comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eternũ fundata st̃. Testimoniũ
enĩ fidele ẽ: & prestat pariuilis sa
pientiã. Si cognouisset adã & eua
qd̵ quasi paruulis data essent cap¬
tiora p̾cepta: nec usurparent sibi
scientiã boni ⁊ mali. quã recto dis¬
crimine diffuure ñ possent: pa¬
radysi incolatũ in ꝑpetuũ iundi¬
care potussent. Si considerent ho¬
mines qͥa sanguis hõis ad dĩn cla-¬
mat : manꝰ ꝓprias a nece hominiᷤᷤ
abstinebt̃. Si custodiant p̾cepta:
quȩ dedit dñs corã cęlo n terra
testib dicens. audi celũ & aurib
ꝑcipe terra. scientes quicqͥd flagitii
fecisse. angłoꝵ n potestatũ scõꝵ.
qͦq hominũ testimoniis arguan¬
tur: supͣ hȩc testimonia fundam̃¬
tũ sibi constituent. quȩ ęterna
edificemꝰ supͣ fundam̃tũ testimo¬
niorũ celestiũ: ut non ardeat sic̃
lignũ aut stipula. s sic̃ aurum
ꝓbetur. ut et̾no maneat nixum

Expanded text:
in aeternum fundata sunt; testimonium in aeternum fundata sunt; testimonium enim fidele est et praestat paruulipientiam. Si cognovissent Adam et Eva quod quasi parvulis data essent cautiora praecepta; ne usurparent sibi scientiam boni et mali, quam recto discrimine definire non possent, paradisi incolatum in perpetuum vindicare potuissent. Si considerent homines quia sanguis hominis ad Deum clamat, manus proprias a nece hominis abstinebunt. Si custodiant praecepta quae dedit Dominus coram coelo et terra testibus, dicens: Audi, coelum, et auribus percipe, terra : scientes quia quidquid flagitii fecisse, angelorum, et Potestatum, sanctorum quoque hominum testimoniis arguantur, supra haec testimonia fundamentum sibi constituent, quia aeterna aedificemus supra fundamentum testimoniorum caelestium, ut non ardeat sicut lignum aut stipula, sed sicut aurum probetur, ut aeterno maneat nixum
Abbreviated transcription (Latin):
montis sina suꝑcilio erat. & erat
in parte montis supͣ merita plebis:
s plurimo interuallo a moysi me¬
ritis separati. Non om̃s in uertice:
neii in uno om̃s. s popłs. Mloyses
solus in uertice syna montis. qͥ lati¬
na int̾pretatione dicit᷑ temptatio
&. tu si supͣ temptationes ascenderis.
& contricꝰto corde detuleris precẽ.
d̾o. ꝓrimus eris: si mundo corde
fueris. & tu d̾m uidebis. Beati enĩ
mundo corde: qm̃ ipsi d̃m uidebuit.
Qui gͦ d̾o ꝓximus ẽ. dicit. Prope¬
es dñe: n om̃ia p̾cepta tua ueritas.
Iudeus hoc ñ potest dicere: qui ñ
recepit dñm iħm. Separauit enĩ
se : nec in ueritate s in umbra
credit. Quomͦ dic̃ p̾cepta tua ueri
ueritate ⁊ plenitudine circũcisio¬
nis suȩ totũ mundũ redemit.
Octauus uersils ẽ Initio cogno¬
iu de testimoniis tus: quia in
eternũ mandasti ea.
e testimoniis inquit tuis ab
initio cognitionẽ n fidẽ assũpsi. qd̾

Expanded text:
montis Sina supercilio erat et erat montis Sina supercilio erat et erat in parte montis supra merita plebis. sed plurimo interuallo a Moysi meritis separati. non omnes in uertice neque in imo omnes, sed populus; Moyses solus in uertice Sina montis. qui Latina interpretatione dicitur \'temptatio\'. et tu, si supra temptationes ascenderis et contrito corde detuleris precem. deo proximus eris, si mundo corde fueris et tu deum uidebis; beati enim m u ndo corde, quia ipsi deum uidebunt. Qui ergo deo proximus est, dicit: propees, domine, et omnia praecepta tua ueritas. Iudaeus hoc non potest dicere, qui non recipit dominum Iesum; separauit enim se nec in ueritate, sed in umbra credit. quomodo dicit: praecepta tua ueritueritate et plenitudine circumcisionis suae totum mundum redemit? Octauus uersus est: initio cognoui de testimon iis t ti i s, quia in aeternum fundasti a. de testi- moniis, inquit, tuis ab initio cognitionem et fidem adsumpsi quod
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. nichil clausũ ȩterno lumini:
s portas malitie dedignat᷑ aꝑire.
conclauia ñ uult penetrare neqͥ¬
tiȩ. An uͦ cũ anime nr̃e iugor cõ¬
putrem corꝑis refugiat portionẽ.
Qd̾ eiꝰ gr̃am corrupti artus sentire
ñ possint: d̾s corrupte anime m̾bra
quedã dignat᷑ habitare: Anime
ticeps sensus ẽ. Dei potest alicu¬
bi deesse sapientia: alicubi eiꝰ dees¬
se maiestas: Sane fugientes non
retiret. ñ cogit inuitos. s neq
fastidit appropuiquantes: & illi
qͥdem uirtꝰ illius uerbũ tłi om̃ib
ꝓpe ẽ. In ipso enĩ constant omĩa
.&. ipse ẽ cap̃ corꝑis ęccłiȩ: in quo
om̃is inhabitat plenitudo. S ple¬
rosq ab eo peccata secernunt: de
qͥb dictũ ẽ. E cce qͥ elongant se
a te peribt̾. Unde sc̃s ait. Michi s¬
aut̃ adherere do bonũ ẽ. sẜ. apłs
ait n̾ longe esse dm̃ ab unoqͦq nr̃m.
nitatis suȩ munere: s prior ẽ illis
qui contricto st̃ corde. Qd uetus

Expanded text:
tum, nihil clausum aeterno lumini, tum, nihil clausum aeterno lumini, sed portas malitiae dedignatur aperire, conclauia non uult penetrare nequitiae. An uero. cum animae nostrae uigor putrem corporis refugiat portionem, quod eius gratiam corrupti artus sentire non possint, deus corruptae animae membra quaedam dignatur habitare ? animaticeps sensus est: dei potest alicubi deesse sapientia, alicubi eius deesse maiestas? sane fugientes non retinet, non cogit in- \' sed neque fastidit adpropinquantes et illius quidem uirtus, illius uerbum deus omnibus prope est; in ipso enim constant omnia et ipse est caput corporis ecclesiae in quo omnis inhabitat plenitudo. sed plerosque ab eo peccata secernunt, de quibus dictum est: ecce qui elongant se a te peribunt. unde sanctus ait: mihi autem adhaerere deo bonumest, et apostolus ait non longe esse deum ab unoquoque nostrum: nitatis suae munere, sed propior est illis qui contrito sunt corde. Quod uetus
Abbreviated transcription (Latin):
deas orientẽ tͥ solẽ uisticie. Sed
caue ne eos ulla stipule festuca
ꝑturbet. Si qͥd sordis in ocło m̃tis
tue fuerit: ñ poteris intueri. Siqͥd
egritudinis. plus grauabit. confu¬
sam oculoꝵ aciẽ lux ferit: maio¬
remq dolorẽ excitat. Sit gͦ simplex
oculus tuu̾s. ne incipiat totũ corpꝰ
tuũ ẽẽ tenebrosũ . &. uacillet in
lumine. sic̃ st̃ cecoꝵ uestigia. Nũqͥd
siqͥs ostia domꝰ sue claudat. solis
ẽ culpa qd̾ non inluminat domũ
eiꝰꝰ srgo siqͥs peccatoꝵ suoꝵ repagulis
obserendã mentẽ ꝓpͥam iudicaue¬
rit. & uerbi a se splendorẽ stultꝰ
auertat. ac sibi inferat insipien¬
tiȩ cecitatẽ: causari poterit qd̵
sol uisticie noluerit intrare. aut
infirmitatẽ luminis celestis argu¬
ere. Pulsat ianuã tuã di uerbũ.
Siqͥs mͥ aperuerit. inqͥt: intrabo.
Siqͥs gͦ ñ aperuerit: nũqͥd ñ ingre¬
dientis & ñ magis ñ aperientis ẽ
culpa: Nichil quide deo ẽ obsera¬

Expanded text:
deas orientem tibi solem iustitiae, sed deas orientem tibi solem iustitiae, sed caue ne eos ulla stipulae festuca perturbet. si quid sordis in oculo mentis fuerit tuae, non poteris intueri, si quid aegritudinis, plus grauabit; confusam oculorum aciem lux ferit maioremque dolorem excitat. sit ergo simplex oculus tuus, ne incipiat totum corpus tuum esse tenebrosum et uacillet in lumine, sicut sunt caecorum uestigia. Numquid, si quis ostia domus suae claudat, solis est culpa, quod non inluminat domum eius ? ergo si quis peccatorum suorum repagulis obserandam mentem propriam iudicauerit et uerbi a se splendorem stultus auertat ac sibi inferat insipientiae caecitatem, causari poterit, quod sol iustitiae noluerit intrare, aut infirmitateni luminis caelestis arguere ? pulsat ianuam tuam dei uerbum. s i quis mihi aperuerit, inquit, intrabo. si quis ergo non aperuerit, numquid non ingredientis et non magis non aperientis est culpa? nihil quidem deo est obsera
Abbreviated transcription (Latin):
dei gladus sp̃ualis ẽ. usq ad di¬
uisiones anime atq artuũ me¬
dullarũq ꝑtieniens. De qͦ dicit
uistus ad mariã. Et tuã ipsuis
animã ꝑtransibit gladius: ut
reuelent᷑ multoꝵ cordiũ cogitatio¬
nes. Penetrat gͦ anunã : &. quasi
candor eterne luois inlustrat.S
quãius diffuse ꝑ om̃s ⁊ in om̃s
&. supͣ om̃s potestates sit. quia
om̃ib ortus ex uirgine ẽ ⁊ bonis
ꝙ. malis. sic̃. ⁊ solẽ sirã oriri iubet
suꝑ bonos ⁊ malos: illũ tam̃ fo¬
uet qui appropinqͣt sibi. Sicut
enĩ a se fulgorẽ solis exeludit. qͥ
fenestras domꝰ sue clauserit. locũq
tenebrosũ in quo deuerset᷑ elege¬
rit: ita qͥ se auerterit a sole uis¬
ticie. ñ potest splendorẽ eiꝰ aspice
re. In tenebris ambulat .&. in om¬
niũ luce ipse sibi causa ẽ cecita¬
tis. Aperi gͥ fenestras tuas: ut
tota domꝰ tua ueri fulgore selis¬
inluceat. Aperi oclos tuos ut ui¬

Expanded text:
dei gladius spiritalis est, usque ad didei gladius spiritalis est, usque ad diuisiones animae atque artuum medullarumque perueniens. de quo dicit iustus ad Mariam: et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. Penetrat ergo animam et quasi candor aeternae lucis inlustrat. sed quamuis diffusae per omnes et in omnes et supra omnes potestatis sit. quia omnibus ortus ex uirgine est, et bonis et malis, sicut et solem suum oriri iubet super bonos et malos, illum tamen fouet qui adpropinquat sibi. sicut enim a se fulgorem solis excludit, fenestras domus suae clauserit, locumque tenebrosum in quo diversetur elegerit: ita qui se averterit a sole justitiae, non potest splendorem ejus aspicere, quia in tenebris ambulat, et in omnium luce ipse sibi causa est caecitatis. Aperi igitur fenestras tuas, ut tota dominluceat, aperi oculos tuos, ut ui
Abbreviated transcription (Latin):
filius. in ꝑsona hominis loquutus
qͥ ꝑ incarnationẽ descendit in ter¬
ras. ꝑ resurrectionẽ ascendit in
celũ. ꝑ corꝑis mortẽ penetrauit
infernũ. ut solueret alligatos At
si ad ꝓphetiã referas. ad uertis ex¬
pressũ qd ubiq manus ⁊ dexte¬
ra di. xp̃s adsistat. Ubi pater d̾s:
&. sc̃s d̾i sp̃s. An cum de sole dubi¬
tare nequeamꝰ qđ̵ ꝓcedente toto
orbe radios diffundat suos. & om¬
nib lum̃ infundat. quẽ etiam
illi qͥ uidere ñ posst̃ sentiunt.
tam̃ aeris ipsuis fotu eẽ p̾sentẽ:
ubi enĩ deest calor illius. qͦ radii
eiꝰ non ꝑueniunt. cũ discussis noc¬
tis aut nubiũ tenebris illumi¬
nat terras. in cęlo fulget. in mari
rutdat. feruet in terris. De sole
gͦ ñ dubitas qͦd̾̃ ubiq resplende¬
at: de deo dubitas qđ ubiq ful¬
geat splendor głe eiꝰ. & imago sub¬
stantie Qid non penetrat uerbũ
d̾i. splendor eternus. qͥ etiã occulta
m̃tis inluminat. quȩ ñ potest
sol iste penetrare. Uerbũ enĩ

Expanded text:
tus qui per incarnationem descendit in terras, per resurrectionem ascendit in caelum, per corporis mortem penetrauit infernum, ut solueret alligatos. aut si ad prophetam referas, aduertis expressum quod ubique manus et dextera dei Christus adsistat. ubi pater deus et sanctus dei spiritus. An cum de sole dubitare nequeamus, quod procedens toto orbe radios diffundat suos et omnibus lumen infundat. quem etiam illi qui uidere non possunt sentiunt tamen aeris ipsius fotu esse praesentem — ubi enim deest calor illius ? quo radii eius non perueniunt, cum discussis noctis aut nubium tenebris inluminat terras ? in caelo fulget, in mari rutilat, feruet in terris —, de sole ergo non dubitas quod ubique resplendeat, dedeodubitas quod ubique fulgeat splendor gloriae eius et imago substantiae ? quid non penetret ueroum dei, splendor aeternus, qui etiam occulta mentis inluminat quae non potest sol iste penetrare? uerbum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi gͥ deficit qui implet omĩa.
aut quomͦ de plenitudine eiꝰ om̃s
accepunꝰ. nͥ om̃ib appropnquat:
Deniq dauid sciens illũ ubiq eẽ
& implere celũ & t̾ras .& maria.
ait. Quo ibo a sp̃u tuo . &. quo fu¬
giã a facie tiuͦt Si ascendero in
celũ tu ibi es: si descendero in infer

Expanded text:
eficit qui implet omnia aut quomodo de plenitudine eius omnes accepimus, nisi omnibus adpropinquet? Denique Dauid, sciens illum ubique esse et implere caelum et terras et maria, ait: quo i bo a spiritu tuo aut quo fugiam a facietua?si ascendero in caelum tuibi es, si descendero in infer
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ubiq adest. Nec fugere eũ
possumꝰ si offendimꝰ. nec fallere.
si deluiquimꝰ: nec amittimus si
colamꝰ. Spectat omĩa d̾s. omĩa
uidet. adsistit singłis dicens. Us̃
appropinqͣns ego sũ. & quomodo
potest deẽ alicubi d̾s: cũ de spu
d̾i legeris. sp̃s dñĩ repleuit orbẽ

Expanded text:
qui ubique adest, nec fugere eum possumus, si offendimus, nec fallere, si delinquimus, nec amittimus, si colamus. spectat omnia deus, omnia uidet, adsistit singulis dicens: deus ad propinquans ego sum. et quomodo potest deesse alicubi deus, cum de spiritu dei legeris: spiritus domini repleuit orbem
Abbreviated transcription (Latin):
& flumina non undabunt
eã. Qui audit tantã deuotio¬
nẽ eccłie. idoneos putat ẽẽ iã
popłos qͥ in corde nr̃o ⁊ brachi¬
Osignaculũ eiꝰ portare possi¬
mus. Ipsũ enĩ pater significa¬
uit d̾s: & qui testimoniũ eiꝰ
accepit. significauit qͥa d̾s

Expanded text:
et flumina non obruent et flumina non obruent eam. Quia vidit tantam devotionem Ecclesia, idoneos putat esse jam populos, qui in corde nostro et in brachio signaculum ejus portare possimus. Ipsum enim Pater signavit Deus, et qui testimonium ejus accepit, signavit quia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
innumerabiliũ frucꝰtuũ q. p̃¬
cipuȩ fidei odorib grata sapi¬
entiȩ ⁊ glorie uiteq eternȩ sub¬
nuixa diuitũs quȩ st̃ circa sinis¬
trã .ẜ. dexterã sponsiᷤ animas
sc̾as laudantium congregatio¬
nũ plausib excitat᷑ dicens. Ad¬
suscitetis ⁊ resuscitetis dilectio¬
nẽ usqueqͦ uoluerit. Unde eã
mirantur filiȩ ⁊herłem. sc̃ȩ a¬
nue patriarcharũ ⁊ ꝓpħaꝵ¬
ueterũq iustoꝵ uł cęlestis po¬
tentiȩ dicentes. que ẽ quȩ asceai¬
dit dealbata. innitens suꝑ frem
suũ: Noc ẽ talib sollempnitati¬
b fulget ȩccłia: & quȩ ante ꝑ
diem fusca erat. iam splendet
in nocꝰtib n relucet. Ipse qͦq
dñs tanto munere psallentiũ
delectatus. ait. Pone me ut sig¬
naculũ in cor tuũ. ut sigillũ
in brachiũ tuũ: quia ualida
ẽ ut mors caritas. durus si
cut inferi zelus. Ale eiꝰ. ale
ignis flãmȩ. Aqua multa ex¬
cludere ñ poterit caritatem

Expanded text:
innumerabilium fructuum et praeinnumerabilium fructuum et praecipue fidei odoribus grata, sapientiae et gloriae uitaeque aeternae subnixa diuitiis, quae sunt circa sinistram et dexteram sponsi, per animas sanctas laudantium congregationum plausibus excitat Chrissuscitetis et resuscitetis dilectionem, usquequo voluerit . 27. Unde eam mirantur filiae Hierusalem, sanctae animae patriarcharum, et propueterumque iustorum uel caelestes potentiae, dicentes: quae est haec quae ascendit dealbata, innitens super fratrem suum? hoc est: talibus sollemnitatibus fulget ecclesia et quae ante per diem fusca erat, iam splendet in noctibus et relucet. Ipse quoque dominus tanto munere psallentium delectatus ait: pone me ut signaculum in cortuum. ut sigil- lum in brachium tuum, quia ualida est ut mors caritas. durus sisicut inferi, zelus tuus. Alae ejus, alae ignis, et flammae. Aqua multa excludere non poterit charitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
que lippientib ocłis synagoge
figurã accepit : qͥa xp̃i grãm
uidere ñ potuit. hebetato debi¬
lif mentis obtutu. quo declara¬
tur. qđ fructus qͦs ante sẏnago¬
ga a pͥmogenito d̾i filio susceꝑat.
eccł̃iȩ concessit. S quia illiꝰ noc¬
tis potita concubitu genuit lia
suȩ posteritatis heredem. implet᷑
mysteriũ: quĩ credentib apłis re¬
salue facte st̃. Unde ait eccłia.
Noua n uetera fr̃̾ m̃s seruaui tͥ.
Qis dabit te frẽm lactantẽ ube¬
ra matris meȩ: Inueniens te
foris osculabor te: & qͥdem non
sꝑnent me. Adsumam te n ducã
in domo matͥs mee: & in secretũ
eiꝰ que concepit me docebis me.
Habens gͥ informationẽ nouarũ
n ueterũ scripturarũ nec displi¬
cabilem ẽẽ sentiens. ñ solũ ora¬
tionib in secreto cordis uerbũ
tenet. uerũ etiã psallentis cho¬
ri uocib uelut quibdã eum os¬
culis gr̃e osculatur. Itaq malorũ
granatorũ hoc ẽ diuersoꝵ &.

Expanded text:
quae lippientibus oculis synagogae quae lippientibus oculis synagogae figuram accepit, quia Christi gratiam uidere non potuit hebetato debilis mentis obtutu. quo declaratur, quod fructus, quos ante synagoga a primogenito dei filio susceperat. ecclesiae concessit. sed quia illius noctis potita concubitu genuit Lia suae posteritatis heredem, impletur mysterium, quoniam credentibus apostolis resaluae factae sunt. unde ait ecclesia: nouaetuetera, frater meus. seruaui tibi. quis dabit te fratrem. lactantem ubera matris meae? inueniens te foris osculabor te, e t quidem non spernent me. adsumam te et inducam in domum matris meae et in secretum s quae concepitme;docebisme. habens igitur informationem nouarum et ueterum scripturarum nec despicabilem esse se sentiens non solum orationibus in secreto cordis uerbum tenet, uerum etiam psallentis chori uocibus uelut quibusdam eum gratiae osculis osculatur. Itaque malorum granatorum, hoc est diuersorum et
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ posteritatis hȩredes stringebat
adcim liberet. Deinde exulibus ab¬
solutis cepit mundi istiꝰ ager ido¬
neos habere cultores : & qui erat
ante ieuinus. factus ẽ uitis et̾ne
plantatione fecundus. Nec sic ta¬
men spũalib leta palmitib eua¬
gatur: s ad has uineas uocat
xp̃m ubi psallentes siit n oran¬
unoxius ꝑseueret. Ibi inqͥd dabo¬
tͥ ubera mea: ibi dedert̃ mandra¬
gore odorem suũ. Pleriq discer¬
nunt quendã inter mandrago¬
ras serum. ut &. mares ⁊ feminas
putent eẽ: s feminas grauis odo¬
ris. Significat gͦ gentes que an¬
te fatebant cum essent infirmi¬
ores. euirata quadã imbecillita¬
te ꝑfidie boni odoris frucꝰtus fer¬
re cepisse postquã in aduencũ
dñi credidert̃ Legimꝰ etiã qd inan¬
dragoras acceperit scã rachel a
sorore sua lia: ut concederet ei
illa necte dormire cũ sc̃o ia¬
cob. Maudragoras ruben pͥmo¬
genitus adtulerat matri suȩ liȩ

Expanded text:
suae posteritatis heredes stringebat suae posteritatis heredes stringebat sia, ut Adam liberet. deinde exulibus absolutis coepit mundi istius ager idoneos habere cultores et, qui erat ante ieiunus, factus est uitis aeternae plantatione fecundus. nec sic tamen spirit i libus laeta palmitibus euagatur, sed ad has uineas uocat Christum, ubi psallentes sint et oraninnoxius perseueret. I b i, inquit, dabo ubera mea tibi. dederunt mandragorae odorem. plerique discernunt quendam inter mandragoras sexum, ut et mares et feminas putent esse, sed feminas grauis odoris. significat ergo gentes, quae ante faetebant, cum essent infirmiores euirata quadam inbecillitate perfidiae, boni odoris fructus ferre coepisse, postquam in aduentum domini crediderunt. legimus etiam, quod mandragoras acceperit sancta Rachel a sorore sua Lia. ut concederet ei illa nocte dormire cum sancto Iacob. mandragoras Ruben primogenitus adtulerat matri suae Liae,
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ sine ullius deuotionis pore.¬
ꝓ nere
ac sacrificii sp̃ualis oblatione fe¬
riata transmissũ. An nescis o ho¬
mo: qͦd pͥmicias tui cordis ac uo¬
messis. cotidianus ẽ frucꝰtus. Occur¬
re gͦ ad solis ortus. ut te oriens in¬
ueniat iam paratũ: ne lumina
tua madido adhuc sopore mergen¬
tia pͥmus diei fulgor exagitet. In
cubili meo in noctib quesiui quẽ
dilexit anima mea dicit ecclesia.
Ideo eum meruit inuenire. ido eiꝰ
gram ꝓmereri:. qͥa etiam in cubi¬
li suo quesiuit. Quesiuit in noc¬
tib: ꝓpterea copiam eiꝰ ad epta
posteriorib loquitur ad sponsũ.
Neni frater m̃s exeamus in agrũ.
requiescamꝰ in castellis: diliculo
surgamꝰ an uineis. Aduertis quẽ¬
admodũ sponsa uerbũ inuitet di.
ut ueniat in terras ⁊ tollat pec¬
cata mundi. Ager hic erat ance de¬
sertus. sentib nr̃oꝵ squalidus de¬
lic̾toꝵ horridus spinis. Castellũ
erat in quo religatus adc̃ ꝑpetue

Expanded text:
tium sine ullius deuotionis tium sine ullius deuotionis munere ac sacrificii spiritalis oblatione feriata nocte transmissum. an nescis, o homo, quod primitias tui cordis ac uomessis, cotidianus est fructus. occurre ergo ad solis ortus, ut te oriens inueniat iam paratum, ne lumina tua madido adhuc sopore marcentia primus diei fulgor exagitet. In cubili meo in noctibus quaesiui quem dilexit anima mea, dicit ecclesia. ideo eum meruit inuenire, ideo eius gratiam promereri, quia etiam in cubili suo quaesiuit. quaesiuit in noctibus. propterea copiam eius adepta in posterioribus loquitur ad sponsum: ueni, frater meus, exeamus in agrum, requiescamus in castellis; diluculo surgamus in uineas. aduertis quemadmodum sponsa uerbum inuitet dei, ut ueniat in terras et tollat peccata mundi? ager hic erat ante desertus, sentibus nostrorum squalidus delictorum, horridus spinis. castellum erat, in quo relegatus Adam perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
in uerba d̾i sperat. ꝙ spẽ addicit
spei. Qħ euidentiꝰ exp̾ssit ysaias
dicens. Eribulationẽ suꝑ tͥbulationẽ
expecta: spem suꝑ spẽ. Adꝑlacta¬
tos qr abductos ab uberib loque¬
batur : hoc ẽ eos qui pͥma in¬
fantie alu̾ta transissent cibo
iam habiles fortiori. Exemplo
fit : qđ ablactatus ysaac patri¬
archa tantus euaserit. ut adhuc
int̾ rudimenta pͥmeue positus
ȩtatis. nequaꝗͣ. tam̃ gladium
perituri parentis horruerit.
Plures filios habuit. nullum
ablactauit aliũ: s in hoc solo
legit᷑ fecisse magnũ epulum.
E. bene magnũ epulũ scriptu¬
ra dicit: quia typus erat euis
hic ait mane. aliud significans
tempꝰ orandi atq psallendi do¬
iino: ut sit illud pͥus scłm
qd̃ ait. medla nocꝰte surgebã.
hoc aut̃ uixta illud. preueni
orientẽ solem. Graue ẽ enim si
te ociosũ in stratis radius solis
orientis inuerecundo
pudore conueniat. ꝙ.
lux clara feriat oculos somno¬
lentos adhuc torpore depssos.
Arguit nos tanti temporis pa¬

Expanded text:
i sperat et spem adicit spei. quod euidentius expressit Esaias dicens: tribulationem super tribulationem expecta, spem super spem. ad perlactatos et abductos ab uberibus loquebatur. hoc est ad eos qui prima infantiae alimenta transissent cibo iam habiles fortiori. exemplo sit, quod ablactatus Isaac patriarcha tantus euaserit, ut adhuc inter rudimenta primaeuae positus aetatis nequaquam tamen gladium ferituri parentis horruerit. plures filios habuit Abraham. nullum ablactauit alium. sed in hoc solo legitur fecisse epulum magnum. et bene \'magnum epidum scriptum dixit, quia typus erat eius hic ait \'mane\', aliud significans tempus orandi atque psallendi domino, ut sit illud prius secundum quod ait: media nocte surgebam, hoc autem iuxta illud : \'praeueni orientem solem\'. graue est enim, si te otiosum in stratis radius solis orientis inuerecundo pudore conueniat et lux clara feriat oculos somnolentos, adhuc torpore depressos. arguit nos tanti temporis spa
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ inferi zelus. Durus zelus: quẽ
uite huiꝰ uulla uincit ii lecebra.
Durus sic̃ inferi. ꝑ quẽ peccato mo¬
riur: ut uiuaniꝰ do. Angl̃i quoq
sine zelo nichil st̃ & fubstan¬
tie suȩ amitunt p̃rogatiuã. nͥ
eam zeli ardore sustenteͣx. Be¬
niq in apocalypsi ioħis. dñs ad
angelũ laodiciȩ dicit. Scio oꝑa
tua: neq frigidus neq calidus¬
es. Utinam frigidus ẽẽs aut cali¬
dus. S quia tepidus es: incipiam

Expanded text:
sicut inferi zelus. durus zelus quem sicut inferi zelus. durus zelus quem uitae huius nulla uincit inlecebra, durus sicut inferi, per quem peccato morimur, ut uiuamus deo. Angeli quoque sine zelo nihil sunt et substantiae suae amittunt praerogatiuam, nisi eam zeli ardore sustentent. denique in Apocalypsi Iohannis dominus ad angelum Laodiciae dicit: scio opera tua: neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses uel c-alidus. sed quia tepidus es, in
Abbreviated transcription (Latin):
thatias habuit anus: qui aduer¬
sus sacͥlegia anthiochi excitauit
d̃i plebem. Telũ qui habent. om̃s¬
sibi inimicos pͥutant qui sunt
hostes di: quãus patrẽ. matrem.¬
fr̃em. sorores. De omĩb dicit in
hostes facti st̃ mͥ: sicut dauid a¬
hoc declaratus ẽ noĩe. ut udas re¬
lotes diceret᷑: sicut legimꝰ in engłio.
Telo fid̾ei popłs gentiliũ uitam
sibi adquisiuit ȩternã: quam ne¬
glegentia atq desidia iudeoꝵ po¬
pulus amisit. Id̾oq scriptum est.
Telus app̾hendit popłm inerudi¬
tum. Qm̃ popłs qui erat eruditꝰ
in lege. nullũ fidei habebat arde¬
rem. contulit se relus ad gentes.
industriã. Deniq app̃hendens po¬
płm in eruditum: fecit esse me¬
liorem. Itaq ea gr̃a oꝑata est
in popło nationũ. ut hereditatẽ
dnĩ mereretur. qua operatus ẽ
dn̾s ut eccłiam sibi ex nationibus
copularet. Telus gͦ caritas ẽ. Deniq
ualida ẽ sicut mors caritas: durus

Expanded text:
ttathias Butanus, qui aduerttathias Butanus, qui aduersus sacrilegia Antiochi exc-itauit dei plebem. zelum qui habent omsibi inimicos suos putant qui sunt hostes Dei, quamvis patrem, fratres, sorores. De omnibus dicit: In hostes facti sunt mihi , sicut David ahoc declaratus est nomine, ut Judas Zelotes diceretur, sicut legimus in Evangelio . 13. Zelo fidei populus gentilium vitam sibi acquisivit aeternam, quam negligentia atque desidia Judaeorum populus amisit. Ideo scriptum est: Zelus apprehendit populum ineruditum ; quoniam populus qui erat eruditus in Lege, nullum fidei habebat ardorem. Contulit se zelus ad gentes: t. denique adprehendens populum ineruditum fecit esse meliorem. itaque ea gratia operatus est in populo nationum, ut hereditatem domini mereretur, qua operatus est dominus, ut ecclesiam sibi ex nationibus copularet. zelus ergo caritas est. denique ualida est sicut mors caritas, durus
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi. int̾fice ꝑfidiã. iugulato he¬
resim: ne ꝓpt̾ eum popłs uiuuer¬
sus intereat. Urget ira cȩlestis.
ꝑcute ipsam uuluam impietatis.
generatoriãq ꝑfidiȩ: ne partus
formetur infelix. ne adulterina con¬
ceptio diffundat seminariũ p̾ua¬
ricationis. ⁊ sceleris: qͣ dñs te con
tã seruare studet ęcełiȩ castitem¬
docis: is filiꝰ sacepdotis. B onꝰ zelus
Nutilis in sacerdote: precipue ne
neglegens ⁊ remissus sit. Meluis ẽ
ut unius aut duoꝵ dũpnatiõe
plurimi liberentur. E xquisiuit¬
uiqͥd me zelus domꝰ tue. Uides qͥa
telus di gra ẽ: qui exquirit. qͥ
suꝑuenit. qui se iusti. inftrndit
pectori  Telus .di. uita ẽ. Beniq
dñs ait. Telus domꝰ tuȩ deuora¬
tut me. Sicut enĩ aute in adam
deuorauerat hominẽ mors p᷑re¬
ualens: ita relus deuorauit quẽ
uiuificauit in xp̃o. Telũ habuit
helias : ideo raptus ẽ ad celũ. Te
lans inqͥd zelaui dñm. Telũ ma¬

Expanded text:
uerbi, interfice perfidiam, iugulato haeuerbi, interfice perfidiam, iugulato haeresim, ne propter eam populus uniuersus intereat. urget ira caelestis: percute ipsam uuluam impietatis generatoriumque perfidiae, ne partus formetur infelix, ne adulterina conceptio diffundat seminarium praeuaricationis et sceleris, ut dominus tecum tam seruare studet ecclesiae castitadotis et filius sacerdotis. bonus zelus et utilis in sacerdote, praecipue ne neglegens, ne remissus sit. melius est ut unius aut duorum damnatione plurimi liberentur quinquit, me zelus domus tuae. uides quia zelus dei gratia est, qui exquirit, qui superuenit, qui se iusti infundit pectori. zelus dei uita est. denique dominus ait: zelus domus tuae deuorauit me. sicut enim ante in Adam deuorauerat hominem mors praeualens, ita zelus deuorauit quem uiuificauit in Christo. zelum habuit Helias et ideo raptus ad caelum est — zelans, inquit, zelaui dominum -. zelum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
lius eleazar filii auron sacerdo¬
tis. sedauit furorem meũ a fili¬
is isrł. in eo qđ̵ zelatus ẽ relũ
meũ in illis ⁊ ñ consũmaui fi¬
lios isrł in zelo meo sicut dixi.
Scce ego do ei testamentũ paciᷤ.
& erit illi ⁊ semini eiꝰ post eũ
testam̃tũ sacerdotii eternũ: ꝓpt̾
qd̃ emulatus ẽ dm̃ suũ. n non
exitiis arripuit si romasthen. fue¬
es duos occidit interdicꝰta sibi
consuetudine copulatos: redemit
om̃s indignationẽ dñi mitigauit.
dedit uictoriam. qͥb negabat sa¬
lutem. Quã salutaris gͥ ẽ d̾i relus:
Non unius tẽporis illud uitiũ
fuit : q nc̃ madianitis mniscetur
uideo. Madiamtis ẽ. quȩ nullo ẽ
uxoris legitime copulata coniũ¬
gio. nullo fidei uincta consortio.
Madianitis ẽ hereticoꝵ ꝑfidias
cũ popłm di tẽptat. Quã multis
popłis meretrix ista feralis in rep¬
sit: quȩ publico funere totũ po¬
pulũ cõmuni morte tumulauit.
Ueni ⁊ nc̾ finees. arripe gladium

Expanded text:
lius Eleazar filii Aaron sacerdolius Eleazar filii Aaron sacerdotis sedauit furorem meum a filiis Israel in eo quod aemulatus est zelum meum in illis. et non consummaui filios Israel in zelo meo. sic dixi: ecce ego do ei testamentum pacis et erit illi et semini eius post eum testamentum sacerdotii aeternum. propter quod aemulatus est deum suum et non exitii. adripuit siromasten Phinees, duos occidit interdicta sibi consuetudine copulatos, redemit omnes, indignationem domini mitigauit, dedit uictoriam quibus negabat salutem. quam salutaris igitur est dei zelus! Non unius temporis illud uitium fuit; et nunc Madianitis miscetur Iudaeo. Madianitis est quae nullo est uxoris legitimae copulata coniugio, nullo fidei iuncta consortio. Madianitis est haereticorum perfidia, cum populum dei temptat. quam multis populis meretrix ista feralis inrepsit, quae publico funere totum populum communi morte tumulauit! ueni et nunc, Phinees, arripe gladium
Abbreviated transcription (Latin):
s nr̃e correptionis incrementa
querebat. Om̃s gͦ sequentes dict̃.
ustus es dñe: ⁊ rectũ iudicium
tuũ. Neq enĩ tradim᷑ aduersariis
sine iudicio ipsus : neq sine il¬
liuis iudicio in tribulationes ue¬
nimꝰ. Hȩc iustoꝵ ẽ consolatio:
hoc ẽ dñ udiciũ. Deniq n supͣ
habes. memor fui uidicioꝵ tuoꝵ
quȩ a scło st̃: & me consolatus suͦ.
Aduertis gͦ quia dm̃ iudicia ẽ¬
solationes st̃. Mandasti iusticiã
testimonia tua : n ueritatem tuã
nimis. Utrũ nimis mandasti. an
nuniam ueritatem. S ⁊ nimia
ueritas plena laudis: ⁊ nunium
mandare. ꝓuidentiȩ atq cautele ẽ.
E. enĩ infirmos nouerat: ideo
sepuis ammonebat ut non obli¬
uiscerent᷑. Sequit᷑ uersus tercius
quia oblitus sum uerba tua
st ⁊ elus ad uitã: ⁊ ẽ zelus ad
m̃drtẽ. Ad uitam zelus ẽ diuina
p̃cepta seruare. n amore dñi eiꝰ
custodire mandata: ut fecit fi¬
nees de quo legimꝰ in numeris.
dicente dño ad moysen: finees fi¬

Expanded text:
nta quaerebat. 8. Omnes ergo sapientes dicunt: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum; neque enim tradimur adversariis sine judicio ipsius, neque sine ipsius judicio in tribulationes venimus. Haec justorum est consolatio: hoc est Domini judicium. Denique et supra habes: Memor fui judiciorum tuorum, quae a saeculo sunt et me consolatus sum. aduertis ergo quia domini iudicia consolationes sunt. Mandasti iustitiam m testi monia tua et ueritatem t u a m nimis. utrum \'nimis mandasti an \'nimiam ueritatem\' ? sed et nimia ueritas plena laudis et nimium mandare prouidentiae atque cautelae est. etenim infirmos nouerat; ideo saepius admonebat, ut non obliuiscerentur. Sequitur uersus tertius: i obliti sunt uerb or st zelus ad uitam et est zelus ad mortem. ad uitam zelus est diuina praecepta seruare et amore domini eius custodire mandata, ut fecit Phinees, de quo legimus in Numeris dicente domino ad Moysen: Phinees fi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ etiã si corporis mei habeat po¬
testatẽ. anunȩ tam̃ mee nocere
ñ poterit. Deniq ꝑsecutores mar¬
tyrũ quã longe ab eoꝵ meritis se.¬
parati st̃.S fortasse dicas quomͦ¬

Expanded text:
quia, etiamsi corporis mei habeat potestatem, animae tamen meae nocere non poterit. denique persecutores martyrum quam longe ab eorum meritis separati sunt! Sed forte dicas: \'quom
Abbreviated transcription (Latin):
udentie hominib non deessent:
si di iusticiã seruare uellemus.
Qui alit aues. non aleret hoĩes
qͦs ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ sui
fecit. Nonne plures sumꝰ illis :
Naturȩ p̾rogatiua pluris sumꝰ.
s inferiores duusionis gr̃a. qr p̾ua¬
ricationis iniusticia. Hersus sod̃s¬

Expanded text:
rouidentiae hominibus non deessent. rouidentiae hominibus non deessent. si dei iustitiam seruare uellemus. qui alit aues, non aleret homines, quos ad imaginem et similitudinem sui fecit ? nonne pluris sumus illis ? naturae praerogatiua pluris sumus, sed inferiores deminutione gratiae et praeuaricationis iniustitia. t Uersus secundus
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. coitum ñ ꝑutent ẽẽ repe¬
tendũ: ne receptorũ seminum
fiat adulterina ꝑmixtio: fõenix
coitus corporeos ignorat. libida¬
nis nescit ulecebras. s de suo re¬
surgit rogo. sibi auis suꝑstes ip¬
sa. & sui heres corporis. ⁊ sui cine¬
ris fȩtus aquila ne degeneres par¬
tus nutriat. diligenti librat ex¬
aminae: & adhuc teneros fetus
pio ungue suspendit solisq offert
radiis: ut si forte oculos suos ui
fulgoris inflexerint. tamꝗͣ. dege¬
res laxato in preceps ungue di¬
muittat: sin uͦ nature uigore con¬
stanti aduersum radios solis obtu¬
potuerint uindicare. digne indo¬
lem sabolis onere grato reportet
Uolatilia celi omĩa non serunt
neq netunt. & ds pascit illa:
qͥa usticias di custodiunt. ni¬
chil sibi ꝓpriũ uindicando. s
ligno fructifero qđ diũ iudicio
cõmune ad escam datũ ẽ famẽ
eleuare contenta. Ex his gͥ nos cog¬
noscimꝰ. quã diuine subsidia ꝓ¬

Expanded text:
uerint, coitum non putent esse repeuerint, coitum non putent esse repetendum, ne recepterum seminum fiat adulterina permixtio? phoenix coitus corporeos ignorat, libidinis nescit in- lecebras, sed de suo resurgit rogo, sibi auis superstes, ipsa et sui heres corporis et cineris sui fetus. aquila, ne degeneres partus nutriat, diligenti librat examine et adhuc teneros fetus pio ungue suspendit solisque offert radiis, ut, si forte oculos suos ui fulgoris inflexerint. tamquam degeneres laxato in praeceps ungue dimittat, sin uero naturae uigorem constanti aduersum radios solis obtupotuerint uindicare, dignae subolem indolis onere grato reportet. Uolatilia caeli omnia non serant neque metunt et deus pascit illa. quia iustitias domini custodiunt nihil sibi proprium uindicando. sed ligno fructifero, quod domini iudicio communem ad escam datum est, famem releuare contenta. ex his igitur nos cognoscimus, quam diuinae subsidia p
Abbreviated transcription (Latin):
cit eẽ beneficiis: s audit piã uocẽ
plenã deuotionis ⁊ gr̃ȩ. Non solũ
gͦ clamandũ in corde: s etiã in
toto corde clamandũ ẽ. Sicut
enum corporalit̾ t̾c bene damat᷑.
cũ toto ore clamat᷑: ita spũalit̃
toto ẽ clamandũ corde. si uolumꝰ
magna deferre. & a dño quȩ pos¬
cimus impetrare. Hanc dñs uocẽ
exigebat a popło: quã popłs nes¬
P ciebat.
Id̾oq dix̃ dñs. Popłs hic labiis
me honorat : uor aut̃ eoꝵ longe ẽ
a me. Qui gͦ appropinquauerit
corde: ipse auditir a dño. Cor gͦ
priꝰ clamet: ut sermo possit au¬
diri. S non satis ẽ clamare ad
dũm: s etiam usticias eiꝰ exqͥ¬
rere. Exquirit aut̃ iusticias. qͥ
id qͦd in omĩb creaturis & ma¬
diuinȩ. Unde turturi studiu̾
pudicitiȩ. quȩ compare amisso
concubitũ indulgere non nouit.
qd̾ homines seruare non posst̃.
Unde plerisq animantib tam so¬
bria partus cura seruanda. ut
ubi conceptionis munus agno¬

Expanded text:
sed audit piam uocem, plenam deuotionis et gratiae. Non solum ergo clamandum in corde, sed etiam in toto corde clamandum est. sicut enim corporaliter tunc bene clamatur, cum toto ore clamatur, ita spiritaliter toto est clamandum corde, si uolumus magna deferre et a domino quae poscimus impetrare. hanc dominus uocem exigebat a populo, quam populus nesciebat, ideoque dixit dominus: populus hic labiis me honorat. cor autem eorum longe est a me. qui ergo adpropinquauerit corde, ipse auditur a domino; cor ergo prius clamet, ut sermo possit audiri. Sed non satis est clamare ad dominum, sed etiam iustitias eius exquirere. exquirit autem iustitias, qui id, quod in omnibus creaturis et maibit diuinae. unde turturi studium pudicitiae. quae compare amisso concubitum indulgere non nouit, quod homines seruare non possunt? unde plerisque animantibus tam sobria partus cura seruandi. ut, ubi conceptionis munus agno
Abbreviated transcription (Latin):
epetit qd̃ ad d̾m clamauerit
&. custodẽ se ꝓmutit cȩles¬
lestiũ statutoꝵ quȩ celo terraq
testib dñs d̾s sanxit: ut p̾reuari¬
catores elem̃toꝵ. testimoniis ar¬
guantur. Quomͦ celũ aspiciat
p̃uaricationis suȩ consciũ: Quo¬
mͦ fructꝰ de terra expectent. quȩ
nouit ingratos: Unde gͥ. quã ñ
parua ꝓmittat ꝓpħa in claman¬
do. fidelis ⁊⁊ prõmptus affectus
expͥmit᷑ in custodiendo testimoni¬
a continentie uirtus: obsequii se¬
dulitate dedarat᷑. Tercius uersus.¬
Anticipaui in maturitate qr
exclamaui: in uerbũ tuũ sꝑaui
recus. eniã opĩa dixit: qͦd

Expanded text:
d ad deum clamauerit et custodem se promittit caelestium statutorum, quae caelo terraque testibus dominus deus sanxit, ut praeuaricatores elementorum testimoniis arguantur. quomodo caelum aspiciant praeuaricationis suae conscium ? quomodo fructus de terra expectent. quae nouit ingratos ? uide igitur quam non parua promittat propheta. in clamando fidelis et promptus affectus exprimitur, in custodiendo testimonia continentiae uirtus, obsequii sedulitas declaratur. Tertius uersusanticipaui in maturitate et exclamaui. in uerba a tua speraui. Graecus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis tempꝰ intellegendũ. Precur¬
rit ȩtates mattiritatis quisquis
in adolescentia positus. senilem
grauitatẽ induit: & uiueniles
annos ueterana quadã continen¬
tia regit : feruoremq iurentis cor¬
poris in cana morũ maturitate
componit. Nam qͥd potest habere
laudis. si effe tũ corporis uolup¬

Expanded text:
ecurrit aetatis maturitatem, quisquis in adulescentia positus senilem grauitatem induit et iuuenales annos ueterana quadam continentia regit feruoremque uirentis corporis? incana morum maturitate componit. nam quid potest habere laudis, si effetu
Abbreviated transcription (Latin):
rit gͦ xp̃m. querit ⁊ tribulatto¬
nem eiꝰ: nec refugit passionem
Deniq dauid qui dignus erat
ut a tribulatione quereret᷑: tri¬
bulationem ⁊ ipse quesiuit. Nã
nͥ quesisset : non uiuenisset. Quid
inuenerit aut̃: ipse testatur dic̃s.

Expanded text:
rit ergo Christum. quaerit et tribulatiorit ergo Christum. quaerit et tribulationem eius nec refugit passionem. denique Dauid, qui dignus erat ut a tribulatione quaereretur. tribulationem et ipse quaesiuit; nam nisi quaesisset, non inuenisset. quod inuener
Abbreviated transcription (Latin):
inquid mortuis ẽ semel. Semel
tͥ peccatori mortuus ẽ xp̃c. Noli
iterũ peccare post baptismũ. Om¬
nib in cõmune semel mortuus
ẽ: ꝙ singłis semel moritur. non
frequenter. Peccatũ es o homo.
id̾o peccatũ fecit xp̃m siĩ om¬
nipotens pater. homuie̾ fecit qͥ
peccata nr̃a portaret. Michi gͦ
peccato mortuis ẽ dñs iħo: ut
nos ii illo essemus iusticia dei
Michi ẽ mortuus. ut mͥ resur¬
geret. Semel ẽ moetiis. semel
resurrexit. ut tu cum illo mor¬
tuus. cũ illo cũ illo consepultus
cũ illo in baptismate resuscita¬
tus caue ne cum mortuus fu¬
eris semel. moriaris iterũ. Iam
non peccato morieris s uenie:
dominata ẽ in eum. Ntiq quia
dixit iam ñ dominabitur : os.¬
tendit esse dominatã. Noli can¬
tũ amittere beneficiũ o homo.
Propt̾ te xpc dominationi mor¬
tis se subdidit ut te iugo domi¬
nationis exueret. Ille suscepit
mortis sercututẽ: ut tͥ tribueret
uitȩ ȩterne libertatẽ. Qui que¬

Expanded text:
inquit, mortuus est semel. semel inquit, mortuus est semel. semel tibi peccatori mortuus est Christus; noli iterum peccare post baptismum. omnibus in commune semel mortuus est et singulis semel moritur, non frequenter. peccatum es, o homo; ideo peccatum fecit christum suum omnipotens pater, hominem fecit, qui peccata nostra portaret. mihi ergo peccato mortuus est dominus Iesus, ut nos in illo essemus iustitia dei. mihi est mortuus, ut mihi resurgeret; semel est mortuus. semel resurrexit. et tu cum illo mortuus, cum illo consepultus, cum illo in baptismate resuscitatus caue, ne, cum mortuus fueris semel, moriaris iterum. iam non peccato morieris, sed ueniae. dominata est in eum ? utique, quia dixit: iam non dominabitur, ostendit esse dominatam. noli tantum amittere beneficium. o homo. propter te Christus dominationi mortis se subdidit, ut te iugo dominationis exueret. ille suscepit mortis seruitutem, ut tibi tribueret uitae aeternae libertatem. Qui quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: nec refugit. Nicit sapientia. Que¬
rent me mali ⁊ ñ inuenient. Non
quia dñs nolebat inueniri ab ho¬
minib. qui se om̃ib etiã ñ quȩ¬
rentib offerebat: s quia his ope¬
rib querebat᷑. ut ͫ digni eẽnt qͥ
quererent inueniri. Ceterũ syme¬
on qui eũ expectabat uuenit.
Inuenit andreas. Beniq ait ad
dicit ad nathatiael. Quẽ scripsit
moyses in lege ⁊ ꝓpħe: inuenimus
iłim filiũ ioseph qui ẽ a nararet.
R. ut ostenderet quẽ admoctũ. ꝓp̃c
inueniretur. ait. Ueni ⁊ uide. Qui
gͦ xp̃m querit. ueniat ñ corporis
at eũ ñ exteri¬
orib ocłis.
s internis. E ter¬
nus enun
corporalib non
iudetur as
uerus d̾i filius ⁊⁊ quasi uirtus
sempiterna supͣ tẽpora. quẽ nul¬
lus tempoꝵ finis includat: qua¬
si uita
supͣ tempora.
dies mortis
inueniat
Quod enim
mortuus
ẽ peccato.
mortius est
semel: quod
aut̃ uiuit. iiiuit d̾o. Audi̾
quid dixerit hodie apłs. Peccato

Expanded text:
est nec refugit. Dicit sapientia: quaeest nec refugit. Dicit sapientia: quaerent me mali et non inuenient, non quia dominus nolebat inueniri ab hominibus, qui se omnibus etiam non quaerentibus offerebat, sed quia his operibus quaerebatur, ut indigni essent qui quaererent inuenire. ceterum Symeon, qui eum expectabat, inuenit, inuenit Andreas. denique ait addicit ad Nathanahel: quem scripsit Moyses in lege et prophetae inuenimus Iesum filium Ioseph qui est a Nazareth. et ut ostenderet quemadmodum Christus inueniretur. ait: ueni et uide. qui ergo Christum quaerit, ueniat non corporis at eum non exterioribus oculis, sed internis. aeternus enim corporalibus non uidetur aspuerus dei filius et quasi uirtus sempiterna supra tempora, quem nullus temporum finis includat, quasi uita supra tempora, dies mortis inueniat. quod enim mortuus est, peccato mortuus est semel; quod autem uiuit, uiuit deo. Audis quid dixerit hodie apostolus ? peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
cum fiat oblatio ꝑro peccatis se¬
cudũ legem. ñ fiat remissio pec¬
catoꝵ. Inpossibile ẽ enĩ sanguine
tauroꝵ n yrcorũ peccata munda¬
ri. Mendax gͦ erat illa remissio:
donec remissionis ueritas adueni¬
ret. Quid deinde manifestius quã
lit ueritatẽ. Nam cũ sit aut̃ dis¬
ninctio. intellegendũ ẽ disunctio¬
nem id̾o interpositã quasi ueri¬
tas fuisset in lege: ñ fiusset facta
Ueritas ẽ xp̃c. Ergo ueritas lex ẽ.
ꝘR si mandatũ dit̾i lex ẽ: multo
magis uiuum ⁊ oꝑatoriũ uerbũ
d̾i lex est. Sequitra uersus. Gri¬
nes ⁊ necessitates iustũ. & inter¬
dum inueniunt: interdũ ñ iaue¬
niunt. Inuenit᷑ cui corona debet᷑:
ñ inuenit᷑. qui idoneus certami¬
ni ñ ꝓbatur. Tribulatio gͥ uelud
quedã grã ẽ. Ueniq sacrificiũ deo
sps contribulatus. An non gratia
que oꝑatur patientiam: Qui. gͦ
nouerat tribulationes ꝓfectũ ẽẽ
quesitus a tribulatione inuentꝰ

Expanded text:
cum fiat oblatio pro peccatis secum fiat oblatio pro peccatis secundum legem. non fiat remissio peccatorum; inpossibile est enim sanguine taurorum et hircorum peccata mundari. mendax ergo erat illa remissio, donec remissionis ueritas adueniret. quid deinde manifestius quam lit ueritatem. nam cum sit \'autem\' disiunctio. intellegendum est disiunctionem ideo interpositam, quia, si ueritas fuisset in lege, non fuisset factaueritas Christus est; ergo ueritas lex est, et si mandatum domini lex est, multo magis uiuum et operatorium uerbum dei lex est. Sequitur uersus et necessitates iustum et interdum inueniunt, interdum non inueniunt eum. inuenitur cui corona debetur, non inuenitur qui idoneus certamini non probatur. tribulatio igitur uelut quaedam gratia est; denique sacrificium deo spiritus contribulatus. an non est gratia quae operatur patientiam ? qui ergo nouerat tribulationis profectum esse, quaesitus a tribulatione inuentus
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas in nouo testam̃to ẽ: ita &.
lex ꝑ moysen data. figura legis ẽ
uere. Ergo illa lex ueritatis erem¬
plar ẽ. In exemplari enĩ. agni san
adiecit. Necessariũ itaq exempla¬
ria celestiũ his mundari. Nam
ipsa celestia. meliorib hostiis. Non
In manu facta sca intrauit iħo
exemplaria uerorũ. s in ipsũ celũ:
qr nc̃ apparet uultui di ꝓro nob̃.
Ut cognoscamꝰ aut̃ quia legẽ nouã
dedit nob̾ dñs iħc: habes dicentẽ
spm̃. Hoc aut̃ testam̃tũ qd testa¬
dib eoꝵ ⁊ in sensib eoꝵ scribam
eas : &. peccati ⁊ iniusticie eoꝵ n̾
ero memor. Hbi gͦ remissio: iam
ñ oblatio ꝓ peccatis. Quo eiuden¬
ter ostendit ⁊ͥ omnẽ ueritatem
engłio contineri quia lex di in
sensib hominũ ⁊ in cordib scri¬
bitur tion in tabulis lapideis. Qui
gͦ. p̃cepta d̃i non habent in cordi¬
bus sus: non habent legem. Siue
quia inueterauit uideis. reniouat᷑
in nob̾. Umbra ẽ non ueritass ut

Expanded text:
ueritas in nouo est testamento. ita et ueritas in nouo est testamento. ita et lex per Moysen data figura legis est uerae. ergo illa lex ueritatis exemplar est; in exemplari enim agni sanguecundum legem, adiecit: necessarium itaque exemplaria caelestium his mundari; nam ipsa caelestia melioribus hostiis. non enim in manufacta sancta intrauit Christus, exemplaria uerorum, sed in ipsum caelum, et nunc apparet uultui dei pro nobis. ut cognoscamus autem, quia legem nouam dedit dominus Iesus, habes dicentem spiritum: hoc autem testamentum quod testaibus eorum scribam eas e t peccati et iniustitiae eorum non ero memor. ubi ergo remissio. iam non oblatio pro peccatis. quo euidenter ostendit tibi omnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum et in cordibus scribitur, non in tabulis lapideis — qui ergo praeeepta dei non habent in cordibus suis. non habent legem —, siue quia inueteratur in Iudaeis. renouatur in nobis. Umbra est, non ueritas. ut,
Abbreviated transcription (Latin):
lex d̃i ueritas. S quom istud acci¬
pimꝰ utrũ quia lex d̾i ueritas. hoc
&̾ uera: qr qd statuit d̾s om̃e uerũ.
sicut infra ait. omĩa p̾cepta tua
ueritas : an quia ueritas lex łi ẽ.
qͥa non m̾titur d̾s: Apud eum
gͥ ueritas lex ẽ fallacia p̃uarica¬
tio ẽ. S & sic potest. Lex d̾i. ue¬
ritas ẽ. Apud uideos gͦ ñ ẽ lex d̾i.
qͥa ñ recipiunt ueritatẽ. Lex dei
spu̾alis ẽ: sicut apłs dixit. Non
habent gͦ ueram legẽ: qui eam ñ
acceperint spu̾aliter. Qd̃ aut̃ non
uerũ. mendax ẽ: qd̵ mentit᷑ occi¬
dit. Lutera gͦ que occidit m̃titur.:
spͣs qui iuuificat uerus ẽ. Accipi¬
amus ⁊ sic. Lex d̃i non typus ñ
umbra. non exemplar celestiũ: s
ipsa celestia. Unde ⁊ scriptũ ẽ: qͥa
finis legis xp̃c. Non defectus utiq
s plenitudo legis in. xp̃o ẽ: quia¬
ñ uenit legem soluere. s adimplere.
Sic̃ enĩ testamentũ uetus. s omĩs

Expanded text:
lex dei ueritas. sed quomodo istud accilex dei ueritas. sed quomodo istud accipimus ? utrum quia lex dei ueritas, hoc est uera et quod statuit deus omne uerum, sicut infra ait: omnia praecepta tua ueritas, an quia ueritas lex dei est, quia non mentitur deus? apud eum igitur ueritas lex est, fallacia praeuaricatio est. sed et sic potest: lex dei ueritas est; apud Iudaeos ergo non est lex dei, quia non recipiunt ueritatem. lex dei spiritalis est, sicut apostolus dixit; non habent ergo ueram legem qui eam non acceperint spiritaliter. quod autem non uerum. mendax est. quod mentitur. occidit. littera ergo. quae occidit, mentitur, spiritus, qui uiuificat, uerus est. Accipiamus et sic: lex dei non typus, non umbra. non exemplar caelestium. sed ipsa caelestia. unde et scriptum est. quia finis legis est Christus. non defectus utique. sed plenitudo legis in Christo est, quia uenit legem non soluere. sed implere. sicut enim testamentum est uetus, sed omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ideo facilius quã ille phare̾seus
Iusticia tua iusticia in oternũ:
S& lex tua ueritas.
ossunt quidẽ singuli facere
opera uisticiȩ: s non in eternũ
manentia. Diues ille cui habundei
cerit aliqua opera iusticie. quorũ
remunerationẽ in p̾senti uita acce¬
perit qd ñ magna fuerint oꝑa illa.
nec remuneratione digna ꝑpetua.
Qid qͦd etiã si facimꝰ oꝑa aliqua uis¬
ticiȩ : facimꝰ tamen ñ continua:s
rara. Pleriq ñ rapiunt aliena: s
nesciunt de ꝓprio largiri. Alii in¬
uadentes indebitas facultates: quo
speciem uisticie sibi querant. so¬
lent conferre pauꝑib. Non est
ista in eternũ iusticia. Multi ple¬
rũq grauit̾ deliquert᷑: ñ haben¬
suꝑpetit in ꝑpetuũ ꝑ omĩa possi¬
dere iusticiã: qui pascit iustos qr
uuustos. Non enĩ beneficiis solis
inimicis. Meritoq ait usticia d̾i:
diligite inimiccis ur̃os. Ergo sicut
in eternũ ẽ iusticia soluis d̾i: ita

Expanded text:
ideo facilius quam ille Pharisaeus ideo facilius quam ille Pharisaeus iustitia tua iustitia i n aeternum e t l e x tua uer ita s. possunt quidem singuli facere opera iustitiae, sed non in aeternum manentia. diues ille, cui abundarucerit aliqua opera iustitiae quo- rum remunerationem in praesenti uita acceperit, quod non magna fuerint opera illa nec remuneratione digna perpetua. quid quod, etiamsi facimus opera aliqua iustitiae, facimus tamen non continua, sed rara? plerique non rapiunt aliena, sed nesciunt de proprio largiri; alii inuadentes indebitas facultates. quo speciem iustitiae sibi quaerant, solent conferre pauperibus. non est ista in aeternum iustitia. multi iusti plerumque grauiter deliquerunt non habensuppetit in perpetuum per omnia possidere iustitiam, qui pascit iustos et iniustos; non enim beneficiis solis inimicis, meritoque ait Iustitia dei: diligite inimicos uestros. Ergo sicut in aeternum est iustitia solius dei. ita