comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu tibi mnimicus es.: q̃ui ꝑestatẽ tibi ñ colligis qd̾
iste collegit. Modo intus formica comedit la¬
bores estatis: s eã colligentẽ udere poteras. man¬
ducantem. uidere ñ potes. Ista fr̃s quantum
dñs dedit. quantũ suggere̾ et imbuere dignatꝰ
ẽ infirmitatẽ et humilitatẽ nr̃ãm quantũ capi¬
amus ꝓ modulo nr̃o diximꝰ: quare det d̾s omĩa
ista ꝑmixta et bonis et mali. et quare aufe¬
rat et honis et malis. Dedit tibi. non extollaris:
abstulit tibi. ne frangaris. Times ne auferat. p̃o
test auferre et malo. Melius ẽ gͦ bonꝰ qd est: amit¬
tis. s dm̃ tenes. Sic ergo et ille malus ipsũ horta¬
mur. Passurus ẽ dãpnũ. Quis ñ passurus ẽ orbi¬
tatem : Aliquis cassus irruet: aliqua calamitas
de transuerso nde cunq plenꝰ ẽ mundus.: ẽrẽ¬
pla noncessant. Loquor tibi: mestate grana que
colligas ñ desunt. Adtende ad formicã opiger :⁊

Expanded text:
tu tibi inimicus es, qui per aestatem tibi non colligis quod tu tibi inimicus es, qui per aestatem tibi non colligis quod iste collegit. Modo intus formica comedit labores aestatis: sed eam colligentem videre poteras; manducantem videre non potes. Ista, fratres, quantum Dominus dedit, quantum suggerere et imbuere dignatus est infirmitatem et humilitatem nostram, quantum capimus pro modulo nostro, diximus, quare det Deus omnia ista permixta et bonis et malis, et quare auferat et bonis et malis. Dedit tibi; non extollaris: abstulit tibi; non frangaris. Times ne auferat; bono potest auferre et malo: melius ergo bonus quod Dei est amittis, sed Deum tenes. Sic ergo et ille malus; ipsum hortamur: Passurus es damnum; quis non passurus est orbitatem? aliquis casus irruet, aliqua calamitas de transverso, undecumque plenus est mundus, exempla non cessant: loquor tibi in aestate, grana quae colligas non desunt: attende ad formicam, o piger ;
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui prudent̾ audiunt. hoc agunt: et ab
omĩb uident᷑ ꝓcedere. ad eccłiam. redire de
eccłia : audire sermonẽ. audire lectionẽ. in ueni¬
re librum: aꝑire et legere. Omĩa ista uident᷑
cum fiunt. formica illa ẽ conterens it̾ portalb̾
et recondens in conspectu cernentiũ. Uenit
hienis aliquando. Cu enĩ ñuenit: Accedit.
dampnũ. accedit orbitas. ceteri miserant᷑ forte
ut miserũ. qui ñ norunt quid intꝰ habeat formi¬
ca. quid comedat: et dicunt: miser ille cui hoc ac¬
cidit: aut ille cui hoc accidit. Quid illi credis
animi esse: quom confectus ẽ. Metitur ex secõ¬
patitur ex uirib suis. ẽt id̾o fallit᷑. qr m̃surã qua
se metit᷑ uult afferre ad eũ quĩñ nouit Uidet
illũ passum. dap̃nũ. aut humiliatũ. aut orbi¬
tate ꝑcussum. Quid credis: Iste aliquid mali
fecit: ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant:
talem animũ inimirimei. Ignoras o homo. uere

Expanded text:
tur qui prudenter audiunt, hoc agunt, et ab tur qui prudenter audiunt, hoc agunt, et ab omnibus videntur procedere ad ecclesiam, redire de ecclesia, audire sermonem, audire lectionem, invenire librum, aperire et legere: omnia ista videntur, cum fiunt. Formica illa est conterens iter, portans et recondens in conspectu cernentium. Venit hiems aliquando; cui enim non venit? Accidit damnum, accidit orbitas: caeteri miserantur forte ut miserum, qui non norunt quid intus habeat formica quod comedat, et dicunt, Miser ille cui hoc accidit, aut ille cui hoc accidit: quid illi credis animi esse? quomodo confectus est! Metitur ex se, compatitur ex viribus suis, et ideo fallitur; quia mensuram qua se metitur, vult afferre ad eum quem non novit. Vides illum passum damnum, aut humiliatum, aut orbitate percussum: quid credis? Iste aliquid mali fecit, ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant, talem animum inimici mei. Ignoras, o homo; vere
Abbreviated transcription (Latin):
git grana. cum estas esset. Quid dixi cũ estas
esset: Cũ esset uita et tranquillitas cũ esset seli
huiꝰ erga illũ ꝓsꝑitas: qñ ei uacabat. quandose¬
lix uocabatur ab oĩb: ẽstas ipsius erat Imitarit᷑
formicam audixet uerbũ d̾i: colligeret grana:
intus recond̾et. Uenerat tep̃tatio t̾bulationis.
suꝑuenerat hiems: tempestas timoris: frigͥtͥsti¬
ciȩ Siue dap̃nũ esset. siue aliqd̃ salutis ꝑiculum
siue aliqua orbitas suoꝵ. siue aliqua exhonora¬
tio et humiliatio: hiems erat. Redit formica ad
id quod estate collegit. et intꝰ in secreto suo ubi
nemo uidet estiis laborib recreatur. Quando
sibi ista colligebat estate uidebat̾ om̃s. c̃ũ his pas¬
citur hieme nullus uidet. Quid ẽ hoc: Uide
formicã d̾i. Surgit cotidie currit ad eccłiam di :
orat. audit lectionẽ. Ymnũ cantat. ruminat
quod audiuit: ap̃d se cogitat intꝰ. recondit gra¬
na collecta de area. Hec ipsa que modo dicui¬

Expanded text:
git grana, cum aestas esset . Quid dixi, cum aestas git grana, cum aestas esset . Quid dixi, cum aestas esset? Cum esset vitae tranquillitos, eum esset saeculi hujus erga illum prosperitas, quando ei vacabat, quando felix vocabatur ab omnibus, aestas ipsius erat. Imitaretur formicam, si audiret verbum Dei; colligeret grana, et intus reconderet. Venerat tentatio tribulationis, supervenerat hiems torporis, tempestas timoris, frigus tristitiae, sive damnum esset, sive aliquod salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secreto suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreatur. Quando sibi ista colligebat aestate, videbant omnes: cum his pascitur hieme, nullus videt. Quid est hoc? Vide formicam Dei: surgit quotidie, currit ad ecclesium Dei, orat, audit lectionem, hymnum cantat, ruminat quod audivit, apud se cogitat, recondit intus grana collecta de area. Haec ipsa quae modo dicun
Abbreviated transcription (Latin):
s times ne tibi auferantur hec. cum talis fuen
aitende quia auferunt᷑ et malis. Quid te etpo
differs a conuersione: Qd̾ bonus times anre¬
tere forte malus amissurus es. Sibonus eai
dideris.: ad ẽ consolator qui abstulit. Archa er¬
inatuta ẽ auro: cor plenum est fide. foris paups
s intꝰ duies es. Diuitias tecũ portas. quas ñ a¬
muteres etiam si denaufragio nudus exires.
Qd̾ ergo forte ꝑditurus es malus curñ bonum
inuenit te dampnũ: quando quidẽ uides et ma¬
los pati dampnũ: S maiore illo dapno feri¬
untur. In anis ẽ domus. ĩn anior ẽ conscientia qͥs
quis malus ista ꝑdiderit ñ habet foris quod te¬
neat: ñ habet intus ubi requiescat fugit hec ubi
dampnũ passus est: ubi se ab oculis hominum
de diuitiarũ ostentatione iactabat. Iã se inoch
hominũ iactare ñ potest: ad se intro ñ redit. qr
nicħ habet. Non ẽ imitatꝰ formicam: ñ sibi colle¬

Expanded text:
Sed times ne tibi auferantur haec, cum talis fueris? Sed times ne tibi auferantur haec, cum talis fueris? Attende quia auferuntur et malis. Quid te ergo differs a conversione? Quod bonus times amittere, forte malus amissurus es. Si bonus ea perdideris, adest consolator qui abstulit: arca exinanita est auro, cor plenum est fide; foris pauper es, sed intus dives es: divitias tecum portas quas non amitteres, etiamsi de naufragio nudus exires. Quod ergo forte perditurus es malus, cur non bonum te invenit damnum, quandoquidem vides et malos pati damnum? Sed majore illi damno feriuntur: inanis est domus, inanior conscientia est. Quisquis malus ista perdiderit, non habet foris quod teneat, non habet intus ubi requiescat. Fugit hic ubi damnum passus est, ubi se ad oculos hominum de divitiarum ostentatione jactabat; jam se in oculis hominum jactare non potest: ad se intro non redit, quia nihil habet. Non est imitatus formicam; non sibi colle
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ. sit nom̃ dñi bñdicꝰtum. Henedixit enĩ
et illa anima dnm̃ꝰ: etreddidit fructus. conpli¬
ta sagina bñdictionis. Bñs dedit dñs abstulit.
Subtraxit data: s ñ subtrarit datorẽ. Anima
bñdicta omĩs simplȩx ñ herens reb t̾renis. nec
uisco implicitis pennis iacens. s exserto nitore
uirtutũ ingeminis. alis gemine dilectionis ex-¬
ultat inauras liberas: et uidet sibi sub tracꝰ¬
tum esse quod calcabat. ñ ubi incumbebat ẽt
dicit secura. Dñs dedit dñs abstulit᷑ sic̃ dnõ
placuit ita factũ ẽ: sit nom̃ dni bñdictum. De¬
dit et abstulit. Manet qui dedit: et abstulit
quod dedit. Sit nom̃ eius bñdictum. Adhoc
ergo ista auferunt᷑ bonis. s nequis forte infir¬
mus diceret: quando ego esse possum tante
uirtutis. quante sc̃s iob:. Robur miraris arbo¬
ris: qr mͦ nata ẽ. Hec magna qͦm miraris. sub
cuius rainis etumbra refrigeras iurga fuit:

Expanded text:
factum est: sit nomen Domini benedictum . Benedixit enim factum est: sit nomen Domini benedictum . Benedixit enim et illa anima Dominum, et reddidit fructus compluta sagina benedictionis. Dominus dedit, Dominus abstulit: subtraxit data; sed non subtraxit datorem. Anima benedicta omnis simplex, non haerens rebus terrenis, nec visco implicatis pennis jacens, sed exserto nitore virtutum, in geminis alis geminae dilectionis exsultat in auras liberas; et videt sibi subtractum esse quod calcabat, non ubi incumbebat; et dicit secura: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dedit, et abstulit; manet qui dedit, et abstulit quod dedit: sit ejus nomen benedictum. Ad hoc ergo ista auferuntur bonis. Sed ne quis forte infirmus diceret: Quando ego esse possum tantae virtutis, quantae sanctus Job? Robur miraris arboris, quia modo nata es: haec magna quam miraris, sub cujus ramis et umbra refrigeraris, virga fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bustas arbores putare atq purgare: sed etiã teneras
in recenti ortu sepire. Ppterea dilectissimi ut dic̾e
ceperã. si solis bonis darentur ista: õm̃s ꝓpt̾ hec ac¬
cipienda uellent conuerti ad dm̃. Rursus si solis
inalis darent᷑: timerent in firmi necũ conu̾terent᷑ cũ¬
ut amitterent quod mali haberent. ꝑmixte in¬
cdata sunt: ẽt bonis et malis. Rursus si solis bo¬
nis aufererent᷑ ĩdem ille timor esset infirmon.
ne conuerterent᷑ ad dm̃. Rursus si solis malis
auferrent᷑ ĩpsa sola putaret᷑ pena qua mali
plectuntur. Quod ergo dat ea bonis consolat᷑
utinerantes: quod dat eai et malis ad monet bo¬
nos ut alia desiderent que ñ habent cũ malis
communia. Rursus bonis ea aufert quando
uult. ut int̾rogent se deuirib suis: et in ueni¬
ant se qui forte latebant se: utrũ iã possint dice̾
dñs dedit dñs abstulit: sicut dnõ placuit ita

Expanded text:
bustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras bustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire. Propterea, dilectissimi, ut dicere coeperam, si solis bonis darentur ista, omnes propter haec accipienda vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne cum converterentur. amitterent quod soli mali haberent. Permixte data sunt et bonis et malis. Rursus si solis bonis auferrentur, idem ille timor esset infirmorum, ne converterentur ad Deum: rursus si solis malis auferrentur, ipsa sola poena putaretur qua mali plectuntur. Quod ergo dat ea bonis, consolatur itinerantes: quod dat ea et malis, admonet bonos ut alia desiderent, quae non habent cum malis communia. Rursus bonis aufert ea quando vult, ut interrogent se de suis viribus; et inveniant se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
micis suis: alia que ñ seruat nͥ amicis suis. Que
sunt dona que dat mimicis suis. Ea que enu¬
meraui. Non enim soli boni plenas habent do¬
mus reb necessariis. aut soli boni uł salui sunt
uel abegͥtudine conualescunt: aut soli boni fi¬
lios habent. soli boni pecuniã: soli boni cetera
apta huic uite temporali. atq transeunti.Ha¬
bent hec et mali: et aliqñ desunt bonis. s desuis
et malis: et plerunq illis magis quam illis. ali¬
quando illis quã istis potius abundant ꝑmixta
ista temporalia deus uoluit: quia si solis bonis
ea daret putarent et mali ꝓpt̾hec colendũ dm̃.
Rursus si ea solis malis daret. timerent boni in¬
firmi conuerti: ne ista illis forte deessent. Est enĩ
ad huc anima infirma minus capax regni dei:
nutre eam debet d̾s agͥcola nr̃. Nã et que arbor
iam tempestates in robore sustinet: cum de terra
nasceret᷑ herba erat. Nouit gͦ ille agͥcola ñ solũ ro¬

Expanded text:
micis suis, alia quae non servat nisi amicis suis. Quae micis suis, alia quae non servat nisi amicis suis. Quae sunt dona quae dat inimicis suis? Ea quae numeravi. Non enim soli boni plenas habent domos rebus necessariis; aut soli boni, vel salvi sunt, vel ab aegritudine convalescunt; aut soli boni filios habent, soli boni pecuniam, soli boni caetera apta huic vitae temporali atque transeunti. Habent haec et mali, et aliquando desunt bonis: sed desunt et malis, et plerumque istis magis quam illis; aliquando illis quam istis potius abundant. Permixta ista temporalia Deus esse voluit; quia si bonis solis ea daret, putarent et mali propter haec colendum Deum; rursus si ea solis malis daret, timerent boni infirmi converti, ne ista illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum ro
Abbreviated transcription (Latin):
fecunditas etiã feminarũ. et casta uota filios
su facit ꝑmanere. qd̾ condidit. facit᷑ hec d̾sdo¬
nat hec d̾s. Parum ẽ nob̾ dicere facit hec ds. do¬
nathec ds. s solus facit. solus donat. Quid si e¬
nim facit hec dͥs: Sed facit hec et aliquis ñ ds.ͤ
facit hec et solus facit: et sine causa ista petunt᷑
aliis petunt: cũ accipiunt nescientes ab illo ac¬
cipiunt. Quomꝰ cum puniunt᷑. et putant se
ab aliis puniri nescientes ab illo puniuntur: sicet
cũ uegetant᷑ implent᷑ se: saluant᷑ lib̾ant᷑. Et si hoc
nescientes uł hominib uel demonib uel angłis
tͥbuunt. ñ habent nͥ ab illo penes quẽ potestas ẽ
õiũ. Ad hoc dixerimus hec fr̃s ut qͥsquis etiã ista
t̾rena forte uł ꝓpt̾ supplem̃ta necessitatis uł ꝓpter
aliquã infirmitatẽ desiderat. ñ nͥ abillo desid̾et
qui ẽ fons omĩũ bonoꝵ: et creator et recreator u¬
nuiersoꝵ. S alia sunt dona que dat d̾s et mi¬

Expanded text:
Fecunditas etiam feminarum, et casta vota filios Fecunditas etiam feminarum, et casta vota filios su facit permanere quod condidit. Facit haec Deus, donat haec Deus. Parum est nobis dicere, Facit haec Deus, donat haec Deus; sed solus facit, solus donat. Quid si enim facit haec Deus, sed facit haec et aliquis non Deus? Facit haec, et solus facit. Et sine causa ista petunturaliis petunt, cum accipiunt, nescientes ab illo accipiunt. Quomodo cum puniuntur, et putant se ab aliis puniri, nescientes ab illo puniuntur: sic et cum vegetantur, implentur, salvantur, liberantur; etsi hoc nescientes, vel hominibus, vel daemonibus, vel Angelis tribuunt, non habent nisi ab illo, penes quem potestas est omnium. Ad hoc dixerimus haec, fratres, ut quisquis etiam ista terrena forte, vel propter supplementa necessitatis, vel propter aliquam infirmitatem desiderat, nonnisi ab illo desideret, qui est fons omnium bonorum, et creator et recreator universorum. 3. Sed alia sunt dona quae dat Deus et ini
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ t̾ra sine aqua tibi. Dicat ergo t̾ra nr̃a nos
ipsi : pluuiã dĩ desidantes. D̾s misereat᷑ nr̃i et
bñdicat nos. illuminet uultũ suũ suꝑ nos. Qsi-¬
turus eras fortasse: quid ẽ bñdicat nos. Mul¬
tis modis se uolunt homines bñdici. ado. aliꝰ
bñdici se uult. ut habeat plenamdomũ necessa¬
rus reb uitȩ huius. alius bñdici se cupit ut ob¬
tineat salutẽ corporis sine labe: alius bñdici
se uult si forte egrotat ut reparet sanitatem:
Alius desiderans filios et forte contͥstatꝰ qd̾ non
nascant᷑. bñdici seuult ut habeat posteritatem
Et quis enumeret diu̾sa uota hominũ se ado¬
mino do bñddici cupientiũ : Quis autẽ nr̃m dic̃¬
turus ẽ ñ esse ulã bñdictionẽ clĩ si uel agͥ cult᷑a
ei fructũ ferat. uel domus cuiusq habundet
copia rerum temporaliũ: uel ipsa corporis sab
aut teneat᷑ ne amittat᷑. aut amissa reparetur:

Expanded text:
sicut terra sine aqua tibi . Dicat ergo terra nostra, nos sicut terra sine aqua tibi . Dicat ergo terra nostra, nos ipsi, pluviam Dei desiderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet vultum suum super nos. Quaesiturus eras sortasse quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeat plenam domum necessariis rebus huic vitae; alius benedici se cupit, ut obtineat salutem corporis sine labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans filios, et forte contristatus quod non nascantur, benedici se vult ut habeat posteritatem. Et quis enumeret diversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupientium? Quis autem nostrum dicturus est non esse illam Dei benedictionem, si vel agricultura ei fructum ferat, vel domus cujusque abundet copia rerum temporalium, vel ipsa corporis salus, aut teneatur ne amittatur, aut amissa reparetur?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓpħas ipse ẽ agricola tuus: suie ꝑ apłos. eundẽ
ipsum agnosce agͥcolam tuũ. Quid gͦ nos : for¬
tasse oꝑarii. sumꝰ agͥcole illiꝰ et hoc ipsũ ab hoc¬
ipso ĩꝑtitisuirib et ab ipso donata gr̃a. Ipse gͦ
et colit et increm̃tũ dat. Agͥcola autẽ homo ui¬
neam colit actenus ut aret. putet᷑ adhibeat
cetera que ꝑtinent ad agͥcolarũ diligentiã P lu¬
ere uinee sue ñ potest. Qdsi forte irrigare pot̾.÷
de cuius poteste Ipse quidẽ ducit irriguũ: sd̾sĩ
plet fontem. Postremo in uinea sua in crem̃tũ
dare sarm̃tis ñ potest.: formare fructꝰ ñ pot̾: mo¬
dificare semina ñ potest: tempora gignendi tẽ¬
perare ñ potest. D̾s autẽ qui omĩa pot̾. agͥcola
nrͣ ẽ: securi sumus. Forte ait aliquis. Tu dicis a¬
gͥcolam nr̃m esse dm̃: immo ego agͥcolas apłas
dico: qui dixerunt: ego plantaui apollo riga¬
uit. Si ego dico nemo credat: si xp̃c dicit ue qͥ
et edat uoces sitis suȩ: qm̃ scͥptũ ẽ. anima mea

Expanded text:
as, ipse est agricola tuus; sive per Apostolos, eumdem ipsum agnosce agricolam tuum. Quid ergo nos? Fortasse operarii sumus agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse ergo et colit, et incrementum dat. Agricola autem homo vineam colit hactenus, ut aret, putet, adhibeat caetera quae pertinent ad agricolarum diligentiam: pluere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest, agricola noster est: securi sumus. Forte ait aliquis, Tu dicis agricolam nostrum esse Deum: imo ego Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantavi. Apollo rigavit. Si ego dico, nemo credat: si Christus dicit, vet edat voces sitis suae; quoniam scriptum est: Anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mͥ uacat audire. Hoc aurẽ p̃mere int̾ra ẽ Tu
ergo talis noli esse. s esto talis quod contra inue¬
nis. idẽ ut p̃terita obliuiscaris in anteriora te
extendas: ut uetustatẽ tuã in petra conteras:
et siq̃ tͥ similitudines date fuerint. si in uene¬
ris inscͥpturis crede. si ñ in ueneris dici nisi fa¬
ma nec ualde credas: res ipsa forte ita ẽ forte
non est rta. Tu ꝓfice. tibi ualeat ad salutẽ ista
similitudo: ñ uis pistã similitudinẽ: ꝑ aliã fac:
dũ tam̃ facias: et securꝰ expecta regnum di. ne
rȩxet᷑ tecũ matio tua. Tu enim. xp̃iane quando
dicif adueniat regnum tuũ. qͣmͦ dicis adueniat
regnũ tuũ. Excute cortuũ. Nide ecce ueniat regnũ tuũ

Expanded text:
non mihi vacat audire. Hoc aurem premere in terra est. Tu non mihi vacat audire. Hoc aurem premere in terra est. Tu ergo talis noli esse: sed esto talis quod contra invenis, id est, ut praeterita obliviscaris, in anteriora te extendas; ut vetustatem tuam in petra conteras. Et si quae tibi similitudines datae fuerint; si inveneris in Scripturis, crede: si non inveneris dici nisi fama, nec valde credas. Res ipsa forte ita est, forte non est ita. Tu profice; tibi valeat ad salutem ista similitudo. Non vis per istam similitudinem? Per aliam fac, dum tamen facias; et securus exspecta regnum Dei, ne rixetur tecum oratio tua. Tu enim, christiane, quando dicis, Veniat regnum tuum, quomodo dicis, Veniat regnum tuum ? Excute cor tuum: vi
Abbreviated transcription (Latin):
gemimus. quod mͦ suspiramꝰ. qd̾ mͦ loquimͣ. qd̾
exquantula cunq parte sentimꝰ. et caꝑe ñ possu¬
mus. capiemꝰ: ꝑfruemͣ in resurrectione iustoꝵ
Renouabit᷑ uiuentꝰ nr̃a sic̃ aquile.: Tantũ modo
nos uetustatẽ nr̃am ad petrã xp̃m conteramus
Siue illa uera sint fr̃s. que dicunt᷑ deserpente.
uel que dicunt᷑ de aquila. siue sit fama potiꝰ
hominum. quã ueritas: ueritas ẽ tam̃ inscͥptis.
et ñ sine causa hoc dixert̾ scͥpture. Nos qͥcqͥd il¬
lud significat faciamꝰ: et quam sit illud uerum
non laboremus. Tu esto talis ut renouari ui-
uentus tua possit sicut aquile. Et scias eam ñ
posse renouari. nisi uetustas tua inpetra contͥta
fuerit: id ẽnisi auxilio petre. nisi auxilio. xp̃i ñ
poteris renouari. Tu noli dulcedine uitȩ p̃t̾itȩ
obsurdescere aduersus u̾bũ di: noli p̃sentib reb
sic teneri etimpediri ut dicas. ñ mͥ uacat legere

Expanded text:
gemimus, quod modo suspiramus, quod modo loquimur, quod gemimus, quod modo suspiramus, quod modo loquimur, quod ex quantulacumque parte sentimus, et capere non possumus, capiemus, perfruemur in resurrectione justorum. Renovabitur juventus nostra sicut aquilae ; tantummodo nos vetustatem nostram ad petram Christum conteramus . Sive illa vera sint, fratres, quae dicuntur de serpente, vel quae dicuntur de aquila, sive sit fama potius hominum quam veritas; veritas est tamen in Scripturis, et non sine causa hoc dixerunt Scripturae: nos quidquid illud significat faciamus, et quam sit illud verum non laboremus. Tu esto talis, ut juventus tua renovari possit sicut aquilae. Et scias eam non posse renovari, nisi vetustas tua in petra contrita fuerit: id est, nisi auxilio petrae, nisi auxilio Christi, non poteris renovari. Tu noli dulcedine praeteritae vitae obsurdescere adversus verbum Dei: noli praesentibus rebus sic teneri et impediri, ut dicas, Non mihi vacat legere,
Abbreviated transcription (Latin):
mani in hoc tempore testimoniũ dicit Implos¬
tur omĩa que scͥpturis p̃dicata sunt. Sic̃ usq ad
horsiernũ diem omĩa euenerunt. sic et que res¬
tant euentura sunt. Timeamꝰ iudicii diẽ. uientu¬
rus ẽ dñs. Qui uenit humilis. ueniet excelsus. Q
uenit uidicandus. ueniet udicaturus. Agnosca¬
mus humilẽ: ut ñ ex pauescamus excelsũ. Ample¬
ctamur humilẽ. ut desid̾emꝰ excelsũ. Desid̾anti¬
b eni se ꝓpitius ueniet. Illi enĩ desid̾ant qͥ tenue¬
runt fidẽ eiꝰ: et fecerunt mandata eiꝰ. Nã et si no¬
lumꝰ: ueniet᷑. Uelimꝰ gͦ ueniat: qͥ ueniet et si no¬
lumꝰ. Quomꝰ uelimꝰ ut ueniat : Bene uiuendo:
bñ agendo Preterita ñ nos delectent. p̃sentia
ñnos teneant: ne cludamꝰ aurẽ tanqͦm de cauda.
ne p̾mamus aurẽ int̾ra: ne p̃t̾itis retardemur ab
audiendo: ne p̃sentib implicem᷑ a futura me¬
ditando. Extendamꝰ nos in ea que ante sũt. obli¬
uiscamur p̃terita: et quod mͦ laboramus. qd̾ mͦ

Expanded text:
stimonium dicit, implentur omnia quae in Scripturis praedicta sunt. Sicut usque ad hodiernum diem omnia evenerunt, sic et quae restant eventura sunt. Timeamus judicii diem; venturus est Dominus. Qui venit humilis, veniet excelsus; qui venit judicandus, veniet judicaturus. Agnoscamus humilem, ut non expavescamus excelsum; amplectamur humilem, ut desideremus excelsum. Desiderantibus enim se, propitius veniet. Illi eum desiderant qui tenuerint fidem ejus, et fecerint mandata ejus. Nam etsi nolumus, veniet. Velimus ergo veniat, qui veniet etsi nolumus. Quomodo velimus ut veniat? Bene vivendo, bene agendo. Praeterita non nos delectent, praesentia non nos teneant; ne claudamus aurem tanquam de cauda, ne premamus aurem in terra; ne praeteritis retardemur ab audiendo, ne praesentibus implicemur a futura meditando; extendamus nos in ea quae ante sunt, obliviscamur praeterita . Et quod modo laboramus, quod modo
Abbreviated transcription (Latin):
uocatio maiestatis. eiꝰ et miscd̾ie: cepit i̾ra con¬
siteri: iam dat t̾ra fructũ suũ. Daret fructũ
gant mͥ inquis. quod complita dederit t̾ra
fructũ suũ. Audi conpluentẽ dñm. Agite
penitentiã: appropinquabit enĩ regnũ celoꝵ
Pluit: etipsa pluuia tonitruus ẽ t̾rettłime
tonantẽ.: ẽrcipe pluentẽ. Eccipe postillã uo¬
cem tonantis. et pluentis di. post illã uocẽ ali¬
quid de euangłio ipso uideamus. Ecce illa
meretx. malã famã habens inciuitate irru¬
pit in alienam domum: quo ñ erat inuita¬
ta ab hospite. s abinuitato uocata . S ocata.
non lingua. sed grã. Nouerat egra habere
ibi se locum: ubi medicum suum discunbe¬
re sciebat. Ingressa est q̃erat peccatͥx ñ audet
accede nͥ adpedes. fet adpedes irrigat lacͥmis:
tͥgit crinib ungit unguento. Quid miraris:
Terra dedit fructum suũ. Ergo hoc factum
est tibi: pluente dño ꝑossuũ. facta sunt que le¬
gimus in euangłio: quo pluente ꝑnubes suas

Expanded text:
estatis ejus et misericordiae; coepit terra confiteri, jam dat terra fructum suum. Daret fructum gant mihi, inquis, quod compluta dederit terra fructum suum. Audi compluentem Dominum: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . Pluit, et ipsa pluvia tonitrus est; terret: time tonantem, et excipe pluentem. Ecce post illam vocem tonantis et pluentis Dei; post illam vocem aliquid de ipso Evangelio videamus. Ecce illa meretrix, malam famam habens in civitate, irrupit in alienam domum quo non erat invitata ab hospite, sed ab invitato vocata; non lingua, sed gratia. Noverat aegra habere ibi se locum, ubi medicum suum discumbere sciebat. Ingressa est quae erat peccatrix; non audet accedere nisi ad pedes: flet ad pedes, irrigat lacrymis, tergit crinibus, unguit unguento . Quid miraris? Terra didit fructum suum. Ergo hoc factum est, ibi pluente Domino per os suum; facta sunt quae legimus in Evangelio: quo pluente per nubes suas,
Abbreviated transcription (Latin):
s ds inerem̃tũ dedit. Eigo neq qui plantat ẽ ali¬
quid neq qui rigat: s qͥ in crem̃tũ dat d̃s Ille gͦ
in erem̃tũ dat. Numquid forte isti sunt agͥcole:
ag̾cola enĩ dicit᷑ qui plantat: qui rigat. Dixit
autẽ idem apłs. Ego plantaui: apollo rigauit.
Querimus unde ipse hoc fecerit: respondit apłs

Expanded text:
sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est alised Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. Numquid forte isti sunt agricolae? Agricola enim dicitur qui plantat, qui rigat: dixit autem Apostolus, Ego plantavi Apollo, rigavit. Quaerimus unde ipse hoc fecerit? Respondet Apos
Abbreviated transcription (Latin):
karitas ur̃a induob psalmis
qui iam tractati sunt exhor¬
tatos nos fuisse animã nr̃am
ut benediceret dnm: et pio cantu dixisse be¬
nedic anima mea dñm. Si ergo hortati su¬
mus inhis psalmis animam nrãm ut bñdice¬
ret dnm̃: in hoc psalmo recte đr.¬
nec minuet᷑ maledictione nr̃a: qui maledicit
dño ipse mintutur. q̃ui bñdicit dnm ipse au¬
getur. Prior ẽ in nob̾ bñdictio dñ ꝙ conseq̃us
ut et nos bñdicimus dm̃m. Illa pluuia: iste fru¬
ctus ẽ. E rigo tanquã recddit᷑ fructꝰ agͥ cole deo:
conplenti nos et colenti. Cantemꝰ ista deuone
ne n steri e hiinani uoce suero sorde. aptissime
eoetscos pat dictus ẽ agͥtola. Apłs dieit aũ agͥtus¬
tura di edificatio estis. Inreb huius mundi ui¬
sibilibus uitis ñ ẽ edificiũ: et edificiũ ñ ẽ uinea.
Nos autẽ iunea dnĩ sumus q colit nos ad frudũ:
edificiũ di sumꝰ qr qui colit nos. habitat in nobis.
St qd ait icdẽ apłs : Ego plantaui apollo rigaũ.

Expanded text:
tas Vestra, in duobus psalmis qui jam tractati sunt, exhortatos nos fuisse animam nostram ut benediceret Dominum, et pio cantu dixisse: Benedic anima mea Dominum . Si ergo hortati sumus in illis psalmis animam nostram ut benediceret Dominum; in hoc psalmo recte dinec minuitur maledictione nostra. Qui maledicit Domino, ipse minuitur; qui benedicit Dominum, ipse augetur. Prior est in nobis benedictio Domini, et consequens est ut et nos benedicamus Dominum. Illa pluvia, iste fructus est. Ergo redditur tanquam fructus agricolae Deo, compluenti nos et colenti. Cantemus ista devotione non sterili, non inani voce, sed vero corde. Apertissime enim Deus Pater dictus est agricola. Aptis, Dei aedificatio estis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit;
Abbreviated transcription (Latin):
na et si qua forte qm̃ ꝑmare nauigant in trat aqͥ
pminutissimas cauernas. ꝑrimulas ad sentinã ex¬
hauriendo eã ꝑ oꝑa bona neplus intrando cumu¬
lũ faciat. et nauĩ depͥmat ȩxchauriendo. Cotdie
ieiunando mando. ele mosinas facien¬
do. dicendo puro corde. dinuite nob̾ debita
nra sic̃ et nos dimittimꝰ debitorib nr̃is: dicen¬
do ista. ambula securus. et exulta inuiã
canta inuia: noli timere uidicẽ. Ante quã
esses fidelis inuenisti saluatorẽ. impiũ te
q̃siuit ut redimeret redẽptũ deserẽ ut ꝑdat:
hortatur: repetit eosdẽ uersus mexhortati¬
one Confueant᷑ tibi popłi dͥs. conficeant᷑ tibi
popłi om̃s. t̾ra dedit fructũ suũ. Quẽ fructũ:¬

Expanded text:
na; et si qua forte, quoniam per mare navigant, intrat aqua na; et si qua forte, quoniam per mare navigant, intrat aqua per minutissimas cavernas, per rimulas ad sentinam, exhauriendo eam per opera bona, ne plus intrando cumulum faciat, et navem deprimat; exhauriendo quotidie, jejunando, orando, eleemosynas faciendo, dicendo puro corde, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : dicendo ista, ambula securus, et exsulta in via, canta in via. Noli timere judicem; antequam esses fidelis, invenisti salvatorem. Impium te quaesivit ut redimeret; redemptum deseret ut perdat? hortatur, repetit eosdem versus in exhortatione. Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi populi omnes: terra dedit fructu
Abbreviated transcription (Latin):
um dat. Nemo te corrũpit. nemo te fallit. Eͦ se-¬
curus sis. S quid decausa tua. Nemo corrũpit
dm̃ manifestũ ẽ: ne forte ideo magis tim̃dũ sit
qr corrũpi nullomͦ potest. Qmͦ gͦ securꝰ es scd̾m
illud quod iã dictũ ẽ. Ds in nomine tuo saluum
me fac et inuirtute tua uidica me: sic ethic. Le¬
tent᷑ et exultent gentes: qm̃ iudicas popłos ineqͥ¬
tate. Et netimeant iniqui: sub iecit et gentes
mnt̾ra dirigis. Praue erant gentes: et tortuose
erant gentes: peruerse erant gentes. merito pͣui-¬
tatis et distortionis et puersitatis sue iudicem
uenientẽ timebant. Uenit manus ipsius: exten¬
ta ẽ miscd̾it̾ inpopłos: diriguntur ut ambulent
rectã uiã. Quid timeant uenturũ uidice᷑ qͥ pͥmo
agnouerunt correctorẽ. e Manib eiꝰdent se ipse
gentes. int̾ra. dirigi. Directe autẽ gentes ambu-¬
lantes in fide. exultantes in illo facientes oꝑabo¬

Expanded text:
um dat, nemo te corrumpit, nemo te fallit. Ergo seum dat, nemo te corrumpit, nemo te fallit. Ergo securus sis. Sed quid de causa tua? Nemo corrumpit Deum; manifestum est: ne forte ideo magis timendus sit, quia corrumpi nullo modo potest. Quomodo ergo securus es? Secundum illud quod jam dictum est: Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me. Sic et hic: Laetentur et exsultent gentes, quoniam judicas populos in aequitate. Et ne timeant iniqui, subjecit: Et gentes in terra dirigis. Pravae erant gentes, et tortuosae erant gentes, perversae erant gentes; merito pravitatis et distorsionis et perversitatis suae judicem venientem timebant: venit manus ipsius, extenta est misericorditer in populos; diriguntur ut ambulent rectam viam: quid timeant venturum judicem, qui primo agnoverunt correctorem? Manibus ejus dent se; ipse gentes in terra dirigit. Directae autem gentes, ambulantes in fide, exsultantes in illo, facientes opera bo
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Age causam tuã et defensor ẽ penitentis. et
peritor uenie confitentis i udex ennocentis. Uere
timere poteris causam tuã: ũͥ aduocatꝰ tuus erit
iudex tuus. Letent᷑ ergo etexultent gentes. q̃m̃
iudicas popłos in equitate. S timere potuerunt
ne male udicentur: dent se corrigendos. dent se
dirigendos ei qui uidet iudicandos. Hic corri¬
gant᷑: et ñ timeant cum iudicabunt᷑. Uide qͥd
dicat in alio psalmo. Ds in nomine: tuo saluũ
me fac: et in uirtute tua uidica me. Qdait: Si
non me pͥus saluas in nomine tuo: debeo time¬
re cum me iudicabis in uirtute tua. Si autem
me pͥus saluas in nomine tuo: qͥd timebo inuir¬
tute iudicantem. cuiꝰ salus p̃cessit in nomine:
Sic etiã hoc loco c̃onfiteant᷑ tibi popłi om̃s. Et ne
putetis aliquid tim̃dũ inconfessione. Letñt᷑ in qͥt
et erultent gentes. Quare letent᷑ et exultent.: Qm̃
iudicas popłos in equitate. Nemo cont᷑ nos p̃mi¬

Expanded text:
tere; age causam tuam, et defensor est poenitentis, et tere; age causam tuam, et defensor est poenitentis, et petitor veniae confitentis, et judex innocentis. Vere timere poteris causam tuam, ubi advocatus tuus erit judex tuus? Laetentur ergo, et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Sed timere poterunt ne male judicentur: dent se corrigendos, dent se dirigendos ei qui videt judicandos. Hic corrigantur, et non timeant cum judicabuntur. Vide quid dicat in alio psalmo: Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me . Quid ait? Si non me prius salvas in nomine tuo, debeo timere cum me judicabis in virtute tua: si autem me prius salvas in nomine tuo, quid timebo judicantem in virtute, cujus salus praecessit in nomine? Sic etiam hoc loco, Confiteantur tibi populi omnes. Et ne putetis aliquid timendam in confessione, Laetentur, inquit, et exsultent gentes. Quare, laetentur et exsultent? Quoniam judicas populos in aequitate. Nemo contra nos praemi
Abbreviated transcription (Latin):
sus exulta: iam sanab̾is confitens. Conscientia
tua saniẽ iã collegerat: apostoma tumuerat
cruciabat te. r̃equi escere ñ sinebat. Ad hibet me¬
dicus fom̃ta u̾boꝵ: etaliquando secat. Ad hibet
medicina ͤ ferrũ in corruptione tͥbulationis. tu
agnosce medici manũ : confitere. exeat in confes¬
sionẽ et defluat omĩs sanies. Iã exulta. iã letare:
quod reliquũ ẽ. facile sanabrtur. Confiteant᷑
tibi popłi d̾s. c̃onfiteant᷑ tͥ popłi om̃s. Et qr t̃fi¬
tent᷑ letentur et erultent gentes. Qm̃ iudicas
populos in equitate. Nemo te fallit. gaudeat
iudicandum. qui timuit uidicaturũ ꝑ reuidet
enũ et p̃uenit faciẽ el in confessione Ille autem
cũ uenerit.: p̃opłos in equitate uidicabit. Qͥd
ibi ualebit calliditas acusatoꝵ ubi ẽ testis consci¬
entia. ubi tueris et causa tua: ubi uidex ñq̃rit
testem: Aduocatũ misit tͥ: ꝓ̃pt̾ illũ. et pillũ confi¬

Expanded text:
sus exsulta, jam sanaberis. Conscientia sus exsulta, jam sanaberis. Conscientia tua saniem collegerat, apostema tumuerat, cruciabat te, requiescere non sinebat: adhibet medicus fomenta verborum, et aliquando secat; adhibet medicinale ferrum in correptione tribulationis: tu agnosce medici manum; confitere, exeat in confessione et defluat omnis sanies: jam exsulta, jam laetare; quod reliquum est facile sanabitur. Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi populi omnes. Et quia confitentur, laetentur et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Nemo te fallit: gaudeat judicandus, qui timuit judicaturum. Praeridit enim, et praevenit faciem ejus in confessione : ille autem cum venerit, populos in aequitate judicabit. Quid ibi valebit calliditas accusatoris, ubi est testis conscientia, ubi tu eris et causa tua, ubi judex non quaerit testem? Advocatum misit tibi: propter illum, et per illum confi
Abbreviated transcription (Latin):
potes occultꝰ dãpnab̾is tacitꝰ q̃ui posses liberari cõ
eit: sequit᷑ et dicit. Letent᷑ etexultent gentes. Si
plangunt ante hominẽ confessi latrones. lem̃t᷑
ante dm̃ confessi fideles. Si homo iudicet exigit a
latͦne confessionẽ tortor et timor: immo aliqñ cõ¬
fesfionẽ p̃mit timor: exigit tholor. Et ille qͥ plan¬
git in torm̃tiᷤtimet autẽ occidi confessus. portat tor¬
m̃ta quantũ potest. Et si uictus dolore fuerit.
ꝓfert admortẽ uocẽ suã. Nusꝗͣ gͦ letꝰ. nusquã ex¬
ultans. Antequam confiteat᷑ erarat ungula.
cũ confessus fuerit. dãpnatũ carnisex ducit: mi¬
ser ubiq Sed letent᷑ et exultent gentes. Unde
Pipsam confessionẽ. Quare:. Quia bonus ẽ cui cõ¬
fitent᷑. Ad hoc exigit confessionẽ: ut liberet hu¬
milem. Adhoc dap̃nat ñ confitentẽ: it puniat
suꝑbum. Ergo t̾stis esto anteꝗm c̃fitearis: c̃fes¬

Expanded text:
potes occultus: damnaberis tacitus, qui posses liberari confpotes occultus: damnaberis tacitus, qui posses liberari confcit, sequitur, et dicit: Laetentur et exsultent gentes. Si plangunt ante hominem confessi latrones, laetentur ante Deum confessi fideles. Si homo judicet, exigit a latrone confessionem tortor et timor; imo aliquando confessionem premit timor, exigit dolor: et ille qui plangit in tormentis, timet autem occidi confessus, portat tormenta quantum potest; et si victus dolore fuerit, profert ad mortem vocem suam. Nusquam ergo laetus, nusquam exsultans: antequam confiteatur, exarat ungula; cum confessus fuerit, damnatum carnifex ducit: miser ubique. Sed laetentur et exsultent gentes. Unde? Per ipsam confessionem. Quare? Quia bonus est cui confitentur: ad hoc exigit confessionem, ut liberet humilem; ad hoc damnat non confitentem, ut puniat superbum. Ergo tristis esto antequam confitearis; confes
Abbreviated transcription (Latin):
nouisti int̾ra: hoc ẽ inomĩb gentib Uide
quia ipsum canticum nouũ ñ tecũ cantant.
qui inparte esse uolunt. Cantate inquit do¬
mino canticum nouũ. et sequit᷑. cantate do¬
mino omĩs t̾ra. Gonfiteant᷑ tibi popłi d̾s In¬
uenerunt uiam tuã consiteant᷑. Ipsa cantatio
confessio e. Confessio peccatoꝵ. tuoꝵ. et uirtutis
di Tuam iniquitatẽ confitere: głam di confite¬
re. Te accusa illum glorifica. Te rephende. illum
laudaꝰ ut et ipse ueniens inueniat te punitorẽ
tuu: utex hibeat se tibi saluatorẽ tuũ. Quid enĩ
timetis confiteri. qͥ inuenistis hanc uiã inomĩb
gentib: Quid timetis confiteri. et in confessione
uta cantate canticũ nouũ cum omĩ t̾ra. Inomĩ
tra in pace catholicha. confiteri timetis do ne con¬
fesum dampnet. S iñ confessus lates: confessus
dampnaberis. Times confiteri. q̃ ñ confitũdo eẽ ñ

Expanded text:
novisti in terra, hoc est in in omnibus gentibus. Vide novisti in terra, hoc est in in omnibus gentibus. Vide quia ipsum canticum novum non tecum cantat qui in parte esse voluit. Cantate, inquit, Domino canticum novum; et sequitur, Cantate Domino, omnis terra . Confiteantur tibi populi, Deus. Invenerunt viam tuam; confiteantur. Ipsa cantatio confessio est; confessio peccatorum tuorum, et virtutis Dei. Tuam iniquitatem confitere, gratiam Dei confitere; te accusa, illum glorifica; te reprehende, illum lauda: ut et ipse veniens inveniat te punitorem tuum, et exhibeat se tibi salvatorem tuum. Quid enim timetis confiteri, qui invenistis hanc viam in omnibus gentibus? quid timetis confiteri, et in confessione vestra cantare canticum novum cum omni terra, in omni terra, in pace catholica? Confiteri times Deo, ne confessum damnet? Si non confessus lates, confessus damnaberis. Times confiteri, qui non confitendo esse non
Abbreviated transcription (Latin):
noua creatura. uetera transierunt: ẽcce facta st̃
noua. Cantiau cũ nouũ cantate inuia. qͣm
cognouistis int̾ra. Inqua t̾ra : Inomĩb gentibus
ꝓpterea et canticũ nouũ ñ ꝑtinet ad partẽ. Qui
in parte cantat: uetus cantat. Qd̾ libet cantet.:
uetis cantat Ueius homo cantat᷑ diuisus ẽ
carnalis ẽ. Certe inquantũ carnalis: in tantũ
uetus. Et in quantũ spũalis in tantum nouus
uero. ego apollo:ñne inquit carnales estis.
Ergo inspũ canticũ nouũ. canta in uia secura
sicut uiatores cantant. et plerumq nocte can¬
tant: formidolosa circunstrepunt omiã: uel po¬
uus ñ circunstrepunt. s eucunsilent: et quan¬
to magis silentia. tanto magis formidolosa. Can¬
tat tam̃: et qui latrones timet. Quanto securiꝰ
cantas in xp̃o. Non habet uia ista latͦnẽ: situ ñ
deserendo uiam incidas in latronẽ Canta in¬
quam securus canticum nouũ inuia qͣm cog¬

Expanded text:
nova creatura, vetera transierunt; ecce facta sunt nova creatura, vetera transierunt; ecce facta sunt nova . Canticum novum cantate in via quam cognovistis in terra. In qua terra? In omnibus gentibus. Propterea et canticum novum non pertinet ad partem. Qui in parte cantat, vetus cantat: quodlibet cantet, vetus cantat, vetus homo cantat; divisus est, carnalis est. Certe in quantum carnalis est, in tantum vetus, et in quantum spiritualis, in tantum novus.vero, Ego Apollo: nonne, inquit, carnales estis ? Ergo in spiritu canticum novum canta in via secura. Sicut viatores cantant, et plerumque nocte cantant. Formidolosa circumstrepunt omnia, vel potius non circumstrepunt, sed circumsilent; et quanto magis silentia, tanto magis formidolosa; cantant tamen et qui latrones timent. Quanto securius cantas in Christo? Non habet via ista latronem, si tu non deserendo viam incidis in latronem. Canta, inquam, securus canticum novum in via quam cog
Abbreviated transcription (Latin):
quia cognoscit᷑ int̾ra uia cdłi qr cognoscit᷑ in
omĩb gentib salutare cłi. Confiteantur tibi
popłi ds. confiteantur tibi inquit popłi om̃s
Existit herencus et dicit: et ego in affrica po¬
pulos habeo: et alius exalia parte: et ego in
galatia populos habeo. Tu mafrica ille inga¬
latia. Ego lllũ quero. qui ubiq habet. Certe ad
istam uocẽ exultare ausi estis: qm̃ audistis.
confiteantur tibi popłi d̾s. Audite sequentẽ
uersum: qi ñ de parte loquit᷑ confiteant᷑ tibi
popłi om̃s. Ambulate inuia cũ omib gentib
ambulate inuia cum omĩb popłis. O fitii pa¬
cis. filii unice catholicȩ ambulate inuia: can¬
tate ambulãtes. faciunt hoc uiatores: ad so¬
lam̃ laboris. Cantate in hac uia. obsecro uos
ꝑ ipsam uiam: cantate in hac uia canticum.
nouũ cantate. nemo ibi uetera cantet: cantate
amatoria pate urẽ. ñemo uetera. Uia noua:
uiator nouus: canticũ nouũ. Audi apłm hor¬
tantẽ te. ad canticũ nouũ. Si qua igitur in xͦ

Expanded text:
 in terra via Dei, quia cognoscitur in omnibus gentibus salutare Dei? Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi, inquit, populi omnes. Existit haereticus, et dicit, Ego in Africa populos habeo: et alius ex alia parte, Et ego in Galatia populos habeo. Tu in Africa, ille in Galatia: ego illum quaero qui ubique habet. Certe ad istam vocem exsultare vos ausi estis, quoniam audistis, Confiteantur tibi populi, Deus. Audite sequentem versum, quia non de parte loquitur: Confitebantur tibi populi omnes. Ambulate in via cum omnibus gentibus, ambulate in via cum omnibus populis, o filii pacis, filii unicae Catholicae; ambulate in via, cantate ambulantes. Faciunt hoc viatores ad solamen laboris. Cantate vos in hac via; obsecro vos per ipsam viam, cantate in hac via: canticum novum cantate; nemo ibi vetera cantet: cantate amatoria patriae vestrae; nemo vetera. Via nova, viator novus, canticum novum. Audi Apostolum hortantem te ad canticum novum: Si qua igitur in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
re ueritatẽ nicħ ẽ si cor alingũa dissentiat: et au¬
dire ueritatẽ nichil ẽ. si ñ auditionẽ frucꝰtus
sequatur. De isto loco quasi sublimiore loqͥmͣ
ad uos: quam simꝰ autẽ timore sub pedib ur̃is
d̾s norit qui ꝓpitius sit humilib quia ñ nos tã
delectant uoces laudantiũ. quan deuotio confi¬
tentiũ et facta rector. Etquam non delecte
temur ille nouerit qui nos ab omĩb ꝑiculis li¬
beret et nos uobiscũ abomĩ tẽp̾tatione saluatos
in regno suo cognoscere et coranare dignetur:¬

Expanded text:
atem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatem nihil est, si non auditionem fructus sequatur. De isto loco quasi sublimiore loquimur ad vos: quam simus autem timore sub pedibus vestris Deus noverit, qui propitius fit humilibus; quia non nos tam delectant voces laudantium, quam devotio confitentium et facta rectorum. Et quam non delectemtemur, ille noverit qui nos ab omnibus periculis liberet, et nos vobiscum ab omni tentatione salvatos in regno suo cognoscere et coronare dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
suũ coheredib unigeniti sui. Unicũ genuit ẽt
unũ noluit. U nicũ genuit in quã: et unũ eun
do. fecit ei coheredes: Fecit eum participẽ prius
mortalitatis nr̃ȩ: ut crederemꝰ nos esse posse par¬
ticipes duunitatis eius. Attendamus p̃cium
nrm. Predicata sunt omiã exhibñt᷑ omiã alł¬

Expanded text:
suum cohaeredibus Unigeniti sui. Unicum genuit, et suum cohaeredibus Unigeniti sui. Unicum genuit, et unum esse noluit: unicum genuit, inquam, et unum eum do fecit ei cohaeredes. Fecit eum participem prius mortalitatis nostrae, ut crederemus nos esse posse participes divinitatis ejus. 10. Attendamus pretium nostrum. Praedicta sunt omnia, exhibentur omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
da. et nominauit utrũq aridã t̾rã: et congregationẽ
aquarum mare. Nec hic dictũ ẽ. bñdixit d̾s. Uen nic¬
tũ ẽ ad ea fecunditatis habitura erant sem̃. et exa¬
quis cristentia. Ipsa enim maxime. multiplicatiõis
ub̾tatẽ habent. Et bñdixit ea dñs dicens. Crescit
et multiplicamini. et replete aquas maris. ẽt uola¬
tilia multiplicent᷑ suꝑ t̾ram. Sic et cũ omiã subie¬
cit homini quẽ fecit ad imaginẽ suã scͥptũ ẽ et
bñdix̃ eos d̾s dicens. Crescite et multiplicamin:
et implete faciẽ t̾rȩ. Ergo benedictio ꝓp̾e ad
multiplicationẽ ualet: et ad implendã faciẽ
t̾re. Audi et hunc ꝑsalmũ. B enedicat nos d̾s d̾s
nr̃ bñdicat nos d̾s. Et quo ualet ista bñdictio : Et
metuant eum om̃s fines terre. Ergo fr̃s mei sic abũ¬
dant̃. in nomine xp̃i bñdixit nos d̾s ut filiis suis
impleat un iuersã faciẽ t̾rȩ: et optatis in regnum

Expanded text:
da, et nominavit utrumque; aridam, terram, et congregationem da, et nominavit utrumque; aridam, terram, et congregationem aquarum, mare: nec hic dictum est, Benedixit Deus. Ventum est ad ea quae fecunditatis habitura erant semen, et ex aquis existentia. Ipsa enim maximam multiplicationis ubertatem habent; et benedixit ea Dominus dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete aquas maris; et volatilia multiplicentur super terram. Sic et cum omnia subjecit homini, quem fecit ad imaginem suam, scriptum est: Et benedixit eos Deus dicens: Crescite et multiplicamini, et implete facient terrae . Ergo benedictio proprie ad multiplicationem valet, et ad implendam faciem terrae. Audi et in hoc psalmo: Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Et quo valet ista benedictio? Et metuant eum omnes fines terrae. Ergo, fratres mei, sic abundanter in nomine Christi benedixit nos Deus, ut filiis suis impleat universam faciem terrae, adoptatis in regnum
Abbreviated transcription (Latin):
gatos: facta sunt miracula: lingius omĩũ locuti sut sm¬
pleti sunt spũ d̾i: conu̾si sunt qui ibi erant. tim̃tes et sus¬
cipientes ymbrẽ diuinũ. deder̾t inconfessione tantũ
fructum. ut omĩa sua in cõmune conferrent: distribu¬
entes pauꝑib ut nemo diceretaliqͥd ꝓpͥũ s essent ilis oã
cõmunia. et haberent animã unã et cor unũ indm. Do¬
natꝰ enĩ illis erat sanguis dnĩ quẽ fuderant: donatꝰ erat
ignoscente dño.: ĩit iã quod suderant etiã bibere discerent
Magnus ibi fructus. t̾ra dedit fructũ suũ. et magnum
sructũ. et optimũ fructũ. Nunquid t̾ra illa sola debuit
solet maxime et propͥ̾e intelligi. ꝑbemꝰ hoc ingenesi:
uide oꝑa dĩ. fecit d̾s lucẽ.: ẽt diuisit d̾s int̾ lucẽ et tene¬
bras. Lucem uocauit diẽ: et tenebras uocauit noctem
Non dictũ ẽ bñdixit lucẽ: et enĩ eadẽ lux redit. et alt̾nat
dieb ac noctib Uocauit celũ firmamtũ. int̾ aquas et

Expanded text:
gatos; facta sunt miracula, linguis omnium locuti sunt . Impleti sunt Spiritu Dei, conversi sunt qui ibi erant; timentes, et suscipientes imbrem divinum, dederunt in confessione tantum fructum, ut omnia sua in commune conferrent, distribuentes pauperibus; ut nemo diceret aliquid proprium, sed essent illis omnia communia, et haberent animam unam et cor unum in Deum . Donatus enim illis erat sanguis Domini quem fuderant; donatus erat ignoscente Domino, ut jam quod fuderant etiam bibere discerent. Magnus ibi fructus: terra dedit fructum suum, et magnum fructum, et optimum fructum. Numquid terra illa sola debuit solet maxime et proprie intelligi. Probemus hoc in Genesi: vide opera Dei. Fecit Deus lucem; et divisit Deus inter lucem, et tenebras: lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem. Non dictum est, Benedixit lucem. Etenim eadem lux redit et alternat diebus ac noctibus. Vocavit coelum firmamentum inter aquas et