comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uectũ habere dehacre iudicẽ uellem :
dicer& nobis utrũmatrẽ suã tamop¬
time dere publica uell& mereri ut ei
diuini honores decernerentur sicut
& graecos & romanos aliasq gentes
constat quib. dã decreuisse mostalib
quorũ erga sebeneficia magnipende¬
rant eosq in mortales factosatq indeo¬
rum numerum receptos eẽ crediderant
Profecto ille tantã felicitatẽ suae matri
si fieriposs& optar& porrosi ab illo
de inde quaereremus utrum inter eĩ
diuinos honores uell& illa turpia ce¬
lebrari nonne semalleclam ar& ut
sua mater sineullo sensu mortua la¬
cer& quã ad hoc de auiuer& ut illa
libentor audir& : ab sit ut senator
populi romani eamente p̃ditus qua
theatrũ aedificari inurbe fortium
uirorum prohibuit. siuell& colima¬
trẽsuã ut talibus de as acris propi¬
tiar&ur qualib: matrona uerbis
offender &ur. Nec ullomodo cre¬
der& uerecundiã laudabilis fae¬
minȩ ita incontrariũ diuinitate mu¬

Expanded text:
peruectum, habere de hac re iudicem uellem. peruectum, habere de hac re iudicem uellem. Diceret nobis, utrum matrem suam tam optime de re publica uellet mereri, ut ei diuini honores decernerentur; sicut et Graecos et Romanos aliasque gentes constat quibusdam decreuisse mortalibus, quorum erga se beneficia magnipenderant, eosque inmortales factos adque in deorum numerum receptos esse crediderant. Profecto ille tantam felicitatem suae matri. si fieri posset, optaret. Porro si ab illo deinde quaereremus. utrum inter eius diuinos honores uellet illa turpia celebrari: nonne se malle clamaret, ut sua mater sine ullo sensu mortua iaceret, quam ad hoc dea uiueret, ut illa libenter audiret? Absit, ut senator populi Romani ea mente praeditus, qua theatrum aedificari in urbe fortium uirorum prohibuit, sic uellet coli matrem suam, ut talibus dea sacris propitiaretur, qualibus matrona uerbis offenderetur. Nec ullo modo crederet uerecundiam laudabilis feminae ita in contrarium diuinitate mu
Abbreviated transcription (Latin):
proludendicausa coram matribus suis
agerepuder & quã perpublicũ agebant
corã deorum matre.spectante & audiente
utriusq sexus frequentis sima multitu¬
dine Quaesi in lecta curiositate ad eẽ
potuit circũ fusa saltem offensa casti¬
tate debuit ab ire confusa: quae sunt
sacrilegia siilla erant sacra : aut quae
inquinatio siilla lauatio : & haec fer¬
cula appellabantur quasicelebrar&
conuiuium quouelut suis epulis in mun¬
da daemonia pascerentur quis enim
non sentiat qđ huius modi sp̃s talibus
obscenitatibus delectentur. nisi uel
nesciens utrum omnino sint ulli in mun¬
disps deorum nomine decipientes. uel
talem agens uitam inqua istos potius
quam dm̃ uerũ &opt& propitias &
formid& iratos: Nequaquam istos¬
quiflagitiosissimae consu&udinis ui¬
tus oblectari magisquam obluctari
student. sed illum ipsum nasicam scipi¬
onem quiuir optimus a senatulectus ẽ
cuius manibus eiusdem daemonis
simulacrum susceptũ ẽ in urbemq

Expanded text:
proludendi causa coram matribus suis proludendi causa coram matribus suis agere puderet, quam per publicum agebant coram deum matre spectante adque audiente utriusque sexus frequentissima multitudine. Quae si inlecta curiositate adesse potuit circumfusa, saltem offensa castitate debuit abire confusa. Quae sunt sacrilegia, si illa sunt sacra? aut quae inquinatio, si illa lauatio? Et haec fercula appellabantur, quasi celebraretur conuiuium, quo uelut suis epulis inmunda daemonia pascerentur. Quis enim non sentiat cuius modi spiritus talibus obscenitatibus delectentur, nisi uel nesciens, utrum omnino sint ulli inmundi spiritus deorum nomine decipientes, uel talem agens uitam, in qua istos potius quam Deum uerum et optet propitios et formidet iratos? qui flagitiosissimae consuetudinis uitiis oblectari magis quam obluctari student, sed illum ipsum Nasicam Scipionem, qui uir optimus a senatu electus est, cuius manibus eiusdem daemonis simulacrum susceptum est in Urbemque
Abbreviated transcription (Latin):
clara p̃dicatione p̃bere. ꝑuates &iam
conuenire atq arguere peccantes.
palam minaripoenas male agentibus
p̃mia recte uiuentib: polliceri : quid
umqua tale indeorum illorum templis
prompta& eminenti uoce concrepuit.
ueniebamus &iam nos aliquando ad u¬
lescentes adspectacula ludibriaq sacri¬
legorum spectabamus arrepticios au¬
diebamꝰ srmphoniacos. ludisturpissimis
quidus de abusq ex hibebantur oblec¬
tabamur caelesti uirgini & berecinthis
matriomniũ ante cuius lecticãdiesollẽ¬
ni labationis eĩtalia ꝑ publicũ canti¬
tabantur anequissimis scenicis qualia
non dico matrẽ deorum sed matrem
qualium cũq senatorũ uelquorũ lib&
honestorũ uirorum. immouero qualia
nec matre ipsorũ scenicorum decer&
audire : hab& enĩ quiddã erga paren¬
tes humana uerecundia quod nec ipsa
nequitia possit auferre. Illã promn¬
de turpitudinẽ obscenorũ dictorum
atq factorum scenicos ipsos domis uae¬

Expanded text:
clara praedicatione praebere, per uates etiam clara praedicatione praebere, per uates etiam conuenire adque arguere peccantes, palam minari poenas male agentibus. praemia recte uiuentibus polliceri. Quid umquam tale in deorum illorum templis prompta et eminenti uoce concrepuit? Veniebamus etiam nos aliquando adulescentes ad spectacula ludibriaque sacrilegiorum, spectabamus arrepticios, audiebamus synphoniacos, ludis turpissimis, qui dis deabusque exhibebantur, oblectabamur, Caelesti uirgini et Berecynthiae matri omnium, ante cuius lecticam die sollemni lauationis eius talia per publicum cantitabantur a nequissimis scaenicis, qualia, non dico matrem deorum, sed matrem qualiumcumque senatorum uel quorumlibet honestorum uirorum, immo uero qualia nec matrem ipsorum scaenicorum deceret audire. Habet enim quiddam erga parentes humana uerecundia, quod nec ipsa nequitia possit auferre. Illam proinde turpitudinem obscenorum dictorum adque factorum scaenicos ipsos domi suae
Abbreviated transcription (Latin):
dent gloria populis innotescer&. qui¬
bus calamitatibus resromanae multi¬
pliciter uarieq contritȩ sint & in hisde¬
fendant si pos sunt deossuos si propterea
coluntur neistamala patiantur culto¬
reseorũ quorum siquid nunc passifue¬
rint nob̵ input anda eẽ contendunt
Curenim ea quaedicturussũ ꝑmiserunt
accidere cultoribus suis antequam eos
declaratũ xp̃i nom̃ offender & eorumq
nepessimos haberent quare dii eorum
curare noluer : ds eninuerus eos aquib:
non colebatur merito neglexit. du
aũt illi aquorũ cultu se ꝓhiberi homi¬
nes ingratissimi conqueruntur culto¬
res suos ad beneuiuendũ quar enullis
Legibus ad uiuerunt : ũtiq dignum erat
ut quomodo isti illorum sacraita illi isto¬
rum facta curarent : sed respond&ur qđ
uoluntate propria quisq malus est:
Quis hoc negauerit : uerum tam̃ ꝑtinebat
ad consultores deos uita ebonae praecepta
non occultare populis cultorib suis sed

Expanded text:
dent, gloria populis innotesceret, quident, gloria populis innotesceret, quibus calamitatibus res Romanae multipliciter uarieque contritae sint, et in his defendant, si possunt, deos suos, si propterea coluntur, ne ista mala patiantur cultores eorum; quorum si quid nunc passi fuerint, nobis inputanda esse contendunt. Quur enim ea, quae dicturus sum, permiserunt accidere cultoribus suis, antequam eos declaratum Christi nomen offenderet eorumque ne pessimos haberent, quare di eorum curare noluerunt? Deus enim uerus eos, a quibus non colebatur, merito neglexit; di autem illi, a quorum cultu se prohiberi homines ingratissimi conqueruntur, cultores suos ad bene uiuendum quare nullis legibus adiuuerunt? Utique dignum erat, ut, quo modo isti illorum sacra, ita illi istorum facta curarent. Sed respondetur, quod uoluntate propria quisque malus est. Quis hoc negauerit? Verum tamen pertinebat ad consultores deos uitae bonae praecepta non occultare populis cultoribus suis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Deinceps itaq dicore institui quaemala
ciuitas illa ꝑpessa sit ab originesua siue
apud se ipsam siue in prouincis sibi iam
subditis quae om̃a xp̃ianae religioni
tribuerent suam tunc euangelica doc¬
trina aduersus falsos & fallaces corũ
deos testificatione liberrima ꝑsonar&¬
adhuc contra imperitos agere exquorũ
inperitia illud quoq ortumẽ uulgare
prouerbium Pluui ade sit causa xp̃ia¬
nisunt. Na quieorum studus liberalibus
institutĩ amant historiam: facillime ista
nouerunt sed ut nobis ineruditorum
turbas infestissimas reddant senosse
dissimulant. atq hoc apud uulgum confir¬
mare nituntur. cladesquibus perterta
interualla locorum & tẽporum genus
humanũ oport& affligi. causa accidere
nominis xp̃iani qđ contradeossuos IN¬
genti fama & p̃clarissima celebritate
ꝑcuncta diffunditur . Reco lant ergo
nobiscũ ante quã xp̃s ueniss& in carne
ante quam eĩ nomenea cui frustra in ui¬

Expanded text:
Deinceps itaque dicere institui, quae mala Deinceps itaque dicere institui, quae mala ciuitas illa perpessa sit ab origine sua siue aput se ipsam siue in prouinciis sibi iam subditis, quae omnia Christianae religioni tribuerent, si iam tunc euangelica doctrina aduersus falsos et fallaces eorum deos testificatione liberrima personarhuc contra inperitos agere, ex quorum inperitia illud quoque ortum est uulgare prouerbium: Pluuia defit, causa Christiani sunt. Nam qui eorum studiis liberalibus instituti amant historiam, facillime ista nouerunt; sed ut nobis ineruditorum turbas infestissimas reddant, se nosse dissimulant adque hoc aput uulgus confirmare nituntur, clades, quibus per certa interualla locorum et temporum genus humanum oportet adfligi, causa accidere nominis Christiani, quod contra deos suos ingenti fama et praeclarissima celebritate per cuncta diffunditur. Recolant ergo nobiscum, antequam Christus uenisset in carne, antequam eius nomen ea, cui frustra inui
Abbreviated transcription (Latin):
inquibus ab hoste aliquid ꝑp&ratum .ẽ.
quod intulit uerecundiae dolor ẽ & si
non abstulit pudicitiae firmitatem.
ne peniteat eas uitae quas non ẽ unde
possit paenitere nequitiae. Deinde
pauca dixi in eos qui xp̃ianos aduersis
illis reb affectos & p̃cipue pudor ẽ hu¬
miliatarum feminarũ quãuis cast a¬
rum atq scãrum proteruitate impu¬
dentissima exagitant cũ sint nequissi¬
mi & inreuerentis simi longe ab eis
ipsis romanis de generes quorũ p̃clara
multa laudantur & latterarũ me¬
moria celebrantur. Immo illorum
gloriae uehem̃ter aduersi. Romã
quippe partã u&erum auctãq labo¬
ribus fediorẽ stantẽ fecerant quam
ruentẽ quando quidẽ in ruina eĩ lapi¬
dos & ligna inistorũ autem uit a omnia
non murorũ sedmorum monimenta
atq ornam̃ta cecider̃ cum funestiori¬
bus eorum corda cupiditatibus quam
ignibus tecta illius urbis arderent.
Quib dictis primũ terminaui librum

Expanded text:
in quibus ab hoste aliquid perpetratum est, in quibus ab hoste aliquid perpetratum est, quod intulit uerecundiae dolorem, etsi non abstulit pudicitiae firmitatem, ne paeniteat eas uitae, quas non est unde possit paenitere nequitiae. Deinde pauca dixi in eos, qui Christianos aduersis illis rebus adfectos et praecipue pudorem humiliatarum feminarum quamuis castarum adque sanctarum proteruitate inpudentissima exagitant, cum sint nequissimi et inreuerentissimi, longe ab eis ipsis Romanis degeneres, quorum praeclara multa laudantur et litterarum memoria celebrantur, immo illorum gloriae uehementer aduersi. Romam quippe partam ueterum auctamque laboribus foediorem stantem fecerant quam ruentem, quando quidem in ruina eius lapides et ligna, in istorum autem uita omnia non murorum, sed morum munimenta adque ornamenta ceciderunt, cum funestioribus eorum corda cupiditatibus quam ignibus tecta illius urbis arderent. Quibus dictis primum terminaui librum.
Abbreviated transcription (Latin):
buunt qua prohibentur nefandis sacrifi¬
cus seruiredaemonibus cũ potius hoc de¬
berent tribuere xp̃o quod propter eius
nom̃ contra institutũ morẽq bellorum
eis quo confugerent religiosa & ãplissima
loca barbari libera p̃buerunt atq in
multis famulatũ debitum xp̃o non solũ
ueru &iam timore confictum sic honeͦra¬
uerunt ut quod in eis belli iure fierilicu¬
iss& inlicitũ sibieẽ iudicarent. Inde in¬
cidit quaestio . curhaec diuina beneficia
& adimpios ingratosq ꝓuenerit &cur
illa it idem dura quae hostiliter fractas
pios cũ impiis parit ad flixerint quam
quaestione ꝑmulta diffusam. in omnibus
enĩ cotidianis uel dĩmuneribus uel homi¬
num cladibus quorũ utraq bene acmale
uiuentib ꝑmixte atq indiscr&e saepe
accidunt solent multos mouere ut pro
susceptioperis necessitate dissoluerem
aliquantũ immoratussum. Mlaxime
ad consolandas scas feminas & piecastas

Expanded text:
buunt, qua prohibentur nefandis sacrifibuunt, qua prohibentur nefandis sacrificiis servire daemonibus: cum potius hoc deberent tribuere Christo, quod propter ejus nomen, contra institutum moremque bellorum, eis, quo confugerent, religiosa et amplissima loca Barbari libera praebuerunt; atque in multis famulatum deditum Christo non solum verum, sed etiam timore confictum sic honoraverunt, ut quod in eos belli jure fieri licuisset, illicitum sibi esse judicarent. Inde incidit quaestio, cur haec divina beneficia etiam ad impios ingratosque pervenerint; et cur illa itidem pios cum inpiis pariter adflixerint? Quam quaestionem per multa diffusam in omnibus enim cottidianis uel Dei muneribus uel hominum cladibus, quorum utraque bene ac male uiuentibus permixte adque indiscrete saepe accidunt, solet multos mouere ut pro suscepti operis necessitate dissoluerem, aliquantum inmoratus sum maxime ad consolandas sanctas feminas et pie castas,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ueltam duri sunt aduersita te
mentis ut &iam si intellexerint non
obaudiant respondent ut scriptum ẽ
& loquuntur iniquitatẽ atq infati¬
gabiliter uanisunt : quorum dicta
contraria si totiens uelimus refellere
quotiens obnixa fronte statuerint
concogitare quid dicant. dum quocũq.
modo nr̃is disputationibus contradi¬
cant : quã sit infinitũ & aerum nosum
& infructuo sũ uides : quã obrem necte
ipsum mifili marcellinãe nec alios qui¬
bus hic labor nr̃t. inxp̃i caritate utilit
acliber aliter seruit tales meorum
scriptorũ uelim iudices quiresponsio.¬
nẽ semꝑ desiderent cumhis quaelegun¬
tur audierint aliquid contradici¬
Nefiant similes earum muliercularum
re instituissem unde hoc uniuersũ opus
illo adiuuante inmanus sumptumẽ oc¬
currit mihi resistendum eẽ primitus eis
qui haec bella quib. mundus is te conteritur.
maximeq romanae urb recentẽ ab ar¬
baris uastationẽ xp̃ianȩ religionitri¬

Expanded text:
dicitur, uel tam duri sunt aduersitate dicitur, uel tam duri sunt aduersitate mentis, ut, etiamsi intellexerint, non oboediant, respondent, ut scriptum est, et loquuntur iniquitatem adque infatigabiliter uani sunt. Quorum dicta contraria si totiens uelimus refellere, quotiens obnixa fronte statuerint non cogitare quid dicant, dum quocumque modo nostris disputationibus contradicant, quam sit infinitum et aerumnosum et infructuosum uides. Quam ob rem, nec te ipsum, mi fili Marcelline, nec alios, quibus hic labor noster in Christi caritate utiliter ac liberaliter seruit, tales meorum scriptorum uelim iudices, qui responsionem semper desiderent. cum his quae leguntur audierint aliquid contradicne fiant similes earum muliercularum, re instituissem, unde hoc universum opus, illo adjuvante, in manus sumptum est; occurrit mihi respondendum esse primitus eis qui haec bella, quibus mundus iste conteritur, maximeque Romanae urbis recentem a Barbaris vastationem christianae religioni tri
Abbreviated transcription (Latin):
tatis infirmus humanae consu&u¬
dinis sensus non auder& obsistere
sed doctrinae salubri langorem suum
tãquã medicinae subder&. donec diui¬
no adutorio fide pi&atis imp& rante
sanar&ur. non multo sermone opus. e
ad conuincendũ quem lib& uanae opina¬
tionis error ẽ hisquirecte sentiunt &¬
sensa uerbis sufficientibus explicant:
Nunc uero quõ ille ẽ maior & taetrior
insipientiũ morbus animorum quo
in rationabiles motussuos &iam post
t̃rationẽ plane redditã quanta homini
ab homine deb&ur. siuen imia caecitate
quanec aꝑta cernuntur siue obstina¬
tissima ꝑuicacia qua & ea quaecer¬
nuntur nonferuntur tãquã ipsam
rationẽ ueritatẽq defendunt. fit ne¬
cessitas copiosius dicendi plerumq res
claras uelut eas non spectantibus in tu¬
endas sed quodammodo tangendas
palpantib & comibentibus offera¬
mus & tam̃ quis disceptandi finiserit
& loquendi modus sirespondendum ẽẽ
respondentibus semꝑ existimemus
Nam quiuel ñ possunt intellegere quod

Expanded text:
tatis infirmus humanae consuetudinis sensus non auderet obsistere, sed doctrinae salubri languorem suum tamquam medicinae subderet, donec diuino adiutorio fide pietatis inpetrante sanaretur, non multo sermone opus esset ad conuincendum quemlibet uanae opinationis errorem his, qui recte sentiunt et sensa uerbis sufficientibus explicant. Nunc uero quoniam ille est maior et taetrior insipientium morbus animorum, quo inrationabiles motus suos, etiam post rationem plene redditam, quanta homini ab homine debetur, siue nimia caecitate, qua nec aperta cernuntur, siue obstinatissima peruicacia, qua et ea quae cernuntur non feruntur, tamquam ipsam rationem ueritatemque defendunt, fit necessitas copiosius dicendi plerumque res claras, uelut eas non spectantibus intuendas, sed quodam modo tangendas palpantibus et coniuentibus offeramus. Et tamen quis disceptandi finis erit et loquendi modus, si respondendum esse respondentibus semper existi- 25 memus? Nam qui uel non possunt intellegere quod
Abbreviated transcription (Latin):
dit tam quã in uero nec manu facto
tẽplosuo sic in humilibus scis suis eiusq
tẽporalibus fiunt ius sa&erna eius
lege conspecta. Nec moueredeb& qđ cũ
sit in uisibilis sepe ui sibiliter patribus
apparuisse memoratur. Sicut enim
sonus quo duditur sententia insilentio
intellegentiȩ constituta non est hoc qđ
ipsa : ita & species quauisus est ds̃ inna¬
tura uisibili constitutus nonerat qđ
ipse uerum tamen ipsel neadẽ specie
corporali uidebatur sicut illa sententia
ipsa in sono uocis auditur. necilliigno¬
rabant inuisibilem dm̃ inspecie corpo¬
rali qđ ipsenonerat seuidere Nã&lo
queba turcum loquente mosse sedei tam̃
dicebat si in uenigratiam ant&e os¬
tende mihi tem & ipsum scienter ut
uideamte. Cum igitur oporter&
dilegem in edictis angelorũ terribiliter
dari non unihomini paucisue sapientib
sed uniuersȩgenti populo ingenti coram
eodem populo magna facta sunt in monte
ubil ex perunum dabatur conspiciente

Expanded text:
dit tanquam in vero nec manufacto dit tanquam in vero nec manufacto templo suo, sicut in omnibus sanctis suis, ejusque temporaliter fiunt jussa aeterna sine lege conspecta. Nec movere debet, quod cum sit invisibilis, saepe visibiliter patribus apparuisse memoratur. Sicut enim sonus qui auditur, sententia in silentio intelligentiae constituta, non est hoc quod ipsa, ita et species qua visus est Deus in natura invisibili constiipse. Verumtamen ipse in eadem specie corporali videbatur, sicut illa senteipsa in sono uocis auditur; nec illi ignorabant inuisibilem Deum in specie corporali, quod ipse non erat, se uidere. Nam et loquebatur cum loquente Moyses et ei tamen dicebat: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum, scienter ut uideam te. Cum igitur oporteret Dei legem in edictis angelorum terribiliter dari, non uni homini paucisue sapientibus, sed uniuersae genti et populo ingenti: coram eodem populo magna facta sunt in monte, ubi lex per unum dabatur, conspiciente
Abbreviated transcription (Latin):
mundum quem certe ui sibilem negare
non possunt. quicquid igitur mirabile
fit in hoc mundo profectominus est quã
totus hic mundusidestcȩlũ & terra & om̃a
quae heis sunt quaecerteds̃ fecit sicut
autem ipse qui fecit ita modus quo fecit
occultus est & in conp̃hensibilis homini
quãuis itaq miracula uisibilium natu¬
rarum uidendi assiduitate iuluerint
tamen cum ea sapienter hi tuemur
in usitatissimis rarisque malora sunt
Nam & omnimiraculo quod fit ꝑ hominẽ
maius miraculum est homo qua propt̃ ds
qui fecit ui sibilia caclum & terrã non
dedignatur facere uisibilia miracula
incaclo uelterra quibus ad seinui sibilẽ
colendum excit& animam adhuc uisibi¬
libus deditam ubi uero & quando faciat
incommutabile consilium penes ipsuẽ
incuius dispositione lam tẽpora factas
quactumq futura sunt. Nã tẽporalia
quã facta nec aliter in uocantes ex au¬
dit quam inuocaturos uid& Namcum
exaudiunt angelieius ipsel neis exau¬

Expanded text:
mundum, quem certe uisibilem negare mundum, quem certe uisibilem negare non possunt. Quidquid igitur mirabile fit in hoc mundo, profecto minus est quam totus hic mundus, id est caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quae certe Deus fecit. Sicut autem ipse qui fecit, ita modus quo fecit occultus est et inconprehensibilis homini. Quamuis itaque miracula uisibilium naturarum uidendi adsiduitate uiluerint, tamen, cum ea sapienter intuemur, inusitatissimis rarissimisque maiora sunt. Nam et omni miraculo. quod fit per hominem, maius miraculum est homo. Quapropter Deus, qui fecit uisibilia caelum et terram, non dedignatur facere uisibilia miracula in caelo uel terra, quibus ad se inuisibilem colendum excitet animam adhuc uisibilibus deditam; ubi uero et quando faciat, incommutabile consilium penes ipsum est, in cuius dispositione iam tempora facta sunt quaecumque futura sunt. Nam temporalia quam facta, nec aliter inuocantes exaudit quam inuocaturos uidet. Namexaudiunt angeli, Deus exau
Abbreviated transcription (Latin):
nec deos illos esse nebenignos de mones
sed aut illum quidicitur fallax duthu¬
manũ omne cõmentũ. uerũ quia tanta¬
& talia geruntur. his artibus ut uni¬
uersumodũ humane facultatis excedant¬
quid restat nisi ut ea quae mirifice tã quã
diuinitus p̃dici uel fieri uidentur nec
tam̃ ad unius dicultũ referuntur
cui simpliciter in herere fatentibus
quoq platonicis & permulta testantib
solum beatificum bonum est malignorũ
daemonum iudibria & seductoria im¬
pedimenta quae uera pi&ate cauendas
prudenter intellegantur. porro autẽ
quaecumq miracula siue perangelos
si ue quocumq modo ita diuinitus funt
ut dĩ unius in quosolobeata est cultum
religionẽq cõmendent eauere abeis
uel pereos quinos socundum ueritatẽ
pi&atẽq diligunt fieri : ipsodõ in illis
operante credendum est neque enim
audiendũ est quid eum in uisibilem
ui sibilia miracula operarinegant
qui ipse&iam secundum ipsos fecerit

Expanded text:
nec deos illos esse nec benignos daemones, nec deos illos esse nec benignos daemones, sed aut illorum quod dicitur fallax, aut humanum omne commentum. CAPUT XII. et talia geruntur his artibus, ut universum modum humanae facultatis excedantquid restat, nisi ut ea quae mirifice tanquam divinitus praedici vel fieri videntur, nec tamen ad unius Dei cultum referuntur, cui simpliciter inhaerere, fatentibus quoque Platonicis et permulta testantibus, solum beatificum bonum est, malignorum daemonum ludibria et seductoria impediprudenter intellegantur? Porro autem quaecumque miracula siue per angelos siue quocumque modo ita diuinitus fiunt, ut Dei unius, in quo solo beata uita est, cultum religionemque commendent, ea uere ab eis uel per eos, qui nos secundum ueritatem pietatemque diligunt, fieri ipso Deo in illis operante credendum est. Neque enim audiendi sunt, qui Deum inuisibilem uisibilia miracula operari negant, cum ipse etiam secundum ipsos fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
fauent sed ad deceptores dȩ mones per¬
tinere monstrantur autut meliora
dephilos ophosuspicemur eomodo uolu¬
it hominem aegyptium talibus erro¬
ribus deditũ & aliqua magna sescire
opinantem non superluquasi aueto¬
ritatedoctoris offendere nec aperte
aduersantis altercatione turbare
sed quasi quȩrentis & dicere cupientis
humilitate adea cogitanda conuertere
& quã sint contẽnenda uel &iam de¬
uitanda monstrare. Denique prope
a depistolȩ finem p&it seabeo doceri
quae sit adbeatitudinem uia exegyptia
sapientia. c&erum illos quibus conuer¬
satiocumdus ad hocess& ut ob inueni¬
endum fugitiuum uel p̃dium conpa¬
randum aut propter nuptias uel mer¬
caturam uel quidhuius modi mentem
diuinam inqui&arent frustra eos
uideridicit coluissesapientiam. illa
&iam ipsa numina cum quibus conuer¬
sarentur & sidec&eris rebus uera p̃di¬
carenttamen qm̃ debeatitudine nihil
cautum nec satis idoneum monerent

Expanded text:
fauent, sed ad deceptores daemones perfauent, sed ad deceptores daemones pertinere monstrentur; aut, ut meliora de philosopho suspicemur, eo modo uoluit hominem Aegyptium talibus erroribus deditum et aliqua magna se scire opinantem non superba quasi auctoritate doctoris offendere, nec aperte aduersantis altercatione turbare, sed quasi quaerentis et discere cupientis humilitate ad ea cogitanda conuertere et quam sint contemnenda uel etiam deuitanda monstrare. Denique prope ad epistulae finem petit se ab eo doceri, quae sit ad beatitudinem uia ex Aegyptia sapientia. Ceterum illos, quibus conuersatio cum dis ad hoc esset, ut ob inueniendum fugitiuum uel praedium conparandum, aut propter nuptias uel mercaturam uel quid huius modi mentem diuinam inquietarent, frustra eos uideri dicit coluisse sapientiam; illa etiam ipsa numina, cum quibus conuersarentur, etsi de ceteris rebus uera praedicerent, tamen quoniam de beatitudine nihil cautum nec satis idoneum monerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ducentem meritoporphrrius ammi¬
ratur. immo uero subspecie mirantis &
causas rerum talium requirentis dat in¬
tellegi illos haec agere sp̃s quorũ genus
superius sub aliorũ opinatione descripsit
non ut ipseposuit natura sed uitio fallaces
qui simulant deos & animas de functorũ
Demones autẽ non utait ipsesimulant
qui plane sunt & quod ei uid &ur herbis
& lapidibus & animantibus & soniscertis
quibusdam acuocibus & figurationibus
atq figmentis quibusdã &iam obser¬
uatis inceli conuersione motibus siderũ
fabricari in terra ab hominibus potestates
idon eas uariis effectibus exequendis
totum hoc ad eosdem ipsos demones ꝑtin&
ludificatores animarum sibim& subdi¬
tarum & uoluptaria sibi ludibriade ho¬
minum erroribus exhibentes autergo
reuera dubitans & in quirens ista porphr¬
rius ea tam̃ cõme morat quibus conuincantur
&redarguantur nec adeas potestates
quae nobis adbeatamuĩam capessendã

Expanded text:
ducentem, merito Porphyrius admiducentem, merito Porphyrius admiratur; immo uero sub specie mirantis et causas rerum talium requirentis dat intellegi illos haec agere spiritus, quorum genus superius sub aliorum opinatione descripsit, non, ut ipse posuit, natura, sed uitio fallaces, qui simulant deos et animas defunctorum, daemones autem non, ut ait ipse. simulant, sed plane sunt. Et quod ei uidetur herbis et lapidibus et animantibus et sonis certis quibusdam ac uocibus et figurationibus adque figmentis, quibusdam etiam obseruatis in caeli conuersione motibus siderum fabricari in terra ab hominibus potestates idoneas uariis effectibus exsequendis, totum hoc ad eosdem ipsos daemones pertinet ludificatores animarum sibimet subditarum et uoluptaria sibi ludibria de hominum erroribus exhibentes. Aut ergo re uera dubitans et inquirens ista Porphyrius ea tamen commemorat, quibus conuincantur et redarguantur, nec ad eas potestates, quae nobis ad beatam uitam capessendam
Abbreviated transcription (Latin):
sed ipsi soli autlune dutcuicũq celestiũ
homo uitio cuilib& obnoxius intendit
minas eosq territat: falso ut eis extor¬
Nã & caclum seconlidere comminatur &
c&era similia homini in possibilia ut illi
dutamquam insipientissimi pueri falsis
&ridiculis comminationibus territiqđ
imperatur efficiant. Dicit &iã scripsisse
caerimonẽ quendã talium sacrorum
uel potius sacrilegiorum peritũ eaquae
apud aegr̃ptios sunt celebrata rumorib
uel dei side uel deo siride marito eius
maximamuim habere cogendideos ut
faciant imperata quando ille qui carmi¬
nibus cogit ea se prodere ueleuertere
cõminatur ubi se&iam osiridis mebra
dissipaturum terribiliterdicit si facere
iussa neglexerint. hȩcatq huius modi
uesana & in sanahominẽ dus minari
nec quibus lib& sed ipsis celestibus & si¬
derea luce fulgentibus nec sineeffectu
sed uiolenta potestate cogentem atq
his terroribus ad facienda uoluerit ꝑ¬

Expanded text:
sed ipsi soli et lunae aut cuicumque caelestium sed ipsi soli et lunae aut cuicumque caelestium homo uitio cuilibet obnoxius intendit minas eosque territat falso, ut eis extorNam et caelum se conlidere comminatur et cetera similia homini inpossibilia, ut illi di tamquam insipientissimi pueri falsis et ridiculis comminationibus territi quod imperatur efficiant. Dicit etiam scripsisse Chaeremonem quendam, talium sacrorum uel potius sacrilegiorum peritum, ea, quae aput Aegyptios sunt celebrata rumoribus uel de Iside uel de Osiri marito eius, maximam uim habere cogendi deos, ut faciant imperata, quando ille, qui carminibus cogit, ea se prodere uel euertere comminatur, ubi se etiam Osiridis membra dissipaturum terribiliter dicit, si facere iussa neglexerint. Haec adque huius modi uana et insana hominem dis minari, nec quibuslibet, sed ipsis caelestibus et siderea luce fulgentibus, nec sine effectu, sed uiolenta potestate cogentem adque his terroribus ad facienda quae uoluerit per
Abbreviated transcription (Latin):
& liberrime d&estatur. nisi forte iste
& ipsum ad quẽ scribit anubontẽ tã quã
talium sacrorũ p̃cdarissimũ antistitem
& alios talium operũ tãquã diuinorum
& addeos colendos pertinentium ammi
ratores uerecundatur offendere. sequit᷑
tamen & eauelut in quirendo commemo¬
rat quae sobrie conserata tribui non poss
nisi malignis & fallacibus potestatibus
quȩritenim curtam quã melioribus
inuocatis quasi peloribus imper&ur
ut iniusta p̃cepta hominis exequantur
cur ad trectatum reueneria non exau¬
diant in p̃cantẽ cũ ipsiad incestos quosq
concubitus quos lib& ducere non mo¬
rentur. curanimantib suos antistites
oportere abstinere denuntient neuapo¬
ribus profecto corporeis polluantur
ipsi uero & aliis uaporibus inliciantur
& nidoribus hostiarũ cũq acadaueris
contactu prohibeatur inspectos plerũq
illa cada ueribus celebrentur. quid sit
qđ non dȩ moni uelalicui animȩ defuncti

Expanded text:
et liberrime detestatur. Nisi forte iste et liberrime detestatur. Nisi forte iste et ipsum, ad quem scribit, Anebontem tamquam talium sacrorum praeclarissimum antistitem et alios talium operum tamquam diuinorum et ad deos ratores verecundatur offendere. 2. Sequitur tamen, et ea velut inquirendo commemorat, quae sobrie considerata tribui non possunt nisi malignis et fallacibus potestatibus. Quaerit enim cur tanquam meliinuocatis quasi peioribus imperetur, ut iniusta praecepta hominis exsequantur; quur adtrectatum re Veneria non exaudiant inprecantem, cum ipsi ad incestos quosque concubitus quoslibet ducere non morentur; quur animantibus suos antistites oportere abstinere denuntient, ne uaporibus profecto corporeis polluantur, ipsi uero et aliis uaporibus inliciantur et nidoribus hostiarum, cumque a cadaueris contactu prohibeatur inspector, plerumque illa cadaueribus celebrentur; quid sit, quod non daemoni uel alicui animae defuncti,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid eius modi mirabiliter operent᷑
undedicit aliosopinari esse quoddam
genus cui ex audiresit propriũ natura
fallax omni formȩ multimodũ simu¬
lans deos & demones & animas de func¬
torum & hocesse qđefficiat hȩ comnia
quae uidentur bonaesse uel praua.
C&erum circaea quȩ uerabona sunt.
nihilopitulari. Immouero ista nec nosso
sed dõmale conciliare & insimulare
ad quẽ impedire nonnũ quã uirtutis
sedulos sectatores & plenũ esse temeri¬
tatis & fastus gaudere nidoribus
adulationibus capi& c&era quaede hoc
genere fallacium malignorũq spirituũ
qui extrinsetus in animam ueniunt
humanosq sensus sopitos uigilante sue
deludunt non tã quã sibi persuasa
confirmat sed tã tenuiter suspicatur
aut dubitat ut haecalios asseratopinari:
difficilequippe fuit tanto philosopho
cunctã diabolicam soci&atẽ uel nosse
uel fidenter arguere quã quȩ lib&
aniculax pĩana neccunctatur esse

Expanded text:
aliquid eius modi mirabiliter operentur. aliquid eius modi mirabiliter operentur. Unde dicit alios opinari esse quoddam genus, cui exaudire sit proprium, natura fallax, omniforme, multimodum, simulans deos et daemones et animas defunctorum, et hoc esse quod efficiat haec omnia quae uidentur bona esse uel praua; ceterum circa ea, quae uere bona sunt, nihil opitulari, immo uero ista nec nosse, sed et male conciliare et insimulare adque inpedire nonnumquam uirtutis sedulos sectatores, et plenum esse temeritatis et fastus, gaudere nidoribus, adulationibus capi, et cetera, quae de hoc genere fallacium malignorumque spirituum, qui extrinsecus in animam ueniunt humanosque sensus sopitos uigilantesue deludunt, non tamquam sibi persuasa confirmat, sed tam tenuiter suspicatur aut dubitat, ut haec alios adserat opinari. Difficile quippe fuit tanto philosopho cunctam diabolicam societatem uel nosse uel fidenter arguere, quam quaelibet anicula Christiana nec cunctatur esse,
Abbreviated transcription (Latin):
non aud & om̃s fallacias & malitias
& ineptias quibus meritomouer& ur
omnibus dae monibus dare. Quosdã
nãq benignos dȩ mones more appellat
aliorũ cũ om̃s generaliter in pudentes
esse fateatur. Mliratur autẽ qđ non
solum dii alliciantur uictimis sed &iã
compellanturatq cogantur facere
qđ homines uolunt & sicorporea in¬
corporalitate du adȩmonibus distin¬
guntur quomodo deos esso existiman¬
dum sit solem & lunam & iuisibilia
c&era incȩlo quae corporaesse nondu¬
bitat : & sidisunt quomodo alii
benefici alii maleficies sedicantur.
& quomodo incorporalibus cũ sint
corporei conlungantur : quaerit
&iam uelut dubitans utrum indiui¬
nantibus & quaed ã mira facientibus animȩ
sint passiones analiqui sp̃s extrinsecus
ueniant perquos haec ualeant & potius
uenire extrinsecus conicit eo quod lapi¬
dibus & herbis exhibitis & alligent
quosdam &aperiant clausa hostia uel

Expanded text:
non audet omnes fallacias et malitias non audet omnes fallacias et malitias et ineptias, quibus merito mouetur, omnibus daemonibus dare. Quosdam namque benignos daemones more appellat aliorum, cum omnes generaliter inprudentes esse fateatur. Miratur autem quod non solum di adliciantur uictimis, sed etiam conpellantur adque cogantur facere quod homines uolunt; et si corpore et incorporalitate di a daemonibus distinguuntur, quo modo deos esse existimandum sit solem et lunam et uisibilia cetera in caelo, quae corpora esse non dubitat; et si di sunt. quo modo alii benefici, alii malefici esse dicantur; et quo modo incorporalibus, cum sint corporei, coniungantur. Quaerit etiam ueluti dubitans, utrum in diuinantibus et quaedam mira facientibus animae sint passiones an aliqui spiritus extrinsecus ueniant, per quos haec ualeant; et potius uenire extrinsecus conicit, eo quod lapidibus et herbis adhibitis et adligent quosdam, et aperiant clausa ostia, uel
Abbreviated transcription (Latin):
cauenda &d&estanda fallacia & salu¬
taris audiendi doctrina. qđ enĩ quihas
sordidas purgationis sacrilegis ritibus
operantur quasdam mirabilit̃ pulchras
sicutiste cõmemorat uel angelorũ ia¬
gines uel deorũ tãquam purgato spũ
uident si tamen ueltale aliquid uident :
illud qͣuod a postolus dicit qm̃ satanas
trans figurat se uelut angelũ lucis.
eius illas enĩ phantas mata quaemi seras
animas multorũ falsorũq deorũ falla¬
cibus sacriscupiens in r&ire & a uero
tere sicut deproteo dictum est formasse
uertit in om̃s hostiliter insequens
fallaciter subueniens ut robiq nocens
Velius sapuitiste porphrriuscum ad
anubontem scripsit aegrptium. ubi
consulenti similis & quaerenti & prodit
artes sacrilegas & euertit. Et ibi quidẽ
oms dȩ mones reprobat quos dicit ad in¬
prudentiam traherehumidum uaporẽ
&ideo in ahere sed inaere ẽẽ subluna
at que in ipso lunȩglobo Uerũ tamen

Expanded text:
cauenda et detestanda fallacia, et salucauenda et detestanda fallacia, et salutaris audienda doctrina. Quod enim qui has sordidas purgationes sacrilegis ritibus operantur quasdam mirabiliter pulchras, sicut iste commemorat, uel angelorum imagines uel deorum tamquam purgato spiritu uident si tamen uel tale aliquid uident, illud est, quod apostolus dicit: Quoniam satanas transfigurat se uelut angelum lucis. Eius enim sunt illa phantasmata, qui miseras animas multorum falsorumque deorum fallacibus sacris cupiens inretire et a uero tere, sicut de Proteo dictum est, formas se uertit in omnes, hostiliter insequens, fallaciter subueniens, utrobique nocensMelius sapuit iste Porphyrius, cum ad Anebontem scribit Aegyptium, ubi consulenti similis et quaerenti et prodit artes sacrilegas et euertit. Et ibi quidem omnes daemones reprobat, quos dicit ob inprudentiam trahere humidum uaporem et ideo non in aethere, sed in aere esse sub luna adque in ipso lunae globo; uerum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
non utique ab inuido territi nec sicut
ipse dicitperm&um ualentioris numinis
impediti sediudicio libero id negare
debuer. Uerũ est autẽ qđ benignus ille
caldeus qui te urgicis sacris animam
purga re cupiebat non inuenit aliquem
superiorem dm̃ qui uel plus terrer&
atque adbene faciendum coger& territos
deos uel ab eis terrentẽ conpescer&
ut liberebene facerent si tamentheurgo
bono sacra defuerunt quibus ipsosdeos
quos inuocabat animȩ purgatores
prius ab illa timoris peste purgar&
quid en im caus ȩest curds̃ potenttor
adhiberi possit a quo terreantur nec
possit a quopurgentur : an inuenit᷑ ds̃
qui exaudiat inuidũ &timorem diis
incutiat nebenefaciant : nec inuenitur
ds̃ qui exaudiat beniuolum & timorẽ
diis auferat ut bene faciant : Oheurgia
p̃dara o animȩ p̃dicanda purgatio
ubiplus imperat immunda in uiden¬
tia. quam imp&rat purabeneficientia
immo uero malignorum spirituum

Expanded text:
non utique ab inuido territi nec, sicut non utique ab inuido territi nec, sicut ipse dicit, per metum ualentioris numinis inpediti, sed iudicio libero id negare debuerunt. Mirum est autem, quod benignus ille Chaldaeus, qui theurgicis sacris animam purgare cupiebat, non inuenit aliquem superiorem deum, qui uel plus terreret adque ad bene faciendum cogeret territos deos, uel ab eis terrentem conpesceret, ut libere bene facerent; si tamen theurgo bono sacra defuerunt, quibus ipsos deos, quos inuocabat animae purgatores, prius ab illa timoris peste purgaret. Quid enim causae est, quur deus potentior adhiberi possit a quo terreantur, nec possit a quo purgentur? An inuenitur deus qui exaudiat inuidum et timorem dis incutiat ne bene faciant; nec inuenitur deus qui exaudiat beneuolum et timorem dis auferat ut bene faciant?s o theurgia praeclara, o animae praedicanda purgatio, ubi plus imperat inmunda inuidentia, quam inpetrat pura beneficentia! Immo uero malignorum spirituum
Abbreviated transcription (Latin):
& apud homines disciplinam. Pati&iam
deos & illas perturbationes passionesq
deduci quas cõmuniter dȩ monibus &
hominibus apuleius ad tribuit. Deos
tamen ab eis a&heriae sedis altitudi¬
nes separans & platonis asserens in illa
discr&ione sententiam. Ec cenuncalius
platonicus quẽ dactiorem fer̃ porfiri¬
us pernescio quamtheurgicam discipli¬
nã &iamipsos deos obstrictos passionib:
& percurlationibus dicit qm̃ sacris p̃cib
alligari ad iurariq potuer̃ ne prȩsta¬
rentanimȩ purgationẽ & ita terreri
ab eoquilmperabat malum. ut ab alio qui
solui illo tẽpore non possent & addandũ
beneficium liberari. Qiuis non uideat hȩc
omnia fallacium de monum et̃ cõm̃ta
nisi eorũmi serrimus seruus & agratia
ueriliberatoris alienus : Nãsi hȩc apud
deos agerenturbonos plusibi utiq ualer&
beneficus purgator animȩ quãm aliuo¬
lus impeditor: Aut sidiisiustis homo ꝓquo
a gebat purgatione uidebatur indignus

Expanded text:
et aput homines disciplinam; pati etiam et aput homines disciplinam; pati etiam deos et ad illas perturbationes passionesque deduci, quas communiter daemonibus et hominibus Apuleius adtribuit; deos tamen ab eis aetheriae sedis altitudine separans et Platonis adserens in illa discretione sententiam. Platonicus, quem doctiorem ferunt, Porphyrius, per nescio quam theurgicam disciplinam etiam ipsos deos obstrictos passionibus et perturbationibus dicit, quoniam sacris precibus adiurari terrerique potuerunt, ne praestarent animae purgationem, et ita terreri ab eo, qui imperabat malum, ut ab alio, qui solui illo timore non possent et ad dandum beneficium liberari. Quis non uideat haec omnia fallacium daemonum esse commenta, nisi eorum miserrimus seruus et a gratia ueri liberatoris alienus? Nam si haec aput deos agerentur bonos, plus ibi utique ualeret beneficus purgator animae quam maleuolus inpeditor. Aut si dis iustis homo, pro quo agebatur, purgatione uidebatur indignus,
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius demonis amicitia quo subuectan¬
te uel paululum a terra possit eleuari
quisque postmortẽ aliam uero uia messe
perhibeat ad angelorũ superna consortia.
cauendam tam̃ daemonũ soci & atẽ expressa
quodã mado confessione cestatur ubidicit
animã postmortẽ iuendo poenas cultũ
dȩ monum a quibus circum ueni ebatur
horrescere Ipsamq theurgian quã uelut
concilia tricem angelorũ deorũq cõmen¬
dat apud tales agere potestates nega re
non potuit quaeuel ipsȩ inuideant pur¬
gationi animȩ uelartibus seruiant
inuidorum querellã de hacre chaldei
nescio cuius expromens. Conqueritur
inquituir inchald eabonus purgandae
animȩ magno in molimine frustratos
sibi eẽ successus cũ uirad eadem potens
tactus iuidia adiuratas sacris p̃cibus
potentias alligas sc̃ nepostulata concederent
Ego &ligauit ille inquit &i ste non soluit
Quom dicio dixit appar& cheurgian esse
tãboni conficiendiquã mali. & apud deos

Expanded text:
alicuius daemonis amicitia, quo subuectanalicuius daemonis amicitia, quo subuectante uel paululum a terra possit eleuari quisque post mortem, aliam uero uiam esse perhibeat ad angelorum superna consortia: cauendam tamen daemonum societatem expressa quodam modo confessione testatur, ubi dicit animam post mortem luendo poenas cultum daemonum a quibus circumueniebatur horrescere: ipsamque theurgian. quam uelut conciliatricem angelorum deorumque commendat, aput tales agere potestates negare non potuit, quae uel ipsae inuideant purgationi animae, uel artibus seruiant inuidorum, querelam de hac re Chaldaei nescio cuius expromens: \'Conqueritur, inquit, uir in Chaldaea bonus, purgandae animae magno in molimine frustratos sibi esse successus, cum uir ad eadem potens tactus inuidia adiuratas sacris precibus potentias adligasset, ne postulata concederent. Ergo et ligauit ille, inquit, et iste non soluit.\' Quo indicio dixit apparere theurgian esse tam boni conficiendi quam mali et aput deos
Abbreviated transcription (Latin):
mundandȩ partianime non quaed am
intellectuali quarerum intellegibiliũ
percipitur ueritas nullas habentium
similitudines corporis sed spiritali qua
corporalium rerum capiuntur imagines
hancenim dicit perquasdam consecra¬
tiones theurgicas quas tel& asuocant
idoneam fieri atq aptã susceptioni spi¬
rituum & angelorũ & aduidendos deos
ex quibus tamen theorgicis tel&is fat&ur¬
intellectuali animȩ nihil purgationis acce¬
dere quod eam faciat id oneam aduidendũ
dm̃ suum & perspicienda ca quae ueras
Deniqueanimã rationalem siue qđ magis
amatdicere in tellectualem insua posse
dicit euadere &iam si quod eius spiritale
& nulla theurgica fuerit arte purgatũ
orro autem atheurgospiritalem purgari
hactenus ut non ex hoc adimmortalitatẽ
Rernitatẽq perueniant. quã quãitaq
discernat ademonibus angelos deria
loca esse demonum & heria uelem prria
disserens angelorũ & ammoneat utendũ

Expanded text:
mundandae parti animae, non quidem mundandae parti animae, non quidem intellectuali, qua rerum intellegibilium percipitur ueritas, nullas habentium similitudines corporum; sed spiritali, qua corporalium rerum capiuntur imagines. Hanc enim dicit per quasdam conserationes theurgicas, quas teletas uocant, idoneam fieri adque aptam susceptioni spirituum et angelorum et ad uidendos deos. Ex quibus tamen theurgicis teletis faterintellectuali animae nihil purgationis accedere, quod eam faciat idoneam ad uidendum Deum suum et perspicienda ea, quae uere Denique animam rationalem siue, quod magis amat dicere, intellectualem, in sua posse dicit euadere, etiamsi quod eius spiritale est nulla theurgica fuerit arte purgatum; porro autem a theurgo spiritalem purgari hactenus, ut non ex hoc ad inmortalitatem aeternitatemque perueniat. Quamquam itaque discernat a daemonibus angelos, aeria loca esse daemonum, aetheria uel empyrea disserens angelorum, et admoneat utendum
Abbreviated transcription (Latin):
pi&atis non incantationibus & carmi¬
nibus ne fariae curiositatis arte cõpositis
quã uel magi anui el detestabiliore no¬
mine go&ian uel hon orabiliore theurgian
uocant qui quasi conantur ista discernere
& inlicitis arcibus deditos alios dam nabi¬
les quos & maleficos uulgus appellat
Hosenim ad go&ian pertineredicunt.
alios autem laudabiles uideri uolunt
quibus theurgian deputant. cum sint
utriq ritibus fallacibus dȩmonum
obstricti sub nominibus angelorum
nampor phrrius quandã quasi purga¬
tionem animȩ pertheurgian cantant᷑
tamen &pudibunda quodammodo dis¬
putatione promittit reuersionẽ uero
dm̃ hancartem prestare cuiquã negat
ut uideas cum in teruitium sacrilegȩ
curiositatis & philosophiae professionem
sententus alternantibus fluctuare Nunc
enimbanc artem tam quã fallacẽ & in¬
ipsa actione periculosam & legibus probi¬
bitam cauendammon& nunc autẽ uelut
eius laudatoribus cedens utilem diciteẽ

Expanded text:
pietatis, non incantationibus et carmipietatis, non incantationibus et carminibus nefariae curiositatis arte compositis, quam vel magiam, vel detestabiliore nomine goetiam, vel honorabiliore theurgiam vocant; qui quasi conantur ista discernere, et illicitis artibus deditos alios damnabiles, quos et maleficos vulgus appellat hos enim ad goetiam pertinere dicunt; alios autem laudabiles videri volunt, quibus theurgiam deputant; cum sint utrique ritibus fallacibus daemonum obstricti sub nominibus angelorum. Nam et Porphyrius quamdam quasi purgationem animae per theurgiam, cunctanter tamen et pudibunda quodammodo disputatione promittit; reversionem vero ad Deum hanc artem praestare cuiquam negat, ut videas cum inter vitium sacrilegae curiositatis et philosophiae professionem sententiis alternantibus fluctuare. Nunc enimipsa actione periculosam et legibus prohibitam cauendam monet; nunc autem uelut eius laudatoribus cedens utilem dicit esse
Abbreviated transcription (Latin):
mosse manibusq eius infiguracrucis
extentis nullo hebrȩ orum cadente
prostratos seditiosos in populodĩ acsese
ab ordinata diuinitus soci&ate diui¬
dentes ad exemplum ui sibile in uisibilis
poeneuiuos terrad eiscente sũ mersos
uirgam percussum p&rã tantȩ multitu¬
dinihabundantia fluenta fudisse.
serpentium morsus mortiferos poenã
iustissimam peccatorũ. in ligno ex al¬
tato atq prospecto aeneo serpente
sanatos ut & populo subuenircur afflicto
& mors morte destructa uelut crucifixȩ
mortis similitudine signar&ur. quem
sane serpentem propt̃ facti memoriam
reseruatum cum postea populus errans:
tã quã idolũ colere coepiss&. Exechias
rex religios a potestate dõ seruiens
cum magna pi&atis laude contriuit
Haec & alia multa huius cemodiquȩ om̃a
cõmemorare nimis longum est fiebant
ad cõmendandum unius ueridĩ cultũ
& multorum falsorumq prohibendũ
fiebant autem simplici fide adtq fidutia

Expanded text:
Moyse manibusque eius in figuram crucis Moyse manibusque eius in figuram crucis extentis nullo Hebraeorum cadente prostratos; seditiosos in populo Dei ac sese ab ordinata diuinitus societate diuidentes ad exemplum uisibile inuisibilis poenae uiuos terra dehiscente submersos; uirga percussam petram tantae multitudini abundantia fluenta, fudisse; serpentum morsus mortiferos, poenam iustissimam peccatorum, in ligno exaltato adque prospecto aeneo serpente sanatos, ut et populo subueniretur adflicto, et mors morte destructa uelut crucifixae mortis similitudine signaretur? Quem sane serpentem propter facti memoriam reseruatum cum postea populus errans tamquam idolum colere coepisset, Ezechias rex religiosa potestate Deo seruiens cum magna pietatis laude contriuitHaec et alia multa huiusce modi, quae omnia commemorare nimis longum est, fiebant ad commendandum unius Dei ueri cultum et multorum falsorumque prohibendum. Fiebant autem sim