comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imperat: securus cogitat etiã
quod terribilit̾ intentat. Scien¬
dũ p̃terea. ẽ. qm̃ nonnulla bona
sunt. ad quȩ indefessi ꝑsistimꝰ:
& rursum nonnulla sunt. a qͥbꝰ
continue deficientes lãbim᷑: atq
ad hȩc magnis conatibus ꝑ int̾
figitur: a contemplatiua autẽ
infirmitatis suȩ ponde uicta
lassatur. Illa quippe tanto fir.¬
miꝰ durat: quanto ad uicina se
erga utilitatẽ ꝓximi dilatat:
Hec tanto celeriꝰ labit᷑: quanto
& carnis claustra transgrediens.
suꝑ seme ipsam ire conat᷑. Illa
ꝑ pͥlana se dirigit & iccirco pe-¬
dem oꝑis robustiꝰ figit : hȩc aut̃
quo suꝑ se alta appetit: ad se ci¬
tius fessa descendit. Qđ bene
ac bręuit̃ ihezechiel insinuat:
cũ eoꝵ quȩ uiderat motus ani¬
maliũ narrat dicens. Non reu̾¬
tebant᷑ cum incedent. Ac paulo
post subicit. adiungens. E ani¬
malia ibant. & reuercebant᷑. Sc̃a
quippe animalia. aliquando ua-¬
dunt. & minime redeunt: aliqͣn¬

Expanded text:
imperat, securus etiam cogitat imperat, securus etiam cogitat quod terribiliter intentat. dum praeterea est quod nonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes labimur, atque ad haec magnis conatibus per intfigitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animpe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ. Hinc rursus ait. Date:
& dabit᷑ uobis. Dimitcite : et
dimitcet᷑ uobis. Hinc constitu¬
tioni postulationis. conditionẽ
posuit pietatis dicens: dimit¬
te nobis debita nr̃a. sicut & noᷤᷤ
dimit cimꝰ debitoribus nr̃is: ut
ꝓfecto bonũ quod a dõ cõpun¬
cti petimꝰ: hoc pͥmũ cũ ꝓximo
conuersi faciamus. Iunc gͦ uere
sine macula faciem leuamus: cũ
nec nos ꝓhibita mala cõmitcimꝰ:
nec ea quȩ in nobis cõmissa sui.
ex ꝓprio zelo retinemꝰ. Graui
nanq mens nr̃a orationis suae
tempore confusione deprimit᷑:
si hanc aut sua adhuc oꝑatio in¬
quinat. aut alienȩ neqͥciȩ ser¬
uatus dolor accusat. Quȩ duo
quisq dum terserit: ad ea quȩ
subnexa sunt ꝓtinꝰ liber exur¬
gitꝰ: & eris stabilis & ñ timebis:
quia nimirũ tanto minus uidi¬
cem trepidat᷑: quanto in bonis
actibus solidius stat. Timorem
quippe superat. qui stabilitatẽ
seruat: quia dũ sollicitꝰ stud&
ꝑagere qđ mansuete conditor

Expanded text:
a . Hinc rursum ait: Date, et dabitur vobis: dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, quanto in bonis actibus solidius stat. Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor
Abbreviated transcription (Latin):
ritate tolerat: eo ȩt̾nitatis p̃mia
certiꝰ sperat. Unde apte subdt
Et habebis fiduiciam ꝓpositat᷑
spe. Tanto nãq spes in dm̃ soli¬
grauiora ꝑtulerit: qͥa nequaqͣm
recributionis gaudiũ de ȩt̾nita¬
te colligit᷑: quod non hic priꝰ pia

Expanded text:
veritate tolerat, aeternitatis praemia veritate tolerat, aeternitatis praemia certius sperat. Et habebis fiduciam, proposita tibi spe. - Tanto namque spes in Deum soligraviora pertulerit, quia nequaquam retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
situs cũ se consumptũ putaue¬
rit. ut lucifer oritur: qͥa foris
cadens. intus in nouat᷑. Et qͦ ma¬
gis exteriꝰ aduersa tolerat: eo
uberiꝰ uirtutũ lumine interiꝰ
choruscat: paulo attestante qui
ait. Sed lic& is qui foris . ẽ. nr̃ ho¬
mo corrũpit᷑ : tam̃ is qui intus
est renouat᷑ dedie in diẽ. Id e
& leue tribulationis nr̃ȩ: supͣ.
modũ in sublimitate ęt̾nũ głȩ
pondus. oꝑat᷑ in nobis. Et no¬
tandum quod nequãquã cũ con¬
sumptus fueris. sed cũ te consũ¬
ptũ putaueris dicit: qͥa & qđ
uidemꝰ in dubietate . ẽ. & qđ spe¬
ramꝰ in certicudine. Unde & idẽ
paulus ñ se consumptũ nouerat.
sed putabat: qͥ & in aduersa tri¬
bulationũ corruens: ut luciser
resplendebat dicens. Quasi mon¬
entes: & ecce uiuimꝰ. Quasi tri¬
stes: semꝑ autẽ gaudentes. Sic̃
egentes: multos autẽ locuple¬
tantes. Sciendũ quoq est. qđ
bonoꝵ mens quo duriora ꝓue

Expanded text:
situs, cum se consumptum putavesitus, cum se consumptum putaverit, ut Lucifer oritur, qui foris cadens, intus innovatur, et quo magis exterius adversa tolerat, eo verius virtutum lumine interius coruscat, Paulo attestante, qui ait: « Sed licet is qui foris est, noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem . »  leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Et notandum est quod nequaquam, cum consumptus fueris, sed dum te consumptum putaveris, dicit: quia, quod non videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et idem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat; quia et in adversa tribulationum corruens, ut Lucifer splendebat, dicens: Quasi morientes, et ecce vivimus, quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes . Sciendum vero est quod bonorum mens, quae duriora pro
Abbreviated transcription (Latin):
cifer ante solem uenit. Sciendum¬
uͦ. ẽ. quod hec quȩ ex temptatio¬
nũ spitaliũ aduersitate disciissi¬
mus: iucta ex teriora quoq ma¬
la. nil obstat intelligi. Sc̃i & enĩ
uiri. quia sũma medullitꝰ dili¬
gunt: in infimis dura patiunt᷑:
sed in fine. gaudii lumen inue¬
niunt: quod habere in hoc spa-¬
cio p̾currentis uitȩ contep̾nus:
¶Unde nc̃ ꝑ sophar dr̃. Et quasi
meridianus fulgor consurga tͥ
ad uesperũ. Peccatoris enĩ lum̃
in die. est obscuritas in uespere:
quia in p̃senti uita fęlicitate at¬
tollit᷑: sed aduersitatis tenebris
in fine deuorat᷑. Iusto autẽ meri¬
dianus fulgor ad uesperum sur¬
git: quia quanta sibi claritas
maneat: cũ iam occubere cȩꝑit
agnoscit. Hinc nãq scriptũ. ẽ
Dimenti dm̃. bene erit in extre¬
mis. Hinc ꝑ psalmistã dr̃. Cum
dederit dilectis suis sõnũ: haec
est hereditas dñi. Qui in huius
quoq uitȩ adhuc certamine po¬

Expanded text:
cifer ante solem venit. 35. Jucifer ante solem venit. 35. Ju est quod haec quae ex tentationum spiritalium adversitate discussimus, juxta exteriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim iri quia summa medullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. Peccatoris enim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat cum jam occumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis . Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Qui in hujus quoq
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad contemplationis lum̃ pꝰ
ꝑturbationis suȩ tenebras erum¬
pit. Mox in gaudio ꝓuectus at
tollit᷑: quȩ inter temptamenta
peiꝰ cadere ex desperatione cogeba¬
tur. Sine cogitationis certam ine
p̃sentia despicit: sine dubitatio¬
nis obstaculo de uentura retribu¬
tione confidit. Iustus gͦ cũ se con¬
sumptũ putauerit. ut lucifer
oritur: quia mox ut tenebresce¬
re temptationũ caligine ceperit.
ad lucẽ gr̃ę reformatur: & in se-
ipso monstrat diem iusticiȩ: qui
casurus paulo ante timuit noctẽ
currens lucifer nunciat. E quid
nobis scoꝵ innocentia: nͥ sequen¬
tis uidicis claritat̾ẽ clamat. In
eoꝵ nãq ammiratione conspicimꝰ:
quid de maiestate ueri luminis esti-¬
memus. Necdũ redemptoris nr̃i po¬
tentiã uidemꝰ: sedtam̃ uirtutem
illiꝰ in electoꝵ suoꝵ moribus ãmi¬
ram᷑. Quia gͥ bonoꝵ uita. in con-¬
sideratione sua occulis nr̃is uim
ueritatis obicit: clarus ad nos lu-¬

Expanded text:
atque ad contemplationis lumen post atque ad contemplationis lumen post turbationis suae tenebras erumpit. Mox in gaudium profectus 355 attollitur, quae inter tentamenta pejus cadere ex desperatione cogebatur. Sine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timuit noctem currens lucifer, diem nuntiat. Et quid nobis sanctorum innocentia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate veri luminis aestimemus. Necdum Redemptoris ntentiam videmus, sed tamen virtutem illius in electorum suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lu
Abbreviated transcription (Latin):
lucifer. Sepe nãq tot tẽptam̃ta nos
obsident: ut ipsa nos eoꝵ numero¬
sitas. pęne ad lapsũ desperationis
inclinae. Unde plerũq dũ mens in
tediũ uercit᷑ ÷ uix ipsa uirtutis
suȩ dampna considerat: & tota
dolens. sed quasi iam & a sensu do¬
loris aliena frangit᷑᷑: & enumera¬
re ñ ual&. quanto cogitationũ
tumultu uastat᷑. Quiturã se ꝑ
momenta conspicit: eiq ne arma
repugnationis arripiat. grauiꝰ
meror. ipse contradicit. Circum¬
ductos quolib& oculos obscuri¬
tas obsid&: & cũ uisum tenebrȩ
semꝑ impediant: mesta mens nil
aliud quã tenebras uid&e. Sed
apud miscdẽm iudic̾e sepe hȩc
ipsa quȩ annisum quoq oratio¬
nis aggrauat: ꝓ nobis subtiliꝰ tri-¬
sticia exorat. Nam meroris nr̃i
caliginẽ conditor conspicit: & sub¬
tracti luminis radios refundit:
ita ut erecta ꝓtinꝰ ꝑ dona mens
uigeat: quã paulo ante decertan.¬
tia uicia. suꝑbiȩ calce depͥmebat:
Mox torporis pondus decutit:

Expanded text:
lucifer. --Saepe namque tot tentamenta nos obsident, ut ipsa nos eorum numerositas pene ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit,
Abbreviated transcription (Latin):
a deo: quã meret᷑ iniquitas tua:
Dolor quippe ut diximꝰ flagelli
temꝑatur. cũ culpa cognoseit᷑: qͥa
& tanto quisq patientiꝰ ferram̃¬
tũ medici tolerat: quantũ putri¬
dũ conspicit. eẽ. quod secat. Qui
igit᷑ multiplicitatẽ legis intelli¬
git: cuncta quȩ patitur quã sint
minora ꝑpendit: qͥa ꝑ hoc quod
culpe pondus agnoscit᷑: afflic¬
tionis pena leuigat᷑. Sed inter¬
hȩc sciendum .ẽ.: qͥa sine magna
iniquitate non fuerit. quod sophar
uirũ iustũ usq ad obiectionẽ ini¬
quitatis increpauit. Unde & eoꝵ
audaciã ueritas iuste redarguit.
sed benigne ad grãm reducit: qͥa
apud misericordem iudicẽ nequa¬
quã sine uenia culpa relinquit᷑ :
cũ ꝑ feruorẽ zeli eiꝰ amore peccat᷑
Sȩpe ñãq magnis hoc doctoribus
mirandisq contingit. ut quo alta
caritãte feruent: modũ correpti¬
onis exaggerent: & lingua aliqͥd
quod non deb& dicat: quia m̃tẽ

Expanded text:
a Deo, quam mereatur iniquitas tua. a Deo, quam mereatur iniquitas tua. Dolor quippe, ut diximus, flagelli temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena levigatur.  Vehaec sciendum est quia sine magna iniquitate non fuerit quod Sophar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem
Abbreviated transcription (Latin):
aduersantiũ exultat. Congaudae
autẽ ueritati: quia ut se cȩteros
diligens ꝑ hoc quod rectũ in aliis
conspicit: quasi de augmento ꝓpͥi
ꝓuectus hilarescit. Multiplȩx gͦ¬
ista lex dei. ẽ: quȩ contra. uniꝰcuiꝰq
culpe iaculum. qđ ꝑimendã m̃tẽ
impetitꝰ instructionis suȩ muni-¬
mine occurrit: ut quia antiquus
hostis uaria circum fusione nos ob¬¬
sida: ipsa hunc de nobis multipli-¬
ett᷑ expugn&. Quã nimirũ legẽ
si sollicita consideratione pensamꝰ:
auctori nr̃o quantũ cotidie delin-¬
quamꝰ agnoscimꝰ. Si autẽ culpas
ꝑpendimus: ꝓfecto ȩquanimit̃
Elagella toleramus: nec ex dolore
ad impatientiam ꝓruitꝰ cũ suo se
iudicio conscientia addicit. Unde
sophar quid dicer& sciens. sed cui
dicer& nesciens: postquã p̃misit
dicens. ut ostendere tibi secreta
patientiȩ. & qđ multiꝑlex sit lex
eus: ꝓtinꝰ adiungit. Et intelli
geres quod multo minora exigariᷤᷤ

Expanded text:
adversantium exsultat. Congaudet adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit quasi de augmento proprii profectus hilarescit. Multiplex ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus adjunggeres quod multum minora exigaris
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾senti mundo nil appetit: in¬
uidere terrenis successibus nescit
Non inflat᷑: quia cũ p̃miũ int̾nȩ
retributionis anxia desiderat: de
bonis se exterioribus ñ exaltat:
Non agit ꝑperã: quia quo se in
solum dei ac preximi amorẽ di-¬
latat: quicquid a rectitudine
discrepat ignorat. Non. ẽ. ambi¬
tiosa: quia quo ardent̾ intus ad
sua satagitꝰ foris nullatenꝰ aliena
concupiscit. Non quęrit quȩ sua
sunt: quia cuncta quȩ hic transito¬
rie possid&. uelut aliena negligit:
cũ nichil sibi. eẽ ꝓpriũ. nͥ qd̾ secũ
ꝑmaneat agnoscit. Non irritat᷑:
quia & iniuriis lacessita. ad nulliꝰ¬
se ultionis suȩ motus excitat: dũ¬
ꝓ magnis laboribus. maiora post
p̃mia expectat. Non cogitat ma¬
lũ: quia in amore mundiciȩ men-¬
tem solidans. dũ om̃e odiũ radici-¬
tus eruit. uersare in animo qđ
inquinat nescit. Non gaud& suꝑ
iniquitate: quia quo sola dilectione
erga om̃s inhiat: nec de ꝑditione

Expanded text:
in praesenti mundo nil appetit, inin praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitoria possidet, velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium, nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos ultionis suae motus excitat, dum magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilecerga omnes inhiat, nec de perditione
Abbreviated transcription (Latin):
flãmas in fornace temꝑauit. Idȩc
in petro & minis terrentiũ pͥnci.¬
pu fortit᷑ restitit: & in circũcisio¬
ne submouenda. minoꝵ uerba
humilit᷑ audiuit. Hęc in paulo
& manꝰ ꝑsequentiũ humilit̾ p̃¬
tulit. & tam̃ in cireuncisionis ne¬
gocio longe se imparis prioris
sensum audent̃ increpauit. Multi¬
plex gͦ lex ista dei.ẽ. quȩ singu¬
lis rerũ articulis non ꝑmutata con¬
gruit: & causis se uariantibꝰ. non
uariata coniungit. Cuiꝰ nimirũ
legis multiplicitatẽ: bene paulus
enumerat dicens. Karitas patiens
ẽ: benigna. ẽ. Non ȩmulat᷑ non in¬
flatur. non agit ꝑperam. non est
ambitiosa: non quęrit quȩ sua st̃:
Non irritat᷑. non cogitat malum.
non gaud& suꝑ iniquitate: con¬
gaud& autẽ ueritati. Patiens qͥp¬
pe. ẽ. Raritas: quia illata mala ȩ¬
quanimit᷑ tolerat. Benigna. ẽ. uͦ :
quia ꝓ malis bona largit̾ minis.¬
trat. Non ȩmulat᷑: quia ꝑ hoc qđ

Expanded text:
flammas in fornace temperavit . Haec flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis non gruit, et causis se variantibus non variata conjungit. Cujus nimirum legis multiplicitatem benumerat, dicens: Charitas patiens est, benigna est: non aemulatur, non inflatur, non agit perperam; non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
nathan & contra peccantẽ regem
in auctoritate liberȩ increpatio¬
nis sustulit: & cũ regis culpa de¬
ess&. in petitione humilit̃ stra¬
uit. Hȩc in isaiam nuditatẽ car¬
nis in p̾dicatione non erubuit:¬
& subducto carnali uelamine my¬
steria suꝑna penetrauit. Hȩc heliã
quia feruoris zelo uiuere sp̃italit̾
docuit: ad uitã quoq & corpora
liter abstrax̃. Hȩc heliseum quia
magistrũ diligere simplicit̾ insti¬
tuit: magistri spũ duplicit̾ ĩple¬
uit. Per hanc iheremias ne inȩgi¬
ptũ populus descendẽt restitit:¬
sed tam̃ & in obȩdientes diligens.
quo descendi ꝓhibuit: & ipsedes¬
cendit. Hȩc ihezechielem qͥa priꝰ
a terrenis desideriis sustulit: pꝰ
ꝑ cincinnũ capitis in aere librã¬
uit. Hȩc in danihele qͥa a regis
dapibus gulam compescuit: ei &
esurientiũ ora leonũ clausit. Hȩc
tribus piieris quia in tranquilli¬
tate positis. incendia uicioꝵ sub¬
didit: tribulationis tempore. &

Expanded text:
Nathan et contra peccantem regem Nathan et contra peccantem regem in auctoritate liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset in petitionem humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Haec Eliam, qui fervoris zelo vivere spiritaliter docuit ad vitam quoque et corpoliter abstraxit. Charitas Eliseum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit. Per charitatem Jeremias ne in Aegyptum populus descendesed tamen et inobedientes diligens quo descendere prohibuit et ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et
Abbreviated transcription (Latin):
& usq ad petitionẽ mortis in p̃ci¬
bus strauit: & usq ad interfectio¬
nẽ populi ꝑ zeli studiũ erexit. ut
& ꝓ pereunte plebe se morti obi¬
cer&e: & contra peccantẽ ꝓtinꝰ uice
dñĩ irascentis sȩuir&. Hȩc phinees
brachiũ. in ultionẽ peccantiũ erex̃.
ut arrepto gladio coeuntes trans¬
figer&: & iram dñi iratus placarae
Hȩc iosue exploratorẽ docuit: ut
& priꝰ contra falsiloquos ciues. ue¬
ritatẽ uerbo defendet: & hanc pꝰ¬
modũ gladio contra hostes allega¬
r&. Hȩc samuel. & in pͥncipatu
humilem p̃buit: & integrũ in de¬
iectione seruauit: qui cũ ꝑseqͣntẽ
se plebem diliger&: ipse sibi testi¬
monio extitit: quia culmen ex qu
deiectus. ẽ. non amauit. Hec da¬
uid apud iniquũ regem. & hu¬
militate cõmouit ad fuga̾: & pe¬
tate repleuit ad ueniam: qͥ ꝑsen
torẽ suũ & timendo fugit ut dim
& tam̃ cũ potestatẽ feriendi reppe¬
rit: non agnouit inimicũ. He

Expanded text:
et usque ad petitionem mortis in preciet usque ad petitionem mortis in precibus stravit, et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, ut et pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret . Haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio, coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesum exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes allegaret . Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonio exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et pietautorem suum et timendo fugit ut Dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit non agnovit inimicum . Haec
Abbreviated transcription (Latin):
luctando tolerauit. Hȩc enoch &
int̾ homines uiuere sp̃italit do
cuit: & ad sublimẽ uttã. ab homi¬
nibus etiã corporalit̾ abstrax̃. Hȩc
noe despectis om̃ibus solum dõ pla-¬
cibilem ostendit: atq in arce fabri¬
cam studio longi laboris exercuit:
& mundo suꝑstitẽ pio opere exer
tris erubuit: & suꝑiecto dorsis
pallio. quȩ ñ uidebat abscondit.
Hȩc abrahȩ dexterã. quia ad mor¬
tem filii obȩdiendo extulit: hẽ
plis innũmerȩ. gentiũ patrem fȩ¬
cit. Hȩc isaac mentẽ. quia semꝑ ad
mundiciã tenuit: caligantibꝰ ȩtate
oculis. ad uidenda longe post uen¬
tura dilatauit. Hȩc iacob cõpulit¬
& amissum bonũ filiũ medullitꝰ
gemere: & prauoꝵ filioꝵ p̃senti¬
am sub ȩquanimitate tolerare. Hȩc
ioseph docuit a fr̾ibus uenundatũ
& libertate animi minime frac¬
ta seruitium ꝑ̃peti: & eisdem pꝰ
fr̃̾ibus mente non elata pͥncipari
Hȩc moysen delinquente populo

Expanded text:
luctando toleravit . Haec Enoch et luctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter cuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit . 342 Haec Noe, despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabricam studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exerctris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram quia ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae, gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem, quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit et amissum bonum filium medullitus gemere, et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Haec Moysen, delinquente populo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimescat: ut sic ea quȩ tacie tole-¬
r&: ne tam̃ in animo uirus dolo¬
ris occultae: ut sic maliuolis munꝰ
benignitatis exhibeat: ne tamen ꝑ
grãm a iure rectitudinis excẽdat:
ut cuncta ꝓximis quȩ preual& im¬
pendat: sed hec impendendo non
tumeat: ut sic in bonis quȩ exhibae
tumoris p̃cipitiũ paueat ne tam̃
a boni exercitio torpescat: ut sic
quȩ possid& tribuat᷑. quatinꝰ qͣn¬
ta sit largitas remunerantis atten¬
dat: ne cum terrena largitur. suã
plusquã necesse. ẽ. inopiam cogita&:
& in oblatione miineris hilaritã-¬
tatis lumen tristicia obscur&. Be¬
ne gͦ dei lex multiplex dr̃: quia
nimirum cũ una eademq sit cari¬
tas: si mentẽ plene ceperit: hanc
ad innumera oꝑa multifor miter
accendit. Cuius diuersitatẽ bre¬
uit᷑ exprimimus. si in electis singu¬
lis bona illiꝰ ꝑstringendo numeremꝰ
Hec nanq ꝑ abel & electa deo mu-¬
nera opͥtulit: & fr̃is gladiũ non re-¬

Expanded text:
ertimescat; ut sic ea quae tacet tolerertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, nec tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis, quae praevalet, impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non re
Abbreviated transcription (Latin):
licie peste languentibus grãm
benignitatis ostendat: ut discor¬
des in pace uniat: ut concordes
ad concupiscentiam uerȩ pacis ac¬
cingat: ut indigentibus necessaria
tribuatꝰ. ut errantibus uiã rectitu¬
dinis ostendat: ut afflictos uerbo
& compassione mulceat: ut accen-¬
sos in huiꝰ modi desideriis increpa¬
tione restingat. ut minas poten¬
tiũ ratiocinatione mitig&: ut
oppressoꝵ angustias. quanta p̃¬
ual& ope leu&: ut foris resistentibꝰ
opponat patientiã: ut intus suꝑbi-¬
entibus. exhibeat cũ patientia disci¬
plinã: ut erga errata subditorum
sic mansuetudo zelum temper&:
quatinꝰ iusticię studiũ ñ eneru&:
sic ad ultionem zelus ferueat: ne
tam̃ pietatis limitẽ feruendo trans¬
cendat: ut ingratos beneficiis ad
amorẽ ꝓuoc&: ut gratos quosq
ministeriis in amore seru&e: ut ꝓ¬
ximoꝵ mala cũ corrigere ñ ual&
taceatꝰ ut quȩ cũ corrigiloquen¬
do possunt. silentiũ consensum. ẽẽ.¬

Expanded text:
litiae peste languentibus gratiam litiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes ad pacem veniant; ut concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis, increpatione restringat; ut minas potentium ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope, levet; ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata susic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, nec tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat; utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse p
Abbreviated transcription (Latin):
benda quȩ deb&e otio resoluta tor¬
pescat. Nam cũ cau& alteri facere
quod nequaquam uult ab altero
ipsa tolerare: sollicita se intentio
ne circuispicit ne suꝑbia eleu&.
& usq ad despectũ preximi animũ
deiciens exalt&: ne ambitio cogi¬
tationem lani&: cũq hanc ad
appetenda aliena dilatat. angus¬
t&: ne cor luxuria polluat ÷ et
subiectũ desideriis ꝑ illicita corrũ¬
pat: ne ira exasper&: & usq ad
ꝓferendam contumeliam inflam¬
m&e: ne inuidia mordeatꝰ & alieniᷤᷤ
felicitatibus ȩmula. sua se face con¬
sumat: ne ĩmoderate linguã loqͣ¬
citas ꝑ̾trahat: eamq usq ad las¬
ciuiam obtrectationis extendat :
ne odiũ malicia excit&e: & os usq
ad iaculum maledictionis irrĩt&
Rursum cũ cogitat ut alteri fa¬
ciat quȩ ipsa sibi fieri ab altero ex¬
pectat. pensat nimirũ ut malis
bona: ut bonis meliora responde¬
at: ut erga ꝓcaces mansuetudinẽ
longanimitatis exhibeat: ut ma¬

Expanded text:
benda quae debet otio resoluta torbenda quae debet otio resoluta torpescat. Cum quisque cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipse tolerare, sollicita se intene circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ciat, quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, ut bonis meliora respondeant: ut erga procaces mansuetudinis longanimitatem exhibeat; ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
lectio ꝓximi. Bed dei dilectio ꝑ
tria distinguit᷑: quia ex toto ar¬
de.ex tota anima. & ex tota for¬
titudine diligi conditor iubetur:
Qua in re notandum. ẽ. qđ diuinꝰ
sermo cũ deũ diligi p̾cipit. non so¬
lũ narrat ex quo. sed etiã informat
ex quanto. cũ subiungit ex toto
ut uidelic& qui ꝑfecte deo place¬
re desiderat: sibi de se nichil relin¬
quat. Proximi autẽ dilectio in
tibi odis fieri. uide ne alteri faci¬
as: & ꝑ sem& ipsam ueritas dicit.
quȩ uultis ut faciant uob̃ homines:
scilic& utriusq testamenti mandiꝰ.
ꝑ unũ malicia compescit᷑: ꝑ aliud
set a nocendi ope. & rursum bo¬
nũ qđ sibi fieri appetit. ĩpendens:
erga utilitatẽ se ꝓximi exerceat
ex benignitate. Sed hȩc nimirum
duo dum sollicita intentione co¬
gitant᷑: cor ad innuimera uir tutũ
ministera tendit᷑: ne uel ad inferen¬¬
da quȩ non deb& desideriis inqui¬
eta mens ferueat. uel erga exhi¬

Expanded text:
lectio proximi: sed Dei dilectio per lectio proximi: sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, et tota anima et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat: proximi autem dilectio ad tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias; » et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, scilicet utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per aliud set a nocendi opere, et rursum bonum, quod sibi fieri appetit, impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benigduo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur: ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Atq utinã deus loquere¬
tur tecũ: & aꝑir&e labia sua tͥ.
ut ostender& tibi secreta sapien¬
tiȩ. Qui eam quoq quase suꝑ a¬
micum pollere ȩstimat. optando
scientiã ostentat: cũ ꝓtinꝰ subdit.
Et quod multiplex sit lex eius.
Quid hoc loco dei lex accipi. nͥ
caritas deb&: ꝑ quã semꝑ in m̃te
legunt᷑ p̃cepta uitȩ. qualit in
actione teneantur: De hac cee¬
nĩ lege ueritatis uoce drꝰ. Hoc ẽ.
p̃ceptũ meũ. ut diligatis inuicẽ
De hac paulus ait. Plenitudole¬
gis dilectio. De hac iterũ diot
Inuicẽ onera ur̃a portate. & sic
adimplebitis legem xp̃i. Rex
& enĩ xp̃i quid congruentiꝰ imẽ¬
ligi quã caritas potest. Quã e
uere ꝑficimꝰ. cũ frat̃na onera ex¬
amore toleramus. Sed hȩc eadden¬
lex multiplex dr̃: qͥa studios sa¬
licitudine caritas ad cuncta ur¬
tutũ facta dilatat᷑. Quȩ a duobꝰ
quidem p̃ceptis incipit: sed sead
innuimera ostendit. Huiꝰ namq
legis initiũ: dilectio dei . ẽ acdi¬

Expanded text:
cens: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ostenderet tibi secreta sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac Paulus ait: Plenitudo legis, dilectio . De hac iterum dicit: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex etenim Christi quid congruentius intelligi quam charitas potest, quam tunc vere perficimus cum fratamore toleramus. Sed haec eadem multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac di
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos existimant: & iccirco ni¬
chil se cuilib& dicere. ultra mensu¬
ras suȩ magnitudinis putant. Sic
praui quilib&. sic om̃s heretici
suꝑba uoce meliores docere ñ mȩ¬
tuunt: quia om̃s se inferiores ar-
litatis compagem reformat. Unde
brũ.ẽ. uidens qđ amicoꝵ mens
ꝑ uerba ꝓlatȩ eruditionis intii

Expanded text:
cunctos existimant, et idcirco nicunctos existimant, et idcirco nihil se cuilibet dicere ultra mensuras suae magnitudinis putant. Sic pravi quilibet, sic omnes haeretici superba voce meliores docere non metuunt, quia omnes se inferiores arbilitatis compagem reformat. Unde brum est, videns quod amicorum mens per verba prolatae eruditionis int
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ dicit᷑: quia inde in ꝑpetuum
spc interitꝰ. unde ad tempꝰ caro
suauit᷑ uiuit. Sed hȩc sophar re-¬
cte dicer&: nisi beatus iob cuncta
largiꝰ. etiã uiuendo p̃dicassae. At
postquã sanctiorẽ monere de uita
nitit᷑: doctiorẽq se erudire sapien-¬
tiȩ magisterio conat᷑: ipse dictoꝵ
suoꝵ pondus leuigat: qui in dis¬
cretione int̾posita. om̃e qđ loqͥt᷑
destruit: qͥa liquorẽ scientiȩ. ple-¬
no uasculo suꝑfundit. Sic namq
ab indiscretis opes scientiȩ: sic̃ ab
stultis sȩpe opes corporalis substan.¬
tiȩ possident᷑. Nonnulli enĩ qͥ ter
renarũ rerũ multiplicitate subni¬
xi sunt. aliquando multa & haben¬
tibus tribuunt: ut ipsi hȩc cunc¬
tis largius habere uideant᷑. Ita ꝑ¬
uersi cũ uera sãpiunt. recta q̃dã
etiã rectioribus loquunt᷑: non ut
alios audientes doceant: sed ut ip¬
si quanta doctrina polleant inno¬
tescant. Preire se qͥppe sapientia

Expanded text:
mae dicitur, quia inde in perpetuum mae dicitur, quia inde in perpetuum spiritus interit, unde ad tempus caro suaviter vivit. cte diceret, nisi beatus Job cuncta largius etiam vivendo praedicasset. At postquam sanctiorem monere de vita nititur, doctioremque se erudire sapientiae magisterio conatur, ipse dictorum suorum pondus levigat, qui, indiscretione interposita, omne quod loquitur destruit, quia liquorem scientiae pleno vasculo superfundit. Sic namque ab indiscretis opes scientiae, sicut a stultis saepe opes corporalis substantiae possidentur. Nonnulli enim, qui rerum terrenarum multiplicitate subnixi sunt, aliquando multa et habentibus tribuunt, ut ipsi haec cunctis largius habere videantur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quaedam etiam rectioribus loquuntur; non ut alios audientes doceant, sed ut ipsi quanta doctrina polleant, innotescant. Praeire se quippe sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
abhominatio animȩ. Quid hic pec
cator totis cogitationibus sperat
nisi ut potestate cȩteros transeatꝰ
cunctos ierũ multiplicitate trans¬
cendat: aduersantes dominando su-¬
biciat: obsequentibus mirandus
innotescat: irȩ ad uotũ satisfaciat:
benignũ se cũ laudat᷑ ostendat:
qͥqquid gula appetit offerat: ad
hoc quod uoluntas imperat. oꝑis ex¬
pletione concurrat: Bene ergo
ritales quiq. iudicio rectitudinis
aduersant᷑. Nam qđ peccatores uo¬
luptatẽ estimant: hoc iusti ꝓcul
dubio pęnã putant. Abhomina¬
tio. ẽ. gͦ animȩ spes prauoꝵ: qͥa
nimirũ spc̃ deficitꝰ. ubi caro reqͥes¬
cit. Ut enĩ caro mollibꝰ: sic anima
duris nutrit᷑. Illam blanda refo.¬
uent: hanc aspera exercent. Illa
delectationibus pascit᷑: hȩc amari¬
tudinibus uegecat᷑. Et sic̃ dura
cant. Sic̃ illã laboriosa interimt̃:
ita hc̃ delectabilia extingunt. Spes
itaq carnalium. ab hominatio ani.¬

Expanded text:
abominatio animae. abominatio animae. cator totis cogitationibus sperat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum multiplicitate transcendat, adversantes dominando subjiciat, obsequentibus mirandus innotescat, irae ad votum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula appetit, offerat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene ergo ritales quique judicio rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimant, hoc justi procul dubio poenam putant. tur est animae, spes pravorum, quia nimirum spiritus deficit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa delectationibus pascitur, haec amaritudinibus vegetatur. Et sicut cant; sicut illam laboriosa interimunt, ita hunc delectabilia exstinguunt. Spes itaque carnalium, abominatio ani
Abbreviated transcription (Latin):
rit: quia eoꝵ malicia. animadu¬
sione districti iudicis. quo se uale¬
at occultare non inuenit. Nã
nc̃ iniqui cũ tristia aliqua. uel
aduersa patiunt᷑ effugii latebes
inueniunt: quia ad uoluptatẽ
ꝓtinus desiderioꝵ carnaliũ re-¬
currunt. Ne enĩ pauꝑtas cruciae.
diuiciis animũ demulcent: ne de¬
spectus ꝓximoꝵ de pͥmat᷑: sese di¬
gnitatibus exaltant. Si fastidio cor
pus atterit᷑: ante positis ȩpularũ
diuersitatibus nutrit᷑. si quo ani¬
mus mesticiȩ impulsu deicit᷑: mox
ꝑ int̾posita iocõꝵ blandimenta
releuat᷑. Tot gͦ hic habent effu¬
gia: quot sibi p̃parant delectam̃¬
ta. Sed quandoq eis effiigiũ ꝑit:
quia eoꝵ mens amissis om̃ibꝰ se
solu̾mͦ. & iudicẽ conspicit. Tunc
uoluptas subtrait᷑. & uolupta¬
tis culpa seruat᷑: & repente miseri
ꝑeundo discunt. quia ꝑitura te¬
nuer̃. Qui tam̃ quousq corporalit̃
uiuunt: querere nocitura ñ desint̃:

Expanded text:
rit, quia eorum malitia ab animadvrit, quia eorum malitia ab animadversione districti judicis quo se valeat occultare non invenit. Nam nunc iniqui cum tristitia aliqua, vel adversa patiuntur, effugii latebras inveniunt, quia ad voluptatem protinus desideriorum carnalium recurrunt. Ne enim 358 paupertas cruciet, divitiis animum demulcent. Ne despectus proximorum deprimat, sese dignipus atteritur, antepositis epularum diversitatibus nutritur. Si quo animus moestitiae impulsu dejicitur, mox per interposita jocorum blandimenta relevatur. Tot ergo hic habent effugia, quot sibi praeparant delectamenta. Sed quandoque eis effugium perit, quia eorum mens, amissis omnibus, se solummodo et judicem conspicit. Tunc voluptas subtrahitur et voluptatis culpa servatur, et repente miseri periendo discunt quia nuerunt. Qui tamen quousque corporaliter vivunt quaerere nocitura non desinunt
Abbreviated transcription (Latin):
desidioꝵ: qui iccirco deficiunt: qͥa
ȩt̃na negligunt: & sola semꝑ transi¬
toria p̾stolant᷑. Adipisci quippe
terrenã głam cogitant: multipli¬
cari rebus temporalibus exoptañ:
ad mortẽ cotidie cursu rerũ laben¬
tiũ tendunt: sed cogitare morta¬
lia mortalit̾ nesciunt. Carnis ui¬
ta ꝑ mom̃ta deficit: & tam̃ carna¬
le desideriũ crescit. Les habita in¬
stante fine corripit᷑: & habendi an¬
xietas ñ finit᷑. Sed cũ mors impios
subtrahit: eoꝵ ꝓfecto desidia cũ
uita t̾minant᷑: quoꝵ scilic& oeui
t̃c suꝑna ultione deficiunt: quu
suo hic iudicio. a terrena deficer
delectatione noluer Hos illorꝰ
oculos. a iocunditate pristina
claudi psalmista conspexerat eũ
dicebat᷑: in illa die peribunt oñs
cogitationes eoꝵ: quia & ȩcerui
mala nunquã cogitata. reppe¬
riunt: & subito amit tunt bon
temporalia. quȩ diu tractatate¬
nuer̃. A quibꝰ & om̃e effugiũ pe¬

Expanded text:
desideriorum. Qui idcirco deficiunt, quia desideriorum. Qui idcirco deficiunt, quia aeterna negligunt, et sola semper transitoria praestolantur. Adipisci quippe terrenam gloriam cogitant, multiplicari rebus temporalibus exoptant, ad mortem quotidie cursu rerum labentium tendunt; sed cogitare mortalia mortaliter nesciunt. Carnis vita per momenta deficit, et tamen carnale desiderium crescit. Res habita instanti fine corripitur, et habendi anxietas non finitur. Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum vita terminantur. Quorum scilicet oculi tunc superna ultione deficiunt, quia suo hic judicio a terrena deficere delectatione noluerunt. Hos illorum oculos a jucunditate pristina claudi Psalmista conspexerat, cum dicebat: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum ; quia et aeterna mala nunquam cogitata reperiunt, et subito amittunt bona temporalia quae diu tractata tenuerunt. A quibus et omne effugium pe
Abbreviated transcription (Latin):
iungit Et de p̾cabunt᷑ faciẽ tuã
plurimi. Neq enĩ iusti uiri iocir¬
co se ꝑ innocentiȩ ttinera arta cu¬
stodiunt: ut ab aliis exorentur:
Ded siue heretici. siue ꝑuersi qͥli¬
b&. ꝑ hoc quod inter homines qͣsi
scã loquentes insinuant: qđ ipsi
appetunt. hoc aliis ꝓ magno pol¬
licent᷑. Dũq cȩlestia p̃dicant: in
suis repente sponsionibus ostendt̃
quod amant. Sed ne diu terrena
pollicendo patescant qđ st̃: ad uer¬
ba rectitudinis citius recurrunt:
Unde mex subdit᷑ Oculi autem¬
impioꝵ deficient: & effugiũ peri¬
bit ab eis. Quod oculoꝵ nomine
uis intentionis exprimit᷑: ꝑ eu
gliũ ueritas atcestat᷑. dicens: si o¬
culus tuus simplex fuerit. totũ
corpus tuũ lucidũ erit: qͥa uidẽ¬
lic& si oꝑationẽ nr̃am intentio mun¬
da p̾uenerit: quamlib& aliter ho¬
minibus uideat᷑ int̾ni tam̃ iudicis
oculis mundũ subsequentis actioniᷤᷤ
corpus ostendit᷑. Oculi gͦ impioꝵ.
sunt intentiones in eis carnalium

Expanded text:
ur: Et deprecabuntur faciem tuam plurimi. - Neque enim justi viri idcirco per innocentiam itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici seu perversi quilibet per hoc quod inter homines quasi sancta loquentes insinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde mox subditimpiorum deficient, et effugium peribit ab eis. - Quod oculorum nomine vis intentionis exprimitur, per Evangelium Veritas attestatur, dicens: Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit ; quia videlicet si operationem nostram intentio munda praevenerit, quamlibet aliter hominibus videatur, interni tamen judicis oculis mundum subsequentis actionis corpus ostenditur. Oculi ergo impiorum sunt intentiones in eis carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
firma mens cũ de bonis actibꝰ au¬
ra humani fauoris excipit᷑ ÷ ad
gaudia exteriora diriuat᷑: ut
postponat qđ intus ap̃petitꝰ &
in hoc libent̃ resoluta iaceat. qđ
foris audit: ita ut beatã non tã
fieri quã dici se gaudeat: cũq
laudis suȩ uocibus iñhiat: quos
.ẽẽ. cȩperat relinquat. Inde erao
a deo disiungit᷑: unde in deo lau¬
danda uidebatur. Nonnũ quã q
recto oꝑi animꝰ constant᷑ innitit᷑
& tam̃ humanis irrisionibꝰ urgtꝰ
Miranda agit: & obꝓbria recipt
Et qui exire foras ꝑ laudes poti¬
it: repulsus contumeliis adsens¬
ipsum redit: & eo se intus robi¬
stius in deo solidat: quo foris non
inuenit quo requiescat. Tota &en
spes in auctore figit᷑: & int̾ irri¬
sionũ conuicia. solus interior te¬
stis implorat᷑: atq afflicti animꝰ
fit dõ tanto ꝓximꝰ: quanto & a

Expanded text:
firma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Deo tanto
Abbreviated transcription (Latin):
exultat: & sȩpe contingit. ut cũ
ꝑ tumorẽ mens in altũ ducit᷑: in
de spectu om̃iũ & sui ãmiratione
subleuetur. In cogitatione & enĩ.
ꝓpͥi fauores oriunt᷑. sibiq de sin¬
gularitate sapientiȩ blandiunt᷑:
Ipsa fatuitas pensat ea quȩ audie¬
rit: ac uerba quȩ ꝓfert & mirat᷑
sua. derid& aliena. Qui gͦ solũ se
saꝑe ȩ̨stimat: qͥd aliud quã eandẽ¬
hanc secũ morari sapientiã putat :
Nam quã adeẽ aliis abnuit: soli
sibi hanc tribuens. ꝓfecto intra tẽ¬
pora suȩ breuitatis claudit. Pensan-¬
dũ uͦ. ẽ. uir sc̃s quanta discretio¬
ne utitur: ut amicoꝵ suꝑbien¬
tiũ arrogantia cõprimatur:

Expanded text:
epe contingit ut cum per tumorem mens in altum ducitur, in despectum omnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Uenientes autẽ uenient in exul¬
tatione: portantes manipulos
Hinc paulus ait. Si conmorim̃:
& conuiuemꝰ. Si sustinemꝰ: & con¬
regnabimus. Hinc discipulos
ãmon& dicens. Per multas tri¬
bulationes. oport&e nos intrare
in regnũ dei. Hinc scõꝵ głam io¬
hanni angelus indicans. ait. Hi
sunt qͥ uener̃ de tribulatione
magna : & lauer̃ stolas suas. &
candidas eas fȩcer̾ in sanguine ag.¬
ni. Quia gͥ nc̃ ꝑ tribulationem
serit᷑: ut post. gaudii fructꝰ me.¬
tat᷑: tanto maior fiducia mente
roborat: quanto hanc fortior ꝓ
ueritate afflictio angustat. U.
fossus securus dormies. Sic̃ enĩ
malis. p̃sens securitas laborem:
ita bonis. p̃sens labor ꝑpetuã secu-¬
ritatẽ parit. Unde & defossũ se se.¬
curũ dormire posse iã nõuerat:
qui dicebat. Ego eñi iã delibor. &
tempus mneȩ resolutionis instat:
Bonũ cercam̃ cercaui: cursũ con¬

Expanded text:
exsultatione, portantes manipulos suos . Hinc Paulus ait: Si commorimur, et convivemus; si sustinemus, et conregnabimus . Hinc discipulos admonet, dicens: Per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei . Hinc sanctorum gloriam Joanni angelus indicans, ait: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni . Quia igitur nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate affossus securus dormies. - Sicut enim malis praesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Defossum se securum dormire posse jam noverat, qui dicebat: « Ego enim jam delibor, et tempus resolutionis meae instat. Bonum certam
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo caritatis. uera sanctȩ
ȩccłȩ uoce laudat᷑: cũ ꝑ canticoꝵ
canticũ dr̃. Ualida. ẽ. ut mors
dilectio. Hirtuti & enĩ mortis di¬
lectio comparat᷑: quia nimirũ m̃¬
tẽ quã semel cȩperit: a delectatio.¬
ne mundi funditus occidit: et
tanto hanc ualentius in auctori.¬
tate erigit: quanto & insensibilẽ
contra terrores reddit. Sed inter¬

Expanded text:
tis vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per Canticorum Canticum dicitur: Valida est ut mors dilectio . Virtuti enim mortis dilectio comparatur, quia sine dubio mentem, quam semel coeperit, a dilectione mundi funditus otanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra terrores reddit.  Ve