comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pane nos reficit ex diuinitate. qui ait. Ego sum panis ui¬
uus. qui de celo descendi. Assũ gͦ pascẽ comedit & panẽ: ut
ipso suo cibo nob̃ ostenderet. qr & passionẽ ex nr̃a huma¬
nitate ꝑtulit. & refectionẽ ex sua diuinitate ꝓcurauit.
Qđ si uigilant inspicimus: nob̃ quoq qualit̾ ad imitan¬
dũ congruat uidemus. Sic enĩ sua redẽptor indicat: ut
imitationis uiam nob̃ sequentib sternat. Ecce in cibo
suo dñs nr̃ pisci asso coniungere fauũ uoluit: qr uide¬
licet illos in suo corpore ad ȩt̾nam quietẽ suscipit. qui
cum hic tribulationes ꝓ dõ sentiunt. ab amore int̾nę
dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce fauus sumit᷑:
qr qui hic afflictionẽ ꝓ ueritate suscipiunt. illic dulce¬
dine uera satiant᷑. Notandũ quoq. qđ ultimũ coniuiui
um. dñs cũ septẽ discpłis habuisse describit᷑. Petrus nã
q & thomas. nathanahel. filii zebedei. & alii ex discpłis

Expanded text:
pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vipane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse descrique et Thomas, Nathanael et filii Zebedaei et alii ex discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Post resurrectionẽ gͦ dñi missum rete. dignũ fuit
ut tot pisces caper&: quot solũ mͦ elec̾tos ciues suꝑnȩ
& hodierna nos admonet: ut uigilant᷑ debeamꝰ inspicere.
cur dñs & redẽptor nr̃ post resurrectionẽ suã pistẽ as¬
sũ legit᷑ coniedisse. Non enĩ uacat a mysterio: qđ iterat᷑
in facto. in hac &enĩ lectione panẽ & assũ pistem: in illa
aquis generis humani: capi uoluit laqueo mortis nr̃e :¬
& quasi tribulatione assatꝰ ẽ tempore passionis suȩ.
S qͥ piscis assus fieri dignatꝰ ẽ in passione: fauus mellis
extitit in resurrectione. At qui in pisre asso figurari
uoluit tribulationẽ passionis suę: in fauo mellis utrãq
naturã exprimere uoluit ꝑsonę suȩ. fauus qͥppe mel in
cera ẽ. Mel uͦ in cera. diuinitas ẽ in humanitate. Quod
ab hac qͦq lectione non discrepat: nã piscẽ comedit &
panẽ. Qui enĩ assari ut piscis potuit ex humanitate.

Expanded text:
mus. Post resurrectionem vero Domini missum rete, dignum fuit mus. Post resurrectionem vero Domini missum rete, dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos dignos supernae et hodierna nos admonet, ut vigilanter debeamus inspicere cur Dominus et Redemptor noster post resurrectionem suam piscem assum legitur comedisse. Non enim vacat a mysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa aquis generis humani, capi t quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate,
Abbreviated transcription (Latin):
fateat᷑. Quia gͥ septẽ quȩ suꝑius diximꝰ. ꝑ nouũ testa¬
di. Ducamus gͦ ꝑ trigonũ decẽ & septẽ: & ueniunt qͥn¬
quaginta unũ. Qui ꝓfecto numerus. a magno myste¬
rio ñ uacat: qr in testamento ueteri legimꝰ. qd annꝰ
qͥnquagesimꝰ iubeleus uocari iussus ẽ: in quo uideli
cet cunctus popłs ab om̃i oꝑatione quiesceret. Sed
uera requies in unitate ẽ.: diuidi qͥppe unũ ñ pot̾.
Ubi eiĩ scissura diuisionis ẽ: uera requies ñ ẽ. Ducamꝰ
gͦ ꝑ trigonũ qͥnquaginta & unũ & fiunt centũ qͥnqͣ¬
ratis exhibita ad requiẽ tendit. septẽ & decẽ ter ducimiꝰ:
ut ad qͥnquaginta & unũ uenire debeamꝰ. Et uera nr̃a
requies tunc ẽ: cũ ipsã iã claritatẽ trinitatis agnoscimꝰ.
quã in unitatẽ diuinitatis eẽ certũ tenemꝰ. Qͥliquagin¬
ta & unũ ter ducimꝰ: & electoꝵ sũmã in suꝑna patria
quasi centũ quinquaginta & t̾ium pisciũ numerũ tene¬

Expanded text:
fateatur. Quia ergo septem quae superius diximus, per Novum Testadi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt ad quinquaginta unum. Qui profecto numerus a magno mysterio non vacat, quia in Testamento Veteri legimus quod annus quinquagesimus jubilaeus vocari jussus ecet cunctus populus ab omni opere requiesceret, sed vera requies in unitate est: dividi quippe unum non potest. Ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus per trigonum quinquaginta et unum et fiunt centum et quinqus in fide Trinitatis exhibita ad requiem tendit, septem et decem ter ducimus ut ad quinquaginta et unum venire debeamus. Et vera nostra requies tunc est, cum ipsam jam claritatem Trinitatis agnoscimus, quam in unitate divinitatis esse certam tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum tene
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere dissimulat: quasi ad uillã uł negotiũ ꝑgens. ue¬
nire ad regis nuptias recusat. Et pler̃q qd ẽ gͣuius ñ nul¬
li uocantis grãm non solũ respuunt: s etiam ꝑsequunt᷑.
Unde & subdit᷑. Reliqui uͦ tenuerunt seruos eiꝰ: & contu¬
meliis affectos occiderunt. S rex ista cognoscens. missis
exercitib suis ꝑdidit homicidas illos: & ciuitatẽ illoꝵ
succendit. homicidas ꝑdit: qr ꝑsequentes int̾imit. Ci¬
uitatẽ illoꝵ succendit igni: qr illoꝵ ñ solum animȩ¬

Expanded text:
vivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens vevivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens venire ad regis nuptias recusat, et plerumque quod est gravius nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Homicidas perdit, quia persequentes interimit. Civitatem eorum igni succendit, quia illorum non solum anim
Abbreviated transcription (Latin):
intimȩ cibo pascunt᷑: quasi largiori alimento pingueᷤ¬
cunt. Hac enĩ pinguedine saginari psalmista cupiebat.
cũ dicebat. Sic̃ adipe & pinguedine repleat᷑ anima
mea. Qͥa gͥ p̃dicatores dominicȩ incarnationis missi.
scĩ apłi ꝑtulerunt: inuitatis uenire nolentib dr̃. tauri
mei & altilia occisa sunt. & om̃ĩa parata. Acsi aꝑtiꝰ dicat
Patrũ p̃cedentiũ mortẽ aspicite: & remedia uitȩ ur̃ȩ
cogitate. Notandũ uͦ qd̵ pͥori inuitatione nil de tauriᷤ
uł altilib dr̃: in scd̃a aut̃ iã tauri & altilia mactata
Sequit᷑. Iili aũt neglexerunt: & abierunt alius in uillã
suã. alius uͦ m negociationẽ suam. In uillã ire ẽ. labori
terreno immodãte uncũbere: in negotiationẽ uͦ ire ẽ:
actionum scłarium lucris inhiare. Qͥa enĩ alius inten¬
tus labori t̾reno. aliꝰ uͦ mundi huiꝰ actionib deditꝰ.
mysterium incarnationis dominicȩ pensare. & scd̃m illud

Expanded text:
intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguesintimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quia ergo praedicatoreli, pertulerunt, invitatis et venire nolentibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione nil de tauris et altilibus dicitur, in secunda autem jam tauri et altilia mactataneglexerunt, et abierunt alius in villam suam, alius vero ad negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere. In negotiationem vero ire, est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus mysterium incarnationis Dominicae pensare, et secundum illud
Abbreviated transcription (Latin):
os qͣnta possint uirtute cõpͥmerent. eosq iure gladio
ferirent. Qd̃ in nouo ꝓculdubio testamento cõpescit᷑
cũ ꝑ semet ipsam ueritas p̃dicat. dicens. Biligite in iuos
ur̃os. benefacite his qui oderunt uos. Qͥd gͦ ꝑ tauros.
nͥ patres testamenti ueteris significant᷑: Nam dum ex
ꝓmissione legis acceꝑant. qͣtinꝰ aduersarios suos odu re¬
tributione ꝑcuterent: ut ita dicã quid aliud quã tau¬
ri erant. qui inimicos suos uirtutis corporeȩ cornu feri¬
ebant: Qui uͦ ꝑ altilia. nͥ patres testamenti noui figuran¬
tur: qui dũ gr̃am pinguedinis inf̾nȩ ꝑcipiunt. a treniᷤᷤ
desiderus innitentes ad sublimia contẽplatiõis suȩ pen¬
na subleuant᷑: In imo qͥppe cogitationẽ p̃ponere: qͥd
aliud quã quȩdã ariditas mentis ẽ: Qui aut̃ intellec᷑¬
tu cȩlestium iã ꝑ sc̃a desidĩa de suꝑnis delectationis

Expanded text:
os quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii os quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qunisi Patres testamenti veteris significantur? nam dum ex permissione legis acceperant, quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriebant? Quid vero per altilia, nisi novi testamenti Patres figurantur, qui dum gratiam pinguedinis internae percipicontemplationis suae pennis sublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis
Abbreviated transcription (Latin):
de incorrupto uirginis utero exiuit. Misit gͦ seruos suoᷤ
ut ad istas nuptias amicos inuitarent. Misit semel misu
iterum: ꝙ incarnationis dominicȩ p̾dicatores. & priꝰ
ꝑ ꝓpħas. & post modum ꝑ apł̃os fecit. Bis itaq seruos
ad inuitandũ misit: ꝙ incarnationẽ unigeniti & ꝑ
hi qͥ priꝰ inuitati sunt ad nuptiarũ conuiuiũ uenire
noluerunt. in scđa inuitatione iã dr̃. Ecce prandium
meum paraui. tauri mei & altilia mea occisa sunt: &
om̃ĩa parata. Qͥd in tauris uł altilib frẽs kiñi. nͥ no¬
ui ac ueteris testamenti patres accipimꝰ: Qͥa enĩ uulgo
loqͦr etiã ipsa me necesse ẽ uerba eugl̃icȩ lectionis ex¬
planare. Altilia enĩ. saginata dicimꝰ. ab eo qd̃ ẽ alere
altilia quasi alitilia uocamꝰ. Cũ uͦ in lege scriptũ sit
diliges amicũ tuum. & odio habehis ininucũ tuũ. accep¬
ta tunc iustis licentia fuerat: ut dĩ suosq aduersari¬

Expanded text:
de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti et per hi, qui prius invitati sunt, ad nuptiarum convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt et omnia parata. Quid in tauris vel altilibi ac veteris testamenti patres accipimus? Quia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversari
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ : qr dum eoꝵ corda in t̾ra nil ambiunt. ꝑ hoc qd
ad suꝑna suspirant. iã in eis dñs quasi in cęlestibꝰ reg
regis filii. pat̾. Ille nimirũ cui psalmista ait. Ds̃ iudi¬
ciũ tuum regi da: & iusticiã tuã filio regis. Qui fecit
nuptias filio suo. Tunc enĩ ds̃ pat̾ dõ filio nuptias
tecit. qͣndo hunc in utero uirginis humanȩ naturȩ
c̃iunxit: qͣndo dm̃ ante scła fieri uoluit hominẽ in
tã. Ex duab qͥppe atq in duab hunc naturis exis¬
tere dicimꝰ: s ex duab ꝑsonis cõpositũ credi. nefas
uitamus. Aꝑtiꝰ gͥ atq securiꝰ dici potest: qr. in hoc pat̾
regi filio nuptias fecit. quo ei ꝑ incarnatiois myste¬
rium scãm ȩccł̃iam sociauit. Uterus aut̃ genitriciᷤᷤ uir¬
ginis. huiꝰ sponsi tbalamus fuit. Unde & ꝑ psalmistam
dr̃. In sole posuit tab̾naculũ suum: & ipse tamꝗͣ spons
ꝓcedens de thalamo suo. Camꝗͣ sponsus qͥppe de thala¬
mo exiit. qr ad coniungendã sibi ȩccłiam incarnatꝰ ds̃¬

Expanded text:
torum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coelestibus regnregis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in tam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hregi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem virginis genitricis hujus sponsi thalamus fuit: Unde psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suoam sibi Ecclesiam incarnat
Abbreviated transcription (Latin):
ctio nulla mensura constringit᷑. cũ dr̃. Diliges dnm̃
dm̃ tuum ex toto corde tuo. & ex tota anima tua. &
ex tota uirtute tua. Non enĩ iubet᷑ quisq qͣntum
diligat. s ex qͣnto. cũ dr̃ ex toto: qr ille ueracit᷑ dm̃ di¬
ritatis p̃cepta custodiat. quisqͥs habere in nuptis ues
portȩ ipsius ciuitatis in monte constitutȩ. uestibulũ
duob cubitis mensurat᷑ : qr. nimirũ accessus nob̃ cȩles¬
tis iherłm ñ pandit᷑. nͥ in hac ęccłia quȩ ꝓ eo qd̃ adhuc
t᷑. uos estis frẽs uos estis cortinȩ tab̃naculi: qr ꝑ fidem
in ur̃is cordib secreta cȩlestia uelata sunt. S cortinis
tab̃naculis bistincꝰtus coccus debet ineẽ. Coccus qͥppe. ig
bistincta debet: ut tinguat᷑ ꝑ amorẽ dĩ. tinguat᷑ & ꝑ
amorem ꝓximi. Qui enĩ sic amat dm̃. ut ꝓ contẽplati¬
one illiꝰ neglegat ꝓximũ: coccus qͥdẽ ẽ. s bistinctꝰ ñ ẽ.

Expanded text:
ctio nulla mensura constringitur: Diliges Dominum ctio nulla mensura constringitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum dicitur, ex toto, quia ille veraciter diest ut custodiat quisquis habere in nuptiis, idportae ipsius civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur , quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia, quae pro eo quod adhuc tur . Vos estis, fratres, vos estis cortinae tabernaculi, qui per fidem in cordibus vestris secreta coelestia velatis. Sed cortinis tabernaculi bbis tincta debet, ut tingatur per amorem Dei, tingatur et per amorem proximi. Qui enim sic amat Deum, ut per contemplationem ejus negligat proximum, coccus quidem est, sed bis tinctus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m qͥ in ȩccłia positꝰ dõ credidit. iam ad nuptiaᷤ
intrauit: s cũ nuptiali ueste non uenit. si caritaᷤᷤ
gram non custodit. Et terte frẽs si qͥs ad carnales
nuptias eẽt inuitatꝰ. uestẽ mutaret: congaudere se
sponso & sponse ex ipso sui habitꝰ decore ostenderet:
int̾ gaudentes & festa celebrantes despectis uestib
apparere erubesceret. Nos ad dĩ nuptias uenimꝰ: &
cordis uestẽ mutare dissimulamꝰ. Congaudent angłi.
cum ad cȩlũ assumunt᷑ electi. Qua gͦ mente. hȩc spiritalia
festa conspicimꝰ: qͥ nuptialẽ uestẽ id ẽ caritatẽ quȩ sola
nos speciosos exhibeat non habem᷑. Sciendũ uͦ ẽ qr sic̃
in duob lignis suꝑiori uidelicet & inferiori uestis texit᷑¬
to corde tuo. & ex tota anima tua. & ex tota uirtu¬
te tua: & diliges ꝓximũ tuum sic̃ te ipsũ. Qua in re
þensandũ ẽ. qr in dilectione ꝓrimi mensura ponitur
amoris: cũ dr̃ diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsũ. dĩ dile¬

Expanded text:
as intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferiorto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, et diliges proximum tuum sicut teipsum. Qua in re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dile
Abbreviated transcription (Latin):
qͥq sunt tanto pauciores. Quȩ in sũmo ad illũ ꝑdu¬
cit᷑. qui solus homo in hoĩb. & sine alteriꝰ cõparatiõe
natꝰ ẽ sc̃s : qr iuxta psalmistȩ uocẽ factꝰ ẽ sic̃ passer
unicus in ȩdificio. Tanto gͦ mag̃ tolerandi sunt mali.
qͣnto & ampliꝰ habundant : qr & in areȩ tritura pau¬
ca sunt grana quȩ seruant᷑ horreis. & gͣndes acerui
fres aspicite ne aliqͥd de mentis ur̃e habitu rex in¬
grediens rep̃hendat: cũ magno enĩ timore cordis pen¬
sandum ẽ qͦd ꝓtinus subdit᷑. Intrauit aut̃ rex ut ui

Expanded text:
quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur, qui solus homo in hominibus, et sine ullius comparatione natus est sanctus. Qui juxta psalmistae vocem: Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto etiam plus abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. Cum magno enim cordis timore pensandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ cȩloꝵ p̃sens ȩccłia nominat᷑. Quia enĩ ꝑ ysaiã¬
meoꝵ. Et salomon ait. Anima iusti sedes sapientiȩ.
paulus etiam dicit. xp̃m dĩ uirtutẽ. & dĩ sapientiã:

Expanded text:
regnuregnu. Et Salomon ait: Anima justi sedes sapientiae . Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam :
Abbreviated transcription (Latin):
loquendum largiꝰ uacare.S querendũ priꝰ ẽ. an hec
apud mathm ipsa sit lectio quȩ apud lucã sub appe¬
litione cȩnȩ describit᷑. Et̃ quidẽ sunt nonnulla quȩ
memorat᷑. Hic qui ad nuptias indignis uestib intraut
repulsus ẽ: illic nullus qui intrasse dicit᷑ repulsus eẽ
ꝑhibet᷑. Qua ex re recte colligit᷑. qd̾ & hic ꝑ nuptias
p̃sens ȩccłia. & illic ꝑ cȩnã ȩt̃num & ultimũ conuiui¬
um designat᷑: qͣ hanc ñnulli exituri intrant. & ad
illud qͥsqͥs semel intrauerit. ulteriꝰ non exibit. At si
ꝗͥs forte contendat hanc eandẽ eẽ lectionẽ. ego meli
puto salua fide alieno intellectui cedere. quã conten¬
tionib deseruire: qm̃i & intellegi c̃grue forsitan pot̾.
um dicit᷑. nequaꝗͣ uł hoc nr̃ȩ intelligentiȩ obsistit.
qrcũ ad horã nonã apud antiquos cottidie prandi¬
um fieret. ipsũ quoq prandiũ gena uocabat᷑. Sepe
aut iam dixisse me memini. qd̾ pler̃q in scõ eugł̃io

Expanded text:
loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligi congrue forsitan potest um dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sancto Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
uocatȩ sunt: q infidelitate sua tortȩ. & infructuosȩ
semꝑ fuerunt. Qui gͦ ex illo agresti us.. conuersi st̃
ad cenã dominicã: quasi ex sepib uenerunt. Notan
le intrare. Alii enĩ uocant᷑ & uenire contẽpnunt:
alii uocant᷑ & ueniunt: alii aut̃ neq̃ꝗ᷑ dr̃ qr uocant᷑.

Expanded text:
vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus venerunt. 9. NoInvita, sed Compelle intrare. Alii enim vocantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
egyptiꝰ qui in uia remanserat amalechitas int̾fecit:
pauperib. qͥd puer subiungat audiamꝰ. Dnẽ. factũ ẽ ut
imꝑasti: & adhuc locus ẽ. Alulti tales ad cęnã dominicã
ex iudea collecti st̃: s multitudo quȩ ex isrłitico popto
credidit. locũ suꝑni conuiuii ñ impleuit. Intrauit iã
frequentia iudeoꝵ. s adhuc locus uacat in regno ubi
suscipi debeat numerositas gentium. Unde. & eidẽ ser¬
uo dr᷑. Exi in uias & sepes. & cõpelle intrare: ut imple¬
at᷑ domꝰ mea. Cũ de uicis & plateis ad cȩnã quosdam
dñs inuitat. illũ uidelicet popłm designat. qͥ tenere
legẽ sub urbana conuersatione nouerat. Cũ uͦ conuiua
suos colligi ex uus & sepib p̃cipit: nimirũ agrestẽ po¬
płm colligere id ẽ gentilẽ querit: de cuiꝰ significatiõe
ꝑ psalmistã dr̃. Tunc exultabunt omĩa ligna silua¬
rũ. ante faciẽ dñi. qm̃ uenit. Ligna enĩ siluȩ gentes

Expanded text:
Aegyptius, qui in via remanserat, Amalechitas interfecit, Aegyptius, qui in via remanserat, Amalechitas interfecit, pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est Multi tales ad dominicam coenam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit, locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes
Abbreviated transcription (Latin):
endo quasi lambunt. dũ solis temporalib delectant᷑.
Quasi enĩ popłs lambens p̾dam facit: dũ t̾rena diligen¬
tes. lucra de alienis dãpnis exaggerant. S puer egyp¬
tius eger in uia relinquit᷑: qr peccator. qͥsq dũ infir¬
mari ab huiꝰ mundi statu cȩperit. mox scłarib men¬
tib in despectũ uenit. Quẽ tam̃ dauid inuenit. eiq
cybũ & potũ p̾bet: qr manufortis dñs abiecta mundi
non despicit. Et pler̃q eos qui sequi mundũ minime
ualentes. quasi in uia remanent. ad amoris sui gr̃am
conuertit: eisq uerbi sui cybũ potũq porrigit: & qͦsi
duces sibi in uia eligit. dũ suos etiã p̃dicatores facit.
Dum enĩ xp̃m peccatoꝵ cordib inferunt. quasi dauid
suꝑ hostes ducunt. Qui conuniantes amalechitas ue¬
lud dauid gladio ferut: qr suꝑbos qͦsq qui se in
mundo despexerant dñi uirtute ꝓsternunt. Puer gͦ

Expanded text:
endo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. endo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit; et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent, ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit, et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalechitas velut David gladio feriunt, quia superbos quosque qui se in mundo despexerant, Domini virtute prosternunt. Puer ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Longe qͥppe a se discesserat. qͣndo peccauit. S si non esu¬
risset. in semetipso minime redisset: qr. postꝗͣ t̾renis
reb indiguit. tunc recogitare cepit. qͥd de spiritalib a¬
misit. Pauperes gͦ & debiles. oȩci. & claudi. uocant᷑ & ueni
niunt: qr infirmi quiq atq in hoc mundo despecti.
pler̃q tanto celeriꝰ uocẽ dĩ audiunt. qͣnto & in hoc mun
do ñ habent ubi delectent᷑. Qd̾ bene amalechitarũ puer
ille egyptius designat: qͥ a malechitis p̾dantib atq¬
currentib eger remansit in uia. fame sitiq aruit. Qͣm¬
tam̃ dauid inuenit. ei cybum potũq p̾buit. Qui ili¬
co conualescens. dux dauid factus ẽ. conuiuantes ama¬
lechitẽs repperit: & eos qui se reliquerant debilem
cum magna fortitudine ꝓstrauit. Amalechita qͥppe
popłs lambens int̾pretat᷑. & qͥd ꝑ lambentẽ popłm. nisi¬
mentes scłarium designant᷑: qui frena cuncta ambi

Expanded text:
Longe quippe a se discesserat quando peccabat. Et si non esuLonge quippe a se discesserat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene Amalecitarum puer ille Aegyptius designat , qui Amalecitis praedantibus atqucurrentibus aeger remansit in tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit, qui illico convalescens dux David factus est, convivantes Amalechitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant, cum magna fortitudine prostravit. Amalechitae quippe popmentes saecularium designantur
Abbreviated transcription (Latin):
fundat fortia. S notandũ nob̃ ẽ quomͦ describant᷑ qui
ad cęnã uocant᷑. & ueniunt pauꝑes ac debiles. De biles
dicunt᷑. qui iudicio suo apud semetipsos infirmi sunt.
Nam quasi pauperes & fortes sunt: qui & positi in pau¬
ꝑtate suꝑbiunt. Cȩci uͦ sunt: qui nullũ ingenii lum̃
habent. Claudi qͦq sunt: qui rectos gressus in oꝑatio¬
ne non habent. S dũ hoꝵ uitia in menbroꝵ debili¬
tate signant᷑: ꝓfecto liquet. qr sic̃ illi peccatores fuert̃
qui uocati uenire noluerunt. ita hi qͦq peccatores st̃
qui inuitant᷑ & ueniunt. S peccatores suꝑbi respiuin¬
t᷑. ut peccatores humiles eligant᷑. Hos itaq eleͥgit ds̃.
quos despicit mundꝰ: qr pler̃q ipsa despectio hominẽ
reuocat ad semetipsũ. Is enĩ qui patrẽ reliqͥt. & partẽ
substantiȩ quã ꝑceperat ꝓdigȩ expendit: postꝗͣ efurire
cȩpit in se reuersus dixit. Quanti mercennarii in domo

Expanded text:
fundat fortia . Sed notandum est quomodo describantur qui fundat fortia . Sed notandum est quomodo describantur qui ad coenam vocantdicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque, qui rectos gressus in operatione non habent, sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo
Abbreviated transcription (Latin):
grue res iniusta. Ad cęnam nos gͦ ȩterni conuiuii sũ¬
mus pat̾familias inuitat: s dum alius auariciȩ. aliꝰ
curiositati. alius uoluptati carnis ẽ deditꝰ. nimirũ
reꝓbi simul om̃s ęxcusãt. S dũ hunc t̾rena cura oc¬
cupat. illũ alieni actus sagax cogitatio deuastat. alte¬
rius etiã mentẽ uoluptas carnis inqͥnat. fastidiosus
qͥsq ad ȩt̾nȩ uite epulas non festinat. Seqͥt᷑. Reuersꝰ
seruus nuntiauit hȩc dño suo. Tunc iratꝰ pat̾familias
dix̃ seruo suo. Exi cito in plateas & uicos ciuitatis: &
pauperes ac debiles. &ȩcos & claudos introduc huc. Ecce
qui t̾renȩ substantiȩ plus iusto incubat: uenire ad
dominicã cęnã recusat. Qui labori curiositatis infudat.
p̃parata uitȩ almmenta fastidit. Qui carnalib desideriᷤ
inseruit: spiritał conuiuii epulas respuit. Qͥa gͦ ueni¬
re suꝑbi rennuunt. pauperes eligunt᷑. Cur hoc : Qͥa
iuxta pauli uocem infirma mundi elegit ds̃. ut con¬

Expanded text:
sta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
gitate : & cũ relinquere cuncꝰta quȩ mundi sunt ñ
potestis exteriora bene exteriꝰ agite: s ardent᷑ interiꝰ
ad ȩt̾na festinate. Nicħ sit qd̃ desidium mentis urȩ re¬
tardet: nulliꝰ uos rei in hoc mundo delectitio implicet.
Si bonũ diligat᷑: mens in bonis meliorib id ẽ in celesti¬
b delectet᷑. Si malũ metuit᷑. alala animo ȩt̾na p̃ponan¬
t: ut dũ illic ẽẽ conspicit. & ampliꝰ qd̵ ꝑtimescat. hic
om̃ino non hereat. Ad hȩc agenda habemꝰ mediator̃
dei & hominũ adiutorẽ nr̃m. ꝑ quẽ citiꝰ cuncꝰta
obtinebimꝰ: s ad illũ uero animo flagramꝰ. Q uiuit

Expanded text:
gitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non gitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic omnino non haereat. Ad haec profecto agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad illum vero amore flagramus: qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
mox ut ego defunctꝰ fuero. aeris serenitas redit.
Cuiꝰ ꝓtimis. & uocẽ mors. & mortẽ serenitas
ẽ sequuta. Cuiꝰ manus ac pedes podagrȩ humore
tumescentes: & uersi in uulnerib fuerant. & ꝓ fluenti
sanie pͣ tebant. S cum corpꝰ illiꝰ ex more ad lauandũ
fuisset detectũ: ita manus pedesq illiꝰ sani reꝑti sunt
ac si umꝗͣ uulneris nicħ habuissent. Bucꝰtus itaq ac
sepultꝰ ẽ. Liusq coniugi uisũ ẽ. ut quarto die in se
ablatũ. tanta ex eiꝰ corpore fłagrantia odoris emana¬
uit. ac si ex putrescente carne illiꝰ ꝓ uermib aromata
ferbuissent. Hȩc gͥ dixi. ut e uicino exemplo osten¬
dere possẽ ñnullos scłarẽ habitũ gerere : & scłarem
animũ ñ habere. Quos enĩ tales in mundo necessitaᷤ
ligat. ut ex om̃i parte exui a mundo non possint.
.sic debent ea quȩ mundi sunt tenere. ut tam̃
eis nesciant ex mentis fractione suc ũbere. Hȩc gͦ co¬

Expanded text:
mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo co
Abbreviated transcription (Latin):
cedem querunt: & plus gaudent in bono opere.
quã in bona possessione. Ac ne aliqͥb ista difficili¬
a ẽẽ uideant᷑. rem de ꝑsona refero: quã multi ur̃m
nouerunt. Quã uidelicet rẽ ipse ante triennium
in centũ cellensi urbe a ꝑsonis fidelib didici. Nuꝑ
namq in eadẽ ciuitate theofaniꝰ comes fuit. uir mi¬
scdĩȩ actib deditꝰ. bonis oꝑib intentꝰ. hospitalitati
p̃cipue studens. exercendi comitatꝰ actib occupatꝰ. a¬
gebat t̾rena & temporalia: s ut plus ex fine eiꝰ cla¬
ruit. magis ex debito quã ex intentione. Nã cũ
ꝓpinquante eiꝰ mortis tempore. gͣuissima aeris tẽ¬
pestas obsisteret. ne ad sepeliendũ duci potuisset
eumq coniunx sua cũ fletu uehementissimo reqͥ¬
reret dicens. qͥd faciã quomͦ te ad sepeliendũ eicio.
quȩ ostium domꝰ huiꝰ egredi p̃ nimia tẽpestate ñ
possũ: Tunc ille respondit. Noli mulier flere: qr

Expanded text:
cedes acquirunt, et plus gaudent bono opere cedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pliceat conditori. flet qͦq s tamquã non fleat: qui
sic temporalib dampnis affligit᷑. ut tamen de et̃ii
lucris semꝑ animũ consolet᷑. Gaudet uͦ. s tamꝗͣ ñ¬
men semꝑ ꝑpetua tormenta c̃sideret: & in hoc qd̵ m̃¬
tẽ gaudio subleuat. hanc c̃tinuo pondere ꝓuidi tims¬
ris p̃mat. Cinit aut̃ s qͣsi ñ possidens. qͥ & ad usum
t̾rena p̃parat: & tam̃ cauta cogitatione p̃udet. q
hȩc citiꝰ relinquat. alundo qͦq utit᷑. s quasi ñ uttͥ.
qui & necessaria cuncꝰta exteriꝰ ad uitȩ suȩ ministerii
redigit. & tam̃ eͤadẽ non sinit suȩ menti dominari.
ut subiecta foris seruiant: & mĩꝗͦ. intentionẽ animi
ad alta tendentis frangant. Quicũq gͥ tales sunt. eiꝰ
ꝓfecto t̾rena omĩa ñ ad desidĩa. sed ad usum adsunt.
q reb qͥdẽ necessariis utunt᷑. s nicħ habere cũ pec¬
cato cupiunt: de ipsis qͦq reb habitis cottidie mer¬

Expanded text:
pliceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui pliceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed men semper perpetua tormenta consideret: et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius relinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mer
Abbreviated transcription (Latin):
latere tangamꝰ: ut terrena quȩlibet sic nr̃o corpori
seruiant. quatinus cordi minime obsistant. Non gͦ
fres audemus uob̃ dicere ut omĩa relinquatis: sed¬
tamen si uultis omĩa etiã retinendo relinquitis.
si sic temporalia relinquitis. ut tam̃ tota mente ad
eterna tendatis. Hlinc &eni paulus apłs dicit. Lem¬
pis breue ẽ. Reliquii ẽ. ut qui habent urores
taꝗͣ non habentes sint. & qui flent. tamꝙ̃. ñ flen¬
tes: & qui gaudent. tamꝗͦ. non gaudentes. & quii
emunt tamqu̾a ñ possidentes: & qͥ utunt᷑ hoc mun¬
di. Uxorẽ naq habet s quasi non habens. q sie seit
debita carnis exsoluere. ut tam̃ ꝑ ea mundo tota nĩ¬
te non cogat᷑ inherere. Nam cum isde egregius pdicatu
rursũ dicat. qui habet uxorẽ cogitat quȩ mundi huiꝰ
sunt quom̾ plactat uxori. ille uxorẽ habens quasi non
habet. qͥ sic studet placere coniugi. ut tam̃ non dis¬

Expanded text:
latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobtamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. Hinc Paulus apostolus dicit: Temdicit: reliquum est, ut qui habent uxores tamquam non habentes sint, et qui flent tamquam non flentes sint, et qui gaudent tamquam non gaudentes sint et qui emunt tamquam non possidentes sint, et qui utuntur hoc mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non dis
Abbreviated transcription (Latin):
onĩia debemus: curas mundi postponere. solis deside
riis iuhiare: S hȩc paucis dita sunt. Admonere
uos uolo ut relinquatis omia: s ñ p̾sumo. Si gͦ cunc¬
cta mundi relinquere non potestis: sic tenete q̃
mundi huiꝰ sunt. ut tam̃ ꝑ ea ñ teneamini in mun¬
do: ut t̾rena res possideat᷑ non possideat: ut sub
narũ rerum amore uincit᷑. a reb suis magis ipsa
possideat᷑. Sit gͦ res temporalis in usu: et̾na in
desiderio. Sit tẽporalis in itinere: desideret᷑ inͣ per
uentione. Quasi ex latere respiciat᷑. qͥcqͥd in hoc mun¬
do agit᷑. Ante nos aũt tendant mentis oculi: dum
tota intentione illa conspiciunt. atd quȩ ꝑueniemꝰ.
Extirpent᷑ funditꝰ uitia: non solum ab actu oꝑis
s etiam a cogitatione cordis euulsa. Non nos uolup¬
tas carnis. non sollicitudo curiositatis. non ȩstus am¬
bitionis ad dominicã cȩnã p̃pediat: s ipsa quoq q̃
honesta in mundo agimus. quasi ex quodã mentis

Expanded text:
omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub narum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis
Abbreviated transcription (Latin):
hora cȩnȩ: dicere inuitatis ut uenirent. Quid hora cȩ¬
nȩ. nͥ finis ẽ mundi: In quo nimirũ nos sumꝰ: sic̃ iã¬
dudũ paulus testat᷑ dicens. Nos inͣ quoᷤ fines scłoꝵ de¬
uenert̃. Si gͦ iã hora cȩnȩ ẽ cũ uocamur : tantominꝰ
debemus excusare conuiuio dĩ. quanto ꝓpinquasse
iã cernimus finẽ scłi: Quo enĩ pensamus. qr nicħ est
qd̃ restat. eo debemus ꝑtimescere. ne tempꝰ gre qd̃ p̃s¬

Expanded text:
hora coenae dicere invitatis ut venirent, etc. Quid hora coehora coenae dicere invitatis ut venirent, etc. Quid hora coenae, nisi finis est mundi, in quo nimirum nos sumus, sicut jamdudum Paulus testatur, dicens: Nos in quos fines saeculorum devenerunt. Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
clausit. Unde quoq nos nati. in huiꝰ peregrinationis
erumna. huc fastidiosi iam uenimus. nescimus qͥd
desiderare debeamus : tantoq se ampliꝰ fastidui morb
exaggerat. qͣntomagis ab esu illius dulcedinis animus
elongat: & eo iam int̾nas delicias non appetit. quo
eas comedere. diu longeq dissueuit. fastidio gͦ nr̃o
tabescimꝰ: & longa inediȩ peste fatigamur. Et qr gus¬
tare intus nolumus paratã dulcedinẽ: amamꝰ foris
miseri famẽ nrãm. S suꝑna nos pietas. nec deseren¬
tes se deserit: contẽptas enĩ illas delicias. ad memoriȩ
nr̃ȩ ocłos reuocat. easq nob ꝓponit in ꝓmissione.
Torpore excutit: atq ut fastidium nr̃m repellere
debeamꝰ. inuitat. Ait nͦ. homo qͥdã fecit cęnã magnã :¬
& uocauit multos. Quis iste homo ẽ: nͥ ille de quo
ñnsiꝗͣ ipsi qui ei ꝑ fidẽ subiecti sunt. ętͣno eiꝰ conui¬
uio. male uiuendo contͣdicunt. Misit aut seruũ suũ

Expanded text:
clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam magnam, et vocavit nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt aeterno ejus convivio male vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
desid̃io: tantoq a comedente. ampliꝰ esuriunt᷑. qͣnto
& ab esuriente. ampliꝰ comedunt᷑. In illis appetitꝰ
placet. & exꝑientia displicet: in istis appetitꝰ uilis
ẽ. & exꝑientia magis placet. In illis appetitꝰ satu¬
ritatẽ. saturitas fastidium generat: in istis aut̃ appeti¬
tus saturitatẽ. saturitas appetitũ parit. Augent enĩ
spiritales deliciȩ desideriũ in mente. dum satiant: qr
qͣntomagis earũ sapor ꝑcipit᷑. eo amplius agnoscit᷑.
qd̃ auidius amet᷑. Et iccirco non habitȩ amari non
possunt: qr earum sapor ignorat᷑. Quis enĩ amare
ualeat qđ̵ ignorat: Pinde nos psalmista admonet
dicens. Gustate & uidete: qm̃ suauis ẽ dñs. Acsi aꝑte
dicat. Suauitatẽ eiꝰ non cognoscitis: si hanc minime
gustatis. S cybum uite. ex palato cordis
tangite: ut ꝓbantes enis dulcedinẽ. amare ualeatiᷤ.
has aut homo delicias tunc amisit: cũ in paradyso
peccauit. Extra exiit.: cũ os a cybo ȩt̃nȩ dulcedinis

Expanded text:
amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis
Abbreviated transcription (Latin):
dent uos in synagogis. ducentes ad reges & p̾sides ꝓp¬
t̃ nomen meũ. Acsi aꝑte dicat. Priꝰ corda hominũ
& post elementa turbant᷑: ut cũ rerũ ordo c̃fundit᷑
ex qua iam retributione ueniat demonstret᷑. Nã
quãuis finis mundi ex ipso  oͬrdine pendeat. ꝑuer¬
siores tam̃ quosq mueniens qͥ digne ruinis illius
obprimunt᷑ in notescit cũ subdit᷑. ducenteᷤᷤ ad re¬
ges & p̾sides ꝓpt̾ nomen meum. Contingent hȩc uo¬
bis in testimoniũ. In testimoniũ uidelicet quoꝵ:
nͥ eoꝵ. qͥ aut ꝑsequendo mortẽ inferunt. aut uiden¬
do non imitant᷑: Mors qͥppe iustoꝵ. bonis in adiu¬
toriũ ẽ: malis in testimoniũ: ut inde ꝑuersi sine
excusatione ꝑeant. unde electi exemplũ capiunt ut
uiuant. S auditis tot t̾rorib turbari poterant in¬
firmoꝵ corda: Atq ideo consolatio adiungit᷑. cũ ꝓti¬
nꝰ subinfert᷑. Ponite gͦ in cordib ur̃is. ñ p̾meditari

Expanded text:
dent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent bis in testimonium. Testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum, bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed, auditis tot terroribus, turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: P
Abbreviated transcription (Latin):
licet aliqͣndo ꝑtinere ꝓbatio ad curiositatẽ solet. S no¬
boum a cęna sui inuitatoris excusat. humilitatis uerba¬
ꝑmiscet. dicens: rogo te habe me ęxcusatũ. Dum enĩ dic̃
rogo. & tam̃ uenire contẽpnit. humilitas sonat in uoce:
suꝑbia in actione. Et ecce hoc dnudicat prauus qͥsq cũ
audit : nec tam̃ ea quȩ iudicat agere desistit. Nã dũ cu¬
ilibet ꝑuerse agenti dicimus. conuertere. dm̃ sequere.
mundũ relinque: ubi hunc nͥ ad dominicã cęnã uocamꝰ:
S cũ respondet ora ꝓ me qr peccator sum. hoc facere ñ
possũ: qͥd aliud agit. nͥ rogat & excusat: Dicens nãq
peccator sum humilitatẽ insinuat: subiungens autem
conuerti non possũ. suꝑbiam demonstrat. Rogando gͥ
excusat. qui & humilitatẽ suꝑinducit in uoce. & suꝑ¬
biam exercet in actione. Alius aũt dix̃. Uxorẽ duri: &
ideo non possũ uenire. Qͥd ꝑ uxorẽ: nͥ uoluptas carnis

Expanded text:
licet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. » licet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. » boum a coena sui invitatoris excusat, verba humilitatis permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Deum sequere, mundum Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis