comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ cõprinctionis. ocalos ut non uideant: et
aures ut non audiant usq in hodiernũ diem:
Audistis fr̃s ꝓpositam questionem: Nempe
quã ꝓfunda sit cernitis: s respondemus ut
possumus: Non poterant credere qr ꝓpha
respondeo. quia nolebant: Mlalam quippe uo
tiauit ille. cui abscondi futura non possunt.
Sed aliam causam in quis dicit ꝓpħa: ñ uolunta¬
tis illoꝵ. Quam causam dicit ꝓpħa. non uolin¬
tatis illorum: Quia dedit illis ds̃ spm̃ com¬
punctionis : oculos ut non uideant. & aures
ut non audi ant: et excecauit oculos eoꝵ÷ et
indurauit eoꝵ cor. Etiam hoc eoꝵ uoluntatẽ
meruisse respondeo: Sic enĩ excecat. sic obdu¬
rat ds̃ deserendo. & ñ ad iuuando: qđ occulto
udicio facere potest: iniquo non potest. Hoc
omnino pietas religiosoꝵ in concussũ debet
inuiolatũq seruare: sic̃ apłs cũ eandem ip¬
sam tractaret difficillimã questionẽ. Quid
gͦ dicimus inquiti: numquid iniqͥtas apud dm̃e

Expanded text:
 oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, usque in hodiernum diem . 6. Audistis, fratres, propositam quaestionem, nempe quam profunda sit cernitis: sed respondemus ut possumus. Non poterant credere, quia respondeo, quia nolebant: malam quippe eorum praenuntiavit ille cui abscondi futura non poSed aliam causam, inquis, dicit propheta, non voluntatis illorum. Quam causam dicit propheta? « Quia dedit illi Deus spiritum compunctionis, oculos ut non videant, et aures ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et obduravit cor eorum . » Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo, et non adjuvando, quod occulto judicio facere potest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare. Sicut Apostolus, cum eamdem ipsam tractaret difficillimam quaestionem: « Quid ergo dicemus, inquit, nunquid iniquitas apud Deum?
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiata dñs iħc xp̃c passione
sua. et morte fructuosa in exaltatio¬
ne crucis. ubi dixit se omĩa tractu¬
rũ ẽẽ post se: cũ in tellexissent iui¬
dei qđ de sua morte dixisset. et ꝓpo¬
suissent ei questionem quomͦ diceret se ẽ mix¬
num: hortatus est eos ut dũ adhuc modiclii
in eis eẽt quo xp̃m in et̾ntim esse didicsent
bularent ut totum discerent: ne cõprehenlm
a tenebris Et cum hec eẽt locutus: bliai
se ab eis: Hec in suꝑiorib dnicis lectionib ut¬
bisq didicistis: Deinde intulit euguisti. in
hodiernum capitulũ recitatum est: ẽt at sie
tanta signa fecisset coram eis ñ credebant in q̃
ut sermo ꝯsaye ꝓpħe upleretur quem duat.¬

Expanded text:
enuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moritt in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae p
Abbreviated transcription (Latin):
ilite. qui nos plantare posuit et rigare: qr¬
iungͦinter se musitant: & ubi possunt ali.¬
qundo ꝓclamant : et turbulenta disceptatione
ntendunt dicentes: Quid fecerunt iudȩi.
l que culpa eoꝵ fuit: si necesse erat ut ser
i saye ꝓpħe impleretur quem dixit. dñe

Expanded text:
poscite qui nos plantare posuit et rigare; qposcite qui nos plantare posuit et rigare; qinter se mussitant, et ubi possunt aliquando proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt dicentes: quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat ut sermo Isaiae prophetae impleretur? quibus re
Abbreviated transcription (Latin):
mus: peccatũ ur̃m manet Quare e Quia
dicendo uidemꝰ medicũ ñ queritis: in ceci¬
tate ur̃a remanetis Hoc est gͦ qđ paulo ante
ñ intellexeramꝰ qđ ait : ego ueni. ut qui non
tant uidere & medicũ ũ queruunt: uistia cetan
ꝑmaneant. Ergo istã discrecionẽ uoaut udit¬
um eũ at. in uidiciũ ueni in huns muraui
quo disceruit causam credentiũ se aonsammi
a suꝑbis se uidere putantib: es io es granus
excecatis: tanquã duxerit & pecato. ontus

Expanded text:
mus: peccatum vestrum manet. Quare? Quia mus: peccatum vestrum manet. Quare? Quia dicendo, Videmus, medicum non quaeritis, in caecitate vestra remanetis. Hoc est ergo quod paulo ante non intellexeramus quod ait, Ego veni, ut qui non tant videre, et medicum non quaerunt, in sua caecitate permaneant. Ergo istam discretionem vocavit judicium, cum ait, In judicium veni in hunc mundum, quo discernit causam credentium et confitentium a superbis, se videre putantibus, et ideo gravius excaecatis; tanquam dixerit ei peccator
Abbreviated transcription (Latin):
ego in hunc mundũ ueni: ut qͥ non uident ui¬
deant. & qui uident ceci fiant: Quid ẽ hoc
dñe: Alagnã questionẽ fessis intulisti: Sed
erige uires nostras : ut possimꝰ intelligere qđ
dixisti: Uenisti: ut qͥ ñ uident uideant. Re¬
cte . qr. lum̃ es: recte qͥa dies es: recte qͥa de
tenebris liberas: Hoc omĩs anima accipit:
omĩs intelligit: Quid est qđ sequit᷑. & quiiui¬
dent ceci fiant: Ergone qͥa uenisti. ceci fiunt
qui uidebant: Audi qđ sequit᷑: & fortassis
intelligi̾. C õmoti st̃ enĩ u̾bis istiꝰ qͥdã exphariseis. &
direr̃ ei: Nũ qͥd n nos ceci sumꝰ: audi iã qͥd ẽ ꝙ mouebat
ꝯ qͥuident ceci fiãt: Dix̃ eis iħc Siceci eẽtis ñ hab̾eti pec¬
catũ. cũ sit cecitas ipsa peccatum: Si ceci ẽẽ¬
tis. id est si uos ceds aduerteretis : si uos cecos
diceretis: ad medicũ curreretis Si gͦ ita
ceci eẽtis. ñ haberetis peccatũ: qͥa ego ueni
auferre peocatũ Nunc uͦ qͥa dicitis uide¬

Expanded text:
ndum veni, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Quid est hoc, Domine? Magnam quaestionem fessis intulisti: sed erige vires nostras, ut possimus intelligere quod dixisti. Venisti ut qui non vident, videant: recte, quia lumen es; recte, quia dies es; recte, quia de tenebris liberas: hoc omnis anima accipit, omnis intelligit. Quid est hoc quod sequitur, Et qui vident, caeci fiant? Ergone quia venisti, caeci fient qui videbant? Audi quid sequitur, et fortassis intelliges. 17. Commoti sunt ergo verbis istis quidam ex Pharisaeis, et dixerunt ei: Et qui vident, caeci fiant. Dixit eis Jesus: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Cum sit caecitas ipsa peccatum. Si caeci essetis, id est, si vos caecos adverteretis, si vos caecos diceretis, et ad medicum curreretis; si ergo ita caeci essetis, non haberetis peccatum: quia veni ego auferre peccatum. Nunc vero dicitis, Quia vide
Abbreviated transcription (Latin):
udisti eũ & qͥ loqͥt᷑ tecũ ipse est Missus ẽ ille:
iste lauans faciem in syloa : qd int̃pretat᷑ miss
Deniq iam facie lota cordis. & mundata conscien¬
tia. agnoscenꝰ illũ ñ filiũ hominũ tantũ. qđ
tantũ prius crediderat: s iam filiũ dĩ qui

Expanded text:
vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. Missus est ille, vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. Missus est ille, iste lavans faciem in Siloe, quod interpretatur Missus. Denique jam facie lota cordis et mundata conscientia, agnoscens eum non filium hominis tantum, quod ante crediderat, sed jam Filium Dei qui
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt hic a dõ: non poterat facere quicquã.
libere. constant̃. ueracit᷑. Hȩc enĩ que facta st̃
a d nõ. a quo fierent nͥ a dño: Aut quando
a discipłis talia fierent. nͥ in eis dñs habita¬
ret: Responderunt & dixerunt ei In pec¬
catis natus es totris: Totus quid est: Cum
oculis clausis Sed qui aꝑuit oculos: sal¬
uat & totũ Ipse dabit ad dexterã resurrectio¬
nẽ : qui in facie dedit illuminationẽ: In pec¬
catis totus natus es. & tu doces nos: &e iece¬
runt eũ foras Ipsi illũ magistrũ fecerunt:
ipsi ut dicerent tociens int̾rogauert̃: & in¬
grati docentẽ ꝓiecerunt: Sed qđ dixi iam
dudũ fr̃s: illi pellunt: excipit dñs Magis eĩ
quia expulsus est: xp̃iants factus est Audiuit
iħc qͥa eiecerunt eũ foras : & cũ inuenisset eũ. dix̃
ei Tu credis infiliũ dĩ : mͦ lauat faciem cordis
Respondit ille & dixit: quasi ad huc inunctus:
Quis est. dñe ut credã in eũ: Et dixit ei iħ̾c Et

Expanded text:
t hic a Deo, non poterat facere quidquam. Libere, constanter, veraciter. Haec enim quae facta sunt a Domino, a quo fierent nisi a Deo? Aut quando a discipulis talia fierent, nisi in eis Dominus habitaret? 14. Responderunt, et dixerunt ei: In peccatis natus es totus. Totus quid est? Cum oculis clausis. Sed qui aperuit oculos, salvat et totum: ipse dabit ad dexteram resurrectionem, qui in facie dedit illuminationem. In peccatis totus natus es, et tu doces nos? Et ejecerunt eum foras. Ipsi illum magistrum fecerunt, ipsi ut discerent toties interrogaverunt, et ingrati docentem projecerunt. 15. Sed quod dixi jam s, illi pellunt, excipit Dominus: magis enim quia expulsus est, christianus factus est. Audivit Jesus quia ejecerunt eum foras, et cum invenisset eum dixit ei: Tu credis in Filium Dei? Modo lavat faciem cordis. Respondit ille, et ait, quasi adhuc inunctus, Quis est, Domine, ut credam in eum? Et dixit ei Jesus: Et
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatꝰ est: Aliuid est tempꝰ oꝑationis: alius re¬
tunc nox ualida: quȩ in uoluet impios S &e
mͦ oĩs infidelis quando morit᷑. illa nocte susci¬
pitur: Non ẽ ut illic aliquid oꝑetur: In illa
nocte diues ardebat: & stillã a quȩ de digito
pauꝑis requirebat: Dolebat angebat᷑: fateba¬
tur. nec ei subueniebat᷑: & conatus est bene fa¬
cere: Ait enĩ abrahȩ: Pat̃ abrahã. mitte la¬
tarũ ad fr̃s meos ut dicat illis quid hic agit᷑:
ne & ipsi ueniant in hunc locũ torm̃toꝵ: S in¬
felix⁊ qnͣdo uinebas. tunc erat temptis oꝑan¬
di: mͦ iã in nocte es. in qua nemo possit oꝑari
Hȩc cũ dixisset: expuit int̾ram. & fecit lutum
de sputo n & liniuitt lutũ suꝑ ocalos eiꝰ: & orp̃

Expanded text:
operatus est. Aliud est tempus operationis, aliud reoperatus est. Aliud est tempus operationis, aliud retunc nox valida, quae involvat impios. Sed et modo omnis infidelis, quando moritur, illa nocte suscipitur: non est ut illic aliquid operetur. In illa nocte dives ardebat, et stillam aquae de digito pauperis requirebat: dolebat, angebatur, fatebatur, nec ei subveniebatur; et conatus est benefacere. Ait enim Abrahae: Pater Abraham, mitte Lazarum ad fratres meos, ut dicat illis quid hic agatur, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum . O infelix! quando vivebas, tunc erat tempus operandi; modo jam in nocte es, in qua nemo possit operari. 7. « Haec cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculos e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ flãma ñ ignis: Audi qͥa & nox est Neqͦdam
seruo dicit: Ligate illi manꝰ & pedes: & piette
eũ intenebras exteriores: O ꝑetur gͦ homo cũ
uiuit: ne illa nocte p̃ueniat᷑. ubi neno possit
oꝑari: Modo est ut oꝑetur fides ꝑ dilectionẽ
Et si mͦ oꝑamur: hic ẽdies hic est axp̃c Audi
ꝓmittentẽ: & ne arbitreris absentẽ: Ipse dixit
ecce ego uob̾cũ sũ: Quandiu: non sit in nobis
sollicitudo qui uiuimꝰ: Si fieri posset: de hac
uoce etiã posteros qui futuri sunt: securissimoᷤ
pletur: paticas horas habet: Dies p̃sentiȩ xp̃i.
usq in consũmationẽ scłi extendit᷑ Post resur¬
rectionẽ uͦ uiuor & mortuoꝵ. cũ positis addex¬
terã dixerit. . uenite benedicti patris mei
ꝑcipite regnũ: positis aut̃ ad sinistrã dixerit ite
in ignẽ ȩt̃nũ qui paratꝰ diabolo & angłis eiꝰ: ibi
erit nox ubi nemo possit oꝑari. s reciꝑe quos

Expanded text:
non flamma, non ignis. Audi quia et nox est. De quodam non flamma, non ignis. Audi quia et nox est. De quodam servo dicit, Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores . Operetur ergo homo dum vivit, ne illa nocte praeveniatur, ubi nemo possit operari. Modo est ut operetur fides per dilectionem: et si modo operamur, hic est dies, hic est Christus. Audi promittentem, et ne arbitreris absentem. Ipse dixit, Ecce ego vobiscum sum. Quamdiu? Non sit in nobis sollicitudo qui vivimus: si fieri posset, de hac etiam voce posteros qui futuri sunt, securissimos pletur, paucas horas habet, dies praesentiae Christi usque in consummationem saeculi extenditur. Post resurrectionem vero vivorum et mortuorum, cum positis ad dexteram dixerit, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, positis autem ad sinistram dixerit, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus : ibi erit nox ubi nemo potest operari, sed recipere quod
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsũ: id est lum̃ mundi: Quandiu inquit
sũ in hoc mundo: lux sũ mundi: Ergo ipse
oꝑatur: qnͣdiu est in hoc mundo Putamus
tamꝰ÷ iam gͦ post ascensũ dnĩ facta ẽ nox ista
metuenda: ubi nemo possit oꝑari Si post
niens. & om̃s qui in tino loco erant ad implens.
dedit eis loqui omĩũ gentiũ linguis: Nũ qͥd
nox erat. qnͣdo claudus ille ad uerbũ petri
saluus effectus ẽ. immo ad uerbũ dni habitan¬
tis in petro: Nũqͥd nox erat. qnͣdo transeuntib
discipłis egri cũ lectulis ponebant᷑: ut uel ũ
rat quidẽ dñs maiora horũ facietis: s ñ se¬
extollat caro & sanguis audiat dicentẽ nichil
potestis sine me facere: Quid gͥ: Quid dicemtis
de nocte ista qͣnͣdo erit. quando nemo poterit
oꝑari : Nox ista impioꝵ erit: nax ista ecors erit
quib infine dicet᷑ ⁊ ite in ignẽ et̃nũ qͥ paratus
est diabolo & angłis eꝰ: S ed nox ista dicta est.

Expanded text:
seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, seipsum, id est lumen mundi: Quamdiu, inquit, sum in hoc mundo, lux sum mundi. Ergo ipse operatur. Quamdiu est autem in hoc mundo? Putamus tamus, jam ergo post ascensum Domini facta est nox ista metuenda, ubi nemo possit operari: si post veniens, et omnes qui in uno loco erant adimplens, dedit eis loqui omnium gentium linguis ? Numquid nox erat quando claudus ille ad verbum Petri salvus effectus est, imo ad verbum Domini habitantis in Petro ? Numquid nox erat quando transeuntibus discipulis aegri cum lectulis ponebantur, ut vel umrat quidem Dominus, Majora horum facietis: sed non seextollat caro et sanguis; audiat dicentem, Sine me nihil potestis facere . 6. Quid igitur? quid dicemus de nocte ista? Quando erit, quando nemo poterit operari? Nox ista impiorum erit: nox ista eorum erit quibus in fine dicetur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Sed nox dicta est,
Abbreviated transcription (Latin):
sed credo. atq confirmo. te ibi fusse quando dixit
ds̃. fiat lux. & facta est lux: Si enĩ uerbo fecit:
ꝑ te fecit: Et ideo dictũ est omĩa ꝑ ipsũ facta st̃:
& sine ipso factũ est nichil Diui sit ds̃ int̾ lucẽ
& tenebras: lucẽ uocauit diem: & tenebras uoca¬
uit noctẽ: Que ẽ illa nox quȩ cũ uenerit nemo
poterit oꝑari: Audi quid sit dies: & tunc in¬
telligis ꝗͣ sit nox Unde sumꝰ audituri quis¬
nã sit dies iste: Ipse dicat: Quandui in mun¬
do sũ: lux sũ mundi Ecce ipse est dies La¬
uet oculos cecus indie: ut uideat diem Quan¬
diu inqͥt in mundo sũ: lux sũ mundi Ergo
nescio quȩ nox erit quando ibi axp̃c ñ erit: ideo
nemo poterit oꝑari: Restat inqͥrere fr̃s mei:
pacient̃ accipite inqͥrentẽ me: Nob̃cũ quero:
uobiscũ inueniã a quo quero: Constat exp̃ssũ.
ac diffinitũ est diem cõmemorasse dñm hoc loco

Expanded text:
sed credo atque confirmo te ibi fuisse, quando dixit sed credo atque confirmo te ibi fuisse, quando dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux . Si enim Verbo fecit, per te fecit: et ideo dictum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Divisit Deus inter lucem et tenebras; lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem . 5. Quae est illa nox, quae cum venerit, nemo poterit operari? Audi quid sit dies, et tunc intelliges quae sit nox. Unde sumus audituri quisnam sit dies iste? Ipse dicat: Quamdiu in hoc mundo sum, lux sum mundi. Ecce ipse est dies. Lavet oculos caecus in die, ut videat diem. Quamdiu, inquit, in mundo sum, lux sum mundi. Ergo nescio quae nox erit, quando ibi Christus non erit; ideo nemo poterit operari. Restat inquirere, fratres mei, patienter accipite inquirentem me: vobiscum quaero, vobiscum inveniam a quo quaero. Constat, expressum ac definitum est, diem commemorasse Dominum hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
parentes eiꝰ. nͥ ad rem de qua int̾rogatus est.
it cecus nasceret᷑: habebant enĩ peccatũ
prentes eiꝰ: s non ipso peccato factũ est ut
arus nasceret᷑ Si gͦ ñ peccato pa rentum
fictũ est ut cecus nasceret᷑: quare cecus natꝰ
st: Audi magistrũ dicentẽ: Querit credentẽ:
it ficut intelligentẽ: Ipse causam dicit: qͣre
le cecus sit natus: Neq hic peccauit neq pa¬
intes eiꝰ s ut manifestent᷑ o ꝑa dĩ in illo De
nde scuut᷑: Me oportet oꝑari oꝑa eiꝰ qͥ misit
ne. Ecce ẽ ille missus. in quo faciem lauit ce¬
is: &uidete quid dixerit: Me oportet oꝑa
noꝑa el qui misit me: donec dies est: ale¬
niitote quomͦ uniuersam gl̃am illi dat.
de quo est: quia ille habet filiũ qui de illo sit. ip¬
se ñ habet de quo sit Sed quare dixisti dñe. do¬
nec dies est: Audi quare Ueniet nox: qnͣdo
nemo potest oꝑari: N ec tu dne: Itane tantũ
ualebit nox illa ut nec tu in ea possis oꝑari cuuis

Expanded text:
espondit de qua interrogatus est, cur caecus nasceretur? Habebant autem peccatum parentes ejus, sed non in ipso peccatum factum est ut caecus nasceretur. Si ergo non peccato parentum factum est ut caecus nasceretur, quare caecus natus est? Audi magistrum docentem, quaerit credentem, ut faciat intelligentem: ipse causam dicit quare sit ille caecus natus. « Neque hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo. d sequitur? Me oportet operari opera ejus qui misit me. Ecce est ille missus in quo faciem lavit caecus. Et videte quid dixerit, Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est. Memento te quomodo universam gloriam illi dat de quo est: quia ille habet filium qui de illo sit, ipse non habet de quo sit. Sed quare dixisti, Domine, donec dies est? Audi quare. Venit nox quando nemo potest operari. Nec tu, Domine? Itane tantum valebit nox illa, ut nec tu possis in ea operari, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
eyintigauer᷑ eũ discipłi eiꝰ Rabbi Scitis. rab
nqͥa magist᷑ est: Magistrũ appellabant: qͥa
ascere desiderabant: Questionẽ qͥipe dño ꝓ
posuerunt: tanquã magistro: Quis peccauit.
hic an par entes eiꝰ. ut cecus nasceret᷑: Respon¬
at ib̾c Neq hic peccauit neq parentes eius:
it citus nasceret᷑: Quid est qđ dixit: Sinullus
homo sine percato: nũquid parentes huiꝰ ceci sine
perato erant: Nũquid ipse uel sine peccato o.
nginali natus erat: uel uiuendo nichil ad di¬
anat: An qͥa oculos clausos habebat. concupis¬
ontis minime uigil abant: Quanta mala ce¬
ci cõmtitunt. A quo malo abstinet mens ma¬
lr ctiã elausis oculis: Non poterat uidere
s nouerat cogitare: & forte concupiscere. ali¬
quid qđ cecus ñ possit implere. s in corde iu¬
diari. a cordis ꝑscrutatore: Si gͦ & parren

Expanded text:
is Rabbi quia magister est. Magistrum appellabant, quia discere desiderabant: quaestionem quippe Domino proposuerunt tanquam magistro, Quis peccavit, hic, an parentes ejus, ut caecus nasceretur? Respondit Jesus: Neque hic peccavit, neque parentes ejus, ut caecus nasceretur. Quid est quod dixit? Si nullus homo sine peccato, numquid parentes hujus caeci sine peccato erant? Numquid ipse vel sine originali peccato natus erat, vel vivendo nihil addiderat? An quia oculos clausos habebat, concupiscentiae minime vigilabant? Quanta mala committunt caeci! A quo malo abstinet mens mala, etiam clausis oculis? Non poterat videre, sed noverat cogitare, et forte concupiscere aliquid quod caecus non posset implere, sed in corde judicari a cordis perscrutatore. Si ergo et pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce annuntiator factus est grẽ.: aex eugliat u
stringebat᷑: qͥa non habebant in corde. qd̃ un
ille habebat in facie Direrunt ei Nbi ẽ ult
uncto si milis erat: nondũ uidenti: Si p¬
namꝰ fr̃s : tanquã illam anctionẽ in animoli¬
buerit Predicat. & nescit quẽ p̃dicat: do du¬
cunt eũ ad phariseos: qui cecus fuerat Erat
aut̃ sabbatũ. quando lutũ fecit iħe. & aput

Expanded text:
» Ecce annuntiator factus est gratiae; ecce evangelfrangebatur; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. Dixerunt ei: Ubi est illuncto similis erat, nondum videnti. Sic ponamus, fratres, tanquam illam inunctionem in animo habuerit. Praedicat, et nescit quem praedicat. 9. « Adducunt eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem sabbatum quando lutum feci
Abbreviated transcription (Latin):
eugłistã. cõmendare nob̾ nom̃ huiꝰ piscn
& ait: qđ int̃pretat᷑ missus: Iam quisit
missus agnoscitis Nisi enĩ ille fuisst misuis
nemo nr̃m eẽt ab iniqͥtate dimissis lant
gͦ oculos inpiscina quȩ int̃p̃tat᷑ misus.¬
baptizatꝰ est in xp̃o Si gͦ quando eũ mse
ipso quodã modo baptitauit tunc illumu¬
uit : quando in tuxit. fortasse cathetunsã
fecit: Potest quidẽ alit̾ atq alit̾ tanti sati¬
sufficiat Haritati ur̃e Audistis grandem¬
steriũ. Int̾roga hominẽ Xp̃iamuis asꝰ tl¬
pondit tibi ñ sũ: si paganus est aut usis
Si aũt dixerit sũ: ad huc queris ab ili sa¬
thecuminus es. aut fidelis: S irespahs
S unde in unctus quere: & responae¬
re ab illo inquẽ credat. eo ipso quo atuis¬
minus est . dicit in .cp̃m Ecc medo les¬

Expanded text:
elistam commendare nobis nomen hujus piscinae; et ait, Quod interpretatur Missus. Jam quis sit missus agnoscitis: nisi enim ille fuisset missus, nemo nostrum esset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo oculos in ea piscina quae intbaptizatus est in Christo. Si ergo quando eum in se ipso quodammodo baptizavit, tunc illuminavit, quando inunxit, fortasse catechumenum fecit. Potest quidem aliter atque aliter tanti sacrsufficiat Charitati vestrae; audistis grande mysterium. Interroga hominem, Christianus es? Respondet tibi, Non sum, si Paganus est aut Judaeus. Si autem dixerit, Sum; adhuc quaeris ab eo, Catechumenus, an fidelis? Si respondeSed unde inunctus? Quaere, et respondet; quaere ab illo in quem credat: eo ipso quo catechumenus est, dicit, In Christum. Ecce modo l
Abbreviated transcription (Latin):
e homine quẽ dñs ihc illumi na¬
uit qui cecus natus fuit: ꝓlixa
lectio recitata ẽ: quã si uniuer¬
sam ꝑtractare conem᷑ ꝓ sui dig¬
nitate. sic̃ ualemꝰ ⁊ singula con¬
siderantes. non sufficit dies: Pinde peto & am¬
moneoħaritatẽ ur̃am : ut in his quȩ a ꝑta
sunt. sermonẽ nr̃m ñ requiratis : nã nimiᷤ
longũ erit. in sĩgulis immorari B reuiter
gͦ ceci huiꝰ illuminati cõm̃do inysteriũ:

Expanded text:
e homine quem Dominus Jesus illuminavit, qui caecus natus fuit, prolixa lectio recitata est: quam si universam pertractare conemur, pro sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, non sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem vestram, ut in iis quae aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis: nam nimis longum erit in singulis immorari. Breviter ergo caeci hujus illuminati commendo mysterium.
Abbreviated transcription (Latin):
uet nescimꝰ: & dixerunt: Ipsũ int̾rogate:
sit̃ habet: ipse de se loquat᷑ Filius quidẽ nr̃
ist: s iuste cogeremur loqui ꝓ infante. si
ipst ꝓse loqui non posset: O lim loqͥtur: mo¬
douidet: Cecũ a natiuitate nouimꝰ: loquen¬
ĩ olim scimꝰ: uidentẽ modo uidemus: Ipsũ
interrogate: ut instruamini qͥd nob̾ calũp¬
namini: Hȩc dixerunt parentes eiꝰ : qͥa dixe¬
nmebant udeos: Iam enĩ conspirauerant iu-

Expanded text:
 nescimus. Et dixerunt: Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini; quid nobis calumniamini? Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant
Abbreviated transcription (Latin):
filii penȩ filii gehenȩ: quomͦ natura. nͥ aͥie¬
homo cecus est natus: Si enĩ uidet: ñ api
habet ductore Si opus habet ductore  ila
in terra: de saliua sua lutũ fecit: qͥa urłĩ
caro factũ est. ⁊ inunxit oculos ceci In un¬

Expanded text:
filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura? quia pehomo caecus natus est. Si enim videt, non opus habet ductore; si opus habet ductore et ilin terram, de saliua sua lutum fecit, quia Verbum caro factum est. Inunxit oculos cęci, id
Abbreviated transcription (Latin):
& cognoscetis ueritatẽ: & ueritas liberabit uos:
Si enĩ falsa mat̃. falsa caro. falsa mors: falsa uul¬
nera passionis. falsȩ cicatrices resurrectionis:
non ueritas credentes in eũ: s potiꝰ falitisi

Expanded text:
et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Si enim falsa mater, falsa caro, falsa mors, falsa vulnera passionis, falsae cicatrices resurrectionis; non veritas credentes in eum, sed potius falsi
Abbreviated transcription (Latin):
respondit matri iħc : respondete: qͥd mͥ & tibi
est mulier: nondũ uenit hora mea Et hoc
unde scitis : respondete hoc loqͥt᷑ eugłm: Nul¬
lus uob̾ corrũpat hanc fidem: si uultis seruare
sponso castã uirginitatẽ: Si aut̃ querit᷑ a uob̾.
cur hoc matri responderit. dicat qͥ intelligit. qͥ
aũt nondũ intelligit: firmissime tam̃ eredat: &¬
hoc respondisse. & tam̃ matri respondisse iħm
Hac pietate merebit᷑ et iã intelligere.cur ita res¬
ponderit: si orando pulset ⁊ ñ rixando accedat
ad ostiũ ueritatis: tantũ caueat nedũ se putat
scire aut erubescit nescire cur ita responderit:
cogatur credere. aut eugłistã m̃titũ fuisse qui
ait. erat ibi mat̃ iħu: aut ipsũ xp̃m falsã mor¬
tẽ passũ ꝑp̃t delicta nr̃a. & falsas cicatrices osten¬
disse ꝓpt̾ iustificationẽ nr̃am: falsũq dixisse. si
manseritis in u̾bo meo. uere discipłi mei eritis:

Expanded text:
respondit matri Jesus? respondete, Quid mihi et tibi respondit matri Jesus? respondete, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Et hoc unde scitis? respondete, Hoc loquitur Evangelium. Nullus vobis corrumpat hanc fidem, si vultis sponso servare castam virginitatem. Si autem quaeritur a vobis, cur hoc matri responderit; dicat qui intelligit: qui autem nondum intelligit, firmissime tamen credat, hoc respondisse, et tamen matri respondisse Jesum. Hac pietate merebitur etiam intelligere cur ita responderit, si orando pulset, et non rixando accedat ad ostium veritatis. Tantum caveat, ne dum se putat scire, aut erubescit nescire cur ita responderit, cogatur credere aut Evangelistam fuisse mentitum qui ait, Erat ibi mater Jesu: aut ipsum Christum falsa morte passum propter delicta nostra, et falsas cicatrices ostendisse propter justificationem nostram; falsumque dixisse, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis;
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei maria : utrunq tu narras. & dix̃ ei ma-¬
ter eiꝰ: & respondit ei iħc. qͥd mͥ & tibi est mulier:
Quare hoc nͥ quia utrunq uerũ est: Illi aut̃ in eo
uolunt credere eugłistȩ. qđ narrat iħ̃m dixisse
matri qͥd mͥ & tibi est mulier: & in eo nolunt cre¬
dere eugłiste. qđ ait erat ibi mat̾ ib̾i. & dixit ei
mat̃ eiꝰ. Quis aut̃ est qui resistit serpenti & te¬
net ueritatẽ: cuiꝰ uirginitas cordis ñ corrũpitur
astutia diaboli. qͥ utrũq uerũ credit: & qͥa erat
ibi mat̾ iħu. & qͥa illud respondit matri iħc.
S nondũ intelligit: quẽ ad modũ dixerit iħc. qͥd
mͥ & tibiẽ mulier Inter̃ĩ credat qđ dixerit: &
qđ matri dixerit: Sit pͥmo pietas in credente:
& erit fructꝰ in intelligente: In t̾rogo uos ofide¬
les xp̃iani. erat ibi mat̾ iħu : respondete. erat:
Uñ scitis: respondete: hoc loquit᷑ eugłm: Quid

Expanded text:
Dixit ei Maria? Utrumque tu narras, et, Dixit ei maDixit ei Maria? Utrumque tu narras, et, Dixit ei mater ejus; et, Respondit ei Jesus, Quid mihi et tibi est, mulier? Quare hoc, nisi quia utrumque verum est? Illi autem in eo volunt credere Evangelistae, quod narrat Jesum dixisse matri, Quid mihi et tibi est, mulier? et in eo nolunt credere Evangelistae quod ait, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater ejus. Quis est autem qui resistit serpenti et tenet veritatem, cujus virginitas cordis non corrumpitur astutia diaboli? Qui utrumque verum credit; et quia erat ibi mater Jesu, et quia illud respondit matri Jesus. Sed si nondum intelligit quemadmodum dixerit Jesus, Quid mihi et tibi est, mulier? interim credat quod dixerit, et quod matri dixerit. Sit primo pietas in credente, et erit fructus in intelligente. 7. Interrogo vos, o fideles Christiani, Erat ibi mater Jesu? respondete, Erat. Unde scitis? respondete, Hoc loquitur Evangelium. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
aũt̃ illuc. inuitatꝰ ad nuptias: cũ discipłis suis Te¬
nemꝰ luas sententias. ab eugłista ꝓlatas E rat
ibi mat̾ iħu: eagłista dixit. Quid dixerit matri
suȩ iħc. ipse eugłista dixit: E t qͦmͦ dixit respon¬
disse matri suȩ iħm : ut pͥmo diceret dit illi mat̃
eiꝰ: Uidete fr̃s: ut ad uersus linguã serpentis mu¬
nitã uirginitatẽ cordis habeatis Iilic in ipso euglio
eo ipso eugłista narrante dicit᷑. erat ibi mat̃ iħu.
&e dixit illi mat̾̃ eiꝰ: Quis hoc narrat: Ioħ̾s eugli¬
sta: Et qͥd respondit matri iħc: Quid mͥ & tͥ
est mulier: Quis boc nariat: Idem ipse ioħ̃s
euglista O eugłista fidelissime & ueracissime: tu
mͥ narras sic dixisse iħm qͥd mͥ & tibi est mulier
cur ei apposuisti matr̃ẽ quã non agnoscit: Nam
tu dixisti qͥa ibi erat mat̾ iħi: & qͥa dixit ei ma¬
ter eiꝰ Cur non potiꝰ dixisti. erat ibi maria.: &

Expanded text:
autem illuc invitatus ad nuptias cum discipulis suis. Teautem illuc invitatus ad nuptias cum discipulis suis. Tenemus duas sententias ab Evangelista prolatas. Erat ibi mater Jesu, Evangelista dixit: quid dixerit matri suae Jesus, ipse Evangelista dixit. Et quomodo dixit respondisse matri suae Jesum, ut primo diceret, Ait illi mater ejus, videte, fratres, ut adversus linguam serpentis munitam virginitatem cordis habeatis. Illic in ipso Evangelio eo ipso evangelista narrante dicitur, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit illi mater ejus. Quis hoc narravit? Joannes evangelista. Et quid respondit matri Jesus? Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc narrat? Idem ipse Joannes evangelista. O Evangelista fidelissime et veracissime, tu mihi narras dixisse Jesum, Quid mihi et tibi est, mulier? cur ei apposuisti matrem quam non agnoscit? Nam tu dixisti quia ibi erat mater Jesu, et quia dixit ei mater ejus: cur non potius dixisti, Erat ibi Maria; et,
Abbreviated transcription (Latin):
equalis patri. uera anima. uera caro: uerꝰ hͥmo:
uerꝰ ds̃: uera natiuitas: uera passio: ueramors. uera resur¬
rectio Si aliqͥd hoꝵ dixeris falsũ.: intrat putre¬
do de ueneno serpentis: Nascunt᷑ uermes m̃datioꝵ
& nichil integrũ remanebit: Quid est gͦ inqͥt qd̾
ait dñs: qͥd mͥ & tibi est mulier: Forte in eo quod
seqͥtur ostendet nob̾ dñs. quare hoc dixerit Non¬
dũ uenit inqͥt hora mea Sic enĩ att Quid mͥ
& tibi est mulier: nondũ uenit hora mea Et
hoc cur dictũ sit. reqͥrendũ est Priꝰ gͦ hinc resistamꝰ
hereticis: Quid dicit serpens uenternosus. uene¬
nortũ in sibilator. & inspirator antiquus: Quid
dicit: non habuit matrẽ feminã iħc Unde ꝓbas :
qͥa dixit inqͥt: qͥd mͥ & tibi est mulier Quis hoc
narrauit ut credamꝰ qͥa hoc dixit: Quis hoc nar
ibu: Nã ita narrauit Attera die nuptiȩ facte
st̃ in chana galileȩ & erat ibi mat̃ iħu Uenerat

Expanded text:
Patri, vera anima, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanebit. 6. Quid est ergo, inquit, quod ait Dominus, Quid mihi et tibi est, mulier? Forte in eo quod sequitur ostendit nobis Dominus quare hoc dixerit: Nondum, inquit, venit hora mea. Sic enim ait, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Et hoc cur dictum sit, requirendum est. Prius ergo hinc resistamus haereticis. Quid dicit serpens veternosus, venenorum insibilator et inspirator antiquus? quid dicit? Non habuit matrem feminam Jesus. Unde probas? Quia dixit, inquit, Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc narravit, ut credamus quia hoc dixit? quis hoc narrJesu. Nam ita narravit: Altera die nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae, et erat ibi mater Jesu. Venerat
Abbreviated transcription (Latin):
infirmꝰ natus erat: S in firmũ dĩ forcuis est
hominib: Miraculũ gͦ exigebat mat̾: At ille
tanquã ñ agnoscit uiscera humana: oꝑaturus
facta diuina. tanquã dicens Qd̃ de me facit
miraculũ non tu genuisti: diuinitatẽ meam
non tu gentusti: S qͥa geniusti in firmitatẽ
meã: tunc te cognoscã. cũ ipsa infirmitas pen¬
debit in cruce hoc est enĩ nondũ uenit hora
mea: Tunc enĩ cognouit qui utiq sẽꝑ noue¬
rat: & antequã de illa natus eẽt. in p̃destina¬
tione nouerat matrẽ: & antequã ipsã ds̃ crea¬
ret de qua ipse homo crearet᷑. nouerat matrẽ
ed ad qnͣdam horã in ministerio non agnoscit. &
ad quancdã horã quȩ nonlũ uenerat in mini¬
sterio rurs agnoscit: Tunc enĩ agnouit
quando illud qđ peperit moriebat᷑ Non enĩ
moriebat᷑ ꝑ qd facta erat maria: s moriebatꝰͫ
qđ factũ eratex maria: Non moriebat et̾nitas

Expanded text:
infirmus natus erat. Sed infirmum Dei fortius est infirmus natus erat. Sed infirmum Dei fortius est hominibus . Miraculum ergo exigebat mater; at ille tanquam non agnoscit viscera humana, operaturus facta divina; tanquam dicens, Quod de me facit miraculum, non tu genuisti, divinitatem meam non tu genuisti: sed quia genuisti infirmitatem meam, tunc te cognoscam, cum ipsa infirmitas pendebit in cruce: hoc est enim, Nondum venit hora mea. Tunc enim cognovit, qui utique semper noverat. Et antequam de illa natus esset, in praedestinatione noverat matrem; et antequam ipse Deus crearet, de qua ipse homo crearetur, noverat matrem: sed ad quamdam horam in mysterio non agnoscit; et ad quamdam horam quae nondum venerat, in mysterio rursus agnoscit. Tunc enim agnovit, quando illud quod peperit moriebatur. Non enim moriebatur per quod facta erat Maria, sed moriebatur quod factum erat ex Maria: non moriebatur aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
credamꝰ: qđ nondũ intelligimꝰ requlꝰ
Et primo hoc uidete. ne forte qͦmͦ in as
crilegiũ fecimꝰ incendendo codices ul
Dicunt enĩ uaniloqͥ: & seducti seductores: Uides
qͥa sub fato erat xp̃c: qͥa dicit nondũ ue¬
nit hora mea: Quib gͦ pͥus respondendũ est.
hereticis. an mathematicis : utriq enĩ a serpen¬
te illo ueniunt: liolentes corrũꝑe uͥginitatẽm
cordis ȩccłȩ: quã habet in integra fide: Primo
si placet eis respondeamꝰ qͦs ꝓposueramꝰ: qͥb qͥdẽ
iã ex magna parte respondimꝰ S ne arbi¬
trent᷑ nos non habere qͥd dicamꝰ. de his uerbis
quȩ dñs matri respondit uos magis ad uersus
illos instruimus: Nlam illis refellendis: puto
qd sufficiant quȩ iã dicta st̃ Cur gͦ ait ma
qđ homo erat habebat Mater gͦ erat carnis:
mat̾ humanitatis: mat̾ infirmitatis quamo
suscepit ꝓpt̾ nos: Miraculũ enĩ qđ facturꝰ erat.
scd̾m diuinitatẽ facturus erat. non scđm in¬

Expanded text:
credamus, et quod nondum intelligimus requiramus. Et primum hoc videte, ne forte quomodo invsacrilegium fecimus incendendo codices eorum. Si Dicunt enim vaniloqui et seducti seductores, Vides quia sub fato erat Christus, qui dicit, Nondum venit hora mea. Quibus ergo prius respondendum est; haereticis, an mathematicis? Utrique enim a serpente illo veniunt, volentes corrumpere virginitatem cordis Ecclesiae, quam habet in integra fide. Primo si placet, eis quos proposueramus, quibus quidem jam ex magna parte respondimus. Sed ne arbitrentur nos non habere quid dicamus de his verbis quae Dominus matri respondit, vos magis adversus illos instruimus: nam illis refellendis, puto quod sufficiant quae jam dicta sunt. 9. Cur ergo ait matquod homo erat, habebat. Mater ergo erat carnis, mater humanitatis, mater infirmitatis quam suscepit propter nos. Miraculum autem quod facturus erat, secundum divinitatem facturus erat, non secundum in
Abbreviated transcription (Latin):
di eam: Nemo tollit eam ame: s ego pono eam
ame ipso. & iterũ sumo eã: Ergone ista potestas
sub fato est: Ostendant gͦ hominẽ qui potestatẽ
habeat quando moriat᷑i & quandiu uiuat: omĩ¬
no non ostendent: Credant gͦ dõ dicenti. pote¬
statẽ habeo ponendi animã meã. & iterũ sum̃di
eã: q querant qͣre sit dictũ nondũ uenit hora

Expanded text:
di eam: nemo tollit eam a me, sed ego pono eam di eam: nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso, et iterum sumo eam . Ergone ista potestas sub fato est? Ostendant hominem qui potestatem habeat quando moriatur, quamdiu vivat: omnino non ostendent. Credant ergo Deo dicenti, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam: et quaerant quare sit d
Abbreviated transcription (Latin):
ad discipłm: Ecce mat̾ tua: Cõm̃dat matrẽ
discipło: cõmĩdat matrẽ pͥor matre moriturꝰ:
& ante mortẽ matris resurrecturꝰ. Cõ mendat
homo. homini hominẽ: Hoc peꝑerat maria
Iua hora iã uenerat: de qua tunc dixerat non¬
dũ uenit hora mea: Quantũ arbitror fr̃s res¬
ponsũ est hereticis: nũc mathematicis respon¬
deamꝰ: Et ipsi unde conant᷑ coniuncere. qͥa
sub fato erat iħc : qͥa ipse ait inqͥunt: nondũ
uenit hora mea: Ergo illi credimꝰ Et si dixis¬
set horã non habeo: exclusisset mat̾ematicos
S ecce in quiunt. ipse dicit: nondũ uenit
hora mea: Si gͦ dixisset horã non habeo:
exclusisset mathematicos non eẽt unde
calũpmarent᷑: Nunc uͦ qͥa dixit nondũ uenit
hora mea:. contra ipsiꝰ u̾ba qͥd possumꝰ dicere : Mi¬
rũ est qd mathematici credendo uerbis xp̃i. co¬
nant᷑ conuncere xp̃ianos: qd̾ sub hora fatali ui¬

Expanded text:
ad discipulum, Ecce mater tua . Commendat matrem ad discipulum, Ecce mater tua . Commendat matrem discipulo: commendat matrem prior matre moriturus, et ante matris mortem resurrecturus; commendat homo homini hominem. Hoc pepererat Maria. Illa hora jam venerat, de qua tunc dixerat, Nondum venit hora mea. 10. Quantum arbitror, fratres, responsum est haereticis: mathematicis respondeamus. Et ipsi unde conantur convincere quia sub fato erat Jesus? Quia ipse ait, inquiunt, Nondum venit hora mea. Ergo illi credimus; et si dixisset, Horam non habeo, exclusisset mathematicos: sed ecce, inquiunt, ipse dixit, Nondum venit hora mea. Si ergo dixisset, Horam non habeo, exclusisset mathematicos, non esset unde calumniarentur: nunc vero quia dixit, Nondum venit hora mea, contra ipsius verba quid possumus dicere? Mirum est quod mathematici credendo verbis Christi, conantur convincere Christianos quod sub hora fatali vi
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est factũ ex muliere. factũ sub lege: filiꝰ
mariȩ: Ipse dñs mariȩ: ipse filiꝰ mariȩ: ĩpse crea¬
tor mariȩ. ipse creatꝰ ex maria: Noli mirari: qͥa
filiꝰ est & dñs: Sic̃ enĩ filiꝰ mariȩ: ita & dauid
dictus est filiꝰ: Et ideo dauid filiꝰ: qͥa mariȩ
filius: Audi apłm aꝑte dicentẽ: Qui factus est
ei ex semine dauid scd̃m carnẽ: Audi eũ & dñm
dauid Dicat hoc ipse dauid Dixit dñs dño meo:
sede ad dexterã meã: Et ipse dñs hoc ꝓposuit
diuinitatis. & ꝑ diuinitatẽ fitũ erat mira¬
lier:: Sed ne putes qđ te negẽ matrẽ: nondũ
uenit hora mea: Ibi enĩ te agnoscã: cũ pendere
in cruce in firmitas ceꝑit cuiꝰ mat̾ es Probemꝰ
si uerũ est: Quando passus est dñs. sic̃ idem eu¬
głista dicit qui nouerat matrẽ dni: & qͥ nob̃ in¬
sinuauit etiã in his nuptiis matrẽ dnĩ: ipse nar¬
rauit Erat illic inqt circa crucẽ mat̾ iħu: &
ait iħc matri suȩ  Mulier ecce filiꝰ tuus Et

Expanded text:
ictum est, Factum ex muliere, factum sub Lege , filius Mariae. Ipse Dominus Mariae, ipse filius Mariae: ipse creator Mariae, ipse creatus ex Maria. Noli mirari quia et filius et Dominus: sicut enim Mariae, ita et David dictus est filius; et ideo David filius, quia Mariae filius. Audi Apostolum aperte dicentem. Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Audi eum et Dominum David; dicat hoc ipse David: Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam . Et ipse Jesus hoc proposuit divinitatis, et per divinitatem futurum erat miralier? sed ne putes quod te negem matrem, Nondum venit hora mea: ibi enim te agnoscam, cum pendere in cruce coeperit infirmitas cujus mater es. Probemus si verum est. Quando passus est Dominus, sicut idem evangelista dicit, qui noverat matrem Domini, et qui nobis insinuavit etiam in his nuptiis matrem Domini, ipse narrat: Erat, inquit, illic circa crucem mater Jesu, et ait Jesus matri suae, Mulier, ecce filius tuus: et
Abbreviated transcription (Latin):
magis qa in potestate habebat quando moreret᷑:
Nondũ uidebat eẽ oportunũ: ut illa potestate u
certa hora est qua exeamꝰ: ut celebremꝰ sacra¬
m̃ta Si ante exeamꝰ quã opus est: nonne ꝑ-¬
uersi & p̃posteri sumꝰ: Quia gͦ non facimꝰ nisi
cũ oportunũ est. ꝓpt̾ea in his agendis cũti
quando pasio mea utilis erit: ñdũ uent
& nondũ uenit hora mea. & potestatẽ lu
nendi animã meã: & iterũ sum̃di eam
rat gͦ habens in potestate quando mour
si ante moreret᷑ quã discͥpłos elegisẽt: en
posterũ eẽt Si eẽt homo qui ñ habert
testate horã suã: posset ante mori quã d
elegisset: Et si forte moreret᷑ iã electis ae
uenerat in manu habens quando iret. qu
rediret. qͦ usq excurreret. cui paterent
non tantũ morienti. s etiã resurgeni: it
ostenderet spem immortalitatis ȩccłe sur
pite ostendit. qđ menbra ex pectare der

Expanded text:
Magis quia in potestate habebat quando moreretur, Magis quia in potestate habebat quando moreretur, nondum videbat esse opportunum ut illa potestate utcerta hora est, qua exeamus ut celebremus sacramenta? Si ante exeamus quam opus est, nonne perversi et praeposteri sumus? Quia ergo non facimus, nisi quando opportunum est; propterea in his agendis, cum iquando passio mea utilis erit, nondum veniondum venit hora mea; et, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. Venerat ergo habens in potestate quando moreretur. At si ante moreretur quam discipulos elegisset, certe praeposterum esset: si esset homo qui non haberet in potestate horam suam, posset ante mori quam discipulos elegisset; et si forte moreretur jam electis ervero qui venerat in manu habens quando iret, quando rediret, quo usque excurreret, cui paterent inferi, non tantum morienti, sed et resurgenti, ut nobis ostenderet spem immortalitatis Ecclesiae suae, in capite ostendit quod membra exspectare deberent.
Abbreviated transcription (Latin):
derib. non poterant eẽ sub necesitate syderũ. con¬
ditor sy derũ Ad de qͥa non solũ xp̃e non habuit
qł appellas fatũ. s nec tu aut ille. aut ego aut
quisquã hominũ Uerũtam̃ seducti seducunt. &
ꝓponunt fallacias hominib: Tendunt ad capien¬
dos homines. & hoc in plateis: Nam qui tendunt
ad capiendas feras: uł in siluis atq in solitudine
id agunt: Quã infelicit̃ uani st̃ homines: quib
capiendis inforo tendit᷑ Nũmos accipiunt: cũ se
homines hominib uendunt Dant isti nũmos.¬
enĩ ad mathematicũ ut emant sibi dnõs quales
mathematico dare placuerit. uł saturnũ uel io¬
uẽ. uel mercuriũ. uł si qͥd aliud sacrilegi numi¬
nis: Intrauit liber. ut nũmis datis seruus exi¬
ret: immo uͦ ñ intͣret siliber eẽt. s intͣuit qͦ eũ
dñs error. & dñã cupiditas traxit: Unde et ue¬
ritas dicit Omĩs qui facit peccatũ: seruus est
peccati: Quare gͦ dixit nondũ uenit hora mea:

Expanded text:
non poterat esse sub necessitate siderum conditor siderum. Adde quia non solum Christus non habuit quod appellas fatum; sed nec tu, aut ego, aut ille, aut quisquam hominum. 11. Verumtamen seducti seducunt, et proponunt fallacias hominibus: tendunt ad capiendos homines, et hoc in plateis. Nam qui tendunt ad capiendas feras, vel in silvis atque in solitudine id agunt: quam infeliciter vani sunt homines, quibus capiendis in foro tenditur! Nummos accipiunt, cum se homines hominibus vendunt; dant isti nummos,enim ad mathematicum, ut emant sibi dominos, quales mathematico dare placuerit; vel Saturnum, vel Jovem, vel Mercurium, vel si quid aliud sacrilegi nominis. Intravit liber, ut nummis datis servus exiret. Imo vero non intraret, si liber esset: sed intravit quo eum dominus error, et domina cupiditas traxit. Unde et Veritas dicit: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . 12. Quare ergo dixit, Nondum venit hora mea?
Abbreviated transcription (Latin):
espondendũ gͦ est eis. & dis ferendũ quare hoc
lixerit dñs.: ne sibi aliqͥd ad uersus sanã fidẽ in¬
anientes inuenisse uideant᷑: unde sponsȩ uirgi¬
iis castitas corrũpat᷑. id est unde fides eccłẽ uiolet᷑¬
uera enĩ fr̃s corrũpit᷑ fides eoꝵ: qui p̃ponunt
nendatiũ ueritati Nã isti qui uident᷑ sic ho¬
orare xp̃m. ut negent eũ carnẽ habuisse: ni¬
chil aliud eũ qͣm menclacẽ p̃dicant: Qui gͦ m̃datiũ
ȩdificant in hominib: qͥd ab eis expellunt nͥ ueri¬
tatẽ: Immittunt diabolũ: excludunt xp̃m Im¬
mittunt ad ulterũ: excludunt sponsũ Paranĩ.¬
phi scilicet: uel potiꝰ lenones serpentis: Ad hoc enĩ
locunt᷑. ut serpens possideat: xp̃c excludat᷑. Quo¬
mͦ possiclet serpens: quando possidet m̃datiũ: quan¬
do possidet falsitas: serpens possidet: Quando pos¬
sidet ueritas: ap̃c possidet: Ipse enĩ dixit Ego sũ

Expanded text:
Respondendum ergo est eis, et disserendum quare hoc Respondendum ergo est eis, et disserendum quare hoc dixerit Dominus; ne sibi aliquid adversus sanam fidem insanientes invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas corrumpatur, id est, unde fides Ecclesiae violetres, corrumpitur fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Nam isti qui videntur sic honorare Christum, ut negent eum carnem habuisse, nihil aliud eum quam mendacem praedicant. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomodo possidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens possidet: quando possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
de qua sponsus ꝓcesit ñ agnoscere.: & dicere illi
uid mͥ & tibi est mulier: Nondũ uenit hora mea
uid est hoc : ideone uenit ad nuptias. ut doceret
matres contẽpni : utiq cuiꝰ ad nuprias uenerat.
ideo ducebat uxorẽ ut filios ꝓcrearet: & ab eis qͦs
ut ꝓcrearet obtabat. utiq honorari cupiebat
ue gͦ uenerat ad nuptias ut ex honoraret ma¬
trẽ: cũ ꝓpt̃ filios babendos qͥbus reddere hono¬
rẽ parentib imꝑat ds̃. ipse nuptiȩ celebrent᷑.
& cducant᷑ uxores : Pculdubio fr̃s: latet ibi ali¬
qͥd Nlam tanta res est. ut qͥdam qͦs cauendos p̃¬
monuit apłs. sic̃ supra cõmemoraui dicens. ti¬
meo ne sic̃ serpens euã seduxit astutia sua. sic
& ur̃ȩ mentes corrrũpant᷑ a simplicitate & casti¬
tate quȩ est in xp̃o:ͥ derogantes eugłio. & dicentes.
id iħc non sit natus de maria uirgine. hinc ar¬
igunĩtũ sumere conarent᷑ erroris suyut dicerent:
aomͦ erat mat̃ eiꝰ cui dixit: qͥd mͥ & tibi est mulier

Expanded text:
qua sponsus processit, non agnoscere, et dicere illi, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Quid est hoc? ideone venit ad nuptias, ut doceret matres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo ducebat uxorem, ut filios procrearet; et ab eis quos ut procrearet optabat, utique honorari cupiebat: ille ergo venerat ad nuptias, ut exhonoraret matrem, cum propter filios habendos, quibus reddere honorem parentibus imperat Deus, ipsae nuptiae celebrentur, et ducantur uxores? Procul dubio, fratres, latet ibi aliquid. Nam tanta res est, ut quidam, quos cavendos praemonuit Apostolus, sicut supra commemoravimus, dicens, Timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo, derogantes Evangelio, et dicentes quod Jesus non sit natus de Maria Virgine, hinc argumentum sumere conarentur erroris sui, ut dicerent, Quomodo erat mater ejus, cui dixit, Quid mihi et tibi est, mulier?