comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolans ad ȩscã. Moris qͥppe ẽ aqͥlȩ. ut irreuerberatã acie radios solis
diis solis infixerat. ad respectũ cadaueris melinat: ⁊ ꝗͣuis ad alta e¬
uolet. ꝓ sum̃dis tam̃ carnib trã petit. Sic uidelicet sic antiqͥ patres¬
fuert̃: qr in qͣntũ humanitatis infirmitas admitebat. creatoris lucẽ
erecta m̃te contẽplatist̃. S incarnandũ hc̃ in mundi fine p̃einentes.
qͣsi a solis radiis ad t̾rã ocłos deflexert̃: ⁊ qͣsi de sũmis ad nna ue¬
munt. dũ hẽ dni suꝑ oĩa & hominẽ intͣ oĩa agnosct᷑. Quẽ ꝓ humano
genere dũ passurũ moriturũq conspiciunt. qͣ scilicet morte semet¬
ipsos refici atq reforma ri ad uitã nouert̃. qͣsi more aqͥlȩ post c̃tẽ¬
platos soł radios in cadauere ȩscã quęrt̃. libet aspectare aqͥlã. radios
soł intuentẽ quȩ ait. Is̃ fortis. pat̾ futuri scłi. pͥnceps pacis. S ab al¬
to uolatu celsitudinis ad t̾ras ueniat: escãq cadaueris inferiꝰ inqͥrat.

Expanded text:
volans ad escam. Moris quippe est aquilae ut irreverberata acie radios solis uam radiis solis infixerat, ad respectum cadaveris inclinat, et quamvis ad alta evolet, pro sumendis tamen carnibus terram petit. Sic et fuerunt, qui inquantum humanitatis infirmitas admittebat, Creatoris lucem recta mente contemplati sunt, sed incarnandum hunc in mundi fine praescientes, quasi a solis radii ad terram oculos deflexerunt. Quem dum pro niunt, dum hunc Deum supra omnia et hominem intra omnia agnoscunt. Quem pro humano genere dum passurum moriturumque conspiciunt, qua scilicet morte semetipsos refici atque reformari ad vitam noverunt, quasi more aquilae post contemplatos solis radios in cadavere escam quaerunt. Libet spectare aquilam solis radios intuentem, quae ait: Deus fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis . Sed ab alto volat
Abbreviated transcription (Latin):
tes. hi qͥ poma deferentes maria tͣnsmeant. ipsi qͥdẽ fructiuĩ odo¬
re ꝑfruunt᷑ s eoꝵdẽ fructuũ aliis cibos fert̃. Ed gͥ antiqͥ patre
nͥ naues poma portantes extitert᷑: qͥ diuinȩ incarnationis myste¬
riũ. ꝓpbantes. ipsi qͥdẽ spei odore potiti st̃. s nob fructũ de eãdẽ
spei ꝑfectione detulert̃. Qd̃ enĩ illi expectando odorati ft̃. hoc nõ
rauert̃: & uos in labores eoꝵ introistis. Quoꝵ uidelicet dies cõparant᷑ na¬
tant. hȩc paleis admiscent ut ad t̾ras illesa ꝑducant. recte patrũ p̃¬
cedentiũ dies describunt᷑. nauib poma portantib similes: qr antiquoꝵ
dicta in eo qd̃ mysteria spũalis uitȩ denuntiant ꝑ int̾fusã hȩc hysto¬
riȩ stipulã seruant : & oꝑtũ nob̃̾ fructũ sp̃c defert̾. cũ carnalia loquu¬

Expanded text:
tes. - Hi qui poma deferentes maria transmeant, ipsi quidem fructuum odore perfruuntur, sed eorumdem fructuum aliis cibos ferunt. Qui igitur antiqui Patres, nisi naves poma portantes exstiterunt? Qui divinae incarnationis mysterium prophetantes, ipsi quidem odore potati sunt, sed nobis fructum de eadem spei perceptione detulerunt. Quod enim illi exspectando odorati sunt, hoc nos raverunt, et vos in labores eorum introistis . Quorum videlicet dies comparantur natant, haec paleis admiscent, ut ad terras illaesa perducant, recte patrum praecedentium dies describuntur navibus poma portantibus similes, quia antiquorum dicta in eo quod mysteria spiritalis vitae denuntiant, per interfusam haec historiae stipulam servant, et opertum nobis fructum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa ab humano genere. supplicia sequture mortis expelle¬
re. Uir gͥ sẽs humanũ genꝰ consideret qͦ deflarit. etͣnȩ mortis
dĩpna conspiciat. cui nimirũ constat. qr ne qͣ̃ iustitia hitna¬
ni contradicat. Uideat ꝙ̃ ꝑuerse homo deliquerit uideat q̃ m
districte contͣ hominẽ conditor irascat᷑: & mediatorẽ dĩ & honii¬

Expanded text:
secuturae mortis expellere. Vir igitur sanctus humanum genus consideret quo defluxit; aeternae mortis damna conspiciat; cui nimirum constat quia nequaquam justitia humana contradicat, videat quam perverse homo deliquerit; videat quam districte conditor contra hominem irascatur, et mediatorem Dei et homin
Abbreviated transcription (Latin):
it. Uidit ds̃ cuncła quȩ fecerat: & ecce ualde bona. S hoc solũ bonũ pͥn¬
cipalit᷑ bonũ ẽ.: ꝑ qd̾ hȩc oĩa bona st̃ quȩ bona ñ pͥncipalit᷑ existut̃.
nc̃ de eisdẽ dieb dicit᷑. fu̾gert̃ ⁊ ñ uidert̃ bonũ. Acsi aꝑte diceret᷑

Expanded text:
it: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et ecce bona valde . Sed hoc solum bonum prinit: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et ecce bona valde . Sed hoc solum bonum principaliter bonum est, per quod haec omnia bona sunt, quae bona non principaliter existunt.  de eisdem diebus dicitur: Fugerunt, et non viderunt bonu
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ dirniet᷑ Potest gͦ noĩe impii infidelis ac ꝑsequutor popłs designari: cui
Qͥs timꝗͣ impiꝰ eẽ putandus ẽ. si ille. popłs qͥ ipsã pietatẽ ꝑsequutꝰ ẽ im¬
piꝰ ñ ẽ. s considerata uir sc̃s iudaicȩ plebis ꝑfidia. ad semetipsũ m̃¬
tis ocłos reuocat. dolet qd̾ udere nequeat ꝙͣ. amat: merore afficit᷑. qr
ex p̃senti mundo ante subt̾hit᷑ ꝙͣ salus mundi reuelet᷑ unde & subdi
qͥppe officiũ ẽ: sequutura nntiare: Om̃s gͥ electi qͥ ante. aduentũ re¬
dẽptoris orti st̃: qr hc̃ aut audiendo t̾ntũmͦ aut etiã loquendo nunt
art̃. S qr ante p̃stolatũ redẽptoris tẽpꝰ se subt̾hi p̃uident tͣnsire
se cursore uelociꝰ dolent: diesssuos eẽ breues ingemisct̃ qr usq ad ui¬
dendã redẽptoris lucẽ minime tendunt᷑. Unde apte dicit᷑. fugert̃.
⁊ ñ uidert̃ bonũ. sĩa quȩ creata st̃ bona st̃: moyse attestante. qͥ a¬

Expanded text:
II.  Potest ergo nomine impii infidelis ac persecutor populus designari, cui si ille populus, qui ipsam pietatem persecutus est, impius non est? Sed considerata vir sanctus Judaicae plebis perfidia, ad semetipsum mentis oculos revocat; dolet quod videre nequeat quem amat; moerore afficitur, quia ex praesenti mundo ante subtrahitur quam salus mundi reveletur. Unde et subdiquippe officium est secutura nuntiare. Omnes igitur electi, qui ante adventum Redemptoris orti sunt, quia hunc aut vivendo tantummodo, aut etiam loquendo nuntt. Sed quia ante praestolatum redemptionis tempus se subtrahi praevident, transire se cursore velocius dolent; diesque suos esse breves ingemiscunt, quia usque ad videndam Redemptoris lucem minime tenduntur. Unde apte dicitur: Fugerunt, et non viderunt bonum. Omnia quae creata sunt bona sunt, Moyse attestante, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
tia conditoris : quȩ & iniquos sine ultione ñ deserit & rectoꝵ ius¬
titiã i comp̾hensibilitatis immensitate transcendit. Unde & aꝑte
diuinȩ magnitudinis simplicitate deuorat᷑. Quãuis enĩ simplicitatẽ
studiose seruemꝰ: ex consideratione tam̃ intimȩ puritatis ostendit᷑.
qd̃ hȩc ipsa ꝗͣ agimꝰ simplicitas ñ sit. Impus qͦq a conditore consu¬
mit᷑ ꝙ dõ cuncta mirabilit᷑ ordinante. ipsis sius uersutiis eius
impietas ligat᷑. Nã inde ᷤ suppliciis & nesciens implicat: unde se a¬

Expanded text:
tia conditoris, quae et iniquos sine ultione non deserit, et rectorum justia conditoris, quae et iniquos sine ultione non deserit, et rectorum justitiam incomprehensibilitatis immensitate transcendit. Unde et apte divinae magnitudinis simplicitate devoratur. Quamvis enim simplicitatem studiose servemus, ex conquod haec ipsa quam agimus simplicitas non sit. Impius quoque a conditore consumitur, quia, Deo cuncta mirabiliter ordinante, ipsis suis versutiis ejus impietas ligatur. Nam inde se suppliciis et nesciens implicat, unde se a
Abbreviated transcription (Latin):
guo: qͥ ipsũ me ex infirmitatis caligine ignoro: unde bene ꝑ¬
abyssus qͥppe fantasiȩ suȩ altitudinẽ portat᷑ cũ humanꝰ animus
immensa cogitatione caligosus. semetipsũ etiã discutiendo non
penetrat. S ab hac altitudine uocẽ dare ẽ. qr du̾ se dep̾hendere
ñ potest. cogit᷑ in admiratione consurgere: ut eõ ꝑscrutari nau
deat qd̃ suꝑ ipsũ ẽ. qͦ in cõp̃bensibilitatẽ suã cogitans ñ ualet
inuenire qd̃ ẽ. S iustoꝵ corda qr ad ꝑfectũ se examinare neque¬
unt: egre hoc exiliũ cȩcitatis fert̃. Unde & subdit᷑ Et tedebit¬
ne uitȩ meȩ. Tedet iustũ uiuere: qr & oꝑando uitã ñ desinit: que¬
rere. & tam̃ eiꝰdẽ uitȩ suȩ meritũ ñ ualet inuenire. Librã qͥp¬
tionis deficit. unde suꝑ se raptꝰ ad uim inquisionis excrescit. S ẽ con¬
solatio nr̃ȩ caliginis reducta ad animũ iusta & in cõp̾hensibilis potẽ¬

Expanded text:
guo, qui ipsum me infirmitatis caligine ignoro: Unde per prguo, qui ipsum me infirmitatis caligine ignoro: Unde per prAbyssus quippe phantasiae altitudinem portat cum humanus animus, immensa cogitatione caliginosus, semetipsum etiam discutiendo non penetrat. Sed ab hac altitudine vocem dare est, quia dum se deprehendere non potest, cogitur in admirationem consurgere, ut eo perscrutari non audeat quod super ipsum est, quo, incomprehensibilitatem suam ipse cogitans, non valet invenire quod est. Sed justorum corda, quia ad perfectum se examinare nequeunt, aegre hoc exsilium caecitatis ferunt. Unde et subditur,--IBIustum vivere, quia et operando vitam non desinit quaerere, et tamen ejusdem vitae suae meritum non valet invenire. Libram quiptionis deficit, unde super se raptus ad vim inquisitionis excrescit. Sed est consolatio nostrae caliginis reducta ad animum 306 justa et incomprehensibilis poten
Abbreviated transcription (Latin):
titiã uenundare minime ueret᷑. Iuste gͦ iustũ exequiẽ: in assertionẽ
iustitiȩ eandẽ ipsã iustitiã quęrere. Sepe recta agimꝰ. & neqͣꝗͣ p̃mi
erecta. his a quib nil expetit. placere contẽpnit: eoꝵ uidicia despi¬
cit. seq male liberã ꝑ abrupta. elationis rapit: & inde qͣsi sub uidi¬
cio peiꝰ orit᷑. unde quasi deuectis uitiis nullis se appetitionib sub¬
tionis studio indiscretiꝰ erramꝰ: & mentis nr̃ȩ acies qͦ plus cernere
nitit᷑ obscurat᷑. qr & qͥ importue solis radios aspicit tenebrescit.
& inde nil uidere cõpellit᷑. unde uidere ampliꝰ conat᷑. Quia gͥ auti
ab inqͥsitione nr̃a torpentes nos omĩno nescimꝰ. aut si subtili nos dis¬
cussione reqͥrimꝰ. plerũq int̾ uitia uirtutesq caligamꝰ: recte nc̃
dicit᷑. Et̃iã si simplex fuero. hoc ipsũ ignorabit aĩa mea. Aesi aꝑ¬
te diceret᷑ Conditoris contra me iudicia qͣ temeritate redar¬

Expanded text:
inime veretur. Iuste ergo iustum exequi est, in adsertione iustitiae eandem ipsam iustitiam quaerere. Sępe recta agimus, ut nequaquam erecta his, a quibus nil expetit, placere contempnit, eorum iudicia despicit seque male libera per abrupta elationis rapit, et inde sub vitio peius obruitur, unde quasi devictis vitiis nullis se appetitionibus subtionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis radios aspicit, tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virtutesque caligamus, recte nunc dicitur: Etiam si simplex fueroerte diceret: Conditoris contra me judicia, qua temeritate redar
Abbreviated transcription (Latin):
tat qr uidex laudat. S tanto in intimis suis cautiꝰ subtiliꝰq rimã¬
da st̃: qͣnto duriꝰ foris sonant. Uir & enĩ sõs humani generis dãpna
considerans. unde. qͦ uenerit pensans. qd̵ homo pollicente. aduer¬
sario boni maliq scientiã appetens scire: ꝑdidit etiã semetipsũ.i¬
ta ut ueracit᷑ dicat. st̾iã si simplex fuero. hoc ipsũ ignorabit aĩa
mea. Qd̾ post expulsionis pęnã flagella qͦq corruptionis sustinet¬
⁊ adhuc ad carnis ł certe ad m̃tis interitũ etiã post tormentũ
tendit: ut recte dicat. & innocentẽ & impiũ ipse consumit media
Nos enĩ qr & a dõ mente recessimꝰ. & in carne ad puluerẽ redimꝰ.
pęna duplȩ mortis astͥngim᷑.S uenit ad nos qͥ ꝓ nob̾ sola carne
moreret᷑ qͥ simplã suã duplȩ nr̃ȩ coniungeret: & nos ab utraq mori
liberaret. De qͣ ꝑ paulũ dicit᷑. Qd̃ aut̃ mortuus ẽ peccato. mortuꝰ ẽ
semel. Dampna gͦ uir sc̃s nr̃e corruptionis aspiciat. & unã quȩ d¬

Expanded text:
cautius subtiliusque rimanda sunt, quanto durius foras sonant. Vir etenim sanctus humani generis damna considerans, unde quo venerint pensans; quod homo, pollicente adversario, boni malique scientiam appetens scire, perdidit etiam semetipsum, ita ut veraciter dicat: Etiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea; quod post expulsionis poenam flagella quoque corruptionis sustinet, et adhuc ad carnis, vel certe ad mentis interitum etiam post tormentum tendit, ut recte dicat: Et innocentem et impium ipse consumit; MediatNos enim quia et a Deo mente recessimus, et carne ad pulverem redimus, poena duplae mortis astringimur. Sed venit ad nos qui pro nobis sola carne moreretur, qui simplam suam duplae nostrae conjungeret, et nos ab utraque morte liberaret. De qua per Paulum dicitur: 307 Quod autem mortuus est peccato, mortuus est semel . Damna ergo vir sanctus nostrae corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
liari ctẽpnt quãitis & aquȩ nuis intellegi & alit᷑ posst̃. Aqͣ e¬
nĩ fontis e fluminis ex t̾ra orit᷑: aqͣ uͦ niuis ex aere ꝓ̃ruit. Et
gaudia exqͥrt̃. hositaq nuus aqͣ ñ abluit: qr eoꝵ fletꝰ ab imuis uenit.
Quasi enĩ ex t̃rȩ aqͣ ꝑfusi st̃. qͥ ꝓ t̾renis bonis in p̃cib cõpungunt᷑ Qa
tis cõpunctio infundit. Nã cũ ꝑhenne patriã ꝑ lam̃ta appetunt.
eiꝰq accensi desideriis plangt. a summis accipiunt unde mundent᷑.
ꝑ manꝰ aut̃. qͥd aliud ꝗͣ oꝑa designant᷑: unde quibusclã ꝑ ꝓpħam di¬
cit᷑. Alanus ur̃ȩ sanguine plene st̃: id ẽ oꝑe crudelitatis. Notandũ

Expanded text:
e nivis intelligi et aliter possunt. Aqua enim fontis et fluminis ex terra oritur, aqua vero nivis ex aere proruit. Et gaudia exquirunt. Hos itaque nivis aqua non abluit, quia eorum fletus ab imis venit. Quasi enim ex terrae aqua perfusi sunt, qui pro terrenis bonis in precibus compunguntur. Qui vero tis compunctio infundit. Nam cum perennem patriam per lamenta appetunt, ejusque accensi desideriis plangunt; a summis accipiunt, unde mundentur. Per manus autem, quid aliud quam opera designantur? Unde quibusdam per prophetam dicitur: « Manus vestrae sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
mopinatos uocat. S int̾rogatione illius respondere ñ homo
sufficit: qr si remota tẽ pietate discutit᷑: in illo examine. eti¬
am iustoꝵ uita succũbit. Uł certe int̾rogat. cũ duris nos ꝑcussioĩ¬
b pulsat : ut cũ mens nr̃a magna de se in tranquillitate ęstimat.
semetipsã ueracit᷑ qualis sit in ꝑturbatione dep̃hendat. & plerũꝙ
qm̃ cũ ꝑcutit᷑. gemit. s respondere ñ sufficit. qr & ipsa ei ꝑcussioĩs
suȩ aduersitas displicet. s tam̃ semetips ũ homo considerans tacet
e diuina iuditia discutere metuit. qͥ eẽ se puluerẽ agnoscit.
Unde & ꝑ paulũ dicit᷑. O homo tu qͥs es qͥ respondeas dõ: responde

Expanded text:
ocat. Sed interrogationi illius respondere homo non sufficit, quia si remota tunc pietate discutitur, in illo examine etiam justorum vita succumbit. Vel certe interrogat cum duris nos percussionibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in tranquillitate aestimat, semetipsam veraciter qualis sit in perturbatione deprehendat. Et plerumque quoniam percutitur gemit, sed respondere non sufficit, quia et ipsa ei percussionis suae adversitas displicet; sed tamen semetipsum homo considerans, tacet, et divina judicia discutere metuit, quia esse se pulverem agnoscit. Unde et per Paulum dicitur: O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Responde
Abbreviated transcription (Latin):
me aduersuseu. ut affligerẽ eũ frustra. Hir gͦ sc̃s ñ suꝑbe dic̃.
qd ueracit᷑ dic̃ : nec ꝑ hec uerba a rectitudine discrepat. ꝑ quȩ
a iudice ñ discordat qui eoꝵdẽ ꝓtinus uulnerũ continuatio¬
ex terius aduersa tolerare: s ut eoꝵ uires certam̃ plene ꝓbati¬
onis erudiat. hos nnũꝗͣ. & foris torm̃ta lacerant. & intꝰ tẽpta¬
menta castigant. Unde uir sc̃s impletũ se amaritudinib asse¬
rit: qr cũ flagella exterius tolerat. illud ẽ grauiꝰ qd̃ de tẽpta¬
tione aduersarii in intimis portat. S int̾ hȩc mitigat uim do¬
loris: considerata ȩquitas & potentia ferientis. Unde subrun

Expanded text:
me adversum eum ut affligerem eum frustra. » Sequitur: VERS.me adversum eum ut affligerem eum frustra. » Sequitur: VERS.d veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuatioexterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis. Unde subjun
Abbreviated transcription (Latin):
ex radice. Ait gͦ. In turbine enĩ conteret me. & multiplicabit uul¬
nera mea etiã sine causa. aesi aꝑte humani generis dãpna conside¬
rans dicat. Dist̾ctꝰ uidex qͣ eos animaduersione trucidet. qͦs culpa
ꝓpͥe actionis dampnat. si & illos in ęt̾̃nũ ꝑcutit. qͦs reatꝰ arbitrii
tilit᷑ pensat. qͥ se in omiͣ ratione diuidicans. suꝑnȩ distͥctionis uĩ
qͣnta sollicitudine ꝑtimescat insinuat dicens. In turbine enĩ con¬
teret me. Acsi aꝑte dicat. Iccirco hc̃ sẽꝑ & in tranqͥllitate timeo
qr ꝑ flagella qͣlis in turbine ueniat ñ ignoro. Quȩ flagella sci¬
licet & metuens p̃uidit & ꝓuidens ꝑtulit. Unde sub tungit.
Et multiplicabit uulnera mea etiã sine causa. ut enĩ sepe iã dixinꝰ
ne q̃ꝗͣ beatus iob ꝑcussus ẽ: ut in eũ ꝑcussio uiciũ tͣgeret: s ut me¬
ritũ augeret. Hulneratũ se itaq sine causa asserens. hoc de se fo¬
ras loquit᷑ qd de illo ueritas in occulto testat᷑ dicens. Cõmouisti

Expanded text:
conteret me, et multiplicabit vulnera mea sine causa. Ac si aperte humani generis damna considerans, dicat: Districtus judex qui eos animadversione trucidat, quos culpa propriae actionis damnat; si et illos in aeternum percutit, quos reatus arbitrii tiliter pensans, atque in omni actione dijudicans, supernae districtionis vim quanta sollicitudine pertimescat insinuat, subdens: In turbine enim conteret me. Ac si aperte dicat: Idcirco hunc semper et in tranquillitate timeo, quia per flagella qualis in turbine veniat non ignoro. Quae flagella scilicet et metuens praevidit, et praevidens pertulit. Unde subjungit: Et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Ut enim saepe jam diximus, nequaquam beatus Job percussus est ut in eo percussio vitium tergeret, sed ut merituris loquitur, quod de illo Veritas in occulto testatur dicens: « Commovisti
Abbreviated transcription (Latin):
studia pͥuata declucit᷑: horrendo mͦ unũ idẽq opus culpa ꝑagit.
qd̃ uirtꝰ inchoauit. Sepe & ab ipsis exordiis aliud cogitatio ex¬
exhibet: qr aliud ante ocłos m̃tis uersat & longe ad aliud ex in¬
tentione festinat. Nã plerũq ñnulli tͣrena p̾mia appetunt.: &
iustitiã defendt᷑: seq innocentes estimant. & eẽ se defensores
rectitudinis exultant Qͥb si spes nũmi subtrahit᷑. a defensi¬
one iustitiȩ ꝓtinꝰ cessat᷑: & tam̃ defensores se iustitiȩ cogitañ.
sibiq rectosꝰ assert̃. qͥ neqͣꝗͣ rectitudinẽ s nũmos quęrt̃. Qͦs

Expanded text:
studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, studia privata 305 deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Saepe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio exexhibet, quia aliud ante oculos mentis versat, et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt, et iustitiam defendunt seque innocentes aestimant et esse defensores rectitudinis exultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus iustitię cessatur. Et tamen defensores se iustitię cogitant sibique se rectos adserunt, qui nequaquam rectitudinem, sed nummos quaerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat: s contra utraq qͥd suꝑ ẽ. nͥ ut recta quȩ agimꝰ. scien¬
do nesciamꝰ. ut hȩc recta ȩstimemꝰ & minima: quatinus & ad
custodiã sensificet animũ scientia rectitudinis. & intumorem
ñ eleuet ȩstimatio minorationis: s st̃ ñnulla quȩ seiri a nobis
facile nequęunt. etiã cũ gerunt᷑. Nã sepe recto studio contͣ de¬
linquentiũ culpas accendimꝰ: & cũ ultͣ ęquitatis metas ꝑ irã ra¬
pim̃. hoc zelũ uste distͥctionis estimamꝰ. Sepe officiũ p̃dicationi
assumimꝰ : ut ꝑ hoc fr̃nȩ utilitati seruiamꝰ. S nͥ placeamꝰ qͥ loqͥm᷑:
det. ad amorẽ laudis ꝓpͥȩ inutilit̾ defluit: & quȩ ã captiuitate
uitioꝵ alias curabat᷑ eruere. ipsa suis fauorib incipit capta sei¬
uire: Quasi latrunculus qͥppe ẽ appetitꝰ laudis humanȩ : qͥ rec¬
to itinere gͣdientib ex latere uingit᷑ ut ex occultis educto gla¬
dio gͣdientiũ uita trucidet᷑. Cũq p̃posite utilitatis intentio a

Expanded text:
 sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus cui loquimur, det, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educto gladio gradientium vita trucidetur. Cumque propositae utilitatis intentio ad
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑. qui has ꝑ alienũ testimoniũ. ñ explorat : qr qͥ districtus
qͣndoq ostendit᷑ illator penȩ. dui tacitꝰ extitit testis culpȩ
hinc & enĩ ꝓ ꝓpħam dicit᷑. ego sũ uidex & testis. hinc rursũ an
Tacui sẽꝑ silui. paciens fui. sic̃ parturiens loquar. Parturieis
nãq cũ dolore eicit. qd du in abditis cũ pondere portauit.
Post longũ gͦ silentiũ sic̃ parturiens dñs loquit᷑. qr qđ apud
se nẽ tacitꝰ tolerat. in ultione qͣndoq uidicii qͣsi cũ dolore. n
nifestat. S reqͥrendũẽ nob̾ iste uir iustꝰ si ꝓ eo testimoniũ di¬
cere qͥsꝗͣ p̾sumeret. nũqͥd hẽ a reatu lib̾aret: & si hiuic aliꝰ tes¬
timoniũ ñ impendit. nũqͥd ad ꝓferendũ ꝓse testimoniũ saltẽ

Expanded text:
nat, qui has per alienum testimonium non explorat, quia qui districtus quandoque ostenditur illator poenae, ipse diu tacitus exstitit testis culpae. Hinc etenim per prophetam dicitur: Ego sum judex et testis . Hinc rursum ait: Tacui, semper silui, patiens fui, sicut parturiens loquar . Parturiens namque cum dolore ejicit quod diu in abditis cum pondere portavit. Post longum ergo silentium, sicut parturiens, Dominus loquitur, quia quod apud se nunc tacit eo testimonium dicere quisquam praesumeret, nunquid hunc a reatu liberaret? Et si huic alius testimonium non impendit, nunquid ad proferendum pro se testimonium saltem
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ neqͣqͣ conterit᷑: q hic sẽꝑ sollicite. metuit ne conterat᷑. ł pen¬
dit nãq adhuc inp̾sentis uitȩ itinere constitutꝰ. humanis actib exac¬
tor oꝑum ꝗͣ. distͥctꝰ appareat. qͥ quosclã tẽ reatu culpȩ originalis as
tͥctos etiã sine oꝑib dampnat. Unde recte uir sc̃s ex humani genei
uoce ꝓtinꝰ ad uingit. Et multiplicabit uulnera mea etiã sine causa.
Nonnulli eenĩ pͥtis a p̃senti luce subtrahunt᷑. ꝙͣ. ad ꝓmerenda bona
mala uẽ merita actiuȩ uitȩ ꝑueniant: qͦs qr a culpa originis salu
ueniunt. Qb unũ uulnꝰ ẽ corruptibilit᷑ nasci: aliud carnalit᷑ mori.
S qr post mortẽ qͦq et̾na mors seqͥt᷑. occulto eiis iustoq iudicio etiã
sine causa uulnera multiplicant᷑ Ppetua qͥppe torm̃ta ꝑcipiunt: etiã

Expanded text:
 quia semper hic sollicite metuit ne conteratur. Perpendit namque, adhuc in praesentis vitae itinere constitutus, humanis actibus exactor operum quam districtus appareat, qui quosdam tunc reatu culpae ortrictos, etiam sine operibus damnat. Unde recte vir sanctus ex humani generis voce protinus adjungit: Et multiplicabit vulnera mea, etiam sine causa. Nonnulli enim prius a praesenti luce subtrahuntur, quam ad proferenda bona malave merito activae vitae perveniant: quos quia a culpa originis sacraerveniunt. Quibus unum malum est, corruptibiliter nasci, aliud corruptibiler mori: sed quia post mortem quoque aeterna mors sequitur occulto eis justoque judicio, etiam sine
Abbreviated transcription (Latin):
cordationis suȩ iaculis ipsa se conscientia impugnat. Qs gͥ
digne penset iniquoꝵ confusio tc̃ quanta erit. quando & fo¬
ris ȩt̾nus uidex cernit᷑. & intꝰ ante ocłos culpa uersat᷑: qͥ¬

Expanded text:
cordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur cordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio quanta tunc erit, quando et foris aeternus judex cernitur, et intus ante oculos culpa versat
Abbreviated transcription (Latin):
ut eugłista testimoniũ ferret. de qͦ ꝓpt̾ ioseph ignorantiã dubi¬
bilo. Acsi aꝑte diceret᷑ Nitã simpliciũ nec ante udiciũ deserit
&e malitiosoꝵ mentes deserendo ꝑcutere: nec pͥusꝙͣ. appareat p̃¬
t̃mittit. Nã qr sine fine reꝓbos cruciet & electi eiꝰ in ꝑpetuum
postꝗͣ apparuerit regnent᷑ ꝓfecto dubiũ ñ ẽ. Sequit᷑. Qui odert̃¬
te induent᷑ confusione. Iustoꝵ hostes in extremo examine. con¬
fusio induit : qr cũ transacta mala redundare. sibi ante. ocłos
m̃tis aspexerint. suus eos undiq depͥmens reatus uertit ad pe¬
nã. Hi quippe tẽfactoꝵ suoꝵ memoriã tolerant. qͥ nc̃ qͣsi a sẽ¬
su rationis extranei gaudentes peccant. Ibi uident quantũ de¬
buert᷑ fugere qd̾ amauert᷑: ibi conspiciunt ꝙͣ lugubrȩ fuerit
qd̾ nc̃ in eulpa gratulant᷑. Tc̃ animũ reatꝰ obnubilat. & re¬

Expanded text:
ut evangelista testimonium ferret, de quo propter Joseph ignorantiam dubiut evangelista testimonium ferret, de quo propter Joseph ignorantiam dubibilo. Ac si aperte diceretur: Vitam simplicium nec ante judicium deserit et malitiosorum mentes deserendo percutere, nec prius quam appareat praetermittit. Nam quia sine fine reprobos cruciet, et electi ejus in perpetuum postquam apparuerit regnent, profecto dubium non est. Sequiturt in die judicii. --Justorum hostes in extremo examine confusio induit, quia cum transacta mala redundare sibi ante oculos mentis aspexerint, suus eos undique deprimens reatus vestit. Ad poenam quippe tunc factorum suorum memoriam tolerant, qui nunc quasi a sensu rationis extranei gaudentes peccant. Ibi vident quantum debuerint fugere quod amaverunt, ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod nunc in culpa gratulantur. Tunc animum reatus obnubilat, et re
Abbreviated transcription (Latin):
possit an fiat. Nã post electoꝵ suoꝵ iubilũ. qr malignis ma¬
nũ ñ porrigit. ex ipsa iã distͥctione. ultimi examinis constat.
Sic nãq & ꝑ psalmistã dicit᷑. Dix̃ dñs dño meo. sede adextris
meis. donec ponã inimicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ: ñ quo a
dextͥs dnũ neqͣꝗͣ dñs sedeat. postquã mimicos illiꝰ feriens eiꝰ
potestati subst̃nit. s quo in ęt̾na cunctis beatitudine p̃sidet.
⁊ pͥusꝗͣ rebelliũ suoꝵ corda conculcet. In qua nimirũ constat.
Q subiectis hostib sine fine & posterus regnat. Sic ꝑ eugłium de
mariȩ sponso dicit᷑. Et ñ cognouit eã. donec peperit filiũ suum pͥ¬
mogenitũ: ñ qͦ hanc post natiuitatẽ dĩ cognouerit. s qͦ neqͣꝗͣ illã
tingere. neqͣꝗͣ ualuit. postquã redemptionis nr̃ȩ ex eius utero
celebrari mysteriũ agnouit. de illo ꝓfecto tẽpore necesse erat

Expanded text:
possit an fiat. Nam post electorum suorum jubilum, quia malignis mapossit an fiat. Nam post electorum suorum jubilum, quia malignis manum non porrigat, ex ipsa jam districtione ultimi examinis constat. Sic namque et per Psalmistam dicitur: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabDomini nequaquam Dominus sedeat, postquam inimicos illius feriens ejus potestati substernit, sed quo in aeterna cunctis beatitudine praesidet, et prius quam rebellium suorum corda conculcet. In qua nimirum constat quia subjectis hostibus sine fine et posterius regnat. Sic per Evangelium de Mariae sponso dicitur: Et non cognovit eam, donec peperit filium suum primogenitum ; non quo hanc post nativitatem Domini cognoverit, sed quo nequaquam illam equaquam contingere valuit, postquam redemptionis nostrae ex ejus utero celebrari mysterium agnovit, de illo profecto tempore necesse erat
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ risus erit corporis. s risus cordis. Risus enĩ nẽ corporis de
laseuua dissolut ionis: nã risus cordis tc̃ de lȩtitia nascet᷑ se:¬
curitatis. Cũ gͦ electi om̃s implent᷑ gaudio manifestȩ contẽ¬
plationis: qͣsi ad hylaritatẽ risus exiliunt in ore m̃tis. Iubilũ
uͦ dicimꝰ. cũ tantã lȩtitiã corde concipimꝰ. quantã sermonis effi¬
catia ñ explemꝰ : & tam̃ m̃tis exultatio hoc qd̃ sermone ñ expli¬
cat. uoce sonat. bene aut̃ os risu impleri dicit᷑. labia iubilo : qr
m illa ȩt̾na patͥa cũ iustoꝵ mens in exultationẽ rapit᷑ lingua
in cantũ laudis eleuat᷑. Qͥ qm̃ tantũ uident: qͣntũ dicere non
ualent. in risu iubilant : qr ñ explendo resonant qđ̵ amant.
usq electos suos in iubilationis gaudia assumat: ac sic post
a pena eripiat: qͦs ante in culpa deserens dãpnat : s qd̃ hoc

Expanded text:
tunc risus erit corporis, sed risus cordis. Risus enim nunc corporis de tunc risus erit corporis, sed risus cordis. Risus enim nunc corporis de lascivia dissolutionis, nam risus cordis tunc de laetitia nascetur securitatis. Cum ergo electi omnes implentur gaudio manifestae contemplationis, quasi ad hilaritatem risus exsiliunt in ore mentis. Jubilum vero dicimus, cum tantam laetitiam corde concipimus, quantam sermonis efficacia non explemus; et tamen mentis exsultatio hoc quod sermone non explicat voce sonat. Bene autem os risu impleri dicitur, labia jubilo, quia in illa aeterna patria, cum justorum mens in exsultationem rapitur, lingua in cantum laudis elevatur. Qui quoniam tantum vident, quantum dicere non valent, in risu jubilant, quia non explendo resonant quod amant.ousque electos suos in jubilationis gaudia assumat, ac si post a poena eripiat quos ante in culpa deserens damnat; sed quo hoc n
Abbreviated transcription (Latin):
citas: ꝑ linũ uͦ subtilitas designat᷑. Et nimirũ uestis quȩ ex
lana linoq conficit᷑. linũ interus cęlat. lanã in suꝑficie de:¬
monstrat. Hestẽ gͦ ex lana liuoq contextã induit. qui in lo¬
quutione ł actione qua utit᷑. intꝰ subtilitatẽ malitiȩ oꝑit.:
simplicitatẽ foras innocentiȩ ostendit. Quia enĩ sub puritatis
imagine dephendi calliditas ñ ualet. qͣsi sub lanȩ grossitiȩ
linã latet. Bene aut̃ post reꝓbationẽ dupliciũ. iustoꝵ re¬
corda finitis ꝑegͥnationis fletib ęt̾nȩ letitiȩ exultatione sati¬
ant᷑. De hoc risu discipłis ueritas dixit. alundus gaudebit. uos¬
aut᷑ constͥslabimini .: s tͥstitia ur̃a uertet᷑ in gaudiũ. E rursũ. Ui¬
debo uos ⁊ gaudebit cor urm̃: & gaudiũ ur̃m nemo auferet a uo¬
bis. De. hoc risu scẽ eccłiȩ salomon ait. Ridebit in die nouissimo.
de hoc iterũ dic̃. Timentib dnm bene erit in extremis. Non aut̃

Expanded text:
citas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis, quae ex lana linoque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi calliditas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet. Bene autem post reprobationem duplicium justorum recorda finitis peregrinationis fletibus, aeternae laetitiae exsultatione satiantur. De hoc risu discipulis Dominus dicit: « Mundus autem ra vertetur in gaudium . Et rursum: Videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . De hoc risu sanctae Ecclesiae Salomon ait: Ridebit in die novissimo . De hoc iterum dicitur: Timenti Dominum, bene erit in extremis . Non autem
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ sibi certitudinẽ exauditionis obnubilant. Recte gͦ dicit᷑. & cũ
inuocantẽ me exaudierit. ñ credo qd̾ exaudierit uocẽ meã: qr meis
ex ipsa sua mutabilitate. fit trepida: & ꝑ hoc qd̾ nolens patit᷑ re¬
pulsã se abiectãꝙ suspicat᷑. Libet intueri. uir sc̃s qͣnta se subtilita
te diudicat: neqͥd in illo diuina uidicia rephendant. Infirmitatẽ
nãq suã intuens ait. Entꝰ ego sũ qͥ respondeã illi. & loqͣr uerbis me¬

Expanded text:
mirum sibi certitudinem exauditionis obnubilant. Recte ergo dicitur: Et cum mirum sibi certitudinem exauditionis obnubilant. Recte ergo dicitur: Et cum invocantem me exaudierit, non credo quod exaudierit vocem meam, quia mens ex ipsa sua mutabilitate fit trepida; et per hoc quod nolens patitur, repulsam se abjectamque suspicate dijudicat, ne quid in illo divina judicia reprehendant. Infirmitatem namque suam intuens, ait: Quantus ergo sum ego qui respondeam ei, et loquar verbis me
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑfecto desiderio cõpuncta ab infimis alienat᷑: s repentuia tẽptat¬
one ꝑcussa. quȩ intentione forti erecta in dm̃ fuerat. ob ortis
cogitationib transfixa curuat᷑: ita ut seipsã discernere neq̃at
atq int᷑ uicia uirtutesq dep̃hensa. ex qͣ parte sit ualentior. ñ agnoᷤ¬
cat. Nã sepe ad hoc usq ꝑducit᷑. ut miret᷑ qͦmͦ tã sũma cõp̃hendit᷑ ꝙͣ
cogitatio illicita polluit: & rursũ qͦmͦ illicitã cogitationẽ recipit. qͣ
suꝑ se ualidus feruor sp̃e rapit. Qͦs alt̾nantes cogitationũ motꝰ in aĩo
bene psalmista intuens. ait. Ascendunt usq ad cȩlos: & descendt̃ usq
ad abyssos. Usq ad cȩlos qͥppe ascendimꝰ: cũ sũma penetramꝰ. S ad ab¬
ssos usq descendimꝰ: cũ repente a contẽplationis culmine ꝑ turpia
tẽptam̃ta deicim᷑. Mlotꝰ itaq animi dũ int̾ uota & uicia alt̾nant: i¬

Expanded text:
et, perfecto desiderio compuncta, ab infimis alienatur; sed repentina tentatet, perfecto desiderio compuncta, ab infimis alienatur; sed repentina tentatione percussa, quae intentione forti erecta in Deum fuerat, obortis cogitationibus transfixa curvatur; ita ut seipsam discernere nequeat, atque inter vitia virtutesque deprehensa, ex qua parte sit valentior non agnoscat. Nam saepe ad hoc usque perducitur, ut miretur quomodo tam summa comprehendit, quam cogitatio illicita polluit; et rursum quomodo illicitas cogitationes recipit, quam super se valide fervor spiritus Quos alternantes cogitationum motus in animo bene Psalmista intuens, ait: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos . Usque ad coelos quippe ascendimus cum summa penetramus; sed ad abyssos usque descendimus, cum repente a contemplationis culmine per turpia tentamenta dejicimur. Motus itaque animi dum inter vota et vitia alternant, ni
Abbreviated transcription (Latin):
Ut enĩ sepe diximꝰ. omĩs humana iustitia initistitia eẽ coniuncit᷑. si
distͥcte iudicet᷑. Precis gͦ post iustitiã indiget: ut quȩ succũbere dis¬
cussa poterat. ex soli iudicis pietate conualescat. Quȩ cũ plene a
qͥ si habuero qͥppiã iustũ ñ respondebo. s meũ indicẽ dep̃cabor.
Uelut si aꝑtius fateat᷑ dicens. Et si ad opus uirtutis excreuero: ad
uitã ñ ex meritis s ex uenia conualesco. Preci itaq innitendũ ẽ eum
recta agimꝰ : ut om̃e qd̾ iuste unum̃. ex humilitate condiamꝰ. S plerũ
pectu uidicis repulsa uideat᷑ & sepe hanc creator. misericors ꝑcipit.
s qr illibatã se ut uult exercere ñ ualet. suꝑ se iudiciũ reꝓbatioĩs
pauet. Unde. & subdit᷑. & cũ inuocantẽ me exaudierit: ñ credo qd̃ ex
Saudierit uocẽ meã. Plerũq &enĩ mens diuini amoris igne accendi¬
t᷑ atq intuenda cęlestia & archana subleuat᷑. ad sũma iã rapit᷑.

Expanded text:
 omnis humana justitia injustitia esse convincitur, si districte judicetur. Prece ergo post justitiam indiget, ut quae succumbere discussa poterat, ex sola judicis pietate convalescat. Quae cum plene a Qui si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Velut si apertius fateatur, dicens: Et si ad opus virtutis excrevero, ad vitam non meritis, sed ex venia convalesco. Preci itaque innitendum est, cum recta agimus, ut omne quod juste vivimus, ex humilitate condiamus.  Vet. XVpectu judicis repulsa videatur. Et saepe hanc creator misericors percipit; sed quia illibatam se ut vult exerere non valet, super se judicium reprobationis pavet. Undaccenditur, atque ad intuenda coelestia et arcana sublevatur; ad summa jam rapitur,
Abbreviated transcription (Latin):
bo: s meũ uidicẽ dep̃cabor. S de ipsa qͦq postulatione pauidꝰ adiangit.
& cũ inuocantẽ me exaudierit. ñ credo qd̾ exaudierit uocẽ meã. sur
tanta circu̾spectione trepidat. cur tanta sollicitudine formidat: nͥ
qr t̾rorẽ uidicis extrema dist̾ctione considerat & uĩ discussionis u¬
liꝰ ñ ferens. om̃e qd gerit eẽ sibi insufficiens pensat: unde & ꝓti
terit᷑. qͥ erectꝰ in tͣnqͥllitate uidebat᷑: qr quẽ diu suꝑna longanimi¬
tas tolerat. extrema iudicii seueritas necat. Quȩ recte turbo dicit᷑
qr in elem̃toꝵ cõmutatione reuelat᷑. psalmista attestante. qͥ ait.
Ds manifestꝰ ueniet: ds̃ nr̃ ⁊ ñ silebit. Ignis in conspectu eiꝰ arde¬

Expanded text:
postulatione pavidus adjungit: Et cum invocantem me exaudierit, non credo quod exaudierit vocem meam. Cur tanta circumspectione trepidat, cur tanta sollicitudine formidat, nisi quia terrorem judicis in extrema districtione considerat, et, vim discussionis illius non ferens, omne quod gerit esse sibi insufficiens pensat? Unde et proteritur, qui erectus in tranquillitate videbatur, quia quem diu superna longanimitas tolerat, extrema judicii severitas necat; quae recte turbo dicitur, quia in elementorum commotione revelatur, Psalmista attestante, qui ait: Deus manifestus veniet, Deus n
Abbreviated transcription (Latin):
inclinant: ⁊ certe cũ curuamꝰ. suꝑiora ñ cernimꝰ. Erecti eẽnt il¬
li subtilissimi sp̃c. si plene potentiã enis maiestatis attingerer̃
S qui orbẽ portant subdõ curui st̃: qr diumnitatis eiꝰ celsitudi¬
nẽ qͣnis subleuati uideant. nec uirtutes tam̃ angłicȩ cõphendt̃.
Quã uir iustꝰ p̃ infirmitate ñ penetrans s hanc uteũq ex subiectis sũ¬
moꝵ spũum ministeriis pensans. ad considerationẽ se ꝓpͥam sollicita
humilitate recolligit. sibiq corã se p̃ potestate. suꝑnę magnitudi¬
bis meis cũ eo: acsi aꝑte dicat. Si creatura illa hc̃ considerare non¬
sufficit quȩ carne ñ p̃mit᷑ ꝗͣ m̃te de eiꝰ ego idiciis disputo. qͥ ponde¬
re corruptionis angustor: sic̃ aut᷑ sepe ad nos dĩ uerba st̃ tudicia
illiꝰ. quȩ nr̃oꝵ actuũ sententiã loquunt᷑ ita uerba nr̃a ad dm̃ st̃ oꝑa¬

Expanded text:
niam cum curvamur, superiora non cernimus: Erecti essent illi subtilissimi spiritus, si plene potentiam ejus majestatis attingerent. Sed qui orbem portant, sub Deo curvi sunt, quia divinitatis ejus celsitudinem quamvis sublevatae videant, nec virtutes tamen angelicae comprehendunt. Quam vir justus prae infirmitate non penetrans, sed hanc utcunque ex subjectis summorum spirituum ministeriis pensans, ad considerationem se propriam sollicita humilitate recolligit, sibique coram se prae potestate supernae magnitudibis meis cum eo? 27. sufficit, quae carne non premitur, qua mente de ejus ego judiciis disputo, qui pondere corruptionis angustor? Sicut autem saepe ad nos verba Dei sunt judicia illius, quae nostrorum actuum sententiam loquuntur, ita verba n
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ portant orbẽ. Ipsi &e enĩ orbẽ portant: qͥ curas p̃sentis scłi tole¬
rant. Tantoꝵ qͥppe pondera unꝰqͥsq sustinere. cõpellit᷑ q̃ntis in hoc
mundo pͥncipat᷑ Unde & tr̃ȩ pͥnceps ñ in congrue greco eloqͥo
qd latina udelicet lingua basis popłi dicit᷑: qrꝰ uidelicet ipse
suꝑ se popłm sustinet. qui motꝰ illĩ potestatis pondere fixus regit.
Qͦ enĩ subiectoꝵ suoꝵ onera tolerat. eõ qͣsi suꝑpositã basis colũpnam

Expanded text:
 regunt. --Ipsi etenim orbem portant qui curas praesentis saeculi tolerant. Tantorum quippe pondera unusquisque sustinere compellitur, quantis in hoc mundo principatur. Unde et terrae princeps non incongrue Graeco eloquio d Latina videlicet lingua basis populi dicitur, quia videlicet ipse super se populum sustinet, qui motus illius potestatis pondere fixus regit. 301 Quo enim subjectorum suorum onera tolerat, eo quasi superpositam columnam
Abbreviated transcription (Latin):
potestates gentiũ miscdit᷑ flectis. Quãuis ꝑ hoc qd̃ dicit᷑. sub qͥ cur¬
uant᷑ qͥ portant orbẽ. possunt ⁊ angłicȩ uirtutes intellegi. Ipse
&enĩ orbẽ portant. quȩ regendi mundi curas administrant: pau¬
lo artestante. qͥ ait. Nonne om̃s st̃ administͣtorii spe in ministeriũ
missi: ꝓpt᷑ eos qͥ hereditatẽ capiunt salutis.: ait gͦ. bb̃ cuiꝰ resistere.
irȩ nemo potest: sub qͦ curuant᷑ qͥ portant orbẽ. acsi humilitatẽ
om̃is creaturȩ conspiciat: & tremefactꝰ dicat. Es infirmoꝵ homi¬

Expanded text:
b quo curvantur qui portant orbem, possunt et angelicae virtutes intelligi. Ipsae etenim orbem portant, quae regendi mundi curas administrant, Paulo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? Ait ergo: Deus cujus resistere irae nemo potest, sub quo curvantur qui portant orbem. Ac si humilitatem om
Abbreviated transcription (Latin):
sollicita eiusdẽ sui oꝑis testes quęrt̃.  tacita cogitatione
ꝑtͣctant. sist̃ qͥ gerenda uideant: si digne hȩc elõqui qͥ uide¬
rt᷑ possint. Si u᷑ eoꝵ facta nullũ fortasse hominũ contin¬
gat aspicere. hȩc se ꝓculdubio estimant ꝑ didisse.:⁊ int̾m
arbitri ocłos quasi absentes deputant. qͥ ab eo uicẽ sui oꝑis reci¬
pere in posterũ recusant. Et qm̃ cũ rectũ quid ypocrita gerit:
uideri ã multis quęrit. bene de hoc scirpo subiungit᷑. Suꝑ a¬

Expanded text:
sollicita ejusdem operis sui testes quaerunt, et tacita cogitatione sollicita ejusdem operis sui testes quaerunt, et tacita cogitatione pertractant, si sunt qui gerenda videant, si digne haec eloqui qui viderint possint. Si vero eorum facta nullum fortasse hominum contingat aspicere, haec se procul dubio aestimant perdidisse; et interni arbitri oculos quasi absentes deputant, quia ab eo vicem sui operis recipere in posterum recusant. Et quoniam cum rectum quid hypocrita egerit, videri a multis quaerit, bene adhuc de hoc scirpo subjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
tiue comedat᷑ Qͥ gͦ inchoatȩ uirtutis ab humano ore laudem
receꝑit. quasi plantati ligni ante tempus pomũ cõmeclit.
hinc ꝑ psalmistã ueritas dicit. Uanũ ẽ uob̃ ante ͤ surgere. sur¬
gite postꝗͣ sederitis. qui manducatis panẽ dolorif. Ante lucẽ
sequens exaltat. Qd gͦ illic ante lucẽ surgere: hoc hic ypocrite
in ortũ ẽ germen ꝓferre: qr humanas laudes desiderans ubi
ad opus bonũ nascit᷑ ibi mox appetit ut głam retͥbutionis as¬
sequat᷑. An ñ in ortu hi germen ꝓtulerant. de qͥb ueritas di¬
cebat. amant pͥmos discubitus in conuiuiis. ⁊ p̾mas cathedraᷤᷤ
in sẏnagogis ⁊ salutationes in foro ⁊ uocari ab hominib
rabbi : ꝓ eo gͦ qd̵ bene agere incipiunt. qr. honorẽ consequi
ab hominib conant᷑ qͣsi scirpi more ab ortu suo cũ gerimi¬
ne exurgt̃. Hi nimirũ cũ recta oꝑari appetunt. pͥus mente

Expanded text:
tive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem tive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit. Hinc per Psalmistam Veritas dicit: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitsequens gloria exaltat. Quod ergo illic ante lucem surgere, hoc hic hypocritae in ortu est germen proferre, quia humanas laudes desiderans, ubi ad opus bonum nascitur, ibi mox appetit ut gloriam retributionis assequatur. An non in ortu suo hi germen protulerant, de quibus Veritas dicebat: Amant primos discubitus in conviviis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus rabbi ? Pro eo ergo quod bene agere incipiunt, quia honorem consequi ab hominibus conantur, quasi scirpi more ab ortu suo cum germine exsurgunt. Hi nimirum cum recta operari appetunt, prius mente
Abbreviated transcription (Latin):
ni iudicis in archa cordis immolemꝰ. Qd̃ ab eͣo ꝓculdubio tan¬
tõ libentius accipit᷑. qͣnto ⁊ ab hominib occultatũ nulla
laudis appetitione maculat᷑. Sepe aut̃ nouȩ conuersationis
pͥmordia adhuc ex carnali st̃ uita cõmixta. ⁊ iccirco ino¬
tescere citiꝰ ñ debent. cͣũ laudant᷑ bona quȩ placent. decep¬
tꝰ laude sua animꝰ dep̾bendere in eis nequeat mala quȩ
latent Unde recte rursũ ꝑ moysen dicit᷑. Quando ingres¬
edetis ex eis. Ligna quippe pomifera st̃: oꝑa uirtutib fecunda.
sreputia itaq lignoꝵ auferimꝰ: cũ de ipsa actionis infirituta¬
te suspecti. pͥmordia nr̃oꝵ oꝑa ñ apꝓbamus. Poma aut̃ quȩ¬
germinant immunda dicimꝰ nr̃isq esib ñ aptamꝰ: qr cũ pͥm¬
dia boni laudant᷑ oꝑis. dignũ ẽ ut hoc amiũ ñ pascat operã¬
tis : ne dũ accepta laus suauit̾ carpit᷑. fructꝰ oꝑis intempes¬

Expanded text:
mi Judicis in ara cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanmi Judicis in ara cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum nulla laudis appetprimordia adhuc ex carnali sunt vita commista; et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. Unde recte rursum per Moysen dicitur: Quando ingresedetis ex eis . Ligna quippe pomifera sunt opera virtutibus fecunda. Praeputia itaque lignorum auferimus cum, de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia nostrorum opgerminant, immunda dicimus, nostrisque esibus non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suaviter carpitur, fructus operis intempes
Abbreviated transcription (Latin):
humanis occupationib exerceri ꝓhibuit dicens. Non aꝑabis in pͥmo¬
genito bouis. ⁊ ñ tondebis pͥmogenita ouiũ. In pͥmogenito quippe
bouis oꝑari ẽ . bonȩ conuersationis pͥmordia in exercitio publi¬
cȩ actionis ostendere:. Ouiũ qͦq pͥmogenita tondere ẽ: ab occu¬
tationis suȩ tegmine humanis ocłis inchoantia bona nr̃a de¬
nudare. In pͥmogenito gͦ bouis oꝑari ꝓhibem̃. atq ã pͥmogeni¬
tis ouiũ detondendis compescim᷑: qr ⁊ siqͥd robustũ incipimus.
exercere hoc in aꝑto citiꝰ ñ debemꝰ : ⁊ cũ uita nr̃a simplex qͥd atq
innocuũ inchoat. ẽ dignũ ut secreti sui uelamina ñ relinqͣt:
ne nudũ hoc humanis ocłis qͣsi subducto uellere ostendat.
Ad sola gͦ diuina sacrificia boum pͥmogenita ouiũq ꝓfiti¬
ant : ut qͥcqͥd forte innocuũq incipimꝰ. hoc ad honorẽ inti¬

Expanded text:
humanis occupationibus exerceri prohibuit, dicens: Non operaberis in primohumanis occupationibus exerceri prohibuit, dicens: Non operaberis in primogenito bovis, et non tondebis primogenita ovium . In primogenito quippe bovis operari est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur, quia et si quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius non debemus. Et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti suine nudum hoc humanis oculis quasi subducto vellere ostendat. Ad sola divina sacrificia boum primogenita oviumque proficiant, ut quod forte innocuum incipimus, hoc ad honorem inti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ euellat : s ad statũ suũ ꝓtinꝰ redeat post inflexionẽ redeat.
si apud se fortis in radice ꝑdurat. Quid in reb crescentib
pariete surgente robustiꝰ:q̃ͥ tam̃ si dũ construit᷑ impellat᷑: sta¬
tĩ sine labore destruit᷑. Si aut̃ ꝑ spaciũ temporis ab humore suo
exsiccari ꝑmittit᷑. sepe & arietũ ictib minime quassat᷑. Sicsic uide¬
licet bona nr̃a ⁊ in tempestiue manifestata depereunt: ⁊ dutiuis
occultata solidant᷑. qr humanȩ occupationis manꝰ cũ incipientẽ cõ¬
uersationis nr̃ȩ uitã contigerit. qͣsi recentẽ parietẽ impellit. e¬
amq facile destruit: qr. adhuc humorẽ infirmitatis ꝓpͥȩ ñ ami¬
sit. Cũ uͦ in longa quietis suȩ abiectione se animꝰ compͥmit. qͣsi mo¬
re exsiccati parietis contͣ ictꝰ obdurescit: ⁊ confractũ ꝓtinus
resilit omẽ qd solidũ fuerat. Hinc ẽ qd uitã inchoantiũ moyses

Expanded text:
non evellat; sed ad statum suum protinus post inflexionem redeat, non evellat; sed ad statum suum protinus post inflexionem redeat, si apud se fortis in radice perdurat. Quid in rebus excrescentibus pariete surgente robustius? Qui tamen si, dum construitur, impellatur, statim sine labore destruitur; si autem per spatium temporis ab humore suo exsiccari permittitur, saepe et arietum ictibus minime quassatur. Sic sic videlicet bona nostra et intempestive manifestata depereunt, et diutius occultata solidantur, quia humanae occupationis manus cum incipientem conversationis nostrae vitam contigerit, quasi recentem parietem impellit, eamque facile destruit, quia adhuc humorem infirmitatis propriae non amisit. Cum vero in longa quietis suae abjectione se animus comprimit, quasi more exsiccati parietis contra ictus obdurescit, et confractum protinus resilit omne quod solidum ferit. Hinc est quod vitam inchoantium Moyses