comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq illã faciem quã timuit in
culpa. excitatus reqͥrit ex pęna:
ut iam caliginẽ cecitatis suȩ fugi.¬
atꝰ: atq hoc ipsum qđ auctorem
suũ non uid&. grauit̃ ꝑhorres¬
cat. Quo uidelic& desidĩo cõpun-¬
ctus scs uir: clamat. Cur faciẽ
tuã abscondis: & arbitraris me
in imicũ tuũ: Quia si ut ami¬
cũ aspiceres : tuȩ me uisionis lu¬
mine non priuares Qui mobili¬
tatem quoq cordis humani sub¬¬
sequens: adiungit. Contra fõ¬

Expanded text:
atque illam faciem quam timuit in atque illam faciem quam timuit in culpa excitatus requirit ex poena, ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum, quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens adjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
intueri necesse. ẽ. quanta ꝑegrina-¬
tionis nr̃ȩ pęna nos ꝑculit: qͥ in
eam cecitatẽ uenimus. ut nosm&¬
ipsos ignoremꝰ. Per petramꝰ mala:
nec tam̃ hec celerius dep̃hendimꝰ.
uel ꝑpetrata. Exclusa quippe
anima a luce ueritatis: nichil in
se nisi tenebras inuenit. Q ple¬
rũq in peccati foueam pedem por¬
rigit : & nescit. Quod nimirũ de
sola exilii sui cecitate patit᷑: qͥa ab
illuminatione dñi repulsa: & se-¬
m& ipsam uidere ꝑdidit: quȩ au-¬
ctoris sui faciem non amauit:
Unde subdit᷑. Cur faciẽ tuam
abscondis: & arbitraris me inimi
cũ tuũ : Humanũ genus contẽ¬
platione̾ lucis intimȩ habuit in
paradiso: sed sibim& ipsi placens. qͦ
a se recessit. lumen conditoris ꝑdi¬
dit. eiusq faciẽ ad ligna paradisi
fugit: quia post culpam uidere
metuebat quẽ amare consueuerat:
Sed ecre post culpa. uenit in pęnã:
ex pęna autẽ ad amorẽ redit: qͥa
quis fuerit culpȩ fructus inuenit:

Expanded text:
intueri necesse est quanta peregrinaintueri necesse est quanta peregrinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nosmetipsos ignoremus. Perpetramus mala, nec tamen haec celerius deprehendimus, vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis nihil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. « Sequitur: Cur faciem tuam abundum. --Humanum genus contemplationem lucis intimae habuit in paradiso; sed sibimetipsi placens, quo a se recessit, lumen conditoris perdidit, ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit;
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Et quãuis inter iniquitãtẽ
catũ. ẽ: ipso tam̃ usu loquendi.
plus iniquitas quã peccatũ sonat:
& om̃is se homo libere peccatorẽ
fatet᷑: iniquũ uͦ dicere. ñnũquã
erubescit. Inter scelera uͦ & delicta
hoc distat: quod scelus etiã pondꝰ
peccati transit: delictũ uͦ pondus
ri sacrificium ꝑ legem iubetur.
nimirũ p̃cipitur. sicut ꝓ peccato
ita etiã pro delicto: & ñ nunqͣm
scelus in oꝑe. ẽ: delictũ uͦ plerũq
in sola cogitatione. Unde & ꝑ
psalmistam dicit᷑. Delicta qͥs in-¬
telligit: Quia uidelic& peccata
oꝑis. tanto citiꝰ cognoscunt᷑. qͣnto
exteriꝰ uident᷑: peccata uͦ cogita¬
tionis. eo ad intelligendũ diffici-¬
lia sunt: quo inuisibilit̾ ꝑpetran¬
tur. Quisquis gͥ et̾ntatis deudio¬
anxiꝰ. apparere uenturo iudici de¬
siderat mundus: tanto se subtiliꝰ
nc̃ exãminat᷑. quanto nimirum
cogitat. ut tunc terrori illiꝰ li¬
ber assistat: & ostendi sibi exorat.

Expanded text:
ait: Quamvis inter iniquitatem, catum est ; ipso tamen loquendi usu plus iniquitas, quam peccatum sonat. Et omnis se homo libere peccatorem fatetur; iniquum vero dicere nonnunquam erubescit. Inter scelera vero et delicta hoc distat, quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero peccari sacrificium per legem jubetur, nimirum praecipitur sicut pro peccato, ita etiam et pro delicto. Et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde et per Psalmistam dicitur: « Delicta quis inteloperis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur. Peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis, aeternitatis desideanxius, apparere venturo Judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exora
Abbreviated transcription (Latin):
abba pater. Ex uoce igit᷑ generis
humani. legalis ꝑcussionis duri¬
ciam. transire concupiscens atq
a formidine. ꝑuenire ad dilecti¬
onẽ appetens : quȩ duo ase om̃pe
deus longe faciat. exorat dicens
manũ tuam longe facut. exou¬
me. & formido tua non me ter¬
reat: id. ẽ. ꝑcussionis duriciã re
moue. formidinis pondus tolleꝰ
sed & irradiante gr̃a. dilectionis
sp̃m securitatis infunde: quusi
longe a ꝑcussione. & formidine.
non fuero: scio quia a districtione
tui examinis non abscondor. qm̾
in conspectu tuo iustus. ẽẽ. ñ ualeꝰ
qui tibi. non ꝑ dilectionẽ. sed ꝑ¬
formidinẽ seruit. Unde & ipsam
conditoris sui p̾sentiam. quasi fami¬
liarit᷑. ac corporalit̾ querit: ut ꝑ
hanc. & audiat qđ ignorat: & in
his audiat᷑ quȩ nouit. Nam ꝓtinꝰ
responde mͥ. Qui dum humans
oculis ꝑ assumptã carnẽ apparu¬
it. sua hominibus peccata aperu¬
it: quȩ & ꝑpetrabant. & nescie¬

Expanded text:
Abba, pater . Ex voce igitur generis Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in conspectu tuo justus esse non valet qui tibi non per dilectionem, sed per timorem servit. Unde et ipsam conditoris sui praesentiam quasi familiariter ac corporaliter quaerit, ut per hanc et audiat quod ignorat, et in his audiatur quae novit. Nam protinus respondebo oculis per assumptam carnem apparuit, sua hominibus peccata aperuit, quae et perpetrabant, et nescie
Abbreviated transcription (Latin):
ut intra mem& ipsum. accusatri¬
cem conscientiã non haberẽ. La¬
cens enĩ consumit᷑ : qui intus in
se inuenit undeuratur. Sequit᷑.
loco quid dei faciem msi animad¬
uersionem debemꝰ acciꝑe: in qua
dum peccata respicit. punit :
Aqua uidelic& nullus etiã iꝰtus
abscondit᷑: si duo quȩ postulat.
Manum tuã longe fac ame: &
formido tua non me terreat:
In quibus uidelic& duobꝰ qͥd ali¬
ud ꝑ prophetiȩ uocem. quã tẽ¬
pus gr̃ȩ & redemptionis inqͥrit :
Kex nanq sub ꝑcussione ultio¬
nis populum tenuit: ut qͥsqͥs
sub illa peccara&e. ꝓtinꝰ morte
puniretur: nec plebs isrłitica¬
ex amore dño: sed ex timore ser¬
uiebat. Nunquã uͦ impleri iu¬
sticia. per timorẽ potest: quia
uixta iohis uocẽ ꝑfecta caritas
foras mittit timorẽ: & paulus
adoptiuos filios consolatur dicens
Non accȩpistis sp̃m seruitutis ts¬
rũ in timorer sed accȩpistis sp̃m
adoptionis filioꝵ in quo clamamꝰ

Expanded text:
ut intra memetipsum accusatriut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem! Tacens enim consumitur, qui intus in se invenit unde uratur. Sequitur:loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat. - In quibus videlicet duobus, quid aliud per prophetiae vocem quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussione ultionis populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret protinus morte puniretur. Nec plebs Isrex amore Domino, sed ex timore serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia juxta Joannis vocem: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et Paulus adoptivos filios consolatur, dicens: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus,
Abbreviated transcription (Latin):
at. Sc̃i uiri ita se in oꝑibꝰ sius dõ
auctore custodiunt: ut om̃ino
tanta se cautela circu̾spiciunt:
ut si fieri ualeat. semꝑ inre p̾ben¬
sibiles int̾m iudicis oculis assistan:
sed quantũ agere possunt ne ex-¬
terius labantur in oꝑe: tantũ
interiꝰ agere nequaquã possunt.
ut nunquã labant᷑ in cogitatio¬
ne. Humana enĩ conscientia. eo
ipso qͦ ab intimis cecidit: semꝑ
in lubrico. ẽ. Unde fit: ut etiã sc̃i
uiri frequent̃ labant᷑ in corde:
Beatus ergo iob. tam uoce sua
quã ex uoce electoꝵ loquens.
dicat. Quis. ẽ. qui iudicet᷑ me¬
cum: Ueniat. Quia enĩ in ex¬
terioribus actibus unde rep̃¬
hendatur non hab&: libere
accusatorẽ querat. Quia uero
etiã iustoꝵ corda sem&ipsa ñ¬
nũquã de stulta cogitatione re-¬
p̃hendunt : ꝓpt̾ hoc fortasse sub¬
ta se cogitatione rep̾hendens. a¬
pud sem& ipsum dente conscien¬
tiȩ mordetur. Ac si aperte dicat.
Sicut uixi ut accusatorẽ exteriꝰ
nullum timerẽ: utinã sic uixissẽ.

Expanded text:
ancti viri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino tanta se cautela circumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem
Abbreviated transcription (Latin):
Sedtam̃ iustietiã cũ hȩc dicunt:
nũquã a p̃bendo ꝓximis bono
exemplo deficiunt. Unde adhiic
corã amicis suis beatus iob uir¬
tutẽ patientiȩ exhibens. & osten¬
entiȩ uircus. in ꝓsꝑis. Ille autem
uere. ẽ. patiens: qui & aduersis at¬
terit᷑: & tam̃ ab spei suȩ rectitudi¬
ne non incuruatur. De reprobi
nãq sensu scriptũ. ẽ. Confctebit᷑
tibi: cũ benefȩceris ei. In hoc itaq
mens iusti. ab iniusta discernit᷑:
qđ om̃ipotentis dĩ laudem. int̾ ad¬
uersa confitet᷑: quod non cũ rebus
frangit᷑: non cũ casu głȩ exterioris
cadit: sed in hoc magis qualis cum
rebus fuerit demonstrat: quȩ & si¬
ne rebus robustior stat. Sequitur:

Expanded text:
Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et ostenentiae virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et adversis atteritur, et tamen a spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et confitebitur tibi cum benefeceris ei . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
re. ẽ: intentionẽ cordis. in oꝑatio¬
ne ostendẽ. Habent nãq hoc iusti
ꝓpriũ: ut in omne qđ dicunt.
atq omne quod agunt. ñ solum
ꝓuectũ suũ. sed etiã ꝓximoꝵ ȩdi¬
ficatione̾ quęrant. Et aliquando
in quibusdam sem& ipsos diudicañ:
ut pigros auditores ad considandoᷤ
sem&ipsos reuocent: aliquando
bona opera ostendunt: ut specta¬
tores eoꝵ erubescant. ñ imitari
quod uident. Nam scriptũ. ẽ. Hi¬
deant ur̃a bona oꝑa: & glorificent
patrẽ ur̃m qui in celis. ẽ. Qui igit᷑
intentionẽ suã ꝑ opera insinuat:
animã suã in manibus portat. Sed
cũ iustus quisq nec se di iudicando.
nec bona oꝑa ostendendo. utilitati
uerba doloris redit. Unde recte nc̃
dr̃. Quare lacero carnes meas den¬
tibus meis: & animã meã porto in
manibus meis: Id . ẽ. cur me uel
districte corã hominibꝰ diiudico:
uel qͥd appetã in oꝑe ostendo᷑ si
utilitati ꝑximoꝵ nec mala iudi-¬
cando. nec bona ostendendo. ꝓficio.

Expanded text:
ionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui est in coelis . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio?
Abbreviated transcription (Latin):
conceptionis suȩ uiã respiciat ꝑ
quã uenit: atq inde colligat.
quia ex sua uirtute non habet
mundiciam uiuendi: cui de mun¬
dicia factũ. ẽ. initiũ subsistendi.
Potest uͦ hoc in loco intelligi. qͥa
peatus iob incarnationẽ redemp¬
toris intuitus. solum uidit mun
dum hominẽ de immundo sẽmi¬
ne non esse conceptu: qui sic in
mundum uenit ex uirgine: ut
nil haber&e de immunda conce¬
ptione. Meq enĩ ex uiro & femina:
sed ex scõ spũ & maria uirgine ꝓ¬
cessit. Solus ergo in carne sua
uere mundus extitit: qui dele¬
ctatione carnis tangi ñ potuit:
quia nec ꝑ carnalem huc delec¬
tationem uenit:¬

Expanded text:
conceptionis suae viam respiciat, per conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex sancto Spiritu et Maria virgine processit. Solus ergo in carne sua vere mundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem venit
Abbreviated transcription (Latin):
facere mundum dẽ immundo
conceptũ semine: none tu qui
solus es: Is qui ꝑ se solus .ẽ. mun¬
dus: mundare p̾ual& immunda
Homo enĩ in corruptibili carne
uiuens. hab& temptationũ im¬
mundicias impressas in semaeip¬
so: qͥa nimirũ eas trax̃ ab origne
Ipsa quippe ꝓpt̾ delectatiõnem
carnis eius conceptio: ĩmundi¬
cia. ẽ. Unde᷑ psalmista ait Ecce
enĩ in iniquitatibus conceptꝰ
sum: & in delictis peperit me
mater mea. Hinc. ẽ. ergo quod
plerũq temptat᷑ & nolens: hinc
est quod immunda quȩdã in m̃¬
te patit᷑ : quãuis ex iudicio relu¬
ctetur : quia conceptus de ĩmun¬
dicia dum ad mundicia tenditꝰ
hoc conat᷑ uincere quod. ẽ. Quis¬
quis autẽ occultȩ temptationis
motus. atq ĩmundiciã cogitati.¬
onis euicerit: nequaquã sibi suã
mundiciã tribuat: qͥa de ĩmundo
conceptũ semine. nullus facere
mundum potest᷑ nisi is qͥ mundꝰ
ꝑ sem& ipsum solus. ẽ. Qui gͦ iam
ad locũ mundiciȩ mente ꝑuenit.

Expanded text:
facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu qui solus es? Ipse,- qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
gentes dñs multiplicat & ꝑdit: qͥa
nascunt᷑ cotidie morituri ÷ & subu̾¬
sas in integrũ restituit: quia re¬
surgent qui fuerant mortui. Qđ̃
tamen melius accipimꝰ: si hoc quã¬
lit̾ in earu mente agit᷑ sentiamus
Multiplicat enĩ gentes & ꝑdit: qͥa
eas & ꝑ fecunditatẽ sobolis exten¬
dit: & tam̃ in ꝓpria infidelitate
derelinquit. Sed subuersas in inte¬
grũ restituit: quia quas in infide¬
litatis casu reliquerat. quandoq
ad fidei statũ reduxit. Quibꝰ uide¬
lic& in mentis integritate resti¬
tiitis: antiquus ille populus. qui
fidelis dõ. eẽ. udebatur. reꝓbatus
corde repulsus. ẽ: ut sua ꝑfidia de¬
ceptus: contra ipsum post insuirge

Expanded text:
gentes Dominus multiplicat et perdit, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra
Abbreviated transcription (Latin):
exit consumit. In sem& ipso qͥppe
hab& homo unde temptet᷑. Qua¬
si gͦ tinea uestem consumit: quȩ
ex ueste eadem ꝓcessit. Sciendũ
quoq quod tinea sine sonitu ꝑfor&
uestimentũ. Et plerũq cogitatio
ita transfigit ment̾ẽ. ut mens ipsa
non sentiat: nisi postquã fuerit eiꝰ
aculeo transfixa. Bene gͦ dicit᷑. qđ
homo tanquã uestim̃tũ a tinea consu¬
matur: quia ñnũquã temptationũ

Expanded text:
exit, consumit. In semetipso quippe exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod homo tanquam vestimentum a tinea consumitur, quia nonnunquam tentationum
Abbreviated transcription (Latin):
in bonis actibꝰ ꝑ intentionẽ titubae:
& inter recta oꝑa sinistra eu̾ cogi¬
tatio illudat. Quȩ tam̃ cuncta
omp̃c deus subtilit̾ examinat: atq
in iudicio singula repensat. Sed
quando homo qui carnis suȩ in-¬
firmitate constringit᷑. contra cun-¬
cta ual& subtilit̾ assurgere: atq
inconcussa cogitatione rectitudi¬
nẽ tenere: Unde apte subditur¬
Qui quasi putredo consumendus
sum: & quasi uestimentũ qđ comẽ¬¬
ditur a tinea. Sicut enĩ uestim̃tũ
de se exorta tinea comedit᷑. ita ho¬
mo in sem& ipso hab& putredinẽ.
de qua consumat᷑. Atq hoc est.¬
quod ẽ: unde consumit᷑ ut ñ sit:
Qui quasi putredo consumendus
sum: & quasi uestimentũ qđ co¬
medit᷑ a tinea. Homo enĩ quasi
putredo consumit᷑: dum carniᷤ suȩ
corruptione conterit᷑. Cui quia
immunda temptatio. ñ aliunde
sed a sem&ipso nascit᷑: more tineȩ
carnẽ temptatio. qͥsi uestẽ de qua

Expanded text:
in bonis actibus per intentionem titubet, in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte subditurQui quasi putredo consumendus sum et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. - Sicut enim vestimentum de se exorta tinea comeditur, ita homo in semetipso putredinem habet de qua consumatur, atque hoc est unde consumitur, ut non sit. Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua
Abbreviated transcription (Latin):
uo deus pede i hominis posuit: qͥa
prauitatẽ illiꝰ. forti districtionis
suȩ sententia. ligauit. Cuiꝰ om̃s
semitas obseruat: quia subtilit᷑ sin¬
gula eius quȩq diiudicat. Semita
& enĩ angustior sol&. ẽẽ. quã uia
Quia autẽ uias actiones: ñ imme¬
rito semitas. ipsas actionũ cogita¬
tiones accipimus. Deus itaq om̃s
semitas obseruat: quia in singulis
quibusq nr̃is actionibus etiã cogi.¬
tationes pensat. Et uestigia pedũ
considerat: quia intentiones nr̃oꝵ
oꝑum. quã recte ponant᷑ examinat:
ne & hoc quod bonũ agit᷑. ñ recto
desiderio agatur. Possunt quoq
ꝑ pedũ uestigia: quȩdã maleacta
git᷑ uestigiũ in uia. Et plerunq
dum quȩdam praue agimus. intu.¬
entibus hoc fr̃ibus. exemplũ malũ
p̃bemꝰ: & quasi inflexo extra uiam
pede. sequentibus uestigia distorta
relinquimus: dũ ꝑ nr̃a oꝑa. ad scan¬
dalum aliena corda ꝓuocamͦ. Ual¬
de autẽ laboriosum. ẽ. custodire
ne mala homo facere audeat: ne

Expanded text:
vo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius forti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere audeat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
in re: recte dicit᷑. Melior. ẽ. eñ¬
iniquitas uiri. quã benefaciens mi¬
lier: quia nonnũquã etiã culpas
tium. occasio uircutis fit. & uirtꝰ
infirmoꝵ occasio peccati. Hoc igt᷑
loco mulieris nomine. quid nͥ infr¬
mitas designat᷑. cum dicit᷑ homo
natus de muliere: Ac si aꝑtiꝰ dietꝰ
Quid in se hab& fortitudinis: qͥ
natus. ẽ. ex infirmitate : Breui¬

Expanded text:
in re recte dicitur: Melior est in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati. Hoc igitur loco mulieris nomine quid nisi infirmitas designatur, cum dicitur: Homo natus de muliere? Ac si apertius dicatur: Quid in se habebit fortitudinis, qui natus est ex infirmitate?
Abbreviated transcription (Latin):
rans adiungit. Homo natus de
muliere brȩui uiuens tempore: re¬
pletur multis miseriis. In sacro elo¬
quio mulier aut ꝓ sexu ponit᷑: aut
ꝑ infirmitate. Pro sexu quippe: sic̃
scriptũ. ẽ. Misit deus filiũ suũ factũ
ex muliere : factũ sub lege. Pro in¬
firmitate uͦ: sicut ꝑ quendã sapi¬
entẽ dicit᷑. Melior. ẽ. iniquitas ui¬
ri: quã bene faciens mulier. Uir
& eni fortis quilib&. & discretꝰ uo¬
cat᷑: mulier uͦ mens infirma. uel
indiscreta accipit᷑. Q sȩpe contin¬
git. ut etiã discretus quisq subi¬
to labat᷑ in culpã atq indiseretꝰ
alius. & in firmꝰ. bonã exhibeat ope¬
rationẽ. Sed is qui indiscretis at
infirmͦ. ẽ. nonnũquã de eo quod
bene egerit amplius eleuat᷑: atꝙ
grauius in culpã cadit: discretꝰ p
quisq etiã ex eo quod male se egis¬
se intelligit. ad districtionis regu¬
lam artius reducit᷑. & inde altꝰ
ad iusticiam ꝓficit: unde ad tẽpꝰ
a iusticia cecidisse uidebat᷑. Qui

Expanded text:
RS. 1. Homo natus de muliere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis. - In sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut pro infirmitate. Pro sexu quippe sicut scriptum est: « Misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . » Pro infirmitate vero, sicut per quemdam sapientem dicitur: Melior est iniquitas viri, quam benefaciens mulier . Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur, mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit; et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
altius ꝓfecer᷑: quia eo indiscretos
se fuisse inueniunt. quo discreti.¬
onis arcem postmodum plenius
consequuntur: recte nunc ꝑ scĩ
uiri uocem adolescentiȩ peccata
formidant᷑. Quod si ad ipsam litce¬
ram. ẽ. tenendum: hinc considan¬
dum . ẽ. quantũ sint grauia pecca-¬
ta uuenũ. & senũ: si & illud sic
iusti mętuunt: qđ in infirma ȩta¬
te deliquerunt. Sequit᷑. Posuisti¬

Expanded text:
altius profecerunt, quia eo indiscretos altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Quod si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirma aetate deliquerunt. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi adhuc subditur. Et consume
re me uis peccatis adolescentiȩ mee
Fcce uir iustus. quia in uuentu¬
te sua se peccasse non inuenit. ado¬
lescentiȩ facta ꝑtimescit. Sed sci¬
endum. ẽ: quia sicut in corpore.
ita sunt etiã incrementa ȩtatis. in
mente. Prima quippe hominis ȩtas
infantia. ẽ: cũ & si in nocent᷑ uiuit᷑:
nescit tam̃ fari innocentiã quã ha¬
b&e. Ac deinde puericia sequit᷑.
in qua iam ual& dicere qđ uult
Cui succedit adolescentia: quȩ ui¬
delic& pͥma . ẽ. ętas in oꝑatione:
Quã iuuentus sequit᷑: scilioe ap¬
ta fortitudini: ac postmodũ se¬
nectus. etiã ꝑ tempus iã congrua
maturitati. Quia gͥ pͥmã ȩtatem
aptam bonis actibus adolescentiã
diximꝰ: & iusti uiri cũ in magna
mentis maturitate ꝓficiunt. ñ¬
nũquã ad memoriam actionum
suarum initium reducunt᷑. seq
tantũ de suis primordiis rep̾hen¬
dunt. quantũ & grauitate m̃tis

Expanded text:
Unde adhuc subdituUnde adhuc subditure me vis peccatis adolescentiae meae. - Ecce vir justus, quia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam diximus, et justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uͦ scribimꝰ man&: deus ñ loqͥ
sed scribere amaritudines dict᷑
cũ diu suꝑ nos eius flagella ꝑau¬
rant. Semel quippe peccanti ho¬
mini dictum. ẽ. Terra es & intr¬
ram ibis. Et sȩꝑe apparentes an¬
geli hominibus. p̃cepta dederuñ
Moyses legis lator ꝑ districtionẽ per¬
cata cohercuit: ipse unigenttus
sũmi patris. ad nos redimendos
uenit: moriendo mortẽ absorbu¬
it: uitam ꝑpetuã denunciauit
nobis. quam ostendit in se: sedtam
illa quȩ in paradyso data. ẽ. de mor.¬
te carnis nr̃ȩ sententia᷑: ab ipso
initio generis humani. usq ad
finem scłi non mutat᷑. Quis. ẽ. eni
homo qͥ uiuit. & non uidebit mor¬
tem: Quod bene rursum psal.¬
mista intuens ait. Tu terribilis
es. & quis resist& tibi ab ira tua
Quia uidelic& peccanti in para¬
dyso homini iratus. semel de mor.¬
talitate carnis nr̃ȩ sententiã fixit:
quȩ & nc̃ & usq ad ultimũ mu-¬
tari nullomͦ ualebit. Dicat ergo
Seribis contra me amaritudines

Expanded text:
 scribimus manet, Deus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum paulus apłs dicat. si nosm&¬
ipsos diiudicaremꝰ: non utiq iu¬
dicarem᷑: eo tc̃ dñs saluator inue¬
nitur: quo nc̃ ꝓ timore dñi. pec¬
catũ nr̃m a nõbism&eipsis redar¬
giut᷑. Unde electi quiq culpis
suis nunquã sciunt parcere: ut
possint culparũ iudicem placatũ
inuenire. Et uere eum postmodũ
inuenire saluatorẽ credunt: quẽ
districte mͦ iudicẽ mętuunt. Nã
qui sibi nc̃ in culpa parcit: ei post¬
modũ in pena non parcit᷑. Dicat
ergo. Ueruntam̃ uias meas in con¬
spectu eius arguã. Quȩ uͦ utilitas
de hac argutione sequat᷑: adiun-¬
gat. Et iꝑse erit saluator meus
constae quod iudex ueniens ag¬
nos ad dexterã. hedos uͦ ad sin¬
strã ponat: qua nc̃ ratione diet̾
in conspectu eius hipochritã nͥ
esse uenturũ : Qui scilic& si int̾
hedos erit: ad sinistrã iudicis ap
uenimus. Uno qͥdem. quo hic pa¬
cata nr̃a subtilit᷑ ꝑpendentes in
eius nos conspectui punimꝰ: & flen¬

Expanded text:
Cum Paulus apostolus dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicis appvenimus. Uno qccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus, et flen
Abbreviated transcription (Latin):
in deiectione. Quia enĩ de alto
cecidit. foliũ: quia uͦ ꝑ carnem
terrȩ. pximꝰ fuit: etiã cum stare
uidebat᷑. st ipula. eẽ. memorat᷑
Bed quia uiriditatẽ intimi ano¬
ris ꝑdidit: iam stipula sicca est
Consider& itaq uir scs. & hon
quantȩ uilitatis sit. & ds̃ qͣnte
districtionis: & dicat. Contra foa¬
liũ quod uento rapit᷑ ostendis po¬
tentiã tuãꝰ & stipulam sicc̃a ꝑ¬
sequeris: Ac si aꝑte deplor& di¬
cens. Cur tanta rectitudine im¬
petis eum quẽ sic infirmũ. eẽ in
temptatione cognoscis: Dequit᷑¬

Expanded text:
in dejectione. Quia enim de alto in dejectione. Quia enim de alto cecidit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare videbatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Ac si aperte deploret, dicens: Cur tanta rectitudine impetis eum quem sic infirmum esse in tentatione cognoscis? Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequeris. Quid. ẽ. enim homo nͥ
dyso. ab arbore cecidit. Quid. ẽ.
nisi folium. qui temptationis
uento rapit᷑ꝰ & desiderioꝵ fla¬
tibus leuatur: Mens quippe
humana. quot temptationibus
quatit᷑: quasi tot flatibus mouet᷑.
Hanc & enĩ plerũq ira ꝑturbat:
cum recedit ira: succedit inepta
leticia. Luxuriȩ stimulis urge¬
tur : estu auariciȩ longe. latẽq
ad ambienda quȩ terrena sunt
tendit᷑. Aliquando hanc suꝑbia
eleuat: aliquando uͦ inordinatꝰ
timor. in infimis deponit. Quia
gͦ tot temptationum flatibꝰ le¬
uatur. & ducit᷑: recte folio. homo
comparat᷑. Vnde bene quoq per
isaiam dr̃. Cecidimus quasi foliũ
uniuersi: & iniquitates nr̃ȩ quasi
uentus abstuler̃ nos. Quasi uen¬
tus quippe nos iniquitas abstulit:
quia nullo fixos uirtutis pondẽ.
in uanam elationẽ leuauit. Be¬
ne autẽ post folium: etiã stipu¬
la appellat᷑ homo. Qui enimn ar¬
bor fuit in conditione: foliũ a
sema ipso factus. ẽ. in temptati¬

Expanded text:
elligi. Quid est enim homo nisi diso ab arbore cecidit? Quid est nisi folium, qui tentationis vento rapitur et desideriorum flatibus elevatur? Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimuniversi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia fixos nullo virtutis pondere in vanam laetitiam levavit. Bene autem post folium, etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentati
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis uocare. & respondere in¬
telligi & alit̃ possit. Uocare enĩ
dei est: nos amando. & intelli¬
gendo respicere: respondere aũt
nr̃m. ẽ: amori illiꝰ bonis oꝑibꝰ pa¬
rere. Nbi apte addit᷑. Aut cer-¬
te loquar: & tu responde michi:
boquimꝰ nanq cũ eius faciẽ ꝑ
desiderium postulamꝰ: respon¬
d& uͦ deus loquentibus. cũ nob̃
se amantibus appar&. Sed quia
quisquis ȩt̾nitatis desiderio an¬
helat. sem& ipsum subtilit̾ repre¬
hendens. facta sua discutit: & ne
quid in illo sit. in quo auctoris
sui faciem offendat querit: recte
subiungit. Quantas habeo iniqui¬
tates & peccata: scelera mea & de¬
licta ostende mͥ. Iste in hac uita
iustoꝵ labor. ẽ. ut sem& ipsos in

Expanded text:
Quamvis vocare ac respondere intelligi et aliter possit. Vocare enim Dei est nos amando et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est amori illius bonis operibus parere. Ubi apte additur: Aut certe loquar, et tu responde mihi. Loquimur namque cum ejus faciem per desiderium postulamus. Respondet vero Deus loquentibus cum nobis se amantibus apparet. Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor e
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruix itaq in lutũ redigitur:
cum suꝑbus quisq humiliatur
in morte: & elata caro tabescit
in putredine. Intueamͣ enĩ quã
lia in sepulchris iaceant diuitũ
cadauera: quȩ illa in extincta car¬
ne sit imago mortis: quȩ tabes¬
cit in corruptione. Et certe ip¬
si erant. qui extollebant᷑ honoribꝰ:
habitis rebus tumebant: despici¬
ebant cȩteros: & quasi solos se. eẽ.
gaudebant: & dum non ꝑpende¬
rent quo tendebant: nesciebant
quid erant. Sed in lutũ ceruyx
redacta. ẽ: quia despecti iacent in
putredine: qui tumebant in ua-¬
nitate. In lutũ ceruix redigitur:
quia quantũ carnis potentia ua.¬
leat: tabes corruptionis ꝓbat.
quȩcũq mͥ mens suggesserit. Sen¬
su carnis loquittos indicat: quos
iociroo ad silentiũ restringit᷑ ut
ea quȩ illi mens suggesserit. dicat
Ac si aꝑte dicat. Non ego carna¬
lit᷑. sed sp̾italit᷑ loquor: quia ꝑ sen¬
sum sp̃c audio: quȩ ꝑ ministeriũ

Expanded text:
Cervix itaque in lutum redigitur, Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim lia in sepulcro jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabescunt corruptionis . Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant. Et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebquid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in nitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. quodcunque mihi mens suggesserit. - Sensum carnis locutos indicat. Quos idcirco silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat. Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia per sens 382 audio quae per ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
mundo relinquere sui memoriã
conant᷑. Aliĩ belloꝵ titulis: alii
altis ȩdificioꝵ męnibus: alii diser¬
tis doctrinarũ scłariũ libris. in¬
stant᷑ elaborant. sibiq memoriȩ
nom̃ ȩdificant: sed cum ipsa ad
finẽ celeriꝰ uita ꝑcurrat: qͥd in
ea fixum stabit. quando & ipsa
celerit̃ mobilis ꝑtransit. Aura
& enĩ cinerẽ rapit: sic̃ scriptũ. ẽ
Non sic impii. non sic: sed tanquã
puluis. quẽ ꝓicit uentus a facie
terrȩ. Recte gͦ stultoꝵ memoria
cineri comparat᷑: quia illic ponit᷑
nominis elabor&. memoriã suã
quasi cinerem posuit: quia hanc
citius uentus mortalitatis rapit.
Quo contra de iusto scriptũ est.
In memoria ȩt̾na erit iustus. Eo
ipso eniͦ quo facta sua solidiꝰ dei
oculis imprimit: nom̃ suȩ me¬
moriȩ in ȩt̾nitatẽ figit. Dequit᷑.¬
Et redigent᷑ in lutum ceruices
ur̃ȩ. Sicut ꝑ oculũ uisus: sic ꝑ
ceruicẽ sol& suꝑbia designari:

Expanded text:
mundo relinquere sui memoriam mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. SequitEt redigentur in lutum cervices vestrae. - Sicut per oculum visus, sic per cervicem solet superbia designari.
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ampliꝰ de malis suis ferien¬
di sunt: quanto & in occulto co¬
gitationis. recta dei iudicia cog¬
Cum sit naturȩ incõmutabilis
omp̃c ds̃. in ira iudicii. ꝑ turba¬
bilis non. ẽ: sed humano uerbo
motus dei dicit᷑: ipsa rectitũdinᷤᷤ
eius districtio. qua humana pra-¬
uitas feritur. Iusti autẽ uiri. an¬
te deum mȩtuunt. quã eiꝰ cont᷑
eos ira moueat᷑: & ne cõmotũ sen¬
tiant: tranquillũ timent. At
contra ꝑuersi. tc̃ iam feriri per-¬
ti mescunt cũ feriunt᷑: eosq tunc
terror eiꝰ a sõno sui torporis exusci
Cũ eñĩ de p̃ceptis dei contẽptis
atq despectis. uerbari ꝑ uindic¬
tã cȩperint: tc̃ intelligunt. qđ
audier̃. Et ꝑ psalmistam ait. Cũ¬
Bene itaq dr̃. stati ut se cõmoue¬
rit turbabit uos. & terror eiꝰ ir¬
ru& suꝑ uos: quia reꝓbis cordi-¬
bus non timor requiem: sed pęna
timorẽ parit. Sequit᷑. Memoria
formant᷑: ꝑ om̃e qđ agunt. huic

Expanded text:
tanto amplius de malis suis 381 ferientanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cog- Cum sit naturae incommutabilis Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt, quam ejus ira contra eos moveatur, et ne commotum sentiant, tranquillum contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitCum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et PsalmistaBene itaque dicitur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus irruet super vos, quia reproborum cordibus non timor requiem, sed poena timorem parit. Sequitur: CAPUT Xformantur per omne quod agunt huic
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uos. Hoc quod in abscondi¬
to accipi asserit faciem dei: duo¬
bus modis ual& intelligi. Sunt
nãq non nulli. qui & ueritatẽ
in corde sentiunt: & tam̃ q̃ falsa
sunt. de deo foris loquunt᷑. Ne
enĩ uinci uideant᷑: & cognoscunt
ueritat̃ẽ interius: & tam̃ hanc
exterius impugnant. Unde bene
Ac si aꝑte diceret᷑. Tantõmagis
de falsitate apud eum estis reprȩ¬
hensibiles: quanto & apud uosm&¬
ipsos quod uerũ. ẽ. uidetis. Et
sunt nonnulli qͥ quando ad men-¬
tẽ redeunt. dei iusticiã & rectitu¬
dinẽ contemplant᷑᷑ & orando. ac
flendo. contremiscunt: s postquã
contemplationis hora transierit:
sic audaces ad iniquitates redeui:
ac si post dorsum eius põsiti. a iu¬
sticiȩ eius lumine. minime uide¬
antur. Hi itaq apud se in abscoñ¬
dito quasi corporalit̾ uidentẽ acci-¬
piunt faciem dei: quia ei cũ p̃sen¬
tes fiunt. blandiunt᷑ fletibus:
& cum quasi a conspectu illiꝰ re¬
cedunt: moribus detrahunt. Qͥ

Expanded text:
 --Hoc, quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foris loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impugnant. Unde et nuAc si aperte diceretur: Tanto magis de falsitate apud eum estis reprehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est videtis. Et sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem accipiunt faciem Dei, quia ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
fecto defectũ mȩtuit. Qui sẽꝑ
ad lucra inhiat: semꝑ uidelic&
dampna formidat. Cuiꝰ enĩ ꝑcep¬
tione reficit᷑᷑: eiꝰ rei ꝓculdubio
& amissione sauciatur: & quo ob¬
ligatus mutabilibus ac perituris
inher&e: eo longe in infimis. ab
arte securitatis iac&. At contͣ
quisquis in solo ȩt̾nitatis deside-¬
rio figit᷑: nec ꝓsperitate at col¬
lit᷑: nec aduersitate quassatur:
Dũ nichil hab& in mundo qđ
appetat: nichil. ẽ. de mundo¬
qđ percimescat. Hinc & enĩ sa¬¬
lomon ait. Non contristabit iu¬
stũ: qͥcqͥd ei acciderit. Hinc ite¬
rũ dicit. Iustus quasi leo confidenᷤ.
absq terrore requiesc&e. Bene
itaq nc̃ dr̃. requiesces. & ñ erit
qui te exterreat: qͥa tanto qͥsq
a se pleniꝰ pauorem qui ex mun¬
do. ẽ. abicit: quanto in semoip¬
so ueriꝰ mundi concupiscentiam
uincit. An non absq t̾rore pau-¬
lus in corde reqͥeuerat. qͥ dicebat:.
certus sum enĩ quia neq mors. neq

Expanded text:
rofecto despectum metuit. Qui semper rofecto despectum metuit. Qui semper ad lucra inhiat, semper videlicet damna formidat. Cujus enim perceptione reficitur, ejus rei procul dubio et amissione sauciatur; et quo obligatus mutabilibus ac perituris inhaeret, eo longe in infimis ab arce securitatis jacet. At contra quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nil habet in mundo quod appetat, nihil est quod de mundo pertimescat. Hinc etenim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Bene itaque nunc dicitur: Requiesces, et non erit qui te exterreat , quia tanto quisque a se plenius pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetipso verius mundi concupiscentiam vincit. An non 357 absque terrore Paulus in corde requieverat, qui dicebat: Certus sum enim quia neque mors, neque
Abbreviated transcription (Latin):
dex. Quia enĩ contra mala tran¬
seuntia sine defectu certauerat:
de mansuiris nimir ũ gaudiis. sine
fossus intelligi & alit̃ potest. Sepe
nãq rebus transitoriis occupati:
pensare negligimus ꝑ quanta pec-¬
camꝰ. Sed si reducto considationis
oculo. a sinu cordis. terrenȩ cogi¬
tationis agger excitit᷑: quicqͥͣd
in mente latebat inuenit᷑. Unde
scĩ uiri animoꝵ latebras ꝑscru¬
tari non desinunt: seseq subtilit̃
indagantes. terrenarũ rerũ cu¬
ras abiciunt: & effossis plene co¬
gitationibus cũ nullo se reatu cri¬
minis morderi dep̃hendunt: uelut
in stratu cordis apud se securi re¬
quiescunt. K atere quoq ab huiꝰ
uitȩ actibus appetunt: semper
sua considerant: & cũ loco regi¬
minis minime constringunt᷑: iu¬
dicare quȩ aliena sunt. recusant:
Effossi ergo securi dormiunt: qͥa
dum sua intima uigilant̾ pene¬
trant᷑: a laboriosis se huiꝰ mundi¬
oneribus. sub quietis otio occultaq̃
Quisquis p̃sentẽ głam quęrit: ꝓ¬

Expanded text:
dex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sine dfossus intelligi et aliter potest. Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se huoneribus sub quietis otio occultantur- Quisquis praesentem gloriam quaerit, p
Abbreviated transcription (Latin):
dulentiis : Fraudem dõ herẽtici
exhibent: quia ea astruunt. quȩ
nequaquã ipsi ꝓ quo loquuntur
placent: eumq dum quasi defen-¬
dere nitunt᷑ offendunt: dũ in
aduersitate eiꝰ corruunt. cui ui-¬
dent᷑ ex p̃dicatione famulari Un¬
de & per psalmistam dicit. Ut de.¬
struas inimicũ & cdefensorẽ. Om̃is
quippe hereticus omĩpotenti dõ
inimicus & defensor. ẽ: quia un¬
de hunc quasi defendere nitit᷑:
inde ueritati illiꝰ aduersat᷑. Quia
autẽ latere dm̃ nil potest᷑. hoc
in eis iudicat. quod intus senti¬
unt: non qđ famulari foris ui-¬
dentur. Quia gͥ eoꝵ fraudulen¬
tiis. deus ut homo ñ fallit᷑: re¬
cte subiungit᷑. Ipse uos argu&:
qm̃ in abscondito faciẽ eiꝰ accipi¬
tis. Statim ut se cõmouerit t᷑

Expanded text:
dulentiis? Fraudes Deo haeretici dulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut