comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quanto quisq uoluntatis dĩ habuerit cognitionẽ: tanto ⁊ maies¬
tatis eiꝰ habebit timorẽ a cordis erga eiĩ tenebit dilectionẽ. Et in
digne dõ pocerit ambulare: uneantũ illi placere. ⁊ in omĩ oꝑe
bono fruetificare. Ille ergo digne dõ ambulat: qui fidẽ quã in
laptismace ꝑ ednĩ accepit grãm cocidie oꝑibꝰ digne accumul te:
qui menbra sua que sunc suꝑtrã morcisicat: ut dõ spiritalie̾ uiua
& ei cui se ꝓbauit iuste ipie uiuendo placeat. Dõ ꝑ omĩa placences.
emo ergo dõ placere n aduerã postest beatudinẽ ꝑuenire: nisi per
mortisicationẽ uicioꝵ uadsũpcionẽ uircutũ ꝑfidẽ rectã noꝑat ionẽ
scãm. Et neq ui hoc scło sine his duabꝰ rebꝰ si cñ opandi affuerit tenp¬
quisꝗͣ iustificationis consequit̾ grãm: neq infito uitã possidebit
ȩt̾̃nã: In om̃i oꝑe bono fructisicantes. Ille bene in om̃i oꝑe bono frucrisicat
cacite hoc in loco eoꝵ desidiosas corripit mentes qui in meliꝰ non

Expanded text:
quantum quisque voluntatis Dei habuerit cognitionem, tantum et majestatis ejus habebit timorem, et cordis erga eum tenebit dilectionem, et in tantum digne Deo poterit ambulare, et in tantum illi placere, et in omni opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem quam in baptismate per Domini accepit gratiam, quotidie operibus bonis accumulat, qui membra sua quae sunt super terram mortificat, ut Deo spiritualiter vivat, et ei cui se probavit, juste et pie vivendo placeat. Deo per omnia placentes . Nemo ergo Deo placere, et ad veram potest beatitudinem pervenire, nisi per mortificationem vitiorum et assumptionem virtutum, per fidem rectam et operationem sanctam. Et neque in hoc stificationis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: In omni opere bono fructificantes . Ille bene in omni opere bono fructificat, tacite hoc in loco eorum desidiosas corripit mentes, qui in melius non
Abbreviated transcription (Latin):
luice adquẽ respirando transit. ad sue cecitatis tenebras respirando rabti
nlbro genesi scriptũ ÷. Sepeluut abrahã coniugẽ suã inseꝵ ulero duplici
Acciuo qua si sepulerũ ÷ quia a prauis opiłꝰ mortuos tegie. Si cõtenuplic¬
ua ꝓfectiꝰ sepeliuit: quia a cunccis mundi accionibꝰ funditus oiuuidnt
in dureã abiit adcellã abbatis arseni. n⁊ad cendit ꝑfeneilrã. uiudit senẽ
in contenꝑ lacione eocũ quasi igneũ. Erat autẽ fr̃ ille dignꝰ⁊ udita sen
in cuerent᷑: Dicebant autẽ de abbate sisor q nisi cieo deponeret manꝰ suas
quando stabat ad orationẽ rabiebat᷑ mens eꝰ insuꝑibribꝰ. Si ergo contingebat eũ
eo aliquẽ fpm̃ oare festinebat cito deponere manꝰ. Neraperee mens eius &e mora¬
ret᷑. Sicebat quidã senex. Quia assidua oracio cito corrigit mẽtẽ. Dicebat
quida patrĩ. Quia sieut est inpossibile ut uideat quis in aqua curbida suã

Expanded text:
ecitatis tenebras suspirando redit. ecitatis tenebras suspirando redit. In libro Genesis scriptum est: Sepelivit Abraham conjugem suam in sepulcro duplici . Activa quasi sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit; sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Frater quidam abiit ad cellam abbatis Arsenii, et attendit per fenestram, et vidit senem in contemplatione totum quasi igneum. Erat autem frater ille dignus, qui talia intueretur. Dicebant de abbate Sysoi, quia nisi cito deponeret manusquando stabat ad orationem, rapiebatur mens ejus in superioribus. Si ergo contingebat cum eo aliquem fratrem orare, festinabat cito deponere, ne raperetur mens ejus et moraretur. 12. Dicebat aliquis senex: Quia assidua oratio cito corrigit mentem. 13. Dicebat quidam Patrum: Quia sicut impossibile est ut videat quis in aqua turbida facie
Abbreviated transcription (Latin):
bene conscendit. Merito enĩ in ista sustollit qui inilla facilis inuenłe. Sicut
sepultꝰ ab onũ negocio treno pruat᷑ ita ⁊ cõtenplacioni uacans ab omĩ accuali¬
ocupacione auertit᷑. Uiri scĩ sicut sut̃ a se creto cõtẽplacionis egrediuate adi
publicũ accionis: eta pursus ab accionis manifesto ad secretũ intimȩ cõcẽplatiois
uereunt᷑: ut intꝰ dm̃ laulent ubi acceperunt unde foris adeiꝰ ȩeeuam opeots
l obcentu ira nscĩ a cõtenplatione ad accualẽ uitã int̾dũ reflecum . seoensee¬
siderantes illa sũma sic eẽ icilia ut tñ ista humilia sint pauduliĩ nrę udi.¬
gendiȩ necessaria Magna est in contenplatiua uita mentis contenerto neił
se ad celestia erigit cũ in rebꝰ spiritalibꝰ animũ cendit. eũ transoredi nicie oẽ
qđ corporalit̾ uĩdet᷑ cũ se angustat ut dilatet. Et aliquando quide uinor
re luetantes tenebras sue cecitatis exsuperat. Et de incireũ sempeo lumine

Expanded text:
emplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitotio terreno privatur: ita contemplationi vacans, ab occupatione actuali avertitur. Viri sancti sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum intimae contemplationis revertuntur: ut intus Deum laudent, ubi acceperunt unde foris ad ejus gloriam opere obtentu: ita sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. Magna est in contemplativa vita mentis contentio, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritalibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum se angustat ut dilatet; et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, et de incircumscripto lumine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgis nõ priꝰ loquaris anteꝗͣ ille ce inquirat. Euagriꝰ aut̃ conpũctus in
oc sermone dixit. Crede michi multos codices legi nõꝙ talem inueni
que docet similis est canali que adse om̃s uenientes saciat nsordes eoꝵ lauat
se ipsã aut̃ purgare nõ potest s omĩs spurcicia & ininunditia in ea est.
Fr̃ in t̾rogauit abbatẽ pastorẽ dicñs. Quid est illud ꝗđ scriptũ ÷ qui iras.¬
cit᷑ frĩ suo sine causa ÷ uille respondit. Ex omi re quã te grauãre uolue¬
rit᷑ fr̃ tuus ne irascaris aduersus eũ donec oculũ ciũ dextrũ eiciat
sine causa irasceris ei.Si aut̃ aliqͥs teuule separare adõ ꝓ hoc irascere

Expanded text:
vadis, non prius loquaris quam ille te inquirat. Evagrius in vadis, non prius loquaris quam ille te inquirat. Evagrius in hoc sermone, dixit: Crede mihi, multos codices legi, et talem eruditionquae docet, similis est canali, quae omnes ad se venientes satiat, et sordes eorum lavat, seipsam autem purgare non potest, sed omnis spurcitiaabbatem Pastorem dicens: Quid est illud quod scriptum est: Qui irascitur fratri suo sine causa . Et ille respondit: Ex omni re qua te gravare voluerit frater tuus, ne irascaris adversus eum donec oculum tuum dextrum ejiciat: alioquin sine causa irasceris ei. Si autem aliquis vult te separare a Deo, pro hoc irascere
Abbreviated transcription (Latin):
ueluerunt ꝑuenire. ꝑ haue uircutẽ consilii martires ut eenã
insinẽ ꝑse uerauerirẽ. Graue aut̃ consiliũ cordis om̃e in constãriã
uagationis expellit. Sunt anime que leui motu nẽ ula nc̃ illa
deu̾derãt. Omp̃s ergo ds̃ quia ipsas leuos fluctuationes mentium
no leuit̃ pensat uaeationẽ relinquendo diuidieat s eũ ꝑ gram
respicit uagã mentẽ in consilii stabilitatẽ sigit. Cũ ds̃ omprꝰ
leues motus homiis mise ⁊ cordit᷑ dignatur aspicere hunc
anpurea illud ab anima tua. Et nos ergo fr̃s omĩa que agutꝰ cũ con¬
silio agamus: quia scriptũ ⁊. Ance omĩa oꝑa tua uerbũ uerax ꝙ̃¬
cedat. uante oñẽ actũ consiluĩ stabili ninhis omĩbꝰ dep̃eare al-
sp̃u incelligentiẽ replebit te & quasi ibres nuttet eloquia sapien-¬
euagriꝰ ad quendã senẽ. querens consiliũ ndixit ei. Dic mͥ abba sermonẽ
quo saliuis siã : Ille aut̃ dixit ei. Siuis salus fieri quando ad aliquem

Expanded text:
m. Per hanc virtutem consilii martyres ut aeternam in finem perseveraverunt. Grave autem consilium cordis, omnem inconstantiam vagationis expellit. Sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant. Omnipotens ergo Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat: sed cum per gratiam respicit, vagam mentem in consilii stabilitatem figit. Cum Deus omnipotens leves motus hominis misericorditer dignatur aspicere, huncamputa illud ab anima tua. Et nos ergo, fratres, omnia quae agimus, cum consilio agamus, quia scriptum est: Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et ante omnem actum consilium stabile: et in his omspiritu intelligentiae replebit te, et ipse quasi imbres mittet tibi eloquia sapientEvagrius ad quemdam senem, et dixit ei: Dic mihi, abba, sermonem, quo salvus fiam. Ille autem dixit ei: Si vis salvus fieri, quando ad aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
per culpe sie memoria ñ addit: ubi nõ subreatii animꝰ trepidat. sde eiꝰ idulgen¬
ta lił er peultat. Amonẽdi sut̃ timore formidinis opp̃si ut de miscd̾ia quã postu¬
lait pre sumãt ne ui in moderate affliecionis intereant. Neq enĩ pie elnsã
d eliquetui &culos flendo peceata opponeret: si ꝑsemet ipiũ ea districte ferre uoliusset.
ostat enĩ qđ suo iudicio ascũde uoluit: qͦs miserando p̃ueniẽs sibi met ipsis iudi ces

Expanded text:
memoria non angit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia liber exsultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi, ut de misericordia quam postulant praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod suo judicio abscondere voluit, quos miser
Abbreviated transcription (Latin):
dni Scsengouur etiã hic muscłiã stiscipit. s suscepisse senesero: quuia ꝓecexeul lucĩ
homo iã conigedo ipeuitendo deserit s cñ ad huc iudieẽ districeũ de eł reeͥbuciõe

Expanded text:
dat. Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum dat. Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus re
Abbreviated transcription (Latin):
uãt inflecibꝰ sacis factioĩs. scriptũ quppe iͥ. Pocũ dedit nob̾ inlacrimisin mẽsurã.
t udelicet un iꝰcuiꝰq mens tanta peiutridine cõpũctionis suȩ bibat la criias quãto s
ad comeminit aruisse ꝑculpã De spe et formidine electorum¬
LeR ũq mẽs uistiiã quidẽ qđ puersȩ seegisse meminit deplorat iã praua acca no
solũ deserit s amarissimis & lam̃tis piunt. S tam̃ dũ ab eoꝵ pͣuitate que agitꝰ¬
lã seꝑpfecte cõuercit s ad huc sepfecte in securitate ñerigit: q dũ qͣta sit dislrtcioextreim
examinis pensat uit̃ spẽ iforcicudinẽ solliciciꝰ crepidat q uist uidex uenies qͣ d deperss¬
reputet qͥore laxet ignorat Nã guã praua cõmiserit memunit s hec cõmissa sidigr
defluuerit nescit: ao ne culpe in manitas modi penitẽcie crãseat meriuis & sdeoe
culpã iã ueritas relaxat: s mẽs afflicta adhuc deuenia duĩualde sibi ⁊ solieita trepi¬

Expanded text:
um dedit nobis in lacrymis in mensura. Ut videlicet uniuscujusque mens tantum poenitendo, compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. CAPUT XVIII. De spe et formidine electorumlerumque mens justi jam quidem quod perverse se egisse solum deserit, sed amarissimis lamentis punit. Sed tamen dum eorum quae egitam se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem et formidinem sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, quid de perreputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne defleverit, nescit: ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat metuit, et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde sibi est sollicita trepi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ parcit᷑. huic iacobꝰ ait. Si qͥs putat se religiosiĩ eẽ nõ refrenans linguã
suã s seducens cor siũ: huiꝰ uana ÷ religio. Praui hominrs sicite insensu
leues iunt: ita in locutione p̃cipites. Et reticere ꝑtractando negligut̃
que locunt᷑: s qł leuis conseientia cõcipit. leuior ꝓcinꝰ lingua ꝓducit
ꝑ semet ipsã ueritas nos anmonec dicens. Onẽ u̾bũ ociosuĩ qđ locuti
humilicatis caret. Si ergo ratio de ocioso sermone exigit᷑: ꝑ ensem
que pena multiloqͥum maneat. inquo etiã ꝑ noxia uerba peccat᷑
linquo. Abbas machariꝰ maior insichi dicebat frĩbꝰ. Doit missas ecdiȩ
giendũ qđ dico et si intrabat incellã suã ⁊ claudens hostiũ sede¬
bat. solus. Dix̃ abba sisois  ꝑegrinacio nr̃a in hoc ÷ ut teneat
hono os suũ. Dix̃ abba ꝑicius. Monacꝰ qui nõ retin et linguã
suã intẽpore furoris: neq passiones cet̾as poterit aliquãdo inh.¬

Expanded text:
 ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Pravi quidem homines, sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquuntur, sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua producit. Per semetipsam nos Veritas piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verba peccatur. linquo. Abbas Macharius major in Scythi dicebat fratribus: Post missas Ecclesiae fugiendum dico. Et sic intravit in cellam suam, et claudens ostium, sedebat solus. Dixit abbas Sysois: Quia peregrinatio nostra in hoc est ut teneat homo os suum. Dixit abbas Hyperitius: Monachus qui non retinet linguam suam in tempore furoris, neque passiones caeteras poterit aliquando prohi
Abbreviated transcription (Latin):
uisuꝑ uacus uerbis a filencii sui censura dissipat᷑: quasi tot ru
extrã se duertͥ unde nredire interiꝰ mens ad sui cognitionẽ nõ
sufficit: qr ꝑ multiloquiũ sparsa a se creto se utime consi cłatiõis
excludit. Totã uͦ se insidiantis hostis uulneribꝰ decegit. qr muniti¬
one custodiȩ se circũcludit. In ꝓu̾biis seriptũ ÷ Sicut urbs patens

Expanded text:
acuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur, unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia se munitione custodiae non circumcludit. In Proverbiis
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixerut̃ cũ uicus u cõcupiscentiis. Si oĩa simul uicia crucifoxa
sunt ⁊ caro quasi in cruce pendens nichil cõcupisete ut quid
nob̾ legẽ quȩ data ⁊ aduicia coercenda : Simul illud notan dũ qd
eos dixerit xp̃i eẽ qui carnẽ cõ uiciis ⁊ cõcupiscentiis crucisixert᷑:
cõtra illos qui solã fide̾ sussic̾e arbitrãt᷑. fuit quidã senex magnus
int̾ p̃iudentes qui adfirmabat dicens. Quia uirtute̾ quã uidi
stantẽ suꝑ baptisma eandẽ uidi etiã suꝑ uestimẽtũ monachi. ꝗͣdo
accipit habitĩ spiritalẽ. Ciidã seni data ÷ gr̃a uidendi que faci¬
ebant: ⁊ dicebat qiua uidi incenobio aliꝗͣdo medi tãte̾ frm̃ in¬

Expanded text:
crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Si omnia simul vitia crucifixa sunt, et caro quasi in cruce pendens nihil concupiscit, ut quid nobis legem, quae data est ad vitia coercenda? Simul illud notandum quod eos dixerit Christi esse, qui carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifixerint, contra illos qui solam fidem sufficere arbitrantur. Fuit quidam senex magnus inter praevidentes, qui affirmabat dicens: quia virtutem quam vidi stantem super baptisma, eamdem vidi etiam super vestimentum monachi, quando accipit habitum spiritualem. Cuidam seni data est gratia videndi quae fiebant, et dicebat: Quia vidi in coenobio ali
Abbreviated transcription (Latin):
ieuima simꝰ inside forces in udicñs usti. anamicitia fioeles in
iniu.uis paciẽtes in cõtẽpcionib moderati refugientes tpiloqͥa
adt̾s imqͣ cõtantes in cõuiuĩs sobrii. In uoluptatib cõtinentes:
in caricate sinplices int̾ sũs cauti. cõdolẽtes tristibꝰ. comacibꝰ re
resistẽtes in suspidnibꝰ parei int̾mat loqͦs taciti int̾ humiles eo eqͣles. Si
huiꝰ modi uircutibꝰ nr̃a uoluerimꝰ scĩficare ieiunia tͥbuente dnõ ad fes

Expanded text:
jejunia, simus in fide fortes, in judiciis justi, in amicitia fideles, in injuriis patientes, in contentionibus moderati, refugientes turpiloquia, adversus iniqua constantes, in conviviis sobrii, in voluptatibus continentes, in charitate simplices, inter subdolos cauti, condolentes tristibus, contumacibus resistentes, in suspicionibus parci, inter maliloquos taciti, inter humiles coaequales. Si hujusmodi virtutibus nostra voluerimus sanctificare jejunia, tribuente Domino ad fes
Abbreviated transcription (Latin):
nteo simul naqͥla ÷. uitulꝰ aitẽ insacrificio mactari solet. Leo uͦ ficcis
÷ bestia sicut scriꝑtũ ÷. Leo forcissimꝰ bestiarũ nulliꝰ pauet ocursĩ.
l qͥla ad sublimia euolat un reu̾beratis oculis solis radiis intẽdit. Omis
itaq qͥ ÷ in racione ꝑfectꝰ homo ÷ͥ. Et qnĩ semec ipsũ ab huiꝰ mũdi
uolupeate mortificat: uiculis ÷. Quia uͦ ipsa sua spõtanea mortificatione
cõtra omĩa adu̾sa feccitudinẽ securitatis habet. leo ÷ unde sõpuĩ:¬

Expanded text:
nale est animal, vitulus autem in sacrificio mactari solet, leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, leo est. Unde scri
Abbreviated transcription (Latin):
ula roborat &ẽ di une leois pandere occulta. concẽpdat in p̃cipiti pedẽ
porrigit. qr niensurari: si ariĩ limitẽ nõ adtendit. Dicebant de abbate
ad abbate autoniũ in montẽ idixit ei abł antomꝰ. Bene uenisti luciser
qui mane oriris. Dix̃ ei abł hylariꝰ. Pax cibi colunna lucis que sustines
orbẽ terraruĩ. Dix̃ qͥdã abb qđ habitauerat inheremo eł annos solita

Expanded text:
ula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem ula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Dicebant de abbate ad abbatem Antonium in montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: Pax tibi, columna lucis, quae sustines orbem terrarum. Dixit quidam abbas quod habitaverit in eremo quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
moderat᷑ ut dũ singula queq sunt om̃iũ int̃pofita quadã caritatis ne¬
cessirudine siant omĩa singuloꝵ. Et unꝰ quisq sic qđ nõ accepit in alter
possideat ut ipse alteri possidenduĩ qđ accepit humilit̃ inpendat. Sc̃a
eccłia supni sui capitis corpꝰ est in qua alius alta uidendo oculiis alius
recca opando manꝰ alius cuncta discurrendo pes alius p̃ceptoꝵ uocẽ
intelligendo auris alius maloꝵ fecorẽ bonoꝵ flagrãtiã discurrendo naris:
Qui enĩ corporaliũ more menbroꝵ dũ uicissim sibi accepta negotia inpendunt
unũ de semet ipsis om̃ibꝰ redlunt. Miro consilio auctor. idispositor nr̃
huic illa largit̾ que alii denegat. alii denegat: que largit̾ isti. Mensuras
itaq sibi positas egredi nitit̾: quisq posse plusꝙͣ acceꝑit conac̾. Unus qͥsq
fideluĩ cui fortasse tantiĩ modo clatũ ÷ p̃cepcoꝵ occulta dissero̾ si tenꝑtat
cã miraculis chorusiare. aut is quẽ suꝑne uircutis donũ ad sola mira¬

Expanded text:
omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Sancta Ecclesia superni sui capitis corpus est, in qua alius alta videndo, oculus, alius recta operando, manus, alius ad cuncta discurrendo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo naris est? Qui corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de sehuic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola mirac
Abbreviated transcription (Latin):
euacuabit᷑ merces ur̃a. Qui timetis dñm diligite illũ: & illuminabunt
corda ur̃a. Beatꝰ cui donatũ ẽ habere timorẽ dĩ. ⁊imordñi sic̃ pa¬
radisus benedictionis. ⁊ suꝑ om̃em głam oꝑuer̾ illũ. In timoris et¬
eñi laude: adhuc solomonꝰ ait. Timor dñi apponit dies.⁊ime-¬
timore qui nobis addies tẽporis huiꝰ adiciat diesȩt̾nos: dies ꝑpe-¬
tuos. dies ꝑhennos ⁊ in mortales. Immo diẽ unũ sine ueꝑa: & infini
tũ felici gaudio plenũ. indeficiente luce refectũ. angłico comitatu
suffultũ. diẽ iu quã quẽ nox ñ int̃ pollat. tenebrȩ ñ obscurant. nu¬
bilũ ñ effuscat. in portabilẽ ñ efficit. calor estatis pigrũ ñ reddit.
frigus hiemis. Ni es qui nobismet unꝰ erit cũ sc̃ĩs. cũmunis cũ ange
łsetiiꝰ cũ utrisq. Qui n obiscũ felici gaudio. cũ sorciũ tribuat
angłoꝵ ⁊ socios faciat patriarcharũ: innumero cõputet ꝓpħa¬

Expanded text:
diligite illum: et illuminabuntur corda vestra . Beatus cui donatum est habere timorem Dei. Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum . In timoris etenim laude adhuc Salomon ait, Timor Domini apponet dies . Timetimore qui nobis ad dies temporis hujus adjiciat dies aeternos, dies perpetuos, dies perennes et immortales, imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficienti luce refertum, angelico comitatu suffultum; diem inquam, quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque; qui nobis cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socios faciat patriarcharum, in numero computet propheta
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamꝰ timores. Duo gͥ st̾ timores. Uñ qͦ tim̃t homines dm̃i. ne
nittant᷑ in gehannã. ipse timor ille I introducit caritatẽ. s sii
nit ut exeat. Si enĩ ad huc ꝓpt penas times dm̃: ndũamas que
sic tues Nonbona desideras : s mala caues. S ex eo q̃ mala cauespe
corits te & incipis bona desiderare. cũ bona desiderare cepe¬
sdis erit inte timor sc̃s. ille scilicet neipsabona amittasiuter

Expanded text:
quo timent homines Deum ne mittantur in gehennam. Ipse est timor ille qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala cavens corrigis te, incipis et bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tauo muiscoie aduitiorẽ ꝓfectũ adopã pietatis. ad et̾noꝵ fidẽ. adibẽ sequẽtis
gaudiriad patientiã ad paeẽ. ad consideratione uite imoralis adla crdinas
mtdemn d uahe Ande necelse ÷ ut magna seꝑ cura considerare debeam
in ome qđ aguꝰ quis inpetꝰ ducat. utrũ nr̃a cogitacio ꝑ impetũ carnis
anꝑ inpetũ sps inpleat᷑. Et enĩ umare t̾rena tẽporalia eceriuis p̃pauane
ertora bona nõ ad usũ necessicm cis habere. s ad uoluntatẽ coneupiscere
ultionẽ demimico querere de emuli casu gaudere mpexus carnis et

Expanded text:
era, ad aeternorum fidem, ad spem sequentis gaudii, ad patientiam, ad pacem, ad considerationem vitae mortalis, ad lacrymas mentem pertrahit. Unde necesse est ut magna semper cura considerare debeamus in omne quod agimus quis nos impetus ducat; utrum nostra cogitatio per impetum carnis, an per impetum spexteriora bona non ad usum necessarium habere, sed ad voluptatem concupiscere, ultionem de inimico quaerere, de inimici casu gaudere; impetus carnis est.
Abbreviated transcription (Latin):
ut diligamꝰ eũ ex toto corde tota anima tota uirtute. Quia
ut ioħs ait omĩs qui diligit ex dõ natꝰ est ncognoscit dm̃. Q
teste q̃ui ait. qui dicit se nosse dñĩ ⁊mandata eiꝰ nõ custodie:
mendax est. In hoc enĩ scimꝰ qui cognouimꝰ eũ: u manoata eiꝰ
obseruamꝰ uuirtutẽ resurrectionis eiꝰ. Agnoscimꝰ eni uircueẽ

Expanded text:
quia ut Joannes ait: Omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum. Qui teste qui ait: Qui dicit nosse Deum, et mandata ejus non custodit mendax est . In hoc enim scimus quoniam cognovimus eum, si mandata ejus observamus, et virtutem resurrectionis ejus. Agnoscimus en
Abbreviated transcription (Latin):
dõ Ile autẽ uiuit dõ: qui xp̃i uestigia humilitate scĩficatione. & pie¬
cate sectatur. Morcificacur monachꝰ: quãdo corpus siuĩ ieiniorũ
continuatione castigat. Quãdo intra necessariũ siuĩ modũ tenperat
apetitũ. quando nõ solũ a delectacioribꝰ cibis. s etiã auilioribꝰ temperans se¬
suspendet. Quando carni sue ꝓ de siderio nichil: s ꝓsustande uite necessitaa
ꝑmitrit: Cũ spiritales monachi plene morcificatione̾ suã apecut᷑. quato siunt
desedtabiliꝰ en sudant. Om̃s monachi seculũ relinquẽtes punire flendo nõ desinũt
que deliquerũt Grauiori merore se affligut̃ quia longe huc a facie condicoris
desideria minime ꝑueniut̃: ut ipsa inueniente tarcdicate ad eadẽ desideria laco
mentis sinu cdilacẽt᷑. &x que excũmiare̾ inplicata poterãt magna disposicion e
agit᷑ ate repulia mudtiplius erescãt Pienq monachor simmortificatione p̃senti

Expanded text:
Deo. Ille autem vivit Deo, qui Christi vestigia humilitate, sanctificatione et pietate sectatur. Mortificatur monachus, quando corpus suum jejuniorum continuatione castigat, quando intra necessarium modum suum temperat appetitum, quando non solum a delicatioribus cibis, sed etiam a vilioribsuspendit, quando nihil carni suae pro desiderio, sed pro sustentandae vitae necessitate permittit . Cum spirituales monachi plene mortificationem suam appetunt, quanto magidelectabilius exsudant. Omnes monachi saeculum relinquentes, punire flendo non desinunt quae deliquerunt. Gravi se moerore affligunt, quia longe huc a facie conditoris d contemplanda desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur: et quae extenuari implicata poterant, magna dispositione agitur, ut repulsa multiplicius crescant. Plerique monachorum sic in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
arbori habenti folia fructũ aut̃ nõ: Sic̃ enĩ arboi fructibꝰ plena
etiã soliis uiridis. Ita isermo conseqͥt᷑ om̃e qui habet oꝑa bona

Expanded text:
arbori habenti folia, fructum autem non. Sicut enim arbor fructibus plena arbori habenti folia, fructum autem non. Sicut enim arbor fructibus plena etiam foliis viridis, ita et sermo consequitur hominem qui habet opera bona.
Abbreviated transcription (Latin):
bona sut u̾ba nõ dui ꝑerahas s cieo incide qđ loqueris ⁊ quiescis.
Drx̃ senex quiclã. Taciturnitati oꝑam da nnichil cogites: untende co¬
gitacioni tuȩ siue quieseñs in lecto. siue surgens cũ timore dĩ. Et hec
faciens malignor inpetꝰ nõ timebis. Dixit abba pastor Quia in t̾rogauit
abba moyses frẽm zachariã tẽpe quo moriebat᷑ dicens. Quid uides: or
ille dixit ei Hichil meliꝰ quã tacere pat̾. Dixit ei. uerũ est fili tace
Dix̃ quidã abbati amon. Si sit necessitas eũ uicino loqui: udet᷑ tͥ
ut descripturis cũ eo loquar aut de uerbis scõꝵ ⁊ sencenciis patrũ¬
et dixit senex. Sinõ postest tacere bonũ est ut de u̾bis magis senioꝵ
loquaris ꝙ̃ de seriptura. Periculũ ÷ enĩ nõ paruũ. Dixit ei senex
qr homo si uerbũ quidẽ habeat. oꝑa auẽ nõ habeat ad similabit᷑

Expanded text:
bona sunt verba, non diu pertrahas, sed cito incide quod loqueris, et quiesce tu. bona sunt verba, non diu pertrahas, sed cito incide quod loqueris, et quiesce tu. Dixit senex quidam: Taciturnitati operam da, et nihil cogites, et intende cogitationi tuae, sive quiescens in lecto, sive surgens cum timore Dei, et haec faciens, malignorum impetus non timebis. Dixit abbas pastor: Quia interrogavit abbas Moyses fratrem Zachariam tempore quo moriebatur, dicens: Quid vides? Et ille dixi ei: Nihil melius quam tacere, Pater. Dixit ei: Verum est, fili, tace. Dixit quidam abbati Ammoni: Si sit necessitas cum vicino loquendi, videtur tibi ut de Scripturis cum eo loquar, an de verbis et sententiis e ei senex: Si non potes tacere, bonum est magis ut de verbis seniorum loquaris, quam de Scriptura. Periculum enim est non parvum. Dixit senex: Quia homo si verbum quidem habeat, opera autem non habeat, assimilabitur
Abbreviated transcription (Latin):
inSua discrete ferenanda ÷ nõ in solubilit̾ obliganda. Seriptũ nãq ÷
Sapiens tacebit usq adcenpꝰ. Ut nimirũ cũ oportuuiũ cũ siderat post posita
censura silentii loquendo que congruunt inusũ se utilitatis inpen¬
ne aut cũ restringi lingua debet ꝑuerba inutilit̾ defluat: aut cũ
loqui utilit̾ postest semet ipsã pigre restruiguat. Quanta sit ucili¬
illis caceant unde iuste reprehendũt. Uerbis medicamine ueroꝵq salito
in currit᷑. dũ abillo qui infere actio praua conpescit᷑ ⁊ abhoc qui sustinet
doloris feruor uulnere aꝑto tẽꝑat᷑. Qui ꝓximoꝵ mala respiciunt ⁊ tñ in
silentio linguã p̃munt quasi conspectis uulneribꝰ usũ medicamine
sustrahũt. et eo mortis auctores fuint quo uiriis qđ poterãt curare
nolueruẽ. fr̃ quidã int̾rogauit paruulũ monachũ. dicens. Bonũ est
loqui antacere: dicit puer ille. Si sunt u̾ba ociosa dimicte ea si aut̃

Expanded text:
olubiliter obliganda; scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impenne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quantae sit utiliillis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis medicamine utrorumque saluti concurritur, dum ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicamini subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Frater quidam interrogavit parvulum monachum dicens: Bonum est loqui, an tacere? Dicit ei puer ille: Si sunt verba otiosa, dimitte ea: si autem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd eñi in sacra scriptura inuenit᷑. edendũ ẽ. Quia ⁊ eiꝰ parua simplicẽ cõ¬
onunt uitã.⁊ eiꝰ magna subtilẽ ȩdificant intellegentĩa Precepta scripti
sacre legendo reuiuiscimꝰ: qͥ mortui in culpa iacebamꝰ: Unde om̃i potenti
ficasti me : Sc̃a scrip̾tura intenebris uitȩ p̃sentis. facta ẽ nobis lum̃ itineris.
inceni petrus aie. Cui benefacitis intendentes qͣsi lucernȩ lucenti in ca¬
uginoso loco. Cũ legenti cuilibet sermo scripturȩ sacrȩ tepidus uidet᷑:
sens diuini eloqͥi eiꝰ m̃tẽ ñ excitat & in cogitatione sua nullo intellectu
luminis emicat. At uͦ sibeneuiuendi ordines quęrat: ⁊ ꝑgressũ cordis
inueniat quẽ ad modũ pedẽ bonisoꝑis ponat. tantũ in sacro eloqͥo ꝑfectũ
inueniat. quantũ ap̾ illũ ipse ꝓfecerit. Perũq fit scripturȩ sacrȩ u̾ba
eẽ misticaqͥsq sentiat: si accensus suꝑnȩ contẽplationis grã semetipsũ ad

Expanded text:
d enim in sacra Scriptura invenitur, edendum est: quia et ejus parva simplicem componunt vitam, et ejus magna subtilem aedificant intelligentiam. Praecepta Scripturae sacrae legendo, reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde Omnipotenti  nobis lumen itineris. Hinc enim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Cum legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae tepidus videtur, sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectu luminis emicat. At vero si bene vivendi ordines quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum pedem boni operis ponat, tantum in sacro eloquio profectum invenit, quantum apud illum ipse profecerit. Plerumque fit, ut Scripturae sacrae verba esse mystica quisque sentiat, si accensus supernae contemplationis gratia, semetipsum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Geminũ conferre donũ lectio sc̃arũ scripturarũ. siue qr inteliectũ m̃ti
erudit. seu qd amundi uanitatib abstractũ hominẽ ad amorẽ dĩ ꝑducit.
Geminũ ẽ ilectionis studiũ. Primũ qͦmͦ scripturȩ intelligun scđm qͥud¬
itre ł dignitate dicant᷑. Nã rationabilit̾ erit ut quisq pͥus ꝓnitꝰ sit ad iut¬
ugendũquȩ legit. deinde idoneus ad ꝓferendũ quȩ didicit. Lex eñi dĩ:
& p̃miũ habet. ⁊ pęnã legentib eã. Premiũ: inhis qͥ eã beneuiuendo cul¬
todiunt. Penã uͦ : his qͥ eã inale uiuendo contẽpnunt. S criptura sacra. leo¬
toris sui animũ adcȩlestẽ patriã uocat: atq atrenis desideriis ad suꝑna ã¬
pletenda corlegentis inmutat. Dictisq obscuriorib exercet fortes: ut par¬
iuł humili sermone blandit᷑. Et usus legendi. Fastidiũ touit lectoriꝰ
Quia nimirũ u̾bis humilib adiuuat: subli̾miꝰ ieuat. Scriptura sacra aliqͦ mͦ cũle¬

Expanded text:
Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum. Sive quia intellectum mentis erudit; seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem, ad amorem Dei perducit. Geminum est etiam lectionis studium. Primum quomodo intelligantuel dignitate dicantur. Nam rationabiliter erit quisque prius promptus ad intelligendum quae legit, deinde idoneus ad proferendum quae didicit. Lex enim Dei, et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium, in iis qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero, in iis qui eam male vivendo contemnunt. Scriptura sacra lectoris sui animum ad coelestem patriam vocat, atque a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, dictisque obscurioribus exercet, et parvulis humili sermone blanditur: et usu legendi fastidium tollit lectori. Quia nimirum quos verbis humilibus adjuvat, sublimibus levat. Scriptura sacra aliquo m
Abbreviated transcription (Latin):
uanoes un debunt᷑: qui modo ꝑfecti oꝑa iuxca euuangłica p̃cepea secuti sunt:
in inhoc scło p̃ceptis dni paruit: cũ illo post modũ aduidicandũ poplos ueniuire¬
xui tribus isrł. Rectũ quippe est ut cũ dõ de poplis in iudicio clisputent
uenuĩt qui ei modo inuoluntaria pauꝑeate : łinpace familiares extiterunt
criptũ est: Aduocaute celos de sursũ: nt̾rã discernere popłm siuĩ. Celũ qͥn¬
enuerũt. Ad cõficendũ in udiciũ cõuocant᷑: atq cũ eo iudices ueniunt. Lerra
etiã sursũ uocat sũ hi qui t̾renis actibꝰ obligati fuerant in eis eñ plis celestia ꝙͣ
t᷑rena luera quesierũt quibꝰ infinẽ dr̃. hospes erã ⁊ collegistis me. nudus: &e

Expanded text:
es videbuntur, qui modo perfecta opera juxta Evangelica praecepta secuti sunt. Qui in hoc saeculo praeceptis Domini paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judex veduodecim tribus Israel. Rectum quippe est, ut cum Deo de populis in judicio disputent,um judices veniant, qui ei modo in voluntaria paupertate, vel in pace familiares exstiterunt. Scriptum est: Advocavit coelos sursum, et terram, ut discerneret populum suum . Coelos qocantur atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur, cum hi qui terrenis actibus obligati fuerant, in eis tamen plus coelestia quam terrena lucra quaesierunt, quibus in fine dicitur: Hospes eram, et collegistis me; nudus, e
Abbreviated transcription (Latin):
metu homo eẽ ñdebet. ꝙ penitentiȩ satis factio diuino tantũ pensat᷑ iudi¬
tio ñ humano. Pinde qr miseratio dĩ occulta ẽ: sine int̾missione Flere necas¬
ge ẽ. Neq enĩ ũꝙ opotet penitentẽ. depeccatis habere securitatẽ. Nã segbi¬
ritas. neglegentiã parit. Neglegentia aut̃: sepe incautũ ad uicia trausac
int̾cedente securitate q̃libet culpa subrepserit: confestĩ delectationes
pͥstinȩ uitioꝵ m̃te auidiꝰ inrepunt pulsantesq: hominẽ. inc̃suetisor¬

Expanded text:
metu homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino pensatur judimetu homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino pensatur judicio, non humano. Proinde quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transactintercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis
Abbreviated transcription (Latin):
malũ paudatiã ꝑpetiaũ. Qdeñĩ oportuit ñ gessit: ⁊ gessit qagere ñoportuie.
ue penitentiã digne agit. qͥ reatũ suũ satisfactione legitima plangit. c̃tẽpnen¬
do scilicet acdeflẽdo q̃gessit. Tanto inde plorando ꝓfudiꝰ. quanto extiete in
eecando ꝓcliuiꝰ. Iue penitentiã digne agit. qͥsic pꝰreterita mala deplorã.
ut futura iterũ ñ cõmittat. Nã qui plangit peccatũ: uterũ admiten. qͦsi
sit peccator & impiꝰ si penitentiã adbonã conu̾tat᷑. conseqͥ posse ueniã credit᷑¬
festinare debetad dm̃ penitendo unꝰ qͥsq dũ potest nesidũ potest noluerit. cũ
tarde uoluerit om̃inoñ possit. Proinde ꝓpħa ait. Querite dñmdũ inueniri
suã ab om̃i crimine corrigit. dubiũ ñ ẽ qđ moriens: adet̾na transeat reqͥẽ.
Qui aut̃ p̃ue iuuendo penitentiã inmortis agit pericło: sic̃ eiꝰ dãpnatio in¬
certa ẽ. sic remissio dubia. Quãuis ꝑpenitentiã ꝓbatio peccatoꝵ. sit ͥ sine

Expanded text:
malum per audaciam perpetravit. Quod oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. 6. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando, scilicet, ac deflendo quae gessit, tanto in deplorando profusius, quanto exstitit in peccando proclivius. 7. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, 210 ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit pesit peccator, et impius, si ad poenitentiam convertatur, conseqFestinare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum 211 potest, ne, si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde propheta ait: Quaerite Dominum, dum inveniri suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quin moriens ad aeternam transeat requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato incerta est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine
Abbreviated transcription (Latin):
rigalignũ istud: donec fructũ faciat. ꝗrat aut̃ longe ab eis aqua. itau
istud iuiride factũ e. ifructũ actulit. Sum̃s aũt ex fructu eiꝰ senex decu¬
bat senex. Quianichil sic q̃rit ds̃. abhis qͥmitiũ habent conu̾sationis. qͦ
obedientiȩ iaborẽ. Quidã secularis renciaũ scło. ⁊iuenit inmonasteriũ: ad du¬
cens secu filiũ suũ paruulũ. Quẽ abbas tenens: osculabat᷑. Et dix̃ patrieuis.¬

Expanded text:
riga lignum istud, donec fructum faciat. Erat autem longe ab eis aqua. Quod riga lignum istud, donec fructum faciat. Erat autem longe ab eis aqua. Quod illud viride factum est, et fructum attulit. Sumens autem ex fructu ejus senex, detuex, quod nihil sic quaerit Deus ab iis qui initium habent conversionis, quomodo obedientiae laborem. Quidam saecularis renuntiavit saeculo, et venit in monasterium, adducens secum filium suum parvulum. Quem abbas tenens, infantulum osculabatu
Abbreviated transcription (Latin):
ex m̃te separat᷑. ab om̃i potente dño obedientia usꝙ admorte seruan¬
uenerit. Nc nobis usꝙ ad p̃sentis uitȩ t̃minũ obedientia laboriosa ap
uanas hanc mediator dĩ ⁊hominũ. ⁊ cũ opedientes remunerat ñ relin
diso arbor extitit. quã ds̃ homini ne contingeret int̾dix̃. Sed ut ꝑmeliꝰ
ob edientiȩ meritũ homo beneconditꝰ cresceret: dignũ fuerat. ut hunc
tiã uͦ uoluntas ꝓpͥa mactat᷑. Tanto gͥ qͥsq dm̃ citiꝰ placat. quanto ante ocłos
eiꝰ rep̃ssa arbitrii sui suꝑbia guidio p̃cepti se mimolat. Hinc abba basili
int̾rogatꝰ qͣmͦ sibi inuicẽ fr̃s obedire debent: Respondit. Sic̃ serui dñi scd̾m
Q p̃cẽpit dĩs qr qͥuult in uobis eẽ magtꝰ. fiat om̃iũ nouissimꝰ & seruus. Sũ
fuibominis ñuehit ministrari s ministrare. Plantauit qͥdã senex lignũ
ariaũ inberemo ⁊ uolens obedientiã frĩs ꝓbare: dix̃ ei. Per singuios dies

Expanded text:
ex mente separatur. Ab omnipotente Domino obedientia usque ad mortem servanNe igitur nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appquando hanc Mediator Dei et hominum, et cum obedientes rdiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit . Sed ut melius per obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc tiam vero voluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque Deum citius placat, quanto ante ejus oculos repressa arbitrii sui superbia, gladio praecepti se immolat. Hinc abbas Basilius interrogatus, quomodo sibi invicem fratres obedire deberent, respondit: Sicut servi Dom vult in vobis esse magnus, fiat omnium novissimus et servus: sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Plantavit quidam senex lignum aridum in eremo, et volens obedientiam fratris probare, dixit ei: Per singulos dies
Abbreviated transcription (Latin):
cognou rẽ quia ꝑfectꝰ ÷. Et rursꝰ subito facta ÷ facies eiꝰ sic̃ sol utimuer᷑
om̃s dix̃ aũ eis. Uidete ecce dñs uenit dicens. ad ferte mͥ uas electionis
odore suauitaris.¬

Expanded text:
omnes quia perfectus esset. Et rursum subito facta est facies ejus sicut sol, et timuerunt omnes. Dixit autem eis: Videte, ecce Dominus venit, dicens: Afferte mihi vas electionis odore suavitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
flentibꝰ cu rides : dix̃ eis. Primio risi qr uos timetis mortẽ. Scd̾o risi
qr nõ estis parati. t̾cio aitẽ qr ex labore adreqͥẽ uado. hoc cũ dixisset.
statĩ oculos clausit senex in mortẽ. dicebant ⁊ de abbate sisoi: qm̃ ĩ die
dor mitionis suȩ cũ sederẽt cirea eũ fr̃s splẽduit sicut sol facies ei. Et
dic̃ ad eos. Ecce abbas antoniꝰ uenit. et pꝰ pusillũ rursũ dix̃ eis. uece
cor ꝓphecarũ uenit. Et itĩĩ anpliꝰ facies eiꝰ resulsit. anẽ eis. Eces
chorꝰ apłoꝵ uenit. ⁊ duplicit̃ refulsit adhuc facies et ⁊ecce ipse
cũ aliquib loquebat᷑. dep̃cati st̃ auẽ illũ senes dicentes. Cũ quo
loqueris pat̾: E dix̃ eis. ecce angłi uenert acciꝑe me ⁊ rogo ur
dimitta  penicere modieũ. dicuẽ ei semores. Nõ indiges penit

Expanded text:
flentibus, tu rides? Et dixit eis: Primo risi, quia vos timetis mortem. Secundo risi, flentibus, tu rides? Et dixit eis: Primo risi, quia vos timetis mortem. Secundo risi, quia non estis parati. Tertio autem risi, quia ex labore ad requiem vado. Hoc cum dixisset, statim clausit oculos senex in mortem. Dicebant et de abbate Sysoi quod in dormitionis suae, cum sederent circa eum Patres, resplenduit tanquam sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce abbas Antonius venit. Et post pusillum rursum dicit eis: Ecce chorus prophetarum venit. Et iterum amplius facies ejus rolorum venit; et dupliciter refulsit adhuc facies ejus, et ecce ipse cum aliquibus loquebatur. Deprecati sunt autem illum senes, dicentes: Cum quo loqueris, Pater? Qui dixit eis: Ecce angeli venerunt accipere me, et rogo ut dimittar poenitere modicum. Dicunt ei seniores: Non indiges poenit
Abbreviated transcription (Latin):
cimat collit̾᷑. Nã ĩcercos diabolꝰ qͦs uiuentes accẽdit aduiora subito
moriẽtes ꝑtͣhere nitit᷑ ad torm̃ta u repente hora qͦ nescuĩt in¬
ꝓuso exitu rapiũt᷑ atq obsorbẽte ꝓsundo cruciendis ȩx̃nis ge¬
henne incendiis deputãt᷑. De qͥbꝰ scriꝑcũ ÷ ducũt in bonis dies
suos umpuncto ad inferna descendũt. Prauoꝵ enĩ animas hõiu
a potestate angłi excipiũt a corpore exeũtes ut sĩt ipsi tortores
inpenis qͥ fuert̃ suasores in uiciis. finẽ uͦ iustoꝵ optimũ uocacio
tranquilla ñ nõ ꝙͣ cõmendat ut exeo intelligãtur ad sc̃oꝵ angłoꝵ¬
ꝑtinere cõsorciũ ex qͦ ab hoc scło sine dura uexacione collũt᷑ur
st̃ deplorarandi quos baratrũ absorbet inferni nõ quos aula
letificantes excipie paradisi. Legimꝰ de quodã sene quia morsba
aut̃ apuit. oculos suos ⁊ risit. adiecit itũ ridere. hoc etiã factũ t̃cio¬
Qd cũ uidert̃ fr̃s rogauerẽ om̃s dicentes. Dic nobis abba. Quare nob

Expanded text:
. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta, et repente hora qua nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus scriptum est: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . Pravorum enim animas hominum apostatae angeli excipiunt a corpore exeuntes, ut sint eis ipsi tortores in poenis qui fuerunt suasores in vitiis. Finem vero justorum optimum vocatio tranquilla nonnunquam commendat, ut ex eo intelligantur ad sanctotinere consortium, ex quo ab hoc corpore sine dura vexatione tolluntur. sunt deplorandi, quos barathrum absorbet inferni, non quos aula laetificandos excipit paradisi. Legimus de quodam autem aperuit oculos suos et risit, et adjecit itQuod cum viderent fratres, rogaverunt eum dicentes: Dic nobis, abba, quare, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
eatꝰ Qui sẽꝑ habuerit diẽ exrcꝰ sui ante oculos: nfestina uerit
in illa hora paratꝰ nsine aliqͦ timore peccati uł praue cõsciẽtiȩ
inuentri. beatꝰ qͥ uiuenerit fiduciã in illa hora exitꝰ sui ꝗͣdo
ilima seꝑabit᷑ a corpore. cũ magno nãq metu magnis q doloribꝰ seꝑat᷑.
tñ tremẽs ac metuens ad ęt̃nũ ꝑgit iudiciũ. Unde᷑ sollioree debet
unꝰ quisq uiuere ne forte iniqͥ catibꝰ sius rapiat᷑ ⁊simul finiat᷑ uita

Expanded text:
eatus qui semper habuerit diem exitus sui ante oculos, et festinaverit in illa hora paratus et sine aliquo timore peccati vel pravae conscientiae inveniri. Beatus qui invenerit fiduciam in illa hora exitus sui, quando anima separabitur a corpore: cum magno namque metu magnisque doloribus separatur. Tamen tremens et metuens ad aeternum pergit judicium. Unde sollicite debet unusquisque vivere
Abbreviated transcription (Latin):
meditatio eiꝰ fuerit indõ. Beatꝰ qui eocecratꝰ suerit peccatũ
& malitiã udm̃ solũ benignũ upiũ dilexerte redẽptor ẽ ⁊ castos
sugit̃ usc̃õs habuerit cogitatꝰ. beatꝰ qui se al om̃ibꝰ pollutis cogitaci¬
in dũo ab om̃ilꝰ istiꝰ mundi negotiis uanissimis liberatꝰ. Beatꝰ qui sẽꝑ
recordatꝰ suerit de die illa tremenda isestinauerit laerimaru
fontib ablui ⁊ anime suę uulnera ꝓcurare. Beatꝰ qui suerit tãꝙͣ¬

Expanded text:
erit peccatum et malitiam, et Deum solum benignum, et pium dilexerit Redemptorem, et castos jugiter et sanctos habuerit cogitatus. Beatus qui ab omnibus pollutis cogitatiibus mundi istius negotiis vanissimis liberatus. Beatus qui semper recordatus fuerit de die illa tremenda, et festinaverit lacrymarum fontibus ablui, et animae suae vulnera semper curare. Beatus qui fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
di: qͥ a caritate ñ diuidit᷑ ꝑximi. Qui a fr̃na societate secernit᷑. adiuinę
caritatis articipatione pͥuat᷑. Nec poterit dm̃ diligere. qͥ noscit᷑ in ꝓri¬
tur acaritate fr̃nȩ dilectionis. nullũ habent increm̃tũ uirtutis.
Nã si i apłs ait. Si tradidero corpꝰ meũ ita ut ardeã caritatẽ aũt ñ habuero:
nichil mͥ ꝓdest. Si ne amore caritatis ꝙuis qͥsq recte credat. adbeatitu¬
uinẽ ꝑuenire ñ potest. Quia tanta ẽ caritatis uirtꝰ. ut etiã ꝓphetiã
martyriũ sine illa nichil eẽ credant᷑. Nullũ p̃miũ caritati pensa
Caritas enĩ uirtutũ om̃iũ obcinet pͥncipatũ. Unde & uinculũ ꝑfectionis
uirtꝰ obedientiȩ: incaritate ẽ. Quȩ uidelicet caritas in duob p̃ceptis
distinguit᷑: ut ds̃ & ꝑximꝰ diligat᷑. Et recta oꝑatio ex decalogo cõplecti¬
one ꝑficiat᷑. ut cũ bona agi ceꝑint. mala ĩã nulla ꝑpetrent᷑. Duo sunt

Expanded text:
ernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proxitur charitate fraternae dilectionis, nullum habeNam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Sine amore charitatis quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest. Quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nCharitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi