comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li dabat. consumpsit panes suos: &
dixit seni. Qm̃ modicum est qd̾ ad¬
huc babeo de panib meis abba:. susci¬
pe me ad cõmunem uitam. Et dixit
eisenex. Quomͦ uis facio. Et cȩpunt
it̾m simul esse : & cõmunit̾ uiuere. Fa¬
cta autẽ it̾m abundantia uictualiũ:
ueniebant it̾m indigentes ut acciꝑen
agapem. Contigit autem una die ut
intraret frat̾ ille: & uideret quia de fe¬
cerant panes. Uenit autem & pauꝑ:
postulans agapem. Senex gͦ dixit frĩ
illi Da ei panem. Et dixit. Iam non ha¬
bed pater:. Et dixit senex. Intra & quere.
Ingressus autem fr̃: attendit & uidit
repositionẽ in qua panes haberi sole¬
bant repletam panibus. Quod cum
uidisset. timuit. Et tollens. dedit pauꝑi
Utq ita cognoscens fidem & uirtutem
senis: głificauit deum.
ti alexandro.
Quando ꝑ ex¬
penderis pal¬
mulas tuas:
tunc ueni & gustemus. Si autẽ ali¬
qui ꝑegrini suꝑuenerint: comede
cum eis. Abbas autem alexander le¬

Expanded text:
li dabat, consumpsit panes suos, et li dabat, consumpsit panes suos, et dixit seni: Quoniam modicum est, quod adhuc habeo de panibus meis, abba, suscipe me ad communem vitam. Et dixit ei senex: Quomodo vis, facio. Et coeperunt iterum simul esse et communiter vivere. Facta autem iterum egestate victualium, veniebant iterum indigentes, ut acciperent agapem. Contigit autem una die ut intraret frater ille, et videret quia defecerant panes. Venit autem et pauper postulans 617 agapem. Senex ergo dixit fratri illi: Da ei panem. Et dixit: Jam non habeo, Pater. Et dixit senex: Intra, et quaere. Ingressus autem frater, attendit et vidit repositionem, in qua panes haberi solebant, repletam panibus. Quod cum vidisset, timuit; et tollens dedit pauperi; atque ita cognoscens fidem et virtutem senis, glorificavit Deum Lti Alexandro: Quando perexpenderis palmulas tuas, tunc veni et gustemus; si autem aliqui peregrini supervenerint, camede cum eis. Abbas autem Alexander le
Abbreviated transcription (Latin):
Maior est. Et fȩcit uerecundiã uiduȩ
illi. Cum uero discessisset uidua illa:
dixi ego. Abba. mutuasti uiduȩ isti
triticum. aut quid: Et ille dixit .sl.
sed donaui illi. Ego autẽ dixi. Ergo
si totum gratis dedisti: quomodo in
modico sic scrupulosꝰ esse uoluisti. &
fȩcisti uerecundiam mulieriͦ .xu.
enex quidam cum alio uno fratre
habebat communẽ uitã. Prat enĩ
senex ille misericors. Contigit autẽ
ut fieret fames: & ceꝑunt quidã ue¬
nire ad hospitium eius: ut acciꝑent
agapem. Senex uero.omĩb uenienti¬
b ministrabat panemidens autẽ
frat̾ qd fiebat: dicit seni. Damͥ partẽ
meã de panib: & qđ uis fac de parte
tua. Senex uͦ diuisit panes: & faciebat
more solito elemosinam de parte Q¬
sua. Multi autẽ concurrebant ad se¬
nem: audientes quia om̃ib daret. Ui¬
dens autem ds ꝓpositum uoluntatiᷤ
eius: benedixit panes. Frat̾ autem
ille qui acceꝑat partem suam & nul¬

Expanded text:
Major est; et fecit verecundiam viduae Major est; et fecit verecundiam viduae illi. Cum vero discessisset vidua illa, dixi ego: Abba, mutuasti viduae isti triticum, aut quid? Et ille dixit. Non, sed donavi illi. Ego autem dixi: Ergo si totum gratis dedisti, quomodo in modico sic scrupulosus esse voluisti, et fecisti verecundiam mulieri? 15. Senex quidam cum alio uno fratre habebat communem vitam, erat enim senex ille misericors. Contigit autem ut fieret fames, et coeperunt quidam venire ad hospitium ejus, ut acciperent agapem; senex vero omnibus venientibus ministrabat panem. Videns autem frater quod fiebat, dicit seni: Da mihi partem meam de panibus, et quod vis fac de parte tua. Senex vero divisit panes, et faciebat more solito eleemosynam de parte sua. Multi autem concurrebant ad senem, audientes quia omnibus daret. Videns autem Deus propositum voluntatis ejus, benedixit panes. Frater autem ille, qui acceperat partem suam, et nul
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ignis intrabat in domũ meam:
& consumebat illud. Nunc autem
qͣndo a te nichil accipio. suꝑhabundo:
& ds̃ benedicit michi. ꝑgens audeo
frat̃ :indicauit hȩc omĩa quȩ facta
fuerant seni. Et dicit ei senex. Nescis
quia opꝰ monachor ignis est. & ubic̃q
ingreditur consumit: Hoc autẽ utile
est fratri tuo. ut de labore suo mise¬
reatur: & orationem a scĩs uiris acci¬
piat. Et ita benedictionẽ consequens:
multiplicabit᷑ labor eius. xiiii.
icebat quidã senum quia est qui¬
dam faciens multa bona freq̃nter.
& diabolꝰ immittit ei scrupulositatẽ
in animo ꝓparuis reb: ut aliore om¬
nium quę facit mercedẽ amittat. Se¬
dente enim me aliquando in oryrin¬
cho ad quendã prb̃m. qui faciebat mul¬
tas elemosinas: uenit quedã mulier
uidua postulans ab eo modicum tritiei.
Et dixit ei. Uade affer modiũ: & men¬
suro tͥ. Et attulit ei. Ille autẽ mensu¬
rans modicum ad manum: dixit ei.

Expanded text:
velut ignis intrabat in domum meam, velut ignis intrabat in domum meam, et consumebat illud; nunc autem quando a te nihil accipio, superabundo, et Deus benedicit mihi. Pergens autem frater, indicavit omnia quae facta fuerant seni. Et dicit ei senex: Nescis quia opus monachorum ignis est, et ubicumque ingreditur, consumit? Hoc autem utile est fratri tuo, ut de labore suo misereatur, est orationem a sanctis viris accipiat; et ita benedictionem consequens, multiplicabitur labor ejus. 14. Dicebat quidam senum: Quia est quidam faciens multa bona frequenter, et diabolus mittit et scrupulositatem in animo pro parvis rebus, ut aliorum omnium, quae facit, mercedem amittat. Sedente enim me aliquando in Oxyrincho cum quodam presbytero qui faciebat multas eleemosynas, venit quaedam mulier vidua postulans ab eo modicum tritici. Et dixit ei: Vade, affer modium, et mensuro tibi. Et attulit ei. Ille autem mensurans modium ad manum, dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
fũ qundo habui dedi tibi. Tu gͦ mͦ
labora: & ex eo qđ laboraueris prȩ¬
be michi. Et quicqͥd tͥ atculerit: ac¬
cipe ab eo. Et ubi scis ꝑegͥnum aut
senem pauꝑem. da illud: & roga
cos ut orent pro eo. Ille autem frat̾
hȩc audiens: fecit ita. Et ueniente
ad se illo scłari frẽ. locutus est ei qͣm¬
admodum dixerat senex: & discessit
tristis. Et ecce pͥma die tollens de
ordo minuta holera: atculit ei. Acci¬
piens autem frat̾ eiꝰ dedit senib: &
rogauit cos ut orarent ꝓ eo. Qui cũ
accepissent benedictionẽ: reuersus e̾
in domum suam. Postea uero it̃m
atculit holera: & trespanes. Et acci¬
piens frater eiꝰ fecit sicut priꝰ. Et con¬
secuta benedictione: it̾m discessit. Tcio
ueniens: atculit multas expensas. &
uinum & pisces. Qd̃ cum uidisset
frat̾ eiꝰ miratus est: & uocauit pau¬
ꝑes & refecit eos. Dixit autem illi scła¬
ri fratri suo. Ne opꝰ habes aliqͣntos
panes: Et ille dixit. Non domine:

Expanded text:
Frater, quando habui praebui tibi: tu ergo modo Frater, quando habui praebui tibi: tu ergo modo labora, et ex eo quod laboraveris, praebe mihi, et quidquid tibi attulerit, accipe ab eo, et ubi scis peregrinum aut senem pauperem, da illud, et roga eos ut orent pro eo. Ille autem frater haec audiens, fecit ita; et veniente ad se illo saeculari fratre, locutus est ei quemadmodum dixerat senex, et discessit tristis. Et ecce quadam die tollens de horto minuta olera, attulit ei; accipiens autem frater ille, dedit senibus, et rogavit eos ut orarent pro eo. Qui cum accepissent benedictionem, reversus est in domum suam. Postea vero iterum attulit olera et tres panes; et accipiens frater ejus, fecit sicut prius. Et consecuta benedictione iterum discessit. Tertio veniens attulit multas expensas, et vinum, et pisces. Quod cum vidisset frater ejus, miratus est, et vocavit pauperes, et refecit eos. Dixit autem illi saeculari fratri suo: Ne opus habes aliquantos panes? Et ille dixit: Non, domine:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã uenit ad eum ut acciꝑet:
& hec erat uestita uetustissima̾ reᷤᷤ.
Quam cum uidisset ita uetustis
reb indutam: impleuit manũ
ut daret ei multum. Clausa est¬
autem manus eiꝰ & leuauit pa¬
rum. Alia uero uenit ad eum:
uestita bene. Et uidens eiꝰ uesteᷤ:
misit manũ ut daret ei parũ.
ꝑt apta est manus eiꝰ: & leuaũ
multum. Et requisiuit de utrisq
mulierib illis: & cognouit quia il¬
la quȩ bonis uestib utebatur. de
honestis mulierib ad pauꝑtatẽ
ꝑuenerit. & quia ꝓ opinione na¬
talium suoꝵ bonis fuerit reb in¬
duta: illa uero alia. acciprendi cau¬
sa uestierit se resuetustas. .xiii.
onachꝰ qͥdam erat habens frẽm
scłarem pauꝑculum: & quicqͥd la¬
borabat p̃bebat ei. S eo quantum¬
ei ille p̃bebat: tantum ille paupe¬
rior fiebat. ꝑ gens autem monachꝰ
ille: indicauit hec seni cuidam. Se¬
nex autem dixit ei. Si me uis audi¬
re: ultra nichil p̃beas ei: sed dic ei.

Expanded text:
quaedam venit ad eum, ut acciperet, quaedam venit ad eum, ut acciperet, et haec erat vestita vetustissimas res: quam cum vidisset ita vetustis rebus indutam, implevit manum ut daret ei multum, clausa est manus ejus, et levavit parum. Alia vero venit ad eum, vestita bene; et videns ejus vestes, misit manum ut daret ei parum; et aperta est manus ejus, et levavit multum. Et requisivit de utrisque mulieribus illis, et cognovit quia illa quae bonis vestibus utebatur de honestis mulieribus ad paupertatem pervenerit, et quia pro opinione natalium suorum bonis fuerit rebus induta; illa vero alia accipiendi causa vestierit se res vetustas. 13. Monachus quidam erat habens fratrem saecularem pauperculum, et quidquid laborabat praebebat ei; sed quantum ille praebebat, tantum ille pauperior fiebat. Pergens autem monachus ille indicavit haec seni cuidam. Senex autem dixit ei: Si me vis audire, ultra nihil praebeas ei, sed dic ei:
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃os. Qui cum uellet ꝑgere. ad qͥn¬
dam eiðe erroris hominem. cõpre¬
hendit eum nox in illo loco quo erat
uir ille sc̃s & orthodoxus: & anxia¬
batur. uolens pulsare ut maner&
apud eum. Sciebat enim. quia cog¬
nosceret qd esset manicheus: & re¬
uocabatur a cogitatione sua: ne
forte non acquiesceret susciꝑe eũ.
Compulsus audem necessitate. pul¬
sauit. Et aꝑiens senex. & cognoscers
eum. suscepit cum hilaritate: &
coegit eum orare. Et reficiens eũ:
collocauit ubi dormiret. Maniche¬
us autem cogitans in se nocte: mi¬
rabatur dicens. Quomͦ nullam
suspitionẽ habuit in me: Uere.
iste seruus łi est. Et surgens ma¬
ne: cecidit ad pedes eius dicens. Ab
hodie orthodoxus sum: & non re¬
cedam a te. Et deinceps ꝑmansit
cum eo.
onachꝰ quidam thebeus accepit
grãm ministerii a do: ut sin¬
głis indigentibꝰ ministraret qđ
necessarium esset. Contigit autẽ
aliquando in quodam uico ut
faceret agapemͥ & ecce mulier

Expanded text:
presbyteros. Qui cum vellet pergere ad quepresbyteros. Qui cum vellet pergere ad quemdam ejusdem erroris hominem, comprehendit eum nox in illo loco, quo erat vir ille sanctus et orthodoxus, et anxiabatur volens pulsare, ut maneret apud eum; sciebat enim quia cognosceret quod esset Manichaeus, et revocabatur a cogitatione sua, ne forte non acquiesceret 616 suscipere eum, compulsus autem necessitate pulsavit. Et aperiens senex, et cognoscens eum, suscepit cum hilaritate, et coegit eum orare, et reficiens eum collocavit ubi dormiret: Manichaeus autem cogitans in se nocte, mirabatur, dicens: Quomodo nullam suspicionem habuit in me? vere iste servus Dei est. Et surgens mane cecidit ad pedes ejus, dicens: Ab hodie orthodoxus sum, et non recedam a te. Et deinceps permansit cum eo. 12. Monachus quidam Thebaeus accepit gratiam ministerii a Deo, ut singulis indigentibus ministraret quod necessarium esset. Contigit autem aliquando in quodam vico, ut faceret agapem; et ecce mulier
Abbreviated transcription (Latin):
eo ut gustaret. Qui cum nollet dicers
Nep̾termittas puerũ tuum᷑ obsecro
te ne despicias me:sed ueni oremus:
Ecce enim arbor est hie: cui curuante
genu & oiante.u melinata fuerit:
ipsum sequamur. Curuauit gͦ ille
solitarius genu in oratione: & nichil
factum est. Fexit etiam senex ille qͥ
eum susceꝑat genu: & statim curua¬
ta est etiam arbor illa cum ipso. Qđ
cum uidissent. gauisi sunt: & grãs
egerunt do semꝑ mirabilia facien
senerunt aliqͣndo x Fti.¬
duo fr̃s ad quendam senem. Con¬
suetudo autem erat seni:. ñ mandu¬
care cotidie. Qui cum uidisset fr̃g̃.
gaudens suscepit eos: & dixit̾. Ieiu¬
nium.suam mercedem habet.Et
itm. Qui manducat ꝓpt̾ caritatem.
duo mandata implet: quoniã uo¬
luntatem ꝓpͥam dereliquit : & man¬
datum impleuit. reficiens fr̃s. xi.
Irat quidam senum in egypto:¬
b habitans in deserto loco. frat etiã¬
. alder longe ab eo manicheus: & hic
erat prbr ex his quos ipsi uocant

Expanded text:
eo ut gustaret. Qui cum nollet gustareeo ut gustaret. Qui cum nollet gustareNe praetermittas puerum tuum, obsecro te, ne despicias me, sed veni oremus; ecce enim arbor hic est, cum quo curvante genu et orante inclinata fuerit, ipsum sequamur. Curvavit ergo ille solitarius genu in oratione, et nihil factum est. Flexit etiam senex ille, qui eum susceperat, genu, et statim curvata est etiam arbor illa cum ipso: quod cum vidissent, gavisi sunt, et gratias egerunt Deo semper mirabilia facienti. 10. Venerunt aliquando duo fratres ad quemdam senem: consuetudo autem erat seni, non manducare quotidie. Qui cum vidisset fratres, gaudens suscepit eos, et dixit: Jejunium suam mercedem habet. Et iterum: Qui manducat propter charitatem, duo mandata implet; quoniam voluntatem propriam dereliquit, et mandatum implevit reficiens fratres. 11. Erat quidam senum in Aegypto, habitans in deserto loco; erat etiam alter longe ab eo Manichaeus, et hic erat presbyter ex his quos ipsi vocabant
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾ ille. Qui fȩcit. quamuis parum
atq immundum. Et dixit ei senex.
Ita & nos seminemꝰ pauca. & si im¬
munda:. ne famis tempore moriam᷑.
uenit ad quendã solitarium.
Et cum egrederet᷑ ab eo: dixit. Ignos¬
ce michi abba: quia impediui regu¬
lam tuam. Ille respondit: & dixit
ei. Mea regula est: ut recipiam te
in hospitalitate. & cum pace di¬
mittam.
olitarius qui dam habitabat ñ
longe a congregatione frũm:
oꝑationes faciens plurimas. Conti-¬
git autẽ quosdam uenire in mona¬
sterio illo ubi congregatio erat: & e¬
mergentes ad solitarium illum extͣ
horam manducare. Postea uero dix¬
erunt ei froͣ. Non contristaris abba :
Et ille respondit eis. Mea tristicia est:
si ꝓpriam fecero uoluntatem. .Ix.
qui iuxta uiam heremi habit abat:
Et hoc erat opꝰ eiꝰ. ut quacũq hora ue¬
niret monachꝰ in heremo. cum fidu¬
cia faciebat eũ reficere. Uenit gͦ aliqͣn¬
do unus solitarius: & ille petebat ab

Expanded text:
frater ille: Qui fecit, quamvis parum frater ille: Qui fecit, quamvis parum atque immundum Et dixit ei senex: Ita et nos seminemus pauca, etsi immunda, ne famis tempore moriamur. 7. venit ad quemdam solitarium; et cum egrederetur ab eo, dixit: Ignosce mihi, abba, quia impedivi regulam tuam. Ille respondit, et dixit ei: Mea regula est ut recipiam te in hospitalitate, et cum pace dimittam. 8. Solitarius quidam habitabat non longe a congregatione fratrum, operationes faciens plurimas: contigit autem quosdam venire in monasterio illo ubi congregatio erat, et divertentes ad solitarium illum, fecerunt eum extra horam manducare. Postea vero dixerunt ei fratres illi: Non contristaris, abba? Et ille respondit eis: Mea tristitia est, si propriam fecero voluntatem Ruff.qui juxta viam eremi habitabat, et hoc erat opus ejus, ut quacunque hora veniret monachus de eremo, cum fidncia faciebat eum reficere. Venit ergo aliquando unus solitarius, et ille petebat ab
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad abbatem pastorem. in
scda ebdomada quadragesimȩ: &
dicens ei cogitationes suas atq res¬
ponsione eius inueniens requiem:
dicit ei frat̾ ille. In modico impedi¬
re habui: ne uenirem ad te hodie.
Et dicit ei senex. Quare: Et ille di¬
.xit. Metuebam ne ꝓpt̾ quadrage¬
simam michi non apiretur. Et res¬
pondit ei abbas pastor. Nos non di¬
dicimus ianuam ligneam claudere:
sed magis linguę ianuam cuipimꝰ clau¬
sam habere.
rat᷑ quidam dixit abbati pastori.
Si dedero fr̃i meo modicum panis
aut aliquid aliud: demones polluunt
illud: ut uideat᷑ ad placendum homi¬
nib fieri. Et dixit ei senex. Et si ad pla¬
cendum fiat tale opus. nos tamen de¬
audem ei & parabolam talem. Duo
homines erant agricolȩ. habitantes
in una ciuitate. Et unus ex eis semi¬
nans collegit pauca & sordida: aliꝰ
audem negligens seminare omnino
nichil collegit. Si gͦ fiat fames: qͥs
duore potest euadere: Et respondit

Expanded text:
venit ad abbatem Pastorem in venit ad abbatem Pastorem in secunda hebdomada Quadragesimae, et dicens ei cogitationes suas, atque responsione ejus inveniens requiem, dicit ei frater ille: In modico impediri habui, ne venirem ad te hodie . Et dixit ei senex: Quare? Et ille dixit: Metuebam ne propter Quadragesimam mihi non aperiretur. Et respondit ei abbas Pastor: Nos non didicimus januam ligneam claudere, sed magis linguae januam cupimus clausam habere. 6. Frater quidam dixit abbati Pastori: Si dedero fratri meo modicum panis aut aliquid aliud, daemones polluunt illud, ut videatur ad placendum hominibus fieri. Et dixit ei senex: Et si ad placendum fiat tale opus, nos tamen frautem ei parabolam talem. Duo homines erant agricolae, habitantes in una civitate; et unus ex eis seminans, collegit pauca et sordida; alius autem negligens seminare, nihil omnino collegit. Si ergo fiat fames, quis duorum potest evadere? Et respondit
Abbreviated transcription (Latin):
ixit it̾m qui supra:ͥ quia ueni¬
mus ad alium senem. & fecit
nos gustare: & hortabat᷑ nos facia¬
tos adbuc sumere cibum. Et cum
dixissem. quia tam non possum:
ille respondit. Ego iam suꝑuenien¬
tibus diuersis fratrib sexies mensã
posui. Et dum singulo ᷤ hortor. etiã
ego manducaui: & adhuc esurio.
Tu uero hoc semel manducans. Ita
fatiatꝰ es. ut iam manducare ñ
actum est aliquando in sey thi
mandatum ut ieiunarent illa
ebdomada: & facerent pascha. Con¬
tigit autem. ut in ipsa ebdomada
uenirent ad abbatem moy sen fr̃s
quidam ab ȩgypto: & fȩcit eis mo¬
dicum pulmentum. Et cum uidis¬
sent uicimi fumum: dixerunt ele-¬
ricis eccłiȩ quȩ illic est. Ecce mo¬
yses soluit mandatum:. & coxrit
apud se pulmentum. Illi autem
dixerunt. Quando uenerit:loqͥ¬
mur ei nos. Facto autem sabbato.
uidentes clerici magnam conuer¬
sationem abbatis moysi: dicunt
ei coram omni plebe. O abba moy¬
ses. mandatum quidẽ hominum
soluisti: sed dĩ mandata fortit̾ alli¬

Expanded text:
ixit iterum qui supra: Quia venimus ad alium senem, et fecit nos gustare; et hortabatur nos satiatos adhuc sumere cibum; et cum dixissem quia jam non possum, ille respondit: Ego jam supervenientibus diversis fratribus sexies mensam posui; et dum singulos hortor, etiam ego ipse manducavi, et adhuc esurio; tu vero hic semel manducans ita satiatus es, ut jam manducare non Factum est aliquando in Scythi mandatum ut jejunarent illa hebdomada, et facerent Pascha; contigit autem ut in ipsa hebdomada venirent ad abbatem Moysem fratres quidam ab Aegypto; et fecit eis modicum pulmentum; et cum vidissent vicini fumum, dixerunt clericis ecclesiae quae illic est: Ecce Moyses solvit mandatum, et coxit apud se pulmentum. Illi autem dixerunt: Quando venerit, loquemur ei nos. Facto autem Sabbato, videntes clerici magnam conversationem abbatis Moysis, dicunt ei coram omni plebe: O abbas Moyses, mandatum quidem hominum solvisti, sed Dei mandata fortiter alli
Abbreviated transcription (Latin):
quo accedi facile ab aliquo non
posset. commanere eum fȩcit: ut
uenientes magis ipse susciperet
antoniꝰ. Si quos uero ipse non po¬
tuisset curare. hos ad paulum
tamquam ꝓlixiorem sanitatum
grãm habentem mittebat : & ab
illo curabantur. Tantam autẽ
tiam tradunt: ut quodam tẽpore
cum quidam rabiem patiens. in
modum canis laniaret omnem
qui ausus fuisset ad se accedere.
& ꝑductus ad eum fuisset. insiste¬
ret orationi : ut dȩmonem qui
eum urgebat fugaret. Et cum
mora fieret. nec deler sequeretur
effectus : quasi infantum more in¬
fertur. Uere non manducabo ho¬
die: si eum non curaueris. Et con¬
tinuo quasi delicioso domino sa¬
tisfactum est a dõ : ꝙ statim cu¬
ratus est rabidus.
remo interiori ꝑ multos
annos in abstinentia: & õi
studio spuali nimis labo¬
rans. Aduenientesq ad eum qui¬
dam fr̃s: admirati sunt ꝑseue¬
rantiam eiꝰ. dicentes. q uomodo
toleras istum tam aridum & squa¬
lidum locum pater: Quib ille

Expanded text:
quo accedi facile ab aliquo non quo accedi facile ab aliquo non posset, commanere eum fecit, ut venientes magis ipse susciperet Antonius. Si quos vero ipse non potuisset curare, hos ad Paulum tamquam prolixiorem sanitatum gratiam habentem mittebat, et ab illo curabantur. Tantam autem fiduciam fuisse tradunt, ut quodam tempore cum quidam rabiem patiens in modum canis laniaret omnem qui ad se ausus fuisset accedere, et perductus ad eum fuisset, insistebat orationi, ut daemonem qui eum urgebat, fugaret. Et cum mora fieret, nec celer sequeretur effectus, quasi infantum more infertur: Vere non manducabo hodie, si eum non curaveris, et continuo quasi delicioso domino satisfactum est a Deo; et statim curatus est rabidus. remo interiori, per multos annos in abstinentia et in omni studio spiritali nimis laborans . Advenientesque ad eum quidam fratres, admirati sunt ejus perseverantiam, dicentes: Quomodo toleras istum tam aridum et squalidum locum, Pater? Quibus ille
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur ẽẽ qd̾ uellet: sed scd̃m man¬
datum saluatoris obseruandum
ẽẽ ut ante omnia unusquisq ab ne-¬
get semetipsum sibi & renunciet
ꝓpriis uoluntatib: quia & salua¬
tor ipse dicit. Ego ueni. non ut
faciam uoluntatem meam: sed eiꝰ
qui misit me. Et utiq uoluntas
xp̃i non erat contraria uoluntati
patriᷤᷤ. sed ne qui uenerat obȩdien¬
tiam docere non inueniretur obȩ¬
diens. si ꝓpͥam faceret uoluntatẽ.
quanto gͦ magis nos iudicabimur
mobedientes: si faciamus ꝓprias
uoluntates. Deniq supradictus
paulus in exemplo nobis est: qui
obȩdientia & merito simplicita
tis in tantum spualium gratia¬
rum culmen ascendit: ut multo
plures & potentiores uirtutes ꝑ
ipsum dñs quam ꝑ sanctum an¬
tonium faceret. Et quodam tẽ¬
rum multi ad eum ex om̃nib
terrȩ partib confluerent ut eu¬
rarentur ab eo. uerens beatꝰ anto¬
nius ne molestia multitudinis
fugaretur: in interiorem heremũ

Expanded text:
videatur esse quod vellet, sed secundum manvideatur esse quod vellet, sed secundum mandatum Salvatoris observandum esse, ut ante omnia unusquisque abneget semetipsum sibi, et renuntiet propriis voluntatibus, quia et Salvator ipse dixit: Ego veni, non ut faciam voluntatem meam, sed ejus qui misit me . Et utique voluntas Christi non erat contraria voluntati Patris; sed qui venerat obedientiam docere, non inveniretur obediens, si propriam faceret voluntatem . Quanto ergo magis nos non judicabimur inobedientes, si faciamus proprias voluntates? Denique supradictus Paulus exemplo nobis est, qui obedientiae et simplicitatis merito in tantum spiritualium gratiarum culmen ascendit, ut multo plures et potentiores virtutes per ipsum Dominus, quam per secundum Antonium faceret. Et quoniam rum multi ad eum ex omnibus terrae partibus confluebant, ut curarentur ab eo, verens beatus Antonius ne molestia multitudinis fugaretur, in interiori eremo,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Omnes inquit nos iste
condem: nat. Cum enim nos
de cȩlo nobis non audiamus
loquentem: ab isto qualiscũq
sermo qui ex ore nr̃o ceciderit
obseruatur. Multa tamen
sanctus antonus docere eum¬
uolens de obȩdientia. p̾cipere
ei solitus erat etiam quȩ ra¬
tio & causa non posceret : in
quib etus animus erga obȩ¬
dientiam ꝓbaretur. Haurire
namq eum aliquando aquã
iussit ex puteo. & in t̾ram to¬
ta die effunde: & contextas
sportellas resoluere. ac denuo
texere: & uestimentum recin¬
dere atq iterum suere. ac rur¬
sus resoluere. Et in plurib hu¬
uismodi exercitiis ab eo memo¬
ratur imbutus. ut in nullo ꝓr¬
sus etiam eoꝵ quȩ contra ra¬
tionem imperari uidebantur
disceret contradicere: & ꝑ hȩc
ita omnia informatus. in breui
ad ꝑfectionem uenit. Ex cuiꝰ
qd̾ si quis uellet uelociter ad ꝑ¬
fectionem uenire. non sibi ipse
fieret magister. nec ꝓpriis uo¬
luntatib obediret. etiam si rectũ

Expanded text:
 Omnes, inquit, nos iste  Omnes, inquit, nos iste condemnat: cum enim nos de caelo nobis non audiamus 204 loquentem, ab isto qualiscumque sermo, qui ex ore nostro ceciderit, observatur. Multa tamen et sanctus Antonius eum docere volens de obedientia, praecipere ei solitus erat etiam, quae ratio et caussa non posceret, in quibus ejus animus erga obedientiam probaretur. Haurire namque aliquando eum aquam jussit ex puteo, et in terram tota die effundere; et contextas sportellas resolvere, ac denuo contexere, et vestimentum dissuere atque iterum resuere, et rursus resolvere, et in pluribus hujusmodi exercitiis ab eo memoratur imbutus, ut in nullo prorsus etiam eorum, quae contra rationem imperari jubebantur, disceret contradicere, et ita per haec omnia informatus, brevi ad perfectionem venit. Ex cujus quod si quis velit pervenire, non sibi ipse fieret magister, nec propriis voluntatibus obediret, etiam si rectum
Abbreviated transcription (Latin):
uiri : accidit eciam paulum
adẽẽ pariter cum eis. Et cũ
sermo de reb ꝓfundis & mysti¬
cis habereturꝰ. cumq de prophe-¬
tis ꝙ saluatore plurima tracta¬
rentur: paulus quasi suum lo¬
animi int̾rogat. si xp̃s prius
fuerit an prophetȩ. Beatus
uero antonius cum pro eo qd
tam absurde interrogauerat
quasi erubuisset: błando mo¬
tu ut erga simpliciores solebat.
silere atqͦ abire eum iubet. Ille
quia omne qd̃cumq ab eo dic¬
tum fuisset. tamquam precep¬
tum d̃i seruare instituerat: ab¬
scedens ad cellulam suam tan.¬
quam mandato accepto silen¬
tium gerere instituit. nec om̃ino
aliquio loqui. Qd cum compe¬
risset antonius. mirari cȩpit
unde illi hȩc obseruantia pla¬
cuisset: quam a se sciebat non
ẽẽ mandatam. Cumq iussisset
eum loqui. & cur siluerit indi¬
care: dixit ei paulus. Tu pat̾
dixisti: ut irem & silerem. Et
obstupefactꝰ antonuis ita ab
eo sermonem quem ille negli¬
genter ꝓtulerat obseruatum:¬

Expanded text:
viri, accidit etiam Paulum viri, accidit etiam Paulum adesse pariter cum eis. Et cum sermo de rebus profundis et mysticis haberetur, cumque de Prophetis et Salvatore plurima tractarentur, Paulus ex simplianimi interrogat, si Christus prius fuerit, an Prophetae? Beatus vero Antonius, cum pro eo quod tam absurde interrogaverat, quasi erubuisset, blando nutu, ut erga simpliciores solebat, silere atque abire eum jubet. Et ille, quia omne quodcumque ab eo dictum fuisset tamquam praeceptum Dei servare instituerat, abscedens ad cellulam suam, tamquam mandato accepto, silentium gerere instituit, nec omnino aliquid loqui. Quod cum comperisset Antonius, mirari coepit, unde haec illi observantia placuisset, quam a se sciebat non esse mandatam. Cumque jussisset eum loqui, et cur sileret indicare, dixit ei Paulus, Tu Pater, dixisti, ut irem et silerem. Et obstupefactus Antonius, ita ab eo sermonem, quem ille negligenter protulerat, observatum:
Abbreviated transcription (Latin):
ter orare. & nusquam prorsus
moueriꝰ sed stare in estu diei &
rore noctis: & ita ẽẽ mandati me¬
morem. ut ne parum quidemlo¬
co moueretur. E gressus autem
postera die antonius. instituere
eum & docere cȩpit de singulis:
quomͦ oꝑe manuũ solitudinẽ solare¬
tur: & digitis quidem corporis
opus carnale. cogitatione uero
mentis & animi intentione oꝑa-¬
retur quȩ d̃i sunt. Cibum quoq
in uesꝑam sumere eum p̾cepit:
sed obseruare ne umquam ad sa-
potu: confirmans non minus ꝑ
aquȩ abundantiam fantasĩas
calorem corporis increscere. Et
ubi plene eum qualiter se in
singulis agere deberet instru¬
xit᷑. in uicino ei hoc est tribus
ase milib cellulam insticuit:
ibiq eum exercere iubet quȩ di¬
dicerat. Ipse tamen frequentiꝰ
uisitans gratulabatur: depre¬
hendens eum in his quȩ sibi tra¬
dita fuerant dota intentione
ꝙ sollicitudine ꝑmanentem:
uadam autem
die cum uenissent ad
sanctum antonium ma
gni quidam & ꝑfecti

Expanded text:
ter orantem, et nusquam prorsus ter orantem, et nusquam prorsus moveri, sed stare in aestu diei et rore noctis, et ita esse mandati memorem, ut ne parum quidem loco moveretur. Egressus autem die postero Antonius, instituere eum et docere coepit de singulis, quomodo opere manuum solitudinem solaretur: et digitis quidem corporis opus carnale, cognitione vero mentis et animi intentione operaretur quae Dei sunt. Cibum quoque in vesperam ei sumere praecepit; sed observare, ne unquam ad satupotu: confirmans, non minus per aquae abundantiam phantasias calorem corporis crescere. Et ubi plene eum qualiter se in singulis agere deberet, instruxit, in vicino ei, hoc est, tribus a se millibus cellulam constituit, ibique eum exercere, quae didicerat jubet, ipse tamen frequentius visitans gratulabatur, deprehendens eum in his, quae sibi tradita fuerant, tota intentione et sollicitudine permanentem. Quadam autem die, cum venissent ad sanctum Antonium fratres, magni quidem et perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
los scĩ antonii. paulus
nomine: cognominatus
simplex. Hic inicium con¬
uersionis suȩ. huiusmodi habuit.
Cum uxorem suam oculis suis
cum adultero concumbentẽ ui¬
disset. nulli quicꝗͣ dicens. egres¬
sus est domum: & mesticia ãni¬
mi actus. in heremum semetip¬
sum dedit. Ubi cum anxius ober¬
raret. ad monasterium ꝑuenit
antonii: ibiq ex loci admonitione
ꝙ oportunitate consilium capit.
Cumq adisset antonium. ut iter
ab eo salutis inquireret: ille intu¬
ens hominem simplicis ẽẽ naturȩ.
respondit. ita demum eum eum
posse saluari:si his quȩ a se dice¬
rentur obȩdiret. Tunc ille omĩa
quȩcumq sibi p̾ciperet: facturũ
se ẽẽ respondit. Ut gͦ promissio¬
nem eius ꝓbaret antõnius: ante
fores cellulȩ stanti dixit. Hic in¬
quit expecta me orans: donec egre¬
diar. Et ingressus antonius. m̾an¬
sit intrinsecus ꝑ totam diem: ꝙ
ꝑ totam noctem. ꝑ fenestram
tamen ex occulto frequentius re¬
spiciens. uidebat eum indesinen¬

Expanded text:
los sancti Antonii, Paulus nomine, cognominatus Simplex. Hic initium conversionis suae hujusmodi habuit. Cum uxorem suam oculis suis, cum adultero cubantem vidisset, nulli quidquam dicens, egressus est domum, et moestitia animi tactus, in eremum semetipsum dedit, ubi cum anxius oberraret, ad monasterium pervenit Antonii, ibique ex loci admonitione et opportunitate consilium capit. Cumque adisset Antonium, ut iter ab eo salutis inquireret, ille intuens hominem simplicis naturae esse, respondit ei, ita demum eum posse salvari, si his quae a se dicerentur, obediret. Tunc ille omnia quaecumque sibi praeciperet facturum se esse respondit. Ut ergo promissionem ejus probaret Antonius, ante fores cellulae stanti: Hic, inquit, exspecta me orans, donec egrediar. Et egrediens Antonius, mansit intrinsecus 203 per totam diem et per totam noctem; per fenestram tamen ex occulto frequentius respiciens videbat eum indesinen
Abbreviated transcription (Latin):
mi habitatores
quȩ parthenio
mari adiacet.
& uicina est c¬
pido qd̃ dicitur
diolcho. silentio preterire: in
totius humilitatis & benigni¬
tatis uirum: habentem etiam
reuelationum gr̾am. Deniq¬
cum quodam tempore dño
sacrificium offerret. uidit an¬
gelum stantem uixta altare.
ce dentium scribentem no¬
mina in libro quem tenebat
inmanib: quorun.dam tam̃
nomina non scribentem. Cũq
diligenter obseruasset semor
qui ẽent quoꝵ nomina non scͥp¬
sissent. postea quam sunt com¬
pleta mysteria. unumquemq
eoꝵ seorsum uocans: ꝑcunctat᷑
quid eis in occuldo peccati fuiss
admissum. Et inuenit ex confes¬
sione:unumquemq eorum pec¬
cati mortalis obnoxium. Tunc
hortatur eos gere pęnitentiam:
ꝙ semetipsum cum eis ante do¬
minum prosternens die ac noc¬
te.tamquam ipse in eoꝵ pecca¬
tis eẽt obnoxius. flebat. Et tã
tia & lacrimis : donec iterum
uideret eundem angłm stantẽ
& scribentem acedentium nõia
Et postea quam omnium scrip¬

Expanded text:
mi habitatores, quae Porthenio mari adjacet, et vicina est oppido quod dicitur Diolco, silentio praeterire. In totius humilitatis et benignitatis virum, habentem etiam revelationum gratiam. Denique quodam tempore, cum Domino sacrificium offerret, vidit angelum Domini stantem juxta altare,  altare scribentem nomina in libro quem tenebat in manibus, quorumdam tamen nomina non scribentem. Cumque diligenter observaret senior, qui essent quorum nomina non scripsisset, posteaquam sunt completa mysteria, unumquemque eorum seorsum vocans, percontatur, quid eis in occulto peccati fuisset admissum: et invenit ex confessione unumquemque eorum mortalis peccati obnoxium. Tunc hortatur eos agere poenitentiam, et semetipsum cum eis ante Dominum prosternens, die ac nocte tamquam ipse in eorum peccatis esset obnoxius, flebat, et tam tia et lacrymis, donec iterum videret eumdem Angelum stantem, et scribentem nomina accedentium. Et posteaquam omnium scrip
Abbreviated transcription (Latin):
MSCODLENS pla¬
cebo do  Et respondens se¬
nex dixit. Quȩ mando tibi
custodi. Quocumq uadis:
đm semꝑ habe p̃ocłis tuis.
Et in his quȩ agis adhibe
testificationẽ scãrum scrip¬
turarum: & in quocumq
loco sederis. ñ eito mouearis.
hec tria custodi: & saluus
eris.

Expanded text:
stodiens placebo Deo? Et respondens senex dixit: Quae mando tibi, custodi. Quocunque vadis, Deum semper habe prae oculis tuis: et in his quae agis, adhibe testificationem sanctarum Scripturarum; et in quocunque loco sederis, non cito movearis. Haec tria custodi, et salvus eris.
Abbreviated transcription (Latin):
ratione comꝑimus. qd̃ cum fuisset
uitȩ angelicȩ. quodam tempore
orauerit᷑ d̾m: ut sibi ostenderet
cui sanctorum similis haberetur.
Assistens uͦ angelus: respondit ei.
similis es symphoniacho cuidã:
qui in uico illo cantandi arte uic¬
tum quęrit. Tunc ille stupe fac̾¬
tus nouitate responsi: cum om̃i
ꝓperatione ꝑgens ad uicum ꝑqui¬
rit hominem. Et cum inuenisset.
studiosissime ꝑcunctatur ab eo.
quidnam sancti & religiosi oꝑis
gestum sit ei: omnesq actus ei
curiosius discutit. At ille respon¬
dit qd̾ res erat᷑: se ẽẽ indignissi¬
mȩ uitȩ hominem peccatorem:
atq ante ñ multum demporis
ex latrone ad istud qd̃ nunc exer¬
cere uideretur fedum artifi¬
cium deuolutum. Pafnutius
eo magis instabat: requirens
si quid ei forte uel inter latro¬
cinia pii oꝑis fuisset ad missum.
Nichil inquit michi boni consciꝰ
sum. Hoc tamen scio. qd̃ cum
inter̾ latrones essem: capta est
secrata. Cuius cum cȩderi colle¬
ge mei latrones cuperent eri¬

Expanded text:
ratione comperimus, quod cum fuisset vitae Angelicae, quodam tempore oraverit Deum, ut sibi ostenderet, cui sanctorum similis haberetur. Assistens vero Angelus respondit ei, quod similis esset symphoniaco cuidam, qui in vico illo cantandi arte victum quaereret. Tunc ille obstupefactus novitate responsi, cum omni properatione pergens ad vicum, perquirit hominem. Et cum invenisset, studiosissime percontatur ab eo, quidnam sancti et religiosi operis gestum sit ei, omnesque actus ejus curiosius discutit. At ille respondit quod res erat, se esse indignissimae vitae hominem peccatorem, atque ante non multum temporis, ex latrone ad istud quod nunc exercere videretur, foedum artificium devolutum. Paphnutius eo magis instabat, requirens, si quid ei forte, vel inter latrocinia pii operis fuisset admissum. Nihil, inquit, mihi conscius sum boni: hoc tamen scio, quod cum inter latrones essem, capta est secrata: cujus cum ceteri collegae mei latrones cuperent eri
Abbreviated transcription (Latin):
uenissent finitimi habitatores. &
facto miraculo obstupescerent᷑ fe¬
toris uehementiam non ferentes.
congregauerunt suꝑ eum harenȩ
moles immensas. astante camen
ibidem patre ammone:quia nee
sic quidem cum mortua fuisset
bestia. sine ipso appropinquare ei
mo habens mona¬
norum circiter oc¬
toginta: & ipse multas uirtutes
faciebat. languores curans. & ef¬
ficiens sanitãtes. sed & demones
fugans. & multa mirabilia faci¬
ens: ex quib non. nulla etiam nr̃i¬
in presentia fecit. Is gͦ cum uidis¬
set nos. & osculo salutasset. atq
ex more post orationem etiam pe¬
des lauisset: requirebat ã nobis
quȩ gererentur in seculo. Nos aũ
rogabamus eum ut magis ipse
nobis de suis gestis aliquid narra¬
ret: ex quib actib quib ue ex me¬
ritis ei dñs tantam gratiam con¬
tulisset exponeret. At ille nichil
pit. Quos tamen longe illustrio¬
res fuisse ꝑhibebat: sẽ q ipsoꝵ
parua uix exempla sectari. Dice¬

Expanded text:
venissent finitimi habitatores, et cum venissent finitimi habitatores, et cum facto miraculo obstupescerent, foetoris vehementiam non ferentes, congregaverunt super eum arenae moles immensas, astante tamen ibidem patre Ammone, quia nec sic quidem, cum mortua fuisset bestia, sine ipso appropinquare ei mo habens monanorum circiter octoginta, et ipse multas virtutes faciens, languores curans, et efficiens sanitates, sed et daemones fugans, et multa mirabilia faciens. Ex quibus nonnulla etiam in nostri praesentia effecit. Is ergo cum vidisset nos, et osculo salutasset, atque ex more post orationem etiam pedes lavisset, requirebat a nobis, quae gererentur in saeculo. Nos autem rogabamus eum, ut ipse magis nobis de suis gestis aliqua narraret, et ex quibus actibus, quibusve meritis Dominus ei tantam gratiam contulisset, exponeret. At ille nihil pit, quos tamen longe illustriores fuisse perhibebat, seque ipsorum exempla vix parva sectari. Dice
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore immanis¬
simo quodam dracone ui¬
cinas uastante regiones.&
eum ut ẽ regionib suis ꝑimerct
bestiam. Simul etiam ut ad mise¬
ricordiam flecterent senem. pue¬
rum quendam pastoris filium
secum deferunt: qui solo uisu dra¬
coms exterritus. mente exciderat:
& afflatu solo bestiȩ exanimis po¬
tabatur ac turgens. Tum ille
puerum quidem ꝑungens oleo
restituit sanum: semecipsum ao
necem draconis instĩgans. Illis
interim quasi qui nichil possec
iuuare: promittere nichil uoluit.
Mature autem surgens.abiit ad
digressus bestiȩ: & fixit genua
sira in terra deprecans dominũ.
Tum bestia cum ingenti impe¬
tu uenire suꝑ eum cȩpit: teter¬
rimis flatib. sibilis. stridorib ꝙ
premissis. At ille nichil horum
metuens: conuersus ad draconẽ
qixit. ꝑ imat te xp̃s filius di:
qui ꝑempturus est cętum magnum.
Et ubi semiorhec dixit. statim di¬
rissimus draco omne simulcum sp̃u
euomens uenenum: diru.ptus
crepuit medius. Cum autem con¬

Expanded text:
 tempore immanissimo quodam dracone vicinas vastante regiones, eeum, ut de regionibus suis perimeret bestiam; simul etiam, ut ad misericordiam flecterent senem, puerum quemdam pastoris filium secum deferunt, qui solo visu draconis exterritus mente exciderat, et ab solo halitu bestiae exanimis portabatur ac turgens. Tunc ille puerum quidem perungens oleo, restituit sanum. Semetipsum vero ad necem draconis instigans, illis interim, quasi qui nihil eos posset juvare, promittere nihil voluit. Mature autem surgens abiit ad 159 digressus bestiae, et fixit genua sua in terram deprecans Dominum. Tunc bestia cum ingenti impetu venire super eum coepit, teterrimis flatibus, ac sibilis stridoribusque praemissis. At ille nihil horum metuens, conversus ad draconem dixit: Perimat te Christus Filius Dei, qui perempturus est cetum magnum. Et ubi haec senior dixit, statim dirissimus draco omne simul cum spiritu evomens venenum, disruptus crepuit medius. Cum autem con
Abbreviated transcription (Latin):
spirare flatus ceꝑit. maius
in illis terris quam in ullo
mari naufragium sit. Nulla
ibi germina sata ꝓueniunt:
quippe instabili loco. arentib

Expanded text:
spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentib
Abbreviated transcription (Latin):
Quib uirtutib motus diabolus:
dixisse ad eum fert᷑. Numquid
helyas estu. aut aliquis alius
facere ausus es: At ille respon
derunt: Aut tunc ds prȩsens
eratꝰ nunc uero absens est: Ds
tam malus est hȩc ut supra iã
diximus: a semorib uiris & reli¬
giosis & sanctis ꝑ eum gesta
esse fideli narratione comperimꝰ.
Et quamuis eorum fidelis sit ha¬
benda relatio: maiorum tamen
inspeximus. Pienas enim sportas
panib deferri uidimus ad uacu¬
as mensas. Et cum replerentur
panib inense. atq ad omnem sa¬
tietatem sumerentur: plene ni¬
chilõminus recolligebantur. xiiii

Expanded text:
Quibus virtutibus motus diabolus Quibus virtutibus motus diabolus dixisse ad eum fertur: Numquid Helias es tu, aut alius aliquis facere ausus es? At ille respondens derunt? Aut tunc Deus praesens erat, nunc vero absens est? Abstam malus es? Haec, ut supra jam diximus, a senioribus, viris religiosis, et sanctis per eum gesta esse, fida narratione comperimus. Et quamvis eorum fidelis sit habenda relatio, majorum tamen inspeximus. Plenas enim sportas panibus deferri vidimus ad vacuas mensas: et cum replerentur panibus mensae, atque ad omnem satietatem consumerentur, plenae nihilominus recolligebantur. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
cebantur. omnes simul cum uxo¬
rib & filiis ꝑgunt ad eum: cibũ
simul benedictionemq poscenteᷤ.
At ille nichil dubitans. proferre
cȩpit ex his quȩ ad usus fratrum
reposita eratit : & dare singulis
copiose. Cum uero tres soli panes¬
sportȩ remansissent. fames autẽ
popłos uenementer urgeret:u¬
bet proferri in medium sportas
quȩ solȩ superfuerant. unius dici
uictum monachis prebiturȩ : &
in auditu totius populi qui fa¬
mis necessitate confluxerat. eleua¬
tis ad dñm manib aic. Numqͥd
non ualet manus domini multi¬
plicare hȩc : Sic dicit spiritus scs.
Non deficiet panis insportis his:
donec satiemur omnes de frugi¬
b nouis. Et ut plurimmi ex his
qui tunc in presenti fuerant con¬
firmabant. quatuor continuis
mensib neq cessatum est umquã
erogare panes ex his sportis:neq
deesse potuit aliquando. xuii¬
imiliteꝵ autem & alio dem¬
pore fecisse eum de frumen¬
ti & olei specie ꝑhibebant.

Expanded text:
cebantur, omnes simul cum 153 uxocebantur, omnes simul cum 153 uxoribus et filiis pergunt ad eum, cibum simul benedictionemque poscentes. At ille nihil dubitans, proferre coepit ex his, quae ad usum fratrum reposita erant, et dare singulis copiose. Cum vero tres solae panusportae remansissent, fames autem populos vehementer urgeret, jubet proferri in medium sportas, quae solae superfuerant, unius diei victum monachis praebiturae, et in auditu totius populi, qui famis necessitate confluxerat, elevatis ad Deum manibus ait: Numquid non valet manus Domini multiplicare haec? Sic dicit Spiritus Sanctus: Non deficiet panis in sportis his, donec satiemur omnes de frugibus novis: et ut plurimi ex his, qui tunc in praesenti fuerant, confirmabant, quatuor continuis mensibus nec cessatum est umquam erogari panis ex sportis, neque deesse potuit aliquando. imiliter autem et alio tempore fecisse eum de frumenti et olei specie perhibebant.
Abbreviated transcription (Latin):
credibilis uuȩ: nuces. ficus. mala
quoq punica: & ante omnia. faui
atq mellis & lactis copia: nicholai
etiam ingentes: & panes calidi ac
mundissimi: qui tamen & ꝑegri
gͦ qui hec deculerant: statim ut
tradiderunt. quasi festinanteR
ad eum a quo missi fuerant redire
fueradit delata uesci ceperunt:
Quoꝵ tanta fuit copia. ut usq
ad diem pentecosten cotidie mini¬
strata sufficerent: certi qđ hȩc sibi
a deo sollem nitatis gratia mis¬
sa si a¬
omperimus etiam hoc: qd̾¬
oo quidam ex fr̃ib cui deerat
humilitatis & mansuetudi¬
nis grã. poposcit ab eo. ut peteret
a dño. ut sibi donaretur hoc mu¬
nus. Otante illo. tanta in eo gr̃a
mansuetudinis & humilitatis
aduenitꝰ ut omnes fr̃s stuperent
de tranquillitate animi eius &
modestia: in quo prius nichil hoꝵ
UIDERANT
rta est aliquando fames
apud thebaydam. Scientes
autem habitatores terrȩ
illius qd̾ monachi qui cum
apollonio dño seruiebant. frequen¬

Expanded text:
credibilis uvae, nuces, ficus, mala credibilis uvae, nuces, ficus, mala quoque punica, et ante tempus omnia, favi, atque mellis, et lactis copia. Nicolai etiam ingentes, et panes calidi et mundissimi, qui tamen peregrinae vero qui haec detulerant, statim ut tradiderunt, quasi festinanter ad eum, a quo missi fuerant, redire fuerant delata, vesci coeperunt. Quorum copia tanta fuit, ut usque ad diem Pentecostem quotidie ministrata sufficerent; certi quod haec sibi a Deo solemnitatis gratia missa sintomperimus etiam hoc, quod quidam ex fratribus, cui deerat humilitatis et mansuetudinis gratia, poposcit ab eo ut peteret a Domino, ut et sibi donaretur hoc munus: orante illo, tanta in eum gratia mansuetudinis et humilitatis advenit, ut omnes fratres stuperent de tranquillitate animi ejus et modestia, in quo prius nihil horum viderant. Orta est aliquando fames apud Thebaidam. Scientes autem habitatores terrae illius, quod monachi, qui cum Apollonio Domino serviebant, frequen
Abbreviated transcription (Latin):
che. Et cum sollem nitas uigiliarũ
sacramentoꝵq intra speluncam fuis¬
set expleta. atq exhis que fuerant
apud eos refectio pararetur. erant
autem eis tantum. modo pauci & sic¬
ci panes. atq holera ex his que sale
aspersa reponi apud eos solent: tunc
apollonius fr̃s qui secum erant allo¬
qui cȩpit. Si est in nobis fides. & uere
fideles sumus famuli xp̃i: petat unꝰ¬
quisq nr̃m a deo si quid quasi in die
festo sumere libenter habet. At illi.
ipsi potius qui eos etate & meritis
precelleret. hȩc a do poscenda ꝑmit¬
tunt : semetipsos inferiores huius grę
iudicantes. Cum ille cum omni a la¬
critate orationem fudit ad dnm̃: Qua
expleta cum omnes respondissent a¬
men: ecce repente ante fores speluncȩ
astare uident homines quosdam sili
penitus ignotos: qui u cam mul¬
tas copias rerum omnium que ad
usum dum taxat ciborum ꝑtinent
deculerunt : ut neq tam multa neq
pomoꝵ generaͥ & magnitudo in¬

Expanded text:
chae, et cum solemnitas vigiliarum chae, et cum solemnitas vigiliarum Sacramentorumque intra speluncam fuisset expleta, atque ex his quae fuerant apud eos refectio pararetur erant autem eis pauci tantummodo et sicci panes, atque olera ex his quae sale aspersa reponi apud eos solent, tum Apollonius fratres qui secum erant alloqui ita coepit: Si est in nobis fides, et vere fideles 152 sumus famuli Christi, petat unusquisque nostrum a Deo, si quid quasi in die festo sumere libenter habet. At illi ipsi potius qui eos aetate et meritis praecelleret haec a Deo poscenda permittunt, semetipsos inferiores hujus gratiae indicantes. Tum ille cum omni alacritate orationem fudit ad Deum: qua expleta, cum omnes respondissent, Amen: ecce repente ante fores speluncae astare vident homines quosdam sibi penitus ignotos, quique tam multas copias rerum omnium, quae ad usus dumtaxat ciborum pertinent, detulerunt, ut neque tam multa, nequpomorum genera, et magnitudo in
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Procedunt ex utrãq parte
armatorum turbȩ plurimȩ.
Accidit autem ut sanctus apol¬
lonius suꝑueniret. Cumq horta¬
retur eos ad pacem. quidam eoꝵ
qui inter gentiles quasi caput
& causa belli illius erat. homo tru¬
culentus & ferus. obsistebat ei
uehement̾: dicens. non se ꝑmit¬
tere fieri pacem. usq ad mortẽ
suam. Tum ille : fiac inquit ut
optas. Nullus enim alius prȩter
sepulchrum fiet. non derra: sed
bestiarum ac uulturum uentres.
Et continuo sermo eius efficitur
ueritas. Nullus enim alius ex
utraq parce: nisi solus ipse cecidit.
Quem cum sub harena obruissen:
mane regressi inuenerunt a bestiiˢ
sermo hominis dĩ ita fuisset im¬
pletus. conuersi sunt omnes ad fi¬
dem saluatoris dñi: & apolloniũ
ꝓpħam di predicabant. .ix.
ed & noc non nos etfugiat: qd
ab eo primis adhuc dieb qui¬
Ib in spelunea habitare cum
paucis fr̃ib cęperat factum
didicimus. Dies sanctus aderat pas¬

Expanded text:
fuit. Procedunt ex utraque parte fuit. Procedunt ex utraque parte armatorum turbae plurimae. Accidit autem ut sanctus Apollonius superveniret. Cumque eos hortaretur ad pacem, quidam eorum qui inter Gentiles quasi caput erat et caussa belli illius, homo truculentus et ferus, obsistebat ei vehementer, dicens, non se permittere fieri pacem, usque ad mortem suam. Tunc ille: Fiat inquit ut optas, nullus enim alius praeter sepulcrum fiet, non terra, sed bestiarum ac vulturum ventres. Et continuo sermo ejus efficitur verus, nullus enim alius ex utraque parte nisi solus ipse cecidit. Quem cum sub arena obruissent, mane regressi invenerunt a bestiis sermo hominis Dei ita fuisset impletus, conversi sunt omnes ad fidem Salvatoris Domini, et Apollonium prophetam Dei praedicabant. Sed et hoc nos non effugiat, quod ab eo primis adhuc diebus quibus in spelunca habitare cum paucis fratribus coeperat factum didicimus. Dies sanctus aderat Pas