comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. Istas gͦ domos. si forte aliqul
sicut supra exposumꝰ lapsus aceũt.
semꝑ est. recuꝑandi facultas. It uai
grã dicamꝰ. si nos aliqua culpa mn¬
lis inuenerit. quȩ ñ incrimine mol.¬
tali. ñ in blasphemia fidei. quȩ mus
eccłiastici et apłici dogmatis cinctal
sistat: hoc est uendidisse domũ. q
in agro est: uł in uico cui murisll
est. Hȩc gͦ uenditio et huiꝰmodi cils
semꝑ reparari potest: nec aliquass
tͥ interdicit᷑. de cõmisis huiusimnal
entudinẽ gerere. In graiuorib enim

Expanded text:
rte aliquis sicut supra exposuimus lapsus acciderit, semper est recuperandi facultas. Ut verbi gratia dicam: Si nos aliqua culpa moralis invenerit quae non in crimine mortali, non in blasphemia fidei, quae muro ecclesiastici et apostolici dogmatis cincta est, sistat, hoc est vendidisse domum quae in agro est, vel in vico cui murus non est; haec ergo venditio, et hujusmodi culpa, semper reparari potest, nec aliquando tibi interdicitur de commissis hujusmodi poenitudinem ge
Abbreviated transcription (Latin):
gule deseruit: huiꝰ incircũcisũ dixe¬
ringustũ. Siquis xp̃i oddorẽ honum
capit: et inopib miscdiȩ ociore ua¬
ltatis requirit: huiꝰ circũcisa ẽ odo¬
letis. Qui uero primis unguentis
delibiitus incedit: iste incircũcisus
odoratu dicendus ẽ. S et singula qͦq
membroꝵ. in officiis mandatoꝵ dĩ de¬
seruientia: circũcisa dicenda st̃. Si uͦ
ultra prescriptas sibi diuinitꝰ. luxuri¬
ant leges: incircũcisa reputanda st̃:¬

Expanded text:
gulae deservit, hujus incircumcisum dixegulae deservit, hujus incircumcisum dixerim gustum. Si quis Christi odorem bonum capit, et in operibus misericordiae odorem suavitatis requirit, hujus circumcisa est odoratio. Qui vero primis unguentis delibutus incedit, iste incircumcisus odoratu dicendus est. Sed et singula quaeque membrorum si in officiis mandatorum Dei deserviant, circumcisa dicenda sunt. Si vero ultra praescriptas sibi divinitus luxuriantur leges, incircumcisa reputanda su
Abbreviated transcription (Latin):
uidebunt. Ego uero aiideo ex simili
etiam hȩc ꝓpheticis uocib addere: qͥa
sicut oportet aurib et labiis et corde.¬
et carnis p̃pucio scđm ea quȩ supͣ diximꝰ
circũcidi: ita fortassis et manꝰ nr̃e in¬
digent circũcisione. pedes. et uisus. et
odoratus. et tactus. Ut enĩ ꝑfectus sit
homo dĩ in om̃ib: cuncta circũciden¬
da st̃ membra. Manus qͥdem arapinis.
a furtis. acedib: & ad sola dĩ oꝑa panden¬
da. Circũcidendi st̃ pedes. ne ueloces
sint ad effundendũ sanguinẽ: & ne in-¬
trent in concilium malignantium: s
ut tantũ ꝓmandatis dei circiieant:
Circũcidatur et oculus. ne concupiscat
alienũ: ne uideat ad concupiscendum
mulierẽ. Cui enĩ erga feminaruĩ for¬
mas. lasciuuis & curiosus oberrat aspe¬
etus: iste in circũcisus ẽ oculis. Sed &
siquis est qͥ siue manducet. siue bibat:
cat et bibit: iste circũcisus ẽ gustu:
suiꝰ aut̃ ds̃ uent̃ est. & suauitatibus

Expanded text:
videbunt . Ego vero audeo ex simili, videbunt . Ego vero audeo ex simili, etiam haec propheticis vocibus addere, quia sicut oportet auribus et labiis et corde, carnis praeputio secundum ea quae supra diximus circumcidi, ita fortassis et manus nostrae indigent circumcisione, et pedes, et visus, et odoratus, et tactus. Ut enim perfectus sit homo Dei in omnibus, cuncta circumcidenda sunt membra: manus quidem a rapinis, a furtis, ac caedibus, et ad sola opera Dei pandendae. Circumcidendi sunt pedes, ne veloces sint ad effundendum sanguinem, et ne intrent in concilium malignantium, sed ut tantum pro mandatis Dei circumeant. Circumcidatur et oculus, ne concupiscat alienum, ne videat ad concupiscendam mulierem. Cujus enim circa feminarum formas lascivus et curiosus oberrat aspectus, iste incircumcisus est oculis. Sed et si quis est, qui sive manducet, sive bibat, manducet et bibat , iste circumcisus est gustu. Cujus Deus venter est, et suavitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑdiuersos et illicitos passim pendda
amplexus. atq in omnẽ libidinis gu¬
tem fertur infrenis: iste incircũeis
ẽ prepucio carnis suȩ. Uerũ ȩccła m̃¬
grã eiꝰ qui ꝓse crucifixus ẽ roboras
non solũ abillicitis ne fandisq cubit
uerũ etiam aconcessis et licitis tems
et tanquã uirgo sponsa xp̃i castisl
pudicis uirginitatib floret: inque
uera circũcisio carnis p̃pucii factas
et uere testam̃tũ dĩ et testam̃tũ sũ
in eoꝵ carne seruat᷑. Suꝑest nob.¬
signare etiam circũcisionẽ cordis
quis est qͥ in obscenis desideris ess
cupiditatib estuat: et ut breuit̃ dicam
qui mechatur in corde: hic incircũci¬
sus ẽ corde. S et qͥ hereticos sensus m̃te
continet: & blasphemas assertiones con-¬
tra scientiam xp̃i disponit in corde: hic
incircũcisus ẽ corde. Qui uero puram
fidem in conscientiȩ sinceritate custodit:
iste circũcisus ẽ corde. De quo dicipo¬
cest. beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃

Expanded text:
er diversos et illicitos passim pendet amplexus, atque in omnem libidinis gurgitem fertur infrenis, iste incircumcisus est praeputio carnis suae. Verum Ecca ejus qui pro se crucifixus est roborata, non solum ab illicitis nefandisque cubilibus, verum etiam a concessis et licitis temperat, et tanquam virgo sponsa Christi, castis et pudicis virginibus floret, in quibus vera circumcisio carnis praeputii facta est, et vere testamentum Dei et testamentum aeternum in eorum carne servatur. Superest designare etiam circumcisionem cordis. Si quis est qui obscenis desideriis et foedis cupiditatibus aestuat, et, ut breviter dicam, qui moechatur corde, hic incircumcisus est corde. Sed et qui haereticos sensus mente retinet, et blasphemas assertiones contra scientiam Christi disponit in corde, hic incircumcisus est corde. Qui vero puram fidem in conscientiae sinceritate custodit, iste circumcisus est corde, de quo dici potest: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum
Abbreviated transcription (Latin):
puto qđ incircũcisus sit labiis. qͥ nondũ
cessauit abstultiloquio: abscurrilitate:
qui bonis derogat: qͥ criminat᷑ ꝓximos:
qͥ instigat lites: qͥ calumnias mouet:
qͥ fr̃s inter se falsa loquendo cõmiscet:
et disponit sermones suos in uidicio:
uerbositatẽ repͥmit: linguã tempar:
uerba moderatur: iste merito ciru¬
cisus labiis dr̃. S et qui iniquitate
in excelso locunt᷑. et extendunt in q
linguã suam sicut heretici facium
incircũcisi et in mundi labiis dicen
st̃. Circũcisus uͦ et mundus quis est¬
Qui uerbũ dĩ loquit᷑: et sanã docdi¬
nã ȩuangelicis et aplicis munitã r¬
gulis ꝓfert. Hoc gͦ modo: & circũ ci
pollicitacionẽ nr̃am qualit̃ etiã can
circũcisio suscipi debeat: uidea mu
Membrũ hoc in quo p̃piicium uit
eẽ: officiis naturalib cõitus & genet¬
tionis deseruire. nemo qui dubite
Siquis igit᷑ erga huiꝰcemodi moni
non in portiinus existat. nec statiu

Expanded text:
puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum cessavit a stultiloquio, a scurrilitate, qui bonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instigat, qui calumnias movet, qui fratres inter se falsa loquendo committit, et disponit sermones suos in judicio, verbositatem reprimit, linguam temperat, verba moderatur, iste merito circumcisus labiis dicitur. Sed et qui iniquitatem in excelsum loquuntur, et extendunt in coelum linguam suam sicut haeretici faciunt, incircumcisi et immundi labiis dicendi sunt. Circumcisus vero et mundus, qui semper verbum Dei loquitur, et sanam doctrinam evangelicis et apostolicis munitam regulis profert. Hoc ergo modo et circumcisio pollicitationem nostram, qualiter etiam carnis circumcisio suscipi debeat, videamus. Membrum hoc in quo praeputium videtur esse, officiis naturalibus coitus et generationis deservire, nemo est qui dubitet. Si quis igitur erga hujuscemodi motus non impor
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs in ad quisitionẽ electus ad narran¬
das uirtutes dñi÷ suscipite dignã cir¬
cũcisionẽ uerbi dĩ in aurib ur̃is. & in
labiis. et in corde. et inp̃pucio carnis
ur̃ȩ: et in om̃ĩb omĩno membris ur̃is.
Circũcisȩ nãq sint aures ur̃e scđm uer-¬
bũ dĩ. ut uocẽ non recipiant obtrec¬
tantis: ut maledici et blasphemi uer-¬
ba ñ audiant: ut falsis criminationib.
Opilent᷑ & clausȩ sint. ne iudicium
sanguinis audiant: aut inpudicis can-¬
ticis. et theatralib sonis pateant. Ni¬
chil obscenũ recipiant: s abomĩ obs¬
cȩna corruptionȩ auersȩ sint. Hȩc ẽ
circũcisio: qua eccła xp̃i aures suoꝵ
circũcidit infantũ. Iste credo st̃ aures:
quas in auditorib suis dñs requirebat
dicens. Qui habet aures audiendi: au-¬
diat. Nemo enĩ potest incircũcisis auri-¬
bus et in mundis. munda uerba sapi¬
entiȩ et ueritatis audire: Ueniamus si
uultis: et ad labioꝵ circũcisionẽ. Ego

Expanded text:
populus in acquisitionem electus, ad enarrandas virtutes Domini, suscipite dignam circumcisionem verbi Dei in auribus vestris, et in labiis et in corde, et in praeputio carnis vestrae, et in omnibus omnino membris vestris. Circumcisae namque sint aures vestrae secundum verbum Dei, ut vocem non recipiant obtrectantis, ut maledici et blasphemi verba non audiant, vel falsis criminationibus Oppilentur et clausae sint, ne judicium sanguinis audiant, aut impudicis canticis et theatralibus sonis pateant. Nihil obscenum recipiant; sed ab omni scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus, si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
inquit circũcisionẽ: de iudeis loqus
qui circũcidunt᷑ in carnȩ. Noseñi
et aliam. Non enĩ qui in manifesto
deus est inquit: neq quȩ manil
in carne ẽ circũcisio: s qͥ in oceuls
deus. circũcisione cordis in spũ ñ litera.
Non tibi dignior uidet᷑ talis circũcisio
dicenda in scĩs et amicis dĩ: quã carnis
obtruncatio: S sermonis nouitas. fortas¬
se ñ solũ iudeos. s etiam aliquos fr̃m nr̃oꝵ
det̾reat. Impossibilia enĩ uidet᷑ paulꝰ p̃sũ¬
mere: qui circũcisionẽ cordis inducit:
Quomͦ enĩ fieri poterit ut circũcidat᷑
m̃brũ. qđ int̾nis uiscerib obiectũ. etiã
aconspectib ipsius hominẽ latet: Re¬

Expanded text:
inquit, concisionem, de Judaeis loquens, qui conciduntur in carne. Nos enim et aliam. Non enim qui in manifesto Judaeus est, inquit, neque quae manifeste in carne est circumcisio, sed qui in occulto Judaeus est, circumcisione cordis in spiritu non littera . Non tibi dignius videtur talis circumcisio dicenda in sanctis et amicis Dei, quam earnis obtruncatio? Sed sermonis novitas fortasse non solum Judaeos, sed etiam aliquos fratrum nostrorum deterreat. Impossibilia enim videtur Paulus praesumere, qui circumcisionem cordis inducit. Quomodo enim fieri potuerit ut circumcidatur membrum quod internis visceribus obtectum, etiam a conspectibus ipsis hominum latet?
Abbreviated transcription (Latin):
quandoquidem in hos deuenerimꝰ los
requirere uolo si omp̃s ds̃ qui cȩli a
t̾rȩ dñatũ tenet. uolens testam̃tũ pn¬
re cũ uiro scõ. in hoc sũmũ tanti negn
collocabat: ut preputium carnis eu
enĩ inquit testam̃tũ meum: suꝑcan

Expanded text:
quandoquidem in hos devenimus locos, requirere volo, si omnipotens Deus, qui coeli ac terrae dominatum tenet, volens testamentum ponere cum viro sancto, in hoc summam tanti negotii collocabat, ut praeputium carnis ejus, enim, inquit, testamentum meum super
Abbreviated transcription (Latin):
ato xp̃i. Erat prius pontifex san¬
gune tauroꝵ. et hyrcoꝵ purificas
ułm: s ex quo uenit uerus ponti.¬
sr qͥ sangiune suo sc̃ificaret cre¬
deites: nusquã est ille pontifex
ii nec ullus est ei relictus locus
llae prius et sacrificia celebra¬
nit᷑ ẜ ut uenit uerus agnus qui
seipsũ hostiã obtulit deo: cuncta
illa uelut ꝓtp̃r posita cessauerunt.

Expanded text:
apidem. Erat prius pontifex, sanguine taurorum et hircorum purificans populum; sed ex quo venit verus Pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes , nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, et sacrificia celebrabantur; sed ut venit verus agnus qui seipsum obtulit hostiam Deo , cuncta illa velut pro tempore posita cessaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
diuina dispensatio ꝓcurauit: ut et
ciuitas ipsa et tẽplũ et om̃a illa pa-¬
riter subuerterent᷑: ne quis forte ad¬
huc paruulus et lactans infide. si
uideret illa constare. dũ sacrificioꝵ
ritũ. dũ ministroꝵ ordinẽ attonitus
stuperet: ipso diuersarũ formarũ
raꝑet᷑ intuitu. S ꝓuidens dñs infir¬
mitati nr̃ȩ. et uidens multiplicari
ȩccłam suã: om̃a illa subuerti fecit.
et penitus auferri: ut sine ulla cun
ctatione illis cessantib. hȩc ẽẽ uera
ꝓ quib in illis typus p̃cesserat credemꝰ:¬

Expanded text:
divina dispensatio procuravit, ut et civitas ipsa et templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne quis forte adhuc parvulus, et lactans in fide, si videret illa constare dum sacrificiorum ritum, dum ministrorum ordinem attonitus stuperet, ipso diversarum formarum raperetur intuitu. Sed providens infirmitati nostrae, et videns multiplicari Ecclesiam suam, omnia illa subverti fecit, et penitctatione illis cessantibus, haec esse vera, pro quibus in illis typus praecesserit, crede
Abbreviated transcription (Latin):
prius ierłm urbs illa magna regał.
ubi templũ famosissimũ deo fuerat
extructũ: postea uͦ quã uenit ille
ierat uerũ templũ dĩ: & dicebat
hoc. et qͥa cȩlestis ierłm cȩpit aꝑire
nisteria: deleta est illa terrena.
ubi celestis apparuit: et intemplo
llo ñ remansit lapis suꝑ lapidem:¬

Expanded text:
rusalem urbs illa magna regalis, ubi templum famosissimum Deo fuerat extructum, postea vero quam venit ille, qui erat verum templum Dei, etDei, et coelestis Hierusalem coepit aperire mysteria; deleta est illa terrena, ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis super lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
fieri & in hoc loco: ut qđ mandatur
nequis adipes edat. ex his quȩ dño
offerunt᷑. hoc sit qđ dñs dicit. neqͥs
scandalizet unũ ex his minimis qui
credunt in me: qđ aut̃ sanguis nul¬
lius animalis edi iubetur: illud for¬
tasse sit qđ de israhelitis dicit apl̃s.
Dicis gͦ. Sic fracti st̃ rami: ut ego
inserar. Bene. Propt̃ incredulitatẽ
fracti st̃: tu aut̃ fide stas. Noli altũ
saꝑe: sed time. & iterũ. Noli głari
ad uersũ ramos: qđ scilicet cãsui eoꝵ
nullus insultet: ne forte sicut apłs
ꝑmanserint in incredulitate inseran¬
tur. Sanguis aut̃ puto. qđ ppłs ille
cõpetenter intelligat᷑: non enĩ ex
fide. neq ex spu abrahã. sed tantũ

Expanded text:
fieri et in hoc loco, ut quod mandatur ne quis adipes edat ex his quae Domino offeruntur, hoc sit quod Dominus dicit: Ne quis scandalizet unum ex his minimis qui credunt in me . Quod autem sanguis nullius animalis edi jubetur, illud fortasse sit quod de Israelitis dicit Apostolus: Dicis ergo: Si fracti sunt rami, ut ego insererer, bene propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide stas. Noli altum sapere, sed time . Et iterum: Noli gloriari adversus ramos, quod scilicet casui eorum nullus insultet, ne forte sicut idem permanserint in incredulitate, inserantur. Sanguis autem puto quod populus ille competenter intelligatur. Non enim ex fide neque ex spiritu Abraham, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
cetur amiciciis. & consortiis homi-¬
nis liuidi. uel iracundi. uel adult̾i.
et ipse quidẽ ꝓpriis actib ñ insera¬
tur scelerib eius: uideat tam̃ eũ ꝙ
intelligat quomͦ frm suũ odit et
homicida est. uł quomͦ insidiatur
aliene mulieri. & adulter est. uel
qulomꝰ in ceteris quibq sacrilegus
Et nec deprehensis his. discedat ab
eonsortio: iste ẽ qui contingit
iinundũ. uel animal. uel auem.
ill morticinũ: et aliena immundi
ise pollutus est. De diuersita

Expanded text:
iis et consortio hominis lividi, vel iracundi, vel adulteri, et ipse quidem propriis actibus non inferatur sceleribus ejus; videat tamen eum et intelligat quomodo fratrem suum odit et homicida est, vel quomodo insidiatur alienae mulieri, et adulter est, vel quomodo in caeteris quibusque sacrilegus est, nec deprehensis his discedat ab ejus consortio; iste est qui contingit immundum, vel animal, vel avem, vel morticinum, et aliena immunditia ipse pollutus est. Aliter: Ca
Abbreviated transcription (Latin):
puto duo testam̃ta posse intelligi:
in quib liceat om̃e uerbũ qđ ad
dñm ꝑtinet. hoc enĩ est sacrificium
requiri. & discuti: atq ex ipsis omnẽ
rerũ scientiã capi. Siquid aut̃ suꝑ¬
fuerit qđ non diuina scriptura de-¬
debere ad auctoritatẽ scientiȩ
suscipi. quia hec dies tercia nomina¬
tur : s igni tradamꝰ qđ suꝑ est. id est
reseruemꝰ. Neq enĩ in presenti uita
ds̃ scire nos om̃a uoluit: maxime
cũ id & apłs dicat: quia ex parte
interciũ diem suꝑfuerint seruare
debemꝰ: & non temeritate presũpta
assumamꝰ nob̃ cunctoꝵ scientiã: ut
merito nob dicat᷑ ab eodẽ apło: nes¬
cientes neq quȩ locunt᷑. neq de qͥb

Expanded text:
puto duo Testamenta posse intelligi, in quibus liceat omne verbum quod ad Deum pertinet, hoc enim est sacrificium requiri et discuti, atque ex ipsis omnem rerum scientiam capi, si quid autem superfuerit quod non divina Scriptura dedebere auctoritate scientiae suscipi, quae hic dies tertia nominatur, sed igni tradamus quod superest, id est, Deo reservemus; neque enim in praesenti vita Deus scire nos omnia voluit, maxime cum id et Apostolus dicat: Quia ex parte in tertium diem superfuerint servare debemus, et ut non temeritate praesumpta assumamus nobis cunctorum scientiam, ut merito nobis dicatur ab eodem Apostolo: Nescientes neque quae loquuntur, neque de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiciabit ꝓ delicto: ipsius erit. Discant
sacerdotes dñi qui ȩcclesiis presunt:
quia pars eis data ẽ cũ his quoꝵ
delicta reppiciauerint. Quid autẽ
est reꝓpitiare delictũ: Si assũpseriᷤᷤ
peccatorẽ. & monendo. hortando.
docendo. instruendo. adduxeris
eũ ad penitentiã: ab errore corre¬
xeris: auiciis em̃daueris: & effece¬
ris eũ talem. ut ei conuerso ꝓpicius
fiat ds̃ ꝓ delicto: reꝓpiciassẽ diceriᷤ.
Si gͦ talis fueris sacerdos: & talis
fuerit doctrina tua. & sermo tuus:
pars tibi datur eoꝵ quos correxerĩ:
ut illoꝵ meritũ tua merces sit: et
data portio: &e in hoc uacent. a
his oꝑam dent ut non se inansie
et suꝑfluis actib implicent ss sot
se innullo alio partẽ habituros ans
dm̃. nisi in eo qđ offert̃ ꝓperatis s
est. qđ auia peccati conuerterint pe¬
catores. Notandũ etiã illud ẽ. qũq
offerunt᷑ in holocaustũ interioraisi
Qđ uero exterius est: dño non afeun

Expanded text:
propitiavit pro delicto ipsius erit. propitiavit pro delicto ipsius erit. sacerdotes Domini qui Ecclesiis praesunt, quia pars eis data est cum his quorum delicta repropitiaverint. Quid autem est repropitiare delictum? Si assumpseris peccatorem, et monendo, hortando, docendo, instruendo, adduxeris eum ad poenitentiam, ab errore correxeris, a vitiis emendaveris, et effeceris eum talem, ut ei converso propitius fiat Deus, pro delicto repropitiasse diceris. Si ergo talis fueris sacerdos, et talis fuerit doctrina tua et sermo tuus, pars tibi datur eorum quos correxeris; ut illorum meritum tua merces sit, et data portio, et in hoc vacent, atque his operam dent; non se inanibus et superfluis actibus implicent, sed sciant se in nullo alio partem habituros apud Deum, nisi in eo quod offerunt pro peccatis; id est, quod a via peccati converterint peccatores. Notandum etiam illud est, quod quae offeruntur in holocaustum, interiora sunt; quod vero exterius est, Domino non offertur.
Abbreviated transcription (Latin):
ctione inuenimꝰ: id circo generalit̃
ꝓ delicto offert᷑ accipiendũ est: qđ
et supra exposiumꝰ. De eo quod pro¬
peccato est. similiter iubent᷑ adipes
arietis hi qui circa renes st̃. & hi qͥ
interiora operiunt. imponi suꝑ alta-¬
re: ut & tu qͥ hȩc audis. scias omne
qđd est intra te crassius. et operit
interiora tua. debere te offerre ig¬
ni altaris: ut purgent᷑ omã interi¬
ora tua: & dicas & tu. sicut & dauid
dicebat. Benedic anima mea dño:
eius. Nisi enĩ ablata fuerit crassitu-¬
do illa quȩ tegit interiora tua: ñ
possunt subtilem & sp̃alem capere
sensum: nec possunt intellectũ caꝑe
sapientiȩ: & ideo dñm laudare non
possunt. Qđ si ablatũ fuerit omne
qđ pingue ẽ de renib tuis: & de
om̃ib interiorib uiscerũ: tunc uere
purgatus omi uicio libidinis iugula-¬
sti hostiã ꝓ delicto: & obtulisti sacri-¬
ficiũ dño in odorẽ suauitatis. Sacer-¬
dotis inquit qui offeret illud. & re¬

Expanded text:
ctione invenimus, idcirco generaliter pro delicto offertur accipiendum est, quod et supra exposuimus de eo quod propeccato est. Similiter enim jubetur adipes arietis hi qui circa renes sunt, et ii qui interiora operiunt, imponi super altare, ut et tu qui haec audis scias omne quod est intra te crassius, et operit interiora tua, debere te offerri igni altaris, ut purgentur omnia interiora tua, et dicas et tu, sicut et David dicebat: Benedic, anima mea, Dominum, ejus . Nisi enim ablata fuerit crassitudo illa quae tegit interiora tua, non possunt subtilem et spiritalem capere sensum, nec possunt intellectum capere sapientiae, et ideo Dominum laudare non possunt. Quod si ablatum fuerit omne quod pingue est de renibus et de omnibus interioribus viscerum, tunc vere purgatus omni vitio libidinis jugulasti hostiam pro delicto, et obtulisti sacrificium Domino in odorem suavitatis, Sacerdotis, inquit, qui offert illud, et re
Abbreviated transcription (Latin):
dico plenũ intelligentia. immo qđ plenũ
sit dõ. Iuale ẽ & brachiũ sacerdotis qđ ei
offert̃ filii isrł ꝓsalute sua qua saluant᷑:
Formȩ st̃ singula ista quȩ scribunt᷑
in lege: eoꝵ quȩ in eccła geri debe-¬
ant. Alioquin nec fuisset necessarium
legi hȩc in ȩccła: nisi ex his edificatio
aliqua audientib preberetur. Si gͦ
sacerdos ȩcclȩ. ꝑ uerba & doctrinã et
multã sollicitudinẽ suã. & laborem
uigiliarũ. conuertere potuerit pecca¬
torẽ. & docere eũ ut meliorẽ uiam
sequat᷑: ad timorẽ dĩ redeat: cogitet
spem futurã: amalis actib desinat.
& conuertat᷑ ad bonos: si inquã tale
opus fecerit: consequens est eũ qͥ ipsiꝰ
labore saluat᷑. deo gr̃as agere: & offer¬
re hostiã salutaris. ꝓ eo qdđ salutem
consecutus sit. In qua hostia pars efficit᷑

Expanded text:
 intelligentia; imo quod plenum sit Deo. Quale est et brachium sacerdotis, quod ei offerunt filii Israel pro salute sua qua salvantur? Formae sunt ista singula quae scribuntur in lege eorum, quae in Ecclesia geri debent; alioquin nec fuisset necessarium legi haec in Ecclesia, nisi ex his aedificatio aliqua audientibus praeberetur. Si ergo sacerdos Ecclesiae per verba et doctrinam et multam sollicitudinem suam et laborem vigiliarum, convertere potuerit peccatorem et docere eum ut meliorem vitam sequatur; ad timorem Dei redeat, cogitet spem futuram, a malis actibus desinat, et convertatur ad bonos: si, inquam, tale opus fecerit, consequens est eum qui in ipsius labore salvatur, Deo gratias agere et offerre hostiam salutaris, pro eo quod salutem consecu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit adipes qui suꝑ pectusculũ sunt.
patusculũ tuũ intellige ẽẽ cortuũ:
de quo tibi auferendȩ st̃ om̃s malȩ
iogitationes. Inde enĩ ꝓcedunt. & alta-¬
ris igni traendȩ st̃: ut possit cor mun-
dũ effectũ. dm̃ uidere. S et pennam
ieuris precepit offerendã. Diximus
et ante. iecoris partẽ loca iracundiȩ.¬
uł cupiditatis exponi. Offert gͦ pennã
iecoris: qui ex se om̃e uiciũ ire. et
furoris excidit. Adipes igit᷑ qui sunt
uꝑ pectusculũ imponunt᷑ altari. Ipsũ
uero pectuseulũ aaron & filiis eius. s
et brachiũ dextrũ separare p̃cepit:
& eẽ eis mineris loco ex sacrificio sa-

Expanded text:
dicit, adipes qui super pectusculum sunt; pectusculum tuum intellige esse cor tuum de quo tibi auferendae sunt omnes malae cogitationes, inde enim procedunt, et altaris igni tradendae sunt, ut possit cor tuum mundum effectum Deum videre. Sed et pinnam jecoris praecipit offerendam; diximus et ante, jecoris partem, loca iracundiae vel cupiditatis exponi. Offert ergo pinnam jecoris, qui ex se omne vitium irae et furoris excidit. Adipes igitur qui sunt super pectusculum imponuntur altari; ipsum vero pectusculum Aaron et filiis ejus, sed et brachium dextrum separari praecipit, et esse eis muneris
Abbreviated transcription (Latin):
dño nisi qui sanus est: & salitis sui
conscius. grãs dño refert. heno ͥ
qͥ eger ẽ animo. & languidus in
oꝑib: offerre potest sacrificiũ sali¬
tare. Uis uidere quia nemo egec q
languidus potest istud offerre ui¬
ficium: Leprosus ille quẽ in eu
offerre hostiã donec leprȩ egritua¬
ne tenebat᷑. Cũ aut̃ accessit ad ism
et mundatus est: tunc iubet᷑ ei est

Expanded text:
Domino nisi qui sanus est, et salutis suae conscius, gratias Domino refert. Nemo ergo qui aeger est animo et languidus in operibus, offerre potest sacrificium salutare. Vis videre quod nemo aeger et languidus, potest illud offerre sacrificium? Leprosus ille, quem Dominofferre hostiam, donec leprae aegritudine tenebatur; cum autem accessit ad Jesum et mand
Abbreviated transcription (Latin):
ut apponat᷑ ei gr̃a sp̃s scĩ : & tẽ fiet pectꝰ¬
culũ appositionis: s & brachiũ separationiᷤ.
siue dẽptionis. Quomͦ erit & brachiũ
separationis: Si scias & intelligas dis-¬
cernere quȩ sint oꝑa lucis. & quȩ
sint oꝑa tenebrarũ. & separes actus
tuos de tenebris. ut sint oꝑa tua in
lumine: brachiũ tuũ efficit᷑ brachiũ
separationis: uel cũ separaueris te ab
om̃i fr̃e inquiete ambulãte: uel certe
de medio peccatoꝵ qui portant uasa

Expanded text:
pectusculum appositionis, sed et brachium separationis sive demptionis; quomodo erit et brachium separationis. Si scias et intelligas discernere quae sint opera lucis, et quae sint opera tenebrarum, et separare actus tuos de tenebris, ut sint opera tua in lumine, brachium tuum efficitur brachium separationis; vel cum separaveris te ab omni fratre inquiete ambulante, vel certe de medio peccatorum qui portant vasa
Abbreviated transcription (Latin):
uerba intelligunt᷑ eẽ diuina h¬
modi habenda ẽ obseruatio: qui
sepe accidit mundas carnes doin¬
gi ab aliquo immundo: ut uersi
causa dixerim. siquis de deo pan
rũq sermonẽ: similit̃ & de omilr
creaturis rationabilib tanquã abi
factis. adhoc ut caꝑent. et intelig¬
rent eum : non aut̃ consequent
misterio asserat etiã carnis resut¬
ctionẽ : primꝰ quidẽ eiꝰ sermo. qn
ꝑfecte & sc̃ȩ disseruit: solidus ciu
addit. resurrectionẽ carnis negati
quia alienũ afide ẽ. suꝑiorib un-¬
ctũ ꝑfectis & fidelib uerbis: carne¬
scãs contaminauit. & polluit. Iar
precepit legislator. ne manducent
cia infidelitatis aliciuꝰ adiung
celebremꝰ : non inferm̃to ueter a
inferm̃to malitiȩ & neqͥtiȩ: s mant
ditiȩ genus ẽ. ne ipse qͥ carnes ide
immundus sit: et immunditias
in ipso sit. Qđ hoc modo inceligs
test: u uerbi grã. si sit aliqus paus
florentis. & ardentis ingenii. ñ¬
tinuo aptus uidebit᷑ ad suscipedl

Expanded text:
erba intelliguntur esse divina, hujusmodi habenda est observatio, quia saepe accidit immundas carnes contingi ab aliquo immundo, ut verbi causa dixerim: Si quis de Deo Patre erumque sermonem, similiter et de omnibus creaturis rationabilibus, tanquam a Deo factis ad hoc ut caperent et intelligerent eum, non autem consequenti mysterio asserat etiam carnis resurrectionem: primus quidem ejus sermo, quoniam perfecte et sancte disseruit, solidus cibuaddit resurrectionem carnis negando, quia alienum a fide est, superioribus junctum perfectis et fidelibus verbis, sanctas carnes contaminavit et polluit. Ideo ergo praecipit legislator ne manducentur tia infidelitatis alicujus adjungcelebremus non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed ditiae genus est, ne ipse qui carnes edit immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit, quod hoc modo intelligi potest verbi gratia, si sit aliquis naturae florentis et ardentis ingenii, non continuo aptus videbitur ad suscipienda
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ offert hostiã: s manus eiꝰ id est ap
eiꝰ: Oꝑa namq st̃: quȩ cõmendan
hostiã deo. Si enĩ attracta sit mans
tua addandũ: & expansa ad aciula¬
endũ: intra te ẽ adhuc lepra tuas
& offerre ñ potes hostiã salutans

Expanded text:
qui offert hostiam, sed manus ejus, id est, opera ejus: opera namque sunt quae commendant hostiam Deo. Si enim attracta sit manus tua ad dandum, et expansa ad accipiendum, intra te est adhuc lepra tua, et offerre non potes hostiam salutaris.
Abbreviated transcription (Latin):
illa de popło suo. Iriplices ĩmundi¬
ciȩ causas. hic legislator exposuit:
unã ne carnes sacrificioꝵ aliqua
immunditia contingant᷑ : aliã ne is
qͥ edit carnes sacrificii immundꝰ
sit. et immundicia eiꝰ in ipso sit: ter¬
ciã qđ et si carnes mundȩ st̃. & ipse
qͥ edit mundus sit. tam̃ ne contigerit
aliquid immundũ uel apecoribus.
uel abuibꝰ. uel ab omĩb quȩ immun¬
da pronuntiata st̃. Et hȩc quidem
uoluntas est legis: de ritu sadt fiex
corporaliũ sanctientis. Scãm ir¬

Expanded text:
it de populis suis. Triplices immunditiae causas hic legislator exposuit: unam, ne carnes sacrificiorum aliqua immunditia contingantur; aliam ne is qui edit carnes sacrificii immundus sit, et immunditia ejus in ipso sit; tertiam, quod si carnes mundae sint et ipse qui edit mundus sit, tamen ne contigerit aliquid immundum, vel a pecoribus, vel ab avibus, vel ex omnibus quae immunda pronuntiata sunt. Et haec quidem voluntas est legis de ritu sacrificiorum corporalium sancientis; s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstringamꝰ. nox ẽ tempꝰ hoc uitȩ:
et tres panes sunt. unus qui in
clibano. alius qui in sartagine.
tercius qui incraticula coquitur:
Post hȩc et om̃e inquit sacrificiũ¬
factũ in oleo. siue ñ factũ: om̃ibus
filiis aaron erit: singulis ȩqualiter:
Qđ sacrificiũ est factũ in oleo: uł
qđ est ñ factũ in oleo: Sacrificium¬
salutare in oleo fieri iubet᷑. sicut supͣ
iam diximꝰ: sacrificiũ uero ꝓpeccato
non fit in oleo. Dicit enĩ. Non suꝑ-¬
ponet ei oleũ: qm̃ ꝑ peccato ẽ. Qđ¬

Expanded text:
perstringamus, nox est tempus hujus vitae, perstringamus, nox est tempus hujus vitae, et tres panes sunt, unus qui in clibano, alius qui in sartagine, tertius qui in craticula coquitur. Post haec: et omne, inquit, sacrificiufactum in oleo sive non factum, omnibus filiis Aaron erit singulis aequaliter, quod sacrificium est factum in oleo, vel quod est non factum in oleo. Csalutaris in oleo fieri, sicut supra jam diximus: sacrificium vero pro peccato non fit in oleo. Dicit enim, non superponit ei oleum, quoniam pro peccato est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
et ea quȩ st̃ inenarrabilia. significet:
ea quȩ si frequent̃ ac sepe uersent᷑:
intelligi. et explicari possunt. Cra¬
ticula aut̃: ea quȩ palã sunt. et
absq aliqua obtectione cernuntur.
nimã. ac spm̃. intelleximꝰ: cuiꝰ intel¬
ligentiȩ triplicẽ formã. sacrificioꝵ
triplex hic apparatus ostendit. S
et alibi inuenimꝰ. id est. in his ipsis
quȩ de sacrificiis memorant᷑. dici
canistrũ scm̃ ꝑfectionis: in qͦ tres
panes haberi mandant᷑. Uides con-¬
sonare sibi sacram̃toꝵ om̃iũ formas.
Canistrũ ꝑfectionis in quo tres pa-¬
nes poni iubent᷑. quid aliud debe-¬
mus acciꝑe: nisi scripturas diuinas
cibos auditorib triplicit apponentes:
Uis tibi & de euangeliis similis mi-¬
sterii ꝓferamꝰ exempla: recolamus
dñi uoces ubi dicit: quia medio
noctis uenit quidã ad amicũ suũ.
pulsans hostium eiꝰ: & ait. Amice:
quod apponã ei. In quib ut breuit̃

Expanded text:
et ea quae sunt inenarrabilia, significet et ea quae sunt inenarrabilia, significet ea quae si frequenter ac saepe versentur, intelligi et explicari possunt; craticula autem, ea quae palam sunt et absque aliqua obtectione cernuntur; nimam ac spiritum intelleximus, cujus intelligentiae triplicem formam, sacrificiorum triplex hic apparatus ostendit. Sed et alibi invenimus, id est, in iis ipsis, quae de sacrificiis memorantur dici canistrum sanctum perfectionis, in quo tres panes haberi mandantur. Vides consonare sibi sacramentorum omnium formas; canistrum perfectionis, in quo tres panes poni jubentur, quid aliud debemus accipere, nisi Scripturas divinas, cibos auditoribus tripliciter apponentes? Vis tibi et de evangeliis similis mysterii proferamus exempla? Recolamus Domini voces ubi dicit: Quia medio noctis venit quidam ad amicum suum, pulsans ostium ejus, et ait: Amice, quod apponam ei ; in quibus ut breviter
Abbreviated transcription (Latin):
hominis clibanus. Istud aut̃ cor si
uicia succenderint: uel diabolus in¬
ammauerit: non coquet. s exiret.
si uero ille id succenderit qui dixit:
ignẽ ueni mittere in terrã: panes
quos in corde suscipio: ñ exuro ad
ꝑditionẽ: s coquo ad sacrificiũ. Sed
fortassis illa coqui dr̃ inclibano. quȩ
interiora st̃ et recondita: nec ꝓferri
feile ad uulgus possunt. Sunt enĩ
multa inscripturis diuinis huiꝰmodi:
seut apud ezechielem cũ uł deche-¬
nibin uel de deo. & de illa magni¬
sea uisione. describit᷑. Hȩc si incli¬
bano non coquant᷑: cõmedi ita ut
unt cruda. non possunt. Neq enĩ
redendũ est. qđ sit animal quod¬
lã in forma leonis positũ. qͦ uehat᷑
E uel aliud in forma uituli. aut
quile. Hec gͦ &e siqua huuismodi
uint: non sunt cruda ꝓferenda:
mcorde clibano st̃ coquenda. Tria
es st̃ hȩc in quib dicit sacrificia
llere preparari: in clibano. in
sartagine. in craticula. & puto quod
clibanus scđm sui formã. ꝓfundiora

Expanded text:
hominis clibanus, istud autem cor, si vitia succenderint, vel diabolus inflammaverit, non coquet, sed exuret; si vero ille id succenderit qui dixit: Ignem veni mittere in terram, panes quos in corde suscipio, non exuro ad perditionem, sed coquo ad sacrificium. Et fortassis illa coqui dicuntur in clibano, quae interiora sunt et recondita, nec proferri facile ad vulgus possunt. Sunt enim multa in Scripturis divinis hujusmodi: sicut apud Ezechielem, cum vel de cherubin, vel de Deo et de illa magnifica visione describitur. Haec si in clibano non coquantur, comedi ita ut sunt cruda non possunt, neque enim credendum est quod sit animal quoddam in forma leonis positum quo vehatur Deus vel aliud in forma vituli, aut aquilae. Haec ergo et si qua hujusmodi sunt, non sunt cruda proferenda, sed in cordis clibano sunt coquenda. Tria itaque sunt haec in quibus dicit sacrificia debere praeparari: in clibano, in sartagine, in craticula; et puto quod clibanus secundum sui formam, profundiora
Abbreviated transcription (Latin):
sit: age uideamꝰ. Dñs in eugłiis hu-¬
manã doctrinã phariseoꝵ. qͥ trade¬
bant traditiones. precepta hominũ.
fermentũ appellat: cũ dicit discipłis
Obseruate aferm̃to phariseoꝵ. Simi¬
liter aut̃ humana doctrina ẽ. uer¬
bi causa. grammatica ars: uł recto¬
rica. uł etiã dialectica. Ex qua
doctrina. ad sacrificiũ quidẽ hoc
est in his quȩ de deo sentienda st̃:
nichil suscipiendũ est. Sermo uero
lucidus. et eloquentiȩ splendor.
aut disputandi ratio: ad ministeriũ
uerbi dei decent iubet᷑ admiti:
Aut non suꝑ hoc fermentũ habebat
uerbi dĩ sacrificium positũ. ille qui
dicebat. corrũpunt mores bonos col-¬
loquia mala: & cretenses semꝑ men-¬
daces. male bestiȩ. uentris pigri. et
alia his similia ex ferm̃to sũpta gre-¬

Expanded text:
sit, age videamus. Dominus in Evangeliis husit, age videamus. Dominus in Evangeliis humanam doctrinam Pharisaeorum qui tradebant traditiones, praecepta hominum, fermentum appellat, cum dicit discipulis: Observate a fermento Pharisaeoliter ergo humana doctrina est, verbi causa, grammatica ars, vel rhetorica, vel etiam dialectica; ex qua doctrina, ad sacrificium quidem, hoc est, in his quae de Deo sentienda sunt, nihil suscipiendum est, sermo vero lucidus et eloquentiae splendor ac disputandi ratio ad ministerium verbi Dei decenter jubetur admitti, aut non super hoc fermentum habebat verbi Dei sacrificium positum ille qui dicebat: Corrumpunt mores bonos colloquia mala . Et: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri , et alia his similia ex fermento sumpta Grae
Abbreviated transcription (Latin):
est cibus solidus. & cẽt̃a. Hic gͦ. carnes
saerificii salutaris. qđ offert᷑ ꝓlauda¬
uone: ipsius ubent᷑ eẽ sacerdotis:
Exsimila uͦ triplicit oblata. ut supͣ
ihximꝰ unũ tantũ qđ placuerit sa-¬
cerdoti deputatur: cȩtera offerentis
E laici. ita tam̃ ut sub die comedan¬
tur: nec remaneat ex his aliquid in
mane. Carnes gͦ in quib solidus cibꝰ
est. & ꝑfecta scientia: sacerdotibus
ee ꝑfecti: in doctrina. in uirtutib.
in moribus. Si enĩ in se hoc non
habuerint: de sacrificioꝵ carnib
eparatur. tanquã precipiũ ex
tib quȩ exsimila precepta st̃: in
los ilã partẽ scientiȩ arbitror de¬
signari: de qua suꝑius diximꝰ. quȩ
ꝑfectã indicat ꝓfundãq doctrinã:
Sed requiris fortasse. cũ suꝑiꝰ ferm̃¬
quomͦ nunc suꝑ panes ferm̃tatos
sacrificiũ mandat imponi. Uerum
diligentius intuere: quia ñ ad sacͥ¬
ficium s ad ministeriũ sacrificii. fer-¬
mentatꝰ panis assumit᷑. Quid gͦ hoc

Expanded text:
olidus, etc. . Hic ergo carnes sacrificii salutaris quod offertur pro laudatione, ipsius jubetur esse sacerdotis. Ex simila vero tripliciter oblata, ut supra diximus: unum tantum quod placuerit sacerdoti deputatur, caetera offerentis sunt laici, ita tamen ut sub die comedantur, nec remaneat ex his aliquid in mane. Carnes ergo in quibus solidus cibus est et perfecta scientia, sacerdotibus perfecti, in doctrina, in virtutibus, in moribus; si enim hoc in se non habuerint, de sacrificiorum carnibus separatur, tanquam praecipuum ex tribus quae ex simila praecepta sunt, in hoc illam partem scientiae arbitror designari de qua superius diximus, quae perfectam indicat profundamque doctrinam. Sed requiras fortasse, cum superius fermquomodo nunc super panes fermentatos sacrificium mandat imponi? Verum diligentius intuere quia non ad sacrificium sed ad ministerium sacrificii fermentatus panis assumitur: quid ergo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
isꝰ ipsi erunt. Sepe iam diximus.
qtͣ carnes in scripturis solidũ indi¬
ant cibũ: ꝑfectãq doctrinã. Scd̃m
eripturas enĩ. scio eẽ animȩ cibum
quendã lactis: & aliũ cibũ anime
hoerii. et aliũ carnis: sicut ipse apłs
de quibusdã dicit: quia lacte uos
ptaui. non esca. Nondũ enĩ potera¬
is s. nec adhuc potestis. Adhuc enĩ
estis carnales. & iterũ alibi dicit:
Alus quidẽ credit manducare om̃a:
Qui aut̃ infirmus est: holus man¬

Expanded text:
 operatio. Saepe jam diximus quod carnes in Scripturis solidum indicant cibum, perfectamque doctrinam; secundum Scripturas enim scio esse animae cibum quemdam lactis, et alium cibum animae olerum et aliam carnis, sicut ipse Apostolus de quibusdam dicit, Quia lacte vos potavi, non esca, nondum enim poteratis, sed nec adhuc potestis, adhuc enim estis carnales . Et iterum alibi dicit: Alius quidem credit manducare omnia, qui aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui sociatur ecclȩ dĩ: terciã genera¬
tionẽ misticȩ dictã. Ueruntam̃ scien¬
dũ est. quod ex hostiis que offerunt᷑.
liet concedunt᷑ sacerdotib ad edendũ:⁊
ĩ tam̃ om̃a concedunt᷑: s pars ex ipsis
aqua deo offertur: & altaris ignib
uadit᷑. Ut sciamꝰ etiã nos qđ et si con-¬
eiuit᷑ nob̾. aliqua ex diuinis seript᷑is
apprehendere et agnoscere: st̃ tam̃
alqua quȩ deo reseruanda st̃: quȩ
u intelligentiã nr̃am suꝑent: sen¬
usq eoꝵ supra nos sit: ne forte aliter
nob quã se habet ueritas ꝓferant᷑:
ilus igni ista seruamꝰ. & ideo etiã
hoc loco quȩ quidẽ concessa sunt
minib ad edendũ: ꝑ ut potuimꝰ¬

Expanded text:
qui sociatur Ecclesiae Dei, tertiam generaqui sociatur Ecclesiae Dei, tertiam generationem mystice dictam. Verumtamen sciendum est quod ex hostiis quae offeruntur, licet concedantur sacerdotibus ad edendum, non tamen omnia conceduntur, sed pars ex ipsis aliqua Deo offertur, et altaris ignibus traditur, ut sciamus etiam quod et si conceditur nobis aliqua ex divinis Scripturis apprehendere et cognoscere, sunt tamen aliqua quae Deo reservanda sunt, quae cum intelligentiam nostram superent, sensusque eorum supra nos sit, ne forte aliter a nobis quam se habet veritas proferantur, melius igni ista servamus; et ideo etiam in hoc loco, quae quidem concessa sunt hominibus ad edendum, prout potuim
Abbreviated transcription (Latin):
ratio in his quęue misteria quel
scribunt᷑. de atriis tabernali ul.¬
monii. Adhec enĩ atria secrtt
recondita nullus accedit: nuili his
nisi sacerdotib patent: si sas p
teant: si scientia sua. & inceliau
mistico potuerint eoꝵ secreras
y nec ipsis sacerdotib liceat. Illa dico
ei archa recondit᷑: ubi uirga. man
et tabule testam̃ti. Illic nec ipsis
uidem sacerdotib datur accessus:
simi tantũ pontifici: & huic semel
nanno. certis quibq et misticis pu-¬
imcationib concedit᷑. istud intrare
aretũ. Sunt et alia ȩccłȩ dogmata:
ad quȩ possunt ꝑuenire etiã leuitȩ:
inferiora st̃ abhis quȩ sacerdotib
adire concessum ẽ. Scio et alia ẽẽ
adquȩ possunt accedere etiã filii
sł. hoc est laici: non tam̃ alienige¬
ix. nisi asscripti fuerint in eccła dĩ.
Egyptius enĩ: tercia generatione in¬
uabit in eccłiã dñi. Credo fidẽ patriᷤᷤ.
et filii. & sp̃s sci. in quã credit omĩs

Expanded text:
ratio in his, quaeve mysteria, quae ratio in his, quaeve mysteria, quae describuntur de atriis tabernaculi testimonii: ad haec enim atria secreta et recondita nullus accedit, nulli haec nisi sacerdotibus patent, si tamen pateant, si scientia sua et intellectu mystico potuerint eorum secreta ire nec ipsis sacerdotibus liceat; illa dico ubi arca reconditur, ubi urna mannae et tabulae testamenti. Illic ne ipsis quidem sacerdotibus datur accessus: sed uni tamen pontifici et huic semel in anno, certis quibusdam et mysticis purificationibus conceditur istud intrare secretum; sunt et alia Ecclesiae dogmata, ad quae possunt pervenire etiam Levitae, sed inferiora sunt ab his quae sacerdotibus adire concessum est. Scio et alia esse ad quae possunt accedere etiam filii Israel, hoc est, laici, non tamen alienigenae, nisi si ascripti jam fuerint in Ecclesia Domini: Aegyptius enim tertia generatione intrabit in Ecclesia Domini . Credo fidem Patris et Filii et Spiritus sancti in quem credit omnis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe peccata ppłi accipiant: e irii
tantes magistrũ. remissionẽ paue
ppło tribuant. Debent gͦ et ipsi nes
sacerdotes ita ꝑfecti. ẽẽ: &e inofiris
sacerdotalib eruditi: ut peccata ps
in loco scõ. in atriis tabernacłi tebes¬
nii ipsi ñ peccando consumant. Cla
aut̃ in loco scõ est manducare paru¬
tũ: Locus erat sc̃s. in quo ꝑuenent
moyses: scdm qđ dictũ est ad eum
Locus enĩ in quo tu stas: terra sc̃ĩ
in eccła: in loco scõ se stare cognosta
Neq enĩ in terra querendus ẽ locui
sc̃s: in qua semel data sententia it
adeo dicente. Maledicta terra.in
oꝑib tuis. Fides gͦ integra. & sc̃i
uersatio: locus est sc̃s. In hoc itaqi
positus sacerdos eccł̃iȩ. ppłi pecenti
consumat: ut hostiã uigulans ue¬
bi dei. & doctrinȩ sane uictima l¬
ferens: purget apeccatis conscins
auditoꝵ. Edit gͦ sacerdos cames l¬
crificii. in atrio tabernacłi testinl¬
nii: cũ intelligere potuerit quel

Expanded text:
esiae peccata populi accipiant, et ipsi imitantes magistrum, remissionem peccatorum populo tribuant. Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto, in atriis tabernaculi testimonii, ipsi non peccando consumant. Quid autem est in loco sancto manducare peccatum? Locus erat sanctus in quem venerat Moyses, secundum quod dictum est ad eum: Locus enim in quo stas, terra sancta est . in Ecclesia, in loco se sancto stare cognoscat. Neque enim in terra quaerendus est locus sanctus, in quo semel data sententia est a Deo dicente: Maledicta terra in operibus tuis . Fides ergo integra, et sancta conversatio locus est sanctus. In hoc itaque loco positus sacerdos Ecclesiae, populi peccata consumat, ut hostiam jugulans verbi Dei, et doctrinae sanae victimas offerens, purget a peccatis conscientias at. Edit ergo sacerdos carnes sacrificii in atrio tabernaculi testimonii, cum intelligere potuerit quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
to. Uide quã multa miscda & benigni¬
tas dei est: ut ubi holocaustũ iugula¬
tur. illud qđ soli deo offertur: ibi etiã
hostia quȩ ꝓpeccato ẽ immolari iubeat᷑:
Quo scilicet intelligat se qui peccauit &
penitet conuersus ad dm̃. &e contribu¬
latus sp̃u hostiã uigulat: in loco sc̃o
iam stare: &e sociari his quȩ ꝑtinent ad
dm̃. Ibi gͦ immolatur hostia ꝓpeccato.
ubi et holocaustũ: in conspectu inquit
dñi. Ꝙ fortassis inconspectu dñi offert᷑
sacrificiũ: & offert᷑ ñ in conspectu dñi
Quis gͦ est qͥ offert ñ in conspectu dñi:
Ille opinor qui exiit aconspectu dñi.
sicut cain: & effectus ẽ. timens. & tre¬
mens. Siquis gͦ est qui habet fidutiã
asstare in conspectu dñi. & ñ fugit a
facie eius: nec aspectũ eiꝰ peccati con¬
scientia declinat: iste inconspectu diũi
offert sacrificiũ. Hanc gͦ hostiã quȩ
offert᷑ ꝓpeccatis: dicit ẽẽ sc̃a sanctoꝵ.¬

Expanded text:
. Vide quam multa misericordia et benignitas Dei est. Et ubi holocaustum jugulatur illud quod soli Deo offertur, ibi etiam hostia quae pro peccato est immolari jubeatur; quo scilicet intelligat se qui peccavit et poenitet, conversus ad Deum, et contribulati spiritus hostiam jugulat in loco jam sancto stare et sociari his quae pertinent ad Deum. Ibi ergo immolatur hostia pro peccato ubi et holocaustum, in conspectu, inquit, Domini. Est fortassis in conspectu Domini offerre sacrificium, et offerre non in conspectu Domini. Quis ergo est qui offert in conspectu Domini? Ille opinor qui non exiit a conspectu Domini, sicut Cain, et effectus est timens et tremens. Si quis ergo est qui habet fiduciam astare in conspectu Domini, et non fugit a facie ejus, nec aspectum ejus peccati conscientia declinat, iste in conspectu Dei offert sacrificium. Hanc ergo hostiam quae offertur pro peccatis, dicit esse Sancta sancto
Abbreviated transcription (Latin):
nib recitantur. Prima ergo ẽ hats
holocaustoma. Neq enĩ oportebit
primo aliã hostiã nominari: nsi
eã quȩ omĩpotenti deo offerebat᷑.
Scđã hostia est: quȩ ad edendum
sacerdotib mancipatur. Tercia. d qu
etiam filios isrł contingere. uel elere
ipsos scilicet qui offert̃ fas est: s flis
isrł non om̃s. nisi illos tantũ qͥ mun
st̃. Soli enĩ qui mundi st̃: de sacrti¬
ciis edere iubent᷑. Uerum istas oñs
hostias. tu qui in occulto uideus es
nolo in animalib requiras uisibiils
nec in mutis pecorib inueniri prta
qđ offerri debeat deo. Istas hostus
intratemetipsũ require: et inuess
eas intra animã tuã. Intellige te li¬
bere intra temetipsũ greges boun
illos qui benedicunt᷑ in abraham Ii¬
tellige te habere & greges ouiũ egl¬
ges caprarũ: in quib benedieti. e mul

Expanded text:
icebit. Prima ergo est hostia holocaustoma: neque enim oportebat aliam primo hostiam nominari, nisi eam quae omnipotenti Deo offerebatur; secunda hostia est, quae ad edendum sacerdotibus mancipatur; tertia, de qua etiam filios Israel contingere vel edere, ipsos scilicet qui offerunt, fas est; sed filios Israel, non omnes, nisi illos tantum qui mundi sunt: soli enim qui mundi sunt de sacrificiis edere jubentur. Verum istas omnes hostias tu qui in occulto Judaeus es, nolo in animalibus requiras visibilibus, nec in mutis pecoribus inveniri putes, quos offerri debeat Deo; istas hostias intra teipsum require, et invenies eas intra animam tuam. Intellige habere intra temetipsum greges boum, illos qui benedicuntur in Abraham; intellige habere te et greges ovium, et greges caprarum, in quibus benedicti et mul
Abbreviated transcription (Latin):
lit deo. Hic gͦ est sacerdos qui peccata
ppłi comedit. et consumit: de quo dictũ
est. Tu es sacerdos in ȩternũ: seđm ordi-¬
nem melchisedech. Saluator gͦ & dñs
m̃s: peccata ppłi edit. Quomͦ edit pec-¬
cata ppłi: Audi qđ scriptũ est. Deus
inquit nr̃. ignis consumens ẽ. Quid
consumit ds̃ ignis: Numquid tam
inepti erimus. ut putemꝰ qđ ds̃ ig-¬
nis ligna consumat: aut stipulam
aut fęnũ: S consumit ds̃ ignis. hu¬
mana peccata. Illa absumit: illa de¬
uorat: illa purgat: scđm qđ et alibi
dicit. Expurgabo te igni: ad purũ
Hoc est manducare peccatũ eius: qͥ
offert sacrificiũ ꝓ peccato. Ipse enim
peccata nr̃a suscepit: & in semet ipso
ea tanquã ignis comedit & absũpsit:

Expanded text:
lud. Hic ergo est sacerdos qui peccata populi comedit et consumit, de quo dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Salvator ergo et Dominus meus peccata populi edit. Quomodo edit peccata populi? Audi quid scriptum est: Deus, inquit, noster ignis consumens est. Quid consumit Deus ignis: nunquid tam inepti erimus ut putemus quod Dei ignis ligna consumat, aut stipulam, aut fenum? sed consumit Deus ignis humana peccata, illa absumit, illa devorat, illa purgat, secundum quod et alibi dicit: Et purgabo te igni ad purum . Hoc est manducare peccatum ejus, qui offert sacrificium pro peccato: ipse enim peccata nostra suscepit, et in semetipso ea tanquam ignis comedit et absumit.