comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A collopendens p̃cincta usq adlũbos Estaut̃ habitꝰ ꝓpͥȩ necessarius adoꝑis exercitiũ: Fiebat aut̃ prius ut
hocest fines. ex g̃co uocabũ trahunt: Greti enĩ t̃minũ orauocant DE PALLI IS FEMINARŨ
illũ: est plautũ reginarũ amiculũ. unde ⁊ appellatũ : Peplũ: matronale palliũ expurpura
Cuius fimbriae aureis staminis sũmitate resplendent: FPalla est quadrũ palliũ muliebris uestis. dedue¬
cooꝑto capite ⁊ scapula: adextro latȩ inleuũ humerũ mittit᷑ Stolaaut̃ g̃ce uocata: qđ suꝑmittatur
Idẽ ⁊ reciniũ latino nõe appellatũ : eo qđ dimidia eiꝰ pars retroreicit᷑. Quo uulgo mauortẽ dicunt:
uocatũ aut̃ mauortẽ : quasi martẽ : Signũ enĩ maritalis dignitatis ⁊ potestatis. in eo est Caputeni

Expanded text:
a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut stimentorum, hoc est fines, ex Graeco vocabulum trahunt; Graeci enim terminum ὅρον vocant. De palliis feminarum . Regillum est praelatum reginarum amiculum; unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cuius fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deduccooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur: stola autem Graece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia eius pars retro reicitur; quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem quasi Martem; signum enim maritalis dignitatis et potestatis in eo est. Caput enim
Abbreviated transcription (Latin):
illa senatui ccgis depositis qͥrites ad saga fuer: I gũ aut̃: galligͤũ nom̃ est: dictũ aut sagũ q̃driltex qra
apud eos pͥmũ quadratũ. uł quadr uplex eẽt. I uaia: est palliũ fimbrus langis Nlacerta af
briatũ. Quolĩ solimiltes utebant᷑. Unde ⁊ in distinguenda castrensi urbanaq tarba. hort itoases
lacernatos uocabant : Inde aut lacernȩ: quasi amputatis capitiis fimbriarũ neq italaris u eipdarai
usq ad sedecĩ annos pueri nobiles sub disciplinȩ cultu ut ebant᷑: unde et p̃textati pueri appellatis: dictt
aut̃ p̃texta: qr p̃texebat᷑ ei latior purpura incapitio: ¶ Casula: est uestis cucullata dicta ꝑdiminuti nẽ
q oris errantib euagant᷑, Vnde ⁊ stellȩ planetȩ id÷ uage: eo qđ uagosui errore motũq discurrt̃ : Birrꝰ.
co uocabuls̃ trahit: Illienĩ: birrũ bibrũ dicunt: IMelotes. q̃ etiã pera uocat᷑: pellist esto

Expanded text:
De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo quod apud eos primum quadratus vel quadruplex esset. Paenula est pallium cum fimbriis longis. Lacerna pallium fimbriatum quod olim soli milites utebantur; unde et in distinguenda castrensi urbanaque turba hos togatos, illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis ut sunt usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur; unde et praetextati pueri appellati sunt. Dicta autem praetexta quia praetexebatur ei latior purpura. Casula est vestis cucullata, dicta per diminutions, dicta quia oris errantibus evagantur. Unde et stellae planetae, id est vagae, eo quod vago sui errore motuque discurrunt. Birrus a Graeco vocabulum trahit, illi enim birrum bibrum dicunt. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina
Abbreviated transcription (Latin):
iã habet Recta dr̃ uestis: quã sursũ uersũ stantes qr tecunt.  Segm̃ta . zonis qͥb¬
⁊quasi p̃cisuam̃tis ornatã: Nã ⁊ particulas cuĩcũq materiae abscisas: p̃sesmmas uotant :¬
ensis : qđ raro filosit leuit̃q densata. s Pauetensis: contraria leuidensi : dicta: qđ grau

Expanded text:
lanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis qlanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis qquasi praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod gravi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ russati uocabant᷑: Solebant & iã pridie quã dimicandũ eẽt ante pͥncipia ꝓponi. Quasi
ad monitio ⁊ indiciũ futͥȩ pugnȩ. ILaculata est: q̃ lacus quadratos qͦsdã cũ pictura habet inrextos
aut additos acu: Ia cinti na: uestis est. aerio colore resplendens: ¶Molocinia: quȩ maluarũ¬
A pocalama
Serica : aserico dicta uł qđ eã seres pͥmi miser̃ : Sbloserica: tota serica: Olo enĩ : totũ Tramose u
une lino. trama ex serico Oloforora: tota expurpura: Oloenĩ totũ Bissima.: candi
confecta ex quodã genere linigrossioris: Sunt qui ⁊ genꝰ qđ dã lini: bissum eẽ. existiment :
tibrina: tramũ defibrilana habens :s Caprina : ¶Masticina & saena : Linea : qr ea solo signo
fit: Linostema: uestis est exlana linoq contexta & dicta linostema : qr instamine linũ intra

Expanded text:
 russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi  russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et indicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvaruApocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt qui et genus quoddam lini byssum esse existimant. Fibrina tramam de fibri lana habens. Caprina. Masticina et mena. Linea, quia ex solo lino fit. Linostema vestis est ex lana linoque contexta: et dicta linostema quia in stamine linum, in trama
Abbreviated transcription (Latin):
genitalia contegunt᷑ : hoc pͥmũ pͥmi mortales efoliis arboꝵ sibi fecert̃: quando post p̃uaricatio¬
haec et cãpestria nuncupant᷑: ꝓeo qđ eisdẽ iuuenes qui nudi exercent᷑ in cãpo. pudenda oꝑitt
÷÷ uestis antiqͥssima. appellata qi ĩmotu incedentis sonũ facit : Tonus enĩ sonus est Pru
aut̃ fuere pelliciȩ tuniȩ : quib: post offensã & eiectionẽ ⁊ de paradiso adam ⁊ eua indutist
is tunicadicta: eo qđ talos usq descendat ⁊ ad pedes defluat sicut pectoralis qđ apudan
breuis erat ut tantũ pectus oꝑiret. licet nunc ꝓfusior est:Manileata tunica id÷ manicata eo qđ
est. tunica sacerdotalis candida . cũ clauis eax purpura: PRussata. quã g̃ci fenicenã uocant. nos
coccineã : reꝑta a lacedemoniis ad celandũ coloris similitudinẽ sanguinẽ. quotiens qͥs inacie uul¬
neraret᷑: Nec contenplanti adũsario animx augesceret. hanc sub consulib romaniusis milites:

Expanded text:
genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quando post praevaricatiodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem juvenes qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. 6. Tunica vestis antiquissima appellata, quia in motu incedentis sonum facit. Tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliceae tunicae, quibus post offensam et ejectionem de paradiso Adam et Eva induti sunt. 7. Talaris tunica dicta, eo quod ad talos usque descendat, et ad pedes defluat, sicut pectoralis quia apud antiquos brevis erat, ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior sit. 8. Manicleata tunica, id est, manicata, eo quod tia provincia Graeciae texta est, tunica sacerdotalis candida cum clavis ex purpura. 10. Russata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccineam, reperta a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem, quoties quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario an
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑ id: farciant᷑ pluma. siue tum̃to : quo molliores calidioresq sint. Napeta dicta : qđ ped
pͥmũ strarentur. quasi tapedia: sSiplatappȩta : ex una parte uillosa. quasĩ simpla. Anfitapa: ecu¬
traq parte uillosa tappeta Lucilius: Sipleatq anfitappauillis ingentib molles¬
nc̃ ꝓ ꝑiendis m̃si ss. q̃ ut nom̃ ipsũ indicat : olĩ tergendis manib: p̃bebant᷑. siue mande lilia amandendo:
Mappȩ : conuiuii ⁊ epularũ appositarũ s̃. qͣsi manupiȩ : atq obid nõate : Cuiꝰ diminutiũu : mapella ÷:¬

Expanded text:
est, farciantur pluma, sive tomento, quo molliores calidioresque sint. 5. Tapeta dicta, quod pedibus primum sternerentur, quasi tapedia. Sipla, tapeta ex una parte villosa, quasi simpla. Amphitapa, ex utraque parte villosa tapeta. Lucilius: Siplae, atque amphitapae villis ingentibus mollesriendis mensis sunt, que ut nomen ipsum indicat olim tergendis manibus prebebantur sive mantilia a mandendo. Mappe convivii et epularum appositarum sunt, quasi manupe, atque ob id nominate, cuius diminutivum mapella
Abbreviated transcription (Latin):
aspicimꝰ. easq statuas togatas uocamꝰ: Toga aut̃: romani in pace at ebant᷑ : Belli aut̃ tẽpore: paludam̃tis:
Mensura toge iusta ẽ si sex almas habeat : NToga palmata dicebat᷑: quã merebant᷑ hii qui reporta¬
bant de hostib palmas: Ipsa uocabat᷑ ⁊ togapicta: Eo qđ uictorias cũ palmis intextas habet : NToga¬
ndida. eadẽq cretata: inqͣ candidati id ÷ magistratũ petentes ãbiebant. Addita creta qͦ can
iusigniorq eẽt. Cicero in oratione quã habuit contra petitores: Intoga candida scripsit: sEme¬

Expanded text:
aspicimus, easque statuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis: aspicimus, easque statuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis: mensura togae justa, si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur, quam merebantur hi, qui reportabant de hostibndida eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorque esset. Cicero in oratione quam habuit contra conpetitores 'In Toga Candida' scripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
culosa nobilitas: habet ⁊ sexus: institutã spetiẽ habitꝰ. Vt in uiris tonsica pilli. Inmulierib redundantia
eriniũ. qđ maxime uirginib in signe est. Quarũ ⁊ ornatꝰ ipse ꝓpͥe sic est :̃ ut concumulatꝰ inuerticẽ ipsã
capitissui areẽ ambitu criniũ contegat: DE PALIIS  UIRORŨSUPAS¬
Dalliũ est : quoministrantiũ scapulȩ c̃tegunt᷑. ut dũ ministrant expediti discurrant: Plautꝰ: Si qiđ fac
turꝰ es: appende in humeris palliũ. ⁊ ꝑgat quantũ ualet tuoꝵ pedũ ꝑnicitas: Dictũ aut̃ palliũ: apellib
m̃to sui corpus tegat atq oꝑiat: Est aut̃ palliũ purũ. forma rotundã ⁊ fusiore. ⁊ qua si inundante sinu.
ub deatro ueniens sup̃ humerũ sinistrũ ponit᷑: Cuiꝰ similitudinẽ : in oꝑim̃tis simulacroꝵ uł pi¬

Expanded text:
culosa nobilitas. Habet et sexus institutam speciem habitus; ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia culosa nobilitas. Habet et sexus institutam speciem habitus; ut in viris tonsi capilli, in mulieribus redundantia crinium, quod maxime virginibus insigne est; quarum et ornatus ipse proprie sic est, ut concumulatus in verticem ipsam capitis sui arcem ambitu crinium contegat. § 24 De palliis virorum. Pallium est quo ministrantium scapulae conteguntur ut, dum ministrant, expediti discurrant. Plautusfrag. 177: Si quid facturus es, adpende in humeris pallium, et pergat quantum valet tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus, mento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda et fusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cuius similitudinem in operimentis simulacrorum
Abbreviated transcription (Latin):
ionib: corpꝰtegunt : Dictiaut̃ renones. areno germaniae flumine : ubibis freq̃nt̃ utunt᷑:
uastruga: uestis germanica expelliculis ferarũ deqͣ cicero ꝓscauro: Quẽ purpura regalis ñ cõmouit.
ira tegunt. Eminent apicib fastigiatis: Alani orrent ⁊ male tecti cũ latratorib: linguis: scort
.s. ñ solũ inuestib sed ⁊ in corpore aliqua sibi ꝓpͥa quasi insignia. uindicant : ut uidemꝰ cirrosger¬
manoꝵ. Granos ⁊ cinni bargotoꝵ. Stigmata brittonũ. circũciduntꝰ p̃putia iudei. ꝑtundunt a rabesaures.
ipitib intisgetȩ. Nitent albani albentib crinib. Mauros habet tetranat corpoꝵ. Gallos
candida cutis. Sine eqͥs mnertes extant a lani. Ned ab est genspictoꝵ nom̃ a corpore. Quos minutis opifex
tis et exp̃ssus natiui graminis sucꝰ in luit : ut has ad suispecimen cicatrices ferat. Picti sartubus mn¬

Expanded text:
intectum rhenonibus corpus tegunt. Dicti autem rhenones a Rheno Germaniae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. intectum rhenonibus corpus tegunt. Dicti autem rhenones a Rheno Germaniae flumine, ubi iis frequenter utuntur 5. Mastruca, vestis Sarda ex pelliculis ferarum, de qua Cicero pro Scauro: Quem purpura regalis non commovit,ntis, caput tiara tegunt. Eminent apicibus fastigiatis Alani; horrent et male tecti cum latratoribus linguis Scoti; n solum in vestibus, sed et in corpore aliqua sibi pmanorum, granos et cinnibar Gotorum, stigmata Brittonum. Circumcidunt quoque Iudaei praeputia, pertundunt Arabes aures, pitibus intectis Getae, nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum, Gallos candida cutis; sine equis inertes extant Alani; nec abest gens Pictorum, nomen a corpore, quod minutis opifex acus punctis et expressus nativi graminis sucus inludit, ut has ad sui, specimen cicatrices ferat, pictis artubus ma
Abbreviated transcription (Latin):
itũ clausa. quasi armiclausa .c. litta ablata: sCamisias uocari. qđ in his dor inin in camis id
et brãcȩ. ꝙ sint breues ⁊ ueretunda corporis his uelent᷑ :  Tubrucos uocitos : qđ tibias bracasq tegant:
Tubrucis ꝓ abrachiis ad tibias usq ꝑueniant: IIII. De PROPOQUARUNdã GERŨHAΡtΩ
Nuibusdã aut̃ nationib: siacuiq ꝓpͥa uestis est. ut partis sarabare Gallis linnȩ. Germanis renones
Thispanis stringes sardis mastruge saraballa:¶Saraballa : s̃ fluxi acsinuosa uestim̃ta. de
billa suspender ÷ apuo quosdã aut̃ saraballa q̃dã capitũ tegmina nuncupant᷑: qualia uidem incapt
niagoꝵ picta: Nłinnȩ. saga quadra ⁊ mollias: Deqͥb plautꝰ: linna cooꝑta est tectrino gallia:
Penones s̃ uel amina humcroꝵ ⁊ pectoris usq umbilicũ : atq in cortis uillis adeo hispida ut imbrem
respuant. Quos uulgo reptos uocant : eo qđ longitudo uilloꝵ qͣsi reptat : Deqͥb salustiꝰ : Germani in

Expanded text:
est, in armos tantum clausa, quasi armi clausa, C litera ablata. Camisias vocamus, quod in his dormimus in camis, id et bracae, quod sint breves et verecunda corporis his velentur. Tubrucos vocatos quod tibias bracasque tegant. Tibraci, quod a braciis ad tibias usque perveniant. De proprio quarundam gentium habitu . Quibusdam autem nationibus sua cuique propria vestis est, ut Parthis sarabarae, Gallis linnae, Germanis renones, Hispanis stringes, Sardis mastrucae. Sarabarae sunt fluxa ac sinuosa vestimenta, de bara suspenderunt? Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta. 3. Lenae, saga quadra et mollia sunt. De quibus Plautus: Lena cooperta est textrina Gallia. 4. Rhenones sunt velamina humerorum et pectoris usque 454 ad umbilicum, atque intortis villis adeo hispida, ut imbres respuant, quos vulgo reptos vocant, eo quod longitudo villorum, quasi reptat. De quibus Sallustius: Germani
Abbreviated transcription (Latin):
tribus generib: philosophiae : &iam eloquia diuina consistunt: Nam aut de natura dis¬
putari solent ut ingenesi & in ȩcles iasten. aut demorib ut in ꝓũbus & in om̃ib sparsimlbris
aut de logica ꝓqua nr̃i theologiã sibi uindicant ut in cantica canticoꝵ & euangelus. Item
aliqͥ  doctoꝵ filo sophiã in nõe & partib suis ita definier̃: filosophia est : diumarũ hu¬
manarũq rerũ inquantũ hõi possibile est ꝓbabilis scentia: Alit̃: filosophia est ars artiũ.
& disaplina disciplinarũ: Rursus filosophia est meditatio mortis: Qđ magis conuenit ap̃i
anis qui sdiambitione calcata conũ satione disciplinabili similitudine futurȩ patriȩ iuuunt
fios epbse lamdiuidit᷑ indiras partes pͥma inspectiuã. seđa mactualẽ: alii defimerunt
filosopsuae ratione induab consistere partibus: quarũ pͥma inspeccuia est. seđa actualis
inspetiuas quicdit̃ intrib modis Io est pͥma innaturalẽ. scđa indo ctrinalẽ tertia in diuinã¬

Expanded text:
tribus generibus philosophiae etiam eloquia divina consistunt. Nam, aut de natura disputare solent, ut in Genesi et Ecclesiaste; aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris; aut de logica, pro qua nostri theoricam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum et Evangeliis. 9. Item aliqui doctorum philosophiam in nomine et partibus suis ita definierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scientia. Aliter: Philosophia est ars artium, et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, quod magis convenit Christianis, qui, saeculi ambitione calcata, conversatione disciplinabili, similitudine futurae patriae vivunt in duas partes: prima inspectiva; secunda actualis. Alii definierunt Philosophiae rationem in duabus consistere partibus, quarum prima inspectiva est, secunda actualis. Inspectiva dividitur in tribus modis, id est prima in naturalem; secunda in doctrinalem; tertia in divina
Abbreviated transcription (Latin):
nis q. extrema c̃clusio. aut ex ambigentis incerto aut exfidutia c̃ꝓbantis Constat enĩ trib
cinatio. Inductionis m̃bra: fẽ tria: Prima ꝓpositio : scđa in latio.q̃ ⁊ assũptio dr̃. Tertia con¬
dusi ousinductio est. q̃ reb ñ dubiis captat adsensionẽ eiꝰ auinstituta ÷. siue int̾ filo sofos
cone endit᷑ & cuius causa similitudmes habitae sunt: introducit: NConelusio inductionis est.
quae alt concessionem in lationis confirmat. aut quid ex ea conficiat᷑ delarat: IRatio cinatio
at eradio qua id de quo est q̃stio conꝓbat̾: TEntimenua igit᷑ latinȩ int̃ p̃tat m̃tis cancentio
Nem in ꝑfestũ sillogismũ solent artigrasi ñ cupare. Nã induab partib eius argum̃tifor

Expanded text:
ionisque extrema conclusio aut ex ambigentis incerto, aut ex fiducia conprobantis. Constat enim tribus ionisque extrema conclusio aut ex ambigentis incerto, aut ex fiducia conprobantis. Constat enim tribus cinatio. Inductionis membra sunt tria: prima propositio, secunda inlatio, quae et adsumptio dicitur, tertia conclusio. Inductio est, quae rebus non dubiis captat adsensionem eius, cum instituta est, sive inter philosophoscontenditur et cujus causa similitudines habitae sunt introducit. Conclusio inductionis est quae aut concessionem illationis 83 confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat. Ratiocinatio est oratio qua id de quo est quaestio comprobatur. 7. Euthymema igitur Latine interpretatur mentis conceptio, quem imperfectum syllogismum s
Abbreviated transcription (Latin):
ũ auditorem faciamꝰ: Benuolũ : p̃cando: Doclẽ : instruendo: ad tentũ: excitando
Narrandũ ÷ ita : ut breuit̃ atq aꝑte loquamur : Argum̃ tandũ est ita : ut pͥmũ nr̃a firmemꝰ
Dehinc ad ũsa confringamꝰ: Concludendũ ita: ut conatemꝰ animos audientis ĩplere
UIII.DE QUINIRUS MODISCΑuSA Rumr i
Cͥpeties causarũ : qͥnq st̃. id÷ honestũ. ad mirabile. humile. anceps. obscurũ: Stones
Dest : cinistatĩ sine oratione nr̃a fauet animꝰ auditoris: Pad mirabile : eo qđ ÷ alienatus animus
bia est. aut causa honestatis ⁊ tͣpitudinis particeps. ut beniuolentiã pariat ⁊ offensã: Obs¬
curũ : in qͦ aut tardi auditores st̃. aut difficilliorib: ad cognoscendũ negotiis causa cernitur.
N illogismus gce : latine argum̃tatio appellat᷑: Argum̃tatio aut̃ dictaest : q̃si argutȩ m̃tis

Expanded text:
adtentum auditorem faciamus: benivolum precando, docilem instruendo, adtentum excitando. adtentum auditorem faciamus: benivolum precando, docilem instruendo, adtentum excitando. Narrandum est ita, ut breviter atque aperte loquamur; argumentandum est ita, ut primum nostra firmemus, dehinc adversa confringamus; concludendum ita, ut concitemus animos audientis inplere quae dicimus. De quinque modis causarum . Species causarum sunt quinque: id est honestum, admirabile, humile, anceps, obscurum. Honesest cui statim sine oratione nostra favet animus auditoris; admirabile, a quo est alienatus animus dubia est, aut causa honestitatis et turpitudinis particeps, ut et benivolentiam pariat et offensionem; obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur yllogismus G
Abbreviated transcription (Latin):
mauerunt aristoteles. & tullius exgenere & differentiis consistere : Quidã postea plenioret
mdocendo : ti ꝑfectã substantialẽ definitionẽ inqͥnq partib uelut in menbris sius diusert̃
Quarũ pͥma ẽ. degenere : scđa de spetiȩ: Tertia differentia : quarta depropͥo. quinta deacci¬
dertt Genus ut animal Est enĩ uocabulũ generale & cõmune op̃iũ animã habentiũ
speties : ut homo: esteni spetialitas q̃separatur acȩtis animantib  differentia. utrationale
mortale: hisenĩ duobus: differt homo acȩtis: Cũ enĩ dr̃ rationale : discernt᷑ ab inrationabilib
bile ÷ homo est enim quo dridet: & hoc p̃t̃ hõem nullius animalis est: Accidens. it color
in corpore doctrina in animo: ħ enĩ tempoꝵ uarietate accidunt : & mutant᷑ & est ex
om̃ib his quinq partib oratio plenȩ sententiae ita: homo est animal rationale. mortale.

Expanded text:
maverunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. Quidam postea pleniores maverunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. Quidam postea pleniores in docendo eius perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, veluti membris suis, dividerunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidenti. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a ceteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a ceteris. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab inrationalibus mbile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale,
Abbreviated transcription (Latin):
Ysagoga quippe grete : latine introductio dr̃ꝰ eoꝵ scilicet qͥ filosofiã incipiunt : Contines
inse demonstrationẽ pͥmarũ rationũ dequalibet re. qđ̾ sit sua q̃ certa acsubstantiali defini¬
tione decdarat᷑ : Nã posito pͥmognre : deinde speties & alia q̃ uiana eẽ posst̃ subiungimꝰ as
disegretis cõmunionib sepiram ͫ tã diu int̃ponentes differentias: quousq ad ꝓpͥã eiꝰ deqͦq̃rimꝰ
risus capax: Genius
dictũ est animal substantia hõis declarata est: Est enĩ ad hõem genꝰ
asimabs Sed quia latepatebat: adiecta est speties. trenũ iã exdusum est id qđ aut & hereũ aut
rationale ꝓpt̃ illa q̃ratione egeant: Mortale autẽ : ꝓpt̃ id quod angłs non est: Postea disre¬
om̃is reparte definitio: ad hominẽ declarandũ: Cuius disciplinȩ definitionẽ plenã easti¬

Expanded text:
Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes differisus capax. 3. dictum est, substantia hominis declarata est. Est enim ad hominem genus animal, sed quia late patebat, adiecta est species, terrenum: iam exclusum est id quod aut aethereum arationale, propter illa quae ratione egeant: mortale autem propter id quod angelus non est. Postea discreet. Sic perfecta est omni ex parte definitio ad hominem declarandum. Cuius disciplinae definitionem plenam existi
Abbreviated transcription (Latin):
ibl generat᷑ inuita sedunũ quodq his usib deputat᷑. Inquib acreatore definitũ est c̃risi
forte ꝑ uoluntatẽ di aliquod miraulũ ꝓuenire monstratur: ¶Doctrinalis dr̃ saentia:
q̃ abstr acdam consiđat quantitatẽ: Abstracta enĩ quantitas dr̃: quã intellectu a mater
separantes uł ab aliis accidentib ut est par in par uł alia huiꝰcemodi. insolaratiocinatione
Diuinalis dr̃ : quando aut ineffabil ẽ naturã dĩ. aut spãles creaturas exaliqua parte profundis
ex plicare contendit. cuius partȩss̃ tres. moralis. dispensatiua & cuiilis: Moralis dr̃: ꝑ quã¬
mos uiuendi honestus appoit᷑. & instituta aduirtutẽ tendentia p̃parant᷑ Pdispensatiua dr̃:
qua domesticarũ rerũ sapient̃ ordo disponit᷑ ¶ Ciuilis dr̃ : ꝑquã totiꝰ ciuitatis utilitas administrat᷑
IDE ISAGO GIS POBPHYRII
Post filosopbiȩ definitiones. in qͥb generalit̃ oña c̃tinent᷑ nc̃ i sagogas porfirii ex pediamꝰ:

Expanded text:
nihil generatur inuita, sed unumquodque his usibus deputatur, in quibus a Creatore definitum est, nisi forte cum uoluntate Dei aliquod miraculum prouenire monstretur. Doctrinalis dicitur scientia quae abstractam considerat quantitatem. Aseparantes, vel ab aliis accidentibus, ut est, par, impar, et hujusmodi, in sola ratiocinatione Diuinalis dicitur, quando aut ineffabilem naturam Dei aut spiritales creaturas ex aliqua parte profundissima explicat, cujus partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. Moralis dicitur, per quam vivendi mos honestus appetitur et inscum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Civilis dicitur, per quam totius civitatis utilitas administratur. De isagogis porphyrii . Post Philosophiae definitiones, in quibus generaliter omnia continentur, nunc Isagogas Porphyrii expediamus.
Abbreviated transcription (Latin):
xxi.bi : minuere q̃ natura sua magnas: DEficuRis uBOꝵ ESENTENTA RUΩ
Iuget᷑ & ornat oratio: &iã figuris uerboꝵ at sententiarũ : Nã qr directa & ꝓp&ua oratu¬
A fatigationẽ atq fastidiũ tam dicendi quã audiendicreat: flectenda est & inuarias
ũ sanda formas. ut etdicentẽ reficat: x hornatior fiat. & iudicem diũ so uultu habituq
deflectat: Equib: pluriinȩ suꝑiꝰ adonato inscematibus irtis gramaticȩ ad notate sunt :
cinde eantũ ulla int̃ pon oportuit.: q̃ in poemate aut nũ quã aut difficuit fiunt: In orati¬
one autem libere: FDEDIA LEC TICA¬

Expanded text:
est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententiarum . est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententiarum . Augetur et ornatur oratio etiam figuris verborum ac sententiarum. Nam qo fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est, et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat et ornatior fiat, et judicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus Artis Grammaticae annotatae sunt. 2. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate, aut nunquam, aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosi
Abbreviated transcription (Latin):
Inuerb̾ quoq cauenda sunt uitia : ut ñ in ꝓpͥa uerba ponant᷑. quae g̃ci acirolagiã uocant
amanda est gͦ ꝓpͥetas: sic tam̃ : ut aliquando ꝓpt̃ humilitatẽ sordidi aut spurciuoca¬
buli trans latis nõib sit utendũ: Non tam̃ longe accitis. sed ut ueris ꝓxima & cognita
uno aut duob uerbis significare poterant : Int̃positis inanib uocib longa et circũ flexa
estꝰ breuita studio &iã necessaria uerba furari: fugiendas qͦq sic̃ in lnt̃is & uerb̵¬
isententisuitia : q̃ int̃pͥma grãmaticoꝵ studia cognoscunt᷑: St̃ aut̃ cace¬
faton tauto logia ellenisis. acirologia macro logia ꝑ issologia. pleonasmos & hissimilia:
ntra : orationem extollit & ecornat in ergia. tum enfasis quȩplus qđ dĩ qũ
nẽ: Cũ enĩ dicit lapsi: altirũdinẽ imaginis suggerit: huic contraria uirtus

Expanded text:
In verbis quoque cavenda sunt vitia, ut non inpropria verba ponantur, quae Graeci Acyrologian vocant. In verbis quoque cavenda sunt vitia, ut non inpropria verba ponantur, quae Graeci Acyrologian vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen ut aliquando propter humilitatem sordidi aut spurci vocabuli translatis nominibus sit utendum, non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus longa et circumflexa aest et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbsententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energia tum† Emphasis, quae plus quiddam quam ssum lapsi per funem. Cum enim dicit lapsi, altitudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus
Abbreviated transcription (Latin):
Prima ꝓpositione : scđa assũptione & una ꝓpositionis siue assũptionis c̃iuncta ꝓbatione.
& c̃clusione: NQuinq ꝑtitꝰ itaq est qͥ c̃stat ex m̃bris quinque : id ÷ pͥma ꝓpositione scđa eius
ꝓbatione. t̃tia assũptione. quarta eius ꝓbatione : quinta conclusione: Hunc cicero ita fac̃:
in arte rehorica : Si delibatio ⁊ demonstratio genera s̃ causarũ: ñ possunt recte partes ilicuiꝰ
generis causȩputari Eademenĩ res. alii genꝰ alii pars eẽ potest: eidem genus & pars ñ potest:
ecȩt̃a quo usq sillogismi huiꝰ menbra claudant᷑: DE Ls &e
legem aut̃ & mores hint̃ ÷ : qđ lex scripta est: Mos uͦ est uetustate ꝓbata c̃ suetudo. siue lex

Expanded text:
propositione, assumptione et una propositionis siue assumptionis coniuncta probatione, propositione, assumptione et una propositionis siue assumptionis coniuncta probatione, et conclusione. Quinquepertitus est itaque qui constat ex membris quinque, id est, propositione et eius probatione, assumptione eiusque probatione, et conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte Rethorica: 'Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius generis causae putari; eadem enim vel cetera, quousque syllogismi huius membra claudantur. De lege . legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est,
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ est : cũ inunũ ꝗ̃ argum̃tata st̃ colligunt᷑ sic̃ ait cicero ꝓmilone: Quẽ igit᷑ cũ grait
noluit. hunc uoluit cũ aliquoꝵ q̃rela: quẽ iure quẽ loco quẽ tẽpore ñ ÷ ausus hunc iniuria
definitio ex sola ꝓ positione : sicut iamdictũ ÷ : quae ita constat: Si tempestas uitanda est: ñ est¬
uugatio requirenda: Ex sola assũptione : ut est illud: Sunmicus est: occidit: In imicus
& qr illi de est c̃dusio: enthꝰ mema uocat᷑ Sequitur ephicerema descendens deratiocinatione.
latior & ex secutior rethoricis sillogismis. latitudine distans & productione sermonis adialecticis
sillogismis : ꝓpt̃ qđ rethorib dat᷑: Nlicaut̃ : constat modis tribus: Primus modus. triꝑtitꝰ est : scđs.
quadriꝑtitus : Tertius: quinq ꝑtitꝰ: T triptitus epichere maticus sillogismꝰ est : qui constat m̃bris
trib id ÷ ꝓ positione. assũptione. conclusione : Quadriꝑtitus est : qͥ constat ex m̃bris quattuor:

Expanded text:
iuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem igitur cum gratia noluit, hunc uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuria, atis est altera definitio. Ex sola propositione, sicut iam dictum est, ita constat enthymema ut est illnavigatio requirenda. Ex sola adsumptione, ut est illud: Si inimicus est, occidit; inimicus autem est. Et quia illi deest conclusio, enthymema vocatur. Sequitur epichirema, descendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus. Primus modus tripertitus est, secundus quadripertitus, tertius quinquepertitus. Tripertitus epichirematicus syllogismus est, qui constat membris tribus, id est propositione, adsumptione, conclusione. Quadripertitus est, qui constat ex
Abbreviated transcription (Latin):
mauunte cestandt quisloquat̃ sapuo quem & dequo & ubi & quo temoorer quegions. illas¬
Nepphanare ligiosis ne inuerecunda castis ne leuia grauibus nelasciua serust neridicula
tristibus misceantinia Pat ie autem. & ꝑsticue loquendũ : Litine autem loquit: quiũla
rerũ uenar . neturalia psequitur Neo asermone atq cultu psentis temip ouoidisr quitba
hiue nonsit sctis iuđe qđ dicat : nisuid quoꝙ aperte & suauit̃ dicere: neia qui de tantum
inisi id qđ dicit & facere: DETRIMODΟ DICENDI GENEROS
Dicenda sunt quoq sumissa lenit ineitata grauit̃: Iinflexa mođate : hoc est enĩ illud trimodũ
genus dicendi bumuile medium grundiloquum: ICũ enĩ magna dicimꝰ grandit pferen¬
dasunt Cũ parua dicimus subtilit᷑ : cũ medioria tempate: Nã in pariis caus a nilusgrai¬
de anihil sublime dicendum est. sed lenia cpedestrimore loquendũ Incalsis alit nili tan
ibi dȩ dõ uł houm salute referimus: Nus maignnificentiae e fulgois est etibendũ : litetitas

Expanded text:
t apud quem, et de quo, et ubi, et quo tempore; quid egerine profana religiosis, ne inverecunda castis, ne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. 2. Latine autem et perspicue loquendum. Latine autem loquitur qui verba rerum vera et naturalia persequitur, nec a sermone atque cultu praesentis temporis discrepat. Huic non sit satis videre quid dicat, nisi id quoque aperte et suavinisi id quod dicat et facere. De trimodo dicendi genere . Dicenda sunt quoque summissa leniter, incitata graviter, inflexa moderate. Hoc est enim illud trimodum genus dicendi: humile, medium, grandiloquum. Cum enim magna dicimus, granditer proferenda sunt; cum parva dicimus, subtiliter; cum mediocria, temperate. Nam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, sed leni ac pedestri more loquendum. In causis autem maioribus, ubi de Deo vel hominum salute referimus, plus magnificentiae et fulgoris est exhibendum. In temperatis
Abbreviated transcription (Latin):
differt scriptura anratione consistat : quando & legem ratio cõm̃det : Porro siration
lex consta lex erit om̃e iã qđ ratione c̃stiterit: dũ taxat quod religioni congruat. qđ disci¬
e conueniat: quod saluti ꝓficiat: Vocata aut̃ csu& udo: qr in cõmuni est usu: Om̃is¬
lex : aut ꝑmiteit aliqiđ ut uir fortis petat p̃miũ: aut uetat ut sacrarũ uirginũ nuptias nulli
licent. aut punit: ut qui cȩdem fecerit capite plectat᷑: factȩ sunt aut̃ leges: ut earũ

Expanded text:
 Nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti proficiat. Vocata autem consuetudo, quia in communi est usu. lex aut permittit aliquid, ut: vir fortis petat praemium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat; aut punit, ut: qui caedem fecerit, capite plectatur; ejus enim praemio aut
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. In ipsum. Post ipsũ: Ante ipsũ. ut qu&e tam l&a tulerunt scła Iln ipsum: ut o sola
stroiȩ miserata labores: Post ipsum: ut infreta dum fluuii currunt. dũ montib
munis : ad de mons tratiuũ uituꝑationis genꝰ ꝑtinet. Qđ tam̃ ab eo in aliqͦ differt: Nã uituꝑatio
contrariaest laudi: spetialit̃ in certam facientis ꝑsonã adhibet᷑: Cõmunis uͦ locus: g¬
crimen exponitur : Omne enĩ uitiũ: ñ inuno tantũ. sed etiã cõmune in plurimi
inuenit᷑:U. DE EEMINOSTATU CAUSARUM
Etatus causarũ apud rethores dr̃ eares inqua causa consistit: id÷ constitutio Greciaut̃: statũ

Expanded text:
ipsum, in ipsum, post ipsum. 6. Ante ipsum, ut: Quae te tam laeta tulerunt saecula. In ipsum, ut: O sola ipsum, in ipsum, post ipsum. 6. Ante ipsum, ut: Quae te tam laeta tulerunt saecula. In ipsum, ut: O sola Troiae miserata labores. Post ipsum, ut Virg. Aen. 1, 607: In freta dum fluvii current, dum montibus munis ad demonstrativum vituperationis genus pertinet. Quod tamen ab eo in aliquo differt. Nam vituperatio, quae contraria est laudis, specialiter in certam facientis personam adhibetur. Communis vero locus gcrimen exponitur. Omne enim vitium non in uno tantum, sed etiam commune in plurimis invenitur. De gemino statu causarum Status apud Rhetores dicitur ea res, in qua causa consistit, id est constitutio. G
Abbreviated transcription (Latin):
mixtũ.: ad ex pͥm̃dã humanȩ uitae uelocitatẽ: Quia equũ c̃stat eẽ uelocissimũ : Iadmores et
apud horatiũ musloquit᷑ muri & mustela uulpetulȩ: ut ꝑnarrationẽ fictã adid qđ agit uerax
significatio referat᷑: Vnde & ysopitales s̃ fabulȩ : admoꝵ fine relatȩ : ut sic̃ in libro iudicũ ligna
egẽ reqͥrt̃: ⁊ locunt᷑ adoleã & ad ficũ & uitẽ ⁊ ad rubũ qđ totũ utiq: admores fingit᷑ : ut adi
q̃ intendit᷑. ficta qͥdẽ narratione s ueraci significitione ueniat᷑ Sic et demostenes orator fabula
illis traderent᷑: Ad nuisse pastores et inspem securitatis dedisse canes : quos ouiũ suarũ uigilantis
istodes habebant : Tõ iupiadem pta om̃iformidine : omne qđ ingregib: illis erat ñ psu
&ate tantũ: uerũ etiã ꝓlibidine. lacerauert̃: Philippũ qͦq principes popłi postulare : quo faaliꝰ

Expanded text:
ite uelocitatem quia equum constat esse uelocissimum, ad mores ut ite uelocitatem quia equum constat esse uelocissimum, ad mores ut apud Horacium mus loquitur muri et mustela uulpecule, ut post narrationem fictam ad id, quod agitur, uerax significatio referatur. Vnde et Esopi tales sunt fabule ad morum finem relate, uel sicut in libro Iudicum ligna sibi regem requirunt et loquuntur ad oliuam et ad ficum et ad uitem et ad rubum, quod totum utique ad mores fingitur, ut ad rem, que intenditur, ficta quidem narratione sed ueraci significatione ueniatur. Sic et Demosthenes orator fabula illis traderentur, annuisse pastores et in spem securitatis dedisse canes quos ouium suarum uigilantissimos custodes habebant, tunc lupi adempta omni formidine omne, quod in gregibus illis erat, non pro sacietate tantum uerum pro libidine lacerauerunt, Philippum quoque principes populi postulare quo facilius
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse tradit᷑ ale moncrotoniensis : appellant᷑q: hisopiȩ qr is ap̃ frigias in hacre polluit
nimã ñ habent ut urbes arbores montes petrȩ flumina : libisticȩ aut̃ : dũ hõumcũ hȩ
aut bestiarũ cũ hõib fingit᷑ uocis ẽẽ comereiũ: fabulas poete quasdã delestandicausi f incxert̃
quasda achnaturã rerũ: rinullas admores hoũm int̃ p̃tatis:I delectandi cousa fictas ut cas quas
nulgo dicunt. uł quales plautꝰ ⁊ terentiꝰ conꝑosuer  ad naturã rerũ fabulasꝰ fingunt ut uulcaniis
daudus qr ꝑ naturã nũquã rectus : ignis Vt illa triformis bestia prima leo postrema draco
mediaipsa chimera id ÷ caprea: aetates houm ꝑ eã uolentes distinguere. Quarũ ferar ethor¬
rens pͥma adulescentia ut leo Dimidiũ uitae tẽpꝰ lucidissimũ ut caprea: eoqđ acutissime iude

Expanded text:
inuenisse traditur Alcimon Crotoniensis appellanturque Esopice quia is apud Frigias in hac re poluit.inuenisse traditur Alcimon Crotoniensis appellanturque Esopice quia is apud Frigias in hac re poluit.el que animam non habent ut urbes, arbores, montes, petre, flumina; Lybistice autem dum hominum cum bestiis aut bestiarum cum hominibus fingitur uocis esse commercium. Fabulas poete quasdam delectandi causa finxerunt, quasdam ad naturas rerum, nonnullas ad mores hominum interpretati sunt. Delectandi causa fictas ut eas quas uulgo dicunt uel quales Plautus et Terentius composuerunt, ad naturam rerum fabulas fingunt ut Vulcanus rectus est ignis, ut illa triformis bestia: Prima leo, postrema draco, media ipsa Chimera, id est caprea, etates hominum per eam uolentes distinguere, quarum ferox est et horrens prima adolescentia ut leo, dimidium uite tempus lucidissimum ut caprea eo quod acutissime uid
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ ũsuũ : Idisticon : duoꝵ : T monasticon : uniꝰ : ¶Eꝑi grãma ẽ titulus : qđ in latinũ suꝑ scriptio in tp̃s¬
tat᷑: Epienĩ: suꝑ: grãmi: litt̃a uł inscriptio dr̃: Iepodon: in poemate clausula breuis est: Dictũ aut̃¬
epodon : qđ accinatur ad spetiẽ elegiaci. ubi p̃misso uno longiore : alt̃ breuior c̃ponit᷑ at in singłis qͥb¬
que maiorib. sequentes minores quasi clausulaȩ : retinentur: Causulas aut̃ liriciappellant qͣsi p̃csos
mortaliũ : sic et deinceps alt̾ni: qͥbs aliqͣ pars de est: & ipsi p̃cedentib similes sed minores Centones ipđ¬
hinc inde compositis. Inunũ sarcuint corpꝰ: ad facultatẽ cuiꝰq mat̾iȩ : Deniq ꝓͥba uxor adelfi centonẽ
exuirgiligdofabrica mundi ⁊ euangłiis plenissime ex p̃ssit: Mat̾ia conposita scđmũ sus. ⁊ ũsib scđmn
Quae ideo s̃ inductȩ : ut fictoꝵ mutoꝵq animaliũ int̃se c̃loqͥo omago q̃dã uitȩ houm nosceret᷑: haspͥmꝰ

Expanded text:
versuum, distichon duorum, monostichon unius. Epigramma est titulus, quod in Latinum superscriptio interpretatur; ἐπί enim super, γράμμα littera vel scriptio dicitur. Epodon in poemate clausula brevis est. Dictum autepodon, quod adcinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiore, alter brevior conponitur, atque in singulis quibusque maioribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. Clausulas autem lyrici appellant quasi praecisos : Ut prisca gens mortalium; sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. Centones aphinc inde compositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cujusque materiae. 26. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Virgilio, de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia composita secundum versus, et versibus secunque ideo sunt inducte ut fictorum mutorum animalium inter se colloquio imago quedam uite hominum nosceretur. Has primus
Abbreviated transcription (Latin):
onstrat᷑ : Vbi enuĩ ininitio ꝓnuntiationis nec dũplena pars sensus est. ⁊ tam̃ respira
oportet : fit cõma id÷ particula sensus punctusq adimã litt̃am ponit᷑: Et uocatur sub distincio.
qđ punctũ subtꝰ id ÷ ad imã litterã accipit: Vbiaut̃ iã inseq̃ntib sententia sensũ p̃sta
adhuc aliqiđ suꝑ est desententiae plenitudine: fit cola: mediãq litterã puncto notamꝰ ⁊ mediã
inctionẽ uocamꝰ : qr punctũ ad mediã litt̃am ponimꝰ: Vbi uͦ lã ꝑ gradus ꝓnuntiando pler
sententiae clausulã facimꝰ. fit periodus: punctũq ad caput litt̃ę ponimꝰ: & uocat᷑ distinctio.
ade disiunctio. q integrã separiuit sententiã: Noc quidẽ. ap̃ oratores Cȩterũ apud poctas ubi

Expanded text:
demonstratur. 3. Ubi enim in initio pronuntiationis necdum plena pars sensus est, et tamen respirare demonstratur. 3. Ubi enim in initio pronuntiationis necdum plena pars sensus est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est, particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur, et vocatur subdistinctio ab eo quod punctum subtus, id est, ad imam litteram accipit. 4. Ubi autem in sequentibus jam sententia sensum adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit cola, mediamque litteram puncto notamus; et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus. Ubi vero iam per gradus pronuntiando plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus, punctumque ad caput litterae ponimus; et vocatur distinctio, id est disiunctio, quia integram separavit sententiam. Hoc quidem apud oratores. Ceterum apud poetas ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝓpt̃ ꝓnuntiationẽ nedicas m&a breuit̃ & ñ ꝓductameta : uł discernende ambigiutatis causa.
Ei grȩ accentuũ decẽ st̃. qͦ a grãmaticis ꝓũboꝵ distinctionib apponunt᷑: SOxia. id ÷ acutꝰ accentꝰ linca
iacens ita .u sYfen id est coniunctio. que duo ũba conettit. subiecta uirgula uersui arcũflea
I A postrofos: pars itẽ urculidextra. & ad sũ mã litterã apposita: sit ita.S: qua notasde estẽ
ostendit᷑ insermone ultima uocalis. ut tribunal : ꝓtribunale : Idasia qđ int̃p̃tatur aspiratio.
id ÷ ubi .Hł. littera poni debet: tali fig̃ra notat᷑. H Esilen qđ int̃ pͣtat᷑ siccitas siue pursi iđ t ub.
tionis fecerunt : Vnde si coniungas has : fecisti eandẽ aspirationis notã : Rursus simedist ira
tio sequens est : ipsa est cola : Vltima distinctio quae totã sententiã dudit: ipsa esi
periodus: Cuiꝰ ut diximꝰ partes: st̃ cola ⁊ cõmata: Quarũ diũsitas : punctis diũso loco positis

Expanded text:
 pronuntiationem, ne dicas méta breviter, et non producta metâ, vel discernendae ambiguitatis causa, 1. Figurae accentuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus apponuntur. Ὀξεῖα, id est, acutus accentus, linea jacens ita: . 6. Ὑφὲν, id est, conjunctio, quia duo verba connectit, sufit ita . apostrophos pars item circuli dextera ad summam litteram adposita est, quae fitostenditur in sermone ultima vocalis, ut 'tribunal' pro 'tribunale'. Δασεῖα, quod interpretatur aspiratio, id est ubi H l littera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas has, fecisti eandem aspirationis notam. Rursus si medium eius tinctio sequens est, ipsa et κῶλον. Ultima distinctio, quae totam sententiam claudit, ipsa est περίοδος; cujus, ut diximus, partes sunt κῶλον et κόμμα, quarum diversitas punctis diverso loco positis
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃c rethor orator: Coniuncta est aut̃ grãmaticȩ arti rethorica Ingrãmatica enĩ scientiã recte
qndi discimus: in rethoricauͦ ꝑcipimꝰ qualit̾ ea q̃ didicimꝰ ꝓferamꝰ: iuu ei
Haet aut̃ disciplina ag̃cis inuenta est agorgia. aristotele. ermagora. & translata in latinũ atullio
ad mirari in promptusit. conp̃hende in possibile: nã menbranis retentis quasi ad crescit memo¬
rien series dictionis ac max repositis. recordatio oniis elabit᷑: huiꝰ disciplinȩ ꝑfecta cogitatio. oatorẽf¬

Expanded text:
dicitur, ῥήτωρ orator. Coniuncta est autem Grammaticae arti Rhetorica. In Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in Rhetorica vero percipimus qualiter ea, quae didicimus, proferamus. De iHaec autem disciplina a Graecis inventa est a Gorgia, Aristotele, Hermagora, et translata in latinum a Tullio, admirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series dictionis, ac mox repositis recordatio omnis elabitur. Huius disciplinae perfecta cognitio oratore
Abbreviated transcription (Latin):
artificiosa eloquentia : Quȩ constat partibus quinq. inuentione. dispositione. elo¬
dutione. memoria. ꝓnuntiatione & fine officii i qđ ÷ aliqiđ ꝑ suade: Ipsa aut̃ peritia dicendi.
us reb consistit. natura. doctrina. usu. Natura: in genio doctrina: scentia usu: as¬
itate: haec sunt enĩ quae ñ solũ in oratore: sedinimo quoq hõe artifice expectant᷑ ut aliqiđ̃
efficiat:¬

Expanded text:
artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione, memoria, pronuntiatione, et fine officii, quod est aliquid persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat
Abbreviated transcription (Latin):
parnaso pithonẽ serpentẽ inuindictã matris sagittis in seq̃ret᷑ : accole delficihillũ metro ortatis
caiius conueniat miseris: Terentunꝰ helegos diceresolet: ꝙ dausulatalis tristib ut tradt̃ aptior eẽt

Expanded text:
Parnaso Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum metro hortati sunt, Parnaso Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum metro hortati sunt, carminis conveniat miseris. Terentianus hos elegos dicere solet, quod clausula talis tristibus, ut tradunt, aptior e