comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudo adhibita ẽ. sic̃ adhibetur etiã de t̾resteib.
petra. leo. agnus. homo habens duos filios et etd
Ergo humiliato calũpniatore ꝑmanet cũ sole aͥd
uicto diabolo ꝑ resurrectionẽ sedet ad dexterm
patͥs ubi iam ñ morit᷑. et mors ei ult᷑ ñ dñabitur
Et hoc ante lunã.: tanquã primogenitus a mortuis
p̃cedens eccłam mortalium decesfioe ac successione
tͣnseuntẽ. Ipsȩ sunt generationes generationũ: Aut
forte quia generatioes st̃ qͥbꝰ generamur mortaliter.
generatiões autẽ generationũ qͥbꝰ regeneram̃ ĩmor¬
talit᷑: et hoc c̃ eccła quã ille antecessit: uit ꝑmaneret
ante lunã pͥmogentꝰ ex mortus: Sane qd ẽ ingreao

Expanded text:
tudo adhibita est; sicut adhibetur etiam de terrestribus, tudo adhibita est; sicut adhibetur etiam de terrestribus, petra, leo, agnus, homo habens duos filios, et caetera. Ergo humiliato calumniatore permanet cum sole; quia victo diabolo per resurrectionem, sedet ad dexteram Patris , ubi jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Et hoc ante lunam, tanquam primogenitus a mortuis praecedens Ecclesiam, mortalium decessione ac successione transeuntem. Ipsae sunt generationes generationum. Aut forte quia generationes sunt, quibus generamur mortaliter; generationes autem generationum, quibus regeneramur immortaliter. Et haec est Ecclesia quam ille antecessit, ut permaneret ante lunam, primogenitus ex mortuis. Sane quod est in graeco
Abbreviated transcription (Latin):
uere habendum est eternũ. quod̾ nullo tempore
uariatur. sicut in principio erat uerbũ: S ꝑ lunꝰ
significare maluit incrementa: defectusq mout¬
lium Deniq cũ dixisset ante lunã. uolens qͦ dam
exponere ꝓ qua re lunã posuerit. generationis in¬
quit generationũ. Tanquã diceret ante lunã idest
ante generationes generationũ q̃ tͣnseunt decestios
accessioẽ mortaliũ: tanꝗͣ detrim̃tis increm̃tisq li¬
narib Ac ꝑ hoc quid meluis intelligit᷑ ꝑ manere
ante lunã. hisi omĩa mortalia ĩ mortalitate p̃cede:
Qd̾ etiã sic ñ inconuenient̃ accipi potest: ut qm̃ hu
miliato calumniatore sedet ad dexterã patͥs hoc
sit ꝑ manere cũ sole. Splendor enĩ ȩt̃ne głe intelli¬
S sic̃ ista dici possunt de inuisibili substantiacre¬
atoris. ñ sic̃ de ista uisibili creatura. in qͣst̃ corpi
cȩlestia. quo illustrius eminet sol. De qͦ hȩcsmil¬

Expanded text:
vere habendum est aeternum, quod nullo tempore vere habendum est aeternum, quod nullo tempore variatur, sicut in principio erat Verbum. Sed per lunam significare maluit incrementa defectusque mortalium. Denique cum dixisset, ante lunam; volens quodammodo exponere pro qua re lunam posuerit, generationes, inquit, generationum: tanquam diceret, Ante lunam, id est ante generationes generationum, quae transeunt decessione et successione mortalium, tanquam decrementis incrementisque lunaribus. Ac per hoc quid melius intelligitur permanere ante lunam, nisi omnia mortalia immortalitate praecedere? Quod etiam sic non inconvenienter accipi potest, ut quod jam humiliato calumniatore sedet ad dexteram Patris, hoc sit permanere cum sole. Splendor enim aeternae gloriae intellius ejus; sed sicut ista dici possunt de invisibili substantia Creatoris: non sicut de ista visibili creatura, in qua sunt corpora coelestia, quorum illustrius eminet sol, de quo haec simili
Abbreviated transcription (Latin):
ex uno hoĩe quẽ deceꝑat. om̃s ꝑ mortẽ traheret
ad condempnationẽ: S humiliatꝰ ẽ. qm̃ si ob uniꝰ
delictũ mors regnauit ꝑ unũ: multo magis qͥ abũ¬
dantiam gr̃ę et iusticiȩ accipiunt. in uita regna
tores. falsa cͥmina. iniquos iudices. falsos testes ut
si latine uno u̾bo dici posset: cũꝑmanebit dicen
tem sententia expͥmeretur: dictum ẽ ꝑmanebit cũ
sole. Nichil enĩ ẽ aliud cõꝑmanebit soli: ꝗͣ ꝑmanere
cũ sole. Quid autẽ magnũ ẽ ꝑmanere cũ sole ei ꝑ
que facta ft̃ omĩa. et sine quo factum ẽ nichib: nisi
gionem nominis xp̃iani usq ad certũ tempus in
hoc scło uicturam. et postea ñ futurã: ꝑmanebit
gͦ cũ sole. ꝗͣdui soloritur et occidit᷑ hoc ẽ quadui
xp̃i corpus in terris Qd uͦ adiungit et ante lunã
solem: qd̾ intelligeretur et cũ temporib et ante tẽ¬
pora. Quod gͦ tempus antecedit: eternũ ẽ Et hoc

Expanded text:
ex uno homine quem deceperat, omnes per mortem traheret ex uno homine quem deceperat, omnes per mortem traheret ad condemnationem. Sed humiliatus est: quoniam si ob unius delictum mors regnavit per unum, multo magis qui abundanttorem, falsa crimina, iniquos judices, falsos testes, utsi latine uno verbo dici posset, compermanebit dicendtem sententia exprimeretur, dictum est, permanebit cum sole. Nihil est enim aliud compermanebit soli, quam permanebit cum sole. Quid autem magnum est permanere cum sole ei per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil ; nisigionem nominis christiani usque ad certum tempus in hoc saeculo victuram, et postea non futuram? Permanebit ergo cum sole, quamdiu sol oritur et occidit: hoc est, quamdiu hristi corpus in terris. Quod vero adjungit, Et ante lunam, solem; quod intelligeretur, Et cum temporibus, et ante tempora. Quod ergo tempus antecedit, aeternum est: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in hoc scło simul dextris sinistrisꝙ pascunt᷑. qui
uelut agni et hędi in fine separandi st̃ totũ sic̃ cõ¬
mixtũ ẽ noĩe ppłi nuncupauit Et quia iudicium
etiã hic in bono ponit. id.ẽ. ad saluos faciendos. i d̾o
ait. iudicabit pauꝑes ppłi. id ẽ. eos ad salutẽ discer¬
net qui st̃ in ppło pauꝑes. Iam quid sint pauꝑes supͣ
exposuimꝰ hoc ẽ egenos intelligamꝰ. Et humiliabit
calupniatorẽ: Nullus meliꝰ ꝗͣ diabolus hic calũ pni¬
ator agnoscit᷑. Calupnia eiꝰ ẽ Nunqͥd gratis colit
adiuuans ut gratis dm colant: id ẽ. delectentur
dño: Humiliat᷑ etiã sic: quia cũ in eo diabolus idẽ
princeps huꝰ mundi nichil inuenisset: occidit ꝑ ca¬
lũpnias iudeoꝵ. quib ẽ usus calũpniator. tanꝗͣ
uasis suis oꝑans in filiis diffidentiȩ Humiliatꝰ ẽ
enĩ. qm̃ ille quẽ occiderunt resurrexit. et regnum
abstulit mortis: cuiꝰ ille potestatẽ ita gerebat: ut

Expanded text:
vero in hoc saeculo simul dextri sinistrique pascuntur, qui velut agni et haedi in fine separandi sunt ; totum sicut commixtus est, nomine populi nuncupavit. Et quia judicium etiam hic in bono ponit, id est, ad salvos faciendos; ideo ait, Judicabit pauperes populi: id est, eos ad salutem discernet, qui sunt in populo pauperes. Jam qui sint pauperes supra exposuimus: hos et egenos intelligamus. Et humiliabit calumniatorem. Nullus melius quam diabolus hic calumniator agnoscitur. Calumnia ejus est: Numquid gratis colit adjuvans, ut gratis Deum colant, id est, delectentur in Domino . Humiliavit etiam sic: quia cum in eo diabolus, id est, princeps hujus mundi nihil invenisset , occidit per calumnias Judaeorum; quibus est usus calumniator tanquam vasis suis, operans in filiis diffidentiae . Humiliatus est enim, quia ille quem occiderant resurrexit, et regnum abstulit mortis; cujus ille potestatem ita gerebat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gularis tes geneas sit. id. ẽ huius generations a
accusatuus pluralis tas geneas. id ẽ. has generato¬
nes. ñ euident̃ apparet: nisi quia merito sensus ille
p̃latus ẽ: ut tanquã exponendo quid dixerit luñã
ẽ ꝑ iudicẽ gedeon. de xp̃o id habere finẽ. Petiit qͥppi
ille signũ a dño. ut in area positũ solũ uellus cõpl̃¬
retur. et sicca eẽt area: et rursũ solum uellus siceli
eẽt. et cõplueretur area. et ita factum ẽ: Ad signi¬
ficauit tanꝗͣ in area in toto orbe t̾rarũ sic̃ uellus
dixit ñ sum missus nͥ ad oues quȩ ꝑierunt domꝰ isrł
Ibimattẽ de qua formõ serui aeciꝑet in qua hominibꝰ
appareret legit. ibi discipłos quib hoc idẽ p̃cepit di¬
cens in uiam gentiũ ne abieritis. et in ciuitates sama¬
ritanoꝵ ne introieritis. ite primũ ad oues que piert̃
domꝰ isrł. Cum dicit ite pͥmũ ad illas. ostendit et p̾ea
eũ iam eẽt area compluenda. ituros eos etiã ad alias

Expanded text:
gularis sit τῆς γενεᾶς, id est, hujus generationis, an accusativus pluralis τὰς γενεάς, id est, has generationes, non evidenter apparet; nisi quia merito sensus ille praelatus est, ut tanquam exponendo quid dixerit lunam, est per judicem Gedeon, de Christo id habere finem. Petiit quippe ille signum a Domino, ut in area positum solum vellus complueretur, et sicca esset area; et rursum solum vellus siccum esset, et complueretur area; et ita factum est . Quod significavit, tanquam in area in toto orbe terrarum, siccum vellus dixit: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Ibi matrem de qua formam seros quibus hoc idem praecepit, dicens: In viam Gentium ne abieritis, et in civitates Samaritanorum ne introieritis: ite primum ad oves quae perierunt domus Israel . Cum dicit, Ite primum ad illas, ostendit et postea, cum jam esset area compluenda, ituros eos etiam ad alias
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam. dabo eis solatium uerũ. pacẽ suꝑ pacem.
cũ scilicet paci reconciliationis addit᷑ pax immor-¬
talitatis. Nam pꝰ om̃ia reddita quȩ ꝓmisit ds̃. no¬
uissimã pacem nos expectare debere. quacũ deo
uiuamꝰ in et̃num idẽ ꝓpħa ostendit. ubi ait. Dñe
d̾s nr̃ pacem da nobis: omĩa enĩ dedisti nobis.
Paxerit plane illa ꝑfecta: ꝗͣdo nouissima inimica
destruetur mors: Et in quo erit hoc nisi in paci¬
fico illo reconciliatore nr̃o: Sic̃ enĩ in adã om̃s
moriunt᷑: sic et in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Am̃gͦ

Expanded text:
 apud prophetam, Dabo eis solatium verum, pacem super pacem ;  apud prophetam, Dabo eis solatium verum, pacem super pacem ; cum scilicet paci reconciliationis additur pax immortalitatis. Nam post omnia reddita quae promisit Deus, novissimam pacem nos exspectare debere, qua cum Deo vivamus in aeternum, idem propheta ostendit, ubi ait: Domine, Deus noster, pacem da nobis; omnia enim dedisti nobis . Pax erit plane illa perfecta, quando novissima inimica destruetur mors. Et in quo erit hoc, nisi in pacifico illo reconciliatore nostro? Sicut enim in Adam omnes moriuntur; sic et in Christo omnes vivificabuntur .
Abbreviated transcription (Latin):
N salomone quidem psalmi huius titulꝰ p̃notat᷑.:
s in eo hec dicuntur quȩ ñ possunt illi salomoni
regi isrł scđm carnẽ. uixta ea quȩ de illo scã scͥp-¬
tura loquitur conuenire: dño aut̃ xp̃o aptissime
possunt. Unde intelligit᷑ etiã ipsum uocabulũ
salomonis ad figuratam significationẽ adhibitũ:
ut in eo xp̃c accipiatur: Salomon qͥppe int̃p̃tat᷑
pacificus. Ae ꝑ hoc tale uocabulum illi uerissime
atq optime congruit: ꝑ quẽ mediatorẽ ex inimi-¬
cis accepta remissione peccatoꝵ reconciliam᷑ dõ:
Et enim cũ inimici essemus: reconciliati sumꝰ dõ
cit utraq unũ: et mediũ parietẽ maceriȩ soluets
inimicicias in carne sua. legem mandatoꝵ de¬
cretis euacuans. ut duos cond̾et inse in unũ no-¬
uũ hominẽ faciens pacem: ipse ueniens eu̾głi¬
zauit pacem his quilonge: et pacẽ his qui ꝓpe.
Ipse in eu̾głio dicit. Pacẽ meã do uob̃: pacẽ meam¬
pacificus eẽ monstratur. ñ scdm pacẽ quã nouit

Expanded text:
n Salomonem quidem psalmi hujus titulus praenotatur; sed haec in eo dicuntur, quae non possint illi Salomoni regi Israel secundum carnem, juxta ea quae de illo sancta Scriptura loquitur, convenire: Domino autem Christo aptissime possunt. Unde intelligitur etiam ipsum vocabulum Salomonis ad figuratam significationem adhibitum, ut in eo Christus accipiatur. Salomon quippe interpretatur Pacificus; ac per hoc, tale vocabulum illi verissime atque optime congruit, per quem mediatorem ex inimicis, accepta remissione peccatorum, reconciliamur Deo. Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo parietem maceriae solvens, inimicitias in carne sua, legemque mandatorum decretis evacuans, ut duos conderet in se: in unum novum hominem faciens pacem. Et veniens evangelizavit pacem his, qui longe, et pacem his, qui prope. Ipse in Evangelio dicit : pacem meam do vobis, pacem repacificus esse monstratur: non secundum pacem quam novit
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. siue aliis uerbis eadem sententia repeta¬
tur.: et maxime reꝑiunt᷑ in psalmis. ẽt in eo ge-¬
nere sermonis. quo animi ẽ mouendꝰ affectus.
Deinde sequit᷑: Iudicare ppłm tuũ in iusticia: et
pauꝑes tuos in iudicio: Rex pat̃. regi filio. ad ꝗͣ

Expanded text:
a, sive aliis verbis eadem sententia repetaa, sive aliis verbis eadem sententia repetatur: et maxime reperiuntur in Psalmis; et in eo genere sermonis quo animi est movendus affectus. 3. Deinde sequitur: Judicare populum tuum in justitia, et pauperes tuos in judicio. R
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ iudicium tuũ regida: et iusticiã tuã fi¬
lio regis Ds̃ ipse in eu̾głio dicit: Pat̃ non
ilidicat quẽqͣ s õẽ iudiciũ dedit filio. Hoc ẽ ergo.
ds iudiciũ tuũ regida. Qui rex etiam filiꝰ ẽ regis:
quia et ds pat̾ utiq rex ẽ: Ita scriptum ẽ. qd̾ rex
fecit nuptias filio suo More autẽ scripturȩ idem
repetitur: Nam qd dixit iudiciũ tuũ. hoc aliter
dixit iusticiam tuã: et qd̾ dix̃ regi. hoc alit̃ dixit
filio regis: sicut ẽ illud. Qui habitat in cęlis irride¬
bit eos. et dñs subsannabit eos Qd̃ ẽ qui habitat
in celis. hoc ẽ. et dñs: et qd̾ ẽ irridebit eos. hoc est¬
et subsannabit eos. Et celi enarrant głam di: et
oꝑa manuũ eiꝰ annunciat firmam̃tũ. Cęli repeti¬
tist̃ nomine firmam̃ti: et qd̾ dictũ ẽ gła di. repe-¬
titum ẽ oꝑa manuũ eiꝰ. ẽt qd̾ dictũ ẽ enarrant. re¬
petitũ c̃ annunciant. Iste autẽ repetitiões multũ
eloquia diuina cõmendant: siue eadẽ uerba sen¬

Expanded text:
s, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis. Dominus ipse in Evangelio dicit, Pater non judicat quemquam; sed omne judicium dedit Filio : hoc est ergo, Deus, judicium tuum regi da. Qui rex etiam filius est regis, quia et Deus Pater utique rex est. Ita scriptum est, quod rex fecit nuptias filio suo . More autem Scripturae idem repetitur. Nam quod dixit, judicium tuum; hoc aliter dixit: justitiam tuam: et quod dixit, regi; hoc aliter dixit, filio regis; sicut est illud. Qui habitat in coelis, irridebit eos, et Dominus subsannabit eos . Quod est, qui habitat in coelis; hoc est, et Dominus: et quod est, irridebit eos; hoc est, subsannabit eos. Et, Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum . Coeli repetiti sunt nomine firmamenti: et quod dictum est, gloriam Dei; repetitum est, opera manuum ejus: et quod dictum eIstae autem repetitiones multum eloquia divina commendant; sive eadem verb
Abbreviated transcription (Latin):
cem popło eius Os̃ enim erat in xp̃o mundũ reconcils.¬
ans sibĩ ñ reputans illis delicta eoꝵ. et ꝑonens in nob
uerbum reconciliationis: In quib nisi in montib qͥ
suscipiunt pacem ppło eus: Quo circa legati pacis
subsequenter adiungunt. et dicunt E xp̃o gͦ legat

Expanded text:
em populo ejus. Deus enim erat in Christo, mundum reconcilians sibi; non reputans illis delicta eorum, et ponens in nobis verbum reconciliationis. In quibus, nisi in montibus qui suscipiunt pacem populo ejus? Quocirca legati pacis subsequenter adjungunt, et dicunt: Pro Christ
Abbreviated transcription (Latin):
eius Colles autem iusticiam. hoc ẽ obedientiam:
qd ẽ in hominib et in om̃i rationali ereatura om̃is
iusticiȩ origo atq ꝑfectio: ita ut duoꝵ hominũ. idẽ.
adam qui fuit caput mortis nr̃ȩ. et xp̃i qui ẽ caput
salutis nr̃ȩ. hȩc cõmendetur magna distinctio. qͥa
sic̃ ꝑ inobedientiã uniꝰ hominis peccatores constitu¬
ti st̃ multi: tta ꝑ obedientiam unꝰ hõis iusti const

Expanded text:
am; hoc est obedientiam, quod est in hominibus et in omni rationali creatura omnis justitiae origo atque perfectio; ita ut duorum hominum, id est, Adam qui fuit caput mortis nostrae, et Christi qui est caput salutis nostrae, haec commendetur magna distinctio: quia sicut per inobedientiam unius hominis, peccatores constituti sunt multi; ita et per obedientiam
Abbreviated transcription (Latin):
et colles iusticiã ut hoc mͦ utͥsq concordantibꝰ fiat
qd̾ se̾ptum ẽ usticia et pax osculate st̃ se. Qd̃ uͦ alii
codices habent. suscipiant montes pacẽ ppło et col¬
les: utrosꝙ p̃dicatores eũgłicȩ pacis intelligendos
puto: siuie p̃cedentes. siue subsequentes. In his autẽ
codicib illud sequitur. Iusticia udicabit pauꝑes

Expanded text:
t hoc modo utrisque concordantibus, fiat quod scriptum est, Justitia et pax osculatae sunt se . Quod vero alii codices habent, Suscipiant montes pacem populo, et colles: utrosque praedicatores evangelicae pacis intelligendos puto; sive praecedentes, sive subsequentes. In his autem codicibus illud sequitur: In justitia judicabit pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
atq apłos pauꝑes: filios autẽ eoꝵ. id.ẽ. qͥ sub eoꝵ au¬
ctoritate ꝓficiant filios pauꝑum Qd̾ uͦ sup᷑dictũ
ẽ iudicabit et postea saluos faciet: quȩdã uelut
expositio ẽ quomͦ iudicabit. Ad hoc enĩ uidicabit.
ut saluos faciat: id. ẽ. a ꝑdendis dampnandisꝙ
discernat. quib donat salutẽ paratã reuelari in

Expanded text:
tolos, pauperes; filios autem eorum, id est, qui sub eorum auctoritate proficiunt, filios pauperum. Quod vero supra dictum est, Judicabit, et postea, salvos faciet, quaedam velut expositio est quomodo judicabit. Ad hoc enim judicabit, ut salvos faciat, id est, a perdendis damnandisque discernat, quibus donat salutem paratam revelari in
Abbreviated transcription (Latin):
cia: id. ẽ. ad iudicandum ppłm tuũ. Talis locutio
ẽ apud salomonẽ: Prou̾bia salomonis filii dauid.
scire sapientiam et disciplinã. ħoc ẽ ꝓu̾bia salomo¬
nis ad sciendam sapientiam et disciplinam: Ita
iudicium tuũ da iudicare ppłm tuũ: id ẽ iudici.¬
um tuũ da ad iudicandum ppłm tuũ. Qd̾ autẽ
ait prius ppłm tuũ: ħocait posteriꝰ pauꝑes tuos.
Et quod ait prius in iusticia. hoc ẽ posteriꝰ iniu¬
dicio: more illo repetitionis. ubi sane demonstrat
ante ꝗͣ magnas terrenas diuitias amisisset: Qd̃ idõ
ti st̃ enim iactantia qua putant sibi ẽẽ tribuendũ
ñ grẽ dĩ qd̾ bene uiuunt: et id̾o iã nec bene iiuunt:
ꝗͣtacunq bona oꝑa facere uideantur: de suo qͥppe

Expanded text:
ia, id est, ad judicandum populum tuum. Talis locutio est apud Salomonem: Proverbia Salomonis, filii David, scire sapientiam et disciplinam ; hoc est, Proverbia Salomonis, ad sciendam sapientiam et disciplinam. Ita, judicium tuum da, judicare populum tuum; id est, judicium tuum da, ad judicandum populum tuum. Quod autem ait prius, populum tuum; hoc ait posterius, pauperes tuos: et quod ait prius, in justitia; hoc posterius, in judicio; more illo repetitionis. Ubi sane demonstrat antequam magnas illas terrenas divitias amisisset. Quod ideoti sunt enim jactantia qua putant sibi esse tribuendum, non gratiae Dei, quod bene vivunt; et ideo jam nec bene vivunt, quantacumque bona opera facere
Abbreviated transcription (Latin):
tabilia sunt iudicia eiꝰ. et inuestigabiles uie eiꝰ.
Quis enĩ inuestigauit uias eiꝰ: aut conp̾hendit
consilia eius: Nouit quando det. cuidet. quando
auferat cui auferat. Pete tu in hoc tempore. qͥd
tibi ꝓsit in posterum: pete qd̾ te adiuuet inet̾nũ
Ipsũ autẽ gratis dilige: qr melus abeo ñ inuenis
qd̾ det quam se ipsũ: aut si inuenis melius hoc pe¬
te Uoluntarie sacͥficabo tͥ Quare uoluntarie:
Quia gratis. Quid ẽ gratis Et c̃fitebor nomini
tuo dñe: qm̃ bonũ ẽ. Nichil aliud nisi qr bonum¬

Expanded text:
 et investigabiles viae ipsius! Quis enim investigabit vias ejus, aut quis comprehendet consilia ejus Novit quando det, cui det; quando auferat, et cui auferat. Pete tu in hoc tempore quod tibi prosit in posterum, pete quod te adjuvet in aeternum. Ipsum autem gratis dilige: quia melius ab eo non invenis quod det quam seipsum; aut si invenis melius, hoc pete. Voluntarie sacrificabo tibi. Quare voluntarie? Quia gratis. Quid est, gratis? Et confitebor nomini tuo
Abbreviated transcription (Latin):
in de resperi suꝑ illos: et uidi qi omĩs caro fenum
et omnis claritas hominis sic̃ flos fens. sic̃ quodã
loco itẽ d̾r. Uidu impium exaltari et eleuari sicut
cedros libani: transiui et ecce non erat. Quare nõ
erat: Quia transisti. Qd ẽ quia transisti: Quia ñ
sine causa sursum cor habuisti: qr ñ intͣra uͥ putres¬
ceres. remansisti: quia leuasti animam tuã ad dm̃
et transcendesti cedros libani et de illa celsitudine
attendisti. et ecce nͣ erat: et quesisti eũ
et non ẽ inuentus locus eius. lam labor ñ
est ante te: quia intrasti inscũariũ di. et intelle¬
xisti innouissima. Sic ethic ita concludit: et
gͦ fr̃s cum animis ur̃is. erigite corda ur̃a: expolite
aciem m̃tis ur̃e: discite gratis diligere dm̃: dis¬
cite presens contempnere scłm: discite uolunta

Expanded text:
um, et omnis claritas hominis sicut flos feni : sicut quodam loco item dicitur, Vidi impium superexaltari et elevari sicut cedros Libani: transii, et ecce non erat. Quare, non erat? Quia transisti? Quid est, quia transisti. Quia non sine causa, Sursum cor, audisti, quia non in terra ubi putresceres remansisti, quia levasti animam tuam ad Deum, et transcendisti cedros Libani, et de illa celsitudine attendisti: et ecce non erat, et quaesisti eum, et non est inventus locus ejus . Jam labor non est ante te; quia intrasti in sanctuarium Dei, et intellexisti in novissima . Sic et hic ita concludit: Et ergo, fratres, cum animis vestris. Erigite corda vestra. Expolite aciem mentis vestrae. Discite gratis diligere Deum. Discite praesens contemnere seculum. Discite volunta
Abbreviated transcription (Latin):
non fuissent. S adhibita ẽ tͥbulatio ad ammoni¬
tionem: admonitio facta ẽ adtuã laudationem
non enĩ intelligerẽ ubi eeͥm: ñ de infirmitate mea
ad monitus essem. Exomĩb gͦ tͥbulationib eri¬
pusti me. Et suꝑ inimicos meos respexit oculus
meus. Suꝑ illos ⁊ipheos resperit ocłs m̃s: florẽ qͥp

Expanded text:
non fuissent. Sed adhibita est tribulatio ad admonitionem, admonitio facta est ad tuam laudationem. Non enim intelligerem, ubi essem, nisi de infirmitate mea admonitus essem. Ex omnibus ergo tribulationibus eripuisti me. Et super inimicos meos despexit oculus meus. Super illos Ziphaeos
Abbreviated transcription (Latin):
cdientes auclire conspicerẽ. inuitꝰ ab hoc uersu
silerem: Et tam̃ incorde meo quantũ dñs dig¬
naretur concedere non silerem. Ueniat ergo in
linguam. quod corde conceptũ ẽ: ꝓ matur uoce
qd m̃te seruatur. Dicamꝰ ut possumus: quid sit
uoluntarie sacͥficabo tͥ. Qd̾ enĩ sacͥficiũ hic ac
cipiam fr̃s: aut quid ligne offerã dño ꝓ mise¬
ricordia eius: Uictimas querã. de greͣge ouiũ
arietẽ eligã: taurũ aliquem in arm̃tis ꝓspici¬
anr Thura certe det̾ra sabeoꝵ afferam : Quid fa¬
ciam: quid offerã: nisi quod ait. sacͥficium lau¬
dis glorificabit me: Quare ergo uoluntarie:
Quia gratis amo quod laudo. Laudo dm̃: et ip¬
sa laude gaudeo. Ipsuis laude gaudeo: quo lauda¬
co non erubesco. Nonenĩ quẽadmodũ laudat᷑ ab
studiosis theat̾carum nugarũ. uel auriga. uel
uenator. uel quilibet histrio. et alaudatorib suis
inuitantur. alii laudatores exhortantur ut pa¬

Expanded text:
dientes audire conspicerem, invitus ab hoc versu dientes audire conspicerem, invitus ab hoc versu silerem; et tamen in corde meo, quantum Dominus dignaretur concedere, non silerem. Veniat ergo in linguam quod corde conceptum est; promatur voce quod mente servatur: dicamus ut possumus, quid sit, Voluntarie sacrificabo tibi. Qid digne offeram Domino pro misericordia ejus? Victimas quaeram de grege ovium, arietem eligam, taurum aliquem in armentis prospiciam, thura certe de terra Sabaeorum afferam? Quid faciam? Quid offeram, nisi quod ait, Sacrificium laudis honorificabit me Quare ergo, voluntarie? Quia gratis amo quod laudo. Laudo Deum, et in ipsa laude gaudeo: ipsius laude gaudeo, quo laudato non erubesco. Non enim quemadmodum laudatur ab studiosis theatricarum nugarum vel auriga, vel venator, vel quilibet histrio, et a laudatoribus suis invitantur alii laudatores, exhortantur ut pa
Abbreviated transcription (Latin):
cis meis. Sic quomͦ uirent. sic quomͦ florent. igni
seruantur. Inuirtute tua disꝑde illos. Puta qr
florent modo. puta qi exoruintur sic̃ fenuͭ: tu
noli e̾e uir imprudens et stultus: ut hec attendñ
cis meis. Nam si tu fueris incorpore ipsius dauid:
in uirtute sua disꝑdet illos. Isti florent felicitate
scłi: pereunt inuirtute cl̃i. Nomquomͦ florent
sic ꝑereunt: florent enĩ ad tẽpꝰ ꝑeunt in eternum:
florent falsis bonis: ꝑeunt ueris torm̃tis Inuir¬
tute tua disꝑde illos: quos in ĩfirmitatetua toleras-
cordis uel intelligere potest alio dicente. si non
in se ipso gustauerit: Quid ẽ uoluntarie sacͥfica¬
bo tibi: Dicam tam̃: capiat qui potest: quomͦ po¬
test credat:. qui non potest: oret ut posit. Nũ qͥd
tam̃ istũ uersũ ita p̃terire debemus. ut eũ uob̃
non comm̃demus: Dico caritati ur̃e inuitat me
satis amor ipsuis aliquid de illo loqui: et grãs
ago deo. quod intente auditis. Si autẽ uos fasti¬

Expanded text:
cis meis. Sic quomodo virent, sic quomodo florent, igni servantur. In virtute tua disperde illos. Puta quia florent modo, puta quia exoriuntur sicut fenum: tu noli esse vir imprudens et stultus, ut haec attendendocis meis. Nam si tu fueris in corpore ipsius David, in virtute sua disperdet illos. Isti florent felicitate saeculi, pereunt in virtute Dei. Non quomodo florent sic pereunt: florent enim ad tempus, pereunt in aeternum; florent falsis bonis, pereunt veris tormentis. In virtute tua disperde illos: quos in infirmitate tua tolerasticordis vel in elligere potest alio dicente, si non in se ipso gustarit? Quid est, Voluntarie sacrificabo tibi? Dicam tamen; capiat qui potest, quomodo potest: credat qui non potest, et oret ut possit. Numquid tamen istum versum ita praeterire debemus, ut eum vobis non commendemus? Dico Charitati Vestrae, invitat me satis amor ipsius aliquid de illo loqui; et gratias ago Deo quod intente auditis. Si autem vos fasti
Abbreviated transcription (Latin):
suo firmit̾ ponunt. Et cõ cordes sunt isti ⁊ipher:
noli multum credere concordie eoꝵ. Temptatio¬
nes desunt. Ubiuenerit aliqua temptatio ut
arguatur aliquis ꝓ flore scliꝰ non tͥ dico offendet
epo: s nec ad ipsam eccł̃iam accedere uult. ne ca

Expanded text:
suo firmiter ponunt. Et cum concordes sunt isti Ziphaei, noli multum credere concordiae eorum; tentationes desunt: ubi venerit aliqua tentatio, ut arguatur aliquis pro flore saeculi, non tibi dico offendet episcopo, sed nec ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
amas. Inde dictũ est: uoluntarie sacͥficabo tibi son¬
tempne omnia: ipsũ attende: et hec que dedit ꝓp̃t
dantẽ bona sunt. Nam dat. ꝓrsus dat ista tẽporalia:
et quib dã bono eoꝵ. quibdã malo eoꝵ:. scdm al¬
titudinẽ et ꝓfunditatẽ iudicioꝵ. suoꝵ. in quoꝵ
iudicioꝵ abisso. ex pauit apłs dicens. O altitudo

Expanded text:
amas. Inde dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi. Conamas. Inde dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi. Contemne omnia, ipsum attende. Et haec quae dedit, propter dantem bona sunt. Nam dat prorsus, dat ista temporalia; et quibusdam bono eorum, quibusdam malo eorum, secundum altitudinem et profunditatem judiciorum suorum. In quorum judi
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. ametur caritate: gratuitum sit quod a¬
matur. et quod laudatur. Quid ẽ gratuitũꝰ Ipse
ꝓpt̾ se: non ꝓpt̾ aliud. Sienĩ laudas dm̃ ut det tibi
aliquid aluid:. iam ñ gratis amas deum. Erubesc̾es
si te uror tua ꝓpt̾ diuitias amaret: etsiforte tͥ pau¬
ꝑtas accederet. de adulterio cogitaret. Cũ gͦ te a
coniuge gratis amari uelis: tu dm̃ ꝓptͣ aliud ama¬
bis. Quod pmiũ accepturus es ado:ͤ auarẽ. non tibi
terram. s se ipsum seruat qui fecit celũ ettͣrã. uo¬
luntarie sacͥficabo tibi: noli ernecessitate. Si enĩ
ꝓpt̃ aliud laudas dm̃: ex necessitate laudas. Si ad¬
esset tibi quod amas. non laudares dm̃. Uide qͥd
dicam: laudas dm̃. Uerbi gr̃a. ut tibi det amplam
pecuniam. Si haberes aliunde amplã pecuniã
non ado᷑. nunquid laudares dm̃: Si ergo ꝓpter
pecuniã laudas dm̃: ñ uoluntarie sacͥficas d̾o. s ex
necessitate sacͥficas: qr pͣter illũ. nescio quid aliud

Expanded text:
luntate, ametur charitate; gratuitum sit quod amatur, et quod laudatur. Quid est gratuitum? Ipse propter se, non propter aliud. Si enim laudas Deum ut det tibi aliquid aliud, jam non gratis amas Deum. Erubesceres si te uxor tua propter divitias amaret; et forte si tibi paupertas accideret, de adulterio cogitaret. Cum ergo te a conjuge gratis amari velis, tu Deum propter aliud amabis? Quod praemium accepturus es a Deo, o avare? Non tibi terram, sed seipsum servat qui fecit coelum et terram. Voluntarie sacrificabo tibi: noli ex necessitate. Si enim propter aliud laudas Deum, ex necessitate laudas. Si adesset tibi quod amas, non laudares Deum. Vide quid dicam: laudas Deum, verbi gratia, ut tibi det amplam pecuniam; si haberes aliunde amplam pecuniam, non a Deo, numquid laudares Deum? Si ergo propter pecuniam laudas Deum, non voluntarie sacrificficas: quia praeter illum nescio quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sa pͣdia:. qr das mͥ latas diuitias. amplam pecuni¬
ã. excellentissimam dignitatẽ. Nlon. Sed quid:
Quia bonum ẽ. Melius nichil inuenio quã nom̃
tuũ. deo confitebor nomini tuo dñẽ: qm̃ bonum
est. Qm̃ ex omĩ tͥbulatione cripiusti me. Ideo in¬
tellȩri quia bonum ẽ nomen tuũ Nãsi hoc possẽ
ante tͥbulationes agnoscere: forte mͥ necessariȩ¬

Expanded text:
ia das mihi latas divitias, amplam pecuniam, excellentissimam dignitatem? Non. Sed quid? Quoniam bonum est. Melius nihil invenio quam nomen tuum: ideo confitebor nomini tuo, Domine, quia bonum m ex omni tribulatione eripuisti me. Ideo intellexi quia bonum est nomen tuum: nam si hoc possem ante tribulationes agnoscere, forte mihi necessari
Abbreviated transcription (Latin):
currunt in mare. cupidi homines in amaritu.¬
dinẽ huiꝰ scłi ꝓlabunt᷑. Omĩa tñ genera ista xp̃o
ds m̃s & susceptor salutis meȩ. Et ego pͥmogeni¬
tum ponã eũ excelsũ apud reges t̃rȩ. Marty res
nr̃i quoꝵ natalicia celebramꝰ. sanguinẽ suum
ꝓpt̾ hec credita. & ñdũ uisa fuderunt. Quanto
fortiores nos et̃ debemꝰ. uidendo ꝑ qd illi creh¬
derunt: Excelsumenim apud reges t̾re. illi ñduĩ

Expanded text:
currunt in mare; cupidi homines in amaritucurrunt in mare; cupidi homines in amaritudinem hujus saeculi prolabuntur: omnia tamen genera ista Christo Deus meus et susceptor salutis meae. Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae.» Martyres nostri, quorum natalitia celebramus, sanguinem suum propter haec credita et nondum visa fuderunt: quanto fortiores nos esse debemus, videndo quod illi crediderunt? Excelsum enim apud reges terrae illi nondum
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ibo a sp̃u tuo. & a facie tua qͦ fugiã : Et ui¬
dentes ñ se habere quo fugiant ab oĩpotente.
quantũ potestis. qͣ sepe uob cõmendent᷑ duo hȩc
ut reddamꝰ illa do. Sicut enĩ ipse exhibuit nob̾
miscđiam ut deleret peccata nr̃a. & ueritatem.
ut impleret ꝓmissa sua. sic & nos ambulantes in
uia eiꝰ debemꝰ ei redde miscdiam & ueritatẽ. Mi¬
sericordiã: ut miseroꝵ miseream᷑. Ueritatẽ: ut ñ
inque iudicemꝰ. Non tͥ tollat neritas miscđiam.
nec miscdia impediat ueritatẽ. Si enĩ ꝑ miseri-¬
cordiam iudicaueris contra ueritatẽ. aut quass
rigida ueritate oblitus fueris miscdiam. ñ ambu.¬
labis in uia dñi ubi miscdia & ueritas occur¬
rerunt sibi. Et in noĩe meo exaltabit᷑ cornu eiꝰ.
Quid opꝰ ẽ ut ĩmorem᷑: Xp̃iani estis xp̃m agnos
cite. Et ponã in mari manũ eiꝰ. Hoc ẽ dñabitur
gentib. & in fluminib dexteram eiꝰ. Flumina

Expanded text:
«Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam» ? Et vi«Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam» ? Et videntes non se habere quo fugiant ab Omnipotente, quantum potestis, quam saepe nobis commendentur duo haec, ut reddamus illa Deo. Sicut enim ipse exhibuit nobis misericordiam, ut deleret peccata nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: sic et nos ambulantes in via ejus, debemus ei reddere misericordiam et veritatem; misericordiam, ut miserorum misereamur; veritatem, ut non inique judicemus. Non tibi tollat veritas misericordiam, nec misericordia impediat veritatem: si enim per misericordiam judicaveris contra veritatem, aut quasi rigida veritate oblitus fueris misericordiam; non ambulabis in via Dei, ubi misericordia et veritas occurrerunt sibi . «Et in nomine meo exaltabitur cornu ejus.» Quid opus est ut immoremur? Christiani estis, Chris Et ponam in mari manum ejus:» hoc est, dominabitur Gentibus. «Et in fluminibus dexteram ejus.» Flumina
Abbreviated transcription (Latin):
tius. Manꝰ enim mea auxiliabit᷑ ei. & brachiũ
meũ confortabit eũ. Scdm qd̾ susceptio hõis fa¬
cta ẽ. scđ̾m qd̾ caro in utero uirginis assũptaẽ.
Solet quidem nocere s ñ nocebit. Quid ẽ gͦ
qd affliget: Exercebit. ñ nocebit. Pderit seuiendo.
quia in quos seuit coronabuntur uincendo. Quid
eniuinertin. si nichil contra nos seuit: Aut ubi
adutor ñr. as. si nos ñ dimicamꝰ: Inimicꝰ gͦ faciat
qd̾ suũ ẽ. s ñ ꝓficiat inimicus ineo. Et fili iniqͥta
cos eiꝰ. Concidunt᷑ a conspiratione sua. s qd̾ credc̃
conciduntur. Paulatim eñ credunt tanquã cõmi¬
nuto capite uituli uenient in potũ ppłi di. Com¬
iinuit enĩ caput uitul moyses. sparsit in aqua.
ꝙ dedit bib̾e filiis isrł. Cõminuunt᷑ om̃s infide¬
les credunt paulatim & appło dĩbibunt᷑. incor¬
pus xp̃i traieiuntur. Et concidã inimicos eiꝰ a fa¬
eie illiꝰ. & eos qui oderunt eũ fugabo. Fugabo ne
noceant. S fugatoꝵ istoꝵ forte aliqui dicunt.

Expanded text:
 Manus enim mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum:» secundum quod susceptio hominis facta est, secundum quod caro in utero virginis assumpta estsolet quidem nocere, sed non nocebit. Quid est ergo quod affliget? Exercebit, non nocebit: proderit saeviendo, quia in quos saevit, coronabuntur vincendo. Quid enim vincitur, si nihil contra nos saevit? aut ubi adjutor noster Deus, si nos non dimicamus? Inimicus ergo faciet quod suum est; sed «non proficiet inimicus in eo, etus.» Conciduntur a conspiratione sua, et quod credunt conciduntur. Paulatim enim credunt; tanquam comminuto capite vituli, venient in potum populi Dei. Comminuit enim caput vituli Moyses, sparsit in aqua, et dedit bibere filiis Israel . Comminuuntur omnes infideles, credunt paulatim; et a populo Dei bibuntur, in corpus Christi trajiciuntur. «Et concidam inimicos ejus a facie illius; et eos qui oderunt eum, fugabo:» ne noceant. Sed fugatorum istorum forte aliqui dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ electis meis. Qd̾̃ testam̃tũ nͥ nouũ testam̃
tum: Qd̾ testam̃tũ. nͥ quo renouamur ad nouã he¬
reditatem: Qd̃ testam̃tũ. nͥ cuꝰ hereditatis deside¬
securus loquitur iste qui intelligit. cuiꝰosseruit
ueritati: Qm̃ dixisti. securꝰ loqͦr. Si securum me
facis quia dixisti. quanto securiorem quia iurastiꝰ
Dĩ quippe iuratio: ꝓmissionis ẽ confirmatio. Bene
ꝓhibetur homo iurare. ne consuetudine iurandi
quia potest homo falli. etiã in ꝑiuriũ ꝓlabatur.
D̾s solus securus iurat. quia ñ potest falli. Uidea¬

Expanded text:
mentum electis meis.» Quod testamentum, nisi novum? mentum electis meis.» Quod testamentum, nisi novum? Quod testamentum, nisi quo renovamur ad novam haereditatem? Quod testamentum, nisi cujus haereditatis desideo meo.» Quam securus loquitur iste, qui intelligit, cujus os servit veritati? Quoniam dixisti, securus loquor. Si securum me facis, quia dixisti; quanto securiorem, quia jurasti? Dei quippe juratio, promissionis est confirmatio. Bene prohibetur homo jurare ; ne consuetudine jurandi, quia potest homo falli, etiam in perjurium prolabatur. Deus solus securus jurat, quia falli
Abbreviated transcription (Latin):
cans se ad lapidẽ angularem. S ille lapis angu¬
lum ñ faceret. nͥ aliũ pariet̾ẽ exgentib susciꝑet.
Ille itaq paries tanquã ꝓprie ꝑtinet ad ueritatẽ.
ueritas tua. Etenim om̃s illi isrłitȩ uocati apłi. cęli
facti sunt. qui enarrant głam di. De his celis dr̃.
cęli enarrant głam dĩ. & oꝑa manuũ eiꝰ annunciat
firmam̃tũ. Ut noueritis de his cęlis dici. certe dehis
in consequenti expressuis dictum ẽ. Non st̃ loq̃lȩ
neq sermones. quoꝵ ñ audiant᷑ uoceseoꝵ.
Quere quoꝵ ñ inuenis sup nisi cęloꝵ. Si gͦ apłi
st̃. quoꝵ in omĩb loquelis uox audita ẽ. ipsi sunt
de quibꝰ dictũ ẽ in omnẽ t̾rã exiuit sonꝰ eoꝵ et̃in
fines orbis t̾rȩ uerba eoꝵ. Quia & si assumpti hine
sunt. ante quã ȩccła impleret orbẽ t̾rarũ. tñ uerba
eoꝵ ꝑuenerunt usq ad t̾minos orbis t̾rarũ. Bene

Expanded text:
cans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angucans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries tanquam proprie pertinet ad veritatem, veritas tua.» Etenim omnes illi Israelitae vocati Apostoli, coeli facti sunt qui enarrant gloriam Dei. De his coelis dicitur, «Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum.» Et ut noveritis de his coelis dici, certe de his in consequenti expressius dictum est, «Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum.» Quaere quorum, non invenies ssi sunt de quibus dictum est, «In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» ; quia etsi assumpti hinc sunt antequam Ecclesia impleret orbem terrarum, tamen verba eorum pervenerunt usque ad terminos orbis terrae: bene
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ uenienti de semine abrahȩ. ꝓmissa erant
multa ꝓpħice. ꝙ ita ille ppłs ꝓpagatus ẽ. in quo
implerentur ꝓmissa di. ñ autẽ clausit ds fontem
bonitatis suȩ. etiã in alienas gentes. quas sub an¬
gelis constituerat. portionẽ sibi faciens ppłm isrł.
in hȩc duo & apłs distincte distribuit miscdiam
dñi & ueritatem. Ait enĩ xp̃m ministrũ fuisse cir¬
cũcisionis ꝓpt̃ ueritatẽ dĩ. ad confirmandas pro¬
missiones patrũ. Ecce quia ñ fefellit ds. ecce quia
ñ reppulit plebem suã quã p̃scuit. Et enĩ cũ de
casu iudeoꝵ ageretur. ne quis putaret sic illos im¬
ꝓbatos. ut nichil frum̃ti ex illa uentilatione in
horreũ mitteret᷑. ait apłs. Non reppulit ds̃ plebẽ
suã quã p̃sciuit. Nã & ego isrłita sum. Si totum
illud spine fuerunt. unde hoc granũ uob̃ loqͦr:
Ergo impleta ẽ ueritas di in his qͥ ex isrłitis cre¬
diderunt. & uenit unꝰ paries ex circũcisiõe. appli¬

Expanded text:
carnem venienti de semine Abrahae promissa erant multa prophetice, et ita ille populus propagatus est, in quo implerentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi faciens populum Israel: in haec duo et Apostolus distincte distribuit misericordiam Domini et veritatem. Ait enim «Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum.» Ecce quia non fefellit Deus; ecce quia non repulit plebem suam, quam praescivit. Etenim cum de casu Judaeorum ageretur, ne quis putaret sic illos improbatos, ut nihil frumenti ex illa ventilatione in horreum mitteretur, ait Apostolus: «Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit; nam et ego Israelita sum» . Si totum illud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus paries de circumcisione appli
Abbreviated transcription (Latin):
tem in hunc mundũ: Illud gͦ lum̃ qd̾ ẽ lumen
mundi. ab illo lumine uenit. qd̾ ahunde ñ accen¬
ditur. ut timendũ sit ne extinguat᷑. Ergo uenit
lum̃ ab illo. lucerna illa q̃ ñ ponit᷑ sub modio. s
suꝑ candelabrũ ueniens lum̃ thabor. Hermon
ut anathema nobis ẽẽt. qui nos in suo errore & su¬
ꝑbia detinebat. a te nobis ẽ. Ergo thabor & her¬
mon in noĩe tuo exultabunt. Non in meritis
tentia. Nemo sibi aliquid arroget. tuũ brachiũ
cũ potentia. Ate facti sumꝰ. a te defensi sumus.
tuũ brachiũ cũ potentia. Confirmet᷑ manꝰ tua.
tio sedis tuȩ. Apparebit infine iusticia tua & iu-¬
diqũ tuũ. nc̃ occulta st̃ ista. Et de iudicio tuo dr̃
in alio psalmo ꝓ occultis filii. erit manifestatio
iudiciĩ tui. & iusticiȩ tuȩ. Ponent᷑ qͥdã ad dexterã
qͥdã ad sinistram. & expauescent infideles. cũ ui¬

Expanded text:
tem in hunc mundum» ? Illud ergo lumen quod est lumen tem in hunc mundum» ? Illud ergo lumen quod est lumen mundi, ab illo lumine venit quod non aliunde accenditur, ut timendum sit ne exstinguatur. Ergo venit lumen ab illo, lucerna illa quae non ponitur sub modio, sed super candelabrum, veniens lumen Thabor. Hermon ut anathema nobis esset qui nos in suo errore et superbia detinebat, a te nobis est. Ergo «Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt:» non in meritis . Tuum brachium cum potentia.» Nemo sibi aliquid arroget. «Tuum brachium cum potentia:» a te facti sumus, a te defensi sumus. Tuum brachium cum potentia; confirmetur manus tua, tio sedis tuae.» Apparebit in fine justitia tua et judicium tuum: nunc occulta sunt ista. Et de judicio tuo dicitur in alio psalmo, «Pro occultis filii» . Erit manifestatio judicii tui et justitiae tuae. Ponentur quidam ad dexteram, et quidam ad sinistram : et expavescent infideles, cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonẽ & mare tu creasti. Non enĩ aliqͥd cont᷑ te
ualet. contra creatorem suũ. Et malicia sua quidẽ
ꝑ suȩ uoluntatis ꝑuersitatem seuire potest mũ¬
dus. ñquid tñ excedit modũ positũ a creatore.
qui fecit om̃ia: Quid gͦ timeo aquilonẽ. qͥd timeo
Maria: Est quid̾e in aquilone diabolus qui dix̃.
ponã sedẽ meã in aquilone. & ero similis altissimo
S humiliasti sic̃ uulneratũ suꝑbũ. Ergo qd̾ in illis
tu fecisti. plus ualet ad dñationẽ tuã. ꝗͣ illoꝵ uolun-¬
tas ad maliciam suam. Aqͥlonẽ & mare tu creasti.
Thabor & hermon in nomine tuo exultabt̃. Mon¬
tes isti intelliguntur. s aliqͥd significant. Thabor
& hermon in noĩe tuo exultabunt. Thabor int̾p̃ta¬
ri dr ueniens lum̃. S unde uenit lum̃ de qͦ dictũ
ẽ. uos estis lux mundi. nͥab illo de qͦ dictũ ẽ. erat
lum̃ uerũ. qd̾ illuminat omnẽ hominẽ uenien-¬

Expanded text:
aquilonem et maria tu creasti.» Non enim aliquid contra te aquilonem et maria tu creasti.» Non enim aliquid contra te valet, contra Creatorem suum. Et malitia quidem sua, per suae voluntatis perversitatem saevire potest mundus; numquid tamen excedit modum positum a Creatore, qui fecit omnia? Quid ergo timeo aquilonem? quid timeo maria? Est quidem in aquilone diabolus, qui dixit, «Ponam sedem meam in aquilonem, et ero similis Altissimo» ; sed humiliasti sicut vulneratum superbum. Ergo quod in illis tu fecisti, plus valet ad dominationem tuam, quam illorum voluntas ad malitiam suam. «Aquilonem et maria tu creasti.» 13. «Thabor et Hermon» «in nomine tuo exsultabunt.» Montes isti intelliguntur, sed aliquid significant. «Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt.» Thabor interpretari dicitur Veniens lumen. Sed unde venit lumen de quo dictum est, «Vos estis lumen mundi» ; nisi ab illo de qlumen verum, quod illuminat omnem hominem venien
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnare suꝑbiã suã. imitari humilitatẽ xp̃i.
Ita gͦ ille ꝑdendo qͦs tenebat. etiã ipse humilia¬
tus ẽ. ñ correctus. s ꝓstratus. Tu humiliasti sic̃
uulneratũ suꝑbũ. Humiliatꝰ es. & humiliasti.
Uulneratus es & uulnerasti. Neq enĩ eũ ñ uul¬
neraret sanguis tuus. qͥ fusus ẽ ut deleret cyro¬
graphum peccatoꝵ. Unde enim suꝑbiebat. nͥ quia
cautionẽ contra nos tenebat: Hanc tu cautionẽ.
hoc cyrographũ tuo sanguine delesti. Ilũ gͦ uul¬
nerasti. cui tot abstulisti. Uulneratũ enĩ intelligas
diabolũ. ñ penetrata carne quã ñ habet. s ꝑcusso
corde ubi suꝑbus ẽ. Et in brachio uirtutis tuȩ dis¬
ant. suꝑ tuã pluant. T̃ui st̃ cęli. ꝑ quos p̃dicata ẽ
ueritas in circuitu tuo. T̃ua ẽ t̾ra. quȩ excipit ue¬
ritatem in circuitu. tuo. Deniꝙ qͥd illa pluuia fa¬
ctum ẽ: Orbẽ t̾rarũ & plenitudinẽ eiꝰ tu fundasti.

Expanded text:
damnare superbiam suam, imitari humilitatem Dei. damnare superbiam suam, imitari humilitatem Dei. Ita ergo ille perdendo quos tenebat, etiam ipse humiliatus est; non correctus, sed prostratus. «Tu humiliasti sicut vulneratum superbum.» Humiliatus es, et humiliasti; vulneratus es, et vulnerasti: neque enim eum non vulneraret sanguis tuus, qui fusus est ut deleret chirographum peccatorum. Unde enim superbiebat, nisi quia cautionem contra nos tenebat? Hanc tu cautionem, hoc chirographum tuo sanguine delevisti : illum ergo vulnerasti, cui tot abstulisti. Vulneratum enim intelligas diabolum, non penetrata carne, quam non habet; sed percusso corde, ubi superbus est. «Et in brachio virtutis tuae disunt, super tuam pluunt. «Tui sunt coeli,» per quos praedicata est veritas in circuitu tuo: «tua est terra,» quae excepit veritatem in circuitu tuo. Denique quid de illa pluvia factum est? «Orbem terrarum et plenitudinem ejus tu fundasti;
Abbreviated transcription (Latin):
nubes. diffundant ueritatẽ tuã in circuitu tuo.¬
ñ timeant rapidos fluctus. tu dñaris potesta¬
ti maris. Mouetur quidẽ mare. & contradicit
mare. ꝑstrepit mare. s fidelis ds qu ñ sinat uos¬
temptari supͣ id qd̾ potestis. Quia gͦ fidelis ẽ qͥ
uos ñ sinit tẽptari supͣ id qd̾ potestis. Motum
ĩmo ut eneruaretur rabies maris. qͥd in ipso ma¬
ri fecisti: T̃u humiliasti sicut uulneratũ suꝑbũ.
Est quide suꝑbus draco in mari. de qͦ alia scͥp-¬
tura dicit. mandabo draconi ibi ut mordeat eũ.
Est draco de qͦ dr̃. draco hic quẽ finxisti ad illu-¬
dendũ ei. cuiꝰ caput contundit suꝑ aquã. Tuinqͥt
humiliasti sic̃ uulneratũ suꝑbũ. Humiliasti te.
factus ẽ paruus. Dũ nutritur paruus exemplo
magni facti parui. qd̾ tenebat diabolus ꝑdidit.¬
qͥa suꝑbus ñ nisi suꝑbos tenebat. Dato tanto
humilitatis exemplo. didicerunt homines

Expanded text:
nubes; diffundant veritatem tuam in circuitu tuo, nonubes; diffundant veritatem tuam in circuitu tuo, non timeant rabidos fluctus: «Tu dominaris potestati maris.» Movetur quidem mare, contradicit mare, perstrepit mare; sed fidelis Deus, qui non vos sinat tentari supra id quod potestis . Quia ergo fidelis est qui non vos sinit tentari supra id quod potestis: «Motumimo ut enervaretur rabies maris, quid in ipso mari fecisti? «Tu humiliasti sicut vulneratum superbum.» Est quidam superbus draco in mari, de quo alia Scriptura dicit, «Mandabo draconi ibi ut mordeat eum» ; est draco de quo dicitur, «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei» : cujus caput contundit super aquam. «Tu,» inquit, «humiliasti sicut vulneratum superbum.» Humiliasti te, factus est parvus. Dum nutritur parvus exemplo magni facti parvi, perdidit quod tenebat diabolus; quia superbus nonnisi superbos tenebat. Dato tanto humilitatis exemplo, didicerunt homines
Abbreviated transcription (Latin):
enigenis occurrit leo fremens ꝙ suffocatꝰ ẽ a te.
Hoc eñ p̃figuratum ẽ in sanson. Et illiꝰ uerbis
meis sine noĩe illiꝰ dictis ñ acclamaretis nͥ agnos¬
ceretis. Audistis enĩ ut ill qͥ soletis cõplui anu¬
bib dĩ. gͦ ueritas tua in circuitu tuo.S quando
sine ꝑsecutionib quando sine contradictionib
cũ dictum sit eũ natũ in signũ cui contͣlicetur:
Quia gͥ illagens ubi nasci. ubi conuersari uo¬
luisti. tanquã t̾ra erat separata a fluctibꝰ gentis̃.
ut appareret arida cõpluenda. reliquȩ autem
gentes mare erant mamaritudine sterilitatis
suȩ. quid facient p̃dicatores tui spargentes tuã¬
ueritatẽ in cireuitu tuo. qm̃ fremunt fluctus
maris qͥd faciunt: Tudñaris potestati maris.
Nam qͥd fecit mare seuiendo. nisi diẽ quẽ hodie
celebramꝰ: Martyres occidit. semina sanguinis
sparsit. seges eccłe pullulauit. Secure gͦ ꝑgant

Expanded text:
enigenis, occurrit leo fremens, et suffocatus est a te. enigenis, occurrit leo fremens, et suffocatus est a te. Hoc enim praefiguratum est in Samson : et illis verbis meis, sine nomine illius dictis, non acclamaretis, nisi agnosceretis; audistis enim, ut illi qui soletis complui a nubibus Dei. Ergo «veritas tua in circuitu tuo.» Sed quando sine persecutionibus, quando sine contradictionibus, cum dictum sit eum natum in signum cui contradicetur ? Quia ergo illa gens, ubi nasci, ubi conversari voluisti, tanquam terra erat separata a fluctibus Gentium, ut appareret arida compluenda, reliquae autem Gentes mare erant in amaritudine sterilitatis suae; quid faciunt praedicatores tui spargentes veritatem tuam in circuitu tuo, quoniam fremunt fluctus maris? quid faciunt? «Tu dominaris potestati maris.» Nam quid fecit mare saeviendo, nisi diem quem hodie celebramus? Martyres occidit, semina sanguinis sparsit, seges Ecclesiae pullulavit. Securae ergo pergant