comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem: E rursum: Qui odit fratrem suum intenebris ambulat &
intenebris est usq adhuc: & nescit quo eat ͥ quia tenchre obcecauei
oculos eius: at inquis: Sufficit michi qd̃ amantes me ahigo: Sed¬
dñs ccontra: Si enĩ diligitis eos qui uos diliguntꝰ qũ mercedẽ
habebitis : Nonne & publicam hoc faciunt : Quid tu achec obice¬
re uales : Certe qui odit fratrem suum manet in morte: & qui
diligit. in dõ manet & ds̃ in eo: Oimnem ergo amar q ebnem fal¬
sis euome: & quo qiio pacto ualueris. caritatis dulcedinen sume:
Dhil emĩ suauius: nchnl illa bcatius: Bs̃. inquit iohs. carit  est:

Expanded text:
tem . » Et rursum: « Qui odit fratrem suum in tenebris ambulat, et in tenebris est usque adhuc: et nescit quo eat, quia tenebrae caecaverunt oculos ejus . » At, inquis, sufficit mihi quod amantes me diligo. Dominus contra ait: « Si enim diligitis eos qui vos diligunt quam merchabebitis? nonne et Publicani hoc faciunt ? Quid tu ad haec objicere vales? Certe: Qui odit fratrem suum, manet in morte; et qui diligit, in Deo manet, et Deus in eo. Omnem ergo amaritudinem fellis evome, et quoquo pacto valueris, charitatis dulcedinem sume; nihil enim suavius, n
Abbreviated transcription (Latin):
ad implesse quid dr̃. faciente te elemosiuã nesciat sinistra
tua quid faciat dextera tua. s sit elemosina tua mabscondito:
& pater tuus qui uidet iabscondito reddet tibi: & uideant ura

Expanded text:
adimplesse, quibus dicitur: « Faciente te eleemosynam, nesciat sinistra adimplesse, quibus dicitur: « Faciente te eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua: sed sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater tu
Abbreviated transcription (Latin):
humilẽ & ciretii & trementẽ serinones meos: Audi etiã de illo
quid dicat apłi: qui te ad hȩc sectanda inuitat: Ait enĩ Qui
cũ informa dĩ eẽt. non rapinã arbi tratꝰ ẽ. eẽ se equalẽ dõ: s sem&¬
ipsũ exinamuit formã serui accipiensͥ in simbitudine̾ hominũ¬
f̃actus. & habitu inrentus ut homo: hunnliauit semetipsiiͣ factꝰ
obȩdieus usq ad mort̾e. mortẽ autẽ crucis: Si gͥ tanta humitate
se deprimit diuina marefras: sitꝑbire in aliquo debet humana
ostende cunctis bonũ qđ agis: ut bonus acuntũ dicaris. ut
sc̃s ac uenerabilis ab om̃ib prediceris. ut dĩ electus uoceris. ut
nemo te contẽnat ͥ nemo te despiciat: s uinuersi debitum
Qđ̾ si ęxtote ñ uales. sit inaniio occultanł: uoluntas &
uon erit de ostcutatioe ulla teineritas: nec criminis erit
aliquanio maiifestare. qd̃ sẽꝑ ius celatũ habere Sic deniq
dduui redętoris sententias sibiq quasi cortarias uideberis

Expanded text:
humilem, et quietum, et trementem sermones meos? » Audi quid etiam de illo ait Apostolus, qui te ad haec sectanda invitat; ait enim: « Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinahomo. Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . » Si igitur tanta humilitate se deprimit divina majestas, superbire in aliquo non debet humostende cunctis bonum quod agis, ut bonus a cunctis dicaris, ut sanctus et venerabilis ab omnibus praediceris, ut Dei electus noscaris, ut nemo te contemnat, nemo te despiciat, Sed universi debitum Quod si ex toto non vales, sit in animo occultandi voluntas, et non erit de ostentatione ulla temeritas: nec criminis erit aliquando manifestare, quod semper vis celatum habere. Sic denique duas Redemptoris sententias sibi quasi contrarias videberis
Abbreviated transcription (Latin):
mimunditia atq luxuria. cont᷑ cordtis munditiã sunit lis forin¬
litio cont᷑ amorẽ patriş celestis appetitus scli p̃sentis q uigrans
emet imniergit : quid aliud quã crudelis pic uiuenti: secu¬
cio aqduersus conglobatas uirtutũ acies deseuit: quã durꝰ
õ quã amarus ẽ suꝑbiȩ congressus: quȩ angos decelo ꝓrecat.
hounnes ae paradiso minauit: cuꝰ exercitus atq armoꝵ con¬
tlictus uitia sunt. quȩ brcuit᷑ cõphensa tetigimꝰ. Sed uidea¬
mꝰ quẽ admcdũ castra celi & inferni dimicent: aruia. xp̃i & di¬
aboli collisa decertent:
epbia namq dic̃ certe multis mimo etiã penȩ om̃ib meli¬
Res uirbo .i tia. diuitiis. hororibꝰ: a eui. ctis quȩ ł carualibꝰ

Expanded text:
immunditia atque luxuria, contra cordis munditiam spiritualis forniimmunditia atque luxuria, contra cordis munditiam spiritualis fornicatio, contra amorem patriae coelestis appetitus saeculi praesentis, opponens, semet immergit: quid aliud, quam crudelis pie viventium persecutio adversus conglobatas virtutum acies desaevit? O quam durus, o quam amarus est superbiae congressus, quae angelos de coelo projecit, homines de paradiso eliminavit; cujus exercitus, atque armorum conflictus, vitia sunt, quae breviter comprehensa tetigimus! Sed videamus qualiter castra coeli et inferni dimicent, arma Christi et diaboli collisa decertent. 5.  Superbia:  Certe multis, imo etiam pene omnibus melior es verbo, scientia, divitiis, h
Abbreviated transcription (Latin):
sonuit: ut om̃s pie uiuentes ꝑsecutionẽ patiant᷑: An forte nr¬
mo paciꝰ tẽpore uiit pie uiuere in xp̃o iħu & idõ desunt ista :
Quis hac ł desipiens dicit: In hac gͦ apli senteui ia: nͣ spectalis
quoꝵ dã. s generalis orinũ ꝑsecutio debet intelligi. Eq dẽ
stͣ multi uitra sinũ matris eccłȩ constitira: qui pie uiuentes
in .xpͣo. contiuneliis aificiunt. oppbriis. inuriis. derisionibq
alis intorquet seueritas. s iutioꝵ eigint aduersitas. Dũ enĩ contͣ
humilitatẽ. suꝑbia. contra dñ cmorẽ inauisgła. contra ueram
religiou̾e simulatio. contra iubiertionẽ oppignat concertira:
dr̃ coritra p̃aternã congratulatiorẽ inuidia. couꝙ ii extionc
odiũ. cont ibtatẽ iustȩ cerretiona derurlio. cem datientiã
ira. contra mansuetudinẽ ꝓteruia. contraͥ isfactiono nimor.
uentris igii uies. contm: ncderatũ merorẽ inepia lȩdicia. con¬
tia õscretã taci̾ritatẽ inulciloquiũ. contra girr.s uiheg uate

Expanded text:
sonuit, ut omnes pie viventes, persecutionem patiuntur? An forte nemo pacis tempore vult pie vivere in Christo Jesu, et ideo desunt ista? Quis hoc vel desipiens dixerit? In hac ergo Apostoli sententia non specialis quorumdam, sed generalis omnium persecutio debet intelligi. Et quidem sunt multi intra sinum matris Ecclesiae constituti, qui pie viventes in Christo, contumeliis assumuntur, opprobriis, injuriis, derisionibus lalis intorquet severitas, sed vitiorum gignit adversitas. Dum enim contra humilitatem superbia, contra Dei timorem inanis gloria, contra veram religionem simulatio, contra subjectionem pugnat contemptus, atulationem invidia, contra dilectionem odium, contra libertatem justae correctionis detractio, contra patientiam ira, contra monsuetudinem protervia, contra satisfactionem tumor,  moerorem inepta laetitia, contra discretam taciturnitatem multiloquium, contra carnis integritatem
Abbreviated transcription (Latin):
talib scripii: legitur: Ueminit ad uos inuestiitis ouniͣ: intͥise¬
cus auti sunt lupi rapaces:
N obe rentia ddicit: Quis tu ut peionib obtẽpes. deteriorib fa¬
Imulati erhibeas: Te magis q ĩ illos decuerat imperare: qui
tibi ĩ ⁊ oifunt ingenio ⁊tei inaustiia coequari: Obtĩ a igitux
magi: dnͣi imꝑio: & ñ tibi sit cura de aliquo
audit: & q i uos spernit. me sꝑnit: Ita inquis oportet: s si talis ẽ. qͥ mi
autẽ adẽ sunt ordinata sunt: Itaq qui resistit potestatr: dĩ ordina¬
tiomi resislit: Quales enĩ debeant eẽ qui imperant: ñ ẽ asubditis
discutie idi: Equidẽ pͥmis ȩccłiȩ pastorib dñs dicit: Scitis quia
reges gentiũ dominant᷑ eoꝵ  qui potestatẽ ȩxercent in eos. bene¬
fici uocantiir : Uos autẽ nͣ sic: S: qui uult in uobis eẽ maior:

Expanded text:
iptum legitur: « Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . » INOBEDIENTIA DICIT: Quis tu, ut pejoribus obtemperes, deterioribus famulatum exhibeas? Te magis, quam illos decuerat imperare, qui tibi non possunt ingenio, vel industria coaequari? Obtemperare igitur magis Domini imperio et non tibi sit cura de aliquo. audit, et qui vos spernit me spernit ; » Ita, inquis, oportet: sed si talis quiautem sunt, a Deo ordinata sunt; itaque qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Quales enim esse debeant hi qui imperant, non est subditis discutiendum. 17. Et quidem primis Ecclesiae pastoribus Dominus dicit: Scitis quia reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem exercent inter eos benefici vocantur; vos autem non sic, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ his quidẽ qui de imracłoꝵ signis gliabanturꝰ audias: Sidebã
sathanan: sic̃ fulgur decelo cadentem:
ed religio uera respondet: Immo magis satage eẽ qd non es:
Nã ostendere hominib qd̃ ñ ei. qͥd aliud quã danatio ẽ.: Me¬
mor. esto itaq qd̾ dicitur: Ue uob̾ scribȩ & pharisȩi hypochri¬

Expanded text:
cum his qui de miraculorum signis gloriabantur audias: « Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . » s. RELIGIO VERA RESPONDET: CAP. III. Imo magis satage esse quod non es. Nam ostendere hominibus quod non es, quid aliud quam damnatio est? Memor esto itaq
Abbreviated transcription (Latin):
an
quȩ uiare oriebatur lucis suȩ globos amiitere: Audi gͦ potiꝰ lucẽ
ueritatis dicentẽ: Qui sequitur me inquit ñ ambulat intenebris:
s habebit lumen uite In quo autẽ eẽt sequenda: alibi premonuit
dicens: Biscite ame qr mitis sũ & humilis corde: & inuenietis re¬
quiem animab ur̃is: Audi tumor suꝑbiȩ: audi dicentẽ adhut¬

Expanded text:
a, quae mane oriebatur , lucis suae globos amittere? Audi ergo potius lucem veritatis dicentem: Qui sequitur me inquit non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . In quo autem ipsa esset sequenda, alibi praemonuit, dicens: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus
Abbreviated transcription (Latin):
dens gͥ uide ꝓp̃t qͣm utilitatẽ hominĩ dixͣ se nescientẽ. neꝑ pͣfinitioẽm
negligentiores efficiant᷑ homines. Nã humilitatis suȩ causa hoc
tacuit: Res quidẽ gerendas ĩscło eis adnuntians. atq enumerans:
diẽ autẽ & horã ñ eis aꝑiens. Qd̃ gͣ ꝓ utilitate nr̃a tacuit. & se hu¬
miliauit: ñ debemꝰ ultro ei. eẽ ingrati. & ñ solũ intelligentes. insuꝑ
turalit̾ patiebat᷑. s caro: ipse ostendit iudis dicens. Soluite
hoc tẽplũ. & intͥb dieb ego suscitabo eũ & cui hoc dubiũẽ
qđ d̃s hocdicebat .i. filius d̃i et̃nus. ũbũ ueniens patͥs. & sapĩa¬

Expanded text:
minum, dixit se nescientem praefinitionem, ne negligentiores efficiantur homines. Nam et humilitatis suae causa hoc litatis omnium tacuit: res quidem gerendas in saeculo annuntians atque enumerans, diem autem et horam non eis aperiens. Quod ergo pro utilitate nostra tacuit, et se humiliavit, non debemus ultro eturaliter patiebatur, sed caro, ipse ostendit Judaeis, dicens: Solvite hoc templum, et in tribus diebus ego suscitabo illud . Et cui hoc dubium est, quod Deus hoc dicebat, id est, Filius Dei aeternus, Verbum vivens Patris, et sapi
Abbreviated transcription (Latin):
one carnali. futura enuntians ei. & cũ iacob luctatus ẽ. & quẽ ad mo¬
dũ humana fragilitas capere poterat. condecendens infirmitatib
om̃iũ diuersoꝵ genere apprebatur. aliis ingła. timoris om̃iũ causa.
aliis in humilitate eminentis bonitatis agnoscende. Si ergo sẽpiternus
filius de patre ẽ genitus quippe & om̃ia sciens. & om̃ia potens & om̃ia
saluans. om̃ia continelis. om̃ia uidicans. creans cũ patre semꝑ & cũ sp̃uscõ¬
seruare. dicente scriptura. E coluert᷑ & seruier creaturȩ pocuis ꝙͣ. crea¬
tori. qͥ ẽ. bñdictus dẽ in scła. Uides igit᷑. qd̾ paganitatis hoc magis est¬
mag̃ ꝗͣ cristianitatis : E qd̃ ñ intẽpore ẽ natꝰ. s sẽꝑ natꝰ erat de patre.
dicit apł̃s beatꝰ. Inuisibilia enĩ eiꝰ acreatura mundi. ꝑ ea quȩ facta sunt
intellecta conspiciunt: sẽpit̾na ꝗꝗ eĩ uirtus & diuinitas. Uides gͥ qd̾. rͦ¬

Expanded text:
one carnali futura enuntians ei, et cum Jacob luctatus est: et quemadmoone carnali futura enuntians ei, et cum Jacob luctatus est: et quemadmodum humana fragilitas capere poterat, condescendens infirmitatibus omnium, diversorum genera approbat, aliis in gloria, timoris omnium causa, aliis in humilitate, eminentis ejus bonitatis agnoscendae. Si ergo sempiternus Filius de Patre est genitus, quippe et omnia sciens, omnia potens, et omnia salvans, omnia continens, judicans, creans cum Patre semper et Spa: Et coluerunt, et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus Deus in saecula . Vides igitur, quod paganitatis est hoc magis quam Christianitatis? Et quod non tempore est natus, sed semper natus erat de Patre, dicit Apostolus beatus: Invisibilia enim ejus a creatura mundi per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, se
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nrͣi iħu xͥ ꝙͣ. ꝓnob̾ fec̃ se humilians. ut mox exaltet᷑. humanis
sensib & uoce heretica ñ solũ ñ intellig̾e. in suꝑ etiã periculosis
blasphemiis. ad irritũ eã ad duc̾ẽ. atq ultro ei aduersari. dicen¬
dĩ aliqͥd plus minꝰ ue. aut in loco. aut intepore. aut inpotentia. aut¬
in scientia. aut inequalitate. aut insubiectione cũ dicit᷑: ut dĩtati
eiꝰ ea ñ carni ascribant᷑. Si enĩ plus aut minꝰ aliqͥd inuenit᷑. excepto hoc
lis agnoscit᷑. s cũ aꝑte hoc uetet scͥptura & execret᷑: qͦmodo tẽporalẽ
dm̃ quẽ ad modũ gentiles uen̾antur. ipsi etiã similiter ad orant: Nã¬
scriptura. Si audieris me isrł. ñ erit inte ds̃ recens. Si gͦ recens: non
cdebet uerus credi. Si autẽ sẽpiternꝰ. quippe hic sẽpternꝰ ds erat. qͥ
loquebatur in om̃ib sanctis. & legẽ dedit moxsi in monte sẏna. &
om̃ia potens. & om̃ia sciens. & adȩ inparadiso uisus ẽ. in pͣdestiuati¬

Expanded text:
humilians, ut nos exaltemur, humanis sensibus et voce haeretica, non solum non intelligere, insuper etiam periculosis blasphemiis, et ad irritum eam adducere, atque ultro ei adversari, dicenDei aliquid plus minusve, aut in loco, aut in potentia aut inin scientia aut in aequalitate, aut in subjectione cum dicitur hoc, ut deitati ejus non carni ascribatur! Si enim plus minusve aliquid invenitur, excepto hoc lis agnoscitur. Et cum aperte hoc vetet Scriptura et exsecretur: quomodo temporalem Deum, quemadmodum Gentiles venScriptura: Si audieris me, Israel, non erit in te Deus recens ? Si ergo Deus recens, non debet verus credi. Si autem sempiternus: quippe hic sempiternus Deus erat, qui loquebatur in omnibus sanctis, et legem dedit Moysi in monte Sina, et omnia potens, et omnia sciens, et Adae in paradiso visus est, et in praedestinati
Abbreviated transcription (Latin):
& duo maloꝵ. Primusordo saluabit᷑ ⁊ non uidicabit᷑ idest qui sua
ysaie Dñs adiudiciũ ueniet : cum seniorib ppłi. Ipsi alios iudicabũt:
& non uidicabuntur abaliis. Scd̾s ordo udicabitur atq saluabit᷑:
pauꝑes erogant: qui nudos uestiunt.infirmos uisitant:mortuosse
peliunt: & alia his similia implent que euangłium facere docet:
nite inquit benedicti patris mei ꝑcipite regnũ quod uob̃ ꝑatumẽ
aconsticutione mundi Tercius uͦ ordo iudicabitur ⁊ condẽpnabit᷑.
idẽ malixp̃iani : qui fidẽ habere uidentur s oꝑationẽ non habent:

Expanded text:
et duo malorum. Primus ordo salvabitur et non judicabitur, id est, qui suaIsaiae: Dominus ad judicium veniet cum senibus populi sui . Ipsi alios judicabunt, et non judicabuntur ab aliis. Secundus ordo judicabitur et salvabitur, uotidie erogant, qui nudos vestiunt, infirmos visitant, et alia his similia implent quae Christus facere docet. nite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Tertius ordo judicabitur simul et condemnabitur, id est, mali Christiani, qui fidem habere videntur, sed operationem non habent.
Abbreviated transcription (Latin):
tre ꝑcessit ꝑͥe. &. asͣ ẽ. uerꝰ sic̃ filiꝰ. hos aũ qͥ dñt. erat tẽpꝰ qñ ñ erat filiꝰ
natꝰ. & pͥusquã nascẽt᷑ ñ erat. aut qd̾̃ ex nichilo factꝰ sit. aut natꝰ sit.
aut mutabilẽ. aut c̃ũ̾tibilẽ filiũ dĩ dñt eẽ: hos anathematirat ca¬
tholica & apostolica eccła. qd̃ fides inuisibiliũ rerũ ẽ. ñ uisibiliũ. Uñ¬
qualẽ & carne̾. passibilẽ. mutabilẽ. c̾ũtibilẽ. cõp̃hensibilẽ. & qͥsi for¬
midantẽ. & qͥsi nescientẽ oĩa. & ꝓficientẽ ȩtate. & sap̃ia & nichil faci¬
entẽ ex se. & subiectũ. & orantẽ ad patrẽ. & grãs agentẽ. & edentẽ. &
pacientẽ. &. lacͥmantẽ. & gementẽ. & qͥescentẽ: & postremo quȩ st̃ creat᷑e¬

Expanded text:
tempus quando non erat Filius natus, et priusquam nasceretur, non erat, aut quod ex nihilo factus sit, aut natus sit, aut mutabilem, aut convertibilem Filium Dei dicunt esse: hos anathematizat Catholica et Apostolica Ecclesia: quod fides invisibilium rerum est, non visibilium. Unqualem et carnem, passibilem, et mutabilem, convertibilem, comprehensibilem, et quasi formidantem, et quasi nescientem omnia, et proficientem aetate et sapientia, et nihil facientem ex se, et subjectum, et orantem ad Patrem, et gratias agentem, et edentem, et patientem, et lacrymante
Abbreviated transcription (Latin):
narranda ẽ inuisibił est.⁊ omĩpotens ẽ. sese p̃dic̃. sese anñciat
dignant᷑ omĩc̾ature uisibili ⁊ inuisibili: ñ ualenti digne. aut
narrate aut mirari aut cõp̃hendẽ. aut inuestigare: aut quẽ¬
admodũ ẽ humanis sensib occupait:. Constat gͥ infirmari ho-¬
minẽ. sc̃e uenerandeq tͥnitatisꝰ in enarrandȩ gła maiestatis.
stustrabunt᷑ qui audent int̾ patrẽ & filiũ ⁊ spm̃ sc̃m. aut locũ aut tẽ¬
tellex̾unt quin etiã quid sit homo intelligẽ. potuerunt. Nicħgͦ
intͥnitate subitaneũ. nicħ nuꝑrimũ. nicħ temꝑale. nicħ impotens.
nicħ minꝰ. nicħ in eqͣle tͥnitas ueneranda. dep̃canda. tͥnitas inenar¬
randa. in inuestiganda. incõp̃hendenda & qđ inuisibiliũ rerũ.
fides ẽ. nob̃ dic̃ apł̃s. Est aũ fides sꝑandor sub̃a rerũ. inuisibiliũ¬

Expanded text:
narranda est, invisibilis est, omnipotens est, sese praedicat, sese annuntiat dignanter omni creaturae, visibili et invisibili, non valenti dignanter, aut narrare, aut mirari, aut comprehendere, aut investigare, aut quemadmodum est humanis eam sensibus occupare. Constat igitur infirmari hominem, sanctae venerandaeque Trinitatifrustrabuntur, qui audent inter Patrem et Filium, et Spiritum sanctum, aut lotellexerunt: sed nec etiam quid sit homo attendere potuerunt? Nihil ergo in Trinitate subitaneum, nihil nuperrimum, nihil temporale, nihil impotens, nihil minus, nihil inaequale: Trinitas veneranda, deprecanda, Trinitas inenarranda, investiganda, incomprehendenda. Et quod invisibilium rerum fides est, nobis dicit Apostolus: Est autem fides sperandarum su
Abbreviated transcription (Latin):
tari gestiunt disciplinã ꝓconditione locoꝵ acstatus sui
mensura pleniꝰ instruant᷑: quib hoc p̃cipuum contulit
p̃cedens ur̃i laboris industria : ut pati iã atq inisdem exer¬
ticiis dep̃hensi. faciliꝰ precepta senioꝵ atq instituta sus¬
cipiant: ipsosq incellas suas auctores collationũ cumipsis
tionib arduã istam & incognitã ferme in hac regione ap¬
petant uiã: s. ꝑiculosam etiã illic uliã ttissimi calles & in¬
numera p̃cedentium exempla nondesunt. anachoreseos dis¬
ciplinã. illoꝵ potiꝰ prȩceptis capere consuescant. quos inõib
& antiqua tͣlicio & longe exꝑientiȩ instruxit industria:¬
Quem admodũ a rolco uenientes: ab abbate piamone fuerimꝰ recepti:
Q erba abbatis piamon: quomꝰ rudes monachi eremplosenioꝵ debeant erudin:
De trib generib monachoꝵ: quȩ intra egiptũ sunt:

Expanded text:
tari gestiunt disciplinam, pro conditione locorum ac status sui tari gestiunt disciplinam, pro conditione locorum ac status sui mensura plenius instruantur. Quibus hoc praecipuum contulit praecedens vestri laboris industria, ut parati jam atque in iisdem exercitiis deprehensi, facilius praecepta seniorum atque instituta suscipiant, ipsosque in cellulas suas auctores collationum cum ipsis tionibus arduam istam et incognitam ferme in hac regione appetant viam, sed periculosam etiam illic, ubi jam tritissimi calles et innumera praecedentium exempla non desunt, anachoreseos disciplinam illorum potius praeceptis capere consuescant, quos in omnibus et antiqua traditio et longae experientiae instruxit industriaQuemadmodum Diolcon nenientes ab abbate Piamun fuerimus suscepti. Verba abbatis Piamun, quomodo rudes monachi exemplo seniorum debeant erudiri. De tribus generibus monachorum quae intra Aegyptum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mensis uuante gr̃a xp̃i decem collationib patrũ
quȩ exigentib beatissimis ep̃is elladio. acleontio ut¬
cumq digestȩ sunt: septẽ alias beato ep̃o honorato.
scõ quoq famulo. xp̃i eucherio dedicaui: totidem ⁊ nunc osci
Posterior siquidem urũm illam cȩnobioꝵ scãm atq egregiã
disciplinã in ꝓuinciis gallicanis antiquarũ uirtutũ distric¬
tione fundauit: ceteri uͦ non solum cȩnobialẽ ꝓfessionem ad¬
prime monachos expetere: uerũ etiam anachoritarũ sitire
sublimitatẽ ur̃is institutionib ꝓuocastis: Ea namq colla¬
tiones istȩ sũmoꝵ patrum disputatione contextȩ sunt. & ita
inomĩb temperatȩ: ut utrȩq ꝓfessioni qr non solũ occidu¬
as regiones. uerũ etiam insulas maximis fratrũ caterius
fecistis florere conueniant: idest ut non solũ hi qui adhuc
incongregatione laudabili subiectione ꝑdurant. s. etiã illi
qui haut longe aur̃is cȩnobiis secedentes anachoritarũ sec¬

Expanded text:
mensis, juvante gratia Christi, decem collationibus Patrum, quae, exigentibus beatissimis episcopis Helladio ac Leontio, utcumque digestae sunt, septem alias beato episcopo Honorato, sancto quoque famulo Christi Eucherio dedicavi: Totidem et nunc vobiPosterior siquidem vestrum illam coenobiorum sanctam atque egregiam disciplinam in provinciis Gallicanis antiquarum virtutum districtione fundavit; caeteri vero non solum coenobialem professionem apprime monachos expetere, verum etiam anachoreticam sitire sublimitatem vestris institutionibus provocastis. Ea namque collationes istae summorum Patrum disputatione contextae sunt, et ita in omnibus temperatae, ut utrique professioni, qua non solum occiduas regiones, verum etiam insulas, maximis fratrum catervis fecistis florere, conveniant; id est, ut non solum hi qui adhuc in congregatione laudabili subjectione perdurant, sed etiam illi qui haud longe a vestris coenobiis secedentes anachoretarum sec
Abbreviated transcription (Latin):
tos misccłiȩ aditꝰ peͣtefecerit clementia saluatoris. ut ne¬
mo salutẽ cupiens desꝑatione frangant᷑ cũ uideat se tantis
aduitã remediis inuitari Si enĩ ꝓ infirmitate carnis affli
genua mea infirmata sunt a ieiunio. ⁊ caro mea ĩmutata ẽ
ꝓpt̾ oleum. qr cinerẽ tanqͣm panẽ manducabã. ⁊ poculum

Expanded text:
tos misericordiae aditus patefecerit clementia Salvatoris, ut nemo salutem cupiens desperatione frangatur, cum videat se tantis ad vitam remediis invitari: si enim pro infirmitate carnis, affli« Genua mea infirmata sunt a jejunio, et caro mea immutata est propter oleum, qui cinerem tanquam panem manducabam,
Abbreviated transcription (Latin):
Aspirante itaq gr̃a d̾i diffinicionis suȩ execucionem
instant᷑ aꝗgressus est: nec intepescere ꝑ aliquam
morã desiðe̾rii sui passus ẽ ardorẽ. Nam confestim
omi mundana facultate nudatus. ad monasteriũ
ꝑuolauit: ubi breui tanto splendore sci̾tatis et
humilitatis enituit: ut beate memorie iohanne
addum ex hac luce migrante. sc̃o qͦq helia uiro qui
haut minor decessoreᷤ suo fuit similit᷑ decedente:
t̃cius theonas uniuersorum p̃elec tꝰ iudicio. india¬
coniȩ eis dispensatione successerit.

Expanded text:
adspirante itaque gratia dei definitionis suae exsecutionem adspirante itaque gratia dei definitionis suae exsecutionem instanter adgressus est nec intepescere per aliquam moram desiderii sui est passus ardorem. nam confestim omni mundana facultate nudatus ad monasterium peruolauit, ubi in breui tanto splendore sanctitatis et humilitatis enituit, ut beatae memoriae Iohanne ad dominum ex hac luce migrante, sancto quoque Helia, uiro qui non minor decessore suo fuit, similiter decedente tertius Theonas uniuersorum electus iudicio in diaconiae eis dispensatione successerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tor esse te uoluit. Si uero nͣ in adiutoriũ esse uolue¬
ris sed in deceptionẽ. et ãminiculum te nͣ michi sed
aduersario tus malueris exhibere. atq ob hoc adtri¬
butũ putas conuigii sacram̃tum ut te huic quȩ iͣge¬
ritur fraudãs saluti. arbitreris etiã me adiscipulatu
retrahere saluatorisita illam abbatis iohannis. immo
dni xꝑi ore ꝓlatam sententiã uirilit᷑ appͣhendat ut
me a sꝑuali bono nulla carnalis a uellere possit
affectio. Qui eni inquit ñ oderit patrẽ ꝙ matrem
filios. et fr̃s. et sorores et uxorem. & agros. insuper
et animã suam: ñ potest mͣs e̾e̾ᷤ discipulus. Cum gͦ
his et huiuismodi uerbis mulieris ñ flecteret᷑ inten¬
cio. & in eadẽ obstinationis duricia ꝑmaneret. Si te
ergo inquit beatꝰ theonas abstrahere amorte non
possum: nec tu me separabis a xꝑo. Tucius autẽ est
michi cũ homine: quã cũ xͣꝑͦs habere diuoreium:

Expanded text:
tor esse te voluit. Si vero non ad adjutorium esse voluetor esse te voluit. Si vero non ad adjutorium esse volueris, sed in deceptionem; et adminiculum te non mihi, sed adversariam malueris exhibere, atque ob hoc attributum putas conjugii sacramentum, ut te huic quae ingeritur fraudans saluti, insuper etiam me a discipulatu retrahas Salvatoris, ita illam abbatis Joannis, immo Christi ore prolatam sententiam viriliter apprehendam, ut me a spiritali bono nulla carnalis avellere possit affectio. Qui enim, inquit, non odit patrem, et matrem, et filios et fratres et sorores et uxorem et agros, insuper et animam suam, non p-otest meus esse discipulus. cum ergo his atque hninsmodi uerbis muliebris non flecteretur intentio et in eadem obstinationis duritia permaneret, si ego te, inquit beatus Theonas, abstrahere a morte non possum, nec tu me separabis a Christo: tutius est autem mihi cum homine quam cum deo habere diuortium.
Abbreviated transcription (Latin):
necesfitudinẽ soluat patris ac matris. quȩ scđm apłm
cet patrẽ et matrẽ. quod. ẽ mandatũ primum in re¬
ꝓmissione ut bene sit tibi ꝙ sis longeuus suꝑ t̾rã :
eamq despici ꝓ amore suo p̾cipiat: Euident᷑ uaq si¬
cut eos ȩuuangelicus sermo condempnat qui ñ
int̾uemiente ad ulterii crimine. uincula uxoria difrũ
punt: ita ob xp̃i amorẽ & desideriũ castitatis his qͥ
carnale uigum reiecerint. etiã centupla pͥmia repro¬
mittit Qu̾.i propt᷑ si fieri potest ut ad hanc michi
Scilicet ut dño seruientes penã gehennȩ pariter
euitemꝰ: caritatẽ coniugii ñ refuto. immo etiã maiore
adhuc dilectione cõplector: Agnosco enĩ etueneror
adiutricem meam dñi michi sentencia deputatã &. in¬
disrupto eidem fȩdere caritatis ĩ xꝑo cohȩrere ñ respuo
nec ame separo ꝗd đns michi prima statim condi¬
tionis lege conunxit. dũ modo sis et ipsa quod condi¬

Expanded text:
necessitudinem solui patris ac matris, quae secundum anecessitudinem solui patris ac matris, quae secundum acet patrem ac matrem, quod est mandatum primum in repromissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super terram, eamque despici pro suo amore praecipiat. euidenter itaque sicut eos euangelicus sermo condemnat qui non interueniente adulterpunt, ita ob amorem Christi et desiderium castitatis his qui jugum carnale rejecerint etiam centupla praemia repromittit. Quapropter si fieri potest ut ad hanc optatiscilicet ut Domino servientes, poenam gehennae pariter evitemus, charitatem conjugii non refuto, immo etiam majore adhuc dilectione complector; agnosco enim et veneror adjutricem meam, Domini mihi sententia deputatam, et indirupto eidem foedere charitatis in Christo cohaerere non respuo, nec a me separo quod Dominus mihi primae statim conditionis lege conjunxit, dummodo sis et ipsa quod Condi
Abbreviated transcription (Latin):
aresidentib obligentur Proinde staturum s decre
iuiuere d̾o: Et si hanc beatitudi nẽ nequeat optine¬
re. ut cũ socia sua inconsortio transeat xꝑi: malle
se uult cũ unius mͣbri dispendio saluum fieri. et
lut debilem in troire ĩ regnũ celorum. quã cum so¬
liditate corporis condempnari: Adiciebat autẽ etiã
ista: dicens Sunquit moyses ꝓ duricia cordis di¬
nes dẽ patrum matrumq ac filiorũ quibus om¬
nem reuerentiã ñ solum lex sed etiã ipse p̾ceperat
exiberi: tam̃ ꝓ nomine suo ac desiderio ꝑfectionis
ñ solum conte̾mpnenda simplicit᷑. sed etiã odio ha¬
benda esse decernens. conuingat eis similit᷑ nomen
sorores aut patre̾ aut matrẽ aut uxorem. aut filios.¬
aut agros. propt᷑ nom̃ meum: centupłu accipiet.
et uitam ȩtͣ̾nam possidebit: In tantũ ergo ꝑfectioni
quã predicat nichil patitur cõparari. u̾t illam qͦq

Expanded text:
a residentibus obligentur. Proinde statutum sibi dica residentibus obligentur. Proinde statutum sibi dicpossit Deo; et si hanc beatitudinem nequeat obtinere, ut cum socia sua in consortium transeat Christi, malle se vel cum unius membri dispendio salvum fieri, et lut debilem introire in regnum coelorum, quam cum soliditate corporis condemnari . Adjiciebat autem etiam ista dicens: Si Moyses pro duritia cordis dines id est, patrum, matrum ac filiorum, quibus omnem reverentiam, non solum lex , sed etiam ipse praeceperat exhibere, tamen pro nomine suo ac desiderio perfectionis non solum contemnenda simpliciter, sed etiam odio habenda esse decernens, conjungat eis similiter etiam matrem aut uxorem aut filios propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. in tantum ergo perfectioni quam praedicat nihil patitur conparari , ut illam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
mortis uana spes immature ñ pͣ uidicaret ętatis:
senes sorte p̾re riperet.
umq huiusinodi obsecrationib iugit᷑ ꝑfisten¬
ti coniunx durissim a nͣ pͣberet assensum.
seq diceret solatio maritali ꝓ etans suȩ flore pe¬
nitꝰ abstinẽre ñ posseic ꝓiide siquid deserta ab
eo criminis ad misisset. illi pocius adscribendũ.
qui conirgii federa difrupisset. Ad hȩc ille cũ
licẽre ciuquam eius se boni extororẽ facere quod
quã incognitam nͣ amare Proinde se iã reatu etiam
pͣuaricationis in uolui.si inuentis tam pͣclaris tãq
celestibus donis. tͣrena ac sordida pͣtulisset. Ad
omẽm sane etatem omẽmq sexum ꝑfectionis maq¬
nificentiã ꝑtinere. & uniu̾se ecclesiȩ mbra ad con
uocari: dicente apło. Sic currite: ut comp̃henda¬
tis. Nec proptͣ lentoꝵ et segnium moras. paratos
sides apͣcurrentib incitentur. quã ut ꝓꝑ antes

Expanded text:
mortis uana spes inmaturae non praeiudicaret aetatis, qmortis uana spes inmaturae non praeiudicaret aetatis, qt senes sorte praeriperet. Cumque huiusmodi obsecrationibus iugiter persistenti coniunx durissima non praeberet adsensum seque diceret solacio maritali pro aetatis suae flore penitus abstinere non posse, ac proinde si quid deserta ab eo criminis admisisset, illi potius adscribendum qui coniugii foedera disrupisset: ad haec ille, cum licere cuiquam eius se boni extorrem facere cni omquam incognitam non amare: proinde se iam reatu etiam praeuaricationis inuolui, si inuentis tam praeclaris tamque caelestibus bonis terrena ac sordida praetulisset. ad omnem sane aetatem omnemque sexum perfectionis magnificentiam pertinere et uniuersa ecclesiae membra ad consuocari dicente apostolo: sic currite ut conprehendatis, nec propter lentorom et segnium moras paratos sides a praecurrentibus incitentur, quam ut properantes
Abbreviated transcription (Latin):
maxime hummiliatus atq conpunctꝰ. qd̾ eum
senex ñ solum euuan gelicã ꝑfectionem nͥ attigisse
dixisset: Sed etiam uix ipsius legis ad implesse man¬
data. Siquidem cũ decimas frugum suarũ solitꝰ
esset diaconie annis singulis de pendere. primitiarũ
rationẽ ne audisse quide se arbitretur: quã tamͣ etiã¬
si simit᷑ implesset longe nichilominus secundum
senis sententiã se ab ȩiuitangelica ꝑfectione distare
supplicit᷑ fatebatur. Domũ itaq reuertitur mestꝰ
ilłaq affectus tristicia quȩ penitentiam ad salu¬
tem stabilẽ oꝑatur: ac de sua iã uoluntate et
defincione ñ dubius. erga salute̾̃ conugis om¬
neͣ mͣtis sollicitudinẽ curamq conuertit ⁊ et eã
ad desiderium quo fuerat ipse succensus simili
nia q castitate seruirent diurnis noc turnisq fle¬
tib amonere. dicens conuersationẽ melioris uite
nequaqua esse letand̾a. quia necessitatẽ sũbite

Expanded text:
maxime humiliatus atque compunctus, quod eum maxime humiliatus atque compunctus, quod eum senex non solum Evangelicam perfectionem non attigisse dixisset, sed etiam vix legis ipsius adimplesse mandata. Siquidem cum decimas frugum suarum solitus esset diaconiae annis singulis dependere, primitiarum rationem ne audisse quidem se arbitraretur; quam tamen etiamsi similiter implesset, longe nihilominus secundum senis sententiam se ab Evangelica perfectione distare suppliciter fatebatur. Domum itaque revertitur moestus, illaque affectus tristitia, quae poenitentiam ad salutem stabilem operaretur, ac de sua jam voluntate et definitione non dubius, erga salutem conjugis, omnem mentis sollicitudinem curamque convertit, eamque ad desiderium quo fuerat ipse succensus, coepitnia et castitate servirent, diurnis nocturnisque fletibus admonere, dicens conversionem melioris vitae nequaquam esse lentandam, quia necessitati subitae
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã ȩuuangelicam ꝑfectionẽ ualebit attin¬
gere: quãuis xꝑianũ se et dñi gr̾a liberatũ in anit᷑
głetur. Non solum enĩ hic credendꝰ est ad huc ee
Sub lege. qui hȩc quȩ lex pͣcipit detractat imple¬
re: sed etiã ille qui ea tantum quȩ lex iuber obseruare
contentꝰ ẽ. ac nequaqua ucationi et grẽ xꝑi con¬
dignos exibet fructus. Ubi nͣ dicitur. decunas
tuas et primitias offeres d̾o tuo. d̾no sed uade uen¬
de imniersa que habes et da pauꝑib. et habebis
thesaurum in cȩlo: et ueni sequere me. U̾bi obꝑ
fectionis magificenciam discipulo postulanti ne
breuissimum quide hore spaciui ꝓ patris concedit᷑
sepultura: et humanę caritatis officio diuimi a¬
moris uirtu̾t p̾fertur.
uibꝰ auditis beatꝰ theonas inextinguibili
docum̃to ȩuuangelicȩ ꝑfectionis accen¬
sus. sem̃ uerbi fecundo corde conceptum. qua
si ꝓfundis atq edõmitis condidit sulcis: in eo ł

Expanded text:
quaquam euangelicam perfectionem ualebit adtinquaquam euangelicam perfectionem ualebit adtingere, quamuis Christianum se et domini gratia liberatum inaniter glorietur. non solum enim hic credendus est adhuc esse sub lege, qui ea quae lex praecipit detractat inplere, sed etiam ille, qui ea tantum quae lex iubet obseruare contentus est ac nequaquam uocationi et gratiae Christi condignos exhibet fructus, ubi non dicitur: decimas tuas et primitias offeres domino deo tuo, sed: uade uende omnia. quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me, ubi ob perfectionis magnificentiam discipulo postulanti ne breuissimum quidem horae spatium pro patris conceditur sepultura et humanae caritatis officium diuini amoris uirtute praeuertitur. us auditis beatus Theonas inextinguibili desiderio euangelicae perfectionis accensus semen uerbi fecundo corde cosi profundis atque edomitis condidit sulcis, in eo vel
Abbreviated transcription (Latin):
cus sermo sustulit. ita nͣ patitur infirmos adima
demergi: ꝑfec ti quidẽ tribuens beatitudinis ꝑle¬
nitudinem: ueniã uero imꝑtiens fragilitati.Lex
enĩ consũmantes p̾cepta sua ĩ utriusq meriti
uelut quodã meditullio collocauit: quantũ atran¬
gressorũ dãpnatione se cernens. tantũ sẽparans
agła ꝑfectoꝵ. Quod quidem quã ĩfirmũ quaꝙͣ
miserabile sit. uel expͣsentis uitę statu et cõꝑa¬
tione ꝑspicite: in qua miserrimũ ducit᷑. Si hoc
tantũ quis studeat ac laboret. ne reus mͦ int
uam ob rem in nr̃a hodie situͣ ẽ potestate:
utrũ sub enuange lii gr̾a. an sub legis uelĩ¬
mus tͣrore consistere. Euilibet enĩ parti: ꝓquali¬
tate actꝰ sui unum que̾q nr̃m necessẽ ẽ aggregari.
Nã aut legem suꝑ gredientes suscipit xp̃i gr̃a.
aut certe inferiores uelut debitores suo sͥq ob noxi¬
os lex retentat. Reus naͣq legalium pͣceptorũ. ne¬

Expanded text:
cus sermo sustollit, ita non patitur infirmos ad ima cus sermo sustollit, ita non patitur infirmos ad ima demergi: perfectis quidem tribuens beatitudinis plenitudinem, veniam vero impartiens fragilitati. Lex enim consummantes praecepta sua, in utriusque meriti velut quodam meditullio collocavit, quantum a transgressorum damnatione secernens, tantum a gloria perfectorum. quod quidem quam infimum quamque miserabile sit, uel ex praesentis uitae statu et conparatione perspicite, in qua miserrimum ducitur, si hoc tantum quis studeat ac laboret, ne reus tantummuamobrem in nostra hodie situm est potestate, utrum sub euangelii gratia an sub legis uelimus terrore consistere: cuilibet enim parti pro qualitate actus sui unumquemque necesse est adgregari. nam aut supergredientes legem suscipit Christi gratia aut certe inferiores uelut debitores suos sibique obnoxios lex retentat. reus namque legalium praeceptorum ne
Abbreviated transcription (Latin):
potius ꝓuocant᷑ et gr̾aut hi qui magni sunt
possint ꝑfectione uirtutum ñ ĩmerito coronari: qͥ
autem parui sunt et m̃surã ȩtatis plenitudinis
xꝑi adimplere nͣ possuntͥ licet fulgoꝵe maioꝵ
uelut siderum tecti latere uideant᷑: famen
a tenebris maledic̾ionũ quȩ in lege funt alieni. nec
excels a fastigia que quã pͣcepti necessitate astrin¬
git: sed liberi arbitrii ꝓuocat potestate. et sa¬
lubritate consilii ac desiderio ꝑfectionis accendit
Ubi enĩ pͣceptũ. ibi et necessitas: et ubi necessitas
ibi et difficultas. Ubi autẽ difficultas. ibi negli¬
gentia: et ubi neȩgli gentia. ibi et peccatũ. Ubi¬
autẽ peccatumẽ. ibi consequent᷑ et pena: Custo¬
dientes uero ad quę p̃cepta legis seueritate co¬
guntur. penã pocius quȩ ab illa intentabatur
effugiunt: quã mercedẽ aut p̾mia consequant᷑¬
taq sicut fortes adsubluma atq pͣcelsa ȩuuangeli¬

Expanded text:
potius prouocantur ad gratiam, ut hi qui magni sunt potius prouocantur ad gratiam, ut hi qui magni sunt possint perfectione uirtutum non inmerito coronari, qui autem parui sunt et mensuram aetatis plenitudinis Christi inplere non possunt, licet fulgore maiorum uelut siderum tecti latere uideantur, tamen a tenebris maledictionum quae in lege sunt alieni nec excelsa fastigia quemquam praecepti necessitate constringit, sed liberi arbitrii provocat potestate, et salubritate consilii, et desiderio perfectionis accendit. Ubi enim praeceptum, ibi necessitas, et ubi necessitas, ibi et difficultas; ubi difficultas, ibi et negligentia; ubi negligentia, ibi et peccatum; ubi peccatum, consequenter et poena. Custodientes vero haec ad quae praefixae legis severitate coguntur, poenam potius quae ab illa intentabatur, effugiunt, quam mercedem aut praemia consequanttaque sicut fortes ad sublimia atque praecelsa Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
ledictꝰ enim inquit qui ñ ꝑmanserit ĩ om̃ib quȩ
sunt scripta ĩ libro legis huus: ut fatiat ea: Hic
autem ꝓ sublimitate et excellentia mandatorum¬
dicitur. qui potest capere capiat: illic legĩferi uio¬
lenta conpulsio. p̾ceptoꝵ indicat paruitatẽ: Con¬
testor enimĩquit hodie uob̾ cȩ̨lum et t̾ram: quod
Si non custodieritis mandata dnͣi dĩ ur̃i ꝑibitis a
facie t̾re Hic magnificentia sublimiũ mandatoꝵ.
ipsa ñ tam imꝑantis quã adhortantis conditione
signatur. si uis ꝑfectꝰ esse fac hoc aut illud: ibi in exeu¬
sabile ã recusantib moyses pondꝰ imponit. Hic consi¬
liũ tantum uolentib et ad ꝑfectionem festinantib
Paulus oceurrit: Non enĩ generalit᷑ p̃cipiendũ
erat. nec ut ita dixerim. canonice ab om̃ib exi¬
gendum id qd̾ proptͣ mirificã sublimitatẽ ab
omĩb passim ñ potest appͣhendi: sed consilio om̃s

Expanded text:
ledictus enim inquit qui non permanserit in omnibus ledictus enim inquit qui non permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro legis, ut faciat ea. hic autem pro snblimitate et eicellentia dicituru mandatorum: qui potest capere capiat. illic legiferi uiolenta conpulsio praeceptorum indicat paruitatem: contestor enim inquit uobis hodie caelum et terram, quod si non custodieritis mandata domini dei uestri, peribitis a facie terrae. hic magnificentia sublimium mandatorum ipsa non tam imperantis quam adhortantis condicione signatur: si uis perfectus esse, uade, fac hoc aut illud. ibi inexcusabile etiam recusantibus Moyses pondus inponit, hic consilio tantum uolentibus et ad perfectionem festinantibus Paulus occurrit. non enim generaliter praecipiendum erat nec ut ita dixerim canonice ab omnibus exigendum id quod propter mirificam sublimitatem ab omnibus passim non potest adprehendi, sed consilio omnes
Abbreviated transcription (Latin):
omis qui reliquit domum uel fratres. aut sorore
aut patrem. aut matre̾.aut uxorem. aut filios. aut
agrum ꝓpter incũ nom̃: centuplum accipiet. et
uitã etẽrnam possidebit. Nec inmerito Non
enim tã laudabile ẽ si ab illicitis. quam si etiã
a licitis temperemꝰ: et his propter ȩius reueren¬
ciam ñ utamur : qui nob ea propt᷑ infirmitatẽ
nrãm utenda ꝑ misit Itaq si etiã hi qui deci¬
mas fructuum suorum fideliter offerentes d̾ni¬
p̃ceptis antiquoribus famulant᷑. nec dum pos¬
sunt ȩuuangelicum culmen attngere: illi qͥ
ne hȩc quidem faciunt quantum ab eo absit
manifestissime ꝑuidetis. Nam quͣe admodũ potert̃
ȩuuangeliee gr̃e esse participes: qui consũmare etiã
leuiora legis p̃cepta cõtempnunt: Quoꝵ. felicitatẽ
usq adeo imꝑiosa legis latoris uerba testant᷑: ut
etiã maledietũ non implentib ꝓponatur Ma¬

Expanded text:
omnis qui reliquit domum uel fratres aut sorores omnis qui reliquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agrum propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit nec inmerito. non enim tam laudabile est si ab inlicitis quam si etiam a licitis temperemus et his propter eius reuerentiam non utamur, qui ea nobis propter infirmitatem nostram utenda permisit. itaque si etiam hi, qui decimas fructuum suorum fideliter offerentes praeceptis domini antiquioribus famulantur, necdum possunt euane haec quidem faciunt, quantum ab eo absint, manifestissime pervidetis. Nam quemadmodum poterunt evangelicae gratiae esse partleuiora legis praecepta contemnunt? quorum facilitatem usque adeo imperiosa legislatoris uerba testantur, ut etiam maledictum non inplentibus proponatur: ma
Abbreviated transcription (Latin):
oth. Non defici& uir destirpe ionadab filii rechab:
stans in conspectu meo cunctis diebus: Qui
contenti. sed ipsa pͣdia respuentes. semet ips os
potius d̾o ac suas animas obtulerunt: ꝓ quibus
nulla abhomine fieri commutatio potest. Sicut
dñs in euuangelio ꝯtestatur Quam dabit homo
commutationem ꝓ anima sua:
ua propter scire debeinus nos a quib iam ñ¬
exigitur legale mandatum. sed quibus ȩuuan¬
gelicus cõtidie intonat sermo. siuis ꝑfectꝰ esse uade
uende om̃ia que habes et da pauperibus. et habe¬
bis tesaurum in cęlo. et ueni sequere me. cum deci
dam mͦ sublegis sarcina detineri: et necdum ad euuan¬
gelicum illud fastigium ꝑuenisse quod obtempe¬
rantes sibi non tantum uite p̃sentis beneficiis. sed etiam
futuris miinerat p̃mis Lex enim factorib siuis ñ
reꝓmittit dicems. qui fecerit hȩc uiuet in eis : dñs
autem discipulis suis. et apłis. beati in quit pau¬
res sꝑu. quoniam ipsorum ẽ regnum cęloꝵ: et

Expanded text:
: non deficiet uir de stirpe Ionadab filii Rechab, stans in conspectu meo cunctis diebus. qui contenti, sed ipsa praedia respuentes semet ipsos potius deo ac suas animas obtulerunt, pro quibus nulla ab homine commutatio fieri potest, sicut dominus in euangelio contestatur: quam dabit homo commutationem pro anima sua? Quapropter scire debemus nos, a quibus non iaexigitur legale mandatum, sed quibus euangelicus cotidie intonat sermo: si uis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me, cum decimdammodo sub legis sarcina detineri et necdum ad euangelicum illud fastigium peruenisse, quod obtemperantes sibi non tantum praesentis uitae beneficiis, sed etiam futuris praemiis muneratur. lex enim factoribus suis nonrepromisit dicens: qui fecerit haec, uiuet in eis. dominus autem discipulis suis beati, inquit, pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum caelorum, et:
Abbreviated transcription (Latin):
acȩnobita posse impleri: certissimũ est. Quem uirũ ysaias descri¬
bens: ita beatificat atq collaudat. Si auerteris asabbato pedẽ
tuum facere uoluntatẽ tuam indie sco meo. & glificaueris eum
dũ non facis uias tuas. ⁊ ñ inuenitur uoluntas tua ut loquaris
sermonẽ: tunc delectaberis suꝑ dño: & sustollam te suꝑ altitudi¬
nem terrȩ: ⁊cibabote hereditate iacob patris tui. Os enĩ dñi locu¬
tũ est. Heremitȩ uͦ ꝑfectio est. exutam mentẽ ãcunctis habere ter¬
renis: eamq quantũ humana imbecillitas sinit unire cum xp̃o: Quem
uirũ iheremias ꝓpħa describens. beatus inquit uir qui tulit iugũ
ab adolescentia sua: sedebit solitariꝰ ⁊tacebit. qi leuauit se suꝑse:
Perpsalmistã quoq. Similis factꝰ sum pellicano solitudinis. iugi
laui. ⁊ factꝰ sum sicut passer solitariꝰ intecto: Ad hunc gͥ finem quẽ

Expanded text:
a coenobiota inpleri posse certissimum est. quem uirum Esaias propheta descria coenobiota inpleri posse certissimum est. quem uirum Esaias propheta describens ita beatificat atque conlaudat: si auerteris a sabbato pedem tuum, facere uoluntatem tuam in die sancto meo, et glorificaueris eum dum non facis uiasustollam te super altitudinem terrae, et cibabo te hereditate Iacob patris tui. os enim domini locutum est. heremitae uero perfectio est exutam mentem a cunctis habere terrenis eamque, quantum humana inbecillitas ualet, sic unire cum Christo. quem uirum Hieremias propheta describens beatus, inquit, uir qui tulit iugum ab adulescentia sua, sedebit solitarius et tacebit, quia leuauit super se. Psalmista quoque: slavi et factus sum sicut passer solitarius in tecto . Ad hunc igitur finem quem
Abbreviated transcription (Latin):
tes scitote uos legis antiquȩ consũmasse iusticiã: subqua
tunc positi ⁊ transgredientes eã. reatũ inuitabilit incurre¬
bant: & ĩplentes ad ꝑfectionis apicẽ ꝑuenire ñ poterant:

Expanded text:
tes scitote uos legis antiquae consummasse iustitiam, sub qua tes scitote uos legis antiquae consummasse iustitiam, sub qua tunc positi et transgredientes eam reatum ineuitabiliter incurrebant et implentes ad perfectionis apicem peruenire
Abbreviated transcription (Latin):
nuphiꝰ desatisfactionis indicio ac penitentiȩ fine disseruit:
qui licet ut ineiꝰ cenobio reside mallemꝰ. sollicito p̃caret᷑ affec
tu: tam̃ scithyoticȩ fama solitudinis inuitatos. cũ retinere
Quomͦ theonas ad abbetẽ iohannem uenerit.
Exhortatio abbatis ioħis adtheonã ⁊ ceteros quicũ eo ueuerunt:
De decimarũ ⁊ primiciarũ oblatione.
Quod abraham. dauid. ⁊ ceteri scĩ mandata legis fuerint suꝑ gressi:¬
Quod subeugłi gr̃a agentes suꝑare debeant mandata legalia.
Quod eugłu gr̃a sicut ꝑfectis tribuit regna celoꝵ. ita uentiabil it̾ sustentet infirmos. ui¬
Quod ĩnr̃a sitũ sit potestate utrũ sub eugłi gr̃a. ansublegis ueliꝰ tertore consistere. Ui

Expanded text:
nufius de satisfactionis indicio ac paenitentiae fine disseruit. nufius de satisfactionis indicio ac paenitentiae fine disseruit. qui licet ut in eius coenobio residere mallemus sollicito precaretur affectu, tamen fama Scitioticae solitudinis inuitatos, cum retinere Theonas ad abbatem Iohannem uenerit. Exhortatio abbatis Iohannis ad Theonan et ceteros qui cum eo conuenerant. De decimarum et primitiarum oblatione. Quod Abraham, Dauid ceterique sancti legis mandata fuerint supergressQuod sub euangelii gratia agentes superare debeant mandata legalia. Quod euangelii gratia, sicut perfectis tribuit regna caelorum, ita ueniabiliter sustentet infirmos. Quod in nostra situm sit potestate, utrum sub euangelii gratia an sub legis uelimus terrore consistere.