comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib illa maximã fidẽ tͥbuant quȩ ita ꝑ se nota sunt ut a¬
liena ꝓbatione ñ egeant. S huiꝰm᷑i ꝓpositio aliqͦtiens qͥdem
intra argum̃ti ãbitum continet᷑. aliqͦtiens uͦ extra posita
argum̃ti uires supplet ac ꝑficit. Exemplũ qͥdem argum̃t
diuturmiꝰ est quam consulatus: cũ utrũq sit bonũ. At uͦ
qd diut᷑nius est bonũ eo qđ parui ẽ temporis meliꝰ ẽ. Regnũ
gͥ melius ẽ quam consulatus. Huic gͥ argum̃tationi maxi¬
ma ꝓpositio .i. locus insertus ẽ. ille scilicet quȩ diut᷑na sunt
bona melioris sunt miti quã ea quȩ parui sunt temporis.
hoc enĩ ita notum ẽ ut extͥnsecus ꝓbatione ñ egeat. ⁊ ipsũ aliis
possit ẽẽ ꝓbatio. atq ideo hec ꝓpositio totã continet ꝓbationẽ
ut cũ inde nascitur argum̃tum. recte locus .i. argum̃ti sedes
uocatur. Ut uͦ extra posita maxima ꝓpositio uires afferat

Expanded text:
omnibus illa maximam fidem tribuant, quae ita per se nota sunt, ut aomnibus illa maximam fidem tribuant, quae ita per se nota sunt, ut aliena probatione non egeant. Sed hujusmodi propositio aliquotiens quidem intra argumenti ambitum continetur; aliquotiens vero extra posita, argumenti vires supplet ac perficit. Omnes igitdiuturnius est quam consulatus, cum utrumque sit bonum; at vero quod diuturnius est bonum eo quod est parvi temporis melius est; regnum igitur melius est quam consulatus. Huic igitur argumentationi maxima propositio, id est locus insertus est, illa scilicet, diuturniora bona sunt melioris meriti quam ea quae parvi sunt temporis. Hoc enim ita notum est, ut extrinsecus probatione non egeat, et ipsum aliis possit esse probatio. Atque ideo haec propositio totam continet probationem, et cum inde nascitur argumentum, recte locus, id est argumenti sedes vocatur. Ut vero extra posita propositio maxima vires afferat
Abbreviated transcription (Latin):
tile transtulimus demonstratum ẽ. Quocirca satis ẽ de syl¬
logismo disserere. quasi pͥncipali ⁊ cet̾as argum̃tandi sp̃es
continente. Restat nunc qͥd sit locus aꝑire. Locus nanq ẽ
sit uis absoluã. Argum̃ti enĩ sedes partim maxima ꝓposi¬
tio intelligi potest: partim ꝓpositionis maximȩ differentia.
Nlam cum sint aliȩ ꝓpositiones quȩ cũ ꝑ se notȩ sint. tñ ni¬
chil ultius habeant quo demonstrent᷑. atq he maximȩ ac pͥn¬
cipales uocent᷑: sint q aliȩ quaꝵ fidem primȩ ac maxi¬
mȩ suppleant ꝓpositiones. necesse ẽ ut om̃ium quȩ dubitant᷑
illȩ antiqͥssimã teneant ꝓbationẽ quȩ ita fidem aliis facere
possunt. ut ipsis nicħ queat notius inueniri. Nam si argu¬
mentũ ẽ qd̾ rei dubiȩ faciat fidem. idq notus ac ꝓbabilius
ẽẽ oportet quã illud est qđ ꝓbatur : necesse ẽ ut argum̃tis

Expanded text:
tele transtulimus, demonstratum est. Quocirca satis est de syltele transtulimus, demonstratum est. Quocirca satis est de syllogismo disserere, quasi principali, et caeteras argumentandi species continente. Restat nunc quid sit locus aperire. Locus namque essit vis, paucis absolvam. Argumenti enim sedes partim maxima propositio intelligi potest, partim propositionis maxime differentia. Nam cum sint aliae propositiones, quae cum per se notae sint, cum nihil ulterius habeant, quo demonstrentur, atque hae maxime et principales vocentur, suntque aliae quarum fidem primae ac maximae suppleant propositiones: necesse est ut omnium quae dubitantur, illae antiquissimam teneant probationem, quae ita aliis fidem facere possunt, ut ipsis nihil queat notius inveniri. Nam si argumentum est, quod rei dubiae faciat fidem, idque notius ac probabilius esse oportet, quam illud quod probatur, necesse est ut argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑfectus uocatus ẽ syllogismus. Exemplum qͦ inducti¬
oni simili ratione copulatur. & ab ea dissidet. Est enim
exẽplum qd̃ ꝑ particulare ꝓpositum: particulare qđ dam
contendat ostendẽ. hoc mͦ. Oportet a tullio consule necar
catilinã: cum a scipione gracchus fu̾it int̾emptꝰ. Approba¬
tum ẽ enĩ catilinã a cicerone debere ꝑimi: qd̾ a scipione
gracehus fuit occisus. Que utraq particularia ẽẽ ac ñ uni¬
parte pars approbat᷑. quasi inductionis similitudinẽ tenet.¬
git partes: ab inductione discedit. Ita gͥ duȩ sunt argumen
quȩ uocat᷑ inductio. Sub his autẽ ⁊ uelut ex his manantia¬
sunt enthimemaꝰ atq exemplũ. Quȩ qͥdem om̃ia ex syllogis¬
mo ducunt᷑. ⁊ ex syllogismo uires accipiunt. Siue enĩ sit en¬
thymema. siue inductio siue exemplũ. ex syllogismo quam
maxime fidem capit. qđ in pͥorib resolutoriis quos ab aristo¬

Expanded text:
imperfectus vocatus est syllogismus. Exemplum quoque inductiimperfectus vocatus est syllogismus. Exemplum quoque inductioni simili ratione copulatur et ab ea dissidet. Est enim exemplum quod per particulare propositum, particulare quoddam contendit ostendere hoc modo: Oportet a Tullio consule necari Catilinam, cum a Scipione Gracchus fuerit interemptus. Approbatum est enim Catilinam a Cicerone debere perimi, quod a Scipione Gracchus fuerit occisus. Quae utraque particularia esse ac non uniparte pars approbatgit partes, ab inductione discedit. Ita igitur duae quidem suque vocatur inductio; sub his autem, et velut ex his manantia, enthymema atque exemplum. Quae quidem omnia ex syllogismo ducuntur, et ex syllogismo vires accipiunt: sive enim sit enthymema, sive inductio, sive etiam exemplum, ex syllogismo quam maxime fidem capit; quod in prioribus resolutoriis, quae ab Aristo
Abbreviated transcription (Latin):
nec uitare uitiũ nisi cognitũ queat. Hisgͥ duob uelut pͥn¬
cipiis ⁊ gen̾ib argumentandi. duo qͥdem alii dep̾hendunt᷑
argum̃tationis modi. unus quidẽ syllogismo. alter uͦ inducti
oni suppositus. In quib qͥdem ꝓmptum sit considãre qđ ille
quidẽ a syllogismo. ille uͦ ab inductione ducant exordium ñ
tñ aut hic syllogisiũ: aut ille ĩpleat inductionẽ. Hec autẽ
sunt entimema atq exemplũ. Enthimema quippe ẽ imꝑfe¬
ctus syllogismus .i. oratio in qua ñ om̃ib antea ꝓpositionib
constitutis: infertur festinata conclusio. Ut siquis sic dicat: ho¬
mo animal ẽ: substantia gͥ est. Pret̾misit enĩ altam proposi¬
tionẽ. qua ꝓponit᷑ om̃e animal eẽ sub̃am. Ergo qm̃ entͥi mema
ab uniu̾salib ad particularia contendit ꝓbanda: quasi si¬
mile ẽ syllogismo. Quod uͦ ñ om̃ib que conueniunt syllogis

Expanded text:
nec vitare vitium nisi cognitum queat. His igitur duobus velut prinnec vitare vitium nisi cognitum queat. His igitur duobus velut principiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur argumentationis modi, unus quidem soni suppositus. In quibus quidem promptum sit considerare, quod ille quidem a syllogismo, ille vero ab inductione ducat exordium; non tamen aut hic syllogismum, aut ille impleat inductionem; haec autem sunt enthymema atque exemplum. Enthymema quippe est imperfectus syllogismus, id est oratio, in qua non omnibus antea propositionibus constitutis, infertur festinata conclusio; ut si quis sic dicat: Homo animal est, substantia igitur est; praetermisit enim alteram propositionem, qua proponitur omne animal esse subniversalibus ad particularia probanda contendit quasi simile syllogismo est; quod vero non omnibus quae conveniunt syllogism
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib quoq reb ñ sorte ductum s arte p̃cipuũ debere
pp̃oni. Sepe autẽ multoꝵ collecta particularitas. aliud qͥd¬
dam particulare demonstrat: ut siquis sic dicat. Si neq na¬
uib neq currib neq agris sorte p̃̾ponunt᷑ : neq reb qͥdem
publicis rectores sorte ducendi sunt. Quod argum̃tationis ge¬
nus maxime solet ẽẽ ꝓbabile: ⁊ si ñ equam syllogismo ha¬
beat firmitatẽ. Sy llogismus nanq ab uniu̾salib in par¬
ticularia decurrit. ẽ q in eo si ueris ꝓpositionib contexat᷑
firma atq ĩmutabilis u̾itas. At inductio habet quidẽ ma-¬
ximã ꝓbabilitatẽ. s int̾dum u̾itate deficit. ut in hac. qͥ
scit canere cantor ẽ. ⁊ qui luctari luctator. qͥ edificare edifica¬
tor. quib multis simili ratione collectis. potest inferri. qͥ
ñ potest bono. Uirtus enĩ sese diligit asꝑnatur q contraria.

Expanded text:
in omnibus quoque rebus, non sorte ductum, sed arte, praecipuum debere in omnibus quoque rebus, non sorte ductum, sed arte, praecipuum debere praeponi. Saepe autem multorum collecta particularitas aliud quiddam particulare demonstrat; ut si quis sic dicat: Si neque navibus, neque curribus, neque agris sorte praeponuntur; nec rebus quidem publicis rectores esse sorte ducendi sunt. Quod argumentationis genus maxime solet esse probabile, etsi non aequam syllogismi habeat firmitatem. Syllogismus namque ab universalibus ad particularia decurret. Estque in eo, si veris propositionibus contexatur, firma atque immutabilis veritas. Ut inductio habet quidem maximam probabilitatem, sed interdum veritate deficitur; ut in hac: Qui scit canere cantor est; et qui luctari luctator; quique aedificare, aedificator: quibus multis simili ratione collectis, inferri potest: Quinon potest bono; virtus enim sese diligit, aspernaturque contraria,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatiui qui cathegorici uocantur. alii conditionales quoᷤ
ypotheticos dicimus. E p̃dicatiui quidẽ sunt qui ex om̃ib
p̃dicatiuis ꝓpositionib conectunt᷑. ut is quẽ exempli gr̃a
suꝑius annotaui. Om̃ib enĩ p̃dicatiuis ꝓpositionib texitur.¬
Upothetici uͦ: quoꝵ ꝓpositiones conditione nitunt᷑. ut hic. Si
dies ẽ. lux ẽ. Est autem dies: lux gͥ est. Ppositio enim pͥma con¬
ditionẽ tenet hanc. qm ita demũ lux est. si dies est. Atq syllo¬
Si in regendis nauib uib ñ sorte s arte legitur gub̾nator¬
s ꝑitia modandi. similia q in plurib conqͥrunt᷑. quib infert᷑
⁊ in om̃i qͦ re quã quisq regi atq ãministrari gnauiter uolet
ñ sorte acõmodat s arte rectorem. Uides gͥ quẽadmodũ ꝑ sin¬
gulas res currat oratio. ut ad uniu̾sale ꝑueniat. Nam cum ñ
sorte regi s arte currũ. nauim. rẽpublicam collegisset. quasi
in cetis quoq ita sese habeat. quod erat uniu̾sale conclusit.

Expanded text:
t, qui categorici vocantur, alii conditionales, quos hypotheticos dicimus. Et praedicativi quidem sunt, qui ex omnibus praedicativis propositionibus connectuntur, ut is quem exempli gratia superius annotavi, omnibus enim puorum propositiones conditione nituntur, ut hic: Si dies est, lux est; est autem dies, lux igitur est. Propositio enim prima conditionem tenet hanc, quoniam ita demum lux est, si dies est. Atque ideo sylloSi in regendis navibus non sorte, sed arte legitur gubsed peritia moderandi, similiaque in pluribus conquiruntur, quibus infertur, et in omni quoque re quam quisque regi atque administrari graviter volet, non sorte accommodat, sed arte rectorem. Vides igitur quomodo per singulas res currat oratio, ut ad universale perveniat. Nam cum sorte regi, sed arte navim, currum, rempublicam collegisset, quasi in caeteris sese quoque ita habeat, quod erat universale conclusit:
Abbreviated transcription (Latin):
& diligent̃ tam de diffinitione q̃ exemploꝵ etiã luce ꝑate¬
factis. dicendũ uidet᷑ quom hi loci maximarũ sint cliffe̾ntie
ꝓpositionũ. Id̃ ꝙ breui. Neq enĩ longa disputatione res
eget. Om̃s enĩ maxime ꝓpositiones. ł diffimtionẽ otinent
uel descͥptionẽ. ł nõis int̃p̃tationẽ. ł totũ. ł genus. ł partes. uł¬
speciẽ. ł cȩt̾a quib differunt it̾ se maxime ꝓpositiones. Nã
differre. hiq earũ differentie ẽẽ dicunt᷑. S qm̃ themistiĩ diui

Expanded text:
et diligenter tam diffinitione quam exemplorum luce pateet diligenter tam diffinitione quam exemplorum luce patefactis, dicendum videtur quomodo hi loci maximarum sint differentiae propositionum idque brevi, neque enim longa disputatione res eget. Omnes enim maximae propositiones vel diffinitionem continent, vel descriptionem, vel nominis interpretationem, species, vel caetera quibus differunt inter se maximae propositiones. Nam differre, hique earum differentiae dicuntur. Sed quoniam divi
Abbreviated transcription (Latin):
parari. Ex rei uͦ uidicio quȩ st̃ argum̃ta. qͣsi testimoniũ p̃bers
& st̃ in artificiales loci. atq omnino disiuncti. nec rẽ potꝰ q̃
in equalitate. nc̃ uͥ in maioris minoris ue cõparatione osistit.
Aut enĩ ad id qͦd est simile aut ad icd qͥd est maiꝰ. aut minꝰ. fit
argum̃toꝵ rationũꝙ transumptio. Hi uͦ loci quos mixtos eẽ
p̃dirimꝰ aut ex casib aut ex conugatis. aut ex ddiuisione na¬
scunt᷑. In qͥb omnib conseq̃ntia & repugnantia eustoditur.
S ea quidẽ que ex diffinitione ł gen̾e ł differentia ł causis ar¬
gum̃ta ducunt᷑. demonstratiuis maxime syllogismis uires
atq ordinẽ subministrant. reliq̃ uͦ ueri similib ac dialectiei
Atꝙ hi loci qͥ maxime in eoꝵ substantia st̃. de qͥb in questione
dubitat᷑. ad p̃dicatiuos ac simplices. reliqua ũ add hypotheti¬
eos & conditionales respicuint syllogismos. Expeditis g̃ locis

Expanded text:
parari. Ex rei vero iudicio quae sunt argumenta quasi testimonium praebent parari. Ex rei vero iudicio quae sunt argumenta quasi testimonium praebent et sunt inartificiales loci, atque omnino disiuncti, nec rem potius qin aequalitate, nunc vero in maioris minorisve comparatione consistit. Aut enim ad id quod est simile, aut ad id quod est maius aut minus, fit argumentorum rationumque transsumptio. Hi vero loci quos mistos esse praediximus, aut ex casibus, aut ex coniugatis, aut ex divisione nascuntur. In quibus omnibus consequentia et repugnantia custoditur. Sed ea quidem quae ex diffinitione, vel genere, vel differentia, vel causis argumenta ducuntur, demonstrativis maxime syllogismis vires atque ordinem subministrant, reliqua verisimilibus ac dialecticis. Atque hi loci qui mdubitatur, ad praedicativos ac simplices, reliqui vero ad hypotheticos et conditionales respiciunt syllogismos. Expeditis igitur locis
Abbreviated transcription (Latin):
extͥnsecꝰ ꝓnuntiabamꝰ assumi. Ea enĩ quȩ extͥusecꝰ assumunt᷑. ñ
st̾ ita separata atq disiuncta. ut ñ aliquom̾ quasi e regione qdã
ea que querunt᷑ aspiciant. Nã & similitudines & opposita.
ad ea sñ dubio referunt᷑ quib similia opposita st̃: licet iure
atq ordine uideant᷑ extrinsecꝰ collocata. Sunt aũ he. Sunili¬
tudo. oppositio. magis ac minꝰ. rei iudiciũ. In similitudine em̃
tũ rei similitudo tũ ꝓportionis ratio continet᷑. Omiia emĩ
similitudinẽ tenent. Opposita uͭ in contͣriis in pͥuationibus
in relationib in negationib constant. Cõparatio uͦ maioris
ad minꝰ quedã quasi similiũ dissimilitudo ẽ. Rerũ enĩ per se
similiũ. in qͣntitate discretio. maiꝰ facit ac minꝰ. Qͥã enĩ omni
qualitate omni q ratione disiunctũ ẽ: id nullom poterit cõ¬

Expanded text:
extrinsecus pronuntiabamus assumi; ea enim quae extrinsecus assumuntur, non extrinsecus pronuntiabamus assumi; ea enim quae extrinsecus assumuntur, non sunt ita separata atque disjuncta, ut non aliquando quasi e regione quadam, ea quae quaeruntur aspiciant. Nam et similitudines et opposita ad ea sine dubio referuntur, quibus similia vel opposita sunt, licet jure atque ordine videantur extrinsecus collocata. Sunt autem haec, similitudo, oppositio, magis ac minus, rei judicium. In similitudine enim tum rei similitudo, tum proportionis ratio continetur. Omnia enim similitudinem tenent. Opposita vero in contrariis, in privationibus, in relationibus, in negationibus constant. Comparatio vero majoris ad minus quaedam quasi similium dissimilitudo est; rerum enim per se similium in quantitate discretio majus fecit ac minus. Quod enim omni qualitate, omnique ratione disjunctum est, id nullo modo poterit co
Abbreviated transcription (Latin):
sumit᷑ argum̃tũ. aut ab ipsoꝵ necesse ẽ substantia sumatur
aut ab his quȩ eã consecunt᷑. aut ab his quȩ inseparabiliter
accidunt ẜ eis adherent. & ab eoꝵ sub̾a separari seuingi q
in descͥptione aut diffinitione st̃: & prẽt hec a nõis int̃pre¬
tatione. Quȩ uͦ ea uelut substantias ꝯtinentia consequunt᷑
talia st̃: ut uł generis ł differentiȩ. ł integrȩ formȩ. ł specie¬
rũ. ł partiũ loco circa ea quȩ inquirunt᷑ assistant. Item uel¬
canse. ł finis ł effectus. ł corruptionis. ł usus. ł qͣntitatis. ł tem¬
poris. ł subsistendi modi. Quod uͦ ꝓprie inseparabile ł ad¬
herens accidens nuncupat᷑: id in cõmunit̃ accidentib nume¬
rabit᷑. & p̃t̾ hȩc quid aliud cuiꝗͣ mee̾ possit ñ potest inue¬
iri. Qͥb ita positis: inspieiamꝰ ñẽ eos locos quos duclum¬

Expanded text:
sumisumiaut ab his quae ea consequuntur, aut ab his quae inseparabiliter accidunt, vel eis adhaerent, et ab eorum substantia separari sejungique in descriptione, aut in definitione sunt; et praeter haec, a nominis interpretatione. Quae vero ea velut substantias continentia consequuntur, alia sunt, vel ut generis, vel differentiae, vel integrae formae, vel specierucausae, vel fines, vel effectus, vel corruptiones, vel usus, vel quantitas, vel tempus, vel subsistendi modus. Quod vero proprie inseparabile, vel adhaerens, accidens nuncupatur, id in communiter accidentibus numerabitur. Et praeter haec quid aliud cuiquam inesse possit, non potest inveniri. Quibus ita propositis, inspiciamus nunc eos locos quos dudum
Abbreviated transcription (Latin):
gismus. id÷ ab oppositis. Iecireo gͦ totꝰ hic a diuisione loce initer
utrosq mediꝰ esse ꝑhibetur. qr si i negatione sit constitut:
aliqͥ modo quidẽ ex ipsis sumit᷑. aliqͦmodo uͦ ab ext̾iorib uenit
Sisi a partitione argum̃ta duçant᷑. nc̃ quidẽ ab ipsis. ne uero
ab exteriorib copiã p̃stant. Ex grecis quidẽ themistĩ diligen¬
tissimi scptoris ac lucidi. & omĩa ad facilitatẽ intelligentie ae¬
uocantis. talis locoꝵ uidet᷑ e̾ẽ partitio. Quȩ cũ ita sint : bre¬
uit mn locoꝵ diuisio cõmemoranda ẽ: ut nichil p̃terea relictõ
et monstretur. qͦd ñ intra eã ꝓbetur inclusũ. De quo enum i
qualibet questione dubitat᷑: ic̃ ita firmabit᷑ argum̃tis. ut ea
ł ex his ipsis sumant᷑ quȩ in questione st̃ constituta. ł extͥnsec
ducant᷑. ł quasimn in confinio horũ posita uestigent᷑. Ae pt
hane quidẽ adiuisionẽ. nichil extͣ inueniri potest. S si ab ipsi

Expanded text:
b oppositis. Idcirco ergo totus hic a divisione locus inter utrosque medius esse perhibetur: quia si negatione sit constitutus, aliquo modo quidem ex ipsis sumitur, aliquo modo ab exterioribus venit. Si vero a partitione argumenta ducuntur, nunc quidem ab ipsis, nunc vero ab exterioribus copiam praestant. Et ea Graeci quidem Themistii diligentissimi scriptoris ac lucidi, et omnia ad facultatem intelligentiae revocantis talis locorum videtur esse partitio. Quae cum ita sint, breviter mihi locorum divisio commemoranda est, ut nihil pe relictum, quod non intra eam probetur inclusum. De quo enim in qualibet quaestione dubitatur, id ita firmabitur argumentis, ut ea vel ex ipsis sumantur quae in quaestione sunt constituta, vel extrinsecus ducantur, vel quasi in confinio horum posita vestigentur. Ac praeter hanc quidem diffinitionem nihil extra inveniri potest. Sed si ab ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpositiones enim quȩ concessȩ sunt: consequentia neces¬
sario conclusionis infertur. Sunt autẽ ꝓpositiones. om̃is ho¬
mo animal ẽ. & om̃e animal substantia. Atq ex his efficit᷑
quiddã aliud quã sunt ipsa quȩ concessa sunt. Conclu¬
ditur enim: om̃is gͥ homo substantia ẽ. Quod longe diu̾sũ

Expanded text:
propositiones enim quae concessae sunt, sequentia necespropositiones enim quae concessae sunt, sequentia necessario conclusionis infertur. Sunt autem propositiones hae: omnis homo animal est, et omne animal substantia est, atque ex his efficitur aliud quiddam quam sunt ipsa quae concessa sunt. Concluditur enim: igitur omnis homo substantia e
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tatione tractemus. Argum̃tatio ẽ ꝑ orationem ar-¬
gum̃ti explicatio. Huiꝰ autẽ sp̃es duȩ sunt: una quidẽ quȩ
oratio in qua positis quibdã ⁊ concessis. aliud quiddam ꝑ¬
ea ipsa quȩ concessa sunt euenire necesse ẽ. quã sunt ipsa q̃
concessa sunt. Huiꝰ diffinitionis rationẽ scd̾s quidẽ liber eoꝵ
quib institutionẽ in cathegoricos scͥpsimus sy llogismos.
plene continet. S ꝓpter intellectus facilitatẽ: idem breuit᷑
aꝑiemus exemplo. Sit enim syllogismus hic. Om̃is homo a¬
nimal ẽ. om̃e animal substantia ẽ: Om̃is gͥ homo sub̾a ẽ.
Totum gͥ hoc oratio ẽ. in qua positis quibdã ⁊ concessis .i. du
ab ꝓpositionib quȩ sunt om̃is homo animal ẽ. ⁊ om̃e am¬
mal substantia ẽ : ꝑ ea ipsa quȩ concessa sunt. efficit᷑ aliqͥd
id scilicet qd est conclusio: om̃is gͥ homo substantia est

Expanded text:
argumentatione tractemus. Argumentatio est per orationem arargumentatione tractemus. Argumentatio est per orationem argumenti explicatio. Huius autem species duae sunt, una quae atio, in qua positis quibusdam, ea ipsa quae concessa sunt, evenire necesse est, quam sint ipsa quae concessa sunt. Huius diffinitionis rationem secundus quidem liber eorum quibus institutionem in Categoricos scripsimus Syllogismos plene continet. Sed propter intellectus facilitatem idem breviter aperiemus exemplo. Sit enim syllogismus hic: omnis homo animal est, omne animal substantia est, omnis igitur homo substantia est. Totum igitur hoc oratio est, in qua positis quibusdam et concessis, id est duabus propositionibus quae sunt, omnis homo animal est, et omne animal substantia est, per ea ipsa quae id scilicet quod est conclusio, omnis igitur homo substantia est.
Abbreviated transcription (Latin):
tione querat᷑. quę in artem redigit uim potestatẽ q natͦe
S de his hactenus. Nunc de reliquis explicemus. Boetii¬
NIRIA quidem quȩ suꝑioris serie uo¬
luminis expedita sunt. minus forsitan e¬
ruditis suꝑuacanea qͦdam mͦ ⁊ quasi de-¬
pendentia uideant᷑. Nam cum de diffe̾n¬
tiis topicis libroꝵ titulum leg̾int. omissis doctͥnȩ gradib
statim ad finem oꝑis tendent. Michi uͦ necessariũ uidet᷑
qd nisi sit p̃cognitum. ad ultĩora discentis animus ꝑuenire
ñ possit. Hietiam qui nunc qͦ om̃em pͥmi uoluminis dispu¬
tationẽ suꝑfluam putant. si cuncta ꝑlegant. contextionẽ q
oꝑis m̃te ac ratione collustrent: desinent ꝓfecto iudicare suꝑ¬
fluum: qd necessario uidint in parte oꝑis collocatũ. Atq hec
hactenus. S qm̃ de his que antea ꝓposuimus .i. de ꝓpositione
questione. conclusione. argum̃to. sufficient̾ dictum ẽ: nunc de

Expanded text:
tione quaeratur, quae in artem redigit vim potestatemque naturae. tione quaeratur, quae in artem redigit vim potestatemque naturae. Sed de his hactenus, nunc de reliquis explicemus. DeOmnia quidem quae superioris serie voluminis expedita sunt, minus quibusdam forsitan eruditis supervacanea quodammodo et quasi dependentia videbuntur. Nam cum de differentiis topicis librorum titulum legerint, omissis doctrinae gradibus statim finem operis attendunt. Mihi autem necessarium videtur quod, nisi sit praecognitum, ad ulteriora discentis animus pervenire non possit, hi quoque qui nunc omnem primi voluminis disputationem superfluam putant, si cuncta perlegant, contextionemque operis mente ac ratione collustrent, desinent profecto iudicare superfluum, quod necessario viderint in parte operis collocatum. Atque haec hactenus. Sed quoniam de his quae antea posuimus, id est de propositione, quaestione, conclusione, argumento sufficienter dictum est, nunc de
Abbreviated transcription (Latin):
at Illa uͦ argum̃ta quȩ necessaria quidẽ sunt s ñ ꝓbabilia.
atq illud ultimũ genus scilicet nec ꝓbabile nec necessariũ
a ꝓpositi oꝑis consideratione seiunctum ẽ: nisi qd̾ int̾dum
quidã sophistici loci exercendi gr̃a lectoris adhibent᷑. Quo¬
circa topicoꝵ pariter utilitas. intentio q patefacta ẽ. His
enĩ ⁊ dicendi facultas ⁊ inuestigatio u̾itatis augetur. Nã
qd̃ dialecticos atq oratores locoꝵ iuuat agnitio: orationi ꝑ
inuentionẽ copiam p̾stat. Quod uͦ necessarioꝵ doctrinam
locoꝵ philosophis tradit. uiã qͦdammͦ u̾tatis illustrat. quo
magis ꝑuestiganda ẽ rimandaq ult̾ius disciplina. eaq sit
cognitione ꝑcepta: usu atq exercitatione firmanda. Mag¬
num enĩ aliquid locoꝵ consid̾ãtio pollicetur. scilicet inue
genio deputant ꝓrsus. neq intelligunt quantũ hac consid̾a¬

Expanded text:
at. Illa vero argumenta, quae necessaria quidem sunt, sed non probabilia; at. Illa vero argumenta, quae necessaria quidem sunt, sed non probabilia; atque illud ultimum genus, scilicet nec probabile, nec necessarium, a propositi operis consideratione sejunctum est: nisi quod interdum quidam sophistici loci exercendi gratia lectoris adhibentur. Quocirca topicorum pariter utilitas intentioque patefacta est; his enim et dicendi facultas, et investigatio veritatis augetur. Nam quid dialecticos atque oratores locorum juvat agnitio? Orationi per inventionem copiam praestant. Quid vero necessariorum doctrinam locorum philosophis tradit? viam quodammodo veritatis illustrat. Quo magis pervestiganda est rimandaque ulterius disciplina ea quae cum cognitione percepta sit, usu atque exercitatione firmanda. Magnum enim aliquid locorum consideratio pollicetur, scilicet invengenio deputantur; neque intelligunt quantum hac considera
Abbreviated transcription (Latin):
uerisimiliũ argum̃toꝵ copiam demonstrare. Designatis
enĩ locis equib ꝓbabilia argum̃ta ducunt᷑. ab undans
⁊ copiosa necesse ẽ fiat mat̾ia dissendi. S qm̃ ut supra dic¬
tum ẽ ꝓbabilium argum̃toꝵ alia sunt necessaria. alia ñ
necessaria: cum loci ꝓbabiliũ argum̃toꝵ dicunt᷑. euenit
ut necessarioꝵ quoq doceant᷑. Quo fit ut oratorib qͥdem
ac dialecticis hec pͥncipaliter facultas paretur : scdo uͦ loco
philosophis. Nam in quo ꝓbabilia quidẽ om̃ia conqui¬
runt᷑. dialectici atq oratores iuuantur: in quib uͦ ꝓba
bilia ac necessaria docent᷑. philosophicȩ demonstrationi mi¬
nistrat᷑ ub̃tas. Non mͦ gͥ dialecticus atq orator uerũ etiã de¬
monstrator ac uerȩ argum̃tationis effector. habet qđ expo¬
sitis locis sibi possit assumere. cum int̾ argum̃toꝵ ꝓbabili¬
um locos. necessarioꝵ quoq pͥncipia traditio mixta contine¬

Expanded text:
verisimilium argumentorum copiam demonstrare; designatis verisimilium argumentorum copiam demonstrare; designatis enim locis e quibus probabilia argumenta ducuntur, abundans et copiosa necesse fiat materia disserendi. Sed quoniam, ut supra dictum est probabilium argumentorum alia sunt necessaria, alia non necessaria, cum loci probabilium argumentorum ducuntur, evenit ut necessariorum quoque doceantur. Quo fit ut oratoribus quidem ac dialecticis haec principaliter facultas paretur, secundo vero loco philosophis. Nam in quo probabilia quidem omnia conquiruntur, dbilia ac necessaria docentur, philosophicae demonstrationi ministratur ubertas. Non modo igitur dialecticus atque orator, verum etiam demonstrator, ac verae argumentationis effector, habet quod ex propositis locis sibi possit assumere. Cum inter argumentorum probabilium locos, necessariorum quoque principia traditio mixta contine
Abbreviated transcription (Latin):
nis ratio subiecta est .i. dialectico. oratori. philosopho. sophistȩ.
Quoꝵ quidẽ dialecticus atq orator. in cõmuni argum̃toꝵ mat̾ia
u̾santur. Uterq enim siue necessaria. siue minime. ꝓbabilia¬
tñ sequit᷑ argum̃ta. His gͥ illȩ duȩ sp̃es argum̃ti famulant᷑. que
uͦ ac demonstrator. de sola tantũ u̾itate ꝑtractat. Atq ideo siue
sint ꝓbabilia. siue ñ sint. nichil refert mͦ dum sint necessaria
Hic qͦ his duab sp̃eb utit᷑ argum̃ti. quȩ sunt ꝓbabile ac neces¬
sarium: necessariũ ac ñ ꝓbabile. Patet gͥ in quo philosophus
ab oratore ac dialectico in ꝓpͥa considãtione dissideat. in eo sci¬
licet quod illis ꝓbabilitatẽ: huic u̾itatẽ constat eẽ ꝓpositã. Qua¬
ta uͦ sp̃es argum̃ti quã ne argum̃tũ quidẽ recte dici supra mon¬
strauimus. sophistis solis est attͥbuta Topicoꝵ uͦ intentio ẽ:

Expanded text:
nis ratio subjecta est, id est, dialectico, oratori, philosopho, sophistae. nis ratio subjecta est, id est, dialectico, oratori, philosopho, sophistae. Quorum quidem dialecticus atque orator in communi argumentorum materia versantur; uterque enim, siargumenti famulantur, quae  ac demonstrator de sola tantum veritate pertractant. Atque ideo sive sint probabilia, sive non sint, nihil refert, modo dum sint necessaria; hic quoque his duabus speciebus utitur argumentis, quae sunt probabile ac necessarium, necessarium ac non probabile. Patet igitur in quo philosophus ab oratore ac dialectico in propria consideratione dissideat; in eo scilicet quod illis probabilitatem, huic veritatem constat esse propositam. Quarta vero species argumenti, quam ne argumentum quidem recte dici supra monstravimus, sophistis sola est attributa. Topicorum vero intentio est,
Abbreviated transcription (Latin):
cognita q et credita. ad alt̾ius rei de qua dubitat᷑ fidem tra¬
hunt᷑. ut sunt speculationes om̃s .i. theore mata quȩ in ge¬
ometria consicd̾antur. Namq ut illic ꝓponunt᷑. ñ sunt ta¬
lia ut his sponte animus discentis accedat. S qm̃ de mon¬
strant᷑ aliis argum̃tis illa qͦ scita ⁊ cognita. ad aliarũ specu
necessaria. His quidẽ auditorib quib ñdum demonstrata st̃.
ad aliud aliquid approbandũ argum̃ta eẽ ñ possunt. Hi autẽ
qui pͥorib rationib eoꝵ quib ñ acquiescebant fidem ꝑceꝑunt¬
possunt ea siquid ambigunt ad argum̃tũ uocare. S quia
quatuor facultatib disserendi om̃e artificiũ continet᷑. dicen¬
dum ẽ quȩ quib uti nouit argum̃tis. ut cui potissimũ disci¬
plinȩ locoꝵ atq argum̃toꝵ paretur ub̃tas. euidenter appareat.
Quatuor gͥ facultatib earum q uelut opificib disserendi om¬

Expanded text:
cognitaque et credita ad alterius rei de qua dubitatur fidem tracognitaque et credita ad alterius rei de qua dubitatur fidem trahuntur, ut sunt speculationes, id est theoremata quae in geometria considerantur. Nam quae illic proponuntur talia non sunt, ut his sponte animus discentis accedat, sed quoniam demonstrantur aliis argumentis, illa quoque scita et cognita, ad aliarum speculnt, sed necessaria, his quidem auditoribus quibus nondum demonstrata sunt, ad aliud aliquid approbandum argumenta esse non possunt; his autem qui prioribus rationibus eorum quibus non acquiescebant, fidem cepossunt eas quae non ambigunt, ad argumentum vocare. Sed quia quatuor facultatibus disserendi omne artificium continetur, dicendum est quae quibus uti noverit argumentis; ut, cui potissimum disciplinae locorum atque argumentorum paritur ubertas, evidenter appareat. Quatuor igitur facultatibus, earumque velut opificibus, disserendi om
Abbreviated transcription (Latin):
bie faciunt fidem. Ex his autẽ nulla fides ẽ. quȩ neq in opi¬
nione neq in u̾tate sunt constituta. Dici tñ potest ne illa
quidẽ ẽẽ argum̃ta quȩ cum sut necessaria. minime tñ ab
audientib approbantur. Nam si rei dubiȩ fit fides. cogendꝰ
ẽ animus auditoris ꝑ ea quib ipse acqͥescit. ut conclusioni qͦ
quã ñdum ꝓbat possit accedere. Quod si quȩ tantũ necessa¬
ria sunt ac ñ ꝓbabilia ñ ꝓbat ille qui iudicat. necesse est ut ne il¬
lud quidẽ ꝓbet quod ex huiꝰmi ratione conficit᷑. Itaq eue¬
nit ex huiꝰm᷑i ratiocinatione. quȩ tantum necessaria sunt ñ
ꝓbabilitatis intelligentiã tenet Ea sunt enim ꝓbabilia quib
sponte atq ultro consensus adiungitur. scilicet ut mox ut au¬
dita sint approbentur. Quȩ uͦ necessaria sunt ac ñ ꝓbabilia.
aliis ꝓbabilib ac necessariis argum̃tis antea demonstrantur

Expanded text:
biae faciunt fidem. Ex his autem nulla fides est, quae neque in opibiae faciunt fidem. Ex his autem nulla fides est, quae neque in opinione, neque in veritate sunt constituta. Dici tamen potest, ne illa quidem esse argumenta, quae cum sint necessaria, minime tamen audientibus approbantur. Nam si rei dubiae sit fides, cogendus est animus auditoris per ea quibus ipse acquiescit, ut conclusioni quoque quam nondum probat possit accedere. Quod si quae tantum necessaria sunt ac non probabilia, non probat ille qui iudicat, necesse est ut ne illud quidem probet quod ex huiusmodi ratione conficitur. Itaque evenit ex huiusmodi ratione, quae tantum necessaria sunt ac probabilitatis intelligentiam tenet. Ea sunt enim probabilia, quibus sponte atqdita sunt approbentur. Quae vero necessaria sunt ac non probabilia, aliis probabilibus ac necessariis argumentis antea demonstrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uł ipsi qui iudicat. In quo nichil attinet uerũ falsum ue sit ar¬
gum̃tum. si tantum ueri similitudinẽ tenet. Necessariũ uͦ ẽ qd
ut dicit᷑ ita est: atq aliter eẽ ñ potest. E ꝓbabile quidẽ ac neces¬
sarium ẽ. ut hoc. siquid cuilibet rei sit additum. totũ maius¬
uecesse est. ꝓbabilia uͦ ac ñ necessaria sunt. quib facile quidẽ
animꝰ acquiescit. s u̾itatis ñ tenent firmitatẽ. ut hoc. Si ma
ter est diligit. Necessaria uͦ sunt ac ñ ꝓbabilia quȩ ita quidẽ
sese ut dicunt᷑ habere necesse ẽ: s his facile ñ consentit audi¬
tor. ut hoc. Obiectu lunaris corporis solis euenire defectũ. Ne
necessaria uͦ neq ꝓbabilia sunt quȩ neq in opinione homi¬
num. neq in uitate consistunt. ut hoc. habere quȩ ñ ꝑdide¬
rit cornua diogenem: qm̃ habeat id quisq quod ñ ꝑdił̾it
Que quidẽ nec argiuñta dici possunt. Argum̃ta enim rei du¬

Expanded text:
vel ipsi qui judicat. In quo nihil attinet verum falsumve sit arvel ipsi qui judicat. In quo nihil attinet verum falsumve sit argumentum, si tantum verisimilitudinem tenet. Necessarium vero est, quod ut dicitur, ita est, 572 atque aliter esse non potest: et probabile quidem, ac necessarium est; ut hoc si quid cuilibet rei sit additum, totumaxime notis atque praecipuis, vel unicuique artifici secundum proprnecesse est. Probabilia vero ac non necessaria sunt, quibus facile mens auditoris acquiescit, sed veritatister est, diligit. Necessaria vero sunt, ac non probabilia, quae ita quidem esse, ut dicuntur se habere, necesse est, sed his facile non consentit auditor: ut, ob objectum lunaris corporis, solis evenire defectum. Neque necessaria vero neque probabilia sunt, quae neque in opinione hominum, neque in veritate consistunt; ut hoc, habere quae non perdiderit cornua Diogenem, quoniam habeat id quisque quod non perdiderit; quae quidem nec argumenta dici possunt, argumenta enim rei du
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓpositione. Quȩ qm̃ diligenter suꝑuis explicata sunt: de ar¬
gum̃to deinceps tractandũ uidetur:. Argum̃tũ est oratio rei
dubiȩ faciens fidem. Hanc semꝑ notiorẽ questione ẽẽ necesse est
Nam si ignota notis ꝓbantur. argum̃tũ uͦ rem dubiam ꝓbat: ne¬
cesse est ut quod ad fidem questionis affertur: sit ipsa notiꝰ quȩ¬
stione. Argum̃toꝵ uͦ om̃ium alia sunt ꝓbabilia ⁊ necessaria. alia
uͦ ꝓbabilia quidem s ñ necessaria. alia necessaria sunt s ñ ꝓ¬
babilia. alia nec ꝓbabilia nec necessaria. ꝓbabile uͦ est qđ ui¬
detur uł om̃ib uł plurib uł sapientib. uł his uł om̃ib uel
maxime notis atq p̃cipuis. uł quod unicuiq artifici scđm ꝓpͥ¬
am facultatẽ. ut de medicina medico. gubnatori de nauib gu¬
bernandis. & p̃terea quod ei uidet᷑ cum quo sermo conseritur

Expanded text:
de propositione. Quae quoniam diligenter superius explicata sunt, de arde propositione. Quae quoniam diligenter superius explicata sunt, de argumento deinceps tractandum videtur. Argumentum est ratio rei dubiae faciens fidem. Hanc semper notiorem quaestione esse necesse est: nam si ignota notis probantur, argumentum vero rem dubiam probat, necesse est quod ad fidem quaestionis affertur, ipsa sit notius quaestione. Argumentorum vero omnium alia sunt probabilia et necessaria, alia probabilia et non necessaria, alia sunt necessaria, sed non probabilia, alia nec probabilia nec necessaria. Probabile vero est quod videtur vel omnibus, vel pluribus, vel sapientibus, et his vel omnibumaxime notis atque praecipuis, vel unicuique artifici secundum propriam facultatem; ut de medicina medico, gubernatori de navibus gubernandis; et praeterea quod ei videtur cum quo sermo conseritur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta. An celum rotundũ sit Ex morali sic. An uirtus ad beati¬
tudinẽ sola sufficiat. Preterea questio om̃is uł simplex ẽ uł
composita. Simplex. quotiens affirmatione ⁊ negatione diui¬
ditur. ita ut totam alteri affirmare. alteri negare necesse sit
hoc m. Sit celum rotundum necne. Hinc enim una pars que¬
stionis affirmationẽ tenet: alia negationẽ. Nam cum alter eẽ de¬
fendit. affirmat: negat uͦ alter cum ñ ẽẽ contendit. Composita¬
uͦ questio ẽ. quȩ in plures distrahitur affirmationes. hoc mͦ.
Utrum celum rotundũ sit. an quadrũ. an longũ. an cuiꝰ libet
altũus formȩ. hic enim płimas affirmationes ꝓbare necesse ẽ.
qui diu̾sa defendunt. Ꝙ de questione quidẽ quantũ ad pre¬
sens negotiũ ꝑtinebat sufficienter dictum ẽ. Conclusio uͦ ẽ ar¬
gum̃tis ꝓbata ꝓpositio. de qua eadem fere dici possunt quȩ

Expanded text:
ita, an coelum rotundum sit; ex morali sic, an virtus ad beatiita, an coelum rotundum sit; ex morali sic, an virtus ad beatitudinem sola sufficiat. Praeterea quaestio omnis vel est simplex vel composita: simplex quoties affirmatione et negatione dividitur, ita ut totum alteri affirmare, alteri negare necesse sit, hoc modo: an coelum rotundum sit necne, haec enim una pars quaestionis affirmationem tenet, alia negationem. Nam cum alter esse defendit, affirmat, alter vero negat, cum non esse contendit. Composita quaestio est quae in plures distrahitur affirmationes, hoc modo, utrum coelum rotundum sit, an quadratum, an longum, aut cujuslibet alterius formae: hic enim plures affirmationes probare necesse est, quae diversa defendunt. Et de quaestione quidem, quantum ad praesens negotium pertinebat, sufficienter dictum est. Conclusio vero est argumentis approbata propositio, de qua eadem fere dici possunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
ne consistunt. illa fere diuisio ẽ. qd̵ uł in diu̾sis gen̾ib. uł in di¬
uersis sp̃eb uł in contrariis. uł in pͥuatione atq habitu contines᷑.
Ut enĩ affirmationẽ negatio consequat᷑. aut diu̾sum ponitur ge¬
nus ut qd̾ ab eo diu̾sum ẽ abnuatur. hoc mͦ. Si homo ẽ. albedo
ñ est. uł si substantia ẽ qualitas ñ est. Uel si sub eodem gen̾e̾ sp̃es
est: nigrum ñ est. Uel si pͥuationes. Si cecus ẽ: non uidet. E po¬
aut diu̾se sp̃es. aut contraria. aut pͥuantia. uł quolibet alio
mͥ sibimet inconuenientia. Ut autẽ affirmatio negationẽ
consequatur. quȩ erat quarta conditionalis ꝓpositionis dif¬
ferentia. fieri non potest nisi in his contrariis quȩ medio ca¬
rent. et quoꝵ alt̾um semꝑ eẽ necesse ẽ hoc mͦ. Si dies ñ est: no
qͣ om̃is questio uł ex ratione disserendi. uł ex naturali. uł ex
morali trahitur speculatione. Ex disserendi ratione. hoc mͦ
An affirmatio ⁊ negatio sp̃es sint enuntiationis. Ex naturali

Expanded text:
isio est, quod vel in diversis generibus, vel in diversis speciebus, vel in contrariis, vel in privatione atque habitu continentur; ut enim affirmationem negatio consequatur, aut diversum ponitur genus, ut quod ab eo diversum est abnuatur hoc modo: si homo est; albedo non est; vel si substantia est, qualitas non est; vel si sub eodem genere diversest, nigrum non est; vel si privationes, ut si caecus est, non videt; et poaut diversae species, aut contraria, aut privantia, aut quolibet alio modo sibi invicem inconvenientia. Ut autem negationem affirmatio consequatur, quae erat quarta conditionalis propositionis differentia, fieri non potest, nisi in his contrariis quae medio carent, et quorum alterum semper inesse necesse est, hoc modo: si dies non est, nox quod omnis quaestio vel ex ratione disserendi, vel ex naturali, vel ex morali trahitur speculatione: ex disserendi ratione hoc modo, an affirmatio et negatio species sint enuntiationis; ex naturali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum alieno ad fidem ñ egent adium̃to : uerum cet̾is qͦq
ꝓbationis solent eẽ pͥncipiũ. Igit᷑ ꝑ se note ꝓpositiones quib
nichil est notius. indemonstrabiles ⁊ maximȩ ac pͥncipales uo¬
cant᷑. Quȩ uͦ quanus auditoris iudicio cõꝑbentur. habent
tñ aliquid notius naturaliter. ex quo si de eis fiat questio. uł
ex alieno fidem capiant : he demonstrabiles ac minores posti¬
ores q dicunt᷑. Et de ꝓpositionib quidẽ ista sufficiant. Que¬
stio uͦ est dubitabilis ꝓpositio. in qua necesse ẽ eadem om̃ia con¬

Expanded text:
non solum alieno ad fidem non egent argumento, verum caeteris quoque non solum alieno ad fidem non egent argumento, verum caeteris quoque probationis solent esse principium. Igitur per se notae propositiones, quibus nihil est notius, indemonstrabiles ac maximae et principales vocantur. Quae vero quamvis auditoris iudicio comprobentur, habent tamen aliquid notius naturaliter ex quo, si de his fiat quaestio, velut ex alieno fidem capiant, hae demonstrabiles ac minores posterioresque dicuntur. Et de propositionibus quidem ista sufficiant. Quaestio vero dubitabilis est
Abbreviated transcription (Latin):
tiua ẽ : Aut ex duab negatiuis. ut si cȩlum rotundũ ñ ẽ. uolu¬
lubile ñ est. Quadrantale enim ẽẽ affirmatio ẽ uolubile ñ
ẽẽ negatio. Aut ex negatiua ⁊ affirmatiua. Ut si rotundũ
ñ est: stabile ẽ. Rotundum enĩ ñ ẽẽ negatio ẽ: stabile uͦ ẽe.
affirmatio. ꝑpositionum qͦ aliȩ sunt ꝑ se note. ⁊ quaꝵ ꝓba¬
tio ñ queat inueniri : aliȩ uͦ ꝑ quas tam etsi animus audien¬
tis ꝓbet. eis q consentiat : tamen possint aliis suꝑiorib appro
pales uocant᷑. quod his illas necesse ẽ approbari: quȩ ut demoꝵ¬
strari ualeant ñ recusant. Est autẽ maxima ꝓpositio ut he
Si equalib equalia demas: quȩ relinquunt᷑ equalia sunt.
Ita enĩ hoc ꝑ se notum ẽ. ut aliud notius quo ꝓbari ualeat ẽẽ
ñ possit. Quȩ ꝓpositiones cum fidem sui natura ꝓpͥam gerart.

Expanded text:
TIUA EST; AUT NEGATIVIS DUABUS, UT: "SI CAELUM ROTUNDUM NON EST, VOLUTIUA EST; AUT NEGATIVIS DUABUS, UT: "SI CAELUM ROTUNDUM NON EST, VOLUlubile non est; quadratum enim esse affirmatio est, volubile non esse, negatio est; aut ex negativa et affirmativa, ut si rotundum non est, stabile est, rotundum non esse negatio est, stabile vero esse affirmatio. Propositionum quoque aliae sunt per se notae, et quarum probatio nequeat inveniri, aliae quas, tametsi animus audientis probet eisque consentiat, tamen possunt aliis superioribus approbincipales vocantur, quod his illas necesse est approbari, quae ut demonstrari valeant, non recusant. Est autem maxima propositio, ut haec: Si de aequalibus aequalia demas, quae derelinquuntur aequalia sunt. Ita enim hoc per se notum est, ut aliud notius quo approbari valeat, esse non possit. Quae propositiones cum fidem sui natura propriam gerant,
Abbreviated transcription (Latin):
greci ypotheticas uocant: partes sunt simplices ꝓpositiones. Cuiꝰ
quidẽ ea quȩ pͥus dicitur antecedens. quȩ post̾ius. consequens
appellatur. Ut in hac ꝓpositione quȩ dicit. Si rotundum ẽ &e¬
lum: uolubile ẽẽ. Rotundum ẽẽ antecedit: uolubile ẽẽ conseqͥ¬
tur. Harum qͦ aliȩ simplices conditionales: alie uͦ conuinctȩ st̃.
Simplices sunt quȩ p̾dicatiuas habent ꝓpositiones in partib ut
ea quã suꝑius diximus. si rotundum ẽ: uolubile ẽ. Rotundũ
ẽ enim. ⁊ uolubile ẽ. utreq diuise ac singillatim intellectȩ.
p̃dicatiuȩ sunt. Coniunctarũ uͦ multiplex diffe̾ntia ẽ. De quib
in his uoluminib diligentissime ꝑspeximus: quȩ de ypothe¬
ticis cõposuimus sẏllogismoͥs. Simpliciũ uͦ ypotheticarũ ꝓposi¬
ricis constant. ut si rotundum ẽ uolubile ẽ. utraq enĩ affirma¬

Expanded text:
Graeci hypotheticas vocant partes, sum simplices propositiones, cujus Graeci hypotheticas vocant partes, sum simplices propositiones, cujus quidem ea pars quae prius dicitur antecedens, quae posterius consequens appellatur, ut in hac propositione quae dicit: si rotundum est, volubile est. Rotundum esse antecedit, volubile esse consequitur. Harum quoque aliae sunt simplices conditionales, aliae conjunctae: simplices sunt quae praedicativas habent propositiones in partibus, ut in ea quam superius diximus, si rotundum est, volubile est. Rotundum est enim et volubile est, utraeque divisae ac sigillatim acceptae praedicativae sunt. Coniunctarum vero multiplex differentia, de quibus in his voluminibus diligentissime perstrinximus, quae de hypotheticis composuimus syllogismis. Simplicium vero hypotheticarum proposiUTRAQUE ENIM AFFIRMA
Abbreviated transcription (Latin):
rum in orationib inueniamꝰ. Nam sepe oratio de oratione
phiȩ ratione ꝑtractat. Hec quippe oratio quȩ ẽ socrates cum
platone ⁊ discipulis: subiecta ẽ. Illa uͦ quȩ ẽ de philosophiȩ ra-¬
tione ꝑtractat. p̃dicatur. Rursus aliquando nomen subiec¬
tum ẽ: oratio p̃dicatũ. hoc mͦ. Socrates de philosophiȩ ratio¬
ne ꝑtractat. Hic enim socrates solus subiectus ẽ: oratio uͦ qua
dicimus de philosophiȩ ratione ꝑtractat. p̃dicat᷑. Euenit
etiam ut supponatur oratio. ⁊ simplex uocabulũ p̃dicet᷑ hoc
mͦ. Similitudo cum suꝑnis diuinisq substantiis iustitia est.
hic enĩ oratio ꝑ quã ꝓfertur similitudo cum suꝑnis diuinisq
substantiis: subicitur. Iustitia uͦ p̃dicatur. S de huiꝰm᷑i ꝓpositio¬
nib in his cõmentariis quos de ꝑiermenias aristotilis libro scͥpsi¬
mus: diligentius disseruimus. Conditionaliũ uͦ ꝓpositionũ quas

Expanded text:
rum in orationibus inveniantur. Nam saepe oratio de oratione rum in orationibus inveniantur. Nam saepe oratio de oratione phiae ratione pertractat; haec quippe oratio, quae est, Socrates cum Platone et discipulis, subjecta est; illa vero, quae est, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Rursus aliquando nomen subjectum est, oratio praedicatum, hoc modo: Socrates de philosophiae ratione pertractat; hic enim Socrates solus subjectus est; oratio vero, quam dicimus, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Evenit etiam ut supponatur oratio, et simplex vocabulum praedicetur hoc modo: Similitudo cum supernis divinisque substantiis, justitia est; hic enim oratio per quam profertur similitudo, cum supernis divinisque substantiis subjicitur; justitia vero praedicatur. Sed de hujusmodi propositionibus in his commentariis quos in Perihermenias Aristotelis libros scmus, diligentius disseruimus. Conditionalium vero propositionum, quas
Abbreviated transcription (Latin):
mine iustitia eẽ potest. uerum etiã in incorporeis diuiniᷤᷤ¬
q substantiis. Atq ideo maior ẽ t̾minus iustus : homo uͦ¬
minor. Quo fit ut homo quidẽ subiectus sit t̾minus: iustꝰ
habent p̾dicatũ t̾minũ. altum uͦ subiectũ: a maioris pͥuilegi¬
Opartis ꝓpositio p̾dicatiua uocata ẽ. Sepe autẽ euenit ut
hi t̾mini sibimet inueniant᷑ equales. hoc mͦ. Homo risibili
ẽ. Homo nanq et risibilis ut̾q sibi ȩquus ẽ t̾minus. Nam ne¬
q risibile ultra hominẽ: nec ultra risibile homo porrigitur.
S in his hoc euenire necesse ẽ. ut si quidẽ inequales t̾mini st̃
maior semꝑ de subiecto p̃dicetur. Si equales sibi sint: ut̾q conu̾¬
sa de se p̃dicatione dicant᷑. Ut uͦ minor de maiore p̃dicet᷑. in
nulla hoc ppositione contingit. fieri autẽ potest. ut ꝓpositio¬
num partes quas t̾minos dicimus. ñ solum in nominib ue¬

Expanded text:
mine esse potest iustitia, verum etiam in corporeis divinisqmine esse potest iustitia, verum etiam in corporeis divinisque substantiis. Atque ideo maior est terminus iustus, homo minor; quo fit ut homo quidem subjectus sit terminus, justuhabent praedicativum terminum, alterum vero subjectum, a majoris privilegio partis propositio praedicativa vocata est. Saepe autem evenit ut hi termini sibimet inveniantur aequales, hoc modo, homo risibilis est; homo namque et risibilis uterque sibi aequus est terminus. Nam neque risibile ultra hominem, nec ultra risibile homo porrigitur; sed in his hoc evenire necesse est, ut si quidam inaequales termini sunt, major semper de subjecto p de se dicatur; ut vero minor de maiori praedicetur, in nulla propositione contingit. Fieri autem potest ut propositionum partes quas terminos dicimus, non solum in nominibus, ve
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ñ est. Indeffinita sic. homo iustus ẽ: homo iustus ñ ẽ.
Singulares uͦ sunt: quȩ indiuiduũ aliqͥd singulare ꝙ ꝓponuts̃.
Ut cato iustus ẽ: cato iustus ñ est. Et enim cato indiuiduus est
ac singularis. Harum uͦ alias p̾dicatiuas. alias conditionales.
ꝓpositionib una conditionalis hoc mͦ. Cȩlum si rotundũ sit:¬
ẽẽ uolubile. Hic enĩ conditio id efficit. ut ita demũ celũ uo¬
lubile eẽ intelligatur: si sit rotundum. Qm̃ gͥ aliȩ ꝓpositioneᷤ
nos appellamus. hi sunt p̾dicatus atq subiectus. Terminoᷤ
autẽ uoco nomina ⁊ u̾ba: quib ꝓpositio nectitur. ut in ea
ꝓpositione qua dicimus homo iustus ẽ. Hec duo nomina.
tiam t̾minos dicimus: quoꝵ quidẽ alter subiectus ẽ: alter
uͦ p̾dicatus. Subiectus ẽ t̾minus qui minor ẽ. p̃dicatus uͭ
qui maior. ut in ea ꝓpositione. qua dicitur homo iustus ẽ.
homo quidẽ minus ẽ quã iustus. Non enim in solo ho¬

Expanded text:
omo iustus est, homo iustus non est. Singulares vero sunt quae individuum aut quid singulare proponunt, ut Cato iustus est, Cato iustus non est; etenim Cato individuus est ac singularis. Harum vero alias praedicativas, alias conditionales vpropositionibus una conditionalis, hoc modo: coelum si rotundum est, volubile est. Hic enim conditio id efficit, ut ita demum coelum volubile esse intelligatur, si sit rotundum. Quoniam igitur aliae propnos appellamus: hi sunt praedicatus et subiectus. Terminos autem verba voco et nomina quibus propositio nectitur, ut in ea propositione qua dicimus, homo iustus est, haec duo nomina, tiam terminos dicimus, quorum alter subiectus est, alter praedicatus. Subiectus est terminus qui minor est, praedicatus vero qui maior, ut in ea propositione qua dicitur, homo iustus est, homo quidem minus est quam iustus. Non enim in solo ho