comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multu : Ces area pulsante manu: predã cuulib¬
perit. It̃ iuuenat. Prima ꝑegrinos obscena pe¬
cuma mores uitulit.⁊ turpi fregerunt scła luxu:
onẽ amissionis diuitiarũ ait. hoc itaq ĩ his
que affectamꝰ ad que magno laboet otendinꝰ
inspioere debemꝰ aut nicħ ĩ iliis cõmodi eẽ¬
aut płꝰ incõmodi. Quedã suꝑuacua st̃. qued̃
tanti ñ st̾ s hoc ñ ꝑuidemꝰ ⁊ gratuita nobis
udent᷑. que carissime dstant. ex eo licet ut¬
stupor nt̃ appareat ꝙ ea sola putantꝰ enu ꝓ
ib pecunia soluimꝰ ea gratuita uecamis
ꝑ quib nos ip̃os impendimꝰ que emi̾e nollemꝰ.
Si domꝰ nob̃ ur̃a ꝓ illis eẽt danda si amenũ aliqͦd
fructuosũ ue prediũ. ad ea paratissimi sumꝰ ꝑue¬
iure cũ sollicitudĩe ẽ ꝑiculo. c̃ iactura pudoris
libertatis & temporis ad hoc nicħ ÷ cuiq se uiliꝰ.
Idẽ itaq ĩ omnib ꝯsiliis rebq faciamꝰ qͦd sole¬
mus facere. qͦtiens ad institorẽ alicꝰ mercis ac¬

Expanded text:
multu / Cesarea pulsante manu? etc. ISatire Iuvenalis Prima peregrinos obscena pecunia mores. Intulit et turpi fregerunt secula luce onem amissionis divitiarum, ait : Hoc itaque in his quae affectamus, ad quae magno labore contendimus, inspicere debemus, aut nihil in iis commodi eaut plus incommodi. Quaedam supervacua sunt, quaedam tanti non sunt. Sed hoc non pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea gratuita vocamus, pro quibus nos ipsos inpendimus. Quae emere nollemus, si domus nobis nostra pro illis esset danda, si amoenum aliquod fructuosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et libertatis et temporis; adeo nihil est cuique se vilius. Idem itaque in omnibus consiliis rebusque faciamus, quod solemus facere, quotiens ad institorem alicuius mercis ac
Abbreviated transcription (Latin):
signa sua ht̃ superbia ut ñ lateat ut ocłos sub¬
limes. alia ⁊̃ in aliis mẽbris. ita ⁊ inuidia signa
sua babet. hec est n perpetua anxietas. nec m̃se¬
nec temꝑe cessat. Fautib ut morbo siccis ⁊ pal¬
lefitib. int̾ ꝙ molares. Difficili crescente cibo.
simultas. Immcetale odiũ ⁊ ñꝙͣ insanabile uul¬
nus. It hec nata a suꝑbia marer ÷ ꝓditionis. ho¬
micidii ⁊ fratrindii. hac .n. exagitatꝰ chaim
fr̃i ait i dolo. Eamꝰ in campũ. uͥ c̃ respiceret
ti munera etꝰ. chaim mag̃ inuidens fr̃i. eum¬
occidit. signũ q inuidie sue ⁊ sceleris accepit
suꝑ t̾ram ĩ penam pecã. It. hac exagitatꝰ ioab:
amasam sicha interfecit. necũ ⁊ abner inuidĩs
exagitari a dño. inuidens dõ eso qͥo .. ꝓspere

Expanded text:
signa sua habet superbia, ut non lateat ut oculos sublimes alia etiam in aliis membris, ita et invidia signa sua habet. Haec est enim: Perpetua anxietas, nec mensae tempore cessat, Faucibus ut morbo siccis, et pallentibus, interque molares Difficili crescente cibo .simultas. Immortale odium, et nunquam sanabile vulnus. Item: Haec, nata a superbia, mater est proditionis, homicidii et fratricidii. Hac enim exagitatus Cain, fratri ait in doio: « Eamus in campum. » Ubi « cum respiceret  munera ejus, » Cain magis invidens fratri, eumoccidit, signumque invidiae suae et sceleris accepit super terram , » in poenam peccati. Item: Hac exagitatus Joab Amasam sica interfecit , nec non et Abner, invidens exagitari a Domino invidens David, eo quod prospere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ad tẽpꝰ cesset uenenũ inuidie: iux extingͥ
potest quin itẽ pullulet. It̃ iniuidia filia ⁊ mr̃
suꝑbia ĩ unũ ospirau̾e̾ ad rumã totiꝰ mundi
quens donabit amicus. Qͥ uelit ingenio cedere
rarus erit. It. hec ÷ mater detractionis. Uelti.
si ex toto delere ñ potest. ⁊̃ si ñ aliqua nocius¬
set extincta fuisset. It Paraboł cap̃ xliiii. Sa¬
lo mon detestans ĩuidiã ait. Ne comedas cũ
hoĩe inuido ⁊ ne desideres cibos eiꝰ. qm̃ ĩ si

Expanded text:
si ad tempus cesset venenum invidiae, vix exstingui potest, quin iterum pullulet. Item: Invidia filia, et mater superbia in unum conspiravere ad ruinam totius mundi. quens donabit amicus, Qui velit ingenio cedere, rarus erit. Item: Haec est mater detractionis. Vel enisi ex toto delere non potest; et si non alicui nocuisset, exstincta fuisset. Item in Parabolis Salomon detestans invidiam, ait: « Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus, » i
Abbreviated transcription (Latin):
eõd̃. C. xlu. ꝓpe fi. Cogitatio stulti pecc̃m ÷. ⁊ ab
hominatio homuiũ ÷ decractor. Ib leuit̃ .C. xxx¬
uIII. Non maledices surdo .i. absenti ñ detrahes.
Stultꝰ .n. est s magis excusabilis qͥ presenti otu¬
meliam infert. ꝑ roditor uero ⁊ dolosus magisq
accusabilis qͥ absentẽ lidit ⁊ rodit. It eccłco.s.
xxiii. Si mordeat serpens in silentio ⁊ occulte¬
nicħ eo minus habet qui occulte detrabut. gͦ de¬
tractor serpens ÷. serpentiũ habens morsũ ⁊ ue
ꝓximo d̾o ⁊ hõi se obligat. uł in posterũ obligar¬

Expanded text:
 Cogitatio stulti peccatum est, et abominatio hominum, detractor. » Item Levitici XIX: « Non maledices surdo, » id est absenti non detrahes. Stultus enim est, sed magis excusabilis, qui praesenti contumeliam infert; proditor autem et dolosus magisque accusabilis, qui absentem laedit et rodit. Item Ecclesiastes X: « Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. » Ergo detractor serpens est serpentinum habens morsum, et proximo, » Deo et homini « se obligat . » Vel in posteru
Abbreviated transcription (Latin):
ornatib uerboꝵ explicans simplici sermone. Itẽ
Cur cor tutĩ ĩ uerboturato ⁊ ñ uero capit obler¬
tamentũ. cur auris pruritũ: Urend̾ corde es.
lestib pure tradit᷑. alie uͦ artes: mag̃ ad inge¬
nii exercitiũ sunt. hec ã in negotiũ aĩarũ. N

Expanded text:
ornatibus verborum explicans simplici sermone. 20 Item : Cur cor tuum in verbo curato et non vero capit oblectamentum? Cur auris pruritum? Urendus es, secanlestibus pure traditur, aliae vero artes ad ingenii exercitium sunt; haec autem in negotium animarum. N
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ surã suꝑ suram ponũt. uentruose incedũt
mole corꝑis uł castrimargia: eos ñ cogente ad
hoc. qͥdam uero pectore qͣi arcuati. ⁊ młtũ refe¬
runt de mecenate scipino. qͥdã manib ĩ om̃em
ꝑtem se extendũt. Uñ. Uentilat estiuũ dignis
sudantib aurũ. qͥdam erecto ⁊ extento collo ⁊
qͣi affixo pale incedunt. Uñ is̃ .c. ix. Eleuate st̃
filie irł ⁊ ambulauerunt collo extento. De suꝑ¬
bia oꝑis ait dd̃. Non habitab ĩ medio do. mee qͥ¬

Expanded text:
et suram super suram ponunt, ventrose incedunt, mole corporis et gastrimargia eos non cogente ad hoc. Quidam vero pectorose quasi arcuati: Et multum referunt de Mecoenate supino, Quidam manibus in omnem partem se extendunt. Unde: Ventilat aestivum digitis sudantibus aurum. Quidam erecto et extento collo, et quasi affixo palo incedunt. Unde Isaias: « Elevatae sunt filiae Israel, et ambulaverunt collo extento . » De superbia operis, ait David: « Non habitabit in medio domus m
Abbreviated transcription (Latin):
dens pessimus ÷ detrastio. quã post suꝑbiã ⁊
inuidiam redarguens apłs ĩ ep̃. ad rom̃. C. u. ait.¬
te. tentione suꝑbos elatos susurrones. detractores.
deo odibiles. qͦd diligenter notandũ. ẽ enĩ omnes
malos d̾s odio habeat. de istis tñ dicit᷑ deo odibiles
qͣi in hoc eis eoꝵ epicetũ attribuens. It ep̃ ad gał.
C.xi. Quod si inuicẽ mordetis ⁊ comeditis. uidete
ne ab inuicẽ ꝯsumamini. scissa .s. unitate fidei
qͦd fit per inuidiam ⁊ detractionẽ. It pͦs xcix. s¬

Expanded text:
dens pessimus » est detractio; quam post superbiam et invidiam redarguens Aposte, contentione, superbos, elatos, susurrones, detractores, Deo odibiles. » Quod diligenter notandum est. Cum enim omnes malos Deus odio habeat, de istis tamen dicitur, « Deo odibiles, » quasi in hoc, eis eorum epitheton attribuens. Item Epistola ad Gal. V: « Quod si invicem mordetis et comeditis, videte ne ab invicem consumamini; » scissa scilicet unitate fidei, quod fit per invidiam et detractionem. Item in
Abbreviated transcription (Latin):
ad diẽ iudicii. hec que pͥmũ hõum de paradyso
celestiũ deiecit ĩ mrunoã .i. ĩ lacũ miserie ⁊ lutũ
fecis. hec ÷ que populo iudaico elato qr ñ fec̃ ta¬
liter om̃i nationi. popło gentiũ priꝰ ñ reputu¬
to stillam situle pretulit sic q caput uersũ ẽ ĩ
caudã ⁊ cauda ĩ caput. Itẽ dd̾. Preuaricantes

Expanded text:
m de paradiso coelesti dejecit in mundum, « et in lacum miseriae, et in lutum faecis . » Haec est quae populo Judaico elato, quia « non fecit taliter omni nationi , » populum gentium prius non reputatum stillam situlae , » praetulit, sicque « caput versum est in caudam, et cauda in caput . » Item David: « Praevaricantes
Abbreviated transcription (Latin):
fatuũ ꝯtẽpserunt. Ille uͦ relictis semincin¬
nudus in cellulam suam rediit. Sic se magi
putauit. De talib dii potest. Est uͥ ꝯtẽptꝰ.
uuitꝰ uiuat. Sstulticiã simulare loco ⁊c̃.¬
hec ÷ sartago posita int̾ nos ⁊ ierłm ne ip̃am
uideamꝰ. Hec ÷ nubes interposita de qua

Expanded text:
tempserunt. Ille vero relictis semicinnudus, in cellulam suam rediit. Sic se magisputavit. De talibus dici potest: Est ubi contemptus nimius juvat. Stultitiam simulare loco Haec est sartago posita inter nos et Jerusalem, ne ipsam videamus . » Haec est nubes interposita de qua
Abbreviated transcription (Latin):
uiatus. Os hõi sublime dedit. ⁊ frons domi¬
ciltũ ÷ ⁊ signũ uerecundie. huilitatis. ĩpu¬
dentis elationis. de hoc ore ait ꝓph̃a. Quas
gerit ore minas qͣnto premit omĩa fastu.
In hoc ore młtiplex ⁊ suꝑbia ut supbia ela¬

Expanded text:
tus. Os homini sublime dedit. Et frons domicilium est, et signum verecundae humilitatis, vel impudentis elationis. De hoc ore ait poeta: Quas gerit ore minas, quanto premit omnia fastu? In hoc ore multiplex superbia: ut superbia ela
Abbreviated transcription (Latin):
latibulũ suũ. quousq uideamꝰ eum ĩ futuro facie ad
putant. Qͥ statuerunt ocłos s. declinare ĩ t̾tã. qͥb ne¬
cẽe eẽt c̃ martino potiꝰ celũ respic̾e. ꝙͣ i celũ os po¬
rent. It̃. horrendũ est de celestib ⁊ sũmo bono omni¬
um autore : puluerẽ ⁊ qͥsqͥlias ⁊ sarmenta uilia colli¬

Expanded text:
suum, » quoadusque « videamus eum » in futuro « facie ad putant, qui « statuunt oculos suos declinare in terram , » quibus necesse esset cum Martino potius coelum respicere, quam « in coelum os porent . » Item: Horrendum est de coelestibus, et summo bono omnium auctore, pulverem et quisquilias et sarmenta vilia colli
Abbreviated transcription (Latin):
oris. tottꝰ corporis. Suꝑbia .n. omĩa membra
hõis uendicat: sibiq seriuire cogit. ⁊ tunc
pͥmo sibi ip̃i osonat ⁊ ꝯcordat. De suꝑbia
cordis que intoxicat ⁊ pullulare facit ut ra¬
dix alias spẽs suꝑbie: ait dd̾. Dñe ñ ẽ exal¬

Expanded text:
ris. Superbia sibi omnia membra corporis vindicat, sibique servire cogit, et tunc primo sibi ipsi consonat et concordat. De superbia cordis quae intoxicat et pullulare facit, ut radix, alias species superbiae, ait David: «
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑredicti mortii ĩ peccis: ad ip̃am ⁊ ꝑ ipsã sus¬
citent᷑. ⁊ in ip̃a uirtutes oꝑet᷑. ⁊ curet infirmos
potiꝰ qͣm delectet curiosos. It idem p̃dicator sapi¬
ras. ⁊ circunstantias deberet attend̾e. ne ĩ uno
sermone decurrat s młtiplici. ⁊̃ ut ꝓ aduentã¬
tib mutet ⁊ formet sermonẽ. subtrahat er ad¬
dat si necẽe fuerit. scdm̃ cõpetentiã singłoꝵ
utens .n. unico ⁊ firmato sermone. ad omnia
uitia curranda: simił ÷ medico danti unam
pillulam ad omnẽ morbũ. simił ÷ cẽ matori
frigidos ⁊ fastiditos. ⁊ puttidos cibos. qͥb ñ nutt᷑
ant ⁊ t̾minãt sermonẽ: sua ⁊ ornata sequentis
late qui splendeat unꝰ ⁊ alter assuitur pannꝰ ⁊ it̃.
dicatores sic. In pͥncipio erat uerbũ. Demn dicunt
Uetbo qͥt accidunt. ⁊ lectos ⁊ caminos p̃dicant. ⁊
allegertiant. It. Athemenses apło loq̃nti seria.
aiunt. Fr̃at᷑ si qua habes u̾ba exhortationis dicas

Expanded text:
praedicti mortui in peccatis ad ipsam et per ipsam suscitentur, et ut ipsa virtutes operetur, et curet infirmos potius quam delectet curiosos. Item idem: Praedicator sapiras et circumstantias debet attendere, ne in uno sermone decurrat, sed multiplici etiam, ut pro advertentibus mutet et formet sermonem, subtrahat et addat, si necesse fuerit, secundum competentiam singulorum. Utens enim unico et firmato sermone ad omnia vitia curanda similis est medico danti unam pillulam ad omnem morbum. Similis est etiam oratori frigidos et fastiditos et putridos cibos, quibus non nutritur, ant et terminant sermonem, sua et ornata sequentes late qui splendeat unus et alter Assuitur pannus. Et itaedicatores sic: « In principio erat Verbum . » Deinde dicunt: Verbo quot accidunt? Et lectos et caminos praedicant et allegorizant. Item: Athenienses Apostolo loquenti seria aiunt: « Frater, si qua habes verba exhortationis, dicas
Abbreviated transcription (Latin):
Q ecce qͥ a te elongant ꝑibunt. isto ĩcurrũt ⁊ gras¬
sant᷑ ĩ eum. It suꝑia ĩ cepit ab inuiria d̾i. Idoꝙ ds̃ hoc
uitiũ suꝑ alia om̃ia derestans ait. Mͥ reseruet᷑ hic
hostis meus. c̃ eo mͥ ẽ ꝯgressio. Uñ dͣrͦ. Sr̃bis resistit¬
d̃s hu. dat gͣm. ⁊ ic̃. frangit d̃s om̃e suꝑũ. Hon dicit᷑
libidinosis. castrimargis resist̾e. q̃ tñ uicia abho¬
minatur: s ñ adeo suꝑbiã. It̃ id̾. Sr̃bia cornuta de¬
pingit᷑. duo .N. ht̃ coenua. unũ oͣ dilectionẽ d̾i

Expanded text:
urrunt et ingrassantur in eum. Item: Superbia incoepit ab injuria Dei, ideoque Deus hoc vitium super omnia vitia detestans, ait: Mihi reservetur hic hostis meus, cum eo mihi est congressio. Unde dicit . . . . . Frangit Deus omne superbum. Non dicitur libidinosis, gastrimargis resistere, quae tamen vitia abominatur, sed non adeo, ut superbiam. Item idem: Superbia cornuta depingitur. Duo enim habet cornua: unum contra dilectionem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm gladio citeronis. It̃. Hec ÷ mandibula asimi
supra quã sedet dñs. qua sanson t̃ter fecit. m
pby listros. It̃. ħ est receptacłm lactis. a quo b̃d
limpidissimos iapides elicuit. de qͥb ꝑcussit ⁊ ꝑ¬
strait goliam. clar̃os dico laꝑides. ⁊ natura bes
ñ fuscatos. ñ fubcenatos. Subornatꝰ .N. sermo su¬
spetꝰ 3. sic̃ ⁊ uidex suhornatꝰ. uł testis ł aduocatꝰ¬
It. ⁊ nos gͥ dedinantes ampullosa uerba. ⁊ potiꝰ
officiosa qͣm ittilia. ut pauperes ⁊ utiles exules
hũilia sectem᷑. poeta nos inuitante qͥ ait. Telepbꝰ
⁊ peleus. c̃ pauꝑ ⁊ exł ut̾ꝙ. ꝑicit ampullas. ⁊¬
sexqͥ pedalia uerba. It. Non assimilimur ei qͥ se
tragico defendit hiatu. It. Qͥ feret hoc dignũ
tanto ꝓmissor hiatu. ut ridentib arrident. ⁊ flen¬
tib assunt humani uultꝰ. Si uis me flere: do¬

Expanded text:
 mandibula asini super quam sedit Dominus, qua Samson interfecit mille Philisthaeos . Hoc est receptorium lactis, a quo David limpidissimos quinque lapides elicuit, quibus percussit et prostravit Goliam . Claros dico lapides et naturales, non fucatos, non subornatos. Subornatus enim sermo suspectus est, sicut et judex subornatus, vel testis vel advocatus. Et nos ergo declinantes ampullosa verba, et potius officiosa quam utilia, ut pauperes et exsules, humilia sectemur, poeta nos ad hoc invitante, qui ait: Telephus et Peleus cum pauper esesquipedalia verba. Item: Non assimilemur ei, qui se tragico defendit hiatu. Item: Quid feret hic dignum tanto promissor hiatu? Ut ridentibus arrident, ita flentibus adsunt Humani vultus, Si vis me flere, do
Abbreviated transcription (Latin):
natione celestis celestes appetir m̃tes. ⁊ ad pͥos reuo¬
lans ortus: apponit głiam ⁊ puritatẽ hominum
irrũpere. que de gła ⁊ puritate angłoꝵ erupit
⁊ qͦs inuenit ꝑticipes nature: faciat ꝯscetes ru¬
ine. Constructo i. sp̃itali edificio iꝰti. ⁊ rite om¬

Expanded text:
ratione coelestis, coelestes appetit mentes, et ad proprios revolans ortus, apponit gloriam et puritatem hominum irrumpere, quae de gloria et puritate angelorum erupit; ut quos invenit participes naturae, faciat consortes ruinae. Constructo enim spirituali aedificio
Abbreviated transcription (Latin):
Inuidꝰ alt̾iꝰ reb marcescit opimis.cat᷑ solanũ¬
ces uisure polos s itm ĩtrature. tͥe ĩ pena tñ ħ¬
nebras. Item iob. Stultũ int̾fict su gandiu mo
lomon ĩ paraboł. Mundicia uł uita cordis: est
cipietis ignẽ ardoris ⁊ parietis stipulã. ⁊ sp̃c ue
ster osumet ⁊ deuorabit uos. Uñ poeta. Iustiꝰ in¬
uidia nͥl ẽ que suũ ꝓtutꝰ ꝯsumit autteẽ. Quasi

Expanded text:
Invidus alterius rebus macrescit opimis. Et ces visure polos, sed iterum intrature tenebras. Item Job : « Stultum interficit superbia, lomon in Parabolis : Munditia vel « Vita cordis est scipietis ignem ardoris, et parietis stipulam et spiritus vester consumet, et devorabit vos. » Unde poeta: Justius invidi
Abbreviated transcription (Latin):
tendi. It g̾̾. Sicut hũilitas oĩa uicia eneruat.
omines ꝙ uͥtutes colligit ⁊ roborat. sic ⁊ suꝑbia
oñs uirtutes destruit. ⁊ dissipat. omĩaꝙ uicia coa¬
ceruat ⁊ ꝯsolidat. It ĩ porta religionis xͥane. sub
attestatione ꝓfitet᷑ catherizandꝰ ꝙ abreñciabit di¬

Expanded text:
regorius : Sicut humilitas omnia vitia enervat, omnes quoque virtutes colligit et roborat, sic et superbia omnes virtutes destruit et dissipat, omniaque vitia coacervat et consolidat. Item: In porta religionis Christianae sub attestatione profitetur catechizandus quod abrenuntiat di
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis. scĩam ⁊ fundamenta iecimꝰ. qͥb cetera
qui uiderit ad eandẽ materiã ꝑtinẽtia: diligẽs
lector poterit adicere. Hoc unũ tñ moneo: ut
utilia. ⁊ sufficientia adiciat. alioqͥn sic̃ salomõ
martini scriptũ reperies. quod cui ad ĩformatõnẽ

Expanded text:
aedicationis semina et fundamenta jecimus, quibus cuncta quae viderit ad eamdem materiam pertinentia diligens lector poterit adjicere. Hoc unum tamen moneo, ut utilia tantum et sufficientia apponat. Alioquin, sicut Salomon Martini legitur, quod cui ad informationem
Abbreviated transcription (Latin):
rinũ sapiat. It. Ostendens qͣlit̾ debeat fidelis ⁊ pru¬
dens predicator p̃dicare: ait ĩ epła ad iulianũ oso¬
latoria suꝑ mortẽ filicoꝵ eiꝰ. Itaq ñ scribentis dili¬
gẽtia. s dictantis temeritate: longũ ad te silen
Uñ nos leporẽ artis rethonce ꝯtẽnentes. ⁊ pueri¬
lis atq pausabilis eloquii uenustatẽ. ad scãrũ
scripturarũ gͣuitatẽ ꝯfugimꝰ. uͥ uulnerũ uera
medicina est. uͥ doloꝵ certa remedia. ĩ qͥb reci

Expanded text:
 ostendens qualiter debeat fidelis et prudens praedicator praedicare, ait in epistola ad Julianum consolatoria super morte filiarum ejus: « Itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate longum  nos leporem artis rhetoricae contemnentes et puerilis atque plausibilis eloquii uenustatem ad sanctarum scripturarum grauitatem confugimus, ubi uulnerum uera medicina est, ubi dolorum certa
Abbreviated transcription (Latin):
tor loquens de adolescente uiliano apostata. Non
est sperandũ de eo cui ĩ iuuentute s̃ hec. cerure
inflexibilis. ocłi uagi ⁊ discurrentes. Pares minas
⁊ iniurias spirantes. hunũ iactabiles. scemata ri¬
dentia. Est aũ os lingue suꝑbe. Uñ. Disꝑdet dñs

Expanded text:
tor loquens de adolescente Juliano Apostata: « Non est sperandum de eo cui in juventute sunt haec: Cervix inflexibilis, oculi vagi et discurrentes, nares minaces et injurias spirantes, humeri jactantes, schemata ridentia. » Est etiam os linguae superbae. Unde: « Dis
Abbreviated transcription (Latin):
hos iuuenes capite cõplutos. barba nitidos. ⁊ decap¬
sulatos. hii offendentes in silła. sepe cadunt a tota ora¬
tione. ut aliena mouentes risũ cũ cornicula. abla¬
tis eis penius mutuatis a singulis auib. It. Tales
uerbum dñi solidũ ꝑdunt. ⁊̃ archa habentes u̾bũ
firmatũ ñ in coede. panẽ ꝑditũ faciunt. ⁊ oficũt

Expanded text:
hos juvenes capite complutos, barba nitidos, et de capsula totos? Hi offendentes in syllaba, saepe cadunt a tota oratione, ut aliena moventes risum cum cornicula ablatis ei pennis mutuatis a singulis avibus. Tales verbum Domini solidum perdunt, in arca habentes panem firmatum non in corde; pan
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ si in reb paucitas: potius ĩ uerbis ẽẽ debet. It hoc
est p̃ciosum gũmi qͦd ex ocłis dñi liquit᷑. cui nicħ suꝑ¬
fluũ. nicħ adult̾inũ. nicħ otrariũ admiscendũ est.
It os putei abrahe a quo iacob amouit lapidem:
itẽ cum philisteis obstriumꝰ. It ẽ modica farinula
osi est manifeste dc̃a exponere : ita prudentis est
obscure dc̃a paucis declarare. It hoc est lignũ quod
ñ defluet ꝙ est uerbum uite. s folia decident. qͥb
fructus arboris obumbramus ne appareant. si po¬
ma huiuis arboris nͥ qͣntũ sufficit colligere ꝓhibe¬
murꝰ: multomagis folia mutilia. It siõ textus est
uerbũ uite eterne. ita ⁊ glosa que ei applicatur
altare dñi dei tui. It hec est arbor ñ frondosa. hec
est uitis ñ panpmosa: s fructifera que plures
habet fructus qͣm folia. ⁊ folia qͥdẽ habet quib
tegunt᷑ ꝓnissa ⁊ cõminationes. It solutis uu. sig¬

Expanded text:
» Ergo si in rebus paucitas, potius in verbis esse debet. Item: Hoc » Ergo si in rebus paucitas, potius in verbis esse debet. Item: Hoc est pretiosum gummi, quod ex oculis Domini liquitur, cui nihil superfluum, nihil adulterinum, nil contrarium admiscendum est. Item: Os putei Abrahae, a quo Isaac amovit lapidem, iterum cum Philistaeis obstruimus . Item: Cum modica farinula s est manifeste dicta exponere, ita prudentis est obscure dicta paucis declarare. Item: « Hoc est lignum quod non defluet , » quia est verbum vitae, sed « folia decident, » quibus fructum arboris obumbramus, ne appareat. Si poma hujus arboris, nisi quantum sufficit, colligere prohibemur, multo magis folia inutilia. Item: Sicut textus est umbra vitae aeternae, ita glossa, quae ei applicatur,altare Domini Dei tui. » Haec est arbor non frondosa, haec est vitis non pampinosa, sed fructifera, quae plures habet fructus quam folia, et folia quidem habet quibus teguntur promissa et comminationes. Item: Solutus est li
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ongerel quoꝵ eeplo ⁊ nos aliqua dẽ snefiure
mungamꝰ & resecemus a lectione eius. It pudotẽ ma¬
ximum nobis incutere debet qͦd Iesꝵ sola biblioteta ad¬
uitus. uocatꝰ a damaso paꝑa ⁊ osultꝰ ad om̃s consulto¬
nes ⁊ questiones eccłe sufficienter respondit. It idẽ in
anni unius spacio totã bibliothecã hystorice. allegnice¬
⁊ tropologice. ⁊ anagogice paule ⁊ eustochio exposuit.
toritatẽ sacri eloquii ⁊ ad utilitatẽ ꝓximi. It̃ armati
tm̃ extrinsecis. ẜ glo. ⁊ ñ intrinsecs mermes sumꝰ tͣ
iudeũ hereticũ. tũ in opponendo. tũ in respondendo.
It sacra scriptura naus est nr̃a qua transire debemꝰ
honeranda saburra. ⁊ suꝑflus expositionib s suffici¬
entib ⁊ necessariis tm̃. It̃ sepe utilia ⁊ necessaria pre¬
t̾mittenda st̃. ne młtitudine utiliũ pregraurm᷑. It in
legenda b̃i martini cui pauca ñ sufficiunt nec plu¬
ra prodetunt. It salomon. In paucis sint actus tui.

Expanded text:
 Origenes; quorum exemplo et nos aliqua de superfluis emungamus et resecemus a lectione ejus. Item: Pudorem maximum nobis incutere deberet, quod Hieronymus sola bibliotheca adjutus, vocatus a Damaso papa et consultus, ad omnes consultationes et questiones Ecclesiae sufficienter responderit. Item: Idem in anni unius spatio, totam bibliothecam historice, allegorice, tropologice et anagogice Paulae et Eustochio exposuit. toritatem sacri eloquii, et ad utilitatem proximi. Item: Armati tantum extrinsecus, et non intrinsecus, inermes sumus contra Judaeum, haereticum, tum in opponendo, tum in respondendo. Item: Sacra Scriptura est navis nostra, qua transire debemus non est oneranda saburra, et superfluis expositionibus, sed sufficientibus et necessariis tantum. Item : Saepe utilia et necessaria praetermittenda sunt, ne multitudine utilium praegravemur. Item in Legenda sancti Martini: Cui pauca non sufficiunt, nec plura proderunt. Item Salomon: « In paucis sint actus tui .
Abbreviated transcription (Latin):
monstrũ quadam bona simulatione ⁊ ⁊temp
dam ciue qͥ opuscula sua uendebat. ut domũ
eius intraret. filio ꝙ egrotanti manꝰ impone¬
ret. qͥ ẽ accederet ad ciuitatẽ. ⁊ uidens ciues ⁊
pompã uenire sibi obuios: horripilones ⁊
quedam p̃ambula ⁊ p̃ludia suꝑbie ĩ se sensit
ꝓ hoc honore sibi exhibito. qͥ ne suꝑbia ouret᷑¬

Expanded text:
monstrum quadam bona simulatione et conteodam cive, cui opuscula sua vendebat, ut domum ejus intraret filioque ejus aegrotanti manus imponeret. Qui cum accederet ad civitatem, videns cives et pompam venire sibi obvios; horripiliones et quaedam praeambula, et praeludia superbiae in se sensit pro honore sibi exhibito; q
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ .n. sius p̃mit᷑ aliena ñ diluit. s nͦ de officio deb
p̃dicare. ĩpenitent ⁊ existens .s. in ꝓposito pcañdi.
qr dt᷑ officiũ uenit. ⁊ illiso exequendo mortaliter
p̾cat. qͣntomag̃ cuiꝰ uita ẽ scandał plena: It. Nisi
fũis inutator sansonis: ñ extrahes fauũ de ore leonis.
It̾ Ieremĩ. Inqͥt dñs. Priusꝙͣ te foemarẽ ĩ utero no.

Expanded text:
io debet praedicare impoenitens et existens in proposito peccandi, quia contra officium venit, et illud exsequendo mortaliter peccat: quanto magis cujus vita est scandalis plena? Item: Nisi fueris imitator Samsonis, non extrahes favum de ore leonis . Item, Jeremiae inquit Deus: « Priusquam te formarem in utero, novi
Abbreviated transcription (Latin):
uł qͣlit̾ loquat᷑: obuiat ⁊ euacuat preceptũ
dñi. qr furiose studenł : pluteũ cedit .i. furio¬
sos sapit ungues. cuiꝰ si uita predicaret. ⁊ lĩ¬
gua sine labore.⁊ sermone p̃meditato. talin.
dabitur ĩ illa bora quid loquat᷑. It in astibus
apłoꝵ C. xli. lucas redarguens curiosos p̃dica¬
tores ⁊ auditores. ait. Athenienses om̃s adue¬
ne ⁊ hospites ad nͥl aliud fuacabãt. nͥ aut dic̾e
aut audire aliqͥd noui. ñ ut crederẽt uł face̾nt

Expanded text:
eptum Domini, quia furiose studens, pluteum caedit, sos sapit ungues. Cujus si vita praedicaret, et lingua sine labore et sermone praemeditato. Tali enim « dabitur in illa hora quid loquatur . » In Actibus apostolorum Lucas, redarguens curiosos praedicatores et auditores, ait: « Athenienses omnes advenae et hospites ad nihil aliud vacabant, nisi aut dicere, aut audire aliquid novi; » non ut crederent
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc. In missione sp̃c scĩ idem suꝑ capita apłoꝵ ĩ
igneis linguis apparuit. ut igniti feruentiori dilec¬
tione ignita eloqͥa ⁊ om̃ib linguis ꝓferrent. It̃. ig¬
nẽ ueni mittere ĩ terrã. ⁊ qͥd uolo nͥ ut ardeat. It
Balio magno p̃dicante uidebatur audientib qͦd lin¬
gua ignea egrederet᷑ de ore eiꝰ. Ex igne .ii. caritatił
loquebatur. It. Predicante sebastiano: ecce upor ni¬

Expanded text:
Ad hoc in missione Spiritus sancti, idem super capita apostolorum in igneis linguis apparuit , ut igniti ferventiore dilectione, ignita eloquia et omnibus linguis proferrent. Item: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? » . Item: Basilio magno praedicante videbatur audientibus quod lingua ignea egrederetur ab ore ejus; ex igne enim charitatis loquebatur. Item: Praedicante Sebastiano, Zoe uxor Ni
Abbreviated transcription (Latin):
inteonui tabinacħi. ũ sacerdotas lauabant ma¬
nus suas ingressuri taber naculũ ⁊ egressuri. uñ
rant specula. ĩ qͥb iatuentes ingressuri ⁊ egre.
luosa. alia uana ⁊ suꝑba. alia curiosa ⁊ stulta. alia
subdola ⁊ heretica. alia ꝯtumeliosa ⁊ scandał ple¬

Expanded text:
itu tabernaculi, ubi sacerdotes lavabant manus ingressuri tabernaculum et egressuri . Undrant specula, in quibus ingressuri et egressuri loriam quaerens, alia curiosa et stulta, alia subdola et haeretica, alia contumeliosa et scandalis ple
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑeẽt temꝑis: tum ꝑce dispensandum ẽẽt. ut
sufficeret necessariis. Magna n. dementia ẽ suꝑ¬
fluitati intendere. in tanta temꝑis egestate ñ ẽ
opus uerbis s reb. Hec ẽ scĩa rerũ que magis
format aniũ uitã disponit. ationes regit. agẽ¬
da ce ominenda demonstrat ⁊ ad amplustre ꝑ
anticipitia fluctuantiũ dirigit gressũ. nemo se¬
curꝰ sine ea. Itaq cũ breue sit tempꝰ. cũ punctũ
& etiã minus puncto sit. qͦ uiuimꝰ. cum retro¬
acta tẽpora mors iam teneat. dño ꝑ horã saltẽ
seruiamꝰ. breuitatẽ q unitantes. colligamꝰ uti¬
liora capitła. sũpta tñ ex coeꝑe sacre scripture
tũ ex bñdictis aliarũ scripntarũ. Qͥcqͥd .ii. uͥꝙ¬

Expanded text:
superesset aetatis, parce dispensandum esset ut superesset aetatis, parce dispensandum esset ut sufficeret necessariis. Magna enim dementia est superfluitati intendere in tanta temporis egestate. Non est opus verbis, sed rebus. Haec est scientia rerum, quae magis informat animum, vitam disponit, actiones regit, agenda et omittenda demonstrat, sed et ad amplustre, et per ancipitia fluctuantium dirigit cursum. Nemo securus sine ea. 2 Itaque cum breve sit tempus, cum punctum et etiam minus puncto sit, quo vivimus, cum retroacta tempora mors jam teneat, Domino per horam saltem serviamus, brevitatemque imitantes, colligamus utiliora capitula, sumpta tum ex corpore sacrae Scripturae, tum ex bene dictis aliarum scripturarum. Quidquid enim u
Abbreviated transcription (Latin):
erbum abbreiatũ fecit d̃s super i̾tã.
Si enĩ uerbũ de simi pr̃is nobis missũ
ĩmo si filius dei incircunscribuibił quẽ
totus ñ capit orbis. breuitate uteri uirginalis uolu
bis in arrã & pignus sue dilectionis reliquit. uo¬
luit abbreuiari: in quo uias & semitas eiꝰ dep̃hende¬
remus. in quo cursus nr̃i uiam breuiter e succĩc¬
te ad et̾nam b̃itudinẽ legeremtꝰ exp̃ssam. Super¬
fluitas uerboꝵ unmo infinitas est in aliis script᷑is
uerboꝵ philosophꝰ uituꝑans. & resecandã ostendẽs
ait. Distrait nos libroꝵ multitudo. Itaq cũ leg̾e
ñ possis qͣntũ habueris: satis est habere qͣntũ le¬
gas. S mͦ inqͥs hunc librũ euoluere uolo. mͦ illũ.
fastidientis stomachi est multa degustare. qͥa ubi
rans in auxiliũ aduersus omĩa uitia. & omnẽ
pestem. ꝗ cũ multa ꝑcurreris: unũ excerpe qͦd
illa die dequoqͣs. Hoc quoq ip̃e facio. ex plurib
que legi aliqͥd apprehendo & excerpo. It si multũ

Expanded text:
erbum abbreviatum fecit Dominus super terram . » Si enim Verbum de sinu Patris ad nos missum, imo si Filius Dei incircumscriptibilis, « quem totus non capit orbis, » brevitate uteri virginalis voluibis in arrham et pignus suae dilectionis reliquit voluit abbreviari: in quo vias et semitas ejus deprehenderemus, in quo cursus nostri viam breviter et succincte ad aeternam beatitudinem legeremus expressam? Superfluitas verborum, imo et infinitas est in aliis scripturisverborum philosophus vituperans, et resecandam ostendens, ait : Distrahit nos librorum multitudo. Itaque, cum legere non possis quantum habueris, satis est habere quantum legas. Sed modo, inquis, hunc librum evolvere volo, modo illum. Fastidientis stomachi est multa degustare: quae, ubrans in auxilium adversus omnia vitia et omnem pestem; et cum multa percurreris, unum excerpe quod illo die decoquas. Hoc quoque ipse facio. Ex pluribus quae legi aliquid apprehendo et excerpo. Item : Etsi multum
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊ oĩuetudines illoꝵ int̾ quos iniuit᷑. ita ut
his occõne mouende ꝯcupiscentie ñ studeant
S qͥs sciolus ẽ ꝯsuetudinis illiꝰ honeste licite ⁊
limitate: de qua ⁊ cuiꝰmodi intelligenda÷ auc¬
toritas õ singłis dieb ꝯsuenidinib pͥstinis aͥd
adiciatur.tũ .s. ꝯsuetudini uestiendi se. tũ aliis:
diuiciis. quia habundantia panis ⁊ suꝑbia uite
cansa fuit pecc̃i sodomoꝵ. It. Adhipem suũ

Expanded text:
nos, et consuetudines illorum, inter quos vivitur, ita ut his occasione movendae concupiscentiae non studeant,Sed quis sciolus est consuetudinis illius honestae licitae, et limitatae, de qua dicitur et intelligenda est auctoritas, cum singulis diebus consuetudicet consuetudini vestiendi se, tum aliis? divitiis, quia « Abundantia panis, et superbia vitae causa fuit peccati Sodomorum. » Item: « Adipem suum
Abbreviated transcription (Latin):
÷ predicatio. s. eruditionis. corretionis. exhortatio¬
nis. excitationis. ꝯsolationis. ⁊ sustentationis bñfi¬
cii. ⁊ qͥa trib p̃dictis subseruit uox qͣi eis necessa¬
ria. ⁊ eoꝵ preambula. scieñdũ multiplicẽ ẽẽ uocẽ.
Est enĩ uox fletus. uñ. Exaudiuit dñ u. f .m. ł est¬
tationis ⁊ ꝯfessionis serenate ꝯscĩe. quã sequit᷑

Expanded text:
 praedicatio, scilicet: eruditionis, correctionis, exhortationis, excitationis, consolationis, et sustentationis beneficii. Et quia tribus praedictis subservit vox quasi eis necessaria et eorum praeambula, sciendum est multiplicem esse vocem. Est enim vox fletus. Unde: « Exaudivit Dominus vocem fletultationis se
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. alienus ⁊ suꝑbus ñ ꝑtimescet tunorẽ. ⁊̃ pꝰqͣm
fecit c̃ eo sine ꝯsilio ⁊ suis insectionib arguetur.
It eodẽ . o. xxuiii. fili ĩ om̃ib cor boni osilii statue
decũ. ñ ÷ n. tibi aliud plus illo. It eod̃.c.xcii. añ
omĩa oꝑa uerbũ uerax p̃cedat te. ⁊ añ om̃ẽ acdũ
ostliũ stabile. It eodẽ .c. ho. labia imprudentiũ stul¬
ta. ⁊ ĩ considerata narrabunt. Uerba ã prudenti¬
um statera ponderabũt᷑. In ore fatuoꝵ coe illoꝵ ⁊
ĩ corde sapientiũ os illoꝵ. Io. Exemplo scõꝵ pͥmi¬
tiue eccłe. necũ ⁊ iustoꝵ tos precedentiũ. ⁊̃. ⁊ alioꝵ
senioꝵ p̃dictos seq̃ntiũ. qͥ nͥl soluebant. ad nulla
respondebant. nͥ deliberatione ⁊ ꝯsilio prehabito.
⁊ p̃cedente. It a simili. Cũ .n. ĩ q̃stione mota suꝑ
tas uidicii. tũ ĩ testiũ ꝓbatione. tũ ĩ aduocatoꝵ ꝓ
ductione. ĩ indutiarũ ꝑtelatione ⁊ expectatione

Expanded text:
tiam: alienus et superbus non pertimescet timorem, etiam postquam fecit cum eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur. » Item cap. XXXVII: « Fili, in omnibus cor boni consilii statue tecum: non est enim tibi aliud plus illo. » Item cap. XXXVII: Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et ante omnem actum consilium stabile. Item: « Labia imprudentium stulta et inconsiderata narrabunt, verba autem prudentium statera ponderabuntur. In ore fatuorum cor illorum, et in corde sapientum os illorum . » Item, exemplo sanctorum primitiad nulla respondebant, nisi deliberatione et consilio praehabito et praecedente. Item a simili: Cum enim in quaestione mota supetas judicii, tum in testium approbatione, tum in advocatorum productione, in induciarum protela
Abbreviated transcription (Latin):
stat .i. ut eiꝰ predicatio ꝯtẽnat᷑: cuiꝰ uita uilipenditur.
It̃. Exemplo dñi. qͥ cepit facere ⁊ docere. It̃. Sacerdos le¬
galis: pͥmo induebat᷑ suꝑhumerali. postea rationali.
nam .q. priꝰ habeas uitã mundã. It. In figura hoꝵ ar¬
mꝰ seꝑationis. ⁊ pectusculũ eleuatõnis otingebant sac̾
añꝙͣ eleueris ad scĩam ⁊ otẽplationẽ mentis. It̃. In
noritas doctrine ⁊ p̃dicationis q̃ seqͥt᷑. Obmutescit u
facundia: uͥ egra subest ꝯscĩa. It. Euangłitantib ĩ uir

Expanded text:
 praedicatio contemnatur, cujus vita despicitur. Item. Exemplo Domini, « qui coepit facere et docere . » Item: Sacerdos legalis primo induebatur superhumerali, deinde rationali. inam, quasi prius habeas vitam mundam. Item: In figura horum « Armus separationis, et pectantequam eleveris ad scientiam et contemplationem mentis. Item: In noritas doctrinae et praedicationis, quae sequitur. Obmutescit enim facundia, ubi aegra subest conscientia. Item ex virtutibus:
Abbreviated transcription (Latin):
tend̾e̾. nͥl ti. utile ÷ nͥ ad subuersionẽ audientiũ.
glo. Contentio nͥl potest nͥ subuert̾e. dũ uerbos par
uł suꝑior uidetur catholico: hũiłr loquente. In
qͣ ñ potest ñ fieri qͥn excitet aliqͥd qͦd ꝯtͣ ⁊scĩam di¬
cat᷑. It Pħs. In sũma tardiloqũ. rariloqũ. submis¬
sa uoce loquentẽ: te ẽẽ iubeo. Caput .ni. mouere.
brachia intorquere. digitos extendere. pedes subplo
ñ prodest t̃c̃ placebis aĩe mee. It̃. Sic̃ turpe ẽ in¬
terrogantẽ ĩ disputatione histrioni assimilari. si
gesticulando ꝓposuerit: ita ⁊ soluentẽ nimis ẽẽ
prepperũ turpe ÷. ⁊ ꝑicłosum maxime ĩ q̃stionib
soluendis nͥ ũttitur ꝑitulũ animaꝵ. Uñ In eccło.¬

Expanded text:
nisi ad subversionem audientium. » Glossa: Contentio nihil potest nisi subvertere, dum verbosus par, vel superior videtur Catholico humiliter loquente; in qua non potest non fieri, quin excitet aliquid quod contra totius summae, tardiloquum, rariloquum, submissa voce loquentem te esse jubeo. Caput enim movere, brachia intorquere, digitos extendere, pedes supplodnon prodest, tunc placebis animae meae . » Item: Sicut turpe est interrogantem histrioni in disputatione assimilari, si gesticulando proposuerit: ita et solventem nimis esse praeproperum turpe est et periculosum, maxime in quaestionibus solvendis, ubi vertitur periculum animarum . Unde in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
onib theologie. ñ disputandũ de friuolis ut ait
seneca. De iusticia de pietate de frugalitate. de
Tragicus ⁊̃ ait. Ueritatis simplex est oratio. ideo
nit. qͣm subdola ista calliditas animi: magna co
uideis udeamur montẽ seir młtplici ⁊ mani
ris. qͥcqͥd disputaueris. ad mores inte. ⁊ in alios
exẽplo tui informandos referas. puta tn te mar¬
centia: excita. tumida: doma. fluida coherce. solu¬
ta ostringe. cuꝑiditates neca ⁊ extirpa ignoranti
am illumina. It ꝓ disputanonis utilitate. ꝯtͣ eiꝰdẽ
inutilitatẽ monemur exẽplo. antiquoꝵ. patͥarche
n. oꝑe ⁊ exemplo ꝯtra ydolatriã. pugnauerunt.
ꝓphete uerbo ⁊ exemplo filios ifrł otra inobedien¬
tiam corripuerunt. apłi uerbo ⁊ exemplo ⁊̃ morte

Expanded text:
onibus theologiae; non disputandum de frivolis, sed, ut ait onibus theologiae; non disputandum de frivolis, sed, ut ait Seneca , de justitia, de pietate, de frugalitate de uTragicus etiam ait: Veritatis simplex est oratio, ideo onvenit quam subdola ista calliditas animi, magna conJudaeis videamur montem Seir multiplici et vano ris, quidquid praedicaveris, ad mores in te, et in aliis, exemplo tui, 8 informandos referas. Puta, in te marcentia excita, tumida doma, fluida coerce, soluta constringe, cupiditates tuas vexa et exstirpa, ignorantiam tuam illumina . Pro disputationis utilitate, et contra ejusdem inutilitatem monemur exemplo antiquorum. Patriarchae enim opere et exemplo contra idololatriam pugnaverunt. Prophetae verbo et exemplo filios Israel contra inobedientiam corripuerunt. Apostoli verbo et exemplo, e
Abbreviated transcription (Latin):
cauendũ est magił ne res nos ñ uerba decipiant.
Qͥd mͥ uocũ dissimilitudines diffinit qͥs: qͥb nemo
umꝙͣ nisi dum disputat captus est. res fallunt ideo
eas discerne. It cui probas habere cornua. ñ tam scł¬
tus est ut frontẽ suũ temptet uł tegat. sic ista sine
noxa decipiunt. qũo prestigiatorũ acceptabula. et
calculi pigmeoꝵ. in quib ip̃a fallacia delectat. s
ñ uaco aduersus istas meptias. uigens in manib¬
negotiũ est. nc mecũ sunt mortifera. mors me seqͣ.
uita fugit. aduersis hec me doce. It̃. Nich turpius
celesti pb̃ia captante clamores. It. Sit aliqͥd inter
clamorem theatri ⁊ scole. It disputationes p̃para¬
te ⁊ effuse aurib popłi. plus habent strepuus. m¬
nꝰ utilitatis. nemo ꝯsilium clare dat. Submissa
uerba: subtilius intrant ⁊ inherent. nͨ multis opꝰ
est: s efficacib. Non est clamandũ in dispurati¬

Expanded text:
Cavendum est magis, ne res nos, non verba decipiant. Cavendum est magis, ne res nos, non verba decipiant. Quid mihi vocum dissimilitudines diffinit quis, quibus nemo unquam, nisi dum disputat, captus est? Res fallunt, ideo illas discerne. Item; Ille cui probas habere cornua, non tam stultus est, ut frontem suam tentet et tangat. Sic ista sine noxa decipiunt, quomodo praestigiatorum acetabula, et calculi Pygmaeorum, in quibus ipsa fallacia delectat. Sed non vaco adversus istas ineptias. Ingens negotvita fugit; adversus haec me doce . Item: Nil turpius coelesti philosophia captante clamores. Sid aliquid inter clamorem theatri et scholae. Disputationes praeparatae et effusae auribus populi, plus habent strepitus, minus utilitatis. Nemo consilium clare dat. Submissa verba facilius intrant et haerent: nec multis opus est, sed efficacibus . Non ergo clamandum in disputati
Abbreviated transcription (Latin):
est. aduersus pestes herebi. adu̾sus monstra maris
ta iacula iaculatis: Subula leonẽ excipis: Acuta
st̃ ista que dicis. nͥl acutiꝰ arista. s ip̃a subtilitas q̃¬
dam inutilia ⁊ ĩ efficatia reddit. It ualet ad hoo exẽ¬
ꝑditissime. sertis roseis redimit᷑. ungentis delibutꝰ
nebulonũ. ⁊ lenonũ turba ꝯstipatꝰ: scolas xeno¬
cratis intrauit. ꝓm̃ om̃s discipłi indignati st̃ ue¬
sus ẽ a cursu ꝓpolite disputationis ⁊ disputare
gulas cõmendans. eis ꝙ uitia oppõita rẽdarguens. ⁊
uitupetans. Tand̾ phalemon ualde cõmotus: surã de
Magnis telis magna pcetenta .i. uitia feriunt᷑. It. des
cendere pudet in aciẽ ꝓ diis ⁊ hõib susceptã. subula
tione uł disputatione. It̃. Multa ĩuenissemꝰ neces¬
saria. nͥ quesissemꝰ suꝑflua. multũ nobis temporis
cauillatio u̾boꝵ eripuit. Captiose ⁊̃ disputationes q̃
accumen irritũ exercent nectimꝰ nodos ⁊ ambigu¬

Expanded text:
, adversus pestes erebi, adversus monstrum hujus , adversus pestes erebi, adversus monstrum hujus ta jacula jacularis? Subula leonem excipis? Acuta sunt ista quae dicis. Nil acutius arista: sed ipsa subtilitas quaedam inutilia et inefficacia reddit . Valet ad hoc exemperditissimae, sertis roseis redimitus, unguentis delibutus, nebulonum et lenonum turba constipatus, scholas Xenocratis intravit. Proinde omnes discipuli indignati 7 sunt veus est a cursu propositae disputationis, et disputare ingulas commendans, eisque vitia opposita redarguens et vituperans. Tandem Polemon valde commotus suram de Magnis telis magna portenta, id est vitia, feriuntur . Item: Pudet descendere in aciem pro diis et hominibus susceptam, subula tione, vel disputatione . Item: Multa invenissemus necessaria, nisi quaesissemus superflua. Multum nobis temporis verborum cavillatio eripuit, captiosae etiam disputationes, quae acumen irritum exercent. Nectimus nodos, et ambigu
Abbreviated transcription (Latin):
que ñ exitet germina uͥtutũ. s et̾nũ ꝓnuitiet
interitum. ⁊ descendat de celo suꝑ te cinis. glo.
⁊ cinerem redigitur. Nil subtiltꝰ arista. nl adeo cb¬
subtilitati sic̃ nuia subtilitas. puluerẽ ne moueas ⁊
disꝑgas. ne eo moto inuoluat᷑. ⁊ obscuret᷑. ĩmo exce¬
cet᷑ ocłs mentis tue. It seneca. Aliud ẽ ꝓpositũ decla¬
mantib. ⁊ assensũ corone captantib. Aliud his qͥ
ociosoꝵ aures disputanione uaria ⁊ uolubili deti¬
acqͥescas aqͥs meandrinis ⁊ amfractib u̾boꝵ ⁊ ca¬
digeris: s. ñ potero a fugiendis petenda secern̾e. nͥ
uero nascens m̃datiũ astruxero. pudeat ꝙ ĩ re tam
seria senes ludimꝰ. It. o pũles ineptie. ĩ hoc barbã
dimisimꝰ. hoc ÷ qͦd tristes docemꝰ ⁊ pallidi. celestis
locus iocandi. ad miseros aduocatꝰ es. opẽ te laturũ
naufragis. captis. egris. egentib. intente securi pres¬
łantib capud. pollicitꝰ es. aduersus uitia nobis pugna¬

Expanded text:
quae non excitet germina virtutum, sed aeternum pronuntiet interitum; « et descendat de coelo super te cinis, » id et pulverem redigitur. Nihil subtilius arista, nihil adeo obest utilitati, sicut nimia subtilitas. Pulverem ne moveas et dispergas, ne eo moto involvatur et obscuretur, imo excaecetur oculus mentis tuae. Item Seneca : Aliud est propositum declamantibus et assensum coronae captantibus. Aliud his qui otiosorum aures disputatione varia aut volubili detiacquiescas in gyris maeandrinis et anfractibus verborum et cadigeris? Scilicet non potero a fugiendis petenda secernere, nisi vero nascens mendacium astruxero. Pudeat quod in re tam seria senes ludimus. O pueriles ineptiae! In hoc barbam demisimus? Hoc est quod tristes docemus et pallidi? Coelestislocus jocandi: ad miseros advocatus es. Opem te laturum naufragis, captis, aegris, egentibus, intentae securi praestantibus caput pollicitus es . Adversus vitia est nobis pugna
Abbreviated transcription (Latin):
at ut ros eloqͥũ m. ⁊c̃. stillando ⁊ sine ĩpetu. ⁊ ef¬
fusione niia. It̃ In libro regũ iͦ.C.xciiii. Posu¬
it tenebras latibulũ suũ ĩ cicuitu suo. cribrans
de nubib sacre scripiure. It. In epła iiͣ. ad timot̾.
.s.iiii. Non opͣ seruũ dñi litigare. ut obstrepat stu¬
dio altercanudi. errorẽ ꝙ siĩ tragico detendit hia¬
tu ded mañsueti ⁊e id onmes c̃ medestia crtii¬

Expanded text:
at ut ros eloquium meum : » stillando, et sine strepitu et effusione nimia. Item libro II Regum, cap. XXII: « Posuit tenebras latibulum suum, in circuitu suo cribrans ade nubibus sacrae Scripturae. Item II ad Tim. II: « Non oportet servum Dei litigare, » ut obstrepat studio altercandi, erroremque suum tragico defendat hiatu; « sed mansuetum esse ad omnes, cum modestia corripi
Abbreviated transcription (Latin):
mundialiat̃ hõtnũ qͥb predicabit. It. Circuibo ⁊
tator simiłr. ⁊ ꝙ̃ predicator. qͥ bonũ ⁊ honestatẽ in¬
te queris. ne expectes magnisicas uoces ab istis cͥcu¬
latorib ⁊ uenatorib u̾boꝵ. qͥ flosculis ⁊ colori
similitũdinib ĩ probis ꝙ orationib potiꝰ delecta¬
bilib. ⁊ pruritũ aurib gn̾antib qͣm utilib
utuitur. talis predicator nec me magis inua¬
re poterit. qͣm nauseabundꝰ nauĩ gub̾nator
qͥ uix stare potest attonitꝰ ⁊ uomitans. nec se nͦ
alios regere ualens. an mincei cura regi debet
uita humana ĩ hoc mundo qͣm nauis in mari:¬

Expanded text:
mundialium hominum quibus praedicabit. Item: « Circuivi et tator, similiter et praedicator, qui bonum et honestatem vitae quaeris, ne exspectes magnificas voces ab istis circulatoribus et venatoribus verborum, qui flosculis et coloribus itudinibus, improbisque orationibus potius delectabilibus, et pruritum auribus generantibus, quam utilibus utuntur. Talis praedicator, nonne me magis juvare poterit, quam nauseabundus navis gubernator, qui vix stare potest attonitus et vomitans non se, nec alios regere valens? Non minori cura debet regi vita humana in hoc mundo, q
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt N qͥ tales calũnarũ. ⁊ q̃stionũ minuti¬
as querunt. ut ⁊ ip̃os capillos scrutari uide¬
morẽ. tumor infusa repellit ⁊ obhoc sit abta
mea custodieritis dabo uobis pluuiã tẽꝑib suis. Si
ñ : dabo uobis desuꝑ celũ ferreũ. glo .i. scripturam

Expanded text:
Sunt enim qui tales calumniarum et quaestionum minutias quaerunt, ut et ipsos capillos scrutari videmorem tumor infusa repellit: ob hoc sit altarmea custodieritis, dabo vobis pluviam temporibus suis: si non, dabo vobis desuper coelum ferreum » id
Abbreviated transcription (Latin):
ut de humana. q̃ meretrix ⁊ ĩproba sͥ ñ sufficto. nͥ co¬
lorib adulterinis ⁊ stibio iezabel coloret᷑. ⁊ depinguat᷑
nere potiꝰ quod prosit. qͣm qͦd delectet. It pħ̾s. Iubeo
li ti. non expectes solidũ ⁊ integrũ uerbũ. cuiꝰcumq
it. uideris q̃stionẽ orationẽ curtatã. dc̃inã politam.

Expanded text:
ut de humana, 18 quae meretrix improba sibi non sufficit, nisi coloribus adulterinis et stibio Jezabel coloretur et depingaturnere potius quod prosit, quam quod delectet. » Item philosopli enim non exspectes solidum et integrum verbum. Cujuscunque enim videris orationem curatam, concinnam, politam,
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. aliam glosam suꝑuacaneã indicans ideoq
nobis difficilior est ad intelligendũ. It sic̃ iesx ⁊ orig̾.
poneremꝰ ad explanationẽ difficiliũ ⁊ iugulationẽ
toua. sic in sacra scriptura ĩfusores fuerũt qͥ eã ex¬
posuerunt ut ieronintꝰ ⁊ gregͥ. Exunctores qͥ here¬

Expanded text:
ponit, aliam glossam supervacaneam judicans; ideoque nobis difficilior est ad intelligendum. Item: Sicut Hieronymusaeponeremus ad explanationem difficilium, et jugulationem toria , sic in sacra Scriptura infusores fuerunt, ut, qui eam exposuerunt, Hieronymus et Gregorius; exstinctores, qui haere
Abbreviated transcription (Latin):
a turbine uitiorũ. Post lectionẽ gͥ sacre scripture. ⁊
dubitabiliũ ꝑ disputationẽ inqͥsitionẽ ⁊ ñ pͥꝰ pre¬
dicandũ ẽ ut sic cortina cortinã trahat. De breuita
expositionẽ resecans ait᷑. Lectio ista exiit qͥ seminat.
nitoria gͥ que ꝑ se patent seorsũ in loco pͥuato le¬
gant᷑. expositoria uero ce difficilia in scolis audiant᷑

Expanded text:
lectionem igitur sacrae Scripturae, et dubitabilium, per disputationem, inquisitionem, et non prius, praedicandum est; ut sic cortina cortinam trahat, et caetera.expositionem resecans, ait : Lectio ista scilicet: nitoria igitur, quia per se patent, seorsum in loco privato legantur; expositoria vero et difficilia in scholis audiantur.