comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
das. De t̾cio dr̃. et retulit triginta argenteos et prrie
queus. De pͥma dr̃. indi sathanã qͣi fulgur de celo caden¬
tem: De scda: in sudore uultꝰ tui uesceris pane tuo. De
c̾tia : laqueo se suspendit. et crepuit mediꝰ. His tͥbus
tõis querũt. et illi qui nͨ p̃esse possũt. nͨ obedire uo¬
lunt: alii uͦ qui famibares magtĩs loculos portant
et ĩ occulto detrahentes magrõs cruciant. Quid ͤ
Nocet ne dignitas. potestas et famiharitas ᷤ Eteat
i tanta dignitate angelus uͭ lucifer uocarct᷑. ñ attẽ¬
deus dignitatẽ creatõis casurꝰ q̃siuit sedẽ elationis.¬

Expanded text:
das . De tertio dicitur, et retulit tringinta argenteos, et projequeus. De prima dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit medius . His tribus tionis quaerunt; et illis qui nec praeesse possunt, nec obedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ est em̃ fedit ppłs mãducare et bibere. et sur¬
rexerũt ludere. Audere ĩqͥt: ñ legere. Sũt em̃ qͥdã qͥ
post delicati cibi diu̾sa fercula. cũ ĩ clanstro sedeant.
ñ lectõm et silentio. s ruimorib et cur iositati na¬
cant. qͥlocũ et tepus loquẽdi et tacendi husqͣm et

Expanded text:
Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi
Abbreviated transcription (Latin):
caisari debẽt qͥdẽ religiosi: qr delicatores possũt appel¬
⁊ ediibio lentis. sodomitas ĩ saturitate panis: putas ne
sñ pericło ẽẽ tot carmũ ferculis. tot pisciũ genenb
tot frixuraꝵ diu̾sitatib delectan. Nõne sic differt
palatiũ aͥ fectorio: sicut egyptꝰ a deserto :ͤ Sigͥ ĩ deser¬
to sumꝰ: mirãdũ ñ ẽ si ollas carmũ suspinamꝰ. Ollas
carmũ suspnat: quẽ carnis desideriũ tẽptat. Isti aũt
qͣre suspirẽt: qͥ ollas carinũ semꝑ habẽt. Ad huc ĩqͥt¬

Expanded text:
sari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appelin edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habent? Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
et misericordia eius plena est terra diues
autem dicitur deus in misericordia: quia
peccatores om̃s misericorditer trahit ad
penitentiam. et in ea misericorditer con¬
cedit ꝑseuerantiam. et diues dicitur ꝓpt
miniam caritatem suam qua dilexit gͥenꝰ
humamem. In tantum em̃ nos dilexit om¬
inpotẽs deus: ut filumi suum mortitrade
est: pro peccatorib seruis uingenitũ trade¬
re filium: ut eosdem rebelles seruos dilige¬
re tainquam filios. Qme etem̃ frẽs conside¬
rate debemꝰ quantum dñs diligat scõs: qͥ tan

Expanded text:
et misericordia ejus plena est terra. Dives autem Deus dicitur in misericordia, quia peccatores omnes misericorditer trahit ad poenitentiam, et in ea misericorditer concedit perseverantiam. Et dives dicitur propter nimiam charitatem suam, qua dilexit genus humanum. In tantum enim nos dilexit omnipotens Deus, ut Filium suum morti traderest, pro peccatoribus servis unigenitum tradere Filium, et eosdem rebelles servos diligere tanquam filios. Hinc etenim, fratres, considerare debemus quantum nos Dominus diligat sanctos, q
Abbreviated transcription (Latin):
auro clara iutro perspicua. Restat ut in
illa celesti ihrłm alteruis alteri conscientia
patrat: nec moctulto aliquid occultum
fiat In platris gͥ celestis ihrłm non erit
lutum terrene uolu ptatis. nͨ puluis mũda¬
ne humantatis. s sternentur auro per¬
fecte claritatis simili iutro inperturbate
alticudine celestis ihrłm .xxxuiii.

Expanded text:
auro clara, vitro perspicua. Restat ut in auro clara, vitro perspicua. Restat ut in illa coelesti Hierusalem alterius alteri conscientia pateat, nec in occulto aliquid occultum fiat. In plateis igitur coelestis Hierusalem non erit lutum terrenae voluptatis, nec pulvis mundanae vanitatis, sed sternentur auro perfectae claritatis, simili vitro imperturbatae latitudine, e
Abbreviated transcription (Latin):
gent. et purit ace translucent Quia enĩ
om̃s sancti in et̾na beatitudine summa cla¬
ritate fulgebunt. instructa auro dicitur.
cum uͦ ipã eoꝵ claritas sibi inuicem in alte¬
rius cordib pacet: et cum uniusauiusq
nultus accenditur. simul et conscientia
penetratur. Hoc ipm̃ aurum sumle uitro
mundo eẽ memoratur. Ibi quippe uniꝰcuiꝰ
mentem alt̾ius oculis membroꝵ corpulen¬
tia non abscondet. sed patebit. Auimꝰ pa¬
tebit corꝑalibus oculis : ip̃a etiam armonia
corporis. Sic q unusquisq tunc erit cõspi¬
cabilis alceri sicut nũc nõ potest ẽẽ conspi¬
cabilis sibi. Nam corda nr̃a quam diu ĩ hac
uita sumus. quia ab altero in alterum
uideri non possunt non intra uitrea sed
intra lutea uascula concludunt᷑. Ciitas
igitur illa in qua om̃s sancd̾a tanta clari¬
tate fulgent. tanta ꝑspicuitate tnͣslucẽt
que sua singulis cord̾a mamfestat ex au¬
ro dicitur simili iutro mundo: ut designet᷑

Expanded text:
gent, et puritate translucent. » Quia enim gent, et puritate translucent. » Quia enim omnes sancti in aeterna beatitudine summa claritate fulgebunt, instructa auro dicitur. Cum vero ipsa eorum claritas sibi invicem in alterius cordibus patet, et cum uniuscujusque vultus attenditur, simul et conscientia penetratur, hoc ipsum aurum simile vitro mundo esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam harmonia corporis. Sic unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc potest esse conspicabilis sibi. Nam corda nostra, quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur. Civitas igitur illa, in qua omnes sancti tanta claritate fulgent, tanta perspicuitate translucent quae sua singulis corda manifestat, ex auro dicitur simili vitro mundo, ut designetur
Abbreviated transcription (Latin):
lacee ihrłm sternent᷑ auro muido. et
lapidibus p̾ciosis P̾lacea superne
cuutatis est latitudo ꝑ fecte cantͥa¬
tis. lapides preciosi sunt inst i:
erapti precioso sanguine xp̃i. Auro ciuitas
illa sterui dicitur. quia puritate dibectionis
do. Unde beatus grogorius in moralibus
Appellatione inquit auri u sacro eloquio
aliqñ splendor suꝑne ciuitatis accipitur
Aurum quoq ex quo eiuitas illa constat
simle utro dicitur: ut per aurimiclara. ꝑ
uitrum ꝑspicua delignetur. Nuri qui ppe me¬
tallum noiumus. pociori metallis omnb
claritate fulgere. uitri uͦ natura est: ut
extri secus insu pura. intrinsecus ꝑ spicu¬
tate luceat. In alio met allo quicquit in¬
trnisecus continetur abconditur: in iuitro
uͦ quilib liquor qualis continetur inte¬
rius. talis exterius demonstratur. Quid
gͥ aliud in auro uł iutro ut ait beatus
gregorius accipiinus: uisi illam suꝑnam
pacriam illam beatoꝵ ciuium societatem.
quoꝵ corda sibi muicem et claritate ful¬

Expanded text:
lem sternentur auro mundo, et lapidibus pretiosis . Platea supernae civitatis, est latitudo perfectae charitatis. Lapides pretiosi, sunt justi empti pretioso sanguine Christi. Auro civitas illa sternitur, quia puritate dilectionis mili vitro mundo. » Unde beatus Gregorius in Moralibus: « Appellatione, inquit, auri in sacro eloquio, aliquando splendor supernae civitatis accipitur. Aurum namque ex quo civitas illa constat simile vitro dicitur, ut per aurum clara et per vitrum perspicua designetur. Auri quippe metallum novimus poticlaritate fulgere. Vitri vero natura est, ut extrinsecus visu pura, intrinsecus perspicuitate luceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur. In vitro vero, quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur. « Quid ergo aliud in auro vel vitro, ut ait beatus Gregorius, accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societatem? quorum corda sibi invicem, et claritate ful
Abbreviated transcription (Latin):
sinulitudinem cum floruerit uut atur
Nec mirũ si integritas mrginũ in celo si
nulitudinem retinet. que integra in ter¬
ris et absqr carner fragilitacis corruptio¬
ue manet. In feruentis olei dolio iohãnes
nussus. exuiit illesus. et qui uirginitatis
integritatem secum sociam habuit: a cor¬
fuit. Nec calor in tormento carmi nocuit
quam calor luxurie aliquotiens nõ accen¬
dit. In pͥmo gͥ ordine. sunt antiqui prẽs
in scd̾o martyres: in tercio confessores in

Expanded text:
similitudinem cum floret imitatur. similitudinem cum floret imitatur. Nec mirum si integritas virginum in coelo coeli similitudinem tenet, quae in terris integra, et absque carnem fragilitatis corruptione manet. In ferventis olei dolium Joannes missus, illinc exivit illaesus; et qui virginitatis integritatem secum sociam habuit, a corfuit. Nec calor in tormento carni nocuit, quem calor luxuriae aliquoties non accendit. In primo igitur ordine sunt antiqui patres, in secundo martyres, in tertio confessores, in
Abbreviated transcription (Latin):
fecte beacitudis crocee columpne fuint
Et qui duu eccli̾e fabricam portare consue¬
uerant claustrum ꝑfecte beatitudinis suo
decore quasi crocee colũpne decent̾ ornant
Scdus ordo colũpuaꝵ roseo colore ꝓingit᷑.
per quẽ cruor martyrum nõ incõueni en¬
ter designatur. Harũ colũpnaꝵ augłi ii¬
i antur colorem. mirantur et forcitudi¬
uem: nurant᷑ rubeum colorem stephani
uuraut᷑ Flanb flamineũ colorem lauren¬
tii. Mir autur forcitudinem que lapidib
frangi nõ potuit: nurant᷑ forti tudinẽ
que in medio ignis in colunus remansit
Tercius ordo colũpnaꝵ est nuei coloris
et designat mudiciam confessionis Cõ¬
sessoꝵ si quidem uta ieiuniis et uigilus
et assidius orõnib est idiq polita et
qui mudiciam mentis et corporis cenere
consueuan̾t in claustro future beatitu dinis
candorem mundicie sine fine seruant. Qr¬
tus ordo columpnaꝵ colorem celi cum serenũ
est habere dicitur: quia color uiole aeris

Expanded text:
rfectae beatitudinis croccae columnae fiunt. rfectae beatitudinis croccae columnae fiunt. Et qui diu Ecclesiae fabricam portare consueverant, claustrum perfectae beatitudinis suo decore quasi croceae columnae decenter ornant. Secundus ordo columnarum roseo colore pingitur, per quem cruor martyrum non inconvenienter designatur. Harum columnarum angeli mirantur colorem, mirantur et fortitudinem. Mirantur rubrum colorem Stephani; mirantur flammeum colorem Laurentii; mirantur fortitudinem, quae lapidibus frangi non potuit; mirantur fortitudinem, quae in medio ignis incolumis remansit. Tertius ordo columnarum est nivei coloris, et designat munditiam confessionis. Confessorum siquidem vita, iejuniis, et vigiliis, et assiduis orationibus est undique polita: et qui munditiam mentis et corporis tenere consueverant, in claustro futurae beatitudinis candorem munditiae sine fine servant. Quartus ordo columnarum colorem coeli cum serenum est habere dicitur, quia color, violae aeris
Abbreviated transcription (Latin):
celestis ihrłm. Qui igit᷑ pacem diligit. cui qd̾
habet sufficit: qui saciari celesti desiderio inti¬
tur: et in eo totis medullis cordis delectatur
qui cũ gr̃aꝵ actione etiam adu̾sa sustinet ta¬
lis dico adhuc in domo probacionis positus
ordiuem perfecte beatituduus ex parte tenet
S cum ad illud claustrum ꝑuenerit non ex
parte s ex integro regulam ꝑfectionis obtine¬
N claustro perfecte beatitudnus sunt qua xxx¬
cuor ordines colũpnaꝵ. distincti quatuor
diu̾sis ꝓprietacibus coloꝵ. Est enim primus
ordo croceus. scd̃us rubeus. tercius iuuens.
quart᷑ ceruleus. Primꝰ ÷ similis croco. scdus
rose. tͥ tius lilio. quartus uiole. Hee quatuor
diu̾sitates coloꝵ: designant quatuor ordiues
electoꝵ. Habet enum crocus similitudinẽ ma¬
turi fructus: simlit̾ antiqui prẽs mature ui¬
uentes cum de hoc scło ad celestem ihrłm trã¬
seunt: quasi de uiuus lapidibus itn claustro ꝑͥ¬

Expanded text:
coelestis Hierusalem. Qui igitur pacem diligit, cui quod coelestis Hierusalem. Qui igitur pacem diligit, cui quod habet sufficit, qui satiari coelesti desiderio nititur, et in eo totis medullis cordis delectatur, qui cum gratiarum actione etiam adversa sustinet: talis, dico, adhuc in domo probationis positus, ordinem perfectae beatitudinis ex parte tenet. Sed cum ad illud claustrum pervenerit, non ex parte, sed ex integro regulam perfectionis obtinen claustro perfectae beatitudinis sunt quatuor ordines columnarum distincti quatuor diversis proprietatibus colorum. Est enim primus ordo croceus, secundus ruber, tertius niveus, quartus caeruleus. Primus similis est croco, secundus rosae, tertius lilio, quartus violae. Hae quatuor diversitates colorum designant quatuor ordines electorum. Habet enim crocus similitudinem maturi fructus. Similiter antiqui patres mature viventes, cum de hoc saeculo ad coelestem Hierusalem transeunt, quasi de vivis lapidibus in claustro pe
Abbreviated transcription (Latin):
pax ꝑtinrat ad oratonum. habundantia ad
cellarium. sacietas ad refectorium. quies ad
dormitorium. Atrende etiam qd̾ oratorio
id ⁊ eterne paci adiatet securitas quasi latꝰ
cdaustri. Cellario uͦ habundantie. quasi latꝰ
claullri adiacet uirtus susficientie. S acieta¬
tis refectorio adiacet delectatiõ. Doĩ mitorio
quietis: uirtus gratitudinis. Ut sit pax se¬
iira. habundantia sufficiens sacietas de¬
lectabilis: quies grata. Exludit gͥ quies
laborem. sacietas famẽ habundantia pau¬
ꝑtatem: pax rapacitatem. Qui gͥ ad illud
claustrum perfecte beatitudinis ꝑuenire de¬
siderat: necesse ÷ ut adhuc in domo ꝓbatio¬
nis manens ordinem p̾dicti claustri diligen¬
ter addiscat. Domus si quidem probationis
est uita regularin. In hac domo discimꝰ quid
in futura facere debeamus. Hic probamur
ut ibi recipiam᷑. In hac domo habemus xpistũ
in agrm̃ nouitioꝵ. Ipẽ enim docet nos ordinẽ

Expanded text:
pax pertineat ad oratorium, abundantia ad pax pertineat ad oratorium, abundantia ad cellarium, satietas ad refectorium, quies ad dormitorium? Attende etiam quod oratorio, id est aeternae paci, adjacet securitas quasi latus claustri. Cellario vero abundantiae quasi latus claustri adjacet virtus sufficientiae. Satietatis refectorio adjacet delectatio. Dormitorio quietis virtus gratitudinis. Ut sit pax secura, abundantia sufficiens, satietas delectabilis, quies grata. Excludit igitur quies laborem, satietas famem, abundantia paupertatem, pax rapacitatem. Qui igitur ad illud claustrum perfectae beatitudinis pervenire desiderat, necesse est ut adhuc in domo probationis manens, ordinem praedicti claustri diligenter addiscat. Domus siquidem probationis est vita regularis. In hac domo discimus quid in futura facere debeamus. Hic probamur, ut ibi reficiamur. In hac domo habemus Christum magistrum novitiorum, Ipse enim docet nos ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
N celesti ihrłm claustrum ꝑfecte beatitu¬
dinis ponit᷑ qd̾ quatuor generalibus offi¬
cinis udiq munit᷑. In uno si quidẽ la¬
cere ponitur oratorium. in alio cellariũ
in tercio refectorium: in quarto dormi¬
corim. Ut ores. ut habundes. ut resici¬
aris. ut quiescere possis. Pax etͥna per si¬
nlitudinem quasi oratorium esse dicit᷑
uia qui uincula seu carceres mundi
Huiꝰ euaserunt: ad illud confugiunt ut
saluentur. Huit oratorio ꝑfecte pacis.
nĩgitur cellarium habundancie diuine
su auitatis. Cellarium uͦ habundantiẽ
cietatis eterne sor licet in pace sis. licet
habundet diuitiis. licet sruaris ad libitũ
possessis nichil tñ proderit. nisi quiescas
in dormitorio tnͣ quille mentis. Nota qd̾
huiꝰmodi osficine non disco operunt᷑ uento¬
rum curbine non adinchilant᷑ uetustate.
s incolumes et mtegre ꝑmanent absq fi¬
ne.Ut sit pax sine perturbatione habun¬
dantia sine duminutione. sacietas sine fa¬
stidio: quies sine tediõ. Uides ne qualiter

Expanded text:
n coelesti Hierusalem claustrum perfectae beatudinis ponitur, quod quatuor generalibus officinis undique munitur. In uno siquidem latere ponitur oratorium, in alio cellarium, in tertio refectorium, in quarto dormitorium, ut ores, ut abundes, ut reficiaris, ut quiescere possis. Pax aeterna per similitudinem quasi oratorium dicitur, quia qui vincula seu carcerem hujus mundi evaserunt, ad illud confugiunt ut salventur. Hic oratorio perfectae pacis jungitur cellarium abundantiae divinae suavitatis. Cellarium vero abundantiae tietatis aeternae. Sed licet in pace sis, licet abundes divitiis, licet fruaris ad libitum possessis; nihil tamen proderit, nisi quiescas in dormitorio tranquillae mentis. Nota quod hujusmodi officinae non discooperiuntur ventorum turbine, non annihilantur vetustate, sed incolumes et integrae permanent absque fine, ut sit pax sine perturbatione, abundantia sine diminutione, satietas sine fastidio, quies sine taedio. Videsne qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
tis. nouinuis ẽẽ sicut scripti¬
ra refert eius dem equalita¬
tis. Unde io hanues in apocalipsi. Longitu¬
do. et latitudo et altitudo ciuitatis: equa¬
lia sunt. Inde beatus gregorius suꝑ ieze¬
chielem quia ciuitas sancta ihrłm qmͣ inha¬
bitat deus. ex angłica simul et humana
nacura perficitur: per hoc quod angelica
creatura sursum ÷ et humana deorsum
Socest per lacitudinem et altitu diuem
ciitatis hec utraq creatura signari. qm̃
adhuc ista in ius degit. illa uͦ in sublimio¬
ribus permanet. Sed latitudo et alticudo
Unde scriptum z. Non nubent neq nu¬
bent᷑. s erunt sicut angłi dei in celo. Un¬
de etiam ꝑ iohannem dicit᷑. Mensura hoĩs
que ⁊ angłi. quia usq ad illam alticudinẽ
głe homo ꝑducetur. in qua se solidatos
augłi letant᷑. Lacitudo gͦ ciuitatis tan¬
ta est quanta et alticudo. qm̃ ebecti quiqr
qui uͦ laborant in ymis qñq non erunt
mequales illis spĩtibus sunmis. De lau¬

Expanded text:
tis novimus esse, sicut Scriptura refert, ejusdem aequalitatis. Unde Joannes in Apocalypsi: Longitudo, latitudo, et altitudo civitatis aequalia sunt . Unde beatus Gregorius super Ezechielem: « Quia civitas sancta Hierusalem quam inhabitat Deus, ex angelica simul et humana natura perficitur: » per hoc quod angelica creatura sursum est, et humana deorsum, potest per latitudinem et altitudinem, civitatis haec utraque creatura signari, qadhuc ista in imis degit, illa vero in sublimibus permanet. Sed latitudo et altitudo Unde scriptum est: Non nubent, neque nubentur, sed erunt sicut angeli Dei in coelo . Unde etiam per Joannem dicitur: Mensura hominis quae est angeli. Quia usque ad illam altitudinem gloriae homo perducitur, in qua se solidatos angeli laetantur. Latitudo ergo civitatis tanta est quanta altitudo, quoniam electi quique qui modo laborant in imis quandoque non erunt inaequales illis spiritibus bea
Abbreviated transcription (Latin):
flectitur qm̃. si animꝰ de peccũs adeũ toto
deuotoĩs iffectu conu̾tatur. Nlita deũ
amplectit᷑ quẽadmodũ purus mentis aẜ¬
fectis Adtirco cũ orate uolu̾is solus soli¬
de altarib orõnis m̃stancia celos penet᷑.
⁊ p̃sentatus choris celestiũ in ipõx p̃sentiã
miserias ⁊ oglamitates quas pateris mi
ueris qĩ sis assup̃tus ⁊ p̃ sentatus. ince fa¬
ciem marestatis in excelso throno ubi

Expanded text:
quam si animus deprecantis ad eum toto devotionis affectu convertatur. Nil ita Deum complectitur, quemadmodum purus mentis affectus. Idcirco cum orare volueris, solus solide altaribus, orationis instantia coelos penetra: et praesentatus choris coelestium, in ipsorum praesentia miserias et calamitates, quas pateris, miveris, quasi sis assumptus et praesentatus ante faciem majestatis in excelso throno: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
men dñi inuanũ assimut᷑ ⁊ praximũ dolo capit
semꝑ deus hic punirĩ tollerat quos ad ꝑpetuemi
salutem parat. Iotunditas cordus est iuta heĩs
sor prauũ dabit̃ tristiciã omĩs omni boni
impedimentũ est tristicia

Expanded text:
nomen Domini in vanum assumit, et proximum dolo capit. nomen Domini in vanum assumit, et proximum dolo capit. Saepe Deus hic puniri tolerat, quos ad salutem perpetuam parat. Jucunditas cordis est vita hominis. Cor pravum dabit tristitiam. Omnis boni impedimentum est tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
hec ⁊ tyiq̃ris. secutꝰ es curnẽ flagellaberis
in carne. crimẽ non est in reb s uiusu a
agentis. Sepe plixa los̃ longitudĩs sausa
memoriũ legentis oblicturat. Sut quidẽ
uote dissoluti qui uocis sue modulatione
głan tur. Nec tr̃ gaudent de dono gratie
sietiã alios sꝑnunt sumrentes elatõem alind
cautant ꝙ̃ librii hẽant ⁊ tanta est leuitas
uotis ꝙta est fortitã ⁊ m̃tis Cantant ut
platuat ppło magis ꝙͣ deo si sic cantas ut
ab aliis laudori quenis uocem tuã uendis
uocem tuã frange ⁊ uoluntatẽ struas con¬
sonantiã uotũ serua ⁊ concordiã moꝵ Ut ꝑ
exemplũ concordes ꝓximũ ꝑuolu̾ntatem
deo ꝑ obedienciã m̃rgo. Caue ue sit̾ delecta¬
ris altitudine uetis delecteras ielatione
mentis nec dunti obsũt opes sieis bene
utatur nec pauꝑem egestus conĩ libulem
facit sinter iñopiã sordes pettati ñ raneat
Quantũq arce uerboꝵ quisq uitet deus
qui conscĩe testis est ita hec accipit situt E¬

Expanded text:
ec et torqueberis. Secutus es carnem; flagellaberis in carne. Crimen non est in rebus, sed in usu agentis. Saepe prolixa lectio, longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. 59. Sunt quidam voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur: nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt. Tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant: tanta est levitas vocis forsitan et mentis. Cantant ut placeant populo, magis quam Deo. Si sic cantas, ut ab aliis laudem quaeras; vocem tuam vendis, et voluntatem. Servas consonantiam vocum, serva et concordiam morum; ut per exemplum concordes proximo, per voluntatem Deo, per obedientiam magistro. Cave ne, sicut delectaris altitudine vocis, delecteris elatione mentis. Nec diviti obsunt opes, si eis bene utatur: nec pauperem egestas commendabilem facit, si inter inopiam sordes peccati non caveat. 60. Quacumque arte verborum quis juret, Deus qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uecamꝰ ad nos orõ cordis est nõ labioꝵ
Neq enĩ deus uerba depecrantis intẽdit
s orantis cor aspict᷑. Dis uirtutes tuas
augere ꝑdere noli. se manifestando potes
amitere tacendo custodi Quib dom enĩ
congessim est. aĩ bone agere ⁊⁊ ẜñctun
bomi oꝑis non habere qr ipĩs sͥ auferũt

Expanded text:
o cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit; sed orantis cor aspicit. Vis virtutes tuas augere? Prodere noli. Quod manifestando potes amittere, tacendo custodi. Quibusdam enim concessum est tantum bene agere, et fructum boni operis non habere: quod ipsi sibi auferunt
Abbreviated transcription (Latin):
tollit amicos. multiplicat inimicos. meuet
rixas. seminat distordias ĩmo ielu mł¬
tos ꝑcucit ⁊ int̾ficit. blanda est ⁊ subdola
⁊ parata aut ex haurienda bona ⁊ uus¬
denda mala qui custodit linguã suam
custodit aiãm suani. qm̃ mors ⁊ uica in
potestate lingue. Qui linguã suã et
uentoẽ custodire non pͭ. monachus non

Expanded text:
tollit amicos, multiplicat inimicos; movet tollit amicos, multiplicat inimicos; movet rixas, seminat discordias. Uno ictu multos percutit et interficit Blanda est et subdola, lata et parata ad exhaurienda bona, et miscenda mala. Qui custodit linguam suam, custodit animam suam ; quoniam mors et vita in potestate linguae est . Qui linguam suam et ventrem cust
Abbreviated transcription (Latin):
tasiata peccõꝵ q̃ feci ⁊ mentis mes atiẽ
reuerberat᷑ ꝯfundũt animũ ⁊ uocem de¬
precationis mee p̃munt. Ita mala q̃ feci
cogitatoĩ mee suis ymaginib ĩpressa in
ipi orõne mea me conturlantur. Cecerum
qnͣto gͣuiori tumultu cogitatõm otrna¬
luim p̃mor tanto orõni ardentiꝰ insistere¬
debeo. ⁊ qñtum pecc̃oꝵ meoꝵ finitastata
in orõne ppłm q patior tm̃ nesesse est ut
uitentio cordis mei qͦ durius repellitur
ad pias aures dñi nuuietate sue mi pro¬
tuntatis traidiuir rũpat donec cogitati¬
ones malas manu sc̃ĩ desiderii ab oculis¬
uera tñquillitas csi toto inse ipã col¬
ligitur et ĩuno et̾iutatis desiderio in mo¬
biliter sigit. debet ꝓ inde flutuationem
cordis restring̾e ⁊ ad unuis ueri gaudii
desideriũ cogitatom̃ ⁊ affectiom inotus
mortem mentiendo ligat ⁊ ligati uon pͥ
labilis ẽ ⁊ teneri nõ pͭ s labitur ⁊ fallitur.
labitur. ut angu illa peuetrat ut saguta

Expanded text:
tasmata peccatorum quae feci, et mentis meae aciem reverberant, confundunt animum, et deprecationis meae vocem premunt. Ita mala quae feci, cogitationi 357 meae suis imaginibus impressa, in ipsa mea oratione me conturbant. Caeterum quanto graviore tumultu cogitationum carnalium premor, tanto arntum peccatorum meorum phantasmata in oratione plerumque patior; tantum necesse est ut intentio cordis mei quo durius repellitur,t, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis tamdiu irrumpat, donec cogitationes malas manu sancti desiderii ab oculvera tranquillitas, cum tota mens in se ipsa colligitur, et in uno aeternitatis desiderio immobiliter figitur. Debet proinde fluctuationem cordis restringere, et ad unius veri gaudii desiderium, cogitationum et affectionum motus idit mentiendo. Ligat, et ligari non potest: labilis est, et teneri non potest; sed labitur et fallitur. Labitur ut anguilla, penetrat ut sagitta;
Abbreviated transcription (Latin):
tur uł aperiantur. Si niliter statut a
patrum aliqsi districte seruant᷑. aliquo¬
ciens ꝑ dispensatiõnem temperaca laxan¬
tur. Nota etiam qd̃ sere portis semꝑ in he¬
rent porte uͦ circa uectes mobilitatem te¬
nent. Sic auctoritates sanctoꝵ patrum
mmobiles ẽẽ debent. statuta u aliquoti
intelligere consilia uideoꝵ. De quibꝰ ꝑ pro¬
phecam dicit᷑. ꝑdidit et cont̾uit uectes eiꝰ
Uectes eius ꝑdidit et contriuit quͣ consili a¬

Expanded text:
tur, vel ut aperiantur. Similiter statuta tur, vel ut aperiantur. Similiter statuta Patrum aliquando stricte servantur, aliquando per dispensationem temperate laxantur. Nota etiam, quod serae portis semper inhaerent; portae vero circa vectes mobilitatem tenent. Sic auctoritates sanctorum Patrum immobiles esse debent; statuta vero intelligere consilia Judaeorum, de quibus per prophetam dicitur: Perdidit et contrivit vectes ejus . Vectes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fit. quotiens aĩmus modum discretois
excedit. Si tam diu racio foris expec¬
tat. donec si fieri possit. pessulum tẽp¬
tando recrahat. Clauem discrecionis
apponit̃ mouendo uertit: nͨ tamẽ ami
conu̾tit. Cum autẽ intrare nõ ualeat
qui clauem portat: necesse ÷ ut pessu¬
lum obstinationis discipliñe securis
frangat: ut qd̾ moniciomibus fieri nõ po¬
terat uiribus discipline ꝑ ost modum siat
Contingit etiam ꝗsiq ue qui clauem por¬
tare debuit: clauẽ perdere sepuis consueuit
Oportet gͥ ut his qui clauem discrecionis
sepuis amittunt. quia curam sui gerere nes¬
ciunt. aliquis discretus piouideat: qui de le¬
cretis eoꝵ cum tempus adueni̾t curam ge
exhortationes sanctoꝵ patrũ
discrete . Uectes portarum: sta¬
tuta eoꝵ. Uectes sunt qr portas
uehunt. In uectibus porte pendent: nec
sic tñ quin moueri possint uectib ĩherẽt
In uectib porte mouent᷑. ut clause teneã¬

Expanded text:
fit, quoties animus discretionis fit, quoties animus discretionis modum excedit. Sed tandiu ratio foris exspectat, donec, si fieri possit, pessulum tentando retrahat. Clavem discretionis apponit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem intrare non valet, qui clavem portat, necesse est ut pessulum obstinationis, disciplinae securis frangat; ut quod monitionibus fieri non poterat, viribus disciplinae post modum fiat. Contingit etiam quandoque, ut qui clavem portare debuit, clavem perdere saepius consueverit. Oportet igitur ut iis, qui clavem discretionis saepius amittunt quia curam sui gerere nesciunt aliquis discretus provideat, qui de secretis eorum, cum tempus advenerit, curam geexhortationes sanctorum Patrum discretae. Vectes portarum, statuta eorum. Vectes sunt, quia portas vehunt. In vectibus portae pendent, nec sic tamen, quin moveri possint, vectibus inhaerent. In vectibus portae moventur, ut clausae tenean
Abbreviated transcription (Latin):
enim de eo ꝓphecia pͣdixat. auctoritas eu¬
uangelii fcm̃ fuisse de monstrat. Habent
etsam sere portarum clauem et pessulũ
Qui clauem custodiunt. hii sunc qui
eccłie curam gerunt. ¶ lauis ⁊ potestas re¬
gentis : ꝑ pessulum accipere possum us
obedientie p̾ceptum. Clauis pessulũ ĩpel¬
lit̃ et recrahit: quia potestas p̾latoꝵ qͦsdã¬
ne m̃crent abingressu potenter arcet.
Moraliter autem aĩa in portis seras ht̃:
quia sensus corporis ne pateant hostibꝰ
id uitiis clausos tenet. Aperit quotiẽs
uementi delicto cordis secretum pandit
Unde in canticis dicit᷑. Pessulum ostii
mei. aperiu dilecto meo. Habet hoc osti
tionem : pessulum discretionis medum:
Ratiõ elauem portat. ut qd̾ nocet ab in¬
gressu mentis arceat : quod aũ decet ꝑ
clauem discretionis intrare ꝑmittat S
ꝗsiqr sere inuenunt᷑ obserate: ut si di¬
lectus aduenerit nequaquam intrare
possit. Et si ratiõ que clauem gerit
accedat: intrare non ualeat. Hoc autẽ

Expanded text:
 prophetia praedixerat, auctoritas Evangelii factum fuisse demonstrat. Habent autem serae portarum clavem et pessulum. Qui clavem custodiunt, ii sunt qui Ecclesiae curam gerunt. Clavis est potestas regentis. Per pessulum accipere possumus obedientiae praeceptum. Clavis pessulum impellit, et retrahit, quia potestas praelane intrent ab ingressu potenter arcet. Moraliter autem anima in portis seras habet, quia sensus corporis, ne pateant hostibus, id est, vitiis, clausos tenet. Aperit, quoties venienti dilecto cordis secretum pandit. Unde in Canticis dicitur: Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Habet ostium tionem, pessulum discretionis modum. Ratio portat clavem, ut quod nocet, ab ingressu mentis arceat, quod autem decet, per clavem discretionis intrare permittat. Sed quandoque serae inveniuntur obseratae, ut si dilectus advenerit nequaquam intrare possit, et si ratio quae clavem gerit accedat, intrare non valeat, Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
sethun et operies auro: inducesq ꝑ circulos
qui sunt in la teribus arche ut por tecur
in eis. qui semꝑ erunt in circulis. et nũꝙͣ
eccl̾e doctores. De lignis sechun uectes fũt
qd̾ genus ligni albe spine simile ẽẽ dicunt
De lignis g imputribilibus uectes fuĩt: id est
de uiris qui corrupcioni nõ succũbũt. Nuro
uectes operit : qui uirtutem bonĩ operis cer¬
tius ꝑ exemplum proximis ostendit. Uectes
ꝑ aculos inducit qui quatuor euangeliorũ
u̾bis mentem attentius apponit nec ab eis
uiquam extrahit᷑  s in lege dñi die ac no

Expanded text:
Sethim, et operies auro, inducesque per circulos, Sethim, et operies auro, inducesque per circulos, qui sunt in arcae lateribus, ut portetur in eis, qui semper erunt in circulis, et nunquam Ecclesiae doctores. De lignis setim vectes fiunt, quod genus ligni albae spinae simile esse dicunt. De lignis igitur imputribilibus vectes fiunt, id est, de viris qui corruptioni non succumbunt. Auro vectes operit, qui virtutem boni operis certius per exemplum proximis ostendit. Vectes per circulos inducit, qui quatuor Evangeliorum verbis mentem attentius apponit. Nec ab eis unquam extrahitur, sed in lege Domini die ac no
Abbreviated transcription (Latin):
eos a t̾ra sua procul eiecit. Consiliũ eoꝵ cõ¬
criuit: dum du̾sis gentibꝰ subiectos ꝑ di¬
u̾sas regiones disꝑsit. Moralit̾ autem ꝑdi¬
dit et concriuit uectes eiis. Uectes sunt
quedam amme uirtutes. que portas su¬
stiuent ne sensus corporis a sua stabili¬
tate uacillent. Uectes perdidit et cont̾¬
uit: qñ uirtutes uitiis sublato robore
mẽtis diuina ꝑmissione subiecit . S et de
uectibus alibi dicit᷑. Quia contrunt por¬
tas ereas: et uectes ferreos confregit. Un¬
de cassiodorus super psalterium. Porte
inquit eree sunt hominum consue cu diues
uiciose. Uectes uͦ ferreos. spiritꝰ in mun¬
des nõ improbe iudemͣ accipere. Hec enim
duo metalla pro fortitudine delicloꝵ uident᷑
adhibita. s ista uiribus hominũ despei ata
uirtꝰ diuina confregit. qũ periclitantes aduẽ¬
tus sui lumine miserata respexit. Uectes
etiam in diuina scriptura possunt accipi
quibus archa ꝑ heremũ a filiis isrł solebat
deportari. Facies inquit uestes de lignis

Expanded text:
a procul ejecit. Consilium eorum contrivit, dum diversis gentibus subjectos per diversas regiones dispersit. Moraliter. Et contrivit vectes ejus. Vectes sunt quaedam animae virtutes, quae portas sustinent, ne sensus corporis a sua stabilitate vacillent. Vectes perdidit et contrivit, quando virtutes vitiis sublato robore mentis divina permissione subjecit. Sed et de vectibus alibi dicitur: Quia contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit . Unde Cassiodorus super psalterium. « Portae, inquit, aereae, sunt hominum consuetudines vitiosae. Vectes vero ferreos, spiritus immundos non improbe videmur accipere. » Haec enim duo metalla pro fortitudine delictorum videntur adhibita. Sed ista viribus hominum desperata, virtus divina confregit, quando periclitantes adventus sui lumine miserata respexit. Vectes etiam in divina Scriptura possunt accipi, quibus arca per eremum a filiis Israel solebat deportari. Facies, inquit, vectes de lignis
Abbreviated transcription (Latin):
sualitas carms. Si igitur aque ductus
regis est amor cõtemp lationis. si aque¬
ductꝰ grã scĩ spiritꝰ. si lumentum hebitu¬
to uientis uel sensualitas carma: nõ
est mirum si sensualitas carns tam cito
non transeat ad gram contemplationis
Et ascendi in quit ꝑ correncem. Per tor¬
rentem forsitan cedron. Cedron in tͤpre¬
tatur cristis et meror. Ansma eius de
capciuitate reduct and ÷ nouit̾ ad deum
conu̾sa: in ͥnicio conu̾sionis. merens et
tristis. ascendit per torrentem cõpũctio¬
nis. Hic  enim ordo cõueniens: ił prus
defleat quod male gesserat: et opus ad
gaudium diuine ꝯtẽplationis ascẽdat
Et considerabam murum. Itm̃ cõsiderat
murum. Murum destructum iterũ con¬
siderat: qui lapsus corporis et aĩe rui¬
uas lumentũ per recordatiõnẽ sepius¬
recractat Et reu̾sus uem ad portam
uallis: et redii. Ad portam uallis ꝑ quã
exierat reu̾tit᷑. ꝑ hoc enim innuit ur

Expanded text:
sualitas carnis. Si igitur aquaeductus sualitas carnis. Si igitur aquaeductus regis est amor contemplationis, si aquaeductus gratia sancti Spiritus, si jumentum hebetudo mentis, vel sensualitas carnis, non est mirum si sensualitas carnis tam cito non transeat ad gratiam contemplationis. Et ascendi, inquit, per torrentem Cedron. Cedron interpretatus tristis vel moeror. Anima de captivitate reducta, id est, noviter ad Deum conversa, in initio conversionis moerens et tristis, ascendit per torrentem compunctionis. Hic est enim ordo conveniens, ut prius defleat quod male gesserat et post ad gaudium divinae contemplationis ascendat. Et considerabam murum. Iterum considerat murum. Murum destructum iterum considerat, qui lapsus corporis, et animae ruinas in mente per recordationem saepiusretractat. Et reversus veni ad portam vallis, et redii. Ad portam vallis, per quam exierat, revertitur. Per hoc enim innuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui lapsus carms et scissuras mẽtis diligẽ¬
ter atcendit. Considerat portas igne exus¬
tus: sensus iudelicet corporis igne luxu¬
tie. et flaminis iracundie consũptas. Et
transiui ad portam poncis. Pomi ibi con¬
struitur ubi de uno ad aliud̾ transitur
Pontem facimus: cum pemtentiam
agimus. In ponte ligna ponimꝰ: dum
transeuuti anme carnem subicimus
Pentem transimus: qũ de uĩtiis ad u̾¬
cutes tnͣsmigramus. Si uͦ porta fontil
legitur. sicut in quibui dam codicibꝰ scrip¬
tum reperit᷑ : nõ ⁊ mirum si portam ster¬
coris sequat᷑ port̾a fontis: ut fecor cri¬
nimis mundetur lacrimis. Et ad aque¬
ductu regis. Nque ductus ⁊ desideriũ
contẽplandi dm̃. Nqua: gr̃a. Qui duct᷑
dicit᷑ eẽ regisud ⁊ rationis: suo sudicio
cuncta regentis. Et nõ erat iñquit lo¬
cus iumiento cui se debam ut transiret
Cum ad aque ductum regis ꝑueniret:
non erat iumẽto locus ut transire posset
Iumentum ÷ hebicudo mentis: siue sen¬

Expanded text:
qui lapsus carnis, et scissuras mentis diligenter attendit. Considerat portas igni exustas sensus videlicet corporis igne luxuriae et flammis iracundiae consumptos. Et transivi ad portam pontis. Pons ibi construitur, ubi de uno loco ad alterum transitur. Pontem facimus, cum poenitentiam agimus. In ponte ligna ponimus, dum transeunti animae carnem subjicimus. Pontem transimus, quando de vitiis ad virtutes transmigramus. Si vero porta fontis legitur, sicut in quibusdam codicibus scriptum reperitur, non est mirum si portam stercoris sequitur porta fontis, ut fetor criminis mundetur lacrymis. Et ad aquaeductum regis. Aquaeductus, est desiderium contemplandi Deum. Aqua, gratia. Aquaeductus dicitur esse regis, id est, rationis suo judicio cuncta regentis. Et non erat, inquit, locus jumento cui sedebam, ut transiret. Cum ad aquaeductum regis perveniret, non erat jumento locus, ut transire posset. Jumentum est hebetudo mentis, sive sen
Abbreviated transcription (Latin):
conbust.is igm Et transiui ad portam põ¬
cis. et ad aque ductum regiẜet nõ erat
locus uimento cui sedebam ut transiret: et
ascendi. per torrentem nocte et ꝯsiderabã
murum Et reu̾sus ueni ad portam uallis.
et redii. Porta uallis est uirtus humili¬
catis̃ ꝓer portam uallis ihrłm ingredit᷑.
cum riliquis corde humilis ad pacem rediens
mente deo reconciliatur. Per portam
uallis egredit᷑ ut destructionẽ cinĩt atis
uideat. qui ruinas eccłi̾e uł lapsus amine
huitlit̾ reparare festinat. et aute fontẽ
draconis. Fons est origo flumĩs: et dya¬
bolus inicim angelice et humane de flux¬
ionis ꝑ foritem dyabolus intelligitur:
mide et dyabolus deorsum fluens int̾p̾¬
catur. Deorsum fluit. qui adeo corde et
opere recedit. Est aũ dyabolus fons dra¬
conis id micium elationis. Ab ipo enim
dyabolo culpa suꝑbiẽ supsit̃ exordium. und
post elacionis inuadationemiruine me¬
ruit᷑ lapsum. Draco ceteris serꝑentibus

Expanded text:
 Et transivi ad portam pon Et transivi ad portam pontis, et aquaeductum regis, et non erat locus jumento, cui sedebam, ut transiret: et ascendi per torrentem Cedron, et considerabam murum, et reversus veni ad portam vallis, et redii . Porta vallis, est virtus humilitatis. Per portam vallis Jerusalem ingreditur, cum aliquis corde humilis ad pacem rediens, mente Deo reconciliatur. Per portam vallis egreditur, ut destructionem civitatis videat, qui ruinas Ecclesiae, vel lapsus animae humiliter reparare festinat. Et ante fontem draconis. Fons est origo fluminis, et diabolus initium angelicae et humanae defluxionis. Per fontem diabolus intelligitur. Unde diabolus deorsum fluens interpretatur. Deorsum fluit, qui a Deo corde et opere recedit. Est autem diabolus fons draconis, id est, initium elationis. Ab ipso enim diabolo culpa superbiae sumpsit exordium. Unde post elationis inundationem, ruinae meruit lapsum. Draco caeteris serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ti eccłie delectantur. Erecte sunt: quo¬
tiens celestis querunt. Unde ꝑ iheze¬
chielem ꝓpham dicitur. Porta iquit
respiciebat uiam aquilonis. Uia aqui¬
loms: est unta pccõris. Uiam a quilonis
porta respiatꝰ qũ quilibet doctor spirita¬
lis cõsideratet rep̾hendit uitam pccõris
nam uitam recto cramitẽ ꝑuenitur. S
et ꝑ portas amine de signare possimꝰ di¬
u̾sos corporis sensus. Porte enim sunt:
quia per eas intrant et exeunt qui cuu¬
tatem subu̾tunt. Exenͣnt et intrant: qui
ciues einsdem cuntatis qũq inuniunt et
conseruant. Hee siquidem porte tũc int̾¬
ra desixe iacent. qñ sensus corporis t̾renis
desideriis penitꝰ inherent. In uectibꝰ nͦ ere¬
ne cõtemplationi patent. Itẽ de portis
chie de portis ihrłm legisse me recolo: quod
hui operi ad edificationem clausti aluim
inserere uolo. Egressus sum inquit per
portam uallis nocte et aute fontem dra¬
conis. et ad po tam stercoriñ: et conside¬
rabam murui dissipacum. et portas eiꝰ¬

Expanded text:
ti Ecclesiae delectantur. Et erectae sunt, quoties coelestia quaerunt. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: Porta, inquit, respiciebat viam aquilonis . Via aquilonis est vita peccatoris. Viam aquilonis porta respicit, quando quilibet doctor spiritualis considerat, et reprehendit vitam peccatoris. rnam vitam recto tramite pervenitur. Sed et per portas animae designare possumus diversos corporis sensus. Portae enim sunt, quia per eas intrant, et exeunt, qui civitatem subvertunt. Exeunt et intrant, qui cives ejusdem civitatis quandoque muniunt et conservant. Hae siquidem portae tunc in terra defixae jacent, quando sensus corporis terrenis desideriis penitus inhaerent. In vectibus vero erenae contemplationi patent. chiae de portis Jerusalem legisse me recolo, quod huic operi ad aedificationem claustralium inserere volo. Egressus sum, inquit, per portam vallis nocte et ante fontem draconis, et portam stercoris: et considerabam murum dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
abet etiam ihrłm portas. exhor¬
tationes indeliçet sanctoꝵ pa¬
trum dascretas. ꝑ quas igre¬
dimmus eccħiam et egrediur ad
et̾uam uitam. Accollite iñquit portas
principes uras et k eleuamini porte etͥ¬
nales: et in troibit tex głe. Prũcipes:
sunt boni uł mali doctores. Maloꝵ por¬
te sunt ꝑn̾se suggestiones: bonoꝵ uͭ scẽ
exhortationes. P istas itur ad celumꝰ ꝑ
illas descendit᷑ ad inferium. Iste grauan¬
tui: ille eleuantur. Iste etͥnales sunt
quia ad et̾mtatem ꝑpetue felicitatis du¬
cuntꝰ. Ille sunt porte mortis: quia ꝑdu¬
cuꝑ ad abyssum ꝓpetue dampnationis
Per ist as introibit᷑ rex głe: ꝑ illas dya¬
bolus rex suꝑbie. Defixe sunc inquit¬

Expanded text:
abet etiam Hierusalem portas, exhortationes videlicet sanctorum Patrum discretas, per quas ingredimur in Ecclesiam et egredimur ad aeternam vitam. Attollite, inquit, portas principes vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae . Principes sunt boni vel mali doctores. Malorum portae sunt perversae suggestiones; bonorum vero sanctae exhortationes. Per istas itur in coelum, per illas descenditur ad infernum. Istae gravantur, illae elevantur. Istae aeternales sunt, quia ad aeternitatem perpetuae felicitatis ducunt; illae sunt portae mortis, quia perducunt ad abyssum perpetuae damnationis. Per istas introibit rex gloriae, per illas diabolus rex superbiae. Defixae sunt in t
Abbreviated transcription (Latin):
urrũt ⁊ disturrũt ĩ morceles ꝑ sepes et
semitas. Astendũt mõces tnͣseut colles tnͣs¬
uolant rupes ꝑuolant alpes. tñsgreditit᷑ foueã
ingrediunt᷑ caũnas cimant᷑ uistera t̾re. profumda
niaris. interta flumis. opara nemoris. in uia so¬
litudis. exponũt souentis ⁊ ymbribus tonitrius
⁊ dolant. Telas orduuitur ⁊ texunt. uestes inci¬
dunt ⁊ ꝯsuunt. Edificant domos. plantãt ortos
excolinit agros. ⁊ pacillant uineas. succedũt cli¬
binos. extruunt molendina: piscant᷑ uenant᷑
acrupant. meditant᷑ ⁊ cogitant. Consiliant᷑ ⁊ or¬
diuant. querelant᷑ ⁊ lĩtigano. Dirripiũt ⁊ furant᷑
ut luc̾ sectent᷑. ut ħonores acquirat̃ ut dignita¬
tes excolant ut potestates extendat̃. Et hoc qͦz
labor ⁊ m̃tis afflictõ. Simͥ nõ creditur sałoni
credat᷑. Magnificaui in qͥt oꝑa mea. Educaui m

Expanded text:
Currunt et discurrunt mortales per sepes et semitas, ascendunt montes, transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, transgrediuntur foveas, ingrediuntur cavernas, rimantur viscera terrae, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se ventis et imbribus, tonitruis dolant, telas ordiuntur et texunt vestes, sincidunt sic et consuunt, aedificant domos, plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibanos, exstruunt molendina, piscantur, venantur et aucupantur. Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et furantur, ut lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates extollant, ut potestates extendant, et haec quoque labor et mentis afflictio. Si mihi non creditur, Salomoni credatur: « Magnificavi, inquit, opera me
Abbreviated transcription (Latin):
gare solet. aurũ purit ate sua metalloꝵ
om̃s exuperat species. In marmore itaq
pariõ candorem. in cedro reperunꝰ edorẽ.
in auro splendorẽ. Candorẽ iudelicet mũdi¬
tiẽ . edorem bone fame . splendorẽ bbͣne cõ¬
scientiẽ. Candor it aq in marmore ⁊ quasi
mũdicia inĩ mente. odor in cedro. suauitas
fauie procedens ex boue oꝑationis exemplo.
splendor uͦ in auro ⁊ uelut puritas cõscien¬
tie in auimo. De barus celaturis et tor

Expanded text:
gat, aurum puritate sua metallorum gat, aurum puritate sua metallorum omnes exsuperat species. In marmore itaque puro candorem, in cedro reperimus odorem, in auro splendorem; candorem videlicet munditiae, odorem bonae famae, splendorem bonae conscientiae. Candor igitur in marmore est quasi munditia in mente; odor in cedro, suavitas famae procedens ex bonae operationis exemplo; splendor vero in auro est quasi puritas conscientiae in animo. CAP. XXI. De caelaturis var
Abbreviated transcription (Latin):
las cedimas induxit aurũ. Mistici templi
parietes. sũt ppłi fideles qui ad sum litudinẽ
parietum per suscessionem temporis sese in¬
uicem subse quẽtes quasi ordines lapidũ di¬
rigũt᷑ in alcum. Fuint aũ ex marmore de¬
corant᷑ tabulis cedrins. auro suꝑuestiũtur
In fortitudine siquidem maͣrmoris fides. in
alticudine cedri spes: in preciositate auri
que uirtutes suꝑeminet ceteras. intelligipo¬
test caritas. Substernit᷑ it aq firmitas fidei
ut uestiat᷑ sublunitate spei. ut decoret᷑ au¬
ri preciositate id⁊ caritate. Tegunt᷑ aũ pa¬
nullum debet habere finem in hac uita. sed
a pͥuo iusto usq ad ultimũ iustum sub tutela
spei insudare debet eccłia bonis oꝑibꝰ et stu¬
diõ uirtutum. Moralit̾ aũ in spiritali tẽplo
structura parietũ est processus uirtut ui
Fit gͥ de mariore pario: uestit᷑ cedro
decoratur auro. Marmor pariũ candidũ
eẽ dinoscit᷑. cedrus odore suo serpentes fu¬

Expanded text:
las cedrinas induxit aurum . Mystici templi las cedrinas induxit aurum . Mystici templi parietes sunt populi fideles, qui ad similitudinem parietum per successionem temporis sese invicem subsequentes, quasi ordines lapidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex marmore, decorantur tabulis cedrinis, auro supervestiuntur. In fortitudine siquidem marmoris, fides; in altitudine cedri, spes; in pretiositate auri, quae virtutes supereminet caeteras, intelligi potest charitas. Substernitur itaque firmitas fidei, ut vestiatur sublimitate spei, ut decoretur auri pretiositate; id est charitate. Teguntur autem panullum debet habere finem in hac vita, sed a primo justo usque ad ultimum justum, sub tutela spei insudare debet Ecclesia bonis operibus, et studio virtutum. Moraliter autem in spirituali templo structura parietum est processus virtutum. Fit igitur de marmore Pario, vestitur cedro, decoratur auro. Marmor Parium candidum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fu
Abbreviated transcription (Latin):
nullꝰ splendor̾ lucis illummat.
eãt etiam solomon obliquas
fenestras in templo. Oblique s¬
uestre sunt doctores eccłie qui
dum fideles in eccłia u̾bo p̾dicationis do¬
cent. quasi suscepto solis lumine templ
penetralia claritate replent. Hi siquid
oblique fenestre dicintur ẽe. quia
ui m mentis dilatant indulectione
ii. in r ad ꝯpaciendum proximo. Exten¬
dunt in cõtemplando deo. Sunt eciami
templo cuiꝰsbet sidelis anĩme septẽ alie¬
ris intrat lumen confessionis. per feues¬
trã pietatis lumen ꝯdescensionis. ꝑ fenestã
scĩe lumen cur cũspectionis. per fenestram
fortitudis xxemplum bone oꝑationis ꝑ
fenestram ꝯsilu. radius deliberationis. ꝑ
fenestram intellectus lumen discretionis
ꝑ fenestram sapĩe lux edificationis. sapi¬
entia enim dum edificat illuminat. per
stri. Audi fenestr aꝵ obliquitatẽ. audi dif¬
fusam luminis claritatem. nichil .ii. latet
occultum in absconso mentis. qd̾ nõ appa
ad sũmitatẽ parietũ. et suꝑ tabu¬

Expanded text:
ucis splendor illuminat. Fecit etiam Salomon obliquas fenestras in templo . Obliquae fenestrae sunt doctores Ecclesiae, qui, dum fideles in Ecclesia verbo praedicationis docent, quasi suscepto solis lumine, templi penetralia claritate replent. Hi siquidem obliquae fenestrae dicuntur esse, quia sinum mentis dilatant in dilectionem, dilatant ad compatiendum proximo, extendunt in contemplando Deo. Sunt etiam in templo cujuslibet fidelis animae septem aliaris, intrat lumen confessionis. Per fenestram pietatis, lumen condescensionis. Per fenestram scientiae, lumen circumspectionis. Per fenestram fortitudinis, exemplum bonae operationis. Per fenestram consilii, radius deliberationis. Per fenestram intellectus, lumen discretionis. Per fenestram sapientiae lux aedificationis. Sapientia enim aedificat, illuminat: per stri. Audi fenestrarum obliquitatem, audi diffusam luminis claritatem. Nihil enim latet occultum in absconso mentis, quod non appaad summitatem parietum, et super tabu