comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it. ut nulli uento cedat. nulli fluctui: sed oĩa
erapiat & integer maneat: Sͦ fulice domus: &
foris ẽ & bumilis Non habet domũ fulica in
ercelsis: Nichil illa domo firmiis: & nichil hu¬
milius: Incedris quidem ndificant passeres.
̃ p̾sentẽ necessitatem: sed petram illam ha¬
bant ducem. quȩ fluctibus tundit᷑ .&. ñ fran¬
suiꝰ linitant᷑ enĩ xp̃i passiones. Et si forte cedri
libani iratȩ fuerint. & aliquid molestiȩ uł scan¬
dali seruis dĩ in ramis suis cõmouerint: uolabuns
quidẽ inde passeres: sed ue cedro remanenti sine
iudis passerum: Passeres enĩ ñ naufragabunt.
ñ peribunt: quia fulice domus: dux ẽ eoꝵ: qͥd¬
gͦ sequit᷑ : Montes exceluͣ ceruis. Cerui. i nag¬
ni: spiritales: transcendentes incursu: oĩa spino¬
sa ueprium: atq siluarum: Qui ꝑficis inquit
pedes meos sic̃ cerui: & suꝑ excelsa statius me
Teneant montes altos: alta p̾cepta dĩ. sublimi¬

Expanded text:
re, ut nulli vento cedat, nulli fluctui, sed omnia re, ut nulli vento cedat, nulli fluctui, sed omnia excipiat, et integer maneat. Ergo fulicae domus et fortis est, et humilis. Non habet domum fulica in excelsis; nihil illa domo firmius, et nihil humilius. In cedris quidem nidificant passeres, propter praesentem necessitatem: sed petram illam habent ducem, quae fluctibus tunditur, et non frangitur; imitantur enim Christi passiones. Et si forte cedri Libani iratae fuerint, et aliquid molestiae vel scandali servis Dei in ramis suis commoverint, volabunt quidem inde passeres; sed vae cedro remanenti sine nidis passerum. Passeres enim non naufragabunt, non peribunt; quia «fulicae domus dux est eogo sequitur? «Montes altissimi cervis.» Cervi, magni, spirituales, transcendentes in cursu omnia spinosa veprium atque silvarum. «Qui perficit,» inquit, «pedes meos sicut cervi, et super excelsa statuet me» . Teneant montes altos, alta praecepta Dei; sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
ista: faciunt hec cedri libani quas plantauit
dñsi saciunt:. & libent̃ faciunt: Nouerunt qͥd
facunt: nouerunt quid accipiant: Sed passe¬
res quamuis in cedris libani nidificabunt: fu¬
lice domꝰ dux ẽ eoꝵ Quȩ ẽ fulice domus: Fuli¬
c sic̃ om̃s nouimus: marina auis ẽ: Uł instag¬
nis ẽ: uł in mari ẽ: Habet quandam domũ: ñ
facile in littore terrȩ. aut numquam: sed in his
que in media aqua sunt: Plerũq uero & inpe¬
tris: quas aqua cireumdat: Intelligimus gͦ. pe¬
tram eẽ idoneam fulice domũ: Nusquã fortiꝰ
& firmius habitat: quã in petra: In quali petra:
himari costiuita Et si tunditur fluctibus: frangunt᷑ tamen fluo¬
tus: non frangitur petra hoc habet magnum petra : in
uider: ili fracti sunt: ille integer mansit Et unꝰ¬
quisq imitans xp̃m. ita sit in isto scło. idẽ inisto
mari. ubi ñ potest nisi ꝓcellas tẽpestatesq senti¬

Expanded text:
ista, faciunt haec cedri Libani quas plantavit ista, faciunt haec cedri Libani quas plantavit Dominus; faciunt, et libenter faciunt; noverunt quid faciant, noverunt quid accipiant. Sed passeres quamvis in cedris Libani nidificabunt, «Fulicae domus dux est eorum.» Quae est fulicae domus? Fulica, sicut omnes novimus, marina avis est; vel in stagnis est, vel in mari est. Habet quamdam domum non facile in littore terrae, aut nunquam; sed in iis quae in media aqua sunt: plerumque ergo in petris quas aqua circumdat. Intelligimus ergo petram esse idoneam fulicae domum, nusquam fortius et firmius habitat, quam in petra. In quali petra? In mari constituta. Etsi tunditur fluctibus, frangit tamen fluctus, non frangitur: hoc habet magnum petra in maJudaei; illi fracti sunt, ille integer mansit. Et unusquisque imitans Christum, ita sit in isto saeculo, id est in isto mari, ubi non potest nisi procellas tempestatesque senti
Abbreviated transcription (Latin):
liii indificent: Passeres gͦ satiant cedri libani.
s pantauit dñs: & illic passeres nidificabut ł
caondite totam t̾rã: si ñ ita ẽ ut loquor: Ista
n soluĩ credidi: sedoe uidi: Dedit mͥ intellectũ.
pli erpimentũ: Interrogate latissinas terras
u uostis: & uidete in quã multis crdris liba¬
n pisseres illi de quib locutus sum nidificant:
us mdificent in cedris libani. ñ ꝓ magnos habere
cdros libani: & putare illos eẽ suꝑiores. a quib
oo necessaria complent᷑. Passeres enĩ sunt: illi
uit cedri libani sunt: E fulice domus: dux ẽ
pustrum: Quãuis in cedris libani idificent pas¬
seris ñ tam̃ cedri libani. duces sunt passerum:
set satubunt᷑ ligna campi: Om̃s popłi. & cedri
llani saciabuntur. quas plantauit dñꝰ. Om̃s nobi¬
les. excelsi. fideles Illic. idẽ incedris libani pas¬
seres nidificabunt: p̃bebunt ramos facultatũ
suarũꝰ colligendis minutis spiritalibꝰ Prebent

Expanded text:
i nidificent passeres. Ergo satiantur «cedri» «Libani quas plantavit» Dominus, et «illic passeres nidificabunt.» Attendite totam terram, si non ita est. Ut loquerer ista, non solum credidi, sed et vidi; dedit mihi intellectum ipsum experimentum. Interrogate latissimas terras qui nostis, et videte in quam multis cedris Libani passeres illi, de quibus locutus sum, nidificant.is nidificent in cedris Libani, non pro magno habere debent cedros Libani, et putare illos esse superiores, a quibus eorum necessaria complentur. Passeres enim sunt; illae autem cedri Libani sunt. Ergo «fulicae domus dux est» passerum. Quamvis in cedris Libani nidificent passeres, non tamen cedri Libani duces sunt passerum. Ecce satiabuntur ligna campi, omnes populi; et cedri Libani satiabuntur, quas plantavit Dominus, omnes nobiles et excelsi fideles. Illic, id est in cedris Libani, passeres nidificabunt; praebebunt ramos facultatum suarum colligendis minutis spiritualibus. Praebent
Abbreviated transcription (Latin):
solum fratris. sed & inimici: Supplicem nullũ
spernas. & cui dare ñ potes qđ pecierit: non
cum spernas Si potes dare. da: si ñ potes af-¬
ubi ñinuenit facultatem: Nemo dicat noi
habebam: caritas non de sacello erogatur:
qui ante nos. finẽ ñ habent nisi caritatẽ.
quia finis p̃cepti caritas ẽ: de corde
& conscientia bona. & fide non ficta

Expanded text:
solum fratris, sed et inimici. Supplicem nullum solum fratris, sed et inimici. Supplicem nullum spernas, et cui dare non potes quod petierit, non eum spernas: si potes dare, da; si non potes, afubi non invenit facultatem. Nemo dicat: Non habeo. Charitas non de saccello erogatur:  post nos, vel qui ante nos, finem non habent nisi charitatem: quia finis praecepti charitas est, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta
Abbreviated transcription (Latin):
tis ruminate: Sic eritis munda animalia: &.
apta epulis dĩ. Fructũ aut̃ uestrũ. in oꝑib ur̃is
aduertite. Ualde enĩ male digerit. is qui bene
de ẽ. pascere: Notum est omĩb. quia de pane
quẽ accepimꝰ.&. quẽ erogamnus. reddituri suinꝰ
rationem: Optime nouit caritas ur̃a: Non eiũ
tacet nobis pagina diuina aut adulat nos
ds̃ de isto loco: quo quã liberi sumꝰ ad uos. po¬
testis aduertere: Et si forte ego minus liber sũ.
uł om̃s qui hoc in loco uob locunt᷑ssi minus lib̾i
sumus: certe ipse sermo dĩ neminem tunet:
Nos aut̃ siue timeamꝰ. siue lib̾i simus: eũ co¬
gim̾ annunciare. qui neminem timet: hoc
uobis non homines. sed ds̃ p̃stitit: ut & ꝑtini¬
dos liberũ audiatis: Exeusationẽ in iudiciodĩ
non habebitis: nisi uos in bonis oꝑib exercueritis:
congruũ dederitis: Fructus ẽ congruus. oꝑa
bona. fructus congruus sineera dilectio: Non

Expanded text:
tis ruminate. Sic enim eritis munda animalia, et tis ruminate. Sic enim eritis munda animalia, et apta epulis Dei. Fructum autem vestrum in operibus vestris advertite. Valde enim male digerit is qui bene oster non deest pascere. Notum est omnibus quia de pane quem accepimus, et quem erogamus, reddituri sumus rationem. Optime novit Charitas vestra; non enim tacet nobis Pagina divina, aut adulatur nos Deus. De isto loco quam liberi simus ad vos, potestis advertere: et si forte ego minus liber sum, vel omnes qui in hoc loco vobis loquuntur, si minus liberi sumus, certe ipse sermo Dei neminem timet. Nos autem sive timeamus, sive liberi simus, eum cogimur annuntiare, qui neminem timet: hoc vobis non homines, sed Deus praestitit, ut et per tumidos liberum audiatis. Excusationem in judicio Dei non habebitis, nisi vos in bonis operibus exercueritis, congruum dederitis. Fructus congruus opera bona; fructus congruus sincera dilectio, non
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enĩ in ita creatura quȩ ocłis nr̃is adiacet.
intelligi nullo pacto potest Fulicas enĩ. aues eẽ¬
marinas uł stagnenses. nouunus. Domus fulice:
sit nidus fulice Quomͦ gͦ domꝰ fulice dux est¬
passerum: Quare quedam in reb uisibilibus.
quasi absurda miseet sp̃s sẽs: nisi ut ex eo qđ
ñ possumus acciꝑe ad litteram. cogat nos ista
spiritalit̾ querere: Ergo si ad celum intellectu
ut dixi. & ad extentam pellem. uultis ascende¬
re: & nubes facit ascensionem eiꝰ. Nubes ista que
uobis loquit᷑: inualida ẽ hodie. ad omĩa ista
exponenda: Date ueniã. & siñ ur̃e. mee certe
infirmitati Auiditatẽ quidem ur̃am tantã
iudeo. ut sẽꝑ parati sitis audire: sed duȩ resst̃.
quarũ ratio ñ contẽpnenda ẽ: Nam & infir¬
mitas corporis nr̃i consideranda ẽ: & ipsarum
rerũ quȩ exponunt᷑. Memoria interim que
audistis cogitate: Qued dixi : Que manducas¬

Expanded text:
Hoc enim in ista creatura, quae oculis nostris adjacet, Hoc enim in ista creatura, quae oculis nostris adjacet, intelligi nullo pacto potest. Fulicas enim aves emarinas vel stagnenses novimus. Domus fulicae sit nidus fulicae: quomodo ergo domus fulicae dux passerum? Quare quaedam in rebus visibilibus quasi absurda miscet Spiritus sanctus, nisi ut ex eo quod non possumus accipere ad litteram, cogat nos ita spiritualiter quaerere? 19. Ergo si ad coelum intellectu, ut dixi, ad extentam pellem vultis ascendere, et nubes fecit ascensionem ejus; nubes ista quae vobis loquitur, invalida est hodie ad omnia ista exponenda. Date veniam, etsi non vestrae, meae certe infirmitati. Aviditatem quidem vestram tantam video, ut semper parati sitis audire: sed duae res sunt, quarum ratio non contemnenda est. Nam et infirmitas corporis nostri consideranda est, et ipsarum rerum quae exponuntur memoria. Interim quae audistis cogitate. Quid dixi? Quae manducas
Abbreviated transcription (Latin):
tur ligna campi: & cedri libani quas planta¬
uit : illic passeres nidificabunt: Fulice domꝰ.
dux ẽ eoꝵ: Anmaduertitis extensũ celum: uul¬
tis intellectu ascendere: & ego uideo: Quantũ¬
in altũ sit puto: qđ mecũ consideret caritas ur̃a:
Nam ideo multos uersus uolui ꝓnuntiare. ut
uideatis quã alte sint posita sacramenta dĩ:
ne fastidiamꝰ oblata: ue ꝓppta uilescant: ut
semꝑ quesita. & sicũ difficultate. cũ maiori io¬
cunditate inueniant᷑: Int̾ cetera tam̃ fr̃s. que
possunt accipi ad litteram: nuinquid &. hoc
quod dictum ẽ illic passeres nidificabunt. fuui¬
ce domꝰ dux ẽ eoꝵ: Num quid domus fulicę.
dux ẽ passerũ : aut domus fulice. dux ẽ cedroꝵ:
Et hoc enĩ ibi ẽ: & cedri libani quas plantauit.
illic passeres nidificabunt: fulice domus. dux ẽ
eoꝵ: Et quidem latina locutione. eoꝵ cedroꝵ ñ
possumꝰ intelligere: Cedri enĩ: feminini generis
suN: Fulice itaq domus. quomͦ ẽ dux passerũ :

Expanded text:
campi, et cedri Libani quas plantavit. Illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum.» Animadvertitis extentum coelum, vultis intellectu ascendere, et ego video. Quam tamen altum sit puto quod mecum consideret Charitas vestra Nam ideo multos versus volui pronuntiare, ut videatis quam alte sint posita sacramenta Dei; ne fastidiamus oblata, ne prompta vilescant, ut semper quaesita etsi cum difficultate, cum majori jucunditate inveniantur. Inter caetera tamen, fratres, quae possunt accipi ad litteram; numquid et hoc quod dictum est, «Illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum?» Numquid domus fulicae dux est passerum? aut domus fulicae dux est cedrorum? Et hoc enim ibi est, «Et cedri Libani quas plantavit: illic passeres nidificabunt; fulicae domus dux est eorum.» Et quidem latina locutione, «eorum» cedrorum, non possumus intelligere; cedri enim feminini generis sunt. Fulicae itaque domus quomodo est dux passerum?
Abbreviated transcription (Latin):
eĩai filios: Multi mali. habent pulchra dona deihec
imi inbaptismo: in heucaristia: in ceteris scĩs sacram̃tis.¬
Quale munus est: hoc munus adheptus est.
& symon magus: Ppophetia quale inunus est. łc.i¬
Prophetauit & saul malus rex: & tc̃ ꝓphecauit.
cũ dauid scm̃ ꝑsequeret᷑: Intendite. non dixi eũ
psecutꝰ fuisset. Fortassis enĩ eo persecuto peniten¬
tiam gessit: & dignus fuit spũ ꝓphetandi: Ho
persecutꝰ. neq persecuturus: ꝑsequens ꝓpħetauit
Oisit ad conphendendũ dauitd ininistros suos:
Dauid uero eco tempore int̾pphetas erat. ubi erit
& sẽs samubel: Impleti sunt spũ ꝓphetie qui mis¬
si sunt: & ꝓphetauerunt: Sed forte bono animo¬
illi uenerant: uł ob necessitatem officii sui.
ut non facturi qđ uissum est. Misit & alios: boc
& in eis factũ ẽ: Et coꝵ hoc mͦ. aninũ lnter pre¬
tem. Cũ ili tardarent. uenit ipse furens. anheiat
cedem: sanguinem sitiens. innocentis. sc̃i: eui

Expanded text:
ia, filios, multi mali habent. Pulchra dona Dei omnum in Baptismo, in Eucharistia, in caeteris sanctis Sacramquale munus est? hoc munus adeptus est et Simon magus. Prophetia quale munus est? prophetavit et Saul malus rex, et tunc prophetavit cum David sanctum persequeretur. Intendite: non dixi, cum persecutus fuisset. Fortassis enim eum persecutus poenitentiam gessit, et dignus fuit spiritu prophetandi. Non persecutus, neque persecuturus, sed persequens prophetavit. Misit ad comprehendendum David ministros suos: David vero eo tempore inter prophetas erat, ubi erat et sanctus Samuel; impleti sunt spiritu prophetiae qui missi sunt, et prophetaverunt. Sed forte bono illi animo venerant, vel ob necessitatem officii sui, vel non facturi quod jussum est. Misit et alios: hoc et in eis factum est; et eorum hoc modo animum interpretemur. Cum illi tardarent, venit ipse furens, anhelans caedem, sanguinem sitiens innocentis sancti, cui
Abbreviated transcription (Latin):
agrus perstrepunt: & si adhuc murmurant pagani
onualles nostis quid sint: Dep̃ssa loca terrarũ P¬
am collib & montib: contraria figura opponun¬
ur ualles uł conuales: Colles & montes: tumores
i conuallibꝰ Audi montem Dicit apłs: Pius oĩb¬
lis laboraui: Magnitudo quedam cõmendatur:
tatĩ tam̃ ut ꝓfluant aquȩ. conuallem se fecit
on ego aut̃. sed grã dĩ mecũ: Non repugnat:
ł qui sunt montes. sint & conualles Sic̃ enun
iontes dicunt᷑ ꝓpt̾ spiritalem magnitudinem
a & conualles ꝓpt̾ sui sp̃s humilitatem. Nlon egg

Expanded text:
us perstrepunt, etsi adhuc murmurant Pagani;onvalles nostis quid sint, depressa loca terrarum. Nam collibus et montibus contraria figura opponuntur valles vel convalles. Colles et montes, tumores in convallibus.» Audi montem: dicit Apostoluss laboravi.» Magnitudo quaedam commendatur; statim tamen, ut profluant aquae, convallem se fecit: «Non ego autem, sed gratia Dei Mecum» . Non repugnat ut qui sunt montes, sint et convalles; sicut enim montes dicuntur propter spiritualem magnitudinem, ita et convalles propter sui spiritus humilitatem. «Non ego,»
Abbreviated transcription (Latin):
sitit. ueniat & bibat. Qui credit in me: fluini
ta qui sequit᷑. & ait: Hoc aũt dicebat de spũ:
quen accepturi erant. hii qui in eũ erant ere¬
dituri Qui ambulat suꝑ pennas uentor:
ldẽ super urtutes animarum: Que ẽ uirt

Expanded text:
Qui credit in me, fluminata, qui sequitur et ait: «Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum fuerant credituri» . «Qui ambulat super pennas ventorum:» id est, super virtutes animarum. Quae est virt
Abbreviated transcription (Latin):
illam ẽẽ ds̃ uoluit: Si gͦ si oraueritis
non habetis: Si alit̾ quam magist
oraueritis. non exaudiemini: Aut sis
one mentiti fueritis. non impetrabits
& orandum: & uerũ dicendum ẽ. &¬

Expanded text:
illam esse Deus voluit. Si ergo non oraveritis, spem non habebitis: si aliter quam Magister docuit oraveritis, non exaudiemini; aut si in oratione mentiti fueritis, non impetrabitis. Ergo, et orandum, et verum dicendum e
Abbreviated transcription (Latin):
ptegis in aquis suꝑiora eiꝰ. Cuiꝰ suꝑiora: c̃eli.
Quid ẽ eclũ : sigurate dum taxat: Diximus
scripturam diuinam: Quȩ suꝑiora: Seript᷑e
diuinę p̃ceptum: quo nichil ẽ eminentius
caritatis Quare aut̃ aquis comparata est
caritas: Quia caritas dĩ diffusa ẽ in cordibꝰ¬

Expanded text:
tegit in aquis superiora ejus.» Cujus superiora? Coeli. Quid est coelum? Figurate duntaxat diximus Scripturam divinam. Quae superiora Scripturae divinae? Praeceptum, quo nihil est eminentius, charitatis. Quare autem aquis comparata est charitas? «Quia charitas Dei diffusa est in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
Qui facit angelos suos sp̃s. & minstros suos
ignem flagrantẽ: Idẽ cos qui iã sp̃s sunt.
qui spiritales non carnales sunt. facit angłos
suos mittendo ut p̃dicent eius eugłm: & mi¬
nistros suos ignem flagrantem: Nisi enĩ arde¬
at mynister p̃dicans: non accendit eũ cui

Expanded text:
Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem flagrantem:» id est, eos qui jam spiritus sunt, qui spirituales, non carnales sunt, facit angelos suos, mittendo ut praedicent ejus Evangelium. «Et ministros suos ignem flagrantem.» Nisi enim ardeat minister praedicans, non accendit eum cui
Abbreviated transcription (Latin):
pi: in locũ quem fundasti eis: Terminũ posuis¬
ti quem non transgredient᷑: neq reuertentur
oꝑire t̾ram: Qui emittit fontes in conuallib :
int̾ mediũ montiũ ꝑtransibunt aquȩ Potabun᷑
om̃s bestie agri: suscipient onagri insitĩ suã
Suꝑ illos uolucres celi uihabitabunt: de medio
petrarum dabunt uoces suas: Rigaus montes¬

Expanded text:
 in locum quem fundasti eis. Terminum posuisti, quem non transgredientur, neque revertentur tegere terram. Qui emittis fontes in convallibus; inter medium montium pertransibunt aquae. Potabunt omnes bestiae agri, suscipient onagri in sitim suam. Super illos volatilia coeli inhabitabunt, de medio petrarum dabunt vocem sua
Abbreviated transcription (Latin):
ciant: de eugło uiuant. Misit predicatoris
ait illis: Omia quȩ ab ipsis apponunt᷑ uod
manducate: Dignus ẽ enĩ oꝑariꝰ. inercede
Cũ enĩ dixisset quȩ apponunt᷑ uobis mu¬
cate. ne illi dicerent. impbi erimꝰ: ad menll
enas indigebimꝰ: uis nos ita ẽẽ frontosos
inquit: Non illa donatio eoꝵ : sed ur̃a me¬
Sed cuiꝰ rei merces: Quid dant.: Quid atq¬
unt: Dant spiritalia: accipiunt carnalial
aurũ: accipiunt fenum: Omĩs enĩ caro fa
& claritas carnis ut flos feni Omĩa tẽpa
quȩ tibi suꝑfluunt & redundant: fenu
tor est. quare : Quia carnales sunt: Ai¬

Expanded text:
nuntiant, de Evangelio vivant.» Misit praedicatores, et ait illis: «Omnia quae ab ipsis apponuntur vobis, manducate;» «dignus est enim operarius mercede sua» . Cum enim dixisset, «Quae apponuntur vobis, manducate;» ne illi dicerent, Improbi erimus ad mensas alienas cum indigebimus, vis nos ita esse frontosos? Non, inquit, non est illa donatio eorum, sed vestra merces. Cujus rei merces? Quid dant? quid accipiunt? Dant spiritualia, accipiunt carnalia; dant aurum, accipiunt fenum. «Omnis enim caro fenum, et claritas carnis ut flos feni» . Omnia temporalia quae tibi superfluunt et redundant, fenum jumentorum est. Quare? Quia carnalia sunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
S
implius occupent. Pauea enĩ nos dicere tẽpo¬
ris cogit angustia. qđ nouit & caritas ur̃a de¬
bere nos exequiis fideł corporis sollẽpne obse¬
quiũ: ecce iã que dictas repetere. & rursus ex¬
ponere non cogam᷑. Sed si defuerłnt aliqui
qui ñ audierunt. qui ñ deessent. Prodest illis
uit fortasse qđ non audiunt modo. quod
audierunt qui adfuerunt: ut & ipsi discanł
adẽe: Legamus ergo cur sum:
nificatus es: Confessionem &
decorem induisti Confitemini ut decoremi¬
niꝰ ut induat uos circum amictus luce. sicut
uestimentum: circũ anuctus eccłam suam:
qe ipsa facta ẽ lux in illo. quȩ priꝰ erat tene¬
bre inse.dicente apło: Fiustis aliquando tene¬
bre: nunc aut̃ lux in dño P xtendens celũ
sic̃ pellem. Uel tã facile. quam tu pellem

Expanded text:
s amplius occupent. Pauca enim nos dicere temporis cogit angustia, quod novit et Charitas vestra debere nos exsequiis fidelis corporis solemne obsequium. Ecce jam quae dicta sunt repetere, et rursus exponere non cogamur: si defuerunt aliqui, qui non audierunt, non deessent; prodest autem illis fortasse, quod non audiunt modo quod audierunt qui adfuerunt, ut et ipsi discant adesse. Legamus ergo cursim. 2de magnificatus es? «Confessionem et decorem induisti.» Confitemini, ut decoremini, ut induat vos. «Circumamictus lucem sicut vestimentum.» Circumamictus Ecclesiam suam; quia ipsa facta est lux in illo, quae prius erat tenebrae in se, dicente Apostolo: «Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . «Extendens coelum sicut pellem:» vel tam fac
Abbreviated transcription (Latin):
culta nob̾. quȩ continet t̾ram: & hoc dixit fun¬
dauit: Suꝑ quid : suꝑ firmitatem ipsius terrȩ¬
n quam ei subposuit. ut contineret᷑: quȩ latet
Forte ocłis tuis sint ista occulta increatura:
ĩ de obscuritate creaturę creator latebit: Iuę
bossumꝰ uideamꝰ. ex his que uidemus. illũ lau¬
demꝰ: & amemus: Conuertamꝰ nos ad querendũ
aliquid hic: infigura positũ: Firmauit terrã intel
ligo eccłam: Dnĩ ẽ terra: & plenitudo eiꝰ intelligo.
eccłam. terram: Ipsa ẽ terra sitiens: ipsa ẽ que
dicit inpsalmis Una enĩ dicit ex om̃ibꝰ: Anima
quid ẽ : Sine aqua sitiens: Sic sitit anima mnea
ad te: tamquã terra sine aqua: Nisi enĩ sitiat:
non recte irrigabit᷑ Animȩ ebriȩ: pliuuua di¬
luuium ẽ. Sitiat oportet: Beati enĩ qui esuriucĩ
& sitiunt. iustitiã: Et dicat. anima mea tamꝗͣ
terra sine aqua tibi: quia dicit alibi: Sitiuit

Expanded text:
culta nobis, quae continet terram, et hoc dixit, «Funculta nobis, quae continet terram, et hoc dixit, «Fundavit.» Super quid? Super firmitatem ipsius terrae, quam ei supposuit, ut contineretur, quae latet forte oculos tuos. Sint ista occulta in creatura, non de obscuritate creaturae Creator latebit: quae possumus videamus, ex his quae videmus' illum laudemus et amemus. Convertamus nos ad quaerendum aligo Ecclesiam. «Domini est terra et plenitudo ejus» ; intelligo Ecclesiam terram. Ipsa est terra sitiens, ipsa est quae dicit in Psalmis; una enim dicit ex omnibus: «Anima Quid est, «sine aqua?» Sitiens. Sic sitit anima mea ad te, tanquam terra sine aqua: nisi enim sitiat, non recte irrigabitur. Animae ebriae pluvia diluvium est; sitiat oportet: «Beati» enim «qui esuriunt et sitiunt justitiam» : et dicat, «Anima mea tanquam terra sine aqua tibi;» quia dicit alibi, «Sitivit
Abbreviated transcription (Latin):
Sed fenũ tuũ id .ẽ. carnalia omiã desideria
tua. urat minister dĩ: p̃dicans uerbũ dĩ: Audi
illum: Sic nos existimet homo quasi mynistros
xpi: & dispensatores inysterioꝵ dĩ: Quomͦi aut̃
ardebat cũ diceret. os nr̃m patet ad uos o corin¬
thii: cor nr̃m dilatatum ẽ. Ardebat &. flagra¬
bat caritate. & ibat in eos. ut incenderet: Hunc
ignem se missurũ dñs in terrã dicebat. cũ ait:
ignem ueni mittere in terram: Quomͦ gladiũ:
sic ignem: Gladius diuidit affectum carnalẽ.
ignis assumit: Totũ inuerbo dĩ intellige: totũ
in spũ dĩ cognosce: Incipe feruere caritate. ꝑ
uerbum qđ audis: & uide quid in te fecerit
ignis. minister dĩ: Qui facit angłos suos sp̃s:
& ministros suos ignem flagrantem: Funda
in scłm sch De terra ista hoc accipere. nescio
utrũ habeat ullum exitũ: utrum recte dicat᷑.
queras accipere: Nam quod ait fundauit terrã
suꝑ firmitatem eiꝰ: fortasse quedã ẽ firmitas oc¬

Expanded text:
sed fenum tuum; id est, carnalia omnia desideria tua urat minister Dei, praedicans verbum Dei. Audi illum: «Sic nos existimet homo, quasi ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei» . Quomodo autem ardebat, cum diceret: «Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est» ? Ardebat et flagrabat charitate, et ibat in eos, ut incenderet. Hunc ignem se missurum Dominus in terram dicebat, cum ait: «Ignem veni mittere in terram» . Quomodo gladium , sic ignem. Gladius dividit affectum carnalem, ignis absumit. Totum in verbo Dei intellige, totum in spiritu Dei cognosce. Incipe fervere charitate per verbum quod audis, et vide quid in te fecerit ignis minister Dei. «Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem flagrantem.» 17. i.» De terra ista hoc accipere, nescio utrum habeat ullum exitum, utrum recte dicatur,quaeras accipere. Nam quod ait, «Fundavit terram super firmitatem ejus;» fortasse quaedam est firmitas oc
Abbreviated transcription (Latin):
it: nec ab inicio temporis incepit: nec usq
ed finem temporis excurrit: nec in medio
liquid patit᷑. In cõmutabił enĩ ẽ magnitu
o:. Quomͦ gͦ magnificatus es nimis: Aiꝰ
salinus aminonet nos Ait enĩ: Mirificata ẽ
uentia tua ex me Si recte dr̃. mirificata ẽ
cientia tua ex me: recte dr̃. Magnificatus
s nimis dñe ds̃ m̃s ex me Sed & hoc adhuc
querendum ẽ: ex me magnificatus es dĩ m̃s
Ergo ex me fit magnus. Docet nos aliquid. &
otidiana oratio salutis nr̃e: Scificet᷑ nomen
ituũ c otidie petimus: cotidie rogamus ut
iat: Si nos quisquã. interroget. quid ẽ qđ pe¬
titis ut scificet᷑ nom̃ dĩ : Aliquando enĩ scm̃¬

Expanded text:
it; nec ab initio temporis incipit, nec usque ad finem temporis excurrit, nec in medio aliquid patitur: incommutabilis enim magnitudo est. Quomodo ergo «magnificatus es nimis?» Alius psalmus admonet nos; ait enim, «Mirificata est scientia tua ex me» . Si recte dicitur, «Mirificata est scientia tua ex me;» recte dicitur, «Magnificatus es nimis, Domine Deus meus,» ex me. Sed et hoc adhuc quaerendum. Ex me magnificatur Deus meus? Ergo ex me fit magnus. Docet nos aliquid et quotidiana oratio salutis nostrae. «Sanctificetur nomen tuum» : quotidie petimus, quotidie rogamus ut fiat. Si nos quisquam interroget, Quid est quod petitis, ut sanctificetur nomen Dei? aliquando enim sanc
Abbreviated transcription (Latin):
corda ur̃a ꝑ montes & colles uinitor
inquit de qua uinea loquar: noui ubi
bam uuam: & inueni spinas: Sine causa
atq aliud suspicamini & opinamini. nos
intelligere ut bene agatis: Nam & hoc f

Expanded text:
corda vestra per montes et colles vinitorum? Novi, inquit, de qua vinea loquar, novi ubi quaerebam uvam, et inveni spinas; sine causa aliud atque aliud suspicamini et opinamini, nolentes intelligere ut bene agatis. Nam et hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
& inodo satis fit uob̾: si aliquid agimus Si
labor sudorq nr̃ ñ ẽ infructuosus: ascenditis
celum in psalmo isto: Nemo enĩ urm uide¬
bat. quid eẽt infigura: extendit celũ sic̃ pel¬
lem:: qui ꝓtegit in aquis suꝑiora eiꝰ hoc ipsũ
dictum est: qui ponis nubem ascensum eiꝰ
Ecce iam intellectũ ẽ: quantũ dñs donauit p̃¬
dicantib nob Non enĩ nubes de suo munere¬
I. pluunt: Uos intelligendo ascendite: intellectu
ipso fructificate.: ne sitis qualis illa uinea. de
qua dr̃ apud ꝓphetam: Mandabo nubibus
meis. ne pluant suꝑ eam: Accusabat᷑ enĩ quedã
uinea. qd̃ ꝓ uius spinas dederat: ñ reddi¬
derat dignam grãm dulci pluuie: Qui enĩ
bona audit. & mala oꝑat᷑: dulci plucua¬
nis lateret excusatio iniquitatis: ipse dis

Expanded text:
et modo fit vobis; si aliquid agimus, si et modo fit vobis; si aliquid agimus, si labor sudorque noster non est infructuosus, ascenditis tum erat coelum in psalmo isto! Nemo enim vestrum videbat quid esset in figura: «Extendit coelum sicut pellem, qui protegit in aquis superiora ejus.» Hoc ipsum quod dictum est, «Qui ponit nubes ascensum ejus;» ecce jam intellectum est, quantum Dominus donavit, praedicantibus nobis; non enim nubes de suo munere pluunt. Vos intelligendo ascendite, in intellectu ipso fructificate; ne sitis qualis illa vinea, de qua dicitur apud prophetam: «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam.» Accusabatur enim quaedam vinea, quod pro uva spinas dederat, non reddiderat dignam gratiam dulci pluviae. Qui enim bona audit, et mala operatur, dulci plusermonis lateret excusatio iniquitatis, ipse Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eis: quia suꝑiora celi aquis ꝓteguntur: Et be
celis: & inde mitteret caritatem: Non enĩ sic
ds̃ ꝓtegit: ut quasi sustentet᷑ ab eo quem ꝓtegit:
Subleuat quẽ ꝓtegit: ñ õnerat: Ita gͦ celũ aqͥs
pendet: audi quia hoc celum scripturarũ. ex
caritate pendet Duo sunt nempe illa notissi¬
ascendit incelũ Quomͦ posite sunt nubes
ascensus celi: hec cũ dixisset: nubes suscepit
eũ: Habes item in ressurrectione nrã predic¬
tũ. Et mortui inquit inxp̃o. resurgent primi
illis uinubib obuiam xp̃o in arra: atq ita sẽꝑ
cũ dño erimꝰ. Ahabes nubes ascensum celi:
ostendam & nubes ascensum celi huiꝰ. idest
diuinarũ scripturarũ: Quid ẽ hoc fr̃s. Uti
numerare dignet᷑. Uiderit quã nebulosa nubes
sim. Om̃s tam̃ predicatores uerbi ueritatis:
nubes accipite: Quic̃q gͦ infirmi ñ possunt
ascendere in hoc celum. idẽ ad intellectum
scripturarũ : ꝑ nubes ascendant: Forte enĩ

Expanded text:
est eis; quia superiora coeli aquis proteguntur. Et bensset coelis, et inde mitteret charitatem. Non enim sic Deus protegit, ut quasi sustentetur ab eo quem protegit: sublevat quem protegit, non onerat. Ita ergo coelum aquis pendet; audi quia hoc coelum Scripturarum ex charitate pendet. Duo sunt nempe illa notissiascendit in coelum. Quomodo positae sunt nubes ascensus coeli? «Haec cum dixisset, nubes suscepit eum» . Habes item de resurrectione nostra praedictum: «Et mortui», inquit,» in Christo, resurgent priin nubibus obviam Christo in aera, atque ita semper cum Domino erimus» . Habes nubes ascensum coeli: ostendam et nubes ascensum coeli hujus, id est divinarum Scripturarum. Quid est hoc, fratres? Utinnumerare dignetur; viderit quam nebulosa nubes sim: omnes tamen praedicatores verbi veritatis nubes accipite. Quicumque ergo infirmi non possunt ascendere in hoc coelum, id est ad intellectum Scripturarum, per nubes ascendant. Forte enim
Abbreviated transcription (Latin):
sitit: ueniat & bibat: Dicat adhue: Qui credit
in me. flumina aquȩ uiue fluent de uentre eiꝰ.
Quid ẽ hoc : Exponat euangłista Hoc aut̃ di¬
cebat inquit de spũ: quem accepturi erant
credentes in eũ: Sp̃s enĩ nondũ erat datus:

Expanded text:
sitit, veniat, et bibat.» Dicat adhuc: «Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus.» Quid est hoc? Exponat Evangelista: «Hoc autem dicebat,» inquit, «de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Spiritus enim no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetaumus. slon illis diet mentumini: ses di¬
cetur: ñ noui uos. recedite ame qui oꝑamini
iniquitatem: qx si habeam omnem ꝓphetiam:
caritatem aut̃ ñ habeam: nichil sum: Propheta¬
uit & saul: sed oꝑabat᷑ iniquitatem Qiuis aut̃
opat᷑ iniquitatem: nisi qui non habuerit carita¬
tem: Plenitudo enĩ legis: caritas: &ͦ ꝓtegis in
aquis suꝑiora eius: Quid dix̃ : In om̃ib serip¬
turis suꝑ eminentissimam uiam: suꝑ eminen¬
tissimũ locũ caritas obtinet: ñ ad eam aspiratĩ
nisi boni: Hanc nob̾cũ. ñ cõmunicant mali
Possunt cõmunicare baptismũ: possunt cõmu¬
care cetera sacramenta: possunt cõmunicare ora¬
tionẽ: possunt cõmunicare istos parietes. & istã
coniunctionem.: caritatem nobiscũ no⁊ cõmuni
alieni.: Om̃s qui audient ñ noui uos Si enĩ ñ
agnoscunt᷑: utiq alieni sunt: quib dr̃ ñ noui
uos: Supeminens gͦ uia caritatis: tenet eos. qui ꝓ¬
prie ꝑtinent ad regnũ celoꝵ Ergo preceptum

Expanded text:
illis dicetur, Mentimini; sed dicetur, «Non novi vos; recedite a me, qui operamini iniquitatem» . Quia «si habeam omnem prophetiam, charitatem autem non habeam, nihil sum» . Prophetavit et Saül, sed operabatur iniquitatem. Quis autem operatur iniquitatem, nisi qui non habuerit charitatem? Plenitudo enim Legis charitas . Ergo «protegit in aquis superiora ejus,» quid dixit? In omnibus Scripturis supereminentissimam viam, supereminentissimum locum charitas obtinet; non ad eam aspirant nisi boni, hanc nobiscum non communicant mali: possunt communicare Baptismum, possunt communicare caetera Sacramenta, possunt communicare orationem, possunt communicare istos parietes, et istam conjunctionem; charitatem nobiscum non communicalieni? Omnes qui audiunt, «Non novi vos.» Si enim non cognoscuntur, utique alieni sunt, quibus dicitur, «Non novi vos.» Supereminens ergo via charitatis tenet eos qui proprie pertinent ad regnum coelorum. Ergo praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eminens ẽ gͦ uia: & merito ꝓtegit in aquis
supiora eiꝰ: quia nichil inuenis eminentius ca¬
ritate indiuinis libris: Sedadhuc euidentius
est nobis: Diximꝰ &iã. in plateis discurrant
aquae tuae: & ait michi aliquis: Non ibi ex¬
presse dictũ ẽ: utrũ caritatẽ intelligere de¬
beam: Quid si alius aliud aliquid intelligat:
Tantũ memento qđ ait apłs. caritas dĩ diffusa
ẽ in cordib nris Unde : Per sp̃m sc̃m qui datꝰ¬

Expanded text:
egit in aquis superiora coeli; quia nihil invenis eminentius charitate in divinis Libris. 10. Sed adhuc evidentius sanctum, qui datus est nobis: diximus etiam, «In plateis discurrant aquae tuae.» Et ait mihi aliquis, Non ibi expresse dictum est, utrum charitatem intelligere debeam: quid si alius aliud aliquid intelligat? Tantum memento quod ait Apostolus, «Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris.» Unde? «Per Spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
fusionis: intellige aquas. in caritate scĩ sp̃s. hȩ
sunt aquȩ de quib dicit᷑ inquadam scriptura.
& in plateis tius discurrant aquȩ tuȩ: slemo
alienus cõmunicet tibi Alieni enĩ sunt om̃s
auia ueritatis: siue pagani: siue uidei: siuie
dona possunt: caritatem non possunt: hoc
ipsũ quale donũ ẽ. ut ñ loquam̃ de donis alis
foris que dona habent om̃s homies. Qui facit

Expanded text:
fusionis intellige aquas in charitate Spiritus sancti. Hae sunt aquae, de quibus dicitur in quadam Scriptura: «Et in plateis tuis discurrant aquae tuae; nemo alienus communicet tibi» . Alieni enim omnes a via veritatis, sive Pagani, sive Judaei, sive dona possunt, charitatem non possunt. Hoc ipsum quare donum est? ut non loquamur de donis aliis foris, quae dona habent omnes homines, quia facit
Abbreviated transcription (Latin):
aque Hudati sunt montes. iussit impe
cum quẽ fundasti eis: Adhuc de aquls
campos quasi terrenos: sed fluctus tasis
ut montib comparent᷑: Fluctuauit ais
mare: & fluctus eiꝰ tamquã montes fil
lauit enĩ cis locũ: Est quidam meis. quasi
fundus locus. quo recepta sunt quodãmͦ oĩa
euientia corda mortaliũ Quã multi &. salsi. &.
imari sunt. & tamen quieti: quãmulti sunt qͥ
lulcescere nolunt: Qui sunt qui dulcescere no¬
unt: Qui in xp̃m adhuc credere nolunt: Et
uãius multi sunt qui nondũ crediderunt:
uid faciunt eccłe : Montes erant aliquando.¬

Expanded text:
aquae, nudati sunt montes, jussit imperator. locum quem fundasti eis.» Adhuc de aquis nos; neque campos, quasi terrenos: sed fluctus tam magnos, ut montibus comparentur. Fluctuavit aliquando mare, et fluctus ejus tanquam montes fuerunt, davit enim eis locum. Est quidam meatus, quasi profundus locus, quo recepta sunt quodammodo omnia saevientia corda mortalium. Quam multi modo, et salsi, et amari sunt; et tamen quieti? Quam multi sunt qui dulcescere nolunt? Qui sunt qui dulcescere nolunt? Qui in Christum adhuc credere nolunt. Et quamvis multi sunt qui nondum crediderunt, quid faciunt Ecclesiae? Montes erant aliquando,
Abbreviated transcription (Latin):
mortali. cognosceres uerbũ in mortale: & fi¬
eres tu quoq eiusdem uerbi participatione
inmortał. Uixit moyses: & mortuus ẽ: Ait
enĩ illi dẽ Ascende inmontem: & morere
Mortuus hieremias: & tot ꝓpħȩ mortui st̃
Et mortuoꝵ dicta. qr ñ eoꝵ. sed per eos illius
erant qui extendit celũ sic̃ pellem: manent
usq ad poteritatem niãm: Ecce apłs solutꝰ
de hac uita qui dixit dissolui & ẽẽ cũ xp̃o
multomagis eẽ optimũ: uiuit nunc cũ xp̃o.

Expanded text:
mortali cognosceres Verbum immortale, et fimortali cognosceres Verbum immortale, et fieres tu quoque ejusdem Verbim participatione immortalis. Vixit Moyses, et mortuus est: ait enim illi Deus, «Ascende in montem, et morere» . Mortuus est Jeremias, et tot Prophetae mortui sunt; et mortuorum dicta, quia non eorum, sed per eos illius erant, qui «extendit coelum, sicut pellem,» manent usque ad posteritatem nostram. Ecce Apostolus solutus de hac vita, qui dixit, dissolvi et esse cum Christo, multo magis esse optimum , vivit nunc cum Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ ẽ. & ideo legere ñ potes: Ubiq ẽ uerbũ
dĩ: ꝑtendit afine usq ad finẽ fortit̾: & attingit
omnia ꝓpt̃ suã mundiciam In hoc inundo
erat: & mundus ꝑ ipsum factus ẽ Et cũ uenit:
hic erat Uenit enĩtrincarne: numquam
absens diuinitate: Qr̃ gͦ legere non poteras:
nisi q insapientia dĩ ñ cognouit mundus
ꝑ sapientiam dm̃. ibi constitutus insapientia
dĩ : Omĩa enĩ ibi: & ipsa subtracta nulla ft̃
lbi constitutꝰ. ñ poteras cognoscere ꝑ sapientiã
dm̃ Ergo necessarium erat qđ sequit᷑: placuit
dõ ꝑstultitiam p̃dicationis. saluos facere creden¬
tes: Si ꝑstultitiam ꝑ̾dicationis salui futuri eratł
credentes: elegit ds̃ quędã mortalia. elegit ho¬
mines mortales. & morituros. Adhibita ling̾a
mortali : exhibuit sonos mortales: Adhibita
dispensatione mortaliũ : adhibuit instrum̃¬
ta mortalium: & in eo factũ ẽ tͥ celũ: ut irb̃

Expanded text:
sursum est, et ideo legere non potes? Ubique est Verbum sursum est, et ideo legere non potes? Ubique est Verbum Dei; pertendit a fine usque ad finem fortiter, et attingit omnia propter suam munditiam . «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est» : et cum venit, hic erat. Venit enim in carne, nunquam absens divinitate. Quare ergo legere non poteras? «Quia in sapientia Dei non congnovit mundus per sapientiam Deum,» ibi constitutus in sapientia Dei; omnia enim ibi, et, ipsa subtracta, nulla sunt; ibi constitutus non poteras cognoscere per sapientiam Deum: ergo necessarium erat quod sequitur, «Placuit» «Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes» . Si per stultitiam praedicationis salvi futuri erant credentes, elegit Deus quaedam mortalia, elegit homines mortales et morituros; adhibita lingua mortali exhibuit sonos mortales, adhibita dispensatione mortalium adhibuit instrumenta mortalia, et in eo tibi factum est coelum, ut in re
Abbreviated transcription (Latin):
Primo istam famã p̃dicantiũ. extendit sic̃
pellem: Pellis. mortalitatẽ significat: Proptea
& illi duo homines. primi parentes nr̃i: auc¬
cũ in paradiso contẽpto dĩ p̃cepto. ad sug¬
gestionẽ suasionemq serpentis. transgressi ẽẽnt
qđ uisserat ds̃: facti mortales. dimissi sunt
de paradiso: Ut aut̃ significaret᷑ ipsa morta¬
litas eoꝵ: induti sunt tunicis pelliceis De pel¬
ub enĩ tunicas factas acceꝑunt: Pelles aut̃
detrahi uon solent: nisi animalib mortuis: Er¬
go pelliũ nomine: mortalitas illa figurata
ẽ. Quid gͦ hic : Si diuina scripta significatur
pellis nomine: quomͦ ds̃ de pelle fecit celum
Et extendit celũ sic̃ pellem: quia ꝑ quos nob̾¬
III. script̾a p̃dicata ẽ. mortales fuerunt: Illud qͥdẽ
ecce in principio erat uerbum. & uerbum erat
apud dm̃ : & ds̃ erat uerbum: Nũquid erat. &¬
d̃s apud dm̃ Lege si potes Sed quid dicis qr

Expanded text:
Primo istam famam praedicantium extendit sicut Primo istam famam praedicantium extendit sicut pellem: pellis mortalitatem significat: propterea et illi duo homines primi parentes nostri, auccum in paradiso, contempto Dei praecepto, ad suggestionem suasionemque serpentis transgressi essent quod jusserat Deus, facti mortales dimissi sunt de paradiso; ut autem significaretur ipsa mortalitas eorum, induti sunt tunicis pelliceis; de pellibus enim tunicas factas acceperunt : pelles autem detrahi non solent, nisi animalibus mortuis: ergo pellium nomine mortalitas illa figurata est. Quid ergo, hic si divina Scriptura significatur pellis nomine, quomodo Deus de pelle fecit coelum, et «extendit coelum sicut pellem?» Quia per quos nobis Scriptura praedicata est, mortales fuerunt. Illud quidemEcce, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Numquid erat, Deus apud Deum, lege si potes. Sed quid dicis? quia
Abbreviated transcription (Latin):
non putare sic eũ extendisse celum: sic̃ tec¬
tũ domus tuȩ. Sed quam tibi facile est ex¬
tendere unam pellem: tam illi faci le fu
celum: sic̃ tu ꝑellem: Si enĩ sic extendit:
ecce ante te pellis. uł rugosa uł plicata po¬
nit᷑. dic ut extendat᷑. Dictu tuo. extende pel¬
lem. Non possum inquis Ergo & inextenden¬
da pelle: multum longe es: afacilitate dĩ.
Ipse enĩ dixit. & facta sunt: Dix̃ fiat firma¬
mentum int̾ aquam & aquam: & sic ẽ fac¬
tũ: Iam̃ propt̃ facilitatem significandã. se
cundũ sensum tuũ acceperis aliquid inte¬
rĩ ad literam: Figurate aut̃ si aliquid tectũ
retegi uolumꝰ: & pulsare ad elausum : inue¬
nimus extendisse dm̃ celum sic̃ pellem. ut
intelligamꝰ celũ scãm scripturam: hanc
auctoritatẽ pͥmo ds̃ posuit in eccła sua.
inde cepit exequi cetera: Posuit enĩ celum:
& extendit sic̃ pellem: Et ñ frustra sic̃ pellem

Expanded text:
non putare sic eum extendisse coelum, sicut tu tecnon putare sic eum extendisse coelum, sicut tu tectum domus tuae; sed quam tibi facile est extendere unam pellem, tam facile illi fuicoelum, sicut et tu pellem. Si enim sic extendit, ecce ante te pellis vel rugosa, vel plicata ponitur; dic ut extendatur, dicto tuo extende pellem. Non possum, inquis. Ergo et in extendenda pelle multum longe es a facilitate Dei. «Ipse» enim «dixit, et facta sunt» . Dixit, «Fiat firmamentum inter aquam et aquam; et sic factucundum sensum tuum acceperis aliquid interim ad litteram. 8. Figurate autem si aliquid tectum retegi volumus, et pulsare ad clausum, invenimus extendisse Deum coelum sicut pellem, ut intelligamus coelum sanctam Scripturam. Hanc auctoritatem primo posuit Deus in Ecclesia sua; inde coepit exsequi caetera: posuit enim coelum, et extendit sicut pellem, et non frustra sicut pellem.
Abbreviated transcription (Latin):
dixi: non habens maculam neq rugam.
Lux uocat᷑ & hoc iam dixi: Fiustis aliquan¬
do tenebrȩ: nunc aut̃ liꝑx indño: Nlon gͣ
Extendens cęlum sic̃ pellem: q̃ uomꝰ fecit
hoc ut indueret se sic̃ uestimentũ lucem eccłã:
Enumerare uult figuratis quibusdam sacra¬
ruga: quomodo facta sit candida.⁊ dealba¬
ta: fulgens inuestitu sponsi sui: inherens illi
Quomodo facta sit. audiamus Extendit
celũ. sic̃ pellem: Et hoc quidẽ uideo: quis
enĩ extendit hoc celum qđ nr̃is oculis car¬
accipias Et extendit sicut pellem ad facilita¬
tem redigit: si ad litteram accipias. Et enĩ
cũ uideris istã fabricam magnam: quia
qͥsquis hominum unam uł paruam came¬
ram extenderit. inagno molimine. magno
labore & difficultate. ac diuturna operatio¬
ne id facit: ne huiꝰmodi laborem in dĩ oꝑib
infirmitas suspicaret᷑ humana: attulit qͣn¬
dã facilitatem ꝓtua capacitate.: ut sic quo¬
dãmͦ incipias credere facile oꝑantem dm̃: &

Expanded text:
 rugam.» Lux vocatur; et hoc jam dixi: «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino.» Non ergo Extendit coelum sicut pellem.» Quomodo fecerit hoc, ut indueret se sicut vestimentum lucem Ecclesiam, enumerare vult figuratis quibusdam sacraruga, quomodo facta sit candida, dealbata, fulgens in vestitu sponsi sui inhaerens illi, quomodo facta sit, audiamus. «Extendit coelum sicut pellem.» Et hoc quidem video. Quis enim extendit hoc coelum, quod nostris car«Extendit sicut pellem,» ad facilitatem redegit, si ad litteram accipias. Etenim cum videris istam fabricam magnam, quia quisquis hominum unam vel parvam cameram extenderit, magno molimine, magno labore et difficultate ac diuturna operatione id facit; ne hujusmodi laborem in Dei operibus infirmitas suspicaretur humana, attulit quamdam facilitatem pro tua capacitate, ut sic quodammodo incipias credere facile operantem Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ri buiꝰ celsitudinem ꝓpt̾ illũ: Quantę felicita.¬
tis est ista dealbata: ut & cũ eẽt nigra. pulchrũ
ad se deponeret: qui ꝓ impus moreret᷑: Ergo in¬
duit se dñs ds̃ nr̃ confessionem & decorem.
induit se eccłam: Ipsa enĩ ercles:. confessio &
decus Ante confessio: postea decus. Confessio
peccatoꝵ: decus recte factoꝵ Confessionẽ

Expanded text:
ri hujus celsitudinem propter illum. Quantae felicitari hujus celsitudinem propter illum. Quantae felicitatis est ista dealbata, ut et cum esset nigra, pulchrum ad se deponeret, qui pro impiis moreretur? Ergo induit se Dominus Deus noster confessionem et decorem, induit se Ecclesiam: ipsa enim Ecclesia confessio et decor. Ante confessio, postea decor; confessio peccatorum, decor recte factorum: «Confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
nata : quia ñ ꝑse alba: Prius inquit. fuiblas¬
phemꝰ. Et item. Euimus enĩ & nos aliquan¬
do nat᷑a filii ire. sicut & ceteri: Accedit
ti: sed facta es alba exgrã ipsius. Eiustis enĩ
aliquando tenebrę: nunc aut̃ lux in dño:
Dicit᷑ gͦ & de te Quȩ ẽ ista quȩ ascendit deal
riq bata : iam mirabił. iam uix contemiplabilis
Idinirantis ẽ enĩ dicere Que ẽ ista quȩ as¬
endit dealbata: tam pulchra: tam lumino¬
a: tam sine macula & ruga : Honne ista ẽ
quȩ iacebat in ceno iniquitatũ: Nonne ista
ẽ que iacebat infornicatione idoloꝵ: Hõne
ista ẽ quę inmunda erat in omi cupidita¬
te. desiderioq carnali: Quȩ ẽ gͦ ista quȩ ascen¬
dit de albata: Adtende quid sit ille qui ꝓ ea
factus ẽ non habens speciem neq decorem: &
intelligis huiꝰ claritatis honorem: Si miraris
illius bumilitatem ꝓpt̾ hanc: noli iam mira¬

Expanded text:
nata, quia non per se alba. «Prius,» inquit, «fui blasnata, quia non per se alba. «Prius,» inquit, «fui blasphemus» ; et item, «Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri» . Accedit ti, sed facta es alba ex gratia illius. «Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino.» Dicitur ergo et de te, «Quae est ista bata?» Jam mirabilis, jam vix contemplabilis. Admirantis est enim dicere, «Quae est ista quae ascendit dealbata,» tam pulchra, tam luminosa, tam sine macula et ruga ? Nonne ista est quae jacebat in coeno iniquitatum? nonne ista est quae jacebat in fornicatione idolorum? nonne ista est quae immunda erat in omni cupiditate desiderioque carnali? «Quae est» ergo «ista quae ascendit dealbata?» Attende quis sit ille qui pro ea factus est non habens speciem neque decorem, et intelligis hujus claritatis honorem. Si miraris illius humilitatem propter hanc, noli jam mira
Abbreviated transcription (Latin):
cet. qe ñ habebat speciem neq decorems
tantes caput ante crucem. & ñ figan
caput in capite: qđ pendebat in cruer
to nutat insultantium caput: dones
decorem: & magnũ decorem: ecce qd̃
tu. minus ẽ. quã qd fecit Dieis tu si flies
e. descendat de cruce Ecce de cruce nr
ma decora eẽ ñ potes. nisi confessa fuas
ditatem ei. qui semꝑ pulcher. & ꝓpt̾ te il
pus non pulchier: Et sic ad tempuis nonss¬
cher informa serui. ut numquam defids
apulchritudine quȩ ẽ informa dĩ: Ergi
eccła habes decorem: Dicit̾ & tibi inoi
Quȩ ẽ ista quę ascendit de albata: quid ẽ
dealbata : llluminata: Non dealbata sic̃ fu¬
cata: quemadmodũ se dealbant femine. quę
uolunt uideri qđ non sunt: Non dealbata sic̃
paries dealbatꝰ: Destruet̾ enĩ sic̃ dic̃ apłs. pa.
ries dealbatus Hypochrisis & simulatio: pa¬
ries dealbatus: Foris tectorium: intus lutũ
Non gͦ illa sic dealbata: sed dealbata. illumi¬

Expanded text:
cet, quia non habebat speciem neque decorem! O agitantes caput ante crucem, et non figentes caput in capite quod pendebat in cruce! Merito nutat insultantium caput, donec decorem, et magnum decorem. Ecce quod dicis tu, minus est quam quod fecit. Dicis tu, «Si Filius Dei est, descendat de cruce:» ecce de cruce non ma, decora esse non potes, nisi confessa fueris foeditatem ei qui semper pulcher, et propter te ad tempus non pulcher; et sic ad tempus non pulcher in forma servi, ut nunquam defecerit a pulchritudine quae est in forma Dei. Ergo tu, Ecclesia, habes decorem: dicitur et tibi in «Quae est ista quae ascendit dealbata» ? Quid est, «dealbata?» Illuminata: non dealbata, sicut fucata, quemadmodum se dealbant feminae quae volunt videri quod non sunt: non dealbata, sicut paries dealbatus; destruetur enim, sicut dicit Apostolus, paries dealbatus , hypocrisis et simulatio. Paries dealbatus, foris tectorium, intus lutum. Non ergo illa sic dealbata; sed dealbata, illumi