comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stultitiã uelut opprimentẽ aquã ꝓfici¬
endo uelut emergendo euaserint. non ha¬
bere uirtutẽ nec esse sapientes: ubi autẽ
euaserint: mox habere totã. nec quicquã
stultitiȩ remanere. unde om̃ino ullum pec¬
catũ possit existere. hȩc similitudo ubi stulti¬
tia uelut aqua. ⁊ sapientia uelut aer
ponitur. ut animꝰ a p̾focatione stultitie
tanquã emergens. sapientia repente reꝰ¬
spiret. non michi uidetur satis accõmoda¬
ta nr̃arũ scripturarũ auctoritat: s illa
pocius ut uiciũ uel stulticia tenebris. bo¬
ci autem uirtus uel sapientia cõparetur.
quantum ista similia de corporalib ad in¬
telligibilia dici possunt. Non itaq sicut
de aquis in aerem surgens ubi earũ sum¬
mum transierit. repente quantũ suffic̃
inspiratur: s sicut de tenebris in lucem
ꝓcedens. paulatĩ ꝓgrediendo illumina t᷑.
Quod donec plenissime fiat. iam eũ tñ dici¬

Expanded text:
stultitiam uelut opprimentem aquam proficistultitiam uelut opprimentem aquam proficiendo uelut emergendo euaserint, non habere uirtutem nec esse sapientes, ubi autem euaserint, mox habere totam nec quicquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit existere. Haec similitudo, ubi stultitia uelut aqua et sapientia uelut aer ponitur, ut animus a praefocatione stultitiae tamquam emergens in sapientiam repente respiret, non mihi uidetur satis accommodata nostrarum scripturarum auctoritati, sed illa potius, ut uitium uel stultitia tenebris, luci autem uirtus uel sapientia comparetur, quantum ista similia de corporalibus ad intellegibilia duci possunt. non itaque sicut de aquis in aerem surgens, ubi earum summum transierit, repente, quantum sufficit, inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens paulatim progrediendo inluminatur. quod donec plenissime fiat, iam eum tamen dici
Abbreviated transcription (Latin):
entia est. Curgͦ non dicimꝰ qui hanc uir¬
tutẽ ht. habere om̃s: cũ plenitudo legis
sit caritas: An quanto magis est in ho¬
mine tanto magis est uirtute preditos:
quanto autẽ minꝰ. tanto minꝰ est uirto¬
te.quia ipsa est uirtꝰ: ⁊ quanto minꝰ
est uirtus. tanto magis est uiciũ: ubi
ergo illa plena & ꝑfecta erit: nichil ex ui¬
cio remanebit. Pinde michi uidentur
stoici falli. qui ꝑficientẽ hõiem in sapi¬
entia. nolunt om̃ino habere sapientiã:
s tunc habere cũ in ea fuerit om̃ino ꝑ¬
fectus: non illũ ꝓuectũ negant. s nisi
ex ꝓfundo quodam emergendo repente
emicetur in auras sapientiȩ liberas.
nulla ex parte esse sapientẽ. Sicut enĩ
nichil inter est ad hõiem prefocandum.
utrum aquã stadus multis suꝑ se ha¬
beat altã. an unũ palmũ. an unũ digi¬
tum : sic illos qui tendunt ad sap̃tam
ꝓficere quidem dicunt tanquam abimo
surgentes gurgitis in aerẽ: s nisi totam

Expanded text:
entia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirentia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cum plenitudo legis sit caritas ? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus, quanto autem minus, tanto minus inest uirtus, quia ipsa est uirtus, et quanto minus inest uirtus, tanto magis est uitium? ubi ergo illa plena et perfecta fuerit, nihil ex uitio remanebit. Proinde mihi uidentur Stoici ideo falli, quia proficientem hominem in sapientia nolunt omnino habere sapientiam, sed tunc habere, cum in ea fuerit omnino perfectus, non quia illum prouectum negant, sed nisi ex profundo quodam emergendo repente emicet in auras sapientiae liberas, nulla ex parte esse sapientem. sicut enim nihil interest ad hominem praefocandum, utrum aquam stadiis multis super se habeat altam an unum palmum uel digitum, sic illos, qui tendunt ad sapientiam, proficere quidem dicunt tamquam ab imo gurgitis surgentes in aerem, sed, nisi totam
Abbreviated transcription (Latin):
greci uel eũsebian. uel expressiꝰ et ple¬
nus theosebian uocant. Quid autem
est pietas. nisi dei cultꝰ. & unde ille co¬
litur nisi caritate. Caritas gͥ de corde
puro ⁊ conscientia bona. ⁊ fide ñ ficta.
magna & uera uirtꝰ est: qr ipsa ẽ ⁊ finis
p̃cepti. Merito dicta ẽ fortis sicut mor:
siuie qr nemo eã uincit sicut mortem:
siie quia in hac uita usq ad mortem
est mensura caritatis. sicut dñs ait. ma¬
iorem hac caritatẽ nemo ht̃ qu̾ã ut ani¬
mam suã ponat quis ꝑ amicis siuis: sie
pociꝰ qr sicut mors animã euellit a sen¬
sib carnis. sic caritas a concopiscentiis
carnalib. huic subseruit scientia cũ est
utilis. Nam sine illa infiat. Quod uero
illa edificando impleuerit: nichil ibi ista in¬
ane quod inflet inueniet. Utilem porro sei¬
entiam diffiniendo monstrauit: ubi cum
dixisset. ecce pietas est sap̃ia: continuo
subuinxit. Abstinere uero a malis: sci¬

Expanded text:
Graeci uel euoepsiav uel expressius et pleGraeci uel euoepsiav uel expressius et plenius feoasastav uocant. quid autem est pietas nisi dei cultus? et unde ille colitur nisi caritate? caritas enim de corde puro et conscientia bona et fide non ficta magna et uera uirtus est, quia ipsa est et finis praecepti. merito dicta est fortis sicut mors, siue quia nemo eam uincit sicut mortem siue quia in hac uita usque ad mortem est mensura caritatis, sicut dominus ait: Maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis supotius, quia, sicut mors animam auellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat. quod uero illa aedificando inpleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi, cum dixisset: ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: a b stinere uero a malis sci
Abbreviated transcription (Latin):
apud te duitiꝰ agendũ ẽ: s ꝓpt̾ alios qui
hoc forte legerint dico. Nam tu quidem
in eodem ipso opere splendido contra ioui¬
nianum. etiã hoc de scripturis sc̾is diligen¬
ter ꝓbasti: ubi etiã ex hac ipsa epła cuius
uerba sunt quoꝵ ñc intellectũ requirimꝰ.
posiusti quod scriptũ ẽ. In multis enim
offendimꝰ om̃s. Non enimꝰ ait offenditis. s
loco dicat. quicũq autẽ totã legẽ serua¬
uerit. offendat autẽ in uno factꝰ est om̃i¬
um reus: ibi non in uno s in multis.: nec
quoscdam s om̃s dixit offendere. Absit
autem ut quisquã fidelis existimet tot
milia seruoꝵ xp̃i qui ueracit̾ dicunt
se habere peccatũ ne seipsos decipiant
& ueritas in eis non sit. nullam habere
uirtutem: cũ uirtꝰ magna sit sapientia.
Dixit duitẽ hõi. Ecce pietas ẽ sap̃ia. Absit
ergo ut dicamꝰ. tot ac tantos hõtef fideleᷤ
ac pios hõies dei. ñ habere pietatẽ: quã

Expanded text:
apud te diutius agendum est, sed propter alios, qui apud te diutius agendum est, sed propter alios, qui haec forte legerint, dico. nam tu quidem in eodem ipso opere splendido contra Iouinianum etiam hoc de scripturis sanctis diligenter probasti, ubi etiam ex hac ipsa epistula, cuius uerba sunt, quorum nunc intellectum requirimus, posuisti, quod scriptum est: In multis enim offendimus omnes. non enim ait \'offenditis\', sloco dicat: Quicumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus, ibi non in uno sed in multis nec quosdam sed omnes dixit offendere. Absit autem, nt quisquam fidelis existimet tot milia seruorum Christi, qui ueraciter dicunt se habere peccatum, ne se ipsos decipiant et ueritas in eis non sit, nullam habere uirtutem. cum uirtus magna sit sapientia. dixit autem homini: Ecce pietas est sapientia. absit autem, ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines dei non habere pietatem. quam
Abbreviated transcription (Latin):
dicam. non dico uirũ. a quo denominata
dicitur uirtꝰ. s etiã mulierẽ quȩ uiro suo
seruat thori fidem. si hoc faciat ꝓpt̾ pre¬
ceptũ & ꝓmissũ dei. ⁊ quȩ primitꝰ sit fide¬
lis. non habere pudicitiã: autͫ nuilã. uel
paruã esse uircutẽ. Sic & maritũ: qui hoc
idem seruat uxori. & tñ sunt plurimi ta¬
les. Quoꝵ sine aliquo pecc̃õ. neminẽ dixe¬
rim. & utiq illud qualecũq peccatũ: ex
aliquo uicio uenit. Unde pudicitia con¬
uigalis in uiris. feminisq religiosis. cũ
ꝓculdubio uirtꝰ sit. ñ eñi aut nichil aut
uiciũ est: non tñ secũ ht̾ om̃s uirtutes.¬
nullũ om̃ino peccatũ. Quis autẽ sine
aliquo peccato: Quiꝰ gͥ sine aliquo uicio.
id est fomite quodam uel quasi radice pec¬
catĩ. cũ clamet qui suꝑ pectꝰ añi recũbebat
si dixerimꝰ qr peccatũ non habemꝰ. nos ipsos
decipimꝰ. & ueritas in nob̶ non ẽ: Neq hoc

Expanded text:
dicam. non dico uirum, a quo denominata dicam. non dico uirum, a quo denominata dicitur uirtus, sed etiam mulierem, quae uiro suo seruat tori fidem, si hoc faciat propter praeceptum et promissum dei eique primitus sit fidelis, non habere pudicitiam aut eam nullam uel paruam esse uirtutem - sic et maritum, qui hoc idem seruat uxori —, et tamen sunt plurimi tales, quorum sine aliquo peccato esse neminem dixerim, et utique illud qualecumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia coniugalis in uiris feminisque religiosis cum procul dubio uirtus sit — non enim aut nihil aut uitium est —, non tamen secum hnullum omnino peccatum; quis autem sine aliquo peccato? quis ergo sine aliquo uitio. id est fomite quodam uel quasi radice peccati, cum clamet, qui super pectus domini discumbebat: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est? neque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qr laborem bonoꝵ studioꝵ. quib uera ac qui¬
ritur fortitudo neglexerat. Uerunt̃n quia
sunt audaces qui timidi non ft̃. E rursus
timidi a quib absit audacia. cũ sit urrũ¬
q uiciũ. qm̃ qui uera uirtute fortis est.
nec temere audet. nec inconsulte timet:
cogimur fateri. uicia plura esse uirtu¬
tib. Unde aliq̃n uiciũ uicio tollitur: ut
amore laudis amor pecuniȩ Aliq̃n unũ
cedit ut plura succedant: uelut qui ebri¬
osus fuerit. si modicũ biberit. & tenacitatẽ
& ambicionẽ didicerit. Possunt itaq uicia
secũ ceteras ducit: ꝓfecto uicia cedent om̃ia
quecũq inerant. Non enĩ oĩa inerat. s aliq̃n
totidem. aliq̃nplora pauciorib. uel paucio¬
ra plurib succedebant. Hec utrũ ita se ha¬
beant: diligentiꝰ inquirendũ est. Non enĩ
& ista duuina sententia ẽ. qua dicitur. qͥ
unam uirtutẽ habuerit om̃s ht̾. ei q nul
la in est cui una defuerit: s hõib hoc uisõ

Expanded text:
quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiquia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. uerum tamen, quia sunt audaces, qui timidi non sunt, et rursus timidi, a quibus absit audacia, cum sit utrumque uitium, quoniam, qui uera uirtute fortis est, nec temere audet nec inconsulte timet, cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. Unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae, aliquando unum cedit, ut plura succedant, uelut qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. possunt itaque uitiasecum ceteras ducit, profecto uitia cedent omnia, quaecumque inerant; non enim omnia inerant, sed aliquando totidem aliquando plura paucioribus uel pauciora pluribus succedebant. Haec utrum ita se habeant, diligentius inquirendum est. non enim et ista diuina sententia est, qua dicitur: Qui unam uirtutem habuerla, est, cui una defuerit\', sed hominibus hoc uisum
Abbreviated transcription (Latin):
sta non erat: nã contra patriã coniuraue¬
rat. Et ideo nec fortitudo erat. s duricia si¬
bi ut stultos faller& nom̃ fortitudinis in¬
ponebat. Nam si fortitudo esset: non uiciõ
s uirtus esset. Si autẽ uirtꝰ esset: a ceteris
uirtutib tam inseparabilib comitib nun¬
quam relinqueretur. Quappt̾ cũ queritur
etiam de uiciis. utrũ ipsa similiter om̃ia
sint ubi unum erit᷑ aut nulla sint. ubi
unumͣ erit : laboriosũ ẽ idostendere. ꝓpte¬
rea qr uni uirtuti duo uicia opponi soles.
& quod aꝑte contrariũ est. ⁊ sspecie simili¬
tudinis adumbratur. Unde illa catiline
qr fortitudo non erat: quȩ esset. cũ uirtu¬
tes alias non habebat. faciliꝰ uidebatur. Qd̃
uero igna uia fuerit. ubi exercitatio quaᷤ¬
libet grauissimas molestias ꝑpetiendi atq
tolerandi supra qũã cuiqua credibile est
fuit egre ꝑsuaderi potest. S forte acutłꝰ
intuentib ignauia apparet ipsa duricia:

Expanded text:
sta non erat, nam contra patriam coniurauesta non erat, nam contra patriam coniurauerat, et ideo nec fortitudo erat, sed duritia sibi, ut stultos falleret, nomen fortitudinis inponebat. nam si fortitudo esset, non uitium sed uirtus esset; si autem uirtus esset, a ceteris uirtutibus tamquam inseparabilibus comitibus numquam relinqueretur. Quapropter cum quaeritur etiam de uitiis, utrum et ipsa similiter et omnia sint. ubi unum erit, aut nulla sint, ubi unum non erit, laboriosum est id ostendere propterea. quia uni uirtuti duo uitia opponi solent, et quod aperte contrarium est et quod specie similitudinis adumbratur. unde illa Catilinae quia fortitudo non erat, quae secum uirtutes alias non habebat, facilius uidebatur; quod uero ignauia fuerit, ubi exercitatio quaslibet grauissimas molestias perpetiendi atque tolerandi \'supra, quam cuiquam credibile est,\' fuit, aegre persuaderi potest. sed forte acutius intuentibus ignauia apparet ipsa duritia,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine manifesta. contraria est inuisti
tia iusticiȩ. Solet autẽ quasi imitari ustitiã
undicandi s libido: s uiciũ est. Ignauia forti¬
tudini ꝑspicue contraria ẽ: duricia uero di¬
stat natura. fallit similitudine. Constantia:
pars quedam uirtutis ẽ. Abhac inconstantia
longe aborret: & indubie contrasistit.ꝑti¬
natia uero constantia dici affectat: ⁊ ñ est:
qr illa est uirtꝰ. hoc uiciõ. Ut gͦ non iterum
eadem cõmemorare necesse sit: exempli gr̃a
ponamꝰ aliquid. unde possint cetera intes¬
ligi. Catilina ut de illo scripserunt qͥ nosse
potuerunt. frigus. sitĩ. famem ferre pote¬
rat: eratq patiens in ediȩ. algoris. uigiliȩ.
supͣ ꝗͣ cuiqͣm credibile est. Ac ꝑ hoc &e sibi.
suis magna preditus fortitudine uideba¬
tur. S hȩc fortitudo prudens ñ erat: mala
enim ꝓ bonis eligebat. Temperans ñ erat:
corruptelis enĩ turpissimis fedabatur. Iu¬

Expanded text:
similitudine manifesta contsimilitudine manifesta conttia iustitiae; solet autem quasi imitari iustitiam uindicandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est; duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia longe abhorret et indubie contrasistit, pertinacia uero constantia dici affectat et non est, quia illa est uirtus, hoc uitium. Ut ergo non iterum eadem commemorare necesse sit, exempli gratia ponamus aliquid, unde possint cetera intellegi. Catilina. ut de illo scripserunt, qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre poterat eratque \'patiens inediae, algoris, uigiliae supra, quam cuiquam credibile est\', ac per hoc suis et sibi magna praeditus fortitudine uidebatur. sed haec fortitudo prudens non erat, mala enim pro bonis eligebat, temperans non erat. corruptelis enim turpissimis foedabatur, iu
Abbreviated transcription (Latin):
uicia uirtutib aperta discretione contͣ¬
ria: ut imprudentia prudentiȩ. Sunt
autem quedam. tantũ qr uicia  ideo con¬
traria. qͣtedam tn specie fallaci similia:
ut eidem prudentiȩ. ñ imprudentia. sed
astutia. Nunc enĩ eam dico astutiam.
quȩ usitatiꝰ in maliciosis intelligi et uo¬
cari solet:non sic̃ loqui nr̃a scriptura
consueuit. quȩ sepe astuciã in bono po¬
nit. unde est. astuti ut serpentes. & ulld̾.
ut innocentib astuciȩ. quãquã ⁊ apud
illos romane linguȩ di.sertissimꝰ dixerit.
neq illi tñ ad cauendũ dolus aut astutia
deerant. astutiã ponens in bono. S apud
illos rarissimũ: apud nr̃os autẽ frequen¬
tissimum ẽ. Itemq in partib tẽperantiȩ
apertissime contraria est effusio parsimo¬
niȩ. Ea uero quȩ tenacitas etiã uulgo dues
solet. uiciũ est quidem: tñ parsimoniȩ simi¬
le. non natura. s fallacissima specie. Item. dis¬

Expanded text:
uitia uirtutibus aperta discretione contrauitia uirtutibus aperta discretione contraria, ut imprudentia prudentiae; sunt autem quaedam tantum quia uitia sunt ideo contraria, quadam tamen specie fallaci similia, ut eidem prudentiae non imprudentia, sed astutia. nunc enim eandem dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, et non sicut loqui nostra scriptura consueuit, quae saepe astutiam in bono ponit. unde est: astuti ut serpentes, et illud: ut det innocentibus astutiam. quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: neque illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat; astutiam ponens in bono. sed apud illos rarissimum, apud nostros autem frequentissimum est. itemque in partibus temperantiae apertissime contraria est effusio parsimoniae; ea uero quae tenacitas uulgo etiam dici solet, uitium est quidem; si tamen parsimoniae simile, non natura, sed fallacissima specie. item dis
Abbreviated transcription (Latin):
ri possit ut etiam si hoc de uirtutib uer̾
est. non tñ ideo cogamur fateri equalita¬
tem om̃iũ peccatoꝵ. quantũ possum adiu¬
uante dño aperire conabor. Quod si fecero
approbabis: ubi causȩ defuero. tu supple¬
bis. Certe hinc ꝑ suadent qui una uirtu¬
tem habuerit. habere om̃s. & om̃s deesse
cui una defuerit. quod prudentia. nec ig¬
nau.a. nec iniusta. nec intẽperans potest
esse. Nam si aliqua hoꝵ fuerit: pruden¬
tia non erit. Porro si prudentia tunc erit
si & fortis ⁊ iusta. ⁊ temperans sit: ꝓfecto
ubi fuerit secũ ht̃ ceteras. Sic ⁊ fortitudo
imprudens esse non potest.uel intẽpe¬
rans. uel iniusta. sic tẽperantia necesse
est ut prudens. fortis ⁊ iusta sitͥ sic ius¬
titia non est. si non sit prudens. fortis.
temperans. Ita ubi uera ẽ aliqua earũ
⁊ aliȩ similiter st̃: ubi autẽ aliȩ desuss.
uera illa. non ẽ. etiã si aliquomodo similis
esse uideatur. Sunt enim ut scis qued̾a

Expanded text:
ri possit ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum ri possit ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, approbabis; ubi causae defuero, tu supplebis. certe hinc persuadent qui unam uirtutem habuerit habere omnes et omnes deesse cui una defuerit, quod prudentia nec ignaua nec iniusta nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et temperans sit, profecto ubi fuerit secum habet ceteras. sio et fortitudo imprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta. sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit. sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita ubi uera est aliqua earum, et aliae similiter sunt; ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiam si aliquo modo similis esse uideatur. sunt enim, ut scis, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
uolo non confirmari: quȩ ꝑ se ipsa apd̃
nos om̃ib philosophoꝵ auctoritatib fir¬
mior̃ Et illud quidem de uirtutibus et
uiciis si ueraciter dicitur : non ẽ conse¬
quens. ut ꝓpter hoc. om̃ia peccata sint
paria. Nam illud de inseparabilitate
uirtutũ. & si forsitan fallor. tñ si uerũ
memini qd uix memini õib pͥilosopis placuit.
qͥ easdem uirtutes agendȩ uitȩ necessari¬
as esse dixerunt: hoc autẽ de parilitate
peccatorũ. soli stoici ausi st̃ disputare
contra om̃em sensũ generis humani. Qͣm
illoꝵ uanitatẽ. in iouiniano illo qui in
hac sentententia stoicus erat. in aucupas¬
dis autẽ & defensandis uoluptatib epicu¬
reus. de scripturis sc̃is dilucidissime con¬
iuicisti. In qua tua suauissima & precla¬
rissima disputatione. satis euident̾ appa¬
ruit. non placuisse auctorib nr̃is. ut ip¬
si pociꝰ quȩ per eos locuta ẽ ueritati.
om̃ia paria esse peccata. Quomodo autẽ fie¬

Expanded text:
uolo, non confirmari, quae per se ipsam est apud uolo, non confirmari, quae per se ipsam est apud nos omnium philosophorum auctoritatibus firmior. et illud quidem de uirtutibus et uitiis si ueraciter dicitur, non est consequens ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen si uerum memini, quod uix memini, omnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani. quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris, uel ipsi potius quae per eos locuta est ueritati, omnia paria esse peccata. quomodo autem fie
Abbreviated transcription (Latin):
diuiti. sede hic. ⁊ pauperi. tu sta illic. Un¬
de ne putarent contemptibile ẽẽ pecca¬
tum in hac una re legẽ transgredi: seco¬
tus adiunxit. Qͥ cũq autẽ totã legẽ sersa¬
uerit. offendat autẽ in uno: factus ẽ om̃i
um reus. Qͥ enĩ dixit non mechaberis: dix̾
& non occides. Quod si non occides. mecha¬
ris autẽ. factus es transgressor legis: ꝓp¬
ter illud quod dixerat. redargiti alege qͣ¬
si transgressores. Quȩ cũ ita sint: conseq̃ns
uidetur. nisi alio modo intelligendõ osten¬
datur. ut qui dixerit diuiti lede hic  pau¬
rens: & idolatra. & blasfemꝰ. ⁊ ad ulter. et
homicida. ⁊ ne. quod longũ est.cuncta cõ¬
memorem. reus om̃iũ criminũ iuidican¬
dus sit. Offendens quippe in uno: factos
est om̃ium reus. At enĩ qui unã uirtutẽ
habet. om̃s habet: & qui unã non habet.
nullam habet. Hoc si uerũ est: confirma¬
tur ista sententia. S ego eã exponi nole¬

Expanded text:
diuiti: \'sede hic\' et pauperi: \'sta illic\'. undiuiti: \'sede hic\' et pauperi: \'sta illic\'. unde, ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, sectus adiunxit: quicumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omum reus. qui enim dixit: non moechaberis, dixit et: non occides. quod si non occides, moechaberis autem, factus es transgressor legis; propter illud quod dixerat: redarguti a lege quasi transgressores. quae cum ita sint, consequens uidetur, nisi alio modo intellegendum ostendatur, ut qui dixerit diuiti: sede hic et paurens, et idolatres et blasphemus et adulter et homicida et ne, quod longum est, cuncta commemorem, reus omnium criminum iudicandus sit; offendens quippe in uno factus est omnium reus. At enim qui unam uirtutem habet omnes habet, et qui unam non habet nullam habet. hoc si uerum est, confirmatur ista sententia. sed ego eam exponi
Abbreviated transcription (Latin):
habens in ueste candida. introierit autẽ
& pauꝑ in sordido habitu. ⁊ intendatis
ineũ qui inditus ẽ ueste p̾clara. & dica¬
tis. tu sede hicbñ. pauperi autẽ dicatis.
tu sta illic. aut sede sub scabello pedum
meorũ: nonne uidicatis apud uos metip¬
sos. ⁊ facti estis uedices cogitationũ iniqua¬
rum: Audite fr̃s mei dilectissimi. Non¬
ne deus elegit pauperes in hoc mundo.
diuites in fide: ⁊ heredes regni quod reꝑ¬
misit deus diligentib se: Uos autẽ ex ho¬
norastis pauperem: ꝓpter illũ scilicet cui
dictum est. tu sta illic: cũ habenti anulũ
aureũ dictũ esset. tu sede hic bñ. Ac deinde
sequitur: eandem ipsam sententiã latius
uersans & explicans. Nonne inquit diui
dem legem ꝑficitis regalem scͥđm scriptu¬
ram. diliges ꝓximũ tuũ. sicut te ipsum:
bene facitis. Si autẽ ꝑsonas accipitis. pec¬
catum operamini: redarguti a lege qua¬
si transgressores. Uide quemadmodum
transgressores legis appellat qui dicunt

Expanded text:
ida, introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum, qui indutus est uste praeclara, et dicatis: \'Tu sede hic bene\', pauperi autem dicatis: Tu sta illic\' aut: 8 e de sub scabello pedum meorum, nonne iudicastis apud uosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum? audite, fratres mei dilectissimi: nonne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni. quod promisit deus diligentibus se? uos autem exhonorastis pauperem. propter illum scilicet. cui dictum est: Tu sta illic. cum habenti anulum aureum dictum esset: Tu sede hic bene. ac deinde sequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et explicans: Nonne, inquit, diuidem legem perficitis regalem secundum Scripturam, Diliges proximum tuum sicbene facitis: si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores. uidete, quem ad modum transgressores legis appellet, qui dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: tñ si quod ab sit. minime meruero.
patientiã michi petã a dño deo nr̃o: in qͦ
sic credimꝰ. ut aliqua nobis ñ aperiri etiã
pulsantib nullomodo aduersus eũ mur¬
murare debeamꝰ. Meminerimꝰ ipsis apłis
dictum. Multa habeo uobis dicere: s nos
potestis illa portare modo. In his quantũ
ad me attinet. etiam hoc depute: nec qui
hoc sciam me indigner indignũ. ne hoc ip¬
so etiã coniuincar indignior. Multa enĩ
alia similit̾ nescio: quȩ cõmemorare ut
numerare non possum. & hoc tolerabilit
ignorarem: nisi metuerem ne aliqua ista¬
rum opinionũ contra illud quod firmissi¬
ma retinemꝰ fide incautis obreperet men¬
tibus. S antequ̾a sciã quȩ nam earũ po¬
tiuis eligenda sit. hoc me non temere sen¬
tire ꝓfiteor. eam quȩ uera ẽ non aduersa¬
ri robustissimȩ ac fundatissimȩ fidei.qͣ
xp̃i eccłia nec paruuilos hõies recentissi¬
me natos adampnatione credit nisi ꝑ

Expanded text:
tiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, tiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum murmurare debeamus. meminerimus ipsis apostolis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum. ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enim alia similiter nescio, quae commemorare uel numerare non possum; et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit nisi pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad istã sarcinã corruptibilis carnis. &e suꝑ¬
plicia pendenda redeundũ sit. Qua opini¬
one: quid horribiliꝰ cogitari possit ignoro.
Deinde quis tand̾e uistꝰ defunctꝰ est. de
quo ñ si isti uera dicunt. solliciti esse de¬
beamꝰ.ne insinu abrahȩ peccans in flam¬
mas illiꝰ diuitis deiciatur: Curenĩ non
& post hoc corpus peccari possit᷑ si & an
potuit: Postremo longe aliud ẽ in ad̾a
peccasse. unde dicit apłs. in quo om̃s pec¬
cauerunt:⁊ aliud est extra adam nescio
ubi peccasse: ⁊ ideo in adam. id est in car¬
ne quȩ ex adã ꝓpagata est. tãquã in car¬
cerem trudi. Illam uero opinionẽ quod ex
una fiant om̃s animȩ: nec discutere uolo.
nisi necesse sit. Atq utinã ista de qua nuc
agimꝰ si uera ẽ: sic abste defendatur: ut ħ
necesse iam ñ sit. Quãuis autẽ desiderem.
rogem. uotis ardentib exoptẽ. & expectẽ
ut ꝑ te michi dñs huiꝰ rei auferat ignoras¬

Expanded text:
ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
rum operũ preparatas. a deo mitti opinas¬
tur incorpora. Nam ⁊ ab his hoc idem
queritur. Si animȩ inculpatȩ obedient᷑
ueniunt quo mittunt᷑ cur in paruuliᷤ
si non baptizati uitã istam finierint. pu¬
niuntur: Eadem prsus in utraq senten¬
tia difficultas ẽ. Iui sibi uidentur de
hac faciliꝰ exire questione: qui animas
asseuerant ꝓ meritis uitȩ prioris. singo¬
las singulis corporib implicari. Hoc enĩ
putant ẽẽ in ad̾a mori: in carne scilicet.
quȩ ꝓpagata est ex adam. supplicia pen¬
dere. A quo reatu inquiunt gr̃a xp̃i li
berat pusillos cũ magnis. hoc quidem
recte. ueracit̾. optime. quod gr̃a xp̃i liberat
a reatu peccatoꝵ pusillos cũ magnis. s in
alia superiore uita peccare animas. & in¬
de p̾cipitari in carceres carneos non credo.
non ac quiesco. non consentio: primo qr
nescio ꝑ quos circuitꝰ id agunt isti. ut post
nescio quanta uolumina scłoꝵ. iterum

Expanded text:
rum operum praeparatas a deo mitti opinanrum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non baptizati uitam istam finieriut, puniuntur? eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam. supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi berat pusillos cum magnis. hoc quidem recte, ueraciter, optime, quod gratia Christi liberat a reatu peccatorum pusillos cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum
Abbreviated transcription (Latin):
enim hoc suffragatur eis. qui ex una putans
om̃s esse animas. Nam sicut conuertitur
inquiunt puluis in t̾rã sicut fuit. & tñ ca¬
ro de quã dictũ est ad hõiem ñ reuertitur
ex quo ꝓpagata ẽ. s ad t̾rã unde primꝰ homo
factus est: sic & sp̃c ex illiꝰ uniꝰ sp̃u propa¬
gatus. non tn ad eũ reuertitur. s ad dñm
a quo illi datꝰ est. Uerũ quia ħ testimonis
ita ꝑ istis sonat. ut non om̃imodo huic opi¬
nioni quã defendi uolo. uideatur ẽe contͣ¬
rium: ad monendam tantũ credidi pruden¬
tiam tuam. ne talibus testimonus ex his
angustus me coneris eruere. Nã licet ne¬
mo faciat optando ut uerũ sit. quod ue¬
rum non est: tñ si fieri posset optarẽ ut
hȩc sententia uera esset. sic̃ opto ut si ue¬
ra est. abste liquidissime
atq inuictissime defendatur. Hec ad̃
difficultas etiã illos sequitur: qui iam
existentes alibi animas. ⁊ ab inicio diino¬

Expanded text:
enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut. si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuino
Abbreviated transcription (Latin):
creatione sententia. si hanc fidem fun¬
datissimã non obpugnat. sit ⁊ mea. si ob¬
pugnat nõ sit ⁊ tuã. Nolo michi dicator
ꝓhac sententia debere accipi. quod scrip¬
tum est. qui fuixit sp̃m hõis in ipso. &. qͥ
finxit singillatĩ corda eoꝵ. Aliquid for¬
tissimũ atq inuictissimũ requirendũ ẽ:
quod nos ñ cogat deũ credere ullarũ ani¬
marũ sine culpa aliqua dãpnatorẽ. Nã
uel tantũdem ualet. uel plus ẽ forsitas
creare quã fingere : ⁊ tñ scriptũ est cor
mundum crea in me deus. Nec ideo pu¬
tari potest. anim̃a hoc loco optare. se fi¬
eri priusquã aliquid esset. Sicut gͦ iã exi¬
stens creatur innouatiõe iustitiȩ: sic iam exi¬
stesfingitur confiͦrmatione doctrinȩ. Nec il¬
lud quod in eccłiaste scriptũ est. ⁊ tc con¬
uertetur in terrã puluis sic̃ fuit. ⁊ sp̃c
reuertetur ad dñm qui dedit illũ: istam cõ¬
firmat sententiam quã ẽẽ uolumꝰ nr̃am. Et

Expanded text:
creatione sententia, si hanc fidem funcreatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: qui finxit spiritum hominis in ipso et: qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui putabant ante octauũ diẽ nati¬
uitatis non ẽẽ paruulũ baptizandum.
non carnẽ s animã dixit non e̾ẽ ꝑdend̾a.
⁊ mox natũ rite baptizari posse cũ suis
quib dã. coep̾is censuit. S contra cẏpria¬
ni aliquã opinionẽ ubi qd̾ uidendũ fo¬
it fortasse ñ uidit. Sentiat quisq quod
sentiat. qui ex uniꝰ delicto om̃s in condẽ¬
nationẽ duci p̾dicat. Ex qua condẽpna¬
tur quecũq uuificant᷑. Contra eccłiȩ
fundatissimũ morẽ nemo sentiat: ubi
ad baptismũ si ꝓpt̾ paruuloꝵ sola cor¬
pora curreretur: bapti⁊andi offerrent᷑
& mortui. Quȩ cũ ita sint : querenda
causa est atq reddenda. quare dãpnas¬
tur animȩ quȩ nouȩ creantur singulis qͥb q
nascentib. si preter xp̃i sacram̃tũ pariui¬
li moriuntur. Dampnari enĩ eas si sic de cor¬
pore exierint: ⁊ sc̃a scriptura. ⁊ sc̃a testis¬
est ȩccłia. Unde illa de animarũ nouarõ

Expanded text:
eos, qui putabant ante octauum diem natieos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fortasse non uidit, sentiat quisque, quod sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat, ex qua condemnatur, quicumque uiuificantur, contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum paruuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint, et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum
Abbreviated transcription (Latin):
hic gͦ de ulis infantib intelligendũ est.
qui priusqu̾ã possent agere uel bñ ut
male sine bapcismo. corpore ex ut suns:
Nichil hic de talib dictũ est. S si caro
eoꝵ ideo non resurget qr nec boni aliqͥd
fecerunt nec mali. nec illoꝵ resurrecto¬
ra est. qui ꝑcepta baptismi gr̃a in illa¬
etate defuncti sunt. in qua nichil bñ
uel male agere potuerunt. Si autem
illi int̾ sc̃os resurgent. idest int̾ eos qͥ
bene egerunt: inter quos ⁊ illi resur¬
recturi fc̃. nisi int̾ eos qui male egert᷑ :
ne aliquas humanas animas credamꝰ
corpora sua non recepturas. suie in
resurrectionẽ uitȩ. siue in resurrecti¬
onem uidicii: Quȩ sententia priusqͣ
refellatur : ipsa nouitate iam displi¬
cet.Deinde quis ferat si credant uli
qui ad baptismũ cum sius paruulis
currere: Beatus quid̾e cyprianꝰ non ali¬
quod decrecũ condens nouum. s eccłiȩ fi¬
dem firmissimã seruans: ad corrigenduo

Expanded text:
hic ergo de illis infantibus intellegendum est, hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis  animas currere ? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos
Abbreviated transcription (Latin):
uero illi animã fieri. qua scd̾m dei
yreceptum uiuente in ad uicorio gr̃ȩ xp̃i
& ipsi carni edomitȩ: ac sub uigatȩ possit
incorruptionis meritũ cõparariͥ S quia
in paruulo anima ncndũ id agere pocest.
nisi. xp̃i acceperit sacramentõ. ꝑ hanc gra¬
ciam carni eiꝰ ac quiritur. qd̾ illiꝰ morib
ncindũ potuit. Si autẽ sine illo sacram̃¬
to. anima paruuili exierit. ipsa quidem
in eterna uta erit. unde eam nullũ pec¬
catũ potuit separare : caro uero eiꝰ non
resurget in xp̃o. non ꝑcepto ante mortẽ
ulius sacramento . hanc opinionẽ num¬
quam audiui. nũquã legi: s plane au¬
diui & credidi. ꝓpter quod. locutꝰ sum:
qr ueniet hora qn om̃s qui in monum̃
bona fecerunt in resurrectionẽ uite.
Ipsa est de qua dicitur. ⁊ ꝑ unũ hominẽ
resurrectio mortuoꝵ: ipsa est qua in xͦ
om̃s uiuificabuntur. Qui autẽ male
egerunt: in resurrectionẽ iudicũ. Ꝙd

Expanded text:
uero illi animam fieri, qua secundum dei uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia in paruulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit, si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum. quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt bene fecerunt, in resurrectionem vitae : ipsa est de qua dicitur, et per unum hominem resurrectio mortuorum; ipsa est qua in Christo omnes vivificabuntur: qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid
Abbreviated transcription (Latin):
contra aplicã p̾dicationẽ uenit. ⁊ to¬
tam condẽpnat eccłiam: ubi ꝓꝑterea
cum bapti⁊andis paruulisꝰ festinat᷑¬
⁊ curritur. qr sine dubio creditur
aliter eos inxp̃o iuuificari om̃ino ñ
posse. Qui autẽ non uiuificatur in
xp̃o: restat ut in ea condẽpnatione
maneat. De qua dicit apls. Per unius
delictũ in om̃s hõies ad condem: natio¬
nem cui delicto obnoxios paruulos na¬
sci. & om̃is credit eccłia: ⁊ ipse ia contͣio
iunianũ disputans ⁊ exponens ionam
ꝓpħam. sicut paulo ante cõmemoraui
fide ueracissima definisi. Credo n in ali
is locis opuscłoꝵ tuoꝵ: quȩ uel ñ legi
uel in p̾sentia ñ recordor. Huiꝰ igitur
quiro ÷ qr neq animarũ si nouȩ fuin
singulis singulȩ. uideo ullũ esse in il¬
la etate peccatum: nec ad̾o dãpnari ali¬
quam credo . quã uidet nullũ habere
peccatũ. An forte dicendũ est in par¬
uulo carnẽ solam ẽe peccati. nouã

Expanded text:
contra apostoli praedicationem uenit et tocontra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Christo, restat, ut in ea condemnatione maneant, de qua dicit apostolus: Per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide uerais locis opusculorum tuorum, quae vel non legi, vel in praesentia non recordor, Hujus igiturquiro; quia neque animarum, si novae fiunt singulis singulae, video esse ullum in illa aetate peccatum, nec a Deo damnari aliquam credo quam peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nec transacta reuocantur: nunquid
similit̾ contẽpnere possumꝰ. qd̾ ꝑ unũ ho¬
minẽ mors. ⁊ ꝑ unũ hõiem resurrectio mor
tuoꝵ: Sic̾ enim in adam om̃s moriuntur:
ita ⁊ in xp̃o õs uiuificabuntur. ꝑ hanc enĩ
apłicã diuinã clarã q sententiã satis eiu¬
denter elucet. neminẽ ire in mortẽ nisi ꝑ
adam: neminẽ ire in uitã et̾nã. nͥ ꝑ xp̃o
Hoc est quippe om̃s & om̃s: qr sicut om̃s
hõies ꝑ primã hoc es ꝑ carnalem genera¬
tionem ꝑtinent ad ada: sicom̃s hõies ꝑ
scd̾am idest sp̃italem generationẽ ueni¬
riuntur: ita om̃s qui iuuificabuntur
non nisi in xp̃o uiuificabuntur. Ac ꝑ
hoc quis quis nobis dixerit. quẽ quã re¬
surrectione mortuoꝵ uiuificari posse¬
nisi in xp̃o : tanquã pestis cõmunis fi¬
dei detestandus ẽ. Item quisquis dixe¬
rit. quod in xp̃o uuificabuntur etiã
paruili qui sine sacram̃ti eiꝰ partici¬
patione de uita exeunt: hic ꝓfecto &

Expanded text:
tur nec transacta reuocantur, numquid tur nec transacta reuocantur, numquid similiter contemnere possumus, quod per unum hominem mors et per unum hominem resurrectio mountur, sic et in Christo omnes vivificabuntur . Per hanc enim apostolicam, divinam, claramque sententiam, satis evidenter elucet, neminem ire in mortem nisi per Adam, neminem ire 1010 in vitam aeternam, nisi per Hoc est quippe omnes et omnes, quia sicut omnes homines per primam, hoc est per carnalem generationem pertinent ad Adam: sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem generationem veniriuntur. ita omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo. tamquam pestis communis fidei detestandus est. item quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et
Abbreviated transcription (Latin):
ra religione tale aliqͥd etiã nescienteᷤ patuurt᷑
ł sacramento xp̃i iã imbuti st̃. quia sine soci¬
ctate uniꝰ mediatoris liberari a dãpnatione
non possunt. ut possit eis etiã ꝓ illis malis
quȩ hic in diuersis afflictionib ꝑtulerunt
cõpensatio illa p̾stari. Nunc autẽ cũ ista
questio non possit absolui nisi etiã de his
paruulis respondeatur qui post grauissimo ᷤ
cruciatus sine sacram̃to xp̃ianȩ societatis
exspirant: quȩ circa eos cõpensatio cogitas¬
da est: quib insuꝑ n dãpnatio preparata
est: Nam .⁊ de baptismo paruuloꝵ in eoðe
libro ñ quid̾e sufficient̾. s quantũ illi ope¬
ri satis esse uidebatur ut cũq respondi. qd̃
etiã nescientib ⁊ fid̾e suã nundũ habentib
ꝓdest.Non tñ de dãrnatione eoꝵ paruulo¬
rum qui sine illo ex hac uita emigrant.
tunc aliquid dicendũ putaui: quia non
quod nc̃ agitur agebatur. S ut omittamꝰ
⁊ contẽpnamꝰ ea quȩ breui tẽpore patiun¬

Expanded text:
ra religione tale aliquid etiam nescientes patiuntur uel sacramento Christi iam inbuti sunt, quia sine societate unius mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant, quae circa eos compensatio cogitanda est, quibus insuper et damnatio praeparata est? nam et de baptismo paruulorum in eodem libro non quidem sufficienter, sed quantum illi operi satis esse uidebatur, utcumque respondi, quod etiam nescientibus et fidem suam nondum habentibus prodest, non tamen de damnatione eorum paruulorum, qui sine illo ex hac uita emigrant, tunc aliquid dicendum putaui, quia non, quod nunc agitur, agebatur. Sed ut omittamus et contemnamus ea, quae breui tempore . patiun
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs tuos. dñm meũ alypiũ. ⁊ dñm me¬
um e uodiẽ. Ut meo nõe salutes p̾cor
coronã tuã. Capta iherłem tenetur a na¬
bucodonosor: nec iberemiȩ uult audi¬
re consilia. quin pociꝰ egẏptũ deside¬
rat. ut moriatur in taphnis. ⁊ ibi serui

Expanded text:
fratres tuos, dominum meum Alypium et dominum mefratres tuos, dominum meum Alypium et dominum meum Euodium, ut meo nomine salutes, precor coronam tuam. capta Hierusalem tenetur a Nabuchodonosor nec Hieremiae uult audire consilia; quin potius Aegyptum desiderat, ut moriatur in Taphnes et ibi serui
Abbreviated transcription (Latin):
dem tempore beatitud inẽ tuã eoqͦ de¬
cet honore ueneratꝰ sũ. ⁊ habitantẽ in
te dilexi dñm saluatorẽ: s n̾c si fieri po¬
test cumulo aliquid addimꝰ. ⁊ plena cõ¬
plemus. ut absq tui nõis mentione.
ne unã quid̾e horã preterire batia¬
mur: qui contra flantes uentos ardore
fidei pstitisti. maliusa q quanto in
te fuit. solus liberari de sodomis. quã
cũ pereuntib cõmorari. Scit quid dic̃ã
prudentia tra. Macte uirtote: in rbe¬
celebraris. Catholui te conditorẽ anti¬
quȩ rursum fidei uenerantur atq su¬
spipͤiunt: ⁊ quod signũ maioris głȩ est.
omnes heretici detestantur. & me pari ꝑ-¬
sequuntur odio: ut quos gladiis neque¬
unt. uoto interficiant. Incolumeniet mei
claudicant pede.⁊ nec fractis qui¬
dem ceruicib implicant᷑thabente ᷤᷤ
affectũ erroris pristini. cũ p̾dicandi ean¬
nerabiles filiȩ tuȩ. sĩplicit̾ te salutant:

Expanded text:
dem tempore beatitudinem tuam eo, quo dedem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet, honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem, sed nunc, si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei perstitisti maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit, quid dicam, prudentia tua. macte uirtute, in orbecelebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et — quod signum maioris gloriae est — omnes heretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis nequeant, uoto interficiant. incolumem et mei roque claudicant pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes affectum erroris pristini, cum pnerabiles filiae tuae suppliciter te salutant.
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ fuerat recordatus sũ. Magisq de
mꝰ operã ut ꝑniciosisimabesĩ de eccłia ab¬
feratur: quȩ semꝑ simulat penitentiã
ut docendi in eccłiis habeat facultatem.
Nam si se aꝑta luce ꝓdiderit: foras expul¬
paula. ⁊ eustochiũ ⁊ genere suo & exhor¬
tatione tua digne gradiunt᷑: specialiter¬
q: salutant beatitudine tuã: om̃is quoq
fr̾nitas quȩ nobiscũ dño saluatori serui
to obrẽ earũ rauenña. ⁊ inde in affri¬
cam. siciliã q direximꝰ: que putamꝰ iam
in affricȩ partib cõmorari. Sc̃os tuo ad¬
herentes lateri: ut meo obsequio salutes
firmum direxi. Quȩ si ad te uenerint.
ei dirigere ñ graueris. Incolum̃ te ⁊ mei
⁊ beatissime papa. Grandem latini ser¬
monis in ista ꝓuincia notarioꝵ patim᷑
penuriã. ⁊ iccrco p̃ceptis tuis parere ñ
possumꝰ. maxime in editione . lxx. quȩ
prioris laboris: obfraudem cuiꝰdam ami¬

Expanded text:
dignum fuerat, recordatus sum madignum fuerat, recordatus sum ma operam ut perniciosissima haeresis de Ecclesia auferatur, quae semper simulat poenitentiam, ut docendi in Ecclesiis habeat facultatem, ne si aperta se luce prodiderit, foras expulPaula, et genere suo et exhortatione tua digne gradiuntur specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum domino saluatori seruirto ob rem earum Rauennam et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus iam in Africae partibus commorari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo obsequio salutes, Firmum direxi; quae si ad te uenerint, ei dirigere non graueris. incolumem te et meuere sancte et beatissime papa. Grandem latini sermonis in ista prouincia notariorum patimur penuriam et idcirco praeceptis tuis parere non possumus maxime in editione Septuaginta,leraque enim prioris laboris ob fraudem cuiusdam ami