comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iecit. Tũ deinde treur factus
flebat amarissime: & acceden¬
tis ad se senis genib ꝓuoluit᷑.
gemitib & ululatib quib po¬
terat satisfaciens: & ub̃rimis
lacͥmaꝵ suaꝵ fontib iterum
baptizabatur: occultans solam
dexterã suam. Apłs uͦ iurisiu¬
randi sacram̃to se ei a saluato¬
licens. simulq genib eiꝰ ꝓuolu¬
tus. atq ipsam dexterã ex cuiꝰ
cedis conscientia torquebatur.
gatam deosculans. ad eccłiam
reuocat: & indesinentes ꝓ eo
orationes ꝓfundens. & cum ip¬
so pariter ducens crebra ieiu¬
nia. indulgentiam a deo ꝗͣ ei
pollicitus fuerat expetebat: s¬

Expanded text:
itit. Jam deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento se eo impetratulicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, gatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo quam ei pollicitus fuerat, expetebat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum diem transmigrationis
sue imminere sibi sentiret.
iuississe fert᷑ effoðe. sibi sepul¬
chrũ: atq inde ualedicenꝰ fr̃i¬
b. facta oratione uiuens tu¬
mulũ introiit. oeinde. in es
tam quia in lectulo requieuit.
Unde accidit. ut quidam eum
uiuere. asserant. nec mortuũ
in sepulchro.s dormientẽ iace¬
re contendant: maxime pro
eo qđ illic terra sensim scaturies
chri conscendat. & quasi fla¬
tu quiescentis ad suꝑiora pul¬

Expanded text:
cum diem transmigrationis cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodere sibi sepulcrum, atque inde valedicens fratribus, facta oratione, vimulum intravit, deinde in eo tanquam in lectulo requievit. Unde accidit, ut quidam eum vivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere contendant, maxime pro eo quod illic terra sensim ab imo scacri conscendat, et quasi flatu quiescentis deorsu
Abbreviated transcription (Latin):
si fluminib uerbi dĩ grãm in
toto t̾raꝵ orbe diffudit. Quiq
sit: dũ suscipiens matrẽ. xpisti
discipłs. etiam ipse ꝓ xp̃o. alt
quodãmodo derelictus ẽ filiꝰ.
dictret: a domiciano cesare
in nathmos insula metallo re¬
ligii. Ubi etiam positus apo¬
cal psin scripsit Le .ii.¬
ciano. exilio resolutꝰ recessit ef¬
fesum. ibiq ob hereticoꝵ refu¬
tandas uersutias efflagitatus
simꝰ edidit. Cuius quidem iit̃
alias uirtutes magnitudo sig
noꝵ hec fuit Autauit in au¬
rum siluestres frondium uir¬
gas: littorea saxa in geminas.
Item gẽmaꝵ fragmina. in ꝓ¬
priam reformauit naturam.
Uiduam qͦq pcepto popłi susci¬
tauit: & rediuiuum iuuenis cor¬
pus remeante anima repara
uit. Bibens letiferũ haustũ ñ
solũ euasit ꝑicłm: s et eodẽ ps¬
tratos pocło. in uite repara¬
Dic autẽ anno sexagesimosep¬
timo post passionem dñi sal¬
uatoris sub traiano pͥncipe lon¬
geue uerustatis senio fessus.

Expanded text:
si fluminibus verbi Dei gratiam in si fluminibus verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit, quiquesit, dum suscipiens matrem magistri discipulus, etiam ipse pro Christo alter quodammodo derelictus est filius. aedicaret, a Domitiano Caesare in Pathmos insula metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Itiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus simus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam, viduam quoque ad precem populi suscitavit, et redivivum juvenis corpus revocata anima reparavit. Bibens lethiferum haustum, non solum evasit periculum, sed et eodem prostratos poculo in vitae reparaic autem anno sexagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus,
Abbreviated transcription (Latin):
balline quoq similitudinẽ. con¬
gregantis sub alas suas pullos
suos: in cantico deuteronomii
legimꝰ. Sicut aquila ꝓtegit ni¬
dum suum. & suꝑ pullos suos
desiderat: expandens alas sua̾
suscipit eos. et tollit suꝑ pen¬
nas suas. Ecce relinquentur uo¬
bis. domꝰ urã deserta. Hoc ipsũ
& ex ꝑsona iheremie. aute iam
dixerat. Reliqui domũ meam.
dimisi hereditatem meam: fac
m ta ẽ hereditas mea quas spelun
ca byene. Desertã eẽ iudeoꝵ do¬
mũ. id ẽ templũ illud qͦd ante
fulgebat augustius. ocłis cõp¬
didit. & hereditatẽ. p̃riꝑe. ges¬
tiens. occidit heredem. Dico enĩ
uobis ñ me. uidebitis amodo
donec dicatis. Benedictus qui
uenit. in nomine domini.
ohannes apostolus & eugłistã
filius rebedei. fr̃ iacobi. uirgo¬
est electus a dño. atq inter ce¬
teros magis dilectus. Qͥ etiam
supra pectus magistri recomi¬
Sbens eugłii sui fluenta. de ipso
sacro dominici pectoris fonte
potauit: & quasi unꝰ de parady¬

Expanded text:
allinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domm ex persona Jeremiae ante jam dixerat: Reliqui meam domum, dimisi haereditatem meam, facta est mihi haereditas mea quasi leo ca hyaenae . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod fulgebat augustius, oculis compdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Dico enim vobis: non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. ista, filius Zebedaei, frater Jacobi, virgo electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus. Qui etiam supra pectus magistri recumbens, et Evangelii sui fluenta de ipso sacri Dominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradi
Abbreviated transcription (Latin):
suspirans senior. & in lacrimiꝰ
resolutꝰ. ille ait mortuus est.
Quomͦ in qͥt: uel quali morte:
Deo ait mortuus est: qr pessimꝰ¬
mũ etiam. latrocinium ag¬
gressus est. Beniq nc̃ montẽ¬
yib auditis apłs. uestẽ. con¬

Expanded text:
suspirans et in lacrimis resolutus: «Ille», ait, «mortuus est». «Quomodo», inquit, «uel quali morte?». «Deo», ait, «mortuus est, quitus etiam latrocinium aggressus est; et in quodam montHis auditis apos
Abbreviated transcription (Latin):
quod idem discipłs erat scrip¬
turus: uberiꝰ atq altiꝰ ceteris sa¬
ere scripture paginis archana
diuine maiestatis ẽẽ comp̃hen¬
surũ. Quia enim in pectore iħu
sunt omes thesauri sapieatie
& scientie abscondiri. merito su¬
pra pectus eiꝰ recubat: quẽ ma
eugłistas nouimꝰ plura de mi¬
raculis nr̃i saluatoris. pauciora
b. potiꝰ se exponendis diuine
nature indidit archanis: paten¬
ter insinuans quanta de pecto¬
re diũ iħu fluenta doctrine ce¬
lestis que nob̾ ructaret hause
passionẽ erucis clarificaturũ
esse dm̃. uoluit etiam de fr̃e ꝙ
condis. ipło cognoscere quaeẽ:¬
& ipse morte ꝑpetuam transi¬

Expanded text:
quod idem discipulus erat scripquod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , merito super pectus ejus recubat, quem majevangelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora bus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret, hausepassionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere, qua esset ipse morte perpetuam transi
Abbreviated transcription (Latin):
genitrici filiꝰ. cuiꝰ casta uita cas¬
tis eiꝰ tueretur obsegiris. Ponit
& aliud sue ꝑsone beatus ioħes
indicium. subiugens. qͥ & recu¬
buit in cena suꝑ pectus eius:
& dixit. dñe qͥs est qͥ tradette.
Hoc quomͦ sit gestum. suꝑiora¬
huiꝰ eugłii loca plemiꝰ ostendiuĩ.
qr uidelicet in cena quã ulti¬
mã ante. passionẽ cũ discipłis
saluator habuit. in qua eorũ
pedes lauit. eisq corporis ac
sanguinis sui tradidit myste¬
ria c ebranda. discipłs ille
quẽ culigebat supͣ pectus recu¬
buerit: & cũ dixisset eis. am̃
amen dico uob̃. qr unꝰ ex uob̃
tradet me. responderit ille
discipłs innuente petro ut in¬
t̃rogaret & diceret ei. Dñe qͥs
est: ait dñs. Ille ẽ inquit cui
ego intinctũ panẽ porrexero.
Quod autẽ discipłs ille supͣ pec¬
tus magistri recubuit: non
p̃sentis solũmͦ dilectionis. sed
& futuri erat mysterii. figura¬
bat᷑ etenim iam tunc eugłium

Expanded text:
genitrici filius, cujus casta vita casgenitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium, subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit, Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum siii loca plenius ostendunt: quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis et sanguinis sui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille discipulus, innuente Petro ut interrogaret, et dixerit ei: Domine, quis est? Ait Dominus: Ille est, inquit, cui ego intinctum panem porrexero. Quod autem discipulus ille super pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed t futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium,
Abbreviated transcription (Latin):
sequi p̃cepit. Notum autẽ no
u fraternitati ur̃e. qͥs sit ille
discipls quẽ diligebat iħe. ioħ̃es
idelicet ipse cuiꝰ hodie natali¬
cia festa celebramꝰ. qui hoc scrip¬
sit eugłium: atq ideo suam ꝑ¬
sonam maluit indicus rerum
accidentium. qua ꝓprio desig¬
nare uocabulo. Biligebat aut̃
eum iħc ñ exceptis ceteris sin¬
głarit solum. s pre ceteris qͦs¬
specialis p̃rogatiua castit tis
ampliori dilectione fecerat dig¬
nũ. Om̃s quippe se diligere ꝓ¬
bat: quib ante passiorẽ loqui¬
tur. Sicut dilexit me pater &
ego dilexi nos: manete in di¬
lectione mca. Sed hunc pre
om̃ b diligit: qr uirgo electꝰ
ab ipso. uirgo in euum ꝑman¬
sit. Tradunt namq hystorie
quod eum de nuptiis uolen¬
tem nub̃e uocauerit: & ꝓpt̾ea
quẽ a carnali uoluptate re¬
traxerat. potiore sui amoris dul
cedine donauit. Le. ix.¬
eniq haic meaturꝰ in eryce
matrẽ i iam cõmendauit. ut
so post mortẽ ac resur rection
celos ascendente. ñ deesset eius

Expanded text:
sequi praecepit. Notum autem novi vestrae fraternitati qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quospecialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit, qui virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiquod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit, et propterea quem a carnali voluptate retraxerat, potioris amoris sucedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut so post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ. dignis celebremꝰ hono¬
rib. Transeamꝰ abiectis concu¬
piscentiis carnalib toto mentiᷤ
desiderio usq bethleem suꝑnã.
idest domũ panis uiui. ñ mani¬
factã. s eternam in cęlis: & re¬
colamꝰ amando. qr uerbũ qͦd¬
caro factum ẽ. illuc carne ascen¬
dit. ubi in dextera patris sedet.
¶Illo eum tota uirtutum instan¬
tia sequam᷑:. & sollicita cordis ac
corporis castigatione ꝓcuremꝰ.
ut quẽ illi in p̃sepio uidere ua¬
gientẽ: nos in patris solio me¬
ream᷑ uidere regnantẽ. & uide¬
factum ẽ. Quã recta & purafi¬
dei scẽ. confessio. In pͥncipio e¬
rat uerbũ. & uerbũ erat apud
dm̃: & d̃s erat uerbũ. Hoc uer¬
bũ natum ex patre non factũ
est: qr creatura ds non ẽ. Inqͦ
natiuitate diuina uideri ab
hominib non potuit: s ut ui¬
deri posset uerbũ caro factum

Expanded text:
nationem dignis celebremus honoribus. Transeamus, abjectis concupiscentiis carnalibus, toto mentis desiderio usque Bethleem supernam, id est, domum panis vivi non manufactam, sed aeternam in coelis, et recolamus amando quia Verbum caro factum est. Illuc carne ascendit, ibi in dextra Dei Patris sedet. Illo eum tota virtutum instantia sequamur, et sollicita cordis et corporis castigatione procuremus, ut quem illi in praesepio videre vagientem, nos in Patris solio mereamur videre regnantem. Et videfactum est. Quam recta et pura fidei sanctae confessio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum! Hoc verbum natum ex Patre, non factum est, quia creatura Deus non est. In qua nativitate divina videri ab hominibus non potuit; sed ut videri
Abbreviated transcription (Latin):
essent conuertendi. Significaii
autẽ mystice. pastores ist gregum
doctores quosq ac rectores fide¬
lium animaꝵ. Nox cuiꝰ ingili¬
as custodiebant suꝑ gregem
suum ꝑicła temptationum in¬
dicat: a quib se suosq subiec¬
tos om̃s qui ꝑfecte uigilant custo¬
dire ñ desistunt. Et bene. nato
dño pastores supͣ gregem uigilanͭ.
Ille etenĩ natus ẽ. qui dicit. Ego
sum pastor bonꝰ. Bonꝰ pastor ani¬
mã suam dat ꝓ ouib suis. Sed
& tempus imminebat: quo ide
pastor sũme bonꝰ missis in mun¬
dũ pastorib. oues suas quȩ lon¬
ge lateq disꝑse errabant. ad sẽ¬
ꝑ uirentia celestis uite pascua
reuocaret. Quoꝵ sũmo pastori
precepit. Si diligis me: pasce o
ma frẽs tuos. Et factum ẽ ut
disceser̃t ab eis angłi in celum.
pastores loquebantur adinuicẽ.
Transeamꝰ usq bethleem: & uide

Expanded text:
essent convertendi. Significant essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes qui perfecte vigilant, custodire non desistunt. Et bene nato Domino pastores super gregem suum vigilant. Ille etenim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis . Sed et tempus imminebat quo idem pastor summe bonus, missis in mundum pastoribus, oves suas, quae longe lateque dispersae errabant, ad semper virentia coelestis vitae pascua revocaret. Quarum curam summo pastori praecepit: Si diligis me, pasce ovma fratres tuos . Et factum est: ut discesserunt ab eis angeli in coelum, pastores loquebantur adinvicem: Transeamus usque Bethlee
Abbreviated transcription (Latin):
Nto in bethleem dño
saluatore sicut sacra eu¬
gelii testatur hystoria.
pastorib qͥ in regione
eadem erant uigilantes. & custo¬
dientes uigilias noctis suꝑ gre¬
gem suum. angłs dñi magna
cũ luce apparuit: exortumq mun¬
do solem iusticie. non solũ celestis
uoce sermonis. ueru etiam clari¬
tate diuine lucis astruxit. Nus¬
ꝗͣ enim in tota ueteris instrum̃¬
ti serie: reperimus angłos qͥ ta
sedulo apparuere patrib. cum
luce. apparuisse: sed hoc pͥnilegi¬
um recte hodierno tempori ser¬
uatum ẽ. quando exortum est
in tenebris lum̃ rectis corde: mi¬
sericors et miserator dñs. Serum
ne parua uniꝰ angeli uidẽtur
auctoritas. postqͣ unus sacram̃¬
tum noue natiuitatis edocuit.
statim multitudo celestium ag¬
minũ. que głam dño cantaret.
pacemq simul hominib p̃dica¬
ret affuit: aꝑte demonstrans. qr
ꝑ hanc natiuitatẽ: homines ad
pacem uniꝰ fidei. spei. & dilectiõis.
atq ad głam diuine: laudatiõis.

Expanded text:
Nato in Bethleem Domino Salvatore, sicut sacra Evangelii testatur historia, pastoribus qui in regione eadem erant vigilantes et custodientes vigilias noctis super gregem suum, angelus Domini magna cum luce apparuit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus. Verum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis
Abbreviated transcription (Latin):
quesierunt. continuo saluator̃e
quẽ quesierunt inuenire meru¬
erunt. Sed intellectualium pasto¬
res gregum. immo cuncti fideles
qua mentis industria xp̃m que¬
rere debeant. dictis par iter suis
ostendunt et factis. Transeamꝰ¬

Expanded text:
quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis ostenderunt et factis. Transeam
Abbreviated transcription (Latin):
le nobis exhibuit. Et uener̃t
festinantes: & inuenerunt ma¬
riam & ioseph. & infantẽ posi¬
tum in p̃sepio. Senerunt pas¬
tores festinantes: & inuener̃t
dm̃ hominẽ natũ. simul & eiꝰ
natiuitatis ministros. Festine¬
mus & nos frẽs mei. ñ passib
pedum. s bonoꝵ ꝓfectib oꝑum.
uidere. eam glorificatam hu¬
manitatem. cum eisdem miniꝰ¬
tris: digna seruitutis sue mer¬
cede remuneratis. festinemꝰ ui¬
dere. illũ: in diuina patris ac
sua maiestate fulgentem. festine¬
mus inquã. Nam tanta ẽ beati¬
tudo non cũ desidia ac torpore
sequenda uestigia. Nam ipse eur¬
sum nr̃m data manu iuuare
desiderat. delectaturq a nobis
audire. Trahe me post te: cur¬
remꝰ in odore unguentoꝵ tuoꝵ.
Citius gͦ uirtutum gressib seqͥ¬
mur: ut mereamur consequi.
Nemo tardet conuerti ad dñm.
nemo differat de die in diem:
ipsum per omnia. et ante om¬
nia precantes. ut gressus nr̃os
dirigat secundum eloquium
suum: & non dominetur nr̃i
omnis iniusticia.

Expanded text:
exhibuit. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Venerunt pastores festinantes, et invenerunt Deum hominem natum, simul et ejusdem nativitatis ministros. Festinemus et nos, fratres mei, non passibus pedum, sed bonorum profectibus operum videre eamdem glorificatam humanitatem cum ejusdem ministris digna servitutis suae mercede remuneratis; festinemus videre illum in divina Patris ac sua majestate fulgentem. Festinemus, inquam, nam non est tanta beatitudo cum desidia ac torpore sequenda vestigia. Nam ipse cursum nostrum data manu juvare desiderat, delectaturque audire a nobis: Trahe nos post te, curremus in odorem unguentorum tuorum. Citius ergo virtutum gressibus sequamur, ut mereamur consequi. Nemo tardet converti ad Dominum, nemo differat de die in diem, ipsum per omnia et ante omnia precantes, ut gressus nostros dirigat secundum eloquium suum, et non dominetur nostri omnis injustitia.
Abbreviated transcription (Latin):
Uia largiente dño
missaꝵ sollempnia
hodie celebratu
sumꝰ. loquidi¬
u de eugłica lectione ñ possumꝰ:
s nos aliquid uel breuit dicere
red mptoris nr̃i natiuitas ipsa
compellit. Qͥd est qđ nascituro
dño mundus describit᷑. nͥ hoc qd̾
aꝑte. monstrat᷑. qr ille ueniebat
in carne. qͥ electos suos ascribet

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in ca
Abbreviated transcription (Latin):
sequutꝰ est paulus. ⁊diutuso¬
rationib stephani. Quã uera
uita frẽs mei. uͥ non pauꝰ uisde
stephani occissione. confundi¬
tur. s stepħs de pauli consor¬
tio gratulat᷑: qm̃ caritas in
utroq letatur. Caritas quip¬
pe in stephano suꝑauit seui¬
ciam iudeoꝵ: caritas in pau¬
lo cooperint multitudinẽ
yeccatoꝵ. caritas in utroꝙ
egregium: uia que dricit ad
celum. In caritate. qͥ ambulat.
nec errare poterit. nec timers
Ipsa dirigit. ipsa ꝓtegit. ipsapͤ¬

Expanded text:
secutus est Paulus, adjutus osecutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa pe
Abbreviated transcription (Latin):
sectetur exemplũ conuersionis
in paulo. E qui bonꝰ est eqͥtatẽ
usq in finẽ teneat: qui autem
malus ẽ. quantotiꝰ a sua ꝑuer¬
sitate discedat Nec bonũ hoĩem
prẽi sumptio iusticie faciat ne¬
glegeꝰ ntem. nec malũ iniqͥtaᷤᷤ
fortiter teneat. te malũ celeri¬
ter deserat. Be iꝰ timeat ne ca¬
dat: malus conetur ut surgat.
¶s quis gͦ malus ẽ eũ paulo pst̃¬
natur in malo. ut erigatur¬
cũ  in bono: qm̃ ⁊ ille cecidit
malus. & surrexit bonꝰ. Pstra¬
tus ẽ iniquus: et erectus ẽ ius¬
tus. Cecidit seuissimꝰ ꝑ sequu¬
torꝰ & surrexit ueridicus pre¬
dicator. Cadens lum̃ corporis
impus ꝑdidit: surgens ium̃
cordis iustificatus accepit. Con¬
iunctus ẽ. itaq stephano. fac¬
tus ouis ex lupo. & ecce nẽ pau¬
lus cũ stephano letatur. cum
stephano xp̃i claritate. ꝑfrui¬
tur: cũ Stephano exultat. eũ step
regnat. Quo enĩ p̃cessit stepħs
trucidatus lapidib paͣli illue

Expanded text:
sectetur exemplum conversionis sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniquitatifortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus persecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis: nec presentẽ tͥstici¬
am sue uoluntatis attendat.
s considet que lucra utilitatis
adquirat. Iccirco enĩ arguit᷑
ut a prauis oꝑib corrigatur
ne. cum uidet corrept õnẽ
aliqͣ uerboꝵ austeritas te fer¬
uere. existimet caritatẽ. in
corde frigescere. Sic enĩ iugi¬
let in ore correptio. ut in cor¬
de ñ dormitet oratio: ac ꝑhre
in utroq peccanti consulte ꝓs¬
picit᷑ ut dũ homo correptus
de peccato confundit᷑. & a ma¬
lis oꝑib separet᷑. & ꝑ orationẽ
deo miserante. saluet᷑. Nam et
scã scriptura dicit. qm̃ qũe di¬
ligit dñs corripit: Flagellat aũ
omẽm filium quẽ recipit. L.ui.¬
p̃i gͦ caritate compulsi. & bonoᷤ
hortam᷑ ut in bono ꝑmancant.¬
& malos compellimus ut a malo
discedant. presertim qm̃ in istiᷤ
duob scĩs geminũ nob̃ monstrat᷑
salutis indicium: ut si qͥs bonꝰ ẽ
imitet᷑ ꝑseuerantiam caritatis
in stephano: qui autẽ malus ẽ.

Expanded text:
caritatis; nec praesentem tristiticaritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et sancta Scriptura dicit: Quoniam quem diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . 5. Christi ergo caritate compulsi, et bonos hortamur, ut in bono permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ini correptione seueritas. Beatꝰ
um cogitauit: & indicio sc̃e ora¬
tionis ostendit. increpationẽ
illam ñ fuisse odii s amoris:
oc autẽ faciens. Le.u.
& p̃sentib caritatẽ. beatui
martyr exhibuit: & utile nimiᷤᷤ
exemplũ posteris dereliquit.
dispensatoris geminã industͥ¬
am: ut ad corripiendũ cuiꝰsib
peccantis errorem. & ñ desit
in ore coreptio. ꝙ ad dm̃ ꝓ eo
supplex effundat᷑ oratio: ut qͥ
malũ facit. ꝑ increpationẽ de
malis oꝑib confundat᷑ & ꝑ ora¬
tionẽ apud dm̃ adiuuetur. Ac
sic ipsa caritas. & in ore iustici¬
am sonet. ut errantẽ corrigat:
& in corde patientiam seruet.
ut ꝓ errante orationẽ puro af¬
fectu dilectionis effundat. Qui enĩ
errantẽ ñ corripuerit. de negle¬
gentia iudicatur: qui autẽ ꝓ
eo ñ orauerit. de ꝑnitie condẽp¬
nat᷑. Quo circa fr̃es. si quando
aliqͥs ꝓ anime: salute corripit᷑.
ñ asꝑnant᷑ accipiat monita

Expanded text:
in correptione severitas: ac in correptione severitas: ac um cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita
Abbreviated transcription (Latin):
tephanꝰ gͦ ut nominis sui
coronã meruisset accipere.
caritatem ꝓ armis habebat.
ꝙ ꝑ ipsam ubiq uncebat. Per
caritatem dei. seuientib iude¬
is ñ cessit: ꝑ caritatẽ ꝓximi:
lapidantib intercessit. ꝑ cari¬
tatem dei arguebat errantes
ut corrig̾entur: ꝑ caritatẽ ꝓ
labidantib orabat ne punirer¬
tur. Caritatis uirtute sub¬
nixus. uicit salũ crudelit᷑
seuiente: & quẽ habuit in
terra ꝑsecutorem. in celo me¬
ruit habere consortẽ. Ipla
scã & indessa caritas. desid̾a¬
bat orando adquirere: qd
nequiuit monendo conuer¬
tere. Neq enĩ frẽs existiman¬
dus ẽ stephanꝰ tunc inimi¬
cos dilexisse. uis uaret.
et n dilexisse cu co mere¬
dulitatẽ arguendo : uꝑet.
Auit hoc ab anima mr̃is
ad cẽli palatium festinan¬
tis Ipsa sc̃a caritas firmã
seruauit in oratione paties¬
tiam. que rigidam tenuit in
correptione Censuram.& ido
in oratione audiri meruit le¬
nitas: qr sine caritate ñ fuit

Expanded text:
tephanus ergo, ut nominis sui tephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
regio septus. nullatenꝰ est abad¬
sit altissimꝰ ꝓ nobis humilis ue¬
nit: s ĩnanis uenire ñ potuit.
donatiuum suis militib at¬
tulit. quo eos ñ solũ copiose di¬
tauit. s etiam ad certandum
inuict. Sime confortarrit Attu¬
lit na nq donũ carit. uis: qua
ꝯduceret horaines ad consorti¬
um deuatis. Quod gͦ attulit e¬
rogauit. nec sibi aliqͥd minu¬
it: s mirabilit̾ & suoꝵ fideliũ
pauꝑiem ditauit. &. indeficien¬
sequenter refulsit in milite. b
admiranda ubiq potentia sal¬
uatoris: o p̃dicanda indesmen¬
ter grã redemptoris. Ostendit
in matre uirginitatis eterne
miracłm: demonstrauit in mar¬
rẏre. inincte caritatis indiciũ.
Integritas quippe intemerata
ꝑmansit in uirgine: dilectieis
uestis inuicta ꝑsenerauit in mar¬
tyre. Et sicut in matre dñi non
potuit uirginitas uiolari. ue
in martyris m̃te ñ potuit xp̃i
caritas tanto serentium ag¬
mine superari. Le.ii.¬

Expanded text:
regio septus, nullatenus est ab adregio septus, nullatenus est ab adsit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficiensequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. S
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt: hodie stephanũ le¬
tantes in suum consortiũ sus¬
ceꝑunt. Heri dñs exiuit de
utero uirginis. hodie miles
egressus est de ergastulo car
est ab eo immortalitatis indutꝰ.
Solus descendit dñs ut multos
eleuaret. humiliauit se rex nr̃.
ut suos milites exaltaret. Qui
enĩ coipori suo uirginis p̃para¬
uit uterũ: ipse martyri suo a
ut animã stephani lat tudo
meruisset feliciter triumpha¬
re. Neq enĩ par uidenda sunt
talis uirtus. talisq triumphꝰ.
Haudꝰ uͦ ulib armis potuit p̃¬
ari inuicte namq in eo eni¬
tuit insigne uirtutis. que nec
ir em̃tium seuiciam formidauit.
nec lapidantium ictib deuicta
ta securꝰ ut incredulitatẽ iude¬
oꝵ fident argueret et benignꝰ
ꝑ lapidantib exoraret. Iuod
tam magnũ atq insuꝑabile ge¬
niis armoꝵ. quo mumnitus seui¬
entes argueret. lapidantes n
reꝑcutiens sec̾ patiens suꝑaret:
insuꝑ & occisus aulam celestis
regni uiuus et coronatus intra¬
ret: Proculdubio munimine

Expanded text:
verunt; hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnest ab eo immortalitatis indutus.Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aput animam Stephani latitudo meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit pperari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devictaenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saevientes arepercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine
Abbreviated transcription (Latin):
tiam eugłista. cũ ait. Hoc erat
in pͥncipio apud dm. id ẽ uer
bu hoc quod d̃s est n ex tẽpore
cepit. s in pͥncipio erat ds apud
deum. Item fuere ueritatis mni¬
mici. qͥ xp̃m et ante partum
uirginis fuisse iã ñ negarent.
ñ tam̃ natũ ex patre dm̃ s fac¬
tum ex patre. & ideo minorem
patre: qr creaturã crederent.
ftiam hos dampnat eugłicus
sermo. qͥ dicit. Omĩa ꝑ ipsum
facta sunt: & sine ipso factũ ẽ
nichil. Si enim nil creatura¬
rum sine ipso factum est: pa¬
tet profecto quia ipse creatu¬
ra non ẽ. ꝑ quẽ om̃is creatura
A

Expanded text:
erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. Item fuere veritatis inimici qui Christum et ante partum Virginis jam fuisse non negarent, non tamen natum ex Patre Deum, sed factum a Patre, et ideo minorem Patre, quia creaturam, crederent. Etiam hos damnat evangelicus sermo, qui dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Si enim nihil creaturarum sine ipso factum est, patet profecto quia ipse creatura non est per quem omnis creatura a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊acharie sanguine putant eẽ
polluta. Non condempnamꝰ er
camus breuit quare. san¬
guis abel iust usq ad za¬
chariam filium brarachie: ab
illoꝵ generatione queratur.
cũ neutrũ eoꝵ occiderit. Re¬
gule seripturaꝵ ẽ duas gen̾a¬
tiones ponere. bonoꝵ uel mi¬
loꝵ: hoc ẽ singuloꝵr singila.
De bonis sumamꝰ exempla. Qs
ascendet in montẽ dñi: aut
quis  reqͥescet in mon¬
te scõ eiꝰ: cũq plures qͥ ascen¬
suri sunt montẽ dñi descx iy¬
sisset. qͥ diuersis fuere etatib.¬
po̾tea infert. hec ẽ generatio
querentium dñm: querenti¬
um faciem dĩ. Et in alio loco
de om̃ib scĩs. Generatio iustoꝵ
benedicetur. De malis nͦ: ut in¬
& requirent᷑ omĩa a generati¬
one ista. & in iezec. Nel. cũ pec¬
cata terre descripiisset sermo
ꝓpħicus. adiecit. Si noe. & iob. ꝙ
damel. ibi fuerint inuenti. non
dimitti peccata terre illi: om̃s
iustos qui similes forent uirtu
similia cam & ioas cont᷑ apłos

Expanded text:
achariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errcamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui dipostea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Iacob. Et in alio loco de omnibus sanctis, Generatio iustorum benedicetur. De malis vero et, Requirentur omnia a generatione ista. Et in Ezechiele, cum peccata terrae descripsisset sermo propheticus, adiecit, Si Noe et Iob et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes forent virtutsimilia Cain et Joas contra apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
hẏstoria. S obseruandũ qͦd il¬
le ⁊acharias ñ sit filꝰ barachi¬
e: s filiꝰ ioiade sacerdotis. Uñ
& scriptura refert. Non fuit
recordatꝰ ioas patris eiꝰ ioiade:
que sibi fecisset bona. Cũ gͦ ⁊ a¬
chariam teneamꝰ. ꝙ occisiõis
consentiat locus: querimꝰ qua¬
re barachie dr filius: & ñ io¬
iade. Barachia in lingua nr̃a

Expanded text:
. Sed observandum quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis: unde et Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joaidae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo et Zachariam teneamus, et occisionis consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra
Abbreviated transcription (Latin):
opiniones exponere. Alii ta¬
chariam filium barachie dñt
patrisq nomen in eo consenti¬
at: s ubi occisus ẽ inter tẽplũ
& altare ser iptura ñ loquitur:
maxime cũ temporib eiꝰ ux ru¬
ine templi fuerint. Alii ⁊acha¬
riam patr̃ẽ ioħis intellegi uo¬
criphoꝵ approbantes. qͦd ꝓpt̾ea
occisus sit qr saluatoris p̃dica¬
ret aduentum. & hoc qr de scͥp¬
turis ñ habet auctoritatem:
eadem facilitate contempnit᷑
qua ꝓbat᷑. Alii istum uolunt
esse ⁊ achariam qͥ occisus ẽ a
ioas rege iudee inter templũ¬

Expanded text:
opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, patrisque nomen in eo consentiat; sed ubi occisus sit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volibris approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habet auctoritatem, eadem facilitate contemnitur qua probatur. Alii istum volunt esse Zachariam, qui occisus sit a Joas rege Judae
Abbreviated transcription (Latin):
oc quod antea dixera¬
mus. uos implete men¬
suram patrum ur̃oꝵ.
eo quod occidendus esset ab eis.
potest & ad discipłos enus refer¬
ri: de. qͥb nc̃ dicit᷑. Ecce ego
mitto ad uos ꝓpħas & sapien¬
tes & seribas: & ex illis occidetiᷤᷤ

Expanded text:
oc quod antea dixeramus, Implete mensuram patrum vestrorum, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nichil. Et mire beatus ioħes
in initio eugłii su de diuini¬
tate saluatoris. et fidẽ. recte.
credentium sublimit᷑ imbuit:
& hereticoꝵ ꝑfidiam potent᷑
exuꝑat. fuere. namq hereti¬
ciꝰ qui dicerent. Si ergo natꝰ
est xp̃c: erat tempꝰ quando il¬
le non erat. Quos pͥmo sermo
ortum. s in exortu tẽpoꝵ existen¬
tem. ac ꝑ hoc sine ullo temporis
initio de patre natũ monst᷑¬
ret: iuxta qd̾ ipse loqͥtur in ꝓ¬
uerbiis. Dñs possedit me mitio
ceret a principio. ab eterno or¬
dinatus sum. Item fuer̃t here¬
tici: qͥ tres scẽ trinitatis ꝑsonaᷤᷤ
ẽẽ. negantes. dicerent. Idem d̃s
errorem. subiungit. Et uerbũ
erat apud dm̃. Si enĩ aliꝰ apud
alium erat. duo sunt ꝑfec̾to

Expanded text:
est nihil. Et mire beatus Joannes est nihil. Et mire beatus Joannes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimiter imbuit, et haereticorum perfidiam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est Christus, erat tempus quando ille non erat: quos primo sermonortum, sed in exortu temporum jam existentem, ac per hoc sine ullo temporis initio de Patre natum monstraret, juxta quod ipse loquitur in Proverbiis: Dominus possedit me initio ceret a principio, ab aeterno ordinatus sum . Item fuerunt haeretici qui, tres sanctae Trinitatis personas esse negantes, dicerent: Idem Deuserrorem, subjungit: Et Verbum erat apud Deum. Si enim alius apud alium erat, duo sunt profecto
Abbreviated transcription (Latin):
lat cũ dño. qͥ ꝑ pauca de tẽpora¬
lib eiꝰ actis disserens. eternã di¬
uinitatis eiꝰ potentiam ꝑ quã õu
facta sunt sublimiꝰ mente. uolan¬
do. & limpidius speculando cos¬
nouit: ac nob̾ cognoscendã scri¬
bendo contradidit. Ergo alii
eugłiste xp̃m ex tempore natũ
describunt: ioħes eundẽ in pͥn¬
cipio fuisse. testat᷑ dicens. In pͥn¬
cipio erat uerbũ. Alii inter ho¬
mines eum subito apparuisse cs¬
memorant: ille. ipsum apudde¬
um semꝑ fuisse declarat diceis
Et uerbũ erat apud dm̃. Alii
eum uerũ hominẽ: ille uerũ
confirmat ẽẽ dm̃ dicens. Et ds
erat uerbũ. Alii hominẽ. eum
apud homines temporalit̾ con¬
uersatũ: ille. dm̃ apud dm̃ in
principio manentẽ onendit
dicens. Hoc erat in pͥncipio a¬
pud dm̃. Alii magnalia que in
homine gessit ꝑhibent: ille qd
omẽm creaturam uisibilem et
inuisibilem. ꝑ ipsũ d̾s pat̾ fe¬
cerit. docet dicens. Omĩa ꝑ ip¬
sũ facta sunt: & sine ipso factã

Expanded text:
o, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo aliimpore natum describunt, Joannes eumdem in principio fuisse testatur, dicens: In principio erat Verbum. Alii inter homines eum subito apparuisse commemorant, ille ipsum apud Deum semper fuisse declarat, dicens: Et Verbum erat apud Deum. Alii eum verum hominem, ille ipsum verum confirmat esse Deum, dicens: Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum, apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in principio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent ille quod omnem creaturam visibilem et invisibilem, per ipsum Deum Pater fecerit, docet, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum
Abbreviated transcription (Latin):
quib lapidatus ẽ stepħs. pau̾¬
lus occisus. erucifixus petrus.
flagellati in actib apłoꝵ disci
uitate in ciuitatem: expellente
de iudea ut ad gentium popłm
transmigrarent. Ut ueniat su¬
ꝑ uos omnis sanguis iustus qͥ

Expanded text:
quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus Apostolorumvitate in civitatem, expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigrarent. Ut veniat super vos omnis sanguis justus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ipsius caperet simul & pa¬
te faceret archanum. Neq enim
frustra in cena supͣ pectus dñi
iħu recubuisse ꝑhibetur: s per
hoc typice docetur. qr celestis
haustum sapientie: ceteriꝰ excel¬
lentius de scĩssimo eiusdem pecto¬
ris fonte potauerit. Lhuide & meri¬
to in figura quatuor animalium.
aquile: uolanti cõparatur. Cuncti
quippe. auib aquila celsius uola¬
re. cunctis animantib clariꝰ solis
radiis. infigere consueuit obtutꝰ
Et ceteri quidem eugl̃iste. quasu
terra ambulant cũ domino. qͥ t̃ẽ¬
poralem eiꝰ generationẽ. pariter

Expanded text:
ul et patefaceret arcanum. Neque enim frustra in coena supra pectus Domini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus gener
Abbreviated transcription (Latin):
mit dormit: ĩs qͥ celũ & terrã.
gub̃nat dormit. Is qͥ nũquã
dormit neq dormitat. ipse dor¬
mire. dicitur. Dormiebat qͥdẽ
corpore: s uigilabat deitate.
Dormiebat corpore. s contur ba¬
bat mare: erigebatq fluctus
& apłos conterrebat: suamos¬
tensurus potentiam. Lc.xͣ.¬
ormiebat corpore dñs. sicu¬
ti & ad puteum de itinere
lassus. uel fatigitiis sedebat:
demonstrans qr humanũ uere¬
portabat corpus. quod corrup¬
tibile induerat. Ipso gͦ corpore
dormiebat: deitate uero conci¬
tabat mare. & iterũ deplacabat.
Dormiebat itaq corpore. ut apłos
suscitaret & uigilare faceret.
mo dormiamꝰ. ne ue intellectu
aut prudentia: s̃ ingilare in
omi tempore. & iubilare dño.
& salutẽ ab eo postulare. studeamꝰ.
Nam ipse qͥ dormiebat corpore:
illud sc̃m uerbũ dicit. Ego dor¬
mio: & cor meum uigilat ad quẽ
accedentes discipłi. suscitabant
eum dicentes. Dñe: salua nos.
perimꝰ. Tanto fuerant metuẽ¬

Expanded text:
miit dormit, is qui coelum et terram miit dormit, is qui coelum et terram gubernat dormit, is qui non dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat, suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum portabat corpus, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare et iterum deplacabat. Dormiebat itaque corpore ut apostolos suscitaret et evigilare faceret. mo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore, et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu c
Abbreviated transcription (Latin):
huc excellentiora oꝑa demonᷤ¬
traret: quatinꝰ t̾ra mariq dñm
se ẽẽ cunctis ostenderet Igres¬
bari mare: comoait uentos
concitauit fluctus. Cur hoc:
Ideo ut discipłos mitteret in
timorẽ. & suum auxilium po¬
tularent: suamq potentiam
rogantib manifestaret.Uii.¬
lla enĩ tempestas. ñ ex sese ob¬
orta est. s potestati paruit im¬
ꝑantis: eius qͥ educit uentos de
theauris suis. qͥ t̾minũ mari
arenã constituit. Dixit enĩ ei.
Usq huc uenies. & ñ suꝑgredieri.
s in temetipso confringent᷑ fluc¬
tus tui. Huius gͦ iussione. & p̃¬
cepto: orta ẽ tempestas in mari.
Ppter occasiones suꝑius memo¬
ratas. facta ẽ tempestas mag¬
na et ñ pusilla: ut magnũ opꝰ
et ñ pussillũ ostendẽtur. Quan¬
to autẽ. fluctus nauicłe irrue¬
bant. tantomagis timor disci¬
płos conturbabat: ut plus ma¬
gis desidarent ad liberandũ
se mirabilia saluatoris. Dñs uͦ
dormiebat. O res mirabilis et
stupenda. Is qͥ nũquã obdor¬

Expanded text:
demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderetbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam constituit. Dixit enim ei: Usque huc venies et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui? Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est tempestas magna et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur: quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdor
Abbreviated transcription (Latin):
uo & uero: & expectare filiũ
eiꝰ de celis. quẽ suscitauit ex
mortius iħm. qui eripuit noᷤ
ab ira rentura. Nam ipsi scitiᷤ
frẽs introitũ nr̃m ad uos.qͣm
ñ inanis fuit: s ante. passi. et
contumeliis affecti. sicut sci¬
tis in philippis. fiduciam ha¬
bumius in dño nr̃o loquen¬

Expanded text:
o et vero et expectare Filium eius de caelis quem suscitavit ex mortuis Iesum qui eripuit nos ab ira ventura nam ipsi scitis fratres introitum nostrum ad vos quia non inanis fuit sed ante passi et contumeliis affecti sicut scitis in Philippis fiduciam habuimus in Deo nostro loqu
Abbreviated transcription (Latin):
nissent &e ascendissent ex ad¬
uerso ciuitatis. steterunt ad
bis: inter quam ce eos uallis me¬
dia erat. Ic. iii.

Expanded text:
nes, et ascendissent ex adverso civitatis, steterunt ad gam, inter quam et eos vallis media erat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd audieratis illum infirmatũ.
nã ꝙ infirmatꝰ est usq ad mor¬
tem. s ds misertus ẽ eiꝰ. Nonsolũ
autẽ eiꝰ ueruetiam & mei: ne
tristiciam suꝑ tͥsticiam haberẽ.
Festinantiꝰ ergo misi illũ. ut ui¬
so eo iterũ gaudeatis. & ego sine
tristicia sim. Excipite itaq illũ
cũ om̃i gaudio in dño. & eiꝰmodi
cũ honore habetote. qm̃ ꝓptero
pus. xp̃i usq ad mortem accessit.
tradens animã suam. ut imple¬
ret id qͦd ex uob̃ deerat. ergame¬
um obsequium. De cetero frẽsme¬
i. gaudete in dño semꝑ. eadem
uob̾ scribere. mͥ qͥdem ñ pigrũ.
uob̾ autem necessarium. Sabbo

Expanded text:
llum infirmatum. Nam infirmatus est usque ad mortem; sed Deus misertus est ejus. Non solum autem ejus, verum etiam mei, ne tristitiam super tristitiam haberem. Festinantius ergo misi illum, ut viso eo iterum gaudeatis, et ego sine tristitia sim. Excipite itaque illum cum gaudio in Domino, et hujusmodi custi usque ad mortem accessit tradens animam suam ut impleret id quod ex vobis deerat erga meum obsequium de cetero fratres mei gaudete in Domino eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum vobis autem necessari