comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut miserearis eiꝰ. Qd tps  Tũ aũ uenit
plenitudo tpr̃is. misit ds̃ filiũ suũ fac¬
tũ ex muliere: factũ sub lege. Et ubi:¬
In sỹon: ut eos qͥ sub lege erant redim̾et.
Primitꝰ gͦ iudĩ. Inde enĩ apłi: inde illi plꝰ
qͣm qͥngenti frẽs: inde illa deinceps mul¬
titudo. cui erat aĩa una. ⁊ cor unũ in
dm̃. Ergo tu exurgens miserebis syon:
qmͣ tp̃s ut miserearis eiꝰ: qm̃ uenit tpͣs.

Expanded text:
earis ejus.» Quod tempus? «Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub Lege.» Et ubi Sion? «Ut eos qui sub Lege erant redimeret» . Primitus ergo Judaei: inde enim Apostoli, inde illi plus quam quingenti fratres , inde illa deinceps multitudo, cui erat anima una et cor unum in Deum . Ergo, «Tu exsurgens misereberis Sion, quoniam tempus ut miserearis ejus, quon
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentia tͥ. Dõ grãs inquit: qr ꝓmissa
ẽ. Teneo ꝓmissũ dĩ. Ergo. iã bene ui¬
ue. Eras inqͥt bene uiuã. Indulgen¬
tiã tͥ ds̃ ꝓmisit: crastinũ diẽ nemo
ne uiue hodie. Stulte : hac nocꝰte au¬
eris: Corrige gͦ te: ut possis in corpo¬
re xpĩ habere uocẽ istã: quã nͥ fal¬
lor libent̾ agnoscis : qm̃ cinerẽ sicut
panẽ manducaui. ⁊ potũ meũ cũ fle¬
nis tuȩ: qm̃ eleuans elisisti me. Ipsa
ẽ illa ira tua dñe in adam. ira cũ qͣ
om̃s nati sumꝰ: cui nascendo cohesimus:
ira de ꝓpagine iniquitatis. ira de mas¬

Expanded text:
romissa romissa est; teneo promissum Dei. Ergo jam bene vive. Cras, inquit, bene vivam. Indulgentiam tibi Deus promisit; crastinum diem tibi nemo ve jam hodie. «Stulte, hac nocte aueris? Corrige ergo te, ut possis in corpore Christi habere vocem istam, quam, nisi fallor, libenter agnoscis: «Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fle quoniam levasti, elisisti me.» Ipsa est illa ira tua, Domine, in Adam; ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo cohaesimus; ira de propagine iniquitatis, ira de mas
Abbreviated transcription (Latin):
quȩtũq desidero: si post hȩc ñ restañ
nͥ sola tormͣta. Nonne hoc tͥ diceres: &
desꝑatione peior fieres : Potiꝰ gͦ te cor¬
rigit : qui indulgentiã ꝓmittit: ⁊ dicit.
Redite p̃uaricatores ad cor. Nolo mortem
ꝓculdubio portu ꝓposito. deponis uela
iniquitatis: conu̾̃tis ꝓram. uelicans ad
iustitiã: ⁊ sꝑans uitã ñ negligis medi¬
cinã. Nec in hoc tͥ displiceat ds̃ : tam¬
quã ꝑ istã indulgentie ꝓmissionẽ se¬
curos fecerit peccatores. Etenĩ ne des¬
ꝑatione hoĩes peius uiuerent. ꝓmi¬
sit indulgentiȩ portũ: rursus ne de
spe ueniȩ peius uiuerent. fecit diem
mortis incertũ. ꝓuidentissime utr̃ũq
constituens: ⁊ reu̾tentes quo recipian¬
t᷑. ⁊ differentes unde tͣreant᷑. Alandu¬
ca cinerẽ sic̃ panẽ : ⁊ potũ tuũ cum
fletu cõmisce. ꝑ hoc conuiuiũ: uenies
ad m̃sã dĩ. soli desꝑare : ꝓmissaẽ in

Expanded text:
quaecumque desideria, si post haec non restant quaecumque desideria, si post haec non restant nisi sola tormenta? Nonne hoc tibi diceres, et desperatione ipsa pejor fieres? Potius ergo te corrigit qui indulgentiam promittit, et dicit: «Redite praevaricatores ad cor» . «Nolo mortem procul dubio portu proposito, deponis vela iniquitatis, convertis proram, velificas ad justitiam, et sperans vitam, non negligis medicinam. Nec in hoc tibi displiceat Deus, tanquam per istam indulgentiae promissionem securos fecerit peccatores. Etenim ne desperatione homines pejus viverent, promisit indulgentiae portum, rursus, ne spe veniae pejus viverent, fecit diem mortis incertum: providentissime utrumque constituens, et revertentes quo recipiantur, et differentes unde terreantur. Manduca cinerem velut panem, et fletum tuum cum potu misce; per hoc convivium venies ad mensam Dei. Noli despe
Abbreviated transcription (Latin):
tis tug. Noli tͥ parc̾e. exanuna te. loqͣnt᷑
tͥ medullȩ cordis: uide utrũ audias in¬
nocentiã ꝓfiteri. Llic plane si se respexe¬
rit cõturbabit᷑ : si se nͣ palpauerit cõfi¬
tebit᷑. Et qͥd ages miser : si ñ erit portus
impunitatis: Si sola fuit peocandi licen¬
tia. ⁊ nulla ẽ peccatoꝵ indulgentia. uͥ
eris: Quo ibis: Certe ⁊ ꝓ te. facꝰtũ ẽ. ut
pauꝑ iste cinerẽ sic̃ panẽ manducare:
⁊ potũ suũ cũ fletu misceret. ħ̃ te delec¬
tat iã tale conuiuiũ. S tñ in qͥt aug̃nt
homines pecea. spe ueniȩ. Immo auge¬
rent peccͣa. desꝑatione ueniȩ. Nonne at¬
tendis qͣm licentiosa crudelitate uiuañ
gladiatores: Inde hoc. nͥ qr iã quasi ad
ferrũ ⁊ uictimã destinati. explere uolt̃
libidinẽ. antequã fundant sanguinẽ:
Nonne ⁊ tu hoc tibi dice̾s: iã peccator. sũ.
iã iniquus. iã damnandus. nulla ueniȩ
spes eͣ: cur iã ñ faciã quicqͥd libet. &¬
si ñ licet: Cur ñ impleã quantũ possũ

Expanded text:
 noli tibi parcere, examina te, loquatur tibi medulla cordis; vide utrum audeas innocentiam profiteri. Hic plane si se respexerit, conturbabitur; si se non palpaverit, confitebitur. Et quid agis miser, si non erit portus impunitatis? Si sola fuit peccandi licentia, et nulla peccatorum est indulgentia, ubi eris? quo ibis? Certe et pro te factum est, ut pauper iste cinerem sicut panem manducaret, et potum suum cum fletu misceret. Non te jam delectat tale convivium? Sed tamen, inquit, augent homines peccata spe veniae. Imo augerent peccata desperatione veniae. Nonne attendis quam licentiosa crudelitate vivant gladiatores? Unde hoc, nisi jam tanquam ad ferrum et victimam destinati, explere volunt libidinem, antequam fundant sanguinem? Nonne et tu hoc tibi diceres: Jam peccator sum, jam iniquus, jam damnandus, nulla veniae spes est; cur jam non faciam quidquid libet, etsi non licet? Cur non impleam, quantum possum,
Abbreviated transcription (Latin):
parietinis amat: ⁊ in nocꝰte. Nã nͥ ama¬
ret unde diceret : pat̾ ignosce ilł. quia
nesciunt qͥd faciunt: Deinde natꝰ in so¬
litudine. qr solus ita natꝰ: passus in tene¬
bris iudȩoꝵ tãqͣm in nocꝰte. in p̃uarie a¬
tione tãquã in ruinis. Iuid postea :
U igilaui. Er̃go dormieras in parietinis: &
dixeras ego dormiui. Quid ẽ ego dormiui:
Quia uolui dormiui: noctẽ amando dormi¬
iii. S ibi sequit᷑. ⁊ resurrexi. Ergo hic ui¬
gilaui. S postea qͣm uigilauit. qͥd egit:
Ascendit in glũ: factꝰ ẽ sic̃ passer uolã¬
do. id eͣ ascendendo: singularis in tec¬
to. idest in celo. Ergo pellicanꝰ nascen¬
do: nicticorax moriendo: passer resurgen¬
do. Ibi in solitudine uelut solus: hic m
parietinis uelut ab eis oceisus. qͥ stare
ñ potuert̃ in edificio. łlic uͦ iã uigilans
⁊ uolans singularis in tecꝰto: ibi intͣpel¬
lat ꝓ nob̃. Caput enĩ nr̃m passer ẽ: cor¬

Expanded text:
parietinis, amat et noctem. Nam nisi amaparietinis, amat et noctem. Nam nisi amaret, unde diceret, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ? Deinde natus in solitudine, quia solus ita natus; passus in tenebris Judaeorum tanquam in nocte, in praevaricatione tanquam in ruinis: quid postea? «Vigilavi.» Ergo dormieras in parietinis, et dixeras: «Ego dormivi.» Quid est, «Ego dormivi?» Quia volui, dormivi; noctem amando dormivi: sed ibi sequitur, «Et exsurrexi» . Ergo hic, «Vigilavi.» Sed posteaquam vigilavit, quid egit? Ascendit in coelum, factus est «sicut passer» volando, id est ascendendo: «singularis in tecto,» id est in coelo. Ergo pelicanus nascendo, nycticorax moriendo, passer resurgendo: ibi in solitudine, velut solus; hic in parietinis, velut ab eis occisus, qui stare non potuerunt in aedificio; hic vero jam vigilans et volans singularis in tecto, ibi interpellat pro nobis . Caput enim nostrum passer est, cor
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ magnã similitudine̾ carnis xp̃i:
cuiꝰ sanguine uiuificati sumꝰ. S quomͦ coͣ¬
gruat. xp̃o: qd ipsa occidat filios suos:
An ⁊ illi ñ congruit. ego occidã ⁊ ego ui¬
uere faciã: ego ꝑcutiã ⁊ ego sanabo:
An uͦ saulus ꝑsequutor moreret᷑. nͥ de cȩlo
ꝑcuteret᷑. Aut p̃dicator excitaret᷑: nͥ il¬
liꝰ sanguine uiuificaret᷑ : S hoc uide¬
rint. qͥ scripsert᷑. Non in incerto ĩtel¬
lecꝰtũ nrͣm constituere nos debemꝰ: hanc
auẽ potiꝰ in solitudine cognoscamꝰ. Noc
enĩ inde psalmꝰ uoluit ponere : pellica¬
nꝰ in solitudine. Puto ego hic intelligi
xp̃m. natũ de uirgine. Solus enĩ sic. idõ
solitudo. In solitudine. natꝰ : qr solus ita
natꝰ. Post natiuitatẽ: uentũ ẽ ad passi¬
onẽ. A qͥb crucifigebat᷑: Nũquid ab stanti¬
b : Nũquid a lugentibꝰ: Ergo tãquã in
nocte ignorantie ipsoꝵ: ⁊ tãquã in pa¬
rietinis ruinis ipsoꝵ. ecce nicꝰticorax ⁊ in

Expanded text:
ta est, magnam similitudinem carnis Christi, cujus sanguine vivificati sumus. Sed quomodo congruat Christo, quod ipsa occidit filios suos? An et illi non congruit: «Ego occidam, et ego vivificabo; ego percutiam, et ego sanabo» ? An vero Saulus persecutor moreretur, nisi de coelo percuteretur ; aut praedicator excitaretur, nisi illius sanguine vivificaretur? Sed hoc viderint qui scripserunt; non in incerto intellectum nostrum constituere nos debemus. Hanc avem potius in solitudine agnoscamus; hoc enim inde Psalmus voluit ponere, «Pelicanus in solitudine.» Puto ego hic intelligi Christum natum de virgine. Solus enim sic, ideo solitudo: in solitudine natus, quia solus ita natus. Post nativitatem ventum est ad passionem: a quibus crucifigebatur? numquid ab stantibus? numquid a lugentibus? Ergo tanquam in nocte ignorantiae ipsorum, et tanquam in parietinis ruinae ipsorum. Ecce nycticorax et in
Abbreviated transcription (Latin):
titudo mea. ñ sine tribulatione: ñ sine
ustione: Ossa corporis xp̃i. fortitudo cor¬
&: tam̃ uideo ossa frigi. Iuis scandali⁊ at᷑
⁊ ego ñ uror: fortes st̃ fideles boni. in¬
tellectores ⁊ p̃dicatores u̾bi: uiuentes
ut loquunt᷑. loquentes ut audiunt. for¬
tes plane st̃: s om̃s qͥ scandala patiunt᷑
frycoriũ ipsoꝵ st̃. Est enĩ ibi caritas: &
magis in ossib. Interiora st̃ ossa omibus
carnib : ⁊ portant om̃s carnes. uerum si
qͥsquã patiat᷑ aliqd̾ scandalũ. ⁊ in aĩa
ꝑelitet᷑: tantũ os frigit᷑. quantũ amat.
Desit amor: nemo frigit᷑. Assit caritas. ⁊ si
m̃brũ cõpatit᷑. patiente uno m̃bro. qͦmͦ
frigunt᷑ qͥ portant unu̾sa m̃bra: ossa
mea sic̃ in fryxorio cõfrixa st̃. ꝑcussũ ẽ¬
cit fenũ. ⁊ aruit cor meũ. Respice ad
in corpore. xpĩ positꝰ. ille. aliqnͣ in suo cor¬
pore desꝑatꝰ. Pcussũ ẽ sic̃ fęnũ. ⁊ aruit

Expanded text:
titudo mea, non sine tribulatione, non sine titudo mea, non sine tribulatione, non sine ustione. Ossa corporis Christi, fortitudo corEt tamen vide ossa frigi: «Quis scandalizatur, et non ego uror» ? Fortes sunt, fideles, boni intellectores et praedicatores verbi, viventes ut loquuntur, loquentes ut audiunt: fortes plane sunt, sed omnes qui scandala patiuntur, frixorium ipsorum sunt. Est enim ibi charitas, et magis in ossibus. Interiora sunt ossa omnibus carnibus, et portant omnes carnes. Verum si quisquam patiatur aliquod scandalum, et in anima periclitetur; tantum os frigitur, quantum amat. Desit amor, nemo frigitur: adsit charitas, et si membrum compatitur, patiente uno membro; quomodo friguntur qui portant universa membra? «Ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt.» cut fenum, et aruit cor meum.» Respice ad in corpore Christi positus, ille aliquando in suo corpore desperatus, «Percussum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc rogo: qd dare uis. Non t̾rena qͣsi ter¬
renꝰ. s ex pͥma captiuitate. iã redẽptus
regnũ celoꝵ desidero: cito exaudi me. Hõ
enĩ nͥ tali desiderio dixisti: adhuc te. lo¬
quente dicã. ecce adsũ. In quac̃q die inuo¬
cauero te: cito exaudi me. Unde inuocas:
de qua tribulatione: de qua egestate.
Opauꝑ. ante ianuã duitis dĩ. quo deside¬
rio m̃dicas: qua mopia requiris. qua eges¬
tate pulsas. ut aꝑiat᷑ tibi: Dic: audiamꝰ
ipsã egestate᷑: in illa ⁊ nosipsos inuenia¬
mꝰ ⁊ tecũ rogemꝰ. Audi: & agnosce si po
dies. si dies. Ubi enĩ dies audit᷑: lux in
nus fuit acciꝑe suꝑbus adã : unde. &̾
qui dignatꝰ ẽ. habere uocẽ dierũ fumi.
Quia defecert᷑ sic̃ fumꝰ dies mei. uidete.
fumũ suꝑbie similẽ: ascendentẽ. tumes¬
centẽ. uanescentẽ. serito gͦ deficientem:¬
ñ utiq ꝑmanentẽ. Qͥa defecert̃ sic̃ fu¬
mͣ dies mĩ: ⁊ ossa mea sic̃ in frycorio
confrixa st̃. Et ipsa ossa mea. ⁊ ipsa for¬

Expanded text:
hoc rogo quod dare vis. Non terrena quasi terrenus, sed ex prima captivitate jam redemptus, regnum coelorum desidero; «Cito exaudi me:» non enim nisi tali desiderio dixisti, «Adhuc te loquente dicam, Ecce adsum» . «In quacumque die invocavero te, cito exaudi me.» Unde invocas? de qua tribulatione? de qua egestate? O pauper ante januam divitis Dei, quo desiderio mendicas? qua inopia requiris? qua egestate pulsas, ut aperiatur tibi? Dic, audiamus ipsam egestatem; in illa et nos ipsos inveniamus, et tecum rogemus. Audi, et agnosce, si podies! si dies: ubi enim dies auditur, lux intnus fuit accipere superbus Adam, unde carnem qui dignatus est habere vocem dierum fumi. «Quia defecerunt sicut fumus dies mei.» Videte fumum superbiae similem, ascendentem, tumescentem, vanescentem: non utique permanentem. «Quia defecerunt sicut fumus dies mei; et ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt.» Et ipsa ossa mea, et ipsa for
Abbreviated transcription (Latin):
assũptũ eugłicũ officiũ: ꝑ illd̃ p̃coniũ
cognitꝰ ẽ xͦ. Ergo serui tui bñplacitum
habuert᷑ in lapides syonð illi p̃uari¬
catores recedentes a dõ. małq factis
suis offendentes creatorẽ. in t̾rã unde
sũpti st̃ rediert᷑. Pulius facꝰtist᷑. impii
facti ft̃: de quibꝰ drͣ. Non sic impii ñ sic:
s tãquã puluis quẽ ꝓicit uentꝰ a fa¬
cie t̾rȩ: S expecta dñe. sustine dñe.
patiens esto dñe : ñ irruat uentꝰ. &
auferat hc̃ puluerẽ a facie t̾rȩ. Ueni¬
ant ueniant serui tui: agnoscant in
lapidib eloqͥa tua: misereant᷑ puliu̾s
syon: formet᷑ homo ad imaginẽ tuã.
Dicat puluis ne ꝑeat: mem̃to qr pul¬

Expanded text:
 illud praeconium cognitus Christus. Ergo servi tui beneplacitum habuerunt in lapides Sion. Sed illi praevaricatores, recedentes a Domino, malisque factis suis offendentes Creatorem, in terram unde sumpti sunt, redierunt. Pulvis facti sunt, impii facti sunt: de quibus dicitur, «Non sic impii, non sic; sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae» . Sed exspecta, Domine; sustine, Domine; patiens esto, Domine: non irruat ventus, et auferat hunc pulverem a facie terrae. Veniant, veniant servi tui, agnoscant in lapidibus eloquia tua, misereantur pulveris Sion, formetur homo ad imaginem tuam: dicat pulvis ne pereat, «Memento quia pul
Abbreviated transcription (Latin):
uerũtñ adhuc ñ e tã temere pro¬
nuntiandũ. Partus uirginis ẽ lapis
sine manib de monte. p̃cisus. ubi
nullus hominũ oꝑatus ẽ. nulla trans¬
fusa concupiscentia: s sola fides accen¬
sa. ⁊ u̾bi caro concepta: deinde ꝓcessit
ex utero. Loquuti st̃ celi. angłi pastori¬
b: nuntiauert᷑: stella ad adorandum
magos regẽ traxit: symeon impletus
agnouit. Accessit ętas: ñ diumitati s
carni. Horrent mirant᷑q sapientiã pu¬
eri duodennis. imꝑiti senes. Aut etiam
adhuc gtate corporis: uenit ad fluui¬
ũ baptirandus. baptizator dnm̃ agnos¬
cit: indignũ se soluendȩ calciam̃ti cor¬
rigiȩ cõfitet᷑. lã inde cȩci illuminant᷑.
surdis aꝑit᷑ auditus: loquunt᷑ muti.
mundant᷑ lepsi: stringunt᷑ paralytici.
conualescunt languidi. resurgunt
mortui. Iã qͥdẽ in u̾bi illiꝰ ꝑ qd̃ facta
st̃ omĩa. cõparatione: duitiarũ agnos¬
co pauꝑtatẽ. S quã longe adhuc aci¬
nere ⁊ potu cũ fletu: Addhuc timeo di

Expanded text:
en adhuc non est temere pronuntiandum. Partus virginis est lapis sine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. Deinde processit ex utero; locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt , stella ad adorandum regem magos traxit , Simeon impletus agnovit. Accessit aetas, non divinitati, sed carni. Horrent, miranturque sapientiam pueri duodennis, imperiti senes . Aut etiamadhuc aetate corporis: venit ad fluvium baptizandus; baptizator Deum agnoscit, indignum se solvendae calceamenti corrigiae confitetur . Jam inde caeci illuminantur, surdis aperitur auditus, loquuntur muti, mundantur leprosi, stringuntur paralytici, convalescunt languidi, resurgunt mortui . 2. Jam quidem in Verbi illius per quod facta sunt omnia comparatione, divitiarum agnosco paupertatem; sed quam longe adhuc a cinere et fletu cum potu? Adhuc timeo dic
Abbreviated transcription (Latin):
quid putatis eos dicere nob̃: Uos corrum¬
pitis disciplinã: moresq gen̾is humani
ꝑu̾titis: Qͥ d inueneris dic. Quã ob rem:
Qͥd fecimꝰ.: Dando inqͥt hominib peniten¬
tiȩ locũ: ꝓmittendo impunitatẽ omĩum
delicꝰtoꝵ. Idõ hoĩes mala faciunt: securi
qd eis cũ conu̾si fuerut oĩa dimittant᷑.

Expanded text:
quid eos putatis dicere nobis? Vos corrumquid eos putatis dicere nobis? Vos corrumpitis disciplinam, moresque generis humani pervertitis. Quid inveheris? dic quamobrem; quid fecimus? Dando, inquit, hominibus poenitentiae locum, promittendo impunitatem omnium delictorum: ideo homines mala faciunt, securi quod eis, cum conversi fuerint, omnia dimittuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
in tecto. Tota die exꝓbrabant mͥ inimi¬
ci mei: ⁊ qui laudabant me adu̾sũ me
iurabant. Ore laudabant: corde insidias
p̃parabant. Audi laudẽ ipsoꝵ. Magister.
scimꝰ qr uiã dĩ in ueritate doces. ⁊ ꝑso¬
nã ñ accipis. Licet tributũ dari cesari:
Quẽ laudas. supplantas. Quare: nͥ qr qui
laudabant me adu̾sũ me iurabant. Uñ
aũ hoc obꝓbriũ. nͥ qr ueni fac̾e̾ menbra
mea peccatores. ut agendo penitentiã su
in corpore meo: Inde totũ obꝓbriũ: inde
nis medicꝰ: s egrotantibꝰ. Utinã uos egro¬
tare nossetis: ut medicũ quȩreretis. Hon
occideretis: ⁊ ꝑ suꝑbã dem̃tiã falsa sani
ꝓbrabant mͥ inimici mei. Inde: Iuia qui
laudabant me adu̾sũ me iurabant: qmͣ
cinerẽ sic̃ panẽ manducaui. ⁊ potũ meũ
cũ fletu miscebã. Qͥa hec genã hominum
habere in suis m̃bris sananda uoluit &
lib̾anda: inde obꝓbriũ. Llodieq paganoꝵ
obꝓbriũ quale in nos ẽ: Qͥd putatis fr̃es:

Expanded text:
 9. Tota die exprobrabant mihi inimici mei, et qui laudabant me, adversus me jurabant.» Ore laudabant, corde insidias praeparabant. Audi laudem ipsorum. «Magister, scimus quia viam Dei in veritate doces, et personam non accipis: licet tributum dare Caesari» ? Quem laudas, supplantas. Quare nisi quia «qui laudabant me, adversus me jurabant?» Unde autem hoc opprobrium, nisi quia veni facere membra mea peccatores, ut agendo poenitentiam sint in corpore meo? Inde totum opprobrium, indnis medicus, sed aegrotantibus» . Utinam vos aegrotare nossetis, ut medicum quaereretis; non occideretis, et per superbam dementiam falsa sanitprobrabant inimici mei?» unde «qui laudabant me, adversus me jurabant? Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Quia haec genera hominum habere in suis membris sananda voluit et liberanda, inde opprobrium. Hodieque Paganorum opprobrium quale in nos est? quid putatis, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
Orauit petrus. orauit paulus. orauert̃ ⁊
cȩt̾ĩ apłi. orauert̃ fideles tẽporib illis.
orauert̃ fideles consequentib tẽporib:
orauert᷑ fideles. martyrũ tẽporib. orant
fideles nr̃is tẽporib: orabt̃ fideles pos¬
teris tẽporib. In quaẽq die inuocaue¬

Expanded text:
Oravit Petrus, oravit Paulus, oraverunt Oravit Petrus, oravit Paulus, oraverunt caeteri Apostoli; oraverunt fideles temporibus illis, oraverunt fideles consequentibus temporibus, oraverunt fideles martyrum temporibus, orant fideles nostris temporibus, orabunt fideles posterorum temporibus: «In quacumque die in
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ pauꝑtatẽ: ne. au̾tas faciẽ tuã ame.
In quacũq die tribulor inclina aurẽ
tuã ad me. Tribulor enĩ deorsũ: tu aut̃
es sursũ. Si me extollo longe. fis: si me
humilio inclina aurẽ tuã ad me. S qͥd
ẽ in quacũq die tribulor: Nẽ enĩ non
tribulat᷑. Aut ista dicẽt. nͥ tribularet᷑
Sufficeret gͦ. inclina aurẽ tuã ad me qm̃
tribulor. In quacũq die tribulor: incli¬
na aurẽ tuã ad me. Tãquã unitas corpo¬
ris. Si patit᷑ unũ m̃brũ. cõpatiunt᷑ oĩa
m̃bra. Tribularis tu hodie: ego tͥbulo.
Tribulat᷑ aliꝰ crastino: ego tribulor. Post
istã generationẽ. alii posteri qui succedt᷑
posteris tribulant᷑ : ego tribulor usq in
finẽ scłi. Quicũq in meo corpore. tribu¬
lant᷑ ego tribulor. in quacũq gͦ die tri¬
bulor: inelina aurẽ. tuã ad ne. In qua¬
cũq die in uocauerote. cito exaudi
me. Hoc idem ẽ. Nã nẽ inuoco: s in qua¬
cũq die inuocauero te. cito exaudi me.

Expanded text:
brorum paupertatem, «Ne avertas faciem tuam a me. In quacumque die tribulor, inclina aurem tuam ad me.» Tribulor enim deorsum; tu autem es sursum: si me extollo, longe fis; si me humilio, inclinas aurem tuam ad me. Sed quid est, «In quacumque die tribulor?» Nunc enim non tribulatur? aut ista diceret, nisi tribularetur? Sufficeret ergo, Inclina aurem tuam ad me, quoniam tribulor. «In quacumque die tribulor, inclina aurem tuam ad me:» tanquam unitas corporis; si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra . Tribularis tu hodie, ego tribulor; tribulatur alius crastino, ego tribulor; post istam generationem alii posteri, qui succedunt posteris, tribulantur, ego tribulor; usque in finem saeculi, quicumque in meo corpore tribulantur, ego tribulor. «In quacumque» ergo «die tribulor, inclina aurem tuam ad me. In quacumque die invocavero te, cito exaudi me.» Hoc idem est. Jam nunc invoco; sed, «In quacumque die invocavero te, cito exaudi me.»
Abbreviated transcription (Latin):
bet tnulus cũ angeret᷑: ⁊ in conspectu dñi
effucdit p̃cẽ. suã. Ipseille. pauꝑ ẽ: qui alibi
dicit. Aͥ finib t̾re ad te clamaui. cũ angẽ¬
sponsũ : se dix̃ sponsã. llñ hoc: nͥ qr spon¬
una. qr caro una. Audiamꝰ: ⁊ potiꝰ in his
uocibꝰ nos qͦ agnoscamꝰ: ⁊ si nos extra eẽ.
uiderimꝰ. ibi ẽẽ. laboremus.

Expanded text:
bet titulus, «cum angeretur, et in conspectu Domini bet titulus, «cum angeretur, et in conspectu Domini effudit precem suam.» Ipse ille pauper est, qui alibi dicit: «A finibus terrae ad te clamavi, cum angesponsum, se dixit sponsam; unde hoc, nisi quia sponuna, quia caro una. Audiamus, et potius in his vocibus nos quoque agnoscamus; et si nos extra esse viderimus, ibi esse laboremus.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: in urũ ꝑfecꝰtũ in m̃surã ętatis ple¬
nitudinis xp̃i. S donec occurramꝰ agit᷑
hic pauꝑtas nr̃a : agit᷑ hic adhuc labor
⁊ gemitꝰ. Grãs miscdiȩ ipsiꝰ. Inde illi
labor inde gemitꝰ u̾bo ꝑ qd̾ facꝰta stͣ
omĩa. Si dignatꝰ ẽ hab̾e morte̾ nr̃am.
ñ nob̾ dabit uitã suã  In magnã spem
erexit: cũ magna spe gemimꝰ. Gemitꝰ
ht᷑ tristitiã: s ẽ gemitꝰ qui ht̃ & gau¬
diũ. Ego puto saram sterile᷑: lȩtã gemu¬
isse cũ pareret. Et nos dicamꝰ. A timo¬
re tuo concepimꝰ: ⁊ partur iuimꝰ sp̃m sa¬
indicat pauꝑem. Postremo putate me
suspicatũ: quisnã sit iste pauꝑ. Orati¬
onẽ audiamꝰ: ⁊ ꝑsonã agnoscamꝰ. Nec¬
ibi erres: quando audieris aliqͥd qđ̃ coap¬
tari capiti illiꝰ ñ possit. Idõ p̃loquutꝰ sum:
ut si quid tale audieris. ex infirmitate
corporis adũtas sonare : ⁊ uocẽ mbroꝵ
agnoscas in capite: Or̃o inopis hoc ha¬

Expanded text:
fectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi» . Sed donec occurramus, agitur hic paupertas nostra, agitur hic adhuc labor et gemitus. Gratias misericordiae ipsius. Unde illi labor, unde gemitus Verbo, per quod facta sunt omnia? Si dignatus est habere mortem nostram, non nobis dabit vitam suam? In magnam spem erexit, cum magna spe gemimus. Gemitus habet tristitiam; sed est gemitus qui habet et gaudium. Ego puto Saram sterilem laetam gemuisse, cum pareret: et nos a timore tuo concepimus et parturivimus spiritum saindicat pauperem. Postremo putate me suspicatum quisnam sit iste pauper; orationem audiamus, et personam agnoscamus: necubi erres, quando audieris aliquid quod coaptari capiti illius non possit; ideo praelocutus sum, ut quod tale audieris, ex infirmitate corporis advertas sonare, et vocem membrorum agnoscas in capite. «Oratio inopis,» hoc ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussi illũ de qͦ dixisti. uias eiꝰ uidi ⁊ sa¬
naui eũ. Pcussũ ẽ sic̃ fenũ ⁊ aruit cor me¬
ũ: qm̃ oblitꝰ sũ manducare panẽ meum.
Modo manduca: qd̾ oblitꝰ eras. S uenit &¬
ipse panis. in euiꝰ corpore tͥ licet recorda¬
re uocẽ obhuionis tuȩ:⁊ clamare ex pau¬
ꝑtate. ut sumas diuitias. Alodo manduca.
In eiꝰ enĩ corpore es qui ait. ego sũ panis
uiuus qͥ de celo descendi. Oblitꝰ eras man¬
ducare panẽ tuũ: s iã illo crucifixo cõ¬
memorabunt᷑ ⁊ conũtent᷑ ad dñm ungu̾¬
si fines t̾rȩ. Post obliuionẽ ueniat cõme¬
moratio. manducet᷑ panis de oelo ut ii¬
uat᷑ ñ manna sic̃ illi manducauer̃t &
mortiu stͣ: panis de qͦ dr̃. beati qͥ esuruiñ

Expanded text:
ias ejus vidi, et sanavi eum . Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum, quoniam oblitus sum manducare panem meum.» Modo manduca quem oblitus eras. Sed venit et ipse panis, in cujus corpore tibi licet recordari vocem oblivionis tuae, et clamare ex paupertate, ut sumas divitias. Modo manduca; in ejus enim corpore es, qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Oblitus eras manducare panem tuum; sed jam illo crucifixo, commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Post oblivionem veniat commemoratio, manducetur panis de coelo, ut vivatur; non manna, sicut illi manducaverunt et mortui sunt : panis de quo dicitur, «Beati q
Abbreviated transcription (Latin):
in se oorpꝰ humilitatis nr̃e. Sit caput
nr̃m. simus m̃bra eiꝰ: sint duo in car.¬
ne una. lã enĩ ut primitꝰ pauꝑ ẽẽt:
formã serui accipiens dimisit patrẽ. Qd̃
aũ de uirgine natꝰ ẽ : dimittat &. ma¬
trẽ. &. adhereat uxori suȩ. ⁊ sint duo
in carne una. Ita enĩ ert̃ duo ⁊ in
uoce una: ⁊ in illa una uoce iã non
mirabim᷑ uocẽ nraͣm: cinerẽ sic̃ panẽ
manducaui. ⁊ potũ meũ cũ fletu mis¬
cebã. Dignatꝰ ÷ enĩ nos hab̾e m̃bra. St̃

Expanded text:
aput nostrum, simus membra ejus, sint duo in carne una. Jam enim ut primitus pauper esset, formam servi accipiens , dimisit Patrem: quod autem de virgine natus est, dimittat et matrem, et adhaereat uxori suae, et sint duo in carne una . Ita enim erunt duo et in voce una, et in illa una voce jam non mirabimur nostram vocem: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Dignatus est enim ha
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. sensus : conformatioq m̃broꝵ.
tenĩ cũ hȩc salua st̃: & pauꝑes di¬
uites st̃. ꝑ illũ ⁊ illȩ maiores diui¬
tiȩ fides. pietas. iustitia. caritas. casti¬
tas. mores boni. Nemo enĩ ⁊ has ht.
nͥ ꝑ illũ qͥ iustificat imꝑiũ. Ecce quã
diues. Iuis enĩ ẽ diues: Qͥ habet qdͣ
uult alio faciente: an qͥ facit quod
uult ⁊ alio habente: Puto qr ditior
ille qui fecit qd habes: qr qđ ille
htͣ tu ñ habes. Ecce quã diues. In ħ
tã diuite. unde agnituri sumꝰ hec
u̾baꝰ cinerẽ sic̃ pane̾ manducaui.
i potũ meũ cũ fletu miscebã Huc̃

Expanded text:
nformatioque membrorum: etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnituri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam?» Hucne
Abbreviated transcription (Latin):
tores adhortant᷑ : pulueris eiꝰ miseren¬
t᷑. hoc de syon. Nũqͥd ñ erat puluis.
qͥ dnm erucifixit:Qd̾ perus ẽ: puluis.¬
s de parietinis ruinarũ. Puluis erat
prsꝰ. Uerũtñ ñ frustra de puluere
dictũ erat. Lat̾ ignosce ilł. qr nesei¬
unt qͥd faqunt. De ipso puluere ue:¬
rũ suaꝵ ad pedes apłoꝵ ponentiũ. Ergo
extitit de illo pulu̾e humanitas: e for¬
mata ⁊ formosa. Quis enĩ de gentibꝰ sic:
Quã paucos miram᷑ hoc fecisse ad illoꝵ tot
milia: subito pͥmo tͥa. postea qͥnq milia.
om̃s in unitate uiuentes. om̃s uenditaꝵꝵ

Expanded text:
ulveris ejus miserebuntur.» Hoc de Sion. Numquid non erat pulvis, qui Dominum crucifixit? Quod pejus est, pulvis de parietinis ruinarum. Pulvis erat prorsus: verumtamen non frustra de pulvere dictum erat, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . De ipso pulvere verum suarum ad pedes Apostolorum ponentium. Ergo exstitit de illo pulvere humanitas et formata et formosa. Quis enim de Gentibus sic? Quam paucos miramur hoc fecisse ad illorum tot millia? Subito primo tria, postea quinque millia; omnes in unitate viventes, omnes venditarum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa eiꝰ ⁊ dicat nob̃. łlabeat in conscienti¬
am ipse magnitudinẽ dñi quã uidit. qͣm
ducere ñ potuit: ⁊ enumeret qͣdã que hic
dñs fecit : ut ⁊ nobis qui magnitudinẽ
illiꝰ sicut ille uidere ñ possumꝰ. dulcescat

Expanded text:
opera ejus, et dicat nobis. Habeat ipse in conscientiopera ejus, et dicat nobis. Habeat ipse in conscientia magnitudinem Domini, quam vidit, quam erducere non potuit: et enumeret quaedam quae hic Dominus fecit; ut et nobis, qui magnitudinem illius, sicut ille videre, non possumus, dulcescat
Abbreviated transcription (Latin):
cob elegit sibi dñs. isrł in possessionẽ sibi.
nus ẽ dñs. Mente uolante. ad suꝑna e¬
recꝰta. a carne transcendente creatura:
cognouit qr magnꝰ ẽ dñs. Non om̃s possunt
uidendo cognoscere. Laudant qd fecit: su¬
sionẽ sibi. Et hic illũ laudas. Nlã ⁊ ego
cognoui: qr magnꝰ ẽ dñs. Propħa loque¬
bat᷑ qui intrauit in scuariũ dĩ: qui audi¬
uit forte in effabilia u̾ba qͣ nͣ licet hõi
loqui: qui dicit qd ñ posset hominib di¬
ci : ⁊ tenuit apud se qd̾ nͣ posset dici. Ergo
⁊ audiat᷑ ad qđ possumꝰ: ⁊ credat᷑ ad qͦd
ñ possumꝰ. Ad qd̾ possumꝰ audiat᷑. qm̃ iacob
elegit sibi dñs. isrł in possessionẽ sibi. Ad
qd̾ ñͣ possumꝰ credat᷑: qr ipse cognouit qd
magnꝰ ẽ dñs. Si illi diceremꝰ rogamꝰ te ex¬
plica magnitudinẽ ipsiꝰ. nonne forte res¬
ponderet nob̃. ñ ẽ ualde. magnꝰ quẽ iii.¬
deo. si ame pot̾it explicari. Redeat gͦ ad

Expanded text:
«Dominus elegit sibi Jacob, Israel in possessionem sibi.«Dominus elegit sibi Jacob, Israel in possessionem sibi.nus est Dominus.» Mente volante ad superna, erecta a carne, transcendente creaturam, cognovit quia magnus est Dominus. Non omnes possunt videndo cognoscere: laudent quod fecit: «Su nam et «ego cognovi quia magnus est Dominus.» Propheta loquebatur, qui intravit in sanctuarium Dei, qui audivit forte ineffabilia verba quae non licet homini loqui ; qui dixit quod posset hominibus dici, et tenuit apud se quod non posset dici. Ergo et audiatur ad quod possumus, et credatur ad quod non possumus. Ad quod possumus audiatur, «Quoniam Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi;» ad quod non possumus credatur, quia ipse cognovit «quod magnus est Dominus.» Si illi diceremus, Rogamus te, explica magnitudinem illius; nonne forte responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? Redeat ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
suit. Iacob elegit sibi dñs: isrł in possessionẽ
sibi. Sentẽ suã fecit agrũ quẽ coleret. quẽ
ipse. seminaret: quãuis ipse om̃s gentes con¬
diderit. eeteras angłis cõmisit: sibi istã possi¬
dendã seruandãq deputauit. hunc popłm.
hune iacob: tuerito illuis. an gr̃a suaꝰ De ñ¬
dũ natis ait: qr maior seruiet minori. A
potuert᷑: anrequã quisꝗͣ eoꝵ egisset aliqͥd
boni aut mali. Non gͦ se ex tollat iacob.
nꝰ głetur. ñ suis meritis. tribuat: ante. est
p̃cognitꝰ : ante. p̃destinatꝰ : ante elecꝰtus:
n̾ sius meritis electus. s grã dĩ inuentꝰ &
uiuificatus. Sic ⁊ om̃s gentes. lã ut insere¬
ret᷑. quid meruit oleaster: amaritudine.
bacearũ. sterilitate. siluestri: Lignũ qͥppe
erat siluȩ ñ agri dnici. ⁊ tam̃ ille. ꝑ mi¬
soaiam suã & oleastrũ mseruit in oliuami.
S adhuc nͣ erat insertus oleaster: qnͣ la

Expanded text:
suit; «Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem suit; «Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi.» Gentem suam fecit agrum, quem coleret, quem ipse seminaret: quamvis ipse omnes gentes condiderit, caeteras Angelis commisit, sibi istam possidendam, servandamque deputavit; hunc populum, hunc Jacob. Merito illius, an gratia sua? De nondum natis ait, «Quia major serviet minori;» Apotuerunt, antequam quisquam eorum egisset aliquid boni aut mali? Non ergo se extollat Jacob, non glorietur, non suis meritis tribuat. Ante est praecognitus, ante praedestinatus, ante electus: non suis meritis electus, sed gratia Dei inventus et vivificatus . Sic et omnes gentes: nam ut insereretur, quid meruit oleaster amaritudine baccarum, sterilitate silvestri? Lignum quippe erat silvae, non agri dominici; et tamen ille per misericordiam suam et oleastrum inseruit in olivam. Sed adhuc non erat insertus oleaster, quando
Abbreviated transcription (Latin):
tis: s oliua estis. participes pinguedinis oliue.
Nã uultis nosse in abrahã ⁊ ẏsaac ⁊ iacob. qͦ¬
modo insertus esit oleaster: Ne putetis uos
carnalit̾ ad sem̃ abrahȩ. Dñs qñ miratus est
fidẽ centurionis illiꝰ. qui ñ erat de popło isrł
s erat de popło gentiũ. ꝓptea inquit dico
uob qr multi ab oriente uenient ⁊ occiden
te. Eece iã oleaste ͬ in manu insertoris. Nul¬
ti ab oriente ⁊ occidente uenient. Hideamꝰ
quid ferat inserendũ: uͥ inserat uideamꝰ. Et
recũbent in quit cũ abrahã ⁊ ysaac ⁊ iacob.
in regno çeloꝵ. Uide mꝰ quid inseruit: ⁊ ubi
inseruit. Be ramis suꝑbis naturalib qͥd dicit:
filii aũ regni ibunt in tenebras ext̾iores.: ibi
erit fletus ⁊ stridor dentiũ. Res p̃nuntiata:
cob elegit sibi dñs: isrł in possessionẽ sibi.
Laudiate: psallite: qm̃ fecit ista. Talia dico qͥ
caꝑe ualeatis. Ceteras gentes sub angłis po¬

Expanded text:
tis, sed oliva estis, participes pinguedinis olivae. tis, sed oliva estis, participes pinguedinis olivae. Nam vultis nosse in Abraham et Isaac et Jacob quomodo sit insertus oleaster, ne putetis vos carnaliter ad semen Abraham? Dominus quando miratus est fidem Centurionis illius qui non erat de populo Israel, sed erat de populo Gentium: «Propterea,» inquit, «dico vobis, quia multi ab oriente et» «occidente venient.» Ecce jam oleaster in manu insertoris: «Multi ab oriente et occidente venient.» Videmus quid ferat inserendum; ubi inserat videamus: «Et recumbent,» inquit, «cum Abraham, Isaac et Jacob, in regno coelorum.» Videmus et quid inseruit, et ubi inseruit. De ramis superbis naturalibus quid dicit? «Filii autem regni ibunt in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium» . Res praenuntiata, Jacob elegit sibi Dominus, Israel in possessionem sibi.» Laudate, psallite, quoniam fecit ista. Talia dico quae capere valeatis. Caeteras gentes sub Angelis po
Abbreviated transcription (Latin):
arbor ohuȩ putata ẽ ñ amp utata: ⁊ uide. su
ꝑbi rami fracti st̃: ipse. ẽ blaphemus ⁊ impꝰ
popłs iudeoꝵ. Mlansert̃ tam̃ rami boni ⁊ uti¬
les. Nã mae apłi fuert᷑ Et cũ ibi rami uti¬
gentiũ: eui dicit apłs. Tu aũ cũ ee̾s oleaster in¬
sertꝰ es in illis: ⁊ particeps pinguedinis oleȩ
factus es. Nloli głari adũsus ramos. Qd̃ si tu¬
głaris. ñ tu radicẽ portas: s radix te. Nlec u¬
na arbor ẽ. ꝑtinens ad abrahã ⁊ ysaac ⁊ ia¬
cob: ⁊ qd plus ẽ magis ad abrahã ⁊ ẏsaae ⁊
ia cob oleaster insertus quã rami confrac¬
ti. Illi enĩ ꝑ fragm̃tũ iã ñ ibi sunt. Oleas¬
ter nͣ ibi erat: ⁊ ibi ẽ Illi ꝑ suꝑbiã frangi
meruer̃t: iste ꝑ humilitatẽ inseri meruit.
Illi amisert᷑ radicẽ: iste tenuit eã. Cũ gͦ au¬
distis isrł. de isrł ꝑtinentes ad dm̃: nolite¬
inde uos face alienos. Oleaster quidẽ fuis¬

Expanded text:
arbor olivae putata est, non amputata, et inde suarbor olivae putata est, non amputata, et inde sue est blasphemus et impius populus Judaeorum. Manserunt tamen rami boni et utiles; nam inde Apostoli. Et cum ibi rami utiGentium, cui dicit Apostolus: «Tu autem cum esses oleaster, insertus es in illis, et particeps pinguedinis olivae factus es. Noli gloriari adversus ramos: quod si gloriaris, non tu radicem portas, sed radix te» . Haec una arbor est pertinens ad Abraham et Isaac et Jacob; et quod plus est, magis ad Abraham et Isaac et Jacob oleaster insertus, quam rami confracti. Illi enim per fragmentum jam non ibi sunt; oleaster non ibi erat, et ibi est: illi per superbiam frangi meruerunt, iste per humilitatem inseri meruit; illi amiserunt radicem, iste tenuit eam. Cum ergo audistis Israel Dei, Israel pertinentem ad Deum, inde nolite vos facere alienos. Oleaster quidem fuis
Abbreviated transcription (Latin):
Qst enĩ ⁊ uere ẽ: ⁊ eo ipso qdđ uere .ẽ. sine ii¬
tio n sine t̃mino ẽ. Quod uͦ ꝓpt homine est
ego sũdẽ abrahã. ⁊ ds̃ ysaac ⁊ ds̃ iaeob: ne ibi
suboriret᷑ humana sollicitudo. qr hoc tẽpora¬
le ẽ ñ sempit̾nũ. securos nos fecit: qr de tem¬
porib ad et̾uã uitã nos ꝑducit. Hoc mͥ uiquit
ysaas ⁊ etͣnus iacob: s qr ds̃ illos fecit ȩt̾nos
postea sine fine. habuert᷑ quipe initiũ: s. fi¬
nẽ uͣ habebunt. In abrahã ysaae ⁊ iacob to¬
tam eccłiam cogitate: omẽ sem̃ isrł cogitate.
d nẽ aũ sem̃ isrł. ñ solũ qd̾ ẽ ex carne: s etiã
qd̾ ẽ ex fide. Apłs enĩ gentib loquebat᷑: qͥb
dicebat. Si gͦ uos xpi. gͦ sem̃ abrahe. estis. sodđm
ymissionẽ herecdes. Benedicem̃ gͦ om̃s in dõ abra¬
ham ysaac ⁊ iacob. Arborem quidẽ: bñdixit qͣn¬
dã eãq oliuã creauit: sic̃ dixit apłs. ipsos pa¬
triarchas scos. unde effioruit popłs dĩ. S. hȩc

Expanded text:
est, sine initio et sine termino est. Quod vero propter hominem est, «Ego sum Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob,» ne ibi suboriretur humana sollicitudo, quia hoc temporale est, non sempiternum, securos nos fecit, quia de temporalibus ad aeternam vitam nos perducit. «Hoc,» inquitIsaac et aeternus Jacob, sed quia Deus illos facit aeternos postea sine fine: habuerunt quippe initium, sed finem non habebunt. 7. In Abraham et Isaac et Jacob totam Ecclesiam ejus cogitate, omne semen Israel cogitate: omne autem semen Israel, non solum quod est ex carne, sed etiam qergo semen Abrahae estis, secundum promissionem haeredes» . Benedicimur ergo omnes in Deo Abraham et Isaac et Jacob. Arborem quidem benedixit quamdam, eamque olivam creavit, sicut dixit Apostolus, ipsos Patriarchas sanctos, unde effloruit populus Dei: sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
molestia cupiditatũ tuaꝵ: & tñ caro con
ut in teipso facias qd̃ uis. Nisi eniͣ ipso ad¬
iuuante te : nec in te facis qđ uis. Etenim
cũ ille nͣ faceret in se qd̵ uellet. qͥ ait
de seipso gemeret dicens. condelecꝰtor le¬
gi di. scđm interiorẽ hominẽ. uideo aũ
aliã lege̾ in mͣbiis meis repugnante᷑ legi

Expanded text:
molestia cupiditatum tuarum; et tamen «caro concmolestia cupiditatum tuarum; et tamen «caro concut in teipso facias quod vis; nisi enim ipso adjuvante, nec in te facis quod vis. Etenim cum ille non faceret in se quod vellet, qui ait,de se ipse gemeret, dicens, «Condelector legi Dei secundum interiorem hominem; video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potes. corde. credis ad iustitiã. Corde
laudas. corde bñdicis. corde in aram cons¬
cientiȩ. uicꝰtimas saeras imponis: ⁊ respon¬
det᷑ tibi. pax in tͣra hominib bone uolunta¬
quȩcũq uoluit fecit. Tu in domo tua nͣ fa¬
cis omĩa quȩ uis: ille in eelo ⁊ in t̾ra omĩa
quȩcũq uoluit fecit. Tu fac uł in agro tuo
omĩa que uis. Multa uis: ⁊ nͣ potes in
domo tua facere oĩa que uis. Contradicir
forte uxor: contradicunt filii. aliqnͣ & ser¬
uulus contumatia contradicit: &. ñ facis
quod uis. S facio inqͥs qđ̃ uolo: qr in nͣ sub¬
dito ac contradicente uindico. Nec hoc fa¬
cis cũ uis. Aliquando uindicare uis ⁊ nͣ po¬
tes: aliqnͣ minaris. ⁊ anteꝗͣ facias qd mina¬
ris. moreris. Putas in te ipso facis qd̾ uis ᷤ fre¬
nas om̃s cupiditates tuas : forsitan frenas.
Nũquid efficis ipse: ut cupiditates nͣ surgads
quas frenas: serte enĩ hoc ius. nͣ titillari

Expanded text:
non potes, corde credis ad justitiam : corde non potes, corde credis ad justitiam : corde laudas, corde benedicis, corde in aram conscientiae victimas sacras imponis; et respondetur tibi, «Pax in terra hominibus bonae voluntaquaecumque voluit, fecit;» tu in domo tua non facis omnia quae vis: ille «in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, fecit;» tu fac vel in agro tuo omnia quae vis. Multa vis, et non potes in domo tua facere omnia quae vis: contradicit forte uxor, contradicunt filii, aliquando et servulus contumacia contradicit, et non facis quod vis. Sed facio, inquis, quod volo; quia in non obediente ac contradicente vindico. Nec hoc facis, cum vis: aliquando vindicare vis, et non potes; aliquando minaris, et antequam facias quod minaris, moreris, Putamus, in teipso facis quod vis? frenas omnes cupiditates tuas? Forsitan frenas, numquid efficis ut ipsae cupiditates non surgant, quas frenas? Certe enim hoc vis, non titillari
Abbreviated transcription (Latin):
acceptũ. sic̃ antea iubebant᷑. sacrificia in um¬
bra futuroꝵ: forte ñ inuenires in grege. tu¬
o placitũ taurũ. ⁊ in capris hircũ are dñi
dignũ: nec in ouili tuo arietẽ dignũ uic¬
tima dño dõ tuo. Et ñ inueniens satageres
quid face̾s. ⁊ dic̾es. Offerre dõ uolui: ⁊ ñ ha¬
bui. Nũquid potes de laude dic̃e. uolui &
ñ habui: Ipsũ uoluisse. laudasse eͣ. Non enĩ
u̾ba a te querit ds̃. s cor. Neq potest qͥsqͣm¬
dice̾. ⁊ linguã ñ habui. Si quis obmutescit
aliqua ualitudine. linguã ñ habuit : &
tam̃ laudẽ habuit. Si enĩ ds̃ aures carnales
hab̾et. ⁊ sono tui corporis indig̾et: iocirco
cũ ꝑmansisses sine lingua. sine laude etiã
reman̾es. Ncͣ uͦ qr cor quęrit. cor inspicit.
intꝰ testis eͣ iudex. aꝓꝓbator. achutor. co¬
ronator: sufficit ut offeras uoluntatem.
Cũ potes ore confiteris ad salutẽ: cũ aut̃

Expanded text:
acceptum, sicut antea vovebantur sacrificia in umacceptum, sicut antea vovebantur sacrificia in umbra futurorum; forte non invenires in grege tuo placitum taurum, et in capris hircum arae Domini dignum, nec in ovili tuo arietem dignum ad victimam Domino tuo; et non inveniens satageres quid faceres, et diceres forte Deo: Volui, et non habui. Numquid potes de laude dicere, Volui, et non habui? Ipsum voluisse laudasse est. Non enim verba a te quaerit Deus, sed cor. Denique potes dicere: Et linguam non habui. Si quis obmutescit aliqua valetudine, linguam non habuit, et tamen laudem habuit. Si enim Deus aures carnales haberet, et sono tui corporis indigeret, ideo cum remansisses sine lingua, sine laude etiam remaneres: nunc vero quia cor quaerit, cor inspicit, intus testis est, judex, approbator, adjutor, coronator; sufficit ut offeras voluntatem. Cum potes, ore confiteris ad salutem; cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ dñm amando laudamꝰ. Hoc enĩ lib̾a uo¬
.luitate facis. qnͣ amas qd lauddas: non
ex necessitate. s qr placet. Ynde iustis
sois. dĩ placuit ds̃. etiã flagellans eos
Quando iniquis omĩb displicet. placut
illis: ut sub flagello eiꝰ. In erũnis. in labo¬
rib. in uulnerib. in egestate constituti:
laudauert᷑ dnm. Non enĩ eis displicuit: nec
torquens. Hoc ẽ gratis amare. ñ quasi ꝓposi
ma. ds ipse erit. quẽ gratis diligis. Et sic
amare debes. ut ipsũ. ꝓ m̃cede desiderare ñ
desinas. qui solus te satiet: sic̃ philippus de¬
siderabat cũ dic̾ẽt. Ostende nob̃ patrẽ : &
sufficit nob̃. Merito qr hȩc de lib̾a uolun¬
tate facimꝰ: ⁊ de lib̾a uoluntate fac̾e debe¬
nius: qr delectati facimꝰ. Dehinc amando
facimus: qr ⁊ si corripim᷑ ab illo. nob̃ nũ qͣm
displice debet. qui semꝑ eͫ iustus. Hloc dixit
offerre dño dõ tuo sacrificium gratũ illi ⁊

Expanded text:
sum Deum amando laudamus. Hoc enim libera vosum Deum amando laudamus. Hoc enim libera voluntate facis, quando amas quod laudas; non enim ex necessitate, sed quia placet. Unde justis et sanctis Dei placuit Deus, etiam flagellans eos. Quando iniquis omnibus displicet, placuit illis; et sub flagello ejus, in aerumna, in laboribus, in vulneribus, in egestate constituti laudaverunt Deum: non eis displicuit nec torquens. Hoc est gratis amare, non quasi propoma Deus ipse erit, quem gratis diligis: et sic amare debes, ut ipsum pro mercede desiderare non desinas, qui solus te satiet; sicut Philippus desiderabat, cum diceret, «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis» . Merito, quia hoc de libera voluntate facimus, et de libera voluntate facere debemus, quia delectati facimus, amando facimus; quia etsi corripimur ab illo, nobis nunquam displicere debet, qui semper est justus. Hoc dixit offerre Domino tuo sacrificium gratum illi et
Abbreviated transcription (Latin):
abyssis a dño factũ ẽ: qr omĩa quȩ uolu¬
it fecit in cęlo ⁊ in t̾ra. in mari ⁊ in oĩb
abyssis. Sicut iã diximus non omĩa quȩ
fecit coactus ẽ facere : s omĩa quȩxũq uo¬
luit fecit. Causa omiũ quȩ fecit: uoluntas
eius ẽ. facis tu domũ: qr si nolles facere. sine
habitatione remaneres. Necessitas cegit te
fac̾e domũ : ñ libera uoluntas. fa̾eis uestem:
qr si ñ faceres. nudus remaneres. Ad facien¬
dã gͦ uestẽ necessitate duceris. ñ libera uo¬
luntate. Sonseris montẽ uitib. sem̃ spargis.
qr nͥ feceris alim̃ta ñ habebis. O nũa hec
necessitate facis : ds̃ bonitate fecit. Nullo
qd̵ fecit eguit : idõ oĩa quȩcũq uoluit fe¬
cit. Putas habemꝰ ⁊ nos. qd̾ libera uoluntate
faciamus : Esa enĩ quȩ diximus. ex necessi¬
tate facimꝰ: qr si ñ faceremꝰ egentes ⁊ inopes
remaneremꝰ. Inuenimꝰ aliquid qd lib̾a uo¬
luntate faciamꝰ: Inuenimus plane: cũ ip¬

Expanded text:
o factum est; quia «omnia quae voluit, fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis,» sicut jam diximus. Non omnia quae fecit, coactus est facere, sed «omnia quaecumque voluit, fecit:» causa omnium quae fecit, voluntas ejus est. Facis tu domum, quia si nolles facere, sine habitatione remaneres: necessitas cogit te facere domum, non libera voluntas. Facis vestem, quia si non faceres, nudus ambulares: ad faciendam ergo vestem necessitate duceris, non libera voluntate. Conseris montem vitibus, semen spargis, quia nisi feceris, alimenta non habebis: omnia haec necessitate facis. Deus bonitate fecit, nullo quod fecit eguit; ideo «omnia quaecumque voluit, fecit.» 11. Putas, habemus et nos quod libera voluntate faciamus? Ea enim quae diximus, ex necessitate facimus; quia si non faceremus, egentes et inopes remaneremus. Invenimus aliquid quod libera voluntate faciamus? Invenimus plane, cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ: ñ ingͣruent᷑ intelligimꝰ sapientiã in cogni¬
tione ⁊ dilecꝰtione. eiꝰ qͦd semꝑ eͣ. atq incom¬
mutabilit᷑ manet. qd ds̃ eͣ Nã ⁊ qd ait. ecce
pietas ẽ sapientia: theosebia dicta ẽ in gͣco.
Qd ut totũ latine expͥmatur: dĩ cultus dici
potest. Abstinere. aũ a malo qd̵ dixͣ e̾e̾ scien¬
tiã. quid ẽ aliud ꝙͣ. in medio nationis tortu
dent᷑q u̾sari: ut abstinendo quisq ab uuiqui¬
tate ñ confundat᷑ tenebris. ꝓprii muneris
luce discretus:  Cũ gͦ quodã loco apłs cõcor¬
dem gr̃arũ dĩ uarietatẽ in hominib uel
let ostende: hec in pͥmis duo posuit dicens.
eo qd̃ dr̃. Alii fides in eodẽ spũ. alii curati¬
onũ donatio in uno spũ. alii oꝑatio uͥtu¬

Expanded text:
entiam in cognitione et dilectione ejus quod semper est, atque incommutabiliter manet, quod Deus est. Nam et quod ait, «Ecce pietas est sapientia,» θεοσέβεια dicta est in graeco: quod ut totum latine exprimatur, Dei cultus dici potest. «Abstinere autem a malo,» quod dixit esse scientiam, quid est aliud, quam in medio nationis tortudenterque versari ; ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris, proprii muneris luce discretus? Cum ergo quodam loco Apostolus concordem gratiarum varietatem in hominibus Dei vellet ostendere, haec in primis duo posuit dicens, eo quod dicitur, «Alii fides in eodem Spiritu, alii curationum donatio in uno Spiritu, alii operatio
Abbreviated transcription (Latin):
uidit etiã unũ atq idem baptismũ. aliis in
ustã. aliis in mortẽ. Et eduxit isrł ꝑ me
ddiũ eiꝰ. Educit etiã ranouatũ ppłm suũ: ꝑ
lauachrũ regenerationis. Et excussit pha¬
raonẽ ⁊ uirtutẽ eiꝰ in mari rubro. Celerit᷑
int̾unit ⁊ peccatũ suoꝵ: reatũq eiꝰ ꝑ bap¬
tismũ. Qui traduxit popłm suũ in deser¬
to. Traducit ⁊ nos in huiꝰ scłi ariditate: ⁊
sterilitate: ne in ea ꝑeamꝰ. Qi ꝑcussit
reges magnos: ⁊ occidit reges fortes. Icu¬
tit atq occidit etiã a nobis diabolicas ⁊
noxias potestates. Seon rege᷑ amorreoꝵ
Germen inutile: uł tẽptatione calentẽ.
qd intͣp̃tat᷑ seon: Regẽ amaricantium.
qd̃ int̃p̃tat᷑ amorreoꝵ. Et og regem
basan. Coaceruante᷑ qd int̃p̃tat᷑ og: &
regẽ confusionis. qd intͣp̃tat᷑ basan. Et¬

Expanded text:
dit etiam, ut unus atque idem Baptismus aliis sit in vitam, aliis sit in mortem. «Et eduxit Israel per medium ejus.» Educit etiam innovatum populum suum per lavacrum regenerationis. «Et excussit Pharaonem et virtutem ejus in mari Rubro.» Celeriter interimit et peccatum suorum reatumque ejus per Baptismum. «Qui traduxit populum suum in deserto.» Traducit et nos in hujus saeculi ariditate et sterilitate, ne in ea pereamus. «Qui percussit reges magnos, et occidit reges fortes.» Percutit atque occidit etiam a nobis diabolicas et noxias potestates. «Seon regem Amorrhaeorum.» Germen inutile vel Tentationem calentem, quod interpretatur Seon; regem Amaricantium, quod interpretatur Amorrhaeorum. «Et Og regem Basan.» Coacervantem, quod interpretatur Og; et regem Confusionis, q