comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat Et errt structura muri eius.
ex lapide iaspide Ipsa uero ciuitas au¬
romundo. simile ui tromundo. Quia
enim scĩ omnes summa in eabeatitu¬
dines claritate fulgebunt. instrut¬
ta auro dicitur: Et qnm ipsa eorũ
claritas uicissim sibi in alternis cordib
pat&. & cum unius cuiusq uultus
ad tenditur. simul & conscientia pene¬
tratur. hoc ipsum aurum uitro mun
do simile esse memoratur. Ibi quippe
unius cuiusq mentẽ ab alterius oculis
membrorũ corpulentia non abscondit.
sed patebit animus. patebit corpora¬
libus oculis ipsa &iam corporis armo¬
nia Sicq: unus quisq tunc erit con¬
spicabilis alteri. sicut nunc esse non
potest conspicabilis sibi Nunc autẽ
quia ab altero in alterũ uideri non pos¬
sunt. Non intra uitrea sed intra lutea
uascula concluduntur. Quiscilic&
luto perpassionem mentis in haerere:
proph&a formidabat cum dicer&.
Eripeme deluto. ut non inlueream
quod nimirum habitaculum corporum

Expanded text:
bat: Et erat structura muri ejus bat: Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civitas auro mundo simili vitro mundo ? Quia enim sancti omnes summa in ea beatitudinis claritate fulgebunt, instructa auro dicitur: et quoniam ipsa illorum claritas vicissim in alternis cordibus patet, et dum uniuscujusque vultus attenditur, simul et conscientia penetratur: hdo simile esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis, membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam corporis harmonia, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc esse non potest conspicabilis sibi. Vet. XXXIquia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur, cui scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Quod nimirum habitaculum corporum
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hoc sanum sapiens. iuxta litteram
sentire dign&ur  Uitrum quippe
ut superius diximus. auro longe .ẽ uilius
Et post quã dictum .ẽ. quod aurũ huic
sapientiae non aequatur. adhuc quasi
crescendo subiungitur. quod eiquoq
nec uitrum possit aequari. Sed ipsa
nos littera. abistorico intellectu defi¬
ciens ad indagandum allegoriae mrs¬
terium mittit. Aurinamq m&allũ
nouimus. potiori m& allis omnib: cla¬
ritate fulgere : Vitri uero natura
est. ut extrinsecus uisum. pura in trin¬
secus perspicuitate perluceat. In
aliom& allo quicquid intrinsecus con¬
tin&ur absconditur. in uitro uero qui¬
lib& liquor qualis contin&ur interi¬
us talis exterius de monstratur.
Atq ut ita dixerim. omnis liquor in
uitreo uasculo clausus pat& Quid
ergo aliud in auro uel uitro accipimus.
nisi illam supernã patriam. illam bea¬
torum ciuium soci&atem. quorũ cor¬
da sibi inuicem & claritate fulgent.
& puritate trans lucent: Quã iohan¬
nes in apocalipsi conspexerat. cũ dice¬

Expanded text:
Quis hoc sanum sapiens juxta litteram sentire dignetur? Vitrum quippe, ut superius diximus, auro longe est vilius; et postquam dictum est quod aurum huic sapientiae non adaequatur, adhuc quasi crescendo subjungitur quod ei quoque nec vitrum possit aequari. Sed ipsa nos littera ab historico intellectu deficiens, ad indagandum allegoriae mysterium mittit. Auri namque metallum novimus potiori metullis omnibus claritate fulgere. Vitri vero naturae est ut extrinsecus visum, pura intrinsalio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur; in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demoatque ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam supernam patriam, illorum beatorum civium societatem quorum corda sibi invicem, et claritate fulgent, et puritate translucent, quam Joannes in Apocalypsi conspexerat, cum dice
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. ut ei nec intera primi homines.
nec in caelo angeli comparentur: Vn¬
de &perpsalmistã dicitur. Quis innubi¬
bus aequabitur dño. aut quissimilis
erit dõ inter filios dĩꝰ Possunt autẽ
persardonicum lapidem patres testa¬
menti u& eres. persaphirum uero prae¬
dicatores ex primi testamenti noui
Illi quippe quamuis magnã iustitiae
uitã tenerent. carnali tamen propa¬
gini seruiebant: quilgitur constat
quod quaedã terrena a gerent. Non

Expanded text:
omnia, ut ei nec in terra primi homines, omnia, ut ei nec in terra primi homines, nec in coelo angeli comparentur? Unde et per Psalmistam dicitur: « Quis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei? » Possunt autem per Sardonicum lapidem Patres Testamenti veteris, per sapphirum vero praedicatores exprimi testamenti novi. Illi quippe quamvis magnam justitiae vitam tenerent, carnali tamen propagationi serviebant. Quia igitur constat quod quaedam terrena agerent, non
Abbreviated transcription (Latin):
Vel sardonicum uel saphirum lapides
praeciofos non esse quis nescit: Et
dum multi alii praetiosi sint lapides:
qui longe istos aestimatione magnitu¬
dinis antecellant. cur saphirus uel
sardonicus potissimum praeciosos nomi
nat cum uterq lapis ist e aliorũ
lapidum cõparaetione iuilissimus sit :
nisi ut eosqui lapides praeciosi describuntir
dum praeciosos non cognoscimus. in
eorum in tellegentia aliud ex quiramus
Sar donicus quippe temre rubrae
similitudinem ten&. saphirus uero
aeream hab& speciem: possunt ergo ln
sardonico pertentm rubram homines
insaphiro autẽ peraeream uisionem
angeli designari. Nam cum temreribre
speciem lapissardonicus habeat. Nonin¬
merito hominem designat. Quia &adu
qui primus est conditus. latino sermone
terta rubra nominatur. Quidẽ t ergo
quod dicitur. quia haec sapientia lapi¬
disardonico uel saphiro non confestur.
nisi quodis qui .ẽ. dĩ uistus & dĩ sapientu
mediator scilic& dĩ & hominum homo
xp̃s iħs̃. tanta magnitudine excellat

Expanded text:
Sardonychum, vel sapphirum, lapides pretiosos non esse quis nesciat? Et dum multi alii pretiosi sint lapides, qui longe istos aestimatione magnitudinis antecellant, cur sapphirus vel sardonychus potissimum pretiosus nominatus est, cum uterque lapis iste aliorum lapidum comparatione vilissimus sit? nisi ut eos lapides qui pretiosi describuntur, dum pretiosos non esse cognoscimus, in eorum intelligentia aliud exquiramus. Ssimilitudinem tenet, sapphirus vero aeream habet speciem. Possunt ergo in Sardonico, per terram rubram homines, in sapphiro autem per aeream visionem angeli designari. Nam cum terrae rubrae speciem lapis Sardonicus habeat, non immerito hominem significat, quia et Adam, qui primus est conditus, Latino sermone terra rubra nominatur. Quid est ergo quod dicitur, quia haec sapientia lapidi Sardonico vel sapphiro non confertur, nisi quod is qui est « Dei virtus et Dei sapientia , » mediator scilicet « Dei et hominum homo Christus Jesus , » tanta magnitudine excellat
Abbreviated transcription (Latin):
lib& scĩtatis luce polleat. aduentũ
nobis supernae sapientiae persuã
presentiam non commirtat
ged fuer e multi gentilium. qui mun¬
dihuius sapientum disciplinis dediti
ea quae sunt inter homines honesta
seruarent. & saluandos seruata ho¬
nestate secrederent. Ne iam media¬
torem dĩ & hominum quaererent
cum quasi sufficientem sibi philoso¬
phorũ doctrinam tenerent. In quo¬
rum despectum. mox subditur

Expanded text:
libet sanctitatis luce poileat, adventum libet sanctitatis luce poileat, adventum nobis supernae 592 sapientiae per suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam tenerent. In quorum despectu mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
non appenditur. quia quilib& scĩ ẽẽ
potuerunt. in companetione uni¬
geniti filu nullius meria fuisse pen¬
santur Qui nisi huius sapientiae
seruos se cognoscerent. sc̃inullate¬
nus fuissent: Ad hoc quippe illimis¬
sisunt. ut incordibus hominumuiã
huic sapientiae praedicando prepara¬
rent . neq ut pro ea. sed peream sub¬
iectos populos regerent. Quia
enim cestum erat. quodperaccessũ
temporum deficientes sieculi lan¬
guores excrescerent. actũ ẽ. ut
axerna dĩ sapientia in fine saecu¬
lorum persem & ipsam uenira. ad
grande hunc &nimiae infirmita¬
tis aegrotum. Id ẽ. pestotũ mundũ
lacens languidum genus humanum
Vt trans missis prius praedicatorib:
quasi quib:dam uisitatoribus. tanto
postmodum maior uenir& potentia
medici. quanto magis morb: creuis¬
sec aegroti Quia uero nullus uice.
eius ad saluandos mittitur. dicatur
recte . Nec appendeur argentum
in commutatione eius. Qñm uita
iustorum praedicantium quanta¬

Expanded text:
non appenditur, quia quilibet sancti esse non appenditur, quia quilibet sancti esse potuerunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia in fine saeculorum per semetipsam veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major veniret potentia medici, quanto magis morbus crevisset aegroti. Quia vero nullus vice ejus ad salvandos nos mittitur, dicatur recte: Nec appendetur argentum in commutatione ejus, quoniam vita justorum praedicantium quanta
Abbreviated transcription (Latin):
lorum redemptor humani generis mit¬
tendus fuit. Ne quis spem in his quos in
adiutorio hominum saepius apparuisse
didicimus angelis poner&. dictum . ẽ
Nondabitur aurum obritum proea.
Aosia peste dicer&ut Persem & ipsam sap¬
entia manifestabitur. ut humanum
genus aculpa redimatur. Nullus uice
eius angelus mittitur. quia per crea
dam iniudaea preuid& nonesse defuturos
quispem in legis latore ponerent. & suae
salutis auctorem morsen putarent. sicut¬
& cuidam sanato maledicentes dicunt
Tusis discipulus eius. Nos enim mor̃sidisu¬
puli sumus. Vnde adhuc congrue sub¬
infestur. Nec append&ur argentum¬
in commutatione eius Quia enimargen¬
to saepe eloquia diuina signantur. pos¬
sunt argentiuocabulo &iam eiusdem
eloquii scriptores intellegi. quorũ uita¬
interturbas hominum resplenduit luce
uistutum. Sed quia lex peccata indcat
potuit non aufere. nonquis quã u&erũ
patrum non legis lator morse s. humani
generis redemptor extrat. Argen¬
tum ergo in commutatione huiussapientie

Expanded text:
lorum redemptor humani generis mittendus fuit, ne quis spem in his, quos in adjutorium hominum saepius apparuisse didicimus, angelis poneret, dictum est: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Ac si aperte diceretur: Per semetipsam sapientia manifestabitur, ut humanum genus a culpa redimatur. Nullus vice ejus angelus mittitur, quia per creatdam in Judaea praevidit non esse defuturos qui spem in legislatore ponerent, et suae salutis auctorem Moysen putarent, sicut et cuidam sanato maledicentes dicunt: Tu discipulus sis ejus, nos enim Moysi discipuli sumus . Unde adhuc congrue subinfein commutatione ejus. - Quia enim argento saepe eloquia divina signantur, possunt argenti vocabulo etiam ejusdem eloquii scriptores intelligi, quorum inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre, non quisquam veterum patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
dictis suis pulchra uideri app&it nitore
sermonis. sed integritate ueritatis.
Inmanditis igitur suis disapientia non
confestur tinctis indiae colorib:. quia
dum finata eloquentiae ornamenta
non hab&. quasi uestis sine tinctura
plac&. Quam fucationẽ tincturae. bene
paulus despexerat cum dicebat. Quae
& loquimur non indoctis humanae
sapientiae uerbis. sed in doctrina sp̃s
MMalebat quippe hancsapientiã sola puri¬
tate ueritatis ostendere. Non autem
eloquir tinctione filcare. Sequitur

Expanded text:
dictis suis pulchra videri appetit nitore dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mandatis igitur suis Dei sapientia non confertur tinctis Indiae coloribus, quia dum fucata eloquentiae ornamenta non habet, quasi vestis sine tinctura placet. Quam fucationem tincturae bene Paulus despexerat, cum dicebat: Quae et loquimur non in doctis humanae saplentiae verbis, sed in doctrina spiritus . Malebat quippe hanc sapientiam sola puritate veritatis ostendere, non autem eloquii tinctione fucare. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim perindiam quaenugrum
populum mittit nisi hic mundus
accipitur. in quouita hominũ per
culpam obscura generatur : Tincti
autem colores sunt indiae huius mun¬
disapientes. qui quamuis perinfi¬
delitatem & plerumq peractionẽ
fedisint. ante humanos tamen ocu¬
los superductae honestatis colore
fucantur Sed coaer na dĩ sapien¬
tia tinctis indiae colorib: non confer¬
tur. quia quisquis hanc uera citer
intellegit. ab his hominib: quos mun¬
dus sapientes coluit. quam longe dist&
agnoscit. ipsaq: eius mandatorũ uerba
ab huius mundi sapientibus differunt
quidum intendunt eloquentiae eorũ
dicta quasi pulchra apparent specie.
& fucatione tincturae. Et cũ rerũ¬
uir tute careant. aliud se esse quã sunt
uerborum cũpositionibus. quasi super duc¬
tis coloribus mentiuntur. At contra
doctrina sapientiae. & praedicatione pul¬
chra .ẽ & pura ueritate conspicua. Nec
aliud se perfallaciam pretendt exteri¬
us & aliud reseruat interius. Neq in

Expanded text:
Quid enim per Indiam quae nigrum populum mittit, nisi hic mundus accipitur, in quo vita hominum per culpam obscura generatur. Tincti autem colores indiae, sunt hujus mundi sapientes; qui quamvis per infidelitatem et plerumque per actionem foedi sint, ante humanos tamen oculos superductae honestatis colore fucantur. Sed coaeterna Dei sapientia tinctis Indiae coloribus non confertur, quia quisquis hanc veraciter intelligit, ab his hominibus quos mundus sapientes coluit quam longe distet agnoscit. Ipsaque ejus mandatorum verba ab hujus mundi sapientibus differunt, qui dum intendunt eloquentiae, eorum dicta quasi pulchra apparent specie, et fucatione tincturae; et cum virtute rerum careant, aliud se esse quam sunt verborum compositionibus, quasi superductis coloribus, mentiuntur. At contra, doctrina sapientiae et praedicatione pulchra est, et pura veritate conspicua; nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et aliud reservat interius; neque in
Abbreviated transcription (Latin):
sus uester in luctum conuestatur. &
gaudium in merorem. Hinc persem&¬
ipsam ueritas ad testatur dicens. Bea¬
tiquilugent qñm ipsi consolabuntur
It uenitiergo sapientia in eorum temtr
non potest quis uauiter uiuunt. quia
tanto uerius stulti sunt. quanto maiora
perdentes inminimis la&antur
Hinc p&tus eandem prauorum stulttiã
reprehendit dicens. Voluptatem ex¬
istimantes diei delitias. coinquinatio¬
nis & maculae hinc salomonait Ri¬
sum deputaui errorem & gaudio dixi:
quid frustra deciperis:  Dicat itaq
uit sc̃s desapientia. Nec inuenitur
intemae suauiter uiuentium. Quia
nimirum qui in hoc mundo suauiter
uiuunt sta adhuc stultisunt. ut hoc
ipsum quoq nesciant unde ceciderunt

Expanded text:
risus vester in luctum convertatur, et risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc per semetipsam Veritas attestatur, dicens: Beati qui lugentInveniri ergo sapientia in eorum terra non potest, qui suaviter vivunt, quia tanto verius stulti sunt, quanto majora perdentes, in minimis laetantur. Hinc Petrus eamdem pravorum stultitiam reprehendit, dicens: Voluptatem existimantes diei delicias, coinquinationis et maculae . Hinc Salomon ait: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis . Dicat itaque vir sanctus de sapientia: Nec invenitur in terra suaviter viventium, quia nimirum qui in 588 hoc mundo suaviter vivunt ita adhuc stulti sunt, ut hoc ipsum quoque nesciant, unde ceei
Abbreviated transcription (Latin):
ralia oculos libenter trachunt. ob¬
ostum animae merorem uincunt.
Vnde eis a in euangelio ueritas dicit.
Veuobis diuitibus quihab&is consolatio¬
nem uestrarm. Sed sesuir qui hoclug&.
qui ab a&ernis gaudiis cecidit consolati¬
onem d&emporalibus non admittit dicens
Negaui consolari animã meam: Acsi aper¬
tedicat: Qui d&emporalium amissione
non lugeo deemporalium habundantia
consolari nequaquam possum: Curtam¬
quam sinos audientes ista diceremus.
quid igitur quaeris qui consolari in his
quae mundi sunt rennuis : Ilico adiecit
Memor fuidi & delectatussum: Acsi
apeste dicat. Terrenarum rerum me
nec habundantia refou&. auctoris au¬
tẽ mei quemadhuc uidere non ualeo.
uel sola memoria delectat. haec ẽ igi¬
tur a maritudo sapientium quia dum
spe in alta erecti sunt. Nullis hic gaudus
animumsternunt: hinc enim scriptũ
est Corsapientiũ ubitristitia. ẽ. cor
stultorum ubila&itia: hinc iacob: dicit
Miseri estote & lug&e & plorate. Ni

Expanded text:
ralia oculos libenter trahunt, obralia oculos libenter trahunt, obortum animae moerorem vincunt. Unde eis in Evangelio Veritas dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram. Sed sanctus vir, qui hoc luget, quod ab aeternis cecidit, consolationem de temporalibus non admittit, dicens: Negavi consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui de temporalium amissione non lugeo, de temporalium abundantia consolari nequaquam possum. Cui tanquam si nos audientes ista, diceremus: Quid igitur quaeris, qui consolari in his, quae mundi sunt, renuis? Illico adjecit: Memor fui Dei, et delectatus sum. Ac si aperte dicat: Terrenarnec abundantia refovet, auctoris autem mei quem adhuc videre non valeo. vel sola memoria delectat. Haec est igitur amaritudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim scriptum est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Hinc Jacobus dicit: Miseri estote, et lugete, et plorate, et
Abbreviated transcription (Latin):
quod dampnatus patitur : & suspirat
ad caelestis gloriae statum. quoper¬
frui securus poss& si peccare noluiss&
quod bene psalmista considerans ait
Ego dixi in pauore meo. proiectussũ
auultu oculorum tuorum. Contẽ¬
platus quippe internagaudia uisionis
dĩ. & socialem frequentiam angelo¬
rum persistentium. reduxit oculos
adima uidit quo lacer&. qui ad hoc
conditus fuerat. ut incaelestibus sta¬
re potuiss& pensauit ubi ess&. &
quo deess& ingemuit proiectũq se
auultu oculorum dĩ doluit. qui in com¬
parctione lucis intimae grcuiores
senserat exilii sui tenebras quastole
expresenti uita nullius gratiam con¬
solationis admittit dicens. Negauicon¬
solari animã meam: Namplerumque
huius saeculi diuites solent mentistedio
ad fecti bona temporaliter accepta
conspicere. & tristitiam delinire
Cum enĩmerore quodam tangise senti¬
unt equos aspiciunt. auri argentiq sui
uascula contemplantur. predia cir¬
cumeunt: Cumq perhaec tempo¬

Expanded text:
quod damnatus patitur, et suspirat quod damnatus patitur, et suspirat ad coelestis gloriae statum, quo perfrui securus posset si peccare noluisset. Quod bene Psalmista considerans, ait: Ego dixi in pavore meo: Projectus sum a vultu oculorum tuorum . Contemplatus quippe interna gaudia visionis Dei, et socialem frequentiam angelorum persistentium, reduxit oculos ad ima, vidit quo jaceret, qui ad hoc conditus fuerat, ut in coelestibus stare potuisset; pensavit ubi esset, et quo deesset ingemuit; projectumque se a vultu oculorum Dei doluit, quia in comparatione lucis intimae graviores senserat exsilii sui tenebras quas toleex praesenti vita nullius gratiae consolationem admittit, dicens: Negavi consolari animam meam . Nam plerumque hujus saeculi divites solent mentis taedio affecti, bona temporaliter accepta conspicere, et triCum enim moerore quodam tangi se sentiunt, equos aspiciunt, auri, argentique sui vascula contemplantur, praedia circumeunt, cumque per haec tempo
Abbreviated transcription (Latin):
ut in dignumse adhanc peruenisse ui¬
deat. per quam gratuitu agitur. ut
dignus fiat. De qua bene moxsubdi¬
uiuentium: Quid hoc in loco temre
signatur nomine. Nisi anima humanaꝰ
dequa psalmista dicit. animamea sicurur¬
rx sineaqua tibi haec autẽ sapientia
inueniri in terra suauiter uiuentium
non ual&. quia quisquis ad huc huius
uitae uoluptatibus pascitur. ab a&er¬
nae sapientiae intellectu separãtur
Namsi uere saper& expulsus ab ader¬
nis gaudiis. de ea inqua cecidit exilusu
cae citate luger&.
hinc namq persalamonem dicitur
Qui apponit scientiam. apponit dolorẽ
quia quanto plus homo cȩperit scire
quid perdiderit. tantoplus lugere
incipit corruptionis suae sententiã
quam inuenit. Considerrt namq:
unde quo lapsus ẽ: quoa paradisi gaudi¬
is aderumnas uitae presentis. ab an¬
gelorum soci& itibus uenit ad curas
necessitatum. pensat in quo iampe¬
riculo iac&. quiprius sine periculo
stare contempsit. lug& exilium

Expanded text:
ut indignum se ad hanc pervenisse viut indignum se ad hanc pervenisse videat, per quam gratuito agitur ut dignus fiat. De qua bene mox subdiatur.---Quid hoc in loco terrae signatur nomine, nisi anima humana? De qua Psalmista dicit: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Haec autem sapientia inveniri in terra suaviter viventium non valet, quia quisquis adhuc hujus vitae voluptatibus pascitur, ab aeternae sapientiae intellectu separatur. Nam si vere saperet, expulsus ab internis gaudiis, de ea in quam 587 cecidit, exsilii sui caecitate lugeret. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem , quia quanto plus homo coeperit scire quid perdidit, tanto plus lugere incipit corruptionis suae sententiam quam invenit. Considerat namque unde quo lapsus est; quod a paradisi gaudiis ad aerumnas vitae praesentis, ab angelorum societatibus venit ad curas necessitatum; pensat in quot jam periculis jacet, qui prius sine periculo stare contempsit; luget exsilium
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens: Neq tutimes dm̃ quodin
eadem damnatione es : Et nos quidẽ
iuste. namdigna factis recipimus. hic
uero nihil maligessit . Ille quitalis ad
crucem uenit exculpa. eccequalis
acruce recedit ex gnctia Confiteba¬
tur dñm quemuidebat secũ humana in¬
firmitate morientem. quando nega¬
bant a postoli eum quem miracula
uiderant diuina uistute facientẽ
Sedhi qui s aluari hominemproprus
uitibus astruunt. eandem confessi¬
onem hominis. abipsius esse iustu¬
te hominis suspicantur. Quod sitta
ess&x indi laude psalmista non dice¬
t& Confessio & magnificentia
opus eius: Ab eo itaq accipimus rec
ta confiteri. a quo nobis & magnadin¬
tur operari. Quia ergo nilbonioperis
dedimus. quo hanc sapientiam per¬
cipete mereremur. dicatur ergo¬
recte nescit homo pretium eius
Qñm quis quis iamntione utitur.
tanto altius sub huius sapientiae in¬
tellectu se despicit: quanto eiusdẽ
sapientiae uerius interna cognoscit.

Expanded text:
vit dicens: Neque tu times Deum, qui in vit dicens: Neque tu times Deum, qui in eadem damnatione es. Et nos quidem juste, nam digna factis recipimus: hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum quem miracula viderant divina virtute facientem. Sed hi qui salvari hominem propriis viribus astruunt, eamdem confessionem hominis ab ipsius esse virtute suspicantur. Quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret: Confessio et magnificentia opus ejus . Ab eo itaque ata confiteri, a quo nobis et magna datur operari. Quia ergo nil boni operis dedimus quo hanc sapientiam percipere mereremur, dicatur recte: Nescit homo pretium ejus, quoniam quisquis jam ratione utitur, tanto altius sub hujus sapientiae intellectu se despicit, quanto ejusdem sapientiae verius interna cognoscit,
Abbreviated transcription (Latin):
reus fraterno sanguine. uenit cruen¬
tus. sed internagratia . ẽ. mutatus in
cruce: Et ille qui mostem fratruntu¬
manus eius pedesq ligauerant. Nihil¬
q: in eo a poenis liberum. Nisicor & lin
gua remanserat: inspirante dõ totũ
illioptulit. quod inse liberum inuenit
Vt iuxta hoc quod scriptum . ẽ. corde
creder& adiustitiã. ore autẽ confi¬
ter&ur ad salutem. Incor de autẽ
fidelium. tres summopere manere
uistutes testatur a postolus dicens.
Nunc autẽ man&. spes. fides. caritas
Quas cunctas subito repl&us gratia &
accepit latro. & seruauit incruce
Fidemnamq habuit. quiregnaturũ
dñm credidit quem secum pariter
morientem uidit. Spemhabuit.
quir egnieius aditum postolauit dicens.
memento mei dumueneris in regnũ
tuum. Caritatem quoq in mostesua
uiuaciter tenuit. qui fratrem & con¬
latronem prosimili scelere morien¬
tem & deiniquitate sua arguit. & ei
uitam quam cognouerat praedica Qaxi¬

Expanded text:
reus fraterno sanguine, venit cruenreus fraterno sanguine, venit cruentus, sed interna gratia est mutatus in cruce; et ille qui mortem fratri intumanus ejus pedesque ligaverant, nihilque in eo a poenis gua remanserat: sed, inspirante Deo, totum illi obtulit, quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est, corde crederet ad justitiam, et ore confiteretur ad salutem . In corde autem fidelium tres summopere manere virtutes testatur Apostolus dicens: Nunc autem manet fides, spes, charitas ; quas cunctas, subita repletus gratia, et accepit latro et servavit in cruce. Fidem latro habuit, qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit. Spem habuit, qui regni ejus aditum postulavit dicens: Memento mei, dum veneris in regnum tuum . Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et conlatronem pro simili scelere morientem, et de iniquitate sua arguit, et ei vitam, quam cognoverat, praedica
Abbreviated transcription (Latin):
butio axerna respondeat. ilco adie¬
cit Et gratia eius in me uacua non
fuit Sed sunt non nulli qui nosse
suis uiribus exultant. suisq praeceden¬
tibus meritis. redemptosse esse glori¬
antur. quorum profecto ad sestio
inuenitur sibim& ipsi contraria. quia
dum & in nocentes se asserunt & redẽp
tos. hoc ipsum in se redemptionis no¬
men euacuant Omnisnamq qui
redimitur. exaliqua procul dubio
captiuitate liberatiir: Vnde ergo
qui lib& iste redemptus est. siprius non
fuit subculpa captiuus. Liqu& itaq
quia multum despit. quisquis haec
sapit: hominis quippe meritum suꝑ¬
nagratia non ut ueniat inuenit.
sed post quam uenerit facit: atq
ad indignam mentem ueniens ds̃.
dignam sibi exhib& ueniendo. & facit
in ea meritum quod remuner&. qui
hocsolum inuenerat quod punir&:
latronem ducere qui defauce ascen¬
dit crucem. decruce paradisum: Intu¬
eamur qualis ad patibulum uenerit.¬
& apatibulo qualis abscessit: Venit

Expanded text:
butio aeterna respondeat, illico adjebutio aeterna respondeat, illico adjecit: Et gratia ejus in me vacua non fuit . Sed sunt nonnulli, qui se sanctos suis viribus exsultant, suisque praecedentibus meritis redemptos se esse gloriantur; quorum profecto assertio invenitur sibimetipsis contraria; quia, dum inntos, hoc ipsum in se redemptionis nomen evacuant. Omnis namque qui redimitur, ex aliqua procul dubio captivitate liberatur. Unde ergo quilibet iste redemptus est, si prius non fuit sub culpa captivus? Liquet itaque quia multum desipit quisquis haec sapit. Hominis quippe meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit, facit; atque et ad indignam mentem veniens Deus, dignam 586 sibi exhibet veniendo; et facit in ea meritum quod remuneret, qui hoc solum invenerat quod puniret.latronem reducere, qui de fauce diaboli ascendit crucem, de cruce paradisum. Intueamur qualis ad patibulum venerit, et a patibulo qualis abscessit. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
feci in incredulitate. Test&ur pro
qualibus xp̃smori dignatus est Cum
adhuc inquit peccatores essemus. secun¬
dum tempus xp̃s proimpiis mostuus ẽ
quiergo ueniente sapientia impuln¬
uenti sumus quidbomi operis dedimus
quo accipere eandem sapientiam mere¬
remur huius itaq sapientiae homo
precium nescit. quia quisquis abrutis
animalibus nrtionis intellectu discre¬
tus ẽ qñm suis meritis non sit salua¬
tus intellegit. Nihil se dedisse boniope¬
ris. ut adfidem uenir& agnoscit. qui¬
si enim ad percipiendam sapientiam
precium dare est. cognoscendũ dm̃
actionis suae mercede praeuenire
perfidem. & hoc non ex uobis. sed dĩ
donum est Non exoperibus. ut ne
quis glori&ur. hinc desem& ipso lo¬
quitur iterum dicens: Eractia dĩ
sum. id quod sum: Ex cuius nimirũ
aspinrtione gratiae. quia uistutum ope¬
ra protinus in corde genenantur.
ut exlibero quoq: arbitrio subsequa
tur actio. cui posthanc uitam r&ti¬

Expanded text:
feci in incredulitate . Testetur etiam pro feci in incredulitate . Testetur etiam pro qualibus Christus mori dignatus est. Cum adhuc, inquit, peccatores essemus, secundum tempus Christus pro impiis mortuus est . Qui ergo, veniente Sapientia, impii inventi sumus, quid boni operis dedimus quo accipere eamdem Sapientiam mereremur? Hujus itaque Sapientiae homo pretium nescit, quia quisquis a brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam suis meritis non sit salvatus, intelligit; nihil se dedisse boni operis, ut ad finem veniret, agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est, ad cognoscendum Deum actionis suae mercede pervenire.per fidem, hoc non ex vobis, donum enim Dei est. Non ex operibus, ut ne quis gloriquitur iterum, dicens: Gratia Dei sum id quod sum . Ex cujus nimirum aspiratione gratiae quia virtutum opera protinus in corde generantur, ut ex libero quoque artur actio, cui post hanc vitam retri
Abbreviated transcription (Latin):
nil dignum aestimationuillius inuenit
Non autẽ hoc sapientiae precium &. eẽ.
dicitur & nesciri. sed idcirco nesciri. quia
de esse. Eoscilic& loquendi genere :
quo in angustiis quisq deprehensus.
cum remedium subuentionis non in¬
uenit. fateri sol& quia quid faciat
nescit huius ergosapientiae preci¬
um nescire est. dignioperis meritum
quo illam percipiat non inuenire
Ad hoc namq precium damus. ut eius
uice remquam p&imus possidere debe¬
amus. quid autem nos dedimus. ut
hanc sapientiã quae xp̃s est percipere
mereremur Gnetia quippe redem¬
tisumus Illanamq sola opera male
uiuendo dedimus quibus si usta rani¬
butio seruar&ur. Non xp̃s. sed supplicia
redderentur. Sed aliud homo periusti¬
tiam meruit. aliud pergnrtiã accepit
Test&ur paulus. prius quã mens illius
quibus sentibus premebatur erroris
Quiprius inquit fui blasphemus & per¬
secutor & contumeliosus. sed miseri¬
cordiam consecutussum quia ignorans

Expanded text:
nihil dignum aestimatione illius invenit. nihil dignum aestimatione illius invenit. Non autem hoc sapientiae pretium et esse dicitur et nesciri; sed idcirco nesciri quia deest, eo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque deprehensus, cum remedium subventionis non invenit, fateri solet, quia quid faciat, nescit. « Hujus ergo Sapientiae pretium nescire, est digni operis meritum, quo illam percipiat, non invenire. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem, quam appetimus, possidere debeamus. Quid autem nos dedimus, ut Sapientiam, quae Christus est, percipere mereremur? Gratia quippe redempti sumus. Illa namque opera sola male vivendo dedimus, quibus si justa retributio servaretur, non Christus, sed supplicia redderentur. Sed aliud homo per justitiam meruit, aliud per gratiam accepit. Testatur Paulus, priusquam mens illius  quibus sentibus premebatur erroris. Qui prius, inquit, fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
cis sensibus plenus. ad alia nos intelle¬
genda transmittit. ut non creatam
sed creantem sapientiã requiramus
Nam nisi in uerbis istis allegoriarũ secre¬
ta rimemur. ea utiq quae sequntur
omnino sunt digna despectui. si exsola
historica namxtione pensentur
Paulo post namq dicit. Non adȩqua¬
bitur ei aurum uel uitrum. Et cũ
sicut nouimus uitrum longe atq disi¬
militer auro sit uilius. cur postauri
nomen m& alli utiq preciosi. proim¬
mensa laude uitrum quoq dixit sapi¬
entiae non aequari: Ipsa ergolitte¬
ite di ficultate compellimur. ut ad
sententias horum uerborum mesti¬
cas uigilemus. Vir itaq sc̃s quã sapien¬
tiam contemplatur. Nisi eãde qua
paulus a postolus dicit. xp̃m dĩiuistutẽ
& dĩsapientiam : De qua persalomonẽ
scriptum est. sapientia aedificauie sibi
domum. Et dequa psalmista ait. om
nia insapientia fecisti huius nimirũ
sapientiae homo preciũ nescit. quia

Expanded text:
cis sensibus plenus, ad alia nos intellicis sensibus plenus, ad alia nos intelligenda transmittit, ut non creatam sed creantem sapientiam requiramus. Nam nisi in verbis istis allegoriarum secreta rimemur, ea utique quae sequuntur omnino sunt digna despectu, si ex sola historica narratione pensentur. Paulo post namque dicit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Et cum, sicut novimus, vitrum longe atque dissimiliter auro sit vilius, cur post auri nomen, metalli utique pretiosi, pro immensa laude vitrum quoque dixit sapientiae non aequari? Ipsa ergo litterae difficultate compellimur, ut ad sententias horum verborum mysticas vigilemus. Vir itaque sanctus quam sapientiam contemplatur, nisi eam de qua Paulus apostolus dicit: Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam ? De qua per Salomonem scriptum est: Sapientia aedificavit sibi domum ; et de qua Psalnia in sapientia fecisti? . Hujus nimirum Sapientiae homo pretium nescit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum prius est. quod duo sibipro¬
posuit. & duo subdidit responden¬
do Adidnamq quo d superius dixit:
sapientia uero ubinuenitur & quis ẽ.
locus intellegentiae. isto uersu re¬
spondit. abrssus dicit non ẽ. in me. &
mare loquitur non est mecum: Ad
id uero quod dixeraet. nescit homo pre¬
cium eius. Nec inuenitur interae suaui¬
ter uiuentium. inferiorem uersum
reddidit dicens. Nondabitur aurũ
obritum proea. Nec append&ur argen¬
tum in commutatione eius : Adutra¬
q: ergo respondit. sed augendo quod
obiecenat non soluendo: Cum sapien¬
tiae namq locum querer& ac de inde
inferius responder&. abyssus dicit
non est inme. non ubi ess& sedubi non
ess& indicauit. Rur suscum abomine
eius precium dicer& ignorteri. atq
ad hoc inferius redder&. Nondabitur
aurum obritum proea : Non quid
ess& eius precium. sed quod non ess&
ostendit. Cunctis autem liqua quodne¬
qr hachumana sapientia uel teneriloco
uel emi diuitus potest: sed uir sc̃s mr̃sti¬

Expanded text:
Notandum prius est quod duo sibi proposuit, et duo subdit respondendo. Ad id namque quod superius dixit: Sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Isto versu respondit: Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ad id vero quod dixerat: Nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter viventium, inferiorem versum reddidit, dicens: Non dabitur aurum obryzum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ad utraque ergo respondit, sed augendo quod objecerat, non solvendo. Cum sapientiae namque locum quaereret, ac deinde inferius responderet: Abyssus dicit: Non est in me, non ubi esset, sed ubi non esset indicavit. Rursus cum ab homine ejus pretium diceret ignorari, atque ad hoc inferius redderet: Non dabitur aurum obrysum pro ea, non quid esset ejus pretium, sed quid non esset ostendit. Cunctis autem liquet quod neque haec humana sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis potest. Sed vir sanctus, mysti
Abbreviated transcription (Latin):
tis corpore commutatur Macta
ergo & manduca dicitur. Idẽ a pecca¬
to eos in quouiuunt interfice. & ase
ipsis in tua illos membrar conueste
Et quia haec ecclesia corpus est dñi.
ipse &iam dñs iacob uoce leo uocatur
exse leaena uocatur excorpore. dũ
ei sub iude specie dicitur : Ad prace¬
dam filimi a scendisti re quiescens ac
cubuisti ut leo. & qua si leaena. quissus¬
citabit eum : haec igitur leaena ne¬
quaquam dicitur. quiaper iudȩam
traensiit. sed nonper traensit
A postolis quippe predicantibus. prius
exilla tria milia. post modum quinq
milia crediderunt. Ecclesia itaque
persinagogam traen sit. sed non per¬
troensiit. quia exilla ad fidem paucos
repuit. sed tamen illum infidelem
populum aperfidia funditus non extin¬
xit. Sed quod sepe iam dixi musre¬
pulsa ab infidelitate iudaeorum. deflexit
aduocationem gentium. Vnde ad¬
huc de eadem leaena dicitur

Expanded text:
tis corpore commutatur. Macta tis corpore commutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est a peccato eos in quo vivunt, interfice, et a se ipsis in tua illos membra converte. Et quia haec Ecclesia corpus est Domini, ipse etiam Dominus Jacob voce leo vocatur ex se, et leaena vocatur ex corpore, dum ei sub Judae specie dicitur: Ad praedam, fili mi, ascendisti : requiescens ut leo accubuisti, et quasi leaena, quis suscitabit eum ? Haec igitur leaena nequaquam dicitur, quia per Judaeam non transiit, sed non pertransiit. Apostolis namque praedicantibus prius ex illa tria millia, postmodum quinque millia crediderunt. Ecclesia itaque per Synagogam transiit, sed non pertransiit, quia ex illa ad fidem paucos rapuit, sed tamen illum infidelem populum a perfidia funditus non exstinxit. Sed, quod saepe jam diximus, repulsa ab infidelitate Judaeorum, deflexit ad vocationem gentium. Unde adhuc de eadem leaena dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
repulsi a postolia sinagogȩ finibus sunt
egressi. resten unc dicitur. Non cal¬
cauerunt eam filii institutorum:
Calcarent quippe eam instttorum filii.
si predicatores scĩ eius demsinagoge uitia
calce uistutis prcemerent. Siautẽ
institutores eosdem scẽ etclesiae
predicatores accepimus : Instito¬
rum filios. pastores & doctores qui
a postolorum uiam secuti sunt Nil ob¬
stat intellegi Quisinagogam minime
calcauerunt. quiadum eorum patres
id .ẽ. a postoli ab illa repulsi sunt: ipsi
quoq ab eius uocatione cessauerunt.
perquam uidelic& sinagogam leaena
non pestronsiit. quia scã ecclesia collec¬
tione gentium dedita. Nequa quam
se adillum iudeae populum diutius oc¬
cupauit Recte autem ecclesia leaena
nuncupatur. quia male uiuentes in
tuitus ore scaẽ predicationis interficit
Vnde & ipsi primo pastori quasi huius
leaenie oridicitur. macta & manduca:
Quod mactatur quippe auita occiditur.
iduero quod comeditur. incomeden¬

Expanded text:
repulsi apostoli a synagogae finibus sunt repulsi apostoli a synagogae finibus sunt egressi, recte nunc dicitur: Non calcaverunt eam filii institorum. Calcarent quippe eam institorum filii, si praedicatores sancti ejusdem synagogae vitia calce virtutis premerent. Si autem institores eosdem sanctae Ecclesiae praedicatores accipimus, institorum filios pastores et doctores, qui apostolorum viam secuti sunt, nil obstat intelligi. Qui Synagogam minime calcaverunid est apostoli, ab illa repulsi sunt, ipsi quoque et ab ejus revocatione cessaverunt. Per quam videlicet Synagogam leaena non pertransivit, quia sancta Ecclesia collectioni gentium dedita, nequaquam se ad illum Judeae populum diutius occupavit. Recte autem Ecclesia leaena nuncupatur; quia male viventes in vitiis ore sanctae praedicationis interfecit. Unde et ipsi primo praedicatori, quasi hujus leaenae ori dicitur: Macta et manduca . Quod mactatur quippe, a vita occiditur. Id vero quod comeditur, in comeden
Abbreviated transcription (Latin):
toribus. institutores scriptores quiq
ignorando posuerint. Institoresenĩ.
negotiatores dicimus. proeo quod ex¬
ercendo operi insistant. Sed uterq
sermolic& in uoce disson& initellec¬
tu non discrepat . Quia omnes qui
fidelium mores instituunt. spiritale
negotium gerunt : Vt cum praedica¬
tionem suis auditoribus prebent. ab
eis fidem & opera recta percipiant
Sicut descã ecclesia scriptum . ẽ. sindo¬
nemfecit & uendidit. Dequa & pau
lo post illic dicitur. Uidit quodbona
est negotiatio eius:. Qui hoc loco in¬
stitutores. Nisi proph&ae scĩ uocati
sunt . qui sina gogȩ mores ad fidem
instituere proph& ando curauerunt :
Quorum nimirum filii sc̃ĩ a postolinun¬
cupantur. qui ut dm̃ hominem crede¬
rent. ad eandem fidem ex eorum sunt
predicatione generati de quibus ec de¬
siae.: perpsalmistam dicitur. Propatrib
tuis nati sunt tibi filii. constitues eos prin¬
cipes super omnem tertrm. Sed quia

Expanded text:
toribus, institutores scritoribus, institutores scriignorando posuerunt. Institores enim negotiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi insistunt. Sed uterque sermo licet in voce dissonet, in intellectu non discrepat, quia omnes qui fidelium mores instituunt, spiritale negotium gerunt, ut cum praedicationem suis auditoribus praebent, ab eis fidem et opera recta percipiant, sicut de sancta Ecclesia scriptum est; Sindonem fecit et vendidit ; de qua et paulo post illic subditur. Vidit quod bona est negotiatio ejus. Quid ergo hoc loco institores, nisi prophetae sancti vocati sunt, qui Synagogae mores ad fidem instituere prophetando curaverunt? Quorum nimirum filii sancti apostoli nuncupantur, qui, ut Deum hominem crederent, ad eamdem fidem ex eorum sunt praedicatione generati; de quibus sanctae Ecclesiae per Psalmistam dicitur: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uũlturem sed oculais uulturis
non aspexit quidum humilitatis eius
uias quibus nos ad alta subleuauit con¬
si derari noluit. semitam auis ignora¬
uit Neq enimpensarestudinit quod
eius nos humilitas leuar& ad caelestia.
& mostis eius intentio reformar& adiutã¬
Semitamigitur ignorauit auis nec intui¬
tus est oculas uulturis. quia & siuiditeũ
quem in moste tenuit. uidere noluit
quanta uitae nostrre gloria decius mor¬
te sequerur. Vnde ad erudelitatẽ
quoq: persecutionis exarsit. uerba
uitae percipere rennuit. p̃dicatores
regni cȩlorum. prohibendo. seuiendo.¬
feriendo reppulit. Quiscilic& repul¬
si iuda eã ad quam missi fueraent dese¬
rentes. ingentilitatis collectione dis¬
persisunt :. Vnde adhuc subditur
NONCALCAUERUNT EAMFILI QXUII
INSTI TORUM. NEC PER
Incunctis latinis codicibus. institutores
positois repperimus. In grecis uero.
negotiatores inuenimus. Ex quarẽ
colligiual&. quod hoc in lo copro insti¬

Expanded text:
quidem vulturem, sed oculum vulturis quidem vulturem, sed oculum vulturis non aspexit. Qui dum humilitatis ejus vias, quibus nos ad alta sublevaret, considerare noluit, semitam avis ignoravit. Neque enim pensaro studuit, quod ejus non humilitas levaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitaSemitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis: quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit, quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutio exarsit, verba vitae percipere renuit praedicatores regni coelorum, prohibendo, sferiendo repulit. Qui scilicet repulsi Judaeam ad quam missi fuerant deserentes, in gentilitatis collectionem dispersi sunt. Unde adhuc subditurNon calcaverunt eam filii institutorum, nec pert. Gregorius: « In cunctis Latinis codicibus institutores positos reperimus, in Graecis vero negotiatores invenimus. Ex qua re colligi valet, quod hoc in loco pro insti
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hoc loco auis nomine. Nisi ille
signatur. qui corpus carneum quod
ad sumpsit ascendendo ad a&hera li¬
bnruit: qui apte quoq &iam uultu¬
ris appellatione ex primitur. Vultur
quippedumuolat suacens cadauercon¬
spicit. adesum se cadaueris deponit¬
Et plerumq sic in moste capitur. dum
ad mostuum animal de summis uenit.
Necte ergo mediator dĩ & ominum redẽp¬
tor noster uulturis appellatione signatur
qui manens in altitudine diuinitatis suae:
quasi aquodam uolatu sublimi cadauer
mostalitatis nostrce conspexit in infi¬
mis & sese decaelestibus adima sum misit
Fieri quippe. propter nos homo digna¬
tus est. Et dum mostuum animal p&ut
mostem apud nos qui apud se erart in mor¬
talis inuenit. Sed huius uulturis ocu¬
lus fuit ipsa intentio nostrae resunectio¬
nis quia ipse ad triduum mostuus. ab
a&erna nos moste libenruit Ille ergo
perfidus iudieae populus mostalemuidt
sed quod mostesua noftrirm mostem des¬
truer& minime adtendit Conspexit

Expanded text:
Quis hoc loco avis nomine, nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assumpsit, ascendendo ad aethera libravit? Qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, ad esum se cadaveris deponitet plerumque sic in morte capitur, dum ad mortuum animal de summis venit. Recte ergo mediator Dei et hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublimi cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatumortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus, ab aeterna nos morte liberavit. Ille enim perfidus Judaeae populus, quia mortalem vidit, sed quomodo morte sua mortem nostram destrueret, minime attendit, conspexit
Abbreviated transcription (Latin):
splendor. inruente perfidia malitiȩ
se nocte fuscauit. Quia igitur quid
fuit audiuimus. locus scilic& saphp̃ri la¬
pides eius & glebae illius aurum. Nunc
lam dilectus ille dĩpopulus. quur tan¬
ta haec bona perdiderit audiamus.

Expanded text:
splendor, irruente perfidia, malitiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona perdiderit audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ritate perfidem fulsit. adiungitur.
& glebae illius aurum. quidperglebas
nisi collectiones singulorum ordinũ
acmultitudines designantur:
Clebae autem exumore & puluere
constringuntur. Omne sergo qui
rore gratiae in fusi ex mostis debito
se puluerem esse ueraci cognitione
confessisunt dumuitae uistute clares¬
cerent. quasi aureae in illamglebȩ
lacuerunt Clebas haec tenr habut
in proph&is glebas indoctoribus gle¬
bas in patribus antiquis. qui magnase
infusione gratiae in professionis & ope¬
. unanimitate tenuerunt. Dicat
ergo & glebae illius aurum Quia
in ea multitudo spiritalium tanto
maiore uistute claruit. quantose
indm̃ acproximum maiore unanimi
fidiae est post modum tenebris obscura¬
tum. Cuius profecto nigredinem. he¬
remias proph&a intuens deplonrt di¬
cens quomodo obscuratum est aurũ.
mutatus est color optimus: Aurũ
namq: obscuratum est. quia in eis
antiquus ille fidei atq in nocentiae

Expanded text:
ritate per fidem fulsit, adjungitur: ritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi aureae in illa glebae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitfidiae est postmodum tenebris obscuratum. Cujus profecto nigredinem Jeremias propheta intuens deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae