comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UNTPRECEPTACUEDAM TRACTAndar
scripturarũ que studiosis earũ uidec
ñ in commode posse tradi. ut ñ solum
legendo alios qͥ diuinarũ litterarum

Expanded text:
unt praecepta quaedam tractandarum Scripturarum, quae studiosis earum video non incommode posse tradi; ut non solum legendo alios qui divinarum Litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
dam luminaria in firmamento uerbũ uitae habentes sc̃os tuos. & spũ alib donis prȩlata sub
auetoritate fulgentes. & inde ad imbuendas in fideles gentes sac ramenta & miracula uisibilia
cesq uerborũ scđm firmamentũ libri tui quib: etiam fideles benedicerent᷑ ex materia corp¬
rali ꝓduxisti. & deinde fidelium animã uiuam ꝑ affectus ordinatos continentiȩ uigore for
atq inde tibi soli mentẽ subditã & nullius auetoritatis humanȩ ad imitandũ indigentẽ reuoe¬
ti ad imaginẽ & similitudinẽ tuam. prȩstantiq intellectui rationabilẽ actionẽ tam quã

Expanded text:
dam luminaria in firmamento, uerbum uitae habentes sanctos tuos et spiritalibus donis praelata sublimi dam luminaria in firmamento, uerbum uitae habentes sanctos tuos et spiritalibus donis praelata sublimi auctoritate fulgentes; et inde ad imbuendas infideles gentes sacramenta et miracula uisibilia uocesque uerborum secundum firmamentum libri tui, quibus etiam fideles benedicerentur, ex materia corporali produxisti; et deinde fidelium animam uiuam per affectus ordinatos continentiae uigore formasti atque inde tibi soli mentem subditam et nullius auctoritatis humanae ad imitandum indigentem renouasti ad imaginem et sim
Abbreviated transcription (Latin):
iuisti. & uidimus quia bona sunt singula. & om̃ia bona ualde in uerbo tuo inunico tuo.
elũ & terrã. caput & corpus eccłae in praedestinatione. ante om̃a tempora sine mane
&uespera. Ubi autẽ cepisti prȩdestinata tẽporalit̃ ex equi ut occulta manifestares. et
ncomposita nr̃a componeres. qm̃ suꝑ nos erant peccata nr̃a. & in profundũ tenebrosũ abie¬
mus abste. & sp̃s tuus bonus suꝑferebatur ad subueniendũ nobis intẽpore oportuno. e
usti fic asti impios & distinxisti eos ab iniquis. & solid asti auetoritatẽ libritui inter superi
es qui tibi docibiles essent. & in feriores qui eis subderent᷑. & congregasti societatẽ fidel¬
um in unã conspirationẽ ut apparerent studia fideliũ & tibi opera miscđiȩ pararent.
distribuentes etiam pauperib terrenas facultates ad ad quirenda cȩlestia. & inde accendistiq

Expanded text:
oluisti, et uidimus, quia bona sunt singula et omnia bona ualde, in uerbo tuo, in unico tuo oluisti, et uidimus, quia bona sunt singula et omnia bona ualde, in uerbo tuo, in unico tuo caelum et terram, caput et corpus ecclesiae, in praedestinatione ante omnia tempora sine mane et uespera. ubi autem coepisti praedestinata temporaliter exequi, ut occulta manifestares et inconposita nostra conponeres — quoniam super nos erant peccata nostra et in profundum tenebrosum abieramus abs te, et spiritus tuus bonus superferebatur ad subueniendum nobis in tempore opportuno – et iustificasti inpios et distinxisti eos ab iniquis es qui tibi docibiles essent, et inferiores qui eis subderentur; et congregasti societatem infidelium in unam conspirationem, ut apparerent studia fidelium, et tibi opera misericordiae parerent, distribuentes etiam pauperibus terrenas facultates ad acquirenda coelestia. Et inde accendisti
Abbreviated transcription (Latin):
exui subiceret᷑. quẽ ad modũ subicit᷑ appetitus actionis ad capiendũ de ratione mentis recte
gendi sollertiam. Videmus hȩc. & singula. bona. & omĩa. bona ualde. Laud ant tẽ opera
ua ut a memus te: & amamus te. & laudant te opera tua ͦ Habent initium & finẽ ex tẽpore.
rtũ & occasũ. profectũ & defectũ. speciem & priuationẽ. Habent ergo consequentia mane
esperã. partim latent̃. partim euident̃. De nihilo enim ate non de tẽ facta st̃. nonde aliq
non tua. uel quȩ antea fuerit: sed de conereta id ÷ simul ate creata materia qui eius infor¬
nitatẽ sine ulla tẽporis int̃positione formasti. Namcũ sit aliud cęli & terrae materies. aliud
ueli & terrȩ species. materiem quidem de omi nonihilo. mundi autẽ speciem de informi ma¬
eria. simultamen utrũq fecisti. ut materiam forma nulla morȩ int̾e apedine sequeretur.
peximus etiam propt̃ quorũ figurationẽ ista uel tali ordine fieri. uel tali ordine scribiu¬

Expanded text:
exui subiceretur, quemadmodum subicitur appetitus actionis ad concipiendam de ratione mentis recte agendi sollertiam. uidemus haec et singula bona et omnia bona ualde. Laudant te opera tua, ut amemus te, et amamus te, ut laudent te opera tua. habent initium et finem ex tempore, ortum et occasum, profectum et defectum, speciem et priuationem. habent ergo consequentia mane et uespera partim latenter partim euidenter. de nihilo enim a te, non de te facta sunt, non de aliqua non tua uel quae antea fuerit, sed de concreata, id est simul a te creata materia, quia eius informitatem sine ulla temporis interpositione formasti. nam cum aliud sit caeli et terrae materies, aliud caeli et terrae species, materiem quidem de omnino nihilo, mundi autem speciem de informi materia, simul tamen utrumque fecisti, ut materiam forma nulla morae intercapedine sequeretur. Inspeximus etiam, propter quorum figurationem ista uel tali ordine fieri uel tali ordine scribi u
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ natos. contagiũ mortis antiquȩ prima natiuitate contrahere: Sic enĩ eos sine ullo peccato ori¬
ginalis uinculo asserunt nasci. ut ꝓrsus ñ sit qđ eis oporteat scđã natiuitate dimitti. sed eospp¬
terea baptit areͥ ut regeneratione adoptati ad mittant᷑ ad regnũ dĩ. de bono in melius
rans latiñ ista reuocuuione ab aliquomalo obligationis ueteris absoluti. Nam &iam si non

Expanded text:
aliter natos, contagium mortis antiquae prima nativitate contrahere. Sic enim eos sine ullo peccati orialiter natos, contagium mortis antiquae prima nativitate contrahere. Sic enim eos sine ullo peccati originalis vinculo asserunt nasci, ut prorsus non sit quod eis oporteat secunda nativitate dimitti; sed eosterea baptizari, ut regeneratione adoptati admittantur ad regnum dei, de bono in melius translati, non ista regeneratione ab aliquo malo obligationis ueteris absoluti. nam etiam si non
Abbreviated transcription (Latin):
uã orationes quas facit eccła siue ꝓinfidelib & doctrinȩ dĩ resistentib ut conuertan
ad dm̃. siue ꝓfidelib ut augeat᷑ in eis fides & ꝑseuerent in ea. hȩc quippe ñ ab ipso ac
cipere sed ascipsis homines habere contendunt. grã dĩ qua liberam᷑ ab impietate dicen¬
tes scđm merita nr̃a dari: Quod quidẽ pelagius in episcopali iudicio palestino dãpnari
metuens dã pnare cõpulsus ẽ : sed in posteriorib: suis scriptis hoc inuenitur docere¬
In id &iã ꝓgrediunt᷑. ut dicant uitã iustoꝵ in hoc sȩcło nullũ om̃ino habere peccatũ. & ex his eecłam as
in hac mortalitate ꝑficiant. ut sit omino sine macula & sine ruga. quasi ñ sit xp̃i eccła hȩc quȩ to¬
to t̃rarũ orbe clamat addm̃. dimitte nobis debita nr̃a. Paruulos &iã negant scdm adam carn¬

Expanded text:
etiam orationes, quas facit ecclesia siue pro infidelibus et doctrinae dei resistentibus, ut conuertantur etiam orationes, quas facit ecclesia siue pro infidelibus et doctrinae dei resistentibus, ut conuertantur ad eum, sine pro fidelibus, ut augeatur incipere, sed a seipsis homines habere contendunt, gratiam Dei qua liberamur ab impietate, dicentes secundum merita nostra dari. Quod quidem Pelagius in episcopali judicio Palaestino damnari metuens, damnare compulsus est; sed in posterioribus suis scriptis hoc invenitur docereIn id etiam progrediuntur ut dicant vitam justorum in hoc saeculo nullum omnino habere peccatum, et ex his Ecclesiam Christi in hac mortalitate perfici, ut sit omnino sine macula et ruga: quasi non sit Christi Ecclesia quae toto terrarum orbe clamat ad Dominum: Dimitte nobis debita nostra. Parvulos etiam negant secundum Adam carn
Abbreviated transcription (Latin):
ns ad hoc eã dari hominib:: ut quȩ facere ꝑliberũ iubent᷑ arbitriũ. facilius possint impleri
ꝑgrãm. Dicendo utiq facilius possint. uoluit credi &iã si difficilius. tamen posse homines¬
ne adiutorio gr̃ȩ diuinȩ facere iussa diuina. Illã grãm dĩ sine qua nihil boni possumus
facere non ẽe dicunt nisi in libero arbitrio. qđ nullis suis p̃cedentib meritis ab illo accepit
nrã natura. adhoc tantũ ex istimantes ipso adiuuante ꝑsuã legẽ atq doctrinã. ut disea¬
eẽ facienda faciamus. ac ꝑ hoc diuinitus nobisdari scientiã confitẽt᷑ qua ignorantia pel¬
it᷑ caritatẽ aut̃ dari negant qua pie uiuit᷑. ut scilic& cũ sit dĩ donũ scientia quȩ sine
caritate inflat. ñ sit dĩ donũ ipsa caritas quȩ ut scientia ñ in fl& ȩdificat. Destruunt

Expanded text:
cens ad hoc eam dari hominibus, ut quae facere per liberum iubentur arbitrium facilius possint impcens ad hoc eam dari hominibus, ut quae facere per liberum iubentur arbitrium facilius possint implere per gratiam. Dicendo utique, ut facilius possint, voluit credi, etiamsi difficilius, tamen posse homines sine gratia divina facere jussa divina. Illam vero gratiam Dei, sine qua nihil boni possumus facere, non esse dicunt nisi in libero arbitrio, quod nullis suis praecedentibus meritis ab illo accepit ra natura, ad hoc tantum existimantes ipso adiuuante per suam legem atque doctrinam, ut discaidicerimus esse facienda faciamus. ac per hoc diuinitus nobis dari scientiam confitentur, qua ignorantia pellitur, caritatem autem dari negant, qua pie uiuitur, I ut scilicet, cum sit dei donum scientia, quae sine caritate inflat, non sit dei donum ipsa caritas, quae, ut scientia non inflet, aedificat. destruunt
Abbreviated transcription (Latin):
rente defuncto. uno remanente usq ad eius quoq obitũ filii seruiebant. Post cuius mor¬
tẽ. & iã ipsi puerũ & puellã similit̃ adoptabant. Nec umquã eis defuit unde adoptarent.
nerantib circũquaq uicinis & filios suos in opes ad spem hereditatis alienȩ libent̃ dantibus
lxXX UIII. Pelagianorũ est heresis hoc tẽpore om̃ium recentissima. apelagio mona
e nisi fuerit eidatũ a patre meo. & quia diffundit᷑ caritas in cordib nr̃is. ut fides ꝑdilectio¬
nẽ operet᷑. intantũ in imici st̃. ut sine hac posse hominẽ credant facere diuina mandata.
Quod si hoc uerũ ẽ : frustra dñs dixit. sine me nihil potestis facere. Deniq pelagius a fr̃ib
increpatus qđ nihil tribueret ad iutorio gr̃ȩ dĩ ad eius mandata facienda. correetioni eoꝵ
hactenus cessit. ut ñ eã libero arbitrio prȩponeret sed in fideli calliditate sub poner&. di¬

Expanded text:
parente defuncto, uno remanenti, usque ad ejus quoque obitum filii serviebant. Post cujus morparente defuncto, uno remanenti, usque ad ejus quoque obitum filii serviebant. Post cujus mortem etiam ipsi puerum et puellam similiter adoptabant. Nec unquam eis defuit unde adoptarent, generantibus circumquaque vicinis, et filios suos inopes ad spem haereditatis alienae libenter dantibus. LXXXVIII. PELAGIANORUM est haeresis, hoc tempore omnium recentissima a Pelagio monme, nisi fuerit ei datum a Patre meo: et qua diffunditur charitas in cordibus nostris, ut fides per dilectionem operetur: intantum inimici sunt, ut sine hac posse hominem credant facere omnia divina mandata: us dixisse uideretur: sine me nihil potestis facere. denique Pelagius a fratribus increpatus, quod nihil tribueret adiutorio gratiae dei ad eius mandata facienda, correctioni eorum hactenus cessit, ut non eam libero arbitrio praeponeret, sed infideli calliditate subponeret, di
Abbreviated transcription (Latin):
ominũ pessimas. postmortẽ in dȩmones uerti. locxx uII. Est quȩdã heresis rustieana in
cãpo nr̃o ypponienseͥ uł potius: paulatim enĩ diminuta in una exigua uilla remanserat. inqua
idẽ paucissimi sed om̃s hoc fuerunt. qui modo correeti & catholici facti st̃. nec aliquis suꝑsedit¬
illius erroris. Abelo ini uocabant᷑ punica declinatione nominis. Hos nonnulli dicunt exfilio
ȩ fuisse nominatos qui ẽ uocatus abel. unde abeloinos uł abeloitas possumus eosdicere. hier¬
go ñ miscebant᷑ uxoribus. & eis tamen sine uxorib: uiuere sectȩ ipsius dogmate ñlicebat. Ma res
ergo & feminȩ sub continentiȩ ꝓfessione simul habitantes. puerũ & puellã sibi ad optabant in eide
uunctionis pacto. successores suos futuros morte p̃uentis. Quibusq singulis alii subroga¬
bant᷑. dũ tamenꝰ duob: disparis sexus in illius domus societate suecederent. Utrolib& qͥppe

Expanded text:
hominum pessimas post mortem in daemones verti. LXXXVII. Est quaedam haeresis rusticana in hominum pessimas post mortem in daemones verti. LXXXVII. Est quaedam haeresis rusticana in  Hipponensi, vel potius fuit: paulatim enim diminuta, in una exigua villa remanserat, in qua quidem paucissimi, sed omnes hoc fuerunt, qui omnes modo correcti et catholici facti sunt, nec aliquis illius supersedit erroris. Abelonii vocabantur, punica declinatione nominis. Hos nonnulli dicunt ex filio Adae fuisse nominatos, qui est vocatus Abel: unde Abelianos vel Abeloitas eos nos possumus dicere. Non miscebantur uxoribus, et eis tamen sine uxoribus vivere sectae ipsius dogmate non licebat. Mas ergo et femina sub continentiae professione simul habitantes, puerum et puellam sibi adoptabant in ejusdem conjunctionis pacto successores suos futuros. Morte praeventis quibusque singulis alii subrogabantur: dum tamen duo duobus disparis sexus in illius domus societate succederent. Utrolibet quippe
Abbreviated transcription (Latin):
exire de ore hominis quando purgat᷑: & in eũ uisibili similit̃ specie ignẽ qui ñ cõburit
trare. his adiungit epyphanius cofremitas. martyrianos & satianos: & hos om̃s cũ illis
tamquã unã heresim ponit. Dñr euticitȩ opinari monachis ñ licere substentandi
tus causa aliꝗd operari : atq ita seipsos monachos ꝓfiteri. ut om̃i no ab operib uacent
Usq Ad istos ergo de heresib opus suũ ꝑduxit supradictus epiphanius cyprius: qui apũa
grecos int̃ magistros eruditissimus habitus c̃. & amultis in catholicȩ fidei sc̃itate lau¬
datus. Cuius ego in cõmemorandis hereticis ñ modũ sed ordiñe sũ secutus. Nam &¬
ad catafrigas quos ante ipse destruxerat. cȩpit &iã scđas nuptias contra apłicã doctrinã tamquam
stuipra dĩpnare. & postmodũ &iã ab ipsis diuisus. sua conuenticula ꝓpagauit. Dicit sane ipse animas

Expanded text:
exire de ore hominis quando purgatur, et in eum visibili similiter specie ignem, qui non comburat, exire de ore hominis quando purgatur, et in eum visibili similiter specie ignem, qui non comburat, intrare. His adjungit Epiphanius Euphemitas, Martyrianos, et Satanianos, et hos omnes cum illis tanquam unam haeresim ponit. Dicuntur Euchitae opinari, monachis non licere sustentandae vitae suae causa aliquid operari, atque ita se ipsos monachos profiteri, ut omnino ab operibus vacent. Usque ad istos ergo de haeresibus opus suum perduxit supra dictus episcopus Cyprius, apud Graecos inter magnos habitus, et a multis in catholicae fidei sanitate laudatus. Cujus ego in commemorandis haereticis non modum, sed ordinem sum secutus. Nam iam secundas nuptias contra apostolicam doctrinam tanquam stupra damnare, et postmodum etiam ab ipsis divisus, sua conventicula propagavit. Dicit sane etiam ipse animas
Abbreviated transcription (Latin):
inima hominis defuisse animȩ xp̃i. sed ꝓhoc ipsũ uerbũ in ea fuisse dixerunt. De ipsa
uero eius carnessic arecta fide dissensisse ꝑhibent᷑: ut dicerent carnẽ illã & uerbũ unius
iusdẽq sub stantiȩ: contentiosissime asseutrantes uerbũ carnẽ factũ. hoc ÷ uerbi ali¬
in carnẽ fuisse conuersũ atq mutatũ. non autẽ carnẽ de mariȩ carne susceptã : Luii
affirment eã post xpm̃natũ uiro suo fuisse cõmixtã : : LUIII. Postremã ponit epipha¬
ppellati st̃. Tantũ enĩ orant : ut eisqui hoc de illis audiunt incredibile uideat᷑. Namo
dñs dixerit oport& nos semꝑorare & ñ deficere. & apłs sine int̃missione orate : qđ sanis¬
sime sic accipit᷑. ut nullo die int̾mit tant᷑ certa tẽpora orandi istĩnimis hoc faciunt
rũ nescio quȩ fantastica & ridicula fabulose narrare: poreã scilic& cũ porcellis uideri

Expanded text:
anima hominis, defuisse animae Christi, sed pro hac ipsum Verbum in eo fuisse dixerunt. De ipsa anima hominis, defuisse animae Christi, sed pro hac ipsum Verbum in eo fuisse dixerunt. De ipsa vero ejus carne sic a recta fide dissensisse perhibentur, ut dicerent carnem illam et Verbum unius ejusdemque substantiae, contentiosissime asse mutatum, non autem carnem de Mariae carne fuisse susceptam. LVI. affirment eam post Christum natum viro suo fuisse commixtam. LVII. Postremam ponit Epiphaappellati. Tantum enim orant, ut eis qui hoc de illis audiunt incredibile videatur. Nam cum Dominus dixerit, Oportet semper orare, et non deficere ; et Apostolus, Sine intermissione orate : quod sanissime sic accipitur, ut nullo die intermittantur certa tempora orandi: isti ita nimis hoc faciunt,rum nescio quam phantasticam et ridiculam fabulam narrare , porcam scilicet cum porcellis videri
Abbreviated transcription (Latin):
uł a potactitas ñ ad mittere ad cõmunionẽ suã nisi continentes: & eosqui sȩculo ita renun¬
ti auerint ut ꝓpria nulla possideant: Ab ȩsca tamen carniũ ñ eos abstinere dicit epipͥa¬
nius. filaster uero & hanc eis tribuit abstinentiam. LU. Nethiani ab ȩtio st̃ uocati
id ẽq: eunomiani ab eunomio ȩti discipło: inquo nomine magis in notuerunt. Funo¬
us quippe indialectica p̃ualens acutius & celebrius defendit hane heresim: dissimilẽ ꝑ
omã patri asserens filiũ. & filio sp̃m sc̃m. Fert &iam usq adeo fuisse bonis moribi
si huius quȩ ab illo docebat᷑ fidei particeps cẽt : LuI. Epollonaristas apollonaris insti¬
tuit:. quide anima xp̃i acatholica dissenserunt᷑ dicentes sicut arriani dm̃ ep̃m carnẽ sinc
anima suscepisse. In qua questione testimoniis euangłicis uieti: mentẽ qua rationalis est

Expanded text:
vel Apotactitas, non admittere ad communionem suam nisi continentes, et eos qui saeculo ita renunvel Apotactitas, non admittere ad communionem suam nisi continentes, et eos qui saeculo ita renuntiaverint, ut propria nulla possideant. Ab esca tamen carnium non eos abstinere dicit Epiphanius: Philaster vero et hanc eis tribuit abstinentiam. LIV. AETIANI ab Aetio sunt vocati, iidemque Eunomiani ab Eunomio Aetii discipulo, quo nomine magis innotuerunt. Eunomius quippe in dialectica praevalens, acutius et celebrius defendit hanc haeresim, dissimilem per omnia Patri asserens Filium, et Filio Spiritum sanctum. Fertur etiam usque adeo fuisse bonis moribus a peccatorum, si hujus quae ab illo docebatur fidei particeps esset. LV. APOLLINARISTAS Apollinaris instituit, qui de anima Christi a Catholica dissenserunt, dicentes, sicut Ariani, Deum Christum carnem sine anima suscepisse. In qua quaestione testimoniis evangelicis victi, mentem, qua rationalis est
Abbreviated transcription (Latin):
uellent cũ hoc eu nomiani dicere celebrant᷑. ẜ LIII. Macedoniani st̃ a macedonio.
quos peͣmatomachos grecidicunt. eo q̃d de spũ scõ litigent. Nã de patre & filio reete
icentes. Hos potius quidã semiarrianos uocant : quo in hacquestione exparte cũ illis sunt
parte nobiscũ : quãuis a norinullis ꝑhibeat᷑ qđ non dm̃ sed dĩtatẽ patris & filii dicaͣnt sp̃m scm:¬
& nullã ꝓpriã habere substantiam.  L .IIII. Heriani ab herio quodã st̃ quicũ eẽt p̃s bit̃
doluisse fert᷑ qđ ep̃s ñ potuit ordinari & in arrianoꝵ beresim lapsus ꝓpria quoq dogma¬
ta ad didisse ñ nulla : dicens offerriꝓ dormientib: ñ oportere : nec statuta sollẽ pnit̃ cele¬
branda eẽ ieiunia: sed cũ quisq uoluerit ieiunandũ. neuideat᷑ ẽẽ sublege. Diceba
&iã p̃sbiterũ ab ep̃o nulla differentia debere discerni. Quidã ꝑhibent istossic̃ encratitas

Expanded text:
velint; cum hoc Eunomiani dicere celebrentur. LII. MACEDONIANI sunt a Macedonio, velint; cum hoc Eunomiani dicere celebrentur. LII. MACEDONIANI sunt a Macedonio, quos et Πνευματομάχους Graeci dicunt, eo quod de Spiritu sancto litigent. Nam de Patre et Filio recte dicentes. Hos potius quidam Semiarianos vocant, quod in hac quaestione ex parte cum illis sint, ex parte nobiscum. Quamvis a nonnullis perhibeantur, non Deum, sed deitatem Patris et Filii dicere Spiritum nullam propriam habere substantiam. LIII. AERIANI ab Aerio quodam sunt, qui cum esset presbyter, doluisse fertur quod episcopus non potuit ordinari; et in Arianorum haeresim lapsus, propria quoque dogmata addidisse nonnulla, dicens offerri pro dormientibus non oportere; nec statuta solemniter celebranda esse jejunia, sed cum quisque voluerit jejunandum, ne videatur esse sub lege. Dicebat etiam presbyterum ab episcopo nulla differentia debere discerni. Quidam perhibent istos, sicut Encratitas
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. In eo aut̃ qđ xp̃m sine animaͤ carnẽ suscepisse arbitrant᷑. minus noti st̃. nec aduersus
eos inueni ab aliquo de hac re aliquando fuisse certatũ. Sed hoc uerũ ẽẽ & epiphanius ñ tacuit
& ego ex eoꝵ quibusdã scriptis & collocutionib certissime repperi Rebaptirari abhis quoq
catholicos nouimus utrũ & ñ catholicos nescio : L. U adianos quos appellat epiphanius
scis maticos ñ hereticos uult uideri. Alii eos uocant antropomorfitas. qm̃ dñm sibi fingunt
cogitatione carnali insimilitudinẽ imaginis corruptibilis hominis. qđ rusticitati eoꝵtri¬
ut epiphanius. parcens ne dicant᷑ heretici. Fos aut̃ separasse se dicit a cõmunione nr̃a
culpando epõsdiuites & pascha cũ iud ȩis celebrando quã uis sint qui eos in egypto eccłae
itholicȩ cõmunie are asseuerent .  li. De fotinianis aut̃ quos isto epiphanius cõmemo
iã suꝑius satis locutus sũ id ÷ marcellianis s lii. Semiarrianos epiphanius dieit qui si

Expanded text:
volunt. In eo autem quod Christum sine anima solam carnem suscepisse arbitrantur, minus noti sunt: nec adversus eos ab aliquo inveni de hac re aliquando fuisse certatum. Sed hoc verum esse, et Epiphanius non tacuit, et ego ex eorum quibusdam scriptis et collocutionibus certissime comperi. Rebaptizari quoque ab his Catholicos novimus; utrum et non catholicos, nescio. L. VADIANOS, quos appellat Epiphanius, et schismaticos, non haereticos vult videri; alii vocant Anthropomorphitas, quoniam Deum sibi fingunt cogitatione carnali in similitudinem hominis corruptibilis: quod rusticitati eorum tribuit Epiphanius, parcens eis ne dicantur haeretici. Eos autem separasse se dicit a communione nostra, culpando episcopos divites, et pascha cum Judaeis celebrando. Quamvis sint qui eos in Aegypto Ecclesiae catholicae communicare asseverent. De Photinianis autem, quos isto loco Epiphanius commemorat, jam superius satis locutus sum. LI. SEMIARIANOS Epiphanius dicit, qui si
Abbreviated transcription (Latin):
mtit᷑ sensu manifesto: quantũ sensus manifestus ẽ. Breui sẏllaba. longã metior. eamq sen¬
o habere bis tantũ: sed cũ altera post alterã sonat. Si prior breuis. longa posterior. quomodo
mnebo breuẽ. & quomodo eã longe metiens appli cabo. ut inueniã qđ bis tantũ habeat. quandõ

Expanded text:
sentitur sensu manifesto. quantum sensus manifestus est, breui syllaba longam metior eamque sentisentitur sensu manifesto. quantum sensus manifestus est, breui syllaba longam metior eamque sentio habere bis tantum. sed cum altera post alteram sonat, si prior breuis, longa posterior, quomodo tenebo breuem et quomodo eam longae metiens applicabo, ut inueniam, quod bis tantum habeat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
iusq ad aliquẽ fiñe. Qua ꝓpt̾ uox quȩ nondũ finita ẽ. metiri ñ potest ut dicat᷑ quã longa uel
mus set. nec diei aut ȩqualis alicui aut adaliquã simpla uł dupla. uł quid aliud. Cũ aut̃ finita
uerit iã ñ erit. Quo paeto igit᷑ metiri poterit: Et metimꝰ timen tẽpora. nec ea quȩ nondũ st̃.
a quȩ iã non st̃: nec ea quȩ nulla mora extendunt᷑: nec ea quȩ t̃minos ñ habent. Nee fi¬
un ergo nec p̃terita nec p̃sentia nec p̃tereuntia tẽpora metim. & metim tamen tẽpora. Ds
tor om̃ium : uersus iste octo syllabarũ breuib & longis alt̾nat syllabis. Quatuor itaq:
reues. prima. t̾eia. quinta. septima. simplȩ st̃ ad quatuor longas. scđam . quartã. sextam.
etauã. Hȩ singulȩ ad illas singulas duplũ habent tẽporis. ꝓnun̾tio & renuntio : et itã ẽ quanti

Expanded text:
Quapropter vox quae nondum finita est, metiri non potest, ut dicatur quam longa vel Quapropter vox quae nondum finita est, metiri non potest, ut dicatur quam longa vel brevis sit; nec dici aut aequalis alicui, aut ad aliquam simpla vel dupla, vel quid aliud. Cum autem finita fuerit, jam non erit. Quo pacto igitur mea, quae iam non sunt, nec ea, quae nulla mora extenduntur, nec ea, quae terminos non habent. nec futura ergo nec praeterita nec praesentia nec praetereuntia tempora metimur et metimur tamen tempora. Deus creator omnium: uersus iste octo syllabarum breuibus et longis alternat syllabis: quattuor itaque breues, prjma, tertia, quinta, septima, simplae sunt ad quattuor longas, secundam, quartam, sextam, octauam. hae singulae ad illas singulas duplum habent temporis; pronuntio et renuntio, et ita est, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
et adhuc sonat. et desinit sonare. iãq. silentiũ ẽ.: & uox illa p̃terita ẽ. & ñ ẽ ĩã uox. Futura erat
quã sonaret. et ñ pottrit metiri quia nondũ erat. & nẽ ñ potest. quia iã non ẽ. Tunc gͦ poterat
ss sonabat. quia tunc erat quȩ metiri posset. Sed & tunc ñ stabat. Ibat enĩ. et p̾teribat. An ideo
is poterat: prȩteriens enĩ tendebat᷑ in aliqđ spatiũ tẽporis quometiri posset. qm̃ p̃sens nullũ ha¬
lt spatiũ. Si ergo tunc poterat. ecce puta altera cępit sonare. & adhuc sonat continuato teno¬
e sine ulla distinctione. Metiam eam dũ sonat. Cum enĩ sonare cessauerit.ĩa p̃terita erit.
uuerit quȩ possit metiri. Metumur plane. & dicamus quanta sit. Sed adhue sonat. nec metiri
test. nisi ab initio sui quo sonare cȩpit. usq ad finẽ quo desinit. Ipsũ quippe int̃uallũ ab aliquo

Expanded text:
et adhuc sonat, et ecce desinit; jamque silentium est, et vox illa praeterita est, et non est jam vox. Futura erat et adhuc sonat, et ecce desinit; jamque silentium est, et vox illa praeterita est, et non est jam vox. Futura erat antequam sonaret, et non poterat metiri, quia nondum erat, et nunc non potest, quia jam non est. Tunc ergo poterat cum sonabat, quia tunc erat quae metiri posset. Sed et tunc non stabat; ibat enim et praeteribat. An ideo magis poterat? Praeteriens enim tendebatur in aliquod spatium temporis quo metiri posset, quoniam praesens nullum habet spatium. Si ergo tunc poterat, ecce puta, altera coepit sonare, et adhuc sonat, continuato tenore sine ulla distinctione: metiamur eam dum sonat; cum enim sonare cessaverit, jam praeterita erit, et non erit quae possit metiri; metiamur plane et dicamus quanta sit. Sed adhuc sonat, nec metiri test nisi ab initio sui quo sonare coepit, usque ad finem quo desinit. Ipsum quippe int
Abbreviated transcription (Latin):
tot syllabis tendunt᷑ . longa sẏllabȩ nã dupla ẽ ad breuẽ : sed neq ita comphendit᷑ certi
mensura tẽporis. quando quidem fieri potest. ut ampliori spatio tẽporis ꝑsonet uersus bre¬
or si ꝓduetus ꝓnuntiet᷑ quã longus si correptius. Ita carmen. ita pes. ita sẏllab
Inde mihi uisũ est nihil eẽ aliud tẽpus. quã distensionẽ. Sed cuius rei nescio: & mirũ
ñ ipsius animi. Quid enĩ metior obseero ds̃ms. & dico aut indefinite. longius ẽ ho
squã illud : aut etiã definite. duplũ ẽ hoc ad illud: Tempus metior. scio. Sed ñ mȩtior futurũ quia
ndũ ẽ. S ed ñ metior p̃sens. qui a nullo spatio tendit᷑. Non metior p̃teritũ. quia ĩa ẽ. Qĩd gͦ metior
e fecit nos & ñ ipsi nos. Attende. ubi albescit ueritas. Eece puta uox corporis incipit sonare. & so

Expanded text:
tot syllabis tenduntur; longa syllaba est, nam dupla est ad breuem". sed neque ita conprehenditur certa tot syllabis tenduntur; longa syllaba est, nam dupla est ad breuem". sed neque ita conprehenditur certa mensura temporis, quandoquidem fieri potest, ut ampliore spatio temporis personet uersus breuior, si productius pronuntietur, quam longior, si correptius. ita carmen, ita pes, ita syllaba. inde mihi uisum est nihil esse aliud tempus quam distentionem: sed cuius rei, nescio, et mirum, si non ipsius animi. quid enim metior, obsecro, deus meus, et dico aut indefinite: "longius est hoc tempus quam illud" aut etiam definite: "duplum est hoc ad illud?" tempus metior, scio; sed non metior futurum, quia nondum est, non metior praesens, quia nullo spatio tenditur, non metior praeteritum, quia iam non est. quid noster; ipse fecit nos, et non ipsi nos . Attende ubi albescit veritas. Ecce puta, vox corporis incipit sonare, et sonat,
Abbreviated transcription (Latin):
bras meas. Nonne tibi confitet᷑ anima mea confessione ueridica. metiri me tempora :
ine ds̃ m̃s metior. et qͥd metiar nescio : Metior motũ corporis in tẽpore : itẽ ipsũ tepus i
metior: An uero corporis motũ metirer quã diu sit & quã diu hinc illuc ꝑueniat. nisi tẽpus in quo
mouet᷑ metirer : Ipsũ gͦ tẽpus unde metior: An tẽpore breuiore metimꝰ longius sicut spatioeu¬
ii spatium transiri: Sic enĩ uidem᷑ spatio breuis sẏllabȩ metiri spatiũ longȩ syllabȩ. a
id duplũ dicere. Ita metim spatia carminũ spatiis uersuũ. & spatia uersuũ spatiis pedũ.
tspatia pedũ spatus syllabarũ : & spatia longarũ spatius breuiũ : ñ in paginis. Nam
modo. loca metim᷑ ñ tẽpora. Sed cũ uoces ꝓnuntiando transeunt. & dicimus longũ cas¬
en ẽ: nã tot uersib contexit᷑: longi uersus. nã tot pedib constant : longi pedes .n

Expanded text:
bras meas. Nonne tibi conStetur anima mea confessione ueridica metiri me tempora? ibras meas. Nonne tibi conStetur anima mea confessione ueridica metiri me tempora? ita, domine deus meus, metior et quid metiar nescio. metior motum corporis tempore. item ipsum tempus nonne metior? an uero corporis motum metirer, quamdiu sit et quamdiu hinc illuc perueniat, nisi tempus, in quo mouetur, metirer? ipsum ergo tempus unde metior? an tempore breuiore metimur longius sicut spatio cubiti spatium transtri? sic enim uidemus spatio breuis syllabae metiri spatium longae syllabae atque id duplum dicere. ita metimur spatia carminum spatiis uersuum et spatia uersuum spatiis pedum et spatia pedum spatiis syllabarum et spatia longarum spatiis breuium, non in paginis — nam eo modo loca metimur, non tempora — sed cum uoces pronuntiando transeunt et dicimus: "longum carmen est, nam tot uersibus contexitur; longi uersus, nam tot pedibus constant; longi pedes, nam
Abbreviated transcription (Latin):
ris. aliud quo metim quã diu sit: quis ñ sentiat qͥd horũ potius tẽpus dicendum sit: Namsi&
iarie corpus aliquando mouet᷑. aliquando stat: non solũ motũ eius sed etiam statũ tẽpore
timꝰ. et dicimus tantũ stetit. quantũ motũ ẽ: aut duplo aut triplo stetit ad id qđ motũ ẽ.: & siqͥl
liud nrã dimensio siue comp̃henderit siue existim auerit ut solet dici plusminus. Non ẽe
tẽpus. corporis motus. Et confiteor tibi dñe ignorare me adhuc ꝗͥd sit tẽpus. & rursus confite¬
nisi morã tẽporis. Quomodo igit᷑ hoc scio. quando ꝗͥd sit tẽpus nescio: An forte nescio quẽ ad¬
modũ dicã qđ scio: Ei mihi. qui nescio saltem qͥd nesciã. Eoce ds̃ m̃s corã tẽ. quia ñ mentior
cut loquorita ẽ : ita ẽ cormeũ. Tũ illuminabis lucernã meã dñẽ. ds̃ ms̃ illumina te¬

Expanded text:
ris, aliud, quo metimur quamdiu sit, quis non sentiat, quid horum potius tempus dicendum sit? nam si et ris, aliud, quo metimur quamdiu sit, quis non sentiat, quid horum potius tempus dicendum sit? nam si et uarie corpus aliquando mouetur, aliquando stat, non solum motum eius, sed etiam statum tempore metimur et dicimus: "tantum stetit, quantum motum est" aut: "duplo uel triplo stetit ad id quod motum est" et si quid aliud nostra dimensio siue conprehenderit siue existimauerit, ut dici solet plus minus. non ergo tempus corporis motus. Et confiteor tibi, domine, ignorare me adhuc, quid sit tempus, et rursus confiteesse diu nisi mora temporis. quomodo igitur hoc scio, quando quid sit tempus nescio? an forte nescio, quemadmodum dicam quod scio? ei mihi, qui nescio saltem quid nesciam! ecce, deus meus, coram te, quia non mentior: sicut loquor, ita est cor meum. tu inluminabis lucernam meam, domine, deus meus, inluminabis tene
Abbreviated transcription (Latin):
re audio. Tu dicis. Ipsũ aut̃ corporis motũ. tẽpus ẽẽ ñ audio. Non tu dicis. Cũ enĩ mouet᷑ cor¬
ous tẽpore metior quã diu moueat᷑ ex quo moueri incipit. donec desinat. Et si ñ uidi exq
cȩpit & ꝑseuerat moueri ut ñ uideã cũ desinit. ñ ualeo metiri nisi forte ex quo uidere incipo
doneudesinã. Quod si uideo tantũ modo longũ tẽpus ẽẽ renuntio. ñ aut̃ quantũ sit: quia &
uantũ cũ dicimus collatione dicimus. uelut tantũ hoc quantũ illud. aut duplũ hoc adil
& siqͥd aliud isto modo. Si aut̃ notare potuerimus locorũ spatia. unde. & quo ueniat corpusqd
nouet᷑. uł partes eius. si tamquã intno mouet᷑ possumus dicere quantũ sit tẽporis ex quo abi
loco usq ad illũ locũ motus corporis uł partis eius effectus est. Cũ itaq aliud sit motus corpo¬

Expanded text:
oueri audio: tu dicis. ipsum autem corporis motum tempus esse non audio: non tu dicis. cum enim mouetur coroueri audio: tu dicis. ipsum autem corporis motum tempus esse non audio: non tu dicis. cum enim mouetur corpus, tempore metior, quamdiu moueatur, ex quo moueri incipit, donec desinat. et si non uidi, ei quo coepit, et perseuerat moueri, ut non uideam cum desinit, non ualeo metiri, nisi forte ex quo uidere incipio, donec desinam. quod si diu uideo, tantummodo longum tempus esse renuntio, non autem quantum sit, quia et quantum cum dicimus, conlatione dicimus, uelut: "tantum hoc, quantum illud" aut: "duplum hoc ad illud" et si quid aliud isto modo. si autem notare potuerimus locorum spatia, unde et quo ueniat corpus, quod mouetur, uel partes eius, si tamquam in torno mouetur, possumus dicere, quantum sit temporis, ex quo ab illo loco usque ad illum locum motus corporis uel partis eius effectus est. cum itaque aliud sit motus corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dies : sed qͥd sit tẽpus quo metientes solis circuitũ diceremus eũ dimidio spatio tẽporis ꝑactũ
minus quã solet si tanto spatio tẽporis ꝑactus eẽt. quanto ꝑagunt᷑ horȩ .xii: Et utrũq tẽpus¬
cõparantes. diceremus illud simplũ. hoc duplũ etiã si aliquando illo simplo aliquando isto du
sol aboriente usq in orientẽ circuiret. Nemo gͦ mihi dicat. cȩlestiũ corporũ motus ẽẽ tẽpora. quia
& cuiusdã uoto cũ solstetisset ut uictor iosũ: p̃liũ ꝑ ageret. sol stabat. sed tẽpus ibat. Pers
quippe spatiũ tẽporis qđ ei sufficeret illa pugna gesta atq finita ẽ. Video igit᷑ tẽpus. quandũ
eẽ distentionẽ. Sed uideo. an uidere mihi uideor :  Tũ de monstrabis. lux. ueritas. Iubes ut ap
probẽ. siquis dicat tẽpus ẽẽ motũ corporis: Non iubes. Nã corpus nullũ moueri. nisi int

Expanded text:
dies, sed quid sit tempus, quo metientes solis circuitum diceremus eum dimidio spatio temporis peractum dies, sed quid sit tempus, quo metientes solis circuitum diceremus eum dimidio spatio temporis peractum minus quam solet, si tanto spatio temporis peractus esset, quanto peraguntur horae duodecim; et utrumque tempuscomparantes diceremus illud simplum, hoc duplum, etiam si aliquando illo simplo, aliquando isto duplo sol ab oriente usque ad orientem circuiret. nemo ergo mihi dicat caelestium corporum motus esse tempora, quia et cuiusdam uoto cam sol stetisset ut uictoriosum proelium perageret, sol stabat, sed tempus ibat. per suum quippe spatium temporis, quod ei sufficeret,, illa pugna gesta atque peracta est. uideo igitur tempus quandam esse distentionem; sed uideo an uidere mihi uideor? tu demprobem, si quis dicat tempus esse motum corporis? non iubes. nam corpus nullum nisi in tempore m
Abbreviated transcription (Latin):
porũ motus. & dicimus illũ motũ uerbi grã tẽpore duplo eẽ diut᷑niorẽ quã istũ. Na quaero qm dies
aboriente usq ad orientem. scđm qđ dicimus. tot dies transierunt. Cũ suis enĩ noctib dicuntur
tot dies. nec extra reputant᷑ spatia noetiũ. Qm̃ ergo dies explet motu solis atq cireuitu ab oriente
ad orientem. quȩro utrũ motus ipse sit dies. an ipsa mora quanta ꝑagit᷑. an utrũq Si enĩ pi¬
mũ dies eẽt. dies ergo eẽt. etiã si tanto spatio tẽporissol cursũ illũ ꝑegisset. quantũ ẽ horȩ unius
im. ñ ergo eẽtdies. si ab ortu solis usq in ortũ alterũ tam breuis mora eẽt. quã ẽ horȩ uniu
sed uicies quat̃q cireuiret sol. ut expleret diem. Si utrũq nec ille appella ret᷑ dies. Si horȩ
spatio sol totũ suũ gẏrũ circuiret: nec ille: si sole cessante tantũ tẽporis prȩterir&. quan
agere sol totũ ambitũ de mane ad mane assolet: Non itaq nẽ quȩrã ꝗͥd sit illud qđ uocati

Expanded text:
porum motus et dicimus illum motum, uerbi gratia, tempore duplo esse diuturniorem quam istum. nam quaero quoniam dies ab oriente usque orientem, secundum quod dicimus: tot dies transierunt; cum suis enim noctibus dicuntur tot dies nec extra reputantur spatia noctium. quoniam ergo dies expletur motu solis atque circuitu ab oriente usque ad orientem, quaero utrum motus ipse sit dies an mora ipsa, quanta peragitur, an utrumque. si enim primum dies esset, dies ergo esset, etiam si tanto spatio temporis sol cursum illum peregisset, quantum est horae unius. si secundum, non ergo esset dies, si ab ortu solis usque in ortum alterum tam breuis mora esset, quam est horae unius, sed uicies et quater circuiret sol ut expleret diem. si utrumque, nec ille appellaretur dies, si horae spatio sol totum suum gyrum circuiret, nec ille, si sole cessante tantum temporis praeteriret, quanto peragere sol totum ambitum de mane in mane assolet. non itaque nunc quaeram quid sit illud quod uocatur
Abbreviated transcription (Latin):
minib ꝑ sui consilii sententiã uehement̃ ex aggeratis. cõmunionẽ suã contaminaret¬
erunt  lxui. Priscillianistȩ quos in hispania priscilli anus instituit. maxime gni¬
ticoꝵ & manicheoꝵ dogma ꝑmixta sectant᷑. quãuis & exaliis heresib in eassordes tãl
in sentinã quandã horribili confusione confluxerint . Propt̃ occultandas aut̃ contamina¬
ones & t̾pitudines suas. habent in suis dogmatib: hȩc uerba. Iura piera. sec retũ ꝓdere nos

Expanded text:
minibus per sui Concilii sententiam vehementer exaggeratis communionem suam contaminare tminibus per sui Concilii sententiam vehementer exaggeratis communionem suam contaminare timuerunt. LXX. PRISCIELIANISTAE, quos in Hispania Priscillianus instituit, maxime Gnosticorum et Manichaeorum dogmata permixta sectantur. Quamvis et ex aliis haeresibus in eos sordes, tanquam in sentinam quamdam horribili confusione confluxerint. Propter occultandas autem contaminationes et turpitudines suas h
Abbreviated transcription (Latin):
rũ & aquarũ & igniũ seipsos necare consuerunt. & in istũ furorẽ alios quos potuerint sexus u¬
usq seducere. aliquando ut occid ant᷑ ab aliis. mortẽ nisi fecerint cõminantes. Uerũ tamen ple¬
risq donastitarũ displicent tales. nec eorũ cõmunione contaminari sẽ putant qui xp̃i ano orbi
t̃rarũ dement̃ obiciunt ignotoꝵ crimen afrorũ. Multa & int̃ ipsos facta st̃ scismata. & abe
diuersis cȩtib alii atq alii separauerunt. quoꝵ separationẽ cȩtera grandis multitudo non sensit
ed apud cartaginẽ maximi anus contra primianũ ab eiusdẽ erroriscentũ ferme ep̃is or du¬
tus. & a reliquis trecentis dec̃ẽ cũ eisixli. qui ordinationi cius etiã p̃sentia corporali int̃fucras
receperunt. nec ut eos corrigerent ꝑpublicas potestates agere destiterunt : nec eorũ eri¬

Expanded text:
rum et aquarum et ignium se ipsos necare consuerunt; et in istum furorem alios quos potuerint sexus urum et aquarum et ignium se ipsos necare consuerunt; et in istum furorem alios quos potuerint sexus utriusque seducere, aliquando ut occidantur ab aliis, mortem, nisi fecerint, comminantes. Verumtamen plerisque Donatistarum displicent tales, nec eorum communione contaminari se putant, qui christiano orbi terrarum dementer objiciunt ignotorum crimen Afrorum. Multa et inter ipsos facta sunt schismata, et ab iis se diversis coetibus alii atque alii separarunt; quorum separationem caetera grandis multitudo non sensit. Sed apud Carthaginem Maximianus contra Primianum ab ejusdem erroris centum ferme episcopis ordinatus, et a reliquis trecentis decem, cum eis duodecim qui ordinationi ejus etiam praesentia corporali interfuerunt, receperunt, nec eos ut corrigerent per publicas potestates agere destiterunt, nec eorum cri
Abbreviated transcription (Latin):
tius eos donatistas uocari. Extant deniq scripta eius. ubi appar& cͥtiam ñ catholicã de trins¬
tate habuisse sententiã. sed quãuis eiusde substantiȩ.minorẽ tamen patre filiũ. & mino
filio putasse sp̃m sc̃m. Uerũ in hunc quẽ de trinitate habuit eius errorẽ. donatistarũ multitu¬
do intenta ñ fuit. nec facile in eis quisquã qui hoc illũ sensisse se nouerit inuenit᷑. Istiherete
in urbe roma montenses uocant᷑. quib hinc ex africa solent ep̃m mittere. aut hinc illue africa ep̃i
ꝑgere. si forte ibi eũ ordinare placuiss&. Ad hane heresisn in africa & illi ꝑtinent. qui appellant᷑
circu̾celliones. genus hominũ a greste & famosissimȩ audaciȩ. ñ solũ in alios immania facinora
petrando. sed nec sibi eadẽ insana feritate parcendo. Nã ꝑ mortes uarias maximeq prȩcipitiõ¬

Expanded text:
potius eos Donatistas vocari. Exstant scripta ejus, ubi apparet eum etiam non catholicam de Trinipotius eos Donatistas vocari. Exstant scripta ejus, ubi apparet eum etiam non catholicam de Trinitate habuisse sententiam, sed quamvis ejusdem substantiae, minorem tamen Patre Filium, et minorem Filio putasse Spiritum sanctum. Verum in hunc, quem de Trinitate habuit, ejus errorem Donatistarum multitudo intenta non fuit; nec facile in eis quisquam, qui hoc illum sensisse noverit, invenitur. Isti haeretici in urbe Roma Montenses vocantur, quibus hinc ex Africa solent episcopum mittere: aut hinc illuc Afri episcopi eorum pergere, si forte ibi eum ordinare placuisset. Ad hanc haeresim in Africa et illi pertinent, qui appellantur Circumcelliones, genus hominum agreste et famosissimae audaciae, non solum in alios immania facinora perpetrando, sed nec sibi eadem insana feritate parcendo. Nam per mortes varias maximeque praecipitio
Abbreviated transcription (Latin):
st alia heresis nudis pedib: am
bata. & maxime qđ atraditorib diuinarũ scripturarũ fuerit ordinatus: sed post causã cũ eos
dictã atq finitã falsitatis rei rͣ ep̃hensi. ꝑtinaci deffensione firmata in heresim scisma uerde
toto terrarũ orbeꝑierit. ubi futura ꝓmissa ẽ atq in africa donati parte remanserit. in aliis
t̃rarũ partib: quasi contagione cõmunionis extincta: Audent rebaptitare catholicos. ub
amplius hereticos eẽ firmauerunt. cũ eccłȩ catholicȩ uniuersȩ placuerit nec ipsis heretie
baptisma cõmune rescindere. Huius heresis principẽ accepimus fuisse donatũ. qui de numi¬
dia ueniens & contra cecilianũ xp̃i anã diuidens plebẽ. adiunetis sibi eiusdẽ factionis ep̃is i
iorinũ apud cartaginẽ ordinauit ep̃m. Cui maiorino. donatus alius in eade diuisione succes¬
sit. Qui donatus. eloquentia sua sic confirmat hancheresim. ut multi ȩstiment ꝓpt̃ ipsã

Expanded text:
st alia haeresis nudis pedibus semper probata, et maxime quod a traditoribus divinarum Scripturarum fuerit ordinatus. Sed post causam cum eo dictam atque finitam falsitatis rei deprehensi, pertinaci dissensione firmata, in haeresim schisma verfalsa, de toto terrarum orbe perierit, ubi futura promissa est, atque in Africana Donati parte remanserit, in aliis terrarum partibus quasi contagione communionis exstincta. Audent etiam rebaptizare Catholicos: ubi se amplius haereticos esse firmarunt, cum Ecclesiae catholicae universae placuerit, nec in ipsis haereticis Baptisma commune rescindere. Hujus haeresis principem accipimus fuisse Donatum, qui de Numidia veniens, et contra Caecilianum christianam dividens plebem, adjunctis sibi ejusdem factionis episcopis, Majorinum apud Carthaginem ordinavit episcopum. Cui Majorino Donatus alius in eadem divisione successit, qui eloquentia sua sic confirmavit hanc haeresim, ut multi existiment propter ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ona ualde : ac ꝑ hoe contraria int̃ sẽ dicentes. tam̃ ambo diuinis eloquiis resistebant. Cr¬
it enĩ ds̃ malũ. pȩnas iustissimas irrogando qđ colutus ñ uidebat. ñ aut nabasciteat ds̃ natu¬
us atq substanti as. in quantũ st̃ naturȩ atq substantiȩ. ubi florius errabat :La UIII.
eresim quandã sine auctore & sine nomine filaster cõmemorat. quȩ dieit hunc ioiã post
resurrectionẽ mortuoꝵ in eodẽ statu in quo nunc ẽ mansurũ. neq ita ẽẽ mutandũ ut sit

Expanded text:
oc quamvis contraria inter se dicentes, tamen ambo divinis eloquiis resistebant. Creat enim Deus mala, poenas justissimas irrogando; quod Coluthus non videbat: non autem malas creando naturas atque substantias, in quantum sunt naturae atque substantiae; ubi Florinus errabat. LXVII. Haeresim quamdam sine auctore et sine nomine Philaster commemorat, quae dicit hunc mundum etiam post resurrectionem mortuorum in eodem statu in quo nunc est esse mansurum,
Abbreviated transcription (Latin):
ic ꝑhibent᷑ inflatũ & oꝑtũ circuire uacantes. tamquã ipsi sint noui utres eugłici nouo uinore¬
leti : LXIIII. Passalorincitȩ in tantũ silentio student: ut narib & labis suis digitũ ap¬
quã offerunt in poculo sacram̃ti. ñ illud qđ om̃is eccła Laui. Colutiani a quodã coluto
ui dicebat dm̃ ñ facere mala. contra illud qđ seriptũ ẽ: ego ds creansmala. lxvii. Flori¬
ini a florio. qui econtrario dicebat dm̃ facere mala contra id qđ seriptũ ẽ: fecit ds̃ om̃a & eece

Expanded text:
entur inflatum et opertum circuire bacchantes, tanquam ipsi sint evangelici utres novi novo vino repleti. LXIII. PASSALORYNCHITAE in tantum silentio student, ut naribus et labiis suis digitum opaquam offerunt in poculo Sacramenti, non illud quod omnis Ecclesia. LXV. COLUTHIANI a quodam Colutho, qui dicebat Deum non facere mala; contra illud quod scriptum est, Ego Deus creans mala . LXVI. FLORINIANI a Florino, qui e contrario dicebat Deum creasse mala: contra id quod scriptum est, Fecit Deus omnia, et e
Abbreviated transcription (Latin):
sens nullũ uero tẽpus ee p̃sens & uideat om̃e prȩteritũ ꝓpelli ex futuro. & om̃e futurũ exp̃teri

Expanded text:
sens; nullum uero tempus sens; nullum uero tempus
Abbreviated transcription (Latin):
egodĩ substantiã ꝑtin& uoluntas eius. Quod si exortũ ẽ aliꝗͥd in dĩ substantia qđ prius
nerat ñ ueracit̃ dicit᷑ ȩt̾̃na illa substantia. Si aut̃ dĩ uoluntas sempit̾na erat ut eẽt creatura.
ñ sempit̾na creatura : Qui hȩc dicunt. nondũ tẽ intelligunt õ sapientia dĩ. luxmentu
nondũ intelligunt quomͦ fiant quȩ ꝑtẽ atq intẽ fiunt. & conant᷑ ȩt̃na sapere: sed ad hue in
teritis & futuris rerũ motib: cor eorũ uolitat & adhuc uanũ ẽ. Quis tenebit illud. & aff¬
get illud ut paululũ stet. & paululũ splendorẽ semꝑ stantis ȩt̃nitatis cõparet cũ temporibus
nuquã stantib: et uideat eẽ in cõparabilẽ . & uideat longũ tẽpus nisi ex multis prȩtereuntib mo¬
tibi qui simul extendi ñ possunt longũ ñ fieri. ñ aut̃ prȩterire quiequã in ȩt̾no. sed totũ ẽẽ prȩ¬

Expanded text:
ergo dei substantiam pertinet uoluntas eius. quod si exortum est aliquid in dei substantia, quod prius ergo dei substantiam pertinet uoluntas eius. quod si exortum est aliquid in dei substantia, quod prius non erat, non ueraciter dicitur aeterna illa substantia; si autem dei uoluntas sempiterna erat, ut esset creatura, cur non sempiterna et creatura? Qui hnondum intelligunt, quomodo fiant quae per te, atque in te fiunt: et conantur aeterna sapere; sed adhuc in praeteritis et futuris rerum motibus cor eorum volitat, et adhuc vanum est. Quis tenebit illud, et figet illud ut paululum stet, numquam stantibus et uideat esse inconparabilem et uideat longum tempus nisi ex multis praetereuntibus motibus, qui simul extendi non possunt, longum \'non fieri; non autem praeterire quicquam in aeterno, sed totum esse prae