comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usq hodie uicꝰ ꝑgrandis iudeoꝵ engaddli
iuxta mare mortuũ. un & opobalsamũ
uenit. quas uineas engaddi salomon mn-¬
locꝰ ad eleutõpoleos ꝑtinet regionẽ. Emacͥ
ctene.xii. ferme milib distans a neapoli
cont̾ orientẽ. Erma. & hanc ĩc cepit rege
illiꝰ int̃fecto. q̃ fuit in sorte symeonis. siue
uida. Ether. sortis symeonis. & ñc ẽ. uilla
ꝑgͣndis noĩe iethira in int̾iori daroma
iuxta malatham. Ethra in tͥbu symeonis
Eleath. in tͥbu aser. ciuitas seꝑata leuitis.
Edrai in tͥbu neptalĩ. Esthaul in tͥbu dan.
uͥ mortuus ẽ sanson. q̃ usq hodie ostendt̃
in .xͦ. eleutõpoleos miliario. contͣ aqͥlonem.
ꝑgentib nichopolim. Eltheco in tͥbu dan
seꝑata leuitis. Elba. de hac tͥbꝰ aser accolas
pͥstinos neqͥuit expelłe̾. Eremmon. uicus
rio contͣ meridiẽ in daroma. Emathdlea
in t̾bu neptali seꝑata leuitis. Emath. t̃mi¬
nus allopbiloꝵ. in regione damasci. De re-

Expanded text:
usque hodie vicus praegrandis Judaeorum Engadda, juxta mare Mortuum, unde et opobalsamum venit quas vineas Engaddi Salomon nunlocus ad Eleutheropoleos pertinet regionem. Emec ttene duodecim ferme millibus distans a Neapoli contra Orientem. Erma, et hanc Jesus cepit, rege illius interfecto: quae fuit in sorte Symeonis, sive Judae. Ether, sortis Symeonis, et nunc est villa praegrandis nomine Jeththira, in interiori Daroma juxta Malatham. Eththa, in tribu Symeonis. Elcath, in tribu Aser, Levitis separata civitas. Edrai, in tribu Nephthalim. Esthaul, in tribu Dan, ubi mortuus est Samson: quae usque hodie ostenditur in decimo Eleutheropoleos milliario contra aquilonem pergentibus Nicopolim. Eltheco, in tribu Dan, separata Levitis. Elba, de hac tribus Aser accolas pristinos non quivit expellere. Eremmon, vicusrio contra meridiem in Daroma. Emathdor, in tribu Nephthalim, separata Levitis. Emath, terminus Allophylorum in regione Damasci. 207 DE
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͦm locũ misit dd̾. Eloth. qͣm edifica¬
uit rex azarias. Emath in ysaia. cuuitas
damasci qͣm obpugnauit rex assyriorũ
Aleminit huiꝰ acharias & ezechiel. In amoᷤ
qͦ emathraba scbit᷑. qđ nobiscũ sonat. e¬
math magna. Diximꝰ de hac & supͣ. quod
nob̾ uidet᷑ hanc ẽẽ epyphaniã uixta eme

Expanded text:
ad quem locum misit David. Eloth, quam aedificavit rex Azarias. Emath, in Isaia civitas Damasci, quam oppugnavit rex Assyriorum. Meminit hujus Zacharias et Ezechiel. In Amos quoque Emath Rabba scribitur quod nobiscum sonat, Emath magna . Diximus de hac et supra, quod nobis videretur hanc esse Epiphaniam juxta Aeme
Abbreviated transcription (Latin):
engaddi in tͥbu iuda iuxta mare mortuũ
contͣ occidentẽ. Emath. regio allophyloꝵ.
porro uixta ieremiã ciuitas damasci. Enan.
t̃minꝰ damasci. sic̃ in ezechiel legimꝰ. ad ori¬
entẽ u̾gens ad theman. & palmetis. que &¬
cet̾i int̃p̃tes edidert̃. thamar. De genesi

Expanded text:
Engaddi in tribu Juda juxta mare Mortuum, contra Occidentem. Emath, regio Allophylorum. Porro juxta Jeremiam civitas Damasci. Enam, terminus Damasci, sicut in Ezechiel legitur, ad Orientem vergens a Themam et Palmetis: quae caeteri interpretes ediderunt, Thamar. DE GENESI
Abbreviated transcription (Latin):
ũn fuit gedeon. EE de hac qͥd nobis
uisũ sit. in libris hebraicaꝵ qͦstionũ dixi-¬
mus. Querit᷑ enĩ qͦmͦ effrata in tͥbu ma¬
nasse nc ẽẽ dicat᷑. De regnoꝵ libris
ibon de qͣ supͣ diximꝰ. cuiꝰ meminit ysa¬
ias in uisione contͣ moab. Deseth. quod
aquila tͣnstulit parietẽ. symmachꝰ murũ.
Dodanim. de qͣ ysaias in uisione seͥbit ara¬
biȩ. Est aũ iuxta areopolim. Daroim. huiꝰ
africã. Diospolis. ciuitas egrpti. sic̃ sebit
ezechiel. Dadan in regione cedar. suꝑ qua
scͥbit ieremias. Deblathaim. in t̃ra moab.
sic̃. ieremias scribit. Dadan in regione idu¬
mea. suꝑ qͣ scribit ieremias. Est aũ in .iiii.
miliario a metallo feno contͣ aqͥlonẽ deca¬
polis. sic̃ in eugłio legimꝰ. Est aũ regio .x. ur-¬
bium tͣns iordanẽ. circa hyppũ & pellam

Expanded text:
unde fuit Gedeon. 199 Et de hac quid nobis visum sit, in libris Hebraicarum Quaestionum diximus. Quaeritur enim, quomodo Ephrata in tribu Manasse nunc esse dicatur. DE REGNORUM LIBRIS. Dibon, de qua supra diximus, cujus meminit Isaias in visione contra Moab. Deseth, quod Aquila transtulit, parietem: Symmachus, murum. Dodanim, de qua Isaias in visione scribit Arabiae. Est autem juxta Areopolim. Darom, hujus Aphricum. Diospolis civitas Aegypti, sicut scribit Ezechiel. Dadan, in regione Cedar, de qua scribit Jeremias. Deblataim, in terra Moab, sicut scribit Jeremias. Dedan, in regione Idumaea, super qua scribit Jeremias. Est autem in quarto milliario a Metallofeno contra aquilonem. Decapolis, sicut in Evangelio legimus. Est autem regio decem urbium trans Jordanem circa Hippum et Pellam
Abbreviated transcription (Latin):
na in tͥbu uida. Dadan in tͥbu uda. Denna
in tͥbu iuda. Eade est aũt qͦ & dabir. ciui¬
tas lit̾taꝵ. De abia siue abiud in tͥbu iuda.
Duma in tͥbu iuda. uicꝰ gͣndis in daroma.
hoc ẽ. ad australẽ plagã. in finib eleuto¬

Expanded text:
na, in tribu Juda. Dadan, in tribu Juda. Denna, in tribu Juda, eadem est autem quae et Dabir civitas litterarum. Dahiva, sive Dahiud, in tribu Juda. Duma, in tribu Juda, vicus grandis in Daroma, hoc est, ad australem plagam in finibu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ in monte thabor regionis ad diocesareã
dormaritima .i. dora in .ix. miliario cesaree
palestinȩ ꝑgentib tyrũ nc̃ deserta. Quȩ
cũ cecidisset in sortẽ tͥbꝰ manasse. eã possi¬
dere ñ potuit. qr in ea habitatores pͥstini¬
ꝑmansere. Dabir in tͥbu iuda qͣ uocabat᷑
ciuitas litt̾aꝵ. Hanc p̃occupauit gothoni¬
el fr̃ caleph. int̃fectis in ea enachim. Fuit
au & ipsa sac̾dotib separata. Porro gotho¬

Expanded text:
 in monte Thabor regionis ad Diocaesaream Dor maritima. Haec est Dora in nono milliario Caesareae Palaestinae pergentibus Tyrum nunc deserta: quae cum cecidisset in sortem tribus Manasse, eam possidere non potuit, quia habitatores inmansere. Dabir, in tribu Juda, quae vocabatur civitas litterarum, hanc praeoccupavit Gothoniel frater Caleb interfectis in ea Enacim. Fuit autem et ipsa sacerdotibus separata. Dabir,
Abbreviated transcription (Latin):
Est aũ & alia dibon uilla ꝑgrandis iuxta
arnoen. Quȩ cũ priꝰ fuisset filioꝵ moab.
& post eã seon rex amorreoꝵ belli uire te¬
nuisset: a filiis isrł capta atq possessa . in
ꝑtem uenit tͥbꝰ gad. Meminit huiꝰ ieremia

Expanded text:
grandis juxta Arnonem, quae cum prius fuisset filiorum Moab, et post eam Seon rex Amorrhaeorum 198 belli jure tenuisset, a filiis Israel capta atque possessa, in partem venit tribus Gad. Meminit hujus Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpsi. estimo disputatũ. De ysaia.
entes ł cõꝑati. Asaph. ꝯg̾gans. Aran.
ira. ł irascens. Anae. nunqͥd cõmotꝰ :¬
Aua. iniqͥtas. Adramelech. decorũ reg¬
nũ. ł decorꝰ rex. Aserdan. uincłm cutiꝰ
ł iudicii. ł exacutꝰ. Achor. tͣbatio ł tu¬

Expanded text:
scripsi, aestimo disputatum. DE ISAIA Pentes, sive comparati. Asaph, congregans. Arran, ira, vel irascens. Ane, numquid commota , iniquitas. Adramelech, decorum regnum, vel decorus rex. Aserdan, vinculum cutis, sive judicii, vel exacutus. Achor, turbatio, vel tu
Abbreviated transcription (Latin):
im. captiui. Saba. captiuitas. Thabelel
bonꝰ ds̃. hanis mandans humilia. Tacha.¬
ria. memor dñi. De osee.

Expanded text:
im, captivi. Sabe, captivitas. 75 Tabeel, bonus Deus. Tanis, mandans humilia. Zacharia, memor Domini. DE OSEE
Abbreviated transcription (Latin):
genȩ. Luth. utił. declinans. ł utinam.
Madian. iniqͥtas. Magro. gutt᷑i. ł de fauce.
Magnas. uile tͥbutũ. ł de tactu. Mada¬
bena. a saltu eiꝰ. Menfis. ab ore. Maro
pientes. Nabao. ꝓphia ł uenientes. Neu¬
rid. pardoꝵ. ł apostataꝵ. Niniue. feta.
ꝑg̾men. pulch̾tudinis. ł spetiosa. Nasarã.
g̾men molle. ł tenerũ. Nabo. sessio.ł suꝑ¬
ueniens. Oria. fortitudo dñi. Oronim.
foram̃ meroris. Ramalia. excelsus dñi

Expanded text:
genae. Lud, utilis, vel declinans, sive utinam. Madian, iniquitas. Magro  , gutturi, vel de fauce. Machmas, villae tributum, sive de tactu. Madabena, a saltu ejus. Memphis, ab ore. Marodpientes. Nabao, prophetia, vel venientes. Nemrim, pardorum, sive apostatarum. Nineve, foeta, vel germen pulchritudinis, aut speciosa. Nasarach, germen molle, vel te nerum. Nabo, sessio, vel superveniens. Ozia, fortitudo Domini. Oronim, foramen moeroris. Ramelia, excelsus Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
entrã atq doctrinã scriptura sacra
sine aliqua cõparatione transcendat.
ut taceã qd uera p̃dicas. qd̵ ad celestẽ
patriã uocat: quod dictis obscuriorib
exercet fortes. et paruuilis humili ser¬
mone blanditur: quod nec sic clausa
est ut pauesci debeat: nec sic patet ut
uilescat: quod usu fastidiũ tollit. et
tanto ampli diligitur. quantoãplius
meditat᷑: ut ergo de rerũ pondere ta¬
ceã. scientias tamen om̃s atq doctrinaᷤ.
ipso etiã locutionis sue more transcen¬
dit÷ quia uno eodẽq sermone dum
narrat textũ. ꝓdit mysteriũ: et fic
scit p̃terita dicere. ut eoipso nouenit

Expanded text:
entiam atque doctrinam Scriptura sacra sine aliqua comparatione transcendat, ut taceam quod vera praedicat, quod ad caelestem immutat; quod dictis obscurioribus exercet fortes, et parvulis humili sermone blanditur, quod nec sic clausa est ut pavesci debeat, nec sic patet ut vilescat, quod usu fastidium tollit, et tanto amplius diligitur quanto amplius meditatceam, scientias tamen omnes atque doctrinas ipso etiam locutionis suae more transcendit: quia uno eodemque sermone dum narrat textum, prodit mysterium: et sic scit praeterita dicere, ut eo ipso noverit
Abbreviated transcription (Latin):
quia mea est: et
uos aduiene et co¬
loni mei estis. Un¬
de cuncta regio
possessionis ur̃e sub redemptionis con-¬
ditione uendetur. Quod hic a dño

Expanded text:
quia mea est, et vos advenae et coloni mei estis; unde cuncta regio possessionis vestrae sub redemptionis conditione vendetur. Et terra no
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ lege dei constitutũ. ut qͥcũq
ex eis nati sunt non deputentur filii:
idẽ nullo parentib iure succedant.
facite ea: ne et uos euomat terra quã
intraturi estis et habitaturi. Hoc¬

Expanded text:
dum est, lege Dei constitutum, ut quicunque ex eis nati fuerint, non deputentur filii? Id est, nullo parentibus jure succedant. facite ea: ne et vos evomat terra, quam intraturi estis, et habitaturi. No
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de possessione maioꝵ scificatus fue¬
rit dño: supputabit sacerdos iuxta an¬
noꝵ nimerũ usq ad iubeleũ preciũ
et dabit ille qui uouerat eum dño.
Iniubeleo autem reuercetur ad pͥorem
dñm qͥ uendiderat eũ: et habuerat
in sorte possessionis suȩ. Suꝑius cũ¬

Expanded text:
n de possessione maiorum sanctificatus fuerit Domino supputabit sacerdos iuxta annorum numerum usque ad iobeleum pretium et dabit ille qui voverat eum Domino in iobeleo autem revertetur ad priorem dominum qui vendiderat eum et habuerat in sortem possessionis suae omnis
Abbreviated transcription (Latin):
habebit domũ. Siqs agrũ suũ uouerit.
uod si agrũ  .u.¬
possessionis suȩ uoue¬
rit. et consecrauerit.
dño: iuxta mensurã
sementis estimabitur
precium. Si triginta modiis ordeisere.¬
tur terra: quinquaginta siclis uenun.¬
detur argenti. Si statuim ab anno inci¬

Expanded text:
. Quod si agrum possessionis suae voverit et consecraverit Domino: juxta mensuram sementis aestimabitur pretium: si triginta modiis hordei seritur terra, quinquaginta siclis vendetur argenti. Si statim ab anno inci
Abbreviated transcription (Latin):
inquit sterilis et᷑ comquinata que nes¬
curt thoꝵ in delicto: habebit fructũ
in respectione animarũ scãrum. Et
spado qui non oꝑatus est ꝑ manus su¬
as iniquitatẽ. nec cogita iit aduersius
dm̃ nequissima ÷ dabitur enim illi fidei
donum electum: et sors in templo dñi

Expanded text:
ix sterilis incoinquinata, quae nescit thorum in delicto, habebit fructum in respectione animarum sanctarum: et spado, qui non operatus est per manus suas malum, nec cogitavit adversus Dominum nequissima: dabitur enim illi fidei donum electum, et sors in templo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nus. Naue. latratꝰ. Tria nõia que exo.
subiecimꝰ. ꝑ extensã legenda st̃ litteram.¬
Obed. seruiens. Obab. dilectio. Oreb. coruus.
Resathaim. impietas eoꝵ. Sasai. longeuus.
ł senariꝰ. Secpheth. specula. Salabim. salꝰ
cordiũ. Syria. sublimitas. Sairath. capra.
Semegar. nom̃ aduene. ł ibi colonꝰ. Sisara.
gaudii exclusio. ł extollens recedente. ł
Salmane. ubra ꝓhibendi. ł ũbra cõmotio¬
nis. Samir uepres. ł incultũ. Seon. tẽpta¬
tio calens. ł germ̃ qđ ñ ẽ. Semanot᷑. nom̃
humile. Sanson. sol eoꝵ. ł solis fortitudo.¬
rationẽ legenda st̃. Halmai. suspensio. uł

Expanded text:
 , latratus. 50 Tria nomina, quae ex O subjicimus, per extensam legenda sunt litteram. serviens. Obab  Hobab , dilectio. Oreb, corvus, Resathaim, impietas eorum. Sasai, longaevus, vel Senarius. Sepheth  , specula. Salabbim, salus cordium. Syria  , sublimitas. Sairath, capra. Semegar, nomen advenae, sive ibi colonus. Sisara gaudii exclusio, sive tollens recedentem, vSalmane, umbra prohibendi, vel umbra commotionis. Samir, vepres, vel incultum. Seon, tentatio calens, vel germen quod non est. Semanoth, nomen humile. Samson, sol eorum, vel solis fortitudrationem legenda sunt. Thalmai, suspensio, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. Belimimelec. ds rex m̃s. Iesse.
insulȩ libam̃. Maalon. de fenestra. ł a pͥn¬
cipio. aut ꝯsũmatio. Noemi. pulchra.
Orpha ceruix eiꝰ. Ruth. uidens festinans.
uł deficiens. De regnoꝵ libro pͥmo.

Expanded text:
tudine. Elimelech, Deus meus rex. Jesse   insulae libamen. Maalon, de fenestra sive a principio, vel consummatio. pulchra. Orpha, cervix ejus. Ruth, videns, vel festinans, sive deficiens. DE REGNORUM LIB. I.
Abbreviated transcription (Latin):
Gebbatha collis. ł sublimis. Garizin. accola.
piscens ppls. Iabin. intelligens . ł sapiens.
Iael. cerua. ł ꝯuigium ceruale. ł incipienᷤ.
ł iurgiũ hñs. Iechre. torcular lupi. Iecͥa.
torcular. Iotham. est ꝑfectꝰ. Iair. illumi¬
nans. Ionathan. colũbe donũ. ł colũbȩ
dedit. ł dñi donũ. Iabes. exiccata ł sicci¬
tas. Iapphidoth. lãpas. ł qͣsi os cultri.

Expanded text:
 collis, sive sublimis. Garizim, accola, piscens populus. Jabin, intelligens, vel sapiens. , cerva, vel conjugium cervale, sive incipiens. e jurgium habens. Jecbaze , torcular lupi. Jecba, torcular. Jotham, est perfectus. Jair, illuminans. Jonathan, columbae donum, vel columbae dedit, aut Domini donum. Jabes, exsiccata, vel siccitas. Laffidoth, lampas, si
Abbreviated transcription (Latin):
irascens. Athanahel. tẽpꝰ meũ di. frad
consurrectio descensionis. ł testimoniũ
descendens. Aoco. usq huc. aut hamus
aut humilitas eiꝰ. Alab. lac. ł lactea. de¬
crabin. scorpiones. Astaroth. ouilia uł
responsio. Arasth. artifex. Abinaam. pa¬
tris mei decor. Abel. luctus.ł cõmitens.
Abelieola. luctꝰ parturientis. Ares. sel.
Abed seruus. Armon. anathema maiu.
seruus meroris. Allel. laus. Aminadab.
ppłs nĩs spontaneus. Bezec. fulgur uł
chal. iugum. Bara. creatura. ł lectus.
Baallerith. hñs pactũ. Baalthamar. hñs
palmã. Booz. in fortitudine. ł in quo
uirtꝰ. Cenez. possessio contẽptibił. Cettoi¬

Expanded text:
irascens. Athaniel, tempus meum Dei. Arad  , consurrectio descensionis, aut testimonium descendens. Accho, usque huc, aut hamus, aut humilitas ejus. Alab  , lac, vel lactea. Acrabbim, scorpiones. Astaroth, ovilia, vel responsio. Arasth  Harad , artifex. patris mei decor. Abel, luctus, vel committens. Abelmeola, luctus parturientis. Ares  , sol. Abed, servus. Armon, anathema moerorservus moeroris. Allel  Illel , laus. Aminadab, populus meus spontaneus. Bezec, fulgur, vechal, jugum. Bara, creatura, sive lectus. Baalberith, habens pactum. Bpalmam. Booz, in fortitudine, sive in quo virtus. Cenez, possessio contemptibilis. Cet
Abbreviated transcription (Latin):
ximi dilectio ad duo precepta diriui¬
tur: cum et ꝑ quendam iustum dict᷑.
quod ab alio odis fieri tibi. uide ne tu
alteri facias: et ꝑ semet ipsam ueritas
dicit. que uultis ut faciant uobis ho¬
mines. et uos facite illis similĩt. Qb¬
duob scilicet utiusq testamenti man-¬
datis ꝑ unum malitia compescitur.
ꝑ aliud benignitas p̃rogatur: ut ma¬
lum quod pati non uult qͥsq non fa¬
ciens. cesset a nocendi opere: et rursũ
bonum quod sibi fieri appetit impen¬
dens. erga utilitate se ꝓximi exerceat

Expanded text:
m dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur, « quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias; » et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, ea et vos facite illis . Quibus duobus scilicet utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur; ut malum quod pati non vult quisquemon faciens, cesset a nocendi opere; et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem se proximi exerceat
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonis. et congregabo eos ab extre¬
mis terre: inter quos erunt cecus et
claudus. pregnans et pariens simul.
cetus magnus reuercentiũ huc. ilico¬
deducã eos. P zachariam quoq effim¬

Expanded text:
aquilonis, et congregabo eos ab extremis terrae, inter quos erunt caecus et claudus, praegnans et pariens simul. Caetus magnus revertentium huc ideducam eos p
Abbreviated transcription (Latin):
Et post pauea. In die illa magnꝰ erit
planctus in ierłm. sicut planctus ad¬
adrẽmon in campo mageddon: et plan¬
get terra. familie et familiȩ seorsum:
familie domꝰ dauuiol seorsũ: et muli¬
eres eo seorsum. Familiȩ domꝰ na¬
than seorsum: et mulieres eon seor¬
sum. Familie domus leui seorsũ: et
mulieres eoo seorsũ. familie semei se¬
orsum: et mulieres eoꝵ seorsũ. Om̃o fa-

Expanded text:
e primogeniti in die illa magnus erit planctus in Hierusalem sicut planctus Adadremmon in campo Mageddon et planget terra familiae et familiae seorsum familiae domus David seorsum et mulieres eorum seorsum familiae domus Nathan seorsum et mulieres eorum seorsum familiae domus Levi seorsum et mulieres eorum seorsum familiae Semei seors
Abbreviated transcription (Latin):
futurꝰ es. fortissima siqͥdẽ fuit tribꝰ ephraĩ.
ut in regnoꝵ & paraly pomenon legimus
libris: o inqͥt fili mi ioseph. qͥ tam pulcher
es. ut te tota de muris & turrib ac fene
frẽs tui habentes liuoris sagittas. & zeli ia¬
culis uulnerati. Uerũ tu arcũ tuũ & arma
soluta st̃. & dirupta: ut ex tuo semine. tͥbꝰ
nascat᷑ ephraĩ. fortis & stabilis. & instar la¬
pidis durioris inuicta. ĩpans qͦq decem
tͥbub ifrł. Beniamin lupꝰ rapax: mane
comedet ahuc: & ad uesꝑam dabit escã.
Qnꝗͣ de paulo apło manifestissima ꝓpħia
rit: tñ in hebreo sic scͥptũ ẽ. Beniamin
lupꝰ rapax. siue capiens in matutino come¬
det p̃dam: & ad uesꝑam diuidet spolia.
Qd̃ ita hebrei edissert̃. Altare in qͦ ĩmolaban¬
tur hostiȩ & uictimarũ sanguis ad basẽ
illiꝰ fundebat᷑: in parte tͥbus beniamin

Expanded text:
dem fuit tribus Ephraim, ut in Regnorum et Paralipomenon libris legimus; O, inquam, fili mi Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris, et turribus, ac fenescaverunt fratres tui, habentes livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma soluta sunt, et dirupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim, fortis, et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Israel. Benjamin lupus rapax, mane comedet adhuc, et ad vesperam dabit escam. Quam de Paulo apostolo manifestissima prophetia rit, tamen in Hebraeo sic legitur: Benjamin lupus rapax, sive capiens, in matutino comedet praedam, et ad vesperam dividet spolia. Quod ita Hebraei edisserunt: Altare, in quo immolabantur hostiae, et victimarum sanguis ad basem illius fundebatur, in parte 380 tribus Benjamin
Abbreviated transcription (Latin):
rioris ostendens. S meliꝰ. si ad doctrinam
saluatoris cuncta referamꝰ. qd ibi uł maxi¬
uliꝰ autem iosepħ. filiꝰ auctꝰ suꝑ fontẽ: filiȩ
gradu cõposito incedentes suꝑ murũ et
exacerbauert̃ eũ & contendert̃ & irasce¬
bant᷑ adu̾sus eũ habentes sagittas. Sedit
in forti arcus eiꝰ: & dirupta st̃ brachia ma¬
nuum eiꝰ a manib fortis iacob. Inde pasce¬
tur lapis isrł a dõ patͥs tui: & reliqͣ. Quia

Expanded text:
rioris ostendit. Sed melius si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus, quod ibi vel maxius auctus Joseph, filius auctus, super fontem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur, adversum eum habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et disrupta sunt brachia manuum ejus a manibus fortis Jacob; inde pascetur lapis Israel a Deo patris tui, et reliqua . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
o ds̃ ipsum eẽ xp̃m filiũ tuũ. Uerũ qi mor¬
tuus ẽ. & ñ resurrex̃. & rursũ captiuus
ductꝰ ẽ ifrł: alius mͥ saluator mundi. & mei
eũ. & ipse latrocinabit᷑ plantã. Iuxta he¬
breũ int̃p̾tati sumꝰ. S uͥ nos latrunculu
posuimꝰ ibi scriptũ ẽ gebud. ut ad gad no¬
men alludet: qͥ significantiꝰ ẽitu Noc. id ẽ
accinctꝰ siue expeditꝰ expͥmi potest. Totũ
aut̃ illud ẽ qd añ ruben d dimidiã tͥbũ
manasse. ad filios qͦs tͣns iordanen in pos¬
sessionẽ dimiserat. post .xiii. annos reuer
tens. p̃liũ adu̾sus eos gentiũ uicinaꝵ gͣnde
reꝑerit: & uictis hostib. fortit̾ dimicarit.

Expanded text:
verum quia mortuus est, et non resurrexit, et rursum captivus ductus est Israel, alius mihi Salvator mundi, et mei eum, et ipse latrocinabitur plantam. Juxta Hebraeum interpretati sumus. Sed ubi nos latrunculum posuimus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen alluderet, qui significantius εὔζωνος, id est, accinctus, sive expeditus exprimi potest. Totum autem illud est, quod Ruben, et dimidiam tribum Manasse, ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dtens, praelium adversus eos gentium vicinarum grande repererit, et victis hostibus fortiter dimicaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
genitꝰ m̃s. tu fortitudo mea. & pͥncipium
filioꝵ meoꝵ: durus ad ferendu. & durus
ꝓcacitate & iniuria. sicut aqua ñ ebulli¬
as. Ascendisti enĩ suꝑ lectũ patris tui Tc̃
uiolasti stratũ: cum ascendisti. In hebreo¬
tta scriptũ ẽ. Ruben pͥmogenitꝰ m̃s: tu for¬
tudo mea & capitulũ in liberis meis. ma¬
ior ad portandu. & maior robore. Effusus
es sicut aqua: ne adicias. Ascendisti enĩ
in cubile patris tui: & contaminasti stra¬
tum in ascensu. Est aut̃ sensus. Tu es pri¬
mogenitꝰ m̃s. maior in liberis: & sedebas
iuxta ordinẽ natiuitatis tuȩ: & in here¬
ditatẽ quȩ pͥmogenitis iure debebatur
sacerdotiũ acciꝑe & regnum. Hoc qͥppe¬
in portando onere. & p̃ualido robore de¬
monstrat᷑. Uerũ qͥa peccasti. & qͣsi aqua
quȩ uasculo ñ tenet᷑. uoluptatis impetu
effusus es: iccuro p̃cipio tͥ ut ultra ñ pecces:
sisq in fr̃m numero: penã ex peccato lu¬

Expanded text:
genitus meus, tu fortitudo mea et principium genitus meus, tu fortitudo mea et principium filiorum meorum, durus ad ferendum et durus procacitate, et injuria, sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectulum patris tui. Tunc violasti stratum, cum ascendisti. In Hebraeo scriptum est: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major ad portandum, et major robore. Effusus es sicut aqua, ne adim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascensu. Est autem sensus hic: Tu es primogenitus meus, major in liberis, et sedebas juxta ordinem nativitatis tuae; et haereditatem, quae primogenitis jure debebatur, sacerdotium accipere et regnum. Hoc qin portando onere, et praevalido robore demonstratur. Verum quia peccasti, et quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis es impetu effusus, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero, poenam ex peccato lu
Abbreviated transcription (Latin):
nib amorreoꝵ in gladio meo & sagita.
Sẏchima iuxta grecã & latinã cõsuetudinẽ
declinata ẽ. Alioqͥn hebraice sichem dicit᷑.
neapolis urbs samaritanoꝵ. Quia gͥ sycheo
lingua hebrea tͣnsfertur in humerũ: pul¬
chre allusit ad nom̃. dicens. Et ego dabo tͥ.
dicit eã in arcu & gladio possedisse: arcũ
hic & gladiũ iusticiã uocat: ꝑ quã meruit
pegrinꝰ atq aduena int̾fecto sychem. et
emor. de ꝑiculo liberari. Timuit ut supra
legimꝰ. ne uicina opida atq castella ob
eu̾sionẽ federatȩ urbis adu̾sum se consur¬
gerent: & dñs ñ dedit eis ut nocerent illi
Uel cerce sic intelligendũ. Babo tͥ sychimã
quã emi in fortitudine mea. hoc ẽ. in pe¬
cunia mea: qͣm multo labore multoq
sudore acquisiui. Qđ̃ aut̃ ait suꝑ frẽs tuoᷤ:
ostendit absq sorte eã dedisse tribui ioseph.
Siqͥdẽ eodẽ loco sepultꝰ ẽ. ioseph: & mauso¬
leum eiꝰ ibi hodieq cernit᷑. Ruben pͥmo¬

Expanded text:
nibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. nibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. Sichima, juxta Graecam et Latinam consuetudinem, declinata est, alioquin Hebraice Sichem dicitur,Neapolis, urbs Samaritanorum. Quia ergo Sichem lingua Hebraea transfertur in humerum, pulchre allusit ad nomen dicens: Et ego dabo tibi dicit se eam in arcu, et gladio possedisse: arcum hic, et gladium, justitiam vocat, per quam meruit peregrinus, et advena, interfecto Sichem, et Emor, de periculo liberari. Timuit enim, ut supra legimus, ne vicina oppida, atque castella ob eversionem foederatae urbis adversum se consurgerent : et Dominus non dedit eis ut nocerent illi. Vel certe sic intelligendum: Dabo tibi Sicimam, quam emi in fortitudine mea, hoc est in pecunia, quam multo labore multoque sudore acquisivi. Quod autem ait, super fratres tuos, ostendit absque sorte dedisse eam tribui Joseph. Siquidem eodem loco sepultus est 374 Joseph, et mausoleum ejus ibi hodieque cernitur. Ruben primo
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ istł. & qł iosepħ eo temꝑore qͦ ingreᷤᷤ¬
sus ẽ. iacob. ñ nouẽ. s duos tm̃ filios habu
erit: p̃senti capitulo confirmat᷑. Siqͥdem
ipse iacob loquit̃ duos eũ filios habuisse.
ñ nouem. Qd̃ aut̃ dicit ephraim & manaᷤ¬
se sicut ruben & sẏmeon erunt mͥ: illud
significat. Sicut ruben & symeon due tͥb
erunt. & ex suis uocabulis appellabunt᷑.
sic ephraim & manasse duȩ tͥbus erunt.
duosq ppłos ꝓcreabunt: & sic heredita¬
bunt reꝓmissionis t̾ram. sicut & filii mei.
Reliq̃ autẽ ait filii qͥs post mortẽ meã gene¬
rabis. ostendens necđu illo tẽpore ꝓcreatoᷤ¬
tui erunt: & in noĩe frm̃ suoꝵ uocabunt᷑.
in hereditatẽ suã. Non inqͥt accipient seꝑa-¬
tim t̾ram. ñ funiculos habebunt ꝓpͥos. ut
reliq̃ tribus: s in tribu ephraim. & manaᷤᷤ¬
se qͣsi appendices ppłi cõmiscebunt᷑ Et¬
ego dedi tͥ sychinam p̃cipuã suꝑ fratres
tuos. plus ꝗͣ fr̃ib tuis: quã accepi de ma¬

Expanded text:
Joseph eo tempore quo ingressus est Jacob, non novem sed duos filios tantum habuerit, praesenti capitulo confirmatur. Siquidem ipse Jacob loquitur, duos eum filios habuisse, non novem. Quod autem dicit: Ephraim et Manase, sicut Ruben et Simeon erunt mihi, illud significat, sicut Ruben et Simeon duae tribus erunt, et ex suis vocabulis appellabuntur; sic Ephraim et Manasse duae 373 tribus erunt, duosque populos procreabunt, et sic haereditabunt repromissionis terram, sicut et filii mei. Reliqui autem, ait, filii, quos post mortem meam genueris, ostendens necdum illo tempore procreatotui erunt. In nomine patrum suorum vocabuntur in haereditate sua. Qui non accipient separatim terram, nec funiculos habebunt proprios, ut reliquae tribus: in tribu Ephraim et Manasse quasi appendices populi commiseebuntego dedi tibi Sichimam praecipuam super fratres tuos, plusquam fratribus tuis, quam accepi de ma
Abbreviated transcription (Latin):
Neptalĩ uͥgultũ resolutũ: dans in generati¬
one pulchritudinẽ. In hebreo ita scriptũ
est. sleptali ager irriguus. dans eloquia
pulchritudinis: significans qđ calide aquȩ
genesareth fluento iordanis irrigua sit.
Hebrei aũt uolunt ꝓpt̾ tyberiadẽ q̃ legis
uidebat᷑ habere noticiã: agrũ irriguum
& eloqͥa pulchtudinis ꝓpħari. Porro ubi¬

Expanded text:
Nephthalim virgultum resolutum dans in generatione pulchritudinem . In Hebraeo ita scriptum est: Nephthali ager irriguus, dans eloquia pulchritudinis, significans quod aquae calidGenesareth et fluento Jordanis irrigua sit. Hebraei autem volunt propter Tiberiadem, quae legis videbatur habere notitiam, agrum irriguum, et eloquia pulch
Abbreviated transcription (Latin):
merũ suũ ad portandũ: & factꝰ ẽ. in tribu¬
tũ seruiens. Qa supͣ de ⁊ abulon dixerat qͥl
maris magni ẽẽt li tora possesurꝰ. sydoniã
qͦq & reliqͣs phenicis urbes contingeret
nc̃ ad mediterraneã ꝓuinciã redit. & ysa¬
char qr iuxta neptalĩ pulcherrimã in ga¬
lylea regionẽ possesurꝰ ẽ. bñdictione sua
habitatorẽ facit. Fsinũ aut̃ osseũ uocat
& humerũ ad portandũ deditũ: quia m
labore t̾rȩ. & uehendis ad mare onerib qll
in suis finib nascebant᷑. plurimũ laborart̃.
metaforã significari qđ script̾as scãs cie a
nocte meditans. studiũ suũ dederit a la¬
magistro dona portantẽi. Dan iudicabit
ppłm suũ: sic̃ unꝰ de sceptͥs ifrł: fiat dan
coluber in uia regulus in semita: morders

Expanded text:
merum ad portandum, factusque est tributis serviens. Quia supra Zabulon dixerat, quia maris magni esset littora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret: nunc et ad Mediterraneam provinciam redit, et Isachar qui juxta Neptalim pulcherrimam Galilaeae regionem possessurus esset, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem eum fortet humerum ad portandum deditum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare oneribus, quae in suis finibus nascebantur, plurimum laboraret, metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad lamagistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sicut 377 unum de sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in semita, mordens
Abbreviated transcription (Latin):
merces. Is quippe dicit᷑ est. & sachar. merceᷤ.
Hoc aut̃ ideo. qr mandragoris filii ruben
int̾itum qͥ racheli debebat᷑ ad se uiri emetat
Sequit᷑. Et concepit adhuc lya: & peꝑit filiũ
sextũ iacob. Et dix̃ lya. Dotauit me ds dote
bona: in hoc tempore habitabit uir meus
mecũ: qͥa peꝑi ei sex filios. Et uocauit no¬
men eiꝰ ⁊ abulon. Ubi nos posuimꝰ habita
sex filios generaui iacob. ꝓpt̾ea iã secura

Expanded text:
merces. Is quippe dicitur est, , et SACHAR  , merces. merces. Is quippe dicitur est, , et SACHAR  , merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum, qui Racheli debebatur, ad se viri emerat. Sequitur: Et concepit adhuc Lia, et peperit filium sextum Jacob, et dixit Lia, Dotavit me Deus dote bona: In homeus, quia peperi ei sex filios. Et vocavit nomen ejus Zabulon. Ubi nos posuimus, habitsex filios genui Jacob, propterea jam secura
Abbreviated transcription (Latin):
euentꝰ dici: in hebreo ht̃ gadad. qđ aqͥla
int̾pcat᷑ uenit accinctio: nos aut̃ dicere
possumꝰ in ꝓcinctu. Lya enĩ potest ex ĩposi¬
tione sonare en. & uenit: ab euentu siue
ꝓcinctu. qͥ gad dicit᷑. Telphȩ filiꝰ gab uo¬
catus est. Sequit᷑. Et peꝑit zelpha ancilla
lye sołm filiũ iacob: & dix̃. lya. Beata ego
sum: qr beatificant me mulieres. Et uo¬
pandat᷑. dicentis beata sum ego. & beatifi¬
cant me mulieres: & ab eo qđ beata uoca-¬
Nser g̃ ñ diuitiȩ. s beatꝰ dicit᷑. dumtaxat
inp̾senti loco. Nlam in aliis scd̾m ambi¬
guitatẽ uerbi: possunt & diuitiȩ sic uocari.
Et audiuit ds lyam. o concepit & peperit
filiũ qͥntum: & dix̃. lẏa. Dedit dñs mercedẽ
meã: quia dedi ancillã meã iuro meo. Et
uocauit nom̃ eiꝰ ysachar. Echimologiam
ces. Non itaq ut pleriq audico ꝓ nomine
male legunt estimandũ ẽ ita scriptũ esse
qd̃ ẽ merces: s totũ nom̃ int̾p̾tatur. est

Expanded text:
eventus dici, in Hebraeo habet bagad, , quod Aquila interpretatur venit accinctio, nos autem dicere possumus in procinctu. Ba. enim potest et praepositione sonare in, et venit. Ab eventu ergo sive procinctu, qui gad dicitur, Gad Zelphae filius vocatus est. Sequitur: Et peob: et dixit Lia, Beata ego, quia beatificant me mulieres: et vopandatur dicentis: Beata sum ego, et beatificant me mulieres. Et ab eo quod beata dicaergo non divitiae, sed beatus dicitur, dumtaxat in praesenti loco. Nam in aliis secundum ambiguitatem verbi possunt et divitiae sic vocari. Et audivit Deus Liam, et concepit, et peperit Jacob filium quintum, et dixit Lia: Dedit Deus mercedem meam mihi, quia dedi ancillam meam viro meo: et vocavit nomen ejus Issachar. Etymologiam ces. Non utique, ut plerique addito pronomine male legunt, aestimandum est ita scriptum esse, quod est merces, sed totum nomen interpretatur, est
Abbreviated transcription (Latin):
habitandu habuit. De symeo uͦ in libro ĩu
scriptũ ẽ. qđ & ipse ꝓpͥum funicłm ñ fuerit
consecutꝰ: s de tͥbu uida qͥdd̃a acceꝑit. In
paralipomenon aut̃ manifestiꝰ scribit᷑. qđ
cũ multiplicatꝰ fuisset. & ñ haberet possessio¬
nis locũ: exierit in desertũ. Quidã ꝓpbice

Expanded text:
u scriptum est, quod et ipse proprium funiculum non sit consecutus, sed de tribu Juda quiddam acceperit. . In Paralipomenon autem libro manifestius scribitur, quod cum multiplicatus fuisset, et non haberet possessionis locum, exierit in desertum . Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ cõpendiũ lectionis ethimologiã uolo
parit̾ dicere. Et uocauit inqͥt ruben nom̃
eiꝰ dicens: quia uidit ds̃ humilitatẽ meã
Ruben int̾pretat᷑ filiꝰ uisionis. E concepit
inqͥt alt̾m filiũ: & dix̃. Qm̃ exaudiuit me
dñs. eo qd odio me haberet uir m̃s: & de¬
dit mͥ etiam h̃c. Et uocauit nom̃ eiꝰ symen.¬

Expanded text:
nis, etymologias nominum volo pariter dicere. Et vocavit, inquit, nomen ejus Ruben, dicens: Quia vidit Dominus in humilitate mea. Ruben interpretatur visionis filius Et concepit, inquit, alterum filium, et dixit: Quoniam exaudivit me Dominus, eo quod odio me haberet vir meus, et dedit mihi etiam h
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ excepto ioseph et filiis eiꝰ.lx.ui anme
tum: nulla dubitatio ẽ. Ita enĩ & paulatĩ
ꝑ singłos supputatꝰ numerꝰ approbat: &
in hebreis uoluminib inuenit᷑. Hoc aũ
qd in lxx. legimꝰ. filii aut̃ ioseph qͥ nati ft̃
iacob intͣret egyptũ. & famis tẽpꝰ ingrueret.
nati st̃ de asenech phutiphares filia in e¬
gypto. S & illud qł supͣ legimꝰ. facti sunt
cubina. syra. machir. & machir genuit
galaad: filii aut̃ effraim frĩs manasse
suthalaam & thaam. filii aut̃ subthalaã.
edem: additũ ẽ. Siquidẽ id qđ postea
legimꝰ. qͣsi ꝑ anticipationẽ factum esse
describat᷑. Neq enĩ illo tẽpore qͦ ingressus ẽ.
iacob egyptũ eiꝰ etatis erant effraim & ma¬
nasse: ut filios generare potuerint. Ex quo
manifestũ ẽ. õs animas q̃ ingͥsse ft̃ egyptũ
de femorib iacob fuisse .lxx. d̃u .lx.ui. po¬
stea ꝗͣ ingressȩ st̃ reppert̃ in egypto tres aĩas.
ioseph uidelicet cũ duob filiis eiꝰ: seꝑtua¬

Expanded text:
d, excepto Joseph et filiis ejus, sexagintatum, nulla dubitatio est. Ita enim paulatim per singulos supputatus numerus approbat, qui in Hebraeis voluminibus invenitur. Hoc autem quod in LXX legimus: Filii autem Joseph qui nati sunt ei Jacob intraret Aegyptum, et famis tempus ingrueret, nati sunt de Aseneth filia Puthipharis in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus: Facti sunt cubina Syra, Machir, et Machir genuit Galaad; filii autem Ephraim fratris Manasse, Suthalaam, et Thaam: filii vero Suthalaam Edem, additum est: si quidem id quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore, quo ingressus est Jacob Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare pomanifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum, de femoribus Jacob fuisse LXX, dum LXVI postea sint ingressae, et pepererunt in Joseph videlicet cum duobus filiis ejus. Septua
Abbreviated transcription (Latin):
furore suo int̾fecert̃ uirũ: & in libidine sua
suffodert̃ murũ Significat aut̃ non sui
fuisse consilii qđ sychẽ & emor federatos
uiros int̾fecerunt. contͣ ius pacis & amici¬
ciarũ: & qͣsi qdã furore sic crudelit̾ aptati
muros hospite urbis en̾tert̃. Uñ seqͥt᷑ et
dicit. Maledictꝰ furor eoꝵ qr procax: & ira
eoꝵ qr dura. Diuidã eos in iacob & disꝑ¬
gã eos in isrł. leui enĩ hereditatẽ ꝓpͥam ñ

Expanded text:
furore suo interfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt murum. Significat autem non sui fuisse consilii quod Sichem et Emor foederatos viros interfecerunt, contraque ejus pacis et amicicentem, et quasi quodam furore, sic crudelitate rapti, muros hospitae urbis everterint. Unde sequitur et dicit: Maledictus furor eorum, quia procax; et ira eorum, quia dura: dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel. Levi
Abbreviated transcription (Latin):
buit. manasse & effraim: manasse uocanᷤᷤ
ab eo qł sit oblitꝰ laboꝵ suoꝵ. ita enĩ uocat᷑
bebraice. obliuio: effraim uͦ. qd auxerit eũ
ds̾: ex hoc enĩ uocabulo in linguã nr̃am tͣnͤ¬
fert᷑ augmentũ. Et deferce uiro munera.
aliqͥa resine & mellis. thumniama & stacten.
& therebintũ. & nuces: siue ut aquila et
sẏminachꝰ t̃nstulerunt. amigdala. Iterrco
hoc capitulũ posuimꝰ: ut sciamꝰ uͥ in nr̃is
hebree. ut ebrietatẽ ꝓsatietate ponat: sic̃
pone argentũ uniꝰcuiꝰq in ore sacculi: et
condi meũ argenteũ mitte in saccũ iumort.
Psacculo. peronẽ uł follẽ in hebreo ht̃. Pro
condi. idẽ. poculo. qđ etiã in ysaia legimꝰ:
aqͥla sciphũ. fyminachꝰ fialam tͣnstulerunt.
Descende gͦ adme ne steteris: & habitabis
in t̾ra gesen arabie. hic arabie additũ est.
In hebreis enĩ uoluminib ñ habet᷑. Unde
& error increbruit qđ t̃ragesen in arabia
sit. Porro si ut in nr̃is codicib ẽ. ꝑ extremũ

Expanded text:
im. Manasse vocans ab eo, quod sit oblitus laborum suorum: ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus. Et ex hoc enim vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. Et deferte viro munera, aliquid resinae, et mellis, thymiama et stacten, et terebinthum, et nuces. Sive, ut Aquila et Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco hoc capitulum posuimus, ut sciamus ubi in nostris ae Hebraeae, ut ebrietatem pro satietate ponat, sicut pone argentum uniuscujusque in ore sacculi, et condy meum argenteum mitte in sacculum junioris. Pro sacculo peronem vel follem in Hebraeo habet, pro condy, id est, poculo, quod etiam in Isaia legimus: Aquila scyphum, Symmachus phialam transtulerunt. Descende ergo ad me, ne steteris et habitabis in terra Gosen Arabiae. Hic Arabiae additum est: in Hebraeis enim voluminibus non habetur. Unde et error increbuit quod terra Gosen in Arabia sit. Porro si, ut in nostris codicibus est, per extremum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam preco siue aggeniculatio. q̃ inful¬
tando uł adorando ioseph accipi potest
intelligenda: qͣm illud qd̃ hebrei tradun.
dicentes patrẽ tenerũ ex hoc sermone tͣns¬
ferri. Ab. qͥppe dicit᷑ pater. rechi. delicatus
siue tenerrimꝰ: significante scͥptura. quod
iuxta prudentiã qͥdẽ pat̃ omniũ fuit. sec
iuxta etatẽ tenerrimꝰ adolescens & puer.
Et uocauit pharao nom̃ ioseph zaphanech¬
phane: & dedit ei asenech filiã phutipba¬
res sacerdotis elyopoleos in uxorẽ: licet
hebraice hoc nom̃ absconditoꝵ reꝑtorem
sonet: tñ qͥa ab egypto ponit᷑. ipsiꝰ lingi
debet habere rationẽ. Int̃p̾tat᷑ gͦ sermore
egyptio zaphanethphane. siue ut lxx tus¬
ferre uoluerunt ꝑsomthphane. saluatr
mundi: eo qł orbem t̃re ab ĩminente fa¬
mis excidio liberaret. Notandũ aut̃ qdđ
dñi qͦndã & emptoris sui filiã uxorẽ acde¬
ꝑit: qr id locoꝵ pontifex ely opoleos erat
Neq enĩ fas absq eunuchis idoli illiꝰ esse

Expanded text:
non tam praeco, sive adgeniculatio, quae in salutando vel adorando Joseph accipi potest, intelligenda: quam illud quod Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerum, et hoc sermone transferri; AB   quippe dicitur pater, RECH   delicatus sive tenerrimus; significante Scriptura, quod juxta prudentiam quidem pater omnium fuerit: sed juxta aetatem tenerrimus adolescens et puer. Et vocavit Pharao nomPhaanecha, et dedit ei Aseneth filiam Putipharis sacerdotis Heliopoleos in uxorem. Licet Hebraice hoc nomen absconditorum repertorem sonet; tamen quia ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo sermone Aegyptio Zaphanat Phaanecha, sive, ut Septuferre voluerunt, Psomthom-Phanech, Salvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberavit. Notandum autem, quod Domini quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ. ꝓpt̾ea uocauit nom̃ eiꝰ. dan. Causã
noĩs exp̃ssit: ut ab eo qł iudicasset se dñs
filio ancillȩ iudicii nom̃ imꝑoneret. Dan
qͥppe int̾p̃tat᷑ iudiciũ. Et concepit adhuc
& peꝑit bala ancilla rachel filiũ scđm
iacob. Et dix̃ rachel. Habitare me fecit
ds habitatione cũ sorore mea: & inualui.¬
& uocauit nom̃ eiꝰ neptalim. Causa nomitᷤ
neptalim alia hic multo exponit᷑. qͣm in
libro nominũ hebreoꝵ scripta est. Unde

Expanded text:
nomen ejus Dan. Causam nominis expressit, ut ab eo quod judicasset se Dominus, filio ancillae judicii nomen imponeret. Dan quippe interpretatur judicium. Et concepit adhuc, et peperit Bala ancilla Rachel filium secundum , et dixit Rachel: Habitare me fecit Deus habitatione cum sorore mea, et invalui; vocavitque nomen ejus Nephthalim . causa nominis Nephthali alia hic multo exponitur, quam in libro Hebraeorum nominum scripta est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
campo. qđ grece dicit᷑ aloaecxinicai: in
hebreo legitur. & egͥssus est ysaac ut loque¬
ret᷑ in agro declinante iam uesꝑa. Signa
añ solis occasũ spũales dõ uictimas ob¬
tulisse. Et tulit teristrũ: & oꝑuit se.
Teristrũ palliũ dicit᷑. genus etiã nc̃ arabici
uestim̃ti: quo mulieres ꝓuinciȩ illiꝰ uelan¬
tur Et adiecit abraham. & accepit uxo¬
rem. & nom̃ eiꝰ cethura. & peꝑit ei zaram.

Expanded text:
campo, quod Graece dicicampo, quod Graece diciHebraeo legitur: Et egressus est Isaac, ut loqueretur in agro declinante jam vespera. Signante solis occasum, spirituales Deo victimas obtulisse. Et tulit theristrum, et operuit se. Theristrum pallium dicitur, genus etiam nunc Arabici vestimenti, quo mulieres provinciae illius velantur. Et adjecit Abraham, et accepit uxorem, et nomen ejus Cetura: et peperit e
Abbreviated transcription (Latin):
consequent & uirgo ẽ. Quȩ aut̃ ẽ. uirgo.
ñ statim sequit᷑ ut abscondita sit. Hoc qͥ¬
dem uerbũ & in exodo de maria sorore
moysi legimꝰ. Ostendant gͥ iudei in scrip¬
turis alicubi positũ alma. uͥ adolescen¬
tulam tm̃ & ñ uirginẽ sonet: & concedi¬
mus eis illud qđ in ysaia apud nos dicit᷑.
ecce uirgo concipiet & pariet ñ abscondi¬
tam uͥginem: s adolescentulã signare ñ
nuptã Et dimisert̃ rebeccã sororẽ suã.
& substantiã eiꝰ: & seruũ abrahã & uiros
qͥ cũ eo erant. In hebreo ita habet᷑. Et di¬
misert̃ rebeccã sororẽ suã. & nutricẽ eiꝰ. &
seruũ abrahȩ & uiros illiꝰ. Decens qͥppe erat
ut ad nuptias absq parentib uirgo ꝓfi¬
ciscens. nutͥcis solatio foueret᷑ Et ipse
habitabat in t̾ra austri. Et egressus est
ysaac exerceri in campo ad uesꝑam. Terra
austri geraran significat: unde a patre
ad ĩmolandum fuerat qͦndã adductus.
Qd̾ aut̃ ait. et egͥssus ẽ ut exereretur m

Expanded text:
consequenter et virgo est: quae autem virgo, non statim sequitur ut et abscondita sit. Hoc idem verbum et in Exodo de Maria sorore Moysi virgine legimus. Ostendant igitur Judaei in Scripturis alicubi positum Alma, ubi adolescentulam tantum, et non virginem sonet: et concedemus eis illud quod in Isaia apud nos dicitur: Ecce Virgo concipiet et pariet, non absconditam virginem, sed adolescentulam significare jam nuptam. Et dimiserunt Rebeccam sororem suam, et substantiam ejus, et servum Abraham, et viros qu cum eo erant. In Hebraeo habet: Et dimiserunt Rebeccam sororem suam, et nutricem ejus, et servum Abrahae, et viros illius. Decens quippe erat, ut ad nuptias absque parentibus virgo proficiscens, nutricis solatio foveretur. Et ipse habitabat in terra Austri: et egressus est Isaac exerceri in campo ad vesperam. Terra Austri, Geraram signat, unde a patre ad immolandum quondam fuerat adductus. Quod autem ait, Et egressus est, ut exerceretur in
Abbreviated transcription (Latin):
postea iosepħ uxorẽ acceꝑit Et adiecit
bum hebraicũ hic ꝓ loci uocabulo posi¬
tum ẽ. Qd̃ aquila ꝓpͣrie transtulit dicens.
Et uocauit nom̃ eiꝰ selom. Et factũ est ut
loci. s m̃daciũ dicit᷑. Uñ & in alio loco
scriptũ ẽ. Mentiet᷑ opꝰ oliuȩ: id ẽ. fructũ
ñ faciet oliua. Et consolatꝰ uidas ascen¬
dit ad eos qͥ tondebãt oues eiꝰ. ipse & thy¬
ras pastor eiꝰ odollamites. Pro pastore
amicꝰ legit᷑. s u̾bum ambiguũ ẽ: quia
isdẽ litt̾is utrũq nom̃ seribit᷑. Uerũ
amicꝰ rem. pastor. rom. legit᷑. Et sedit
ad portã enan: quȩ ẽ in tͣnsitu thamna.
Sermo hebraicꝰ enai: tͣnsfert᷑ in oculos.
Non ẽ gͥ nom̃ loci: s ẽ sensus. Sedit in bi¬
uio. id ẽ. in compito. uͥ diligentiꝰ debet
uiator aspicere: qđ iter gͣdiendi capiat.
Cognouit aut̃ iuidas & dix̃. Iustior ẽ. tha¬
mar q̃m ego: eo qd ñ dedi eã selom filio

Expanded text:
posteaposteabum Hebraicum hic pro loci vocabulo positum est, quod Aquila pro re transtulit dicens: Et vocavit nomen ejus Selom. Et factum est ut loci, sed mendacium dicitur; unde et in alio loco scriptum est: Mentietur opus olivae, id est, fructum oliva non faciet . Et consolatus Judas ascendit ad eos, qui tondebant oves ejus: ipse, et Hiras pastor ejus Odollamites. Pro pastore, amicus legitur. Sed verbum ambiguum est, quia iisdem litteris utrumque nomen scribitur: verum amicus REE  , pastor ROE legitur. Et sedit ad portam Enam, quae est in transitu Thamna. Sermo Hebraicus ENAIM  , transfertur in oculos. Non est igitur nomen loci; sed est sensus: Sedit in bivio, sive in compito, ubi diligentius debet viator aspicere, quod iter gradiendi capiat. Cognovit autem Judas, et dixit: justior est illa, quam ego, eo quod non dedi eam Selom filio
Abbreviated transcription (Latin):
sup cdictũ ẽ Et ifrł dilexit ioseph. suꝑ õs
filios suos: qi erat ei filiꝰ senectutis: & fecit
ei tunicã uariã. Pro tunica uaria. aqͥla
talarẽ. syminachꝰ tunicã manicatã: siue
qł ad talos usq descenderit. & manibus
artificis mira eẽt uarietate distincta. siue
qł baberet manicas. Antiqͥ enĩ magis colo¬
biis utebant᷑. Et uendidert̃ iosephisma¬
belitis. uginti aureis. P anreis: in hebreo
argenteos ht̃. Neq enĩ uiliore metallo dñs
phar eunucho phamonis archimagistro.
In plerisq locis archimagistros. id ẽ. coqͦ¬
pͥncipes ꝓ magistris exercitꝰ scriptura cõ¬
citꝰ & bellatoꝵ: ñ petefre. ut in latino
scriptũ ẽ: s phutiphar eunucho. Ubi qͣri¬
tur qm postea uxorẽ habere dicat᷑. Tradt̃
hebrei emptũ ab hoc ioseph. ob nimiam
pulch̾tudinẽ in turpe ministeriũ: & a
uixta morẽ ierofantarũ. in pontificatũ
elyopoleos: & huiꝰ filiã eẽ asenech. quam

Expanded text:
supra dictum est. Et Israel dilexit Joseph super omnes supra dictum est. Et Israel dilexit Joseph super omnes filios suos, quia erat filius senectutis: et fecit ei tunicam variam. Pro varia tunica, Aquilatalarem. Symmachus, tunicam manicatam, sive quod ad talos usque descenderet, et manibus artificis mira esset varietate distincta: sive quod haberet manicas: Antiqui enim magis colobiis utebantur . Et vendiderunt Joseph Ismaelitis viginti 364 aureis. Pro aureis, in Hebraeo, argenteis habet. Neque enim viliore metallo Dominphar eunucho, Pharaonis archimagiro. In plerisqprincipes pro magistris exercitus Scriptura comcitus bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Putiphar eunucho. Ubi quaeritur quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt enim Hebraei emptum ab hoc Joseph, ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a juxta morem hierophantarum, in pontificatum Heliopoleos, et hujus filiam esse Aseneth, quam