comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓp̾h̾am ꝓtestant᷑ cecos illuminasse leprosos
mundasse. mortuos suscitasse. firmit̾ asserunt
discredunt. Unde qñ tp̃re treugarũ sapiẽtes ip¬
soꝵ ĩosolimam ascendebant: codices enͣgłioꝵ sͥ
postulabãt exhiberi. ⁊ osculabant᷑ et uenerabãt᷑¬
luce: missus est angelus gabriel: qd̾ litt̾ati init̾¬
eos sepiꝰ repetũt ⁊ retractant. lex a illoꝵ qmͣ dya¬
bolo dictante minist̾io sergii monachi et apostat
ac heretico machometo sarracenꝰ didicit arabice
scriptã: a gladio cepit ꝑ gladiũ tenctur et cum
gladio t̾minabit. Machometꝰ iste litc̾atꝰ fuit sicut
ip̃e ꝓtestatur in alchorano suo ⁊ q̃ p̃noĩatꝰ hereti¬
nationes obseruari statuit. lixuriosus .n. fui
et bellicosus. ideoq de ĩmũdicia ⁊ uanitate legẽ
statuit qͣm carnalit̾ uiuẽtes ĩ ꝑte uoluptatis
firmit̾ obseuãt. EEt sicut legem nr̃am ueritas ⁊
mũdicia muniũt. ita errorem ip̃oꝵ timor mũ¬
nanꝰ ac uoluptas carnalis firmissime

Expanded text:
 protestantur, cecos illuminasse, leprosos mundasse, mortuos resuscitasse firmiter asserunt discredunt. Unde, quando tempore treugarum sapientes eorum Ierosolimam ascendebant, Codices ewangeliorum sibi postulabant exhiberi et osculabantur proptLuce: Missus est angelus Gabriel, quod litterati ins repetunt et retractant. Lex autem eorum, quam diabolo dictante ministerio Sergii monachi et apostate ac heretici Machometus Sarracenus dedit Arabice scriptam, a gladio cepit, in gladio tenetur et in gladio terminabitur. Machometus iste illitteratus fuit, sicut ipse profitetur in Alchorano suo, et que prenominatus heretinationes observari statuit. Luxuriosus enim fuit et bellicosus, ideoque de inmunditia et vanitate legem statuit, quam carnaliter viventes in parte voluptatis firmiter observant. Et sicut legem nostram veritas et munditia muniunt, ita errorem ipsorum timor munnus ac voluptas carnalis firmissime
Abbreviated transcription (Latin):
tur in expugnabilit̾ munita: destructa ẽ a cora¬
dino filio salphadiui foris et int̾. Muri .n. cũ
turcib redacti sunt ĩ aceruos lapidũ: p̾t̾ tem¬
plũ dñi et turcim datud. De sepulchro głoso
destruendo cõsiliũ habuerũt sarracem. ⁊ ꝑ lit
miserũt ad eoꝵ solatiũ. S huic temeritati ne

Expanded text:
tur inexpugnabiliter munita, destructa est a Caradivagio filio Saphadini foris et intus, muri cum turribus redacti sunt in acervos lapidum preter templum Domini et turrim David. De sepulchro gloriose destruendo consilium habuerunt Sarraceni, sed huic miserunt ad ipsorum solatium; sed huic temeritati nem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ip̃o sepe usu sopiuntur eaꝵ delectationes
huiꝰ cemodi affectiones. Conferũt ⁊̃ nõ modi¬
cũ interiorib nr̃is ert̾iora nr̃a ad sinultu¬
dinẽ mentis aꝑtatata ⁊ cõposposita ⁊ bono pro¬
tiam. S ⁊ intentũ interiorib suis animũ
magis decent inculta om̃ia ⁊ neglesta exteri
cit᷑. seq alibi magis occupatã intentio sc̃a de¬
nũtiat. et efficacit̾ bone cõscientie cõsiliat ĩ¬
teriora cui omĩa ext̾iora iuluisse renũtiat

Expanded text:
etsi ipso saepe usu sopiuntur earum delectationes, etsi ipso saepe usu sopiuntur earum delectationes, hujusmodi affectiones. Conferunt etiam non modicum interioribus nostris exteriora nostra, ad similitudinem mentis aptata et composita, et bono protiam. Sed et intentum interioribus suis animum magis decent inculta omnia et neglecta exteriocitur; seque alibi magis occupatam intentio sancta denuntiat; et efficaciter bonae conscientiae conciliat interiora, cui omnia exteriora viluisse renuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
qui eis cõpatiunt᷑ nõ cõforment᷑. nec sic q̃rãt
eoꝵ profectũ. ut pp̃ eos cogant᷑ ĩcur̾re ꝓpositũ
q. religiosas quidã nob̾ creamus hĩtationũ
honestatis. in quib tm̃ cõpassũ animalib.
ut pene om̃s ĩ hoc effecti simus animales
formã pauꝑtatis et speciem sc̃e simplicitatis.
uerũ decorem domꝰ dei alienantes a nobis. ⁊
a cellis nr̃is ꝑ manus artificũ exquisitoĩ
cellas nõ tam heremiticas quam aromati¬
cas edificamꝰ nobis singulas ĩtitulo centum
solidoꝵ concupiscentias cculoꝵ nr̃oꝵ de ele¬
mosinis pauꝑũ. Amputa dñe obprobriũ cẽ¬
tũ solidoꝵ acellis pauꝑũ tuoꝵ. Cur non
potrus centũ denarioꝵ. Cur nõ potius nul¬
loꝵ: Cur nõ potius gratis filii grẽ ip̃i sibi
domos ad hĩtandũ s tabernacula ad deserẽ¬
dũ. ut ꝑote cito inde enocandi ⁊ migraturi in
⁊ forenses honestates cito iurile ꝓpositũ ener¬
uant et masculũ animũ effeminant. Nlam

Expanded text:
s compatiuntur, non eis conformentur: nec sic quaerant eorum profectum, ut propter eos cogantur incurrere propositi in quasi religiosas quasdam nobis creamus habitationum honestates. In quibus tantum compassum est animalibus, ut pene omnes in hoc effecti simus animales. formam paupertatis, et sanctae simplicitatis speciem, verum decorem domus Dei, alienantes a nobis et a cellis nostris, per manus artificum exquisitorum cellas, non tam eremiticas, quam aromaticas aedificamus nobis, singulas in titulo centum solidorum, concupiscentias oculorum nostrorum de eleemosynis pauperum. Amputa, Domine, opprobrium centum solidorum a cellis pauperum tuorum. Cur non potius centum denariorum? cur non potius nullorum? cur non potius gratis filii gratiae ipsi sibi domos ad habitandum, / sed tabernacula ad deserendum, ut pote inde cito evocandi et migraturi in et forenses honestates cito virile propositum enervant, et masculinum animum effeminant. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
supplenda est. uł de simplitib qui et
sensid et uolũtate ad seqndã religiosam pui¬
dentiã feruentes apparuerĩt ⁊ habiles. uel de
prudentib quos religiose ⁊ scẽ simplicitatis ẽe¬
cõstiterit. emulatores. Stulta uero suꝑbia uł
suꝑba stulticia a tabernaculis iustoꝵ semꝑ ꝓ
cul sit. ꝓpria est ciuutas refugii simplicitati
cohitatio religionis. nisi sit talis q̃ nolit hu¬
miliari uł tam bruta ut nõ possit regi uł trac¬
tari. Bona tñ uoluntas ⁊ si multũ sit bruta
nõ est deserenda s ĩ alutari consilio ad laborio¬
sam ⁊ actuosam uitam transmittẽda. Suꝑba
ã qͣntũ uis prudentius s̃ uideat᷑. dimittenda sͥ

Expanded text:
 qui et sensu et voluntate ad assequendam religiosam prudentiam ferventes apparuerint et humiles; vel de prudentibus quos religiosae et sanatae simplicitatis constiterit esse aemulatores. Stulta vero superbia, vel superba stultitia a tabernaculo justorum semper procul sit. Est autcohabitatio religionis, nisi sit talis quae nolit humiliari, vel tam bruta, ut non possit regi et tractari. Bona tamen voluntas etsi multum sit bruta, non tamen est deserenda, sed salutari consilio ad laboriosam et actuosam vitam transmittenda. Superba autem quantumvis prudens sibi videatur, dimittenda sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tantes ad seq̃nda xp̃i uestigia incitabat. Sałix
it̾m cõmunicat᷑ est. Et cum horam suam ex¬
pectaret subito cũ lecto ĩ qͣ iacebat usq ad su¬
piora leuatꝰ est: ⁊ trabib obsistentib ad t̾ram
leuit̾ demissus. Quo demisso dũ q. ad quies¬
centẽ qui aufugerãt reu̾terent᷑. iterũ usq ad
trabes cũ lecto suo raptꝰ est ut prius: ⁊ iterum
leuit̾ demissus. Hoc usq t̾uio fc̃m est. Tũc ait
ad cutũstantes. Uos iuudetis qd̃ uocor. Si me¬
cũ nultis uenire: ite uia qua incessi. Deus qͥ
me uocat ip̃e dirigat corda ⁊ corͣ ur̃a ad suam
uoluntatẽ in pace. Et renso ab oĩb amẽ: trã¬

Expanded text:
tantes ad sequenda Christi vestigia incitabat. Sabbato tantes ad sequenda Christi vestigia incitabat. Sabbato iterum communicatus est: et cum horam suam exspectaret, subito e lecto, in quo jacebat, usque ad superiora levatus est, et trabibus obsistentibus, ad terram leniter demissus. Quo demisso, dum quasi ad quiescentem qui aufugerant, reverterentur, iterum usque ad trabes cum lecto suo raptus est, ut prius, et iterum leniter demissus. Hoc usque tertio factum est. Tunc ait ad circumstantes: « Vos videtis quo vocor. Si mecum vultis venire, ite via qua incessi. Deus qui me vocat, ipse dirigat corda et corpora vestra ad suam voluntatem in pace. » Et responso ab omnibus « Amen, » tra
Abbreviated transcription (Latin):
deciꝑe: ⁊ id̾o hodie uerure ñ possũ. Qui dixer̃t
Eya. paratus esto ut die sabbĩ p̃sto sis ħinc
illi recedunt. Lecto gͥ eo die ad missã ewͣ. locu¬
tꝰ est ad plebem qͣliter nũquam lecutꝰ fuerat.
⁊ reu̾sus ad altare celebrauit iysteria. Ubi au¬
tem uentũ est ad benedictionem suꝑ ppłm
iterũ ab altari p̾dicaturꝰ regredit᷑ ita ut non
hoĩem si angelũ loqͥ putares. Iterũ ad altare
reu̾titur. Et data benedictione it̾m ad ppłin
redit cunclis stupentib. Et mox ut ad loquen¬
dũ os aꝑuit: tanta claritate ultꝰ etus res¬
plenduit. ut nemo ĩ eum intend̾e poss. Obi¬
tumq suũ illis instare p̃dixit. ꝓmitteris se
illis nũquam defeturũ. Et tunc ad mensã
dei regressus ẽ. Eadem die cũ a mensa sũpto ti¬
bo surtexisset: oratoriũ petiit:⁊ designauit lo¬
cũ in quo se uoluit sepeliri. Mox languor eũ
ĩuasit. Sexta ferͣ. lecto decubuit: om̃eq aduẽ¬

Expanded text:
decipere: et ideo hodie venire non possum. » Qui dixerunt: decipere: et ideo hodie venire non possum. » Qui dixerunt: « Eia paratus esto, ut die Sabbati praesto sis hinc illi recedunt. Lecto igitur eo die ad missam Evangelio, locutus est ad plebem, qualiter nunquam locutus fuerat, et reversus ad altare celebravit mysteria. Ubi autem ventum est ad benedictionem super populum, iterum ab altari praedicaturus regreditur: ita ut non hominem, sed angelum loqui putares. Iterum ad altare revertitur, et data benedictione, iterum ad populum redit, cunctis stupentibus: et mox ut ad loquendum os aperuit, tanta claritate vultus ejus resplenduit, ut nemo in eum intendere posset, obitumque suum illis instare praedixit, promittens se illis nunquam defuturum. Et tunc ad mensam Domini regressus est. Eadem die cum a mensa, sumpto cibo, surrexisset, oratorium petiit et designavit locum in quo se voluit sepeliri. Mox languor eum invasit, sexta feria lecto decubuit, omnes adven
Abbreviated transcription (Latin):
stanus. Cuiꝰ uitam descripsit osb̾nus
cantuarie cantor: nulli nr̃o tp̃re stilo scd̃s. in
musica oĩm pͥmus. Actor. Hic osbernꝰ de morte
eiusdẽ sc̃i sic scribit. Instabat inquit dies ascẽ¬
sionis dñice. Et ꝑactis iugiliis remansit ĩ or̃o
ĩnuma candidatoꝵ multitudo. coronas aureas
ĩ capitib gestantiũ. in estimabili fulgore mi¬
cantiũ. ꝑ ecc̃e ianuam irrũpẽs añ ip̃m cõglo¬
bata cõsfitit: una uoce salutãs eũ hec mͦ. S alue¬
dunstane ñr salue. Mandat tͥ quẽ pie desideras
filiꝰ dei qͣtinꝰ si paratꝰ es uenias: ⁊ diem hanc ad
cuiꝰ gaudiũ suspiras. nobistũ celebres. Ad ꝙ ille
imꝑtritꝰ manens: sciscitat᷑ est qͥ eẽnt. Checu¬
bin inquiũt ac seraphui sumꝰ. Et responde qͥd
uelis. Tunc ille. Hodie dies sollempnissimus
estr ⁊ ĩcõbit mͥ pane u̾bi dei plebem refic̾e. et
ostendere illi q̃uo ad hoc gaudiũ possit ꝑuenire
Opt̾ qd̃ ⁊ multi cõuenerunt. Nec debeo illos

Expanded text:
stanus, cujus Vitam descripsit Osbernus Cantuariae cantor, nulli nostro tempore stylo secundus, in musica omnium primus. Osfernus de morte ejusdem sancti sic scribit: Instabat, inquit, dies Ascensionis Dominicae, et peractis vigiliis remansit solus ininnumera candidatorum multitudo coronas aureas in capitibus gestantium inaestimabili fulgore micantium per ecclesiae januam irrumpens, ante ipsum conglobata constitit, una voce eum salutans hoc modo: Dunstane noster, salve: mandat tibi, quem pie desideras Filius Dei, quatenus si paratus es, venias, et diem hanc, ad cujus gaudium suspiras, nobiscum celebres. Ad quod ille imperterritus manens, sciscitatus est, qui essent. Cherubim, inquiunt, ac seraphim sumus: et responde quid velis. Tunc ille: Hodie dies solemnissimus est, et incumbit mihi pane verbi Dei plebem reficere, et ostendere illi quomodo ad hoc gaudium possit pervenire: propter quod et multi convenerunt, nec debeo illos
Abbreviated transcription (Latin):
inde mou̾e nõ posset licet eũ dire talcarib per¬
urgeret: intelligẽs causam cõfusus rediit ad
dere cupiebas: Ecce equus obediebat do̾: cui tu
repugnabas. A duemiẽte die pasche rogabãt
cũ fr̃es: ut diem pasche ĩ fontaneto monast̾io
celebraret. Qd̃ cñ feciss: seq̃nti die corripit᷑ dolo¬
re febriũ ⁊ qͣrta feria migrauit ad dñm. Quem
dũ portitores ueheret. ad antisicdoꝵ: in qͣdã uilla
existentes moueri inde penitꝰ nequiuert. donec
qͥdam qui erat ꝓ suis forestĩs in carc̾e cõpeditus
fractis cathenis aꝑto carcere liber exiens uenit
ad corpꝰ. ⁊ cũ aliis portanit usq ad urbem. Qi
cũ precessione ep̃ali sollempnit᷑ exceptꝰ in ecc̃a
scĩ g̾mani est sepultꝰ¬

Expanded text:
inde mouere non posset licet eum dure calcaribus perinde mouere non posset licet eum dure calcaribus perurgeret intelligens causam confusus rediit ad dere cupiebas? Ecce equus obediuit deo cum tu repugnabas». Adueniente die pasche rogabant eum fratres ut diem pasche in Fonteneto monasterio celebraret. Quod cum fecisset sequenti die corripitur dolore febrium et quarta feria migrauit ad dominum. Quem dum portitores ueherent ad Autissiodorum in quadam uilla existentes moueri inde penitus nequierunt donec quidam qui erat pro suis forefactis in carcere compeditus fractis cathenis et aperto carcere liber exiens uenit ad corpus et cum aliis portauit usque ad urbem. Qui cum processione episcopali sollempniter exceptus in ecclesia sancti Germani est sepult
Abbreviated transcription (Latin):
uodam ⁊̃ tp̃re monachi cũ ei ad boũ cus¬
todiam fuerãt deputati: iuuenili uolũ¬
tate ursam qͣndam cum catulis que uitulis
eoꝵ insidiabat᷑ laqueis ⁊ ĩgenio caꝑe uoluerũt
Cũq illi nocte laqueos ꝑtendissent: ⁊ ursa ĩ eos
irtiens teneret᷑: sc̃s marianꝰ hoc p̾sciens de lecto
surcexit ⁊ eam inueniẽs dixit ei. Quid facis hic
misera: fuge cito ne capiaris. Et statim illa hu¬
nulit᷑ et mansuete discessit. Marianꝰ uero mona¬
chos extubantes inueniẽs increpauit. ⁊ ursã qm
caꝑe cuꝑiebant redisse in columẽ nũtiauit. So¬
lebat ã singulis dieb dũicis ad ꝓpinqͣm ecc̃am
ꝓficisci. Quodam itaq die: iussit uni ex mona¬
chis secũ ire. Cui ille. Non possum inquit hodie
qr debeo ad mensam fr̃ib ministrare. Tũc iuit co¬
gente imꝑio sc̃i uiri. S cũ eẽnt ĩ ecc̃a finito euũ¬
gelio statim foras regredit᷑ ⁊ ascendẽs equũ su¬
uͭ ad domũ redire citius nitebat᷑. S cũ equum

Expanded text:
am tempore monachi qui ei ad boum custodiam fuerant deputati iuuenili uoluntate ursam quandam cum catulis que uitulis eorum insidiabatur laqueis et ingenio capere uoluerunt. Cumque illi nocte laqueos protendissent et ursa in eos irruens teneretur, sanctus Marianus hoc presciens de lecto surrexit et eam inueniens dixit ei: «Quid facis hic, misera? Fuge cito ne capiaris». Et statim illa humiliter et mansuete discessit. Marianus uero monachos excubantes inueniens increpauit et ursam quam capere cupiebant redisse incolumen nunciauit. Solebat autem singulis dominicis ad propinquam ecclesiam proficisci. Quodam itaque die iussit uni ex monachis secum ire. Cui ille: «Non possum», inquit, «hodie, quia debeo ad mensam fratribus ministrare». Tamen iuit cogente imperio sancti uiri. Sed cum essent in ecclesia finito euangelio statim foras egreditur. Et ascendens equum suum ad domum redire citius nitebatur. Sed cum equum
Abbreviated transcription (Latin):
a se au̾teret: aut hac oportanitate õs coeuas su¬
as secũ secũ do dicaret. Hac conditione libent̾
accepta: iuuenis pr̃i suo libent̾ ĩstitit. ⁊ ꝓtinus
baptitatꝰ accelerari cuncta q̃ uirgo petierat im¬
petͥrauit. Tũc p̃r uirguus accepto cõsilio caute
gregari cepissẽt: multi ad spectandũ eas undiq
q ꝑducit et inde reu̾sus mͣtiũ cũ eisdem suscepit
mauricii ep̃i et darie mr̃is sc̃e ursule. cũ p̃r ip̃ius
ursule secretũ illud ei ꝑ lr̃as intimass. illa statĩ
suspirante cũ quatuor filiab sius babila uili¬
ana iuctoria. ⁊ aurea ꝑuulo filio adriano qui
amore soroꝵ suaꝵ ultro se ingessit peregrinatõ¬
ni relicto regno in manu uniꝰ filii sui ⁊ duaꝵ
filiaꝵ usq ĩ britanniã anglicã nauigauit. eiꝰ¬
q cõsiliis sacre uirgines collete ⁊ ordinate sunt

Expanded text:
a se auerteret aut hac oportunitate omnes coeuas suas secum deo dicaret. Hac conditione libenter accepta iuuenis patri suo ardenter institit et protinus baptizatus accelerari cuncta que uirgo petierat imperauit. Tunc pater uirginis accepto consilio caute gregari cepissent multi ad spectandum eas undiquee Romam perduxit et inde reuersus martyrium cum eisdem suscepit.Maurisi episcopi et Darie matris sancte Vrsule, cum pater ipsius Vrsule secretum illud ei per litteras intimasset, illa statim deo inspirante cum quatuor filiabus suis, Babyla, Iuliana, Victoria et Aurea et paruulo filio suo Adriano qui amore sororum suarum ultro se ingessit peregrinationi, relicto regno in manu unius filii sui et duarum filiarum usque in Britanniam Anglicam nauigauit; eiusque consiliis sacre uirgines
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nõdũ nubilis a filio regis anglie ad nuptias
peteretur ⁊ pr̃em suũ ualde xp̃ianũ sr̃ lyx anria¬
ti uideret: qui deũ metuebat si filiã suã iã dõ deuo¬
tam nub̾e cogeret ⁊ tyrãni pagani feritatẽ time¬
bat si ei filiam suam denegaret: diuinitꝰ inspi¬
rata pri suasit ut tyranno assentiret᷑. ea tñ illi
proposita conditione: ut ip̃e et tyrannꝰ decem
nirgines genere forma ⁊ etate electas sͥ trade¬
rent. ⁊ tam sͥ qͣm singulis eaꝵ nlle uirgines
subscriberẽt ⁊ cõparatis ad numeꝵ ip̃aꝵ .xi. tͥ
erib inducias triennii sͥ darẽt ad dedicationẽ
irg̾mitatis sue. ⁊ ip̃e uuenis baptiratꝰ hiis
trib annis institueret᷑ in fide. nouo usa cõse¬
lio ut aut difficultate ꝓprie coditiois aĩm eiꝰ¬

Expanded text:
cum nondum nubilis a filio regis Anglie ad nuptias peteretur et patrem suum ualde christianum super hoc anxiari uideret, qui deum metuebat si filiam suam iam deo deuotam nubere cogeret et tyranni pagani feritatem timebat si ei filiam denegaret, diuinitus inspirata patri suasit ut tyranno assentiretur, ea tamen illi proposita conditione, ut ipse et tyrannus decem uirgines genere forma et etate electas sibi traderent et tam sibi quam singulis earum mille uirgines subscriberent et comparatis ad numerum ipsarum undecim trieribus inducias triennii sibi darent ad dedicationem uirginitatis sue et ipse iuuenis baptizatus his tribus annis institueretur in fide, nouo usa consilio ut aut difficultate proposite conditonis animum ei
Abbreviated transcription (Latin):
gestũ qd̾ narro miraculũ. Dũ eam quidã longo¬
bardꝰ ciuitatem ĩgressus ĩ transpadanis partibus
inueniss: tꝑ sc̃i petri clauis ẽẽt despiciens. s pro eo
qd̾ eam aureã iidit fac̾e sibi ex illa aliqͥd aliud
nolens: eduxit cultellũ ut eam incideret. Qͥ mox
cultellũ cũ quo eã ꝑ partes mitt̾e uoluit arreptꝰ¬
seorsum mortuꝰ clauis uero seorsũ iaceret in terra.¬

Expanded text:
gestum quod narro miraculum. Dum eam quidam Langobardus civitatem ingressus in Transpadanis partibus invenisset, quia sancti Petri clavis esset despiciens, sed pro eo quod eam auream vidit facere sibi ex illa aliquid aliud volens, eduxit cultellum ut eam incideret. Qui mox cultellum cum quo eam per partes mitteum percusserat seorsum mortuus, clavis vero seorsum iaceret in terra
Abbreviated transcription (Latin):
rate obsetro qͣlit̾ in uidos punitura sua sint ma
la. quos ⁊̃ bona puniũt aliena. Ubi poterũt fi̾
boni qui sunt in bono mali. aut qñ malis be
ne usuri sunt qui male bonis uti nõ desinũt.¬
dam circa delectationes uarias aĩ languentis
affectio. potiendi honoris auida simul ⁊ nescia
morbo excellentie mnanis afflata caua. morbi¬
da. turbulẽta aĩoꝵ leuiũ dña: mala fundatis
om̃ib blanda repugnantib fumea. capiendis

Expanded text:
rate, obsecro, qualiter invidos punitura sint mala sua, quos etiam bona puniunt aliena. Ubi isti fieri poterunt boni, qui sunt in bono mali? aut quando bene malis usuri sunt, qui male bonis uti non desinuntdam circa delectationes varias animi languentis affectio, potiendi honoris avida, simul et nescia, morbo excellentiae inanis afflata, cava, morbida, turbulenta, animorum levium domina, male fundatis omnibus blanda, repugnantibus fumea, capiendis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tando cõu̾tunt. ⁊ om̃e malũ qd̾ de illis mendar
fama iactau̾it statim tanqͣm si ip̃i nderint cre¬
deficiũt. Inimiciciis suis gratnutis ardent dep̃hẽ¬
di pestoris sui maliciã timent. sꝑ amati. nũꝙͣ
certi amici dyaboli. inimici suu. om̃ib dolosi ad
gaudenda anrii ad plangenda leti. ittrobiq pusi
int̾ amnicos discordias seminant. opinionem cono¬

Expanded text:
rpretando convertunt. Omne malum quod de illis mendax fama jactaverit, statim, tanquam si ipsi viderint, crebus lugent, inimicitiis gratuitis ardent, deprehendi pectoris sui malitiam timent, semper amari, nunquam certi; amici diaboli, inimici etiam sui, omnibus odiosi; ad gaudenda anxii, ad plangenda laeti, utrobique perversi. Inter amicos discordias seminant, disco
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ cõsilii ꝯsciũ ad cõuiuiũ ex cõdicto cum¬
sedissent ⁊ deprioratu sedendi int̾ se cõsulto de¬
certarent: dato signo auiris cõstantim am¬
bo fr̃es solio deturbant᷑. ⁊ tonsis capitib ad
idem monasteriũ ad qd̾ pr̃em transmiserãt
⁊ ip̃i ad phophandũ cũ monachis transinit¬
tunt᷑. Ita euatuato palatio abusiuis ĩꝑato¬
rib: ip̃e cõstantinus ⁊ romanꝰ filiꝰ eiꝰ ex filia
romani ĩꝑatoris imꝑant anrus xxi. N mie¬
seqnti henricꝰ fr̃ imꝑatoris ĩ urbe meresburcł
a fr̃e obsessus ꝓrectis armis ad pedes eiꝰ pro¬
cidẽs. ⁊ mĩam eiꝰ implorans ĩcustodiam s̃cluditur.
b̃s dunstan᷑. cũ illuc eqũ acceleraret: uocẽ desu¬
ꝑ sonantẽ audiuit. Modo rex edredus obdor

Expanded text:
hujus consilii, cum ad convivium ex condicto conhujus consilii, cum ad convivium ex condicto consedissent, et de prioratu sedendi inter se consulto decertarent, dato signo a viris Constantini, ambo fratres solio deturbantur, et tonsis capitibus ad idem monasterium, ad quod patrem transmiserant et ipsi ad philosophandum cum monachis transmittuntur. Ita evacuato palatio abusivis imperatoribus, ipse Constantinus et Romanus filius ejus ex filia Romani imperatoris imperant annis 17. s. Henricus, frater imperatoris, in urbe Meresburch a fratre obsessus, projectis armis ad pedes ejus procidens et misericordiam implorans, in custodiam includitur. , cum illuc equum acceleraret, vocem desuper sonantem audivit, modo rex Edredus obdor
Abbreviated transcription (Latin):
nuo othonis .uii. stephanꝰ ⁊ cõstanti lex¬
nus ĩꝑatores filii romani imꝑatoris egre
ferentes se uixta pris sui seu̾itatẽ aiuuenili
leuitate coherceri dispositis ĩ palatio insidiis
ignorante alt̾o cõstantino leonis imꝑatoris
filio pr̃em de palatii solio deponũt: ⁊ tonso ei
nobite phobat᷑ transmitũt. S ol horribilem
eclipsim passus est. fix .uiͣ. lora diei tertia. quo
die in hyspania addarã rex sarracenoꝵ a rada¬
nuro xp̃ianissĩo rege galitie ĩ bello suꝑatꝰ est.
In ytalia cometa mnrire magnitudĩs apparuit
p̃tendens famẽ q̃ secuta est. Rex otho corpus
innocentii mrͣis in urbẽ madeburcħ transfert¬
giam sͥ subiugauit. resistente sͥ solo meten¬
siũ ep̃o adelbone fr̃e ducis frederici. Stepha¬
nus et cõstantinꝰ uidentes post pris sui depul¬
sionẽ. cõstantinũ filiũ leonis ĩꝑatoris ab om
rent hoc qd̃ de pr̃e fecerãt. ⁊̃ de cõstantino fac̾e̾
publicato cõsilio eoꝵ ꝑ dyabolinũ incentorẽ

Expanded text:
 Othonis. Stephanus et Constantinus imperatores filii Romani imperatoris, aegre ferentes justa se patris sui severitate a juvenili levitate coerceri, dispositis in palatio insidiis, ignorante altero Constantino Leonis imperatoris filio, patrem de palatii solio deponunt, et tonso eiophabantur, transmittunt. Sed horribilem eclypsim passus est feria 6, hora diei tertia. Quo die in Hispania Addaram rex Saracenorum a Radamiro christianissimo rege Galitiae in bello superatus est. In Italia cometa mirae magnitudinis apparuit, portendens famem, quae secuta est. Rex Otto corpus Innocentii mgiam sibi subjugavit, resistente sibi solo Metenscopo Adalberone, fratre ducis Frederici. Stephanus et Constantinus, videntes, post patris sui depulsionem, Constantinum filium Leonis imperatoris ab omnrent, hoc quod de patre fecerant, etiam de Constantino facere, publicato eorum consilio per Diabolinum incentorem
Abbreviated transcription (Latin):
maxime alexandro yspalensi ep̃o. qui pro causis
tib uiciisq disseruit ut nõ solis eadem u̾bis in
deat᷑ exponere: s formis aliquo mͦ insibilib demõ¬
strare. Uñ nõ est dubiũ eum ꝑfectionẽ ip̃aꝵ asse¬
cutũ uirtutũ quaꝵ tam efficacit̾ intimare ua
raptꝰ est. dum a iohe rauennatis urbis ep̃o rep̃¬
hensus fuiss cur a pastorali officio delitescendo se
subducere uir tam ydoneus uolitiss. Hac occone
ip̃i rectores niuere. qua discretione singulas quas
q ꝑsonas instruere: quantaq consideratiõe ꝓpri¬
am cotidie debeant fragilitatẽ pensare. S ⁊ euuã¬
gelioꝵ omelias.xl composuit qͣs in duob codi¬
cib eqͣ sorte distuxit. Libros ⁊̃ dyalogoꝵ qͣtuoi
edidit: in quib rogatu petri dyaconi lui uretute
scõꝵ quos in ptalia clariores nosse uł audire po¬
terat ad exemplũ uiuentiũ ĩ posteros collegit. ut
sicut ĩ libris expositionũ suaꝵ quib sit uirtutib

Expanded text:
maximeque a Leandro Hispalensi episcopo, qui pro causis tibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis exponere, sed formis aliquo modo visibilibus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efpore cum a Joanne Ravennatis urbis episcopo reprehensus fuisset, cur a pastorali officio delitescendo se subducere vir tam idoneus voluisset, hac occasione ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium personas instruere, quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem pensare. Sed e composuit, quas in duobus Codicibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor edidit, in quibus rogatu Petri diaconi sui, virtutes sanctorum, quos in Italia clariores nosse vel audire potuerat, ad exemplum viventium posteris collegit; ut sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miscriis affligunt᷑: Tu uero expectans ⁊̃ e
ternam ⁊ocũditatẽ assequi ⁊ iuntĩ bibis et
pisces ĩmanes deuoras ⁊ ĩ cubiculis demora
uens ⁊ ĩ tali laxamẽto cõu̾sans: nõ expecta¬
bis illic p̾paratis gaudiis frui. S ⁊ andies

Expanded text:
 miseriis affliguntur? Tu vero exspectans etiam aeternam jucunditatem assequi, et vinum bibis, et pisces immanes devoras, et in cubiculis demorarvens et in tali laxatione conversans, non exspectabis illic praeparatis gaudiis frui, sed audies
Abbreviated transcription (Latin):
plura: Quacũq pontificis se cõueruit p̾sentia.
nulla morboꝵ gerierib defuit medicina. Ante quẽ¬
de domo uel ecc̃a: uideres strages demonũ ante
tanti pontificis ac triũphatoris obtutũ. Cadebãt
circa sc̃i cat̾uatim uestigia: diu̾sis modis effusa
Hec muta: illa clamantia. Illa fixa: hec lubri¬
ca. Et uelut añ iudicẽ dũ gesta referrẽt: ꝓpria
nõ effugiebãt tormẽta. S ad sc̃i p̾coniũ quan¬
ta est hec laudatio cũ ĩeffabilit̾ multa ⁊ stupen
da fierent sub momento.¬

Expanded text:
a quacunque pontificis se convertit praesentia, nulla morborum generibus defuit medicina; et quande domo, vel ecclesia, videres strages daemonum ante tanti pontificis ac triumphatoris obtutum. Cadebant circa sancti catervatim vestigia diversis modis effusa. Haec muta, illa clamantia; illa fixa, haec lubrica. Et velut ad judicem, dum gesta referrent propria, non effugiebant tormenta. Sed ad sancti praeconium quanta est haec laudatio, cum ineffabiliter multa et stupenda ab eo fierent sub momento
Abbreviated transcription (Latin):
deprehendit a uideis duci ĩ uinculis: qr se retusaret
legib subdi uidaicis. Tũc dissimulabant cũ cla¬
ue uidei iuncła ferri reserari: ⁊ fc̃o a sc̃o uiro desuꝑ
crucis signaculo mox ferti sera euellit᷑ Itidem
cũ parisius ad basilicã scõꝵ ꝓthasii ⁊ geruasii orã¬

Expanded text:
veraciter ob hoc duci in vinculis, quia se recusaret legibus subdi Judaicis. Tunc dissimulabant cum clave Judaei vincula ferri reserare. Facto a sancto viro desuper crucis signaculo, mox ferri sera revellitur. 66. Itidem cum Parisios ad basilicam sanctorum Gervasii et Protasii, oran
Abbreviated transcription (Latin):
hebat. arreptis candelis in nocentem ced̾e̾t
nec pus desisteret quã pene exanimẽ ⁊ ip̃a la¬
criis infunderet. Quapp̃ tota uita sua iͣ
candelas exhorruit: ut nũqmͣ ante se pateret᷑
ĩferri lumen eaꝵ. Hiuiꝰ coronandi capiti cum
b̃s dunstanꝰ dyadema ĩponeret: ait corã oĩb
Quia ꝑ mortẽ fr̃is tui aspirasti ad regnum:
ꝓpt̾ea audi u̾bum dñi. Hec dicit dñs deus. N
delebtt᷑ pct̃m ignominose tnrͣis tue ⁊ ꝓcc̃m¬
iuroꝵ qui interfuerunt cõsilio eiꝰ neqͣm: nisi
multo sanguine miseroꝵ prouincialiũ. Et ue¬
ment suꝑ gentem angloꝵ mala: qͣlia nõ est¬

Expanded text:
habebat, arreptis candelis innocentem caederet, habebat, arreptis candelis innocentem caederet, nec prius desisteret, quam pene exanimem et ipsa lacrymis infunderet. Quapropter tota vita sua ita candelas exhorruit, ut nunquam ante se pateretur inferri lumen earum. Hujus coronandi capiti cum B. Dunstanus diadema imponeret, ait coram omnibus: « Quia per mortem fratris tui aspirasti ad regnum, propterea audi verbum Domini: Haec dicit Dominus Deus: Non delebitur peccatum ignominiosae matris tuae, um qui interfuerunt concilio illius nequam, nisi multo sanguine miserorum provincialium; et venient super gentem Anglorum mala qualia non
Abbreviated transcription (Latin):
nno qͥnto pacato undiq regno cũ otho
imꝑator aquisgrani moraret᷑ lothariꝰ
rex francoꝵ subito ad inuadendã lotharingiam
cõtendit: ⁊ cedente ĩꝑatore qr ad pugnã ĩparatꝰ
erat. rex p̃t multã uastationẽ repatuiauit. Quẽ
cũ ĩestimabili exercitu ĩꝑator ꝓsecutꝰ ꝯdicto die
kł̾as decembris ꝑuagatꝰ. fines remensiũ laudu¬
nensiũ. suessionũ ⁊ parisiens diu̾sa cede uasta¬
uit: eccłiis tm̃ dei õi ĩmunitate cõcessa. In rede¬
undo tñ cuta axonam fluuiũ ꝑtem ĩpedimen¬
toꝵ amisit. De hiis quidam reclusus p̃ditit. ꝙ
õs huiꝰ mali ĩcentores añ septentuũ moreren᷑¬
tur. Enno uiꝰ. ignee acies uise sũt ĩ celo ꝑ to¬
no regnare incepit ethelredꝰ filiꝰ edgari ⁊ elfri¬
de. Qui regnauit ãnis .xxxui. Hic pusiolus
cũ baptiraret᷑. cutũ stantib ep̃is ĩ sacro fon¬
te cacauit. et sacramenta interpolauit. Unde
ad̾o cõmouit. ut qr flagellũ ad manũ non

Expanded text:
 23. Pacato undique regno, cum Otto imperator Aquisgrani moraretur, Lotharius rex Francorum subito ad invadendam Lotharingiam contendit; et cedente imperatore, quia ad pugnam imparatus erat, rex post multam vastationem repatriavit. Quem cum inestimabili exercitu imperator prosecutus, condicto die,Kalendas Decembris pervagatus, fines Remensium, Laudunensium, Suessionum, et Parisiensium diversa clade vastavit, aecclesiis tantum Dei omni immunitate concessa. In redeundo tamen circa Axonam fluvium partem impedimentorum amisit. De his quidam reclusus predixit, quod omnes hujus mali incentores ante septennium morerentur. 979. 6. 24. Igneae acies visae sunt in caelo per tono regnare incoepit Ethelredus filius Etgari et Effridae, qui regnavit annos 36. Hic pusiolus cum baptizaretur, circumstantibus episcopis, in sacro fonte cacavit, et sacramenta interpolavit. Unde adeo commovit, ut quia flagellum ad manum non
Abbreviated transcription (Latin):
uita mores instruit audientiũ loqui de eo ⁊̃ de¬
biliũ mentib p̾bet affectũ. Audire .n. bonũ dili¬
gent̾ et uelle fieri magna pars bonitatis ẽ. Ac¬
dyabolus ꝑ quosdã de exercitu suo claustralib
minatur ut t̾reat eos. ꝑ alios blandit᷑ ut deci¬
piat ꝑ aliquos ꝓmittit. ut ꝑu̾tat: ꝑ aliqͦs in¬
sidiatur ut rapiat. Phisicam docet. de cõplexio¬
religio generari p̃dicat. S q̃reloc: Nõ ut me¬
deri uelit. s ut occid̾e possit. uidet ex subtractio¬
ne ciboꝵ luxutie iures posse minui: ⁊ id̾o tar
dare minatur egritudinem. Tunet ociũ ꝑire
⁊ sompno lentiã destrui ⁊ ideo laboris ĩtolerã

Expanded text:
vita mores instruit audientium, loqui de eo etiam debilium mentibus praebet affectum. Audire enim diligenter bonum, et velle fieri, magna pars bonitatis est. diabolus per quosdam de exercitu suo claustralibus minatur ut terreat eos, per alios blanditur ut decipiat, per alios promittit ut pervertat, per reliquos insidiatur ut rapiat. religio, generari praedicat. Sed quare hoc? Non ut mederi velit, sed ut occidere possit; ne ciborum luxuriae vires posse minui, et ideo non tardat minari aegritudinem. Timet otium perire et somnolentiam destrui: et ideo laboris i
Abbreviated transcription (Latin):
ũ nasci solet similit̾ abscidentes acquisierimꝰ
⁊̃ om̃ib humilẽ sensũ ⁊ consonas uoluntates
honore alterutrũ p̃uenientes. ut plus unus¬
quisq cõsorti suo scĩe ⁊ sc̃itatis ascribẽs. sũmã
discretionis uere in alteriꝰ magis qmͣ in suo cre¬
dat stare iudicio. Sepe namq accidit siue illu¬
sione dẏaboli siue intercessu erroris humani
qr nullus ẽ in hac carne qui falli uelut hõ
nõ possit: ut ille interdum qui acrioris ĩge¬
nii scĩeq maioris est aliqͥd salsũ mente con¬
cipiat. ⁊ ille qui tardioris ingenii ac mino¬
ris est meriti rectius aliquid ueriusq ꝑ sen¬
tiat. Et idcuto nullus sͥ qmͣuis scĩa p̃ditus
in ani tumore ꝑsuadeat: qd̾ possit collatõe al¬
teriꝰ nõ egere. Nam ⁊̃ si iudiciũ eiꝰ dyabolica
nõ fallat illusio: elationis tñ ⁊ suꝑbie gra¬
miores laq̃os non euadet. Deniq ĩ tm̃ uirtus¬

Expanded text:
um nasci solet, similiter abscidentes adquisierimus um nasci solet, similiter abscidentes adquisierimus in omnibus humilem sensum et consonas uoluntateshonore alterutrum praeuenientes, ut plus unusquisque consorti suo scientiae et sanctitatis adscribens summam discretionis uerae in alterius magis quam suo credat stare iudicio. Saepe autem accidit siue inlusione diaboli siue intercessu erroris humani, quo nullus est in hac carne qui falli uelut homo non possit, ut et ille interdum qui acrioris ingenii scientiaeque maiori/ est aliquid falsum mente concipiat, et ille qui tardioris ingenii ac minoris est meriti rectius aliquid ueriusque praesentiat. et idcirco nullus sibi quamuis scientia praeditus inani tumore persuadeat quod possit conlatione alterius non egere. nam etiamsi iudicium eius diabolica non fallat inlusio, elationis tamen et superbiae grauiores laqueos non euadet. quis
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ est: ut se de hoc mundo credat cotidie mi¬
nem ire atq dis¬
cordie pati poterit.
nec inferre. Hiis &¬
Is & cessantib cũ puimꝰ
ille emulus caritatis in cordib amicoꝵ tris¬
ticie sensũ uenena suffuderit: necesse est ut fre¬
q̃ntib iuirgiis paulatim dilectione tepłsc̃a
amantiũ corda diu exulcerata q̃nq dissociet
tetiꝰ uero tristiciam qmͣ delinire tua mansue¬
tudine potuisti contumaci corde despicias. Si¬
cut gͥ nicħ p̃ponendũ est cacitati: ita furon uł
iracundie nicħ est econtrario postponendum
Om̃ia namq qmͣnis utilia ac nccͣria uideãtꝰ
spernenda sunt. tñ ut ire ꝑturbatio deuitet᷑
randa sunt: ut dilc̃onis pacisq tranquil¬
litas illibata seruetur. Quapp̃ ad cõseruã
ꝑdest primã causam amputasse discidii. q̃
nasci solet de reb caducis atq t̾renis ⁊ uni¬
u̾sa desperisse carnalia at oĩm quib ñr usus

Expanded text:
dubium est, ut se de hoc mundo credat cotidie midubium est, ut se de hoc mundo credat cotidie minem irae atque discordiae nec pati poterit nec inferre. his autem cessantibus cum primum ille aemulus caritatis in cordibus amicorum tristitiae sensim uenena suffuderit, necesse est ut frequentibus iurgiis paulatim dilectione tepefacta amantium corda diu exulcerata quandoque dissocietterius vero tristitiam quam delinire tua mansuetudine potuisti, contumaci corde despicias. cut ergo nihil praeponendum est caritati, ita furori uel iracundiae nihil est e contrario postponendum. omnia namque, quamuis utilia ac necessaria uideantur, spernenda sunt tamen, ut irae perturbatio deuiteturranda sunt, ut dilectionis pacisque tranquillitas inlibata seruetur, quia nec ira prodest primam causam amputasse discidii, quae nasci solet de rebus caducis atque terrenis, et uniuersa despexisse carnalia atque omnium quibus noster usus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ contemptu constantie mundialis et
oĩm qͣs hẽmꝰ derũ despectione. fundamina. Qmͣ
eñi ĩuistũ atq ĩpiũ est. si post abrenũtiatã mũ¬
di ⁊ oĩm q̃ ĩ eo sunt uanitatem. p̾ciosissime fr̃is
dilconi supellex uilissima q̃ suꝑfluit p̃feratur
Sod̾m est. ut ita suas unusqͥsq resecet uolun¬
tates: ne sapientẽ se aut consultũ ẽẽ iudicans
suis malit qͣm proximi diffinctionib obedi¬
re. Terciũ est: ut omĩa sciat ⁊̃ que utilia ac
nccria estimat postponenda bono caritatis
ac pacis. Quartũ est: ut credat nec iustis nec
iniustis de causis penitꝰ irascendũ. Quintũ
ut adu̾sum se iracundiã fr̃is ⁊̃ sine rõne con¬
ceptã. eodem mͦ quo suã curare desideret sciẽs
equalit̾ sͥ ꝑniciosam alteriꝰ ẽẽ tristiciã. ac si
adu̾sus aliũ ip̃e moueat᷑. nisi eam qͣntũ ĩ se
est ⁊ de fr̃is mente depulerit. Postremũ illud
est qd̃ generale uicioꝵ oĩm ꝑemptoriũ ẽẽ nõ

Expanded text:
in contemptu substantiae mundialis et omnium quas habemus rerum despectione fundamina. perquam enim iniustum atque inpium est, si post abrenuntiatam mundi et omnium quae in eo sunt uanitatem pretiosissimae fratris dilectioni supellex uilissima quae superfuit praeferatur. secundum est ut ita suas unusquisque resecet uoluntates, ne sapientem atque consultum esse se iudicans suis malit quam proximi definitionibus oboedire. tertium est ut sciat omnia, etiam quae utilia ac necessaria aestimat, postponenda bono caritatis ac pacis. quartum ut credat nec iustis nec iniustis de causis penitus irascendum. quintum ut aduersum se iracundiam fratris etiam sine ratione conceptam eodem modo quo suam curare desideret, sciens aequaliter sibi perniciosam alterius esse tristitiam acsi aduersus alium ipse moueatur, nisi eam, quantum in se est, etiam de fratris mente depulerit. postremum illud est quod generale uitiorum omnium peremptorium esse non
Abbreviated transcription (Latin):
mittũt. ne. s. semetip̃os obligare potiꝰ qmͣ ex¬
cusare sua ꝓfessione uideant᷑ ꝙ nõ intelligẽ¬
tes ꝙ fcustra cauillationes has iudici oĩm pre¬
tendere moliantur qui quẽ admod̃ iudicaturꝰ
sit supplicib suis uoluit p̃monstrare: qr s. in¬
ce or̃onis sit modꝰ ⁊ forma ꝓposita: ĩ qua nulla
diuiciaꝵ petitio nulla memoria dignitatũ nlła
potentat̾ ac fortituclĩs postulatõ. nulla corpore
sanitatis seu tp̃ralis uite mentio contineatur
Nachil .ni. caducũ uult a se: nich uile. riicħ tem¬
porale et̾nitatũ conditor ĩplorati. Itaq magni
ficentie eiꝰ ac munificentie maximã irrogabit ĩ¬
tiriam. qͥsqͥs sempit̾nis petitiõib p̾t̾mssis tnsi¬
toriũ aliquid ⁊ caducũ ab eo maluerit postulare

Expanded text:
mittunt, ne scilicet semet ipsos obligare potius quam excusare sua professione uideantur, non intellegentes quod frustra cauillationes has iudici omnium praetendere moliantur, qui quemadmodum iudicaturus sit supplicibus suis uoluit praemonstrare. ce orationis sit modulus et forma proposita, in qua nulla diuitiarum petitio, nulla memoria dignitatum, nulla potentatus ac fortitudinis postulatio, nulla corporeae sanitatis seu temporalis uitae mentio continetur. nihil enim caducum uult a se, nihil uIIe, nihil temporale aeternitatum conditor iDplorari. ificentiae Dei ac munificentiae maximam irrogabit injuriam, quisquis his sempiternis petitionibus praetermissis transitorium aliquid et caducum ab eo maluerit postulare
Abbreviated transcription (Latin):
debis s eas nõ pacieris. Ueni gͦ et ostendam tͥ
pessimũ humani gen̾is inimicũ. Et procedẽs
ad inferi dixit. ueni ⁊ uide. Scito tñ qd̃ nullã
lumẽ hus qui huc deputant᷑ lucz. s tu poteris
eos uidere ⁊ ip̃i non iudẽbunt te
ppropians ã¬

Expanded text:
debis, sed eas non patieris. Veni ergo et ostendam tibi pessimum humani generis inimicum. » Et praecedens ad portas inferi, dixit: « Veni, et vide. Scito tamen quod nullum lumen his qui huc deputantur, lucet: sed tu poteris eos videre, et ipsi non videbunt te. Appropians au
Abbreviated transcription (Latin):
ceps mĩam sperare poteris. appropinqͣsti usq ad
sine mora. Qͥ te huc adduxit. ip̃e te decepit. li¬
beret te si pot̃ de manib nirĩs: nõ uidebis eum
ampliꝰ. Et ad inuicẽ loq̃bant᷑. quid ampliꝰ mo¬
ramur: Trahamꝰ eam et demꝰ eã lucifero deuo¬
randandã. Et sic arma iubrantes minabant᷑
illi mortẽ et̾nam. Ip̃i ã ĩmundi sp̃c erãt iugri
sicut carbones oculi eoꝵ ut lampades ignis ardẽ¬
tes. dentes corum nius candidiores. caudas ha¬
bebant ut scorpiones. ungues ferreos ualde acu¬
tos. alas ut nulturis. Interea affuit angłs dñi
qui fugatis spiritib tenebraꝵ cõsolatꝰ est ream
suam dicẽs. Gatide ⁊ letare filia lucis q mĩam¬

Expanded text:
ceps misericordiam sperare poteris. Appropinquasti usque aceps misericordiam sperare poteris. Appropinquasti usque as. Qui te huc adduxit ipse te decepit: liberet te, si potest, de manibus nostris, non videbis eum amplius. » Et ad invicem loquebantur: « Quid amplius moramur? Trahamus eam, et demus eam Lucifero devorandam. » Et sic arma vibrantes, minabantur illi mortem aeternam. Ipsi autem immundi spiritus erant nigri, sicut carbones, oculi eorum ut lampades ignis ardentes: dentes eorum nive candidiores; caudas habebant ut scorpiones, ungues ferreos valde acutos, alas ut vulturis. Interea adfuit angelus Domini qui, fugatis spiritibus tenebrarum, consolatus est ream suam, dicens: « Gaude et laetare, filia lucis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bat columpnã. Qu columpna extendebat᷑ usq ad
celos et ĩ ip̃a colũpna erat multitudo maxima
aĩaꝵ et demonũ more fauillaꝵ cũ flanima as¬
cendentiũ et ad nichũ redacte iteũ cadebant cũ de¬
monib ĩ fornacẽ. usq ĩ profundũ. Quo iuso aĩa
tundali uolebat seretro retraħe. s nõ ualebat a t̾ra
pedes leuare. Et dũ hoc sepius temptaret s facere
nõ poss nuio furorerepleta. ĩ semetip̃am erat¬
dientes ħ demones qͥ cũ flãma ascendebãt circũ¬
dederũt eam. cũ ĩstrumẽtis qͥb aĩas ad tormen¬
ta rapiebãt dicentes. O misera aĩa penis ⁊ cru¬
ciatib digna ude unde huc uenisti: Nil adhuc
exꝑta es. adhuc uidebis dignũ oꝑib tuis tormẽ¬
tum. de quo nõ exire pot̾is. nec ĩ eo perire. s sꝑ ĩ
cruciatu uiuẽs ardebis sine refrigerio. sine lumi¬
ne. sine cõsolatione. sine õi auxilio. nullã dein¬

Expanded text:
bat columnam; quae columna extendebatur usque ad bat columnam; quae columna extendebatur usque ad coelos; et in ipsa columna erat multitudo maxima animarum et daemonum more favillarum cum flamma ascendentium; et ad nihilum redactae iterum cadebant cum daemonibus in fornacem usque in profundum. Quo viso anima Tundali volebat se retro trahere, sed non valebat a terra pedes levare: et dum hoc saepius tentaret, et facere non posset, nimio furore repleta in semetipsam exardientes hoc daemones, qui cum flamma ascendebant, circumdederunt eam cum instrumentis, quibus animas ad tormenta rapiebant, dicentes: « O misera anima poenis et cruciatibus digna, unde huc venisti? Nihil adhuc experta es, adhuc videbis dignum operibus tuis tormentum, de quo nec exire poteris, nec in eo perire; sed semper in cruciatu vivens, ardebis sine refrigerio, sine lumine, sine consolatione, sine omni auxilio. Nullam dein
Abbreviated transcription (Latin):
gerent. et incedentes sermocinarent᷑ ecce
subitꝰ horror et frigus intolerabile ⁊ fetor ĩto¬
lerabilis. et tenebre priorib ĩ cõparabiles. tri¬
bulatio et angustia aĩam tundali inuaserũt.
t᷑ ut om̃ia fundamẽta t̾re uiderent᷑ sͥ cõtremis¬
cere. et angelo p̾cedenti cõpulsa est dic̾e̾. Heu do¬
mine mi quid est ꝙ p̃solito stare nõ possũ: Quo
dicto nõ potuit se mou̾e p̾ nimia formidine. Et
ecce angelus cito disparuit. et erim ampliꝰ uide̾
nõ potuit et statim cepit desperare. Nõ est .n. sa¬
pientia ñ ẽ scĩa nͨ opꝰ nec rõ apud ĩfe̾ros qͦ illa ꝓ¬
perabat. Audiuit ã clamores et ululatꝰ mire
multitudis. et tonitruũ tam horribile. ut nec
paruitas nr̃a potuerit capere nec lingͣ eiꝰ enar¬
rare. Ctitũspiciẽs gͦ si qũo uide̾ poss unde uenerãt
uidit fossam quadratã et quadrangulã. ꝙ cistet¬
nam. Qui puteus putridã flãme ⁊ fumi emitte¬

Expanded text:
gerent, et incedentes sermocinarentur, ecce gerent, et incedentes sermocinarentur, ecce subitus horror, et frigus intolerabile, et fetor intolerabilis, et tenebrae prioribus incomparabiles. Tribulatio et angustia animam Tundali invaserunt, ita ut omnia fundamenta terrae viderentur sibi contremiscere, et angelo praecedenti compulsa est dicere: « Heu, domine mi, quid est, quod prae solito stare non possum? » Quo dicto non potuit se movere prae formidine: et ecce angelus cito disparuit, et eum amplius videre non potuit. Et statim coepit desperare. Non est enim scientia, nec opus, nec ratio apud inferos, quo illa properabat . Audivit autem clamores et ululatus mirae multitudinis, et tonitruum tam horribile, ut nec parvitas nostra potuerit capere, nec lingua ejus enarrare. Circumspiciens ergo, si quomodo videre posset unde venerat, vidit fossam quadratam, et quadrangulam quasi cisternam. Qui puteus putidam flammae et fumi emitte
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. ut iudeamꝰ si sufficit. Et proiciebant ⁊¬
alii capiebant eas ĩ forcipib ferreis añqͣm t̾¬
ram tangerẽt. ⁊ sicut pͥmi ita ⁊ ip̃i eas ignib
tradebant ⁊ iͣ misere mͦ huc. modo illuc ꝓ icieban¬
tur. et ubiq cõburebant᷑ donec simul pelles ⁊
carues et nerui ⁊ ossa ĩ fauillam redigerent᷑
⁊ flammã ignis. Post multas passiones affuit
tundalo aduocatus suus ⁊ apprehendẽs eũ de me¬
dio fauille dixit. Qũo uales: Nũquid fuerũt¬
tͥ tam dulcia carnis oblectamenta. ut ꝓ eis tot
⁊tanta mala debeas sustin̾e: Ille perutus respõ¬
dere nõ poterat. qr p̃t tm̃ suppliciũ nõ hebat ui¬
res ad loquendũ. Tunc angelus. Confortare
qͦs suꝑius iudisti iudiciũ dei expectant. s hii
qui adhuc sũt ĩ inferiorib iãm udicati sunt
Ad huc .n. nõ ꝑuenisti ad inferos inferiores et
iore solito tangẽs eam et confortans p̃ce¬

Expanded text:
nobis, ut videamus si sufficit; et projiciebant, et nobis, ut videamus si sufficit; et projiciebant, et alii capiebant eas in forcipibus ferreis, antequam terram tangerent, et sicut primi, ita et ipsi eas ignibus tradebant: et ita misere modo huc, modo illuc projiciebantur, et ubique comburebantur, donec simul pelles et carnes, et nervi et ossa in favillam redigerentur, et flammam ignis. Post multas passiones adfuit. Tundalo advocatus suus, et apprehendens eum de medio favillae, dixit: « Quomodo vales? Nunquid tibi tam dulcia fuerunt carnis oblectamenta, ut pro eis tot et tanta mala debeas sustinere? » Iste penitus respondere non poterat; quia post tantum supplicium non habebat vires ad loquendum. Tunc angelus: « Confortarquos superius vidisti, judicium Dei exspectant. Sed hi qui adhuc sunt in inferioribus, jam judicati sunt. Adhuc enim non pervenisti ad inferos inferiores. Et more solito tangens eam et confortans, prae
Abbreviated transcription (Latin):
Rridit angelus. Nõ de hac uia dc̃m est hoc. s de
ĩpudica et illicita et scłari uita. q̃ ducit ad istã
Euntes ã longins et ultra modũ laborantes
uenerũt ĩ uallẽ fabroꝵ ibiq uiderũt fabricas ĩ
quib maximꝰ audiebat᷑ luctus. Tunc ait angłs.
Tortor iste uocatꝰ nulcanꝰ. ꝑ cuiꝰ ĩgeniũ corruert
beo pati eius suppliciũ: Debes ait. Quo dc̃o pre¬
cedebat eam. Illa ã plorans seq̃bat᷑ eum. Et ecce
tortores cũ ignitis forcipib angelo scõ nichil
dicentes. ceperunt illam ⁊ proiecerũt ĩ caminũ
ignis ardentẽ. ⁊ sic sufflantes follib sicut so¬
let ferrũ ĩ fornace examinari ita examinabãt
eam donec ad nichilũ redigerent᷑. aĩe q̃ ibi pa¬
tiebant᷑. Cũq ita liq̃fierent. ut nicħ aliud ni¬
si aqͣ apparerent. uigulabant᷑ tridentib ferreis.
⁊ posite suꝑ incudẽ ꝑcutiebant᷑ malleis: donec
rabant .n. mortẽ. et inuenire nõ poterãt. Loq̃¬
bant᷑ ã tortores ad inuicem dicentes. Nũquid

Expanded text:
dit angelus: « Non de hac via dictum est hoc; sed de impudica, et illicita, et saeculari vita, quae ducit ad istam. » Euntes autem longius, et ultra modum laborantes, venerunt in vallem fabrorum: ibique viderunt fabricas, in quibus maximus audiebatur luctus. Tunc ait angelus: « Tortor iste vocatur Vulcanus, per cujus ingenium corruerunt beo pati ejus supplicium? » -- « Debes, » ait. Qui ductor praecedebat eam. Illa autem plorans, sequebatur eum. Et ecce tortores cum ignitis forcipibus, angelo sancto nil dicente, ceperunt illam, et projecerunt in caminum ignis ardentis; et sic sufflantes follibus, sicut solet ferrum in fornace examinari, ita examinabant eam, donec ad nihilum redigerentur animae, quae ibi patiebantur. Cumque ita liquefierent, ut nil aliud nisi aqua apparerent, jugulabantur tridentibus ferreis: et positae super incudem percutiebantur malleis, donec rabant enim mortem, et invenire non poterant. Loquebantur autem tortores ad invicem dicentes: « Nunquid