comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e sli scẽpta petens. his muntͥiat acta resrgeis
Nseccessant elemnenta suo segiure tonanti ntnaun
S tella cones ꝓgressa çomes uenientis hemeri unũd

Expanded text:
eli sceptra petens, his nuntiat acta ministris. 47 Nec cessant elementa suo servire Tonanti; Stella, comes praegressa Magos, venientis honori
Abbreviated transcription (Latin):
Qud mirũ est silegiꝰ amor t erescerecipit
Aeccłȩ coniuncta fuit : qđ sponsa ꝑ henrutico
hac ueniat de gente magis neg gantiea cȩlant
Aethiopũ qui torrae humũ: salemonis in ore

Expanded text:
Quid mirum, si legis amor tunc crescere coepit, Ecclesiae cum juncta fuit? quod sponsa perennis Hac veniat de gente magis, nec cantica celant, Aethiopum qui torret humum, Solom
Abbreviated transcription (Latin):
offitiũ n ingenu stillauit ab aure¬
U ena. nec egregias signauit cȩra loquelas.¬
Scła fuit doctrina fides. opulentaq uerbiꝰ

Expanded text:
Officium, non ingenii stillavit ab orVena, nec egregias signavit cera loquelaSola fuit doctrina fides, opulentaque verbi
Abbreviated transcription (Latin):
pͣs ȩtheroa descendens sc̃s ab aula.
Irradiat fulgore locũ quostenma beatũ
e cclesiȩ nascentis erat. quib igne magistro
Imbuit oracalor dictisq fluentibus exit
Linguara populosa seges n litera gessit

Expanded text:
s aetherea descendens sanctus ab aula Irradiat fulgore locum, quo stemma beatum Ecclesiae nascentis erat, quibus, igne magistro, Imbuit ora calor, dictisque fluentibus exit Linguarum populosa seges; non littera gessit
Abbreviated transcription (Latin):
ngelicos ciues et xp̃i inmenbra renatos
Et pleno tellus seruit dpima simi
Sed t̾rȩ hospitib cęli suꝑ astra uocatis
Uirtutis palmae spernere blanda soli
Et sic prȩsentis spaciũ ꝑ currere uitę.
psa peregrinis neuia sit laqueus
Nã declinantes ꝓ sumis ferre labore
errenoꝵ auidos infima suscipientse
L

Expanded text:
ngelicos cives, et Christi in membra renatos,Et pleno tellus servit opima sinu. Sed terrae hospitibus, coeli super astra vocatis, Virtutis palma est spernere blanda soli; Et sic praesentis spatium percurrere vitae, Ipsa peregrinis ne via sit laqueus. Nam declinantes pro summis ferre laborem, Terrenorum avidos infima suscipient. L
Abbreviated transcription (Latin):
dire uolens in qua rerũ sis parte Iocanđ¬
Dicane qud timeas qud uest iagł amas.
Qẽ cuneti hoc gemino nascuntur somit motꝰ
Respondentq suis. germina principus

Expanded text:
ire volens, in qua rerum sis parte locandDiscute quid timeas, quidve sit id quod amas. Nam cuncti hoc gemino nascuntur fomite motus, Respondentque suis germina princip
Abbreviated transcription (Latin):
i aint pal corais peneeiali a cun Eta trenrriat
ũ qđ ab intacta sũ motũ est eorpore solus
nosa magis elegit ferre qua fugere et
ualet᷑ ad uersis onerata ducereuitã
t tolerare magis. uult mala quã fugere.
aioris multo e animi quã ferre pauescens
Mens et enĩ recti et puri sibi conscia cordis
Hoc plus splendescit. quo magis atteritꝰ
non poena est criminis sed uirtutis ex am̃
Na bonꝰ etiã siseruat liberest. malus autꝰ
ctiã si regnet seruus ẽ nec unius hominis.
sed quodẽ grauius. tot dominoꝵ quod
ppressis quotiens iustis domi utiorũ¬
nantur iniqui
Nonẽ puniti. suppliciũ meriti¬
ed uirtꝰ fidei subtali examine crescit¬
Li ee seruile grauat libera corda ingum
Solus peccator seruit male quissẽt c si mplo
&titur regno: lat miser est famulus
Cũ mens caꝵ ualinumiũ dominante ernno
Tot seruit sceptris dedita quot uitus.
Optim auota dõ quoꝵ ẽ¬

Expanded text:
netralia cuncta recurrunt, Dum, quod ab intacto semotum est corpore, solus mnosam magis eligit ferre quam fugere; 6Qui valet adversis oneratam ducere vitam, Et tolerare magis vult mala, quam fugere, Majoris multo est animi, quam ferre pavescens Mens etenim recta, et puri sibi conscia cordis, Hoc plus splendescit, quo magis atteriturnon poena est criminis, sed virtutis examen. Nam bonus, etiam si serviat, liber est. Malus autem, etiam si regnet, servus est; nec unius domini, sed quod est gravius, tot dominorum quot vitiorum. Oppressis quoties justis dominantur iniqui, Non est puniti supplicium merited virtus fidei sub tali examine crescitNec servile gravat libera corda jugum. Solus peccator servit male; qui licet amplo Utatur regno, sat miser est famulus; Cum mens carnalis, nimium dominante tyranno, Tot servit sceptris dedita quot vitiis.Optima vota Deo, quo
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ idstitia pmiorũ atq poenarũ gra rũ
et retributionũ in ista totuis creaturȩ am¬
plissima quada inmensaq re publica
incipiũ mundi ds ẽ quo cuncta mouentur
Hinc mutabiliũ rerũ in mutabilis ordo
Aet̃ni scruit. legib artificis
Inq suos fine̾s p̾cedit quęq uoluntas
Nec uariis meritis arbit̾ ęquus abe
Corda regens uires tribuens peccata remittens
Mitis sub iectis inplacidus tumidis

Expanded text:
lem justitiam praemiorum atque poenarum, gratiarum lem justitiam praemiorum atque poenarum, gratiarum et retributionum, in ista totplissima quadam immensaque republica. Principium mundi Deus est, quo cuncta moventur,Hinc mutabilium rerum immutabilis ordo, Aeterni servit legibus artificis. Inque suos fines procedit quaeque voluntas, Nec variis meritis arbiter aequus abest: Corda regens, vires tribuens, peccata remittens, Mitis subjectis, implacidus tumidis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is substantia quȩ ds nest. creatura est. et quȩ
creatura nẽ d̾sẽ. Nulla igitur differentia ẽ
Uerbũ et qͥ aborũ sp̃s est ds̃ est
Una eadẽq triũ qm̃ẽ essentia quȩ se
Ales nos amat ds̃ quales facti sumꝰ ipsius
dono. non quales sumꝰ nr̃o merito
ales adño quales formamur amamuR
Non quales nr̃is extitimꝰ meritis
Sc̃ificet doceat plantet riget excolet ornet
Et sibi ꝑpetuo. qđ placeat faciat
Nã nichil ẽ hominis qđ digne possit amari
ficiat ꝓpͥũ. i bonꝰ auctor opus
re est. nec aliqua sunt apua ilũ noua qui
tisut in summo sine tẽ port tẽ poris ordoe
Inq dõ rerũ. ñ uariat series
A ct̃no auctori simul adsunt om̃a seꝑ
ũ quo in factorũ est ordine quic quid enit
soluntas dĩ est pͥma et suma causa om̃ium
corporaliũ sp̃aliũq motionũ. Nichil eñĩ
fit uisibilit et sensibilit̾ qđ ñ de inuisibili
et intellegibili sũmi imperatoris aula aut
iubeatur aut ꝑmittatur. scđm in effabi¬

Expanded text:
mnis substantia quae Deus non est, creatura est; et quae creatura non est, Deus est. Nulla igitur differentia est Verbum, et qui amborum Spiritus est, Deus est. Una eademque trium quoniam est essentia, quae se ales nos amat Deus, quales futuri sumus ipsius dono; non quales sumus nostro merito. Tales a Domino, quales formamur, amamur; Non quales nostris exstitimus meritis. Sanctificet, doceat, plantet, riget, excolat, ornet: 647 Et sibi perpetuo quod placeat, faciat. Nam nihil est hominis, quod digne possit amari, Perficiat proprium ni bonus auctor opus.re est, nec aliqua sunt apud illum nova, qui fice in summo sine tempore temporis ordo est, Inque Deo rerum non variat series. Aeterno auctori simul adsunt omnia semper, Cum quo in factorum est ordine, quidquid eritsa omnium corporalium spiritualiumque motionum. Nihil enim fit visibiliter et sensibiliter, quod non de invisibili et intelligibili summi imperatoris aula aut jubeatur, aut permittatur, secundum ineffabi
Abbreviated transcription (Latin):
frangitur. Malus aut̃ idco huuiꝰ infelicitate
pumitur quia felicitate corrumpitus:
ec cuncti parib cuncta gerunt animis
N aq bonos ablanda inflant nec aspera fram
ed fider inuicte gaudel uera uiuant gun¬
Trę aut̃ et feni breuit florentis amator
cu caret opratis seũ fruitur miscres
tem. Non igitur multũ curandũ est ne¬
cessario morituris. quid accidat ut mori.¬
antur. sed moriendo quo ire cogantur
uncta bonis ꝓsunt quos et mors ipsa beato
fficit ut sumant p̃mia ꝑrincipi
ue igitur.finis malus eit que pena sequet᷑
t qͥ ꝑpetui porta doloris erit
on quo ab sumt᷑ lacrime cunctiq labores
ta non amittetur corporis scĩtas manen¬
te animę scĩtate. etiã corpore obpresso.
sicut amittitur sc̃itas corporis uiolata
animi puritate ętiã corpore intacto.
ens in lesꝗ nichil uiolata in corpore ꝑdit
Inuita carne. uulnera ñ maculant ÷¬

Expanded text:
frangitur; malus autem ideo huiusce modi infelicitate frangitur; malus autem ideo huiusce modi infelicitate punitur, quia felicitate corrumpitur. Nec cuncti paribus cuncta ferunt animis. Namque bonos non blanda inflant, non aspera frangunt. Sed fidei invictae gaudia vera juvant. Terrae autem, et feni breviter florentis amator Seu caret optatis, seu fruitur, miser etem. Non itaque multum curandum est necessario morituris, quid accidat ut moriantur, sed moriendo quo ire cogantur. Cuncta bonis prosunt, quos et mors ipsa beatos Efficit, ut sumant praemia principium. Ille igitur finis malus est, quem poena sequetur, Et qui perpetui porta doloris erit. Non quo absumentur lacrymae, cunctique labores: ta non amittitur corporis sanctitas, manente animi sanctitate, etiam corpore oppresso: sicut amittitur sanctitas corporis, violata animi puritate, etiam corpore intacto. Mens illaesa nihil violato corpore perdit: Invitam carnis vulnera non maculant. N
Abbreviated transcription (Latin):
u mala uoluntas potestatẽ accipit. ꝑficiendi
qđ cupit. ex udicio dĩ uenit apud que nest
iniquitas: punit enĩ etia isto modo nec ideo
miuste quia occulte. Cȩterũ inquus pi¬
niri se ignorat nisi cũ manifesto supplicio
senserit nolens quantũ malifit quod ꝑ pe¬
ũ datur in iusto peccandi optata potestas
Ut mala mens praue. qđ cupit effitiat
raest magna dĩ qua multos sic quoq punitꝰ
t qͥb exultant criminib pereant
rescit eni occulte cũ longo pęna reatu
usib in licitis. sinichil obstiterit
Et magis erranti ne parcant flagra tim̃dũe
Quã ne nonfiat. qđ uoluisse nocet
sola suꝑbia etia mrectis factis cauenda est
me genꝰ uitii ꝓpͥo tantũ ualet actu
Et peccata sua queq gerunt specie
olaẽ innumeris armata suꝑbia telis
ui possunt uires. et bene gesta dare
n t̾est plurimũ qualissit usus uł earũ rerũ
quȩ ꝓspere. uł carũ quȩ dicuntur aduse.
Nã bonꝰ tẽporalib nec bonis extollitur nec malis

Expanded text:
 mala voluntas potestatem accipit efficiendi quod cupit, ex judicio Dei venit, apud quem non est iniquitas. Punit enim etiam isto modo, nec ideo injuste quia occulte. Caeterum iniquus puniri se ignorat, nisi cum manifesto supplicio senserit nolens, quantum mali sit, quod perpeum datur injusto peccandi optata potestas, Ut mala mens prave quod cupit efficiat, Ira Dei magna est, qua multos sic quoque punit, Ut quibus exsultant criminibus pereant. Crescit enim occulte cum longo poena reatu, Ausibus illicitis si nihil obstiterit. Et magis erranti ne parcant flagra timendum est, Quam ne non fiat quod voluisse nocet.sola superbia etiam in recte factis cavenda est. 643 Omne genus vitii proprio tantum valet actu, Et peccata suam quaeque gerunt speciem. Sola est innumeris armata superbia telis, Cui possunt vires, et bene gesta dareutem plurimum, qualis sit usus uel earum rerum, quae prosperae, uel earum, quae dicuntur aduersae. Nam bonus temporalibus nec bonis extollitur nec malis
Abbreviated transcription (Latin):
ceca te nebrosi latuert̃ sidera celi
S ic d ñs clausi triduo tulit antrase pulchri.
n ec tellus sine clade fuit quȩ talia cernens
e unditꝰ intremuit. dubioq infine supremũ
e & pauit natura modũ ne cogeret onnẽ
Summꝰ apex inferna petens suc cũbere molẽ
A uctereq: sequens ꝑtartara mundus a bir&:
S ed pictas in mensa uagas ꝓperabat ad umibras¬
s erdita reseituens non consistentia ꝑdens.
eia tam̃ tanti metuert̃ signa pericli
Qui dnm̃ fixere cruciquin insuꝑ haustũ
Cũ peter& sitiens. unus de plebe nefanda
P eniculo infusũ calamo porrexit acetũ
Mana erib: populis inde teriora uolutis
Conueniens liquor ille fuit. nãdulcia uma
S icut mhorrendũ cũ conuertent᷑ acetũ
a mensis piecta iacent. ita tempore prisco
oens accepta do nunc est odiosa ꝓpago

Expanded text:
Caeca tenebrosi latuerunt sidera caeli, Caeca tenebrosi latuerunt sidera caeli, Sic Dominus clausi triduo tulit antra sepulchri. Nec tellus sine clade fuit, quae talia cernens Funditus intremuit, dubioque in fine supremum Expauit natura modum, ne cogeret omnem Summus apex inferna petens succumbere molem, Auctoremque sequens per tartara mundus abiret. Sed pietas inmensa uagas properabat ad umbras, Perdita restituens, non consistentia perden. Nulla tamen tanti metuerunt signa pericli Qui Dominum fixere cruci, quin insuper haustum Cum peteret sitiens, unus de plebe nefanda Peniculo infusum calamo porrexit acetum. Manzeribus populis in deteriora uolutis Conueniens liquor ille fuit; nam dulcia uina Sicut in horrendum cum conuertuntur acetum, A mensis proiecta iacent: ita tempore prisco Gens accepta Deo, nunc est odiosa pro
Abbreviated transcription (Latin):
E n campos paradise tuos. ubi flore ꝑheani
G ramineuꝰ blandit᷑ ager. nemoruq uolupta 
A rriguis nutrit᷑ aquis. int̾q benigne
C onspicuos pomis non deficientib ortos
Ingemit antiquu serpens habitare colonũ
a ebeigit᷑ uanũ diuers allt latroenes
A ressi facpias. uolentu ualde patrarint¬
ł nfcrnas adet ille fores adit iste suꝑnas¬
ł ilt ꝓfunda sequens penetrauit claustra gehennȩ.
Abtulit iste sus celorũ regaa rapinis
NreRca horrende ubiio uenere tenebrȩ
Et totũ tenuere polũ mestis ꝗnigrantẽ
Exequiis tecere diẽ. solnube coruscos
Abscondens radios tetro uelatꝰ amictu
delituit tristẽ q nfecit luctib orbe
h unc elementa sibi merent᷑ cernere uultũ
a uxiliis orbata patris. letata portũ
n esta poccasũ nãlux ut tempore fulfit
Nascentis dñi sic hoc moriente recessit¬
N aomi absens mansura diu. sed mystica signans
ꝑ erspaciũ secreta suũ. quippe ut trib horis

Expanded text:
. In campos, paradise, tuos, ubi flore perenni . In campos, paradise, tuos, ubi flore perenni Gramineus blanditur ager, nemorumque uoluptas Inriguis nutritur aquis, interque benigne Conspicuos pomis non decipientibus hortos Ingemit antiquum serpens habitare colonum. Ambo igitur uarium diuerso calle latrones Adgressi facinus uiolentum grande patrarunt. Infernas adit ille fores, adit iste supernas; Ille profunda sequens penetrauit claustra gehennae, Abstulit iste suis caelorum regna rapinis. Interea horrendae subito uenere tenebrae Et totum tenuere polum maestisque nigrantem Exequiis texere diem; sol nube coruscos Abscondens radios, tetro uelatus amictu, Delituit tristemque infecit luctibus orbem. Hunc elementa sibi meruerunt cernere uultum, Auxiliis orbata patris, laetata per ortum, Maesta per occasum. nam lux ut tempore fulsit Nascentis Domini, sic hoc moriente recessit, Non absens mansura diu, sed mystica signans Per spatium secreta suum; quippe ut tribus horis
Abbreviated transcription (Latin):
temeritamanens axp̃o scisma uetdra
uinle lam in sonti latere ecutroq cruena
Coñstiruere uiros. meritũ licet om̃ib unũ
N. onfaciat similis quãuis sententia: namq
Int̾ carnifices iusto pendente latrones
Car est poena triũ. sed dispar causa duorũ
himundosunt quippe rei ꝓcrimine multo
Nuicreus est mundus saluatꝰ sangume. iusto
S uppliciisq tam̃ rerũ dominator in ipsis
Tura potestatis nemꝑdidit. equus utrumq
i udex nanq tuens. hunc eligit. hunc reꝓbauit
Amborũ merita ꝓcelso ecamine pensans.
U ii seni que uita ferox nec morte reliqͥt
I ndnin sceł erata mouens conuitia. dictis
n ordelat ꝓpriis. & tanquã setiger hircꝰ¬
& re uenenoso uitẽ lacerabat amenam
A lt adcrato ꝑuerba precantia xep̃o
d aucia deiect flectebat lumina. tantũ
R untina. nã gemiinas arcebant uul nera palmas
Quẽ dñs ceupastor ouẽ deserta ꝑ artia
Colligit errantẽ. secũq abducere gaudet¬

Expanded text:
ntemerata manens a Christo scisma uetaret. ntemerata manens a Christo scisma uetaret. Quin etiam insonti latere ex utroque cruentos Constituere uiros, meritum licet omnibus unum Non faciat similis quamuis sententia; namque Inter carnifices sancto pendente latrones Par est poena trium, sed dispar causa duorum. Hi mundo sunt quippe rei pro crimine multo, Huic reus est mundus, saluatus sanguine iusto. Suppliciisque tamen rerum dominator in ipsis Iura potestatis non perdidit: aequus utrumque Iudex namque tuens hunc eligit, hunc reprobauit, Amborum merita praecelso examine pensans. Vnus enim, quem uita ferox nec morte reliquit, In Dominum scelerata mouens conuicia dictis Mordebat propriis et tamquam setiger hircus Ore uenenoso uitem lacerabat amoenam: Alter adorato per uerba precantia Christo Saucia deiectus flectebat lumina, tantum Lumina, nam geminas arcebant uulnera palmas. Quem Dominus ceu pastor ouem deserta per arua Colligit errantem secumque abducere gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
Q uippe necẽ paruo degustaturus amarã
Tempore. quã reduci contemnere carne parar&
Prormꝰ in patuli suspensus culmine uligni
Religione pia mutans discriminis ira¬
ł axcrucis ipse fuit. uiolentaq: robora membris
Illustrans ꝓpriis. poenã uestiuit honore
Suppliciũq dedit. signũ dedit ẽẽ salutis
I psaq sanctificans inse tormentabeauit:
N eue quis ignor& speciẽ crucis ẽe colenda
Quȩ dnm̃ portauit ouans. ratione potenti
Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis
Splendidus auctoris deuertice fulget eous
Occiduosacrȩ lambunt᷑ sydere plantȩ
arc tondeatra tenet. mediũ leua erigit axem
cunctaq demembris uiuit natura creantis
Et cruce conplexũ xp̃s regit undiq mundũ:
Scribit᷑ & titulus. hc est rex iudeorũ
Quonihil aditate uacet Nã celitꝰ actũ
Hoc hebrea refert. hoc greca. latinaq lingua
Noc docet una fides unũ terdicere regem
h uꝰ in eauuiis sors mittitur. ut sacra uestis

Expanded text:
Quippe necem paruo degustaturus amaram Quippe necem paruo degustaturus amaram Tempore, quam reduci contemnere carne pararet. Protinus in patuli suspensus culmine ligni, Religione pia mutans discriminis iram, Pax crucis ipse fuit, uiolentaque robora membris Inlustrans propriis poenam uestiuit honore, Suppliciumque dedit signum magis esse salutis, Ipsaque sanctificans in se tormenta beauit. Neue quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portauit ouans, ratione potenti Quattuor inde plagas quadrati colligat orbis. Splendidus auctoris de uertice fulget Eous,. Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae, Arcton dextra tenet, medium laeua erigit axem, Cunctaque de membris uiuit natura creantis, Et cruce conplexum Christus regit undique mundum. Scribitur et titulus: Hic est rex Iudaeorum, Quo nihil a deitate uacet; nam caelitus actum Hoc Hebraea refert, hoc Graeca Latinaque lingua; Hoc docet una fides unum ter dicere regem. Huius in eiuuiis sors mittitur, ut sacra uestis
Abbreviated transcription (Latin):
torua patrũ segetẽ cesura nepotũ.
Heuofacinꝰ pilate tuũ. qđ igesseris uno
crimina iudicio. uigili simente notares
non solas lauisse manꝰ sed corpore toto
Debueras. sacrũ ueniȩ spectare lauacrũ.
C orp̃is insontẽ. sistis sub preside regem.
P reponis humana dõ. qua morte teneris
Q uidnm̃ mimeros a cruciꝑ uulnera figis :
Cumq datꝰ seuis ad penã sanctus abir&
militib uilẽ rubri sub segmine cocci
U estit᷑ clamidẽ species ut cuncta cruentȩ
mortis imago for& spinis circũdedit amplũ
N exa corona caput. qm̃ spineta benignꝰ
O mnia nostrorũ susceperat ille malorũ.
Implet arundo manũ. sceptrũ ꝙ mobile semꝑ
Inualidũ fragile est uacuũ leue maxq alienos
Deponens habitꝰ ꝓpriũ suscepit amictũ
S cilicet humanȩ positurus tegmina carnis
Et sumpturusitẽ. niliã ut mut abile ferr&
eCSINe
diuino constat moderamine gestũ
Quodumũ cũ felledatũ tristẽq saporẽ
Suscipiens. tetigit labiis. & abore remouit

Expanded text:
torua patrum, segitem caesura nepotum, Heu facinus, Pilate, tuum! quot gesseris uno Crimina iudicio, uigili si mente notares, Non solas lauisse manus, sed corpore toto Debueras sacrum ueniae sperare lauacrum. Corripis insontem, sistis sub praeside regem, Praeponis humana Deo; qua morte teneris, Quod Dominum numerosa cruci per uulnera figis? Cumque datus saeuis ad poenam Sanctus abiret Militibus, uilem rubri sub tegmine cocci Vestitur clamidem, species ut cuncta cruenta Mortis imago foret; spinis circumdedit amplum Nexa corona caput, quoniam spineta benignus Omnia nostrorum susceperat ille malorum; Implet arundo manum, sceptrum quia mobile terrae,. Inualidum, fragile est, uacuum, leue. moxque alienos Deponens habitus, proprium suscepit amictum, Scilicet humanae positurus tegmina carnis Et sumpturus item, nil iam ut mutabile ferret ec sine diuino constat moderamine gestum Quod uinum cum felle datum tristemque saporem Suscipiens tetigit labiis et ab ore remouit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ut credentis amor. rerũ speculet᷑ honorẽ
Et ferat exemplũ meritis qͥ p̃buit undis:
Iãq capax sidei cornelius. indice uoto
Ad petrũ tres ire uib& confessio trina
Sic ueni& regenerantis aquȩ: numerũq ꝑ ipsũ
Europe atq asiȩ. libiȩq tenebitur oris

Expanded text:
Ut credentis amor rerum speculetur honorem, Ut credentis amor rerum speculetur honorem, Et ferat exemplum meritis, qui praebuit undis! Jamque capax fidei Cornelius, indice voto, Ad Petrum tres ire jubet. Confessio trina Sic venit generantis aquae, numerumque per ipsum Europae atque Asiae Lybiaeque tenebitur orbis
Abbreviated transcription (Latin):
e sarea ueneranđ erat cornelius urbe
Gentili destirpe satꝰ: quẽ dedita causis
Uita piis sacrauitaquis. cȩpitq gerendo
Credere: qui gessit ꝗtuc quid baptis mate locis
Consueuit prestaresides nassus abastris
Angłs hunc adiens. sum mi conipectib in quid
ꝓdiroe iam trina fides : qđ tͣcia simplex.
hoc iterũ t̃trina doc&e sacramq figurã
Sin gula t̃. faciunt: & tͣ triplicata fatent᷑:
hȩc ẽ nona potens. oculos quȩ reddidit orbi
Post tenebras remeante diȩ cũ ꝓtulit ortũ
De radiis lux nata crucis cunctosq repleuit
hoc sine sine iuibar: nã mundũ c̃stat honcistũ
Gentib eẽ. locũ: quib inbaptis mate lotis
Plena repurgato fulserunt lumina mundo:
hanc sol& ille denarius omã donans
Quȩ p̃cepta axͦ ͤ. seruantib: arbit᷑ offert
Nec sinit ut tardos pͣcedant & re priores:
Tẽporis huiꝰ opẽ. quã sacri fontis adiuit
Preuius. o ut mã petat᷑. actio nr̃e uitȩ.
Mortalisq sibi studiũ ꝓponat origo.

Expanded text:
esarea venerandus erat Cornelius urbe, Gentili de stirpe satus, quem dedita causis Vita piis sacravit aquis, coepitque gerendo Credere, qui gessit, quidquid baptismate lotis Consuevit praestare fides: nam missus ab astris Angelus, hunc adiens, Summi in conspectibus, inquit, Prodiret jam trina fides, quod tertia simplex Hoc iterum ter trina docet, sacramque figuram Singula ter faciunt, et ter triplicata fatentur. Haec est nona potens, oculos quae reddidit orbi Post tenebras remeante die, cum protulit ortum De radiis lux nata crucis, cunctosque replevit Hoc sine fine jubar; nam mundum constat onustum Gentibus esse locum, quibus in baptismate lotis Plena repurgato fulserunt lumina mundo. Hanc solet ille sequi denarius, omnia donans, 152 Quae praecepta decem servantibus arbiter offert, Nec sinit, ut tardos praecedant aere priores, Temporis hujus opem, quam sacri fontis adivit Praevius, o utinam nostrae petat actio vitae, Mortalisque sibi studium proponat origo,
Abbreviated transcription (Latin):
Sui mentes audire sol&e iub& otuis om̃s
Ire foras: flexoq genu fit pronior aruis
Tunc magis alta petens. oratio fusa tonanti
Mox suꝑ astra uolat. proprusq clauib intrat
Dic ubi sunt mundana tu& sapientia leges
Qua uirtute negas. inse corrupta reu̾ti.
Quȩ uitã demorte uides : ut munera petrꝰ
Sensit ad esse dĩ : quib e reddenda saluti
Quȩ defleta iac&e : fat̾ conui sus ad illa
Sarge thabita: uocata redit: luciq reduci
Se stupuit suꝑ esse. sibiq protnꝰ ipse
Prendit. & erectã turbis gaudentib offert
Illa manus petri meruit contingere dextrã¬
Pauꝑib quȩ larga suit. qua uita reũ tens
Cetera menbra leuat corpusq itura ꝑ om̃e
hanc subiit quȩ causa fuit: si uire moueniur
Instaurata dies animȩ pat& apta siguris
Quã nimis antiqui depresserat umbra perieli:
Ad uocẽ conũ sapetri: caput ante grauatũ
Lua operũ comitata sidẽ: que legis abore

Expanded text:
Qui mentes audire solet, jubet ocius omnes Qui mentes audire solet, jubet ocius omnes Ire foras, flexoque genu fit pronior arvis, 149 Tunc magis alta patens. Oratio fusa Tonanti Mox super astra volat, propriisque a clavibus intrat. Dic, ubi sunt, mundana, tuae, sapientia, leges? Qua virtute negas in se corrupta reverti, Quae vitam de morte vides? Ut munera Petrus Sensit adesse Dei, quibus est reddenda saluti, Quae defleta jacet, fatur conversus ad illam: Surge, Tabitha. Vocata redit, lucique reducta Se stupuit superesse sibi, quam protinus ipse Prendit, et erectam turbis gaudentibus offert. Illa manus meruit Petri contingere dextraibus quae larga fuit, qua vita revertens Caetera membra levat, corpusque itura per omne 150 Hanc subiit, quae causa fuit. Si jure movemur, Instaurata dies animae patet, apta figuris, Quam nimis antiqui depresserat umbra pericli, Ad vocem conversa Petri: caput, ante gravatum Lux operum comitata fidem, quae legis ab ore
Abbreviated transcription (Latin):
Ie quoq lauae potens cȩlestib in clita signis
Carminib ioppe canimꝰ: quasede: tabita
Mansuras fundebat opes: & sẽꝑ egenis
Munere mat̾ erat quȩ uitȩ tẽpore clauso
Ponit᷑ inmedio. lacrimis plus lota feretro
P ost fimus uictura suum: si dutia: petrũ
Cuocat ille gerens diuini pignꝰ amoris
Ut nũ ꝗ pietate uac& qđ uota requirunt :
Prestaturus ad est: iugentia tecta petenti:
Stant inopes uiduiq greges: & brachia monstrant
Exuuiis honerata suis: quas dorchadis ipsis
Te xuerant. dederantq manꝰ. o qualia feruens
Implorat fom̃ta dolor: non murmure tristi
Affectũ pietatis agunt: nec ab ore frequentant
Instrum̃ta pcũ qui qđ bona facta merent᷑
Officiis uo luere loqui: uocisq repulsam.
Elegere suȩ. lateant nec uulnera cordis
Quȩ lacrimis fecere uiã: fecunda gem̃ti
Materia ẽ. dissenihil nimiũq sonora
Causa petit qđ linguataca&e: nec cessat ab aure
Clamosa pul sante fide: cũ qua petrus ad itꝰ

Expanded text:
e quoque, laude potens, coelestibus inclyta signis, Carminibus, Joppe, canimus, qua sede Tabitha Mansuras fundebat opes, et semper egenis Munere mater erat, quae, vitae tempore clauso, Ponitur in medio, lacrymis plus lota, feretro, 146 Post funus victura suum. Fiducia Petrum Evocat; ille gerens divini pignus amoris, Ut nunquam pietate vacet, quod vota requirunt, 147 Praestaturus adest. Lugentia tecta petenti Stant inopes viduique greges, et brachia monstrant Exuviis onerata suis, quas Dorcadis ipsis Texuerant dederantque manus. O qualia fervens Implorat fomenta dolor! non murmure tristi 148 Affectum pietatis agunt, nec ab ore frequentant Instrumenta precum; quidquid bene facta merentur, Officiis voluere loqui, vocisque repulsam Elegere suae, lateant ne vulnera cordis, Quae lacrymis fecere viam. Facunda gementi Materia est dixisse nihil, nimiumque sonora Causa petit, quod lingua tacet, nec cessat ab aure, Clamosa pulsante fide; qua Petrus aditur,
Abbreviated transcription (Latin):
omcerit accitꝰ quȩ sit sua uisio retRUS
De mernto qui nom̃ hab& nã ẜetrys hebreo
Agnoscens sermone sonat: Tromuere axpͣc
Sic uocitare dedit qͦ cognoscente patescit
Descendit uisuris eos. quos miserat illue
Qui lacum quesi torerat. descendere perrꝰ
Dicitit itur adplebe̾ ueniens gentẽq nouellã
Quȩ nec dũ cognouerat a quã. pars mesta ꝓ fecto ẽ
S acro fonte carens. cuiꝰ uia ducit euntes
Ad patriȩ melioris opẽ: quaꝑ gere cessans
N on intrat qͦ uita uocat comitantib is dem
cornelii ꝓperat celestia regna daturus
Sc̃ificare domũ genib quẽ poplite flerxo
Non sinit aduolui: gratis daremunera suet
Arcet honoris opis caput hinc nouuꝰ erigis orb
Qui ꝑcus seras antiqui dente parentis.
Na talemq: tibi fons reddidit: edite rursus.
Ne p̃me collatius. alienis libera culpis:
Ut primũ fari sublimia dogmata. petrꝰ
Cepit & etͣni misteria pandere xp̃i.
Magnanimes stupuere uiri: uocẽq sequentes

Expanded text:
omperit accitus, quae sit sua visio, Petrus, De merito qui nomen habet, nam Petrus Hebraeo Agnoscens sermone sonat; pro munere Christus Sic vocitare dedit, quo cognoscente patescit Descendit visurus eos quos miserat illuc, Qui laticum quaesitor erat, descendere Petrus Dicitur, ad plebem veniens gentemque novellam, Quae necdum cognorat aquam: pars mersa profecto est Sacro fonte carens, cujus via ducit euntes Ad patriae melioris opem, qua pergere cessans Non intrat, quo vita vocat; comitantibus iisdem, Cornelii properat coelestia regna daturus, 157 Sanctificare domum, genibus quem, poplite flexo, Non sinit advolvi: gratis dare munera suetus Arcet honoris opus: caput hinc novus erigis orbis, Qui percussus eras antiqui dente parentis, Natalemque tibi fons reddidit; edite rursus, Ne preme colla tuis, alienis libera, culpis. Ut primum fari sublimia dogmata Petrus Coepit, et aeterni mysteria pandere Christi, Magnanimes stupuere viri, vocemque sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
Quouocat imperio gentes hoc crederefas e
Si uolumꝰ c̃plere fidẽ: facis om̃a ape
Sanguine munda tuo: lateris qͥ flux̾ ab ictu
Discrete conuinctꝰ aquȩ: maculosus oberrat
Anguis. & ex tinctũ limphis gemit eẽ uenenũ.

Expanded text:
Quo vocat imperio gentes; hoc credere fas est, Quo vocat imperio gentes; hoc credere fas est, Si volumus complere fidem, facis omnia, Christe, Sanguine munda tuo, lateris qui fluxit ab ictu, Discretae conjunctus aquae; maculosus oberrat Anguis, et exstinctum lymphis gemit esse venenum.
Abbreviated transcription (Latin):
Partib & laxat totidẽ p̃xonib ora.
O m̃e genꝰ retinens uolucrũ pecudũq ferarũ
Reptiliũq simul mortalib ista coherent
Ex meritis uiciisq suis: patet gͦ qđ auctor
Iussit. meccłȩ trans fundi uiscera gentes
Macta & manduca dũ p̃cipit abstrahe qđ st̃
et tibi facsimiles qui ũtit̾ alt̾ habet᷑
Deniq saulus obit quia paulus uiuere cepit
Ab sit petrus ait. o quanta ẽ reuerentia scȩ̃
Legis & esuriens oblatas respiit escas
Ter sonuit añi uox quȩ dietata salum ẽ
hoc genitor natusq simul sc̃sq ꝑ egit
Sp̃s. huic sidei pugnaa cadit arrius unũ
ꝑ sonas tres eẽ ne gans. sabellius unũ
Sed patrẽ confessus ait. qͥ de in de uicissim
Filius. & sc̃s dicat᷑ sp̃s idem
Sed totũ sit ut ipse pat᷑ qđq ordine trmo
Continet unus apex hic diuidit. ille relinquit
Uictꝰ uterq iac&e: nã uissio triamonentis
ł sonis numerũ. iurtutib indicat unam

Expanded text:
Partibus, et laxat totidem praeconibus ora, Partibus, et laxat totidem praeconibus ora, Omne genus retinens volucrum, pecudumque, ferarum, Reptiliumque simul; mortalibus ista cohaerent Ex meritis vitiisque suis: patet ergo, quod auctor Jussit in Ecclesiae transfundi viscera gentes. Macta et manduca, dum praecipit; abstrahe, quod sunt, Et tibi fac similes; qui vertitur, alter habetur, Denique Saulus obit, quia Paulus vivere coepit. Absit, Petrus ait; quanta est reverentia sanctae Legis! et esuriens oblatas respuit escas. Ter sonuit Domini vox, quae dictata saluti est: Hoc Genitor, Natusque simul, sanctusque peregit Spiritus, huic fidei pugnax cadit Arrius, unum Personas tres esse negans; Sabellius unum, Sed Patrem confessus, ait, qui deinde vicissim Filius et sanctus dicatur Spiritus idem, Sed totus sit ut ipse Pater, quodque ordine trino Continet unus apex, hic dividit, ille relinquit. 156 Victus uterque jacet, nam jussio trina monentis Personis numerum virtutibus indicat unum,
Abbreviated transcription (Latin):
ROUA ERo gredit᷑ cȩnacula petrus adire
lã medio torrente die h ocꝰ instruit altus
Despitiensq solũ petrũ cęlestia sẽꝑ
Non t̾renasequi: sexte quoq circulus horȩ
Deregit ȩtatẽ qua ap̾c uenit in orbẽ
Largiri saluantis opẽ: numerusq dierũ
Ptulit exẽplũ. quo condidit anteamundũ:
Quẽ uetat hac eadẽ ueniens & tate redẽptor
Peccati ditione p̾mi: sic deniq sexta
fertur & illageri fessus decalle magister
computei suꝑ orasedens. ꝑ uasa puellȩ
Pocula querit aquę. requiẽ facturus ubiq
Eccłȩ defonte suȩ: qua petrus in hora
e surit: ille sitit: pius ad sua dona magister
Aade re sẽ ꝑ amans: cui nominis aux̃ honorẽ
Dat parit᷑ nutrire sidẽ: letabit᷑ orbis
Excute petre me& rerinacula tarda loquelȩ
Deq tius epulis ex hauste porrige linguę
Clauiger ȩrhereus cęlũ conspex̃ aꝑtũ
Usus honore suo: demittit᷑ inde figura
Vasis. intris sit uisio. corpore petri
Om̃a posse capi: quicquid sumit edendũ

Expanded text:
rdua progreditur coenacula Petrus adire, Jam medio torrente die; locus instruit altus Despiciensque solum, Petrum coelestia semper, Non terrena sequi: sextae quoque circulus horae Detegit aetatem qua Christus venit in orbem Largiri salvantis opem: numerusque dierum Praetulit exemplum quo condidit antea mundum, Quem vetat hac tandem veniens aetate Redemptor Peccati ditione premi: sic denique sexta Fertur et illa geri; fessus de calle magister Cum, putei super ora sedens, per vasa puellae Pocula qaaerit aquae, requiem facturus ubique Ecclesiae de fonte suae: qua Petrus in hora Esurit, ille sitit pius ad sua dona magister Addere semper amans; cui nominis auxit honorem, Dat pariter nutrire fidem; laetabitur orbis, Excute, Petre, meae retinacula tarda loquelae, Deque tuis epulis exhaustae porrige linguae. Claviger aethereus coelum conspexit apertum, Usus honore suo; demittitur inde figura Vasis, ut in terris sit visio, corpore Petri Omnia posse capi, qui, quidquid sumit edendum,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic operator adẽ. & signat nomina uirti
Cũ tam̃ acełam celebremꝰ in om̃ib n unã:
tegit gͦ uirũ spenes. cui militat ipse
Uas inuase manens atq hac auce tutꝰ ab hosde
e gredit᷑ cunctis doctor cui uincit in armis
e Ru gil eacubus cõmissi perruse ouilis

Expanded text:
Sic operator adest, et signat nomina virtus, Sic operator adest, et signat nomina virtus, Cum tamen Ecclesiam celebremus in omnibus unam. Protegit ergo virum species, cui militat ipse Vas in vase manens, atque hac duce tutus ab hoste Egreditur, cunctis doctor qui vincit in armis. Pervigil excubiis commissi P
Abbreviated transcription (Latin):
Poena magistra doc&. anm̃ ne respuat ulir
lost triduũ superasse chaos cũ ceperit ipse.
Sic iusus reparare suos: qđ aborbibus atris
Et squamȩ cecidere granes. natura qđ angua
Ferre sol&: ratione uig&. uid ea uenenũ
Semꝑ ab ore uomit:. crudelior aspide surda
ꝑ fidie coluber sinagoge sibilat in antro:
Dis cipulis saluatorait. calcabitis angues:
Purior ob sequiis ut sit cȩlestibus actus
Uipertum iacit ante nefas & p̃lia doctor
Mox meliora gerit. quicũ superas sae ini quuos
Insidias meruit portis eua dereclausis
Sporta solens texi uincis. palmisq uicisstm
tegminadat paulo retinens in honore sigura
Aeccłȩ nam uincus aquis. & palma coronis
Semꝑ iest uiuat eccłam baptismatis unda:
Martyruq cruor dudũ uescente cat̾ ua
Nutriti sub aente cibi: aistendere septẽ.
Sportarũ cȩxere sinus tot inorbe ꝓfecto.
Aeccłas scrip̾ tura canit: qđ sp̃c illic.

Expanded text:
Poena magistra docet, Dominum ne respuat ultra Poena magistra docet, Dominum ne respuat ultra Post triduum superasse chaos; cum coeperit ipse 137 Sic visus reparare suos, quod ab orbibus atris Et squamae cecidere graves, natura quod anguis Ferre solet, ratione viget: Judaea venenum Semper ab ore vomit, crudelior aspide surda. Perfidiae coluber Synagogae sibilat antro. Discipulis Salvator ait: Calcabitis angues, 138 Purior obsequiis ut sit coelestibus actus. Vipereum jacit ante nefas, et praelia doctor Mox meliora gerit; qui cum superasset iniquos, Insidias meruit clausis evadere portis. 139 Sporta solens texi juncis palmisque vicissim, Tegmina dat Saulo, retinens in honore figuram 140 Ecclesiae, nam juncus aquis et palma coronis Semper inest: juvat Ecclesiam baptismatis unda, Martyriique cruor: dudum, vescente caterva, Nutriti sub dente cibi; distendere septem Sportarum coepere sinus: tot in orbe profecto Ecclesias Scriptura canit, quod Spiritus illic
Abbreviated transcription (Latin):
AUlus a cerba fremens c̃mit tere bella damasci
Iudaica feritate parat: sed amabitꝰ agnus
Quo properat seuire lupus: sors lȩta rumȩ
Inqua culpa cadit: didicitq ecorpore lapso
Inmentis iam stare gradu: cum lumina claudit
Pectoratunc aperit: cęliq: agnoscitur auctor
Discedente die quantum meruere tenebrȩ.
Post oculos maiora uid&: mirabile seclis
Exemplũ dedit almasides: anania furorẽ
Excutit: o noua palma: lupũ domat ille rapacẽ.
Ebreus quẽ dixit ouem: clamabitur orbi
hoc p̃cone ds̃ legisq eautus abumbra
Subqua cęcus erat. terras lucebit in om̃s
ꝑretuo desole canens: nedesine saule
hunc celebrare diem: multorũ lumineplena
Nox dat᷑ ista ribi: tuq hic tua nubila portas.
Ut mundi purgare queas nc̾ plena siguris
Interius documenta sequar tecũq latebris.
Aggrediar ꝓ ferre uibar: qđ tempora savlus
Intenebris triduana gerit. facit esse fidelem
Exẽpli mensara uirũ: tandemq coaRuor

Expanded text:
aulus, acerba fremens, committere bella Damasci 135 Judaica feritate parat, sed amabitur agnus, 136 Quo properat saevire lupus. Sors laeta ruinae, In qua culpa cadit; didicit qui corpore lapso In mentis jam stare gradu; cum lumina claudit, Pectora tunc aperit, coelique agnoscitur auctor, Discedente die: quantum meruere tenebrae! Post oculos majora videt; mirabile saeclis Exemplum dedit alma fides. Anania furorem Excutit, o nova palma! lupum domat ille rapacem, Hebraeus quem dixit ovem; clamabitur orbi, Hoc praecone, Deus, legisque exutus ab umbra, Sub qua caecus erat, terras lucebit in omnes Perpetuo de sole calens. Ne desine, Saule, Hunc celebrare diem; multorum lumine plena Nox datur ista tibi, tuque hic tua nubila portas, Ut mundi purgare queas. Nunc plena figuris Interius documenta sequar, tectumque latebris Aggrediar proferre jubar; quod tempora Saulus In tenebris triduana gerit, facit esse fidelem Exempli mensura sui, tandemque coactum
Abbreviated transcription (Latin):
Sc tauo ueniente die. sanauit ab illa
Parte grauẽ: lacerũq diudiscrimine carnis.
In liquidis solidauit aquis: oc tauus ut ȩgrũ
Soluerae aplagis ex tincti corporis annus:
Quo numero ueniente die : sollempne resurgens
dama p̃t sacrauit opus. stat tẽporis usus
se duoto meliore redu&: hinꝰ uulnera serpunt.
hine abluta ruunt: ibi subdit regula penis
hic purgat medicina uadis: spatioq priore
Du dũ laxa neci: stringunt᷑ menbra saluti
Si gnatis etiã numero paraliticus annis
Ille iacebat iners cui proxima mota siloa.
heu nullas p̃stabat aquas: piscina ligata.
Porticib uidea fuit: namq atria quinq
Adsua claustra tenet : ꝑ quinq uolumina moysi
Legis ad epta modũ: cuius circum data gyro
Debilis et̃ nũ uidit sine munere iłm
In libris egrota suis: hinc eripit imũ:
cui ueniens peccata tulit: qua rite sigurã
Mundus ubiq gerit: quẽ postꝗ sabbata soluens
Impulit ad fontẽ: suꝑ auit grã legẽ:

Expanded text:
s, Octavo veniente die; sanavit ab illa s, Octavo veniente die; sanavit ab illa Parte gravem, lacerumque diu discrimine carnis In liquidis solidavit aquis, octavus ut aegrum 143 Solveret a plagis exstincti corporis annus, Quo numero veniente die, solemne resurgens Jam Christus sacravit opus: stat temporis usus, Sed voto meliore redux: hinc vulnera serpunt, Hinc ablata ruunt: ibi subdit regula poenis, Hinc purgat medicina vadis, spatioque priore Dudum laxa neci stringuntur membra saluti. Signatis etiam numero paralyticus annis Ille jacebat iners, cui proxima mota Siloa Heu! nullas praestabat aquas; piscina, ligata 144 Porticibus, Judaea fuit, namque atria quinque Ad sua claustra tenet, per quinque volumina Mosi Legis adepta modum, cujus circumdata gyro Debilis aeternum vidit sine munere Jesum, In libris aegrota suis; hinc eripit unum, Qui veniens peccata tulit, quam rite figuram Mundus ubique gerit, quem postquam sabbata solvens Impulit ad fontem, superavit gratia legem.
Abbreviated transcription (Latin):
dae tulit arua grad: ubimȩ nib astans
Respicit ae neã de sunctis uiuere menbris.
Atq anima nodis laxata mole. solutis
Non moriente mori: surgens paralitice dicoͣ
Uectorẽ cõpone tuũ. ne reddere tardes
Officiũ portate diu. quo muere uocis
Stringnit᷑ insolidũ qͥ fluxerat ante anerius
Tẽ iterũ formatꝰ homo: longiq cadauer
tẽporis: ex tinctos ad uitã subrigit artos:
Seq leuans. uacui linquit monumͣta cubilis.
Q uod misero pars mortis erat plebs cimita ꝑ illã
coepit stare uiã: multisq suꝑ uenit ampla
Unius languore salus: tactoq liquore.
expulit in clusi sua mox contagia morbi.
Fonte lauans animas alieno robore firmas.
Eloquar hinc sacrȩ quȩ sint archana figurȩ.
Simihi uerba mouae: cuiꝰ uox corporareddit:
Octo qđ annorũ languoris ꝓdit etas:
Iure ꝑ hoc tempus menbris de fecit adempnis
Antiqua sub lege iacens iugulantia quippe
Uulnera sẽꝑ habae. habent qͦrũ fit sauciuꝰ infan¬

Expanded text:
dae tulit arva gradus, ubi moenibus astans Respicit Aeneam defunctis vivere membris, 141 Atque anima, nodis laxata mole solutis, Non moriente mori. Surgens, paralytice, dixit, Vectorem compone tuum, nec reddere tardes Officium, portate diu. Quo munere vocis Stringitur in solidum, qui fluxerat antea nervis. Tunc iterum formatus homo, longique cadaver Temporis exstinctos ad vitam surrigit artus, Seque levans vacui linquit monumenta cubilis, Quod misero pars mortis erat. Plebs cuncta per illam Coepit stare viam, multisque supervenit ampla Unius languore salus, tactoque liquore, Expulit exclusi sua mox contagia morbi, Fonte lavans animas, alieno robore firmas. 142 Eloquar hinc sacrae quae sint arcana figurae, Si mihi corda movet, cujus vox corpora reddit. Octo quod annorum languoris proditur aetas, Jure per hoc tempus membris defecit ademptis Antiqua sub lege jacens, jugulantia quippe Vulnera semper habent, quorum fit saucius infan
Abbreviated transcription (Latin):
Custode pͥmitit opũ quo pignore garas
Incipiat ꝓferre suass thesaurus inilla
Qiuis potior quã fontis honor : qđ aitius aurũ
Quã locuples sub corde fides : quã deniq recte
reuius hiuc̃ spado ẽ qua pro cedente libi do
Pelli tͥ & capiunt cȩlȩstia regna pudici

Expanded text:
Custodem praemittit opum, quo pignore gazas Incipiet proferre suas; thesaurus in illa Quis potior, quam fontis honor? quod ditius aurum, Quam locuples sub corde fides? quam denique recte Praevius huic spado est? quo procedente libido Pellitur, et capiunt coelestia regna pudici
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ꝓperat libare dõ. laxata relinquens
Con iugium post sacra: tam̃ nepartior usus
Ad sobolis nonstaroe opus steriliq marito
Conubii figer& amor cum ceria ꝓpago
hoc sollemio negerens nullos admittera umꝗ
e xrera destirpe iuros ubi nomine prisco
ex aditis ꝑdurat honer prolesq ꝑ eiutro
Scĩ sicanda redit. uiͦcib: supplenda creandi
Eccle nuc almasi des sine ꝑnepilał ccastos
Pontifices iub& eẽ suosoquerit i n oruna antu¬
Cauta tribu: quos inte ꝓboe nec sanguinis iste¬
Sedmeritis successus erit : tam̃ illa figuri
Qua sine ulla uetus subsista littera d epͣ
Cernit adeẽ pocges: cũq: instat nohilis ardorꝰ
Descenditq fames atͥa ꝑtius ora resoluat̃
Ne quis ꝗ ieuinus eat: namꝰ semine uerbi
ꝓfilio sari paulus quoq sepius inquit¬
E ilioli dicendo mei: uiuat gͦ paritꝑ¬
Cbbquium genitale pmi. stuauimqͣ docentem
Duspensare suum. laxans ꝓtempore uires¬
Ingenii. strictasq: ferens nefusa profani

Expanded text:
Cum properat libare Deo: laxata relinquens Conjugio post sacra tamen, ne parcior usus Ad sobolis non staret opus, sterilique marito Connubii frigeret amor, cum certa propago, Hoc solemne gerens, nullos admitteret unquam Externa de stirpe viros, ubi nomine prisco Ex adytis perdurat honor, prolesque per aevum Sanctificanda redit: vicibus supplenda creandi Ecclesiae nunc alma fides sine fine pudicos Pontifices jubet esse suos, et quaerit in omni Cauta tribu, quos rite probet, nec sanguinis istemeriti successus erit: tamen illa figura, Qua sine nulla vetus subsistit littera, demum 194  adesse greges; cumque instat nobilis ardor Discendique fames, ut apertius ora resolvat, Ne quisquam jejunus eat; nam semine verbi Prolem posse dari Paulus quoque saepius inquitlioli, dicendo, mei: juvat ergo parumpquium genitale premi, studiumque docentem spensare suum, laxans pro tempore viresIngenii, strictasque ferens, ne fusa profani
Abbreviated transcription (Latin):
Ad firmant rerũ esse patre. quia rite uide
Clara serenatis infundere lumina t̾ris
Et totũ lustrare polũ. cũ constet abistis
Motio in stabilẽ rapidis discursib igͥnẽ¬
Offitiũ nonesse dm̃. qui que ordine certo
Nunc orit᷑ nc̃ occiduas dimissus inoras
Partit᷑ cũ nocte uices. nec semꝑubiq est
N eclum fuit ille manens in origine mundi
Cũ gcminu sine sole diem nouus orbis habera
S iclunȩ quoq uota ferunt quã crescere cernt̃

Expanded text:
Adfirmant rerum esse patrem, quia rite uidetur Adfirmant rerum esse patrem, quia rite uidetur Clara serenatis infundere lumina terris Et totum lustrare polum: cum constet ab istis Motibus instabilem rapidis discursibus igneOfficium, non esse Deum, quique ordine certo Nunc oritur, nunc occiduas dimissus in oras Partitur cum nocte uices. nec semper Nec lumen fuit ille manens in origine mundi, Cum geminum sine sole diem nouus orbis haberet. Sic lunae quoque uota ferunt, quam crescere cern
Abbreviated transcription (Latin):
Perpelagus siccauit itꝰ mirabile minbis
Manna pluit saxo latices ꝓduxit abimo
Q uadrupedem fariplano sermonȩ goegit
S uspensis rabi das elementis distulit oras
ꝑ uolucres hominẽ pascidedit atq coruscis
I ncelũ transuexit equis ia mor̾e grauato
a diecĩt tria lustra uiro. predonis in ore
N aui frago fundauit opẽ . Slagrante cami
Seruauit subrore pios. ꝑspascua regem¬
Pauit ut irsutã pecudẽ: rictꝰq leonũ
I nstimulante fame lussit nescire furorẽ
Nempe creatori cuius quecũq uident᷑
Seu quecũq latent &rerũ machina sermoẽ
O m̃e suũ famulat᷑ opus sequit᷑q uibentis
Imperiu. quocũq trait sententia nutu.
quiuana colunt qui corde sinistro
Religiosa sibi sculpunt simulachra suũq
F actorẽ fugiunt. & quȩ fecere uerentur
Quis furor est que tanta animos dementialudit¬
U t uolucrẽ. turpẽq bouẽ. tortũq draconẽ
S emi hominẽ q canẽ. supplec homo pi. nꝰ ador&
Ast aluisolẽ cecatis mentib actiͣ

Expanded text:
Per pelagus siccauit iter, mirabile nimbis Manna pluit, saxo latices produxit ab imo, Quadrupedem fari plano sermone coegit, Suspensis rapidas elementis distulit horas, Per uolucres hominem pasci dedit atque coruscis. In caelum transuexit equis, iam morte grauato Adiecit tria lustra uiro, praedonis in ore Naufragio fundauit opem, flagrante camino Seruauit sub rore pios, per pascua regemPauit ut hirsutam pecudem, rictusque leonum Instimulante fame iussit nescire furorem? Nempe creatori, cuius quaecumque uidentur Seu quaecumque latent et rerum machina sermo est, Omne suum famulatur opus sequiturque iubentis Imperium quacumque trahit sententia nutu. qui uana colunt, qui corde sinistro Religiosa sibi sculpunt simulacra suumque Factorem fugiunt et quae fecere uerentur! Quis furor est ? quae tanta animos dementia ludit, Vt uolucrem turpemque bouem tortumque draconem Semihominemque canem supplex homo plenus adoret ? Ast alii solem caecatis mentibus acti
Abbreviated transcription (Latin):
Libera seꝑ eris quid enĩ: non uincula pͣstent
Quȩ tetigit qͥ cuncta potest ab soluere cuiꝰ
hȩc inuicta manu ł religiosatriũ pho
Moenia non ullo penitꝰ quatient᷑ ab hoste
Claudit it᷑ libellus qui portã pandit in astris.

Expanded text:
Libera semper eris: quid enim non vincula praestent, Libera semper eris: quid enim non vincula praestent, 166 Quae tetigit, qui cuncta potest absolvere? cujus Haec invicta manu, vel religiosa triumpho Moenia non ullo penitus quatientur ab hoste. Claudit iter bellis, qui portam pandit in astris.