comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latibulo petre certum est ꝙ hebrei instar pͥ¬
oris edificau̾unt ałt̾am. Niam int̾ manu¬
bias quas tułunt romani de uidea leguntur
tͣnssata archa dñi. candelabum ⁊ mensa. Et mor¬
tuꝰ est zacharias in senectute bona ⁊ sepultusru¬
ata aggenm. porro datnis cum discessiss ab ety
pto: mortuus est. Rome pꝰȩxactos reges pͥmum
bis ⁊ dictatoes ⁊ rursum ꝯsules rempublicam
rex̾unt usq ad uiliũ cesarẽ.¬
ost darium: xerses filius eius de. xerse.¬
successit ei in regnum. qui pat̾ne uolunta¬
tis honorandi deum heres appatuit. Eo tp̃e pͥn¬
cepsfuit sacdotum heliachim siue ioachimfi¬
luis iħu. Et erat in uidea cura rer gerendarũ
penes sacerdotes. q̃ pͥus sub regib ⁊ iudicib fue¬
rat. Recepit aut̃ xerses egyptum q̃ a patrediᷤ¬
cesserat. grectam uastauit. de cꝰ fortitudine
multa refert grecoꝵ hystoria. Sub ħdicit
iose hesclram uenisse in tud̾am. s sub archaxer¬
se tp̃e dicit se ip̃m uenisse. Pꝰ xersem regnauit

Expanded text:
latibulo petrae, certum est quod Hebraei, instar prioris, aedificaverunt alteram. Nam inter manubias quas tulerunt Romani de Judaea, leguntur translata arca Domini, candelabrum et mensa. Et mortuus est Zacharias in senectute bona, et sepultus juxta Aggaeum. Porro Darius, cum discessisset ab eo us, mortuus est. bis, et dictatores, et rursum consules rempublicam rexerunt, usque ad Julium CaePost Darium Xerxes filius ejus successit ei in regnum; qui paternae voluntatis, honorando Deum, haeres apparuit. Eo tempore princeps fuit sacerdotum Eliachim, sive Joachim filius Jesu, et erat in Judaea cura rerum gerendarum penes sacerdotes, quae prius sub regibus et judicibus fuerat. Recepit autem Xerxes Aegyptum, quae a patre discesserat, et Graeciam vastavit. De cujus fortitudine multa refert Graecorum historia. Sub hoc dicit Josephus Esdram venisse in Judaeam, sed sub Artaxerxe ipse dicit seipsum venisse. Post Xerxem regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
tractarent int̾ se quis eoꝵ duceret filiam tegis
⁊ regnaret ꝑ eo: ꝯplacuit eis. ut tali uaticiniou¬
secretꝰ lequens cũ custode equoꝵ suoꝵ mandau̾
eiut in loco ad quem in crastino ꝯuenire debebant
eqͦ suo de nocte supponeret equam. Quo fcõcͤm esti
num.uii.magi ad eumd̾ locum deuenissent: sta¬
tim ad eque memoriam equs darii hĩnitum ds.
Et sine ꝯtentione in regem sublimatus ẽ. Et reg
atis erat ⁊ orobabel. Cum i int̾diiss cambises
deedificationem templi: ascendit ad eum zoro
regis mutare.s ñ potuit. Et tu̾c ꝑsuasit dario se¬
cretius ut uou̾et uotum deo isrł. qd̾ si eũ regem
fac̾et: restauraret eiꝰ templũ. ⁊ uniu̾sa uasa
dñi q̃ adhuc erãt penes reges ꝑsarum remitt̾et

Expanded text:
tractarent inter se quis eorum duceret filiam regis, tractarent inter se quis eorum duceret filiam regis, et regnaret pro eo, complacuit eis ut tali vaticinio usecretius loquens cum custode equorum suorum, mandavit ei, ut in loco ad quem in crastino convenire debebant, equo suo de nocte supponeret equam. Quo facto, cum in crastino septem magi ad eumdem locum devenissent, statim ad equae memoriam, equus Darii hinnitum dedit, et sine cunctatione in regem sublimatus est, et regaris erat Zorobabel. Cum enim interdixisset Cambyses reaedificationem templi, ascendit ad eum Zorobum regis mutare, sed non potuit, et tunc persuasit Dario secretius, ut voveret votum Deo Israel; quod si eum regem faceret, restauraret ejus templum, et universa vasa Domini, quae adhuc erant penes rege
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ferebatur ceruicib regum. ⁊ mortuꝰ ẽ in damacho
ost De duob magis ⁊ dario filio ythaspis.
cambysem unꝰ de .uii. magis qui iudicabant
obtinuit. ducens panthei filiam cambise in u¬
xorem. simulans se ñ uelle sibi regnare s ꝯser¬
uare regnũ mergi frĩ cambise qi puererat. hũc
tñ mergim cambises prius occid̾at ĩ penetralib
suspectum. suspicans ñ ee̾ mergim. h magus
inter ꝯcubinas regis filiam habebat. qui setre¬
tiꝰ loquens cum ea: monuit eam ut de noctͥeat¬
tentĩ palparet capiit eiꝰ. ⁊ dep̾hend̾et utrirm
auriculas hrẽt. huc antem fre̾m eri neidis qͦdã
sibi offensum cambises mutilau̾at aurib. Cũꝙ:
puella dep̃bendiss eum aures ñ hr̃e indicauit
hoc patͥ. Qͥ cũ reliquis magis ħ indicasset i ꝯiu
rau̾unt in eum ⁊ occid̾unt eum. ⁊ ñ regnau̾ũt
pleneꝑ annũ isti duo fres. porro.uii. magi cum

Expanded text:
et ferebatur cervicibus regum. Et mortuus est in Damasco. CAP. et ferebatur cervicibus regum. Et mortuus est in Damasco. CAP. II. De duobus magis, et Dario filio Hystaspis. Post Cambysem unus de septem magis, qui judicabant num Persarum; ducens Panthaei, filiam Cambyse, in uxorem, simulat se non velle sibi regnare, sed conservare regnum Mergi fratri Cambyse, quia puer erat. Hunc tamen Mergum Cambyses prius occiderat in penetralibus um habere suspectum, suspicans non esse Mergum. Hic magus inter concubinas regis filiam habebat; qui secretius loquens cum ea, monuit eam, ut de nocte attentius palparet caput regis, et deprehenderet utrum auriculas haberet. Hunc enim fratrem Smerdis, quondam sibi offensum, Cambyses mutilaverat auribus. Cumque puella deprehendisset eum aures non habere, indicavit hoc patri. Qui curaverunt in eum, et occiderunt eum, et non repugnaverunt nisi per annum isti duo fratres. Porro septem magi cum
Abbreviated transcription (Latin):
dełunt uidith. Ior chim aut̃ sũmꝰ pontifex uenit
de ierłm cũ uniu̾sis pͥsbit̾is ad uidendum eam.
Et benedixͥunt ei. Tunc cantauit iuditheantic̃
dño dicens. Incipite dño in tympanis ⁊c̃. Super
hoc canticum inuenies ꝙ dicit ier suꝑ sp̃m. qr¬
cũ i hebreo legr nom̃ dm̃ gemitnatũ sic̃ h. ad¬
omai dñe deus pͥmum ẽ tetragramaton. Scd̾m
uͦ: nomen dñi ꝯmune. In fine cantici ꝓpħa¬
urantur in sempit̾num. Post ħ ascendit
iudith in ierłm c̃ ppło. Et obtulunt uotado
mino ⁊ repmissiones suas. Porro uidith uni
u̾sa uasabellica holofernis. ⁊ canopeũ obtulit
i anatħa obliuionis. et sollempnirauit o̾ĩs
ppłs. ⁊ dicm hanc in nũo sc̃ꝵ dierũ receꝑunt.
lib̾am. Et planxit eam om̃is ppłs .uii. dieb. Por¬
ro cambyses ingressus est egyptum ⁊ uastauit
eam. Et abhominat᷑ est religio̾em eiꝰ. Cerimoniaᷤᷤ¬
et templa deposuit. Et edificauit babylonẽ in e¬
gypto. Cum ꝙ reu̾tereturab egypto: egͦtabat

Expanded text:
derunt Judith. Joachim autam summus pontifex venit de Jerusalem cum universis presbyteris ad videndum eam, et benedixerunt ei Tunc cantavit Judith canticum Domino, dicens: « Incipite Domino in tympanis, » etc. Super hoc canticum invenis quod dicit Hieronymus o legitur nomen Domine geminatum, sicut hic Adonai Domine Deus. Primum est Tetagrammaton, secundum vero nomen Domini commune. In fine cantici prophetaurantur in sempiternis. » Post haec ascendit Judith in Jerusalem cum populo, et obtulerunt Domino vota et repromissiones suas. « Porrtulit in anathema oblivionis, et solemnizavit omnis populus. » Et diem hanc in numero sanctorum dierum receperunt, liberam, et planxit eam omnis populus septem diebus. Porro Cambyses ingressus est Aegyptum, et vastavit eam, et abominatus religionem ejus, et caeremonias, templa deposuit, et aedificavit Babylonem in Aegypto. Cumque reverteretur ab Aegypto aegrotabat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ honorem ei : qui sapientius respond̾et. In cͣ¬
stino coram satrapis ⁊ magr̃atib accesserunt
illi tres. Et ait pͥmꝰ regem fortiorem ẽe cet̾is Cũ
enim homo p̾sit cet̾is aĩantib rexpreest homi¬
ni⁊⁊ ad nutũ eiꝰ oĩa fiũt. Scd̾s aũ p̾culit uini
fortitudinem. qr cum homo ñ presit cet̾is nisi
animi fortitudine: uinũ suꝑat ip̃am aĩ forti¬
tudinem. Torobabel uͦ mulierem fortiorem
plantant mulieres uitam ꝯferunt ⁊ alimo¬
niam.⁊ ad robur usꝙ ꝑducunt:⁊ ꝓ mulicti¬
bus aĩas ponere ñ timent. Rectulit qͦ seui¬
disse c̃cubinam cuiusdam regis: alapas regi
tponentem. Cum ꝙ illa artisiss: regem arriden¬
tem. Et ca molesta: regem molestatũ. Suꝑ ħ oĩa

Expanded text:
et honorem qui sapientius responderet. In cret honorem qui sapientius responderet. In crastinum coram satrapis et magistratibus accesserunt illi tres. Et ait primus regem esse fortiorem cunctis. Cum enim homo praesit caeteris animantibus, rex praeest homini, et ad nutum ejus omnia fiunt. Secundus autem praetulit vini fortitudinem, quia cum homo non praesit caeteris, nisi animi fortitudine, vinum superat ipsam animi fortitudinem. Zorobabel vero mulierem fortiorem plantant, mulieres, et vitam conferunt et alimoniam, et ad robur usque perducunt, ets animas ponere non timent. Retulit quoque se vidisse concubinam cujusdam regis, alapas regi imponentem; cumque illa risisset, regem arridentem, et ea molesta, regem molestatum. Super ha
Abbreviated transcription (Latin):
Um audiss ĩq ⁊ orobabel hũc regnare
fiduciałt agressus est ecdificare templum
aggeo ⁊ racharia exhortantib ppłm. qͥ p̾dticabãt
deum eis offensum eoꝙ habitarent in domibꝰ
laqueatis. ⁊ domꝰ dm̃i ess desolata. ħ aut̃ signũ
ire dei ẽẽ dicebant. ꝙ. seminabant multum ⁊
inferebant parum. principes uͦ regis ꝑsarum
qͥ erant tͣus flumen: int̾dicebant reedificatio¬
nem. Cũꝙ respondissent seniores iuida ꝙ. deus
suus ħ eis p̾ceꝑat cui ncfas est ccͣdiẽ: placuit
utͥq ut res ad darium referretur. Et ascendit
rorobabel ⁊̃ nũtiis pͥncipum.: ad regem. Et ho¬
noratus ẽ ab eo: supͣ qͣm sꝑau̾at. Nam ĩ cubi¬
culo regis dormiebat. cum aliis duob cubicu¬
latiis. Porro darius rex cenam exhibiit satͣpis.
tem ducebat in sompnem.⁊ ꝓposuit q̃stio̾em
tͥb eustoclib corporis sui. ꝙ de trib fortuis uid̾e¬
tur. rege .s. uino ⁊ muliere. ꝓmittens munera

Expanded text:
um audisset itaque Zorobabel hunc regnare, fiducialiter aggressus est reaedificare templum, Aggaeo et Zacharia exhortantibus populum . Qui praedicabant Deum eis offensum, eo quod habitarent in domibus laqueatis, et domus Domini esset desolata. Hoc autem signum irae Dei esse dicebant, quod seminabant multum, et inferebant parum. Principes vero regis Persarum, qui erant trans flumen, interdicebant reaedificationem. Cumque respondissent seniores Juda, quod Deus suus hoc eis praeceperat, cui nefas est contradicere, placuit utrisque ut res ad Darium referretur. Et ascendit Zorobabel cum nuntiis principum ad regem, et honoratus est ab eo, supra quam speraret. Nam in cubiculo regis dormiebat cum aliis duobus cubiculariis. Porro Darius rex coenam exhibuit satrapis tem ducebat insomnem, et proposuit quaestionem tribus custodibus corporis sui, quod de tribus fortius videretur, rege scilicet, vino et muliere, promittens ei munera
Abbreviated transcription (Latin):
anua fluuꝰ decurtens in eufrathen ł eufrathis
riuulis. Et manserũt iͥ trib dieb. et p̃dicaiut
eis hescłras ieunium. ut affligent se coramdño.
⁊ pecent ab es uram rectam ⁊ securam. Etubuit
enim hesdras petere a rege ducatum in ura di¬
cens. Mamus dei nc̃i est suꝑ om̃squi q̃runt eũ.
et sepauit hesclias de sacdotib .xi. qitib ꝯmisit¬

Expanded text:
aten, vel Euphratis rivulus. Et manserunt ibi tribus diebus, et praedicavit eis Esdras jejunium, ut affligerent se coram Domino, et peterent ab eo viam rectam et securam. Erubuit enim Esdras petere a rege ducatum in via, dicens: « Manus Dei nostri est super omnes qui quaerunt eum. » Et separavit Esdras de sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑ sp̃m scm̃ libros reꝑauit. Cñ plures indiebꝰ
nt̃is psalt̾um ⁊ librum hymnoꝵ ⁊ plures li¬
bros huiꝰm deletos scirent reꝑare. addidit etram
q̃dam de suo. sic̾ titulos ꝑsalmoꝵ. Et plura quele¬
guntir in pentateucho. Sic ꝙ uerisimile est
quedam que suꝑflua intellexit: ip̃m subtͣciᷤ.¬
se. Ttadunt ⁊̃ quidam modum scbendi adext̾a
insinisttam.  indeis tͣdidisse. cum pͥus ad
moclum arantiũ scͥp¬
tura exaratio solet dici.
stro coru indexctum. et a dextro redeundo sebebãt
in sinistrum. forte ꝑ illum modum scͥbendi p̃figͣa
lationem libri de dextͥa in smistram. Pirohesdras
inuenit gram in oculis arthapersis. ⁊ petꝗt ab eoli¬
centiam rascendendi in ierłm. ut in lege qͣm reꝑa
cdi. ⁊ tradidit ei cpłam ad pͥncipes suos tnsflumen.
⁊ ad custodes arche publice ut ttacient hesdre si ne
mora: ꝗgumꝙ peteret ab eis usq ad arger¬

Expanded text:
 sanctum libros reparavit, cum plures in diebus nostris Psalterium, et librum Hymnorum, et plures libros hujusmodi deletos, scirent reparare. Addidit etiam quaedam de suo, sicut titulos psalmorum, et plura quae leguntur in Pentateucho. Sicque verisimile est quaedam, quae superflua intellexit, ipsum subtraxisse. Tradunt etiam quidam modum scribendi a dextra in sinistram eum Judaeis tradidisse, cum prius ad modum arantium sctura exaratio solet dici. stro cornu in dextrum, et a dextro redeundo scribebant in sinistrum. Forte per illum modum scribendi praefiglationem libri de dextera in sinistram. Porro Esdras invenit gratiam in oculis Artaxerxis, et petivit ab eo licentiam ascendendi in Jerusalem, ut in lege quam repandi, et tradidit ei epistolam ad principes suos trans flumen, et ad custodes arcae publicae, ut traderent Esdrae absque mora quaecunque peteret ab eis, usque ad arge
Abbreviated transcription (Latin):
eq̃ hystoria susanne. ꝙͣ hebreus non ht̃ in li¬
bro danełci uocat eam fabulam. ñ ꝗ infici¬
etur rem gestam: s qr inca falsum legitur de sa¬
ẽdotib lapidatis. qͦs icremias adustos testatur. et
exp̾ssiꝰ fieret si dr̾etur ita. sub ẏlice. ⁊ add̾etur ili¬
co: angłs dñi scindet te. Cad̾ allusio u̾bi pot̾ fi̾ad¬
retur feriat te deus. hãc eamd̾ historiam nocat o¬
tigenes fabulam in decimo stromatũ .i. instructi¬
onũ. forte scd̾am editio̾em qͣm sub obelo ⁊ asfĩ co
ꝯposuit stromnata uocauit. qr ꝑ eam pleniꝰ noᷤ in¬
struxit: apparet ã ħ factũ esse adhuc recenti cap¬
tiuitate. qr damel adhuc uiuenis erat. Porro su¬
satina ixcor ioachimi pulchia enat niis ⁊ earse¬
runt meam duo semores uidices illiꝰ anni. deqͥ¬

Expanded text:
tur historia Susannae, quam Hebraeus non habet in libro Danielis. Et vocat eam fabulam, non quod inficietur rem gestam, sed quod in ea falsum legitur de sacerdotibus lapidatis, quos Jeremias adustos testatur. Et Expressius fieret, si diceretur ita, sub ilice, et adderetur: Illico angelus Domini scindet te. Eadem allusio potest firetur: Feriat te Deus. Hanc eamdem historiam vocat Origenes fabulam in decimo Stromatum, id est Instructionum, forte secundum editionem, quam sub obelo et asterisco composuit, stromata vocavit, quia per eam plenius nos instruxit. Apparet autem hoc factum esse adhuc recenti captivitate, quia Daniel adhuc juvenis erat. Porro Susanna, uxor Joachim, pulchra erat nimis . Et exarserunt in eam duo seniores judices illius anni, de
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ⁊ mt̃es egresse sũt ad eos. ⁊ detectis posteriori¬
b suis aubant. Uultis ne introire inut̾osma¬
trum ⁊ renascie ħ pudore extitati ꝑse: acͥcet re¬
dietunt in hostes. ⁊ uictus est astiages. Cyt᷑aũ
regnũ hurcanoꝵ ꝯcissit ei dario uͦ tanqͣmatͥs¬

Expanded text:
et matres egressae ad eos, et detectis posterioribus suis aiebant: « Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudore excitati Persae, acriter redierunt in hostes, et victus est Astyages. Cyrus auregnum Hircanorum concessit ei. Dario vero, tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
tibilem qͣi tonitrũ. ad qͣm extitatꝰ draco q̃n emit
Et dix̃ rex danieli. Non potes dre. qr iste n̾sit d̾s
uiuens. Etait daniel. dam̃ potestatẽ ⁊ intłicã
etĩ absq ferro ⁊ fuste. et dedit ei. Tulit gͦ damel
picem ⁊ adipem ⁊ pilos. ⁊ corit parit̾. fecitq mas¬
sas.⁊ dedit mos draconis. ⁊ suffocatꝰ: crepuit me¬
dius. et indignati babylonii cdix̾unt. Iudẽ fc̾s ẽ
rex Et dix̾nt ad regẽ. Trade nob̾danielem. Alioqͥn:
int̾ficiemꝰ te. ⁊ domũ tuam. Et c̃pulsus tͣdidit
eis danielem. qui misettint eũ in lacũ leonum

Expanded text:
ribilem, quasi tonitruum, ad quem excitatus draco, quandoque emittribilem, quasi tonitruum, ad quem excitatus draco, quandoque emittEt dixit rex Danieli: « Non potes dicere quia iste non sit Deus vivens. Et ait Daniel: Da mihi potestatem, et interficiam eum, absque ferro et fuste. Et dedit ei. Tulit ergo Daniel picem et adipem, et pilos, et coxit pariter, fecitque massas, et dedit in os draconis, et suffocatus crepuit. Et indignati Babylonii dixerunt: Judaeus factus est rex. Et dixerunt ad regem: Trade nobis Danielem, alioquin interficiemus te et domum tuam, et compulsus tradidit eis. Qui miserunt eum in lacum leo
Abbreviated transcription (Latin):
sta abel: moriam᷑. Et posuit rex cibos ante bel.⁊ da¬
niel cribrauit cin̾em ꝑ totũ pauim̃tũ. cora rege.
clausũ est hostiũ ⁊ signatũ anulo regis. Sac̃dotesã
ing̾ssi sunt nocte. iuxta ꝯsuetudi̾emsuam: cum
los sub t̾ra. ⁊ abscondituam intͦitũ: sub mensa. dilu¬
culo uenit rex ad eun ⁊ damel cum eo. ⁊ inuen̾ũt
signa falua. Cum q apuissent hostiũ: intuitus
rex m̃sam uacuam eiclamauit. Magnꝰ es bel. Et
tenuit daniel regem ne ingredetur⁊ ait. Anima¬
u̾te uestigia pedũ suꝑ pauim̃tũ. Et iratꝰ rex ap¬
p̃hendit sac̾dotes. ⁊ ostend̾unt ei hostiola. ꝑ q̃ in
grediebantur ⁊ occidit eos rex. et dedit bel ĩ ma¬
nu danielis. qui subu̾tit enm ⁊ templum. Erat
autem in cod̾ loco: draco magnus. latens in fouea.
et adorabant eũ babylonii. Sacdotes aut̃ eius ha¬
bebant ydrauba i. uasa fcã de coriis uituloꝵ. ⁊ ꝑ
cutiebanteaugis cnaulinis. ut fac̾ent sonitũ ter¬

Expanded text:
sta a Bel, moriamur. Et posuit rex cibos ante Bel. Et Daniel cribravit cinerem per totum pavimentum coram rege, et clausum est ostium, et signatum annulo regis. Sacerdotes autem ingressi sunt illa nocte, juxta consuetudinem suam, cum los sub terra, et absconditum introitum sub mensa. Diluculo venit rex ad templum, et Daniel cum eo, et invenerunt signa salva. Cumque aperuissent ostium, intuitus rex mensam vacuam, exclamavit: « Magnus est Bel, et tenuit Daniel regem ne ingrederetur, et ait: « Animadverte vestigia pedum super pavimentum. Et iratus rex apprehendit sacerdotes, et ostenderungrediebantur. Et occidit eos rex, et dedit Bel in manum Danielis, qui subvertit eum et templum. » Erat autem in eodem loco draco magnus latens in fovea, et adorabant eum Babylonii. Sacerdotes ejus habebant hydraulia, id est vasa facta de coriis vitulorum, et percutiebant ea virgis coraulmis, ut facerent sonitum ter
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ eos deus eqꝵ int̾tam pmissam. Q c̃placatus
etat aisꝰ nemo pot̾at cis resistere. Cũ uͦ irtitabant
tum. flagellabat eos. qi deus erat oliens iniquita¬
tom. Nuꝑaut̃ redux̾at eos in ierłide serutute
montana ħ. et addid̾ achior ꝑscrutate si deus eoꝵ
offensus ast as. ⁊ pot̾is eos epugnare. Alio quiti nõ
pualebis cis. Et irit᷑ olofernes dixit̃. uis ut ostendã

Expanded text:
us eorum in terram promissam, cum placatus erat eis, nemo poterat eis resistere; cum vero irritabant eum, flagellabat eos, quia Deus eorum erat odiens iniquitatem. Nuper autem reduxerat eos in Jerusalem de servitute montana haec. Et addidit Achior: « Perscrutare si Deus eorum offensus est eis, et poteris eos expugnare, alioquin non praevalebis eis. » Et iratus Holofernes dixit: « Ut ostendam
Abbreviated transcription (Latin):
regno monarchie ñ nͥ. unͦii. ãnis regnauit. Qͥ
postqͣ factus est monarchꝰ: exaltatum ẽ cor eiꝰ.
⁊ misit ad om̃s qͥ habitant incylicia ⁊ damasco.
⁊libano ⁊ carmelo. ⁊ galilea ⁊ samaria.⁊ usq ĩ
ierłm exigens ab eis tͥduta longe granora quã
patres sui. qui om̃s imo aĩo ẽ dit̾unt. Tũc ira¬
nulli hominũ uł munitionum parc̾it oculus eiꝰ
Qͥ egͥssus est cum ex̃ctu ⁊ opuerunt faciem t̾re
sic̃ locuste El c̃ uastass cyliciam ⁊ mesopotamiam
⁊ madranitas: miserũt ad eũ pͥncipes ꝓuinciarũ
dicentes. Desinat indignatiotm cͥta nos. Ueniꝰ nob̃
pacificꝰ ⁊ utere setuicio nr̃o sic̃ placuerit tͥ. Et descen¬
dit cito de montib cũ uirtute magna ⁊ obtinuit¬

Expanded text:
regno monarchiae, non nisi octo annis regnavit. Qui postquam factus est monarchus, exaltatum est cor ejus. Et misit ad omnes, qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et Carmelo, Galilaea et Samaria, et usque in Jerusalem exigens ab eis tributa longe graviora quam patres sui. Qui omnes uno animo contradixerunt. Tunc iranulli hominum, vel munitionum parceret oculus ejus. Qui egressus est cum exercitu, et operuerunt faciem terrae sicut locustae Qui cum vastasset Ciliciam, et Mesopotamiam et Madianitas, miserunt ad eum principes provinciarum dicentes: « Desinat indignatio tua circa nos. Veni nobis pacificus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi . » Et descendit
Abbreviated transcription (Latin):
dretur ab hiis nationib q̃ potuissent holofernis po¬
tentia subinꝗari. Et audientes filiiisił. timuerũt
serunt in t̾minis t̾re ꝑ quos pot̾at iter esse iietłm.
et munierdangustaiarũ ⁊ humibau̾unt se corã
dñoad exhoetationem eliachim sacdotis filii iħti filis
iosedech. ł forte alt̾uis quem ip̃e iħc cͥcum mittebat
add exhortationem filioꝵ isrł inmontib. ẽt oꝑuert̃
sac̾dotes altare dm̃icilicio. ⁊ ip̃i in cilicio ⁊ cinere of¬
ferebant᷑ holocansta ⁊ clamabant ad dñm. Nũciatũ¬
q est holoferni ꝙ filii iscł patassent se ad resistẽdũ.

Expanded text:
diceretur ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Et audientes filii Israel, timueruserunt in terminos terrae, per quos poterat iter esse in Jerusalem, et munierunt angusta viarum, et humiliaverunt se coram Domino, ad exhortationem Eliachim sacerdotis, filii Jesu, filii Josedech, vel forte alterius, quem ipse Jesus circummittebat ad exhortationem filiorum Israel in montibus . Et operuerunt sacerdotes altare Domini cilicio, et ipsi in cinere, et cilicio offerebant holocausta, et clamabant ad Dominum. « Nuntiatumque
Abbreviated transcription (Latin):
int̾agygcapha. uuiciũ est scciptoris ꝙ in ip̃otitło
dephendi potest. ꝗ̃ ⁊ñ fynodus nicena in nũo scar̃
scrptutatum recepit. Ttanstulit aut̃ ier̾ eũ ꝓpter
uatias⁊ corruptas elitiones. magis sensum ex sen
arpbasathmediis in ecbathanis surrexit. ⁊ reꝑa

Expanded text:
iptoris, quod in ipso titulo deprehendi potest, quem synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum recepit. Transtulit autem eum propter varias, et corruptas editiones magis sensum ex sensArphaxad Medus in Ecbatanis surrexit, et rapa
Abbreviated transcription (Latin):
im q̃ iose. dicit scͥptarem om̃tum accidentiũ eta¬
lii qui iudicabant syriam ⁊ ꝑhemcem ⁊ om̃s
nem cast. q̃ ob rebellionẽ ptidem destructa su̾ant.
qubꝰ feelifitatis: statim negarent tegi tͥbuta ⁊
amnonas. nͥ ⁊̃ pateret regi transitus insyitam.
haut̃ dicebant se ꝯmemorare er: qr memorese¬
cambyses: potent̃ int̾dixit eam ꝑ epłas. Tunc in¬

Expanded text:
em, quem Josephus dicit scriptorem omnium accidentium. Et alii qui judicabant Syriam, et Phoenicem, et omnes nem castri, quae ob rebellionem pridem destructa fuerat, quibus reaedificatis, statim negarent regi tributa, et annonas, nec etiam pateret regi transitus in Syriam. Haec autem dicebant se commemorare ei, quia noCambyses potenter interdixit eam per epistolas. Tunc in
Abbreviated transcription (Latin):
c̃pcussiss cresũ incͤfłratiũ alim: gentem lid¬
dorum bellicosissimam astuce redegit in soor¬
diam. Tradidit enim eis sollẽpnitatis ⁊ ludos.
p̾cipiens cis ut lusib ⁊ comessationib ⁊ ample¬
rib uaearent. qͣi bemuolentiara rai eosostendẽs.
⁊m hũc modum eoseuiratt. ⁊ qͦs bello ñ pot̾t
ꝑ libidinem expiignauit. postea u tͣnsgressus
ataxem a regina massagetaruim thamatiuitꝰ
⁊ occisus est. q̃ caput illius p̾cisum ĩ utiẽ ple¬
num fangͥne humano ꝑiciensi insultando dixit¬

Expanded text:
cum percussisset Cresum juxta fluvium Alim, gentem Lydorum bellicosissimam astute redegit in concordiam. Tradidit enim eis solemnitates et ludos, praecipiens eis, ut lusibus, comessationibus et amplexibus vacarent, quasi benevolentiam in eos ostendens. Et in hunc modum eos eviravit, et quos bello non poterat, per libidinem repugnavit. Postea vero transgressus Araxem a regina Massagetarum Thomiri victus, et occisus est. Quae caput ejus praecisum in utrem plenum sanguine humano projiciens
Abbreviated transcription (Latin):
captiuttatis ⁊ ⁊̃ lix. ãnos desolationis templidi¬
xciii. iosie usq ad pͥmũ ãnũ cyri colligunt᷑ q̃ni
suꝑlatꝰ dexcrum dicens. ꝙ pͥmo anno cyri flu¬
r̾ant anni desolationis templi.xix. Porro pͥor
opinio de anno. lxͦx. magis crita est⁊ plurium
auttoritatib sanccita. Sola ⁊chatie auctoritas

Expanded text:
ptuaginta annos desolationis templi, ditredecimo Josiae, usque ad primum annum Cyri colliguntur annisuper latus dextrum dicens, quod primo anno Cyri, fluxerant anni desolationis templi triginta. Porro prior opinio de anno septuagesimo magis certa est, et plurium auctoritatibus sancita. Sola Zachariae auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
uauit ppłonocem inuibilatione. Porro quidã
templi: euilabant noce magna. nec pot̾at qͥs
qͣm agnosce̾ clamorem letantiũ: ⁊ plancdum
euilantium. Porrosamarte indignati: impe¬
diebant manꝰ eoꝵ. sumq ꝑse impedire non
possent: ded̾unt munã pͥncipib regis ꝑsarũ.
qui trant posta suꝑ t̾am. Qͥ peccuniis corni¬

Expanded text:
jubilationem. Porro quidam , ejulabant voce magna; nec poterat quis cognoscere clamorem laetantium, et planctum ejulantium. Porro Samaritae indignati impediebant manus eorum. Cumque se impedire non possent, dederunt munera principibus regis Persarum, qui erant positi su
Abbreviated transcription (Latin):
genam.⁊ ꝙ. uisus est a zacharia sordidis uestib
indutul: ad filios eius repetendum est. uł qr cũ
pontifex ẽet: pp ñ arguebat. Id ip̃m fec̾unt ꝑ u
nu̾sum isrł. Et offerebat unus quisq aput q̃
inuenta erat ħ tͣnsgressio: arictem ꝓ declinatiõe

Expanded text:
est Zacharias sordidis vestibus indutus, ad filios ejus referendum est. Vel quia cum pontifex esset, populum non arguebat. Idipsum fecerunt per universum Israel, et offerebat unusquisque, apud quem inventa erat haec transgressio, arietem pro declinatione
Abbreviated transcription (Latin):
am inirłm. Ut gͦ hanc munificam scͥptutam
impleret etiamscͥpturam lib̃tatis ⁊ licentie t᷑dux̃
in uniu̾sum regnum suum dicens. Om̾ia reg¬
nat̾re dedit mͥ dñs deus celi. Credo hunc ẽe: q̃ gẽs
iscł adorat. In hac epła hortatus est etiam uide¬
os: ut ascend̾ent in iud̾am.⁊ qui nollent ascen¬
dert: uiuarent ascendentes in pecunia. uestim̃
tis ⁊ uim̃tis. porro clarissimi uid̾oꝵ habitabant
in babylonia .i. int̾ta babylonis eu̾st. Babylon
enim ꝓpͥe ẽ nom̃ ciuitatis. babylonia uͦ nom̃ re¬
gioniᷤ. licet unũ ꝓ alt̾o sepe legatur. Et int̾ eoᷤ
zacharias natꝰ inchaldea: iam ꝓpħabat. ħ bene¬
dixit salathiel infilio suo uocans eũ ⁊ orobabel

Expanded text:
m . Ut ergo hanc munificam scripturam impleret, et scripturam libertatis et licentiae traduxit in universum regnum suum, dicens: « Omnia regna terrae dedit mihi Dominus Deus coeli, credo hunc esse quem gens Israel adorabat. » In hac epistola hortatus est etiam Judaeos ut ascenderent in Judaeam, et qui nollent ascendere, juvarent ascendentes in pecunia, vestibus et jumentis. Porro clarissimi Judaeorum habitabant in Babylonia, id est in terra Babylonis eversae. Babylon enim proprie nomen est civitatis, Babylonia vero nomen regionis, licet unum pro altero saepe legatur. Inter eos Zacharias natus in Chaldaea jam prophetabat. Hic benedixit Salathiel in filio, vocans eum Zorobabel
Abbreviated transcription (Latin):
ad comedendum. quia non obelietat orieuis.
⁊ pꝰ idip̃m indicauit ei. fc̃m ẽ aut̃ ut astiages
tderet excitum illisegetatio ad hostes expugnã¬
dos. Ipe uͦ resedit in mecdia. Poero illeñ ĩmemor
maleficii regis. ꝑsuasit ꝯ̾citiii ut spaitacũ regẽ
ꝑsidis sibi eligerent. ⁊ cognominauit eũ ꝙym̃¬

Expanded text:
ad comedendum, quia non obedierat ori ejus, ad comedendum, quia non obedierat ori ejus, et post id ipsum indicavit ei. Factum est autem ut Astyages traderet exercitum illi secretario, ad hostes expugnandos, ipse vero recedit in Media. Porro ille non immemor maleficii regis persuasit exercitui, ut Spartacum regem Persidis sibi eligerent, et cognominavit eum Cy
Abbreviated transcription (Latin):
a feris ⁊ auib defendentem. Cũq tuliss eũ adu¬
xorem: allusit ei tanꝗͣ dui note uocauit q pu¬
erũ spartacum .i. catulum.S partos i ꝑsice. ca¬
nem sonat. Qui cum esset gͣndiusculus apu¬
eris ludentib fe̾s est rex eorum. ⁊ ꝯtumaces ⁊ m¬
obedientis sibigruitet affligbat. ꝙ grauiter
fetentes patreseorum u̾birm detulerunt ad re¬
gem defilio p̃astaras. Qñe c̃ adnocass ⁊ argueret
eum qͣte pueros plogass ille mtĩtpide seut regẽ
ficisse respondit. Et admiratus est igx ⁊ q̃dam sig¬
nagn̾is sui in eo dep̃hendens: accito pastore secte¬
tius rei ueritatem agnouit. Uetũptam̃ timor
eiꝰ de nepote mitigatꝰ est. atimans ꝙ u̾bum ꝯie¬
torum de regno: impletũ esset ĩ regno pucroꝵ.
⁊ cid̾ cui pͥus ꝯmiserat occidendum: ꝯmisit alen¬
dum ñ indicans tñ eum eẽ nͥ ꝓastoris filium
filiũ quid̾ illius secretarq sui clauculo ded̾ pat

Expanded text:
a feris et avibus defendentem. Cumque tulisset eum ad ua feris et avibus defendentem. Cumque tulisset eum ad uxorem allusit ei tanquam diu notae, vocavitque puerum Sparticum, id est catulum. Spartos enim Persica canem sonat. Qui cum esset grandiusculus, a pueris ludentibus factus est rex eorum, et contumaces et inobedientes sibi graviter affligebat. Quod graviter ferentes patres eorum, verbum detulerunt ad regem de filio pastoris. Quem cum advocasset rex, et argueret eum quod pueros plagasset, ille intrepidus se ut regem fecisse respondit. Et admiratus rex, et quaedam signa generis sui in eo esse deprehendens, ascito pastore secretius veritatem rei agnovit. Verumtamen timor ejus de nepote mitigatus est, aestimans quod verbum conjectorum de regno impletum esset in regno puerorum, et eidem cui prius commiserat occidendum, commisit alendum, non indicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius secretarii sui clanculo dedit patri
Abbreviated transcription (Latin):
ost mortem dariimedi: cyrꝰ monatchiam te¬
nuit orintis. Cuiꝰ sedem posuit apud ꝑfas:
ex soror. nepos uͦ astragis ex filia. Porro astagesu¬
nicam hu̾it filiam ⁊ uidit sompniũ ꝙ. degenita¬
lib filie oriebatur uitis q̃ totam occupabat asiã.
et accepit a ꝯiectorib se habitatũ nepotem ex fili¬
a: qui dñs eẽt asie ⁊ ip̃m deic̾ẽt a regno. Qͥd ti¬
mens dedit filiam suam uxorem militi plebe¬
ione filiꝰ ex ea nasceret᷑ nobilis ⁊ potens. p̃terea
filiam p̃gnantem asciuit. ⁊ natum ex ea filium
cuidam ꝑticipiꝰ aicbanoꝵ tdidit ocid̾endum. Qͥ
credens regnum t̾nsit᷑um ad filiam: filiũ ip̃iꝰ
ueritꝰ est occidere. ⁊ uni depastorib regis fdidit
ꝑ̃tuilũ exponendũ in nemore. Qͥ c̃ exposuiss eũ
⁊ indicass uxori sue q̃ indiebꝰ ilł peꝑerat: sup¬
plicauit ei mulier ut ꝑułum deferret ei alen
ad puerum: inuenit canem p̃bentẽ ei uberi. et

Expanded text:
VI. De Cyro. Post mortem Darii Medi, Cyrus monarchiam teVI. De Cyro. Post mortem Darii Medi, Cyrus monarchiam tenuit Orientis, cujus sedem posuit apud Persas; ex sorore, nepos vero Astyagis ex filia. Porro Astyages unicam habuit filiam, et vidit somnium, quod de genitalibus filiae oriebatur vitis, quae totam occupabat Asiam, et accepit a conjectoribus se habiturum nepotem ex filia, qui dominus esset Asiae, et ipsum dejiceret a regno. Quod timens dedit filiam suam uxorem militi plebeio, ne filius ex ea nasceretur nobilis et potens. Praeterea filiam praegnantem ascivit, et natum ex ea filium, cuidam participi arcanorum tradidit occidendum. Qui credens regnum transiturum ad filiam suam, filium ejus veritus est occidere, et uni de pastoribus regis tradidit parvulum exponendum in nemore. Qui cum exposuisset eum, et id indicasset uxori, quae in diebus illis pepererat, supplicavit ei mulier, ut parvulum deferret ei alendad puerum, invenit Canem praebentem ei ubera, et
Abbreviated transcription (Latin):
mure ꝯu̾sus e̾ad preces. Et ostendit illi dñs adue
muttens fel ⁊ inebrians ut aspiciat nuditatem eiꝰ.
ꝙ fecit nabucħ sedechiẽ. Ultimoscripsit canticum.
Dñe audiui. ⁊ c̃. h ait. dũ ferret pulm̃tũ messori¬
b: Dĩxit domesticis suis. Ibo ad t̾ram longinquã
cito redibo. Si tardauero: ꝑ dies ferte cibũ messori¬
b. ⁊ c̃ fuiss in babylonẽ: subito suꝑuenit messori¬
b. Intilenit sut̃ qd celerit̾ cẽt ppłs a babyloniis re¬
templi desolatiõem p̃dixit. ꝙ gens occidentalis es
lus agnoscet. Ip̃a uͦ in heremo adducentur. ⁊ eos
in ultimo qͥ ꝑ secutio̾em sustinent a serͣpente il¬
luͣminabit dominꝰ sic̃ a pͥncipio.⁊ mortuꝰ ẽ aba¬
cuch.⁊ sepultꝰ in agro ꝓpͥo solus. Porro de daniele
qͣntũ suꝑuix̾it pꝰ reditũ pͥp in uideam: nescimus.
byloniam dicens. qñ parsmontiũ a bei fũmi¬
gabit: ueniet finis babylonie. Qñ uͦ uelut ig¬
nothi aque decurpent reuertetur populus ad ter

Expanded text:
mure conversus est ad preces. Et ostendit illi Dominus admittens fel, et inebriat eum, ut aspiciat nuditatem ejus; » quod fecit Nabuchodonosor Sedeciae. Ultimo scripsit canticum: « Domine, audivi, » etc. Hic dum ferret pulmentum messoribus, dixit domesticis suis: Ibo ad terram longinquam, cito redibo. Si tardavero per dies, ferte cibum messoribus. Et cum fuisset in Babylone subito supervenit messoribus. Intellexit autem, quod celeriter esset populus a Babylone retempli desolationem praedixit, quod gens occidentalis hanlus agnoscet. Ipsa vero in eremo adducentur, et eos in ultimo, qui persecutionem sustinent a serpente, illuminabit Dominus sicut a principio. Et mortuus est Habacuc, et sepultus in agro proprio solus. » Porro de Daniele quantum supervixerit post reditum populi in Judaeam nescimus. byloniam dicens: Quando pars montium arborea fumigabit, veniet finis Babyloniae; quando vero velut ignoti aquae decurrerint, revertetur populus ad terr
Abbreviated transcription (Latin):
maximuic̃ luminatib. Et ꝓferens cap̃ holo. et
eanoptñ: ait. Confitemim dño qr dedit nob̾ uicto¬
tiam ĩ manu mea. ⁊ reduxit me ĩmaculatam.
⁊ uocatꝰ estachior. Et uiso capite holo: p̃ pauore
acidit in t̾ram. Et resup̃to sp̃u adorauit iudith.
q̃ dixit ad ppłm. Suspendite capd̾ holo. suꝑ mu¬
rum. ⁊ diluculo facite impetum in hostis. Qͥ tur¬
bati ꝑ nece dñi sui u̾tent᷑ in fugam. Tunc achior
cͥcuncidit carnem p̃putii sui. Et appositus est ad
ppłm isrł. Misit ꝙ orias nintios ꝑ ciuitatis ui¬
de. ut eg̾deretur post cos. porro eg̾ssi sunt hebre
mane. Et dix̾unt assyrii. ẽg̃ssisunt mutes de
uidit cadauer sine capite. Et ingressus tab̾nacai¬
lum uidith: ñ muenit eam. et exclamauit ad
bati sũt ualde. fuge p̃sidium q̃rentes. Et insecu¬
tisunt eos filii isrł⁊ ꝑcusserunt eos usq ad ext̾mi¬

Expanded text:
maximum cum luminaribus, et proferens capmaximum cum luminaribus, et proferens capm, ait: « Confitemini Domino, qui dedit nobis victoriam in manu mea, et reduxit me immaculatam. » Et vocatus est Achior, et viso capite Holofein terram, sed resumpto spiritu adoravit Judith. Quae dixit ad populum: « Suspendite hoc caput super muros, et diluculo facite impetum in hostes, qui turbati pro nece domini sui, vertentur in fugam . » Tunc Achior circumcidit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel. Misitque Ozias nuntios per civitates Judae, ut egrederentur post eos. Porro egressi sunt Hebraei mane, et dixerunt Assyrii: « Egressi sunt mures de vidit cadaver sine capite. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam. Et exclamavit ad bati sunt valde fugae praesidium quaerentes . Et insecuti sunt eos filii Israel, et percusserunt eos, usque ad extremi
Abbreviated transcription (Latin):
Et fecit eam intͦduci uerant repositi thesaurieiꝰ
Cñq chisponeret quid daretur ei de ꝯuuuosuo:
ait uidith. Ex hiis q̃ mͥdetuli. manducabo ne
ueniat suꝑ me ira dei. Cui holof̾.Cũ defu̾nt
manu mea ħ q̃ cogitaui. Petiit ꝙ s dari copiam
est ⁊aput suosut mulier illudens uiro: ĩ mu¬
nis tͣnseat ab eo. Et ait ad eam uagio. Nonue
omnib diel uite mec. Et c̃ ornass sei stecit aũ
faciem holofer. qui iocundus fe̾sest. bibio ꝙ uiñ
qͣntũ ñqͣm bib̾at in uita sua. Et c̃ scro ess: festi
la in cubiculo. Porto holofernes iacebat in lecbo
nimia eb̾etate sopitus. Dixit q uidith puedle
lacͥans diccns. Conforta me dñe deus iscł. Et res¬
pice in hac hora ad oꝑamanuum mear̃. et sol¬
uit pugonem de colũp̃na q̃ etat ad capd ledi
Et ꝑcutiens bis ceruicem: abscidit caput eiꝰ. et
tradidit illũd abresue. et tollens canopeum e
in isł. Et occurretunt ei om̃s aminimousq: ad

Expanded text:
odonosor. » Et fecit eam introduci, ubi erant positi thesauri ejus . Cumque disponeret quod daretur ei de convivio suo, ait Judith: « Ex his quae mecum detuli, manducabo, ne veniat super me ira Dei. Cui Holofernes: Cum defmanu mea haec quae cogitavi. » Petiitque sibi dari copiam est enim apud Assyrios, ut mulier illudens viro, immunis transeat ab eo. Et ait ad eam Vagao: Non veomnibus diebus vitae meae. Et cum ornasset se, stetit ante faciem Holofernis. Qui jucundus factus est, bibitque vinum quantum nunquam biberat in vita sua. » -- « Et cum sero esset, festila in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae  dicens: « Confirma me, Domine Deus Israel, et respice in hac hora ad opera manuum mearum. » Et solvit pugionem de columna quae erat ad caput lecti, et percutiens bis cervicem abscidit caput ejus, et tradidit illum abrae suae, et tollens conopoeum egin Israel. Et occurrerunt ei omnes a minimo, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝗ leg̃r in fabula belis. ⁊ draconis. qͣm fabulam
appellat hebreus. eo ꝙ. falsum legit᷑ in ea ⁊ impꝰ¬
sibile de tͣnslatione abachuc. ⁊ refeit ieꝵ ꝙ. cũ¬
dixiss ei hebreussiꝰ talem tͣnslationem corpora¬
lem nusqͣm scãm eẽ: respondit quidam sciolꝰ
qu etat cum eis edechielem tͣnslatũ de chaldeꝵ
in uideam. ⁊ irtisit eirm hebrcus dicens. In litt̾a
tracorpꝰnescio deus scit. Et addidit hebreus nich̃¬
rat it in babylone ydolũ. nomine beli in
arthabre. ⁊ oues. xl ⁊ uini amphoiedii. Est aut̃¬

Expanded text:
quod legitur in fabula Belis, et draconis, quam fabulam quod legitur in fabula Belis, et draconis, quam fabulam appellat Hebraeus, eo quod falsum legitur in eo, et impossibile de translatione Habacuc. Et refert Hieronymudixisset ei Hebraeus talem translationem corporalem nusquam factam esse, respondit quidam sciolus, qui erat cum eis, Ezechielem translatum de Chaldaea in Judaeam. Et irrisit eum Hebraeus dicens: In litteratra corpus, nescio, Deus scit . « Et addidit Hebraeus n« Erat autem in Babylone idolum, nomine Bel, et artab
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ q reu̾si eẽnt: seꝑauit daniel senis ab inuicẽ.
Et aduocans unum dixit. Sub qͣ arbore uidisti
eos loq̃ntes: Qͥ ait. sub cino. qͣm latini dicunt
ẏlicem uł lenͣtiscum ẽt aduoeitꝰ alt̾ dixit. sub
pͥno. Et acclamauit ppłs in eos ꝑꝑ̃ dissonatiam
⁊ int̾sec̾unt eos .i. regi t̾didunt int̾ficiendos.
Eet fcs est daniel magnus in ppło a die illa ⁊ de¬
inceps. ⁊ rex astiages appofitus est adpatis suos.
⁊ suscepit cyrꝰ regnũ eius .i. regnum ꝑ sar̃. Forte
ħ det̾minatur tp̃s qͦ lib̾ata ẽ susatina qñ .s. cytꝰ¬
tur tp̃s seq̃ntis hystorie q̃ ħ inchoat. Et ad huc
stabat regnũ babylonis. Et etat in babylone rex
de quo statim sequit᷑. ẽrat aut̃ damd ꝯuiua te¬
gis. ⁊ honoratꝰ a rege suꝑ om̃s amicos eiꝰ. Ciꝰ no¬
men qr tacet hystoria: pot̾ intłłigi fusse pater
balchasar. uł ip̃e balthasar subqͦ fcm̃ est a danie

Expanded text:
Cumque revertissent, separavit Daniel senes ab invicem, Cumque revertissent, separavit Daniel senes ab invicem, et advocans unum dixit: « Sub qua arbore vidisti eos colloquentes, qui ait: Sub schino, » quam Latini dicunt ilicem, vel lentiscum. Et advocatus alter dixit: « Sub prino. » Et acclamavit populus in eos propter dissonantiam, et interfecerunt eos, id est regi tradiderunt interficiendos. « Et factus est Daniel magnus in populo in die illa, et deinceps. Et rex Astyages appositus est ad patres suos, et suscepit Cyrus regnum ejus, » id est regnum Persarum. Forte hic determinatur tempus, quo liberata est Susanna, quando t tempus sequentis historiae, quae hic inchoat, et adhuc stabat regnum Babylonis, et erat in Babylone rex, de quo statim sequitur: « Erat autem Daniel conviva regis, et honoratus super omnes amicos ejus . » Cujus nomen, quia tacet historia, potest intelligi fuisse pater Baltassar, vel ipse Baltassar, sub quo factum est a Daniel,
Abbreviated transcription (Latin):
sem mne suo nascit᷑um. hii statuerũt in ꝯmune
tp̃s ꝯͦ susanam possent inuenire solam. Et latu¬
etunt pꝰ meridiem in pomerio helchie. Et ing̾ssa
est sufanna uolens lauaria. ungi pro ꝯsuctudi¬
ne t̾re. ⁊ misit puellas ad afferendum oleũ. et
um c̃ palca. Unde faciunt mulieres decoctio¬
nem. Forte ad nitorẽ faciei. Tũc currentesseneᷤᷤ
ad eam dix̾tint. Conmiscere nob̃cum. Alioqͥn:
feremꝰ cc̃ te testimoniũ adcilcerii. Et elegit su
buetunt cum audissent senes loqui. Altã die
statuta ẽ susanna in medio pͥp. Et ponẽtes senes
manꝰ suras suꝑ caput eiꝰ: ꝯtestati sunt seuidis¬
se iniuenem. ⁊ ip̃am parit̾ ꝯmisceri. Et ꝯdemp¬
nau̾unt eam ad mortem. ⁊ clamauit susanna
uore magna ad deũ. Dñctu scis qr ĩnocins moꝵi¬
or. Cum ꝙ theretur suscitauit deus sp̃m pũi.
cui nom̃ damel. Non ẽ credendũ hiis qui dicũt
danielem mortuum fuisse. ⁊ cc̃ suscitatũ ⁊ dein
daniel ad ppłm. Reu̾timini adiuditiũ: qr fal¬

Expanded text:
ne suo nasciturum. « Hi statuerunt in commune tempus, quo Susannam possent invenire solam, » et latuerunt post meridiem in pomario Helciae. Et ingressa est Susanna volens lavari, id est ungi pro consuetudine terrae, et misit puellas ad afferendum oleum et um cum palea, unde faciunt mulieres decoctionem forte ad nitorem faciei. Tunc currentes senes ad eam dixerunt: « Commiscere nobiscum, alioquin feremus contra te testimonium adulterii. » Et elegit Susbuerunt, cum audissent senes loqui. Altera die statuta est Susanna in medio populi, et ponentes senes manus suas super caput ejus, contestati sunt se vidisse juvenem et ipsam pariter commisceri, et condemnaverunt eam ad mortem. « Et clamavit Susanna voce magna ad Deum: Domine, tu scis, quia ignorans morior. Cumque traheretur suscitavit Deus spiritum pueri, cui nomen Daniel. » Non est credendum his qui dicunt Danielem mortuum fuisse, et suscitatum tunc, et deincDaniel ad populum: « Revertimini ad judicium, quia fal
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus eos. Et timentes ligait̾unt achior ad atbiẽ
et teesscerunt. fu diblati ũ sobuentes cum statueit̃
eum in medio senioꝵ ⁊ p̾płi. Miserant quidem de
urłm in bethuliam duos sac̾dotes ⁊ pͥncipem ori¬
am de tͥbu simeon. Cum ꝙ exposuiss eis achior qͣre
tͣnsmissus eẽt ab holoferne ad eos: recepit eñ orias
cductum aquarũ que influebant ciuitatem per
auicłas q̃ ebibebant aqͣm de alueo ꝑ latentes rii¬
las aque ductus. ⁊ interrupto aque ductu: abstu¬
lit ei aquas. Ẽrant aut̃ ñ longe a muris fonticuli
quib ciues furtim utebantur. ad refocillandum
potius ꝙͣ ad bibendum. Et dix̾unt amonite ad ho¬
lofernem. Siuiseos obtinere sine bello ⁊ sangͥne:
appone fontib custades. ⁊ apposuit. Et defecit a qua¬

Expanded text:
r ad arborem, et recesserunt. Fundibularii vero solventes eum, statuerunt eum in medio seniorum, et populi. Miserant quidem de Jerusalem in Bethuliam duos sacerdotes et principem Oziam de tribu Simeon. Cumque exposuisset eis Achior, quare transmissus esset ab Holoferne ad eos, recepit eum Ozias niret ductum aquarum, quae influebant civitatem per aviculas, quae ebibebant aquam de alveo, et per latentes rimulas aquaeductus, et interrupto aquaeductu abstulit eis aquas . Erant autem non longe a muris fonticuli, quibus cives furtim utebantur ad refocillandum potius quam ad bibendum. Et dixerunt Ammonitae ad Holofernem: « Si vis eos obtinere sine bello et sanguine, appone fontibus custodes. » Et apposuit, et defecit aqua
Abbreviated transcription (Latin):
in acutum. Et dix̾unt assyrii. Quis ꝯtẽp̃net
ppłm hebreoꝵ qui tam pulchras mulieres ht̃:
iudith: dixit ad eam holofernes. Cur placuit
tionem ibit ppłs nr̃. grauit̾ g offendiit᷑ dm̃¬
nigenis. Insuꝑ ordinauit ut bib̾ent sangͥnem
peccoꝵ suoꝵ. ꝗ lex dei omnino ꝓhibet gustati.
Nam ⁊ fame ⁊ siti int̾ mortuosiam ꝯputant᷑

Expanded text:
in acutum. Et dixerunt Assyrii: « Quis contemnet in acutum. Et dixerunt Assyrii: « Quis contemnet populum Hebraeorum, qui tam pulchras mulieres habet adorasset Judith, dixit ad eam Holofernes: « Cur placuit tionem ibit populus noster; graviter enimnigenis. Insuper ordinant, ut bibant sanguinem pecorum suorum, quem lex Dei omnino prohibet gustari. Nam et fame et siti jam inter mortuos computantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾ura sũ ꝙ ñ inlicabo uob̃. state hac nocte ad portas
ciuitatis. ⁊ orias uob̾cũ. ut egrediar ꝑ manum ue¬
fc̃m symeonis ꝙ. detestat᷑ est racob: s ultionem fa¬
ctam a dño ꝑmanus impii. Cũ ꝙ orass lauit se
⁊unxit mirro optimo. ⁊ induet se uestib iocũ¬
ditatis sue. Et uocauit abram suam .i. ancillam.
uł ppͥum nomen ancille ẽ. Et imposuit scapule
ciꝰ ascopam uini ⁊ uasolei.⁊ polentam. ⁊ lapates .i.
cibumolerib ꝯfectũ. ⁊ panes ⁊ caseũ. Et ꝑfecta ẽ. Et
admirati sunt sacdotes pulchtitudinem eiꝰ. et o¬
tau̾unt ꝓ ea. Cũ ꝙ descend̾et a monte tenuerunt
eam explaritores ⁊ dux̾unt eam ad tab̃nadm olo¬
sitins. qui statu eaptus est in occilissuis. Sedebat
aut̃ holofernes in canopeo purpura ⁊ auro ⁊ gem¬
mis ꝯtexto. hoc ẽ sericum reticulum muscar. dic¬
dumsic a canopo. opido egypti. in qͦ muentum ẽ.
Alii dñt conopeum qͣm instar com a lato ascendit

Expanded text:
ctura sum, quod non indicabo vobis. State hac nocte ad portas civitatis, et Ozias vobiscum, ut egrediar per manum vefactum Simeonis quod detestatus est Jacob, sed ultionem factam a Domino per manus impii. Cumque orasset lavit se, et unxit myro optimo, et induit se vestibus jucunditatis suae, et vocavit abram suam, id est ancillam; vel proprium nomen est ancillae . « Et imposuit scapulae ejus ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et lapaces, id est cibum oleribus confectum, et panes et caseum, et profecta est. » Et admirati sunt sacerdotes pulchritudinem ejus, et oraverunt pro ea. Cumque descenderet montem, tenuerunt eam exploratores, et duxerunt eam ad tabernacula Holofernis, qui statim captus est in oculis suis. Sedebat autem Holofernes in canopoeo purpura, et auro et gemmis contexto, hoc est sericum reticulum muscarum, dictum sic a Canopo oppido Aegypti in quo inventum est. Alii dicunt conopoeum, quoniam instar coni a lato ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
cuch. Daniel setue de tolle p̾ndit᷑ ꝙ misit tibi d̾s.
Et gtas agens damel comedit. Porro angłs resti¬
tuit abachuc in loco suo. Uenit gͦ rex die .uii. ut
lugeret damelem. Et uidens eũ sedentem in me¬
dio leonũ exclamauit. Magnꝰ esdñe deus danielis.
Et extͣt eum de lacui. Porro illosqui ꝑditionisciꝰ
cã fu̾ant: intͦmisit. ⁊ deuorati sunt in momento
corameo. De a ba c luc

Expanded text:
l serve Dei, tolle prandium, quod misit tibi Deus. Et gratias agens Daniel comedit. Porro angelus restituit Habacuc in loco suo. Venit ergo rex die septimo, ut lugeret Danielem, et videns eum sedentem in medio leonum, exclamavit: Magnus es, Domine Deus Danielis, et extraxit eum de lacu leonum. Porro illos, qui perditionis ejus causa fuerant, intromisit, et devorati sunt in momento co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsatũ. Ueĩp̃tñ pͥus ãnũciabo tͥꝙ exp̃ssum est.ĩ
scͥptuta uitatis de quibdam aliis quoꝵ getis
sollicitudinem. Porto a pͥmo ãno datii orabat
damel ꝑ eo: ut staret ⁊ roboraret᷑ regnum eiꝰ. et
sollicitus etat de successorib regni ꝑsar̃. uolẽs
pͥmum inducitur tpse damel loquens sic.

Expanded text:
expressum est in Scriptura veritatis, » de quibusdam aliis, quorum geris sollicitudinem. Porro a primo anno Darii, orabat Daniel pro eo, ut staret et roboraretur regnum ejus, et sollicitus erat de successoribus regni Persarum, volens isio, in qua primum inducitur Daniel loquens sic:
Abbreviated transcription (Latin):
michael ꝑ filiis pͥpͥ sui ⁊ saluabitur ex eis om̃is qͥ scͥp¬
tus erit in libro dci ⁊ multitudo omnium qui dor¬
miũt in pulu̾e t̾re: cuigilabunt. Alii inuitam e¬
bonos qr tollecar impiꝰ ne uideat głam dei. s ut ui¬
deat opprobrium sciu uascesemꝑ. Tu aut̾ danilsig¬
na libꝵ i. scͥbe mist̾ia s ñ expone ꝑtͣnsibũt płimi ⁊

Expanded text:
Michael pro filiis populi tui, et salvabitur ex eis omnis, qui scriptus erit in libro Dei. Et multitudo omnium, qui dormiunt in pulvere terrae evigilabunt, alii in vitam aebonos, quia tolletur impius, ne videat gloriam Dei , sed ut videant opprobrium suum semper. « Tu autem, Daniel, signa
Abbreviated transcription (Latin):
citii.⁊ desidexabat dame scire qͣnto tꝑe duraret ꝑse¬
cutio antix Et uidit pͥncipem ꝑsat᷑ stantẽ inri.¬
pa fluminis. ⁊ pͥncipem grecoꝵ stantem in alti.
⁊ iur̃ inclutũ lineis: stantẽ in meciosuꝑ aqͣs.
⁊ dixit ad eum. Usq qͦfinis hoꝵmitabilium:
ris. Et ait daniel. Oñe mi quid erit pꝰħ: Et res¬
pondens ille it̾auit. idem tp̃ss ꝑ alia u̾ba dicẽs.
Cum ablatũ fu̾it iuge sꝗcͥficiũ. ⁊ posita fu̾it ab¬
hominatio ĩ desolatio̾em. ħ est c̃ ablato cultudei ⁊
dies ꝑsecitionis ꝑueniet ad dies suꝑadditos penie.¬

Expanded text:
ore duraret persecutio Antichristi. Et vidit principem Persarum stantem in ripa fluminis, et principem Graecorum stantem in altera, et virum indutum lineis stantem in medio super aquas, et dixit ad eum: « Usquequo finis horum mirabilium? ris. » Et ait Daniel: « Domine, quid erit post haec? Et respondens ille iteravit idem tempus, sed per alia verba, dicens: « Cum ablatum fuerit juge sacrificium, et posita fuerit abominatio in desolationem, » hoc est, cum ablato cultu Dei et dies persecutionis perveniet ad dies superadditos poeni