comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cebat autẽ maxima sibi bona presesia
corum fieri. Nam profuisse ei: ad dii¬
cisset ab illis quemadmodum debe¬
regnare. Iussit ꝙ dari singulis eiler¬
tria ⁊ deputauit illis qui eos ꝑdnceci
ad diuersoria deberent. Postqm̃ u ttes
excesserunt dies. congregans eos den¬
transiens pontem abũt ad partes aqui¬
loni comunctas. Concilium q fecit in do¬
mum prope litus stantem: ⁊ aptã seereais
ad cogitationem negotiornmi Ubi eos
ꝑducens petebat omĩa q̃ opus habebãt
ad legis interpretationem ipĩs presen¬
tib ut incessanter opus mplerent.
Cumq illi munificenter ⁊ laboriose cin¬
tam interpretationem facerent. usꝙ ad
horam nonam in hoc sedentes. ad curã
corporis uertebantur. ita eos inuitante
dorocheo ł opulenter conuersationis si¬
lubria prebente. multaq etiã ex his
regi parabantur. Mane autẽ ad aulan
uenientes ptolomeum salutabant ⁊ tnt¬
sus ad eundem locum redibant. ⁊ manꝰ
in mari lauantes ⁊ seipõs purifieaites.

Expanded text:
cebat autem rex maxima bona sibi praesentia eorum fieri: nam profuisse ei quod didicisset ab illis quemadmodum deberet. Jussit autem singulis dari talenta, ac deputavit illis qui eos perducere ad diversorium deberent. Postquam vero tres excesserunt dies, congregans eos Demiens pontem, abiit in partes Aquiloni conjunctas, conciliumque fecit in domo prope littus stante et apta secretis ad cogitationem negotiorum. Ubi eos perducens petebat omnia quae opus habebant ad legis interpretationem ipsis praesentibus, ut incessanter opus implerent. Cumque illi munificenter et laboriose cautam interpretationem facerent, usque ad horam nonam in hoc sedentes ad curam corporis vertebantur. Ita eos invitante Dorotheo et opulenter conversationis salubria praebente, multaque etiam ex his quae regi parabantur, mane ad aulam venientes, Ptholomaeum salutabant, et rursus ad eumdem locum redibant, et manus in mari lavantes, et seipsos purificantes;
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotum onia. Nam defuncto eleararo¬
lusteꝑit cunis post uite finem onias¬
in honore successit filius existens sim¬
monis cognomine uisti. qui sĩmon fra¬
ter eleazari. sicut prediximus erat. Is¬
autẽ omas paruulus mente. ⁊ pecunus
auarus existens. ꝓ populo regib uecti¬
gal qd̃ patres eorum ex propriis dabãt
dens: ad iram regem ꝑtolomeum cõmo¬
tem tributa: ⁊ interminabatur ite si

Expanded text:
cerdotii, defuncto Eleazarosuscepit. Cujus post vitae finem, Onias successit, filius existens Simonis, cognomine Justi. Qui Simon frater Eleazari, sicut praediximus, erat. Qui Onias, parvulus mente et pecuniis avarus existens, pro populo regium vectigal, quod patres ejus ex propriis dabant dens, ad iram regem Ptholomaeum commotem tri
Abbreviated transcription (Latin):
his uiris uoluisset reuerti ad se. eum ꝑ¬
mitteret. dum nimium delectaretur cũ eru¬
ditis semꝑ habere sermonem. ⁊ diuitias
fieri contigit.
In petrauerunt autẽ ⁊ a regib asye ho¬
norem qm̃ cum eis castra metati sunt.
Nam seleueus nomine nichanor. in ci¬
utatib quas ꝑ asiam edificauerat. ⁊ in¬
feriore syria. ⁊ in ip̃a metropoli antiochi¬
a. republica sua dignos eos fecit. ⁊ equũ
eis honorem cum habitatorib macedo¬
nib ⁊ grecis deputauit. Hactenus in e

Expanded text:
his viris voluisset reverti ad se, eum permitteret, eo quod nimium delectaretur cum eruditis semper habere sermonem, et divitias fieri contigit. Impetraverunt autem et a regibus Asiae honorem, quoniam cum eis castrametati sunt. Nam Seleucus nomine Nicanor in civitatibus quas per Asiam aedificaverat, et in inferiore Syria et ipsa metropoli Antiochia republica sua dignos eos effecit, et aequum eis honorem cum habitatoribus Macedonibus et Graecis deputavit. CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
gens contra eum iurta fontẽ iod ans¬
Postea ui autiocho capiente srie aur
te gens uideorum ad eum transiens.
in cruitatem omeni etus eius ȩreretsi
suscepit.⁊ elephantis habundant̃ al¬
ñta prebuerunt. ⁊ obsidenti eos qͥas
soopa in aree iherosolimorum reliei st̃.
custodes prono animo auxiliũ p̃stitert̃
Igitur antiochꝰ iustum arbitratꝰ uidem
erga se studium libalit̾ remunerandũ
scripsit magistratib ⁊ amicis testimoni¬
ũ eribens qd̾ ab eis bene tractatꝰ est S
⁊ donationes quas eis ꝓ grã retribuere
cogitauit. manifeste ullis innotuit. Re¬

Expanded text:
gens contra eum juxta fontem JordanisPostea vero Antiocho capiente Samariam te gens Judaeorum ad eum transiens, in civitatem omnem ejus exercitum suscepit, et elephantis abundanter alimenta praebuit, et obsidenti eos qui ab Scopa in arce Hierosolymorum relicti sunt custodes prono animo auxilium praestiterunt. Igitur Antiochus, justum arbitratus Judaeorum erga se studium liberaliter remunerandum, scripsit magistratibus, et amicis, testimonium exhibens, quod ab eis bene tractatus est. Sed et donationes, quas eis pro gratia retribuere cogitavit, manifeste illis innotuit,
Abbreviated transcription (Latin):
marent.⁊ ideo ociose uł in suspecte seg¬
apprehendissent. crudelit̃ eis dñabatur.
Testis est oratiom mee ouidius abartacides
qui successorum alexandri facta. conscri
diceret. Est gens q̃ uidea dicitur euta¬
tem munitã ⁊ magnam iherosolimã

Expanded text:
otiosi et insuspecti segapprehendisset crudeliter eis dominabatur Testis est orationis meae Ovidius Sabatarcides, qui successorum Alexandri facta conscribdiceret: Est gens, quae Judaea dicitur, civitatem munitam et magnam Hierosolymam
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis aristee donationem poscis. Sosi¬
bio uͦ cum presentib dicente dignum ẽẽ
munificentia sua. si deo qui regnum ei do¬
nauit. has gr̃arum uices offerret. propte¬
rea letatus nissit ut de militib merces
annone prestaretur. ⁊ ꝑ singulo captiuo
ta proponere promisit. ꝑ q̃ munificẽ¬
tiam suam ⁊ aristei peticionem confir¬
maret. Propterea uoluntas dei affuit.
ꝑ quam non tm̃ illos qui a patre eius ⁊
ẽxerettu illuis translati fuissent. Uerũp
tũ illos qui sub regno eius extitissent.
absolutiont donaret. ł si qui postea su¬
ꝑuenissent ꝓ quorum redemptione
plus qm̃ quadragenta talenta sunt a

Expanded text:
a nobis, Aristaee, donationem poscis. Sosia nobis, Aristaee, donationem poscis. Sosibio vero cum praesentibus dicente dignum esse munificentia sua si Deo, qui regnum ei donavit, has gratiarum vices offerret, propterea laetus jussit ut militibus merces annonae praestaretur et pro singulo captivo ta proponere promisit, per quae munificentiam suam et Aristaei petitionem confirmaret. Praeterea voluntas Dei adfuit, per quam non tantum illos qui a patre ejus vel exercitu ejus translati fuissent, verum etiam illos qui sub regno ejus erant, absolutioni donaret, vel si qui postea supervenissent, pro quorum redemptione plus quam quadringenta talenta sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
cederet. Quorum sententia confirmata.¬
dicens. Minime rex oportet uana nos spe
negligentes decipi: s ueritatẽ initimat.
Nam si legem iudeorum ñ tm̃ transcl¬
bere s etiam interpretari ꝓ tua grã stu¬
demus: qua ratione possit hoc fieri
tot uideis in regno tuo seruientib
ac deo qui leges exposuit ꝓ tui regni
tutela remittere. Nam cum nutra sẽ¬
pius indagassem. cognoui factorem eos
omĩum deum colere quem nos ⁊eua
idest iouem nominamus. ed ouilb
dulget eui idest inuere. Qua prop̾
ad honorem dei que maxina eligis
placant. liberos eos patrie morib ꝙ suis
restitue. Cognosce tñ princeps me nec affinẽ eis
torem deum scirem. suariter suos bñfacto¬
res amplecti ad hanc peticionem ꝑ ueni.
Postqmͣ hec aresteus locutus est ⁊ rex in
eum huari ⁊ ridenti ualtu aspexit. quã¬
ta inquit arbitraris milia posse dimit¬
tiꝰ Tunc andreas respondit dum inter¬
fuisset ⁊ dixit. Paulo plus qmͣ centũ mi¬
lia possunt existere. Non paruam inquit

Expanded text:
eae: quorum sententia confirmaticens: Minime, rex, oportet vana nos spe negligenter decipi, sed veritatem intimare. Nam si legem Judaeorum non tantum transcribere, sed etiam interpretari pro tua gratia studemus, habes qua ratione possit hoc fieri, tot Judaeos in regno tuo servientibusac Deo qui leges eis posuit pro tui regni tutela mittere. Nam cum multa saepius indagassem, cognovi factorem eos omnium Deum colere, quem nos Zena, id est, Jovem, nominamus, quod omnibus indulget zen, id est, vivere. Quapropter ad honorem Dei, quem maxima religione placant, liberos eos patriae moribusque suis restituere. Cognosce tamen, princeps, me nec affinem eis torem Deum scirem, suaviter vos benefactores amplecti ad hanc petitionem perveni. Postquam hoc Aristaeus locutus est, et rex in eum hilari et ridenti vultu conspexit: Quanta, inquit, arbitraris millia posse dimitti? Tunc Andreas respondit, cum interesset, et dixit, Paulo plus quam centum millia possunt. Non parvam, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
sini promilit. Ec ee quidẽ transinisit eos.
dorans imicuiq rex optimas solas ex
auni talenta duo ⁊ calitem untuis tasenti.
totũ q comuui thorum. Panies taleite
sacerdotum eleazaro destinauit ꝑ eos lec¬
tos cum argenteis pedib decem. ⁊ conue¬
mentẽ eis suꝑledilem ⁊ calicem talentorũ
triginta. insuꝑ stolas decem ⁊ purpurã ⁊
coronan decoram. ⁊ lineas de bisso centum.
precerea ⁊ pateras ⁊ trullam ⁊ libatoria

Expanded text:
in aliquo dramate horum meminisse quae mas stolas, et auri talenta duo, et calicem unius talenti, totumque convivii thorum. Principi autem sacerdotum Eleazaro destinavit per eos lectos cum argenteis pedibus decem, et convenientem eis supellectilem, et calicem talentorum triginta: insuper stolas decem, et purpuram, et coronam decoram, et lineas de bysso centum. Praeterea et pateras, et trullam, et libatoria
Abbreviated transcription (Latin):
qmͦ alexandriam ꝑuentum est. ⁊ ptolo¬
um legatos euocari p̃cepit. Qui uenientes
epłas quas a principe sacerdotum depor¬
tauerunt obtulerunt. ⁊ ea q̃ uerbis eos
disserere uisserat edixerunt. Studens aũ¬

Expanded text:
tur Alexandriam perventum est, et ut Ptholoum legatos introducere jussit. Qui venientes, epistolas quas a principe sacerdotum deportabant obtulerunt; et ea quae verbis eos disserere jusserat, edixerunt. Dumqu
Abbreviated transcription (Latin):
gente nr̃a conscripsit. Phtolomeus uͦ multos
captiuos a montana uidee uł a uicinis lo¬
cis iherosolimorum idest a samaria ł agari¬
rin trahens ad egiptum cominigrauit. S
cum cognouisset eos quos ab iherosolimis¬
traxerat. firmos iꝰrisnirandił dei eultores
existere cum alexandro. legationem ad eos¬
mittendi sic respondissent. dario iuuente
contra eum arma nequaqm sumere. Un¬
de post darii expugnationem multos ad
castella deputauit. ⁊ parit̾ cum macedoni¬
b alexandrie ciues statuit. fidemq: ab
ipis recepit. ut nepotib siuis societatẽ
custod irent. cum ⁊ alii ñ panci uidei spõ¬
te ad egiptum ꝑuenissent. opulentia
locorum ꝑtolomei ꝙ munificentia inui¬
dati quorum nepotes seditiones contra
samaritas dum sue gentis patriam obla¬
tionem seruare festinarent excitabant.
illic transmitti oportere. Sichimite uͦ ad
gariz in montem destinari ubebant.

Expanded text:
Judaeorum conscripsit. Ptholomaeus vero multos captivos a montanis Judaeae vel a vicinis locis Hierosolymorum, id est, a Samaria vel Agarizin trahens, ad Aegyptum commigravit: sed cum cognovisset eos quos ab Hierosolymis abstraxerat, firmos jurisjurandi et Dei cultores existere, cum Alexander ad eos legationem mitteret, sic respondissent, Dario vivente contra eum arma nequaquam sumere. Unde post Darii expugnationem multos ad castella deputavit, et partes cum Macedonibus Alexandriae cives statuit fidemque ab ipsis recepit, ut nepotibus suis societatem custodirent; cum et alii non pauci Judaei sponte ad Aegyptum pervenissent, opulentia locorum Ptholomaeique munificentia invitati. Quorum nepotes seditiones contra Samaritas, dum suae gentis patriam oblationem servare festinarent, excitabant. nes illuc transmitti oportere. Sychimitae vero, ad Garizin montem destinari jubebant.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum gentis iudee. hecfienideman¬
dans. Aristeus añ amieus regis necessariꝰ
cum sepus ante nisus eet petre ptolo¬
meum. quatinus dimitteret aptiuos in¬
deos qui sub imꝑio eius eeñe. tempus
hoc peticionib prosꝑum arbitratus añ
loquitur primatib custõdum regii cn¬
poris. sosibio tarentino. ⁊ andree ut simul¬

Expanded text:
sacerdotum gentis Judaeae, hoc fieri demandans. Aristeus autem, amicus regis necessariuscum saepius ante nisus esset petere Ptholomaeum quatinus dimitteret captivos Judaeos qui sub imperio ejus essent; tempus hoc petitionis prosperum arbitratus, ante loquitur primatibus custodum regis corporis, Sosibio, Tarentino et Andreae: qu
Abbreviated transcription (Latin):
ta tolerasse. dum terra eorum diuersis
calamitatib subiaceret. cum illis qͥ hu¬
milem syriam habitare uidebant᷑. Nã
cũ anthiocus pugnasset contra euꝑatorẽ
ptolomeũ ⁊ eius filiũ ptolomeñ. cogno¬
mine epyꝑhanẽ. laborare contigit eos eo
conuincente.⁊ uictos eadem pati ut pares
existerent. naui turbate ⁊ tempestatib
fluctuanti dũ ĩt felicitatẽ ⁊ calamitatẽ
ueisset ptolomeũ antiochus uideã recepit

Expanded text:
t tolerasse mala, dum terra eorum diversis calamitatibus subjaceret, cum illis qui humilem Syriam habitare videbantur. Nam cum Antiochus pugnasset contra Eupatorem Ptholomaeum, et ejus filium Ptholomaeum, cognomine Epiphanem, laborare contigit Judaeos, Antiocho vincente eadem pati, ut pares existerent navi turbatae et tempestatibus fluctuanti, dum inter felicitatem et calamitatem ue vicisset Ptholomaeum Anti
Abbreviated transcription (Latin):
iussit dorotheo solita ministrare quib
om̃s iudei ad eum uenientes utebantur.
Tunc itaq sacros precones ⁊ immolatores
⁊ alios qui uota faciunt recusauit. ⁊ u¬
num de seniorib nomine heliseũ sacer¬
dotem existentem rex petunt face̾ oratõnẽ.
Qui in medio stans regi bona ⁊ subiec¬
tis eus optauit. Et post plausus cũ gau¬
dio ⁊ clamore omnim surrexerunt: ⁊ de¬
tum satis uisum est ei cepie philosophari.
⁊ unumquẽq eorum naturales ꝑcunctari
sermones: ⁊ ad contemplationẽ questionis
accendere. Caite illis ad om̃ĩa respon¬
dentib q̃ eis obiecta eeñt ⁊ explanantib:
gauisus ꝑ duodecim dies hoc conuiuiũ
construxit. Et qui uult singula cognos¬
cere q̃ in conuuuo p̃parata sunti legat
noltrmina aristei q̃ propt̃ hec conseripserat.
et cognosert. Oirante uͦ eos ñ ts̃i¬

Expanded text:
jussit Dorotheo solita ministrare, quibus jussit Dorotheo solita ministrare, quibus omnes Judaei ad eum venientes utebantur. Tunc itaque sacros praecones et immolatores et alios qui vota faciunt recusavit, et unum a senioribus nomine Heliseum sacerdotem existentem repetivit facere orationem. Qui in medio stans, regi bona et subjectis ejus optavit, et plausus cum gaudio et clamore omnium surrexerunt, et dentum satis ei visum est, coepit philosophari, et unumquemque eorum naturales percontari sermones, et ad contemplationem quaestionis accendere. Caute illis ad omnia respondentibus, quae eis objecta essent et explanantibus, gavisus per duodecim dies hoc convivium construxit. Et qui vult singula cognoscere quae in convivio praeparata sunt, legat volumina Aristaei quae propter haec conscripserat, et agnos
Abbreviated transcription (Latin):
dio uicerat. Epulari etiam secum eospie¬
cepit. hospicia ꝙ in arce denuntiauit. eis
omia deputari. Nichanor autẽ suꝑ suscep¬
tionem ꝑegrinorum constitutus. dorothe¬
um uocans qui de his curam habebat:
uissit singulis necessaria p̃parare. Nam
ita dispositum a rege fuerat ut alim̃ta
quib singule euutates utuntur exibe¬
rentur. indulgentiã consuetudine ꝑegͥ¬
norum. ad eos uenientium ⁊ eis omĩa p̃¬
pararentur. quatinus cibis solitis ma¬
gis delectarentur. ne forsitan corruꝑti ex¬
traneis grauarentur. Qd̃ ⁊ cirra istos
effectum est. Porotheo uͦ quẽ ꝓ sinceritate
iite suꝑ hec rex constituerat ꝑ quẽ ⁊ pre¬
parauerat omĩa q̃ ad huius modi conui¬
ua conuenirent. hec implente. in duas
partes eos discumbere precepit. partẽ
quidem mediam eorum ad dexteram suã.
reliquos autẽ post eius accubitum. ni¬
chil p̃termittens qd̾ ad eorũ honorificẽ¬
tiam ꝑtineret. Postqmͣ aũ ita discubuert̃

Expanded text:
lio vicerat. Epulari etiam secum eos praelio vicerat. Epulari etiam secum eos praecepit hospitiaque in arce denuntiavit eis omnia deputari. Nicanor autem, super susceptionem peregrinorum constitutus, Dorotheum vocans qui de his curam habebat, jussit singulis necessaria praeparare. Nam ita dispositum a rege fuerat ut alimenta quibus singulae civitates utuntur, exhiberentur indulgentia consuetudini peregrinorum ad eos venientium, et eis omnia pararentur, quatenus cibis solitis magis delectarentur, ne forsan corrupti extraneis gravarentur. Quod et circa istos effectum est. Dorotheo vero, quem pro sinceritate vitae super hoc rex constituerat, per quem et praeparaverat omnia quae ad hujusmodi convivia convenirent, hoc implente, in duas partes eos discumbere praecepit, partem quidem mediam eorum ad dexteram suam, reliquos autem post ejus accubitum, nihil praetermittens, quod ad eorum honorificentiam pertineret. Postquam autem ita discubuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
natos expectabant. Dumq seniores cũ
Doms q̃ regi deportanda princeps sacer¬
dotum eis dederat aduenissent. eũ uolu
reis conscripte leges continebantur. ⁊ rex
uelarent ⁊ ostenderent tenuitatem m̃bra¬
ne ł uncomp̃hensibilem eorũ compaginẽ:
rex miratus est. qd̃ ita fuissent compacta.
Dumꝙ hoc diu fecisset. grãs inquit ago
uobis quidem qd̃ uenistis. matores uͦ illi
qui uos destinauit. s ante om̃s deo euius
he leges uenerande probantur. Cumq cla¬
massent seniores Phii qui p̃sentes erant.
orantes prospera regi diuinitus euenire.
niium delectatus prorupit ad lacrimas.
Nam sepus natura hoc summo gau¬
dio patitur qd̃ etiam dolentib solet acci¬
dere. Tunc uissit codices primatib officii
designari. uiros autẽ osculatus equũ du¬
xit ẽẽ primum ad eos facere sermonẽ. ꝓ
totũ uite sue tempꝰ se celebrare promisit.
Nam euenit eũdẽ ẽẽ pͥmũ p̃sentie illoꝵ ⁊
uictorie diem quo antigonum nauali pre¬

Expanded text:
rat, edixerunt. Dumque seniores cum donis quae regi deportanda princeps sacerdotum eis dederat advenissent in praesenreis conscriptae leges continebantur, rex velarent et ostenderent tenuitatem membranae, vel incomprehensibilem eorum compaginem, rex miratus est quod ita fuissent compacti. Dumque hoc diutius fecisset, Gratias ago, inquit, vobis quidem quod venistis, majores vero illi qui vos destinavit; sed ante omnes Deo, cujus hae leges venerandae probantur. Cumque clamassent seniores et hi qui in praesenti erant, orantes prospera regi divinitus evenire, nimium delectatus, prorupit in lacrymas. Nam saepius natura hoc pro summo gaudio patitur, quod etiam dolentibus solet accidere. Et tunc jussit codices primatibus officii designari. Viros autem osculatus, aequum dixit esse primum ad eos facere sermonem de totum vitae suae tempus se celebrare promisit. Nam evenit eumdem esse praesentiae illorum, et victoriae diem quo Antigonum navali prae
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Defuncto principe sacerdotum ona
filius eius symon successor extitit. qui
tus est appellatus. propter pietateni qu
in deum ⁊ fauorem quam erga regen
habuisse uidebatur. Quo mortuo ⁊ fili¬
um infantulum relinquente nomine
omam. frater eius eleararus de quo ser¬
cii suscepit. ad quen ꝑtolomeus huiuis

Expanded text:
causa. Defuncto principe sacerdotum Onia, filius ejus Simon successor exstitit, qui Justus est appellatus propter pietatem quam in Deum, et favorem quem erga regem habuisse videbatur. Quo mortuo et filium infantulum relinquente nomine Oniam, frater ejus Eleazarus prtii accepi
Abbreviated transcription (Latin):
lareus suꝑ bibliothecam regis constitu
tus. dum studeret onnia ꝑ uinuersam
terram inuenta uolumina congregare.
⁊ acquirere si quid audissee dignum
industria. ł uoluntate regis. quẽ erga
collectionem codicum munificent̃ accẽ¬
di cognosceret. interrogatus a ptolomeo
qͣ milia cod ieum haberet. cũ uginti
milia iam res ponderet. s paulopos d

Expanded text:
lerius, super bibliothecam constitutus regis, dum studeret omnia per universam terram inventa volumina congregare et acquirere, si quid audisset dignum industria vel voluntate regis, quem erga collectionem codicum munificenter accendi cognoverat: interrogatus a Ptholomaeo quot millia codicum haberet, cum viginti millia jam
Abbreviated transcription (Latin):
regum głosissimus atq religiosissimꝰ.
⁊ prudentia ⁊ diuitiis excelleret uni¬
uersos. qui ante eum hebreorum te¬
nuerunt principatũ. non in his usq
do relinquens sollempnium custodiã

Expanded text:
regum gloriosissimus atque religiosissimus, et prudentia, et divitiis excelleret universos qui ante eum Hebraeorum tenuerunt principatum, non in his usquequoniam relinquens solemnium custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
mnatum est. Interea quidam propħa
nomine iureheas aredens ad unum
isidelitariu. pete ut eum in capite ꝓ
uoluntate dei peruteret. Quo nolente
pred urit a qua coqd̾ mnobediens eẽt
piereduo sos dum illi homine coe

Expanded text:
t: « Interea quidam propheta, nomine Michaeas, accedens ad unum Israelitarum petiit ut eum in capite pro voluntate Dei percuteret. Quo nolente, praedixit ei quia eo quod inobediens esset perimeretur. Quod dum illi
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu constitutus accepisset a quo¬
dam tribuno seritandum captiuum.
sibiq dictum ut si captinus fuge¬
ret. ip̃e moreretur. Quo fugiente: is qui
eum tradiderat mortem el minaretur
inferre. Tunc respondente achab mor¬
tem ei imminere iustissimam soluens
caput agnitus est micheas ẽẽ propheca
Hac enim parabola utebatur propter
sermones quos ei erat dicturus. Ait
namq qm̃ cum deus ei concessisset.
ut supplicium hostis eutaderet. ip̃e i¬
nimicum eius adadum qui deum blas¬
phemauerat dimisisset. ⁊ propterea
deris decreuisset ip̃m quidem ab illo
ꝑ imi. populum uͦ ab eius exercitus
inuasione consumi. Iratus uͦ achab
prophe illum quidem clausum serua¬
re ussit. confusus autem michee ser¬
monib ad suam domum remeauit.

Expanded text:
exercitu constitutus, accepisset a quodam tribuno servandum captivum, sibique ab eo dictum ut, si captivus fugeret, ipse moreretur; quo fugiente, is qui eum tradiderat mortem ei minaretur inferre. Tum, respondente Achab mortem ei imminere justissimam, solvens caput, agnitus est Michaeas esse propheta. » Hac enim parabola utebatur propter sermones quos ei erat dicturus. Ait namque, quoniam Deus ei concessisset ut supplicium hostis evaderet, ipse inimicum ejus Achabum, qui Deum blasphemaverat dimisisset, et propterea Deus decrevisset ipsum quidem ab illo perimi, populum vero ab ejus exercitus invasione consumi. Iratus vero Achab prophetam illum quidem clausum servari jussit; confusus autem Micheae sermonibus ad suam domum remeavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec siecitas deficeret. Meminit autẽ hꝰ
siccitatis ⁊ menander in gestis ythabali¬
tyriorum regis: ita dicens. Et siccitas suꝑ
eos fcã est amense yꝑberrtheon usq ad
supplicearee: multa flumina sunt emis¬

Expanded text:
 siccitate. Meminit autem hujus siccitatis Menander in gestis Nalithiorum regis dicens: Et siccitas super eos facta est a mense Hyperueritheon usque ad supplicaret, multa flumina sunt emis
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit. Et hec cura hactenus apud
nos multum preualere dinoscitur.
Uidi ⁊ enim quendam eleazaruni de
gente nr̃a presente uespasiano ⁊ eius
curantem eos qui a demonib uexa¬
fuit huius modi. Intulit narib eius
qui a demonio uexabatur anulum
a salomone monstratam. Demnde de

Expanded text:
i, quae cura hactenus apud nos multum valere dignoscitur. Vidi enim ego quemdam Eleazarum, de gente nostra, praesente Vespasiano et curantem eos qui a daemonibus vexafuit hujusmodi: Intulit naribus ejus qui a daemonio vexabatur, annulum a Salomone monstratum, et re
Abbreviated transcription (Latin):
tiis indicare uult. Ait enim qm̃ ⁊ statuas
eorum qui se sine prelio tradiderunt re¬
liquit. ⁊ mulierum genitalia in eis ce¬
sine prelio ciuitatem. Dixit autẽ ⁊ echio¬
pas ab egiptiis didicisse: genitaliũ err¬

Expanded text:
tus Halicarnes. Ait enim: Quoniam et statuas eorum qui se sine praelio tradiderunt reliquerit, et mulierum genitalia in eis cesine praelio tradidit. Dixit autem et Aethiopas ab Aegyptiis didicisse genitalium cir
Abbreviated transcription (Latin):
bantur eum enim currus nuille. ⁊ ducen¬
ti. equitum uͦ sexaginta milia ⁊ qua¬
draginta milia peditum. quorum plu¬
rimos habebat libias. ⁊ etyopas. Inua¬
dens itaq hebreorum regionem mu¬
nitissimas roboam cuutates. sine di¬

Expanded text:
bantur regem Aegypti currus mille et ducenti, equitum sexaginta millia, et quadraginta millia peditum, quorum plurimos habebat Libya, et Aethiopes. Invadens itaque Hebraeorum regionem, munitissimas civitates sine di
Abbreviated transcription (Latin):
naginta ⁊ sepultus est in iherosolimis
cunctos felicitate ⁊ prudentia ⁊ duuiti-¬
is reges excellens. precer illa in quib
circa senectutem deceptus mulierum
ardore preuaricatus est. de quib ⁊ de

Expanded text:
t sepultus est in Hierosolymis cunctos felicitate et prudentia et divitiis reges excellens, praeter illa in quibus circa senectutem deceptus mulierum ardore praevaricatus est. » Quod aute
Abbreviated transcription (Latin):
tib exornauit. Ascendens q in montẽ
libanum siluam maximam ad sacrorũ
secuit ẽdificia. Adiecit hec regem ihero¬
soumorum. salomonem misisse ad hyfã
tiri regem figuras quasdam ⁊ petisse
ab eo solutionem ita ut si non posset dis¬
cernere soluenti pecunias daret. Cumꝙ.
fateretur hiram non posse se illa dissol¬
uere. multa q: foret pecuniarum decri¬
menta passurus. ꝑ abdimum quendã
tirium que proposita fuerant st̃ solu¬
ta. ⁊ alia ab eo proposita que si salomon
non solueret hiram regi pecunias mul¬
ros ꝓ munimine turrib indi¬
gere alia ꝙ tuitione nam scđm ciui¬
datis meritum oportebat etiam copi

Expanded text:
tibus exornavit, ascendensque in montem tibus exornavit, ascendensque in montem Libanum silvam maximam ad sacrorum secuit aedificia. Adjecit etiam haec: Regem Hierosolymorum Solomonem misisse ad Hyram Tyri regem figuras quasdam, et petisse ab eo solutionem, ita ut si non posset discernere, solvendi pecunias daret. Cumque fateretur Hyram posse se illa solvere, multaque foret pecuniarum detrimenta passurus, per Abdimum quemdam Tyrium quae proposita fuerant sunt soluta, et alia ab eo proposita, quae si Solomon non solveret, Hyram regi pecunias mulros pro munimine turribus indigere, aliaque tuitione, nam secundum civitatis meritum oportebat etiam copi
Abbreviated transcription (Latin):
ad lumen. Meminit autẽ horum duoꝵ
regum ⁊ menander qui ex phenica lin¬
gua antiquitates syrorum in uocem
conuertit helladicam ita dicẽs. Mori¬
ente autem abibalo successit in eius
regnum filius enis iram. Qui dum iu¬
amplum terre spacium ⁊ auream colũ¬
nam que est in iouis templo edificauit
insuꝑ ⁊ lignorum materiam. a monte
libano incidre ad tecta templorum ⁊ de¬
struens antiqua sacraria templum e¬
dificauit herculis. ⁊ astarse. ⁊ primũ
herculi hoc erexit. mense piritio. ⁊ con¬
tra eucheos tributa non reddentes egit
exercitum. eis qr sibi subditis denuo
abdemon filius iuuenculus qui semꝑ
propositionib quas imperasset ihe¬
rosolimorum rex euncebat. Memi¬
nit autẽ etiam dion historiographus
ita dicens. Abibalo moriente filius eiꝰ
hiram regnauit. Hio partem ciuitatis
positam ad orientem diruit. ⁊ maio¬
rem urbem effecit. ⁊ olimpii ious
templum destruens mẽdium locum
ciuitati coniunxit. ⁊ aureis anechima¬

Expanded text:
mis. Meminit autem horum duorum regum Menander, qui ex Phoenica lingua antiquitates Syrorum in vocem convertit Helladicam, ita dicens: Moriente autem Abibalo, successit in ejus regnum filius ejus Hyram. Qui dum viamplum terrae spatium et auream columnam, quae est in Jovis templo, aedificavit; insuper et lignorum materiam a monte Libano incidit ad tecta templorum, et destruens antiqua sacraria, templum aedificavit Herculis et Hastarsae, et primum Herculi hoc erexit mense Piritio. Et contra Eucheos tributa non reddentes egit exercitum, eisque sibi subditis, denuoAbdemonis filius juvenculus, qui semper propositionibus quas imperasset Hierosolymorum rex evincebat. Meminit horum etiam Dion historiographus ita dicens: Abibalo moriente, filius ejus Hyram regnavit. Hic partem civitatis positam ad Orientem diruit, et majorem urbem effecit, et Olympici Jovis templum destruens, medium locum civitati conjunxit, et aureis anathema
Abbreviated transcription (Latin):
ricesimo autem anno regis asaph
amarin suscepit imperium ite¬
nuit annis duodecim. Quorum sȩt
autem in ciuitate que samareon ap¬
pellatur. a grecis uͦ samarian hi
autẽ nominauit eam samateon: all¬
maro quodam qui ei montem uemil¬
dauerat. in quo constituerat euitae
In nullo autẽ differebat priorum asli

Expanded text:
ricesimo autem anno regis Asaph, Ambri suscepit imperium, et tenuit annis duodecim, quorum sex autem in civitate, quae Maraon appellatur, a Graecis vero Samaria. Hic autem nominavit eam Somareon a Somaro quodam, qui ei montem venundaverat, in quo constituerat civitatem. In nullo autem differebat prioribus regibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore quo iam salomon in malis
erat propter preuaricationes pr̃e¬
tas ⁊ dei partter iram dimissus
a pharaone. uenit in soumeam a l
iam non posset eum salomon cll¬
gere qd̾ multis presidiis serualatil
recessit facies eius initisa. suigns s
inde uenit in syriam. Iunctus aite
illic cuidam raaz nomine qui rege¬

Expanded text:
t, quo jam Salomon in malis erat propter praevaricationes praedictas, et Dei ariter ram dimissus, Adher a Pharaone venit in Idumaeam, et cum jam non posset eum Salomon colligere quod multis praesidiis servabatur, recessit facies ejus invisa, surgensque inde venit in Syriam. Junctus autem illic cuidam Raaz nomine e
Abbreviated transcription (Latin):
compleret. Etate siquidem procedente
⁊ ratione propter tempus pariter in¬
firmante. cum iam non posset studia
patria retinere. deum quidem propri¬
um duarum uxorum iugiter honora¬

Expanded text:
culturas. Aetate siquidem procedente et ratione propter tempus pariter infirmante, cum jam non posset studia paterna retinere, deum quidem proprium duarum uxorum jugiter honora
Abbreviated transcription (Latin):
ficile namq est enumerare magnitudinẽ
⁊ narietatem domorum aularumq re¬
galium quanta erant maxima ⁊ quanta
horum inferiora ⁊ quanta sub terra q̃
uideri non poterant. necnon ⁊ puleritu¬
dinem solariorum ⁊ iuridiarioꝵ que
erant facta delectabiliter ad aspectũ
quo exusta corpora possint a hestus ar¬
Dore refugere. Et ut breuiter dicam to¬
tam regiam domum ex albo lapide ⁊ ce¬
dro. ⁊ auro ⁊ argento splendide nimis
⁊ opuł lentissime instruxit cameras
⁊ parietes uestiit auro. quomͦ dei tẽ¬
plum resplendentes exibuit.

Expanded text:
ficile namque est enumerare magnitudinem et varietatem domuum, aularumque regalium, quanta erant maxima et quanta horum inferiora et quanta sub terra, quae videri non poterant, nec non et pulchritudinem solariorum et viridariorum quae erant facta delectabiliter ad aspectum, quo exusta corpora possent ab aestus ardore refugere. Et, ut breviter dicam, totam regiam domum ex lapide albo, et cedro, et auro, et argento, splendido nimis et opulentissime instruxit: cameras et parietes vestivit auro, et, quomodo Dei templum, resplendentem exhibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluit deus. exercitũ autem abia fe¬
cit excelsiorem. Nam quanta in illo bel¬
lo refertur cedes commissa fuisse neꝙ
grecorum neq barbarorum testantur.¬
deo conferente uictoriam. Quingen¬
da enim milia hostium bello prostrata st̃.¬

Expanded text:
dissolvit; exercitum autem Abiae fecit excelsiorem. Nam quanta nullo bello refertur caedes fuisse commissa, neque Graecorum, neque Barbarorum, mirabDeo conferente, victoriam. Quingenta enim millia hostium bello prostrata s
Abbreviated transcription (Latin):
misit eccłiam cum sacrificia cele¬
brasset. ꝓ se ⁊ ꝑ uniuiersis hebreis.
ĩdest uitulos quidem iuginti duo mi¬
lia oues autẽ centum uginti milia.
Tum enim prius in templo sacrificia
celebrata sunt. ⁊ in eo epulati sunt om̃s
hebrei cum uxorib suis ⁊ filiis. insuꝑ
etiam ⁊ festiurtatem q̃ uocatur sce¬
nophegia faciens ante templum.
olare nimis ⁊ magnifice dieb quatuor¬
decim rex cum omĩ populo pariter epu¬
latus est. Cum hec fuissent sufficient̃
exibita nichil ꝙ deẽt circa pietatis
diuine culturam dimrtente rege sin¬
guli ad propria remearunt. agentes
grãs regi propter prouidentiam quã
habuissent ⁊ opera que fecisset. ⁊ orantes
deum ut eis regem preberet longeuo tẽ¬
pore salomonem agebant reuertentes
cum gaudio sublimiter. ⁊ cum delecta¬
tione hymnos decantantes ita ut
ea iocunditate sine labore ad propria

Expanded text:
Ecclesiam, cum sacrificia celebrasset pro se et universis Hebraeis, id est, vitulos quidem viginti duo millia, oves autem centum viginti millia. Tunc enim prius in templo sacrificia celebrata sunt, et in toto epulati sunt omnes Hebraei cum uxoribus suis et filiis; insuper etiam et festivitatem quae vocatur Scenopegia faciens ante templum, clare nimis et magnifice diebus quatuordecim rex cum omni populo suo pariter epulatus est. Cumque haec fuissent sufficienter exhibita, nihilque deesset circa pietatis divinae culturam, dimissi a rege singuli ad propria remearunt, agentes gratias regi propter providentiam quam habuisset, et opera quae fecisset, et orantes Deum ut eis regem praeberet longaevo tempore Salomonem; agebant revertentes cum gaudio sublimiter, et cum delectatione homines decantantes, ita ut ea jucunditate sine labore ad propria
Abbreviated transcription (Latin):
las autẽ sacerdotales pontificib emm
his que pendebant ad pedes ⁊ suu¬
merales ⁊ rationales ⁊ gemiis nill
Corona uͦ in qua deum moyses isa¬
serat una fuit. ⁊ ad hunc diemisꝙ
ꝑmansit. Sacerdotales autẽ stolis
bysso contextas. ⁊ ⁊onas purpurs
singulis decem milia ⁊ tubas sal
preceptum moysi. ducenta il
Item stolas leuitarum hunnos
tium ex bisso ducenta milia
strumenta musica. ⁊ ad hyue
dicendos adinuenta queꝙ aill
nabla. ⁊ cinara ex elestro contlas
quadraginta milia. hec omĩa dh
norem dei salomon copiose. magil¬
ce fabricatus est. in nullo pasdus de¬
stens. s circa ornamenta templi ul
est precipua iargitate: q̃ etiã i l¬
sauris dei recondiditz

Expanded text:
las sacerdotales pontificibus cum his quae pendebant ad pedes et superhumerales et rationales et gemmis mille. Corona vero, in qua Dominum Moyses inscripserat, una fuit: ad hunc diem usque permansit. Sacerdotales autem stolas et bysso contextas et zonas purpureas singulis decem millia, et tubas secundum praeceptum Moysi ducenta millia. Item stolas Levitarum hymnos dicentium ex bysso ducenta millia, et instrumenta musica et ad hymnos ducendos inventa, quae vocantur nabla et cinara, ex electo constituit quadraginta millia. » Haec omnia ad honorem Dei Salomon copiose et magnifice fabricatus est, in nullo parcus existens, sed circa ornamenta templi usus est praecipua largitate, quae etiam in thesauros Dei recondidit.
Abbreviated transcription (Latin):
in quo de uictoria confiditis: An in ui¬
tutis. que ur̃e sunt impietatis ⁊ non
religionis indicia. An certe spem uobis¬
transcendit: S nulla uirtus illic est.
ubi licet cum multis milib aliquis
pugnat iniuste. Solumm enĩ iusticia
⁊ pietate diuina spes uictorie instituit¬
immota.q̃ scilicet ⁊ apud nos est seruan¬
des a principio leges ⁊ propri de¬

Expanded text:
In quo de victoria estis confidentes? An in vitrae sunt impietatis et non religionis indicia? An multitudo spem vobisSed nulla virtus illic est, ubi licet cum multis millibus licet unus pugnat injuste. Solummodo enim in justitia et pietate spes victoriae consistit, quae scilicet apud nos est, servantes a principio leges et verum De
Abbreviated transcription (Latin):
fis aliam edificant auiam. madia¬
gulia sieniate factam erigens marimas
porticit atq iatas portas ercessas. ⁊t
ampias ꝑ quatuor mundi partes in
co eonaituens quarum singule ad unũ¬
quemq uentum. quatuor angulis
attendebant. ubi aureas ianuas collo¬

Expanded text:
pli aliam aedificavit aulam, quadranguli schemate factam, erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas, per quatuor mundi partes in eo constituens: quarum singulae ad unumquemque ventum, quatuor angulis attendebant, ubi aureas januas collo
Abbreviated transcription (Latin):
israel profectionis ex egipto post
abraham ad chananeam de mesopo¬
tamia a tempore uͦ diluuii anno
nullesimo quadringentesimo. Ab
adam autẽ prothoplasto usꝙ ad
edificationem templi salomonis.
pretereunt anni simul tria milia cen

Expanded text:
Israel profectionis ex Aegypto. Post Abraham ad Chananaeam de Mesopotamia; a tempore vero diluvii anno millesimo quadringentesimo, ab Adam autem protoplasto usque ad aedificationem templi Salomonis, praetereunt anni simul 3102. Con
Abbreviated transcription (Latin):
ad fortitudinem templi domorim q
regalium ⁊ ad instrumenta musuiom
fecit q ex eis cytharas ⁊ nablas irli¬
cerent hymnum deo leuite. Om̃um
uͦ rerum que fuerant quocumq fox
regi delate ea que illo die deuecta su nͦ
magnitũdinem ⁊ pulcritudinem pretl¬
lebant. Nullus igitur arbitretur qb
ligna pinea que nunc propt̾ prem
uendentium sic appellantur. ilis u¬
cina sunt. Illa siquidem uisione notin¬
da quasi pinea sunt. s multo candidu¬
ra. ⁊ ualde fulgentia. Hoc antẽ din
ut nullus naturam uere pinus ig¬

Expanded text:
fortitudinem templi domuumque regalium et ad instrumenta musicorum, fecitque citharas et nablas, ut dicerent hymnum Deo levitae. Omnium vero rerum quae fuerunt quocunque tempore regi delata, ea quae illo die delata sunt, magnitudinem et pulchritudinem praecellebant. Nullus igitur arbitretur, quia ligna thyina quae nunc propter pretium vendentium sic appellantur, illis vicina sint. Illa siquidem visione rotunda quasi pinea sunt, sed multo candidiora et valde fulgentia. Hoc autem dixi, ut nullus naturam verae pignus ig
Abbreviated transcription (Latin):
sertum suꝑioris syrie eam ꝙ capiens
constituit ibi maximam cuictatem du¬
orum dierum itinere a syria suꝑiore
distantem. ab eufrate uͦ uniis in
xia babilone sex mansionib
partib habitabilio syrie ita deltr
hec causa est eo qd̾ in inferiori tera
aqua nusquã inuematur in iulo a
loco solummodo fon d tes ⁊pusin
mis habundarent. Hanc itaq edis¬
cans ciuitatem ⁊ muris eminemtis
eam circui tegens thadamur ap¬
lauit. ⁊ hactenus apud sirios in di¬
cebatur. quam greci palmiran uo¬

Expanded text:
sertum superioris Syriae, eamque capiens, constituit ibi civitatem maximam duorum dierum itinere a Syria superiore distantem, ab Euphrate vero unius, et maxima Babylone sex mansionibus partibus habitabilibus Syriae ita destitit, haec causa est, quod in inferiore terra aqua nusquam invenitur, in illo autem loco solummodo fontes et putei nimis abundarent. Hanc itaque aedificans civitatem et muris eminentissimis eam circum tegens, Thadamur appellavit, et hactenus apud Syrios ita dicebatur, quam Graeci Palmyram vo
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm felicitatem hebraice religionis
ac merito regis edificata sunt. quloan
totam expositionem ⁊ ordinens duu
necessarium est. ut ex hoc om̃s aomnirame
magnitũdinem cum legentes idenit
huius rei descrip tionem. Erat mg

Expanded text:
secundum felicitatem Hebraicae regionis, ac merito regis aedificata sunt. Quorum totam expositionem et ordinem dicere necessarium est, ut ex hoc omnes conjiciant magnitudinem, cum legentes viderint hujus rei descriptionem. Erat mag
Abbreviated transcription (Latin):
ost temꝑli uͦ fabricam quam seꝑtẽ
annis diximus fuisse perfectam.
edificium domorum regalium consti¬
tuere cepit. qd̾ tredecim annis uix im¬
pleuit. Non enim huiusmodi feruens¬
erat studium sietit in templo. S ulud¬

Expanded text:
ost templi fabricam, quam septem annis praediximus fuisse perfectum aedificium domus regalis constituere coepit, quod tredecim annis vix implevit. Non enim hujusmodi fervens studium erat, sicut in templo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
duxit populum ꝑ desertum ⁊ ꝑ arabiam
uenit q ad locum quen arabes metro¬
polim suam putant primo quidẽ ar¬
chi nominatum que nunc petra uocita¬
tur. hic itaq cum eẽt excelsus mons as¬
cendente in eum aaron moyse sibi ma¬
nifestante quia moriturus eẽt uiden-¬
de cuncto exercitu erat enĩ e diuerso lo¬
cus ubi erat populus constitutus. exu¬
tus stola pontificali tradens eã eleara¬
ro filio ad quem propter etatem pontifi¬
catus aduenit. mortuus ẽ populo eũ
uidente ipso quidem anno quo soror
iudebatur eẽ defuncta eum uicisset ã¬
nis tribus &e triginta & centum. Defun¬
ctus aũ est sedm lunam ĩ initio m̃sis.
qui apud athenienses quidẽ etatonbe¬
on apud macedones autẽ lochos apud
hebreos uͭ sedebath apud romanos uoca¬
tur augustris. Lumꝙ luctus suꝑ eũ
populi triginta dieb fuisset expletus:
post hoc cessauit. Sumens igitur
moyses inde exercitum: uenit ad flu¬
nium arnon qui de montib arabie

Expanded text:
 populum per desertum et per Arabiam, venitque ad locum quem Arabes metropolim suam putant, primo quidem Archim nominatum, quae nunc Petra vocitatur. Hic itaque cum esset excelsus mons, ascendens in eum Aaron, Moyse manifestante quia moriturus erat vidente cuncto exercitu erat enim e diverso locus, ubi erat populus constitutus, exutus pontificali stola, tradens eam Eleazaro filio, ad quam propter aetatem pontificatus advenit, mortuus est populo eum vidente, ipso quidem anno quo soror videbatur esse defuncta, cum vixisset annis tribus et viginti et centum, etc. Defunctus est autem secunda luna, initio mensis, qui apud Athenienses quidem Ἐκατομβαίων, apud Macedones autem Lochos, apud Hebraeos vero Sedebath, apud Romanos, nuncupatur Augustus. Cumque luctus super eum populi triginta diebus fuisset expletus, post haec cessavit. Sumens igitur Moyses exinde exercitum, venit ad fluvium Arnon, qui de montibus Arabiae
Abbreviated transcription (Latin):
udiuimus ueracẽ ma-¬
gistrũ. diuinũ redẽp¬
torem. humanũ salua¬
torem: cominendan¬
tem nobis precium
nr̃m sanguinem
suum. Hocutus ẽ
enim nobis de corpore & sanguine suo:¬
qu̾oꝵ corpus dedit ęscam. & sanguinẽ
potũ. Sacramentũ fidelium agnos-¬
cunt fideles. Audientes aut̃ quid ali-¬
ud ꝗͣ id qͣuo audiunt:: Cum gͦ commen¬
dans talem ȩscam & talem potũ. dice¬
ret nisi manducau̾itis carnẽ meam
& biberitis sanguinẽ meum. non ha-¬
bebitis uitam in uobis. & hoc diceret

Expanded text:
udivimus veracem Magistrum, divinum Redemptorem, humanum Salvatorem, commendantem nobis pretium nostrum, sanguinem suum. Locutus est enim nobis de corpore et sanguine suo: corpus dixit escam, sanguinem potum. Sacramentum fidelium agnoscunt fideles. Audientes autem quid aliud quam audiunt? Cum ergo commendans talem escam et talem potum diceret, Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis et hoc diceret
Abbreviated transcription (Latin):
filius d̾i unicus natus
de d̾o patre sine aliqua
matre. & natus de
uirgine matre sine
homine patre: audistis qͥd dixerit.
Ego & pater unũ sumus. Sic accipite.
hoc credite. ut mereamini intelligere.
fides enĩ debet precedere intellectum :
ut sit intellectus fid̃i prȩmiũ. ꝓpheta
enĩ aꝑtissime dixit. Nisi credideritis.
non intelligetis. Qd̃ gͦ simplicit̃ pre¬
dicatur credend̾u est: qd̾ subtilit̾ dispu¬
tatur. intelligend̾u est. Primitus gͦ ad
imbuendas ur̃as mentes ꝑsid̾e. pres¬
camus uobis xp̃m dĩ patris unicum:
Quare additur. unicũ: Qͥa cuius est

Expanded text:
Filius De. unicus, natus de Deo Patre sine aliqua matre, et natus de virgine matre sine homine patre, audistis quid dixerit: Ego et Pater unum sumus. Sic accipite hoc, sic credite, ut mereamini intelligere. Fides enim debet praecedere intellectum, ut sit intellectus fidei praemium. Propheta enim apertissime dixit, Nisi credideritis, non intelligetis . Quod ergo simpliciter praedicatur, credendum est: quod subtiliter disputatur, intelligendum est. Primitus ergo ad imbuendas vestras mentes per fidem praedicamus vobis Christum Dei Patris unicum. Quare additur, Unicum? Quia cujus est
Abbreviated transcription (Latin):
Reuis psalmus est. & uald
utilis: quẽ modo nobit
cantatũ audiuimus. et
cantando respondimꝰ
Hondui laborabitis
ili audiendo: nec in¬
fructuose laborabi¬
tis inoꝑando. Est en
sic̃ eiꝰ titulus prenuntia
canticum graduum. Grece enĩ scriptum ẽ¬
uł descendentiũ. S gradus quomͦ inhis
psalmis positi st̃: ascendentes significant.
Intelligamꝰ gͦ tanꝗͣ. ascensuri: nec ascensio¬
nes pedib corporalib queramꝰ : sed sicut
i alio psalmo scͥptum est. ascensiones in

Expanded text:
revis Psalmus est, et valde utilis, quem modo nobis cantatum audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum graduum.» Graece scriptum esvel ascendentium: sed gradus quomodo in his psalmis positi sunt, ascendentes significant. Intelligamus ergo tanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibus quaeramus, sed sicut in alio psalmo scriptum est, «Ascensiones in
Abbreviated transcription (Latin):
misericors est: ñ est uidiciũ. Si aut̃ misericordiã.
iudiciũ cantabo tibidñe. mͦ parcit. tunc uidicabit:
S qñ uidicabit: Cum tͤnsierit noꝵ. Icodixit. Inma

Expanded text:
misericordia est, non est judicium: si autem, «Misericordiam et misericordia est, non est judicium: si autem, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine;» modo parcit, tunc judicabit. Sed quando judicabit? Cum transierit nox. Ideo dixit, «In ma
Abbreviated transcription (Latin):
ne deficiat fides tua. Quid uexare sicut triticũ: Qͦ¬
mͦ abhomine triticũ non manducat᷑. nisi pͥmo at¬
tritũ ut panẽ faciat: sic neminẽ manducat diabolꝰ.
nisi pͥmo ꝑtribulationẽ euerterit. contens. ut man¬
ducet: Tu autẽ qñtribularis. simaneas granũ. noz
conturberis: nicħ tibi contingit. Qmqñ boues tritu¬
rant: Nũquid insolũ triticum intrant: Simul
mutunt᷑ cum tribula inareã. S nũquid timendũ
est tritico: Absit: Nonconcidit᷑: nisi palea: Triticũ
spoliat᷑ suꝑfluis: ⁊ ueniet uentilatio. ⁊ inueniet
purã massam. Quẽ inuenit granũ. mittit inhorreũ
suũ. ⁊ aceruũ pales. cõbiuat igni mestinguibili:
linde cdixit hoc: Quia diẽ inspt habemꝰ: Dies nobis
inxp̃o dẽbet e̾s. Nam qͣuillup ĩ ñ tẽptationes sumꝰ.
nor est: Inista nocte parcit de peccatorib ut ñ eos tol¬
lat: flagellat illos tẽptationib corrigant᷑ t̾olerat i¬
los inciuitate sua. Putamꝰ. semꝑ tolerabit: Sisemꝑ

Expanded text:
ne deficiat fides tua» . Quid est, «vexare sicut triticum?» Quomodo ab homine triticum non manducatur, nisi primo attritum, ut panem faciat; sic neminem manducat diabolus, nisi primo per tribulationem everterit. Conterit, ut manducet: tu autem quando tribularis, si maneas granum, non conturberis; nihil tibi contingit. Quomodo quando boves triturant, numquid in solum triticum intrant? Simul mittuntur cum tribula in aream. Sed numquid timendum est tritico? Absit. Non conciditur nisi palea; triticum spoliatur superfluis, et veniat ventilatio, et inveniet puram massam: quem invenit granum mittit in horreum suum; et acervum paleae comburet igni inexstinguibili . 13. Unde dixi hoc? Quia diem in spe habemus. Dies nobis in Christo debet esse. Nam quamdiu inter tentationes sumus, nox est. In ista nocte parcit Deus peccatoribus, ut non illos tollat; flagellat illos tentationibus, ut corrigantur; tolerat illos in civitate sua. Putamus semper tolerabit? Si semper
Abbreviated transcription (Latin):
rib nr̃is. qͦs tamen deos ñ habemus
ulla exparte audeant comparare. Sie
enĩ ñ constitinmus sacerdotes. necof¬
ferimus sacrificia martrrib nr̃is. qͥa
incongruum. indebitũ. illicitum est.
atq um dõ tantũmodo debitum. it
nec criminib suis nec ludis eostur¬
pissimis oblectemus: ubi uel fragita
isti celebrant doꝵ suoꝵ si cũ homines
eẽnt talia cominiserunt: uł conteła
delectamenta dȩmonũ noriorumsi
homines ñ fuerunt. Existo genere de¬
monum socrates non haberet dm̃: si
haberet dm̃. S fortasse homini ab

Expanded text:
ribus nostris, quos tamen deos non habemus, ribus nostris, quos tamen deos non habemus, ulla ex parte audeant conparare. Sic enim non constituimus sacerdotes nec offerimus sacrificia martyribus nostris, quia incongruum indebitum inlicitum est adque uni Deo tantummodo debitum, ut nec criminibus suis nec ludis eos turpissimis oblectemus, ubi uel flagitia isti celebrant deorum suorum, si, cum homines essent, talia commiserunt, uel conficta delectamenta daemonum noxiorum, si homines non fuerunt. Ex isto genere daemonum Socrates non haberet deum, si haberet deum; sed fortasse homini ab