comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquam ait. faciem meam non tetigit:
sed non operuit caligo. Saepeenim &iam
corda iustorum. subostae cogitationes¬
polluunt. temenarum rerum delectati.¬
onib tangunt Seddum citius manu
scẽ discr&ionis abiguntur. festine agit᷑.
ne cordis faciem caligo operiat: que ha ne
iam ex inlicita delectatione tangebat
Nam saepe in ipso onrtionis sacrificio. in¬
postunae se cogitationes ingerunt. quae
hoc rxpere uel maculare ualeant. quod
in nobisdõ flentes immolamus Vnde
abnrham cum adoccasum solis sacrifici¬
um offer&. insistentes aues pestulit.
quas studiose ne oblatum sacrificium
rxperent abegit Sic nos cum in aror
cordis holo caustumdõ offerimus. ab in¬
mundis hoc uolucrib: custodimus: ne
maligni spiritus & peruersȩ cogitatio¬
nes irpiant. quod mens nr̃ offene se
dño utiliter spenrt. Sequitur

Expanded text:
nequaquam ait: Faciem meam non tetigit; nequaquam ait: Faciem meam non tetigit; sed: Non operuit caligo. Saepe enim etiam corda polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt; sed dum citius manu sanctae discretionis abiguntur, festine agitur ne cordis faciem caligo operiat, quae hanc jam ex illicita delectatione tangebat. Nam saepe in ipso orationis sacrificio importunae se cogitationes ingerunt, quae hoc rapere vel maculare valeant, quod in nobis Deo flentes immolamus. Unde Abraham cum ad occasum solis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit . Sic nos cum in ara cordis holocaustum Deo offerimus, ab immundis hoc volucribus custodiamus, ne maligni spiritus et perversae cogitationes rapiant quod mens nostra offerre se Domino utiliter sperat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Qqui tamen inter ipsa supplicia. saepe
animum reuocant addona. & ut sem&ip¬
sos consolatione refoueant. interhoc quod
m&uunt. reducunt oculum addona quae
acceperunt. ut spes subleu& quemtimor
p̃mit. VNde & sequitur¬
Illeenim in flagello positus. a salute cor¬
poris propter inminentes tenebras
perit. qui idcurro protransactis per¬
cutitur. uta futuris suppliciis absconda¬
tur. Flagella quippebonorum ait
uitia perp&nrta purgant. autea quae
poterrnt perp&rxri futunx deuitant
Neatus autem iob quia in flagello positus.
nec apeccatis pyxecedentib purgabat᷑:
nec ab imminentib: tegebatur. sedens
tantũ modo in flagello uistus augeba¬
tur. fiducialiter dicit Nonenim pe¬
rii propter imminentes tenebirs.
nec faciem meam operit caligo. Quienĩ
semper diuinae formidinis pondus as¬
pexit. eiuscordis faciem caligo peccati
non operuit. Et isquem supplicia nulla
sequebantur. salutem corporis propter
notandum quod inse priora denuntians

Expanded text:
Qui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe Qui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe animum revocant ad dona, et ut semetipsos consolatione refoveant, inter hoc quod metuunt reducunt oculum ad dona quae acceperunt, ut spes sublevet quem timor premit. Unde et sequiturIlle enim in flagello positus a salute corporis propter imminentes tenebras perit, qui idcirco pro transactis percutitur, ut a futuris suppliciis abscondatur. Flagella quippe bonorum aut vitia perpetrata purgant, aut quae poterant perpetrari futura devitant. Beatus autem Job, quia in flagello positus, nec a peccatis praecedentibus purgabatur, nec ab imminentibus tergebatur, sed ejus tantummodo in flagello virtus augebatur, fiducialiter dicit: Non enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper divinae formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem caligo peccati non operuit, et is quem supplicia nulla sequebantur, salutem corporis propter notandum quod ipse priora denuntians
Abbreviated transcription (Latin):
pauperum inpensus quod suis &iam sub¬
ditis humilis. quod sibi aduersantibus
benignus fuit. & tamen tot flagella
suscepit. Neciam securus inter flagella¬
extitit. sed adhuc m&uit. adhuc diuine
districtionis uim considerens contre¬
mescit. Quid nos itaq miseri. quid
peccatores dicimus. sisic tim& qui sic
egit: sed tanti timoris pondus an ase¬
m&ipso habeat. in notescat: Sequitur
munere cor iusti molle dicitur. quia suꝑni
iudicii timore penetatur. Molle est
enim. quod penetrrri potest. Vnde¬
persalomonem dicitur. Seatus homo
qui semper est pauidus. qui uero mentis est
dunte. corruit in malum. Vistute mergo
suae formidinis non sibi. sed auctori tribu¬
it. quiait. Ds molliuit cormeum. & om¬
nipotens conturbauit me. Non autem
secune. sed perturbata sunt cordabono¬
rum. quiadum futuri examinis pondus
considerrnt. qui& em hic habere non ap¬
pecunt. securitatem suam districtionis
intimȩ considertione pesturbant

Expanded text:
pauperum impensus, quod suis etiam subpauperum impensus, quod suis etiam subditis humilis, quod sibi adversantibus benignus fuit, et tamen tot flagella suscepit nec jam securus exstitit inter flagella, sed adhuc metuit, adhuc divinae districtionis vim considerans contremiscit. Quid nos itaque miseri, quid peccatores dicimus, si sic timet, qui sic egit? Sed tanti timoris pondus an a semetipso habeat, innotestat. Sequiturmunere cor justi moliri dicitur, quia superni judicii timore penetratur. Molle est enim quod penetrari potest, dper Salomonem dicitur: Beatus homo qui semper est pavidus, qui vero mentis est durae corruet in malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui ait: Deus mollivit cor meum, et Omnipotens conturbavit me. Non autem secura, sed perturbata sunt corda bonorum, quia dum futuri examinis pondus considerant, quietem hic habere non appetunt, securitatem suam districtionis intimae consideratione perturbant.
Abbreviated transcription (Latin):
ETIDCIRCOAFACIS EICS
TURBATUS SUOrR. ETCON¬
SI DERANS EUMTMO¬
RE SOLLICITOR.
Bene a facie dñi turbatur. qui terrorem
maiestati s illius cordissui optutibus propo¬
nit & eius rectitudinis pauore concutit᷑
dum sereddendis rxtionib: conspicit
idoneum nonesse si districte iudic&ur
Recte autemdicitur. & considenrnseum
timore sollicito s: quia diuinae anim¬
aduersionis uĩ
ñ considerat. minime formidat. Et
tanto magis in hac uita quasi securu sest.
quanto ad considerationẽ internae
districtionis alienus Gemper & enrꝰ
iustiuiri ad cordis sec r&arium redeu
uim occultȩ districtionis intuentur.
maiestatis intimae iuditio ad sistunt.
ut eo magis quandoq: securi sint: quo hi
quam diu uiuerent fecuri. ẽẽ. noluerun
Nam malorummentes cumrennuunt
considenrre quod timeant Adhoc qui¬
doq gaudentes perueniunt: quod timen¬
tes nullo modo euadunt Sedecce debeato
iob nouimus quod crebrisdĩ sacrificiis dedi¬
tis quod hospitalitatibus. quod in digentis

Expanded text:
Et idcirco a facie ejus turbatus sum, et considerans eum timore sollicitor. - Bene a facie Domini turbatur, qui terrorem majestatis illius, cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur, dum se reddendi rationibus conspicit idoneum non esse, si districte judicetur. Recte autem dicitur, Et considerans eum timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim ue considerat, minime ftanto magis in hac vita quasi securus est, quanto a consideratione internae districtionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc qudoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo evadant. Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei sacrificiis deditus, quod hospitalitatibus, quod indigentiis
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrrs deserens. adlucem iam erumpit
a&ernitatis Sicut descã quoque ecclesia
dicitur. quae est ista quae progreditur.
quasi auront consurgensa quo igitur
iustus quisque iustitiae luce in naedians.
in pnresenti uita honoribus sublimatur.
eo ante peruersorum oculos tenebrȩ
mostis fiunt quia quae peruerse se
egisse meminerunt. corrigi pestimes
cunt. Sempernamque desidenent in
sius prruitatibus se relaxari. in correcte
uiuere & deculpa gaudium habere
quorum ipsa l&alis la&itia conuenienter
exprimitur. cum protinus sub infestur

Expanded text:
tenebras deserens, ad lucem jam erumpit tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de sancta quoque Ecclesia dicitur: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens? » Quo igitur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimantur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perverse se egisse mcunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
MΟRTIS Iuiqui semper afflictionem
fidelium expectant. eosque in tribulatione
uidere desidenrnt. Et in te nebris domos
perfodiunt. dum cor innocentium sed
tamen infirmorum. deiectionis tempore
pessima conlocutione corrum punt
Sed plerumque contingit. ut dumbonos
quosque indeiectione conspiciunt. subito
occulta dispensatione diuina iustus quispiam
qui uidebatur oppressus aliqua saeculi potes¬
tate fulciatur. eique prosperitas uitae
pnresentis adrideat. quem prius aduersita¬
tis tenebrȩ premebant quam nimirum
prosperitatem illius cumperuersi
conspiciunt. sicut prredictum est per¬
turbantur. Moxenim ad corda sua
redeunt. ante mentis oculos reuocant.
quicquid se peruerse egisse meminer̃.
uindicare in se omne uitium formidant
Et unde ille luc& qui potestatem suscipit.
inde peruersus quisque qui corrigi me¬
tuit. intristitia tenebrescit. Beneergo
dicitur. si subito apparuerit aurona.
arbitnrntur umbnrm mostis. Aurora
quippe mensiustiest. quae peccati sui

Expanded text:
tur. --Iniqui semper afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui
Abbreviated transcription (Latin):
aut hi qui alieno regimini subiacent. facile iudicare
audeant facta rectorum. atq per hoc qͦd cle his qͥ
sibi prelati sunt murmurant. non humano. s ei qͥ
cuncta disponit diuino orclim contraclicant. Tuis¬
namq dicit᷑. oues mee his que coneulcati peclibus
urisefuerant pascebant᷑ et que pedes urĩ t̾bauerant
hec bibebant. O ues enum turbata peclib bibunt.
cum subiecti ea ad exemplũ uiuencdi appetunt que
prelati quiq prauo opere peruertunt. At contra
a prelatis bi aueliunt. Dos enim quid sumꝰ: Hec
contra nos est murmur ur̃m sed contra dnm̃. Qa
eiim contra superpositam sibi potestatẽ m̃murat.
liquet quod illũ redarguit. qui eandem homini
potestatẽ dedit. Tandem beati ios plenas mis¬
tica uirtute sententias in quibus contra amicoꝵ
uerba respoudit deo largiente digessinus: nc̃ supẽ
ut ad belui uerba ueniamus. Que tanto grauiori
eireuinspectione pensancla sunt: quanto et per

Expanded text:
aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorum, atque per hoc quod de his qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed Dei, qui cuncta disponit, divino ordini contradicant. LIdicitur: Oves meae his quae conculcata pedibus vestris fuerant pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Oves enim turbata pedibus bibunt cum subjecti ea ad exemplum vivendi appetunt quae praelati quique pravo opere pervertunt. At contra a praelatis hi audiunt: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum . Qui enim contra superpositam sibi potestatem murmurat, liquet quod illum redarguit qui eamdem homini potestatem dedit. Tandem beati Job plenas mystica virtute sententias, in quibus contra amicorum verba respondit, Deo largiente digessimus; nunc superest ut ad Eliu verba veniamus, quae tanto graviori circumspectione pensanda sunt, quanto et per
Abbreviated transcription (Latin):
rerum dispensatio pro utilitate subditoꝵ suscipi ẽdit᷑.
quando his qui p̃est anhelare per auaritiam iudet᷑.
Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona que fieri inter mda
mala considerant. non laucles sed gemitus recllant atep
infirmantes murmurent. dum ꝑpendunt puri operil ñ
esse quod tucdent. A it gͦ. Si abuersum me terra mea¬
clanat. et cum suici eiꝰ desient. si fructus eiꝰ comebi abses
pecunia et auimam agricolarũ eiꝰ afflixi. pro frumento
oriatur mͥ tribulus. et pro horcleo spina. Ac si patentꝰ
cdicat. si magna que debui sollicite non feci punctiones
mmixmuris a subiectis recipiam &̃ de bono quodl feci.
Si neglexi exhibere quod foueat. iuste in querelã
prosiliens eorum lingua me pugnat. Qua in re
semper sollicita consid̾atione pensandũ est. ne aut
hi qui presunt exempla mali operis subiectis pre¬
beant. eoꝵq uitam sue gladio prauitatis excingãt᷑

Expanded text:
rerum dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, rerum dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur, quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed gemitus reddant; atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non esse quod vident. Ait ergo: Si aclamat, et cum ipsa sulci ejus defient; si fructus ejus comedi absque pecunia, et animam agricolarum ejus afflixi, pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina . Annon dicat: Si magna quae debui sollicite non feci, punctiones murmuris a subjectis recipiam, etiam de bono quod feci, si neglexi exhibere quod fovet, juste in quereiam prosiliens eorum lingua me pungat. Qua in re semper sollicita consideratione pensandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant;
Abbreviated transcription (Latin):
quannus hoc intelligi & aliter potest. In frum̃to qͥppe
spiritale opus quod mentem reficit: ui hordeo autem
terremarum rerum cispensatio figuratur. In qͥ sepe
dum seruire infirmis atq carnalibus cogimur. quasi
sira uimentis alimenta p̃paramus. ate ipse nostrorum
usus operum quasi more hordei habet aliquid de am¬
mixtione palearum. Et plerumq contingit ut rector
qui preest inuiste contra sublitos exercet. dum nullo
bonos blandimento refouet. clum quod est grauius
bene operantes quosc ex inuidia afflgit. & iam quedã
bona aliquando. ac si frumentum serat seseq in dispen¬
sandis reb terienis ñ nũquã ũ auaricie studio. sed ꝓ
utilitate carnaliũ misseat. et sic eiꝰdem laboris fructũ
uelud messem hordei expectet. Sed subiecti quiq
pro eo quod in maximis grauant᷑ gaudere in eiꝰ honis
minimis nequeunt. quia nec hoc opus placet quod
alteruis operis inusticia polluit: nec ipsa terrenaꝵ

Expanded text:
Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe spiritale opus, quod mentem reficit, in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio 727 figuratur. In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistqui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum in nullo bonos blandimento refovet, dum, quod est gravius, bene operantes quosque ex invidia affligit, etiam si quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, sese quoquesandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis nequeunt, quia nec hoc opus coram Deo placet, quod alterius operis injustitia polluit, nec ipsa terrenarum
Abbreviated transcription (Latin):
Peo frumento oriatur mͥ tͥbulus. et pro hordeo spina.¬
hacsi aperte dicat. si inustũ qͥed erga subditos gessi. si
exegi debita. & ipse quod debun non impencli. si exer¬
citationem boni operis aliis inuidi ꝓ bonis que in
eternum reficiunt. retͥbuant᷑ michi iniudicio mala q̃
pungunt. Pro frumento quippe tribulus. ꝙ ꝓ ordeo
spina oritua. cum in retributione ultima de qua rem¬
uneratio laboris querit᷑. punctio doloris inuenitua.
Et notandum quod sicut afrumento horcleũ clistat:
quamuis utrumq reficiat: sic a tribulo spina. quãuis
sit utrumq quod pungat. quia tribulus mollior. q
ad pungenclum clurior est̃ spua. A it gͦ. pro frumento
oriatur michi tribulus. & ꝓ hordeo spiura. Ac si patenter
cdicat. egisse quidem. et magna me bona et munma scio.
set si non ita est: pro bonis magnis mala minima. et
pro bonis minimis michi responcleant mala maiora.

Expanded text:
pro frumento tribulus, et pro hordeo spina.pro frumento tribulus, et pro hordeo spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga subditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione ultima, de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat, sic a tribulo spina, quamvis sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper durior est spina. Ait ergo: Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quidem et magna me et minima bona scio, sed si non ita est, pro bonis magnis mala minima, et pro bonis minimis mihi respondeant mala majora.
Abbreviated transcription (Latin):
asffuxi. N gricole quipe huiꝰ terre funt hi qui minori
loco positi quo ualent zelo. qͣnto possunt oꝑe ab eru¬
clitionem scẽ eccłie in p̃clicationis gratia cooꝑant᷑.
Quos indelicet huius terre agricolas hoc est ñ affi¬
gere. eoꝵ laborib non inuidere. ne rector eccłie dum
soli sibi ios p̾clicationis uendicat. etiã alis recte p̾di¬
cantib inuuidia se mordente contradicat. Pia ꝙ enum
pastoꝵ mens quia non ꝓpriam głam sauctoris q̃rit.
ab ominb uult aduiuari qd agit. Eidelis namq
p̃bicator oꝑtat si fieri ualeat ut ueritatẽ quã sobos
loqui non sufficit. ora cunctoꝵ sonent. Unde cum
iosue duob in castris remanentib at ꝓpħantibus
uellet obsistere. recte per moysen clicit᷑. Q uid emu¬
laris pro me: ͥuis tribuat ut omnis ppłs ꝓpħet.
uoluit. qui bonũ qͦed habuit. aliis non inuidit. Qa iua¬
gͥ beatus ios cuncta hec suspensa intulit. et si ea mini¬
me fecerit sententia se maledictionis astringit: seqͥt᷑.¬

Expanded text:
at.---Agricolae quippe hujus terrae sunt hi qui, minori loco positi, quo valent zelo, quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastorum mens, quia non propriam gloriam, sed auctoris quaerit, ab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus propvoluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, seq
Abbreviated transcription (Latin):
uã dĩ ueraciter ascendit. qui ad optinendam
hanc gradib sc̃ẽ oꝑationis eruperit. Et quasi
per singulos gradus suos librũ ꝓnͣtiat qͥ ꝑce
OLT EUI O mne enim qd̾ offerimꝰ.
in manib tenemꝰ. N enienti gͦ ad iuiciũ prin¬
cipi librũ offerre est. uerba preceptoꝵ illiꝰ in ac¬
tione tenuisse. Sequitor. St ADUERST

Expanded text:
nam Dei veraciter ascenam Dei veraciter ascehanc gradibus sanctae operationis eruperit: et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepofferam eum. Omne enim quod offerimus, in manibus tenemus. Venienti ergo ad judicium principi librum offerre est verba praeceptorum illius in actione tenuisse. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
etiam dicit. Qm̃ intumuerãt aque ꝓfunde tor¬
rentis. qui non potest tͣnsudari. Percepta nãcs
perfectione opis ad contemplationẽ uenit᷑. inqͣ
scilicet contemplatione dũ mens in altũ clucit᷑.
subleuata uidet in deo. qͥa ñ pͭ penetrari quod
uidet. Et qͣi tangit aquã torrentis quã ꝑtnͣsi¬
re non ualet. quia et intuet᷑ speculando quod
libeat. et tam̃ hoc ipsũ perfecte ñ ualet intuieri
ad extremũ clucim᷑. ipsa eiꝰ iumensitas que ex se
hominẽ subleuat. ad se. hũano aĩo plenã ꝯg¬
nitionẽ negat. ut hanc et tangenlo amet. &
tñ neqͣquã ꝑtͣnseundo penetret. Seatus gͥ
ios hec increm̾ta uͥtutũ qͥa cdistincte hominib
suꝑno munere tͥbui conspexit. gradus uocauit.
qm̃ per ipsos ascendit᷑. ut acd celestia optinentia
ueniat᷑. S acri itaq libri .i. diuini eloquii me¬
moriã faciens. dicit. Per sigulos gradꝰ meos
proñtiabo illũ: quia nimirũ ille ad doctri-¬

Expanded text:
etiam dicit: « Quoniam intumuerunt aquae profundi toretiam dicit: « Quoniam intumuerunt aquae profundi torrentis, qui non potest transvadari. » Percepta namque perfectione operis, ad contemplationem venitur, in qua scilicet contemplationem dum mens in altum ducitur, sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit aquam torrentis, quam pertransire non valet, quia et intuetur speculando quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amet, et tamen nequaquam pertranseundo penetret. Beatus igitur Job haec incrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est, divini eloquii memoriam faciens, dicit: « Per singulos gradus meos pronuntiabo illum . » Quia nimirum ille ad doctri
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis plenitudo tribuit᷑. ad hoc usq nr̃a sapientia
auget᷑ ut in prauis iamactib minime flectat᷑. Hinc
uamq per paulũ dicit᷑. Remissas manꝰ et clissoluta
genua erigite. & gressus rectos facite pedib ur̃is
A qua ergo ad genua peruenit. cũ nos ꝑcepta
sapĩa perfecte ad boni oꝑis rectitudinem stringit.
Qui iterũ inetit᷑ mille. & ꝓpħa ꝑ aquã usq acl
renes ducit᷑. qͥa uidelic tt᷑ in nobis plenitudo oꝑis
excrestit. qñ in nobis ꝑcepta sapiã omnẽ qͦ ĩ qͣntũ
est possibile delectationẽ carnis extinxerit. Nisi .n.
carnis delectatio eẽt in renib psalmista minune dix¬
iss NRe renes meos et cor meũ. Aqua gͥ ad renes
uenit. cũ dulcedo sapiẽ etiã incentiua carnis interi¬
mit. ut ea que uri m̃tem poteiãt cdelectõis incẽclia
frigescant. Qui ad hue mensꝰ est mille toerentẽ
uidelicet quem ꝓpb̾a ꝑtransire non potuit. De quo

Expanded text:
operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissolugenua erigite, et gressus rectos facile pedibus vestris . » Aqua ergo ad genua pervenit, cum nos, percepta sapientia, perfecte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iterum metitur mille, et Propheta per quam usque ad renem ducitur: quia videlicet tunc in nobis plenitudo operis excrescit, quando in nobis percepta sapientia omnes quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset, « Ure renes meos, et cor meum . » Aqua igitur ad renes venit, cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationis incendia frigescant. Qui adhuc mensus est mille torrentem, videlicet quem Propheta pertransire non potuit. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
cdeñtiat. qui de eo uro quẽ in excelso monte uide¬
s rat narrat clicens. Mensꝰ est cubitos mille. et
 tͣnscluxit me per aquã usq ad talos. R ursũq
mensꝰ est mille. et transcluxit me per aquã usq
ad genua. Et mensꝰ est mille. & tͣnsduxit me
per aquã usq ad renes. Et mensꝰ est nille. tor¬
rentẽ quẽ non potui ꝑtransire. qm̃ intumuerãt
aque ꝓfundi torrentis. qui ñ pͭ tͣnadari. Quid
namq millenario numero. nͥ conlati muneris ple¬
nituclo signat᷑: Iiu itaq qui apparuit. mille cubi
relemptor nr̃ cũ nobis ad se comuersis boni exoroii
plenitudinẽ tͥbuit. dono spiritalis sapientĩe prima
nr̃i oꝑis uestigia infundit. A quã qͥppe usq ad taloꝰ
uenire ẽ. iã nos per acceptã sapientiã desid̾ate
rectitudins uestigia tenere. Qui rursũ mille me¬
tit᷑. & ꝓpħa usq ad genua ꝑ aquã ducit᷑. qͥa c̃ boni

Expanded text:
denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte videdenuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transduxit me per aquam uad genua. Et mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad renes. Et mensus est mille torrentem, quem non potui pertransire, quoniam intumuerunt aquae profundae torrentis, qui non potest transvadari . Quid namque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille cubitRedemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni
Abbreviated transcription (Latin):
rumq in exorcliis suis et nutat & solicla est & iam
certissune habet᷑. et tamen de eius fidutia adhuc
sub clubitatione trepidat᷑. Pars namq eiꝰ prius
accipitur. ut in nobis postmodũ perfecte ꝯpleat᷑.
Si enim certo gradu in credentis mente ñ ꝓficer⁊:
requisitus in euͣngelio pater sanandi pueri ñ dixiss.
Qedo dñe. acliuua incredulitatẽ meã. Adhuc gͦ
ascenclebat ad ficlem quã iam ꝑcepat. qui uno eodẽ¬
q tempore clamabat etiam se crecdere. & adhuc ex
mereclulitate dubitare. Hinc est etiam quod redẽ¬
ptori nr̃o a discipulis licitur. Auge nobis fidem:
Dt que iam accepta per initium fuerat: quasi per
augm̃ta graduum ad perfectionẽ ueniret. Ipsa qͦ¬
sapientia que esse bonoꝵ oꝑm solet magistra. anhe¬
lanti menti per inerem̃ta tribuit᷑. ut ad eã procul
dubio magni moieraminis gradib ascencdatua
Quod bene ierechiel ꝓph̾a figurata narratione

Expanded text:
rumque in exordiis suis et nutat et solida est. Et jam rumque in exordiis suis et nutat et solida est. Et jam certissime habetur, et tamen de ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur. Pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in credentis mente non proficeret, requisitus in Evangelio pater sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat se et jam credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: 723 Auge nobis fidem , ut quae jam accepta per initium fuerat, quasi per augmenta graduum ad perfectionem veniret. sapientia, quae esse bonorum operum solet magistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione
Abbreviated transcription (Latin):
quaerenti nosdõ percontemptum
restitimus. pertimorem fugimus.
et contemptu quandoq et timore postposito
solo ei amore iungamua. Paulisper enĩ etiam
timere didicimus. ei que ui solius dilectionis
inheremus. Adpositis igit᷑ qͣi qͥbdã gradibus
profectꝰ nit̃. mentis pedem prius per timorem
in imo ponimuł. & pꝰtmodũ per caritatẽ ad alta
amoris leuamus. ut ab eo qd̾ qͥsq tunet repͥmat᷑
ut titeat: et ab eo quocd iam metuit. subleuet᷑.
ut presumat. Hos autẽ uirtutũ gradus non
magni laboris est. perpendere cũ ab una ad al¬
res indiget. cũ mens pensare nitit᷑ in una eadẽ¬
ꝙ urtute qͥb ꝓfectus sui gradib eleuetui. Ut
enim pruna elem̃ta uirtutũ fidem scilic et sapi¬
entiam loquar optinere singula perfecte neqͣũt.
Nisi ad hec distinctis orclinatisq modis quasi
quibusdã gradib ascendamus. Ipsa etenĩ fides
que ad bona alia ꝑfecte capescenda nos ibuit. ple

Expanded text:
quaerenti nos Deo per contemptum quaerenti nos Deo per contemptum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quandoque et timore postposito, solo ei amore jungamur. Paulisper enim etiam timorem ejus discimus, cujus solius dilectioni inhaeremus. Appositis igitur quasi quibusdam gradibus profectus nostri, mentis pedem prius per timorem in imo ponimus, et postmodum per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, reprimatur ut timeat, et ab eo quod jam metuit, sublevetur ut praesumat. Hos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab una ad alres inindiget, cum mens pensare nititur, in una eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascendamus. Ipsa enim fides, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Inchoante prouectu ex magna lã
paste a terra suspenditur: Ad ex¬
tremum uero uocedominica. erec¬
tiquidem sed trementes adsistimus:
cuma terrenis desideriis perfecte
subleuati uerbadĩ quoplenius cog¬
noscimus plus timemus. Ad liucenim
quasi in terra lac&. qui adcaclestia
erigi. terrenorum desiderus neglega
Quasi subleuatus autem ad huc inma¬
nibus & genibus incumbit. qui quae¬
dam iam contagia deserit. sed quibus¬
dam ad hucterrenis operibus Non
contitedicit. Iamuero aduerbadi
erectus adsistit. quiper fecte men¬
tem ad sublimia erigit & perinmun¬
da desideria incuruari contemnit
Bene autem trementem sest&isse
indicat. quia ex amen subtilitatis in
ternae. quoplus ad illud proficitur:
amplius formidatur. Ubi apte di¬
uina uoce subiungitur. Nolim& uero
Quia cumplus ipsi quod timeamus ag¬
noscimus : plus nobis dedõperinternã
gurtiam infunditur quod amemus
quatenus & contemptus noster pau¬
lispertraenseat intimorem. & ti¬
mor traenseat incaritatẽ. Vt quia

Expanded text:
inchoante provectu, ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus, plus timemus: adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhuc in genibus et in manibus incumbit qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit: jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad da desideria incurvari contemnit. Bene vero trementem se stetisse inditernae, quo plus ad illud proficitur, amplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infunditur quod amemus; quatenus et contemptus noster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem, ut quia
Abbreviated transcription (Latin):
suleos plangere est. ꝑ hoc unde mnłitudo ficdelium
iuste contra rectorẽ querit᷑ uberioris uite homines
ad lamenta peruenire. Sulci itaq et ex terra sũt.
et tũ a terre uocabulo distingunt᷑. Q uia hi qui
in scã ecclia m̃tem suã labore sacre meditatõis ex¬
colunt. ceteris ficlelib tanto meliores sc̃. quanto
ꝑaccepta semina fecuncdiores oꝑm fruges redlũt.
Et sunt non nlli̾ qui scĩs plebib prelati. uite
quidem stipendia eccłiastica largitate osecunt᷑.
sed exbortationis minsteria non impendunt. Opn¬
tia quos ad huc exemplũ sci uiri recte subumgitua:

Expanded text:
sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem queritur uberioris vitae homines ad lamenta pervenire. Sulci itaque et ex terra sunt, et tamen a terrae vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sanctae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto per accepta semina fecundiores operum fruges reddunt. Et sunt nonnulli qui, sanctis plebibus praelati, vitae quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, sed exhortationis ministeria debita non impendunt. Contra quos adhuc exemplum sancti viri recte subjungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
semina exhortatõis accipuit. & fruges boni opis
ꝑ sulcos uoluntarie afflctõis rełłunt. Sepe uͦ
contingit. ut hi qͥ presunt inuista aliqͥ faeiant.
ficq ut ipsi subiectis noceant. qui ꝓdeẽ debuert̃.
Que dum rudes qͥuiq conspitiunt omoti cont᷑
dolent. Cum uͦ hi qͥ iam aratro sulcatoĩs adtriti
st̃. atq ad frugẽ boni oꝑis exculti grauari uelin
minimis innocentes aspitũt. ꝑ ꝯpassionẽ ꝓtinus
ad lamenta uertunt᷑. qͥa uelut sua plangũt. ea que
ꝓximi iniꝰte patiunt᷑. P erfecti namq eũ semper
cde sp̃alib moueant᷑. non corporalib tanto sciunt de
subditis exercet. contra hunc terra elamat. ⁊ sulci
desient. qͥa contra eiꝰ ii̾ticiam rudes qͥdem papiui
inm̾muratõis uocib erumpunt. s ꝑfecti qͥq pro
prauo eiꝰ opere sese in fletib affligunt. Quodque
imperiti clamant et non dolent. hoc ꝓbatoriꝰ uite
subiecti cleflent et tacent. Qum clamante gꝰ terra

Expanded text:
semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit, ut hi qui praesunt, injusta aliqua faciant, sicque ut ipsis subjectis noceant qui prodesse debuerant. Quae dum rudes quique conspiciunt commoti contra dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta vertuntur; quia velut sua plangunt ea, quae proximi injuste patiuntur. Perfecti namque, quantum semper de spiritualibus moveantur, tanto sciunt de subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis vocibus erumpunt, sed perfecti quique pro pravo ejus opere sese in fletibus affligunt, quodque imperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe diuina dispensatõe ceteris unꝰqͥsq p̃ponit᷑.
ut subiector animus qͣi substratt terra p̾dicatõ¬
nis illiꝰ semine fecundetur. Sed terra contͣ posses¬
sorem clamat. si contra eũ qͥ sibi preest aliquid
iustũ. uel priuata domus. uel scã eccłia m᷑murat.
Clamare quippe terram est contra regentis imꝰticrã
iõnabiliter subiectos dolere. U Bi recte subiungit᷑.
Et cum ea sulci eiꝰ cdeflent. Serra enim etiã nullis
oꝑib exculta. pierũq ad usũ hoĩs aliquot alim̃ta
profert. exarata uero fruges ad satietatẽ parit:¬
Et st̃ ñ uulli qͥ nullo lectõis. nlło exhortatiomis
uomere ꝓscisi quedam bona quamuis minima.
tñ ex semetipsis ꝓfert̃. qͣi terra necdũ exarata:
Sunt uero ñnlli qui ad audienclũ sẽꝑ atq reti¬
nendũ scĩs predicatoib ac mecditatõib intenti.
a pͥori m̃tis duritia qͣi quodã liungue uomere scissi.

Expanded text:
quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungiet cum ea sulci ejus deflent. Terra nullis operibus exculta plerumque ad usum hominum aliquod alimentum profert, exarata Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, q
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est clamare terram. deflere succos. &
fructus ꝓprios emenclo comedere. Qui ũꝙͦͣ
necesse est sua emere: & quis clamantẽ audi¬
uit terram. quis sulcos cteflentes uidit.:
Et cũ sulci terresemꝑ ex terra sit. qͥel
est qd̾ proñtiatõe clistincta & clamasse terta. et
sulci eiꝰ cũ ea deflesse clenegant᷑. Tum enun
nicħ sit aliud sulcus terre quã terra magne diꝰ¬
tinctõis rõne non caret cdũ subiungit. & cũ ea
sulci eius cdeflent. Qua iudelicet in re. qura
ordo hystorie deficit. sese nobis intellectos mistieys
qͣi aꝑtis iam forib ostenclit. Nc si patenter clamet.
Quia rationẽ littere clefecisse cognoscitis. nimirũ
restat ut ad me sine clubitatõe redeatis. O mins
enim qui uel pruato iure clomesticã familiã regit.
uel pro utilitate communi ficlelib plebib preest.
in hoc qd̾ iura regiminis in cõmissis sͥ fidelib pꝰside
qͥd aluro quã terrã incolenclam tenet: Ad hoc

Expanded text:
Quid est clamare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
citudinis ac pietatis impenclat. Sicq fit ut dũ studi¬
ose nunc seruire nobis inuicem ꝑ caritatẽ nitim᷑. qñq
cum uero dño cõmuni exultatione dominem᷑. Sed sũt
inuident bonũ qͦd habent. atq ideo iam ueraciter ñ¬
habent. Quib recte per iacosum dicit᷑. qͦd si zelum
amarum habetis inter uos et contemptiones sunt in

Expanded text:
citudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. Vet. XXinvident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter nhabent. Quibus recte per Jacobum dicitur: Quod si zelum amarum habetis i
Abbreviated transcription (Latin):
ca alim̃ta muti manclucamꝰ: Urigimꝰ qͥd nc̃o debet᷑
corpori: s ñ impencdimꝰ qd subiectoꝵ debemus cordi.
Ece uir sc̃s tot in hoc scło pignorib obstrictꝰ inter
occupationes innumeras liber ad studiũ p̾clicationis
suit. qui fructus terre nonquã sine pecunia comecdit:
qͥa nimirũ subditis u̾bum bone ammonitionis rectlidit.
a qͥb fruetum corporee seruitutis accepit. hoc names
debet omnipotenti deo omĩs qui preest ppło. hoc qui
multis. hoc qui pauciorib p̾est: ut sic debita ministeria
a subditis exigat. quatinꝰ ipse etiam qͥci semꝑ ãmonitoiꝰ
debeat sollicitiꝰ attendat. O m̃s namq qui sub dispen¬
satione conclitoris incario nobis ministerio iunginnir.
sub uno ac uero clño qͥd nobis aliud nͥ inuicẽ seri sumꝰ:
Cum gͥ is qui sic deo seruit ad obsequiũ. restat ꝓcul
dubio ut is qui p̃est seruiat ad uerbũ. Qum is qui
sub est uissis obtempat: oportet ut is qui p̃est curã soui¬

Expanded text:
ca muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum debemus cordi. Ecce vir sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui sub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam solli
Abbreviated transcription (Latin):
ubi isteuir legerat. diligite inimicos
uestros. ubilegebat benedicite. &
nolite maledicere & rursum. non
reddentes malum promalo. nec ma¬
ledictum promaledicto. Sed exteri¬
us non audita supernae gratiae prae¬
cepta seruabat. qui haec inmente illius
sc̃i sp̃s afflatus scribebat: Cuitamen
minusess& quod positos extraoc dilige¬
r&. nisi & interius uiuentes secumq
cotidie conuersantes. & iam familia¬
resaduersarios tolerar&: Vnde subiun¬

Expanded text:
ubi iste vir legerat: Diligite inimicos ubi iste vir legerat: Diligite inimicos vestros ; ubi legerat: Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum: Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Sed exterius non audita supernae gratiae praecepta servabat, quia haec in mente illius sancti Spiritus afflatus scribebat. Cui tamen minus esset quod positos extra diligeret, nisi et interius viventes secumque quotidie conversantes etiam familiares adversarios toleraret. Unde subjun
Abbreviated transcription (Latin):
illum mala quae merebatur inuenissen.
Quia uero saepe Non nulli eos quossibi
aduersarios aestimant. maledictione
feriunt. qnm̃ uistute nequaquam
possunt: inquibus patenter appar&
quae mala si possent facerent: quia
quae facere nequeunt. In precari
minime desistunt. Beatus iob osten¬
densse aculpa&iã maledictionis
DUM GUTTUR MEUM. UT
EXPETEREM MALEDICENS ¶. UIII
pe si hocoptar& adõfieri. quod ipse
facere uelomnino nonposs&. uel
si poss& minime decer&. Namqui
maledictionibus inimicum inp&unt.
quid aliud in illo facere dm̃uolunt.
Nisi quod ipsifacere autnequeunt.
aut erubescunt & Mostemnamq
aduersario exoptant. quã & sipossurt
inferre m&uunt: Neaut perp&ra¬
tihomicidu reiteneantur. aut ini¬
qui appareant & iamcum sint
Quid est ergo dõdicere. occidequẽodi.
nisi a pertis ei uocibus clamare. hoc
facmeo aduersario: quod mein illũ fac
nec peccatorem dec&a. Inquibus
profecto uerbis pensandum nobis est.

Expanded text:
illum mala quae merebatur invenissent. illum mala quae merebatur invenissent. Quia vero saepe nonnulli eos quos sibi adversarios aestimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatus Job ostendens se a culpa etiam maledictionis dum guttur meum, ut expeterem maledicens animam epe si hoc optaret a Deo fieri, quod ipse facere, vel omnino non posset, vel, si posset, minime deceret. Nam qui maledictionibus 710 inimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei teneantur, aut iniqui appareant etiam cum sint. Quid est ergo Deo dicere: Occide quem odi, nisi apertis ei vocibus clamare: Hoc fac meo adversario, quod me in illum facere nec peccatorem decet? In quibus profecto verbis pensandum nobis est,
Abbreviated transcription (Latin):
est. cuius nos solos cestum est aduersa
tolerasse Cum uero noster ac multo¬
rum hostis perimitur. deereptione
proximorum potius quam de in imici
interitu. Nec esseest ut animus la& &ur
Opost& namq: ut pereunte aduersatio:
suptiliter pensaredebeamus. & quid
debemus ruinae peccatoris. & quid
iustitiae ferientis: Nam cum peruer¬
sum quemq omni potens percutit.¬
& condolendum est miseriae pereun¬
tis & congaudendum iustitiae iudicis
Vt nobis & inluctusit paena morientis
proximi. & rursus ingaudium ueniat
exhibita aequitas iudicantisdĩ
Quatenus nec pereunti homini exista¬
mus aduersarii. nec iudicantidõ inue¬
niamur ingracti. Beatus igitur iob.¬
quia cuncta in aduersitate odia per¬
fecte calcauit: dicat Sigauisus sum
ad ruinam eius qui meoderat. & exul¬
taui quod inueniss& eum malum
Quia uidelic& & inimicum diligens. dum
aduersario ruente condoluit: In ma¬
lis illius ipse adbonumcreuit. Vtinde
iste adbenignitatem crescer&. unde

Expanded text:
est, cujus nos solos certum est adversa est, cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis perimitur, de ereptione proximorum potius quam de iniinteritu necesse est ut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario, subtiliter pensare debeamus, et quid debemus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. Nam cum perversum quemque omnipotens percutit, et condolendum est miseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei; quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur ingraquia cuncta in adversitate odia perfecte calcavit, dicat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum; qui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde
Abbreviated transcription (Latin):
nec eius prouectus addicit. sed recta
nostra cogitatio nonquid in ipsa. sed
quid deipso circa alios agaturadtendit
Sed ad haec seruanda. ualdeest neces¬
sarium suptilissimȩ discr &ionis ex¬
amen. Necum nostra odia exequitur
fallamur subspecie utilitatis alienae
Siautem de inimicimoste gaudendum
omnino noness&. psalmistanondicer&
La& abitur iustus. cum uiderit uindic¬
tam impiorum: Sed aliud est impium.
aliuduero inimicum perp&i
Nam sunt pleriq: inimici. qui non sunt
impii. & sunt non null: impii. qui nobis
specialiter nonuidentur in imici¬
Humana autem mens omnem quemini¬
micum tolerat. &iam impium & iniquũ
putat. quia eiusculpas apud cogitati¬
onem suam liuor accusator ex aggerat
minime sentitur. Qua inrediscernen¬
dumest. aliudesse quod nobis aliud
uero quod sibi &c&eris nosterĩnimicus
Nam sinoc& aliis bonus est. sine nostrafor¬
sitanculpa esse non potest nobismalus
Nec omnino iamdeeius runa gaudendũ

Expanded text:
nec ejus profectus addicit, si recta nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt plerique inimici qui non sunt impii, et sunt nonnulli impii qui nobis specialiter non videntur inimiciHumana autem mens omnem quem inimicum toleraputat, quia ejus culpas apud cogitatonem suam livor accusator exaggerat. minime sentitur. Qua in re discernendum est aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa esse non potest nobis malus; nec omnino jam de ejus ruina gaudendum