comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mũ: excidit colũpnas septẽ: Ip̾so gͦ sacri¬
ficioꝵ numero rec̃ciliati heretici. qͥd pͥus
fuerint ex pͥmunt : qͥ ꝑfectiont septi formis
gr̃e ñnisi redeundo iungunt᷑.: B ene aut̃
tauros ꝓse : ⁊ arietes obtulisse de scribun¬
tur: intauro qͥppe ceruix suꝑbi ȩ̃: inarie¬
te autẽ ducatꝰ gregũ sequentuĩ designat᷑:
Quid itaq ẽ ꝓ eis tauros aretesq̃ lincal¬
tare. Nisi eoꝵ suꝑ breducatũ int̃̾ficere.
ut dese humilia sentiant. ⁊ post secor¬
da in nocentiũ ñ sedubant : Ceruie ẽ
enĩ tum̃ti ab ȩccłȩ uniuersictaẜ: refili¬
erant : & infirmos post se. poptos qͣsi se¬
quentes greges trahebant. Ueniant qͥ
adbedtũ iob io est reuertant᷑ adȩcctã.
& septenario sacrificio tauros ⁊ ari¬
etes mactandos offerant: qr ut untũ¬
sali ȩccłȩ c̃ ungantur. humilitate int̾¬
ueniente intficiant qͥcqͥs pͥus tumioũ
desupboducatu sapiebant: Heluiuͦ. ꝑ
quẽ uanȩ głȩ amatores signutis. ⁊ uitra

Expanded text:
crificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate intinterficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiebanquem vanae gloriae amatores signati sunt, intra
Abbreviated transcription (Latin):
oullo dĩs. &lus ẽ iste inuoluens sententias.
sernonibꝰ imꝑitis : Cũ uͥ dec̃ sententias. s ñ
uooit ꝓtinꝰ qͣl es: uult ꝓculoubio bonas intel¬
ligi Nacũ sententie nominant᷑. nisi etiam
maledicant᷑: male sentiri nonpossunt: Inbo¬
noenĩ semꝑsententias accipimꝰ. quȩ sine rȩp¬
bationis ad iectione ponigͥit᷑. Sicut scriptũ ÷
Sapientior uidet᷑ sibi piger septẽ uiris lo

Expanded text:
olvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
contempnerent. ne qͣ qͣm deillo ꝑuersa sentirent.
Et iusi utustaces ẽ traherent: in noue uite in¬
telligent& ñ errarene. Et nisi speculationem
bonor destruerenti neqͥqͣm eossuꝑna udicia
tã osticto examine ꝓuerboꝵ suoꝵ culpa
reꝓbarent. Contẽpnendo gͥ dm̃. inuetustute
sereunentis inuetustate retinendo. prauissias
uingit᷑ ex ciũ ꝑsona iuoelicet species qͦrundã
doctoꝵ fideliũ. s tam̃ arrogantiũ designat᷑.

Expanded text:
contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent. Et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent; sed in vetustate se retinendo, pravis suis jungitur, ex cujus persona videlicet species quorumdam doctorum fidelium sed tamen ar
Abbreviated transcription (Latin):
iob: eo qđ iustus sibi uideretur.: Sacre
huius scriptor historia ad amicorũ
uiditiũ r&elilit: non aut̃ beatũ iob de
clationis tumore reprobauit. Seqͥtur:
Et iratus in dignatusq elia filius bara¬
chel burites decognatione raam.
Bene haec ipsa uł ci uł parentis uel loci.
uł cogiationis nomina: notã ꝓprie ex
primint Actionis Heliu quppe int̃¬

Expanded text:
: Eo quod justus sibi videretur, sacrae hujus scriptor historiae ad amicorum judicium retulit, non autem beatum Job de elationis tumore reprobavit. Sequitur:Et iratus indignatusque Eliu filius Barachel Buzites de cognatione Ram. - Bene haec ipsa vel ejus, vel parentis vel loci, vel cognationis nomina notam exprimunt propriae actionis. Eliu quippe inte
Abbreviated transcription (Latin):
iorrastione uoluminũ locutionis meȩ¬
msidũ pausationis succido: ut cũ legen¬
tri ruii di exordiũ sumitur.: prius ipsa me¬
ru mome lectionis causa renouetur:¬
tnun Et tanto robustius surgat doctri¬
urine aedificiũ : qͦͣnto ex consida ta
cause origine studiosiusponit᷑ inm̃te¬

Expanded text:
tione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in me
Abbreviated transcription (Latin):
Qi etiã de sem& ipso ait.: Qii prius
funblasphemꝰ & ꝑsecutor: & contume¬
liosus. S miscłiam consecutussum.
meritis tribuat᷑. dũ exse ipsoꝰ docuite¬
& quid de malitia meruit. & quid de
beniuolentia accepit. Rursũ nõ nul¬
li iactant se h abe ꝗđ nõ habent. sicut
diuna uoce ꝑ propħam de moab dr̃:
Supbiã eiꝰ et arrogantiã eiꝰ ego noui. &

Expanded text:
Qui etiam de semetipso ait: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum meritis tribuatur, dum ex seipso docuit et quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut divina voce per prophetam de Moab dicitur: Superbiam e
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ racionabilem s& tantũ modo condẽp¬
nassent iob Sollerter in tuendũ ẽ qđ
beatũ iob idõ rephendit: qđ corã dõ
iustum eẽ se dixerit: Amicos uero eiꝰ idã redir¬
guit. qd condẽpnantes eũm responsionẽ contral
illũ racionabilẽ non dederunt Istis nãq indiciis
aꝑte colligit᷑ qd ꝑcum species amatoru̾t uanȩ głe
designat᷑ Cuncti enim uane głe sec tatores dũ
se in om̃ibꝰ preferunt: alios quoq de facuis sensib
alios aut̃ de indignis meritis reprthendunt
INt̃ dios cosent plul scirt: alios ñ benc uie:
&ͥ qͣmius iust om̃s extra ȩccłam positos pͥua
ꝓ uit pec tu contepnunt: & contra illos ex
udine recte sentiendi: contra istos uero
si ex m̾ito bene uiuendi suꝑbiunt Bene

Expanded text:
condemnassent Job. - Solerter intuendum est, quod beatus Job ideo reprehendit, quod coram Deo justum esse se dixerit; amicos vero ejus ideo redarguit, quod condemnantes eum, responsionem contra illum rationabilem non dederunt. Istis namque indiciis aperte colligitur, quod per eum species amatorum vanae gloriae designase in omnibus praeferunt, alios quidem de fatuis sensibus, alios autem de indignis meritis reprehendunt, id est, alios censent nihil scire, alios non bene vivere. Et quamvis juste omnes extra Ecclesiam positos pravapro vitae despectu contemnunt, et contra illos ex magnitudine recte sentiendi, contra istos vero quasi ex merito bene vivendi superbiunt. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
eunoẽ potũ spĩtalẽ biber̃ Bibebant
autẽt. de sp̃itali c̃sequenti eos petra
etra autẽ era̾ xp̃s. Si igit᷑ redẽptoris
spetiem petra tenuit: eur ñ figurã illiꝰ
bentꝰ iob. insinuet. qͥ eũ quẽ uoce ꝓtu¬
lit. etilm passione signauit: unde
& ñ in merito iobuidẽlicet dolens dr̃.
qr illius inse imaginẽ expͥmit. o eqͦ ꝑ
esaiam longe ante nunciat᷑ d dolo¬
res nr̃os ipse portauit. Sciendũ qͦq est

Expanded text:
 Bibebant autem de spiritali consequente eos petra, petra autem erat Christus . Si igitur Redemptoris speciem petra tenuit, cur non figuram illius beatus Job insinuet, qui eum quem voce protulit etiam passione signavit? Unde et non immerito Job videlicet dolens dicitur, quia illius in se imaginem exprimit de quo per Isaiam longe ante annuntiatur quod dolores nostros ipse port
Abbreviated transcription (Latin):
ropterea: nil remanebit debonis
eius. Sienĩ ei debonis suis aliquid
ꝑmaneret: secũ quae habuerat tol¬
leret. Sed qui omnia ambiens time¬
re uidicem noluit: ex hac uita sub¬
tractus adiudicem nudus uadit:
Cuitamen iniquo ad retributionem
minus est quod in subsequenti poena
quatur . si in hac saltem uita liber
& ꝑmittitur Sed nulla est liber¬
tis in culpa. quia scriptũ est. Ubi
sp̃s dñi : ibi libertas: Et plerumq
ꝑuersȩ menti: ipsa sua culpa ftt
poena Vnde et recte subiungit¬

Expanded text:
Propterea nihil remanebit de bonis Propterea nihil remanebit de bonis ejus. - Si enim de bonis suis aliquid remaneret, secum quae habuerat tolleret; sed quia omnia ambiens timere judicem noluit, ex hac vita subtractus, ad judicem nudus vadit. Cui tamen iniquo ad retributionem minus est quod in subsequenti poena cruciatur, si in hac saltem vita liber esse permittitur. Sed nulla est libertas in culpa, quia scriptum est: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Et plerumque perversae menti ipsa sua culpa fit poena. Unde et recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
Atq inde repentina ultio sequitur.
quia hoc quoq obtinuit. quod dõ
irascente cincupiuit Unde & ꝑ
psal mistã dicitur. Cũ aescam car¬
nis male populus desiderasse ꝑhi¬
b&ur. Ad huic aesca eorũ erat in
ore ipsorũ : & ira dĩ ascendit suꝑeos.
et occidit plurimos eorũ. Solent
nãq tardius apparere diiuna iudi¬
cia : cũ prepediuntur. neim pleri
debeant mala uota. Nã quanto
citius madũ uotũ impleri ꝑmit¬
titur: plerũq tanto celerius pdni¬
tur. Vnde ergo ypocrita festinȩ
multiplicaturut potens sit: inde
agitur cũ celeritate nesit̃. Quia
et arbusta quae tardius crescunt.
annosa ꝑdurant. Et quae in tẽporis
breuitate proficiunt. celerius ares¬
cunt : et quasi cũ festinant esse.
est: omne hoc quod ꝑuerso deside¬
rio concupiuit. Sed ꝑcusso ypocri¬
ta decibosuo nil reman&. quia
cũ ipse ad aeterna supplicia ducitur:
acunctis bonis quaehic possederat.
alienatur: Unde et adhuc subditur.

Expanded text:
atque inde repentina ultio sequitur, atque inde repentina ultio sequitur, quia hoc quoque obtinuit quod Deo irascente concupivit. Unde et per Psalmistam dicitur, cum escam carnis male populus desiderasse perhibetur: Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit plurimos eorum . Solent namque tardius apparere divina judicia, cum praepediuntur, ne impleri 479 debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde ergo hypocrita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quasi cum festinant esse test omne hoc quod perverso desiderio concupivit. Sed percusso hypocrita, de cibo suo nil remanet, quia cum ipse ad aeterna supplicia ducitur, a cunctis alienatur. Unde et adhuc subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
igtur tanta poena multatur. qui
non dedisse coniuncitur: qua poena
feriendus ẽ qui redarguitur. abstu¬
lisse : Rapuit ergo et non aedifi
cauit eam. quia non solũ de suonil
tribuit. sed etiam quod erat alie
nũ tulit. Bene autẽ subditur Hec¬
est satiatus uenter eius Uenter
quippe iniqui. auaritia est: quia¬
in ipsa colligitur. quicquid ꝑuerso
desiderio finitur gluttitur : Liquet
uero quia auarita desideratis rebus
non extinguitur : sed augetur:
Nãmore ignis cũ ligna quae consumat
acceperit: ex crescit Et unde uide¬
tur admomentũ flamma conprimi..
inde paulo post cernitur dilatari:
Et saepe omp̃s as cũ auarae menti ue¬
hementer irascitur. prius ei ꝑmntit.
aauotũ cuncta sub petere. et post
hanc pltionem subtralit: ut proeis
debeat supplitia aeterna tolerare:
Vnde & sibaitur. Et cũ habuerit qu&e
concupirit: possidere non poterit:
Maioris quippe iracundia est: cũ &
hoc tributur. quod male desiderit᷑a:

Expanded text:
igitur tanta poena multatur, qui igitur tanta poena multatur, qui non dedisse convincitur, qua poena feriendus est, qui redarguitur abstulisse? cavit eam, quia non solum de suo nil tribuit, sed enum tulit. Bene ergo subditur: « Nec satiatus est venter ejus. » Venter quippe iniqui ain ipsa colligitur, quicquid perverso desiderio/ glutitur. Liquet vero, quia avaritia desideratis rebus non extinguitur, sed augetur. Nam in ore ignis, cum ligna, quę consumat, acceperit, excrescit, et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. Et sępe omnipotens deus, cum avarę menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere et post haec per ultionem subtrahit, ut pro his debeat supplicia ęterna tolerare. Unde et subditur: Et cum habuerit, quae concupierat, possidere non poterit. Maiohoc tribuitur quod male desideratur,
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta recipiunt : qui multa
iniquitatib ex suis quoq deside¬
riis in uenerunt: Sed quia sophar
huius ypocrit&e intuit poenã.
protinus ad iungit. Culpam : nec
unã quã lib& narrat. sed eam deqͦ
omnes oriuntur Scriptũ quippeẽ:
Radix omniũ malorũ ẽ cupiditas:
Cui ergo cupiditas dominari dicitiu:
sub iectus proculdubio malis om̃ib
domũ rapuit. et non aedificauit eĩ.¬
riec est satiatus uenter euis
Domũ piupers con fringit et nudit.
quia eũ quẽ ꝑpotentiam conterit:
spoliare quoq ꝑ auaritiam noneru¬
bescit Rapit eam: et non aedificat:
Aosi aꝑte diceretur: Qui hanç aedi¬
ficare debuit: in suꝑ rapit Uen¬
turus nãq in iudicid̃ dñs dicturus
ẽ reprobis Esuriui. et non dedistis
mihi manducare. Sitiui. et non de
operustis me. Et cetera Ex qua cul¬
pa subiungitur Dascedit̾e ame ma¬
ledicti in ignem aeternũ: qui pa¬
ratus ẽ diabolo et angł̃is eus Si

Expanded text:
tormenta recipiunt, qui multa tormenta recipiunt, qui multa in iniquitatibus ex suis quoque desideriis invenerunt. Sed quia Sophar hujus hypocritae intulit poenam, protinus adjungit culpam, nec unam quamlibet narrat, sed eam de qua omnes oriuntur. Scriptum quippe est: Radix omnium malorum est cupiditas . Cui ergo cupiditas dominari dicitur, subjectus procul dubio malis omnibusdomunec est satiatus venter ejus. - Domum pauperis confringit et nudat, quia eum quem per potentiam conterit, exspoliare quoque per avaritiam non erubescit. Rapit eam et non aedificat. Ac si aperte diceretur: Qui hanc aedificare debuit, insuper rapit. Venturus namque in iudicio dominus dicturus est reprobis: Esurivi et non dedistis mihi manducare et cetera. Educare et cetera. Ex qua culpa subiungitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius! Si
Abbreviated transcription (Latin):
eis dignatus est dñs iubere. Carnis
enĩ uirginitas nequaquã iussa est.
sed tantũ modo laudata. Nã si illa
iuberetur. nimirũ iam coniugium
culpa crederetur. Et tamen multi
uirtute uirginitatis pollent. ut
uidelicet plus intendant obseqͥo.
quã acceperunt precepto: Sic ple¬
rũq ꝑuersi quiq in prauis acti¬
bus exercentur. ut plus in ueni¬
ant in ꝑuersa operatione quod
faciant: : quã exusure proborum
iniquitatis accipere exempla po
tuerunt: Unde et ampliores
ra̾ributionis tormento feriuntur.
quia et ipsi ex sem&e ipsis ampli¬
us actiones prauas : dequibus feri¬
ri debeant in uenerunt. Bene itaq¬
dicitur: luxta multitudinem ad¬
inuentionũ suarũ: sic  sustinebit
Hon enĩ in ueniret iniquitatẽ nouã.
nisi et quaerer&: & non quereret.
nisi exstucdio ꝑ parare festina¬
r&. Pensatur ergo in tormento eiꝰ
nimietas male cogitationis: & do¬
lorem recipit digne retributio¬
sit dolor infinitus. grauiora tam̃

Expanded text:
eis dignatus est Dominus jubere carnis eis dignatus est Dominus jubere carnis enim virginitas nequaquam jussa est, sed tantummodo laudata; nam si illa juberetur, nimirum conjugium jam culpa crederetur, et tamen multi virtute virginitatis pollent, ut videlicet plus impendant obsequio quam acceperunt praecepto, sic plerumque perversi quique in pravis actibus exercentur, ut plus inveniant in perversa operatione quod faciant, quam ex usu reproborum iniquitatis accipere exempla 478 potuerunt. Unde et amplioris retributionis tormento feriuntur, quia et ipsi ex semetipsis amplius actiones pravas, de quibus feriri debeant, invenerunt.  Vetdicitur: Juxta multitudinem adinventicnum suarum, sic et sustinebit. Non enim inveniret iniquitatem novam, nisi et quaereret; et non quaereret, nisi ex studio perpetrare festinaret. Pensatur ergo in tormento ejus nimietas malae cogitationis, et dolorem recipit dignae retributiosit dolor infinitus, graviora tamen
Abbreviated transcription (Latin):
consum& ur Persolust enĩ in tormen¬
tis: ea quae hic inlicte seruauit desi¬
deria: Et flammis ultricibus traditus
semꝑ moritur: quia semꝑ in morte ser¬
uatur Non enĩ in morte consumitur.
quia siconsumeretur uita morientis.
cũ uita etiam poena finiretur Sed
ut sine fine crucietur. uiuere sine fine
inpoena compellitur Ut cuius uita hic
mortua fuit in culpa : illic eiꝰ mors
uiuat inpoena Dicat ergo Lu& quae
fecit omnia: nec tamen consum& ur:
Quia eruciatur et non extinguitur :
oioritur. et uiuit Deffcit. et subsistit:
ł̾initur semꝑ. et sine fine est: haec
solo auditu. ualde sunt terribilia:
quantomagis passione.: Sed quia mul¬
titudo iniquitatis eꝰ exigit. ut carere
supplicus nũ quã possit . apte sub¬
inuentionũ suarũ. sic et sustinebit:
Qui enĩ multa in uenit ad culpam.
Hã quod hic suspicari non potuit. hoc
illic ultione traditus sentit Sicut
enĩ exercitati inbonis operibus decti.
non nũquã plus student agere quã

Expanded text:
consumendi. --Persolvit enim in tormento ea quae hic illicite servavit desideria; et, flammis ultricibus traditus, semper moritur, quia semper in morte servatur. Non enim in morte consumitur, quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiretur. Sed ut sine fine crucietur, vivere sine fine in poena compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus mors vivat in poena. Dicat ergo: Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur, quia cruciatur, et non exstinguitur; moritur, et vivit; deficit, et subsistit; finitur semper, et sine fine est. Haec solo auditu valde sunt terribilia, quanto magis passione! Sed quia multitudo iniquitatis ejus exigit ut carere suppliciis nunquam possit, apte subinventionum suarum, sic et sustinebit. - Qui enim multa invenit ad culpam,  Nam quod hic suspicari non potuit, hoc illic ultionibus traditus sentit. Sicut enim exercitati in bonis operibus electi nonnunquam plus student agere quam
Abbreviated transcription (Latin):
& rebus tument. subiecti in lu¬
dicris actibus gaudent Sed
obeatȩ uir qui tam multa nobis
deiniquorũ uoluptatib narras:
Iam diu est quod in eorũ descriptio¬
ne loqueris post multa breuiter
distingue quę sentis SeCUIIUR

Expanded text:
et rebus tument, subjecti in luet rebus tument, subjecti in ludicris actibus gaudent. Sed, o beate vir, quid tam multa nobis de iniquorum voluptatibus narras? Jam diu est quod in eorum descriptione loqueris, post multa breviter distingue quae sentis. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
culũ. & uaccã feminã uocent.
munis generis appellat Unde
nunc dicitur Bos eorũ concepit.
& non habhortit. Uacea peperit : &
non est priuata f&u suo Dominis
gregum. prima felicitas : si grex
sterilitatem non habens concipit:
Secunda: si conceptus ad partũ uenit:
T ercia autẽ. si hoc quod partũ est.
pernutrimenta ad profectũ ducqntas¬
tur. Ut ergo totã simul ad esselim¬
pus demonstraret. eorũ greges
beatus iob asserit concepisse &
non ab ortisse. peperisse. & fetu pro¬
prio non esse priuatos Minor auti
est felicitas. si cũ greges crescunt.
custodes quoq gregũ non profici¬
unt. Vnde ad fecunditatem gre¬
gũ. mox fecunditas familiae subro¬
gatur. Nã dicitur : Egrediuntur
quasi greges pariuili eorũ: & in¬
fantes eorũ exultant lusibus
psum quoq infantũ lusũ in domo
iniquorũ ne uilem ualde esse cre¬
dent ad sonitũ organi. Acsi paten¬
ter dicat. Cũ domini honoribus¬

Expanded text:
culum et vaccam feminam vocet, culum et vaccam feminam vocet, munis generis appellat. Unde nunc dicitur: Bos eorum concepit, et non abortivit; vacca peperit, et non est privata fetu suo. Dominis gregum prima felicitas est, si grex sterilitatem non habens concipit; secunda, si conceptus ad partum venit; tertia autem, si hoc quod partum est per nutrimenta ad provectum ducatur. Ut ergo tota simul adesse impiis demonstraret, eorum greges beatus Job asserit concepisse, et non abortisse; peperisse, et fetu proprio non esse privatos. Minor autem est felicitas, si cum greges crescunt, custodes quoque gregum non proficiunt. Unde et ad fecunditatem gregum mox fecunditas familiae subrogatur. Nam diquasi greges parvuli eorum, et infantes eorum exsultant lusibus. - Ipsum quoque infantum lusum in domo iniquorum ne vilem valde esse credent ad sonitum organi. Ac si patenter dicat: Cum Domini honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
exultat : de hoc eorũ semine dicitur.
ꝑ man& coram eis. Quid autẽ si filui
datisunt. sed ipsi sterelitate feriun¬
tur. Sic ineis genus extinguitur:
sicut parentũ sterelitate ex tingiu
rum turba. et nepotum: in conspec¬
tu eorũ. Ecce ad est uita. ad sunt
honores et diuitiae. ad sunt filui.
adsunt nepotes Quid siqua men¬
tem intestina cogitatio exurat.
& securitatis gaulia domestica
rixa transuerberet. Quae est
huius mundi felicitas. si laeta
uirga dĩ super cos Securae &
pacataesunt. quia peccantes ui¬
uunt: Lugenda agunt: et gaudia
non relinqunt Uirga eos suꝑnae
disciplin& non ꝑcutit̃. & tanto am¬
pluis in culpa proficiunt: quan¬
to minus ex culpa feriuntur
Sed quia intus quae prosperantur au¬
diuimus : in agris quoq quae pros¬
peritas ad rideat uideamus:
SeCUITUR. Bos eorum concepit: et
non ab ortit. Uacca peperit: et non¬
est priuata fetusuo Vulgaris
locitionis usus est. ut bouem mas¬

Expanded text:
exsultat, de hoc eorum semine dicitur: exsultat, de hoc eorum semine dicitur: Permanet coram eis. Quid autem si filii dati sunt, sed ipsi sterilitate feriuntur? Sic in eis genus exstinguitur, sicut parentum sterilitate exstingui rum turba et nepotum in conspectu eorum. Ecce adest vita, adsunt honores et divitiae, adsunt filii, adsunt nepotes. Quid si qua mentem intestina cogitatio exurat, et securitatis gaudia domestica rixa transverberet? Quae est mundi hujus felicitas, si laeta virga Dei super illos. 47. Securae et pacatae sunt, quia peccantes vivunt, lugenda agunt, et gaudia non relinquunt. Virga eos supernae disciplinae non percutit, et tanto amplius in culpa proficiunt, quanto minus ex culpa feriuntur. Sed quia intus quae prosperantur audivimus, in agris quoque quae prosperitas arrideat videamus. Sequitur: non abortivit; vacca peperit, et nonest privata fetu suo. Vulgaris locutionis usus est ut bovem mas
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quare ergo impii uiuunt.
sub leuati sunt. confortatiq diuitus:
Nisi enĩ eos pacientia duuna toleraret:
nequaquã diu uitam in peccatis du¬
cerent. Subleuantur nãq diuitiis:
cũ esse potentes in cipiunt. Confor¬
tantur uero: cũ diu in hac uita sub¬
sistere ꝑmittuntur: Quos enĩ subs¬
tantia eleuat: in fastu suae potentiae
dierũ longitudo confortat. Velcer¬
te sub leuati et confortati referun¬
tur : Quia subleuantur honoribus
confortantur rebus. Sed sunt pleriq
qui & honoribus sub leuati. & diui¬
tus confortati. ea quȩ in hac con¬
cupis cunt uita accipiunt. suc cef¬
sione autẽ sobolis priuantur Istis
nimirũ ipsa sua potentia poena est.
cũ & magnã se habere hereditatem
considerant : & hered es non habent
quibus relinquant. Quid itaq prod¬
est si adsint omnia. et desint filii
qui successores fiant: SEQURTUR
magno patrimonio dantur & heredes.
Acnequa necessitas tẽporis saltem ab
occulis subtrahat eos in quibus animꝰ

Expanded text:
. Quare ergo impii vivunt, sublevati sunt, confortatique divitiis? - Nisi eos enim patientia divina toleraret, nequaquam diu vitam in peccatis ducerent. Sublevantur namque divitiis cum esse potentes incipiunt. Confortantur vero, cum in hac vita diu subsistere permittuntur. Quos enim substantia sublevat, in fastu suae potentiae dierum longitudo confortat. Vel certe sublevati et confortati referuntur, quia sublevantur honoribus, confortantur rebus. Sed sunt plerique qui et honoribus sublevati, et divitiis confortati, ea quae in hac concupiscunt vita accipiunt, successione autem sobolis privantur. Istis nimirum ipsa sua potentia poena est, cum et magnam se habere haereditatem considerant, et haeredes non habent quibus relinquant. Quid itaque prodest 487 si adsint omnia, et desint filii qui successores fiant? Sequitur:magno patrimonio dantur et haeredes; ac ne qua necessitas saltem temporalis ab oculis subtrahat eos in quibus animus
Abbreviated transcription (Latin):
opprimi formidamꝰ. Qua inire m̃tẽ nr̃am nec
eiꝰ iã defectꝰ erigit. nec eiꝰ ꝓuectꝰ addicit: si rec¬
ta nr̃a cogitatio ñ qͥd inipso.s qͥd oeipso circa
alios agat᷑ attendit: S ad hec seruanda ual
de: necessariũ subtilissue discretionis exam̃
neccũ nr̃a odia exeqͥmͣ. fallamͣ sub spetiȩ

Expanded text:
opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram nec opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. Quȩ nimirũ dilectio si cor nr̃m ueracit̃ re¬
plec. o uobꝰ modis ostendi solet: scilicet cũ & ami¬
cos indõ. ⁊ inimicos diligimꝰ ꝓpt̃ dm̃. S sciendũ :
qr inimici dilectio tñc ueracit custodit᷑: cũ nec oe
ꝓuectu ad dicim᷑: nec deruma illiꝰ lȩtam᷑ Nã sepe
indilectionis imagine erga iniicũ animꝰ falli¬
t: seq hunc diligere ȩstimat: si eiꝰ uitȩ c̃trariꝰ
ñ existat. S dilec̃tionis iũ occulte & ueracit̾. aut
ꝓuectꝰ inimici: aut casus int̾rogat Haec & enim
derẽ. ad plenũ semet ipsã mens hominis nescit: nͥ
ꝓsꝑitate addicit᷑. ⁊ de calamitatt se odientis lȩ¬
tut᷑: consitt qr ñ amat quẽ ñ uult ẽẽ. meliorẽ.
Itẽq e̾uenire plerũq solet. ut ñ amissa caritate.
& inimici nosruina lȩtificet. ⁊ rursũ eiꝰ gła si¬
ne inuidiȩ culpa c̃tristet: cũ ⁊ ruente eõ qͦsdã
bene erigi credimꝰ. ⁊ ꝓficiente eo plerosq in iuiste

Expanded text:
. Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimicos diligimus propter Deum. Sed sciendum est quia inimici dilectio tunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius non existat; sed dilectionis vim occultae veraciter, aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi prosperitate addicitur et de calamitate se odientis laetatur, constat quia non amat quem non vult esse meliorem ia evenire plerumque solet ut non amissa charitate et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam bene erigi credimus, et proficiente illo plerosque injuste
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qđ dat᷑ dõ. ex dantis m̃te pensatur:
Cuncta ittq maliciȩ macula. ab interi¬
ore nr̃o homine cogitationis in muttiti¬
one tergenda ẽ: qr irã uidicis placare
nescit oblatio. nisi exmunditia placeat
offerentis. Unde scriptũ :: Respex̃ ds̃ ad
eiꝰ n respex. Heq ⁊ enĩ sacrũ eloqͥũ dicit.
respex aomunera ab el. ad cain munera
ñ respex̃ s pͥus ait. qr respex ad abel
acdeise subiune. & ad munera eus.
& runu dic̃ quia ñrespex̃ adearn. acdeinde
subdidit nec ad munera eiꝰ. Ex danis qͥppe
corde id quod dat̾ accipit᷑: id circo ñ abel
ex muneribꝰ: s ex abel mimera oblata placuer̃:
rius naq ad eũ legit̾ dñs respexisse qͥd abat.
qͣmadilla quȩ dãbat. Unde bene beatꝰ
iob dicturꝰ nob inhospitalitatis gr̃a largi¬
tatẽ prius circa aduersarios ꝓtulit patien¬
tiã ⁊benignitatẽ suã qđ ruine ñ exultauit

Expanded text:
omne quod datur Deo, ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Rexpexit Deus ad ejus non respexit . Neque etenim sacrum eloquium dicit: Respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed prius ait quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, Et ad munera ejus. Et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, Nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam e
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis testimonia. ⁊ iniquitatẽ suã.
quẽq cognoscere: ⁊ cognitã uoce c̃fessionis
apire. At ctra usitatũm humani generis
uiciũ ÷. ⁊ libendõ peccatũ cõmittere. ⁊ cõmissũ
negando ab sc̃oere: ⁊ c̃ uictũ defendendo mul¬
tiplicare: Exillo qͥppe lapsu pͥmi hominis. hec
augñita neqͥciȩ ducimꝰ: exqͦ ipsa radicẽ traxi¬
mus culpȩ : Sic nãq ille dũ lignũ uetitũ con¬
maisset: ab sc̃dit se afticie dñi int̃ ligna para¬
disi. In qͣ ab sc̃sione scilicet quia dm̃ latere

Expanded text:
militatis testimonia, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et latendo peccatum committere, et commissum negando abscondere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi
Abbreviated transcription (Latin):
& tu crebro male dixisti aliis Don en
pensamꝰ quales erga alios fuimꝰ eẽ. cica
nos tales alios minꝰ dolemꝰ. Qiia alieni in¬
uistitia in nobiudicat qđ inse custe nr̃a
conscientia accusat. Se quiiur
oras ñ niansic ꝑegrinꝰ. hostũ meũ uiato¬
ri patuit. Quiã ceste paulo. caritas
patiens ⁊ benigna de scribit ꝑ pacientiã
aliena mala ẽqͣnimit̃ tolerat: ꝑ benig¬
nitatẽ qͦq bona miscdic̃ impendit sua
Unde beitiob& patient̃ domesticos male¬
dicentes ꝑtulit: & uiatores atq ꝑegrinos
a pđse benegne suscepit Iilis moꝵ exẽpla
tribuens: istis ex te rioꝵ oꝑe c̃currens:
Illis ꝑmansuetudinẽ ñ concitꝰ adirascendũ.
istis ꝑmiscdiã ad sub ueniendũ paratꝰ.
Uir tenũ sc̃s redemptorẽ generis humatu

Expanded text:
et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat. Sequituroris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit. - Quia, teste Paulo, charitas patiens et benigna describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque peregrinos apud se benigne suscepit: illis morum exempla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus R
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ sequentes: pensemꝰ qͣnta fortitudine sci uiri
animꝰ: extͣ intraq sollicitꝰ ad oĩma partitur:
qͥ si inuistȩ agentib aut umqͣm ꝑsilentiũ cedẽt.
aut ꝑ rectitudinẽ ñ contrair& ꝓfecto aduersa¬
rios ñ habuisset S in eo qđ uias uitȩ tenuit:
exoptatores suȩ mortis inuenit Foras patentis
adu̾sarios ꝑtałit : intꝰ latentes : Minor ÷ aut̃ uirꝰ
& iatꝰ qđ toleret Non habe. ꝑfecte autẽ magni¬
tudinis laus÷ aoũsa ꝑpeti: & exteriꝰ fortit̃. & inte¬
riꝰ cdem̃t̃: Nãst̃ ñ nulla quȩ in ipsa qͦq famila¬
rũ c̃uersatione corrigi nequeunt: suie culpa
terii arte dissimuland ast̃ ipsa quȩ hacoasino¬
latione toleranda. quȩ c̃tranos illatacitius
a corde laxamꝰ: si nr̃a circa ꝓximos erratu cos¬
noscimꝰ. Vnde bene qͦq ꝑ salomonẽ ar̃. Cuncts
sermonibꝰ quȩ dicuntur ne a com ads
cor tuũ. neforte audias seruũ tui mae¬
dicente tͥ. Scit enĩ tuã conscientiã quia

Expanded text:
rtutem sequentes, pensemus quanta fortitudine sancti viri animus extra intraque sollicitus ad omnia partitur. Qui si injuste agentibus aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertulit, intus latentes. Minor est autem virtus t, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa na magisterii arte dissimulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum, ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia
Abbreviated transcription (Latin):
S. notudũ qd p̃ntit᷑: ego dixi inexeosu
ñitis ote ꝑ excessũ gͦ m̃tis etiam semet ip¬
sũ uanstt: cũ dehominis qͣlitate defin
Aesi patent̃ dicat. Defalsitate om̃tũ
sominũ inde uerã sententiã ꝓtuli undo
go ipse suꝑ diominẽ fui. Intantũ uͦ ipse

Expanded text:
 notandum quod praemittitur: Ego dixi in excessu mentis meae. Per excessum ergo mentis etiam semetipsum transiit, cum de hominis qualitate definivit. Ac si patenter dicat: De falsitate omnium hominum inde veram sententiam protuli, unde ego ipse super hominem fui. In tantum vero et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dit sibi Agit qͥppe. ne om̃ia uidentẽ uide¬
catori iã exordiũ illuminationis ÷ humili¬
tos c̃fessionis: qr sibim& ipsi iã parcere ren¬
nuit: qͥ malũ ñ erubescit confiteri qđ fec̃
Et qͥdefendendo accuscr potuit : accusando
se celerrime defendit. Unde & mortuo lazaro
uiscere. se ueni foras  Exqͣ scilicet resur recti¬
one quȩ gesta in illius÷ corpore. signatur.
qͣlit̃ nos resuscitem᷑ in corde. cũ udelicet
mor tuo dr̃ ueniforas: ut nimirũ homo in
peccato suo mor tuus ⁊ ꝑmolẽ male consu¬
etudinis iã sepultꝰ: quia intra conscientiã
suã absc̃sus iacet ꝑ neqͥtiã. ase ipso foras
qusato n ẽ suã orȩ ꝓpͥo exire ꝓuocet᷑ Unde dđ
ppha ibilla tanti morte facinoris reuiuscas.
ad uoce dñi qͣsi foras exut : oũ ꝑnathan correp¬
nis culpa in humano gene uehem̃t̃ excreuit.
bene beutꝰ iob dũ dicer& si absẽdi peccatũ neu:

Expanded text:
condit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videcondit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videcatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit; et qui defendendo accusari potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro, r: Revivisce, sed: Veni foras . Ex qua scilicet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur: Veni foras, ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a semetipso foras cusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David propheta, ab illa tanti morte facinoris reviviscens, ad vocem Domini quasi foras exiit, dum, per Nathan correpnis culpa in humano genere vehementer excrevit, bene beatus Job cum diceret: Si abscondi peccatum meum,
Abbreviated transcription (Latin):
sionis solatia: qͣm c̃fessionis eleecer. Cũq ex¬
cusare ꝑeccatũ uoluit. uir ꝑmulierẽ. mu¬
lier ꝑserpentẽ: auxer̃ culpã quã tueri co¬
natisunt Obliq adã dñm tangens qđ ipse
peccati eoꝵ auctor extiterit. qͥ mulierẽ
fecit. ⁊ eua culpã addnm̃ referens: qͥ ser¬
pentẽ inparadiso posuisset Qui enĩ ore
diaboli fallentis audierant eritis sic̃ dii.
qx dõsimilesẽe in diuinitate neqͥuerunt.
Aderroris sui cumulũ. dm̃ sibi facere simi¬
lẽ inculpa conatis. Sic aͦ reatũ suũ dũ de¬
fende moliunt᷑ addedunt: ut culpa eoꝵ
a trocior disfussa fieret. qͣm fuerat ꝑpetra¬
ta  Unde nc̃ qͦq humani generis rami.
ex hac adhuc radice a maritudinẽ tra
defensionũ uerba qͣsi sub quedã se arboꝵ
folia absẽdit. Et uelut ad quedã extusa¬
tionis sce opaca secreta faciem cognitoris
fugit: dũ ñ uult cognosci quȩ fecit Inqͣ
uidelicet occultatiõne : ñ se dño s dñm abs¬

Expanded text:
is elegerunt. Cumque excusare peccatum voluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam quam tueri conati sunt: oblique Adam Dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit qui mulierem fecit; Aeva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fallentis audierant, Eritis ut dii, quia Deo esse similes in divinitate non quiverant, ad erroris sui cumulum Deum sibi similem facere in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum dum defendere moliuntur, addiderunt, ut culpa eorum atrocior discussa fieret, quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac adhuc radice amaritudinem trahdefensionum verbis, quasi sub quadam arbore foliis abscondit, et velut quaedam excusationis suae opaca secreta, faciem conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abs
Abbreviated transcription (Latin):
babilis duret interiꝰ. Et qđ uane ct᷑ baripo¬
test. de infirmitate carnissit. qͣmiuis qđ ini¬
magine dĩ ambulet de iurtute m̃tis. Quatinꝰ
ir oboret᷑ intꝰ. diuino ad iutorio: et cam̃ adhuc
foras sarcina p̃mat᷑ humana Unde bene aba¬
cuc iterũ unã senteiniã ꝓtulit: Adutrãq ser¬
uientẽ. Ait enuĩ. Et introuut tremor inossa
mea : N subtꝰ me tur bata ẽ. uirtꝰ iea. Acsidi¬
ceret. Nonmea uirtꝰ ÷ in qͦ suꝑ ius raptꝰ in ꝑtͣ¬
sem& ipsoerat. in quantũ adhuc reliquias tra¬
ꝑturbabilis. qr sub semet ipso ad huc infir¬
inꝰ homo remanebat. Huic sententiȩ dauid
ꝓpħa c̃cinens ait. Ego dixi in excessu m̃tis
meȩ om̃is homo m̃dax. Cui responđi po¬
test Si om̃is. ⁊tu Falsaq iã erit sententia :¬
qͣm index ipse ꝓtulisti Si uͦ ipse ñ m̃ dax¬

Expanded text:
babilis duret interius, et quod vane conturbari potest, de infirmitate carnis sit, quamvis quidem in imagine Dei ambulat de virtute mentis, quatenus et roboretur intus divino adjutorio, et tamen adhuc foris sarcina prematur humana. Unde bene Habacuc iterum unam sententiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: Et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est virtus mea . Ac si diceret: Non mea virtus est in qua superius raptus impertusemetipso erat, in quantum adhuc reliquias traperturbabilis, quia sub semetipso adhuc infirmus homo remanebat. Huic sententiae David propheta concinens, ait: Ego dixi in excessu mentis meae: Omnis homo mendax . Cui responderi potest: Si omnis homo, et tu, falsaque jam erit sententia quam mendax ipse protulisti. Si vero ipse n
Abbreviated transcription (Latin):
secutus adiuinx̃: Si expaui admultitu¬
dinẽ nimiã ⁊ despectio ꝓpinqͦrũ teru¬
it me : ⁊ ñ magis tacui. nec egresussu
hostiũ: Acsi ãꝑtius dicat Turb atis con¬
trame extrinsecus aliis: ipse inme in¬
hoc loco hostium. nisi os debemꝰ acciꝑe :
ꝑhoc qͥppe qͣsi egredimꝰ. dum uerb qͥb
egredim᷑ ꝑ linguã : Sunt uͦ ñnulli qͥ om¬
nino despici m̃etuunt: Ac ne uiles for¬
tasse uidicent᷑. sapientes uidi appetunt
H i cogunt᷑ hostiũ egreoi: qr pulsati c̃ tume¬
liis. qͣm inagni ãpud se lateant loquen¬
tes denuntiant. dũ ꝑ inpatientiã uicti.
quedã dese que nesciebant᷑ appełant.
tanqͣm ꝑ oris hostiũ egrediuntur. Unde
bentꝰ iob dicturꝰ. qđ oris hostiũ ñ fuissa
egressus. p̃misit. tacui. Quia uioelicet
inpacientia t̾batꝰ. adomo c̃sciontie exis¬
refugiunt: & cũ audientibꝰ ꝓdẽe neque¬
unt. et iam despici tacentes uolunt: ne
de sapientiȩ suȩ ostentatione glorient᷑:

Expanded text:
tudinem nimiam, et despectio propinquorum 716 terruit me; et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Ac si apertius dicat: Turbatis contra me extrinsecus aliis, ipse in me inhoc loco ostium, nisi os debemus accipere? per os quippe egredimur, dum verbis quibus egredi per linguam. Sunt vero nonnulli qui omnino despici metuunt, ac ne tasse judicentur, sapientes videri appetunt. Hi coguntur ostium egredi, quia pulsati contumeliis, quam magni apud se lateant loquentes denuntiant. Dumque per impatientiam victi quaedam de se quae nesciebantur produnt, tanquam per oris ostium egrediuntur. Unde beatus Job dicturus quod oris ostium non fuisset egressus, bene praemisit: Tacui, quia videlicet impatientia turbatus a domo conscientiae exisrefugiunt, et cum audientibus prodesse nequeunt, etiam despici tacentes volunt, ne de sapientiae suae ostentatione glorientur.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ: qͣm tot sublunia gesta uirtutũ:
Scio enĩ. qx infirmitatis uerecundia. ple¬
rũq grauioris ÷ certaminis cõmissa pec¬
catũ ꝑdere : quã ñ ad inissa uitare Etu¬
nũ qđq malũ qͣm uis robustius uitet : ta¬
m̃ humilius ꝓdit̾. Beatꝰ gͦ iob qͥtot mag¬
nis oꝑibꝰ fultꝰ. c̃fiteri culpã ñ erubuit: ostend̃
inuirtutib qͣm humił fuit S qr ex humi¬
litute uera. secura sẽꝑ auctoritas nascit᷑.
ut tanto foras nil metuat. qͣnto adrerũ
culmina animꝰ ꝑ elationis desidiũ ñ ane¬
lat: exp̃ssa c̃fessione peccati recte subiungit᷑¬

Expanded text:
 quam tot sublimia gesta virtutum. Scio enim quod per infirmitatis verecundiam plerumque gravioris est certaminis commissa peccata prodere quam non admissa vitare, et unumquodque malum quamvis robustius vitetur, tamen humilius proditur. Beatus ergo Job, qui, tot magnis operibus fultus, confiteri culpam non erubuit, ostendit in virtutibus quam humilis fuit. Sed quia ex humilitate vera secura semper auctoritas nascitur, ut tanto foris nil metuat, quanto ad rerum culmina animus per elationis desiderium non anhelat, expressa confessione peccati, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
batione usat᷑: A cunctisqͥ ppe ext̾̃nis motibꝰ ean¬
dẽ intntionẽ suã qͣsi quendã secreassimũ se¬
cesum peait: ibiq in comutabili inherens.
& mutabilia cuncta transcendens: ipsa iam
tranqͥllitate qͥetissuȩ inmundo extͣ mundũ ::
Excedit ꝓfecto ima onĩa intentione sumoꝵ. et
cunctis reb qͥs ñ appetit. lib̾tate qͣdã supẽẽ.
sentit. Nec cẽpestatẽ rerũ tẽporaliũ intꝰsus¬
tinet. qͣmintuet᷑ foras: qr trena om̃ia quȩ ẽcu¬
pita opprunere intẽ poterant. despecta
neat infimis. Hinc etiam abacue dic̃. Suꝑcꝰto¬
diã meã stabo. Stat qͥppe suꝑ cꝰstodiã suã:
qͥ ꝑ sollertiã dusciplinȩ trenis desidus ñ suc cũ¬
Aet̾nitatẽ. in frasit ei om̃e qđ transit: Tam̃¬

Expanded text:
ppe externis motibus eamdem intentionem suam quasi quemdam secretissimum secessum petit, ibique incommutabili inhaerens, et mutabilia cuncta transcendens, ipsa jam tranquillitate quietis suae in mundo extra mundum est. Excedit profecto ima omnia intentione summorum, 715 et cunctis rebus quas non appetit libertate quadam se superesse sentit, nec tempestatem rerum temporalium intus sustinet, quam intuetur foris. quia terrena omnia, quae concupita opprimere mentem poterant, despecta neat infimis. Hinc etiam Habacuc dicit: Super custodiam meam stabo . Stat quippe super custodiam suam, qui per solertiam disciplinae terrenis desideriis non succumaeternitatem, infra sit ei omne quod transit. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
alta se subleuat: ualde formidandũ ÷ ne ad
mote laudis uentꝰ grauior radicit᷑ euellat¬
S: int̃ hec sciendũ ÷ qr ne in moderatis laudibꝰ
eruamꝰ plerũq nuro rectoris nr̃i mođami¬
ne etiã oetractionib lacerari ꝑmit tim᷑. ut cũ
nos uox laudantis eleuat: lingua detrahentis
humliet. Quia ⁊ arbor sepe que uniꝰ uenti en¬
pulsu itt impellit᷑. ut pene iã erui posse iude¬
at᷑ alt̾us ed uĩso uenientis flatu erigit᷑. & quȩ
hãc ex parte inflexionẽ ꝑtulit. ab alia aostt¬
tũ redit Vnoe ⁊ illa arbor altera dicata. qͣsi
int̾ aduersa̾tes uentos fixastecerat quȩ dice¬
bat. ꝑ głam ⁊ignobilitatẽ: ꝑ infamiã ⁊ bonã
fama.: Sepe eni lausbene agentis aurib in¬
solent ad mota dũ forissermonibꝰ ꝑstrepit :
gauidet nficile exteriꝰ ostendat. s itm̃ corrup¬
tionisui ⁊ tenuit̃ interiꝰ sentiat. Et st̃ ñ nulliqͥs

Expanded text:
alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus gravior radicitus evellat inter haec sciendum est quia ne immoderatis laudibus eruamur, plerumque miro rectoris nostri moderamine etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahentis humiliet, quia et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, ab alia ad statum redit. Unde et illa arbor alte radicata quasi inter adversantes ventos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, dum foris sermonibus perstrepit, igaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos
Abbreviated transcription (Latin):
re arboris pͥus in semine ÷. pꝰmodũ in ortu: adq
ad extremũ ꝓducit᷑ inramis : Sic nimirũ sic uniꝰ¬
cuiꝰq uirtꝰ succresc̃ oꝑantis Seminat᷑ nãq uuntel¬
ligentia. orit᷑ inoꝑatione. adq adultimũ c̃uales¬
cit: usq ad ꝓuectꝰ magni latitudinẽ. S cũ quẽ¬
libet sua intelligentia extollit: arbor quȩ oriri
neq intelligentia neq oꝑatio corrũpit s ex cres¬
cente magitudine. dũ fauor laudantiũ seqͥt᷑.
atq abstatu suo benȩ oꝑantis animũ uͭtit lingͣrũ
uentos arbor ꝑtulit. ⁊ om̃e qđ in eu robustũ creue¬
rat tẽpestas famȩ radicitꝰ euulsit Quo enĩ ar¬
bor altiꝰ aosuꝑiora surrexerit: eo uentoꝵ uĩ
tu fatigat᷑. Si ittq adhuc insemine ẽ.: metuen¬
dũ ÷ nẽ ipsa scientiȩ cognitione putrescat: Si iã
aduirgultũ ꝓdit: curandũ ÷ ne hanc manꝰ ela¬
tionis tangat. atq auiriditate suȩ actionis
are faciat. Si autẽ ualentiori robore iã ad

Expanded text:
modum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri neque intelligentia, neque operatio corrumpit, sed excrescente magnitudine, dum favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit. Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit, eo ventorum vim tu fatigatur. Si itaque adhuc arbor in semine est, metuendum est ne ipsa scientiae cognitione putrefiat. Si jam ad virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nã multos nouimꝰ qͥ argiente nullo: peceatoris
se ẽẽ c̃fitent᷑: Cũ uͦ deculpa sua fuerint fortast
correpti: defensionis patrociniũ quęr̃. nept¬
catores eẽ uideant᷑. Quisi tñẽ cũ io sponte
dicunt peccatores se ẽe. ueraci humilitate cs¬
noscerent: cũ arguunt᷑ ab aliis eẽ se qđ ẽfesi
fuerant ñ negarent: Qua inre indicia uere
c̃fessionis st̃ sicũ qͥsq sei peccatorẽ dic̃: iodesȩ
in pͥncipio accusator ÷ sui. ñ magis peccator
s iustꝰ uidi appetit: cũ peccatorẽ se qͥsq nil¬
lo arguente c̃fitet᷑: S c̃fessi onis uerittitẽ pꝰ¬
bat: cũ alt̾ malũ qđ fecimꝰ increpat Quo
si fuꝑbe defendimꝰ : liquet q peccatores
nos ex nob fictȩ dicebamus. Unde sũmoꝑe¬
curandũ ÷: ut mala que fecimꝰ ⁊ sponte
fateam᷑. ⁊ hȩc aliis arguentibꝰ ñ negen
Suꝑbie qͥppe uiciũ est. ut qđ dese fati qsi
quasi sua sponte dignat᷑: hoc sibi oci al

Expanded text:
Nam multos novimus qui arguente nullo peccatores se esse confitentur; cum vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensionis patrocinium quaerunt, ne peccatores esse videantur. Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se in principio accusator est sui . Non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peccatorem se quisquis nullo arguente confitetur. Confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Curandum summopere est ut mala quae fecimus et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut quod se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab