comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uita signet᷑. Quia enĩ eiusdẽ. popłi menbrũ ẽ: cũ quȩ
ipse patitur narrat. etiã ea quȩ sustinet ille denuntiat
git plerũq nc̃ tanto aliena existit a uerbere: quanto
post ex tranea remanet ab hereditate. & suꝑba iustos despi¬
cit : quos patͣna miscđit᷑ seueritas affligit. Sepeͣ reꝓbi e¬
andẽ fidẽ. qua iuuimus retinent. eadẽ fidei sacramenta ꝑ¬
cipiunt. eiusdẽ religionis unitate continent᷑. s tam̃ com¬
te etiã torrenti qui raptĩ transit inconuallib cõparant᷑.
Torrens nãq ex montanis ad ina defluit: & collectus hiema¬
lib pluuiis. estiuis solib arescit. Qui enĩ t̾rena diligentes spẽ
suꝑnȩ patriȩ deserunt : quasi ex monttb ualles petunt. Quc
tam̃ hyemps p̃sentis uitȩ multiplicat. s ȩstus uenturi iudi¬
cis ex siccat qr cũ sol suꝑnȩ districtionis incaluerit. reꝓboꝵ¬

Expanded text:
eum vita signetur. Quia enim ejusdem populi membrum est, cum quae eum vita signetur. Quia enim ejusdem populi membrum est, cum quae ipse patitur narrat, ea etiam quae sustinet ille denuntiat, git, quae nunc tanto aliena existit a verbere quanto post extranea remanebit ab haereditate, ut superba justos despicit, quos paterna misericorditer severitas affligit; saepe vero reprobi eamdem fidem, qua vivimus retinent eadem fidei sacramenta percipiunt, ejusdemque religionis unitate continentur, sed tamen comapte etiam torrenti, qui raptim transit in convallibus, comparantur. Torrens namque ex montanis ad ima defluit, et collectus hiemalibus pluviis, aestivo sole arescit. Qui enim terrena diligentes, spem supernae patriae deserunt, quasi ex montibus valles petunt. Quos tamen hiems praesentis vitae multiplicat, sed aetas venturi judicii exsiccat, quia cum sol supe
Abbreviated transcription (Latin):
de utrũ ꝓsꝑitas an ꝑsona diligat᷑. Amissio aut̃ felicitatis:
int̾rogat iũ dilectionis. Unde bene quidã sapiens dicit.
Non agnoscit᷑ in bonis amicus: & ñ abscondit᷑ in malis u¬
micus. Nec ꝓsꝑitas quippe. amicũ indicat. nec aduersitas mi¬
micũ celat : qr & ille sepe ꝓsperitatis nr̃ȩ reuerentia tegi
re dnĩ derelinquit : qr nimirũ qui ex aduersitate ꝓximũ
despicit. aꝑte. conuincit᷑ qd̃ hunc in ꝓsꝑis ñ amauit. &
cũ omp̃c ds̃ ideo quosdã ꝑcutiat. ut & ꝑcussos erudiat.
ñ ꝑcussis occasionẽ boni oꝑis p̾beat: quisquis ꝑcussũ des¬
picit. occasionẽ a se uirtutis repellit : & tantas nequius
contra auctorẽ erigit. quanto hunc nec piũ in salute
ꝓpͥa. nec iustũ in alieno uulnere. agnoscit. Intuendũ uͦ
ẽ. qd̾ beatꝰ iob sit sua loquit᷑. ut totius qͦq electi popłi ꝑ

Expanded text:
est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, rem Domini derelinquit, quia nimirum qui ex adversitate proximum despicitcum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra actorem erigit quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est, quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per
Abbreviated transcription (Latin):
ne dnm neglegit: ꝓfecto diligere ꝓrimũ nescit. Etͥ tẽ plemꝰ
in dĩ dilectionẽ ꝓficimꝰ. si in eiusdẽ dilectionis gremio pͥus
nerat. dicturus ꝑ legẽ. dñs. diliges ꝓrrimũ tuũ. p̃misit di¬
cens. diliges dñm dm̃ tuũ: ut scilicet in t̾ra pectoris nr̃i pͥ¬
us amoris sui radicẽ figeret : quatinꝰ᷑ ramos postmodũ di¬
lectio fr̃na germinaret. & rursũ qr amor. dĩ ꝓximi amo¬
re calescit: testat᷑ ioħes qͥ increpat dicens: qui ñ diligit
frẽm suũ quẽ uidet. dm̃ quẽ ñ uidet qͦmͦ potest diligere:
quȩ tam̃ diuina dilectio ꝑ timorẽ nascit᷑ s in affectũ cres
tescat. miro ordine. cuncta dispensans. alios flagellis depͥ¬
mit. alios successib fulcit: & cũ quoscdã temporalit᷑ dese¬
rit. in quoꝵdã cordib qd̃ malũ latet ostendit. Nam plerũq
ipsi. nos miseros insequunt᷑: qui felices sine cõparatione. co¬
luert̃. Cũ enĩ quis positꝰ in ꝓsꝑitate. diligit᷑: incertũ ual

Expanded text:
git, profecto amare proximum nescit, et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio priusnerat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum tuum sicut cens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei ex proximi amore calescit testatur Joannes, qui increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non videt, quomodo potest diQuae tamen divina dilectio per timorem nascitur, sed in affectu crescetescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum lateat, ostendit. Nam plerumque ipsi vos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde
Abbreviated transcription (Latin):
contra corruptionẽ suã uirtute contenderint: habere integrã
salutẽ nequeunt. quousq dies p̃sentis uitȩ finiat᷑. Inde & sub¬
dit᷑. & replebor dolorib usq ad tenebras. Modo nãq aduersan
gentia uitia bellũ carnis excitant. mͦ deuicta animũ ad ela¬
tionẽ uocant. bonoꝵ gͥ uita usq ad tenebras dolorib reple-¬
t᷑: qr qͦusq tempus corruptionis agit᷑. int̾na ext̃naq affi¬
ctione concutit᷑ : & salutis securitatẽ ñ iiuenit. nisi cũ diẽ
funditꝰ temptationis relinquit. Unde bene & hȩc eãdẽ cau¬
sa doloꝵ ꝓtinus subinfert᷑. cũ dicit᷑. Induta e caro mea putre

Expanded text:
contra corruptionem suam virtute contenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa gentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem vocant. Bonorum igitur vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agitur, interna externaque afflictione concutitur, et salutis securitatem non invenit, nisi cum diem funditus tentationis relinquit. Unde bene et haec eadem dol
Abbreviated transcription (Latin):
multiloqͥo quisq seruiens rectitudinẽ iustitiȩ tenere non
possit: testat᷑ ꝓpħa qui ait Hir linguosus ñ diriget᷑ sut̃ram.
hinc salomon iterũ dic. In multiloqͥo peccatũ ñ deerit. Hinc
ẏsaias ait. Cułtꝰ iusticiȩ silentiũ : udelicet indicans. qr m̃tis
iustitia desolat᷑. qͣndo ab immoderata loquutione ñ parcit᷑:
hinc iacob dic̃. Siqͥs putat se religiosũ eẽ ñ refrenans lin¬
guã suã. s seducens corsuũ: huiꝰ uana ẽ religio. hinc rursꝰ
ait. Sit aut̃ omĩs homo uelox ad audiendũ.: tardꝰ aut̃ ad
loquendũ. Hinc iterũ aduingit. Lingua inquietũ malũ: plena
ueneo mortifero. hinc ꝑ semetipsã nos ueritas admonet dicens.
Omẽ uerbũ ociosũ qd loquuti fuerint hommes.: reddent de. eo

Expanded text:
rviens rectitudinem justitiae tenere non possit, testatur propheta, qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑiora colligit᷑ qr illud repetit unde descendit: &ȩ relaxata
deperit. qr. se ꝑ infi ma inutilit᷑ spargit. Qot eni suꝑuacuis
reb a silentii sui censura dissipat᷑: quasi tot riuis extra se. ducit᷑.
Unde redire ⁊ interuis ad sui cognitionẽ ñ sufficit: qr ꝑ mul¬
tiloquiũ exteriꝰ sparsa. uĩ intimȩ considerationis amittit. Lotã

Expanded text:
ad superiora colligitur, quia illuc repetit, unde descendit. Quare relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Qui supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia, per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Tota
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutiat te ds̃ paries dealbate : & tu sedens udicas me scđm
legẽ. & cont᷑ legẽ iubes me ꝑcuti: hincẽ qd stepħs c̾tra uim
ꝑsequentiũ auctoritatẽ uocis exercere: nec moriturus expa¬
uit dicens. Dura ceruice ⁊ incircũcisi cordib ⁊ aurib. uos
ba tantȩ altitudinis zelo ueritatis ñ aut̃ uicio elationis exiluĩ.
ipsi patent᷑. indicant. qr factis dictisq aliis. & quanta humili¬
tate polleant: & gͣ eos quos redarguunt. quanta caritate ferue¬
ant. manifestant. Suꝑbia quippe odiũ generat : humilitas amo¬
re. Herba itaq quȩ amor exasperat: ꝓfecto ex fonte. humilitatis
manant. Qͦmͦ gͦ stepħs ꝓferre increpationẽ ꝑ elationẽ. potu¬
it : qui ꝓ eisclẽ qͦs increpauerat. ad deteriora crescentib seq lapidã¬
tib flexis genib orauit dicens. dñe. ne statuas illis hoc peccatr̃:
Qͦ mͦ paulus contra gentis suȩ sacerdotẽ ac principẽ. asꝑitatis

Expanded text:
s me secundum legem, et contra legem jubes me percuti? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisis cordibus et auribus, vos ba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus, flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis
Abbreviated transcription (Latin):
miscdit᷑ trahit dicens. pęnitemini gͥ. & conuertimini : ut dele¬
ant᷑ peccata ur̃a. Qͦmͦ helyseus uidere naaman ex elatione no¬
luit : qui ñ solũ se conspici s teneri etiã a muliere. ꝑmisit.
de qua scriptũ ẽ. Cũq uenisset ad uirũ dĩ in monte. app̃hendit
pedes eiꝰ: & accessit giezi ut amoueret eã. & ait homo di. Dmit

Expanded text:
misericorditer trahit, dicens: Poenitemini igitur et convertimini, ut deleantur peccata vestra . Quomodo Elisaeus videre Naaman ex elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri etiam a muliere permisit? de qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in 238 montem, apprehendit pedes ejus; et accessit Giezi, ut amove
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ te sacerdotes excelsoꝵ. Hinc eͣ enĩ qd̃ ahab suꝑb. ydoloꝵ ser¬
uitio subauctꝰ. cũ increpare helyã p̃sumeret. dicens. tu ne. e ᷤᷤ
ille qͥ conturbas isrł. helyas ꝓtinꝰ suꝑbi regis stultitiã obiur¬
gationis liberȩ auctotͥate ꝑcussit dicens. Non ego turbaui isi
s tu ⁊ domꝰ patris tui. qui dereliquistis mandata dñi: & sequu¬
ti estis balalim. Hinc ẽ qd helyseus uerã magistri celsitudinẽ

Expanded text:
acerdotes excelsorum . Hinc est quod Achab superbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tune es ille vir, qui conturbas Israel ? Elias protinus superbi regis stultitiam, objurgationis liberae auctoritate percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis 237 mandata Domini, et secuti estis Baalim. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
traditus dolores uulnerũ sentienbat. s sapient᷑ dĩ iustitiã di¬
ligens. stultã mundi sapientiã mentis despectu calcauerat.
Igit᷑ cont᷑ mundi diuites pauꝑ. cont᷑ potentes opp̃ssus. contra
sapientes stultꝰ dĩ. tria respondit : qr. nec pauꝑ eoꝵ substantiã.
nec opp̃̾ssus adiutoriũ contra robustos. nec stultus doctrinȩ
sapientiã carnalis quęrit. Scs̃ & enĩ uir qr mente. suꝑ semet¬
ipsũ rapit᷑: & pauꝑ inopia ñ angustat᷑: & opp̃ssus mł pati¬
t᷑ & uoluntarie stultꝰ carnalẽ sapientiã ñ mirat᷑. hinc ẽ
enĩ qd̃ opp̾ssus alius pauꝑ dicit. Aporiam᷑. s ñ destitum᷑: ꝑ
sequut ionẽ patim᷑. s ñ derelinquim᷑ : deicim᷑. s ñ ꝑimus.
ta sunt mundi elegit dẽ. ut confundat sapientes. Et siqͥs
tis aꝑiens dicit. Quasi
morientes. e ecce uiuimꝰ. It castiga¬

Expanded text:
traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam ditraditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes opsapientes stultus, doctrinam respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente pulchreipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus . ta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Et: Si quis iens, dicit: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castiga
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ uocat : & manũ robustoꝵ uires malignoꝵ spuum appel¬
lat. Quos iecirco robustos memorat : qr dũ absq carnis infirm¬
tate stͣ conditi. pͣiis eoꝵ adnisib imbecillitas adiuncta ñ obui¬
at. Hoc uͦ qd subdit᷑. docete me & ego tacebo. & siquid forte ig
noraui instruite. mei sub cuiꝰ distinctionis. libramine pende¬
at. in certũ uidet᷑: utrũ ad hoc subiunc¬
tũ sit qd̵ intulerat nũquid dixi. an certe disuinc¬
ta a suꝑiorib sententia ꝓmit᷑. qͣsi ꝑ increpationẽ dicat᷑. doce¬
te me & ego tacebo. & siquid forte. ignoraui instruite me.
Qd̃ tam̃ utriq distinctioni cõnuenit : qr ab intellectus sani tra¬
mite: ꝑ neutra recedit. S qr. hȩc intranscursu ꝑ allegoriã di¬
ximꝰ. restat ut moralit᷑ hystoriȩ uerba ꝑserutem᷑. beatꝰ gͥ iob¬
moralit᷑ rerũ dampna ꝑtulerat. malignoꝵ sp̃uũ ꝑcussionib

Expanded text:
dinem vocat, et manum robustorum vires malignorum spirituum appeldinem vocat, et manum robustorum vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos memorat, quia dum absque carnis infirmitate sunt conditi, pravis eorum adnisibus imbecillitas adjuncta non obvianoravi, instruite me. 51. Sub cujus distinctionis libramine pendeat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscrutemur  Vet. XXI rerum damna pertulerat, malignorum spirituum percussionibus
Abbreviated transcription (Latin):
uerba referunt᷑. qr. amicos beati iob hereticoꝵ speciẽ tenere iã
diximꝰ. recte se asserit eoꝵ substantiȩ ñ indigere. Hereticoꝵ qͥp¬
pe substantia carnał sapientia ñ inconuenient᷑ accipit᷑: qudũ¬
ꝑuerse. fultiunt᷑: quasi in uerbis se diuites ostendunt: ꝙͣ eo sc
eccłia ñ quęrit. qͦ hanc spũali intellectu transcendit. Sepe uͦ
heretici cũ ꝑuersa de fide. asserunt: ñnulla contͣ antiquum
hostẽ subtilia de carnis tẽptationib loquunt᷑. Nã ñnũꝗͣ eo
m se quasi sana menbra oꝑationis ostendunt. quo in fide
uulnerati serpentis morsu in capite tenent᷑. S sc̃a ęccłia au¬
dire. ab his subtilia de tẽptationib ñ uult: qr dũ uera qͣdã
de conuersatione asserunt. ad falsa ꝑfidiȩ ꝑducunt Unde
recte. nc̃ dicit᷑. Hũquid dixi afferte mͥ & de substantia ur̃
donate. mͥ. uł liberate me: de manu hostis. & de manu ro¬
bustoꝵ eruite me. manũ quippe hostis sathanȩ fortitu¬

Expanded text:
verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipite fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Unde recte nunc dicitur: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruite me? Manum quippe hostis Satanae fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
se diceret᷑: qr quanto uerius ad dm̃ reuertim᷑. tantõ subtiliuis
labores qͦs ꝑ ignorantiã in hoc mundo ꝑtulimꝰ. dolendo pensamꝰ.
Nã qͦ unicuiq plus dulce fit qd̃ de ȩt̾nis desiderat: eo ei magis
graue ostendit᷑. qd̃ ꝓ p̃sentiũ amore. tolerabat. Si uͦ ad solã hys¬
toriã sequentia uerba pensant᷑. ꝑ hȩc ꝓculdubio animꝰ dolenti.
expͥmit᷑: qualit̾ ꝑ diuersos motꝰ desiderii mestitia impellente
expectanbo uesꝑam. In nocte quippe dies quęrit᷑. in die uesꝑa
desiderat᷑ : qr. nimirũ dolor ñ ꝑmittit placere quȩ assunt. Cũc
mentẽ ꝑ exꝑimentũ p̃sentiũ afficit. semꝑ hanc qͣsi consolan¬
te desiderio. ad alia ꝑ expectationẽ tendit. S qr & afflicta meis
ꝑ appetitũ ducit᷑. & tam̃ dolor. eius etiã seductꝰ desideriis ñ fi

Expanded text:
 quanto verius ad Deum revertimur, tanto subtilius labores, quos per ignorantiam in hoc mundo pertulimus, dolendo pensamus. Nam quo unicuique plus dulce fit quod de aeternis desiderat, eo ei magis grave ostenditur quod pro praesentium amore tolerabat. Si vero ad solam historiam sequentia veexprimitur, qualiter per diversos motus desiderii moestitia impellente exspectat futura. --In nocte quippe dies quaeritur, in die vespera desideratur, quia nimirum dolor non permittit placere quae adsunt; cumque mentem per experimentum praesentium afficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et afflicta mens per appetitum ducitur, et tamen dolor ejus etiam seduc
Abbreviated transcription (Latin):
tinꝰ aduinx̃ dicens. Tu es ille uir qͥ fecisti hanc rẽ. Hic
e᷑ qd̃ uir dĩ ad destruendã idolatriã samariã missus. ihero¬
boã regẽ suꝑ altare thura iacientẽ. ñ rege̾ ueritꝰ. ñ for¬
midine᷑ mortis p̃ssus. cont᷑ altare. intrepidꝰ auctoritatẽ
liberȩ uocis exercuit dicens. Altare.
altare. hȩc dicit dñs ds̃.
Ecce filius nascet᷑ domui dauid iosias nomine: ⁊ immolabit

Expanded text:
cisti hanc rem . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam rege super altare thura jaciente, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus Deus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi contemplaua uita signat᷑: quȩ nos quasi ab hoc mundo
mortuos sepelit: dũ a t̾renis desideriis susceptos in intimis
abscondit. Ab exteriori quippe uita mortui etiã sepulti ꝑ
contemplationẽ fuerant. quib paulus dicebat. Mortui enĩ
estis: ⁊ uita ur̃a abscondita ẽ cum xp̃o in dõ. Actiua qͦq uita
sepulchrũ ẽ: qr a prauis nos oꝑibus mortuos tegit: s contẽ¬
platiua ꝑfectius sepelit. qr a cunctis mundi actionib fun¬
ditꝰ diuidit. Quisquis gͦ iã in se contumelias carnis edomu¬
it : suꝑ ẽ ut mentẽ ꝑ studia sc̃ẽ oꝑationis. exerceat. & quis¬
quis iã mentẽ ꝑ sca oꝑa dilatat: suꝑͤ ut hanc usq ad se¬
creta intimȩ contẽplationis extendat. Neq enĩ ꝑfectus p̃¬
dicator ẽ: qui uł ꝓpt᷑ contẽplationis studiũ oꝑanda neglegit.

Expanded text:
nisi contemplativa vita, signatur? quae nos quasi ab hoc mundo mortuabscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondsepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. Et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter contemplationis studium operanda negligit,
Abbreviated transcription (Latin):
erubescat. Quasi enĩ ab speculo feda facies displicet: cum
mens a uita simili in seipsa qd̃ auersetur uidet. Ait gͦ. Con¬
siderate semitas teman. it inera saba. & expectate paulisꝑ
acsi aꝑte. diceret. Dampna alieni teporis attendite: & tẽ spẽ
de ȩt̃nis firmius sumitis. si recto cordis ocło qd̃ in aliis displi¬

Expanded text:
erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in aliis displi
Abbreviated transcription (Latin):
cordis attriuerat: sub quanto discretionis moderamine
diumȩ sententiȩ archã portat. Amissis nãq uitulis mu¬
git: qr audita morte. filioꝵ in t̾rã tonso capite corruit.
S recto tam̃ itinere mugiens gradit᷑: qr os eius in gemi¬
tu ad dĩ laudes aperit᷑. cum ꝓtinus dicit. Dñs dedit. dñs ab¬
stulit. sic̃ dño placuit ita factum ẽ: sit nom̃ dñi benedictũ.
S indiscrete. mentes hanc uiuendi regulã nesciunt: & quo
uias dĩ dissolute appetunt: eo ad mundi it inera stulte repli
morat: qr quos auster reꝓbiteporis soluerit hos nimirum
rete implicationis tenet. bene aut̃ prauoꝵ facta describens
considerari hȩc admonet: qr ꝑuersa agendo diligimꝰ. s hȩc
uisa ialiis duudicamꝰ : & quȩ in nobis minus duuidicanda
credidimꝰ. quã sint turpia in alioꝵ actione cognoscimꝰ. Sieq
fit. ut ad semetipsã mens redeat & agere qd̃ rep̃hendit

Expanded text:
cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replicmorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
declinantes neq ad dexterã neq ad sinistrã. Ecce enĩ reclausis
domi uitulis uaccȩ quȩ sub archa dnĩ plaustro religant᷑. ge¬
munt & ꝑgunt: dant ab intimis mugitꝰ. & tam̃ ab itinere
ñ demutant gressus. Amorẽ quidẽ ꝑ cõpassionẽ sentiunt: s
colla posteruis ñ deflectunt. Sic sic necesse ẽ ut incedere de¬
beant qui sacrȩ legis iugo suppositi. iã ꝑ int̾nã scientiã dnĩ ar¬
chã portant.: quatinus ꝑ hoc qd̃ ꝓpinquoꝵ necessitatib condo¬
lent. a cepto rectitudinis itinere ñ declinent. bethsamis qͥp
ꝑna scientia ad int̾nȩ lucis habitaculũ ꝓpinquare.S tẽ ue¬
re bethsamis tendimꝰ. cũ uiã rectitudinis gradientes ad ui¬
cma erroris latera nec ꝓ affectu pignoꝵ declinamꝰ. quoꝵ
mirũ grã nr̃am m̃tẽ tenere debet᷑ ne hȩc eadẽ mens aut
si affectu ñ tangit᷑ dura sit. aut plus tacta si inflectit᷑ remiᷤᷤ¬
sa. Intueri libetꝰ beatũ iob. in quo diuini timoris iugo colla

Expanded text:
nistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames quipperna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum mirum gratia mentem nostram tenere debet, ne haec eadem mens aut, si affectu non tangitur, dura sit, aut, plus tacta si inflectitur, remiIntueri libet beatum Job, in quo divini timoris jugum colla
Abbreviated transcription (Latin):
Q legẽ tenens s legis auctorẽ ñ uidens. stans ante. p̃sepe. ieui¬
nat : qr nimirũ lex ante inediatoris aduentũ neqͣꝙͣ spũalit̃
sulsũ. qd ñ ẽ sale. conditũ. in lege sal litterȩ. ẽ uirtus intel¬
legentiȩ occultȩ. Quisquis gͦ obsequiis carnalib intentꝰ hanc
intellegere spũalit̾ nolut: quid aliud quã insulsũ cibũ coniedit:
S hoc in cibo sal. cognita ueritas misit: cũ latere in legẽ. sapo¬
rẽ occultȩ. intellegentiȩ. docuit dicens. Si crederetis moysi cre¬
deretis forsitan & mͥ. de me enĩ ille scripsit. Et rursũ. habete
sal in uobis. & pacẽ habete int᷑ uos. S qr ante mecliatoris ad¬
uentũ uidȩa legẽ carnalit᷑ tenuit. p̃ceptis eiꝰ dura iubentib
gentilitas subdi recusauit. Insulsũ gͦ cibũ comedere. noluit: ꝗ̃
nãq gentiliũ hoc qd̃ illic p̃cipit᷑ ferret. filioꝵ carnẽ ꝓ obsequio

Expanded text:
quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejuquia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam sulsa, a Christo sale condita. --In lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me . Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura jubentibus gentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere noluit, quianamque gentilium hoc quod illic praecipitur ferret, filiorum carnem pro obsequio
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ãm diuinȩ incarnationis accepit. Tunc bos uacuũ p̃sepe
tatũ ꝓpħauit. Inde & natꝰ dñs in p̃sepe ponit᷑. ut iuidelicet
signaret᷑. qr scã aĩalia quȩ ieuina dui apud lege̾ inuentas
incarnationis eiꝰ fȩno satiant᷑ Presepe enĩ natꝰ impleuit:
qͥ cibũ semetipsũ mentib mortaliũ p̃buit dicens. Qͥ edit
carnẽ meã & bibit sanguinẽ meũ. in me manet. ⁊ego meo.
d qr diu electoꝵ gentiliũ uota dilata st̃. ⁊ ex hebraico popło
scĩ quiq longo tempore redemptionẽ suã expectando gemu¬
erunt: beatus iob bene ꝓphetiȩ mysteria emãnans. ex utraq
natione causas afflictionis insinuat dicens. Numquid rugiet
onager cũ habuerit herbã: aut mugiet bos cũ ante p̃sepe ple¬
nũ steterit.  acsi aꝑte dicat. Iccirco gentilitas gemit. qr eam nec¬
dũ redemptoris sui gr̃a reficit: atq idõ uidȩa mugitꝰ dilatat.

Expanded text:
gratiam divinae incarnationis accepit. Tunc bos vacuum praesepgratiam divinae incarnationis accepit. Tunc bos vacuum praeseptanti prophetavit. Unde et natus Dominus in praesepe ponitur, ut videlicet signaretur quia sancta animalia, quae jejuna diu apud legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, beatus Job, bene prophetiae mysteria enarrans, ex utraque natione causas afflictionis insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat,
Abbreviated transcription (Latin):
rit. qͥd nãq ꝑ onagrũ. id ẽ agrestẽ asinum: nͥ gentilis popłs
designat᷑.:: quẽ sic̃ natura extra stabula disciplinȩ edidit: ita
uagus in uoluptatũ suaꝵ campo ꝑmansit. Qͥd ꝑ bouẽ. nͥ plebs
iudaica figurat᷑.: quȩ iugo dñationis suꝑnȩ supposita. ad spẽ
ꝓselitos colligens ꝑ corda quȩ ualuit uomerẽ legis traxit. S:
beati iob uita attestante. cognoscimus: ut ex pectasse. redẽpto
be isrłitica scĩ uiri incarnationis eiꝰ mysteriũ uidere cupie¬
rt̃. Unde & ꝑ eundẽ. redẽptorẽ. dicit᷑ discipłis. Multi dico uob̾ ius¬
gͦ onagri & fenũ bouis ẽ hȩc ipsa mediatoris incarnatio: ꝑ ꝗͣ
simul gentilitas & uidȩa satiat᷑. Quia enĩ ꝑ ꝓpħam dicit᷑. oĩs
caro fȩnũ. uniuersitatis conditor. ex nr̃a substantia carnẽ
sumens fȩnũ fieri uoluit: ne nr̃a in ꝑpetuũ fȩnũ caro re¬
maneret. Tunc gͦ herbã onager iuenit: cũ gentilis popłis

Expanded text:
ria. --Quid namque per onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoribe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicitur: Multi, dico go onagri, et fenum bovis est haec ipsa Mediatoris incarnatio, per quam simul gentilitas et Judaea satiatur. Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , universitatis conditor, ex nostra substantia carnem sumens, fenum fieri voluit, ne nostra in perpetuum caro fenum remaneret. Tunc ergo herbam onager invenit, cum gentilis populus
Abbreviated transcription (Latin):
sideria uagat᷑: ut eȩca mens quo ducit᷑. nesciat. & earnis suȩ
illecebris sese libent̾ subdat. Aliquando uͦ pͥus desideria
dunt. Nã sepe mens recta cernit: nec tam̃ audent᷑ contra
ꝑuersa se erigit. & renitens uincit᷑: dũ hoc ipsũ qd agit
diuidicans. carnis suȩ delectatione suꝑat᷑. Quia eñ plerũq
pͥus ocłs contemplationis amittit᷑ & post ꝑ carnis hutus
desideria mundi laborib animꝰ subiugat᷑. testat᷑ sanson ab
allophilis captus: qui postquã ocłos ꝑdidit. ad molã depu
lis intus aciẽ contẽplationis effodiunt foris incircuitu᷑ la¬
borẽ mittunt. Rursũ qr sepe & recta oꝑatio exteruis ꝑdi¬
t᷑. & tam̃ adhuc rationis lumen in corde retinet᷑. ꝓpħa ihe
remias insinuat : qui dũ sedechiȩ captiuitatẽ. narrat ordi¬
nẽ. captiuitatis int̾nȩ denuntiat dicens. E occidit rex ba

Expanded text:
sideria vagatur, ut caeca mens, quo ducatur nesciat, et carnis suae sideria vagatur, ut caeca mens, quo ducatur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria dunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audenter contra perversa se erigit, et renitens vincitur, dum hoc ipsum, quod agit, dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post per carnis hujus desideria mundi laboribus animus subjugatur, testatur Samson ab Allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deputlis intus aciem contemplationis effodiunt, foras in circuitum laborum mittunt. Rursum, quia saepe et recta operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, propheta Jeremias insinuat, qui dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis
Abbreviated transcription (Latin):
danti corpus alim̃to ñ reficis: in nullo utili labore subsis¬
tis. cũq mentẽ ꝑ desideria carnis accenderit: mox quoq lu¬
xuriosa uerba ꝓpriȩ suggestionis facit dicens. Si misceri ds̃
homines corporalit᷑ nollet: menbra ipsa coȩundi apta usi¬
b ñ fecisset. Cumq hȩc quasi ex ratione suggerit mentẽ
ad libidinũ effrenationẽ trahit. quȩ sepe dephensa patro¬
cinũ mex fallaciȩ & negationis inquirit: reãq se eẽ. ñ ęs¬
timat. si mentiendo uitã defendat. Pilosus gͦ alt᷑ ad alterũ
clamat: quando sub aliqua raciotinandi specie ꝑuersã men¬
tẽ culpa subsequens ex occasione culpȩ ỹcedentis illaqueat
cati in ea concordit᷑ pilosi dominant᷑. Sicq fit. ut sẽꝑ se greᷤᷤ¬
suũ semitȩ deterus inuoluant: dũ mentẽ reybã culpa ꝑeul¬
lectu obtundit᷑. & postmodũ captꝰ animus ꝑ exteriora de¬

Expanded text:
nti cibo vel alimento corpus non reficis, in nullo utili labore subsisnti cibo vel alimento corpus non reficis, in nullo utili labore subsistis. Cumque mentem per desideria carnis accenderit, mox quoque luxuria verba propria suggestionis facit, dicens: Si misceri Deus homines corporaliter nollet, membra ipsa coeundi apta usibus non fecisset. Cumque haec quasi ex ratione suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae, et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. cati in ea concorditer pilosi dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant, dum mentem relus obtunditur, et postmodum captus animus per exteriora de
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ flere debuerunt. Ubi apte subiungit᷑. & pilosus clama¬
bit alt᷑ ad alterũ. Qui nãq alii pilosi appellatione figurã¬
t᷑: nͥ hi quos greci tr nͥẽ. latini uͦ incubos uocant . quoꝵ
nimirũ forma ab humana effigie incipit: s bestiali ex¬
tremitate t̾minat᷑. Pilosi gͦ nomine ciuuslibet peccatias¬
peritas designat᷑ qd̃ & siquantło qͣsi ab optentu racionis in¬
cipit. semꝑ tam̃ ad irrationabiles motꝰ tendit. Et quasi ho
mo in bestiã desinit : dũ culpa ꝑ rationis imaginẽ incb̾¬
ans. usq ad irracionabilẽ effectũtrahit. Nã sepe edendi
delectatio seruit gulȩ: & seruire se simulat indigenti
ȩ naturȩ. Cũq uentrẽ. in ingluuȩ̃ extendit: menbra
in luxuriã erigit. Pilosus aut alt ad alterũ clamat. cum
dã cogni̾tionis uoce cõmissa iã culpa. culpã adhuc quȩ comi¬
tat᷑ inuitat. Sepe nãq ut diximus gula dicit. Si habun

Expanded text:
quae flere debuerunt. Ubi apte subjungitur: Et pilosus clamaquae flere debuerunt. Ubi apte subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum Qui namque alii pilosi appellatione figurantur, nisi hi quos Graeci Panas, Latini incubos vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur, quod et si quando quasi ab obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationabiles motmo in bestia desinit, dum culpa per rationis imaginem inchoans usque ad irrationabiles effectus trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire sae naturae; cumque ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriam erigit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum dam cognationis voce, commissa jam culpa, culpam quae adhuc committatur, invitat. Saepe namque, ut diximus, gula dicit: Si abunda
Abbreviated transcription (Latin):
di ñ habet : qr & ypocrasis cunctis intuentib imaginẽ de se¬
mente draco cubat. & structio pascit᷑ . qr & latens malicia
callide tegit᷑. & intuentiũ ocłis simulatio bonitatis antefer¬
t᷑ Quid uͦ onocentauroꝵ nomine: nͥ & lubrici figurant᷑ & e¬
lati. greco quippe eloquio or uoẽ. asinus dicit᷑ : & appellati¬
one asini luxuria designat᷑. ꝓpħa at testante qui ait. ut car¬
nes asmoꝵ carnes eoꝵ. Tauri aut uocabulo ceruix suꝑbiȩ de¬
monstrat᷑: sic̃ uoce dnĩca de uidȩis suꝑbientib ꝑ psalmistam
dicit᷑. Tauri pingues obsederunt me Onocentauri gͦ st̃. qͥ
subiecti luxurię uiciis inde ceruicẽ erigunt. unde humi¬
liare debuerunt : qr carnis suȩ uoluptatib seruientes. ex¬
pulsa longe uerecundia ñ solũ se amittere rectitudinẽ
ñ dolent. s adhuc etiã de opere confusionis gaudent. Ono¬
centauris aut̃ dȩmonia occurrunt : qr maligni sp̃e ualde
eis ad uotũ deseruiunt. quos de his gaudere conspiciunt.

Expanded text:
nctis intuentibus imaginem samente draco cubat, et struthio pascitur, quia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid autem Onocentaurorum nomine nisi et lubrici figurantur et elati? Graeco quippe eloquio ὂνος onos asinus dicitur, et appellatione asini luxuria designatur, propheta attestante, qui ait: « Ut carnes asinorum carnes eorum . » Tauri autem vocabulo cervix superbiae demonstratur, sicut voce Dominica de Judaeis superbientibus per Psalmistam dicitur: Tauri pinques obsederunt me . Onocentauri ergo sunt qui, subjecti luxuriae vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliari debuerunt. Qui, carnis suae voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia, non solum se amittere rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gaudent. Onocentauris autem daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt quos de his gaudere conspiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
atq a recto itinere cordis gressũ deflectat. ne uim suꝑni
amoris mmpediat. & surgentẽ mentẽ suꝑ imposito ponde re
Ueorsũ p̃mat. Sic eteniꝰ quisq ꝓximoꝵ debet necessitatib
cõpati: ut tam̃ ꝑ compassionẽ ñ sinat tũ suȩ intentiois
mmpediri: ut affectus quidẽ mentis uiscera repleatis ta¬
ñ ab spũali ꝓposito ñ auertat. Heq enĩ scĩ uri ad impẽ¬
denda necess aria ꝓpinquos carnis ñ diligunt: s amore spũ¬
alium ipsã in se dilectionẽ uincunt. quatinꝰ sic eã discretionis
moderamine temperent. ut ꝑ hanc in paruo saltẽ ac minimo
ã recto itinere ñ declinent. Quos bene nob̃ ꝑ significationẽ
uaccȩ innuunt. quȩ sub archa dnĩ ad montana tendentes affec-¬
as uaccas quȩ lactabant uitulos uinxert̃ ad plaustrũ. uitu¬
losq eaꝵ clauserunt domi: & posuerunt archã dĩ suꝑ plaustrũ.

Expanded text:
atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni amoris impediat, et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic etenim quisque propinquorum debet necessitatibus compati, ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri. Ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spirituali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritualium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo, a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affecas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum .
Abbreviated transcription (Latin):
scre. dm̃i familiarius appetit: qui p̃ amore. pietatis nescire
desiderat: quos carnalit᷑ scuut Graui & enim dampno scien¬
tia diuma minuit᷑ si cũ carnis notitia partit᷑. Extra cogno¬
tos g quisq ac ꝓcimos debet fieri. si uult parenti omĩum
ueruis ungi: quatinꝰ eosdẽ quos ꝓpt̃ dñ utilit᷑ neglegit.
tanto solicuis diligat quanto in eis affectũ solubile copule
carnis ignorat Debemꝰ quidẽ & temporalit᷑ his quib uicmri
uingimꝰ plus ceteris ꝓdesse: qr & flãma ad motis reb incen¬
dum porrigit: s hoc ipsũ pͥus ubi nascit᷑ meendit. Debemꝰ
copulã trenȩ cognationis cognoscere: s tam̃ hane eũ eursum
mentis p̃pedit. ignorare: quatinꝰ fidelis animꝰ in dimino stu¬
dio accensis. nec ea quȩ sibi st̃ in mfimis coniuncta despitiat.
ꝙ hȩc apud semetipfũ recte ordinans. sũ moꝵ amore. trans
cendat: Sollerti gͦ cura ꝓuidendũ ẽ. ne carnis grã subrepat.

Expanded text:
scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis ejus nescire se desiderat quos carnaliter scivit. Gravi etenim damno scientia divina minuetur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi: quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit, tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare: quatenus fidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et haec apud semetipsum reccendat. Solerti ergo cura providendum est ne carnis gratia subrepat,
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirco gͥ bene foris diuidicant altitudinẽ t̾renȩ celsitudi¬
nis : qr intꝰ ocłm ñ gͣuat pondꝰ tumoris. Unde beatꝰ iob cũ
in amicis dura loquentib t̾renã prudentiã. uires. substanti¬
ãq despiceret dicens. nũqͥd dixi afferte mͥ ⁊ de substantia
urã donate mͥ. ł lib̾ate me de manu hostis. ⁊ de manu ro
instruite me: quid de semetipso sentiat. paulo uferius ma
se infirmitatis conspiciat: quẽ pupillũ uocat. Sequit᷑. Quare¬

Expanded text:
Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudiIdcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi? vel: Liberate me deinstruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manse infirmitatis conspiciat, quem pupillum vocat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
picere potuit: qui dõ familiarit᷑ colloquens sequentẽ se iethro
cognatũ humilis adorauit. cuiꝰ etiã consilio tantã obȩdientiã
p̃buit. ut post secreta di colloquia magnũ lucrũ duceret. qd̵
de aliis pensare debeamꝰ. Scĩ &enĩ uiri nec ex elatione st̃ libe¬
ri. nec ex timore sũmissi.s cũ rectitudo eos ad lib̾tatẽ uocis e¬
rigit. consideratio infirmitatis ꝓpͥȩ in humilitate custodit.
Culpas quippe delinquentiũ ⁊ si alto increpantes feriunt. se¬
metipsos tam̃ apud se subtilius iudicantes quasi in abiectis
ponunt : & quo p̃ua in aliis insequunt᷑. eo ad repͥmendos se
atrociores redeunt. Rursũq qͦ sibimet meliora agentib neqͣꝙͣ
parct̃ : eo uigilantiꝰ aliena facta rep̾hendt᷑. Quid eniꝰ de hu¬
mana potentia mirari exteriꝰ potert̃ : qͥ in semetipsos qͦ des¬
picunt. etiã cũ intimȩ penȩ iã arcẽ sublimitatis app̃hendt᷑.

Expanded text:
picere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro picere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit ? Cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod de aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ cucurrit. sic̃ seriptũ ẽ. Accinctꝰq lũbis currebat ante a¬
hab. Qͦ mͦ uir di iheroboã p̃sentiã ex elatioẽ despexit qui a¬
rentẽ eiꝰ dexterã saluti. pͥstinȩ ꝓtinꝰ ex pietate reparauit.Ø
sic̃ scriptũ ẽ. Cũq audisset rex sermonẽ hominis dĩ quẽ in¬
climauerat c̃tra altare in bet̾el. extendit manũ suã de
altare̾ dicens. App̃hendite eũ. Et exaruit manꝰ eiꝰ. & paulopost.
Orauit uir dĩ faciẽ dñi : & reuersa ẽ manꝰ regis ad eũ. & facta ẽ
sic̾ pͥus fuerat. Quia enĩ suꝑbia gignere. uirtutes nescit qͣnta
ex humilitate ꝓdiit uox increpationis ostendit᷑. qͣ signa comi¬
tant᷑. Qmͦ nathan contra dauid regẽ ꝑ uerba increpationis
tumuit: qui cũ increpanda culpa deeẽt. in t̾rã se eiꝰ conspectiu
ꝓtinꝰ strauit.: sic̃ scriptũ ẽ. Iunciauert̃ regidicentes. Ad est
nathan ꝓpħa. Cũq introisset ante conspectũ regis. adorauit

Expanded text:
scriptum est: Accinctusque lumbis currebat ante Achab? Quomodo Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dextram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit, sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem clamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite eum, et exaruit manus ejus? Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini, et reversa est manus ejus ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se in conspectu ejus pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta. Cumque introisset ante conspectum regis, adoravit
Abbreviated transcription (Latin):
datiã ꝑuenit᷑: ꝓtinꝰ innotuit cũ subiunx̃. & inuentũ uerba ꝓfer¬
tis. Inuentũ enĩ uerba ꝓferre ẽ: ociosa dicere. Nã sepe dũ ab o¬
ciosis uerbis neqͣꝗͣ lingua cõpescit᷑: ad temeritatẽ qͦq stultȩ in¬
crepationis effrenat᷑. Quibusdam enĩ suȩ ruinȩ gradib desi¬
diosa mens in foueã lapsa impellit᷑. Nã dum ociosa cauere uer¬
ba neglegimꝰ. ad noxia ꝑuenimꝰ : ut pͥus loqui aliena libeat. &
postmodũ detractionib eoꝵ uitã de quib loquit᷑ lingua mor¬
deat: quandoq aut̃ usq ad aꝑtas contumelias erũpat hinc se
minant᷑ stimuli. oriunt᷑ rixȩ : accendunt᷑ faces odioꝵ. pax tota ex¬
tingͥt᷑ cordiũ. Unde bene ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui dimittit aquã ca
put ẽ uirgioꝵ. Aquã quippe dinittere ẽ: linguã influxũ elo¬
quii relaxare. Quo contra & in bonã partẽ asserit dicens. Aqͣ

Expanded text:
enitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba proferenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui d » Aquam quippe dimittere, est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: « Aqua