cipit᷑ ꝰ ꝙ qͥd ꝑ tenebͣs. nͥ miqͥtas desiguat᷑. Uñ qͥbdã conuersis a
peccatoꝵ neqͥtia dẽ Exatis aliqͥndo tenebre: nc̃ aut̃ bux in dño. &
scientiã suspicaris. dic uł in cuꝰ corde ea quȩ deẽ. iuocentia ue.¬
niat. uł in cuiꝰ corde ea quȩ nc̃ ẽ malitia ꝑseueret: in qͣ uia ha¬
bitet lux id ẽ cuiꝰ m̃tẽ ueniens iusticia imꝓleat: ⁊ tenebrarum
qs locus sit id ẽ in qͦ miqͥtas oeca ꝑduret: ut ducas unũqdq al
terminos suos. id ẽ duiu dices si uł is qͥ nc̃ cit quuis cernit᷑. in mi¬
qͥtatẽ uitã fuiat: uł is qͥ iustꝰ cexnit᷑. extremitatẽ uite sue cũ

Expanded text:
d enim lucis nomine, nisi justitia accipitur? et quid per tenebras, nisi iniquitas designatur? Unde quibusdam conversis a peccatorum nequitia dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Et de scientiam suspicaris, dic vel in cujus cor ea quae nunc deest, innocentia veniat, vel in cujus corde ea quae nunc est malitia perseveret. In qua via habitet lux, id est cujus mentem veniens justitia impleat: Et tenebrarum quis locus sit, id est, in quo iniquitas caeca perduret: Ut ducas unumquodque ad terminos suos, id est, ut dijudices si vel is qui nunc iniquus cernitur, in iniquitate vitam finiat; vel is qui justus cernit
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis humiliet᷑. ac si ei aꝑte. cliceret᷑. fos qͦs rͣmera mala p̃sentis
uitȩ nequeunt angustare considera: ⁊ de statu cordis tui int̃ uer¬

Expanded text:
tudinis humilietur. Ac si ei aperte diceretur: Eos quos innumera mala praesentis tudinis humilietur. Ac si ei aperte diceretur: Eos quos innumera mala praesentis vitae nequeunt angustare considera, et de statu cordis tui inter ver
Abbreviated transcription (Latin):
mundi huiꝰ ⁊ raduersitatib exteriꝰ p̃mit᷑. Nã cũ a p̃sentis uite
securitate. repellit᷑. intus ad se impingit᷑: ut ad sꝑanda suꝑna
tendat᷑. Cũq euagari exteriꝰ ñ ꝑmittitur: qͣsi in sinũ suũ reuo¬
cata dilatat᷑. Nos aut̃ quȩ boni uiri aduersa tolerent cernimus.
s int᷑ quantũ gaudeant. ñ uidemꝰ. aentis eoꝵ latitudinẽ m mn
uerbis. nͦ in oꝑib considerando cognoscimꝰ: s tam̃ quanta i eis
amplitudo sit eiꝰdẽ latitudinis ignoramꝰ. Audiat qͦ humana sa¬
pientia: ⁊ se insipientẽ discat. Nũ qͥd considerasti latitudinẽ t̃re.
ac si dicat ut ego. qͥ flagellis cunctã occultã iustoꝵ lȩticiã solus
plane considero: q solus misericordit formo. Uel certe iccireo beat᷑
iob utrũ t̾rȩ latidinẽ considerauit inqͥrit᷑: ut exẽplo aliene lati¬

Expanded text:
mundi hujus adversitatibus; exterius premitur. Nam cum a praesentis vitae mundi hujus adversitatibus; exterius premitur. Nam cum a praesentis vitae securitate repellitur, intus ad se impingitur, ut ad speranda superna tendatur. Cumque evagari exterius non permittitur, quasi in sinum suum revocata dilatatur. Nos autem quae boni viri adversa tolerent cernimus, sed intus quantum gaudeant non videmus. Mentis eorum latitudinem modo in verbis, modo in operibus considerando cognoscimus, sed tamen quanta in eis amplitudo sit ejusdem latitudinis ignoramus. Audiat ergo 931 humana sapientia, et se insipientem discat: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Ac el certe idcirco beatus Job utrum terrae latitudinem consideraverit inquiritur, ut exemplo alienae lati
Abbreviated transcription (Latin):
amimnũ dilataret: neqͥquã paulus orrathus diceret. Hilatami¬
ni ⁊ uos: ⁊ nolite iugum ducere cum infidelib Sollerter uͦ m¬
quaꝗͣ cõphendit᷑ nͥ caute consideret᷑. Nam plerũq eos exterius
mopia humiliat. pene cruciarus angustat: s tam̃ int̃ hec sẽp in¬
terior fortitudo usq ad sꝑanda cȩlestia dilatat. Angustati apłi
exteriꝰ fuerant. qͥ flagella sustinebant: s in magna stabant intͣ
latitudine liberi. qͥ apud se hȩc eadẽ flagella in gaudiũ uerte
ddinẽ int̾ angustias paulus inuenerat. qͥ dicebat. Scire aut̃ nos
uolo fr̃s qr quȩ circa me st̃. magis ad ꝓfectũ uenerunt eian¬
gelii: ita ut uincła mea manifesta fierent m om̃i p̃torio. Hars
satitudinẽ dd mt̃ angustras optabat dicens. In t̾bulatione dila
tasti me. Eẽ itaq hec terrã. id ẽ scõrũ conscientia dilatat᷑: cũ

Expanded text:
animum dilataret, nequaquam Paulus Corinthiis diceret: Dilatamianimum dilataret, nequaquam Paulus Corinthiis diceret: Dilatamini et vos, et nolite jugum ducere cum infidelibusquaquam comprehenditur, nisi caute consideretur. Nam plerumque eos exterius inopia humiliat, poenae cruciatus angustat; sed tamen inter haec semper interior fortitudo se usque ad speranda coelestia dilatat. Angustati apostoli exterius fuerant, quando flagella sustinebant; sed in magna stabant intus latitudine liberi, qui apud se haec eadem flagella in gaudium verterdinem inter angustias Paulus invenerat, qui dicebat: Scire autem vos volo, fratres, quia quae circa me sunt magis ad profectum venerunt Evangelii, ita ut vincula mea manifesta fierent in omni praetorio . Hanc latitudinem David inter angustias obtinebat, dicens: Ium conscientia, dilatatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uitia me solũ reprimere conspicis: tũ extolli de ꝓỹa iustificatio¬
te. st̃ tibi porte mortis Porte enĩ mortis st̃ cogitationes pͣue
quas deo pandimꝰ. quando eas in penitentiã fendo confitem̃
quas etiã ñ confessas iatuet᷑. s confessas ingredit᷑. Tc̃ qͥppe uiam
sibi in portis aꝑit: quandͥo solutis pͣuis cogitationib ad nos post
confessionẽ uenit. Lus portȩ mortis iccitco uocate st̃: D. ꝓfeclo
uia ad interitũ ꝑ miquas sẽꝑ cogitationes aꝑit᷑. ⁊ đ adhuc repli
itͣ latentia m̃tis mala. quȩ ⁊ haberi intrinsecꝰ possunt: ⁊ tar̃a
ab altero uideri ñ possc̃. Iuȩ tam̃ dñs cernit: quando ea occul¬
to respectu gc̃e destruit. Scriptũ qͥppe ẽ. Rex qͥ sedet n solio
iuditii. dissipat om̃e malũ rtuitu suo. E ꝙ om̃e uitiũ angus¬
tat. om̃is u uirtus animũ dilatat: post destructa uitia. recꝰte
sub iungit᷑. Nũqͥd considerasti lacitudinẽ tre : Nisi enĩ iurtus

Expanded text:
vitia me solum reprimere conspicis, tu extolli de propria justificatioessionem pandimus.---Portae enim mortis sunt cogitationes pravae, quas Deo pandimus, quando eas in poenitentia flendo confitemur. Quas etiam non confessas intuetur, sed confessas ingreditur. Tunc quippe viam sibi in portis mortis aperit, quando, solutis pravis cogitationibus, ad nos post confessionem venit. Quae portae mortis idcirco vocatae sunt, quia profecto via ad interitum per iniquas semper cogsunt latentia mentis mala, quae et haberi intrinsecus possunt, et tamen ab altero videri non possunt. Quae tamen Dominus cernit, quando ea occulto respectu gratiae destruit. Scriptum quippe est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Et quia omne vitium angustat, omnis vero virtus animum dilatat, post destructa vitia recte subjungitur: Nunquid considerasti latitudinem terrae? Nisi enim virtus
Abbreviated transcription (Latin):
claustra inferni penetrans. crudeles sp̃c ꝑculit: ⁊ mortis p̃positos
moriendo dãpnauit. Qd̾ iccirco hic ñ adhuc de futuro s iam de p̃¬
cunctis ẽ gentib chlatata. apte subiungit᷑: nũqͥd considerasti lacitu¬
dmẽ terre  dũ enĩ angustias mortis peciit. fidẽ suã in gentibus
dilatauit: atq in numera corda credentiũ scãm eccł̃iam exten¬
culoꝵ tuoꝵ extende ne parcas. Longos fac funiculos tuos: ⁊ cla
tuũ gentes hereditabit. Que latitudo terre. ꝓfecto ñ fieret. nͥ ipse
priꝰ ⁊ uitã quã nouimꝰ moriendo despiceret: ⁊ uitã ꝗͥ non nouimus
resurgendo monstraret. In morte qͥppe sua. nr̃ȩ od̃os m̃tis aꝑuit:
quȩ eẽt uita. quȩ ue sequeret᷑ ostendit. Uñ ⁊ hunc in euuangelio or

Expanded text:
claustra inferni penetrans, crudeles spiritus perculit, et mortis praepositos claustra inferni penetrans, crudeles spiritus perculit, et mortis praepositos moriendo damnavit. Quod idcirco hic non adhuc de futuro, sed jam de prcunctis est gentibus dilatata apte, subjungitur: « Nunquid considerasti latitudinem terrae? » Dum enim angustias mortis petiit, fidem suam in gentibus dilatavit, atque in innumera corda credentium sanctam Ecclesiam extencutuum gentes haereditabit . Quae latitudo terrae profecto non fieret, nisi ipse prius et vitam quam novimus moriendo despiceret, et vitam quam non novimus resurgendo monstraret. In morte quippe sua nostrae oculos mentis aperuit, et quae esset vita quae sequeretur ostendit. Unde et hunc in
Abbreviated transcription (Latin):
homini crebriꝰ infundit. Eam nãq adhuc replicꝗns subdit. Nũ qͥd aꝑ¬
te st̃ tibi porte mortis:⁊ ostia tenebͦsa udisti: porte enĩ mortis. Et
potestates aduerse. quas descendens apͥeruit: qi ear̃ fortitudinẽ mo¬
riendo suꝑauit. Quȩ apellatione qͦq alia tenebrosa ostia uocant᷑: ꝙ
dũ ꝑ occultationis suȩ isidias non uident᷑. deceptis mentib. uiã
sp̃uum fraudulentã maliciã ⁊ respic̃. ⁊ p̃mit. Q uosnͥ ipse nob̃ nesci¬
entib uiuendo ꝓhiberet: ⁊ nil de insidiis mens nr̃a cognosceret.
⁊ eisdẽ insidiis capta deꝑiret. Que teneb̾sa ostia nos etiã cernimus.
quando suꝑnȩ lucis radiis ilustͣmur. Uñ ⁊ ꝑ ꝓpħam dr̃. Dñs mͥ adiu¬
tor ẽ: ⁊ ego uidebo mimicos meos. N ostes gͥ nr̃os ipse uidet. qͥ suo eos
munere. nob̾ uisibiles fec̃wel certe teneb̾sa ostia tc̃ dñs uidit. cum

Expanded text:
homini crebrius infundit. Eam namque adhuc replicans, subdit: Nunquid aphomini crebrius infundit. Eam namque adhuc replicans, subdit: Nunquid apertae sunt tibi portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Porta enim mortis sunt potestates adversae, quas descendens Dominus aperuit, quia earum fortitudinem moriendo superavit. Quae appellatione quoque alia tenebrosa ostia vocantur, quia dum pro occultationis suae insidiis non videntur, deceptis mentibus viam mundorum spirituum fraudulentam malitiam et respicit et premit, quos nisi ipse nobis nescientibus videndo prohiberet, et nil de insidiis mens nostra cognosceret, et iisdem insidiis capta deperiret. Quae tenebrosa ostia nos etiam cernimus, quando supernae lucis radiis illustramur. Unde et per Prophetam dictor est, et ego videbo inimicos meos . Hostes igitur nostros ipse videt, qui suo eos munere nobis visibiles facit. Vel certe tenebrosa tunc ostia Dominus vidit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ambulat: cũ obscurũ cor penetrans. Fluctus inuisibiles uitioꝵ
calcat. Plerũq enĩ p̃terita alia plangunꝰ : ⁊ alis p̃sentib urgemur
ut modo suꝑbia. modo ira. modo luxuria. modo auaritia tẽp¬
tante fatigemur. Sed cũ cuncta hȩc m corde nr̃o dñs occulte uisi¬
tationis suȩ timore reprimit: qͥd aliud quã in abysso gressus po¬
nit: quos gressus m̃te conspitimꝰ: qͣndo cont᷑ insurgentia uitia a¬
mͥ timoris eiꝰ obuenient dona pensamꝰ: Hos nãq gressus ꝓpha con¬
suditioꝵ memoria m se reprimi conspic̃. qͣsi deambulantis in se¬

Expanded text:
deambulat, cum obscurum cor penetrans, fluctus invisibiles vitiorum calcat. Plerumque enim praeterita alia plangimus, et aliis praesentibus urgemur, ut modo superbia, modo ira, modo luxuria, modo avaritia tentante fatigemur. Sed cum cuncta haec in corde nostro Dominus occultae visitationis suae timore reprimit, quid aliud quam in abysso gressus ponit? Quos gressus mente conspicimus, quando contra insurgentia vitia quomodo timoris ejus obvient dona pensamus. Hos namqjudiciorum memoria in se reprimi conspicit, quasi deambulantis in se
Abbreviated transcription (Latin):
confusione sua animũ concutit. Profundũ maris d̾s penecrat.
quando etiã desꝑata corda ꝑmutat: Sic enĩ mare intrat: quando
cor seculare humiliat. Profundũ maris ingredit᷑: quando uisi
tare m̃tes etiã p̃ssas scelerib ñ dedignat᷑. Unde. u recte ꝑcunctan¬
do subiungit᷑. & in nouissimis maris deãbulasti: qͥd enĩ ẽ abysus.
nͥ mens humana: quȩ dũ semecipsam cõp̃hendere ñ ualet: sese
dedit abysus uocẽ suã. ab altitudine phantasiȩ suȩ: qr dũ semecip¬
sam mens humana ñ penetrat. ex cõparatione sui. diuine naturȩ
potentiã quã cõp̃hendi ñ suffic̃. humiliꝰ laudat. In nouissimis gͦ

Expanded text:
confessione sua animum concutit. Profundum maris Deus penetrat, confessione sua animum concutit. Profundum maris Deus penetrat, quoniam desperata corda permutat. Hoc autem mare intrat, quando cor saeculare humiliat; profundum tare mentes etiam pressas sceleribus non dedignatur. Unde et recte percunctando subjungitur: Et in novissimis abyssi deambulasti? Quae enim est abyssus, nisi mens humana, quae dum semetipsam comprehendere non valet, sese Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae , quia dum semetipsam mens humana non penetrat, ex comparatione sui, divinae naturae potentiam quam comprehendere non sufficit humilius laudat. 28. In novissimi
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt:: innumeri tͦ gentiũ popłi uiã uite illo moriente. secuti st̃.
Suꝑbos nãq ddũ adhuc pasfibilis uiueret ꝑtulit⁊a passibili uͦ uita
mortuos strauit. Qd bene: sanson in semetipsũ figuralit expressit.
qͥ paucos qdẽ dũ iuueret interemit.: desteuelo aute tẽplo. hostes
mnumeros cũ moreret᷑ occidit: q nimirũ dñs ab elatione su¬
ꝑbiȩ paucos cũ uueret. plures si cũ templũ sui corporis soluere¬
tur extinx̃ : atq electos ex gentib qͦs uiuendo sustinuit. simul
om̃s moriendo ꝓstrauit. Recte itaq postꝗͣ inferna penetrasse se
gellato homini diceret. ꝑpende qͥd ꝑtuli: ⁊ pensa qͥd emi: ne qͦ¬
raris ipse de uerbere. dũ nescis quȩ te p̃mia maneant in retribu¬
tione. Int̾ hȩc itaq uerba creatoris oꝑe p̃ciũ putd. si a bono com¬
muni ac publico parũꝑ oculos flectimꝰ: ⁊ qͥd in singłis nob̾ laten¬
quando prioris uitȩ neqͥtias ad memoriã reduc̃. ⁊ fluctuantẽ in

Expanded text:
 gentium populi viam vitae illo moriente secuti sunt. Superbos namque dum adhuc passibilis viveres, pertulit, a passibili vero vita mortuos stravit. Quod bene Samson in semetipso dudum figuraliter expressit, qui paucos quidem dum viveret, interemit: destructo autem templo, hostes innumeros, cum moreretur, occidit . Quia nimirum Dominus ab elevatione sufidelitatis paucos cum viveret, plures vero cum templum sui corporis solveretur, extinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, simul omnes moriendo prostravit. Recte itaque postquam inferna penetrasse se gellato homini diceret: Perpende quid pertuli, et pensa quod emi; nec queraris ipse de verbere, dum nescis quae te praemia maneant in retributione. Inter haec itaque verba creatoris operae pretium puto, si a bono communi ac publico parumper oculos flectimus, et quid in singulis nobis latenquando prioris vitae nequitias ad memoriam reducit, fluctuantem in
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ intumuit. quẽ rationabilẽ accep̃: rursus t̾ra ꝑ mortẽ fiere
quã ẽẽ se considerare humilit̃ noluit. Et qr peccando dei simili¬
tudinẽ ꝑdidit. moriendo uͦ ad limi sui mat̾eriã redit: uecte. dr̃.
restuet᷑ ut lutũ signacłm. Ꝙ q qe corpore cũ sp̃c uocat᷑. quodam
quasi luto suȩ carnis exuit᷑. ayre. qde eodẽ luto subiungit᷑: ⁊sta

Expanded text:
sensum intumuit, quem rationabilem accepit, rursus terra per mortem fieret, sensum intumuit, quem rationabilem accepit, rursus terra per mortem fieret, quam esse se considerare humiliter noluit; et quia peccando Dei similitudinem perdidit, moriendo vero ad limi sui materiam redit, recte dicitur: Restituetur ut lutum signaculum. Et quia de corpore dum spiritus vocatur, quodam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ultimis sepe peccatores t̃rendo concutio. conuertendo teneo:
atq ab eoꝵ cordib impios cogitationũ motꝰ euello: & recte bea¬
to iob dñs qͦm iuxta finẽ peccatores conuertat insinuat. Ac
si aꝑte dicat. Misericordiȩ meȩ potentiã respice: ⁊ tue iusticie
elationẽ p̃me. Quȩ extrema hominis q etiã cũ conuertit᷑. ꝑ
carnis mortẽ illa antiq culpȩ uindicta comitat᷑: ꝓtinꝰ insinu¬
nẽ qͥppe dñs qr ad sua̾m similitudinẽ condidit:
sus potentiȩ signacłm fec̃. Qđ tam̃ ut lutum
restituet᷑: qr licet eterna supplicia ꝑ conuersionẽ fugiat: in ult¬
one tam̃ ꝑpetrate suꝑbiȩ carnis morte dampnat᷑. Ex luto qͥp¬
pe homo conditus ⁊ m̃tis accepta ratione similitudine diuine.
nnaginis decoratꝰ. elatione. cordis intumescens. qd̃ de infimis for¬
matus eẽt. oblitꝰ ẽ. Uñ mira conditoris iusticia actũ ẽ: ut qr ꝑ

Expanded text:
ultimis saepe peccatores terrendo concutio, convertendo teneo, ultimis saepe peccatores terrendo concutio, convertendo teneo, atque ab eorum cordibus impios cogitationum motus evello. Et recte beato Job Dominus quomodo juxta finem peccatores convertat insinuat. Ac si aperte dicat: Misericordiae meae potentiam respice, et tuae justitiae elationem preme. Quae extrema hominis quia, etiam cum convertitur per carnis mortem, illa antiquae culpae vindicta comitatur, protinus insinunem quippe Dominus, quem ad suam similitudinem condidit, suae potentiae signaculum fecit. Quod tamen ut lutum restituetur, quia licet aeterna supplicia per conversionem fugiat, in ultione tamen perpetratae superbiae carnis morte damnatur. Ex luto quippe homo conditus, et mentis accepta ratione, similitudine divinae imaginis decoratus, elatione cordis intumescens, quod de infimis formatus esset oblitus est. Unde mira conditoris justitia actum est ut quia per
Abbreviated transcription (Latin):
ram qͥppe homo infima sapiens designat᷑: cui peccanti dicͦtum
ẽ. Terra es: ⁊ m t̃ram ibis. Sed qr pius conditor facturã ñ deserit.
mala hominũ ⁊ ꝑ suã sapientiã tolerat. ⁊ ꝑ eoꝵ quandoq conuer¬
sionẽ relaxat. cũ duras atq insensibiles mentes respĩc. mͦ eas mi
nis. mͦ uerberib. mͦ reuelationib terret: ut quȩ pessima securi¬
tate duruerant. salubri timore mollescant: qͣtiꝰ uł sero rede¬
ant. ad hoc ipsũ saltẽ qd̃ diu expectati st̃ erubescant. Scit enĩ
dñs q extrema uitȩ nr̃e plus iudicat: ⁊ iecirco electos suos in fi¬
Tanto gͦ mpensuis ultimis nr̃is muigilat: qͣnto in ipsis pendere.
mitia uitȩ sequentis pensat. Qd̵ qr nusericordit̃ fac̃. petate sua
in mediũ deducła. qua etiã sero conuersos peccatores recipit. be¬
ati iob iusticiã erudit dicens. Nũqͥd teniusti concutiens extre¬
ma terrȩ. ⁊ excussisti impios ex ea. subaudis. ut ego qͥ i suis

Expanded text:
ram quippe homo infima sapiens designatur, cui peccanti dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed quia pius conditor facturam suam non deserit, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum autem duras atque insenis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dominus quia extrema vitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fiTanto ergo impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis pendere initia vitae sequentis pensat. Quod quia misericorditer facit, pietate sua in medium deducta, qua etiam sero conversos peccatores recipit, beati Job justitiam erudit, dicens: Nunquid tenuisti concutiens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? Subaudis ut ergo, qui in suis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio aliq̃ndo et̃ne uite scientia atq doc̾trina. Uiror nãq gł̃e tẽpo¬
ralis accipitur. sic̃ ꝓpħa ait. Mane sic̃ herba transeat: mane flore
li accipit᷑: sic̃ de illo a dño dr̃ huic montes herbas ferunt. Ac si di¬
ceret uꝑbi ac tumidi dñ seillicitis eogitationibus atq ationib
offerunt: suis ulũ iniqͥtatib pascunt. Neba sustentatio p̃dicantiũ

Expanded text:
operatio, aliquando aeternae vitae scientia atque doctrina. Viror namque gloria tempooperatio, aliquando aeternae vitae scientia atque doctrina. Viror namque gloria temporalis accipitur, sicut Propheta ait: Mane sicut herba transeat, mane floreat li accipitur, sicut de illo a Domino dicitur: Huic montes herbas ferunt . Ac si diceret: Superbi ac tumidi dum se illicitis cogitationibus atque actionibus efferunt, suis illum iniquitatibus pascunt. Herba sustentatio praedicantium
Abbreviated transcription (Latin):
cãtis. ecce conuertim᷑ ad gentes. Diuso gͥ estu. deserta. ⁊ absq homme
dũ ⁊ quasi ab infusione rationis aliena p̃duicationis guttis gencilitas
mporat᷑. Quȩ gentilitas. qualis adhuc a predicatorib sit muenta osten¬
dit̃. cũ subdit᷑. Ut mmpleret inuiã: ⁊ desolatã. Quid ũ cõpluta redidit
demonsteat᷑. cũ ilieo ad iungit᷑. Et ꝓdiuceret herbas urentes. Inuia
nãꝙ dudũ gentilitas fuit: ad quã uia at̃ uerbo ñ patuit. Nedẽp¬
sili. uł feuctu boni oꝑis destituta.Dedit gͦ dͥñs uehem̃tissimo mbri
cursum: ⁊ iuã sonantis tonitrui. ut in deserto plueret. ⁊ impleret in¬
uiã ⁊ desolatã. ⁊ ꝓduceret herbas uirentes id ẽ exteriori p̃dication
int̃nã aspirationẽ contulit. ut corda gentiliũ arentia uires cerent.
clausa patescerent. mania cõplerent᷑ infecunda germinarent. In sccp
do refec̃tio diaboli alquando sustentatio ꝓ̃ddicatoꝵ. aliquando bona

Expanded text:
tae, ecce convertimur ad gentes . Diviso igitur aestu, deserta et absque homindum, et quasi ab infusione rationali aliena, praedicationis guttis gentilitas irroratur. Quae gentilitas qualis adhuc a praedicatoribus sit inventa ostenditur, cum subinfertur: Ut impleret inviam et desolatam. Quid vero compluta reddidit, demonstratur, cum illico adjungitur: Ut produceret herbas virentes. Invia namque dudum gentilitas fuit, ad quam Dei verbo via non patuit. Redempsilii, vel fructu boni operis destituta. Dedit ergo Dominus vehementissimo imbri cursum, et viam sonanti tonitrui, ut in deserto plueret, et impleret inviam et desolatam, et produceret herbas virentes; id est, exteriori praedicationi internam aspirationem contulit, ut corda gentilium arentia virescerent, clausa patescerent, inania complerentur, infecunda germinarent. Vet. XVdo refectio diaboli, aliquando sustentatio praedicatorum, aliquando bona
Abbreviated transcription (Latin):
a caritate solidet᷑. Uñ paulus in suis p̃dicationib dũ quedã urtu¬
tũ ostia mari tẽptationis opponeret. ilico eisdẽ ostiis quasi robur
uectis aduupẽ dicens.Suꝑ om̃ia aut̃ liȩc caritatẽ habentes qd fułm
culũ ꝑfectionis. ꝑfectionis enĩ uincłm caritas dr̃: qr om̃e bonũ qd̃

Expanded text:
a charitate solidetur. Unde et Paulus in suis praedicationibus dum quaedam virtua charitate solidetur. Unde et Paulus in suis praedicationibus dum quaedam virtutum ostia mari tentationis opponeret, illico eisdem ostiis quasi robur vectis adjunxit, dicens: Super omnia autem haec charitatem habentes, quod est vinculum perfectionis . Perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
Terminis enĩ suis dñs hoc mare circundat: ꝙ cor nr̃m adhuc cor¬
ruptionis suȩ molestia ⁊ cura turbulentũ. sub m̃sura contẽplationis
occultis donoꝵ distributionib mitigat. mͦ agens ne pͣua sugestio
ad delectationẽ ueniat. mͦ ne pͣua delectatio usq ad consensũ ꝓrũ¬
pot. Qui gͦ illicitos motꝰ cord respic̃. ⁊ in qͥbusdã eos usq ad consen¬
furenti mari t̾minũ imponit. ut neq̃quã m oꝑe exeat: s intͣ siũ
m̃tis tẽptationũ submurmurans se unda collidat. ⁊ uȩ q tc̃ ualent
restringitur. cũ ei delectatione dei. atq inspiratis uirtutib obui¬
nies: ⁊ ñ ꝓcedes ampliꝰ: ⁊ hic confringes tum̃tes fluctus tuos. Quid enĩ
moralit ꝑ ostia. nͥ uirtutes: qͥd ꝑ uectẽ. nͥ robur caritatis accipimꝰ:
eas ex occulto m̃tis opposita caritas astringat. facile. aut̃ om̃e uir¬
tutũ bonũ tẽptatione cordis irruente destruit᷑: nͥ ab intimis fix¬

Expanded text:
Terminis enim suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum adhuc corruptionis suae molestia et cura turbulentum sub mensura contemplationis m tentationibus tumidum occultis donorum distributionibus mitigat, modo agens ne prava suggestio ad delectationem veniat, modo ne prava delectatio usque ad consensum prorumpat. Qui ergo illicitos motus cordis respicit, et in quibusdam eos usque ad consenfurenti mari terminos imponit, ut nequaquam in opere exeat, sed intra sinum mentis tentationum submurmurans se unda collidat. Quae quia tunc valenter restringitur, cum ei delectatione Dei atque inspiratis virtutibus obvitur.---Quid enim moraliter per ostia, nisi virtutes; quid per vectem, nisi robur charitatis accipimus? t, nisi eas ex occulto mentis opposita charitas astringat. Facile autem omne virtutum bonum tentatione cordis irruente destruitur, nisi ab intimis fix
Abbreviated transcription (Latin):
A distric̾ti iudicis erit aduentu ferienda sic̃ scriptũ ẽ. quẽ dñ
sħe interficiet sp̃u oris sui. ⁊ destruet illustratione aduentus su
recte dr̃. ⁊ brachiũ excelsũ confringet᷑ Cuncta ta m̃ hȩc quȩ
dis discussa st̃: ad huc intelligi ⁊ alit posst̃. Uer¬
ba enĩ dei
quasi pigm̃ta quedã. nr̃i st̃ adiutoru. Et sic̃ pig¬
plus teritur. tanto in poculũ eiꝰ uirtus augetur: ita diina e¬
loquia quo magis ẽponendo conterimꝰ. eo audientes ampliꝰ qͣsi
nũ tolerat: ⁊ cũ iam uicinũ finẽ respic̃. plerũq mentes peccanti¬
um mutat : recte de se uim tante pietatis insinuans. ait. Nũquidͥ¬

Expanded text:
a districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui , recte dbis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigplus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi num tolerat, et cum jam vicinum finem respicit, plerumque mentes peccantium immutat, recte de se, vim tantae pietatis insinuans, ait: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ in ciuitate quasi iustoꝵ oꝑm. Igit᷑ postquã de iniqͥs dictũ
ẽ. restituet᷑ ut lutũ signaculũ: ⁊ stabit᷑ sic̃ uestim̃tũ. ⁊ auferet᷑ ab
confringet᷑. Quid nãq aliud excelsũ brachiũ accipit᷑. nͥ suꝑba an¬
tixp̃i cessitudo. quȩ suꝑ reꝓbas mentes hominũ fastu głȩ sifałaris
erigit᷑. ita ut homo peccator. ⁊ tam̃ estimari homo ddespitiens dm̃
se suꝑ homines m̃tiatur. Sñ paulus apłs dic̃. Ita ut in tẽplo dĩ
sedeat. ostendens se tam quã sit ds. Cuiꝰ ut tumorẽ plfnuis osten
sen dr̃. Ecce constitui dm̃ pharaoniste. Ds̃ uͦ coli purus homo

Expanded text:
am de iniquis dictum est, Restituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum, et auferetur ab runt.---Quid namque aliud excelsum brachium accipitur, nisi superba Antichristi celsitudo, quae super reprobas mentes hominum fastu gloriae saecularis erigitur, ita ut homo peccator, et tamen aestimari homo despiciens, Deum se super homines mentiatur? Unde et Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendesen dicitur: Ecce constitui te Deum Pharaonis . Deus vero coli purus homo
Abbreviated transcription (Latin):
men corruptione adhuc carnis grauam᷑: donũ qd̃ ꝑcepimꝰ quasi
uirtute. laudamꝰ. Quomͦ enĩ ualebit lingua dicere. qd̾ non suffic̃
quippe dicit᷑. cũ cordis leticia oris efficatia ñ explet᷑: quib dam
modis gaudiũ ꝓdiũ ꝓdit. qd̃ ipse qͥ gaudet. nec tegere p̃ualet. nec
explere. Laudent itaq angłi. qui iam tante claritatis latitudi¬
nc̃ in sublimib uident: iubilent uͦ homines qͥ adhuc in inferio¬
nrib oris sui angustias fustinent. Quȩ quia certo futura dñs no
ugrat: ñ tã facienda insinuat. quã facta narrat. Sed qͥd agimꝰ
Qd cũ boni de redemptionis suȩ mysterio iubilant. malos in¬
uidia inflãmat: dũ electi ꝓfitiunt. reꝓbi ad rabiẽ furoris ex¬
citant᷑: ⁊ bona nascentia q nolunt muitari. ꝑsecunt᷑. s tam̃ mĩ¬

Expanded text:
men corruptione adhuc carnis gravamur, donum quod percipimus, qua men corruptione adhuc carnis gravamur, donum quod percipimus, qua virtute laudamus? Quomodo enim valebit lingua dicere, quod non sufficit quippe dicitur cum cordis laetitia oris efficacia non expletur; sed quibusdam modis gaudium prodit, quod ipse qui gaudet, nec tegere praevalet, nec explere. Laudent itaque angeli, qui jam tantae claritatis altitudinem in sublimibus vident. Jubilent vero homines, qui adhuc in inferioribus oris sui angustias sustinent. Quverat, non tam facienda insinuat, quam faquod cum boni de redemptionis suae mysterio jubilant, malos invidia inflammat; dum electi proficiunt, reprobi ad rabiem furoris excitantur, et bona nascentia, quia nolunt imitari, persequuntur? Sed tamen i
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pͥma in tẽpore condita natura rationabiliũ spũum credit᷑.
audiendũ ẽ. qd addst simul. Quia nimirũ matutina astͣ etiã cũ
uesꝑtinis redẽptoris potentiã laudant: dũ electi angłi etiã cũ redẽ¬
ptis in mundi fine. hominib largitatẽ gr̃ȩ suꝑnȩ glorificant. Ipsi
qui ut nos in laudẽ conditoris accenderent: hoc qđ suꝑiꝰ diximꝰ¬
orta ꝑ carnẽ luce clamauerunt. Gła in excelsis deo. ⁊ m t̃ra pax
hominib bone uoluntatis. Simul gͦ laudant: q redẽptioni nr̃e
uoces suȩ exaltationis accõmodant. Simul laudant: ꝙ dũ nos
conspitiunt recipi. suũ gaudent numerũ replere. Qui ⁊ fortasse
ideo matutina astͣ memorant᷑: q sepe ad ortandos homines mis¬
si st̃. & dũ uentur mane nuntiant. ab humanis cordib p̃sentis
uitȩ tenebͣs fugant. Sed ecce angłi diuinã potentiã laudant:
q ipsa eos tante claritatis uisio dilatat. Nos aut̃ qͥ redimim᷑. s ta¬

Expanded text:
enim prima in tempore condita natura rationabilium spirituum creditur, audiendum est quod additur, Simul, quia nimirum astra matutina etiam cum vespertinis Redemptoris potentiam laudant, dum electi angeli etiam cum redemptis in mundi fine hominibus largitatem gratiae supernae glorificant. Ipse quippe ut nos ad laudem conditoris accenderent, hoc qorta per carnem luce, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Simul ergo 910 laudant, quia redemptioni nostrae voces suae exultationis accommodant. Simul laudant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum numerum gaudent repleri. Qui et fortasse ideo matutina astra memorantur, quia saepe ad exhortandos homines missi sunt; et dum venturum mane nuntiant, ab humanis cordibus praesentis vitae tenebras fugant. Sed ecce angeli divinam potentiam laudant, quia ipsa eos tantae claritatis visio dilatat. Nos autem qui redimimur, sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: quȩ scilicet ꝑuesse edita. caput suũ male uiuendo p̃uerunt.
mc paulus ait. Ut reuelet᷑ in suo tẽpore: nam nusterrũ iã oꝑatur
miqͥtatis. aͥc si diceret. Tc̃ antixp̃c manifestus iudebit᷑: nam in
cordib miquoꝵ secreta sua iam nc̃ occultꝰ oꝑat᷑. Ut eñĩ de aꝑti¬
orib criminib taceã. ecce alꝰ fr̃i in corde suo tacitꝰ muidet. ⁊ si
occasionẽ repperiat. eũ subplantare contendit: cui mẽbrũ alte
riꝰ ẽ. ñ eiꝰ de quo scriptũ ẽ: iuidia diaboli mors it̃uit in orbẽ
terrar :ꝰᷤ aliꝰ magni meriti ẽẽ se estimans. ꝑ tumorẽ. cordis cunclis
se p̃ferens: om̃s m semetipso inferiores credit. cuiꝰ alteri mẽbeũ
ẽ. ñ eiꝰ de qͣ scriptũ ẽ. om̃e sublime uidet: ⁊ ipse ẽ rex suꝑ uniũ¬
sos filios suꝑbiȩ ÷ alĩ mundi huiꝰ potentiã quexit. ñ q̃ alis ꝓsu. si

Expanded text:
sunt, quae scilicet perverse edita caput suum male vivendo praevenerunt. Hinc Paulus ait: Ut reveletur in suo tempore. Nam mysterium jam operatur iniquitatis . Ac si diceret: Tunc Antichristus manifestordibus iniquorum secreta sua jam nunc occultus operatur. Ut enim de apertioribus criminibus taceam, ecce alius fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit; cujus alte est: Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum ? Alius magni meriti esse se aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos f
Abbreviated transcription (Latin):
nis. celumpne aut̃ basib innitunt᷑. ita uita nr̃a in uirtutib. uir¬
tutes uͦ in intima intentiontiõe subsistunt. & qr scriptũr ẽ. fun¬
dam̃tũ aliud nemo potest ponere p̃ter qd positũ ẽ. qͥ ẽ. xp̃c iħre.¬
tẽ bases infundam̃to st̃. cũ intentiones nr̃e in xp̃o roborantur
ncassũ uͦ alta suꝑ se bases edificia erigunt. si ñ ipsm fundam̃to
solidate consistunt: ꝙ nimir quãlibet sũma oꝑa manit̃ fa¬
cuuit. si intentiones cordiũ extͣ et̃nitatis celsitudinẽ deflectun

Expanded text:
nis, columnae autem basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virnis, columnae autem basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes vero in intima intentione subsistunt. Et quia scriptum est: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum e bases in fundamento sunt, cum intentiones nostrae in Christo roborantur. Incassum vero alta super se bases aedificia erigunt, si non ipsae in fundamenti soliditate consistunt, quia nimirum quamlibet summa opera inaniter faciunt, si intentiones
Abbreviated transcription (Latin):
Et̃ si ꝯ̃ełs tuus nequã fuerit. totũ corpꝰ tuũ tenebrosũ erit: q cũ
ꝑuersa intentione qͥd uł rectũ agit᷑. ⁊ si splendẽre corã homuuib
cernif᷑. apd examen int̾m iudicis obscurat᷑. ubi. i recte sub iungit᷑.¬
i lum̃ qd m te ẽ tenebre sint: ipsȩ tenebrȩ quantȩ. st̃: qͥa si hoc
qd bene nos agere credimꝰ. ex mala intentione fuscamꝰ: quanta
ipsa mala st̃. quȩ mala eẽ etiã cũ agim̃ ñ ignoramꝰ : Et si ibi nil
cernimus ubi quasi discretionis lumen tenemꝰ: qua cecitatȩ in
illa offendimꝰ. quȩ sine discretione ꝑpetramꝰ : uigilanti gͥ cura
ꝑ cuncta oꝑas intentio nob̃ nr̃a pensanda ẽ: ut mł tẽporale in his
quȩ agit appetat. totã se. in soliditate. ȩt̾nitatis figat: ne si extra
funcdam̃tũ actionis nr̃e fabrica ponit᷑. terra dehiscente soluatur.
uippe. uuiꝰcuiꝰq st̃ animȩ intentiones suȩ. Nam sic̃ fabrica colũp¬

Expanded text:
s tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit; quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, etsi splendere coram hominibus cernitur, apud examen interni judicis obscuratur. Unde et recte subjungiturSi lumen quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt ? quia si hoc quod bene nos agere credimus, ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt quae mala esse etiam cum agimus non ignoramus? Et si ibi nil cernimus, ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate in illa offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti igitur cura per cuncta opera intentio nobis nostra pensanda est, ut nil temporale in his quae agit appetat, totam se in soliditate aeternitatis figat, ne si extra fundamentum actionis nostrae fabrica ponitur, terra dehiscente solvatur. quippe uniuscujusque sunt animae intentiones suae. Nam sicut fabrica colum
Abbreviated transcription (Latin):
moribus lixuriã ꝓponit & ꝙ tristitia m uã facile labit. tristir po¬
eudũ aiscordie porrigit Quia timidi supplitia fornidant. Uanenclus
b insidiat᷑. sleq facile captiuaret. si aut luxuriosis pͥmia. alt aioe
elorta ꝓporeret si aut uorades dͥe abstientia gl a erat abstiuen¬
tis ee gule mb esillitate pulsaret. si mites ꝑ studm gceraminis. ont
nracundos caꝑe ꝑ pauorẽ sormidinis quȩretet. Aiua E insepian onie
ardior calide siigis msidians aucinos motib laqueos absconan tee

Expanded text:
moribus luxuriam proponit; et quia tristitia in iram facile labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Et quia timidi supplicia formidant, paventibus is insidiatur. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praelia, aut avaris scorta proponeret; si aut voraces de abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret; si mites per studium certaminis, aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret. Quia ergo in tentationis ardore callide singulis insidians, vicinos morib
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑. alta consideratione opꝰ ẽ ne fortasse nequaꝗͣ cõmunis boni con¬
silio. s timore ꝓpͥo uł cuĩ libet ambitionis studio. a uirtutis exer¬
citatione cessetur. Q qͣ minir̃ cũ agit᷑. Iamñ dispensationi. s. culpe.
seruit᷑. uñ curandũ sollicite ẽ: ut cũ quis susceptũ negotiũ eũ uir¬
tutis cessatione dispensat. semet ipsũ priꝰ in radice cordis infigat:
ne sibi ꝑ hoc aliqͥd auarus appetat. si ei ꝑ hoc sol timidis pareat.
⁊ eo fiat paruum qd̵ in oꝑa sequit᷑. qͦ non exxecta cogitationis in

Expanded text:
nitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni connitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dispensationi, sed culpae servitur. Unde curandum sollicite est ut cum quis susceptum negotium cum virtutis cessatione dispensat, semetipsum prius in radice cordis inspiciat, ne sibi per hoc aliquid avarus appetat, sibi per hoc soli timidus pareat; et eo fiat pravum
Abbreviated transcription (Latin):
ditus fuerat. circũcidit. Uidens enĩ qđ nͥ se mandata littere serua¬
re ostenderet. iudeoꝵ rabiẽ etiã in his qͥ sibi tc̃ comites aderant
excitaret: adsextionis sue ium postposuit. ⁊ sine. dampno fidei se
suosq a ꝑsecutionis immanitate custodiuit. łec̃ qd fieri fidei amo¬
net᷑. Nec mirũ si in corporeis intelligiuꝰ: qd̾ agi ⁊ incorporib uidemꝰ.
Exe studio nãq arẽ custendit᷑: ut in suo t̾epore cũ utilitate tendat᷑.
Quasi ortũ relaxationis ꝑdit. sic aliquando in exercitatione uirtꝰ:
cũ ꝑ discretionẽ p̃termittit᷑. reseruat᷑. At tanto post uitia ualent̃
feriat: quanto a ꝑcussione interim prudent̃ cessat. Subtilis gͥ dis¬
eretionis suꝑ hanc t̃ram linea tendit᷑. qͣndo ostensis unicuiq an̾ime
exemplis p̃cedentiũ patrũ:⁊ utilit᷑ ad oꝑationẽ uirtus accendittr.

Expanded text:
ditus fuerat, circumcidit . Videns enim quod nisi se mandata litterae servaditus fuerat, circumcidit . Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in his qui sibi tunc comites aderant, excitaret, assertionis suae vim proposuit, et sine damno fidei se suosque a persecutionis immanitate custodivit: fecit quod fieri fidei amonetur. Nec mirum si in incorporeis intelligimus quod agi et in corporeis rebus videmus. Ex studio namque arcus distenditur, ut in suo tempore cum utiliusu tensionis perdit. Sic aliquando in exercitatione virtus cum per discretionem praetermittitur, reservatur, ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a persecutione interim prudentcretionis super hanc terram linea tenditur, quando ostensis unicuique animae exemplis praecedentium patrum, et utiliter ad operationem virtus accenditur,