comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a mergat. Cũ gͦ ꝓ unaquaq uirtute ut pura eẽ debeat p̃ces
dño fundimus. quid aliud quã uxta filioꝵ numerũ holocaus¬
tũ ꝑ singulos exhibemus: holocaustũ namq totũ ineensum
dicit᷑. Holocaustũ gͥ dare ẽ: totã m̃tẽ igne cõpunctionis in¬
cendere: ut in ara amoris cor ardeat: & quasi delicta ꝓpriȩ
sobolis inquinam̃ta cogitationis exurat. S hȩc agere nesciuts.
nisi hi qui pͥusquã cogitationes ad opus ꝓdeant. int̾nos suos mo¬
tus sollicite circũ spicientes frenant. Hȩc agere nẽsciunt: nͥ qui
uirili custodia muniri m̃tẽ nouer̃t. Unde recte inopinata mor¬
te extinctus his boseth dicit᷑. quẽ scriptura saera ñ in domo os¬
tiariũ. s ostiariã habuisse testat᷑ dicens. Uenientes filii rẽmon
berothitȩ recha & banaha: ingressi sunt feruente. die domũ
hisboseth: qui dormiebat suꝑ stratũ suum meridie. In gressis

Expanded text:
am mergat. Cum ergo pro unaquaque virtute, ut pura esse debeat, preces am mergat. Cum ergo pro unaquaque virtute, ut pura esse debeat, preces Domino fundimus, quid aliud, quam juxta filiorum numerum holocaustum per singulos exhibemus? Holocaustum namque totum incensum dicitur. Holocaustum igitur dare, est totam mentem igne compunctionis incesobolis inquinamenta cogitationis exurat. Sed haec agere nesciunt, nisi hi qui priusquam cogitationes ad opus prodeant, internos suos motus sollicite circumspicientes frenant. Haec agere nesciunt, nisi qui virili custodia munire mentem noverunt. Unde et recte inopinata morte exstinctus Isboseth dicitur, quem Scriptura sacra non in domo ostiarium, sed ostiariam habuisse testatur, dicens: « Venientes filii Remmon Berothitae, Rechab, et Baana ingressi sunt fervente die domum Isboseth, qui dormiebat super stratum suum meridie: ingressi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ mens plerumq decipit᷑ ut aut qualitate. mali. aut bo
quã discussiones inueniunt. Nam ea quȩ ꝑserutari in nobis¬
metipsis plenius nitim. sepe uerns orando quã inuestigã¬
do penetramus. Cũ enĩ mens ꝑ quandã cõpunctionis machi¬
cando certius contẽplat᷑. Unde & recte. subiungit᷑. Consur
namq consurgimus. cũ cõpunctionis luce. ꝑfusi. humani¬
tatis nr̃e nocte deserimus. & ad ueri luminis radios ocłos
nĩtis aperimus: atq holocaustũ ꝑ singulos filios offerimus
cũ ꝓ unaquoq uirtute dño hostiam nr̃ȩ p̃cis immolamꝰ ne
sapientia eleuet. ne intellectus dũ subtilit̾ currit aberret.
ne consiliũ dũ se multiplicat. confundat: ne fortitudo dũ
fidutiã p̃bet p̃cipitet: ne scientia dũ nouit & ñ diligit ĩ¬
flet: ne pietas dum se extra rectitudinẽ inclinat intor¬
peat. ne timor dum plus iusto trepidat. in desꝑationis foue¬

Expanded text:
Sic enim mens plerumque decipitur, ut aut qualitate mali, aut bonSic enim mens plerumque decipitur, ut aut qualitate mali, aut bonquam discussiones inveniunt; nam ea quae perscrutari in nobismetipsis plenius nitimur, saepe verius orando quam investigando penetramus. Cum enim mens per quamdam compunctionis machicando certius contemplatur. Unde et recte subjungiturnamque consurgimus, cum compunctionis luce perfusi humanitatis nostrae noctem deserimus, et ad veri luminis radios, oculos mentis aperimus. Atque holocaustum per singulos filios offerimus, cum pro unaquaque virtute Domino hostiam nostrae precis immolamus: ne sapientia elevet; ne intellectus, dum subtiliter currit, aberret; ne consilium, dum se multiplicat, confundat; ne fortitudo, dum fiduciam praebet, praecipitet; ne scientia, dum novit et non diligit, inflet; ne pietas, dum se extra rectitudinem inclinat, intorqueat; ne timor, dum plus justo trepidat, in desperationis fove
Abbreviated transcription (Latin):
m opus bonũ. qd unaquęq uirtus administrat quȩ quasi ex
cibo uires accipiunt. dum bonis oꝑibus fidentiores fiunt:
& dũ post cibum contemplationis rore infundi appetitnit. qͦ¬
tenuissimi contagii inquinatione ꝑagatur. Nonnũquã nã¬
q ipsis bonis quȩ agimus. ad de terius ꝓpinquamus: qr. dum
lȩtitiã m̃tis parunt. quandã etiã securitatẽ gignunt: dũ¬
q mens secura reddit᷑. in torpore laxat᷑. Nonnũquã uͦ aliquan¬
tula elatione nos polluunt: & tanto deiectiores apud dm̃ faci¬
unt. quanto apud nosmetipsos tumidiores reddunt. Unde be¬
mittere ad filios. eosq scĩficare ẽ post uirtutũ sensũ. inten¬
tionẽ cordis dirigere. & omẽ qd̃ agit᷑. districta retractaoms
discussione mundare: nre bona estiment᷑ quȩ mala st̃: ne
saltẽ ueracit᷑ bona putent᷑ sufficientia. cum ꝑfecta non st̃.

Expanded text:
in opus bonum, quod unaquaeque virtus administrat. Quae quasi ex in opus bonum, quod unaquaeque virtus administrat. Quae quasi ex cibo vires accipiunt, dum bonis operibus fidentiores fiunt; et dum post cibum contemplationis rore infundi appetunt, qutenuissimi contagii inquinatione peragatur? Nonnunquam namque ipsis bonis quae agimus ad deterius propinquamus; quia dum laetitiam menti pariunt, quamdam etiam securitatem gignunt; dumque mens secura redditur, in torporem laxatur. Nonnunquam vero aliquantula elatione nos polluunt; et tanto dejectiores apud Deum faciunt, quanto apud nosmetipsos tumidiores reddunt. Unde bemittere ad filios, eosque sanctificare, est post virtutum sensum, intentionem cordis dirigere, et omne quod agitur, districta retractationis discussione mundare; ne bona aestimentur quae mala sunt; ne saltem veraciter bona putentur sufficientia, cum perfecta non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a. si utilitatẽ pietatis ñ habet. qr dum bona cognita exequi
neglegit. sese. ad iudiciũ artius stringit. Et ualde in utił
ẽ pietas. si scientiȩ discretione caret. quia dum nulla hanc scien¬
tia illuminat. quando uł quomͦ misereat᷑ ignorat. Timor qͦq
ipse nͥ has etiam uirtutes habuerit. ad nullum opus ꝓculdu¬
bio bonȩ actionis surgit : qr dum adcuncta trepidat. ipsa su¬
a formidine a bonis omĩb torpens uacat. Quia gͦ altnato mi¬
nisterio uirtus a uirtute reficit᷑: recte dicit᷑. qd̃ apud se ui¬
cissim filii conuiuant᷑. Cũq una aliam subleuanda subleuat
quasi ꝑ dies singulos numerosa soboles pascenda conuuium
parat. Sequit᷑. Et mittebant & uocabant tres sorores suas.
ut comederent & biberent cũ eis. Cũ uirtutes nr̃ȩ in om̃e qd
agunt. spem fidẽ & caritatẽ sciunt quasi oꝑatores filii. tres
ad conuiuiũ sorores uocant: ut fides spes & caritas gaudean

Expanded text:
a, si utilitatem pietatis non habet: quia dum bona cognita exsequi a, si utilitatem pietatis non habet: quia dum bona cognita exsequi negligit, sese ad judicium arctius stringit; et valde inutilis est pietas, si scientiae discretione caret: quia dum nulla hanc scientia illuminat, quomodo misereatur, ignorat. Timor quoque ipse si non has etiam virtutes habuerit, ad nullum opus procul dubio bonae actionis surgit: quia dum ad cuncta trepidat, ipsa sua fortitudine a bonis omnibus torpens vacat. Quia ergo alternato ministerio virtus a virtute reficitur, recte dicitur, quod apud se vicissim filii convivantur. Cumque unam alia sublevandam sublevat, quasi per dies suos numerosa soboles pascenda convivium parati. Sequitur: Et mittebant et vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Cum virtutes nostrae in omni, quod agunt, spem, fidem, et charitatem sciunt, quasi operatores filii tres ad convivium sorores vocant, ut fides, spes et charitas gaudeant
Abbreviated transcription (Latin):
ti cibos confidentiȩ apponit. Scientia in die suo conuiuiũ parat.
qr in uentre m̃tis ignorantiȩ ieiunium suꝑat. Pietas in diesu¬
o conuiuiũ exhibet. quia cordis iuiscera miscđiȩ oꝑibus replet.
Timor in die suo conuiuiũ facit.: qr. dũ p̃mit m̃tẽ ne de p̾senti¬
bus suꝑbiat. de futuris illã spei cibo confortat. S illud in hocfi
tuti suffraget᷑. Minor quippe ẽ sapientia. si intellectu care¬
at: & ualde inutilis intellectus ẽ. si ex sapientia ñ subsistat:
qr cũ altiora sine sapientiȩ pondere penetrat. sua illum leui¬
tas grauius ruiturũ leuat. Uile ẽ consilium. cui robur fortitu¬
dinis deẽ: qr qd̃ tractando inuenit. carens uiribus usq ad ꝑfec¬
tionẽ oꝑis ñ ꝑducit. Et ualde fortitudo destituit᷑. nisi ꝑc̃
siliũ fulciat᷑: qr quo plus se posse conspicit eo uirtus sine rati¬
onis moderamine deterius inpreceps ruit. Hulla ẽ scienti¬

Expanded text:
ti cibos confidentiae apponit; scientia in die suo convivium parat, ti cibos confidentiae apponit; scientia in die suo convivium parat, quia in ventre mentis, ignorantiae jejunium superat, pietas in die suo convivium exhibet, quia cordis viscera misericordiae operibus replet; timor in die suo convivium facit, quia dum premit mentem, ne de praesentibus superbiat, de futuris illam spei cibo confortat. Sed in hoc fituti suffragetur. Minor quippe est sapientia, si intellectu careat: et valde inutilis est, intellectus si ex sapientia non subsistat. Quia cum altiora sine sapientiae pondere penetrat, sua illum levitas gravius ruiturum levat. Vile est consilium, cui robur fortitudinis deest, quia quod tractando invenit, carens viribus usque ad perfectionem operis non perducit; et valde fortitudo destruitur, nisi per consilium fulciatur: quia quo plus se posse conspicit, eo virtus sine rationis moderamine deterius in praeceps ruit. Nulla est scienti
Abbreviated transcription (Latin):
mos conuiuium faciunt: dũ uirtutes singulȩ iuxta modũ ꝓ¬
pͥam m̃tẽ pascunt. Ibi & bene dicit᷑. unus quisq in die. suo. Dies
enĩ uniuscuiusq filu ẽ. illuminatio uniuscuiusq uirtutis. Ut
enĩ hȩc ipsa dona breuit̾ septiformis gr̃ȩ replicemus. aliũ diẽ
habet sapientia. alium intellectus. alium consiliũ. aliũ forti¬
tudo. alium scientia. alium pietas. alium timor. Neq enĩ hoc ẽ
sapere qd̃ intellegerer qr multi ętna quidẽ sapiunt. s hȩc in¬
tellegere nequaquã possunt. Sapientia gͦ in die suo coniuuiũ
facit. qr m̃tẽ de ęt̾noꝵ spe & certitudine. reficit. Intellectus
in die. suo conuuuiũ parat: qr. in eo qd̃ audita penetrat. reficien¬
do cor. tenebras eius illustrat. Consiliũ in die suo conuuuũ exhi¬
bet: qr dũ eẽ p̃cipitẽ ꝓhibet. ratione. animũ replet. fortitudo ĩ
die suo conuiuiũ facit. qr dũ aduersa ñ metuit trepidanti m̃¬

Expanded text:
ium faciunt, dum virtutes singulae juxta modum proprium mentem pascunt. Et bene dicitur: Unusquisque in die suo. Dies enim uniuscujusque filii, est illuminatio uniuscujusque virtutis. Ut enim haec ipsa dona breviter septiformis gratiae replicem, alium diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium scientia, alium pietas, alium timor. Neque enim hoc est sapere, quod intelligere; quia multi aeterna quidem sapiunt, sed haec intelligere nequaqufacit, quia mentem ab aeternorum spe et certitudine reficit; intellectus in die suo convivium parat, quia in eo, quod audita penetrat, reficiendo cor, tenebras ejus illustrat: consilium in die suo convivium exhibet, quia dum esse praecipitem prohibet, ratione animum replet; fortitudo in die suo convivium facit, quia dum adversa non metuit, trepidanti men
Abbreviated transcription (Latin):
gereᷤ dicere aut diabolie. nũquid frustra iob timet dm̃.
cont᷑ bonos intͣ cogitationũ suaꝵ latibula conqueri: eoꝵq
ꝓuectib inuidere: atq inuidendo reꝓbationis rimas ex¬
qͥrere. Dicere diaboliẽ. extende paululũ manũ tuã. & tan¬
ge cuncta quȩ possidet: ad afflictionẽ bonoꝵ malitiȩ es¬
tib anhelare: Quo enĩ eoꝵ tẽptationẽ inuidens appetit.
eo illoꝵ quasi ꝓbationẽ dep̃cans petit. Quia gͥ int̾naꝵ lo¬

Expanded text:
posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Quia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
discutit᷑. electi angłi unde ueniant requirendi ñ sunt.
qr eoꝵ uiȩ tanto doꝰ notȩ sunt. quanto & ipso auctore. pera¬
gunt᷑: dumq soli eius soli uoluntati inseruiunt. eo eẽ incog¬
nitȩ nequeunt. quo ꝑ apꝓbationis oculum ex ipso semꝑ an
ris anxietas designari. Sathan gͦ laborans t̾rã cireuit: qr
quietus incęli culmine: stare contempsit: Cumq se non trai¬
uolasse s ꝑambulasse insinuat: quanto peccati pondere. in
imis p̃matur demonstrat. Pambulans gͦ t̾ram cireuit: qr ab
illo spiritalis potentiȩ uolatu corruens. maliciȩ suȩ p̃ssu
grauedine. foras ad gẏrum laboris uenit. Hinc ẽ enim qd̾
& de eius m̃bris ꝑ ꝓsalmistã dicit᷑. incircuitu impii ãbulan

Expanded text:
 sunt: quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per approbationis oculum ex ipso semper aris anxietas designari. Satan ergo laborans terram circuivit, quia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cumque se non volasse, sed perambulasse insinuat, quanto peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circuivit; quia ab illo spiritalis potentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores uire. dampnandos ignorat. Sathan gͦ dñs non uo¬
cat. s tam̃ requirit dicens. unde uenis: qr nimirum ds̃ apo¬
statam sp̃m ad pęnitentiam nequaquã reuocat. s uias suꝑ

Expanded text:
peccatores jure damnandos ignorat. Satan ergo Dominus non vopeccatores jure damnandos ignorat. Satan ergo Dominus non vocat, sed tamen requirit, dicens: Unde venis? quia nimirum Deus apostatam spiritum ad p
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus ẽ. Nescio uos unde sitis. discedite amȩ om̃s oꝑarii
iniquitatis: sic̃ & nescire m̃tiri. uir uerax dicit᷑. qui labi ꝑ mẽ¬
datium dedignat᷑: ñ quo si mentiri uelit nesciat. s quo fal¬
sa loqui ueritatis amore tontempnat. Quid ẽ gͦ ad sathan un¬
de uenis dicere: nisi uias illius quasi in cognitas reꝓbare.: ue¬
ritatis gͥ lum̃ tenebras quas reꝓbat ignorat: & sathanȩ itine¬
ra qr iudicans dampnat. dignũ ẽ ut quasi nesciens requirat
hinc ẽ qd adȩ peccanti conditoris uoce dicit᷑ Ibi es: neq enĩ
diuina potentia nesciebat. post culpam seruis ad quȩ latibu¬
la fugerat. S quia uidit in culpa lapsum. iam sub peccato
uelut ab ocłis ueritatis absconditum: quia tenebras erroris
eius ñ apꝓbat. quasi ubi sit peccator ignorat: eumq & uocat
ꝙ requirit dicens. adam ubi es. ꝑhoc qd̾ uocat signum dat qr.
ad pęnitentiam reuocat: ꝑ hoc qd̃ requirit. aꝑte insinuat. qr

Expanded text:
omnes operarii iniquitatis . Sicut et nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat. Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam ubi es? Neque enim divina potentia nesciebat, post culpam servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit, dicens, Adam ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quia ad poenitentiam revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
S recte int̾ eos affuisse describit᷑: quia & si beatitudinem
ꝑdidit. natura tam̃ eis similis remansit & si meritis p̃gra¬
uat᷑. conditione naturȩ subtilis attollit᷑. Int̾ dĩ gͦ filios co¬
ram dño affuisse dicit᷑: qr eo intiutu quo ompe ds euncta spi¬
ritalia conspicit. etiam sathan in ordine naturȩ subtilioriᷤ
uidit.: attestante. scriptura quȩ dicit. Ocł̃i dnĩ contemplant᷑¬
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Sathan uͦ qui mundo corde eẽ ñ potest
corã dño. non aut̃ dñm uidisse ꝑhibet᷑ Uenit quippe ut ui¬
deret᷑: non ut uideret ipse in conspectu dñi. Ion aut̃ in ẽs¬
pectu eius dñs fuit. sic̃ cȩcus cũ sole consistit: ipse quidẽ ra¬
diis solis ꝑfundit᷑. s tam̃ lum̃ ñ uidet quo illustrat᷑. Ita gͦ
etiã int̾ angłos in conspectu dnĩ sathan affuit : qr uis diuina
quȩ intuendo penetrat omĩa. ñ se uidentẽ immundum
sp̃m uidit. Quia enĩ & ipsa quȩ dm̃ fugiunt. latere ñ pos¬

Expanded text:
 recte inter eos adfuisse describitur, quia etsi beatitudinem perdidit, naturam tamen eis similem non amisit; et si meritis praegravatur, conditione naturae subtilis attollitur. Inter Dei ergo filios coram Domino adfuisse dicitur; quia eo intuitu, quo omnipotens Deus cuncta spiritalia conspicit, etiam Satan in ordine naturae subtilioris videt, attestante Scriptura, quae dicit: Oculi Domini contemplantquoniam ipsi Deum videbunt . Satan, qui mundo corde esse non potest, coram Domino, non autem Dominum vidisse perhibetuderetur, non ut videret. Ipse in conspectu Domini, non autem in conspectu ejus Dominus fuit: sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat omnia, non se videntem immundum spiritum vidit. Quia enim et ipsa, quae Deum fugiunt, latere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ comparatione diuinȩ scientiȩ angusta. sic̾ & ipsi illoꝵ
tione summi & intircunscripti sp̃e. corpus. Et mittunt᷑ gͥ
recedunt. Et faciem gͦ patris semꝑ uident. & tam̃ ad nos ue¬
niunt : quia & ad nos spiritali p̃sentia foras exeunt. & tam̃i¬
bi se unde recesserant ꝑ int̾nam contemplationẽ seruant.
Dicat᷑ gͦ. uenerunt filii dĩ ut assisterent coram dño: quia
illuc sp̃e conuersione redeunt. unde nulla m̃tis aduersi¬

Expanded text:
sed tamen comparatione divinae scientiae angusta, sicut ipsi illorum sed tamen comparatione divinae scientiae angusta, sicut ipsi illorum tione summi et incircumscripti spiritus, corpus. Et mittuntur igrecedunt. Et faciem ergo Patris semper vident, et tamen ad nos veniunt; quia et ad nos spiritali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se, unde recesserant, per internam contemplationem servant. Dicatur ergo: Venerunt filii Dei, ut 40 assisterent coram Domino, quia illuc spiritus conversione redeunt, unde nulla mentis aversi
Abbreviated transcription (Latin):
re facie patris possunt: si ad ministeriũ exterius ꝓ nr̃a sa¬
lute mittunt᷑ qd̾ tam̃ citiꝰ soluimꝰ. si quante subtilitati&
sit angłica natura pensamꝰ. Heq enĩ sic a diuina uisioẽ
foras exeunt. ut int̾nȩ contẽplationis gaudiis pͥuent: qe
si conditoris aspectum exeuntes amitterent. nec iacentes
erigere: nec ignorantib uera nuntiare. potuissent. Fon¬
tẽq lucis quẽ egredientes ipsi ꝑderent. aȩcis nullatenus
ꝓpinarent. In hoc itaq ẽ nunc natura angłica a naturȩ
nr̃ȩ conditione distincta. qd nos & loco circũscribimur
& cȩcitatis ignorantia coartamur. angłoꝵ uͦ sp̃c̃ loco quidẽ¬
circũ scripti sunt: s tamen eoꝵ scientię̧ longe. suꝑ nos in¬
comparabilit᷑ dilatant᷑. Interius quippe exteriusq sciendo dis¬
tenti sunt : quia ipsũ fontẽ scientię contemplant᷑. Quid e¬
nim de his quȩ scienda sunt nesciunt. qui scientẽ omĩa sci
unt. eoꝵ itaq scientia comparatione nr̃a ualde dilataͭ ẽ:

Expanded text:
r faciem Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si Conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc est itaque nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quia nos et loco circumscribimur, et caecitatis ignorantia coarctamur; Angelorum vero spiumscripti sunt, sed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusque sciendo distenti sunt, quia ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de hiunt? Eorum itaque scientia comparatione nostrae valde dilatata est,
Abbreviated transcription (Latin):
angłi ad abraham meridie ueniunt: punituri autte sodomam
ad cam uenisse uesꝑe memorant᷑. Quia gͥ beati iob temptatio
ad uctoriam ducit᷑ a die xpta ꝑhibet᷑ cũ dicit᷑ quadã die¬

Expanded text:
angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespere venisse memorantur . Quia igitur beati Job tentatio ad victoriam deducit
Abbreviated transcription (Latin):
bit iniquitas: refrigescet caritas multoꝵ. Iccirco gͦ. hiemis eu¬
rauit tempus expͥmere: ut inee auditoꝵ cordibas malitiȩ
frigus indicaret. Hinc ẽ qd̃ negaturo petro p̃mit᷑tit᷑. qr fri¬
gus erat. e stans ad prunas calefaciebat se: Iam namq intu
a caritatis calore tor puerat : & ad amorẽ p̃sentis uitȩ quasi
ad ꝑsequutoꝵ prunas infirmitate ȩstuante recalebat. A qua¬
litate quoq temporis finis expͥmit᷑ actionis: sic̃ non redixurꝰ
adueniam. ad traditionis ꝑfidiam nocte uidas exisse ꝑhibet
cum egrediente illo ab ȩugłista dicit᷑. erat aut̃ nox Nmc
enim & iniquo duuti dicit᷑. Hlac nocte. repetunt animam tua abste.
Anima quippe quȩ ad tenebras ducit᷑ non in die repeti. sed inoe¬
te memorat᷑ hinc ẽ qd̾ salomon qui sapientiam nͥ ꝑseueraturu
accepit: in somnis hanc & nocte accepisse deseribitur. Naẽ qd

Expanded text:
bit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Idcirco ergo hiemis cubit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Idcirco ergo hiemis curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod de negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam, ad traditionis perfidiam nocte Judas 39 exiisse perhibetur, cum egrediente illo, ab evangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetent animam tuam abs te . Anima quippe, quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur . Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
eloquia in exordiis narrationum. qualitates expͥmunt tmi¬
nosq causarum. Aliquando nãq a positione. loci. aliquando
a positione. corporis. aliquando a qualitate. aeris. aliquando
a qualitate. temporis signant. quid de uentura actione su¬
biciant. A positione. quippe loci diuina scriptura expͥmit sub¬
sequentium merita finesq causaꝵ. sic̃ de isrłe dicit. quia uer¬
ba dĩ in monte. audire non potuit. s p̾cepta in campestrib
accepit : subsequentem nimirũ infirmitatem populi indi¬
cans. qr. ascendere ad sũma ñ ualuit. s semetipsũ uumfimis
neglegent᷑ uiuendo laxauit. Apositione. corporis futura de ñ¬
tiat. sic̃ in apłoꝵ actibus stepħs iħm qui a dextris uirtutis dĩ¬
sedet. stantẽ se uidisse manifestat. Stare quippe adiuuan¬
tis ẽ. Et recte stare cernit᷑ : qui in bello certaminis oꝑitulat᷑
p̃dicante. dño nullos tunc ex iudȩa credituros diceret. pre¬
misit dicens : hiemps aut̃ erat. Scriptũ namq e. Abunda¬

Expanded text:
eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denuntiat, sicut in apostolorum Actibus Stepsedet, stantem se vidisse manifestat. Stare quippe adiuvantis est, et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulaturpraedicante Domino, nullos tunc ex Iudaeis credituros diceret, praemisit dicens: Hyems autem erat. Scriptum namque
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur. Hlȩc itaq sub intellectu triplici diximus: ut fastidi
animȩ uaria alim̃ta ꝓponentes. aliquid qđ eligendo sumat of¬
feramꝰ. Hoc tam̃ magnopere petimus: ut qui ad spiritalem intel¬
legentiam mentem subleuat. a ueneratione hystoriȩ. ñ recedat.

Expanded text:
teneatur. 56. Haec itaque sub intellectu triplici diximus, ut fastidienti teneatur. 56. Haec itaque sub intellectu triplici diximus, ut fastidienti animae varia alimenta proponentes, aliquid, quod eligendo sumat, offeramus. Hoc tamen magnopere petimus, ut qui ad spiritalem intelligentiam mentem sublevat, a veneratione historiae non recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝓuidentia ꝑseuerare. Unde. & recte subiungit᷑. Sie faciebat¬
iob eunctis diebus. In cassum quippe. bonum agit᷑. si ante. ter¬
minum uitȩ. deserat᷑: quiaᷤꝰ frustra uelocit᷑ currit. qui pͥusquam
ad metas ueniat: deficit. hinc ẽ enim qd̾ de rȩꝓbis dicit᷑. Ue his
qui ꝑdiderunt sustinentiam. Hinc electis suis ueritas dicre dos
estis qui ꝑmansistis mecum. in temptationibus meis. Hine iose pli
cam habuisse ꝑhibet᷑. Nam quid est talaris tunica. nisi actio con¬
sĩmata: quasi enim ꝓpensa tunica. talum corporis oꝑit: eum
bona actio ante dĩ oculos usq ad uitȩ t̾minum tegit: hinc ẽ
qd̾ ꝑ moysen caudam hostiȩ in altari offerri p̃cipim̃: ut ui¬
delicet om̃e bonum cum incipimis. etiam ꝑseueranti fine. con¬
pleamus. Bene gͥ cȩpta cunctis diebus agenda sunt. ut cũ ma¬
lum pugnando repellit᷑ ipsa boni uictoria constantiȩ mani

Expanded text:
providentia perseverare. Unde et recte subjungitur: CAprovidentia perseverare. Unde et recte subjungitur: CAia necessaria.--Incassum quippe bonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est enim quod de reprobis dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Hinc electis suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, icam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu
Abbreviated transcription (Latin):
fumi uirgula ex aromatib ascendit. ꝙr ex uitȩ suę uirtutib.
in int̾ni cottidie incensi rectitudine ꝓficit: nec sparsa ꝑ cog¬
tationes defluit. s sese intra archana cordis in rigoris uirga
constringit. quȩ ea quȩ agit. dum recogitare semꝑ ac retrac¬
tare. ñ desinit. mẏrram quidẽ & thus habet in oꝑe. s pulue¬
rẽ in cogitatione. Hinc ẽ qd oblatoribus hostiȩ ad moysen i¬
terum dicit᷑ Subtracta pelle hostiȩ. artus infrusta conci
distinguentes subtilit̾ eius intima menbratim cogitamus.
Curandum gͦ ẽ. ne. cũ mala uincimꝰ. bonis lascuuentibus suꝑ¬
plantemur: ne fortasse. fluxa ꝓdeant. ne incircumspecta ca¬
piant᷑: ne ꝑ errorem uiã deserant. ne ꝑ lassitudinem frac¬
ta anteacti laboris meritum ꝑdant. In cunctis enĩ uigilan¬
t̃ debet se mens circũspicere: atq in ipsa circũspectionis su

Expanded text:
fumi virgula ex aromatibus ascendit; quia ex vitae suae virtutibus fumi virgula ex aromatibus ascendit; quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga constringit. Quae ea quae agit, dum recogitare semper ac retractare non desinit, myrrham quidem et thus habet in opere, sed pulverem in cogitatione. Hinc est, quod de oblatoribus hostiae ad Moysen iterum dicitur: Detracta pelle hostiae, artus in frusta conciddistinguentes subtiliter ejus intima, membratimque cogitamus. Curandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur; ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorem, viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. In cunctis enim vigilanter debet se mens circumspicere, atque in ipsa circumspectionis 38 suae
Abbreviated transcription (Latin):
tib compositũ facimus.: cũ in altare boni oꝑis uirtutũ multiplici¬
tate. redolemus. Qd mixtum & purũ fit. qr quantũ uirtus uir¬
tuti iungit᷑. tanto incensũ boni oꝑis sincerius ex hibet᷑. Inde &
pilo cordis occulta discussione tundimus: & si ueracit̾ bona sĩ
subtilit̾ retractamus. Aromata gͣ in puluere. redigere. ẽ: uirtũ¬
tes recogitando terere: & usq ad subtilitatẽ. occulti examinis
reuocare: Et notandum qd̃ de eodẽ puluere dicit᷑. pones ex
cit̾ in conspectu uidicis placent. eum hȩc mens subtilius reco¬
gitando conterit. & quasi de aromatibus puluerẽ. reddit: ne.
grossum durũq sit bonũ qđ agit᷑ ne si hoc arta retractatioĩs
manus ñ cõminuat. odorẽ de se subtilius ñ asꝑgat. Hinc ẽ enĩ
qd̾ sponsȩ uirtus. sponsi uoce laudat᷑ cum dicit. Quȩ ẽ ista q̃
ascendit ꝑ desertum sic̃ uirgula fumi ex aromatibus myrrę
& thuris: & uniuersi pulueris pigm̃tarii: Scã quippe ęccłiasic̃

Expanded text:
tibus compositum facimus, cum in altare boni operis virtutum multiplicitate redolemus: quod mixtum et purum fit, quia quantum virtus virtuti jungitur, tantum incensum boni operis sincerius exhibetur. Unde inbilo cordis occulta discussione tundimus, et si veraciter bona sint subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occultae examinationis revocare. Et notandum quod de eodem pulvere dicitur: « Pones ex citer in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quasi de aromatibus pulverem reddit; ne 37 grossum durumque sit bonum quod agitur; ne si hoc arcta retractationis manus non comminuat, odorem de se subtilius non aspergat. Hinc est enim quod sponsae virtus, sponsi voce laudatur, cum dicitur: Quae est ista, quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe Ecclesia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
locis uͦ aꝑtioribus ita ut inuenta fuerint potant᷑ recte dicat᷑.
mittentes uocabant tres sorores suas. ut comederent & bibe¬
rent cum eis. Ac si aꝑte diceret᷑. Infirmos quosq blanda ad se
ꝑsuasione deducebant: quatinꝰ eoꝵ m̃tes. & magna ꝑ contẽplati¬
onẽ disserentes pascerent. & parua ꝑ hystoriam tradentes nu¬
locausta ꝑ singulos. In orbẽ dies conuiuii transeunt: cũ p̃dicati¬
onũ ministeria ꝑagunt᷑. Pactisq conuiuiis holocaustũ iob ꝓfi¬
tor. exorauit. Bene aut̃ mittendo scĩficare dicit᷑: quia dũ scm̃¬
sp̃m qui ex se ꝓcedit. discipłoꝵ cordibus tribuit quicquid eul¬
pȩ ineẽ potuit emundauit: recteq ad offerenda holocausta di¬
luculo consurgere ꝑhibet᷑ quia ꝑ hoc qd̃ ꝓ nobis int̾cessionis suȩ
petitionẽ obtulit. discussa erroris nocte humanȩ m̃tis tene¬
bras illustrauit: nequo peccati contagio ex ipsa p̃dicationis gr̃a

Expanded text:
locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte: Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione deducebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nulocausta per singulos. » In orbem dies convivii transeunt, cum praedicationum ministeria peraguntur. Peractisque conviviis, holocaustum Job pro fitor exoravit. Bene autem mittendo sanctificare dicitur; quia dum s qui a se procedit, discipulorum cordibus tribuit, quidquid culpae inesse potuit, emundavit. Recteque ad offerenda holocausta diluculo consurgere perhibetur; quia per hoc quod pro nobis intercessionis suae petitionem obtulit, discussa erroris nocte, humanae mentis tenebras illustravit; ne quo peccati contagio, ex ipsa praedicationis gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
Com̃s sicientes uenite. ad aquas. Si potus aꝑta mandata nõ
eẽnt. ꝑ semetipsã ueritas ñ clamaret. Siquis sitit. ueniat
siti exaruit. Paucoꝵ quippe ẽ. fortia & occulta cognoscere:
multoꝵ uͦ. hystoriȩ aꝑta sentire : & iccirco iudeȩ nobiles nonsi¬
ti. s fame interisse asserit: quia hi qui p̃eẽ iuidebant᷑ dum
int̾no intellectu cadentib. paruuloꝵ intellegentia & in
exteriorib exiccat᷑. recte illic adiungit᷑ multitudo eius siti
exaruit. Acsi aꝑte. diceret. Dũ uulgus uitȩ. suȩ studiũ dese¬
rit. iam nec fluenta hẏstoriȩ exquirit. Et occ ulta mandata sacri
eloquii. &. aꝑta se intellexisse testant᷑ qui reꝓbanti se iudici
conquirentes dicunt Manducauimus & bibimus coram te: Qd
aꝑte. exponendo subiungunt. et in plateis nr̃is dociusti. Qͥa
gͦ saera eloquia in locis obscurioribus exponendo fragunt᷑ in

Expanded text:
Omnes sitientes veniOmnes sitientes veniessent, per semetipsam Veritas non clamaret: « Si quis sitit, veniat siti exaruit . » Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere, multorum vero historiae aperta sentire; idcirco Judti, sed fame interisse asserit, quia hi qui praeesse videntur, dum interno intellectu cadentibus, parvorum intelligentia etiam in exterioribus exsiccatur, recte illic adjungitur: Multitudo ejus siti exaruit. Ac si aperte diceret: Dum vulgus vitae suae studium deserit, jam nec fluenta historiae exquirit. Et occulta mandata sacri eloquii et aperta se intellexisse testantur, qui reprobanti se judici conquerentes daperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in
Abbreviated transcription (Latin):
Indie suo paulus conuiuiũ fecerat. cũ dicebat. Beatiores ert̃.
monebat cogitare: cũ diceret. unusquisq in die suo habundet.
Sequit᷑. Et mittentes uocabant tres sorores suas. ut comedere ̃
& biberent. cũ eis. Sorores filui ad conuiiũ uocant. qr infirmiᷤᷤ
auditorib scĩ apłi refectiones suꝑni gaudii p̃dicant. eoꝵq m̃¬
tes qr. a ueritatis pabulo ieiunas aspiciunt. diuini eloquii epu¬
lis pascunt. Bene aut̃ dicit᷑. ut comederent & biberent cũ eis.
Scriptura enim sacra aliquando nobis cibus ẽ. aliquando potꝰ
dendo gluttit᷑. Potus uͦ ẽ in locis aꝑtiorib: qr ita sorbet᷑ sic̾
geret᷑. cũ diceret. Paruuli petiert̃ panem. & ñ erat qui fran¬
geret eis : idẽ infirmi quiq scripturȩ sacrȩ ualentiores sen¬
tentias petierunt exponendo cõminui. s qui exponere debeat
ñ ualet inueniri. Potũ uidit scripturã sacrã ꝓpħa cũ diceret.

Expanded text:
In die suo beatus Paulus convivium fecerat, cum dicebat: « Beatiores erunt, In die suo beatus Paulus convivium fecerat, cum dicebat: « Beatiores erunt, monebat cogitare cum diceret: « Unusquisque in suo sensu abundet . » Sequitur: « Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. » Sorores filii ad convivium vocant, quia infirmis auditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant; eorumque mentes, quia veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini eloquii opulis pascunt. Bene autem dicitur: « Ut comederent et biberent cum eis. Scriptura enim sacra aliquando nobis cibus est, aliquando potudendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut geretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id est, infirmi quique Scripturae sacrae valentiores sententias petierunt exponendo comminui; sed qui exponere debeat non valet inveniri. Potum vidit Scripturam sacram propheta, cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
dientibus. quasi edentib ministrabant. Unde & eiscdẽ filiis. de
esurientib plebibus dicit᷑. Date illis uos manducare. Et̃rursũ
Dimittere eos ieuinos nolo. ne deficiant in uia. ide̾ in p̃dica¬
tione ur̃a uerbũ consolationis accipiant. ne a ueritatis pabu¬
lo ieiuni remanentes. in huiꝰ uitȩ labore succũbant. hinc rur¬
sũ eisdẽ filiis dicit᷑ Oꝑamini ñ cibũ qui perit. s qui ꝑmanet ĩ
subinfert᷑. unusquisq in die suo. Si ignorantiȩ obscuc ritas
sine dubitatione nox cordis ẽ: intellectus ñ immerito dies
uocat᷑. Unde & ꝑ paulũ dicit᷑. Aluis uidicat diẽ int̾ diem.
alius uidicat omẽm diẽ. Ac sic aꝑte dicat. Alius quȩdã ñnul¬
lis int̾missis intellegit: alius uͦ omĩa ad intellectũ possibilia.
ita ut st̃ uidenda cognoscit. Unusquisq gͦ filius in die suo c̃¬
uiuiũ exhibet: qr sc̃s quisq p̃dicator. iuxta mensurã illumi¬

Expanded text:
dientibus, quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de dientibus, quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via. Id est, in praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Hinc rursum eisdem filiis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in subinfertur: « Unusquisque in die suo. » Si ignorantiae obscuritas sine dubitatione nox cordis est, intellectus non immerito dies vocatur. Unde et per Paulum dicitur: Alius judicat diem inter diem, alius judicat omnem diem . Ac si aperte dicat: Alius quaedam nonnullis intermissis intelligit, alius vero omnia intellectu possibilia ita ut sunt videnda cognoscit. Unusquisque ergo filius in die suo convivium exhibet, quia sanctus quisque praedicator juxta mensuram illumi
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ qd̃ pͥus animalium multitudo describit᷑. & familia in
extremo menorat᷑: nisi qd ad cognitionẽ. fidĩ pͥus stulta mũ¬
di collecta st̃. ut post etiam astuta uocarent᷑. paulo attestante
ñ multi nobiles: s quȩ stulta st̃ mundi elegit ds̃. ut confu¬
t᷑ ignara: ut uidelicet cunctis in p̾dicatoribus siuis redemp¬
tor ostenderet. qd̃ ad uitã credentes popłos. ñ sermo s causa su¬
redemptor nr̃ oriens dicit᷑ ꝓpħa testante ꝑhibet᷑ quiait. Ec̃ce
uir oriens nom̃ eius. Om̃s gͦ qui in hunc orientẽ fide consistunt.
ipse aut̃ oriens ds̃ & homo. recte dicit᷑ erat magnꝰ int᷑ om̃s o¬
rientales. Ac si aꝑte. diceret᷑. Om̃s qui in fide dõ nascunt᷑ suꝑat.
qr ñ ut ceteros adoptio. s natura illũ diuinitatis exaltat: qͥ
& si humanitate ceteris apparuit similis. diuinitate tam̃ mã¬
uuium ꝑ domos. fiłii facturi coniuuia ꝑ domos ibant: cũ p̃di¬
catores apłi in diuersis mundi regionib uirtutũ epulas au¬

Expanded text:
quod prius animalium multitudo describitur, et familia in extremo memoratur: nisi quod ad cognitionem fidei pdi collecta sunt, ut post ejus etiam astuta vocarentur, animalium prius non multi nobiles; sed quae stulta sunt mundi elegit Dtur ignara, ut videlicet, cunctis in praedicatoribus suis Redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo, sed causa suRedemptor noster Oriens dicitur, Propheta testante perhibetur, qui ait: Ecce vir Oriens nomen ejus . Omnes ergo, qui in hoc oriente fide consistunt, ipse autem Oriens Deus et homo, recte dicitur: Erat magnus inter omnes Orientales. Ac si aperte diceretur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis exaltat; qui etsi humanitate caeteris apparuit similis, divinitate tamen mani. --Filii facturi convivia per domos ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus, virtutum epulas au
Abbreviated transcription (Latin):
butionẽ interius. s exterius fauorẽ querunt. Unde bene ꝑ quẽ¬
dam sapientẽ dicit᷑ uẽ peccatori t̾ram ingredienti duabus uiis.
Duabus quippe uiis peccator ingredit᷑. quando & dĩ ẽ qd̃ opere
exhibet. & mundi qd̃ ꝑ cogitationẽ querit. b̾ene aut̃ dicit᷑. timeis¬
dm̃ & recedens a malo: qr. scã electoꝵ eccłia simplicitatis suȩ. & rec¬
titudinis uias. timore inchoat. s caritate consummat. Cui tẽ ẽ
funditus a malo recedere: eũ ex amore dĩ ceꝑit iã nolle pecca¬
re: Cum uͦ adhuc timore bona agit. a malo penitus ñ recedit.
quia eo ipso  qͣuio peccare uellet si inulte potuisset. Recte gͦ cũ
timere dm̃ iob dicit᷑. recedere etiam a malo ꝑhibet᷑. quia dum
metum caritas sequit᷑. ea quȩ m̃te relinquit᷑ etiam ꝑ cogitati¬
mit᷑. ex caritate aut̃ uirtutes oriunt᷑: recte. subiungit᷑ Natiq¬

Expanded text:
butionem interius, sed exterius favorem quaerunt. Unde bene per quembutionem interius, sed exterius favorem quaerunt. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Vae peccatori terram ingredienti duabus viis . Duabus quippe viis peccator terram ingreditur, quando et Dei est quod opere exhibet, et mundi quod per cogitationem quaerit. 37. A timDeum, et recedens a malo; quia sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis vias timore inchoat, sed charitate consummat. Cui tunc est funditus a malo recedere, cum ex amore Dei coeperit jam nolle peccare. Cum vero adhuc timore bona agit, a malo penitus non recessit; quia eo ipso peccat, quo peccare vellet, si inulte potuisset. Recte ergo cum timere Deum Job dicitur, recedere etiam a malo perhibetur; quia dum metum charitas sequitur, ea quae mente relinquitur, etiam per cogitatiemitur, ex charitate autem virtutes oriuntur, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
lore. fatigant᷑. Nam qui sollert᷑ in uitȩ consiliis figit m̃tẽ. cau¬
te. sese in omĩ actione circumspiciendo considerat: & ne ex re
quȩ. agit᷑ repentinus finis aduersusq surripiat. hunc pͥus
mollit᷑ posito pede cogitationis palpat. Pensat ab his quȩ a¬
genda sunt formido p̃pediat. ne in his quȩ differenda suñ
p̃cipitatio impellat. ne. praua ꝑ concupiscentiam aꝑto bello su¬
perent. ne recta ꝑ inanẽ głam insidiando supplantent. Iob
gͦ in t̾ra hus habitat: dum mens electi quo magis ꝑ consilium
iuuere nitit᷑. eo angusti it̾ieris dolore fatigat᷑. Sequituꝵ.¬
nã patriam appetit: simplex ꝓculdubio & rectus uiuit. Sim¬
plex uidelicet oꝑe: rectus fide. Simplex in bonis quȩ inferius ꝑ¬
agit: rectus in sunmis quȩ in intimis sentit. Sunt namq ñnul¬
li qui in bonis quȩ faciunt simplices ñ sunt. dũ ñ in his retri¬

Expanded text:
lore fatigantur. Nam qui solerter in vitae consilio figit mentem, caulore fatigantur. Nam qui solerter in vitae consilio figit mentem, caute sese in omni actione circumspiciendo considerat; et ne ex re quae agitur repentinus finis adversusque subripiat, hunc prius molliter posito pede cogitationis palpat; pensat ne ab his quae agenda sunt formido praepediat; ne in his quae differenda sunt praecipitatio impellat; ne prava per concupiscentiam aperto bello superent; ne recta per inanem gloriam insidiando supplantent. Job ergo in terra Hus habitat, dum mens electi quo magis per consilium vivere nititur, eo angusti itineris dolore fatigatur. Sequiturnam patriam appetit, simplex procul dubio et rectus vivit: simplex videlicet opere, rectus fide; simplex in bonis quae inferius peragit, rectus in summis quae in intimis sentit. Sunt namque nonnulli qui in bonis quae faciunt simplices non sunt, dum non in his retri
Abbreviated transcription (Latin):
petit: ꝙ unusquisq eoꝵ adhuc in miundũ corpore positus. m̃¬
te iam extra mundũ surgit. erumnam exilii quam tolerar de¬
plorat. & ad sublimẽ patriã incessantib se amoris stimulis e¬
citat. Cum gͦ dolens uidet quã sit ęt̾nũ qd ꝑdidit. inuenit sa¬
lubre. consilium. temporale hoc despicere qd̃ ꝑcurrit : & quo ma¬
gis crescit consilii scientia ut peritura deserat. eo auget᷑ dolor
qd̃ necdũ mansura ꝑtingat. Unde. ꝑ salomonẽ dicit᷑ Qui apponit
scientiã. apponit dolorẽ. Qͥ enĩ scit iã sũma quȩ adhuc ñ habet:
habitare iob dicit᷑ qr. in scientiȩ consilio electi uniuscuuisq doleis
animꝰ tenet᷑. Intuendũ quoq ẽ. quã nullus dolor m̃tis. sit in acti¬
one p̃cipitationis. Qui enĩ sine consiliis uiuunt. qui semetipsos
rerũ euentibus p̃cipites deserunt: nullo interĩ cogitationũ do¬

Expanded text:
petit; et unusquisque eorum adhuc in mundo corpore positus, mepetit; et unusquisque eorum adhuc in mundo corpore positus, mente jam extra mundum surgit, aerumnam exsilii, quam tolerat, deplorat, et ad sublimem patriam incessantibus se amoris stimulis excitat. Cum ergo dolens videt, quam sit aeternum quod perdidit, invenit salubre consilium, temporale hoc despicere quod percurrit; et quo magis crescit consilii scientia, ut peritura 29 deserat, eo augetur dolor, quod necdum ad mansura pertingat. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit dolorem . Qui enim scit jam summa quae adhuc non habet, habitare Job dicitur, quia in scientiae consilio electi uniuscujusque dolens animus tenetur. Intuendum quoque est quam nullus dolor mentis sit in actione praecipitationis. Qui enim sine consiliis vivunt, qui se ipsos rerum eventibus praecipites deserunt, nullo interim cogitationum do
Abbreviated transcription (Latin):
tã suã neglegunt. & dũ transitoria appetunt. dũ ęt̾na uł ñ
intellegunt: uł intellecta contẽpnunt: nec dolorẽ sentiunt.
nec habere. consilium sciunt. Cũq suꝑna quȩ. amisert̃ ñ con¬
siderant. eẽ se heu miseri in bonis putant. Nequaquã enĩ ad
ueritatis lucẽ cui conditi fuerant m̃tis ocłos erigunt. nequaꝗͣ
ad contemplationẽ ȩt̾nȩ patriȩ desiderii aciem tendunt: s se¬
metipsos in his quȩ ꝓiecti sunt deserentes. uice patriȩ. diligt̃
exilium quod patiunt᷑: & in cęcitate. quã tolerant. quasi in cla¬
ritate luminis ęxultant. At contra electoꝵ m̃tes. dum cuncta tͣn¬
sitoria nulla eẽ conspiciunt. ad quẽ sint conditȩ exquirunt.
Cumq eoꝵ satisfactioni nil extra dm̃ sufficit. ip̃sa inquisitio¬
nis exercitatione fatigata illoꝵ cogitatio in conditoris sui
spe & contemplatione requiescit. suꝑnis int̾seri ciuibus ap¬

Expanded text:
tam suam negligunt; et dum transitoria appetunt, dum aeterna vel non tam suam negligunt; et dum transitoria appetunt, dum aeterna vel non intelligunt, vel intellecta contemnunt, nec dolorem sentiunt, nec habere consilium sciunt. Cumque superna, quae amiserunt, non considerant, esse se, heu miseri! in bonis putant. Nequaquam enim ad veritatis lucem, cui conditi fuerant, mentis oculos erigunt; nequaquam ad contemplationem aeternae patriae desiderii aciem tendunt: sed semetipsos in his ad quae projecti sunt deserentes, vice patriae diligunt exsilium quod patiuntur, et in caecitate, quam tolerant, quasi in claritate luminis exsultant. At contra electorum mentes dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad quae sint conditae exquirunt; cumque eorum satisfactioni nihil extra Deum sufficit, ipsa inquisitionis exercitatione fatigata illorum cogitatio, in conditoris sui spe et contemplatione requiescit, supernis interseri civibus ap
Abbreviated transcription (Latin):
holocaustũ redemptor. immolat: qr. sine cessatione patri suã ꝓ
nobis incarnationẽ demonstrat. Ipsa quippe eius incarnatio.
nr̃ȩ emudationis oblatio ẽ. Cũq se hominẽ ostendit. delicta
hominis int̾ueniens diluit: & humanitatis suȩ mysterio. ꝑhẽ¬
nȩ sacrificiũ immolat: qr & hȩc st̃ ęt̾na quȩ mundat. Igit᷑
qr. in ipso expositionis exordio. sic ꝑsona beati iob nuntiari di¬
ȩccłiam diceremꝰ: postquã caput nr̃m quomͦ designatũ credatꝰ
ostendimus. nunc corpus eius qd̃ nos sumus. qͦmͦ expͥmat᷑ indice¬
mus: ut qr audiuimus ex hystoria qd̵ mirem᷑. cognouimus ex
capite qd̾ creclamus: consideremus nunc ex corpore. qd uiuendo
teneamꝰ In nob̾met ipsis namq debemus transformare. qd̃ legi¬
mus: ut cũ ꝑ auditũ se. animus excitat. ad oꝑandũ qđ audierit
quisq figurat᷑ : qr nimirũ consiliatorẽ animũ inhabitat. qͥ
dolens de p̾sentibus ad ęt̾na festinat. Nam st̃ ñnulli qui ui¬

Expanded text:
or piissimus immolat, quia sine cessatione patri suam pro nobis incarnationem demonstrat. Ipsa quippe eius incarnatio / nostrae est emundationis oblatio. Cumque se hominem ostendit, delicta hominis interveniens diluit et humanitatis suae mysterio perenne sacrificium immolat, quia et in ipso expositionis exordio sic persona beati Job nuntiari Dostum et Ecclesiam diceremus; postquam caput nostrum quomodo designatum credatur, ostendimus, nunc corpus ejus, quod nos sumus, quomodo exprimatur, indicemus; ut quia audivimus ex historia quod miremur, cognovimus ex capite quod credamus; consideremus nunc ex corpore quod vivendo teneamus. In nobismetipsis namque debemus transformare quod legimus; ut cum per auditum se animus excitat, ad operandum quod audierit quisque figuratur; quia nimirum consiliatorem animum inhabitat, qui dolens de praesentibus ad aeterna festinat. Nam sunt nonnulli qui vi