comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem quȩras. simter rogem te
bonam respondes: Qualemuil-¬
lambonami qualem coniugem
bonam. quales filios bonos:
Qualem domumbonama Solam
uitam malam : & omnib: bonis tu-¬
Sitibiquam dixerit. aut damihi
omniabona tua. aut aufero uitã
tuam: Paratus e somnia bonatua
dare & illam &iam malam tenere:
Quarenonuis ut bisit & bona pro
qua & mala dicsomnabona: ecce
ablata est excusatio Ad sit accu-¬
sictio ne ueniat damnatio: Post
b pres biteris: uos audire non pi¬
geat: Diesenim dĩ noster & ipsa
VΚΑΜ Nogtram pronobis
& pro inimicos nostris & ues¬
tris pros alute omnium
proqui&e propace communi:
prounitate quam dñs ius sit̃
dñs diligit : adiuuent preces gcĩ¬
titatis uestrȩ: Vt deilla identide
&aduos loquaniur & uobis cumgau¬
deamus: & enim de pace& cari.¬
tate lo n semꝑ amamus semꝑ
debemus multo magis ergo is¬
to temporequando pax sic ama¬
tur. ut inpericulo eius amande

Expanded text:
tem quaeras, si interrogem te, tem quaeras, si interrogem te, Bonam respondes; qualem villam, Bonam; qualem conjugem, Bonam; quales filios, Bonos; qualem domum, Bonam; solam vitam malam. Et omnibus bonis tuSi tibi quisquam dixerit, Aut da mihi omnia bona tua, aut aufero vitam tuam: paratus es omnia bona tua dare, et illam etiam malam tenere. Quare non vis ut tibi sit bona, pro qua etiam mala das omnia bona? Ecce ablata est excusatio, adsit accusatio, ne inveniat damnatio. Post compresbyteris, vos audire non pigeat. Dominus enim et Deus noster, ipsa m nostram pro vobis, et pro inimicis nostris et vestris, et pro salute omnium, pro quiete, pro pace communi, pro unitate quam Dominus jussit, Dominus diligit, adjuvent preces Sanctitatis vestrae, ut de illa identidem et ad vos loquamur, et vobiscum gaudeamus. Etenim de pace et charitate loqui, si semper amamus, semper debemus. Multo magis ergo isto tempore, quando pax sic amatur, ut in periculo ejus amandae
Abbreviated transcription (Latin):
quando te conuerteris: sed quare teñ con-
quando est: Quarenon hodieẽ:
quare noncum audis qua renone
clamas : quare non canlaudas:
clamormeus sit aduitor prote
Clumortuus testis sit contrate
quare non hodie quare non modo:
cras inquid indulgentit̃ tibi ds̃
promisit crastu tibi promittis:
aut s̃ forte quomodo mibi legis li¬
bro sc̃o indulgentiã tibi promis¬
scm es se conuerid: sic tibi promis sum.¬
ut eras tinum diemi difer& incrasti.¬
num̃ non ne hoc primoposuit iner¬
roro medicinali nancumte incre¬
paret hocdxit. nedifferas dedieindi¬
em: subito enim uenit ira eius:
Sed uide ł icẽ homo sapiens times
neplus habecs biduum bonȩ uitȩ :¬
sierit crastinis dies: sit & hodier¬
nus & biduum sit : Si eni ñ erte
crastinus dies hodiernus. secu¬
rũ teinueni & : Siaut̃ crastinus
pis habere longuam uitam. & non
gumbonum : Quid autem nonbo¬
num habere uis. s̃olauita erit qrę
in maltincurrit: Qualemues¬

Expanded text:
quando te converteris; sed quare te non conquando te converteris; sed quare te non conquando est? Quare non hodie est, quare non cum tu me audis? quare non cum clamas? quare non cum laudas? Clamor meus sit adjutor pro te: clamor tuus sit testis contra te. Quare non hodie? quare non modo? Cras, inquit; indulgentiam mihi Deus promisit. Cras tu tibi promittis? Aut si forte, si mihi legis  sicut indulgentiam tibi promissam esse converso, sic tibi promissum crastinum diem, differ et crastinum. Nonne hoc primo posuit in terrore medicinali, nonne cum te increparet hoc dixit, Ne differas de die in diem: subito enim veniet ira ejus? Sed videlicet homo sapiens times ne plus habeas biduo bonae vitae. Si erit crastinus dies, sit et hodiernus; et biduum sit. Si enim non erit crastinus dies, hodiernus securum te inveniet: si autem erit crastinus,pis habere longam vitam, et non gum bonum? Quid autem non bonum habere vis? Sola vita erit, quae in te mala incurrit. Qualem ves
Abbreviated transcription (Latin):
uoluero conuertam me. delebiturq:
quod fecero : quid dicimus quia non
ta: sinegamus indulgentiae diuinȩ
contradicimus : Verbis deniq: pro¬
ph&is obuiamus diuinis eloquiis
repugnamus : Non e hoc fidelis
quisquam : dabisergo laxam̃tum
peccatis ut faciant homines quic¬
quid uolunt: promissa uenia
promissa impunitate cũ secon¬
uerterint . laxant abencs ad pec-¬
candum ferentur magno impe¬
lesperanter: Audieius uigilias
ad uersus malum & ꝑuersam spem
Netir des conuertiad dñm neq
differas: dedie indiem: Subi
Sergomuligne sperator ÷
Si desperes peris ss perss peris ubi
sbulo cus tasus eritut ab utraq
fouea teripias & constitua sin
iniua recta seruiens dõmiserant
conimam tuã. placens dõ: male
ras: audisti : Netardes conuertiad
dim̃ neque differas dedi indiem un¬
dique tȩaorͤ dedit prouidentia dĩ
miseri corditer: Quid dicis p̃ro.¬
misit mihi ds̃ indulgenciam : quan¬
don e conuertero dab ecc̃ ꝓlanedabit.

Expanded text:
voluero convertam me, delebiturque voluero convertam me, delebiturque quod fecero. Quid dicemus? quia non ta? Si negamus, indulgentiae divinae contradicimus: verbis denique propheticis obviamus, divinis eloquiis repugnamus. Non est hoc fidelis quisquam: Dabis ergo laxamentum peccatis, ut faciant homines quidquid volunt, promissa venia, promissa impunitate cum se converterint? Laxant habenas ad peccandum: feruntur magno impele sperantes? Audi ejus vigilias adversus malam et perversam spem: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas ligne sperator? Si desperes, peris; si speres, peris. Ubi tibi tutus locus erit, ut ab utraque fovea te eripias, et constituas te in via recta, serviens Deo, miserans animam tuam, placens Deo? Male ras, audisti, Ne tardes converti ad, Dominum, neque differas de die in diem. Undique te circumdedit providentia Dei misericorditer. Quid dicis? Promisit mihi Deus indulgentiam; quando me convertero dabit eam. Plane dabit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut qm̃ peccauit & grauiter pecca.¬
uit. put& seiam non posse sanire :¬
& don & selibidinibus trahendum
omnib: cupiditictibus. facere quir¬
quid lib& quam uis non liceot & si
non facitibi. non facit ubi homines
timent. omnino animo quodam
gladiatoricio qm̃uitam desperat
quicquid potest facere ad sciandã
cupiditatẽ & libidinẽ suam faciat.
ticm quam deuotus aduictimam:
Tales desperatione pereunt: contra
istos prohis. idestrontra tules cogi¬
tationes eorum uigilans. scriptura
dixit: Inqua die conuersus fuerit
quitates eius obliuiscat: Rursurre¬
creatur anima si his uerbis credi¬
derit adisperationis malo Inuenit
aliam foueam. & quȩ desperatione
perire non potuit. speperet :
& quis est qui pereut spe: eccequa¬
lem ꝓpono quidixerit in animosuo
iam ds̃ ueniam promisit omnibus
auertentib: se apeccatis. In qua-¬
cumq die conuersi fuerint: om̃s
iniquitates eorum obliuis c&ur:
Irgo faciam quicquid uolo quando

Expanded text:
ut quoniam peccavit, et graviter peccaut quoniam peccavit, et graviter peccavit, putet se jam non posse sanari; et donet se libidinibus, trahendum omnibus cupiditatibus. Facit quidquid libet, quamvis non liceat. Et si non facit, ibi non facit, ubi homines timet. Omnino animo quodam gladiatorio, quoniam vitam desperat, quidquid potest facere ad satiandam cupiditatem et libidinem suam facit, tanquam devotus ad victimam. Tales desperatione pereunt. Contra istos pro his, id est contra tales cogitationes eorum, vigilans Scriptura dixit: quitates ejus obliviscar . Rursus recreata anima, si his verbis crediderit, a desperationis malo, inveniet aliam foveam, ut quae desperatione perire non potuit, spe pereat. Et quis est qui spe pereat? Ecce qualem propono, qui dixerit in animo suo: Jam Deus veniam promisit omnibus avertentibus se a peccatis, in quacumque hora conversi fuerint, omnes iniquitates eorum obliviscetur: ergo faciam quidquid volo; quando
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes : contenere & sustnere
Continere libi dines: Nepros pera
capiant. sustinere terrores ne
ergo quȩ ras accusare. neaccusato¬
re inuenias. a quote non possis de¬
fendere : nam &ipse inimicus nr̃
dabolus quando accusatur gaud&.
uult omnino ut accuses illũ. uult¬
ut ipse ateferat qualem uolue¬
ris criminationẽ. cũtu ꝑdas confes-¬
sionem: contra huius astutiam ex-¬
clamat ille: Ego dixidñe: sine causa
mihi insidiatur inimicus. noui astu¬
tucs eius. captiet linguã meem
uult ut dicam diabolus fecit: ego
dixidñe : hisergo uersutus seducit
animas. & a medicina confessionis
auertit. aut ꝑsua dens eis. ut se
excusent. & quȩrant quos ac cusens
niam possepertinere non arbitren¬
tur. aut ꝑsuadens eis quia cito dĩ
totũ ignoscit. & seschomo non cor¬
sus quȩ uigilicre debeet corpȩni:¬
ueniat enĩ inmente. ego dixidñẽmi¬
serere mei. sana animũ meĩ qm̃
pecaui tibi: Ned isperando pereat.

Expanded text:
virtutes, continere et sustinere: virtutes, continere et sustinere: continere libidines, ne prospera capiant; sustinere terrores, neergo quaeras accusare, ne accusatorem invenias, a quo te non possis defendere. Nam et ipse inimicus noster diabolus quando accusatur, gaudet: et vult omnino ut accuses illum; vult ipse ut a te ferat qualem volueris criminationem, cum tu perdas confessionem. Contra hujus astutiam exclamat ille, Ego dixi, Domine. Sine causa mihi insidiatur inimicus; novi astutias ejus: captat linguam meam, vult ut dicam, Diabolus fecit. Ego dixi, Domine. His ergo versutiis seducit animas, et a medicina confessionis avertit; aut persuadens eis ut se excusent, et quaerant quos accusent; niam posse pertinere non arbitrentur; aut persuadens eis, quia cito Deus totum ignoscit, ut sese homo non corsus quae vigilare debeat cor poeniveniat ei in mentem, Ego, dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Ne desperando pereat,
Abbreviated transcription (Latin):
post te ned̃ teponat antese Ideo
dicit in eodem psalmo. unde facilli¬
mam impetret ueniam: Quoniã
iniquita tem meã ego agnosco &
pec catum meum anteme est sem¬
per: Tam quã dicens Quoniã an¬
teme est. noniit ante te & quia
ego agnosco. tuignosce: ergo
pecca tun autã tẽpunitur. aut a
dõ: Sedate. sinete : adõ autẽ tecũ:
Tȩxg̃o babeat punitorem. ut tudm̃
inuenias defensorem: dicego feci:
ego dixi dñe misore meisana animã
meã quonã peccaui tibi Egoin:¬
quit dixi : ego non quero ad excusa¬
tionem pec cati: Quis de mepec ca¬
uerit. aut quis mepeccare compule¬
rit: Nondico. Fortuna fecitꝰ nondi¬
co. Fatum hoc uoluit postremo ñ
dico Diabolus fecit: Nmetipse
dabolus suadendibab& potestatẽ
post tremo terrendi Graues
&iã sipermis sus fuerit molestias
inserend: ad nõ deprȩcandi uirtus
est. ne in lecebrosa capiant aqt lȩdu¬
ra confringant: Don & nobis con¬
tra incelebras & minas inimiciduas

Expanded text:
post te, ne Deus ponat te ante se. Ideo post te, ne Deus ponat te ante se. Ideo dicit in eodem psalmo, unde facillimam impetret veniam: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper . Tanquam dicens, Quoniam ante me est, ne sit ante te; et quia ego agnosco, tu ignosce. Ergo peccatum aut a te punitur, aut a Deo: sed a te sine te, a Deo tecum. Te ergo habeat punitorem, ut tu Deum habeas defensorem. Dic: Ego feci. Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Ego, inquit, dixi. Ego non quaero ad excusationem peccati, quis de me peccaverit, aut quis me peccare compulerit. Non dico, Fortuna fecit. Non dico, Fatum hoc voluit. Postremo non dico, Diabolus fecit. Nam et ipse diabolus suadendi habet potestatem, postremo terrendi; graves etiam, si permissus fuerit, molestias inferendi: a Domino deprecanda virtus est, ne illecebrosa capiant, aut ne dura confringant. Donet nobis contra illecebras et minas inimici, duas
Abbreviated transcription (Latin):
inplorat magnã medicinã mag¬
nũ uulnus desiderat: Ibi dic&ur
Auerte faciẽ tuã apeccatis meis.
&omines iniquitates meces delca cor
mundũ crea in medĩ: Auertit ergo
dr̃ faciẽ suam ãpeccatis consitentis
facie suã apeccatis eꝰ non auerten¬
aduertitieuertit: Ideo & iudices
in conuictos reos sententiã ꝓferen¬
tes anim aduertere dicuntur:
hoc ne faciat dĩ. Idẽ neanimad¬
uertat : Dicemus ei. auerte faci¬
enituã apeccatis meis Neagnos¬
cat. ignos ei : Quomodo autem
dicimus nobilem. non autem no-¬
bilem dicimus ignobilem. sic nos
centem. non autem nos centem.
ignos centem Tamem siuis ut il¬
Ple ignoscat. Tuagnos ceImpunitũ
Non potest ess epeccatum. Impunitũ
Non dec&. non opor t& non est ius¬
tum: Ergo quiam punitum non
deb& esse pecca tum. puniatur ate.
nepuniaris proillo: ꝑ ec catum
tuum: ludicem tebabeat non pa¬
tronum: In tribuꝰ al mentis tuae
ascende contrate & reum te¬
constitue aietẽ: Nolite ponere

Expanded text:
implorat: magnam medicinam magimplorat: magnam medicinam magnum vulnus desiderat. Ibi dicitur, Averte faciem tuam a peccatis meis, et omnes iniquitates meas dele. Cor mundam crea in me, Deus . Avertit ergo Deus faciem suam a peccatis confitentis, faciem suam a peccatis ejus, non avertenadvertit, evertit. Ideo et judices in convictos reos sententiam proferentes animadvertere dicuntur. Hoc ne faciat Deus, id est, ne animadvertat, dicimus, Averte faciem tuam a peccatis meis. Ne agnoscat, ignoscat. Quomodo autem nobilem dicimus nobilem, non autem nobilem dicimus ignobilem: sic noscentem noscentem, non autem noscentem ignoscentem. Tamen si vis ut ille ignoscat, tu agnosce. Impunitum non potest esse peccatum: impunitum esse non decet, non oportet, non est justum. Ergo quia impunitum non debet esse peccatum, puniatur a te, ne puniaris pro illo. Peccatum tuum judicem te habeat, non patronum. In tribunal mentis tuae ascende contra te, et reum constitue te ante te. Noli ponere te
Abbreviated transcription (Latin):
reat desperando quȩ seꝑdidit delint¬
opera ne pecconus Nequandamfa¬
miliaritatem & amicitiam cum
peccato tam quã cum serpente
facciamus : morsu quippe uene¬
nato perimit peccantẽ. neo tale
aliquid est. cum quo facienda est
amicitia ÷ Sed si forte aut in fir¬
mum oppraesserit. aut incauto
subrȩserit aut errantẽ cocpe¬
rit. aut inerrore secundo dece¬
perit: nonpigeet animam confi.¬
teri. nec querere excusationẽ.
sed sui accusationẽ Nã indẽ &¬
orauit quodã in pralmo&ait
pone dñe custodiã orimeo &ostiũ
continentiae circũ labia mea
& ñ dedines cormeũ in uerba ma¬
ligna ad excusandas excusationes
inpeccatiss seccatũ quisq suad&
tibi ante om̃a recus&ur: sedꝑ-¬
sua sum est. non excus &ur. sed po-¬
tius accus&ur: nam &iste quidi¬
cebat cormundũ creac in medĩ
sic coepit. miserere meidnẽ. secun¬
dũ magnã misdam tuã: Magnam
misericordia magnus peccitor

Expanded text:
reat desperando, quam se perdidit delinreat desperando, quam se perdidit delinopera, ne peccemus, ne quamdam familiaritatem et amicitiam cum peccato, tanquam cum serpente faciamus. Morsu quippe venenato perimit peccantem, nec tale aliquid est, cum quo facienda sit amicitia: sed si forte aut infirmum oppresserit, aut incauto subrepserit, aut errantem ceperit, aut in errores eundo deceperit, non pigeat animam confiteri, nec quaerat excusationem, sed sui accusationem. Nam et inde oravit quodam in psalmo, et ait: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium cont: ne declines cor meum in verba maligna, ad excusandum excusationes in peccatis . Peccatum quisque suadet tibi? ante omnia recusetur. Sed persuasum est? non excusetur, sed potius accusetur. Nam et iste qui dicebat, Cor mundum crea in me, Deus, sic incoepit, Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Magnam misericordiam magnus peccator
Abbreviated transcription (Latin):
oce consona & corde concordi pro
ipso corde nr̃o dnm̃ de p̃cantes diximus
quȩ dñs dederit in eiꝰ gratia minis trabi¬
mus uobis: psadmus est penitentis
amissam spem recuperare cupientis.
idoneds ad ÷ se uul nerandum &
nonsit ad sanandum sicut enim
ipsam car nem nostram percute.¬
re & uulnerare cum uolumus pos¬
sumus : ut autem sanetur me dicũ
querimus. nec ita nostra potesta¬
te sanamus. ut nostra potesta¬
te saucia mur: ita & ad peccandũ
anima sibi ipsa gufficit ad sunan¬
dum autem quod pec cando lese¬
rit: dĩ medecinarlem dexterã
inplorat. unde dicit in alio psal¬
mo. ego dixi dñe miserere meisa.¬
na animã meam quoniã peccaui
tibi adhocait ego dixi dñe. ut cons-¬
tituer& ante oculos uoluntatem
arbitriumꝰ que peccandi
anima orire sibi que fufficere it ꝑ¬
eratꝵ Et saluũ facere quod se
uulnerauerat: uenit enm filius ho¬
minis querere & saluare quod pe¬
merat: huic prȩcem fundentes dici-
dicat anima quȩ pec cauit neplus pe¬

Expanded text:
oce consona, corde concordi, pro ipso corde nostro Dominum deprecantes diximus:quae Dominus dederit, in ejus gratiam manifestabimus vobis. Psalmus est poenitentis, amissam spem recuperare cupientis, idoneus ad se vulnerandum, et non sit ad sanandum. Sicut enim ipsam carnem nostram percutere et vulnerare cum volumus, possumus; ut autem sanetur, medicum quaerimus; nec ita nostra potestate salvamur, ut nostra potestate sauciamur: ita ad peccandum anima sibi ipsa sufficit; ad sanandum quod peccatum laeserit, Dei medicinalem dexteram implorat. Unde dicit in alio psalmo: Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quia peccavi tibi. Ad hoc ait, Ego dixi, ut constitueret ante oculos voluntatem arbitriumque peccandi ex anima oriri, sibique sufficere ut pere, et salvum facere quod se vulneraverat. Venit enim Filius hominis quaerere, et salvum facere quod perierat . Hinc precem fundentes dicimuDicat anima quae peccavit, ne plus pe
Abbreviated transcription (Latin):
& elemosinis adiuuate : addite
hoc agentes negotiũ. fortasse uti¬
liores nob eritis quã nos uob̵
Nemo eni nr̃m in hac disputatio¬
ne dese p̃sumit. in dõ est tota spes
neq eñi melioressumus apło quidic̃:
orate ꝓnob orate inquid ꝓme
ut d&ur mihi sermo: illumergo
ꝓ nob̵ rogatis in quo spem posuimus
ut denrã disputatione gaudeatis:
Ten&e istac fratres obsecramus uos
institutorẽ pacis. plantato rem
pacis. dilectorẽ pacis: oramusuos
ut eũ pacisice or&is. pacificedep̃cemi
& memineritis eẽ filiieius. de quo
dictumest. beati pacifici. quia¬
ipsi filii dĩ uocabuntur

Expanded text:
et eleemosynis adjuvate. Addite et eleemosynis adjuvate. Addite Sic agentes negotium, fortasse utiliores nobis eritis, quam nos vobis. Nemo enim nostrum in hac disputatione de se praesumit: in Deo est tota spes. Neque enim meliores sumus Apostolo, qui dicit, Orate pro nobis. Orate, inquit, pro me, ut detur mihi sermo . Illum ergo pro nobis rogetis, in quo spem posuimus, ut de nostra disputatione gaudeatis. Tenete ista, fratres, obsecramus vos: uctorem pacis, plantatorem pacis, dilectorem pacis, oramus vos, ut eum pacifice oretis, pacifice deprecemini; et memineritis esse filii ejus, a quo dictum est, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur .
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest. &iã ꝑ ipsũ locũ transitũ
deuita tene: forte aliquis con¬
tentiones & lites aditus inueniat᷑.
uł occasio aliqua p̃beatur. & in¬
ueniant ipsã occasionẽ quiquȩ¬
runt occansionẽ : maxime im̃ qui
parũ dm̃timent. aut ãmonitionẽ
nram̃ paruipendunt. uł quia
p̃sentia diligunt. debentsaltim
terrenae potestatis seueritatẽ.
uere: edictũ uiri in lustris publice
ꝓpositũ legistis. qđ quidẽ ñ ꝑpta
uos ꝓpositũ ẽ qui dm̃ tim&is. &ad
nitis. sed nequis ista noncur&
nequis ista contẽnat: Viderent
ergo quitiles sunt: neforte
illis eueniant quod dixit apł̃s.
quiem̃ resstit potesticti dĩ ordina¬
tionẽ resistit: principes eni .x
non s timore bono operi sed ma¬
lo : ui temus omne seditionẽ
om̃s casus seditionũ: fortedic&is
intenti sumus quid facturi sumꝰ:
est qđ uobis inuingamus. partes
forte uberes pi& ates: nosdis-¬
putamus prouobis: uos orate
pronobis: orationes &iamurãs
sicut ante p̃monuimus. leiunus

Expanded text:
iam per illum locum transitum devitate, ne forte aliquis contentionis et litis aditus inveniatur, vel occasio aliqua praebeatur, et inveniant ipsam occasionem qui quaerunt occasionem. Maxime quoniam qui parum Deum timent, aut admonitionem nostram parvi pendunt, vel quia praesentia diligunt, debent saltem terrenae potestatis severitatem venerari. Edictum viri illustris publice propositum legistis: quod quidem non propter vos propositum est qui Deum timetis, et nitis; sed ne quis ista non curet, ne quis ista contemnat. Videant igitur quales sunt: ne forte illis eveniat quod ait Apostolus, Qui enim resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Principes enim non sunt timendi bono opere, sed malo . Vitemus omnes seditiones, omnes causas seditionis. Forte dicitis: Intenti sumus quid facturi sumus. Et quid vobis injungamus? Partes forte uberes pietatis. Nos disputemus pro vobis: vos orate pro nobis. Orationes etiam vestras, sicut jam ante praemonuimus, jejuniis
Abbreviated transcription (Latin):
& ego simfratertius. ut ambo
fidentia ueritatis : Hoc eñi rescrip¬
simus. hoc ꝓpositũ legistis quia cau-¬
sam conferendam non fugimus.
immo ut conferatur instamus. ut
cũ de monstrauero possessionem.
sic cũ illo cõmunicẽ hereditatẽ in¬
trepidus ueniat securus ueniat.
doctus ueniat: nolo auetoritate
prȩiudicare : aperiamus oculos
quȩ sit ecclesia: audistis testimo¬
macius non eã contaminanthu¬
mana delicta quã ñ redim&
humana iustitia & tam̃ cũ alia
sit causa eđȩ. alia hominum
&omnino distincta sint. nechomi¬
nũ causã formidamus quos accusa.¬
uer̃ & conuincere ñ potuer̃ : purga¬
tos nouimus purgatos legimus
qui sinon essent purgati. non in cau¬
sã eorũ ecclesiã constituerẽ. nec
edificarẽ suꝑharenã &deicerem
de p&ra: quia suꝑ hanc p&ram

Expanded text:
et ego sim frater tuus, ut ambo et ego sim frater tuus, ut ambo fidentia veritatis. Hoc enim rescripsimus, hoc propositum legistis ; quia causam conferendam non fugimus, imo ut conferatur instamus; ut cum demonstravero possessionem, sic cum illo communicem haereditatem. Intrepidus veniat, securus veniat, doctus veniat: nolo auctoritate praejudicare. Aperiamus oculos quae sit Ecclesia. Audistis testimonia ejus. Non eam contaminant humana delicta, quam non redemit humana justitia. Et tamen, cum alia sit causa Ecclesiae, alia hominum, et omnino distincta sit, nec hominum causam formidamus, quos accusaverunt et convincere non potuerunt. Purgatos novimus, purgatos legimus. Qui si non essent purgati, non in causa eorum Ecclesiam constituerem, nec aedificarem super arenam, et dejicerem de petra. Quia super hanc petram,
Abbreviated transcription (Latin):
uidecs. & hinc audi apłm quam
latũ ẽ mandatũ caritatis : Caritas
aũt dĩ. diffusa est in cordibus nr̃is:
non dix̃ inclusa sed diffusa: uerbũ
enĩ quodest inclusa. quasi angus:¬
tias sonat quod est diffusa latitu-¬
dinem insinuat: latũ ergo man¬
proba quia ꝓpt̃ ipsam latitũ dinem
fratres nr̃os ad possessionẽ pacis
inuitamus: ep̃i esse uultis nobiscum
estote. non uult populus duos epõs:
nobis cuminhereditate fr̃sestote non
ꝓpt̃ honores nr̃os inpediamus pacẽ
xp̃i. quem honorem in celesti pace
accepturisumus : si honorem nr̃m
non interrenalite defendamus.
tollatur paries erroris & simul
sumus: agnosce mefratrẽ. ag¬
nosco tefratrẽ. sed exceptoschis¬
mate. excepto errore. excepta
dissensione. hoc corrigatur. &m̃s
es: annonuis eẽ m̃s : e gosite cor¬
rigas. uolo eẽ tiuis. ergo suplan-¬
to errore demedio tamquam
pari&e macherie contra dicti¬
onis & diuisionis esto fraterm̃s.

Expanded text:
videas, et hinc audi Apostolum, quam videas, et hinc audi Apostolum, quam latum est mandatum charitatis. Charitas autem Dei diffusa est in cordibus vestris . Non dixit, Inclusa; sed, diffusa. Verbum enim quod est inclusa, quasi angustias sonat: quod est diffusa, latitudinem insinuat. Latum ergo manproba quia propter ipsam latitudinem fratres nostros ad possessionem pacis invitamus. Episcopi vultis esse? Nobiscum estote. Non vult populus duos episcopos. Nobiscum in haereditate fratres estote. Non propter honores nostros impediamus pacem Christi. Quem honorem in coelesti pace accepturi sumus, si honorem nostrum nunc in terrena lite defendamus? Tollatur paries erroris, et simul simus. Agnosce me fratrem: agnosco te fratrem: sed excepto schismate, excepto errore, excepta dissensione. Haec corrigatur, et meus es. Annon vis esse meus? Ego, si te corrigas, volo esse tuus. Ergo sublato errore de medio, tanquam pariete maceriae contradictionis et divisionis, esto frater meus,
Abbreviated transcription (Latin):
quis potestomnia d&abulis sũs
possessiones huius testimonia recita¬
re: quare ergo non conuertun¬
tur a declesiã nisi quia ipsius uox
te & cognus cunt testimoniatua :
uidit eclesia quod dixit in psalmo
modo au diftis. recentia uerba sunt
in auribus & cordibus nr̃is : om̃is
consũ mationis uidifinem con¬
sũ mationis per fectionis non con¬
sumptionis. & sinem ꝑfectionis
non ab olitionis: omnis consum
finis eñi praecepti ẽ. iam uos dicite
m&cũ om̃s dixistis qđ non infructu¬
ose semꝑ audistis. finis p̃cepti est
caritas decorde puro. finis quo
ꝑficimur non quo consumimur :¬
stefinis latus est. quia mandatum
dĩ ẽ. & cuidictum ẽ. latum man¬
datum tuũ ualde : mandatum
nouũ do uobis. ut uos inuicem di¬
ligactis: Videlatud inẽ mandati
huius : ubilatum ẽ Nũ qiđ in carne ÷
incorde potius: nã si & in carne
latũ e&. auditores studiosi an-¬
gustucs ñ paterimini in corde:
Latũ ẽ : ubilatũ ẽ : uide si sit unde

Expanded text:
quis potest ibi omnia de tabulis sanctis possessionis hujus testimonia recitare? Quare ergo non convertuntur ad Ecclesiam, nisi quia ipsius est te, et cognoscant testimonia tua? Vidit hoc Ecclesia, quod dixit in Psalmo: modo audistis; recentia sunt verba in auribus et cordibus vestris. Omnis consummationis summationis perfectionis, non consumptionis: vidi finem perfectionis, non abolitionis. Omnis consummFinis enim praecepti est, jam vos dicite Omnes dixistis, quod non infructuose semper audistis. Finis praecepti est charitas de corde puro. Finis, quo perficimur, non quo consumimur. Iste finis latus est, quia mandatum Dei est, de quo dictum est, Latum mandatum tuum valde. Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Vide latitudinem mandati hujus. Ubi latum est? numquid in carne? In corde potius. Nam si et in carne latum esset, auditores studiosi, angustias non pateremini. In corde latum est. Ubi latum est vide, si sit unde
Abbreviated transcription (Latin):
iecte accusaris malqͣmando aurum:
habeaurum dicit tibicd̃ deditibibe¬
neutert: ornariuis auro:or napoti¬
us atirum: hona rmuis detus uis ab au-¬
ro decus praes ta auro nesis decusauri:
aurum ab& scortator fornicatar
luxoriator: edit pompaticos ludos
inana munera dona is trionibus esus¬
rietenbus pau peribus nondonat:
nonest de auri. nonne quirt te attendit
hoc dicit. doleoaurum. quod in illum
enimdicis doleoaurum quod pã illum
incurrit: Osiego illum haberem: quid
facerts̃ p̃eregrinos susciperem in opes
pascerem nudo ues tirem captiuosre¬
dimerem: Bonalo quẽ ris ante quam
lbeas undelo quȩ ris : quando abueris
sis̃i stalis eritaurum intuo ornatu.
siuert sic uteris auro qunia haplus di¬
ligis eum qui crtauit aurum: erisrec¬
tus superiora plus diligens instriori¬
bus rectȩ utens: & delectaberis in dño
iustus in dño iocudaberis. non erit in
te accusatio crtatoris: erit gratia¬
rumractio redemptoriss: AMeN¬

Expanded text:
recte accusaris male amando aurum? recte accusaris male amando aurum? Habe aurum, dicit tibi Deus, dedi tibi, bene utere. Ornari vis auro; orna potius aurum: honorem vis, decus vis ab auro; decus praesta auro, ne sis dedecus auri. Aurum habet scortator, fornicator, luxuriator: edit pompaticos ludos, insana munera donat histrionibus; esurientibus pauperibus non donat: non est decus auri. Nonne qui recte attendit hoc, dicit, Doleo aurum quod in illum enim dicis, Doleo aurum quod in istum incurrit; o si ego illud haberem! quid faceres? Peregrinos susciperem, inopes pascerem, nudos vestirem, captivos redimerem. Bona loqueris antequam habeas: vide loquaris quando habueris. Si sis talis, erit aurum in tuo ornatu. Si vero sic uteris auro, quia plus diligis eum qui creavit aurum, eris rectus, superiora plus diligens, inferioribus recte utens; et delectaberis in Domino, justus in Domino jucundaberis. Non erit in te accusatio Creatoris, sed erit gratiarum actio Redemptoris. SE
Abbreviated transcription (Latin):
uentris &gut turis: exaudiuit
le ame stimulum carnis. non exau¬
diuit propitius: Ideo delectare
indño : locundare indño non in
&culo: Indño enim aocundabatur
ille. qui cum ꝑdidiss& totam io.¬
cunditatem seuili. remansit ei
dñs in quo iocunda r&ur : Reman¬
stt ei mirastmplex ꝑfecta. in cõ.¬
mutabilis iocunditas cordisetꝰ
quae habebat possidebat. non pos-¬
sidebatur. Ad ño aũt possideba¬
tur. illa calcabat. exillo pendebat
Ille illis sub tractisꝙ̃ calcabat. haesit
iillo in quo pendebat: Eccequid sitin
abstulit: quod dedit abstulit. qui
seruo. quod pla cuit dños Aurum in¬
quid perdidi familias perdidipeco¬
raperdidi quicquid habiu perdidi:
a quo habeor non perdidi: per didi quod
erat mecum non perdidi cuius ipse sũ:
delec tatiomen ipse duntie meac ipse
sed quare: Quia non peruersus non calt᷑¬
pĩte deor sũ. non neglexit cum quisut¬
praseest & dilexitea quȩ in frases ipsdc
est enimꝰ peruersitas malgutendicre

Expanded text:
ventris et gutturis, exaudivit ventris et gutturis, exaudivit le a me stimulum carnis, non exaudivit propitiin Domino, jucundare in Domino, non in saeculo. In Domino enim jucundabatur ille, qui cum perdidisset totam jucunditatem saeculi, remansit ei Dominus, in quo jucundaretur: remansit ei in ira simplex, perfecta et immutabilis jucunditas cordis ejus. Quae habebat possidebat, non possidebatur; a Domino autem possidebatur: illa calcabat, ex illo pendebat: ille illis subtractis quae calcabat, haesit in illo in quo pendebat. Ecce enim quid abstulit? Quod dedit abstulit; qui servo id quod placuit Domino? Aurum, inquit, perdidi, familiam perdidi, pecora perdidi, quidquid habui perdidi: a quo habeo, non perdidi. Perdidi quod dederat; eum non perdidi, cujus ipse sum. Delectatio mea ipse, divitiae meae ipse. Sed quare? Quia non perversus, non capite deorsum, non neglexit eum qui supra se est, et dilexit ea quae infra se. Ipsa est enim perversitas male utendi cre
Abbreviated transcription (Latin):
filius tuus paruus & eũ leues in ȩquũ:
Numquid audis numquid exaudis:
durus es anpotius misericors: quid est
dic mihi. quo consilio facis: Certehoc
consiliõ caritatis est. quis dubit&
cui grandi seruaes totam domum.
paruulum plorantẽ. non leuas inu-
nũ ȩquũ : Omnia quȩ habes. & domũ
& quicquid indomũ &agrum. &quic¬
quid in agrũ illi seruas. & tamen in
equũ nondum leuas pãululũ plorantẽ:
plor& quantum uult. tota die
plor&. non exiudis. & misericor¬
dia non exaudis. & si exaudires
crudelis esses: uide ergo cogita¬
ne forte hoc tibi faciat dñs tuus
quando p&is in congrua & non
accipis: forte enim te inopia
erudẽ & copia corrum per&:
quaeris tu copiam corruptionis.
cum tibi necessaria fortasse sit
in opia eruditionis: Dimitte
dõ tuo quiscit quid d& tibi. quid
tollat tibi: Nam sid& tibi quod
male p&is: forte iratus dat :
Audiexempla delego imahelitas
concupiscentes conipiscentias

Expanded text:
filius tuus parvus, ut eum leves in equum tuum: filius tuus parvus, ut eum leves in equum tuum: numquid audis? numquid exaudis? Durus es, an potius misericors? Quid est, dic mihi, quo consilio facis? Certe hoc consilium est charitatis, quis dubitet? Cui grandi servas totam domum, parvulum plorantem non levas equum. Omnia quae habes, et domum et quidquid in domo, et agrum et quidquid in agro, illi servas; et tamen in equum non levas parvulum plorantem. Ploret quantum vult, tota die ploret; non exaudis, et misericordia non exaudis, et si exaudires, crudelis esses. Vide ergo, cogita hoc tibi faciat Dominus tuus, quando petis incongrua, et non accipis. Forte enim te inopia erudiet, copia corrumpet. Quaeris tu copiam corruptionis, cum necessaria fortasse sit inopia eruditionis. Dimitte Deo tuo, qui scit quid det tibi, quid tollat tibi. Nam si det tibi quod male petis, forte iratus dat. Audi exempla de Lege. Israelitas concupiscentes concupiscentias
Abbreviated transcription (Latin):
tus corde ut lauderis. non rep̃hen¬
dens dnm̃tiũ. siquid tibi acciderit in
hoc s&culũ aduersũ : & laudes flagellũ
patris. cuius exspectas hereditatem:
fuge sub manu emendantis nonte a uer¬
tas adisciplina : quia ille qui emendat.
errare non potest : Nouit quid t&sum
faciat. quitefecit: anforce tã impertiũ
putas artificemtuũ . ut scir& facere
te. & obliuiscatur quid t&cũ faciãt:
Antequam esses. d&e cogitauit:
manentẽ. uiuentẽ sibi seruientẽ
contempn&te. despici&ete : Dispe¬
xit inquis: nam oraui. & non meau¬
diuit: Quidsi ibi hoc p&ebas. quod
malo tuo accepisses siaccepisses s
plora uranteillum: & non mi hi dedit
õpuer in sensate. in quo plorasti ut ac¬
ceperis felicitatem carnalem felicita¬
tem temporalem. felicitatem terre¬
nam: Quidsiista felicitas quam exopti¬
bas & p&ebas & proqua plorabas :
precipitar& tes lamdudum loque¬
bar deseruotuo : nunc similitudinem
accipe defilio tuo plorat ante te

Expanded text:
tus corde, ut lauderis, non reprehentus corde, ut lauderis, non reprehendens Dominum tuum, si quid tibi acciderit in hoc saeculo, et laudans flagellum Patris, cujus exspectas haereditatem. Fuge sub manu emendantis. Non te avertas a disciplina, quia ille qui emendat te, errare non potest. Novit quid tecum faciat qui te fecit. An forte tam imperitum putas artificem tuum, ut sciret facere te, et obliviscatur quid tecum faciat? Antequam esses, de te cogitavit: manentem, viventem, sibi servientem contemnet, teque despiciet? Despexit, inquis: jam oravi, non me audivit. Quid, si hoc petebas, quod malo tuo accepisses, si accepisses? Ploravi ante illum, et non mihi dedit. O puer insensate, in quo plorasti? Ut acciperes felicitatem carnalem, felicitatem temporalem, felicitatem terrenam. Quid, si ista felicitas, quam exoptabas et petebas, et pro qua plorabas, praecipitaret te? Jamdudum loquebar de servo tuo, nunc similitudinem accipe de filio tuo. Plorat ante te
Abbreviated transcription (Latin):
tũ non reddis. & dicis. nihilmihi
dehisti: Aut eicui ñ cõmendas.¬
ti dicis red deqđ tibi cõm̃daui:
nondas quod accepisti. rep&is
quod non dedisti: ecceadqui re sic.
tolle & exagaggera a telutũ quod p̃¬
meris dicendo da qđ ñ cõmendasti.
negando qđ cõmendatũ accepisti
Tolle collige. lucra damnosa: Eccear¬
chãimplesti. multũ aurũ ad quisis¬
ti: archã cordis discute. fidẽ ꝑdidisti
redi ergo sisensisti aliquid. sierubu¬
isti si qđ prauũ &curuũ fuerat cor¬
rexisti : redi delectare in dño. locun¬
dare in dño : locundare in his quae
ius sit dñs. ut iocunderis in dño locun¬
dare infide. iocundare inspedocun¬
dare incaritate. locundare in mi-¬
sericordia locundare in hospitalita¬
te. locundare in castitate: haec oma
bona sunt : thes auri interiores geminȩ
his ama diues eẽ quas diuitias. nec nau¬
fragio possis amittere : Vnde sinudus
exieris plenus exis : Sic enĩ eris & rec¬

Expanded text:
tum non reddis, et dicis, Nihil mihi tum non reddis, et dicis, Nihil mihi dedisti: aut ei cui non commendasti, dicis, Redde quod tibi commendavi. Non das quod accepisti, repetis quod non dedisti. Ecce acquire, sic tolle, et exaggera tibi lutum. Quid premis, dicendo, Da, quod non commendasti; negando quod commendatum accepisti? Tolle, collige lucra damnosa: ecce arcam implesti, multum aurum acquisisti; arcam cordis discute, fidem perdidisti. Redi ergo, si sensisti aliquid, si crubuisti, si quod pravum et curvum fuerat correxisti: redi, delectare in Domino, jucundare in Domino. Jucundare in iis quae jussit Dominus, ut jucunderis in Domino. Jucundare in fide, jucundare in spe, jucundare in charitate, jucundare in misericordia, jucundare in hospitalitate, jucundare in castitate. Haec omnia bona sunt, thesauri interioris hominis;His ama dives esse, quas divitias nec naufragio possis amittere; unde si nudus exieris, plenus eris. Sic enim exis et rec
Abbreviated transcription (Latin):
deuoce tua teconiuncit dñs tuus
uocas peccuniã tuã sanguinẽ tũ :
&ideo exigis a seruoempto fidẽ
quia proeo dedisti. non utiq
sanguinẽ sed nũmum uelaurũ:
recolis : t abulas tuas lego sinon
recolis lege: lege ꝓtemor tem
saluatoris. lancet̃c ꝑcussoris.
pr&iũ redẽptoris: potest& ho¬
mouiuens. uena ut dixi ꝑcussa
dare sanguinẽ suum : & tamen
uiuere: plus est quod tibi dicit
dñi tuus: non de me uiuente
sanguis ex praessus est. sangui¬
ne meo te emi: addo. morte
mecc te emi: quidhabes quod
dicas: redde fidem dnõtuo
quam exigis a seruo tuo : uides
aurũ. uides & fidem: Non exige¬
res si non uideres: non laudares.
si non uideres: non libertate
donares. si nonuideres: Sed
aurum oculis carnis uides fidẽ ocu¬
liscordis uides : quantomeliores socidi cor¬
dis: tanto melius ẽ qđ iudes ocu¬
lis cordis: Tuautem huic fidei
quam tibi imperat dñstuus.
prȩponis aurum & cõmenda¬

Expanded text:
De voce tua te convincit Dominus tuus. De voce tua te convincit Dominus tuus. Vocas pecuniam tuam sanguinem tuum, et ideo exigis a servo tuo empto fidem, quia pro eo dedisti, non utique sanguinem, sed nummum, vel aurum: recolis. Tabulas tuas lege, si non recolis; lege pro te mortem Salvatoris, lanceam percussoris, pretium Redemptoris. Potest et homo vivens vena, ut dixi, percussa dare sanguinem suum, et tamen vivere: plus est quod tibi dicit Dominus tuus: non de me vivente sanguis expressus est, sanguine meo te emi; addo, Morte mea te emi. Quid habes quod dicas? Redde fidem Domino tuo, quam exigis a servo tuo. Vides aurum, vides et fidem: non exigeres, si non videres; non laudares, si non videres; non libertate donares, si non videres: sed aurum oculis carnis vides, fidem oculis cordis vides. Quanto meliores sunt cordis, tanto melius est quod vides oculis cordis. Tu autem huic fidei, quam tibi imperat Dominus tuus, praeponis aurum, et commenda
Abbreviated transcription (Latin):
uenundatus esses. redemite: Vt
manumit tanseruũ tuũ. frangis
tabulas eius: dr̃non frang& tabu¬
lcs tuas: Tabul&uae cuangelium
sunt. ubi est ranguis qua conpara¬
tus es :manent cotidie recitant᷑
ammoneris conditionis tuae. cõ¬
memoratur tibi pr&iũ tuũ Sr
fidem non exiber& nec semanu-¬
missi onȩtuae dignũ fidẽ seruando
facer& & eũ in aliquib: indomo
tua fraudib in uenirer quidla¬
mares : Maleserue. fidẽ mihi non
seruas ned scisquia emite hescis
quia sanguinẽ meũ ꝓtenumerauĩ :¬
clamas quantũ potes. & cadũ inui-¬
dioss pulsas uocib:. sanguinẽ mcũ
ꝓtededi male serue : & om̃s quiau-
r̃ diunt. uerũdicit si tibi audeat
respondere. sic inuehenti & cla-¬
manti ipse seruus tuus. noneru¬
besceres : Si tibidicat quẽ rogo
te sanguinẽ ꝓme dedisti. quando
me emisti : nec raltim flebotomas¬
ti sed sanguinẽ tuũ. pecuniam
tuã uocas: Tantũ amas pecuniã
tuã ut eã appelles sanguinẽtu uĩ.

Expanded text:
venumdatus esses, redemi te. Ut venumdatus esses, redemi te. Ut manumittas servum tuum, frangis tabulas ejus: Deus non frangit tabulas tuas. Tabulae tuae Evangelium sunt ubi est sanguis, quo comparatus es: manent, quoti die recitantur, admoneris conditionis tuae, comme moratur tibi pretium tuum. 7. fidem non exhiberet, nec se manumissione tua dignum fidem servando faceret, et eum in aliquibus in domo tua fraudibus invenires, quid clamares? Male serve, fidem mihi non servas? Nescis quia emi te? nescis quia sanguinem meum pro te numeravi? Clamas quantum potes, et coelum invidiosis pulsas vocibus: Sanguinem meum pro te dedi, male serve. Et omnes qui audiunt: Verum dicit. Si tibi auderet respondere sic invehenti et clamanti ipse servus tuus, non erubesceres si tibi dicat: Quem, rogo te, sanguinem pro me dedisti? quando me emisti, nec saltem te phlebotomasti. Sed sanguinem tuum pecuniam tuam vocas. Tantum amas pecuniam tuam, ut eam appelles sanguinem tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
uis cumꝰ dedomomea liberum reuoca¬
re in domũ tuã i tuquare maleser¬
uis indomome: Dasilli quod potes
promitto tibi quod possum : Tufacis
liberũ seruantẽ fidem ego tefacio sem¬
piternum siserua ueris mihi fidem :
Quid adhuc argum̃ taris contrame in
animotuo : redde dño tuo quod lau¬
das inseruo tuo: anferte tantũ tibi
arrogas ut tedignũ putes qui seruũ
fidelehabeccsquẽ dicis ucotipartu &
ego non sũ dignus qu seruũ fidelẽ habeã
quẽ creauĩ : Naec tibiloquatur dñsdĩ
tuus intus. ubi non audit nisitu &ipse
ibiloquatur quia uera loquitur. quid
enĩ hacloquutione ueriũs: Noli obsur-¬
descere: eccefidẽ amas inseruotuo
certe non uides fidem: quare illam
amas in altero : & totũ quod dixi in
altero & in seruoquẽ pecunia compa¬
rasti. non tam̃ quẽ creasti: Cemina
necessitudine t&ũ agit dñs tuus:
& creauite. & comparauite.: Antequã
esses inquał tibi fecite: Cũ exte subpecato

Expanded text:
vis eum de domo mea liberum revocavis eum de domo mea liberum revocare in domum tuam: tu quare male servis in domo mea? Das illi quod potes; promitto tibi quod possum: tu facis liberum servantem tibi fidem; ego te facio sempiternum, si servaveris mihi fidem. Quid adhuc argumentaris contra me in animo tuo? Redde Domino tuo, quod laudas in servo tuo. An forte tibi tantum arrogas, ut te dignum putes, qui servum fidelem habeas, quem dicis, Comparavi; et ego non sum dignus, qui servum fidelem habeam, quem creavi? Haec tibi loquitur Dominus tuus intus, ubi non audit, nisi tu; et ipse tibi loquitur, qui vera loquitur. Quid enim hac locutione verius? Noli obsurdescere. Ecce fidem amas in servo tuo; certe non vides fidem: quare illam amas in altero, et totum quod dixi in altero, et in servo quem pecunia comparasti, non tamen quem creasti? Gemina necessitudine tecum agit Dominus tuus. Et creavit te, et comparavit te. Antequam esses, inquit tibi, feci te; cum ex te sub peccato
Abbreviated transcription (Latin):
non quam magnã tibi imperat dñstiuis
sed qua iu exigis a seruotuo: Ipsamdico
quia &ipsam imperat tibi dñstuus:
neccuquam fraudeb facias. fidẽ serues
innẽ õtio uifidem serues uxoriin lec¬
to. & hanctibi fidem imperat dñstuus
Ouid est fides i sũt ecerte non eam uides:
si non uides: quare quando tibi frangi¬
turt claacse c̃lamor&uo coniunco
quod uidees: Dicebas. quomodo aurũ
dõ praeppno aqrĩouideo dm̃ non uideo:
ecce aur ũ tudes fidem non uides. An
÷quod uerius esi fidem uides sed quan¬
do exigis uides illamuquando d&e
exigitur nonuireã uidere: A ꝑtisocu¬
lircprhrolamas redide fidem quam
nihił tibi ꝓnisi: In utroq oculos aperi
uaauerte fidem: boc diligis hoc honoras:
hoc donas praemio liberatis : quio¬
quid potes. facis facis liberum. quia
non potes facere sempiternum: dr̃
tuus clamat adte. & inseruotuo con-¬
uincitte: Dicit tibi incord&uo dcis¬
ti seruũ tuũ dedomotua ad domũ meã

Expanded text:
non quam magnam tibi imperat Deus tuus, non quam magnam tibi imperat Deus tuus, sed quam tu exigis a servo tuo. Ipsam dico, quia et ipsam imperat tibi Dominus tuus, ne cuiquam fraudem facias, fidem serves in negotio, fidem serves uxori in lecto. Et hanc tibi fidem imperat Deus tuus. Quid est fides ista? Certe eam non vides: si non vides, quare quando tibi frangitur clamas? Clamore tuo convinco quod videas. Dicebas: Quomodo aurum Deo praepono? aurum video, Deum non video. Ecce aurum vides, fidem non vides. An quod verius est, fidem vides; sed quando exigis, vides illam; quando de te exigitur, non vis eam videre? Apertis oculis clamas, Redde fidem quam Nihil tibi promisi. In utroque oculos aperi. vaverit fidem. Hoc diligis, hoc honoras, hoc donas praemio libertatis: quidquid potes, facis; facis liberum, quia non potes facere sempiternum. Deus tuus clamat ad te, et in servo tuo convincit te: dicit tibi in corde tuo, Duxisti servum tuum de domo tua ad domum meam;
Abbreviated transcription (Latin):
auro ideo demons dicor quia dȩ du-¬
abus speciebus quas amabas uideo.
quas amabas intueor quas amabus
manu bontreoto: pracpono tulibr̃e
cariori aliruntda quo modo prȩ¬
pono : aurliro uldco dm̃ nonuideo :
noobinc tȩ excusabiss dilartamas
argentũ quia ranła ꝑest : quia ca-¬
plus aurum̃ : quuacanius est. ar¬
gentum carũ aurũ earius: Dñ
quomodo pracponas auntĩ dõ quã¬
uis aurũ uideces elm̃ non uideces &
ideo tibi non uidearis praeponere.
quia uel ut nemo praeponit rem
quam uid&. ei reiquam non uid& :
ecce aliquid dieo quid tibiuid&ur
fides argentũ est. aurum est. num¬
musest. pecusest. terraẽ. caclumẽ
Nihilhorum ẽ. & tam̃ estaliquid.o
non tantum aliquid sed & magi
nũ aliquid: interim non loquordo
defide illa superiore qua fidelis uoca¬
ris aocedens ad mensã dñiditui. Respon¬
dens exfide ad uerba fidei: Interim
stmoueo hanc paulis ꝑ deilla fide
loquar quae uulgo &iam fides dicitur

Expanded text:
auro, ideo demens dicor, quia de duauro, ideo demens dicor, quia de duabus speciebus, quas ambas video, quas ambas intueor, quas ambas manu contrecto, praepono viliorem cariori: aurum Deo quomodo praepono? aurum video, Deum non video. Nec hinc te excusabis. Quare amas argentum? Quia carum est, quia caplus aurum? Quia carius est. Argentum carum, aurum carius: Deus quomodo praeponis aurum Deo; quamvis aurum videas, Deum non videas; et ideo tibi non videaris praeponere, quia velit nemo praeponere rem quam videt ei rei quam non videt. Ecce aliquid dico. Quid tibi videtur? fides argentum est? aurum est? nummus est? pecus est? terra est? coelum est? Nihil horum est, et tamen aliquid est. Non tantum aliquid est, sed magnum est aliquid. Interim non loquor de fide illa superiore, qua fidelis vocaris, accedens ad mensam Domini tui, respondens ex fide verba fidei: interim hanc submoveo paulisper. De illa fide loquar, quae vulgo etiam fides dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod tefecit ds̃ subse : fecit ali¬
quid inferius & subte : sub alioes
super aliud es : Noli relicto supe¬
riorebono curuarete ad inferius
bonum: Rectus esto ut licuderis
qui a laudabuntur om̃s recti corde ::
Vnde enim peccas. nisiquia inordinate
tractas res quus inusum accepisti:
estobene utens rebus inferioribus :
&eris recte fruens bono suꝑore :
tuces & interrogate qui tractus
& res quas tractus : ec ce siinnego¬
tiotuo argentum: prȩponas auro.
siplumbum argento si puluerem
plumbo nonne ab omnibus socũs
tius si forte negotiatores demen¬
tissimus iudicuris. & ab eoruim so-¬
ci&ate secluderis. diceris que
damnosus. & fortusse &iam ca
pite focosanandus: quid aliudenĩ
dicent om̃s sotũtui cum dixeris
carius est argentum auro. aut
melius est argentum auro
Nonne hoc clamabunt : insanis
desipis qui dpateris ÷ om̃s indomo
dit quid pateris quando praepo¬
nis adrumdõ: quomodo inquis prae¬
dementia prae posuero argentum:

Expanded text:
aliquid te fecit Deus, sub se fecit alialiquid te fecit Deus, sub se fecit aliquid inferius et sub te; sub alio es, super aliud es: noli relicto superiore bono, curvare te ad inferius bonum. Rectus esto, ut lauderis: quia laudabuntur omnes recti corde. Unde enim peccas, nisi quia inordinate tractas res quas in usum accepisti? Esto bene utens rebus inferioribus, et eris recte fruens bono superioretuas: et interroga te qui tractas, et res quas tractas. Ecce si in negotio tuo argentum praeponas auro, si plumbum argento, si pulverem plumbo; nonne ab omnibus sociis tuis, si forte negotiator es, dementissimus judicaberis, et ab eorum societate seduceris, dicerisque damnosus, et forte etiam toto capite sanandus? Quid aliud enim dicerent omnes socii tui, cum dixeris: Carius est argentum auro, aut melius est argentum auro? Nonne haec clamabunt: Insane, deciperis; quid pateris, quando dicet: Quid pateris, quando praeponis aurum Deo? Quomodo, inquit, praedementiam praeposuero argentum