comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cupun.uł cupu. Et ex eo cõpoita cõcupio. cõcupu
eftringere ut arta nature pͥmus t̾rꝵ claustra
cupiret.¶ In .ui. diuisas faciens p̾c̾itũ unũ
iuenio sũpradc̃e t̾minacõnis rapio. rapui. Et
ex eo compoi̾ta eripio. eripui. surupio. surupin.
Nam surpui ꝑ syncopam .ri. ꝓtułunt quidam

Expanded text:
cupīui uel cupii et ex eo composita, concupio concupīui Lucretius: «effringere ut arta / naturae primus terrarum claustra cupiret». in ui diuisas faciens praeteritum unum inuenio supra dictae terminationis, rapio rapui et ex hoc composita, eripio eripui, surripio surripui; nam surpui per syncopam protulerunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in .as. desiuit tam inaccĩa ꝙͣ in ueu¬
nas. nam. Excipiũtur ħ q̃ mar. dĩsas faciũt
p̾t̾itum. sub tracta. as. domo. domas . iiiiii. cre¬
no. nas .iiiii. neto cas. tui. plico. cas. cui. uel
plicam. Qd̾ marĩe in compoĩtis diuoscitur.

Expanded text:
t tam in actiuo quam in neunas, naui". 2 Excipiuntur XII que in u-i diuisas faciunt preteritum abstracta a: "domo, domas, domui", "creno tonas tonui, ueto uetas uetui. plico plicas plicui uel plicaui, quod maxime ex compositis dinoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ctos saliere ꝑutres. In quib dam tũ inuenitur
codicib ꝑ saluere scriptum. luc̾. in .iiii. Insiluit¬
niiͦ. fastorum ꝑ flãmam saluisse pecꝰ saluisse co¬
do dẽtes. Cambio. bis. pouit carisius et eius p̾ti
stissum dre. Eimmiꝰ in .x. leucatẽ cãpsant. ⁊lio cuiꝰ
declinacõ in usu fceqñti nou est quarte ꝯugõnus¬

Expanded text:
unctos saliere per utres». in quibusdam tamen inuenitur codicibus etiam saluere scriptum. idem in XI: «portIIII fastorum : «per flammam saluisse pecus, saluisse cot». cambio, ἀμείβω, ponit Charisius et eius praeteritstissimi dicere. Ennius in X: «Leucatam campsant». aio, cuius declinatio in usu frequenti non est
Abbreviated transcription (Latin):
h teneas. ¶Alia uero omnĩa u̾ba i.leo desinen¬
cia. eo in .ui. diuisas tnͣsferencia faciũt p̾t̾itum
Ut doleo. dolui. talleo tallui. palleo. pallui. Excel¬
leo. excellui. qd̾ excello imcuitur.
teo. patu. liqueo. liqui. ex quo liq̃sco inchocitĩm.

Expanded text:
tur. alia uero omnia uerba in leo desinentia eo in ui diuisas transferentia faciunt praeteritum, ut doleo dolui, calleo callui, palleo pallui, excelleo excellui, quod et excello inuenitur.teo patui, liqueo licui, ex quo liquesco inchoatiuum.
Abbreviated transcription (Latin):
quiore. ansit nec capiũt indusas pectora flãmas
Omĩa aũt supradicta uerba in deo exemncia.¬
deo.m. sũ. comĩtencia faciũt supmna. rideo. risum.
ardeo arsum. in deo. uisum. mordeo. morsum. Rn
post .u. asumpsit. eup home cã. gauisũ enĩ facit.
¶A sedeo p̾c̾ea genũanit .s. sessum. Et fortasse
¶alia uero omĩa in. deo. desmencia de quibus¬
sumpcõne. sũ. debent fieri supiia. ut canditum.
studicũ. Rarissime cũ ab omĩb uentus secũde
coniug̃. que in .ui. diuisas faciũt p̾t̾itum ĩue¬
nitur huniscemoĩ supinũ uł ꝑticipiũ futira
tũ inuemiantur .I. breuẽ añ. tum. hñt. ¶ Hic¬

Expanded text:
amore / ausit, nec capiunt inclusas pectora flammas». omnia autem supra dicta uerba deo in sum conuertentia faciunt supina: rideo risum, ardeo arsum, uideo uisum, mordeo morsum, pendpost u assumpsit euphoniae causa gauisum. a sedeo praeterea geminat s sessum, et fortasse alia uero omnia in deo desinentia per uisumptione tum debent fieri, ut "canditum", "studitum". 17 Rarissime tamen ab omnibus neutris secunde onis, quae in ui diuisas faciunt praeteritum, inuenio uel huiuscemodi supinum uel participium futuri, tamen inueniantur, i breuem ante tum habent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfcm̃ ut ludo. lusi. rado. rasi. ledo. sesi. rodo.
rosi. uado. nasi. euado. euasi. illido. illisi. clau
luc᷑ . in. mii ꝰ donet metuerunt castra cecidit. pedo
pepedi. oraciꝰ iarͦ ẜmonũ. Nam displosa so
nat ꝙͣtum uescita pepedi. ab eo qd̾ est sido p̾t̾i¬

Expanded text:
m, ut lūdo lusi, rādo rasi, laedo laesi, rōdo rosi, uādo uasi, euādo euasi, illīdo illisi, claudLucanus in IIII: «donec uetuerunt castra, cecidit», pedo pepedi. Horatius in I sermonum nat quantum uesica, pepedi». ab eo quod est sīdo praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽdi ut prex. dictor. for. dor. poĩtĩm faris d
eẽ for. passuũ do d ẽẽ dor. Ea enim ꝙͣuis rõue
regule bũdicantur. tum quia in usu auctoꝵ
non inueniũtur recusamus dr̃e. ¶Iu con¬
rix. ⁊ faciũt femĩna ut doctor doctrix. uictor inc¬
trir. Cum igitur mascł̾imũ sit mitritor ex eo se¬
cũdũ analogiam nascebatur mitrit̾e. euphonie
tũ cã concisio fc̃a est medie silłe sicut bob pro
bonib. nec non x in concextu dulsarũ dcõnum
ħ solet fieri. ut cũ nobis turpe est dr̃e. ita no¬
biscũ p̃̾post̾um ꝓfertur. unus ergo ex hiis płm
quatuor modis inuenitur. qui facit tam ũba
ꝙͣ ⁊ aliꝗs ꝑtes or̃onis esse defectinas¶ ¶ Orĩe
hoc. c̾cie muenitur ne si uera dicamius U̾bum ẽẽ
putetur. ⁊ far farcis solum in .r. desmens genui¬
uauit .r. ue si faris dicamius aliud monscret.
¶Siulr̾ repugnͣtib regłis solent quedam

Expanded text:
o. positiuum faris debet esse for, passiuum do debet esse dor. ea enim quamuis ratione regulae bene dicantur, tamen, quia in usu auctorum non inueniuntur, recusamus dicere. inconrix et faciunt feminina, ut doctor doctrix, uictor uictrix. cum igitur masculinum sit nutritor, ex eo secundum analogiam nascebatur nutritrix, euphoniae tamen causa concisio facta est mediae syllabae, sicut bobus pro bouibus. nec non etiam in contextu diuersarum dictionum hoc solet fieri, ut cum nobis turpe est itaque nobiscum praeposterum profertur. unus ergo ex his plerumque quattuor modis inuenitur, qui facit tam uerba quam alias partes orationis esse defectiuas. differentertiae inuenitur, ne, si Veni dicamus, uerbum esse putetur. far farris solum in r desinens geminauit r, ne, si faris dicamus, aliud monstret. similiter repugnantibus regulis solent quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
re lr̃arum. unde. Cicero uoleus ab eo ꝙ est
expulsor profent femĩnũ mutauit .s. in .t. et
ex płtrir dixit tusculanoꝵ .u. O uite philosophia¬
.i. dur .o. uiitutis indagatrix. expultrirq nicõr
In codem regie uirgines ut cõst̾cłe tondebant

Expanded text:
 literarum. unde Cicero uolens ab eo, quod est expulsor, proferre femininum mutauit s in t et expultrix dixit Tusculanarum V: «o uitae philosophia dux, o uirtutis indagatrix expultrixque uitiorum». in eodem: «regiae uirgines ut tonstriculae tondebant
Abbreviated transcription (Latin):
q est nupta. mptꝰ uł a pucipera puerpenis.
ꝯppugͣt ip̃a rerum natura pp̃ significacõnem
s solum accidit feminus nͥ figura uł auctas
niccedat figura. ut si dicam bonus aius uro¬
ris iũ nuptus est. pp̃ bonũ hñs aĩm uxor mͥ
mpta est. mictoritas ut plautus incassina. l¬

Expanded text:
od est nupta nuptus uel a puerpera puerperus, oppugnat ipsa rerum natura propter significationem, quae solis accidit feminis, nisi figura uel auctoritas intercedat: figura, ut si dicam: bonus animus uxoris mihi nuptus est pro bonum animum habens uxor mihi nupta est; auctoritas, ut Plautus in Casina
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃nis ht̃ u̾bum infiitũ. unde quidam nom̃
ubi hesse dicebant. Dico em̃ bonũ est legere
ac si dicam bona est l̃o. Ita omĩs modus
finitus pocest ꝑ hũc interpretari. ut si dicam
lego quid indicam. leg̾e me. lege quid imꝑani
leg̾e te. utinam legerem. quid optaui leg̾em
Cum legam uemo quid uroci: pͥus leg̾e̾ pꝰt

Expanded text:
ipsius habet uerbum infinitum. unde quidam nomen uerbi hoc esse dicebant; dico enim bonum est legere, ut si dicam bona est lectio. itaque omnis modus finitus potest per hunc interpretari, ut si dicam lego, quid indicaui? legere me; lege, quid imperaui? legere te; utinam legerem, quid optaui? legere; cum legam, uenio, quid iunxi? prius legere post
Abbreviated transcription (Latin):
mento indicamus. ¶ Imꝑat̃s uero p̾sens
⁊ futurũ naturali quadam uccͣitate iidetur
posse accipe. eo enuĩ imꝑamus que uł statim in
p̾senti uolumus fi̾ sinc aliqua dilacõne uel¬
s hs̃ p̾fĩtum tempus. quia eueuit sepe de ab¬
p̃s. legente oꝑtaris dicama. utinam rome filiꝰ
iueus legiss auctores pp̃ quos minc ibi morat᷑.

Expanded text:
mento indicamus. imperatiuus uero praesens et futurum naturali quadam necessitate uidetur posse accipere; ea etenim imperamus, quae statim in praesenti uolumus fieri sine aliqua dilatione. neam praeteritum tempus, quia euenit saepe de abpraesenti degente, optans dicam utinam Romae filius meus legisset auctores, propter quos nunc ibi mora
Abbreviated transcription (Latin):
caritas quid eso aliud ꝙͣ mẽtis ocłus. qui si
t̾rem amoris pulu̾e tangitur ab int̾ne lucis
mox intuitu lesus reu̾b̾atum. Quia & ꝑuulus
est qui t̾rena diligit magnꝰ qui et̾nia concu¬
piscit. Potest ⁊ sic non incõuenienter intel¬
ligi ꝑuulũ occidit ũndia. qĩ huiꝰ pestis lã¬
gqre non moritur il qui adhuc intentino¬

Expanded text:
charitas quid est aliud quam oculus mentis; qui si terreni amoris pulvere tangitur, ab internae lucis mox intuitu laesus reverberatur? Quia autem parvulus est qui terrena diligit, magnus qui aeterna concupiscit, potest etiam sic non inconvenienter intelligi: Parvulum occidit invidia, quoniam hujus pestis languore non moritur, nisi qui adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃e qñ luna uidetur dimidia. ħ intlumũ spa¬
crũ qd est inter defectũ lime ⁊ cremẽtũ eius¬
incipit illm̃ari a sole. ¶ Et nota ꝙ luna
corpus est obscurũ ⁊ ꝑ se non lucet. s lumẽ
accipit a sole. Item luna minor est. ał qͣcũq
qͣuͣ stella ⁊ incio t̾rs. Item lima est sexta
gitur ꝙ luna est quadragesĩa octaua pars sol.
Est ergo sol occies ilaior ꝙͣ t̾m. t̾ra sexies maior
ꝙͣ lima. Unde colligitur ꝙ sol est quadragesies
admodũ lune iam diundie s modo destructa est.

Expanded text:
tempus quando luna videtur dimidia; hoc interlunium, spatium quod est inter defectum lune et crementum eiusincipit illuminari a sole; et nota quod luna corpus est obscurum et lumen non habet a se sed accipit a sole. Item luna minor est qualibet alia stella et vicinior terris. Item luna est VI gitur quod luna est quadragesima VIII pars solis; est ergo sol octies maior quam terra, terra sexies maior quam luna: unde colligitur quod sol est quadragies ad modum lune iam dimidie, sed modo destructa est,
Abbreviated transcription (Latin):
muliebri ⁊ delicato corꝑe depiugitur. qr diciuit
nuilieres ei act̾inisse uinĩ pp̃ excitandã lixeuriam¬
uł libidinẽ unde ⁊ fr̃es eius pãpino cingitur. sed
iõ coronã inteã ⁊ cormi ht. quia cũ grate ⁊ moderace
uinũ bibitur leticiã p̾stat. cũ ultra modũ excitat
lites ⁊ quasi corma addit. unde illud. Cũ uenere
int̾ior timica uł pars corticis que ligno adberet.¬
Et dr̃ a libero. ras. quia liberat ⁊ defendit int̾ius li¬
guũ. uł quia ille int̾ior cortex defenditur ab ext̾ior
uł dr liber a liberato cortice .i. ablato. Est eĩ mediũ¬

Expanded text:
 dicunt mulieres ei attribuisse vinum propter excitandam libidinem, unde et frons pampino cingitur; sed ideo coronam viteam et cornu habet quia cum grate et moderate vinum bibitur letitiam prestat, cum ultra modum excitat lites et quasi cornua addit; unde illud ‘lis est cum Venere ior tunica vel pars corticis que ligno adheret, a libero -as quia liberat et defendit interius lignum, vel quia ille interior cortex defenditur ab exteriori; vel dicitur liber a liberato cortice, idest ablato: est enim mediu
Abbreviated transcription (Latin):
arboꝵ fiebant uolumũa ⁊ cõpagmebãtur. unde
⁊ scͥptores a libris arboꝵ librarii nocantur. Et m̃
dci sunt błolopole ⁊ antiquarii. s librarii sunt
qui noua scribũt ⁊ uetera. antiquarii qui tĩ ⁊ ue¬
t̾a. unde ⁊ dcĩ sũt. uł dr̃ liber alibertate legenciũ qr¬

Expanded text:
 compaginabantur; unde et scriptores a libris arborum librarii vocantur, et iidem dicti sunt bibliopole et antiquarii: sed librarii sunt qui et nova scribunt et vetera, antiquarii qui tantum vetera, unde et dicti sunt. Vel dicitur liber a libertate legentium, q
Abbreviated transcription (Latin):
uocũ ꝙͣ in metro
tem Et .k. quid̾
penitus fr̃uacua
est. nulla enĩ ui¬
quente a. debeat scribi k. Cartago enĩ et caput siune
ꝑ l sine ꝑ .c. scribuntur: nullam faciũt nec in so¬
no nec in potestate eiusd consonantis drĩam. sicut

Expanded text:
uocum quam in metro t. et k quidem penitus superuacua est: nulla enim uiquente haec scribi debeat: Carthago enim et caput, siue per c siue per k scribantur, nullam faciunt nec in sono nec in potestate eiusdem consonantis different
Abbreviated transcription (Latin):
lutus. unde ⁊ mẽbra loco mota luxa dicuntur
incibo ⁊ inuestitu ⁊ ⁊̃ in aliis rebus. Et inde lu
omĩa porro agit ⁊ .q. proucit. Item luxuriosꝰ
est uictus nõ uccͣm s sũptuosi ⁊ onerosi appetẽs
dicitur ⁊ lirxuriosus. ⁊ comꝑatur. Item a luxus
prie est in coitu. liycuries in aliis accẽditur ⁊
lururior. lireiriaris qd antiqui dre̾unt lu¬

Expanded text:
lutus, unde et membra loco mota luxa dicuntur,in cibo et in vestitu et etiam in aliis rebus; et inde luxomnia porro agit et quasi proicit; item luxuriosus est victus non necessarii sed sumptuosi et onerosi appetensdicitur et luxuriosus; et comparatur. Item a luxus proprie in coitu et luxuries in aliis attenditur; et luxurior -aris, quod antiqui dixerunt lu
Abbreviated transcription (Latin):
caret. et cõponitur a luce ⁊ carcus. quia luscꝰ parũ
lucis ht̃ uł quia careat luce ⁊ nõ bicib. uł cõponitur
a luce ⁊ custos. Inde dicitur luscus .q. lucis custos.s.
ocłi non ocsorum uł cõponitur a luce ⁊ sciẽs. quia
lucem sciat ⁊ non lucet.

Expanded text:
quia luscus parum lucis habet vel quia careat luce et non lucibus; vel componitur a luce et custos, unde dicitur luscus quasi lucis custos oculi, non oculorum; vel componitur a luce et sciens quia lucem sciat et non luces.
Abbreviated transcription (Latin):
.ca. cum .i. labłis ꝓprie lubricũ est illud qd̾
ꝙͣto magis tenetur tanto magis labitur
ut anguilla. ⁊ ⁊ illud dicitur: lubricum in quo quis¬
labr̃ ut ua lutuosa. ⁊ aquesa ⁊ glacies. Unde ĩ p̃s.¬
fiant uie illorum tenebre ⁊ lubricũ. Et hĩc lubrico.¬

Expanded text:
-a -um, labilis: proprie lubricum est illud quod quanto magis tenetur, tanto magis labitur, ut anguilla; et labitur, ut via lutosa et aquosa, et glacies, unde illud ‘fiant vie illorum tenebre et lubricum’. Et hinc lubrico
Abbreviated transcription (Latin):
neutu. hii loci ⁊ ħ loca. Et dicitur locus tam sb̃a ꝙͣ ꝙ̃
dicitur maxĩa ꝓpõ uł hĩtudo. Unde trahitur argum̃¬
localis ⁊ ħ. le. qd loco continetur uł cutũscubitur. uñ
localr̃ aduerbiũ ⁊ ħ localitas. tatis. Et scias ꝙ locus
.ge. coĩs .a. claudus qui ht̃ pedes tortos ad siłitudiuẽ
lori uł qui h̃t pedem ligueũ quib dam loris religa¬
Lorpidem᷑ rectꝰ derideat ethiopem albus.¬

Expanded text:
icitur hii loci et hec loca, et dicitur locus tam substantia dicitur maxima propositio vel habitudo unde trahitur argumlocalis -le, quod loco continetur vel circumscribitur, unde localiter adverbium et hec localitas -tis. Locuspes -dis, idest claudus, qui habet pedes tortos ad similitudinem lori vel qui habet pedem ligneum quibusdam loris religapedem rectus derideat Ethiopem albus
Abbreviated transcription (Latin):
tredo ossiũ iudia. quia ꝑ liuoris uriciũ anĩ dei
ocłos peunt. ⁊ forcia acta uirtutũ ossa qmippe
eruatur ntimemꝰ. difficile nã est ut ħ alã nẽ
ĩuideat qd adipisci alt exoptat quia ꝯuicsͤ
temꝑale ꝑcipitur tanto uꝰ fit suigulis qnͣto
diditur in multis. ⁊ idcͥco desiderantis mentẽ
liuor eetruciat quia ħ qd appetit aut fũditus
alter accipiens adiunt aut a qnͣtitate resti¬
git. Qun ergo liuoris peste plene carere desid̾at
tanto largior oũditur quãto ad hans ꝑcipien¬
ciũ multitudo dilatatur Inummucio ergo li¬
uoris est affectus surgens et̾ne dulcedims
et plena mors est enis ꝑfcũs amor eclutatis.
Nam cũ mens ab eiꝰ reĩ appetitu retrahr que
accipientiũ nũo ꝑtitur. tanto magis proxim̃
diligit qnͣtoruꝰ ex prouectu illis sua dãpns
ꝑtimescit. Ce si ꝑfcẽ in amore celestis patrie

Expanded text:
idia, quia per livoris vitium ante Dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe eruatur intimemus? Difficile namque est ut hoc alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat: quia quidquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis: et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris peste plene carere desiderat, tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surgens internę dulcedinis, et plena mors eius est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab eius rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit. Quae si perfecte in amore cęlestis patriae
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat: Item liras grece latine dr̃ sulcus ⁊ ꝓpͥe arat᷑.
Unde ħ lira apud nos dẽ sultus. ⁊ inde liro. siras .i. ectarr
sulcare. Et componitur de liro. ras .i. desulcare a sulco
delirus.ra. rũ.i. stultus ⁊ facuus ⁊ discordiosus.
deliri quia pp̃ senectutẽ in samũt ⁊ rectũ tramitem
teuere nõ possunt. Et scias ꝙ deliro ⁊ delitus nori¬

Expanded text:
rece, latine dicitur sulcus et proprie aratri, unde hec lira -e apud nos dicitur sulcus; et inde liro -as, idest arare, sulcare, et componitur deliro -as, desulcare, a sulco delirus -a -um, idest stultus et fatuus et discordiosus. deliri quia propter senectutem insaniunt et rectum tramitem tenere non possunt. Et nota quod deliro et delirus no
Abbreviated transcription (Latin):
Ioto compoi̾tur colloco. cas. de loco. cas.iualde uel
deorsimi locare uł de loco remonere. Eloco. cas. ualde
uł extra locare uł extra locum remouere illico. cas.
nitus uł ualde locare. p̾loco. cas. ꝑloco. cas. relao.
loco actiuũ est cum omĩb sius compositis. et cor̃.¬

Expanded text:
oco componitur colloco -as; deloco -as, idest valde vel deorsum locare vel de loco removere; eloco -as, valde vel extra locare vel extra locum removere; illoco -as, intus vel valde locare; preloco -as, perloco -as, reloco -as. Loco activum est cum omnibus suis compositis et cor
Abbreviated transcription (Latin):
ticipio. quia nõ ꝯuẽĩunt alicui. ex eadem cau¬
sa ꝑticipiũ .n. eueuit alicui ex actu. uł passione.
S nouien u̾bale conueuit alicui non ex actu uł¬
dicitur enĩ aliquis lc̃or. uł quia scĩam et ꝑiciã.
ht legendi. uł quia assiduc uł fraꝙ̃ter legit uñ
ab officio dũr. in ecc̃a lectores a legendo freꝙ̃ ter

Expanded text:
ticipio, quia non convenit alicui ex eadem causa. Participium enim convenit alicui ex actu vel passione, sed nomen verbale convenit alicui, non ex actu Dicitur enim aliquis lector, vel quia scientiam et peritiam habet legendi, vel quia assidue vel frequenter legit, unde et ab officio dicuntur in ecclesia lectores a legendo frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
penitencia. Quartus in gła. de pͥmo statu ac
liste cxponẽs. qui desursũ uenit sr̃ om̃s est. dicit xp̃m
uenisse desursũ .i. de altitudine hũaue nature aute
pcc̃a. qr de illa alcitudine assumplit u̾bum dĩ hũanam
ẜo. ⁊ alios defectus. de t̾cio uero gr̃e plenitudinẽ. de qrͣto
uõ posse pectare ⁊ dei ꝑfectam contẽplacõnẽ. hũit enĩ
sił bona me q̃dam ⁊ bona prĩe sicut ⁊ quedã mala .i.¬

Expanded text:
statu accns: Qui desursum venit, super omnes est, dicit Christum venisse desursum, id est, de altitudine humanae naturae ante peccatum, quia de illa altitudine sumpsit Verbum Dei humanamdo, et alios defectus. De tertio vero gratiae plenitudinem. De quarto non posse peccare, et Dei perfectam contemplationem. Habuit enim simul bona vitae quaedam, et bona patriae, sicut et quaedam mala vi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Dicitur ã ħ dea mag̾ dea bestiaꝵ quĩ hom̃i qr
aicuciꝰ uident bruta ałia ꝙͣ honũes. unde uocte
bũt su iisus contẽpamentũ. quia tunc aliqua
unemũt obstacula. de die a quia nulla ĩueiũt
fere nichil udent.

Expanded text:
. Dicitur autem hec magis dea bestiarum quam hominum quia acutius vident bruta animalia quam homines; unde nocte habent sui visus contemperamentum quia tunc aliqua inveniunt obstacula; de die autem, quia nulla inveniunt, fere nichil vident
Abbreviated transcription (Latin):
uł ingeuuo facit grm̃ liber. liberi. pro codice uł cor¬
tice liber libri. liber liberi dicitur filius ĩgemius.
quia ex liberd matrimo. no sit natus uł ortus.
Nam filii ex libero ⁊ ancill ⁊ orti seruilis sũt cõ¬
dicõis semꝑ em̃ qui uascitur sequitur det̾ioren

Expanded text:
vel ingenuo facit genitivum liber liberi, pro codice vel cortice liber libri. Liber -eri dicitur filius ingenuus quia ex libero matrimonio sit ortus; nam filii ex libero et ancilla orti servilis sunt condicionis: semper enim qui nascitur deteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
rebautur occurrit discrecio. aut enĩ erat oblacõ de aũ¬
lib ⁊ sacrificiũ dicebatur uec aute octanũ diem ua¬
tiuitatis pot̾at offerri. nec eadem die mac̾ ⁊ foetus
eiꝰ aut de sicca mat̾ia ut desmulia pane thuit et
ꝓprie dicebatur obło. aut deliquidis. uino et oleo
qui ꝓprie libanien uł libacio dicebatur. l hiis nõib
scriptura qũq in diftereut utatur. Item a libo dr̃¬

Expanded text:
o. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nominibus scriptura quandoque indiffere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ bec figura .l2. sr̃fluit apud nos. s nequaꝙͣ apud
grecos. ubi em̃ nos scribinus .c. greci scribunt lẽ.
Et uocatur apud eos kappa. In nullis ergo latims
dicõnib d scribi k. s tautũ ing̾cis. In uothis u̾o
indifferent᷑ pt scribi tam .c.ꝙͣ li. quia enĩ reducte

Expanded text:
 hec figura, k, superfluit apud nos, sed nequaquam apud Grecos. Ubi enim nos scribimus c, Greci scribunt k, et vocatur apud eos kappa. In nullis ergo latinis dictionibus scribi debet k, sed tantum in grecis. In nothis, vero, indifferenter potest scribi tam c quam k: quia ergo reducte
Abbreviated transcription (Latin):
palus inferualis quia delet memoriã. unde¬
⁊ iuterpretatur obluno. quia ex aĩe bibunt
de aqua illius ꝑatiũtur oblunonẽ pccõrum¬
uł obliuiosus. unde ⁊ letħea papauera di¬
cimus quia oblimonẽ comedentib efeñt.¬

Expanded text:
palus infernalis, quia delet memoriam, unde interpretatur oblivio, quia ex quo anime bibunt de aqua illius patiuntur oblivionem prvel obliviosus; unde et lethea papavera dicimus, quia oblivionem comedentibus con
Abbreviated transcription (Latin):
aer qui similiter uinat nouos quia infantes a
calido et huundo utero uenientes et lumiliũ qua¬
litatũ bñficia poscentes recipit fouens hũo ⁊ et
calore. quia ip̃e solus inter elementa calidus est
et hũidus. hinc eciã ẽẽ dicitur lucuia .i. dea par¬

Expanded text:
aer qui similiter iuvat novos, quia infantes, a calido et umido utero venientes et similium qualitatum beneficia poscentes, recipit fovens humore et calore, quia ipse solus inter elementa calidus est et humidus. Hinc etiam dicitur esse Lucina, ides
Abbreviated transcription (Latin):
didus. unde et homo dicitur luculentꝰ qui est lĩgua
clarus et sermone splendidꝰ. et comꝑatur. cior. ssmi
unde luculent᷑. cius. me. adũ. et hec luculencia. cie. cda¬
in sula cui lucussus consul nomẽ ĩposit qui delecta¬
tus millo pͥmũ romam u̾eit. uł aduexit. solumq¬

Expanded text:
splendidus; unde et homo dicitur luculentus qui est lingua clarus et sermone splendidus, et comparatur -tior -simus; unde luculente -tius -me adverbium, et hec luculentia -e, clainsula, cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus in illo primum Romam vexit, solumq
Abbreviated transcription (Latin):
cedit feliciter. Leo fortissimꝰ bestiaꝵ ad nullius pa¬
uebat occ̃sum. Gallus succĩctus lũbos et aries nec
est rex qui resicat ei. ⁊ qui stultus appari̾nt postꝙͣ
liͤ moꝵ ip̃e ꝯuppe ħ loco leo ponitur de quo. ĩ apoc¬
scriptũ eist uicit leo de tribri inda. qui fortissimꝰ
bestiaꝵ. dicitur quia in illo ꝯd̾ mfirm̃ est dĩ forciꝰ
est bomũb. qui ad nulliꝰ pauet occursũ dicit enĩ
Gallus succuictus lũbos .i. p̾dicatores sancti int̾
huiꝰ noctis tenebras. u̾m manie nĩciantes. qui
a dũo dicitur. Sunt lumbi urĩ p̾cincti. ⁊ aries n ͤ
est rer qui resistat ei. Quem aliũ in hoc loco arietẽ
acupimꝰ insi pͥmũ intra eccliam. ordĩem sacer¬
dotũ. de quib scriptum est. afferte dũo filios ari¬

Expanded text:
cedit feliciter leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum gallus succinctus lumbos et aries nec est rex qui resistat ei et qui stultus apparuit postquam i. Ipse quippe hoc loco leo ponitur, de quo scriptum est, Vicit leo de tribu Juda . Qui fortissimus bestiarum dicitur, quia quod in illo infirmum est Dei, fortius est hominibus : qui ad nullius pavet occursum; dicit enim: Gallus succinctus lumbos, id est, praedicatores sancti, inter hujus noctis tenebras, verum mane nuntiantes. Qui a Domino dicitur, Sint lumbi vestri praecincti . Et aries: nec est rex qui resistat ei. Quem alium hoc loco arietem accipimus, nisi primum intra Ecclesiam ordinem sacerdotum, de quibus scriptum est, Afferte Domino filios ari
Abbreviated transcription (Latin):
misionẽ nocari priuo quppe hom̃i ꝑsuasione callida
diuitatẽ additurũ se ꝑbibuit. s ĩmortalitatẽ tulit ad¬
ditamentũ hoñ. ergo ꝑ irrisionẽ dici potuit. Cuul
momordit dĩucatis. illum aculeus ꝑforauit. ꝙ hamus
quippe fances degluticntis teruuit. dñ in illo ⁊ esca care¬
nis patuit quͣ denorator appet̾et ⁊ dĩuitas passionis

Expanded text:
sionem vocari. Primo quippe homini persuasione callida 1087 divinitatem additurum se perhibuit, sed immortalitatem tulit . Additamentum ergo hominum per irrisionem dici potest, quibus momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Quasi hamus quippe fauces glutientis tenuit, dum in illo et esca carnis patuit, quam devorator appeteret, et divinitas passionis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ambulant canda sua cooꝑrũt uestigia sua ne eos
uenator ĩueniait. Cũ gemerĩt crtulos trib dieb.
⁊ tribus noctib catulus dornire fertur. Tũc inde
prĩs rugitu uł fremitu. ueluti cremestũs cubilis
locus sustitare dr̃ catulũ. ⁊ dormmentẽ. Cirta hoĩe
tinos obinos repriare ꝑurttũt. hoĩem nõn uisi i
maguafame int̾iũt. ¶ De leone ⁊ dicit ambro.
mist̾e se nescit s quasi rex quidã płimoꝵ dedignat᷑¬
sue este ip̃as reliquias adu̾satur. Ꝙ aũt eĩ se soci¬
are fera audeat cuiꝰ uoci tantus naturalr̃ in est er¬
euadere rugientis eiꝰ sonicu uelud quadã ui atoni¬
tiur. les eger sumiani querit. ut eã deuoret quo pos

Expanded text:
cum ambulant, cauda sua cooperiunt vestigia sua, ne eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur; tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus suscitare dicitur catulum dormientem. Circa hominem tivos obvios repatriare permittunt; hominem non nisi in magna fame interimunt.miscere se nescit: sed quasi rex quidam plurimorum dedignatsuae escae reliquias aversatur. Quae autem se ei sociare fera audeat, cujus voci tantus naturaliter inest terevadere, rugientis ejus sonitu velut quadam vi attonisua. leo aeger simiam quaerit, ut deuoret quo poss
Abbreviated transcription (Latin):
ħ nomen pͥmũ ẽẽ eeortũ a pictagora. Nã g̾ci
neteres cũ añ soph̃o uł sophistas .a. sapientos ul
doctores sapie semetipos iactacius noĩarent:
Iste interrogatus quid profit̾etur u̾etundo noie
sapientẽ profit̾i arrogantissim indebatur. Ita
deuceps postea postis placuit ut qnͣtal de reb
ad sapĩam ꝑtinentib doctrina quisq uł sibi ul¬

Expanded text:
 nomen primum esse exortum a Pythagora. Nam Greci veteres cum ante philosophi vel sophistas, idest sapientes, vel doctores sapientie semetipsos iactantius nominarent, iste interrogatus quid profiteretur, verecundo nosapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Ita deinceps postea posteris placuit ut, quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi
Abbreviated transcription (Latin):
de est cadit suꝑ nepotem uł aliũ de cognacõne. Sed
legatũ eẽueo dimittitur. unde Inuenał legatũ¬
tarius. ria .rium. qd ꝑtinet ad legatũ. et ħ lega¬
tarius ⁊ hec legataria cui legatũ dimuttitur. It
a lego. gas. pronuttere dicitur hic legatus et

Expanded text:
od, cum filius deest, cadit super nepotem vel alium de cognatione, sed legatum extraneo dimittitur, unde Iuvenaltarius -a -um, quod pertinet ad legatum, et hic legatarius et hec legataria, cui legatum dimittitur. Item a lego -as pro mittere hic legatus -ti et
Abbreviated transcription (Latin):
quia soluti in salsamentũ piscicłi eũdem hũorẽ
in modum maris. iu¬
liquere ponitur ꝓ aꝑꝑere manifm̃ ẽẽ. Nlam cũ
massa liquescit qd prius erat occultũ fit mam
cho. ⁊ accipitur in eodem sensu in quo ⁊ linqueo
⁊ inde liquescit imꝑsonale ⁊ liquescẽs. Ii queo¬

Expanded text:
quia soluti in salsamentum pisciculi eundem humoremin modum maris. liquere ponitur pro apparere, manifestum esse: nam cum massa liquescit quod prius erat occultum fit manichoativum et accipitur in eodem sensu in quo et liqueo; et inde liquescit impersonale, et liquescens, u
Abbreviated transcription (Latin):
est lacus cuppa in qua uniũ decurrit. et fossa que
alio nonñe dicitur lacuna et receptaculũ aquaꝵ.
Et differt a staguo et piscina. stagnũ enĩ est aqua
staus artificio hñs pisces. piscinia est aqua stans
fluens siue habecit prsces siue non. Qd̾ aũt dr̃ la¬
cus quasi locus aque ethĩa est. Et desunt datiuꝰ
L eiganũ .ii. quodd̾ genꝰ cibi qd prius in aqua
coquitur post ea in oleo frigitur. Et sunt lagana

Expanded text:
scilicet cupa in qua vinum decurrit, et fossa que alio nomine dicitur lacuna et receptaculum aquarum, et differt a stagno et piscina: stagnum est aqua stans artificio, habens pisces; piscina est aqua stans fluens, sive habeat pisces sive non; quod autem dicitur lacus quasi locus aquae ethimologia est. Et hinc  laganum, quoddam genus cibi quod prius in aqua coquitur, postea in oleo frigitur; et sunt lagana
Abbreviated transcription (Latin):
laquearia sũt que cam̾iam subtegũt ⁊ oruãt. S la¬
quear ip̃a cestudo camere dr̃ instar laq̃i curuati fc̃a
qd aliꝯ nonue dicitur testudo ⁊ lacuar. Et inde hoc
uiide Ioseplꝰ in .om ͤ delignis celatis oꝑe. laq̃ario
quroq uestitis.¬

Expanded text:
laquearia sunt que cameram subtegunt et ornant, sed laquear ipsa testudo camere dicitur ad instar laquei curvati facta, quod et alio nomine dicitur testudo vel lacunar; et inde hoc unde Iosephus in octavo ‘de lignis celatis opere laqueario auroque vestitis
Abbreviated transcription (Latin):
Lacunar. naris. ge. neu .i. cestudo que solet ẽẽ in
cameris ⁊ in domib arcuata et coricana ad modũ¬
concaue in domib. et ĩo lacumar dicitur a lacuna
uel a lacui quia testudo quosdã lacus rotũdos uł qua¬
dratos gẏpso. uł aliis colorib ht̃ depictos cũ signis
int̾micantib. Unde eciã ip̃a testudo sepe dicitur lacus.
unde luciliꝰ resultant edesq lacusq. et inde lacimar
illud id̾. Et ħ lacimariũ pro eod̾. et inde etiã laq̃ar
laq̃ariũ dicitur alaq̃o. Item lacimar dr̃ ꝯmũctio tra
bium alacu. quia sicut plures ruili in uno lacu
ita trabiũ capita et lignoꝵ in uno loco ꝯuemunt.
domꝰ uł locus ubi tota domus suꝑlex reponitur. Itẽ
lucauar dr̃ lampas ardens inacre. et tanc cõponitur

Expanded text:
lacunar -ris, idest testudo que solet esse in cameris et in domibus arcuata et cava ad moduconcave in domibus, et ideo lacunar dicitur a lacuna vel a lacu quia testudo quosdam lacus quadratos et rotundos gipso vel aliis coloribus habet depictos cum signis intermicantibus, unde etiam ipsa testudo sepe dicitur lacus; unde Lucilius ‘resultant edesque lacusque’; et inde lacunar illud idem, et hoc lacunarium pro eodem, et inde etiam laquear vel laquearium dicibium a lacu, quia sicut plures rivuli in uno lacu ita trabium capita et lignorum in uno loco conveniunt. ppellex domus vel locus ubi tota domus suppellex reponitur. Item lacunar dicitur lampas ardens in aere et tunc componitur
Abbreviated transcription (Latin):
desideratĩm quasi cũ desid̾is lacerare uł prouocare
cirritare. Et ht̃ p̾t̾itum et supiũ ad modũ qrͣte
modũ quarte ꝯigacõius ut lacesso lacessum. ssi¬
tum. arcesso arcessim artessitũ. Exceptis quĩq .s.
facesso facessi. capesso capessi. queso quesi. uiso uisi.

Expanded text:
erare, vel cum desiderio lacerare, vel provocare, irritare, et habet preteritum et supinum ad modum quarte modum quarte coniugationis, ut lacesso -sivi -situm, arcesso -sivi -situm, exceptis quinque: facesso -cessi, capesso -pessi, queso -si, viso -si,
Abbreviated transcription (Latin):
bile et uentui gu̾is est quedã herba que se comedeu¬
ces facit fure. Uel pocius yponianes est uirus quod
distillat ab iugniue eque ex muua lireuria dum a
hoc nouerrce et malefice solent colligere et pocionci
mortiferam inde facere qd uenenũ similr̃ dr̾ ypomanes.¬

Expanded text:
bile et neutri generis, est quedam herba, que comedentem se facit furere; vel potius ypomanes est virus quod distillat ab inguine eque ex nimia luxuria, dum aHoc noverce et malefice solent colligere et potionem mortiferam inde facere, quod venenum similiter dicitur ypomanes.
Abbreviated transcription (Latin):
i. ꝓmꝰ dies mensis. quia ea die solebat pontifex
noco uos uenite et audite etatẽ lune uł pͥncipiũ
mẽlis. Et ĩo dies ille dictus est kalende quasi uo¬
cacõnes aiel aliter de consuetudine romanorũ
erat ꝙ in pͥncipio cuslibet mensis celebrarent
cabat kalo qiͣuoco uos ad nũdinas. quot dies
restabant usq ad diem in quo uolebant ĩciꝑe
nas iste uero sex nonas. Ꝙ ideo ita dmiserũt
ut latrones uescirent qñ deberet esse foꝵ. quia
abscondebãtur in silus. et uenientes ad forũ
occidebant et p̾dabantur. et quia płies dicebat ko¬

Expanded text:
primus dies mensis, quia eo die solebat pontifex ‘voco vos, venite et audite etatem lune vel principium mensis’, et ideo dies ille dictus est kalende quasi vocationes. Vel aliter: de consuetudine Romanorum erat quod in principio cuiuslibet mensis celebrarent cabat ‘calo’, quasi ‘voco vos ad nundinas’, quot dies restabant usque ad diem in quo volebant incipernas, iste vero sexto nonas, quod ideo ita diviserunt ut latrones nescirent quando deberet esse forum, qui abscondebantur in silvis et venientes ad forum occidebant et depredabantur. Et ideo dicte ka
Abbreviated transcription (Latin):
lentus .i. tardus ⁊ piger ⁊ lentus .i. mollis. nõ
fortis. ut arcus lentus. ⁊ lentus .i. non bñ sucus.
ut frm̃tum est lentũ cũ non bñ est siccũ. Q aũt¬
cõpnolentus ⁊ silia frmolum est. Nũꝙͣ eĩ len¬
tus inuei̾tur in tali significacõne. nec predicta
nomĩa ꝯpoñr alentus. S alentos. grece. quod
sigiificat plenitudinẽ sicut dixi in lentos. len

Expanded text:
dest tardus et piger, et lentus, idest mollis, non fortis, ut ‘arcus lentus’, et lentus, idest non bene siccus, ut frumentum est lentum quod non bene est siccum. Quomnolentus et similia, nichil est. Nunquam enim lentus invenitur in tali significatione, nec predicta nomina componuntur a lentus, sed a lentos greco, quod significat plenitudinem: lentos en
Abbreviated transcription (Latin):
et est lee ius scuiptũ asciscens honestũ ꝓhibeus cõtra¬
riũ ułlee est scriptum ppło ꝓmłgatũ magistratũ q̃ren¬
te ⁊ ppło rñdente. Solebat eñ magist̾ ciuitatis cũ aliq̃
legem uellet co astituere ascendere pulpitũ in media
concione ⁊ querere a ppło si uell illud racum ẽẽ. ⁊ accep¬
ta mũsione a ppło deuiceps pro lege hẽbatur ẜm ug̾. Et

Expanded text:
iscens honestum, prohibens contrarium. Vel lex est scriptum populo promulgatum, magistratu querente et populo respondente. Solebat enim magister civitatis, cum aliquam legem vellet constituere, ascendere pulpitum in media contione et querere a populo si vellet illud ratum esse, et , accepta responsione a populo, deinceps pro lege habebatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
erequie mortuor quia uistũ est ut homo hominẽ c¬
equa et bom. s iisticia est constans et ꝑpetua uolictas
uel est initus tribuens unicuiq quod suũ est. Itẽ om̃e
iuis est iusticia. s non equo. Item ns dicitur m re s
isticia in actu et ex̾cicio uł oꝑacõne. unde et diciturꝰ

Expanded text:
exequie mortuorum, quia iustum est ut homo hominem, cequi et boni, sed iustitia est constans et perpetua voluntas, vel est virtus tribuens unicuique quod suum est: item omne ius est iustitia et non e contrario. Item ius dicitur in se, sed iustitia in act
Abbreviated transcription (Latin):
didit diceus. et qui stultus apꝑut postꝙͣ eleuat
est in sublime. Ip̃e quappe in sublime eleuabit᷑
cũ deum se ẽẽ mencietur. S eleuatꝰ insublie
stultus appebit quia m ip̃a elacione siua ꝑ aduẽ¬
tum ueri iidicis deficiet. De quo neqͣꝙ mo¬

Expanded text:
didit dicens:-- Et qui stultus apparuerit, postquam elevatus est in sublime, etc. Ipse quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod
Abbreviated transcription (Latin):
saltus polmntariꝰ becħleemites goliath getheũ¬
expͥmitur daud. Et dicitur a deo datus. quia
ad liberacõm isrł datus est a deo in regẽ filiussa¬
tus. quia de pascius ⁊ saltu assũptus est. poli¬
untariꝰ qr de geu̾e beseleel polimitarii fuit ñ
eius. uł quia młtis modis ãpliauit culcũ diũ.¬

Expanded text:
ethlehemites, Goliath Gethaeexprimitur David, et dicitur Adeodatus, quia ad liberationem Israel datus est a Deo in regem. Filius saltus, quia de pascuis, et saltu assumptus est. Polymitarius, quia de genere Beseleel Polymitarii fuit mater ejus. Vel quia m
Abbreviated transcription (Latin):
ut ureta .i. equalit᷑ in qua significacõne uidetur
adu̾biũ similituduus.de
Uxto. tas .i. approrimare adẽẽ urxta esse. et
rior u̾xionis ma.ge. pr̃ fuit centauroꝵ
qui muonẽ de concubitu incerpellauit. Et
interpretatur dignitas. Unde et dicitur
ỹxion quasi aurxion ꝯd est dignitas. uel quasi
aueio ab augo aiugis. quia dignitas redoit hoĩeu
auriuĩ. Unde yxione ⁊ uea. ueuiu. et hiuc yxiomdes
.de. filius uł uepos yxionis. et subtracta de sillaba dr̃
liec yxionis buiꝰ yxiomdis .i. filia uł ueptis yxio¬

Expanded text:
etur adverbium similitudinis. Et inde iuxto -as, appropinquare, adesse, iuxta esse. I 122 Hic YXION -nis pater fuit Centaurorum, qui Iunonem de concubitu interpellavit. Et interpretatur dignitas, unde et dicitur Yxion quasi axion, quod est dignitas, vel quasi anxion ab ango -gis, quia dignitas reddit hominem anxium. Unde yxioneus -a -um et hic Yxionides -de, filius vel nepos Yxionis, et, subtracta -de- sillaba, dicitur hec Yxionis -dis, idest filia vel neptis Yxio
Abbreviated transcription (Latin):
dicũtur iłi aĩalia iunicuta quia nr̃ni labor em uꝰ ou
suro aditorio subuectando ⁊ arãdo uiuent. naui ei¬
peuta trabit bos et durissimas t̾ce glebas uouie eũ¬
tit. Squus asuꝰ portant hou̾a et hoĩ ingradiẽdo
laborem temperãt. Unde et iumenta appellantur. a:
iuuent honũes. Ead quoq dnr̃ arienta. Et aui

Expanded text:
lia iumenta, quia nostrum laborem vel onus suo adiutorio, subvectando vel arando, iuvent. Nam carpenta trahit bos et durissimas terre glebas vomere evertit; equus et asinus portant onera et hominum in gradiendo laborem temperant: unde et iumenta appellantur quia iuvent homines. Eadem quoque dicuntur armenta, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯd᷑ nomen scissura .x. tribuũ hebreis posuit. nã aute
hebrei uł isrł dicti sunt. s ex quo in duo regna ppłus
dei diuisus est. tunc due tribus que de stupe nida re¬
ges babebant nideoꝵ nouien sortite suut reliqua ꝑs
&̾. tribuũ que in samaria tegem sibi constituit ob po¬
puli magnitudinẽ. p̾scinũ nomen retiut isinel.
Et interpretatur iudeus confessor sine confiteus.
eius ab eis longe ñdum absentatur. Non enĩ u̾o¬

Expanded text:
quod nomen scissura decem tribuum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei vel Israel dicti sunt, sed, ex quo in duo regna populus Dei divisus est, tunc due tribus, que de stirpe Iuda reges habebant, Iudeorum nomen sortite sunt; reliqua pars decem tribuum, que in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israelis. Et interpretatur iudeus confessor sive confitens; eius ab eis longe absentatur, non enim
Abbreviated transcription (Latin):
LOrgo. gas. componitur a nis et garrio uel¬
ago. Et dicitur nirgare .i. iure ag̾e uł iure garri¬
re quia hi quidam dicũt urre disceptant. Et aca¬
pitur nirgare in duab significacõnib. irgare
er̃ est rixari. litigare. et proprie in causis agẽ¬
dis. Et mirgare est rep̾hendere. castigare. coruꝑe
corrigere. culpare et impugnare u̾bis uł litigãdo

Expanded text:
sitis. Ius componitur cum ago vel garrio et dicitur iurgo -as, idest iure agere vel iure garrire, quia hii qui causam dicunt iure disceptant. Et accipitur iurgare in duabus significationibus: iurgare enim est rixari, litigare et proprie in causis agendis, et iurgare est reprehendere, castigare, corrigere, corripere, culpare et impugnare verbis vel litigando
Abbreviated transcription (Latin):
glauo. Et diciuitur iuglantes castanee qiͣ ious
glandes quia suit consecrate ei uł quia suit cibus
ioue dignus. bus
gas .i. disiungere. seꝑare remouere a igo. Item¬
uere. Iugo. gas. actuũ est cum omĩb sius cõpoi¬
tis. Et corr hauc sillabam ii.

Expanded text:
. Et sunt iuglandes castanee, quasi Iovis glandes, quia sunt consecrate ei, vel quia sint cibus Iove dignus, que -as, disiungere, separare, a iugo remonere. Iugo activum est cum omnibus suis compositis et corripit hanc sillabam iu-.
Abbreviated transcription (Latin):
cõue niuenitur iste ablatuius iterato poĩtus adũ¬
braliter. Itero cõponitur ceitero. ras. itetũ rrpetere.
uude reiteratim. et reic̾ato positũ adubialita¬
Tero iteras initer exponitur.
Cidem aduerbiũ similituduus est uł ordinis. Et
comporutur ꝑ genuacõnẽ itidem uł idẽtidem. l.
item et item. iterum et iteꝵ uł sinulẽ. Et multĩo
interponitur t. et deberet dici itẽtidem ꝑ .t. sed eã

Expanded text:
one invenitur iste ablativus iterato positus adverbialiter. Itero componitur reitero -as, iterum repetere, unde reiteratim et reiterato posita adverbialiter. Item iter componitur ITEM, adverbium similitudinis vel ordinis, et componitur per geminationem itidem et identidem, idest item et item, iterum et iterum vel similiter, et in ultimo interponitur t et deberet dici itemetitem, per t, sed, causa
Abbreviated transcription (Latin):
uatori bono qui appanut in locis ierosolimoñ
salutem. auditũ est nuchi de te et de sauitatibꝰ
quas ei facis ꝙ sine medicamẽtis aut łibis
unuscere. Quib ouũb auditis de testatui in
aĩo ico. unũ ẽẽ eduob. aut quia tu sis deus et
descend̾is de celo ut hoc facias. aut q filius dei sis
qui hoc facis. ꝓpter ea egͥo scubens rogauerni

Expanded text:
vatori bono, qui apparuit in locis Iherosolimorum, salutem. Auditum michi est de te et de sanitatibus, quas facis, quod sine medicamentis aut herbis suscitas. Quibus omnibus auditis de te, statui in animo meo unum esse e duobus: aut quia tu sis deus et descenderis de celo, ut hec facias; aut quod filius dei sis, qui hec facis. Propterea ergo scribens rogavi
Abbreviated transcription (Latin):
ui castris se habebant uł lege in legione disposit
erant ꝓprie aũt liugna macedonũ dicitur pbalaue¬
uł ala .xxx. S t̾ma est peditũ. ala militũ. In de¬
cama sunt decem ẜui ug̃.
aregionarus ricuum. de legione eeñs uł. id

Expanded text:
castris se habebant vel quia lege in legione dispositi erant. Proprie a lingua Macedonum dicitur phalan ala XXX – sed turma est peditum, ala militum –, in decania sunt decem. Et a legio legionarius -a -um, de legione existens vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
exiliens sonũ uocis enuitit et dicũtur sic
uł afũdendis nocibꝰ uł quia ꝑ eas famur
uoces.uł fauces dicũtur a fos qd̾ est aer.q.
maxille quib comedimꝰ. et ad silitudinem
faucui dicũtur fances loca stricta ⁊ augusta¬
sicut est aditꝰ mar uiter altos moutes. Sili
ad silitu diuẽ fauciũ dicũtur fauces et bostia

Expanded text:
dicuntur sic a fundendis vocibus, vel quia per eam famur voces. Vel fauces dicuntur a fos quod est aer, quasi , fauces dicuntur maxille, quibus comedimus. Et a similitudine faucium dicuntur fauces loca stricta et angustasicut sunt aditus viarum inter altos montes. Similiter, a similitudine faucium, dicuntur fauces hostia
Abbreviated transcription (Latin):
accendendũ ꝙ cũ ille illud iste istud is id faciũt uent᷑
ip̃e solum ꝙ et ipsus inuenitur a uetustissims ꝓla¬
Ipã enĩ que quibrdam uisa est rõ uon a deo firiua iu¬
detur. Ideo iii. uii. facit uentiũ quia in us desunt
masculiũ. uam alius cũ in us. t̾nũetur aliud tñ

Expanded text:
attendendum, quod, cum ille illud, iste istud, is id faciant neutra, ipse solum, quod et ipsus inuenitur a uetustissimis illa enim quae quibusdam uisa est ratio non adeo firma uidetur, ideo in um facere neutrum, quia in us desinit masculinum: nam alius, cum in us terminetur,
Abbreviated transcription (Latin):
labiũ labii. Et differũt quia labiũ dicitur suꝑius la¬
brum inferius. uel labiũ mulierũ labrũ uiroꝵ. Est eĩ
qued asꝑitas in labris iuroꝵ ꝓpter pilos. quã asꝑitatẽ
deliguat bec lrã r. poĩta in hoc nouĩe labriui ał labrĩ
est uasis. labiũ uero oris. Unde et labiũ inuenitur
pro ip̃o uase in quo pedes lauantur. Et tunc dicitur
fauciũ fieri solet. idem dicitur et alueus

Expanded text:
labium, et differunt, quia labium dicitur superius, labrum inferius; vel labium mulierum, labrum virorum: est enim quedam asperitas in labris virorum, propter pilos, quam asperitatem designat hec littera r posita in hoc nomine labrum. Vel labrum vasis est, labium vero oris, unde et labrum invenitur pro ipso vase in quo pedes lavantur, et tunc dicitur eo fieri solet. Idem dicitur et alveus
Abbreviated transcription (Latin):
uidens.el. deus. tunc enĩ ħ nomen accepit qñ tota
nocte luctatus uicit angelũ in c̾camnĩe. Et oriente
lucifõ bñdcũs est. Et inde ꝓpter iusionẽ dei israel
appłatus est. sicut et ip̃e ait. uidi dũm facie ad faciẽ
et salua fc̃a est aĩa mea. Ex hĩc.xii. trib nudeorũ¬

Expanded text:
et ‘el’ deus: tunc enim hoc nomen accepit quando, tota nocte luctatus, vicit in certamine angelum et, oriente Lucifero, benedictus est; inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait: ‘vidi Dominum facie ad faciem et salva facta est anima mea’. Et hinc
Abbreviated transcription (Latin):
quia .s. arĩr. in ead̾ silła sonare non potest in lati¬
nis dicõnib s eirant. non erã isrł est latina di¬
cio uł g̾ca s barbara. et in barbaris dicõnib ĩ mul¬
tis licet barbarizare. non em̃ barbaries uł ligua¬
hebrea artatur sub regulis artis gramatice.

Expanded text:
quia s ante r in eadem sillaba sonare non potest in latinis dictionibus, sed peccant: non enim Israel est latina dictio vel greca, sed barbara, et in barbaris dictionibus in multis licet barbarizare; non enim barbaries artatur regulis artis gramatice.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentator alt̾ius ꝑsone. siłat enũ se ẽẽ id qd nou est.
Et dicitur ypocrita quasi y̾ꝑclirita. ab yper qd est
suꝑ et crisis qd est aurũ quasi suꝑauratus quia in
suꝑficie et exterius ur̃ bonus cũ int̾iuo sit malus.
uł dicitur sic y̾pocrita ab ỹpos ꝯd est sub. et crisis qd
dum intus malus sit se bonũ palami oñdit. et ideo
de eo hr̃ falsum iudiciũ diuu falso nultu rcedit et

Expanded text:
sentator alterius persone; simulat enim se esse id quod non est; et dicitur ypocrita quasi ypercrita ab yper quod est super et crisis quod est aurum, quasi superauratus, quia in superficie et extrinsecus videtur bonus cum interius sit malus; vel dicitur sic quasi yposcrita ab ypos quod est sub et crisis quod dum intus malus sit, bonum se palam ostendit et ita de eo habetur falsum iudicium, dum falso vultu incedit et
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ouas uł ioua uiterpretatur colũba uł doleus
columba progemitu qñ in uentre ceti trduo fuit
ea dũte. nũc cognom quia uirdei es tu. et uerbũ
diũ in ore tuo est untas. et ideo ip̃m puerũ amia¬
thi deũi putant amachi ꝙ ex hebreo in latinali¬
gua i̾ntas dicitur. Et quia helyas uerũ loquitꝰ est
ille qui resucitatus est dcũs est filius u̾itatis

Expanded text:
onas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. ea dicente: ‘nunc cognovi quia vir Dei es tu et verbum Dei in ore tuo est veritas’. Et ideo ipsum puerum Amathi dictum putant: Amathi enim ex hebraico in latina lingua veritas dicitur; et, quia Helias verum locutus est, ille qui suscitatus est filius dictus