comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egregiᷤᷤ scĩa morib ⁊ genere: latꝰ uir ptmodum
magne uirtutis exemplar futurꝰ. castellione
castro burgundie oriũdus cũ g̾manis fr̃ib et
aliis comitib multis cyst̾cii hĩtu religionis ĩ¬
diuit᷑. et miro religiositatis feruore cõuersat᷑.¬
sccus plusqͣm . xxxͣ. ingressus est cellam nouiti¬
nardi dictus est tesseluꝰ. dñs oppidi fontanaꝵ
Mat̾ eiꝰ dc̃a est aelez. ex castro montis berri.
ħ septem liberos hĩit sex mares futuros mo¬
nachos. et unam feminã futurã scimonialẽ.
Quos alienis uberib nutriendos nolebat com¬
ntt̾e ĩfundẽs eis natura boni mat̾ni cũ ladte
mat̾no. non patiebat᷑ eos delicatiores assues
est qd̾ infans ille contͣinimicos dei magnos
latratꝰ ederet. et mũdã uitam ducet. et magnũ
patientie exemplũ p̾beret. Adultꝰ puer. traditꝰ
est magt̃o apud castellionẽ. ciuꝰ sacri ecc̃a post¬
coꝵ promotã est. In nocte natalis dñi appacu¬

Expanded text:
egregius, scientia, moribus et genere clarus, vir postmodum magnae virtutis exemplar futurus, Castellione castro Burgundiae oriundus, cum germanis fratribus et aliis comitibus multis Cistercii habitu religionis induitur, et miro religiositatis fervore conversatsociis plusquam 30 ingressus est cellam novitinardi dictus est Tescelinus, dominus oppidi Fontanorum: mater ejus dicta est Alez ex castro Montebarri. Haec septem liberos habuit, sex mares futuros monachos, et unam feminam futuram sanctimonialem: quos alienis uberibus nutriendos nolebat committere, infundens eis naturam boni materni cum lacte materno. Non patiebatur eos delicatioribus assuescest, quod infans ille contra inimicos Dei magnos latratus ederet, et mundam vitam duceret, et magnum patientiae exemplum praeberet. Adultus puer traditus est magistro apud Castellionem; cujus castri ecclesia postcorum promota est. In nocte Natalis Domini apparu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ ueritas de mendacii excusatiõe. filius qͥ
rantia pecrati testimoniũ ꝓfert. Suꝑiori non¬
obediuit saul. nec pepercit inferiori. s sͥ dũ ppłm
inuelis p̃cepta retusat. Trib modis penitet. hõ.
et trib modis miseretur deus. Peccantẽ expectat
uenis penitentẽ roborat ex pro missis głie. Mise¬
retur et hõ hõi trib modis. Miseretur p̾latꝰ disci
diligũt eos sicut prius. Peccauit petrus. s xp̃c
cũ nõ desperit s respexit et dilexit. Miseretur
aut peccanti nõ detrahit. uł ꝑuersum patitur.
Iratum .n. saul fugiebat dauid purgantẽ ĩ spelũ¬
ca uentrẽ. cũ posset occidere nõ ectidit ꝑu̾sum¬
q passus est quam diu iuixit. Miseretur disci¬
pulus discipło dũ peccanti orando cõpatitur. aut
qñ int̾ se et illum solũ corripietaut qñ peccanti
ĩ se benigne dimitcit.

Expanded text:
qui est veritas, de mendacii excusatione; Filius, qurantia peccati testimonium proferuobedivit Saul, nec pepercit inferiori, sed sibi, dum pisericors religio. Tribus modis poenitet homo, et tribus miseretur Deus. Peccantem exspectatveniae, poenitentem roborat ex promissis gloriae. Miseretur et homo homini tribus modis: Miseretur enim praelatus discidiligant eos sicut prius. Peccavit Petrus, sed Christus eum non despexit, sed respexit et dilexit. Miseretur aut peccanti non detrahit, vel perversum patitur. Iratum enim Saul fugiebat David, purgantem in spelunca ventrem, cum posset, non occidit, perversumque passus est quandiu vixit . Miseretur itidem discipulus discipulo, dum peccanti orando compatitur, aut quando inter se et illum corripit, aut quando peccanti in se benigne dimittit.
Abbreviated transcription (Latin):
motiõis oc̃co. Emergũt quippe ex eo cõfestim
uicia q̃ latebant. ⁊ uelud equi infrenes certa¬
tim e sus repagulis ocio longiore nutriti a¬
crius ad ꝑniciẽ aurige ꝓpͥi ferociꝰ q prorũpũt
snagis.n. exercicio usuq human̾o cessante ef¬
ferant᷑ uicia in nobis insi fuerĩt añ purgata.
Ipsamq ũbrã pacĩe qmͣ possid̾e̾ ymaginarie ꝑ¬
mixti frĩb saltem ꝓ eorũ reuerentia ⁊ notã
pũblica iidebam᷑: desideria securitatis amitti

Expanded text:
motionis occasio: emergunt quippe ex eo confestim motionis occasio: emergunt quippe ex eo confestim vitia, quae latebant, et velut equi infrenes certatim e suis repagulis otio longiore nutriti acrius ad perniciem aurigae proprii, ferociusque prorumpunt. Magis enim, exercitio usuque humano cessante, efferantur in nobis vitia, nisi fuerint ante purgata. Ipsamque umbram patientiae, quam possidere imaginarie permixti fratribus saltem pro eorum reverentia et nota publica
Abbreviated transcription (Latin):
in pac̃ia suꝑati cũ inconditos mores nr̃os no¬
lumꝰ ementare. solitudinẽ nos desiderare conq̃
erroris nr̃i uͥtimꝰ causas: nũqmͣ ad pacĩe ac
ꝑfectioĩs ac pacis calcem ualemꝰ ꝑuenire. Sũ¬
ma gͥ emendatioĩs ac tranquillitatis nr̃e non
est ĩ alterĩ arbitrio collocanda: qr ut nõ irascam᷑
tioe fr̃m uiciis. nõ pusillanimitatis ꝓfugio
s diuine cõtemplatioĩs obtentu intrare: que¬
ñ nisi solitudĩe a ꝑfectis solũm᷑ pot̾it appre¬
hendi. Quecũq .n. nicia ĩcurata ĩ heremũ de¬
tulerimꝰ: oꝑta in nobis ⁊ nõ abolita sentiẽ¬
tur Solitudo namq sicut nouit emendatis
morib cõtemplationẽ purissimã reserare: ita¬
eoꝵ qui minus emendati sũt iicia nõ solũ
seruare. uerũ ⁊̃ exaggregare consueuit. Tam¬
diuq s̃ paciẽs quis uidet᷑ ⁊ humilis. donec nul
lius hoĩm cõmiscetur cõsortio: ad naturã pris¬
tinam mox reu̾surꝰ cum int̾pellau̾it ciu̾libet cõ-¬

Expanded text:
ntia superati cum inconditos mores nostrolumus emendare, solitudinem nos desiderare conqueerroris nostri uergimus causas, numquam ad patientiae ae perfectionis calcem ualebimus peruenire. Summa igitur emendationis ac tranquillitatis nostrae non est in alterius arbitrio conlocanda, quod nequaquam tione fratrum uitiis non pusillanimitatis perfugio, sed diuinae contemplationis obtentu etnon nisi in solitudine a perfectis solummodo poterit apprehendi. Quaecumque enim vitia incurata in eremum detulerimus, operta in nobis, non abolita sentientur. Solitudo namque, sicut novit, emendatis moribus, contemplationem purissimam reserare, eteorum qui minus emendati sunt uitia non solum seruare, uerum etiam exaggerare consueuit: tamdiuque si ?? patiens quis uidelius hominis commisceatur consortio: ad naturam pristinam mox reversurus, cum interpellaverit cujuslibet com
Abbreviated transcription (Latin):
ganũ cũutas pontꝰ sita est. in qua fuit p̃diuies qui
iatera pascerent᷑. contigit taurũ gregis sꝑnen
mũ redeunte pecore domũ nõ ẽẽ regressũ. Quẽ¬
correpto arcu appetit eũ sagnta toxicata. Que
uelut uenti flamine retorta: eũ a quo missa

Expanded text:
us tera pascerentur, contigit taurum armenti gregi et ad extremum redeunte pecore domum non esse regressum. Quearrepto arcu appetit illum sagitta toxicata. Quae velud venti flamine retorta, eum a quo iecta
Abbreviated transcription (Latin):
uelim cuiꝰ rei cã uos illiꝰ sponsionis nerib iñ¬
xeritis. Germanꝰ. Orima: ut diximꝰ extitit c̃a
qͣ nr̃os mestificare seniores ac p̃cepti eoꝵ obsi¬
ĩcõsultissima ꝑsuasione credidimꝰ. Io seph. P¬
cut p̾fati sumꝰ. destinatio mentis uł cõdemp¬
ligastis: dũ credidistis illo eam posse ordine cõ¬
p̃hendi quo nũc suꝑueniente pleniore iudicio
ad sublimitatẽ eiꝰ cõłcendi non posse ꝑspicitis. Nõ
teneat᷑. Omĩa namq obhoc agimꝰ ut d̾o̾ cor mũ¬
dũ exhibe possimꝰ. Cuiꝰ cõsũmato si ĩ hiis locis fa
cilior iudicat᷑ nicħ uobis oberit extorte ĩmutatõ
pactionis dũ mͣ principalis illiꝰ ꝑfectio purita¬
tis ꝓ qua sponsio nr̃a ꝓcesserat scd̃m dñi uolun¬
tatem maturiꝰ acquicat᷑. Nõ .n. ex hac ĩmutatõ¬
ne ullũ pot̾ iudicari mendatiũ: s ĩcõsulte dif¬
finitioĩs ꝑuidẽs salutaris q correctio. Nã ab in¬
fantia in pueritiã de pu̾icia in iuuentutẽ. de iu¬

Expanded text:
uelim, cuius rei causa uos illius sponsionis nexibus uinxeritis. GERMANVS : Prima ut diximus extitit causa, qua nostros maestificare seniores ac praeceptis eorum obsiinconsultissima persuasione credidimus. IOSEPH : Sicut praefati sumus, destinatio mentis uel remuligastis, dum creditis illo eam posse ordine conprehendi quo nunc superueniente pleniore iudicio ad sublimitatem eius conscendi non posse perspicitis. non teneatur. omnia namque ob hoc agimus, ut deo corio mundum exhibere possimus: coios consummatio si in hcilior judicatur, nihil vobis oberit extortae mutatio pactionis, dummodo principalis illius perfectio puritatis, pro qua sponsio vestra processerat, secundum Domini voluntatem maturius acquiratur. Non enim ex hac immutatione ullum potest judicari mendacium, sed inconsultae definitionis prudens salutarisque correctio. Et ut fantia in pueritiam, de pueritia in juventutem, de ju
Abbreviated transcription (Latin):
Hec g ꝓ ꝯditione nature nũqm potest ociosa ꝯ¬
sistere. s nece est eam nisi ꝓuisũ hu̾it ubi suos
exceat motꝰ ⁊ ĩ quib iugit᷑ occupet᷑ ꝓpͥa mobui¬
tate discutr̾e ⁊ ꝑ oĩa uolitare. donec longo ex̾ticio
sus ꝑturbatiões et uicia dimicantes. potuerimꝰ
ea ditioni nr̃e discretioniq subice̾ uł instabuẽ¬

Expanded text:
conditione naturae numquam potest otiosa consistere, sed necesse est eam, nisi provisum habuerit ubi suos exerceat motus, et in quibus jugiter occupetur, propria mobilitate discurrere, et per omnia volitare, donec longo exercitio, rsus perturbationes et vitia dimicantes potuerimus ea ditioni nostrae discretionique subjicere, ac militante
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ mulieres q̃dam q̃ cũ illo erãt ab aliis su¬
nementib ĩ fonte proximo deportate sunt. ntͣ
ignis calorem euaderent ⁊ uix euaserunt. t
harduinꝰ eiusdem uille miles. eodem die plaustrũ
suũ cũ mampulis tritici tota die duxit. s ultio
diuina boũ oculos sero excecauit. Int̾ gothos
ꝓuincia montis pessulani. iussu ciu̾dam mili¬
tis mutorensis rustica q̃dam apud uillam scĩ
daniani die sc̃i iacobi panẽ subcinericiũ fecit¬
⁊ coxit. Quo allato ad mensam atq cõfracto co¬
ctũ est istud ⁊c̃. Actor. Het de libello calixti ppͣ dic¬
ta sufficiant

Expanded text:
sed et mulieres quaedam quae cum illo erant, ab aliis sused et mulieres quaedam quae cum illo erant, ab aliis supervenientibus in fonte proximo deportatae sunt, ut ignis calorem evaderent, et vix evaserunt. Item Harduinus, ejusdem villae miles, eodem die plaustrum suum cum manipulis tritici tota die duxit; sed ultio divina boum oculos excaecavit. Inter Gothos provinciae Montispessulani jussu cujusdam militis Mircoriensis rustica quaedam apud villam Sancti Damiani, die sancti Jacobi, panem subcinericium fecit et coxit; quo allato ad mensam atque confracto coctum est istud, etc. Haec de libello Calixti papae dicta sufficiant
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ olim scĩ iacobi festa nõ colentib ultione
diuina oꝑante euenerũt. Int̾ hyspanos apd̾ tu-¬
delionũ die festo sc̃i iacobi. triticũ tota die rustitꝰ
Tarea excussit. qui aduesꝑascente die balneum
qd̾ uixta idem castrũ miro oꝑe sarraceno antiqͦ
sc̃m est. intrauit Cũq ĩ eo sederet. statim pellis dor¬
si eius ab humis usq ad crura balnei patietib
adhesit ciuidis ꝙ udentib obtransg̾ssionẽ tanti
festi sp̃m exalauit. Int̾ uascones apud albine¬
tum sc̃i iacobi diem plebs colere rennuẽs. tota die
oꝑabat᷑. s diuina ultione totũ castrũ eiꝰ seq̃nti
nocte cõsumptũ est igne nec fuit qui sciret ex qͣ
parte progrederetur ignis. s de celo dicit᷑ adrienisse.
In epatu bisunticensi. bernardꝰ de maora. hac
die sc̃i iacobi tritici manipulos cũ karro tota die
uicinis cõtradicentib duxit ⁊ ad uesꝑam eo sic
oꝑante tempestiuus ignis ac ualidus ecelo ue¬
niẽs karrũ manipłos ⁊ boues ĩ cinerẽ redegit.

Expanded text:
 olim beati Jacobi festa non colentibus ultione divina operante evenerunt. Inter Hispanos, apud Tudelionum, die festo sancti Jacobi, triticum rusticus tota die in area excussit; qui advesperascente die balneum quod juxta idem castrum miro opere Saraceno antiquo factum est intravit. Cumque in eo sederet, statim pellis dorsi ejus ab humeris usque ad crura balnei parietibus adhaesit, cunctisque videntibus, ob transgressionem tanti festi spiritum exhalavit. Inter Vascones apud Albinetum sancti Jacobi diem plebs colere renuens, tota die operabatur: sed divina ultione totum castrum ejus nocte sequenti consumptum est igne, nec fuit qui sciret ex qua parte progrederetur ignis; sed e coelo dicitur evenisse. In episcopatu Bisuntiensi, Bernardus de Majora, hac die sancti Jacobi tritici manipulos cum carro tota die, vicinis contradicentibus, duxit, et ad vesperam, eo sic operante, tempestivus ignis ac validus e coelo venie
Abbreviated transcription (Latin):
liis declamandio multũ ualuit. Hic ĩ canone
misse addidit. sc̃m saccificiũ ĩmaculatã hosti¬
uit ad corpora uel memorias apłoꝵ uł intͣm¬
quoꝵ reliquie petebant᷑ missas celebrare ĩ ip̃oꝵ
b dubitabat᷑. cultello pannos illos pungens
sangͥnem eliciebat. sic palam cunctis faciens
qd̃ in cõsecratiõe myst̾ioꝵ xp̃i sanguis apłoꝵ¬
nes ad ppłm. lxxix unde et dictus est sermologꝰ¬

Expanded text:
liis declamandis multum valuit. Hic in canone missae addidit, Sanctum sacrificium, immaculatam hostifecit ad corpora vel memorias apostquorum reliquie petebantur, missas celebrare in eorum bus dubitabatur, cultello pannos illos pungens, sanguinem eliciebat; sic palam faciens, quod in consecratione mysteriorum Christi, sanguis sanes ad populum LXXXIX. Unde et dictus est sermolog
Abbreviated transcription (Latin):
sis q equis abscesserũt. Regma hec audiẽs nimio
fletu psallentiũ et ĩmenso luctri parisius ad basili¬
cam sc̃i petri deportata eoꝵ corpuscula sepelinit. Quo¬
rũ unꝰ erat decem annoꝵ ⁊ alius septem. Terciꝰ uͭ noĩe¬
clodo aldꝰ effugit et ꝑ aixiliũ uiroꝵ fortiũ liberatꝰ est.
Qui postea relicto regno t̾reno: ip̃e se ꝓp̾a manu toton¬
dit. ⁊ clericꝰ fc̃s est: ac borus oꝑib p̾ditus est pbr̃ ordi

Expanded text:
 nimio psallentio et immenso luctu Parisius ad basilicam sancti Petri deportata sepelivit. Quorum unus erat decem annoChlodovaldus effugit et per auxilium puerorum fortium liberatus est. A. Qui postea, relictum regnum terrenum, ipse propria manu se totundit. Clericus factus est, bonis operibus praeditus, presbiter ordi
Abbreviated transcription (Latin):
lios fr̃is sui semoris enutriret et nimis eos diligeret.
cogitans ꝙ reges eos fac̾e uellet. Dixit lothatio fr̃i suo
nos diuidamꝰ. Miserunt autẽ ad reginã ꝑisius archa¬
diũ nobilem uirũ ⁊ industriũ dolose dicentes. Dic mr̃i
nr̃e ut mittat ad nos filios frĩs nr̃i nepotes nr̃os ut eos
reges constituamꝰ At illa credẽs hoc uetũ eẽgaudens
Qͥ transuerb̾atꝰ. statim mortuꝰ est. fr̃ quo eiꝰ iuiuor
cũ hoc iuidiss ꝓiecit se ad pedes hildeberti dicens flen¬
do. Succurte michi piissime pat̾ ne ⁊ ego ꝑcam sic̃
fr̃ meus. Tũc hildebertꝰ cõmotꝰ lacrimis: ait. Obsec̾¬
lius: pro hoc dabo tͥ. Et ille ĩ ira succensus ait. Aut
eite etm ate aut certe pro eo morieris. Tn es qui

Expanded text:
ipsius, A. enutriret et nimis eos diligeret, cogitans, quod reges eos facere cogitaret, dixit Chlothario, fratri suo: nos dividamus'. Miserunt autem ad reginam Parisius Archadium nobilem virum, industrium, dolose dicentes: 'Die matri nostrae, ut mittat ad nos filios fratris nostri, nepotes nostros, ut eos reges constituamus'. At illa credens, hoc verum esse, gaudens ipsos  transverberatus, statim mortuus est. Frater quoque eius iunior, cum hoc vidisset, proiecit se ad pedes Childeberti, dicens flendo: 'Succurre mihi, piissime pater, ne et ego peream, sicut frater meus'. Tunc Childebertus commotus lacrimis, ait: 'Obseclueris, pro hoc dabo tibi'. At ille in ira succensus, ait: Aut eice eum a te, aut certe pro eo morieris. Tu es qui
Abbreviated transcription (Latin):
tut. Nam tui sub sp̃e succindte uestis ac initide
cenodoriã nõ potiit generare: pro squalida et
nis ornatu nequiuit extollere: grauitate taci¬
turnitatis elidit. Si ieunet in palã. gła uam¬
tatis pulsatur. Si illd̾ contempnende głe cã
cõtexerit: codem uicio elationis obtundit᷑. Ne
uane głe cõtagio maculet᷑. or̃ones ꝓlixius sub
fc̃m uitat celebrate cõspectu: ⁊ qd̃ eas latent̾
seniores nacurã morbi ħ in modũ cere bulloꝵ¬
q describunt: que uno decoriata tegmine alio
tursũ inneniunt᷑ induta. Totiẽs reꝑiũt᷑ obte¬
cta quociẽs fuerint᷑ expoliata. In solitudinẽ
quo cunctoꝵ mortaliũ cõsortia głe cã fugiẽ¬
uitauerit mũdũ: tanto eũ acrius insequit. Oĩa
unt᷑ atq deserũt seu certe a contrariis uirtuti¬
b diffidentia uł cauent᷑ facilius uł uitantur
Hoc uͦ deiectũ acrius resurgit ad luctã: ⁊ cum
putat᷑ extinctũ. sua morte uiuatiꝰ cõualescit. nͨ¬

Expanded text:
uiras. nam cui sub specie succinctae uestis ac nitidae κενοδοξίαν non potuit generare, pro squalida et nis ornatu nequiuit extollere, grauitate taciturnitatis elidit. si ieiunet palam, gloria uanitatis pulsatur: si illud contemnendae gloriae causa contexerit, eodem uitio elationis obtunditur. ne uanae gloriae contagio maculetur, orationes prolixius sub fratrum uitat celebrare conspectu: et quod eas latenterseniores naturam morbi huius in modum caepae bolborumque describunt, quae uno decoriata tegmine r alio rursum inueniuntur induta totiensque repperiuntur obtecta, quotiens fuerint spoliata. In solitudine quoque cunctorum mortalium consortia gloriae causa fugienuitauerit mundum, tanto eum acrius insectauntur atque deferuent, seu certe a contrariis uirtutibus dissidentia uel cauentur facilius uel uitantur: hoc uero deiectum acrius resurgit ad luctam et, cum putatur extinctum, sua morte uiuacius conualescit.
Abbreviated transcription (Latin):
dit cõpositũ ẽẽ. Non enĩ fiunt lacrime nisi ex
humiditatis habundantia descendentis a caꝑi
nis ã mat̾iã pͥor est ac simplicior forma. Ergo
fas est credere. Itaq si deus talis est ut dicitis.
ter ĩ die. q leonem rugire asserunt ⁊ ob hoc celũ
pulsare pedib more calcantiũ in torculari fe¬
rũt more quo columbe quẽdã susurri sonitũ
dare ⁊ aliqũ caiput mouere ac dolentis uoce di
cere Heu mͥ. heu m. Ut qͥd domũ meam ĩ deser
tum redegi: Templũꝙ meũ crenaui et filios
meos ĩ gentes transtuli. Heu pr̃i qui filios
suos transtulit ⁊ heu filiis qui translati sunt
de mensa pr̃is sui. Dicũt ⁊ quod quidam doctoꝵ¬

Expanded text:
dit compositum esse. Neque enim fiunt lacrymae nisi ex dit compositum esse. Neque enim fiunt lacrymae nisi ex humiditatis abundantia descendentis de capinis autem materia prior est et simplicior forma. Ergo fas est credere. Itaque si Deus talis est ut dicitis eter in die ut leonem rugire asserunt, et propter id coelum pulsare pedibus more calcantium in torculari, more etiam columbae quemdam susurri sonitum dare, et quaque vice caput movere, et dolentis dicere voce: Heu mihi, heu mihi! ut quid domum meam in dtum redegi, et templum meum cremavi, et filios meos in gentes transtuli? Heu patri, qui transtulit filios suos! et heu filiis, qui translati sunt de mensa patris sui! Dicitis etiam quod quidam docto
Abbreviated transcription (Latin):
semel irasci dieb singulis. afferentes in me¬
diũ testimoniũ quo dicitis fortis irascitur co¬
tidie Prima ⁊̃ hora dieĩ irasci asseritis. huiꝰ ire¬
adorant. Uidetis nunc quã absurdus sit iste ser
hõ calescit. ⁊ ĩ facie pallescit. Hoc ã nulli conue¬
nit rei. nisi que ex quatuor cõponitur elemẽ¬
tis. Deus ã talib non subiacet linuamentis.
slon minꝰ ⁊̃ illd̾ ab horrendũ est qd̵ dicũt eum
tali itasci de qͣ se nõ possit uleisci: qd̾ si poss ira
ꝓfesto eiꝰ quiesceret. Aiunt p̾t̾ea qd̵ ip̃ius hore
qua trascitur punctũ nemo nou̾it unquã nisi
estis. cũ ex una ꝑte moyses eum uocet ariolũ
tũ hore nouit qd̾ moysen latuit. Nec loc suffi¬
cit ei de do dice s ⁊̃ ip̃m cotidie semel in die ꝑlo¬
rare. ⁊ ab eiꝰ cculis duas prodeuntes lacrimas ĩ
rem affirmant ẽẽ: qͥ tp̃re noctumo de stellis ui¬
detur tad̾e. Hec ã rõ deũ de qͣtuor elemẽtis osten¬

Expanded text:
semel in die irasci, afferentes in medium testimonium David, dicentis: Fortis irascitur quotidie . Prima etiam hora diei eum irasci asseritis, adorant. Videsne quam absurdus sit sermo isthomo calescit, et in facie pallescit. Hoc autem nulli convenit rei, nisi quae ex quatuor componitur elementis. Deus autem talibus non subjacet lineamentis.horrendum est quod dicunt eum de tali re irasci, de qua se non possit ulcisci. Quod si posset, ira profecto ejus quiesceret. Aiunt praeterea quod ipsius horae qua irascitur punctum nemo noverit unquam, nisestis, cum ex una parte Moyses eum vocet ariolum tum horae noverit quod Moysen latuit. Licetqucere, sed eum etiam quotidie semel in die plorare, et ab ejus oculis duas prodeuntes lacrymas in rem esse affirmant illum qui tempore nocturno de stellis videtur cadere. Haec autem ratio, Deum ex quatuor elementis osten
Abbreviated transcription (Latin):
nos disputationẽ legis cũ adiutorio dei nullatenꝰ
declinare uł fug̾e: s sñ uniu̾sitatis assensu nos nõ
deb̾e asserende fidei nr̃e causas assum̾e. Hoc autẽ¬
agebat eugeniꝰ nõ ꝙ deessent ĩ affrica qui ad u̾sa¬
uoꝵ obiesta refellerent. s ut illi uenissent qͥ alie¬
nĩ ab eoꝵ dñatu maiorẽ fidutiã libertatis hrent
parit̾q opp̃ssionis nr̃e calũpniã uniu̾sis t̾ris et
ppłis nũtiarẽt. Ille gͦ qui nectebat dolos audire
noluit tõnẽ: agens argumẽtatiõib crebris. ut
quoscũq ep̃oꝵ audierat eruditos: uariis ĩsecta¬
tionib ⁊ agitationib agitaret. Iam ad exiliũ
niuianense scd̃ donatianũ impositis centũ qͥnqͣ¬
sem p̃sidiũ. uirũ acutũ. Tunc ⁊ uenerabiles mã¬
suetũ g̾manũ fusculũ: ⁊ multos alios fugauit
mensa nullũ cõmunẽ hr̃et: neq cũ catholicis
õmo uescerent᷑. Que res nõ ip̃is aliqd̃ p̃stitit
benesiciũ s nobis maximũ contulit lucrũ. Na

Expanded text:
nos disputationem legis cum adiutorio dei nullatenus declinare uel fugere, sed sine uniuersitatis adsensu nos non debere asserendae fidei nostrae causas adsumere. Quod peagebat Eugenius, non quia deessent in Africam, qui aduersariorum obiecta refellerent, sed ut illi uenissent, qui alieni ab eorum dominatu maiorem fiduciam libertatis haberent pariterque oppressionis nostrae calumnias uniuersis terris epos saevitia. --Ille autem qui nectebat dolos, audire noluit rationem, agens argumentationibus crebris, ut quoscunque episcoporum audierat eruditos, variis insectationibus agitaret. Jam ad exsilium Vibianense secundo Donatianum impositis centum quinquasem Praesidium, uirum satis acutum. Tunc et uenerabiles Mansuetum, Germanum, Fusculum et multos alios fustigaumensam nullus communem haberet neque cum catholicis omnino uescerentur. Quae res non ipsis aliquod praestitit beneficium, sed nobis maximum contulit lucrum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
liquo crucis nox fc̃a est dicẽs. Cernis hoc ĩquit
signũ: Hac nocte arnulfus ep̃c: ꝑ ip̃m totam
cuutatẽ istã ab incendio liberauit. Dost hec¬
helyas ad heremũ ꝓperans: ⁊ inter bestias ⁊ fe¬
ras silue parius mansiũculis patratis. cotidia¬
na meditatione laudes do ꝑsonabat. Ascitis qͦ
aliqͣntulis secũ monaculis nec nõ ⁊ leprosis. ma
nib ꝓpriis fidelissimã seruitutẽ iugit᷑ impende¬
bat Calciamenta apedib detrahens atq deter¬
gens: capita ⁊ pedes eoꝵ crebro abluens nec non
⁊lectis eoꝵ reciprocis dieb studrosissime cõpositos
tis dumtaxat mollib ⁊ p̃ciosis uestib cilicia ex¬
ornabant.

Expanded text:
lico crucis vox facta est, dicens: 'Cernis hoc', inquid, lico crucis vox facta est, dicens: 'Cernis hoc', inquid, 'signum? Hac nocte Arnulfus episcopus per ipsum totam civitatem istam ab incendio liberavit'. s ad heremum properat et inter bestias et feras silvae, parvulis mansiunculis patratis, cotidiana meditacione laudes Deo personat. Adscitis quippe aliquantulis secum monaculis necnon et leprosis, sub quibus manibus propriis fidelissimam servitutem iugiter inpendebat, calciamenta a pedibus detraens adque detergens, capita et pedes illorum crebrius abluens, necnon et lectos ipsorum reciprocis diebus studiosissime compositos tis dumtacxat mollibus et preciosis vestibus, cilicio exornabat.
Abbreviated transcription (Latin):
uexaret: atq eructuans excellentissima flã¬
ma domos curũqͣq affines minacit̾ lamberet
Repente exurgẽs om̃is ciuitas uidentes sui exi¬
tũ in euilatu atq clamore ẽ cõu̾sa. Quo audi¬
to nos ueloci gressu ad domũ uiri sc̃i ꝑuenunꝰ
⁊ repperimꝰ eundẽ sicut illiꝰ iugit̾ mos erat psal¬
modie melos ꝑsonantẽ. Statimq apprehensa
manu illiꝰ: ait romaric᷑. Egred̾e ne qd̾ ab sit te¬
ecce ĩ manu eius sum. Tunc nos tenentes sc̃as
manꝰ eius ad larem p̃uenimꝰ ⁊ mox tubente
illo ĩ dr̃one ꝓstrati capło dicto surreximꝰ om̃s.
Tunc ille eleuans manũ contͣ ĩgentes flam¬
mas uerillũ crucis uecit. ⁊ mox miro ĩ modo
tanqm celitꝰ ꝑcussus: nil alibi nocens infra pa¬
rietes ĩ semetip̃m totus retrorsus ignis ĩteriit.
Ilico autem ciidam e fr̃ib talis apparuit iisio
Intuens in celũ. uidit tanquã flammã ignis
signaculũ crucis depictũ. Et statu de celo ex ob¬

Expanded text:
exaret, adque eructuans excelsissima flamma domus circumquaque adfinis menaciter lambiret. Repente exurgens omnis civitas, videntes sui exicium, in eiulato adque clamore conversa est. Quo audito, nos veloci gressu ad domum viri sancti pervenimus et repperimus eundem, sicut illius iugiter mos erat, psalmodiae mellus personantem. Statim adprehensa manu illiecce in mmanus illius, ad larem pervenimus, et mox, iubente illo, in oracione prostratus, capitulo dicto, surgimus omnis. Tum ille elevans manum contra ingentes flammas, vexillum crucis iniecit. Mox miro in modo tamquam caelitus percussus, nil alibi nocens, infra parietes totus retortus ignis interiet.Ilico cuidam e fratribus talis apparuit visio. Intuens caelum, vidit tamquam flamma ignis signaculum crucis depictum, et statim de caelo ex ob
Abbreviated transcription (Latin):
moria derstrernue reuorandi. tielut si quiprai sidn
cameram uolens ⁊sublume eocdluae lib̃til illinu
illi centri lineam circit̾ circũducat. ac scd̾ certis¬
simã normã omnẽ iocunditatis ꝑilitatẽ ac stru¬
sture colligat disciplinã. Alit̾ indecoram ĩ corde
suo atq indignã sp̃m scõ domũ cõtinuoq lap¬
surã ĩprudenter attollet: nõ głificandꝰ bĩ coħita¬
toris hospicio s ruina cõstructionis sue sugubr¬
ter opprimendus.

Expanded text:
Dei strenue revocandi; velut si quis absidis cameram volens in sublime concludere, subtilissimi illius centri lineam jugiter circumducat, ac secundum certissimam normam omnem rotunditatis parilitatem et structurae colligat disciplinam. Qui suo atque indignam Spiritu sancto domum, continuoque lapsuram, imprudenter attollet, non glorificandus beati cohabitatoris hospitio, sed ruina constructionis suae lugubriter opprimendus.
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ aqua inecta flaminã diuinitꝰ nussã ñ extin¬
guebat. Ardebant nequit circa nates uł genita
ce nõ potuerũt. exilientes ⁊ ad instar porcoꝵ luto
genitalia ip̃oꝵ ignis ĩmissus cremebat. Tunc
quidẽ ut reor impletũ est suꝑ illos qd̾ scriptũ
est. Detrahentem occultũ ꝓximo suo: hunc ꝑ¬
sequebar. Nam nõ postmultũ tp̃ris in tantis
transgressionib p̾fatꝰ noddo dep̾hensus est: ut
scelera illiꝰ una cum uita qr iustum erat regali
gladius amputaret. Ac ne solus moreretur:
filius ip̃ius mox eadẽ sñia ꝑcussus interiit.

Expanded text:
Sed aquam iniecta flammam divinitus missam non extinSed aquam iniecta flammam divinitus missam non extinguebat. Ardebant nequiter circa nates vel gcere non poterant, exsiliunt foras, et ad instar porcorum in genitalia ipsorum ignis immissus cremabat. Tunc quippe, ut reor, impletum est super illos quod scriptum est: Detrahentem occulte proximo suo, hunc pent. Nam non multum post temporis in tantis transgressionibus praefatus Noddo deprehensus est, ut scelera illius una cum vita, quia iustum erat, regalis gladius iuste amputasset, ac, ne solus moriretur, filius ipsius mox eadem sentencia perculsus interiit.
Abbreviated transcription (Latin):
re untũsalis cõsueuit ecc̃a. uir sc̃s extra ciuitatẽ
cũ crucib at ꝓmiscuo ppłi genere orandi gr̃a ẜ
femina arrepta a demonio clamare cepit. Hanc
ille cum nudiss uexillo crucis in iecto mox ab ad¬
regis cũ in palatio ẽẽt ei quidã leprosus clamare
statim ĩ hospiciũ deduci. Cũq erga illũ scd̃m mo¬
rem suũ solitũ impenderet pietatem: sciscitari uo¬
luit qr barbatꝰ erat. si sacra unda baptismatis ab¬
lutus fiuss. Repente ait. Nequaqm ait. Dñe mi
mi sacram̃to: repente de corpore eiꝰ lepra discessit.
⁊ fc̃s est deinceps in utraq substantia sanꝰ qui priꝰ
fuerat peccator et maculosus. Quidam hõ scele¬
stus noie. noddo quodam die aluo refert᷑. uino estu¬
ans. cũ cõplicib suis iuro scõ derogare ausus est nõ
rex. uerũetiã et regina tanquã consiliũ flagitãs
ꝓperaret. Cũ gͦ stratum una cũ detrahente socio
da illoꝵ flamma circundãs uallaret. Atq ilico exi¬

Expanded text:
re consuevit ęcclesia, vir sanctus extra civitatem cum crucibus adque promiscuo populi genere orandi gratia femina arrepta daemonio clamare coepit. Hanc ille cum vidisset, vexillo crucis iniecto, mox ab adregis cum in palacio esset, eidem quidam lebrosus clamare sit eum in ospicium duci. Cumque erga illum secundum mos suum solitam inpenderet pietatem, sciscitare voluit, quia barbarus erat, si sacra unda babtismatis ablutus fuisset. Repente ille: 'Nequaquam', ait, 'domine mi, mi sacramento, repente de corpore illius lepra discessit, et factus est deinceps in utraque substancia sanus, qui prius fuerat peccator et maculosus. 12. stus nomine Noddo quadam die, alvo referto, vino aestuans, cum conplicibus suis virum sanctum derogare ausus est, non rex, vero eciam et regina tamquam consilium flagitans properaretur. Cumque ergo stratum una cum detrahente socio timenta illorum flamma circumdans vallavit. Ilico exi
Abbreviated transcription (Latin):
la quis residẽs. q. int̾ arctis simũ claustrũ
tatũ multitudie suffecet᷑. que de carcerib hĩtacłe
cũ hoĩe ꝓrũpentes cõtinuo uelut equi effreni in
ẽ suetudo. Hii gͦ qui nec dum possunt uł nouerũt
noluptatũ suaꝵ instigationib celuctari: cũ acci¬
dia pectꝰ in solitũ uehementiꝰ ĩpugnante int cel¬
lam fueruit anriati. si progrediendi sepi liber¬
tatẽ s remissa districtionis lege cõcesserĩt. acriorẽ
adu̾sum se pestem Hec ut putant remedio suscita¬
uunt. sicut gelidissime aque haustu iuim int᷑¬
naꝵ febriũ quidã restring̾e posse se credunt: cũ
tetiq accendi ex hoc estum illum cõstat potiꝰ qm̃
sedari siquidem momẽtaneã illã reuelationẽ mł¬
to grauior cõ seqͣtur afflictio. Qm̃obrem ĩ mona¬
chi om̃is intentio ĩ unũ semꝑ est defigenda. eunt¬

Expanded text:
la quis residens, quasi in artissimum claustrum tatum multitudine suffocetur, quae de carceribus habitaculi cum homine prorumpentes continuo uelut equi effrenes per consuetudo. hi ergo qui necdum possunt uel norunt uoluntatum suarum instigationibus reluctari, cum acedia pectus insolitum uehementius inpugnante intra cellam fuerint anxiati, si progrediendi saepius libertatem sibi remissa districtionis lege concesserint, acriorem aduersum se pestem hoc ut putant remedio suscitabunt: sicut gelidissimae aquae haustu uim internarum febrium quidam restinguere posse se credunt, cum utique ex hoc accendi ignem illum constet potius quam sedari, siquidem momentaneam illam releuationem multo grauior consequatur adflictio. Quamobrem ita monachi omnis intentio in unum semper est defigenda cun
Abbreviated transcription (Latin):
osthec u̾ba sc̃s beneclictus uissit sc̃o rapha¬
eli. ut duceret nouiciũ quo ducendꝰ erat
Tunc sc̃s raphael duxit eum ĩ paradysũ. Et cũ
appropinquatenti iudit nouicius ciuitatem
qͣmdam ex auro cuiꝰ porta ĩmense pulchutudĩs
erat. Quam cũ miraretur. angłs misit cum
intra portam.⁊ uidit intra paradysum herbas
et arbores pulcherrimas ⁊ aues cantantes. Sub
una arbore erat fons limpidissimꝰ cuiꝰ rus per
mediã ciuitatẽ fluebant. Cũꝙ nouicłꝰ uellet
pausare iuxta fontẽ duxit eũ angelus ad ali&
arborem mire altitudĩs et pulchritudĩs. Sub¬
ter quam erat hõ pulcherimꝰ ⁊ p̾grandis statu¬
re.q. gygas. uestitꝰ ueste diu̾sorum coloꝵ a pe¬
uestis illa głe qua spoliauerat eum humani
gen̾is inunicꝰ ꝑ transgressionẽ diuini man¬
dati. Ab abel filio suo primo iusto cepit ipse
recuꝑare uestem suam ꝑbona oꝑa filiorum
merus cõsũmatꝰ ⁊ finẽ hebit scłm. de du. cẽ

Expanded text:
ost haec verba sanctus Benedictus jussit sancto Raphaeli, ut duceret novitium, quo ducendus erat. Tunc S. Raphael duxit eum in paradisum: et cum appropinquarent, vidit novitius civitatem quamdam ex auro, cujus porta immensae pulchritudinis erat. Quam cum miraretur, angelus misit eum intra portam; et vidit intra paradisum herbas et arbores pulcherrimas, et aves cantantes. Sub una arbore erat fons limpidissimus, cujus rivi per mediam civitatem fluebant. Cumque novitius vellet pausare juxta fontem, duxit eum angelus ad aliam arborem mirae altitudinis et pulchritudinis: super qua erat homo pulcherrimus, et praegrandis staturae quasi gigas, vestitus veste diversorum colorum a pevestis illa gloriae, qua spoliaverat eum humani generis inimicus per transgressionem divini mandati. Ab Abel filio suo primo justo coepit ipse recuperare vestem suam per bona opera filiorum merus cons
Abbreviated transcription (Latin):
oc tp̃re uidens quidam ymaginẽ saluato¬
ris de ec̃a furtim deponens. damtelo trãs¬
fixit. et eam clam ad domũ suam deferens. cum
eam uellet flaminus exure. se sang̾ne ymaginis
cruentatum uidens. p̃stupore eam abscondit. Qm̃
xp̃iani requirentes ⁊ ꝑ uestigia sanguinis ĩieni¬
entes. eam sangnolentã receperunt. Irideũ uo lapi¬
dauerũt. Miserabilis in ytalia mortalitatis pesti¬
lentia fuit. In gallia mons suꝑ rodanũ fluui¬
ũ multis dieb dans mugitũ. tandem ab alio mõ¬
te s̃ iucino discissus: cũ eccłiis et domib ⁊ hõib ⁊
la ĩ regno suo facientẽ ĩ britannia ꝑsecutꝰ: ei eiꝰ¬
q auriliario duci britonũ chonobro bello octur¬
rit. ⁊ chonobrũ quidẽ ꝑemit: chranũ uero captũ
igni cũ urore ⁊ filiab consumi fecit. Gregorius¬

Expanded text:
oc tempore Judeus quidam imaginem Jesu salvatoris de aecclesia furtim deponens, eam telo transfixit; et eam clam ad domum suam deferens, cum eam flammis vellet exurere, se sanguine imaginis cruentatum videns, pre stupore eam abscondit. Quam christiani requirentes, et per vestigia sanguinis invenientes, eam sanguinolentam receperunt, Judeum vero lapidaverunt. Miserabilis in Italia mortalitatis pestilentiaum multis diebus dans mugitum, tandem ab alio monte sibi vicino disscissus, cum aecclesiis et domibus, hominibus et la in regno suo facientem in Britannia prosecutus, ei ejusque auxiliario duci Brithonum Chonobro bello concurrit; et Chonobrum quidem peremit, Chramnum vero captum igni cum uxore et filiabus consumi fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
collari iussissz. ⁊ miles clamaret iacobe apłe dei
quẽ herodes ĩosolimis gladio occidit adiuua me
⁊ libera me a spiculatoris gladio: ter iatũ ĩmen¬
sũ nudo collo erectis ad celum manib sustinuit.
et nil lesus est. Tunc spiculator mucronẽ fixit ĩ
di. Cui bm̃ iacobum ĩuocanti mane apłs stans
ei apparuit dicens. Ecce assũ quẽ inuocasti. Tũc
ĩpleta est domꝰ tanta suauitate cdoris: qd̾ om̃s qͥ

Expanded text:
collari jussisset et miles clamaret: « Jacobe apostole Dei, collari jussisset et miles clamaret: « Jacobe apostole Dei, quem Herodes gladio Hierosolymis occidit, adjuva me et libera me a spiculatoris gladio, » ter ictum immensum nudo collo erectis ad coelum manibus sustinuit, et nil laesus est. Tunc spiculator mucronem fixit in di. Cui beatum Jacobum invocanti mane apostolus ei stans apparuit, dicens: « Ecce adsum, quem invocasti. » Tunc impleta est domus tanta suavitate odor
Abbreviated transcription (Latin):
lulam eiꝰ. apłm sic rogare cepit bẽ iacobe bone
miles. ab ĩstantib malis nos liberes. Qd̃ ille an¬
diẽs increpans eos dixit. O stulti rustici bm̃ ia
cobũ nõ militem s piscatorẽ appellate. Eadem
nocte b̃s̃ iacob apparẽs ei ĩ ueste candidissima
duas claues ĩ manu tenens. arma ferens ful¬
gentissima ut radii solis. Quẽ t̾tio nocans ait
S̾tephe serue dei qui me nõ militẽ s piscatorẽ
uocare uissisti ĩo talit̾ tͥ appareo. ut scias me do̾
militare. Et ut firmius hec credas. cũ hiis cla¬
iub qͣs manu teneo portis colunbrie nrbis aꝑ¬
tis. q̃ .uii. annis a fernando rege xp̃ianoꝵ obsi¬
dione oppͥmit᷑ crastino die hora t̾cia intromissis
xp̃ianis eorũ reddam potestati. Et iͣ fc̃m ẽ. Orci
est aliqñ bellum fortissiniũ ĩter comitẽ fontis
calcarie et militem suũ noĩe guilłm. Q captus
est acomite ⁊ añ eũ adductus. Quẽ cũ comes de¬

Expanded text:
lulam ejus apostolum sic rogare coepit: « Beate Jacobe, bone lulam ejus apostolum sic rogare coepit: « Beate Jacobe, bone miles, ab instantibus malis nos liberes. » Quod ille audiens, increpans eos dixit: « O stulti rustici, beatum Jacobum non militem, sed piscatorem appellate. » Eadem nocte beatus Jacobus apparuit ei in veste candidissima duas claves in manu tenens, arma ferens fulgentissima ut radii solis, quem tertio vocans ait: « Stephane serve Dei, qui me non militem sed piscatorem vocari jussisti, ideo taliter tibi appareo, ut scias me Deo militare; et ut firmius hoc credas, cum his clavibus quas manu teneo portis Colimbriae urbis apertis quae VII annis a Fernando rege Christianorum obsidione opprimitur, crastino die hora tertia intromissis Christianis eorum reddam potestati; » et ita factum est. Ortum est aliquando bellum fortissimum inter comitem Fontis ae et militem suum, nomine Guillelmum, qui captus est a comite, et ante eum adductus; quem cum comes de
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ comes scĩ egidii pontius noĩe cũ fr̃e suo
iuit ad sc̃m iacobum. Quo ꝑueniẽtes ro¬
gauerũt edilem ut añ corpꝰ apłi ꝑmittet eos iu¬
gilare. Cõsuetudo a̾ erat. ut p̃t solus occasũ ianue
eiusdem oratorii clauderent᷑ usq mane. Qui no¬
luit. At illi tristes recesserũt ad hospicia sua. ⁊ cõ¬
gregantes õs peregrinos sue societatio. paraue¬
runt sibi luminaria q̃ tenerẽt ĩ manib. ⁊ cõfor¬
tati ĩ fide uenerunt ad ianuas clausas. fere. cc̃.
tuũ. Nondũ u̾ba finierant ⁊ ecce ianue cũ tan¬
to strepitu aꝑte sunt ut putarẽt eas ĩ minuti¬
as fractas. Nupta sũt aͥ repagula ⁊ sere ⁊ cathe¬
ne quib obserabant᷑. Quidam ep̃c de grecia ste¬
pħs noĩe relicto ep̃atu uenit ad scm̃ iacobum
ĩ pauꝑe hĩtu. ⁊ ibi fc̃a ẽ ei cellula de iuncis. ĩ qͣ die
noctuq ieuiniis ⁊ uigiliis ⁊ or̃onib intendebat.
Cũq oraret qͣdam die turba rusticoꝵ ureta cel¬

Expanded text:
 comes Sancti Aegidii, Pontius nomine, cum fratre suo ivit ad Sanctum Jacobum; quo pervenientes rogaverunt aedilem ut ante corpus apostoli permitteret eis vigilare; consuetudo autem erat ut post solis occasum januae ejusdem oratorii clauderentur usque mane. Qui noluit. At illi tristes recesserunt ad hospitia sua, et congregantes omnes peregrinos societatis suae paraverunt sibi luminaria quae tenerent in manibus, et confortati in fide venerunt ad januas clausas fere CC tuum. » Nondum verba finierant, et ecce januae cum tanto strepitu apertae sunt, ut putarent eas in minutias fractas. Rupta sunt autem repagula et serae et catenae quibus obserabantur. Quidam episcopus de Graecia, Stephanus nomine, relicto episcopatu venit ad Sanctum Jacobum in paupere habitu, et ibi facta est ei cellula de juncis in qua die noctuque jejuniis, vigiliis et orationibus intendebat. Cumque oraret quadam die, turba rusticorum juxta cel
Abbreviated transcription (Latin):
d̾et. audiuit uoces angłoꝵ cantantiũ. Dicit
dñs. Ego cogito cogitationes pacis ⁊ non afflic¬
tiõis. Hic de multis scĩs cantus composuit ⁊
eũ fotũ diligenter ĩ lecto suo collocauit. Q̃
cũ reserato ostio non inueniss: in paupem se
xp̃m suscepisse obstupuit. Uiri religiõsi et¬
illustes sc̃itate in xp̃o dormiunt. edilo albas
sis. guato ep̃c legiensis: obertus sce memo¬
rie abbas genimelacensis. Anno xĩ. leo ppͣ¬
bare satagit. multã calamitatẽ incurrit: q
cũ młtis ⁊ ip̃e rapitur. S tñ relaxari nolu¬
it. nisi ⁊̃ sius relaratis. Bardo maguntie ep̃c
obit: cuiꝰ scĩtas ꝑ multam miraculoꝵ gr̃am
patuit. Sc̃s theobaldꝰ int̾ nobiles francoꝵ ñ
infimꝰ. hoc tp̃re clarebat: qui mundo ⁊ semet¬
pp̃o ab negato securus xp̃m. ĩ uincentia urbe¬
quieriit. Q qͣm accepte seriuerit. d̾o post mortẽ
etus miraculorũ ꝓdidit magnituco. Ossa eius
p̃gallias translata multam multis ĩ locis uene¬
rationẽ meruerunt.

Expanded text:
deret, audivit voces angelorum canentium: Dicit Dominus, ego cogito cogitationes pacis, et non afflictionis. Hic de multis sanctis cantus composuit, eeum fotum diligenter in lecto suo collocavit; quem cum reserato ostio non invenisset, in paupere se Christum suscepisse obstupuit. illustres sanctitate in Christo dormiunt, Odilo abbas sis. Guatho episcopus Legiensis, Olbertus sanctae memoriae abbas Gemmelacensis. Guathoni Deobare satagit, multam calamitatem incurrit, quia cum multis etiam ipse capitur; sed tamen relaxari noluit, nisi etiam suis relaxatis. Bardo Moguntiae episcopus obit, cujus sanctitas per multam miraculorum gratiam tus Tietbaldus inter nobiles Francorum non infimus hoc tempore clarebat; qui mundo et semetipso abnegato secutus Christum, in Vincentia Venequievit. Qui quam acejus miraculorum prodidit magnitudo. Ossa ejus in Gallias translata multam multis in locis venerationem meruerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pecora ⁊ auẽs: alioqͥn nõ cubilia nidos ue re¬
peterent nõ alia multa quib assuescũt. sie
q .n. assuescere ualent ullis reb nisi ꝑ me¬

Expanded text:
pecora et aves, alioquin non cubilia nidosve repeterent, non alia multa quibus assuescunt, neque enim et assuescere valerent ullis rebus nisi per me
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb sentire in eis potui p̾t̾ illa q̃ oblitꝰ sum
Ibi m̃ ⁊ ip̃e occurro: neq recolo quid qñ ⁊ ubi e¬
gerim. Et qũo cũ agerẽ affc̃s fuerim. Ibi sũt
conteco p̾ceritis: ⁊ ex hiis ⁊̃ futuras actiones
⁊ euenta ⁊ sp̃es ⁊ hec oĩa .q. p̾sentia meditor Hi

Expanded text:
is sentire potui, praeter illa, quae oblitus sum. ibi mihi et ipse occurro meque recolo, quid, quando et ubi egerim quoque modo, cum agerem, affectus fuerim. ibi sunt contexo praeteritis, atque ex his etiam futuras actiones et eventa et spes, et haec o
Abbreviated transcription (Latin):
eos ꝑ aures cũ strepitu transisse ac iam non
ẽẽ sc̃io. Res uero ip̃as q̃ illis significant᷑ sonis
neq ullo sensu corporis attigi: neq uspiam
uidi p̾t̾ animũ meũ. Et ĩ memoria recondidi.
nõ ymagines eaꝵ s ip̃as: que unde ⁊ qͣ ad me¬
dici: nõ credidi alieno cordi s in meo recognou
et uera ẽẽ approbaui: ⁊ cõmendaui tanquam
reponẽs unde proferrẽ qñ uellem. Quo cirta¬
indisposite memoria cõcinebat cogitando. q.
collig̾e̾ atq aĩadu̾tendo curare ut tanqm ad
manũ posita in ip̃a memoria ubr sꝑsa prius
⁊ neglecta lacitabant: iam familiari intentio¬
ni facile occurrant. Item ꝯtinet memoria nu¬
meroꝵ dimensionũq rõnes ⁊ beges ĩnumera¬
biles quaꝵ nullam corporis sensus ĩpressit. qr
nec ip̃e colorate sũt:nec sonant nec olent nec
gustate aut contrectate sũt. Affectiones animi¬

Expanded text:
eos per auras cum strepitu transisse ac iam non esse scio. res uero ipsas, quae illis significantur sonis, neque ullo sensu corporis attigi neque uspiam uidi praeter animum meum et in memoria recondidi non imagines earum, sed ipsas: quae unde ad dici, non credidi alieno cordi, sed in meo recognovi, et vera esse approbavi, et commendavi ei, tanquam reponens unde proferrem cum vellem. Ibi eratque indisposite memoria continebat, cogitando quasi colligere, atque animadvertendo curare, ut tanquam ad manum posita in ipsa memoria, ubi sparsa prius et neglecta latitabant, jam familiari intentioni facile occurrant. Et merorum dimensionumque rationes et leges innumerabiles, quarum nullam corporis sensus impressit; quia nec ipsae coloratae sunt, aut sonant, aut olent, aut gustatae, aut contrectatae sunt. Audivi son
Abbreviated transcription (Latin):
ulidie mẽbra ꝓpria dentib lamiantẽ orando
et tangendo curauit. Exiẽs de quadam ecc̃a ob¬
uiũ hoĩem h̃uit cũ uxore sua: q̃ nõ poterat loqͥ
Rogatꝰ ut eius misereat᷑ stat in porta ꝓ ppło cir¬
cũstante: ⁊ data beredictione suꝑ eã iubet dñi¬
cam dice̾ or̃onem. Dixitilla: ⁊ populus benedi¬
gue officio. ad uissionẽ insitantis se sc̃ĩ loque¬
lam recriꝑat eucharistiam sumit ⁊ ita muni¬
tus extremũ in bona cõfessione efflauit sp̃m¬
Intrauit ad eũ quidã de nobilib hñs ei aliqͥd
dic̾e. qͥ int̾ loquendũ fide plenus tres iuncos pie
furatus de lectulo quo ille sedebat tulit secum
et multa deus de furto pietatis ẽ oꝑatꝰ. fide il¬
lius ⁊ p̾sulis sc̃itate. S edebat in campo cum co¬
mite ulidie aliq̃ trãctans ⁊ multitudo copiosa
cica eos eos. Uent mulier grauida et u̾e gra¬
ius: indicat se contra om̃s nature leges retin̾e

Expanded text:
Ulydiae, membra propria dentibus laniantem, orando Ulydiae, membra propria dentibus laniantem, orando et tangendo curavit. Amevium habuit hominem cum uxore sua, quae non poterat loqui. Rogatus ut ejus misereatur, stat in porta, populo circumstante; et data benedictione super eam, jubet dominicam dicere orationem. Dixit illa, et populus benedirivatus linguae officio, ad jussionem visitantis se sancti, loquelam recuperat, eucharistiam sumit: et ita munitus, extremum in bona confessione efflavit spIntravit ad eum quidam de nobilibus, habens ei aliquid dicere. Qui inter loquendum, fide plenus, tres juncos pie furatus de lectulo, in quo ille sedebat, tulit secum: et multa Deus de furto pietatis est operatus, fide illius, et Praesulis sanctitate. mite Ulydiae aliqua tractans, et multitudo copiosa circa eos. Venit mulier gravida, et vere gravis. Indicat se contra omnes naturae leges retinere
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quadã nocte audiuit eos dicentes: lo¬
q̃nte alto ad alt̾m. Uide ne miser iste ypocri¬
te illius stratũ. stramen ne cõtingat: ⁊ sic
effugiat manꝰ nr̃as. Cognouit hõ qd̾ mala¬
chiam loquerent᷑. quẽ non multo añ ĩ eadẽ
domo meminerat ꝑnoctasse: ⁊ adhuc stramẽ
ĩ loco. Sumptaq fiducia quo potuit conatu
cepit repere debilis corpore s fide fortes: ⁊ ec¬
ce in aere clamor ⁊uociferatio. Phibe eum
phibe retine eũ. retine: amitcius p̃dam¬
ascendit lestulũ: uolutat᷑ in stramine audit
ululatũ plangentiũ. Heu heu ip̃i nos ꝓ¬
didimꝰ decepti sumus: euasit. Et dicto cĩtiꝰ
recessit ab eo demoniũ. terror et horror quem
patiebaturꝰ. ⁊ om̃is parit̾ egritudo. Item transe
unte malachia aliqͥuando ꝑ lagiam oblatꝰ¬
est ei in fans hñs demonuĩ sanus relatꝰ est. In
regione eadem ligatã funib freneticã solui
iussit. ⁊ ĩ aqua quã benedixit lauari: lota ẽ
⁊ sanata est. Atteram quo ĩ saballo regione

Expanded text:
Nam quadam nocte audivit eos loquentes, dicente altero ad alterum: « Vide ne miser iste hypocritae illius stratum, stramenve contingat, et sic effugiat manus nostras. » Cognovit homo, quod Malachiam loquerentur, quem non multo ante in eadem domo meminerat pernoctasse. Et adhuc stramen in loco: sumptaque fiducia, et quo potuit conatu, coepit repere debilis corpore, sed fide fortis. Et ecce in aere clamor et vociferatio: « Prohibe eum, prohibe; retine eum, retine: amittimus praascendit lectulum, volutatur in stramine, audit ululatum plangentium: « Heu, heu! ipsi nos prodidimus, decepti sumus, evasit. » Et dicto citius recessit ab eo daemonum terror et horror quem patiebatur, et omnis pariter aegritudo. In Leunti aliquando per Laginiam, oblatus illi infans habens daemonium, sanus relatus est. In regione eadem ligatam funibus phreneticam solvi jussit, et in aqua, quam benedixit, lavari. Lota est, et sanata est. Alteram quoque in Saballo regione
Abbreviated transcription (Latin):
rerẽt undiq liberandi iugo seruicii. Cñ uͦ aliqͣ
seuerior ĩuultu austetꝰ erat alloquio. Tñc si
fortassis ab aliqͦ inuitaret᷑ ad pͥndrũ cõpelle-¬
bat cõuiuat aut ministros ꝓprios. ut cõferen¬
tes parit̾ unde uł captiuũ sernicio liberarent
Quis uͦ digne repetat qͣnta turtus u̾boꝵ ab eiꝰ
ore rotabatur cũ p̾dicaret ĩ ppłm ut om̃i lice¬
rature nasceret᷑ stupor ⁊ fieret ĩ cõmune genie¬
ralis cõpunctio. Atq ex ore dicentis crederes¬
ut formarent᷑ u̾ba ab angelo: dũ plusqmͣ hõ
loqueret᷑ translatꝰ in mentis excessu. cũ abra¬
sis maculis sinceritate dogmatis pectora ple¬
bis cogeret diuinis efflagrare pignentis. Qi
equitans in itin̾e semꝑ de d̾o aliquid aut u̾bo
cõtulit aut cantanit carsum nudo capite ducẽs
⁊̃ si nix aut ymber urgeret. Cñ u̾o uenit ad mẽ¬
sam cõfestim affuit retitans minister diuina
colloquia ut int̾ nbi fertula. animi pastus ali¬
mento plus saturaret᷑ cõuiua: nullum tempͣ

Expanded text:
rerent undique liberandi iugo servitii. 194 Cum verseverior in vultu, austerus erat alloquio. Tunc si fortassis ab aliquo invitaretur ad prandium, conpellebat convivas aut ministros proprios, ut conferentes pariter unde vel unum captivum servitio liberarentQuis vero digne repetat, quanta virtus verborum ab ore rotabatur, cum praedicaret in populum, ut omni litteraturae naseeretur stupor et fieret in commune generalis cout verba formarentur ab angelo, dum plusquam homo loqueretur translatus in mentis excessu, cum, abrasis maculis, sinceritate dogmatis pectora plebis cogeret divinis effragrare pigmentis? 76. Qui equitans in itinere, semper de Deo aliquid aut verbo contulit, aut cantavit, cursum nudo capite dicens, etsi nix aut imber urgeret. Cum vero venit ad mensam, confestim recitans affuit minister divina colloquia, ut inter cibi fercula, animi pastus alimento plus saturaretur conviva. Nullum tempus