comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
goriae cũ anima quȩ peccauerit ipsa
moriet᷑ : tam̃ ea quę resuscitari a ap̃o
meruit nobiᷤ quidẽ mortua fuisse: sed
ei obdormire dici potest. Et deridebant
eũ. scientes quia mortua esset. qͥa uerbũ
resuscitantis deridere quã credere ma¬
lebant. Merito foras excludunt᷑ indigni
qͥ miraculũ resurgentis uiderent. Ipse
autẽ tenens manũ eiꝰ clamauit dicens
Puella surge In marco scriptũ est Ait illi
Tabita cummi. Quod est int̾pretatum
Puella. ⁊ͥ dico surge Et c̃fustĩ surrexit.
Ubi diligens lector inqͥrat. quare uerar
euangelista dictũ saluatoris exponens
int̃posuerit de suo tͥ dico. cũ in syro
sermone qđ posuit non plus sit dictũ
quã puella surge Tenens gͦ manu
puellȩ itĩc suscitauit eã. quia nisi priu̾ᷤ
mundatȩ fueritit manꝰ indeorũ quae
sanguine plenȩ sunt: sinagoga eorum
mortua ñ consurgit Et renersuᷤ est sp̃s
eius. & surrexit continuo. Marcus
ita dicit. Et confestĩ surrerit puel¬

Expanded text:
ae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha cumi, quod est interpretatum, Puella, tibi dico surge; et confestim surrexit . Ubi diligens lector inquirat, quare verax Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum, quam Puella, surge. Tenens ergo manum puellae Jesus, sanavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, synagoga eorum mortua non consurgit. Et reversus est spiritus ejus, et surrexit continuo. Marcus ita dicit: Et confestim surrexit puel
Abbreviated transcription (Latin):
unc dimissis t᷑bis uenit in domũ. & ac¬
cesserunt ad eũ discipuli eiꝰ dicentes.
Dissere nobis parabolã zixaniorũ agri
Dimittit tlus inĩc & domũ reuertitur.
ut accedant ad eũ discipuli & secreto
int̾rogent quȩ popłs nec merebatur
audire nec poterat. Dissere nobis para¬
bolã zizanoꝵ agri. Qui respondens ait
Qui seminat bonũ semen: est filuis homi¬
nis. Perspicue exposuit qđ ager mundꝰ
sit. sator filius hominis. bonũ semen
filu regni. Nama filii pessimi. Titamoꝵ
sator diabol. messis consũmatio mundi.
messores angłi. Om̃a scandala referuit᷑
ad zizama. iusti reputant᷑ in silios regni
Ergo ut supra dixi quȩ exposita sunt a
dño his debemꝰ accõmodare sidẽ. quae
autẽ tacita & nrae intelligentię dere¬
licta ꝑstringenda st̃ breniter Nomines
qͥ dormiunt magistros aeccłarũ intellige
Seruos patris familiae ne aliaos accipiaᷤ quã
angłos. qͥ cotidie uident faciem patris
Diabolus autẽ ꝓpterea inimicꝰ homo appel¬

Expanded text:
is venit in domum, et accesserunt ad eum discipuli ejus, dicentes: Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Dimittit turbas Jesus, et domum revertitur, ut accedant ad eum discipuli, et secreto interrogent quae populus nec merebatur audire, nec poterat. Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Qui respondens, ait: Qui seminat bonum semen, est Filiium. Perspicue exposuit quod ager mundus sit: sator, Filius hominis; bonum semen, filii regni; zizania, filii pessimi; zizaniorum sator, diabolus; messis, consummatio mundi; messores, angeli. Omnia scandala referuntur ad zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident faciem Patris . Diabolus autem propterea inimicus homo appel
Abbreviated transcription (Latin):
maledicentes uerbũ dni corã multitudine
Noli uerare illũ. Hoc ꝑ eos hodieq dicit̾
quia a dõ destitutũ synagoge statum
uident. ut restaurari posse ñ credant̃
ideoq ꝑ resuscitatione illius supplicandũ
esse non estiment. Sed quȩ ĩpossibilia st̃
apud homines: possibilia sunt apud dm̃
Unde sequit᷑. Inc autẽ audito hoc uerbo.

Expanded text:
oram multitudine . Noli vexare illum, per eos hodieque dicitur, qui adeo destitutum synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant, ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Unde sequitur: Jesus autem, audito hoc ver
Abbreviated transcription (Latin):
testates. principatꝰ. dominationes. thro
angłos & archangłos. pȩne om̃s sacri
eloquii paginȩ testantur. Cherubim
uero atq serapħi sepe ut notũ est. libri
ꝓphetarũ loquuntur. Quattuor quoq
ordinũ nomina paulus apł̃s ad ephesios
eniunerat dicens. Supra omẽm princi¬
patũ & potestatẽ & uirtutẽ & dominati¬
onem. Qui rursus ad colosensses scribens
ait. Siue throni. siue dominationes.
siue principat᷑ sine potestates. Domina¬
tiones uero principatꝰ & potestates iam
ad ephesios loquens descripserat. sed ea
quoq colosensibus dictur᷑ pręmisit thro¬
nos. de quib necdũ quicquã fuerat
ephesus loquutꝰ. Dũ ergo illis quattuor
quȩ ad ephesios dixit id est principatib
potestatibus. uirtutibus. atq dominationib
coniungunt᷑ throni: quinq sunt ordines
qui specialiter exprimunt᷑. Quibus dum
angłi archangłi. cherubim atq seraphĩ
adiuncta sunt : ꝓculdubio nouem esse

Expanded text:
testates, principatus, dominationes, thrtestates, principatus, dominationes, thrangelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. Qui rursus ad Colossenses scribens ait: Sive Throni, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates. Dominationes vero, principatus ac potestates jam ad Ephesios loquens descripserat, sed ea quoque Colossensibus dicturus praemisit thronos, de quibus nec dum quidquam Ephesiis fuerat locutus. Dum ergo illis quatuor, quae ad Ephesios dixit, id est, principatibus et potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt ordines, qui specialiter exprimuntur; quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim adjuncta sunt, procul dubio novem esse
Abbreviated transcription (Latin):
mini mͥ. quia inueni dragiamꝰ quam
ꝑdideram. Quȩ amicȩ uel uicinȩ nisi
illȩ potestates cęlestes sunt iam superuᷤᷤ
dictȩ. quae tanto supernȩ sapientiae
iuxta sunt. quanto & ꝑ grãm c̃tinuȩ
uisionis apppinquant. Sed int̾ hȩc
nequaquã relinquere negligenter debemꝰ.
cur ista mulier ꝑ quã dĩ sapientia sigu¬
ratut decẽ dragnas habuisse ꝑhibet᷑.
ex quib unã perdidit. quã cũ quęreret.
inuenit. Angł& quippe & hominum
naturam ad cognoscendũ se dns condidit
quam dũ. consistere ad ȩteruitatẽ uoluit
cam ꝓculdubio ad suam similitudinem
creauit. Decẽ uero dragnias habuit mu¬
lier. quia nouẽ sunt ordines angłorum
Sed ut cõpleret᷑ electorũ numerus: homo
decimꝰ est creatus. Qui conditori suo nec
post culpã peruit. quia hunc ęterna sapi¬
entia ꝑ carnem miraculis coruscans ex
lumine testȩ reparauit.
quia uidelicet esse testante sacro eloquio
scimͦ. angłos. archangłos. uirtutes. po¬

Expanded text:
 quam perdideram. Quae amicae vel vicinae nisi illae potestates coelestes sunt, jam superius dictae? Quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant. Sed inter haec nequaquam relinquere negligenter debemus cur ista mulier, per quam Dei sapientia figuratur, decem drachmas habuisse perhibetur, ex quibus unam perdidit, quam cum quaereret invenit. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. 7. quia videlicet esse, testante sacro eloquio, scimus angelos, archangelos, virtutes, po
Abbreviated transcription (Latin):
extitit. quia dũ cunctis agminibus
angłorum prȩlatus est. ex eorũ compa¬
ratione clarior suit. Sed cur istos ꝑsis¬
tesitiũ angłorum choros enumerando
ꝑstrinximꝰ. si non eꝙ quoq ministeria
subtiliter exprimamꝰ: Greca etenum
lingua angłi nuntii. archangłi uero
sũmi nuntui uocant᷑. Sciendum quoq
qđ angłorum uocabulũ nomen est
officii non naturȩ. Nam scĩ illi cęlestiᷤ

Expanded text:
s angelorum prelatus est, ex eorum conparatione clarior fuit. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Greca etenim ling<u>a angeli nuncii, archangeli summi nuncii vocantur. Sciendum quoque, quod angelorum vocabulum nomen est off
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. Sed beatꝰ esse quis potest. nisi
creator suus eius mentr̃ possideat: Quȩ
ergo ex parte ab om̃ibus habent᷑: eis
priuato nomine data sunt. qui haec
in munere plenuis receperunt. Nã &
si qua illic sic alii habent ut haberi ab
aliis nequaquã possint. sicut speciali
nomine dominationes & principatus
uocant᷑ : cuncta ibi singulorũ st̃. quia
per caritatem sp̃s ab alio in alus ha

Expanded text:
cantur, sed beatus esse quis potest, nisi cantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis ha
Abbreviated transcription (Latin):
uicinoꝵ sibi ordinũ uocabula sortiunt᷑
Thronos & enim scilicet. sedes dĩ specialẽ
beatorũ spirituũ ordinẽ diximus Et
tanen per psalmistam dicit᷑. qui sedes
suꝑ cherubim appare. quia uidelicet
dum i ipsis distinctionib agminum
cherubim thronis iungit᷑ : sedere etiã
suꝑ cherubim dñs ex uicini agminis
aequalitate perhibetur. Sic quippe
in illa sũma ciuitate specialia quȩdã
singulorũ sunt. ut tam̃ sint cõmunia
habet : hoc in alio ordine totũ possi¬
det. Sed idcirco uno eodẽq uocabulo
cõmuniter non censent᷑. ut ille ordo
uocari priuato uniuscuiusq rei nomi¬
ne debeat. qui hanc in munere pleniuᷤᷤ
accepit. Seraphĩ namq incendiũ diximꝰ
ettam̃ amore conditoris simul om̃s
ardent. Cherubĩ plenitudinem sci¬
entiae diximꝰ. & tamen quis
ibi aliquid nesciat. ubi ipsũ om̃s simul
fontẽ scientiae dm uident: Troni illa
qͦq agmina quibus conditor prȩsidet uo¬

Expanded text:
vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia habet, hoc in alio ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudinem scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae Deum vident? Throni quoque illa agmina quibus conditor praesidet vo
Abbreviated transcription (Latin):
nos affirmare nolumꝰ. qđ apertis testi¬
monus non approbamꝰ. Hoc tamen
certissime. scimus ad explendum de
suꝑnis ministeriũ alii sp̃s alios mittunt.
acharia scilicet ꝓpheta testante qui ait
Ecce angłs qui loquebat᷑ in me egredie¬
ad puerũ istũ dicens: Absq muro habita¬
bitur herłm. Dum enĩ angłs ad angłm
dicit curre & loquere : dubium non est
quia alius alium mittit. Minora uero
sunt quȩ mittunt᷑. maiora quȩ mittunt
Sed hoc quoq de ipsis agminibus quae
mittunt᷑ certũ tenemꝰ. quia & cum ad
nos ueniunt. sic exterius implent minis¬
terium. ut tamen numquã desint inte¬
rius ꝑ contemplationẽ Et mittuntur
igitur & adsistunt. quia & si circũscriptꝰ
est angłicus sp̃s : summͦ tamen sp̃s ipse
qui d̃s est circumscriptꝰ non est. Angłi
itaq & missi ante ipsum sunt. quia
quolibet missi ueniant : intra ipsum
currunt. Sciendũ quoq est. quia
plerũq ipsi beatorũ sp̃uum ordines

Expanded text:
nos affirmare nolumus quod apertis testinos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediead puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines
Abbreviated transcription (Latin):
isaias dicit. Uolauit ad me unus de
seraphim. & in manu enis calculus quẽ
forcipe tulerat de altari. & tetigit os
uult intelligi. quiã hi sp̃s qͥ mittunt᷑
corum uocabulũ percipiunt. quorum
officium gerunt. Quia enĩ ut peccata
loquutionis incendat de altari angłs
incendium dicitur. Huic autẽ sensui
& illud credit᷑ non incomienient̃ opi¬
tulari qđ per danihelem dicit᷑. Milia
miliũ ministrabant ei. & decies milies
centena milia ad sistebant ei Aliud est¬
namq ministrare. aliud adsistere. Qui
administrant dõ : qui & ad nos nunti¬
ando ereunt. Ad sistunt uero. qui sic
contẽplatione intima ꝑfruunt᷑ : ut ad
explenda foras opera minime nuttant᷑
Sed quia in quibusdã scripturȩ loci quȩ¬
dam per cherubim. quȩdã uero per
seraphim agi didicimꝰ: utrũ perse hec
faciant an ꝑ subiecta agnima agatur.
quȩ sicut dicitur in eo qđ a maioribus
ueniunt. maiorũ uocabula sortiuntur.

Expanded text:
Isaias dicit: Et volavit ad me unus de Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulerat de altari, et tetivult intelligi, quia hi spiritus qui mittuntur, eorum vocabula percipiunt, quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
enumerauimis. minime aliquid recog¬
noscit. Liq adhuc ue deterius ĩminet
si & priuatã se donis intelligit. et ne¬
quaquã gemit. Quisquis ergo talis est
fr̃s mei: gemendus est ualde. quia non
gemit. Pen̾semꝰ igitur accepta electorũ
munera. & uirtute qua possumus ad
amorem tantȩ sortis anhelemꝰ. Qui in
se donorũ grãm minime recognoscit:
gemat. Qui uero in se mutora cognoscit.
illȩ distinctiones beatoꝵ spirituũ ita sc̃
conditȩ. ut aliȩ aliis suit prelatȩ Fert᷑
uero dionisius ariopagita antiquus
uidelicet & uenerabilis pat̾ dicere. qđ
ex minorib angłorum agmitibu foras
ad explendum ministeriũ uel uisibilit̃
uel inuisibiliter mittunt᷑. scilicet quia
ad humana solatia aut angłi aut ar¬
changeli ueniunt. Nam superiora illa
aꝯmina ab intimis numquã recedunt
qm̃ ea quę preminent usũ exterioris
ministerii nequaquã habent. Cui rei
illud iudetur esse contrarium quod

Expanded text:
enumeravimus minime aliquid recogenumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora cognoscit, illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus angelorum agminibus foras ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod
Abbreviated transcription (Latin):
sui desiderio anhelant. Nil iam in hoc
mundo cupiunt. solo ȩternitatis amore
pascuntur. Terrena queq abiciunt.
cuncta tẽporalia mente transcendunt
Amant & ardent. atq in ipso suo ardore
requiescunt Amando ardent. loquendo
& alios accendunt. & quos uerbo tangt̃:
ardere ꝓtinus in dĩ amore faciunt.
Quid ergo istos nisi seraphim dixerim:
Quorũ cor in ignẽ conuersum lucet &¬
urit. quia & mentiũ oculos ad suꝑna
illuminant. & cõpungendo in fletibus
uitiorũ rubiginem purgant. Qui
ergo ita ad amorẽ sui conditoris inflã¬
mati sunt : quo nisi inter seraphim nu¬
merum sortẽ suȩ uocationis accepert᷑:
sus uos ad uosmetipsos reducite. secre¬
torũ uestrorũ merita cogitationesq
discutite. Uidete siquid boni iã uobiscũ
intus agitis. uidete si in numero horũ
agminum quȩ breuit̾ tangendo ꝑstrin¬
ximus. sortem ur̃ẽ uocationis inuenitis
Ue autem animȩ. quȩ in se de his boniꝰ quȩ

Expanded text:
sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi seraphim dixerim, quorum cor in igne conversum lucet et urit, quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt quo nisi inter seraphim numerum sortem suae vocationis acceperunt?sus vos ad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum, quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae
Abbreviated transcription (Latin):
timori semꝑ inherentes hoc in muner
uirtutis accipiunt. ut iudicare recte
& alios possint. Quorũ ꝓfecto mentib
dũ diuina contẽplatio presto est: in
his uelut in throno suo dns prȩsidenᷤᷤ
aliorũ facta examinat. & cuncta mi¬
rabiliter de sua sede dispensat. Quid
ergo isti nisi throni sui conditoris sunt.
uel quo nisi ad suꝑnarũ sediũ numeros
adscribunt᷑ : Per quos dñ scã aeccła
regitur: plerũq de quibusdã sus
infirmis actibus etiam electi uidicant᷑
Et sunt Unon nulli qui tanta cdĩ
ac proximi dilectione pleni sunt. ut
cherubim iure nominent᷑. Quia enĩ ut
prȩfati sumꝰ cherubin plenitudo scien¬
tiae dicitur. & paulo dicente didicimꝰ.
quia plenitudo legis est caritas: omnes
qui dĩ & ꝓximi caritate cęteris ãplius
pleni sunt᷑. meritorũ suorum sortem
int̾ cherubim numeros perceperunt
Et sunt nonnulli qui supernȩ contẽpla¬
tionis facibus accensi. in solo conditoris

Expanded text:
timori semper inhaerentes, hoc in munere timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris
Abbreviated transcription (Latin):
deputant᷑ : Et sunt alii qui mira faci¬
unt. signa ualenter operant᷑. Quo igit᷑
isti nisi ad suꝑnarũ uirtutũ sortem
& numerum congruunt: Et sunt
nonnulli qui etiam de obsessis corporib
malignos sp̃s fugant. eosq uirtute ora¬
tionis & ui acceptȩ potestatis eiciunt
Quo itaq isti sortem suã nisi int̾ potestatũ
celestium numerũ sortiunt᷑: Et sunt
nonnulli qui acceptis uirtutibus etiam
electorũ hominũ merita transcendunt
Cumq & bonis meliores sunt. electis
quoq fr̃ĩbus principant᷑. Quo ergo
isti meritũ suũ. nisi inter principatuũ
numeros acceperunt: Et sunt non nulli
qui sic in semetipsis cunctis uitus omni¬
busq desiderus dominant᷑. ut ipso iure
munditiȩ dii int̾ homines uocentur
Unde & ad moysen dicit᷑. Ecce constitui
te dm pharaonis. Quo ergo isti nisi
int̾ numeros dominationum currunt.
Et sunt nonnulli. qui dũ sibimetipsis
uigilanti cura dominant᷑. dũ se solli¬
cita intentione discutiunt: diuino

Expanded text:
alii, qui mira faciunt, signa velanter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli, qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum, nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis . Quo ergo isti nisi inter numeros dominationum currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino
Abbreviated transcription (Latin):
implicet. Si bonũ diligit᷑: mens in boniᷤ
melioribus idest in cȩlestib delectetur
Si malũ metuit᷑: mala animo ȩterna
ꝓponant᷑. Et dũ illuc esse conspicit &
amplius qđ diligat & amplius quod
ꝑtimescat : hic om̃ino non hereat
Ad hec agenda habeamꝰ mediatorẽ. dĩ
& honunũ adiutorẽ nr̃m. per quen
citius cuncta obtinebimꝰ si ad illum
uero corde. flagramꝰ. qui uiuit & reg¬

Expanded text:
implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad illum vero amore flagramus, qui vivit, et reg
Abbreviated transcription (Latin):
nihil habuissent: Ductus itaq ac sepult᷑
est. Ciusq conuigi uisũ est. ut quarto
die in sepulchro illius marmor quod
suꝑpositũ fuerat mutari debuisset
Quod uidelicet marmor corpori eius
superpositũ dum fuisset ablatũ : tanta
ex eius corpore fraglantia odoris ema¬
nauit. ac si ex putrescente carne illius
ꝓ uermibus aromata ferbuissent
Nȩc igit᷑ dixi. ut e uicino cremplo osten¬
derem posse non nullos & secularem
habitũ gerere. & sȩcularẽ animũ non
habere. Quos enim tales in mundo
necessitas ligat ut exom̃i parte erui
a mundo non possint: sic debent ea quȩ
mundi sunt tenere. ut tamen eis nes¬
ciant ex mentis fractione succũbere
Hex ergo cogitate. & cũ relinquere cunc¬
ta quȩ mundi sunt non potestis: exte¬
riora bene exteruis agite. sed ardenter
interius ad ȩterna festinate. Nihil sit
qđ desideriũ ur̃ȩ mentis retardet.
nullius uos rei in hoc mundo delectatio

Expanded text:
nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
bonis operib intentꝰ. hospitalitati pre¬
cipue studens. Exercendi comitatus
actibus occupatꝰ. agebat terrena et
tẽporalia. sed ut plus ex sine eiꝰ claruit.
magis ex debito quã ex intentione. Nã
cum ꝓpinquante mortis eius tempore
grauissima aeris tẽpestas obsisteret ne
ad sepeliendũ duci potusset. eumq
coniunx sua cũ fletu uehementissimo
requireret dicens. quid faciã. quomͦ
te ad sepeliendũ eicio. quȩ ostiũ dom̃¬
huiꝰ prȩ nimia tẽpestate egredi non
possum: tunc ille respondit. Noli
mulier flere. quia mox ut ego defunc¬
tus fuero: aeris serenitas redit: Cuiuꝰ
ꝓtinus & uocẽ mors. & mortẽ serenitaᷤᷤ
est sequuta. Cuius manꝰ ac pedes podagrȩ
humore tumescentes & uersi in uulnerib
suerant. & ꝓfluente sanie patebant
Sed cũ corpus illius ex more ad lauandũ
fuisset detectũ: ita manꝰ pedesq illius
sani reperti sunt. ac si uniquã uulneris

Expanded text:
bonis operibus intentus, hospitalitati praebonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris
Abbreviated transcription (Latin):
ad usũ terrena prȩparat. & tam̃ cauta
cogitatione pręuidet qđ haec citius
relinquat. Mundo quoq utit᷑ sed quasi
non utat᷑. qui & necessaria cuncta exteriꝰ
ad uitȩ suae ministeriũ redigit. & tam̃
hȩc eade non sinit suȩ menti dominari.
ut subiecta foris seruiant. & numquã
intentionẽ animi ad alia tendentis
frangant. Quicũq igit᷑ tales sunt.
eis profecto terrena om̃a non ad deside¬
rium sed ad usum ad sunt. quia rebus
quidem necessariis utunt᷑. sed nihil
habere cũ peccato cupiunt De ipsis
quoq rebus habitis cotidie mercedes
quęrunt. & plus gaudent bono opere
quã bona possessione. Ac ne aliquibuᷤ
ista difficilia esse uideant᷑ : rem de
ꝑsona refero. quã multi ur̃m nouert̃
Quã uidelicet rẽ ipse ante triennuum
in centum cellensi urbe a personis fide¬
libus didici
uper nãq in eadẽ ciuitate teofannis
comes fuit. uir miscđȩ actibus deditus.

Expanded text:
ad usum terrena praeparat, et tamen cauta ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius relinquat. Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus,
Abbreviated transcription (Latin):
tamquã non flentes. & qui gaudent
tamquã non gaudentes. & qui emunt
tamquã ñ possidenteᷤᷤ. & qͥ utuntur hoc
mundo tamquã non utant᷑. Prȩterit
enĩ sigura huius mundi. Ulxorem nãq¬
habet sed quasi non habens. qui sic scit
debita carnis exsoluere. ut tamen ꝑ ea
mundo tota mente non cogat᷑ inherere
Nam cũ isdem rursũ egregius prȩdicator
dicat. qui habet uxorem cogitat quȩ st̃
huius mundi quomͦ placeat uxori: ille
uxorẽ habens quasi non habet. qui sic
studet placere coniuigi. ut tamen non
displiceat conditori. Flet quoq sed
tamquã non fleat. qui sic temporalib
dãpnis affligit᷑. ut tam̃ de ȩt̃nis lucris
semꝑ animũ consoletur Gaudet uero sed
tamquã non gaudeat. qui sic de tẽpora¬
libus bonis hilarescit. ut tam̃ semper ꝑpe¬
tua torm̃ta consideret. & in hoc quod
mentẽ gaudio subleuat. hanc continuo
pondere ꝓuidi timoris premat Emit
autẽ sed̃ tamquã non possidens. qui &

Expanded text:
tamquam non flentes; et qui gaudent, tamquam non flentes; et qui gaudent, tamquam non gaudentes; et qui emunt, tamquam non possidentes; et qui hoc mundo utuntur, tamquam non utantur. Praeterit enim figura hujus mundi habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenta perpetua consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
res temporalis in usu. ęterna in desiderio
Sit res temporalis in itinere. desideretur
ȩterna in ꝑuentione. Quasi ex latere
respiciat᷑. quicquid in hoc mundo agit᷑
Ante nos autẽ tendant mentis oculi. dũ
tota intentione illa conspiciunt adquȩ
ꝑuenimus. Extirpent᷑ funditus uitia.
non solũ ab actu operis. sed etiã a cogi¬
tatione cordis euulsa. Non nos uolup¬
tas carnis. non sollicitudo curiositatis.
non estus ambitionis ad dnicam cęnan
prepediat. Sed ipsa quoq honesta quȩ¬
in mundo agimꝰ quasi ex quodã mentis
latere tangamus. ut terrena quęlibet
sic nr̃o corpori seruiant. quatinꝰ cordi
minime obsistant. Non ergo fr̃s audem
uobis dicere. ut om̃a relinquatis Sed
tamen si uultis om̃a etiã retinendo
relinquitis. si sic tẽporalia geritis ut tam̃¬
tota mente ad ęterna tendatis hlinc¬
etenĩ paulus apłs dicit. Tempꝰ breue
tainqũã non habentes sint. & qui flent

Expanded text:
res temporalis in usu, aeterna in desiderio; res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur. Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic tetota mente ad aeterna tendatis. Hinc Paulus apostolus dicit: Tempus breve ita sint ac si non habeant; et qui flent,
Abbreviated transcription (Latin):
per apłos. uocat ꝑ pastores. uocat etiã
ꝑ nos. uocat plerũq ꝑ miracula. uocat
plerũq per flagella. uocat aliquando
per mundi huius prospera. uocat ali¬
quando per aduersa. Nemo contẽpnat.
ne dũ uocatꝰ excusat: cũ uoluerit in¬
trare non ualeat. Audite quid sapien¬
tia per salomonem dicat: Tunc inuoca¬
bunt me & non exaudiã. mane con¬
surgent & non inuenient me. Hinc
est qd̃ fatuȩ uirgines tarde uenientes
clamant. Dñẽ dñe. aperi nobis. Sediã
nisi relinquere om̃a debemꝰ. curas mun¬
di post ponere. solis desiderus ȩternis
inhiare : Sed hȩc paucis dicta sunt
Admonere uos uolo ut relinquatis om̃a
sed non prȩsumo. Si ergo cuncta mundi
relinquere non potestis: sic tenete quȩ
huiꝰ mundi sunt. ut tam̃ per ea non
teneamini in mundo. ut terrena res
possideat᷑ non possideat. ut sub mentis
ur̃ȩ sit dominio quod habetis. ne si
mens ur̃a terrenarũ rerũ amore uincit᷑.
a reb suis magis ipsa possideat᷑. Sit ergo

Expanded text:
apostolos, vocat etiam per nos: vocat plerumque per miracula, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per mundi hujus prospera, vocat aliquando per adversa: nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit introire non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant: Domine, Domine, aperi nobis; sed jam nisi relinquere omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatis scientiã transcenderant
discipulos quem eũ dicerent homines
esse & illi diuersas diuersorũ opinioneᷤᷤ
ꝓmpsissent: dicit illis. uos autẽ quẽ me
esse dicitis quasi ab hominũ generalitate
sequestrans. & deos ac dĩ filios per adop¬
tionem iã factos insinuans.iuxta
illud psalmistȩ. ego dixi du estis.
& filu excelsi om̃s Respondens symon xxni¬
petrus dixit. Tu es ap̃c filius dĩ uiui

Expanded text:
humanitatis scientiam transcenderant, humanitatis scientiam transcenderant, discipulos quem eum dicerent homines esse, et illi diversas diversorum opiniones praemisissent, dicit illis: Vos autem quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi, dii estis, et filii excelsi omnes . Respondens Simon Petrus, dix
Abbreviated transcription (Latin):
Non autẽ quasi nesciens sententiã de se
nel discipuloꝵ. uel extraneoꝵ. inquirit.
sed ideo discipulos quid de se sentirent
int̾rogat. ut confessionẽ uerȩ fidei
illox digna mercede remuneret. Ham
sicut int̾rogatis generalit̾ om̃ib Petu
respondit unus ꝓ om̃ibus: ita qđ PetRO
dñs respondit. in petro om̃ib respondit
deo quid alii sentiant de se inquirit.
ut expositis primo sententiis errantium
discipuli ꝓbarent᷑ ueritatẽ suȩ c̃fessioni
non de opinione uulgata. sed de ipso
ꝑcepisse dnicȩ reuelationis archano
Quẽ inquit dicunt homines esse filium
hominis : Pulchre homines appellat eoᷤᷤ
qui de filio hominis tantum loqui
nouerant. qͥ dininitatis enis archana
nesciebant. Nã qui diuinitatis eius
mysteria capere norunt: merito supra
homines esse dicunt᷑. apło attestante
qui ait. Quod oculus non uidit nec auri
corde aure & oculo prȩmitteret: mox
de se ac de suis similibus qui generalem

Expanded text:
Non autem quasi nesciens sententiam de se Non autem quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum vel extraneorum inquirit: sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Petrus respondit unus pro omnibus, ita quod Petro Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quid alii de se sentiant inquirit, ut expositis primo sententiis errautinm, discipuli probarentur veritatem suae confessionis non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Quem, inquit, dicunt homines esse Filium hominis? Pulchre homines appellat eos qui de Filio hominis tantum loqui noverant, quia divinitatis ejus arcana nesciebant. Nam qui divinitatis ejus mysteria capere norunt, merito supra hoqui ait: Quod oculus non vidit, nec auris corde, aure et oculo praemitteret, mox de se ac de suis similibus, qui generalem
Abbreviated transcription (Latin):
perfectȩ side contra om̃a tẽptamenta
robur ȩque demonstrat. Si enĩ scire
uolumꝰ quomͦ in xp̃m credi oporteat.
quid lucidius eo quod ait ad eũ petruᷤ.
tu es xp̃s filius dĩ uiui: Rursus si au¬
dire delectat quantũ hȩc fides ualeat:
quid apertius eo quod ait dñs de aecła
quȩ suꝑ eũ edificanda erat. & portae
inferi non pręualebunt aduersus eã:
Sed hȩc suis in locis plenius exponentur.
nunc autẽ reuertentes ad explanandã
ex ordine lectionẽ dñicam. primo uide¬
amus de loco in quo habita memorat᷑¬
Philippis ut lucas testat᷑ erat tetrarcha
itureae & traconitidis regionis. Hic
ergo statuens ciuitatẽ in loco ubi iorda¬
nis ad radices orit᷑ libani montis & est
terminꝰ iudeae contra septemtrionem
appellauit eã cęsareã philippi. in memo¬
riam uidelicet sui nominis pariterq
honorẽ tyberii cesaris sub quo ipse
regnabat. In cuiꝰ partes ueniens iñc
interrogabat discipulos suos dicens
Quem dicunt homines esse filiũ hominis:

Expanded text:
omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam in ordine lectionem Dominicam, primo vidamus de loco in quo habita memoratPhilippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis?
Abbreviated transcription (Latin):
sorẽq suũ dns remunerat. cũ eũ sc̃ĩ
sps silium esse testat᷑. a quo ipse di uiu
filuis asseuerat᷑. quãuis hoc ipsũ multũ
dissimilit̃ sieri nullus fideliũ dubitat
Dñs enim ap̃c filius dĩ per naturã. petrꝰ
est. petrus filius sp̃s scĩ. quia de ipso
renatus est. Ap̃s silius dĩ ante tẽpora.
ipse est enĩ dĩ filius & dĩ sapientia quȩ
dicit. dñs possedit me initio uarum
suarũ antequã quicquã faceret a
principio. petrus filius sp̃s scĩ ex eo
tempore. quo abipso illuminatꝰ grãm
diuine cognitionis accepit Et quia
una noluntas eadem operatio est sc̃ę
trinitatis: recte cũ dixisset beatꝰ es
non reuelauit tͥ sed pat̾ m̃s qͥ in cęlis est
Pater quippe silio columbȩ reuelauit.
quia una est gr̃a patris & sp̃s sc̃i. eadẽ
quoq & silii. qđ facillimis sacrae
scripturȩ probabit᷑ exemplis. Dicit nãq¬

Expanded text:
soremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti soremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur a quo ipse Filius Dei vivi asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitat. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus, est; Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus filius Dei ante tempora, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum, antequam quidquaprincipio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namq
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã diuinitatis qua creati sumus
pia seniꝑ mente recolamꝰ: fit ut ipsi qͦq
donen̾. Nam confitente illo. xp̃m filiũ
dĩ uiui: uideamꝰ quid sequit᷑ Respon¬
dens autẽ. it̃c dixit. Beatꝰ es symon
bariona. Constat ergo. quia post uerã
xp̃i confessionẽ. uerae beatitudinis
prȩmia restant. Sed intueamͦ intenti
quale. quantũ ue sit nomen illud quo
ficat. ut huius etiã nos ueraciter eum
confitendo meream esse con¬
sortes Beatꝰ es inquit symon bariona
Bariona siriace. latine dicit᷑ filiũ cołube
F ilius autẽ columbȩ recte uocatur apłs
petrus. quia uidelicet columba multũ
simplex est animal. & ipse prudenti ac
pia simplicitate. dm sequebat᷑. memor
illius precepti quod cũ suis c̃discipulis
ab eodẽ magistro simplicitatis ac ueri¬
tatis accepit Estote prudentes sicut
serpentes. & simplices. sicut columbae
qui sp̃uali grã plenꝰ extitisse monstrat᷑
Et iusta satis laude dilectorẽ confes¬

Expanded text:
potentiam divinitatis qua creati sumus potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoqudonemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumve sit nomen illud, quoficat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae qui spirituali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa laude dilectorem confes
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ argentũ & aurũ oꝑa manuũ
hominũ os habent & non loquent᷑. &
cȩtera Notet autẽ dilectio ur̃a quam
miranda distinctione sit factũ. ut cum
de utraq eiusdẽ dñi ac saluatoris nr̃i¬
natura ab ipso dño & afideli eiꝰ discipulo
esset ꝓferenda sententia: dñs ipse humi¬
litatẽ assũptȩ humanitatis ꝓfiteatur.
discipulus excellentiã diuinȩ ȩternitatiᷤᷤ
ostendat. Dñs de se quod minus est.
discipulꝰ de dño intimat qđ maius est
Dĩs de se qđ factus est ꝓpter nos discipuł
declarat de dño quia ipse est qͥ fecit noᷤᷤ
Sic & in euangłio dñs multo crebrius se
filium hominis quã filiũ dĩ appellare
consuenit. ut nos admoneat dispensa¬
tionis quã ꝓ nobis suscepit. Sed nos
necesse est tanto humilius diuinitatis
eius alta uenerari. quanto illũ memini¬
mus ꝓ nr̃a exaltatione ad humanitatiᷤ
infima descendisse. Si enĩ int̾ sacram̃ta
incarnationis eiꝰ quib redempti sumus

Expanded text:
ntium, argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent, et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nnatura, ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostentet. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑcussi grauib dãpnis affliguntur
& in mundi dolore uident. quia nihil
confidere de eiꝰ uoluptate debuerunt
seq ipsos in suis desideriis reprehendenteᷤᷤ
addm̃ corda conuertunt. De his quippe
dñs ꝑ prophetã dicit. Ecce ego sepiam
uiam tuã spinis & sepiam eã maceria.
& semitas suas non inueniet. & sequet᷑

Expanded text:
aut percussi gravibus damnis affliguntur, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt. De his quippe Dominus per Prophetam dicit: Ecce ego sepiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria, et semitas
Abbreviated transcription (Latin):
sed eumdẽ intellectũ operibus non
sequunt᷑. Ulocant᷑ & ueniunt. qui
acceptã intellectus grãm operando ꝑfi¬
cunt. Quidã uero sic uocant᷑. ut etiã
cõpellantur. Nam sunt non nulli qui
bona facienda intelligunt. sed haec
facere desistunt. Uident quȩ agere
debeant. sed hȩc ex desiderio non se
contingit. ut eos in carnalib desiderus
suis mundi huiꝰ aduersitas feriat. ap¬
prehendere temporalẽ gl̃am conentur
& nequeant. Et du per alta pelagi
quasi ad grandiores curas huius scłi
nauigare ꝓponunt : semꝑ aduersis
flatibus ad deiectionis suę littora repel¬
lantur. Cumq se frangi in desideriis
suis aduersante mundo conspiciunt: qͥd
de se auctori suo debeant cõmemorant᷑.
ita ut ad cũ erubesrentes redeant. quẽ¬
suꝑbientes ꝓ mundi amore deserebant
Sepe nãq nonnulli ad temporalẽ głant
ꝓficere uolentes aut longa ȩgritudine
tabescunt. aut afflicti iniurus c̃cidunt.

Expanded text:
sed eumdem intellectum operibus non sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt qui acceptam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio non seqmus, contingit ut eos in carnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat; apprehendere temporalem gloriam conentur, et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantur, ita ut ad eum erubessuperbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt,