comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ gr̃a: in quo statu post hȩc erimus. Crige
igitur mentem: utere naturali ingenio. Ad
imiginem dĩ factus es. ut suꝑna aspicias: et
terrena non quęras. Noli curuare ceruicem
tuam mundi p̃mendam pondere : noli inhiare
auro atq argento: ne te seculi uinculis alligan¬
dum p̃beas. Idõ dixit dñs. nolite possidere
aurum atq argentum: ne nos auri atq ar¬
genti cupiditas auara possideat. Noli ergo in¬
serere collum nium diaboli laqueis. Strangu¬
lat auariria pauperem in hoc seculo: sed in ꝑ¬
petuum diues suis laqueis suffocatur: Cuius
sensus in uanitate est: in tenebris ambulat:
qui in his laborat. quȩ sibi ꝓdesse non possugs
Uanitas est sollicitudo uitę huius. Unde non
in crapula & ebrietate. non in deliciis corpo¬
ris. sed in cognitione preceptorum cȩlestium.
delectationem nr̃ãm debemus ponere. In ua¬
nitate currit. qui sibi successibꝰ uidet᷑ asflu¬

Expanded text:
rae gratia, in quo statu posthaec erimus. Erige rae gratia, in quo statu posthaec erimus. Erige igitur mentem, utere naturali ingenio; ad imaginem dei factus es, ut superna aspicias et terrena non quaeras. noli curuare ceruicem tuam mundi premendam pondere; noli inhiare auro atque argento, ne te saeculi uinculis alligandum praebeas. ideo dixit dominus: nolite possidere aurum atque argentum u m, ne nos auri atque argenti cupiditas auara possideat. noli ergo inserere collum tuum diaboli laqueis. strangulat auaritia pauperem in hoc saeculo, sed in perpetuum diues suis laqueis suffocatur, cuius sensus in uanitate est, in tenebris ambulat, qui in his laborat, quae sibi prodesse non possint. uanitas est sollicitudo uitae huius: unde non in crapula et ebrietate, non in deliciis corporis, sed in cognitione praeceptorum caelestium delectationem nostri debemus ponere. in uanitate currit, qui sibi successibus uidetur aflu
Abbreviated transcription (Latin):
nas aurium : & ideo aures spinis sunt sȩpien¬
dȩ. ut illecebras meretricii sermonis exclu¬
das. Hȩc moralia. Sunt etiam mystici ocu¬
li. quos auertere debeas a uanitate. Est enĩ
& sensuum uanitas. quam oculi animȩ tuȩ̨
uidere: non debeant: quia illi eam uident
quos apłs damnat. Unde ipso magis aucto¬
re. discamus. quȩ uanitas. & qui oculi sint
Manifestum cium esse plerosq qui uanitate
sensus obscurati sint corde: &e alienati a uita
dĩ ꝓpt̃ ignorantiam quȩ in ipsis est. propt̃
cęcitatem cordis corum. Illos tamen gentes
apłs dicit. Ignordẽ igitur gentilis ille. quod
non didicit: ignor&e quod non credidit: ti¬
bi ignorare non licde quod confiteris. Xp̃c
inflauit sensum hominis: sed uiuificauit.
Non cęcitatem cordis. sed illuminationẽ men¬
tis operatus est. Inflammauit cor tuum. ut
comprehenderes quȩ mandatorum cęlestiũ
ratio: quȩ animȩ substantia: quȩ uitȩ futu¬

Expanded text:
nas aurium et ideo aures spinis sunt saepiennas aurium et ideo aures spinis sunt saepiendae, ut inlecebras meretricii sermonis excludas. haec moralia. Sunt etiam mystic-i oculi, quos auertere debeas a uanitate; est enim et sensuum uanitas, quam oculi animae tuae uidere non debeant, quia illi eam uident quos apostolus damnat. unde ipso magis auctore discamus, quae uanitas et qui oculi sint. manifestum enim esse plerosque, qui uanitate sensus sui obscurati sunt corde et alienati a uita dei propter ignorantiam quae in ipsis est, propter caecitatem cordis eorum. illos tamen gentes apostolus dicit. ignoret igitur gentilis ille quod non didicit, ignoret quod non credidit: tibi ignorare non licet quod confiteris. Chrisinflauit sensum hominis, sed uiuificauit, non caecitatem cordis, sed inluminationem mentis operatus est. inflammauit cor tuum, ut conprehendas quae mandatorum caelestium ratio, quae animae substantia, quae uitae futu
Abbreviated transcription (Latin):
nec lingua ꝑuersum loquatur. Tuam ergo fene¬
stram claude : ne morti pateat intranti. Sed
ctiam alienam fenestram caue A fenestra e¬
nun domus suȩ intrat fornicaria. A fenestra
sua intrat: cum aliquem petulantis oculi tẽ:¬
ptat lasciuia. Exclude igitur hanc fenestrã
uerbi ostio: ne capiaris oculis meretricis. &
abripiaris palpebris. Sed non una est fene:¬
stra: ꝑ quam mors consueuit intrare. Est &¬
fenestra uerborum: ꝑ quam sermones com¬
meant meretricis. & ideo te ab aliena uxo¬
re custodi: ne te sermonibꝰ gratiosis adoriat᷑
& ideo caue. ne te laqueis labiorum tuorũ
allig& Intrat mors: si te meretrix osculet᷑
Intrat mors: si cito ad quiescas loquenti In.¬
tat mors. siloquaris. Intrat mors. si multũ
loquaris. Multiloquio enim peccatũ incur¬
ritur. Intrat mors etiam si non loquaris: &
xp̃m tueas confiteri. Ore enim confessio
fit ad salutem. Intrat mors etiam ꝑ cauer¬

Expanded text:
ne lingua peruersum loquatur. tuam ergo fenene lingua peruersum loquatur. tuam ergo fenestram claude, ne morti pateat intranti. sed etiam alienam fenestram caue; a fenestra enim domus suae intrat fornicaria. a fenestra sua intrat, tum intrat, cum aliquem petulantis oculi temptat lasciuia. exclude igitur hanc fenestram uerbi ostio, ne capiaris oculis meretricis et abripiaris palpebris. sed non una est fenestra, per quam mors consueuit intrare. est et fenestra uerborum, per quam sermones commeant meretricis. et ideo te ab aliena uxore custodi, ne te sermonibus gratiosis adoriatur per oscula, et ideo caue, ne te laqueis labiorum suorum alliget. intrat mors, si te meretrix osculetur, intrat mors, si cito adquiescas loquenti. intrat mors, si loquaris, intrat mors, si multum loquaris — multiloquio enim peccatum incurritur —, intrat mors etiam si non loquaris et Christum timeas confiteri — ore enim confessio fit ad salutem —, intrat mors etiam per cauer
Abbreviated transcription (Latin):
lares cognoueris plausus. auerte ab his oculos
tuos: inflecte . deprime : & serua eos. ut eri¬
gas meliores. Crige ad celum. uel nocte. stel¬
larum monilia. orbem lunȩ decorum. uel die
solem aspice: specta mare : terram circũspice:
ut opere facta diuino omnis creatura . pascat :
quȩ formarum gr̃a in ipsis bestiis: quantꝰ decor
in hominibꝰ: quanta in auibus pulchritudo.
hȩc intuere: & non uidebis iniquitatem. & con¬
tradictionem inciuitate Hȩc uide: & non
introibit mors ꝑ fenestras oculorum tuorũ.
Si uideris mulierem ad concupiscendum eam:
intrauit mors ꝑ fenestram. Si uideris posses.¬
sionem minoris. aut uiduȩ. & concupieriᷤᷤ eri¬
pere eam: intrauit mors ꝑ fenestram. Si uide¬
ris aliena monilia. aurum. argentum. & con-¬
cupieris ut extorqueas: intrauit mors per fe¬
nestram. Claude ergo hanc fenestram. cum
uideris alienȩ mulieris pulchritudinẽ: ne mor ͤ
possit intrare. Oculi tui non uideant aliena:

Expanded text:
lares cognoueris plausus, auerte ab his oculos lares cognoueris plausus, auerte ab his oculos tuos, inflecte, deprime et serua eos, ut erigas melioribus. erige ad caelum; uel nocte stellarum monilia, orbem lunae decorum, uel die solem aspic-e. specta mare, terram circumspice, ut opere facta diuino omnis creatura te pascat. quae formarum gratia in ipsis bestiis, quantus decor in hominibus, quanta in auibus pulchritudo ! haec intuere, et non uidebis iniquitatem et contradictionem in ciuitate; haec uide, et non introibit mors per fenestras oculorum tuorum. Si uideris mulierem ad concupiscendum eam, intrauit mors per fenestram; si uideris possessionem minoris aut uiduae et concupieris diripere eam, intrauit mors per fenestram; si uideris aliena monilia aurum argentum et concupieris ut extorqueas, intrauit mors per fenestram. claude ergo hanc fenestram, qua uideris alienae mulieris pulchritudinem, ne mors possit intrare; oculi tui non uideant alienam,
Abbreviated transcription (Latin):
a uanitatibꝰ : ne: quod oculus uiderit. animus
concupiscat. Mystica cium differamꝰ interĩ
Utinam hac interpretatione possimꝰ reuocari.
Ad diuersa circensium ludorum atq theatra¬
lium spectacula festinantes aspicis: uanitas
est. illa quȩ cernis. Pantomimum aspicis:
uanitas est. Luctatores aspicis. uanitas est:
Illi enim ueri sunt luctatores: qui aduersũ
huius seculi luctantur illecebras. Non capi¬
at oculos tuos palestra menbrorum. Equos
currentes aspicis. uanitas est: quia uane cur¬
runt. qui ascendentem saluare non possunt.
Deniq recursus ipse te doceat. quia uane cur¬
runt. qui non direc tum conficiunt ites:
obliuiscentes superiora. & ea quȩ inferiora sunt
appetentes. Ante. nos est xp̃c: anit nos braui¬
um eiꝰ: ad quod ꝑuenit. qui non in incertũ cu¬
currit: nec reuocauit cursum suũ. sed incitauit
Adhuc dirige oculos tuos: auerte a spectaculi:
auerte ab omni seculari pompa. Sicubi popu¬

Expanded text:
a uanitatibus, ne, quod oculus uiderit, animus a uanitatibus, ne, quod oculus uiderit, animus concupiscat; mystica enim differamus interim. utinam hac interpretatione possimus reuocare ad diuersa circensium ludorum atque theatralium spectacula festinantes! uanitas est illa quam cernis. pantomimum aspicis, uanitas est; luctatores aspicis, uanitas est. ntes habere coronas; illi enim ueri sunt luctatores, qui aduersum huius saeculi luctantur inlecebras et non capit oculos suos palaestra membrorum. equos currentes aspicis, uanitas est, quia uane currunt qui ascendentem saluare non possunt. denique recursus ipse te doceat, quia uane currunt qui non directum conficiunt iter, obliuiscentes superiora et ea quae posteriora sunt adpetentes. Ante nos est Christus, ante nos brauium eius, ad quod peruenit qui non in incertum cucurrit nec reuocauit cursum suum, sed incitauit. ad hunc dirige oculos tuos, auerte ab spectaculis, auerte ab omni saeculari pompa. sicubi popu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim mͥ ꝓdest. si orem ut auertat cormeũ
dñs ab auaricia: & ipse dicbꝰ ac noctibꝰ pecuniȩ
queram compendia: Si oramius sermone: com¬
patiamur & mente. Audit sensum nr̃m iħc:
& cognoscens duobꝰ istis non conuenire. sermo
ni &e cupiditati. non exaudit loquentẽ. Et
idco qui bene uolebat orare: dicebat. Orabo
spũ. orabo & mente: psallam sp̃ũ. psallam &
mente Ita magis audit orantem: si asꝑnetur
auariciã: Sed quia inualidi sumus. & plerũq
uolentes auertere cor nr̃m a pecunia. uel au¬
ri. uel argenti. capimur aspectu: & agrũ. aut
aedificium uidentes concupiscunꝰ : bene ad di
dit dicens. Auerte oculos meos ne uidean
uanitates: in uia tua. ui uifica m. ẜ..
Eterim qui in uia est dĩ: uanitates non aspicit.
U ia ꝑfecta. xp̃c est. Qui igitur in xp̃o esł.
quomodo potest uanitates aspicere: cum xp̃s
in carne sua omnes mundi huius crucifixerit
uanitates: Auertamus igitur oculos nr̃os

Expanded text:
Quid enim mihi prodest si orem, ut avertat cor meum Quid enim mihi prodest si orem, ut avertat cor meum Deus ab avaritia, et ipse diebus ac noctibus pecuniae quaeram compendia? Si oramus sermone, compatiamur et mente. Audit et sensum nostrum Jesus, et cognoscens duobus ini et cupiditati, non exaudit loquentem. et ideo, qui bene uolebat orare, dicebat: orabo spiritu, orabo et mente: psallam spiritu, psallam et mente. ita magis audit orantem, si aspernatur auaritiam. Sed quia inualidi sumus et plerumque uolentes auertere cor nostrum a pecunia uel auro uel argento capimur aspectu et agrum aut aedificium uidentes alienum concupiscimus, bene addidit propheta dicens: auerte oculos s meos, ne uideant uanitate s, in uia tua uiuifica me. etenim qui in uia est dei, uanitates non aspicit; uia perfecta Christus est. qui igitur in Christo est, quomodo potest uanitates aspicere, cum Christus in carne sua omnes mundi huius crucifixerit uanitates? auertamus igitur oculos nostros
Abbreviated transcription (Latin):
cedens. ait petro. tume sequere: & idõ pe¬
trus cursum consummauit: quia secutus est
xp̃m. Sequitur uersus. Inclina cor meum
in testimonia tua: & non in Auaritiam.
U tilitarem alibi habent: &e puto quod idco
mutatum sit. quia utilitas bonę rei iudet᷑
esse expetenda potius quam declinanda.
Sed quia pleriq lucrum pecuniarum uulita¬
tem suam putant esse: idõ si legimꝰ utilitatẽ.
ñ animȩ utilitatem accipere debeniꝰ ꝓpħam
declinare. sed utilitatem pecuniȩ. Sc̃s̃ enim
lucra ista non nouit: sed omnia hȩc detrim̃¬
tum arbitratur. ut xp̃m lucretur. & recte:
Qđ cnim putamus lucrum esse pecunie. dãnũ
est anunȩ: quia uirtutis est detrimentum:
Ergo secundum eos qui ita acceperunt. ut o¬
ptet. ꝓpħa inelinare. cor suum in testimonia.
& non in auariciam. & nos congriumꝰ ad sensũ:
atq utinam precem scĩ sequentes. & oremꝰ quod
ille orauit: & quod oramus imitemur affec tu

Expanded text:
cedens ait Petro: t u me sequere, et ideo Pecedens ait Petro: t u me sequere, et ideo Petrus cursum consummauit, quia secutus est Christum. Sequitur uersus quartus: in clina cor meum in testimonia tua e t non in auUtilitatem alii habent: et puto quod ideo mutatum sit, quia utilitas bonae rei videtur esse expetenda potius quam declinanda. Sed quia plerique lucrum pecuniarum utilitatem suam putant esse; ideo si legimus utilitatem, non animae utilitatem accipere debemus Prophetam declinare, sed utilitatem pecuniae. Sanctus enim lucra ista non novit: sed omnia haec detrimentum arbitratur; ut Christum lucretur. Et recte. Quod enim putamus lucrum esse pecuniae, damnum est animae; quia virtutis est detrimentum. Ergo secundum eos qui ita acceperunt, ut optet Propheta inclinare cor suum in testimonia, et non in avaritiam; et nos congruimus assensu. Atque utinam precem sancti sequentes, et oremus quod ille oravit, et quod oramus, imitemur affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
cipium uiarum suarum. Aduertimus quod &
principium xp̃c. & finis uiarun sit. Non ue¬
reor. nequis dicat. Creatum ergo xp̃m asse¬
ris: Respondebo Ita ercatum dico. quemad¬
modum factum legi: hoc est factum ex mu¬
liere. factum sublege: hoc est scđm suscepti¬
onem carnis creatum. secundum quod est
natus ex uirgine. Creatus est: ut redimer&
creaturas. Homo factus est: ut homines a
morte ꝑpetua liberarde. Crcatus est. ut ui¬
as michi demonstrar&e aeternas: quibꝰ homo
redire possit ad dĩ regnum. Ergo quia
principium est uiarum dĩ: hoc principiũ
sequamur Prius uiam noui ingressus testa¬
menti : ut uiam nobis deuotionis sterner&
iter. Si ieiunamus: ante nos ille icuinauit:
Si pro nomine dĩ sustincinus iniurias: priꝰ
ille sustinuit pro nr̃a redemptione. Cer¬
uices suas posuit in flagella: maxillas suas No¬
in palmas: ascendit crucem. ut docerde mor¬
tem non esse metuendam. Deniq quasi p̃¬

Expanded text:
cipium uiarum suarum. aduertimus. quod et cipium uiarum suarum. aduertimus. quod et principium Christus et finis uiarum sit. non uereor, ne quis dicat: \'creatum ergo Christum adseris?\' respondebo: ita creatum dico, quemadmodum factum legi, hoc est: factum ex muliere, factum sub lege, hoc est: secundum susceptionem carnis creatum, secundum quod est natus ex uirgine. creatus est, ut redimeret creaturas, homo factus est, ut homines a morte perpetua liberaret. creatus est, ut uias mihi demonstraret aeternas, quibus homo redire possit ad dei regnum. ergo quia principium est uiarum dei, hoc principium sequamur. primus uiam noni ingressus testamenti, ut uia nobis deuotionis sterneret iter. si ieiunamus, ante nos ille ieiunauit. si pro nomine dei sustinemus iniurias, prius ille sustinuit pro nostra redemptione. ceruices suas posuit in flagella, maxillas suas in palmas; ascendit crucem, ut doceret mortem non esse metuendam. denique quasi prae
Abbreviated transcription (Latin):
brium aegypti a filiis isrł. Petra xp̃c est.
Circumcidat te uerbum dĩ. & gladius oris
cius: & sic aegẏpti carebis opprobrio. Ñ
igitur corporis. sed cordis intelligenda est
circumcisio Si itellexeris legẽ: seruabis cã
in corde tuo. Iudeus in corde. legem non
seruat: sed in labiis legem recitat. & legẽ
ignorat. Deniq populus hic labis inquit
me honorat: cor autem eorum longe est a
me. Quomodo potest legem tenere: qui
longe est a legis auctore: Terciuis uersi¬
culus quid habeat consideremus. Derluc
me in semitam mandatorum tuorũ.¬
hoc dicere: nisi qui illud exequitur. quod
scriptum est. post dñm dñi tuum ambulabi.
& ipsi adhȩrebis: quia ipse te deducit. Iuo¬
modo deducat. audi. Nisi qui tulerit crucẽ
suam. & post me secutus fuerit: non est me
dignus. Prȩcedit ergo xp̃c. ut nos sequam:
prȩcedit uerbum. Principium xp̃c esł.
I dõ sapientua dicit. Dñs ereauit me prin¬

Expanded text:
brium Aegypti a filiis Israel. petra Christus est; brium Aegypti a filiis Israel. petra Christus est; circumcidat te uerbum dei et gladius oris eius, et sic Aegypti carebis obprobrio. non igitur corporis, sed cordis intellegenda est circumcisio. si intellexeris legem, seruabis eam in corde tuo. Iudaeus in corde legem non seruat, sed in labiis legem recitat et legem ignorat. denique: populus hic, inquit, labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. quomodo potest legem tenere qui longe est a legis auctore? tertius uersiculus quid habeat, consideremus. Deduc me in semitam mandatorum tuorum.hoc dicere nisi qui illud exequitur, quod scriptum est: post dominum deum tuum ambulabis et ipsi adhaerebis, quia ipse te deducit. quomodo deducat, audi: nisi qui tulerit crucem suam et post me secutus fuerit, non est me dignus. praecedit ergo Christus, ut nos sequamur, praecedit uerbum. principium Christus est; ideo Sapientia dicit: dominus creauit me prin
Abbreviated transcription (Latin):
ge. quia finis legis est xp̃c. Sine lege ergo.
non ꝑuenitur ad xp̃m. Unde manifestũ ẽ:
quod heretici. qui legem ueteris ñ accipiurs̃
testamenti. & si dicant quod xp̃m teneant.
tamen tenere non possint finem: qui initium
non tenuerint. Ipse est iħ̾c initium &e finis.
Oporter igitur ut ambulemus scđ̾m legr̃ spũ¬
alem: ut ueniamus ad legis finem dñm iħm
O portet ut scquamur testimonia: ut ꝑuenire
possimus ad magnum testimonium dñm ih̃m
O portet etiam ut in prexeptis diũi ambulemꝰ:
ut perueniamus ad magnum prȩceptũ. de
quo legistis. dictum est antiquis. non occideᷤᷤ.
ego autem dico uobis: hoc est super omnc
preceptum dico. Itaq non usurpatorie. di-¬
xcrim. sed uere: quia sicut sunt scã scõrũ.
ita prȩccptum est preceptorum. Sed ut ista
seruare possimus: intellectum petamꝰ a dño
Intelligamus quid sit circuncisio. Circũci¬
dit ihesus petrinis gladus: & abstulit opꝓ¬

Expanded text:
ge, quia finis legis est Christus. sine lege ergo ge, quia finis legis est Christus. sine lege ergo non peruenitur ad Christum. unde manifestum est quod haeretici, qui legem ueteris non accipiunt testamenti, etsi dicant quod Christum teneant, tamen tenere non possunt finem, qui initium non tenuerint. ipse est Iesus initium et finis. oportet igitur, ut ambulemus secundum legem spiritalem, ut ueniamus ad legis finem dominum Iesum. oportet, ut sequamur testimonia, ut peruenire possimus ad magnum testimonium dominum Iesum. oportet etiam, ut in praeceptis domini ambulemus, ut perueniamus ad magnum praeceptum, de quo legistis: dictum est antiquis: non occides ; ego autem dico uobis, hoc est: \'super omne praeceptum dico\'. itaque non usurpatorie dixerim, sed uere, quia, sicut sunt sancta sanctorum, ita praeceptum est praeceptorum. Sed ut ista seruare possimus, intellectum petamus a domino. intellegamus, quae sit circumcisio. circumcidit Iesus petrinis gladiis et abstulit obpro
Abbreviated transcription (Latin):
Iui autem intelligit & scrutatur: scrutando
in semitam mandatorum deducitur. In quo
illud aduerrendum. quia lex est iusticia. man¬
datum iudicium: sicut et in hac littera legi¬
mus. Est legis uia. State in uiis legis. Est
ua iusticiarum: secundum primũ uersiculũ.
Est ergo & testimoniorum uia. In ua testimo¬
niorum tuorum delectabar. Ea de uiaman¬
datorum. Uiam mandatorum tuoꝵ cucurri
Interrogemus ergo has uias. ut dicatur nobiᷤ
state inꝰ uiis legis: & interrogate semitas
acternas. & uidete quȩ uia melior: & ambu¬
late in ca. Cum omnes igitur ambulauerimꝰ
uias: ueniemus in omnium finem uiarum.
qui ait. ego sum uia. Xp̃c ergo finis uiarũ
Ipse est enuim finis legis ad iusticiam om̃i cre¬
denti. Hinc audeo dicere. quia finis iustici
de quo dictum est. estore michi testes. & ego
testis dicit dñs: & puer meus quem elegi
Aduertimꝰ igitur quantum nobis ambul andũ
sit. ut ueniamꝰ ad xp̃m: ambulandum in le¬

Expanded text:
qui autem intellegit et scrutatur, scrutando qui autem intellegit et scrutatur, scrutando in semitam mandatorum deducitur. in quo illud aduertendum, quia lex est lustitia, mandatum iudicium, sicut et in hac littera legimus. est legis uia stare in uiis legis, est uia iustitiarum secundum primum uersiculum. est ergo et testimoniorum uia: i n uia testimoniorum tuorum delectabar; est et uia mandatorum: uiam mandatorum tuorum cucurri. interrogemus ergo has uias, ut dicatur nobis: state in uiis legis et interrogate semitas aeter- nas et uidete quae uia melior et ambulate in e a. cum omnes igitur ambulauerimus uias. ueniemus in omnium finem uiarum, qui ait: ego sum uia. Christus ergo finis uiarum; ipse est enim finis legis ad iustitiam omni credenti. hinc audeo dicere, quia finis iustitiade quo dictum est: estote mihi testes, et ego testis, dicit dominus, et puer meus quem elegi. Aduertimus igitur, quantum nobis ambulandum sit, ut ueniamus ad Christum, ambulandum in le
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Bene ait. statue: ut in pectore ciuis
immobilis & fixa permaneat. ncc aliquo
seculi turbine ab eius conuellatur affectu:
ut ipse sibi lex sit. opus habens legis scriptũ
in corde suo. Et quȩram inquit illã semꝑ
Non est enim mediocre. quod requirit᷑ para¬
dẏsi gratia: dĩ regnum: angłorũ consorti.¬
um: immortalitatisq domicilium. Non
ergo uno die quęritur. nec duobus aut pau¬
cis mensibus : sed quęritur semꝑ. &e quęrit᷑
per omnia: & meritorũ multa concurruas
significat: & per omnia. Cum dieit igit᷑ quȩ¬
ram: sine fine dicit esse quęrendum. Sed ñ
satis ẽ quȩ rere : nisi intelligas quod requiriᷤᷤ
Idõq ait. Da michi intellectum. & per.¬
scrutabor legem tuam: & custodiam il¬
Lam in toto cor de al e o
Qerendum primum. deinde intelligendum.
ꝑicrutandumq legis omne mysterium. & in
corde custodiendum. Quis autem potes ⁊
custodire legem dĩ: nisi intellectũ aeceꝑit:

Expanded text:
rum. bene ait \'statue\', ut in pectore eius rum. bene ait \'statue\', ut in pectore eius inmobilis et fixa permaneat nec aliquo saeculi turbine ab eius conuellatur affectu, ut ipse sibi lex sit, opus habens legis scriptum in corde suo. Et quaeram, inquit, illam semper; non est enim mediocre, quod requiritur paradisi gratia, dei regnum, angelorum consortium inmortalitatisque domicilium. non ergo uno die quaeritur nec duobus aut paucis mensibus, sed quaeritur semper et quaeritur per omnia, ut meritorum multa concurrant significat et \'per omnia\'. cum dicit igitur \'quaeram\', sine fine dicit esse quaerendum. sed non satis est quaerere, nisi intellegas quod requiris. Ideoque ait: da mihi intellectum, et perscrut ab or legem tuam et custodiam illam in toto corde meo. quaerendum primum, deinde intellegendum perscrutandumque legis omne mysterium et in corde custodiendum. quis autem potest custodire legem dei, nisi intellectum acceperit?
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ds̃ est ut legimus: caritas xp̃c est Su¬
scitatur. tanquam leo. & catulus leonis. ut
iudȩ ascendat ex germine: resuscitatur ut
dormniens: ut recumbens: quia non huma¬
na. sed sua &e patris maiestate est suscitatus
a mortuis. Unde ait scriptura. Aui susci¬
tauit illum. Non enim poterat illũ aut
angłs. aut potestas suscitare aliena: cum
ipse alios resuscitarde. Ergo cum hic dicit.
si suscitaueritis. aut resuscitaueritis cari¬
tatem. usquequo uoluerit. de his dicit. qui
resurrectionem eius possiit congrue prȩ¬
dicare:: ut audientibꝰ ardorem fidei & deuo¬
tionis accendant. Uł suscitatur. xp̃c in his
qui primum accedunt: resuscitatur in his
qui postquam accesserint dormierunt:
Dormit ergo xp̃c negligentibꝰ: suscitatur in
scĩs. Hab&e ergo ecclesia ꝑ quȩ gradiatur
habitacula mansionum. in quibus requie¬
scunt scĩ: de quibꝰ iste est qui dicit. legẽ
mihi constitue dñe uiam usticiarum tua¬

Expanded text:
ritas deus est, ut legimus, caritas Christus est. suritas deus est, ut legimus, caritas Christus est. suscitatur tamquam leo et catulus leonis, ut Iudae ascendat ex germine: resuscitatur ut dormiens, ut recumbens, quia non humana, sed sua et patris maiestate est suscitatus a mortuis. unde ait scriptura: quis suscitabit illum ? non enim poterat illum aut angelus aut potestas suscitare aliena, cum ipse alios resuscitaret. ergo cura hic dicit: si suscitaueritis aut resuscitaueritis caritatem usque quo uoluer i t, de his dicit, qui resurrectionem eius possint congrue praedicare, ut audientibus ardorem fidei et deuotionis accendant. uel suscitatur Christus in his qui primum accedunt, resuscitatur in his, qui postquam accesserint dormierunt. dormit ergo Christus in neglegentibus, suscitatur in sanctis. Habet ergo ecclesia per quae gradiatur; habet habitacula mansionum, in quibus requiescunt sancti, de quibus iste est qui dicit: legem mihi constitue, domine, uiam iustitiarum tua
Abbreviated transcription (Latin):
mala sunt. Mala mansio insipientia: mala
mansio intemperantia. & ideo ꝑtransit has
mansiones hebreus: non diuertit ad cas. sed
ꝑtransit. ut ꝑueniat ad sinistram sapientiȩ &
dexitram. & in ipsis maneat: ubi diuitiȩ sim¬
plicitatis: ubi gloria: ubi longitudo uitȩ est.
Longitudo enim uitȩ in dexrera eiꝰ. ut ait salo¬
mon: in sinistra autem eiꝰ diuitię & gloria.
In dextera uita est: in sinistra requies. Utinã
suꝑ sinistram eius requiescam: ne quęrã cer¬
uicalia. Ue enim his qui assuunt ceruicalia.
ezechiel dicit. Has mansiones pręparat ȩc¬
clesiȩ bonus ductor: & ꝑ uias sapientiȩ diri¬
git itinera euis. Deniq laudat sapiens uias
euis. Uiȩ cius uiȩ bonȩ. & omnes semitȩ
eius in pace. Sed quia sapientia honesta ca¬
ritas: ita ꝑfecti sunt si habeant caritatem.
Plenitudo enuim legis caritas est. Suscitari
& resuscitari uult caritatem: fuscitari in
ueteri testamento: resuscitari in nouo. Ca¬

Expanded text:
mala sunt. mala mansio insipientia, mala mala sunt. mala mansio insipientia, mala mansio intemperantia, et ideo pertransit has mansiones Hebraeus; non deuertit ad eas, sed pertransit, ut perueniat ad sinistram sapientiae et dexteram et in ipsis maneat, ubi diuitiae simplicitatis, ubi gloria, ubi longitudo uitae est; longitudo enim uitae in dextera eius, ut ait Salomon, in sinistra autem eius diuitiae et gloria. in dextra uita est, in sinistra requies. utinam super sinistram eius requiescam, ne quaeram ceruicalia! uae enim his qui adsuunt ceruicalia, Ezechiel dicit. has mansiones praeparat ecclesiae suae bonus ductor et per uias sapientiae dirigit iter eius. denique laudat Sapiens uias eius: uiae eius uiae bonae et omnes semitae eius in pace. Sed quia sapientia; honestas, claritas ita perfecta sunt, si habeant caritatem — plenitudo enim legis caritas est —, suscitari et resuscitari uult caritatem, suscitari in ueteri testamento, resuscitari in nouo. ca
Abbreviated transcription (Latin):
portare uix poterant: unus qui prȩceder&e.
alius qui sequeretur. Gustauit mysterium
in ihesunaue: gustuit in caleph: qui diceban¬
ad populum. uidimus terram ꝓfluentẽ mel
& lac: Gustate. & uidete: quam suauis ẽ dñs
Et addidit ȩccła dicere. leua cius sub capite
meo. & dextera cius complectetur me: ad¬
uraui uos filiȩ iherusalem. in uirtutibus &
fortitudinibꝰ agri: si suscitaueritis & resu¬
scitaueritis caritatem usquequo uoluerit.
Et istȩ mansiones sunt uia regali incedentis
trem meum testificatur dñs iħc : ecce uenio.
& accersio uos. Bona mansio sapientiȩ: et
siuie in leua eius. siue in dextera. bona mansio:
quia uia regalis est. Ideoq sapientes nuncu
dicunt. uia regali ibunus: non diuertemus
dextra. neq in sinistra. quoadusq transeamus
terminos tuos. Hoc dixerunt missi a moyse
nunei ad regem edom. hoc est terrenũ: quia
terrena omnia siue in dextra. siue in sinistra

Expanded text:
portare uix poterant, unus qui praecederet, portare uix poterant, unus qui praecederet, alius qui sequeretur. gustauit mysterium, gustauit in Iesu Naue. gustauit in Caleph, qui dicebant populo: uidimus terram profluentem mel et lac. gustate et uidete quam suauis est dominus. Et addidit ecclesia dicere: laeua eius sub capite meo et dextera eius conplectetur m e. adiuraui uos, filiae Hierusalem m, i n uirtutibus e t fortitudinibus agri, si suscitaueritis et resuscitaueritis caritatem usque quo uoluerit. et istae mansiones sunt uia regali incedentis trem meum, testificatur dominus Iesus: ecce uenio et accersio uos. bona mansio sapientiae et siue in laeua eius siue in dextra bona mansio, quia uia regalis est. ideoque sapientes nuntii dicunt: u ia regali ibimus, non deuertemus dextra neque sinistra, quoad usque transeamus terminos tuos. hoc dixerunt missi a Moyse nuntii ad regem Edom, hoc est ̒terrenum, quia terrena omnia siue in dextra siue in sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
uulncrata caritate ego sum. Nudemꝰ mem¬
bra nr̃a bono uulneri: nudemus sagatȩ ele¬
ctȩ. Sagitta hȩc. xp̃c est: qui dicit. posuit
me sicut sagittam electam. Bonum ergo.
hac uulnerari sagitta. Non mediocris man¬
sionis istr: ꝓcessus. Non omnes posst̃ dicere:
quia uulnerati sunt dilectione. Dicebant
dicarent: Dicebat paulus. cum ter uirgis
cederetur. & die ac nocte xp̃m adorandũ
gentibꝰ disputar&e. Dicunt hoc martẏres.
qui uulnerantur ꝓ xp̃o: & quia uulnerari
pro eius meruerunt nomine. plus diliguis:
Ad hanc ergo ueniens mansionem ęccła. ad
hunc ꝓcessum. ut ꝓ xp̃o filios suos offerat.
ut excipiat uulnera caritatis: quasi bona
fidei alimenta reperiens. pietatisq fructꝰ
gustauit ipsa. & hortari cȩteros cepit dicens:
gustate. & uidete qm̃ suaius est dñs. sicut
malum: & in malo uuluꝰ est: sed tamen sua¬
ue est. Uenit iterum ad uallem botrionis:
uidit ingentis uuam magnitudinis. quã duo

Expanded text:
uulnerata caritatis ego sum. Nudemus memuulnerata caritatis ego sum. Nudemus membra nostra bono uulneri, nudemus sagittae electae. sagitta haec Christus est, qui dicit: posuit me sicut sagittam electam. bonum ergo hac uulnerari sagitta. non mediocris mansionis iste processus; non omnes possunt dicere. quia uulnerati sunt dilectionis. dicebantdicarent; dicebat Paulus, cum ter uirgis caederetur et die ac nocte Christum adorandum gentibus disputaret; dicunt hoc martyres, qui uulnerantur pro Christo et, quia uulnerari pro eius meruerunt nomine. plus dilig-unt. Ad hanc ergo ueniens mansionem ecclesia, ad hunc processum, ut pro Christo filios suos offerat. ut excipiat uulnera caritatis, quasi bona fidei alimenta repperiens pietatisque fructus gustauit ipsa et hortari ceteros coepit dicens: ̒gustate et uidete quoniam suauis est dominus, sicut malum. et m malo uulnus est, sed tamen suaue est. uemt lteriun ad uallem botryonis, uidit ingentis uuam magnitudinis quam duo
Abbreviated transcription (Latin):
ctione suecedit. Istȩ mansiones sunt crucis xp̃i.
& sepulture: in quibꝰ uulnerata est ȩccła sed
uulnere caritatis. W lnusenim est. quod xp̃c
excepit. sed ungentum est. quod esfudit. Po¬
mum est. quod pependit. Hoc pomũ gustauit
ȩccła. & ait: & fructus cius dulcis in faucibꝰ
meis. Et ut scias quii pomum est dñs: legi¬
sti supra. tanquam malum in lignuis siluȩ. ita
consobrinꝰ nicus. Nos quoq uulnus fatemur:
cum predicamus xp̃m crucifixum: sed bo¬
nus odor sumus dõ. quia crux xp̃i uidȩisscan¬
dalum. grecis stulticia: nobis autẽ uirtus dĩ
atq sapicntia est̃. Hoc uulnere ȩccła uulne¬
ratur: cum saluatoris sui p̃dicat mortẽ. S
hoc uulnus est caritatis. Deniq qui non cre¬
dit. negat: qui diligit. confitetur. Maniche¬
us negat: xp̃ianus fatetur. & idõ scriptum.
utilia uulnera amici: quam uoluntaria o¬
scula inunici. Pulchre ergo dicit ȩccła: quia

Expanded text:
tatione succedit. istae mansiones sunt crucis Christi tatione succedit. istae mansiones sunt crucis Christi et sepulturae, in quibus uulnerata est ecclesia, sed uulnere caritatis; uulnus enim est quod Christus excepit, sed unguentum est quod effudit, pomum est quod pependit. hoc pomum gustauit ecclesia et ait: et fructus eius dulcis in faucibus meis. et ut scias, quia pomum est dominus, legisti supra: tamquam malum in lignis silu ae, ita consobrinus meus. nos quoque uulnus fatemur, cum praedicamus Christum crucifixum, sed bonus odor sumus deo, quia crux Christi Iudaeis scandalum, Graecis stultitia, nobis autem uirtus dei atque sapientia est. hoc uulnere ecclesia uulneratur, cum saluatoris sui praedicat mortem, sed hoc uulnus est caritatis. denique qui non credit negat, qui diligit confitetur: Manicheus negat, christianus fatetur. et ideo scriptum: utilia uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. pulchre ergo dicit ecclesia: quia
Abbreviated transcription (Latin):
rent iter. Deniq in columna nubis loque¬
batur ad eos. Et ut scias quia prȩibat. ds̃
inquit prȩibat illos interdui quidem. in co¬
lumna nubis. ostendens illis uiam. noctu au¬
tẽ in colunna ignis : & non deficiebat colu¬
mna nubis. Interdiu hanc prexedentẽ nubiꝰ
columnam sequens ȩccła. non deficiente ne
ipsa deficer&e umbra eiꝰ refrigerabatur. &
idõ dicit. in umbra cius concupiui. & sedi.
& fructus eius dulcis in faucibꝰ meis: quia a
dño pascebatur. deducta in locum pascuũ.
& aquam refectionis. Introduc me in domũ
Uidet copias prȩparatas: quęrit ꝓgredi ad
aliam mansionem: in qua mysteriorũ gra¬
tiam & leticię capiat suauitatem. Hinc
quoq ꝓmouens uerum iter. ait. Constitu¬
ite in me dilectionem. Bona statiua: ubi
plenitudo est caritatis. Confirmate me
inquit in ungentis : stipate me in malis.
Habes alias mansiones: ad quas ȩccła cũ dile.¬

Expanded text:
rent iter, denique in columna nubis loquerent iter, denique in columna nubis loquebatur ad eos. et ut scias, quia praeibat, deus, inquit, praeibat illorum iter, die quidem in columna nubis ostendens illis uiam, noctu autem in columna ignis, et non deficiebat columna nubis interdiu. Hanc praecedentem nubis columnam sequens ecclesia non deficiente, ne ipsa deficeret, umbra eius refrigerabatur, et ideo dicit: in umbra eius concupiui et sedi et fructus eius dulcis in faucibus meis. quia a domino pascebatur deducta in locum pascuum et aquam refectionis. introducite me in domum uini. copiis praeparatis quaerit progredi ad aliam mansionem, in qua mysteriorum gratiam et laetitiae capiat suauitatem. hinc quoque promouens uerum iter ait: constituite in me dilectionem. bona statiua, ubi plenitudo est caritatis. confirmate me, inquit, in unguentis, stipate me i n malis. Habes alias mansiones, ad quas ecclesia cum delec
Abbreviated transcription (Latin):
tauit: deinde siqua est nobis aspera. atque
arida. & prerupta mansio. imperator tam̃
iste turbuta discernit: aridi irrigit. deserta
fecundat. Siquid amaritudinis. siquid tem¬
ptationis. siquid infirmitatis est: ductor nr̃
&e amara temperat. & sollicita mitigat: dura
dissoluit. & inualida confirmat. Sicubi uult.
requiescere rex terrę exercitum suum: Non
ignobilem uicum. non comicatibꝰ indigentẽ:
q̃ arenosa. & nuda gignentium. sed urbẽ ȩdi¬
ficiis nobilem. refertam & uberem copiarũ.
aut agrum amoenum & uirentem pascuis.
aut nemorosa & campestria statiuis oportu¬
na deccrnit. Ergo si reges terrȩ norunt cõ¬
moda prȩuidere sequentibꝰ se: quantoma¬
gis ds̃ qui bonus est nouit quemadmodum
ꝓfutura disponat diligentibꝰ se: Ac primũ
si incognitum carpendum est iter: duces eli.¬
guntur uiarum qui prȩcurrant agmini. S
hoc imperatores isti inuiriosum sibi arbitran¬
tur. Ds̃ autem preibat. cum hebrei face¬

Expanded text:
tauit: deinde, si qua est nobis aspera atque tauit: deinde, si qua est nobis aspera atque arida et praerupta mansio, imperator tamen iste turbata discernit, arida inrigat, deserta fecundat. si quid amaritudinis, si quid temptationis, si quid infirmitatis est, ductor noster et amara temperat et sollicita mitigat, dura dissoluit et inualida confirmat. Sicubi uult requiescere rex terrae exercitum suum, non ignobilem uicum, non commeatibus indigentem, non harenosa et nuda gignentium, sed urbem aedificiis nobilem, refertam et uberem copiarum aut agrum amoenum et uirentem pascuis aut nemorosa et campestria statiuis oportuna decernit. ergo si reges terrae norunt commoda prouidere sequentibus se, quanto magis deus, qui bonus est, nouit quemadmodum profutura disponat diligentibus se! ac primum si incognitum carpendum est iter, duces eliguntur uiarum qui praecurrant agmini. sed hoc imperatores isti iniuriosum sibi arbitrantur; deus autem praeibat, cum Hebraei face
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis in faucibꝰ nieis. Qui fructꝰ ciꝰ dulcis.
nisi prȩdicatio dñicȩ passionis: ut ipse ait.
eccc hereditas dñi. filii merces. fructꝰ uen¬
tris: Iui enum dulcior fructꝰ potest esse
in faucibꝰ nr̃is: quam remissio peccatorum :
Et bene. flos est acccła. quȩ fructũ annuntiat.
uit fructum suauitatis : impatiens ad ꝑfr.¬
ctiora festinat dicens. Introduc me in
domum uini: constituite in me dilectio.¬
nem: confirmate me in unguentis: stipate
me: in malis: quia uulnerata dilectione e¬
go sum. Leua cius sub caput meo. & dex¬
tera cius amplexabitur me. Adiuraui uos
filic iherusalem in uirtutibꝰ & fortitudini¬
bus agri. si suscitaueritis & resuscit aueritis
dilectionem usquequo uoluerit. Mcrito
quęrit cum: merito desiderat: quia bene o¬
muia in occursu atq itinere disposuit im¬
perator nr̃. Primum omnium fidei funda¬
mento tab̾naculum hoc confirmandum pu¬

Expanded text:
dulcis in faucibus meis. qui fructus eius dulcis dulcis in faucibus meis. qui fructus eius dulcis nisi praedicatio dominicae passionis, ut ipse ait: ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris? qui enim dulcior fructus potest esse in faucibus nostris quam remissio peccatorum ? et bene flos est ecclesia, quae fructum adnuntiat, uit fructum suauitatis, inpatiens ad perfectiora festinat dicens: introducite me in domum uini, constituite in me dilectionem. confirmate me in unguentis, stipate me in malis, quia uulnerata dilectionis ego sum. laeua eius sub capite meo et dexticis protestatur dicens: adiuraui uos, filiae Hierusalem, in uirtutibus et fortitudinibus agri, si susci taueri tis et resuscidilectionem usque quo uo- luerit. merito quaeri eum, mento aeSlQerat, quia bene omnia in hoc cursu atque itinere disposuit imperator noster. primum omnium fidei fundamento tabernaculum hoc confirmandum pu
Abbreviated transcription (Latin):
ca uid&e: ut facie ad faciem cognoscat quȩ
anno quinquagesimo complenda lege prȩ¬
scripta sunt. Umbra sunt dies festi scđm
legem : primo mense. decuna mensis. usq
ad quartam decimam: & inde usq ad ui¬
cesimam primam mensis: quȩ umbra est ce¬
lebritas illa inter primum &e septimũ men¬
est dies festꝰ septimi mensis: neomenis et
menioriale tubarum. septimi mensis dies
decimꝰ. dies ꝓpiciationis. Uides quia monas &
decas duo festi dies. item quintus decinꝰ dies.
dies tab̃naculorum ꝑ octo dies in umbra. Hȩc
omnia in umbra. Prima dies uocata. & octa¬
ua dies uocata in umbra: quȩ in sccnopheguis
p̾scripta secundum legem Constitue mͥ ali¬
quos ex circumcisione credentes. in legis do¬
ctos obseruantia sollicitȩ uiros: & nunc cu¬
angelii agnitione illuminatos: spuali sagina¬
sponsum recipit: quȩ cibo cius pascitur. In
umbra eius concupiui. & sedi: & fructꝰ cius

Expanded text:
ca uidet, ut facie ad faciem cognoscat, quae ca uidet, ut facie ad faciem cognoscat, quae anno quinquagesimo complenda lege praescripta sunt? —, umbra sunt dies festi secundum legem primo mense decima mensis usque ad quartam decimam et inde usque ad uicesimam primam mensis, quae umbra est celebritas illa inter primum et septimum menest dies festus septimi mensis neomeniae et memoriale tubarum septimi mensis dies decimus, dies propitiationis. uides, quia monas et decas duo festi dies, item quintus decimus dies, dies tabernaculorum per octo dies. in umbra haec omnia; in umbra prima dies uocata et octaua dies uocata in umbra, quae in scenopegiis praescripta secundum legem. Constitue mihi aliquos ex circumcisione credentes in lege doctos obseruantiae sollicitae uiros et nunc euangelii agnitione inluminatos, spiritali sagina, quae sponsum recipit, quae cibo eius pascitur: i n umbra eius concupiui et sedi et fructus eius
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i requiescebat. Bona umbra: quȩ nos ab
iniquitatis sole defendit. Cui autem dubiũ.
quod lex dĩ. umbra sit xp̃i : Quid est lex
dici festi. neomeniȩ sabbatorum: nisi umbra
futuroꝵ: Qui dics secundum legẽ moysi:
Ut uideam sex dies. & iterum septimum diem.
& sic ꝑpetua secula. Iui mensis sccundum
legem moysi: Ut sciens mensem. sciã prima
mensis neomenia: & uera sc̃a in neomenus
offerenda. Iui sccundum legem moysi annꝰ:¬
Sex illis dicbꝰ constat. dequibꝰ ait. sex annis ser¬
iu& hebreus. & septuno anno liberabitur.
ut inueniantur sex anni quibꝰ aliquis oꝑat᷑
terram: septimo autẽ anno remittit illam
ꝓselitis. &e pauperibꝰ. & bestus terrȩ. Qui
scptimꝰ annꝰ: Iuo conceduntur debita om¬
nia hebreis. In hac umbra requiescebat pa¬
trum fides: ꝓphetarum scã deuotio. Dicit
ergo congregatio religiosa. uel scã anima
In umbra cius concupiui. & sedi. Umbra.
est iubrleus annus. Quis enim eius mysti¬

Expanded text:
Christi requiescebat. bona umbra, quae nos ab Christi requiescebat. bona umbra, quae nos ab iniquitatis calore sola defendit. cui autem dubium, quod lex dei umbra sit Christi? quid est lex diei festi neomeniae, sabbatorum, nisi umbra futurorum ? qui dies secundum legem Moysi, ut uideam sex dies et iterum septimum diem et sic perpetua saecula ? qui mensis secundum legem Moysi. ut sciens mensem sciam primam mensis neomeniam et uera sancta in neomeniis offerenda? qui secundum legem Moysi annus ex illis diebus constat, de quibus ait: sex annis seruiet Hebraeus et septimo anno liberabitur, ut inueniantur sex anni, quibus aliquis operatur terram, septimo autem anno remittet illam proselytis et pauperibus et bestiis terrae ? qui septimus annus, quo conceduntur debita omnia Hebraeis ? in hac umbra requiescebat patrum fides et prophetarum sancta deuotio. Dicit ergo congregatio religiosa uel sancta anima: in umbra eius concupiui et sedi. umbra est iubileus annus — quis enim eius mysti
Abbreviated transcription (Latin):
nis assumpsit. Meritoq & ipsum quod est
rubeum bene olet: quia caro xp̃i sine pec¬
cato est: quam ꝑfidi contrectantes. manus
suas uiquinauerunt: scĩ uenerantes. pir¬
tatis odore fragrarunt. Accepit hunc odo¬
rem dñs iħc fragrantis ȩccłȩ suȩ: & ait. Cc¬
Ecce bonus fraternus meus: ecce es bonus.
tanquam malum in lignis siluę. Huimodi
pomum odorem gratum habet: ut cerero¬
rum pomorum fragrantiam iuncat:. Xp̃c¬
ergo affixꝰ ad lignum. sicut malum pendenᷤᷤ
in arbore. bonum odorem niundanȩ funde¬
bat redemptionis. quȩ peccati grauis det̾sit
fȩtorem. &e unguentum positus uitale ef¬
fudit. Tanquani malum inquit in lignis
minum uerborum suauitate mulcebat Sed
non. solum odor. uerum etiam cibus suauis
in malo est. Ergo cibꝰ suauis est xp̃c. In um¬
bra inquit cuis concupiui. & sedi. Legẽ enim
acceperit: hanc sequebatur. hanc currebat
uiam. In lege itaq requiescens: in umbra

Expanded text:
nis adsumpsit. meritoque et ipsum quod est nis adsumpsit. meritoque et ipsum quod est rubeum bene olet, quia caro Christi sine peccato est. quam perfidi contrectantes manus suas inquinauerunt, sancti uenerantes pietatis odore fragrarunt. Accepit hunc odorem dominus Iesus fragrantis ecclesiae suae et ait: ec̒ecce bonus fraternus meus. ecce es bonus tam quam malum in lignis siluae\'. huiusmodi pomum odoram gratiam habet, ut ceterorum pomorum fragrantiam uincat. Christusergo adfixus ad lignum, sicut malum pendens in arbore, bonum odorem mundanae fundebat redemptionis, quia peccati grauis detersit faetorem et unguentum potus uitalis effudit. tamquam ma1um, inquit, in lignis minum uerborum suauitate mulcebat. sed non solum odor, uerum etiam cibus suauis in malo est: ergo cibus suauis est Christus.\' In umbra, inquit, eius concupiui et sedi: legem enim acceperat, hanc sequebatur, hanc currebat uiam. in lege itaque requiescens in umbra
Abbreviated transcription (Latin):
rat noua & uetera de sui cordis proferre
thesauro. Pulchre etiam lilium dr̃ ȩcclesia:
Sicut eium lilium fulg&e: ita eriam splendens
opera scõrum:. Pulcherrune etiam dictum ẽ
lilium conuallium: quia in humilibus magis
eluc&̃ grã. Sed hoc lilium in medio spmarũ:
hoc inter iudeos & hereticos: hoc inter sol¬
licitudines istius seculi: quȩ mentẽ hominiᷤ
animumq compungunt. Possumꝰ etiã alit̃
accipere: quia sicut lilium inter sp̃inas enu¬
net: ita suꝑ omnes conuentꝰ excła dĩ refulg&
Refert &iam considerart. quod hoc lilium
splendore circumfusum sit: intꝰ autem qđ
habet rubrum. sit boni & ipsum odoris: co
quod caro xp̃i uelut morali diuinitatis cla¬
ritudine circumsepta. cę̧lestis habuerit ꝓ¬
tectionem gr̃ȩ. Deniq in posterioribus
ant. Fraternus meus candidꝰ. & rubeus. Can¬
didus claritate diuina: rubeus specie colo¬
ris humani. quem sacramento incarnatio¬

Expanded text:
rat nova et vetera de sui cordis proferre rat nova et vetera de sui cordis proferre thesauro. Psicut enim lilium fulget, ita etiam splendent opera sanctorum. Pulcherrime etiam dictum est: Lilium convallium; quia in humilibus magis elucet gratia. Sed hoc lilium in medio spinarum, hoc est, inter Judaeos et haereticos, hoc est inter sollicitudines hujus saeculi, quae mentem hominis animumque compungunt. Possumus etiam aliter accipere, quia sicut lilium inter spinas eminet, ita super omnes conuentus ecclesia dei refulget. Refert etiam considerare, quod hoc lilium splendore circumfusum sit, intus autem quod habet rubeum sit, boni et ipsum odoris, eo quod caro Christi uelut mortalis diuinitatis claritudine circumsaepta caelestis habuerit protectionem gratiae. denique in posterioribus ait: fraternus meus candidus et rubeus, candidus claritate diuina, rubeus specie coloris humani, quem sacramento incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
am quando moyses udebatur ductor tẽ. ad¬
erat illi ihesus. Aderat autem non palã: nec
aꝑte ductorem aut principem płĩse gerens
Expectabat enim. donce moyses tempꝰ expler&
suum. Quo completo: successit ihesus. Itaq
si consideres scripturam dicentem. erant di¬
es eorum anni. c.xͦx. uidebis mysterium
plenitudinis temporum. & c.xxͥ. annos.
post quos & moyses in monte requieuit. &
ihesus manifestȩ mansionis suscepit princi¬
patum: ut iam non sub legis timore sit po¬
pulꝰ. sed resuscitatꝰ a mortuis fructu uite
fruatur acternȩ: Ambulemus igitur scđm
legis doctrinam: uia nobis lex dĩ sit. Hanc
uiam ambulans aeccła dicit. Ego flos cãpi.
& lilium conuallium: sicut lilium in medio
spinarum: In totam enim terrã fides popłi
credentis exiuit. & in spacioso posuit pedes
suos xp̃c. & idõ pulchre ait florem esse. se
campi. Flos crat etiam pauł: qui dicebat.
bonꝰ odor. xp̃i sumꝰ dõ. & uere flos: qui pore¬

Expanded text:
am, quando Moyses uidebatur ductor esse, adam, quando Moyses uidebatur ductor esse, aderat illi Iesus, aderat aaperte ductorem, aut principem populi sese gerens; exspectabat enim donec Moyses tempus expleret suum, quo completo, successit Jesus. Itaque si consideres Scripturam dicentem: Erunt dies eorum anni centum viginti ; videbis mysterium plenitudinis temporum et centum viginti annos, post quos et Moyses in monte requievit, et Jesus manifeste mansionum suscepit principatum; ut jam non sub Legis timore sit populus, sed resuscitatus a mortuis, fructu vitae fruatur aeternae. Ambulemus igitur secundum Legis doctrinam: via nobis Lex Dei sit. 7. Hanc viam ambulans Ecclesia dicit: Ego flos campi, et lilium convallium, sicut lilium in medio spinarum ; in totam enim terram fides populi credentis exivit, et in spatioso posuit pedes suos Christus. Et ideo pulchre ait florem se esse campi. Flos erat etiam Paulus, qui dicebat: Bonus odor Christi sumus Deo . Et vere flos, qui pote