comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocet. Magnaꝵ autem carnium egyp¬
cii ẽẽ dicunt᷑. siue obturpitudinis
magnitudinẽ: siue obpeccatorum
deformitatem. Unde sc̃s carnium dr̃
paruularum. quȩ in eo decrescunt
cotidie. & ꝑuirtutes attenuant᷑: ita
ut nequaqͣm caro appelletur s sp̃s.
& loquat᷑ in psalmo. Sitiuit amina
adte deus quam multiplicit᷑ tͥ caro
mea: siue ut quedam habent exem¬
plaria. quomͦ consumpta ẽ caro mea.
interra deserta & inuia & in aquo¬
sa. sic in scõ apparuit᷑. Quam obrẽ
& corithyus fornicator traditur
in interitum carnis: ut sp̃s saluus
fiat. De hac carne scriptũ ẽ. Om̃is
caro feniun: & omnis gła euis quasi
flos feni. Aruit fenum. & flos decidit:
uerbum autẽ dñi manet in ȩt̾num.
Dequa & apłs loquebat᷑. Caro & sangͥs
genesi loquitur ds. Non ꝑmanebit
sp̃s meus in hominib istis: quia ca¬
ro sunt. Et ad credentes dicitur. Qͥ
incarne sunt.deo placere non pos¬

Expanded text:
provocet. Magnarum autem carnium Aegypprovocet. Magnarum autem carnium Aegyptii esse dicuntur, sive ob turpitudinis magnitudinem, sive ob peccatorum deformitatem. Unde sanctus, carnium dicitur parvularum, quae in eo decrescunt quotidie, et per virtutes attenuantur: ita ut nequaquam caro appelletur, sed spiritus: et loquatur in psalmo: Sitivit anima mea ad te, Deus, quam multipliciter tibi caro mea : sive ut quaedam habent exemplaria quomodo consumpta est 168 caro mea: In terra deserta et invia et inaquosa: sic in sancto apparui tibi . Quamobrem et Corinthius fornicator traditur in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat. De hac carne scriptum est: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Aruit fenum, et flos ejus decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . De qua et Apostolus loquebatur: Caro et sGenesi loquitur Deus: « Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt . » Et ad credentes dicitur: « Qui in carne sunt Deo placere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
habitatores trȩ. Si eñi sc̃s dixit. ad¬
uena sum & ꝑegrinus sic̃ omnes
patres mei: quare non peccator ha¬
bitator terrȩ ẽẽ dicature E dificat
autem sibi lupanar qui tota frontis
libertate delinquit.iuxta illud qd̾
scriptum ẽ. peccator cum uenerit
inꝓfundum iniquitatis contẽnit:
& extruit altissimum locum in cunc¬
tis plateis. lata enĩ & spatiosa uia quȩ
ducit ad mortem: & in omĩ capite uiȩ
ȩdificat. ut nulla peccatoꝵ genrra de¬
relinquat: s imitans scortum prouer¬
bioꝵ. manifeste in placeis & in angulis
platearũ p̃tereuntes stultos iuuenes
ad suos inuitet amplexus: & polluat
decorem anune quẽ ꝓbeneficio adeo
conditore sortita ẽ: & omĩa itinera eiꝰ
plene sunt turpitudinis: cunctisq
cogitationib quȩ uiciorũ incentiua
suppediant aꝑit cor suũ: & crura di¬
uaricat. & fornicatur cum egyptiis
uicinis suis quoꝵ exempla sectatur.
ipsos quoq suꝑet inturpiddine: &
hȩc omnia facit ut deũ ad iracundiã

Expanded text:
habitatores terrae . Si enim sanctus dicit: Advena sum, et peregrinus sicut omnes patres mei : quare non peccator habitator terrae esse dicitur? Aedificat autem sibi lupanar, qui tota frontis libertate delinquit; juxta illud quod scriptum est: Peccator cum venerit in profundum iniquitatis, contemnit .  exstruit altissimum locum in cunctis plateis: Lata enim et spatiosa via est quae ducit ad mortem. Et in omni capite viae aedificat; ut nulla peccatorum genera derelinquat; sed imitans scortum Proverbiorum, manifeste in plateis et in angulis platearum, praetereuntes stultos juvenes ad suos invitet amplexus, et polluat decorem animae, quem pro beneficio a Deo conditore sortita est . Et omnia itinera ejus plena sunt turpitudinis, cunctisque cogitationibus quae vitiorum incentiva suppeditant, aperit cor suum, et crura divaricat, et fornicatur cum Aegyptiis vicinis suis, quorum exempla sectatur, ipsos quoque superet in turpitudine. Et haec omnia facit, ut Deum ad iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
comitatum. Et uiuite ꝑpenitentiã: qui
estis mortui ꝑpeccatum. Igit᷑ isrł quia
non reu̾tit᷑ ad pristinum statum: mor¬
tuus ẽẽ credendus ẽ. Et tu assume
planctum suꝑ principes isrł: & dices. Qua¬
re mater tua leena int̾ leones cubauit:
In medio leunculoꝵ enutriuit catulos
suos. & eduxit unũ deleunculis suis. &¬
leo factus ẽ. & didicit caꝑe predam. homi¬
nemq comedere. Et audierunt de eo g̃s.
& non absq uulnerib suis ceꝑunt eũ:
& ad duxerunt eum incathenis int̾ram
egypti. Quȩ cum uidisset qm̃ infirmata
ẽ. & periit expectatio eius. tulit unum
de leunculis suis: leonem constituit eũ.
Qui incedebat inter leones: & factus ẽ leo.
Didicit p̃dam caꝑe. & homines deuorare.
Didicit uiduas facere. & ciuitates eoꝵ in

Expanded text:
comitatum. Et vivite per poenitentiam qui comitatum. Et vivite per poenitentiam qui estis mortui per peccatum. Igitur Israel, quia non revertitur ad pristinum statum, mortuus esse credendus est. planctum super principes Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos? Et eduxit unum de leunculis suis? leo factus est; et didicit capere praedam, hominemque comedere. Et audierunt de eo gentes, et non absque vulneribus suis ceperunt eum, et adduxerunt eum in catenis in terram Aegypti. Quae cum vidisset quoniam infirmata est, et periit exspectatio ejus: tulit unum de leunculis suis, leonem constituit eum. Qui incedebat inter leones, et factus est leo: et didicit praedam capere, et homines devorare: Didicit viduas facere, et civitates e
Abbreviated transcription (Latin):
ut & isrł & gentiũ turba sua uitia de¬
relinquens. conu̾tat᷑ ad eum qui possit
sanare contritiones suas. Et facite
uerustatem litterȩ deserentes. uiuatis
in nouitate sp̃s. Cor nouum isrłis
ẽ cdere in eum quem prius negauerat.
Cor nouum gentium ẽ. idola derelinqͤre:
& mortuoꝵ cultura contempta credere
in eum qui ẽ ds uiuentium. Et qͣre
moriemun domus isrł: Melus ẽ
ut supra diximus exhortationem hanc
in qua scriptum ẽ. Conu̾timim & agite
penitentiam. suꝑ ꝑsona acciꝑe iudeoꝵ
quos non uult mori: & quib nunc lo¬
quit᷑. Quare moriemini domus isrłe
Qui habetis patres habraham. ysaac. &
uiuere miscđia: Quia nolo mortẽ
Nolo inquit uos mori. quos in salutem
genui. filios em̃ genui & exaltaur ipsi
autẽ spreuerunt me. Reu̾timini gͦ &
uiuite. Non dicit᷑ reu̾timini. nisi qui priꝰ¬
his cum dõ fuerant: & postea eiꝰ deseruere

Expanded text:
ut et Israel, et gentium turba, sua vitia deut et Israel, et gentium turba, sua vitia derelinquens, convertatur ad eum qui possit sanare contritiones suas. Et facite  novum. Ut vetustatem litterae deserentes, vivatis in novitate spiritus. Cor novum Israelis, est credere in eum quem prius negaverat. Cor novum gentium, est idola derelinquere, et mortuorum cultura contempta, credere in eum qui est Deus viventium. Et quare moriemini, domus Israel? Melius est, ut supra diximus, exhortationem hanc in qua scriptum est: Convertimini, et agite poenitentiam, super persona accipere Judaeorum, quos non vult mori, et quibus nunc loquitur: quare moriemini, domus Israel, qui habetis patres Abraham, Isaac et vivere misericordia? Quia nolo mortem Nolo, inquit, vos mori, quos in salutem genui. Filios enim genui, et exaltavi: ipsi autem spreverunt me . Revertimini ergo, et vivite. Non dicitur revertimini, nisi his qui prius cum Deo fuerant, et postea ejus deseruere
Abbreviated transcription (Latin):
Nũnquid uiȩ meȩ non sunt equȩ domꝰ
q hodie isrł blasphemat dm̃:cur po¬
płm suum reliquerit. & gentium as¬
sumpserit multitudinem. Quos
arguit dñs quod uiȩ eoꝵ prauȩ sint.
dñi autem iusta sententia. ut ꝑditis
colonis prioribus. alios inuineã suam
mittat agricolas: quod intelligentes
in euangłii parabola dixere iudei. ñ
erit istud. Iccirco unumquẽq iux¬
ta uias suas iudicabo domus isrł: ait
dñs ds. Siue de gentium multitu¬
dine. siue de isrł popło sinit qui iudi¬
unꝰquisq sua coronabit᷑ fide. & impie¬
tate atq infidelitate damnabit᷑. Con¬
uertimini & agite penitentiã ab oĩb
imquitatib ur̃is: & non erit uobis in
ruinam iniquitas. Proicite ãuob̾ om̃s
preuaricationes ur̃as in quib p̃uarica¬
ti estis. Proprie ad isrł sermo iste di
rigitur: ut agant penitentiam & relin¬
quant iniquitates. siue p̃uaricationes
suas. quib in dm̃ p̃uaricati sunt. Pot̃
autem & adutrumq popłm intelligi:

Expanded text:
domus que hodie Israel blasphemat Deum, cur populum suum reliquerit, et gentium assumpserit multitudinem. Quos arguit Dominus, quod viae eorum pravae sint, Domini autem justa sententia, ut perditis colonis prioribus, alios in vineam suam mittat agricolas. Quod intelligentes in Evangelii parabola, dixere Judaei: Non erit istud . Idcirco unumquemque juxta vias suas judicabo, domus Israel, ait Dominus Deus. Sive de gentium multitudine, sive de Israel populo sint qui judiunusquisque sua coronabitur fide, et impietate atque infidelitate damnabitur. « Convertimini et agite poenitentiam ab omnibus iniquitatibus vestris, et non erit vobis in ruinam iniquitas. Projicite a vobis omnes praevaricationes vestras in quibus praevaricati estis. » Proprie ad Israel iste sermo dirigitur, ut agant poenitentiam, et relinquant iniquitates sive praevaricationes suas, quibus in Deum praevaricati sunt. Potest autem et ad utrumque populum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
dare debemus. & nudũ oꝑire uestim̃to.
qnͣtomagis suum reddere: si tam̃ debi¬
toris indubitata pauꝑtas ẽ: Possumꝰ
quoq pignus reddere debitori. qnͣdo
ei cui dilectione comungimur. & qui
nob̃ debet mutuam caritatem. reddiinꝰ
pignus suũ: nichil debiti eiꝰ apud nos
ultra retinentes. Nonum possidet locũ.
& apłs loquit᷑. quod inter cęteros pec¬
catores ne uescendum quidem cum
huiꝰ cemodi sit: omnisq rapina mixta
uiolentiȩ ẽ. Nisi eñi uis fuerit illata:
rapina non ꝓficit.Est autem & sca ui¬
olentia. rapinaq optabilis. de qua¬
scribit & euangłm. a dieb ioħis bap¬
tiste regnum cęloꝵ uim patitur & ui¬
olenti diripiunt illud: dequa & iudas
fr̃ iacobi loquit᷑. Et alios quidem de
igne rapite alioꝵ uero qui iudicant᷑
miseremin. Econtͣrio adu̾sariȩ potes¬
tates. inꝑniciem eoꝵ quos rapiunt pre¬
dam raꝑe festinant. Quod significat
& iacob dicens. Bestia mala comedit eũ:

Expanded text:
dare debemus, et nudum operire vestimento: dare debemus, et nudum operire vestimento: quanto magis suum reddere, si tamen debitoris indubitata paupertas est? Possumus quoque pignus reddere debitori, quando ei, cui dilectione conjungimur, et qui nobis debet, mutuam charitatem reddimus pignus suum, nihil debiti ejus apud nos ultra retinentes. Nonum possidet locum: « et Apostolus loquitur, quod inter caeteros peccatores, ne vescendum quidem cum hujuscemodi sit. Omnisque rapina mixta violentiae est, nisi enim vis fuerit illata, rapina non proficit. Est autem et sancta violentia rapinaqscribit et Evangelium: A diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . De qua et Judas frater Jacobi loquitur: Et alios quidem de igne rapite: aliorum vero qui judicantur miseremini . Et e contrario adversariae potestates in perniciem eorum quos rapiunt, praedam rapere festinant. Quod significat et Jacob, dicens: Bestia mala comedit eum:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt inter maxima ponitur crimi¬
na: qui frĩs sui sp̃m contristauerit.
Sin autem tristicia alterius int̾ficit
contristantem: quid de iniquitate &
tyrannica mente dicendum ẽ. cui illud
conuenit. quid glat᷑ t̾ra & cums. ut ob¬
litus conditionis suȩ. quomͦ plenus
pituitis. felle. stercorib. & post paululũ
uermib exarandus. ponat iucȩlum
os suum & lingua eiꝰ ꝑtͣnseat usq ad
terram. & dicat cũ uͦ nabuchodonosor.
ascendam incelum. suꝑ sydera cȩli po¬
nam thronum meum. ero similis al¬
tissimo: Octauum ẽ pignus debitori
reddiderit. non omni debitori. alioqͥn
multis occasio recipiendorum pignoꝵ
fiet diuitiarũ materia: s ei debitori be
quo in lege scribit᷑ quod pauꝑ sit. & ꝓ¬
prium opposuerit uestimentũ. & ante
solis occasum oꝑimentum reciꝑe de¬
beat. ne cruciatus frigore clamet ad do¬
minũ qui ultor ẽ eiꝰ inuriȩ. Sin autẽ
iuxta ea quȩ secunt᷑ panem esurienti

Expanded text:
everunt, inter maxima ponitur crimieverunt, inter maxima ponitur crimina, qui fratris sui spiritum contristaverit. Si autem tristitia alterius interficit contristantem, quid de iniquitate et tyrannica mente dicendum est, cui illud convenit: Quid gloriatur terra et cinis ? ut oblitus conditionis suae quomodo plenus pituitis, felle, stercoribus, et post paululum vermibus exarandus, ponat in coelum os suum, et lingua ejus pertranseat usque terram, et dicat cum vero Nabuchodonosor: Ascendam in coelum, super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo . Octavum est: Pignus debitori reddiderit. Non omni debitori, alioquin multis occasio recipiendorum pignorum, fiet divitiarum materia: sed ei debitori, de quo in lege scribitur, quod pauper sit, et proprium opposuerit vestimentum, et ante solis occasum operimentum recipere debeat , 208 ne cruciatus frigore, clamet ad Dominum, qui ultor est ejus injuriae. Sin autem juxta ea quae sequuntur, panem e
Abbreviated transcription (Latin):
urbis ep̃m tͣnstulerit: cum eusebii qͦ¬
q cesariensis primum ꝓorigene librũ.
pamphili martyris uocabulo cõmu¬
tarit. ut facilius tali laudatore libros
impiissimos peryarco romanis con¬
ciliaret aurib. Sequitur in loco sep¬
timo. Et hominem non contristaue¬
rit. siue ut .lxx. tͣnstulerunt. non op¬
presserit ꝑpotentiam: quo uicio atq
peccato nescio quis alienus sit. Et e¬
gyptii enĩ opprimebant hebreos per
potentiam. Unde & abacuch querit᷑.
quare impius opprimat iustũ. Atq
utinam de solis his diceret᷑ qui foris
sunt: & non de his qui intus.Solent
eñi & pͥncipes eccłaꝵ oppͥmere plebem
ꝑsuꝑbiam: de quib scriptum ẽ. Prm¬
cipem te constituerunt ne eleueris:. s
esto inter eos quasi unus exipsis. Et
nem non contristauerit: apłi congru¬
it testimonio. Nolite contristare sp̃m
scm̃ qui habitat inuobis. Et in euangło
qͦd iuxta hebreos natarei legere consu¬

Expanded text:
urbis episcopum transtulerit: cum Eusebii quurbis episcopum transtulerit: cum Eusebii quoque Caesariensis primum pro Origene librum, Pamphili martyris vocabulo commutarit, ut facilius tali laudatore libros impiissimos περὶ ἀρχῶν Romanis conciliaret auribus. Sequitur in loco septimo: Et hominem non contristaverit, sive, ut LXX transtulerunt, non oppresserit per potentiam. Quo vitio atque peccato nescio quis alienus sit. Et Aegyptii enim opprimebant Hebraeos per potentiam. Unde et Abacuc queritur, quare impius opprimat justum . Atque utinam de solis his diceretur qui foris sunt, et non de his qui intus. Solent enim et principes Ecclesiarum opprimere plebem per superbiam. De quibus scriptum est: Principem te constituerunt, ne eleveris: esto inter eos quasi unus ex ipsis . Enem non contristaverit, Apostolico congruit testimonio: Nolite contristare Spiritum sanctum, qui habitat in vobis . Et in Evangelio quod juxta Hebraeos Nazaraei legere consu
Abbreviated transcription (Latin):
rib s insiuis quoq quib uidentur
lege coniungi. scriptura dicente cres¬
cite & multiplicamini & replete t̾rã.
certa concubitꝰ norint temꝑa. qndo
coeundum. qͣndo abuxoribus absti¬
nendum sit: quod quidem & apłs¬
p̃cipit. & eccłastes sonat. Tempus am-¬
plexandi: & tempus longe fier a com¬
plexib. Caueat gͦ & uxor ne forte uiẽ¬
ta desiderio coeundi celet uirum: &
maritus ne uim faciat uxori putans
omni tempore subiectam sibi ẽẽ debe¬
re coniugii uoluptatẽ. Unde & pau¬
lus. ut nouerit inquit unusquisq
possidere uas suũ inscĩtate & pudici¬
tia. Pulchre insẏxti pytagorici sen¬
tentiolis dicit᷑. Adulter ẽ uxoris pro¬
priȩ amator ardentior. Quem librũ
quidam inlatinam linguam tnͣsfe¬
rens martyris sixti nomine uoluit
illustrare.: non considerans intoto uo¬
lumine quod induas partes frustra
reticeri. Nec mirum si gentilem phy¬
losophum in martyrem & romauȩ

Expanded text:
ribus, sed in suis quoque, quibus videntur ribus, sed in suis quoque, quibus videntur lege conjungi Scriptura dicente: Crescite et multiplicamini, et replete terram , certa concubitus norint tempora, quando coeundum, quando ab uxoribus abstinendum sit. Quod quidem et Apostolus et Ecclesiastes sonant: Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus . Caveat ergo et uxor, ne forte victa desiderio coeundi illiciat virum, et maritus, ne vim faciat uxori, putans omni tempore subjectam sibi esse debere conjugii voluptatem. Unde et Paulus: Ut noverit, inquit, unusquisque possidere vas suum in sanctitate et pudicitia . Pulchre in Xysti Pythagorici sententiolis dicitur: Adulter est uxoris propriae, amator ardentior. Quem librum quidam in Latinam linguam 207 transferens, martyris Xisti nomine voluit illustrare: non considerans in toto volumine, quod in duas partes frustra reticeri. Nec mirum, si gentilem philosophum in martyrem et Romanae
Abbreviated transcription (Latin):
Proximus gͦ omnis homo hominis ac¬
cipiendus. iuxta parabolam euangłii
quȩ a saluatore ꝓponitur suiꝰdam ho¬
minis qui ierichum descendens ala
tronibus uulneratus ẽ. qͣnͣdo int̾rogat
cens illum eẽ ꝑximum qui benefece¬
rit. Potest uixta misticos intellectus
uxor intelligi scĩ uiri sapientia. dicen¬
te salomone ama illam & amplexa¬
bit᷑ te. dilige illam & custodiet te.
quam contaminare desiderat qui
alioꝵ benedicta rep̃hendit. & facibus
accensus inuidiȩ sc̃a uiolat. casta cor¬
rumpit.pura contaminat. Sextum
ẽ.& ad mulierem siue uxorem mens¬
truatã. ñ accesserit. Per singulos
menses grauia atq torpentia mulie¬
rum corporaimmundi sanguinis ef¬
fusione releuant᷑: quo tempore siuir
coierit cum muliere dicunt᷑ concepti
fȩtus uicium seminis trahere: ita ut
lepsi & elephantiaci. exhac conceptio
nies corrupta degeneret. Precipitur
gͦ uiris. ut ñ solum in alienis mulie¬

Expanded text:
Proximus ergo omnis homo hominis acProximus ergo omnis homo hominis accipiendus, juxta parabolam Evangelii, quae a Salvatore proponitur, cujusdam hominis qui tronibus vulneratus est. Quando interrogat cens illum esse proximum, qui bene fecerit. Potest juxta mysticos intellectus uxor intelligi sancti viri, sapientia, dicente Salomone: Ama illam, et amplexabitur te: dilige illam, et custodiet te . Quam contaminare desiderat, qui aliorum benedicta reprehendit, et facibus accensus invidiae, sancta violat, casta corrumpit, pura contaminat. Sextum est: Et ad mulierem, sive uxorem menstruatam non accesserit. Per singulos menses, gravia atque torpentia mulierum corpora, immundi sanguinis effusione relevantur. Quo tempore si vir coierit cum muliere, dicuntur concepti foetus vitium seminis trahere: ita ut leprosi et elephantiaci ex hac conceptionnies corrupta degeneret. Praecipitur ergo viris, ut non solum in alienis mulie
Abbreviated transcription (Latin):
& fortiora non te scruteris. om̃s hereti¬
cos arguit inmontib comedere suꝑbiȩ.
& eccliasticam despicere simplicitatem:
& nescire de sescriptum. Ds suꝑbis
resistit: humilib autẽ dat gr̃am. Qrͣto
loco ponit᷑. & oclos suos non leuauerit
ones.lxx. tͣnͣstulerunt. Idola autem
id ẽ simulachra quȩ de suo corde fixert.
om̃s heretici faciunt: ad quȩ leuant
cordis oculos. qui falsitatem eoꝵ atq
mendatium putauerint ueritatem.
Domus autem isrł simulachra dicunt᷑.
quȩ repꝑiunt᷑ in ȩccla. & ꝑ occasionem
falsi nominis scientiȩ simplices quos¬
q seducunt: ut philosophoꝵ dognia¬
ta introducant indomum isrł. eoꝵ
scilicet qui dm̃ mente conspiciunt.
Quinto loco ponit᷑. & uxorem ꝓrimi
ꝓhibet: s ex eo quod additur ꝓximi
sui. nͥ omnis homo ꝑximus intelliga¬
tur uidet᷑ eẽ p̃ceptum ut ab amicoꝵ
nos abstineamus urorib. inimicoꝵ uͦ
& ignotoꝵ comuges libere polluamꝰ.

Expanded text:
et fortiora te, ne scruteris , » omnes haeretiet fortiora te, ne scruteris , » omnes haereticos arguit in montibus comedere superbis, et ecclesiasticam despicere simplicitatem, et nescire de se scriptum: « Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . » Quarto loco ponitur: « Et oculos suos non levaverit ones transtulerunt. Idola autem, id est, simulacra quae de suo corde finxerunt, omnes haeretici faciunt, ad quae levant cordis oculos, qui falsitatem eorum atque mendacium putaverint veritatem. Domus autem Israel simulacra dicuntur, quae reperiuntur in Ecclfalsi nominis scientiae, simplices quosque seducunt, ut philosophorum dogmata introducant in domum Israel, eorum scilicet, qui Deum mente conspiciunt. Quinto loco ponitur: « Et uxorem proximi ohibet; sed ex eo quod additur, proximi sui, nisi omnis homo proximus intelligatur, videtur esse praeceptum, ut ab amicorum nos abstineamus 206 uxoribus; inimicorum vero, et ignotorum conjuges libere polluamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tigabiles uiȩ illuis: & moratione com¬
memoret. qm̃ iudicia tua iocunda.
Post iudiciũ sequit᷑ iusticia: qͣm qui
habuerit.xp̃m liquido possidebit. qͥ
dicio: s de sua sciat in alioꝵ iudicio ius¬
ticia iudicandum. Terciũ ẽ nimontib
non comederit: quod iudei estimant
adidolatrie ꝑtinere peccatum. Crebro
enim legunus in regum & paralipome¬
non libris. ueruntam̃ ab excelsis ñ reces¬
incensum insublimib. hoc scriptura
significante. quod inmontib lucisq
hostias ydolis immolauerint. & thura
succenderint. Nos autem dicimꝰ come¬
dere eum inmontib qui dicit cum
huic sumilis publicano. Ieiunobis in
sabbato. decimas do om̃is sustantiȩ meȩ:
& cȩtera. Econtrario publicanꝰ audiens
eum qui dixerat. discite ame quia man¬
suetus sum & humilis corde. ꝑcutiebat
pectus manu. hoc ẽ pessimarum cogi¬
tationum thesaurum: & ocłos adcelũ
non audebat extollere. S & illuil
quod alibi dicit᷑. maiora ce non requiras.

Expanded text:
oratione commemoret, « quoniam judicia tua jucunda. » Post judicium sequitur justitia; quam qui habuerit, Christum liquido possidebit, quidicio, sed de sua sciat in aliorum judicio justitia judicandum. Tertium est, in montibus non comedere, quod Judaei aestimant ad idololatriae pertinere peccatum: crebro enim legimus in Regum et Paralipomenon libris, « verumtamen ab excelsis non recesis et adolebat incensum in sublimibus . » Hoc Scriptura significante, quod in montibus lucisque idolis hostias immolarint, et thura succenderint. Nos autem dicemus comedere eum in montibus, qui dicit cum huic similis publicano, jejuno bis in sabbato, decimas do omnis substantiae meae, » etc. E contrario publicanus audiens eum qui dixerat: « Discite a me, quia mansuetus sum et humilis corde ; » percutiebat pectus suum manu, hoc est, pessimarum cogitationum thesaurum: « Et oculos ad coelum non audebat extollere. » Sed et illud quod alibi dicitur: « Majora te non requiras,
Abbreviated transcription (Latin):
pactum eiꝰ & seruet illud. Qui rece¬
dens ab eo misit nuncios ad egy ptũ.
ut daret sibi equos & populum
multum. Numqͥd ꝓsꝑabitur uel con¬
sequent᷑ salutem qui fecit hȩc. & qͥ¬
dissoluit pactum nũqͥd effugiet :
Uiuo ego dic̃ dĩs deus: qm in loco
regis qui constituit eum regem.
cuiꝰ fecit irritum iuramentum. &
soluit pactum quod habebat cum
eo. in medio babilonis moriet᷑. Et ñ
inexercitu grandi neq inpopulo
multo faciet contra eum pharao p̃li¬

Expanded text:
pactum ejus et servet illud. Qui recedens ab eo misit nuntios ad Aegyptum, ut daret sibi equos et populum multum. Numquid prosperabitur vel consequetur salutem, qui fecit haec? Et qui solvit pactum numquid effugiet? vivo ego dicit Dominus Deus quoniam in loco regis qui constituit eum regem cuius fecit irritum iuramentum et solvit pactum quod habebat cum eo in medio Babylonis morietur et non in exercitu grandi neque in populo multo faciet contra eum Pharao p
Abbreviated transcription (Latin):
nicet. uiuo ego dic̃ dñs & parabola
uel ꝓu̾bium.: supͣ plenius dixmus. Qͤ
nequaqmͣ dicit᷑ inisrł: s in his qui dĩ
noticiam non habent. nec possunt ꝑ¬
spicere ueritatem. Om̃s inquit animȩ
meȩ sunt iuxta creaturam non iuxta
meritum: ut moyses appellatur. ħo
dei. de quo scriptum ẽ. oratio moy si
hominis dĩ. Et helias qui adquinqͣ¬
ginta militum pͥncipem loquebat᷑.¬
Et si homo di egosum: descendat ignis
suꝑte & suꝑ qͥnqͣginta uiros. Homo
uero peccati & filius iniquitatis non
uocat᷑ homo dĩ. sic̃ seruus & famulus
dĩ hi appellant᷑ de quibꝰ dici ñ potest.
Om̃is qui facit peccatum seruus ẽ pecca¬
ti. Et iterum. A quo quis uincitur eiꝰ
& seruus ẽ. Sic̃ peccata filioꝵ non no¬
cent patrib: sic peccata patrum ad fi
ne substantiȩ: s ex eiꝰ consortio qui dic
ego sum uita. & alibi loquit᷑. om̃is qͥ
uiuit & credit in me non morietur

Expanded text:
rabola vel proverbium, supra plenius diximus, quae nequaquam dicetur in Israel sed in his, qui Dei notitiam non habent, nec possunt perspicere veritatem. « Omnes, inquit, animae meae sunt, » juxta creaturam, non juxta meritum. Ut Moyses appellatur homo Dei, de quo scriptum est: « Oratio Moysi hominis Dei. » Et Elias, qui ad quinquaginta militum pEt si homo Dei, ego sum, descendat ignisnquaginta viros . » Homo vero peccati, et filius iniquitatis, non vocatur homo Dei; sicut servus et famulus Dei hi appellantur, de quibus dici non potest: « Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . » Et iterum: « A quo enim quis vincitur, ejus et servus est . » Sicut peccata filiorum non nocent patribus, sic peccata patrum non rene substantiae, sed ex ejus consortio qui dicit: « Ego sum vita . » Et alibi loquitur: « Omnis qui vivit et credit in me
Abbreviated transcription (Latin):
nes eiꝰ & palinites siccabunt᷑ : & non
inquit inbrachio grandi: neq in po¬
pulo multo. Fugiens eñi sedechias
& regis egyptii auxilio destitutus.
aducib nabuchodonosor indesertis
iericuntinis conp̃hensus ẽ. & cuncti
eiꝰ socii huc illucq disꝑsi: sic̃ in uolu

Expanded text:
nes ejus et palmites siccabuntur? » « Et non, nes ejus et palmites siccabuntur? » « Et non, inquit, in brachio grandi, neque in populo multo. » Fugiens enim Sedecias et regis Aegyptii auxilio destitutus, a ducibus Nabuchodonosor in desertis Hiericuntis comprehensus est, et cuncti ejus socii huc illucque dispersi sunt. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
gerit eam uentus urens arescet: ac
siccabit᷑ ariditate: cum gleba germi¬
nis sui arescet. Aquila scda id ẽ
altera. & ipsa magna. plena plumis
multoꝵ unguium: ꝓpt̾ rapacitatem
& uastationem gentium plurimaꝵ.
rex ȩgypti ẽ pharao. Et ecce uinea ista
subaudit᷑ rex sedechias qui a nabucho¬
donosor mierłm fuerat constitutus.
cepit inquit mittere ꝓpagines suas
adeam. idẽ ad regem egyptiorum le¬
gatos dirigere: & ab eo contra regem
cui subditus erat auxilium postula¬
re. hoc ẽ enĩ quod scriptura nc̃ dicit.
ut irrigaret eam deareolis germinis
sui. quȩ interra bona anabuchodo¬
nosor plantata erat: ut faceret fron¬
des & afferret fructum. & cresceret
in uineam latiorem. Propt̾ea iubetur
ꝓpħȩ ut loquat᷑ ad uineam quȩ ana¬
buchodonosor plantata fuerat: & ra¬
mos suos adaquilam egyptiam mui¬
serat. Nunqͥd ꝓsꝑabit᷑ quia hoc face̾
conata ẽ. & non statim omnes ꝓpagi¬

Expanded text:
gerit eam ventus urens, arescet, ac gerit eam ventus urens, arescet, ac siccabitur ariditate: cum gleba germinis sui arescet? Aquila secunda, id est, altera, et ipsa magna, plena plumis, multorum unguium, propter rapacitatem, et vastationem gentium plurimarum, rex Aegypti est Pharao. Et ecce vinea ista subauditur rex Sedecias, qui a Nabuchodonosor in Jerusalem fuerat constitutus, coepit, inquit, mittere propagines suas ad eam, id est, ad regem Aegyptiorum, legatos dirigere, et ab eo contra regem, cui subditus erat, auxilium postulare. Hoc est enim quod Scriptura nunc dicit, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. Quae in terra bona a Nabuchodonosor plantata erat, ut faceret frondes, et afferret fructum, et cresceret in vineam latiorem: propterea jubetur prophetae, ut loquatur ad vineam, quae a Nabuchodonosor plantata fuerat, et ramos suos ad aquilam Aegyptiam miserat: numquid propserabitur quia hoc facere conata est,
Abbreviated transcription (Latin):
distringet: & siccabunt᷑ omnes palmi¬
tes germinis eiꝰ & arescete Et non in
brachio grandi neq inpopłis multis:
ut euelleret eam radicitus. Ecce plan¬
tata ẽ. Ergone ꝓsꝑabit᷑: Nonne cum
tetigerit eam uentus urens siccabit᷑
& mareis germins sui arescet:L.xx.
Et facta ẽ aquila altera grandis. mag¬
narũ alarum plurimis unguibus:
& ecce uinea hȩc implicata erat ad
eam. & radices eiꝰ adillam. & ramos
suos extendit adillam. ut irrigaret
eam cum gleba plantationis sue. In
campo bono suꝑ a quam multa ipsa
impanguata ẽ ut faceret germina &
afferret fructum: & eẽt inuineam
grandem. Propt̾ea dic. Hec diẽ ado¬
nay dñs. Sidiriget᷑: Nonne radices
teneritudims eiꝰ. & fructus illiꝰ com¬
putrescent: & arescent omnia quȩ
ex ea orta sunt: Et non inbrachio mag¬
no. neq inpopulo multo: ut euellat
eam aradicibus suis. Et ecceimpinguat᷑.
Numqͥd diriget᷑: Nonne statim ut teti¬

Expanded text:
distringet, et siccabit omnes palmidistringet, et siccabit omnes palmites germinis ejus, et arescet, et non in brachio grandi neque in populis multis ut evelleret eam radicitus? Ecce plantata est, ergone prosperabitur? Nonne cum tetigerit eam ventus urens, siccabitur, et in areis germinis sui arescet? LXX: Et facta est aquila altera grandis magnarum alarum, plurimis unguibus: et ecce vinea haec implicata erat ad eam, et radices ejus ad illam, et ramos suos extendit ad illam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis suae. In campo bono, super aquam multam ipsa impinguata est: ut faceret germina et afferret fructum, et esset in vineam grandem. Propterea dic: Haec dicit Adonai Dominus: Si dirigetur? Nonne radices teneritudinis ejus, et fructus illius computrescent, et arescent omnia quae ex ea orta sunt? Et non in brachio 192 magno, neque in populo multo, ut evellat eam a radicibus suis: et ecce impinguatur. Numquid dirigetur? Nonne statim ut teti
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾eẽt quidem popłis iudeorum.
s respiceret adbabilonii iubentis im¬
ꝑium: hoc ẽ eñi quod scͥptura dic̃.
humili statura respicientib ramis
enuis ad eam subaudit᷑. aquilam. Qͦ
aꝑtius u̾tere.lxx.Ortumq ẽ quod
plantatum fuerat. & factum ẽ inui¬
neam infirmam & paruulam. ut
tantum apparerent rami eiꝰ ut ui¬
deret᷑ quidem habere regnum. s
ipsum regnum eiꝰ humile atq in¬
firmum babilonii principis rege¬
ret᷑ arbitrio. hoc interun de p̃senti
capitulo: cui subnectamus & rełqͣ.
Et facta ẽ aquila altera gͣnͣdis
magnis alis multisq plumis:
& ecce uinea ista quasi mittens
radices suas adeam palmites
suos extendit ad illam. ut irrigaret
eam de areolis germinis sui. Int̾ra
bona suꝑ aquas multas. planta¬
uit eam. ut faciat frondes e portet
fructum: & sit inuineam graudem.
Dic. Hec dicit dñs ds. Ergone ꝓsꝑabit᷑:
Nonne radices eiꝰ euellet. & fructum eiꝰ

Expanded text:
ut praeesset quidem populis Judaeorum, ut praeesset quidem populis Judaeorum, sed respiceret ad Babylonii jubentis imperium. Hoc est enim quod Scriptura dicit, « humili statura, respicientibus ramis ejus ad eam, » subauditur aquilam. Quod apertius vertere LXX: « Ortumque est quod plantatum fuerat. Et factum est in vineam infirmam, et parvulam, ut tantum apparerent rami ejus. » Ut videretur quidem habere regnum, sed ipsum regnum ejus humile atque infirmum Babylonii principis regeretur arbitrio. Hoc interim de praesenti capitulo cui subnectamus et reliqua. « Et facta est aquila altera grandis magnis alis multisque plumis. Et ecce vinea ista, quasi mittens radices suas ad eam, palmites suos extendit ad illam, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. In terra bona super aquas multas plantavit eam, ut faciat frondes et portet fructum, et sit in vineam grandem. Dic: Haec dicit Dominus Deus. Ergone prosperabitur? Nonne radices ejus evellet et fructum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ scͥptura dic̃ ad libanum. deqͦ loqͥt᷑
zacharias. Aꝑi libane portas tuas: &
comedat ignis cedros tuas. Ulula abi¬
es quia cecidit cedrus: qm̃ magnifici
uasticati sunt. Et crebro templum
quod erat inclitum atq sublime. in
scripturis scĩs libanus appellaturr.
Tulitq medullam cedri. & sũmitatẽ
frondium eiꝰ auellit. & tnͣsportaure
eam int̾ram chanaan: inurbe negoci
atoꝵ posuit illam. Pro negociatorum
siue negociationis: muratam . lxx. tnͣs¬
tulerunt. Indicat autem iechoniam
regem iuda. quem cepit nabuchodo¬
nosor cum matre sua & pͥncipib po¬
stirpe regia mathaniam patruum
iechoniȩ. cuiꝰ u̾tit nomen. & uocauit
eum sedechiam. & posuit regem in
ierłm multisq p̃fec̃ popłis: & tamen
insuꝑficie posuit illum. nec potesta¬
tem eiꝰ alta imꝑii radice firmauit: s
posuit eum ut respiceretur & sub
potestate eẽt babilonia. siue humili
statura respicientib ramis eiꝰ ad eã:

Expanded text:
nunc Scriptura dicit, « ad Libanum, » de quo loquitur nunc Scriptura dicit, « ad Libanum, » de quo loquitur Zacharias: « Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignis cedros tuos: ulula, abies, quia cecidit cedrus, quoniam magnifici vastati sunt. » Et crebro templum quod erat inclytum, atque sublime in Scripturis sanctis Libanus appellatur . « Tulitque medullam cedri et summitatem frondium ejus evellit. Et transportavit eam in terram Chana Pro negotiatoribus sive negotiationibus muratam transtulerunt LXX. Indicat autem Jechoniam regem Juda, quem cepit Nabuchodonosor cum matre sua et principibus postirpe regia, Mathaniam patruum Jechoniae, cujus vertit nomen, et vocavit eum Sedeciam, et posuit regem in Jerusalem, multisque praefecit populis, et tamen in superficie posuit illum, nec potestatem ejus alta imperii radice firmavit, sed posuit eum ut respiceretur et sub potestate esset Babylonia, sive humili statura, respicientibus ramis ejus ad eam:
Abbreviated transcription (Latin):
suos. Quando ꝓpħȩ dicit᷑. ꝓpone
enignia. narra parabolam. siue ut
.lxx. tnͣstulerunt. narra narrationẽ.
& dic parabolam: ostendit obscurũ
ẽẽ quod dicit᷑. Nulli enim dubium.
& enignia & parabolam aliud p̃fer¬
re in u̾bis: aliud tenere insensibꝰ. Et
saluator enim adpopłm loquebat᷑
inparabolis: quas secreto apłis disse¬
rebat. G engnia & parabolam. ita
debenus intelligere quasi enigina
& parabolam. Duȩ autẽ inp̃senti iere¬
chielis ꝓpħia aquilȩ ꝓponint᷑: de
pͥma nc̃ dicendum ẽ de altera inconse¬
q̃ntib disseremꝰ. Et interim simplicẽ
carpainꝰ historiam. Aquila gnͣdis mag¬
narum alarum. longo membrorum
ductu. plena plumis & uarietate. siue
chodonosor rex chaldeoꝵ ẽ. de quo &
osee loquit᷑. quasi aquila suꝑ domũ
dĩ. Iste multis imꝑans nationib. et
innumerabili uallatus exercitu. ue¬
nit suꝑ domum dĩ. haud dubium
quin templum significet: siue ut

Expanded text:
suos. Quando prophetae dicitur: Propone suos. Quando prophetae dicitur: Propone aenigma, narra parabolam, sive ut LXX transtulerunt: narra narrationem, et dic parabolam, ostenditur obscurum esse quod dicitur. Nulli enim dubium, aenigma, et parabolam aliud proferre in verbis, aliud tenere in sensibus. Et Salvator enim ad populum loquebatur in parabolis, quas secreto apostolis disserebat. Ergo aenigma, et parabolam ita debemus intelligere, quasi aenigma, et parabolam Duae autem in praesenti Ezechielis prophetia Aquilae proponuntur. De prima nunc dicendum est: de altera in consequentibus disseremus. Et interim simplicem carpamus historiam. Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et varietate, sive chodonosor rex Chaldaeorum est. De quo et Osee loquitur: « Quasi aquila super domum Dei . » Iste multis imperans nationibus et innumerabili vallatus exercitu venit super domum Dei: haud dubium quin templum significet, sive ut
Abbreviated transcription (Latin):
tulit desemine t̾re. & posuit illud in
t̃ra ꝓsemine. ut firmaret radicem suꝑ
aquas multas: insuꝑficie posuit illud.
Cumq germinasset creuit inuineã
latiorem. humili statura respicientib
ramis eiꝰ ad eã. & radices eiꝰ sub illa erant.
Facta ẽ gͦ uinea. & fructificauit in pal¬
mites: & emisit ꝓpagines.Lxx. Et
factus ẽ sermo dm̃ ad me dicens. fili
hominis narra narrationẽ & dic ꝑa¬
bolam ad domum israł: & dices. Hȩc
dicit adonay dñs.Aquila magna
magnaꝵ alarum. longo ductu. plena
unguium. que habet ductum intnͣdi
in libanum. & tulit electa cedri. sũmi¬
tates tenentudinis eiꝰ auellit & attulit
eas int̾ram chanaan. inciuitate mu¬
rata posuit illud. Et tulit desemine
t̃rȩ. & dedit illud incampo plantatio¬
nem suꝑ aquas multas: ut respiceret᷑
posuit illud. Ortumq ẽ & factum in
uineam infirmam & paruulam mag¬
nitudine. ut tantum apparerent᷑
rami eiꝰ sub ea: & radices illius subt̃
illam erant. Et facta ẽ inuineam.

Expanded text:
osuit illud in terra pro semine ut firmaret radices super aquas multas, in superficie posuit illud. Cumque germinasset, crevit in vineam latiorem humili statura: respicientibus ramis ejus ad eam et radices ejus sub illa erant. Facta est ergo vinea, et fructificavit in palmites, et emisit propagines. LXX: Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, narra narrationem, et dic parabolam ad domum Israel, et dices: Haec dicit Adonai Dominus: Aquila magna magnarum alarum, longo ductu plena unguium quae habet ductum intrandi in Libanum, et tulit electa cedri. Summitates teneritudinis avellit, et attulit eas in terra Chanaam. In civitate murata posuit illud, et tulit de semine terrae, et dedit illud in campo plantationem super aquas multas: ut respiceretur, posuit illud: ortumque est, et factum in vineam infirmam et parvulam magnitudine, ut tantum apparerent 190 rami ejus sub ea, et radices illius subter illam erant. Et facta est in vineam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutus sum eccłam di: & non sit tibi
ultra aꝑire os p̃confusione tua. Sc̃oꝵ
uatoris. qui aꝑiens os suũ docebat eos
dicens. & inpsalmo. aꝑiam inquit in
parabolis os meum: peccatori autem
dicit᷑. peccasti quiesce. & ut quid tu as¬
sunis testamentum meum ꝑ os tuũ.
& non ẽ pulchra laudatio inore pecca
gelii sempicernum. pꝰ quam placatus
fuerit nobis dñs in omnib quȩ feci¬
mus. memoriam p̃teriti nos habere
peccati. & semꝑ os claudere: quia ñ ex
oꝑib nr̃is s exdĩ gr̃a saluati sumus.

Expanded text:
persecutus sum Ecclesiam Dei . Et non sit tibi persecutus sum Ecclesiam Dei . Et non sit tibi ultra aperire os prae confusione tua. Sanctovatoris, qui aperiens os suum, docebat eos , dicens et in psalmo: Aperiam, inquit, in parabdicitur: « Peccasti, quiesce . » Et: « Ut quid tu assumis testamentum meum per os tuum . » Et: « Non est pulchra laudatio in ore peccagelii sempiternum, postquam placatus fuerit nobis Dominus, in omnibus, quae fecimus memoriam praeteriti nos habere peccati et semper os claudere, quia non ex operibus nostris, sed ex Dei gratia salvati sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
recordens & confundaris. & non sit tibi
ultra aꝑire os afacie ignominȩ cuȩ.
cum ꝓpitiꝰ fuero tͥ iurta omĩa quȩ fe¬
cisti dic̃ dñs ds. Ideo dixi tͥ scelus
tutũ & ignominiam tuã tu porta siue
portasti. aut portatura es. ut recipias
quod mereris: quia despexisti iuram̃¬
tum meum. & irritum fecisti pactum
meum. Cum autem fuerit expletũ
ego occidam & ego uuificabo. ego ꝑcu¬
tiam & ego sanabo. tc̃ recordabor pac¬
ti mei. quod olim teum habui. & sus¬
citabo tͥ pactum nequaqͣm legis qͦd
p̃teriit. sed pactum euangelii sempi¬
ternum: ut cum recordata fueris uiaꝵ
tuax. & receꝑis sorores tuas maiores uł
minores. samariam & sodomã eaꝵq
socias. tribuam tͥ eas infilias siue in ꝓ¬
bationem. oportet eĩ & hereses ẽẽ. ut
probati quiq manifesti fiant. ñ extuo
ineoꝵ. & consundaris & dicas iuxta apłm.
qui non sum dignus uocari apłs. quia

Expanded text:
recorderis, et confundaris, et non sit tibi recorderis, et confundaris, et non sit tibi ultra aperire os a facie ignominiae tuae, cum propitius fuero tibi juxta omnia quae fecisti, dicit Dominus Deus. Ideo tibi dixi: scelus tuum et ignominiam tuam tu porta, sive portasti, aut portatura es; ut recipias quod mereris: quia despexisti juramentum meum, et irritum fecisti pactum meum. Cum autem fuerit expletum, ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo : tunc recordabor pacti mei, quod olim tecum habui. Et suscitabo tibi pactum, nequaquam Legis quod praeteriit, sed pactum Evangelii sempiternum: ut cum recordata fueris viarum tuarum, et receperis sorores tuas majores, vel minores Samariam et Sodomam earumque socias, tribuam tibi eas in filias, sive in probationem  oportet enim et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant , non ex tuomeorum, et confundaris, et dicas juxta Apostolum: Qui non sum dignus vocari Apostolus: quia
Abbreviated transcription (Latin):
irritum faceres pactum. & recordabor
ego pacti mei tecum indiebus ado¬
lescentiȩ tuȩ. & suscitabo tͥ pactum
sempit̾num. & recordaberis uiarum
tuaꝵ & confunderis. cum receꝑis so¬
iores tuas te maiores cum minorib
tuis. & dabo eas tͥ iufilias. s non ex
pacto tuo. Et suscitabo ego pactum
meum tecum. & scies quia ego diis:
ut recorderis & confundaris. & non
sit tͥ ultra aꝑire os p̃confusione tua.
cum placatus fuero tͥ in omnib quȩ
fecisti ait dũs ds. Lxͦx. Hec dic̃ ado¬
nay dñs. Et faciam in te sic̃ fecisti. sic̃
despexisti hec ut p̃terires testamentũ
meum. & recordabor ego testamenti
mei quod feci tecum indiebus adoles¬
centie tuȩ. & suscitabo tͥ testamentũ
sempiternũ. & recordaberis uiȩ tuȩ. &
despiciẽris cum receꝑis sorores tuas te
maiores cum iuniorib tuis. & dabo
eas tͥ inꝓbationẽ. & non ex testam̃to
tuo. Et suscitabo ego testamentũ meũ
tecum. & cognosces quia ego dñs: ire

Expanded text:
irritum faceres pactum. Et recordabor irritum faceres pactum. Et recordabor ego pacti mei tecum in diebus adolescentiae tuae et suscitabo tibi pactum sempiternum et recordaberis viarum tuarum et confunderis cum receperis sorores tuas te maiores cum minoribus tuis et dabo eas tibi in filias sed non ex pacto tuo et suscitabo ego pactum meum tecum et scies quia ego Dominus ut recorderis et confundaris et non sit tibi ultra aperire os prae confuscum placatus fuero tibi in omnibus quae fecisti, ait Dominus Deus. LXX: Haec dicit Adonai Dominus: Et faciam in te sicut fecisti, sicut despexisti haec, ut praeterires testamentum meum. Et recordabor ego testamenti mei, quod feci tecum in diebus adolescentiae tuae, et suscitabo tibi testamentum sempiternum, et recordaberis viae tuae, et despicieris cum receperis sorores tuas te majores cum junioribus tuis, et dabo eas tibi in probationem, et non ex testamento tuo, et suscitabo ego testamentum meum tecum, et cognosces quia ego Dominus: ut
Abbreviated transcription (Latin):
res & ꝓhiberes pedem tuum. nunc autẽ
reuelata ẽ ignomima tua. di ausculta
sententiam. uł porta iuxta .lxx. uł por¬
tasti uixta aquilam & theodotionem.
uł portatura es iuxta syminachum
scelus & ignominiam tuam: ut pꝰqm
penas ꝓsacrilegio sustinueris. ueniam
non expacto tuo. s ex mea clementia
consequaris. Siria hebreo sermone dr̃
aram. quȩ int̾pretat᷑ subluitas: & iux¬
ta explanationem illiꝰ loci ysaie ꝓphe
in quo aram & effraim consentiunt
contra iuidam & ierłm. ethincoꝵ argu¬
ta sapientia & que sibi subluntatem
scientie repiittat. iuncta maliciȩ he¬
reticorum smpugnat iudam in quo
uera confessio ẽ & non potest p̃ualere.
Hȩc quoq eadem arrogantia syriȩ idẽ
phylosophoꝵ cum filiab alienigenaꝵ
inquib multiplex dit̾soꝵ ingentib
dogmatum error ostendit᷑. illudit
suꝑata ẽ. Quia hȩc dic̃ dñs ds. Et
faciam tͥ sic̃ desperisti iuram̃tum ut¬

Expanded text:
res, et prohiberes pedem tuum: nunc autem res, et prohiberes pedem tuum: nunc autem revelata est ignominia tua, Dei ausculta sententiam. Vel porta juxta Septasti juxta Aquilam et Theodotionem: vel portatura es juxta Simmachum, scelus et ignominiam tuam. Ut postquam poenas pro sacrilegio sustinueris, veniam non ex pacto tuo, sed ex mea clementia consequaris. Syria Hebraeo sermone dicitur Aram, quae interpretatur sublimitas. Et juxta explanationem illius loci Isaiae prophetae, in quo Aram et Ephraim consentiunt contra Judam et Jerusalem, ethnicorum arguta sapientia, et quae sibi sublimitatem scientiae repromittat, juncta malitiae haereticorum, impugnat Judam, in quo vera confessio est, et non potest praevalere. Hic quoque eadem arrogantia Syriae, id est, philosophorum cum filiabus alienigenarum, in quibus multiplex diversorum in gentibus dogmatum error ostenditur, illuditsuperata est. 188 Quia haec dicit Dominus Deus: Et faciam tibi sicut despexisti juram
Abbreviated transcription (Latin):
scelus tuũ & nefas tuum tu portabis.
Theodotio hoc modo. Et non erat so¬
doma soror tua in auditu oris cui in
die suꝑbie tue. anteqmͣ reuelaret᷑ ma¬
licia tua. sicut tempus opꝓbrii filiaꝵ
syrie. & omniũ ꝑcircuitum eius fili¬
arum alienigenarũ quȩ abominanͣ
te ꝑgyrum: forncationem tuam &
contaminationes tuas tu portasti di¬
cit adonay dñs. Editioni aquile con¬
gruit tnͣslatio: quas om̃s posui: ut
excollatione cunctaꝵ. alicuiꝰ sensus
possimus repꝑire uestigium. Et in¬
teru absq aliorum p̃iudicio sic nob̾
uidetur lectionis ordo reddendus. In
dieb suꝑbie tuȩ qͣndo peccabas. ñ es
recordata eu̾sionis sodome sororis tue.
anteqm pateret in alicia tua quȩ hoc
tempore reuelata ẽ:intantum ut cunc̃¬
tis urbib syriȩ & palestine que uicir¬
cuitu tuo sunt fieres oppbrium. Qa
gͥ uicisti in scelere sororem tuam. nec
eiꝰ exemplo t̾rita es ne similia sustine¬

Expanded text:
Scelus tuum et nefas tuum tu portabis. Scelus tuum et nefas tuum tu portabis. Theodotio hoc modo: Et non erat Sodoma soror tua in auditu oris tui, in die superbiae tuae, antequam revelaretur malitia tua: sicut tempus opprobrii filiarum Syriae, et omnium per circuitum ejus filiarum alienigenarum, quae abominantur te per gyrum. Fornicationem tuam, et contaminationes tuas, tu portasti, dicit Adonai Dominus. Editioni Aquilae congruit nostra translatio; quas omnes posui, ut ex collatione cunctarum, alicujus sensus possimus reperire vestigium, et interim absque aliorum praejudicio, sic nobis videtur lectionis ordo reddendus: In diebus superbiae tuae, quando peccabas, non es recordata eversionis Sodomae sororis tuae, antequam pateret malitia tua, quae hoc tempore revelata est in tantum, ut cunctis urbibus Syriae et Palaestinae quae in circuitu tuo sunt, fieres opprobrium. Quia igitur vicisti in scelere sororem tuam, nec ejus exemplo territa es, ne similia sustine
Abbreviated transcription (Latin):
accessistis adsyon montem & ciuitatem
dei uiuentis ierłm cęlestem & milia an¬
geloꝵ frequentium: & reu̾tet᷑ cũ filiab
suis quȩ in toto orbe disꝑse sunt. deqͦ
plenus in ysaie explanationib disse¬
rumꝰ. Non fuit autem sodoma soror
tua audita pnore tuo indie suꝑbie tuȩ
anteqͣm reuelaret᷑ malicia tua. sic̃ hoc
tempore in opꝓbrium filiaꝵ syriȩ &
cunctaꝵ incircuitu tuo filiaꝵ palestina¬
rum: quȩ ambiunt te ꝑgirum. Scelus
tuũ & ignominiam tuam tuportasti:
ait dñs ds. Lx.x. Hisi fuisset sodoma
soror tua adaudiendum inoretuo in
dieb suꝑbiȩ tue. anteqm reuelarent᷑
maliciȩ tuȩ sic̃ nunc ẽ filiaꝵ syrie: &
tes tuas & iniquitates tuas tu porta.
Dimmachus hc̃ locum ita int̾pretatus ẽ.
Quia non fuit sodoma soror tua inau¬
ditu ꝑos tuum in die suꝑbiȩ tue. an¬
teqm reuelaret᷑ ignominia tua sicut
intempore oppbrii filiarũ syriȩ et
omniũ quȩ incireuitu tuo sunt fili¬
arũ palestinorũq̃ te ambiunt ꝑgirũ

Expanded text:
Accessistis ad Sion montem, et ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et millia angelorum frequentium . » Etsuis, quae in toto orbe dispersae sunt. De quo plenius in Isaiae explanationibus disseruimus. Non fuit autem Sodoma soror tua audita in ore tuo in die superbiae tuae antequam revelaretur malitia tua, sicut hoc tempore in opprobrium filiarum Syriae, et cunctarum in circuitu tuo filiarum Palaestinarum, quae ambiunt te per girum. Scelus tuum, et ignominiam tuam tu portasti, ait Dominus Deus. LXX: Nisi fuissent Sodoma soror tua ad audiendum in ore tuo in diebus superbiae tuae antequam revelarentur malitiae tuae, sicut nunc est filiarum Syriae, et tes tuas, et iniquitates tuas tu porta. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: 187 Quia non fuit Sodoma soror tua in auditu per os tuum in die superbiae tuae, antequam revelaretur ignominia tua, sicut in tempore opprobrii filiarum Syriae, et omnium quae in circuitu tuo sunt filiarum Palaestinarum, quae te ambiunt per gyrum.