comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diaconꝰ ĩmuniti ꝓcedunt. Nam neq diaconꝰ dalmaticã: neq
subdiaconꝰ induit tunicã. Subdiaconꝰ tamqͣ. lex. quȩ ante in¬
sacram̃ta natiuitatis. passionis. resurectionis ⁊ ascensiõis
dñi. Hoꝵ enĩ ñ p̃sentiã s expectationẽ significat tẽpꝰ illuo
int̾dũ casulis quã uestẽ sacerdotũ ẽẽ diximꝰ: cũ de habitu eiꝰ
loquerem᷑. Qd neminẽ mouere debet. Non enĩ sic utunt᷑ casuł
subdiaconꝰ aut diaconꝰ. ut in ipsis legant aut ministrent: sed
lecturi aut ministraturi illas exuunt: manifeste ꝓfitentes il¬

Expanded text:
diaconus imminuti procedunt. Nam neque diaconus dalmaticam, neque subdiaconus induit tunicam. Subdiaconus tanquam lex, quae ante insacramenta nativitatis, passionis, resurrectionis et ascensionis Domini. Horum enim non praesentiam, sed exspectatiinterdum casulis quam vestem sacerdotis esse diximus, cum de habitu ejus loqueremur. Quod neminem movere debet. Non enim sic utuntur casulis subdiaconus aut diaconus, ut in ipsis legant vel ministrent, sed lecturi aut ministraturi illas exuunt, manifeste profitentes, il
Abbreviated transcription (Latin):
& nos si assistentes ad offerendũ recte ut dictũ ẽ diuidimꝰ.
illud qd̃ in psalmo canimꝰ. holo causta medullata offerã tibi
cũ incenso arietũ. offerã tͥ boues cũ hyrcis. Recte diuisimꝰ : et
iccireo siẽ munera abel. sic̃ sacͥficiũ abrahe. sic̃ melchisedech im¬
macłatã hostiam. nr̃a sacͥficia dñs accepta hab̃e dignat᷑. e iux¬
ta consequentẽ orationẽ iubet hec ꝑ manꝰ scĩ angłi sui ꝑferri
in sublime altare suũ in c̃spectũ diuine maiestatis sue inloca¬
lit̃ atq inuisibiliter. Ubiq enĩ ẽ maiestas eiꝰ in locał. ⁊ inuisibił.¬
orif ẽ plerisq eccłiis. cũ ad id uentũ fuerit. Nob̃ qͦ peccato Alta¬
rib famcilis tuis: paululũ exp̃ssa uoce silentiũ rumpere
Namq in illo passionis dnĩce articło subuenire nob̃ debet in
mentẽ latͦnis confessio. simulq responsio dñi de tribunali cru¬

Expanded text:
et nos, si assistentes ad offerendum recte, ut dictum est, dividimus, et nos, si assistentes ad offerendum recte, ut dictum est, dividimus, illud quod in psalmo canimus: « Holocausta medullata offeram tibi cum incenso arietum, offeram tibi boves cum hircis ; » recte divisimus, et idcirco, sicut munera Abel, sicut sacrificium Abrahae, sicut Melchisedech immaculatam hostiam, nostra sacrificia Dominus accepta habere dignatur. Et juxta consequentem orationem, jubet haec per manus sancti angeli sui perferri in sublime altare suum, et in conspectu divinae majestatis suae inlocaliter atque invisibiliter. Ubique enim est majestas inlocalis et invisibioris est plerisque Ecclesiis, cum ad id ventum est: « Nobis quoque peccatoribus famulis tuis, » paululum expressa voce silentium rumpere. Namque in illo Dominicae passionis articulo subvenire nobis debet in mentem latronis confessio , simulque responsio Domini de tribunali cru
Abbreviated transcription (Latin):
tulit melchisedech. Ualet nãq ampliꝰ res ꝗͣ umbra: ueritas quã
figura. Ipsã gͦ similitudinẽ desidem. magis ꝗͣ acceptiõis quanti¬
tatẽ. Similes simꝰ offerendo abel. si recte offerences recte nicħomi
nus diuidamꝰ: qd̃ qr cam ñ fecit peccauit. Sua namiq do cui de¬
bebat recte obtulit: s seipsũ sibi retinens. ⁊ cor suũ deo auferens
male diuisit. Abel uͦ intus in corde suo sacͥficiũ iusticie obtulit. qr
ñ seipsũ sibi retinuit. s d̾o subdidit: ac ꝓshoc ad ext̾iora eiꝰ munera
dñs placide respexit. Similit̾ abraham egregia fide totũ se pͥus
offerebat: e ꝓpt̾ hoc dũ offerret sua. placitas do ĩmolabat hostiaᷤ.
tend̾ Melchisedech qͦ nͥ seipsũ pͥus obculisset. ⁊ in sublime
alta  re di cor suũ deposuisset: ñ potuisset p̃uidẽ causas qͥrũ
intuitu panis ⁊ uini sacͥficium sine exẽplo pͥmꝰ obtulit do. Ita c

Expanded text:
tulit Melchisedec. Valet namque amplius res, quam umbra; veritas, quam tulit Melchisedec. Valet namque amplius res, quam umbra; veritas, quam figura. Ipsam ergo similitudinem desideremus magis quam acceptionis quantitatem. Similes offerendo sumus Abel, si recte offerentes, nihilomin fecit, peccavit . Sua namque cui debebat, Deo recte obtulit, sed seipsum sibi retinens, et cor suum Deo auferens, male divisit. Abel vero intus in corde suo sacrificium justitiae obtulit, quia non seipsum sibi retinuit, sed Deo subdidit, ac propter hoc ad exteriora ejus munera Dominus placide respexit. Similiter Abraham, egregia fide totum se prius offerebat, et propter hoc cum offerret sua, placidas offerebat hostias . tendit. Melchisedech quoque nisi seipsum prius obtulisset, et in sublime altare Dei cor suum deposuisset, non potuisset praevidere causas, quarum intuitu panis et vini sacrificium sine exemplo prius obtulit . Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
inceps eiꝰdem memoriȩ ꝓponit insignia. scił tã beatã pas¬
sione. necnon ⁊ ab inferis resurrectionẽ. s ⁊ in celos głosam ascensi¬
onẽ. quoꝵ pͥmũ uulnerat eccłe caritatẽ: alterũ confortat fidẽ. t̾ciũ
culatã. panẽ scm̃ uite et̃nȩ. & calicẽ salutis ꝑpetue. qͥnariũ cruciꝰ
signacłm panis ⁊ uini impͥmit substantie. xp̃o sedenti ad dexte¬
rã patͥs ueracit̾ ut dictũ ẽ concorporate. eruditũ contẽplatorẽ re¬
rũ. ad illã beatã passionẽ mittit. Nã ab hinc usq dũ corporale de¬
suꝑ calicẽ auferat: pendentis in cruce spirat agon. ⁊ passio dnĩ.
Hȩc gͦ st̃ illa uiuentis petrȩ foramina. in qͥb ẽ foemosa ⁊ ĩmacu¬
lata colũba. scił eccła. in qͥb tẽ certiꝰ nidificat. cũ int̾ u̾ba p̃dicta
uł qͥnq crucis signacła. quinq dilecti sui plagas. uideł ouas ma¬
sacͥficiũ ẽ do: quã qd̃ obtulit abel. qd̾ obtulit abrabã: qd̾ ob¬

Expanded text:
eatam passionem, ab inferis resurrectionem; et in coelos gloriosam ascensionem. Primum vulnerat Ecclesiam charitate, alterum confortat fide, tertium itae aeternae, et calicem salutis perpetuae, quinarium crucis signaculum panis et vini imprimens substantiae, Christo sedenti ad dextram Patris veraciter concorporate eruditum contemplatorem rerum ad illam beatam passionem mittit. Nam abhinc usque dum corporale desuper auferat, pendentis in cruce spirat agon, et passio Domini. Haec ergo sunt illa viventis petrae foramina, in quibus formosa est et immaculata columba, scilicet Ecclesia; in quibus tunc certius nidificat, cum intra verba praedicta, vel quinque crucis signacula, quinque dilecti sui plagas, videlicet duas masacrificium est Deo, quam quod obtulit Abel, quod obtulit Abraham, quod ob
Abbreviated transcription (Latin):
a mysterio ñ uacat. Non enĩ timore passionis se abscondebat
qͥ ad hoc uenerat ut pateret᷑: s ħ p̃tendebat foris. qd intus
agebat᷑ m alloꝵ cordib. Nã uere abiturꝰ erat in regionẽ
gentiũ. pedib eugłirantiũ. que: erant iuxta desertũ illo
qͥb ĩa tẽ dicebat. relinquet᷑ uob̃ domꝰ ur̃a deserta: ñ in ip¬
sũ desertũ qd̃ erat illi incredulitas iudeoꝵ. Sacerdoᷤᷤ gͦ insi¬
lentio stans. & silent̾ suꝑ oblata dicens orationẽ. scm̃ prepa
ditabat᷑ sacͤm̃tũ. Qt a uͦ ꝓximo iã pascha cũ multi ascendissent
iherosolymã ut scĩficarent seipsos ante pascha. & reqͥrerent
eũ dicentes. qͥd putatis qr ñ uenit ad diẽ festũ. ded̾ant aũ pon¬
tifices & pbarisei mandatũ ut si qͥs cognouerit ubi sit indi

Expanded text:
a mysterio non vacat. Non enim timore passionis se abscondit, qui ad hoc venit, ut pateretur, sed hoc praetendebat foris, quod intus agebatur in illorum cordibus. Nam vere abiturus erat in regionem gentium pedibus evangelizantium, bat: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta , » non in ipsum desertum, quod erat illi incredulitas Judaeorum. Sacerdos ergo in silentio stans, et silenter super oblata dicens orationem, sanctum praditabatur sacramentum. Quia vero proximo jam Pascha, cum multi ascendissent in Hierosolymam ut sanctificarent seipsos ante Pascha, et requirerent eum dicentes: « Quid putatis; quia non venit ad diem festum? Dederant autem pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs aũ dic̃. qr caro ñ ꝓdest quicꝗͣ. Si enĩ uidei carnẽ quã cru¬
cifixert. concide &e deuorare sic̃ carnẽ agni maluissent. aut
potuissent integrã uiuãq absoebere. sicut cetꝰ maris uiuen¬
tẽ absorbuit ionã. nicħ illis ꝓfuisset: ĩmo maiore sacͥlegio
conscientias suas uentresq polluissent. Animał gͥ uita qr
illã reqͥrͤre suꝑfluũ ẽ. Nam qͥd cęlestis hõ ꝑ sacͥficiũ celeste. hoc
ãministraret. qđ nob̃ ñ deerat: non enĩ prudentie eiꝰ fuit.
curiositate nrãm ñ necessariis pascere miraculis. Q uȩrebat
hoc curiosus herodes. quando erat ex multo tpr̃e cupiens iħmn
uidẽ : qr sꝑabat uide signũ aliqd̃ ab eo fieri. Q uod qr non fecit.
expediebat. que ẽ scĩficatio & benedictio. mĩa & ueritas. iꝰͦ¬

Expanded text:
 caro non prodest quidquam . » Si enim Judaei carnem quam crucifixerunt, concidere et devorare sicut carnem agni maluissent aut potuissent integram vivamque absorbere, sicut cetus maris viventem absorbuit Jonam , nihil illis profuisset, imo majori sacrilegio conscientias suas polluissent. Animalis igitur viillam requirere superfluum est. Nam quid coelestis homo per sacrificium coeleste hoc administraret quod nobis non deerat? Non enim prudentiae ejus est, curiositatem nostram non necessariis pascere miraculis. Quaerebat hoc curiosus Herodes, quando erat ex multo tempore cupiens Jesum videre, quia sperabat signum aliquod ab eo fieri . Quod quia non fecit, expediebat, quae est sanctificatio et benedictio, misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
carnice sanguini quẽ de utero uirginis assũpserat. & pani
ac uino qd̾ de altari assumit mediũ int̾ueniens unũ sac̾fi¬
ciũ efficit. qd̾ cũ in oea fideliũ sac̾dos distribuit. panis & ui¬
nũ absumit᷑ & transit: partus aũ uirginis. cũ unito sibi
u̾bo patris. & in cȩlo e in hõĩb integer ꝑmanet & in c̃sũptꝰ.¬
S in illũ in qͦ fides non ẽ pret̃ uisibiles speties panis e uini. nich
de sacͥficio ꝑuenit: quẽadmodũ asinꝰ ad lirã cũ irrationabileᷤᷤ
aures arrigit sonũ qͥdẽ audit. s modũ cantilene ñ ꝑcipit. Ta¬
les cõparantur uideis uł patͥb eoꝵ. de qͥb dñs. patres inqͥt ur
manducauert̃ manna: & moetui st̃. Qͥ aũ cũ fide accipiunt.
illis cõparant᷑ de qͥb apł̃s. patres nr̃i inqͥt om̃s eandẽ escã sp̃ita

Expanded text:
carni et sanguini, quem de utero Virginis assumpserat, et pani carni et sanguini, quem de utero Virginis assumpserat, et pani ac vino, quod de altari assumpsit, medium interveniens, unum sacrificium efficit, quod cum in ora fidelium sacerdos distribuit, panis et vinum absumitur et transit. Partus autem Virginis cum unito sibi Verbo Patris, et in coelo et in hominibus integer permanet et inconsumptus. de sacrificio pervenit. Quemadmodum asinus ad lyram, cum irrationales aures arrigit, sonum quidem audit, sed modum cantilenae non percepit. Tales comparantur Judaeis vel patribus eorum, de quibus Dominus: « Patres, inquit, vestri manducaverunt manna et mortui sunt . » Qui autem cum fide accipiunt, illi comparantur, de quibus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ne uł soliꝰ humane substantie ẽ. Est enĩ tã in pontifice ꝙ̃ in
sacͥficio diuina substantia: ẽ & t̾rena. Terrena in utroq ẽ
id qd̾ coeporalit̾ uł localit̾ uideri pot̃. diuina in utroq uer¬
bũ inuisibile ẽ: qd̾ in pͥncipio erat ds apud dm. Nã cũ dice¬
ceret idem magnꝰ pontifex panẽ & uinũ tenens. hoc ẽ cor¬
pus meũ. hic ẽ sanguis ms: uox erat u̾bi incarnati. uox
eterni principii. uerbũ antiqui consilii. Uerbũ qd̾ huma¬
nã acceꝑat naturã: idem in carne manens. paniꝰ &e uini ac¬
cipiebat substantiã. Uita media: panẽ cũ sua carne. uinũ
cũ suo iungebat sanguine. Quẽadmodũ in. corporeis sensib
m̃tis & coepulento aeri media lingua int̾uenit. & utrũq con¬
iungens unũ sermonẽ efficit. qͦ in aures demisso. id qd̾ audi¬
bile ẽ. cito absumit᷑ & t̾nsit. sensus aũ sermonis. & in dicente
e ineo qͥ audit integer ꝑmanet & inconsũptꝰ. sic u̾bũ pat̾s

Expanded text:
solius humanae substantiae est. Est enim tam in pontifice quam in sacrificio divina substantia, est et terrena. Terrena in utroque est, id quod corporaliter vel localiter videri potest: divina in utroque, verbum invisibile est « quod in principio erat Deus apud Deum. » Nam cum diceret idem magnus pontifex panem et vinum tenens, « hoc est corpus meum, hic est sanguis meus, » vox erat Verbi Incarnati, vox aeterni principii, verbum antiqui consilii. Verbum quod humanam acceperat naturam, id est in carne manens, panis et vini accipiebat substantiam vita media, panem cum sua carne, vinum cum suo jungebat sanguine. Quemadmodum in corporeis sensibus menti et corpulento aeri media lingua intervenit, et utrumque conjungens unum sermonem efficit, quo in aures dimisso, id quod audibile est, cito absumitur et transit: sensus autem sermonis et in dicente et in eo qui audit, integer permanet et inconsumptus. Sic Verbum Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
collatꝰ cũ re sermo uix ulliꝰ apparet ẽẽ mom̃ti. Nc̃ maxime
cũ ad sũmi sacram̃ti u̾ticẽ. cũ ad ipsã ꝑuentũ ẽ scĩ sac̾fici
m̃t̾e. dispãret sermo. lingua deficit: ꝙ incircũcisa labia m̃¬
tẽ nicħominꝰ incircũcisã in suis ceptis. temeritatis & impu¬
dentie coarguunt. Qͥs enĩ nouit oedinẽ cęli: aut ponet ratio¬
nes eiꝰ in t̾ra  oedo nãq cęli. p̾senti ex capło nob̾ effulsit: cuiꝰ
claritatẽ ferre ñ ualuit sepe noi̾atꝰ. ⁊ sepe nominandꝰ achis.
Abiturꝰ hinc in sacrarium cęli pontifex sũmꝰ ꝑ uiã sacre pas¬
sionis. sac̾ficat modo mirabili scđm ordinẽ suũ. scdm cȩles¬
tis sac̾ficiĩ titũ. accipiens panẽ in scãs ac uenerabiles manꝰ
suas. & dicens ħ ẽ eorpꝰ meũ. accipiens p̃clarũ calice uinise¬
dicens. hic ẽ calix sanguinis mei. Qͥ o gͦ: Silebimꝰ: e silentio nr̃
uidebim᷑ consentientes eẽ his quoꝵ polluta labia ñ cetigit se¬

Expanded text:
e momenti. Nam maxime, cum ad summi sacramenti verticem, cum ad ipsam perventum est sancti sacrificii mentem, disparet sermo, lingua deficit, et incircumcisa labia mentem nihilominus incircumcisam in suis coeptis, temeritatis, impudentiae, coarguunt. « Quis enim novit ordinem coeli, aut ponet rationes ejus in terra? » Ordo namque coeli praesenti ex capitulo nobis effulsit, cujus claritatem ferre non valuit saepe nominatus et nominandus Achis . Abiturus hinc in sacrarium coeli pontifex summus per viam passionis sacrificat modo mirabili secundum ordinem suum, secundum coelestis sacrificii ritum, accipiens panem in sanctas ac venerabiles ms: « Hoc est corpus meum, » accipiens praeclarum calicem vini, edicens: « Hic est calix sanguinis mei . » Quid ergo? silebimus, et silentio nostro videbimur consentientes esse his, quorum polluta labia non tetigit Se
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ẽ qd̃ a suꝑiore datur: munꝰ qd̾ ab inferiore. Illic inꝗͣ iã
in pͥma actione cõmemoratio om̃iũ fit. quoꝵ ẽ idem sacͥfsi¬
cium. qͥq illi uera similitudine conueniunt. in eo qđ cũ siq̃
multi. sic ꝑ unã fidẽ unũq sp̃m. in unũ corpꝰ eccłe st̃ conu¬
cti. qͦmͦ panis ille de multis confectus ẽ granis: & uinũ illuo

Expanded text:
enim est quod a superiore datur; munus quod ab inferiore. Illic, inquam jam enim est quod a superiore datur; munus quod ab inferiore. Illic, inquam jam in prima actione commemoratio omnium fit, quorum idem sacrificium, quique illi vera similitudine conveniunt, in eo quod cum sint multi, sic per unam fidem unumque spiritum, in unum corpus Ecclesiae sunt conjuncti quomodo panis ille de multis confectus est granis, et vinum illud
Abbreviated transcription (Latin):
b initio canonis. qđ ẽ. te igit᷑ clem̃tissime de te igitur¬
pat̃. usq ad eũ locũ. &r pͥdie ꝗͣ pateret᷑. quatuor dierũ
rationes annotant᷑. quoꝵ in primo uerus agnꝰ a đo
patre uł a seipso ut dictũ traditꝰ. illatꝰ ẽ in domos isrł. uen¬
ens in ciuitatẽ ihrłm. que illatio uł traditio. trina erucis
figura designat᷑ dicendo. uti accepta habeaᷤ. ⁊ bñdicaᷤ ħ donach
munera. hec scã sacͥficia illibata: in qͤrto aũ a iuida traditus
& uenditꝰ ẽ. que uenditio uł traditio itẽ trib crucib insig¬
nit᷑. dicendo. benedictã. ascriptã. ratã. Illic eccła que pͥus pre
nimia pauꝑtate ñ habens hostiã quã offerret dicebat. qͥd
recribuã dño ꝓ omĩb que retribuit mͥ. grãs agit sc̃e tͥnita¬
ti. qd̃ meruit calicẽ salutaris acciꝑe: & nom̃ eiꝰ inuocare. ħ
dona inqͥt. hec munera. E adẽ sacͥficia. dona st̃. munera st̃.
Dona. qr nob̾ ab ipso data: munera qr a nob̃ illi oblata. Bonũ

Expanded text:
b initio canonis, quod est: Te igitur clementissime Pater, usque ad eum locum, qui pridie quam pateretur, quatuor dierum rationes adnotantur, quorum in primo verus Agnus, a Deo Patre vel a seipso, ut dictum est, traditus , illatus est in domos Israel, veniens in civitatem Hierusalem. Quae illatio vel traditio trina crucis figura signatur, dicendo uti accepta habeas haec dona, haec munera, haec sancta sacrificia illibata. In quarto autem a Juda traditus et venditus est quae venditio vel traditio item tribus crucibus insignitur dicendo benedictam, ascriptam, ratam. Illic Ecclesia, quae prius prae nimia paupertate non habens hostiam, quam offerret, dicebat: « Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi , » gratias agit sanctae Trinitati, quod meruit calicem salutaris accipere, et nomen ejus invocare. Haec dona, inquit, haec numera. Eadem sacrificia dona sunt, munera sunt: Dona quia nobis ab ipso data; munera, quia a nobis illi oblata. Donum
Abbreviated transcription (Latin):
orans loqͥtur sapient̾ quȩ pacis sc̃. oblationẽ ꝑficit benedi¬
tã. dũ benedicit᷑ eloqͥum eiꝰ: & ascriptã. dũ nulla obliui¬
one deletur. & ratã. dũ data remissio peccatoꝵ. nulla ulte

Expanded text:
orans loquitur sapienter quae pacis sunt, oblationem perficit benediorans loquitur sapienter quae pacis sunt, oblationem perficit benedictam, dum benedicitur eloquium ejus, et ascriptam, dum nulla oblivione deletur; et ratam, dum data rem
Abbreviated transcription (Latin):
rogat ea quȩ pacis st̃. Nam qr de solis factis iustificari ñ uale¬
niꝰ corã illo qui ñ solũ de factis. s & de cogitatioĩb rationẽ exac¬
turus quasi cũ duplici uenit exercitu. p̃sentis sacͥficii lega¬
tionẽ mittentes rogamꝰ ea quȩ pacis st̃. M agnȩ aũ laudis est
sic legationẽ hanc ꝑagere. ut ab illo cui mittit᷑ mereat᷑ benedi¬
cieloquiũ eccłe: sicut bñdixit dauid sapienti abigail diceis
Bñ dictus dñs ds isrł. & bñdictũ eloquium tuũ. ⁊ benedic¬
ta tu que phibuisti me hodie ne ire ad sanguinẽ e ulcisce¬
rer me manu mea. A bigail nãq que int̃pretat᷑ patris me
in passione mortis agonizantẽ: rogatqͥ pacẽ ne se ulciscat᷑¬
ipse manuisua ꝓpt̃ stultũ nabal. ita ut ipsa qͦ cũ illo et̃no
dãpnatione ꝑeat. Que qm̃ absq consilio uł conscientia stul¬
ti illiꝰ festinat. ⁊ p̃missa munera oratione subseqͥtur. ⁊ ad¬

Expanded text:
rogat ea quae pacis sunt . » Nam quia de solis factis justificari non valemus coram illo, qui non solum de factis, sed et de cogitationibus rationem exacturus, quasi cum duplici venit exercitu, praesentis sacrificii legationem mittentes, rogamus ea quae pacis sunt. Magnae autem laudis est, sic legationem hanc peragere, ut ab illo, cui mittitur, mereatur benedici eloquium Ecclesiae, sicut benedixit David sapienti Abigail, dicens: « Benedictus Dominus Deus Israel, et benedictum eloquium tuum et benedicta tu quae prohibuisti me hodie, ne irem ad sanguinem, et ulciscerer de manu mea . » Abigail namque, quod interpretatur patris mei in passionem mortis agonizantem, rogatque pacem, ne se ulciscatur manu sua propter stultum Nabal ita, ut ipsa quoque cum illo aeterna damnatione pereat. Quae quoniam absque consilio vel conscientia stulti illius festinat, et praemissa munera oratione subsequitur et ad
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ferm̃tato sͥ uideant᷑ hab̃e greci. Nam romane eccłe c̃suetu
fert̃ tam̃ qͥdã hanc a grecis ferm̃tati se audisse rationẽ. eo qđ̃
maria pregnans de spũ sc̃õ facta fuerit. atq ido ꝑ ferm̃tatũ
significari recte dñicã incarnationẽ. ⁊ manfestũ uirginei
uentͥs tumorẽ. Qͥcũq ex eis huic innitunt᷑ rationi. longiꝰ a sa¬
ne doctͥne regłis abst̃: quã si nullas omĩno supͣdicte rei cau¬
sas reod̾ent. Q d enĩ:ido ferm̃tatũ offert̃: ut impregnatũ ⁊
tumidũ marie significent uterũ: Nempe ħ respectu. panẽ
uolunt. Hec ratio duab ex causis euidentib infirmata. me¬
rito contẽpnit᷑. Primo qr ñ marie s xp̃i soliꝰ qui solus ꝓ nobis¬

Expanded text:
super fermentato sibi videantur habere Graeci. Nam Romanae Ecclesiae consuetudsuper fermentato sibi videantur habere Graeci. Nam Romanae Ecclesiae consuetudFerunt tamen quidam, hanc a Graecis fermentati se audivisse rationem, eo quod Maria praegnans de Spiritu sancto facta fuerit, atque ideo per fermentatum signari recte Dominicam incarnationem, et manifestum virginei ventris tumorem. Quicunque ex eis huic innituntur rationi, longius a sanae doctrinae regula absunt, quam si nullas omnino supradictae rei causas redderent. Quid enim ideo fermentatum offerunt, ut impraegnatum et tumidum Mariae significent uterum? Nempe hoc respectu panem um esse volunt. Haec ratio duabus ex causis evidentibus, infirmata contemnitur. Primo, quia non Mariae, sed Christi solius, qui solus
Abbreviated transcription (Latin):
multas grecoꝵ confutauit hereses: qͥ int̾ cet̾a latinos uocabans
arimitas. ⁊ eos nimis ꝑsequentes eoꝵ eccłas claudebant: ⁊ mi¬
chahelẽ patarchã a grã ⁊ palatio imꝑatoris remotũ excõmuni¬
catioĩs gladio ꝑcussit. Tantis aũ heresib ferm̃tata ẽ gretia: ut
mirũ uideri non debeat hoc qđ de fem̃tato ĩmolat. Tante e coi¬
tra sinceritatis sẽꝑ fuit scã romana eccła: ut cui deest scͥpturaꝵ
noticia. uł argum̃tandi facultas. sola illi de azimo cont᷑ grecos
suffic̾e debeat eiꝰ auctoritas. Nam c̃stantinopolitana ñ solũ here¬
ticos. s ⁊ heresiarchas ꝓtulit multos: romana uͦ eccł̃a suꝑ apłi
hereticoᷤᷤ semꝑ confutauit: ⁊ de excelso fiłi tͥbunali data sente¬
tia iudicauit. Scͥpturaꝵ tam̃ suffragia deẽe ñ debent. ne ul¬
lã tã sincera auctoritas uideat᷑ passa ẽẽ iacturã. Que certiꝰ atq
comodiꝰ pet̾ent᷑: si uł scͥpto uł auctore certo constaret qͥd ratiõĩs

Expanded text:
Graecorum confutavit haereses, qui inter caetera Latinos vocabant Azymitas, et eos nimis persequentes, eorum ecclesias claudebant, et Michaelem patriarcham, a gratia et palatio imperatoris remotum, excommunicationis gladio percussit. Tantis autem haeresibus fermentata est Graecia, ut mirum videri non debeat hoc quod de fermento immolat. Tantae econtra sinceritatis semper fuit sancta Romana Ecclesia, ut cui deest Scripturarum notitia, vel argumentandi facultas, sola illi de azymo contra Graecos sufficere debeat ejus auctoritas. Nam Constantinopolitana non solum haereticos, sed et haeresiarchas protulit multos. Romana vero Ecclesia, supehaereticos semper confutavit, et de excelso fidei tribunali data sententia judicavit. Scripturarum tamen suffragia deesse non debent, ne ullam tam sincera auctoritas videatur passa esse jacturam. Quae certius atque commodius peterentur, si vel scripto vel auctore certo constaret, quid rationis
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ: que in hoc negotio maxime necessaria st̃. Patit᷑ enĩ nos.
non contͣdicentes: s nosse cupientes. Igit᷑ ne om̃ino nesciamꝰ
qͥm̾ ẽ. libet nc̃ intueri in ordine tã ammirabił sacrificii. tria
que in oꝑe ciilibet auctoris egregii reqͥrere consueuimꝰ .i. ma
teriã. intentionẽ. causãq finalẽ. siue utilitatẽ. Que cũ sin¬
gła nob̾ fidi manu pulsantib grẽ clauicula secretariꝰ ue

Expanded text:
negotio necessaria sunt. Patitur enim nos, non contradicentes, sed nosse cupientes. Igitur ne omnino nesciamus quomodo est, libet nunc intueri in ordine tam admirabilis sacrificii tria, quae in opere cujuslibet auctoris egregii requirere consuevimus, id est materiam, intentionem, causamque finalem sive utilitatem. Quae cum singula nob
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃. Sepeliert̃ inqͣ. qđ nob in eo significat᷑. qd̾ calix iterũ cor
tuit: incongruũ eẽ astruens. ut cũ suꝑ eucharistiã orõ dice̾¬
tur quã scolasticus cõposuit. ipsa orõ non diceret᷑ quã ꝑ se ip¬
se dñs nr̃ dictauit. Qd̾ cũ a grecis accepisse uidẽtur: in hoc ta¬
m̃ differre uoluit. ut cũ apud grecos ab om̃i popło dicat᷑. a¬
mans uoce magna tradidit sp̃m. & centurio clamauit dices
trito ⁊ confracto corde lugebant dnm. uelut quondã ocisũ
abel inuidi frĩs furore maligno. pauci parentes impatienti
dolore. ⁊ inconsueto cordis anguore lam̃tati st̃. Post hoc iterũ

Expanded text:
erunt. Sepelierunt, inquam, quod nobis in eo significatur quod calix iterum corperunt. Sepelierunt, inquam, quod nobis in eo significatur quod calix iterum corptuit, incongruum esse astruens, ut cum super Eucharistiam oratio diceretur quam scholasticus composuit, ipsa oratio non diceretur, quam per se ipse Dominus noster dictitavit. Quod cum a Graecis accepisse videretur, in hoc tamen differre voluit, ut cum apud Graecos ab omni populo dicatur, a est, clamans voce magna tradidit spiritum, centurio clamavit dicens: « trito et confracto corde lugebant Dominum, veluti quondam occisum Abel invidi furore fratris maligno, pauci parentes impatienti dolore et inconsueto cordis dolore lamentati sunt. Post hoc iterum
Abbreviated transcription (Latin):
ficas. nuuificas. benedicis. passio dñi consũmatur: ⁊ illud nob̃
cõmemoratur. qđ clamans uoce magna emisit sp̃m. Quappt̃
ta erant hactenꝰ clausa & oꝑta fuerant: & erat u̾bũ abscondi¬
tũ ab eis qͥcqͥd ipse de passione sua p̾dixerat. nc̃ aũ consũma¬
tũ ⁊ iã reuelatũ ẽ. Gyodq discooꝑto calice. trinũ de hos¬
tia suꝑ calic̃e pingitur crucis signacłm dicendo. ꝑ ipsũ. ncũ
ipso ⁊ in ipso. ⁊ cetera. confessionẽ expͥmit cũ uoce centurionis:
qͥ uiso t̾remotu ⁊ his que fiebant: clamauit uoce magna. Ue¬
re filiꝰ dĩ erat iste. Bue uͦ cruces que pingunt᷑ in latere cali¬
tionẽ salutis nr̃e ꝓfluxert. Tẽ accedit diaconꝰ. & exaltatũ
parũꝑ sacͥficiũ de altari. reuerent̃ tã ipse quã sacerdos iter̃
deponit : qr uenit ioseph ab arimathia cũ centuriõe. ⁊ ni¬
chodemꝰ qͦ. ⁊ impetratũ a pilato corpꝰ iħu. deponentes sepeli¬

Expanded text:
ini consummatur, et illud nobis commemoratur, quod clamans voce magna emisit spiritum . Quapropter ta erant, hactenus clausa et operta fuerant, et erat verbum absconditum ab eis, quidquid ipse de passione sua praedixerat, nunc autem ubi consummatum , etiam revelatum est. Quodque discooperto calice trinum de hostia super calice pingitur crucis signaculum, dicendo: « Per ipsum, et cum ipso, et in ipso, » confessionem exprimit cum voce centurionis, qui viso terraemotu, et his quae fiebant, clamavit voce magna: « Vere Filius Dei erat iste . » Duae vero cruces, quae pinguntur in latere calitionem salutis nostrae profluxerunt. Tunc accedit diaconus, et exaltatum parumper sacrificium de altari reverenter, tam ipse quam sacerdos iterum deponit, qucodemus quoque et impetratum a Pilato corpus Jesu deponentes sepeli
Abbreviated transcription (Latin):
Host letã popłi acclamationẽ seqͥtur hystoria secreti meroris:
S& ꝓfundi causa silentii. Secreta naniq memoria ẽ dñice pas¬
siõis. quandui choro silentium indicit: que ꝑ ebdomadã ante
paschalẽ ħ ordine cue̾rit. Eadẽ die qͣ laudes acclamate st̃ ipsi fili
chał agnꝰ. ingressus ẽ hic agnꝰ dĩ ciuitatẽ iberłm. & a neqͥssimiᷤ
lanistis obsessus. inultis insidiis querebat᷑ ad mortẽ. t̾ditꝰ a dõ patͤ
qͥ ꝓprio filio suo ñ peꝑcit. s ꝓ nob̃ omĩb tdidit illuch: traditus

Expanded text:
Post laetam populi acclamationem sequitur historia secreti moeroris, et profundi causa silentii. Secreta namque memoria Dominicae passionis est, quam diu choro silentium indicit, quae per hebdomadam ante paschalem ordine hoc cucurrit. Eadem die, qua laudes acclamatae sunt ipsi Filio chalis agnus , ingressus est hic Agnus Dei civitatem Hierusalem, et nequissimis lanistis obsessus, multis insidiis quaerebatur ad mortem, traditus a Deo Patre, « qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩt̾a. Nimirũ hoc ÷ diuinitatis archanũ conting̾e: principiũ
& odoriferũ suꝑ caput eiꝰ effundẽ pietatis unguentũ. Hoc ua¬
guentũ ex medulla pigm̃ti confectũ ẽ eugłici. scił ex eo qd̾ iohes
ait de u̾bo qd̃ in pͥncipio erat d̃s apud dm: oĩa ꝑ ipsũ facta st̃.¬
⁊ sine ipso factũ ẽ nicħ. Huiꝰ nc̃ odore domꝰ eccłe repleta ẽ. s mus¬
ce morientes ꝑdunt eiꝰ suauitatẽ: uideł om̃s heretiei sordib ob¬
dñĩ latibuluꝰ uocẽ leuans ipsũ palã uenientẽ in bechaniam
palam conuiuantẽ & ungento delibitũ. qͦdãmͦ rep̃sentat: &
illã sacre confessionis unctioñe sic det̾minat mulier illa mag¬
na que ẽ scã eccła ut cũ angłis & pueris qͥ in crastinũ obuiaue¬
rt̃ dño canentes ramosq palmaꝵ subleuantes. decantet hẽ de¬

Expanded text:
tc. Nimirum hoc est, divinitatis ejus arcanum contingere principium, et odoriferum super caput ejus effundere pietatis unguentum. Hoc unguentum ex medulla pigmenti confectum est evangelici, scilicet ex eo quod Joannes ait de Verbo, quod « in principio erat Deus 18 apud Deum. Omnia per ipsue repleta est, sed muscae morientes perdiderunt ejus suavitatem , videlicet omnes haeretici sordibus obasi post Domini latibulum, vocem levans, ipsum palam venientem in Bethaniam, palam convivantem, et unguento delibutum quodammodo repraesentat. Et illam sacrae confessionis unctionem sic determinat mulier illa magna, quae est sancta Ecclesia, ut cum angelis et pueris, qui in crastinum obviaverunt Domino canentes, ramosque palmarum sublevantes , decantet hunc de
Abbreviated transcription (Latin):
ditur gͦ antipħ p̃dicta ñ minꝰ quã semel decantata: cũ eiꝰ¬
modi põpa que significate rei aptissime congruit. Pre¬
cedunt flãmantes cereoli. uideł in signũ gaudii qđ in ortu
saluatoris omĩ mundo effulsit: de qͦ angłs ad pastores an¬
parit̃. neq a latere incessũ coequantes: s ante subdiaconꝰ.¬

Expanded text:
ditur ergo antiphona praedicta, non minus quam semel decantata cum ejusmodi pompa quae significatae rei aptissime congruit. Procedunt flammantes cereoli, videlicet in signum gaudii, quod in ortu Salvatoris omni mundo effulsit, de quo angelus ad pastores: « Anpariter, neque a latere incedentes, sed ante subdiacon
Abbreviated transcription (Latin):
er illa magna que in apocalypsi uisa ẽ amicta sole. scił. xp̃o.
quẽ induit in baptismate: lunã habens sub pedib. iudeł oĩa
mutabilia calcans. Luna enĩ mutabił ẽ. atq id̾o mutabilem
mundũ designat. & in capite suo gestans coronã stellaꝵ¬
utero habens. & clamabat paturiens. & cruciat᷑ ut pariat.
Huiꝰ in utero habentis. clamantis ⁊ parturientis salubrẽ
cruciatũ. offerende de qua loqͥmur grauis & grandi sonus
imitat᷑ cantus: que pneu̾mis distenta frequentib. & suiꝰ fe¬
cunda uersib quantũus longa iubilatione ñ ualet satis
expͥmere qd̃ significat. Ne gͦ dicas in corde tuo. qͥs ascend̾
in celũ. hoc ẽ xpm̃ inde deducere: ut is qͥ in se surgens ex

Expanded text:
er illa magna, quae in Apocalypsi visa est amicta sole, scilicet Christo, er illa magna, quae in Apocalypsi visa est amicta sole, scilicet Christo, quem induit in baptismo, lunam habens sub pedibus , videlicet omnia mutabilia calcans. Luna enim mutabilis est , atque ideo mutabilem mundum designat, et in capite suo gestans coronam stellautero habens, et clamabat parturiens, et cruciatur ut pariat. Hujus in utero, habentis, clamantis et parturientis salubrem cruciatum, offerendae, de qua loquimur, gravis et grandisonus imitatur cantus; quae neumis distenta frequentibus, et suis fecunda versibus quantumvis longa jubilatione non valet satis exprimere 17 quod significat. Ne ergo dicas in corde tuo: « Quis ascendit in coelum, hoc est Christum inde deducere , » ut is qui in se resurgens ex
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑ in se contineret. Habebat namq causas inuisibiles
ꝓpt̾ quas uisibiles hostias offerret: uideł oꝑa dĩ memoria dig¬
na: uerbi grã. manũ quã extendit dñs suꝑ pͥmogenita egyp¬
ti transiens suꝑ tab̃nacła isrł signata sanguine agni. transi¬
ens & saluans. ꝓtegens & liberans: transitũq isrł ꝑ mareru¬
brũ. & submersionẽ pharaõis & exercituum eiꝰ. & curruum:
& cet̾a di magnalia. hȩc aũ omĩa umbre futuroꝵ erant: qr
in figura contingebant illis. Igit᷑ & ipsa sacͥficia quȩ ꝓpt̃ haᷤ
fiebant causas. sca qͥdẽ. s sanctioꝵ ũbre: bona qͥdem. s melioꝵ
erant figute. Quales cause: tales & causaꝵ memoriȩ. Non
gͦ solũ panẽ & uinũ. que corporalit̃ uident᷑. s ⁊ qd̃ ñ nisi ficdłi
& uerũ ĩ molans sacͥficium: ꝙr iã concepit corde credendo ad iꝰ¬
ticiam. iamq parit ore confitendo ad salutẽ. Ipsa ẽ enĩ muli¬

Expanded text:
videbatur in se contineret. Habebat namque causas invisibiles videbatur in se contineret. Habebat namque causas invisibiles propter quas invisibiles hostias offerret, videlicet opera Dei memoria digna, verbi gratia, manum quam extendit Dominus super primogenita Aegypti, transiens super tabernacula Israel signata sanguine agni, transiens et salvans, protegens et liberans, transitumque Israel per mare Rubrum, et submersionem Pharaonis et exercitus ejus et curruum, caeteraque Dei magnalia . Haec autem omnia umbrae futurorum erant, quae in figura contingebant illis. Igitur et ipsa sacrificia, quae propter has fiebant causas, sancta quidem, sed sanctiorum umbrae, bona quidem, sed meliorum erant figurae. Quales causae, tales et causarum memoriae. Non ergo solum panem et vinum, quae corporaliter videntur, sed et quod non nisi fet verum immolans sacrificium, quia jam concipit, corde credendo ad justitiam, jamque parit, ore confitendo ad salutem . Ipsa enim est muli
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ dictũ ẽ. Multi namq ficłi ocłos ñ habentes. ⁊ in sco sac̾fici¬
it enĩ eos quas uoces suas septẽ tonitrua locuta sint. cũ clamaᷤᷤ¬
set ille angłs foctis uoce magna. quẽadiodũ cũ leo rugit: et
qd̃ ille uoces qͥcꝗͣ attineant ad mysteriũ scĩ sacͥficii. uixta psa¬
mistã dicentẽ. circuibo ⁊ ĩmolabo in tabculũ eiꝰ hostiã uocife¬
credens & ore confitens : parit̃q manib panẽ & uinũ sic̃ sͥ tͦ¬
didit ipse saluator. offens. Nam ꝓ quota suoꝵ parte beneficioꝵ
grãs ageret excła saluatori. creatori & illuminatori suo: si nicħ
aliud ei ꝗͣ panẽ & uinũ offerret: Solũ deniq t̾renũ corpus. huiꝰ¬
modi t̾re fructib alitur. & sustentat᷑. Etiam anteꝗͣ creuisset
eccła tempꝰq nuptiaꝵ attigisset. anteꝗͣ coniuncta uiro suo¬
d̾o filiũ ex eo suscepisset. que in acceptabile sacͥficiũ offerre
posset: non erat sacrificiũ eiꝰ adeo uacuũ. ut nicħ p̃ter id qđ̃

Expanded text:
ictum est. Multi namque fidei oculos non habentes, in sancto Sacrificiit enim eos, quas voces suas septem tonitrua locuta sint, cum clamasset angelus ille fortis voce magna, « quemadmodum cum leo rugit , » et quod illae voces quidquam attineant ad mysterium sacrificii juxta Psalmistam dicentem: « Circuibo et immolabo in tabernaculo ejus hostiam vocifecorde, et ore confitens , pariterque manibus panem et vinum, sicut sibi tradidit ipse Salvator offerens . Nam pro quota suorum parte beneficiorum gratias ageret Ecclesia Creatori, Salvatori, et illuminatori suo, si nihil aliud ei quam panem et vinum offerret? Solum denique terrenum corpus hujusmodi fructibus alitur et sustentatur? Etiam antequam crevisset Ecclesia tempusque nuptiarum attigisset, antequam conjuncta viro suo filium ex eo suscepisset, quem in acceptabile sacrificium offerre posset non erat sacrificium ejus adeo vacuum, ut nihil praeter id quod
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ illis cõpetentẽ scribens. uisibibẽ sui memoriam
cõmendabat. Non enĩ seripturaꝵ solam cõmonitionẽ: ad ħ
sufficere iudicabat. Obliuiosũ namq & ex magna parte
indocilẽ egrotũ: scił genꝰ humanũ curandũ susceꝑat. Ecce
uidemꝰ eiꝰ que in sacͥs scͥpturis ẽ medicinał discipline diffici¬
tatẽ. Quota enĩ pars nr̃i capit illã que in scõ eugło flagrat
tam optimis ungentis antidotũ. illud qd̾ in pͥncipio erat

Expanded text:
haereditatem illis competentem scribens, visibilem sui memoriam commendabat. Non enim Scripturarum solam commonitionem ad hoc sufficere judicabat. Obliviosum namque et ex magna parte indocilem aegrotum, scilicet genus humanum curandum susceperat. Ecce videmus ejus, quae in sacris Scripturis est, medicinalis disciplinae difficultatem. Quota enim pars nostri capit illam, quae in sancto Evangelio fragrat tam optimis unguentis, antidotum illud quod « in principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
ost symbolũ cantat᷑ offerenda. Offerenda cantus ẽ eccłȩ. nom̃
hoc habens ab offerendo tractũ: eo qd̃ canit᷑ quando omũpo¬
tenti creatori nr̃o incorruptũ laudis offerimꝰ uł p̃paramꝰ sacͥfici¬
ũ. Hic magis ac magis aꝑiendũ fiłĩ ostiũ. & aĩe triclinia pan

Expanded text:
 De offerenda. Post symbolum cantatur offerenda. Offerenda cantus est Ecclesiae, nomen  De offerenda. Post symbolum cantatur offerenda. Offerenda cantus est Ecclesiae, nomen hoc habens ab offerendo tractum, eo quod tunc canitur quando omnipotenti Creatori nostro incorruptum laudis offerimus vel praeparamus sacrificium . Hic magis ac magis aperiendum fidei ost
Abbreviated transcription (Latin):
ecto eugłio. maiore quȩ sequunt᷑ indigent intentione: qr ui¬
deł maiora continent salutis nr̃e sacram̃ta. Sic̃ enĩ pꝰ passionẽ dñi
maiora ꝗͣ ante. karismatũ dona grã eiꝰ largiente effusa st̃: sic
pꝰ eugłi lectionẽ maiora sacram̃ta ordinata st̃. Tẽ gͦ si sit dies
qd̾ est credo in unũ d̃m. Maxime enĩ dñice resurrectioni
uel pentecostes sacram̃tũ respicit hoc fidi tripudium: qñ
noua soboles excłȩ. uitał fontis ingressura lauachrũ reode¬
gͥ concentu bene & consone chorus catholicꝰ doctrine respon¬
det eugłice : & ne dicat ei puer electus celestis cantilene docto¬
& iocundꝰ musicus. cantauimꝰ uob̃ & ñ saltastis. cantando & a¬
lacri m̃te saltando ostend̃ quã bene suauẽ cantilene eiꝰ modũ
retinuerit. Interim subdiaconꝰ aꝑtũ circũfert eugłii librũ. õi¬
b religioso oscło salutandũ. quẽ ad introitũ portauerat clau¬
sũ: qr post p̃dicationẽ xp̃i cepit lex credentib quã antea gesta

Expanded text:
Lecto evangelio, majore quae sequuntur egent intentione, quia videlicet majora continent salutis nostrae sacramenta. Sicut enim, post passionem Domini, majora quam ante charismatum dona gratia largiente effusa sunt, sic post evangelii lectionem majora sacramenta ordinata sunt. Tunc ergo, si sit dies quod est: Credo in unum Deum. Maxime enim Dominicae resurrectionis, vel Pentecostes sacramentum respicit hoc fidei tripudium, quando nova soboles Ecclesiae vitalis fontis ingressura lavacrum, reddeigitur concentu bene et consone chorus catholicus doctrinae respondet evangelicae, et ne dicat ei puer electus, coelestis cantilenae doctor, jucundus musicus: « Cantavimus vobis, et non saltastis , » cantando et alacri mente saltando ostendit quam bene suavem cantilenae ejus modum retinuerit. Interim subdiaconus apertum circumfert Evangelii librum, omnibus religioso osculo salutandum, quem ad introitum portaverat clausum, quia post praedicationem Christi coepit lex credentibus, quam antea gestab
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ eugłm principale ẽ om̃iũ que dñr ad misse eugłio
officium. Sic̃ enĩ caput p̃minet corpori. & illi cetera m̃bra
subseruiunt. sic eugłm toti officio p̃minet: ꝙ oĩa que ibi legu¬
tur uł canunt᷑. intellectuali ratione illi consentiunt. Exẽpli
dñs ibc iherolẏmis: & Rł. Ut intelligamꝰ qͦmͦ huic euglice lex¬
tioni cet̾a m̃bra consonent officii: quęramꝰ pͥmũ in quo eadem
lect̃io congruat tẽpori. Ad hoc breui argum̃tatione. hoc mͦ res¬
pondendũ ẽ. Iecirco aduenit dĩ filiꝰ ut genꝰ humanũ a diaboli
peccatoꝵ uinculis colligatũ miseratꝰ absolueret: & in celestẽ ie¬
rłm unde homo captuius abductus fuerat. uias suas docen¬
do placidꝰ assessor cordium reduceret. Hoc aũ ꝓculdubio mystiẽ

Expanded text:
vangelium principale est omnium quae dicuntur ad missae officium. Sicut enim caput praeeminet corpori, et illi caetera membra subserviunt, sic Evangelium toti officio praeeminet et omnia quae ibi leguntur vel canuntur, intellectuali ratione illi consentiunt. Exempli s Hierosolymam , » etc. Ut intelligamus quomodo huic evangelicae lectioni caetera membra consonent officii, quaeramus primo, in quo eadem lectio congruat tempori. Ad hoc brevi argumentatione hoc modo respondendum est. Idcirco advenit Dei Filius, ut genus humanum a diabolo peccatorum vinculis colligatum miseratus absolveret, et in coelestem Hierusalem, unde homo captivus abductus fuerat vias suas docendo, placidus assessor cordium reduceret. Hoc autem procul dubio mysticus
Abbreviated transcription (Latin):
ce quã emittit. satis uenerabilit̾ exigit. oicendo dñs uob̃cũ. Cu
enĩ meliꝰ ꝗͣ dnĩ p̃sentia reuerentes ⁊ religiosi auditores pet̾itũ
debent p̾stare silentiũ : actenti gͦ ⁊ beniuolist̃: &e ilico eo cordib
conu̾sis & uultib. respondent et cũ spũ tuo. Statĩ dociles reddit:
dicendo sequentia uł initiũ scĩ eugłii. Hoc aũ dicimꝰ ñ qđ maiesta ᷤᷤ¬
eugłii dignata sit umꝗͣ regłis oratoꝵ subici: s qr qd̾ in hominib¬
scłi facere nititur studium eloquentie. hoc in eccła sua meliꝰ ꝑ¬
ficit sũme natura sapĩe. Nam ut ait beatꝰ aug̃. eloquentia sapĩe
comes ẽ: & qͦcũq dña hec ꝓgredit᷑. illa ut eiꝰ ancilla subseqͥtur.

Expanded text:
ce, quam emittit, satis venerabiliter exigce, quam emittit, satis venerabiliter exigelius quam Domini praesentia reverentes et religiosi auditores petitum debent praestare silentium? Attenti ergo et benevoli sunt illico, et eo cordibus conversi et vultibus, respondent: Et cum spiritu tuo. Statim dociles quoque reddit, dicendo: Sequentia sancti Evangelii. Hoc autem dicimus, non quod majestas Evangelii dignata sit unquam regulis oratorum subjici, sed quia quod in hominibus facere nititur studium eloquentiae, hoc in Ecclesia sua melius perficit summa natura sapientiae. « Nam, ut ait beatus Augustinus, eloquentia sapientiae comes est, et quocunque domina haec progreditur, illa ut ejus ancilla subsequitur. »
Abbreviated transcription (Latin):
dies festiuus quando conuenire solet popłs eminentior ẽ. uͭ ex
ipso statu cõmoneatur diaconꝰ. qd̾ is qͥ sursũ ad dñm desidem in¬
uitat popłm. stare debeat conspicuus in monte uirtutũ: iuxta
lũboꝵ deducit᷑: qd̾ fortitudinẽ ad uoc̃e exaltandã t̃c habeat si
fortis sit ad oꝑandũ. & succinctꝰ cont᷑ pugnas libidinũ. Eugłi
ñ fluit impetu aliunde nͥ de libano. id÷ de corde casto. & de ore
candido: qr sordes uitioꝵ dũ conscienciã coartant. os qͦ angus¬
tant: ne aque uiue cũ impetu fluant. Qđ dalmaticã ñ nisi in¬
festis dieb induit. hoc significat qd̃ rationẽ sublimiũ sacram̃¬
portare potuert̃. Nam tunicã eiꝰmodi ex auctoritate bĩ ihero¬
nimi rationẽ significare sublimiũ supͣ diximꝰ. Est aũ clausa
sternat puluillũ: qr uideł ad om̃e qd̃ loquit᷑ eugłm. lex cõpe¬
tens suggerit testimonium. Sũma uͦ reuerentia debetur ad
audiendũ eugłm. qd maxime ẽ u̾bũ dĩ: quã diaconꝰ pͥma uo¬

Expanded text:
dies festivus, quando solet convenire populus, eminentior est, ut ex ipso statu commoneatur diaconus, quod is qui sursum ad Dominum desidem invitat populum, stare debeat in monte virtutum juxta lumborum deducitur, quod fortitudinem ad vocem exaltandam tunc habeat, si fortis sit ad operandum, et succinctus contra pugnas libidinum, evangeum viventium , » non fluit impetu aliunde, nisi de Libano, id est de corde casto et de ore candido, quia sordes vitiorum, dum conscientiam coarctant, os quoque angustant, ne aquae vivae cum impetu fluant. Quod dalmaticam non nisi festis diebus induit, hoc significat, quod rationem sublimium sacramportare potuerunt. Nam tunicam ejusmodi ex auctoritate beati Hieronymi, rationem significare sublimium supra diximus. Est autem clausa sternat pulvillum, quia videlicet ad omne quod loquitur Evangelium, lex competens suggerit testimonium. Summa vero reverentia debetur ad audiendum Evangelium, quod maxime est Verbum Dei, quam diaconus prima vo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in captura pisciũ a quib retia rupta ñ st̃. significasset
eccłam quał futura ẽ in resurrectione mortuoꝵ. melitũ cũ
septẽ. discipłis celebrauit conuiuium. Qͥa gͦ pͥmũ queren¬

Expanded text:
cum in captura piscium, a quibus retia rupta non sunt, significasset cum in captura piscium, a quibus retia rupta non sunt, significasset Ecclesiam, qualis futura est in resurrectione mortuorum, mellitum cum septem discipulis celebravit convivium . Q
Abbreviated transcription (Latin):
ut primũ ea que pene cottidiana st̃. deinde quȩ certis cẽpo¬
rib & causis uariant᷑ digerã: ipso adiuuante. xp̃o cuiꝰ pio
sanguine uniu̾sa t̾ra purpurata ẽ. cuiꝰ uictoriis cęlũ floret.
cuiͦ mysteriis tp̃ra insignita sc̃. cuiꝰ memoria dies & horȩ
ornate st̃. Illud a bonis omĩb huiꝰce studii meritũ uel dig¬
nitas impetrare debebit. ut quãuis uetus cũ suauitate̾
insticitutionis acceꝑint. iam dicendũ ẽ. E xpł p̾facio
EPTEM canonicas horas dici. ñ licet aqͦ¬
quã qͥ in conspectu dĩ uacuus & ingrat᷑
ipparere nolit. neglegent̃ p̃teriri. He siqͥ¬
pem creatori nr̃o debitȩ laudes : pͦ certis ac
magnis eiꝰ beneficiis. quasi uectigales st̃
ne lecũ stantes. Has septẽ horas tẽporalit̃ currentes. cla¬
rima hora creatori nr̃o laudes referre debemꝰ. ante om¬
sus. atq alapis cesus. & adhuc obpbriis saturandꝰ. pilato ꝓpt̾
nos ligatus asticit: itemq iã rediuiuus stans in lictore.

Expanded text:
otidiana sunt, deinde quae certis temporibus et causis variantur, digeram, ipso adjuvante Christo, cujus pio sanguine universa terra purpurata est, cujus victoriis coelum floret, cujus mysteriis tempora insignita sunt, cujus memoria dies et horae ornatae sunt. Illud a bonis omnibus hujusce studii meritum vel dignitas impetrare debebit, ut, quamvis vetus cum suavitate institutionis acceperint, jam dicendum est. LIBER PRIMUS. Septem canonicas horas diei non licet a quoquam, qui in conspectu Dei vacuus et ingratus apparere nolit, negligenter praeteriri. Hae siquidem Creatori nostro deferunt laudes, et pro certis ac magnis ejus beneficiis quasi vecitgales sunt , et sempiterne secum stantes, has septem horas temporaliter currentes claT II. De prima. Prima hora Creatori nostro laudes referre debemus, ante omsus, atque alapis caesus, et adhuc opprobriis saturandus Pilato propter nos ligatus astitit . Itemque, redivivus stans in littore,
Abbreviated transcription (Latin):
actenꝰ seorsũ sedebat sacerdos malaꝵ uictor cogitatio¬
Inũ. dñiq uictoriam sedendo significans: cui uicto
temptatore sedenti & imꝑanti ministrabant angłi. sic̃
scriptũ ẽ. Reliqͥt eũ tẽptator. ⁊ accessert̃ .a. ꝙ. in. ei. Surgit
de secreto rediens ut doceat ipse: & discipłos suos eligeis
mittat ad eugłizandũ. Mittit nãq sacerdos diaconũ
subdiacono pͥus epłam lecturo ñ fecerat. Legẽ enĩ ⁊ ꝓpħas
deł suã osculans oscło oris sui uisibilit̾ misit & docuit. Ae¬
cipit diaconꝰ textũ scĩ eugłii. qđ baiulans ad lectriciũ efficit᷑
pesxͥ. Precedunt ceroferarii cũ thuribulo: ꝑ qd̃ significat᷑ gau¬
diũ & bona opinio. Gaudium enĩ semꝑ ẽ in bono nuncio. Eugł̃i¬

Expanded text:
Hactenus seorsum sedebat sacerdos, malarum victor cogitationum, dominique victoriam sedendo significans, cui victo tentatore, sedenti et imperanti ministrabant angeli, sicut scriptum est: « Reliquit eum tede deserto rediens, ut doceat ipse, et discipulos suos eligens, mittat ad praedicandum. Mittit namque sacerdos diaconum subdiacono prius epistolam lecturo non fecerat. Legem enim et prophetas delicet suam osculans osculo oris sui , visibiliter misit et docuit. Accipit diaconus textum sancti Evangelii, quod bajulans ad lectricium, efficitur pes Christi. Praecedunt ceroferarii cum thuribulo, per quae significantur gaudium et bona opinio. Gaudium enim semper est in bono nuntio.
Abbreviated transcription (Latin):
A que ꝑ anni circulũ oerdine constituto in diuinis of
ficiis aguntur: & accentũ auditorem. & eruditũ ut be¬
ne exponant᷑ expetunt uenerabiliũ scripturaꝵ didas¬
culũ atq simisten. Altissimaꝵ namq signa st̃ rerũ.
et maxina queq continent celestium sacram̃ta secretoꝵ: quoꝵ

Expanded text:
a quae per anni circulum ordine constituto in divinis aguntur officiis, et attentum auditorem, et eruditum, ut bene exponantur, expetunt vernabilium Scripturarum didascalum atque symmistem. Altissimarum namque signa sunt rerum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ianipłs quẽ in brachio sinistro gestat subdiaco¬
nus. dextro uacante ut expeditũ sit ad minis¬
trandũ. illud nob̃ innuit. qd si timentes securim
iudicii et̃ni quȩ iam ad radices arboꝵ posita ẽ. ut
om̃is arbor que ñ facit fructũ bonũ excidat᷑ ⁊⁊ in ig

Expanded text:
Manipulus quem in brachio sinistro gestat subdiaconus, dextro vacante, ut expeditum sit ad administrandum, illud nobis innuit, quod si timentes securim judicii aeterni; quae jam ad radices arborum posita est, ut omnis arbor, quae non facit fructum bonum, e