comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tut: illa defuncta est. Hac tñ tunica oꝑuerũt
cadauer eiꝰ parentes ⁊ recepto sp̃u: salua ft̃a
est. Apud ypponem bassus qͥdam syrꝰ ad me¬
moriam eiusdem mrͣis orabat ꝓ egrotante
⁊ ꝑiclitante filia: eoq secũ uestem eiꝰ detule¬
rat. cũ ecce pu de domo cõcurrerũt qͥ ei mor¬
tuam nũtiarent. S cũ orante. illo ab amicis
eius excipetent᷑. ꝓhibuerũt eos illi dic̾e. ne ꝑ
publicũ plangeret. Qui cũ domũ redisset
iam suoꝵ eulatib ꝑsonantẽ. ⁊ uestẽ filie qmͣ
ferebat suꝑ eam ꝓieciss: reddita est uite. Sui
sus ibidẽ apud nos hyrenei cuiꝰdam collecta¬
rii filiꝰ egcitudĩe exrtinctus. Cũq corpꝰ iaceret
exanime atq alugentib ⁊ lamentantib er¬
equie pararent᷑: amicoꝵ eiꝰ quidam int̾ alioꝵ
cõsolãtiũ u̾ba suggescit ut eiusdem mr̃is o¬
leo corpus ꝑungeret᷑. st̃m est: ⁊ reuxit. Itẽ
apud nos: uir tribunicius eleusinꝰ suꝑ memo¬

Expanded text:
tur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadaver ejus parentes, et recepto spiritu salva facta est. 17. Apud Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam ejusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia, eoque secum vestem ejus attulerat: cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum, orante illo, ab amicis ejus exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset jam suorum ejulatibus personantem, et vestem filiae quam ferebat, super eam projecisset, reddita est vitae. 18. Rursus ibidem apud nos Irenaei, cujusdam collectarii filius, aegritudine exstinctus est. Cumque corpus jaceret exanime, atque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir tribunicius Eleusinus super memo
Abbreviated transcription (Latin):
ri ĩ herere cupiens ne mitti ad p̾dicandũ debeat
contradicit. Qd̃ gͦ laudabilit̾ alt̾ appetiit hoc lau¬
dabilit̾ alter expauit. Iste ne tacite contemplatio¬
ius lucra loquendo ꝑderet: ille ne damꝑna studio¬
si oꝑis tacendo sentiret. S hoc ĩ utrisq subtilit̾
intuendũ est. qr ⁊ is qui recusauit plene nõ resti
tit ⁊ is qui nitti uoluit pͥus se ꝑ altaris calcu¬
lũ purgatũ iudit: ne aut nõ purgatꝰ adire quis¬
q sacrã ministeria audeat: aut quẽ suꝑna gra eli¬
git sub humilitatis specie suꝑbe contradicat. Qa
gͥ ualde difficile est purgatũ se quẽlib posse cog¬
nosc̾e: p̾dicatioĩs officiũ tutiꝰ declinat᷑. Nõ tñ de
ro oꝑe explenit: q̃ p̾esse tante multitudim et no¬
gant cũ qͣnta tanta culpa ex apperitu ꝓprio cetetis
p̾ferri non metuũt: si sc̃i uiri plebiũ ducatũ sus¬
ciꝑe d̾o ⁊̃ iubente timuerũt. Moyses suadente dño
trepidat: ⁊ infirmꝰ qͥsq ut honoris onus accipiat.

Expanded text:
 inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit; iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is, qui recutit; et is qui mitti voluit, ante per altaris calculum se purgatum vidit; ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et nogant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat
Abbreviated transcription (Latin):
quis inuen̾it occidet me. Quia mentem diui¬
no desertam auxilio q̃cũq temptatõ ĩpetierit.
um stabile ꝑstitit. ⁊ unũ amando unũ ꝑman¬
sit. postqm ꝑ desideria. t̾rena defluere cepit qͣi in
tot diuisum ẽ qd̾ ea sunt q̃ cõcupiscit. Sicq fit
ut mens q̃ uetũ bonũ amare nescit. nũquam ua¬
leat ẽẽ stabilis. qr desiderii suifinẽ ĩ hiis qͥ ample¬
ctitur non ĩueniens. dum sꝑ se desiderio exten¬
dit. sequẽs qd̃ consequi non ualet. nũquam
requiescit. Huiꝰ mundi amor ĩ pͥncipio dulcis¬
ẽẽ iudetur. s finem ht amarum. Amor uͭ dei
ab amaritudĩe incipit. s ultima eiꝰ dulcedine

Expanded text:
it me, occidet me . Quia mentem divino desertam auxilio quaecunque tentatio impetierit, um stabile praestitit, et unum amando unum permansit, postquam per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia desiderii sui finem in his quae amplectitur non inveniens, dum semper se desiderio extendit sequens quod consequi non valet, nunquam requiescit; hiesse videtur sed finem habet amarum. Amor vero Dei ab amaritudine incipit, sed ultima ejus dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
dilig̾e. O res mansiones ⁊ archa significant
tres ordines fideliũ. qui sunt ĩ sc̃a ecc̃a. Quoꝵ
pͥmi utunt᷑ mundo. licite tam̃. Scd̾i fugiũt
⁊ obluuiscũt᷑ mũdũ. Tertii iam obliti sũt mũ¬
dũ ⁊ hii sũt ꝓpinqui dõ. Qr in suꝑiorib archa
cõtrahit᷑. ⁊ in ĩferiorib dilatatur. hoc signifitat
qd̃ ĩ sc̃a ecc̃a maior est nrimerꝰ carnalẽ uitam
ducentiũ qͣm spualiũ. iͣ ut semꝑ qͣnto ꝑfectio¬
res tanto sint pauciores. In supͥmo ad u̾nꝰ cubi¬
ti mensaram archa contrahit᷑ qr xp̃c caput ecc̃e¬

Expanded text:
suam. Tres mansiones significant tres ordines fidelium, qui sunt in sancta Ecclesia, quorum primi utuntur mundo, licite tamen. Secundi fugiunt et obliviscuntur mundum. Tertii jam obliti sunt mundum, et ii sunt propinqui Deo. Quod in superioribus arca contrahitur, in inferioribus dilatatur, hoc significat, quod in sancta Ecclesia major est numerus carnalem vitam ducentium quam spiritualium, ita ut semper quanto perfectiores, tanto sint pauciores. In supremo ad unius cubiti mensuram arca contrahitur, quia C
Abbreviated transcription (Latin):
dengus rex hurgundionũ regnãbat: qui ex gen̾e
dobandꝰ. Godesilus. Hilꝑicus: ⁊ Godomarus. Gondo
legationẽ ĩ burgundiã miti̾et. clotildis puella
inuenit᷑ a legatariis. Qui cũ eam iudissent pul-¬
chram ⁊ elegantẽ atq sapientẽ clodoueo nũtiaueẽt
de ea. At ille ħ audiẽs: iterũ legationẽ ad gondobal¬
dũ misit ꝓ clotilde nepte sua petenda. Erat autẽ

Expanded text:
deveus rex Burgundionum, qui ex genere dobadus, Godeghiselus, Chilpericus et Godomarus. Gundoblegationem in Burgundiam mitteret, Chrotchildis puella invenitur a legatariis. Qui cum eam vidissent pulchram, elegantem atque sapientem, Chlodoveo nunciaverunt haec. At ille haec audiens, iterum legationem ad Gundobadu
Abbreviated transcription (Latin):
admonendi sũt paccati ne dũ nims humanam
pacem desiderãt: prauos hoĩm mores neqͣqmͣ re¬
darguendo ⁊ consentiendo ꝑu̾sis: ab actoris sui pa¬
ce se disiungant. Nã iosaphat qui tot de ante
pene peritꝰ increpat᷑. ⁊ ei a dño ꝑ ꝓp̾h̾am dicitur.
ad correptiõis u̾ba ꝓsiliant: temporalẽ pacẽ sͥ ꝑ
uocis sͥ extrinsecus turbant. sicut dauid qui dicit

Expanded text:
admonendi sunt pacati, ne, dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant, et consentiendo perversis ab auctoris sui paculpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteapene periturus increpatur. Cui a Domino per prophetam dicitur: ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi vocis sibi extrinsecus turbant. Quod ut
Abbreviated transcription (Latin):
gulos musitant uos inpublico euomitis et
ub̾tatem quidem ꝓbo s pietatem requiro.
Morientẽ pr̃em filii de sepultura sua exagi¬
tant cõmunẽ mortaliũ domũ mͥ negabitis
Non arcetur ab introitu ec̃ce meretricula nõ
usurariꝰ. non latro. et uos papam ingredi pro¬
hibetis: Quid refert. an mortuus an uiuus
lacrariũ introeat. nisi qd̾ uiius multis adħ
temptat᷑ illecebris. ut nec in ecc̃a a macula
sit ĩmunus: Ibi sepe peccandi reperiẽs mate¬
riam ubi uenerat diluere culpam. Mortuꝰ
pectare nescit. ĩmo nequit. sup̾mo carens ia¬
tico. Quam ĩmanis gͥ barbaries est. ut hũc
a domo dei excludatis. cui pectandi desit ⁊ uo¬
luntas et facultas. Quapp̃ filii tam p̃rup
locuti estis

Expanded text:
gulos mussitant, vos in publico evomitis; et gulos mussitant, vos in publico evomitis; et libertatem quidem probo, sed pietatem requiro. Morientem patrem filii de sepultura sua exagitant. Communem mortalium domum mihi negabitis? Non arcetur ab introitu ecclesiae meretricula: non usurarius, non latro; et vos papam ingredi prohibebitis? Quid refert, an mortuus, an vivus sacrarium intueat, nisi quod vivus multis adhuc tentatur illecebris, ut nec in Ecclesia a macula sit immunis; ibi saepe peccandi reperiens materiam, ubi venerat diluere culpam. Mortuus peccare nescit, imo nequit, supremo carens viatico. Quam immanis igitur barbaries est, ut hunc a domo Dei excludas, cui peccandi desit et voluntas et facultas! Quapropter, filii, tam praerlocuti estis
Abbreviated transcription (Latin):
diuine auctoritatis eẽt. tam p̃cipiti suasione
nõ cõueniretis pontificẽ ur̃m qui qͣntũ urxi
⁊ primoniũ meum in nr̃a ĩcõmoda effudi. et
attexerent. par erat uos obsist̾e opiniones
stultorum meliorib int̾pretationib leuan¬
tes. Cui q̃so thesaurizaui: Forsitan mͥ. At
thesauros antecessorum meoꝵ hebam. qui
ciulibet auaricie sufficerent. Quib salutẽ
quib libertatẽ restituu. referetis quidem mͥ. At
adorabar a ppło et libere q̃ uolebam actitabã.
applaudebatur mͥ totis or̃onib acclamabat᷑¬
michi ĩ laudes meas totis dieb. has laudes hos
plausus abstulit in ur̃e temeritatis contuitus.
ad nos flexi animũ et seuerius agendũ existi
gurriebat uos in oꝑem uitam diuino pane a¬
gebatis ille de oblationib ũris p̾ciosa sͥ seri¬
c̾a mercabat᷑. uos ppłari ⁊ dissuto amictu ocu¬
los mouebatis meos. Itaq cum hec nequirẽ
pati bellum aliis indixi ut dampno ciuium
ĩgratos collata beneficia ꝑdidi. Ꝙ alii ꝑ an¬

Expanded text:
divinae auctoritatis esset, tam praecipiti suasione non conveniretis pontificem vestrum; qui, quantum vixi et patrimonium meum in vestra commoda effudi, et  quae proscinditis attexerent, par erat vos obsistere, opiniones stultorum melioribus interpretationibus lenientes. Cui, quaeso, thesaurizavi? forsitan mihi. At thesauros antecessorum meorum habebam qui cujuslibet avaritiae sufficerent. Quibus salutem, quibus libertatem restitui? 347 radorabar a populo, et libere quae volebam actitabam; applaudebatur mihi totis orationibus, acclamabatur in laudes meas totis diebus. Has laudes, hos plausus abstulit mihi vestrae tenuitatis contuitus; ad vos flexi animum, et severius agendum existimgurriebat. Vos inopem vitam diurno pane agebatis; ille de oblationibus vestris pretiosa sibi serica mercabatur; vos populari et dissuto amictu occultos movebatis jocos. Itaque cum haec nequirem pati, bellum aliis indixi, ut damno civium xperior, in ingratos collata beneficia perdidi. Quod alii per an
Abbreviated transcription (Latin):
nulo monachꝰ sc̃i amandi. qͥ ruitã sci amandi
metrice cõposuit. ⁊ libꝵ de sobrietate ad karo¬
lũ caluũ scriꝑsit. Sub hoc nilone adolescebat¬
⁊ nepos eius hulbaldꝰ. qui septem lib̾aliũ ar¬
tiũ peritia clarus egregie pret̾ cetera ĩ mu¬
sica claruit ⁊ de multis scĩs cantꝰ dulci ⁊ re¬
gulari modulatõe composuit.

Expanded text:
Milo monachus Sancti Amandi; qui Vitam sancti Amandi metrice composuit, et librum De sobrietate ad Carolum Calvum scripsit. Sub hoc Milone adolescebat nepos ejus Hubaldus, qui in septem artium liberalium peritia clarus, egregie praeter caetera in musica claruit: et de multis sanctis cantus dulci et regulari modulatione composuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nno seq̃nti karolus ĩꝑator romam
scdo ꝓfectus bosomi germano uroris
sue neptem suam ludouici imꝑatoris uxorẽ
dedit ⁊ data ei ꝓuincia ĩ regem eũ coronauit
ut etiã regib imꝑare uideretur. Qui audi¬
ens fratruelis suos karlomãnũ ⁊ karolũ
contͣ se exercitũ adduc̾e. pauore solutꝰ reditũ
parat ⁊ int̾ redeundũ a quodam sedechia iu¬
deo male potionatꝰ mancue morit᷑. Filius
eiꝰ ludouicꝰ cognomento balb. scd̃s post di¬
uisionẽ renat᷑ ĩ francia antrs duob. Iuni¬
or uero karolus filius ludouici germanoꝵ
regis imꝑiũ adeptus est. annuẽtib sͥ qui

Expanded text:
 9. Karolus imperator Romam secundo profectus, Bosoni, germano uxoris suae, neptem suam, filiam Ludowici imperatoris, uxorem dedit, et data ei Provincia, in regem eum coronavit, ut etiam regibus impesuos Karlomannum et Karolum contra se exercitum adducere, pavore solutus reditum parat, et inter redeundum a quodam Sedechia Judaeo male potionatus, Mantuae moritur. Filius ejus Ludowicus cognomento Balbus, secundus post divisionem regnat in Francia annis duobus. Junior vero Karolus filius Ludowici Germanorum regis, imperium adeptus est, annitentibus sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ecte ad aures eius euidentiꝰ uox cuidã alttis ꝓpe¬
lectũ suũ clamantis audita est. Quã qͥ aderãt
audiẽtes exꝑrecti sũt. Rex ã p̾s continuauit us¬
q ad illum locum. educ de custodia aĩam mn ⁊ c̃
france qͥd dicis: Hanc alitẽ ꝓsecutꝰ est rex ꝑui¬
la semita. donec recognonerunt callẽ quem
die p̾terito amiserant. Pegrini dicũt qd̾ illo
tp̃re ceperũt audiri aut̃es sic loquentes ĩ illa
terra fugatis paganis ⁊ recuꝑata t̾ra petunt
rex licentiam repatriari ab ĩꝑatore cõstantino¬

Expanded text:
ececus clamantis audita est: quam qui aderant audientes, experrecti sunt. Rex autem psalmos continuavit usque ad illum locum: Educ de custodia animam meam , France, quid dicis? Hanc alitem prosecutus est rex parvula semita, donec recognoverunt callem, quem die praeterita amiserant. Peregrini dicunt, quod ab illo tempore coeperunt audiri alites sic loquentes in illa terra. Fugatis paganis, et recuperata terra, petivit rex licentiam repatriandi ab imperatore Constantino
Abbreviated transcription (Latin):
nos ab iherosoluis. s tñ p̃ualuerãt. Hii lega¬
ti regem parisius inuenerunt ⁊ epłas tradideĩt
Quib ꝑlectis rex lacrimari cepit pro sepulcro
dñi. Has epłas iussit rex exponere turpinũ ar¬
chiep̃m corã om̃i ppło. Quib auditis õs ꝓficis¬
ci regẽ p̾cabant᷑. Quo audito mox rer edictum
ꝓposuit ut õs qui possent sirma ferre irent secũ
cont᷑ paganos. ⁊ qui nõ iret: t̃pe ⁊ filii eius serũ
quatur nũmoꝵ eẽt. Itaq maiorẽ exercitũ qua̾
duoꝵ dierum spacio solet transiri ĩ quo erant
grifones. ursi leones ⁊ tygres ⁊ aues fere dii̾se
Rarolus putans seillud transire nuo die ĩgrẽs¬
sus est cũ exercitu. Adueniente nocte ⁊ exerc̾itu
errante karolus p̾cepit castra metari. Transac¬
to a nostis silentio rex ĩ lecto suo accubans in¬
choauit pꝰs. ⁊ cũ diceret hũt u̾sum. Deduc me¬
dñe ĩ semita mandatoꝵ tuoꝵ qr ip̃am uolui.

Expanded text:
nos ab Hierosolymis; sed tamen praevaluerant. Hi leganos ab Hierosolymis; sed tamen praevaluerant. Hi legati regem Parisius invenerunt, et epistolas tradiderunt. Quibus perlectis rex lacrymari coepit pro sepulcro Domini. Has epistolas jussit rex exponere Turpinum archiepiscopum coram omni populo. Quibus auditis, omnes proficisci regem precabantur. Quo audito, mox rex edictum proposuit, ut omnes, qui possent arma ferre, irent secum contra paganos; et qui non iret, ipse et filius ejus servus quatuor annorum esset. Itaque majorem exercitum, quam duarum dierum spatio solet transiri, in quo erant griphones, ursi, leones, et tigres et aliae ferae diversae, Carolus putans illud posse se transire uno die, ingressus est cum exercitu. Adveniente nocte et exercitu errante, Carolus praecepit castra metari. Transacto autem noctis silentio, rex in lecto suo accubans inchoavit psalmos; et cum diceret hunc versum: Deduc me in semitam mandatorum tuorum, quia ipsam volui ,
Abbreviated transcription (Latin):
limitanꝰ archipb̃r. quos ille ad karolũ misit
cũ epła ioh̃is prĩarche manu ip̃ius scripta.
⁊ cũ sua epła manu ip̃ius cõstantini scripta
⁊ cũ duob p̾fatis fuerũt alii duo legati he
lectũ meũ quẽdã iuuenem stantem qui me
blande uocans pacillũ tetigit ⁊ ait. Constan¬
tine regasti dñm auxiliũ ad hanc rem. Eoce
accipe karolum magnũ regem gallie ĩ ecc̃a dõ
hñtẽ. ense p̾cinctũ cuiꝰ manubriũ erat pur¬
pureũ. hasta altissima. cuiꝰ cuspis sepe flam¬
mas emittebat. ⁊ ĩ manu tenebat cassidem
aureã ⁊ ip̃e senex ꝓlixa barba. nultu decorus
statura ꝓcerus. cuiꝰ oculi fulgebant tanqm
stelle. ⁊ caniscies caput albescebat. Age ait iã
anguste qui uisionib dei refugit obedire. mi
sticie zona lumbos caput atq corona ꝑpete sub¬
cingat te xp̃c honoreq stringat. Nil opus est ficto
dñi quo iussio dc̃o. Ergo tene fundũ dñi p̃cepta
scd̾m. Hic ip̃e cõstantinꝰ septies expulerat paga¬

Expanded text:
ille ad Carolum cum epistola Joannis patriarchae manu ipsius scripta, et cum sua epistola manu ipsius Constantini scripta, et cum duobus praefatis, fuerunt duo alii legati Heblectum meum quemdam juvenem stantem, qui me blande vocans, paxillum tetigit, et ait: Constantine, rogasti Dominum auxilium ad hanc rem; ecce, accipe Carolum Magnum regem Galliae, Ecclesiae ihabentem, ense praecinctum, cujus manubrium erat purpureum; hasta altissima, cujus cuspis saepe flammas emittebat; et in manu tenebat cassidem auream, et ipse senex prolixa barba, vultu decorus, statura procerus, cujus oculi fulgebant tanquam stellae, et canis caput albescebat. Age jam, Auguste, qui visionibus Dei refugit obedire, minstitiae zona lumbos, caput atque corona perpete subjungat te Christus, honoreque stringat. Nil opus est ficto, Domini quo jussio, dicto. Ergo tene fundum Domini praecepta secundum. » Hic ipse Constantinus sexies expulerat paga
Abbreviated transcription (Latin):
rolus ã ne ĩ rirbanꝰ uideret᷑ si nicħ acciꝑet q̃¬
siuit cõsiliũ a procerib sus quid face deberet
Qͥ rendetũt a nullo eum debere aliqd̃ munꝰ
acciꝑe pro labore quẽ pro soluis dei amore sus¬
ceꝑat. Qui laudans consiliũ iussit om̃ib su¬
is ut õs res appositas nec respicere dignarent᷑.¬

Expanded text:
inurbanus videretur, si nihil acciperet, quaesivit consilium a proceribus suis, quid facere deberet. Qui responderunt, a nullo eum debere munus aliquod accipere pro labore, quem pro solius Dei amore susceperat. Qui laudans consilium, jussit omnibus suis, ut omnes res appositas nec respicere dignarent
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ regnũ auaroꝵ t̾ra mariq impetit eisq ĩ
gari turpit̾ uictꝰ dehonestatꝰ. Chardamꝰ fublato
om̃i appatatu ditatur. Pipinꝰ karoli regis ex
nobio retrusus. usq ad finem uite d̾o̾ milita¬
uit. Complices ũ cõuiratõis alii exiliant᷑ pau
dempnat᷑ et ĩp̃sentia adriani pape ab ip̃o fe¬
lice auctore abdicat᷑. hec heresis asserebat fi¬
liũ dei ĩ diuina natura uerũ deũ eẽ. In hu¬
mana uero natura nũcupaturũ. Item ĩ di¬
uina natura eũ esse uerũ filiũ dei ĩ huma¬
na uero ad optiuũ. Unam ꝑsonam dei et
regrinis linguis eruditus. Uarbara ⁊ anti¬
quissima carmĩa quibuterũ regũ bella et
actus canebant᷑. scripsit et memorie man¬
dauit. Inchoauit ⁊̃ gͣmaticã prio sermone
mensib anni iuxta ꝓpriam .i. theutonicã¬

Expanded text:
regnum Avarum terra marique impetit, eisque in gari, turpiter victus dehonestatur; Chardamus sublato regio omni apparatu ditatur. Pipinus, Karoli regis ex nobio retrusus usque ad finem vitae Deo militavit. Complices vero conjurationis alii exiliantur, pademnatur et in presentia Adriani papae ab ipso Felice auctore abdicatur. Haec heresis asserebat, filium Dei in divina natura verum Deum esse, in humana vero natura nuncupativum; item in divina natura eum esse verum filium Dei; in humana vero adoptivum, unam, personam Dei et regrinis linguis eruditus, barbara et antiquissima carmina, quibus veterum regum bella et actus canebantur, scripsit et memoriae mandavit. Inchoavit etiam grammaticam patrii sermonis; mensibus anni juxta pr
Abbreviated transcription (Latin):
sumoniis biduana disputatiõe redarguit. Cõ¬
siderãs ã nõ nullos ex hiis qui p̃sideb̾ant. iam
quidẽ aĩadu̾tentes blesphemã ĩ doctrina. ad¬
huc aduertentes in uiriam a ꝑsona. accensus
est zelo ⁊ domesticam sͥ gallicanã seoisũ cõuocat
te uiro dei noius dogmatib opponit᷑ symbolũ
nouũ. Cui ⁊̃ subscribunt᷑ noĩa singłoꝵ. ut eoꝵ
tate uniu̾salis ecc̃e ercor ille dampnat᷑. Ep̃c
gillebertꝰ an eidem dampnatiõi cõsentiat. int̾¬
rogatur. Consentiẽs et publice refutans q̃
prius scripserat ⁊ affirmau̾at indulgentia
ip̃e cõsequit᷑ maxime qd̾ ab initõ captꝰ fuiss¬
ea lege. se eandẽ disputationẽ ingredi ut pro

Expanded text:
stimoniis biduana disputatione redarguens. Constimoniis biduana disputatione redarguens. Considerans sane nonnullos ex his qui praesidebant, jam quidem animadvertentes blasphemiam in doctrina, adhuc tamen avertentes injuriam a persona; accensus est zelo, et domesticam sibi Ecclesiam seorsum convocat te Viro Dei, novis dogmatibus opponitur symbolum novum. Cui etiam subscribuntur nomina singulorum, ut eorum tate universalis Ecclesiae error ille damnatur; episcopus Gillebertus an eidem damnationi consentiat, interrogatur. Consentiens, et publice refutans quae prius scripserat et affirmaverat, indulgentiam ipse consequitur, maxime quod ab initio cautus fuissea lege se eamdem disputationem ingredi, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
a ppͣ engenio celebratur. In quo cõsilio
publice cõfirtauit b̃s bernardus magr̃m gil¬
lebertũ cognomẽto porretam. dispurando cũ
eo singularit̾. tanqmͣ sui tp̃ris singularis
athleta. Hic gillebertus erat pictauoꝵ ep̃c ĩ
ra se scrutatꝰ. ad insipientiã ꝯͥ. Siquidẽ de sce
trinitatis unitate ⁊ diuinitatis simplicitate
nõ simplicit̾ senties nec fidelit̾ scribens disci¬
pulis sius panes ꝓponebat ab sconditos. et
furtiuas ꝓponebat aquas nec facile quid sa¬
peret ĩmo quantũ deciꝑet ꝑsonis autenticis
fatebat᷑. T̃imebat .n. qͥd̃ apud senonas petrũ
abeiclardũ ei dixisse ferunt. Nuĩc tua res agitꝰ
paries cũ proximmꝰ ardet. Nouissime tñ cũ iam
fideliũ sciꝑ hec ĩualesc̾et scandalũ. cresceret mur¬
murꝰ. uocatꝰ ad mediũ est ⁊ librũ tradere iussus
ĩ quo blasphemias euomuerat. graues quidẽ
s u̾boꝵ quodam ĩuolucro circũseptas. Sc̃s gͦ bet
eliciẽs. deinde uͦ tam sius rõciniis qͣm scõꝵ te¬

Expanded text:
a papa Eugenio celebratur. In quo concilio publice confutavit beatus Bernardus magistrum Gislebertum, cognomento Porratam; disputando cum eo singulariter, tanquam sui temporis singularis athleta. Hic Gislebertus erat Pictavorum episcora se scrutatus ad insipientiam sibi. Siquidem de S. Trinitatis unitate, et divinitatis simplicitate non simpliciter sentiens, nec fideliter scribens, discipulis suis panes proponebat absconditos, et furtivas propinabat aquas; nec facile quid saperet, imo quantum desiperet, personis authenticis fatebatur. Timebat enim, quod apud Senonas Petrum Abaelardum ei dixisse ferunt: Tua res agitur, paries cum proximus ardet. 1123 Novissime tamen cum jam fidelium super hoc invalesceret scandalum, cresceret murmur, vocatus ad medium est, et librum tradere jussus, in quo blasphemias evomuerat, graves quidem, sed verborum quodam involucro circumseptas. Igitur in ens; deinde vero tam suis ratiociniis, quam sanctorum te
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc uel uittute animi uł scĩa ꝓfece¬
hẽant uł qd̃ militiam honoresq cõtempser̃t.
facile fuisse adepturũ si ꝑseuerass ĩ scło: una
spe ⁊ de incertis inflans eum. ⁊ de hiis q̃ nũꝙͣ
possedit uelut qui ea cõtempserit gła uanita¬
tis extollẽs. Nonnũqmͣ cłicatus gradũ ⁊ desideri¬
um p̾sbiterii uł dyaconat᷑ ĩmittit. Quẽ si uł
iniutꝰ fuiss adeptꝰ: tanta expleturũ sc̃itate ac ri¬
gore depingit. ut cet̾is quo sacerdotib p̃bere
potu̾it scĩtatis exempla. Deide młtos nõ solũ
cou̾satioĩs forma uerũ ⁊̃ doctrina sua sermone

Expanded text:
adhuc uel uirtute animi uel scientia profecehabeant, uel quod militiam honoresque contempserint.. facile fuisse adepturum, si perseuerasset in saeculo, uana spe etiam de incertis inflans eum et de his, quae numquam possedit, uelut qui ea contempserit, gloria uanitatis extollens. Nonnumquam uero clericatus gradum et desiderium presbyterii uel diaconatus inmittit. quem si uel inuitus fuisset indeptus, tanta expleturum sanctitate ac rigore depingit, ut ceteris quoque sacerdotibus praebere potuerit sanetitatis exempla, deinde multos non solum conuersationis forma, u
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ. Deinde ea que bono initio fecerimꝰ obserua-
dere. ac ueluti solis facientib laus apud hoĩes
laboꝵ nr̃oꝵ nos penit᷑ amissuros quoscũq ceno¬
doxie ꝓposito fecerimꝰ s ⁊̃ reos magni crinunis
fcõs. eterna supplicia uelut sacrilegos solutu¬
ros. utpote qui ad iniuriã dei opꝰ qd eiꝰ obten¬
tu nos oportuit age hominũ gr̃a maliumꝰ ex̾ce¬

Expanded text:
amus. Deinde ea quae bono initio fecerimus observatdere, ac velut solis facientibus laus apud homines laborum nostrorum nos penitus amissuros, quoscumque cenodoxiae proposito fecerimus, sed etiam reos magni criminis factos aeterna supplicia ueluti sacrilegos soluturos, utpote qui ad iniuriam dei opus, quod eius obtentu nos oportuit agere, hominum gratia maluimus exerce
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atꝰ bĩ ansberti .uͦ. udictione .xͣ. in urbe rotho¬
mago in synodo generali. Corpꝰ bĩ audoeni trãs¬
tulit in editiorem locũ ecc̃e sc̃i petri in subur¬
bano rothomagi ⁊ condidit suꝑ eiꝰ sepulchrũ
reꝑam mire magnitudinis anto ⁊ argento ⁊
gemnus adornatam in die ascensionis dñi. In

Expanded text:
eati Ansberti 5, indictione X, in urbe Rothomago, in synodo generali. Corpus beati Audoeni transtulit in editiorem locum ecclesiae Sancti Petri in suburbano Rothomagi: et condidit super ejus sepulcrum repam mirae magnitudinis, auro et argento et gemmis adornatam, in die Asc
Abbreviated transcription (Latin):
tuo cũ sudariũ ceralicũ capiti eiꝰ imponeret᷑
uisus est aperuisse oculos. lampas añ eius
sepulchiũ a fidelib accensa incessant̾ nõ solũ
ardebat. s ⁊̃ redundabat. ita ut sub ea poneret᷑
uas ĩ quo eiꝰ redundantia refunderetur

Expanded text:
tuo, cum sudarium capiti ejus imponeretur, visus est aperuisse oculos. Lampas ante ejus sepulcrum a fidelibus accensa, incessanter non solum ardebat, sed etiam redundabat: ita ut sub ea poneretur vas, in quo ejus redundantia refunderetur
Abbreviated transcription (Latin):
ũs wandregisilus. Pb̃r consetrat᷑ est a bo audo¬
eno. Predicit theoderico adolescenti: qd̾ rer eẽt
erat sub hyemali tp̃re: uiridem ꝓduxit herba̾
ceteris agri ꝑtib perpetuo uiridiorem. Post
beatũ wandregisilum qui fuit abbas fere ãnos
audoenũ fc̃s est ep̃c creuit gratus: decreuit me¬
tallis. Quadã ã die expletis missaꝵ sollempniis
troduci nissit ad p̃parata cõiuia. Uhi cunctis
disposite recumbentib. ip̃e ad mensam pauꝑum
resedit. Censas qui de uillis publicis canonico
ordine ad partem pontificis canonice ꝑsolui
indulsit. Dedit pͥulegiũ monachis fontinel¬
lensib ut semꝑ ex semetip̃is abem eligerent.
In quo tñ pͥuilegio alligauit eos sub uincłõ
sc̃i bñdc̃i demarent. Qd̃ pͥmlegiũ fc̃m ẽ anno¬

Expanded text:
us insistere. Presbyter consecratus est a beato Audoeno. Praedixit Theoderico adolescenti, quod rex futuerat, sub hiemali tempore viridem produxit herbam, caeteris agri partibus perpetuo viridiorem. Post beatum Vandregisilum, qui fuit abbas annis tur. Factus episcopus, crevit gratiis, decrevit metallis. Quadam die expletis missarum solemniis, troduci jussit ad praeparata convivia: ubi cunctis disposite recumbentibus, ipse ad mensam pauperum resedit. Census qui de villis publicis canonico ordine ad partem pontificis persolvi consuevindulsit. Dedit privilegium monachis Fontanellensibus, ut semper ex semetipsis abbatem eligerent: in quo tamen privilegio alligavit eos sub vinculo sancti Benedicti deviarent: q
Abbreviated transcription (Latin):
gis licet nolens a genatore ꝑductus: sicu
erat a cͦumine ĩgenii clarus cepit ẽẽ aulicus
scriba docdus. conditorq regaliũ pͥulegiorum
gerulus anuli regalis quo eadem signabant᷑¬
diu̾sa musice artis instrumenta ĩ cordis ⁊ ty¬
biis audiret ꝑsonantia: aiebat sͥ. O bone condi¬
tor: quale etit te diligentib canticũ indeficiens

Expanded text:
gis, licet nolens, a genitore perductus, sicut erat acumine ingenii clarus, coepit esse aulicus scriba doctus conditorque regalium privilegiorum et gerulus anuli regalis, quo eadem signabantdiversa musicae artis instrumenta in cordis et tibiis audiret personantia, aiebat sibi: O bone conditor, quale erit te diligentibus canticum indeficiens
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ flaniante membra facit arde Ad huc ali¬
quid grauiꝰ i eĩa cortrix extoar .3. una qͥdrage¬
simaꝵ suꝑ au lecũ ieuiniũ ⁊ sitis torridũ cruciatũ
adhuc lena cile  tenera menbra setis asꝑsis dissi¬
bra. cõsumit᷑ cutis intima. Quo atcigit ardor.
sic fossa. Tacens regit foramina. S cõputrescens
sanguis manifestabat: qd uox nõ prodebat ĩ pena
Sic femina pro xp̃i dulcedine: tot amara libenter
cula nõ tacerent.
Ntm̃ de corde uł ore illiꝰ laus deinõ discede¬
bat: ut cũ qͣdam uice iudiss posticiatiã mona¬
sterii transeuntẽ noĩe eodegundẽ ubi eam uoluit
appellare: pro eiꝰ noĩe alła clamauit. hoc miles fecit

Expanded text:
spiritu flammante, membra faciebat ardere. Adhuc alispiritu flammante, membra faciebat ardere. Adhuc aliquid gravius in se ipsa tortrix excogitans una quadragesimarum super austerum ieiunium et sitis torridae cruciatum, adhuc lima cilicii membra tenera setis asperis dissitia, consumitur cutis, et intima, quo attigit ardor, fit fossa. Tacens tegit foramina, sed conputrescens sanguis manifestabat, quod vox non prodebat in poena. Sic femina pro Christi dulcedine tot amara libenter cula non tacerent.um de corde vel ore illius Dei laus non discedebat , ut, cum quadam vice vidisset postitiariam monasterii transeuntem nomine Eodegundem, ubi eam voluit appellare, pro eius nomine 'alleluia' clamavit. Hoc milies fecit
Abbreviated transcription (Latin):
llud quo quis explicet qͣnto feruore excita. ad ceqͥ¬
nã cursitabat suam faciens septimanã. Deniq nul¬
la monachaꝵ nisi ip̃a: depositio qͣntũ ligni opus e¬
rat sola ferebat ĩ sarcina. Aqm de puteo trahebat: ⁊
dispensabat ꝑ uascula. Olus purgãs legumẽ lauãs
focũ flatu uiuificans. ⁊ ut decoqueret escas satage¬
bat erestuians. uasa de foco ip̃a lauans: discos lauãs
⁊ inftrẽs. Hinc cõsũmatis cõuiniis: ip̃a riascula dilu¬
ens purgans nitide coquinã: quicqͥd erat lutulentũ
ferebat foras in locum designatũ. Inde ꝑ egrotantes¬
ferens nccͣria: ibat nõ tepida ⁊ priusqͣm exciꝑet arela¬
tensem regulã. ebdomada transacta sufficient̾ ad õs
ip̃a que uoce refert ꝑhorrescit. Quadã uice s̃ transla
tos cirtulos ferreos dieb qͣdragesime collo uł brachiis
ĩnexuit: ⁊ tres cathenas inserens circa suũ corpus
dũ alligasset stricte in lusit. durũ fercũ caro tene¬
corporis a impressit: tota carne de cocta. Sie

Expanded text:
llud quoque quis explicet . quanto feruore| excitata ad nam concursitabat . sua faciens septi| mam. Denique nulla monacarum . nisi de posticio| quantum ligniores opus erat . sola ferebat in sarci| na. Aqdispensabat per vascula. Olus purgans, legumen lavans, flatu focum vivificans; et ut decoqueret escas, satagebat exaestuans. Vasa de foco ipsa levans, discos lavans et inferens. Hinc consummatis conviviis ipsa vascula diluens, purgans nitide coquinam, quidquid erat lutulentum ferebat foras in locum designatum  Al., ininferens, ibat non tepida, et priusquam exciperet Arelatensem regulam, ebdomada sub transacta sufficienter ad omnipse qui voce refert perhorrescit. Quadam vice, dum sibi latos tres circulos ferreos diebus quadragesimae collo vel brachiis nexuit, et tres catenas inserens, circa suum corpus dum alligasset adstricte, inclusit durum ferrum caro tenecorporis altius sibi inpressit, tota carne decocta. Sic,
Abbreviated transcription (Latin):
seruiret. Si qͥd ũ nom ab eo agnouiss qd ip̃a nõ
faceret: contauo cũ om̃i alacritate s̃ prius ĩposu¬
it et post cõgregationẽ tam u̾bo docuit qmͣ exem¬
plo ostendit. Cũ uero ante eam psalmꝰ cessaret le-¬
cio uderetur sompnũ caꝑe: sꝑ tñ lectio legebatur
Et q̃ legebat ĩ se sompni martorẽ sentiẽs: putabat
eam iam paululũ requiesc̾e. Ubi uͤ a lectione cessa¬
cesses

Expanded text:
iret: si quid novi ab eo agnovisset quod ipsa non faceret, continuo cum omni alacritate sibi prius imposuit, et post congregationem tam verbo docuit quam exemplo ostendit. Cum ante eam vicibus psalmus cessaret, letium videretur somnum carpere, semper lectio legebatur. Quae legebat, in se somni marcorem sentiens, putabat, eam iam paululum requiescere. Ubi a lectione cessacesses
Abbreviated transcription (Latin):
cito non fecerint: tota hec ecełia graue dampnũ
sustinebit. Iam aurora illucessebat hora pius
tremenda ⁊ magr̃i stabant armati corrigiis
nodatis expectantes pu̾os añ se transituros. Et
ecce subito om̃s magr̃i obdormier̃t: ⁊ pu̾os ꝑ
mediũ transeuntes nõ fuit qui tanget. Ado¬
lescens autem detulit mandatũ custodib. Oe
cõtempserũt. Postea a quibdam monachis
distanus a loco discedere uisus est. A quib cũ
detineretur. ⁊ eur recederet q̃reretur. rendit se fe¬
torem pagane carnus et quoꝵdã illic uiuentũi
iniquitates ferte nõ posse. Que res inquit si
emendata nõ fu̾it: tota hec ciuitas ⁊ hec ecc̃a
luet. Non multo post cuttas cõbusta ẽ. ⁊ to¬
ta ecc̃a cũ sius officinis: excepto refectorio et
dormitorio cũ claustris q̃ ibi appendebant. Ae¬
idam archidiacon̾ lun

Expanded text:
cito non fecerint, tota haec ecclesia grave damnum cito non fecerint, tota haec ecclesia grave damnum sustinebit. » Jam aurora illucescebat, hora pueris tremenda, et magistri stabant armati corrigiis nodatis, exspectantes pueros ante se transituros: et ecce subito omnes magistri obdormierunt, et pueros per medium transeuntes non fuit qui tangeret. Adolescens autem detulit mandata ad custodes, qui contempserunt. Postea a quibusdam monachis Dunstanus a loco discedere visus est. A quibus cum detineretur, et cur recederet quaereretur, respondit se fetorem paganae carnis, et quorumdam illic viventium iniquitates ferre non posse: « Quae res, inquit, si emendata non fuerit, tota haec civitas, et haec ecclesia luet. » Non multo post civitas combusta est, et tota ecclesia cum suis officinis, excepto refectorio et dormitorio cum claustris, quae ibi appendebant. Quidam archidiaconus Lon
Abbreviated transcription (Latin):
Sint lumbi ur̃i p̾cinicti ⁊ luc̾ne ardẽtes illĩia¬
ta est. Quidam puer claudꝰ abut̾o a m̃re sua
illuc delatꝰ est. Qui cũ sua matre orante pomũ
teneret. subito pomũ illd̾ rotari cepit usq ad
tumulũ sc̃i. Qd̃ ille ꝑdere nolẽs statim sanꝰ
p̃t illud cucurrit. Mos erat ĩ eodem mona¬
st̃ pu̾os õs ĩscola uerberati añ qͥntũ diem
natalis dñi: nõ ꝑro culpis eorũ. s exusu tm̃
Rogati sũt magr̃i ut cõdonarẽt illũ diẽ ⁊ no¬
luerũt: s õs ad iurgas se p̃parauerunt. Ea no¬
cte affuit ĩ iusu uni pueroꝵ dimstanꝰ dicens.
magroꝵ sedari neqͥt. sie timeatis ait. Ego eũ
sedabo. Ego sũ dunstanꝰ p̃r buiꝰ monasterql uc
tͥ erit signũ qr liberabo uos uade ⁊ dic custodib
etr̃e ut auferãt de iuxta me ⁊ ab ecc̃a corpꝰ filii a¬
reldi. quemi gentilem odibilis quorundã adii¬
latio uixta me ausu temerario sepeliuit. Q si

Expanded text:
Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes , illuminaSint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes , illuminata est. Quidam puer claudus ab utero, a matre sua illuc delatus est; qui cum, matre sua orante, pomum teneret, subito pomum illud rotari coepit usque ad tumulum sancti; quod ille perdere nolens, statim sanus post illud cucurrit. Moris erat in eodem monasterio pueros omnes verberari ante quintum diem Natalis Domini, non pro culpis eorum, sed pro usu tantum. Rogati sunt magistri, ut condonarent illum diem; qui noluerunt, sed omnes ad virgas se praeparaverunt. Ea nocte astitit in visu uni puerorum Dunstanus, dicens: « magistrorum sedari nequit.--Ne timeatis, ait, ego eum sedabo. Ego sum Dunstanus, pater hujus monasterii: hoc erit tibi signum, quia liberabo vos. Vade, et dic custodibus ecclesiae ut auferant de juxta me et ab ecclesia corpus filii Alredi, quem gentilem odibilis quorumdam adulatio juxta me ausu temerario sepelivit. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
resbit̾ quidã int̾ suos nobilis. paraliti¬
cus fc̃s. ad corpus scĩ delatꝰ est. Sensit¬
q quẽdam manũ ꝑ totũ corpꝰ suũ ducentẽ
⁊ menbra sua resoliditãtẽ. Sanatꝰ gͥ grande
cõuiuiũ celebrabat. Exultantib cõunus ⁊ dũ¬
stanũ laudantib: tumens ille ait. Nũqͥd me
int̾ pauꝑes numeratis. ⁊̃ si diustanus nõ ẽẽt.
sanatꝰ fuissẽ. Quo dicto: statim pͥstino mͦ cor¬
reptus est. Et cum mniserabilit̾ clamaret: emi¬
sit sp̃m. G heritonicꝰ quidam ab ep̃o suo extõi¬
catꝰ fu̾at ꝓ crimine uoluptatis ⁊ arregantie¬
⁊ ꝑ septem annos sathane tradit᷑: sensu ꝑdito
toto corꝑe tremebat. Qui tandẽ ad sepulchiũ
dunstani ꝑtractus. ĩ nocte purificationis bẽ
marie qñ responsũ. Uidete miratulũ inchoa¬
batur: demonem suũ cũ multo cruore euo¬
muit. Quedã uirgo. a natiuitate ceca erat iuxͣ
tumbam scĩ ad ugilias festiuitatis sc̃i andire¬
ni.xiͦ. kl̃. septemb̾. Que dũ cantaret᷑ Rnsoriũ.

Expanded text:
resbyter quidam inter suos nobilis paralyticus factus, ad corpus sancti delatus est, sensitque quemdam, manum per totum corpus suum ducentem, et membra sua resolidantem. Sanatus igitur grande convivium celebrabat. Exsultantibus convivis, et Dunstanum laudantibus, tumens ille, ait: « Nunquid me inter pauperes numeratis? Etsi Dunstanus non esset, sanatus fuissem. » Quo dicto, statim pristino morbo correptus est: et cum miserabiliter clamaret, emisit spiritum. Teutonicus quidam ab episcopocatus fuerat pro crimine voluptatis et arrogantiae, et per 7 annos Satanae traditus, sensu perdito toto corpore tremebat. Qui tandem ad sepulcrum Dunstani pertractus, in nocte Purificationis B. Mariae, quando responsorium Videte miraculum inchoabatur, daemonem suum cum multo cruore evomuit. Quaedam virgo a nativitate caeca, erat juxta tumbam sancti ad vigilias festivitatis sancti Andiceni, II Kalendas Septembris; quae, dum cantaretur responsorium:
Abbreviated transcription (Latin):
firo dextro genu ĩ t̾ra. et sinistra manu tircũ¬
ferẽs ancille dextra spiculũ ibrabat ferreũ
Intuitꝰ est eum sarraceñ estimat᷑ eũ ludere.
Iugientib aliis absq om̃i ĩpedimẽto castra¬
metati sũt xp̃iani int̾ litꝰ maris ⁊ ripã flu¬

Expanded text:
fixo in terram dextro genu, sinistra manu circumferens ancile, dextra spiculum vibrabat Ferreum. Intuitus est eum Sarracenus, existimans eum ludere, fugientibus que aliis, absque omni impedimento castrametati sunt inter litus maris et ripam flu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ĩ illam aut illam sectã led ip̃am q̃cũq cẽt
bar sermone illo ⁊ accendebar. Et hoc solum me
ĩ tanta flagrãtia refringebat: ꝙ nõ erat ibi¬
pie bibebat ⁊ alte retinebat. Et quicqͥd sũ hoc
noĩe fuiss qͣmius litteratũ ⁊ expolitũ ⁊ neri¬
dicũ: nõ me totũ rapiebat. Itaq institm in¬
humilem. successu extelsam ⁊ uelatã myste¬
riis. Et nõ eram ego talis ut in eam intra¬

Expanded text:
non illam aut illam sectam, sed ipsam quaecumque esset bar sermone illo et accendebar et ardebam, et hoc solum me in tanta flagrantia refrangebat, quod pie biberat et alte retinebat, et quidquid sine hoc nomine fuisset quamuis litteratum et expolitum et ueridicum, non me totum rapiebat. Itaque inhumilem, successu excelsam et velatam mysteriis: et non eram ego talis ut intrare in ea
Abbreviated transcription (Latin):
am ueram. nõ et cõsuetudine iudicantẽ sed ex
lege iustissima omipotẽtis dei qͣ formarent᷑ mo¬
res regionũ. ⁊ dieꝵ pro regionib ⁊ dieb cũ ip̃a
ubiꝙ ac semꝑ ẽẽt: nõ alibi alia nec alias ali¬
ter scd̾m qm̃ iusti essent. abraham ysaac ⁊ iacob¬
⁊ aaron ⁊ moyses ⁊ dauid ⁊ illi õs iaudati ore dei.
s eos ab imꝑitis iudicari. nõ qͦs iudicantib ex
humano die.¬

Expanded text:
em non ex consuetudine indicantem, sed ex lege lectissima dei omnipotentis, qua formarentur mores regionum et dierum pro regionibus et diebus, cum ipsa ubique ac semper esset, non alibi alia nec alias aliter, secundum quam iusti essent Abraham et Isaac et Iacob et Moyses et Dauid et illi omnes laudati ore dei; sed eos ab imperitis iudicari iniquos, indicantibus ex humano die
Abbreviated transcription (Latin):
bam em̃. aliud uere ꝙ est. Et ideo . q. acutu¬
le mouebar ut suffragarer stultis decepto¬
rib cũ a me q̃rerent. Unde malũ ⁊ utrũ forma
corporea deus fingeret᷑ ⁊ hr̃et capillos et ungues
Quib reb ignarus ꝑturbabar. et a ueritate re

Expanded text:
bam enim aliud, uere quod est, et quasi acutule mouebar, ut suffragarer stultis deceptoribus, cum a me quaereretur, unde malum est et utrum forma corporea deus finiretur et haberet capillos et unguesQuibus rerum ignarus perturbabar; et recedens a ver
Abbreviated transcription (Latin):
scripturaꝵ fidem usq ad obitũ ualentiniami au¬
gusti ⁊ captiuitatẽ urbis rome a genserito wan¬
daloꝵ rege fc̃am. legi ⁊ libꝵ eiꝰ adu̾sus opuscula
cassiani: que ecc̃a dei salutaria ꝓbat. ille infamat¬
uelut nociua. Reuera eñi cassiani et prosperi de

Expanded text:
lentiniani Augusti, et captivitatem urbis Romae a Genserico Vandalorum rege factum. Legi et librum adversus opuscula sub persona Cassiani, quae Ecclesia Dei salutaria probat, ille infamat nociva. Quae enim vere Cassiani et Prosperi, de
Abbreviated transcription (Latin):
ie qͥdam a longobardis captꝰ quidam
dyaconꝰ teriebat᷑ ligatꝰ: eũq ip̃i qui te¬
nuerãt int̾fic̾e cogitabant. Aduesꝑascente aũt
die uir dei sanctolus ab eisdem longobardis pe¬
ciit: ut relaxari. eiq uita concedi debuiss. Qͦ
posse se face̾ õĩno negauerũt. Cũq mortem
illiꝰ deliberasse eos cerneret: petiit ut sͥ ad cu-¬
stodiendũ tradi debuiss. Cui ꝓtinus yendert̃.
Tibi qͥdem eũ damꝰ ad custodiendũ: s ea cõditiõe
int̾posita. ut su p̃e fugeret. pro eo ip̃e moriaris¬
Q uir dñi libent̾ accipiẽs p̾dictum dyaconum
ĩ sua custodia suscepit. Nocte media cũ longobar¬
dis om̃s sompno graui dep̃ssos aspiceret: exci-¬
tauit eũ ⁊ ait. Surge ⁊ cõcitꝰ fuge: liberet te op̃c¬

Expanded text:
im quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant interficere cogitabant. Advesperescente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit, ut relaxari eique vita concedi debuisset. Quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: 'Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. Quem nocte media, cum Langobardos omnes somno gravi depraessos aspiceret, excitavit et ait: 'Surge et concitus fuge; liberet te o
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ tenens ac nisu sorti ĩ altũ brachium ꝑcus¬
suiꝰ leuauit: s depon̾e nullo modo potuit. Nam re¬
pente diriguit et erecto in celum gladio brachiũ
ĩ fleribile remansit. Tũc oĩs longobardorũ turba
q̃ ad illud mortis spectaculũ aderat ĩ laudis fauo¬
rem cõu̾sa mirari cepit uirũq dei cũ timore uene¬
rari. Quia ꝓfecto claruerat cuĩ sc̃itatis eẽt qͥ car¬
nificis sii brachiũ ĩ aere ligass. Itaq posculatꝰ
ut surgeret surrexit. Postulatꝰ ut brachiũ sui car¬
nificis sanaret negauit dicens. Ego pro eo nul¬
uirtutis hoĩem cognoscentes boues et iunienta q̃
dep̾dati fuerant certatim ei offerre ĩ mun̾e uole¬
bant. S uir dñi tale munꝰ suscipere rennuit. mu¬
nt hẽam unde pro uobis debeam orare.¬

Expanded text:
gladium tenens, nisu forti in altum brachium percusgladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit, nam repente diriguit, et erecto in cinflexibile remansit. Tunc omnis Longobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit: postulatus ergo ut brachium sui carnificis sanaret, negavit dicens: Ego pro eo nulvirtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renuit. Muut habeam, unde pro vobis debeam orare
Abbreviated transcription (Latin):
lus ad sugiendũ cõpulit dicẽs. Surge et uade:
omp̃c dñs te eripiet Nam ego ĩ manu eiꝰ sum.
Tm ĩ me possunt face̾ qͣntũ ip̃e ꝑmiserit. fugit
itaq dyaconꝰ: ⁊ q deceptus ĩ medio fideiissor re¬
mansit. Lcõ gͥ mane longobardi qui dyaconũ
ad custodiendũ dederãt uenerũt ⁊ que dederant
petiecũt. S hũc uenerandꝰ pb̃r fugisse Rndit¬
Tũc om̃ib qui illic aderãt longobardis placu¬
it ut eũ capite truncare debuissent. qͣtinꝰ sine
gͣui cruciatu uitam eiꝰ cõpendiosa morte t̾mi¬
arma statim cucurrit. Nam peciit ut sͥ paulu¬
lũ orandi licentia daretur. Cui dũ cõcessũ fuiss
⁊ t̾ra se strant et orauit. Qͥ dũ paulo diutius
mraret: hũc electus interfector calce pulsauit ut
surgeret dicẽs. Surge ⁊ flexo genu extende cerui¬
cem. Surretit a uir dñi. genũ flexit et ceruicẽ
tetendit. S tenso collo eductam contͣ se spatam
suscipe illam. Tunc electus carnifex euaginatũ

Expanded text:
s ad fugiendum conpulit, dicens: 'Surge et vade; te omnipotens Deus eripiat. Nam ego in manu eius sum; tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit'. Fugiit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fideiussor remansit. Facto igitur mane, Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt illi, quem dederant petierunt, sed hunc venerandus presbyter fugisse rTunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit, ut eum capite truncari debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam eius conpendiosa morte termiarma statim cucurrit; nam petiit ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit ut surgeret, dicens: Surge, et flexo genu tende cervicem. Surrexit autem vir Domini, genuflexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatham suscipe illam. Tunc electus carnifex evaginatum
Abbreviated transcription (Latin):
ta morte defunctꝰ est. Cũq sepulture traditꝰ fu¬
iss. ꝑ longũ ip̃s cunctis uidentib de sepulchio
illiꝰ flamina exiit et tam diu ossa eiꝰ concrema-¬
uit: quousq om̃e sepulchiũ cõsumeret et t̾ra q̃
ĩ tumulo collecta fuerat defossa uideret᷑. Qd̃ in¬

Expanded text:
unctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulcro ejus flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit quousque omne sepulcrum consumpsit, et terra quae in tumulo collecta fuerat defossa videretur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
mũ reu̾sus. multo q ĩ ebriatꝰ eandẽ filiã suã secũ
manere peciit. eamq nocte illa qd̃ dictu nefas ẽ
ꝑdidit. Cũq mane fc̃o surrexisset. reus cogitare
cepit ut ad balneũ ꝑgeret: ac si aqͣ balnei laua¬
ret maculã pc̃ci. Prexit gͥ et lauit cepitq trepida¬
re ecc̃am ĩgredi. S si tanto die nõ iret ad ecc̃am
erubescebat hoĩes. si uero iret ꝑtimescebat dei in
diciũ. Uicit itaq humana ueretũdia: ꝑtexit ad
ccc̃am. S tremebundꝰ ac pauens stare cepit: ꝑ sin¬
gula monienta suspectus. qua hora in mũdo spi¬
ritui traderet᷑. et coram om̃i ppło uexaret᷑. Cũq te¬
hement̾ timeret: ei ĩ illa missaꝵ celebritate nil cõ¬

Expanded text:
em filiolam suam secum manere petiit, eamque nocte illa, quod dicto nefas est, perdidit. Cumque mane facto surrexisset reus, cogitare coepit, ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepit trepidare, Ecclesiam ingredi: sed si tanto die non ignoret, ad Ecclesiam erubescebat homines: sin vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad Ecclesiam, sed tremebundus ac pavens stare coepit atque per singula momenta suspectus, qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate,
Abbreviated transcription (Latin):
ductas ã tyburtiꝰ pb̃r ĩ eo suꝑposit᷑ est atq suppo¬
sito igne cõcremat᷑. Alius .n. parabat᷑ regꝰ: cuiꝰ a
tra ĩ celum cacumẽ tendi uidebat᷑. Cui emissa uo¬
ce clamatũ est cuiꝰ eẽt. Hiis gͦ dictis: statim reꝑat᷑
defunctꝰ est. Puer uͦ qͥ ad tyburciũ transmissus

Expanded text:
 in eo est superpositus, atque supposito igne 421 concrematus. Alius autem parabatur rogus, cujus a terra in coelum cacumen tendi videbatur. Cui emissa voce clamatum est cujus esset. His igitur dictis statim Reparatus defunctus est: puer vero qui transmissus
Abbreviated transcription (Latin):
edificat. Et qr nullo m̃ structura consist̾e poterat
suggestione indeoꝵ crucem desuꝑ montẽ oliueti
tolli imperat. Ut sic structura templi stare posset.
tur. De quo ꝑ insionem cuidã reuelatũ est qd aĩs
eiꝰ ad iudiciũ dei rapta sit. Et multis contͣ eam ꝓ¬

Expanded text:
aedificat, et quia nullo modo structura consistere poterat, suggestione Judaeorum crucem desuper montem Oliveti tolli imperat, et sic structura templi stare potuit. itur; de quo per visionem cuidam revelatum est, quod anima ejus ad judicium Dei rapta sit, et multis sanctis