comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tgredi de corpore & habitate cum christo.Propter quod
& studiosissime nitimur suc in corpore siuc extra corpꝰ
placere deo. Et ut plenius exponetet quales nos esse uel¬
let: in alio loco docet dicens. Despondi enim uos uni ui¬
ro uirginem castam echibere xp̃o. Quod si ad totam ecelt¬
siam credentium uolueris teferre: & in hac desponsioẽ
christi & maritas & digamas & uiduas & uitgini
tineri: hoc quoq pto nobis sacu. Nam dum omnes ad
pudicitiam & pręmium uitginitatis inuitat: ostendit
cunctis gradibus uirginitatem esse potiorem Ruisum¬
q ad galatas. Ex operiꝰbus inquit legis non iustifitab̾r
omnis caro. Opeta legis & nuptiae sunt. utde & ma¬
fitmitati tribuere. aliud uirtutib pracinia polliceri. U
cam & tgo nuptiatoribus meis qui post castitatem &
duiturnam conimentiam subantux ad coitum & peco¬
rum more lasciuiunt. Sic insipientes estis: ut cũ cepe¬

Expanded text:
egredi de corpore, et habitare cum Christo; propter quod egredi de corpore, et habitare cum Christo; propter quod et studiosissime nitimur, sive in corpore, sive extra corpus placere Deo . Et ut plenius exponeret, quales non esse vellet, in alio loco docet, dicens: Despondi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo . Quod si ad totam Ecclesiam credentium volueris referre, et in hac desponsione Christi, et maritatas et digamas, et viduas, et virgines contineri, hoc quoque pro nobis facit. Nam dum omnes ad pudicitiam et praemium virginitatis invitat, ostendit cunctis gradibus virginitatem esse potiorem. Rursumque ad Galatas: Ex operibus, inquit, Legis, non justificabitur omnis caro . Opera legis et nuptiae sunt, unde et mafirmitati tribuere, aliud virtutibus praemia polliceri. 38. Dicam et ego nuptiatoribus meis, qui post castitatem et diuturnam continentiam subant ad coitum, et pecudum more lasciviunt: Sic insipientes estis, ut cum coepe
Abbreviated transcription (Latin):
spiritũ uiuificantem. Primus homo de t̾ra terrenus. se¬
cundus homo de caelo caclestis.Qualis tetrenus. tales a
terreni. Qualis caelestis:tales & carlestes. Sicut porta uĩ ꝯ
i maginem terreni: sic pottemus  imaginem caclestis. Noc
autem dico frattes quia tato & sanguus tegnum dei pos¬
sidere non possunt. neque corruptio in corruptionem he¬
itditabit. Hoc tam clarum estiut nulla expositione q̃at
manifestius fieri. Cato inquit & sanguis tegnum dei
possidere non possunt. & corcuptio in cortuptioniem. Si
corruptio ad omnem coitum pertinet:incortptio autes
proprie castitatis est. Ptęmia pudicitiae nuptiat possidert
non possunt.Scimus tnim quoniam si terrena domtis
huius habirationis destructa fuerit: aedificationem ha¬
bemus ta deo domum absq maniu factam sempiternã
in caclis.In quo ingemiscimus habit aculum nollrum
quod de caelo est superinduere desideta nies. Cipimus cĩ

Expanded text:
spiritum vivificantem. Primus homo de terra terrenus. Sespiritum vivificantem. Primus homo de terra terrenus. Secundterreni et qualis caelestis tales et caelestes igitur sicut portavimus imaginem terreni portemus et imaginem caelestis hoc autem dico fratres quoniam caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt neque corruptio incorruptelam ossidebit . Hoc tam clarum est, ut nulla expositione queat manifestius fieri: Caro, inquit, et sanguis regnum Dei possidere non possunt, neque corruptio incorruptionem. Si corruptio ad omnem coitum pertinet, incorruptio autem proprie castitatis est, praemia pudicitiae nuptiae possidere non possunt. Scimus enim quoniam si terrena domus hujus habitationis 299 destructa fuerit, aedificationem habeamus ex Deo, domum non manufactam, sempiternam in coelis. In quo ingemiscimus, habitaculum nostrum, quod de coelo est, superindui cupientes. Cupimus enim
Abbreviated transcription (Latin):
salus: qm̃ cum credidimus. Nox precessit: dies autẽ ap¬
propin quauit. Et in extremo.Induimini dominum nrin
hiesum xp̃m̃. & carnis curam ne feceritis in desidetiis. A¬
liud est uoluntas dei. aliud indulgentia. undeͤ ad thorĩ¬
thios scribens ait. Ei ego fratres non potui loqut uobis tã¬
qm spiritualib.sid sicut carnalib: sic̃ paruulis in xpõ lac
potum dedi uobis: non escam. nec dum enim poteratis.sed
neque nunc potestis. adhuc enim carnalts estis. quia qui
stultitia enim illi est: nec enim potest intelligere quia spi¬
titualiter diuidicatur Iste non perfecto castitatis cibo: se¬
sed rudi nuptiarum lacte nutritur. Sicut pet hominemn
mors: sic & per hominem resurtectio mortuotũ. Quomodo
in adam omnes moriuntur:sic in christo uiuificaburit¬
Omnes seruiuimus in lege urteri adam.seruiamus in
cuuangilio nouo adam Factus est enim primus homo
adam in animam uiuentem. & nouissimus adam in

Expanded text:
salus, quam cum credidimus. Nox praecessit, dies autem apsalus, quam cum credidimus. Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Et in extremo: Induimini Dominum Jesum Christum, et carnis curam ne feceritis in desideriis. Aliud est voluntas Dei, aliud indulgentia. Unde et ad Corinthios scribens, ait: Ego, fratres, non potui loqui vobis sicut spiritualibus: sed sicut carnalibus ; sicut parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam: Nondum enim poteratis; sed neque nunc potestis. Adhuc enim carnales estis I Cor. IIstultitia enim illi est, nec potest intelligere, quia spiritualiter dijudicatur, iste non perfectae castitatis cibo, sed rudi nuptiarum lacte nutritur. Sicut per hominem mors, sic et per hominem resurrectio mortuorum. Quomodo in Adam omnes morimur, sic in Christo omnes vivificabimur. Servivimus in lege veteri Adam: serviamus in Evangelio novo Adam. Factus est enim primus homo Adam, in animam viventem, et novissimus Adam in
Abbreviated transcription (Latin):
& perfecta. Dico tnim uobis per gratiam qua data est mi¬
hi om̃ibus qui sunt inter uos:non plus sapere qm̃ oportet
sapere.sed sapere ad pudicitiamnon ad sobtietatrm:ut
male in latinis codicib legitur: sed sapere inquit ad pu¬
dicitiam: siquidem graece scriptum est: Consideremus
sententiam. Reformamini in quit in nouitate sensus
uestriut probetis quat sit uoluntas dei bona et bñplacẽs et ꝑfe¬
cta. Quod dicit huiusmodi est. Concedit quidem deus
nupuas: concedit digamiam & si necesse fuerit fornicati¬
oni & adulterio piefert etiam trigamiam. Sed nos qui
corpora nostra ex hibere debemus hostiam uiuam:scam̃¬
deo placentem: rationabile obsequium nostrum: non quid
concedat deus: sed quid uelit consideremus. ut probemus
quar sit uoluntas dei bona placens & pitfecta. Ergo qͥ
concedit: nec honum est: nec placens. nec perfectum. ueddlit¬
q causamicut hoc suadtat. Scientes tempus quia hora ẽ
iam nos de somno surgere: nunc enim proprior ẽ nr̃a

Expanded text:
im per gratiam quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos: non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad pudicitiam non ad sobrietatem, ut male in Latinis codicibus legitur, sed sapere, inquit, ad pudicitiam . Siquidem Graece scriptum est, εἰς τὸ σωφρονεῖν. Consideremus sententiam Apostoli: Reformamini, inquit, in novitate sensus vestri, ut probetis quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta. Quod dicit hujusce modi est. Concedit quidem Deus nuptias, concedit digamiam, et si necesse fuerit, fornicationi 298 et adulterio praefert etiam trigamiam. Sed nos qui corpora nostra exhibere debemus, hostiam vivam, sanctam, placentem Deo, rationabile obsequium nostrum, non quid concedat Deus, sed quid velit, consideremus: ut probemus, quae sit voluntas Dei bona et beneplacens et perfecta. Ergo quod concedit, nec bonum, nec beneplacens est, nec perfectum. Redditque causas cur hoc suadeat: Scientejam nos de somno surgere. Nunc enim propior est nostra
Abbreviated transcription (Latin):
enim dti non subicitur. ntc enim potest. Qui aũt in c̾at¬
ne sunt: deo placere non possunt. Uos aũt in carne nõ
estis. sed in spitiu. si tamen spicitus dei habitat in uobͥ.
debitores sumus non carni: ut secundum carnem uĩua¬
mus. Si enim secundum carnem uixcritis moriemini
Si autem spiritu facta carnuis mortificaueritis uiuetis.
Quicunq enim spiritu dei aguntur: ii filii sunt dei. Si p̾¬
dentia carnis inimicitia est in deum:Et qui in carne st
deo placere non possunt.Arbutor.tos qui scruunt offo
coniuugali ꝙ prudentiam carnis diligant & in carne
sit̃.a qua retrahens nos apostolus & ungens spirittu:De¬

Expanded text:
citur, nec enim potest. Qui autem in carne sunt, Deo placere non possunt. Vos autem in carne non estis, sed in spiritu, si tamen spiritus Dei habitat in vobis debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Quicumque enim spiritu Dei aguntur, hi filii Dei sunt. Si prudentia carnis, inimicitia est in Deum, et qui in carne sunt, Deo placere non possunt; arbitror eos qui serviunt officio conjugali, quod prudentiam carnis diligant, et in carne sint. A qua nos retrahens Apostolus, et jungens spiritui, de
Abbreviated transcription (Latin):
cibus obtranslationis difficultatem hoc penitus nõ ux¬
uenitur. utamur igitur eo quod uertimus. Non impouĩt
nobis apostolus laqueum.nec cogit esse quod nolums.
sed suadet quod honestum est & decorum. & intente fa¬
cit seruire domino & stmpet esse sollicitum & expectate
paratum dñi uoluntatem.ut cum quid imperaueri qͣ fi
strennuus & armatus miles statim impleat quod pͥta¬
ceptum est. & hoc faciat sine ulla disten tione quat da¬
ta est secundum etclesiasten hominibus huius mundi
ut distendatur in ta.Si quis considerat uirginem suam
id est carnem lasciuire ⁊ ebullire ĩ libidinem. nec tefre
nate se potest: duplexq ei ĩcumbit necessitas: aut accipi¬
tnde conuigis: aut tucndi: qued iuilt saciat. non pec¬
cat si ducat uxorem. łatiat in quit qued uult. non¬
quod debet. Nec pectat siducat utotem nec iaten
tiult. Nam qui statiut in corde suo firmus non hñs
necessitatem potestatem autem hñs suat uoluntatis:

Expanded text:
cibus, ob translationis difficultatem, hoc penitus non incibus, ob translationis difficultatem, hoc penitus non invenitur. Utamur igitur eo quod vertimus. Non imponit nobis Apostolus laqueum, nec cogit esse quod nolumsed suadet, quod honestum est et decorum, et intente facit seruire domino et semper esse sollicitum et expectare paratum domini uoluntatem, ut, cstrenuus, et armatus miles statim impleat quod praeceptum, est, et hoc faciat sine ulla distentione : quae data est secundum Ecclesiasten Cap. III hominibus hujus mundi, ut distendantur in ea. Si quis autem considerat virginem suam, id nare se potest, duplexque ei incumbit necessitas, aut accipiendae conjugis aut ruendi, quod vult faciat; non peccat si ducat uxorem. Faquod debet. Non peccat, si ducit uxorem: non tamen tatuit in corde suo firmus, non habens necessitatem, potestatem autem habens suae voluntatis,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio: ut sit sancta corpore et ⁊ spituu. Non nulle ꝗppe.
sunt uirgines carne: non spiritu. uirgies quarum cmp̃s
integrum est & anima corrupta. Sed illa uirginitas hosti¬
a christi est: cuius nec mentem cogitatio nec tarnem libi¬
do macularit. E contrario que nupta est/ cogitat que st̃
mundi. quomodo plateat uiro. Sicut qui udorem habet
di cogitat quõ placeat irxort uiro Nos autem non sumb
de hoc mundo . qui in maligno positus est: cuius figit¬
ra praeterit. de quo dicitur ad aplos.Si essetis de hoc mu
putatetur onus grauissimum castitatis uolentibus im¬
ponete:statim subuingit causas suadendi & ait. Noc at̃
ad utilitatem uram̃ dico. non ut laqueum uobis iniciã
sed ad id quod honestum esti & intente facit sirurt do¬
mino absq ulla distractione. Proprietatẽ graecam lati¬
nus sermo non explicat. Quib ẽi nerbis qͥs possit edice̾ oͥuxi

Expanded text:
cogitatio, ut sit sancta corpore et spiritu. Nonnullae quippe cogitatio, ut sit sancta corpore et spiritu. Nonnullae quippe sunt virgines carne, non spiritu, quarum corpus integrum est, anima corrupta. Sed illa virginitas hostia Christi est, cujus nec mentem cogitatio, nec carnem libido maculavit. E contrario, quae nupta est, cogitat quae mundi sunt, quomodo 261 placeat viro. Sicut qui uxorem habet,di cogitat, quomodo placeat viro. Nos autem non sumus de hoc mundo, qui in maligno positus est, cujus figura praeterit, de quo dicitur ad Apostolos: Si essetis de hoc munputaretur, onus gravissimum castitatis nolentibus imponere, statim jungit causas suadendi, et ait: Hoc autem ad utilitatem vestram dico: non ut laqueum vobis injiciam, sed ut ad id quod honestum est, et intente facit servire Domino, absque ulla distractione. Proprietatem Graecam Latinus sermo non explicat: quibus enim verbis quis possit edicere, Πρὸς
Abbreviated transcription (Latin):
sensum sũum: & a me quoq pro qualitate loch ediscitum
fut:tamen non est apostolice ueritatis contratu.Si ꝗde
apłus sic scripsit ut supra transtulimus.Sollicitus ẽ qua
sunt mundi quomedo placeat uxori. & duusus est. Et
hac si titentia definita transgiditur ad continenits &¬
uirgines. & ait. Mulier innupta & uirgo cogitat quac st̃
deiꝰ ut sit sancta  corpore e spiritu. Non omnis innupi
⁊uirgo est. quae autem uirgo utiq ⁊ innupta. quãqm̃
ob legantiam dictionis potcrit idipsum alicto uerbo re¬
petere. mulier innupta & uirgo. uel cente de finire uoluis¬
se quid esset innupta.i. uirgo: ne & meretrices putatem s
innuptas nulli certo matrimonio copulatas. Quid trgo
cogitat innupta & uirgo. Quat dñi sunt. ut sit sancta et
corpore & spiritu. Et si nihil aliud esset:ut nulla merces
amplior uirginem sequeretur: sufficeret ti haet sola pra¬
latio  cogitare quat dñi sñt. Statimq docet quat sit ipsa

Expanded text:
suum sensum, et a me quoque pro qualitate loci sic edissertum suum sensum, et a me quoque pro qualitate loci sic edissertum sit, tamen non est Apostolicae veritatis. Siquidem Apostolus ita scripsit, ut supra transtulimus: Sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus est; et hac sententia definita, transgreditur ad virgines ait: Mulier innupta, et virgo cogitat quae Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Non omnis innupta, et virgo est. Quae autem virgo, utique et innupta est. Quamquam ob elegantiam dictionis potuerit id ipsum altero verbo repetere, mulier innupta et virgo: vel certe definire voluisse quid esset innupta, id est, virgo: ne meretrices putemus innuptas, nulli certo matrimonio copulatas. Quid ergo cogitat innupta et virgo? Quae Domini sunt, ut sit sancta et corpore et spiritu. Ut nihil aliud esset, ut nulla merces virginem amplior sequeretur, sufficeret ei haec sola praelatio, cogitare quae Domini sunt. Statimque docet quae sit ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tatem uertimus.Et quod inuitis extorquendum est:cur
spe premiorum non offerimus deo.Qui sine uxore est sol¬
licitus est. quat domini suni: quomulo placeat deo. Qui
autrm cum uxore est:sollicitus est quat. sunt munili qͦ¬
modo placeat uxori & diisus est.Inturamur curatum
turginis maritiq distantias. Uirgo domino maritus u¬
xoriꝰ placere desiderat. & ut uxori placeat. sollicitusͤ de his
quae sunt mundi. quae cum mundontiq transituta sũt
tractus. Non est huuis loci nuptiarum angustias descꝰ¬
bere. & quasi in comĩb locis rethorico exultare sermoe.
Plenius suptr hac te contra helui dium, & in eo libro quẽ
ad eustochium scripsi athuror absolutum. Certe & tertul¬
lianus dum adhuc esset adolestentulus lusit in hac ma¬
tetia. & pirceptor incus Gregorius narãtenus uirginita¬
tem & nuptias dissitens grãtus uersib explicauitꝰ. Nũc
illud breiuter admoneo in latinis codicib hunt lꝯtum

Expanded text:
tatem vertimus? Et quod invitis extorquendum est, cur non tatem vertimus? Et quod invitis extorquendum est, cur non spe praemiorum offerimus Deo? Qui sine uxore est, sollicitus est quae Domini sunt, quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus est. Intueamur curarum virginis, maritique 260 distantias. Virgo Domino, maritus uxori placere desiderat, et ut uxori placeat, sollicitus est de his quae sunt mundi, quae cum mundo utique transitura sunt: tractus. Non est hujus loci nuptiarum angustias describere, et quasi in communibus locis rhetorico exsultare sermone. Plenius super hac re contra Helvidium, et in eo libro quem ad Eustochium scripsi, arbitror absolutum. Certe et Tertullianus cum adhuc esset adolescens lusit in hac materia. Et praeceptor meus Gregorius Nazianzenus virginitatem et nuptias disserens, Graecis versibus explicavit. Nunc illud breviter admoneo, in Latinis codicibus hunc locum
Abbreviated transcription (Latin):
non maiota sint proptet quae nubtit debeatis. Igitur be
dico frẽs tempus breue est peliquũ est ut & qui habent
uxores. sic sint tanꝗͣ non habentes. Ncquaqm̃ iam de u̾¬
gibus dispuro. quos nulla ambiguitas est tsse fodites
ad matitos nunc uenio. Tempus breue est. dominus ptope ͣ &
si nongentis iuueremus annis ut antiqui homines:tamẽ
breue p̾utandum essit quod haberit aliquando finem & cẽ
cessaret. Nunt uero cum breuis sit non tam letitia ꝗ tri¬
bulatio nuptiarum:quid accipimus uxores quas cito co
& utuntur hoc mundo:sic sint qͥ si nõ fleant gaudtant
mũdi.Si mundus transit quo uniuersa clauduntur: im¬
mo figura & conuersatio haec mundi quasi nubes ptę¬
terit: inter caetera huius mundi opera & nuptiat preteri¬
bunt. Neq enim pose resurrectionem coniuigia. Siautem
mors finis est nuptiarum:cur necessitatẽ non in uolun¬

Expanded text:
non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, sic sint tamquam non habentes. Nequaquam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est esse felices. Ad maritos venio. Tempus breve est, Dominus prope est. Etiamsi nongentis viveremus annis, ut antiqui homines, tamen breve putandam esset, quod haberet aliquando finem, et esse cessaret. Nunc vero cum brevis sit non tam laetitia, quam tribulatio nuptiarum, quid accipimus uxores, quas cogemur  utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, us mundi I Cor. VII, 30 . Si mundus transit, quo universa clauduntur: immo figura et conversatio hujus mundi, quasi nubes, praeterit, inter caetera mundi opera et nuptiae praeteribunt. Neque enim erunt post resurrectionem conjugia. Si autem mors finis est nuptiarum: cur necessitatem non in volun
Abbreviated transcription (Latin):
lebit. cum euam his non liccat quibus aliquãdo licuit.
Uirgines enim quat post consecrationem nupsitint: nõ
tamꝰ adulterae sunt ꝗͣ in testę. Ac ne uideretur in eo qđ
dicerat & si nupstrit uirgo non pectauits cursum cat¬
lites ad nupua ptouoiate statim se refeenauit ⁊ ali¬
ud inferendo infitmauit qual concesserat dicens. Tri¬
bulationem tamen carnis habebunt huius modi. Qui R
isti qui tribulationem carnis hẽbunt: quibus supta in¬
dulserat si acceperis ut orem non peccasti. & si nupstit
uirgo non peccauit. tribulationẽ tamen carnis hebũt
buiusmodi. Nos iguari retum putabamꝰ nuptias saltem
carnis habere letiꝰtiam. Si autẽ nubẽtib ⁊ incarnt tribu¬
latio est in qua sola uidebantur habere dlitias: quid erit
reliquum ptopter qued nubant: cum & in spiritu & in a¬
nima & in ipsa carne tribulatio sit. Ego autem uobis
parco. sic ait. Obtẽdo carnis tribulationem uob quasi

Expanded text:
lebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit! lebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit! Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt, quam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coelibes ad nuptias provocare, statim se refrenat , et aliud inferendo, infirmavit quod concesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebunt? Quibus supra indulserat: Si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccavit : tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Nos ignari rerum, putabamus nuptias saltem carnis habere laetitiam. Si autem nubentibus etiam in carne tribulatio est, in qua sola videbantur habere delicias, quid erit reliquum propter quod nubant, cum et in spiritu, et in anima, et in ipsa carne tribulatio sit? Ego autem vobis parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sic esse. malum est ergo homini nõ sic esse. Alligatus
redde mihi meum. & tu tene tuum. Si alligatus es utori.
ne illi des repudium.Si solutus sum ab uaote. non quę¬
ram uxorẽ. Ut ego non soluo conuigia si semel ligata
stnt. itatu non liges quod solutum est. Simulq uettoꝵ
significantia confideranda est. Qui uxorem habet & debi¬
tor dicitur & esse ĩ ptepiuio. & seriuis utoris & qd malor
scruotum est alligatus. Qui autem sine uxore est: pri¬
mum nulluis debitor deinde circumcisus. tertio liter
patitur nos magnitudo uoluminis duituus in singulis
immorari. Si autẽ acceperis uxorem non pectasti. Aluia ẽ
non peccare: aliud non bencfacere. Et si npserit uirqo. nõ
peccat. Non illa uirgo quat se semel dei cultui ite dedi¬
cauit. Harum enim si qua nupserit. habebit damnatio
quia primam fidem irritam fecit. Si autẽ hoc de uiduis
dictum obieterit: quanto magis de uirginibus pratua¬

Expanded text:
s s redde mihi meum et tu tene tuum. si alligatus es uxori, ne illi des repudium; si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. ut ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod solutum est. sed et significantia consideranda verborum est. Qui uxorem habet, ut debitor dicitur, et esse in praeputio, et servus uxoris, et quod malorum servorum est, alligatus. Qui autem sine uxore est, primum nullius debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgo, non peccavit . Non illa virgo, quae se semel Dei cultui dedicavit: harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de virginibus praeva
Abbreviated transcription (Latin):
at. Grandis fidei est grandisq uittutis dei templum ẽẽ
purissimum. totum q se holo caustum offecte domino.
& urata eundem apłm esse sanctũ et corpore ⁊ spiri¬
tu.Hi sunt cunuchi qui se lignum aridum obstętili¬
& filiabus locum habeant in cęlis prȩparatum. Horum
typus ẽ abdemelech eunuchus in hieremia. & spado ille
omemq pene suum sermonem de pirꝗiitatis purita¬
te conexit. et deinceps multi apostolici & mres
& illusttes tam in sanctitate ꝗ̃ in eloqnẽtia niri quos
expropriis scriptis petfacile ẽ. Existimo in quit hoc boñ e¬
quae specio uinculo coniugali uuginitatis appetit li¬
bertatem. Ue pregnantb & nuitientibus in illo die. Nõ
hic scorta: non lupanatia condemtiantur. de quorum
damnatione nulla dubitatio ist sed uter tumentes &
infantium uaguus. ⁊ stuctus atq opera nuptiatum.
Quoniam bonum est homini sic esse. Si bonum est hoĩ

Expanded text:
at. Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse at. Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse purissimum, totum se holocaustum offerre Domino; et juxta eumdem Apostolum, esse sanctum et corpore et spiritu. Hi sunt eunuchi, qui se lignum aridum ob sterilid pro filiis et filiabus locum in coelis habeant paratum. Horum typus est Abdemelech eunuchus in Jeremia Cap. XXVIII ; et spado ille omnemque pene sermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. Existimo enim, inquit, hoc opus bquae, spreto vinculo conjugali, virginitatis appetit libertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non hic scorta, non hic lupanaria condemnantur, de quorum damnatione nulla dubitatio est: sed uteri tumescentes, et infantum vagitus, et fructus atque opera nuptiarum. Quoniam bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
& clamitat᷑. Qui suit ueniat & bibat. quiͥ potest capert capiat
Non dicit uelitis nolitis bibendum nobis est atq curtẽdũ
sed qui uoluerit/ qui potuerit currere atq potam ille un¬
cet ille saciabitur. Et ideo plus arnat uirgines christus: ꝗa
re quol non dchras: quam reddere quod cͦꝰtigeris. Apostoli
uxoris otieit coniemplato: si talis est inquint causa
hominis cum uxote: non expedit nubere. Quorũ dñs̃
sententiat probans: recte quidem ait sentitis: ꝙ non
expediat homini ad catlorum regna tendenti accipere
uxorem. sed difficilis res est. & non omnes capuint urr¬
bum istud. uerum quibus datum est. Alios cun uchos
natura facit: alios us hominum. Mihi illi cunuchi
placent quos castrauit non necessitas sed uoluntas. li¬
ꝑtopter tegnum caeloru.Si castrati mercedem habent
itgna cęlorum ergo qui se non castrauerũt locum hrȩ¬
non possunt castratorum. Qui potest in quit capere capi¬

Expanded text:
et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amat virgines Christus, quia re quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli uxoris onera contemplati: Si talis est, inquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quorum Dominus sententiam probans: Recte quidem sentitis, ait, quod non expediat homini ad coelorum regna tendenti, accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos natura facit, alios vis hominum. Mihi illi eunuchi placentpropter regna coelorum. Si castrati mercedem habent regni coelorum, ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere, capi
Abbreviated transcription (Latin):
& ego doctor gentium: qui omnibus omnia factus sum:
ut omnes lucrifacetem: onus perpetuae castitatis statim in
principioicredentium imponam uruicib infirmorũ: Discãt
prius ferias nuptiarum.uacent ad tempus orõni. ut accepto
gustu pudicitiar: semper hr̃e desiderent: quoad modicum
delectati sunt.Dominus temptatus a phariseis: utrum sctũ¬
dum legem moysi uxores liceret dimutre: omnino fieri
prohibuiꝰt.Quod discipuli cõsiderantes:dixerunt.Si talis
est causa hominis cum uxote: non expedit nubere. Quib
ille respondit.Non omnes capuint hoc uerbum:sed quib
qui potest capere capiat. Inpropatulo est cut apostolus dixe¬
rit de uirginibus autem pteceptum domini non habeo
ꝑtofecto quia premiserai dominus: non omnes capiunt
uerbum: sed quibus datum est. et qui potest capert capiat
Proponit ascopoeitis prȩmium. inuitat ad cursum. tenet in
manu uitginitatis brauium. ostendit purissimum fontẽ:

Expanded text:
 ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum ,  ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum , ut omnes lucrifacerem, onus perpetuae castitatis statim in principio, credentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, ut accepto gustu pudicitiae, id semper habere desiderent, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis est causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quibus ille respondit: Non omnes capiunt verbum, sed quibus ui potest capere, capiat . In propatulo est cur Apostolus dixerit, De virginibus autem praeceptum Domini non habeo; profecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, capiat. Proponit ἀγωνοθέτης praemium, invitat ad cursum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem,
Abbreviated transcription (Latin):
fundamenta iecisset: quomodo ȩdificium extrueret. &
opeturũ cuncta desupet culmen imponeret. Multo la¬
bore fossorum subuertuntur montes trar. pene infna
penetrantur ut inueniatur aurum.Cunq de granis mi¬
nurissimis prius conflatione fornatis/ deinde callidi
attificis manu fuerit monile compactũ. nõ ille btũs uo¬
catur qui de luto ertulit aurum. sed qui auri utitua
pulchritudine. Noli igitur admirar si inter tuillatioss
carnis & incentuia uitiorum angelorum uitam non ex¬
igimuri sed docemur:quia ubi cosilium datut: offeren¬
tis arburium est. ubi preceptum: necessiias seruientis. Prȩ¬
cipium donini: quare audes dare consiluumide quo ñ
habes iussionrnii: Respondebit mihi apostolus. Et uis ut
ego uibeam quod dominus obtulit potius qm̃ prarce¬
pit. Ille creator est & figulus sciens ftagiluatẽ uasculi
quod operatꝰ ẽ: uirginitatẽ in audiẽus potestate misit.¬

Expanded text:
fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium datur, offerentis arbitrium est: ubi praeceptum, necessitas est servientis. Praeceptum Domini, quare audes dare consilium, de quo non habes jussionem? Respondebit mihi Apostolus: Et vis ut ego jubeam, quod Dominus obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine. ĩ molatus est pro nobis agnus. & aspersi cali
dissuno tote isopi omẽm pituitam norię uoluptatis
excoximus.quibus in baptismate mortuus est pħao
giptum quaerimus. & post mannã angelotum cibos: al¬
lia cepe & pepones & carnes uarias suspiramus. Mati
mint consecutus a domino:ut sim fidelis. Extimo ergo¬
hoc bonum esse propter instantem necessitatem. Hic ad
mo ariete uirgiitatis murum quauens. Etce inquit a¬
dortt & qui cum auctoritate de maritis et uxoribus
uisserat: non auilet imperare quod clominus non prae¬
cepit. Et recte.quod enim praccipitur: imperatur. quod
imperatur. necesse est futi quod necesse est fieri: nisi fiat:
potnam habet. Etustra enim ubetur: quod in arbitrio es
ponitur: ciui uissum est. Si uirginitatem dominus impe¬
tasset: uidebatur nuptias conedemnare. & hominum au¬
ferre stminarium. unde & ipsa uirginitas nascitur. Si p̃¬
cidisset radicem: quomodo fruges quereret: Nisi ante

Expanded text:
sanguine Christi: immolatus est pro nobis agnus, sanguine Christi: immolatus est pro nobis agnus, dissimo rore hyssopi omnem impetum noxiae voluptatis excoximus. Quibus in baptismate mortuus est Pharao gyptum quaerimus? et post manna, angelorum cibo, allia et cepe et pepones et carnes varias suspiramus? Haec rdiam consecutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo ehoc bonum esse propter instantem necessitatem, quoniammo ariete, virginitatis murum quatiens: « Ecce, inquit, Araeceptum: et qui cum auctoritate de maritis et uxoribus jusserat, non audet imperare quod Dominus non praecepit. Et recte. Quod enim praecipitur, imperatur: quod imperatur, necesse est fieri: quod necesse est fieri, nisi fiat, poenam habet. Frustra enim jubetur, quod in arbitrio ejus ponitur, cui jussum est. » 256 Si virginitatem Dominus imperasset, videbatur nuptias condemnare, et hominum auferre seminarium, unde et ipsa virginitas nascitur. Si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? Nisi ante
Abbreviated transcription (Latin):
lisꝑti utotem ntc ptatturus motantem epecta q̃
sequitur. siegetis patitntet cõunt mutabitur i sororẽ
Qui enim in ddomino uocatus est libertus est domini
similitt qui liber uocatus est: senius est xpĩ. Reddit
causas cur nolit uaoreo deseri idcirco ait. ꝑ taccipio ut m
xpm̃ de genulitate ctedentes inita anit fidem mattimo¬
nia nonꝰ telinquatt. quia qui utoitm halens ttedidit:
non tanto dei serutio ditinciur quanio uirgines ꝗ
est domini P orto qui uxortm non habens titdidit. Eł
bet a struitute conugi uocatus a dño ẽ istt ut situus
til ĩ. Quanta foelititas. non uxoris scruum tsst st
hñ non carni feruite. sed spici qui enim adheret dño
unus spiritus est. Ac ne forsitan in eo quod supta dixtra
seruus uocatus es non sit tibi curȩ:s et si potes liber fieri ma¬
gis utere: sugillasse continentiam uideretur: & in famu¬
latum tra didisse nos conuigum: infert sententiam quȩ

Expanded text:
lisper uxorem, nec praecurras morantem: exspecta dum lisper uxorem, nec praecurras morantem: exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem. Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini: similiter qui liber vovatus est, servus est Christi. Reddit causas cur nolit uxores deseri. Idcirco ait: Praecipio, ut in Christum de gentilitate credentes inita ante fidem matrimonia non relinquant: quia qui 255 uxorem habens credidit, non tanto Dei servitio detinetur, quanto virgines et est Domini. Porro qui uxorem non habens, credidit, et liber a servitute conjugii vocatus eti. Quanta felicitas, non uxoris servum esse, sed Christi; non carni servire, sed spiritui! Qui enim adhaeret Domino, unus spiritus est . Ac ne forsitan in eo, quod supra dixerat, Servus vocatus es, non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, magis utere, suggillasse continentiam videretur, et in famulatum nos tradidisse conjugum, infert sententiam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uatio mandatoru dei. Nihil eĩ pitdest absq opttibus
caclibatus & nuptiae cũ etiã fides quat proptie xͥano¬
tum est si optra non babueru. mortua esse dicatut. & hac
lege uirgines quoq uestat & iunonis uniuire in scãtũ
uocatus est. in ei ptrmaneat. Quando utdidie. sut ha¬
bebat utotem suit non habebat: in to permatitat in qͣ
uocatus est. Acpet hoc non tam toit ui iurgines nubat.
quam repudia prohibet. & sicui habtatibus utores tol
cultatem Scruus uocatus es. non sit t̾ibi curę ssi potes lib
firi magis utere. Etiam si habes inquit uxort & illi al¬
ligatus eͦs. & soluis debitum. & non habes tui corporis po¬
teiꝰtatem: atq ut manifestius liquar setuus utorio es
nol propter hoi habeit tristitiam nec de amissa uirgĩ¬
tutate suspires. sed ttiam si potes causas aliquas inue¬
nut discidii ut libertate pudicuiat ptifruans. noli sa¬
lutm tuam cum alterui intecitu quetere ħ labcto pati¬

Expanded text:
vatio vatio caelibatus et nuptiae, cum etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur et hac lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanctarum vocatus est, in ea permaneat . Quando credidit, sive habebat, sive non habebat uxorem, in eo permaneat, in quo vocatus est. Ac per hoc non tam virgines cogit, ut nubant, quam repudia prohibet. Et sicut habentibus uxores tollcultatem. Servus vocatus es, non sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere. Etiam si habes, inquit, uxorem, et illi alligatus es, et solvis debitum, et non habes tui corporis potestatem; atque ut manifestius loquar servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas aliquas invenire dissidii, ut libertate pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. Habeto pau
Abbreviated transcription (Latin):
qua uocati sumus: cum multi ciediderint hñtes tarna¬
les dominos: quibus nune seruite ꝑtohibentur. Porro
ad circum cisionem quid facit permanere in ta uoca¬
tone in qua uocati sumus: cum in alto loto idem apłꝰ
clamitet: ecte ego paulus dico uobis quoniam si circũci
cumcisio & praeputium: seruus ꝗ liber supetiori sen sui
coaptentur. & dde aniecedentib pendeant. Circumcisus
aliquis uocatus est. nion adducat preputium. Fo intt
tempore quo uocatus es & credidisti in cħirm. si cit¬
cumcisus uocatus es ab ixote & celebs eras: noli duce
utorem. hoc est noli adducere pirputium. ne circũcisio
nio ⁊ pudicitie libtatẽ oneres sarcina tiuptian. Rursi¬
si in preputio quis uocatus est: non ciccuncidatur. Halt¬
bas inquit uxorem cum credidisti. noli fidem christi
causam putare discidii. quia in pacenios uocauit dẽs
Cittumcisio nihil est.& ꝑteputium nibil est. sed obstr¬

Expanded text:
qua vocati sumus, cum multi crediderint habentes carnaqua vocati sumus, cum multi crediderint habentes carnales dominos, quibus nunc servire prohibentur? Porro ad circumcisionem quid facit permanere in ea vocatione, in quo vocati sumus, cum in alio loco idem Apostolus clamitet: Ecce ego Paulus dico vobis, quoniam si circumcidrcumcisio 254 et praeputium, servus et liber, superiori sensui coaptentur, et de antecedentibus pendeant. Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. Eo, inquit, tempore quo vocatus es, et credidisti in Christum, si circumcisus vocatus es ab uxore, et coelebs eras: noli ducere uxorem, hoc est, noli adducere prnis et pudicitiae libertatem oneres sarcina nuptiarum. Rursum in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habebas, inquit, uxorem cum credidisti? noli fidem Christi causam putare dissidii, quia in pace vocavit nos Deus. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sed obser
Abbreviated transcription (Latin):
interrogatt libet quat sit constquẽtia. ut de maritis & u¬
xoribusꝰ disputans: repente tratsiret ad comparationẽ
udei & ethnici: serui & liberi Et rursum hat disputalitẽ
finita. tediret ad iuirgines dicens. De uirgmibus autem¬
domini pracceptum non habeo. Quid sibi uult intet tõ¬
iugia & irginitatem indȩi et ethinci serui liberiq col¬
latio: Sicunꝰdo quimalo possit intelligi. Circuncisus a
semel amputatum habet pratputinm potest si uelit rur¬
sus illud adductre. Demde quo sensũ exponendũ sit.
qui enim in domino uocatus est struus: libertus est
domini. similiter qui liber uocatus est: seruus est ꝓpĩ¬
Quatto quomodo ille qui precepit serius seriuire domĩs
cisionem. unusquisq in quo uocatus est frattui toꝑ
maneat apud deum. nam & contrarium ẽ supt¬
nori sententiae. Si enim auditus illud nolite ferui fieri
hominum: qua ratione possumus permant in ea uocaticẽ

Expanded text:
interrogare libet quae sit consequentia, ut de maritis et uinterrogare libet quae sit consequentia, ut de maritis et uxoribus disputans, repente transiret ad comparationem Judaei et Ethnici, servi et liberi: et rursum, hac disputatione finita, rediret ad virgines dicens: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo . Quid sibi vult inter conjugia et virginitatem, Judaei et Ethnici, servi liberique collatio? Secundo quomodo possit intelligi, Circumcisus al? Numquid qui semel amputatum habet praeputium, potest si velit rursus illud adducere? Deinde quo sensu exponendum sit, Qdomini: similiter qui liber uocatus est, seruus est Quarto, quomodo ille qui praecepit servis obedire dominis cisionem, Unusquisque in quo vocatus est frater, in eo permaneat apud Deum? Nam et contrarium est superiori sententiae. Si enim illud audivimus: Nolite fieri servi hominum, qua ratione possumus in ea permanere vocatione
Abbreviated transcription (Latin):
dominus uirum qui fecerit hoc.magistrum & discipulũ.
de tabernaculis iacob. & offetentem Inuntra domino uix
tutu. Haee idcirco dixi:ut qui nuptias uirgmitati conn¬
parãt: sciãt salttm tales nuptias bigamiat & trigamiae
erat fidelem ab infideli non defere discedetessea perma¬
nere in matrimonio ficut eos inuenisset fides: & unũquẽ¬
q uel celibem uel maritum ita durareut essei. christi bap¬
tismate deprchensus: infert subito parabolas circũcisi &
ethnici: serui & lihtri. & sub nerã popo earum: de nu¬
ptis disputat & innuptis.Cirtuncisus aliquis uocatus ẽ
non adducat praeputium. In prȩputio uocatus est:non
circundatur.Circuncisio nihil est. & praeputium nihil ẽ
qui libet uocatus est: seruus apĩ eͥst. Prętio empti estis:
nolut fieri serui hominum. Unusquisq in quo uocatus
est frater: in eo permaneat apud deum.Ac primum quia
nonnullos hanc intelligentiam reprehensuros arbitror

Expanded text:
DoDode tabernaculis Iacob et offerentem munus domino ex. Haec idcirco dixi, ut qui nuptias virginitati comparant, sciant saltem tales nuptias digamiae et trigamiae erat fidelem ab infideli non debere discedere, sed permanere in matrimonio sicut eos invenisset fides, et unumquemque vel coelibem, vel maritum ita durare, ut esset Christi baptismate deprehensus, infert subito parabolas 253 circumcisi et Ethnici, servi et liberi: et sub metaphora earum de nuptis disputat et innuptis. Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. In praeputio vocatus est, non circumcidatur. Circumcisio nihil est, et praepuet qui liber vocatus est, servus est Christi. Pretio empti estis: nolite fieri servi hominum. Unusquisque ergo in quo vocatus est frater, in eo permaneat apud Deum . Ac primum, quia nonnullos hanc intelligentiam reprehensuros arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
Qus antẽ cõuentio xpĩ ad helial. Aut quat pats fidei cũ infi¬
adde. Qui autem consensus templo dei um idolis: uos ẽ¬
mattonarum:licet eadem impudentia qua dominĩ
turas:tamen dicam quod sentio: loquar quod medo
sed tenebrarum.non christi:sed belial. non templa dri uiut̃¬
tis: sed phana & idola mortuorum. Uis aptitus discere ꝙ
christianȩ non liceat ethnico nubere: audi cundem apłm
Mulitr iniiuit. alligata est: quanto tempore uit eius uiut.
Quod si dormieritꝰ uir eius: liberata est.cui uult nubat. tã¬
tum in dño idest christiano. Qui secundas nuptias tertias q
concedit indomino:primas cum ethnico prohibet. Unde
et habraam aduirat seruũ infemore suo:hoc est in xptõ
qui erat de eus semine nasciturus: ut filio suo isaac ali¬
enigenam non adducat uxorem. Q esdras offensam dei
huuisremodi irrorum tepudiatione compescit. Ht mala
domini. & dilexit & huĩt filiam dei alicni. Disperdat.

Expanded text:
quae autem conuentio Christi ad Belial? aut quae pars fideli cum infiquae autem conuentio Christi ad Belial? aut quae pars fideli cum infidele? qui autem consensus templo dei cum idolis? uos ematronarum: licet eadem impudentia qua Dominum turas: tamen dicam quod sentio: loquar quod me Apsed tenebrarum; non Christi, sed Belial; non templa Dei viventis, sed fana et idola mortuorum. Vis apertius discere, quod Christianae omnino non liceat Ethnico nubere? Audi eumdem Apostolum, Mulier, inquit, alligata est quanto empore vir ejus vivit; quod si dormierit vir etum in domino\', id est Christiano. qui secundas nuptias tertiasque concedit in Domino, primas cum Ethnico prohibet. Unde, et Abraham adjurat servum in femore suo, hoc est, in Christo, qui de ejus erat semine nasciturus, ut filio suo Isaac alienigenam non adducat uxorem. Et Ezras offensam Dei hujuscemodi uxorum repudiatione compescit II Esdr. Domini, et dilexit, et habuit filiam Dei alieni. Disperdat
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta sententiam domini uxorem excepta causa fornica¬
tionis non repudiandam. & repudiatã uiro marito alti
non nulere.aut certe uiro suo dehe̾ reconciliari. His autẽ
quos in matrimonio deptchendisset fides:hoc est si uns
caedidisset eduobus:precipit ne crtdens tepudict non ere¬
dentem:causisq expositis:ꝙ candidatiis fidei sit infult¬
lis: si nolit a credente discetdere.E contrario uibet:si infidelis
repudiet fidelem. propter fidem xͥ: discedere debert credẽtẽ
nec contugem prȩferre xpõ:cii etiam anima postponenda
est. At tume plereq contemnentes apostoli uissionem:iun¬
guntur infidelibus. & templa xͥ idolis prostituũt. nec in
scit apostolus infidelium conuinctioni. quat hñtes ma
essent:nupserunt gentilib. ad quas alibi loquitur.Nolite
iuigum ducere cumꝰ infidelibus.Quat enim participatio u¬
stiat cum iniquitate. Nut quae sotietas luci ad tenebras:

Expanded text:
juxta sententiam Domini, uxorem, excepta causa fornicajuxta sententiam Domini, uxorem, excepta causa fornicationis, non repudiandam, et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere, aut certe viro suo reconciliari debere. His autem quos in matrimonio deprehendisset fides, hoc est, si unus credidisset e duobus, praecipit ne credens repudiet non credentem. Causisque expositis, quod candidatus fidei sit infidelis, si nolit a credente discedere: e contrario jubet, si infidelis repudiet fidelem propter fidem Christi, discedere debere credentem, ne conjugem praeferat Christo, cui etiam anima postponenda est. At nunc pleraeque contemnentes Apostoli jussionem, junguntur gentilibus, et templa Christi idolis prostituunt; nec intscit Apostolus infidelium conjunctioni, quae habentes 2essent, nupserunt gentilibus, ad quas alibi loquitur: Nolite jugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae
Abbreviated transcription (Latin):
Nosti sermonum proprietates. quamobtem ⁊ de epime¬
nide: & de menandio: & de arato quaedam sumis testimo¬
nia. ubi de continentia loqueris & de uitginitate. bonum
serint ut ego. & puto hoc bonum eis esse propter in stattem
necessitatrm. & bonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias
sed dic simplicuer bonum est nubete. Suspecta est mihi bo¬
nitas eius rei quam magnitudo alitrius mali malum esse
cogit inferius. Ego autem non leuius malum: s simplex
e. ueniamus ad sequentia.His autem qui matrimoĩ
ĩcit praccipio non egossed dominus:uxotem a uiro nõ
discedere. Ꝙ si discesserit: manete innuptam: aut uiro
suo teconciliari . & uit uxorem non dimittat. nam cacitis
ego dico ton dominus.Si quis frater uxorem habet infide¬
lem: & haec consentit habitare cum illo: nom dimittat illã.
& caetera:usq ad cum locum ubi ait. Unus quisq sicut uo¬
cauit deus:ita ambulet. et sic in omĩb ecclesiis doceo. Hi

Expanded text:
Nosti sermonum proprietates, quamobrem, et de EpimeNosti sermonum proprietates, quamobrem, et de Epimenide, et de Menandro, et 251 de Arato quaedam sumis testimonia. Ubi de continentia loqueris et virginitate: Bonum permanserint ut ego. Et, Puto hoc bonum eis esse propter instantem necessitatem. Et, Quia bonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex est, veniamus ad sequentia. His autem qui matrimonio juncti sunt, praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere. Quod si discesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari: Et vir uxorem non dimittat. Nam caeteris ego dico, non Dominus: Si quis frater uxorem habet infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittet illam; et caetera usque ad eum locum, ubi ait: Unusquisque sicut vocavit eum Deus, ita ambulet, et sicut in omnibus Ecclesiis doceo I C
Abbreviated transcription (Latin):
uigq & ostenderat. quid uellet quid ut contederet: trã¬
sitad innuptas & iuduas. & siui proponit taemplum. &
foclices uocat si sic permanserint. Si autem non st cõtinẽt
nubant. idipm̃ quod supra: proptet sornicationes aũt & ne
temptet uos sathanas propter in conunertam uestram
Redditq causam curdixcrit: si sc non continẽt nubatit
melius est enim tuibete.qm̃ uti. Ideo induis est nubere.
quia peuis uri. Tolle ardotem libidinis: & non dicet iitlis
est nubeit. Muis  semptr ad comparationẽ deterioris it¬
spicit. non ad simplicitatẽ in comparabilis per se boni ut¬
lut si diceret. inelius est unum oculum habere: ꝗm̃ nul¬
lum. indius est uno innut pede ⁊ alietã partẽ corois
baculo
sustentait: quam ftaitis cturibus tepere. Quid ais apłe:
Non tibi ctedo dicenti. & si imperitus sermont non tamẽ
scientia. Quomodo illud de huilitate descendit: quia nõ

Expanded text:
jugii, et ostenderat ipse quid vellet, quidve concederet, tranjugii, et ostenderat ipse quid vellet, quidve concederet, transit ad innuptas, et viduas, et sui proponit exemplum, et felices vocat, si sic permanserint. Si autem non se continent, nubant; idipsum quod supra, Propter fornicationes autem, Et, Ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Redditque causam, cur dixerit, Si se non continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia pejus est uri. Tolle ardorem libidinis, et non dicet, melius est nubere. Melius enim semper ad comparationem deterioris respicit, non ad simplicitatem incomparabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, quam nullum: melius est uno inniti pede, et alteram partem corporis baculo sustentare, quam fractis cruribus repere. Quid ais, Apostole? Non tibi credo dicenti, Etsi imperitus sermone, non tamen scientia. Quomodo illud de humilitate descendit, Quia non