comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitati sienim necessitas nr̃a illa di¬
cendaẽ quaenonest in nostra potes¬
tate sed &iam si nolimus efficit quod
potest sicut est necessitas mortis. ma¬
nifestum ẽ uoluntates nrãs quibus
recte uel perperam uiuitur subtali
necessitate non esse. Multa enim
facimus quaesinollemus non utiq
sinolumus non est: quae enim
uellemus si nollemus : si autem
illa definitur ẽẽ necessitas scđm
quam dicimus. necesse esse ut ita sit
aliquid uelit astat. nesciocur eam
time amus nenobis libertatem au¬
ferat uoluntatis . Neq enim &
uitamdĩ & praescienti amdi sub ne¬
cessitate ponimus sidicamus necesse
eẽ dm̃ semperuiuere & cuncta prȩscire¬
Sicut nec potesta seius minuitur cum
dicitur mori falliq non posse. sic
enim hoc non potest ut potius si poss&
minoris ess& utiq potestatis. Rec¬
te quippe omni potens dicitur qui
der& nequaquam ess& omnipotens
Vnde propterea quaedam non potest.
quia omnipotens est sic &iam cum

Expanded text:
sitati. Si enim necessitas nostra illa disitati. Si enim necessitas nostra illa dicenda est, quae non est in nostra potestate, sed etiam si nolimus efficit quod potest, sicut est necessitas mortis: manifestum est uoluntates nostras, quibus recte uel perperam uiuitur, sub tali necessitate non esse. Multa enim facimus, quae si nollemus, non utiqusi nolumus, non est; non enim uellemus, si nollemus. Si ailla definitur esse necessitas secundum quam dicimus, necesse esse ut ita sit aliquid vel ita fiat, nescio cur eam timeamus ne nobis libertatem auferat voluntatis: neque enim et vitam Dei et praescientiam Dei sub necessitate ponimus, si dicamus necesse esse Deum semper vivere et cuncta praescire-sicut nec potedicitur mori fallique non posse. Sic enim hoc non potest, ut potius, si posset, minoris esset utique potestatis. Recte quippe omnipotens dicitur, qui deret, nequaquam esset omnipotens. Unde propterea quaedam non potest, quia omnipotens est. Sic etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
quam quod ille dix̃ insipiens incorde
suo non est ds̃ quienim nonẽ praescius
omnium futurorum non est utiq ds̃
qua propter &uoluntates nostrae tan¬
tum ualent quantum ds̃ easualere
uoluit atq praesciuit. It ideo quic¬
quidualent certissime ualent & qđ
facturae sunt ipsae omnino facturae st̃
quia ualituras atq facturas ille praesci¬
uit cuius praescientia falli non potest
qua propter simihi fatinom̃ a licui rei
adhibendum placer&. magis dicerem
fatum ẽẽ in firmiorem potentioris uo¬
luntate quieum hab& inpotestate quã
illo causarum ordine quem nonusitato
sed suomore stoici fatum appellant.
arbitrium nostrae uoluntatis aufer
danda est quam formidando stoici
laborauerunt causa srerum ita¬
distinguere ut quasdam subtra¬
herent necessitati quasdam sub de¬
rent. atq in his quas eẽ subnecessi¬
tate noluerunt. posuerunt &iam
nras uoluntates neui delic& non
essent liberae si subderentur neces¬

Expanded text:
quam quod ille dixit insipiens in corde quam quod ille dixit insipiens in corde suo: Non est Deus. Qui enim non est praescius omnium futurorum, non est utique Deus. Quapropter et uoluntates nostrae tantum ualent, quantum Deus eas ualere uoluit adque praesciuit; et ideo quidquid ualent, certissime ualent, et quod facturae sunt, ipsae omnino facturae sunt, quia ualituras adque facturas ille praesciuit, cuius praescientia falli non potest. Quapropter si mihi fati nomen alicui rei adhibendum placeret, magis dicerem fatum esse infirmioris potentioris uoluntatem, qui eum usitato in potestate, quam illo causarum ordine, quem non usitato sed suo more Stoici fatum appellant, arbitrium nostrae uoluntatis auferrdanda est, quam formidando Stoici laborauerunt causas rerum distinguere ita, ut quasdam subtraherent necessitati, quasdam subderent, adque in his, quas esse sub necessitate uoluerunt, posuerunt etiam nostras uoluntates, ne uidelicet non essent liberae, si subderentur neces
Abbreviated transcription (Latin):
ille concedit: Causa itaq rerum
quae facit nec fit ds̃ est. Aliae uero
causae & faciunt & fiunt. sicut st̃
omnes creatisp̃s maxime rationales
Corporales autem causae quaem agis
fiunt quam faciunt. non sunt inter
causas efficientes adnumerandae.
qm hoc possunt quod ex ipsis faciunt
spm uoluntates: quomodo igitur
ordo causarum qui praescienti certus .ẽ.
dõ id efficit ut nihil sit in nr̃a uoluntate.
cum in ipso causarum ordine magnum
habeant locum nostrae uoluntates:
Contendatergo cicero cumeis qui huno
causarum ordinem dicunt eẽ fatalem
uocabulum quod non in sẽuera consueuit
intellegi. quoduero negat ordinem
omnium causarum esse certissimum
&dĩ praescentiae notissimum plus
eum quã stoic d&estamur. Autenĩ
esse dm̃ negat. quod quidem inducta
alterius persona in libris dedeorum
natura facere molitus est. autsi eẽ
confit&ur dm̃ quem negat praescium
futurorum &iam sic nihildicit aliud

Expanded text:
ille concedit. Causa itaque rerum, ille concedit. Causa itaque rerum, quae facit nec fit, Deus est; aliae uero causae et faciunt et fiunt, sicut sunt omnes creati spiritus, maxime rationales. Corporales autem causae, quae magis fiunt quam faciunt, non sunt inter causas efficientes adnumerandae, quoniam hoc possunt, quod ex ipsis faciunt spirituum uoluntates. Quo modo igitur ordo causarum, qui praescienti certus est Deo, id efficit, ut nihil sit in nostra uoluntate, cum in ipso causarum ordine magnum habeant locum nostrae uoluntates? Contendat ergo Cicero cum eis, qui hunc causarum ordinem dicunt esse fatalemuocabulum, quod non in re uera consueuit intellegi. Quod uero negat ordinem omnium causarum esse certissimum et Dei praescientiae notissimum, plus eum quam Stoici detestamur. Aut enim esse Deum negat, quod quidem inducta alterius persona in libris de deorum natura facere molitus est; aut si esse confitetur Deum, quem negat praescium futurorum, etiam sic nihil dicit aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
tunt uel euitant. Angelorum aut̃
uoluntates dico seu bonorum quos
angelos dĩdicimus. seumalorum
quos angelos diaboli uel &iam dae¬
non eẽ causas efficientes omnium quae
fiunt nisi uoluntarias illius naturae
scilic& quae sp̃s uitae est. Nam & aer
ficat omnia creatorqueest omnis
corporis & omnis creati sp̃s ipseẽ ds̃
te summa potestas est quaecreato¬
rum spirituum bonas uoluntates
adiuuat. malas iudicat. omnes¬
ñspotestuas ordinat. Et quibusdam tribuit po¬
testates quibusdam non tribuit
Sicut enim omnium naturarum crea¬
tor est. It a omnium potestatum dator
nonuoluntatum. Malae quippe
uoluntates ab illo non sunt qm̃ contra
naturam sunt quae ab illo est. Cor¬
pora igitur magis subiacent uolun¬
tatibus quaedam nr̃is. id est omnium
anim antium mortalium & magis
hominum quam bestiarum. quae¬
dam uero angelorum. sed omnia
maxime dĩ uoluntati subdita sunt
Cui &iam uoluntates omnes subiciunt᷑.
quia non habent potestatem nisiquã

Expanded text:
tunt uel euitant. Angelorum autem tunt uel euitant. Angelorum autem uoluntates dico seu bonorum, quos angelos Dei dicimus, seu malorum, quos angelos diaboli uel etiam daecolligitur non esse causas efficientes omnium quae fiunt nisi uoluntarias, illius naturae scilicet, quae spiritus uitae est. Nam et aer ficat omnia creatorque est omnis corporis et omnis creati spiritus, ipse ete summa potestas est, quae creatorum spirituum bonas uoluntates adiuuat, malas iudicat, omnes ordinat et quibusdam tribuit potestates, quibus dam non tribuit. Sicut enim omnium naturarum creator est, ita omnium potestatum dator, non uoluntatum. Malae quippe uoluntates ab illo non sunt, quoniam contra naturam sunt, quae ab illo est. Corpora igitur magis subiacent uoluntatibus, quaedam nostris, id est omnium animantium mortalium et magis hominum quam bestiarum; quaedam uero angelorum; sed omnia maxime Dei uoluntati subdita sunt, cui etiam uoluntates omnes subiciuntur, quia non habent potestatem nisi quam
Abbreviated transcription (Latin):
in eis causis &iam nrãs uoluntates
ignorare non potuit. quas nr̃orum
operum causas ẽẽ praesciuit Nam
&illud quod idem cicero concedit ni¬
hil fieri sicausa efficiens non praete¬
dat satis est adcum in hac quaestione
red arguendum quid enim eum adiu¬
uat quod dicit nihil quidem fieri sine cau¬
sa sed non omnem causam eẽ fatalem
quiaẽ causa fortuita est naturalis
est uoluntaria. sufficit quia omne
quod fit nisi causa praecedente fieri
confit&ur Nosenim eas causas quae
dicuntur fortuitae unde &iam for¬
tuna nomen accepit. non essedicimus
nullas. sed latentes easq tribuimus
uel dĩ ueri uel quorum lib& spirituũ
uoluntati. Ipsasq naturales ne¬
quaquam ab illius uoluntate seiun¬
gimus qui est auctor om̃is conditorq
naturae. lam uero causa euolun¬
tariae autdĩ sunt aut angelorum.
aut hominum aut quorũq animaliũ
Sitamen uoluntates appellandȩ sunt
tus illi quibus aliqua faciunt scđm
naturam suam cumquid uel appe¬

Expanded text:
in eis causis etiam nostras uoluntates in eis causis etiam nostras uoluntates ignorare non potuit, quas nostrorum operum causas esse praesciuit. Nam et illud, quod idem Cicero concedit, nihil fieri si causa efficiens non praecedat, satis est ad eum in hac quaestione redarguendum. Quid enim eum adiuuat, quod dicit nihil quidem fieri sine causa, sed non omnem causam esse fatalem, quia est causa fortuita, est naturalis, est uolquod fit, non nisi causa praecedente fieri confitetur. Nos enim eas causas quae dicuntur fortuitae, unde etiam fortuna nomen accepit, non esse dicimus nullas sed latentes: easque tribuimus vel Dei veri, vel quorumlibet spirituum voluntati, ipsasque naturales nequaquam ab illius voluntate sejungimus qui est auctor omnis conditorque naturae. Jam vero causae voluntariae aut Dei sunt, aut angelorum, aut hominum, aut quorumque animalium, si tamen voluntates appellandae sunt tus illi quinaturam suam, cum quid uel adpe
Abbreviated transcription (Latin):
cupamus. Nisi forte ut fatum a fando
dictum intellegamus id est aloquendo
Non enim abnuere possumus ẽẽ scriptũ
inlitteris sc̃is Semel locutus est ds̃
duo haec audiui. qm̃ potestasdĩ est¬
: & tibi dñe miseri cordia quia reddes
unicuiq secundum opera elus.
Ouodenim dictum ẽ semellocutus est
intellegitur immobiliter hocest̃
in commutabiliter est locutus. sicut
nouit in commutabiliter omniaquȩ
futura sunt & quaeipse facturus est
Hao itaq ratione possemus a fando
fatum appellare. nisi hoc nomen
lam in alia resoler& intellegi quo
corda hominum nolumus inclinari
Non ẽ consequens ut sidõ certus est om¬
nium ordo causarum. Ideonihilsit
in nrae uoluntatis arbitrio. Et ipsae
quippe nostrae uoluntates in cau¬
sarum ordine sunt qui certus est dõ
eiusq praescientia contin&ur
qm̃ & humanae uoluntates humanorũ
operum causae sunt atq ita quiom̃s
rerum causas praesciuit. profecto

Expanded text:
cupamus, nisi forte ut fatum a fando cupamus, nisi forte ut fatum a fando dictum intellegamus, id est a loquendo; non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audiui, quoniam potestas Dei est, et tibi, Domine, misericordia, qui reddis unicuique secundum opera eius. Quod enim dictum est: Semel locutus est, intellegitur \'inmobiliter\', hoc est incommutabiliter, \'est locutus, sicut nouit incommutabiliter omnia quae futura sunt et quae ipse facturus est. Hac itaque ratione possemus a fando fatum appellare, nisi hoc nomen iam in alia re soleret intellegi, quo corda hominum nolumus inclinari. Non est autem consequens, ut, si Deo certus est omnium ordo causarum, ideo nihil sit in nostrae uoluntatis arbitrio. Et ipsae quippe nostrae uoluntates in causarum ordine sunt, qui certus est Deo eiusque praescientia continetur, quoniam et humanae uoluntates humanorum operum causae sunt. Adque ita, qui omnes rerum causas praesciuit, profecto
Abbreviated transcription (Latin):
sinonomnia fato funt non ẽ omnium
certus ordo causarum. sicertus
causarum ordonon est nec rerum
certus est ordo praescientidõ quae
fieri non possunt nisi praecedentib
& efficientib causis sirerum ordo
praescienti dõ certus non est : non
omnia sic uenuint ute auentura
praesciuit. Porro sinon omã sic
uenuint ut ab illo uentura praesci¬
ta sunt non ẽ inquit in dõ praescientia
omnium futurorum. Nos aduersus
istos sacrilegos ausus atq impios
& dm̃ dicimus om̃ã scire antequam
fiant & uoluntate nos facere quic¬
quid a nobis nonnisi uolentibus fieri
sentimus & nouimus. Omnia uero
fato fieri non dicimus immonulla
fieri fatodicimus qm̃ fatinomen
ubi sol& aloquentibus poni idest¬
in constitutione siderum. quaquisq
conceptus aut natus est qm̃ resipsa
inaniter asseritur nihil ualere
monstramus. Ordinem autem cau¬
sarum ubi uolunta sdĩ plurimũ potest.
neq negamus neq fatiuo cabulo nun¬

Expanded text:
si non omnia fato fiunt, non est omnium si non omnia fato fiunt, non est omnium certus ordo causarum; si certus ordo causarum non est, nec rerum certus est ordo praescienti Deo, quae fieri non possunt, nisi praecedentibus et efficientibus causis; si rerum ordo praescienti Deo certus non est, non omnia sic ueniunt, ut ea uentura praesciuit; porro si non omnia sic ueniunt, ut ab illo uentura praescita sunt, non est, inquit, in Deo praescientia omnium futurorum. Nos aduersus istos sacrilegos ausus adque inpios et Deum dicimus omnia scire antequam fiant. et uoluntate nos facere, quidquid a nobis non nisi uolentibus fieri sentimus et nouimus. Omnia uero fieri fato non dicimus, imfieri fato dicimus; quoniam fati nomen ubi solet a loquentibus poni, id estin constitutione siderum qua quisque conceptus aut natus est, qinaniter adseritur, nihil ualere monstramus. Ordinem autem causarum, ubi uoluntas Dei plurimum potest, neque negamus, neque fati uocabulo nun
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid in nr̃a uoluntate aut esse
praescientiam futurorum. qm̃
utrumq arbitratur eẽ non posse
sed si alterum confirmabitur alterũ
tolli si elegerimus praescientiam
Rfuturorum tolli uoluntatis arbi
tolli praescientiam futurorum.
Ipseitaq ut uir magnus & doctus
& uitae humanae plurimũ acpe¬
ritis sime consulens ex his duobus
eligit liberum uoluntatis arbitri¬
um. quod ut confirmar&ur nega¬
uit praescientiam futurorum atq
ita dumuult facere liberos. fecit
sacrilegos. Religiosus autem
animus utrumq eligit utrumq con¬
fit&ur. Etfide pi&atis utrumq
confirmat. quomodo inquit : nam
siẽ praesciontia futurorum sequent᷑
illa omnia quaeconexa sunt . donec
eo perueniatur ut nihil sit in nostra
uoluntate. Porro siest aliquid
in nr̃a uoluntate eisdem recursis
gra dibus eo peruenitur ut non sit
praescientia futurorum namꝑ illa
omnia sic recurritur. Siest uolun¬
tatis arbitrium non om̃a fatofiunt

Expanded text:
aliquid in nostra uoluntate, aut esse aliquid in nostra uoluntate, aut esse praescientiam futurorum, quoniam utrumque arbitratur esse non posse, sed si alterum confirmabitur, alterum tolli; si elegerimus praescientiam futurorum, tolli uoluntatis arbittolli praescientiam futurorum. Ipse itaque, ut uir magnus et doctus et uitae humanae plurimum ac peritissime consulens, ex his duobus elegit liberum uoluntatis arbitrium; quod ut COD firmaretur, negauit praescientiam futurorum adque ita, dum uult facere liberos, fecit sacrilegos. Religiosus autem animus utrumque eligit, utrumque confitetur et fide pietatis utrumque confirmat. Quo modo? inquit; nam si est praescientia futurorum, sequentur illa omnia, quae conexa sunt, donec eo perueniatur, ut nihil sit in nostra uoluntate. Porro si est aliquid in nostra uoluntate, eisdem recursis gradibus eo peruenitur, ut non sit praescientia futurorum. Nam per illa omnia sic recurritur: si est uoluntatis arbitrium, non omnia fato fiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
omã fato fieri contenderent. quid ẽ
ergo quod acero timuit in praescien¬
tia futurorum ut eam labe factare
disputatione detestabili niter&ur:
ordine uenient certus ordorerum
praescientidõ. Et sicertus ẽ ordorerũ m¬
certus est ordo causarum. Non enim
fieri aliquid potest quod non aliqua
efficiens causa praecesserit : Si autẽ
certus est ordo causarum quo fit omne
quod fit. fato inquit fiunt omnia quae
funt. quod si ita ẽ nihil ẽ in nr̃a po¬
testate nullumq ẽ arbitrium uolun¬
tatis quodsi concedimus inquit. omĩs
humanauita subuertitur. Prustra
leges dantur. frustra obiurgationes
laudes uituperationes exortationes
adhibentur neq ulla iustitiabonis
praemia & malis supplicia consti¬
tuta sunt. Haec ergo ne consequan¬
tur indigna & absurda &pernitio¬
sa rebus humanis non uult eẽprae¬
scientiam futurorum. atq in has an¬
gustias coartat animũ religiosum
ut unum eligat eduobus. aut esse

Expanded text:
omnia fato fieri contenderent. Quid est omnia fato fieri contenderent. Quid est ergo quod Cicero timuit in praescientia futurorum, ut eam labefactare disputatione detestabili niteretur? ordine venient, certus est ordo rerum praescienti Deo et si certus est ordo rerumcertus est ordo causarum, non enim fieri aliquid potest quod non aliqua efficiens causa praecesserit. Si autem certus est ordo causarum quo fit omne quod fit, fato, inquit, fiunt omnia quae fiunt. Quod si ita est, nihil est in nostra potestate nullumque est arbitrium uoluntatis; quod si concedimus, inquit, omnis humana uita subuertitur, frustra leges dantur, frustra obiurgationes laudes, uituperationes exhortationes adhibentur, neque ulla iustitia bonis praemia et. malis supplicia constituta sunt. Haec ergo ne consequantur indigna et absurda et perniciosa rebus humanis, non uult esse praescientiam futurorum; adque in has angustias coartat animum religiosum, ut unum eligat e duobus, aut esse
Abbreviated transcription (Latin):
ideoq: cottam fecit disputantem de
hacre aduersus stoicos in libris
de deorum natura & prolucilio bal¬
bo cui stoicorum partes defendendas
dedit maluit ferre sententiã quam
procotta quinullam diuinã naturam
esse contendit. In libris uero dedi¬
uinatione exseipso apertissime op¬
pugnat praescientiam futurorum
Hoc autem totum facere uideturne
fatum eẽ consentiat & ꝑdat liberam
uoluntatem. Putat enim concessa
scientia futurorum ita eẽ consequens
fatum ut negari omnino non possit.
Sed quo quomodo sehabeant tortuosis¬
simae concertationes & disputatio¬
nes phrlosophorum : nos ut confite¬
mur summum &uerum dm̃. Ita
uoluntatem summãq potestatem
acpraescientiam eius confitebimur
Nec time mus neideo non uoluntate fa¬
ciamus quod uoluntate facimus
quia idnos facturos ille praesiuit
cuius praescientia falli non potest
Quod cicero timuit ut oppugnar&
praescientiam & stoici ut non omnia
neces sitate fieri dicerent: quã quam

Expanded text:
ideoque Cottam fecit disputantem de ideoque Cottam fecit disputantem de hac re aduersus Stoicos in libris de deorum natura et pro Lucilio Balbo, cui Stoicorum partes defendendas dedit, maluit ferre sententiam quam pro Cotta, qui nullam diuinam naturam esse contendit. In libris uero de diuinatione ex se ipso apertissime obpugnat praescientiam futurorum. Hoc autem totum facere uidetur, ne fatum esse consentiat et perdat liberam uolscientia futurorum, ita esse consequens fatum, ut negari omnino non possit. Sed quoquomodo se habeant tortuosissimae concertationes et disputationes philosophorum, nos, ut confitemur summum et verum Deum, ita voluntatem summamque potestatem ac praescientiam ejus confitemur: Nec timemus ne ideo non voluntate faciamus quod voluntate facimus, quia id nos facturos ille praescivit cujus praescientia falli non potest; quod Cicero timuit, ut oppugnaret praescientiam, et Stoici ut non omnia necessitate fieri dicerent, quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
uersus eos ualere nisi auferat diuina¬
tionem. quam sic conatur auferre.
ut neg& esse scientiam futurorum.
łamq omnibus uiribus nullam esseom¬
nino contendat. uel in homine uel indõ
nullamq rerum praedictionem. Ita
& dĩ praescientiam negat & omnem
proph&iam luce clariorem conatur
euertere uanis argumentationibus
&opponendo sibi quaedam oracula
quae facile possunt refelli : quae
tamen nec ipsa conuincit. in his autem
mathemathicorum coniecturis re¬
fut andis eius regnat oratio. quia
uere tales sunt ut seipsae destruant¬
& refellant. Multo sunt autemto¬
lerabiliores qui uel siderea fata
conftituunt quamiste quitollit prae¬
scientiam futurorum. Nam & con¬
fiteri eẽ dm̃ & negare praescium
futurorum aꝑtissima insani a est.
quod &ipse cumuider& &iam illud
tempt auit adserere quod scriptũẽ
Dixit insipiens incorde suo non ẽ ds̃
Sed non ex sua ꝑsona. uidit enim
quam e&̃ inuidio sum &mo lestum

Expanded text:
uersus eos ualere, nisi auferat diuinauersus eos ualere, nisi auferat diuinationem. Quam sic conatur auferre, ut neget esse scientiam futurorum, eamque omnibus uiribus nullam esse omnino contendat, uel in homine uel in deo, nullamque rerum praedictionem. Ita et Dei praescientiam negat et omnem prophetiam luce clariorem conatur euertere uanis argumentationibus et obponendo sibi quaedam oracula, quae facile possunt refelli; quae tamen nec ipsa conuincit. In his autem mathematicorum coniecturis refutandis eius regnat oratio, quia uere tales sunt, ut se ipsae destruant et refellant. Multo sunt autem tolerabiliores, qui uel siderea fata constituunt, quam iste qui tollit praescientiam futurorum. Nam et confiteri esse Deum et negare praescium futurorum apertissima insania est. Quod et ipse cum uideret, etiam illud tentauit quod scriptum est: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus; sed non ex sua persona. Vidit enim quam esset inuidiosum et molestum,
Abbreviated transcription (Latin):
patiar facere quod noluibono
Ducunt uolentem fatanolentem tra¬
hunt nempe euidentissime hocul¬
timo uersu ea fata appellauit cum
supra dixerat summi patris uolun¬
tatem paratum se oboedire dicit̃ : Ad¬
ut uolens ducatur nenolens trahatur
qm̃ scilic& ducunt uolunt atem fata
nolentem trahunt. Illi quoq uersus
omerici huic sententiae suffragant᷑
quoscicero in latinum uertit tales
sunt hominum mentes quales pater
ipse iuppiter auctiferas lus trauit
lumine terras. Nec in hac quaesti¬
one auctoritatem haber& po&ica
sententia sedqm̃ stoicos dicit uim
fatias serentes istos exomero uer¬
sus solere usurpare non de illius po¬
&ae sed deistorum phylosophorum
opinione tractatur. Cum pistos
uersus quos disputationi adhibent.
quam de fatohabent quid senti ant
eẽ fatum aꝑtissime declaratur qm̃
iouem appellant quẽ sumũ dm̃putant
A quo conexionem dicunt pendere fa
nititur. ut non existim& aliquid se ad¬

Expanded text:
patiar, facere quod licuit bono. patiar, facere quod licuit bono. Ducunt uolentem fata, nolentem trahunt. Nempe euidentissime hoc ultimo uersu ea fata appellauit, quam supra dixerat summi patris uoluntatem; cui paratum se oboedire dicit, ut uolens ducatur, ne nolens trahatur; quoniam scilicet Ducunt nolentem fata, nolentem trahunt. Illi quoque uersus Homerici huic sententiae suffragantur, quos Cicero in Latinum uertit: Tales sunt hominum mentes, quali pater ipse Iuppiter Iuppiter lustrauit lumine terras. Nec in hac quaestione auctoritatem haberet poetica sententia: sed quoniam Stoicos dicit uim fati adserentes istos ex Homero uersus solere usurpare, non de illius poetae, sed de istorum philosophorum opinione tractatur, cum per istos uersus, quos disputationi adhibent quam de fato habent, quid sentiant esse fatum apertissime declaratur, quoniam Iouem appellant, quem summum deum putant, a quo conexionem dicunt pendere fatnititur, ut non existimet aliquid se ad
Abbreviated transcription (Latin):
libus fatis inserere humanis men¬
tibus ad firmare nonhoro scopi
notati & inspecti aliqua arte
quae nullaẽ : quiuero non astrorũ
constitutionem sicutiẽ cumquidq
concipitur uel inchoatur sed omniũ
conexionem seriemq causarum
quafit omne quod fit fati nomine
appellant non multum cũ eis de
uerbi contro uersia laborandũ
atq certandum ẽ quando quidẽ
ipsum causarum ordinem & quan¬
dam conexionem di summi tribu¬
unt uoluntati & potestati. Qui¬
as optime & ueracissime creditur
& cuncta scire antequam fiant.¬
& nihil in ordinatum relinquere
a quo sunt omnes potestas. quam¬
uis ab illo non sint omnium uolun¬
tates. Ipsam itaq praecipuedĩ
summi uoluntatem cuius potestas
in superabiliter ꝑcuncta porrigit᷑
eos appellare fatum sic probatur
Anneise ne caesunt nisi fallor hiuer¬
sus Duc summe pater altiq domi¬
nator poliquocumq placuit. nulla
parendi moraẽ assum inpiger fac
nolle comitabor gemens malusq

Expanded text:
libus fatis inserere humanis menlibus fatis inserere humanis mentibus / atque firmare, non horoscopi notati et inspecti aliqua arte, ellant. Qui uero non astrorum constitutionem, sicuti est cum quidque concipitur uel nascitur uel inchoatur, sed omnium conexionem seriemque causarum, qua fit omne quod fit, fati nomine appellant: non multum cum eis de uerbi controuersia laborandum adque certandum est, quando quidem ipsum causarum ordinem et quandam conexionem Dei summi tribuunt uoluntati et potestati, qui optime et ueracissime creditur et cuncta scire antequam fiant, et nihil inordinatum relinquere; a quo sunt omnes potestates, quamuis ab illo non sint omnium uoluntates. Ipsam itaque praecipue Dei summi uoluntatem, cuius potestas insuperabiliter per cuncta porrigitur, eos appellare fatum sic probatur. Annaei Senecae sunt, nisi fallor, hi uersus: Duc, summe pater altique dominator poli, Quocumque placuit, nulla parendi mora est. Adsum inpiger: fac nolle, comitabor gomens Malusque
Abbreviated transcription (Latin):
nec musca nascatur. Nam sihanc
admiserint. procedit ratiocinatio
quae gradatim accessibus modicis
eos amuscis ad camelos elephantosq
ꝑducat. Nec illud uolunt aduer¬
tere quod electo ad seminandum
agrumdie. tãmulta grana inter¬
ram simul ueniunt simul germinanT¬
et ex orta seg&e simul herbescunt
flauescunt & tamen indespicas ce¬
teras coaeuas atq ut ita dixerim
congerminales alias rubigo inter¬
imit alias aues depopulantur. ali¬
as homines auellunt quomodo istis
alias constellationes fuis sedicturi
sunt quastam diuersos exitus
habere conspiciunt : aneo spenite¬
bit his rebus dieseligere easq ad
caelestenegabunt pertinere decr&ũ¬
indimatho & solos sideribus subdent homines qui
ncauqudabus solis interra ds̃ dedit liberas uolun¬
tates : his omnibus consideratis non
inmerito creditur cum astrologi
mirabiliter multauera respondent
occulto instinctu fieri spirituum
non bonorum quorum cura est has
falsas & noxias opiniones de astra¬

Expanded text:
nec musca nascatur. Nam si hanc nec musca nascatur. Nam si hanc admiserint, procedit ratiocinatio, quae gradatim accessibus modicis eos a muscis ad camelos elephantosque perducat. Nec illud uolunt aduertere, quod electo ad seminandum agrum die tam multa grana in terram simul ueniunt, simul germinant, exorta segete simul herbescunt pubescunt flauescunt, et tamen inde spicas ceteris coaeuas adque, ut ita dixerim, congerminales alias robigo interimit, alias aues depopulantur, alias homines auellunt. Quo modo istis alias constellationes fuisse dicturi sunt, quas tam diuersos exitus habere conspiciunt? An eos paenitbit his rebus dies eligere easque ad caeleste negabunt pertinere decretum, et solos sideribus subdent homines, quibus solis in terra Deus dedit liberas uoluntates? His omnibus consideratis non inmerito creditur, cum astrologi mirabiliter multa uera respondent, occulto inon bonorum, quorum cura est has falsas et noxias opiniones de astra
Abbreviated transcription (Latin):
innumerabilia subuno temporis
pacto uel nascantur uel oriantur
uel inchoentur & tamdiuersos exitꝰ
habeant ut istas obseruationes cui¬
uis puero ridendas eẽ persuadeant
Qui senim est tam excors ut audeat
dicere omnes arbores omnes herbas
omnes bestias. serpentes aues pisces
uermiculos momenta nascendi
singillatim habere diuersa : solent
tamen homines ad temtandam.
peritiam mathemathicorum afferre
adeos de constellationibus mortuorũ
anim alium quorum ortus propter
hano explorationem suaedomi dili¬
genter obseruant eosq mathemathi¬
cos praeferunt c&eris qui constella¬
tionibus inspectis dicunt non eẽ homi¬
nem natum sed potus. Audent &iã
dicere quale pecus utrum aptum la¬
nitio anuectationi an aratro an
custodiae domus. Nam & ad cani¬
na fata temptantur. & cum mag¬
nis ammirantium clamoribus ista
respondent. Sic desipiunt homi¬
nes ut existiment cũ homo nascitur.
c&eros rerum ortus ita in hiberi
ut cum illo subeadem caeliplaga

Expanded text:
innumerabilia sub uno temporis innumerabilia sub uno temporis puncto uel nascantur uel oriantur uel inchoentur, et tam diuersos exitus habeant. ut istas obseruationes cuiuis puero ridendas esse persuadeant Quis enim est tam excors, ut audeat dicere omnes arbores, omnes herbas, omnes bestias serpentes aues pisces uermiculos momenta nascendi singillatim habere diuersa? Solent tamen homines ad tentandam peritiam mathematicorum adferre ad eos constellationes mutorum animalium, quorum ortus propter hanc explorationem domi suae diligenter obseruant, eosque mathematicos praeferunt ceteris, qui constellationibus inspectis dicunt non esse hominem natum, sed pecus. Audent etiam dicere quale pecus, utrum aptum lanitio, an uectationi, an aratro, an custodiae domus. Nam et ad canina fata tentantur et cum magnis admirantium clamoribus ista respondent. Sic desipiunt homines, ut existiment, cum homo nascitur, ceteros rerum ortus ita inhiberi, ut cum illo sub eadem caeli plaga
Abbreviated transcription (Latin):
ergo fatum quod non habebat. & ex
ipsius facto coepit esse fatale quod
in eius natiuitate non fuerat: ostul¬
titiam singularem. Eligitur dies
ut ducatur uxor credo propterea
quia potest indiem nonbonũ nisi eli¬
gatur incurri & infeliciter duci.
ubiẽ ergo quod nascenti lamsidera
decreuerunt : an potest homo quod
ei lam constitutum est diei electione
mutare. & quod ipse in eligendo
die constituerit. non poterit ab alia
potestate mutari: De inde si soli
homines non autemomnia quae sub
caelo constellationibus sub iacent.
cur aliter eligunt dies accommoda¬
tos ponendis uitibus uel arboribus
uel seg&ibus alios dies pecoribus
uel domandis uel admittendis ma¬
ribus quibus aequarum uel boum
foetentur armenta &c& era huius
modi : Si autem propterea ua¬
lent adhas resdieselecti qui a terre¬
nis omnibus corporibus siue animan¬
tibus setundum diuersitates tempo¬
ralium momentorum siderum posi¬
tio dominatur. considerent quam

Expanded text:
ergo fatum, quod non habebat, et ex ergo fatum, quod non habebat, et ex ipsius facto coepit esse fatale, quod in eius natiuitate non fuerat. s o stultitiam singularem! Eligitur dies ut ducatur uxor; credo propterea, quia potest in diem non bonum, nisi eligatur, incurri et infeliciter duci. Ubi est ergo quod nascenti iam sidera decreuerunt? An potest homo, quod ei iam constitutum est, diei electione mutare, et quod ipse in eligendo die constituerit, non poterit ab alia potestate mutari? Deinde si soli homines, non autem omnia quae sub caelo sunt, constellationibus subiacent, quur aliter eligunt dies adcommodatos ponendis uitibus uel arboribus uel segetibus, alios dies pecoribus uel domandis uel admittendis maribus, quibus equarum uel boum fetentur armenta, et cetera huius modi? Si autem propterea ualent ad has res dies electi, quia terrenis omnibus corporibus siue animantibus secundum diuersitates temporalium momentorum siderum positio dominatur; considerent quam
Abbreviated transcription (Latin):
& mirabiles aestus oceani. non aũt
& animi uoluntates positionib sidert̃
subdi Nuncisticum&iam nrõs actus
inde religare conantur ammonent
ut quaeramus unde nemipsis quidem
corporibus eis possit ratio ista constare :
Ouidenim tam ad corpus pertin& quam
corporis sexus : & tamen sub eadem
positione siderum diuersi sexus gemini
concipi potuerunt. Vn de quid insi¬
pientius dici aut credi potest quam
siderum positionem quae adhoram
conceptionis eadem ambobus fuit.
facere non potuisse ut cumquohabebat
eandem constellationem sexũ diuersũ
a fratre non haber& positionem
siderum quae fuit adhoram nascenti¬
um facere potuisse ut ab eo tãmultũ
quis ferat quod in eligendis diebus no¬
ua quaedam suis actibus fata moli¬
untur : Nonerat uidelic& ille ita
natus ut haber& tam mirabilem
filium sed ita potius ut contẽptibilẽ
gigner&. Ideo uirdoctus elegit
horam quamiscer&ur udcori fecit

Expanded text:
et mirabiles aestus oceani; non autem et mirabiles aestus oceani; non autem et animi voluntates positionibus siderum subdi: nunc isti, cum etiam nostros actus inde religare conantur, admonent ut quaeramus, unde ne in ipsis quidem corporibus eis possit ratio ista constare. Quid enim tam ad corpus pertinens, quam corporis sexus? et tamen sub eadem positione siderum diversi sexus gemini concipi potuerunt. Unde quid insipientius dici aut credi potest, quam siderum positionem, quae ad horam conceptionis eadem ambobus fuit, facere non potuisse, ut, cum quo habebat eamdem constellationem, sexum diversum a fratre non haberet; et positionem siderum, quae fuit ad horam nascentium, facere potuisse, ut ab eo tam multum quis ferat, quod in eligendis diebus noua quaedam suis actibus fata moliuntur? Non erat uidelicet ille ita natus, ut haberet admirabilem filium, sed ita potius, ut contemtibilem gigneret, et ideo uir doctus elegit horam qua misceretur uxori. Fecit
Abbreviated transcription (Latin):
lia fata credantur. non autem
mirum si uoluntates hominum &
dĩ munura cogitentur. ille coniuga¬
tus illa uirgo sacraẽ. Illenu mero¬
sam prolem genuit. illa nec nupsit
At enim plurimum ius horoscopiual&
Hoc quam nibilsit iamsatis disserui:
Ged qualecumq sit iortu ualere
dicunt num & in conceptu : Vbi&
unum concubitum eẽ mn anifestum ẽ.¬
urȩ & tanta naturae uis est. ut cum con¬
ceperit femina de inde alterum con¬
cipere omnino non possit. unde neces¬
seẽ idem eẽ in geminis momentum
conceptus. anforte qui a diuerso
horo scoponati sunt aut ille inmas¬
culum dumnascerentur aut illa
ifeminã commutata est: Cum
slgitur nonusque quaque ab surde
dici poss& ad solascorporum diffe¬
rentias afflatus quosdam ualere
si dereos sicut in solaribus accessibus
& decessibus uidemus &iam ipsius
anni tempora uariari & lunarib
incrementis atq decrementis au¬
etre geri &minui quaedam genera
orerum sicat echinos & conchos

Expanded text:
lia fata credantur; non autem lia fata credantur; non autem mirum, si uoluntates hominum et Dei munera cogitentur ille coniugatus, illa uirgo sacra est; ille numerosam prolem genuit, illa nec nupsit. At enim plurimum uis horoscopi ualet. Hoc quam nihil sit, iam satis disserui. Sed qualecumque sit, in ortu ualere dicunt; numquid et in conceptu? ubi et unum concubitum esse manifestum est, et tanta naturae uis est, ut, cum coceperit femina, deinde alterum concipere omnino non possit; unde necesse est eadem esse in geminis momenta conceptus. An forte quia diuerso horoscopo nati sunt, aut ille in masculum, dum nascerentur, aut illa feminam commutata est? Cum gitur non usquequaque absurde dici posset, ad solas corporum differentias afflatus quosdam valere sidereos, sicut in solaribus accessibus et decessibus videmus etiam ipsius anni tempora variari, et lunaribus incrementis atque decrementis augeri et minui quaedam genera rerum, sicut echinos, et conchas,
Abbreviated transcription (Latin):
temperamento sed eandem quoque
ualitudinis parilitatem sidereis
nexibus alligar&. Si igitur in con¬
ceptu tantauis ẽ. ad aequalitatem
fatorum non debuerunt nascendo
eadem fatamutari. Aut si propte¬
rea mutantur fata geminorum quia
temporibus diuersis n ascuntur
curnon potius in tellegamus lam
fuis se mutata ut diuersis tẽporibus
nascerentur : itane non mutat fata
natiui tatis uoluntas uiuentium
cummut& fata conceptionis ordo
geminorum conceptibus ubicerte
amborum eadem momenta sunt
temporum. Vnde fit ut sub eadem
constellatione fatali alter concipiat᷑
masculus altera femina. Nouimus
teminos diuersi sexus ambo ad huc
u̾iuunt. ambo a&ate ad hucuigeał
quorum cum sint inter se similes cor¬
porum species quantum ex diuerso
sexu potest. instituto tamen & pro¬
posito uitae ita sunt dispares ut
pra&er actus quosnetes se est aut¬
cilibus distare femineos qued ille
mofficio comitis militat & a suadomo¬
pene semper peregrinatur illa desolo

Expanded text:
temperamento, sed eandem quoque temperamento, sed eandem quoque ualetudinis parilitatem sidereis nexibus adligaret. Si igitur in conceptu tanta uis est ad aequalitatem fatorum, non debuerunt nascendo eadem fata mutari. Aut si propterea mutantur fata geminorum, quia temporibus diuersis nascuntur, quur non potius intellegamus iam fuisse mutata, ut diuersis temporibus nascerentur? Itane non mutat fata natiuitatis uoluntas uiuentium, cum mutet fata conceptionis ordo geminorum conceptibus, ubi certe amborum eadem momenta sunt temporum, unde fit ut sub eadem constellatione fatali alter concipiatur masculus, altera femina? Nouimus geminos diuersi sexus, ambo adhuc uiuunt, ambo aetate adhuc uigent; quorum cum sint inter se similes corporum species, quantum in diuerso sexu potest, instituto tamen et proposito uitae ita sunt dispares, ut praeter actus, quos necesse est a uirilibus distare femineos quod ille in officio comitis militat et a sua domene semper peregrinatur, illa de solo
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatem & uno momento tem¬
poris subuna eademq caeli positio¬
ne deduabus matribus duo parit̃
nati diuersa fata habere ñ possint
quae illos perducant ad diuersam
uiuendi uel moriendi necessitatem :
Anconcepti nondum habent fata.
quaenisi nascantur habere ñ potert̃.
Quid est ergo quod dicunt si hora con¬
ceptionalis inueniatur multa ab
istis dicipossediuinius : unde &iam
illud a non nullis praedicatur.
Quod quidam sapiens hora melegit
qua cum uxore concumber& unde
filiũ mirabilem gigner& : Vnde
postremo & hoc ẽ quod de illis parit̃
ae grotantibus geminis possidoni¬
us magnus astrologus idemq
philo sophus respondebat: Ideo
fieri quod eodem tẽpore fuis sent
nati eodemq concepti. Namutiq
propt̃ hoc addebat conceptionem
nedicer &ur ei non adliquidum
eodem tempore potuis senasci.
quos constabat omnino eodem tem¬
pore fuisse conceptos. Vt hoc quđ
similiter simulq aegrotabant non
dar& de proximo pari corporis

Expanded text:
natiuitatem, et uno momento temnatiuitatem, et uno momento temporis sub una eademque caeli positione de duabus matribus duo pariter nati diuersa fata habere non possint, quae illos perducant ad diuersam uiuendi uel moriendi necessitatem? An concepti nondum habent fata, quae nisi nascantur habere non poterunt? Quid est ergo quod dicunt, si hora conceptionalis inueniatur, multa ab istis dici posse diuinius? Unde etiam illud a nonnullis praedicatur, quod quidam sapiens horam elegit, qua cum uxore concumberet, unde filium mirabilem gigneret. Unde postremo et hoc est, quod de illis pariter aegrotantibus geminis Posidonius, magnus astrologus idemque philosophus, respondebat, ideo fieri, quod eodem tempore fuissent nati eodemque concepti. Nam utique propter hoc addebat conceptionem, ne diceretur ei non ad liquidum eodem tempore potuisse nasci, quos constabat omnino eodem tempore fuisse conceptos, ut hoc, quod similiter simulque aegrotabant, non daret de proximo pari corporis
Abbreviated transcription (Latin):
sos omnes cardines ubitantauispo¬
nitur uthinc &iam diuersa sint fa¬
ta unde hoc accidere potuit cum
eorum conceptus diuersum tempus
habere non possit  aut si duorum
uno momento temporis conceptorũ
potuerunt ẽẽ ad nascendum fata
disparia curnon & duorum uno
momento temporis natorum possia
eẽ aduiuendum atq moriendum
fata disparia : Nam siunum mo¬
mentum quo ambo concepti sunt
non impediuit ut alter prior alter
posterior nasceretur : Curunomo¬
mento siduo nascantur impedit
aliquid ut alterprior alter poste¬
rior moriatur : Si conceptio mo¬
menti unius diuersos casus inutero
geminos habere permittit cur
natiuitas momentiunius non &iam
quos lib& duos interra diuersosca¬
sus habere permittat : Acsic omã
huius artis uel potius uanitatis cõ¬
menta tollantur: quid est hoc
cur uno tempore momento uno sub
una eademq caeli positione concep¬
ti diuersa habent fata quae illos per¬
ducant ad diuersarum horarum

Expanded text:
sos omnes cardines, ubi tanta uis posos omnes cardines, ubi tanta uis ponitur, ut hinc etiam diuersa sint fata: unde hoc accidere potuit, cum eorum conceptus diuersum tempus habere non possit? Aut si duorum uno momento temporis conceptorum potuerunt esse ad nascendum fata disparia, quur non et duorum uno momento temporis natorum possint esse ad uiuendum adque moriendum fata disparia? Nam si unum momentum, quo ambo concepti sunt, non inpediuit, ut alter prior, alter posterior nasceretur: quur, uno momento si duo nascantur, inpedit aliquid, ut alter prior, alter posterior moriatur? Si conceptio momenti unius diuersos casus in utero geminos habere permittit, quur natiuitas momenti unius non etiam quoslibet duos in terra diuersos casus habere permittat, ac sic omnis huius artis uel potius uanitatis commenta tollantur? Quid est hoc, quur uno tempore, momento uno. sub una eademque caeli positione concepti diuersa habent fata, quae illos perducant ad diuersarum horarum
Abbreviated transcription (Latin):
& non potuerunt eadem caus adiuersis
&iam tẽporibus ȩgrotare : sienim
disparnascendimoramutauit horo¬
scopum . & disparilitatẽ intulit c&e¬
ris rebus curillud in aegritudinib
mansit quodhabebat intemporis
aequalitate conceptus : Autsi fata
ualitudinis in conceptu sunt aliarum
uero rerum in ortu eẽ dicuntur. non
deberent inspectis natalium constel¬
lationibus deualitudine aliquid dice¬
re quando eis inspicienda conceptio¬
nalis hora nondatur. Si autẽ ideo
praenuntiant ȩgritudines non ins
pecto conceptionis horos copo quia
indicant eas momenta nascentium.
quomodo dicerent cuilib& eorum ge¬
minorum exnatiuitatis hora quan¬
do aegrotaturus ess& cm & alter
non habebat eandem horam natiui¬
tatis necesse haber& parit̃ aegro¬
tare : Deinde quaero sitanta dis¬
tantia ẽ temporis innatiuitate ge¬
minorum ut perhanc oporteat eis
constellationes fieri diuersas propt̃
diuersum horo scopum & obhoc diuer¬

Expanded text:
et non potuerunt eadem causa diuersis et non potuerunt eadem causa diuersis etiam temporibus aegrotare? Si enim dispar nascendi mora mutauit horoscopum et disparilitatem intulit ceteris rebus: quur illud in aegritudinibus mansit, quod habebat in temporis aequalitate conceptus? Aut si fata ualetudinis in conceptu sunt, aliarum uero rerum in ortu esse dicuntur, non deberent inspectis natalium constellationibus de ualetudine aliquid dicere, quando eis inspicienda conceptionalis hora non datur. Si autem ideo praenuntiant aegritudines non inspecto conceptionis horoscopo, quia indicant eas momenta nascentium: quo modo dicerent cuilibet eorum geminorum ex natiuitatis hora, quando aegrotaturus esset, cum et alter, qui non habebat eandem horam natiuitatis, necesse haberet pariter aegrotare? Deinde quaero: si tanta distantia est temporis in natiuitate geminorum, ut per hanc oporteat eis constellationes fieri diuersas propter diuersum horoscopum et ob hoc diuer
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur : Si autem ideo dicuntur
quia non adminuta in conprehensi¬
bilia sed ad tẽporum spatia ꝑptinent :
quae obseruari notariq possunt ꝗd
agit rota illa figuli nisi ut homines
luteum cor habentes in grrũmittan¬
tur. Nemathematicorum uaniloquia
morbum quod eodẽ tempore grauior
leuiorq apparebat amborũ medici¬
naliter inspiciens ippocrates geminos
suspicatus est: Nonne satis istos re¬
darguunt quiuolunt si deribus dare
quod de corporum simili temperatione
ueniebat : Curenim similiter eodemq
tempore non alter prior aegrotabat.
sicut natifuerant. quia utiq simul
nasci ambo non poterant : Aut sinihil
momenti attulit utdiuersis tẽporib
aegrotarent quod diuersis cẽporibus
nati sunt: quare tempus in nascendo
diuersum ad aliarum rerum di¬
uersitates ualerẽ contendunt: Cur
cere uxores diuersis temporibus fili¬
os procreare & multa alia propterea
quia diuersis tẽporibus nati sunt

Expanded text:
dicuntur? Si autem ideo dicuntur, dicuntur? Si autem ideo dicuntur, quia non ad minuta inconprehensibilia, sed ad temporum spatia pertinent, quae obseruari notarique possunt: quid hic agit rota illa figuli, nisi ut homines luteum cor habentes in gyrum mittantur, ne mathematicorum uaniloquia morbum, quod eodem tempore grauior leuiorque apparebat amborum, medicinaliter inspiciens Hippocrates geminos suspicatus est, nonne satis istos redarguunt, qui uolunt sideribus dare, quod de corporum simili temperatione ueniebat? Quur enim similiter eodemque tempore, non alter prior, alter posterior aegrotabant, sicut nati fuerant, quia utique simul nasci ambo non poterant? Aut si nihil momenti adtulit, ut diuersis temporibus aegrotarent, quod diuersis temporibus nati sunt: quare tempus in nascendo diuersum ad aliarum rerum diuersitates ualere contendunt? Quur cere uxores, diuersis temporibus filios procreare et multa alia, propterea quia diuersis temporibus nati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
geminorum plurima plurimum que
gemini antiquapatrum memoria
ut de insignibus loquar sic alterpost
alterum ut posterior plantã prioris
tener&. Tanta in eorum uita fueruNT
moribusq: diuersa . tanta in actioni¬
bus disparilitas tanta in parentum
amore dissimilitudo ut &iam in imi¬
coseos interse facer& ipsa distantia
Num quid hoc dicitur quia uno ambu¬
lante alius sedebat. & alio dormi¬
ente alius uigilabat . & alio loquente
tacebat alius quae pertinent ad
illasminutias quae non possunt ab eis
con prehendi qui constitutionem side
rum qu aquisq nascitur scribunt
unde mͦ athematici consulantur :
Vnus duxit mercennariam soruitutẽ
alius non seruiurt. Vnus am atre
magnus apud eos habebatur amisit.
alter indeptus est quid deuxoribus
quid de filiis quid derebus q̃uanta
diuersitas : Siergo haec ad illas
ꝑtinent mͥinutias temporum quae
inter se habent gemini & constellatio¬
nib: non ad scribuntur quare alio¬
rum constellationibus inspectis ista

Expanded text:
geminorum plurima plurimumque geminorum plurima plurimumque gemini antiqua patrum memoria ut de insignibus loquar sic alter post alterum, ut posterior plantam prioris teneret. Tanta in eorum uita fuerunt moribusque diuersa, tanta in actibus disparilitas, tanta in parentum amore dissimilitudo, ut etiam inimicos eos inter se faceret ipsa distantia. Numquid hoc dicitur, quia uno ambulante alius sedebat, et alio dormiente alius uigilabat, et alio loquente tacebat alius; quae pertinent ad illas minutias, quae non possunt ab eis conprrum, qua quisque nascitur, scribunt, unde mathematici consulantur? Unus duxit mercenariam servitutem, alius non servivit; unus a matre magnus apud eos habebatur, amisit, alter indeptus est. Quid de uxoribus, quid de fdiuersitas! Si ergo haec ad illas pertinent minutias temporum, quae inter se habent gemini, et constellationibus non adscribuntur: quare aliorum constellationibus inspectis ista
Abbreviated transcription (Latin):
ipse percussi incaeli spatio plurimũ ẽ
Hinc sunt inquit quaecumq dissimillima
perhibentur inmotibus casibusq gemi¬
norum. Hoc figmentum fragilius ẽ
quam uasa. quaeilla rotatione fin¬
guntur. Nam sitam multũ incaelo
inter est quod constellationibus con¬
prehendi non potest. ut alteri gemi¬
norum hereditas obueniat alteri
non obueniat. cur audent c&eris
qui gemini non sunt cũ inspexerint
eorum constellationes talia pronun¬
tiare quae ad illud secr&um ꝑtinent
quodnemo potest conprehendere &
momentis annotare nascentium:
si autem propterea taliadicunt in ali¬
orum genituris quia haec ad produc¬
tiora spatia temporum pertinent.
momenta uero illa partium minutarũ
quae interse gemini possunt habere
nascentes rebus minimis tribuuntur.
dequalib: mathematici non solent
consuli : quis enim consulat quando
sed eat quando deambul& quando
uel quid prandeat : numquidistadicimꝰ
quando in moribus operib casibusq

Expanded text:
ipse percussi, in caeli spatio plurimum est: ipse percussi, in caeli spatio plurimum est: hinc sunt, inquit, quaecumque dissimillima perhibentur in moribus casibusque geminorum.\' Hoc figmentum fragilius est quam uasa, quae illa rotatione finguntur. Nam si tam multum in caelo interest, quod constellationibus conprehendi non potest, ut alteri geminorum hereditas obueniat, alteri non obueniat: quur audent ceteris, qui gemini non sunt, cum inspexerint eorum constellationes, talia pronuntiare, quae ad illud secretum pertinent, quod nemo potest conprehendere et momentis adnotare nascentium? Si autem propterea talia dicunt in aliorum genituris, quia haec ad productiora spatia temporum pertinent; momenta uero illa partium minutarum, quae inter se gemini possunt habere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent consuli quis enim consulat quando sedeat, quando deambulet, quando uel quid prandeat?: numquid ista dicimus, quando in moribus operibus casibusque