comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenore consistit. Cuiꝰ genera in quinde¬
cim partibꝰ musici diuiserunt. Ex quibꝰ
yꝑlidius nouissimꝰ & acutissimꝰ: ypodo¬
rius omnium grauissimꝰ. Cantꝰ est in¬
flexio uocis. Nam sonꝰ directus est Prẽ¬
cectit autem sonꝰ cantum. arsys est uo¬
cis eleuatio: hoc est inicium. Thesys uo¬
cis positio: hoc est finis. Duaues uoces
sunt subtiles. & spisse. clarȩ atq acutȩ.
Prespicue uoces sunt quȩ longiꝰ ꝑtra¬
untur: ita ut omnẽ impleant᷑ conti¬
nuo locum sicut clangor tubarum.
Subtiles uoces sunt. quibꝰ ñ est spiritꝰ:
qualis est infantiũ. uel mulierũ. uł egͦ¬
tantiũ. sicut in neruis. Que enĩ subti¬
lissime corde sunt: subtiles ac tenues
sonos emittunt. Pingues sunt uoces.
quando sp̃c multus simul egreditur: si¬
cut uiroꝵ. Acuta uox est. tenuis. alta
sicut in cordis uidemus. Dura uox que
uiolenter emittit sonos sicut tonitru¬
um : sicut incudis sonꝰ. quociens in du¬

Expanded text:
tenore consistit, cuitenore consistit, cuicim partibus musici dividerunt, ex quibus hyperlydius novissimus et acutissimus, hypodorius omnium gravissimus. Cantus est inflexio vocis, nam sonus directus est; praecedit autem sonus cantum. Arsis est vocis elevatio, hoc est initium. Thesis vocis positio, hoc est finis. Suaves voces sunt subtiles et spissae, clarae atque acutae. Perspicuae voces sunt, quae longius protrahuntur, ita ut omnem inpleant continuo locum, sicut clangor tubarum. Subtiles voces sunt, quibus non est spiritus, qualis est infantium, vel mulierum, vel aegrotantium, sicut in nervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in du
Abbreviated transcription (Latin):
tus: unde & uerba sunt nuncupata. Pe
autem uox hominũ est: seu irationa¬
lium animantiũ. Nam in aliis abusiue
ñ ꝓprie sonum uocem uocari: ut uox
scopuli : & at tuba terribilem sonitũ
ꝓcul aere canoro. Armonica est motu¬
latio uocis: & concordatio plurimoꝵ so¬
noꝵ uel coaptatio. Symphonia est modu¬
lationis temꝑamentum ex graui & acuto
concordantibus sonis: siue in uoce. siue in
flatu. siue impulsu. ꝑ hanc quippe uoces
acutiores grauioresq concordant: ita ut
quisquis ab ea dissonauerit. sensum au¬
ditus offendat. Quiꝰ contraria est diapho¬
nia: id est uoces discrepantes. uł dissone
Euphonia est suauitas uocis. Hec & melos
a suauitate & melle dicta. Diastema ÷
uocis spacium ex duobus uel pluribꝰ so¬
nis aptatum. Diesis est spacia quędam &
decluctiones modulandi: atq uergenteᷤ
de uno in altero sono. Tonꝰ est acuta enun¬
tio uocis. E st enim armoniȩ differentia
& quantitas : quȩ in uocis accentu. uel

Expanded text:
tus, unde et verba sunt nuncupata. Proprie tus, unde et verba sunt nuncupata. Proprie autem vox hominum est, seu inrationabilium animantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitum vocem vocari, ut: 'vox 9, 503: At tuba terribilem sonitum procul aere canoro. Harmonica est modulatio vocis et concordantia plurimorum sonorum, vel coaptatio. Symphonia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concordantibus sonis, sive in voce, sive in flatu, sive in pulsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat. Cujus contraria est diaphonia, id est voces discrepantes vel dissonae. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium ex duobus vel pluribus sonis aptatum. Diesis est spatia quaedam et deductiones modulandi atque vergentes de uno in altero sono. Tonciatio vocis: est enim harmonie differentia et quantitas, que in vocis accentu vel
Abbreviated transcription (Latin):
usice partes sunt tres: io est armoni¬
ca rithinica. metrica. drmonica est: gͦ
decernit in sonis acutũ & grauem. Ratħ¬
mica est: quȩ requirit incursionẽ uer
boꝵ: utrum bene sonꝰ an male cohereat
M etrica est: quȩ mensuram diuersoꝵ me¬
troꝵ ꝓbabili ratione cognoscit: ut uerbi
gr̃a. heroycon. iambycon. elegyacon. & cȩt̾a¬
sonum qui materies cantilenaru. ẽ:
triformẽ constat ẽẽ naturam. Prima est
armonica : quȩ ex uocum cantibꝰ constat.
Scda organica: quȩ ex flatu consistit.
t ercia richinica: quę pulsu digitoꝵ nu¬
meros recipit. Nam aut uoce editur so¬
aut pulsu sicut ꝑ citharam: aut quod¬
libet. aliud. quod ꝑcutiendo canoꝵ est.
rima diuisio musicȩ quȩ armonica
dicitur. id est modulatio uocis. ꝑtinet
ad cometos. tragẽdos. aut choros: uł ad
omnes qui uoce ꝓpria canunt. Hȩc ex aĩo
& corpore motum facit. & ex motu sonũ:
ex quo colligit᷑ musica quȩ in homine
uox appellatur Uox est aer spũ uerbera¬

Expanded text:
usice partes sunt tres, id est harmonica rythmica, metrica. Harmonica est que discernit in sonis acutum et gravem. Rithmica est que reborum, utrum bene sonus an male cohaereat. Metrica est quae mensuram diuersorum metrorum probabili ratione cognoscit, ut uerbi gratia heroicon, iambicon, heleiacon, et cetersonum, qui materies cantilenarum est, triformem constat esse natura. Prima est harmonica, quae ex vocum cantibus constat: secunda organica, quae ex flatu consistit: tertia rhythmica, quae pulsu digitorum numeros recipit. Nam aut voce editur som aut tibiam: aut pulsu, sicut per citharam aut per quodlibet aliud, quod percutiendo canorum est. sio musicae, quae harmonica dicitad comoedos, tragoedos, vel choros, vel ad omnes qui voce propria canunt. Haec ex animo et corpore motum facit, et ex motu sonum, ex quo colligitur Musica, quae in homine vox appellatur. Vox est aer spiritu verbera
Abbreviated transcription (Latin):
Bympanum est pellis uel couum ligno ex
una parte extentum. Est enĩ pars media
symphoniȩ in similicudine cribri:. Tym¬
panum autem dictũ quod mediũ est.
& ipsum ut symphonia ad uirgłam ꝑcu¬
titur. Cymbala accitabula qͥdam sunt᷑. q̃
ꝑcussa inuicem se tangunt: & faciunt
sonum. Dicta autem cymbala. quia cum
ballematia simul ꝑcutiunt᷑. Curc enĩ gͦci
dicunt tymbala ballematia. Sistrum ab
inuentrice uocatũ. Ysis enim regina egyp
tioꝵ id genus inuenisse ꝓbatur. Iuuenalĩ.
ysis & irato feriat mea lumina sistro. Ind̾
& hoc mulieres ꝑcutiunt: quia inuen¬
trix huiꝰ generis mulier. Unde & apud
amaronas sistro ad bellum feminarum
uocis nomen habet : sicut plausus manu¬
um. stridor ualuarum. Sẏmphonia uul¬
go appellatur lignum cauum. ex utraq
parte pellẽ extenta: qͣm uirgulis mu¬
Uides quot monadibꝰ suꝑetur sex a duodecĩ.
& est sex monadibꝰ. ducis ꝑ quadratũ. Sex¬

Expanded text:
Tympanum est pellis vel corium ligno ex Tympanum est pellis vel corium ligno ex una parte extentum. Est enim symphonie in similitudinem cribri. Tympanum autem dictum quod medium est; dicitur et ipsum ut symphonia ad virgulam titur. Cymbala acitabula quaedam sunt, quae percussa invicem se tangunt et faciunt sonum. Diballematia simul percutiuntur. Ita enim Graeci dicunt cymbala ballematica. 12. Sistrum ab inventrice vocatum. Isis enim Aegyptiorum regina id genus invenisse probatur. Juvenalis: Isis, et irato feriat mea lumina sistro. Inde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix hujus generis mulier. Unde, et apud Amazonas sistro ad bellum feminarum  de sono vocis nomen habet, sicut et plausus manuum, stridor valvarum. 14. Symphoniam vulgo appellatur lignum cavum, ex utraque parte, pelle extenta, quam virgulis hivides quot monadibus superetur VI a XII, et est VI monadibus; ducis per quadratum: sex
Abbreviated transcription (Latin):
de somis recddit᷑ superiꝰ habet. & deorsum
feriunt᷑ corde. & desuꝑ sonant. Cythara
uero concauitatẽ ligni inferiꝰ habet. Psal¬
terum autem hebrei decacordon usi sũt
ꝓpter numerũ decalogum legis. Lira dic¬
ta a potu lirm̃. id est a uarietate uocum:
qm̃ diuersos sonos efficiat. Qlii lyrampͥ¬
mum a mercurio inuentã fuisse dicutł
hoc modo. Cum regrediens uilus in suoꝰ
meatꝰ. uaria in campis reliquisset ani¬
malia : relicta ętiam testudo est. Quȩ
cum putrefacta ẽẽt. & nerui eiꝰ reman¬
sissent extenti intra coriũ: ꝑcussa aͥ m̾¬
curio sonitũ cledit. Ad cuiꝰ speciem m̃¬
curiꝰ lẏrani fecit. & orpheo dedit : qͥ erat
eiꝰ rei maxime studiosus. Und̾ & existima¬
tur eadẽ arte ñ feras tantũ. s & saxa. atq
siluas cantus modulatione applicuisse.
Hanc musici ꝓpter studii amorem. ⁊ car¬
minis laudem: &̃ int̾ sydera suarũ fabu¬
larum cõmentis collocatã ẽt̃ finxerunt.

Expanded text:
de sonus redditur, superius habet, et deorsum de sonus redditur, superius habet, et deorsum feriuntur chordae, et desuper sonant. Cithara vero concavitatem ligni inferius habet. Psalterium autem Hebraei decachordon usi sunt propter numerum Decalogi legis. Lyra dicta ἀπὸ τοῦ ληρεῖν, id est a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt, hoc modo. Cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquisset animalia, relicta etiam testudo est. Quae cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit; ad cuius speciem Mercurius lyram fecit et Orpheo tradidit, qui eius rei maxime erat studiosus. Unde existimatur eadem arte non feras tantum, sed et saxa atque silvas cantus modulatione adplicuisse. Hanc musici propter studii amorem et carminis laudem etiam inter sidera suarum fabularum conmentis conlocatam esse finxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
trigonali. Cordarum ȩtiam numerꝰ si mul¬
tiplicatus est: ñ comiutũ genus. Ueteres
autem cytharam ficdiculã uel fidicen nomi¬
nauerunt : quia tam concinant inter se
corde eius qͣm bene conueniat inter qͦs
ficles sit. Antiqua autem cythara. septem
cordis erat. Unde & uirgiliꝰ septem dis¬
crimina uocum. Discrunina autẽ ideo:
quod nulla corda uicinȩ eordȩ similem so¬
num recdlat. S ideo septem cordȩ: uł qͥd
totam uocem implent. uł quia septem
motibꝰ sonat celum. Cordas autem dictas
aͥ corde: quia sicut pulsus est cordis in pec¬
tore. ita pulsus cordȩ in cythara. Has pͥmus
mercurius excogitauit: idemq pͥoi in
ueruos sonum strinxit Psalterium qͦd
uulgo canticum dicit᷑. a psallendo nomi¬
natum: quod ad eius uocem choiꝰ conso
nando respondeat. Est autẽ similitudo
ꝙthare barbaricȩ in modum delte litt̾e
S psalterii & cychare hȩc differentia est:
quod psalterium lignũ illud ꝯcauum un¬

Expanded text:
s multiplicatus est, et commutatum genus. Veteres autem citharam fidiculam vel fidem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae ejus, quam bene conveniunt inter quos fides sit. Antiqua autem cithara septem chordis erat; unde Virgilius: Septem discrimina vocum. 5. Discrimina autem ideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem sonum reddat, sed ideo septem chordae, vel quia totam vocem implent, vel quod septem motibus sonat coelum. 140 6. Chordas autem dictas a corde, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit; idemque prior nervos in sonum strinxit. 7. Psalterium, quod vulgo canticum dicitur, a psallendo nominatnando respondeat. Est autem similitudo citharae barbaricae in modum Δ literae; sed psalterii et citharae haec differentia est, quod psalterium lignum illud concavum, un
Abbreviated transcription (Latin):
duab monadib id eet tercia de sextis.
tercia portione. Qua parte gͦ suꝑat. eã¬
dem suꝑatur. S hȩc ratio quẽadmodũ
in mundo est ex uolubilitate circuloꝵ:
ita & in mnicrosmos in tantum pret̾ uo¬
cem ualet. ut sine ipsuis ꝑfectione ã
homo symphoniis carens ñ constet.
Eiuscdem musicȩ ꝓfectione eciã metra
consistunt. in arͣsis & tħesis: id est eleua¬
tionẽ & positione: Sapłi cde astronomia.¬

Expanded text:
duabus monadibus, id est tertia de VI, tertia portione. Qua parte ergo superat, eadem superatur. Sed haec ratio quemadmodum in mundo est ex volubilitate circulorum, ita et in microcosmo in tantum praeter vocem valet, ut sine ipsius perfectione etiam homo symphoniis carens non constet. Eiusdem musicae perfectione etiam metra consistunt in arsi et thesi, id est elevatione et positione. § 24 De Astronomia
Abbreviated transcription (Latin):
se in laberinto melusum fuisse. De qua oui
nis specie media asini esse dicatur⁊ sicut
& ypocentaurꝰ. quod equoꝵ hominũq meiꝰ
natura coniuncta fuisse putat᷑. De trans
ctam monstruose hominũ transfor¬
mationes & cõmutationes in bestiis. sicut de
illa maga famosissima circȩ. quȩ socios qͦq
ulixis mutasse fertur in bestias: & de arca¬
cdibus qui sorte ducti transnatabant qͦddã
stagnum. atq ibs conuertebant᷑ in lupos.
Nam &e diomedis socios in uolucres fuisse con¬
uersos non fabuloso mendacio: s hystorica
affirnĩtione confirmant. S & quictam asse¬
runt strigas ex hominib fieri. ad multa

Expanded text:
se in Labyrintho inclusam fuisse. De qua Ovidse in Labyrintho inclusam fuisse. De qua Ovidnis specie, media asini esse dicatur; sicut et Hippocentauri, quod equorum hominumque in eis natura coniuncta fuisse putatur. § 4 De transedam monstruosae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse fertur in bestias: et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebantur in lupos. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirmant. Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa
Abbreviated transcription (Latin):
Nam hydra ab aqua dicta est. huiꝰ mentionẽ
facit ambrosius in similitudinẽ heresium
dicens. Heresis enim uelut quȩdam hydra fa¬
bularũ uulnerib suis creuit: & dum sepe
reciditur: pullulat igni debita: incendioq
ꝑitura. Fingunt & chimeram triformẽ besti¬
am: que est ore leo. postremis partibꝰ draco.
mectia caprea. Qtiam quidam physiologi. ñ
animal. secł ciciliȩ montẽ c̃ẽ aiunt. quibus
dam locis leones & capreas nutͥentẽ. qͥb dam
arcdentẽ: quibusdam plenũ serpentibus.
Hunc bellorofontis habitabilem fecit. Unde
chimera dicitur occidisse. Centauris autem
species uocabulum indidit. id est hominem
equo mixtũ: quos quidam fuisse eqͥtes tes¬
saloꝵ dicunt. S ꝓ eo quod discurrentes in
bello uelut unum corpꝰ equoꝵ & hominum
uideret᷑ ⁊ inde centanros fictos asseruerunt.
Porro minotaurũ nomen sumpsisse ex tauro
& homine ⁊ qualem bestiam dicunt fabulo¬

Expanded text:
Nam Hydra ab aqua dicta est. Hujus mentionem Nam Hydra ab aqua dicta est. Hujus mentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium dicens: Haeresis enim quasi quaedam Hydra fabularum vulneribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullulat igni debita, incendioque peritura. Fingunt et Chimaeram triformem bestiam, quae ore est leo, postremis partibus draco, media capra. Quam quidam physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibudam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos adseruerunt. Porro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt fabulo
Abbreviated transcription (Latin):
creauerunt. Scillam quoq ferunt femi¬
nam capitib succinctam caninis cum la¬
tratib magnis. ꝓpter fretũ siculi maris:
in quo nauigantes uerticib in se concͣ¬
rentiũ undarũ exterriti. latrare estimẽt
unctas : quas sorbentis estus uorago col¬
lidit. Fingunt & monstra quȩdã irra¬
tionalium animantiũ. ut cerberũ in¬
feroꝵ canẽ tria capita habentẽ ⁊ signi¬
ficantes ꝑ eum tres etates. ꝑ quas mors
hominẽ hominẽ deuoiat: id est infanci¬
am. iuuentutẽ. & senecꝰtutẽ. Quem qͥ¬
daui ideo dictum cerberũ putant : qͦ¬
si creoboros. id est caruem uoraus. Dicuis
& hẏdram serpentẽ cum nouem capitibus.
que latine scedra dicitur quod uno cȩso
tria capita excrescebant. S constat hydram¬
locum fuisse uomentẽ aquas. uastanteni
uicinã ciuitatẽ⁊ in quo uno meatu clauso
multi erunipebant. Quod hercules uidens
loca ipsa exussit: & sic aquę clausit meatꝰ.

Expanded text:
creaverunt. Scyllam quoque ferunt femicreaverunt. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis cum latratibus, magnis propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. Fingunt et monstra quaedam irrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem: significantes per eum tres aetates, per quas mors hominem devorat, id est, infantiam, juventutem, senectutem; quem quidem ideo dictum Cerberum putant, quasi creovorum, id est, carnem vorans. Dicunt et Hydram serpentem cum novem capitibus, quae Latine Caedra dicitria capita excrescebant. Sed constat Ydram fuisse locum evomentem aquas vastantes vicinas civitates, in quo uno meatu clauso multi erumpebant. Quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aque clausit meatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ta in rerũ causis interp̾tant᷑: ut gerionẽ
hyspaniȩ regem triplici forma ꝓditum.
uerunt enĩ tres frẽs tante concordie: ut
in trib corporib quasi una anima ẽẽt. Gor¬
gones quoq meretͥces crinitas serpentibꝰ:
habentes unũ oculum qͦ inuicẽ utebant᷑.
Fuerunt aut̃ tres soroies uniꝰ pulchritu¬
dinis. quasi umiꝰ oculi. Quẽ ita spectato¬
res suos stupescere faciebant: ut ut uer
terȩ eos putarent᷑ in lapides. Sirenastͤs
fingunt fuisse ex parte uirgines. ex par¬
te uolucres. Habentes alas & ungulas:.
quarũ una uoce. altera tibiis. tercia ly¬
ra canebat. Quȩ illectos nauigantes sub
cantu in naufragia trahebant. Secłm
ueritatem aut̃ meretrices fuerunt: qͤ
transeuntes qm̃ deducebant ad egestatẽ.
his ficꝰte sunt uferre uaufragia. Alas
autẽ habuisse & ungulas. quia amor &
uolat & uulnerat. Que inde influcͣtib
cõmorasse dicunt᷑ quia fluctus uenerem

Expanded text:
ta; et in causis rerum interpretantur, ut Geryonem ta; et in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratrestantae concordiae, ut in tribus corporibus quasi una anima esset. 29. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus habentes unum oculum quo invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatortere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, et ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub cantu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat; atque in fluctibus commorasse dicuntur, quia fluctus Venerem
Abbreviated transcription (Latin):
gentilitas. faunos satirosq colit. Dicunt᷑
quidam & siluestres homines : qͦs ñnulli
faunos ficarios uocant. Sciopodũ gens
fertur in ethyopia singłis cruribus. & ce¬
leritate inirabili. Quos inde sciopodas
greci uocant: eo quod ꝑ estum in terra
resupini iacentes. pedum suoꝵ magnitu¬
dine adumbrent᷑. Antipocdes in libia plan¬
tas uersas habent post crura:. & octonoᷤ
digitos in plantis. ħꝓpopodes in scicia sunt:
humanã formami. & equinos pedes haben¬
tes. In inclia ferunt ẽẽ gentem quȩ macͦ¬
bii nuncupant᷑ : duodecĩ pedum staturã
habentes. Est & gens ibi statura cubitał.
quos greci ã cubito pigineos uocant: de
qua sũpra diximꝰ. hi montana indiȩ tenent:¬
quibus est uicinus occeants. ꝑhibent &
in eqͥdem india ẽẽ gentem femiuarũ. quȩ
quinqͣines concipiunt: & oc̾tauũ uite an¬
nũ non excectunt. Dicunt᷑ autẽ & alia ho¬
minũ fabulosa portenta quȩ ñ sunt. s fic¬

Expanded text:
gentilitas Faunos Satyrosque colit. 22. Dicuntur gentilitas Faunos Satyrosque colit. 22. Dicuntur quidam et silvestres homines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant. 23. Sciopodum gens fertur esse in Aethiopia, singulis cruribus, et celeritate mirabili; quos inde σκιόποδας Graeci vocant, eo quod per aestum in terra resupini jacentes, pedum suorum magnitudine adumbrentur. 35 24. Antipodes, in Libya plantas versas habent post crura, et octenos digitos in plantis. 25. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. 26. In India ferunt esse gentem, quae Μακρόβιοι nuncupantur, octo pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito Pygmaeos vocant, de qua supra diximus. Hi montana Indiae tenent,quibus est vicinus Oceanus. 27. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum, quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. 28. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed fic
Abbreviated transcription (Latin):
tis monstruosȩ gentiũ facies scribuntur.
Alie sine narib equali tociꝰ corporis planicie
informes habentes uultus. Alie labro sub¬
teriori adeo ꝓminentꝵ: ut in solis ardorib
totam ex eo faciem contegant dormientes.
Aliis concreta ora esse  mocdico tantũ forami¬
ne calans auenarũ pͥastꝰ haurientes. Non¬
nulli sine lingͥs esse dicunt᷑: inuicẽ sermo¬
nis utentes nutu. siue motu. Panocioꝰ apd̃
scitiam ẽẽ ferunt. tam diffusa maguitudi
ne auriũ : ut omne corpꝰ ex his contẽgant.
au enim greco sermone totũ: othios aureᷤˢ
dicuntur. Artabantȩ in ethyopia ꝓni ut
pecora ambulare dicunit᷑: quadrãgesimũ
eui annũ nullus suꝑgredit᷑. Satirs. ho¬
munciones sunt adicis narib cornua
lem in solitudine antomꝰ sc̃s uidit. Qui
etiam iuterrogatꝰ a dei seruo. respondisse
fert᷑ diceus. Mͦ ortalis ego sum unus ex ac¬
colis heremni: quos uario delusa errore

Expanded text:
tis monstruosae gentium facies scribuntur. tis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus aequali totius oris planitie informes habentes vultus. Alii labro subteriore adeo prominente, ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientAliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, in vicem sermonis utentes nutu, sive motu. 19. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa aurium magnitudine, ut omne corpus ex eis contegant; πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. 20. Artabalitae in Aethiopia, proni, ut pecora, ambulare dicuntur. Quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. 21. Satyri, homunciones sunt aduncis naribus, cornua lem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus, Dei servo respondisse fertur, dicens: Mortalis ego sum unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta greci sermonis ȩthymologiam qͥ eos
eo quod eos fabulose parens terra inien¬
sa mole & similes s genuerit. Ge enim ter¬
ra appellatur. genis genus: licet & terrȩ
filios uulgus uocat. quoꝵ genꝰ incertũ:
Calso autẽ opinantur qͥdam imꝑiti de scͥp¬
turis scĩs preuaricatores angłos cũ filia
bus hominũ ante diluuiũ concubuisse:
& ex inde natos gigantes. id est nimi¬
um grandes. & focces uiros. de quibus
terra completa est. Cenocephali appellan¬
tur. eo quod canĩna capita habeant: qͦsꝙ
ipse latratus magis bestias qͣm homines
conficetur. Hi india uascuntur liclopes
quoq inctia gignit E dic̾tos cidopes
eo quod unũ habere oculum in fronte
media ꝑhi bentur. hi & agriofagite
clicuntur⁊ ꝓpter qd solas ferarũ carneᷤ
edant. Leninias in lybia credunt truncos
sine capite nasci. & os & oculos habere in
pecꝰtore. Alios sine ceruicib gigni: ocł̃os
habentes in humeris. In ultimo aut̃ ouien¬

Expanded text:
juxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos juxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos eo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae filios vulgus vocat: quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam inperiti de Scripturibus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos gigantes, id est, nimium grandes et fortes viros, de quibus terra completa est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuntur. Cyclopes quoque eadem India gignit, et dicti cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte media perhibentur. Hi et agriophagitae dicuntur propter solas ferarum carnes, quas edunt. Lemnias in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orien
Abbreviated transcription (Latin):
nnstra parte iecur. in dextra splen habuisse.
Alia scd̾m connaturationẽ : ut in alia manu
digti plures connaturati & colierentes
reꝑiantur. in alia minus. siue in manib¬
siue in pectibus. Alia scd̃m inmaturã &
intemꝑatam creationẽ: sicut hi qui
dentati nascunt᷑. siue barbati uel cani.
Qlia complexu plurimarũ differentuarũ.
sicut illud qͦd prectiximꝰ in alexandro mul¬
tiforme portentũ. Alia cõmixtione gene¬
ris: ut androgeni. & ermafroditȩ uocant᷑
Ermna froditȩ autẽ nuncupati: eo qd̃ eis ut̾q
sexus appareat. Prma quippe apud grecos
masculus: afrodi femina nuncupatur.
Hi cdextrã mamillam uirilẽ sinistrã mulie¬
brem habentes: uicissim coeundo & gig¬
nunt & pariuuit. Sicut autẽ in singłis
gentibus quęctam monstra sunt hominũ:
sta in uniuerso genere humano quȩdam
monstra sunt gentiũ: ut gigautes. cenocẽ¬
phali ciclopes. & cȩtera. Gĩgantes dictos.

Expanded text:
nistra parte iecur, in dextera splen habuisse. nistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digreperiunt, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut gygantes, cynocephali, cyclopes, et caetera. Gigantes dictos
Abbreviated transcription (Latin):
snit statura cubitales. Alii magnitudine
partiũ. ueluti capite informi. aut suꝑ¬
fluis menbroꝵ partibus. ut bicipites &
trimani⁊ uel scinotontas. qͥbus gemini
ꝓcechunit dentes. Alia defec̾tu partium.
in quib altera pars plurimũ deficit
ab altera: ut manꝰ ã m anu. uł pes a pede
Alia discisione: ut sine manu aut sine ca¬
pite geuerata qͦs greci steresios uocant.
Alia ꝑnumera: quando solũ caput. aut
crus nascit᷑. Alia quȩ in parte transfigu¬
rant᷑. sicut qͥ leonis habens uultũ. uel
cauis. uel taurinũ caput aut corpꝰ ut
ex pasiphe inemorant genitũ minotau¬
rum. quod greci etheromorfian uocant.
Alia quȩ ex omni parte transfigurant᷑.
in alienȩ creationis portentũ: ut ex mu¬
liere nitulũ dicit hystoria generatum.
Alia quȩ sine transfiguratione mutatio¬
nem habent locoꝵ. ut in oculos in pecto¬
re uel i fronte: aures supra in tẽpoubꝰ
uel sicut aristotiles tradidit quendã in si¬

Expanded text:
sint statura cubitales. Alii a magnitudine sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphaë memorant genitum Minotaurum; quod Graeci ἑτερομορφίαν vocant. Alia, quae ex omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam in si
Abbreviated transcription (Latin):
etiã exꝑimentis ꝓbatum est: Aerxen qͥp¬
pe uulpis ex equa creata. solui regnum
portendit: alexandro ex muliere mon¬
strum creatũ. qͦd suꝑiores corporis partes
hominis. sed mortuas habuerit. inferiores
duersarũ bestiarũ. s uiuentes. significas¬
se repentinam regis interfectionẽ: suꝑuix¬
erant enĩ deteriora melioribus. S hȩc mon¬
stra quȩ in significationib dantur. ñ diu
uiuunt: s continuo ut nata fuerint. occi¬
dunt᷑. Inter portentũ autẽ & portentuo¬
sum differt. Nam portenta sunt qͣ trans¬
figurant᷑: sicut fertur in umbria mu¬
lierem peꝑisse serpentem. Unde lucanꝰ.
tentuosa uero leuem sumunt mutatio¬
nem: ut exempli causa. cum sex digitis
nati. Portenta igit᷑ uel portentuosa exis¬
tunt. alia magnitudine tociꝰ corporis ul¬
tra cõurunem hominũ modũ: qͣntus fuit
tition in nouem iugerib iacens homero
testante. Alii paruitate tociꝰ corporis. ut
nani. uel quos grecipĩgineos uocant: qd̾

Expanded text:
erimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus tentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
li timere⁊ dum iam iberemias longe
puericiȩ excessisset annos. Puella eͦst
paruula. quasi pulla: tinde & pupil¬
ios ñ ꝓ conditione. s ꝓ etate puerili
nocamꝰ. Pupilli autẽ dicti. quasi sine oculis:

Expanded text:
li timere,' dum iam Ieremias longe li timere,' dum iam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puella est parvula, quasi pulla. Unde et pupillos non pro condicione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti quasi in ocu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntumcumq uitȩ est. senectuti deputa¬
tur. Senium aut̃ pars est ultima senectu¬
tis : dicta quod sit terminus sextȩ exatis:
In his igicur sex spaciis. phylosophi ui¬
tam descripserunt humanã: in quib
mutat᷑ & currit. & ad mortis terminum
ꝑuenit. Pergamus gͦ breuiter ꝑ predic¬
tos gractus ętatum: ȩthynologias eoꝵ
in homine demonstrantes.
afaus dicit᷑. homo pͥmȩ etatis. Dictus au¬
tem infaus. quia adhuc fari nescit⁊ id ÷
loqui ñ potest. Nondum enĩ bene ordi¬
natis dentib muiꝰ est sermonis expressio.
Puer ã puritate uocatus quia puer id:¬
purus est: & necdum lanuginem flo¬
rem ꝙ genarũ habens. hi sunt ephebi
id est ã phebo dicti. necdum uiri ado¬
lescentuli. lenes. Ruer autem tribus
modis dicitur. Pro natiuitate. ut
esayas. puer natꝰ est nobis : ꝓ ȩtate.
ut ocͣtennis. decenus. Unde est illud.
Iam puerile iugũ tenera cernice ge¬
rebat. P obsequio. & fidei puritate:

Expanded text:
quantumcumque vitae est, senectuti deputaquantumcumque vitae est, senectuti deputatur. Senium autem pars est ultima senectutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eorum in homine demonstrantes. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc fari nescit, id est loqui non potest. Nondum enim bene ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt ephebi, id est a Phoebo dicti, necdum pronati viri, adolescentuli lenes. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias 9, 6: 'Puer natus est nobis.' Pro aetate, ut octoennis, decennis. Unde est illud: Iam puerile iugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei puritate,
Abbreviated transcription (Latin):
etus subiungam. De ęcatis gractibus.
radus etatis sunt sex. Infantia. pu¬
ericia. Ad olescentia. niuentꝰ. graui¬
tas. atq senectus. Prima etas infancia
est pueri nascentis ad lucem: quȩ por¬
rigitur in septem annis. Sccła etas pu¬
ericia. id est pura. & nec dum ad gene¬
rancdum apta: tendens usq ad quar¬
tum decimũ annũ. Tercia adolescentua.¬
ad gignendum adulta: quȩ porrigit᷑
usꝙ ad iginti octo annos. Quarta uiuen¬
tus. firmissima etatum omniũ : finiens
in qͥnquagesimo anno. Quinta etas semo¬
ris. id est grauitas. quȩ est declinatio
ã iuuentute in senectutẽ. nondũ senec¬
tus. s iam non uiuentꝰ: quia senioris etaᷤᷤ
est. quam greci presbiten uocant. Nam
senex apud grecos ñ presbiter. s geron
dicitur. Quȩ ętas ã quinquagesimo an¬
no incipiens: septuagesimo terminat᷑.
exta ȩtas senectus. quȩ nullo annoꝵ tem¬
pore finitur: sed post quinq illas etateᷤᷤ

Expanded text:
us subiungam. De aetatibus hominum . us subiungam. De aetatibus hominum . Gradus aetatis sex sunt: infantia, pueritia, adolescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generantum decimum annum. Tertia aetas adolescentad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta juventus, firmissima aetatum omnium, in quinquagesimo anno; quinta est etas senioris, idest gravitas, que est declinatio a iuventute in senectutem, nondum senectus, sed iam non iuventus, quia senioris etas est, quam Greci presbitem vocant: nam senex apud Grecos non presbiter sed geron dicitur, que etas a quinquagesimo anno inciSexta aetas senectus, quae nullo annorum tempore finitur; sed post quinque illas aetates
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq parentis figuram reddunt. ȩqua-¬
liter mixto paterno maternoq semine ꝯci¬
piuntur. Auoꝵ ꝓ auoꝵq similes fieri. qͥa
sicut in terra multa semina occulta. sic
& in nobis semina cęlant᷑: figuras paren¬
tum redditura. Ex paterno autẽ semine
puellas uasci. & ex mat̃no pueros : quia
omnis partꝰ constat duplici semine. Cuiꝰ
pars maior cum inualuit. occupat simili¬
tudinem sexus. In corpore nr̃o quedam
tantũ utilitatis causa fac̾ta sunt: ut uis¬
cera : quȩdã & utilitatis & decoris. ut sen¬
sus in facie. & in corpore manꝰ ac pedes:
quoꝵ menbroꝵ & utilitas magna est. &
species decentissima. Quȩdã tantũ de co¬
ris : ut mamullȩ in uiris. & in utroq
sexu umbilicꝰ. Quȩdã discretionis : ut
in uiris genitalia. barba ꝓlixa. pectus
amplũ. In mulierili leues genȩ: & an¬
gustũ pectus. Ad concipiendos autẽ &
portandos fecus. renes & latera dilatata.

Expanded text:
utriusque parentis figuram reddunt, aequautriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoque semine concipiuntur. Avorum proavorumque similes fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata.
Abbreviated transcription (Latin):
brib ñ adherere. Conlabitur enĩ. nec
habet uini adherendi. Similiter & cras¬
sum iim ñ habet gignendi: quia muli¬
ebri sanguini miscere se ñ potest. ꝓpt̃
nuniã fui spissitudinẽ. Hinc & steriles
mares. uel feminas fieri: uł ꝑ nimiam
seminis uł sanguinis crassitudinẽ. uł
ꝓpter nimiã raritatẽ. Primũ auitem
aiunt cor homnus fingi quod in es
sit & uita hominis & sapientia. demd
quadragesimo die totum opꝰ expleri
quod ex abortionib ut ferunt collec¬
tum est. Alii fetus ã capite sumere
cdicunt exordium. Unde & in auiũ fȩtibus
pͥmum oculos fingi ni ouis uidemꝰ. Fecus
autẽ nominatꝰ. quod adhuc in utero fo¬
ueat᷑. cuiꝰ scde dicunt᷑ folliculus qui si¬
mul cũ infante nascit᷑ ꝯtinetq eum. Dic¬
tus: quia & cum egreditur. sequitur.
Nasci autẽ patribꝰ similes aiunt. si pater¬
nũ semen ualidius sit : matribꝰ. si matͥs.
Hac ratione similes expͥmi uultus. Qui aut̃

Expanded text:
bribus non adhaerere; labitur enim nec bribus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avium foetus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cuius secundae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
emm liquor ex cibi & emporis decoctio¬
ne factus: ac diffusus ꝑ uenas atq me¬
dullas. Qui indẽ desudatus in modũ sen¬
tiue concrescit in renib: eiectusq ꝑ co¬
itum & in utero mulieris susceptus. ca¬
lore quodam mͦ uiscerũ. & menstrualis
sanguinis irrigatione format᷑ in corpore.
Menstrua: suꝑuacins mulierũ sanguis.
Dic̾ta autẽ menstrua a circuitu lunaris
luminis: quo solet hoc euenire ꝓfluui¬
um. Luna enim grece. m̃ene dicit᷑ hec
& muliebria nuncupant᷑. Nam inulier
solum animal menstruale est: cuiꝰ eruo¬
ris contac̾tu fruges ñ germinant. aces¬
turꝰ. amittunt arbores fetus. ferrũ ru¬
bigine corrũpit᷑. nigrescunt ȩxa. si qui
canes inde ederunt. in rabiem efferunt᷑
glutiuũ affalti qͦd nec ferro nec aqͥs dis¬
soluit᷑ euore ipso pollutũ sponte disꝑgi¬
tur. Uost plurimos autẽ dies menstru¬
os icdeo semen ñ eẽ generabile: quia iã
non est menstrualis sanguis. a quo ꝑfu¬
sus irriget᷑ Tenue semen locis mulie¬

Expanded text:
m liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium; luna enim Graece μήνη dicitur. Haec et muliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acese, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis mulie
Abbreviated transcription (Latin):
mulierem: hinc & uetula: quia uetusta. Sic̃
autẽ a sene senectus: ita ab anu auilitas no¬
minata est. Canicies autẽ uocata q̃ cando¬
re: quasi can dicies. Unde est illud. Nlori¬
da uiuentꝰ. lactea canicies: ꝓut diceret can¬
dida. Senectus aut̃ multa secum bona affert

Expanded text:
mulierem'? Hinc et vetula, quia vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida. Senectus autem mu
Abbreviated transcription (Latin):
Senes enĩ ꝑ nimiã ętatem cdelirant:⁊ pueri
ꝑ lasciuiam & infantiã ignorant quid
agant. Senex aut̃ tantum masculim
generis est: sicut anꝰ feminini. Nam anꝰ
dicitur sola mulier. Anus autẽ appellata
a multis annis. quasi annosa. Nlam si cõmune
esset nom̃. cur non diceret terenciꝰ. senem¬

Expanded text:
ueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur diceret Terentius E
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs quadge circuibant. Et inde dicti circen¬
ses: ab ensib circa quos currebant Siqͥdem¬
& in littore circa ripas fluminũ. currꝰ agitan¬
tes gladios in ordine in ripȩ littore poneban:
& erat artis equos circa ꝑicula torquere. In¬
cde & circenses dicti putant᷑: quasi circũ enses
ircus soli pͥncipaliter osecratꝰ De circo.¬
est ã paganis. Cuiꝰ edes mectio spacio & ef¬
figies de fastigio edis ẽmicat. Quod ñ puta¬
uerunt sub tecto consecrandũ: quẽ in aꝑto
habent. Est autem circꝰ omne illud spacium
quod circuire equi solent. Hunc romanidic¬
tum putant ã circuitu equoꝵ eo quod ibi cir¬
cum metas equi currant. Greci uͦ a circe solis
filia qͥ patri suo hoc genꝰ certaminis insticuit
asserunt nuncupatũ: & ab ea circi appella¬
tionem argumentant᷑. fuit autẽ maga. &
uenefica: & sacerdos dȩmonũ. In cuiꝰ habitu.

Expanded text:
quos quadrigae circuibant, et inde dicti circenquos quadrigae circuibant, et inde dicti circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem in littore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae littore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et circenses dicti putantur, quasi circum ensesircus Soli principaliter consecratus est a paganis, cuius aedis medio spatio et effigies de fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrandum quem in aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae patri suo hoc genus certaminis instituit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum,
Abbreviated transcription (Latin):
agona dici. Alii quod in circulis & quasi agoni¬
is. id est sine angulo locis ederentur nuncupatoᷤ¬
ritas. sagittandi ꝑicia standi patientia: ad cytha¬
ram quoq uel tybias. incecdendi gestus. De mo¬
rib quoq. de forma. de cantandi modulatione
terrestris qͦ belli. & naualis pręlii: ꝑpetiendo
udi circenses: sacroꝵ catisa. ac deoꝵ sibus.
gentilium celebrationib instituti sunt. Unde
& qui eos spectant: demonũ cultib inseruire
uident᷑. Nam res equest̾s autea simplex agebat᷑.
Et utiq cõmunis usus reatus ñ erat. S cum ad
ludos coactus est: naturalis usus ad demonioꝵ
cultum translatus est. Itaq castori & polluci
deputat᷑ hec species: quib equos ã mercurio
distributos hystorie docent. Sed & neptunus
equestris ludi est: quem greci yppoñ appellant.
S & marti & ioui in ludis equi sunt consecrati:
& ipsi quadrigis presunt. Sircenses autẽ ludi
ideo dicti. uel a circumeundo. uel quod ubi
nunc mete sunt. olim glactii ponebantur.

Expanded text:
agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatoritas, sagittandi peritia, standi patientia; ad citharam quoque, vel tibias incedendi gestus; de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli, et navalis praelii, perpetiendorbus. 1. Ludi circenses sacrorum causa, ac deorum gentilium celebrationibus instituti sunt. Unde et qui eos spectant daemonum cultibus inservire videntur. Nam res equestris antea simplex agebatur, et utique communis usus reatus non erat, sed cum ad ludos coactus est naturalis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. 2. Itaque et Castori et Polluci deputantur hae species, quibus equos a Mercurio distributos Stesichorus docet; sed et Neptunus equestris est, quem Graeci Hippion appellant; sed et Marti et Jovi in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. 3. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod ubi nunc metae sunt; olim gladii ponebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex alia gente genitꝰ est. & ñ ex ea
uicola. Adsecla. eo qͦd sequitur aliquem
lucri causa Assiduus dicebat᷑ apud an¬
tiquos. qͥ assibus ad exariũ expensum
conferendis erat. & in negociis quoq
publicis frequens. Unde & ꝑ .ẜ. ñ ꝑ .d. scͥ¬
bentus est. Apparitor nominatꝰ. qͦd appa¬
reat. & uideatur. & presto sit ad obseqͥũ.
Attentus. ut aliquid audiens teneat. At¬
conitus. ueluti furore quodã instinctꝰ
atq stupefactus. Dictus aut̃ atconitus.
a tonitrui streprcu. quasi tonitruo ob¬
stupefactus. & uicino fulguri ac tactu
ꝓximus. Adlectus. quod sit palam electꝰ.
Abactus. qͦd sit ab actu remotus. Ab orti¬
uus. eo qͦd ñ oriatur. s aboriat᷑. & excidat.
ddoptiuus. quia est optatꝰ palam in filiũ.
Ambo ab eo quod est. a n ꝑ . nom̃ de
greco in latinũ factum. littera tercia

Expanded text:
qui ex alia gente genitus est, et non ex ea qui ex alia gente genitus est, et non ex ea vicola. Adsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde et per S, non per D scribendus est. Adparitor nominatus, quod appareat et videatur et praesto sit ad obsequium. Adtentus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Ambo, ab eo quod est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia
Abbreviated transcription (Latin):
Adulter tolitor maritalis pudariͦ. eo qͦd¬
alteriꝰ thoiũ polluat. Anceps. huc & illuc
fluc̾tuans. ac dubiꝰ. istud an illud capi¬
at: & in qua parte declinet. anxius.
Atrox quod sit tetris morib. Abstemiꝰ.
ã temeto. id est uino. qͥsi abstiuens a ui-¬
no. Ablactatus. qͦd sit ã lacte ablatus.
Eger. qͦd agatur infirmitate. uł tͥsticia
ad tempꝰ. E grotus. quod sit eger freqͣn¬
cius: sicut iratus & iracundus. Erũꝑ
nosus. a rumine dictus ÷ quod ꝑ inopi¬
am miser facꝰtus. esuriat. & siciat. Au¬
spex. eo qͦd auiũ auspicia intendat. si¬
cut auceps. qđ aues capiat. Astrosꝰ. ab
astro dictus: quasi malo sydere natus.
Euormis. eo quod normã & mensurã excedat.
a bactor est. fur ium̃toꝵ & pecoꝵ. quẽ uul¬
go abueium uocant: ab abigendo scili¬
cet. Atramꝰ. & albatus. ille a ueste uig̃.
iste ab alba. Aduena. eo qd̾ aliunde ad¬
ueniat. Alienigena. qd aliene regionis.
sit. & ñ eius ub̃i est. I̾tem alienigena.

Expanded text:
Adulter, violator maritalis pudoris, eo qthorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est, vino, quasi abstinens a vino. Ablactatus, quod sit a lacte ablatus. 12. Aeger, quod agatur infirmitate, vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. 460 nosus a rumine dictus, quod per inopiam miser factus esuriat et sitiat. Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut auceps quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus. Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est. Item Alienigena,