comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitate cum animis uestris siquid uos ꝑlaborem
recte feceritis labor ille a uobis cito recedet bene
factum a uobis dumuiuetis non discedet: sed si qua
ꝑ uoluptatem nequiter faceretis: uoluptas cito abi¬
bit. nequiter factum illud apus uos semꝑ manebit
Suales autem grauibus huiusmodi. M. Catonis
mus ea lege natos. ut omnibus telis fortunae pro¬
posita sit uita nostra: neq esse recus andum quo
minus ea qua nati sumus conditione uiuamus:. neq
tam grauiter eos casus feramus: quos nullo modo
igitur ea mente quam ratio & ueritas prescribit
ut nihil inuita nobis prestandum prȩter culpam
potenus. eaꝙ cum careanus omnia humana placa¬
te: & moderate feramus: atq haec eo ꝑtinet oratio.
ut ꝑditis rebus omnibus tamen ip̃a uirtus se se sustẽ¬

Expanded text:
Cogitate cum animis vestris, si quid vos per laborem recte feceritis, labor ille a vobis cito recedet, bene factum a vobis, dum vivitis, non abscedet; sed si qua per voluptatem nequiter feceritis, voluptas cito abibit, nequiter factum illud apud vos segitate cum animis vestris, si quid vos per laborem recte feceritis, labor ille a vobis cito recedet, bene mus ea lege natos, ut omnibus telis fortunae proposita sit vita nostra, neque esse recusandum quo minus ea, qua nati sumus, condicione vivamus, neve tam graviter eos casus feramus, quos nullo consilio igitur ea mente, quam ratio et veritas praescribit, ut nihil in vita nobis praestandum praeter culpam putemus, eaque cum careamus, omnia humana placate et moderate feramus. atque haec eo pertinet oratio, ut perditis rebus omnibus tamen ipsa virtus se susten
Abbreviated transcription (Latin):
apexllatus est scropha. qui quaestor cum esset lici
praetor rediret: hostes arbitrati occasionem se ha¬
ut seropha porcos disiecturum: id quod fuit. Nã¬
nostre aetas leporarios. ac piscinas protulit ad mar̃
Propterea acpellati sergius orata. & licinius mu

Expanded text:
appellatus est Scrofa, qui quaestor cum esset Licin exercitui, dum praetor rediret, hostes, arbitrati occasionem se haut scrofa porcos, disiecturum id quod fecit. Napropagavit leporaria, hac piscinas protulit ad mare on propter has appellati Sergius Orata et Licinius Mu
Abbreviated transcription (Latin):
discere: ubi enim aut iucundius moratur quã
in patria. aut pudicius contineatur ꝗͣ suboculis
parentum. aut ininore sumptu quam domi eciu¬
centur hic qui nascuntur. statuq ab infantia
natale solum amare: ac frequentare consuosnt¬
tendit: ut philosophiae magnam habeam gratiã
que me non modo absollicitudine ab ducit. sed
etiam contra omnes fortunae impetus armat
te quoq iniisdem uersari rebus. quae etiam simi¬
rus prodessent animum tamen absollicitudine

Expanded text:
discere. Ubi enim aut iucundius morarentur quam in patria aut pudicius continerentur quam sub oculis parentum aut minore sumptu quam domicentur hic qui hic nascuntur, statimque ab infantia natale solum amare frequentare consuesfero ut philosophiae magnam habeam gratiam, quae me non modo ab sollicitudine abducit sed etiam contra omnis fortunae impetus armatte quoque in isdem versari rebus, quae etiam si minus prodessent, animum tamen a sollicitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Spartianus. habuit sane inpalatio unum genus
uoluptatis: quo maxime delectatus est. in quo
sollicitudines publicas subleuauit. Nam auiaria
instituearat pauonum: phasianorum gallinarum
buisse aduiginti milia ꝑ hibetur. & ne earum pas¬
tus grauaret annonam: seruos habuit uectigales ꝗ
eos ex ouis: & pulcenis. & pipionibus alerent. Et¬

Expanded text:
arent. habuit sane in Palatio unum genus voluptatis, quo maxime delectatus est et quo sollicitudines publicas sublevabat. nam aviaria instituerat pavonum, phasianorum, gallinaceobuisse ut ad xx milia dicitur, et ne eorum pastus gravaret annonam, servos habuit vectigales, qui eos ex ovis ac pullicenis ac pipionibus alerent. T
Abbreviated transcription (Latin):
Quilque auium argentumq. & aes inpublicum cõ¬
ferut. tanto certamine uuecto. ut priuꝰ singłi
inte pritos nomina sua uellent in publicis ta¬
beldis esse ut nec triumurri capiendo. nec scribe
esgrende sufficerent. hunc senatus consensum
coueste ddo est secutus. equestrem ordinem plebs

Expanded text:
quisque aurum argentum et aes in publicum conferunt, tanto certamine iniecto ut prima aut inter primos nomina sua uellent in publicis tabulis esse ut nec triumuiri accipiundo nec scribae referundo sufficerent. hunc consensum senatus equester ordo est secutus, equestris ordinis plebs
Abbreviated transcription (Latin):
sic ip̃e expoĩt Uarro leporaria te accipere ualo
non ea quae tritaui nostri dicebant. ubi soli lepo¬
res sint. Sed omnia septa ac asfixa uille quae sunt¬
& habent inclusa animalia: quae pascuntur: & in
culum ibil uidit. neq enim erat magnum id septũ
quod nunc: ut habent multos apros: ac capreas. cõ¬
plura iugera maceris concluduntur. Aulus Gelius¬

Expanded text:
illage solent pasci. Leporaria te accipere volo, non ea quae tritavi nostri dicebant, ubi soli lepores sint, sed omnia saepta adficta villae quae sunt et habent inclusa animalia quae pascuntur. Is umquam. Neque enim erat magnum id saeptum, quod nunc, ut habeant multos apros ac capreas, complura iugera maceriis concludunt. Non tu
Abbreviated transcription (Latin):
cognomen imlitaris primo fauor an opularis au¬
ra celebrauerit incertum. Primus certe hic impa
tor nomine uicte a se gentis est nobilitatos Et¬
xxxui. Lucius scĩpio adurbem uenit qui ue
cognomine fratri cederet asiaticum se a ppeliari

Expanded text:
cognomen militaris prius fauor an popularis aura celebrauerit an, tor nomine uictae ab se gentis est nobilitatus; e L. Scipio ad urbem venit; qui ne cognomini fratris cederet, Asiaticum se appellari
Abbreviated transcription (Latin):
primus ille gradus maiorum nostrorum erat inquo
essent auiaria dumtaxat: inplano cohors. inqua
pascebantur gallinae: & earum fructus eranto¬
ua: & puli: alter sublimis. in quo erant cosumbe
inturribus: aut summa uilla. Columbarum duo¬

Expanded text:
radus anticus maiorum nostrum erat, in quo essent aviaria duo dumtaxat: in plano cohors, in qua pascebantur gallinae, et earum fructus erat ova et pulli; alter sublimis, in quo erant columbae in turribus aut summa villa. Contra nu
Abbreviated transcription (Latin):
natem lapsu debilitatum aureo torque donauit pas¬
susꝙ est ipsum. & posteros torquati ferre cognomen
claudius imperator gabinio secundo caucis gente
gerinanica suꝑatis cognomen cautius usurpare: con¬
gentilia. Doiitio ture reuertenti iuuenes gemini
augustiore forma ex occursii imperasse traduntur
nuntiaret Senatui. ac populo Romano uictoriam d
qua incertum adhuc erat: atq infidem mai estatis
adeo ꝑiuisisse malas ꝑmulsisse: ut exnigro rutilum
aeriꝗ assimilem cagillum redderent. Et Antonius

Expanded text:
natem lapsu debilitatum aureo torque donauit passusque est ipsum posterosque Torquati ferre cognomenlatus texit. Gabinio Secundo Cauchis gente Germanica superatis cognomen Cauchius usurpare conre quondam reuertenti iuuenes gemini augustiore forma ex occursu imperasse traduntur, nuntiaret senatui ac populo uictoriam, de qua incertum adhuc erat; atque in fidem maiestatis adeo permulsisse malas, ut e nigro rutilum aerique adsimilem capillum redderent. quod ins
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus mores tam astirpe generis ac seminibus
quam ex us rebus: quae ab ip̃a natura. auta a con¬
suetudine suppeditantur: quibus asimur & uiuim
Carthaginenses fraudulenti & mendaces non ge¬
nere: sed natura loci: quod ꝑꝑ portus suos mult̾io
& uaruᷤᷤ mercatorum semonibus ad studium fallẽ¬
di studio quȩstus uocabantur: ligures montani du¬
ri atq agrestes: docuit eos ager ip̃e nihil ferendo
nisi multa cultura: ac multo labore quaesitum. Ca¬
pani semper superbi bonitate agrorum: & fructuum
magnitudine: urbis salubritate puchritudine: &¬

Expanded text:
hominibus mores tam a stirpe generis ac seminis quam ex eis rebus quae ab ipsa natura nobis ad vitae consuetudinem suppeditantur, quibus alimur et vivimus. Carthaginienses fraudulenti et mendaces non genere, sed natura loci, quod propter portus suos multis et variis mercatorum et advenarum sermonibus ad studium fallendi studio quaestus vocabantur. Ligures duri atque agrestes; docuit ager ipse nihil ferendo nisi multa cultura et magno labore quaesitum. Campani semper superbi bonitate agrorum et fructuum magnitudine, urbis salubritate, descriptione,
Abbreviated transcription (Latin):
quae non inhoneste uixit. Matrem uero familias
a caeteris feminis mores discernunt: atq seꝑant
proinde non intererit nupsta sit: an uidua. in¬
genua sit: an libertina: nam neq nuptiae. neque
natales faciunt matreifamilias. Sed boni mores

Expanded text:
quae non inhoneste uixit: matrem enim familias a ceteris feminis mores discernunt atque separant. proinde nihil intererit, nupta sit an uidua, ingenua sit an libertina: nam neque nuptiae neque natales faciunt matrem familias, sed boni mores
Abbreviated transcription (Latin):
remonit. quod unxorem ductam postridie repu¬
ductam in matrimonium uxorem: cui dimissȩ a¬
dulterii crimen intenderat: erasit iudicum asbo
uersitate mentium esse dictum: uł quia indiuer¬
sas partes erant. qui distrahunt matrimonum. in
hec̃ uerba tuas res tibi habeto: item hec tuas restib
agito. Insponsalibus quoq discutiendis placuisse
renuntiationem interuenire oportere: Inqũ re
uerba comprobata sunt: conditione tua non utar¬

Expanded text:
remouit, quod uxorem pridie sortitionem ductam postridie repuductam in matrimonium uxorem, cui dimissae adulterii crimen intenderat, erasit iudicum albouersitate mentium dictum est uel quia in diuersas partes eunt, qui distrahunt matrimonium. In haec uerba: 'tuas res tibi habeto', item haec: 'tuas res tibi agito'. In sponsalibus quoque discutiendis placuit renuntiationem interuenire oportere: in qua re haec uerba probata sunt: 'condicione tua non utor
Abbreviated transcription (Latin):
griculture ꝑtis institutionem satis esse quod ꝑlinꝰ¬
de Ci. turio cressurno habet. cum enim inpuo admo
cium agello largiores multo fructus ꝑcipet ꝗͣ exam¬
nas polliceret uenesicus. Quam obrem aspurio albi¬
no curuli dic dicla metuens damnationem: cum ĩ
suffragium tribus oporteret ire instrumentum õe
facta. graues ligones: uomeres ponderosos. boues
saturos. postea dixit. ueneficia mea quirites hec
sunt. Nec possum uobis adducere inforum lucu

Expanded text:
ei fundus posset; malum patrem familias quisquis interdiu faceret, quod noctu posset, nisi in tempestate caeli; peiorem qui profestis diebus ageret, quod fenas perliceret veneficiis. quamobrem ab spurio albino curuliaedile die dicta metuens damnationem, cum in suffragium tribus oporteret ire, instrumentum rusfacta, graves ligones, vomeres ponderosos, boves saturos. postea dixit: Veneficia mea, Quirites, haec Sunt, nec possum vobis ostendere aut in forum addu
Abbreviated transcription (Latin):
ret: & siqui prius duxissent: ut haberent eas:
& ante eam diem nati: ut iusti sibi liberi heredes¬
petusse ut ĩter epulas graccho filiam aphricanus
te factis cum se domum recepisset Scĩpionem &¬
milie uaori dixisse: fisiam se minorem despon¬
disse: cum illa musiebriter indignabunda. nihis
de communi filia consustatum. adiecissetq non
si liberio graccho daret expertem consisu debus¬
sem matremꝰ esse. Latum Scipionem tam concor¬
di iudicio & ip̃i desponsam respondisse. Dotes¬

Expanded text:
ret, et, si qui prius duxissent, ut habere eas, et nati ante eam diem uti iusti sibi liberi heredes petisse, ut inter epulas Graccho filiam Africanus te factis cum se domum recepisset, Scipionem Aemiliae uxori dixisse filiam se minorem despondisse. cum illa, muliebriter indignabunda nihil de communi filia secum consultatum, adiecisset non, si Ti. Graccho daret, expertem consilii debuisse matrem esse, laetum Scipionem tam concordi iudicio ei ipsi desponsam respondisse. hae
Abbreviated transcription (Latin):
Si sine uxoribus esse possemus sibenter omnes
ea molestia carẽmus: sed quoniam a natura ita cõ¬
paratum est: ut nec cum illis satis commode. nec
sine illis ullo modo uiui possit saluti ꝑpetuae po¬
tius quam uoluptati breui consusendum: & xan¬

Expanded text:
Si sine uxore pati possemus, Quirites, omnes ea molestia careremus; set quoniam ita natura tradidit, ut nec cum illis satis commode, nec sine illis ullo modo vivi possit, saluti perpetuae potius quam brevi voluptati consulendum
Abbreviated transcription (Latin):
docet Agnati sunt: qui ꝑ uirisis sexus ꝑsonas co¬
gnatione coniuncti sunt. quasi patre congeniti
uel frater eodem patre natus filius fratris nepos¬
tionis alii superiores ordines sunt:alii inferiores
alii ex transuerso: siue a latere: suꝑiores sunt pa¬
rentes inferiores liberi: ex transuerso fratres

Expanded text:
autem adgnati, qui per virilis sexus personas cognatione iuncti sunt, quasi a patre cognati, veluti frater eodem patre natus, fratris filius nepostionis alii superioris ordinis sunt, alii inferioris, alii ex transuerso siue a latere. superioris ordinis sunt parentes. inferioris liberi. ex transuerso siue
Abbreviated transcription (Latin):
potest: itaq maiores nostri tumultum italicum quod
erat domesticum: tumultum gallicum: quod erat italiae
funtimum. Praterea nullum tumultum nominabant.
grauius autem tumultum esse: ꝗͣ bellum hinc in telligi
licet: quod abello gallico uoͬcationes ualeant: tumł¬

Expanded text:
. Itaque maiores nostri tumultum Italicum, quod erat domesticus: tumultum Gallicum, quod erat Italiae finitimus: praeterea nullum tumultum nominabant, Gravius autem esse tumultum, quam bellum, hinc intelligi licet, quod bello Gallico vacationes valent, tumu
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt domini eorum: quos titus sempraniꝰ
ad beneuentum manumiserat. accersitos q
truunuiris mensariis esse dixerunt: ut pretia.
seruorum acciperent: caeterum non ante quam
bello facto non accepturos esse:cum bec inclina¬
tio auorum plebis ad sustinendum in opiam era¬
ru foret. pecunae pupillares primo:deinde ui¬
duarum coeptȩ conferri: nusquam eas tutius. san¬
ctiusq deponere censentibus: qui deferebant ꝙ
inpublica fide. Inde siquid emptum paratumq
pupillis: ac uiduis foret aquaestore ꝑrescribeba¬
tur. Manauit ea priuatorum benignitas ex ur
acciperet: merceiariumq increpantrs uoca¬
& senatus populo sicut honore praestant. ita
acomnia quae dura: & aspera essent. subcunda du¬
cem debere esse. Siquid inuingere inferiori uelis
id si prius uite: ac tuos ip̃e statueris. facilius omnes
ut amiulos sibi quisq: & coniugi. & liberis filio bui¬
lam. & quibus uxor filiaeue sunt: singulas uncias

Expanded text:
e domini eorum quos Ti. Sempronius ad Beneuentum manu emiserat arcessitosque se ab triumuiris mensariis esse dixerunt ut pretia seruorum acciperent; ceterum non antequam bello confecto accepturos esse. cum haec inclinatio animorum plebis ad sustinendam inopiam aerarii fieret, pecuniae quoque pupillares primo, deinde uiduarum coeptae conferri, nusquam eas tutius sanctiusque deponere credentibus qui deferebant quam in publica fide; inde si quid emptum paratumque pupillis ac uiduis foret, a quaestore perscribebatur. manauit ea priuatorum benignitas ex urbacciperet, mercennariumque increpantes uocaet senatum populo, sicut honore praestet, ita ad omnia quae dura atque aspera essent subeunda ducem debere esse. 'si quid iniungere inferiori uelis, id prius in te ac tuos si ipse iuris statueris, facilius omnes ut anulos sibi quisque et coniugi et liberis, et filio bullam et quibus uxor filiaeue sunt singulas uncias pondo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ponunt. Cingulo nouo nupta precingebat
quod uir inlecto soluebat factum ex laua ouis:
ut sicut illa inglomos sublata coniuncta inter se
felix sit insuscipiendis liberis. ut fuit hercula¬
nius: qui septuaginta liberos reliquit. Curio ui
ꝙ uutio coniugioi solutio erat cinguli quo noua
nupta erat cincta: cumeram uoc abant antiqui uas
quoddam: quod opertum inuustuis ferebant.
in quo erant nubentis utensilia. Corolla diminu¬
tiuum est acorona. corollam noua nupta: de flo¬
ribus uerbenis. herbisq selectis sub amiculo ferebat
Fescennini uersus. qui canebantur innuprus ex
urbe dicuntur allati: siue ita dicti. quia fascinum
putabantur arcere facem iunuptiis in honorẽ
cereris preferebant aqua sꝑgebatur noua nupta
siue ut casta: putaq aduirum ueniret siue ut ĩ¬
ignem: atq aqͥuam c̾um uiro cominunicaret. Flam
meo amicitur nubens ominis boni causa quos eo
assidue utebatur flaminia idest flaminis uxori
cui non licebat facere diuortium: genialis sectus

Expanded text:
s vocant. Cingillo nova nupta praecingebatur, quod vir in lecto solvebat, factum ex lana ovis, ut, sicut illa in glomos sublata coniuncta inter se felix sit in suscipiendis liberis, ut fuit Hercules, qui septuaginta liberos reliquit. Camelis vod initio coniugii solutio erat cinguli, quo nova nupta erat cincta. Cumeram vocabant antiqui vas quoddam quod opertum in nuptiis ferebant, in quo erant nubentis utensilia, quod et camitivum est a corona. Corollam riova nupta de floribus, verbenis herbisque a se lectis sub amiculo ferebatFescennini versus, qui canebantur in nuptiis, ex urbe Fescennina dicuntur allati, sive ideo dicti, quia fascinum putabantur arcere. FenuCereris praeferebant; aqua aspergebatur nova nupta, sive ut casta puraque ad virum veniret, sive ut ignem atque aquam cum viro communicaremeo amicitur nubens ominis boni causa, quod eo assidue utebatur flaminica, id est flaminis uxor, cui non licebat facere divortium. Fidus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus facilitatem exhiberi hasta caput nubentis
comebatur. quae in corpore gladiatoris stetisset
abiecti: occisiq: ut quem admodum illa coniun¬
cta fuerat cum corpore gladiatoris: sic ipa cum ui¬
ro suo: uel quia matrone inuinonis curetis tutela
sunt: quae ita appeliabatur aferenda basta qu&
lingua sabinorum curis dicitur: uel quod fortes
genituras uiros ominentur: ues quod nustiali
iure imperio uiri subiicitur mulier: quia hasta
summa armorum: & imperium est: quam obcau¬
sam uiri fortes ea donantor. & captiui ea subea¬

Expanded text:
taliciae. Caelibari hasta caput nubentis comebatur, quie in corpore gladiatoris stetisset abiecti occisique, ut, quemadmodum illa coniuncta fuerit cum corpore gladiatoris, sic ipsa cum viro sit; vel quia matronae lunonis Curitis in tutela sint, quae ita appellabatur a ferenda hasta, quae lingua Sabinorum curis dicitur; vel quod fortes viros genituras ominetur; vel quod nuptiali iure imperio viri subicitur nubens, quia hasta summa armorum et imperii est. Quam ob causam viri fortes ea donantur, et captivi sub ea
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Plinius. subsedit in cum no arbor graui ostẽ¬
to paulo ante Pompei magni bella ciuilia paucis ramis¬
ma uictoriam triumphosꝙ portendit. quae tempes¬
tatibus prostrata: eodemq loco ficus enata est in mes¬
sale: & ũ. cassi censorum lustro a quo tempore pudi¬
citiam prostratam piso grauis auctor est. Monstra
festus monstrum dictum uelud monestrum: quod mo¬
neat aliquid futurum: prodigium uelut predicium:
quod predicat: portentumq portendat: Ostentum ẽ¬

Expanded text:
iuntur. subsedit in Cumano arbor gravi ostento paulo ante Pompei Magni bella civilia paucis ramma victoriam triumphosque portendit. hac tempestatibus prostrata eodem loco ficus enata est M. Messalae C. Cassii censorum lustro, a quo tempore pudicitiam subversam Piso gravis auctor prodidit. modus. Monstrum dictum velut monestrum, quod moneat, aliquid futurum; prodigium velut praedicium, quod praedicat; portentum quod portendat; ostentum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ magos pleraq faceret: quibus putaret odium po
nis sacris hostias immolauerunt carmina profana cã¬
tauerunt. & ea quaȩ dicunt: ad speculum fieri: in quo pii¬
et preligatis oculis: incantato uertice: qua respicere dr̃¬
Eprsos fuisse: sed deprȩcantibus: & se artem desitu¬
ros promittentibus ueniam dedisse. Cornelius autem¬

Expanded text:
ut per magos pleraque faceret, quibus putaret vel odiumnis sacris hostias immolaverunt et carmina profana incantaverunt, et ea quae ad speculum dicunt fieri, in quo pueri praeligatis oculis incantato vertice respicere dematicos, sed deprecantibus ac se artem desituros promittentibus ueniam dedit. In primis tue
Abbreviated transcription (Latin):
ficanti ineo uespasiano cum spes occultas animo uersa¬
ret basilides sacerdos inspectis extis quicquid est in¬
quit uespasiano quod paras. siue domum extruere. siue
prolatare agros: siue ampliare seruitia datur tibi ma¬
gna sedes ingentis termini: quod ad imꝑium euectus¬

Expanded text:
ficanti Vespasiano, cum spes occultas versaret animo, Basilides sacerdos inspectis identidem extis 'quicquid est' inquit, 'Vespasiane, quod paras, seu domum extruere seu prolatare agros sive ampliare servitia, datur tibi magna sedes, ingentes termini, multum hominu
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. Psinius siculo bello ambulante inlitore
augusto piscis e mari ad pedes eius exiluit: quo argumẽ¬
to uates respondere: neptimnum patrem adoptante
iura protribunali ferentis sedit. Ita placide: ut manu
prehenderetur. Respondere uates. Exitium imperio
portendi si occideretur: at si dimuteretur. praetori¬

Expanded text:
cita. Siculo bello ambulante in litore Augusto piscis e mari ad pedes eius exilivit, quo argumento vates respondere, Neptunum patrem adoptante iura pro tribunali reddentis sedit ita placide, ut manu prehenderetur. respondere vates exitium imperio portendi, si dimitteretur, at si exanimaretur, praetor
Abbreviated transcription (Latin):
gen si non iure rogata sit tollere. lam uero ꝑ multoꝵ¬
exemplorum: & nostra est plena respu. & omnia regna
omnes populi. cuncteq gentes: augurum praedictis.
multa credibiliter uera cecidisse uiderunt. omnes ia
natus esto eius decreta rata sunto: omnibus magistra
tibus auspicia dantur: & iudicia ut esse populi potes¬
tas ad quem prouocatur. auspicia ut multos inutiles
conatus impedirent: mora: sepe euim populi impetum
iniustum auspiciis dii immortales represserunt. Auspi¬
ris meminisse maximis reip. temporibus prȩsto esse de¬
bere: souiq optimo maximo se consiliarium atq admi¬
nistrum datum. Et. M. uarro augur consul adest tũ
cum exercitus imperatur: ac preit quid cum dicere
ipse me augurem a toto collegio expetitum. Cin. Põ¬
peius. &.Ø. hortensius: neq enim licebat apluribus

Expanded text:
gem si non iure rogata est tollere, ut Titgem si non iure rogata est tollere, ut Titexemplorum et nostra est plena res publica et omnia regna omnesque populi cunctaeque gentes, ‹ex› augurum praedictis multa incredibiliter vera cecidisse. Neque enim natus esto. Eius decreta rata sunto. At potestibus auspicia et iudicia dantur: iudicia ‹ita› ut esset populi potestas ad quam provocaretur, auspicia ut multos inutiles comitiatus probabiles inpedirent morae. Saepe enim populi impetum iniustum auspiciis di immortales represserunt. Ex iris meminisse ‹se› maximis rei publicae temporibus praesto esse debere, Iovique optimo maximo se consiliarium atque admiit atque olim, quod augur consuli adest tum cum exercitus imperatur, ac praeit quid eum dicere tempore me augurem a toto conlegio expetitum Cn. Pompeius et Q. Hortensius nominaverunt—nec enim licebat a pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
uius inlocum. M. marcessi L. aquilius paetus augur
genera duo esse dicit: unum quod presit cerimoniis
& sacris. Alterum quod interpretetur fatidicorum
publici augures signis & auspiciis postea uidento. di¬
scipsinam tenento. sacerdotes ꝙ uineta uirgeta. & sa¬
licta publica auguranto: quiq agent rem duelli quiꝙ
populare auspicium premonento: olliꝙ obtemꝑanto: di¬
uorumq iras prouidento: hisq parento: caeliq fulgu¬
ra regionibus ratis denotanto: urbemq & templa &
iusta: nefasta. uitiosa: dira: defixerint: irrita infectaq
sunto quiq non paruerit capitale esto: Quid uero ma¬
a summis potentatibus comitia toslere: consilia uł ĩ¬
stituta dimittere: uel habita repudiare. quid graui
ꝗͣ rem susceptam dirimi si unus augur aliter dixerit
quid magnĩficentius ꝗͣ posse discernere ut magistra¬
tu se abdicent consules: quid religiosius: ꝗͣ cum popu¬
lo cum plebe agendi ius dare: aut non dare: quid le¬

Expanded text:
in locum M. Marcelli P. Aelius Paetus augur genera sunto tria: unum quod praesit caerimoniis et sacris, alterum quod interpretetur fatidicorum publici augures, signis et auspiciis operam danto, disciplinam tenento, 21 sacerdotesque vineta virgetaque et salutem populi auguranto, quique agent rem duelli quique popularem, auspicium praemonento ollique obtemperanto. Divorumque iras providento sisque apparento, caelique fulgura regionibus ratis temperanto, urbemque et agros eiusta nefasta vitiosa dira deixerit, inrita infectaque sunto, quique non paruerit, capital esto.' 'Foederum paet summis potestatibus comitiatus et concilia vel instituta dimittere vel habita rescindere? Quid gravius quam rem susceptam dirimi, si unus augur 'alio ‹die›' dixerit? Quid magnificentius quam posse decernere, ut magistratu se abdicent consules? Quid religiosius quam cum populo, cum plebe agendi ius aut dare aut non dare? Quid, le
Abbreviated transcription (Latin):
in Hadriani uita: quo quidem tempore cum sollicitꝰ
de imꝑatoris erga se iudicio uirgilianas consuleret¬
sortes in hos incidit uersus. quis procul ille autem
ramis insionis oliuae Sacra ferens. nosco crines in ca¬
naq menta Romani regis primam qui legibus urbẽ
fundabit curibus ꝑuis. & paupere terra. Alterum

Expanded text:
re cum sollicitus de imperatoris erga se iudicio Vergilianas sortes consuleret, ‘quis procul ille autem ramis insignis olivae sacra ferens? Nosco crines incanaque menta regis Romani, primam qui legibus urbem fundabit, Curibus parvis et paupere terra m
Abbreviated transcription (Latin):
creatus rex: indẽ ab augure: cui deinde honoris grã
cem: in lapide ad meridiem uersus consedit. Augur
ad leuam eius capite leuato uelato sedere cepit. dex̃
manu baculum sine nodo aduncum tenens: quem litu
minauit: dextras admeridiem partes: Leuas ad septẽ¬

Expanded text:
ussit. inde ab augure, cui deinde honoris ergo cem, in lapide ad meridiem uersus consedit. augur ad laeuam eius capite uelato sedem cepit, dextra manu baculum sine nodo aduncum tenens, quem lituuminauit, dextras ad meridiem partes, laeuas ad septen
Abbreviated transcription (Latin):
ulud delubrum ubi sinulachrum illud locatum conspi¬
ciebamus: uniuersi undiq confluentes: & ubi quisq pote¬
rat stantes ludos: qui agerentur intentissimi specta¬
bamus intuentes alternato conspectu: hinc meretricũ
pompam illic uirginum: deam ilsam suppliciter adorari
ante illam turpia celebrari: Num ibi pudibundos mĩ¬
inos. ntm uerecundiorem scęnicam uidimus: cuncta
oscęnitatis implebantur officia: sciebatur uirginali mu¬
mini: quid placeret. & exhibebatur. quod de templo
domum matrona doctior reportaret: nonnulsȩ pru¬
dentiores auertebant faciem ab impuris moribus
scaenicorum & artem flagitii furtiua intentione di¬

Expanded text:
 delubrum, ubi simulacrum illud locatum conspiciebamus, uniuersi undique confluentes et ubi quisque poterat stantes ludos qui agebantur intentissimi spectabamus, intuentes alternante conspectu hinc meretriciam pompam, illinc uirginem deam: illam suppliciter adorari, ante illam turpia celebrari; non ibi pudibundos mimos, nullam uerecundiorem scaenicam uidimus; cuncta obscenitatis inplebantur officia. Sciebatur uirginali numini quid placeret, et exhibebatur quod de templo domum matrona doctior reportaret. Nonnullae pudentiores auertebant faciem ab inpuris motibus scaenicorum et artem flagitii furtiua intentione di
Abbreviated transcription (Latin):
rum uindex esse uidebatur illius comparatione qua¬
rerentur. Cum primum ad urbem contra marium castia¬
amouisset adeo lȩta exta immolanti fuisse scribit Liui¬
ut cum custodiri se posthumius aruspex fuerit uolue¬
rit capitis supplicium subiturus: nisi ea: quae in animo
sylla haberet diis iuuantibus impleuisset: & Suetoniꝰ
intulisse comectores eum ad amplissimam spem ĩncitas

Expanded text:
rum uindex esse uidebatur, illorum conparatione quaererentur, cum primum ad Urbem contra Marium castra mouisset, adeo laeta exta immolanti fuisse scribit Liuius, ut custodiri se Postumius haruspex uoluerit capitis supplicium subiturus, nisi ea, quae in animo Sylla haberet, dis iuuantibus inpleuisset. Ecce non i
Abbreviated transcription (Latin):
Miror uos. P.C. tamdiu de aꝑiendis sibris sibylliuis
dubitasse: proinde quasi inchristianorum ecclesia no
in templo deorum omnium tractetis: Agite igitur
& castimonia pontificum: cęrimoniuisq solemnibus
iuate principem necessitate publica laborantem in¬
spiciantur libri: quae facieuda sunt celebrentur ꝓsuit
uis uincere nihil est. quod de ciuium meorum nece
cogetes. A ureliane siuis imꝑare acruore in nocentũ
abstine. Aureliane clementer te ages siuis uis uincẽ¬

Expanded text:
sancti, tamdiu de aperiendis Sibyllinis dubitasse Libris, proinde quasi in Christianorum ecclesia, non in templo deorum omnium tractaretis. agite igitur et castimonia pontificum caerimoniisque sollemnibus iuvate principem necessitate publica laborantem. inspiciantur Libri; si quae facienda fuerint celebrentur ; vis vincere, nihil est quod de civium meorum nece cogites. Aureliane, si vis imperare, a cruore innocentium abstine. Aureliane, clementer te age, si vis vive
Abbreviated transcription (Latin):
puduit publicata dementiae: quid non sibi uanus furor
attribuit officii: alius munera adeo subicit: alius horas
ioui nunciat. Asius lictor: alius unctor: qui uano motu
brachiorum imitetur ungentem: sunt qui ad uadimo¬
nia sua deum aduocant. sunt qui libellos efferant
& illum causam suam doceant. Doctus archimimus se¬
nex iam decrepitus quotidie incapitolio mimum agebat
omne illic artificum gents oꝑantium diis immortasib

Expanded text:
pudebit publicatae dementiae, quod sibi vanus furor attribuit officii. Alius nomina deo subjicit, alius horas Jovi nuntiat; alius lictor est, alius unctor, qui vano motu brachiorum imitatur ungentem. Sunt quae nia sua deos advocent; sunt qui libellos offerant ut illos causam suam doceant. Doctus archimimus, senex iam decrepitus, <cotidie> in Capitolio mimum agebat, Omne illic artificii genus errantium diis immortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
prohibebant. oscinum augurium a cantu auium. osci
ab auguribus auis quae ex summo acumine uoce emi¬
sisset. dicta itaꝙ omnia supra uagatur aut canit. puls
potissimum dãbatur pulis inauspiciis: quia ex ea ne¬
cesse erat aliquid decidere: quod tripudium faceret
idest terripurium purire enĩm ferire est: bonum n
augurium esse putabant si puli ꝑquos auspicabant
comedissent: presertim si eis edentibus aliquid ab
ore decidisset. si autem omnino non edissent arbitra¬

Expanded text:
ostentatum. Oscinum augurium a cantu avium. Ostinab auguribus avis, quae ex summo cacumine vocem emisisset, dicta ita, quia supra omnia vagatur, aut canit. potissimum dabatur pullis in auspiciis, quia ex ea necesse erat aliquid decidere, quod tripudium faceret, id est terripavium. Pavire enim ferire est. Bonum enim augurium esse putabant, si pulli, per quos auspicabantur, comedissent, presertim si eis edentibus aliquid ab ore decidisset. Sin autem omnino non edissent, arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
significationum suarum: pessima eorum significatio
cum glutiunt uocem uelut strangulati. Bubo fune
bris. & maxime abhorrens publicis precipue aus¬
piciis. deserta incolit: Itaq in urbibus: aut omnnõ¬
inlucȩ uisus dirum ostentum est. priuatorum do¬

Expanded text:
gione volaverunt. pessima eorum significatio, cum gluttiunt vocem velut strangulatbris et maxime abominatus publicis praecipue auspiciis, deserta incolit nec in luce visus dirum ostentum est. privatorum do
Abbreviated transcription (Latin):
caduca auspicia dicunt cum aliquid intemplo exci
hibebant. Omnia enim difficilia cliuia. Unde & cliui
loca ardua. pedestria auspicia arbitrantur quae da
bantur auulpe. supo. serpente. equo caeterisq animalib
quadrupedibus piacularia auspicia arditrabantur. q̃
lacrificantibus tristia portendebant. cum aut hostia
ab ara effugisset aut ꝑcussa mugitum dedisset. aut in
aliam ꝑtem corporis. quam oportet: cecidisset. pestĩ¬
fera auspicia esse dicebant: cum cor inextis aut cap
iniecore iecinore non fuisset. prepetes aues dicuntur
quae se ante auspicantem ferunt. nam prepetere

Expanded text:
Caduca auspicia dicunt, cum aliquid in templo excidhibebant; omnia enim difficilia clivia vocabant, unde et clivi loca ardua. bantur a vulpe, lupo, serpente, equo ceterisque animalibus quadrupedibus. Piacularia auspicia appellabant, quae sacrificantibus tristia portendebant, cum aut hostia ab ara effugisset, aut percussa mugitum dedisset, aut in aliam partem corporis, quam oporteret, cecidisset. Pestifera auspicia esse dicebant, cum cor in extis, aut caput in iocinere non fuisset. Praepetes aves dicuntur, quae se ante auspicantem ferunt. Nam praepetere
Abbreviated transcription (Latin):
sese accae larentiae filium dedit: seq & caeteros eius fi¬
lios fratres aruales appellauit. & ex inde mansit colle¬
gium fratrum arualium numero duodecim: cuius sa¬
cerdotii insigne est spicea corona: & alba infula. &¬
uarro scribit fratres aruales dictos: quod sacra pu¬
blica faciunt: ut fruges ferant arua Ualerius tra

Expanded text:
Romulus Accae sese filium dedit seque et ceteros eius filios fratres Arvales appellavit. Ex eo tempore collegium mansit fratrum Arvalium numero duodecim, cuius sacerdotii insigne est spicea corona et albae infulae. acra faciunt. Fratres Arvales dicti sunt, qui sacra publica faciunt propterea ut fruges ferant arva, a ferendo et a
Abbreviated transcription (Latin):
quando adolescentes ad spectacula: ludibriaq sacrile¬
gorum: spectabamus arreptitios: audiebamus sympho¬
macos: ludis turpissimis: qui dus: deabusꝙ eoc hibebãt
oblectabamur caelesti uirgini berecynthiae matri om¬
nium: ante cuius lecticam die solemni laudationis eiꝰ
talia ꝑpubsicum cantabantur a nequissimis sceniscis
qualia non dico matrem deorum: immo uero qualia
nec matrem ipsorum scȩnicorum deceret audire. Me¬

Expanded text:
quando adulescentes ad spectacula ludibriaque sacrilegiorum, spectabamus arrepticios, audiebamus synphoniacos, ludis turpissimis, qui dis deabusque exhibebantur, oblectabamur, Caelesti uirgini et Berecynthiae matri omnium, ante cuius lecticam die sollemni lauationis eius talia per publicum cantitabantur a nequissimis scaenicis, qualia, non dico matrem deorunec matrem ipsorum scaenicorum deceret audire.
Abbreviated transcription (Latin):
sicis rebus bene: ac utisiter inuentis ratio sit tracta.
ad commnentitios deos. quae res genuit falsos opinio¬
nes erroresq turbulentos. & superstitiones poene
auiles. & formae enim deorum: & aetates: uestitus
ornatusq notescunt: genera: preterea cognitiones
coniugia: omniaq traducta ad consuetudinem imbe¬
cillitatis humane. Nam & ꝑturbatis animis indu¬
cuntur. Accipimusq deorum cupiditates: agritu¬

Expanded text:
sicis rebus bene atque utiliter inventis ratio sit tracta ad commentitios et fictos deos? Quae res genuit falsas opiniones, erroresque turbulentos, et superstitiones pene aniles. Et formae enim nobis deorum, et aetas, et vestitus, ornatusque noti sunt; genera praeterea, conjugia, cognationes, omniaque traducta ad similitudinem imbecillitatis humanae. Nam et perturbatis animis inducuntur. Accepimus etiam deorum cupiditates, aegritu
Abbreviated transcription (Latin):
ut honorarentur pecunia ut pecuniosi essent. Escula¬
nus & filius eius argentinus dei ut haberent. anea
argenteamq pecuniamq praestabant: & summum quoq¬
quae praeter modum non moueret: ac faceret hominẽ
ut inquit Pompeius:mulicidum: ac nimis desidiosũ

Expanded text:
ut honorarentur, deae Pecuniae, ut pecuniosi essent, deo Aesculano et filio eius Argentino, ut haberent aeream argenteamque pecuniam? Naquae praeter modum non moueret ac faceret hominem, ut ait Pomponius, murcidum, id est nimis desidiosum
Abbreviated transcription (Latin):
prestigia. Neronem diebus ultimis monitum ꝑ quietẽ
ut thensam iouis optimi ex sacrario indomum: & ĩ
& constans opinio esse infatis. ut eo tempore iudece
euentus habuisse est uisus losephus nobilis iudeus¬
stantissime asseuerauit fore ut abeodem absolueret
eodem libro: prodigia & portenta ad ethruscos: & ha¬
ruspices si senatus iussit deferunto: ethrurieq principis
disciplinam discunto: quibus diuis decreuerint proeu¬
ranto usdemq fulgura: & ostenta pianto. prodigia at¬

Expanded text:
praesagia: Neronem diebus ultimis monitum per quietem, ut tensam Iouis Optimi Maximi e sacrario in domum Vespaet constans opinio esse in fatis ut eo tempore Iudaea ferentstantissime asseuerauit fore ut ab eodem breui solueretur, disceptanto.' 'Prodigia portenta ad Etruscos ‹et› haruspices si senatus iussit deferunto, Etruriaque principes disciplinam doceto. Quibus divis creverint, procuranto, idemque fulgura
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ enim tunc deorum effigies erant laudatissimae: nec
penitet nos illorum: qui tales eos coluere: insacris¬
Exurge modo & te quoq dignum finge deo: finges
autemꝰ non auro. nec argento. non potest in hac materia
imago dei exprimi: quincogita illos: cum propitii
fuissent fictiles fuisse. ꝑsius satyricus. Dicite ponti¬
fices intemplo quid facit aurum: nempe hoc qud
uenere donate a uirgine puppe.Cicero in legibus
aurum & argentum in urbibus: & priuatum infanis

Expanded text:
e enim tum effigies deorum erant lautissimae, nec paenitet nos illorum, qui tales eos coluere; aurExurge modo et te quoque dignum Finge deo. Finges autem non auro vel argento; non potest ex hac materia imago deo exprimi similis: cogita illos, cum propitii essent, fictiles fuisse. VALE. Senecfices: in sancto quid facit aurum? nempe hoc quod Veneri donatae a virgine pupae. quin damusautem et argentum in urbibus et privatim et in fanis
Abbreviated transcription (Latin):
Termino sacra fiebant: quod in eius tutela fines agro¬
rum esse putabant: deinq numina pompilius statuit
cum: qui termitios exaraasset: & ipsum: & boues sacros
esse: Termiũsq quo loco colebatur suꝑeum foramen pa¬
tebat intecto: quod nephas esse ducebant: terminum

Expanded text:
Termino sacra faciebant, quod in eius tutela fines agrorum esse putabant. Denique Numa Pompilius 16 statuit, eum, qui terminum exarasset, et ipsum et boves sacros esse. Terminus quo loco colebatur, super eum foramen patebat in tecto, quod nefas esse putarent, Terminum
Abbreviated transcription (Latin):
At gemini lapsu de subra ad summa dracones etfu
& clipeiq sub orbe teguntur. Item nos delubra deũ
miseri quibus ultimus esset ille dies. Altare festus põ¬
peius ab altitutudine dici uult: quod antiqui diis suꝑis
in aedificiis aterra exaltatis sacra faciebant. diis terres¬
tibus interra : dus inferioribus interra defossa. & in¬
fra terentum lecus in campo martio dictus: quod eo loco
ara ditis patris interra occultaretur: primam aram ro¬

Expanded text:
at gemini lapsu delubra ad summa dracones effugae clipeique sub orbe teguntur, item, nos delubra deum miseri, quibus ultimus esset ille dies. Illam vero oia ab altitudine sunt dicta, quod antiqui diis superis in aedificiis a terra exaltatis sacra faciebant; diis terrestribus in terra, diis infernalibus in effossa  Terentum locus in campo Martio dictus, quod eo loco ara Ditis patris terra occultaretur. Tauri
Abbreviated transcription (Latin):
in europam ad Sexton oppugnandam traiecit. lam¬
que subeuntibus muros fanatici galli primum cũ
solemni habitu ante portam occurrerunt iussu sã¬
cte matris deum uenire memorant ad deprecandũ
Romanos: ut parcerent ciuibus: urbiq nemo eoꝵ.
iuolatus est mox uniuersus senatus in cum magistra¬
tibus ad defendendam urbem progressus: & idem¬

Expanded text:
in Europam ad Sestum oppugnandam traiecit. iam subeuntibus armatis muros fanatici Galli primum cum sollemni habitu ante portam occurrunt; iussu se matris deum famulos deae venire memorant ad precandum Romanum, ut parceret moenibus urbique. nemo eorum violatus est. mox universus senatus cum magistratibus ad dedendam urbem processit. inde
Abbreviated transcription (Latin):
tus aurelius Augustinus contra omnem uirorum
mulierumq uerecundiam consecratos madidis un
guento capillis: facie de albata: fluentibus membris
flet ipe sanctus uir: hoc crimen hoc dedecus habere in¬
ter illa sacra professionem: quod inuitiosis hominum mo¬
ribus uix habet inter tormenta confessionem. castrati

Expanded text:
tri Magnae contra omnem uirorum mulierumque uerecundiam consecratis, qui usque in hesternum diem madidis capillis facie dealbata, fluentibus membris ic morbus, hoc crimen, hoc dedecus habet inter illa sacra professionem, quod in uitiosis hominum moribus uix habet inter tormenta confessionem. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
secespita cultrum ferreum oblongum: manubrio e¬
burneo: rotundo: solido: uincto ad capulum argento¬
& auro: fixum clauis aeneis ere cybrio: quo flami¬
nes. flaminiae uirgines:pontificesq ad sacra utebãt
dictum autem ẽ secespita a secando. Cicero in uerrẽ
actione tertia: Credo tum cum sicisia florebat apib
& copiis magna artificia fuisse in ea insula. Namdo¬
uus erat ante istum praetorem nulla paulo locuple¬
tior. qua indomo hȩc non essent. etiam si praeterea
nihil esset argenti. patella grandis cum sigillis simula¬
chri deorum. patera: qua mulieres ad res diuinas u¬
terentur thurribulum. hec autem omnia antiquo tẽ

Expanded text:
Secespita cultrum ferreum, oblongum, manubrio eburneo, rotundo, solido, vincto ad capulum argento auroque fixum, clavis aeneis, aere Cyprio, quo flamines, flaminicae, virgines pontificesque ad sacriticia utebantur. Dicta antem est secespita a secando. Secivum int. credo tum cum Sicilia florebat opibus et copiis magna artificia fuisse in ea insula. nam domus erat ante istum praetorem nulla paulo locupletior qua in domo haec non essent, etiamsi praeterea nihil esset argenti, patella grandis cum sigillis ac simulacris deorum, patera qua mulieres ad res divinas uterentur, turibulum,—haec autem omn
Abbreviated transcription (Latin):
ri ethrusci nomen frequenter cantu romani fre¬
quentabant hac de causa. Nummae ponpilio caelo
decidisse fertur ancise. idest scutum breue. quod
ideo sic appellatur: quia ex utroq latere erat re¬
cisum ut summum: infimumq eius latus medio pa¬
teret: unaq edita uox omnium potentissimam fo¬
re ciuitatem quam diu id inea mansisset. Itaq facta
eiusdem generis plura ideo miscerentur: ne inter¬
nosci caleste posset: probatum opus est maxime.
Mamurri etbrusci. primo loco petiit: ut suum nom̃
Eicero inphilippicis: qui ita conseruandus est. ut
id signum: quod caelo delapsum uestȩ custodiis cõ¬

Expanded text:
ri Veturi nomen frequenter in cantibus Romani frequentabant hac de causa. Numa Pompilio regnante e caelo cecidisse fertur ancile, id est scutum breve, quod ideo sic est appellatum, quia ex utroque latere erat recisum; ut summum infimumque eius latius medio pateret, unaque edita vox omnium potentissimam fore civitatem, quamdiu id in ea mansisset. Itaque facta sunt eius dem generis plura, quibus id misceretur, ne internosci caeleste posset. Probatum opus est maxime Mamuri Veturi, qui praemii loco petiit, ut suum nomen ecus civitatis; qui ita conservandus est ut id signum quod de caelo delapsum Vestae custodiis con
Abbreviated transcription (Latin):
& ne solus tanto munere fatigetur deam seiam fe
uero suꝑ terram herbescentes segetem faciunt deã
segitiam frumentis ꝙ collectis atq reconditis: ut tuto
seruentur: deam tutellinam esse prepositam proserpinã¬
genitalis nodisq culmorum inuolutis foliculorum
deam uolutinam: & cum folliculi patescunt ut spi¬
ca ex eat deam patelenam. Cumq segeres nouis
a terra auferuntur deam rumcinam prefecerunt. Et¬

Expanded text:
abere deam Seiam. per terram et segetem facerent, deam Segetiam, frumentis vero collectis atque reconditis ut tuto servarentur, deam Tutelinam preposuerundeum Nodotum involumentis folliculorum, deam Volutinam cum folliculi patescunt ut spica exeat, deam Patelenam: cum segetes novis ara terra auferuntur, deam Runcinam, nec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mensis tribuebatur: cuius diebus omnes uerbis fla¬
gitiosissimis utebantur: donec id illud membrum
ꝑforum transuectum esset atq in loco suo quiesceret
Cui membro inhonesto matrem familias honestissi¬
facere cogebatur inpublico: quod nec meretrici
si matrone spectarent: ꝑ mitti debuit intheatro:¬
cardinem Cardini. limentinum limini. Et ne ma

Expanded text:
mensis tribuebatur, cuius diebus omnes uerbis flagitiosissimis uterentur, donec illud membrum per forum transuectum esset adque in loco suo quiesceret. Cui membro inhonesto matrem familias honestissifacere cogeretur in publico, quod nec meretrix, si matronae spectarent, permitti debuit in theatroCardeam cardini, Limentinum limini. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
atq feriatus lusit thessaris secum utraq manu alter¬
nante inuna constituens. Herculem: in altera se ipsu
sub ea conditione. ut si ip̃e uicisset: de stipendio templi
coenam sibi pararet amicamq conduceret. Si aut
uictoria Hlerculis fieret. hoc idem de pecunia sua
uoluptati herculis exhiberet: de inde: cum ase ip̃o
tanꝗͣ ab hercule uictus esset. debitam caenam. &
nobilissimam meretricem Larentinam deo herculi dedit
at illa: cum dormisset intemplo: uidit insomnis.her¬
culem sibi esse commixtum: sibiq dixisse: quod inde
discedens: cui primum iuueni obuiam fieret: apud
illum esset inuentura mercedem quam sibi illa cre¬
dere deberet ab Hercuse ꝑsolutam. ac sic accidit¬
eunti cum prius iuuenis ditissimus carutius occur¬
risset. eamq dilectam secum diutius habuisset illa
herede defunctus est quae amplissimam adepsta pe¬
cuniam: ne diuinae mercedi uideretur ingrata: qđ
acceptissimũ putauit numinibus populum Romanum

Expanded text:
adque feriatus lusit tesseris secum utraque manu alternante, in una constituens Herculem, in altera se ipsum, sub ea condicione, ut, si ipse uicisset, de stipe templi sibi cenam pararet amicamque conduceret; si autem uictoria Herculis fieret, hoc idem de pecunia sua uoluptati Herculis exhiberet; deinde cum a se ipso tamquam ab Hercule uictus esset, debitam cenam et nobilissimam meretricem Larentinam deo Herculi dedit. At illa cum dormisset in templo, uidit in somnis Herculem sibi esse commixtum sibique dixisse, quod inde discedens, cui primum iuueni obuia fieret, aput illum esset inuentura mercedem, quam sibi credere deberet ab Hercule persolutam. Ac sic abeunti cum primus iuuenis ditissimus Tarutius occurrisset eamque dilectam secum diutius habuisset, illa herede defunctus est. Quae amplissimam adepta pecuniam ne diuinae mercedi uideretur ingrata, quod acceptissimum putauit esse numinibus, populum Romanum
Abbreviated transcription (Latin):
Externa inuasit nouos ritus sacrificandi. uaticinandõ
inferentibus indomos: quibus quȩstui fierent capsti re¬
ligione animi: donec pubsicus iam pudor ad primores¬
iam ciuitatis ꝑuenit: cernentes in omnibus uicis: sacel¬
lisq ꝑegrina: atq insolita piacula pacis deum ex poscẽ¬
dae. Datum tamen negotium aedilibus. ut animaduer¬
terent: ut neq nisi Romani dii: neu quo alio more qua

Expanded text:
externa inuasit, nouos ritus sacrificandi uaticinando inferentibus in domos quibus quaestui sunt capti superstitione animi, donec publicus iam pudor ad primores ciuitatis peruenit, cernentes in omnibus uicis sacellisque peregrina atque insolita piacula pacis deum exposcendae. datum inde negotium aedilibus, ut animaduerterent ne qui nisi Romani di neu quo alio more quam
Abbreviated transcription (Latin):
tonius admota a ltatibus uictima succinctum habitu¬
pomparum: elato alte malleo cultrarium mactasse. Ci¬
hostiȩ maioris inforo constitutȩ quae ab iis praetoribus
de tribunali sicut a nobis consulibus de consili sentẽ¬
tia probatis ad preconem: & ad tibicinem immola¬
pila tonsum: & in ollam fictilem cõniectum. & infur¬
no ꝑcoctum: quo de hinc inaquam misso uestales
uirgines utebantur insacrificio. & infra: punicum
genus libi translatũs a poenis id etiam appellant pro¬
Sum: quia erat caeteris suauissimum. Pastillum in¬
quae facibant ex faba milioq molito mulso aspso ea
diis eo timpore dabantur: quo uuae calente prȩlo
rote facta: Festusq dicit panibus redimi caput eꝗ
immolati idibus octobris incampo martio: quia sacri¬
ficium fiebat obfrugum euentum: & equus potius

Expanded text:
admota altaribus uictima succinctus poparum habitu elato alte malleo cultrarium mactauit. hostiae maiores in foro constitutae, quae ab his praetoribus de tribunali, sicut a nobis consulibus, de consili sententia probatae ad praeconem et ad tibicinem immolapila tunsum et in ollam fictilem coniectum et in furno percoctum, quo dehinc in aquam misso Vestales virgines utebantur in sacrificio. Mortuae genus libi translatum a Poenis. Id etiam appellabant probrum, quia erat ceteris suavissimum. Pro signiquae faciebant ex faba milioque molito mulso sparso. Ea dis eo tempore dabantur, quo uvae calcatae prelo  factae. Panibus redimibant caput equi immolati idibus Octobribus in campo Martio, quia id sacrificium fiebat ob frugum eventum; et equus potius