comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝓut ẽ. haud aliud ꝓfecto sapi.
et quã tu tibi: qui id est quodtu.
Est enĩ homo. Qui itaq te non di¬
ligis nisi quia diligis dm̃. conseqͤn.¬
ter oms qui similiter diligunt eu̾
diligis tanquã teipsum. Porro inr¬
micũ homine᷑ qm nichili ẽ. ꝓ eo qͦd
non diligit dm̃ non potes quidem
diligere tanquaᷤ reipsum qui dm̃
diligis: diliges ramen ut diligat.
Non ẽ autem id ipsum diligere ut di¬
ligat. & diligere quia diligit. Prom¬
de ut tibi & ipse sapiat ꝓtit ẽ. sapr¬
et tibi non quide quod eͦ. qui utiq
nichili ẽ. s quod futurus forsitan
ẽ: quod ẽ ꝓpe nichili quippe quod
adhuc pendet sub dubio. Et enim
de quo constat quod ad amorem aĩ
non sit deinceps rediturus. sapiat
tibi necesse ẽ non ꝓpe iam nichili:
s nichili ex toto. ut pote quod in
ȩternũ nichili ẽ. Illo gͥ excepto qui
non modo iam non diligendus in¬
suꝑ & odio habendus ẽ. sc̾m illud
non ne qui oderunt te dñe odera: &

Expanded text:
at prout est, haud aliud profecto sapiet at prout est, haud aliud profecto sapiet tibi, quam tu tibi, qui hoc est quod tu: est enim homo. Qui itaque te non diligis, nisi quia diligis Deum; consequenter omnes qui similiter diligunt eum, diligis tanquam te ipsum. Porro inimicum hominem, quoniam nihil est, pro eo quod non diligit Deum; non potest quidem diligere tanquam te ipsum, qui Deum diligis; diliges tamen ut diligat. Non est autem id ipsum, diligere ut diligat, et diligere quia diligit. Proinde ut tibi et ipse sapiat prout est, sapiet tibi, non quidem quod est, qui utique nihil est; sed quod futurus forsitan est. quod est prope nihili, quippe quod adhuc pendet sub dubio. Etenim de quo constat quod ad amorem Dei non sit deinceps rediturus, sapiat tibi necesse est, non prope jam nihil, sed nihil ex toto, utpote quod in aeternum nihil est. Illo igitur excepto, qui non modo jam non diligendus, insuper et odio habendus est, secundum illud: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui indigent amplius accipi¬
ant prius: & rursum in eo cara
apparet ueritas. si ordine᷑ tenemꝰ
affectu. quẽ illa ratione. Tu gͦ si
diligas dñm dm̃ tuũ toto corde:
tota anima. tota uirture tua. &
amorem amoris illũ quo contenta
ẽ caritas actualis. affectu feruenti¬
ori transiliens. ipso comminus di¬
uino amore ad quẽ is ẽ gradus ac¬
cepto plenitudine spn totus igne.¬
scas. sapit tibi ꝓfecto ds & si non
digne om̃no ꝓ ut ẽ quod utiq
impossibile ẽ omiꝰ creaturȩ. certe
ꝓut tuuꝰ sapere ẽ. Deinde sapies
etiam ipse tu tibi ꝓ ut escum te
senseris nil habere ꝓrsus unde te
ames nisi in quantũ diꝰ es. quippe
qui totũ unde amas in illum effir¬
deris. Sapies in quã tibi ꝓut es
cũ ipso experimento amoris tui &
affectionis quã ad teipsum habebis:
nichil dignũ te esse iuenies: qͦa
uela teipso ametur nisi ꝓpter ipsũ:
mus quẽ te oportet diligere tan¬
quã teipsum ut tibi & ipse sapi¬

Expanded text:
ut qui indigent amplius, accipiut qui indigent amplius, accipiant prius: et rursus in eo chara apparet veritas, si ordinem tenemus affectu, quem illa ratione. Tu ergo si diligas Dominum Deum tuum toto corde, tota anima, tota virtute tua ; et amorem amoris illum, quo contenta est charitas actualis, affectu ferventiori transiliens, ipso cominus divino amore, ad quem is est gradus, accepto in plenitudine spiritu, totus ignescas: sapit tibi profecto Deus, etsi non digne omnino prout est quod utique impossibile est omni creaturae, certe prout tuum sapere est. Deinde sapies etiam ipse tu tibi prout es, cum te senseris nil habere prorsus, unde te ames, nisi in quantum Dei es: quippe qui totum unde amas, in illum effuderis. Sapies, inquam, tibi prout es, cum ipso experimento amoris tui, et affectionis quam ad te ipsum habebis, nihil dignum te esse invenies, quod vel a te ipso ametur, nisi propter ipsum, m vere te oportet diligere tanquam te ipsum, ut tibi et ipse sapi
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ꝓpter eos qui nr̃a inligent
oꝑa nel loquela. Quotiens pie ce.¬
dit negorioꝵ tumultib pia quies:.
quotiens bona conscientia ponit᷑
codex ut operi manuum insudet᷑:
quotiens ꝓ administrandis terreniᷤ
iustissime ipsis suꝑ sedemus celebran¬
dis missaꝵ sollemniis. Ordo prepo.¬
sterus. s necessitas non habet legem:¬
Agit gͦ suum actualis caritas ordinẽ
iuxta patriffamilias iussionẽ in¬
cĩpiens a nouissimis. Pia certe &.
nista quȩ non sit acceptrix ꝑsonaꝵ:
nec prȩcia consideret rerum s
hominũ necessitates. At non ita
affectualis. nam a primis ipsa du-¬
cit ordinem. Ent enĩ sapientia. ꝑ
quã utiq quȩq res sapiunt ꝓ ut
sunt. ut uerbi gr̃a quȩ pluris na¬
tura habet. pluris quoq ipsa affe-¬
ctio sentiat: minora minus. nim¬
mamimime. Et illũ quidem or¬
dinẽ caritatis ueritas facit. hunc
antem ueritatis caritas uendicat
sibi. Nam & uera in hoc ẽ caritas.

Expanded text:
mur, propter eos qui nostra indigent mur, propter eos qui nostra indigent opera vel loquela? quoties pie cedit negotiorum tumultibus pia quies? quoties bona conscientia ponitur codex, ut operi manuum insudetur? quoties pro administrandis terrenis, justissime ipsis supersedemus celebrandis missarum solemniis? Ordo praeposterus: sed necessitas non habet legemAgit ergo suum 1440 actualis charitas ordinem juxta patrisfamilias jussionem, incipiens a novissimis . Pia certe et justa, quae non sit acceptrix personarum; nec pretia consideret rerum, sed hominum necessitates. 6. At non ita affectualis: nam a primis ipsa ducit ordinem. Est enim sapientia, per quam utique quaeque res sapiunt prout sunt: ut, verbi gratia, quae pluris natura habet, pluris quoque ipsa affectio sentiat, minora minus, minima minime. Et illum quidem ordinem charitatis veritas facit; hunc autem veritatis charitas vindicat sibi. Nam et vera in hoc est charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
natur. & in hominib ipsis ꝑfecꝰti¬
ores infirmiorib cȩlum terrȩ. ęter.¬
nitas tempori: anima carni. Atta¬
men in bene ordinata actione: sepe
aut etiam semꝑ ordo oppositus in.¬
uenitur. Nam & circa ꝓximi curã
& plus urgemur. & pluries occupa.¬
mur: & infirmiorib fr̃ib diligen.¬
tiori sedulitate assistimus : & paci
terrȩ magis quã celi głȩ nire hu¬
manitatis & ipsa necessitate inten.¬
dimus. & temporalium inqucetu.¬
dine curarũ. uix aliquid sentire
de ȩternis ꝑmittimur: & languori¬
b nr̃i corporis post posita animę
cura pene continue inserminiis:
& ipsis deniq infirmiorib men-¬
bris nr̃is habundantiore᷑ honore
uixta sententiam apłi circtundamꝰ.
ꝑ hoc quodam mͦ facientes uerbũ
dni de quo habes. Erunt nonissi¬
mi primi. & pͥmi nouissimi. Oran.¬
tem deniq hominẽ dõ loqui quis
dubitet. Suociens tamen inde ca¬
ritate iubente abducimur & auelli¬

Expanded text:
natur, et in hominibus ipsis perfectinatur, et in hominibus ipsis perfectiores infirmioribus, coelum terrae, aeternitas tempori, anima carni. Attamen in bene ordinata actione saepe, aut etiam semper, ordo oppositus invenitur. Nam et circa proximi curam et plus urgemur, et pluries occupamur; et infirmioribus fratribus diligentiori sedulitate assistimus; et paci terrae magis quam coeli gloriae jure humanitatis et ipsa necessitate intendimus; et temporalium inquietudine curarum vix aliquid sentire de aeternis permittimur; et languoribus nostri corporis, postposita animae cura, pene continue inservimus; et ipsis denique infirmioribus membris nostris abundantiorem honorem, juxta sententiam Apostoli, circumdamus : per hoc quodam modo facientes verbum Domini, de quo habes: Erunt novissimi primi, et primi novissimi . Orantem denique hominem cum Deo loqui quis dubitet? Quoties tamen inde charitate jubente abducimur et avelli
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ condita pinguescens. ma¬
gnam menti importat multr¬
tudinẽ dulcedinis dñi: s quȩdã
potius actualis quę & si non du
dulci illo amore suauiter reficit.
amore tamen amoris ipsiꝯ nehe.¬
menter accendit. Nolite ait dili
ueritate. Uides quomͦ caute medi.¬
us incedit inter uitiosum atq af.¬
fectuosum. ab utroq pariter hanc
distinguens actualem & salutife¬
ram caritatem: Nec linguȩ men¬
tientis in hac dilectione recipit fr¬
ctum. nec rursum afficientis exr¬
git sapientię gustum. Opere in¬
quit diligamus & ueritate. quod
uidelic&s moueamur ad bene oꝑan¬
dũ. magis quodam uiuidę uerita.¬
tis impulsu: quã sapidȩ illiꝰ carita¬
tis affectu. Ordinauit in me carr¬
tatem. Quam putas harũ: Utrãq:
s ordine opposito. Nam actualis
inferiora prȩfert. affec tualis supe¬
riora. Etenim in bene affecta men.¬
te non dubium uerbi causa quin
dilectioni hominis. diͦ dilectio p̃po¬

Expanded text:
entiae condita pinguescens maentiae condita pinguescens magnam menti importat multitudinem dulcedinis Domini; sed quaedam potius actualis, quae etsi nondum dulci illo amore suaviter reficit, amore tamen amoris ipsius vehementer accendit. Non diligamus, veritate . 5. Vides quomodo caute medius incedit inter vitiosum atque affectuosum amorem, ab utroque pariter hanc distinguens actualem et salutiferam charitatem? Nec linguae mentientis in hac dilectione recipit fictum, nec rursum afficientis exigit sapientiae gustum. Opere, inquit, diligamus et veritate: quod videlicet moveamur ad bene operandum magis quodam vividae veritatis impulsu, quam sapidae illius charitatis affectu. Ordinavit in me charitatem. Quam putas harum? Utramque, sed ordine opposito. Nam actualis inferiora praefert, affectualis superiora. Etenim in bene affecta mente non dubium, verbi causa, quin dilectioni hominis Dei dilectio praepo
Abbreviated transcription (Latin):
istud de ꝓximi dilectione manda¬
tuͦ. si id ꝑfecte obserues in quo
omĩ homini recte de lege naturȩ
prȩscribitur. quod tibi non uisfi¬
eri alii ne feceris: & item illud. quȩ¬
cumq uultis ut faciant uobis ho.¬
mines. & uos facite illis. Neq hoc
dico ut sine affectione simus. &
corde arido solas moueamꝰ ma¬
nus ad oꝑa. Legi inter alia quȩ
describit apłs. magna & grauia
hominũ mala. hoc quoq annume¬
ratũ sine affectione scilic& esse.
S ẽ affectio quã caro gignit. & ẽ
quã ratio regit. & eͣ quã condit
sapientia. ꝑrima ẽ quã apł̃s legi
di dicit non esse subiectam. nec
esse posse. Scd̾a: quã ꝑhibet ẽ re-¬
gione consentientem legi dĩ qm
bona ẽ. Nec dubium distare a se
contentiosam & consentaneam.
rans. Nam prima quidem dulcis
s turpis. scda sicea s fortis: ultima
pinguis & suauis ẽ. Igitur ꝑ scdam
oꝑa fiunt. & in ipsa caritas sedet:
non illa affectualis quȩ sale sapi¬

Expanded text:
istud de proximi dilectione mandaistud de proximi dilectione mandatum, si id perfecte observes, in quo omni homini recte de lege naturae praescribitur: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris? Et item illud: Quaecunque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite aliis . 4. Neque hoc dico, ut sine affectione simus, et corde arido solas moveamus manus ad opera. Legi inter alia, quae scribit Apostolus magna et gravia hominum mala, hoc quoque annumeratum, sine affectione scilicet esse . Sed est affectio quam caro gignit; et est quam ratio regit, et est quam condit sapientia. Prima est, quam Apostolus legi Dei dicit non esse subjectam, nec esse posse ; secunda, quam perhibet e regione consentientem legi Dei, quoniam bona est ; nec dubium distare inter se contentiosam et consentaneam. rans. Nam prima quidem dulcis, sed turpis; secunda sicca, sed fortis; ultima pinguis, et suavis est. Igitur per secundam opera fiunt, et in ipsa charitas sedet, non illa affectualis, quae sale sapi
Abbreviated transcription (Latin):
die quia non ex oꝑib iusticiȩ quȩ
fecimus nos. s scdm suam miseri¬
cordiam saluos nos fecit. Atq
hoc dixerim. si quidem consense¬
rimus: affectualem legẽ fuisse
mandatam. S ac tuali id potius
conuenire inde uel maxime ap.¬
parere uidetur. quod cũ dixisset
dñs diligite mimicos ur̃os. mox
de oꝑib infert bene facite his
qui oderunt uos. Item scriptura.
Si esurierit immicus tuus. ciba illuͦ.
Si sitit: potum da illi. Et de actu
habes: non de affectu. S audi ite᷑
dnm etiam de sui dilectione man¬
dantem. Si diligitis me inqͣuit. ser.¬
mones meos seruate. Atq hic qͦq
ad oꝑa mittim ꝑ inninctam ob¬
seruantiam mandatoꝵ. Suꝑ ua¬
cue autem de opere monuisset. si
in affectione iam fuisset dilectio.
Sic te gͦ necesse est & illud accipere
quod iuberis diligere ꝓximũ tu¬
um sicut teipsim. & si non ita
aꝑte expressum sit. An non demq
satis tibi esse iudices ad implendũ

Expanded text:
die, quia non ex operibus justitiae quae die, quia non ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit . 3. Atque hoc dixerim, siquidem consenserimus affectualem legem fuisse mandatam. Sed actuali id potius convenire inde vel maxime apparere videtur, quod cum dixisset Dominus: Diligite inimicos vestros, mox de operibus infert: Benefacite his qui oderunt vos . Item Scriptura: Si esuriet inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum datu . Et hic de actu habes, non de affectu. Sed audi item Dominum etiam de sui dilectione mandantem: Si diligitis me, inquit, sermones meos servate . Atque hic quoque ad opera mittimur per injunctam observantiam mandatorum. Supervacue autem 1439 de opere monuisset, si in affectione jam fuisset dilectio. Sic te ergo necesse est et illud accipere, quod juberis diligere proximum tuum sicut te ipsum , etsi non ita aperte expressum sit. An non denique satis tibi esse judices ad implendum
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ defendimus futurȩ felicita.¬
ti. Quomodo gͦ iubenda fuit quȩ
implenda nullomodo erat. Aut
si placet tibi magis de affectuali
datum fuisse mandatũ. non inde
contendo: dum modo ad quiescas
& tu mͥ quod minime in uita ista
ab aliquo hominu᷑ possit uel potu¬
erit adimpleri. Quis enim sibi
arrogare id audeat. quod se
paulus ipse fatetur non comprȩ.¬
bendisse. Nec latuit prȩceptorem
precepti pondus hominũ excede¬
re iires. s iudicauit utile ex hoc
ipso suȩ illos insufficientiȩ admo¬
neri. & ut scirent sane ad quem
nusticiȩ finem inti ꝓ turib opor¬
teret. Ergo mandando impossi¬
bilia. non prȩuaricatores homi¬
nes fecit s humiles: ut ome os
obstruatur & subditus fiat omis
mundus dõ: quia ex oꝑib legis
non iustificabitur omĩs caro co¬
ram illo. Accipientes quippe man¬
datum & sentientes defectum:
clamabimus in cęlum & misere¬
bitur nr̃i ds̃. & sciemus in illa

Expanded text:
tionem defendimus futurae felicitationem defendimus futurae felicitati. Quomodo ergo jubenda fuit, quae implenda nullo modo erat? Aut si placet tibi magis de affectuali datum fuisse mandatum, non inde contendo, dummodo acquiescas et tu mihi, quod minime in vita ista ab aliquo hominum possit, vel potuerit adimpleri. Quis enim sibi arrogare id audeat, quod se Paulus ipse fatetur non comprehendisse? Nec latuit praeceptorem, praecepti pondus hominum excedere vires; sed judicavit utile ex hoc ipso suae illos insufficientiae admoneri, et ut scirent sane, ad quem justitiae finem niti pro viribus oporteret. Ergo mandando impossibilia, non praevaricatores homines fecit, sed humiles, ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo; quia ex operibus legis non justificabitur omnis caro coram illo . Accipientes quippe mandatum, et sentientes delictum, clamabimus in coelum, et miserebitur nostri Deus: et sciemus in illa
Abbreviated transcription (Latin):
os forsitan ex.¬
pectatis tractari
sequentia: explici¬
tum putantes uer¬
siculu qui nouis¬
sime tractabatur. Uerum ego
aliua molior. Habeo eniͦ quod ad¬
huc uobis apponam de fragmen¬
tis hesterm conuuiii quȩ mͥ college.¬
ram ne perirent. Peribunt autẽ:
si nulli appasuero. Nam si ea uolu.
erohabere solus. ipse peribo. Nolo
ꝓinde ur̃am illis quã bene noui
fraudate ingluuiem. presertim
cum sint de ferculo caritatis. eo
duleia. quo subtilia. eo sapida qͦ
minuta. Alioquin. contra carita.¬
tem ẽ ualde nimis de ipsa carita.¬
te fraucdare. Itaq hic sum. Ordi¬
nauit in me caritatem. Est cari¬
tas in actu eͤ in affectu. Et de illa
quidem quȩ operis ẽ. puto esse da¬
tam legeni hominib. mandatũq
formatuNam in affectu quisita
habeat ut mandatur. Ergo illa¬
mandatur ad meritũ: ista in prȩ¬
mium datur. Cui initium qui¬
dem ꝓfectumq uitam quoq prȩ.¬
sentem experiri diuina posse gr̃a
non negamus. s plane consumma¬

Expanded text:
os forsitan exspectatis tractari sequentia, explicitum putantes versiculum, qui novissime tractabatur. Verum ego aliud molior: habeo enim quod adhuc vobis apponam de fragmentis hesterni convivii, quae mihi collegeram ne perirent. Peribunt autem, si nulli apposuero: nam si voluero ea habere solus, ipse peribo. Nolo proinde vestram illis, quam bene novi, fraudare ingluviem: praesertim cum sint de ferculo charitatis, eo dulcia quo subtilia; eo sapida quo minuta. Alioquin contra charitatem est valde nimis de ipsa charitate fraudare. Itaque hic sum: Ordinavit in me charitatem . 2. Est charitas in actu, est et in affectu. Et de illa quidem quae operis est, puto datam esse legem hominibus, mandatumque formatum: nam in affectu quis ita habeat, ut mandatur? Ergo illamandatur ad meritum, ista in praemium datur. Cujus initium quidem, profectumque vitam quoque praesentem experiri divina posse gratia non negamus; sed plane consumma
Abbreviated transcription (Latin):
autem prȩdicarent nͥ muterent᷑.:
Filios matris suȩ contra se pugnas¬
se memorat. non ut irata. s ut nͦ
ingrata. Unde & sequitur
osuerunt me custodem in uineis.
Quod uerbũ utiq si sp̃ualiter exami.¬
netur. puto nil in se querimoniȩ
aut rancoris habere uidebitur. sed
magis fauorabile aliquid redolere.
Uerũ ad id contingendũ prius sane
quã manũ apponere audeamꝰ. locus
eñ sc̃s est: conciliandus nobis ẽ soli¬
tis prȩcib. & sic consultandus ille
sp̃s qui scrutatur alta diͦ aut cer-¬
te unigenitus qui est insinu pa-¬

Expanded text:
autem praedicarent nisi mitterentur? autem praedicarent nisi mitterentur? Filios matris suae contra se pugnasse memorat, non ut irata, sed ut non ingrata. Unde et sequitur: Posuerunt me custodem in vineis. Quod verbum utique si spiritualiter examinetur, puto, nil in se quaerimoniae aut rancoris habere videbitur, sed magis favorabile aliquid redolere. Verum ad id contingendum, prius sane quam manum apponere audeamus locus enim sanctus est, conciliandus est nobis solitis precibus, et sic consultandus ille Spiritus qui scrutatur alta Dei; aut certe. Unigenitus qui est in sinu Pa
Abbreviated transcription (Latin):
modu non modo uulnerari s &
exprignari omino usq ad exter¬
minationẽ coloris & caloris illiꝯ:
qui militat aduersus animam :
Si exꝓbraueri nt filii huiꝰ sęculi
illi animȩ quȩ huiꝰmodi est: di¬
centes pallidam & sine colore es¬
se. nonne tibi congrue posse re¬
spondere uidebitur. nolite con¬
siderare quod fusca sim: ꝗtna de¬
colorauit me sol: Et si se ad hoc
meminerit ꝑuenisse adhortati¬
onib seu increpationib aliquoꝵ
seruoꝵ dĩ emulantium eam dei
emulatione. nonne consequenter
ueraciterq inferre poterit: quia
filii matris meȩ puignauerunt
contra me. Exit gͥ sensus iuxta
quod dictũ est ut eccłia seu studi¬
osa quęuis amma id loquatur:
non quasi gemens aut conque.¬
rens. s quasi gaudens & gr̃as agenꝰ:
insuꝑ & głans quod ꝓ nomine
& amore xp̃i digna sit fusca
seu decolor esse & dici: atq hoc i.¬
psum ascribat non suȩ industriȩ:
crederet sme predicante: Quomͦ

Expanded text:
modum non modo vulnerari, sed et modum non modo vulnerari, sed et expugnari omnino usque ad exterminationem coloris et caloris illius, qui militat adversus animam? 9. Si exprobraverint filiae hujus saeculi illi animae quae hujusmodi est, dicentes pallidam et sine colore esse; nonne tibi congrue posse respondere videbitur: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol? Et si se ad hoc meminerit pervenisse adhortationibus seu increpationibus aliquorum servorum Dei, aemulantium eam Dei aemulatione; nonne consequenter veraciterque inferre poterit, quia filii matris meae pugnaverunt contra me? Erit ergo sensus, juxta quod dictum est, ut Ecclesia seu studiosa quaevis anima id loquatur, non quasi gemens aut conquerens, sed quasi gaudens et gratias agens, insuper et glorians, quod pro nomine et amore Christi digna sit fusca seu decolor esse et dici: atque hoc ipsum ascribat non suae industriae, crederet sine praedicante? quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
amor xp̃i. quȩ mariȩ animã non
modo confixit. s etiam ꝑtransiuit :
ut nullã i pectore uirginali par¬
ticulam uacuam amore relinque.¬
ret. s toto corde tota anima tota
uirtute diligeret. & esset gr̃a plena.
Aut certe ꝑtransiut eam ut ueni¬
ret usq ad nos: & de plenitudine
illa om̃s acciperemus. & fieret ma¬
ter caritatis. cuiꝰ pater est caritas
deus. parturi ens & in sole ponens
tabernaculũ ei. ut scriptura
impleretur quȩ dicit. Dedi te
in lucem gentiũ. ut sis salus mea
usq ad extremũ terrȩ. Hoc enĩ
impletũ est ꝑ mariam. quȩ in
carne uisibilem edidit: que mui¬
sibilem. nec de carne nec cũ carne
suscepit. Et illa quidem in tota
se grande & suaue amoris uulnus
accepit. ego uͦ me felicem putaue¬
rim. si sũmo saltim quasi cuspr¬
de hui gladii pungi interdum
me sensero: ut uel modico acce¬
pto amoris uulnere. dicat etiã
anmmia mea. Uulnerata caritate
ego sum. Quis mͥ tribuat in hc̃

Expanded text:
amor Christi, quae Mariae animam non amor Christi, quae Mariae animam non modo confixit, sed etiam pertransivit, ut nullam in pectore virginali particulam vacuam amore relinqueret, sed toto corde, tota anima, tota virtute diligeret, et esset gratia plena. Aut certe pertransivit eam, ut veniret usque ad nos, et de plenitudine illa omnes acciperemus, et fieret mater charitatis, cujus pater est charitas Deus, parturiens et in sole ponens tabernaculum ejus, ut Scriptura impleretur, quae dicit: Dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea ue ad extremum terrae . Hoc enim impletum est per Mariam, quae in carne visibilem edidit, quem invisibilem nec de carne, nec cum carne suscepit. Et illa quidem in tota se grande et suave amoris vulnus accepit: ego vero me felicem putaverim, si summa saltem quasi cuspide hujus gladii pungi inter me sensero, ut vel modico accepto amoris vulnere, dicat etiam anima mea: Vulnerata charitate ego sum . Quis mihi tribuat in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ut scđm animiã sanior ꝑin¬
de fortiorq factus dicat. Sp̃s qui¬
dẽ ꝓnitus est: caro autẽ infirma.
carnis infirmitas robur sp̃ui au¬
geat. & subministret uires. Ita
econtrario noueris carnis forti.¬
tudinẽ. debilitatem sp̃s operari.
Et quid mirũ si hoste debilitato tu
fortior efficeris. Nisi forte illam
tibi insanissime ducas amicam. quȩ
non cessat concupiscere aduersus
sp̃m. Uide gͦ si non prudenter sa¬
gittari & impuguari salubriter
postulat. sc̃s cũ dicit in oratione.
Tonfige timore tuo carnes meas.
Optima timor iste sagitta qui con¬
figit & interficit carnis desideria:
ut sp̃s saluus sit. S ed & qui casti¬
gat corpus suum & in seruitute
redigit. nonne is tibi uidetur eti.¬
am manũ contra se pugnantis ipse
iuuare. Est & sagita sermo dei
uiuus & efficax. & penetrabilior omĩ
gladio ancipiti. De quo saluator:
non ueni inquit pacem mittere s
gladium. Est etiam sagitta electa

Expanded text:
mea ; ut secundum animam sanior proinmea ; ut secundum animam sanior proinde fortiorque factus dicat: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma ;carnis infirmitas robur spiritui augeat, et subministret vires? Ita econtrario noveris carnis fortitudinem debilitatem spiritus operari. Et quid mirum, si hoste debilitato, tu fortior efficeris? Nisi forte illam tibi insanissime ducas amicam, quae non cessat concupiscere adversus spiritum . Vide ergo, si non prudenter sagittari et impugnari salubriter postulat sanctus, cum dicit in oratione: Confige timore tuo carnes meas . Optima timor iste sagitta, qui configit et interficit carnis desideria, ut spiritus salvus sit. Sed et qui castigat corpus suum, et in servitutem redigit, nonne is tibi videtur etiam manum contra se pugnantis ipse juvare? 8. Est et sagitta sermo Dei vivus et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti , de quo Salvator: Non veni, inquit, pacem mittere, sed gladium . Est etiam sagitta electa
Abbreviated transcription (Latin):
tortor. Ego ꝓfecto si quos ur̃m ali¬
quando ꝓhuiusmodi contristaui: ñ
me piget. Contristati eniꝰ sunt ad
salutem. Etqͥdem nescio me ia un¬
quam fecisse absq mea quoq ma-¬
gna tristicia scdm illud. mulier cũ
parit tristiciam habet. Sed absit
ut iam meminerim pręssurȩ te¬
nens fructũ doloris mei dũ ꝑinde
uideam xp̃m formatu in sobole.
Nescio autem quomͦ etiam tenerius
mͥ astricti sunt qui post increpato.¬
ria & ꝑ increpatoria tandem con-¬
ualuerunt de infirmitate. quã qui
fortes ab mitio ꝑmanserunt. non
indigentes istiusmodimedicamento.
Ergo in hunc sensum poterit eccłia
seu anma diligens dm̃ dicere qͦd
decolorauit eam sol: mittendo scili¬
c& & armando de filiis matris eius
qui eam salubriter expugnarent. &
captiuã ducerent ad fidem amorẽq
ipsius. multis utiq confixam sagit¬
tis illis de quib scriptum ẽ. Sagit.¬
tȩ potentis acutȩ. Et item sagit.

Expanded text:
tortor. Ego profecto, si quos vestrum alitortor. Ego profecto, si quos vestrum aliquando pro hujusmodi contristavi, non me poenitet; contristati enim sunt ad salutem. Et quidem nescio id me fecisse unquam absque mea quoque magna tristitia, secundum illud: Mulier cum parit, tristitiam habet . Sed absit ut jam meminerim pressurae, tenens fructum doloris mei, dum perinde videam Christum formatum in sobole. Nescio autem quomodo etiam tenerius mihi astricti sunt, qui post increpatoria et per increpatoria tandem convaluerunt de infirmitate, quam qui fortes ab initio permanerunt, non indigentes istius modi medicamento. 1374 7. Ergo in hunc sensum poterit Ecclesia, seu anima diligens Deum, dicere quod decoloravit eam sol, mittendo scilicet et armando de filiis matris ejus qui eam salubriter expugnarent, et captivam ducerent ad fidem amoremque ipsius, multis utique confixam sagittis illis, de quibus scriptum est: Sagittae potentis acutae ; et item: Sagitt
Abbreviated transcription (Latin):
portat. ne perimat: ut dicere possis
& tu cuͦ ꝓpħa. turbatus sum & non
sum locutus. Quosdam altius intel¬
lexi sentire istud quasi de diabolo
& angelis eiꝰ dictum: qui cũ fuerint
& ipsi filii ierłm illius quę sursũ
est mater nr̃a. ex quo lapsi sunt: non
cessant sororem suam eccłam im¬
pugnare. Sed neq contendo siqͥs
usurpet hoc etiam in bonani signr¬
ficationem. scđm qͦd sp̃uales qͥ sunt
in eccłia aduersus carnales fratres
suos dimicant in gladio spiritꝰ quod
est uerbum dei. uulnerantes eos ad
salutem. atq ad sp̃ualia istiusmodi
impugnationib ꝓriehentes. Utinã
corripiat me iustus in miscdia &
merepet me: ꝑcutiens & sanans. oc¬
cidens & uiiuificans: quo audeam &
ego dicere uiuo inuo ego iam non
consentiens aduersario tuo dum es
cum eo in uia. ne tradat rudici &
iudex tortori. Bonus aduersarius:
cui si consentiens ero. non erit un¬
de aut nidex me calumnietur aut

Expanded text:
portat, ne perimat; ut dicere possis portat, ne perimat; ut dicere possis et tu cum Propheta: Turbatus sum, et non sum locutus . 6. Quosdam altius intellexi sentire istud, quasi de diabolo et angelis ejus dictum, qui, cum fuerint et ipsi filii Jerusalem illius quae sursum est mater nostra, ex quo lapsi sunt, non cessant sororem suam Ecclesiam impugnare. Sed neque contendo, si quis usurpet hoc etiam in bonam significationem, secundum quod spirituales, qui sunt in Ecclesia, adversus carnales fratres suos dimicant in gladio spiritus, quod est verbum Dei , vulnerantes eos ad salutem, atque ad spiritualia istiusmodi impugnationibus provehentes? Utinam corripiat me justus in misericordia, et increpet me, percutiens et sanans, occidens et vivificans, quo audeam et ego dicere: Vivo autem, jam non consentiens adversario tuo, dum es cum eo in via, ne tradat te judici, et judex tortori . Bonus adversarius, cui si consentiens ero, non erit unde aut judex me calumnietur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
respondeo: quanto leuior est: tan¬
to a te leuius potuit nͨ committi.
Iuãquã nescio quomͦ leue dicas. ut
iam dixi quicqͥd amplius est quam
irasci. cũ uel hoc ipsum obnoxium
esse iudicio. ex ore ipss us acceperiꝰ
iudicis. Iuid enim: Ti ne leue
dixeris in quo offenditur xp̃c. un
de ad dĩ iudicium ꝑtrahi habes:
cũ horrendũ sit incidere in manꝰ
dei iiuentis. T u gͦ accepta forte
iniuria quod quidẽ interdũ non
accidere in his conuentib difficile
est : non continuo more secularis
obliqua referire frẽm responsio.¬
ne festines. s neq sub specie qua¬
si corripiendi uerbo acuto & u.¬
renti trausfigere audeas ullatenus
gnatus est: non grunnire quasi in¬
crepando. non labiis musitare qua¬
si in murmurando: non narem con.¬
trahere aut chachinnare quasi sub.¬
sannando. non frontem rugare qua¬
si inuehendo aut cõminando. Sane
commotio tua ibi moriatur ubi orr¬
tur. ne ꝑmittatur exire quȩ mortẽ

Expanded text:
respondeo: Quanto levior est, tanrespondeo: Quanto levior est, tanto a te levius potuit non committi. Quanquam nescio quomodo leve dicas, ut jam dixi, quidquid amplius est quam irasci, cum vel hoc ipsum obnoxium esse judicio ex ore ipsius acceperis judicis. Quid enim? Tune leve dixeris, in quo offenditur Christus, unde ad Dei judicium pertrahi habes, cum horrendum sit incidere in manus Dei viventis? Tu ergo accepta forte injuria quod quidem interdum non accidere in his conventibus difficile est, non continuo more saecularis, obliqua referire fratrem responsione festines, sed neque, sub specie quasi corripiendi, verbo acuto et urenti transfigere audeas ullatenus uci dignatus est, non grunnire quasi increpando, non labiis mussitare quasi murmurando, non narem contrahere aut cachinare quasi subsannando, non frontem rugare quasi invehendo aut comminando. Sane commotio tua ibi moriatur ubi oritur, nec permittatur exire quae mortem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ quam ad bonũ credendum:¬
pręsertim ubi disciplina silentii
nec te qui in causa es excusare per¬
mittit. nec illũ uulnus suspitio¬
nis aperire quod patitur. ut cure¬
tur. Ita uritur ille & moritur clau¬
so & lȩtali uulnere intra sema ipsu:
gemens dũ totus in ira & discepta¬
tione positus. nil aliud silens uer¬
sare in mente possit: nisi inuriã
quã accepit. Non potest orare. nͨ
potest legere. non scm aut spiri.¬
tale aliquid meditari. Et ita i¬
tercepto uitali sp̃u. dum suis de¬
stituta alimentis uadit ad mortẽ
anima ꝓ qua xp̃c mortuus ẽ: qͥd
tu interim queso animi habes:
Quid oratio tua aut opus quodcũq
interira feceris sapit tibi. contra
quẽ nimirũ xp̃o anxie damat de
pectore fris tui quẽ contristasti:
filius in auiens matris meȩ pu.¬
gnat con tra me: & qui si mul
mecũ dulces capiebat cibos. reple¬
uit me amaritudine: Quod si
dixeris illũ non tam grauiter ꝓ
tam leui causa debuisse turbari:

Expanded text:
dum, quam ad bonum credendum:dum, quam ad bonum credendum:praesertim ubi disciplina silentii nec te, qui in causa es, excusare permittit, nec illum vulnus suspicionis aperire quod patitur, ut curetur. Ita uritur ille, et moritur clauso et lethali vulnere, intra semetipsum gemens, dum totus in ira et disceptatione positus, nil aliud silens versare in mente possit, nisi injuriam quam accepit. Non potest orare, non potest legere, non sanctum aut spirituale aliquid meditari: et ita intercepto vitali spiritu, dum suis destituta alimentis vadit ad mortem anima pro qua Christus mortuus est, quid tu interim, quaeso, animi habes? Quid oratio tua, aut opus, quodcunque interim feceris, sapit tibi, contra quem nimirum Christus anxie clamat de pectore fratris tui quem contristasti: Filius, inquiens, matris meae pugnat contra me, et qui simul mecum dulces capiebat cibos, replevit me amaritudine? 5. Quod si dixeris illum non tam graviter pro tam levi causa debuisse turbari,
Abbreviated transcription (Latin):
tristauerint. & ꝓrumpere in uer¬
bu graue contingat. filii matris
meȩ pugnauerunt contra me.
Sic enĩ peccantes in fratrẽ. in xp̃m
peccatis : qui ait. A nod um ex mini¬
mis meis fecistiᷤ: michi fecistis. Nec
cauendũ a graniorib tantũ offensis.
uerbi gr̃a ab aꝑto conuitio seu ma¬
ledicto. a clandestino quoq & uene.¬
nato susurrio. Non in quã sufficit
os custodire ab his & similib cauen¬
da sunt & leuia. Si tamen le¬
ue debeat dici quod cumq in frem
prȩsumpseris uoluntate ledendi:
cum hoc solo si irasceris illi diuini
reus iudicii tenearis. Merito qͥdem.
Nam quoa tu leue putas. & ob hoc
leuius precipitas. plerumq alnis
aliter accipit tanquã homo uidenꝰ
in facie & scđm faciem iudicans:
paratus festucam trabem suspica¬
ri. & scintillam putare fornacem
Non enim est omium caritas. illa
quȩ omĩa credit. Prom sunt
autem sensus hominis & cogita¬
tiones ad malũ potius suspican¬

Expanded text:
tristaverint, et prorumpere in vertristaverint, et prorumpere in verbum grave contingat: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Sic enim peccantes in fratrem, in Christum peccatis, qui ait: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Nec cavendum a gravioribus tantum offensis, verbi gratia, ab aperto convicio seu maledicto, sed a clandestino quoquo et venenato susurrio. Non, inquam, sufficit os custodire ab his et his similibus; cavenda sunt et levia: si tamen leve debeat dici quodcunque in fratrem praesumpseris voluntate laedendi; cum hoc solo, si irasceris illi, divini reus judicii tenearis . Merito quidem: nam quod 1373 tu leve putas, et ob hoc levius praecipias, plerumque alius aliter accipit, tanquam homo videns in facie, et secundum faciem judicans, paratus festucam trabem suspicari, et scintillam putare fornacem. Non enim est omnium charitas illa, quae omnia credit . Proni sunt autem sensus hominis et cogitationes ad malum potius suspican
Abbreviated transcription (Latin):
tat. inter cętera caritatem in sum¬
mo ponit. siue cũ fide & spe. dicit
eam esse maiorem. & suꝑeminen¬
tem scientiȩ. siue enumeratis pluri¬
b aut mirabilib suꝑnę gr̃ȩ doniᷤ.
tandem ad suꝑ excellentiorem ui¬
am nos mittit ÷ haut aliam ꝓfe.¬
cto illam quã caritatem diffiniens.
Deniq quidnam huic comparandu
putamꝰ. que ipsi prȩfertur marti.¬
rio. ac fidei transferenti montes:
Noc gͥ est quod dico. pax uobis a uobiᷤ
sit: & om̃e quod extrinsecus mina¬
ri uideat᷑ non terret. qͥa ñ nocet.
Nam econtrario quicqͥd foris blan-¬
diri appareat. nulla est ꝓfecto
consolatio: si intus quoa absit
seminariũ discordię germina¬
rit. Proinde dilectissimi pacem
habete ad uos: & nolite ledere in¬
uicem. Non facto. non uerbo. non
signo qualicũq: ne quis forte exa¬
cerbatus & prȩoccupatus a pusil¬
lammitate spiritus & tempestate :
dm̃ interpellare cogatur aduer¬
sus illos qui se leserint aut con¬

Expanded text:
tat, inter caetera charitatem in sumtat, inter caetera charitatem in summo ponit, sive cum fide et spe dicit eam esse majorem et supereminentem scientiae; sive cum enumeratis pluribus ae mirabilibus supernae gratiae donis, tandem ad superexcellentiorem viam nos mittit; haud aliam profecto illam, quam charitatem definiens. Denique quidnam huic comparandum putemus, quae ipsi praefertur martyrio ac fidei transferenti montes . Hoc igitur est quod dico: Pax vobis a vobis sit; et omne quod extrinsecus minari videtur, non terret, quia non nocet. Nam econtrario quidquid foris blandiri appareat, nulla est profecto consolatio, si intus, quod absit! seminarium discordiae germinaverit. 4. Proinde, dilectissimi, pacem habete ad vos, et nolite laedere invicem, non facto, non verbo, non signo qualicunque: et ne quis forte exacerbatus et praeoccupatus a pusillanimitate spiritus et tempestate, Deum interpellare cogatur adversus eos qui se laeserint aut con
Abbreviated transcription (Latin):
audire in uobis quẽpiam iuste cla-¬
mitantem: filii matris meȩ pu-¬
gnauerunt contra me. Nonne prȩ¬
sentis congregationis tanquã uniꝰ
matris filii om̃s uos estis. singuli
alterutrũ fratres: Quia gͦ aforiꝰ
uos conturbare aut contristare pos¬
sit. si intus bene estis. & fraterna
pace gaudetis . Deniq quis uobis
nocere poterit inquit. si boni e-¬
mulatores fueritis. Quã obrem
emulamini carismata meliora. ut
bonos uos ꝓbetis emulatores. Ca¬
risma ꝑoptimũ. caritas est. Plane
incomparabile. quod nouȩ sponse
cȩlestis sponsus tociens inculcare
curabat. nunc quidẽ dicens in
hoc cognoscent om̃s quia mei estiᷤ
discipnli: si dilectionẽ habueritis
ad inuicem. Nunc uͦ mandatum
nonu do uobis ut diligatis in ui¬
cem. & hoc ẽ prȩceptũ meu ut di¬
ligatis inuicem: itemq orans unũ
eos fore. sicut ipse & pater unum
sunt. Et uide si non ipse paulus
qui te ad carismata meliora inui¬

Expanded text:
audire in vobis quempiam juste claaudire in vobis quempiam juste clamitantem: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Nonne praesentis congregationis tanquam unius matris filii omnes vos estis, singuli alterutrum fratres? Quid ergo a foris vos conturbare, aut contristare possit, si intus bene estis, et fraterna pace gaudetis? Denique quis vobis nocere poterit, inquit, si boni aemulatores feuritis? Quamobrem aemulamini charismata meliora , ut bonos vos probetis aemulatores. Charisma peroptimum charitas est; plane incomparabile, quod novae sponsae coelestis sponsus toties inculcare curabat, nunc quidem dicens: In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem; nunc vero: Mandatum nocem ; et: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem ; itemque orans unum eos fore, sicut ipse et Pater unum sunt . Et vide si non ipse Paulus, qui te ad charismata meliora invi
Abbreviated transcription (Latin):
me magna locutus fuisset abscon.¬
dissem me forsitan ab eo. tu ueroho
unanimis dux meus & notus meus
qͥsimul mecũ dulces capiebas cibos.
Hoc est. Quod a te patior conuiua
& contubernali meo id molestius
sentio. fero egrius. Scitiꝰ hȩc queri¬
monia ouiꝰ & de quosit. Ignoser¬
te gͦ & sponsam eodem de filiis
matris suȩ conquerentem affectu:
quia in eodem sp̃ir: cum ait filii ma¬
tris meȩ pugnauerunt contra me.
Unde & alibi loquitur. Amici mei
& ꝓximi mei aduersum me appro.¬
pinquauerunt & steterunt. Lon¬
ge queso a uobis facite semꝑ hoc
tam abhominabile & dete stabile
malũ. uos qui exꝑti estis. & coti¬
die experimini quã bonuꝰ sit &
quã iocundũ habitare fr̃s in u¬
nui: si tamen in unuꝰ & ñ in scan¬
dalũ Alio quin nec iocundũ pla¬
ne nec bonuꝰ: s pessimũ ac mole¬
stissimũ. Ue autẽ homini illi ꝑquẽ
unitatis uincłm iocundũ turbabit᷑
ludicium ꝓfecto portabit. qͥcũq
ẽ ille Ante mͥ contingat mori quã

Expanded text:
abscondissem me forsitan ab eo. Tu vero homo unanimis, dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos , hoc est: Quod a te patior convivo et contubernali meo, id molestius sentio, fero aegrius. Scitis haec quaerimonia cujus, et de quo sit. 3. Agnoscite ergo et sponsam eodem de filiis matris suae conquerentem affectu, quoniam in eodem spiritu, cum ait: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Unde et alibi loquitur: Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt . Longe, quaeso, a vobis facite semper hoc tam abominabile et detestabile malum, vos qui experti estis, et quotidie experimini, quam bonum sit et quam jucundum habitare fratres in unum , si tamen in unum, et non in scandalum. Alioquin nec jucundum plane, nec bonum, sed pessimum ac molestissimum. Vae autem homini illi, per unitatis vinculum jucundum turbatur! Judicium profecto portabit quicunque est ille. Ante mihi contingat mori, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt & diuina: quȩ nobis in ea ap.¬
ponuntur. Diligenter gͦ inquit
considera quȩ tibi apponuntur.
sciens quia talia te oportet prȩpa¬
rare. Et go utiq quod in me est
diligenter attendo. ia mͥ apponi
in his uerbis sponse. & ad meara
ꝓrsus doctrinam cautelamq respi¬
cere quod ita ex nomine ac sola ex¬
primit᷑ ꝑsecutio a domesticis. & ta¬
centur tot & tam grauia quȩ ubiq
terrarũ nichilominus ex omiꝰ na.¬
tione quȩ sub cȩlo est. ab infidelib:
ab hereticis. & sctͦmaticis ꝑtulisse co.¬
gnoscitur. N oui sponsȩ prudenti-¬
am. nec putauerim casu hȩc illam
aut quasi mimemorem prȩterisse.
Sed ꝓfecto id expressius plangit qͦd
& sentit differentius. quodq uigi¬
lantuis nob̃ cauendũ existima t. Qdnã
hoc .Rlalũ utiq intestinũ atq do¬
mesticũ. Noc tibi manifeste in
euangłio ore ipsius saluatoris ex¬
pͥmitur cũ dicit. Et inmici ho¬
minis domestici erꝰ. Hoc & in ꝓpħa.

Expanded text:
sunt et divina, quae nobis in ea apsunt et divina, quae nobis in ea apponuntur. Diligenter ergo, inquit, considera quae tibi apponuntur, sciens quia talia te oportet praeparare . Ego utique, quod in me est, diligenter attendo id mihi apponi in his verbis sponsae, et ad meam prorsus doctrinam cautelamque respicere, quod ita ex nomine ac sola exprimitur persecutio a domesticis; et tacentur tot et tam gravia quae ubique terrarum nihilominus ex omni natione quae sub coelo est, ab infidelibus, ab haereticis et schismaticis pertulisse cognoscitur. Novi sponsae prudentiam; nec putavetim casu haec illam, aut quasi immemorem praeteriisse. Sed profecto id expressius 1372 plangit, quod et sentit differentius, quodque vigilantius nobis cavendum existimat. Quidnam hoc? Malum utique intestinum atque domesticum. Hoc tibi manifeste in Evangelio ore ipsius Salvatoris exprimitur, cum dicit: Et inimici hominis domestici ejus . Hoc et in propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs paulus comp̾hensus in his de
quib conqueritur. quod & ipse ali¬
quando ꝑsecutus sit ęccłiam der
Sed miscđi̾am consecutus ẽ: quiar
gnorans hoc fecit manens in inere.¬
dulitate. & ꝓbauit dm̃ se habere
patrem. frẽm ȩccłiȩ tam ex patre
quã ex matre esse. Sed attende
qͦmodo nominatim filios matris
suȩ & solos incusat. quasi soli in
culpa sint uanta & ab exteris
passa ẽ. iuxta illud apud ꝓpħam.
Sepe expugnauerunt me a iuuen¬
tute mea. & supͣ dorfum meũ fa¬
bricauerunt peccatores. Quid g
singulariter filios matris iuę
causaris. qui te minime ignoras
& ex aliis atq aliis nationib sepis¬
sime impugnatam: Id mensam
diuitis uocatus. diligenter ait con¬
sidera quȩ tibi apponuntur. Fratreᷤᷤ
ad mensam salomonis sedemus.
Quis ditior salomone. Non de terre¬
nis dico diuitiis. quãquã & ipsis sa¬
lomon habundaret. S ed intuemi¬
in presentem mensam. quomͦ suꝑ¬
nis est referta deliciis. S p̃ualia

Expanded text:
apostolus Paulus comprehensus in his, de apostolus Paulus comprehensus in his, de quibus conqueritur, quod et ipse aliquando persecutus sit Ecclesiam Dei , sed misericordiam consecutus est, quia ignorans hoc fecit manens in incredulitate ; et probavit Deum se habere patrem, fratrem Ecclesiae tam ex patre, quam ex matre esse. 2. Sed attende quomodo nominatim filios matris suae, et solos incusat, quasi soli in culpa sint. Quanta et ab exteris passa est? juxta illud apud prophetam: Saepe expugnaverunt me a juventute mea; et: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . Quid ergo singulariter filios matris tuae causaris, quae te minime ignoras et ex aliis at que aliis nationibus saepissime impugnatam? Ad mensam divitis vocatus, diligenter, inquit, considera quae tibi apponuntur. Fratres, ad mensam Salomonis sedemus. Quis ditior Salomone? Non de terrenis dico divitiis, quanquam et ipsis Salomon abundaret; sed intuemini praesentem mensam, quomodo supernis est referta deliciis. Spiritualia
Abbreviated transcription (Latin):
gnauerunt contrame.
Annas & carphas &
iudas scarioth filii synagogȩ fue-¬
runt. & hi contra eccłiam eque syna¬
goge filiam in ipso exortu ipsiꝰ
acerbissime pugnauerunt. sus¬
pendentes in ligno collectorem
ipsius iħm. Iam tunc siquidem
ds̃ impleuit ꝑ eos quod olim prȩ¬
signauerat ꝑ ꝓpħam dicens. ꝑcuti¬
am pastorem & disꝑgentur oues.
Et fortassis illius illa uox ẽ in canti¬
co erechiȩ. Prȩcisa est uelut a texen¬
te uita mea. dũ adhuc ordirer
succidit me. De his gͦ atq aliis qͥ
de illa gente xp̃iano nomini con¬
tradixisse seiuntur: puta dictum
a sponsa. filii matris meȩ pugna¬
uerunt contra me. Et pulchre fi¬
los matris suȩ non autem & patͥs
su illos uocat. qui non habebant
patrem dm̃. s ex patre diabolo eran:
homicidȩ utiq. sicut & ille homi¬
cida erat ab initio. Propterea non
dicit fratres mei. aut filii patris
mei. s filii inquit matris meȩ pu¬
gnauerunt contͣ me. A lioqͥn si non
ita distingueret. uideretur etiam

Expanded text:
gnaverunt contra me . Annas et Caiphas, et Judas Iscarioth, filii Synagogae fuerunt: et hi contra Ecclesiam, aeque Synagogae filiam, in ipso exortu ipsius acerbissime pugnaverunt, suspendentes in ligno collectorem ipsius Jesum. Jam tunc siquidem Deus implevit per eos, quod olim praesignaverat per prophetam, dicens: Percutiam pastorem, et dispergentur oves . Et fortassis illius vox illa est in cantico Ezechiae: Praecisa est velut a texente vita mea, dum adhuc ordirer, succidit me . De his ergo atque aliis, qui de illa gente Christiano nomini contradixisse sciuntur, puta dictum a sponsa: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Et pulchre filios matris suae, non autem et patris sui illos vocat, qui non habebant patrem Deum, sed ex patre diabolo erant; homicidae utique, sicut et ille homicida erat ab initio . Propterea non dicit: Fratres mei; aut: Filii patris mei; sed Filii, inquit, matris meae pugnaverunt contra me. Alioquin si non ita distingueret, videretur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dolores ñ sentiat corporis. Neq
hoc facit stupor. sed amõr. Sub¬
mititur enĩ sensus. ñ amittit᷑
Ergo ex petra martyris fortitu¬
do. inde plane potens ad biben¬
dum calicem dñi. Et calix hic
in ebrians. quã p̾clarus est. Pre¬
clarus in quã est atq iocundus.
ñ minus imꝑatori spectanti.
quã militi trrumphanti. Gau¬
dium &enim dñi est fortitudo
nr̃a. Quid ni gaudeat ad uocem
fortissimȩ confessionis: eniq
& requirit eam cum desiderio.
sonet inquiens uox tua in au¬
ribus meis. Nec cunctabitur re¬
pendere uicem scđm suam ꝓmis¬
sionem. continuo ut se confessꝰ
fuerit coram hominib. confite¬
bitur & ipse eum coram patre
suo. Rumpamus sermonẽ. nec
sit sine modo. si cuncta quȩ ad¬
huc ex ꝓposito capitulo restant
uno isto uelimus sermone com¬
plecti. Ergo quod suꝑest serue¬
mus principio alteri. ut de nr̃o
sane & uerbo & modo gaudeat

Expanded text:
dolores non sentiat corporis. Neque dolores non sentiat corporis. Neque hoc facit stupor, sed amor. Submittitur enim sensus, non amittitur. Ergo ex petra martyris fortitudo, inde plane potens ad bibendum-calicem Domini. Et calix hic inebrians quam praeclarus est! Praeclarus, inquam, atque jucundus non minus imperatori spectanti, quam militi triumphanti. Gaudium etenim Domini, fortitudo nostra . Quidni gaudeat ad vocem fortissimae confessionis? Denique et requirit eam cum desiderio: Sonet, inquiens, vox tua in auribus meis. Nec cunctabitur rependere vicem secundum suam promissionem: continuo ut se confessus fuerit coram hominibus, confitebitur et ipse eum coram Patre suo . Rumpamus sermonem, nec sit sine modo, si cuncta quae adhuc ex proposito capitulo restant, uno isto velimus sermone complecti. Ergo quod superest servemus principio alteri, ut de nostro sane et verbo et modo gaudeat
Abbreviated transcription (Latin):
michi faciem tuam: Ad quid:
Ut michi uidetur se magis osten¬
dere uult. Ita est. uideri uult
ñ uidere. Quid enĩ ille ñ uidet:
Non ei opus ut quis se ostendat.
a quo nil non uicletur nec si se
abscondat. Uult ergo uideri.
Uult benignus dux deuoti mi¬
litis uultum & oculos in sua
sustolli uulnera. ut illus ex hoc
animum erigat. & exemplo sui
reddat ad tolerandũ fortiorem.
Enimuero ñ sentiet sua. dum
illius uulnera intuebitur. Stat
martyr tripudians & trium¬
phans. toto licet lacero corꝑe¬
ferro. ñ modo fortiter sed &
alacriter sacrum e carne sua
circum spicit ebullire cruore.
Ubi ergo tunc anima martyris:
Nempe in tuto. nempe in pe¬
tra. nempe in uisceribus iu.
uulnerib nimiru patentib
ad introeundum. Si in suis
esset uiscerib scrutans ea fer¬
rum ꝓfecto sentiret. dolorem
ñ ferret. suc cumberet & nega¬
ret. Nunc aut̾e in petra ha¬
bitans. quid mirum si in mo¬
dum petrȩ duruerit. Sed
neq hoc miru. si exul a corꝑe

Expanded text:
mihi faciem tuam? Ad quid? mihi faciem tuam? Ad quid? Ut mihi videtur, se magis ostendere vult. Ita est: videri vult, non videre. Quid enim ille non videt? Non est ei opus ut quis se ostendat, a quo nil non videtur, nec si se abscondat. Vult ergo videri, vult benignus dux devoti militis vultum et oculos in sua sustolli vulnera, ut illius ex hoc animum erigat, et exemplo sui reddat ad tolerandum fortiorem. 8. Enimvero non sentiet sua, dum illius vulnera intuebitur. Stat martyr tripudians et triumphans, toto licet lacero corferro, non modo fortiter, sed et alacriter sacrum e carne sua circumspicit ebullire cruorem. Ubi ergo tunc anima martyris? Nempe in tuto, nempe in petra, nempe in visceribus Jesu, vulneribus nimirum patentibus ad introeundum. Si in suis esset visceribus, scrutans ea ferrum profecto sentiret; dolorem non ferret, succumberet, et negaret. Nunc autem in petra habitans, quid mirum si in modum petrae duruerit? Sed neque hoc mirum, si exsul a corpore