comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dost resurrectione̾ iħu ingali¬
lee monte cõspicit᷑. ibiq adora¬
t. licet quioã dubitent & dubita¬
tio eoruͣ nr̃am augeat froe. sc̃ ma¬
in festiꝰ ostendit᷑ thomȩ . & latꝰ lan¬
cea uulneratũ & manus fixas de¬
monstrat clauis. Accedẽs iħs lo¬
cutꝰ ẽ eis dicens. Data eͣ mͥ om̃is
potestas in celo & in terra. li¬

Expanded text:
ost resurrectionem enim Jesus in Galilaeae monte conspicitur ibique adoratur. Licet quidam dubitent, et dubitatio eorum nostram augeat fidem, dum manifestius ostenditur Thomae et latus lancea vulneratum et manus fixas demonstrat clavis. Et accedens Jesus locutus est eis dicens: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
calũne loc̃: excutit de solio põtifi¬
cẽ: ut uesaniã mentis motu corꝑiꝰ
demonstraret. Quanto iħc tacebat
ad indignos responsione sua falsos
testes. & sacerdotes ĩpios: tantomagͣ
ꝓuocat. ut ex qualibet occasiõe ser¬
monis. loc inueniat accusandi. Ni¬
chilomunꝰ iħc tacet. Sciebat enĩ qͣsi
ds qͥcqͥd respondiss torq̃uoũ ad ca
Ulũmã. E pͥnceps sac̾dotũ ait illi.
oiuiro te ꝑ dm uiuu: ut dicas
iuras impiissime sacerdotũ: Ut
accuses. an ut credas. Si ut accu¬
ses: arguunt alii arguut cõde̾na¬
re tacentẽ. Si ut credas : quare cõ¬
ficenti credẽ noliusti᷑ Dicͣ illi iħe.
Tũ dixisti. sẜ adu̾sꝰ pilatũ. & adu̾sis
cayphan simił respõsio. ut ꝓpͥa
sententia cõ dẽpnarent᷑. Tc̃ pͥnceps
testib: Quẽ de solio sacerdotali
furor excusserat: eade̾ rabies adsei¬
dendas uestes ꝓuocat. Scidit auͣ
uestimenta sua ut ostenderet ui¬
deos sac̾docii głam ꝑdidisse. qua¬

Expanded text:
calumniae locum excutit de solio pontificem, ut insaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto plus Jesus tacebat ad indignos responsione sua falsos testes et sacerdotes impios, tanto magiespondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacet; sciebat enim quasi Deus, quidquid respondisset torquendum ad canceps sacerdotum ait illi: Adjuro te per Deum vivum ut dicas juras, impiissime sacerdotum? ut accuses, an ut credas? Si ut accuses, arguunt te alii condemnare tacentem. Si ut credas, quare confitenti credere noluisti? Dicit illi Jesus: Tu dixisti. Adversus Pilatum et adversus Caipham simi. Tunc princeps sua. Quem de solio sacerdotali furor excusserat, eumdem rabies ad scindendas vestes provocat. Scidit autem vestimenta sua, ut ostendat Judaeos sacerdotii gloriam perdidisse, et va
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ me tenuistis. S tultũ eͣ inqͥt euͣ
cͣ gladiis & fustib q̃rere: qui ul¬
tro se uris tͣdat manib & in nocte
quasi latitantẽ & ur̃os ocłos decli¬
nantẽ ꝑ ꝓditorẽ inuestigare. qͥ
cortioie intẽplo doceat. S rõo
ad uersũ me intenebris coͣggamĩ.
qr potestas ur̃a intenebris eͣ. Hoc¬

Expanded text:
n me tenuistis. Stultum est, inquit, eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus, et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra in tenebris est.
Abbreviated transcription (Latin):
Resurrex : co nͣ credidistis. Ergo
etiã si d̾e cruce descenderit. nͥ cre¬
dns sensertͣ uirtutẽ crucis: & in¬
tellexert̃ fractas ẽẽ iuires suas: &
hoc agunt ut de cruce descendat.
S dñs sciens adu̾satiorũ insidias
ꝑmanet inpatibulo: ut diabolũ
destruat. Id ipsũ aut̃ & latrones
qui crucifixi erant eͥ eo. inꝓperabãt
ei. Hic ꝓ tropũ qͥ appellat᷑ cy ari¬
dueit᷑: bla sphemasse. Lucas uero
asserit qd̾ alt̾o blasphemante
alt̾ ꝯfessus sit: & e contrario ĩ¬
crepauerit blasphemante̾ ñ qd̾
discrepẽt eugłia: s qd̾ pͥmũ ut̾q¬

Expanded text:
re? Surrexit, et non creditis; ergo re? Surrexit, et non creditis; ergo etiam si de cruce descenderit, Dominus, senserunt virtutem crucis, et intellexerunt fractas esse vires suas, et hoc agunt, ut de cruce descendat, 235 sed Dominus sciens adversariorum insidias, permanet in patibulo, ut diabolum destruat. Idipsum autem et latrones, qui crucifixi erant cum eo, improperabant ei. Hic per tropum, qui appellatur σύλλducitur blasphemasse. Lucas vero asserit, quod altero blasphemante, alter confessus sit, et econtrario increpaverit blasphemantem . Non quod discrepent Evangelia; sed quod primum ut
Abbreviated transcription (Latin):
N Qo scͥpsi. scͥpsi Uelitis nolitis ont¬
dei om̃is uob̃ gentiuͣ tͣba respon¬
det: iħc rex iudeorũ eͣ : hoc eͣia
tor credentiũ & cõfitentiu. Teͣ cru¬
Ncifixi st̃ eͣ eo duo latrones. unꝰ a
dextris & unus a sinistris. Sigol¬
gotha tumulus ẽ adam. & nͣ dã¬
natorũ locus. & ido dñs ibi cruci¬
figit᷑ ut suscitet adam: duo latro¬
phemabant qr p̾tergrediebant᷑
itiam̃ & in uero itinere scͥpturarͣ
abulare nolebant. Mouebant ca¬
pita: qr iaͣ aute mouerãt pedes. &
ñ stabant suꝑ petrã. Id ipsũ autͣ
insultans dicit fataus ppłs: qd fal¬
si testes cõfiurerant. Alios saluos
fecit. se ipsũ n potest sali᷑u face¬
re Ꝙ ia nolentes confitent᷑ se̾be
& pharisei: qd̾ alios saluos fece
rit. Itaq ur̃a uos cõdẽpnat sen¬
tentia. Qͥ enĩ alios saluos fecit uti¬
q si. uellet se ipsũ saluare poterat.
ei. Fraudulenta ꝓmissio. Qdẽ plus
de cruce ad huc uiuentẽ descend̾e.
an de sepulchro mortuũ surge¬

Expanded text:
 scripsi. Velitis, nolitis, Judaei, omnis vobis gentium turba respondet: Jesus rex Judaeorum est, hoc est, imperator credentium et confitentium. Tunc crucifixi sunt cum eo duo latrones, unus a dextris, et unus a sinistris. Si Golgotha tumulus est Adam, et non damnatorum locus, et ideo Dominus ibi crucifigitur, ut suscitet Adam, duo latrophemabant, quia praetergrediebantur viam, et in vero itinere Scripturarum ambulare nolebant. Movebant capita sua, quia jam antea moverant pedes, et non stabant super petram. Idipsum autem insultans, dicit fatuus populus, quod falsi testes confinxerant. Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Etiam nolentes, confitentur Scribae et Pharisaei, quod aliorit. Itaque vos vestra condemnat sententia; qui enim alios salvos fecit, utique si vellet, seipsum salvare poterat.s. » Fraudulenta promissio. Quid est plus, de cruce adhuc viventem descendere, an de sepulcro mortuum surge
Abbreviated transcription (Latin):
nis ueri noticia e᷑. Tunc dicit iłł
Iiħc. Omͣs uos scandalũ patiemi¬
ni in me: in ista nocte. Predicit
qͥd passuri sint: ut ẽ passi fuerint
non desperent salutẽ: s agentes
penitentiã liberent᷑. Ꝙ signanter
addidit in ista nocte. scandalũ pati¬
emini: qr quomͦ qui inebriantur
nocꝰte inebriant᷑: sic & qui scanda¬
lũ patiunt᷑ in nocte: & in tenebris
sustinent. Nos uͦ dicamus. Nox
p̃cessit: diãs autẽ aꝑꝓpinquauit.
Scͥptũ eͣ enĩ. ꝑcutiã pastorẽ: & di¬
sꝑergent᷑ oues gregis. Hoc aliis u̾¬
bis intacharia ꝓpħa scͥptũ ẽ: & nͥ
fallor ex ꝑsona ꝓpħe ad dm̃ drͦ: ꝑ¬
cute pastore & disꝑgent᷑ oues. sera¬
gesimo quoq octauo psalmo qui
totus ad dm̃ canit᷑. huic sensui con¬
gruente: qmͣ tu ꝑcisisti ipi ꝑse¬
cuti sunt. ꝑcutitur autͣ pastor bo¬
nus ut ponat animã suã ꝓ ouib
siuis. & de multis gregib errorũ
fiat unꝰ grex. & unus pastor. De ħ¬

Expanded text:
nis notitia est. Tunc dicit illis Jesus: Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte. Praedicit quod passuri sunt, ut, cum passi fuerint, non desperent salutem, sed agentes poenitentiam, liberentur. Et signanter addidit, in ista nocte scandalum patiemini; quia quomodo qui inebriantur, nocte inebriantur: sic et qui scandalum patiuntur, in nocte et in tenebris sustinent . Nos praeteriit, dies autem appropinquabit . Scriptum est enim: Percutiam pastorem et dispergentur oves gregis. Hoc aliis verbis in Zacharia propheta scriptum est, et ni fallor ex persona prophetae ad Deum cute pastorem, et dispergentur oves . Sexagesimo quoque octavo psalmo, qui totus a Domino canitur, huic sensui congruente: Quoniam tu percussisti, ipsi persecuti sunt. Percutitur autem pastor bonus, ut ponat animam suam pro ovibus suis, et de multis gregibus errorum fiat unus grex et unus pastor .
Abbreviated transcription (Latin):
traditurus ẽ. Qui de passione
pͣdixerat: & de ꝓditore p̃dicit.
daus locũ penitentiȩ: ut cũ in¬
tellexisset sciri cogitationes suas
& occulta consilia penitere euͣ
facti sui. Ꝙ tam̃ nͣ designat spe¬
cialiter. ne manifeste coargutꝰ.
impudentior fieret. Mittit cͥ¬
men innumero: ut agat con

Expanded text:
at mecum. Qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas et occulta consilia, poeniteret eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne manifeste coargutus impudentior fieret. Mittit numero, ut agat con
Abbreviated transcription (Latin):
ta illito qd̾ scͥptũ eͣ. Auferes sp̃m
eorũ & deficient. Et hoc conside¬
randũ qd̃ centurio anͣ crucẽ in
ipso scandalo passionis uere dĩ
filiũ confiteantur. & arriꝰ in eccł̃a
p̃dicet creatura. Erãt aut̃ ibi
mulieres multȩ a longe. quȩ secu¬
tȩ fuerant iħm: agalilea mini¬
strantes ei. Consuetudinis iudaicȩ
fuit: nec ducebant᷑ inculpã. mo¬
re gentis antiquȩ ut mulieres¬
sua de substancia uictũ atq ue¬
stitũ p̃ceptoribꝰ ministrarent.
Hoc quoq scandalũ facere pot̾at
merat. Nũ qͥd ñ habemꝰ potestate᷑
sorores mulieres circuͣducendi sic
teret earũ carnalia. cuiꝰ ille mete¬
bant sp̃ualia. ñ qd indige̾t cibis
dñs creaturarũ: s ut typũ osten¬
deret magistrorũ. qd uictu at
uestitu ex discipłis deberent ẽẽ con¬
tenti. S uideamꝰ quales comites
alias quas in cet̾is euͣgłiis legimꝰ.

Expanded text:
ta illud quod scriptum est: Auferes spiritum eorum, et deficient . Et hoc considerandum, quod centurio ante crucem in ipso scandalo passionis vere Dei Filium confiteatur: et Arius in Ecclesia praedicet creaturam. Erant autem ibi mulieres multae a longe quae secutae fuerant Jesum a Galilaea, minisfuit, nec ducebatur in culpam more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc quia scamorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicteret earum carnalia, cujus illae metebant spiritalia. Non quo indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atque vestitu ex discipulis deberent esse contenti. Sed videamus quales comites aliae quas in caeteris Evangeliis legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpietatis ponoꝰ exclusit. Uidẽs uidas
dnm ad uidicatũ morti pͣciũ retulit.
sacerdotib qͣsi in potestate sua eẽt.
ꝑsecutorũ mutare sententiã Itaq licos
mutauerit uoluntatẽ suã tñ uolun

Expanded text:
impietatis pondus exclusit. Videns Judas Dominum adjudicatum morti, pretium retulit sacerdotibus, quasi in potestate sua esset persecutorum mutare sententiam. Itaque licet mutaverit voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
qr nicħ ꝓficeret. s maꝗͣ tu multus
fieret: accepta aqua lauit manꝰ cͥo¬
Nrã ppło dicens. In noce̾s ego sũ asang¬
ne iusti hꝰ. uos uideritis. Pilatꝰ accep̃
aquã uixta illd̃ ꝓpħicͣ. Lauabo inter
innocentes manꝰ meas: ut in lauac᷑
manuũ eiꝰ gentiliũ oꝑa purgarent᷑.:
& ab impietate iudeorũ qui clama¬
uer̃ crucifice. eũ nos alienos faceret:
quodãmͦ contestans & dicens. Ego
quidẽ innocentẽ uolui lib̾are: s qm̃¬

Expanded text:
tus fieret, accepta 230 aqua, lavit manus coram populo, dicens: Innocens ego sum a sanguine hujus justi: vos videritis. Pilatus accepit aquam, juxta illud propheticum: Lavabo inter innocentes manus meas ; ut in lavacro manuum ejus Gentilium opera purgarentur, et ab impietate Judaeorum, qui clamaverunt, crucifige eum, nos alienos faceret, quodammodo hoc contestans, et dicens: Ego quidem innocentem volui liberare; sed q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ filius hõĩs tradet᷑. Nec pͥ¬
muͣ nec scđm correptꝰ aꝓditiõe
reͣthit pedẽ. s patientia dñi nu¬
trit impudentiã suã: & thesau¬
rizat sibi irã indie ire. Pena
p̃dicit᷑. ut quẽ pudor nͥ uicerat:
corrigant denunciata supplicia
ret᷑: qr nulli possit eeͣ bñ nͣ ei
qui fuerit : s simpliciter dictũ
ẽẽ multo meliꝰ eẽ ñ subsistere.
quã male subsistere. Respon¬
dens autͣ uidas qui tradioit eũ
dixͣ. Nũqͥd ego sũ rabi᷑ Ait illi
Tu dixisti. Quia ceteri tristes
& ualde tͥstes in terrogauerãnt
nuͣgo ego sũ dñe:: Ne tacendo
se ꝓd̾e uideret᷑. & ip̃ẽ similiter
uiterrogat. quẽ conscientia re¬
mordebat. ꝙ manu̾ atidacit̃
miserat in parapstoe. Nũqͥd ego
turi dicunt nũqͥd ego sũ dñe. iste
qui ꝓditurꝰ erat nͣ dñm s magi¬
strũ uocat. quasi excusationẽ
hãt si dño denegato salte̾ magi¬
strũ ꝓdcoerit. Ꝙ ait illi. Tudixi¬
sti. Eadeꝰ responsione cõfutatꝰ e

Expanded text:
 quem Filius hominis tradetur . Nec primo nec secundo correptus a proditione retrahit pedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesaurizat sibi iram in die irae . Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. retur, quia nulli possit esse bene nisi ei qui fuerit. Sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere quam male subsistere. Respondens autem Judas qui tradidit eum dixit: Nunquid ego sum, Rabbi? Ait illi: Tu dixisti. Quia caeteri tristes,  valde tristes interrogaverant: Numquid ego sum, Domine? Ne tacendo se prodere videretur, et ipse similiter interrogat, 216 quem conscientia remordebat, qui manum audacter miserat in paropside. Numquid egoturi, dicunt: Numquid ego sum, Domine? Iste qui proditurus erat, non Dominum, sed magistrum vocat, quasi excusationem habeat, si Domino denegato, saltem magistrum prodiderit. Et ait illi: Tu dixisti. Eadem responsione confutatus est
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. qr confitebant᷑ pes¬
cata sua. & peccata patrum
suoꝵ: pleniꝰ ezra deprecante
in conclusione dicit. suꝑ oĩb
phegiȩ conuentũ fecerint.
ut uidelicet tota intentione¬
se a scelerũ contagiis expur
impioꝵ consortio separati
securiores implerent opꝰ qͦd
iã dudũ ceperant. id est con¬

Expanded text:
dictum est, Quia confitebantur peccata sua et peccata patrum suorum; plenius Ezra deprecante in conclusione dicit, Super omnibus pegia conventum fecerint, ut videlicet se tota intentione a scelerum contagiis expurgimpiorum consortio separati, securiores implerent opus quod jamdudum coeperant; id est, con
Abbreviated transcription (Latin):
erunt chori laudantiũ. uel
atq in unã diuinȩ laudis
modulationẽ copulati. uel
ascendunt in eiuitatẽ dñi
iusti eũ hẏmnis dedicatiomꝰ:
qͣndo in memoriã futurȩ re¬
munerationis toto corde
inhiantes. in bonis cotidie
oꝑib magis magisq ꝓfici¬
unt. iuxta illud psalmistę.
Ascensus in corcle eiꝰ disposuit
in ualle lacrimarũ. E tt̾m.
Beati ĩmaculati in uia. qui
ambulant in lege dñi. Eoce
enĩ & ĩmaculatos dicit in
uia. & ambulantes in lege
dñi. qr sic nimirũ sic accep¬
tã cordis & operis innocen¬
tiã tenent. ut semꝑ ad alti¬
ora crescere uirtutũ merita
contendant. S̾tant aut̃ in
domo dñi eũ lauidib: quia
in ipso bonoꝵ oꝑm ꝓfectu

Expanded text:
erunt chori laudantium, vel erunt chori laudantium, vel atque in unam divinae laudis modulationem copulati; vel ascendunt in civitatem Domini justi cum hymnis dedicationis, quando in memoriam futurae remunerationis toto corde inhiantes, in bonis quotidie operibus magis magisque proficiunt, juxta illud Psalmistae: Ascensus in corde suo disposuit in valle lacrymarum . Et iterum: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Ecce enim et immaculatos dicit in via ambulantes in lege Domini, quia sic nimirum acceptam cordis et operis innocentiam tenent, ut super ad altiora crescere virtutum merita contendant. Stant autem in domo Domini cum laudibus, quia in ipso bonorum operu
Abbreviated transcription (Latin):
& portas ciuitatis in carmine
letitiȩ & organis musicorũ.
redeunt ad templũ dñi. ut
ibi qͦq stantes. laudem dño
consonantib tubis referant.
ibi oblatis uictimis uota de¬
dicationis impleant. Ipsam
aũ unã eandemq future
uitȩ patriã mystice domꝰ di
que & ciuitas di designat.
sicut & p̃sens eccłia consuete
in scͥpturis & domꝰ xp̃i ap¬
pellat᷑ & ciuitas. Uerũ distat
qͦd edificia ciuitatis in carmi¬
organis laudantes. in domo
aũ d̃i stantes laudasse. & cla¬
re cecinisse phibent᷑. Ascend̃t
namq electi mȩnia ciuitatis.
quȩ fecerunt. cũ gaudia
suꝑnȩ patriȩ. quȩ ipsi instan¬
tia bonoꝵ operũ sua fecerunt.
inteunt. Cernunt disꝑtitã
in domo patͥs. multaꝵ inibi
mansionũ differentiam. pro
diu̾sis hominũ meritis contẽ¬
plant᷑. Stant aũ in domo d̃ĩ.
& clariꝰ canunt. cũ in singlas
mansiones recepti. in ꝑpetua
sui conditoris uisione stabili
habitatione ꝑseuerant. eiꝰq
diu̾sa concelebrant. Ubi duo

Expanded text:
t hortis civitatis, in carmine laetitiae, et organis musicorum, redeunt ad templum Domini; ut ibi quoque stantes, laudem Domino consonantibus tubis referant, ibi oblatis victimis vota dedicationis impleant. Ipsam autem unam eamdemque futurae vitae patriam mystice domus Domini, quam et civitas Domini designat, sicut et praesens Ecclesia consuete in Scripturis et domus Christi appellatur, et civitas. Verum distat, quod aedificia civitatis in carmiascendisse laudantes; in domo autem Dei stantes laudasse, et clare cecinisse perhibentur. Ascendunt namque electi moenia civitatis, quae fecerunt cum gaudia supernae patriae, quae ipsi instantia bonorum operum sua fecerunt, introeunt. Cernunt diversitatin domum Patris, multarum inibi mansionum differentiam pro diversis hominum meritis contemplantur. Stant autem in domo Dei, et clarius canunt, cum in suas singuli mansiones recepti, in perpetua sui Conditoris visione stabili habitatione perseverant, ejusque indivisa concelebrant. Ubi duo
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis de sublimib eoꝵ
letant᷑. Si emĩ panes fornacti
qͥ in abdito coquunt᷑ int̾nã
mentẽ fideliũ deuotionẽ q
sc̃ȩ caritatis quȩ igne confir¬
mata ẽ. significant. unde &
tales in sacrificiũ dñi iube
ꝑ furnos in quib ide panes
coquunt᷑ aptiꝰ quã ipsa illoꝵ
corda quȩ flãma amoris inti¬
mi semꝑ ardere. & uirtutũ
facta siue u̾ba solent ꝓcrea¬
re figurant᷑: De qͥb pulchre

Expanded text:
eritatis de sublimibus eorum, laetantur. Si enim panes fornacei, qui in abdito coquuntur, internam mentis fidelium devotionem, quae charitatis est igne confirmata, significant; unde et tales in sacrificium Domini perqui per furnos, in quibus iidem panes coquuntur, aptius quam ipsa illorum corda, quae flamma amoris intimi semper ardere, et virtutum facta sive verba solent procreare, figurantur. De quibus pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
corda & ipsa ardent. s igne
scelerũ. Unde & aliꝰ ꝓpħa
de illis. om̃s inqͥt adult̾antes
uelut elibanꝰ corda eoꝵ. Stru¬
turrĩ furnoꝵ edificant. cũ
doctores auditoꝵ corda suoꝵ
in fide & oꝑe ueritatis insti¬
tuunt. qͦ digni fiant ad ma
turrĩ furnoꝵ indie dedicatio¬
nis ierosolimoꝵ incedunt. eũ
in tẽpore futurȩ retͥbutionis
Turris aũ furnoꝵ ipsa est su¬
blimitas & custodia bonorũ
operũ. qua eade corda ne
a malignis spiritib possint
ledi. ne flamina uirtutum.
uento elationis minuta. in

Expanded text:
corda et ipsa ardent, sed igne scelerum. Unde alius propheta de illis: Omnes, inquit, adulterantes velut clibanus corda eorum . Struturrem furnorum aedificant, cum doctores auditorum suorum corda in fide et opere veritatis instituunt, quo digni fiant ad majturrim furnorum in die dedicationis Hierosolymorum incedunt, cum in tempore futurae retributionis Turris autem furnorum, ipsa est sublimitas et custodia bonorum operum; quae eadem corda, ne a malignis spiritibus possint laedi, ne flamma virtutum, vento elationis inflari
Abbreviated transcription (Latin):
correcti. ut cõpleta sollemnita¬
te rite quȩ ꝑ legem dni mãda¬
ta ẽ. una tm int̾missa die. mox
in ieunio & penitentia ipsi
sua sponte conuenirent. &
qdđ dieb lectionũ sc̃arum ac
letitiȩ gerendũ audierant.
diligent̾ ex tempore gerent.
separandi scilicet seipsos &
mente & corde a consortio eqꝵ
cultura cõpbant᷑. ne rursũ
per societatẽ & exempla reꝑ¬
borũ ineiderent in mala
cupiditatis & erumnȩ. quȩ
cernebant. E quid nob de
his mystice tractandũ: insi
ut taliũ exempla secuti. qͥe¬
qͥd in puplica sinaxi uł au¬
ditorio faciendũ cognonimꝰ
tione tractemꝰ: & qͣlit̃ singl̃a
hec castigatione cordis siue
corporis nr̃i complere ualeamꝰ.
sollerti indagatione ꝑquira¬
mus: Quoꝵ maxima ꝓbat᷑
industria uitȩ correctioris:
dũ subdit᷑. Q consurrexer̃t
ad standũ & legerunt in¬

Expanded text:
e solemnitate quae per legem Domini mandata est, uno tantum intermisso die, mox in jejunio et in poenitentia ipsi sua sponte convenirent, et quod diebus lectionum sanctarum ac laetitiae gerendum audierant, diligenter ex tempore gererent, separando scilicet seipsos et mente et corpore a consortio eorum cultura comprobantur, ne rursus per societatem et exempla reproborum inciderent in mala captivitatis et aerumnae; qucernebant. Et quid de his nobis mystice tractandum, nisi ut talium exempla secuti, quidquid in publica synaxi vel auditorio faciendum cognovimus, tione tractemus, et qualiter singula haec castigatione cordis sive corporis nostri complere valeamus, solerti indagine perquiramus? Quorum maxima probatur industria vitae correctioris, dum subditur: Et consurrexerunt ad standum, et legerunt
Abbreviated transcription (Latin):
mire tͣ tantũ ppłm tã eximi¬
am habuisse curã pietatis
ut qͣter in die & nocte. hoc
est pͥmo mane. tercia hora.
sexta & nona. qͥb orationi
siuie psalmodiȩ uacandum
erat. atiditui se legis durine
contͣderent. qͦ innouata in
dm mente purior ac deuoti¬
or ad dep̾candã eiꝰ miscd̃iam
rediret. s & in nocte quãt
excusso torpore somnii. ad
confitenda peccata sua. & po¬
stulandã ueniã exurgerent:
Quo exemplo reor in eccł̃ia mo¬
rem mnoleuisse pulcherrimũ
ut ꝑ singłas diurnȩ psalmo¬
diȩ horas. lectio una de uet̾i
confirmati u̾bis ad instantiã
orationis genua flectant. s
& nocturnis horis cũ a labo¬
rib cessat᷑ operũ. liberiores
auditui lectionũ diuinarũ
aures accõmodent᷑. Cap̃.xu.¬

Expanded text:
miretur tantum populum tam eximiam habuisse curam pietatis, ut quater in die, hoc est primo mane, tertia hora, sexta et nona, quibus orationi sive psalmodiae vacandum erat, auditui se legis divinae contraderet, quo innovata in Deum mente, purior ac devotior ad deprecandam ejus misericordiam rediret? Sed et nocte quater excusso torpore somni, ad confitendum peccata sua et postulandum veniam exsurgeret? Quorum exemplo reor in Ecclesia morem inolevisse pulcherrimum, ut per singulas divinae psalmodiae horas, lectio una de Vetericonfirmati verbis, ad instantiam orationis genuflectant, sed et nocturnis horis cum a laboribus cessatur operum, liberae auditui lectionum divinarum aures accommodentur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
tisq die pͥmo fruc̃tus arboris
pulcherrimȩ: & oȩt̾a. Legit gͦ
erras septẽ dieb scenophegiȩ
ppło in libro legis dñi. quia
nimirũ hȩe ẽ uera nr̃a in hac
uita sollemnitas mentis. ut
bona oꝑa quib a dño illu¬
stramͣ. legendis. audiendis.
saciendis eiꝰ sermonib intento
corde uacemꝰ. Incipit aũ hec
sollem nitas a qͥntodecimo die
mensis. qͣndo luna nocte ple-¬
nissima est: cũ om̃s mentis
nr̃e tenebrȩ clarissimo xp̃i
lumine resoluunt᷑ sequit᷑ ꝙ
eam dies octauus sabbati. idz
requiei. uidelie& in tempore
resurrectionis in uita futura.
hominũ. in conspectu sui con¬
ditoris congregatꝰ & nunꝗͣ
segregandꝰ exultauerit. Ex iiii.¬

Expanded text:
is die primo fructus arboris pulcherrimae, etc. Legit ergo Ezras septem diebus Scenopegiorum populo in libro legis Dei; quia nimirum haec est vera nostra in hac vita solemnitas mentis, ut bona opera, quibus a Domino illustramur, legendis, audiendis, faciendis ejus sermonibus intento corde vacemus. Incipit autem haec solemnitas a quinto decimo die mensis, quando luna nocte plenissima est, cum omnes mentis nostrae tenebrae clarissimo Christi lumine resolvuntur. Sequiturque eamdem dies octavus sabbati, id est, requiei, videlicet tempore resurrectionis in vita futura; hominum, in conspectu sui Conditoris congregatus, et nunquam segregandus exsultaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
In domate dicit. in tecto domoꝵ.
Nam in palestina ñ habent cul¬
mina in domibus: s ȩquales
st̃ omniũ domoꝵ summitates:
suppositis trabib ac tabulatiꝰ.
Unde in lege scriptũ est. ut qͥsq
domũ edificat nouã. faciat
luriculã in circuitu tecti. ne
mate suo. id est tecto domꝰ suȩ.
cũ habitacłm suȩ carnis ani¬
mo transcendens. affectus eius
extra mundũ consistimꝰ. cuius
mansionẽ nos relinquere desi¬
deramꝰ. Facimus & in atriis
domꝰ di: quando &si necdum
aulã suꝑne habitationis lic&e
ingredi: in eiꝰ tam̃ uicinia. to
de nr̃o in uia mandatoꝵ dei
sicut ceruus desiderat ad fon¬
tes aquarũ. ita desiderat ani¬
Facimꝰ & in platea frugiferi.¬
hoc ẽ crescentes. qͣndo in eadẽ
amplitudine liberi cordis ꝓfi¬
cimus. ut patefacta nob̃ a dño
porta iusticie. semꝑ in illo cre¬
scamꝰ in salute. ac maiorib ꝑ
dies bone actionis frugibus¬
N abundare meream᷑. Legit aũ

Expanded text:
In domate dicit, in tecto domorum. Nam in Palaestina non habent culmina in domibus, sed aequales sunt domorum omnium summitates, superpositis trabibus ac tabulis. Unde in lege praeceptum est, ut quisque domum aedificet novam, faciat luriculam in circuitu tecti, ne mate, id est, in tecto domus suae, cum habitaculum suae carnis animo transcendens, affectus ejus extra mundum consistimus, cujus mansionem nos ocius relinquere desideramus. Facimus et in atriis domus Dei, quando etsi necdum aulam supernae habitationis licet ingredi, in ejus tamen vicinia totade nostro in via mandatorum Dei, sicut servus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat aniFacimus et in platea porsive crescentis, quando in eadem amplitudine liberi cordis ita proficimus, ut, patefacta nobis a Domino porta justitiae, semper in illo crescamus in salutem, ac majoribus per dies bonae actionis frugibus abundare mereamur. Legit autem
Abbreviated transcription (Latin):
crucis ꝓ salute nr̃a conscendit.
Cuiꝰ passionẽ dum & nos in qͣntũ
possibile ẽ imitamͣ: frondibus
ligni ꝓfecto pulcherrimi ꝓte¬
gimur. Afferamiꝰ & frondes
myrti: in mortificationẽ libidi¬
magi d̃no myrrã offerentes: in
munere docuert̃ typice eos qͥ
bere. Itẽ frondes myrti ad faci¬
endũ sibi umbracłm affert.
geramus. semꝑ hostib cunctis
existere fortiores curemꝰ. qͣt uiꝰ
mur ẽe. de quib ait in apoca¬
lyꝑsi sua ioħes. Stabant ante
thronũ in conspectu agni. ami¬
cti stolis albis: & palmȩ in ma¬
nib eoꝵ. Frondes qͦq ligni ne¬
morosi. hoc est omniũ ornam̃¬
ta uirtutũ. de quib omnib
mystica nob̃ tab̃nacula facimꝰ
cum bonis delectati operibus
animũ totũ a mundanis abstra¬
imꝰ illecebris. E egressus est

Expanded text:
endit. Cujus passionem dum et nos, in quantum possibile est, imitamur, frondibus profecto ligni pulcherrimi protegimur. Afferamus et frondes myrti, in mortificatione libidimagi Domino myrrham offerentes, in munere docuerunt typice, eos qubere. Item frondes myrti ad faciendum sibi umbraculum affert qgeramus, semper hostibus cunctis existere fortiores curemus; quatenus sortes, de quibus ait in Apocalypsi sua Joannes: Stabant ante thronum in conspectu Agni, amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum . Frondes quoque ligni nemorosi, hoc est reliquarum ornamenta virtutum; de quibus omnibus mystica nobis tabernacula facimus, cum bonis delectati operibus animum totum a mundanis abstrahimus illecebris. Et egressus est
Abbreviated transcription (Latin):
littere sensus patet. iꝑsa qͥd̃ẽ
scenophegia septẽ dieb agi
solet. id est a qͥntadecima men¬
sis septimi luna. usq ad uicesi¬
mã primã. deinde octaua dies
id est uicesima sccd̃a mensis
ppłi. agebat᷑ maiori festiuitate
insignis. Scriptũ namiq ẽ in
leuitico. E qͥntodecimo die
mensis septimi. qͣndo congre¬
gaueritis om̃s fructꝰ t̾rȩ ur̃ȩ:¬

Expanded text:
litterae sensus patet, ipsa quidem Scenopegia septem diebus agi solebant, id est, a quinta decima die mensis septimi lunae, usque ad vicesimam primam. Deinde octava die, hoc est vicesima secunda mensis, puli agebatur majori festivitate insignis. Scriptum namque est in Levitico: A quinto decimo die mensis septimi, quando congregaveritis omnes fructus t
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia: ac neglectis infimiᷤᷤ
delectationib. in ea que dm̃ stͣ
inardescat. An nͣ a die pͥmo
mensis septimi. hoc ẽ. a pͥma
illustratione gre cȩlestis offe¬
rebant holocausta uirtutuͣ
dnͣo: qui suꝑueniente in igneiᷤ
linguis spu scõ. mox uelut ab
eo qd̃ fuerant ĩmutati. nouis
iã intimi amoris facib ardere.
& omniu̾ linguis gentiũ mag¬
nalia di pͣdicare ceꝑunt: Atq
adeo st̃ huic holocausto dediti.
ĩmo ipsi holocaustũ facti: ut
faciliꝰ occidi ab eis qͥ contraria
sapiebant. ꝗͣ a sua intentione
possent reuocari Tñ merito
idem mensis septimꝰ apud be¬
breos nouus annꝰ uocat᷑: scio
nob̃ noie indieans. qr ꝑ donũ¬

Expanded text:
etur, ac neglectis infimis delectationibus, in ea quae Domini sunt, inardescat. A die primo mensis septimi, hoc est a prima illustratione gratiae coelestis, offerebant holocausta virtutum Domino, qui superveniente in igneis linguis Spiritu sancto, mox velut ab eo quod fuerant immutati, novis jam intimi amoris facibus ardere, et omnium linguis gentium magnalia Dei praedicare coeperunt; atque adeo sunt hoc holocausto dediti, imo ipsi holocaustum factum, ut facilius occidi ab eis, qui contraria sapiebant, quam a sua intentione possent revocari. Unde merito idem mensis septimus apud Hebraeos novus annus vocatur; suo nobis nomine indicans, quia per donu
Abbreviated transcription (Latin):
qr dñs statuit eos qͥ eugłium
annuntiant de eugłio uiu̾e.:
ego aũ nullo hoꝵ usus sum.
Quodecĩ aũ annis neemias cũ
fr̃ib suis ita in ducatu iuue¬
bat ut annonas que ducib
debebant᷑ ipsi ñ comederent:
qͦ ꝑ hoc mystice insinuaret
opus qͥdem rectoris nobiliter
eccłiam edificando exercet: s
questũ exercitii ab eis quos

Expanded text:
ium annuntiant, de Evangelio vivere; ego autem nullo horum usus sum . Duodecim autem annis Nehemias cum fratribus suis ita in ducatu vivebat, ut annonas quae ducibus debebantur, ipsi non comederent, quo per hoc mystice insinuaret,opus quidem rectoris nobiliter Ecclesiam aedificando exercet, sed quaestum exercitii ab eis quos
Abbreviated transcription (Latin):
die aũ qua p̃ceꝑat mͥ. ut
essem dux in t̾ra iuda. ab an¬
no uitesimo usq ad annum
xersis regis. ꝑ annos .xii. ego
& fres mei. annonas qͣ ducib
debebant᷑ ñ comedimꝰ: & cȩt̾a.¬

Expanded text:
illa qua praeceperat mihi ut essem dux in terra Iuda ab anno vicesimo usque ad annum xersis regis per annos duodecim ego et fratres mei annonas quae ducibus debebantur non comedimus duces a
Abbreviated transcription (Latin):
cortuuͣ. Hoc nͣ solũ de pecu¬
nia: s & de cunctis possessi¬
oĩb sentiendũ eͣ. Gulosi dͣs:
uent̾ eͥ. Ibi gͦ habos cor: uͥ
ꝙ tͥes aurͣ. Lux uriosi thesaurꝰ.
epulȩ stͣ. Lasciui. ludicra.¬

Expanded text:
t. Hoc non solum de pecunia, sed et de cunctis possessionibus sentiendum est. Gulosi deus venter est. Ibi ergo habet cor, ubi et thesaurum. Luxuriosi thesauri epulae sunt; lascivi, ludicra
Abbreviated transcription (Latin):
dieb feͣstis solẽt ungere ca-¬
pita. Precipit gͦ ut qͣnͣ ieui¬
monstremꝰ. Multi legen¬
tes illud psalmiste oleũ pec¬
catoris ñ inpinguet capt̃ me¬
ũ. e contrario bonuͣ uolunt
ẽẽ oleũ de quo alibi drͣ. un

Expanded text:
diebus festis solent ungere capita. Praecepit igitur, ut quando jejumonstremus. Multi legentes illud Psalmistae: Oleum peccatoris non impinguet caput meum , econtrario esse volunt bonum oleum, de quo alib
Abbreviated transcription (Latin):
zacheus diuitiis derelictis. dñi
testimonio p̾dicant᷑  Sed conside¬
randũ qd̾ eo temꝑe quo intrarunt
diuites ẽẽ desierant. Tandiugͦ ñ
intrabunt: ꝗͣ diu diuites fueruit.
Et tamen qi difficulter diuitiȩ
contemnunt᷑ nͣ dixit impossibile¬
eͫ: intrare in regnũ celoꝵ: s diffici¬
le. Ulbi difficile ponitur. ñ impos¬
sibilitas p̃tenditur: s raritas de¬
tur nͣ difficile ẽe: s impossibile.
Si enim quomͦ camelus nͣ potest
transire ꝑ foramenacus. sic diues
introire non pot̃ in regnũ celoꝵ:
nullus diuitũ saluus erit. S si
legamus ysaiam. quomͦ cameli

Expanded text:
s derelictis Domini testimonio praedicantur. Sed consideran dum quod eo tempore quo intraverunt, divites esse desierant. Tandiu ergo non intrabunt, quandiu divites fuerint. Et tamen quia difficulter divitiae contemnuntest divites intrare in regnum coelorum, sed difficile. Ergo ubi difficile ponitur, non impossibilitas praetenditur, sed raritas detur non difficile esse, sed impossibile. Si enim quomodo camelus non potest intrare per foramen acus, sic dives intrare non potest in regna coelorum, nullus divitum salvus erit. Sed si legamus Isaiam, quomodo ca
Abbreviated transcription (Latin):
ueris catholicis gestiunt
offerre: quatinꝰ & ipsi ueracit᷑
fideles crediti ꝑ uiciniã cõ¬
munionis. eosdem ueros corrũ¬
pere catholicos possint. Uerũ
tenens. nequaꝗͣ ad ꝓfanos
descendere. neq hostiis inqͥ¬
nari consentit: s in ceptis
& qͣ acruis terrere nitebatł̃
inimici. eo magis ipse bene
oꝑando terribilis eisde inimi¬
cis fieri contendit. Unde et
in sequentib dr̃. Om̃s aũ hi

Expanded text:
veris catholicis gestiunt veris catholicis gestiunt offerre, quatenus et ipsi veraciter fideles crediti, per viciniam communionis eosdem veros corrumpere catholicos possint. Verum tenens, nequaquam ad profanos descendere, neque eorum hostiis inquinari sentit, sed in conceptis et quo acrius terrere nitebantur inimici, eo magis ipse bene operando terribilis eisdem inimicis fieri contendit. Unde et in sequentibus dicitur. Omnes autem hi
Abbreviated transcription (Latin):
ueni & ꝑcutiamꝰ fedus parit̃
in uitulis in campo ono. Ipsi
aũ cogitabant ut facerent mͥ
mala. Misi gͦ ad eos nuntios
dicens. Opꝰ grande ego facio
& ñ possum descendere ne
forte negligat᷑. cũ uenero &
descendero ad uos. Hostes sc̃e
cãpestria descendere. fedꝰ q
pacis secũ inire. mactatis fi¬
mul uitulis in testimoniũ
federis cõpacti. Uerũ ille ne
opꝰ religiosũ negligat᷑: in mon¬
tanis ꝑseuerat. Sic & hersti¬
ci ac falsi catholici uolunt
ea conditione cũ ueris catho¬
ad arcẽ eccliasticȩ fidei aut
oꝑationis ascendere consenti¬
ant. s potiꝰ eos qͦs in culmi¬
ne uirtutũ cõmorantes aspi¬
docmatũ prauoꝵ descendere
cogant. E bene in cãpo ono
uolunt cũ necmia pactum
uure: qr nimirũ in eadem
liber tate uitȩ latioris. quã
ipsi sequnt᷑. om̃s qͦs educere
possunt. resolui desiderant.
Bene idẽ pactũ in uitulis pari¬
ter mactatis uolunt inire:
qͥa falsi fr̃s orationes siue ac¬
tiones siue hostias do una cũ

Expanded text:
et percutiamus foedus pariter in viculis in campo Ono ipsi autem cogitabant ut facerent mihi malum misi ergo ad eos nuntios dicens opus grande ego facio et non possum descendere ne forte neglegatur cum venero et descendero ad vos miserunt campestria descendere, foedusque pacis secum inire, mactatis simul vitulis in testimonium foederis compacti. Verum ille, ne opus religiosum negligatur, in montanis perseverat. Sic et haeretici ac falsi catholici volunt ea conditione veris cathoad arcem ecclesiasticae fidei, aut operationis ascendere consentiant, sed potius eos quos in culmine virtutum commorantes aspidogmatum pravorum descendere cogant. Et bene in campo uno volunt cum Nehemia pactum inire; quia nimirum in eamdem libertatem vitae lautioris, quam ipsi sequuntur, omnes quos seducere possunt, resolvi desiderant. Bene idem pactum cum eo in vitulis pariter mactatis volunt inire, quia falsi fratres orationis sive actionis suae Deo hostias una cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ugressus sũ domũ samaiȩ filii
dalaiȩ filii methabeel secreto.
Qui ait. Tractemꝰ nob̃eum in
domo d̃i. in medio templi. &
claudamꝰ portas edis: & ceta
d̃s ñ misisset eũ. s quasi ua¬
ticinans locutꝰ fuisset ad me.
& tobia & sannaballath con-¬
duxissent eũ. acceꝑat enim
p̃cium ut territꝰ facerẽ et
as hostiũ. domũ samaie. qͣsi
amici & frĩs ingredit᷑. sed
ipsũ insidiatorẽ atq hostẽ
inuenit. uitpote externorum
donis & amicitia corruptum.
pugnas: intꝰ timores. Nec so
N agebant. Completꝰ ẽ aũ murꝰ
Nuicesimo .uͭ. die mensis elul: qͥn-¬
mense completur: ut etiam
hoc numero temporis. ꝑfecta
fideliũ siue penitentiũ seu
innocentiũ actio designetur.
Nam septenario numero solet
ꝑfectio boni oꝑis designari: uł
quia dns sexto die ereationẽ
mundi consũmauit. atq in
septimo reqͥeuit: uł̃ q nos in
sex huiꝰ scl̃i etatib bonis desu¬
dare oꝑib. in septima aũ quȩ
ẽ in alia uita sabbatismũ ani¬

Expanded text:
gressus sum domum Samaiae filii Dalaiae filii Metabehel secreto qui ait tractemus nobiscum in domo Dei in medio templi et claudamus portas aedis quia Deus non misisset eum, sed quasi vaticinans locutus esset ad me, et Tobias, et Sanaballat conduxissent eum; acceperat enim pretium, ut territus facerem, et hemias, domum Samaiae quasi amici et fratris ingreditur; sed et ipsum insidiatorem atque hostem invenit, ut pote externorum donis et amicitia corruptum; pugnas, intus timores; nec sol agebant. Completus est autem murus vicesimo quinto die mensis Elul, mense completur, ut etiam hoc ultimo tempore perfecta fidelium sive poenitentium seu innocentium actio designatur. Nam senario numero solet perfectio boni operis designari; vel quia Dominus sexto die creationem mundi consummavit, atque in septimo requievit; vel quia nos in sex hujus saeculi aetatibus bonis desudare operibus, in septima autem, quae est in alia autem vita, sabbatismum ani
Abbreviated transcription (Latin):
ra manifeste: aut mani feste die¬
Nta obscure uelit intelligere.  Non
Iintelligitis qr om̃e qd̾ intrat inos
Iinuentrẽ uadit: & in secessũ emit¬
titur: Omĩa eugłiorũ loca apud
hereticos & ꝑu̾sos. plena st scan¬
dalis. Et ex hac sententiola qͥda
calumniant᷑: qd̃ dñs phisice dis¬
putationis ignarus putet om̃s
cibos inuentrẽ̾ ire. & in secessum
tus & uenas. ac medullas. neruos¬
q fundantur. Unͣ & multos qͥ uicio
stomachi ꝑpetem sustineant uo¬
mitũ ꝑcenas & prandia statim
euomere qd̾ ingesserint: & tamen
corpulentos ẽẽ: qr ad pͥmũ tactũ
liquidior cib & potus. ꝑ menbra
diffunditur. S istus modi homi¬
nes cũ uolunt alteriꝰ imꝑitiam
rep̃hendere: ostendunt suam.
Quãuis enĩ tenius humor &liquẽs
esca. cũ in uenis. ꝙ artubus. euͣ¬
cocta fuerit &s digesta: ꝑ occulto ᷤᷤ
meatus corporis. quos greci Ito pͥo¬
iͥc uocant. ad inferiora delabitur.

Expanded text:
ra manifeste, aut manifeste dira manifeste, aut manifeste dicta obscure velit intelintelligitis quia omne quod intrat in os, in ventrem vadit, et in secessum emitinem. Omnia Evangeliorum loca apud haereticos et perversos plena sunt scandalis. Et ex hac sententiola quidam calumniantur, quod Dominus physicae disputationis ignarus, putet omnes cibos in ventrem ire, et in secessum artus et venas ac medullas, nervosque fundantur. Unde et multos, qui vitio stomachi perpetem sustinent vomitum, post coenas et prandia, statim evomere quod ingesserint, et tamen corpulentos esse: quia ad primum tactum liquidior cibus et potus per membra fundantur. Sed istiusmodi homines dum volunt alterius imperitiam reprehendere, ostendunt suam. Quamvis enim tenuis humor et liquens esca, cum in venis et artubus concocta fuerit et digesta, per occultos meatus corporis, quos Graeci πόρους vocant, ad inferiora dilabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
illud iẽremie. Ego uos planta
uneã uerã: quomͦ conuersi estiᷤ
in amaritudinẽ uitis aliene:
Olantauit quide dͣs. & nemo po¬
test eradicare plantationẽ eiꝰ:
s qmͣ ista plantatio in uolunta¬
te ꝓͥi arbitrii ẽ: nullus aliꝰ eam
rit assensum. Sinite illos. ceci stͣ:
hereticũ homine᷑. post unã & al¬
terã correptionẽ deuita. sciens qd̾
ꝑliersus sit huiꝰ scemodi. & asemet¬
ipso damnatus. In hunc sensũ &s
saluator p̾cipit doctores pessimoᷤᷤ
dimittendos. arbitͥo suo: sciens
eos difficulter ad ueritatẽ retrahi
trahere. ł Respondens autͣ petrus
dixit ei. ł dissere nob̃̾ parabolam
istã. At ille dixit. Ad huc & uos
sine intellectu estis. T Qd aꝑte dic¬
tũ fuerat. & patebat auditu apłs
petrus ꝑ parabolam dictũ putat.¬
& inre manifesta mysticã querit
intelligentiã: corripit᷑q a dño qͣre
parabolice dicꝰtũ putet qd̾ ꝑspicue
locutꝰ eͣ. Ex quo animad u̾timus
otiosũ ẽe auditorẽ: qui aut obscu¬

Expanded text:
os plantavi vineam veram, quomodo versi estis in amaritudinem vitis alienae? Plantavit quidem Deus; et nemo potest eradicare plantationem ejus, sed quoniam ista plantatio in voluntate proprii arbitrii est, nullus alius eam rit assensum. Sinite illos, caeci sunt Haereticum hominem post unam et alteram correptionem devita, sciens quod perversus sit hujuscemodi, et a semetipso damnatus . In hunc sensum et Salvator praecepit doctores pessimos dimittendos arbitrio suo, sciens eos difficulter ad veritatem posse trtrahere. 114 Respondens autem Petrus, dixit ei: Edissere nobis parabolam istam. At ille dixit: Adhuc et vos sine intellectu estis? Quod aperte dictum fuerat, et patebat auditui, apostolus Petrus per parabolam dictum putat, et in re manifesta mysticam quaerit intelligentiam. Corripiturque a Domino, quare parabolice dictum putet, quod perspicue locutus est. Ex quo animadvertimus vitiosum esse auditorem, qui aut obscu
Abbreviated transcription (Latin):
calumnia uera responsione con¬
futat. Cũ inquit uos ꝓpter tra¬
ditiones hominũ p̾cepta dĩ ne¬
gligatis. quare discipulos meos
arguendos creditis. qd̾ semorũ
uissa pariupendant ut discita
Honora patre̾ tuũ & matrẽ. Et.
Qui maledixerit pat̾ ł matͥ. mor¬
te moriatur. Uos aut̃ dicitis.

Expanded text:
calumniam vera responsione confutat. Cum, inquit, vos propter traditionem hominum praecepta Domini negligatis, quare discipulos meos arguendos creditis. quod seniorum jussa parvipendant, ut Dei scita Honora patrem tuum et matrem tuam; et qui maledixerit patri aut matri, morte moriatu
Abbreviated transcription (Latin):
dicente̾ ibi seͥptũ ẽ ꝑ ysaiam ꝓ¬
pħam dicente̾. Qd̃ qr minime
arbitror postea a prudentib ui¬
ris ẽẽ sublatũ. S mͥ uidet᷑ in
stimoniuũ aspͥh ꝓpħȩ titulo inscͥ¬
bit᷑: & pͥmũ scͥptorẽ ñ intellexis¬
se asaph: & putasse scͥptoris iuci¬
um. atq emendasse nomen ysaiȩ
cuiꝰ uocabulũ manifestiꝰ erat.
Sciendũ ẽ itaq qd̾ in psalmis &
ymnnis & canticis dĩ nͣ solũ đđ̃¬
s & ceteriquoꝵ p̾scͥpta sunt nomi¬
na. ꝓpħe sint appellandi. a saph
uidelicet & idichun & eman
ezraites. & etham: & filii chore.
& reliqͥ quos scͥptura coͣmemorat.
inerodi continent᷑ hẏstoria. ex qͦ
intelligimꝰ uniu̾sa illa quȩ scͥpta
stͣ parabolice sentiendũ: nec ma¬
nifestã tantũ sonare litterã. s ab¬
scondita sacramenta. Hoc eni se
saluator dicturũ e̾e ꝓmitit. a¬
ꝑiens os suũ inparabolis. & eruc¬
tans abscondita a constitutione

Expanded text:
dicentem, ibi scriptum, per Isaiam prophetam dicentem. Quod quia minime arbitror postea a prudentibus viris esse sublatum. Sed mihi videtur in stimonium, Asaph prophetae titulo inscribitur. Et primum scriptorem non intellexisse Asaph, et putasse scriptoris vitium, atque emendasse nomen Isaiae, cujus vocabulum manifestius erat. Sciendum est itaque, quod in psalmis et hymnis et canticis Dei, non solum  caeteri, quorum praescripta sunt nomina, prophetae sint appellandi: Asaph videlicet et Idithum, et Eman Ezraites, et Aethan, et filii Chore, et reliqui quos Scriptura commemorat. in Exodi continentur historia. Ex quo intelligimus universa illa quae scripta sunt, parabolice sentienda; nec manifestam consonare litteram, sed abscondita sacramenta. Hoc enim se Salvator dicturum esse promittit, aperiens os suum in parabolis, et eructans abscondita a constitutione
Abbreviated transcription (Latin):
la. aut ꝑ difficilis distantia.
Premonet gͦ dñs ne ubi qͥd am¬
biguũ ẽ cito sententiam ꝓferamꝰ.
s dõ udici tͥminũ reseruemus:
ut cũ dies udicis uenerit ille nͣ
suspicio he̾ cͥminis: s manife
stuͣ reatu de scõꝵ cetu eiciat.
Qd̾ autͣ dix ⁊uaniorũ fasciculoᷤ
ignib tradi. & ͥticũ congrega¬
ri in horrea. manifestũ ẽ here¬
ticos quosq & hypocritas fidei
gehenne iguib concremandos.
scõs uͦ qui appellant᷑ triticũ hor¬
reis ioeͣ mansionib celestib su¬
scipi. Tunc iusti fulgebunt sic̃
sol in regno patris sii¶ Regno

Expanded text:
la, aut perdifficilis distantia. la, aut perdifficilis distantia. Praemonet ergo Dominus ne ubi quid ambiguum est cito sententiam proferamus, sed Deo judici terminum reservemus, ut cum dies judicii venerit, ille non suspicionem cristum reatum de sanctorum coetu ejiciat. Quod autem dixit, zizaniorum fasciculos ignibus tradi, et triticum congregari in horrea, manifestum est haereticos quosque et hypocritas fidei gehennae ignibus concremandos; sanctos vero qui appellantur triticum, horreis, id est, mansionibus coelestibus suscipi. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eo
Abbreviated transcription (Latin):
mo scͥptũ ẽ deeo. Exurge dñe ñ
confortet᷑ hõ. Quã ob reͣ nͣ dor¬
miat qui eccłe p̃positus e: neꝑil
liꝰ negligentiam inimicꝰ ho suꝑ¬
seminet titania: hoc ẽ heretieor
dogimata. Qd̃ aut̃ dicitur nefor¬
te colligentes tixania eradiceti
simul &. fruõitũ: datur locus
penitentie. & monem᷑ necito
amputemꝰ frẽm: qr fieri pot ut
ille qui hodie norio deprauatꝰ
doginate cras resipiscat. & de¬
fendere incipiat ueritate᷑. Iild
quoq qd̾ sequit᷑ sinite utraq
c̃scere usq ad messem: uidet᷑ ill
p̃cepto ẽẽ contrariũ auferte¬
societatem habendam cuͣ his
qui frͣs nominantur & sint adi¬
teri: ac fornicatores. Si eni᷑ phi¬
bet᷑ eradicatio: & usq ad messe
tenenda ẽ patientia: quom
eiciendi sunt quidam de medio
nr̃m Inter tͥticũ & tiraniam
qd̾ nos appellamus loliũ quam¬
diu herba eͥ ꝙ nec dũ culmus
uenit ad spicã: grandis similitu¬
doẽ: & indiscernendo. aut nul¬

Expanded text:
mo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non mo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non confortetur homo . Quamobrem non dormiat, qui Ecclesiae praepositus est, ne per illius negligentiam inimicus homo superseminet zizania, hoc est, haereticorum dogmata. Quod autem dicitur: Ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et frumentum, datur locus poenitentiae, et monemur ne cito amputemus fratrem: quia fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dogmate, cras resipiscat et defendere incipiat veritatem. Illud quoque quod sequitur: Sinite utraque crescere usque ad messem , videtur illi praecepto esocietatem habendam cum his qui fratres nominentur, et sint adulteri et fornicatores. Si enim prohibetur eradicatio, usque ad messem tenenda est patientia: et quomodo ejiciendi sunt quidam de medio nostrum? Inter triticum et zizanium, quod nos appellamus lolium, quandiu herba est, et necdum culmus venit ad spicam, grandis similitudo est, et in discernendo aut nul
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ discipłi eiꝰ dicentes. Eoisse¬
re nob̾ ꝑabolam ⁊itaniorũ agri.
Dimutit turbas iħc: & domũ re¬
utitur: ut accedant adeu̾ disci¬
płi eiꝰ: & secreto interrogent. qͣ
ipłs nͣ merebat᷑ audire: nec pote¬
rat. Dissere nob̾ ꝑabolam ⁊ita¬
Inioruͣ. Qui respondens ait. Qui
Iseminat bonũ semen: eͥ filius
ager mundus sit: sator filiꝰ homi¬
nis. bonũ semen. filii regni: ⁊ ita¬
nia filii pessimi: ranorũ sator
diabolus. messis consumatio scłi:
messores angłi. O mĩa scandala¬
mundi referunt᷑ ad tiama. uisti
reputant᷑ infilios regni. Ergo ut
sup dixi. que exposita st̃ a dño.
his debemus accõmodare fidẽ.
Que aut᷑ tacita: & nr̃e intelligen¬
tie derelicta: ꝑsingenda stͣ bre¬
uiter. Homines qui dormiunt.
magistros eccłarũ urtellige. Ser¬
uos patͥsfamilias. ne alios accip¬
as quã angelos: qui co tidie ur¬
dent facie᷑ patͥs. Diabolus aut̃ ꝓp¬
t̾ea inimicus homo appellatur:
qr ds eẽ desunt. Ꝙ in nono psal¬

Expanded text:
eum discipuli ejus, dicentes: Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Dimittit turbas Jesus, et domum revertitur, ut accedant ad eum discipuli, et secreto interrogent quae populus nec merebatur audire, nec poterat. Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Qui respondens, ait: Qui seminat bonum semen, est Filius ager mundus sit: sator, Filius hominis; bonum semen, filii regni; zizania, filii pessimi; zizaniorum sator, diabolus; messis, consummatio mundi; messores, angeli. Omnia scandala referuntur ad zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident faciem Patris . Diabolus autem propterea inimicus homo appellatur; quia Deus esse desivit. Et in nono psal
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ. totũ de omĩb dice̾.¶ Hec
omĩa locutꝰ eͣ iħe in ꝑabolis. ad
turbas: & sine parabolis nͣ loque¬
bat᷑ eis. Non discipłis. s turbis
ꝑ parabolas loquit᷑. Qusq hodie
turbȩ in parabolis audiunt. diser¬
pli domi intertogant saluatorẽ
bolis os meuͣ eructabo abscondi¬
ta a constitutione mundi. Hoc
testimoniũ de lxxuii psalmo

Expanded text:
riae totum de omnibus dicere. Haec riae totum de omnibus dicere. Haec omnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas, et sine parabolis non loquebatur eis. Non discipulis, sed turbis per parabolas loquitur; et usque hodie turbae in parabolis audiunt: discipuli domi interrogant Salvatorem.bolis os meum, eructabo abscondita a constitutione mundi. Hoc testimonium de septuagesimo