comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
surget: Ꝙ uero ñ dormit s uigilat. ⁊ semꝑ
uiuit in xp̃o. de uita ad uita transiet. siye
rapiet᷑ in nubib ut semꝑ cũ dño sit. De
istiꝰ modi dormientib lazarus erat: de qͦ
dñs ait. Lazarus amicus nr̃ dormit. De ħ
dormiente dicebat ad martham. Qͥ credit
in me: etiã si mortuꝰ fuerit uiuet: et om̃is qͥ
uiuit ⁊ credit in me non moriet᷑ in et̾ͥnũ.
Q enĩ tota in xͦ m̃te confidit: eciã si ut ho
lapsus mortuus fuerit in peccõ: fide sua
uiuet in ꝑpetuũ. Alioquin. mors ista com¬
munis. ⁊ credentib ⁊ ñ credentib debetor
equalit̾ : & om̃s parit̾ resurrecturi st̃. alii
in confusionẽ et̾nã. alii ex eo qd̃ credunt
in sẽpit̾nã uitã: ⁊ sic stare potest ut qͥ cre¬
dit in xp̃m ñ moriat᷑: et etiã si mortubs fu¬
erit. uiuat in ꝑpituũ. Qd̃ iuxta corporalt̃
mortẽ. exceptõ enoch ⁊ helya:. nulli conti¬
gisse ꝑspicyũ ẽ. Ꝙ aũ fidei magnitudine

Expanded text:
mit, sed vigilat, et semper vivit in Christo, de vita ad vitam transiet, sive rapietur in nubibus, ut semper cum Domino sit. De istiusmodi dormientibus Lazarus erat, de quo Dominus ait, Lazarus amicus noster dormit. Et de hoc dormiente dicebat ad Martham, Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui uiuit et credit in me, non morietur in aeternum. qui enim tota in Christo mente confidit, etiam si ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua uiuit in.perpetuum. alioquin mors ista communis et credentibus et non credentibus debetur aequaliter et omnes pariter resurrecturi sunt, alii in confusionem aeternam, alii ex eo, quod credunt, in sempiternam uitam. et sic stare potest, ut, qui credit in Christo, non moriatur et, etiam si mortuus fuerit, uiuat in perpetuum, quod iuxta corporalem mortem excepto Enoch et Helia nulli contigisse perspicuum est. qui autem fidei magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
illos ẽẽ credimꝰ qui cũ uelint in xp̃o uiuere.
tn pecc̃o mortui st̃. Sin aũt reliquiȩ ⁊⁊ elec¬
tio scd̃m gr̃am appellant᷑ uiuentes. qui nõ
ita credunt. nec de isrłitica nobilitate ge
appellant᷑ qui nũquã pecc̃o mortiũ sunt:
Qͥ autẽ peccauert᷑. ⁊ in eo qd peccaueruss
mortiu st̃. ⁊ pꝰea conu̾si ad penitentiã pur¬
gant antiqua delicta: mortui appellant᷑
quia peccauert᷑: in xp̃o aũ mortui. qr ple¬
na fide ad d̾m m̃te conu̾si st̃. Porro qͥ ui¬
uunt ⁊ habent testimoniũ fidei. ⁊ necdũ
recepert ꝓmissionẽ di. qͥ ⁊ de aliis meliꝰ qͥd¬
dam cogitauit ut ñ absq his qͥ iusti st̃ cõ

Expanded text:
ere, tamen peccato mortui sunt. sin autem reliquiae et electio secundum gratiam appellantur uiuentes, qui non ita credunt nec de Israhelitica nobilitate genappellantur, qui numquam peccato sunt mortui; qui autem peccauerunt et in eo, quod peccauerunt,: mortui sunt et postea conuersi ad paenitentiam purgant antiqua delicta, mortui appellantur, quia peccauerunt, in Christo autem mortui, quia plena ad deum mente conuersi sunt. porro, qui uiuunt et habent testimonium fidei et necdum receperunt promissionem dei, qui et de aliis quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Cui sententiȩ magis ad quiescit eccłia:
ut õs cõmuni morte moriamͣ. ⁊ ñ õs mutemͣ
ingłam: iuxta illud qd danihel scribit. Mos¬
ti dormientes in t̾rȩ puluere. resurgent:
alii in głam et̾n̾a: alii in confusionẽ ⁊ obꝑ¬
briũ sempit̾nũ. Qͥ enĩ resurgent in confu¬
sionẽ ⁊ obꝓbriũ sempit̾nũ. ñ resurgent
in et̾nã głam: in quã paulus ⁊ qͥ cũ eo suis
mutabunt᷑. Quȩ cũ ita se habeant. ⁊ sic
intellecta sint a nobis. eoꝵ tantũ cõmu¬
tationẽ suscipere qui resurgent in głiam:
pecc̃oꝵ aũ ⁊ infideliũ qui mortui appel¬
lantur & resurgent incorrupti. nequaꝗͣ
cõmutationẽ. s penas ꝑpetuas ẽe dicendas.
Transeamꝰ ad scd̾am lectionẽ. quȩ ita fert᷑
in plerisq codicib. Non quide õs dormi¬
emus: õs aũ ĩmutabim᷑. Ex qua ñ nulli as
serunt multos uiuos in corporib repperi¬
do cecidit. Uñ ⁊ paulũ uolunt scribere in

Expanded text:
rum. Icui sententiae magis adquiescit ecclesia, rum. Icui sententiae magis adquiescit ecclesia, ut omnes commune morte moriamur et non omnes mutemur in gloria iuxta illud, quod Danihel scribit: multi dormientes in terrae puluere resurgent, alii in uitam aeternam, alii in confusionem et obprobrium sempiternum. qui enim resurgent in confusionem et obprobrium sempiternum, non resurgent in aeternam gloriam, in qua Paulus et, qui cum eo sunt, mutabuntur. quae cum ita se habeant, et sic intellecta sint nobis: eorum tantum commutationem suscipere, qui resurgent in gloriam, peccatorum autem et infidelium, qui mortui appellantur et resurgent incorrupti, nequaquam commutationem, sed poenas perpetuas esse dicendas. Transeamus ad secundam lectionem, quae ita fertur in plerisque codicibus: non quidem omnes dormiemus, omnes autem inmuserunt multos vivos in corporibus reperido cecidit. Unde et Paulum volunt scribere in
Abbreviated transcription (Latin):
sic in xp̃o õs iuxificabunt᷑. Cũ gͦ om̃s mori¬
turi sint: audite sacram̃ta quȩ dico. Om̃s
quid̾e moriemͣ:. s ñ õs ĩmutabim᷑. Canet enĩ
tuba. haud dubiũ quin angłs septimꝰ: et
mortui resurgent incorrupti. Si aut̃ incor¬
rupti erunt mortui. quomodo ñ immuta¬
bunt᷑. cũ incorruptio ipsa mutatio sit:S
hic cõmutatio qua paulus mutandus et
sc̃i sunt: glorificatio intelligitur. In cor¬
ruptio aut̃e ic circo cõmunis est om̃ium:
qr in eo miserabiliores erunt peccores ut
ad torm̃ta ꝑpetui sint ⁊ ñ mortali ⁊ cor¬
ruptibili corpore dissoluant᷑. Legimꝰ in ea¬
tem resurrectionis. ñ in natura corpoꝵ. s
in uarietate głȩ. dũ alii resurgunt ad pe¬
nas ꝑpetuas. alii ad głam sempit̾nã. Alia
enĩ caro uolatiliũ. alia pisciũ. alia iuim̃to¬
rũ: ⁊ alia corpora celestiã. ⁊ corpora t̾res¬
tria. Sic inquit erit resurrectio mortuo¬

Expanded text:
sic in Christo omnes uiuificantur. cumergo omnes morisic in Christo omnes uiuificantur. cumergo omnes morituri sint, audite sacramenta, quae dico: omnes quidem moriemur, sed non omnes inmutabimur. canet enim tuba — haud dubium, quin angelus septimus — et mortui resurgent incorrupti. si autem incorrupti erunt mortui, quomodo non inmutabuntur, cum incorruptio ipsa mutatio sit ? sed hic commutatio, qua Paulus mutandus et sancti sunt, glorificatio intellegitur. incorruptio autem idcirco communis est omnium, quia in eo miserabiliores erunt peccatores, ut ad tormenta perpetui sint i et non mortali et corruptibili corpore dissoluantur. legimus in eatem resurrectionis non in natura corporum, sed in uarietate gloriae, dum alii resurgunt ad poenas perpetuas, alii ad gloriam sempiternam: alia autem caro uolatilium, alia piscium, alia iumentorum et corpora caelestia et corpora terrena. s i c, inquit, erit et resurrectio mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
ettñ ñ st̃ mortalia: qr nũꝗͣ habuere ui¬
tam.quȩ ꝓprie animantiũ ẽ. Uñ signas¬
ter apłs corruptioni incorruptionẽ: et
mortalitati immortalitatẽ futurã resur̃¬
rectionis tẽpore copulauit. Achatiꝰ cesa¬
reȩ que pribs turris stratonis uocabat᷑.
p̾ eusebiũ pamphili ep̃c. in quarto q a¬
bi hanc questionẽ eande latiꝰ disputa¬
uit: et utrumq suscipiens qđ̃ int̾ se uidet᷑
esse contrariũ. pꝰ principiũ quod omisimꝰ sic
locutus ẽ. Dicamꝰ primũ de eo quod magiᷤ
in plurimis codicib inuenit᷑. Eece myste¬
rium dico uob̃. Om̃s quide dormiemꝰ: ñ om̃s
autẽ immutabim᷑. Mysteriũ dixit ut attẽ
tiores faceret auditores: de resurrectione
pleniꝰ disserturus. Dormitio aũ: mortem
istam q̃ cõmunis ẽ õiũ significat. Uñ rectis¬
sime posuit. qđ om̃s dormiamꝰ id÷ moriam᷑:
Sic̃ supͣ dixerat. quomͦ in ad̾a õs moriunt᷑. :

Expanded text:
et tamen non sunt mortalia, quia numquam habuere uiet tamen non sunt mortalia, quia numquam habuere uitam, quae proprie animantium est. unde signanter apostolus corruptioni incorruptionem et mortalitati - inmortalitatem. resurrectionis futuram tempore copulauit\'. Acacius, Caesareae, quae prius Turris Stratonis uocabatur, post Eusebium Pamphili episcopus, in quarto Σbi hanc eandem quaestionem latius disputauit et utrumque suscipiens, quod inter se uidetur esse contrarium, post principium, quod omisimus, sic locutus est: \'dicamus primum de eo, quod magis in plurimis codicibus inuenitur: ecce mysterium dico uobis: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur. mysterium tos faceret auditores, de resurrectione plenius disserturus. Dormitio autem moistam, quae communis est omnium, significat. unde rectissime posuit, quod omnes dormiamus, id est moriamur, sicut supra dixerat: quomodo in A dam omnes moriuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nos: aliũ se ⁊ eos qui secũ st̃. p̃ter mortuo
ẽe significat. Ad qd̾ in telligend̾u st̃ qͥdi¬
cant mortuos qui resurgant in corrupqi.
esse corpora mortuoꝵ. eos aũ qͥ dicantur
ẽẽ mutandi. animas debe accipi: q̃n in
maiorẽ głam fuerint cõmutate. ⁊ ꝑuene¬
rint in uirũ ꝑfectũ. in m̃surã etatis ple¬
nitudinis xͥ: Alii uero asserunt. mortu¬
os debere intelligi peccores. qui resurgeĩ
incorrupti ut possint et̾na sustinere sop¬
plicia: eos aũ qͥ cõmutabunt᷑ eẽ scõs qͥ de uir¬
tute in uirtutẽ. ⁊ de gła in głam transfe¬
rentur. Unde: ⁊ ad incorruptionẽ mortuo
oꝵ intulit. O portet enĩ corruptiũu hoc
induere in corruptionẽ. Ad id aũ qđ dixe¬
rat. nos ĩmutabim᷑ : illud adiunxit. et
mortale hoc induet ĩmortalitatẽ. Aliud
est enĩ immortalitas. aliud incorruptio:
sĩc aliud mortale. aliud corruptuium.
Quicqͥd aũ mortale ẽ: ⁊ corruptiuũ est.
ruptuia quippe st̃ corpora. q̃ carent aĩa.

Expanded text:
nos\', alium. se et eos, qui secum sunt, 5 praeter mortuos esse significat. ad quod intellegendum sunt qui dicant mortuos, qui resurgant incorrupti, esse corpora mortuorum, I eos autem, qui dicantur esse mutandi, animas debere accipi, quando I in maiorem gloriam fuerint commutatae et peruenerint in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. alii uero adserunt mortuos debere intellegi peccatores, qui resurgant incorrupti, ut possint aeterna sustinere supplicia, eos. autem, qui commutantur, esse sanctos, qui de uirtute in uirtutem et de gloria transferuntur rum intulit: oportet enim corruptiuum hoc induere incorruptionem. ad id autem, quod dixerat: nos inmutabimur, illud adiunxit: et mortale hoc induere inmortalitatem. aliud est enim inmortalitas, aliud incorruptio, sicut aliud mortale et aliud corruptiuum. quicquid autem mortale est, et corruptiuum est, ruptiua quippe sunt corpora, quae carent anima,
Abbreviated transcription (Latin):
autem quod ad thessalonicenses scribit᷑
⁊ mortui in xp̃o resurgent pͥmi. hoc ẽ qd̃
ad corinthios scriptũ est. ⁊ mortui resur¬
gent incorrupti. Porro qd̃ sequit᷑. deinde
nos qͥ uiuimꝰ qui residui sumꝰ. illi respos¬
det. ⁊ nos immutabim᷑. Quorum utrum

Expanded text:
autem, quod ad Thessalonicenses legitur: Et mortui in Christo resurgent primi , hoc quod ad Corinthios scriptum est, Et mortui resurgent incorrupti. Porro quod sequitur, Deinde nos qui vivimus, qui residui sumus, illi respondet: Et nos immutabimur, quorum utru
Abbreviated transcription (Latin):
tes appellauerit. deinde in xp̃o mortu
os. quos uiuentes p̾uenire ñ potert᷑. Qui
enĩ ñ custodierit hoc qd scriptũ est. ne de¬
deris somnũ oculis tius. neq palpebris
tius dormitationẽ ut saluus fias sic̃
caprea de uinculis. ⁊ sicut auis de laq̃¬
is: dormiet ⁊ culpabili sopore tabescet.
cũq dormierit: transibit in mortẽ. Sic̃
enĩ mouet᷑ qui uigilat. sic qͥ dormit. iacet
ĩmotꝰ ⁊ in mortis torpet similitudine.
Qd aũ dormitionẽ sequat᷑ mors: ⁊ p̾ma
Nunc aũ xp̃c surrexit ex mortuis pri¬
mitie dormientiũ. Quia eñt & ꝑ hõiem¬
mors: ⁊ ꝑ hõiem resurrectio mortuoꝵ.¬
Et pꝰpaululũ. Non õs dormiemꝰ. om̃s aũ
immutabimͣ: in mom̃to. in ictu ocłi. in¬
nouissima tuba. Canet enĩ. ⁊ mortui re¬
surgent incorrupti: ⁊ nos ĩmutabimͣ. Cu
ergo hȩc de dormitione dicant᷑ & morte:
& illud legamꝰ in apło. surge qͥ dormis et
exurge de mortuis. & illuminabit te xͦ:¬

Expanded text:
ccipient. Nec hoc alicui videatur injustum, ut os, quos uiuentes praeuenire non poterunt. qui enim non custodierit hoc, quod scriptum est: ne dederis somnum oculis tuis neque palpebris tuis dormitationem, ut saluus fias sicut caprea de uinculis et sicut auis de laqueis, dormiet et culpabili sopore torpescet, cumque dormierit, transibit in mortem. sicut enim mouetur, qui uigilat, sic, qui dormit, iacet inmotus et in mortis torpet similitudine. quod autem dormitionem sequitur mors, et prima sum Domini? . Residui ergo erunt de credentibus pauci, qui adventum Domini videant, secundum id quod Deus Verbum est, nequaquam in vilitate carnis, sed in gloria triumphantis. Et considerandum quomodo primum dormiennovissima tuba. Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Cum ergo haec de dormitione dicantur, et morte, et illud legamus in Apostolo, Surge qui dormis, et exurge de mortuis, et illuminabit te
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia. Xp̃c enĩ factꝰ est nobis ñ solũ uisti¬
tia ex do: s ⁊ sapientia ⁊ om̃e qd uirtꝰ est. Et
si quide in p̾senti loco se a dormientib et
in xp̃o mortius qui hanc scribunt epłam.
separarent: uidebat᷑ suꝑflua annotatio. it
ex uno  aͦssumptũ testimoniũ ñ ualerit. Nc
uero eodem sensu. qr eoðe ⁊ sp̃u: ⁊ in prima
ad corinthios loquit᷑. Om̃s ñ dormiemꝰ : om̃s
autẽ immutabim᷑. In mom̃to. in ictu ocłi.
in nouissima tuba. Canet en̾i tuba. ⁊ mor

Expanded text:
nim factus est nobis non solum iustitia ex deo, sed et sapientia et omne, quod uirtus est. et si quidem in praesenti loco se a dormientibus et in Christo mortuis, qui hanc scribunt epistulam, separarent, uidebatur superflua adnotatio et ex uno loco adsumptum testimonium non ualeret; nunc uero eodem sensu, quia eodem et spiritu, et in prima ad Corinthios loquitur: omnes non dormiemus, omnes autem inmutabimur in momento, in motu oculi, in nouissima tuba; canet eni
Abbreviated transcription (Latin):
aut aꝑtã õiũ resurrectionẽ. uixta id q
in eugłio legimꝰ. tu aũ qñ facis elemosi¬
nã. noli tuba canere ante te. ħ ẽ abscon¬
dite fac miscd̃iam ⁊ in secreto. ne uidea¬
ris de alt̾iꝰ miseria głari. Querimꝰ autẽ
cur ad nouissima tubã scripserit mor¬
tuos surrecturos. Qñ eni nouissima
dicit᷑: utiq aliȩ p̾cessert᷑. In apocalypsi

Expanded text:
tionem iuxta id, quod in euangelio legimus: tu autem, quando facis elemosynam, noli tuba canere ante te, hoc est: abscondite fac misericordiam et in secreto, ne uidearis de alterius miseria gloriari. quaerimus autem, cur ad nouissimam tubam mortuos scripserit resurrecturos. quando enim nouissima dicitur, utique aliae praecesserunt. in Ap
Abbreviated transcription (Latin):
dit fabulam: ut alii pͥmi alii nouissi¬
mi resurrecturi ẽẽ credant᷑. Athomꝰ aũ
punctũ tẽporis ẽ. qd secari ⁊ diuidi ñ po¬
test. Uñ ⁊ epychurus ex suis aghomis
mundũ struit. ⁊ uniusa conformat. Ic¬
tusq oculi siue motꝰ. qͥ grece dr rõpe.
tanta uelocitate transcurrit: ut pene
sensũ uidentis effugiat. Uerũ qr in ple¬
risq codicib. ꝓ. rõpe. id÷ ictu uel mo¬
tu pirie legitur: ħ sentire debemꝰ. qd̃
quomͦ leuis pluma uel stipula. aut te¬
nue siccũ q folis. uento flatuq rap¬
tatur. ac de t̾ra ad sublime tranffertur. ÷¬
sic ad nutũ ⁊ ad oculũ dei õiũ mortuoꝵ
corpora mouebunt᷑. parata ad aduentũ
iudicis. Quodq uingit ⁊ dic̃. in nouissi¬
ma tubacanet enĩ tuba ⁊ mortui resur¬
gent incorrupti. ⁊ nos ĩmutabim᷑. opor

Expanded text:
dit fabulam, ut alii primi, alii nouissimi resurrecturi esse credantur. atomus autem punctum temporis est, quod secari et diuidi non potest; unde et Epicurus ex suis atomis mundum struit et uniuersa conformat. ictusque oculi siue motus, qui Graece dicitur Qonrj, tanta uelocitate transcurrit, ut paene sensum uidentis effugiat. uerum quia in plerisque codicibus pro Qortfj, id est ictu uel motu, QiTcfj legitur, hoc sentire debemus, quod, quomodo leuis pluma uel stipula aut tenue uel siccum folium uento flatuque raptat uret de terra ad sublime transfertur, sic ad oculum uel motum dei omnium mortuorum corpora mouebuntur parata ad aduentum iudicis. quodque iungit et dicit: in nouissima tuba; canet enim et mortui resurgent incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
Apollinaris licet alisᷤ u̾b: eade q̃ teodorꝰ asseruit. qͦscda
ñet moritos: s de p̾senti uita rapiendoᷤᷤ ĩ futurã.
u̇mutatis glorificatisq corporib sint cũ
xp̃o: qd nc̃ de enoch ⁊ helya credimꝰ. Didimꝰ
ñ pedib s u̾bis. in origenis sententiã tͣnsi¬
ens: contraria uia grãdit᷑. Ecce mysteriũ
uob̃loquor. Os qͥd̃e dormiemꝰ: ñ aũ õs ĩmu¬
tabim᷑. Qd ita disseruit. Si ñ indigeret re¬
surrectio int̾prete. nec obscuritatẽ habe¬
mysteriũ uob̃ loquor. õs quide dormiemꝰ id

Expanded text:
Apollinaris licet uerbis aliis eadem, quae Theodorus, adseruit: quosdam non esse morituros et de praesenti uita rapiendos in futuram, ut mutatis glorificatisque corporibus sint cum Christo, quod nunc de Enoch et Helia credimus. Didymus non pedibus, sed uerbis in Origenis sententiam transiens contraria uia graditur. ecce mysterium uobis loquor: omnes quidem dormiemus, non autem omnes inmuta b imur. quod ita disseruit: \'si non indigeret resurrectio interprete nec obscuritatem habemysterium dico uobis: omnes quidem dormiemus - id
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutabimͣ. Qũa obrẽ. italegendũ ẽ. Osqd̃e dormie¬
mꝰ: ñ õs aũ ĩmutabim᷑. Sin. õs ĩ ad̾amoriunt᷑. ⁊ ĩ morte
dormitio ẽ. õs gͦ dormiemꝰ siue moriem᷑. Dormit
au uxta idioma scripturarũ qͥ mortuus
est. spe resurrectionis future: om̃isq qͥ dor¬
mit. utiq exꝑgiscit᷑: si t̃n ñ subita eũ uis
mortis opp̾sserit. ⁊ mors sõno fuerit copu¬
lata. Cũq om̃s ita dormierint lege nature :
um sit. gła uero atq mutatio ꝓprie sc̃oꝵ.¬

Expanded text:
 ob rem ita legendum est: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur. si enim omnes in Adam moriuntur et in morte dormitio est, omnes ergo dormiemus siue moriemur. dormit autem iuxta idioma scripturarum, qui mortuus est s\'pe resurrectionis futurae. omnisque, qui dormit, utique expergiscetur, si tamen non subita eum uis mortis oppresserit et mors somno fuerit copulata. cumque omnes ita dormierint lege naturae, um sit, gloria autem atque mutatio omnium s
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et extollitur suꝑ om̃e qd̃ dicit᷑ ds. aut
qd̵ colitur. ita ut in tẽplo di sedeat. osten¬
dens se tãqũa sit ds. Non meministis qd̵ eũ
apud uos essem adhuc. hȩc dicebã uob. Seb
dietis hoc agit ut eos reuocet ab errore.
ne putent diẽ appropinquare iudicu : et
id qd scͥpserat nos q̃ ubimꝰ qui residui sum̃
in aduentu dñi ñ p̃ueniemꝰ eos qͥ dormie¬
runt. alit̾ in telligant quã intelligi uolo¬
it ille qͥ scripsit. Ileq enĩ fieri potest. ut
qui ad timotheũ scͥpserat. ego iã delibor ⁊
tempꝰ resolutionis meȩ instat. putaret se
in carne ꝑpetuũ ⁊ nũqũa ẽẽ moriturũ:
⁊ de uita t̾rena statĩ ad regna celestia tͣn¬
siturũ: p̃sert̃i cũ ⁊ ad romanos scribens.¬
eade dixerit. Quis me liberabit de corpore
mortis huiꝰ: Et ad corinthios. habitantes
in corpore ꝑegrinam᷑ a dño: magis aũ uo¬
lumꝰ exire de corpore: ⁊ ẽe cũ dño. Qͥ ħ dice¬
bat: utiq nouerat se ẽẽ moriturũ. Meliꝰ

Expanded text:
ut quod colitur, ita ut in templo dei sedeat ostendens se, tamquam sit deus. non meministis, quod, cum apud uos essem adhuc, haec dicebam uobis? quibus dictis hoc agit, ut eos reuocet ab errore, ne putent diem adpropinquare iudicii et id, quod scripserat: nos, qui uiuimus, qui residui sumus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dormierunt, aliter intellegant, quam intellegi uoluit ipse, qui scripsit. neque enim fieri potest, ut, qui ad Timotheum scripserat: ego iam delibor et tempus resolutionis meae instat, putaret se in carne perpetuum et numquam esse moriturum et de uita terrena statim ad regna caelestia transiturum, praeserteadem dixerit, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? . Et ad Corinthios, Habitantes in corpore, peregrinamur a Domino. Magis autem volumus exire de corpore, et esse cum Domino . Qui haec dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Et ex his dictis ꝓbare conant᷑. paulũ¬
⁊ eof qͥ cũ eo scribebant epłam. putasse se
ñ esse morituros: s repperiendos die con¬
sũmationis in corpore. Qd̃ si uerũ est. er¬
rauit paulus. ⁊ humana estimatione de¬
ceptꝰ est. ut arbitret᷑ se inueniendũ in
corpore. qd̃ falsũ rerũ exitꝰ approkauit.
Hoc intellexerant ⁊ ipsi thessalonicense ᷤ
sacram̃ta sermonis mystici nescientes:⁊
coniecturis uariis fluctuabant dicȩbas¬
q. Si paulus inueniendꝰ in corpore ẽ. ꝓx¬
mꝰ ẽ dies uidicu. Uñ corrigit eos. scd̃am scͥ¬

Expanded text:
. et ex his dictis probare conantur Paulum et, qui cum eo scribebant epistulam, putasse se non esse morituros, sed repperiendos die consummationis in corpore. quod si uerum est, errauit Paulus et humana aestimatione deceptus est, ut arbitraretur se inueniendum in corpore; quod falsum rerum exitus adprobauit. hoc intellexerant et ipsi Thessalonicenses sacramenta sermonis mystici nescientes et coniecturis uariis fluctuabant dicebantque: \'si Paulus inueniendus in corpore est, proximus est dies iudicii\'. unde corrigit eos secundam
Abbreviated transcription (Latin):
acerrimꝰ. fatuũ eũ ⁊ insipientẽ esse cos¬
uincam: Sic igitur ad mundi sap̃iam
stultificandam. non est opus sapienti¬
am dei descendere. ⁊ cũ ea colluctari
quȩ deorsũ est sapientiam: s sufficit
firmum dei fortiꝰ est hõib. Et om̃ia
contraria saluator meus ⁊ dñs assũp¬
sit. ut contrarus dissoluat contra¬
ria. ⁊ confirmemur ab infirmitate
euis. ⁊ sapientes efficiamur a fatuo
eius: ⁊ in hȩc introducti possimꝰ ascen¬
dere ad sapientiã ⁊ uirtutẽ dei iħ mxͣ¬

Expanded text:
acerrimus, fatuum eum et insipientem esse conacerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia: sed sufficit firmum Dei fortius est hominibus, » et omnia contraria Salvator meus et Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat contraria, et nos confirmemur ab infirmitate ejus, et sapientes efficiamur a fatuo ejus, et in haec introducti possimus ascendere ad sapientiam et virtutem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
in sap̃ia sua infatuauit sap̃ientiam¬
mundi. ut esse stultitia arguatur: ne¬
q enim dignatur sap̃ia dei ad mundi
sapientiã conuincendam tota descen¬
dere: s potiꝰ modicũ. hoc ẽ incarnatiõis
sacram̃tũ. Quid necessariũ fuit qd̃ fa¬
tuũ dei erat:ut hoc paruo ⁊ fatuo dei
infatuaretur scłi sap̃ientia Non ua
lebat en̾im scłi sap̃ia. magnitudinem
in se uenientis sap̃iȩ sustinere. Uerum
exemplum int̾ponã ut ꝑspicue possit
intelligi. quomodo fatiũ dei stultam
fecerit sap̃iam mundi. Fingamꝰ paulisꝑ¬
me qr aliquid putor nosse cũ insipienꝰ¬
te aliquo ⁊ inerudito conferre ser¬
monem: qui nichil intelligat. nichil
acutȩ disputationis in t̾roget. Nũqͥd¬
nam michi opus est ad illius stultitiam
coarguendam dialecticȩ artis callidita¬
tẽ ⁊ ꝓfundoꝵ sensuũ acum̃ adhibere:
Nonne ad uniꝰ sermunculi iuilis ⁊ mo¬
dici. qui tñ illiꝰ intelligentiȩ uideatur

Expanded text:
in sapientia sua infatuavit mundi sapientiain sapientia sua infatuavit mundi sapientiam, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei, infatuaretur saeculi sapientia? Non enim valebat saeculi sapientia magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponam, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei, stultam fecerit sapme, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget. Nunquidnam opus mihi est ad illius stultitiam coarguendam dialecticae artis calliditatem et profundorum rensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur
Abbreviated transcription (Latin):
dixissem fatuũ dei: quomodo aucupes
sermonũ meoꝵ. & semper dedit ad cri¬
minandum. uenenatas in me linguas
uibrarent: Nunc uero paulus quasi
sapiens & potestatem habens apłicam.
ausus est dicere om̃em sapientiã t̾renã
quȩ in se. quȩ in petro. quȩ in ceteris
apłis erat. que in istũ mundũ descende¬
rat: stultitiã esse dei. Ad cõparationem
quippe illiꝰ sap̃iȩ quã t̾renꝰ ñ capit locꝰ.
ad illam sapientiam quȩ celestis est. qͣ
mundi limitem excedit. hoc qd̃ descen¬
dit ad hõies fatuũ dei ẽ. Uerũ id ipsum
fatuũ dei: sapientiꝰ est hõib. Quibus
hõib: Non utiq stultis : s sapientib
Dicas licet sapientes scłi istiꝰ siue prin¬
cipes. siue uates: istis sapientib scłi. ħ
quod exposumꝰ fatud̃ dei. sapientiꝰ ẽ.¬
Mirabile quiddã uolumꝰ inserere: q̃m
sap̃ia mundi stultitia ẽ apud deum:
Et infatuauit deus sap̃iam mundi ñ

Expanded text:
dixissem 800 fatuum Dei, quomodo aucupes dixissem 800 fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus quasi sapiens, et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere, omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat, stultitiam esse Dei: ad comparationem quippe illius sapientiae, quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei est. Verum idipsum fatuum Dei sapientius est hominibus: quibus hominibus? non utique stultis, sed sapientibus: dicas licet sapientes saeculi istius, sive principes, sive vates istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus: Fatuum Dei sapientius eMirabile quiddam volumus inserere: quoniam sapientia mundi stultitia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. ipsiꝰ quoq portuinculȩ partẽ mi¬
nuam recognoscens. Econtrario autem
intellig̾es. quid sit. infatuatꝰ est om̃is ho
ab scientia. Comparatione pecc̾oꝵ iherłm:¬
sodomoꝵ peccatũ. uistitia ẽ. Iustificata
est enĩ ait. sodoma ex te. Quomodo enim
non habent iustitiã sodomoꝵ peccata
per se. s ad collationem maioꝵ scele¬
rum iustificantur : sic e contrario scie¬
tia pauli ad illam celestem scientiam.
ad illum consummatũ electionis intel¬
lectum stultitia reputatur. Ic circo in¬
fatuatus est om̃is homo ab scientia.
Tale quiddam eccłiastes ut arbitror de¬
prehendens effatꝰ est. Dixi sapiens effici¬
ar. ⁊ ipsa elongauit se ame longiꝰ quã
erat: n alta ꝓfunditas. quis inueniet
eam: uolumꝰ quiddam audent̾ licet di¬
cere qm hoc quod descendit in mundũ
euacuauit se ipsũ: ut euacuatione eiꝰ
mundus cõpleret᷑. Si autẽ hoc quod
descendit in mundũ. euacuauit se.

Expanded text:
dicere, ipsius quoque portiunculae partem midicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intelliges, quid sit « infatuatus est omnis homo a scientia: » comparatione peccatorumSodomorum peccatum justitia est. « Justificata est enim, ait, Sodoma ex te . » Quomodo ergo non habent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur, sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatum rationis intellectum stultitia reputatur: idcirco « infatuatus est omnis homo a scientia. » Tale quiddam Ecclesiastes ut arbitror deprehendens effatus est: « Dixi, sapiens efficiar, et ipsa elongavit se a me longius quam erat, et alta profunditas, quis inveniet eam? » Volumus quiddam audenter licet dicere, quoniam hoc quod descendit in mundum evacuavit se ipsum, ut evacuatione ejus mundus compdescendit in mundum evacuavit se,
Abbreviated transcription (Latin):
surrectio mortuoꝵ: in quib dam ordini¬
bus futura ẽ. Ait quippe apt̃s. Unꝰ qͥsq
autem. resurget in suo ordine. Et non
ut libet miscentur ordines resurgentiũ.
Aliꝰ ordo erit in illo. ⁊ in illo thesauro dei:
alius ordo in alio. ⁊ in alio thesauro dei.¬
sti autem om̃s thesauri. unũ hñt thesau¬
rum: in quo sunt thesauri sap̃iȩ ⁊ scien¬
tiȩ absconditi. Et quomodo possideo uña
preciosissimã margaritam ꝑ plures alias
margaritas: sic uenio ad thesaurũ the
nus fuero sp̃itib in dei thesauris cõmo¬
rantib. E duxit eñĩ uentos de thesauriᷤˢ
sius. Infatuatꝰ est om̃is homo ab scientia.
Si om̃is homo infatuatꝰ est ab scientia. ⁊
paulus homo ẽ: Paulus infatuatꝰ est ab
scientia. Ex parte enĩ cognoscimꝰ: ⁊ ex par¬
te ꝓpħamꝰ. Infatuatus est ab scientia. ui¬
dens ꝑ speculum ⁊ in enigmate. portiun
culam quandam uidens ⁊̃ si sic expedit

Expanded text:
surrectio mortuorum in quibusdam ordinisurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei: alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesnus fuero spiritibus in Dei thesauro commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis homo infatuatus est a scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est a scientia. Ex parte enim, ait, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus est a scientia, videns per speculum, et in culam quamdam videns, et si sic expedit
Abbreviated transcription (Latin):
tesauri tesauri sp̃uũ: sp̃c sap̃iȩ ⁊ intellec¬
tus. sp̃c consilui ⁊ uirtutis. sp̃c scien¬
tiȩ ⁊ pietatis. sp̃c timoris dñi. fortito¬
dinis. dilectionis. ⁊ caritatis. Potes ⁊
ipse de scripturis hos uentos congre¬
gare: ⁊ istoꝵ sp̃uum inuenire thesau¬
ros. Ubi sunt isti thesauri: Utiq in
eo in quo sunt thesauri sap̃iȩ ⁊ scien¬
tiȩ absconditi. In xp̃o sedem habent.
inde oruintur hi sp̃c᷑ ut aliꝰ sapiens
sit. aliꝰ fidelis. alius eruditꝰ: aliꝰ quod¬
cumq donoꝵ dei possideat. Alii eni¬
datur ꝑ sp̃m sermo sap̃iȩ. alii sermo
scientie uixta eundem sp̃m. alii fides
in eodem sp̃u. E duxit ergo nubes ab ex¬
tremo t̾re fulgura in pluuiã fecit. et
educit uentos de thesauris suis: ⁊ nos
iuixta miscdiam dei adhos thesauros oc¬
sauri: forte uixta ordinem resurgent¬
um. erit ⁊ requies in thesauris dei.
Q uod autem: dico: istius modi ẽ. Re

Expanded text:
thesauri, thesauri spirituum, spthesauri, thesauri spirituum, spientiae et pietatis, spiritus timoris Domini, fortitudinis, dilectionis et charitatis. Potes et ipse de Scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? Utique in eo in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . In Christo sedem habent: inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcumque donorum Dei possideat. Alii enidatur sermo sapientiae, alii sermo scientiae juxta eumdem spiritum alii fides in eodem spiritu . Eduxit ergo nubes ab extremo terrae, et fulgura in pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis, et juxta misericordiam Dei ad hos thesauros nos ocsauri, forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
bitur: atq ita cũ fulgure parit̾ et to¬
nitrua mugire tonitrui scilicet soni¬
tum indicante ex concursu̾. ⁊ fulgur
excussi luminis eũ claritate. Si intelle¬
xisti exemplum: considera n̾c nubes
rationabiles. Moyses nubes erat : iħc
naue nubes erat. Isti si secũ colloquas¬
tur: ex sermonib eoꝵ fulgura micant.
Iheremils ⁊ baruch nubes erant: sermo¬
cinentur inuicẽ. ⁊ udebis rutilare ful¬
gores. Potes ⁊ tu ipse de scripturis sc̃is
in hunc modũ nubiũ inuenire concur¬
sus. ex quibus ignes emittantur. Ut
autẽ ⁊ ad nouũ testam̃tũ ueniamꝰ: pau¬
lus ⁊ siluanꝰ duȩ nubes in unũ conue¬
nerunt: ⁊ ecce totũ mundũ epłe eoꝵ
fulgus illuminat fulgura in pluuiã
fecit: ⁊ eduxit uentos de thesauris su¬
is. Ergone hi uenti qui suꝑ t̾ram per¬
flant. in thesauris dei sunt. n⁊ ñ horum
natura manifesta ẽ. quomͦ ⁊ qua ratio¬
ne subsistant: S sunt quidam uentoꝵ

Expanded text:
bitur, atque ita cum fulgore pariter et tobitur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua mugire: tonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum
Abbreviated transcription (Latin):
caui. Similit̾ ⁊ ysaias ut nubes loqueba
sciebat alias nubes comꝓphetantes sibi:
ideo uaticinans aiebat. Mandabo nubibꝰ
ne pluant suꝑ eã imbrem. Si autẽ iam
didicimꝰ qui sint nubes: uideamꝰ quomͦ
deus educat nubes ab extremo t̾rȩ. Ait
saluator. Qui uult in uob̃ esse primꝰ:
sit om̃iũ nouissimꝰ. Seruauit hoc mat¬
datũ paulus: ⁊ fuit nouissimꝰ in hoc
mundo dicens. Puto enĩ nos deus apłos
nouissimos ostendit. quasi mortificatos:
qr spectaculum facti sumꝰ in mundo et
hac uita nouissimꝰ. iste fit nubes. et edu¬
lib. ñ a ducib. ñ a diuitib. beati enĩ
pauperes: qm̃ ur̃m est regnũ celoꝵ. ui¬
des quomodo ab extremis educat d̾s it
corpore nebulas : ꝑpt̾ea si uolumꝰ nubes
fieri ad quas ꝑuenit nube ueritas dei:
stolos nouissimos ostendit. Quod si nos
cat ⁊ me. ⁊ fulgura in pluuiã faciat.
Auint naturaliũ causarũ scutatores
qr fulgura ex nubiũ collisione gene

Expanded text:
cavi. » Similiter et Isaias ut nubes loquebatcavi. » Similiter et Isaias ut nubes loquebatsciebat alias nubes conprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: « Mandabo nubibus ne pluant super terram imbrem. » Si autem jam dicimus qui sint nubes, videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: « Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . » Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mundo, dicens: « Puto enim nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos: quia spectaculum sumus in mundo et hac vita novissimus, iste sit nubes, et edulibus, non a ducibus, non a divitibus: Beati enim pauperes, quoniam vestrum est regnum coelorum . Vides quomodo ab extremis educat Deus et corporet nebulas? Propterea si volumus nubes fieri, ad quas perveniat veritas Dei, stolos novissimos ostendit. Quod si non cat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium collisione gener
Abbreviated transcription (Latin):
stare dicuntur. si ñ fuerit pluuia. nos
precipit dñs ne pluant suꝑ iuneam
aut quamcũq regionẽ. ymbrem᷑ s oĩ¬
no ñ apparent.ut in t̾cio regnoꝵ libͦ
legimꝰ. quando in tempore siccitatis
nubes nulla apparuit: ⁊ pꝰea uixta ꝓ¬
phetiam helyȩ. futurȩ pluuiȩ signo
in uestigio hõis ostensum e̾ atq ita
post nubem globatam ymber descen¬
dit in t̾ras. Istis uero quasi subsisten¬
tib nebulis iubetur pluxiã continẽ¬
re. cũ indigna fuerit anima ymbre
celesti: ⁊ dicitur mandabo nubibus
ne pluant suꝑ eam ymbrem. Itaq unꝰ¬
quisq sc̃oꝵ nubes ẽ Moyses nubes erat.
⁊ quasi nubes loquebator: attende
celum ⁊ loquar. ⁊ audiat t̾ra sermoneᷤ
ex ore meo. Expectent᷑ ut pliia u̾ba
mea: ⁊ descendant ut ros eloquia mea.¬
Si non fuisset nubes. nũquam dixis¬
set. expenͣtent᷑ ut pluuia uerba mea.
⁊ descendant ut ros eloquia mea: qͣsi
nubes dicebat. ut ymber suꝑ gram̃

Expanded text:
stare dicuntur, si non fuerit pluvia, non stare dicuntur, si non fuerit pluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcunque regionem imbrem, sed omnino non apparent, ut in tertio Regnorum libro legimus: quando in tempore siccitatis nubes nulla apparuit, et postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam, imber descendit ad terras. Istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere, cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba meaSi non fuisset nubes nunquam dixisset, « exspectet ut pluviam verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. » Quasi nubes dicebat: « ut imber super gramen,
Abbreviated transcription (Latin):
& non incelum. Rursum q hec quȩ uix¬
ta uirtutem gesta st̃ tes auriz a torem
suum ad propinquan tem sibi celorũ
regionẽ subuehunt: ⁊ eduxit nubeᷤ
ab extremo t̾re. Istuismodi disputatio
in psalmo nuꝑ incidit. ⁊ dictum ẽ a no¬
bis. quomodo deus eduxerit nubes ab¬
extremo terrȩ. Quod quidem rursĩt nc̃
rursum cogimur retractare ut.qͥui au¬
dierint plenissime eoꝵ quȩ sciunt remi¬
niscantur: ⁊ hi qui aut non int̾fuerun
aut obliti sunt. contextũ sermonis
agnoscant. quem tunc ꝓut ualiumꝰ
exibiumꝰ. Diximꝰ autẽ scos esse nubes.
Etenĩ hoc quod scriptũ est. ueritas tua
usq ad nubes. non pocest referri ad in-¬
animales nubes: s ueritas dei usq ad¬
illas nubes est quȩ audiunt manda¬
tum dñi. ⁊ nouerunt quo pluuias de¬
ferant.⁊ a quib eas suspendant De
his nubibꝰ dictũ est. Et mandabo nu¬
bibus: ne pluant suꝑ eam ymbrem.
De his enim quȩ ex condenso aere coi¬

Expanded text:
et non in coelo. Rursumque haec quae juxet non in coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum ad propregiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes abextremo terrae. Quod quidem nunc rursum cogimur retractare, ut hi qui audierunt, plenissime quae sciunt reminiscantur, et hi qui non interfuerunt, aut obliti agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usqillas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: « Et mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . » De his enim quae ex densato aere con
Abbreviated transcription (Latin):
pe extensionẽ quandã eẽ u̾boꝵ. similit̾
ut nunc dicitur celi: uixta illud quoq¬
quod in alio loco scriptũ est. qui exten¬
dit celum ut pellem. Extenditur autẽ
anima nr̃a. quȩ priꝰ fuerat contracta:
ut possit capax esse sap̃iȩ dei. Uerũ ut
ad ꝓpositũ reu̾tamur. diximꝰ de eo qd
prudentia celum factũ sit:⁊ nunc affir
mamꝰ eos qui celestem hominẽ portan
esse celestes.Si enim ad peccatorem di¬
citur. t̾ra es ⁊ in t̾ram ibis: quare nos
dicatur ad iustũ cuiꝰ est regnum celoꝵ.
celum es ⁊ in celũ ibis: Aut si ꝓpter
choicum dicitur ei qui portat imagi¬
nem choici. t̾raes ⁊ in t̾ram ibis: cur
propt̾ celestem ei qui imaginẽ celestis
portat. non conueniat dici. celũ es et
in celũ ibis: Unus quisq autem nr̃m.
aut celestia facta habet. aut t̾rena.Si
terrena facta st̃.ad cognatã sibi terram
deducunt eũ. qui tesauriz at ea in t̾ra.

Expanded text:
pe extensionem quamdam esse verborum similiter, pe extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc dicitur coeli: juxta illud quod in alio loco scriptum est: Qui extendit coelum ut pellem . Extenditur autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, quod prudentia coelum factum simamus eos qui coelestem hominem portant esse coelos. Si enim ad peccatores dicitur: « Terra es et in terram ibis , » quare non dicatur ad justum, cujus est regnum coelorum: Coelum es et in coelum ibis? Aut si propter choicum dicitur ei qui portat imaginem choici, « Terra es et in terram ibis: » cur propter coelestem ei qui imaginem coelestis portat, non conveniat dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum aut coelestia facta habeat aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra
Abbreviated transcription (Latin):
autem celos in prudentia. Est ergo ali¬
qua prudentia dei: quam nolo ut ext̃
xp̃m requiras. Om̃ia quippe quȩ dei
sunt xp̾c ẽ: ipse sap̃ia eiꝰ : ipse fortitu¬
do. ipse iustitia. ipse scitas. ⁊ redẽptio:
ipse ut ad p̾sens ueniã etiã prudentia.
S cũ sit in subiacenti: ꝓ uarietate
sensuũ dicisis uocabulis nuncupat᷑.
Aliud significat sap̃ia: aliud iustitia.
Quando eñĩ sap̃ia dicitur. disciplinis
te diuinarũ humanarũq rerũ institu¬
it: quando iustitia. distributor ⁊ uidex
meritoꝵ significatur: quando scĩtas. illa
uirtus describitur. quȩ credentes d̾o ef¬
ficit sc̃os. Ita gͦ michi ⁊ prudentiã eius
intellige cum doctrina est ⁊ demon¬
stratio bonarũ aut malarũ rerũ. suie
neutrum: atq in hunc modũ extendis¬
se ñc dicitur celum in prudentia sua.
Quomodo aut̃e extendatur celum. ex tẽ¬
dente id prudentia: audi. Qm̃ extendi
uerba mea non attendistis: aiserit qͥp¬

Expanded text:
autem coelos prudentia . Est ergo aliautem coelos prudentia . Est ergo aliqua prudenChristum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam, etiam prudentia. Sed cum unum sit in subjacenti, pro varietate sensuum diversis vocabulis nAliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit. Quando justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo, efficit sanctos. Ita ergo et mihi prudentiam ejus intellige: cum doctrina est, et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive neutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi: quoniam non extendit verba non attendentis. Asserit quip
Abbreviated transcription (Latin):
ste egimꝰ. impie gessimꝰ : ⁊ pꝰ riunam in¬
diget erectione. Si aũ non uis ista sen¬
tentia adduci: cõmunẽ totiꝰ orbis que¬
ramꝰ runã: ⁊ post casum eiꝰ consequen¬
ter deus erigens p̾dicet᷑. Quicũq est
in orbe isto. ante erectionem cecidit:
si autem ceudit: consequent̾ erigendus
fuit. Nemo quippe sine casu subleuat᷑
Si aũt erectꝰ est .: uideamꝰ quȩ ruina p̾ces¬
serit. Om̃s corruimꝰ ꝑ peccatũ in orbe t̾¬
rarum: ⁊ dñs qui erigit allisos. eleua¬
uit nos iacentes. In adam om̃s morim᷑.
atq ita corruit orbis t̾rarũ: ⁊ indiget
erectione. ut in xp̃o om̃s uis ificemor.
Igitur duplicem intellectũ de orbe
terrarum dedimꝰ: unũ quomodo singu¬
lȩ animȩ aut habitate sint aut deser¬
tȩ: alterũ quomodo uniu̾sus orbis pa¬
sua prudentia extendit celum. Non
fortuitu sapientia in celi extensione
Deus sap̃ia fundauit t̾ram. p̾parauit

Expanded text:
ste egimus, impie gessimus : et post ruinam inste egimus, impie gessimus : et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequenter Deus erigens praedicetur. II. Quicumque est in orbe isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus orbis pasua prudentia extendit coelum. Non fortuito prudentia in cinus fundavit terram, praeparavit
Abbreviated transcription (Latin):
ego ⁊ pat̾ meus ueniemꝰ ad eũ ⁊ man¬
sionem apud eũ faciemꝰ. si ñ habet
autem est. quando plena ẽ de eo.quan
scm commorari. Namꝰ dauid in psalmo cos¬
fessionis tres sp̃c postulat. dicens sp̃u
principali confirma me. sp̃m rectum
innoua in uiscerib meis. sp̃m sc̃m tu¬
um ne auferas ame. Quisunt isti treᷤ
sp̃c: Principalis sp̃c: pat̾ est. Rectus sp̃c
bationem eiꝰ rei diximꝰ. quod habitata
id est orbis t̾rarũ. in sap̃ia dei fabrica¬
ta sit. Sapientia quippe auxiliabit᷑
uisto. super decem potestatẽ habenti
ciuitates. Sap̃iam autẽ ⁊ disciplinam
eius. ait sapientia quȩ titulo inscribit᷑
salomonis. Ic circo quanto possumꝰ labo¬
re Ntamur. ut habitata nr̃a sap̃ia dei
erigatur. Cecidit quippe. ⁊ de sublimi
corruit. uenientib nobis in locũ istĩt¬
istum miseriarũ. Cecidit habitata nr̃a
postquam peccauimꝰ. inique fecimꝰ. inui¬

Expanded text:
ego et Pater veniemus ad eum, et manego et Pater veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemusautem est quando plena est Deo, quanritum sanctum commorari. Nam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . » Qui sunt isti tres spiritus? Principalis spiritus Pater est; rectus spiribationem ejus rei diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, inju
Abbreviated transcription (Latin):
des quodammodo uirtutes
dei assumens ꝓpħa fortitudi¬
nem.sapientiam. atq pruden¬
tiam. unicuiq earũ ꝓpria opera di¬
stribuit. fortitudini t̾ram. sapientiȩ
orbẽ t̾rarũ. prudentiȩ celũ. Audi qͥppe sc̃pt᷑e
¶ orbẽ ĩ sap̃ia sua.
⁊ ĩ sua prudentia extendit celũ. Et nos
igitur in t̾ra nr̃a. dictũ est quippe ad ada
terra es. necessariã habemꝰ fortitudinem
dei. qr absq ea impossibile est nobis id ex¬
equi quod carni repugnat Cum autem
mortificata fuerunt m̃bra suꝑ t̾rã: t̾c̃
parent sp̃c uoluntati. Siquiðem iuixta
autem ⁊ ad hanc t̾ram uenias. & consi¬
deres id quod in iob scriptũ ẽ uixta em̃¬
datissima tñ exemplaria. quomͦ statue¬
rit eã suꝑ nichilum: inuenies fortitu¬
dine dei in medietate mundi terre
libram sustineri. Ueniam gͦ ⁊ ad orbem
patur. idest inhabitata. Scio animam
inhabitatã : scio desertam. Si enĩ non
habet deũ patre. si ñ ht̃ filiũ dicentẽ

Expanded text:
es quodammodo virtutes Dei assumens Propheta, fortitudinem, sapientiam, atque prudentiam, unicuique earum propria opera distribuit, fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum: audi quippe scripturae it orbem in sapientia sua, et in sua prudentia extendit coelum. » Et nos igitur in terra nostra dictum est quippe ad Adam, « Terra es »  necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus voluntati. Siquidem juxta Aautem et ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietlibram sustinere. Veniam ergo ad orbem patur, id est, inhabitata. Scio animam inhabitatam, scio desertam. Si enim non habet Deum Patrem: si non habet Filium dicentem: