comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audit. Qͥ sunt qui de mundo locuntur
Attendite. contͣ caritatem. E cce audistis.
dũm dicentem. Si dimiseritis peccata ho-¬
minibus: dimittet uobis pater u̾r cȩles¬
tis peccata ur̃a. Si aũt ñ dimiseritis: nec
pat̾ ũr dimittet uobis peccata ur̃a. Senten-¬
cia est ueritatis. Aut si ñ ueritas loquit᷑: con¬
Ego sũ ueritas. Sententia ista: uera est: firma
est. Iam audi homines de mundo loquentes. &
ñ te uidicaturꝰ es. & dicturꝰ es ille quia fecit
tibi. immo senciat: quia cũ uiro habet. Cot¬
tidie dicunt᷑ ista. De mundo locunt᷑ qͥ ista
dicunt: & mundꝰ eos audit. Hec dicunt ista:
nisi qui diligunt mundũ: neq audiunt᷑
ista nisi ab eis qui diligunt mundũ. Et qui
diligit mundũ & negligit caritatem. au¬
distis quia negat th̃m in carne uenisse. aut
si fecit illud in carne ipse dñf Si cum expal¬
maret᷑ uoluit se uindicari. si cũ penderet in
bat. tu quid imitaris. qd sufflas in potesta¬
te aliena constititꝰ. Ille quia uoluit mor¬

Expanded text:
audit. Qui sunt qui de mundo loquuntur? Attendite qui contra charitatem. Ecce audistis Dominum dicentem, Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet vobis et Pater vester coelestis peccata vestra: si autem non dimiseritis, nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra . Sententia est veritatis: aut si non veritas loquitur, conEgo sum veritas . Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est ille quia fecit tibi? Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista nisi qui diligunt mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in cruce penbat; tu quid minaris, quid sufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mor
Abbreviated transcription (Latin):
in nauẽ. s soli discipłi eius abissent. Aliȩ uͦ suꝑ¬
uenerunt naues a tyberiade. iuxta locum ubi
man ducauerant panẽ. gr̃as agentes deo. Cum
disciplĩ eius. ascenderunt nauiculas & uener̃t
capharnaum. quęrentes ihm̃.
Insinuatum ẽ
tam̃ illis tam magnũ miraculum. uiderunt
enim qͦd discipłi soli ascendissent in nauẽ. & quia
in quib eũ turbȩ secutȩ sunt cum discipłis. Ergo
ñ ascenderat. alia nauis illic ñ erat. Unde subito

Expanded text:
in navem, sed soli discipuli ejus abiissent: aliae vero supin navem, sed soli discipuli ejus abiissent: aliae vero supervenerunt naves a Tiberiade, juxta locum ubi mandiscipuli ejus, ascenderunt in naviculas, et venerunt Capharnaum quaerentes Jesum. Insinuatum tamen est illis tam magnum miraculum. Viderunt enim quod discipuli soli ascendissent in navem, et quiain quibus eum turbae secutae sunt. Cum discipulis ergo non ascenderat, alia navis illic non erat: unde subito
Abbreviated transcription (Latin):
ñne hȩc illi p̃dicta sunt: Merito ꝙ ihũ in fluctib
ambulante timuerunt. quomͦ xp̃iani quamuis
habentes spem in futuro scło. quando uiderint
depͥmi altitudinem scłi huius. plerũq conturbai¬
omnia p̃dicta. quia hoc dñs facit. Depͥmit celsitu¬
dines scłi. ut ab humilib głificetur. de quoꝵ alti¬
tudine p̾dictum ẽ. ciuitates firmissimas destrues.
q: inimici defecerunt frameȩ in finẽ. & ciuitates
ego sum nolite timere. Quid hȩc expauescitis:¬
Quid timetis: Ego ista p̃dixi. ego facio. necesse est
ut fiant. Ego sum. nolite timere. Uoluerunt gͦ
securi facti. ꝙ statim fuit nauis ad terram quã
ibant. factus ẽ finis in terra. de humido ad solidũ.
de turbato ad firmũ. de itinere ad finem.
ltera die turba quȩ stabat trans mare unde illi
uenerant. uidit quia nauicula ñ erat ibi nͥ¬
una. & quia ñ introisset iħs cum discipłis suis

Expanded text:
Nonne haec illi praedicta sunt? Merito et Jesu in fluctibus Nonne haec illi praedicta sunt? Merito et Jesu in fluctibus ambulante, timuerunt: quomodo Christiani quamvis habentes spem in futuro saeculo, quando viderint deprimi altitudinem saeculi hujus, plerumque conturbanomnia praedicta; quia hoc Dominus facit. Deprimit celsitudines saeculi, ut ab humilibus glorificetur. De quorum altitudine praedictum est, Civitates firmissimas destrues; et, Inimici defecerunt frameae in finem, et civitates Ego sum, nolite timere. Quid haecQuid timetis? Ego ista praedixi, ego facio, necesse est ut fiant. Ego sum, nolite timere. Voluerunt ergsecuri facti. Et statim fuit navis ad terram in quam ibant. Factus est finis ad terram: de humido ad solidum, de turbato ad firmum, de itinere ad finem. 8. Altera die turba quae stabat trans mare, unde illi venerant, vidit quia navicula non erat ibi una, et quia non introisset cum discipulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥntum. unde constet. unde fiat. De quinario.
Quinarius ille numerus ad legem ꝑtinet. ipsi suit¬
qͥnq libri moysi. ipsȩ sunt quinq porticus illȩ
languidos continentes. ipsi qͥnq panes quinq
milia hominũ pascentes. Ergo legẽ significat nu
huic legi antequã eugł̃m ueniret ꝑfectio deerat.
sex dieb d̾s mundum ꝑfecit. & quinq ipsa ꝑsex
multiplicentur. ut lex ꝑ cugłm adimpleatur. ut fi¬
uenit ihs. Et quomͦ uenit: Calcans fluctus om̃s.
tumores mundi sub pedib habens. om̃s celsitu-¬
dines scłi p̃mens. Hoc agitur qͣntum additur
tempori. & qͣntum accedit ętas scli. augentur in
isto mundo tribulationes. augentur mala. au¬
gentur contritiones. exaggerantur hȩc omnia.
tribulationes. ut etiã ipsi qui crediderunt in ihm
& qui conantur ꝑseuerare usq in finẽ expaues-¬
cant ne deficiant. Xp̃o fluctus calcante. scłi ambi¬
tiones & altitudines depͥmente. expauescat xp̃ianus.

Expanded text:
quintum. Unde constat, unde fit? De quinario. quintum. Unde constat, unde fit? De quinario. Quinarius ille numerus ad Legem quinque libri Moysi, ipsi sunt quinque porticus illi  Ms., illae languidos continentes, ipsi quinque panes quinque millia hominum pascentes. Ergo legem significat numhuic legi, antequam Evangelium veniret, deerat sex diebus Deus mundum perfecit, et quinque ipse per sex multiplicantur, ut lex per Evangelium adimpleatur, ut fivenit Jesus. Et quomodo venit? Calcatumores mundi sub pedibus habens, omnes celsitudines saeculi premens. Hoc agitur quantum additur tempori, et quantum accedit aetas saeculi. Augentur in isto mundo tribulationes, augentur mala, augentur contritiones, exaggerantur haec omnia:  sunt tribulationes, ut etiam ipsi qui crediderunt in Jesum, et qui conantur perseverare usque in finem, expavescant ne deficiant: Christo fluctus calcante, saeculi ambitiones et altitudines deprimente, expavescit christianus.
Abbreviated transcription (Latin):
tempestates ꝙ uenti. clamores sunt maledicoꝵ. in¬
de caritas refrigescit. fluctus augentur. & turbat᷑¬
iauis. Uento magno flante. mare exurgebat.
tenebrȩ crescebant. intelligentia minuebatur.
iniquitas augebatur. Cum remigassent gͦ qͣsi
stadia iuginti qͥnq aut triginta. Interea ambu¬
labant. ꝓmouebant. nec uenti illi. & tempestates.
& fluctus. & tenebrȩ id agebant. ut uel nauis
ñ ꝓmoueretur. uł soluta mergeretur. s inter
om̃ia mala illa ibat. Etenim qͥa habundauit ini¬
quitas. & refrigescet caritas multoꝵ. crescunt
fluctus. augentur tenebrȩ. sęuit uentus. s tam̃
nauis ambulabat. Qui enĩ ꝑseuerauerit usq in
finẽ. hic saluus erit. Nec ipse stadioꝵ numerus
contempnendus ẽ. Heq enim uere posset nichil
significare qͦd dictum ẽ. cum remigassent stadia
ret .xxx. maxime qͥa estimantis erat. ñ affirmantis.
Nunquid ꝑiclitaretur ueritas in estimante. si diceret

Expanded text:
tempestas et venti clamores sunt maledictorum. Intempestas et venti clamores sunt maledictorum. Inde charitas refrigescit, inde fluctus augentur. Turbanavis, vento magno flante mare exTenebrae crescebant, intelligentia minuebatur, iniquitas augebatur. Cum remigassent ergo quasi stadia viginti quinque aut triginta. Interea ambulabant, promovebant, nec venti illi et tempestates et fluctus et tenebrae id agebant, ut vel navis non promoveretur, vel soluta mergeretur: sed inter illa omnia mala ibat. Etenim quia abundavit iniquitas, et refrigescit charitas multorum, crescunt fluctus, augentur tenebrae, saevit ventus: sed tamen navis ambulat. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Nec ipse stadiorum numerus contemnendus est. Neque enim vere posset nihil significare quod dictum est, Cum remigassent stadia inta, maxime quia aestimantis erat, non affirmantis. Numquid periclitaretur veritas in aestimante, si diceret
Abbreviated transcription (Latin):
Cito dixit sinicum.
qͦd postea factum ẽ. uenerunt trans mare in caphar¬
naum. Et redit ut exponat quomͦ uenerunt. quia
ꝑ stagnum nauigantes transierunt. Et dum naui¬
garent ad eũ locum quo eos uenisse iam dixit. re¬
capitulando exponit qͥd acciderit.
Mlerito tene¬
brȩ. quia lux ñ uenerat. Tenebrȩ iã factȩ erant.
q ñ uenerat ad illos iħ̃s. Quantum accedit finis
mundi crescunt errores. crebrescunt terrores.
crescit iniquitas. crescit infidelitas. Lux deniq
quȩ caritas apud iohannẽ ipsum euglistam sacis
satis aꝑte demonstratur ita ut diceret. qui odit
frẽm suum in tenebris ẽ. creberrime extinguit᷑.
Crescunt istȩ tenebrȩ odioꝵ frat̃noꝵ. eotidie cresc̃t̃.
ñdum uenit ihs. Unde apparet quia crescunt.
Qm̃ habundauit miquitas. refrigeset caritas multoꝵ.
Crescunt tenebre. & nondum uenit ih̃s. Crescen¬
tib tenebris. refrigescente caritate. abundante¬
inquitate. ipsi sunt fluctus nauẽ turbantes.

Expanded text:
Cito dixit finitum quod postea factum est. Venerunt trans mare in Capharnaum. Et redit, ut exponat quomodo venerunt, quia per stagnum navigantes transierunt. Et dum navigarent ad eum locum quo eos venisse jam dixit, recapitulando exponit quid acciderit:s. Merito tenebrae, quia lux non venerat: Tenebrae jam factae erant, et non venerat ad eos Jesus. Quantum accedit finis mundi, crescunt errores, crebrescunt terrores, crescit iniquitas, crescit infidelitas: lux denique quae charitas apud Joannem ipsum evangelistam satis aperteque demonstratur, ita ut diceret, Qui odit fratrem suum, in tenebris est , creberrime exstinguitur: crescunt istae tenebrae odiorum fraternorum, quotidie crescunt; et nondum venit Jesus. Unde apparet quia crescunt? Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Crescunt tenebrae, et nondum venit Jesus. Crescentibus tenebris, refrigescente ciniquitate. Ipsi sunt fluctus navem turbantes:
Abbreviated transcription (Latin):
Non quia potentia euis defecerat. in qua utiq si
uellet & palam cũ uideis conuersaret᷑. ꝙ nichil
ei facerent. s in hominis infirmitate uiuendi
exemplũ discipłis demonstrabat. in quo ñ appa¬
reret eẽ peccatũ. si fideles eius qͥ sunt m̃bra eus
ocłis ꝑsequentiũ se subtra herent. ꝙ furorẽ sce¬
leratoꝵ latendo potius deuitarẽt. quã se offeren¬
do magis accenderent

Expanded text:
Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique, si vellet, et palam cum Judaeis conversaretur et nihil ei facerent: sed in hominis infirmitate vivendi exemplum discipulis demonstrabat, in quo apparet non esse peccatum, si fideles ejus, qui sunt membra ejus, oculis persequentium se subtraherent, et furorem sceleratorum latendo potius devitarent, quam se offerendo magis accenderent.
Abbreviated transcription (Latin):
cõputatur. Nunqͥd sunt sibi m̃bra contraria.:
Corporis integritas. uniu̾sis m̃bris constat.
Et quid de concordia m̃broꝵ dicit apłs: Si pantͤ
unũ membrũ. compatiuntur om̃ia m̃bra. Et si
glificatur unũ membrũ. congaudent omĩa m̃bra.
Sig in głificatione m̃bri. cȩtera m̃bra congaudet̃
q in passione om̃ia m̃bra patiuntur. concordia
membroꝵ ñ habet antixp̃m. Et sunt qͥ intus sic
ahuc curatur corpus ipsius. & sanitas ꝑfecla ñ
erit. nͥ in resurrectione mortuoꝵ. sic sunt in
corpore xp̃i. quomͦ humores mali. Quanclo

Expanded text:
computatur. Nunquam sibi sunt membra contraria. computatur. Nunquam sibi sunt membra contraria. Corporis integritas universis membris constat. Et quid de concordia membrorum dicit Apostolus? Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Si ergo in glorificatione membri caetera membra congaudent. et in passione omnia membra patiuntur; concordia membrorum non habet antichristum. Et sunt qui intus sic idem adhuc curatur corpus ipsius, et sanitas perfecta non erit nisi in resurrectione mortuorum: sic sunt in corpore Christi, quomodo humor
Abbreviated transcription (Latin):
& exponit. Unde cognouimus. quia nouissima
sit hora. Unde: Quia antixp̃i multi facti sunt
Ex nobis exierunt. Uidere antixpõs. Ex nobis
exierunt. Ergo plangimus dampnũ. Audi con¬
solationẽ. Sed non erant ex nobis. Om̃s heretiu.¬
om̃s scismatici. ex nob̃ exierunt. id ẽ ex eccłia
exierunt. s non exirent. si ex nobis eẽnt anteqͣm
ñ exierunt: s tam̃ antixp̃i sunt. dudemus hoc
dicere: Utquid. nͥ ut unusqͥsq cum intus eẽt ñ
sit antixps: De scripturis enĩ antxp̃os desig
debet unusqͥsq conscientiã suã: an sit ancixp̃s
Latine enĩ antixp̃s. contrarius ẽ xp̃o: non quomͦ
ñ nulli intelligunt antxp̃m ideo dictum qͦo
ante xp̃m uenturus sit. id ẽ post eum uenturus
aduertiit ipso exponente. &. intelligetis ñ posse
exire foras nͥ antixp̃os: eos aut̃ qui ñ sunt. xp̃o con¬
trarii. foras exire nullomͦ posse. Qui enim ñ est
xp̃o contrarus. in corpore ipsius heret. ꝙ m̃brũ

Expanded text:
et exponit Unde cognoscimus quod novissima et exponit Unde cognoscimus quod novissima sit hora. Unde? Quia antichristi multi facti sunt. Ex nobis exierunt: videte antichristos. Ex nobis exierunt: ergo plangimus damnum. Audi consolationem: Sed non erant ex nobis. Omnes haeretiomnes schismatici ex nobis exierunt, id est, ex Ecclesia exeunt; sed non exirent, si ex nobis essent. Antequam non exierunt, sed tamen antichristi sunt. Audemus hoc dicere: utquid, nisi ut unusquisque cum intus est, non sit antichristus? Descripturus enim et designdebet unusquisque conscientiam suam, an sit antichristus. Latine enim Antichristus, contrarius est Christo. Non quomodo nonnulli intelligunt Antichristum ideo dictum, quod ante Christum venturus sit, id est, post eum venturus advertitis ipso exponente, et intelligitis non posse exire foras nisi antichristos; eos autem qui non sunt Christo contrarii, foras exire nullo modo posse. Qui enim non est Christo contrarius, in corpore ipsius haeret, et membrum
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad diuinitatem ñ uenit. Quid aut̃ magnũ
est usq illuc attingere: usq quo ꝑsecutores qui
crucifixerunt. Illud ẽ magnum. intelligere
apb dñ uerbum diñ in pͥncipio. ꝑ quod facta sunt om̃ia:
qͣlem se agnosci uolebat qͣndo ait phylippo: tan
to tp̃re uob̾cum sum & ñ cognouistis me: phy¬
lippe qui uidet me: uidet & patrẽ. S nequis
piger sit ad ꝓficiendum: audiat. Pueri nouissi¬
ma hora ẽ. ꝓficite. currite: ꝓperate. nouissima
hora ẽ. Ipsa nouissima hora diuturna ẽ. tam̃
nouissimũ tempus. quomͦ nouissima hora: serte
pͥus uenet antixp̃s: & tunc ueniet dies iudicii.
Uidit ioħes cogitationes istas: ne qͣsi securi fuerint
& ideo ñ esse horam nouissimã putarent. quod
uenturus eẽt antixp̃s: ait illis. Et situt audisto
quod antixp̃s sit uenturus: nunc antixp̃i mult
facti sunt. Nunqͥd posset habere multus antixp̃usꝰ
nͥ hora nouissima:ͤ Quos dixit antixp̃os. sequitur

Expanded text:
usque ad divinitatem non venit. Quid autem magnum usque ad divinitatem non venit. Quid autem magnum est, usque illuc attingere, usque quo persecutores qui crucifixerunt? Illud est magnum, intelligere Verbum Deum apud Deum in principio, per quod facta sunt omnia: qualem se cognosci volebat, quando aito tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem . 3. Sed ne quis piger sit ad proficiendum, audiat: Pueri, novissima hora est. Proficite, currite, crescite, novissima hora est. Ipsa novissima hora diuturna est; tamen novissimum tempus? quomodo novissima hora? certe prius veniet Antichristus, et tunc veniet dies judicii. Vidit Joannes cogitationes istas: ne quasi securi fierent, et ideo non esse horam novissimam putarent, quod venturus esset Antichristus, ait illis, Et sicut audistis quod Antichristus sit venturus, nunc antichristi multi facti sunt. Numquid posset habere multos antichristos, nisi hora novissima? 4. Quos dixit antichristos? Sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
meum. Quid ẽ hoc: Discipłis palpandum se¬
p̃buit. & mariȩ contactũ uitauit: Nonne ipse
ẽ qui dubitanti discipło dixit̾. mute digitos tu
os ꝙ palpa cicatrices: Nunqͥd iam ad patrem
ascenderat: Quare gͦ mariã ꝓhibet & dicit. noli
me tangere: ñdum enĩ ascendi ad patrẽ meum :
An hoc dicturi sumus. qͦd a uiris se tangi ñ ti¬
muit. & a mulierib se tangi timuit: Contactꝰ
illius omnẽ carnẽ mundat. Quib pͥmo uo¬
luit manifestari: abhis se timuit contrectari:
Nonne uiris resurrectio eius ꝑ seminas nunti¬
ata ẽ. ut contraria arte serpens uinceretur: Qͥa
enim ille mortẽ primo homini ꝑ feminã nunti¬
auit. ꝙ uiris uita ꝑ feminã nuntiata ẽ. Quare
gͦ se tangi noluit. nͥ qr contactum illũ spualem
intelligi uoluit: Contactus sp̃ualis. de corde
mundo. Ille attingit de mundo corde.xp̃m: qui
eum intelligit patri coequalem. Qui aut̃ ñdum
intelligit diuinitatem. xp̃i. usq ad carnẽ uenit:

Expanded text:
em. Quid est hoc? Discipulis se palpandum praebuit, et Mariae contactum vitavit? Nonne ipse est qui dubitanti discipulo dixit, Mitte digitos, et palpacicatrices ? Numquid jam ad Patrem ascenderat? Quare ergo Mariam prohibet, et dicit, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem? An hoc dicturi sumus, quod a viris se tangi non timuit, et a mulieribus tangi timuit? Contactus illius omnem carnem mundat Quibus primo voluit manifestari, ab his se timuit contrectari? Nonne viris resurrectio ejus per feminas nuntiata est, ut contraria arte serpens vinceretur? Quia enim ille mortem primo homini per feminam nuntiavit; et viris vita per feminam nuntiata est. Quare ergo se tangi noluit, nisi quia contactum illum spiritualem intelligi voluit? Contactus spiritualis est de corde mundo. Ille attingit de corde mundo Christum, qui eum intelligit Patri coaequalem. Qui autem nondum intelligit divinitatem Christi, usque ad carnem venit,
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i. qm̃ certissime dicatur hoc. ut qͥ forte exie
ut remaneant foris. si de uoluntate sua unus¬
qͥsq aut antixp̃s. aut in xp̃o est. Aut in m̃bris
sumus: aut in humorib malis. Qui se in melius
cõmutat. in corpore m̃brum ẽ. qui aut̃ in malicia
ꝑmanet. humor malus ẽ. Et qͣndo exierit. rele¬
uabuntur qui p̃mebantur. Ex nob̃ exierunt. s
ñ erant ex nob̃. Quod si eẽnt ex nob̃. ꝑmansissent
utiq nob̃cum. Sed ut manifestarentur. qͦd¬
non erant om̃s ex nobis. Ideo addidit ut ma¬
nifestarentur: qr & incus cũ sunt. ex nob̾ ñ sunt:
non tam̃ manifesti sunt. Exeundo manifestant᷑.
Et uos unctionẽ habetis a scõ: ut ipsi uob̾ ma¬
nifesti sitis. Unclio sp̃ualis ipse sp̃s sc̃s: cuius sa
xp̃i dicit om̃s. qui habent posse cognoscere maloᷤ
is bonos.: nec opus eẽ ut doceantur: qr ipsa unctio
docet. Scribo uobis ñ quod nesciretis ueritatẽ:
s quia nostis eã. & quia om̃e mendatiũ non est

Expanded text:
mi, quam certissime dicatur hoc, ut qui forte exierut remaneant foris. Sed de voluntate sua quisque aut antichristus, aut in Christo est. Aut in membris sumus, aut in humoribus malis. Qui se in melius commutat, in corpore membrum est: qui autem in malitia permanet, humor malus est; et quando exierit, relevabuntur qui premebantur. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: sed ut manifestarentur, qnes erant ex nobis. Ideo addidit, ut manifestarentur, quia et intus cum sunt, non ex nobis sunt; non tamen manifesti sunt, sed exeundo manifestantur. Et vos unctionem habetis a sancto, ut ipsi vobis manifesti sitis. Unctio spiritualis ipse Spiritus sanctus estChristi dicit omnes qui habent, cognoscere malas et bonos; nec opus esse ut doceantur, quia ipsa unctio docet eos. 6. Scribo vobis, non quod nescieritis veritatem; sed quia nostis eam, et quia omne mendacium non est
Abbreviated transcription (Latin):
euomit atq ꝓicit corpus. Ex me exierunt hu¬
mores isti. s ñ erant ex me. Quid ẽ non erant
ex me: Non de carne mea p̃cisi sunt. s pectus
michi p̃mebant cum inessent. Ex nob̃ exierunt.
s nolite tristes eẽ. ñ erant ex nobis. Unde ꝓbas:
Quod si suissent ex nob̃. ꝑmanssssent utq
nob̾cum. Hinc gͦ uideat caritas u̾ra: qr multi
qui ñ sunt ex nob̃. accipiunt nob̾cum sacram̃ta.
accipuint nob̾cum baptismũ: accipiunt nob̾cum
qͦd norunt fideles accipe. benedictionẽ. eucharistiã.
& qͥcquid in sacram̃tis scĩs est. ipsius altaris com¬
municationẽ accipiunt nob̾cum: & ñ sunt ex nob̾.
Temptatio ꝓbat: qr ñ sunt ex nob̃. Quando illis
temptatio uenerit. uelut occasionẽ uentilat fo¬
ras. qr grͣã non erãt. Omnes aũt tunc uolabt̃.
qͦd sepẽ dicendum ẽ. cum area dñica ceperit

Expanded text:
evomit atque projicit corpus: Ex me exierunt humores isti, sed non erant ex me. Quid est, non erant ex me? Non de carne mea praecisi sunt, sed pectus mihi premebant cum inessent. 5. Ex nobis exierunt; sed, nolite tristes esse, non erant ex nobis. Unde probas? Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Hinc ergo videat Charitas vestra, quia multi qui non sunt ex nobis, accipiunt nobiscum Sacramenta, accipiunt nobiscum Baptismum, accipiunt nobiscum quod norunt fideles se accipere, Benedictionem, Eucharistiam, et quidquid in Sacramentis sanctis est; ipsius altaris communicationem accipiunt nobiscum, et non sunt ex nobis. Tentatio probat quia non sunt ex nobis. Quando illis tentatio venerit, velut occasione venti, volant foras; quia grana non erant. Omnes autem tunc volabunt, quod saepe dicendum est, cum area
Abbreviated transcription (Latin):
Hon dixit qͦddam m̃dacium ex ueritate. Sententiã
attendite. Ne uos palpetis. ne uobͣ aduletis. ne uos
decipiatis. ne uos illudatis: om̃e mendaciũ non ẽ
ex ueritate. Uideamus gͦ quomͦ antixp̃i m̃tiunt᷑.
qr ñ est unũ genus m̃dacii

Expanded text:
 et quoddam mendacium non ex veritate. Sententiam attendite; ne vos palpetis, ne vos aduletis, ne vos decipiatis, ne vos illudatis: Omne mendacium non est ex veritate. Videamus ergo quomodo antichristi mentiuntur quia non est unum genus mendacii
Abbreviated transcription (Latin):
In hac lectione pueros
alloquitur. ut sustineant
crescere:qr nouissima hora ẽ.
Etas corporis ñ est in uoluntate.
Ita nullus scđm carnẽ crescit qͣndo
uult. sic̃ nullus qͣndo uult nascitur.
ubi aũt natiuitas in uoluntate ẽ. & incre¬
mentũ in uoluntate ẽ. Nemo ex aqua ⁊ sp̃rs
nascitur nͥ uolens. Ergo si uult crescit. si non¬
uult decrescit. Quid ẽ crescere:. ꝑficere. Quid
ẽ derrescere : Deficere. Quisqͥs nouit natũ se
ẽ ut aueliat qi puer ẽ or in sans auide inhiet
uberib matris: ꝙ cito crescit. Est aut̃ mater ȩccłia:
& ubera eius duo testam̃ta scripturarũ diuinarũ.
Hinc sugatur lac omniũ sacram̃toꝵ temporalium.
boratus ꝑueniat ad manducandũ cybum. quod
ẽ. in pͥncipio erat uerbũ: & uerbum erat apud
dm̃. ꝙ ds erat uerbum. Lac nr̃m xp̃s humi¬
lis ẽ. eybus nr̃ ulem ipse. xp̃s equalis pacri. Lacte
te nutrit: ut pane pascat. Nam corde contingere
ihm̃ sp̃ualiter: hoc ẽ cognoscere qr ȩqualis ẽ patͥ

Expanded text:
In hac lectione pueros alloquitur; ut festinent crescere, quia novissima hora est. Aetas corporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut nullus quando vult nascitur: ubi autem nativitas in voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc sugatur lac omnium sacramentorum temporalitboratus perveniat ad manducandum cibum, quod est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Lac nostrum Christus humilis est; cibus noster, idem ipse Christus aequalis Patri. Lacte te nutrit, ut pane pascat: nam corde contingere Jesum spiritualiter, hoc est cognoscere quia aequalis est Patri.
Abbreviated transcription (Latin):
auxit. s: nob̃ ꝓfuit. Hoc gͦ ait ñ ẽ ad mortẽ. qͥa &
ipsa mors ñ erat ad mortẽ. s: potius ad miracłm.
qͦ facto crederent homines in xp̃m.ꝙ uitarent
uerã mortẽ. Sane uidete quẽ admodũ tanqͣm ex
obliquo dñs dm̃ se dixit. ꝓpt̃ qͦsdam qͥ negant filiũ
di eẽ. Nam sunt heretici qͥ hoc negant qͦd filius
di sit ds. Ecce audiant. infirmitas hȩc inqͥt nẽ
ad mortẽ. s ꝓ gła dĩ. Qua gła: Cuius dĩ: Audi qͦd
seqͥtur. ut głificetur filius dĩ. Infirmitas hȩc in qͥt

Expanded text:
auxit, sed nobis profuit. Hoc ergo ait, non est ad mortem, quia et ipsa mors non erat ad mortem; sed potius ad miraculum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte quemadmodum tanquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant Filium Deum esse. Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus. Ecce audiant: Infirmitas haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei. Qua gloria? cujus Dei? Audi quod sequitur: Ut glorificetur
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso. statim sidi c̃iunx̃ dilectionẽ. qͥa
sine dilectione fides inanis est. Cum dilecti¬
one fides xp̃iani: sine dilectione fides demo¬
nis. Qui aut̃ non credunt. peiores sunt ꝗͣ
demones. ⁊ tardiores quã demones. Nescio¬
quis non uult credere in xpm̃. Ad huc
nec demones imitatur. Iam credit in xpo
re penȩ: non in timore coronȩ. Nam q illi
puniri timebant. Ad de huic ficłĩ dilectionẽ.
ut fiat fides: qualem dic̃ apls paulus. fides
quȩ ꝑdilectionem oꝑatur. Inuenisti xp̃ianũ:
inuenisti ciuem ierłm. inuenisti ciuẽ angłoꝵ.
inuenisti inuia suspirantẽ ꝑegrinũ. Aduin¬
ge te illi. comes tuus ẽ : curre cum illo si tam̃
⁊ tu hoc es. Om̃is qui diligit eum qͥ genuit
illũ. diligit eum qui genitꝰ est ab illo. Quis
genuit. Pater. Quis ẽ genitus.  filius. Ꝙ d
eͦ ait: Omĩs qui diligit patrẽ. diligit filiũ
n hoc cognoscimus quia diligimus fili

Expanded text:
ab ipso. Statim fidei conjunxit dilectionem; quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescioquis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. Jam credit in Chrire poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae per dilectionem operatur : invenisti christianum, invenisti civem Jerusalem, invenisti civem Angelorum, invenisti in via suspirantem peregrinum; adjunge te illi, comes tuus est, curre cum illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus qui
Abbreviated transcription (Latin):
dum lucẽ habetis. ut tenebrȩ uos ñ comp̃hen¬
dant. Ambulate accedite. totũ intelligite. &s
moriturũ xꝑm. & uicturũ in ȩternũ. & sangui¬
nem fusurũ quo redimat. & ascensurũ insubli¬
mia quo ꝑclucat. Tenebrȩ aut̃ uos comp̃hendeit̃.
si eo modo credideritis. xp̃i eternitatẽ. ut negetis
in eo mortis humilitatẽ. Et qͥ ambulat in te¬
nebris. nescit quo uadat. sic potest offendere
in lapidem offensionis. os petrã scandali. qͦd fuit
dñs cȩcis iudeis sic̃ credentib. Lapis enim quẽ¬
reꝓbauerunt ȩdificantes. factus ẽ in caput angu¬
li. Hinc dedignati sunt credere in xp̃m. qͥa eum
impietas contempsit mortuũ. risit occisum.
o ipsa erat mors grani multiplicandi. ꝙ exaltatio
trahentis post se omnia. Qum lucem inqͥt
habetis credite in lucẽ. ut filii lucis sitis. cum
aliqͥd ueri auditũ habetis. credite in ueritatẽ
ut renascamini ex ueritate Hȩc loci
dere & diligere ceꝑant. ñ ab eis qui cũ ramis palma¬

Expanded text:
dum lucem habetis, ut non vos tenebrae comprehendant. Ambulate, accedite, totum 587 intelligite, et moriturum Christum et victurum in aeternum; et sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multiplicandi, et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, inquit, habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini in veritate. 14. Haec dere et diligere coeperant, non ab eis qui cum ramis palma
Abbreviated transcription (Latin):
quom̾ de mundo iam ñ erant. si scĩficati in ueri¬
tate ñdum erant. aut si iam erant: cur poscat
ut sint. An quia & scĩficati in eadem ꝓficiunt
scĩtate. fiuntq sanctiores: Neq hoc sine adiuto¬
rio gr̃e dei: s illo eoꝵ scĩficante ꝓfectum. qui
scĩficauit inceptum. Unde & apłs dicit. qui

Expanded text:
quomodo de mundo jam non erant, si sanctificati in veriquomodo de mundo jam non erant, si sanctificati in veritate nondum erant? aut si jam erant, cur poscat ut sint? An quia et sanctificati, in eadem proficiunt sanctitate, fiuntque sanctiores, neque hoc sine adjutorio gratiae Dei, sed illo eorum sanctificante profectum, qui sanctificavit incoeptum? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
passionib suis. quȩ illos postea sunt secutȩ:
s more suo dicit ista: uerbis p̃teriti temporis
futura p̃mntians. Deinde causam subiciens
sicut & ego non sum de mundo. Hoc eis re¬
Hoc eis re¬
generatione collacum ẽ. Nam generatione
de mundo erant. ꝓpt̾ quod eis iam dixerat.
ego uos de mundo elegi. Donatum est gͦ eis¬
ut sicut ipse nec ipsi eẽnt de mundo. eos ipso
liberante de mundo. Ipse aut̃ dde mundo nun¬
terea illi iam ñ de mundo quia renati sunt de
spũ scõ. ꝓpterea ille nunqͣm de mundo: quia
natus ẽ de sp̃u scõ. Hon rogo inquit ut col¬
las eos de mundo. s ut serues eos ex malo. Ad¬
huc enim necessariũ habebant. quamuis ñ iam
eẽnt de mundo. ẽẽ tamen in mundo. Repeuit
eandem sententiam. De mundo inquit ñ
sunt: sicut & ego ñ sum de mundo. Scifica
eos in ueritate. Si enim seruantur ex malo
quod suꝑius orauit ut fieret: queri aut̃ pocest.

Expanded text:
passionibus suis, quae illos postea sunt secutae; passionibus suis, quae illos postea sunt secutae; sed more suo dicit ista, verbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjicienssicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est. Nam generatione de mundo erant: propter quod jam eis dixerat: Ego vos de mundo elegi. Donatum est ergo eisut sicut ipse, nec ipsi essent de mundo, eos ipso liberante de mundo. Ipse autem de mundo nunterea illi jam non de mundo, quia renati sunt de Spiritu sancto, propterea ille nunquam de mundo, quia natus est de Spiritu sancto: Non rogo, inquit, ut tolde mundo, sed ut serves eos ex malo. Adhuc enim necessarium habebant, quamvis jam non essent de mundo, esse tamen in mundo. Repetit eamdem sententiam. De mundo, inquit, non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate. Sic enim servantur ex malo, quod superius oravit ut fieret. Quaeri autem potest
Abbreviated transcription (Latin):
te uenio. & hȩc loquor in mundo: ut habeait
gaudium meũ impletum in seinetipsis. Ecce
in mundo se loqui dicit. qui paulo ante di¬
xerat: iam ñ sum in mundo. Quod cur dixe¬
rit ibi exposuimus: inimo ipsum id exposuis¬
sȩ docuimus. Ergo & quia ñdum abierat. hie
fadhuc erat: & quia mox fuerat abiturus: Hic
quodammꝰ iam ñ erat. Quod sit aut̃ hoc gau¬
dium de quo ait. ut habeant gaudium meũ
impletũ in semetipsis. iam suꝑuis exp̃ssum ẽ
ubi ait: ut sint unum sic̃ ꝙ nos. Hoc gaudiũ
suum id ẽ a se in eos collatum. in eis dicit in¬
plendum: ꝓpt̃ quod se locutum dixit in mun¬
do. Hȩc ẽ pax illa & beatitudo infuturo scło
ꝓpt̃ quam consequendam: temꝑanter. uiste.
& pie uiuendum ẽ in hoc seculo. Explicit¬
sermonẽ tuum. usq ad id. Ut sint scĩficati
ad patrem & orans ꝓ discipłis suis dicit. ego
dedi eis sermonem tuum: & mundus eos
odio habuit. Nondum id exꝑti fuerant

Expanded text:
te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. « Ecce in mundo loqui se dicit, qui paulo ante dixerat: Jam non sum in mundo. Quod cur dixerit, ibi exposuimus, imo ipsum id exposuisse docuimus. Ergo et quia nondum abierat, hic adhuc erat; et quia mox fuerat abiturus, hic quodammodo jam non erat. Quod sit autem hoc gaudium, de quo ait: Ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis, jam superius expressum est, ubi ait: Ut sint unum, sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est, a se in eos collatum, in eis dicit implendum, propter quod se locutum dixit in mundo. Haec est pax illa et beatitudo in futuro saeculo; propter quam consequendam, temperanter et juste et pie vivendum est in hoc saeculo. Lsermonem tuum; usque ad id, Ut sint et ipsi sanad Patrem, et orans pro discipulis suis, dicit: Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus eos odio
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit. ut iaceret. Si descendentẽ cognouimus.
cũ leuante surgamus: ꝙ intelligamus cũ ita
loquitur. ꝑsonas distinguere: ñ separare natu¬
ras. Quando gͦ seruabat discipłos suos filius
p̃sentia corporali. ñ expectabat pater ad custo¬
diendum succetlere filio disceclenti: s eos am¬
bo seruabant potentia spũ ali: & quanlo ab eis
abstulit filius p̾sentiam corporalem. tenuit
cum patre custodiam spiritualem: quia & cu-¬
stodiendos quando filius homo accepit. custodiȩ
paternȩ ñ eos abstulit. & cum pat̾ filio custodi¬
endos dedit. ñ dedit sine ipso cui dedit. s declit
homini filio ñ sine dõ. eodem ipso utiq filio.
Quos dedisti mͥ custodi¬
ui. & nemo ex his perĩt nͥ filius ꝑditionis. ut
scriptura impleatur. Filius ꝑdicionis dictus
ẽ traditor xp̃i: ꝑdicioni p̃destinatus scd̃m
scripturam. qua de illo in psalmo centesimo. Uiͦii.
maxime ꝓphetatur. Nunc aut̃ inquit ad¬

Expanded text:
cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus; et intelligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere, non separare naturas. Quando ergo servabat discipulos suos Filius praesentia corporali, non exspectabat Pater ad custodiendum succedere Filio discedenti; sed eos ambo servabant potentia spirituali: et quando ab eis abstulit Filius praesentiam corporalem, tenuit cum Patre custodiam spiritualem. Quia et custodiendos quando Filius homo accepit, custodiae paternae non eos abstulit: et cum Pater Filio custodiendos dedit, non dedit sine ipso cui dedit; sed dedit homini Filio, non sine Deo eodem ipso utique Filio.Quos dedisti mihi, custodivi: et nemo ex his periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Filius perditionis dictus est traditor Christi, perditioni praedestinatus, secundum Scripturam quae de illo in psalmo centesimo octavo maxime
Abbreviated transcription (Latin):
eademq ꝑsona ẽ ds̃ & homo. intelligimus homi¬
nem in eo quod rogat: intelligimus aũt dm̃ in
co quod unum sunt: & ipse os ille quem rogat.
Sed ẽ adhuc in consequentib locus. ũbi de hacre
diligentius disputandum ẽ. Hic aut̃ sequitur.
Cum cẽm cum eis. ẽgo seruabam eos in nomine
tuo. Me inqͥt ueniente ad te. serua eos in no¬
mine tuo: in quo eos quando cum eis eram &
ipse seruabam. In nomine patris seruabat
discipłos filius. suos. homo cum eis humana
p̃sentia constitutus. S etiam pat̾ in nomine
filũ seruabat: qͦs in nomine filii petentes exau¬
diebat. His qͥppe idem filius dixerat. am̃ am̃
dico uobis. siquid petieritis patrẽ in nomine
meo clabit uobis. Neq hoc tam carnalit̾ debe¬
mus acciꝑe. uelut uicissim nos seruent pat os
filius. amboꝵ in nobis custodiendis alt̃nante
custodia: quasi succedat alius. quando discesse¬
rit alius. Siul enim nos custodiunt pat̃. &
uerbum caro factum descendit ut leuaret. ñ

Expanded text:
homo, intelligimus hominem in eo quod rogat: intelligimus autem Deum in eo quod unum sunt et ipse et ille quem rogat. Sed est adhuc in consequentibus locus ubi de hac re diligentius disputandum est. 6. Hic autem sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. Me, inquit, veniente ad te, serva eos in nomine tuo, in quo eos quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius homo, cum eis humana praesentia constitutus: sed etiam Pater in nomine Filii servabat quos in nomine Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Neque hoc tam carnaliter debemus accipere, velut vicissim nos servent Pater et Filius, amborum in nobis custodiendis alternante custodia, quasi succedat alius quando discesserit alius: simul enim nos custodiunt Pater etVerbum caro factum descendit ut levaret, non
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ dilexit eos ut moreretur ꝓpt̾ eos. Hoc enĩ
testatis ẽ dicens. maiorẽ caritatẽ nemo habet
qͣm ut animã suam ponat ꝓ amicis suis. Ita
sane ñ ꝓhibemus intelligi in finẽ dilexit. id est
usq ad mortẽ illum dilectio ipsa perduxit.
facta cum diabolus iam misisset
in cor. ut traderet eũ uidas symonis scariothis.

Expanded text:
ropter eos. Hoc enim ropter eos. Hoc enim testatus est dicens: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Ita sane non prohibemus intelligi, in finem dilexit, id est, usque ad mortem illum dilectio ipsa perduxit. « facta, cum diabolus jam misisset in cor, ut traderet eum Judas Simonis Iscariotes
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit eos. Utiq os ipsi de hoc mundo ubi erãt
ad suũ caput. qͦd hinc transissent. eius dilectio¬
ne transirent. Quid ẽ enim infinem. nͥ in xp̃m:¬
eamus. ñ ubi ꝑeamus. Sic omnino intelligen¬
dum ẽ. Pascha nr̃m immolatus est xp̃s. ipse
est finis nr̃. in illo ẽ transitus nr̃. Nam uideo
posse ista uerba eugl̃i ca qͦdam huma no modo
etiam sic accipi tanqͣm usq ad moitẽ xp̃c dilexe¬
rit suos ut hoc uideatur eẽ. in finẽ dilexit eos.
Humana ẽ hȩc sententia ñ diuina. Neq enim
nos hucusq ille dilexit. qui semꝑnos & sine
fine diligit. Absit ut dilectionẽ morte finierit.
qui non ẽ morte sinitus. Etiam post mortẽ
qͥiq fr̃s suos dilexit ille suꝑbus atq impius.
&e usq ad mortẽ dilexisse nos putandus ẽ xp̃s:
Absit. Karissimi. nequaqͣm ille nos diligendo
usq ad mortẽ ueniret. si dilectionem nr̃am
morte finiret. Hisi forte ita sit intelligendum.
in finẽ dilexit eos. usq ad mortẽ dilexit eos. qͥ a¬

Expanded text:
dilexit eos. Utique ut et ipsi de hoc mundo ubi erant, ad suum caput, quod hinc transisset, ejus dilectione transirent. Quid est enim, in finem, nisi, eamus, non ubi pereamus. Sic omnino intelligendum est, Pascha nostrum immolatus est Christus . Ipse est finis noster, in illum est transitus noster. Nam video posse ista verba evangelica quodam humano modo etiam sic accipi, tanquam usque ad mortem Christus dilexerit suos, ut hoc videatur esse, in finem dilexit eos. Humana est haec sententia, non divina: neque enim nos hucusque ille dilexit, qui semper et sine fine nos diligit. Absit ut dilectionem morte finierit, qui non est morte finitus. Etiam post mortem, quinque fratres suos dilexit dives ille superbus atque impius , et usque ad mortem nos dilexisse putandus est Christus? Absit, charissimi. Nequaquam ille nos diligendo usque ad mortem veniret, si dilectionem nostram morte finiret. Nisi forte ita sit intelligendum, in finem dilexit eos: Quia tantum dilexit eos, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tam futura p̃cdici quam narrari p̃terita
gus erat. et frigus patiebatur. ñ solũ tẽporis
s et fidĩ. Addit etiã. & dies illa nota dnõ. et
neq dies neq nor. Quid ẽ enim dies neq
nor: Non ne aꝑte de insertis diei tenebris.
qr reuocata rursum luce deseruit. Non fuit
tegranoꝵ fuit. non enim ꝑacto diei cur¬
su spacia sibi
debita uel ab inicio
ultimũ int̾minata
ꝓdux̃ s fugata. ꝑ impioꝵ facinus lup re¬
paratur ad uesꝑam. Post horam enim nonã
depulsis tenebris sol redditur mundo. et
iterũ aliud de hoc ipso testimoniũ dicit.
qr obscurabit᷑ suꝑ t̾ram in die lur. Docet
ȩungłii p̃dicatio qđ ꝙ̃ milites diuiserunt

Expanded text:
tam futura praedici, quam narrari praeterittam futura praedici, quam narrari praeteritgus erat: et patiebatur frigus non solum temporis, sed et fidei. Addit etiam: Et dies illa nota Domino, et neque dies, neque nox . Quid est neque dies neque nox? Nonne aperte de insertis diei tenebris, et revocata rursum luce disseruit? Non fuit tegra nox fuit: non enim peracto diei cursu, spatia sibi debita vel ab initioultimum determinata perduxit: sed fugata per impiorum facinus lux reparatur ad vesperam. Post horam enim nonam depulsis tenebris sol redditur mundo. Et iterum alius de hoc ipso testimonium dicit: Et obscurabitur super terram in die lux . 25. Docet Evangelii praedicatio, quod etiam milites diviseru
Abbreviated transcription (Latin):
Moyses uelut deflens eos dicit. et erit
uita sua suspensa anteͦ.MIScłoc tuos et
timebis ꝑ diem et am. saꝰ nocten. et non
credes uitȩ tuȩ. Stranscurrendũ nobis
gͦ aquam quȩ credentes diluant ꝓducit &
sanguinem qui c̃dempnet in credulos. Pot
tamen illud & intelligi. qđ duplicem gram
babtismi figurauerit unam quȩ datur per
aquȩ babtismum. aliam quȩ ꝑ martyrii fusio¬
ne sanguinis queritur utrumq enĩ babtismũ
nominatur. Quod si & hoc queris cur non
aquam ꝯsanguinem uidetur mͥ in latere
ꝑ costam mulier indicari. Quia gͦ fons pec¬
cati et mortis de muliere pͥma quȩ fuit pri
in passione euis ab hora.ui. usq ad horam
nonam tenebrȩ fuerunt. Accipe ⁊ de hoc ꝓ¬
phetȩ testimoniũ. dicentis. Occidet sol meri¬
die. Et iterũ racharias ꝓpħa. In illa inquid
die non erit lux et frigus et priuna erit.
in illo die & dies ille notus dño. ⁊ neq dies
neq nor ⁊ ad uesꝑam erit lur. Quid tam

Expanded text:
Moses deflens eos dicit: Et erit Moses deflens eos dicit: Et erit vita tua suspensa ante oculos tuos, et timebis per diem et noctem, et non credes vitae tuae . Sed transcurrendum nobis ergo aquam, quae credentes diluat: produxit et sanguinem, qui condemnet incredulos. Potest tamen etiam intelligi illud quod duplicem gratiam baptismi figuraverit. Unam quae datur 87 per aquae baptismum, aliam quae per martyrium profusione sanguinis quaeritur: utrumque enim baptismum nominatur. Quod et si hoc quaeris, cur non aquam, et sanguinem? videtur mihi in latere per costam mulier indicari. Quia ergo fons peccati et mortis de muliere prima, quae fuit primin passione ejus ab hora sexta usque ad horam nonam tenebrae factae sunt. Accipe et de hoc prophetae testimonium dicentis: Occidet tibi sol meridie . Et iterum Zacharias propheta: In illa, inquit, die non erit lux: frigus et pruina erit uno die, et dies illa nota Domino, et neque dies, neque nox, et ad vesperam er
Abbreviated transcription (Latin):
ite alius ꝓph̃a. Sicut agnus coram tondente se
sic ñ aperuit os suũ. in humilitate iudiciũ
erus ablatumẽ. In posita ei scribit᷑ corona spiꝰ¬
nea Atidi de hoc in canticis canticoꝵ suꝑ ini
ronam qua coronauit eum mat᷑ sua. s et deꝰ
spinis. ltem alius ꝓpħa cõmemorat. et erspec̃¬
taui ut faceret urã. fec̃ aut̃ spinas et non iusti¬
ciams clamorem: Ueruntam̃ ut et mysterui
secreta cognoscas. oportebat eum qui pecea¬
ta mundi uenit auferre. ꝙ terre maledida
purgare quȩ peccante. ꝓtoplasto sententiã
puaricationis acceꝑat dicente dnõ. Male¬
dita serra inopib tuis spias e tbulos ger¬
minabit tibi. Propterea g spinis coronatur
Iħe: ut prima illa condẽpnatioĩs sententiua
solueretur. Ad crucẽ ducitur in ligno tociꝰ
muncdi uita suspendit᷑. Uis et de hoc ꝓphicis
testimonus c̃firmari: Audi iheremiam dicon
tem. uenite et cͥiciamus lignũ in pane. eius
& c̃teramus eum de tra uinentiũ. ⁊ iterum

Expanded text:
 Sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum: in humilitate judicium ejus sublatum est . Imposita ei scribitur 86 corona spinea. Audi de hoc in Canticis canticorum, superronam, qua coronavit eum mater sua . Sed et de spinis ita alius propheta commemorat: Et expectavi, ut faceret uvam, fecit autem spinas: et non justitiam, sed clamorem . Verumtamen ut mysterii secreta cognoscas, oportebat eum qui peccata mundi venit auferre, etiam terrae maledicta purgare, quae peccante protoplasto, sententiam praevaricationis acceperat, dicente Domino: Maledicta terra in operibus tuis, spinas et tribulos producet tibi . Propterea ergo spinis coronatur Jesus, ut prima illa condemnationis sententia solveretur. Ad crucem ducitur, et in ligno totius mundi vita suspenditur. Vis et de hoc propheticis testimoniis confirmari? Audi Jeremiam dicentem de hoc, Venite et injiciamus lignum in panem ejus, et conteramus eum de terra viventium . Et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
tionem desolatioĩs stantem: inloco scõ sic̃ dicꝰ
daniel ꝓpłu. Qui legit intelligat. Paniel gͦ
ele aduentu erroris istius ꝑleniꝰ et latius in
nib dilatantur n idõ scire de his plenius uolen¬
tem ad ipsas mnagis recusandas remittimꝰ uisio
latus fuerit homo peccati filius ꝑdicioĩs. qui ad¬
uersatur & extollit se suꝑ om̃e quod dr̃ deus.

Expanded text:
m desolationis stantem in loco sancto, sicut dicit Daniel propheta, qui legit intelligat . Daniel ergo de adventu erroris istius plenius et latius in nibus dilatatur: et ideo scire de his plenius volentem, ad ipsas magis recensendas remittimus visiolatus fuerit homo peccati, filius perditionis, qui adversatur et extolli
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendit ds in iubilatione. dñs in uoce tubȩ
In uoce ꝓ enim tubȩ moris ẽ uictorẽ redire de
p̃lio. De ipso quoq & illud dr̃. Qui edificat
in celum ascensionẽ suam. & itẽ alibi. Qui
carnis assumptȩ mysterium ẽ. Neq enĩ in¬
corporeȩ illi naturȩ c̃uenient̃ ista absq assũpti¬
one carnis aptantur. neq sedis cȩlestis ꝓfectũ
diuina natura s humana ẽ quirit. Unde et de¬

Expanded text:
Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . In voce etenim tubae mos est victorem redire de praelio. De ipso quoque et illud dicitur: Qui aedificat in coelo ascensionem suam . Et item alibi: Qui carnis assumtae mysterium est. Neque enim incorporeae illi naturae convenienter ista absque assumtione carnis aptantur: neque sedis caelestis perfectio divinae naturae, sed humanae conquiritur. Unde et di
Abbreviated transcription (Latin):
aut ecce illic nolite crecdere. uenient enĩ
multi pseudo xpĩ. & pseudo ꝓpħȩ ꝙ. sedu¬
cent multos. s quod demonstrauit iudici¬
um ueri xpĩ uideamꝰ. Sic̃ fulgur ĩqͥd¬
de oriente re  splendet usq inoccidentẽ¬

Expanded text:
aut ecce illic, nolite credere. Venient enim multi pseudochristi, et pseudoprophetae, et seducent multos . Sed quomodo demonstraverit judicium veri Christi, videamus. Sicut fulgur, inqde Oriente resplendet usque in
Abbreviated transcription (Latin):
principatus & honor. ⁊ regnum & oĩs ppłĩ
trib et linguȩ ipsi seruient ei. et potestas eiꝰ
potestas ȩterna quȩ non p̃teribit. et regnũ¬
eus quod ñ corrũpetur. Exhis gͦ edocemur
ñ solum de aduentu & uidicio s ꝙ de potesta¬
te eius ꝙ. regno quia potestas eius ȩtna sit. et
sine corruptiois fine. sit gil regnũ sic̃ et ĩ
exingłio dr̃. et regni eius non ẽ finis. Unde¬
& ualde regnum alienũ. afide ẽ. quod reg¬
num & pĩdicit. aliqñ finiendũ. scire tamen
debemus qͦd salutarẽ hc̃ ꝓpĩ aduentũ conabit᷑
inimicus ad decipiendos fideles quosq callida
fraude simulare & ꝓ filiohominis qui eyspec̃¬
tatur uenturus in maiestate patris su filiũ
ꝑdiciois in ꝓdĩgiis & signis mendacib prȩ

Expanded text:
principatus, et honor, et regnum, et omnes populi, tribus, et linguae servient ei. Et potestas ejus, potestas aeterna, quae non ejus non corrumpetur . Ex his ergo edocemur, non solum de adventu et de judicio, sed de potestate ejus et regno, quia potestas aeterna sit, et sine corruptionis fine sit regnum: sicut et in Symbolo dicitur: Et regni ejus non erit finis . Unde valde alienus a fide est, qui regnum Christi dicit aliquando finiendum. Scire tamen debemus, quod salutarem hunc Christi adventum conatur inimicus ad decipiendos fideles callida fraude simulare, et pro filio hominis, qui expectatur venturus in majestate Patris sui, filium perditionis in prodigiis et signis mendacibus prae