comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiosos. Alteri aut̃ cogitanti quȩ st̃ mun¬
di. quomͦ placeat uxori. id edificanti¬
suꝑ fundam̃tũ ligna fȩnũ stipulã. il¬
liꝰ opus ñ exurit᷑. qr ñ ea dilexit. quoꝵ
more possessa st̃. S qm̃ alterutra con¬
ditione ꝓposita. eis potiꝰ mallet care¬
re quã xp̃o. nec timore amittendita
lia deserit xp̃m. quamuis doleat cũ
amictit. saluus ẽ qͥdẽ sic tam̃ quasi ꝑ
ignẽ: qr urit eũ dolor rerũ quas dilexe¬
rat amissaꝵ. s ñ subuertit neq consu-¬
mit fundam̃ti stabilitat᷑e atq incorrup¬
tione munitũ. Eale aliqͥd . etiã post hanc
uitã fieri incredibile ñ ẽ. Et utrum ita
sit queri pocest. & aut mueniri aut la¬
tere. ñ nullos fideles per ignẽ quendã pur¬
gatoriũ. quanto magis minꝰ ue bona pe¬
reuntia dilexerunt. tanto tardiꝰ eie iusq
saluari ũ tam̃ tales de qualib dictũ ẽ.
qdꝰ regnũ dĩ ñ possidebunt. nisi conueni¬
ent̾ penitentib eadẽ crimina remittan¬

Expanded text:
tiosos; alteri cogitanti quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, id est, aedificanti ligna, fenum, stipulam: illius opus exuritur, quia ea dilexit quorummore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione proposita, eis potius maluit carere quam Christo, nec timore amlia deserit Christum, quamvis doleat cum amittit, salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem, quia urit eum dolor rerum quas dilexerat amissarum, sed non subvertit, neque consumit fundamenti stabilitatem, atque incorruptione munitum, tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est. Et utrum ita sit quaeri potest, et aut invenire aut latere nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium. Quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt; tanto tardius citiusque salvari non tamen tales, de quibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittan
Abbreviated transcription (Latin):
radẏsũ reseras. qui contritũ sanas.
omnẽ trastẽ exhylaras: uitã de interi¬
tu reuocas. statũ restauras. honorẽ re-¬
nouas. fiduciã reformas. gr̃amq ha-¬
bundantiorẽ refundis. E pęnitentia
qͥd de te noui referã: oĩa ligata tu
soluis. oĩa soluta tu reseras. oĩa aduer¬
sa tu mitigas. oĩa contrita tu sanas. oĩa
confusa tu lucidas: oĩa desperata tu a¬
nuas. O pęnitentia rutilantior auro.
splendidior sole. quã ñ uicit peccatũ:
nec afflictio superat. nec desperatio
delet. Pȩnitentia respuit auariciã. hor

Expanded text:
radisum reseras, quae contritum sanas, omnem tristem exhilaras, vitam de interitu revocas, statum restauras, honorem renovas, fiduciam reformas, gratiamque abundantiorem refundis. O poenitentia, quid de te novi referam? Omnia ligata tu solvis, omnia soluta tu reseras, omnia adversa tu mitigas, omnia contrita tu sanas, omnia confusa tu lucidas, omnia desperata tu animas. O poenitentia, rutilantior auro, splendidior sole, quam non vincit peccatum, nec deflictio superat, nec desperatio delet. Poenitentia respuit avaritiam, hor
Abbreviated transcription (Latin):
modum uero etram carꝑum beatitudine
ꝑfruuntur. ut in ipsascarne gaudeant: in
qua dolores ꝓ dño cruciatus q ꝑtulerunt.
Squa quippe geminata letitia enoꝵ sr̃ iptum
est. In terra sua dupplitra possidebunnit. It̃ic
etiam ante resurrectionis diem. de sc̃or. am¬
mrab scriptum est. Date funt illis finguile
stole albe. & dictum est illis ut requescerẽt¬
tempus adhuc modicum. donec impleatur
numerus conseruoꝵ. & fratrum eorum.
Quitaq nũc fingulas acceperunt. buras in
nidicio stolas habituri sunt: qura mͥ anima¬
rum tantum modo. tunc autem uine. ste¬
le albe ammarum simui & corꝑum. gła le¬

Expanded text:
modum vero etiam corporum beatitudine perfruuntur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro qua quippe geminata eorum gloria scriptum est: In terra tua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae et dictum tempus adhuc modicum, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt, quia modo animarum tantummodo, tunc autem animarum simul et corporum gloria lae
Abbreviated transcription (Latin):
solutionẽ. continuo paradysi beata re
qͥe suscipiunt᷑: expectantes in magno Nll. bapite¬
gaudio. in magnis congaudentiũ choris. ł¬
quando recepto corpore ueniant & appa-¬
na qͥdẽ oꝑa ad electoꝵ  sortẽ p̾ordinati. s ꝓp¬
t̃ mala aliqua qͥb polluti de corpore exie¬
runt. postr mortẽ seuere castigandi exei¬
piunt᷑. fsammis ignis purgatorii. ⁊ uł usq
ad diẽ iudicii longa huiꝰ examinatione. a
uitior sorde mundant᷑. uł eerte priꝰ ami¬
cor s fideliũ p̾cib helemosinis. ieiuniis.
fletib. & hostie salutariᷤᷤ oblacioni¬
b absoluti penis ⁊ ipsi ad beator ꝑ ue-
uiuentium adiuuantur: cum pro illis sacri¬
ficia & cȩtera bona offeruncuR.¬
empus illud qd̾ int̾ hominis mortẽ. &¬
ultimã resurrectionẽ int̾positũ ẽ qd¬

Expanded text:
solutionem continuo beata paradisi requie suscipiantur, exspectantes in magno gaudio, in magnis congaudentium choris, quando recepto corpore veniant et appana quidem opera ad electorum sortem praeordinati, sed propter mala aliqua, quibus polluti de corpore exeunt, post mortem severe castigandi, excipiuntur flammis ignis purgatorii, et vel usque ad diem iudicii longa huius examinatione a vitiorum sorde mundantur, vel certe prius amicorum fidelium precibus, aelemosinis, ieifletibus et hostiae salutaris oblationibsoluti poenis, et ipsi ad beatorum pervviventium adjuvantur, cum pro illis sacrificium et caetera bona offeruntur.illud inter hominis mortem eultimam resurrectionem int
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt. Est enĩ qͥdã uiuendi modꝰ
nec tã bonꝰ: ut ñ reqͥrat ista post
mortẽ. Est uͦ talis in bono : ut ñ reqͥ¬
rat ista. Est rursus talis in malo. ut
uec his ualeat cũ hȩc uita transierit.
adiuuari. Qua circa hic om̃e meritũ cõpa

Expanded text:
ruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem: est vero talis in bono, ut non requirat ista est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum compa
Abbreviated transcription (Latin):
b ñ ẽ opus pęnitentia. Nã cũ seriptũ
sit. dñs mortẽ ñ fecit. nec letat᷑ in ꝑdi¬
tione uiuoꝵ utiq qui nemiuẽ uult
oportet utiq resurgere ꝑ penitenti¬
ã & rursũ stare contͣ eũ. Nã beat̾
dauid cecidit in adulteriũ peotatũ
uissimũ s & homicidiũ onumpit
adulterio. Et qͥd post h nunqͥd
ꝑmanxit iacens. nonne sur rexit
& iterũ stetit contͣ mumicũ: & ita eũ
subiecit ut etiã post mortẽ merita

Expanded text:
entiae . Nam cum scriptum sit: Dominus mortem non fecit, nec laetatur in perditione vivorum ; utique qui neminem vult oportet utique resurgere per poenitentiam et rursum stare contra eum. Nam beatus David cecidit in adulterium peccatum gravissimum, sed et homicidium conjunxit adulterio. Et quid post haec nunquid permansit jacens? Nonne surrexit, et iterum stetit contra inimicum, et ita eum subjecit ut etiam post mortem merita
Abbreviated transcription (Latin):
ta diriuatur. citm & ꝑ quendam iustum dicit.
Quodꝰ abio tibi odis fieri. inde ne tu alteri facias
Et ꝑsemet ipsam ueritas dicit: que uultis ut fa¬
crant uob homines. ita & uos facte illis. Q. iii¬
bus duobus scilicet utrrusq testamenti man¬
cdatis. ꝑ unũ malicra ẽ pescitur. ꝑ aliud benis¬
intas p̃rogatur. ut malum qd̾ pati ñ uult. quis
ꝙ ñ faciens. cesset anocendi. oꝑe. Et rursũ bo¬
num q sibi fieri appetit inpendens. erga uti¬
litatem se ꝓruim erer ceat ex beingnitate
S hec ni mixitm duo dũ sollicita intenti oue.
cogitantur. corde ad in numera uirtutum

Expanded text:
ta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: ta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Quibus duobus scilicet utriusque Testamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult quisque non faciens; cesset a nocendi opere; et rursum bonum quod sibi fieri appetit, 341 impendens, erga utilitatem se proximi exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
Lex et enim. xp̃i. qid congruentius intell¬
gi potest quã karitas Qurã tunc uere ꝑ¬
ficimus: cum fraterna onera ex amore to le¬
ramus. Und̾ & ꝑbeatũ iob dicit᷑. qd̾ multi plex
sit lex erus. Quid & enim ħ loco dezlex acerpi
nisi caritas debet ꝑquã semꝑ inmente
legitur. p̃cepta iute qualit̾ mactione tene¬
antur. S hec eadem lex multiplex dicit᷑
quia studiosa sollicitudine carctas ad cuc¬
ta uirtutũ facta dilatatur. Que aduo¬
b quidem p̃ceptit incipit sed se ad innu¬
młra extendit. Nuꝰ nanq legis ĩitrum.
dilectio dei est & dilectio ꝓximm. S chlecho de i.
ꝑtrra distengugtur. quia ex toto corde. exto¬
ta amma. ex tota fortitudine diligi conditor
nidetur. Hiramre notandũ est. quod diuimis
sermo cum dałigi pcipit dm̃. ñ solum nar¬
rat ex quo. s etiam in fermat ex quanto:
cum sub rungit ex toto. ut indelicet. qui ꝑ¬
fecte deo placere de fiderat sib de se inchil re¬
linquat. Proximi autem dilectio. ad duo p̃cep¬

Expanded text:
Lex etenim Christi quid congruentius intelligi potest, quam charitas? quam tunc vere perficimus, cum fraterna onera ex amore toleramus. Unde et per beatum Job dicitur, quod multiplex sit lex ejus . Quid etenim hoc loco Dei lex accipi, nisi charitas debet? per quam semper in mente leguntur praecepta vitae qualiter in actione teneantur. Sed haec eadem lex multiplex dicitur, quia studiose per sollicitudinem charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit. Hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi. Sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, tota anima, et ex tota fortitudine diligi Conditor jubetur . Qua in re notandum est, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subfecte Deo placere desiderat sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecep
Abbreviated transcription (Latin):
cem. Om̃e eñ mandatũ d̃ sola dilectione est. &
onĩa uirum p̃ceptum sũt quia quic gind p̃cipitͣ
insola caritate solidatur. Ut enim mult arbous
rami ex una radice ꝓdeunt. sic multe uirtutes
ex una haritate generantur. Nec habet aliqid̃
uiriditatis ramus borii oꝑis. siñ manet in ra¬
dice haritatis. Precepta ergo dm̃ica & multa

Expanded text:
datum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur in sola charitate solidatur. Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo Dominica et mul
Abbreviated transcription (Latin):
conse quutione. ꝑfecti. Ceterum fi hic ꝓ¬
fecte potusset substanciam dei hunaia
fragilitas contemplari. mnquã sc̃s e¬
ugłista dixisset. dm̃ nemo uidit unquam
Non dixit nemo uidebit. deniq ut euns¬
denter ostenderet uisionem dei non nega¬
tam scĩs hominib sed dilatam. qd̃ inp̃sen¬
ti temꝑe negauit. infuturo ꝓmisit dicens
beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt

Expanded text:
consecutione perfecti. Caeterum si hic pconsecutione perfecti. Caeterum si hic perfecte potuisset substanfragilitas contemplari, nunquam sanctus evangelista dixisset: Deum nemo vidit unquam . Non dixit, nemo videbit. Denique ut evidenter ostenderet visionem Dei non negatam sanctis hominibus, sed dilatam, quod in praesenti tempore negavit, in futuro promisit, dicens: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
rabili & glorificata. Explicari non po¬
dest ilhuis leticie magnitudo. ub anima
dꝓpriam ad generositatem regresfa. c̃
siducra ceperit iam uidere dm̃ suum.
eui congregatio sc̃a ex angens at q ar¬
changetis. trhonis & dominationibus.¬
es. pricipatibus ac potestatibus. affistit.
nralis sit gloria eternum regem inde¬
re placatum. nulla uox dicere sufficit.
rulla cogitatio comp̾hendere potest.
Effugit e nim om̃em sermonem. at q
omnem sensum humane mentis excedit
derus iltud. illa pulcbritudo. ilta uirtus. illa
gła. illa magnificentia. illa maiestas. S quã
meffabiliter felix niium ꝙ beatus. Que
dm̃ in illa ꝑpetua regione uidere merue¬
rit. ubi sine fine cum angelis et archan¬
gelis felicitex gaudebit.
beatitudinẽ. dm̃ ꝑfecte uid̾e ñ possint .iii.¬
n illa beata inita que futura est deum
ficuti est. ꝑfecte in de̾bunt sci. ubi et ip¬
si erut. uite eternȩ ac regm celestis

Expanded text:
rabili et glorificata . Explicari non porabili et glorificata . Explicari non potest illius laetitiae magnitudo, ubi anima ad propriam generositatem regressa, cum fiducia coeperit jam videre Deum suum, cui congregatio sancta ex angelis atque archangelis, thronis et dominationibus, principatibus ac potestatibus assistet: qualis gloria aeternum regem videre placatum nulla vox dicere sufficit, nulla cogitatio comprehendere potest. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. O quam ineffabiliter felix nimiumque beatus, qui Deum in illa perpetua regione videre meruerit, ubi sine fine cum angelis et archangelis feliciter gaudebit. beatitudinem, perfecte Deum videre non possint. In illa beata vita quae futura est, Deum sicuti est perfecte videbunt sancti, ubi et ipsi erunt vitae aeternae ac regni coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃ya mandata dei. inquantum ipse
dederit custodire. he le mosinas faciendo.
oratiomibus. lacrimis. ugiliis. iezumis.ꝙ.
insistendo. bona quibus cunq poffummis
ipso adiuirante totis uiribus operando. ut
ꝑuemre mereamur ad sc̃am societatẽ
angleꝵ ciui um eternam hie risalem
inqua est electoꝵ om̃ium societas
sc̃a. sollempnitas certa. requies secura.
par uera. uita ꝑpetua. Ad quam illoꝵ¬
illoꝵ om̃ium qui in ea sunt meritis &
precibus ad iuti mereamur ascende¬
sensus conp̃hendere. quanta sint
gaudra iustoꝵ. cum acce̾serint ad sy¬
on montem et ciuitatem dei
inuentis iherusalem ce lestem et multoꝵ.
milium angloꝵ. frequentiam. ipfumq
cruitatis erusdem artificem. & condito¬
rem suum dm̃ non ꝑ sperulum & menig¬
mate. ficut nunc. sed facie ad faciem con¬
spexeriat. De qua uisione dicit beatus
petrus loquens de dño fidelibus. In quẽ
nunc quoq non uidentes creditis. quem
cum uideritis exultabitis leticra menar¬

Expanded text:
 omnia mandata Dei, in quantum ipse dederit custodire, eleemosynas faciendo, orationibus, lacrymis, vigiliis jejuniisque insistendo. Bona quibuscunque possimus oipso adjuvante totis viribus operando, ut pervenire mereamur ad sanctam societatem angelorum civium, aeternam Hierusalem: in qua est electorum omnium societas sancta, solemnitas certa, requies secura, pax vera, vita perpetua. Ad quam illorum omnium qui in ea sunt meritis et precibus adjuti mereamur ascendesensus comprehendere, quanta sint gaudia justorum cum accesserint ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Hierusalem coelestem, et multorum millium angelorum frequentiam, ipsumque civitatis ejusdem artificem et conditorem Deum, non per speculum et in aenigmate, sicut nunc, sed facie ad faciem conspexerint. De qua visione dicit beatus Petrus loquens de Domino fidelibus: In quem nunc quoque non videntes creditis: quem cum videritis exaltabitis laetitia inenar
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd̾ ꝑ ignẽ salui erunt.: qm̃ fundam̃ti
merito ñ peribunt. Sic ẽ intellegendum.
ut his manifestis ñ uideat᷑ ẽẽ contrari¬
ũ. Signa qͥppe & fȩnũ. & stipula. ñ absur¬
de accipi possunt. rerũ seculariũ quã¬
uis licite concessaꝵ. tales cupiditates si
ne ut amiti animi dolore ñ poss ꝑnit.
Cũ aut̃ iste dolor urit. si xp̃e in corde
fundam̃ti habet locũ. id ẽ ut nichil ei
ante ponat᷑. & malit hamo qͥ tali dolore
urit᷑. reb quas ita diligit mag̃ carere
quã xp̃o: ꝑ ignẽ fit saluus. Si aut̃ res
eiꝰ modi tẽporales ac seculares tẽpore
tẽptationis maluerit tenere quã. xp̃m.
cũ in fundam̃to ñ habuit. q hoc prio¬
ri loco habuit. cũ in edificatione pri
ñ sit aliqͥd fundam̃ti. lignus enĩ de qͦ
eo loco ẽ loquutꝰ apostolus. talis debet
intellegi. ut ambo ꝑ eũ transeant. Idẽ¬

Expanded text:
 per ignem salvi erunt, quoniam fundamenti merito non peribunt, sic intelligendum est, ut his manifestis non inveniatur esse contrarium. Ligna quippe et fenum et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; per ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum transeant; id
Abbreviated transcription (Latin):
nis tẽptatio tribulationis: de quo
aꝑte alio loco scriptũ ẽ. Uasa figuli
ꝓbat fornax: & homines iustostẽp¬
tatio tribulationis. Iste ignis in hac
dat duob fidelib uni scilicet cogi¬
hoc ẽ ȩdificanti suꝑ xp̃m fundam̃tum¬

Expanded text:
is, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac dat duobus fidelibus, uni scilicet cogihoc est, aedificanti super
Abbreviated transcription (Latin):
onnulli namq in quadã t̾rarũ Glis̃.¬
Aparte infernũ esse putauerunt: alis
uĩ hunc sub t̾ra esse estimaut. S tam̃ hoc
animũ pulsat. qr si idcirco infernũ di¬
cimꝰ qr inferiꝰ iacet. qd t̾ra ad celũ¬

Expanded text:
onnulli namque in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt; alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia, si idcirco infernum dicimus quia inferius jacet, quod terra ad coelu
Abbreviated transcription (Latin):
aperire librũ. ⁊ soluere signacula eiꝰ.
adiunrit. Et ego flebã multũ. Quẽ tam̃
librũ post modũ ꝑ leonẽ de tribu iuda
dicit aperiri. In quo iuidelicet libro: qͥd
aliud quã sacra scriptura signat᷑: quẽ
solus redẽptor nr̃ aperuit . qͥ homo factꝰ
moriendo. resur gendo. ascendendo cuncta
mysteria quȩ in eo fuerant clausa pa¬
re. Et nullus subtꝰ trã dignꝰ inuentꝰ ẽ
qr neq anime corpore exute. aperire no-
Cũ gͦ ad soluendũ librũ nullꝰ subtꝰ trã
inuentꝰ nullꝰ dicit᷑. qͥd obstet ñ uideo.
ut sub tra esse infernꝰ credat᷑. xxui.

Expanded text:
aperire librum, et solvere signacula ejus, adjunxit: Et ego flebam multum . Quem tamen librum postmodum per leonem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, pare, et nullus subtus terram dignus inventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobiCum ergo ad solvendum librum nullus subtus terram inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut subtus terram esse infernus credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uonoꝵ oꝑum quodam mͦ. pasfib amibulamũ
in futuro autem ꝑuemientes ad fpeeiem
iam ñerit quo uelut ꝓficrendo uicerius
ambulemus sed ipsam speciem ad qucem
ꝑ fidem spiritualiter ambulando ꝑuem¬
tiuꝰ. insatiabili delectatione indebimus:
In quantum ualet humana mens. quam su¬
us creator ad suam fecit ymaginem. stude¬
at etiam intelligibiliter dm̃ indere ꝑ fidem
ut eum plemus uideat. cum ꝑuenerit mu¬
nere ipsius conditoris fui ad speciem.
un guanta claritate ab electis suis uidebit᷑¬
¶ deusn tegno suo
nea łaritate enͦim qua discipuli uiderunt
dnm̃ fulgentem in monte. in ea ꝑacto udi¬
cio ab oĩbus. scĩs in regno suo indebitur. S
qd mortales ad huc & corruptibiles disci¬
puloꝵ. oculi ferre non poterant tunc
ꝑ resurrectionem iam factam. incorrup¬
t̾ibilis potenter intueri sufficit. omĩs ec¬
clesra scõꝵ. de qua friptum est. Regem in
decore suo uidebunt oculi eius. Decorẽ
illum. gloriam illam. puleritudinem il¬

Expanded text:
odammodo passibus ambulamus; in futuro autem pervenientes ad speciem jam non erit quo velut proficiendo ulterius ambulemus, sed ipsam speciem, ad quam per fidem spiritalem ambulamus, pervenimus, insatiabili delectatione videbimus. In quantum autem valet humana mens, quam suus Creator ad suam fecit imaginem, studeat etiam hic intelligibiliter Deum videre per fidem, ut eum plenius videat cum pervenerit munere ipsius Conditoris sui ad speciem. CAPUT V. In quanta claritate ab electis suis videbitur Deus in regno suo. In ea claritate qua discipuli viderunt Dominum fulgentem in monte , in ea peracto judicio ab omnibus sanctis in regno suo videbitur. Sed quod mortales adhuc, corruptibiles discipulorum oculi sufferre nequiverunt, tunc per resurrectionem jam facta incorruptibilis, potenter intueri sufficit omnis Ecclesia sanctorum, de qua scriptum est: Regem in decore suo videbunt oculi ejus . Decorem illum, gloriam illam, pulchritudinem il
Abbreviated transcription (Latin):
Nec hic dirit qm̃ ipsi dm̃ uident. Igitur
sideus qui in hac uita sine alicuius ele¬
menti as sumptione nec potuit uideri nec
potest. infutura uita uidendus est. ibi est
contemplationis diume speranda ꝑfeetio.
ubierit bonoꝵ. omium plenitudo. Et ideo
contemplatiua uita in qua creatorem su¬
um creatura intellertualis ab om̃i per¬
cato purgata atq ex om̃i parte puriga¬
ta insira est acontemplando idest inden¬
do nomen accepit. Qd si ita est illa inta
ubi deus inderi potest ipsa contemplati
ua credenda est. Inpresenti autem in¬
ta miseriis erroribus q plenissima dm̃
fieuti est indere non posse dubiur non
est. Hex moueat qdͣ hic quoq arustis anti¬
quis uisum legimus deum. quia non est
ihac humiliatione nr̃a sic uisus. ficut
in illa claritate iidendus est. quando qͣd̃e
in forma infibilis ereature. inqua ꝙ dispen¬
satione tempoꝵ. ubi uoluit &̾ quib uolut

Expanded text:
Nec hic dixit, Quoniam ipsi Deum vident. Igitur Deus, qui in hac vita sine alicujus alimenti assumptione nec potuit videri nec potest, in futura vita videndus est. Ibi est contemplationis divinae speranda perfectio, ubi erit bonorum omnium plenitudo. Et ideo contemplativa vita, in qua Creatorem suum creatura intellectualis ab omni peccato purgata, atque ex omni parte sanata visura est, a contemplando, id est videndo nomen accepit. Quod si ita est illa vita, ubi Deus videri potest, ipsa contemplativa vita credenda est. In praesenti autem vita miseriis erroribusque plenissima, Deum videri sicuti est non posse, dubium non est. Nec moveat quod hic quoque a justis antiquis visum legimus Deum, quia non est in hac humiliatione nostra sic visus, sicut in illa claritate videndus est. Quandoquidem in forma visibilis creaturae in qua pro dispensatione temporum, u
Abbreviated transcription (Latin):
inncos haburt ut de patria pelleret᷑: & ꝑe
grinaretur inuenit qd non habebat in pa¬
tria. Non sic est patria illa hierłm. ubi om̃s
boni. Nuiciq ind̾ ꝑegrinatur. int̾ malos
ẽ. nec recedere amali potest. infi cum re¬
dierit ad societatem angeloꝵ. ut ibi fit un¬
uerbo dei. sine lectone. sine literis. Did enim
nobis ꝑ paginas scriptũ est. ꝑ faciemde ill
cernũt. Quał patria. magna patria. & miseri¬
sũt. ꝑegrim ab illa patria. S qid̃ ait iste: l.ongin¬
qua facta est ꝑegrinatio mea. Iste iam uolens re
desiderat ascendere patriam.
Qualiter plangere debent captiui patriam suai
eternam ierusalem xix.
emantus omnes gemanus singuli in hac
captrintate. in hac mortalitate suspire mmus. pa

Expanded text:
imicos habuit, ut de patria pelleretur; et cum imicos habuit, ut de patria pelleretur; et cum peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. Non sic est patria illa Jerusalem, ubi omnes boni: quicumque inde peregrinatur, inter malos est; nec recedere a malis potest, ndierit ad societatem angelorum, ut ibi sit unruuntur verbo Dei sine lectione, sine litteris. Quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria? Magna patria, et miseri, peregrini ab illa patria. Sed quid ait iste? Longinqua facta est peregrinatio mea. Iste jam volens reddesiderat ascendere patriam. CAPUT XIX. Qualiter plangere debent captivi patriam suam aeternam Hierusalem. Gemamus omnes, gemamus singuli in hac captivitate, in hac mortalitate, suspiremus,
Abbreviated transcription (Latin):
ciues nr̃i angł̃i. Ab ipsis cunib nr̃is ꝑegrinamur
interra. in ꝑegrinatione suspiramus. in ezuita
bent regionẽ suã celestis pat̾e ꝑegriui. xuii.¬
elestem ad patriam ꝑegrimis ille ardenter re¬
dire desiderat: qui dolens gemensq dicebat. heu
mͥ qura incolatus meus longinquus factus est.
ac si diceret. dñe multũ ate recessi. ꝑegrinatio
mea multũ facta ẽ. longinqua. ñdum uen in
patriam illam. ubi cum nullo malo iucturus
sũ. ñdum ueni ad illam societatem angłoꝵ. ub
scandala ñ timebo. Quare aut̃ nondũ sum ibi.
qr uicolatus ñs longingus factꝰ est. Incolatꝰ.
ꝑegrinatio ẽ. Incola dicit᷑. qui habitat in t̾ra a
nĩs. Et ubi longinqus: Aliquando fr̃es me.
tria sua forte unueret. S ñ sic ẽ. quando de
hierusalem illa celesti ꝑegrinamur. Alutat
ergo homo patriam. & aliquando illi in ꝑeg¬
natione bene ẽ. inuenit amicos fideles ꝑeg̾r¬
nando. quos in patria inuentre ñ potuit᷑. In¬

Expanded text:
cives nostri angeli, ab ipsis nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus, in civitatbent regionem suam coelestis patriae peregrini. Coelestem ad patriam peregrinus ille ardenter redire desiderabat, qui dolens gemensque dicebat: Heu mihi! quia incolatus meus longinquus factus est . Ac si diceret: Domine, multum a te recessi, peregrinatio mea facta est longinqua. Nondum veni in patriam illam ubi cum nullo malo victurus sum. Nondum veni ad illam societatem angelorum ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? quia incolatus meus longinquus factus est. Incolatus peregrinatio est. Incola dicitur qui habitat in terra at incolatus meus. Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, tria sua forte viveret, sed non sic est quando de Hierusalem illa coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliquando illi in peregrinatione bene est. Innando, quos in patria invenire non potuit. In
Abbreviated transcription (Latin):
ierit explere omnẽ satisfationis or
uantulũcũq tam̃ & quãb̾bet
etiã ipsã. nec patit᷑ quã¬
uis exigus conuersionis perire mer¬
cedẽ. Hoc enĩ indicare uidet᷑ esaysas.
ubi de populo iudeoꝵ talia quedã dicit.
Propt̃ peccatũ modice contir istaui eũ.

Expanded text:
potuerit explere omnem satisfaciendi ordinem, quantulumcunque tamen et quolibetet jam ipsam, nec patitur quantumvis exiguae conversionis perire mercedem. Hoc enim judicare vide tur Isaias, ubi de populo Judaeorum talia quaedam dicit: Propter peccatum modice contristavi eu
Abbreviated transcription (Latin):
Ihe resurrectione ⁊ uita scorz. Ui.
esurgent igitur sc̃oꝵ. corꝑa sine ullo in¬
tio. sine ulla deformitate. ficut sine ulla cor¬
ruptione. onere. difficultate inquibus tan¬
ta facilitas. quanta felicitas erit. Receptis
cum incorruptione. adq inmortalit᷑e cor¬
ꝑib municipatum patrie celestis accipi¬
ent. atq enis meternum erues effect.
ꝓmifsa p̃mia reportabunt. Ibi eis exu¬
berabit tantaletiera tanta celestium
gr̃a gaudioꝵ. ut remmerator suo ꝓ tan¬
tis mmuneribus gr̃as agant. & millũ
fastidiũ ex ipsa affluentiũ bonoꝵ. ꝑ¬
ceptione sustineant. Ibi ñ latebit. ꝑ¬
fecte beatos aliquid secretoꝵ. quiqđ
est longe prestantius. ipsum uisuri
sant mundis cordibus dm̃ quandoqͥs
humana creatura ita ꝑfecta erit ut in meliuꝰ
aut deterius ultra mutari non poffit Auic

Expanded text:
e resurrectione et vita sanctorum. Resurgent igitur sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate. In quibus tanta facilitas quanta felicitas erit. Receptis cum incorruptione atque immortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient, atque ejus in aeternum cives effecti, promissa praemia reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta laetitia, tanta coelestium gratia gaudiorum, ut remuneratori suo pro tantis muneribus gratias agant, et nullum fastidium ex ipsa affluentia bonorum perceptione sustineant. Ibi non latebit perfecte beatos aliquid secretorum, qui quod est longe praestantius, ipsum visuri sunt mundis cordibus Deum. Quandoquidem humana creatura ita perfecta erit, ut in melius aut deterius ultra mutari non possit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tem linguã. ac menbra corꝑis ceta ab
oĩ inqͥnam̃to culpe tẽptantis contine¬
re. ac diuinis ꝑpetuo subiugare ser¬
uitiqͥs: deinde et iã ꝓximi necessitati¬
b iuxta uires succurrere. esurien¬
ti cibũ. potũ sicienti. algenti ues¬
titũ ministrando. egenos uagosq in
domũ recipiendo. infirmũ iuisitando.
mortuũ sepeliendo. eripiendo mopẽ de
manu fortioris eiꝰ. egenũ & paurerẽ
arapientib eũ: s & erranti uiã ueri¬
tatis ostendere. ac cetĩs sese mancipan

Expanded text:
m, manum, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitus. Deinde etiam proximi necessitatibus juxta vires succurrere, esurienti cibum, potum sitienti, algenti vestitum. Ministrando egenis, vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus. Egenum et pauperem a rapientibus eum eruendo, erranti viam veritati
Abbreviated transcription (Latin):
insanũ uesania. deliciosũ gula. re¬
patientẽ mobilitas. mobilẽ instabilitas.
uagũ spũalis infirmitas. iracundũ a¬
nimositas. suspiciosũ ꝑuersitas. uerbosũ
uanitas. irrisorẽ malignitas: qͥ remotꝰ ẽ
a secularib ꝓrsus illecebris. remotꝰ ab
inuniciis. remotꝰ ab insidiis. alienis.
mo remotꝰ ab oĩ genere flagitioꝵ siue
facinoꝵ. qͥb carnalit̾ uiuentes dm̃ of¬
fendunt. & mortis peccato inferuiunt.
Sc̃ inquã carne mortuus nec facere po-
test que dixi nec pati: ita his & talib
carnẽ suã cũ u̾tiis & concupiscentiis cru

Expanded text:
insanum vesania, deliciosum gula, reinsanum vesania, deliciosum gula, repatientem mobilitas, mobilem instabilitas, vagum spiritalis infirmitas, iracundum animositas, suspiciosum perversitas, verbosum vanitas, irrisorem malignitas, qui remotus est a saecularibus prorsus illecebris, remotus ab inimicitiis, remotus ab insidiis alienis, mo remotus ab omni genere flagitiosorum atque facinorum quibus carnaliter viventes Deum offendunt et mortui peccato non ei serviunt; sicut, inquam, cest ista quae dixi, nec pati, ita his et talibus carnem suam cum vitiis et concupiscentiis c
Abbreviated transcription (Latin):
det bonis. aut insultat afflictis. ñ luxu¬
rie carnis inseruit. ñ uiolentiȩ deditu.
inse bibendi sitĩ bibendo magis ac mag̃
accendit. ñ odioꝵ facib mardescit. ñ¬
incõpendia iniista sectat᷑. ñ potentib
aut diuitib adulat᷑. ñ in quieta eurio
sitate raptat᷑. ñ domestice sollicitudi¬
niseura distendit᷑. ñ officiosis oceurren-¬
tiũ salutationib delectat᷑. ñ suꝑboꝵ in¬
iuriis fatigat᷑. ñ eũ suꝑbia inflat. ñ ã¬
bitio uentosa p̃cipitat. ñ uana gła cur¬
pit̾ iactat: ñ desideriũ gloriose opi¬
nionis imflam.mat. ñ distiictio a¬
lieni actꝰ illaqueat. ñ ad societatẽ tur.¬
piũ turpitudinis amor inuitat: ñ ra¬
bies inmani furoris exagitat. ñ sũp¬
cuosarũ deliciarũ studiũ mactat. ñ
ardor animosȩ contentionis examinat:
ñ facit impudentẽ audaeia. iniquũ
iniusticia. ferũ inelementia. uariũ
inconstantia. ꝑtimacẽ contumacia.

Expanded text:
det bonis, aut insultat afflictis, non luxudet bonis, aut insultat afflictis, non luxuriae carnis inservit, non vinolentiae deditus, in se bibendi sitim bibendo magis ac magis accendit; non odiorum facibus inardescit, non compendia injusta sectatur, non potentibus aut divitibsitate raptatur, non domesticae sollicitudinis cura distenditur, non officiosis occurrentium salutationibus delectatur, nec superborum injuriis fatigatur; non eum superbia inflat, non ambitio ventosa praecipitat, non vana gloria turpiter jactat, non desiderium gloriosae opinionis inflammat, non distentio alieni actus illaqueat, non ad societatem turpium turpitudinis amor invitat; non rabies insani furoris exagitat, non sumptuosarum deliciarum studium mactat, non ardor animosae contentionis exanimat; non facit impudentem audacia, iniquum injustitia, ferum inclementia, varium inconstantia, pertinacem contumacia,
Abbreviated transcription (Latin):
spũalit̃ ãbulemꝰ. Quid ẽ ambulȩare si¬
c̃ ille ãbulauit. nͥ contẽpnere oĩa ꝓsꝑa
que contẽpsit. ñ timere aduersa que
ꝑtulit. libent̃ facere que fecit. fieri
docere que mandauit. sꝑare que ꝓmi¬
sit. seqͥ quo ipse p̃cessit. p̾stare bene¬
ficia etiã ingͣtis. ñ retribuere scd̃m
merita sua maliuolis. & orare ꝓ inimi¬
cis. amare bonos. misererqͥ ꝑuersis.
inuitare aduersos. susciꝑe in caritate
conuersos. & equanimit᷑ pati subdolos. ac
sursũ st̃ querite: ubi xp̃s ẽ in dexte¬
ra dĩ sedens. Illi resurgunt cũ xp̃o qͥ
moriunt᷑ sic̃ ille peccato: & tam̃ distine¬
tione seruata. qd̃ ille mortuus ẽ pecca¬
õĩum morit᷑ peccato: s suo. Quid ẽ pec¬
cato mori. nͥ dannãpndis oꝑib õio ñ
luuere. nichil concupiscere carnalit᷑. ni
iã detͣhit. nullũ aduersat᷑ aut despicit.
nulliꝰ pudiciciã callida circũuentione
corrũpit. nemini iolentꝰ existit. ne¬
minẽ calũpniat᷑ aut opprimt. ñ inui¬

Expanded text:
 ambulare sicut ille ambulavit, nisi contemnere omnia prospera quae contempsit, non timere adversa quae pertulit, libenter facere quae fecit fieri, docereque mandavit, sperare quae promisit, sequi quo ipse praecessit, praestare beneficia etiam ingratis? Non retribuere secundum merita sua malevolis, et orare pro inimicis, amare bonos, misereri perversis, invitare adversos, suscipere in charitate conversos, et aequanimiter pati subdolos ac sum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens . Illi resurgunt cum Christo, qui moriuntur, sicut ille, peccato, et tamen distinctione servata, quod ille mortuus est peccaomnium moritur peccato, sed suo. 2. Quid est peccato mori, nisi damnandis operibus omnino non vivere, nihil concupiscere carnaliter, nijam detrahit, nullum adversatur aut despicit, nullius pudicitiam callida circumventione corrumpit, nemini violentus existit, neminem calumniatur aut opprimit; non invi
Abbreviated transcription (Latin):
matores dĩ ꝑficiunt. Hi st̃ qͥ uoluntati¬
b suis rebq ꝓiectis. suo ereatori exco-¬
to corde subiciunt. ac suũ uelle ex eiꝰ
uoluntate suspendunt. & idõ qͥcqͥd sen¬
cie capti delectatione contẽpnunt.

Expanded text:
matores Dei proficiunt. Hi sunt qui voluntatibus suis rebusque projectis se suo creatori ex toto corde subjiciunt, ac suum velle ex ejus voluntate suspendunt, et ideo quidquid eis sent, justitiae capti delectatione contemnunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tica ex otiositate creuisse cognoscit᷑: ut
ꝓpħa loqͥt᷑ dicens. Nec fuit iniqͥtas sodo¬
me. qd̃ panẽ suũ in sat uritate & otio
comedebat. ł timescamꝰ gͥ otiositatis ma¬
lũ. insistamꝰ bonis manuũ nr̃ arum : oꝑib
psalmogͣphi adimplentes sententiã. la¬
bores manuũ tuaꝵ qr manducabis: bea¬
tꝰ es & bene tͥ erit. Sic̃ enĩ nullũ ferme
a dĩ seruis ocii tẽpus excipere conuenit:
ita meditationi qͥdẽ sp̃uali finẽ impo¬
nere.Nã parit̾ exercere ẽ necesse cor¬
ꝑis animeq uirtutes. exterioris homi¬
nis stipendia: interioris uͦ sp̃ualia ali¬
m̃ta. De hoc beatꝰ aõs eximmiꝰ doctor int̾
cet̾a ait. C antica uͦ diuina cantare etiã¬
manib oꝑantes facile possunt: & ipsũ
laborẽ tanquã diumo celeumate conso¬
lari. An ignoramꝰ om̃s opix̧ices in qͥb
uanitatib ⁊ plerũq etiã turpitudini¬
b textricarũ fabularũ donent cor¬
da & linguas suas: cũ manꝰ ab opere

Expanded text:
isse cognoscitur, ut propheta loquitur, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomae quod panem suum in saturitate et otio comedebant . Pertimescamus igitur otiositatis malum, insistamus bonis manuum nostrarum opibus, Psalmographi adimplentes sententiam: Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit . Sicut enim nullum ferme a Dei servis otii tempus excipere convenit, ita meditationi quidem spiritali finem imponere. Nam pariter exercere necesse est corporis animaeque virtutes: exterioris scilicet hominis stipendia, interioris vero spiritalia alimenta. De hoc beatus Augustinus eximius doctor inter caetera ait: Cantica manibus operantes facile possunt et ipsum laborem tamquam diuino celeumate consolari. an ignoramus omnes opifices in quibus uanitatibus et plerumque etiam turpitudinibus theatricarum fabularum donent corda et linguas suas, cum manus ab opere
Abbreviated transcription (Latin):
abiciunt : si uoluntates ꝓͥã non relinqunt .Li.¬
ichil illis ꝓdest qͥ facultates suas abi¬
ciunt. si uoluntates ꝓpͥas ñ relinqunt:
cũ sit longe prestantiꝰ uoluntatib ꝓpͥ-¬
is renuntiare quã reb. Res suas etiã
mundi huiꝰ philosophi abicere potue¬
runt : & nunc qͥlibet heretici possuał.
Snec illi cũ sue uoluntatis fierent a¬
matores. sedm uoluntatẽ dĩ uixerunt:
& isti dominice uoluntati. sue uolun¬
tatis studio contͣdicunt. Non gͦ ea res nos

Expanded text:
elinquunt. Nihil illis prodest qui facultates abjiciunt, si voluntates proprias non relinquunt, cum sit longe praestantius voluntatibus propriis renuntiareque rebus. Res suas etiam mundi hujus philosophi abjicere potuerunt, et nunc quilibet haeretici possunt. Sed nec illi, cum suae voluntati fierent amatores secundum voluntatem Dei vixerunt, et isti Dominicae voluntati suae voluntatis studio contradicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ret luxuriã. fugit furorẽ. firmat amo¬
rẽ. calcat suꝑbiã. linguã continet. cõpo¬
nit mores. odit maliciã. excludit ꝑ fec-¬

Expanded text:
ret luxuriam, fugit furorem, firmat amorem, calcat superbiam, linguam continet, componit mores, odit malitiam, excludit i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓportuit. Ille penitentiã digne
qui reatũ suũ satisfatione legiti
plangit condẽpnando scilicet ac
endo que gessit tanto in deploran
undiꝰ quanto extitit in peccato ꝓ¬

Expanded text:
quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet ac deflendo quae gessit. Tanto in deplorando profundius, quando exstitit in peccando
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ a fratre de t̾ra sua patient̾ excedita
& maiore patientia postinodũ supplex
adhuc magis ĩpium & ꝑsequtorẽ mune¬
rib pacificis ad concordiã redegit. lo¬
seph uenundatꝰ a fr̃ib & religatꝰ. nͨ tan¬
tũ patient ignoscit: s & gratuita
frumenta uenientib largit᷑ & clemen¬
t᷑ imꝑtit. Aloyses ab ingͣto & ꝑfido po¬
pulo contẽpuit᷑. Frequent. & pene lapi¬
datꝰ: ẜ tamen lenis & patiens ꝓ eisdẽ
dũm dep̃cat᷑. Samuhel ab scelerato
populo de principatu eicit᷑: & tamen
ꝓ eisdẽ lacrimosis p̃cib patiens dñm
supplicat᷑. Dauid uero ex quo sccłm¬

Expanded text:
tus a fratre de domo sua patienter excedit, tus a fratre de domo sua patienter excedit, et majore patientia postmodum supplex adhuc magis impium et persecutorem muneribus pacificis ad concordiam revocat. Joseph venundatus a fratribus et relegatus, non tantum patienter ignoscit, sed et gratuita frumenta venientibus largiter et clementer impertit. Moyses ab ingrato et perfido populo contemnitur frequenter et pene lapidatur, et tamen lenis et patiens pro eisdem Dominum deprecatur. Samuel vero ab scelerato populo de principatu ejicitur, et tamen pro eisdem lacrymosis precibus patiens Dominum supplicat. In David vero, ex quo sec
Abbreviated transcription (Latin):
inuentꝰ cͣ dolus in ore eiꝰ. Qͥ cũ maledice¬
ret᷑ nͣ maledicebat: cũ pateret᷑ ñ cõmi¬
nabat᷑. Tradebat autͣ se iudicanti in uiᷤ¬
te. Inuenimꝰ deniq & patriarchas & ꝓ¬
pħas & iustos homines qui figurã xp̃i
imagine p̃eunte portabant. nichil ma¬
gis custodisse in laude uirtutũ suaꝵ:
quã qd̃ patientiã forti & stabili equani¬
mitate tenuerunt. Sic abel origine mar¬
tyrii & passionẽ iͣsti initians primꝰ &
dẽdicans. aduersus fratrẽ parricidã
nec restitit nec reluctat᷑. s humilis &
mitis patient᷑ occidit᷑. Nõc ꝑcentũ annoᷤ
in edificatione arche longos sustinuit
labores s hos patient̃ & sine murmura¬
tione. ꝑtulit. Abrahã dõ credens fẽpta¬
tͣ in filio: nͣ dubitat nec cuntat᷑ s p̃cep¬
tis dĩ tota patientia deuotionis obseqͥf.
Isaac ad dominice hostie similitudinẽ
pͣfiguratꝰ quando a patre ĩmoland̾
offert᷑. patiens inuenit᷑. lacob fuga¬

Expanded text:
us in ore ejus, qui cum malediceretur non remaledicebat, cum pateretur non comminabatur. Tradebat autem se judicanti injuste . Invenimus denique et patriarchas et prophetas, et justos omnes, qui figuram Christi imagine praeeunte portabant, nihil magis custodisse in laude virtutum suarum, quam quod patientiam forti et stabili aequanimitate tenuerunt. Sic Abel originem martyrii et passionem justi hominis initians primus et dedicans, adversus fratrem fratricidam non resistit nec reluctatur, sed humilis et mitis patienter occiditur. Noe per centum annos in aedificationem arcae longos sustinuit labores, sed hos patienter et sine murmuratione pertulit. Sic Abraham Deo credens ettus in filio non dubitat nec cunctatur, sed praeceptis Dei tota patientia devotionis obsequitur. Isaac ad hostiae Dominicae similitudinem praefiguratus, quando a patre immolandus offertur, patiens invenitur. Et Jacob fuga
Abbreviated transcription (Latin):
pantes feriunt. semetipsos tam᷑ apud se
subtiliꝰ iudicantes. quasi in abiectoᷤᷤ ponuił.
& quo praua in aliis insequnt᷑ eo ad repri¬
mendos se attrociores reodunt. Rursũq
quo sibimet meliora  agentib minime
parcunt: eo uigilantiꝰ aliena rep̃henduił.
Quid eñ de humana potentia mirari po
tuerunt: qui se metipsos qͦq despiciunt.
etiã cũ intime iã arcẽ sublimitatis app̾hen.¬
dunt: idcireo igit᷑ bene foris diuidicant
altitudinẽ t᷑rȩne celsitudinis: qr intꝰ oculũ
nͥ congͣuat pondꝰ tumoris. de patientia.

Expanded text:
pantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ã castitatẽ. Facit humiles in ꝓsperis. in ad¬
uersis fortes: contͣ iniurias & contumelias
mites. Pocet delinquentib cito ignosceresi
ipse delinquis diu & multũ rogare. Lẽpta¬
tiones expugnat. ꝑsequutiones tolerat.
passiones & martyria consũmat. Ipsa ẽ
quȩ fidei nr̃c firmanienta firmit᷑ munit.
ipia ẽ que increinenta spei sublimitate

Expanded text:
am caritatem. facit humiles in prosperis, in adam caritatem. facit humiles in prosperis, in aduersis fortes, contra iniurias et contumelias mites. docet delinquentibus cito ignoscere, si ipse delinquas, diu et multum rogare. temptationes expugnat, persecutiones tolerat, passiones et martyria consummat. ipsa est quae fidei nostrae fundamenta firmiter munit. ipsa est quae incrementa spei sublimiter p
Abbreviated transcription (Latin):
non tantũ bona custodit: s & repellit
aduersa. Sp̃m scm fouens. & celestib ac
diuinis coherens. contͣ facta carnis & corpo¬
ris quib anima expugnat᷑ & capitꝰ᷑: uirtu¬
tũ suarũ ꝓpugnarulo reluctat᷑. Late pa
tet patientie uirtꝰ. & ub̃tas eiꝰ & largitas.
de uniꝰ quidẽ nominis fonte ꝓfiscicit᷑ s ex¬
undantib uenis ꝑ multa glaꝵ itinera dif¬
fundit᷑ nec ꝓficere aliquid in actib nrͣis
potest ad consũmandã laudẽ. uisi inde con¬
sũmationis accipiat firmitatẽ. ł atientia
ẽ: quȩ nos dño & conmendat & seruat.
Ipsa ẽ quȩ irã tẽperat. quȩ ligͥuã frenat.
quȩ mentẽ gub̃uat. pacẽ custodit. disci¬
plinã regit. libidinis ĩpetũ frangit. tumo¬
ris uiolentiã cõprinit. incendiũ simulta¬
tis extinguit. cohercet potentiã diuitũ.
mopiã pauperũ refouet. Tuetͣ in uirgini¬
b beatã integͥtatẽ. in uiduis laboriosam cal¬
titatẽ: in coniunctis & maritatiͥs indiuidu¬

Expanded text:
non tantum bona custodit, \'sed et repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caelestibus ac diuinis cohaerens contra facta carnis et corporis quibus anima expugnatur et capitur uirtutum suarum propugnaculo reluctatur. tet patientiae uirtus et ubertas eius et largitas de unius quidem nominis fonte proficiscitur, sed exundantibus uenis per multa gloriarum itinera diffunditur, nec proficere aliquid in actibus nostris potest ad consummandam laudem, nisi inde consummationis accipiat firmitatem. patientia est quae nos Deo et commendat et seruat: ipsa est quae iram temperat, quae linguam frenat, quae mentem gubernat, pacem custodit, disciplinam regit, libidinis impetum frangit, tumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis extinguit, coercet potentiam diuitum, inopiam pauperum refouet, tuetur in uirginibus beatam integritatem, in uiduis laboriosam castitatem, in coniunctis et maritatis indiuidu
Abbreviated transcription (Latin):
es peuldubio sepulchra fitint. S in eir¬
crittu illiꝰ sepulchra eiꝰ. sunt. qr in quoꝵe
se mentib nunc ꝑ desideria sepelit. hoc
sibi post modũm ꝑ tormenta conunait.
t qm̃ nunc in semetipsis repbi ma
lignos spẽ illicita ꝑpetrando suscipuũ:
tunc sepulchra cum mortuis ardebun.
huc usq in hoc capitulo uerba scĩ gre¬
gorii pape. de ꝑpetuis penis posi¬
ta sunt. Nunc autẽ beati ioħie chrisos¬
tomi eloqͥa sunt ponenda. Ait enĩ int̃
cetera. Huiꝰ aut̃ pene uim. & eterni ig¬
nis potentiã. nulla uex exponere: nul¬
lus sermo poterit explanare. Nichil

Expanded text:
eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in cireius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semlignos spiritus illicite perpetrando suscipiunt, tunc sepulcra cum mortuis ardebunt. Huc usque in hoc capitulo verba sancti Gregorii papae de perpetuis poenis pota sunt. Nunc autem Joannis Chrysostomi eloquia sunt ponenda. Ait autem inter caetera. Hujus autem poenae vim et ignis aeterni potentiam nulla vos exponere, null
Abbreviated transcription (Latin):
tunc edax flãma comburet. quos nunc¬
carnalis delectatio polluit. Tunc infi¬
nite patens inferni baratrum deuo¬
rat. quos nunc in anis elatio exaltat.
atq quolib̾ ex uitio hic uoluntatẽ callidi
ꝑuasoris expleuerunt. tunc cum duce
suo repbi ad tormenta ꝑueniunt. & qͣm¬
uis angłoꝵ atq hominũ longe. fit natu¬
ra dissimilis. una tamen pena implieat.
quos unus in crimine reatꝰ ligat. Qd̾
bene ac breuiter insinuat ꝓpħa quiatt.
Ibi assur. et om̃is mulcitudõ eiꝰ et in eir.¬
euitu eiꝰ sepulchra illiꝰ. Quis namq asfu
suꝑbi regis nomine. ñisi ille ꝑ elatio¬
nem cadeus antiquus hostis exprimi¬
t . qui ꝓ eo qd̾ multos ad culpã ꝑtͣhit.
cũ cuñcta sua multitudine ad infern
elaustra descendit: sepulchra aut̃ n
mortuos tegunt. Et quis aliꝰ mortẽ acͤ¬
us ꝑtulit quã is qͥ conditorẽ suũ des¬
piciens. uitam reliquit. ÷ quẽ uidelicet
mortuum. cũ humana corda fuscipiunt.

Expanded text:
Tunc edax flaTunc edax flacarnalis delectatio polluit. Tunc infinite patens inferni baratrum / devorat, quos nunc inanis elatio exaltat. Atque quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris exercuerunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: ibi Assur et omnis multitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt,