comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
colligam. ¶Libens esto ⁊ te totum ad audien¬
dum ppara. Unus in numii̾s idiuidi non pot̃.
ab ip̃o enim surgit om̃is numerꝰ. Gͦ duo aliui¬
di possunt: s pars eiꝰ unus est. iõ cliuisto eoꝵ
hit numer̾ ostenilit nͥ trinitateni que tłs est
tel ⁊ tduo tli sunt. Ec̃ce ꝑtes suas nͨ ultra ext̾s¬

Expanded text:
colligam. Libens adesto, et te totum ad audiendum praepara, unus in numeris dividi non potest. Ab ipso enim surgit omnis numerus. Ergo dividi possunt, si pars ejus unus est. Igitur divisio duorum hic numerus ostendit, nisi Trinitatem quae Deus est? delicet et duo tria sunt. Ecce partes suas; nec ultra excres
Abbreviated transcription (Latin):
ta t̾nitas oꝑata est hoĩem quem non totatͥ¬
nitas assumpsit ⁊ s sola filii ꝑsona. Uolũ
uoluntate nec ncc̃itate ÷ q ncc̃itas in tło ũ
uelle. Nam truidam nr̃ tum eũ int̾rogasset hr¬
titus utrum uolens an nolens genu̾it pr filũt:
pon̾e ip̃e incidit: ⁊ uidens se coniunctum ob
mutuit. ¶Qͦ modo illud intelligendũ est
qd̾ legr᷑. Sicut pr̃. uitam ht̃ in sem ip̃o: sit
dedit filio uitam hẽre in semetip̃o. Scimus

Expanded text:
ta Trinitas operata est hominem, quem non tota Trinitas assumpsit, sed sola Filii persona. QUAEvoluntate, nec necessitate: quia necessitas in Deo non velle. Nam quidam nostrum, cum eum interrogasset haereticus, utrum volens, an nolens genuerit Pater Filium; ponere, ipse incidit; et videns se convictum, obmutuit. QUAEST. VIII. Quomodo illud intelligendum est, quod legitur, Sicut Pater vitam habet in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semeti
Abbreviated transcription (Latin):
Caym tipum g̾ebat udeoꝵ qr illi cor̾lia sacra¬
menta scdm uetus testam̃tum ext̾cebant. R¬
tum enim satr ifricuta suꝑueniente testam̃ti
puli minoris natu a ppło uid̾oꝵ maioris natu.¬
Qͦmodo intelligentũ est ꝙ sangͥs abel intelligi.
de t̾ra ad tdm clamasse. Manguts abel significat
potatur sangͥne yꝑi ⁊ licit am̃. Tũ ip̃e si potes
considera. Iudĩ gͦ qͥ uitelligunt᷑ in ꝑsona caym
qm̃ non c̾dentes in xꝑo: non potant sangneni
xꝑi. maledt̃i sunt suꝑ t̾tam. suꝑ illam .s. t̾ram¬

Expanded text:
at Judaeorum, quia illi corporalia sacramenta secundum vetus testamentum exercebant. Horum enim sacrificia superveniente testamenti puli minoris natu a populo Judaeorum majore natumodo intelligendum est quod sanguis Abel legitur de terra ad Deum clamasse ? RESP. Sanguis Abel significat potatur sanguine Christi et dicit, Amen, tu ipse si potes, considera. Judaei ergo qui intelliguntur in persona Cain, quoniam non credentes in Christo, non potantur sanguine Christi, maledicti sunt super terram. Super illam s
Abbreviated transcription (Latin):
mouet uissis om̃e genus humanum aĩanti¬
itm docens ꝙ illud nestit. Si hoĩes possunt
non nlla̾ ałim gn̾a mansueta fat̾e: ita ut qͣs¬
dam uoluntates hõim face̾ uidenit᷑ : quãto
magio hoc angeli possunt. ¶ Que cã fe

Expanded text:
et jussis omne genus animantium, docens id quod nescit. Si etenim homines possunt nonnulla animalium genera mansueta facere, ita ut quasdam voluntates hominum facere videantur, quanto magis hoc Angeli possunt? QUAEST. XLI.
Abbreviated transcription (Latin):
uitam nͥ cont̾itatur ad cãtorem ⁊ fiat lux ⁊
com̾itatur ad tͥntatem dm cẽ in deo. Neq eͥ
ista ditiaus ut ista mat̾ies p̾cedat formã
suam sit̃ precedit ligns̃ archam: s sit̃ pre¬
tedit uox u̾bum. in enim temꝑe: s origĩe.¬

Expanded text:
tam, nisi convertatur ad Creatorem, et fiat lux, et contempletur Trinitatem Deum esse in Deo. Neque ita dicimus, ut ista materies praecedat formam suam, sicut praecedit lignum arcam; sed sicut praecedit vox verbum: non enim tempore, sed origine.
Abbreviated transcription (Latin):
subito tłs uidit lucem tꝑ eẽt bona. an añ nescunt
ant que fatienda cogitante ilisposuit. ⁊ cumĩ
homine tade̾ non possit ut aͥd ignorans faciat.
qͣnto mag̃ uideo qui om̃ia et̾na ⁊ stabili suo es̃¬
st̾pt᷑ã uidit d̾ tenebͣs ꝙ eẽnt bone sit̃ de lute

Expanded text:
subito vidit Deus lucem quod esset bona, an antea nescivit, ant quae facienda cogitando disposuit, et cum hoc in hominem cadere non possit, ut aliquid ignorans faciat: quanto magis in Deum, qui omnia aeterno et stabili conScriptura, Vidit Deus tenebras quod essent bonae, sicut de luce
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ me uidetis hr̃e. At ꝑ hoc tredimꝰ hoĩem
⁊ qͥilqͥt̃ ad nata᷑m ciꝰ ꝑtinet resurg̾e. s sine t̾¬
ulla corruptõe erit illi semꝑ et̾na uita ⁊ et̾na
felicitas contemplando tͥnitatem dm̃. S̾ situt
nisti cũ sua carite ad et̾nam felicitatem riti
impii ad et̾nam tesurgent mĩam ¶ Dene
li mei uoce magna. Mrto die entui fcã sł
syd̾a : ⁊ iam angłi erant. Neq enim die t̾¬
luna discr̃unt ⁊ sydera. Porro pͥmus dies
ip̃e ÷ anglica natã que pͥmo teli nomine est¬
nincupata. Uñ eudenter ostendr᷑ pͥmo die

Expanded text:
 hoc credimus hominem el quidquid ad naturam ejus pertinet resurgere; sed sine ulla corruptione erit illi semper aeterna vita et aeterna felicitas, contemplando Trinitatem Deum. Igitur sicut justi cum sua carne ad aeternam felicitatem, ita impii ad aeternam resli mei voce magna . Quarto enim die facta sunt sidera, et jam Angeli erant. Neque enim die teluna discurrunt et sidera. Porro primus dies ipse est angelica natura, quae primo coeli nomine nuncupata est. Unde evidenter ostenditur primo die
Abbreviated transcription (Latin):
quidem angeli eqͥͣles c̾ati sunt. s cadentibus
illis ꝑ suꝑbyam cet̾i dño pia obedĩa cohesert.
atcipientes cercam stiãm sue stabilitatis q̾m
illi nunqͣm hũerunt. ⁊ sic st̃ gr̃ã li̾ imom̃i¬
bus c̾condati ut nunꝙͣ possunt cad̾e a bãta ui
ta. Qͦ modo intelligendum qd̾ ilitit tł̾ ĩ ge¬

Expanded text:
quidem Angeli aequales creati sunt; sed cadentibus illis per superbiam, caeteri Domino pia obedientia cohaeserunt, accipientes certam scientiam suae stabilitatis, quam illi nunquam habuerunt. Et sic sunt gratia Dei in omnibus circumdati, utno pia obedientia cohaeserunt, illi nunquam habuerunt. Et sic sunt gratia Dei in omni
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe reminiscendo pret̾ita. futã exp̾tan¬
do. aliqͣ noua iliscendo. Neq enim cũ recor¬
dor aliꝙͣ lectoẽm aut aliquam cuitatem. sic̃
motus ÷ sꝑt meus cogitando ut ħ retoedar̃¬
tur ex temꝑe: ita motꝰ ⁊ in loco. t si loco

Expanded text:
tempore, reminiscendo praeterita, futura exspectando, aliquid novi discendo. Neque enim, cum recordor aliquam lectionem aut aliquam civitatem, sicut motus est spiritus meus cogitando, ut haec recordaretur ex tempore, ita motus est et loco. Quod si loco
Abbreviated transcription (Latin):
mortem dñi ⁊ unam resurrectõem eiꝰ. Aelle¬
⁊ quatuor: nr̃as sex fatiunt. sͥ simplum dñi
⁊ duplum nr̃m tres sunt. ⁊ tres ꝑtes scł̾m¬
ad duplam mortem nr̃am : ⁊ illedu¬
odetim hore ad mortem tñi simplam. Re
runt utłi in euͣnglio qd̾ intellĩ de torpore
dñi. quadraginta ⁊ sex anni ꝓ dieb posta
sunt. Ordraginta ⁊ sex lieb dñt infantẽ

Expanded text:
mortem Domini, et unam resurrectionem ejus, adde quatuor nostras, sex faciunt. Igitur simplum Domini, et duplum nostrum tres sunt, et tres ad duplam mortem nostram conveodecim horae ad mortem Domini simplam. Revrunt Judaei in Evangelio, quod intelligitur de corpore Domini . Quadraginta et sex anni pro diebus positi sunt. Quadrag
Abbreviated transcription (Latin):
dies .ct .lxui. qui constant ꝑ senarnm mi¬
meꝵ. ¶Qͥ de illa muliere in eu̾ngłio cħ¬
xui. atinis curuau̾at sachanas quam sana¬
lier intellr̾ genꝰ hũanum qd̾ sexta etate se¬
culi a captiuitate dẏaboli liberatut. Prima
etas ÷ ab adam us ad noe. Sccła etas a noe¬

Expanded text:
dies a 76, qui constat per senarium numerum. Quid de illa muliere in Evangelio, quam 18 annis curvaverat Satanas, quam sanalier intelligitur genus humanum, quod sexta aetate scilicet a captivitate diaboli Dominus liberavit. Prima aetas est ab Adam us
Abbreviated transcription (Latin):
cepinius: ut eo ireꝑiamus ẏmaginem dr
Qͣuis enim mens humana ñ sit eiꝰ natẽ
cuius est tłs: ymago tam̃ nature illiꝰ qua
uatã melior nulla est ibi q̃renda ⁊ inueni¬
enda est in nob̾ quo ⁊̾ natã nr̃a nichil ht̃
melius. ¶ S pͥus meus in se ip̃a consi¬
deuinda ÷ anteqͣm sit ꝑticeps cłi: ⁊ in care¬
ꝑienda ÷ ymago enuo. Diximꝰ enim cam
⁊ si amissa iłi ꝑticipatõe: obsoletam atq
deformem: tli tñ ymaginem ꝑman̾e̾. Eo
quippe ip̃o ymago cius est quo eiꝰ capax ẽ:
eius q ẽẽ particeps potest tꝑ tam magñ

Expanded text:
cepimus, ut in eo reperiamus imaginem Dei. Quamvis enim mens humana non sit ejus naturae cujus est Deus: imago tamen naturae ejus qua natura melior nulla est, ibi quaerenda et invenienda est in nobis, quo etiam natura nostra nihil habet melius. Sed prius mens in se ipsa consideranda est antequam sit particeps Dei, et in ea reperienda est imago ejus. Diximus enim eam etsi amissa Dei participatione obsoletam atque deformem, Dei tamen imaginem permanere . Eo quippe ipso imago ejus est, quo ejus capax est, ejusque particeps esse potest; quod tam magnum
Abbreviated transcription (Latin):
forisetus accepit inemoria qił ten̾e̾t : ñ fo¬
ris inueĩt tuod aspit̾et intellc̃s. sicut cors
otulus: nͨ ista iluo uelut formam corꝑis
⁊ cam que inde acta est in acie contuẽtis
uoluntas foris iuuxit. nͨ ymaginem rei
que foris uisa est quodamnꝰ raptam: et
in memorra reconditam. cogitatio cũ ad eã
conu̾teretur inenit : ⁊ inde formatus
est recordantis obtutus. uingente utrũq
t̾tia uoluntate. sic̃ in eis ostendebamus
initatib fi̾: que in reb corlib reꝑieban¬

Expanded text:
memoria quod teneret, nec foris invenit quod aspiceret intellectus, sicut corporis oculus: nec ista duo, velut formam corporis, et eam quae inde facta est in acie contuentis, voluntas foris junxit: nec imaginem rei quae foris visa est, quodam modo raptam et in memoria reconditam cogitatio cum ad eam converteretur, invenit, et inde formatus est recordantis obtutus, jungente utrumque tertia voluntate: sicut in eis ostendebamus trinitatibus fieri, quae in rebus corporalibus reperieban
Abbreviated transcription (Latin):
bris ignorantie dem̾sus ÷ altius : ⁊ mirabi¬
liore diuina ope indiget. ut possit ad u̾am
sap̃iam ꝑuenire. ¶ Propter hoc itaz uo¬
lui de cogitatõe adhib̾e qualeton documen¬
tum quo possit ostendi. quomͦ ex hiis que
memoria continentur: recordantis acies
informetur. ⁊ tale aliqͥd gignatur u̾ ho¬
mo cogitat. quale nullo erat uͥ ante cogitati¬
onem. meminerat: qr facilius dinoscitur.
quod temꝑe accedit. ⁊ uͥ parens prolem
spacio temꝑis añcedit. Nam si uos refera¬
mus ad int̾iorem mentis memoriam qͣ
sui meminit : ⁊ int̾iorem in telłiam qua
se intelligit. ⁊ inrt̾iorem uoluntatem qua
se diligit: uͥ hec ta simtl sunt ⁊ simł sꝑ¬

Expanded text:
bris ignorantiae demersus est altius, et mirabibris ignorantiae demersus est altius, et mirabiliore divina ope indiget, ut possit ad veram sapientiam pervenire. 10. Propter hoc itaque volui de cogitatione adhibere qualecumque documentum, quo posset ostendi quomodo ex iis quae memoria continentur, recordantis acies informetur, et tale aliquid gignatur ubi homo cogitat, quale in illo erat ubi ante cogitationem meminerat: quia facilius dignoscitur, quod tempore accedit, et ubi parens prolem spatio temporis antecedit. Nam si nos referamus ad interiorem mentis memoriam qua sui meminit, et interiorem intelligentiam qua se intelligit, et interiorem voluntatem qua se diligit, ubi haec tria simul semper s
Abbreviated transcription (Latin):
nit eiꝰ liscipline. ⁊ intelligit ⁊ diligit ea.
S gͣmuis eam nou̾it ⁊ amet ⁊ nunc llan
non cogitat. qm̃ de geometͥtam de qͣ disp¬
tat: cogitat. Hinc admonem᷑ ẽẽ nobis in
ab dito mentis quaꝵdam reꝵ quaidamno¬
ticicias: ⁊ tũc quodanitũ ꝓcedere in med¬
ini.at in conspectu mentis uelud aꝑtiꝰ
constitmi qñ cogitantur. Tunc enini ⁊ se
ip̃a mens ⁊ meminisse. ⁊ intellig̾e. ⁊ ama¬
non cogita u̾imus : ⁊ iuide cogitare uͥ com
moniti non ualemꝰ. i nos nescio trio eodon¬
q modo miro si pocest dici: scire nestimꝰ
Deniq recte ab eo qui cominemorat ei as
comniemorat : dicitur. Scis hoc: s scirꝰ te ⁊¬
nescis. Commemorabo⁊ ⁊ inuẽies te sciẽtem
tił te nescire putau̾as. Id agunt e lict̾e que
de hiis reb conscͥpte s̾uut: quas res luce rͦ¬
ne u̾as eẽ iuenit lector. non quas u̾as eẽ
sa mentis luce u̾itate. Qui u̾o nec admonitꝰ
ualet ista cont̾u̾i : magna cecitate tordis. tene¬

Expanded text:
t diligit: sed quamvis eam noverit et amet, nunc illam non cogitat, quoniam geometricam de qua disputat, cogitat. Hinc admonemur esse nobis in abdito mentis quarumdam rerum quasdam notitias, et tunc quodam modo procedere in medium, atque in conspectu mentis velut apertius constitui, quando cogitantur: tunc enim se ipsa mens, et meminisse, et intelligere, et amanon moniti non valemus, id nos nescio quo eodemque miro modo, si potest dici, scire nescimus. Denique recte ab eo qui commemorat, ei quem commemorat dicitur: Scis hoc, sed scire te nescis; commemorabo, et invenies te scientem quod te nescire putaveras. Id agunt et litterae, quae de his rebus conscriptae sunt, quas res duce ratione veras esse invenit lector: non quas veras esse sa mentis luce veritate. Qui vero nec admonitus valet ista contueri, magna caecitate cordis, tene
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾ant : s non cogitabantur. cogitatõ uͦ¬
nr̃a formatur: ⁊ eam uoluntatem sue
amorem ul dilectõem que istam prolem
ꝑentem qr conuingit: ⁊ quodamnodo
pͥntipaliter dñantem qua contem platur
et̾nas. at ia tluob uoluminib egi: duode¬
tuno utꝑt disc̾nens quoꝵ unum est supcriꝰ
decimo aũ de mun̾e infi̾oris quo lumanaꝵ
reꝵ sciã salub̾s continetur. ut in hc tẽꝑa¬
li uica id agamius: quo osequamur et̾nã.
Qͣta potui u̾itate at breuitate disser ui tͣp¬
doquidem rem tam multiplicem at copio¬
sam multoꝵ at magnoꝵ disputatõib mul¬
tis magnis q telebt᷑am uno stctam uoliũe
inclusi. ostendens ⁊̃ in ip̃a trinitatem: s mĩ¬
dum que dei sit ymago dicenda

Expanded text:
ant, sed non cogitabantur, cogitatio nostra formatur; et eam voluntatem, sive amorem, vel dilectionem, quae istam prolem parentemque conjungit, et quodam modo principaliter dominantem qua contemplatur aeternas: atque id duobus voluminibus egi, duodecimo utrumque discernens, quorum unum est superiusdecimo autem de munere inferioris, quo humanarum rerum scientia salubris continetur, ut in hac temporali vita id agamus quo consequamur aeternam, quanta potui veritate ac brevitate disserui: quandoquidem rem tam multiplicem atque copiosam, multorum atque magnorum disputationibus multis magnisque celebratam, uno strictim volumine inclusi, ostendens etiam in ipsa trinitatem, sed nondum quae Dei sit imago dicenda
Abbreviated transcription (Latin):
Nap̃p liligentius illul conside̾mus
exemplum qd̃ ad hibuimus uͥ osten¬
deretur aliul eẽ rem quamq nõ nosse:
aliud non cogitare fi̾ q posse. ut nou̾it
homo aliquił qd̃ non cogitat: qñ aliitnde
non inde cogitat. Duaꝵ gͦ uel plur tum
disciplinaꝵ ꝑitus: qñ unam cogitat. alt¬
am uł alias ⁊̾ si non cogitat nouit tañ.
S nunquid recte possimues dic̾e. isten
musitus nouit quidem musicam : s nũt
eam nou intelligit: q non eam cogitat.
intelligit aũ nunc geometͥam: hnͣc enim
nuic cogitat. Absurda est qͣntum appar
ista snĩa. Quid ⁊̃ illa ũ licamꝰ iste muu̾tꝰ
nouit quidem nuusycam: s eam uũc nona

Expanded text:
 diligentius illud consideremus exemplum, quod adhibuimus, ubi ostenderetur aliud esse rem quamque non nosse, aliud non cogitare; fierique posse ut noverit homo aliquid quod non cogitat, quando aliunde, non inde cogitat. Duarum ergo vel plurium disciplinarum peritus, quando unam cogitat, aliam vel alias etiam si non cogitat, novit tamen. Sed numquid recte possumus dicere, Iste musicus novit quidem musicam, sed nunc eam non intelligit, quia eam non cogitat; intelligit autem nunc geometricam, hanc enim nunc cogitat? Absurda est, quantum apparet, ista sententia. Quid etiam illa, si dicamus, Iste musicus novit quidem musicam, sed nunc ea
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitatem. spẽ sua que noscibilis fuit. ⁊̃
anteqm nost̾e̾tur et q adiũcta cognitõe
discentis que tunt eẽ incipit q̃n disti¬
tur ÷ ac t̾cia uoluntate que utrumq
conuingit. ⁊ cũ cognita fu̾int: altatͥ¬
nitas tlum recoluntur fit iam int̾ns
in ip̃o aĩo ex hiis ymagnb que tum
discentur sunt imp̾ssa in memoria. ⁊
in formatõe cogitatõis. ad ea conu̾so ir¬
cordantis aspectu: ⁊ ex uoliuitate que

Expanded text:
trinitatem, specie sua quae noscibilis fuit etiam trinitatem, specie sua quae noscibilis fuit etiam antequam nosceretur, eique adjuncta cognitione discentis quae tunc esse incipit quando discitur, ac tertia voluntate quae utrumque conjungit. Et cum cognita fuerint, alia trinitas, dum recoluntur, fit jam interius in ipso animo, ex iis imaginibus quae cum discerentur sunt impressae in memoria, et informatione cogitationis ad ea converso recordantis aspectu, et ex voluntate q
Abbreviated transcription (Latin):
tõib ꝓpͥis sicut faleo qͣm płimum in bbͣ
tradecimo comiñdanimus. sicut u̾tutes qͥ¬
bus si u̾e sunt in hc morcalitate iõ bene ui¬
mititur. ⁊mmortalitate uiuatur. ¶S
nobis tͥnitas memorie. usionis. ⁊ amoris. fa¬
cilius apparebat. Nam quedam eoꝵ p̾uẽuit
cognitõem thcentiũ. Sunt enum tognosti¬
bilia.⁊ anteqͣm cognostantit : sitiq cogni¬
toẽm in discentib gignunt. Sunt aũ uel
in locis suis. uł que temꝑe pret̾iunt: qͣm¬
ius que pret̾iunt non ip̃a sunt: s eoꝵ q̃¬
dam signa pret̾itoꝵ. Quib uisis uł au¬
ditis cognoscantur fuisse uł tisisse. Q̾
signa uł in locis ita sunt sicut monum̃¬
fide ilignis : sic̃ ÷ om̃is gͣu̾is ⁊ aꝓpbande
auctoritatis hystoria: uł in animis er¬
rimi qui ea iam nou̾nt. Eis quippe iam
nota ⁊ aliis utiq sunt noscibilia quoꝵ
scĩam preuenerũt. ⁊ qui ea nosse illis qͥ¬
bus nota sunt docentib possunt. Que
omia ⁊ q̃n clisctintur quanidam faciũt

Expanded text:
mum in libro tertio decimo commendavimus; sicut virtutes, quibus, si verae sunt, in hac mortalitate ideo bene vimittitur immortalitate vivatur. Haenobis trinitas memoriae visionis et amoris facilius apparebat. Nam quaedam eorum praeveniunt cognitionem discentium. Sunt enim cognoscibilia, et antequam cognoscantur, suique cognitionem in discentibus gignunt. Sunt autem vel in locis suis, vel quae tempore praeterierunt: quamvis quae praeterierunt, non ipsa sint, sed eorum quaedam signa praeteritorum, quibus visis vel auditis cognoscantur fuisse atque transisse. Quae signa vel in locis sita sunt, sicut monumee dignis, sicut est omnis gravis et approbandae auctoritatis historia: vel in animis eorum qui ea jam noverunt; eis quippe jam nota, et aliis utique sunt noscibilia, quorum scientiam praevenerunt, et qui ea nosse, illis quibus nota sunt docentibus, possunt. Quae omnia, et quando discuntur, quamdam faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
omnia subiecta fu̾int : tunc ⁊ ip̃e filius
subiectus trit .s. filio ei qui illi subtecit
omnia: aut iõ lc̃m ÷. ne quisqͣm putaret
hitum xꝑi qui ex humana catura sus¬
ceptus ÷ conu̾sim iri postea in ip̃am di¬
uiniratem. ł ut t̾tius exp̾sserim deita¬
temi que ñ est treatã: s ÷ unitas trinita¬
tis inicorꝑea. ⁊ inꝯmutabilis ⁊ sibimet
consub̾alis ⁊ coet̾na natã. ¶ Aut si quis¬
qͣm otendit ut aliqui senserũt iͣ dc̃m.
⁊ ipse filiꝰ subiectus erit ei qui illi subie¬
cit omĩa. ⁊ ip̃am subiectõemi ꝯmutatio

Expanded text:
omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia: aut ideo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex humana creatura susceptus est, conversum iri postea in ipsam divinitatem, vel ut certius expresserim Deitatem, quae non est creatura, sed est unitas Trinitatis incorporea et incommutabilis et sibimet consubstantialis et coaeterna natura. Aut si quisquam contendit, ut aliqui senserunt, ita dictum, et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, ut ipsam subjectionem, commutatio
Abbreviated transcription (Latin):
eit filius. Nec quisqͣm cum audierit
om̃ia ei subiecta ẽẽ sunt. Mlanifestum qr
preter qui fubiecit illi om̃ia: ita existun
de pr̃e intelligendum ꝙ subiec̾it omnia a¬
lo: ut ip̃m filium sibi omnia subiecisse ñ
putet. Inseꝑabilis enim oꝑatio est patris
⁊ filii. Alioqum nec ipse pater sibi sũb¬
iecit omnia: s filius ei subiȩcit qui illi
regnum tradit ⁊ euacuat omnem pͥnti¬
patum ⁊ ouinem potestateni ⁊ u̾tutem.
De filio quippe ista dc̃a sunt. Cum tradi¬
ł̾it inquit regnum deo ⁊ pr̃i tum cua¬
tu̾it om̃em p̾ncipatum ⁊ oẽm p̾atenit

Expanded text:
it omnia subiecta sunt, manifestum, quia praeter eum qui subiecit illi omnia, ita existimet de patre intellegendum, quod subiecerit omnia filio, ut ipsum filium sibi omnia subiecisse non putet; insepaet Filii. Alioquin nec ipse Pater sibi subjecit omnia, sed Filius ei subjecit, qui ei regnum tradit, et evacuat omnem principatum et omnem potestatem et virtutem. De Filio quippe ista dicta sunt: Cum tradiderit, inquit, regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum et omnem potest
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ÷ uita et̾na dic̃ dõ in psalmis. Longi¬
tudine dteꝵ replebo eum : ⁊ ostendam
illi salutare meñ. Siue gͦ audiamꝰ. ostẽ¬
de nob̾ filium. siue auidiamꝰ. Ostende no¬
bis pr̃em. tm̃dem ualet : qr neuter sñ
alt̾o potest ostẽdi. Unũ quippe sẜ : situt¬
ait. Ego ⁊ p̃r unum sumꝰ. Deniq ꝓpt̾
ip̃am inseꝑabilitatem sufficiẽter aliqnͣdo
noĩatur. ł pr̃ solus ł filius solus adim-¬
pleturus est nos letitia cum uultu suo

Expanded text:
 uita aeterna, dicit deus in psalmis: longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare meum. siue ergo audiamus: "ostende nobis filium", siue audiamus: ostende nobis patrem, tantundem ualet, quia neuter sine altero potest ostendi. unum quippe sPater unum sumus. Denique propter ipsam inseparabilitatem, sufficienter aliquando nominatur, vel Pater solus, vel Filius solus, adimpleturus nos laetitia cum vultu suo.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it dñs ⁊ illuminau̾it occulta tenebra¬
rum: cum tenebre mortaletatis hiciꝰ
corruptõis q tnͣsierint. Tunc ex it ma¬
ne nr̃m de quo in psalmis dr̃. Mance
astabo tͥ ⁊ otemplabor. ¶ De hc̃ otem¬
platõe intelligo dc̃m. Cum tͣcliderit reg¬
be nc̃ ex fide uiuentib regnat media
gat me qui melius sapit mͥ alud non
gaudiũ ur̃m in sꝑe ÷. Spes aũ que ur᷑¬
cubituo suo ÷ Tunc erit qł scͥptum est.
Adimplebis me leticia cum uultu tuo.
Illa letitia nitħ amplius requiretur:
qr ñ exit quid ampliꝰ reqͥratur. ¶ Ostñ¬
uitellex̾at philippus ut dic̾e̾t dño. Osten¬
de nobis prẽm ⁊ sufficit nob̾. S nund̾
intellex̾at eo qͦ mͦ id ip̃m se potuisse di
tẽ. Dñe ostende nobis te ⁊ sufficit nob̾.
Ut .ii. ħ intellig̾e̾t Rnsum ÷ ei a domi¬
no. Tanto t̃ꝑe uobistum sum ⁊ ñ cogno¬
uistis me: Philippe. qui uidet me uid
⁊ pr̃em. S qr uolebat eum ex fide uiu̾e
anteꝙͣ illud poss uidẽ. setutus ÷ eum ⁊

Expanded text:
nerit Dominus, et illuminaverit occulta tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis hujus corruptionisque transierint: tunc enim mane nostrum, de quo in Psalmo dicitur: Mane astabo tibi et contemplabor. De hac contemplatione intelligo dictum, Cum tradiderit regnc ex fide uiuentibus regnat mediatgat me qui melius sapit; mihi aliud gaudium nostrum in spe est. spes . aucubitu suo est. tunc erit quod scriptum est: adimplebis me laetitia cum uultu tuo. illa laetitia nihil amplius requiretur, quia nec erit quod amplius requiratur. ostenintellexerat Philippus ut diceret: Domine, ostende nobis Patrem et sufficit nobis: sed nondum intellexerat eo quoque modo idipsum se potuisse dicere: "domine, ostende nobis te, et sufficit nobis". ut enim hoc intellegeret, responsum est ei a domino: tanto tempore uobiscum sum, et non cognouistis me? Philippe, qui uidet me, uidet et patrem. sed quia uolebat eum ex fide uiuere, antequam illud posset uidere, secutus est et
Abbreviated transcription (Latin):
licos pͥncipatus ⁊ p̾ades ⁊̃ u̾tutes. Px
quaꝵ ꝑsona ñ inconuẽi enter intellt᷑
dici in tantico canticoꝵ ad sponsam. Si¬
militudines auri faciemus ⁊ cũ dis-¬
⁊tõib argenti quoadus rex in re-¬
suo÷. qr uita sua nr̃a absconlita ÷ tum
uita ut̃a: tunc ⁊ uos tum ip̃o apꝑebias
in gloria. Quod ante qmͣ fiat: uide mus
nunc ꝑ spełm in enigmate. hoc ÷ in si¬
militudinib : tunc .ii. fatie ad fatienr
.1b.
filii .i. tłi sumus: ⁊ nundĩ apꝑuit quod
erimus. Scimꝰ qr tum appuerit: similex
ei erimus. qm̃ uidebimus eũ situti est
Quod .ii. dix̃ famulo suo moỹsi. Ego sũ

Expanded text:
ncipatus et potestates et virtutes, ex quarum persona non inconvenienter intellegitur dici in Cantico Canticorum ad sponsam: Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoad usque rex in rera abscondita est cum vita vestra, tunc et vos cum ipso apparebitis in gloria . Quod antequam fiat, videmus nunc per speculum in aenigmate, hoc est in similitudinibus; tunc autem, facie ad faciem . 17. Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est . » Quod enim dixit famulo suo Mo
Abbreviated transcription (Latin):
bo pr̃em ⁊ aliũ aduocatum dabit uob̾:
qĩ non sufficiat solus filius. Illo a ut lo¬
co iͣde illo tlcm ÷ tanqͣm solus om̃tuo sus¬
ficiat: cum uen̾it ille sꝑc u̾itatis doce¬
maiorem ẽẽ filio sꝑm sc̃m: quem tirino¬
rem illo solent dice. An qr ñ dc̃m ÷. ip̃e so¬
lus. aut nemo nͥ ipse uos docebit om̃em
ñ doceat que di̾ sunt nͥ sꝑc sc̃s tanꝙͣ ma

Expanded text:
bo patrem, et alium aduocatum dabit uobis, quasi non sufficiat solus filius. illo autem loco ita de illo dictum est, tamquam solus omnino sufficiat: cum uenerit ille spiritus ueritatis, docemajorem esse Filio Spiritum sanctum, quem minorem illo solent dicere. An quia non dictum est, ipse solus, aut nemo nisi ipse vos docebit omnem non doceat quae Dei sunt, nisi Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
deo ⁊ pr̃t ut adunat dͥ : nam ⁊ ħ quidã
uaniloqui tredidunt. Cum .ii. dtͣ. Tradi¬
dit regnum do ⁊ pr̃t: non seꝑatur ip̃e
qr simul cũ patre unus d̾s ÷. S diuina¬
rum sẽpturaꝵ inci̾osos. ⁊ otentõnum
studiosos fallit u̾bum qđ positum est
donec. ita nani sequitur. o enĩ illum
regnare donec ponat om̃s inimicocs
suos sub pedib sius. tanqͣm cum po¬
suerit : ñ sit regnaturus. nͥ intelligũt
ita dc̃m sicuti ÷ illud. Conf̾matum ÷ cor
eius ñ omouebr᷑ ⁊ tdonec uideat inimi¬
cos suos. Non enim cum uid̾it iam cõ

Expanded text:
quidam vaniloqui crediderunt. Cum enim dicitur, Tradiderit regnum Deo et Patri, non separatur ipse, quia simul cum Patre unus Deus est. Sed divinarum Scripturarum incuriosos et contentionum studiosos fallit verbum quod positum est, Donec. Ita namque sequitur: Oportet enim illum regnare, donec ponat inimicos suos sub pedibus suis; tanquam cum posuerit non sit regnaturus. Nec intelligunt ita dictum sicut est illud: Confirmatum est cor ejus, non commovebitur donec videat super inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
Nid gͦ ÷ cum tradiderit regnũ
regnat ex fide uiuentib mediator dĩ
ad sp̃em quam iusionem dic̃ idẽ apłs
facie ad faciem. Ita dc̃m÷ cum tradidĩt
regnun do ⁊ prĩ. ac si dic̾etur. Pum pe¬
dux̾ it credentes ad otemplatõem det ⁊¬

Expanded text:
 cum tradiderit regnum regnat ex fide uiuentibus, mediator dead speciem, quam uisionem dicit idem apostolus facie ad faciem, ita dictum est: cum tradiderit regnum deo et patri, ac si diceretur: "cum perduxerit credentes ad contemplationem de
Abbreviated transcription (Latin):
me eit. Dix̃ enim hoc ñ solum anteqͣm
ascendiss in celum : ueꝵ ⁊̃ antesxͣ passus
resurrexiss a mortuis. ¶ Illi autem qͥ
putant hu̾nam in eo nãm in tłitatis sub¬
stantiam mutari at conu̾ti. ⁊ ita lictũ.¬

Expanded text:
me est. Dixit enim hoc non solum antequam ascendisset in coelum, verumetiam antequam passus resurrexisset a mortuis. Illi autem qui putant humanam in eo naturam in deitatis substantiam mutari atque converti, et ita dictu
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit om̃ia. ac si dit̾etur. tunc ⁊ ipse
filius hominis: ⁊ a u̾bo de suscepta h¬
humana nã omutabr᷑ in eius nat᷑am
qui subietit omĩa ÷ tunc futm putant.
cum post diem iudicii tradidit regnũ
huc pater maior ÷ qm ẜui forma que
de u̾gine accepta est. ¶ Quod si aliqͥ
⁊ ħ affirmant ꝙ iam fu̾it in cłi sub̾am

Expanded text:
subiecit omnia, ac si diceretur: tunc et ipse filius hominis et a uerbo dei suscepta humana natura commutabitur in eius naturam, qui illi subiecit omnia: tunc futurum putant, cum post diem iudicii regnum tradiderihuc pater maior est quam forma serui, quae de uirgine accepta est. quod si et aliqui hoc affirmant, quod iam fuerit in dei substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nr̃a si bñ retolo u̾ba tum clifficułtatem
tam ita monachicam exclamatis. ¶Seme
est illa eo securior truo artior: eo t̾tior quo
magis aridua uenientdi ad tbñtu uta ut mo¬
nacho naturałr mala uix cau̾e: nat᷑aliter
bona uix ꝓ cominuni inf̾mitate ualenti im¬

Expanded text:
stra, si bene recolo, verba, cum difficultatem tam ita monachicam exclamatis: « Haeccine est illa eo securior, quo arctior; eo certior, quo magis ardua veniendi ad Deum via, ut monacho naturaliter bona vix cavere, naturaliter bona vix pro communi infirmitate valenti im
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Scitote non pancos s innm̾os ałr om̃ino
sentire. nͨ aliꝙͥ aluid tͣm qd ꝓprio diditerũt
iõ consentitis qͣm gͣnamini non sr̃bye sapere
murmãtis adu̾sus obediẽ legem affłnante⁊
ꝑiculosum ꝓmitt̾e qd̾ tam laboriosum est obsiã¬
re. Ad hoc ego sxndeo. immo non ego: sed tͥñs.
Qͥ potest inqͥt caꝑe: capiat. Hoc truippe ÷ qd̾
paulo suꝑius tlixi. Q anteqͣm edificiũ incho¬
ares : ꝓuidisse debu̾as unde ꝓfic̾es. Nunc aut̃
fice. Uerũptam̃ nenio si caute ꝓfitet᷑: polli¬
cetur se ultra. ut ullo tnͣs gressurum hoc ÷
non inde pectatm̃n. Alioqͥn aut ꝑuirat qui tta
uirat: aut santtior ÷ illo qui ait. In multis of¬
fendimts om̃s. Ꝙ si conseqñs falsum ẽẽ ur̃:
uidendum est de eo qd añtedit. ne forte lex que

Expanded text:
tur; scitote non paucos, sed innumeros aliter omnino sentire, nec aliud quam quod proprio didicerint ideo consentitis, quoniam gravamini, non superbe sapere, murmuratis adversus obedientiae legem, affirmantes periculosum promittere, quod tam laboriosum est observare; ad hoc ego respondeo, imo non ego, sed Dominus: Qui potest, inquit, capere capiat. Hoc quippe est quod paulo superius dixi, quia antequam aedificium inchoares, providisse debueras unde perficefice, Verumtamen nemo, si caute profitetur, pollicetur se ultra in nullo transgressurum; hoc est, jam non peccaturum. Alioquin aut perjurat qui ita jurat, aut sanctior est illo qui ait: In multis offendimus omnes . Quod si consequens falsum esse videtur; videndum est et de eo quod antecedit, ne forte lex quae
Abbreviated transcription (Latin):
u̾a pax hominib bone uoluntatis. t̃n
in om̃i inobedĩa sola dampnat in penitẽ¬
tia quam nescit qui idiligit đm. Sola intͥ¬
minatur suꝑbya quam facile tauet qui
timet gehennam: s exemplis tlorius elu¬
tessex qd̃ dicimus. Si iubente semore ut
sileam u̾bum mͥ forte ꝑ obliuonem elabie᷑.
reum me fateor mobedientie sedduenialiter.
Mi ex contemptu sctens ⁊ desid̾ans sponte

Expanded text:
revera pax hominibus bonae voluntatis: quoniam in omni obedientia sola damnatur impoenitentia, quam nescit qui diligit Deum; sola incriminatur superbia, quam facile cavet qui timet gehennam. Sed exemplis clarius elucescet quod dicimus. Si jubente seniore ut sileam, verbum mihi forte per oblivionem elabitur; reum me fateor inobedientiae, sed venialiter. Si ex contemptu sciens et deliberans sponte
Abbreviated transcription (Latin):
bere uolu̾it ⁊ subtlitis: ꝙ cũ a multis trai¬
tur licet a pautis uł iam a nullis ad inteqe
di ydolatita libertas: nil plane aluitd si ĩ cẽt
ut idicitis bñ porsus nou pot est coneius ẽẽ
sibi qui se implere non confidit ꝙ deberes
tredidit. Preditis ita ut t̾boꝵ ur̃oꝵ sensũ¬
breuiter colligam: ꝙ ad indegtũ mandati
obseruare dĩ uix ualeant: abb̾is non ualeant
tum u̾itas ip̃a testetur. Ne unum quidemt
ta pret̾itum iri. cet̾m qui ita sentit nr̃ h

Expanded text:
bere? » Et subditis: « Quod cum a multis credatur, licet a paucis, vel etiam a nullis ad integrum di idolothyta libertas? » Nil plane aliud, si ita esset, ut dicitis. Bene prorsus non potest conscius esse sibi, qui se non implere confidit quod debere se credit. Creditis itaque ut verborum vesreviter colligam quod ad integrum mandata Dei observari vix valeant, abbatis non valeant: cum Veritas ipsa testetur, ne unum quidem iota praeteritum iri . Caeterum qui ita sentit, videt
Abbreviated transcription (Latin):
posse ten̾i ꝓhibita ne concetitis qͣiͣ u̾o illaqi¬
ant abs istis integre tustodiri. S si attei¬
truitur sui magr̃i: qͣmobrem putatis qui¬
a nolumus: aut qr non possumus. S si uo¬
lumus ⁊ non possumꝰ: seturi sumus. Sipꝰ¬
sumus ⁊ nolimꝰ: suꝑbi sumus. ꝑcero ade
yiam eẽ cautelam quam idicitis ne forten

Expanded text:
posse teneri prohibitave conceditis? quasi vero illa queant absque istis integre custodiri. Sed si attenerfecte exsequitur sui magistri? Quamobrem putatis? quia nolumus, aut quia non possumus? Sed si volumus et non possumus, securi sumus. Si possumus et nolumus, superbi sumus. Porro ad riam esse cautelam
Abbreviated transcription (Latin):
obtꝑans aũ uiciosa ut. Non gͦ ꝑ se excellt.
s ꝑ illam tui libenter obtemꝑat ¶ Qã
colit gͦ suminus angelus. il colendum÷
⁊ ab homine ultimo: qr ip̃a hominis na¬
tura id non colendo fca ÷ ultuna. Non
enim aliunde sapiens augelus. aliunde
homo. aluinde ille uetax aliunde homo:
s ab iuia incomnuitabili sap̃ia ⁊ u̾itate.
Nam itl ip̃m actum ÷ tꝑali elispensatõe

Expanded text:
o per se excellit, sed per illam cui libenter obtemperat. Quod ergo colit summus angelus, id colendum est etiam ab homine ultimo, quia ipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapiens angelus, aliunde homo; aliunde ille verax, aliunde homo; sed ab una incommutabili sapientia et veritate. Nam id ipsum actum est
Abbreviated transcription (Latin):
ñ bñ ut untur talento sͥ cõmisso .i. mẽtis
acie qua uiͣs omnes qui docti aut urba¬
ni aut faceti nominant᷑ excelłe s hũt e¬
tam .i. edificatis ⁊ sr̃ fluis reb ac t̾renis
cuptaitatib inuolittam ⁊ opp̾tam. ¶Liga¬
buntut hiis manus ⁊ pedes ⁊ mittent᷑
in tenebras ext̾iores pbierit ploratus ⁊
stridor dentium. non qr ip̃a dilex̾unt: s¬
tꝑr iͥ que cdilex̾unt mitia istoꝵ sũt ⁊ ne¬
cessario tdilcõres suos ad ista ꝑclutunt.
Oui enim mag̃ amant ire qm̃ redire. ai
ꝑuenire: in longinqͥora mittendi sutre.

Expanded text:
non bene utuntur talento sibi commisso, id est mentis acie, qua videntur omnes qui docti aut urbani aut faceti nominantur, excellere; sed habent etam, id est delicatis, et superfluis rebus aut terrenis cupiditatibus involutam et oppressam: Ligabuntur ergo his manus et pedes, et mittentur in tenebras exteriores: ibi erit ploratus et stridor dentium , non quia ipsa dilexerunt,  que dilexerunt initia istorum sunt et necessario dilectores suos ad ista perducunt. Qui enim magis amant ire quam redire aut pervenire in longinqua mittendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
enim om̃ib hr̃tici fiunt : qui ⁊̾ si sint ĩ¬
eẽnt in ecc̃a nichominus errarent. Cũ
aũ foris sunt płimum ꝓsunt: ñ ueꝵ
tocendo qd nesciunt: s ad u̾m queren
ales catholicos excitando. ¶ Sunt eͥ
innumerabiles in scã ecc̃a dẽo probati
uiri: s manifesti non fuint inter nos.
qm dts imꝑitie nr̃e tenebris delectati
tormire maliumts: qmͣ lucisem ilita¬
tis intũi. Quapp̃ multi ut eliemi dei ut¬
deant ⁊ gnudeant ꝑ hr̃ticos de sompno
extitantur. Utamur gͦ ⁊ hr̃ticis non ut
eoꝵ aꝓpbemus errores: s ut catholicam
disciplinam adu̾sus eoꝵ insidias asseren¬
tes: uigilantiores simus ⁊ cautõres t̾ si
affut᷑m d̾m: ut ista scͥptura p̾cedente pi¬
etate legentib bonis non adu̾sus unã
aliquam s adu̾sus om̃es p̃uas falsas opi¬
niones possit uale̾. Contra eos tam̃ potiᷤ¬
simum ÷ instituta. qui duas naturas ł
substantias singulis pͥncipiis adu̾sus ĩ¬
uicem rebelles eẽ arbitͣntur. Effensi e¬

Expanded text:
enim hominibus haeretici fiunt, qui etiam si essent in Ecclesia, nihilominus errarent. Cum autem foris sunt, plurimum prosunt non verum docendo quod nesciunt, sed ad verum quaerendales catholicos excitando. Sunt enim innumerabiles in sancta Ecclesia Deo probati viri, sed manifesti non fiunt inter nos, quandiu imperitiae nostrae tenebris delectati, ormire malumus, quam lucem veritatis intueri. Quapropter multi, ut diem Dei videant et gaudeant, per haereticos de somno excitantur. Utamur ergo etiam haereticis non ut eorum approbemus errores, sed ut catholicam disciplinam adversus eorum insidias asserentes, vigilantiores et cautiores siaffuturum Deum, ut ista scriptura, praecedente pietate, legentibus bonis, non adversus unam aliquam, sed adversus omnes pravas et falsas opiniones possit valere. Contra eos tamen potissimum est instituta, qui duas naturas ve. substantias singulis principiis adversus invicem rebelles esse arbitrantur. Offensi e
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃are suani nat᷑am ei nature de qua in¬
potest. ¶ Possum enini dice̾. tͣ similia
quam not oculis corꝑeis s mentis con¬
tuor. Quapp̃ tanto meliora ẽẽ iudicio q̃
oculis cn̾o: qnto ꝓ sua natura uicimora
sunt hiis que animo intelligo. Quare
aũ ita illa sint ulłs potest dic̾e : nec ĩ esse¬
debere quisqͣm sob̾e dix̾it qiͣ possint ẽẽ
non ita: Quare aũ nobis placeant: et
tur ea qñ melius sapimus uehemen¬
tissime fliligamus: ne id quisqm̃ si ea
rite intelligit: dice̾ audebit. ¶Ut enim
de inferioribus recte iudicamus: sic de
nobis qñ eudem cohemus : sola ip̃a u̾itas
iudicat. De ip̃a u̾o nec pater. non enim mi¬
nus est qmͣ ipse. ⁊ iõ que pater uidicat ꝑ
ip̃am uidicat. Omia eĩm que appecunt
unitatem hnͣc hñt tͥm uel forͣm ul exͣ ł
si quo alio u̾bo dici potest se sinit. qm̃ sola
eius siłitudinem a quo ẽẽ accepit: imple¬
uit. Si tnnũ accepit non incongrue dr pro

Expanded text:
praestare suam naturam ei naturae de qua jupraestare suam naturam ei naturae de qua jupotest. Possum enim dicere quare similia quam non oculis corporis, sed mentis contueor: quapropter tanto meliora esse judico quae oculis cerno, quanto pro sua natura viciniora sunt iis quae animo intelligo. Quare autem illa ita sint, nullus potest dicere: nec ita debere esse quisquam sobrie dixerit, quasi possint esse non ita. 58. Quare autem nobis placeant, et cur ea, quando melius sapimus, vehementissime diligamus, ne id quidem quisquam, si ea rite intelligit, dicere audebit. Ut enim nde inferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa Veritas judicat. De ipsa vero nec Pater, non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hancsi quo alio verbo dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ra spacia figuraꝵ at nõtionum siłme
andem legeni parilitatis ul similitudi¬
nis uel congruentie udicantur: ip̃a lex
maior est hiis omnib sed potentia. Ce¬
terum spacio aut loci aut temporis : nec
maior nec minor. O si maior eẽt : non ẜin¬
maiora. ¶ Nunc u̾o cum ẜm totam qͣ¬
drature legem udicetur ⁊ fr̾um q̃dra¬
tum. ⁊ lapis quadratus ⁊ tabella ⁊ gẽ¬
ma quadrata. Rursus ẜm totam equa¬
litatis legeni iudicentur conuenire sibi
motus pedum t̾rentis formice: ⁊ ẜui eã
gͣdientis elephantis. Quis eam tlubitet
no in commutabilis: mens u̾o humana
tui talem legeni uidẽ concessum ÷ muta¬
bilitatem pati possit erroris : satis ap
paret supra mentem nr̃ani ẽẽ legem q̃
ueritas ds. Nec iam illud ambigendũ:
incominutabilem nat᷑am que supra rõa
uitam ⁊ pͥmam eẽntiam: ubi ÷ prima
tus que lex om̃iin artium recte dr̃: ⁊ ars
omnipotentis artificis. Ita cum se aĩa
dicare ẜm se ip̃am: simul o ut agnoscat

Expanded text:
ra spatia figurarum atque motionum secundum eamdem legem parilitatis, vel similitudinis, vel congruentiae judicantur, ipsa lex major est his omnibus, sed potentia. Caeterum spatio aut loci aut temporis, nec major nec minor: quimajora. Nunc vero cum secundum totam quadraturae legem judicetur et forum quadratum, et lapis quadratus, et tabella et gemma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem judicentur convenire sibi motus pedum currentis formicae, et secundum eam gradientis elephanti: quis eam dubitet no incommutabilis, mens vero humana cui talem legem videre concessum est, mutabilitatem pati possit erroris, satis aparet supra mentem nostram esse legem, quae veritas dicitur. Nec jam illud ambigendum est, incommutabilem naturam, quae supra animam vitam, et primam tas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima dicare secundum seipsam, simul oportet agnoscat
Abbreviated transcription (Latin):
centem humania ⁊ ad iliuina ł ren¬
dentem: in qua non auctoritatis liline
homo continetut sinu: s acd sũmam
⁊ incominitabilem legem pasũbus rõ¬
nes innitur. Tciani iam fidentiorem
⁊ cornalem appetitum rationis robor
martrantentem: gaudentem q intͥnse¬
tus in quadam adulcedine coniugali.
cum aĩa menti copulatur. ⁊ uelamẽto
pudoris obnubr: ut iam recte uiuere
non cogatur. s ⁊̃ si omnes concelant
peccare: non libeat. ¶ Quartam ialm
id ip̃m multo fn̾itus ordinãtius q fa¬
cientem. ⁊ emicantem in uirum por
ac flustib sustinendis atq frangẽ¬
dis. ¶Quintam pacatam at om̃i
ex ꝑte tnͣquillam uiuentem in opi¬
clib: ⁊ hũndantia in comimetabilis
regni: summe at ineffabilis sapĩe
Sextam dm̃imode mutationis ⁊̃
et̾nam uctam ⁊ us ad totam obliui¬
feita forma que fc̃a est ad ymaginẽ
⁊ similitudinem. ¶ Septima enum
quies et̾na est ⁊̃ nullis etatib clesti¬

Expanded text:
centem humana, et ad divina tencentem humana, et ad divina tendentem, in qua non auctoritatis humanae sinu continetur, sed ad summam et incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem, et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento pudoris obnubitur, ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. Sextam omnimodae mutationis in aeternam vitam, et usque ad totam oblivifectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dequies aeterna et nullis aetatibus distin
Abbreviated transcription (Latin):
hominis uiuentis ex corꝑe: ⁊ cupidita¬
neat eam quam uulgus itocat felicita¬
tem in bene constituta t̾rena citate.
seu sub regibus. seu sub pͥncib. seu
sub legib. seu sub hiis ꝯmnib. Alier
enin bene constitin ppłs non potest ⁊
qui t̾rena sectatur. St̃ quippe ⁊ ip̃e
modum quemdam pulchritudinis
sue. ¶ Bunc aũ hominem quem ue¬
t̾cm ⁊ ext̾iorem ⁊ t̾renum descͥpsimus.
lis iusticie modum credentem. q̃ nlłi̾
totum agunt ab istius uite ortũ usq
ad occasum. Non nlli aũ utcam istam
nccͣio ab illo incipiunt ⁊ s renascunt᷑
int̾ius. ⁊ cet̾us eius ꝑtes suo robore spi¬
rituali ⁊ increm̃tis sapientie corrim¬
pient ⁊ necant: ⁊ in celestes leges tlos
post uisibilem mortom totum instan¬
retur: astͥngunt. Iste df nouꝰ homo
non anis: si ꝓuectib distintas quas¬
dam sꝑuales etates suas. ¶ꝑmam
in uberib utilis hystorie que nutri¬
tur exemplis. Stdam iant obliuis¬

Expanded text:
hominis viventis ex corpore, et cupiditahominis viventis ex corpore, et cupiditaneat eam quam vulgus vocat felicitatem, in bene constituta terrena civitate, sive sub regibus, sive sub principibus, sive sub legibus, sive sub his omnibus: aliter enim bene constitui populus non potest, etiam qui terrena sectatur; habet quippe et ipse modum quemdam pulchritudinis suae. 49. Hunc autem hominem, quem veterem et exteriorem et terrenum descripsimus, lis justitiae modum excedentem, nonnulli agunt totum ab istius vitae ortu usque ad occasum. Nonnulli autem istam vitam necessario ab illo incipiunt, sed renascuntur interius, et caeteras ejus partes suo robore spirituali et incrementis sapientiae corrumpunt et necant, et in coelestes leges, donec post visibilem mortem totum instauretur, adstringunt. Iste dicitur novusnon annis, sed provectibus distinctas quasdam spirituales aetates suas. Primam in uberibus utilis historiae, quae nutrit exemplis. Secundam jam oblivis
Abbreviated transcription (Latin):
tpalio ⁊ medicina aliuine ꝓuident¬
e erga eos qui pcco mortalitatem me¬
ruerunt : sic traditur. Puo uniꝰtu¬
iuslib hominis nascentis : natura ⁊
eruditio cogitatur Pma huins qntã
tia in uut̾mentis corlib agr̃ penitus
obliuiscenda crescenti. Fam puertt¬
a sequuitur ⁊ unde incipimus aliquid
meminisse. Huic succedit adoleiscen¬
tia cui iam ꝓpagatõem ꝓlis natura
ꝓmitcit ⁊ patrem facit. porro adoles¬
centiam iuuentus excipit iam excer¬
cenda mun̾ib ppublicis ⁊ domanda
sub legib. In qua uehem̃tior ꝓhibitio
pcc̃oꝵ : ⁊ pena p̾cantium seruiliter co¬
hercens carnalib animis atrotiores
impetus libitdinis gignit : ⁊ ominia
cominissa congeminat. Non enĩ sim¬
plex pcc̃m est. non solum malum: s
etiam uetitum admitt̾e. Post laborsᷤ
aũ iuuentutis : seniori pax non mil¬
Ia concedr᷑. inde us ad moctem detr¬
rior etas ac decolor ⁊ morbis scibier¬
tior debilis ꝙ ꝑducit. ¶ Hest uita

Expanded text:
alis, et medicina divinae providentiae, erga illos qui peccato mortalitatem meruerunt, sic traditur. Primo unius cujuslibet hominis nascentis natura, et eruditio cogitatur. Prima hujus aetas infantia in nutrimentis corporalibus agitur, penitus obliviscenda crescenti. Eam pueritia sequitur, unde incipimus aliquid meminisse. Huic succedit adolescentia, cui jam propagationem prolis natura permittit, et patrem facit. Porro adolescentiam juventus excipit, jam exercenda muneribus publicis, et domanda sub legibus; in qua vehementior prohibitio peccatorum, et poena peccantium serviliter coercens, carnalibus animis atrociores impetus libidinis gignit, et omnia commissa congeminat. Non enim simplex peccatum est, non solum malum, sed etiam vetitum admittere. Post labores autem juventutis, seniori pax nonnulla conceditur. Inde usque ad mortem deterior aetas ac decolor, et morbis subjectior debilisque perducit. Haec est vita
Abbreviated transcription (Latin):
ut fluendo desa̾t amatorem suum. qr
⁊ ille ħ amando deseruit cm̃. P̾cepta
entmi eiꝰ neglexit licentis. ħ manduca.
⁊ ħ noli. ¶ Traditur gͦ ad penas. qui¬
a diligendo inf̾iora: in egestate uolup¬
tatum suaꝵ ⁊ in ddolorib apud inferos
orclinatur. Quid ÷ enim aolor qui dicit᷑
cor̾s nͥ corruptio repentina sałis eiꝰ per:
quam male utendo aĩa obuoria uit cor-
qͥ care mutabilib reb quib fruebaturr.
ne aĩa elegit. Uincat eas q̃s adu̾sum
se nutͥuit cupiditates fruendo mor¬
talib. ⁊ al eas uincendas gr̃a tłi se ad¬
iuuari credat: m̃te illi seruiens ⁊ bõa
uoluntate: sine ulla dubitatõe reꝑabe᷑.
⁊ a multis murabilib ad unum incõ¬
mutabilẽ reu̾tetur: reforͣta ꝑ sap̃ĩã
non forͣtam. s ꝑ quam forͣntur uniu̾¬
sa : fruetut q deo ꝑ sꝑm sc̃m quod est

Expanded text:
ut fluendo deserat amatorem suum, quia et ille hoc amando deseruit Deum. Praecepta enim ejus neglexit dicentis: Hoc manduca, et hoc noli . Trahitur ergo ad poenas: quia diligendo inferiora, in egestate voluptatum suarum et in doloribus apud inferos ordinatur. Quid est enim dolor, qui dicitur corporis, nisi corruptio repentina salutis ejus rei quam male utendo anima corruptioni nisi carere mutabilibus rebus, quibus fruebatur, nae anima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cupiditates fruendo mortalibus, et ad eas vincendas gratia Dei se adjuvari credat, mente illi serviens et bona voluntate; sine dubitatione reparabitur, et a multis mutabilibus ad unum incommutabile revertetur, reformata per Sapientiam non formatam, sed per quam formantur universa, frueturque De
Abbreviated transcription (Latin):
lus. De qua pͥus tum log̃rer ip̃am ꝑte¬
cipue fidem commendare turam a tẽ
temꝑalib clisserens. et̾na u̾o in hñc li¬
brum differens. R̃ de reb et̾nis fidẽ
temꝑalem qͥtlem ⁊ temꝑalr increden-¬
tium cordib hĩtare : nccͣarium tam̃ ꝑꝑ¬

Expanded text:
lus. De qua prius cum loquerer, ipsam praelus. De qua prius cum loquerer, ipsam praecipue fidem commendare curavi, a tetemporalibus disserens: aeterna vero in hunc librum differens, etiam de rebus aeternis fidem temporalem quidem, et temporaliter in credentium cordibus habitare, nec