comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
flãmis ultricibus traditꝰ. semꝑ
morit᷑: quia semꝑ in morte seruat᷑
Non enĩ in morte consumit᷑ qͥa
si consumeretur uita morientis:
cũ uita etiã pęna finiret᷑. Sed ut
sine fine cruciet᷑. uiuere sine fine
in pena cõpellit᷑: ut cuiꝰ uita hic
mortua fuit in culpa: illic eiꝰ mors
uiuat in pęna. Dicat gͦ. Luoe q̃
fecit om̃ia. nec tam̃ consumetur:
quia cruciat᷑. & non extinguit᷑:
morit᷑. & uiuit: deficit. & subsi¬
stit: finit᷑ semꝑ. & sine fine est:
hȩc solo auditu ualde sunt ter¬
ribilia: quanto magis passione :
Sed quia multitudo iniquitatis
eius exigit. ut carere suppliciis
nunquam possit: apte subiungit᷑:¬

Expanded text:
flammis ultricibus traditus, semper moritur, quia semper in morte servatur. Non enim in morte consumitur, quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiretur. Sed ut sine fine crucietur, vivere sine fine in poena compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus mors vivat in poena. Dicat ergo: Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur, quia cruciatur, et non exstinguitur; moritur, et vivit; deficit, et subsistit; finitur semper, et sine fine est. Haec solo auditu valde sunt terribilia, quanto magis passione! Sed quia multitudo iniquitatis ejus exigit ut carere suppliciis nunquam possit, apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
rigo prauȩ inchoat ionis: causas
culpȩ etiã presumendo multi¬
plicat. Dum enĩ male quisq a¬
gere cȩperit: usu iam deteriꝰ in
hoc quod inchoauerit excrescit:
Quid itaq adolescentia huiꝰ hy¬
pocritȩ: nisi inchoatio prauita¬
tis. ẽ : In adolescentia quippe
iam libido feruescere inchoat:¬
& tunc adolescentiã hẏpocri¬
ta hab&. cum appẽtere & am¬
plecti libidinẽ głȩ cȩperit: quã
in eo dum adulantiũ blanda fo-¬
menta multiplicant. robustiorẽ
reddunt: & quasi in ossa conuer-¬
tunt. Hoc enĩ quod male cepit:
peius cotidie ꝑ consuetudinem
roborat. Dicatur itaq ossa eius
implebunt᷑ uiciis adolescentiȩ
eius: quia durȩ in eo prauitã¬¬
tũ consuetudines. a uicio sum

Expanded text:
rigo pravae inchoationis causas culpae etiam praesumendo multiplicat. Dum enim mala agere quisque coeperit, usu jam deterius in hoc quod inchoaverat excrescit. Quid itaque adolescentia hujus hypocritae nisi inchoatio pravitatis est? In adolescentia quippe jam libido fervescere inchoat. Et tunc adolescentiam hypocrita habet, cum appetere et amplecti libidinem gloriae coeperit. Quam in eo dum adulantium blanda fomenta multiplicant, robustiorem reddunt, et quasi in ossa convertunt. Hoc enim quod male coepit, pejus quotidie per consuetudinem roborat. Dicatur itaque: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, quia durae in eo pravitatum consuetudines
Abbreviated transcription (Latin):
ris predicamenta non deserunt.
dum sumptus ꝑciꝑe quasi dor.¬
tores uolunt: bene de eis sci uin
mentis suȩ sensibus. auariciã co.¬
gitant: quasi eo alimento uescun
de quo nasci ꝓculdubio peccater
sequentiũ punctiones solent. Q
siquando in sacro eloquio. quis
quȩdam prudent̾ inueniunt
quȩ dũ non intelligunt ꝓsus
esse assertionibus suspicantur
mex miseris auditoribus suis
quoꝵ non animas sed substan.¬
tias appetunt. hȩc uociferantes
asꝑgunt. Unde congrue subin.¬
rapientes. cũ singula repperisse.¬
ad ea cũ clamore currebant. De
conuallibus illa rapiunt: qͥa hȩc
de humilibus dictis patrũ. suꝑ.¬
bo spũ colligunt. Quȩ dum ꝓ
suis se partibus inuenisse glor.¬
antur: ad ea cũ clamoribꝰ curit̃
quia uidelic&e omne qđ sentiunt
appetitu laudis. ad aures homi¬
nũ diffamare conant᷑. Sequit᷑

Expanded text:
ris praedicamenta non deserunt, ris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti vmentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congrue subinrapientes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt. Quia videlicet omne quod sentiunt, appetitae laudis ad aures hominum diffamare conantur. Alit
Abbreviated transcription (Latin):
trans latione uͦ alia: ñ confringi.
sed configi spina ꝑhibet᷑. Qđ ui-¬
delic& ab eodem sensu ñ dissonat:
quia pęnitentis animus ad luc-¬
tũ ducit᷑: dum ꝑpetrata culpa.
in memoria fixa retinet᷑. Qͥd gͦ
sp̾inȩ. ꝓducuntur. De qua &¬
ꝑ paulum dicit᷑. Radix omniũ
maloꝵ. ẽ. cupiditas. Ipsa qͥppe
latenter oritur in mente: sed
punctiones peccatoꝵ om̃iũ. pa.¬
tent᷑ ꝓdiicit in oꝑe. Quas uideli¬
c& p̾unctiones. ab hac radice
surgentes statim. p̃dicator egre¬
gius insinuat: cũ subdit. Quam
quidam appetentes errauerunt
a fide: & inseruerunt se doloribꝰ
multis. Qui enĩ multos dolors
dixit: quasi nascentes in nõtun
ex hac radice punctiones. In i¬
niperis gͦ peccata: in radice s
iunperoꝵ: quid aliud quã au.¬
riciam. id est materiã intelliq.¬
mus peccatoꝵ: Quia gͥ pleriq
heretici. sola in uerbis suis ext.¬
riora lucra sectant᷑: nec ignoras
quia ꝑuersa astruunt: sederm.¬

Expanded text:
translatione vero alia non confringi, translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata culpa in memoria fixa retinetur Vet. Xspinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erro
Abbreviated transcription (Latin):
solam litterȩ suꝑficiem ueneran¬¬
tur: nec quicquam de spiritali
intellectu custodiunt: cumni¬
chil in uerbis dei amplius nͥ hoc
Qđ exteriꝰ audierint. eẽ. suspi¬
cant᷑. Quos tam̃ in cunctis er¬
roribus suis. inanis głe appetitꝰ
possid&: eosq honoris ambitus.
captiuos ten&. Et plerũq ꝑ ip¬
sa que loquunt᷑: nil aliud quã
terrena lucra appetunt. De
quibus ꝑ paulum dicit᷑. Huius¬¬
modi enim. xp̃o dño ñ seruiunt:
sed suo uentri. Unde quõq rec-¬
roꝵ: erat cybus eoꝵ. Arbor
nanq iuniperi: ꝓ foliis punctio¬
nes hab&. Sic nanq sunt hirsu-¬
ta quȩ ꝓfert: ut spinis similia
contrectantẽ pungere ualeant:
Spina uero. ẽ. omne peccatũ: qͥa
dum trahit ad delectationem:
quasi pungendo lacerat mentẽ:
Unde iusti uoce & pęnitentis dr̃
Conuersus sum in erumpna: dũ
confringit᷑ spina: qͥa scilic& mens
ad lamentum uercit᷑: ut pęccati
punctio. pęnitendo frangat᷑ In

Expanded text:
solam litterae superficiem veneransolam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Unde rorum erat cibus eorum. - Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet, sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In
Abbreviated transcription (Latin):
despecti. Qui herbas quoq &
arboꝵ cortices mandunt: quia
elationis suȩ obice repulsi: in
sacro eloquio magna & intima
ꝑcipere nequeunt᷑: sed uix in illa
quȩdam tenera & exteriora cog-¬
noscunt. Per herbas quippe. cdicta
plamora: ꝑ arboꝵ cortices: pa¬
trũ eloquia exteriora signant᷑.
Qui ergo ea scire appetunt ex
quibus docti nequaquã sint. sed
esse uideant᷑: dum in sacris uolu¬
minibus uim caritatis erga dm̃
ac ꝓximũ medullitus non exqui¬
runt: quasi ex herba uel cortice
pascuntur: quia uel ima sunt
uel exteriora quȩ mentes suꝑbi¬
entiũ nitriunt. Nel certe her¬
bas mandere. ẽ: de scriptura sa¬
cra. minima p̾cepta seruare᷑: ma-¬
iora contempnere. Quos bene
ueritas increpat dicens. Uȩ uob̃
scribe & pharisei hypochritȩ: qͥ
decimatis mentam. & anetũ. &
ciminĩi: & reliquistis quȩ graui-¬
ora sunt legis. Qui arboꝵꝰ qͦq
cortices mandunt : quia sunt
non nulli qͥ in sacris uoluminibꝰ.

Expanded text:
despecti. Qui herbas quoque et despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro percipere nequeunt, sed vix in illa quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascuntur, quia vel ima, 646 vel exteriora sunt, quae mentes superbientium nutriunt. Vel certe herbas mandere est de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥse secreta spĩtalia penetrasse
singularit̾ putabant. Unde
calamitate & miseria: & man-¬
debant herbas. & arboꝵ cortices
Rodi sol&: quod cõmedi ñ po¬
test. Heretici autẽ quia scri¬
ptiiram sacrã intelligere sua
uirtitte moliunt᷑: eam ꝓculdii¬
bio apprehende nequaquã pos¬
sunt. Quã dum ñ intelligunt:
quasi non edunt. Et quia ꝑ su-¬
ꝑnã grãm non adiuti. hanc ede.¬
re nequeunt: quasi quibusdã
illam nisibus rodunt. Ex teriꝰ
quippe contrectant: cũ quȩdã
conantur: sed non ad eius interi-¬
ora ꝑueniunt. Qui qͥa ab uni.¬
uersalis eccłȩ societate disiuncti
sunt: non quolib& rodere. sed in
solitudine memorant᷑. Ad quã
nuimirũ solitudinẽ. qͥa p̾dicatorẽ
falsi. sequaces suos traherent:
longe ante ueritas p̾monuit
dicens. Si dixerint uobis ecce
in deserto est: nolite exire. Qͥ
recte ꝑhibentur calamitate &
miseria squalidi: qͥa & morum
sunt ꝑnicie. & sensuũ prauitate

Expanded text:
qui se secreta spiritalia penetrasse qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde calamitate et miseria, et mandebant herbas et arborum cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. Haeretici autem, quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt, quam dum non intelligunt quasi non edunt; et quia per supernam gratiam non adjuti hanc edere neillam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate
Abbreviated transcription (Latin):
nerant᷑ tẽneant: & quȩ nedũ
intelligunt. humilit̃ expecteĩ¬
Unde nobis ꝑ moysen dicit᷑ ut
comedentes agnũ: quicqͥd de
eo reliquũ fuerit. igni combu¬
ramꝰ. Agnũ quippe comẽdimꝰ
cũ multa dñige humilitatis in¬
telligendo. recondimꝰ in uentri
mentis. Ex quo quȩdã nob si.¬
manent quȩ cõmedi nequeunt:
quia multa adhuc de illo res.¬
tant᷑: quȩ intelligi nequaquam
possunt. Quȩ tam̃ igni combu-¬
rendda sunt: quia ea quȩ capere
de illo non possumꝰ: humiliter
scõ sp̃ui reseruamus. Quȩ ple¬
runq humilitas ea etiã electoꝵ
sensibus aꝑit: quȩ ad intelligen¬¬
dum impossibilia. eẽ. uidebant᷑.
Nam ꝑuersȩ hereticoꝵ mentes.
dum sibi suꝑbe intellectũ tri-¬
buunt: quasi certas dare senten¬
tias etiã de incognitis p̾sumug̃.
Vnde fit. ut ipsa eos elatio quȩ
intus apud sem&eipsos eleuat:
a ueritate foris repellat: uixq
indictis dei exteriora capiant

Expanded text:
neranter teneant, et quae necdum neranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliter exspecteUnde nobis per Moysen dicitur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant,
Abbreviated transcription (Latin):
nisti: comede qđ sufficit tͥ ie
forte saturat us euomas illua.
Dulcedinẽ quippe spĩtalis in¬
telligentiȩ. qui ultra quã ca.¬
pit. comedere appetit: etiã
quod comederat ẽuomit.: qui
cum summa intelligere ultra
uires querit: etiã quȩ bene i¬
tellexerat amitcit. Hinc rur¬
sum dicit. Sicut qui mel mul¬
tũ cõmedit non est ei bonũ.
sic qui scrutator. ẽ. maiestatis
opprimetur a gła. Gła qͥppe
inuisibilis conditoris quȩ mab.¬
rate inquisita nos erigit: ultra
uires ꝑscrutata. p̃mit̾. Itaq he.¬
retici quia de sublimi intelli.¬
gentia quanto amplius replen
ambiunt: tanto ampliꝰ in anes.¬
cunt: bene de eis dicit᷑. Egesti.¬
te & fame steriles. Immodera.¬
tis nanq ausibus cognitionis
tunt : plus amitcunt. At con.¬
tra hi qui in sca ȩocła. ueracit᷑
sunt humiles & ueracit᷑ doctiꝰ
norunt de secretis cȩlestibus &
quȩdam considerata intelligere.
& quȩdam non intellecta uene.¬
rari: ut & quȩ intelligunt. ue.¬

Expanded text:
i; comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Dulcedinem quippe spiritualis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit; quia, dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quod bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui 645 perscrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Immoderatis namque ausibus cognitionis tunt, plus amittunt. At contra ii qui in sancta Ecclesia veraciter sunt humiles et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta venerari: ut et quae intelligunt ve
Abbreviated transcription (Latin):
tinus macedonius. nestorius.
euthices. dioscorus. se uerus. mul¬
tiq his similes. docendo atq sua-¬
dendo conati sunt patres uideri:
sed errores eoꝵ. scã uniuersalis
ȩccła. districta seueritate diuidi¬
cans: eos inter custodes gregiᷤ sui
non numerat: quos eiusdem gre-¬
gis unitatẽ diss̃pantes. dãpnat
De quibus uoce pauli. ephesiis dr̃.
Scio quia post discessum meũ. in¬
gredient᷑ ad uos lupi graues: non
parcentes gregi. Et quia ñ nũquã
heretici quantomagis in ꝑfidiȩ
errore dilabunt᷑: quasi tantõ am¬
plius in exteriori sese oꝑatione
custodiunt. ita ut agere p̾cȩte¬
ris magna uideant᷑: scã uniuer-¬
salis ȩccła cuncta eoꝵ oꝑa despi-¬
cit: quȩ ex auctoritate fidei ñ ꝓ

Expanded text:
tinus, Macedonius, Nestorius, tinus, Macedonius, Nestorius, Eutyches, Dioscorus, Severus, multique his similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt, ita ut agere prae caeteris magna videantur, sancta universalis Ecclesia cuncta eorum opera despicit, quae ex auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
magnos ut ita dixerim latratꝰ
p̃dicationis dederunt: De quibꝰ
eidem ȩccłȩ ꝑ psalmistam dicitur
Lingua canum tuoꝵ ex inimicis
Non nulli qͥppe ab idoloꝵ cultibꝰ
reuocati: facti sunt p̾dicatores dei
Lingua gͦ canũ ȩccłȩ ex inimies
ꝓdiit: quia conuersos gentiles dni
etiã p̃dicatores fecit. Unde iude.¬
oꝵ tarditas. qui ꝓdeo loqui noli.¬
erunt. increpante ꝓpħa rep̾hen.¬
ditur: qui ait. Canes muti ñ ua.¬
ꝑuersa p̃dicatione. id .ẽ. locutio¬
nis semine: sequentes sunt popłi
in errore generati. Sc̃a gͦ eccła
cũ canibus gregis sui. hereticoꝵ
patres ponere dedignat᷑: qͥa inuen¬
tores erroꝵ di iudicando respuit
eosq inter ueros patres numerare
contempnit. Qui & si quosda uis
sunt a gentilitatis errore reuocaseꝰ
quoꝵdam mores & ad honesta a.¬
genda docuisse: ꝓeo tam̃ qđ de
dño non recta senser ÷ eos cũ clis
gregis sui non ponit: quia cum
bit. Liquet enĩ quod arrius. fo-¬

Expanded text:
magnos, ut ita dixerim, latratus magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiae per Psalmistam dicitur: « Lingua canum tuorum ex inimicisNonnulli quippe ab idolorum cultibus revocati, facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores facit. Unde Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante propheta, reprehenditur, qui ait: Canes muti, non vaperversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta non senserunt, eos cum canibus gregis sui non ponit, quia cum bit. Liquet enim quod Arius, Pho
Abbreviated transcription (Latin):
suis extremis temporibus pressa
reminiscit᷑ transacti iura regimi.¬
nis: reminiscit᷑ & quanta afflic.¬
tis exhibuerit beneficia pietatis:
cuius uidelic& disciplina & mise¬
ricordĩa tunc a leuibus irridet᷑.
derident me iuniores tempore:
Omnes heretici ȩtati uniuersa.¬
lis ȩccłȩ comparãti᷑: iuniores tẽ.¬
pore congrue uocant᷑: quia ipsi
ab ea. non autẽ ipsa egressa est
ab illis. Unde recte quoq ꝑ io
hanne̾ dicit᷑. A nobis exierunt:
sed non erant ex nobis. Nã si fu¬¬
issent ex nobis: ꝑmansissent ista
nobiscũ. Iuniores gͦ tempore
scãm ȩccłam irrident: cũ hi qu
ab ea egressi sunt. doctrinȩ eus¬
uerba despiciunt. De qͥbꝰ adhus
subdit᷑. Quoꝵ non dignabar
patres ponere. cũ canibus grens
multitudo fidelium: Nel qͥ ali
huius gregis canes uocanturi
doctores scĩ. qui eorundem fiai¬
lium custodes extiterunt: qui
dum ꝓdño suo. diurnis noctur¬
nisq uigiliis intenti clamauer

Expanded text:
suis extremis temporibus pressa, suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. derident me juniores tempore. - Omnes haeretici universali Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. Unde recte quoque per Joannem dicitur: « A nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . » Juniores ergo sanctam Ecclesiam irrident, cum hi qui ab ea egressi sunt, doctrinam ejus despiciunt. De quibus adhuc subditur: Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis multitudo fidelium? vel qui alii hujus gregis canes vocantur, nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clamaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
utrobiq mediator ad mirabilis¬
Causam populi apud dm̃ p̃cibꝰ.
causam dei apud populũ gladiis
allegauit. Intus a mans diuinȩ
irȩ supplicando obstitit: foris sȩ.¬
uiens culpã feriendo consũpsit
Succurrit citius om̃ibus: ostensa
morte paucoꝵz. Et iccirco omps
deus fidelem famulũ suũ citiꝰ ex¬
audiuit. agent̾ẽ ꝓ popło: qͥa uidit
quid suꝑ populum acturus essce
ipse ꝓ deo. In regimine gͦ popłi.
utrunq moy ses miscuit: ut nec
disciplina deessae misodĩȩ: nec mi.¬
sericordia disciplinȩ. Unde hic
quoq iuxta utranq uirtutem
dicitur. Cũq sederem quasi rex
circumstante exercitu: erã tam̃
merentiũ consolator. Sedere qͥp¬
pe circumstante exercitu: uigor
est ac disciplina regiminis. Oeren¬
tium uͦ corda consolari: ministe.¬
rium pietatis. Sed quia inter
hȩc necesse. ẽ. ut expositionis ser.¬
mo. ad spiritalem intelligentiam.
recurrat: sca ȩccła ab aduersariis

Expanded text:
utrobique mediator mirabilis.utrobique mediator mirabilis.Causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans, divinae irae supplicando obstitit; foris saeviens culpam feriendo consumpsit. Succurrit citius omnimorte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit agentem pro populo, quia vidit quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina deesset misericordiae, nec misericordia disciplinae. Unde hic quoque juxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis
Abbreviated transcription (Latin):
uita. de libro uitȩ delereᷤ se petiit
Sedtam̃ iste qui tanto eius popłi
amore constringit᷑: contra eiꝰ cul.¬
pas pensemꝰ quanto zelo rectitu.¬
dinis accendatur. Mox enĩ culpȩ
pulum ueniens ait. Ponat uir gla.
diũ suꝑ femur suũ. Ite & redĩte
de porta usq ad portã. ꝑ mediũ
castroꝵ: & occidat unusquisq fra¬
trẽ & amicum & ꝓximũ suũ. Ce¬
cideruntq indie illo quasi uigin¬
ti tria milia hominũ. Ecce qui
uitã omniũ etiã cũ sua morte
petiit: paucoꝵ uitã gladio ex¬
tinxit. Intus arsit ignibꝰ amoris:
foris accensus. ẽ. ⁊ elo seueritatis:
Tanta fuit pietas: ut se ꝓ illis
coram dño. morti offerre ñ du.
diuinitus feriri timuerat. ipse
iudiciĩ gladio ferir&. Sic ama¬
uit eos quibus prefuitꝰ: ut ꝓ eis
nec sibi parcer&: & tam̃ delinqͦn.¬
tes. sic ꝑsecutus. ẽ. qͦs amauit:
ut eos etiã dño parcente ꝓster¬
ner&: utrobiq legatus fortis:

Expanded text:
vita de libro vitae deleri se petiit. vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemus quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim, pulum veniens, ait: Ponat vir gladium suum super femur suum, ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem et amicum et proximum suum; cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum. Ecce, qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris: foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Ddivinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos, quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est quos amavit, ut eos etiam, Domino parcente, prosterneret. Utrobique allegator fortis,
Abbreviated transcription (Latin):
districtio uirge quȩ feriat᷑. sit &
consolatio baculi que sustentet.
Sit itaq amor sed non emolliens:
sit uigor. sed non exasperans: Sit
zelus sed non immoderate seui.¬
ens: sit pietas: sed non plus quã
expediat parcens. Intuerilibet.
in moysi pectore. miscđiam cũ
seueritate sociatã. Uideamꝰ aman-¬
tem pie: & districte sȩuientem
Certe cũ israheliticus populus
ante dei oculos. pene inueniabi¬
lem contraxiss& offensam. ita
ut eius rector audir&. descende
peccauit populus tuus: ac si eidi¬
uina uox dicer&e. qui in tali
peccato lapsus est iam meus ñ
est: atq subi unger&. dimit ce
me ut irascatur furor meus con¬
tra eos. & deleam eos: faciamq
te in gente magnã: ille semel &
iteru ꝓ populo cui preerat obi¬
cem se ad impetũ dei irascentis
opponens ait. Aut dimit te eis
hanc noxam: aut si non facis: de.¬
le me de libro tuo quẽ scripsisti
Pensemus gͦ quibꝰ uisceribus eun¬
dem populum amauit: ꝓ cuiꝰ

Expanded text:
districtio virgae, quae feriat, sit et districtio virgae, quae feriat, sit et consolatio baculi, quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit rigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. Intueri libet in Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie et districte saevientem. § 1. Certe quum Israeliticus populus ante Dei oculos paene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus, ac si ei divina vox diceret: qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur juror meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam, ille semel et iterum pro populo, cui praeerat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Pensemus ergo, quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus
Abbreviated transcription (Latin):
si una sine altera teneat᷑. Sed cir¬
ca subditos suos inesse rectoribꝰ
deb&e. & iuste consolans misalis
& pie seuiens disciplina. Hinc. ẽ.
quod semiuiui illiꝰ uulneribus qͥ
a samaritano in stabulum ductus
est & uinũ adhibetur & oleum:
it ꝑ uinum mordeant᷑ uulnera:
ꝑ oleum foueant᷑: quatinꝰ unꝰqͥsq
qui sanandis uulneribus preest.
in uino morsum districtionis ad¬
hibeat: in oleo molliciem pieta¬
tis: ut ꝑ uinũ mundent᷑ pũtri¬
da: ꝑ oleũ sananda foueant᷑. Mis¬
cenda est ergo lenitas cũ seuerita¬
te: faciendum quoddam ex utroq
temperamentum: ut neq multa
asperitate exulcerentur subditi᷑
neq nimia benignitate soluantur:
Hoc nimirum illa tabernaculi
archa significat: in qua cũ tabu
rectoris pectore. si est uirga dis¬
trictionis: sit & manna dulcedi.¬
nis. Hinc etiã dauid ait. Uirga
tua & baculus tuus: ipsa me con¬
solata sunt. Uirga enim ꝑcutim᷑:
& baculo sustentamur. Si gͦ est

Expanded text:
si una sine altera teneatur. Sed cirsi una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus debet et juste consolans misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum , ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur, quatenus unusquisque qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur . Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam, ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulrectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Virga etenim percutimur, et baculo su
Abbreviated transcription (Latin):
irascar in ꝑpetuũ: sed p̾sumq¬
tẽ de terr&: cum ꝓpħam sus
ab int̾cessione ꝓhib& dicens
Non assuimas pͣro eis laudẽ &
orationẽ: quia non exaudĩ
in tempore clamoris eoꝵ ad
me. in tempore afflictionis.
quia si steterint coram me
moy ses & samuhel. non ẽ an¬
ma mea ad popłm istũ. Scã¬
itaq eccła auditoꝵ suoꝵ m̃tẽ.
& de miscdĩȩ benignitate sub¬
leuat: & de iudicii distriction
ꝑturbat: quatinus in p̾dicatis¬
ne sua dum bene utrũq ꝑmis.¬
c&: electi eius nec de exhibita
iusticia p̾sumant: nec de p̃teri.¬
ta iniquitate desperent. Sed huo¬
quod ait. cũq sederem quasi
rex circumstante exercitu: erã
tamen merentium consolator
sciendum nobis. ẽ. quod ualde
historiam potest᷑: si ꝑpendat
quomͦ bonis rectoribus mixta
sit. & regendi auctoritas. et
benignitas consolandi. Ait eñ
Cumq sederem quasi rex circũ.¬
stante exereitu: ecce auctoritas
regiminis: eram tamen meren.¬
tium consolator: ecce ministẽ.

Expanded text:
irascar in perpetuum . Sed praesumentem deterret, cum prophetam suum ab intercessione prohibet, dicens: Non assumas pro eis laudem et orationem, quia non exaudiam in tempore clamoris eorum ad me in tempore afflictionis, quia si steterint coram me Moyses et Samuel, non est anima mea ad populum istum itaque Ecclesia auditorum suorum mentem et de misericordiae benignitate sublevat, et de judicii districtione perturbat, quatenus in praedicatione sua dum bene utrumque permiscet electi ejus nec de exhibita justitia praesumant, nec de praeterita iniquitate desperent. 14. quod ait: Cum sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator; sciendum nobis est quod valde historiam potest, si perpendat quomodo bonis rectoribus permista sit et regendi auctoritas, et benignitas consolandi. Ait enim: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, ecce auctoritas regiminis: Eram tamen moerentium consolator; ecce ministeriu
Abbreviated transcription (Latin):
audacter de natura diuinitatis
tractant: cũ sem& ipsos miseri
nesciant. E gestate ergo ac fame
sua steriles fiunt: quia ea ꝑscru.¬
tari desiderant: ex quibꝰ bonȩ
uitȩ germina non ꝓducant:
Ultra se quippe sunt. q̃ ꝑscru¬
tant᷑. Dumq ad hoc tendunt᷑
quod comprȩhende nequeunt:
ea cognoscere negligunt. ex qͥbꝰ
erudiri potuer̃ Quã bene eoꝵ
audaciam. p̃dicator egregius
refrenat : dicens. Non plus sa.¬
pere quã oporta saꝑe : sed saꝑe
ad sobrietatẽ. Hinc salomon
ait. Prudentiȩ tuȩ pone nar¬

Expanded text:
audacter de natura divinitatis audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus eaudaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere, quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem. Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ suꝑni discipulatus: est donũ
frater nȩ dilectionis. Quã uide.¬
lica&e dilectionẽ. quia om̃s herẽ¬
tici habere refigiunt: dũ ab
uniuersalis ȩccłȩ unitate diui-¬
duntur: uere de eis dicitur:
Quoꝵ uirtus manuũ. erat mͥ
ꝓ nichilo. Et qͥa ad eadẽ signa
quȩ exhibent nulla humilitate
concordant: recte subdit᷑. Et
uita ipsa putabant᷑ indigni
Nel certe omnes hereticos scã
eccła uita ipsa fatet᷑ indignoᷤ:
quia nimirum sub nomine xp̃i.
militant contra nom̃ x̃p̃i. De
retici. dum in sacro eloquio plus
secreta dei student ꝑscrutari
quã cãpiunt: fame sua steriles
fiunt. Neq enĩ ea quer̃. ex qͥbꝰ
sem& ipsos ad humilitat̾e erudi¬
antꝰ. mores in tranquillitate
disponant: patientiã seruent:
longanimitatẽ exhibeant: sed
ea solũmͦ ꝗ̃ eos doctoᷤᷤ ac loquaces
de monstrent. Illa scire appe.¬
tunt: ex quibus singulariter
eruditi uideant᷑. Plerunq enĩ

Expanded text:
ergo superni discipulatus est donum ergo superni discipulatus est donum fraternae dilectionis. Quam videlicet dilectionem, quia omnes haeretici habere refugiunt, dum ab universalis Ecclesiae unitate dividuntur, jure de eis dicitur: Quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo. Et quia ad eadem signa quae exhibent nulla humilitate cvita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomen Christi dretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua sterfiunt. Neque enim ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim
Abbreviated transcription (Latin):
tas fȩcimus : & tunc confitebor
illis: quia nũquã noui uos. Disce¬¬
dite a me: qui operamini iniqͥ¬
tatẽ. Quia nimirũ sententia
quid datur intelligiꝰ nisi ut in
hominibus caritas. ħumilitas. ñ
autẽ debeant uircutũ signa ue.¬
nerari: Unde nc̃ sc̃a ȩccła etiã si
qua fiant hereticoꝵ miracula
despicit: quia hoc sc̃itatis specim̃
non esse cognoscit. Probatio qͥppe
sc̃ĩtatis. non. ẽ. signa facere: sed
unumquemq ꝓximũ ut se dili-
gere: de deo autẽ uera. de ꝓximo
uero meliora. quã de sem& ipso
sentire. Nam quia uera uircus
in amore. ẽ. non autẽ in ostensio¬
ne miraculi: ueritas demonstrat
quȩ ait. In hoc cognoscent om̃s
quia mei discipuli estis: si dilecti¬
onẽ habueritis ad inuice̾. Qui
enĩ non ait in hoc cognoscet᷑ qͥa¬
mei discipuli estis. si signa fȩcẽri.¬
tis. sed ait. si dilectionẽ habue¬
ritis ad inuicẽ: aꝑte indicat qͥa
ueros dei famulos. non miracula.
sed sola caritas ꝓbat. Testimoniu

Expanded text:
itebor illis, quia nunquam novi vos. Discedite a me, op rarii iniquitatis . Qua nimirum sententia quid datur intelligi, nisi ut in hominibus charitatis humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Unde nunc sancta Ecclesia etiamsi qua fiant haereticorum miracula despicit, quia haec sanctitatis speciem non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se dgere, de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Qui enim non ait, in hoc cognoscetur quia discipuli mei estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem, aperte indicat quia veros Dei famulos non miracula sed sola charitas probat. Testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
signa quoq ac miracula faciunt:
sed ut hic p̃mia afflictionis suȩ.
abstinentiȩq recipiant᷑ uidelic&
laudes quas quęrunt. Unde et
redemptoris uoce dicit᷑. Multi di
nomine tuo demonia eiecimus:

Expanded text:
signa quoque ac miracula faciunt, sed ut hic praemia afflictionis suae abstinentiaeque recipiant, videlicet laudes, quas quaerunt. Unde et Redemptoris voce dicitur: Multi mihi nom
Abbreviated transcription (Latin):
stat si ad uocem quoq eiusdem
ȩccłȩ referamus. In ea quippe
ordo doctoꝵ quasi rex p̃sid&.
quẽ fideliũ suoꝵ turba circum¬
stat. Quȩ scilic& multitudo fi.¬
delium. recte quoq exercitus
dicit᷑: quia in ꝓcinctu bonoꝵ
operũ. indesinent̃ cotidie. contͣ
temptationũ bella p̃paratur:
Corda quoq merentiũ. sancta
ȩccła consolatur: dũ presentis
ꝑegrinationis erũpnã. ꝑ affli.¬
ctas mentes electoꝵ pensat: ce
has ȩt̃nȩ patriȩ ꝓmissione leti¬
ficat. Considerat etiã qđ cogita.¬
tiones fidelium diuino sint ti.¬
more ꝑcussȩ: & quos de dõ con.¬
spicit districta audisse ut time.¬
ant agit quoq. quat inꝰ & man-¬
suetudinẽ pietatis eius audiaN:
fidelibus suis de pietate & iusti.¬
cia redemptoris. in p̃dicationis
serie spem misc&e & mȩtũ: qua.¬
tinus nec incaute de miscđia con-¬
fidant: nec desꝑate iusticiã time.¬
ant: Nam uerbis sui capitis for¬
midantes. rẽfou& dicens. Nolite

Expanded text:
stat si ad vocem quoque ipsius Ecclesiae referamus. In ea quippe ordo doctorum quasi rex praesidet, quem fidelium suorum turba circumstat, quae scilicet multitudo fidelium, recte quoque exercitus dicitur, quia in procinctu bonorum operum indesinenter quotidie contra tentationum bella praeparatur. Corda quoque moerentium sancta Ecclesia consolatur, dum praesentis peregrinationis aerumna afflictas mentes electorum pensat, et has aeternae patriae promissione laetificat. Considerat etiam quod cogitationes fidelium divino sint timore percussae; et quos de Deo conspicit districta audisse ut timeant, agit quoque quatenus et mansuetudinem pietatis ejus audiant fidelibus suis de pietate et justitia Redemptoris in praedicationis serie spem miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
fluxa restringit: ex ipsa hac di¬
uersitate cogitationũ. quasi qͥ¬
dam illũ exercitus circumstat
Siue certe quasi rex sed& cir¬
cumstante exercitu: quia presi¬
dentẽ illum mentibus electorũ
circũstat turba uirtutũ. Qui

Expanded text:
fluxa restringit, ex ipsa hac difluxa restringit, ex ipsa hac diversitate cognitionum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu, quia praesidente illo mentibus electorum circumstat turba virtutum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
tationibus. xp̃c non primꝰ sedul.¬
timꝰ sedoe. Sed electi quiq. quil
ea p̃om̃ibus quȩ ȩt̾na sunt cogi¬
tant. & posteriore cura ac mi-¬
nima. siqua sunt temporalia dis-¬
ponunt: quibus & magistra uo¬¬
ce ueritatis dicit᷑. querite pri-
hec omnia adicientur uob̃: in
eoꝵ cordibus dñs primꝰ sedet
hbi apte p̃mittitur. Si uoluis¬
sem ire ad eos. Quia enĩ sicut
ita uult: uisitatione sua nos
dñs illustrat. Itaq & cũ uult
uenit: & cũ uenerit primus se.¬
d&: quia & aduentus eius in
corde nr̃o gratuitus. ẽ. & appe¬
titus eius desiderii. in cogitatio.¬
ne nr̃a. ȩqualis cȩteris desideriis
quasi rex circumstante exerci¬
tu: eram tam̃ merentiũ consola.¬
tor. Quasi rex dñs sed& incor-¬
de: quia circũstrepentes regit
animoꝵ motus. in nr̃a cogitatio¬
ne. In mente quippe quã in habi¬
tat. dum torpentia ex̃citatꝰ inqͥ¬
eta frenat: frigida accendit: ac¬
censa moderatur: emollit rigida:

Expanded text:
tationibus Christus non primus, sed ultationibus Christus non primus, sed ultimus sedet. Sed electi quique, quia ea prae omnibus quae aeterna sunt cogitant, posteriori cura minima si quae sunt temporalia disponunt, quibus et magistra voce Veritas dichaec omnia adjicientur vobis , in eorum corde Dominus primus sedet. Ubi apte praemittitur: Si voluissem ire ad eos. Quia enim, sicutita vult, visitatione sua nos Dominus illustrat. Itaque et cum vult venit; et cum venerit, primus sedet, quia et adventus ejus in corde nostro gratuitus est, et appetitus ejus desiderii, in cogitatione nostra aequalis caeteris desideriis quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatur, emollit rigida,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ uoce suscipimꝰ ñ incongr
intelligere potẽrimꝰ luce̾ uultꝰ
eius in terrã non cãdere: quia
occupatis in terrenis actiõnibꝰ.
uitat sũma contemplationis
suȩ mysteria p̾dicare. Dici eñ
infirmis fortia ꝓhib&: nedũ ina.¬
pabilia audiunt. p̃dicationis uer¬
bis quibus subleuari debuerant
opprimant᷑. Lux quippe ipsao.
porea quȩ oculos sanos irradiat:
infirmos obscurat. Et dũ lippien.¬
tibus oculis. claritati solis inten¬
ditur: plerũq eis. cęcitas ex lur
generatur. Sc̃a itaq eccła. oppras¬
sa ꝑsequutionis tempore: memor
autẽ p̾teritȩ discretionis suȩ: di¬
cat. Lux uultus mei non cade¬¬
bat in terrã. Sed quia ex eius ca.¬
pite hȩc uerba intelligere cȩ pim̾
in ipso adhuc quod sequit᷑ exequi.¬
mur. Nam subditur. Si uoluisse
in corde repboꝵ priori loco actio.¬
nes carnis sunt & posteriori actio.
nes animȩ: in eoꝵ ꝓculdubio cog.¬

Expanded text:
Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue intelligere poterimus lucem vultus ejus in terram non cadere, quia, occupatis in terrenis actibus, vitat summa contemplationis suae mysteria praedicare. Dici enim infirmis fortia prohibet, ne dum incapabilia audiunt praedicationis verbis, quibus sublevari debuerant, opprimantur. porea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat: Lux vullus mei non cadebat in terram. Sed quia ex ejus capite haec verba intelligere coepimus, in ipso adhuc quod sequitur exsequamur. Nam subditur: CAPUT IV Rein corde reproborum priori loco actionenes animae, in eorum procul dubio cogi
Abbreviated transcription (Latin):
xerat. uas electionis mͥ est. iã ad
t̃cium cȩlum suꝑ se raptus fuerat:
iam in paradyso ductus. archã.¬
na uerba quȩ dicere non possoe
dicit. Castigo corpus meũ: &
in seruitutem recligo: ne forte
aliis p̃dicans. ipse reꝓbus efficiar
Ecce arridenti sibi diuinȩ gr̃ȩ. &
iam credit ꝑspem: & necdũ tam̃
credit ꝑ securitatẽ. Nam qͥa be¬
ne hȩc uerba redemptoris nostri
uocibus congruunt: etiã subiun¬
cta testant᷑ cũ dicit᷑. Et lux uul¬
tus mei: non cadebat in terram.
Quid nãq terra. nͥ peccator u¬
catur: cui prima sententia dieq̃
est. terra es & in terram ibis:
Lux gͦ uultus dñi. in terra neqpͣ
cadit: quia uisionis eius clarttas.
peccatoribus non appar&. Seri¬
ptũ nanq est. Tollatur impui
ne uideat głam dei. Quasi em̃
lux in terra cader&e: si in extre¬
mo iudicio ueniens. claritãtem
maiestatis suȩ peccatoribꝰ aper¬
r&. Quod si hȩc uerba ex sc̃ȩ

Expanded text:
xerat, Vas electionis mihi est , jam ad xerat, Vas electionis mihi est , jam ad tertium coelum super se raptus fuerat ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti sibi divinae gratiae et jam credit per spem, et necdum tamen credit per securitatem. Nam quia bene haec verba Redemptoris nostri vocibus congruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei non cadebat in terram. Quid namque terra, nisi peccator vocatur, cui prima sententia dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Lux ergo vultus Domini in terram nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Quasi elux in terram caderet, si in extremo judicio veniens claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
uita humana suꝑ terrã. Memi¬
nerunt rursum qđ scriptu. ẽ.
Corpus quod corrumpit᷑ aggra¬
uat animã: & deprimit terre.¬
na inhabitatio. sensũ multa
cogitantẽ. Meminer̃ & mȩtu¬
untꝰ & cercitudine̾ sibi in se
ꝓmit tere non p̃sumunt: sed po¬¬
siti inter gaudiũ spei. & temp.¬
tationis mȩtum. confidunt &¬
timent: confortant᷑ & tit ubaÑ:
certi orant. & suspecti sunt. Be¬
ne gͦ ꝑ uocẽ electi membri. sub
tis dictt᷑. siquando ridebã ad eos.
non credebant: quia redemptori
nr̃o quasi arridenti non credimꝰ:
dũ multis iam donis testantibꝰ.
& grãm fauoris eius accipimꝰ: & ta.¬
men adhuc sub eius iudicio. de
nr̃a infirmitate titubiamꝰ. Uidea
ꝑ suꝑnã grãm: & ipse adhuc qͣsi ñ
credit ꝑ suspitionis mȩtu̾. Iam
e cȩlo illi dñs loquens. eiusq inte¬
rius oculos aperiens: exteriꝰ clau.¬
dens: potentiã suȩ̨ maiestatis
ostenderat: iam de eo ananiȩ di.¬

Expanded text:
vita humana super terram . Memivita humana super terram . Meminerunt rursum quod scriptum est: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Meminerunt et metuunt, et certitudinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspecti sunt. Bene ergo per vocem electi membri sub tis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate titubamus. per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus 639 loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat ; jam de eo Ananiae di
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ mentis. ẽ. durȩ: corruet
in malum. Hinc tterum dicit
Uniuscuiꝰq ensis suꝑ fȩmur suũ:
ꝓpt̃ timores noctur nos. Noctur¬
ni quippe timores: sunt insidiȩ
temptationis occultȩ. Ensis aut̃
suꝑ fȩmur. ẽ: custodia uigilans.
carnis illecebrã p̃mens. Ne ergo
nocturnus timor id. ẽ. occulta
& repentina temptatio surrẽpat:
semꝑ necesse. ẽ. ut fȩmur nr̃m.
suꝑpositus custodiȩ ensis p̃mat
Sancti & enĩ uiri sic de spe certi
sunt. ut tamen semꝑ sint de tẽ¬
ptatione suspecti: quippe quibꝰ
dicit᷑. seruite dño in timore: &
exultate ei cũ tremore: ut et
de spe exultatio: & de suspectio.¬
ne nascatur tremor. Quoꝵ uoce
iterũ psalmista dicit. Letetur
cor meũ. ut timeat nomen tuũ:
Qui. notandum qđ non ait le¬
tetur ut securu sit: sed letet᷑
ut timeat. Meminer̾ nanq quã¬
uis eoꝵ actio ꝓsperet᷑: qͥa ad¬
huc in hac uita sunt: de qua ꝑ
eundem iob dicit᷑. Temptatio. ẽ.

Expanded text:
autem mentis est durae, corruet autem mentis est durae, corruet in malum . Hinc iterum dicit: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Nocturni quippe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur est custodia vigilans, carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus timor, id est occulta et repentina tentatio subrepat, semper necesse est ut lemur nostrum superpositus custodiSancti etenim viri sic de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore , ut et de spe exsultatio, et de suspicione nascatur tremor. Quorum voce iterum Psalmista dicit: Laetetur cor meum, ut timeat nomen tuum . Qua in re notandum quod non ait: Laetetur ut securum sit, sed, Laetetur ut timeat. Meminerunt namque, quamvis eorum actio prosperetur, quia adhuc in hac vita sunt; de qua per eumdem Job dicitur: Tentatio est
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis sibi confidentiam non ꝓ.¬
mit tunt. Horis enĩ om̃ibꝰ. contra
temptamenta suspecti: occulti
hostis insidias mȩtuunt: qͥ etiã
temptatione cessante. uel sola
grauiter suspicione turbantur
Nam sȩpe multis graue ꝑiculũ
incauta securitas fuit: ut calli.¬
di hostis insidias. non temptati
sed iam ꝓstrati cognoscerent. Ui¬
gilandum quippe semꝑ. ẽ. ut
continue sollicita nũquã rela¬
xetur intentio: ne suꝑna & la¬
boriosa deserens: in cogitationi.¬
bus fluxis. quasi in qͥbusdã mol¬
libus stramentis iacens: uenien¬
ti corruptori diabolo. mens re
soluta se ꝓstituat. Semꝑ uͦ est
ad certamen aduersaruĩ erigen.¬
dus animus: semꝑ contra occul¬
tas insidias. cautela ꝓuidenda
Hinc & enĩ abacuch ꝓͥpħa ait
Suꝑ custodiam meam stabo.
Hinc rursum scriptũ. ẽ. St̾atue
tibi speculam: pone tibi amari.¬
tudines: qui eugłizas syon.
Hinc ꝑsalomonem dr̃. Beatus
uir qui semꝑ. ẽ. pauidus : qui

Expanded text:
ritatis sibi confidentiam non proritatis sibi confidentiam non promittunt. Horis enim omnibus contra tentamenta suspecti, occulti hostis insidias metuunt, qui etiam tentatione cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non tentati, sed jam prostrati cognoscerent. Vigilandum quippe semper est, ut mens continue sollicita nunquam relaxetur intentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela providenda. Hinc etenim Habacuc propheta ait: Super custodiam meam stabo . Hinc rursum scriptum est: Statue tibi speculam; pone tibi amaritudines, qui evangelizas Sion . Hinc per Salomonem dicitur: Beatus vir qui semper est pavidus; qui