comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrã in necessitatẽ p̃parabant᷑: & in tẽ.¬
porib suis non p̾terient uerbũ. Proptẽa ab
initio confirmatus sum & consiliatus sum:
& cogitaui & scripta dimisi. Omĩa opera dñi
bona: & om̃e opus hora sua subministrabit.
Non ẽ dicere hoc illo nequius ẽ: omĩa enĩ in
tempore suo cõꝓbabunt᷑. Et nunc in omĩ co¬
de & ore collaudate: & benedicite nomen dñi
ecupatio magna ereata omĩb hominib. &
iugũ graue suꝑ filios adã. a die exitus de uen¬
tre matris eoꝵ usq in diem sepulturȩ in ma¬
trẽ om̃ium. Togitationes eoꝵ & timores cordi.
adinuentio expectationis. & dies finitionis.
residentes suꝑ sedẽ głosam. usq ad humilia¬
tum in terra & cinere. Ab eo qui utitur ia¬
cinc̾to. & portat coronã. usq ad eum qui o¬
ꝑitur lino crudo. furor. zelus. tumultus fli¬
ctuatio. & timor mortis: iracundia ꝑseuerans
& contentio. & in tempore refectionis in cubi¬

Expanded text:
super terram in necessitatem praeparabuntur et in temsuper terram in necessitatem praeparabuntur et in temporibus suis non praeterient verbum propterea ab initio confirmatus et consiliatus sum et cogitavi et in scripta dimisi omnia opera Domini bona et omne opus hora sua subministrabit non est dicere hoc illo nequius est omnia enim in tempore suo conprobabuntur et nunc in omni corde et ore conlaudate et benedicite nomen Domini occupatio magna creata est omnibus hominibus et iugutre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium cogitationes eorum et timores cordis adinventio expectationis et dies finitionis residentes super sedem gloriosam usque ad humiliatum in terra et cinere ab eo qui utitur hyacintho et portat coronam usque ad eum qui operitur lino crudo furor zelus tumultus fluctuatio et timor mortis iracundia perseverans et contentio et in tempore refectionis in cubi
Abbreviated transcription (Latin):
illius mirabile. Non ẽ dicere qͥd ẽ hoc. aut
qͥd ẽ illud: om̃i enĩ in tẽpore suo querentur.
Benedictio illius quasi fluuiꝰ mundabit: & qͦ¬
modo cataclismus aridã inebriauit: sic ira ip¬
sius gentes. quȩ non exqͥsierunt eum heredita¬
bit. Quomͦ conuertit aquas & siccata ẽ terra. &
uis illius uiis illoꝵ directȩ sunt: sic peccatoribꝰ
offensiones in ira eiꝰ. Bona bonis creata sunt ab
initio: sic nequissimis bona & mala.
& ferrũ. lac & panis similaginis. & mel & botrꝰ¬
nis. sic & impiis & peccatorib in mala conuer¬
tent᷑. Sunt sp̃c qui ad uindictam ereati suns
& in furore suo confirmauert᷑ tormenta sua:¬
& in tẽpore consũmationis effundent uirtu¬
tẽ. & furorẽ eiꝰ qui fecit illos confundent. Ig¬
nis. grando. fames. & mors: omĩa hec ad uindic
tam ereata sunt. Bestiarũ dentes. & scorpiones.
& serpentes: & rõphea uindicans in ext̾mini¬
um impios. In mandatis eius epulabant᷑. &

Expanded text:
aut quid est illud omnia enim in tempore suo quaerentur benedictio illius quasi fluvius inundavit et quomodo cataclysmus aridam inebriavit sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum hereditabit quomodo convertit aquas et siccata est terra et viae illius viis illorum directae sunt sic peccatoribus offensiones in ira eius bona bonis creata sunt ab initio sic nequissimis bona et mala & ferrum, sal, lac, & panis similagineus, & mel, & botrtoribus in mala convertentur sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt et in furore suo confirmaverunt tormenta sua in tempore consummationis effundent virtutem et furorem eius qui fecit illos confundent ignis grtam creata sunt: v.36. Bestiarum dentes, & scorpii, & serpentes, & romphaea vindicans in exterminium impios. 37. In mandatis ejus epulabuntur, &
Abbreviated transcription (Latin):
& tamquã seintilla quã ẽ considerare. Omĩa hec
uiuent & manent in scłm: & in om̃ĩ necessitate oĩa
obaudiunt ei. Omĩa duplicia unum contra unũ
& non fecit quicꝗͣ deesse: & uniuscuiꝰq confir¬
mauit bona. & quis satiabit᷑ uidens głam eiꝰ
Iltitudinis firmamentũ pulchritudo ẽ. species ce
E li m uisione głȩ: sol in aspectu. annuncians in exi¬
tu. Uas admirabile opus excelsi. In meridiano exu¬
rit terrã: & in conspectu ardoris eius qͥs poterit
sustinere: Fornace̾ custodiens in operib ardoris.
Triplicit᷑ sol exurens montes. radios igneos exuff lan̾:
& refulgens radiis suis obcȩcat ocłos. Magnus

Expanded text:
 tamquam scintillam quam est considerare omnia haec vivent et manent in saeculum et in omni necessitate omnia obaudiunt ei omnia duplicia unum contra unum et non fecit quicquam deesse uniuscuiusque confirmavit bona et quis satiabitur videns gloriam eius altitudinis firmamentum pulchritudo est o subjungitur. « Sol in aspectu annuntians in exitu, vas admirabile opus Excelsi. In meridiano exuret terram, et in conspectu ardoris ejus quis poterit sustinere? Fornacem custodiens in operibus ardoris: tripliciter sol exurens montes, radios igneos exsufflans et refulgens, radiis obc
Abbreviated transcription (Latin):
licitudo eiꝰ auferet somniũ. ne forte in adoles¬
tia sua adultera efficiat᷑. & cõmorata cũ uipo oat¬
uiro commorata transgrediatur. aut certe steri¬
lis efficiat᷑. Suꝑ filiam luxuriosã firma eustodiã:
ne quando faciat te in obꝓbrium uenire inimi¬
cis. detractione in ciuitate & abiectione ple¬
bis: & confundat te in multitudinẽ popłi. Om̃i
homini mntendere in specie: & in medio mulie¬
rũ noli cõmorari. De uestimentis enĩ ꝓcedit ti¬
nea: & a muliere iniquitas uiri. Melior ẽ miqͥ¬
tas uiri quã benefaciens mulier: & mulier con¬
fundens in obꝓbrium. Alemor ero gͥ operum
dnĩ: & quȩ uidi annuntiabo in sermonib dñi
opera eiꝰ. Sol illuminans ꝑ om̃ia respexit: & gła
dni plenũ ẽ opũ eꝰ. Nonne dñs facit scõs enarra¬

Expanded text:
o eius auferet somnum ne forte in adulescentia sua adultera efficiatur et commorata cum viro oorte cum viro commorata transgrediatur aut certe sterilis efficiatur super filiam luxuriosam confirma custodiam nequando faciat te in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi omni homini noli intendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere iniquitas viri melior est iniquitas viri quam benefaciens mulier et mulier confundens in obprobrium memor ero igitur operum Domini et quae vidi adnuntiabo in sermonibus Domini opera eius sol inluminans per omnia respexit et gloria Domini plenum est opus eius nonne Dominus f
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ patrũ nr̃oꝵ confiteor. teq laudo. qr sapi¬
entiã & fortitudinẽ dedisti michi: & nunc
ostendisti michi quȩ rogauimus te: qr ser¬
monẽ regis aperuisti nobis. Cap̃ .

Expanded text:
s patrum nostrorum, confiteor teque laudo, quia sapientiam et fortitudinem dedisti michi, et nunc ostendisti michi que rogavimus te, quia sermonem regis aperuisti nobis. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficiendos sapientes babilonis: & in terro¬
ob causam tam crudelis sententia a facie eẽt
arioch danieli: daniel ingressus rogauit
rege̾ ut tẽpus daret sibi ad solutionẽ indican¬
dã regi. Et ingressus ẽ domũ suã. ananiȩq
misacli. & arariȩ socus suis indicauit negoci
um ut quererent miscđiam a facie dĩ eȩli
suꝑ sacramento isto: & non ꝑirent daniel &
socii eius cum cȩteris sapientib babilonis.
Tunc danieli nocte ꝑ uisionẽ mysterium
reuelatũ ẽ. Et daniel benedirit dm̃ cęli: & lo¬
quutꝰ ait. Sit nomen benedictũ a scło & us dñ¬
q in scłm: qr sapientia & fortitudo eiꝰ sus.
& ipse mutat tempora. & etates: tranffert
regna atq constituit. Dat sapientiam sapi¬
entib: & scientiam intelligentib disciplinã

Expanded text:
interficiendos sapientes Babylonis. Et interroquam ob causam tam crudelis sententia a facie regisArioch Danieli, Daniel ingressus rogavit regem, ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi. Et ingressus est domum suam, Ananiaeque, Misaeli et Azariae sociis sum ut quaererent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Daniheli per visionem nocte mysterium revelatum est et Danihel benedixit Deo caeli et locutus ait sit nomen Domini benedictum a saeculo et usque in saeculum quia sapientia et fortitudo eius sunt et ipse mutat tempora et aetates transfert regna atque constituit dat sapientiam sapientibus et scientiam intellegentibus disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
re cȩli infundẽris. Septẽ quoq tempora
mutabunt᷑ suꝑ te : donec scias qd̾ domine¬
tur excelsus suꝑ regnũ hominũ. & cui uo
luerit det illud. Qđ aut̃ precepit ut relin¬
queret᷑ germen radicũ eius id ẽ arboris:
regnũ tuum tibi manebit. postaͣ. cognoue¬
ris potestatẽ eẽ olestẽ. Quãobrẽ. rex consili¬
um meum placcat tibi. & peccata tua elemo¬
sinis redime. & miquitates tuas misericordu
pauperũ: forsitan ignoscet ds̃ delictis tuis
Omĩa uenerunt suꝑ nabuchodosor regẽ.
ost finẽ mensium duodecĩ in aula regis¬
babilonis deambulabat. Respondensq
rex ait. Nonne hec ẽ babilon magna quã
ego ȩdificaui in domũ regni. in robore for¬
titudinis meȩ. & in gła deroris mei:

Expanded text:
 tempora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicumque voluerit, det illud. Quod autem praecepit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est, arboris: Regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore forti
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc ingressus daniel ad arioch quem
constituerat rex ut ꝑderet sapientes babi¬
lonis: sic ei loquutꝰ ẽ. Sapientes babilonis
ne ꝑdas. Introduc me in conspectu regis: &
solutionẽ regi narrabo. Tunc arioch festinꝰ
introduxit danielẽ ad regẽ: & dixit ei. Inue¬
ni hominẽ de filiis transmigrationis iudȩ :¬

Expanded text:
hel ingressus ad Arioch quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis sic ei locutus est sapientes Babylonis ne perdas introduc me in conspectu regis et solutionem regi enarrabo tunc Arioch festinus introduxit Danihelem ad regem et dixit ei inveni hominem de filiis transmigrationis Iudae
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ sidrachi uidelicet misach & abdenago.
qui misit angłm suum & eruit seruos su¬
os. qr. crediderunt in eo. & uerbũ regis im¬
mutauerunt: & tradiderunt corpora su¬
a ne seruirent. & ne fertit adorarent omnẽ¬
dm̃ excepto dõ suo. Ame gͦ ꝓpositũ ẽ decre

Expanded text:
eorum: Sidrac videlicet: Misac: et Abdenago: eorum: Sidrac videlicet: Misac: et Abdenago: qui misit Angelum suum: et eruit servos suos: qui crediderunt in eo: et verbum Regis immutaverunt. Et tradiderunt corpora sua ne servirent: et ne adorarent Deum: excepto Deo suo.
Abbreviated transcription (Latin):
Huc usq ñ habet᷑ in ebreo. s quȩ posuimꝰ
D theodotionis editione translata st̃. cx.¬
unc nabuchodonosor rex obstupuit. &
surrexit ꝓpere: & ait optimatib suis.
Nonne tres uiros misimꝰ in medio ignis cõ¬
peditos: Qui respondertint dicentes regi.
Uere rex. Respondensq rer ait. Ecce ego
uideo uiros quatuor solutos & deambulan¬
tes in medio ignis & nicħ corruptionis in
eiꝰ ẽ: & species quarti simił ẽ filio dĩ: Lunc
accessit nabuchodonosor ad ostiũ fornacis igniᷤᷤ
ardenti. ait. Sidrach misach ꝙ abdenago serui dĩ
excelsi egredimini. & uenite. Statĩq egressi s̃ si¬
drach misachabdenago de medio ignis.
Et congregati satrape. magistratꝰ. & iudices
& potentes regis. contẽplabant᷑ uiros illos
qm nichil potestatis habuisset ignis in eoepo
rib eoꝵ: & capillus capitis eoꝵ non eet adus¬
tus. & sarabare eoꝵ non fuissent immutate.
& odor. ignis non transissent ꝑ eos. Et erũ¬
pens nabuchodonosor ait. Benedictus ds̃

Expanded text:
usque non habentur in Hebraeo, et quae posuimus, de Theodotionis editione translata sunt. Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes dixerunt regi: Vere, rex. Respondit, et ait: Ecce ego video viros quatuor solutos, et ambulantes in medio ignis, et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egressi sunt Sidrach, Misach, et Abdenago de medio ignis. Et congregati satrapae, magistratus, et judices, et potentes regis, contemplabantur viros illos, Quoniam nihil poteribus eorum: et capillus capitis eorum non esset adustus: et sarabela eorum non fuissent imminuta: et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodonosor ait. Benedictus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ner cognosceret qd̵ potestatẽ habeat altissi¬
mus in regno hominũ & quẽxũq uoluerit
suscitabit super illud. Tu quoq filius eiuᷤ
balthasar non humiliasti cor tuum. cũ sei
res hec omĩa. sed aduersus dominatorẽ: ele
uatus es: & uasa domus eiꝰ allata sunt corã
te: & tu & optimates tui. & urores tuȩ &
concubinȩ tuȩ uinum bibistis in eis. Beos
& ligneos. & lapideos: qui non uident neq
audiunt. neq sentiunt laudasti. Porro dm̃
qui habet flatũ tuum in manu sua. & om̃s
uias tuas. non glorificasti:. iccirco missus ẽ¬

Expanded text:
nec cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non humiliasres haec omnia, sed adversus dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te et tu et optimates tui et uxores tuę et concubinę tuę vinum bibistis in eis, deos e, ligneos et lapideos, qui non vident neque audiunt neque sentiunt, laudasti. Porro deum, qui habet flatum tuum in manu sua et omnes vias tuas, non glorificasti. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
posuit cor ut liberaret eum: & usq ad oc¬
casũ solis laborabat ut erueret eum. Uiri
aut̃ illi intelligentes regẽ. dyxerunt ei. Sci
mutari: Tunc rex p̃cepit & adduxerunt
danielẽ: & miserunt in lacũ leonũ. Dix̃ ꝙ¬
allatusq ẽ lapis unus. & posituᷤᷤ suꝑ os laci.
Qu̾ẽ obsignauit rex anulo suo. & anulo op¬
timatũ suoꝵ: ne quid fieret contra danie¬
lẽ. Et abiit rex in domũ suam. & dormiuit
incenatus. cibiq non sunt illati corã eo
insuꝑ & sõnus recessit ab eo. Tunc rex pri¬
mo diluculo surgens festinus ad lacũ leonũ
ꝑrexit: appropinquansq lacui danielẽ uo¬
ce lacrimabili inclamauit. Et affatus ẽ eũ
Daniel serue dei uiuentis. ds̃ tuus eui tu ser¬
uis semꝑ: putasne ualuit te liberare. aleo
a inuenta est in me. Sed & corã te rexde¬
lictũ non feci. Tunc rex uehement᷑ gauisꝰ
ẽ suꝑ eum: & danielem p̾cepit eduei de la

Expanded text:
posuit cor ut liberaret eum, et usque ad ocposuit cor ut liberaret eum, et usque ad occasum solis laborabat ut erueret illum. Viri autem illi intelligentes regem, dixerunt ei: Scitmutari. Tunc rex praecepit: et adduxerunt Danielem, et miserunt eum in lacum leonum. DixAllatusque est lapis unus, et positus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, serve Dei viventis, Deus tuus, cui tu servis semper, putasne valuit te liberare a leona inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de la
Abbreviated transcription (Latin):
qd statutũ ẽ medis atq ꝑsis. nec p̾uaricari
cuiquã liceat. Porro rex darius ꝓposuit edi¬
cꝰtum & statuit. Qđ cũ daniel cõperisset id
ẽ constitutã legẽ ingressus ẽ domũ suam:
&e fenestris aꝑtis de oenaculo suo. contra ihe¬
rłm trib temporib in die flectebat genu¬
a sua & adorabat: confitebat᷑q corã dõ su
o. sicut & antea facere consueuerat. Uiri gͥ
illi curiosius inquirentes. inuenert̃ danie¬
lẽ orantẽ & obsecrantẽ dm̃ suum. Et accr¬
dentes loquutiꝰ regi suꝑ edicto .Rex. nũqͥd
non constituisti ut om̃is homo qui rogaret
quẽ quã de dus & hominib usq ad dies tri¬
ri non licet. Tunc respondentes dixerunt
corã rege. Daniel de filiis captiuitatis iude
non curauit de lege tua. & de edicto qd
constitusti: sed trib temporib ꝑ diem o¬
rat obseeratione sua. Qđ uerbum cũ au¬
disset rex satis contristatꝰ ẽ: & ꝓ daniele

Expanded text:
quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Darius proposuit edictum, et statuit. Quod cum Daniel comperisset, id est, constitutam legem, ingressus est domum suam: Et fenestris apertis in coenaculo suo contra Jerusalem tribus temporibus in die flectebat genua sua, et adorabat, Confitebaturque coram Deo sfacere consueverat. Viri igitur illi curiosius inquirentes, invenerunt Danielem orantem et obsecrantem Deum suum. Et accedentes locuti sunt regi super edicto: Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triri non licet. Tunc respondentes dixerunt coram rege: Daniel de filiis captivitatis Judae, non curavit de lege tua et de edicto quod constituisti, sed tribus temporibus per diem orat obsecratione sua. Quod verbum cum audisset rex, satis contristatus est: Et pro Daniele
Abbreviated transcription (Latin):
tus septuaginta. Placuit dario. & constituit
supra regnũ suum satrapas bentũ uiginti.
ut eẽnt in toto regno suo: & suꝑ eos prin¬
cipes tres: ex quib daniel unuserat: ut sa
stineret molestiam.
Gitur daniel superabat om̃s principes & sa¬
trapas: qr sp̃c dei amplior erat in eo. Porro
rex cogitabat constituere eum suꝑ omne
regnum. Unde principes & satrape quere¬
bant occasionẽ: ut inuenirent danielẽ ex
latere regis. Nullamq causam & suspitio¬
nẽ repperue potuerunt: eoqd fidelis eẽt
& om̃is culpa & suspitio non inueniretur
in eo. Dixerunt gͦ uiri illi. Non inueniemꝰ
danieli huic aliquã occasionẽ: nisi in lege
dĩ sui: Tunc principes & satrapȩ surripu¬
erunt regi: & sic ei loquuti sunt. Darie rex
inȩternum uiue. Consilium inierunt om̃
principes regni. magistratus & satrapȩ se
ad dies triginta nisi a te rex: mittat᷑ in la¬
cum leonum. Nunc itaq rex confirma sen¬
tentiã. & scribe decretũ: ut non immutet᷑

Expanded text:
 Visio VI. Placuit Dario, et constituit super regnum satrapas centum viginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut sastineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde principes et satrapae quaerebant occasionem ut invenirent Danieli ex latere regis. Nullamque causam et suspicionem reperire potuerunt, eo quod fidelis esset, et omnis culpa et suspicio non inveniretur in eo. Dixerunt ergo viri illi: Non inveniemus Danieli huic aliquam occasionem, nisi forte in lege Dei sui. Tunc principes et satrapae surripuerunt regi, et sic locuti sunt ei: Dari rex, in aeternum vive: consilium inierunt cuncti principes regni, magistratus, et satrapae, ad dies triginta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur
Abbreviated transcription (Latin):
no meo princeps eris. Ad quȩ respondens da¬
niel coram rege ait. Alunera tua sint tibi:
& dona domus tuȩ alteri da. Scripturam
aut̃ legã tibi rex: & interp̾tationẽ osten¬
dam tibi. O rex. ds̃ altissimus regnũ & ma¬
gnificentiam. głam & honorẽ dedit nabu.¬
chodonosor patri tuo: & ꝓpt̾ magnificen¬
tiam quã dederat ei. uniuersi popłi trib
& linguȩ tremebant & metuebant eum.
Quos uolebat interficiebat. & quos uolebut
ꝑcutiebat: quos uolebat exaltabat. & qͦs
uolebat humiliabat. Quando aut̃ eleuatũ
ẽ cor eius. & sp̃c eius obfirmatꝰ ẽ ad suꝑbiã
depositus ẽ de solio regni sui: & gła eius ab¬

Expanded text:
princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam det lingue tremebant et metuebant eum. Quos volebat interficiebat et quos volebat percutiebat. Quos volebat exaltabat et quos volebat humiliabat. Quando autem elevatum est cor eius, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ in similitudinẽ aquilarũ erescerent. &
ungues eius quasi auium. Igit᷑ post finẽ
dierũ ego nabuchodonosor oculos meos
ad cę̧lum leuaui. & sensus meus redditus ẽ
michi. & altissimo benedixi. & uiuentẽ in
sempit̾num laudaui & glorificaui: qr po¬
testas eius potestas sempit̾na. & regnũ eius

Expanded text:
inem aquilarum crescerent, et ungues ejus quasi avium. Igitur post finem dierum ego Nabuchodonosor oculos meos ad coelum levavi, et sensus meus redditus est mihi, et Altissimo benedixi, et viventem in sempiternum laudavi et glorificavi, quia potestas ejus potestas sempiterna, et regnum e
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃is generis musicoꝵ. cadentes om̃s popłi
& trib & lingue. adorauerunt statuam
aurcam: quã constituerat nabuchodono¬
sor rex. Statimq in ipso tempore acceden¬
tes uiri caldei accusauerunt iudeos: dixer̃q
nabuchodonosor regi. Rex inȩternũ uiue.
Tu rex posuisti decretũ. ut omĩs homo qui
audierit sonitũ tubȩ. fistulȩ. & eytharȩ sã¬
bucȩ. & psalterii. & symphonie. & uniuersi
generis musicoꝵ. ꝓsternat se & ador& sta¬
tuam auream. Si quis aut̃ non ꝓcidens ad¬
orauerit. mittat᷑ in fornacẽ ignis ardentẽ.
Sunt gͦ uiri iudei quos constitusti super
opera regionis babilonis. sidrach. misach &
abdenago: uiri isti contẽpserunt decretum
tuum. Seos tuos non colunt: & statuã au¬
ream quã erexisti non adorant. Cap̃.ui¬
unc nabuchodonosor in furore & ira p̃¬
cepit. ut adducerent᷑ sidrach. misach. &
abdenago. Qui confestim adducti sunt in
conspecꝰ tu regis. Pronunciansq nabucho¬
donosor rex. ait eis. Uere  sidrach. misach. ab¬

Expanded text:
 cadentes omnes populi et tribus et lingue adoraverunt statuam auream: quam constituit Nabuchodonosor Rex. Statimque in ipso tempore accedentes viri Chaldei: accusaverunt Judeos. Dixeruntque Nabuchodonosor Regi. Rex in eternum vive. Tu Rex posuisti decretum: ut omnis homo qui audierit sonitum tube: fistule: et cithare: sambuce et psalterij et simphonie et omnis generis musicorum: prosternat se et adoret statuam auream. Siquis autem non procidens adoraverit: mittatur in fornacem ignis ardentis. Sunt autem viri Judei quos constituisti super opera regionis Babylonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt Rex decretum tuum: deos tuos non colunt: et statuam auream quam erexisti non adorant. Tunc Nabuchodonosor Rex in furore et in ira precepit: ut adducerent Sidrac: Misac: et Abdenago. Qui confestim adducti sunt in conspectum Regis. Pronunciansque Nabuchodonosor Rex: ait eis. Vere Sidrac: Misac: et Ab
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtutib cęli quã in habitatorib terrȩ
e non ẽ qui resistat manui eiꝰ. & dicat ei
quare fecisti. In ipso tempore sensus meus
reuersus ẽ ad me: & ad honorẽ regni mei
decorẽq ꝑueni. Et figura mea reuersa est
ad me: & optimates mei & magistratꝰ mei
requisierunt me. & in regno meo consti¬
tutus sũ: & magnificentia amplior addita
ẽ michi. Nunc gͥ ego nabuchodonosor lau¬
do & magnifico & glorifico rege̾ cęli: qr
omĩa opera eius uera. & uiȩ eiꝰ iudicia. &
gradientes in suꝑbia potest humiliare.m¬

Expanded text:
n virtutibus coeli quam in habitatoribus terrae, et non est qui resistat manui ejus, et dicat ei: Quare fecisti? In ipso tempore sensus meus reversus est ad me, et ad honorem regni mei decoremque perveni, et figura mea reversa est ad me, et optimates mei et magistratus mei requisierunt me, et in regno meo restitutus sum, et magnificenis. Nunc igitur ego Nabuchodonosor laudo, & magnifico, & glorifico Regem caeli: quia omnia opera ejus vera, & viae ejus judicia, & gradientes in superbia potest humiliare.
Abbreviated transcription (Latin):
manifestam michi fecerit. purpura uestiet᷑.
& torquẽ auream habebit in collo: & terciꝰ
in regno meo erit. Tunc ingressi om̃s sapi¬
entes regis. non potuerunt nec scripturam
legere. nec interp̃tationẽ indicare regi. Unde
rex baltasar satis conturbatꝰ ẽ: & uultus
illius immutatꝰ ẽ. Sed & optimates illiꝰ eon¬
turbabant᷑. Regina aut̃ ꝓ re quȩ acciderat¬
regi & optimatib suis dõmũ conuiui ingͦs¬
sa ẽ. & ꝓloquens ait. Rex meternũ uiue. Hon
te conturbent cogitationes tuȩ. neq facies
scientia & sapientia inuente sunt in eo.
Nã & rex nabuchodonosor pater tuus pͥn
cum constituit eum. Pater tuus o rex. quia
spẽ amplior. & prudentia intelligentiaq
int̾pretatio sõmoꝵ. & ostensio secretoꝵ. ac
solutio ligatoꝵ inuentȩ sunt in eo: hoc ẽ
in daniele̾. eui rex imposuit nomen baltha¬
sar. Nunc aut̃ daniel uocet᷑. & int̾pretatio¬
nẽ narrabit.

Expanded text:
manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantconvivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, pricum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut afferrent᷑ uasa aurea & argentea quȩ
asportauerat nabuchodonosoe pat̾ eiuisde
templo qd̾ fuit in iherłm: ut biberent ine¬
is rex & optimates eiꝰ. uroresq eius & concu¬
binȩ. Tunc allata sunt uasa aurca quȩ as¬
portauerat de templo qđ fuerat in iherłmn:
& biberunt in eis rex & optimates eiꝰ uro¬
res & concubinȩ eius. bibebant uinũ &
laudabant dõs suos aurcos. & argenteos &
ȩ reos. ferreos. ligneosq & lapideos. In eadẽ
hora apparuerunt digiti quasi manus ho¬
minis scribentis contrã candelabrũ in suꝑ¬
ficiẽ parietis aulȩ regie: & rex aspiciebat
articulos manus scribentis : Tunc regis faci¬
es cõmutata ẽ. & cogitationes eius ꝑturba¬
bant eum: & compages renũ eius solueban¬
tur. & genua eius ad se inuicẽ collidebant᷑.
Exelamauit itaq rex fortit᷑. ut introduce
rent magos caldeos & aruspices. Et ꝓloquenᷤ
rex. ait sapientib babilonis. Quicũq lege¬
rit scripturã hanc & int̾pretationẽ eius

Expanded text:
sa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae. Tunc allata sunt vasa aurea, quae asportaverat de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut intrloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
o sapientes magiut scripturã hanc legereñ
& int̾pretationẽ eius indicarent michi: &
nequiuert̃ sensum sermonis huiꝰ edicere :
Porro ego audiui de te: qd̃ possis obscura
interpretare. & ligata dissoluere. Si gͦ ualeᷤ
scripturã legere: & int̾pretationẽ indicare
michi. purpura uestieris. & torquẽ aureã

Expanded text:
o sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpu
Abbreviated transcription (Latin):
indicauerunt michi. doner collega ing̾s¬
sus ẽ in conspectu meo damel cuius nõ¬
men balthasar scđm nomen dei mei: qui
nium corã eo loquutꝰ sum. Balthasar pͥn¬
ceps arioloꝵ quẽ ego scio qđ spm̃ dõꝵ scoꝵ¬

Expanded text:
ndicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen Dei mei, qui nium coram ipso locutus sum. Baltassar, princeps hariolorum, quem ego scio quod s
Abbreviated transcription (Latin):
rauit danielẽ: & hostias. & incensũ p̃cepit
ut sacrificarent᷑ ei. Loquens gͦ rex ait danie
tũ hoc. Tunc rex danielẽ in sublime extulit¬
& munera magna &e multa dedit ei: & consti¬
tuit eum principẽ suꝑ om̃s ꝓuincias babi¬
lonis: & p̃fectum magistratuum suꝑ cunctoᷤ
sapientes babilonis. Daniel aut̃ postulauit
a rege: & constituit suꝑ opera ꝓuinciȩ baby¬
ionis sydrach. misach. & abdenago. Ipse aut
daniel erat in forib regis. Cap̃ xt iii.
abuchodonosor rex fecit statuã auream alti¬
tudine cubitoꝵ sexaginta. & latitudine¬

Expanded text:
ravit: et hostias et incensum praecepit ut sacrificarent ei. Loquens ergo rex, ait Danieltum hoc. Tunc rex Danielem in sublime extulit, munera multa et magna dedit ei: Et constituit eum principem super omnes provincias Babylonis, et praefectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis. Daniel autem postulavit a rege, et constituit super opera provinciae Babylonis, Sidrach, Misach, et Abdenago: ipse autem Daniel erat in foribus regis.  Visio III. Nabuchodonosor rex fecit statuam auream, altitudine cubitorum sexaginta,
Abbreviated transcription (Latin):
rantes aues cęli. tu es rex: qi magnificatꝰ es
& inualuisti. & magnitudo tua creuit & ꝑ
uenit usq ad cęlum: & potestas tua in ter¬
minos uniuersȩ terrȩ. Qđ aut̃ uidisti rex
uigilẽ & scm̃ descendere de celo. & dicere
succidite arborẽ. & dissipate illam. at tam̃
germen radicũ eius in terrã dimittite. &
uinciat᷑ ferro & ere in herbis foris. & rore
cȩli consꝑgat᷑. & cum feris sit pabulũ eius.
donec septẽ tempora cõmutent᷑ suꝑ eum:
hec ẽ interp̾tatio sententie altissimi. quȩ
ꝑuenit suꝑ dominũ meum regẽ. Ficient te

Expanded text:
tu es rex, qui magnificatus es, et invaluisti, et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem et dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae supervenit super dominum m
Abbreviated transcription (Latin):
folia eius. & disꝑgite fructũ eiꝰ. Fugiant bes¬
tiȩ quȩ subt̾ ea sunt: & uolueres de ramis
eius. Uerũtamen germen radicũ eiꝰ in terrã
sinite: & alliget᷑ uinculo ferreo & ęreo in her¬
bis quȩ foris sunt. & rore cȩli tingatur. &
cum feris pars eiꝰ in herba terrȩ. Nor eius ab
humano cõmutet᷑. & cor ferȩ detur ei: & septẽ
tẽpora mutent᷑ suꝑ eum. In sententia uigi¬
lum decretũ ẽ. & sermo scõꝵ & petitio. donec
cognoscant uiuentes qm̃ dominat᷑ excelsus in
regno hominũ. & euicũq uoluerit dabit il¬
lud: & humillimũ hominẽ constituet suꝑ
eum. Hoc sõntum uidi ego nabuchodonosor.
Tu gͦ balthasar int̾̃pretationẽ narra festinꝰ:
qr. om̃s sapientes regni mei. non queunt so
thasal cȩpit intra semetipsũ tacitus cogitare
quasi una hora: & cogitationes eius contur¬
babant eum. Respondens aut̃ rex ait. Bal¬
thasar sonium & int̾pretatio eius non con¬
turbent te. Respondit balthasar & dixit.

Expanded text:
ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humsomnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt soltassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondens autem rex ait: Baltassar, somnium et interpretatio ejus non conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
mittemini in fornace̾ ignis ardentẽ. Et qͥt¬
& est ds̃ qui eripiat uos de manu mea:
Respondentes sidrach. misach. abdenago. di¬
xerunt nabuchodonosor regi. Non oportet
nos de hac re respondere tibi. Ecce enĩ ds̃ nr̃
quẽ colimus. potest nos eripere de camino
ignis ardentis: & de manib tuis o rex libera¬
re. Qđ si noluerit. notũ tibi sit orex. qr dõs
tuos non colimus: & statuã auream quame¬
rexisti non adoramus. Tunc nabuchodono¬
sor repletus ẽ furore: & aspectus faciei illius
immutatꝰ ẽ suꝑ sidrach. misach. & abdenago.
& p̾cepit ut suerenderet᷑ fornax septuplũ
quã succendi consueuerat. Et uiris fortis

Expanded text:
mittemini in fornacem ignis ardentis: et quis est Deus, qui eripiat vos de manu mea? Respondentes Sidrach, Misach, et Abdenago, dixerunt regi Nabuchodonosor: Non oportet nos de hac re respondere tibi. Ecce enim Deus noster, quem colimus, potest eripere nos de camino ignis ardentis, et de manibus tuis, o rex, liberare. Quod si noluerit, notum sit tibi, rex, quia deos tuos non colimus, et statuam auream, quam erexisti, non adoramus. Tunc Nabuchodonosor repletus est furore: et aspectus faciei illius immutatus est super Sidrach, Misach, et Abdenago, et praecepit, ut succenderetur fornax septuplum quam succendi
Abbreviated transcription (Latin):
& pessimo ultra omnẽ terrã. Et nu̾c non
possumus aꝑire os. Tonfusio & obꝓbrium
factũ ẽ seruis tuis: & his qͥ colebant te. Ne
quesumus tradas nos in ꝑpetuum ꝓpt̾
nomen tuum. & ne disꝑdas testamentum
tuum: neq auferas misediam tuã a nob̃
ꝓpt̾ abraham dilectũ tuum. & ysaac seruũ
es. pollicens qđ multiplicares semen eoꝵ

Expanded text:
em terram. Et nunc non possumus aperire os: confusio et obprobium facti sumus servis tuis et his qui colunt te. Ne quesumus tradas nos in perpetuum propter nomen tuum: neque dissipes testamentum tuum neque auferas misericordiam tuam a nobis. Propter Abraham dilectum tuum et Ysaac servum e
Abbreviated transcription (Latin):
serant eos ministri regis succendere forna¬
cẽ. napta. & stupa. & pice & malleolis. Et
effundebatur flãma suꝑ fornacẽ cubitis
quadraginta nouẽ: & erupit & incendit
quos repꝑit iuxꝰta fornacẽ de cͥaldeis.

Expanded text:
i miserant eos, ministri regis succendere fornacem, naphtha, et stuppa, et pice, et malleolis; Et effundebatur flamma super fornacem cubitis quadraginta et novem: Et erupit, et incendit quos reperit juxta for
Abbreviated transcription (Latin):
misach & abdenago in ꝓuintiã babilonis:
abuchodonosor rex omĩb popłis.
gentib & linguis. quȩ habitant in uni¬
uersa terra: par uob̃ multiplicet᷑. Signa
& mirabilia fecit apud me ds̃ excelsus. Pla¬
euit gͦ michi p̃dicare signa eiꝰ. qr magna s.
& mirabilia eius qr fortia: & regnũ eiꝰ reg

Expanded text:
Misach et Abdenago in provinciam Babilonis. Nabuchodonosor rex omnibus populis, gentibus et linguis, que habitant terram in universa terra: Pax vobis multiplicetur. Signa et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi predicare signa eius, quia magna sunt, et mirabilia eius, quia fortia et regn
Abbreviated transcription (Latin):
uilẽ sustinebat necessitatẽ: una enĩ cathena
tenebrarũ om̃s erant colligati.Siue spe sibi¬
luns. aut int spissos ramos auium sonus sua¬
iis. aut ius aquȩ decurrentis nimium. aut
sonus ualidus p̃cipitarũ petrarũ. aut luden¬
tium animalium cursus inuisus. aut mugi¬
entium ualida bestiarũ uox. aut resonans
de altissimis montib echo: deficientes faciebat
illos p̃ timore. Omĩs enĩ orbis terrarũ limpi¬
do illuminabat᷑ lumine: & non impeditis oꝑi

Expanded text:
nebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpe
Abbreviated transcription (Latin):
um: & de. substantia sua & filis suis. & de nup¬
tis uotũ faciens inquirit. Hon erubescit loqͥ
cũ illo qui sine anima ẽ: & ꝓsanitate. quidẽ
infirmũ dep̃catur. & ꝓ uita mortuum rogat.¬
petit ab eo qui ambulare non potest: & de
adqrendo &. de operando. & de om̃ium rerũ
euentu petit ab eo qui in omĩb ẽ inutilisꝰ.
Iterum alius nauigare cogitans. & ꝑ feroces
fluctus incipiens iter facere. ligno p̾ortante se
fragilius lignũ iuocat. Iilud enĩ cupiditas ad¬
quirendi excogitauit. & artifex sapientia fa¬
bricauit sua. tua aut̃ pat̾ gubernat ꝓuiden¬
tia. qm̃ dedisti & in mari uiam. & int᷑ fluctus
semi tã firmissimã: ostendens qm̃ potes ex oĩ¬
b sanare. etiã si sine. rate aliqͥs adeat mare.¬
Sed ut ñ essent uacua sapientiş tuȩ opera. ꝓpt̾
hoc etiã ligno exiguo eredunt homines animas
siuas: & transeuntes marc ꝑ ratẽ liberati sunt.

Expanded text:
o et de substantia sua et filiis suis et nupo et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens incum eo qui sine anima est: et pro sanitate quidem infirmum deprecatur, pro uita autem mortuum rogat,petit ab eo qui ambulare non potest: et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per rat
Abbreviated transcription (Latin):
qui appellauerunt dõs opera manuũ ho¬
minũ. aurũ & argentũ artis inuentionẽ. &¬
sumilitudinẽ animalium: aut lapidẽ muti¬
ie opiis manus antiquȩ. Aut si qͥs artifex fab̃
de silua lignũ rectũ secauerit. & huiꝰ doc̃te
eradat omnẽ cortioẽ. & arte sua usus diligen¬
t᷑ fabricet uas utile in conuersationẽ uitę: re¬
liquias aũt eius operis ad p̃parationẽ esche
ũutat᷑. & reliquũ horũ quod ad nullos usus
faeit. Lignũ curuũ & uerticib plenũ scul¬
pat diligent᷑ ꝑ uacuitatẽ suã. & ꝑ scientiam
artis sue figuret illud. & assimilet illud ima¬
gini hominis aut alicui ex animalib illud
cõpret. ꝑliniens rubrica. & rubicundo faciens
fu co eolorx iliuis. & omnẽ maculã quȩ in illo ẽ
ꝑliniens. & faciat ei dignã habitationẽ in pa¬
riete ponens illud. confirmans ferro ne forte
cadat: ꝓspiciens illi sciens qm̃ non potest se
adiuuare. Imago enĩ ẽ. & opus ẽ ili adiutori¬

Expanded text:
ui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutori
Abbreviated transcription (Latin):
quiin incolatu illoꝵ facta fuerant: quẽ admo¬
dũ ꝓ natione animalium eduxit terra muscas.
& ꝓ piscib eructuauit fluurs multitudinẽ
ranarũ. Nouissime aut̃ uiderunt nouã erea¬
tuia auium: eũ abduc̃ti concupiscentia postu¬
lauerunt escã epulationis.
n alsoquutione enĩ desiderii ascendit illis de
mari ortigometra: & uexationes peccatorib
suꝑuenerunt. non sine illis qui ante facta e¬
rant argumentis ꝑium fluminũ. Iuste enĩ pa¬
tiebant᷑ seqđm suas nequitias: & enĩ detestabili¬
orẽ inhospitalitatẽ instituerunt. Alii qͥd᷑ ig

Expanded text:
quae in incolatu illorum facta fuerant quemadmoquae in incolatu illorum facta fuerant quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem inhos
Abbreviated transcription (Latin):
reuersi eẽnt ut seducerent. & cũ magna solli¬
citudine p̾misissent illos. consequebat᷑ illos
penitentiȩ actus. Adhuc eni int̾ manus haben¬
tes luctũ. & deplorantes ad monumenta morty¬
oꝵ aliam sibi assũpserunt cogitationẽ inseien¬
tiȩ: & quos rogantes ꝓecerunt. hos tamꝙ fu¬
gitiuos ꝑsequebant᷑. Ducebat enĩ illos ad hunc
fine digna neressitas. Et hoꝵ quȩ acciderant cõ¬
memorationẽ amittebant. ut quȩ deerant tor¬
mentis repleret punitio: & popłs quidẽ tuus
mirabilit transiret. illi aũt nouã mortẽ mue¬
nirent. Onĩs enĩ ereatura ad suum genus ab
initio refigurabat᷑. deseruiens p̾ceptis tuis: ut
pueri tui custodirent᷑ illesi. Na nubes castra
eoꝵ obumbrabrat: & ex aqua quȩ ante erat t̃¬
ra arida apparuit: &e in mari rubro uia sine
impedimento. & campus germinans de pfun¬
do nimio. ꝑ quẽ om̃is natio transiuit quȩ te¬
i exultauerunt: magnificantes te dñe qui
liberasti illos. Mlemores enĩ erant adhuc eoꝵ

Expanded text:
agna sollicitudine praemisissent illos consequebantur illos paenitentia acti adhuc enim inter manus habentes luctus et deplorantes ad monumenta mortuorum aliam sibi adsumpserunt cogitationem inscientiae et quos rogantes proiecerunt hos tamquam fugitivos persequebantur ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas et horum quae acciderant memorationem amittebant ut eam quae deerat tormentis replerent punitionem et populus quidem tuus mirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim initio refigurabatur, deserviens tuis praeceptis, ut pueri tui custodirentur illaesi. Nam nubes castra eorum obumbrabat, et ex aqua, quae ante erat, terra arida apparuit, et in mari Rubro via sine impedimento, et campus germinans de profundo nimio: per quem omnis natio transivit, quae teni exultaverunt magnificantes te Domine qui liberasti illos memores enim erant adhuc eorum
Abbreviated transcription (Latin):
magis magisq animo & confirment᷑ ad legitimã
uitã. Hortor itaq uos uenire cũ beniuolentia. &
attentiori studio lectionẽ facere: & ueniam ha¬
bere in illis in quib uidebimur sequentes imaginẽ sa¬
pientiȩ. & deficere in uerboꝵ cõposione. Nã
deficiunt uerba hebraica quando translata fu¬
erint ad alterã linguã. Non solũ aũt hȩc. sed &
ipsa lex & ꝓpħȩ ceteraq libroꝵ non paruã ha¬
bent differentiam quando int̾ dicunt᷑. Nã in

Expanded text:
legitimam vitam. 3 hortor itaque venire vos cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et veniam habere in illis in quibus videmur sequentes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba hebraica quando translata fuerint ad alteram linguam; non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae ceteraque librorum non parvam habent differe
Abbreviated transcription (Latin):
tenddentes agnouerunt quis cẽt atifex: sed
aut ignẽ aut sp̃m aut citatũ aerẽ. aut gy¬
rum stellarũ. aut nimiam aquã. aut solem
Seiant quanto his dominator eoꝵ speciosior
ẽ: speciei enĩ generator hȩc omĩa constituit.
Aut si uirtutẽ & opera eoꝵ mirati sunt: intel¬
ligant ipsis. qm̃ qui hȩc constituit fortiorẽ
illis. A magnitudine enĩ speciei & creature
cognoscibilit᷑ poterit horũ ereator uideri: sed
tam̃ in hisminor ẽ adhuc querela. Et hi enim
fortassis errant:
Smñ qucrentes e uolentes inuenire. Fteni cũ¬
in operib illius conuersent᷑ inqͥrunt: & ꝑ¬

Expanded text:
tendentes agnoverunt quis esset artifex, sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem, aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut solem sciant quanto his dominator eorum speciosior est; speciei enim generator haec omnia constituit. Aut si virtutem et opera eorum mirati sunt, intelligant ab ipsis, quoniam qui haec conillis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cuin operibus illius conversentur inquirunt
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt aut eecitate. sicut illi in forib iusti: eũ
subitaneis cooꝑti eẽnt tenebris. unusqͥsq ostu
sui transitũ querebat. In se. enĩ elementa dum
conuertunt᷑. sicut in organo qualitatis sonus ĩ¬
mutat᷑: & omĩa suum sonũ custodiunt. Unde
& estimare ex ipso certo uisu potest. Agresti¬
a enĩ inaquatica conuertebant᷑: & quecũq e¬
rant natantia in terrã transibant. Iignis in aqͦ
ualebat suꝑ suã iurtutẽ: & aqua extinguen¬
tis natux obliuiscebat᷑. flãmȩ ȩcontrario cor¬
ruptibilium animalium non uexauerunt car¬
nes coamibulantium: nerc dissoluebant illã quȩ
facile dissoluebat᷑ sicut glacies bonã ȩscã. In oĩ¬
b enĩ dñe magnificasti popłm tuum & hono¬
rasti: & non despexisti in omĩ tempore. & in

Expanded text:
 iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transivalebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore et in
Abbreviated transcription (Latin):
relictos non paruȩ neq contẽpmendȩ doc̃trine.
Itaq bonũ & necessarium putaui & ipse. addere
aliquã diligentiã & laborẽ int̾pretandi istum.
librũ: & multa uigilia attuli doctrinã in spaci¬
o temporis ad illa quȩ ad finẽ dueunt librũ
dare : & illis qͥ uolunt animũ intendere. ꝙ disce¬
re quẽadmodũ oporteat instruere mores. qui

Expanded text:
endae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum o
Abbreviated transcription (Latin):
dñs es. omĩl te. partere facis. Uirtutẽ enĩ osten¬
disti tu qui non crederis eẽ uirtute. consũ ma¬
tus: & hos qui sciunt audaciam traducis. Tu
aut̃ dominator dñe uirtutũ. tranquillitate.
iudicas: & cũ magna reuererti: bisponis nos:
subest enim tibi cum uolueris posse. Bociusti
aist popłm tuum ꝑ talia opera. qm̃ oportet

Expanded text:
Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostenDominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse docuisti autem populum tuum per talia opera quoniam oportet