comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bibamꝰ: deficimꝰ & sitimꝰ. Si du uigilemꝰ:
deficimꝰ & dormimꝰ. Si dui dormiamꝰ: de
ficimꝰ ideo uigilamꝰ. Si dui manducemꝰ &
bibamꝰ. ꝗͣuis ꝓpt̾ refectionẽ manducemꝰ &
bibamꝰ: ipsa ducturna refectio defectio est.
Si diustemꝰ: fatigam᷑. ideo sedemꝰ. Et si diu
sedeamꝰ: & ibi fatigam᷑ & ideo surgimꝰ. De¬
inde uidete: qr nullus ẽ. carnis nr̃ȩ statꝰ.
Quomͦ infantia uiolat inpueritiam: & cernis
infantiam & non ẽ. infatitia. qr iã ꝓtnfanti¬
a: pueritia ẽ. Iterũ & ipsa migrat iadoles¬
centiam. Queris pueritiã & ñ inuenis: ado¬
lescens fit iuuenis. Queris adolescentẽ: & ñ¬
iuenis. Iuuenis fit senex: queris iuuenẽ
& ñ inuenis. Et senex morit᷑. qris senẽ & ñ
inuenis. Nonstat gͦ etas nr̃a. Ubiq fatiga.¬
tio ẽ. ubiq lassitudo. ubiq corruptio. at¬
tendentes qualem spem resurrectionis nob¬
cꝓmutat dsꝰ. in istis om̃ib multiplicib de¬

Expanded text:
bibamus, deficimus et sitimus; si diu vigilemus, bibamus, deficimus et sitimus; si diu vigilemus, deficimus; ideo vigilamus: si diu manducemus et bibamus; quamvis propter refectionem manducemus et bibamus, ipsa diuturna refectio defectio est: si diu stemus, fatigamur: ideo sedemus: et si diu sedeamus, et ibi fatigamur, et ideo surgimus. Deinde videte quia nullus est carnis nostrae status: quoniam infantia avolat in pueritiam; et quaeris infantiam, et non est infantia, quia jam pro infantia pueritia est: iterum et ipsa migrat in adolescentiam; quaeris pueritiam, et non invenis: adolescens fit juvenis; quaeris adolescentem, et non est: juvenis fit senex; quaeris juvenem, et non invenis: et senex moritur; quaeris senem, et non invenis. Non stat ergo aetas nostra: ubique fatigatio est, ubique lassitudo, ubique corruptio. Attendentes qualem nobis spem resurrectionis promittat Deus, in istis omnibus multiplicibus de
Abbreviated transcription (Latin):
petamꝰ felicitate: quã pleruq habent l
latrones & scelerati. Ad aliam felicitaen
nos sumꝰ xp̃iani. qua tunc accipiemꝰ dĩ
uita ista scłi huiꝰ tota transierit. Eigo ꝓ¬
mittit᷑ nob: & carnis resurrectio. Et talis re
uob̃ uideat᷑. Si enĩ ds̃ fecit nos qui ñ era¬
mꝰ. magnũ illiẽ. reparare qui eramꝰ: Frgo
hoc incredibile uob̃ ñ uideat᷑. qr quasi pu¬
trescere mortuos uidetis. & ire mcineres & in
puluerẽ. Aut simcendat᷑ aliqͥs mortuus.
aut si dilaniant eum canes. putatis qr inde
ñ erit resurretturꝰ : Omĩa que discerpunt᷑
& infauillas quasdã putrescunt: integra
st̃ deo. In illa enĩ elem̃ta mundi eunt: un¬
de pͥmo uenerunt. Qnͣdo facti sumꝰ ñ illa
gͦ resurrectio carnis nob̃ ꝓmittit᷑: ut qͣuis
ipsa sit caro quã mͦ portamꝰ quȩ resitrrectu¬
ra ẽ. tam̃ ñ habeat corruptionẽ quã mͦ
hab&. Modo enĩ excorruptione fragilita¬
tis si ñ manducemꝰ. defictmꝰ & esurimꝰ. Si tĩ

Expanded text:
petamus, quam plerumque habent et latrones et scelerati. Ad aliam felicitatem nos sumus christiani, quam tunc accipiemus, cum vita ista hujus saeculi tota transierit. Ergo promittitur nobis et carnis resurrectio; et talis resvobis videatur. Si enim Deus fecit nos qui non eramus, magnum illi est reparare qui eramus? Ergo hoc vobis incredibile non videatur, quia quasi putrescere mortuos videtis, et ire in cineres et in pulverem. Aut si incendatur aliquis mortuus, aut si canes dilanient eum, putatis quia inde non erit resurrecturus? Omnia quae discerpuntur et in favillas quasdam putrescunt, integra Deo sunt. In illa enim elementa mundi eunt, unde primo venerunt, quando facti sumus: non ilergo resurrectio carnis nobis promittitur, ut quamvis ipsa sit caro quam modo portamus, quae resurrectura est, tamen non habeat corruptionem quam modo habet. Modo enim ex corruptione fragilitatis, si non manducemus, deficimus et esurimus; si non
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo que necessaria sunt: & atterit
nos ut sciamꝰ qr pater & dñs ẽ: non solũ
blandiens s & flagellans. Preparat enim
si quid habes in domo tua cogitas dimiit.¬
tere filio tuio. ⁊ neꝑdat illud erudis eitm
& flagellas eum addisciplinã corrigis ne
gellis etiam necessitatũ aut cribulatioriꝰ
qui nob̃ talem hereditate daturꝰ ẽ. quȩ
transire non potest : Hereditat̾e enĩ nob̃
dabit se ipsum ds̃. ut ipsũ postĩdeamꝰ: &
abipsõ possideam᷑ in ȩcñũ. Trgo in ipso ap¬
pareamꝰ deo: ut appareat nob̃. Appareamꝰ
illi inscõ desiderio: ut appareat nob̃ in po¬
tentiae gła filiĩ dei. Muttis ñ apparuit:
sint in scõ ut appareat & illis. Nam putant
multi illũ tantũmꝰ hominẽ fuisse. qr p̃di¬
cat᷑ natꝰ ex homine: crucifixiis eẽ. mortina
ambulasse int̾ra. mantucasse & bibisse.
& cetera egisse quȩ sunt humana. & pr¬
tant eum talẽ fuisse quales sunt cete

Expanded text:
aliquando quae necessaria sunt, et atterit aliquando quae necessaria sunt, et atterit nos; ut sciamus quia Pater et Dominus est, non solum blandiens, sed et flagellans. Praeparat enim si quid habes in domo tua, cogitas dimittere filio tuo, et ne perdat illud, erudis eum, et flagellis eum ad disciplinam corrigis, negellis etiam necessitatum aut tribulationum, qui nobis talem haereditatem daturus est, quae transire non possit? Haereditatem enim nobis dabit seipsum Deus, ut ipsum possideamus, et ab ipso possideamur in aeternum. 11. Ergo in sancto appareamus Deo, ut appareat nobis; appareamus illi in sancto desiderio, ut appareat nobis in potentia et gloria Flii Dei. Multis enim non apparuit; sint in sancto, ut appareat et illis. Nam multi putant illum tantummodo hominem fuisse, quia praedicatur natus ex homine, crucifixus et mortuus, ambulasse in terra, manducasse et bibisse, et caetera egisse, quae sunt humana: et putant illum talem fuisse, quales sunt caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ caro nr̃a quã diu mortalis est:
quã diu fragilis ẽ. ante illam resurrecti¬
onẽ hab& solatia ista quibs uiuimꝰ: pa¬
nẽ. aquã. fructus. uinũ. oleum. Ista omĩa
solatia & subsidia si nos deserant: utiq
durare ñ possumꝰ. ꝗͣtus nondũ receperit
caro ista sanitate illam ꝑfectã ubi nullam
patiet᷑ angustiam: nullam indigentiam.
ma. hab& etiam ipsa solatia uerbi. solatia
orationis. solatia dispitationis. sic sunt
ista animȩ nr̃ȩ: quomͦ illa carm nr̃ȩ. Cũ
autẽ resurrexerit caro nr̃a. ut iam istis
non indigeamꝰ: habebit locũ que̾dam
& statũ incorruptionis suȩ. Sic & anima
nrã habebit cibum suũ. ipsũ uerbũ dei
ꝑ qd̃ facta sunt omĩa. Tam̃ gr̃as illi: qͥa
mͦ in hac heremo ñ nos deserit. siue dan
do nob̃ qđ necessitatib erudit: uult ut
ampliꝰ illũ diligamꝰ. ne forte ꝑsagnnã cor.¬
rũpamͣ: & obluuscam᷑ eum. Subtrahit nob̃

Expanded text:
quomodo caro nostra quamdiu mortalis est, quomodo caro nostra quamdiu mortalis est, quamdiu fragilis est, ante illam resurrectionem habet solatia ista quibus vivimus, panem, aquam, fructus, vinum, oleum ista omnia solatia et subsidia si nos deserant, utique durare non possumus quamvis nondum receperit caro ista sanitatem illam perfectam, ubi nullam patietur angustiam, nullam indigentiam: ma; habet etiam ipsa solatia verbi, solatia orationis, solatia disputationis: sic sunt ista animae nostrae, quomodo illa carnis nostrae. Cum autem resurrexerit caro nostra, ut jam istis non indigeamus, habebit locum quemdam et statum incorruptionis suae: sic et anima nostra habebit cibum suum, ipsum Verbum Dei, per quod facta sunt omnia . Tamen gratias Deo, qui modo in hac eremo non nos deserit; sive dandus necessitatibus erudit, vult ut amplius illum diligamus; ne forte per saginam corrumpamur, et obliviscamur eum. Subtrahit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ẽ. Apparui autẽ tibi inqͥt in scõ. lam
m scõ ẽ. magna consolatio. Apparui tibi
qͥd ÷ : Ut uideres me. & ideo uidisti me.
ut uiderẽ te. Apparui tibi: ut uiderem.
Non dixit apparui tͥ ut uideres. s apparui
tibi ut uidere̾ potentiam tuã & glam tu¬
am. Unde & apłs. Nunc autẽ inqtͥ cognos¬
centes dm̃: immo cogniti adeo. łriꝰ enĩ
apparuistis deo: ut poss& tiob̃ apparere
ds̃. Ut uiderẽ potentiam tuam: & głãm
tuam. Reuera misto deserto id ÷ in ista
heremo. si tamꝗͣ abheremo exigat homo:
qd sibi saluti ẽ. nũꝗͣ uidebit potentiã
turꝰ: nec uiam inueni.et: nec consolatorẽ
nec aquã ꝑquã dur&e in heremo. Cũ aut̃
erexerit se ad d̾m ut dicat illi ex medul
carnis ab altis petat & ñ adeo: aut ñ desi¬
der& illam resurrectionẽ carnis quã no-
b ꝓmittit ds. Cũ aute̾ se erexerit habe¬
bit non paruas consolationes. Ecce fr̃s

Expanded text:
est Deus. Apparui autem tibi, inquit, in sancto. Jam est Deus. Apparui autem tibi, inquit, in sancto. Jam in sancto est magna consolatio. Apparui tibi, quid est? Ut videres me: et ideo vidisti me ut viderem te. Apparui tibi, ut viderem. Non dixit. Apparui tibi, ut videres; sed, Apparui tibi, ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Unde et Apostolus: Nunc autem, inquit, cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo . Prius enim apparuistis Deo, ut possit vobis apparere Deus. Ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Revera in isto deserto, id est in ista eremo, si tanquam ab eremo exigat homo quod sibi saluti est, nunquam videbit potentiam turus; nec viam inveniet, nec consolationem, nec aquam per quam duret in eremo. Cum autem erexerit se ad Deum, ut dicat illi ex medullcarnis ab aliis petat et non a Deo, aut non desideret illam resurrectionem carnis quam nobis promittit Deus: cum ergo se erexerit, habebit non parvas consolationes. 10. Ecce, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
bitat. insuꝑ & sine uia & sine aqua. Utinã
u uiam habere ipsũ desertũ. utinã uluc
homo incurrens uł nossee qua inde gxire.
Non uid& hominẽ adsolatium. ñ uid&e uiã
qua careat deserco. Ergo ibi diuercit. Utmã
eẽt. uł aqua unde reficeret᷑ qui in de exire.¬
ñ potest. Malũ deseitũ. horribile & tim̃dũ
Et tam̃ ds̃ misertꝰ ẽ. nr̃i. & fecit nob̃ uam in
p̃dicatores uerbi sui & dedit nob̾ a quã m
deserto implens spu scõ p̃dicatores suos. ut
fier& meis fons aque salientis inuita et nã.
Et ecce habemꝰ hic omĩa: s non de descrto.
ł igo ꝓprietatẽ deseiti priꝰ cõmendauit psalmꝰ.
ut & tu cũ audisses in quo malo esses si qͣs
hic habere possis consolationes. uł socioꝵ
qui te uisitare dignatꝰ ẽ in deserto. Sic
in sc̃o apparui tibi: ut uiderẽ uirtitt̾e
mea &caro mea multiplicit̃ tibi indeser
lo inquo ẽ: nũqua ꝑuenit ad bonũ quod

Expanded text:
bitat; insuper, et sine via, et sine aqua. Utinam bitat; insuper, et sine via, et sine aqua. Utinam vel viam haberet ipsum desertum! utinam illuc homo incurrens, vel nosset qua inde exiret! Non videt hominem ad solatium, non videt viam qua careat deserto. Ergo ibi divertit. Utinam esset vel aqua, unde reficeretur, qui inde non potest exire! Malum desertum, horribile et timendum! et tamen Deus misertus est nostri, et fecit nobis viam in praedicatores verbi sui; et dedit nobis aquam in deserto, implens Spiritu sancto praedicatores suos, ut fieret in eis fons aquae salientis in vitam aeternam . Et ecce habemus hic omnia; sed non sunt de deserto. Ergo proprietatem deserti prius commendavit Psalmus, ut et tu cum audisses in quo malo esses, si quas hic habere posses consolationes, vel sociorqui te visitare dignatus est in deserto. 9. Sic in sancto apparui tibi, ut viderem potentiam desertlo in quo est, nunquam pervenit ad bonum quod
Abbreviated transcription (Latin):
idolis. & anescio quib potestatib huiꝰ scłi.
Sunt enĩ qui qͣndo famẽ patiunt᷑ in hoc sclo
dimittunt dm̃ & rogant mercutium: aut
rogant iouem ut d& illis aut quã dicunt
cȩlestẽ aut aliqua demonia sumilia: non
deo sitit caro ipsorũ. Qui autẽ deo situint:
undiq debent sitire & anima & carne. ita
& anime ds dat panẽ suum id ÷ uerbii ue
ritatis. & carni dat ds̃ quȩ necessaria sunt
qi ds fecit animã & carne̾. dpt̃ carnẽ tuam
rogas demonia: nũquid animã tuũ ds̃
fecit. & carnẽ tuam demonia fecerunt:
Qui fecit animã: ipsȩ fecit & carnẽ. Qui fecit
ambas res: ipse pascit ambas res. trũq
nrm deo sitiat: & ex labore multiplici sim¬
plicit᷑ satiet᷑. Ubi aute stcit anima nr̃a. &
multiplicit̾̃ caro nr̃a: Noncuicũq s tibi
dnẽ id ÷ deo nr̃o sitit. Ubi sitit: Intra de.
diximꝰ ipsa ẽ. idumea hoc ẽ. desertũ idumeẽ
unde titulũ psalmꝰ accepit. Int̾ra deserta.
Parũ ẽ. deserta: ubi nullus hominũ inha¬

Expanded text:
idolis, et a nescio quibus potestatibus hujus saeculi. Sunt enim qui, quando famem patiuntur in isto saeculo, dimittunt Deum, et rogant Mercurium, aut rogant Jovem ut det illis, aut quam dicunt Coelestem, aut aliqua daemonia similia: non Deo sitit caro ipsorum. Qui autem Deo sitiunt, undique debent sitire, et anima, et carne: quia et animae Deus dat panem suum, id ritatis; et carni Deus dat quae necessaria sunt, quia Deus fecit et animam et carnem. Propter carnem tuam rogas daemonia: numquid animam Deus fecit, et carnem tuam daemonia fecerunt? Qui fecit animam, ipse fecit et carnem: qui fecit ambas res, ipse pascit ambas res. Utrumque nostrum Deo sitiat, et ex labore multiplici simpliciter satietur. 8. Ubi autem sitit anima nostra, et multipliciter caro nostra, non cuicumque, sed tibi, Domine, id est Deo nostro; ubi sitit? In terra ddiximus; ipsa est Idumaea, hoc est desertum Idumaeae, unde titulum Psalmus accepit. In terra deserta. Parum est, deserta, ubi nullus hominum ha
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qualia petunt qui nondũ credint¬
U idetis: qualia dent᷑ & impus. łecitur es
adeo tuo peccimiam. nũquid ñ cdonat eã
& sceleratis qui millũ ñ credunt: Quid gͦ
magnũ petiturꝰ es qđ donat & malis: S

Expanded text:
non qualia petunt qui nondum credideruntnon qualia petunt qui nondum crediderunt. Videtis qualia dentur et impiis. Petiturus es a Deo tuo pecuniam? Numquid non donat eam et sceleratis qui in illum non credunt? Quid ergo magnum petiturus es quo
Abbreviated transcription (Latin):
cruce. & extense sunt manꝰ eiꝰ ꝓ nob̃. Ideo
extentȩ sunt manꝰ eiꝰ incruce: ut manꝰ nr̃e
extendant᷑ in bona oꝑa. qr crix ipsi mi¬
scdiam nob̾ p̃buit. Ecce leuauit illȩ ma¬
nꝰ. ⁊ obtulit ꝓ nob̾ sacrificiũ deo se ipsum.
& ꝑ illud saerificiũ deleta sunt omĩa pec¬
cata nrã. leuemꝰ & nos manꝰ nr̃as ad dm̃
ad dm̃: si exerceant᷑ in bonis oꝑibs. Quidd
enĩ facit qui leuat manꝰ: Lnde p̃ceptũ
ẽ ut leuatis manib oremꝰ ad om. Apłs
enĩ dicit. Leuantes puras manꝰ sine ira
& disceptatione. Ut cũ leuas manꝰ ad dm̃:
ueniant tibi inment̾e oꝑa tua. Quia eni
manꝰ istȩ leuant᷑ ut imperes qđ uis: ipsas
manꝰ cogitas in bonis oꝑib exerere ne eru¬
bescant leuari adom̃. Innomine tuo leua¬
bo manꝰ meas. Iste nr̃e pirces sunt in hac
idumea in hoc deserto intĩa sine aqͣ & sine
dicã cũ leuabo manꝰ meas in nomine tuo.
tis manꝰ: querite quid petatis. Ab om̃po¬
cente enĩ queritis. aliqiid magiũ pecite.

Expanded text:
cruce, et extensae sunt manus ejus pro nobis. Ideo extensae sunt manus ejus in cruce, ut manus nostrae extendantur in bona opera; quia crux ipsius misericordiam nobis praebuit. Ecce levavit ille manus, et obtulit pro nobis sacrificium Deo seipsum, et per illud sacrificium deleta sunt omnia peccata nostra. Levemus et nos manus nostras ad Deum in ad Deum, si exerceantur in bonis operibus. Quid enim facit qui levat manus? Unde praeceptum est ut levatis manibus oremus ad Deum? Apostolus enim dicit: Levantes puras manus, sine ira et disceptatione . Ut cum levas manus ad Deum, veniant tibi in mentem opera tua. Quia enim manus istae levantur ut impetres quod vis, ipsas manus cogitas in bonis operibus exercere, ne erubescant levari ad Deum. In nomine tuo levabo manus meas. Istae preces nostrae sunt in hac Idumaea, in hoc deserto, in terra sine aqua, et sine dicam, cum levabo manus meas in nomine tuo? is manus, quaerite quid petatis; ab Omnipotente enim petitis. Aliquid magnum petite;
Abbreviated transcription (Latin):
Non hic potiumꝰ semꝑ habere patrẽ. ibi aut̃
semꝑ habebimꝰ uiuũ patrẽ: habentes pa¬
ñ possumꝰ:. ⁊ necesse ẽ. ut alĩ nascant᷑ & ad
hoc nascant᷑ filii cruium illoꝵ: ut exclu¬
dant inde parentes suos. Adhoc enĩ nascit
puer. ut dicat maiori qruid hic facis. Necs¬
se ẽ. ut qui succedunt & qui nascunt᷑: exelu¬
dant eos qui se p̃cesserunt. Ibi om̃s parit̃¬
unuiemꝰ: ñ ibi erit successor. qr nullꝰ deces¬
sor. Qualis illa patria: s diuitias hic
amas: ipse ds̃ tibi erunt diuitiȩ tuȩ: sal
amas fontẽ bonũ. Quid p̃clariꝰ illa sapien¬
tia: quidlucidiꝰ: Quicqͥd hic potest ama¬
ri ꝓomib tibi erit qui fecit omĩa.: T amqͣ
adipe & pͥnguedine repleat᷑ antma mel
Et labia exuttationis laudabunt nom̃
tuum. In hac heremo innomine tuo leua

Expanded text:
non hic potuimus semper habere patres; ibi autem non hic potuimus semper habere patres; ibi autem semper habebimus vivum unum Patrem, habentes panon possumus; et necesse est ut alii nascantur, et ad hoc nascantur filii civium illorum ut excludant inde parentes suos. Ad hoc enim nascitur puer, ut dicat majori: Quid hic agis? Necesse est ut qui succedunt, et qui nascuntur, excludant eos qui se praecesserunt. Ibi omnes pariter vivemus; non ibi erit successor quia nullus decessor. Qualis illa patria? Sed divitias hic amas? Ipse Deus tibi erit divitiae tuae. Sed amas fontem bonum? Quid praeclarius illa sapientia? quid lucidius? Quidquid hic potest amari, pro omnibus tibi erit qui fecit omnia. Tanquam adipe et pinguedine repleatur anima mea; et labia exsultationis laudabunt nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
ne repleat᷑ anima mea : lutatis aliquã pͥn¬
guedinẽ carnis desiderase animã istã fr̃̾s
mer: Honenĩ hoc ꝓmagno desiderauit ut
pͥngues arietes. aut pͥngues porci mactaren¬
tͣ aut uentr& ad aliꝗͣ coquinã ubi inueni¬
rae obsonia pͥnguia unde saturaret᷑. Si hoc
crediderimꝰ digni sumꝰ qui hȩc audiamꝰ.
Ergo aliquid sp̃itale: debemꝰ intelligere.
N ab& quãdã pͥnguedinẽ suã anima nr̃a.
nis opibe cito deficiant. Quare cito defici
Quid ait e hilarẽ datorẽ diligit ds. Pigus
anima unde. ẽẽt. pͥnguis. nͥ adnõ saturaret᷑:
Et cam̃ qͣntũ lib& hic sit pͥnguis qͥd erit in
illo fituro scsõ quo nos pasc& ds̃: Interim
in hac peregrinatione qͥd erimꝰ tunc. nec
dici potest. Et fortasse ipsam saturitatẽ
optamꝰ hic: qͣndo leuamꝰ manꝰ nr̃as ubi
pͥnguedine sic satutrabim᷑: ut onĩuio on
indigentia nr̃ã intereat. & nichil deside¬
sideramꝰ. qͥcquid hic ꝓmagno amamꝰ. lam
patres nr̃i mortui sunt: ds autẽ iuuit.

Expanded text:
aliquam pinguedinem carnis desiderasse animam istam, fratres mei? Non enim hoc pro magno desideravit, ut pingues arietes, ut pingues porci illi mactaremur; aut veniret ad aliquam popinam, ubi inveniret obsonia pinguia, unde saturaretur. Si hoc crediderimus, digni sumus qui ista audiamus. Ergo aliquid spirituale debemus intelligere. Habet quamdam pinguedinem anima nostra. bus bonis operibus cito deficiant. Quare cito deficiuQuid ait? Hilarem datorem diligit Deus . Pinguis anima unde esset pinguis, nisi a Domino saturaretur? Et tamen quantumlibet hic sit pinguis, quid erit in illo futuro saeculo, quo nos pascet Deus? Interim in hac peregrinatione, quid erimus tunc nec dici potest. Et fortasse ipsam saturitatem optamus hic, quando levamus manus nostras, ubi pinguedine sic saturabimur, ut omnino omnis indigentia nostra intereat, et nihil desidesideramus, quidquid hic pro magno amamus. Jam patres nostri mortui sunt; Deus autem vivit:
Abbreviated transcription (Latin):
uell&: ñ eẽt. iniustũ. Quid enĩ tã scu̾
quã ut puniat᷑ peccator: cũ t̾tũ sit
ut puniat᷑ peccator. ꝑtinuit ad mi¬
scdiam ipsiꝰ ñ punire peccatorẽ s t̾ti¬
ficare. & de peceatore facere iustũ. & de
impio facere pium. Figo miscdia ipse
melior suꝑ uitas. Quas uitas: quas sibi
homines elegerunt. Aliꝰ elegit sibi uitã
negociandi. aliꝰ uitã rusticandi. aliꝰ
iutã fenerandi. aliꝰ uitã militandi
aliꝰ illam: aliꝰ illã. Diuerse sunt uitȩ.
s melior ẽ. misełia tua suꝑ uitas nr̃as
Mleliꝰ ẽ. qđ das correcus: quã qđ eligunt
puersi. Unã uitã donas quȩ p̃ponat᷑
omib nr̃is: qͣscũq in mundo elige¬
re potuerimꝰ. Qm melior ẽ. misccdia
dia siꝗ uitas: Labia mea lalscdãa¬
bint cei onte laudarent labia me

Expanded text:
n esset injustum. Quid enim tam justum, quam ut puniatur peccator? Cum justum sit ut puniatur peccator, pertinuit ad misericordiam ipsius non punire peccatorem, sed justificare, et de peccatore facere justum, et de impio facere pium. Ergo misericordia ipsius melior super vitas. Quas vitas? Quas sibi homines elegerunt. Alius elegit sibi vitam negotiandi, alius vitam rusticandi, alius vitam fenerandi, alius vitam militandi; alius illam, alius illam. Diversae sunt vitae, sed melior est misericordia tua super vitas nostras. Melius est quod das correctis, quam quod eligunt perversi. Unam vitam donas, quae praeponatur omnibus nostris, quascumque in mundo eligere potuerimus. Quoniam melior est misericordia tua super vitas, labia mea laudabunt te. Non te laudarent labia mea
Abbreviated transcription (Latin):
scdiam suam. Quid enĩ boni egtmnꝰ
ut illud mererem᷑: Aut q bona facta
nrã p̃cesserunt. ut ds nob̾ grãm suã
daree : Plũquid inuenit iusticia qsͣ
coronar&. ⁊ ñ delicta quȩ donarae

Expanded text:
diam suam. Quid enim boni egimus, ut illud mereremur? aut quae bona facta nostra praecesserunt, ut Deus nobis gratiam suam daret? Numquid invenit justitias quas coronaret, et non delict
Abbreviated transcription (Latin):
quid: qđ nob̃ seruat. Cogitemꝰ autẽ quȩ
donat & malis: & hinc intelligamꝰ quid
serue bonis. Quȩ donat malis: iudete.
Donat illis lucẽ istam: uidete qr uident illã
boni ⁊ mali. Piiuuiam quȩ descendit suꝑ
t̾ram & hinc qͣnta bona nascant᷑ & malis
inde p̃stant᷑ & bonis: dicente ȩuangłio Qui
solem fuũ oriri facit suꝑbonos & malos.
& pluit suꝑ ttos & in itos. Dona gͦ ista que
sa sola qr ista cdant᷑ bonis & malis. Quid gͦ
debemꝰ petere. qͣndo leuamꝰ manꝰ: qr qͦmͦ
potuit dixit illud psalmꝰ. Quid ÷ qđ dixi.
qͥm potuit: Quomꝰ potuit os humanũ
aurib humanis qr ꝑora humana ista dicta
sunt. & ꝑ quasclã similitudines diçca sunt
qͣmͦ capere possent om̃s infirmi omĩs par¬
uuili. Quid dixit: quid petunt: Inno¬
mine inquid tuo leuabo manꝰ meas. Qͥd¬
S accepturꝰ : Tamꝗͣ adipe & pͥnguedine

Expanded text:
servat. Cogitemus autem quae donat et malis, et hinc intelligamus quid servet bonis. Quae donat malis videte: donat illis lucem istam; videte quia vident illam boni et mali: pluviam quae descendit super terram; et hinc quanta bona nascuntur! Et malis inde praestatur, et bonis, dicente Evangelio: Qui solem suum oriri facit super bonos et malos; et pluit super justos et injustos . Dona ergo ista quae ta sola, quia ista dantur et bonis et malis. Quid ergo debemus petere, quando levamus manus? Quia quomodo potuit dixit illud Psalmus. Quid est quod dixi, quomodo potuit? Quomodo potuit os humanum auribus humanis. Quia per ora humana ista dicta sunt, et per quasdam similitudines dicta sunt, quomodo capere possent omnes infirmi, omnes parvuli. Quid dixit? quid petivit? In nomine, inquit, tuo levabo manus meas. Quid accepturus? T
Abbreviated transcription (Latin):
retͣ auob̾ regnũ & tradet᷑ genti facienti
sticiam: secitte sint illos magne calamita¬
tes ꝑsequutionũ. Uicerunt eos imꝑatores
romani & reges gentium. exclusi sunt de
ipso loco ubi crucifixerunt xp̃m. Et mo¬
hab&. Caruit inimicis xp̃i: impletꝰ ẽ. lau¬
datorib ap̃i. Ecce ꝑdiderunt aromanis
locũ: qr ap̃m occiderunt qui ꝓpt̃ea occidet
ne locũ aromanis ꝑderent. ⁊ rgo introibut
nati sunt irruentib hostib Partes iul¬
ptum erunt. Uulpes dicit: reges seculi. qu
tunc fuerunt. qͣndo debellata ẽ. iudea.
Audite ut noueritis. & intelligatis: qr ipsos
dicit uulpes. Regẽ herodem: ipse dns iil¬
pẽ appellauit. Ite inqͥt: & dicite uulpi illi

Expanded text:
retur a vobis regnum, et tradetur genti facienti justitiam , secutae sunt illos magnae calamitates persecutionum. Vicerunt illos imperatores Romani, et reges gentium: exclusi sunt de ipso loco ubi crucifixerunt Christum; et mohabet; caruit inimicis Christi, impletus est laudatoribus Christi. Ecce perdiderunt a Romanis locum, quia Christum occiderunt, qui propterea occiderunt ne locum a Romanis perderent. Ergo, introibunr contigit; expugnati sunt irruentibus hostibus. Partes vulpium erunt. Vulpes dicit reges saeculi, qui tunc fuerunt quando debellata est Judaea. Audite, ut noveritis et intelligatis quia ipsos dicit vulpes. Herodem regem ipse Dominus vulpem appellavit: Ite, in
Abbreviated transcription (Latin):
Uita eni ur̾a & mores ur̃i uigilare debent
in xp̃o: ut sentiant alii pagani dormien¬
& ipsi ȩxcutiant somnũ. & incipiant in xp̾o
uob̃cũ dicere. Ds di m̾s adce de luce uigo¬
lo. S ituuit tibi antma mea. Ecce illud de.

Expanded text:
im vestra, et mores vestri vigilare debent in Christo, ut sentiant alii, Pagani dormien ipsi excutiant somnum, et incipiant in Christo vobiscum dicere: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo. 5. Sitivit tibi anima mea. Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
tit ds̃. dmisit enĩ dĩ equalitatẽ angłorũ.
& mͦ angłi ñ sitiunt quomͦ nos: ñ esuriunt
qͦmͦ nos. s habent sagiã ueritatis lucis.
immortalitatis sapientie ideo beati sunt.
attendunt nos peregrinos & miserant᷑ nos
& iussu dĩ auxiliant᷑ nob̃ ut adillam patri¬
am cõmunẽ aliqͣndo redeamꝰ & ibi cũ itł
fonte dñico ueritatis & ȩt̃nitatis aliqͣndo
saturemͣ. Modo gͦ sitiat anima nr̃a. unde
talis nob̃ ꝓmittit᷑. Audite & discite & tene¬
te quȩ spes ẽ. xp̾ianor. Quare sumꝰ ap̾iai¬

Expanded text:
sit Deus. Promisit enim Deus aequalitatem Angelorum : sit Deus. Promisit enim Deus aequalitatem Angelorum : et modo Angeli non sitiunt quomodo nos, non esuriunt quomodo nos; sed habent saginam veritatis, lucis, immortalis sapientiae. Ideo beati sunt; attendunt nos peregrinos, et miserantur nos, et jussu Domini auxiliantur nobis, ut ad illam patriam communem aliquando redeamus, et ibi cum illis fonte dominico veritatis et aeternitatis aliquando saturemur. Modo ergo sitiat anima nostra: unde talis nobis promittitur: audite, et discite, et tenete quae sit spes Christianorum, quare sum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ arcdent in cordib hominũ. Arlent om̃s
homines desiderio. & uix inuenit᷑ qͥ dicat
situnt tibi anima mea. Sitiunt enĩ oñs¬
homines scło. & ñ se intelligunt indesertu
eẽ. idumeẽ ubi ileb& sittre anima ipsorũ
deo. Dicamꝰ gͦ nos: situiit tibi anima mea
Om̃s dicamꝰ qe inconcordia ap̃i om̃s una ani¬
ma sumꝰ. ipsa anima sitiat. inidumea. Siti¬
uit inqͥd tibi antma mea. Quã multi¬
plicit̃ tibi caro mea. Parũ ẽ. quia sitiuit
antma mea: sittuit & caro mea. Eita si an¬
ma sitit deo. quomͦ sitit & caro deo: Qnͣdo
enĩ caro sitit: aquã istam sitit. Qnͣdo ani¬
ma sitit: font̾e sapientie sitit. De ipso fonte
inebriabunt᷑ animȩ nr̾ȩ sicut dicit aliꝰ psal¬
mꝰ. In ebriabunt᷑ abubertate domꝰ tuȩ. & tor¬
rente delitiarũ tuorũ potabis eos. Sitien¬
da ẽ. gͦ sapientia. sitienda iusticia. Non ea
satiabim̃. non ea implebim᷑. nͥ cũ fuerit fi¬
nita ista uita & uenerimꝰ adillud qd ꝓmit¬

Expanded text:
 sunt in cordibus hominum. Ardent omnes homines desiderio; et vix invenitur qui dicat: Sitivit tibi anima mea. Sitiunt enim homines saeculo; et non se intelligunt in deserto esse Idumaeae, ubi debet sitire anima ipsorum Deo. Dicamus ergo nos, Sitivit tibi anima mea; omnes dicamus, quia in concordia Christi omnes una anima sumus: ipsa anima sitiat in Idumaea. 6. Sitivit tibi, inquit, anima mea: quam multipliciter tibi et caro mea. Parum est quia sitivit anima mea, sitivit et caro mea. Porro si anima sitit Deo, quomodo et caro sitit Deo? Quando enim caro sitit, aquam sitit; quando anima sitit, fontem sapientiae sitit. De ipso fonte inebriabuntur animae nostrae, sicut dicit alius psalmus: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos . Sitienda est ergo sapientia, sitienda est justitia. Non ea satiabimur, non ea implebimur, nisi cum fuerit finita vita ista, et venerimus ad illud quod promi
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥd hic bonũ ẽ. situut tibi. St̾ enĩ qui
situit:. s ñ deo. Omi̾s qui sibi uult ali¬
qͥd p̃stari: in ardore ẽ. desiderii. Ipsũ desi¬
dderiũ: sitis ẽ. animȩ. Et uidete qͣnta defide¬
ria sint incordib hominu̾. Aliꝰ defiderat

Expanded text:
e quid hic bonum est, Sitivit tibi. Sunt enim qui sitiunt, sed non Deo. Omnis qui sibi vult aliquid praestari, in ardore est desiderii: ipsum desiderium sitis est animae. Et videte quanta desideria sint in cordibus hominum: alius desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs quib dam obfitis dm̃ suũ. & tã¬
quã inso̾pno agentib deliram̃ta cuttura
idoloꝵ. dic sunt enĩ qui colunt idola: qͦmͦ
qui uident in sõpnis uana. Si aut̃ euigil&s
anima ipsoꝵ: intelligit aquo facta ẽ. & nor
colit qđ ipsa fecit. Dicit gͦ quibꝰdã apls.
S urge qui dormis. & exsurge amortius. &
illuminabit te xp̾c. pu̾quid corꝑe dor¬
miente excitabat apłs : S excitabat ani-¬
mã dormiente̾: qͣndo adhac eam exita¬
bat ut illuminaret᷑ axp̃o. E rgo scđm ipsas
uigilias dicit istȩ. Os ds m̾s: adte de luce
uigilo. Non enĩ uigilares inte: nͥ oriret᷑
lur tua quȩ te de sõpno excitar&. Ilumi¬
nat enim animas xp̃c: & facit eas iuigilare
Si aute lum̃ suũ detrahat: obdormiunt.
si abillo auersi obdormiunt: p̃sens ẽ. illis
lum̃. & ñ possunt uidere qr dormiunt:
qͦmͦ & corꝑe qui dormit indie iam ortꝰẽ.
sol. iam dies calet. & ille t̾aꝗͣ in nocte ẽ. qr ñ
uigilat ut uideat iam orcũ diem. sic quib.¬

Expanded text:
s quibusdam oblitis Deum suum, et tanquam in somno agentibus deliramenta culturae idolorum. Sic sunt enim qui colunt idola, quomodo qui vident in somnis vana: si autem evigilet anima ipsorum, intelligit a quo facta est, et non colit quod ipsa fecit. Dicit ergo quibusdam Apostolus: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Numquid corpore dormientem excitabat Apostolus? Sed excitabat animam dormientem, quando ad hoc eam excitabat ut illuminaretur a Christo. Ergo secundum ipsas vigilias dicit iste: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo. Non enim vigilares in te, nisi oriretur lux tua, quae te de somno excitaret. Illuminat enim animas Christus, et facit eas vigilare: si autem lumen suum detrahat, obdormiunt. si ab illo aversae obdormiunt, praesens est illis lumen, et non possunt videre, quia dormiunt. Quomodo et corpore qui dormit inter diem; jam ortus est sol, jam dies calet, et ille tanquam in nocte est, quia non vigilat ut videat jam ortum diem: sic quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sds̃ ni̾s: adte de luce uigilo. Quidẽ.
lugilare: Utiq ñ dormire. Quid ÷
dormire: Est sompnꝰ animȩ: & est
sompnꝰ corꝑis. Sõpnũ corꝑis om̃s debemꝰ
hab̾ẽ. qr si ñ habeat᷑ sõpnꝰ corꝑis deficit hõ:¬
& deficit ipsũ corp. Non enĩ pot̃ diui susti¬
nere corpꝰ nr̃m fragile. anima uignlantẽ: &
intenta mactionib. Si diu fuerit anima
intenta in actionib. corpꝰ fragille & t̾renũ
ñ illam capit ñ illam sustince ꝑpetuo agen¬
te. s deficit & succu̾̃bit. Ideo ds̃ donauit
sõpnũ corꝑi. quo reparent᷑ m̾ebra corꝑis.

Expanded text:
s meus, ad te de luce vigilo. Quid est vigilare? Utique non dormire. Quid est dormire? Est somnus animae, est somnus corporis. Somnum corporis omnes debemus habere; quia si non habeatur somnus corporis, deficit homo, deficit ipsum corpus. Non enim potest diu sustinere corpus nostrum fragile animam vigilantem et intentam in actionibus: si diu fuerit intenta anima in actionibus, corpus fragile et terrenum non illam capit, non illam sustinet perpetuo agentem; et deficit, et succumbit. Ideo Deus donavit somnum corpori, quo repa
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ. usq aditnũi. Quȩ gͥ illa alia questi
oẽ. nͥ quã paulo ante cõmemoraui: Si
non ÷ qui faciat bonũ non ÷ usq ad uũ:
nao restat qui gemat int̃ malos: Ex¬
pecta in qͥd dm̃: noli cito ferre sententiã.
Donaui hominib bene facere: sed exore ñ¬
inqͥd ex se. Ex se enĩ mali st̃. filii homtn̾
st̾ quando mala factunt. Quando bene:
filii mei. Noc erĩ facit ds̃. Exfiliis homi¬
nũ filios dei: qr exfilio dĩ fecit ds̃ filium
hominis. Uidete quȩ sit illa participatio.
ꝓmissa ẽ. nob̾ participatio diunitatis. Mer¬
tit᷑ qui ꝓmisit: si non ẽ. prior factꝰ parti¬
ceps mortalitatis. filiꝰ enĩ dei particeps mor¬
talitatis effectꝰ ẽ: ut mortalis homo fiat par¬
ticeps diuinitatis. Qui tibi ꝓmisit cõmu¬
nicandũ tecũ bonũ suu̾: priꝰ tecũ cõmuni¬
cauit malũ tuũ. Qui tibi ꝓmisit diuini

Expanded text:
a alia quaestio est, nisi quam paulo ante commemoravi? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, nemo restat qui gemat inter malos. Exspecta, inquit Dominus; noli cito ferre sententiam: donavi hominibus bene facere, sed ex me, inquit, non ex se; ex se enim mali sunt: filii hominum sunt, quando male faciunt; quando bene, filii mei. Hoc enim facit Deus, ex filiis hominum filios Dei: quia ex Filio Dei fecit filium hominis. Videte quae sit illa participatio: promissa est nobis participatio divinitatis; mentitur qui promisit, si non est prior factus particeps mortalitatis. Filius enim Dei particeps mortalitatis effectus est, ut mortalis homo fiat particeps divinitatis. Qui tibi promisit communicandum tecum bonum suum, prius tecum communicavit malum tuum: qui tibi promisit di
Abbreviated transcription (Latin):
faciliꝰ erũpat rep̃hensio & reclamatio eoꝵ qͥ
male utuunt. ꝗͣ uox libera eoꝵ qͥ bene ui¬
uunt. Et isti tales sunt: ut dicant in corde
Facta sua placere deo arbitrant᷑. Nongͦ ait
aliqui dicunt: sed dixit inprudens in cor¬
de suo non÷ ds̃. Qui usq adeo credunt
eẽ. dm̃: ut eidẽ deo arbitrent᷑ placere quȩ
faciunt. Atq si intelligas prudens. quia
inprudens dixit incorde suo non ẽ. ds̃: si
aduertas. si intelligas. si discutias. qui pu¬
tat deo placere facta mala. ñ eũ putat dm̃.
Si erũ ds̃ ẽ. iustus ẽ. Si iustus ẽ. difplic& ei
in iusticia. displic& iniquitas. Tu aut̃ cũ

Expanded text:
facilius erumpat reprehensio et reclamatio eorum qui facilius erumpat reprehensio et reclamatio eorum qui male vivunt, quam vox libera eorum qui bene vivunt. Et isti tales sunt, ut dicant in corde Facta sua Deo placere arbitrantur. Non ergo ait, Aliqui dicunt; sed, Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Qui usque adeo credunt esse Deum, ut eidem Deo arbitrentur placere quod faciunt. Atqui si intelligas prudens quia imprudens dixit in corde suo, Non est Deus, si advertas, si intelligas, si discutias: qui putat Deo placere facta mala, non eum putat Deum. Si enim Deus est, justus est; si justus est displicet, ei injustitia, displicet iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
Ixti instpiens incorde
suo nonẽ. ds̃. Tale genꝰ
est hominũ. int̃ qͦs doloe
et genit corp xp̃i. Si
tale hoc hominũ genꝰ ẽ:
ñ mułtos parturimꝰ. Quantũ uidet᷑ occurre¬
re cogitationib nr̃is ꝑpauci sunt & difficile
ẽ. ut incurramꝰ in hominẽ: qͥ dicat in corde
suo non ÷ ds̃. Tam̃ sic pauci sunt ut inteR
multos timendo hoc dicere incorde suo di¬
cant. qr ore dicere ñ audent. Nongͦ multũ
ẽ. qđ i bemͣ tolerare. iuixmuenit᷑. Rarum
eẽ. inplurib. qđ inpaucis & raris & pene in
muillis. ẽ putabamꝰ: es deant inmediũ qui
male uuiunt. Inspiciamꝰ facta flagiciosorũ.
qui factis in consuetudinẽ uersis etiam uere¬
cundiam ꝑdiderunt. Hȩc tanta hominũ¬
ẽ. multitudo. ut int̃ eospositũ corp xp̃i
uix audeat rep̃hendere qđ ñ cogit᷑ admitte:
Et ꝓ magno sibi put& seruari integritatẽ in¬
nocentiȩ. ne faciat qđ culpare iam ꝑconsii¬
etudinẽ aut ñ audeat: aut si ausus fuerit

Expanded text:
it imprudens in corde suo: Non est Deus. Tale genus est hominum, inter quos dolet et gemit corpus Christi. Si tale hoc hominum genus est, non multos parturimus: quantum videtur occurrere cogitationibus nostris, perpauci sunt; et difficile est ut incurramus in hominem qui dicat in corde suo, Non est Deus : tamen sic pauci sunt, ut inter multos timendo hoc dicere, in corde suo dicant, quia ore dicere non audent. Non ergo multum est quod jubemur tolerare; vix invenitur: rarum esse in pluribus, quod in paucis et raris et pene in nullis esse putabamus? Prodeant in medium qui male vivunt, inspiciamus facta flagitiosorum, qui factis in consuetudinem versis etiam verecundiam perdiderunt: haec tanta hominum multitudo est, ut inter eos positum corpus Christi, vix audeat reprehendere quod non cogitur admittere, et pro magno sibi putet servari integritatem innocentiae, ne faciat quod culpare jam per consuetudinem, aut non audeat, aut si ausus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui patit᷑ malos. iste qui gemit & partu¬
rit tnt̾ malos. iam exfiliis hominũ filiĩ
dĩ facti st̃: ideo deuorant᷑. Consilium
contẽpnit᷑. qr ppłs di. ẽ. Rapiam inqͥt &
Loquit᷑ ꝓ illo qui loqͥt᷑ ꝓparturiente: & minat᷑
deuorantib dicens. Nonne scient om̃s qͥ oꝑan¬
t᷑ iniquitatẽ : Nam & ille qui uidebat furẽ
& concurrebat ^ & cũ adulteris poirionẽ suã
ponebat. sedens aduersus fre̾m suũ detrahe¬
bat. & adu̾sus filiũ matris suȩ ponebat scan¬
dalũ. dixit incorde suononẽ. ds̃. Idõ hoc
illi dr̃. hȩc fecisti & tacui. Suspicatꝰ es miqͥ¬
tatẽ qd̾ ero tibi similis: hoc ẽ. nonẽ. ds̃. siero

Expanded text:
ste qui gemit et parturit inter malos, jam ex filiis hominum filii Dei facti sunt: ideo devoratur. Consilium contemnitur, quia populus Dei est. Rapiam, inquit, et Loquitur pro illo, qui loquitur pro parturiente, et minatur devorantibus, dicens, Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem? Nam et ille qui videbat furem, et concurrebat cum eo, et cum adulteris portionem suam ponebat, sedens adversus fratrem suum detrahebat, et adversus filium matris suae ponebat scandalum, dixit in corde suo: Non est Deus. Ideo hoc illi dicitur, Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
dpxert᷑ ñ ÷ ds̃. Redeant adhereditate pat̾¬
nã. adhereditatẽ habraȩ. isaãc & iacob
possideant cu̾i ipsis uttã ȩt̾na. & si uitã t̾e-¬
ꝑalẽ amisert̃. Quare hoc e Quia exfiliis
hominit: facti ft̾ filii dĩ. Nam quadu
manent & Nolunt: ñ ẽ. qͥfaciat bomu.
non ẽ. usq aduni̾i. Confuisi st̃ qm̾ ds̃¬
sp̾uit eos. Et tã ꝗͣ adipsos conu̾sus. Quis
dabitꝰ ex sron salittare isrł: ostulti.
Increpastis. infultastis. colafirastis. sputis
mlinistis. spinis coronastis. meruce ere¬
xistis. Quẽ : Quis dabit exsyonsalutare
ifrł : Nonne ipse deqͦ dixistis ponẽ. ds̃

Expanded text:
dixerunt Non est Deus. Redeant ad haereditatem patedixerunt Non est Deus. Redeant ad haereditatem paternam, ad haereditatem Abrahae, Isaac et Jabob; possideant cum ipsis vitam aeternam, etsi vitam temporalem amiserunt. Quare hoc? Quia ex filiis hominum facti sunt filii Dei. Nam quamdiu manent et nolunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unsprevit eos. Et tanquam ad ipsos conversus ait, Quis dabit ex Sion salutare Israel? O stulti! Increpatis, insultatis, colaphizatis, sputis illinitis, spinis coronatis, in crucem erigitis: quem? Quis dabit ex Sion salutare Israel? Nonne ipse quem dixistis, No
Abbreviated transcription (Latin):
inuenirent eã. Ergo ibi timuer̾: ubi
ds̃. ibi tunuerunt ubi ñ erat timor
Dixert̾ enĩ. Si dimiserimꝰ eũ: uenient romani
& tollent nob̃ & locũ & gent̾e̾. Ostulticia
& inprudentia dicens incorde suo non ẽ. ds.
Timusti ꝑdere t̾rã: ꝑ didisti cęlũ. Timiuisti ne
uentrent romani & tollerent tibi & locũ &
gentẽ. pũq̃d tibi tollerent dm̃: Quid gͦ
restat: Quid nͥ ut fatearis qi tenere uolu.¬
isti. & tenenb male amisisti: ꝑdidisti enĩ
hominibꝰ placentiũ. Et uolentes placere ho.¬
ipsȩ deqͦ dixer̾ non ẽ. ds̃. maluit displice¬
re hominib talib qͣles illi erant. filiis
hominũ ñ filiis dei maliuit displicere. In¬
de dissipata sunt ossa ipsoꝵ. Illiꝰ ossa: ne¬
mo confregit. Confusi sunt qm ds̃ spre
magna illis acceffit confusio: in qͦ loco¬
dñm crucifixerunt. Quẽ ideo crucifixe¬
st̾ udei. ds̃ gͦ spreuit eos. Et tam̃ fran¬
gendo admonuit eos. qͦ conu̾tant᷑.
Mocdo cognoscant xp̃m: Et dicant ds̃ ẽ. quȩ

Expanded text:
invenirent eam . Ergo ibi timuerunt ubi Deus, ibi timuerunt ubi non erat timor. Dixerunt enim: Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et regnum . O stultitia et imprudentTimuisti perdere terram, perdidisti coelum: timuisti ne venirent Romani, et tollerent tibi locum et regnum; numquid tibi tollerent Deum? Quid ergo restat? Quid, nisi ut fatearis quia tenere voluisti et tenendo male amisisti? Perdidisti enim hominibus placentium. Volentes placere hoipse de quo dixerunt, Non est Deus, maluit displicere hominibus talibus, quales illi erant; filiis hominum, non filiis Dei maluit displicere. Inde dissipata sunt ossa eorum, illius ossa nemo confregit. Confusi sunt, quoniam Deullos attinet, magna illis accessit confusio. In quo loco crucifixerunt Dominum, quem ideo crucifixesunt Judaei. Deus ergo sprevit eos: et tamen spernendo admonuit illos ut convertantur. Modo cognoscant Christum, et dicant, Deus est; quem
Abbreviated transcription (Latin):
N̾ inuocauer. Consolat᷑ gementẽ. & maxime
ex cõmemoratione ne unitando mulos qui
ra ẽ. S illoꝵ fluxa: tua certa. Illoꝵ falsa: tua
uera. Illi enĩ: dm̃ nͥ inuocauer̃. Nonne coti¬
die tales rogant dm̃: Non rogant dm̃.
Attendite sipossumꝰ hoc dicẽ: adtiuiante
ipso dõ. Ds gratis se uuit coli. gratis se
uult diligi. hoc ẽ. caste amari. Non ppt̃ ea
illũ amare. qr dat aliqͥd̃ pret̃ se: s qͦr dat
se. Quigͦ inuocat dm̃ ut diues fiat. dm̃¬

Expanded text:
n invocaverunt. Consolatur gementem, et maxime ex commemoratione, ne imitando malos qui ra est; sed illorum fluxa, tua certa; illorum falsa, tua vera. Illi enim Deum non invocaverunt. Nonne quotidie tales rogant Deum? Non rogant Deum. Attendite, si possum hoc dicere adjuvante ipso Deo. Deus gratis se vult coli, gratis se vult diligi, hoc est caste amari; non propterea se amari, quia dat aliquid praeter se, sed quia dat se. Qui ergo invocat Deum ut dives fiat, D
Abbreviated transcription (Latin):
statuã contra faciem tuã. Sic & hic. arguã
te & statuã te contra faciem tuam. Nonutis
mͦ nosse ut displiceas. nosces ut plangas. Non
enĩ demonstraturꝰ ẽ. ds̃. iniqͥs iniquitatẽ
suam: Si non ẽ. demonstratitrꝰ. qͥ ert̃ qui
dicturi st̃ qͥd nob ꝓfuit suꝑbia. s. diuiti¬
arũ iactantia quid contulit nob̃: Tc̃ gͦ
scient: qͥ mͦ discere nolunt. Nonne scient
om̃s qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. qͥ deuorant
ppłm meũ incibo panis: Quid addidit
in cibo panis: tanꝗͣ panẽ manducant
ppłm meũ. Cetera enĩ quȩ manducamꝰ:
possumꝰ mͦ illa. mͦ illa. Nonsemꝑ hochotus.

Expanded text:
te ante faciem tuam . Sic et hic, Arguam te, et statuam te ante faciem tuam. Non vis modo nosse ut tibi displiceas, nosces ut plangas. Non enim non demonstraturus est Deus iniquis iniquitatem suam. Si non est demonstraturus, qui erunt qui dicturi sunt: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis ? Tunc ergo scient qui modo scire nolunt. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Quid addidit, in cibo panis? Tanquam panem manducant populum meum. Caetera enim quae manducamus, possumus modo illa, modo illa; non semper hoc o
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. usq adunũ. Nonne scient om̃s qui
oꝑant᷑ iniquitatẽ. qui deuorant popu¬
lũ meu in cibo panis: Nonne scient: Non¬
ne illis ostendit᷑: Dic. mirare. loquere ex
parturiente & dolente. Populus enĩtuus :¬
deuorat᷑ incibo panis. Est hic gͦ ppłs dĩ
qui deuoret᷑. Certe non ÷ qͥ faciat bonũ:
nonẽ. usq adinũ. Respondet᷑ ex illa re

Expanded text:
vers. 5. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Nonne scient? nonne illis ostendetur? Dic, minare, loquere ex parturiente et dolente. Populus enim tuus devoratur in cibo panis. Est ergo hic populus Dei qui devoratur. Certe non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Respondetur ex ill
Abbreviated transcription (Latin):
rari. Lenes sitnt & radices sp̃inarũ. Si quis
eas contrect&: ñ pungit᷑. Sed quo pungeris:
Adnos isti quid ꝑtinent: Quomͦ int̾ hos &¬
nos parturimꝰ : Adhuc sunt. qui dicant.
arriani : dixerunt non ÷ ds̃. Eimomiani
dixer̃ non ẽ. ds̃. Huc accedit fr̃s qr & illi de
quib paulo ante dixi. qui male uiuunt
serpenti fuggerenti ñ morte moriemini. qđ
chxerat inparadiso contra ueritatẽ dei. con¬
stituentis & dicentis morte morieris. ita fa¬
ciunt mala: ut dicant sibi. Ueni& xp̃c. &¬

Expanded text:
rari, lenes sunt et radices spinarum; si quis rari, lenes sunt et radices spinarum; si quis eas contrectet, non pungitur: sed quo pungeris iad nos isti quid pertinent? quomodo inter hos nos parturimus? Adhuc sunt qui dicunt: et Ariani dixerunt, Non est Deus: Eunomiani dixerunt, Non est Deus. Huc accedit, fratres, quia et illi de quibus paulo ante dixi, qui male vivunt,serpenti suggerenti, Non morte morieris , quod dixerat in paradiso contra veritatem Dei constituentis et dicentis, Morte morieris ; ita faciunt mala, ut dicant sibi: Veniet
Abbreviated transcription (Latin):
corrupti sunt & habominabiles facti sunt
quid oixerunt: Nonẽ. ds̃. Occidamꝰ eum.
non ẽ.ds. Habes uocẽ ipsoꝵ in libro sapien¬
tiȩ. sed primo illos uide corruptos. ut pos¬
sint dicere incorde fuo non: ds̃. Premisso
dicere in prudens subiect Corrupti
sunt & abhominabiles facti ininiquitatib
sius. Audi illos corruptos. Dixerunt enĩ
apđ se: cogitantes non recte. Cepit corruptio:
amala fide. Incle itur: inturpes mores. In¬
de: in acerrimas iniquitates. Gradus isti
sunt. Quid enĩ apd̃ se dixerunt cogitantes
ñ recte : Exiguũ & cũ tedio. ẽ. uita nr̃a. Ab
hac mala fide: sequit᷑ illud qđ & apl̃s dixit.
manducemꝰ & bibamꝰ cras enĩ moriem᷑. Ibi
autẽ latiꝰ: luxuria ipsu describit᷑. Corone¬
mꝰ nos rosis anteꝗͣ marcescant. ubiq relinqua
iustũ. Hoc.ẽ. gͦ dicere non ÷ ds̃. Lenia uide¬
bant᷑iam dudũ loqui : coronemꝰ nos rosis
anteꝗͣ marescant. Quid delicatiꝰ. quid leniꝰ
sꝑares hac lenitate. cruces gladios: Noli mi¬

Expanded text:
facti sunt, quid dixerunt? Non est Deus: occidamus eum, non est Deus. Habes vocem ipsorum in libro Sapientiae: sed primo illos vide corruptos, ut possint dicere in corde suo, Non est Deus. Praemisso dicere imprudens, subjecit: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Audi illos corruptos. Dixerunt enim apud se non recte cogitantes: coepit corruptio a mala fide, inde itur in turpes mores, inde in acerrimas iniquitates, gradus isti sunt. Quid enim apud se dixerunt cogitantes non recte? Exiguum et cum taedio est vita nostra. Ab hac mala fide sequitur illud quod et Apostolus dixit: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Ibi autem latius luxuria ipsa describitur: Coronemus nos rosis, antequam marcescant; ubique relinquajustum : hoc est ergo dicere, Non est Deus. Lenia videbantur jam dudum loqui: Coronemus nos rosis, antequam marcescant. Quid delicatius, quid lenius? Sperares de hac lenitate cruces, gladios? Noli mi
Abbreviated transcription (Latin):
as: fidẽ ꝑdis. Grauiori dapno ꝑcuteris. &
tu delucro letatꝰ es: Ibi timiusti timore:
ubi n̾ erat tanor. Redde pecuniã. Paru̾
dico redde. ꝑ de pecunici nefidẽ ꝑdas: Tu¬
aut̃ reddere peccuniã timusti: & fidẽ ꝑdẽ

Expanded text:
as, fidem perdis: graviore damno percuteris, et as, fidem perdis: graviore damno percuteris, et tu de lucro laetatus es: ibi timuisti timore, ubi non erat timor. Redde pecuniam: parum dico, Redde; perde pecuniam, ne fidem perdas. Tu reddere pec
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ da mͥ diuitias. Non ins ut ipsȩ ds̃ adte ue¬
niat: s uis ut diuitiȩ ueniant adte. Qđ
uis ut adte ueniat: hoc inuocas. Si aut̃ i
uocares dm̃: ipse adte uenir&. ipse. cẽnt
diuitiȩ tuȩ. Nunc aut̃ uis habere archam
plenã & manẽ consxientiã. ds̃ ñ implec
domui: sed pectus. Quid tͥ ꝓsunt exterio¬
res diuitiȩ. si tẽ interior p̃mit egestas:
Ergo isti qͥ ꝓpt̃ scłaria cõmoda qͥ ꝓpt̾ t̾rȩ
ubi ñ erat timor. Nũqͥd eni timor ẽ. fi
aliqͥs ꝑdit diuitias : Ñ ẽ. ibi timor: & ibi
timet᷑. Siqͥs aut̾ ꝑdat sapientiã uere ti¬
mor ẽ. ⁊ ibi ñ timet᷑. Audi. dmosce. tales
intellige. Cõmendat᷑ nescio cui sacellus.
ñ uult reddere: ꝓsuo cõputat. Non pu¬
tabat posse repeti:. iã ꝓsuo habebit. Red¬
dere decrectat. uideat qͥd timeat amitte:
& qͥd nolit habere. Indubiũ uenuint:
peccuna & fides. Quȩ p̾ciosior ẽ: ibi grauiꝰ
dãpnũ timendũ ÷. łu aut̃ ut aitrũ tene¬

Expanded text:
Deus da mihi divitias; non vis ut ipse Deus ad te veniat, sed vis ut divitiae veniant ad te. Quod vis ut ad te veniat, hoc invocas. Si autem Deum invocares, ipse ad te veniret, ipse esset divitiae tuae. Nunc autem vis habere arcam plenam, et inanem conscientiam: Deus non implet arcam, sed pectus. Quid tibi prosunt exteriores divitiae si te interior premit egestas? Ergo isti qui propter saecularia commoda, qui propter terrenaubi non erat timor. Numquid enim timor est, si quis perdat divitias? Non est ibi timor, et ibi timetur. Si quis autem perdat sapientiam, vere timor est; et ibi non timetur. Audi, dignosce, tales intellige: commendatur nescio cui saccellus; non vult reddere, pro suo computat, non putat posse repeti, jam pro suo habebit, reddere detrectat. Videat quid timeat amittere, et quid nolit habere: in dubium veniunt pecunia et fides; quae pretiosior est, ibi gravius damnum timendum est. Tu autem ut aurum tene