comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽs de orto aliqͥd uultis. ad orti aditũ uenite:¬
⁊ tranquille petite: eũ beneclictiõe ꝑcipite: ⁊ a fur¬
ti pͣuitate cessate. Quos statim collectis olerib
onustari fecit. Actũq est ut qui ad ortũ nocituri
uenerãt: cũ laboris sui pͥmio et repleti ab eo ⁊ in¬
mentis pamus obsiti: ita ut pene nudi uiderẽt᷑
Cũq hunc uestimenta peterent: eoꝵ uba uir do¬
mini tacitꝰ audiuit. Ꝙ unũ ex discipłis suis pro¬
tinus silent̾ uocauit: eiq p̾cepit dicẽs. Uade ⁊ ĩ illa
silua ĩ tali loco cauam arborem require. ⁊ uestimẽ¬
ta q̃ ĩ ea inueneris affer. Cũq discipulus abiss ar-¬
borẽ ut fuerat iussũ equisiuit. Uestimenta repperit.
⁊ latent̾ detulit magr̃o. Que uir dei suscipiẽs pe¬
regrinis nudis et petentib ostendit: ⁊ p̾buit di¬
cens. Uenite qr nudi estis. ecce tollite. ⁊ uestite uos
Hec illi intuentes: recognouer̃t q̃ posuerũt mag¬

Expanded text:
ties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite,ties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et inbus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, mag
Abbreviated transcription (Latin):
magnisq miracłis: cunctis longe lateq ħĩtan¬
tib iuta eius inclaruit. Nam die qͣdam ad ues¬
ꝑum ĩ ortum monast̾ii fecit iactare ferramenta
que usitato nos noie uangas uocamꝰ. Dixitq dis¬
cipulis suis. Tot uangas in ortũ proicite: ⁊ citiꝰ
redite: Nocte uero eadem dũ ex more cũ fr̃ĩb ad ex¬
tũ qd̾ parari iusserat: atq ortũ cũ fr̃ib ingressus
quot uangas iactari p̾ceperat. tot ĩ eo laborantes
iuenit oꝑarios. Ingressi quippe fures fuerãt: s mu¬
tata mente ꝑ sp̃m app̃henderũt uangas qͣs ĩue-¬
ner̃t. ⁊ ab ea hora qͣ ingressi sũt. quousq uir dñi ad
eos ueniret. cuncta orti illiꝰ spacia q̃ inculta fue¬
rãt coluerũt. Quib uir dñi mox ut ingressus
est ait. Gaudete fr̃es: multũ laborantes iam quies¬
cite. Quib ilico alumẽta q̃ detulerat p̃buit: eos¬
q post tanti laboris fatigationẽ refecit. Suffici¬
enter autẽ refectis ait. Nolite malũ facẽre. Quo¬

Expanded text:
magnisque miraculis cunctis longe lateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad extum quod parari jusserat, atque hortum cum fratribus ingressus, quot vangas jactari praeceperat, tot in eo laborantes operarios invenit. Ingressi quippe fures fuerant, sed mutata mente per spiritum apprehenderunt vangas quas invenerunt, et ab 305 ea hora qua ingressi sunt, quousque vir Domini ad eos veniret, cuncta horti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis ait: Nolite malum facere, sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. nõ solum nõ arguimꝰ. s ⁊̃ ueneram᷑. ne
nobis aut mun̾a solita offensi nõ dirigant.
aut obsequia desiderata sicbducant. Itaq impe¬
ricie mee ac fmnis recordatꝰ ĩgemui: ⁊ uolui sar¬
tina ep̃atus mei deposita elongare fugiens et
man̾e ĩ solitudĩe ⁊ ibi expectare dñi qui saluũ

Expanded text:
 non solum non arguimus, sed etiam veneramur; ne nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiderata subducant: ac ri finis recordatus ingemui, et volui, sarcina episcopatus mei deposita, elongare fugiens, et manere in solitudine, et ibi exspectare Dominum, qui salvum
Abbreviated transcription (Latin):
rio fc̃m est. ut que fuit cũ deo suo manendi uo¬
luntas: fieret ꝑmanendi uoluntaria feliq ne¬
cessitas ut deo suo infatigabiłr ⁊ amant᷑ serui
ant: ita ꝑfc̃e ũi. ut nec cupiant becitiores fi ialt᷑
singuloꝵ singule mentes: situt corporalib ccu¬

Expanded text:
cio actum est, ut quae fuit cum Deo suo manendi voluntas, fieret permanendi voluntaria felixque necessitas. Et unt; ita perfecte beati, ut nec cupiant beatiores fieri ultra, singulorum singulis men tes, sicut corporalibus ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunis ĩ oĩm pccoꝵ remissio nẽ: nullam sibi
nitate pͥuaretur: ⁊ exenntẽ de scło nullus iu¬
sttaret. uec sepulture traderet. Alia quo ĩ por¬
tabilia qͣm plura ded̾e mandata que oueri
uisa sunt replicare. Hanc mandatoꝵ noui¬
tatem cũ multi cuꝑidi nouaꝵ rerũ libentiꝰ
iusto amplectetent᷑ gerardꝰ cam̾acens ep̃c qͥ
solus lothariensiũ appendebat ad parrochia
srancoꝵ milli ehortatu potuit adduci ad hͣ
susçipienda. s singula capła refellebati dices
gen hoĩm ab̾ initio triphariã ẽẽ diuisum. ĩ
oratorib. pugnatorib. agricultorib ⁊ unũ
duoꝵ. et duos uniꝰ egere aucilio i̾o debere
arma ferre ⁊ rapuas reddi ꝑ auctoritatẽ
legis ⁊ gr̃e. ultorẽ ꝑcussi uł occisi nõ exacet¬
uari cog̾endo scd̃ euuangeliũ ei recõsiliari
unũ ẽẽ imponendũ qr nõ est una om̃ib po¬
sibilitas nec õs hoc uno ieiumo cõtẽtos eẽ¬

Expanded text:
jejunio in omnium peccatorum remissionem, nullam sibi jejunio in omnium peccatorum remissionem, nullam sibi nitate privaretur; et exeuntem de seculo nullus visitaret nec sepulturae traderet. Alia quoque importabilia quamplura dedere mandata, quae oneri visa sunt replicare. Hanc mandatorum novitatem cum multi cupidi novarum rerum libentius justo amplecterentur, Gerardus Cameracensis, qui solus Lothariensium appendebat ad parochiam Francorum, nullius hortatu potuit adduci ad haec suscipienda, sed singula capitula refellebat, dicens genus hominum ab initio trifariam esse divisum, in oratoribus, pugnatoribus, agricultoribus, et unum duorum, et duos unius egere auarma ferri, et rapinas reddi; per auctoritatem legis et gratiae ultorem percussi vel occisi non exacerbari cogendo, sed sanctum Evangelium ei reconciliari. unum esse imponendum; quia non est una omnium possibilitas: nec omnes hoc uno jejunio contentos e
Abbreviated transcription (Latin):
radi ui. roberto rege francoꝵ mortuo hẽ¬
ricus filiꝰ eius regnat in francia annis .xxͣx.
Hoc tp̃re iuissu conradi imperatons regali et
sẏnodali conuentu apud triburias int̾ cet̾a
ep̃i hoc capłm decernere uoluerũt: ut si
qñ ieuiiũ pͥmi mensis eueniret infra ebdo¬
madã qua caput ieuuui ĩ qͣrta fr̃a constat.
amboꝵ ienmioꝵ celebutas unius officii exple¬
tione cõpleretur. S gerardus cameracensis ⁊
pauei cum eo huic multorũ decreto contradicẽ¬
tes: optinuerunt. ut ieiuniũ pͥmi mensis in
altera eddomada ĩ qua hẽtur officiũ celebretur
decretũ a francie ep̃is datum est seruari sub¬
iectis sibi ppłis. Unus eoꝵ dixit celitꝰ sibi dela¬
tas eẽ lr̃as que pacem mouerent renouandam
ta non repeteret. Su sanguinis uł cuiꝰlibet
ꝓximi ultor minime existens ꝑcussoribus
cogeretur indulgerere. Ieruniũ in ꝑane ⁊ aqͣ
om̃i sexta fr̃ia seruarent. ⁊ in salbo a carne
et liquamine abstinerẽt. soloq hoc contenti

Expanded text:
rege mortuo, Heinricus filius ejus regnat in Francia annis 30. Hoc tempore jussu Cuonradi imperatoris regali et synodali conventu apud Triburias inter caetera episcopi hoc capitulum decernere voluerunt, ut si jejunium primi mensis eveniret infra ebdomadam, qua caput jejunii in quarta feria constat, amborum jejuniorum celebritas unius officii expletione compleretur. Sed Gerardus Cameracensis et pauci cum eo huic multorum decreto contradicentes, optinuerunt, ut jejunium primi mensis in altera ebdomada, in qua habetur officium, celebreturdecretum a Franciae episcopis datum est servari subjectis sibi populis. Unus eorum dixit, celitus sibi delatas esse litteras, quae pacem monerent renovandam ta non repeteret, et sui sanguinis vel cujuslibet proximi ultor minime existens, percussoribus cogeretur indulgere. Jejunium in pane et aqua omni 6 feria observarent, et in sabbatho a carne et liquamine abstinerent; soloque hoc contenti
Abbreviated transcription (Latin):
natalicio mrͣm: gła in extelsis do̾ ad missas cã¬
tari. Quẽ hymnũ thelofforus seꝑtimꝰ a petro ppͣ
nocte tm̃ natalis dñi ad missas a se ĩ ip̃a nocte
institutas cantari instituit. n¬
t. ut in eadem ad an¬
geloꝵ u̾ba q̃ seruntꝰ adiecit

Expanded text:
in excelsis Deo ad missas cantari; quem ymnum Telesphorus, septimus a Petro papa, nocte tantum natalis Domini ad missas a se in ipsa nocte institutas cantari instituit, et in eo ad angelorum verba quae sequuntur adjecit
Abbreviated transcription (Latin):
hñt ⁊ possident ĩ hoĩe nicħ hñte dant mutu¬
ant. conferũt. prosunt ĩ hõie secũ quiescente
Gloria ⁊ diuicie ĩ cõscĩa bĩ uiri illiꝰ. ex fructi¬
b bone uolũtatis eius foris uero nõ ex uno
sꝑ efficit bona uoluntas. ĩ exteriore u̾o actio¬
ne seriũ ⁊ grauem. tutũ acͤ securũ reddit ue¬
ritas. Ideoq suꝑgressus humana hõ ille sꝑ in
serend est. sicut de aete illo hoĩes ferunt. qui
suꝑ globũ lune est

Expanded text:
habent et possident in homine nihil habente: dant, mutuhabent et possident in homine nihil habente: dant, mutuant, conferunt, prosunt in homine secum quiescente. Gloria et divitiae in conscientia sancti viri illius, ex fructibus bonae voluntatis ejus. Foris vero non ex uno  efficit bona voluntas: in exteriori vero actione serium et gravem, tutum ac securum reddit veritas. Ideoque supergressus humana homo ille, semper in sereno est: sicut de aere illo homines ferunt, qui super globum lunae est
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ et iciorũ. Ido custos aĩe sue ualde sol¬
licitꝰ ẽẽ debet circa custodiam uoluntatis sue
ut prudent̾ intelligat ⁊ discernat qͥd ĩ totũ ne¬
lit. uel nolendũ sibi sit sicut est amor dei. quid
pp̃ illud sicut ẽ amor ꝓpositi. Ut .n. ĩ illo tuta
ta sꝑ ⁊ prudẽs debet ẽẽ discretio. In dilectione qͥppe
dei nõ alia rõ nõ alia discretio ẽ. nͥut sicut ille
cũ dilexisset suos in finem dilexit eos. sic si fi
nullũ finem uł t̾minũ hr̃e debeat deuotio ama¬
tis. tñ t̾minos suos ⁊ fines ⁊ regulas debet hr̃e
todiens ueritas. Nich̃. n. in bonũ hõis ĩ deũ
ꝓficientis tam sibi cõuenit qmͣ uolũtas ⁊ ue¬
ritas. hec duo sũt qui sicut dñs dicit. si cons¬
serint iunũ quodcũq petierint fiet eis a p̃o
Si duo hec ĩ unũ ꝑfr̃e consenserint omnẽ in
se cõtinent tuirtutũ plenitudinẽ sine uicio
int̾currente om̃ia possunt ĩ hoĩe languẽte. oĩa

Expanded text:
malorum et vitiorum. Ideo custos animae suae, valde sollicitus esse debet circa custodiam voluntatis suae, ut prudenter intelligat, et discernat quid in totum velit, vel volendum sibi sit, sicut est amor Dei: quid propter illud, sicut est amor proximi. Ut enim in illo tuta ta et prudens debet esse dilectio. In dilectione quippe Dei non alia ratio, non alia discretio est, nisi ut sicut ille cum dilexisset nos, in finem dnullum finem, vel terminum habere debeat devotio amantis, tamen terminos suos, fines et regulas habere debet todiens veritas. Nihil enim in bonum hominis in Deum proficientis, tam sibi convenit, quam voluntas et veritas. Haec duo sunt, quae, sicut dicit Dominus, si consenserint in unum, quodcunque petierint, fiet eis a Deo Patre . Si duo haec in unum perfecte consenserint, omnem in se continent virtutum plenitudinem sine vitio intercurrente; omnia possunt in homine etiam languente, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
bitis ꝑ franciam cõnentib. coniuente ⁊̃ ppͣ
eugenio ut albas clareuallis iosolimam ad
alios ꝓuocandos mitteret᷑ grandis it̾m sermo
de ꝓfectione transmatina celebrat᷑. s ꝑ cyster¬
ciens monachos totum cassat᷑¬

Expanded text:
bitis per Franciam conventibus, conivente etiam papa Eugenio, ut abbas Clarevallis Jerosolimam ad alios provocandos mitteretur, grandis iterum sermo de profectione transmarina celebratur; sed per Cistercienses monachos totum cassat
Abbreviated transcription (Latin):
xiͦ. kł aprilis. circa horam nonã noc¬
tis salbõ añ ramos palmaꝵ ⁊ uentoꝵ ĩtem¬
peries secuta est. ꝑ quatuor cõtinuos dies.
In iiii. ã feria uentus maximꝰ ⁊ nimia fuit
plimaꝵ mundatio. Quã die ĩ t̾ritorio nerm¬
oꝵ uicta gandauũ sacerdos missa celebrata
fulmine ictus occubuit. ⁊ in t̾ritorio remen¬
si quidã cłicus tempestate periit. Tontrua
fulgura grandines et tempestates diu̾sa
hoc anno hõib intulerũt ĩ cõmoda. Ludouicꝰ
ter francoꝵ a palestina nauigãs ut ĩ prĩã
rediret grecoꝵ nanes incurrit. Cumq ab eis
imperatori curfoliũ obsidenti p̾sentandus
dedricitur: georgius dux nauium regis sici¬
lie eos aggreditur. S̾iquidẽ uastatis et spo¬
liatis gregoꝵ ꝓuinciis usq ad ip̃am urbem
regiam constantinopolin accedẽs sagittas
aureas ĩ palatiũ imperatoris ieterat. ⁊ incen¬
sis suburbantis de fructu ortorum regis iuolẽ¬
ter tulerat. Unde rediens naues grecorũ ĩcur¬

Expanded text:
11 Kal. Aprilis circa horam 9 noctis, sabbato ante ramos palmarum; et ventorum intemperies secuta est per quattuor continuos dies. In 4 autem feria ventus maximus et nimia fuit pluviarum inundantia. Qua die in territorio Nerviorum juxta Gandavum sacerdos, missa celebrata, fulmine ictus occubuit, et in territorio Remensi quidam clericus tempestate periit. Tonitrua, fulgura, grandines et tempestates, diversa hoc anno hominibus intulerunt incommoda. Ludovicus rex Francorum a Palestina navigans, ut in patriam rediret, Grecorum naves incurrit. Cumque ab eis imperatori Curfolium obsidenti presentandus deducitur, Georgius dux navium regis Siciliae eos aggreditur. Siquidem vastatis et spoliatis Grecorum provinciis, usque ad ipsam urbem regiam Constantinopolim accedens, sagittas aureas in palatium imperatoris jecerat, et incensis suburbanis, de fructu ortorum regis violenter tulerat. Unde rediens, naves Grecorum incur
Abbreviated transcription (Latin):
Qua de re mente excedentes. undiq u̾sum eno¬
cati. ad hc̃. milia ꝯglomerant᷑. ut xͥanos a fi¬
nib suis exterminẽt. et apud ascalon ĩpedim̃
spei nisi ĩ deum hñtes. exemplo niniuitaꝵ u
Dies pugne indicitur. Procednt xp̃i cum mi¬
litib ⁊ peditib. iux ad tria milia estimati. Pn¬
ferens crucem xp̃i abbas .n. cluniacens pontiꝰ
p̃ferens lanceam. tranfixam ĩ latere xp̃i. Ep̃c
nis. Sarraceni uͦ qͣqͣ usum effusi ex õi lat̾e in
orbem circũtingunt xp̃ianos. ne qͥs euad̾e possit
Dum tra eos ĩ promptu hr̃ent xp̃iani. uident
dõ s̾ auspice splendorẽ scisso aere suꝑ paganos
subito cecidisse. s nõ ꝓsperũ. s satis nocuum
qmͣuis. hũc ip̃i sarraceni nõ uiderint. Ilico . n.
om̃i uriũ robore eneruati. passim fugientes
excelsis.

Expanded text:
Qua de re mente excedentes, undiqueversum evocati ad sexaginta milia conglomerantur, ut christianos a finibus suis exterminent; et apud Ascalon impedimenspei nisi in Deum habentes, exemplo Ninivitarum Dies pugnae indicitur. Procedunt christiani, cum militibus et peditibus vix ad tria milia estimati. Prinferens crucem Christi; abbas olim Cluniacensis Pontius, proferens lanceam transfixam in latere Christi; epnis. Saraceni vero quaquaversum effusi, ex omni latere in orbem circumcingunt christianos, ne quis possitDum ita in procinctu haerent Christiani, vident Deo sibi auspice splendorem scisso aere super paganos subito cecidisse, sed non prosperum, sed satis nocivum, quamvis hunc ipsi Sarraceni non viderint. Illico enim omni virium robore enervati, passim fugientes excelsis.
Abbreviated transcription (Latin):
pondet. Nõ dico tͥ usq septies. s usq septuagi¬
es septies. Qm̃ muilti autẽ sũt qui suas ĩuri¬
as tarde relaxent dei uͦ citiꝰ udulgent. fitq
nõnũqͣm ut occone dñi iniurias uindicandi su¬
as uindicent irati. Dumor dicit. Testẽ habes¬
da detrahendi octõ. nõ susurrandi suspicio: s
te si desunt. humili protestatione neganda. qr ⁊
ledicti gr̃a

Expanded text:
t: Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies . Quam multi autem sunt qui suas injurias tarde relaxant, Dei vero citius indulgent? fitque nonnunquam ut occasione Domini injurias vindicandi, suas vindicent irati. occasio detrahendi, non susurrandi suspicio: sedte si desunt, humili protestatione dissimulanda sledicti gra
Abbreviated transcription (Latin):
da sũt ĩ hoĩe pp̃ea non est amanda dei ymago ĩ
hoĩe: Ymago .s. xp̃i qui ⁊ in cruce positus inimi¬
cos suos dilexit. ⁊ ante crutis tormentũ admo¬
nuit dicẽs. Diligite inimicos ur̃os ⁊c̾. Petra¬
c̾tio dicit. Quis pot̾ sustinere uł silentio tegere
qͣnta ille uł ille praua cõmictit. nͥ forte cõsentit:
mala proximi nec consentienda. s caritate fr̃us
Ira dicit. Que erg̃a te agunt᷑ eqͣnimit̾ ferri
nõ possũt. Immo ħ pacient̾ tolerare peccatum
est. qr si non eis cũ magna exasperatiõe resistit᷑
contͣ te deinceps sine mensura cumulant. Da
reducit᷑ nicħ tam durũ qd̃ ĩ equo aĩo toleret᷑¬
S qͣnta sunt ĩ comparatiõe passionũ illiꝰ ea q̃
seri ad nrãm cõfusionẽ uno sermone fatigam᷑

Expanded text:
da sunt in homine, propterea non est amanda Dei imago in homine? sicut Christus, qui in cruce positus inimicos suos dilexit, et ante crucis tormentum admonuit dicens: Diligite inimicos vestros, CTIO DICIT: Quis potest sustinere, quis silentio tegere, quanta ille vel ille prava committit, nisi qui forte consentit? mala proximi, nec consentienda: sed charitate fratIRA DICIT: Quae erga te aguntur, aequanimiter ferri non possunt: haec patienter tolerare, peccatum est. Quae etsi non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensura cumulantur. Preducitur, nihil tam durum, quod non aequo animo toleretquanta sunt in comparatione passionum illius, quae seri ad nostram dico confusionem uno sermone fatigamur,
Abbreviated transcription (Latin):
unus d̾s sunt. cũ ĩ solo d̾o uera bĩtudo sit. ncce
est ut ⁊ quisq amet seip̃m. ⁊ ad inuicem quis¬
ꝙ aliũ. Neꝙ .n. bĩtudo ueracit̾ dici posset. ĩmo
potiꝰ sũma infelicitas foret: si ꝑ cõtratiam uo¬
luntatẽ se diuiderent. ⁊ ꝑ eadem naturã ad
inuicem separari nõ possent. Sicut gͥ natura
unũ sũt p̃i et filiꝰ ⁊ amor pr̃is ⁊ filii. ita quo
uolũtate ⁊ amore unũ nõ esse nõ possũt uno a¬
more se diligt̃ q unũ sũt. nec aliud est qd̃ quisq
amat ĩ altero: qmͣ qd̃ quisq amat ĩ semetip̃o.
qd̾ nõ aliud est qd̃ qͥsq est qmͣ qd̃ alt̾ est. Q

Expanded text:
tudo sit, necesse est ut et quisque amet seipsum, et ad invicem quisque alterum. Neque beatitudo veraciter dici posset, imo potius summa infelicitas foret; si per contrariam voluntatem se dividerent, et per eamdem naturam ab invicem separari non possent. Sicut igitur natura unum sunt Pater et Filius, et amor Patris et Filii, ita quoque voluntate et amore unum non esse non possunt. Uno amore se diligunt, quia unum sunt; nec aliud est quod quisque amat in altero, quam quod quisque amat in seipso; quia non aliunde est quod quisque est, q
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Ip̃e est .n. sap̃ia: ꝑ qmͣ feci oĩa. In ip̃o etͥ¬
naliter disposu quicquid tp̃ralit̾ feci. ⁊ tanto
amplius unũqdq opꝰ in eum diligo: qͣnto
ꝑfectius illud pͥme dispõm cõcordare uideo. No¬
lite putare qd̾ ip̃e tm̃ sit mediator ĩ reconsilia
sit aspectui meo conditõ õium creaturaꝵ. In
ip̃o exanimo cuncta oꝑa mea q̃ facio: ⁊ non
amare neq̃o. qd̾ intueor simile illi quẽ amo
Solus ille me offendit. qͥ ab eiꝰ similitudine
recedit. Si gͦ uultis mͥ placere: estote ei similes.
Ip̃m audite. ⁊ si forte ab eiꝰ similitudine male

Expanded text:
Ipse est enim sapientia per quam feci omnia, in ipso aeternaliter disposui, quidquid temporaliter feci. Et tanto amplius unum quoque opus meum diligo, quanto perfectius illud primae dispositioni concordare video. Nolite putare quod ipse tantum sit mediator in reconciliatet placita fit aspectui meo conditio omnium creaturarum. In ipso examino cuncta opera mea quae facio, et non amare nequeo quod intueor simile illi quem amo. Solus ille me offendit, qui ab ejus similitudine recedit. Si ergo vultis mihi placere, ei similes estote, ipsum audite. Et si forte ab ejus similitudine male
Abbreviated transcription (Latin):
dit. nisi cũ tota suppellectile tanqͣm iturus
sit uł ad exercitũ. uel transfiturꝰ ꝑ desertũ
ubi nõ ualeant inueniri nccͣria. An nõ pos¬
set. eodẽ uasculo ⁊ aqua manib mergi ⁊
uinũ bibi: Annõ poss ardẽs lucere lucer¬
na nͥ ĩ tuo qd̃ portas candelabro ⁊ hoc aureo
uł argentoo. An nõ poss dormiri uisi super
uarium stratum aut sub siluestri ccoptorio:
Anõ nõ unꝰ aliqͥs minster posset ⁊ iunentũ
ligare ⁊ ad mensã seriure ⁊ lectulũ p̃parare:
Nũc gͦ tante multitudĩ garcionũ ⁊ iumen

Expanded text:
dit, nisi cum tota supellectili sua, tanquam sit vel dit, nisi cum tota supellectili sua, tanquam sit vel iturus ad exercitum, vel transiturus per desertum, ubi non valeant inveniri necessaria. Annon posset eodem vasculo et aqua manibus vergi, et vinum bibi? Annon posset ardens lucere lucerna, nisi in tuo quod portas candelabro, et hoc aureo, vel argenteo? Annon posset dormiri, nisi super varium stratum, aut sub peregrino coopertorio? Annon unus aliquis minister posset et jumentum ligare, et ad mensam servire, et lectulum praeparare? Nunc ergo tantae multitudini garsionum ac ju
Abbreviated transcription (Latin):
deam dicere nemo fidenter id rephendit. ĩ
quo se ẽẽ reprehensibilẽ cõfidit. Siquidẽ
humanitatis est oĩm ĩ quo sͥ quisq ĩdul¬
get. aliis non uehementer lrasci. Dicam
dicam. p̃sũptuosus dicar̾. s uerum dicam.
Qũo lux mundi obtenebrata ẽ: Qũo sal
t̾re ĩfatuatũ ẽ: Quoꝵ nobis uita uia uite
debuit ẽẽ. dũ exemplũ ĩ sius actib ostendũt
suꝑbie. ceci fc̃i sunt duces cecoꝵ. Q enĩ ut
cet̾era taceã specimẽ humilitatis est cum
tanta pomꝑa ⁊ eqͥtatu ĩced̾e. tantis hoĩm
crinitorũ stipaꝵi obsequiis. qͣtinꝰ duobus
ep̃is unius abb̃is sufficiat multitudo. Mẽ¬
plius ĩ suo duc̾e comitatu. Dicas si uideas
transeũtes nõ pr̃es ẽẽ monast̾ioꝵ. s dños ca¬
stelloꝵ. ñ rectores aĩaꝵ s pͥncipes ꝓuineiarũ.
bacini candelabra ⁊ mantice suffarcinate
nõ stramentis s ornamentis lectorũ. Uix
deniq qͣmor lengis a sua quispiã domo ceci¬

Expanded text:
deam dicere nemo fidenter reprehendit, in quo se esse irreprehensibilem non confidit. Siquidem humanitatis est omnium, in quo sibi quisque indulget, aliis non vehementer irasci. Dicam, dicam; praesumtuosus dicar, sed verum dicam. Quomodo lux mundi obtenebrata est? quomodo sal terrae infatuatum est? Quorum nobis vita, via vitae debuit esse, dum exemplum in suis actibus ostendunt superbiae, caeci facti sunt duces caecorum. Quod enim ut caetera taceam specimen humilitatis est, cum tanta pompa et equitatu incedere, tantis hominum crinitorum stipari obsequiis; quatenus duobus episcopis unius abbatis multitudo plius in suo ducere comitatu. Dicas, si videas eos transeuntes, non patres esse monasteriorum, sed dominos castellorum; non rectores animarum, sed principes provinciarum. bacini, candelabra, et manticae suffarcinatae, non stramentis, sed ornamentis lectulorum. Vix denique quatuor leucis a sua quispiam domo rece
Abbreviated transcription (Latin):
poris puncto ĩ celis loquebat᷑ ad angelũ: et
in t̾ris se sensit induere corpꝰ suñ. Tunc ip̃a de¬
bilis corporales aꝑuit oculos et suspirãs nicħ¬
q dicẽs. respexit cłicos cirtũstantes ⁊ sumpsit
corpus dñi cũ gr̃aꝵ actione ⁊ oĩa q̃ hũit disꝑsit
et dedit pauꝑib ⁊ signũ sc̃e crucis uestimentis
sius quib uestiebatur suꝑaffigi iussit. Cuncta
q̃ uiderat q̃ retin̾e poterat nobis postmodũ re¬
citauit bonam uitam nos duc̾e monuit. u̾bñ¬
q dei qd̾ aũ uescierat. cũ magna deuotione ⁊
humilitate ac scĩa p̾dicabat. Nos autẽ quia
uitam eius imitari nõ possumus: ħ saltẽ ad
utilitatem legentiũ scribere studiumꝰ. De sc̃o ma

Expanded text:
poris puncto in coelis loquebatur ad angelum, et poris puncto in coelis loquebatur ad angelum, et in terris se sensit induere corpus suum. Tunc ipsa debilis corporales aperuit oculos: et suspirans, nihilque dicens, respexit clericos circumstantes, et sumpsit corpus Domini cum gratiarum actione; et omnia quae habuit dispersit, et dedit pauperibus: et signum sanctae crucis vestimentis suis quibus vestiebatur, superaffigi jussit. Cuncta quae viderat, quae retinere potuit, nobis postmodum recitavit, bonam vitam nos ducere monuit, verbumque Dei, quod ante nescierat, cum magna devotione et humilitate ac scientia praedicabat. Nos autem, qui vitam ejus imitari non possumus, haec saltem ad utilitatem legentium scribere studuimus. A
Abbreviated transcription (Latin):
tundali ualde delectaret᷑: affuit angelus
dñi qui eam antecedebat et blande illam allo¬
q̃ns ait. uidisti ħ om̃ia : Et illa. uideo aĩe. Ob¬
secro sine me hic ẽe. Cui angłs. Debes ad corptis
tuũ redire. et om̃ĩa q̃ uidisti ad utilitatẽ proximo
Rndit. Dñe quid tanti mali egi ut relicta tan¬
nõ merent᷑ intrare nisi uirgines. qui corpora
sua ab om̃i ĩmundo tactu et corda sua ab om̃i
ĩmũdo affectu custodiũt: ⁊ aduri magis pro tã¬
ta gła quam comquinari aliqͣ turpi cõcupis¬
centia uolunt qd̾ tu noliuisti fac̾e̾ ⁊ u̾bis meis
credere: et id̾o non pot̾is hic manere. Ret̾itere gͦ
ad corpꝰ tuũ: ⁊ abstine te ab hiis q̃ ante facie¬
bas. Consiliũ meũ et auxiliũ tͥ nõ deerit: sed
p̾sentialit̾ et fidelit̾ tͥmanebit. Et cũ hoc dixiss
angelus: cõu̾sa aĩa statim sensit se mole cor¬
poris ẽẽ grauatã. Nullũ int̾uallũ nec ullũ tẽ¬
poris intercessit mom̃itum. s ĩ uno eodem tem¬

Expanded text:
Tundali valde delectaretur, adfuit angelus Domini, qui eam antecedebat, et blande illam alloquens, ait: « Vidisti haec omnia? » Et illa: « Video, domine. Obsecro, sine me hic esse. » Cui angelus: « Debes ad corpus tuum redire, et omnia quae vidisti ad utilitatem proximor flens respondit: « Domine, quid tanti mali egi, ut relicta tannon merentur intrare, nisi virgines, qui corpora sua ab immundo tactu, et corda sua ab omni immundo affectu custodiunt; et aduri magis pro tanta gloria, quam coinquinari aliqua turpi concupiscentia volunt: quod tu noluisti facere, et verbis meis credere; et ideo non poteris hic manere. Revertere ergo ad corpus tuum, et abstine ab his quae ante faciebas. Consilium meum, et auxilium tibi non deerit: sed praesentialiter atque fideliter tibi manebit. » Et cum haec dixisset angelus, conversa anima statim sensit se mole corporis esse gravatam. Nullum intervallum nec ullum temporis intercessit momentum; sed in uno eodemque tem
Abbreviated transcription (Latin):
ppropinq̃bat iam futurus ille-
dies calũpnios kalendaꝵ frebrnariũ ab oodẽ
fit silentiũ dieb multis: quousq ꝑitos quos et
doctissimos uiros exinde separaret calũpniis oppo¬
sctis necandos. Nam unũ ex ip̃o choro doctoꝵ noĩe
letũ strennuũ atq dectissimũ uirũ post diuturnos
carceris squalores ĩ cendio cõtremauit estimans¬
ꝙ tali eremplo timorẽ ĩcuteret reliq̃s ⁊ lesuram¬
H andẽ uentt᷑ ad disputatioĩs ꝯflictũ: ad locum
s. que elegerãt adu̾sarii. Uitantes gͥnt̃i uocifera¬
tiõis tumultꝰ neforte postmodũ arriani dicerent
satellitib ĩ loco excelso suꝑbissimũ thionũ: astan

Expanded text:
propinquabat iam futurus dies ille calumniosus Kalendarum Februariarum ab eodem Fit silentium diebus i multis, quousque peritos quosque et doctissimos uiros exinde. separaret calumniis adpositis enecandos. Nam unum ex ipso choro doctorum, nomine Laetum, strenuum atque doctissimum uirum, post diuturnos carceris squalores inoendio concremauit,! aestimans tali exemplo timorem incutiens reliquos elisurum. Tandem uenitur ad disputationis conflictum, ad locum scilicet quem delegerant aduersarii. Uitantes igitur nostri uociferationis tumultus, ne forte postmodum Arriani dicerent,satellibus in loco excelso superbissimum thronum adstan
Abbreviated transcription (Latin):
maiorius generosi ⁊ nobilis uiri filiꝰ pro xp̃o
qͣs ꝑtulerit qͥs explicet penas. Qui post cedes ĩnume¬
rabiliũ fustiũ trocleis frequentib eleuatꝰ. dũ totã
ꝑ urbem ꝑenderet. nũc ĩ sublime sublatꝰ ⁊ ictu cele¬
ti demissus iterũ cannabinis suꝑ tilices placeaꝵ
pondere corporis ueniens ut lapis suꝑ lapides cor¬
ruebat. S ⁊ sepiꝰ tractũ ⁊ lapidib acittissimis de¬
d q uidens et uentri pond̾e. Iste iam tp̃rib geyseri¬
ci nõ ualde dissimilia ꝑtulerat. ne amici cuĩdam

Expanded text:
maioris, generosi et nobilis viri, pro Christo quas pertulit quis explicet poenas? Qui post caedes innumerabilium fustium, trocleis frequentibus elevatus, dum tota die per urbem penderet, nunc in sublime tollentes, ictu celeri demissis iterum cpondere corporis veniens, ut lapis super lapides corruebat. Sed et saepius tractum, et lapidibus acutissimis dedorsoque uideres et uentri pendere. Iste iam temporibus Geiserici non ualde dissimilia pertulerat, ne amici cuiusdam
Abbreviated transcription (Latin):
mtͣm uł ⁊̃ cõfessorũ hõi ĩpossibile est suppitare. Ubi
Q̃dam matrona autrix sui nõis uictoria dũ ĩ cõspe¬
stu nulgi ꝯtinuato suspendio cõtremaret᷑ ama¬
cito iam ꝑdito filiis p̾sentib talit̾ rogabat᷑. Quid
pateris ꝯuunt: Si me despicis uł hoꝵ qͦs genusti
misere. Imꝑia ꝑuuloꝵ quare obliuisceris ut̾i tui ⁊
ꝓ nichilo ducis quos cũ gemitu peꝑisti: ubi sũt
federa ꝯuigalis amoris: Ubi societatis inncula q̃
int̾ nos dudũ houestatis iure tabule cõscripte fue¬
rant: Respice queso filios at maritũ: ⁊ regie iussi¬
onis implere festina p̾ceptũ. ut ĩminentia ad huc
tormenta lucreris simł ⁊ mͥ doneris et liberis nr̃is
S illa nec filioꝵ fletus nec serpentis audiens blã¬
dimenta: affectũ oculoꝵ altius cleuans a rerra
muundũ cũ sus desideriis cõtemꝑnebat. Qmͣ cũ
iam cõrinuato suspendio auulsis humis ⁊̃ qui tra¬
ciabant cõspicerent mortuã deposuerũt ꝓrsus om̃a

Expanded text:
m confessorum inpossibile est homini supputare. Ubi quaedam matrona auctrix sui nominis Uictoria, dum in conspectu uulgi continuato suspendio cremaretur, a marito iam perdito filiis praesentibus taliter rogabatur: \'quid pateris coniux? si me despicis, uel horum quos genuisti miserere, impia, paruulorum quare obliuisceris uteri tui et pro nihilo ducis, quos cam gemitu peperisti? ubi sunt foedera coniugalis amoris? ubi societatis uincula, quae inter nos dudum honestatis iure tabulae conscriptae fecerunt? respice quaeso filios ac maritum et regiae iussionis implere festina praeceptum, ut et inminentia adhuc tormenta lucreris, simul et mihi doneris et liberis nostris\'. Sed illa nec filiorum fletus nec serpentis audiens blandimenta, adfectum multo altius eleuans ab terra, mundum cum suis desideriis contemnebat. Quam cum iam continuatione suspendii avulsis humeris etiam qui cruciabant conspicerent mortuam, deposuerunt prorsus omni
Abbreviated transcription (Latin):
pote nõ hñtes iudicem negligentie nr̃e uel in
corꝑe nr̃o uł ĩ cõsciis nr̃is in sidentẽ: nec studere
frugalitatis quidẽ districtionẽ uł cõtinentie tene¬
remus: nͥ nos hec titillato catius increscẽs humi
ammi teporẽ plerũq in ẽẽ dephendimꝰ. q uelut
absoluti ab hac necessitate carnali nec labore cõ¬
tinentie corporalis nec cõtritione cordis se estimãt
indigere. Et hac securitate resoluti nũqͣm ꝑfectõ¬
nẽ cordis s ne sp̃ualiũ qͥdẽ uicioꝵ purgationẽ

Expanded text:
pote non habentes indicem negligentiae nostrae, vel in pote non habentes indicem negligentiae nostrae, vel in corpore nostro aut in conscientiis propriis insidentem, nec studeremd nec frugalitatis quidem districtionem vel continentiae teneremus, nisi nos haec titillatio carnis increscens humilanimi teporem plerumque inesse deprehendimus, quia velut soluti ab hac necessitate carnali, nec labore continentiae corporalis, nec contritione cordis se aestimant indigere; et hac securitate resoluti, numquam perfectionem cordis, sed nec spiritalium quidem vitiorum purgationem
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ. Detestabiliores ẽẽ hoĩb contemplamͣ eoꝙ pos¬
sibilitate eoꝵ desideriis a dyacente id qd̾ nequit
semel conceperĩt irreuocabili malo ꝑfice̾ non
morent᷑ qr sicut ẽ animꝰ eoꝵ uelox ad excogi-¬
tandũ sic ad ꝑficiendũ ꝑnix est ⁊ ab soluta sub¬
peccatũ ⁊ langnor sine remedio est. Sic colli
q contentõ. uerũ ⁊̃ multã nobis cõferat utili¬
tatem. Primo qd̾ desidias ac negligentias nr̃as
elati: suo nos rursũ qmͣuis quieto ac simplici
uisitans fluxui humiliat ac recundit nosq ho¬
mines ẽẽ stimulis suis ãmonet. Quodãmͦ. n
cũ ĩ ceu̾s generib uicioꝵ ⁊ quidem gͣuiorib ma¬
gisq noxiis ĩdifferentiꝰ soleamꝰ incurrere. nec
tñ facile in eoꝵ compungam᷑ admissu: ĩ hoc pecu-
enident᷑ intelligẽs ĩmũdã se fcãm naturalib in¬
centuus q̃ cũ eẽt ĩmundior sp̃ualib uiciis igno
rabat. Essemꝰ itaq penitꝰ sine remedio tepidi ut¬

Expanded text:
etestabiliores esse hominibus contemplamur, eo quod, possibilitate eorum desideriis adjacente, id quod nequiter semel conceperint irrevocabili malo perficere non morentur: quia sicut est animus eorum velox ad excogitandum, sic ad perficiendum pernix et absoluta subpeccatum et languor sine remedio est. Sicut eniitusque contentio, uerum etiam multam nobis conferat utilitatem. Primo quod desidias ac neglegentias nostras fuerimus elati, suo nos rursum quamuis quieto ac simplici uisitans fluxu humiliat ac retundit nosque homines esse stimulis suis admonet. quodammodo enim, cum in ceteris generibus uitiomm et quidem grauioribus magisque noxiis indifferentius soleamus inctam facile in eorum compungamur admissu, in hoc peculievidenter intelligens immundam se factam naturalibus incentivis, quae cum esset immundior spiritalibus vitiit. Essemus itaque penitus absque remedio tepidi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ne. nec a dextris mentẽ sp̃c ardore succensam:
nec a leua carnẽ uicioꝵ aculeis p̃ponderare pro¬
mittẽs. Tepidũ nr̃e uoluntatis arbitriũ hinc
sp̃c feruor. illinc carius gelidissimꝰ rigor mode¬
ratissimo calore contemperãt. Demq demones¬

Expanded text:
ne, nec a dextris mentem spiritus ardore succensam, ne, nec a dextris mentem spiritus ardore succensam, nec a laeva carnem vitiorum aculeis praeponderare pert tepidam nostrae uoluntatis arbitrium hinc spiritus feruor, illinc carnis geiidissimus rigor moderatissimo calore contemperent, ac ne
Abbreviated transcription (Latin):
succedit. Caro luxuriis ac libidine delectatur:
sp̃c nec ip̃is quidẽ naturalib desideriis acqui¬
escit. Illa cupit saciari sompno repleri cibo:
⁊ laudib hoĩm cõfouet᷑. hic irrogatis sͥ ĩiuriis
ac ꝑsecutiõibꝰ głat᷑. Int̾ has gͥ utrasq cõcupis¬
centias aĩe uoluntas ĩ meditullio quodã ui¬
tuꝑabiliore cõsistẽs. nec nitioꝵ flagitiis oblecta¬
tur: nec uirtutũ dolorib acquiescit. absq ca
obtin̾e. absq ulliꝰ exasperatõe cõuicii pacĩe gͦ¬
tiam possidere: humilitatẽ xp̃i sine honoris mũ¬
uore seruire. districtionẽ ueritatis sine ciiꝰpiã
uł tenui offensione ꝓferre. Postremo sic uult
futura cõsequi bona: ut p̾sentia nõ amittat
Que uolũtas nũquã nos ad ꝑfectionẽ faceret
ꝑuenire. s in tepore quodã teterrimo collocaret
ꝑnitiosiorẽ excludens aĩe uoluntatẽ: ut qͣmdã
equitatis libram in statera nr̃i corporis collo¬
cat q̃ sp̃c carnisq ꝯfinia iusto discerint exami¬

Expanded text:
i. Caro luxuriis ac libidine delectatur, spiritus ne ipsis quidem naturalibus desideriis acquiescit. Illa concupiscit satiari somno, repleri cibo; inrogatis sibi iniuriis ac persecutionibus gloriatur. Inter has igitur utrasque concupiscentias animae uoluntas in meditullio quodam uituperabiliore consistens nec uitiorum flagitiis oblectatur nec uirtutum doloribus adquiescit, sic uirtutibus, absque ullius exasperatione conuicii patientiae gratiam possidere, humilitatem Christi sine honoris munuore seruire, districtionem ueritatis sine cuiuspiam uel tenui offensione proferre: postremo sic mauult futura consequi bona, ut praesentia non amittat. quae uoluntas numquam nos ad perfectionem ueram faceret peruenire, sed in tepore quodam perniciosiorem excludens animae voluntatem, ut quamdam aequitatis libram in statera nostri corporis collocat, quae spiritus carnisque confinia justo discernit exami
Abbreviated transcription (Latin):
suũ districte custodiat. si iudicium fnũ dili¬
gent̾ exerceat. fiet ut ĩ cet̾is tribub raro ĩ¬
ueniant᷑ qd̾ iure dampnari debeat. Mens et¬
enĩ q̃ statim ĩ ip̃a suggestione p̃cidit illecebro¬
sam cogitationẽ. nõ facile rapitur ĩ prauam
delectationem: sicut ⁊ culpa q̃ cohibetur ante
prauũ cõsensũ nũꝙͣ transit ĩ accũ. Semꝑ ĩie¬
tuste rep̾hendat: qmͣius ĩ aliis possit fieri. ut
aliqñ aliqͣ eaꝵ sine culpa ualeat inueniri. Ali¬
arũ namq culpa ẽ ĩuoluntate: huiꝰ ã̾ exordi¬
uoluero. Malũ autem ꝑ cegitationẽ octurrere
pot̃ ⁊̃ inuito. S ad dan ꝑtinet exurgens ma¬

Expanded text:
suum districte custodiat, si judicium suum diligenter exerceat, fiet ut in caeteris tribubus raro inveniatur quod jure damnari debeat. Mens enim quae statim in ipsa suggestione praecidit illecebrosam cogitationem, non facile rapitur in pravam delectationem, sicut et culpa quae cohibetur ante pravum consensum, nunquam transit in actum. Debet ejuste reprehendat, quamvis in aliis possit fieri ut aliquando aliqua earum sine culpa valeat inveniri. Aliarum namque culpa est in voluntate, hujus autem exordivoluero; malum autem per cogitationem occurrere potest etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens ma
Abbreviated transcription (Latin):
natio alia est ꝑ rõnem disposita alia in¬
reꝵ cognitam speciem insibile aliud aliqͥd mẽ¬
te disponimꝰ nec tñ ex eo iniusibile aliquid co¬
telligentia non absq ymaginatione. Isti sunt
duo filii bale: quoꝵ primogenitꝰ dan dicit᷑. po¬
sterior neptalim noĩatur. Ad dan tta specialiter
ꝑtinet cõsiderato futurorũ bonoꝵ et maloꝵ: ad
neptalim ã speculatõ fituroꝵ bonorum. Dan nĩ¬
chil nouit nͥ corporalia s ea tñ rimat᷑ q̃ longe
sunt a sensu corporeo remota. Neptalim ꝑ rerum
uisibiliũ formam surgit ad rerum ĩuisibiliũ
intelligentiam. Infernalia tormẽta longe a sẽ-¬
su corporeo remota nõ dubitam᷑ qr ubi uł qͣlia
sint uid̾e nõ possumꝰ: s tr̃ hec quotiẽs uolumus
ꝑ ministeriũ dan p̾ cculis cordis hemꝰ. Nemo fi

Expanded text:
natio alia est per rationem disposita, alia inisibilium rerum cognitam speciem visibile aliud aliquid mente disponimus, nec tamen ex eo invisibile aliquid cotelligentia non absque imaginatione. Isti sunt duo filii Balae, quorum primogenitus Dan dicitur, posterior Nephtalim nominatur. Ad Dan itaque specialiter pertinet consideratio futurorum malorum: ad Nephtalim autem speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur quae longe sunt a sensu corporeo remota. Nephtalim per rerum visibilium formam surgit ad rerum invisibilium intelligentiam. Infernalia tormenta longe a sensu corporeo remota non dubitamus, quia ubi vel qualia sint videre non possumus, sed tamen haec quoties volumus, per ministerium Dan p
Abbreviated transcription (Latin):
absq culpa sit tormẽta maloꝵ multo alit̾
qͣm sunt ꝑ ymaginationẽ cernere. Quis. n
ea õĩo ꝓut sunt ⁊̃ hac uita contemplari suf¬
ficiat: S quisq ea pro arbitrio mentis. nõ
qualia sunt. s qualia fingere nouit: figurã¬
do describit. Unde fortassis hic talis filius. dan id
est iudiciũ uocat᷑: quia ĩ tali rep̃sentatione ñ
exꝑientie documentũ. s sue discretionis sequit᷑
menta añ mẽtis oculos pon̾e: ⁊ ꝑ consideratio¬

Expanded text:
absque culpa sit, tormenta malorum multo aliter absque culpa sit, tormenta malorum multo aliter quam sunt per imaginationem cernere. Quis enim ea omnino prout sunt in hac vita contemplari sufficiat? Sed quisque ea pro arbitrio mentis non qualia sunt, sed qualia fingere novit, figurando describit. Unde fortassis hic talis filius Dan, id est judicium, vocatur, quia in tali repraesentatione non experientiae documentum, sed suae discretionismenta ante mentis oculos ponere, et
Abbreviated transcription (Latin):
diffidit. Recte. gͦ horũ cõsiderationem ad dami
specialit̾ ꝑtinere iam dixim᷑. ubi sola ymagina¬
tione opus hẽmꝰ: qm̃uis eam ĩ tali negotio. nõ
sine rõnis dispositione tractemꝰ. S cum t̾ram
lacte et melle manantẽ celestis ierłm ex lapi
dib p̾ciosis portas ex margaritis. plareas ex
auro legerit quis sani sensus hec iuxta litte¬
ram accipere uelit: Unde statim ad spiritalẽ
intelligentiam recurrit. ⁊ quid t̾ mysticum
poralia describant᷑ simplicit̾ intelligenda᷑. Illa
ã consideratõ meditanti faciliꝰ occutrit q̃ in so¬
la ymaginatione consistit. Nam illa q̃ cum
intelligentia ꝑmiscet᷑ qͣnto subillior tanto dif¬
ficilius ĩuentłr. Unde est qd̾ dan prior neptalĩ
uero posterior nascit᷑.
terũ ymaginationẽ uerã rep̃sentat rerum
futuraꝵ ymaginationẽ fictam: neptalun
u̾o sepe ꝑ descripte rei ymaginationem fic¬
tam. surgit ad intelligentiam ueram. Non
enim licet de futuris bonis ꝑ spiritale in

Expanded text:
dubitat. Recte ergo considerationem ad Dan specialiter pertinere jam diximus, ubi sola imaginatione opus habemus, quamvis eam in tali negotio non sine rationis dispositione tractamus. Sed cum terram lacte et dibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam recurrit, et quid ibi mysticum quamvis corporalia describantur simpliciter intelligenda. CAa consideratio meditanti facilius occurrit, quae in sola imaginatione consistit. Nam illa, quae cum sola intelligentia permiscetur, quanto subtilior, tanto difficilius invenitur. Unde est quod Dan prior, Nephtalim vero posterior nascitur. rerum imaginationem veram repraesentat rerum futurarum imaginationem fictam. Nephtalim vero saepe per descriptae rei imaginationem fictam surgit ad intelligentiam veram. Neque enim licet de futuris et invisibilibus boni
Abbreviated transcription (Latin):
das uł de illoꝵ nu̾o qui uident᷑ dati ĩ lucem genti¬
ũ nõ magis de sublumni fumantem qmͣ flaminã¬
tem: Et si lumen qd̾ ĩ te ẽ inquit. sunt tenebre
qͣnte sunt tenebre: Nili tu ilos forte qd̃ nõ credo
lucem dixeris qui questum estimant pietatẽ
sunt q̃sitant. Quid dico q̃ sua sunt: ꝑfc̃s sit et
sc̃s ⁊̃ sua q̃rens suaq retinens: si ab alienis cõr
manꝰq contineat. Meminerit tñ qui sͥ usq huc
forte ꝑuenisse iuidetur. eũdẽ exigi sc̃itatis gradã
⁊ ab ethiuco an nõ milites sius uibentur cõ¬
tenti fore stipendiis ut saluifiant. Magnũ
uero ecc̃e doctori si sit sicut unꝰ militũs. aut c̾te
sacerdos fu̾it. Quẽ item das michi cõtentum

Expanded text:
das vel de illorum numero, qui videntur dati in lucem gentium, non magis de sublimi fumantem, quam flammantem? Et si lumen quod in te est, inquit, tenebrae sunt, quantae sunt tenebrae? Nisi tu illos forte quod non credo lucere dixersunt, quaeritant. Quid dico, quae sua sunt? Perfectus sit et sanctus etiam sua quaerens, suaque retinens, si ab alienis cor manusque contineat. Meminerit tamen, qui sibi usque huc forte pervenisse videtur, eumdem exigi sanctitatis gradum et ab ethnico. An non milites suis jubentur contenti forte stipendiis, ut salvi fiant? Magnum vero Ecclesiae doctori, si sit sicut unus militum: aut certe sacerdos fuerit! O de
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ quidem opere p̃ciũ fuit illustres scõꝵ de¬
scribere uitas. ut sint in speculũ et exemplum
ac qd̵dam ueluti condimentũ uite hominum
suꝑ t̾ram. ꝑ hoc .n. quoddãm apud nos ⁊̃ post
mortem iuuuint: multosq ex hiis qui uiuẽ

Expanded text:
er quidem operae pretium fuit illustres Sanctorum describere vitas, ut sint in speculum et exemplum, ac quoddam veluti condimentum vitae hominum super terram. Per hoc enim quodammodo apud nos etiam post mortem vivunt, multosque ex his, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hñtes inquiunt. hiis cõtenti sunꝰ. Ubi for¬
ma hec: In libris cernimꝰ eam. s nõ ĩuiris.
habes u̾o de iusto. qr lex dei eius ĩ corde ip̃ius.
⁊ nõ ĩcodice. Nec ꝑfectionis hiis gradꝰ. ꝑfectus
carere ⁊ nccriis paratꝰ est. At gratis istud. Uti¬
nam suꝑflius ponatur modus: utiam nõ
cupiamus ĩ infinitũ. Optimꝰ hodie est. qui

Expanded text:
tum habentes, inquiunt, his contenti simus . Ubi forma haec? In libris cernimus eam, sed non in viris. Habes vero de justo, quia lex Dei ejus in corde ipsius , et non in codice. Nec perfectionis is gradus. Perfectus carere et necessariis paratus est. At gratis istud. Utinam superfluis ponatur modus! utinam non cupiamus in infinitum!
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe scimꝰ qr mortuꝰ est. In uico .n. nr̃o puer qͥdam
mͦ in extrenus positꝰ ab̃ heri et nudiꝰ t̾cius loque¬
lam amiserat. qͥ cũ a m̃re sua exitũ p̾stolante ser¬
uaret᷑. subito ĩ hec u̾ba prorupit. Uideo inquit sca¬
tangit: ⁊ angeli multi descendũt ꝑ eam ut aĩam

Expanded text:
ne scimus quia mortuus est. In vico etenim nostro puer quidam modo in extremis positus ab heri et nudiustertius loquelam amiserat, qui cum a matre sua exitum praestolante servaretur, subito in haec verba prorupit: Video, inquit, scagit Muretum, et angeli multi descendunt per eam, ut animam
Abbreviated transcription (Latin):
trũ grauari cepit. ꝙ nullo modo moueri potuit. Sin¬
pentes q nimis cum uellent eũ ferte ad ecc̃am pre¬
dictoꝵ nirm: ferettũ mou̾e nullatenꝰ ponierũt. Tã¬
dem coacti dñm orauer̃t ut ostend̾e̾t eis: utrũ uellet
remensi ubi mille sc̃oꝵ reliquie quiescebãt. Statim¬
q feretrũ leuissime sustulerũt. ⁊ ibi corpꝰ sc̃i remi¬
gii honorifice posuerũt. Ubi cũ multa miracula co¬
tidie fierent: ampliauer̃t ecc̃am. Et ft̃a cripta retro
altare cũ effossũ corpꝰ uellent ibi repone: mouere ñ
potuer̃t. Cũq in or̃onib ꝑ noctarẽt ⁊ media nocte õs
parit̾ obdormissent ĩ crassinũ .s. kł octobris ĩuener̃t

Expanded text:
ita feretrum grauari cepit quod nullo modo moueri potuit. Stupentes itaque nimis cum uellent eum ferre ad ecclesiam predictorum martyrum, feretrum mouere nullatenus potuerunt. Tandem coacti dominum orauerunt ut ostenderet eis utrum uellet Remensi, ubi multe sanctorum reliquie quiescebant. Statimque feretrum leuissime substulerunt et ibi corpus sancti Remigii honorifice posuerunt. Vbi cum multa miracula cotidie fierent, ampliauerunt ecclesiam. Et facta cripta retro altare, cum effossum corpus uellent ibi reponere, mouere non potuerunt. Cumque in orationibus pernoctarent et media nocte omnes pariter obdormissent, in cras
Abbreviated transcription (Latin):
Equitas .ii. cui uidex obsequiũ debet amoris. amo¬
ris dexterã uel odii suustram nescit. Iuste iustũ
exequi est. nec durius equo nec remissius in
assertione uł executione iusticie. nuil aliud ꝙͣ
iusticiam q̃rere. Munera tñ curiales licenter
accipiant. dũ mͦ non extorqueãt ĩpudent̾. Pu¬
dorem abicit qui regat bis ⁊̃ emit. Ad rei nã¬
q nel spei p̾ciũ uerecũdiam uendit. Munꝰ
uero iniuste petitioĩs notam nõ ħt̃. qd̾ deuo¬
tio liberalitatis optulit. nõ improbitas depre¬
cantis extorsit. ita tñ ut uquoꝵ mun̾a non
acceptet ne aut ĩgratꝰ sit si dos nõ foueat ac¬
cepto munere. aut̃ si fouerit. inuistus hẽatur
Ratio h̃nda est ⁊ cause ⁊ ꝑsone. ut nec aturpi
nͨ turpit̾ accipiat᷑. Nec pͥlerũq a manu. a
causa. a tp̃re. a loco uel modo splendent mu¬
nera uel sordescunt.

Expanded text:
Aequitas enim cui judex obsequium debet, amoAequitas enim cui judex obsequium debet, amoris dexteram vel odii sinistram nescit. Juste eum exsequi, est nec durius aequo, nec remissius in assertione, vel exsecutione justitiae, nihil aliud quam justitiam quaerere. Munera tamen curiales licenter accipiant, dummodo non extorqueant impudenter. Pudorem abjicit qui rogat, bis etiam emit. Ad rei namque vel spei pretium verecundiam vendit. Munus vero injustae petitionis notam non habet, quod devotio liberalitatis obtulit, non improbitas precantis extorsit. Ita tamen ut iniquorum munera non acceptet, ne aut ingratus sit, si eos non foveat accepto munere; aut si faverit, injustus habeatur. Ratio enim habenda est et causae et personae: ut nec a turpi, nec turpiter accipiatur. Nam plerumque a manu, a causa, a tempore, a loco vel modo splendent munera vel sordescunt.