comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
situdinẽ. ledentibꝰ patientiã n¬
pendamꝰ. Qui gͦ fuerit patientior
ad iniuriã: potentior consticue¬
tur in regno. Non enĩ ad impuũ
prefectura: sed humilitate. paupe
lenitate. Arcta enĩ et angusta
Quisqͥs gͦ honoribꝰ inflatꝰ fuerit.
et auri thesaui is dilatatus. tan
regni iter transire non poterit
Simul etiã ut se estimat ꝑuens.¬
se: sarcinã eiꝰ exigua porta non
capiens: reꝑcussa limine retrorsi
redire cogitur.
am angusta ẽ diuiti porta ce¬
lestis: quã ẽ. camelo acus fo.¬
ramen exiguũ. Unde ait dñs. Ei¬
cilius ẽ. camelũ ꝑ foramen acus
transire: quã diuitẽ intrare in
regnũ cȩlorũ. Sicut enĩ camelũ¬

Expanded text:
situdinem, laedentibus patientiam rsitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur in regno; non enim ad imperium praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanq per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait 286 Dominus: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum c
Abbreviated transcription (Latin):
Si diligenter fr̃s audistis euan¬
gelicã lectionẽ: aduertere potestis
que ministris ac sacerdotibꝰ dei re-¬
uerentia debeatur: uel qua ipsos
clericos inuicẽ humilitate se opor¬
teac preuenire. Ait enĩ dñs ꝑcun-¬
ctantibꝰ discipulis quis eoꝵ in regno
cęloꝵ maior esset futurus: statuto
corã om̃ibꝰ puerulo. Quicũq hu¬
mdiauerit se sicut puer iste. hic
maior. ẽ. in regno cęloꝵ. Unde intel¬
ligitur qđ humilitate ꝑuenitur ad
regnũ: simplicitate penetratur ad
cęlũ. Quisq gͦ cupit diuiritatis
tenere fastigia: humilitatis ima se¬
ctetur. Quicũq uult frẽm preue¬
nire regnando: prius illũ preueni¬
at obsequendo: sic t ait apłs
honore inuicẽ preuenientes Uin¬
cat eũ officiis: ut possit uincer
sanctitate.
ite non lesit frat̃: obsequiũ
meretur ut diligas. Quods.
forsitan lesit: magis obsequiũ mt¬
retur ut iuncas. Hȩc enĩ nr̃ẽ xp̃ia¬
nitatis sũma. ẽ: ut amantibꝰ ines¬

Expanded text:
Si diligenter audistis evangelicam lectionem, intelligere potestis quae ministris ac sacerdotibus Dei reverentia debeatur, vel quia ipsos clericos invicem humilitatis sedulitate se oporteat praevenire. Ait Dominus percunctantibus discipulis quis eorum in regno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum. Quisquis ergo cupit Divinitatis tenere fastigia, humilitatis ima sectetur; quicunque vult fratrem praevenire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae Christianitatis summa est ut amantibus vicis
Abbreviated transcription (Latin):
lle enĩ uere credit: qui exercet ope¬
rando qđ credit. Quo contra de his
qui fidẽ nominetenus retinent: pau¬
lus dicit. Confitentur se nosse dm̃
factis autẽ negant. Hinc iacobꝰ ait.¬

Expanded text:
lle credit qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc per
Abbreviated transcription (Latin):
quã infideles quosq a mundi origi-
ne rapuit: adhuc se posse susciꝑe
etiã fideles presumit. Nã ore pesti¬
ferȩ ꝑsuasionis eos quotidie deuo¬
rat. in quibꝰ a confessione fidei re-¬
ꝓba uita discordat. Hoc gͦ fr̃s kim¬

Expanded text:
quam infidelesquam infidelesne rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Hoc er
Abbreviated transcription (Latin):
generis dñs dicit. Absorbebit flu¬
uiũ et non mirabitur: et habet fi¬
duciã qđ influat iordanis inos eiꝰ.
Quis est enĩ ꝑfluuiũ designatꝰ nis̃
humani generis fluxus: Qđ uide¬
licet genus ab ortu ad finẽ deflu¬
it: & quasi aquȩ more usq ad com¬
petentẽ terminũ ex carnis liquore
ꝑcurrit. Quid ꝑ iordanẽ nisi bap¬
tizatoꝵ forma signatur: Quia
enĩ in iordane flumine ipse
auctor redemptionis nr̃ȩ baptizari
dignatꝰ ẽ: recte iordanis nomine
eoꝵ multitudo exprimitur: qui
intra sacramentũ baptismatis te-¬
nentur: Antiquus eigo hostis gene¬
ris humani fluuiũ absorbuit. quia
a mundi origine usq ad redẽptoris
aduentũ uix paucis electis euaden¬
tibꝰ. in uentrẽ suȩ malitiẽ genꝰ hu¬
manũ traxit. De quo recte dicitur
absorbebit fluuiũ et non mirabit᷑
quia ꝓ magno non habet cũ infi-¬
deles rapit. Sed graue ẽ ualde
qđ subditur: & habet fidutiã qđ
influat iordanis in os eiꝰ: quia post¬

Expanded text:
nc item dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus , quia post
Abbreviated transcription (Latin):
eati qui nunc fletis: quia ride¬
bitis. Non tẽporaliũ clamna
he consolabuntur. Ubi non nr̃a so¬
lĩ. sed et ꝓximi iubemur cõmissa
delere. Quẽ si ut nos diligimus:
consequenter illiꝰ et ꝓfectu nos
gatulari: et defectu necesse ẽ. tri-¬
bulari. Nec solũ tribulari: uerũ
adlacrimas usq succendi. Sic enĩ
samuhel et dauid: peccatũ saulis
et interitũ lugent. Sic peccatricẽ
mestis cõpassus sororibꝰ. latarum
quẽ diuina erat maiestate resus¬
citaturus. humana prius misera¬
tione deflebat: mistice significans.
cos qui peccati morte sopiuntur.⁊
ut reuiuiscere queant a ꝓximis
esse plangendos. Quod autẽ nunc
flentes risuros esse ꝓmictit. non
puerilit̾ accipiendũ: sed scriptu¬
re more risus nomine mentis
cxultatio et affectus quidã lȩti-¬
or intelligendus est esse designa-¬

Expanded text:
eati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna cudine consolabuntur. Ubi non nostra solum, sed et proximi jubemur commissa deflere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David peccatum Saulis et interitum lugent , sic peccatricem moestis compassus sororibus, Lazarum, quem divina erat majestate resuscitaturus, humana prius miseratione deflebat ; mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queant, a proximis esse plangendos. Quod autem nunc flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed, Scripturae more, risus nomine mentis exsultatio et affectus quidam laetior intelligendus est esse designa
Abbreviated transcription (Latin):
rã in sacrificiũ deo: hostiã ui¬
UNc consularis Le.u¬
iussit uenire lenones: et
Inutate ad castitatẽ eiꝰ ppłm:
lupanar: tanto pondere eam fi
multi. et officiũ impendentes ⁊¬
trahentes deficiebant sudore:¬
et uirgo dñi immobilis consiste¬

Expanded text:
ro in sacri| ficium deo . hostiam uiro in sacri| ficium deo . hostiam uiunc consolaris iussit uenire lenones . et inuitate ad castitatem eius populum .lupanar . tanto pondere| eam fixmulti ex officio inpendentes tra| hentis deficiebant sudore. Virgo domini inmobilis consis| te
Abbreviated transcription (Latin):
die rerũ distractio: et quotidie
necessitatibꝰ pauꝑũ expendeban¬
TUR
Nterea dũ distrahuntur prȩdia
et gẽmȩ uenduntur: ad sponsi
notitiã ꝑuenitur. Qui sollicitꝰ
cȩpit inquirere a nutrice sc̃ȩ lu¬
ciȩ: quid hoc esset. qđ distracti¬
onẽ repentinã predioꝵ et gẽma¬
le et amplius soliios prestat.
stultus carnale cõmercium: et
animũ ab indignatione reuo¬
cans. etiã ipse cepit auctor esse
uendentium. At ubi uniuersa
pene distracta didicit pauꝑibꝰ¬
erogata ꝓponit litẽ in iudicio
pascasii consularis: dicens spon¬
sam suã xp̃ianissimã. contra
leges iiuere augustorũ. Quam
pascasius corripiens: cȩpit ad
sacrificia demonũ inuitare
Cui beata lucia ait. Sacrifici¬
ũ unũ et immaculatũ apud
patrẽ: hoc est. Uisitare pupil
los et uiduas: in tribulatione
qos Ego ꝑ istos tres annos nichil
aiud egi : nisi sacrificiũ hoc of¬
xrre deo uiuo. Iam quia nichil
et quod sacrificẽ: meipsã offe¬

Expanded text:
 rerum districtio et cotidiae necessita| tibus pauperum pondebatur nterea dum distrahun| tur praedia et gemmae uenduntur . ad sponsi noticiam| peruenitur quique sollicitus coepit inquirere . a notrice| ciae . quid hoc essit . quod distractionem repenti| nam praediorum et gemmale et amplius solidus praestet|stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad ubi uniuersa paene distra| cta didicit . pauerogata . proponit litem in iudi| cio. Pascasi consolaris dicens . sponsam suam christia| nissimam . contra legis uiuere. Augustorum quam| pascasius corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus . nihil aliut igi nisi sacrificaui deo uiuo . iam quia| nihil superest quod sacrifice me ipsam offe
Abbreviated transcription (Latin):
cito. Lucia dixit. Audi mateꝵ
consiliũ meũ. Non satis deo carũ
est. si illi homo dat. quod secum
ferre non potest. Sed si tibi uis
gratũ habere dm̃: hoc illi da
quo poueras tu uti. Moriens enĩ.
nichil potes uti. Et qđ das. ideo
das: quia tecũ ferre ñ preuales.¬

Expanded text:
cito. Lucia dixit. Audi mater cito. Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis deo carus est qui illi hoc dat quod secum ferre| non potest. Sed si tibi uis gratum esse deum hoc illi| da quod poteras tu uti . moriens enim nihil potest| uti. Et quod das . ideo das . quia tecum ferre non prae| uales
Abbreviated transcription (Latin):
tis quod tu poteris prestare con-
tinuo: Nã et matri tuȩ fides
tua subuenit: et ecce salliata ẽ.
Et sicut ꝑ me catanensiũ ciuitas
sublimatur a xp̃o: ita ꝑ te siracu¬
sana ciuitas decorabitur a dño:¬
quia iocundũ xp̃o in tua uirgi¬
nitate habitaculũ preparasti.
Et his auditis: ex ꝑgefacta surre-¬
xit tremens et ait matri suȩ. Ma
ter ecce salua facta es Per ip̃sã te
deprecor quȩ de saluauit suis ora¬
tionibꝰ : ne tu aliquando sponsũ¬
de corporis mei posteritate fructũ
mortalitatis inquirere: sed omnia
quȩ michi eunti ad corruptionis
meȩ auctorẽ. hominẽ moriturum
eras datura: da mͥ eunti ad inte¬
gritatis meȩ auctorẽ dñm ihesũ¬
xpistum.
ei Omnia quȩ sunt patris
tui defuncti ante nouẽ annos. in¬
contaminanter custodieris ampli¬
aui potius quã minui: in m̾atri¬
uero omnia quȩ sunt uel ee̾ pos¬
sunt: ipsa melius nosti. Tege pri-¬
us oculos meos: et quęcũq tibi
placuerint. de istis facultatibꝰ fa¬

Expanded text:
e con| tinuo. Nam et matri tuae. Fides tua subueniet et| ecce saluata est. Et sicut per me catenenensium ciui| tas sublimatur a christo. Ita per te siracusana ciui| tas decorabitur quia iucundum christo in tua uirgini| tate habitaculum praeparasti. Et his auditis| expergefacta surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsude corporis mei posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia quae| mihi eunti ad corruptionis meae. Auctorem hominem| moriturum eris datura. Da mihi eunti ad integritatis| meae  Actorem dominuistum.  omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouem| annos incontamenanter custodiens . ampliaui potius| quam minui in patriuiro omnia quae| sunt uel esse possunt ipsa+ melius nosti . tegi oculos me| us . et quaecumque tibi placuerint de ipsis facultatibus| fa
Abbreviated transcription (Latin):
et liberaberis.
OTTUR cũ ꝑactis om̃ibꝰ populus
abscessisset. ꝓstrauerunt se an-
re suffragiũ. Interea dũ oratio¬
nis ꝓlixitas tenderetur: somnus
luciam uirginẽ arripuit. Et ui-

Expanded text:
et liberaueris .| Igitur cum peractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt se antere suffragium| interea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo
Abbreviated transcription (Latin):
Am tunc ergo impossibile dictu reor
quanto gaudio. quantaue alacri-¬
tate. quotidie xp̃o inibi fierent lu¬
era: diabolo detrimenta. Om̃is etas.
omnisq sexus ardentissimo amore
ad audiendũ uerbũ dñi conflue-¬
bat: et certatu preire alter alterũ
in sc̃o ꝓposito elaborabat. Factã igi¬
tur bonorũ suoꝵ collationẽ sc̃õ ui-¬
rotradunt: quo et eccłia diuinis
exornaretur honoribꝰ: et pauperes
xp̃i alimentis consolarentur corpo¬
ralibꝰ Porro dispensator fidelis et
prudens. quẽ consticuit dñs suꝑ fa¬
miliã suã ut det illi in tempore tri-¬
tici mensurã :: ut in erogando uerbo
dei cũ pietatis actibꝰ inuigilabat.
ita etiã in dispensandis t̾renis scdm
institutionẽ apłicã desudabat: et
uiuentibꝰ sub se cõmuniter ȩccłiȩ fi¬
lis ꝓut cuiq opuserat fideliter di¬
uidebat.

Expanded text:
am tunc ergo impossibile dictu reor, quanto gaudio, quantave alacritate quotidie Christo inibi fierent lucra, diabolo vero detrimenta. Omnis aetas, omnisque sexus ardentissimo amore ad audiendum verbum Domino confluebat, et certatim praeire alter alterum in sancto proposito elaborabat. Factam igitur bonorum suorum collationem sancto viro tradunt, quo et ecclesiis divinis exornarentur honoribus, et pauperes Christi alimentis consolarentur corporalibus. 16. Porro dispensator fidelis et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam ut daret illi in tempore tritici mensuram, ut in erogando verbo Dei cum pietatis actibus invigilabat, ita etiam in dispensandis terrenis secundum institutionem apostolicam desudabat, et viventibus sub se communiter Ecclesiae filiis, prout cuique opus erat, fideliter dividebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ei peccata multa. quia dilex̃ mul-¬
tũ. Quid fr̃s mei. ẽẽ. dilectionem
credimꝰ: nisi ignẽ: & quid culpã.
nisi rubiginẽ: Unde nunc dicit᷑
Remittuntur ei peccata multa: qr
dilex̃ multũ. Ac si aꝑte diceret᷑. In¬
cendit plene peccati rubiginẽ: qui¬
a ardet ualide ꝑ amoris ignẽ: Tan-¬
to nãq amplius peccati rubigo
consumitur: quanto peccatoris cor
magno caritatis igne concrematur.
fece quȩ ad medicũ uenerat egra
sanata est: secd de salute eiꝰ adhuc
alii egrotant. Nam simul discũben-¬
tes. conquestisunt intra se dicentes.
Quis ẽ. hic. qui etiã peccata dimit.¬
tit: Sed cȩlestis medicus egros non
respicit: quos etiã de medicamen¬
to fieri deteriores uidet. Fã quã sa¬
nauerat: ꝑ pietatis suȩ sententiã
confirmat dicens. Fides tua te sal-¬
uã fecit. Uade in pace. fides et enĩ
saluã illã fecit: quia hoc quod pe¬
tut. posse se accipere non dubita-¬
uit. Sed ipsã quoq spei certitudi¬

Expanded text:
a multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudi
Abbreviated transcription (Latin):
debiti diligat int̾rogatꝰ Quibꝰ uerb̃
ꝓtinꝰ ille respondit. Ille plus diligit.
cui plus dimittit᷑. Qua in re notan¬
dũ ẽ: quia dũ sua sententia phari¬
seus conuincitur:: quasi freneticus
fuẽ portat in quo ligetꝰ. Enume¬
rantur gͦ bona peccatricis: enume¬
rant᷑ mala falsi iusti cũ dicitur. In¬
traui in domũ tuã. Aquã pedibus
meis ñ dedisti: hȩc autẽ lacrimis

Expanded text:
debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: « Ille plus diligit, cui plus dimittitur. » Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsa justi, cum dicitur: « Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec au
Abbreviated transcription (Latin):
ci. si quid fortasse uste exteri uel
cenuiter egerint ꝓtinꝰ subiectas
despiciunt:: et pecratores quosq
in plebe positos despiciunt: eisq com¬
pati culpã suã conficentibꝰ nolunt.
Ac uelut pharisȩi more. a peccatri¬
ce muliere tangi renuunt. Quȩ pros¬
fecto mulier: si ad pharisei pedes ue¬
nisset: nimirũ calcibus repulsa dis¬
cederet. Inquinari enĩ se alieno pec¬
cato crediderat. Sed quia hunc ue¬
ra sua iustitia ñ replebat: de alieno
uulnere egrotabat. Unde necesse¬
semꝑ ẽ: ut cũ peccatores quosq con¬
spicimꝰ : nosinet ipsos prius in illoꝵ
calamitate defleamꝰ: quia fortasse
insimilibꝰ aut lapsi sumꝰ. aut labi
possumꝰ si lapsi non sumꝰ.
Es iam iste suꝑbus & arrogans.
qua sententia feriat᷑ audiamꝰ.
De duobꝰ quippe ei debitoribꝰ para¬
digma ꝓponitur : quoꝵ unꝰ minus
alius amplius debet. Utrorũq debi¬
to dimisso: quis amplius largitorem

Expanded text:
ti, si quid fortasse juste exterius vel ti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotabat. Unde semper necesse est ut cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. ed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur, audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem
Abbreviated transcription (Latin):
qdđ ex se dm̃ contempserat in culpa.
eo hoc phariseus
Sintuens despicit: et ñ solũ
uenientẽ peccatricẽ mulierẽ: sed
eciã suscipientẽ dnm rep̃hendit.
dicens intra se. Hic si ee̾t ꝓpħa: sci¬
ret utiq quȩ et qualis ẽ mulier
quȩ tangit eũ. quia peccatrix est
Ecce phariseus ueracit̾ apud se su
pbꝰ & fallacit̾ iustꝰ: egrã rep̃hen.¬
dit de egritudine: medicũ de
subuentione. Qui ipse qͦq de ela-
cionis uulnere egrotabat. & igno-¬
rabat. Int̾ duos autẽ egros medicꝰ
aderat: sed unꝰ eger in febre sensũ
integrũ tenebat: alt̾ uero in febre
carnis et sensiĩ ꝑdiderat mentis
Illa quippe flebat qđ fecerat: pha¬
riseus autẽ falsa iusticia elatꝰ uim
suȩ inualicudinis ex aggerabat. In
egritudine gͦ et sensũ ꝑdiderat.
qui hoc ipsũ qđ a salute longe esset
ignorabat.
Ed int̾ hȩc nos gemitꝰ cogit
quosdã nr̃i ordinis uiros in¬
tueri: qui sacerdotali officio predi¬

Expanded text:
dquid ex se Deum contempserat in culpa. dquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pperbus et fallaciter iustus; egram reprehendit de egritudine et medicum de subuetionis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. ed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praedi
Abbreviated transcription (Latin):
intus: qui ꝑ mansuetudinẽ susce¬
pit foris.¬
Ed iã textũ scĩ euangelii per¬
currentes: ipsũ quoq ordi¬
ne quo uenerit sananda uideamꝰ
Atculit alabastrũ ungenti. & stas
retro secus pedes iħu lacrimis cȩpit
rigare pedes eiꝰ: et capillis capitis
sui tergebat. Et osculabat᷑ pedes
eiꝰ: et ungento ungebat. Liquet
fr̃s: qđ illicitis actibꝰ prius mulier
intenta. ungentũ sibi ꝓ odore sus
carnis adhibuit Qđ ergo sibi cur¬
piter exhibuerat: Hoc iam deo lau¬
dabiliter offerebat. Ocuilis terrena
concupierat: sed hos iã ꝑ peniten¬
tiã conterens. flebat. Capillos ad
cõpositionẽ uultꝰ exhibuerat: sed
iam capillis lacrimas tergebat.
Ore suꝑba dixerat: sed pedes dñi
osculans hȩc in redemptoris sui
uestigia figebat. Quot gͦ inse habu¬
it oblectamenta: tot de se inuenit
holocausta. Conuertit ad iurtutũ¬
nimerũ. numeriĩ criminũ: ut to¬
tũ seriuret deo inpęnitentia: qͥc¬

Expanded text:
intus, qui per mansuetudinem susceintus, qui per mansuetudinem suscepit foris.ed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
derauit nãq qͥd fecit: et noluit
moderari qͥd faceret. Suꝑ conui¬
uantes ingressa est. non iussa ue¬
nit: inter epulas lacrimas obtu¬
lit. Dicite quo dolore ardet: quȩ
flere et inter epulas ñ erubescit.
PNC ueroC
quam lucas peccatricẽ mu¬
lierẽ. ic hannes mrariã nominat.
illã esse mariã credimꝰ: de qua
marcus septẽ demonia eiecta fu
isse testatur. Et quid septẽ demo.¬
niis: nisi uniuersa uitia desig¬
nantur: Quia enĩ septẽ diebus
om̃e tempus comprehendicur: re¬
cte septenario numeio uniuersi¬
tas figuratur. Septẽ ergo demoni¬
a habuit oraria: que uniuersis
uitiis plena fuit.
EDecce quia turpitudinis
suę maculas aspexit: lauan
semet ipsã grauiter erubescebat in¬
tus: nichil esse credidit. qđ uere¬
cundaretur foris. Quid igitur
miramur fr̃s mariã uenientẽ. an
dñm suscipientẽ : Eu scipientẽ di¬
cã: an trahentẽ: Dicam melius¬
et trahentẽ. & suscipientẽ. Quia
nimirũ ipse eã ꝑ miscđiam traxit

Expanded text:
eravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemoestatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavandsemetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit
Abbreviated transcription (Latin):
iste in quo sunt om̃s chesauri sa¬
pientiȩ & scientiȩ absconditi. aut
dei uerbũ. ẽ quod in carne xp̃i
uidetur absconditũ. aut scẽ scri-¬
pture in quibꝰ reposita ẽ notitia
saluatoris. Quẽ cũ quis inuene¬
rit: debet omnia istius scł ⁊ no¬
lumenta contẽpnere: ut illum
possit habere quẽ repꝑit. Quod
autẽ sequitur. quẽ cũ inuenerit
homo abscondit idcirco dicitur
non quod hoc de inuidia faciat:
sed quod timore seruantis & no-¬
lentis ꝑdere. abscondat in cor-¬
de suo quẽ pristinis pretulit fa¬
cultatibus.

Expanded text:
iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae, et scientiae absconditi, aut Deus verbum est, qui in carne Christi videtur absconditus, aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris, quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius saeculi emolumenta contemnere, ui illum possit habere, quem reperit. Quod autem sequitur, quem cum invenerit homo, abscondit, idcirco dicitur, non quod hoc de invidia faciat, sed quod timore servantis et nolentis perdere, abscondat in corde suo, quem pristinis praetulit facultatibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłsq romanus. sibi concorditer
mitabat. Ui delicet metuens ne gła
mundi quã prius abiecerat: ei sub
ecclesiastici colore regiminis. aliquo
modo subripere possit. Unde factũ
ẽ. ut epłam ad impatorẽ maurici¬
ũ dirigeret. cuiꝰ filiũ ex lauachro
seõ suscepit: adiurans et multa
prece deposcens: ne ũquã assensũ
ppłis preberet: ut se huiꝰ honoris
gla sublimaret. Sed prefectꝰ urbis
germanus nomine. ei nunciũ an-¬
ticipauit: comprehensũq ac dis¬
ruptis epłis. consensũ quod ppłs
fecerat imꝑatori direxit. At ille
grãs agens deo ꝓ amicitia diaco-¬
ni: eo quod locũ deferendi ei¬
honoris ut cupierat reperisset.
data ilico preceptione. ipsũ in¬
sticui precepit.

Expanded text:
populusque Romanus sibi concorditer populusque Romanus sibi concorditer mitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliqmodo subrepere posset. Unde factum est ut epistolam ad imperatorem Mauricium dirigeret, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, adjurans et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet, ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit: comprehensoque eo ac disruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias Deo agens pro amicitia diaconi, eo quod locum ei deferendi honoris ut cupierat reperisset, data illico praeceptione, ipsum institui praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
occuparet. ita ut plura artiqua¬
rũ ediũ menia deiceret. Qua
eiã aquarũ iolentia horrea ȩc¬
aesie euersa sunt: in quibꝰ nonnul¬
la modioꝵs tritici milia ꝑierunt.
Tunc si quidẽ multitudo serpen-¬
auꝰ cũ magno dracone in modũ
gabis ualidi ꝑ huiꝰ fluuii alueuo
nmare descendit: sed suffocate
bestie inter salsos maris turbidi flu¬
ctus nec mora littore eiectȩ sunt.
Subsequuta est e uestigiõ clades:
quã inguinariã uocant. Nam me-¬
dio mense undecimo adueniens: pri-¬
mũ omniũ iuxta quod in ihezechie¬
le legitur. a sanctuario meo inci¬
pite: pelagiũ papã ꝑculit: et sme
mora extinxit. Quo defuncto tan¬
ta strages ppłi facta ẽ: ut passim sub.¬
tractis habitatoribꝰ: domꝰ in urbe
plurimȩ uaeuȩ remanerent. Le .x.¬
Gitur pestilentia supra modũ seui¬
ente: quia ȩccłia dei sine rectore. eẽ
lnon poterat: beatũ gregoriũ licet
cotis uiribꝰ renitentẽ clerus senatus

Expanded text:
occuparet, ita ut plurima antiquaoccuparet, ita ut plurima antiquarum aedium moenia dejiceret. Qua etiam aquarum violentia, horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades, quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario meo incipite, Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plurimae vacuae remanerent. SeSed pestilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus
Abbreviated transcription (Latin):
esset in eadẽ urbe regia positꝰ nas¬
centẽ ibi nouã heresim. de statunr̃
uentis aeriq subtilius. eẽ. futuruo
Qđ audiens: et ratione ueritatis e
exemplo dnĩcȩ resurrectionis. ꝓba¬
uit hoc dogina orthodoxȩ fideiom¬
nimodis esse contrariũ. Catholica
et enĩ fides habet: quod corpus
nr̃m in illa immortalitatis gła sub¬
limatũ: subtile quidẽ sit ꝑ effec¬
tũ spũalis potentiȩ: sed palpabile
ꝑ ueritatẽ naturȩ Iuxta exemplũ
dñici corporis: de quo a mortuis
resuscitato. dicit ipse discipulie
Palpate. et uidete quia sp̃s carnẽ
et ossa non hahet. sicut me uide¬
tis habere. In cuiꝰ assertione fidei uene¬
rabilis pater gregorius intantũ labi
resuscitator ersisteret. Le.ix.¬
ott ⁊ post iuã romã uenerandus
Ine tiberis fluuuius alueũ sinĩ egres¬
sus est: tantũq excreuit: ut eiꝰ un¬
da suꝑ muros urbis in fueret.
atq in ea maximã regionis partẽ¬

Expanded text:
esset in eadem esset in eadem centem ibi novam haeresim de statu nostrae ventis, aereque subtilius esse futurum. Quod ille audiens, et ratione veritatis et exemplo Dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica etenim fides habet quod corpus nostrum in illa immortalitatis gloria sublimatum, subtile quidem sit per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae, juxta exemplum Dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: 'Palpate me, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Greresuscitator existeret. 10. Igitur postquam Romam venerandus ne Tiberis fluvius alveum suum egressus est, tantumque excrevit, ut ejus unda per muros urbis influeret, atque in ea maximam partem regionis
Abbreviated transcription (Latin):
Tlicet illud eũ ministeriũ ex
monasterio abstractũ a pristi¬
ne quietis uita mucrone suȩ occupa¬
tionis extinxerit. inter eos tamen ꝑ
studiosũ lectionis alloquiũ. quotĩ¬
diane aspiratio compimetionis ani¬
maximeq a leandro uenerabili uiro
hispalensi ep̃o. qui ꝓ cauisis guisigo¬
nopolim aduenerat: compulsus est.
ut librũ beati iob multis in uolutũ
misterus enodaret. Neq ille negare
potuit opus: quod caritate interue¬
niente. amor fraternus. multis uiti.¬
le imponebet futurũ. Sed eundẽ
librũ quomodo iuxta litterã intel¬
ligendus. qualiter ad xp̃i eccłiȩq
sacramenta referendus. quo sensu
unicuiq sit fideliũ aptandus: per
randa ratione ꝑdocuit. E. Uui¬
N quibꝰ uidelicet libris ita de ur¬
tutibꝰ uitusq disseruit: ut non so¬
lis uideatur eadẽ uerbis exponere :
demonstrare. Unde non ẽ dubiuo
eũ ꝑfectionẽ ipsarũ assecutũ esse
uirtutũ: quarũ ita efficac̾it: inti¬
mare ualuit effectũ. Qui cũ adhic

Expanded text:
licet illud eum ministerium ex monasterio abstractum a pristinae quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animaximeque a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigonopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi ecclesiaeque sacramenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per randa ratione perdocuit. In quibus libris ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis exponere, s demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum. 9. Qui cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca. Hȩc omnia: initia sunt do¬
loꝵs. Non ambigo et hȩc quidem
uixta litterã futura quȩ seripta
sunt: sed michi uidetur regnũ
contra regnũ et pestilentia eor
quoꝵ sermo serpit ut cancer et
fames audiendi uerbi dei & cõmi¬
tio uniuersȩ t̾rȩ. & auera fide se¬
paratio. in hereticis magis intelli¬
gi: qui contra se inuicẽ dimican.¬
tes. eccłiȩ uictoriã faciunt. Qo
autẽ dixit. hȩc omnia mitia sum
dolors: melius transfertur parcu¬
ritionũ : ut quasi conceptus qui¬
dã aduentus antixp̃i. non part
intelligatur. Tunc tradent uos
apłi incorpore reperiendi sint.
Et qm̃ abundauit iniquitas: re¬
frigescet caritas multoꝵ. Non om

Expanded text:
 autem omnia initia sunt dolorum. Non ambigo et haec quidem juxta litteram futura quae scripta sunt: sed mihi videtur regnum contra regnum, et pestilentia eorum, quorum sermo serpit ut cancer , et fames audiendi verbum Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio, in haereticis magis intelligi, qui contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciunt. Quod autem dixit: Haec autem omnia initia sunt dolorum, melius transfertur, parturitionum: ut quasi conceptus quidam adventus Antichristi, non partus intelligatur. Tunc tradent vos apostoli in corpore reperiendi sint. Et quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs in epła sua loquitur. Audistis
quia antixp̃s uenturus ẽ. Nunc
autẽ antixp̃i multi sunt. Ego re¬
or om̃s heresiarchas antixp̃os ẽẽ
et sub nomine xp̃i ea docere. quȩ
contraria xp̃o sint. Nec mirum
si aliquos ab his uideamꝰ seduci
cũ dñs dixerit. et multos sedu¬
cent. Audituri enĩ estis prelia
et opiniones prȩlioꝵ. Uidete ne
turbemini. Oportet enĩ hȩc fieri:

Expanded text:
s in epistola sua loquitur: Audistis quia Antichristus venturus est, nunc autem Antichristi multi sunt . Ego reor omnes haeresiarchas, Antichristos esse, et sub nomine Christi ea docere, quae contraria sunt Christo. Nec mirum si aliquos ab his videamus seduci, cum Dominus dixerit: Et multos seducent. Audituri enim estis praelia, et opiniones praeliorum: videte ne turbemini. Oportet enim
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebris dixistis. in lumine
dicentur. ⁊ et qđ in aure locuti
estis in cubiculis predicabitur in
tectis: non solũ infuturo. quando
cuncta cordiũ abscondita ꝓferetẽ¬
tur ad lucẽ: sed et ĩ presenti tpre
potest cõgruenter accipi. Qm̃ que¬
ĩ tenebris quõdam pressurarũ car¬
cerũq umbras uel locuti uel pas¬
si st̃ apłi: ũc clarificata ꝑ orbem
eclesia. lectis eoꝵ actib publice p̃.¬
dicantur. Sane qd ait predicabitꝰ
ĩ tectis: uxta morã ꝓ uincie palesti¬
ne loqͥtur ubi solent ĩ tectis reside¬
re. Nõ em̃ tecta nostro more sub¬
scemate faciunt equalia. uinde
lex p̃cepit. ut qui nouã domũ
edi ficaret murũ tecti poneret ĩ
giro: ne funderetur ibi sanguis
in noxius. Iabente aliquo et in¬
preceps ruente. Et in tẽpli con-¬
structione legimꝰ. Texit quoq
domũ laquearibꝰ cedrinis: & ȩdi-¬
ficauit tabulatũ suꝑ omnẽ do

Expanded text:
in tenebris dixistis, in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis, praedicabitur in tectis, non solum in futuro, quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed et in praesenti tempore potest congruenter accipi. Qu tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras vel locuti vel passi sunt apostoli, nunc clarificata per orbem Ecclesia lectis eorum Actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in tectis residere; non enim tecta nostro more culschemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro , ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo, et inpraeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum
Abbreviated transcription (Latin):
NSTITUTIO sollempnitatis hodi¬
ernę. a senioribꝰ nr̃is cathedrȩ no¬
men accepit: ideo quod primus
apłorũ PE TRUS. hodie episcopa¬
dus cathedram suscepisse referatur
Recte ergo ecclesiȩ natalẽ sedis illi¬
uscolunt.:: quã apostolus ꝓ ȩccle¬
siarũ salute suscepit: dicente sibi¬
dño. Tu es petrus: et suꝑ hanc pe¬
tram edificabo ȩcclesiam meam.

Expanded text:
nstitutio solemnitatis hodiernae a senioribus nostris Cathedrae nomen accepit, ideo quod primus Apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepisse referatur. Recte ergo Ecclesiae Natalem sedis illius colunt, quam Apostolus pro Ecclesiarum salute suscepit, dicente Domino: Tu es Petrus, et super hanc petra
Abbreviated transcription (Latin):
eati inquit pauꝑes. Noñ utiq
om̃s: sed illitantũ modo qui
omne p̃sentis scłi tã et si altũ ui-¬
deatur ꝓ nichilo culmen ducint
Qui merito regni cȩlestis phibei¬
tur munere digni: quia dilections
humanȩ ꝓbantur cupiditate n¬
dati. Qualẽ se rex dauid paup¬
em sustinuisse declarans. ait fsi
uero egenꝰ et pauꝑ sũ. Et alibiñ
modo terrestria sed et ipsa ꝑ dña
fixisset anchorã. subdendo mani-¬
festat. Michi autẽ adherere deo
bonũ. ẽ: ponere in dño deo spem
meã. Alioquin nonnulli miserri-¬
ma conditione pauꝑtatis: & hic
scłi gaudiis ob inopĩã rerũ. & ibi
regno dei ob meritoꝵ nequitiam
carent.

Expanded text:
eati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: Ego vero egenus et pauper sum. Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa pro Domino fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carent.
Abbreviated transcription (Latin):
ed suꝑ candelabrũ inquit
ut qui ingrediuntur lumen
uideant. Candelabrũ ȩccłiam di-¬
cit. Cin lucernã suꝑposuit. quia
nr̃is in frontibꝰ fidẽ sue in carna-¬
tionis affixit : ut qui eccłiam fi¬
deliter ingredi uoluerint. lumen
ueritatis palã queant intueri
Qua sententia iudȩoꝵ quoq ꝓce¬
res condẽpnat: qui signa queren¬
tes exterius. aꝑtã lucis ianuã no¬
luerunt intrare credendo. Deniq
precipit: ne oꝑa tantũ modo. sed
et cogitationes. et ipsas etiã cordis
intentiones mundare & castigare
meminerint.¬

Expanded text:
ed supra candelabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum quoque proceres condemnat, qui signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint
Abbreviated transcription (Latin):
estis. Omniũ enĩ iniquoꝵ et ꝑsecu-¬
torũ. et homicidarũ. a cam usq
ad finẽ scłi: una generatio. ẽ. Et si
non sunt om̃s in tempore uno. om¬
nes tamen corpus diaboli. & ciuitas
babiloniȩ id ẽ. confusionis. a fidelibꝰ
appellantur A sanguine abel iusti:
usq ad sanguinẽ ⁊achariȩ filii ba¬
rachiȩ. quẽ occidistis inder templũ
et altare. Quare a sanguine abel
qui primꝰ martiriũ passus ẽ mirũ
non ẽ: sed quare usq ad singuinẽ
zachariȩ querendũ ẽ: cũ multi
post eũ usq ad natiuitatẽ xp̃i. et
ipso mox nato. innocentes pueri¬
in bethleem sint ab hac generatio¬
ne ꝑempt nisi forte quia abel pa-¬
stor ouiũ. Acharias sacerdos fuit :
et hic in campo. ille in atrio tẽpli
necatus est: utriusq gradus mar-¬
tires. et laici scilicet & altaris officio
mancipati. sub eoꝵ uoluit intima¬
re uocabulo.

Expanded text:
. Omnium enim iniquorum, et persecutorum, et homicidarum a Cain usque ad finem saeculi una generatio est; et si non sunt omnes in tempore uno, omnes tamen corpus diaboli et civitas Babylonia, id est, confusionis a fidelibus appellantur. A sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare? Quare a sanguine Abel, qui primus martyrium passus est, mirum non est, sed quare usque ad sanguinem Zachariae, quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato, innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti, nisi forte quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulo.
Abbreviated transcription (Latin):
culũ figens in t̾rã: quasi mȩtã qr. ꝯusq de-¬
berent excurrere. uirtutis potentia desig¬
nauit. Nec amplius libertas. ẽ. ĩ lis occu
sit t̾ra sed pelagus. Qui dũ semꝑ illã par¬
tẽ uerentur attingere. facilius erat illis
mare transire quã uocẽ.

Expanded text:
culum figens in terram, quasi metam, quo usque deculum figens in terram, quasi metam, quo usque deberent excurrere, virtutis potentia designavit: nec amplius libertas est illis occupsit terra, sed pelagus; quia dum semper illam partem verentur attingere, facilius erat illis mare transire quam vocem.
Abbreviated transcription (Latin):
romã festinant᷑ occurrit. Quẽ cũ prete¬
risse cognosceret: est usq gallias ꝓsecutꝰ.
Neq enĩ martinus. qui adhuc catecu¬
minus xp̃m clamide sua tectũ uidere
meruit: illi deuotꝰ occurreret: nisi ꝑ
omnia misterus plenũ in eo sp̃m ꝑuidis¬
set. Nec mirũ. si ille qui dm̃ prius uidit
in paupere.: postea ipsũ habitare cogno¬
uit in doctore. Illud etiã nos ñ conuenit
tam nobile preterirt miraculũ. Nã cũ
circa gallinariã insulã. ꝓpinquasset: re¬
latione uicioꝵ cognouit ibidẽ ingen-¬
tia serpentiũ uolumina sine numero
ꝑuagari. Et ob hoc quãuis illis uderetꝰ¬
ucina ꝓpt̃ in accessibilẽ locũ ongius
eis uidebatur. ẽe̾. quã affrica. Quo alidito
uir dei: sentiens sibi de bestiali pugna
uenire uictoriã : in nomine dñi. prece¬
dente crucis auxilio. descendit in insu¬
lam. Eo uso. serpentes infugã conuersi
sunt: non tolerantes eiꝰ aspectũ. Tunc ba¬

Expanded text:
Romam festinanter occurrit. Quem cum jam praeteRomam festinanter occurrit. Quem cum jam praeterisse cognesceret, usque ad Gallias consecutus est. Neque enim Martinus , qui adhuc catechumenus Christum chlamyde sua tectum videmeruit, illi devotus occurreret, nisi per omnia mysteriis plenum in eo spiritum praevidisset. Nec mirum si ille qui Deum prius vidit in paupere postea illum habitare cognosceret in doctore. 10. Illud etiam nobis non convenit tam nobile praeterire miraculum. Nam cum circa Gallinariam insulam propinquaret, relatione agnovit vicinorum, ibidem ingentia serpentium volumina sine numero pervagari, et ob hoc quamvis illis haevicina, propter inaccessibilem tamen locum longius illis videbatur esse, quam Africa. Quo audito, vir Dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine Domini, praecedente crucis auxilio, descendit in insulam: eoque viso, serpentes in fugam conversi sunt, non tolerantes ejus adspectum. Tunc ba
Abbreviated transcription (Latin):
stilo tumente contexiut: aut scripta
dauitici carminis sermone coturnato
ꝑ singula reserauit. Quã fuit in disser¬
tione ꝓuidus : intractatu ꝓfundus. ꝑ
littera turã eloquens: ꝑ uirtutẽ mirabi¬
lis: in complexionibꝰ multiplex: in reso¬
lutione subtilis: astutus iuxta ꝓphetã
ut serpens: columbȩ simplicis grãm non
amittens. Conditi salis ingenii. fons lo¬
quendi. Thesaurus scientiȩ lux doctri¬
nȩ. Defensor ȩccłiȩ: hostiũ ꝓpugnatoa
Cuiꝰ dicta qui legerit: non credit dicere.
sed tonare. Hoc fuit ultra hominẽ sapere
tã caute de religione censere. Sedqͥitiut
ipsũ agnoscere: eiꝰ exilia memorare meri¬
ta respiciat: uolinmna relegat. dicda per¬
penolat. signa cotidiana ꝑ censeat. Qne
dũ suꝑ fas fuit insclo̾. ant scripsit eccle¬
si astice fidĩ docrmenta aut pug
beatus martinus ȩque meritors lumine
non absconsus: qui ab hilario exorcista
ẽ. postea institutus: cognito eiꝰ aduentu:

Expanded text:
stylo tumente contexuit, aut scripta stylo tumente contexuit, aut scripta Davidici carminis sermone cothurnato per singula reseravit? quam fuit in dissertione providus, in tractatu profundus, per litteraturam eloquens, per virtutem mirabilis, in complexionibus multiplex, in resolutione subtilis, astutus iuxta prophetam ut serpens, columbae simplicis gratiam non amittens, conditi sal ingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, lux doctrinae, defensor ecclesiae, hostium propugnator. Cuius dicta qui legerit non credit dicere sed tonare. Hoc fuit ultra homines sapere tam caute de religione censere. 52 Sed qui vult ipsum agnoscere eius exilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendat, signa cotidiana percenseat. Qui dum superstis fuit in saeculo aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugbeatus Martinus, aeque meritorum lumine non absconsus, qui ab eodem S. Hilario exorcista est postea constitutus, cognito adventu ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
funeris gła: quȩ melior habetur
quã uita: quia qđ terrȩ subri¬
pint: in cęlũ transmisit. Uere ut ego
considero: plus fuit quã resuscitari:
sic mori. Certa enĩ salus. ẽ: non conta¬
minari peccatis. Quanti cũꝑent. rebꝰ
cũ uita traditis. talẽ transitũ comipa¬
rare: si mereatorẽ forsitan ꝯtue pirent
Quid distat int̾ iiuuficati infantis. et
lũ resuscitauit ad baptismũ. hanc pre¬
adhuc spes peccandi restabat: hȩc im¬
maculata finierat: Quod eũ udisset
mater beatȩ abrȩ: a pontifice postulat:
ut et ipsa si mereretur: erepta e iaindi
crimine. cũ filia presentaretur ad reg-¬
nũ. Cuiꝰ uota considerans: oratione as¬
sidua. et ipsã ante se transmisit ad głam.
Quis estimaturus est talẽ iurũ ita di¬
lexisse dñm : comugis et filiȩ anectu
contempto: Tamenin hoc magis illas
amasse cognoscitur: eũ ꝑ eũ lumini ꝑpe¬
uere: aut eiꝰ uerba. uerbis ualeat exequa¬
re : Qualit̃ ille in diuise trinitatis libros

Expanded text:
funeris| gloria quae melior habetur . quam uita . quia quod ter| rae subricuit . in caelo transmisit . uere ut et ego conside| ro . plus fuit quam resuscitare . sic mori certa enim salus| est non contaminare peccatis quanti . cupirent rebus| cum uita . tradetis talem transitum conparare . si| mercatorem forsitan inuenirent . sed quid distat in| ter uiuifecati . infantis et lum resuscitauit ad baptismum. Hunc tradhuc spes peccandi restabat, haec immaculata finierat. Quod cum vidisset mater beatae Abrae, a pontifice postulat, ut et ipsa, si mereretur, erepta de mundi crimine, cum filia praesentaretur ad regnum. Cujus vota considerans, assidua oratione et ipsam ante se transmisit ad gloriam. Quis aestimaturus est, talem virum ita dilexisse Dominum, conjugis et filiae affectu contempto? Tamen in hoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpevere, aut ejus verba verbis valeat exaequare? Qualiter ille indivisae Trinitatis libros