comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fectu. etiam que tuta sunt ꝑtimescã.
Osi uideres sororem tuam. & illud sa¬
cri oris eloquium coram audire con¬
tingeret. cerneres in paruo corpuscu:¬
lo ingentes anumos: audires totam
ueteris ⁊ noui testamenti suppellecꝰti¬
lem ex illirs corde feruere. Ieiunia
ꝓ edulio habet: orationem ꝓ delicus. Ce¬
net tympanum in exemplũ marie.
&. pharaone submerso. uirginũ cho¬
ro p̾cinit. S antemus dño gloriose
enĩ honorificatus ẽ: ȩquum ⁊⁊ ascen¬
sorem ꝓiecit in mare. Nas docet sal¬
trias xp̃o: has fidicinas erudit salua¬
tori. Sic dies. sic nos ducitur: & oleo
ad lampadas p̃parato. sponsi expecta¬
tur aduentus. Imitare gͦ ⁊ tu consan¬
guineam tuam. Habeat roma: qd̃
angustior urbe romana possidet bel¬
leem. Habes opes: facile tͥ est indigen¬
tib uictus subsidia ministrarȩ. Qd̃
lururiȩ parabatur: uirtus insumat.
Nullam nuptias contemptura time¬
at egestatem. Redime uirgines: qͥs

Expanded text:
fectu etiam, quae tuta sunt, pertimescam. fectu etiam, quae tuta sunt, pertimescam. o si uideres sororem tuam et -illud sacri oris eloquium coram audire contingeret, cerneres in paruo corpusculo ingentes animos, audires totam ueteris et noui testamenti supellectilem ex illius corde feruere. ieiunia pro ludo habet, orationem pro deliciis. tenet tympanum in exemplum Mariae et Pharaone submerso uirginum choro praecinit: cantemus domino; gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem deiecit in mare. has docet psaltrias Christo, has fidicinas erudit saluatori. sic dies, sic nox ducitur et oleo ad lampadas praeparato sponsi expectatur aduentus. imitare ergo et tu consanguineam tuam: habeat Roma, quod angustior urbe Romana possidet Bethleem. Habes opes, facile tibi est indigentibus uictus subsidia ministrare. quod luxuriae parabatur, uirtus insumat; nulla nuptias contemptura timeat egestatem. redime uirgines, quas
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ẽ facies: ⁊ taciti oculi cordis fa¬
tentur archanum. Uidimus nuꝑ igno¬
miniosum ꝑ totum orientem rumo¬
rem uolitasse. E etas ⁊ cultus ⁊ habitꝰ
⁊ incessus. ⁊ uidiscreta societas. exquisi¬
tȩ epule. regius apparatus. neronis &
sanapalli nuptias loquebantur. Alioꝵ
uulnus: nr̃a sit cautio. Pestilente fla¬
gellato: flagellato: stultus sapientior
erit. Sc̃s amor. impatientiam ñ habet.
falsus rumor cito opprimitur. ⁊ iuta
posterior uidicat de priore. fieri quidẽ
ñ potest ut absq morsu hominũ uitȩ
huiꝰ curricula quis ꝑtranseat. Malo¬
rumq solatium ẽ bonos carꝑe: dũ
peccantiũ multitudine putant mi
ignis stipulȩ conquiescit: & exun¬
dans flamma deficientib nutrim̃tiꝰ
paulatim emoritur. Si anno p̾teri¬
to fama mentita ẽ. aut si certe uerũ
dixit: cesset uitium cessabit ⁊ rumor.
Hec dico non quod de te sinistrum
aliquid metuam: s quod pietatis af¬

Expanded text:
mentis est facies, et taciti oculi cordis famentis est facies, et taciti oculi cordis fatentur arcana. Vidimus nuper ignominiosum per totum orientem uolitasse: et aetas et cultus et habitus et incessus, indiscreta societas, exquisitae epulae, regius apparatus Neronis et Sardanapalli nuptias loquebantur. aliorum uulnus nostra sit cautio; pestilente flagellato stultus sapientior erit. sanctus amor inpatientiam non habet; falsus rumor cito opprimitur et uita posterior iudicat de priori. fieri quidem non potest, ut absque morsu hominum uitae huius curricula quis pertranseat, malorumque solacium est bonos carpere, dum peccantium multitudine putant culignis stipulae conquiescit et exundans flamma deficientibus nutrimentis paulatim emoritur, si anno praeterito fama mentita est aut, si certe uerum dixit, cesset uitium, cessabit et rumor. haec dico, non quo de te sinistrum quid metuam, sed quo pietatis af
Abbreviated transcription (Latin):
iusita. Quotienscumq manũ exten¬
dis: xp̃m cogita. Caue ne mendican¬
te dũo tuo: alienas diuitias augeas.
Iuuenũ fuge consortia. C omatulus. comp
tus. atq lascuius: domus tuȩ tecta non
uideant. Cantor. pellatur ut noxius:
fidicias ⁊ saltrias. ⁊ istiusmodi chorum
diaboli. quasi mortifera syrenarum car
publicum subinde ꝓcedere: ⁊ spadonũ
exercitu prȩeunte. uiduarum circum¬
ferre libertatem. ꝑ essimȩ consuetudiniᷤᷤ
ẽ. cum fragilis sexus ⁊ imbecillis ętas.
suo arbitrio abutitur: ⁊ putat licere
quod non licet. O mĩa quidẽ licent.
s non omĩa expediunt. Nsec ꝓcurator
calamistratus. nec formosus colactane¬
cla. adhereant latteri tuo. Interdũ
catur habitu. Scãrum uirginum &
uiduarum societatem appete. Et si ser¬
mocinandi cum uiris incumbit neces¬
sitas. arbitros ne deiuites: tantaq con¬
fabulandi fidutia sit: ut intrante ali¬
o non paueas. neq erubescas. Speculũ

Expanded text:
uisita. quotienscumque manum extenuisita. quotienscumque manum extendis, Christum cogita. caue, ne mendicante domino tuo alienas diuitias augeas. Iuuenum tos, atque lascivos, domus tuae tecta non videant. Cantor pellatur, ut noxius. Fidicinas et psaltrias, et istiusmodi chorum diaboli, quasi mortifera sirenarum carmpublicum subinde 290 procedere, et spadonum exercitu praeeunte, viduarum circumferri libertate. Pessimae consuetudinis est, cum fragilis sexus et imbecilla aetas suo arbitrio abutitur, et putat licere, quod libet, « Omnia quidem licent, sed non omnia expediunt » . Nec procurator calamistratus, nec formosus collactanecla adhaereat lateri tuo. Interdum tu judicatur. Sanctarum virginum et viduarum societatem appete. Et si sermocinandi cum viris incubuerit necessitas, arbitros ne divites: tantaque confabulandi fiducia sit, ut intrante alio, nec paveas, nec erubescas. Speculum
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. Non necesse habes aurum in
luto querere. multas de margaritis:
unam ȩme margaritam. Sta iuxta
iheremiam in uus plurib: ut ad il¬
lam uiam quȩ ad patrem ducit ꝑ-¬
uenias. Amorem moniluim atq gẽ¬
marum sericarumq uestium: ad:¬
scientiam transfer scripturarum. In¬
gredere t̾ram repmissionis lacte &
melle manantem. Comede similam
n oleum: uestire cum ioseph uariis
indumentis.ꝑforande sunt aures
tuȩ cum iherłm sermone dei: ut p̾¬
ciosa ex illis nouaru̾ segetum gra¬
na pendeant. Habes sc̃m exuperium
ꝓbatȩ ętatis ⁊ fidei: qui te monitis
sius frequenter instituat. fac tibi
amicos de iniquo mãmona: qͥ te re¬
cipiant in ȩt̾na tabernacła. Illis tri¬
bue diuitias tuas. qui non fasides a¬
ues. s cybarium panem comedant:
qui famem expellant. non qui auge¬
ant luxuriam. Intellige suꝑ egenũ
⁊ pauꝑem. Omni petenti te tribue:¬
s maxime domesticis fidei. Nudũ
uesti. esurientem cyba: egrotantem

Expanded text:
ta est. non necesse habes aurum in ta est. non necesse habes aurum in luto quaerere: multis margaritis unam redime margaritam. sta iuxta Hieremiam in uiis pluribus, ut ad illam uiam, quae ad patrem ducit, peruenias. amorem monilium atque gemmarum sericarumque uestium transfer ad scientiam scripturarum. ingredere terram repromissionis lacte et melle manantem, comede similam et oleum, uestire cum Ioseph uariis indumentis, perforentur aures tuae cum Hierusalem sermone dei, ut pretiosa ex illis nouarum. segetum grana dependeant. habes sanctum Exsuperium probatae aetatis et fidei, qui te monitis suis frequenter instituat. Fac tibi amicos de iniquo mammona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. illis tribue diuitias tuas, qui non Phasides aues, sed cibarium panem coemant, qui famem expellant, non qui augeant luxuriam. intellege super egenum et pauperem. omni petenti te da, sed maxime domesticis fidei: nudum uesti, esurientem ciba, aegrotantem
Abbreviated transcription (Latin):
appetentium in medio itinere corru¬
unt. dum solam abstinentiam car¬
nium putant. ⁊ leguminib onerant
stomachum: quȩ moderate parceq¬
sumpta innoxia sunt. E ut quod
sentio loquar: nichil sic inflãmat cor¬
pora ⁊ titillat menbra genitalia: sicut
indigestus cẏb ructusq conuulsus.
Malo apud te filia uerecundia parũꝑ.
quã casu ꝑiclitari. Quicqͥd seminari¬
um uoluptatis ẽ: uenenum puta. Par¬
lius ẽ cotidie parum. quam raro sa¬
tis sumere. Pluua illa optima:. quȩ
sensim descendit in terris. Subitus &
nimius ẏmber: in p̾ceps arua subuer¬
tit. Quando comedis: cogita qd̃ statiꝰ
tͥ orandũ dico n legendum sit. De
scripturis scĩs habeto fixum uersu¬
um numerum. Istud pensum dño
tuo redde: nec ante quieti menbra
concedas. quam calatum pectoris tui
hoc subtemine impleueris. Post scͥp¬
turas sc̃ãs. doctoꝵ hominũ tractatꝰ
lege: eoꝵ dumtaxat quoꝵ fides no¬

Expanded text:
adpetentium in medio itinere corruadpetentium in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnium putant et leguminibus onerant stomachum, quae moderate parceqsumpta innoxia sunt. et ut, quod sentio, loquar, nihil sic inflammat corpora et titillat membra genitalia nisi indigestus cibus ructusque conuulsus. malo apud te, filia, uerecundia parumper quam causa periclitari. quidquid seminarium uoluptatum est, uenenum puta. parlius est cottidie parum quam raro satis sumere. pluuia illa optima est, quae sensim descendit in terras; subitus et nimius imber praeceps arua subuertit. Quando comedis, cogita, quod statim tibi orandum, ilico legendum sit. de scripturis sanctis habeto fixum uersuum numerum; istud pensum domino tuo redde nec ante quieti membra concedas, quam calathum pectoris tui hoc subtegmine inpleueris. post scripturas sanctas doctorum hominum tractatus lege, eorum dumtaxat, quorum fides no
Abbreviated transcription (Latin):
in potu sume. quȩ natura frigidissi¬
ma ẽ: aut si hoc imbecillitas ꝓhibet.
audi cum timotheo. Uino utere
modico. ꝓpter stomachum ⁊ freqͥn¬
tes tuas infirmitates: deinde in ip
sis cybis calida queq deuita. Non
solum aut̃ de carnib loquor. suꝑ
quib uas electionis ꝓfert senten¬
minib inflantia quȩq &. grauia de¬
clinanda st̃: nichilq ita scias conced̾e
xp̾ianis adolescentib. ut esum holerũ.
Unde ⁊ in alio loco ait. qui infirmus
ẽ holera manducet. ardoremq corꝑm
frigidiorib epulis temꝑandus ẽ. Si
aut̃ tres pueri ⁊ danel leguminib
uescebantur. pueri enim erant. necdũ
ad sartaginem uenerant. in qua rex
babylonis senes uidices frixit: nobis
non corporũ cultus qui in illis excep¬
to pͥiulegio gratiȩ d̾i ex huiꝰcemodi cy¬
bis enituerat: s animȩ iugor queritur.
que carnis infirmitate fit fortior. In¬
de ẽ quod nonnulli uitam pudicam

Expanded text:
in potum sume, quae natura frigidissiin potum sume, quae natura frigidissima est, aut, si hoc inbecillitas prohibet, audi cum Timotheo: uino modico utere propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. desis cibis calida quaeque devita; non solum de carnibus loquor, super quibus vas electionis profert sentenminibus inflantia quaeque et gravia declinanda sunt—nihilque ita scias conducere Christianis adulescentibus ut esum holerum, unde et in alio loco: Qui infirmus est ait, holera manducet —ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. Si autem tres pueri et Daniel leguminibus vescebantur, pueri erant, necdum ad sartiginem venerant in qua rex Babylonius senes iudices frixit. Nobis non corporum cultus, qui in illis—excepto privilegio gratiae Dei—ex huiusce modi cibis enituerat, sed animae vigor quaeritur, quae carnis infirmitate fit fortior. Inde est, quod nonnulli vitam pudicam
Abbreviated transcription (Latin):
n sollicite diligentiȩ. suꝑare qd̃ nata
sis: in carne ñ carnaliter uiuere: tecũ
pugnare cotidie. & incdusum hostem.
argum ut fabule ferunt centum o¬
culis obseruare. Hoc ẽ qd̵ apł̃s aliis
uerbis loquebatur. O m̃e peccatũ qd̵
fecerit homo extra corpus ẽ: qui au
fornicatur in corpus suum peccat.
Aiunt medici ⁊ qui de humanoꝵ cor-¬
poꝵ scripsere naturis. p̾cipueq galie.¬
nus in libris quoꝵ titulus ẽ pepycie¬
tis uiroꝵ mulierumq corꝑa insito
calore feruere ⁊ noxios esse his ȩtati¬
b cybos qui calorem augeant. sani¬
tatiqs concedere frigida queq in esu¬
⁊ in potu sumere: sicut e contrario se¬
nib qui pituita laborant ⁊ frigore. ca
mirum hoc figulum sensisse de uas¬
culo quod ipse fabricatus ẽ: cũ etiã¬
hoc cõmicus cuuis ẽ finis humanos:
mores nosse atq describere. dixerit.
sine cerere ⁊ libero friget uenus. Pri
donec puellares annos transeas aqͣm

Expanded text:
et sollicitae diligentiae superare, quod natus et sollicitae diligentiae superare, quod natus sis in carne, non carnaliter uiuere, tecum pugnare cottidie et inclusum hostem Argi, ut fabulae ferunt, centum oculis obseruare. hoc est, quod apostolus uerbis aliis loquebatur: omne peccatum, quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornAiunt medici et qui de humanorum corporum scripsere naturis, praecipueque Galenus in libris, quorum titulus tis uirorum mulierumque corpora insito calore feruere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere, sicut e contrario senibus, qui pituita laborent et frigore, calmirum hoc figulum sensisse de uasculo, quod ipse fabricatus est, cum etiam comicus, cuius finis est humanos mores nosse atque describere; dixerit: sine Cerere et Libero friget Uenus. Primdonec puellares annos transeas, aquam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest: Apłs macerat corpus suum
⁊ anime subicit imꝑio. ne quod aliis¬
p̾cipit ipse non seruet: & adolescentula
feruente cibo corpore de castitate secu¬
ra ẽ: Neq uero hȩc dicens condemno
cibos quos deus creauit ad utendum
cũ gratiarum actione: s iiuenib &
puellis. incentiua assero esse uolupta¬
tum. Non ethnei ignes. ñ uulcania tel¬
lus. non ueseuus ⁊ olympus tantis ar-¬
dorib estuant: ut uiueniles medullȩ
uino plenȩ. ⁊ dapib inflaminatȩ.
Auaritia calcatur a plerisq. & cũ marsu¬
pio deponitur: maledicam linguam
indictum emendat silentium. Cultus
corꝑis. ⁊ habitus uestium: unius hore
spacio commutatur. O mĩa alia pec¬
cata extrinsecus sunt : & quod foris ẽ
facile abicitur. Sola libido insita .a
deo ob liberoꝵ ꝓcreationem: si fines
suos egressa fuerit. redundat in uitiũ.
&& quadam lege naturȩ in coitũ ges¬
tit erumpere. Grandis gͦ uirtutis ẽ.

Expanded text:
non potest? apostolus macerat corpus suum non potest? apostolus macerat corpus suum et animae subicit impraecipit, ipse non servet: et adulescentia fervente cibis corpore de castitate secura est? Neque vero haec dicens condemno cibos, quos Deus creavit ad utendum cum gratiarum actione, sed iuvenibus et puellis incentiva esse adsero voluptatum. Non Aetnaei ignes, non Vulcania tellus, non Vesevus et Olympus tantis ardoribus aestuant, ut iuveniles medullae vino plenae, dapibus inflammatae. Avaritia calcatur a plerisque et cum marsuppio deponitur; maledicam linguam indictum emendat silentium; cultus corporis et habitus vestium unius horae spatio commutatur; omnia alia peccata extrinsecus sunt, et, quod a foris est, facile abicitur: sola libido insita a Deo ob liberorum creasuos egressa fuerit, redundat in uitium et quadam lege naturae in coitum gestit erumpere. grandis ergo uirtutis est
Abbreviated transcription (Latin):
natum. C eterum uidua quȩ in deli¬
ciis ẽ. non ẽ meum s apłi. iuuens
mortua ẽ. Quid sibi uult hoc quod
ait. uiuens mortua ẽ uiuere quidẽ
uidetur ignorantib. & non ẽẽ pecca¬
to mortua: s xp̃o quem secreta ũ
fallunt mortua ẽ. Anima enim qͦ
peccauerit: ipsa morietur. Quoꝵdã
hominũ peccata manifesta sunt. &¬
p̾cedentia ad iudicium: quosdã aut̃
subsecuntur. Similiter ⁊ facta bo¬
na manifesta st̃: ⁊ qualiter se ha¬
bent abscondi ñ possunt. Qd̵ dicit: istiꝰ
modi ẽ. Quidam tam libere ⁊⁊ palam
peccant: ut postquam eos uideris. statĩ
intelligas eos peccatores. Alios autem
qui callide occultant uitia sua: ex se¬
quenti conuersatione cognoscimus. Si¬
militer ⁊ bona apud aliquos in ꝓpatu¬
lo sunt: in aliis longo usu discimus.
Quid gͦ necesse ẽ uos iactare pudicitiã.
que sine comitib ⁊ appenditus suis con¬
tinentia ⁊ parcitate fidem sui facere

Expanded text:
natum. ceterum uidua, quae in delinatum. ceterum uidua, quae in deliciis est, — non est meum, sed apostoli uiuens mortua est. quid sibi uult hoc, quod ait: uiuens mortua est? uiuere quidem uidetur ignorantibus et non esse peccato mortua, sed Christo, quem secreta non fallunt, mortua est. anima enim, quae peccauerit, ipsa morie- f tur. quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentisubsequuntur. similiter et facta bona manifesta sunt et, quae aliter se habent, abscondi non possunt. quod dicit, istius modi est: quidam tam libere et palam peccant, ut, postquam eos uideris, statim intellegas peccatores; alios autem, qui callide occultant uitia sua, ex sequenti conuersatione cognoscimus. similiter et bona apud alios in propatulo sunt, in aliis longo usu discimus. quid ergo necesse est nos iactare pudicitiam, quae sine comitibus et adpendiculis suis, continentia et parcitate, fidem sui facere
Abbreviated transcription (Latin):
ciolos nec orbes stibio fuliginatos. Quan¬
to fedior. tanto pulchrior. Quid facit
in faciȩ xp̃iane purpurissus ⁊ cerussaᷤ
Quoꝵ alterum ruborem genarum.
labioꝵq mentitur: alterum candorẽ
oris ⁊ colli. Ignis uiuenum. fom̃ta libi¬
dinum: impudicȩ mentis indicia: Orna
tus iste: non dñi est. uelamen istud an¬
tixpͣi ẽ. Qua fiducia erigit ad celũ uul¬
tus: quos conditor non agnoscit. frus¬
tra obtenditur adolescentia: & ętas puel¬
laris asseritur. uidua quȩ marito pla¬
cere desuut. & uixta apłm uere iudua
ẽ: nichil habet necessarium nͥ ꝑseueran¬
tiam. Meminit pͥstine uoluptatis: scit
quid amiserit. quo delectata sit. Ardẽ¬
tes diaboli sagitte: ieuiniorum ⁊ nuz¬
giliarum frigore restringendȩ sunt.
Aut loquendum nobis ẽ. ut uestiti si¬
mus: aut uestiendum ut loquamur.
Quid aliud pollicemur: & aliud osten¬
dimus: Lingua ꝑsonat castitatem. &
totum corpus ꝓfert impuditiciam.
Hoc quantũ ad habitum ꝑtinet & or¬

Expanded text:
ceolos, nec orbes stibio fuliginatos. Quanto foedior, tanto pulchrior. Quid facit in facie Christianae purpurissus et cerussa? quorum alterum ruborem genarum labiorumque mentitur: alterum candorem oris et colli: ignis juvenum, fomenta libidinum, impudicae mentis indicia. tus iste non domini est, uelamen istud antichristi est. qua fiducia erigit ad caelum uultus, quos conditor non agnoscat? frustra obtenditur adulescentia et aetas puellaris adseritur; uidua, quae marito placere desiuit et iuxta apostolum uere uiaua est, ninu naoet necessarium nisi perseuerantiam. meminit pristinae uoluptatis, scit, quid amiserit, quo delectata sit: ardentes diaboli sagittae ieiuniorum et uigiliarum frigore restinguendae sunt. aut loquendum nobis est, ut uestiti sumus, aut uestiendum, ut loquimur. quid aliud pollicemur et aliud ostendimus? lingua personat castitatem et totum corpus praefert inpudicitiam. Hoc quantum ad habitum pertinet et or
Abbreviated transcription (Latin):
testamento ꝑ moysen ⁊ ꝓpħas saluare
mundũ. quod quia non potuerit ex¬
plere. corpus sumpͣse de uirgine. & in
xp̃o sub specie filii predicante. mortem
obisse ꝓ nobis. & quia ꝑ duos gradus
mundum saluare nequiuerit: ad ex
priscam ⁊ maximillam insanas femi¬
nas descendisse. ⁊ plenitudinem quã
paulus ñ habuerit dicens ex parte.
cognoscimus ⁊ ex parte ꝓphetamꝰ. & n̾c
udemus ꝑ speculum in enignate : absci¬

Expanded text:
testamento per Moysen et prophetas saluare testamento per Moysen et prophetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, corpus. sumpsisse de uirgine et in Christo sub specie filii praedicantem mortem obisse pro nobis et, quia per duos gradus mundum saluare nequiuerit, ad extPriscam et Maximillain, insanas feminas, descendisse et plenitudinem, quam Paulus non habuerit dicens: ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus et: nunc uidemus per speculum in aenigmate absci
Abbreviated transcription (Latin):
gesimas. quasi tres passiones sint.
saluatoris: non quo ꝑ totum annum
excepto pentecostȩ ieuinare ñ liceat.
s quod aluis sit necessitate. aliud
uoluntate munus offerre. Apud nos
tercius ẽ. Habent enim pͥmos de pepo¬
sa frigie patriarchas. scđos quos appel¬
lant cenonos. atq in tercium id ẽ pe¬
nultimũ locum ep̃i deuoluuntur. qua¬
si ex inde ambiciosior religio fiat. si qd̾¬
apud nos pͥmum ẽ. apud illos nouissi¬
mum sit. Illi ad omne pene delictum:
ecde obserant fores: nos cotidie legiu.
malo penitentiam peccatoris quam
mortem: & numquid qui cadit non
filii conuertentes ꝙ ego sanabo con¬
trictiones ur̃as. Rigidi autem sunt.
non quo ⁊ ipsi peiora non peccent.
erubescunt confiteri peccatum quasi
de lactente puero. & de uicturo mar¬
tẏre confarrata. Malo iniqua ñ crede¬
re. Sit falsum om̃e quod sanguis ẽ.
Aꝑta ẽ coniuncenda blasphemia: dicen¬
tium dm̃ primũ uoluise in ueteri

Expanded text:
gesimas, quasi tres passi sint gesimas, quasi tres passi sint Salvatores. Non quod, et per totum annum, excepta Pentecoste, jejunare non liceat: sed quod aliud sit necessitate, aliud voluntate munus offerre. Apud nos tertius est. Habent enim primos de Pepusa Phrygiae Patriarchas: secundos, quos appellant Cenonas: atque ita in tertium, id est, pene ultimum locum Episcopi devolvuntur; quasi exinde ambiapud nos primum est, apud illos nouissimum sit. illi ad omne paene delictum ecclesiae obserant fores; nos cotidie legimus: malo paenitentiam peccatoris quam mortem et: numquid, qui cadit, non filii convertentes, et ego curabo contritiones vestras » . Rigidi autem sunt, non quo, et ipsi pejora non peccent: erubescunt confiteri peccata quasi de lactante puero et de uicturo martyre confarrata. malo iniqua non credere; sit falsum omne, quod sanguinis est. aperta est conuincenda blasphemia dicentium deum primum uoluisse in ueteri
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓphetiam ⁊ ꝓmissionem dñi illo
tempore completam memorauit. qͦm̾
possumus nobis tempus aliud uendi¬
care: Quod si uoluerit respondere. &.
philippi deinceps filias . iiͦii. ꝓphetasse. &.
ꝓpham agabum repperiri. &. in diuisi¬
onib sp̃c inter apłos ⁊ doctores. ꝓphas
quoq apło scribente formatos. ipsũ¬
qͥq paulum multa de futuris here¬
sib ⁊ de fine seculi ꝓphasse: sciant a
nobis non tam ꝓphetiam repelli que
dñi signata ẽ passione. quam eos ñ
recipi. qui cum scripture ueteris ꝙ.
noue auc̾toritate non congruant.
Orimum i fidei regula discrepamꝰ
sua unumquemq ꝑsona ponimus
licet substantia copulemus. illi Sa
⁊belli dognia sectantes. trinitatem
in unius ꝑsone angustiis cogunt. Nos
scd̃as nuptias non tam appetimus quã
concedimus. paulo uibente ut iudus
adolescentulȩ nubant: illi in tantũ
putant scelerata coniugia. ut quicũq
hoc fecerit. adulter habeatur. Nos unã
mus: illi tres in anno faciunt quadra¬

Expanded text:
phetiam et promissionem domini illo tempore conpletam memorauit, quomodo possumus nobis tempus aliud uindicare? quodsi uoluerint respondere et Philippi deinceps quattuor filias prophetasse et propheten Agabum repperiri et in diuisionibus spiritus inter apostolos et doctores prophetas quoque apostolo scribente formatos ipsumque Paulum multa de futuris heresibus et de fine saeculi prophetasse, sciant a nobis non tam- prophetiam repelli, quae domini signata est passione, quam eos non recipi, qui cum scripturae ueteris et nouae auctoritate non congruant. Primum in fidei regula discrepamussua unumquemque persona ponimus, licet subsbellii dogma sectantes Trinitatem in unius personae angustias cogunt. Nos secundas nuptias non tam appetimus, quam concedimus, Paulo jubente, ut viduae adolescentulae nubant: illi in tantum putant scelerata conjugia iterata, ut quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. Nos unam mus: Illi tres in anno faciunt Quadra
Abbreviated transcription (Latin):
estimonia quȩ de ioheannĩ
euangelio congregata tibi
quidam montani sectator
ingessit. in quib saluator nr̃ se ad
patrem iturum. missurumq para¬
clytum pollicetur. in quod ꝓmissa
sint tempus. & quo completa sint
temꝑore: apłoꝵ acta testantur. Beci¬
ma die dixit post ascensionem dñi
hoc ẽ quinquagesima pꝰ resurrectio¬
nem sp̃m sc̃m descendisse. linguasq
credentium esse duusas. ita ut unus¬
quisq omniũ gentium sermone
logueretur: quando quidam ad huc
parum credentium eos musto ebri¬
os asserebant: qr petrus stans in me¬
dio apłoꝵ ⁊ om̃is conuentus ait. Ui¬
ri fr̃es uidei ⁊ omnes qui habitatis
iherłm: hoc uobis notum sit. ⁊ aurib¬

Expanded text:
estimonia de Joannis Evangelio congregata, quae tibi quidam Montani sectator ingessit, in quibus Salvator noster se ad Patrem iturum, missurumque Paracletum pollicetur. Quae in quod promissa sint tempus, et quo completa sint tempore, Apostolorum Acta testantur. Decima die dixit post ascensum Domini, hoc est quinquagesima post resurrectionem, Spiritum Sanctum descendisse, linguasque credentium esse diuisas, ita ut unusquisque omnium gentium sermone loqueretur, quando quidam adhuc parum credentium eos musto ebrios adserebant et Petrus stans in medio apostolorum omnisque conuentus ait: uiri Iudaei et omnes, qui habitatis in Hierusalem, hoc uobis notum sit et per
Abbreviated transcription (Latin):
dñs effundam de spu meo suꝑ omnẽ
carnem. ⁊ ꝓpħabunt filii ur̃i ⁊ filiȩ
ure. ⁊ uuenes ur̃i uisiones uidebt
&. seniores somnia somniabunt. Qi
quidem suꝑ seruos meos ⁊ ancillas
effundam de spu meo. Si gͥ apłs pe¬

Expanded text:
m meum super omnem carnem, et prophetabunt filii eorum et filiae eorum, et juvenes visiones videbunt, et seniores somnia somniabunt. Et quidem super servos et super ancillas effundam de spiritu meo. Quem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uocetur & plures. Ad quam similitu¬
dinem cȩli quoq appellantur ⁊ celũ.
id ẽ samaim. Unde ⁊ sepe interp̃tes
uariant. Cuius rei exemplum nos in
lingua nr̃a habere possumus: athe¬

Expanded text:
uocetur et plures, ad quam similitudinem caeli quoque appellantur et caelum, . id est samaim. unde et saepe interpretes uariant, cuius rei exemplum nos in lingua nostra habere possumus Athe
Abbreviated transcription (Latin):
No dilectissimo fr̃i
⁊ coep̃o epiphanio.
tui te hodie suꝑ gentes ⁊ reg¬
na. eradicare. ⁊ sũffodere .&. di̾¬
ꝑdere. & rursum edificare ac
plantare. singłis temꝑib ean¬
dem eccłȩ sue largitur grãm
ut integrũ corpus ꝑ patien¬
tiam conseruetur. & in nul¬
lo hereticoꝵ dogiatũ uene¬
na p̾ualeant. Qd̃ quidẽ nc̃
uidemus expletũ. ꝑsam ec¬
clesia sc̃a xͥ quȩ ñ habet ma¬
culam aut rugam aut a¬
liqͥd istiꝰmodi. egredientes
de cauernis suis origenis

Expanded text:
no dilectissimo, fratri t coepiscopo Epiphanio Ttui te hodie super gentes et regna eradicare et suffodere et disperdere et rursum aedificare ac plantare, singulis temporibus eandem ecclesiae suae largitur gratiam, ut inte rum corpus per patientiam conseruetur et in nullo hereticorum dogmatum uenena praeualeant. quod quidem nunc uidemus expletum. nam ecclesia Christi, quae non habet maculam neque rugam aut aliquid istius modi, egredientes de cauernis suis Origenis
Abbreviated transcription (Latin):
pera: quȩ de celo sepus fulminata.
ostenditur quid illic deo displiceat.
bis. uideri ⁊ uidere. salutari ⁊ salu¬
tare. laudare ⁊ detrahere uel audi¬
re. uel ꝓloqui. ⁊ tanta frequentia ho¬
minũ. saltem inuitum uidere. a pro¬
posito monachoꝵ loca que aliena st̃.
aut enim uidemus ad nos uenientes
tib reddamus uicem. ad suꝑbas fores
ꝑguus. inter linguas rodentiũ mi
tota rusticitas. E extra psalmos si¬
lentium ẽ. Quocumq te uerteris. a¬
rator stiuam retinenis. alleliua de¬
cantat. sudans messor. psalmis se auo¬
cat: ⁊ curua attondens uitem falce
uinitor. aliquid deuiticũ canit. Hec
sunt ꝓuincia in hac carmina: he
ut uulgo dr᷑ amatorie cantiones:

Expanded text:
peia, quae de caelo saepius fulminata peia, quae de caelo saepius fulminata ostendit, quid domino displiceret.bis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes tibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium minllula tota rusticitas et extra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmina, hae, ut uulgo dicitur, amatoriae cantiones
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ. ponere in dño spem nr̃am:
ut cum pauꝑtatem nr̃am cęlorum
regna mutauerint. erumpamus in uo¬
cem. quid enim mͥ ẽ in cęlo ⁊ a te qͥd
uoł. suꝑ terram: Quo scilicet cum tan¬
ua ⁊ caduca quesisse in t̾ra. uale.¬
diuersorium ueniamus: plus lau¬
dat unusquisq quod possidet. Quo
sermone. qua uoce: speluncam tibi
saluatoris exponam: & illud p̾sepe
inquo infantulus uagut. silentio ma¬
gis quã infimo sermone honoran¬
dum ẽ. ubi sunt late porticus: Ubi
sunt laquearia aurata: ubi domus
miseroꝵ penis. & damnatoꝵ labore
uestite: Ubi ad instar palati pruiatoꝵ
hominis preciosuis inambulet: ⁊ qͣsi
mundo quicquã esse possit ornatius.
tecta sua malit aspicere quã cęlum:¬
Bethleem ecce in hoc paruo terre fora¬
mine. gͥloꝵ conditor natus ẽ. Hic
inuolutus. hic iusus a pastorib. hic de¬
monstratus a stella. hic adoratus ama¬
gis. & puto sanctior locus ẽ rupe tar¬

Expanded text:
num est, ponere in domino spem nostram, num est, ponere in domino spem nostram, ut, cum paupertatem istam caelorum regna mutauerint, erumpamus in uocem: quid enim mihi restat in caelo et a te quid uolui super terram? quo scilicet, cum tanua et caduca quaesisse nos dolediuersorium ueniamus — plus enim laudat unusquisque, quod possidet —, quo sermone, qua uoce speluncam tibi possumus saluatoris exponere? et illud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt latae porticus? ubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum labore uestitae? ubi ad instar palatii opibus prhominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pannis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus ab stella, hic adoratus a magis. et, puto, sanctior locus est rupe Tar
Abbreviated transcription (Latin):
mus fluctuando. ⁊ nauis nr̃a nunc
pcellarum concussa turbine. nunc sco¬
puloꝵ illesionib ꝑforata ẽ: quã pri¬
mum licet quasi quedam portus secre¬
ta ruris intremus. inibi cybarios paneᷤᷤ
⁊ holus nr̃is manib irrigandum. lac
deliciȩ rusticane. uiles quidem s inno¬
centes cibos prebent. Ita uiuentes. non
ab oratione somnus. nec saturitas a
lectione reuocabit. Si estus ẽ. secrerum
arboris umbram p̃rebebit. Si autum¬
nus: ipsa aeris temꝑies. ⁊ strata subter
folia. locum quietis ostendent. Here a¬
ger florib depingitur : & inter queru¬
las aues. psalmi dulcius cantabuntur.
Si frigus fuerit ⁊ brumales niues: lig¬
na nͣ emam. Calid̃us ugilabo uel dor¬
miam: certe quod sciam uilius non
algebo. Habeat sibi roma suos tumul¬
tus. harena seiuat. circus insaniat. thea¬
trahat luxuruent: & quia de nr̃is di¬
cendum est: matronarum uisitetur
senatus cotidiȩ: nobis adherere deo bo¬

Expanded text:
mus fluctuando et nauis nostra nunc mus fluctuando et nauis nostra nunc procellarum concussa turbine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quendam portum secreta ruris intremus. ibi cibarius panis et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit. si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. uere ager floribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigus fuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat sibi Roma suos tumultus, harena saeuiat, circus insaniat, theatra luxurient et, quia de nostris dicendum est, matronarum cotidie uisitetur senatus: nobis adhaerere deo bo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑflua in annos plurimos duratura
p̾cogitat: nec recordamur ȩuangelii
dicentis. stulte ac nocte auferent ani¬
mam tuam ate: quȩ aut̃ preparasti
cuiꝰ ert̃ Uestes non ad usum tantũ :
s ad delicias conqueruntur. Ubicũq
compendium ẽ: uelocior pes. citus ser¬
mo. auris attentior: si dampnũ in re
tiatum. uultus merore depͥmimus. Le¬
tamur ad nunmũ: obolo contristam᷑:
Unde cum in uno homine animoꝵ. tã
diuersa sit facies: ꝓpheta dñm deprecat᷑
dicens. Dñe in ciuitate tua unagnem
ad imaginem ⁊ similitudinem dei
conditi simus: ex uitio nr̃o ꝑsonas
nobis plurimas suꝑinducimus. E qͦ¬
m in teatralib scenis unus atq idẽ
histrio nunc circulum robustus osten¬
dit. nunc mollis in uenerem uertitur.
nunc tremulus in cybele. ita ⁊ nos: qͥ¬
si de mundo non essemus. odiremur
a munido. Tot habeinus peccatoꝵ si¬
militudines: quot peccata. Quappter
qui multa iam uite spatia transiui¬

Expanded text:
superflua in annos multos duratura superflua in annos multos duratura praecogitat, nec recordamur euangelii dicentis: stulte, hac nocte repetunt animam tuam a te; quae autem praeparasti, cuius erunt? uestes non ad usum tantum, sed ad delicias conquiruntur. ubicumque conpendium est, uelocior pes, citus sermo, auris adtentior; si damnum, ut saetiatum, uultus maerore deprimitur., laetamur ad nummum, obolo contristamur. unde, cum in uno homine animorum tam diuersa sit facies, propheta dominum deprecatur dicens: domine, in ciuitate tua imaginem ad imaginem et similitudinem dei conditi sumus, ex uitio nostro personas nobis plurimas superinducimus. et quomodo in theatralibus scaenis unus atque idem histrio nunc Herculem robustus ostentat, nunc mollis in Uenerem frangitur, nunc tremulus in Cybelen, ita et nos, qui, si mundi non essemus, odiremur a mundo, tot habemus personarum similitudines, quot peccata. Quapropter, quia multum iam uitae spatium transiui
Abbreviated transcription (Latin):
obrosiys. quo chartas.
sumptus. notariosq submi¬
nistrante. tam innume¬
rabiles libros. uere ada¬
cauit. in quadam epła quam ad eun¬
quam se cybum origene presente sine
lectione sumpsisse: numqͣm uenisse
ꝑsonaret. Hoc dieb egisse uel noctib.
ut ⁊ lectio orationem susciꝑet. & or̃o
lectionem. Quid nos uentͥs animalia
tale unquã fecimus: Quos si secunda
hora legentes inuenerit. oscitamus : ma¬
nu faciem defricantes. Continemus sto¬
machum: & quasi post multum labo
rem mutilamus: rursum negotiis oc¬
cupamur. Preternutto prandia: quib¬
mens onerata premitur. Puder dicere
frequentiam salutandi: qui aut ipsi
cotidie ad alios ꝑginuis. alit ad nos
alios uenientes expectamus. Deinceps
gͥ ad uerba sermo teritur. lacerantur
absentes. uita aliena describitur : et
mordentes inuicem. consumimur ab
inuicem. Tales nos ꝙ̃bus occupat. &¬
n dimittit. Cum uͦ amici recesseruł.
ratiocinia supputamus. Nunc ira ꝑ¬
sonam nobis leonis inducit. nunc cura

Expanded text:
brosius, quo chartas, sumptus, notarios ministrante tam innumerabiles libros uere Adacauit, in quadam epistula, quam ad eunquam se cibos Origene praesente sine lectione sumpsisse, numquam uenisse litteris personaret, hoc diebus egisse uel noctibus, ut et lectio orationem susciperet et oratio lectionem. Quid nos, uentris animalia, tale umquam fecimus? quos si secunda hora legentes inuenerit, oscitamus, manu faciem defricantes continemus stomachum et qrem mundialibus rursum negotiis occupamur. Praetermitto prandia, quibus onerata mens premitur. Pudet dicere de frequentia salutandi, qua aut ipsi cotidie ad alios pergimus aut ad nos venientes ceteros expectamus. Deincepsitur in uerba, sermo teritur, lacerantur absentes, uita aliena describitur et mordentes inuicem consumimur ab inuicem. talis nos cibus et occupat et dimittit. cum uero amici recesserint, ratiocinia subputamus. nunc ira personam nobis leonis inponit, nunc cura
Abbreviated transcription (Latin):
singultus intercipuint uerba dic¬
tantis. Capitur urbs quȩ totum
cepit orbem: unmo fame perit.
ante quam gladio: & iux pauci
qui caꝑentur inuenti sunt. Ad
nefandos cibos erupit esurientiũ
rabies. ⁊ sua inuicem menbra
lamarunt: dum mater ñ parcit
lactanti infantie. & recipit utero
quẽ paulo ante effuderat. N octe
moab capta ẽ: nocte concidit mu¬
rus eius. Ueus uenerunt gentes in
hereditatem tuam. polluert̃ tem¬
plum sc̃m̃ tuum. posuerunt iher̾.
in pomorum custodiam. P osue
cadauera seruorũ tuoꝵ escas uo¬
latilib caeli carnes sc̃oꝵ tuorum
bestiis terre. Effuderunt sangui¬
nem eorum sicut aquam in cir¬
cuitu iherłm: & non erat qui
sepeliret. Quis cladem illius noc:¬
tis. quis funera fando explicet.
aut possit lacrimis equare dolo¬
rem: Urbs antiqua ruit. mul¬
tos dominata ꝑ annos. plurima
ꝑq uias sparguntur corꝑa pas¬
rumna mortis umnago. Cum inte¬
rim ut in tanta confusione re¬

Expanded text:
singultus intercipiunt verba dicsingultus intercipiunt verba dictantis. Capitur urbs, quae totum cepit orbem, immo fame perit ante quam gladio et vix pauci, qui caperentur, inventi sunt. Ad nefandos cibos erupit esurientium rabies et sua invicem membra laniarunt, dum mater non parcit Iactanti infantiae et recipit utero, quem paulo ante effuderat. Nocte Moab capta est, nocte cecidit murus eius. Deus, venerunt gentes in hereditatem tuam, polluerunt templum sanctum tuum, posuerunt Hierusalem in pomorum custodiam, posuerunt cadavera servorum tuorum escas volatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem ipsorum sicut aquam in circuitu Hierusalem et non erat, qui sepeliret. ' Quis cladem illius noctis, quis funera fando Explicet aut possit lacrimis aequare dolorem? Urbs antiqua ruit multos dominata per annos Plurima perque vias sparguntur inertia pasrima mortis imago. Cum interim, ut tanta confusione re
Abbreviated transcription (Latin):
stomachum meum digerere. Per¬
gam ad reliqua. De occidentis par¬
tib ad orientem turbo transgres¬
sus: minitabatur plurimis mag¬
na naufragia. Tunc impletum ẽ
putas ne filius hominis ueniens.¬
inueniet fidem suꝑ terram: Re¬
frigerata caritate multoꝵ: pau¬
ci qui amabant fidei ueritatẽ.
nr̃o lateri uingebantur: quoꝵ
publice caput petebatur. contra qͦs
om̃s opes suꝑabantur. ita ut bar¬
nabas qͦq adduceretur in illam
simulationem. immo aꝑtum par¬
ricidium. qđ non uirib s uolun¬
tate commisit : & ecce unuiersa
tempestas domino flante deleta
In illa die peribunt om̃s cogitatiꝰ¬
ones eoꝵ. E illud euangelicum.
Stulte hac nocte anima tua aufe¬
rerur a te: quȩ aut̃ preparasti cu¬
ius erunt: Dum hȩc aguntur in
reb. terribilis de occidente ru¬
mor affertur. obsideri romam.
n auro salutem cuuum redimi
spoliatos rursum circumdari. ut
post substantiam suam uitam
quoq amtterent. Heret uox: &.

Expanded text:
stomachum meum digerere. perstomachum meum digerere. pergam ad reliqua. De occidentis partibus ad orientem turbo transgressus minitabatur plurimis magna naufragia. tunc inpletum est: putas, ueniens filius hominis inueniet fidem super terram? refrigerata caritate multorum pauci, qui amabant fidei ueritatem, nostro lateri iungebantur, quorum publice petebatur caput, contra quos omnes opes parabantur, ita ut Barnabas quoque abduceretur in illam simulationem, immo apertum parricidium, quod non uiribus sed uoluntate commisit. sed ecce uniuersa tempestas domino flante deleta in illa die peribunt omnes cogitationes eorum, et illud euang-elicum: stulte, hac nocte aufertur anima tua abs te; quae autem praeparasti, cuius erunt? Dum haec aguntur in Iebus, terribilis de occidente rumor adfertur obsideri Romam et auro salutem ciuspoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam vitam quoque amitterent. Haeret vox et
Abbreviated transcription (Latin):
isto. neq depreceris in bonum: qͥa:
si ieiunauerint. non exaudiam p̃ces.
eoꝵ. &. si obtulerint holocausta &
uictimas. non suscipiam eas. Iu
gladio enum ⁊ fame ⁊ pestilentia.
eggo consumam eos. Dicas. Qid hoc
ad laudem marcelle: dampnatio
hereticorũ. Hec fuit pͥncipium. dũ
adducit testes qui ab eis eruditi.
& postea ab heretico fuerant erro¬
re correcti. dum ostendit multitu¬
dinem deceptorum. dum impia
periarcon ingerit uoluminaie
emendeata manu scorpi fueranr
dum accersiti frequentib litteris
heretici. ut se defenderent. uenire
ñ ausi sunt. Tantaq uis fuit con¬
scientiȩ: ut magis absentes dampna
quam p̾sentes coargui maluerint.
Huiꝰ tam gloriose uictorie origo. mar¬
cella ẽ. Tuq caput horum ⁊ causa
bonoꝵ : que scis me uera narrare.
quȩ nosti uir de multis pauca dice¬
re. ne legenti fastidium frat odio¬
sa replicatio: & uidear apud mali¬
uolos sub occasione laudis alteriꝰ.

Expanded text:
isto neque depreceris in bonum, quia, isto neque depreceris in bonum, quia, si ieiunauerint, non exaudiam preces eorum et, si obtulerint holocausta et uictimas, non suscipiam eas; in gladio enim, fame et pestilentia ego consumam e o s. dicas: \'quo hoc?\' ad laudem Marcellae. damnationis hereticorum haec fuit principium, dum adducit testes, qui prius ab eis eruditi et postea ab heretico fuerant errore correcti, dum ostendit multitudinem deceptorum, dum inpia negl clqucov ingerit uolumina, quae emendata manu scorpii monstrantur, dum acciti frequentibus litteris heretici, ut se defenderent, uenire non ausi sunt tantaque uis conscientiae fuit, ut magis absentes damnari quam praesentes coargui maluerint. huius tam gloriosae uictoriae origo Marcella est tuque caput horum et causa bonorum, quae scis me uera narrare, quae nosti uix de multis pauca dicere, ne legenti fastidium faciat odiosa replicatio et uidear apud maliuolos sub occasione laudis alterius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ emulationem quippiam facere
crederetur. postquam sensit fidẽ
apłico ore laudatam in plerisq
uiolari. ita ut sacerdotes quoq &.
nonnullos monachoꝵ. maximeq
scłi homines. in assensum sui tra
ep̃i. qui de suo ingenio cȩteros
estimabat. publice restitit: malenꝰ
deo placere quam hominib. Lau¬
dat saluator in euangelio uilli¬
iniquitatis: quod contra dnm qͥdẽ:
attamen ꝓ se prudenter fecerit.
Ternentes heretici de parua scintil¬
la marima incendia concitari. &.
suppositam dudum flamiam iã
ad culmina ꝑuenisse. nec posse la¬
tere quod multos deceꝑat: petunt
⁊ impetrant eccłasticas epłas. ut
communicantes eccłe discedere ru
derentur. Non multum tempus
in medio succedit in pontificatũ
uir insignis anastasus. quem du
roma habere ñ meruit. ne orbis
caput sub tali ep̃o truncaretur.
inimo iccirco raptus atq transla¬
tus ẽ. ne semel latam sententiam
p̃cib sius flectere conaretur: dicen

Expanded text:
per aemulationem quippiam facere per aemulationem quippiam facere crederetur, postquam sensit fidem apostolico ore laudatam in plerisque uiolari, ita ut sacerdotes quoque et nonnullos monachorum maximeque saeculi homines in adsensum sui trahepiscopi, qui de suo ingenio ceteros aestimabat, publice restitit malens deo placere quam hominibus. Laudat saluator in euangelio uiliiniquitatis, quod contra dominum quidem, attamen pro se prudenter feceiit. cernentes heretici de parua scintilla maxima incendia concitari et suppositam dudum flammam iam ad culmina peruenisse nec posse latere, quod multos deceperat, petunt et inpetrant ecclesiasticas epistulas, ut commuderentur. Non multum tempus in medio, succedit in pontificatum vir insignis Anastasius, quem diu Roma habere non meruit, ne orbis caput sub tali eimmo idcirco raptus atque translatus est, ne semel latam sententiam precibus suis flectere conaretur dicente
Abbreviated transcription (Latin):
non poteramus. spũ reddebamus.
ciis. salutationib preuenire. Non
multum ꝑdebat absentia: quȩ sibi
tranquillitate ⁊ dñi seruitute. here¬
tica in his ꝓuintiis exorta tempes¬
tas. cuncta turbauit: & in tantã
rabiem concitata ẽ: ut nec sibi nec
alii bonorum parceret. E quasi
parum esset hic uniuersa mouis¬
se: nauem plenam blasphemiaꝵ.
romano intulit portui. Inuenitq
ꝑtinus patella oꝑculum: ⁊ roma¬
ne fidei purissimum fontem. lu¬
tosa ceno maculauere uestigia
Nec mirum si in plateis ⁊ foro rerũ
uenalium. fictus ariolus stultorũ
uerberet nates. & obtorto fuste den¬
tes mordentium quatiat. cum ue¬
nenata spurcaq doctrina rome
inuenerit quos induceret. Tunc
librorũ periarchon in famis inter¬
pretatio: tunc discipulus odbyos.
uere nominis sui. si in talem ma¬
gistrum ñ impegisset. Tunc nr̃oꝵ
diapyros contradictio. & pharise¬
orum turbata scola. Tunc scã
marcella que dui cohibuerat ne

Expanded text:
non poteramus, spnon poteramus, spciis, salutationibus praevenire. Non multum perdebat absentia, quae jugibtranquillitate, et Domini servitute, haeretica in his provinciis exorta tempestas, cuncta turbavit; et in tantam rabiem concitata est, ut nec sibi, nec ulli bonorum parceret. Et quasi parum esset, hic universa movisse, navem plenam blasphemiarum Romano intulit portui. Invenitque protinus patella operculum, et Romanae fidei purissimum fontem, lutosa coeno permiscuere vestigia. Nec mirum si in plateis, et in foro rerum venalium, fictus ariolus stultorum uerberet nates et obtorto fuste dentes mordentium quatiat, cum uenenata spurcaque doctrina Romae inuenerit, quos induceret. tunc librorum Jtsgi dgxcbv infamis interpretatio, tunc discipulus oX3iog uere nominis sui, si in talem magistrum non inpegisset, tunc nostrorum ditmvQog contradictio et pharisaeorum turbata schola. tunc sancta Marcella, quae diu coniuerat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
te iccirco librũ hẽ disseminare uo¬
liusse. ut sub ꝑsona martyris he¬
resim int᷑duceres. Cũq ⁊ de hoc ipso
libro quẽ pamphili simulas mul¬
ta ꝑuerteris . &. alit̾ in greco aliter
in latinũ sint: fraudẽ tuã errori
meo imputare ñ debes. Credidi enĩ
eiꝰ ẽẽ librũ quẽ titulus p̃ferebat. si¬
cut ꝑiarcon. ⁊ multa alia origeniᷤᷤ
aut ante ñ legi aut nẽ compellor
legere. questione hereseos suscitata:
ut sciam quȩ uitare debeam qͤ ꝓba¬
re. Unde in adolescentia omelias
tantũ eiꝰ quas loquebatur ad popłm.¬
&̾. in quib ñ tanta scandala tene¬
bantur. simpliciter rogantib tͣns¬
tuli: nulli p̃uidicans ex his que ꝓ¬
baut᷑ illa susciꝑe que manifeste he¬
retica st̃. Certe ut compendiũ lon¬
gi sermonis faciam. sicut ego osten¬
do me abhis accepisse librũ qui de
tuo codice tͣnsqͥasert̃. sic tu doce a qͦ
exemplar aceꝑis: ut qui auctorem

Expanded text:
te idcirco librum hunc disseminare vote idcirco librum hunc disseminare voluisse, ut sub persona martyris haeresim introduceres. Cumque de hoc ipso libro quem Pamphili simulas, multa perverteris, et aliter in Graeco, aliter in Latino sit, fraudem tuam errori meo imputare non debes. Credidi enim ejus esse librum, quem titulus praeferebat, sicut περὶ Ἀρχῶν, et multa alia Origenis aut ante non legi, aut nunc compellor legere, quaestione haereseos suscitata, ut sciam quae vitare debeam, quae probare. Unde et in adolescentia homilias tantum ejus quas loquebatur ad populum, in quibus non tanta scandala tenebantur, simpliciter rogantibus transtuli, nullis praejudicans ex his quae probantur, illa suscipere quae manifeste haeretica sunt. Certe ut compendium longi sermonis faciam sicut ego ostendo, me ab his accepisse librum qui de tuo codice transcripserunt: sic tu doce a quo exemplar acceperis, ut qui auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
pamphili & eusebii. postea uͦ cõmo¬
tam questionẽ scriptis eoꝵ resꝑon¬
dere uoluisse. & ob hanc causam
legisse qͥd ꝓ origene unusqͥsq senti¬
ret: ꝑspicueq dep̾hendisse qđ primꝰ
liber sex uoluminũ eusebu ipse
ẽẽt qͥ unus sub nomine pamphili
a te editus ẽ tam grece quã latine.
immutatis dũtarat sensib de filio
⁊ spũ scõ: qͥ aꝑtam blasphenuam
p̾ferebant. Unde etiã ante anuos
ferme .x. cũ dexter amicus m̃s qͥ
p̃fecturã administrauit pretoꝵ
me rogasset ut auctorem nr̃e reli¬
gionis ⁊ indicem texerem. int̾ cete¬
ros tractatores posusse ⁊ hc̃ librũ
a pamphilo editũ: ita putans esse
ut a te ⁊ a tius discipłis fuerat di¬
uulgatũ. S cũ ipse dicat eusebiꝰ
pamphilũ nichil scͥpsisse. exceptis
breuib epłis ad amicos. ⁊ primꝰ
liber sex uoluminũ eiꝰ eadẽ & hisdẽ
uerbis contineat qͥ sub noĩe pam¬
phili a te conficta st̃. ꝑspicuum ẽ

Expanded text:
Pamphili et Eusebii: postea veroPamphili et Eusebii: postea vero quaestione mota, scriptis eorum respondere voluisse, et ob hanc causam legisse, quid pro Origene unusquisque sentiret, perspicueque deprehendisse, quod primus liber sex voluminum Eusebii ipse esset, qui unus sub nomine Pamphili a te editus est, tam Graece quam Latine, immutatis dumtaxat sensibus de Filio sancto, qui apertam blasphemiam praeferebant. Unde etiam ante annos ferme decem cum Dexter amicus meus, qui praefecturam administravit praetorii, me rogasset, ut auctorum nostrae religionis ei indicem texerem, inter caeteros tractatores posui et hunc librum a Pamphilio editum, ita putans esse, ut a te et tuis discipulis fuerat divulgatum. Sed cum ipse dicat Eusebius Pamphilum 517 nihil scripsisse, exceptis brevibus Epistolis ad amicos: et primus liber sex voluminum illius, eadem et eisdem verbis contineat, quae sub nomine Pamphili a te ficta sunt, perspicuum est