comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lectat. aliqͥd u̾o asꝑũ atq ĩmite ab
audiendi uoluptate suspendit. Ni¬
mirũ id etiã om̃is etas patit᷑ omĩs¬
q sexus. Q̃ licet suis actibꝰ distbuta
sint. una tam̃ musice delectatione
ꝯuncta sunt. Qd enĩ fit cũ in fletib
luctꝰ ip̃os modulant᷑ dolentes: Qd ma¬
xiie muliebre ẽ. ut cũ cantico qͦda
dulcior sit uł causa deflencli. Id ue¬
uctiro etiã fuit antiqͥs in more. ut cantꝰ
tybie luctꝰ p̃iret. Testis ẽ papiniꝰ sta
co. tybia. cui teneros suetum ꝓdu¬
cẽ manes. Et qͥ suauit̾ can̾e ñ potest.
sibi tam̃ aliqͥd cauit. ñ qd̃ eũ aliqua
uoluptate id qd̾ cauit afficiat. sed
qd̾ qͣnd̾a insitã dulcedĩem ex aĩo ꝓ¬
fentes qͦqͦ mͦ ꝓferãt delectant᷑. Non¬
ne illd̃ etiã manifestũ est ĩ bellum
pugnantiũ animos tubarũ carmĩe
accendi: Qd̾ si uertsimile ẽ ab ani¬
mi pacato statu q̃ꝗͣ. ad furorẽ atq

Expanded text:
lectat. Aliquid vero asperum atque immite, ab lectat. Aliquid vero asperum atque immite, ab audiendi voluptate suspendit. Nimirum id etiam omnis aetas patitur, omnisque sexus. Quae licet suis actibus distributa sint, una tamen musicae delectatione conjuncta sunt. Quid enim fit, cum in fletibus luctus ipsos modulantur dolentes? Quod maxime muliebre est, ut cum cantico quodam dulcior fiat causa deflendi. Id vero etiam fuit antiquis in more, ut cantus tibie luctus preiret. Testis est Panius Statco. Tibia cui teneras suevit producere manes. Et qui suaviter canere non potest, sibi tamen aliquid canit, non quod eum aliqua voluptate id quod canit afficiat, sed quod quandam insitam dulcedinem ex animo proferentes, quomodo proferat delectantur. Nonne illud etiam manifestum est, in bellum pugnantium animos tubarum carmine accendi? Quod si verisimile est ab animi pacato statu, quenquam ad furorem atque
Abbreviated transcription (Latin):
losophie studus. uis nusice arti
ĩnotuit. ut pythagoriei cũ cliurua
ni sõno resolu̾e̾nt curas. qͥbꝰda cã¬
tilenis utẽnt᷑. ut eis lenis ⁊ qͥetꝰ so¬
por irrepẽt. Itaq exꝑti alus qͥbusła
mis stuporem somni ꝯfusionẽ q pͣ¬
gabant. id nimir̃ scientes qd̾ tota no¬
stre aĩe corꝑisq cõpago musica coap¬
tatione ꝯiuĩcta Sit. Nam ut sese cor¬
ꝑis affectꝰ habet. ita etiã pulsus cor¬
dis motibꝰ aͣgitat᷑. Qd scilicet demo¬
cͥtus ypocrati medico tͣclidisse fert᷑.
cũ eũ qͣsi insanũ. cũctis democ̾ti ei¬
uib id opinãtib. ĩ custodia meden¬
cli causa uiseret. Sed qͦrsũ ista hec:
Qͥa ñ potest dubitari qͥn nr̃e aĩe ⁊ cor¬
poris status iscłe qͦda mͦ ꝓportionibus
uideat᷑ ẽẽ cõpositus. qͥbꝰ armonicas
modulationes postĩor disputatio ꝯ¬
iũgi copłariꝙ monstbit. Inde ẽ enĩ
qd̾ iufantes ꝙͦ cantilena dulcis ob¬

Expanded text:
losophiae studiis vis musicae artis losophiae studiis vis musicae artis innotuit, ut Pythagorici, cum diurnas in somno resolverent curas, quibusdam cantilenis uterentur, ut eis lenis et quietus sopor irreperet. Itaque experrecti, aliis quibusdam modis stuporem somni confusionemque purgabant. Id nimirum scientes, quod tota nostrae animae corporisque compago musica coaptatione conjuncta sit. Nam ut sese corporis habet affectus, ita etiam pulsus cordis motibus incitantur. Quod scilicet Democritus Hippocrati medico tradidisse fertur, cum eum quasi insanum cunctis Democriti civibus id opinantibus, in custodia medendi causa viseret. Sed quorsum ista haec? Quia non potest dubitari quin nostrae animae et corporis status, eisdem quodammodo proportionibus videatur esse compositus, quibus harmonicas modulationes posterior disputatio conjungi copularique monstrabit. Inde est enim quod infantes quoque cantilena dulcis ob
Abbreviated transcription (Latin):
libͦ quẽ de ꝯsilus suis ꝯposuit. alit̾
qͥde s hoc modo. Ded ut aliqͣ similito¬
dine adductus maximis minima
ꝯferã. ut eũ uinolenti adolescentes
tibiarũ etiã cantu ut fit instincti
mulieris puctice fores frange̾nt. A¬
monuisse tybiemã ut spondeũ ca¬
neret pithagoras dicit᷑. Qd̾ cũ illa
fecisset. tarditate modoꝵ. gͣuitate
canentis illoꝵ furentẽ petulantiã
ꝯsecdasse. S ut similia b̾uit̾ exẽpla
ꝯqͥram. terpander atq arion methy¬
meneꝰ lesbios atq youes guissimis
morbis cantꝰ eripuere p̃sidio. Us¬
menias uõ thebanꝰ boctioꝵ plitribꝰ
qͦs ischiadici doloris tormenta uexa¬
bant mocdis fert᷑ cuuctaᷤᷤ abstsiss e
molestias. Sed ⁊ ẽpedocles cũ euis
hospitẽ qͥda gladio furibundꝰ inua¬
deret. qd̾̃ eius ille patrẽ accusatione
dãnasset. inflexisse dicit᷑ modũ ca¬
nendi. atq ita adolescentis iracun¬
diã tẽperasse. Intantũ uero pͥsce phi¬

Expanded text:
eo libro quem de consiliis suis composuit, aliter eo libro quem de consiliis suis composuit, aliter quidem, sed hoc modo. Sed ut aliqua similitudine adductus, maximis minima conferam, ut cum vinolenti adolescentes tibiarum etiam cantu ut fit instincti, mulieris pudicae fores frangerent, admonuisse tibicinam ut spondeum caneret Pythagoras dicitur; quod cum illa fecisset, tarditate modorum et gravitate canentis, illorum furentem petulantiam consedasse. Sed ut similia breviter exempla conquiram. Terpander atque Arion Methimneus Lesbios atque Iones, gravissimis morbis, cantus eripuere praesidio. Hismenias vero Thebanus Boetiorum pluribus, quos schiatici doloris tormenta vexabat, modis fertur cunctas abstersisse molestias. Sed et Empedocles cum ejus hospitem quidam gladio furibundus invaderet, quod ejus patrem ille accusatione damnasset, inflexisse dicitur modum canendi, itaque adolescentis iracundiam temperasse. In tantum vero priscae phi
Abbreviated transcription (Latin):
co timotheo milesio spartiatas suc¬
censuisse. qud̃ młtiplicẽ musicam
reddens. pueroꝵ animis qͦs accepe¬
rat erudiendos officeret. ⁊a uͥtu¬
tis modestia p̃pediret. Et qd̃ armo¬
niam qͣm modestã susceꝑat. in ge¬
nus chromaticũ qd̃ est molliꝰ inu̾¬
lena rep̃sserit. ꝗͣ młta uł in corpoꝵ
uł in animoꝵ affectionibꝰ miran¬
da ꝑfecerit. Cui enĩ est ignotũ il¬
lud qd̾ pytagoras ebͥũ adolescentẽ
taurominitanũ. sub frigii modi so¬
no incitatũ. spondeo suecinente
reddid̾it mitiorẽ ⁊ sui cõpotem. a¬
clausum. atq ille furens domum
uellet ãburere. cũq pytagoras stel¬
larũ cursus ut ei mos noct᷑nus in
spiceret. ubi intellexit sono phrigii
mocdi incitatũ młtis amicoꝵ moni¬
tionibꝰ a facinore noluisse desiste̾.
niutari modũ p̃cepit. atq ita furẽ¬
tis animũ adolescentis ad statum
mentis pacatissime tẽperauit. Qd̾̃
scilicet mareꝰ tulliꝰ cõmemorat in

Expanded text:
co Timotheo Milesio Spartiatas succensuisse, quod multiplicem musicam reddens, puerorum animis, quos acceperat erudiendos, officeret, et a virtutis modestia praepediret, et quod harmoniam, quam modestam susceperat, in genus chromaticum, quod est mollius, invelena represserit, quam multa vel in corporum, vel in animorum affectionibus, miranda perfecerit. Cui enim est illud ignotum, quod Pythagoras ebrium adolescentem tauromitanum, sub phrigii modi sono incitatum, spondeo succinente, reddiderit mitiorem atque sui compotem? Nclausum atque ille furens domum vellet ambutere, cumque Pythagoras stellarum cursus, ut ei mos nocturnus erat inspiceret, ut intellexit sono phrigii motionibus a facinore noluisse desistere, mutari modum praecepit atque ita furentis animum adolescentis ad statum mentis pacatissimae temperavit. Quod scilicet Marcus Tullius commemorat in
Abbreviated transcription (Latin):
sonautia dissimłiũ uit̾ se uocũ in
unũ redacta ꝯcordia. De specieb¬
qͥuq int̾ se modis ineqͣlitatis momen¬
ta custodiũt.Aut enĩ alt̾m̾i ab altero
multiplicitate tͣnscendit᷑. aut singłis
partibꝰ. aut plurib. aut młtiplicita¬
te ⁊ parte. aut m łtiplicitate ⁊ parti¬
bꝰ. Et pͥm̃ qͥde ieqͣlitatis genus mł¬
tiplex appellat᷑. Est uo̾ młtiplex ubi
nichil q cdeẽ. nichil exuberat. appella¬
atq ad hũc ordinẽ in infinita ꝓgredi¬

Expanded text:
 inter se vocum, in unum redacta concordia. Que vquinque inter se modis inequalitatis momenta custodiunt; aut enim alterum ab altero multiplicante transcenditur, aut singulis partibus, aut pluribus, aut multiplicante et parte, aut multiplicbus. Et primum quidem inaequalitatis genus multiplex appellatur. Est vero multiplex ubi nihilque deest, nihilque exuberat, appellaatque ad hunc ordinem in infinita progredi
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ infectus. ñ qͦ totꝰ ita sit. s qd partes
puras. rubre uͥge uelocitas cõphendat.
⁊ apparere ñ sinat. S de his post̾iuᷤ.
Igit᷑ qm̃ acute uoces spissioribꝰ ⁊ uelo¬
cioribꝰ motibꝰ ineitant᷑ gues uo̾ tar¬
dioribꝰ ac raris. liquet additione qͣda
motuũ ex gͣuitate acumen intendi.
detͣctione u̾o motuũ laxari ex acu¬
mine gͣuitatẽ. Ex płibꝰ enĩ motibꝰ
a cumen ꝗͣ gͣuitas ꝯstat. In qͥbꝰ aut̃
pluralitas diffrãm facit. ea necesse
ẽ in qͣcta numerositate ꝯsiste̾. Om̃is
uo paucitas ad pluralitatẽ ita sese
habet. ut uumerꝰ ad numer̃ cõpara¬

Expanded text:
s puras rubrae virgae velocitas comprehendat, et apparere non sinat. Sed de his posterius. Igitur quoniam acutae voces spissioribus et velocioribus motibus incitantur, graves vero tardioribus ac raris, liquet additione quadam motuum ex gravitate acumen intendi, detractione vero motuum laxari ex acumine gravitatem. Ex pluribus enim motibus acumen, quam gravitas constat. In quibus autem pluralitas differentiam facit, eam necesse est in quadam numerositate consistere. Omnis vero paucitas ad pluralitatem ita sese habet, ut numerus ad numerum compara
Abbreviated transcription (Latin):
modo illa natura priora sunt que ꝑ se cõnstant quã illa
que ad aliquid referuntur. s etiam ea ipsa musiea modula¬
tio: numeroꝵ nominib adnotat᷑. Et idem in hac euenire
potest. qͦd ingeometria p̃dictum est. Diatesaron eiũ es dia¬
pente. & diapason abante cedentis numeri nominibus

Expanded text:
modo illa natura priora sunt, quae per se constant, quam illa modo illa natura priora sunt, quae per se constant, quam illa quae ad aliquid referuntur, sed etiam et ipsa musica modulatio numerorum nominibus adnotatur. Et idem in hac evenire potest quod in geometrica praedictum est. Diatessaron enim et diapente et diapason ab antecedentis numeri nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aliud quodlibet inferunt. Ea priora. que cũ dicta
sint nichil secũ de posteriorib trahunt. ut in eode quoq
homine. Nam si hominẽ dixeris simul quoq anunal
nominabis. Idem ẽ enĩ homo quod animal. Si animal
dixeris. ñ speciem simul hominis intulisti. Non ẽ enim
idem animal. qͦd homo. Hoc idẽ ingeometria. ł arith¬
metiea uidetur uicurrere. Si enĩ numeros tollas unde
triangulũ. uł quadratũ. uł quicquid in geometria uersat
que oiĩa numeroꝵ denominatiua st̃ At uͦ si quadratũ¬
& triangulũ sustuleris. omĩsq geometria consumpta sit. tres
& quatuor. alioꝵq numeroꝵ ñ peribunt uocabula. Rur¬
sũ cum aliqͣm geometricam formã dixero. ẽ illi simul mi¬
meroꝵ nomen inplicitũ. Cũ numeros dixero nondum
ullam formã grometricã nominaui. Musica uͦ quã pͥor
sit numeroꝵ uis. hinc maxime ꝓbari potest. quod non

Expanded text:
cum aliud quolibet inferunt, ea priora quae, cum dicta cum aliud quolibet inferunt, ea priora quae, cum dicta sunt, nihil secum de posterioribus trahunt, ut in eodem quoque homine. Nam si hominem dixeris, simul quoque animal nominabis. Idem est enim homo quod animal. Si animal dixeris, non speciem simul hominis intulisti. Non est enim idem animal quod homo. Hoc idem in geometrica vel in arithmetica videtur incurrere. Si enim numeros tollas, unde triangulum vel quadratum, vel quidquid in geometria versatur? quae omnia numerorum denominativa sunt. At vero, si quadratum triangulumque sustuleris, omnisque geometrica consumpta sit, tres et quatuor, aliorumque numerorum non peribunt vocabula. Rursum cum aliquam geometricam formam dixero, est illi simul numerorum nomen implicitum Cum numeros dixero, nondum ullam formam geometricam nominavi. Musica vero quam prior sit numerorum vis, hinc maxime probari potest, quod nor
Abbreviated transcription (Latin):
gradus. certeq ꝓgressionum dinieusiones. quibus ascendi
ꝓgrediq possit. ut animi illũ oculum qui ut ait plato
multis õculis corporalib saluari constituiq sit dignior. qͣ
eo solo lumine uestigari uł inspici ueritas queat. Hue
inquã oculum demersu orbatumq corp oreis sensibus
hee disciplinȩ rursũ illuminent. Que gͥ exhis pͥma dis¬
cenda ẽ. nisi ea que pͥncipiũ matͥsq quodãmodo ad cete¬
ditor ds̃ pͥmã sue huit ratiotinationis exemplar. E ad
hanc cuncta constituit quecũq fabricante ratione per
numeros adsignati ordinis inuenire concordiã. s hoc qͦ
pͥor arichinetica declaratur. qͦd quecũq natura pͥora suit.
his sublatis simul posteriora tolluntur. Quod si posteriora
pereant. nichil de statu prioris substantie ꝑmutat᷑. ut a¬
nimal prius est homine. Nam si tollas animal. statum qͦ
hominis natura deleta sit. Si hominẽ sustuleris animͣl
ñ ꝑibit. Se contrario ea semꝑ posteriora sunt. que se¬

Expanded text:
gradus certaeque progressionum dimensiones, quibus ascendi progredique possit, ut animi illum oculum, qui ut ait Plato multis oculis corporalibus salvari constituique sit dignior, quod eo solo lumine vestigari vel inspici veritas queat. Hunc, inquam, oculum demersum, orbatumque corporeis sensibus, hae disciplinae rursum illuminent. Quae igitur ex his prima discenda est, nisi ea quae principium matrisque quodammodo ad caeteditor Deus, primam suae habuit ratiocinationis exemplar, et ad hanc cuncta constituit, quaecunque fabricante ratione, per numeros assignati ordinis invenere concordiam; sed hoc quoque prior arithmetica declaratur, quod quaecunque natura priora sunt, his sublatis simul posteriora tolluntur. Quod si posteriora pereant, nihil de statu prioris substantiae permutatur, ut animal prius est homine. Nam si tollas animal, statim quoque hominis natura deleta sit. Si hominem sustuleris, animal non peribit. Et econtrario ea semper posteriora sunt quae se
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsos impetentes. seq inuicem
hostiliter ꝯcidentes. hostib a
enim eius prius amara. nunc
facta ẽ amarior. cũ iupereo quo¬
dam malo. a filus suis sua discerpi
no. facilior est cautio. ubi eͥ ma¬
nifesta formido: & ad certamen
anunus ante p̃struitur. quando
aduersarius se ꝯfitetur Plus me¬
tuendus ẽ & cauendus inimicus.
cum latenter obrepit eũ ꝑ pa¬
cis imaginem fallens occultis ac¬
cessib serpit: unͣ ⁊ serpentᷤ nom̃¬

Expanded text:
us impetentes, seque invicem hostiliter concidentes, hostibus a enim ejus prius amara, nunc facta est amarior, cum vipereo quodam malo a filiis suis deflebat discerpi . Facilior cautio est ubi manifesta formido est, et ad certamen animus ante praestruitur quando se adversarius confitetur. Plus metuendus est et cavendus inimicus cum latenter obrepit, cum, per pacis imaginem fallens, occultis accessibus serpit; unde et nome
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicitatis species sine ulla
eune  ordini
mutatione nascent᷑. ita ut cduplus cũ sex qualtero tͥplicẽ
creet. & triplus cũ sex qui t̾cio quadruplum. quadruplus eũ sex¬
ec quidem de quantitate quã scđm aliquid speculam᷑
ad presens dicta sufficiant. Nunc aut̃ iihac sequentia
quedam de ea quantitate que suꝑ se ipsam constat ue¬
que ad aliquid refert᷑ expediam. quȩ nobis adea ꝓdesse possint
que post hec rursus de relata ad aliquid quantitate tractabimus.
Amat eiũ quodãm matheseos speculatio alt̾na ꝓbationũ ratione
constitui. Nune aut̃ nob̃ de his numeris sermo futurus ẽ. qui cͥca
figuras geometͥcas & earum spatia demensionesq uersant᷑. idẽ de
linearib numerie. ecde triangularib uł quadratis oeterisq quoᷤ
sola pandit plana Emenoordes ud. in equali laterũ compositio

Expanded text:
atis species sine ulla rati ordinis permutatione nascentur. Ita vero ut duplus cum sesquialtero triplicem creet, et triplus cum sesquitertio, quadruplum, quadruplus cum sesec quidem de quantitate quam secundum ad aliquid speculamur, ad praesens dicta sufficiant. Nunc autem in hac sequentia, quaedam de ea quantitate quae per seipsam constat, neque ad aliquid refertur, expediam, quae nobis ad ea prodesse possunt, quae post haec rursus de relata ad aliquid quantitate tractabimus. Amat enim quodammodo matheseos speculatio alterna probationum ratione constitui. Nunc autem nobis de his numeris sermo futurus est, qui circa figuras geometricas et earum spatia dimensionesque versantur, id est de linearibus numeris, et de triangularibus vel quadratis, caeterisque quos sola pandit plana dimensio, nec non de inaequali laterum compositio
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis. non sine hesitatione
suscrperant: tamen de ascensi¬
nt quicquid illis pruis intule¬
rat metum. uerte retur ingau¬
dium. Totam enim conteur¬
plationem animi. indiui inta¬
tem & amorem. ad patris dex¬
deram consedentis erexerant:
nec iam corporee uisioĩs tarda¬
bantur. obiectu: quo ni̾mis in
io aciem mentis intenderent.
qui nec a patre descendendo ab¬
fuerant: nec a discipulis a sceu¬
deudo discesserat. Manente¬
igitur glorificati corporis ua¬
tura. eo fides credentium uo¬
cabatur: ubi non carnali ma¬
nu. s spiritali intellec̾tu. par
genitori unigenitus tangent᷑.
eloquentiam. lingua rustica:
turba modica. Duodecim qͥꝑ¬
pe uiri. in primis inuitoum
debellauerunt. electi axp̃o
innuraculum c̃certationis: ut
ueteres figuras noua ueritate
adimplerent. Uellus enim carnis
iam rorem ꝯceperat deitatis.

Expanded text:
ctionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensiut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAiam glorificati corporis manente natura, eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali 295 intellectu, par Genitori Unigenitus tangeretur. Eloquentiam lingua rustica, turba modica. Inde viri in primis mundum debellaverunt electi a Christo in miraculum concertationis, ut veteres figuras nova veritate adimpleret. Vellus enim carnis jam rorem conceperat Deitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
sustinant: nonne iudebatur ri¬
gor hiberni temporis: quando
notus erat inuidea tantum d̾s:
nunc autem plenitudo lucis
fulget estiuę: quando omĩa q¬

Expanded text:
ustraret. nonne tibi uidebatur hiberni rigor temporis, quando notus erat in Iudaea tantummodo deus? nunc autem plenitudo lucis fulget aestiuae, quando omnia
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt.xl. si .uiii. in .uii. colligent᷑. Lui. atq ad hune modũ
si om̃s inferiores duplices asuꝑiorib multiplicent᷑. uł si
suꝑiores eosdem inferiores multiplicent. cunctos qui nati
fuerint imparit̾ pares inuenies. atq hec ẽ admirabilist
hnuꝰ numeri soama: qd̾ oũ fuerit ipsa dispositio:
discriptioq ꝑspecta numeroꝵ. ad latitudinẽ parit̾ impa¬
rium. ad longitudinẽ parit̾ pariũ numeroꝵ. ꝓprietas in¬
tes. uł una medietate duȩ duplices extremitates. In longi¬
tudine uͦ parit̾ paris numeri rem ꝓpͥetatẽq designat. qd
enĩ sub duab medietatib contiuet᷑. equale̾ est eiꝰ. qd sũb ex¬
tremis conficit᷑ uł qͦd ab una medietate nascit᷑. equale ẽ
illi qd̵ sub utrisq extremitatib continet᷑. Descriptio aut̃

Expanded text:
fiunt 40; si 8 in 7, colligentur 56. Atque ad hunc modum si omnes inferiores duplices, in superioribus multiplicentur, vel si superiores eosdem inferiores multiplicent, cunctos qui nati fuerint impariter pares invenies. Atque haec est admirabilis hujus numeri forma, quod cum fuerit ipsa dispositio descriptioque perspecta numerorum, ad latitudinem pariter imparium, ad longitudinem pariter parium numerorum proprietas intes, vel una medietate duae duplices extremitates. In longitudinem vero, pariter paris numeri rem proprietatemque designat. Quod enim sub duabus medietatibus continetur, aequale est ei quod sub extremis conficitur, vel quod ab una medietate nascitur, aequale est illi quod sub utrisque extremitatibus continetur. Descriptio aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduxeris idẽ rursus efficient. quod si suꝑ quadri partientes ꝙ̃¬
admodũ in infinitũ ꝓg̾diant᷑ optes ad discere. Primas eoꝵ ra¬
dices inquadruplũ multiplices licet. idẽ.uiiii. ⁊ .u. et eos qui illã

Expanded text:
produxeris, idem rursus efficient. Quod si superquadripartientes quproduxeris, idem rursus efficient. Quod si superquadripartientes quemadmodum in infinitum progrediantur optes addiscere, primas eorum radices in quadruplum multiplices licet, id est 9 et 5, et eos qui illa
Abbreviated transcription (Latin):
tres. et eoꝵ duas partes idẽ duo si uͦ ad sedmn
oedinem speculatio referat᷑. suꝑ tripartiens. ꝓportio cognoscetur.
Atq ita insequentibus ꝑ onĩs dispositos numeros. om̃s in infinitũ
speties buꝰ muinieri conuemientes ordinatasq respities. At uero
quẽadinodũ singuli. ꝓcreant᷑ si in insinitũ quis curet agnoscere.
hic modus ẽ. habitudo enĩ suꝑbi partientis si utrisq t̾minis
cduplicet᷑. semꝑ suꝑbi partiens ꝓportio ꝓcreat᷑. Si enĩ quis dupli¬
cet .u. faciet .x. si .iii. faciet .ui. qui .x. contra senariũ comꝑati. suꝑ¬
bi partientẽ faciunt habitudinẽ. et hos ipsos rursus si duplica¬
ueris. ide ordo ꝓportionis aderescit. Idemq si infinitũ facies. statũ
pͥoris habitudinis ñ mutabit. Si uͦ suꝑtripartientes inuenire con¬
tendas pͥmos suꝑtripartientes. idẽ uii. & .iiii. triplicabis. et huiꝰ¬
modi nascent᷑. si uͦ qui exhis nati fuerint t̾narii multiplicatione

Expanded text:
tres, et eorum duas partes, id est 2. Si vero ad secundum ordinem speculatio referatur, supertripartiens proportio cognoscetur, atque in sequentibus per omnes dispositos numeros, omnes in infinitum species hujus numeri convenientes ordinatasque respicies. At vero quemadmodum singuli procreentur, si in infinitum quis curet agnoscere, hic modus est. Habitudo enim superbipartientis, si utrisque terminis duplicetur, semper superbipartiens proportio procreatur. Si enim quis duplicet 5, faciet 10; si tres, faciet 6: qui 10 contra senarium comparati, superbipartientem faciunt habitudinem, et hos ipsos rursus si duplicaveris, idem ordo proportionis accrescit. Idemque si in infinitum facies, statum prioris habitudinis non mutabit. Si vero supertripartientes invenire contendas, primos supertripartientes, id est 7 et 4 triplicabis, et hujusmodi nascentur. Si vero qui ex his nati fuerint, ternarii multiplicatione
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. Hinc est quod inbere¬
dictionib iacob & esau. ꝙ roᷤ
celi &terrȩ pinguedo nomina¬
tur: s non eodem ordine in
utroq: bet tibi ds̃ de rore cęli
&̾ de pinguedine terrȩ habun¬
dantiam: ait ysaac ad iacob.
Ad esau uero in pinguedine t̾re¬
inquit. & in rore celi desuper:
erit benedictio tua. Quid uero
singuli preferant: astudiis eoꝵ

Expanded text:
cantur. Hinc est quod, in benedictionibus Jacob et Esau, et ros coeli et terrae et pinguedo nominantur, sed non eodem ordine in utroque: Det tibi Deus de rore coeli et de pinguedine terrae , abundantiam, ait Isaac ad Jacob. Ad Esau vero inquit: In pinguedine terrae, et in rore coeli desuper erit benedictio tua . Quid autem singuli praeferant, a studiis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ratio preceptoꝵ uiuabit. Constituant᷑ enĩ tres adse t̾mini qͣdrupli.
ufer gͥ ex medio minorẽ idẽ ex tringinta duob octonari
idẽ.uiii. et duos scđõs qui sunt reliqui idẽ bis.xxiiii. e relinquũt᷑¬
lxxii. His dispositis t̾minis ex quatrupla ꝓpinquior equitati pro¬
portio tripla redacta ẽ. st̃ enĩ hi t̾mimi.
A his aut̃ ipsis idem si feceris. ad duplũ rursus cõꝑatio
remeabit. Pone enĩ pͥmũ minori equũ idẽ . uiii. & ex
scdo aufer pͥmũ .xui. relinquunt᷑. sed ext̾cio idẽ ex lxxii.
aufer pͥmum. idẽ.uiii. et duos sedos idẽ bis sedecĩ. et erit reliqua
pars. xxxii. quibus positis adchuplas ꝓportiones habitudo redigit᷑.
dem uͦ ex his si fiat. rem omnẽ ad equalitatis sũmas equabimus.¬
Pone enĩ pͥmũ minori equũ idẽ .uiii. et aufer. ex xui. octonari

Expanded text:
ratio praeceptorum juvabit. Constituantur enim tres ad se termini quadrupli. tur ex medio minorem, id est ex triginta duobus, octonariuid est 8, et duos secundos qui sunt reliqui, id est bis 24, et relinquuntur 72. His dispositis terminis, ex quadruplis propinquior aequitati proportio, tripla redacta est. Sunt enim termini: Ex his autem ipsis idem si feceris, ad duplum rursus comparatio remeabit. Pone enim primum minori aequum, id est 8, et ex secundo aufer primum, 16 relinquentur. Sed ex tertio, id est ex 72, aufer primum, id est 8, et duos secundos, id est bis 16, et erit reliqua pars 32. Quibus positis, ad duplas proportiones habitudo redigitur. Idem vero ex his si fiat, rem omnem ad aequalitatis summas eliquabimusPone enim primum minori aequum, id est 8, et auf
Abbreviated transcription (Latin):
triangulũ qui ẽ ui & potestate. nondũ etiam actu nec oꝑe. huic
si secundũ adg̾gauero qui in naturali numeroꝵ dispositione
discͥptus ẽ idẽ binarium pͥmꝰ michi tͥangulus oꝑe e actu nas¬
cit᷑. idẽ ternariꝰ. Si uͦ huic tercium ex naturali numero adiecero.
secundus mͥ oꝑe & actu tͥangulus ꝓcreat᷑. suꝑ unũ enĩ & duo si
licet triangulus. Huic uͦ si subsequentẽ quat̾nariũ suꝑposuero.¬
denarius explicat᷑ qui ẽ tercius actu triangulus. quos ꝑ latera
disponens ad suꝑioris descͥptionis exemplar. cunctos tͥangulos

Expanded text:
triangulum, qui est vi et potestate, nondum etiam actu nec opere. Huic triangulum, qui est vi et potestate, nondum etiam actu nec opere. Huic si secundum aggregavero, qui in naturali numerorum dispositione descriptus est, id est binarium, primus mihi triangulus opere et actu nascitur, id est ternarius. Si vero huic tertium ex naturali numero adjecero, secundus mihi opere et actu triangulus procreatur. Super unum enim et duo si iangulus. Huic vero si consequentem quaternarium superposuero,enarius explicatur, qui est tertius actu triangulus, quos per latera disponens, ad superioris descriptionis exemplar, cunctos triangulos
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ex unitate naseit᷑. ut hec ui sua triangulus sit.
non tam̃ etiam opere atq actu. Nam si cunctoꝵ inater ẽ numeroꝵ.
quicquid inhis qui ab ea nascunt᷑ numeris inuenit᷑. necesse ẽ ut ip¬
sa naturali quadam potestate contineat. & huiꝰ tͣrianguli latus
est unitas. Ternariꝰ uͦ qui pͥmus ẽ oꝑe e actu ip̃so triangulus creˢ¬
cente unitate binarium numerũ latus habebit. Ui enĩ et potesta¬
te pͥmi trianguli idẽ unitatis. unitas latus est. Actu uͦ & oꝑe tͥan¬
guli pͥmi idẽ ternarii dualitas. quã greci diada uocant. Secundi
uͦ trianguli qui oꝑe atq actu secundus est idẽ senarii crescente
naturali numero in laterib ternarius inuenit᷑. Tercii uͦ idẽ de¬
narii quat̾nariꝰ latus continet. e quarti idẽ quindecĩ quinariꝰ
te numeroꝵ. si priorib semꝑ multitudo sequentiũ
congregetur. Disponatur enĩ naturalis numerꝰ
Ex his gͥ si pͥmum tͥangulum sũmam idẽ unitatẽ. habeo pͥmũ

Expanded text:
 ex unitate nascitur, ut haec vi sua triangulus sit, non inde etiam opere atque actu. Nam si cunctorum est mater numerorum, quidquid in iis qui ab ea nascuntur numeris invenitur, necesse est ut ipsa naturali quadam potestate contineat, et hujus trianguli latus est unitas. Ternarius vero qui primus est opere et actu ipso triangulus, crescente unitate binarium numerum latus habebit. Vi enim et potestate primi anguli, id est unitatis, unitas latus est, actu vero et opere trianguli primi, id est ternarii dualitas, quam Graeci dyada vocant. Secundi vero trianguli qui opere atque actu secundus est, id est senarii, crescente naturali numero in lateribus ternarius invenitur. Tertius vero, id est denarii, quaternarius latus continet, et quanti vero, id est 15, quinarius te numerorum, si prioribus semper multitudo sequentium congregetur. Disponatur enim naturalis numerus r si primum numerum sumam, id est unitatem, habeo primum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbationibus exagitat: ꝙ. in eptis
suspicionib inquietat. Recte gͦ de¬
uote menti de dnͣ adiutorio certa
securitas contra hanc temptationẽ
ꝓmittitur: cũ dicitur. Non time¬
bis atiore nocturno. Subitam uͦ
temptationem. ꝑ sagitam uolan¬
tem designari uoluit: ineo qd̾ se¬
quenter adiecit. A sagitta uolante
in die. Ꝙ nescio si cõpetentius: ne¬
scio si cõnpendiosius describi po

Expanded text:
perturbationibus exagitat, et ineptis perturbationibus exagitat, et ineptis suspicionibus inquietat. Recte ergo devotae menti de Domini adjutorio certa securitas circa hanc tentationem promittitur cum dicitur: Non timebis a timore nocturno. Subitam vero tentationem per sagittam volantem designare voluit in eo quod consequenter adjecit: A sagitta volante in die. Et nescio si competentius, nescio si compendiosius describi po
Abbreviated transcription (Latin):
lam iuolentiam ingerit mentib
in bono ꝓposito solioatis. sola in¬
spiratio ueritatis sufficit. Rec̾te
gͦ de ea dicitur. Scuto circiuda¬
bit te ueritas eius Uideamus
autem nc quomͦ subsequentem
describit: in eo quod dicit. Non
timebis a timore nocturno. fit
sepe eum ad lumen lunę uel stellarũ
aliquid cernitur. ut mens inirei ui¬
dicio fallatur. &. sepe cum animal
aliud aliquod uideat hominem pu¬
tat: sic sepe cũ rubus uel rupes ali¬
qua cernitur. ferarum impetus ini¬
minere timetur. Unde fit. ut uitu¬
entium nienbra inuadat horror:
& illic trepidant timore. ubi nͣ ẽ ti¬
mor. In hunc itaq modum extimo¬
re nocꝰturno agitur. ut mens inanit᷑
concutiat᷑: dum sepe inter noctis
opaca illic homines trepidant ubi
securi ẽẽ poterant: sicut e contrario
multotiens illic male securi sunt. uͥ
timere debuerant. Surta hanc utiq
similitudinem temptatio ambigua
mente̾ hominis uariis & uanis sepe

Expanded text:
lam violentiam ingerit mentibus lam violentiam ingerit mentibus in bono proposito solidatis, sola inspiratio veritatis sufficit. Recte ergo de ea dicitur: Scuto circumdabit te veritas ejus. Videamus autem nunc quomodo subsequentem describit in eo quod dicit: Non timebis a timore nocturno. Fit saepe cum ad lumen lunae et stellarum aliquid cernitur, ut mens in Dei judicio fallatur. Et saepe cum animal aliud aliquod videat, hominem putat. Sic saepe cum rubus vel rupes aliqua cernitur, ferarum impetus imminere timetur. Unde fit ut intuentium membra invadat horror, et illic trepidant timore ubi non est timor. In hunc itaque modum ex timore nocturno agitur, ut mens inaniter concutiatur, dum saepe inter noctis opaca illic homines trepidant ubi securi esse poterant, sicut e contrario multoties illic male securi sunt, ubi timere debuerant. Juxta hanc utique similitudinem tentatio ambigua mentem hominis variis et vanis saepe
Abbreviated transcription (Latin):
a latere tuo mille: & dece̾ milia ad
dextris tus. & pͥmam quidem¬
ceteris occultius tangit: nam ce¬
teras omnes satis manifeste descri¬
bit. Pruna sane temptatio io est im¬
portuna nichil alurd ut dictũ est
molestie ingerit. nisi qd̾ menti ho¬
minis imꝓbitatis suȩ assiduitate
honerosa fit: & rei illius de qua
temptat᷑ memoriam. raro ab ocłis
eius recedere ꝑmittit. Suggestione
sua pͣuenit rei p̾sentiam: sub ipsiꝰ
rei presentia ex acuit concupiscen¬
tiam: subtracta rei p̾sentia reuocat
eam ad memoriam. Quasi gͦ ab om̃
parte inpugnat: dum se undiq
ingerere non cessat. Recte itaq de
illa intelligitur qd dicit᷑. Scuto cir¬
cumdabit te ueritas eius. Nam
qm ex om̃i parte ut dictum est
ꝑ hanc temptationem impug¬
namur: recte contra eam ueritatiᷤ
scuto undiq cingimur. atq ꝓte¬
gimur. Certe in uiolenta temp¬
tatione non sufficit ut illumine¬
mur ad ueritatem: nisi etiam ex
cooperante gr̃a roboremur ad
fortitudinem. S in hac que nul¬

Expanded text:
re tuo mille, et decem millia a dextris tuis. Et primam quidemeteris occultius tangit: nam caeteras omnes satis manifeste describit. Prima sane tentatio, id est importuna, nihil aliud, ut dictum est, molestiae ingerit, nisi quod menti hominis improbitatis suae assiduitate onerosa fit, et rei illius de qua tentatur memoriam raro ab oculis ejus recedere permittit. Suggestione sua praevenit rei praesentiam, sub ipsius rei praesentia exacuit concupiscentiam, subtracta rei praesentia revocat eam ad memoriam. Quasi ergo ab omni parte impugnat, dum se undique ingerere non cessat. Recte itaque de illa intelligitur quod dicitur: Scuto circumdabit te veritas ejus. Nam, quoniam ex omni parte, ut dictum est, per hanc tentationem impugnamur, recte circa eam veritatis scuto undique cingimur atque protegimur. Certe in violenta tentatione non sufficit ut illuminemur ad veritatem, nisi etiam ex cooperante gratia roboremur ad fortitudinem. Sed in hac quae nul
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am prudentiam exercere dicumnꝰ.
nonsic sane intelligi uolumus. qͣsi
ꝑ ipsam mens in rei qualitate deci¬
piatur. ut de falso bono głetur: qd
fraudulente quidem temptationi
quasi ꝓprium ascribitur: s qͦdmag¬
ne cautelȩ mirandȩq prudentiȩ
sit. cũ contra multitudinris instoi¬
as tam caute uigilat. ut exnulla
ei parte ꝑ incuriam aliquid surri¬
pi ualeat. Hos septem tẽptandi
modos psalmista sub eodem ordi¬
ne consequenter ponit: satisq coͣ¬
pendiose describit cum dicit᷑. A¬

Expanded text:
nostram prudentiam exercere dicimus, nostram prudentiam exercere dicimus, non sic sane intelligi volumus, quasi per ipsam mens in rei qualitate decipiatur, ut de falso bono glorietur, quod fraudulentae quidem tentationi quasi proprium ascribitur, sed quod magnae cautelae mirandaeque prudentiae sit, cum contra multitudinis insidias tam caute vigilat ut ex nulla ei parte per incuriam aliquid subripi valeat. Hos septem tentandi modos Psalmista sub eodem ordine consequenter ponit, satisque compendiose describit, cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
difficile ẽ sepe unum aliquod iuci¬
um uincere: quam laboriosum erit
plurium insultus. sub uno impetu
sustinere: Uirum sane robustum.
s nec minus prudentẽ dixerim:
qui tam hostilis agminis. nec ui¬
ribus frangitur. nec fraudibus
circumuenitur. Sciendum autẽ
qd̾ ex his septem temptationib
tres sunt quȩ exercent patientiam
nrãm: & tres alie quȩ exercent
prudentiam nr̃am. Nlam ꝑ impor¬
tunam. & subitam. & iuolentam.
primã uidelicet terciam. & quintã.
ȩxercet᷑ nr̃a fortitudo: s ꝑ dubiam
occultam. & fraudulentam. scđam
uidelicet quartam & sextam. eru¬
ditur nr̃a discretio. Inperplȩxa au¬
tem tam nrͣa uirtus exercetur ad for¬
titudinem: quam nr̃a prudentia eru¬
ditur ad discretionem. Sicut enim
magnȩ fortitudinis est. multitudiniᷤ
unpetum fortiter sustinere. sic nichi¬
lominus mirȩ prudentie ẽ. circum¬
fluentiũ insidias prudenter preue¬
nire. S quod hanc temptationem

Expanded text:
difficile est saepe unum aliquod vitidifficile est saepe unum aliquod vitium vincere, quam laboriosum erit plurium insultus sub uno impetu sustinere! Virum sane robustum, sed nec minus prudentem dixerim, qui tam hostilis agminis, nec viribus frangitur, nec fraudibus circumvenitur. Sciendum autem quod ex his septem tentationibus, tres sunt quae exercent patientiam nostram, et tres aliae quae exercent prudentiam nostram. Nam per importunam et subitam, et violentam primam videlicet, tertiam et quintam exercetur nostra fortitudo, sed per dubiam, occultam et fraudulentam secundam videlicet, quartam et sextam eruditur nostra discretio. In perplexa autem tam nostra virtus exercetur ad fortitudinem, quam nostra prudentia eruditur ad discretionem. Sicut enim magnae fortitudinis est multitudinis impetum fortiter sustinere, sic nihilominus mirae prudentiae est circumfluentium insidias prudenter praevenire. Sed quod hanc tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
inueterata peccandi consuetudo
adeo eneruat. ut suꝑuenienti
temptationi resistere omnino nͣ
ualeat: Cogita ergo quam sit pe¬
riculosum periculum illd̾ incur¬
rere: de quo non possis etiam cũ
uolueris pedem referre. Fraudu¬
lenta tamen temptatio si rec̾te ꝑpen¬
ditur: predictis omnibus ꝑiculosi
mus: atq dampnainus malum
quod scienter cõmittimus. Perfrau¬
dulentiam autẽ temptationẽ agitur.
ut de confusionis suȩ merito mens
imꝓba gloriet᷑. S & dubia tempta¬
tio animũ timidũ. non tumidum
reddit: fraudulenta autem timorẽ
tollit. tumorem inducit. Ex occul¬
ta autem temptatione animus si¬
cut nec timidus. sic nec tumidus
efficitur: ex fraudulenta autem tã
tumnidus. quam securus redditur.
Densemus S quam ꝑiculosum sit
periculum suum in periculo ñ
timere: & ꝑ remedium mortis dis¬
crunen. securum incedere. Perple¬
xa temptatio sic̃ om̃iũ ẽ nouissuna:
sic omniũ est ꝑniciosissima. Si enĩ

Expanded text:
inveterata peccandi consuetudo inveterata peccandi consuetudo adeo enervat ut supervenienti tentationi resistere omnino non valeat? Cogita ergo quam sit periculosum periculum illud incurrere, de quo non possis etiam cum volueris pedem referre. Fraudulenta tamen tentatio, si recte perpenditur, praedictis omnibus periculosiomus, atque damnamus malum quod scienter committimus. Per fraudulentam autem tentationem agitur, ut de confusionis suae merito mens improba glorietur. Sed et dubia quidem tentatio animum timidum, non tumidum reddit, fraudulenta autem timorem tollit, tumorem inducit. Ex occulta autem tentatione animus sicut nec timidus, sic nec tumidus efficitur; ex fraudulenta autem tam tumidus quam securus redditur. Pensemus ergo quam periculosum sit periculum suum in periculo non timere, et per medium mortis discrimen securum incedere. Perplexa tentatio sicut omnium est novissima, sic omnium est perniciosissima. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
huuismodi remediũ nͣ facile ad¬
mittit: quia cecata mens ubi peri¬
culi nil metuit. remeduĩ nͣ requi¬
rit. Occultum enim malum sicut
cir cumspectione non p̃cauet:. sic
nec subsequenti satisfactione dele¬
re solet. In hoc itaq temptatio oc¬
culta multo ꝑiculosior ẽ. quam
subita. Occultum tamen malum
aliquam excusationẽ recipit: quan¬
doqͥdem mens ꝑ ignorantiam. non
autem ꝑ maliciam delinquit. Et
sepe fit ut lectionis alicuuis seu
etiam exhortationis occasione ma¬
lum suum intelligat. & statim dese¬
rat: & condigna satisfactione expi¬
are contendat. Qo autem de iuo¬
lenta temptatione dicimus. ꝑ quã
sepe & scienter peccatum cõmitti¬
mus: & ipsum cũ uolumus nr̃a
om̃ino uirtute deserere nͣ possumꝰ.
Illa sane infirmitas. ad nr̃am excu¬
sationem parũ uel potus nichil
ꝓdesse poterit: quȩ ex uoluntatis
corruptione descendit. Numqͥd¬
nam animũ sua infirmitas excu¬
sat. & non potus accusat: quam

Expanded text:
hujusmodi remedium non facile adhujusmodi remedium non facile admittit, quia caecata mens ubi periculi nil metuit, remedium non requirit. Occultum enim malum sicut circumspectione non praecavet, sic nec subsequenti satisfactione delere solet. In hoc itaque tentatio occulta multo periculosior est quam subita. Occultum tamen malum aliquam excusationem recipere potest, quandoquidem mens per ignorantiam, non autem per malitiam delinquit. Et saepe fit ubi lectionis alicujus, seu etiam exhortationis occasione malum suum intelligat, et statim deserat et condigna satisfactione expiare contendat. Quid autem de violenta tentatione dicemus, per quam saepe et scienter peccatum committimus, et ipsum etiam cum volumus nostra omnino virtute deserere non possumus? Illa sane infirmitas ad veram excusationem parum, vel potius nihil prodesse poterit, quae ex voluntatis corruptione descendit. Nunquidnam sua animum infirmitas excusat, et non potius accusat, quem
Abbreviated transcription (Latin):
habere uidetur. nisi quod animus
importunitatis eius assiduitate di¬
utius fatigatur. Sed̾a autem id ẽ
dubia in eo ipso ẽ periculosior quã
importuna: guia mens sepe segnior
redditur ad bonum. quando bo¬
num dubitatur esse qͦd ueraciter
bonum est: similiter & ꝓnior effici¬
tͣ ao malum. quando in alum ẽẽ
nescitur qd ueraciter malum est.
Ueriuntamen & subita periculosi¬
or est. ao huc quam dubia. Nam
indubia tempus habemus diutius.
deliberandi. & altus ꝑserutandi
qd̾ plene non discernimus: uel
ad quod ipsi non sufficimus. Sed
subita temptatio. quia mentem
in opinate preoccupat: consilii re¬
medium non ex pectat. & sepe de
lectationis iaculo mentem sauci¬
at: antequam ad cireu̾spect̾ionis
suȩ custodiam assurgat. Sed malũ
tamen qd̾ in huiusmodi temptati¬
one non possumus preuenire qr
subitum est: possumus utiq & de¬
bemus celeri satisfactionis remedio
delere. quando qͥdem uolentum
non est. Sed occulta temptatio

Expanded text:
habere videtur, nisi quod animus habere videtur, nisi quod animus importunitatis ejus assiduitate diutius fatigatur. Secunda autem id est dubia in eo ipso est periculosior quam importuna, quia mens saepe segnior redditur ad bonum, quando bonum dubitatur esse quod veraciter bonum est; similiter et pronior efficitur ad malum, quando malum esse nescitur, quod veraciter malum est. Verumtamen et subita periculosior est adhuc quam dubia. Nam in dubia tempus habemus diutius deliberandi et altius perscrutandi quod plene non discernimus, vel ad quod ipsi non sufficimus. Sed subita tentatio, quia mentem inopinate praeoccupat, consilii remedium non exspectat. Et saepe pravae delectationis jaculo mentem sauciat, antequam ad circumspectionis suae custodiam assurgat. Sed malum tamen quod in ejusmodi tentatione non possumus praevenire, quia subitum est, possumus utique et debemus celeri satisfactionis remedio delere, quandoquidem violentum non est. Sed occulta tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
liberabit te: & inseptima non apre¬
hendet te malum. Ad has septem
temptationes. & illito nichilominꝰ
recte accommodatur: quod alias
rursum scriptum inuenitur. Sep¬
ties in die cadit iustus: & resurgit.
Propter has septem temptationes
habet etiam iustus quilibet septies
in die laudem dicere: ut ueraciter
possit coram dño dõ suo psallere.
Septies indie laudem dixi tibi. suꝑ
iudicia iusticiȩ tuȩ. Quotiens enim
post lapsum resurgit. uł quotiens
temptanti malo resiftit. debet sa¬
ne cooperatori suo gr̾as referre: a qͦ
utiq fac̾tum ẽ ut temptatus resi¬
stere. uel lapsus posset resurgere.
Notandum sane de his septem
temptationibus quando simplices
sunt. qd̾ secunda quidem ꝑiculosi¬
or ẽ. quam prima tercia. quam se¬
cunda. ad terciam quoq eodem
modo se habet & quarta: & incon¬
sequentibus quidem consequenter
semper posteriorem ẽẽ priore. Pri.¬
ma eium ceteris omnibus faciliꝰ
uincitur: quȩ inse nichil molestiȩ

Expanded text:
liberabit te, et in septima non appreliberabit te, et in septima non apprehendet malum . Ad has septem tentationes, et illud nihilominus recte accommodatur quod alias rursum scriptum invenitur: Septies in die cadit justus, et resurgit , propter has septem tentationes habet etiam justus quilibet septies in die laudem dicere, ut veraciter possit coram Domino Deo suo psallere: Septies in die laudem dixi tibi, super judicia justitiae tuae . Quoties enim post lapsum resurgit, et quoties tentanti malo restitit, debet sane cooperatori suo gratias referre, a quo utique factum est ut tentatus resistere et lapsus posset resurgere. Notandum sane de his septem tentationibus, quando simplices sunt, quod secunda quidem periculosior est quam prima, tertia quam secunda. Ad tertiam quoque eodem modo se habet, et quartam in consequentibus quidem consequenter  utique esse semper posteriorem priore. Prima enim caeteris omnibus facilius vincitur, quae in se nihil molestiae
Abbreviated transcription (Latin):
salomonem dicit᷑. Sunt uiȩ que ui¬
dent᷑ homini boue: nouissima autͣ
earũ deduct ad mortẽ. Quid queso
fraudulentiꝰ. qͥd formidolõsius. inue¬
nitur: quam quod mors ꝑhennis
uide colligit᷑. unde uite eterne fruc¬
tus sꝑabatur. De ꝑplexa temptati¬
one que omiu ẽ ultima atq ꝑnici¬
osissima illd̾ nimirũ recte intelligit᷑.
qͦd in beato iob a dño dicit᷑. ubi athle¬
tam suũ ipse describit. & adhibita
similitudine uirtutis eius magni¬
tudinẽ eudenter ostendit. ꝓcul ui¬
quit odorat᷑ bellum: ex hortationẽ
ducum. & ululatum exercitus.
Quio gloriosins uiro illo qui tot
hostium insidias potest ab alta
circuͣspectionis suȩ turre fortitudi¬
nisq arce longe ꝑ discretione̾ p̃senti¬
re: & tot hostiũ insultus sub uno
impetu irruentes equanimiter tole¬
rare atq repellere: De his septem
temptationibus illud qd̾ in beato
iob inuenimus. non inconuenient᷑
accipimus. In sex tribulationibus

Expanded text:
Salomonem dicitur: Sunt viae quae viSalomonem dicitur: Sunt viae quae videntur homini bonae, novissima autem earum deducunt ad mortem . Quid, quaeso, fraudulentius, quid formidolosius invenitur, quam quod mors perennis inde colligitur unde vitae aeternae fructus sperabatur? De perplexa tentatione quae omnium est ultima atque perniciosissima, illud nimirum recte intelligitur quod B. Job a Domino dicitur, ubi athletam suum ipse describit, et adhibita similitudine virtutis ejus magnitudinem evidenter ostendit: Procul, inquit, odoratur bellum, exhortationem ducum, et ululatum exercitus . Quid gloriosius viro illo qui tot hostium insidias potest ab alta circumspectionis suae turre, fortitudinisque arce longe per discretionem praesentire, et tot hostium insultus sub uno impetu irruentes aequanimiter tolerare atque repellere? De his septem tentationibus illud quod in B. Job invenimus, non inconvenienter accipimus: In sex tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
postularet: ¶d gͦ nos acturi. qͥd
de nobis sumus dicturi: si uirta¬
lis ac tantus. occulta aliqua non
solũ uenalia peccata. uerũ etiã
scelera se habere formidabat quȩ se
tamen ignorare metuebat: Nam ꝓ
manifestis quidẽ fiducialiter loqui¬
F. cũ dicit. Neq enim repreheitoit
me cor meuͣ. in om̃i uita mea. Taleẽ
illud apłi. Nichil michi conseius
sum. s non in hoc iustificatus sum
De iuolenta quam quinto loco po¬
siumus: illuo beati iob intelli¬
gunus. Quasi rupto muro & aꝑ¬
ta lanua sic irruert᷑ in me: & ad
meas miserias euoluti sunt. Rup¬
to muro aꝑtaq ianua hostes abs¬
q obstaculo facile ad interiora ir¬
rumpunt: p̾damq ciuitatis undiq
ꝓ uoto diripiunt. Sic utiq sic uigo¬
re mentis exhausto. ꝑ iuolentã tẽp¬
tationẽ spiritus hominis a rectitu¬
dinis sue statu deicit᷑: uirtutũq
gła spoliat᷑. De fraudulenta temp.¬
tatione que sexto loco ponitur. ꝑ

Expanded text:
postularet? Quid ergo nos acturi, quid postularet? Quid ergo nos acturi, quid de nobis sumus dicturi, si vir talis ac tantus occulta aliqua, non solum venialia peccata, verum etiam scelera habere se formidabat, quae se tamen ignorare metuebat? Nam pro manifestis quidem fiducialiter loquitur, cum dicit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Tale est illud Apostoli: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . De violenta, quam quinto loco posuimus, illud B. Job intelligimus: Quasi rupto muro et aperta janua, sic irruerunt in me, et ad meas miserias evoluti sunt . Rupto muro apertaque janua, hostes absque obstaculo facile ad interiora irrumpunt, praedamque civitatis undique pro voto diripiunt. Sic utique, sic vigore mentis exhausto per violentam tentationem, spiritus hominis a rectitudinis suae statu dejicitur virtutumque gloria spoliatur. De fraudulenta tentatione, quae sexto loco ponitur, per
Abbreviated transcription (Latin):
uarie succedunt sibi & mens mea
in diuersa rapit᷑. Tunc enim meus
hominis in diuersa rapit᷑: quando
quid certũ de qualibet re tenere
debeat ignorans ꝑ multiplices sen¬
tentias uariatur. De tercia id est
subita temptatione illud rect̾e in¬
dicit᷑. Uelociores fuerunt ꝑsecuto¬
res nr̃i aquilis celi. Quid intelli¬
gimus ꝑ aqͥlas celi: nisi subtiles
& sublimes speculationes animi:
S huiusmodi aquilis celi ꝑsecuto¬
res nr̃i sepe uelociores sunt. quia
subitȩ ut dictũ ẽ temptationes.
circum spectionũ ur̃arum delibe¬
rationes quandoq preueniunt.
Oro quarta quȩ dicta ẽ occulta
beatꝰ iob dño supplicabat: cũ dice¬
ret. Quantas habeo iniquitates.
& peccata: scelera mea atq delic¬
ta osterde michi. Nisi enun oc¬
culta aliqua se habere timeret.
ꝓ quibus supplicare oporteret.
quȩ tamen ignorare potusset: qͥd
sibi queso iniquitates & peccata
scelera atq delicta ostendi adño

Expanded text:
variae succedunt sibi, et mens mea variae succedunt sibi, et mens mea in diversa rapitur . Tunc enim mens hominis in diversa rapitur, quando quid certum de qualibet re tenere debeat ignorans per multiplices sententias variatur. De tertia id est subita tentatione illud recte indicitur: Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli . Quid intelligimus per aquilas coeli, nisi subtiles et sublimes speculationes animi? Sed hujusmodi aquilis coeli persecutores nostri saepe velociores sunt, quia subitae, ut dictum est, tentationes circumspectionum nostrarum deliberationes quandoque praeveniunt. Pro quarta quae dicta est occulta, B. Job Domino supplicabat, cum diceret: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea atque delicta ostende mihi . Nisi enim occulta aliqua se habere timeret pro quibus supplicare oporteret, quae tamen ignorare potuisset, quid sibi, quaeso, iniquitates et peccata, scelera atque delicta ostendi a Domino