comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audire & ceꝑit sequi. regis egyp¬
tii aduersitas. idẽ. maligni sp̃c̃
temptatio excrescit. Debet gͦ
iuigilanter doctor ꝓfitienti ani¬
me que illam temptationes se¬
quant᷑ innotescere. ut cautam se
ualeat contͣ maligni sp̃c insidi¬
as p̃parare. Unde bene nẽ post
descriptã ciuitatẽ ierusalem in
latere dicit᷑ ꝓphet x. & ordinabis
ad uersus ⁊am obsidionẽ. & edifi¬
cabis munitiones. & cõportabis
aggerem. In qua enim iampa¬
cis uisio describit᷑. ei necesse est
ut temptationũ bella nuntient᷑.
nam ut ualeat ad illa pacis gau¬
dia ȩterna ꝑtingere. hanc hic
ꝓculdubio oportet tͥbulationũ
certamina multa sustinere. De
qua bene dicitur. Orainabis
aduersus eam obfidionẽ. Pre¬
dicator quippe contra erudien¬
dam animã obsidionẽ ordinat.
cum p̾muniendo indicat quib
se modis uicia uirtutib oppi¬
nant. quo mͦ luxuria castitanꝰ
feriat. qualiter ira tͣnquili¬
tatem animi ꝑturbet. qͣntum

Expanded text:
audire et sequi coeperit, regis Aegypaudire et sequi coeperit, regis Aegyptii adversitas, id est maligni spiritus tentatio, excrescit. 25. Debet ergo vigilanter doctor proficienti animae quae illam tentationes sequantur innotescere, ut cautam se valeat contra maligni spiritus insidias praeparare. Unde bene nunc, post descriptam civitatem Jerusalem in latere, dicitur prophetae: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem. In qua enim jam pacis visio describitur, ei necesse est ut tentationum bella nuntientur. Nam ut valeat ad illa pacis gaudia aeterna pertingere, hanc hic procul dubio 1303 oportet tribulationum certamina multa sustinere. De qua bene dicitur: Ordinabis adversus eam obsidionem. Praedicator quippe contra erudiendam animam obsidionem ordinat cum praemuniendo indicat quibus se modis vitia virtutibus opponant, quomodo luxuria castitatem feriat, qualiter ira tranquillitatem animi perturbet, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerat temptationes admou&
ita ut plerumq sic resistentem
animã temptet. sicut ante num¬
quã temptauerat. qͣndo posside¬
bat. Unde scriptũ est. E ili acced̃ns
ad seruitutẽ di. sta in iusticia &
timore. x p̃para animã tuam
ao temptationem. Unde & demo¬
nacꝰ qui a año sanat᷑. ab exeum¬
te demone discerpit᷑. sicut scͥptũ
est. Et clamans & multũ discer¬
pens ecum. exuit abeo Quid est
enim. qͦd obsessum hominẽ an¬
tiguꝰ hostis quẽ possessum ñ
discerpserat. deserens discerpsit
nͥ qͥd plerumq dum de corde
expellit᷑. acriores in eo tempta¬
tiones generat. quam priꝰ exci¬
tauerat qͣndo hoc quietꝰ possids¬
bat: Unde israbelite quoq ad
moysen & aaron dicunt. uideat.
añs & iudicet. qm̃ fetere fecistis
odorem nr̃m coram pharaone.
ut occideret nos. In moyse enun
& aaron. lex & ꝓphetia figurate st̃
Et sepe apd̾ se infirmꝰ animus:
quasi contͣ saera eloqͥa murmu¬
rat. qͥa post quã uerba celestia

Expanded text:
sueverat tentationes admovet; sueverat tentationes admovet; ita ut plerumque sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat, quando possidebat. Unde scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Unde et daemoniacus qui a Domino sanatur, ab exeunte daemone discerpitur, sicut scriptum est: Et clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem possessum non discerpserat, deserens discerpsit, nisi quod plerumque dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat quando hoc quietus possidebat? Unde et Israelitae quoque ad Moysen et Aaron dicunt: Videat Dominus, et judicet, quoniam fetore fecistis odorem nostrum coram Pharaone yse enim et Aaron lex et prophetae figuratae sunt. Et saepe apud se infirmus animus quasi contra sacra eloquia murmurat, quia postquam verba coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
itatem auduientis considerat.
a est ꝓuectum uł defectũ con¬
spcit. & iuxta ex intelligentiam
picationis suȩ uerba moderat᷑.
ut describi maudientis m̃te
cuntas ierusalem. to. ẽ. uisio pacis
possit. Dicatur ergo. S ume
nbi laterem. uideł ꝓximi cor
terrenum. pones cũ coram te.
silłl ut uitam atq intellectũ
iliꝯ intenta m̃te custodias
Et describes in eo ciuitatem
urusalem. ut ei quȩ sint suꝑna
gauaia de tusione pacis inno¬
tiscas. Q uasi enim iam ierłm
i laterem descripta est. cũ ter¬
itia mens ceꝑit quȩ sint illa in¬
itrne pacis gauua uera cognos¬
core & ad conspitiend̾am głam pa¬
tric celestis anhelare. Quasi in¬
terra uisio pacis describit᷑. q̃ndo
mens que pͥus terrina sapuerat.
ꝑamorem iam ad contẽ plandam
gloriam regni cȩlestis eleuatur.
S ed mox ut animꝰ amare celes¬
tia ceꝑit. mox ut ad uisionẽ pa¬
cis intime tota se intentione col¬
legerit. antiquus ille aduersariꝰ
qui de celo lapsus est inuidet c mn¬

Expanded text:
ientis considerat, id est, profectum vel defectum conspicit, et juxta ejus intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mentem civitas Jerusalem, id est, visio pacis possit. Dicatur ergo, « Sume tibi laterem; id est, proximi cor terrenum, » pones eum coram te: « scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem; » ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare, quasi interna visio pacis describitur, quando mens quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur: sed mox ut animus amare coelestia coeperit, mox ut ad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius, qui de coelo lapsus est, invidet, et in
Abbreviated transcription (Latin):
a bona aluis. ꝑ ipsam humilitatis
gram fiat. ut doctrine sermo qͥ
ablitus fuerat redeat. Se quitur.
qm autem locutus fuero tͥ. aꝑi¬
s os tuum. & loqueris adeos.
hec dicit dñs ds. Qui audit
quia domꝰ exasꝑans est. Se pe
quidam uerbum di audire de¬
siderant. s dũ alios conspitiunt
aurem auertere. etiam ipsi a salu¬
tis audatu deuant᷑. Et pleru̾ꝙ
multi quiescere appetunt. atꝙ
a cunctis mundi hui actib ua¬
care. nullis iam desideriis terre¬
nis subcumbere. s dũ uident ali¬
os inquiete agendo ꝓficere. atꝙ
m hoc mundo aiitiis & honorib
extolli. quia nec dum in uia rec¬
titudinis firmi sunt. ad pͣua oꝑa
ex alioꝵ exemplo delabunt᷑. Hinc
est enum qͦđ in typo infirman¬
tium. psalmista loquens dacebat.
Uci autem pene motist̃ pedes.
pene effusi sunt gressus mei. qͥa
zelatus sum in peccatoribus:
pacẽ peccatoꝵ uidens. Hinc iterũ
dicit. Dum suꝑbit impiꝰ. incenda¬

Expanded text:
et bona aliis per humilitatis et bona aliis per humilitatis gratiam fiat, ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeat. Sequitur: « Cum autem locutus fuero tibi, aperies os tuum, et loqueris ad eos: Haec dicit Dominus Deus: qui audit, quia domus exasperans est. » Saepe quidam verbum Dei audire desiderant, sed dum alios conspiciunt aurem avertere, etiam ipsi a salutis auditu deviantur. Et plerumque multi quiescere appetunt, atque a cunctis mundi hujus actibus vacare, nullis jam desideriis terrenis succumbere. Sed dum vident alios inquiete agendo proficere, atque in hoc mundo divitiis et honoribus extolli, quia necdum in via rectitudinis firmi sunt, ad prava opera ex aliorum exemplo delabuntur. Hinc est enim, quod in typo infirmantium Psalmista loquens dicebat: « Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quia zelatus sum in peccatoribus, pacem peccatorum videns . » Hinc iterum dicit: « Dum superbit impius, incendi
Abbreviated transcription (Latin):
sa obiurgationis gr̃a fuissent
Sed cum indoctrina atq silea¬
tio sit meritor tanta diuersita
ut sciri facile n possit. utrũ ex
auditoris. an ex eiꝰ uicio qui aior¬
trinȩ locum uidetur tenere docen¬
di sermo subtrahatur. qͥd aliud no¬
bis qͣ seruari semꝑ in rebꝰ dubiis lu¬
militas iubetur. ut ⁊ quands loqui possiumus
non sxtoilamui. ue fortasse iꝑca
locutionis nr̃e grͣa ñ nobis sed au¬
ditoribꝰ nr̃is collata sit. & rurso
quando loqui ñ possumꝰ. hi qui
nobis cõmissi sunt minime nos
duuidicent. ne. fortasse ñ ex nro
sed ex pecrato audientiũ loqui
minime possimꝰ.  Ad hoc ergo
nobis cuncta de meritis nr̃is
incerta sunt. ut. unã certã gr̃am
teneamꝰ humilitatẽ. quatimꝰ &
nos cum loquim᷑. ex om̃ĩporetitis
q aono hoc esse ur̃m meritum
hutemus. & quando a locutione
soctrine obmutescimꝰ. qͣmuis
a culpa sit. uos tam̃ hanc esse
ir̃m specialiter credatis. ut dũ
ucissim mala nobis tribuimus

Expanded text:
sa objurgationis gratia fuissent. sa objurgationis gratia fuissent. Sed cum in doctrina atque silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex auditoribus an ex ejus vitio, qui doctrinae locum videtur tenere, docendi sermo subtrahetur, quid aliud nobis, quam servare semper in rebus dubiis humilitas jubetur, ut et quando loqui possumus, non extollamur, ne forte haec ipsa locutio nostra gratia non nobis, sed auditoribus nostris collata sit. Et rursus, quando loqui non possumus, hi qui nobis commissi sunt, minime nos dijudicent, ne fortasse non ex nostro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatis, quatenus et nos cum loquimur, ex omnipotentis Dei dono, hoc esse vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut dum vicissim mala nobis tribuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
asia scriptũ est. qͥa ꝓhibuit eos
sp̃c sc̃s. Propter bonos auditores
etiam malis doctorib sermo dat᷑.
sicut de phariseis dñs dicit. Om¬
nia quecumq dixerint uobis ser¬
uate & facite. scđm oꝑa uͦ eoꝵ no
lite facere. dicunt enĩ & ñ faciunt.
Propter docentiũ quoq meri¬
tum. & audientiũ iustificationem
sermo docꝰtrine tribuit᷑. sicut scs
apłis dicitur. euntes docete om̃s
gentes. Propter malos uͦ audi¬
tores. & indignã uitam eoꝵ qui
docere debuerunt. sermo doctne
subtrahit᷑. sicut heli ad corrigen¬
dos filios districte increpatiõis
uerbũ non habuit. quia & eius
negligentia & filioꝵ exigebat in¬
ta. ut cũ eis & ppłs caderet
archa dñi capta ad allophilos
tͣnsiret. Uagna enim di om̃po¬
tentis est gr̃a. cum iniq agena¬
bus durus a doctorib sermo
increpationis ꝓfertur. Quo ꝯt̾
nunc dicit᷑. & eris mutꝰ. nec q̃si
uir obiurgans Delinquentes
etenim obiuirgass. si digni ip¬

Expanded text:
Asia scriptum est quia « prohibuit eos Asia scriptum est quia « prohibuit eos spiritus Jesu . » Propter bonos auditores etiam malis doctoribus sermo datur, sicut de Pharisaeis Dominus dicit: « Omnia quaecunque dixerint vobis, servate et facite.lite facere; dicunt enim, et non faciunt . Propter docentium quoque meritum et audientium justificationem sermo doctrinae tribuitur, sicut sanctis apostolis dicitur: Euntes docete omnes gentes . Propter malos vero auditores et indignam vitam eorum qui docere debuerant, sermo doctrinae subtrahitur, sicut Heli ad corrigendos filios districtae increpationis verbum non habuit quia et ejus negligentia, et filiorum exigebat vita, ut cum arca Domini capta ad Allophylos transiret . Magna enim omnipotentis Dei est gratia cum inique agentibus, durus a doctoribus sermo increpationis profertur, quo contra nunc dicitur: « Et eris mutus, nec quasi vir objurgans. » Delinquentes etenim objurgasset, si digni ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uicio p̃dicantis. p̃dicationis
sermo subtrahatur. Quatuor
enim qualitatib. res hec consi¬
derata. distinguit᷑. Nam aliqͣndo
ꝓpter malos auditores. bonis
tollitur sermo doctorib Aligͣ̃n¬
do uero ꝓpter bonos auaitores.
datur sermo doctorib & malis.
Nliquando autem ꝓpter docen¬
tium atq auoientiũ iustifica¬
tionẽ. bonis sermo doctoribus
datur. ut & ipsi ꝑ meritũ cres¬
cant. & auditores eoꝵ in intellec
tu & uita ꝓfitiant. A liqͣndo uͦ
quia neq hii digni sunt acci¬
pere quibꝰ doctrine sermo
ꝓfertur. neq illi aoctnȩ uerbũ
ꝓferre qui locum docendi tenent
p̃dicationis sermo tollit᷑. ut u¬
traq pars districte iudicet᷑. Propt̾
malos namq auditores. bonis
sermo aoctorib tollit᷑. sicut nc
ad iezechiel dicitur. linguã tuã¬
adhe rescere faciam palato tuo
&eris mutus. nec quasi uir obiur¬
gans. quia domus exasꝑans est. & si¬
sicut uolentib apłis p̾dicare in

Expanded text:
pro vitio praedicantis praedicationis pro vitio praedicantis praedicationis sermo subtrahatur. 16. Quatuor enim qualitatibus res haec considerata distinguitur. Nam aliquando propter malos auditores bonis tollitur sermo doctoribus. Aliquando vero propter bonos auditores datur sermo doctoribus etiam malis. Aliquando autem propter docentium atque audientium justificationem bonis sermo doctoribus datur, ut et ipsi per meritum crescant, et auditu et vita proficiant. Aliquando vero, quia neque hi digni sunt accipere, quibus doctrinae sermo profertur, neque illi doctrinae verbum oferre, qui locum docendi tenent, praedicationis sermo tollitur, ut utraque pars districte judicetur: propter malos namque auditores, bonis sermo doctoribus tollitur, sicut nunc ad Ezechieladhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. » Et sisicut volentibus Apostolis praedicare in
Abbreviated transcription (Latin):
atq iterũ domũ rediens. & seme¬
ipsum reclaudens. semꝑ sue uo¬
iuntatis arbitriũ ad dium elo¬
quii p̃ceptũ frangat. quatinꝰ in
celesti uissione suspensus. ñ suam
s condatoris sui uoluntatẽ im¬
pleat. cui dicitur. Et tu fili ho¬
minis. ecce data sunt suꝑ te um¬
cula. &ligabunt te in eis. & ñ egre¬
dieris in meddio eor. Qua in re
notandũ est. qͦd aduersa ꝓpħa
p̃noscit. ut contra omĩa paret᷑.
N mus enim mala contra m̃tem
p̃ualent. que inopinata ñ uenũt.
Et tamen dum contraria p̾nos¬
cuntur. quanta sit in eo obedi¬
entie uirtꝰ. ostendit᷑. qui & cognos¬
cit qͦd aduersa passurus est. & ta¬
men uoci am̃ice inobediens ñ ẽ.
Magna autẽ consideratione indi¬
gent uerba. que ꝓtinꝰ adduntur.¬
Et linguã tuam adhȩrescere fa¬
ciam palato tuo. e eris mutus
nec quasi uir obiurgans. quia do¬
mus exasꝑans est. Discernendũ
quippe nobis est. utrũ ꝓ solis ma¬
lis auditorib an aliqͣndo etiam

Expanded text:
um domum rediens, et semetipsum recludens, semper suae voluntatis arbitrium, ad divini eloquii praeceptum frangat, quatenus in coelesti visione suspensus, non suam, sed Conditoris sui voluntatem impleat? Cui dicitur: « Et tu, fili hominis, ecce data super te sunt vincula, et ligabunt te in eis, et non egredieris in medio eorum. » Qua in re notandum quod adversa propheta praenoscit, ut contra omnia paretur. Minus enim mala contra mentem praevalent, quae inopinata non veniunt. Et tamen, dum contraria praenoscuntur, quanta sit in eo obedientiae virtus ostenditur, qui et cognoscit, quod adversa passurus est, et tamen voci Dominicae inobediens non est. Magna autem consideratione indigent verba quae protininguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Discernendum quippe nobis est utrum pro solis malis auditoribus, an aliquando etiam
Abbreviated transcription (Latin):
i obsidionẽ. & circiundabis eam.
signũ est domui ifrł. In quib ui¬
delicet uerbis. quid aliua iuxta.
nstoriã. ñ ierosolime urbis obses¬
sid atq destructio designat᷑. &
neccatoris ppłi afflictio ex pͥmit᷑:
Que domꝰ exasꝑans uocat᷑. cũ
apte dicit᷑. ordinabis aduersꝰ eã
obsidionẽ. & edificabis munitionẽ.
a conportabis aggerem. & dabis
contra eam castra. & pones arie¬
tes in gyro. S quia uerba ꝓphetie
sic plerumq narrant historica.
ut ꝑ hec etiã mystica describãt.
maxime quia in eis inter ponit᷑
q̃d teneri posse ad litterã ñ ui¬
detur. cum dicitur. & tu sume tͥ
sartaginẽ serreã. e pones cam
murum ferreũ inter te & ciuui¬
tatem. & obfirmabis faciẽ tuam
ad cam. & erit in obsidionem.
Nisi enim reb historicis mysti¬
ca miscerent᷑. quid sartago fer¬
rea necessaria ꝓpħe fuit. ut hãs
inter se & ciuitatẽ poneret. qͣti¬
nus se ab eis obsicione se parare:
Cum enim dicit᷑. sume. tͥ sar

Expanded text:
bis eam. Signum est domus Israel. 20. In quibus videlicet verbis quid aliud juxta historiam nisi Jerosolymae urbis obsessio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? Qui domus exasperans vocatur, cum aperte dicitur: Ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis met comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, pones arietes in gyro. » Sed quia verba prophetiae sic plerumque narrant historica, ut per haec etiam mystica describant, ramus, maxime quia in eis interponitur, quod teneri posse ad litteram non videtur, cum dicitur: « Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem, et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. Nisi enim rebus historicis mystica miscerentur, quid sartago ferrea necessaria prophetae fuit, ut hanc inter se et civitatem poneret, quatenus se ab ejus obsidione separaret? Cum
Abbreviated transcription (Latin):
que breuiter sub duplici intel¬
ictu discusimus. placet ut uixta
considerationem littere lemt̾ tan¬
gndo transeamꝰ Quid enĩ nobis¬
implis ꝑ ipsa uerba historie. qͣm
urtus obȩdientie cõmendatur:

Expanded text:
quae breviter sub duplici intellectu discussimus, placet ut juxta considerationem litterae leniter tangendo transeamus. Quid enim amplius per ipsa verba historiae, quam virtus obedientiae commendatur,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑpetua felicitate gaudere.
Quisqͥs itaq in eo gaudet qͣd
alter ñ habet. ex ipsa sua ha¬
bundantia. deterior factus.
gaudiũ priuatũ habet. Con¬
tra huiꝯ nos appetitũ habun¬
dantie. ioħs aimonet. dicens
N olite diligere mundũ. neꝙy
ca que in mundo sunt. Qui¬
mox rationem subdidut quare
Siquis diligit mundũ. non est
caritas pat̾ris in eo Nemo enĩ
potest duob dñis seruire. quia
ñ ualet simul tͣnsitoria. & eter¬
na diligere. Sienĩ eternitatẽ.
diligimꝰ. cuncta temꝑalia. in
usu ñ ĩaffectu possidem. Qui
eandem rationẽ ꝓtinꝰ subdit

Expanded text:
et perpetua felicitate gaudere. et perpetua felicitate gaudere. Quisquis itaque in eo, quod alter non habet, gaudet, ex ipsa sua abundantia deterior factus gaudium privatum habet. Contra hujus nos appetitum abunannes admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Quimox rationem subdidit, quare: Si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Nemo enim potest duobus dominis servire, quia non valet simul transitoria et aeterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu, non in affectu possidemus. Qui eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
ad auaritiã ꝑtrahit. Discamꝰ
itaq fr̃s non solũ in ꝓsꝑis.
sed in aduersis quoq grãs a.¬
gere. Pater enim nobis expi¬
etate sua factus ẽ. conditor
nr̃. nos quoq adoptiuos filios
ad hȩreditatẽ regni celestis mi¬
trit. & ñ solũ donis reficit. sed
etiam flagellis erudit: discamꝰ
igitur habundare. ut cuncta.
que ab eo accipimꝰ cũ indi¬
gente partiam̃. & m̃tem ha-¬
bundantia ñ elidat. ne fortas¬
se gaudeat. qͥa hoc adest sibi
qd de est alteri. & ñ iam com¬
muni bono sed ꝓprio letet᷑.
Apͥuato gaudio ueritas ad
commune discipłos reuocat.
cum eos de p̃dicatione rede¬
untes. & de subiectione demo¬
nũ letantes ammonet. dicens.
Nolite gaudere suꝑ hoc. sed
potis gaudete & exultate.
quia. nomina ur̃a scͥpta sunt.
in celis. Non om̃s electi de¬
monia eitiunt. sed tam̃ elec¬
torũ omĩum nomina celo
tenentur asscripta. Ammo¬
nentur gͦ discipłi pͥuatã leti¬
ciam deponere. cõmuni autẽ

Expanded text:
ad avaritiam pertrahit. Discamus ad avaritiam pertrahit. Discamus itaque, fratres, non solum in prosperis, sed in adversis quoque gratias agere. Pater enim nobis ex pietate sua factus est Conditor noster, nosque adoptivos filios ad haereditatem regni 1387 coelestis nutrit. Et non solum donis reficit, sed etiam flagellis erudit. Discamus igitur abundare, ut cuncta quae ab eo accepimus, cum indigentibus partiamur. Et mentem abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat quia hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam communi bono, sed proprio laetetur. A privato gaudio Veritas ad commune discipulos revocat, cum eos de praedicatione redeuntes, et de subjectione daemonum laetantes admonet, dicens: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Non emonia ejiciunt, sed tamen electorum omnium nomina coelo tenentur ascripta. Admonentur ergo discipuli privatam laetitiam deponere: communi autem
Abbreviated transcription (Latin):
qui solus ñ possidet qͦd accepit.
sed hoc indigentibꝰ miscditer
aruidit. scit habundare. Qui
acceptis alim̃tis ñ adingurgi¬
tationẽ uentris utit᷑. sed. repa¬
rationẽ uirtutis. nec plꝰ carni
tribuit. quã necessitas petit. scib
satiari. Qui alim̃toꝵ inopiam
sine murmuratione. tolerat
nec ꝓ necessitate uictus. agit.
aliquid unde anima peccati
laqueũ incurrat. scit esurire.
Quem g̾ nec inhabundantia su¬
pbia eleuat. nec in necessitate.
cupiditas inritat. nouit ha¬
bundare. nouit penuriã pati
qui cum statim subderet. omĩa
possum. ne elationis esse uer¬
ba. crederemꝰ. adiunxit inquo
in eo qͥ me cõfortauit. Ecce
in altũ ramus ꝓdiit. sed quia.
in radice. se tenet in uiridita¬
te ꝑmansit. In altũ enĩ sur¬
gens aresceret. si se a radice di
iusisset. Sibi enĩ nichil tͥbuit.
qui omĩa se posse ñ inse. sed in
eo qͥ se cõfortat. fatet᷑. Hinc
dantia in suꝑbiã. nec inopia.

Expanded text:
qui solus non possidet quod accepit, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit satiari, qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo, nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subderet « omnia possum, » ne elationis esse verba crederemus, adjunxit in quo: « in eo, qui me confortat. » Ecce in altum ramus prodit: sed quia in radice se tenuit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset: sibi enim nihil tribuit, qui omnia se posse, non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc dantia in superbiam, nec inopia
Abbreviated transcription (Latin):
inde palma gestet᷑ in fronte.¬
adesse semꝑ nr̃is m̃tibus
debet. & in aduersis fiducia.
& in ꝑsꝑis timor: ne aut ad¬
uersa in desꝑationẽ ꝑtrahãt.
aut. ꝓsꝑa. animũ in sui fi¬
aucia extollant. Hinc est
qͦd isdem eg̃giꝰ p̃dicator
dicebat. Scĩo & humiliari.
scio & habundari. ubiq & in om̃ib
institutꝰ sum. & saciari & esurire.
omĩa possũ in eo qͥ me cõfortat
miliari. & habundare. & satiari.
& esurire & habundari. & pe nu¬
riam pati. ut ꝓmagno sciriista.
tantꝰ p̃dicator insinuet: Ars
omĩno ẽ. & mire discipline sci¬
entia. que totõ nobis cordis ẽ.
adnisu discenda. Quem enim
penuria sua ñ frangit .a. gr̃arũ
actione ñ retrahit. inrerũ tem¬
ꝑaliũ desiderio ñ accendit. scit
humiliari. Hoc enĩ loco apłs hu
miliari dicit. penuriã ꝑpeti.
Nam statim e cõtrario subumxit
scio & habundare. Qui enĩ ac¬
ceptis reb ñ extollit᷑. qui eas
ad usum uane głe ñ intorquet.

Expanded text:
inde palma gestetinde palma gestetadesse semper nostris mentibus debet et in adversis fiducia, et in prosperis timor, ne aut adversa in desperationem pertrahant, aut prospera animum in sui fiduciam extollant. Hinc est quod idem egregius praedicator dicebat: Scio et humiliari, scio et abundare, ubique et in omnibus instOmnia possum in eo qui me confortat miliari et abundare, satiari et esurire, abundare et penuriam pati, ut pro magno se scire ista tantus praedicator insinuet? ars omnino et mira disciplinae scientia, quae toto nobis cordis est adnisu discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit: in rerum temporalium desiderium non accendit. Scit humiliari: hoc enim loco Apostolus humiliari, dicit penuriam perpeti. Nam statim e contrario subjunxit: « Scio et abundare. » Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet,
Abbreviated transcription (Latin):
tenditur. hoc in reuertentibꝰ
netur. Notandũ quoq mag¬
noꝑe ẽ qͦd dicitur. hinc & in¬
de. Om̃s enim qui ad uite
aditum tendimꝰ. & ex dextro¬
& ex sinistro latere habere
palmas debemꝰ. Quod enim
hinc & inde dicit᷑. latꝰ utrũq
signatur. A dextro igit᷑ pal¬
mam habet is. quẽ ꝓsꝑa. non
extollunt. Asinistro palmam
habet is. quem aduersa ñ de¬
itiunt. Quasi ex utraq par-¬
te portabat paulꝰ palmam
cũ dicebat. Per arma iusti¬
cie .a. dextris & a. sinistris.
Per głam & ignobilitatẽ. ꝑ in¬
famiã & bonam famã. ut.
seductores &ueraces.
Non hunc aduersa.
fran gebant. nec ꝓs¬
pera in m̃tis tumorẽ suble¬
uabant. Hinc inde gestabat.
palmam. qͥ in aduersitate for¬
tis. & in psꝑitate. humilis ꝑma¬
nebat. Quisquis enĩ de ꝓsꝑis
extollitur. habere in parte
aextera palmã. nescit. Quis¬
quis inaduersitatib frangit᷑.
portare. palmam a. sinistro
latere ignorat. Ut gͦ hinc &

Expanded text:
tenditur, hoc in revertentibustenditur, hoc in revertentibusnetur. Notandum quoque magnopere est quod dicitur: « hinc et inde. » Omnes enim qui ad vitae aditum tendimus, et ex dextro et sinistro latere habere palmam debemus. Quod enim hinc et inde dicitur, latus utrumque signatur. A dextro igitur palmam habet is quem prospera non extollunt; a sinistro palmam habet is quem adversa non dejiciunt. Quasi ex utraque parte portabat Paulus palmam, cum diceret: « Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, ut seductores, et veraces . Non hunc adversa frangebant, non prospera in mentis tumorem sublevabant. Hinc inde ergo gestabat palmam, quia et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanebat. Quisquis enim de prosperis extollitur, habere in dextera parte palmam nescit. Quisquis in adversitatibus frangitur, portare palmam a sinistro latere ignorat. Ut ergo hinc et
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum demonstratio designet᷑.
Ipsis enĩ sũmis p̃dicatorib di¬
citur. Yideant oꝑa ur̃a bona:
& głificent patrẽ ur̃m qͥ est
in celis. Qui igit᷑ in uita sua
imp̃ssa esse scã oꝑa de mõstrãt.
palmas in fronte. celatas habent
quia qͣntũ illos in posterum
uictoria. sequat᷑. iam nc̃ inscĩs
suis oꝑibus ostendunt. uel
certe qͥa fidem ꝑ orientis. spẽ.
ꝑ aqͥlonis. caritatẽ uero ꝑ aus-¬
tralem portã diximꝰ designa¬
ri.notandũ nobis ẽ. qͥa in õri¬
entis porta pictura palmaꝵ
in aquilone. uͦ & meridie. ce¬
latura esse ꝑhibet᷑. quia con¬
tingit sepe ut hii qui
inchoantes sut.nec¬
dũ se. in oꝑib so lidis ac
magnis oꝑibus exercent. Et¬
qui iam feruore sp̃c in uir¬
tutibꝰ excreuerunt. qͥsi in
meridie in scĩs actib mar¬
descunt. In orientis gͦ porta
pictura. ẽ. in aqͥlonis uero &
meridiei celatura. qͥa signũ
uictorie qͦd inchoantib os¬

Expanded text:
operum demonstratio designetur. operum demonstratio designetur. Ipsis enim summis praedicatoribus dicitur: « Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem ve. » Qui igitur in vita sua impressa esse sancta opera demonstrant, palmas in fronte caelatas habent, quia quanto illos in posterum victoria sequatur, jam nunc in sanctis suis operibus ostendunt. Vel certe quia fidem per orientis, spem per aquilonis, charitatem vero per australem portam diximus designari. Notandum nobis est, quia in orientis porta pictura palmarum, in aquilone vero et meridie caelatura esse perhibetur, quia contingit saepe, ut hi, qui adhuc inchoantes sunt, necdum se in operibus solidis ac magnis exerceant. qui jam fervore spiritus in virtutibus excreverunt, quasi meridies in sanctis actibus inardescunt. In orientis ergo porta pictura est, in aquilonis vero et meridiei caelatura, quia signum victoriae, quod in inchoantibus os
Abbreviated transcription (Latin):
Alia quoq questio orit᷑. cur
porta atrii interioris posita cõ¬
tra. portã orientis & aqͥlonis di¬
catur. &an ad australẽ portam
pateat tacetur. Sed qͥa ꝑ orien
sos designari. dignũ fuit ut uł de
inchoantib quibus adhuc sol il
tepore est. uł etiam a lapsis sed
ꝑ cõuersionẽ redeuntib aꝑte
diceretur. qͦd eis porta atrii in¬
terioris pateat. quatiuꝰ ex ip¬
sis nos certos faceret. de qͥbus
aubitari potuerat. Hoc autẽ.
de porta australi dicendũ nͣ
erat. qͥa eos ad gaudia inter-¬
na ꝑtingere. qui feruore sp̃c
inuirtutibꝰ ꝑmanent. nullꝰ igno¬
rat. Se quitur Et celate. pal¬
me erant una. hinc & altera in¬
qͦd priꝰ in frontib pictura pal¬
marũ. nc̃ autẽ celate palme. in
fronte. esse memorant᷑:In ce¬
latura quippe lapidũ. oꝑa. ex
teriꝰ esse uident᷑. sed ficut iam
suꝑiꝰ daiximꝰ. pictura palmaꝵ
c̃ ostensio signoꝵ. Nunc .uͦ. cela¬
tura palmarũ dicit᷑. ut bonoꝵ

Expanded text:
Alia quoque quaestio oritur, cur Alia quoque quaestio oritur, cur porta atrii interioris posita contra portam orientis et aquilonis dicitur, et australis porta, cui pateat tacetur? Sed quia per orientdiximus designari, dignum fuit, ut vel de inchoantibus, quibus adhuc sol in tepore est, vel etiam de lapsis, sed per conversionem redeuntibus, aperte diceretur quod eis porta atrii interioris pateat: quatenus ex ipsis nos certos faceret, de quibus dubitari potuerat. Hoc autem de porta australi dicendum non erat, quia eos ad gaudia interna pertingere, qui fervore spiritus in virtutibus permanent, nullus ignorat. Sequitur. « Et caelatae palmae erant, una hinc et altera inquod prius in frontibus pictura palmarum, nunc autem caelatae palmae in fronte esse memorantur? In caelatura quippe lapidum expressa esse opera videntur. Sed, sicut jam superius diximus, pictura palmarum est ostensio signorum. Nunc vero caelatura palmarum dicitur, ut bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ticia cognoscãt. Pateat. por¬
ta ad meridiẽ. ut hii qͥ scĩs
desideriis in uirtutib feruẽt.
sp̃itali intellectu cotidie. in¬
terni gaudii mysteria pent¬
trent. Inter hec autẽ queri
potest. cũ quatuor huiꝰ mũ¬
di partes sint. cur in hoc e¬
dificio heȩ exteriores ñ qua¬
tuor. sed tres porte esse. me¬
morentur Quod recte que
rendũ fuerat. si ꝓpheta ñ
dia ꝑtingat. tres solũ mͦ portas
habet. uideł̃ fidem. spem. atq ca¬
ritatem: unã ad orientẽ aliam
ad aqͥlonẽ. terciã ad meridiẽ.
Porta quippe in oriente ẽ. fidc̃
qͥa ꝑ ipsam lux uera. nascitur
in m̃te. Porta ad aquilonẽ spes:
quia unusqͥsq in peccatis posi¬
ricordiã. funditus ꝑit. Unde.
necesse ẽ. ut qͥ ꝑsuã iniqͥtatem
ex tinctꝰ est. ꝑ spem miscđie re¬
uiuiscat. Porta. ad meridiem
caritas. qͥa. in igne amoris ar¬
det in meridiana. etem̃ porta sol in
ad interiꝰ atriũ tendit᷑. quia
ꝑ fidem. spem. atq caritatem
ad gaudia. secreta ꝑueniunt..

Expanded text:
Pateat porta ad Meridiem, ut hi qui sanctis desideriis in virtutibus fervent per spiritalem intellectum quotidie interni gaudii mysteria penetrent. Inter haec autem quaeri potest, cum quatuor hujus mundi partes sint, cur in hoc aedificio exterioris atrii non quatuor, sed tres portae esse memoranturendum fuerat, si propheta non dia pertingat, tres solummodo portas habet, videlicet fidem, spem atque charitatem: unam ad orientem, aliam ad aquilonem, tertiam ad meridiem. Porta quippe in oriente est fides: quia per ipsam lux vera nascitur in mente. Porta ad aquilonem spes: quia unusquisque in peccatis posirit, funditus perit: unde necesse est ut qui per suam iniquitatem exstinctus est, per spem misericordiae reviviscat. Porta ad meridiem, charitas, quia in igne amoris ardet. In meridiana etenim porta sol in ad interius atrium tenditur, quia per fidem, spem et charitatem ad gaudia secreta perveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pati possumus. accepta bona
mͣ̃tem ñ eleuant. qͥa eorũ
gaudiũ timor memorie. ma¬
lorũ p̃mit. Et si cũ mala
habemꝰ bonoꝵ reminiscim᷑.
que. aut iam accepimꝰ aut.
adhuc nos posse accipere
sꝑamꝰ. maloꝵ pondꝰ en ani¬
mũ in desꝑationẽ ñ depͥmit.
quia. hunc ad spẽ memoria.
bonoꝵ leuat. S i itaq fr̃s¬
sanctoꝵ exempla. gradunur.
ut nos nec ꝓsꝑitas eleuet:.
nec aduersitas frangat. habe

Expanded text:
pati possumus, accepta bona pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hunc ad spem memoria bonorum levat. Si itaque, frsanctorum exempla gradimur, ut nos nec prosperitas elevet, nec adversitas frangat, habe
Abbreviated transcription (Latin):
nimiter ꝑtulit. dicens. Si
ñ dixerũt uiri tab̾nacłi mei.
quis det. de carnib ei ut sa¬
turemur. Quid est gͦ quod
uir sc̃s tot suas uirtutes inter
flagella enumerat: Quid ẽ.
qd ore suo oꝑa que fecerat
laudat. nͥ quia. inter uulnera.
& uerba. que hunc ad desꝑa.¬
tionẽ trahere poterant. ao
spem animũ reformat: Et
qui in ꝓsꝑitate humilis fuit.
reuocatis bonis suis ad memo¬
riam. infractus in aduersitate
ꝑmansit. Cuiꝰ enĩ animum
inter tot flagella illa uerba
ad desꝑationẽ ñ impellerent.
nͥ sibi ad memoriã bona. que.
egerat reuocasset:: Uidit
igitur sc̃s uir m̃tem suam
auditis tot malis ad desꝑa¬
tionem cõcuti. & mirabiliter
studuit in spe certa ex bo¬
nis suis actib solidari. Sic
implet᷑ qͦd scriptũ est. In
die bonoꝵ ne. immemorsis
maloꝵ. &. in die maloꝵ ne
immemor sis bonoꝵ Pi e¬
nim cũ bona habemꝰ ma¬
lorũ reminiscimur. quȩ aut
iam passi sumꝰ. aut. adhuc

Expanded text:
nimiter pertulit, dicit: Si nimiter pertulit, dicit: Si non dixerunt viri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut saturemur ? Quid est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae fecerat laudat nisi quia inter vulnera et verba quae hunc ad desperationem trahere poterant, ad spem animum reformant? 1390 Et qui in prosperitate humilis fuit, revocatis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. simul affucti animũ ad de¬
sp̃c plenꝰ. carnis uulnerib ia-¬
cens. m̃tis robore. stans. cõtra
desꝑationis impulsũ. redurit
ad memoriã bona quȩ egerat.
Quia misericors fuerat: dicit
Quia & discipline. custos &be¬
nignus. dicit. Cumq sederẽ
quasi rex circũstante. exerci¬
tu. erã. tam̃ merentiũ cõsolator.
Qua humilis fuerat. dicit Si
contempsi subire iuditium
cum seruo meo & ancilla mea.
cũ disceptarent aduersum
me. Quia hospitalis fuerit.
fatetur. Si despexi p̃tereuntẽ.
eo qͦd ñ haberet indum̃tum.
Qiia largꝰ in donis. dicit. Siñ
bene dixerunt mͥ latera eiꝰ &
de uelleribꝰ ouiũ mearũ ca¬
lefactus ẽ. Quia iuolentꝰ non
fuerit. testatur dicens. Si le¬
uaui suꝑ pupillũ manũ meã.
cũ uiderẽ me in porta. suꝑio¬
rem. Quia de inimici ꝑiculo
numquã exultauerit. dicit.
Gi gauisus sũ ad riunã. eius.
qui me oderat. Quia. patienᷤ
fuerit. etiã suoꝵ malitiã. equa¬

Expanded text:
num simul afflicti animum ad denum simul afflicti animum ad despiritus plenus, carnis vulneribus jacens, mentis robore stans, contra desperationis impulsum reduxit ad memoriam bona quae egerat. Quia misericors fuerat, dicit:Quia et disciplinae custos et benignus, dicit: Cumque sederem quasi rex, circumstante me exercitu, eram tamen moerentium consolator . Quia humilis fuerit, dicit: Si contempsi subire judicium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospitalis fuerit, fatetur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum . Quia largus in donis, dicit: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quia violentus non fuerit testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Quia patiens fuit, et etiam suorum malitiam aequa
Abbreviated transcription (Latin):
uerare iustus & inter flagel-¬
la potuisset. Tangendus ergo
erat uerbere. ut uir ille. sc̃s
in psꝑis. interrogaret᷑ aduer¬
sis. Et qui notus erat om̃i¬
potenti dño. notꝰ ꝑ flagella
fieret nobis & sibimet ipsi.
Disponente itaq dño. consũp¬
ti sunt greges. interfecti cus-¬
todes. euersa domꝰ. extincti
filii. ꝑcussa caro a planta
pedis usq ad uerticẽ reman¬
sit uxor incolumis. que uer¬
boꝵ iaculis uulnera augeret.
Sed hanc uir sc̃s in tẽptatiõe.
sanus in uulnere. prudenter
docet. eiq respondit dicens.
Si bona accepimꝰ de manu
dñi. mala quare ñ suscipiam:
Imici quoq ad consolandum
uennunt. ad cõtumelias prũ¬
punt. & in dolore uulnerũ
addunt adhuc uulnera uer¬
borũ. In misericordẽ dicunt.
raptorem nominant. uiolentũ
denuntiant. opp̃ssorem pau¬
ꝑum fatent᷑. Quid igit᷑ miles
đi faceret. inter dolentia uul¬
nera & amara. uerba dep̃hens
Ecce flagella di & uerba homi¬

Expanded text:
verare justus et inter flagelverare justus et inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat verbere, ut vir ille sanctus in prosperis interrogaretur adversis, ut qui notus erat omnipotenti Domino, notus per flagella fieret nobis et sibimetipsi. Disponente itaque Domino consumpti sunt greges, interfecti custodes, eversa domus, exstincti filii, percussa caro a planta pedis usque ad verticem. Remansit uxor incolumis, quae verborum jaculis vulnera augeret. Sed hanc vir sanctus in tentatione, sanus in vulnere prudenter docet. eique respondet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? Amici quoque ad consolandum veniunt, ad contumelias prpunt, et in dolore vulnerum addunt adhuc vulnera verborum: immisericordem dicunt, raptorem nominant, violentum denuntiant, oppressorem pauperum fatentur. Quid igitur miles Dei faceret inter dolentia vulnera, et amara verba depressus? Ecce flagella Dei et verba homi
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia in psꝑitate declinantes
quia ꝑfidem spem atq cari¬
tatẽ interioris uite atrium
tribꝰ portis intrare cõcupis¬
cimus. palmas hinc & inde te¬
neamus. Libet adhuc alte¬
rum qͥdem ciuẽ celestis pa-¬
triȩ ad m̃tem reducere. & qͣli¬
ter hinc inde palmã teneat.
demonstrare: Beatus etenim
iob cũ esset uiris orientalibꝰ
ditior. & et ꝓsꝑa cuncta sup¬
peterent. filii pollerent. filie.
crescerent. greges exubera¬
rent. & in tanto omĩporentis
di timore ꝑstitit. ut inter cus¬
todiam discipline. interacta
iusticie. inter multa. humili¬
tatis obsequia. miscđie oꝑib
intentus. sacrificiis offerendis
deditus. holocausta año pro
singłis filiis immolaret. ne
quis eoꝵ saltẽ in corde pec¬
casset. Pensemus gͦ quanta
ei erat custodia boni oꝑis.
qui in filiis suis expiabat
sacrificiis culpã cordis.
Sed quã iustꝰ esset inps¬
ꝑitate in notuerat. ualde
autẽ ignotũ erat si ꝑse¬

Expanded text:
gaudia in prosperitate declinantes, gaudia in prosperitate declinantes, quia per fidem, spem, atque charitatem, interioris vitae atrium tribus portis intrare concupiscimus, palmas hinc et inde teneamus. Libet adhuc alterum civem coelestis patriae ad mentem reducere, et qualiter hinc inde palmam teneat demonstrare. Beatus etenim Job cum esset viris Orientalibus ditior, et ei prospera cuncta suppeterent, filii pollerent, familia cresceret, greges exuberarent, in tanto omnipotentis Dei timore perstitit, ut inter custodiam disciplinae, inter acta justitiae, inter multa humilitatis obsequia, misericordiae operibus intentus, sacrificiis offerendis deditus holocausta Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset . Pensemus ergo quanta et erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas cordis. Sed quam justus esset, in prosperitate innotuerat, valde autem ignotum erat si perse
Abbreviated transcription (Latin):
Et si necessitati ciꝰ quȩ debe-¬
mus ñ reddimꝰ. ciuem ne¬
camus. Sacianda itaq est
caro. sed ad hoc usq ut in
bono nobis oꝑe famulari
sufficiat. Nam qͥsq̃s tantũ
tribuit ut suꝑbiat. saciari
penitus ignorat. Ars itaꝙ
magna ẽ. saciari. ne unꝰ qͥsq
ꝑsacietatẽ carnis. ad iniqui¬
tatem prumpat tͣpitudiniᷤ
Discamus esurire. ut nobis
propter habundantiã. seq̃n¬
tem nr̃a hic inopia placeat:
ne nos uentris necessitas ad
culpam trahat. ne. peccatum
m̃tis ipsam diligentiam sugge¬
rat. Et dũ caro fame afficit᷑.
ad cupiditatẽ animꝰ inretiat᷑.
& querat. culpa ꝓuidere. unde
carni ualeat in necessitate sa
tisfacere. ne cor in indignatio¬
ne ꝓsiliat. & linguã in mur¬
murationis amaritudinẽ ac¬
cendat. Qui igitur in carnis
sue inopia se hinc inde cir¬
cuminspicit. atq a peccati la¬
queo custodit. nouit esurire.
uaritiam in aduersitate fugi¬
entes. elationẽ & immoderata

Expanded text:
et si necessitati ejus, quae debeet si necessitati ejus, quae debemus, non reddimus, civem necamus. Satianda itaque est caro, sed ad hoc usque, ut in bono nobis opere famulari sufficiat. Nam quisquis ei tantum tribuit, ut superbiat, satiari penitus ignorat. Ars itaque magna est satiari, ne unusquisque per satietatem carnis ad iniquitatem prorumpat turpitudinis. Discamus esurire, ut nobis propter abundantiam sequentem nostra hic inopia placeat, ne nos ventris necessitas ad culpam trahat, ne peccatum enti ipsi indigentia suggerat: et dum caro fame afficitur, ad cupiditatem animus irritetur, et quaerat cum culpa providere, unde carni valeat in necetisfacere, ne cor in indignationem prosiliat, et linguam in murmurationis amaritudinem accendat. Qui igitur in carnis suae inopia se hinc inde circumspicit, atque a peccati laqueo custodit, novit esurire. i, iram atque avaritiam in adversitate fugientes, et elationem et immoderata
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Ea quȩ sibi quasi sump-¬
tus uite. p̃sentis p̃parant.
multa portant. sed inuia
breui magna. sunt: Est no¬
ꝑtas. que animũ ñ angustat.
cũ deest terrena substantia
de. qua eterno iudici ratio¬
nes ponamꝰ. Liberiꝰ ad pa¬
triam tendimꝰ. quia. quasi
in uia. pondere caremus.
Discamꝰ saciari in sum̃dis ali¬
m̃tis corꝑalib ne gule ma¬
gis quã. necessitati seruiamꝰ.
Plus enĩ cõcupiscentia. quã
necessitas petit. Et sepe dũ
carnis inopie satis facere. cu-¬
ramus. uoluptas subripit &
modum refectionis excedit.
Inde fit. ut culpa tnseat. ad
culpam. qͥa plerũq inde a¬
lia carnis temptatio nascitur.
dũ carni immoderatiꝰ in re¬
fectione seruit᷑. Ex peccato
enim primi hominis. infir¬
mante natura in hoc mũdo.
cũ nrĩs tẽptationib nascim̃.
& caro nobis aliqͣndo adiu¬
trix est in bono oꝑe. aliqͣndo
autẽ seducꝰtrix in malũ Si
igit᷑ ei plus quã debemus
tribuimꝰ. hostẽ nutrimus.

Expanded text:
sunt ea quae sibi quasi in sumpsunt ea quae sibi quasi in sumptus vitae praesentis praeparant: multa portant, sed in brevi via magna nobis est socia, quae animam non angustat, cum deest terrena substantia, de qua cum aeterno Judice rationes ponamus. Liberius ad patriam tendimus, quia quasi in via pondere careamus. Discamus satiari in sumendis alimentis corporis, ne gulae magis quam necessitati serviamus; plusnecessitas petit: et saepe dum carnis inopiae satisfacere curamus, voluptas subrepit, modum refectionis excedit: unde fit ut culpa transeat ad culpam, quia plerumque inde alia carnis tentatio nascitur, dum carni immoderatius in refectione servitur: ex peccato etenim primi hominis infirmante natura in hoc mundo cum nostris tentationibus nascitur, et caro nobis aliquando adjutrix est in bono opere, aliquando autem seductrix in malum. Si igitur ei plus quam debemus tribuimus, hostem nutrimus:
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo enĩ habere aliqd̃ homines
& ultra quã necesse ẽ cõcupis¬
cunt. ut habendo suꝑbiant.
Et quia hoc aliꝰ ñ habet. se in
cogitationib extollant. Quis¬
quis itaq talis ẽ. adhuc ad por¬
tandam habundantiã doctus
ñ est. Sepe. autẽ qͦd auaritia.
ex appetitu suggerit. neceffita.¬
tem putat. & cũ minora suffici¬
ant. dolet maiora. deesse atq
incautꝰ animꝰ ꝗͣndam quasi
necessitatẽ patitur quã parit.
Et cum nimia sint que desi-¬
derat. suam sibi aliquomͦ aua
ritiam ex cusat. Habundan¬
tia itaq suꝑbie uicina ẽ. quia
si quando etiam cupiditas
intercipit. hanc ut ita dixe
rim quasi ꝑ egrina captiui¬
tas inuasit. Si igit᷑ habundan¬
tie artẽ scire uolumꝰ. neces¬
se est ut ñ solũ ea que uici¬
na sunt. sed etiã que de lon¬
gin quo ueniunt fugiamꝰ: dis¬
camus penuriã pati. ne ea
que ñ habemꝰ. habere etiam
cũ culpa requiramꝰ Ne fe¬
lices putemꝰ. quos reb onus¬
tos cernimꝰ Himia. ualde

Expanded text:
Ideo enim habere aliquid homines et ultra quam necesse est concupiscunt, ut habendo superbiant, et quia hoc alius non habet se in cogitationibus extollant. Quisquis itaque talis est, adhuc ad portandam abundantiam doctus non est. Saepe autem quod avaritia ex appetitu suggerit, necessitatem putat, et cum minora sufficiant, dolet majora deesse, atque incautus animus quamdam quasi necessitatem patitur quam parit. Et cum nimia sint quae desiderat, suam sibi avaritiam aliquo modo excusat. Abundantia itaque superbiae vicina est. Quam si quando etiam cupiditas intercepit, hanc, ut ita dirim, quasi peregrina captivitas invasit. Si igitur abundantiae artem scire volumus, necesse est ut non solum ea quae vicina sunt, sed etiam ea quae de longinquo veniunt, vitia fugiamus. Discamus penuriam pati, ne ea quae non habemus habere etiam cum culpa requiramus, ne felices putemus quos rebus onustos cernimus. Nimia valde
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ẽ. de peccatorib o
lim in cilicio & cinere peni¬
tentiam egissent. Cinis ergo
sicut. panis comedit᷑. qͣndo
ad auctoris sui gr̃ãm pec¬
cator ꝑpenitentiã sicut in¬
nocens reuocat᷑. Porta igit᷑
ad aqͥlonẽ habet fenestras.
habet uestibulũ. habet sculp¬
turas. qͥa cũ peccator ad ui¬
tam post culpas reducitur.
sepe lum̃ contẽplationis ac¬
cipit. atq de ipsa memoria
iniquitatis sue. gr̃a. magne.
humilitatis. bone quoq oꝑatio¬
nis efficatiã. ut om̃e qͦd fieri p̃¬
cipitur. in uita ᷤ quasi sculptum

Expanded text:
quippe est de peccatoribus: « quippe est de peccatoribus: « Olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent. » Cinis ergo sicut panis comeditur: quando ad auctoris sui gratiam peccator per poenitentiam sicut innocens revocatur. Porta igitur ad aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas: quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accepit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis, bonae quoque operationis efficaciam sumit: ut omne quod fieri praecipitur
Abbreviated transcription (Latin):
noꝑe notandũ ẽ. qͦđ porta
ad aqͥlonem ea omĩa habe¬
re ꝑbibet᷑. que porta ad o¬
rientẽ. fenestras scił contẽ¬
plationis. uestibulũ humili¬
tatis. sculpturas bone oꝑa¬
tionis. Om̃s enĩ qui ꝑ hoc
uersatione. & ininnocentia
ꝑstiter unt. portã ad orien¬
tem habent. qͥa eis ce lestis
regni aditꝰ patet a lumino
quod acccꝑunt. Et om̃s
qui in peccatis post modũ
lapsi torporis sui frigore
sunt dep̃ssi. sed ꝑ penitentũ
redeunt. & ad amorem celes¬
tis patrie recalescunt. por¬
tam ao aquilonẽ habent. qͥa
ecis etiã post peccati sui fri¬
gora regni aditꝰ ꝑ miscdiam
patet. Ea gͦ habere dicit᷑
porta ad aquilonẽ que. ha¬
bet porta ad orientẽ. quia
& conuersi peccatores sic
ditant᷑ uirtutib sicut. illi
sunt diuites qͥ cadere inpec¬
cato utarunt. Unde. & sal¬
mistȩ uoce ꝑ dñm dicit᷑.
Cinerem sicut panẽ man¬
ducabam. qͥa sic penitentes
recepit ut iustos. Scͥptũ

Expanded text:
nopere notandum est, quod porta nopere notandum est, quod porta ad aquilonem ea omnia habere perhibetur, quae porta ad orientem, fenestras scilicet contemplationis, vestibulum humilitatis, sculpturas bonae operationis. Omnes enim qui per hoc versatione nati sunt in innocentia perstiterunt, portam ad orientem habent: quia eis coelestis regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad aquilonem habent: quia eis etiam post peccati sui frigora regni aditus per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad Aquilonem quae habet porta ad Orientem, quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites qui cadere in peccatum vitaverunt. Unde et Psalmistae voce per Dominum dicitur: Cinerem sicut panem manducabam , quia sic poenitentrecepit ut justos. Scriptum