comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tingat. filii matris meȩ pugnauert᷑ contrame :
Si enĩ peecantes in frẽm: in xpm peccaretis. qͥ
dit. Qd̃ uni ex minimis meis fecistis: mͥ fecistis.
Nec cauendũ a grauiorib tantũ offensis : uerbi
grã. ab aꝑto conuitio. seu maledicto. a clan¬
destino quoq & uenenato sursurrio. Non in¬
quã sufficit os custodire ab his ce similib: ca¬
uenda st̃ & leuia. Si tñ leue debeat dici. qd¬
cũq in frẽm pͣsumpseris uoluntate ledendi:
cũ hoc solo si irasceris illi. duiini reus iudicii te¬
nearis. Merito quidẽ᷑. Nã quod tu leue pu¬
tas. & ob hoc leuius p̾cipitas. plerumq aliͤ
alit᷑ accipit: tãquã homo uidens in facie. &
sodm facie᷑ iudicans. paratꝰ festucam trabem
suspicari: &e scintillam putare fornace̾. Nor
enĩ ẽ omĩũ caritas: illa quȩ omĩa credit. Pro¬
ni sunt aut̃ sensus hominis. & cogitationes
ad malũ potiꝰ suspicandũ. quã ad bonũ cre¬

Expanded text:
tingat: Filii matris meae pugnaverunt contra me. tingat: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Sic enim peccantes in fratrem, in Christum peccatis, qui ait: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Nec cavendum a gravioribus tantum offensis, verbi gratia, ab aperto convicio seu maledicto, sed a clandestino quoquo et venenato susurrio. Non, inquam, sufficit os custodire ab his et his similibus; cavenda sunt et levia: si tamen leve debeat dici quodcunque in fratrem praesumpseris voluntate laedendi; cum hoc solo, si irasceris illi, divini reus judicii tenearis . Merito quidem: nam quod 1373 tu leve putas, et ob hoc levius praecipias, plerumque alius aliter accipit, tanquam homo videns in facie, et secundum faciem judicans, paratus festucam trabem suspicari, et scintillam putare fornacem. Non enim est omnium charitas illa, quae omnia credit . Proni sunt autem sensus hominis et cogitationes ad malum potius suspicandum, quam ad bonum cre
Abbreviated transcription (Latin):
&. suꝑeminentẽ scientiȩ : siuie cũ enumeratis
plurib aut̃ mirabilib suꝑne grẽ donis. tandẽ
ad suꝑexcellentiorẽ uiã nos mittit : haud aliã
ꝓfecto illã quã caritatẽ diffiniens. Deniq qͥdnã
huie cõparandũ putemus quȩ ipsi p̾fertur
martyrio . ac fidĩ transferenti montes: Hoc
g ẽ qͥuod dico. pax uob̾ a uob̾sit : & omẽ qd
extrinsecus minari uideat᷑. ñ t̾ret : qr ñ nocet.
Iam e contrario quicquid foris blandiri appare¬
at. nulla ẽ ꝓfecto consolatio: si intus quod ab¬
sit seminariũ discordiȩ germinarit. Proide
dilectissimi pacẽ habete ad uos: ⁊ nolite lede¬
re inuicẽ. Non facto. nͣ uerbo. nͣ signo quali¬
cũq: ne quis forte exacerbatꝰ. ⁊ p̾occupatus a
pusillanimitate spc̃ & tempestate. dm̃ int̾pel¬
lare cogat᷑. adu̾sus illos qui se leserint. aut cõ¬
tristauerint : & ꝓrumꝑe in u̾bum graue cõ¬

Expanded text:
et supereminentem scientiae; sive cum enumeratis et supereminentem scientiae; sive cum enumeratis pluribus ae mirabilibus supernae gratiae donis, tandem ad superexcellentiorem viam nos mittit; haud aliam profecto illam, quam charitatem definiens. Denique quidnam huic comparandum putemus, quae ipsi praefertur martyrio ac fidei transferenti montes . Hoc igitur est quod dico: Pax vobis a vobis sit; et omne quod extrinsecus minari videtur, non terret, quia non nocet. Nam econtrario quidquid foris blandiri appareat, nulla est profecto consolatio, si intus, quod absit! seminarium discordiae germinaverit. 4. Proinde, dilectissimi, pacem habete ad vos, et nolite laedere invicem, non facto, non verbo, non signo qualicunque: et ne quis forte exacerbatus et praeoccupatus a pusillanimitate spiritus et tempestate, Deum interpellare cogatur adversus eos qui se laeserint aut contristaverint, et prorumpere in verbum grave con
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne pͣsentis congregationis. tãquã uniꝰ matͥs
filii om̃s uos estis: singuli alt̾utrum frẽs:Qͥd
gͦ a foris uos conturbare aut contristare possit.
si intus bene estis: & frat̾na pace gaudetis.
Deniq quis uobis nocere poterit inquit: si bo¬
ni emulatores fueritis. Quãobrem emule.¬
mini carismata meliora: ut bonos uos ꝓbetis
emulatores. Carisma ꝑoptimũ caritas eͣ Pla¬
ne incomparabile qd̃ noue sponse. cȩlestis spon¬
sus totiens inculeare curabat: nunc quidẽ di¬
cens. in hoc cognoseent om̃s qr mei estis discipłi
si dilectionem habueritis ad inuicẽ: nc̃ uͦ man¬
datũ nouũ do uob̃ ut diligatis inuicẽ: &. hoc
ẽ p̃ceptũ meñ ut diligatis inuicẽ : itemq o¬
rans uniiͣ. eos fore. sicut ipse & pat᷑ unũ st᷑.
Et uideisi ñ ꝓpse paulus qui te ad carismata me:¬
liora inuitat. int̾ cetã caritatẽ in sũmo po¬
nit siue cũ fiden spe dicit eam ẽẽ maiorẽ.

Expanded text:
Nonne praesentis congregationis tanquam unius matris Nonne praesentis congregationis tanquam unius matris filii omnes vos estis, singuli alterutrum fratres? Quid ergo a foris vos conturbare, aut contristare possit, si intus bene estis, et fraterna pace gaudetis? Denique quis vobis nocere poterit, inquit, si boni aemulatores feuritis? Quamobrem aemulamini charismata meliora , ut bonos vos probetis aemulatores. Charisma peroptimum charitas est; plane incomparabile, quod novae sponsae coelestis sponsus toties inculcare curabat, nunc quidem dicens: In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem; nunc vero: Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem ; et: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem ; itemque orans unum eos fore, sicut ipse et Pater unum sunt . Et vide si non ipse Paulus, qui te ad charismata meliora invitat, inter caetera charitatem in summo ponit, sive cum fide et spe dicit eam esse majorem
Abbreviated transcription (Latin):
sitan ab eo. Lu uͦ homo unanimis. dux m̃s ⁊ no¬
tus m̃s. qui simul mec̃ dulces capiebas cibos. ħ
ẽ qđ a te patior conuiua. ⁊ conturbnali meo.
id molestiꝰ sentio: fero egriꝰ. Scitis ħ quȩrimo¬
nia. cuiiͦ. & de quo sit .ᷤ Agnoscite gͦ & spõ¬
sam eodẽ de filiis matris suȩ conquerentem
affectu : quia in eodem spu: cũ ait filii ma¬
tris mee pugnauert᷑ contra me. Unde & ali¬
bi loquit᷑. Amici mei & ꝓximi mei: adu̾sum
me apppinquauert᷑ & steterunt. Longe que¬
so a uobͥis facite semꝑ. hoc tam abhominabi¬
le ⁊ detestabile malum: uos qui exꝑti estis.
⁊ cotidie exꝑimini. quã bonũ sit & quã iocun¬
dũ habitare frẽs in unũ: si tñ in unũ. & non
in scandalum. Alioquin nec iocundũ plane nec
bonũ: s pessimũ ac molestissimũ. Ue aut̃ hoĩ
ꝓfecto portabit : quicũq ẽ ille. Ante mͥ contin¬
gat mori quã audire in uobis quẽpiã iuste cla¬
mitantẽ : filii matris meȩ pugnauert᷑ contͣ me:

Expanded text:
tan ab eo. Tu vero homo unanimis, dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos , hoc est: Quod a te patior convivo et contubernali meo, id molestius sentio, fero aegrius. Scitis haec quaerimonia cujus, et de quo sit. 3. Agnoscite ergo et sponsam eodem de filiis matris suae conquerentem affectu, quoniam in eodem spiritu, cum ait: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Unde et alibi loquitur: Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt . Longe, quaeso, a vobis facite semper hoc tam abominabile et detestabile malum, vos qui experti estis, et quotidie experimini, quam bonum sit et quam jucundum habitare fratres in unum , si tamen in unum, et non in scandalum. Alioquin nec jucundum plane, nec bonum, sed pessimum ac molestissimum. Vae autem homtur! Judicium profecto portabit quicunque est ille. Ante mihi contingat mori, quam audire in vobis quempiam juste clamitantem: Filii matris meae pugnaverunt contra me.
Abbreviated transcription (Latin):
um eã diͣ emulatione : nonne consequent᷑ ue¬
racit᷑q inferre poterit. qr filii matris mee
pugnauert᷑ contra me. Grit gͥ sensus iuxta
qd̃ dictũ ẽ. ut eccłia seu studiosa quȩuis a¬
nima id loquatur: ñ quasi gemens aut con¬
querens. s quasi gaudens &e grͣas agens: it¬
suꝑ & glorians qd̃ ꝓ nomine ce amor̾e xp̃i.
digna sit fusca seu decolor ẽẽ. ⁊ dici: atq ħ
crederet sine pdicante: Quomͦ aut᷑ pͣdica¬
rent. nͥ muiterent᷑. filios matris suȩ con¬
tra se pugnasse memorat. ñ ut irata. s ut nͣ
ingrata. Uñ & sequit᷑. Posuert᷑ me custodem in
uineis. Quod u̾bum utiq si spũalit᷑ ex aminetur.
puto nil in se querimonie. aut rancoris habere
uidebit᷑  sed magis fauorabile aliquid redolere:
uerum ad id contingendũ prius sane quã ma¬
nũ apponere audeamꝰ. locus enĩ sẽs ẽ. concilian¬
dus ẽ nob̃ solitis p̃cib : & sic consultandus

Expanded text:
um eam Dei aemulatione; nonne consequenter veum eam Dei aemulatione; nonne consequenter veraciterque inferre poterit, quia filii matris meae pugnaverunt contra me? Erit ergo sensus, juxta quod dictum est, ut Ecclesia seu studiosa quaevis anima id loquatur, non quasi gemens aut conquerens, sed quasi gaudens et gratias agens, insuper et glorians, quod pro nomine et amore Christi digna sit fusca seu decolor esse et dici: atque hcrederet sine praedicante? quomodo autem praedicarent nisi mitterentur? Filios matris suae contra se pugnasse memorat, non ut irata, sed ut non ingrata. Unde et sequitur: Posuerunt me custodem in vineis. Quod verbum utique si spiritualiter examinetur, puto, nil in se quaerimoniae aut rancoris habere videbitur, sed magis favorabile aliquid redolere. Verum ad id contingendum, prius sane quam manum apponere audeamus locus enim sanctus est, conciliandus est nobis solitis precibus, et sic consultandus
Abbreviated transcription (Latin):
ut scriptura impleret᷑ quȩ dic̃. Dedi te. in lucẽ
gentium: ut sis salus mea usq ad extremum
tͣre. Hoc enĩ impletum ẽ ꝑ mariam quȩ in car¬
ne uisibilem edidit : nec de carne nec cũ car¬
ne suscepit. E illa quidẽ in tota se grande &
suaue amoris uulnꝰ accepit: ego uͦ me felice᷑
putauerim. si sũmo saltim quasi cuspide huius
gladii pungi int̾dum me sensero: ut uł mo¬
dico accepto amoris uuln̾e̾ dicat etiã aĩa m̃a.
W.lnerata caritate ego sum. Quis mͥ tribuat iN
hunc modũ ñ mͦ uulnerari. s & expugnari om¬
nino usq ad extͣminationẽ coloris &e caloris il¬
lius qui militat adu̾sus animã: Si ex ꝓbraueriis
filie huiꝰ scłi. illi animȩ quȩ huiꝰmodi eͣ: dicen¬
tes pallidã ⁊ sine colore ẽẽ: nonne tͥ congrue
posse respondere uidebit᷑. nolite considerare
qd̃ fusca sim. qr decolorauit me sol: & si se ad
hoc meminerit ꝑuenisse. adhortationib seu
increpationib aliquoꝵ seruoꝵ diͣ. emulanti¬

Expanded text:
ucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremum terrae . Hoc enim impletum est per Mariam, quae in carne visibilem edidit, quem invisibilem nec de carne, nec cum carne suscepit. Et illa quidem in tota se grande et suave amoris vulnus accepit: ego vero me felicem putaverim, si summa saltem quasi cuspide hujus gladii pungi inter me sensero, ut vel modico accepto amoris vulnere, dicat etiam anima mea: Vulnerata charitate ego sum . Quis mihi tribuat in hunc modum non modo vulnerari, sed et expugnari omnino usque ad exterminationem coloris et caloris illius, qui militat adversus animam? 9. Si exprobraverint filiae hujus saeculi illi animae quae hujusmodi est, dicentes pallidam et sine colore esse; nonne tibi congrue posse respondere videbitur: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol? Et si se ad hoc meminerit pervenisse adhortationibus seu increpationibus aliquorum servorum Dei, aemulanti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grãm : id e m̃tem rationemq intellige.
Cũ loquor animam meã. hoc inferus accipe:
quod carni animande uides accõmodatũ.
etiã ⁊ iunctum in concupiscentia. Id me
fuisse quidẽ. sed iam ñ esse agnosco: qͥa
non scđm carnem adhuc ambulo. sed se¬
cundum spm. Uiuo ego iã non ego: niuit

Expanded text:
llige. Cum loquor animam meam, hoc inferius accipe, quod carni animandae vides accommodatum, etiam et junctum in concupiscentia. Id me fuisse quidem, sed jam non esse agnosco, quia non secundum carnem adhuc ambulo, sed secundum spiritum . Vivo ego jam non ego, vivit
Abbreviated transcription (Latin):
ruinã exaltatur cor. ita ante exaltationẽ humi¬
liatur. Sane utrũq legis : dm̃ scił et suꝑbis resist̾e.
⁊ humilib dare grãm. Nonne deniq seruũ suũ iob
cũ post insignẽ t̾riumphum tantã ⁊ tam ꝓbatã
ipsius patientiam. larga remunerandũ benedicti¬
one censeret. pͥus in multis ⁊ districtis ꝑcunctati¬
onib humiliare curauit: ⁊ sic parare. uiam be¬
nedictioni: at parũ est. cũ ꝑsipsum humiliat nos
d̾s si tunc libenter accipimus: nͥ qnͣ et ꝑ aliũ hoc
facit. sapiamꝰ similit̃. Quã ob rem accipe hꝰ reimi¬
rabile documentũ de scõ dauiti. Aliqñ maledictũ
ẽ illi: ⁊ a seruo. At ille nec cumulatã iniuriam
sensit: qr p̃sensit grãm. Qd mͥ ait ⁊ uob̃. filii sar¬
uiȩ: o uere hominẽ scđm cor di: qͥ se ulciscenti

Expanded text:
ruinam exaltatur cor , ita ante exaltationem humiruinam exaltatur cor , ita ante exaltationem humiliatur, Sane utrumque legis, Deum scilicet et superbis resistere, et humilibus dare gratiam Nonne denique servum suum Job, cum post insignem 1394 triumphum, tantam et tam probatam ipsius patientiam larga remunerandam benedictione censeret, prius in multis et districtis percunctationibus humiliare curavit, et sic parare viam benedictioni . 2. At parum est cum per se ipsum humiliat nos Deus, si tunc libenter accipimus, nisi quando et per alium hoc facit, sapiamus similiter. Quamobrem accipite hujus rei mirabile documentum de sancto David. Aliquando maledictum est illi et a servo; at ille nec cumulatam injuriam sensit, quia praesensit gratiam. Quid mihi, ait, et vobis, filii Sarviae? O vere hominem secundum cor Dei, qui se ulciscenti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abi post greges sodalium tuoꝵ: ⁊ pasce he¬
dos tuos iuxta tab̾nacła pastoꝵ. Olim sc̃s
moyses qm̃ multũ p̃sumebat de grã ⁊ familiarita¬
te quã inuenerat apud dm̃. aspirabat ad quandã
uisionẽ magnã: ita ut dic̾e̾t deo. Si inueni grãm in
ocłis tius: ostende mͥ teipsum. Accepit aũ ꝓ ea uisi¬
onẽ longe inferiorẽ : ex qua tam̃ ad ipsam quã uo
lebet posset ꝑuenire. filii qͦq zebedei in simplicita¬
te cordis sui ambulantes. magnũ aliqͥd ⁊ ipsi ausi
sunt: s ad gradũ nicħominꝰ reducti st̃. ꝑ quẽ fuerat
ascendendum. Ita ⁊ mͦ sponsa qm̃ rem grandẽ pos¬
tulare uidetur. reprimiturs dlisteriori responsione:
s plane utili ⁊ fideli. Oportet namq humilit̃ senti¬
erit solidatꝰ. & qr nͥ humilitatis merito. maxima
minime obtinent᷑: ꝓpt̾ea qͥ ꝓuehendus ẽ. correpti¬
one humiliatur. humilitate meretur. Tu gͦ cũ te
humiliari uideris: habeto id signũ in bonũ. om̃i

Expanded text:
ost greges sodalium tuorum, et pasce haedos tuos juxta tabernacula pastorum . Olim sanctus Moyses, quoniam multum praesumebat de gratia et familiaritate, quam invenerat apud Deum, aspirabat ad quamdam visionem magnam, ita ut diceret Deo: Si inveni gratiam in oculis tuis, ostende mihi te ipsum. Accepit autem pro ea visionem longe inferiorem, ex qua tamen ad ipsam quam volebat, posset aliquando pervenire . Filii quoque Zebedaei in simplicitate cordis sui ambulantes, magnum aliquid et ipsi ausi sunt, sed ad gradum nihilominus sunt reducti, per quem fuerat ascendendum . Ita et modo sponsa, quoniam rem grandem postulare videtur, reprimitur sane austeriori responsione, sed plane utili et fideli. Oportet namque humiliter sentitem fuerit solidatus. Et quia nisi humilitatis merito maxima minime obtinentur, propterea qui provehendus est, correptione humiliatur, humilitate meretur. Tu ergo cum te humiliari videris, habeto id signum in bonum omnino
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ueniat ex more oratio. ea quȩ in laudẽ &
eNetis credo cuiͦ ⁊ quib salomonis pel¬
lib decorem sponse sentiã cõparatum.
si tñ ad ostensionẽ cõmẽdationẽq deco¬
ris referat᷑. data ex his fimilitudo. At si
ad nigredinem magis referenda putet᷑.¬

Expanded text:
praeveniat ex more oratio ea, quae in laudem et praeveniat ex more oratio ea, quae in laudem et Tenetis, credo, cujus et quibus Salomonis pellibus decorem sponsae sentiam comparatum, si tamen ad ostensionem commendationemque referatur decoris data ex his similitudo. At si ad nigredinem magis referenda putet
Abbreviated transcription (Latin):
ramini & formosam. Si despicitis humilẽ: sub¬
lime̾ suspicite. Noc ipsum quã cautũ. quã ple¬
nuͣ consilii plenũ discretionis & congruen¬
tie eͣ. qd̃ in sponsa deiectio ista.⁊ ista celsitudo
scđm tempus quidẽ eo moderamine sibi parit
contemꝑant᷑: ut intͣ mundi uarietates. & sub¬
limitas erigat humilẽ. ne deficiat in adu̾sis:
& sul limẽ humilitas repͥmat ne euanescat
in ꝓsꝑis. Pulchrȩ omĩno ambe res cũ ad inui¬
num: subseruiunt in salutẽ. Ꝙ hec ꝓ eo quod
sponsa uidet᷑ de pellib salomonis inducere
similitudinẽ. Restat tam̃ aꝑiendus. ille suꝑ eo¬
de̾᷑ capitulo sensus. quẽ in principio cõmemo¬
raui &e ꝓmisi: qualit᷑ uidelicet tota ad solã
nigredine᷑ similitudo referat᷑ : qua quidẽ non
estis ꝓmissione fraudandi. Ceterũ id differen¬
dũ in aliud sermonis pͥncipuꝰ : tum quia hoc
iam huiꝰ flagitat longitudo : tum etiã ut

Expanded text:
remini et formosam; si despicitis humilem, subremini et formosam; si despicitis humilem, sublimem suspicite. Hoc ipsum quam cautum, quam plenum consilii, plenum discretionis et congruentiae est, quod in sponsa dejectio ista, et ista celsitudo, secundum tempus quidem, eo moderamine sibi pariter contemperantur, ut inter mundi hujus varietates et sublimitas erigat humilem, ne deficiat in adversis; et sublimem humilitas reprimat, ne evanescat in prosperis? Pulchre omnino ambae res, cum ad invinum, subserviunt in salutem. 15. Et haec pro eo quod sponsa videtur de pellibus Salomonis inducere similitudinem. Restat tamen aperiendus ille super eodem capitulo sensus, quem in principio commemoravi et promisi, qualiter videlicet tota ad solam nigredinem similitudo referatur: qua quidem non estis promissione fraudandi. Caeterum id differendum in aliud sermonis principium; tum quia hoc jam hujus flagitat longitudo; tum etiam ut
Abbreviated transcription (Latin):
tamen illũ coronat integritas ⁊ consũmatio
głe beatoꝵ. Quãquã ⁊ sponsam dixerum ꝑfec¬
tam atq beatam. sed ex parte. Nã ex parte
tabnaculum cedar. formosa tamen siue iN
illa portione sui. quȩ iã beata regnat. siue
te sua sapientia atq uirtutib tãquã cȩlũ
suis sẏderib adornatur. Unde ꝓpħa qui doc¬
ti inquit fuerint fulgebunt quasi splen¬
dor firmam̃ti : & qui ad iustitiã erudiunt
multos. quasi stelle in ꝑpetuas ȩt̾nitates.
Ohumilitas. o sublimitas. Et tab̾naculũ cȩdar:
& scũarium dĩ. Et t̾renũ habitaculũ: & celes¬
te palatium. Et domus lutea: & aula regia.
& corpus mortis. ⁊ tẽplũ lucis: & despectio deni¬
q suꝑbis & sponsa .xpĩ. Nigra ẽͣ s formosa fi¬
lie iherłm: quã ⁊ si labor ⁊ dolor longi exilii
decolorat. species tam̃ celestis exornat: exor¬
nant pelles salomonis. Si horretis nigrã: mi¬

Expanded text:
tamen illum coronat integritas et consummatio tamen illum coronat integritas et consummatio gloriae beatorum. Quanquam et sponsam dixerim perfectam atque beatam, sed ex parte. Nam ex parte tabernaculum Cedar; formosa tamen, sive in illa portione sui, quae jam beata regnat; sive te, sua sapientia atque virtutibus, tanquam coelum suis sideribus, adornatur. Unde propheta: Qui docti, inquit, fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . 14. O humilitas! o sublimitas! Et tabernaculum Cedar, et sanctuarium Dei; et terrenum habitaculum, et coeleste palatium; et domus lutea, et aula regia; et corpus mortis, et templum lucis; et despectio denique superbis, et sponsa Christi. Nigra est, sed formosa, filiae Jerusalem: quam etsi labor et dolor longi exsilii decolorat, species tamen coelestis exornat, exornant pelles Salomonis. Si horretis nigram, mi
Abbreviated transcription (Latin):
lius quȩ sursum ẽ matͣ nr̃ã. hec quoq que
adhuc ꝑegrinatur hab&e cęlos suos homines
spũales: uita & opinione conspicuos. fide pu¬
ros. spe firmos. latos caritate. contẽplatione
suspensos. & hii pluentes pluuiam uerbi salu¬
tarem: tonant increpationib. choruscant
miraculis. Hii en arrant głam dĩ. Hii extenti
sicut pelles suꝑ omnẽ t̾ram. legẽ uite & disci¬
pline digito quidẽ dĩ scriptam in semetipsis
ostendunt : ad dandã scientiã salutis plebi
sunt pelles. Agnosce in his iam pellib suꝑna¬
rum illarum unagine᷑. que in sponsi orua¬
tu ñ longe suꝑuis describebant᷑. Agnosce si¬
milit̾ ⁊ reginam astantẽ adextris eiꝰ. circũam ic¬
tam similib ornam̃tis : ñ tñ parib. Nam
si huic etiam in loco ꝑegrinationis sug. & in
die uirtutis sue. in splendorib scõꝵ. ñ nuni¬
ma claritatis atq decoris ẽ portio: different᷑

Expanded text:
lius quae sursum est mater nostra, haec quoque quae lius quae sursum est mater nostra, haec quoque quae adhuc peregrinatur, habet coelos suos, homines spirituales, vita et opinione conspicuos, fide puros, spe firmos, latos charitate, contemplatione suspensos. Et hi pluentes pluviam verbi salutarem, tonant increpationibus, coruscant miraculis. Hi enarrant gloriam Dei, hi extenti sicut pelles super omnem terram, legem vitae et disciplinae digito quidem Dei scriptam in semetipsis ostendunt, ad dandam scientiam salutis plebi sunt pelles. 13. Agnosce jam in his pellibus supernarum illarum imaginem, quae in sponsi ornatu non longe superius describebantur . Agnosce similiter et reginam astantem a dextris ejus, circumamictam similibus ornamentis, non tamen paribus . Nam etsi huic etiam in loco peregrinationis suae, et in die virtutis suae, in splendoribus sanctorum, non minima claritatis atque decoris est portio; differenter
Abbreviated transcription (Latin):
imicis quidẽ uiscera claudenda pietatis existi¬
mes: benefacias his quoq qui te odert̃. ores ꝓ¬
ꝑsequentib & calumpniantib te. nec ñ ⁊ cũ his
qui oder̃t pacẽ ẽẽ pacificus studeas : te̾ prors
latitudo cȩli. latitudo tuȩ aĩȩ & altitudo non
dispar. s nec dissimilis pulchritudo: implet᷑q
tẽ deniũ in ea qd dicit᷑. extendens celũ sicut
pellem. In quo iã mire latitudinis altitudi¬
nis ac pulchritudinis oelo. iã sũmꝰ & immen¬
sus atq głosus ñ mͦ dignant᷑ habitat: sed &
spaciose deambulat. Udes ne quales in se ha¬
beat eccłia celos. cũ sit nichilominus ipsa in
sua quidẽ unui̾sitate. ingens quoddam ce¬
lũ extentum a mari usq ad mare . & a
flumine usq ad t̾minos orbis t̾rarum
Uide. etiã consequent᷑ cui & in hoc ipso assi¬
pules eim. si tami n t erciddit illud qđ uan¬
loante memoratum ẽ: huius rei exemplar

Expanded text:
imicis quidem claudenda viscera pietatis existiimicis quidem claudenda viscera pietatis existimes; benefacias his quoque qui te oderunt, ores sequentibus ac calumniantibus te, nec non et cum his qui oderunt pacem esse pacificus studeas: tunc prorsus latitudo coeli, latitudo tuae animae; et altitudo non dispar, sed nec dissimilis pulchritudo; impleturque tunc demum in ea quod dicitur: Extendens coelum sicut pellem : in quo jam mirae latitudinis, altitudinis, ac pulchritudinis coelo summus et immensus atque gloriosus, non modo dignanter habitat, sed et spatiose deambulat. 1365 12. Videsne quales in se habeat Ecclesia coelos, cum sit nihilominus ipsa, in sua quidem universitate, ingens quoddam coelum, extentum a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum? Vide etiam consequenter, cui et in hoc ipso assimiles eam, si tamen non tibi excidit illud quod paulo ante memoratum est hujus rei exemplar,
Abbreviated transcription (Latin):
tã modicamq censuerim animã: quã tã modi¬
ce caritatis eẽ cognouerim. At si grandescat &
ꝓficiat. ita ut transiens limitem angusti huius¬
tota lib̾tate. spc appͣhendat : quatinus largo quo¬
dam gremio bone uoluntatis. ad omnẽ se ipsã
curet extendẽ pximũ diligendo unũquẽq tã¬
quã seipsam: nunquid iã illi recꝰte dicet᷑ quid
amplius facis. quippe quȩ seipsam tã amplã fac̃.
Amplũ inquã gerit caritatis sinũ. quȩ cõplectit᷑
uniu̾sos. etiã quib nulla se nouit carnis necessi¬
tudine iunctã : nulla spe ꝑcipiendi cõmodic uiꝰc̃q il¬
lectam : nulla ꝑcepti redibioͬne obnoxiam: nul¬
lo deniq omĩno astrictam debito. nͥ illo sane de
qͦ drͣ. Nemini quicquã debeatis. nͥ ut inuice̾ di¬
ligatis. Uerũ si adicias etiã usq quaq uim facẽ
regno caritatis. ut usq ad ultimos eiꝰ tͣminos
occupare illud pius inuasor p̃ualeas. dũ ne in¬

Expanded text:
tam modicamque censuerim animam, quam adeo moditam modicamque censuerim animam, quam adeo modicae charitatis esse cognoverim. 11. At si grandescat et proficiat, ita ut transiens limitem angusti tota libertate spiritus apprehendat, quatenus largo quodam gremio bonae voluntatis ad omnem seipsam curet extendere proximum, diligendo unumquemque tanquam seipsam; nunquid jam illi recte dicetur: Quid amplius facis? quippe quae seipsam tam amplam facit. Amplum, inquam, gerit charitatis sinum, quae complectitur universos, etiam quibus nulla se novit carnis necessitudine junctam, nulla spe percipiendi commodi cujusquam illectam, nulla percepti redhibitione obnoxiam, nullo denique omnino astrictam debito, nisi illo sane, de quo dicitur: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis . Verum si adjicias etiam usquequaque vim facere regno charitatis, ut usque ad ultimos ejus terminos occupare illud pius invasor praevaleas, dum ne in
Abbreviated transcription (Latin):
pientia. Deinde necesse ẽ eam cresc̾e ac dilatari:
ut sit capax dĩ. Porro latitudo eiꝰ dilectio eiꝰ: sicut
confert illi grã. qd̃ negatũ ẽ a natura. Crescit
quidẽ ⁊ extendit᷑. s spiritalit᷑. Crescit nͣ in sub¬
deniq ⁊ ꝓficit in uirũ ꝑfectũ: in m̃suram etatis
Ergo quantitas euiusq aĩȩ estimet᷑ de mͣsura ca¬
ritatis quã habet : ut u̾bi grã que multũ habae
caritatis magna sit : quȩ parũ parua. quȩ uero
nichil. nichil dicente paulo. Si caritatẽ nͣ habu¬
ero. nichil sũ. Qd̃ si quantulãcũq hab̾e ceꝑit.
ut saltim diligentes se diligere curet. ac salu¬
tare uł frẽs suos. ⁊ eos qui se salutant : iã non¬
ichil quidẽ illã animã dixerim. quȩ in ratioẽ
dati & accepti socialẽ saltim retinet caritatẽ:
Uerũtñ uixta sermonẽ dnĩ quid ampliꝰ facit :
Nec amplã ꝓude nec magnam. s plane angus¬

Expanded text:
pientia . Deinde necesse est eam crescere ac dilatari, pientia . Deinde necesse est eam crescere ac dilatari, ut sit capax Dei. Porro latitudo ejus, dilectio ejus, sicut confert illi gratia quod negatum est a natura. Crescit quidem et extenditur, sed spiritualiter; crescit non in subdenique et proficit in virum perfectum, in mensuram aetatis ntitas cujusque animae aestimetur de mensura charitatis quam habet, ut verbi gratia, quae multum habet charitatis, magna sit; quae parum, parva; quae vero nihil, nihil, dicente Paulo; Si charitatem non habuero, nihil sum . Quod si quantulamcunque habere coeperit, ut saltem diligentes se diligere curet, ac salutare vel fratres suos, et eos qui se salutant; jam nonnihil quidem illam animam dixerim, quae in ratione dati et accepti socialem saltem retinet charitatem. Verumtamen juxta sermonem Domini, quid amplius facit? Nec amplam proinde, nec magnam, sed plane angus
Abbreviated transcription (Latin):
dilatasti cor meum: poto etiam ipse fortassis
ostendere in meipso. ⁊ si ñ cenaculũ grande
stratũ uͥ possit recumb̾e cum discipłis suis:
at tam̃ ubi saltim reclinet caput. A longe
suspicio illos certe beatos de quib dr̃ & in¬
habitabo in eis. & deambulabo in illis. O
quanta illi anime. latitudo: quanta & me¬
ritoꝵ p̃rogatua. quȩ diuinã in se p̾sentiam &
digna inuenit᷑ susciꝑe : & sufficiens caꝑe: Quid
opus quidẽ maiestatis: Non ẽ ꝓfecto intricata
forensib causis curis ue. scłarib. nec certe uen¬
tri & luxuriȩ dedita: s nec curiosa spectandi
seu cupida omĩno dominandi. uel etiã tumida
dnãtu. Oportet nãq pͥmo quidẽ his om̃ib uacuã
ẽẽ anunã ut celũ fiat: atq habitatio dĩ. Alioqͥn
quomͦ pot̾it uacare ⁊ uidere qm̃ ipse ẽ ds̃.S &
odio siue inuidie aut rancori minime ꝓrsus in¬
dulgendũ: qm̃ in maliuolã aĩam ñ introibit sa¬

Expanded text:
dilatasti cor meum ; potero etiam ipse fortassis dilatasti cor meum ; potero etiam ipse fortassis ostendere in me ipso, etsi non coenaculum grande stratum, ubi possit recumbere cum discipulis suis; attamen ubi saltem reclinet caput. A longe suspicio illos certe beatos, de quibus dicitur: Et inhabitabo in eis, et deambulabo in illis . 10. O quanta illi animae latitudo, quanta et meritorum praerogativa, quae divinam in se praesentiam, et digna invenitur suscipere, et sufficiens capere! Quid opus quidem majestatis? Non est profecto intricata forensibus causis curisve saecularibus, nec certe ventri et luxuriae dedita; sed nec curiosa spectandi, seu cupida omnino dominandi, vel etiam tumida dominatu. Oportet namque primo quidem his omnibus vacuam esse animam, ut coelum fiat atque habitatio Dei. Alioquin quomoodio sive invidiae aut rancori minime prorsus indulgendum, quoniam in malevolam animam non introibit sa
Abbreviated transcription (Latin):
faciemus. Propħam quoq ñ de alio dixisse oe¬
lo arbitror. Tu aut̃ in scõ habitas laus isrł. Ma¬
nifeste autͣ apłs dicit. habitare.xpm̃ ꝑ fidem
in cordib nr̃is. Nec mirũ si libent᷑ in habitat
xit tantum ut fieret. sed pugnauit ut adqͥ¬
reret : occubuit ut redimeret. Ideo & post
laborem uoto potitus ait. Hȩc requies mea ĩ
seculum scłi: hic habitabo qm̃ elegi eam. & be¬
ata cui dicit᷑. eni elecꝰta mea: & ponã iN
te thronũ meũ. Quid tu tristis es anima
mea: & quare conturbas me : Putasne & tu
penes te inuenias locũ dũo: & quis nobis ĩ¬
nobis locus huic idoneus głȩ: sufficiens ma¬
iestati: utinã uł merear adorare in loco
ubi steterunt pedes eiꝰ. Quis dabit mͥ saltĩ
uestigiis adherere scȩ cuiuspiam animȩ. qͣ
elegit in habitatione̾ sibi: ⁊am̃ si dignetur
tiq cũ ungitur dilatat᷑. quatinꝰ & ego dice¬
re ualeam uiam mandatoꝵ tuoꝵ eucurri cũ

Expanded text:
faciemus . Prophetam quoque non de alio dixisse coefaciemus . Prophetam quoque non de alio dixisse coelo arbitror: Tu autem in sancto habitas, laus Israel . Manifeste autem Apostolus dicit habitare Christum per fidem in cordibus nostris . 9. Nec mirum, si libenter inhabitat xit tantum ut fieret, sed pugnavit ut acquireret, occubuit ut redimeret. Ideo et post laborem voto potitus, ait: Haec requies mea in saeculum saeculi; hic habitabo, quoniam elegi eam . Et beata cui dicitur: Veni, electa mea, et ponam in te thronum meum. Quid tu tristis es nunc, o anima mea, et quare conturbas me? Putasne et tu penes te invenias locum Domino? Et quis nobis locus in nobis huic idoneus gloriae, sufficiens majestati? Utinam vel merear adorare in loco ubi steterunt pedes ejus. Quis dabit mihi saltem vestigiis adhaerere sanctae cujuspiam animae, quam elegit in habitationem sibi? Tamen, si dignetutique cum ungitur dilatatur, quatenus et ego dicere valeam: Viam 1364 mandatorum tuorum cucurri, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes. ñ me penitet. considerantẽ congru¬
entiam similitudinis. Quomͦ nempe stelle iN
noc᷑te lucent in die latent : sic uera uirtus
que sepe in ꝓsꝑis ñ apparet. eminet in adu̾¬
sis. Illud sane cautele ẽ: hoc necessitatis. Er¬
go uirtus ẽ sidus. & homo uirtutũ celum: nͥ
quis forte cũ dm̃ ꝑ ꝓpħam dixisse legit celũ
mͥ sedes est. celum hoc uolubile uisibileq in¬
telligendũ existimet. & non potius illud de
quo alibi aꝑtius seriptura cõmemorat. aĩa in¬
quiens iusti sedes ẽ sapientie. Qui aut̃ ex doc¬
trina saluatoris sapit spm̃ ẽẽ dnĩ. atq in
spũ adorandum: etiã sedem ei ñ ambigit as¬
signare spũ alem. Ego uͦ fident᷑ id fecerim: ñ
minus in hominis iusti quã in angłico sp̃ũ.
Confirmat me: in hoc sensu maxime illa fidelis
ꝓmissio. Ego ⁊ patͣ ait filius ad eum. id ẽ ad
sem̃ hominẽ uentemus. ⁊ mansionẽ apud eum

Expanded text:
virtutes non me poenitet, considerantem congruvirtutes non me poenitet, considerantem congruentiam similitudinis. Quo modo nempe stellae in nocte lucent, in die latent, sic vera virtus, quae saepe in prosperis non apparet, eminet in adversis. Illud sane cautelae est, hoc necessitatis. Ergo virtus est sidus, et homo virtutum, coelum. Nisi quis forte cum Deum, per prophetam dixisse legit: Coelum mihi sedes est ; coelum hoc volubile visibileque intelligendum existimet, et non potius illud, de quo alibi apertius Scriptura commemorat: Anima, inquiens, justi sedes est sapientiae. Qui autem ex doctrina Salvatoris sapit spiritum esse Deum, atque in spiritu adorandum ; etiam sedem ei non ambigit assignare spiritualem. Ego vero fidenter id fecerim, non minus in hominis justi, quam in angelico spiritu. Confirmat me in hoc sensu maxime illa fidelis promissio: Ego et Pater, ait Filius, ad eum, id est ad sanctum hominem, veniemus et mansionem apud eum
Abbreviated transcription (Latin):
& miserationib : & sponsabo te mͥ in fide.
Unde magis magisq conformari satagit formȩ
quȩ de g̃lo uenit: discens ab ea uerecunda
ẽẽ ⁊ sobria. discens pudica & scã. discens pati¬
ens atq compatiens. postreno discens mitis &
humilis corde. Et ideo morib. huiꝰcemodi con¬
głi concupiscunt: ut dũ desiderioᷤ feruet an¬
głico. ꝓbet se ꝑinde ciuẽ scoꝵ & domesticã dĩ:
ꝓbet dilectam. ꝓbet sponsã. Ego puto omne̾ a¬
nimã talẽ ñ mͦ cȩlestẽ ẽẽ ꝓptͣ originẽ : s &
cȩlum ipsum posse non immerito appellari.
ꝓpt̾ unitione̾ e t tunc liquido ostendit qr ue¬
re origo ipsius. de cȩlis eͣ: cum conu̾satio eius
in cęlis ẽ. Est gͦ cȩlum scã aliqua anima: habns
solem intellectũ. lunã fidem. astra uirtutes.
Uł certe sol. iustitiȩ zelus aut feruens karitaᷤ:
& luna continentia. Quomͦ enĩ claritas lune
ut aiunt ñ nisi a sole ẽ: sic absq caritate.
seu iustitia. continentie meritũ nullum est.

Expanded text:
 miserationibus, et sponsabo te mihi in fide . Unde magis magisque conformari satagit formae, quae de coelo venit, discens ab ea verecunda esse et sobria, discens pudica et sancta, discens patiens atque compatiens, postremo discens mitis et humilis corde. Et ideo moribus hujuscemodi conspicere concupiscunt, ut dum desiderio fervet angelico, probet se proinde civem sanctorum, et domesticam Dei, probet dilectam, probet sponsam. 8. Ego puto omnem animam talem non modo coelestem esse propter originem, sed et coelum ipsum posse non immerito appellari propter imitationem. Et tunc liquido ostendit quia vere origo ipsius de coelis est, cum conversatio ejus in coelis est. Est ergo coelum sancta aliqua anima, habens solem intellectum, lunam fidem, astra virtutes. Vel certo sol, justitiae zelus aut fervens charitas; et luna continentia. Quomodo enim claritas, ut aiunt, lunae nonnisi a sole est, sic absque charitate seu justitia continentiae meritum nullum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. S intuemini pͣsentẽ m̃sam: quomͦ su¬
ꝑnis ẽ referta deliciis. Spu̾alia st̃ & diui¬
na : quȩ nobis in ea apponunt᷑. Diligent᷑
gͦ inquit considera quȩ tͥ apponuntur.
sciens qr talia te oportet pͣparare. Ego utiq
qd̃ in me ẽ diligent᷑ attendo: id mͥ apponi
in his u̾bis sponse. ⁊ ad meã ꝓrsus docꝰtrinã
cautelamq respicẽ. qd ita ex nomine ac so¬
la expͥmitur ꝑsequutio a domesticis : ⁊ tacent᷑
tot & tam grauia qͣ ubiq t̾rarũ nichilominꝰ
ex omĩ natione que sub celo ẽ ab infidelib
ab hereticis. ⁊ scismaticis ꝑtulisse cognoscit᷑.
Noui sponse prudentiam : nec putauerim call
hec illam aut quasi in memorem p̾terisse.
S ꝓfecto id exp̃ssius plangit qd̃ &e sentit dif¬
ferentius : qud̃q uigilantiꝰ nobis cauendum
existimat. Quid̾ nam hoc Malũ utiq inte¬
stinum. atq domesticũ. Hoc tͥ manifeste in

Expanded text:
ret; sed intuemini praesentem mensam, quomodo suret; sed intuemini praesentem mensam, quomodo supernis est referta deliciis. Spiritualia sunt et divina, quae nobis in ea apponuntur. Diligenter ergo, inquit, considera quae tibi apponuntur, sciens quia talia te oportet praeparare . Ego utique, quod in me est, diligenter attendo id mihi apponi in his verbis sponsae, et ad meam prorsus doctrinam cautelamque respicere, quod ita ex nomine ac sola exprimitur persecutio a domesticis; et tacentur tot et tam gravia quae ubique terrarum nihilominus ex omni natione quae sub coelo est, ab infidelibus, ab haereticis et schismaticis pertulisse cognoscitur. Novi sponsae prudentiam; nec putavetim casu haec illam, aut quasi immemorem praeteriisse. Sed profecto id expressius 1372 plangit, quod et sentit differentius, quodque vigilantius nobis cavendum existimat. Quidnam hoc? Malum utique intestinum atque domesticum. Hoc tibi manifeste in
Abbreviated transcription (Latin):
apłs paulus compͣhensus in his de quib cõque¬
rit᷑ : qd ⁊ ipse aliqnͣ ꝑsecutꝰ sit eccłiam dĩ.
S miscđiam consequutus eͫ qr ignorans hoc
fecit manens in incredulitate: & ꝓbauit
dm̃ se hab̾e patrẽ: frẽm ęccłiȩ. tã ex patre
quã ex matre ẽẽ: S attende quomͦ nom ina¬
tim filios matris suȩ: & solos incusat : qua¬
si soli in culpa sint. Quanta ⁊ ab exteris pas¬
sa ẽ: iuxta illud apud ꝓpħam. Sepe expugna¬
uerunt me. a iuuentute mea: ⁊ supra dor¬
sũ meũ fabricauert᷑ peccatores. Quid gͥ singu¬
larit᷑ filios matris tue causaris: quȩ te mi¬
nime ignoras & ex aliis atq aliis nationi¬
b sepissime impugnatam: Ad m̃sam diuitis
uocatus: diligent᷑ ait considera quȩ tͥ ap¬
ponunt᷑. fr̃es. ad mensã salomonis. sedemꝰ.
Qui s ditior salomone. Non de t̾renis dico
diuitiis : quãquã & ipsis salomon habunda¬

Expanded text:
apostolus Paulus comprehensus in his, de quibus conqueapostolus Paulus comprehensus in his, de quibus conqueritur, quod et ipse aliquando persecutus sit Ecclesiam Dei , sed misericordiam consecutus est, quia ignorans hoc fecit manens in incredulitate ; et probavit Deum se habere patrem, fratrem Ecclesiae tam ex patre, quam ex matre esse. 2. Sed attende quomodo nominatim filios matris suae, et solos incusat, quasi soli in culpa sint. Quanta et ab exteris passa est? juxta illud apud prophetam: Saepe expugnaverunt me a juventute mea; et: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . Quid ergo singulariter filios matris tuae causaris, quae te minime ignoras et ex aliis at que aliis nationibus saepissime impugnatam? Ad mensam divitis vocatus, diligenter, inquit, considera quae tibi apponuntur. Fratres, ad mensam Salomonis sedemus. Quis ditior Salomone? Non de terrenis dico divitiis, quanquam et ipsis Salomon abunda
Abbreviated transcription (Latin):
mee pugnauert᷑ contra me. Annas &
caẏphas. & uidas scarioth filii synago¬
ge fuerunt : & hii contra eccłiam eque
synagoge filiam in ipso exortu ipsius
acerbissime pugnauert᷑: suspendentes iN
ligno collectore ipsuis iħm. Iam te̾ siquidẽ
ds̃ impleuit ꝑ eos qd̃ olim pͣsignauerat per
ꝓpħam dicens : ꝑcutiã pastorem & disꝑgen¬
tur oues. E fortassis illius illa uox ẽ: in cã¬
tico er echiȩ. Precisa eͣ uelut a texente ii¬
ta mea: dũ adhuc ordirer succidit me. De his
gͦ atq aliis qui de illa gente xp̃iano nomini
contradixisse sciunt᷑ : puta dictum a sponsa.
filii matris meȩ pugnauert᷑ contra me: Et
pulchre filios matris sue. nͣ autͣ & patris sui
illos uocat qui ñ habebant patre᷑ dmiͣ: s ex
patre diabolo erant: homicide utiq: sicut
& ille homicida erat ab initio. Propt̾ea non
dicͣ frẽs mei. aut filii patris mei : s filii in¬
quit matris meȩ . pugnauerunt contra me.
Alioquin si nͣ ita distingueret. uideret᷑ etiã

Expanded text:
meae pugnaverunt contra me . Annas et Caiphas, et Judas Iscarioth, filii Synagogae fuerunt: et hi contra Ecclesiam, aeque Synagogae filiam, in ipso exortu ipsius acerbissime pugnaverunt, suspendentes in ligno collectorem ipsius Jesum. Jam tunc siquidem Deus implevit per eos, quod olim praesignaverat per prophetam, dicens: Percutiam pastorem, et dispergentur oves . Et fortassis illius vox illa est in cantico Ezechiae: Praecisa est velut a texente vita mea, dum adhuc ordirer, succidit me . De his ergo atque aliis, qui de illa gente Christiano nomini contradixisse sciuntur, puta dictum a sponsa: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Et pulchre filios matris suae, non autem et patris sui illos vocat, qui non habebant patrem Deum, sed ex patre diabolo erant; homicidae utique, sicut et ille homicida erat ab initio . Propterea non dicit: Fratres mei; aut: Filii patris mei; sed Filii, inquit, matris meae pugnaverunt contra me. Alioquin si non ita distingueret, videretur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gitat timor: quẽ intrantib statim horror uite in¬
gerit artioris: ⁊ insuete auctoritas discipline. Atq
is timor nocturnꝰ d̾r: uel qr nox in scripturis de¬
aggredim᷑. id nondũ reuelatum ẽ. Si enĩ dies ille
luceret. in cuiꝰ lumine parit ⁊ labores ⁊⁊ p̃mia ui¬
demus. timor omino quoꝵuis laboꝵ nullus eẽt pre
desidio p̃mioꝵ: dũ clara luce appareret. quã ñ si. nt
condigne passiones huiꝰ temporis ad futurã głam
que reuelabitur in nob̃. Nunc uͦ qm̃ abscondita

Expanded text:
gitat timor, quem intrantibus statim horror vitae ingitat timor, quem intrantibus statim horror vitae ingerit arctioris, et insuetae austeritas disciplinae. Atque is timor nocturnus dicitur, vel quia nox in Scripturis deaggredimur, id nondum revelatum est. Si enim dies ille luceret, in cujus lumine pariter et labores et praemia videremus; timor omnino quorumvis laborum nullus esset prae desiderio praemiorum. dum clara luce appareret quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Nu
Abbreviated transcription (Latin):
Numqͥd manducabo ait carnes tauroꝵ: aut sangui¬
nẽ hyrcoꝵ potabo: SSignificans minime sibi accep¬
ta fore ieiunia suꝑboꝵ: uel immundoꝵ. S sane uereor ne
damnantes suꝑstitiosos. uideamur frena laxare gu¬
losis: et audiant illi ad ꝑicłm sui. qđ ad remedium
his đr. Quã ob rẽ audite utraq pars .iiͦII. ẽẽ tẽp¬
tationũ genera: ⁊ ipsa nob̃ ita ꝓpħico sermone des¬
cribi. Scuto inqͥt circundabit t̾e ueritas eiꝰ: non
timebis a timore nocturno. a sagitta uolante in
die. a negocio ꝑambulante in tenebris: ab ineur¬
su & demonio meridiano. Attendite nichominus
et uos alii quod om̃ib spero ꝓfuturũ: illud om̃s
in nob̃ sentimus. ⁊ sensumis. qui conuersi sumus
ad dñm: quod sca scriptura dicit. fili accedens ad
seruitutẽ dĩ. sta in timore: ⁊ p̃para aĩam tuam ad
temptationẽ. Itaq pͥmordia nr̃e conuersionis iux¬
ta cõmunis quidem exꝑientie rationẽ pͥmus exa¬

Expanded text:
Nunquid manducabo, ait, carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo ? significans minime sibi accepta fore jejunia superborum vel immundorum. 11. Sed sane vereor, ne damnantes superstitiosos, videamur frena laxare gulosis; et audiant illi ad periculum sui, quod ad remedium his dicitur. Quamobrem audite, utraque pars, quatuor esse tentationum genera, et ipsa nobis ita prophetico sermone describi. Scuto, inquit, circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno, a sagitta volante in die, a negotio perambulante in tenebris, ab incursu et daemonio meridiano . Attendite nihilominus et vos alii, quod omnibus spero profuturum. Illud omnes in nobis sentimus et sensimus qui conversi sumus ad Dominum, quod sancta Scriptura dicit: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Itaque primordia nostrae conversionis, juxta communis quidem experientiae rationem, primus exa
Abbreviated transcription (Latin):
pectus. Quid hac pelle formosius: Quid ornatiꝰ
celo: Minime tamen uł ipsum ullatenus con¬
ferendũ głe & decori sponsȩ. eo ipso suocũbens
qd̃ p̃terit ⁊ hec figura ipsius: utpote corporea
&e corporeis subiacens sensib Que enĩ uidentur
temporalia stͣ: quȩ aut̃ ñ uident᷑ ętͣna. S est¬

Expanded text:
pectus. Quid hac pello formosius? quid 1361 ornatius pectus. Quid hac pello formosius? quid 1361 ornatius coelo? Minime tamen vel ipsum ullatenus conferendum gloriae et decori sponsae, eo ipso succumbens, quod praeterit et haec figura ipsius, utpote corporea, et corporeis subjacens sensibus. Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna . 3. S
Abbreviated transcription (Latin):
Non ille ꝓfecto salomon & si multũ sapiens
multũq potens. extendit cęlũ sicut pellem:
s is potuis qui ñͣ tam sapiens quã ipsa sapien¬
tia est : ipse ꝓrsus extendit ⁊ condidit. Istiꝰ
siquidẽ ⁊ non illius illa uox ẽ. Quando p̃pa¬
rabat cęlos. haud dubiũ quin ds̃ patͣ. ego ade¬
ram. Aderat sine dubio pͣparanti cȩ los. sua uir¬
tus suaq sapientia. Nec putes astitisse. ociosã
& quasi ad spectandum solũmͦ : qr dixit aderã.
ñ etiã p̃parabã. Respice paulisꝑ inferiꝰ. &. in¬
uenies aꝑte subiungentẽ quia erat cũ eo cõ¬
ponens omĩa. Deniq ait. Quȩcũq oꝑa patͣ fa¬
cit : hec &e filiꝰ facit similit̾. Et ipse itaq ex¬
tendit celũ sicut pellem. Pulcherrima pellis
quȩ in modũ magni euiusdã tentorii. uniũ¬
sam oꝑiens facie̾ t̾rȩ. solis lunȩ atq stellarũ
uarietate tam spectabili humanos oblectat as¬

Expanded text:
Non ille profecto Salomon, etsi multum sapiens, Non ille profecto Salomon, etsi multum sapiens, multumque potens, extendit coelum sicut pellem; sed is potius qui non tam sapiens quam ipsa Sapientia est, ipse prorsus extendit et condidit. Istius siquidem, et non illius illa vox est: Quando praeparabat coelos, haud dubium quin Deus Pater, ego aderam. Aderat sine dubio praeparanti coelos sua virtus, suaque sapientia. Nec putes astitisse otiosam, et quasi ad spectandum solummodo, quia dixit, aderam, non etiam, praeparabam. Respice paulisper inferius, et invenies aperte subjungentem, quia eram cum eo componens omnia . Denique ait: Quaecunque enim Pater facit, haec et Filius similiter facit . Et ipse itaque extendit coelum sicut pellem. Pulcherrima pellis, quae in modum magni cujusdam tentorii universam operiens faciem terrae, solis, lunae atque stellarum varietate tam spectabili humanos oblectat as
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ misteriũ hoc digne aꝑire possimus.
Quid nãq eoꝵ quȩ in facie lucent. si intͣne
cuiuspiam sẽȩ animȩ pulchritudini cõpare¬
tur: nͣ uile ac fedum recꝰto appareat estima¬
tori Quid inquã tale in se ostendit ea qͣ
p̾terit figura huiꝰ mundi. quod ęquare speci¬
em anime possit animȩ illuis quȩ exuta tͣre¬
ni homiiis uetustatẽ. eius qui de celo ẽ deco¬
rẽ induit. ornata optimis morib ꝓ monilib
ipse purior sic̾ & excelsior ęthere. sole splen¬
didior. Noli gͦ respicere ad istũ salomonẽ. eũ
indagare cupis cuiuscemodi pellib. similẽ in
sa sũ sic̃ pelles salomonis: Alagnũ ac mirabile
quiddã ut ego estimo: si tamͣ nͣ hunc. s illum
attendimus de quo dicitur. Eoce plusquã salo
ueniri. qd̃ decori sponse omĩno cõparare non
dubitem. Et p̾sertim de pellib eius. aduerte
in psalmor extendens ait cȩlũ sicut pellem.

Expanded text:
quatenus mysterium hoc digne aperire possimus. quatenus mysterium hoc digne aperire possimus. Quid namque eorum quae in facie lucent, si internae cujuspiam sanctae animae pulchritudini comparetur, non vile ac foedum recto appareat aestimatori? Quid, inquam, tale in se ostendit ea quae praeterit figura hujus mundi, quod aequare speciem animae possit illius, quae exuta terreni hominis vetustatem, ejus qui de coelo est, decorem induit, ornata optimis moribus pro monilibus, ipso purior sicut et excelsior aethere, sole splendidior? Noli ergo respicere ad istum Salomonem, cum indagare cupis cujusmodi se pellibus similem in sa sum sicut pelles Salomonis? Magnum et mirabile quiddam, ut ego aestimo: si tamen non hunc, sed illum hic attendamus, de quo dicitur: Ecce plus quam Salomveniri quod decori sponsae omnino comparare non dubitem. Et praesertim de pellibus ejus adverte in Psalmo: Extendens, ait, coelum sicut pellem .
Abbreviated transcription (Latin):
moda uideam᷑. Temꝑet sane dilecꝰti gaudiũ
mesticiam desolatoꝵ: & tolerabilius fiat no¬
bis. qd̃ nobiscum non ẽ quia cum dõ est.
Fretis gͦ orationib ur̃is. uolo in luce̾ si pos¬
sum ꝓdere quiequid illud ẽ quod oꝑtum illis
pellib sentio: quȩ in exemplũ decoris spõ¬
fuit: s indiscussum remansit. Porro discus¬
sũ & declaratũ. quomͦ nigra sit sic̃ tab̾na¬
cula cedar. Quomͦ gͦ sicut pelles salomonis
formosa.Quasi uero salomon in omĩ gła
sua quicquã habuerit. condignũ decore. spõ¬
se. ⁊ gła ornatus eius. & quidem si nͣ ad de¬
oorẽ spone s ad nigredinem potiꝰ nescio qͣs
pelles istãs. sicut &e tab̾nacula cedar res¬
picere diceremꝰ. fortasse competeret: nec deee̾t
unde id congruere monstraremꝰ. sic̃ & mons¬
trabimꝰ. At uͦ si sponse claritati quarũcũq de¬
corem pellium cõparandũ putamus: hic ꝓrsꝰ
opus ẽ nobis eius ad quẽ pulsastis auxilio:

Expanded text:
moda videamur. Temperet sane dilecti gaudium moda videamur. Temperet sane dilecti gaudium moestitiam desolatorum; et tolerabilius fiat nobis quod nobiscum non est, quia cum Deo est. Fretus ergo orationibus vestris, volo in lucem, si possum, prodere quidquid illud est, quod opertum illis pellibus sentio, quae in exemplum decoris sponfuit, sed indiscussum remansit: porro discussum et declaratum, quomodo nigra sit sicut tabernacula Cedar. Quomodo ergo sicut pelles Salomonis formosa , quasi vero Salomon in omni gloria sua quidquam habuerit condignum decore sponsae, et gloria ornatus ejus? Et quidem si non ad decorem sponsae, sed ad nigredinem potius nescio quas pelles istas, sicut et tabernacula Cedar respicere diceremus, fortassis competeret, nec deesset unde id congruere monstraremus, sicut et monstrabimus. At vero si sponsae claritati quarumcunque decorem pellium comparandum putamus, hic prorsus opus nobis est ejus ad quem pulsastis auxilio,