comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos uidei tãquã hostes legis ꝑsequerentor.
hosatq huiꝰ modi errores & uicia. dicit se
dampnare: & ut stercora arbitratur ut
paulus mala reliquerit udeoꝵ: rursũ te
docente discamꝰ quȩ bona eoꝵ tenuerit. ob¬
seruationes inquies legis. quas more pato
celebrant: sic̃ ab ipso paulo celebratȩ suns.
sine ulla salutis necessitate. Id quid uelis
dicere. sine ulla salutis necessitate: ñ sati
intelligo. Si enĩ salutẽ ño affert̾: cur obser¬
uantur.Si aũ obseruanda sunt utiq sa¬
lutẽ afferunt: maxime quȩ seruata mar¬
tires faciunt. Non enĩ obseruarentur: nͥ
afferrent salutẽ. Neq enĩ indifferentia
sunt int̾ bonũ ⁊ malum: sic̃ philosophi di¬
sputant. Bonũ est continentia: malũ lu¬
xuria. Int̾ utrũq indifferens: ambulare.
digerere aliu stercora. capitis narib pur¬
gamenta ꝓicere. sputis reumata iacere.
hoc: nec bonũ nec malũ est. Siue enĩ fece¬
ris siue ñ feceris: nec uistitiã habebis. nec

Expanded text:
nos Iudaei tamquam hostes legis persequerentur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Paulus mala reliquerit Iudaeorum; rursum te docente discamus, quae bona eorum tenuerit. obseruationes, inquies, legis, quas more patrio celebrabant, sicut ab ipso Paulo celebratae sunt sine ulla salutis necessitate. quid uelis dicere \'sine ulla salutis necessitate\', non satis intellego. si enim salutem non adferunt, cur obseruantur ? si autem obseruanda sunt, utique salutem adferunt, maxime quae seruata martyres faciunt; non enim obseruarentur, nisi adferrent salutem. neque enim mdillerentia sunt inter bonum et malum, sicut philosophi disputant: \'bonum est continentia, malum luxuria, inter utrumque indifferens ambulare, digerere alui stercora, capitis naribus purgamenta proicere, sputis rheumata iacere\'. hoc nec bonum nec malum est — siue enim feceris siue non feceris, nec iustitiam habebis nec
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. Tres simul epłas immo libes
los. ꝑ diaconũ cyprianũ tuȩ dignationis
accepi: diuersas ut tu nõias questiones:
ut ego sentio rep̾hensiones meoꝵ opusculoꝵ
continentes. Ad quas si respondere uoluero:
libri magnitudine opus erit. Tamen co¬
nabor quantũ facere possum modũ non
egredi epłȩ longioris. ⁊ festinanti fr̃i morã
non facere. qui ante triduũ quã ꝓfecturꝰ
erat.a me epłas flagitauit: ut pene in ꝓcuc¬
tihe qualiacũq sunt. effuitire cõpellar.
⁊ tilmsiltuario respondere sermone. nos
maturitate scribentis. s dictantis teme¬
ritate quȩ plerũq ñ in doctrinã s in ca¬
sum uertitur. ut fortissimos quoq mili¬
tes subita bella conturbant. ⁊ ante cogui¬
tur fugere quã arma corripere. Cecerũ nr̃a
armatura xp̃c est: ⁊ apłi paul insticutio
qui scribit ad ephesios. Assumite arma d̾i:
ut possitis resistere in die malo. & rursỹ.
State p̾cincti lũbos ur̃os in ueritate. ⁊ in¬

Expanded text:
M. Tres simul epistulas, immo libellos breues per diaconum Cyprianum tuae dignationis accepi diuersas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones meorum opusculorum continentes. ad quas si respondere uoluero, libri magnitudine opus erit; tamen conabor, quantum facere possum. modum non egredi epistulae longioris et festinanti fratri moram non facere, qui ante triduum, quam profecturus erat, a me epistulas flagitauit, ut paene in procinctu haec, qualiacumque sunt, effutire compellar et tumultuario respondere sermone non maturitate scribentis sed dictantis temeritate, quae plerumque non in doctrinam sed in casum uertitur, ut fortissimos quoque milites subita bella conturbant et ante coguntur fugere, quam possint arma corripere. Ceterum nostra armatura Christus est et apostoli institutio, qui scribit ad Ephesios: Adsumite arma dei, ut possitis resistere in die malo; et rursus: State succincti lumbos uestros in ueritate et in
Abbreviated transcription (Latin):
con puersa dogmata qͥui pctitudine fidei xp̃i¬
anȩ usq ad hoc tẽpus uel impudentia. uel
uno libello breuit̾ digesta edas: in notitiã eo¬
rũ quib aut ñ uacat᷑ ꝓpt̾ alia negocia. aut
non ualent ꝓpt̾ alienã lingũa tam multa
legere atq cognoscere. Dui te rogarẽ: nisi hoc
soleret ẽẽ indiciũ minꝰ de caritate p̾sum̃tis.¬

Expanded text:
corum perversa dogmata, qui rectitudinem fidei chricorum perversa dogmata, qui rectitudinem fidei christianae usque ad hoc tempus vel impudentia vel iuno libello breviter digesta edas, in notitiam eorum quibus aut non vacat propter alia negotia, aut non valent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. Diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium minus praesumentis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inuenerimꝰ approbare atq laudare: fal¬
sa uero ⁊ praua imꝓbare atq rep̾hendere.
S illud de prudentia tua doctrinaq desi¬
derabam. ⁊ adbuc desidero: ut nota nobis faci¬
as ea ipsa eius errata. quib a fide ueritatiᷤᷤ
ille uir tantꝰ recessisse cognoscitur. In libro
etiã quo cunctos quoꝵ meminisse potuis¬
ti scriptores eccłiasticos ⁊ eoꝵ scripta cõme¬
morasti: cõmodius ut arbitor fieret. si nõta¬
tis eis quos heresiarchas eẽ nosti. quando ne
ipsos quid̾e p̾termittere uolueris. sub un¬
geres etiã in quib cauendi essent. quã quã
non nullis etiam p̾termissis: quod scire cu¬
perẽ quo consilio factũ sit: anse illud uo¬
lum̃ forte onerare noluisti. ut memoratis
heretius. ñ adderes in quib eos catholica
dã: narit au toritas. Queso ne graue sit
humilitatẽ mẽa fraterna caritas indicit:
at si occupationes tux sinunt. om̃iũ hereti

Expanded text:
quae inuenerimus, adprobare atque laudare, falquae inuenerimus, adprobare atque laudare, falsa uero et praua inprobare atque reprehendere. sed illud de prudentia doctrinaque tua desiderabam et adhuc desidero, ut nota nobis facias ea ipsa eius errata, quibus a fide ueritatis ille uir tantus recessisse conuincitur. in libro etiam, quo cunctos, quorum meminisse potuisti, scriptores ecclesiasticos et eorum scripta commemorasti, commodius, ut arbitror, fieret, si nominatis eis, quos heresiotas esse nosti — quando ne ipsos quidem praetermittere uolueris —, subiungeres etiam, in quibus cauendi essent: quamquam nonnullos etiam praeterieris, quod scire cuperem quo consilio factum sit. aut si illud uolumen forte onerare noluisti, ut commemoratis hereticis non adderes, in quibus eos catholica damnarit auctoritas, quaeso, ne graue sit humilitatem meam fraterna caritas indicit —, ut, si occupationes tuae sinent, omnium her
Abbreviated transcription (Latin):
recipias. quos absit ut amiseris: s ut aduertas.
Quos cũ habeas sanos ⁊ uigiles: nescio qͣ dissimo¬
latione auertisti. ut ñ intenderes quȩ conse¬
quantur aduersa. si semel creditũ fuerit poᷤ¬
se honeste ac pie scriptore diuinoꝵ libroꝵ
in aliqua sui operis parte m̃tiri. Scripserã
iam hinc aliquando ad te epłam. quȩ ñ ꝑ¬
lata est: qr nec ꝑrexit cui ꝑferend̾a tradide¬
ram. Ex qua illud mͥ suggestũ est. cũ ista dic¬
tarem. quod in hac quoq p̾termittere nos
debui: ut si alia ẽ sententia tua ead̾e q
est melior: timori meo libent̾ ignoscas. Si
enĩ alit̾ sentis. uerũq tu sentis. nã nisi
uerũ sit. meliꝰ esse ñ potest: ut ñ dicã nulla
certe ñ magna culpa meus error ueritati
fauet.si recte in quoquã ueritas potest fa¬
uere mendacio. Deorigene autẽ quodre¬
scribere dignatꝰ es ĩa sciebam: non tantõ
in eccłiasticis litteris. s in õib recta ⁊ uera

Expanded text:
recipias, quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, recipias, quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio qua dissimulatione auertisti, ut non intenderes, quae consequantur aduersa, si semel creditum fuerit posse honeste ac pie scriptorem diuinorum librorum in aliqua sui operis parte mentiri. Scripseram iam hinc aliquando ad te epistulam, quae non perlata est, quia nec perrexit, cui perferendam tradideram. ex qua illud mihi suggestum est, cum ista dictarem, quod in hac quoque praetermittere non debui, ut, si alia est sententia tua eademque est melior, timori meo libenter ignoscas. si enim aliter sentis uerumque tu sentis — nam, nisi uerum sit, melius esse non potest —, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in quoquam ueritas potest fauere mendacio. De Origene autem quod rescribere dignatus es, iam sciebam non tantum in ecclesiasticis litteris, sed in omnibus recta et uera,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ erat. s ut miscditer eis ita subuent¬
endũ esse sentiret. ac si ipse in eod̾e errore
laboraret: ñ scilicet m̃tientis astu. s cõpati¬
entis affectu. sicut eo ipso loco generalites in¬
tulit. factus sũ infirmꝰ infirmis. ut infir¬
mos lucrifaterẽ. ut sequens conclusio. dĩa
om̃ib factꝰ sũ ut õs lucrifacerẽ. adhoc refe¬
renda intelligatur. ut cuiꝰq infirmitatẽ
tãquã in seipso miseratꝰ appareat: Non
enim ⁊ cũ diceret quis infirmatur ⁊ ego ñ
infirmor infirmitatẽ alt̾iuis simulasse po¬
tius quã condoluisse uolebat intelligi. Qa¬
re arripe obsecro ingenuã ⁊ uere xp̃ianao
cũ caritate seueritatẽ ad illud opus corpi¬
care. Incomparabilit̾ enim pulcrior est ue¬
ritas xp̃ianoꝵ: quã helena grecoꝵ. Pista
enim fortiꝰ nr̃i martires aduersus hanc so¬
domam. quã ꝓ ula illi heroes adu̾sũ troiã
dimicauerunt. Neq hoc dico ut oculos corde

Expanded text:
quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniquod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo ipso loco generaliter ihtulit: factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Quare arripe, obsecro te, ingenuam et uere Christianam cum caritate seueritatem ad illud opus corricane. incomparabiliter enim pulchrior est ueritas Christianorum quam Helena Graecorum. pro ista enim fortius nostri martyres aduersus hanc Sodomam quam pro illa illi heroes aduersus Troiam dimicauerunt. neque hoc ego dico, ut oculos cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ex consuetudine sollempnitatis. s ex necessita¬
te salutis ẽẽ celebranda: quȩ tñ si nũquã fo¬
issent necessaria. infructuose atq inanit̾
ꝓ eis machabei martires fierent: postremo il¬
lud quod p̾dicatores gr̃e xp̃ianos. uidei tã¬
quã hostes legis ꝑsequebantur. Hos atq huiꝰ
modi errores ⁊ uicia dic̃ se dampnare. & ut
stercora arbitratũ ut xp̃m lucrifaceret:
non obseruationes legis si more patrio cele¬
brarentur. sicut ⁊ ab ipso celebratȩ sunt. si¬
ne ulla salutis necessitate. ñ sic̃ iudei celebras¬
das putabant: aut fallaci simulatione. qd̾
in petro rep̾henderat. Nã si ꝓpterea illa sa¬
cram̃ta celebrauit. qr simulauit se uideũ
ut illos lucrifaceret. cur etiã non sacrifica¬
uit cũ gentib. qr ⁊ his qui sine lege erant.
tãquã sine lege factꝰ est ut eos quoq lucrifa¬
ceret: nisi qr ⁊ illud fecit ut natura uideus
& hoc totũ dixit ñ ut fallacit̾ se fingeret ẽẽ

Expanded text:
mnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequebantur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret, non obseruationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si propterea illa sacramenta celebrauit, quia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse,
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Non ideo petrũ em̃cdauit. qd̾ patͥnaᷤ
traditiones obseruaret quod si facere uel¬
let.nec m̃dacit̾ nec incongrue faceret. Ite¬
rũ dico: quod ep̃c es: eccłiarũ xp̃i magister.
Ut ꝓbes uerũ esse quod asseris. suscipe aliqͣ
cuncidat. quiobseruet sabbatũ. qui absti¬
neat a cibis quos deus creauit ad utendũ
cũ gr̃arũ actione. qui quarta decima die
mensis primi agnũ mactet ad uesperã:
⁊cũ hoc feceris. immo ñ feceris. scio enĩ te
xp̃ianũ. ⁊ rẽ sacrilegã ñ esse facturũ: ueliᷤ
nolis tuã sententiã reꝑbabis: ⁊ t̾c scies oꝑe
difficiliꝰ esse confirmare sua. quã rep̾hend̾e¬
aliena. Ac ne forsitan tͥ non crederemꝰ. ĩmo
non intelligeremꝰ quod diceres: frequenter
enĩ in longũ sermo ꝓtractus caret intelli¬
gentia. ⁊ d̾u non sentitor ab imꝑitis minꝰ
rep̾henditur : inculcas ⁊ replicas. Hoc uide¬
oꝵ paulus dimiserat: quod malũ habebai.
Qd est malũ uideoꝵ: quod paulus dimiserat:

Expanded text:
Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret, quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret. iterum dico: episcopus es, ecclesiarum Christi magister; ut probes uerum esse, quod adseris, suscipe alique filium circumcidat, qui obseruet sabbata, qui abstineat a cibis, quos deus creauit ad utendum cum gratiarum actione, qui quarta decima die mensis primi agnum mactet ad uesperam, et, cum hoc feceris, immo non feceris — scio enim te Christianum et rem sacrilegam non esse facturum -, uelis nolis tuam sententiam reprobabis et tunc disces opere difficilius esse confirmare sua quam aliena reprehendere. ac ne forsitan tibi non crederemus, immo non intellegeremus, quid diceres — frequenter enim in longum sermo protractus caret intellegentia et, dum non sentitur, ab inperitis minus reprehenditur —, inculcas et replicas: hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant. quod est malum Iudaeorum, quod Paulus dimiserat ?
Abbreviated transcription (Latin):
uesut mendositatẽ corrigere : uolens post
magnũ ꝑiculũ non remanere sine plebe.
Unde etiam nobis uidetur aliquando te qͦ
in non nullis falli potuisse. & uide hocqͣ¬
le sit in eis litteris quȩ ñ possunt collatis
usitatarũ linguarum testimoniis em̃dari
Pinde ñ paruas deo gr̃as agimꝰ de oꝑe tuo.
cam contulerimꝰ. Unde si quis qũa ueteri
falsitati contentiosus fauerit: platis col¬
latisq codicib uel docetur faculime. ut
quis tã durus est qui labori tam ittiliñ
facue ignoscat. cui uicẽ laudis referre
non sufficit: Quid t autẽ uideatitr cur
in multis alit̾ se habeat hebreoꝵ codicũ
lem dignareris aperire. Neq pariũ pondus
habet ula quȩ sic meruit diffamari: & qͣ usos
apłos ñ solum res ipsa indicat. s etiã te attesta¬
tum esse memini. Ac ꝑ hoc plurimũ ꝓfueris.
latine ueritati reddideris. Que in diuersis
codicib ita uaria est ut tolerari uix possit.¬
& ita suspecta ne in greco aliuid inueniat᷑.

Expanded text:
 volens, post magnum periculum, non remanere sine plebe. Unde etiam nobis videtur aliquando te quoque in nonnullis falli potuisse. Et vide hoc quale sit, in eis litteris, quae non possunt collatis usitatarum lProinde non paruas deo gratias agimus de opere tuo, cam contulerimus. unde, si quisquam ueteri falsitati contentiosus fauerit, prolatis conlatisque codicibus uel docetur facillime uelquis tam durus est, qui labori tam utili non facile ignoscat, cui uicem laudis referre non sufficit? quid tibi autem uideatur, cur in multis aliter se habeat Hebraeorum codicum lem dignareris aperire. neque enim paruum pondus habet illa, quae sic meruit diffamari et qua usos apostolos non solum res ipsa indicat, sed etiam te adtestatum esse memini. ac per hoc plurimum profueris, Latinae ueritati reddideris, quae in diuersis codicibus ita uaria est, ut tolerari uix possit, et ita suspecta, ne in Graeco aliud inueniatur,\'
Abbreviated transcription (Latin):
explicabilia mala consequant᷑. si hoc cos¬
cesserimꝰ. Posset autẽ oportune minꝰq pe¬
riculose demonstrars. Si corã int̾ nos col¬
loqueremur. Hoc ergo uideoꝵ pablus di¬
miserat quod malum hãbebant: ⁊ in pri¬
mis illud quod ignorantes dei iustitiã
⁊ suã ustitiã uolentes constituere. ui¬
stitiȩ dei ñ st̃ subiecti: deinde quod pꝰ¬

Expanded text:
explicabilia mala consequantur, si hoc conexplicabilia mala consequantur, si hoc concesserimus; posset autem oportune minusque periculose demonstrari, si coram inter nos conloqueremur. Hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant, et in primis illud, quod ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
qm ꝑ dñm iħm salus ipsa quȩ ilis sacram̃¬
tis significabatur aduenerat. Ideoq gen¬
ribus quod insuetos a fide reuocarent.
onere graui ⁊ ñ necessario nullo modo im¬
ponenda esse censebat. Quappt̾ ñ ideo pe¬
trũ emendauit quod pat̾nas traditiones
obseruaret. quod si facere uellet.nec m̃da¬
citer. nec incongrue faceret. Quamius eñi
ĩa suꝑflua: tam̃ solita ñ nocerent. S qm̃
gentes cogebat uidaizare. quod nullo mo¬
do posset nisi ea sic ageret. tãquã adhuc eti¬
am post dñi aduentũ necessaria saluti fo¬
rent. quod uehem̃ter ꝑ apłatũ pauli ueri¬
tas dissuasit. nec apłs petrus hoc ignora¬
bat. s id faciebat timens eos qui ex circun¬
cisione erant. Ita & ipse uere correctus ẽ.
⁊ paulus uera narrauit: ne sc̃a sc̃a scrip¬
tura quȩ ad fidem posteris edita ẽ. ad miᷤ¬
sa autoritate mendacũ. tota dubia nu¬
tet & fluctuet. Non enĩ potest aut opor¬
tet literis explicari. quanta ⁊ qualia in¬

Expanded text:
minum Iesum salus ipsa, quae illis sacramentis significabatur, aduenerat. ideoque gentibus, quod insuetos a fide reuocarent onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret — quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret; quamuis enim iam superflua, tamen solita non nocerent —, sed quoniam gente cogebat iudaizare, quod nullo modo posset, nisi ea sic ageret, tamquam adhuc etiam post domini aduentum necessaria saluti forent; quod uehementer per apostolatum Pauli ueritas dissuasit. nec apostolus Petrus hoc ignorabat, sed id faciebat timens eos, qui ex circumcisione erant. ita et ipse uere correctus est et Paulus uera narrauit, ne sancta scriptura, quae ad fidem posteris edita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oportet litteris explicari, quanta et quam in
Abbreviated transcription (Latin):
nistrat egroto: ñ cũ se febres habere m̃tit᷑
s cũ animo condolentis cogitat. quẽ ad modũ
sibi seruiri uellet si ^ egͣrotaret. Nam utiq ui¬
asus erat. Xp̃ianꝰ autẽ factus. ñ uideoꝵ sacra¬
menta reliquerat: quȩ conuenient̾ ille popo¬
lus & legitimo tẽpore quo oportebat accepe¬
rat. Ideo q eã suscepit celebranda. cũ ĩa xp̃i

Expanded text:
se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quemadmodum sibi seruiri uellet, si ipse aegrotaret. nam utique Iudaeus erat, Christianus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideoque suscep
Abbreviated transcription (Latin):
cupiens uisitare. illa noluit: s exeniuior
misit ei. ac ꝑ fenestr̃a respiciens ait sc̃o
sũ uisitata. Gr̃as egit deo sc̃s martinꝰ: qͥ
talibus morib imbuta castam custodie¬
rit uoluntatem. benedixit eam: ⁊ abiit
letitia plenꝰ. Usq huc sufficiat de feminẽ
dictum. Consummata quippe uirginũ
causa. transeamꝰ ad reliqua. hospitalem p̾
cepit apłs clericũ ordinandum. Hoc p̾cepto
pater abraham ⁊ loth angelos suscepert:
qr hospitalitatem dilexerunt. Sic ⁊ honesi¬
forus: paulum doctrinȩ fontẽ suscepit.
Hec imitationis sint ur̃ȩ: ⁊ ne sinatis in co¬
lam p̾terire: qui apud uos non comederit
panem. Sequitur. Non ꝑcussorẽ. Non en̾s
pugilem describit apłs: s qui conscienti¬
as non ꝑcutiat singuloꝵ. Sit modestꝰ. nos
inflecur. ñ inebrietur: suȩ domui be¬
ne presit.ꝑ qũa erit horribile: si domui cłi¬
c decrahatur. Ledet sacerdotis opinionem

Expanded text:
cupiens visitare: illa noluit, sed xenium cupiens visitare: illa noluit, sed xenium misit ei: ac per fenestram respiciens, ait sancto sum visitata. Gratias egit Deo sanctus Martinus, quod talibus imbuta moribus, castam custodierit voluntatem: et benedicens eam, abiit laetus. XI. Hucusque sufficiat de feminis dictum. Consummata quippe virginum causa, transeamus ad reliqua. Haecepit Apostolus clericum ordinandum . Hoc praecepto pater Abraham et Loth angelos susceperunt, quia hospites dilexerunt ; sic et Onesiphorus Paulum doctrinae fontem suscepit. Haec imitationes sint vestrae, et ne sinatis incolam praeterire, qui apud vos non comederit panem. Sequitur: Non percussorem. Non enim pugilem describit Apostolus, sed qui conscientias non percutiat singulorum. Sit modestus, non infletur, non inebrietur, suae domui bene praesit: perquam erit horribile, si domui clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opinionem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ salutauerint: si se dei uiros p̾terire
celerius uiderint: contẽptores suos uidi¬
cant ⁊ irascuntur. Ordinatur deinde sa
tisfactio diserta. Post satiffactionẽ: pras¬
diũ quasi noua letitia disponitur. Int̾
pocula. imꝑꝑant uerba contẽptꝰ. Illa uͦ
lamentari se simulat: quasi peccati
genus inducens. Lege quia talis debet
esse solitarius. qualem eremias descrip
in penetralib angelus solam inuenit:
non cũ agapeta loquentẽ. Et illa uirilem
introttum trepidauit:tu quȩ fornax es
maliciȩ. quid a uiro desideras frequentĩ
salutari & nescis qr duplicit̾ famam
prodis. tuã simul ⁊ cleric: cuiꝰ uita ec¬
cłia xp̃i debet ornari: In ordinata consu¬
ecudo: ⁊ delicatis sermonib fa bulosa
calamitas. Si ospitalitatẽ cupis habere:
habes tuas sorores. Iulȩ apud te uacare
tini uita legimꝰ cõmemorasse sulpicium
quod transiens sc̃s martinꝰ. quandam
uirginem morib ⁊ castitate precelsam

Expanded text:
cum salutaverint, si eas Dei viros praeterire cum salutaverint, si eas Dei viros praeterire celerius viderint, contemptores suos judicant, et irascuntur. Ordinatur deinde desertae satisfactio: post satisfactionem prandium, quasi nova laetitia disponitur. Inter pocula improperant verba contemptus: ille vero lamentari se simulat, quasi peccati genus inducens. esse solitarius qualem Jeremias descripsin penetralibus angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem: et illa virilem introitum trepidavit. Tu quae fornax es malitiae, quid a viro desideras frequentius salutari? X. An nescis quia dupliciter famam perdis: tuam simul et clerici: cujus vita Ecclesia Christi debet ornari? Inordinata consuetudo est, et delicati sermonis fabulosa calamitas. Sed si hospitalitatem cupis habere: habes tuas sorores, illae apud te in domutini Vita legimus commemorasse Sulpitium, quod transiens sanctus Martinus, quamdam virginem moribus et castitate praecelsam,
Abbreviated transcription (Latin):
lum ad eas decet ingredi sacerdotẽ: Si qͥs
hȩc p̾cepta non obseruauerit: hostis est
animȩ sue. Quod si quis pꝰ nr̃a monita
aliquis cdericus agapetas ampliꝰ quesi¬
regulam conueniat᷑. ⁊ p̾cepta patrum
in nicea definita ei legantur. Iam uͦ si
conuentꝰ predicta fugerit ⁊ reliquerit:
consecuti sumꝰ maximũ luchr̃u. Alio¬
quin ab eccłia talis anathematizand̃
sit. Germinant enĩ femine cũ uiris ha¬
bitantes spinas: ⁊ archana m̃tiũ acu¬
to mucrone ꝑcutiunt. Pro nefas. dolor ẽ
runt nubere : non clericis. Unde sine
nuptuis genꝰ nouum uxoꝵ: & hoc ad
nus honor est in eccłia: si a consortio ui¬
rorum sint feminȩ longe Monachũ
uel clericũ solitudo facit. ñ publicum.
Quid te uirginale delectat alloquium:
Cur sc̃imonialiũ contͣ fidem frequentia
in eccłia. uel in ipso publico: Si eos qͦs
diligunt iuderint: ridentib oculis. salx¬
tationis tenera uerba ꝓcedunt. Deinde

Expanded text:
lum ad eas decet ingredi sacerdotem. Si quis lum ad eas decet ingredi sacerdotem. Si quis haec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post nostra monita aliquis clericus agapetas amplius quaesiregulam conveniatur, et praecepta Patrum in Nicaea definita ei legantur. Jam vero si conventus praedicta fugerit et reliquerit, consecuti sumus maximum lucrum. Alioquin est. Germinant enim feminae spinas cum viris habitantes: et arcana mentium acuto mucrone percutiunt. Proh nefas! dolor est re voverunt, non clericis. IX. Unde sine nuptiis genus novum uxorum? Et hoc ad nus honor est in Ecclesia, si a consortio virorum feminae sint longe. Monachum vel clericum solitudo facit, non publicum. Quid te virginale delectat alloquium? Cur sanctimoniales contra fidem frequentas in Ecclesia, vel in ipso publico? Si eos quos diligunt viderint, ridentibus oculis salutationis tenera verba producunt. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
hac exercentur. quȩ uxor asseritur. An qr
conuigii tabulas non fecit: concupiscentia
alia fuit: Nullo pacto digamos. uel con
cubinarũ cathenis insertos: decet subire
ministeriũ. In leuitico scriptũ est. ac p̾fi¬
nitũ: quales eligi debeant sacerdotes. sic̃
habes. & dixit dñs ad moysen. Sacerdos
uxorem accipiat uirginem. de semine pa¬
trum suoꝵ: uiduã uero ⁊ destitut᷑a. aut
a iuiuo marito derelictam. ñ accipiat. Be¬
ne audui p̾cipiente dño moysĩ qr nec
uxor debeat sacerdoti digama conuenire.
ne honorẽ polluat sacerdotis. Siuit uniꝰ
uxoris uirum: sic uniꝰ uiri mandat uxo¬
rem. Si ergo clericus monogamꝰ fuerit.
⁊ uxor eius digama: noli eum ministerio
applicare. Digama enĩ duxit uxorem. ħ
tito p̾cepta idem apłs de ordinandis cleri¬
cis dedit. Et quia liber expectat. ad id re¬
deamus unde digressi sumꝰ. Nec si due
aut tres parit̾ dei ancillȩ morentur : so¬

Expanded text:
hac exercentur, quae uxor asseritur, aut quia hac exercentur, quae uxor asseritur, aut quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia alia non fuit. Nulcubinarum catenis insertos decet subire ministerium. In Levitico scriptum est, ac praefinitum quales eligi debeant sacerdotes. Sic habes: Et dixit Dominus ad Moysen: Sacerdos uxorem accipiat virginem de semine patrum suorum; viduam vero et destitutam, aut a vivo marito derelictam non accipiat . Bene audivi praecipiente Domino Moysi, quia nec uxor debet sacerdoti digama convenire, ne honorem polluat sacerdotii. Sicut unius uxoris virum, sic unius viri mandat uxorem. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum ministerio applicare; digamam enim duxit uxorem. Haec Tito praecepta Apostolus de ordinandis clericis dedit . Et quia liber deamus unde digressi sumus. Nec si duae aut tres pariter Dei ancillae morentur, so
Abbreviated transcription (Latin):
lectio. Tum in bono meritõ collocabis: et
famam meliorabis. S congregationes
puellarũ: pulchre censeo in ebdomada
scd̾a uisitatione ad benedicendam con-¬
gregationem conuenias.S ñ solus: ne
rumigeruli linguis te lacerantib ma¬
cerent. Alienã enĩ cupiunt discutere
uitam: non suã. Ppterea digne accipe
nostroꝵ p̾cepta uerboꝵ: ⁊ monita humi¬
litatis quȩ frat̾no affectu calamo impe
pauca de reliquis apłi testimoniis qͣn¬
tum dñs donat expon̾a. Sufficiant su¬
periores cause que dicte ft̃. Uerum ne
aliquis minꝰ intelligens. ad ep̃os senti¬
at apłm fuisse locutõ: quid de diaconi¬
bus ad timotheũ preceptũ e̾. quid de
pb̃ris ad titũ cõmemorari delectat. S p̾¬
tereundũ non est: suꝑiorem ex planare
digamos ad minist̾ium plerĩq ep̃i ap¬
plicuerunt: sic asseruerunt. concubi¬
na fuit illa. hȩc uxor: quasi ñ hȩc sint
commertia feditatis in illa. que in

Expanded text:
lectio, tunc in bono meritum collocabis, et lectio, tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis. Sed de congregatione puellarum pulchre censeo, in hebdomada secunda visitatione ad benedicendam congregationem convenias, sed non solus, ne rumigeruli linguis te lacerantibus macerent. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe nostrorum praecepta verborum, et monita humilitatis, quae fraterno affectu calamo imperpauca de reliquis Apostoli testimoniis, quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens ad episcopos sentiat Apostolum fuisse locutum, quid de diaconibus ad Timotheum praeceptum est, quid de presbyteris ad Titum, commemorare delectat. Sed praetereundum non est superiorem explanare digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sic asseruerunt: Concubina fuit illa, haec uxor. Quasi non haec eadem sint commercia foeditatis in illa, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
clericũ facit aut sacerdotem: s casta m̃¬
tis intentio. Hȩc enĩ deuotione honoriᷤ
in ce custodit. Honore quidem głosũ: boni
operis fama ꝯseruat. Sacerdotes quippe
dictũ est a feminis segregari. Si igit᷑ ge¬
neris gr̃a uiducas eds̃em nullo pacto di¬
mutere: mem̃to thamar. quod ab amnon
fr̃e suo corrupta sit. Id ipsũ ꝑsequor dilec¬
tissime. Si tͥ unius est taberna culi conũ¬
satio: carnis non facile tollitur delectatio.
De duobus enĩ quod unꝰ desiderat: si loqui
non potest uł temptatur. Remotio igit᷑
uiri: castitatis collocat arma. Construit
in meliorib castra pudoris: honore conso¬
latur. Potuit enĩ ⁊ maria mat̾ dñi de cͥõ¬
ro apłoꝵ ñ discedere: si liceret. Tecla post
tẽptationem passionis antiochiam a pau¬
lo ꝓhibetur parit̾ ꝑgere. Nemo miles cũ
uxore ꝑgit ad p̾lium. Non inuideo carita¬
ti. Sit tibi cũ castis uirginib longeua di¬

Expanded text:
clericum facit, aut sacerdotem, sed casta meclericum facit, aut sacerdotem, sed casta mentis intentio. Haec enim devotionem honoris in te custodit. Honorem quidem gloriosius boni operis fama conservat. Sacerdotes quippe s, ut supra dictum est, a feminis segregari. Si igitur generis gratia judicas easdem nullo pacto dttere, memento quod Thamar ab Amnon fratre suo corrupta sit . Idipsum persequor, dilectissime: ubi unius est tabernaculi conversatio, carnis non facile tollitur delectatio. De duobus enim, quod unus desiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis collocat arma, construit in melioribus castra, pudoris honorem consolatur. Potuit enim et Maria mater Domini de choro apostolorum non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati: sit tibi cum castis virginibus longaeva di
Abbreviated transcription (Latin):
cio peccatũ. Ferreas mentes. libido domat.
Si alligat quis ignẽ in sinũ suũ: ⁊ uestimen¬
ta eius non cõburentur: Aut si quis am¬
bulauerit suꝑ carbones ignis: ⁊ pedes suoᷤ
non cõburet: Michi crede. Non potest to¬
to corde habitare cũ dño: qui feminarũ
accessib copulatur. S dicis. Qui ãbulat
inquit simplicit̾: ambulat confidenter.
bene ⁊ argute: s oportet testimoniũ bonũ
habere ab his qui foris st̃. Licet cor̃a dño in¬
cedas: cñ corã hõib bona ꝓuidenda sunt:
quia n astutiores sunt filii tenebrarum
suꝑ filios lucis. Cum a te hoc genꝰ non am¬
putatur : das rep̾hendentib te locũ. Ip¬
se te detrahentium morsib tradidisti: si
aqapetarum consortiũ ñ dimiseris: be¬
nignus es. gaudeo: pudicus es. falsum ẽ:
si pudicitiã non queris. Feminã quã ui¬
deris bene conuersantẽ mente dilige: ñ
corporali frequentia. Non uestis tenera.

Expanded text:
tio peccatum. Ferreas mentes libido domat: tio peccatum. Ferreas mentes libido domat: si alligaverit quis ignem in sinu suo, vestimenta ejus non comburentur? Aut si quis ambulaverit super carbones ignis, pedes suos non comburet? Mihi crede, non potest toto corde habitare cum Domino, qui feminarum accessibus copulatur. Sed dicit: Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter . Bene et argute; sed oportet testimonium bonum habere ab his qui foris sunt. Licet coram Domino incedas, tamen coram hominibus bona providenda sunt: quia astutiores sunt filii tenebrarum super filios lucis. Cum a te hoc genus non amputatur, das reprehendentibus te locum. Ipse te detrahentium morsibus tradidisti, si agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es? gaudeo. Pudicus? falsum est. Si pudicitiam quaeris, feminam, quam videris bene conversantem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera
Abbreviated transcription (Latin):
sunt.Diligis eas: exteriꝰ ordina. frequent᷑
uisita. iunctꝰ obsequio clericoꝵ: ne cũ se¬
creta.lit̾ ac solus ingrederis. mauuiles te¬
stimoniũ tuũ. Illud etiã adiciendũ est.
qr si uxorẽ duceres. lex te ñ phiberet ha¬
bitare cũ conserua. Cũ uxoriᷤ eñi consen¬
su euismodi ad regimen sacerdotii ꝓmo
habeat. unuis uxoris uirũ. ad honorem cle¬
ricatus eligendũ. Te uero ñ ita salutaria
p̃cepta constringunt. Alit̾ conuigati. alit̾
uirgines edocentur. eccłiastici subire onis¬
ministerii. Feminarũ cũ clericis: nullo pac
to conuncta p̾cipitur conu̾satio. Ianua
diaboli. uia iniquitatis. scorpionis ꝑcussio.
nocuũq genꝰ: femina. Cum ꝓximat stipu¬
la: incendit ignẽ. Elammigero igne ꝑcu¬
tit femina conscientiã parit̾ habitantis:
exuritq fundam̃ta montiu. Ego uidico.
Sicũ uiris feminȩ habitent: uiscariũ non
deerit diaboli. Ex eis aucupatu est ab ini¬

Expanded text:
sunt. Dilige eas, exterius ordina, frequenter sunt. Dilige eas, exterius ordina, frequenter visita junctus obsequio clericorum: ne dum secretaliter ac solus ingrederis, macules testimonium tuum. III. Illud etiam adjiciendum est; quia si uxorem duceres, lex te non prohiberet habitare cum conserva. Cum uxoris enim consensu ejusmodi ad regimen sacerdotii promhabeat: Unius uxoris virum ad honorem clericatus eligendum. Te vero non ita salutaria praecepta constringunt. Aliter conjugati, aliter virgines admonentur ecclesiastici onus subire ministerii. Feminarum cum to conjuncta praecipitur conversatio. Janua diaboli, via iniquitatis, scorpionis percussio, nocivumque genus est femina. Cum proximat stipula, incendit ignem. Flammigero igne percutit femina conscientiam pariter habitantis, exuritque fundamenta montium. Ego judico, si cum viris feminae habitent, viscarium non deerit diaboli, qui ex eis aucupatus est ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
s modestũ. ñ litigiosũ. ñ uinolentõ. do¬
mui suȩ qui bn preest. ⁊ reliqͣ. Totũ com¬
prehendit esse cauend̾u: cũ irrep̾hensibi¬
lem ponit. Quomͦ igitur alterum repre¬
hendit: cũ ipse qui accepit potestatem ut doica¬
clericoꝵ condiscunt: quomodo debeant
uiuere in hac uita mortali. Seipsos imi¬
gradus humiles consecuti. uita ⁊ testimo¬
nio sacerdotũ possint exurgere. Precipue
dum. quia prima temptam̃ta st̃ clerico¬
rum. feminarũ frequent̾ accessus. Istios
sexus societas: rep̾hensibiles exibet cle¬
ricos. Quid tibi reuera cũ feminis: qui
ad altare cũ dño fabularis : Te cuncti
in publico. te in agro rustici. aratores.
ac uinitores cotidie grauit̾ lacerabunt:
si contra dispositũ fidei cũ feminis habi¬
tare contendis. Et quia ut arbitror con¬
cupiscis irrep̾hensibilis inueniri: testimo¬
nio bono munire. Numquid in choro apło¬
rum femine affuerunt. Prohibe iuirgi¬

Expanded text:
sed modestum, non litigiosum, non vinolentum, dosed modestum, non litigiosum, non vinolentum, domui suae qui bene praeest : et reliqua. Totum comprehendit esse cavendum, cum irreprehensibilem ponit. II. Quomodo igitur alterum reprehendet, cum ipse qui accepit potestatem ut docclericorum condiscunt quomodo debeant vivere in hac vita mortali. Seipsos imigradus humiles consecuti, vita et testimonio sacerdotum possint exsurgere. Praecipue dum: quia prima tentamenta sunt clericorum, mulierum frequentes accessus. Iste sexus reprehensibiles exhibet clericos. Quid tibi revera cum feminis, qui ad altare cum Domino fabularis? Te cuncti in publico, te in agro rustici, aratores ac vinitores quotidie graviter lacerabunt, si contra dispositum fidei, cum feminis habitare contendis. Et quia, ut arbitror, concupiscis irreprehensibilis inveniri, testimonio bono utere. Numquid in choro apostolorum feminae affuerunt? Prohibe tecum virgi
Abbreviated transcription (Latin):
laudaueram: malens existimatione peri¬
clitari quã fide. Hoc mͥ prestiter̾t amici
mei: ut si tacuero. reus: si respondero. ini¬
micus uidicer. Dura utraq conditio: s
e duab eligã quod leuiꝰ ÷. Simultas re¬
dintegri potest: blasfemia ueniã ñ me¬
retur. Quid autẽ laboris in transferen¬
dis libris. ie piapcun sustinuerim ur̃o
iudicio derelinquo: dũ ⁊ mutare quip¬
piam de greco non ẽ uertentis s euerten¬
tis: ⁊ eadem ad uerbũ exprimere nequa¬
quam eus qui seruare uelit elo quii ue¬
Ieronimꝰ. &ceano suo salutẽ. De
precatus es ut tibi breuit̾ expo¬
nerem: qualit̾ clerici debeant uictitare.
minantur: quia ñ sileo ueritatẽ. Tam̃¬
ait. humanꝰ sermo: ⁊ om̃i acceptione
dignus. Si quis ep̃atũ desiderat: bonum
opus concupiscra portet enĩ ep̃m irrep̾hen¬
sibilem esse: sobrium. pudicũ. benignũ. or¬
natum. hospitalem. docibilem. ñ ꝑcussorẽ

Expanded text:
laudaueram, malens existimatione perilaudaueram, malens existimatione periclitari quam j fide. hoc mihi praestiterunt amici mei, ut, si tacuero, reus, si respon-j dero, inimicus iudicer. dura utraque condicio, sed de duobus eligam, j quod leuius est: simultas redintegrari potest, blasphemia ueniam non meretur. quid autem laboris in transferendis libris JUQl dQXwv1 sustinuerim, uestro iudicio derelinquo, dum et mutare quippiam de Graeco non est uertentis, sed euertentis, et eadem ad uerbum ex-I primere nequaquam eius, qui seruare uelit eloquii ueeronymus Oceano suo salutem. I. Deprecatus es, ut tibi breviter exponerem, qualiter clerici debeant victitare iestolantur, quia non sileo veritatem; tamait: Humanus sermo et omni acceptione dignus. Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, pudicum, benignum, ornatum, hospitalem, docibilem, non percussorem,
Abbreviated transcription (Latin):
habuere concordiã ut uniꝰ animȩ putes
homines: ⁊ ab uno alter nom̃ acceperit.
Quomodo igitur int̾se dissentire potuert
ut eusebuis in toto opere suo origenẽ
arriani deegmatis ꝓbet. ⁊ pamphylus
nẏcenȩ synodi quȩ fuit postea defenso¬
rem: Ex quo ostenditur uł didimi. uel cu¬
iuslibet alteriꝰ esse opusculum. qui sexti
libri capite detruncato cetera menbra so¬
ciarit. S concedamꝰ ex suꝑ fluo. ut pam
phyli sit. Pamphyli. s necdũ martyris.
Ante eni scripsit: qua martyriũ ꝑpetraret.
Et quomodo inquies martyrio dignꝰ fuit:
scilicet ut martyrio deleret errorem:ut
unam culpam sanguinis sui effusione
purgaret. Quanti in toto orbe martyreᷤᷤ
anteqũa cederentur uarus subiacuere
peccatis. Defendamꝰ ergo peccata. qr qͥ post¬
ea martyrȩᷤ. prius peccatores fuerunt.ħ
fr̃s amantissimi ad epłam ur̃am celeri
sermone dictaui. uncens ꝓpositũ ut cos¬
tra eum scriberem.cuiꝰ ingeniũ ante

Expanded text:
habuere concordiam, ut unius animae homines habuere concordiam, ut unius animae homines putes et ab uno alter nomen acceperit. quomodo igitur inter se dissentire potuerunt, ut Eusebius in toto opere suo Origenem Arriani dogmatis probet et Pamphilus Niccenae k. synodi, quae fuit postea, defensorem? ex quo ostenditur uel Didymi, uel cuiuslibet alterius esse opusculum, qui sex librorum capiti detrun- i cato cetera membra sociarit. sed concedamus ex superfluo, ut Pam-1 phili sit, Pamphili, sed necdum martyris — ante enim scripsit, sit martyrium perpetraret —: \'et quomodo,\' inquies; \'martyrio dignus fuit?\' scilicet ut martyrio deleret errorem; ut unam culpam sanguinis sui effusione purgaret. quanti in toto orbe martyres, antequam caederentur, uariis subiacuere peccatis! defendamus ergo peccata, quia, qui postea martyres, prius peccatores fuerunt? Haec, fratres amantissimi, ad epistulam uestram celeri sermone dictaui uincens propositum, ut contra eum scriberem, cuius ingenium ante
Abbreviated transcription (Latin):
genis libris quod ille ñ scripsit: ⁊ mira¬
mini si edat aliquis libru quem ille nos
edidit᷑. Uos in edito opere potestis coargui:
ille qui nichil aliud edidit. faciliꝰ patet
calũ: nie. Date quodlibet aliud opꝰ pam¬
phyli: nusqũa re perietis: hoc unum ẽ
Unde gͥ sciã quod pamphyli sit: uidelicet
stilus ⁊ saliua docere me poterit. Num¬
quã credam quod doctꝰ uir primos inge¬
nii sui fructus. questionib ⁊ infamiȩ de¬
dicarit: ipsum nom̃ apologetici osten¬
dit accusationem. Non enĩ de¬
fenditur nisi quod in crunine est. Nunc
proferam cui contradicere uel stulti uł
imp. udentis: sextͥus liber eusebii suꝑ ori¬
genis defensione principiũ usq admil¬
le ferme uersus. liber iste qui pamphyli
dicitur. continet. In reliquis scriptor eiꝰ¬
dem operis ꝓfert testimonia quib niti¬
tur apͥprobare origenẽ fuisse catholicu.
Eusebuis ⁊ pamphylus tantã inter se

Expanded text:
genis libris, quod ille non scripsit, et miragenis libris, quod ille non scripsit, et miramini, si edat aliquis librum, quem ille non edidit? uos in edito opere potestis coargui; ille, qui nihil aliud edidit, facilius patet calumniae. date quodlibet aliud opus Pamphili, nusquam repperietis; hoc unum est. unde igitur sciam, quod Pamphili sit? uidelicet stilus et saliua docere me poterit. numquam credam, quod doctus uir primos ingenii sui fructus quaestionibus et infamiae dedicarit. et ipsum nomen Apologetici ostendit accusationem; non enim defenditur, nisi quod in crimine est. unum proferam, cui contradicere uel stulti sit uel inpudentis. sex librorum Eusebii super Origenis defensione principium usque ad mille ferme uersus liber iste, qui Pamphili dicitur, continet et in reliquis scriptor eiusdem operis profert testimonia, quibus nititur adprobare Origenem fuisse catholicum. Eusebius et Pamphilus tantam inter se
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾ falsarent᷑. ⁊ quasi ad mitridatis
luteras om̃is ueritas uno die de uolumi¬
nibus illius raderetur. Si unꝰ iuolatus est
liber: num uniu̾sa eius opera. quȩ diuer¬
sis ⁊ locissꝰ temporib edidit. simul corrũpi
potuerunt: Ipse origenes in epła qũa scri¬
bit ad fabianum romane urbis ep̃m. pe¬
nitentiã agit cur talia scripserit: ⁊ causaᷤ
temeritatis in ambrosiũ refert. quod secre¬
to edita in publicũ ꝓtulerit: ⁊ quidam
displicent:. Porro quod pamphilũ ꝓferua
laudatorẽ eius gr̃as illi ago meo nõie. qd̾
dignũ me putauerunt. quem cũ marty¬
re calum: miarent᷑. Si eñi ab inimicis ori¬
genis libros eius dicitis ẽẽ uolatos ut
infamaretur : quare michi ñ liceat dice¬
re ab amicis eiꝰ ⁊ sectatoribus nune posi¬
tum esse sub nõie pamphyli uolumen
quod illũ testimonio martyris ab infa¬
mia uindicaret: Ecce uos em̃datis in ori¬

Expanded text:
pariter falsarentur et quasi ad Mithridatis pariter falsarentur et quasi ad Mithridatis litteras omnis ueritas uno die de uoluminibus illius raderetur. si unus uiolatus est liber, num uniuersa eius opera, quae diuersis et locis et temporibus edidit, simul corrumpi potuerunt? ipse Origenes in epistula, quam scribit ad Fabianum, Romanae urbis episcopum, paenitentiam agit, cur talia scripserit, et causas temeritatis in Ambrosium refert, quod secreto edita in publicum protulerit: et quidam displicent! Porro, quod Pamphilum proferunt laudatorem eius, gratias illis ago meo nomine, quod dignum me putauerunt, quem cum martyre calumniarentur. si enim ab inimicis Origenis libros eius dicitis esse uiolatos, ut infamaretur, quare mihi non liceat dicere ab amicis eius et sectatoribus conpositum esse sub nomine Pamphili uolumen, quod illum testimonio martyris ab infamia uindicaret? ecce uos emendatis in Ori
Abbreviated transcription (Latin):
miror.curcarni detrahentes uiuant car¬
nalit̾. ⁊ inimic̾a suã foueant ⁊ nutriant
d.licate: nisi forte implere uolunt scrip¬
turam dicentẽ. amate inimicos uros. ⁊ be
carnem castam. uirginẽ. ieuinantẽ : amo
carnis non opera. s substantiã. Amo carnẽ
que udicandam se esse nouit: amo illam
que pro xp̃o in martyrio cedit᷑. laniatur.
dam hereticis ⁊ maliuolis hõib libros eiꝰ
esse uiolatos: quã ineptũ sit hinc ꝓbari
potest. Quis prudentior. doctior. eloquen¬
tior eusebio ⁊ didimo assertorib origenis
inueniri pocest: Quoꝵ alt̾ sex uolumini¬
bus t n carionof᷑ iac ita eũ ut se sensisse
confirmat: alt̾ sic eiꝰ errores nititur excu¬
sare. ut tñ illiꝰ e̾e fateatur. ñ scriptõ ne¬
gans s sensũ scribentis edisserens. Illud ÷
Si qua ab hereticis addita st̃: didimus qua¬
si benedicta defendit. Solus scilicet in uen¬
tus est origenes cuiꝰ scripta in toto orbe

Expanded text:
miror, cur carni detrahentes, vivant carmiror, cur carni detrahentes, vivant carnaliter, et inimicam suam foveant, et nutriant delicate, nisi forte implere volunt Scripturam dicentem: Amate inimicos vestros: becarnem castam, virginem, jejunantem: amo carnis non opera, sed substantiam: amo carnem, quae judicandam se esse novit: amo illam, quae pro Christo in martyrio caeditur, laniatur, dam haereticis et malevolis hominibus libros ejus esse violatos, quam ineptum sit, hinc probari potest. Quis prudentior, doctior, eloquentior Eusebio, et Didymo, assertoribus Origenis, inveniri potest? quorum alter sex voluminibus τῆς ἀπολογίας ita eum, ut se, sensisse confirmat: alter sic ejus errores nititur excusare, ut tamen illius esse fateatur; non scriptum negans, sed sensum scribentis edisserens. Aliud est, si qua ab haereticis addita sunt, aliud si quis quasi bene dicta defendat. Solus itus est Origenes, cuius scripta in toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequimini: Quia uos solũ laudatis ut
len: ⁊ nos tollimꝰ odu magnitodinem.
Ceteroꝵ uicia de libris suis ad hoc tantum
excerpitis: ut huiꝰ defendatis errorem.
Origenem sic fertis in celũ: ut nichil eũ erras¬
se dicatis. Quisquis es assertor nouoꝵ dog¬
matum. queso te ut parcas romanis aurib
parcas fidei quȩ apłi uoce laudata est.Cur
post quadringentos annos docere nos nite¬
ris quod ante nesciuimꝰ: Cur ꝓfers in me¬
dium: quod petrus ⁊ paulus edere nolue¬
runt: Usq adhunc diẽ sine ista doctrina
mundꝰ xp̃ianꝰ fuit. Illam senex tenebo fid̾e:
in qua puer natꝰ sum. Pelusiotas nos appel¬
lant. ⁊ luteos. ⁊ animales. ⁊ carneos. quod
non recipiamꝰ ea que sp̃c st̃: Illi scilicet
Ierosolimite. quoꝵ mat̾ in celo ẽ. Non cos¬
tem no carnẽ in qua xp̃c natꝰ est ⁊ resur¬
rexit: non despicio lutum quod excoctũ
in testã purissimã regnat in celo. Et tñ

Expanded text:
persequimini? Quia vos solum laudatis ut persequimini? Quia vos solum laudatis ut et nos tollimus odii magnitudinem. Caeterorum vitia de libris suis ad hoc tantum excerpitis, ut hujus defendatis errorem: Origenem sic fertis in coelum, ut nihil eum errasse dicatis. Quisquis es assertor novorum dogmatum, quaeso te, ut parcas Romanis auribus: parcas fidei, quae Apostoli voce laudata est. Cur post quadringentos 531 annos docere nos niteris, quod ante nescivimus? cur profers in medium, quod Petrus et Paulus edere noluerunt? Usque ad hunc diem sine ista doctrina mundus Christianus fuit. Illam senex tenebo fidem, in qua puer renatus sum. Pelusiotas nos appellant, et luteos animalesque, et carneos, quod non recipiamus ea, quae spiritus sunt; illi scilicet Jerosolymitae, quorum mater in coelo est. Non contemno carnem, in qua Christus natus est, et resurrexit: non despicio lutum, quod excoctum in testam purissimam, regnat in coelo; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
le ⁊ eo ampliꝰ tractatꝰ compegit quos in
eccłia locutus est. Edidit innumerabiles
p̃terea cõmentarios quos ipse appellat
thomos: ⁊ quos nc p̾tereo. ne uidear ope¬
rum euis indicem texere. Quis nr̃m tan¬
ta potest legere quanta ille conscripsir:
Quis ardentem in scripturis animũ non
miretor: Quod si quis uidas ⁊ elotes oppo¬
suerit nobis errores eiꝰ: audiat libere. Int̾
fas est ignoscere somnũ. Non imitemur
eius uicia: cuiꝰ uirtutes non possumꝰ seqͥ.
Errauer̾t in fide alii tã greci qua latini. qͦ¬
rum ñ necesse ẽ ꝓferre nõia. ne uideamur
eum ñ sui merito. s alioꝵ errore defenðe.
Hoc ñ est inquie s excusare origenẽ. s accu¬
sare ceteros. Pulchre si eũ errasse ñ dicerẽ.
si in fidei prauita te saltem apłm paulũ
aut angelũ de celo audiendũ crederẽ. Hc
gam ut ceteros: quia sic errauit ut ceteri.
Dicas. Si multoꝵ cõmunis ẽ error: cur sobs̃

Expanded text:
lle et eo amplius tractatus, quos in lle et eo amplius tractatus, quos in ecclesia locutus est, edidit; innumerabiles praeterea commentarios, quos ipse appellat tomos et quos nunc praetereo, ne uidear operum eius indicem texere. quis . nostrum tanta potest legere, quanta ille conscripsit? quis ardentem in scripturis animum non miretur? quodsi quis ludas zelotes opposuerit nobis errores eius, audiat libere: -- infas est ignoscere somnum. ejus vitia, cujus virtutes non possumus sequi. Erraverunt in fide alii tam Graeci, quam Latini, quorum non necesse est proferre nomina, ne videamur eum non sui merito, sed aliorum errore defendere. Hoc non est, inquies, excusare Origenem, sed accusare caeteros. Pulchre, si eum errasse non dicerem, si in fidei pravitate saltem Apostolum Paulum, vel Angelum de coelo audiendum crederem . Nugam ut caeteros, quia sic erravit ut caeteri. Sed dicas: si multorum communis est error, cur solum