comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nudiuis. cadet in foueã .&. qͥ se. expli¬
cauerit de fouea. tenebit laqueo.
.l.xx. Ue p̃uaricatorib qͥ p̃uarican¬
tur legem. Timor &e fouea .&. laque.¬
us suꝑ uos: qͥ habitatis terrã. W .e.¬
rit qui fugerit. timorẽ. cadet ui fo¬
ueã: & qͥ exierit de. fouea. capiet᷑¬
in laqueo. Hec est causa luctus &
gemitꝰ mei. ꝓpter quã eausam se¬
cundo dixi. secretũ meũ mͥ secre
inet.x. habitatores terre captos
tenet. Cũ q se putauerint fugisse. ex
alio meident in aliud: &e quocunq se ũ¬
terint. ĩpendentẽ irã dñi. non euadeñ.
Quia catharacte de excelsis aꝑte. sunt.
ce concutient᷑ fundamenta terre. Con¬
fractione confringet᷑ terra. contri¬
tione conteret᷑ terra: cõmotione cõ¬
mouebit᷑ terra: agitatione agitabi¬
tur terra sicut ebrius. oe auferet᷑¬

Expanded text:
 cadet in foveam, et qui se explicuerit de fovea, tenebitur a laqueo. LXX: Vae praevaricatoribus qui praevaricantur legem. Timor et fovea et laqueus super vos qui habitatis terram. Et erit, qui fugerit timorem, cadet in foveam, et qui exierit de fovea, capietur laqueo. Haec est causa luctus et gemitus mei, propter quam secundo dixi, secretum meum mihi, secminet, et habitatores terrae captos tenet. Cumque se putaverint fugisse, ex alio incident in aliud, et quocumque se verterint, impendentem iram Domini non evadent. Quia cataractae concutientur fundamenta terre. Confractione confringetur terra, contritione conteretur terra, commotione commovebitur terra, agitatione agitabitur terra sicut ebrius», et
Abbreviated transcription (Latin):
in sua maiestate regnantẽ. tẽ hin¬
nient in equoꝵ sumilitudinẽ. ieti¬
cie magnitudine gestientes. &e hin¬
nient de mari huiꝰ seculi. Proptere.
a qͥ ne scͥpturis scĩs eruditi estis.
& scitis uob̾ tantũ gaudiũ tantaq
preinia reseruari. in doctrinis glo¬
rificate dñm. audientes illud qd
scriptũ est. qͥ gloriat᷑ in dño glo¬
rietur: neqͣquã in terra iudẽe.s
in insulis. idest in ecclesus huiꝰ ma¬
ris.&. scłi. In quib benedicit᷑ atq
laudat᷑ nom̃ dñi d̃i quondã isrł. Si¬
ue hominis uidentis dm̃. Iuxta
.lxx. hec omĩa. que de scĩs intellexi¬
mus. referri possunt ad impios. qd̃
cũ fuerit finita uindemia. tẽ illi
clament in supplicus constituti. Qͥ
autem euaserint impioꝵ numerũ.

Expanded text:
in majestate regnantem, tunc hinnient in equorum similitudinem, laetitiae magnitudine gestientes, et hinnient de mari hujus saeculi. Propterea qui nunc in Scripturis sanctis eruditi estis, et scitis vobis tantum gaudium tantaque praemia reservari, in doctrinis glorificate Dominum, audientes illud quod scriptum est: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Nequaquam in terra Judaeae, sed in insulis, id est, in Ecclesiis hujus maris et saeculi, in quibus benedicitur atque laudatur nomen Domini Dei quondam Israel, sive, hominis videntis Deum. Juxta LXX, omnia quae de sanctis intelleximus, referri possunt ad impios, quod cum fuerit finita vindemia, tunc illi clament in suppliciis constituti. Qui autem evaserint impiorum numerum
Abbreviated transcription (Latin):
at pretĩte mausionis. sic tͣnsibit fi¬
gura huius mundi .Ꝙ. erit terra
deserta: qͥ grauata est ininiqͥtate
sua. Cuiꝰ pondꝰ & grauissimũ onus
in Tacharia seribit᷑: que sedebat su¬
per talentũ plumbi .W. corruet in¬
quit: & ñ adiciet. ut resurgat. Ñ
quo resurrectio ueget᷑ hominiũ. ce
omiũ qͥ u̾sabant᷑ in terra sed neqͣqͣm
erit terrena conu̾satio. &. pͥstine
uite statꝰ. cũ ad hoc humana resur¬
gant corpora .& auune eis d̾e que
prius deposuerant corporib uesti¬
aut᷑. ut recipiant a deo siue bona
siue mala quȩ egerunt suꝑ ter¬
ram. Et erit in die. illa uisitabit
dũs. suꝑ mulitiã celi in excelso.&.
suꝑ reges terre. qui sunt suꝑ terrã:¬

Expanded text:
at praeteritae mansionis: sic transibit fiat praeteritae mansionis: sic transibit figura hujus mundi, et erit terra deserta 336 quae gravata est iniquitate sua, cujus pondus et gravissimum onus in Zacharia scribitur: Quae sedebat super talentum plumbi . Et corruet, inquit, et non adjiciet ut resurgat. Non quod resurrectio negetur hominum, et omnium qui versabantur in terra, sed nequaquam erit terrena conversatio, et pristinae vitae status, cum ad hoc humana resurgant corpora, ut animae eisdem, quae prius deposuerant, corporibus vestiantur, et recipiant a Deo sive bona, sive mala, quae egerunt super terram. Et erit in die illa, visitabit Dominus super militiam coeli in excelso, et super reges terrae qui sunt super terra
Abbreviated transcription (Latin):
prius qͥa nou ꝑuniebat. uidebat᷑ pec¬
catorib ignoscere. Post quã aute ni¬
aꝑtis fenestris uidit oꝑa cuncta mor¬
taliũ. concussa sunt fundamenta ter¬
re: uixta illud qd̾ in alio loco de. dei in¬
tuitu scriptũ est. Qͥ respieit terram:
oe. faeit eam tremere. Tẽ conteret᷑ ce
confriiget᷑ .&e. cõmouebit᷑. atq agitabi¬
tur terra in simi litudiñe ebrii: nouut
ipsa terra redigat᷑ in puluerẽ. &. unu
chili. sed qd̾ uniu̾sa terrena ꝑtrause¬
ant .ox. succedat alia conu̾s atio. Qͦ
modo ebrius nescit qͥd agat. sed he¬
bentib ebrietate mẽbris. ueruis.
nec pes. nec meus stat in suo officio.
sic omĩs terra. idest om̃s homiues
qͥ u̾saut᷑ in terra. maloꝵ maguitu¬
dine: atq penaꝵ ebrii erunt. & stu¬
pebunt. ad cuncta que. cernunt .&
sicut uiuꝰ uoctis tabernaculũ atq
tentoriũ tͣuffert᷑ de loco in locũ.&
locus tnͣtorii pͥstimi a uiatore de seri¬
tur. ita ut uullũ uestigiũ. remane¬

Expanded text:
videbatur peccatoribus ignorare. Postquam autem apertis fenestris vidit cuncta opera mortalium, concussa sunt fundamenta terrae, juxta illud quod in alio loco de Dei intuitu scriptum est: Qui respicit terram, et faciet eam tremere ; tunc confringetur et conteretur, et commovebitur atque agitabitur terra in similitudinem ebrii: non quod ipsa terra redigatur in pulverem, et in nihili; sed quod universa terrena pertranseant, et succedat alia conversatio. Et quomodo ebrius nescit quid agat, sed hebescentibus ebrietate nervis, nec pes nec mens stat in suo officio: sic omnis terra, id est, omnes homines qui versantur in terra, malorum magnitudine atque poenarum ebrii erunt, et stupebunt ad cuncta quae cernent. Et sicut unius noctis tabernaculum atque tentorium transfertur de loco ad locum, et locus tentorii pristini a viatore deseritur, ita ut nullum vestigium remane
Abbreviated transcription (Latin):
qd ostracon. idest testam. uel aridita¬
te m sonat. Illor. autem qd̾ grece. fosier.
latine. dr. luminare: soli lune.q eõmu¬
ne est. Rursum luna uocat᷑ iaree. q̃
alba. uel caudida. In p̃senti gͥ loco. pro
lateren. qui hebraice. appellat᷑ lebana.
u̾bi ambiguitate. decepti. Rursum ꝓ
hania idẽ calore: ꝑ qd̾ intelligit᷑ sol.
posuerunt murũ qui hebraice. dr̃ o
ma. Est autem hic sensus. totiꝰ capi¬
tuli. fẽnestre celi aꝑte sunt: ut ꝓs¬
piciente. dũo. terrena peccata. omis
figura terrenoꝵ operum p̃teriit. ret¬
x. corrueret: & neqͣquã ultra. in pͥstũ
statũ resurgeret. In die. illa. hoc est ui
die. iudicii. uisitabit dũs suꝑ militian
siue. suꝑ ornatũ eeli in excelsis. ut nou
solũ terreua. sed &e celestia uidieet.
Qͥs autem ornatꝰ sit celi siue militia:
moyse seribente: discatꝰ. Caue ue sus¬
pieiens celum .&. uidens solemi. & lu

Expanded text:
d ὄστρακον, id est, testam vel ariditatem sonat. MAOR   autem, quod Graece φωστὴρ, Latine dicitur luminare, soli lunaeque commune est. Rursum luna vocatur JAREE  alba vel candida. In praesenti igitur loco pro laterem, qui Hebraice appellatur LEBENA, verbi ambiguitate decepti. Rursum pro HAMMA, id est, calore, per quem intelligitur, sol, posuerunt murum, qui Hebraice dicitur HOMA  . Est autem hic sensus totius capituli: Fenestrae coeli apertae sunt, ut prospiciente Domino terrena peccata, omnis figura terrenorum operum praeteriret, et corrueret, et nequaquam ultra in pristinum statum resurgeret. In die illa, hoc est, in die judicii visitabit Dominus super militiam, sive super ornatum coeli in excelsis, ut non solum terrena, sed et coelestia judicet. Quis sit autem ornatus coeli sive militia, Moyse scribente, discamus: Cave ne suspiciens coelum, et videns solem, et l
Abbreviated transcription (Latin):
luminis continent: quẽ
olun ystoric a. explanatione¬
e dictauinius. Presens opus. idest septi¬
mus liber ad ceptã interp̃tationem re¬
uertitur: ut hẏstoriã. &e. tropologiaui
iuxta utramq editionem parit disse¬
rat. Que si longua tibi uidebunt᷑. o uir¬
go xp̃i eustochiũ non mͥ imputes. sed
Scripture sc̃ȩ difficultati precipue¬
qͣ ysaie propħe. qͥ tantis obscuritatib
inuolutus est. ut p̃ magnitudine rei
breuẽ explanationem putem que ꝑ
se longa est. Certe nos studiosis seri¬
bunus: & scaĩn seripturã scire cupi¬
entib non fastidiosis. & ad singła nau¬
sieͣntib. Qͥ si flumen eloqͥntiȩ & con¬
einnas declmationes desiderant: le¬
gant tulliũ qͥntillianũ: Gallionẽ: Ga¬

Expanded text:
luminis continent, quod olim historica explanatione dictavi. Praesens opus, id est, octavus liber, ad coeptam interpretationem revertitur, ut et historiam et tropologiam juxta utramque editionem pariter disserat. Quae si longa tibi videbitur, o virgo Christi Eustochium, non mihi imputes, sed Scripturae sanctae difficultati, praecipueque Isaiae prophetae, qui tantis obscuritatibus involutus est, ut prae magnitudine rei, brevem explanationem putem, quae per se longa est. Certe nos studiosis scribimus, et sanctam Scripturam scire cupientibus, non fastidiosis, et ad singula nauseantibus. Qui si flumen eloquentiae, et concinnas declamationes desiderant, legant Tullium, Quintilianum, Gallionem, Ga
Abbreviated transcription (Latin):
sic qui debet. Dissipatione. dissipabit᷑
terra: & direptione p̃dabit᷑: dñs eñi
iocutꝰ est uerbũ hoc. P ost spec iałe
singłaꝵ gentiũ correptionem. iuude¬
e. babylomis. phylistiim. moab damas¬
ci. isrł. egypti. deserti maris. yduinee:
arabie: uallis uisionis. & ad extremũ
tẏri. in quaꝵ explanatione que po¬
tuimꝰ diximꝰ: nc̃ qͥd totꝰ orbis in con¬
summatione passurus sit. propheti¬
cus sermo describit .&. nequaquam
de singłis gnͣtib. sed de cunctis pa
pii tormenta passuri sunt. &e qͦmͦ uix¬

Expanded text:
sic qui debet: dissipatione dissipabitur terra, et direptione praedabitur: Dominus enim locutus est verbum hoc. Post specialem singularum gentium correptionem, Judaeae, Babylonis, Philistiim, Moab, Damasci, Israel, Aegypti, deserti maris, Idumaeae et Arabiae, vallis visionis, et ad extremum Tyri: in quarum explanatione quae potuimus diximus: nunc quid totus orbis in consummatione passurus sit, propheticus sermo describit, et nequaquam de singulis gentibus, sed de cunctis paruae impii tormenta passuri sint: et qu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mansiones apud patrẽ. dieit᷑
qͦmͦ scĩ rapiant᷑. in nubib obuiã dũo
in aera.&. semꝑ cũ dño futuri sunt.
Pro dissipata terra. lxx. corruptum
orb̾e interp̃tati sunt. & ꝓ̃ afflicta fa¬
cie illiꝰ. idest terre: ide transtulert̃.
&e reuelabit faciem eiꝰ. & procedent
mortui de sepulerhis suis. siue nuda¬
bit eã ut omĩa oꝑa eius ꝑferant᷑. in
publicũ. & disꝑgant᷑ habitatores eius
in diuersa loca. p̃miis uel suppliens d̾s¬

Expanded text:
nes apud patrem, dicitur quomodo sancti rapiantur in nubibus obviam Domino in aera, et semper cum eo futuri sint . Pro dissipata terra, septuaginta corruptum orbem interpretati sunt: et pro afflicta facie illius, id est, terrae, iidem transtulerunt, et revelabit faciem ejus; ut procedant mortui de sepulcris suis: sive nudabit eam, ut omnia opera ejus proferantur in publicum, et dispergantur habitatores ejus in diversa loca, praemiis
Abbreviated transcription (Latin):
nocte: custos qͥ de nocte: Dixit custos.
Uenit mane ⁊ nor. Si q̃ritis q̃rite: ꝯuer¬
timim ⁊ uenite. Pro dum̃a lxx. ydu¬
meã ponunt. Est aut̃ diuna ñ tota
ẏdumee ꝓuincia : s q̃da eiꝰ regio que
ad aͥstr̾um uergit. ab urbe palestina
milib. uixta ꝗͣ sunt montes seyr. rab¬
to ab actore nomine. Seyr qͥppe iuter¬
p̃tatͦ᷑ yspidꝰ ⁊ pilocꝰ: qͦd esau fuit. In
abdia ꝓpħ̃a plemꝰ suꝑ hac gñte a nobis
disputatũ ẽ. In qͦ necesse fuit uetẽm
hystoriã reuoluere ⁊ iezechieł ieremiȩ¬

Expanded text:
nocte? custos, quid de nocte? Et dixit custos, venit mane et nox: si quaeritis, quaerite, convertimini, venite. Pro Duma, LXX Idumaeam ponunt. Est autem Duma non tota Idumaea provincia, sed quaedam ejus regio quae ad Austrum vergit, et ab urbe Palaestinae, millibus: juxta quam sunt montes Seir, sumpto ab auctore nomine; Seir quippe interpretatur hispidus et pilosus, quod Esau fuit. In Abdia propheta plenius super hac gente a nobis disputatum est: in quo necesse fuit veterem historiam revolvere, et Ezechielis Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝑ qmͣ deleto isrł ⁊ damasco. ⁊ phy¬
listiim recta uia perrexit egyptũ &
ipsos parit̃ ethiopas q suꝑauit. Qd̾
ne cui uideat᷑ ãbiguũ ipsiꝰ ysale po¬
namꝰ testmoniũ. Reu̾̃sꝰ aut̃ rapsaces:

Expanded text:
tas, per quam deleto Israel et Damasco, et Philistiim, recta via perrexit Aegyptum, et ipsos pariter Aethiopesque superavit. Quod ne cui videatur ambiguum, ipsius Isaiae ponamus testimonium: Reversus autem Raps
Abbreviated transcription (Latin):
defert̃: post anti xp̃m ĩ mille amus
hec exsplẽda memorantes. Nec mirũ
si ista ꝯfingant. qͥspreta uerite xp̃i
organũ diaboli antrxp̃m recepturi
st: cũ etiã xp̃iai uidai zantes de
mille annoꝵ beatitu dine. hec dicta
cõtẽdant. Ego autẽ quomodo ĩuisio¬
ne babilonis sub typo euersionis aꝰ
ꝯsũmationi s tẽpꝰ ĩtelligo: et ĩ egipto
destructis idolis. altare dñi collocatũ
adxp̃i tẽpꝰ refero: ⁊ĩ uisione moab.
tronũ saluatoris ĩ terra eiꝰ recogno
sco. positũ et ĩdamasci ceteris que ui¬
uisionibus. nostroꝵ esse tẽpoꝵ sacra¬

Expanded text:
differunt, post Antichristum in mille annis differunt, post Antichristum in mille annis haec si ista confingant, qui spreta veritate Christi, organum diaboli Antichristum recepturi sunt, cum etiam Christiani judaizantes, de mille annorum beatitudine haec dicta contendant. Ego autem quomodo in visione Babylonis sub typo eversionis ejus, consummationis tempus intelligo, et in Aegypto destructis idolis altare Domini collocatum, ad Christi tempus refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque visionibus o
Abbreviated transcription (Latin):
duxit in babylonẽ. s ad senna chercͥo tẽꝑa.
qndo sonna pontifex magnã ꝓͣdidit qui
nobiles remansif̾it exẽplo romane yrbis:
qnͣdo irruentib gallis. patͥciꝰ se ⁊ florẽ
niuentitis in aroe serrauit. Nlos aut̃

Expanded text:
duxit in Babylonem; sed ad Sennacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodinobiles remanserunt, in exemplum Romanae urbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in ar
Abbreviated transcription (Latin):
ñs exercituũ oo grauit ħ ut detra¬
heret superbiã om̃is głe: ⁊ ad igno¬
mimã deduceret huriu̾sos ĩ¬
p tyrum quondã coronatani᷑
putant᷑ sic fila deductast᷑: ñ dor¬
cune cucuruit rotoͣ. s dĩ iuidioͦ
upsiꝰ uoluntate ꝑfectũ est. qui
supbis resistit. ⁊ ħumilibꝰ dat

Expanded text:
nus exercituum cogitavit hoc ut detraheret superbiam omnis gloriae et ad ignominiam deduceret universos inper Tyrum quondam coronatam? nputant sic fila deducta sunt, non fortunae currit rota; sed Dei judicio et ipsius voluntate perfectum est: Qui superbis res
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Sem̃ uili messis fluminis: fruges eiꝰ.
Tyrũ ĩ negotiatioẽ gaude. ⁊ totiꝰ orbis ẽ. emi¬
porior. ⁊ p̃sentia tẽꝑͦa pbant: netechiellato
sernione describit. Quod aũ negotiatores. in
subuehendis m̾cedibꝰ tranffretẽt maria: nȩ
moqͥ dubitet. Nec tãtas h̃t opes ipsa urbs. de
t̾ra regionis sue. q̃ ualde ãgusta est. ⁊ galilee
damasciq̃ finibꝰ p̃mit᷑. qͣntas de subuectioẽ.¬

Expanded text:
fruges ejus. Tyrum negotiatione gaudere, et totius orbis esse emporion, et praesentia tempora probant, et Ezechiel lato sermone describit. Quod autem negotiatores in subvehendis mercibus transfretent maria, nemo est qui dubitet; nec tantas habet opes ipsa urbs de terra regionis suae, quae valde angusta est, et Galilaeae, Damascique finibus premitur, quantas de subvectio
Abbreviated transcription (Latin):
obsessos tyros pꝰqͣ nullã spẽ euadẽdi ui¬
delũt. ꝯscẽ sis nauibꝰ fugisse ad cartigi¬
nem: siue ad alias ionci egeiq maris
uisulas. Unde ⁊ ĩgede chiel dicit᷑. Mex¬
ces uon est reddita ei. neq̃ exercitui eꝰ
de tyro. eo quod om̃s urbis opes trau̾
que głabat᷑ adiebꝰ pristinis ĩ ãtiqui¬
tate sua. Arguit suꝑbie tyrum.
quod ĩ ꝯditionis sue ãtiqͥtate sit głita
i non respexerit ad dm̃: sed nomina
patrum recolens se eternam puta¬
uerit Ducent eã pedes sui longe ꝑͣe¬
grinãdum. Hos dicit qͥ ĩ urbe reniã¬
serant: qͦd cautiui duclisunt ĩbabilo¬
nẽ. Quis cogitauit ħ suꝑ tyrum. qͦn¬
dũ coronatam: Rursũ lege zere chiel:
⁊ quante głe tyrꝰ fuerit: ex principiᷤᷤ
eiꝰ lam̃tatione cognosces. Coronatã uo
cat. quod sicud rex ĩter plurimam
hominũ multudinẽ. ornatũ diadȩ¬
mate. gerit capud: ita tyrꝰ et eccelsa o¬

Expanded text:
obsessos Tyrios postquam nullam spem evadendi videbant, conscensis navibus fugisse Carthaginem, seu ad alias Ionii Aegaeique maris insulas. Unde et in Ezechiel dicitur: Merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro ; eo quod omnes urbis opes translquae gloriabatur a diebus pristinis in antiquitate sua? Arguit superbiae Tyrum, quod in conditionis suae antiquitate sit gloriata, et non respexit ad Deum: sed nomina patrum recolens, se aeternam putaverit. Ducent eam pedes sui longe ad peregrinandum. Eos dicit, qui in urbe remanserant, et captivi ducti sunt in Babylonem. Quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam? Rursum lege Ezechiel , et quantae gloriae Tyrus fuerit, ex principis ejus lamentatione cognosces. Coronatam vocat eam, quod sicut rex inter plurimam hominum multitudinem ornatum diademate erigit caput: ita Tyrus fulgens
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra cȩthĩ. ꝙͣ. ciprũ qͥdã int̾pretant᷑. Usq
nostice sectȩ hẽsiarches fuit. Quanꝗͣ.
eñ scͥptura ꝯmemorat. qđ alexander rex
macedonũ eg̃ssꝰ sit de t̾ra cȩtĩ. Insulã qͦq
nominans. ñ ꝯ̃cit᷑. Postea enĩ ã nabugodo¬
nosor uł ab alexanaro t̾ra ꝯtinens factaẽ
ꝓpt᷑ expugnacioẽs: multis ĩ breui freto

Expanded text:
 Cyprum quidam interpretantur: usque Zeno Stoicae sectae Haeresiarches fuit: quamquamenim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra Cethim. Insulam quoque nominans, non mentitur: postea enim a Nabuchodonosor, propter expugnationem multis in brevi freto
Abbreviated transcription (Latin):
mãtia. ⁊ qͦdã mͦ uocẽ mitiẽtia: q̃ ꝑnaturã
loqͥ ñ ualẽt. frustͣdiuitias ꝯparaui. siue cau¬
si dtoto orbe tYro. opesꝯtuli. Illadiues il¬
la iuxitriosa. ⁊ popłoꝵ qͦndã gaudens in¬
ultitudine. eͥꝗͣ nascebat᷑ tba mortaliũ.
cat̾ua pueroꝵ iuuẽtutis examina. cuiꝰ
lc̾rũ lu sibꝰ puellarũ. ꝑstrepart. nc̃ ad so¬
litudinem redacta ẽ. fieriautẽ ꝓ̃sopopeiã
ex rebꝰ multis: sollẽne ẽ. Cum auditum
fuerit ĩegipto dolebt̃ : cũ audierĩt d̾tyro

Expanded text:
emittentia, quae per naturam loqui non valent: frustra divitias comportavi: sine causa de toto orbe in Tyrum opes contuli: illa dives, illa luxuriosa, et populorum quondam gaudens multitudine, in qua nascebatur turba mortalium, caterva puerorum, juventutis examina, cujus ellarum lusibus perstrepebant: nunc ad solitudinem redacta est. Fieri autem προσωποποιΐας ex rebus mutis solemne est. Cum auditum fuerit in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
& omĩs humerꝰ depilatꝰ. & merces noti
ẽ reddita ei. neq exercitui eiꝰ de tyro.
ꝑ̾ q̃ significat multo tẽpore ab exercitu
babylonis aggerẽ ꝯportatũ: & qͦd pꝰea
fecit alexander insulã ꝯtinenti t̾re soci¬
ans ale ante facere sit conatꝰ. Qomͦ gͦ
ad uercꝰ babylonẽ & phylistiĩ. & moab
o egyptũ. &e ydunieos ⁊ ismahelitas

Expanded text:
t omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro . Per quae significat multo tempore ab exercitu Babylonis aggerem comportatum, ut quod postea fecit Alexander, insulam continenti terrae socians, ille ante facere sit conatus . Quomodo ergo adversus Babylonem et Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos et Ismaelitas
Abbreviated transcription (Latin):
arabia ⁊ coruꝰ ⁊ plameies. ⁊ occidũs appella¬
t᷑. Ꝙ ꝓ eo qͦd nos uixta. bex tnstulumꝰ doi¬
cognatos. Itaq p̾dicit᷑ nc̃ uideis. qͥ obsi¬
dionẽ babyloniã effuge̾ potu̾it erus⁊
de tociꝰ ꝓuincie uastitate. ad he̾mũ tͣnͣssire
uicinã : qͦd habitat᷑ sint in solitudine. ara¬
biȩ ĩ itiue̾ qͦd ducit ad frẽs. Rursiĩq ad hism¬
helitaᷤ sermo conu̾tit᷑. ⁊ eos ad miscdĩa
cohortat᷑. Currite. ⁊ lassis fr̾ib ac ꝑicli

Expanded text:
 corvus, et planities, et Occidens appellatur. Et pro eo quod nos juxta LXX transtulimus, dorcognatos. Itaque praedicitur nunc Judaeis, qui obsidionem Babyloniam effugere potuerint, et de totius provinciae vastitate ad eremum transire vicinam, quod habitaturi sint in solitudine Arabiae in itinere quod ducit ad fratres. Rursumque ad Ismaelitas sermo convertitur, et eos ad misericordiam cohortatur: currite, et lassis fr
Abbreviated transcription (Latin):
in montib seyr. hanc aut̃ metͦpolim uixã
ordine̾ suꝑioꝵ uisionũ ab assyriis siue
a nabugodonosor expugnatã eẽ cre¬
dimꝰ: memorẽ q pͥstini geni̾s qd̾ de ab¬
rah̾a ⁊ ysaac sit stirpe genãta inplora¬
sse auxiliũ dĩ: ⁊ necessitate cogñte. illiꝰ
clem̃ciã fiagitasse. Narrat gͦ nc̃ dñs.
Q obsidet᷑ in seyr. ⁊ ab hostib cingit᷑.
meũ inplorat auxiliũ ⁊ dicit. Ocustos
isrł qͥ popłm tuũ tueris custodia senpt¬
terna ⁊ qͣsi in nocꝰte. illis dormientib
uigilas. ne hostis irrumpat: qͣre ⁊ nos
qͥ de eiꝰ genẽ sumꝰ ñ simili clem̃cia ꝓtegis
Ub ego custos uigilq respondeo:
de qͦ scͥptũ ẽ non dormitabit neq dornu¬
eibit qͥ custodit isrł. uenit mane popło
p̃beo lumeu: uos in tenebͥs dẽ linqmͣ
Uł c̃te ita. uint lux: nocte tusacta. Si
meũ inuocatis auxiliũ ⁊ estis de stirpe
serui nñ abbrahã: nolite me tantũ inne¬
cessitatib q̃rere: s toto ad me. ainimo

Expanded text:
in montibus Seir. Hanc ut metropolim, juxta ordinem superiorum Visionum, ab Assyriis, sive a Nabuchodonosor expugnatam esse credimus, memoremque pristini generis, quod de Abraham et Isaac sit stirpe generata, implorasse auxilium Dei, et necessitate cogente, illius clementiam flagitasse. Narrat ergo nunc Dominus: qui obsidetur in Seir, et ab hostibus cingitur, meum implorat auxilium, et dicit: o custos Israel, qui populum tuum tueris custodia sempiterna, et quasi in nocte, illis dormientibus, vigilas, ne hostis irrumpat; quare et nos qui de ejus semine sumus, non simili clementia protegis? Quibus ego custos vigilque respondeo, de quo scriptum est: Non dormitabit neque obdormiet qui custodit Israel . Venit mane populo praebebo lucem, vos in tenebris derelinquam. Vel certe ita: venit lux nocte transacta; si meum invocatis auxilium, et estis de stirpe servi mei Abraham, nolite me tantum in necessitatibus quaerere, sed toto ad me animo
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ gallꝰ galliuaciꝰ.  qͣsi amicꝰtũ sic suble.¬
uabit te. Coronans coronabit te tͥbula¬
ciõẽ: qͣsi pulã mittet te in terrã latã &e
spaciosã sbi moueris ⁊ ibi erit currꝰ gle
tuȩ: ignominia domꝰ dñi dĩ tui. Et expellã
te de staciõe cua: ⁊ de ministio tuo depo¬

Expanded text:
 gallinacius, et quasi amictum sic sublevabit te. Coronans coronabit te tribulatione. Quasi pilam mittet te in terram latam et spatiosam. Ibi morieris, et ibi erit currus glorie tue et ignominia domus domini tui. Et expellam te de statione tua et de ministerio tuo depo
Abbreviated transcription (Latin):
ad penit̾nciã. ⁊ nicħominꝰ ille se desꝑacioĩ
tͣdidĩt ⁊ uoluptati. sincipiũ q istiꝰ uisio¬
nis. in qͦ ait clamoris plena. urbs freqñs.
ciuitas exultans: ad illud tẽpꝰ referuñ
qͣnͣdo a phariseis popłs incitatꝰ. pari ꝯtͣ
ihm uoce resonabat. Crucifige cruci¬
sige tałe: ñ habemꝰ regẽ nͥ cesarẽ. huiꝰ
ad orinthios de resurrectiõe. Si mor¬
tui ñ resurgunt manducemꝰ ⁊ bibamꝰ
cͣs enĩ moriem᷑. Lec dicit dñs ds̃
exercituuĩ. Uade ingredere ad eũ qͥ ha

Expanded text:
nitentiam, et nihilominus ille se desperationi tradiderit, et voluptati. Principium quippe istius visionis, in quo ait: Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans, ad illud tempus referunt, quando a Pharisaeis populus incitatus, pari contra Jesum voce resonabat: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem . Hujus cribens ad Corinthios de resurrectione: Si mortui non resurgunt, manducemus, et bibamus, cras enim moriemur . Haec dicit Dominus Deus exercituum: vade, ingredere
Abbreviated transcription (Latin):
En alis u̾bis dixi̾t fiduciã habuistis
in homine: ⁊ ñ ĩ dño. qͥ factor ẽ hominis.
Quidã tuxta mysticos intellectꝰ pisci¬
nã necerẽ legis unbrã intelligunt..
int̾ duos muros uetꝰ uidelicet. ⁊ nout̃i
testam̃tũ edificatũ lacũ phariseoꝵ tͣdicioĩb
continẽ ñ possit. ⁊ ñ resperisse eos ad filiũ
Et uocabuit dñs ds̃ exercituũ in die
ad cingłm sacci: ⁊ ecce gaudiũ ⁊ leticia

Expanded text:
 aliis verbis dixerit: Fiduciam habuistis in homine, et non in Deo, qui factor est hominis. Quidam juxta mysticos intellectus piscinam veterem, Legis umbram intelligunt, et inter duos muros, novum videlicet et vetus Tecontinere non possit: et non respexisse eos ad Filium Et vocabit Dominus Deus exercituum in die ad c
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Si dimittet᷑ ħ uuqͥtas uobis do¬
nͨ moriamini: dicit dñs ds̃ exercituũ
Captiuitate p̾sente. ⁊ obsessa iherłm.
cũ ferrũ. fames. sitis. urgeret urbẽ
reges ac pͥncipes. ⁊ uulgꝰ miserabili desꝑa¬
ciõe ꝑeunciũ se tͣdebat epłis Nichil aut̃
sic offendit dm̃: ꝗͣ pꝰ peccata erecta cer
penitñciã. insuꝑ ⁊ docuerit malũ. Unde
nͨ moriamini sutats allegorie int̾p̃tes de

Expanded text:
obis donec moriamini, dicit Dominus Deus exercituum. Captivitate praesente et obsessa Jerusalem, cum ferrum, fames, sitis urgeret urbem, reges ac principes, et vulgus miserabile desperatione pereuntium se tradebat epulis. Nihil autem sic offendit Deum quam post peccata erecta cervpoenitentiam: insuper et docuerit malum. Unde et nec moriamini . Putant allegorici Interpretes de
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt᷑ ꝑ amos. Nunqͥd : ut filii ethyopum
uos estis mͥ filii ispł dicͣit dñs  Nunqͥd
ñ issrł aseñdere. feci de terra egypti. ⁊ pa¬
lestinos. de capadocia. ⁊ syros de cyrene
sece ocłi dñi suꝑ regnũ peccans. Ne pu¬
carent iudei iccirto se mĩtoꝵ habẽ pͥui¬
legiũ qͥa educti eeñt de egypto: dicit
eciã cetãs gn̾tes ad alias terras siro inꝑio

Expanded text:
 Amos: Numquid non ut filii Aethiopum vos estis mihi filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini super regnum peccans . Ne putarent Judaei idcirco se meritorum habere privilegium, quia educti essent de Aegypto, dicit etiam caeteras gentes ad alias terras suo imperio
Abbreviated transcription (Latin):
& oculcacionis ⁊ flecuũ dño dõ exercituũ
ĩ ualle insiõis. Reddit causas upeta tͥpli¬
cẽ intelligñciã qͣre dixit̾. recedite a me. a¬
mare blebo : ꝙ ꝯculcata sit syon. mons qndã
uisionũ. ⁊ nc̃ uallis fletuũ. scrutans murũ.
⁊ magnificꝰ suꝑ montẽ. Et elã sunsit
pharetmͣ. currũ hominis eqͥtes: ⁊ parietẽ.
nudauit dipeꝰ. Desebit᷑ babylonis exer¬
citꝰ intnͣs urbẽ. tẽplũ occupans. ⁊ qͣdri¬
gis ꝑplateas suꝑb incedñs. Qd̃q aura¬
tos postes ⁊ marmoꝵ crustis uestitos
elegant̾ in hebreo resouat. Sensꝰ q pulcher¬
eo qͦo ꝑ robur militũ õs opes erute sins.
Sin aut̃ e launte. ponunt᷑ in prelio q̃ urbs
assyrioꝵ ẽ: ñ pot̾ referri ad tẽpora Roma¬
ne subusioĩs. nͥ forte cuncta allegorice ĩ e¬
p̃tem᷑. Et erus̃ electe ualles tue ple¬
ne qͣdrigaꝵ. ⁊ eqͥtes ponent sedes suas in
porta : ⁊ reuelabit᷑ oꝑim̃tũ uide. Ꝙ uide

Expanded text:
et conculcationis, et fletuum Domino Deo exercituum in Valle visionis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: Recedite a me, amare flebo; quia conculcata sit Sion, mons quondam visionum, et nunc vallis fletuum. Scrutans murum, et magnificus super montem: et Elam sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos eleganter in Hebraeo resonat, sensusque pulchereo quod per robur militum omnes opes erutae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorum est: non potest referri ad tempora Romanae subversionis, nisi forte cuncta allegorice interpretemur. Et erunt electae valles tuae plenae quadrigarum, et equites ponent sedes suas in porta.
Abbreviated transcription (Latin):
lucͥb deuoranda siñ. Emͦ enĩ ante ma¬
turitatẽ segeces erimpentes pͣereunt.
⁊ ante qmͣ ꝑfec̾tio tẽꝑis ueniat germi¬
natites inutiles sunt: sic inqͥd egyptu
popłĩ qͣsi ramimuitiles falcib p̃cioent᷑:
⁊ cuncte ꝓpagines midabunt᷑. Ac ne
putares eũ de uinea dicẽ ⁊ñ de homi¬
nib: uertit methaphorã ĩ hystorie ueri¬

Expanded text:
devoranda sint. Quomodo enim ante maturitatem segetes erumpentes, cito pereunt, et antequam perfectio temporis veniat, germinantes inutiles sunt: sic, inquit, Aegyptii populi quasi rami inutiles falcibus praecidentur, et cunctae propagines nudabuntur. Ac ne putares eum de vinea dicere, et non de hominibus, vertit metaphoram in historiae veri
Abbreviated transcription (Latin):
cũ panib fugienti: ⁊ qͣsi ex ꝑsona diũ in¬
ꝑatiuo mͦ legimꝰ ĩ hebreo sic legi posse
affirmant. Qi habicass t̾ram austri cũ pam¬
b occurrite fugienti: ut cũ ds̃ eis dixit᷑
occurrentes sicienti ferte aqm᷑. illi iimics

Expanded text:
 fugienti: et quasi ex persona Domini imperativo modo legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti; ut cum Deus eis dixerit, occurrentes sitienti ferte aquam, illi inimica
Abbreviated transcription (Latin):
tifirs. sod si ĩ aduentu xͥ iuxta eusebiũ tͦpolo¬
gice intelligẽ uolueris: dices eos interfec¬
tos ñ gladio s infidelitate. om̃s ꝙ pncipes
eoꝵ recessisse a dõ. ⁊ peccatoꝵ uinclis alliga¬
tos nͦ quẽꝗͣ fuisse. de phariscis: qͥ non dia¬
boli retib sit ligatꝰ. P ropptã dixi. Rece¬
dite ame: amare bflebo. Nolite incunb̾e:
ut ꝯsolemim me suꝑ uastitate filie popħ mei

Expanded text:
ti sint. Quod si in adventu Christi, juxta Eusebium, tropologice intelligere volueris: dices eos interfectos non gladio, sed infidelitate, omnesque principes eorum recessisse a Deo, et peccatorum funibus alligatos, nec quemquam fuisse de Pharisaeis, qui non diaboli retibus alligatus sit. Propterea dixi, recedite a me, amare flebo: nolite incumbere, ut consolemini me super vas
Abbreviated transcription (Latin):
ficia sentire noluert᷑. Transiter¬
rã tuã quasi flum̃: filia maris.
Non est cingulũ ultra tͥ. Sicud
ĩquid flum̃. siue ut ĩ hebraico.
terratuã ĩcapitiuitate ducła trausi¬
bis & filia maris: uel quia ĩsula es. uł
quia supra dete scriptũ est. dixit
mare forcitudo niaris dicers. ñ par¬
gulum ultra tͥ: quem sensũ habeat
aptiꝰ cĩmacꝰ docet. slon poteris uit̃¬
ł reficere: idest ñ habebis uires
nec accinctos ad pugnãdũ lum bo
regna. Quis extendit manũ: Hauit
dubiũ ex ipsa sermonis ꝯturentia.
quin ds. deqͥ supra dixit. Dñs exer¬
eituũ cogitauith. ut detberet suꝑ¬
biã om̃is głe. Eatendit gͦ manũ suã.

Expanded text:
si terram tuam quasi flumen, filia maris: non est cingulum ultra tibi. Sicut, inquit, fluvius, sive ut in Hebraico sterram tuam, in captivitatem ducta, transibis, o filia maris, vel quia insula es, vel quia supra de te scriptum est: Dixit mare fortitudo maris, non parm ultra tibi, quem sensum habeat, apertius Symmachus docet, non poteris ultra resistere, id est, non habebis vires, nec accinctos ad pugnandum lumbos regna. Quis extendit manum? haud dubium ex ipsa sermonis continentia quin Deus, de quo supra dixit: Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae. Extendit ergo man
Abbreviated transcription (Latin):
gitauit aduersum uos cogitaciones. Surgi¬
te & ascendite. ad gentẽ qͥetã. ⁊ confidũt᷑
habitantẽ: ait dñs. Non hostia non uectẽ¬
sus eis. soli habitant: ⁊ erunt cameli
coꝵ in direpcionẽ ⁊ multitudo im̾itoꝵ
in p̃dã. Ꝙ dispergã eos in omẽm uentũ

Expanded text:
gitavit adversus vos cogitationes. Surgigitavit adversus vos cogitationes. Surgite et ascendite ad gentem quietam, et confidenter habitantem, ait Dominus: non ostia, non vectes eis: soli habitant. Et erunt cameli eorum in direptionem, et multitudo jumentorum in praedam. Et dispergam eos in omnem ve
Abbreviated transcription (Latin):
ti qͣ eẽt arabia. ad qmͣ ꝓpħicꝰ sermo dirigit᷑
utrũ moabite. an ammanite. ⁊ ydumer.
cuncte q alie regiones q̃ n̾c̃ arabia nun¬
cupant᷑: occasiouẽ tͥbuit in hac eadẽ ui¬
sione qͣd seqͥt᷑ auferet᷑ onĩis gła cedar.
&e: reliqͥe numeri sagittarioꝵ foreiũ de. filiis
gi liber geneseos docet ex hysmael cedar
⁊ agarenos qͥ ꝑuerso nomine sarracem
uocant᷑e⁊ ⁊ eẽ generatos. hi ꝑ totã habitatͭ
solitudinẽ. De qͥb ⁊ poetan puto dicere.
Iade q uagantes barchei. ꝙ supͣ dictum
uolum̃. Cont᷑ faciẽ om̃iũ fr̃m suoꝵ habita¬
bit: eo qͦd latissima heremꝰ ab india ad mau¬
ritaniã usq tñdat᷑. ⁊ antiqu̾ui occeanũ.
Des puto ierenie gtulũ sonare. Ad ce¬
dar ⁊ ad regna assur: q̃m percussit nabu¬
godonosor rex babylonis. Statĩ q seqͥtur.
ħ dicit dñs. Surgite ⁊ ascñdite ad cedar
I uastate filios orientis. Labernacłã eoꝵ
⁊ gregeᷤᷤ eoꝵ capient. pelles eoꝵ ⁊ oĩa uasa. q

Expanded text:
abia, ad quam propheticus sermo dirigitur, utrum Moabitae, an Ammonitae, et Idumaei, cunctaeque aliae regiones, quae nunc Arabia nuncupantur, occasionem tribuit in hac eadem Visione quod sequitur: Auferetur omnis gloria Cedar, et reliquiae numeri sagittariorum fortium de fili» Liber Geneseos docet ex Ismael Cedar et Agarenos, qui perverso nomine Saraceni vocantur, esse generatos. Hi per totam habitant solitudinem, de quibus puto et poetam dicere, Lateque vagantes Barchaei. Et juxta supradictum volumen « contra faciem omnium fratrum suorum habitabit. » eo quod latissima eremus ab India ad Mauritaniam usque tendatur et Atlanticum oceanum. Quod puto Jeremiae titulum sonare ad Cedar et ad regna Asor, quae percussit Nabuchodonosor rex Babylonis. Statimque sequitur. « Haec dicit Dominus: Surgite et ascendite ad Cedar et vastate filios Orientis: tabernacula eorum, et greges eorum capient, pelles eorum et omnia vasa, et
Abbreviated transcription (Latin):
lomis desertã ⁊ in habitabilẽ. Sicut
t᷑bines ab affrico uenunt: de deserto
uenit. de terra horribili. Uisio dura.
nunciata ẽ mͥ. Uox babylonii popłi ti¬
m̃tis inducit᷑. siue ipsiꝰ babylonis: qͦd
audiat medos. ⁊ elamitas contͣ se exer¬
citum p̃ꝑare. ⁊ uenire de solitudine : po¬
nit q cõꝑacionis exempluni. Sic̃ inqͥd
ab affrico uento uehemens tẽpestas
uenire. consueuit: ita mͥ de solitudine

Expanded text:
Sicut turbines ab Africo veniunt, de deserto venit de terra horribili. Visio dura nuntiata est mihi. Vox Babylonii populi timentis inducitur, sive ipsius Babylonis, quod audiat Medos et Elamitas contra se exercitum praeparare, et venire de solitudine, ponitque comparationis exemplum. Sicut, inquit, ab Africo vento vehemens tempestas venire consuevit: ita
Abbreviated transcription (Latin):
ab eodẽ hoste sit destructaenda. Legr
ꝑimꝰ pꝰ captiuitatẽ ierłm: palestinos o
arabas. & damascenos. & de inceps
egypcios fusse subũsos. Qͦꝰ aut̃ senꝑ¬
&e in illiꝰ subũsione letate sint: amos ꝓpha
ĩ exordio sui uoluminis explicat: ub̾uit̃ laudeᷤᷤ
deo canens psalmista aeclarat. Ds̃ qͥs simi
ecce inimicitui sonuerunt &e qͥ hoderus te
extulerins cap̃. Suꝑ popłm tuũ maligna

Expanded text:
ab eodem hoste sit destruenda. Legimus perimus post captivitatem Jerusalem, Palaestinos, et Arabas, et Damascenos, ac deinceps Aegypet in illius subversione laetata sit, Amos propheta in exordio sui voluminis explicat , et breviter laudes Deo canens Psalmista declarat: Deus, quis siecce inimici tui sonuerunt: et qui te oderunt, extulerunt caput. Super populum tu
Abbreviated transcription (Latin):
bylon gilecta mea: posita ẽ nĩ in mira¬
tura sint. ut ipse qͥ narrat timore suꝑa¬
tꝰ nequeat in uerba ꝓrunꝑe uidens tan¬
te multitudinis sanguinẽ fundi. ⁊ mise¬
partu solet. s ꝯcͦbatꝰ ⁊ trepidꝰ. ⁊ in terra
corruens. caligantib ocłis nesciat qͥd
loqͣt᷑. Fro eo aut̃ qͦd nos uertimꝰ. babyloti
dilecta ña in hebreo legit᷑ nesephici. &
ẽ ipsum uerbũ qͦd in pncipio babylonii
onĩs posuimꝰ. suꝑ montẽ caligosum.
ꝓ caligoso enĩ ⁊ tenebroso. scͥptũ ẽ nele.
ꝓpͥe q hec urbs sic uocant᷑ ꝓpt̾ altitudi¬
nem. ⁊ erectum usq ad celum suꝑbie
uerticẽ. Pone mensam: ꝯtẽplarͥ ͤ n
specłã. Comedñtes ⁊ bibentes surgite
pͥncipes: arripite chipeum. Iocus

Expanded text:
bylon, dilecta mea, posita est mihi in mirabylon, dilecta mea, posita est mihi in miratura sint, ut ipse qui narrat, timore superatus nequeat in verba prorumpere, videns tantae multitudinis sanguinem fundi: et misepartu solet; sed conturbatus et trepidus, et in terram corruens, caligantibus oculis nesciat quid loquatur. Pro eo autem quod nos vertimus: Babylon, dilecta mea, in Hebraeo legitur, NESEPH ESCI ; et est ipsum verbum quod in principio Babylonii Oneris posuimus, super montem caliginosum: pro caliginoso enim, seu tenebroso scriptum est Neseph. Proprieque haec urbs sic vocatur, propter altitudinem et erectum usque ad coelum superbiae verticem. Pone mensam, contemplare in specula comedentes et bibentes: surgite, princi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ duriꝰ ꝙͣ p̾sens captiuitas: Qri
ĩcredulꝰ ẽ: infidelit̃ agit. & qͥ depopłã¬
tor ẽ uastat. Pot̃ .⁊ in hebreo ita le¬
gi. Qi cedis cede. ⁊ qͥ uastas uasta: ut
re qͦd cepit. int̾p̃idũ ascendẽ. obsidẽ
pot̾ntissimã ciuitatẽ Sin aut̃ sic le¬
git᷑ ut tnͣstulimꝰ qͣsi de ꝑsona t̾cia di
depopłãtor ẽ uastat: cũ suꝑiorib co¬
plandũ ẽ in qͥb sͥ babylon uisionẽ
durã p̃dicat nunciatam. Ascende e¬
iã: obside mede. Omẽm gemitũ eiꝰ
cessare feci. Ne timeas inqͥd o ꝑsa
&x mede babylonis multitudinẽ: nͨ
rat: cessare feci. Seu qͦd nullꝰ iã ge¬
mat ⁊ doleat p̾ssus potñcia babylonis.
seu qͦd tantis malis oppressa sit ipsa
babylon. ut ne gemitũ qͥdẽ liberum
habeat. Proppt̾ea repleti sunt lunbi
mei dolorẽ. Angͣstia possedit me: si an¬
gͥstia parturiencis Gorrui cũ audirẽ
cõtꝰbatꝰ sũ cum uiderẽ. Emarcuit cor
meũ.: tenebre. stupefecerunt me. Ba¬

Expanded text:
sens captivitas? Qui incredulus est, infideliter agit: et qui depopulator est, vastat. Potest in Hebraeo ita legi: Qui caedis, caede; et qui vastas, vasta, ut re quod coepit, intrepidum ascendere, obsidere potentissimam civitatem. Sin autem sic legitur, ut depopulator est, vastat: cum superioribus copulandum est, in quibus sibi Babylon visionem duram praedicat nuntiatam. Ascende Elam, obside Mede: omnem gemitum ejus cessare feci. Ne timeas, inquit, o Persa et Mede, Babylonis multitudinem, ne rat, cessare feci: seu quod nullus jam gemat et doleat pressus potentia Babylonis: seu quod tantis malis oppressa sit ipsa Babylon, ut ne gemitum quidem liberum habeat. Propterea repleti sunt lumbi mei dolore: angustia possedit me, sicut angustrcuit cor meum, tenebrae obstupefecerunt me. Ba
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ ẽ: multi ad soͥnã referunt. qͦd he¬
liachĩ infixo pauxillo pͥor paxillꝰ qͥ infixꝰ
neqͣ qmͣ factum ẽ: intelliginiꝰ hoc dici qͦo
deposito sobna pontificatũ acceꝑit he¬
liachĩ. cuiꝰ sac̃docii dignitatẽ. subũtit
extͣma captitas. ¶Iyz uixta ana¬

Expanded text:
locutus est, multi ad Sobnam referunt, quod Eliacim infixa paxillo, prior paxillus qui infixus nequaquam factum est, intelligimus hoc dici, quod deposito Sobna, Pontificatum acceperit Eliacim, cujus sacerdotii dignitatem subvertit extrema captivitas. Qui juxta
Abbreviated transcription (Latin):
babyloniã debellate. Dodq ait ꝯtẽpla¬
re inspeclã: ħ sensu intellegit᷑. Biligñt̃
q uentura sunt ispicite. Pot̃ i
sic intelligi Obabylon para balthasar
filio eiul merodach nepoti nabugodo¬
nosor regi tuo mensã atq conuiũ
⁊ uide qͥd pꝰ cibum ueniat. in qͦ scorgs
cipes. qͥ cũ rege accimbitis. medos ꝑ
sas q significat: surgite ad interfici¬
endũ regẽ arma corripite. hoc ple¬
mꝰ in danelis uolumine. legimꝰ discimꝰ.
Dex enĩ mͥ dix̃it dñs. Uade ⁊ pone
uidit currum duoꝵ eqͥtum: ascensorẽ.
asim ⁊ ascensorẽ cameli. Ꝙ ꝯtẽplatꝰ ẽ
diligñter multo intuitu: clamauitq¬
ut leo. Suꝑ speclãm dñi ego sum stanᷤͤᷤ
iugit̃ per diẽ. ⁊ suꝑ custodiã meã ego

Expanded text:
odque ait, contemplare in specula, hoc sensu legitur: diligenter quae ventura sunt, prospice. Potest et sic intelligi: o Babylon, para Balthasar filio Evilmarodach nepoti Nabuchodonosor regi tuo mensam atque convivium, et vide quid post cibum eveniat, in quo scortis cipes, qui cum rege accumbitis, Medos autem Persasque significat, surgite et ad interficiendum regem arma corripite. Hoc plenius in Danielis volumine discimus . Haec enim mihi dixit Dominus: vade et pone vidit currum duorum equitum ascensorem asini et ascensorem cameli et contemplatus est diligenter multo intuitu et clamavit leo super specula Domini ego sum stans iugiter per diem et super custodiam meam e
Abbreviated transcription (Latin):
ascñsor uir bige eqͥtum. haut dubiumqͥn
cyrꝰ indicet᷑. Ꝙ respondit ⁊ dyat ipse
leo qͥ supͣ clamauerat. Cecidit ceciait
babylon: ⁊ oĩã scultilia deoꝵ ens contͤ¬
ta sunt. in terrã. Uastante enĩ ascñsore
bige babylon usq met̾num deletaẽ.
belis tẽplum oĩa q ydola usq ad solũ
strata. Qͦꝯ aut̃ se qͥt᷑ cͥtura mã ⁊ filia
aree nee: ad iherłm apostophã facit.

Expanded text:
ascensor vir bigae equitum: haud dubium quin Cyrus indicetur. Et respondit et dixit ipse leo qui supra clamaverat: Cecidit, cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terra. Vastante enim ascensore bigae, Babylon usque in aeternum deleta est, et Belis templum omniaque idola usque ad solum strata. Quod autem sequitur: Tritura mea, et fili areae meae,
Abbreviated transcription (Latin):
ut aggeꝰ in festiuũ ũnt᷑ ⁊ timor qd̃
aliqͥs pauidꝰ ⁊ timens eurcunfet ocłos.
A adiuementẽ formidat inimicũ. frgo
si uoluerimꝰ ĩ bonã partẽ accipere qd
recordacio iudee egypto sit gaudii. rec¬
te festiuitas dr̃ Sin aut̃ ut arbitrorĩ

Expanded text:
d aliquis pavidus, et tremens circumfert oculos, et advenientem formidat inimicum. Ergo si voluerimus in bonam partem accipere, quod recordatio Judae Aegypto sit gaudii, recte festivitas dicitur. Sin autem, ut arbitror, in
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. ⁊ regnũ adũsꝰ regnũ. In gresso
itaq egyptum duõ. ⁊ potentissimã gen¬
tẽ sui p̃sencia destruente: erit pͥmauic¬
re. Qd tenporib assyrioꝵ ⁊ nabugodo¬
nosor regis babylonie factũ eẽ mani¬
festum est: aliis cedentib ⁊ aliis repug

Expanded text:
tatem, et regnum adversus regnum. Ingresso Aegyptum Domino, et potentissimam gentem sui praesentia destruente, erit prima vicre: quod temporibus Assyriorum et Nabuchodonosor regis Babylonii factum esse, manifestum est, aliis sedentib
Abbreviated transcription (Latin):
diruat᷑ ciuitas q̃ adu̾sum illiꝰ uolun¬
tatẽ inpiis prestabat auxiliũ. Iudas
sperauit in egypcus: ⁊ egyptꝰ destruat᷑.
ł gyptii confisi sunt in etyopib echyopeᷤ
qͦq uincant᷑ ab assyriis. Assyrii suꝑbie¬
runt. ñ dĩ. s suaꝵ ui riũ arbit᷑ntes eẽ
uictoriã: & ipsi uincant᷑ a babyloniis.
Babylon eleuauit contͣ dnm̃ caput: &¬
ex parte persequiti sunt popłm dĩ.
ꝙ aries seuissimꝰ ad orientẽ ⁊ occiañtẽ
om̃es poplõs uentilauit: ueniat alex¬
ander hircꝰ. ⁊ conterat eũ sub pedib
suis. W iste ultͣ modum erectꝰ e: uene¬
no pereat. regnũ q eiꝰ diuidat᷑ in par¬
tes. Cumq multo tẽpr̃ int̾se collisũ
fuerit: Romano uincñte popłet᷑. Ro

Expanded text:
sum illius voluntatem impiis praestat auxilium. Judas speravit in Aegyptiis: et Aegyptus destruatur. Aegyptii confisi sunt in Aethiopibus: Aethiopes quoque vincantur ab Assyriis. Assyrii superbierunt, non Dei, sed suarum virium arbitrantes esse victoriam: et ipsi vincantur a Babyloniis. Babylon elevavit contra Deum caput: et ex parte persecuti sunt populum Dei, et aries saevissimus ad Orientem et Occidentem omnes populos ventilavit; veniat hircus Alexander, et conterat eum pedibus suis. Et iste qui ultra modum erectus est, veneno pereat, regnumque ejus dividatur in partes: et cum multo tempore inter se collisum fuerit, Romano vincente, populetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ q̃ metͦpolis gn̾tis illiꝰ in he̾mo
meloꝵ ⁊ ouium greges capti siit. pelles¬
q eoꝵ atq tentoria sorte ditusa non õs¬
oĩs gñtiᷤᷤ illiꝰ significat᷑ intitꝰ. eo qͦd dro¬
medraisriis ⁊ camelis centũ anpliꝰ milia
uno die ꝑ uastã solitudin̾e fuge̾ solent.
Aufẽt᷑ in qͥd om̃is gła cedar: inninuto sa
gittarioꝵ numero qͣ maxime pollent ar¬

Expanded text:
civitatem, quae metropolis gentis illius in eremo fmelorum et ovium greges capti sunt, pellesque eorum et tentoria sorte divisa, nominis gentis illius significatur interitus, eo quod dromedariis camelis centum et amplius millia uno die per vastam solitudinem fugere solent. Aufertur, inquit, omnis Cedar in minuto numero sagittariorum, qua maxime pollent ar
Abbreviated transcription (Latin):
Cunct pͥncipes tui fugerunt simul:
dure q ligati sunt. Os qͥ iiuenti sc̃ unct
sunt parit̾: ꝓcul fugerus. Si ad senna¬
cherib cẽꝑa referat᷑. qnͣdo ex parte capta
ẽ ciuitas. recte dicunt᷑ ñ fuisse occisi gla¬
dio ñ uicti ĩ bello. s ꝓ diciõe: aliis ex ur¬
befugientib aliqͦs hostilis cepit captiu¬

Expanded text:
ncipes tui fugerunt simul: dureque ligati sunt. Omnes qui inventi sunt, vincti sunt pariter: procul fugerunt. Si ad Sennacherib tempora referas, quando ex parte capta est civitas, recte dicuntur non fuisse victi gladio, nec occisi in bello, sed proditione, aliis ex urbe fugientibus; aliis, quos hostis opp
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uir nobilis. tradunt enĩ hebrei
ysaiã socerũ fuisse manasse. filii erechie
regis uida non erubuerit nudꝰ mce¬
dere: s dĩ p̃ceptis nich ouestiꝰ iudi¬
caus deposuerit saccũ. Qͦ abiecto
nudꝰ fuerit unã pͥus habus tumcã
ipsã cilicinã. Quod aut̃ dr̃ tͥum au
noꝵ signũ & portñtũ erit suꝑ egyptũ.
annis ab assyrus egyptꝰ uastanda sit

Expanded text:
d vir nobilis tradunt enim Hebraei Isaiam socerum fuisse Manasse filii Ezechiae regis Juda non erubuerit nudus incedere; sed Dei praeceptis nihil honestius judicans, deposuerit saccum, quo abjecto nudus fuerit, unam prius habens tunicam, et ipsam cilicinam. Quod autem dicitur: norum signum, et portentum erit super Aegyptum annis ab Assyriis Aegyptus vastanda sit
Abbreviated transcription (Latin):
lon: ⁊ omĩa scultilia deoꝵ eiꝰ contͥta sus
in terrã. Tritura mã. ⁊ filia aree mee
ciaui uobis. Causas reddit suꝑioris
formidinis: qͣre angͦstia possedit̾ eũ
sicut parturientẽ.⁊ corruerit audienᷤ.
⁊ ꝑt̾ritꝰ sit. ac tenebroso terrore circũ
nunciet. Qi cũ posuisem in speluncã:
uidit uemientẽ bigã. ⁊ aurigã super
asinãi ⁊ camelum currũ tͣhere. Signi
ante cyrum ignobiles erant: ⁊ nulliꝰ
int̃ gentes loci habebant᷑. Medi senꝑ
potñtissimi. Iste gͦ unꝰ ascũsor duaꝵ gũ¬
ciũ fultꝰ exercitu: uenit contͣ babylonẽ.
Et specłator ille qͥ positꝰ erat ut uenta᷑¬

Expanded text:
ta sunt in terra. Tritura mea, et fili areae meae, tiavi vobis. Causas reddit superioris formidinis, quare angustia possederit eum sicut parturientem, et corruerit audiens, et perterritus sit, ac tenebroso horrore circumdnuntiet; quem cum posuissem in speculam, vidit venientem bigam, et aurigam desuper, asinumque, et camelum currum trahere. Signiftem. Persae enim ante Cyrum ignobiles erant, et nullius inter gentes loci habebantur: Medi semper potentissimi. Iste ergo unus ascensor, duarum gentium fultus exercitu, venit contra Babylonem: et speculator ille qui posit
Abbreviated transcription (Latin):
eugłm. ⁊ apłoꝵ scͥpta significet. Wmͦ
enĩ sup᷑ uixta tͦpicam intelligenciã. t̾ra
iuda egypto formidabilis siue sollenins
uetꝰ intelligit᷑ testam̃tũ. sic ⁊ titulꝰ in
tͣminũ egẏpti euglioꝵ hystoria demon¬
strat᷑ Deniq ungit: ⁊ erit signũ ⁊¬

Expanded text:
um scripta significet. Quomodo enim supra juxta Tropologicam intelligentiam terra Juda Aegypto formidabilis, sive solemnis, vetus intelligitur Testamentum: sic et titulus in terminis Aegypti, Evangeliorum historia demonstratur. Denique jungit: Et erit in
Abbreviated transcription (Latin):
stare t̾ram ⁊ cetera q̃ sequnt᷑. Fusebiꝰce¬
sariensis hystoricam int̾p̃tancionẽ titu¬
lo repmittens: diuersis sensib euaga¬
t᷑. Cuiꝰ cum libros legerẽ: aliud muł¬
tũ repꝑi qmͣ indicare ꝓmittebat. Ubi¬
cunq enĩ ei hẏstoria defecit. tnͣssit ad
allegoriã: et ita separata sociat. ut
mirer eum noua sinonis fab̾ca in unũ
corpꝰ lapidẽ ferrumq coniunge̾. Hoc
breuit᷑ ãmoneo: ne qͥs nos putet ex
illiꝰ fontib mutuasse q dicimꝰ. Nam ⁊

Expanded text:
stavere terram, et caetera quae sequuntur. Eusebius Caesariensis historicam interpretationem titulo repromittens, diversis sensibus evagatur, cujus cum libros legerem, aliud multo reperi, quam indice promittebat. Ubicumque enim eum historia defecerit, transit ad allegoriam, et ita separata consociat, ut mirer eum nova sermonis fabrica in unum corpus lapidem ferrumque conjungere. Hoc breviter admonui, ne quis nos putet ex illius fontibus mutuasse quae dicimus; nam et