comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turum se suppremȩ mortis occasũ:
nͥ peccuma publica fuiss inuenta. In¬
dicit ep̾c pacientiam: pollicet᷑ securi¬
tatẽ. Nec multo pͦ. priusqͣm ꝓrdetur
admissum: exhib̃i secrete ad se unũ
tu is qui furti auctor fuerat: presenta¬
tur. Qm cum districta examinatioe
discut̾et: dicens fieri non posse ut ad¬
missũ facinus lateret inimico ꝑ qͦm
fieri praua consueuerãt: imꝑat ut u̾i
fidẽ celerit̾ fateatur. S neqͣm sp̃e: cri¬
men ac maliciã suara qͣm commise¬
rat denegauit Tum uͦ pia commotio
sac̾dotis:. ꝓduci inficiantẽ precepit in
¶pplo.
Nec mora missam celebraturꝰ egredit᷑
Premissaq in plebem salutatione sol¬
lempni: in oratione tota corporisstra¬
ge ꝓst̾nit᷑. Statimq infelix inmici
captiuus parit̾ & minist̾: in sublime
suspendit᷑. Sccła eiꝰ clamore comple¬
tur: plebs uniu̾sa tbat᷑ & quasi fãmiᷤ
circumdatꝰ. cum uoce maxima nom̃
inuocat sacerdotis: crim̃ qͦd cõmise¬

Expanded text:
turum se supremae mortis occasum, turum se supremae mortis occasum, nisi pecunia publica fuisset inventa. Indicit episcopus patientiam, pollicetur securitatem nec multum post, priusquam prodiretur ad missam, exhiberi secrete ad se unum tu is qui furti auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, dicens, fieri non posse, ut admissum facinus lateret, inimico, per quem fieri prava consueverant, imperat, ut veri fidem celeriter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a malitia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commise
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad fidem catholicam populi in
congregationib monachorũ ex eccli¬
astica gr̃a raꝑentur: presertim cũ¬
in tali pontifice uł magistro. acce¬
dentib miraculis fides succensa fer¬
ueret. Et ut ad temptam̃ta uirtu
ianuarius nomine. Qcum pͥnceps mi¬
uincialib solidos ad iudicẽ deferebat.
ls cum uisendi ep̾i causa ex itinẽ de¬
ũtiss: sacculum ꝑdidit qͦm ferebat.
Nulloq de cͥcumstantib intuente: ca¬
tatione consueuerat. Tandẽq in se re¬
uersus: dampnum uiator agnouit:
Implet questib ciuitatẽ & a beatissi¬
mo sacerdote non alitͥ qͣm si ipsi tͣdi¬
diss pecuniã requirebat. Qm ille in
di nomine reformandam: quasi uus
debitor rȩꝓmisit. Ea tum dies sabb̃i fu¬
it: qua ꝑtotam urbem sollicita inda¬
gatione ꝑcurrerat. Et cum nichil in¬
ditu fuiss inuentũ: pͦ triduũ is qui
solidos requirebat lacͥmans genua sa¬
cerdotis amplectit᷑: contestãs appeti¬

Expanded text:
ut ad fidem catholicam populi et ut ad fidem catholicam populi et congregationibus monachorum et ecclesiastica gratia raperentur, praesertim cum tali pontifice vel magistro, accedentibus miraculis, fides succensa ferveret. Et ut ad temptamenta virtutIanuarius nomine; qui cum princeps prprovincialibus solidos ad iudicem deferebat. Is cum visendi episcopum causa ex itinere divertisset, sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de circumstantibus intuente, catatione consueverat. Tandemque in se reversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is qui solidos requirebat lacrimans genua sacerdotis amplectitur, contestans, adpeti
Abbreviated transcription (Latin):
as continente Iugis gemitꝰ: oratio ꝑ¬
seuerans. Longum enim ꝑ tempꝰ:
sõpnium caꝑe int̾ torm̃ta ñ pot̾at.
Dicat quisq quid senserit. Cȩt̾um
absolute definio: seatum germanii
int̾ tot eruces longum tͣrisse marty¬
riũ. O qͣm preclara di uirtꝰ. ñri &
pietas: qui famulum suii in uia ue¬
ritatis fideliter gradientẽ: duplici
remunationt donauit:ut & p̾t̾iti
incipet fenerator. ẽẽ uirtutii. Hospi¬
talitatẽ: peculiari obseruatione ser¬
uauit. Omnib enim sine exceptiõe
ꝑsonȩ domum prebuit: & conuiuiũ
ieiunus pastor exhibuit. Pedes oĩb
manib suis lauit: dm̃icȩ institutio¬
nis minist̾. & custos. Itaq uir seatiᷤ¬
simꝰ qͦd ÷ difficillimum. int̾ freqͤnti¬
as popłorum: solitudinis uitã. & he-¬
remum in scłi conu̾satione seruauit.
Qduplicem uiam .xͦ. ad ꝓfectum re¬
ligionis instituẽs: in conspectu au¬
na flumine monast̾ium collocauͭ:

Expanded text:
as continente. Iugis gemitus, oratio pas continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse martyrium. O quam praeclara Dei nostri virtus et pietas! qui famulum suum in via veritatis fideliter gradientem duplici remuneratione donavit, ut et praeteriti, inciperet fenerator esse virtutum. 5. Hospitalitatem peculiari observatione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione personae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis lavit, dominicae institutionis minister et custos. 6. Itaque vir beatissimus, quod est difficillimum, inter frequentias populorum solitudinis vitam et heremum in saeculi conversatione servavit. Qui duplicem viam Christo ad profectum religionis instituens, in conspectu na flumine, monasterium conlocavit,
Abbreviated transcription (Latin):
singłȩ sumebantur: in quib ita uim
sapor aquis nimus diluebat᷑: ut auste
ritas aceti solet largis ꝑmixtionib tẽ¬
Et cum hic cib grauior ieiunns uidct᷑:
nunqͣm nͥ uespe. int̾dum tam̃ in eb¬
domada media. plerumq die septima
ponebat᷑. Indumͣtum: cuculla. & tunica
indiscretis fuere temporib. Nam neq
hieme accessit adiectio: neq estate le¬
uam̾ admissum ẽ: qͦd utrunq tã diu
inherente. Spacium uͦ lectuli trabecłẽ
dolatiles ambiebant: iniectos cineres:
usq ad summitatẽ marginis. conti¬
nentes. Q tamen cotidiana in pressioẽ
densati: in confecti soli duriciã p̾ferebat.
Stratum omne subiecto cilicio: & sui¬
ꝑ posito uno tantum sagło fuit Ca¬
put ab hum̃is ꝑ ceruicis confinium:
nulla subleuauit adiectio.Ita ꝓnꝰ: ꝓ-¬
strata ꝑt̾ram menbra dampnauerat
Noctib nunquam uestitum. raro cin¬
głin. raro calciam̃ta deͣrit redimitꝰ
loro semp & capsula: scorum reliqui¬

Expanded text:
singulae sumebantur, in quibus ita vini singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut aceti austeritas solet largis permixtionibus temEt cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatur. 4. Indumentum cuculla et tunica indiscretis fuere temporibus. Nam neque hieme accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu inhaerente. Spatium vero lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniectos cineres usque ad summitatem marginis continentes; qui tamen, cotidiana inpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑ uniu̾sitatis. Nam clerici om̃s
cunctaq nobilitas: plebs urbana uł
rustica in unam uenere sententiã.
Germanum episcopum: omium una
uox postulat. Bellum ciuile: indicit᷑
potestati. Cuius subiectio facilis fuit:
cum etiam ab his quos ꝓ se parauerat
uinceret᷑: Suscepit sacerdotium. inui¬
tus: coactꝰ: abdictꝰ. s repente mutat᷑
ab omnib. Deseritur mundi milicia:
cȩlestis assumit᷑ Seculi pompa calcat᷑:
bumilitas conu̾sationis eligit᷑ uxor in
sororem mutat᷑. ex coniuge. Substantia
tate uim sͥ ipse consciu̾it᷑ qͣs cruces.
quȩ ue supplicia: corporis sui ꝑsecutor
induerit Breuit̾ iuxta ui fidem. um¬
uersa pstrngam.
Ex ca uͦ die qua sac̾dotii sumpsit exor¬
dium. usq ad t̾minum uitę. tanta ob¬
stinatione tabe corporis animã suam
pauit: ut nunqͣm panem frum̃ti. non
uinum. non acetũ. nͥ oleum. ñ legum:
nunquam uł salis ad usum condiendi
saporem accepit. Sane die resurrectio¬
nis uel natiuitatis dominice. potiones

Expanded text:
quitur. Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: Germanum episcopum omnium una vox postulat; bellum indicitur potestati, cuius subiectio facilis fuit, cum etiam ab his, quos pro se paraverat, vinceretur. Suscepit sacerdotium invitus, coactus, addictus; sed repente mutatur ex omnibus. Deseritur mundi militia, caelestis adsumitur; saeculi pompa calcatur, humilitas conversationis eligitur, uxor in sororem mutatur ex coniuge, substantia tate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam suam pavit, ut numquam panem frumenti, non vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis acceperit. Sane die resurrectionis vel nativitatis dominicae potiones
Abbreviated transcription (Latin):
minimis marima p̾minebat. Eode
tempore ex brittamis directa legatio
gallicanis epis. nunciauit pelagianã
ꝑu̾sitatem in locis suis late populos
occupasset: & qͣm pͥmum fid̃i catholi¬
cȩ deb̾e succurri. Ob qͣm causam synod̾
numerosa collecta ẽ: Omiumq iudicio
duo preclara religionis lumina. unui¬
soꝵ precib ambiunt: germanꝰ ac lupꝰ
aplici sacerdotes: tram corporib. cȩlũ
m̃itis possidentes. Et qͣnto laboriosior.
necessitas apparebat: tanto eam ꝓmp¬
tius. heroes deuotissimi suscepun cele¬
ritatem negotii. fidi stimulis mat᷑an¬

Expanded text:
minimis maxima praeminebat. 12. Eodem minimis maxima praeminebat. 12. Eodem tempore ex Brittaniis directa legatio Gallicanis episcopis nuntiavit, Pelagianam perversitatem in locis suis late populos occupasse et quam primum fidei catholicae debere succurri. Ob quam causam synodus numerosa collecta est, omniumque iudicio duo praeclara relegionis lumina universorum precibus ambiuntur, Germanus ac Lupus apostolici sacerdotes, terram corporibus, caelum meritis possidennecessitas apparebat, tanto eam promptius heroes devotissimi susceperunt, celeritatem negotii fidei stimulis maturan
Abbreviated transcription (Latin):
nexib illigata. Ad legem sepult᷑e fossa
dirigit᷑. menbra exuta uinculis. lintes
ambiunt᷑. Humus supiecta componit᷑:
oratio int̾cessionis impendit᷑. Obtinct᷑
defunctis requiesꝰ: iunuentib quies: ita
ut post eandem diem sine ullo t̾roriᷤ
inditio. domicilium freqͥntato habi¬
liquot. noctis cecitate conpulsus. medio¬
crium ꝑsonarum secessit hospitio. Nã
id maxime ambitum refugiẽs require¬
bat. Cumq in diuino oꝑe solito per¬
noctass officio: lux orta ẽ nullis
gallorũ cantib nunciata: cunt
carum auium copia: in hisdemdo¬
mib nͣ deessit. Causam nouitatis ex¬
plorat: agnoscit multum iam tẽpꝰ cẽ
qͦ tristis taciturnitas nat᷑ale gallicim¬
um dampnauiss. Ab omnib croratꝰ:¬
mcedem mansionis exsoluit. Acceptũq
enim tͥticum: benedictione condiuit.
pastȩ auiculȩ auditꝰ habitantiũ usq
ad molestiam freqͥntatis cantib fati¬
gabant. Ita untꝰ diuina etiam in rebꝰ

Expanded text:
nexibus inligata. Ad legem sepulturae fossa nexibus inligata. Ad legem sepulturae fossa dirigitur, membra exuta vinculis linteis ambiuntur, humus superiecta conponitur, oratio intercessionis inpenditur; obtinetur defunctis requies, viventibus quies, ita ut post eandem diem sine ullo terroris indicio domicilium frequentato habiliquot, noctis caecitate conpulsus, mediocrium personarum successit hospitio; nam id maxime, ambitum refugiens, requirebat. Cumque in divino opere solito pernoctasset officio, lux orta est, nullis gallorum cantibus nuntiata, cum earum avium copia in hisdem domibus non deesset. Causam novitatis explorat; agnoscit, multum esse iam tempus, quo tristis taciturnitas naturale gallicinium damnavisset. Ab omnibus exoratucedem mansionis exsolvit. Acceptum enim triticum benedictione condivit, quo pastae aviculae auditus habitantium usque ad molestiam frequentatis cantibus fatigabant. Ita virtus divina etiam in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
dotis implorat. Qstatim ꝓsilies: effi¬
giem t̾ribilis ymaginis intuetur. &
pͥmissa obsecratione nominis xͥ im
pat: ut quis eet quid ue illic agẽt.
fateret᷑. Qꝓtinus t̾rifica uanitate de¬
posita uoce humili more supplican¬
tis eloquit᷑: se & comparem suum auc¬
tores criminum fuisse multoriĩ. inse¬
pultos iacere: & ob hoc inquietare.
homines: quia ipsi quieti eẽ nͣ posset
Rogat ut pro eis domiii p̾caret᷑. qͣ¬
tinus recepti requiẽ merẽgt᷑ Ad hec
uir sc̃s indoluit: impatq ut locũ os¬
tendet quo iacent. Tum uͦ cereo pre¬
cedente dux umbra ꝓgredit᷑: & intes
difficultates maximas ruinarũ: in tẽ¬
pesta nocte locum in quo ꝓiecti fuc¬
rant. indicauit. Utquͦ mundo ẽ reddit
dies: cͥcumiectos incolas inuitat: hor¬
tatur ipse oꝑis maturator. adsistẽs.
Ruda tumultuaris supiecta ꝑtẽpus
rastris auulsa purgant᷑: inueniuntur
corpora fusa sine ordine. ferreis adhuc

Expanded text:
dotis implorat. Qui statim prosiliens, effidotis implorat. Qui statim prosiliens, effigiem terribilis imaginis intuetur et, praemissa obsecratione nominis Christi, imperat, ut, quis esset quidve illic ageret, fateretur. Qui protinus, terrifica vanitate deposita, voce humili more supplicantis eloquitur, se vel conparem suum auctores criminum fuisse multorum, insepultos iacere et ob hoc inquietare homines, quia ipsi quieti esse non possent; rogare, ut pro his Dominum precaretur, quatenus recepti requiem mererentur. Ad haec vir sanctus indoluit imperatque, ut locum ostenderet, quo iacerent. Tum vero, cereo praecedente, dux umbra progreditur et inter difficultates maximas ruinarum intempesta nocte locum, in quo proiecti fuerant, indicavit. Ut vero mundo est redditus dies, circumiectos incolas invitat, hortatur, ipse operis maturator adsistens. Rudera tumultuarie superiecta per tempus rastris avulsa purgantur; inveniuntur corpora fusa sine ordine, ossa ferreis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cum iter hieme aget. & diem tota ie
iumo ac fatigatione duxissi: comone¬
tur ut cogente uesꝑa quocumq sece¬
det. Erat eminus domiciliii tectis iã
pͥdem sine habitatore semirutis:. qͦd
etiam ꝑ incuriam uulganii arb̃ta
contexerant: ut pene eẽt meliꝰ nocteͣ
sub nudi aeris rigore durare: qͣm in
illo piculo & horrore secedẽ: p̾serti cũ
duo senes ꝓpt̾ habitantes infestatione
terribili hanc ipsam domum inha¬
bitabilẽ predixissent. Qͦd uͥ uir bea¬
tissimꝰ comꝑit. horrentes rumas qͣsi
culi. Illic leues sarcmule. & paucissi¬
mi comites collocant. Qb breuis sce¬
nula esui fuit: ep̃o penitꝰ abstinente:
Deinde alta iam nocte cum unꝰ er
cdericis legendi suscepiss officiũ: ille
ieinio & fatigatione confectꝰ sopore
suꝑatꝰ eͥ. cum subito ante ora legents
adstitit umbra terribilis: & paulatĩ
sub oculis intuentis erigit᷑. Parictes
etiam sarorum ymbrib collidunt᷑.
Tum uͦ det̾ritꝰ. lector presidium sacer¬

Expanded text:
cum iter hieme ageret ac diem totam in ieiunio ac fatigatione duxisset, commonetur, ut, cogente vespera, quocumque succederet. Erat eminus domicilium, tectis iam pridem sine habitatore semirutis, quod etiam per incuriam vulgariam arbusta contexerant, ut paene esset melius, noctem sub nudi aeris rigore durare, quam in illo periculo et horrore succedere, praesertim cum duo senes propter habitantes infestatione terribili hanc ipsam domum inhabitabilem praedixissent. Quod ubi vir beatissimus conperit, horrentes ruinas quasi culi. Illic leves sarcinulae et paucissimi comites conlocantur, quibus brevis cenula esui fuit, episcopo penitus abstinente. Deinde alta iam nocte, cum unus ex clericis legendi suscepisset officium, ille, ieiunio et fatigatione confectus, sopore superatus est: cum subito ante ora legentis adstetit umbra terribilis et paulatim sub oculis intuentis erigitur, parietes etiam saxorum imbribus conliduntur. Tum vero deterritus lector praesidium sacer
Abbreviated transcription (Latin):
domino innotescente inͥ cognoui. Et
quia non ÷ alter qui regimͣ sc̃e ęcclȩ
suscipiat nisi illustrissimꝰ germanꝰ.
sicut mͥ dominus ds̃ m̃s reuelare dig¬
ñatꝰ ÷: posco celsitudinẽ tuã. ut licenti¬
am mͥ tribuas roganti eundẽ germa¬
num tonsoiare. Cui prefectꝰ. Licet ne¬
cessarius sit atq utilis rei publicȩ nrͣe
tamͣ quia ds sͥ illum elegit. sic̃ tua be-¬
atitudo testatur: contͣ di preceptũ ue-¬

Expanded text:
Domino mihi innotescente, cognovi, et quia non est alter qui regimen sanctae Ecclesiae suscipiat, nisi illustrissimus Germanus sicut mihi Dominus Deus meus revelare dignatus est, posco celsitudinem tuam, ut licentiam tribuas mihi roganti eumdem Germanum tonsorari. Cui praefectus: Licet necessarius sit atque utilissimus reipublicae nostrae, tamen quia Deus sibi illum elegit sicut tua beatitudo testatur contra Dei praeceptum ve
Abbreviated transcription (Latin):
stacio petulantis. Iili autẽ hȩc audi¬
amator. uidẽs Germanum illustris¬
simum nichil oñis truculenti portã¬
tem: precepit ostiariis fores ȩcclẽ. ut
claustris artarent. Ipsc uͦ glome rata
secũ tͦba clericorum atq nobili¬

Expanded text:
ec audiAmator videns Germanum illustrissimum nihil oneris truculenti portantem, praecepit ostiariis fores ecclesiae repagulis arctare, ipse vero glomerata secum turba clericorum atque nobili
Abbreviated transcription (Latin):
ad eẽ potest.Statim in tanta exuberantia
ecereuit modicitas potus illius: ut om̃ib
eum crueib et cereis atq ingenti gau¬
ẽẽ amiserant. cȩlo iam regnantẽ re¬
cipiunt: atq sacrũ corpꝰ illius in basili¬

Expanded text:
adesse potest'. Statim in tanta exuberancia adesse potest'. Statim in tanta exuberancia adcrevit medietas potus illius, ut, omnes cum crucibus et cereis, atque ingenti gauei fugacem amiserant, coelo jam regnantem recipiunt, atque sacrum corpus illius in basili
Abbreviated transcription (Latin):
ineestuosi uilla oratorium ẽet. quo in loco
itinerantib illis congruum erat ut mansis
ꝑaretur: idõ uł maxime. quia scm̃ corpꝰ
oporcebat excubi is in basilica honorari:
Uenientes aũt adterminos terre hominis
incestuosi⁊ repente figit᷑ gressus portanti¬
um: ita ut ult̾uis uectandi sacra menbra
facultatem non haberent. Et ecce angusti
cum iam dies declinata eẽt ad uesꝑum.
tunc noda̾o qiix qui erat exeuntib unus
dit. Uidetis quia terrã incestuosi huiꝰ ingre.¬
ante nox includet qm illuc uenire ualeamꝰ.
S et deest mͥ inibi potus uł apꝑatus quohãc
multiudinem reficere possim: nͥ tantũmͦ¬
in imo uasculi modicũ quiddã ceruisiȩ.
Quib auditis: umiu̾sus ppłs iter retorqͣns.
in canta uelocitate ꝑgunt⁊ ut potiꝰ geruli
semetipsos portari quã portare sentirent.
atq diei adhuc lucem habentes. ad desti
ista: qm̃ quod deest nob̃ ipso intercedente

Expanded text:
incestiose villa oratorius esset, quo in loco, incestiose villa oratorius esset, quo in loco, iterantibus illis, congruum erat, ut mansio pararetur, illud vel maxime, quia sanctum corpus oportebat scubiis in basilica honorare. Venientes autem terminos hominis incestuosi, repente figitur comportatio, ita ut ulterius vectandi sacra membra facultatem non haberent. Et ecce! angusticum iam dies declinata esset, ad signum. Tunc Noddo dux, qui unus erat ex euntibus, ait: 'Vidistis, quia terram incestiose huius ingreante nox inclaudit, quam venire valemus; sed et deest mihi inibi putos vel paratos, quod tot multitudinem reficere possum, nisi tantumImmo iudice, modicum quiddam cervisae'. Quibus auditis, universus populus iter retorquens, in tanta velocitate pergunt, ut potius geroli semet ipsos portare, quam portare sentirent; adque diei adhuc lucem habentes, ad destinista; quod deest vobis, pro intercedente
Abbreviated transcription (Latin):
iam acto temp̃r. uir electissimꝰ
succesor eius goerieus ep̃c consilio inito.
coacerta clericorum seu etiam populoꝵ
excubias cum reuerentia cȩlebrantes. scã
menbra aburna lapidis auferentes gra¬
bato imponunt: atq mox arripientes iti¬
nera: eum gaudio remeant ad urbem: nam
suauitatis odor ex his sacris menbris. eun¬
ctos replebat euehentes. S qualia deinceps
in itinere ꝑeundẽ slaruerint miracula:
ut ualeo demonstrabo. Dum aũt gestan¬
tes uenint ad quendã riuum cuius ripa¬
rum tellure scissa: euntib conuallẽ atꝙͥ
reor eundẽ statim angłi susceperunt.
Nam pͥores euehentes nullo retar dãtes
gressu grabato in aere sublaco gradiun¬
cur lib̾e: atq surgentes qui lapsi fuerant.
iam transmeatu conualle. sese iungunt
adcollegas:
ost istud deniq in illo itinere
ta incestuosus fuit. Hunc ille eum sepius
redarguens nec adpenitentiȩ emendatio¬
nem ꝑducere potuisset: in hac uita im¬
penitentem reliquit. Forte fuit ut in eiꝰdẽ

Expanded text:
iam acto tempore vir electissimus successor eius Goericus episcopus, consilium inito, coacervata clericorum seu eciam et populexcubias cum reverencia caelebrantes, sancta membra ab urna lapidis auferentes, grabato inponunt, adque mox arripientes itinera, cum gaudio remeant ad urbem; nam suavitatis odor exiit sacris membris, cunctos replet evidentes. Et qualia deinceps in itinere per eundem claruerunt miracula, ut valio, demonstrabo. 24. Dum autem gestantes veniunt ad quoddam rivum, cuius riparum telluris excisa, que euntibus convallem adque reor, eundem statim angeli susceperunt. Nam prioris evidentes nullo retardentes gresso, grabato in aere sublato, gradiuntur libere, adque surgentes qui lapsi fuerunt, iam transmeatum cumvallem, sese iungunt ad collegas. 25. Post istos denique in illo itinere ta incestiosus fuit. Hunc ille cum saepius retorquens nec ad paenitenciae emendacionem perducere potuisset, in hac vita inpenitentem reliquit. Forte fuit, ut in eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
simul egra cum medica: fere ꝑhoras du¬
as. quantũ ẽ corporis a capite usq ad plan¬
tam infirma menbra combauilat. Dem
qͦ manꝰ attingebat. fugiebat dolor de lan¬
guida: et quã duȩ de posuerant: exit salu¬
bris de cepida. Quȩ uinũ nec odorabat.
accepit: bibit. & refecta ẽ. Quid plura:
Sequenti die cum iam sꝑaretur migͣre de
scło: sana processit in publicum.
diciat᷑ꝰ laudi: quodͭ deꝑut de meri¬
co. Mulier quȩdam dum inimiei
inuasione grauit̃ laboraret. & uix ad scãor
potussent rebellem hostem adducere: im¬
ꝑat adu̾sario. ut se suo cũ timore pauim̃¬
to prosterneret. Mox ad beate sermonẽ
interram se deiciens: qui timebat᷑ exti¬
muit. Cui scã plena fide cũ calcasset in
ceruice: fluxu uentris egressus est.
t in reb minimis: magna ẽ cre.¬
atoris. Ergo casu dum glob quẽ
sc̃a filauerat penderet. de camera ueni¬
ens sorex ut tangeret: antequã filum

Expanded text:
sola simul aegrota cum medica fere per horas dusola simul aegrota cum medica fere per horas duas. Quantum est corporis forma, a capite usque ad plantam infirma membra conbaiulat. Dehinc, quo manus attingebat, fugiebat dolor de languida, et, quam duae deposuerant, exiit salubris de tepida; quae vinum nec odorabat, accepit, bibit et refecta est. Quid plura? Sequenti die, cum iam speraretur migrare de saeculo, salva processit in publicum. 30. Adiciatur laudi, quod non deperiit merito. Mulier quaedam dum inimici invasione graviter laboraret, et vix ad sanctam potuissent hostem rebellem adducere, imperat adversario, ut se suo cum timore pavimento prosterneret. Mox ad beatae sermonem in terra se deiciens, qui timebatur extimuit. Cui sancta plena fide cum calcasset in cervice, fluxu ventris egressus est. Est et in rebus minimis magna gloria Creatoris. Ergo casu dum glomus, quem sancta filaverat, perpenderet de camera, veniens sorix, ut tangeret, antequam filum
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. Qua licet tarde exorata: sibi tamen¬
fecit adduci ꝑ tetre noctis silentia. Ad euius¬
signum erucis impressit⁊ cecitas fugit: lux
redut ⁊ et nocturno sub tempore orbi diu di¬
es illuxit: itaut tracta cum uenisset. nullo
ducente recederet. Item puella fraifledis
inimico instigante dum torqueret᷑ ne quiter:
uersario grauit᷑. sequenti die scã orante.
noua xp̃i euratione in seapula crepante
cute. et uerme foras ereunte. sana ẽ reddi¬
ta publice: & ipsum uermem calcans pede.
liberatã se retulit. Illud & quod gessit in
secreto: ꝓferatur in popłm. Monacha gͤ¬
dam toto anno in die gelata frigore.per
noctem cremata igni sex mensib nec gͦs¬
sum mouens cum iaceret exanimis: sc̃ẽ
de eiꝰ infirmitate soror alt̾a nuntiauit.
& quia ꝑmanis ẽẽt. tepidam fieri p̾cepit.
& egram ipsam ad se fec̃ in cellulã depor¬
tari. & in tepidam aquã depomi. Hinc iu¬
bet om̃s remoueri. remanente tantum

Expanded text:
tiam. Quam, licet tarde exorata, sibi tiam. Quam, licet tarde exorata, sibi fecit occurri per tetrae noctis silentia. signum crucis inpressit, caecitas fugit, lux rediit et nocturno sub tempore orbae diu dies inluxit, ita ut, tracta cum venisset, nullo ducente, recederet. 28. Item puella Fraifledis, inimico instigante, dum torqueretur tam nequitversario graviter, sequenti die, sancta orante, nova Christi curatione, in scapula crepante cute et verme foras exeunte, sana est reddita publice, et ipsum vermem calcans pede, liberata se retulit. 29. Illud quod gessit in secreto proferatur in populum. Monacha quaedam toto anno in die gelata frigore, per noctem cremata igne, sex mensibus nec gressum movens, cum iaceret exanimis, sanctae de eius infirmitate soror altera nuntiavit. Et quia perinanis esset, tepidam fieri praecepit, ipsam aegrotam ad se facit in cellulam deportari et in tepida deponi. Hinc iubet omnes removeri, remanente tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tota carne decocta. Sic spu fłamante: men¬
bra faciebat ardere. Adhuc aliquid grauius
in se ipsa tortrix excogitans. una qͣdragesi¬
marũ suꝑ austerũ ieuniũ. et sitis torridũ
eruciatum. adhuc lena cilicu tenera m̃bra
setis asꝑis dispͥante: iubet portari manile
plenum ardentib carbonib. Hinc disce¬
nimus armatur ad penam: tractans quia
Inter hec ut refrigeraret tam feruentẽ ani¬
mum: incendere delibat corpꝰ. Apponit ȩra
candentia: stridunt menbra cremantia. cõ¬
sumit᷑ cutis intima. Quo attigit ardor. fit
fossa: tacens tetigit foramina: s cõputres¬
cens sanguis manifeftabat: quod uox non
ꝓdebat in pena.Sic femina ꝓxp̃i dulcedine:
tot. amara libent̃ excepit. Hinc actum ẽ.
ut quod ipsa abdiderit: hoc miracula non
taterent.
taq matrona gislodi ꝓceris nomine bella.
s longua cecitate miserrima: rogauit se
de frantia pictauis ad sc̃ȩ dyci deuote presen¬

Expanded text:
tota carne decocta. Sic, spiritu flammante, memtota carne decocta. Sic, spiritu flammante, membra faciebat ardere. Adhuc aliquid gravius in se ipsa tortrix excogitans una quadragesimarum super austerum ieiunium et sitis torridae cruciatum, adhuc lima cilicii membra tenera setis asperis dissipante, iubet portare aquamanile ardentibus plenum carbonibus. Hinc discenimus armatur ad pieret martyr. Inter haec ut refrigeraret tam ferventem animum, incendere corpus deliberat, apponit aera candentia; Strident membra cremantia, consumitur cutis, et intima, quo attigit ardor, fit fossa. Tacens tegit foramina: sed computrescens sanguis manifestabat quod vox non prodebat in poena. Sic femina pro Christi dulcedine, tot amara libenter accepit. Hinc actum est, ut quod ipsa abdiderit, hoc miracula non tacerent. 27. Itaque matrona Gislaadi proceris, nomine Bella, sed longa caecitate miserrima, rogavit se de Francia Pictavis ad sanctae duci devote praesen
Abbreviated transcription (Latin):
lauans: focum flatu uiuificans et ut
de coqueret escas satagebat exestuans:
uasa de foco ipsa leuans. discos lauãs.
& inferens. hinc consũmatis conuiuns
ipsa uascula diluens p᷑gans nitide coqͥ¬
nam quicqͥd erat lutulentum. ferebat
foras in locum designatũ. Inde ꝑegrotan
Et pͥusquã exciperes arelatensem regu¬
lam. ebdomada transacta sufficienter
ad om̃s faciebat humanitatẽ scĩssima.
penas intulerit ipsa: qui uoce refert per¬
holescit. Quadam uice sibi tres latos cir¬
eulos ferreos dieb quadragesime collo
uel brachus inneruit⁊ & tres cathenas
inserens circa suũ corpus dum alligas¬
set adstricte: inelusit durum ferrum
caro tenera suꝑcrescens. Q transacto
ieiunio eũ uoluisset cathenas subeu¬
te clausas extrahere nec ualeret: ca¬
ro ꝑ dorsum atq pectus suꝑ ferrum
cathenarũ est incisa ꝑ circulum: ut
xp̃i: quã accensam in cellulam locis
duob eorpis altius sibi impressit.

Expanded text:
lavans, flatu focum vivificans; et ut lavans, flatu focum vivificans; et ut decoqueret escas, satagebat exaestuans. Vasa de foco ipsa levans, discos lavans et inferens. Hinc consummatis conviviis ipsa vascula diluens, purgans nitide coquinam, quidquid erat lutulentum ferebat foras in locum designatum  Al., in ima pet priusquam exciperet Arelatensem regulam, hebdomada sub transacta suffiad omnes calidam faciebat. Humilitate sanctissima poenas intulerit, et ipse qui voce refert perhorrescit. Quadam vice, dum sibi latos tres circulos ferreos diebus quadragesimae collo vel brachiis nexuit, et tres catenas inserens, circa suum corpus dum alligasset adstricte, inclusit durum ferrum caro tenera supercrescens. Et transacto ieiunio, cum voluisset catenas sub cute clausas extrahere nec valeret, caro per dorsum atque pectus super ferrum catenarum est incisa per circulum, ut lcam, quam accensam in cellula locis duobus corporis altius sibi inpressit,
Abbreviated transcription (Latin):
nastialib nicħ sibi placuit nͥ pͥma serui¬
ret: & ipsa se castigabat si bonũ fecisset¬
post alteram. Ergo suis uicib scopans
monasterii plateas uł angulos: quic qͥd
erat fedũ purgans: et sarcinas qͣs ali
horrebant uidere: ñ abhorrebat eue¬
here.Secretum etiam opꝰ purgare non
coris. Credebat se minorẽ sibi: si se
non nobilitaret seruitu uilitate. Lig¬
na subportans brachiis: focũ flatibus
et foeipib ammouens: cadens nec le¬
sa se retrahebat. extra suam ebdoma¬
dam infirmantib seruiens. Ipsa cibos
de coquens: egrotis facies abluens.
ipsa calidum porrigens. uisitabat qͦs
fouebat. ieiuna rediens ad cellam:
Illud quoq qͥs explicet. quanto feruore
ercita ad coquinam cursitabat. suam
faciens septimaname Deniq nulla
monacharum nͥ ipsa de posticio qͣntũ
ligni opus erat sola ferebat in sarcina.
Aquam de puteo trahebat: & dispensa¬
bat ꝑ uascula. Holus purgans: legum̃

Expanded text:
nasterialibus nihil sibi placuit, nisi prima servinasterialibus nihil sibi placuit, nisi prima serviret, et ipsa se castigabat, si bonum post alteram ageret. Ergo suis vicibus scopans monasterii plateas simul et angulos, quidquid erat foedum purgans, et sarcinas quas alii horrent videre non abhorrebat evehere. Secretum etiam purgare opus non coris, credebat se minorem sibi, si se non nobilitaret vilitate servitii. Ligna supportans brachiis, focum flatibus, et forcipibus admovens, calens, nec laesa se retrahens, extra suam hebdomadam infirmantibus serviens. Ipsa cibos decoquens, aegrotis facies abluens, ipsa calidum porrigens visitabat quos fovebat, jejuna rediens cellulam. 24. Illud quoque quis explicet quanto fervore excitata ad coquinam concursitabat, suam faciens septimanam? Denique nulla monacharum nisi ipsa de posticio, quantum ligni opus erat, sola ferebat in sarcina. Aquam de puteo trahebat et dispensabat per vascula. Olus purgans, legumen
Abbreviated transcription (Latin):
set transacta. panis non sumpsit ciba¬
ria nͥ die dnĩco. s tantũ radices herba¬
Erum aut holera de maluis sine olei
guita. sine sale composita. Uerũ aquȩ
toto ieiunio nec duo sextaria sumens.
tanta siti laborabat: ut faucib desicca¬
tis. uix psalmũ diceret arida. Ciliciũ
etiam habens ad corpꝰ ꝓ linteo. ac iugi¬
ter cursum decantans ꝑagebat uigi¬
lias: ante se habens cinerẽ. stratũ suꝑ¬
iecto eilicio. hoc utebat᷑ ꝓ lectulo. Ipsa
requies fatigabat. cui parũ uidebat᷑
hoc sustinere corpusculũ. Ad huc mo¬
nachab om̃ib soporantib calciam̃ ta
tergens. et ũguens retransmitebat
per singulas. Aluis quadragesimis a
deinde dnĩca. Nam et reliquo tempo¬
re. pret̾ dies paschales ac sũmȩ festiui¬
tatis donec infirmitas ꝑmisit in cine¬
re et cilicio semꝑ uitam duxit austerã.
pͥus se leuans ut psalleret. quã congre¬
gatio surrexisset. Nam de officus mo¬

Expanded text:
set transacta, panis non sumpsit cibaset transacta, panis non sumpsit cibaria, nisi die Dominica, sed tantum radices herbarum, aut olera de malvis sine olei gutta, sine sale composita. Verum aquae toto jejunio nec sumens duo sextaria, hinc tanta siti laborabat, ut faucibus desiccatis, vix psalmum diceret arida. Cilicium etiam habens ad corpus pro linteo jugiter; cursum decantans peragebat vigilias: ante se cinerem stratum superjecto cilicio, hoc utebatur pro lectulo: ipsa requies fatigabat, cui parum videbatur hoc sustinere corpusculum . 23. Adhuc monachabus omnibus soporantibus calciamenta tergens et ungens, retransmittebat per singulas. Aliis Quadragesimis aldeinde Dominica. Nam et reliquo tempore praeter dies Paschales ac summae festivitatis, donec infirmitas permisit, in cinere et cilicio semper vitam duxit austeram. Prius se levans ut psalleret quam congregatio surrexisset. Nam de officiis mo
Abbreviated transcription (Latin):
ebat mortem. morbidus sanitatẽ. Quo¬
tiens aut̃ cognouisset decubantẽ in lec¬
to: portans poma peregͥna dulei simul
et calidoreficiebat egrotum. & qui
nec undecimo iam die ꝑcepisset ciba¬
ria: ipsa mox ad miniftrante languidus.
accipiebat cibum parit̾ & salutẽ. Quod
tam̃ ipsa imperabat: nequis ꝓferret in
fabulam.
uanta uͦ congressio popularis exti¬
tit die qua se scã delibauit reclo¬
dere: ut quos plateȩ ñ caperent. ascen¬
dentes tecta complerent:Quo aut scĩs¬
sima. isiunui. obsequii. humilitatis. cari¬
tatis. laboris & cruciatꝰ frequent̃ in dep¬
ta sit: siquis cuncta ꝑeurreret. ipsam
p̃dicaret tã confessorẽ quam mr̾em.
Ergo uenerabile p̃ter dñicum diem fuit
dulio. Panis uͦ deliciarũ siligineus
fuit. aut ord eacius: quem absconsũ
subfladone sumebat. ne quis ꝑciꝑet.
Hȩc fuit etiam potio. aqua mulsa. pira¬
tum: s modice libata. ac sitibunda pota
se reclusit incellula. donec fuis¬

Expanded text:
ebat mortem, morbidus sanitatem. Quoebat mortem, morbidus sanitatem. Quoties autem cum cognovisset decubantem in lectulo, portans poma peregrina, dulce simul et calidum, reficiebat aegrotum: et qui nec decimo jam die quid percepisset, cibaria ipsa mox administrante, languidus accipiebat cibum pariter et salutem? quod tamen ipsa imperabat, ne quis proferret in fabula. 21. Quanta vero congressio popularis exstitit die qua se sancta deliberavit recludere, ut quos plateae non caperent ascendentes tecta complerent! Quid autem sanctissima jejunii, obsequii, humilitatis, charitatis, laboris et cruciatus ferventer indepta sit, si quis cuncta percurreret, ipsam praedicaret tam confessorem quam martyrem. Ergo venerabilem praeter diem Dominicum fuit dulium. Panis vero deliciarum segalatium fuit aut hordaceum, quem absconsum sub fladone sumebat, ne quis perciperet. Haec fuit etiam potio aqua mulsa, piracium, sed modice libata sitibunda potatesima, qua se reclusit in cellula, donec fuis
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝑciperet. Ipsa exinde mulieres ua¬
riis leprȩ ꝑfusas maculis comp̃hendẽs
inamplexu osculabat᷑: in dõ eas toto
diligens animo. Deinde posita mensa
ferens aquã calidam facies lauabat.
manꝰ ungues & ulcera: et rursus ãmi-¬
nistͣbat. ipsa pascens singulas. Receden¬
uix una teste munifica. Ministra tam̃
p̃sumebat eam blandĩtis sic appellare:
seĩssima dña quis te osculetur quȩ sic
lepsos amplecteris: Illa cui responde¬
bat beniuole. Uere si me non osculeris:
te deo: diu̾so fulsit miraculo. Deniꝙ si
qͥs pustulȩ desperaret de uulnere⁊ offe¬
rebat ministra sẽẽ foliũ pãpini. men¬
tiens sibi opꝰ hoc ẽẽ. sicq obtento uix¬
signaculo portabat ad desperatũ uulneri
suꝑposicum. mox occurrebat remedi¬
um. Inde frȩgoreticus qui uenisset aut
languidus dicens in sõnis se uidisse ut
ꝑ sua salute sc̃e feminȩ occurreret:
Qua accenssa ꝑ noctem: mor b accioi¬

Expanded text:
mo perciperet. Ipsa tum mulieres vamo perciperet. Ipsa tum mulieres variis leprae maculis perfusas comprehendens in amplexu, osculabatur et vultum, toto diligens animo. Deinde posita mensa ferens aquam calidam, facies lavabat, manus, ungues et ulcera, et rursus administrabat ipsa pascens per singula. Recedenvix una teste munifica. Ministra tamen praesumebat eam blandimentis sic appellare: Sanctissima domina, quis te osculetur, quae sic leprosos amplecteris? Illa respondit benevole: Vere si me non osculeris, te Deo, diverso fulsit miraculo. Denique si quis pustulae desperaret de vulnere, offerebat ministra sanctae folium pampini, mentiens sibi opus hoc esse. Sicque vix obtento signaculo portans ad desperatum, vulneri superposito mox occurrebat remedium. Itidem frigoriticus qui venisset, aut languidus, dicens in somnis se vidisse ut pro sua salute feminae sanctae occurreret, qua accensa per noctem morbus accipi
Abbreviated transcription (Latin):
re. Hoc ñ p̾sentib duab s se sola ser¬
uente: ut noua martha satageret. do¬
Tunc illa remouens se loco ut abluer&
manus: iam bene culto conuiuio to¬
ta gratificabat᷑. Si qui nͦ causa honoris
Ienerabili uͦ om̃i dñieo die. hoc
habebat in canone estate uel hie¬
me⁊ ut pauꝑib collectis pͥmo merum
sua manu de potu dulci porrigereret:
puellȩ postea cõmittens. ut om̃ib illa
ꝓpinaret: quia ipsa festinabat orationi
occurrere: quo et eursum consũmar &.
et sacer dotib ad mensam inuitatis occ᷑¬
reret: quos adhuc regali more ad ꝓpͥa cũ
redirent. sine munere ñ relaxaret:
anc qͦq rem intremiscenda. qua
ꝑagebat dulcedine: eũ leꝓsi ueni¬
entes signo facto se ꝓderent. iubebat.
adminiculȩ. ut unde uel quanti e̾e̾nt.
pia cura requireret. Qua sibi renunti¬
ante. parata mensa missis coclearib.
cultellis. scannis. potu et calicib sola
subsequens. intromttebat furtim se ne¬

Expanded text:
re, hoc praesentibus duabus, sed se sola serre, hoc praesentibus duabus, sed se sola serviente, ut nova Martha satageret, doTunc illa removens se loco, ut ablueret manus, jam bene culto convivio tota gratificabatur. Si quid audiret Venerabili vero omni Dominico die hoc habebat in canone, vel aestate vel hieme, ut pauperibus collectis primo merum sua manu de potu dulci porrigeret, puellae postea committens, ut omnibus illa propinaret: quia ipsa festinabat orationi occurrere, quo et cursum consummaret, et sacerdotibus ad mensam invitatis occurreret, quos adhuc regali more, ad propria cum redirent, sine munere non laxaret. 19. Hanc quoque rem intremiscendam qua peragebat dulcedine! Cum leprosi venientes signo facto se proderent, jubebat adminiculae ut unde vel quanti essent pia cura requireret. Qua sibi renuntiante, parata mensa, missorium, cochleares, cultellos, cannas, potum et calices sola subsequente intromittebatur furtim, quo se ne
Abbreviated transcription (Latin):
rulenta fastidiens. interdũ et uermeᷤᷤ
extrahens. purgans cutis putredines:
singillatim capita pectebat ipsa quȩ
lauerat. Ulcera uͦ cicatͥcum quȩ cutis
laxa detexerat. aut ungues exaspera¬
uerant: more euangelico oleo suꝑfuso.
mulcebat morbi contagiũ. Mulierum
uͦ descendentiũ in tinam: ipsa cum sapo¬
ne a capite usq ad plantam. menbra
singła deluebat. Egredientib ex inde:
si cui inueterata indumͣta conspicerd.
tollens rasa. noua reddebat. Ante pan¬
nosos: faciebat cultos uenire ad pran¬
diũ Quib congregatis. minist̾io para¬
to. ipsam aquam siue mappam singulis
porrigebat. et in ualidis ipsa parit᷑ os
et manꝰ tergebat. Hinc trib ferculis il¬
latis. fartis deliciis. stans ante prandẽ¬
tes ieiuna presens: conuiuis ipsa inci¬
debat panem.carnẽ. uel quicquid ap¬
poneret. Languidis aut̃ et cecis: ñ
cessabat ipsa cibos cũ cocleari porͣge¬

Expanded text:
rulentam fastidiens, interdum et vermes rulentam fastidiens, interdum et vermes extrahens, purgans cutis putredines, sigillatim capita pectebat ipsa quae laverat. Ulcera vero cicatricum, quae cutis laxa detexerat, aut ungues exasperaverant, more evangelico, oleo superfuso, mulcebat morbi contagium. Mulierum vero descendentium in tinam, ipsa cum sapone a capite usque ad plantam membra singula diluebat. Egredientibus exinde si cui veterata indumenta conspiceret, tollens rasa, nova reddens: ante pannosos, faciebat venire cultos ad prandium; quibus congregatis, ministerio parato, ipsa aquam sive mappam singulis porrigebat, et invalidis ipsa pariter os et manus tergebat. Hinc tribus ferculis illatis, farcitis deliciis, stans ante prandentes jejuna, praesens convivis, ipsa incidebat panem, carnem, vel quidquid apponeret. Languidis autem et caecis non cessabat ipsa cibos cum cochleari porrige
Abbreviated transcription (Latin):
rante qualem se gessit ꝑ singula. quis
enumer& infinita: Quȩ ẽt in mensa
sub fladone siligineũ panẽ absconsum
uł ordeaciũ. manducabat occulte: sic
ut nemo ꝑciperet. Nam ex illo tempo
re quobeato medardo conseerante
uelata ẽ: usq ad infirmitatẽ. preter
legum̃ et holera nͣ pomũ. piscem. uel
ouum. nec aluid e sui habuit. Potũ
uͦ p̃ter aquam mulsam atꝙ̃ piratums
non bibit. Uini uͦ puritatẽ aut me¬
ri: ad quam tota quadragesima in
lauit oblationes etiam suis manib
faciens. locis uenerabilib incessanter
dispensauit. Ergo apud scãm ñ minus
usus miscđiȩ quam erat concursus de
plebe: ut nec de e̾e̾t qui peteret: nec
deficeret quod donaret᷑. Mirandum
ut om̃ib satisfaceret: unde tot thes
redemptio. sola sciebat: quȩ petentib
ddeportabat. Nam pret̃ cotidianã in ensã
qua refouebat matriculam. duob sẽꝑ
quid erat cruste. scabiei. tinee: nec pu¬

Expanded text:
rante. Qualem se gessit per singula . quis rante. Qualem se gessit per singula . quis enumerit in| finita quod in mensam sub fladone . secalacio pane abs| conso . uel hordiatio manducabat occulte . sic ut nemo perci| peret nam. Ex illo tempore quo beato Medardo consecrante velata est, usque ad infirmitatem, praeter legumen ex olera, non pomum, piscem, vel ovum, nec quid aliud edit; potum vero praeter aquam mulsam, atque piratium non bibit; vini vero puritatem, aut meri, ad quam tota Quadragesima tanlavit. Oblationes etiam suis manibus faciens, locis venerabilibus incessabiliter dispensavit. Ergo apud sanctam non minus usus misericordiae, quam erat concursus de plebe, ut nec deesset qui peteret, nec deficeret quod donaretur. Mirandum ut omnibus satisfaceret, unde thesauri redemptio, sola sciebat quae petentibus deportabat. Nam praeter quotidianam mensam, qua refovebat matriculam, duodus semper quid erat, crustam, scabiem, tineam nec pu
Abbreviated transcription (Latin):
bat felix regina. composito sermone ut¬
ita loquar: barbaro stapione commisias.
manicas. cofias. fibulas. cuncta auro.qͤdã
uenerabilis dadonis. die qua debuit or
terat censu diuite femina. abbate remu¬
gundulfi pꝰ facti metis ep̃i. egressa ad re¬
ceptaculum non minoie laboratu nobi¬
litauit smergium. Hinc felici nauigio
turonis appulsa. quȩ suppleat eloqntia
qnͣtum officiosam. qͣntum se monstͣuit
munificam. quid egerit cͥca sc̃i martim
atria. templa. basilicam . flens. lacͥms.
insaciata singła iacẽs ꝑlimina. Ubi
missa celebrata uestib & ornamͣto.
quo se clariori cultu solebat ornare
in palatio: sacrarum componit al¬
tare. hinc cum in uicum condatensẽ
ubi głosus uir martinꝰ et xp̃i satis in¬
timꝰ senator migrauit de scło ancil¬
la dñi ꝑuenisset. dedit nͣ inferiora. dm̃
crescens in gr̃a. Hinc cum in uilla sue¬
das pictaui t̾ritorio iuxta p̃dictum
uicũ decent᷑ acceder&: itinere ꝓspe¬

Expanded text:
bat felix regina, composito sermone ubat felix regina, composito sermone ut loquar barbaro, stapionem, camisas, manicas, cofeas, fibulas, cuncta auro, quaedvenerabilis Datdonis, die qua debuit ornterat, censu divite femina, abbate remuGundulfi, post facti Mettis episcopi, progressa receptaculo, non minore laboratu nobilitavit Synergium. 14. Hinc felici navigio Turonis appulsa, quae suppleat eloquentia, quantum officiosam, quantumque se monstravit munificam? Quid egerit circa sancti Martini atria, templa, basilicam, flens, lacrymis insatiata, singula jacens per limina, ubi missa revocata, vestibus et ornamento, quo se clariori cultu solebat ferre in palatio, sacrum componit altare. Hinc cum in vicum Condatensem, ubi gloriosus vir Martinus et Christi satis intimus senator migravit de saeculo, ancilla Domini pervenisset, dedit non inferiora, Domini crescens in grdas pictauo territorio iux| ta praedictum uicum decenter accideret . itinere pros| pe
Abbreviated transcription (Latin):
titi sunt: dum qui rei fuerant de ca¬
thenis soluti sunt. Et qmͣ frequent᷑
aliqua occasione. diuinitate ꝓsꝑan¬
te casus cedit ad salutem: ut hec reli¬
gius uiueret frater interficitur in no
atum medardum nouiomi: supplicat istãt̃
coniugi ñ querat dissolui: differebat
reginam. ne ueste tegeret monacham.
Ad hoc᷑ beatum uirum ꝑturbabant ꝓce.¬
retrahebant: ne uelaret regi conunctã:
ne uidetur sacerdoti. ut pͣsumeret pͥn¬
cipi subducere reginam: non publica¬¬
nanam.s publicam. Quo scissima cog¬
nito. intͣns in sacrarium monachicaue¬
ste induit᷑: & ꝓcedens ad altare. beatissimũ.
medardum his u̾bis alloquitur dicens.
Si me consecrare distuleris. & plus homi¬
nem qͣm d̾m timueris:de manu tua a
pastore ouis anima requirat. Qua ille
mͣtum nobile. quo celebima die solebat¬
ꝓcedẽ. pompa comitante regina. exuta
dat inopiis pauꝑum. Similiter accedẽs
ad cellam sc̃i iumeris. die uno qͦ se oma¬

Expanded text:
ntiti sunt, dum qui rei fuerant de cantiti sunt, dum qui rei fuerant de catenis soluti sunt. 12. Et quoniam frequenter aliqua occasione, Divinitate prosperante, casus cedit ad salutem; ut haec religiosius viveret, frater interficitur innoceatum Medardum Noviomago, supplicat instanter conjugi, non quaerat dissolvi, differebat reginam ne veste tegeret monacham. Adhuc beatum virum perturbabant proceretrahebant, ne velaret regi conjunctam, ne videretur sacerdoti ut praesumeret principi subducere reginam, non publicanam, sed publicam; quo sanctissima cognito, intrans in sacrarium, monachica veste induitur, procedit ad altare, beatissimum Medardum his verbis alloquitur dicens: Si me consecrare distuleris, et plus hominem quam Deum timueris, de manu tua a pastore ovis anima requiratur. Quo ille mentum nobile, quo celeberrima die solebat pompa comitante regina procedere, exuta dat in opus pauperum. Similiter accedens ad cellam sancti Jumeris die uno quo se orna
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs eeͬt in ꝓximo. & ꝓpalla pone
putabatur interficiꝰ scissima regina
moriebatur cruciatu. ne designatꝰ reus
moreret᷑ gladio. Qualiter concursabat
ꝑ domesticos fideles seruientes. & ꝓce¬
res: quorum blandimͣtis mulcebat
animum pͥncipis:donec ex ipsa ira
regis unde ꝓcesserat sors mortis. ind
curreret uox salutis. His gͥ beatis actibꝰ
occupatam in tantum ꝓuex̃ diuina
cdemͣtia: ut etiam adhuc in palatio
laica. dño largiente declararent᷑ ꝑ eã
miracła. Deniq in periinna uilla pꝰ
pͣndium dum deambularet ꝑ ortũ
scissima: rei trusi ꝓ cͥmine succurri
sͥ clamabant uociferantes de carcẽ:
Ipsa autem quid eẽt interrogat. Mẽ¬
tiunt᷑ ministri: qͦd m̃dicorũ turba qͦ¬
reret elemosinã. Credens hoc illa. tͣns
mittit quo indigebat in opia. Intͣea
a iudice compellunt᷑ tacere: qͥ tene¬
bant᷑ in compede Cum uͦ nor suꝑue¬
cognito. reos se uiderunt qͥ beate mͣ¬

Expanded text:
quisquis esset in proximo, et pro palla ponebquisquis esset in proximo, et pro palla ponebputabatur interfici, sanctissima regina moriebatur cruciatu, ne designatus reus moreretur in gladio! Qualiter concursabat per domesticos fideles servientes et proceres, quorum blandimentis mulcebat animum principis, donec in ipsa ira regis, unde processerat sors mortis, inde curreret vox salutis! 11. His igitur beatis actibus occupatam intantum provexit divina clementia, ut etiam adhuc in palatio laica, domino largiente, declararentur per eam miracula. Denique in Perunna villa post prandium dum ambularet per hortum sanctissima, rei retrusi pro crimine succurri sibi clamabant, vociferantes de carcere. Ipsa, quid esset, interrogat; mentiuntur ministri, quod mendicorum turba quaereret elemosinam. Cmittit quo indigebat inopia. Interea a judice compelluntur tacere qui tenebantur in compede. Cum vero nox supervecarcere. Quo cognito reos se viderunt qui beatae me