comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donationẽ. quasi bñdictionẽ. i beniuolentiã. ⁊ ex caritate: ñ
quasi auariciã: id ẽ ñ auare. s sponte date. hoc aũ dico.¬
ui parce senunat: parce &e mecet. Parce. aliquando ꝓ
dimittere ponit᷑: ut illud uirgilii. Parce cytherea me
tũ. id ẽ dimite metũ. A liquando ꝓ seruare: ut ibi. hinc
carnere incipiam. quanta exꝑientia sit parcis apib. Par¬
q enĩ dñr apes. quasi seruatrices: eo qđ seruant sua mel¬
la. In ħ aũ loco ꝑ hoc qd dix̃ adu̾bialit̾. parce. uoluit intel¬
ligere auarũ hominẽ: cui extorquet᷑ cũ uolentia ut aliqͥd
largiat᷑. Ergo qͥ parce seminat. parce & metet: id ẽ qͥ paru̾
tribuit pauperi. parũ accipiet mercedis: sic̾ ⁊ ad litteram
ille qͥ parũ seminat parũ colligit. Ꝙ qͥ seminat in benedic¬
tionib .i. qui largit᷑ elemosinã pauꝑi cũ beniuolentia. bonaq
temporalia distribuit ex sinceritate m̾tis. ut neq laudẽ hu¬

Expanded text:
ationem, quasi benedictionem, id est benevolentiam ex charitate, non quasi avaritiam, id est non avare, sed sponte date. Qui parce seminat, parce et metet. Parce aliquando pro dimitte ponitur, ut illud Virgilii: Parce metu, Cytherea, id est dimitte metum: aliquando pro servare, ut ibi: Hic canere incipiam quanta experientia sit parcis apibus. Parcae enim dicuntur apes, quasi servatrices, eo quod servant sua mella. In hoc autem loco per hoc quod dixit adverbialiter parce, voluit significare avarum hominem, cui extorquetur cum violentia ut aliquid largiatur. Ergo qui parce seminat, parce et metet, id est qui parum tribuit pauperi, parum accipiet mercedis, sicut ad litteram ille qui parum seminat, parum colligit. Et qui seminat in benedictionibus, id est qui largitur eleemosynam pauperi cum benevolentia, bonaque temporalia distribuit ex sinceritate mentis, ut neque laudem hu
Abbreviated transcription (Latin):
ut meream̃ accipere et̃na: sic̃ plurimi scõꝵ fecert̃. Int̃ quos
part̾ẽ beate remunerationis beatissimꝰ martyr x laurentiꝰ
optinet. qui uerꝰ dispensator temporaliũ diuitiaꝵ existeis.
meruit possidere. cęlestes. et̾nas. atq immarcescibileꝰ co¬
ronas. Ut in om̃ib locupletati & diuites effecti. habundetis
in omnẽ simplicitatẽ. que simplicitas oꝑat᷑ do gratiaꝵ acli

Expanded text:
fecerunt, inter quos partem beatae remunerationis beatissimus martyr Christi Laurentius obtinet, qui verus dispensator temporalium divitiarum existens, meruit possidere coelestes et aeternas atque immarcessibiles coronas. Ut in omnibus locupletati et divites effecti abundetis in omnem simplicitatem, quae simplicitas operatur Deo
Abbreviated transcription (Latin):
s e facie ad faciem oblectarent eos crebris admonitionib:
ne exultatio apłi qr in splendore animi eoꝵ głabat᷑. euacua¬
ret᷑. Sepiꝰ gͦ hoc memorans. sollicitudinẽ suã circa eos os¬
tendit. nolens eos confundi. N e cũ uenerint mecũ macedo¬
nes & inuenerut uos imparatos. erubescamꝰ. nos in hac sub¬
stantia. Defectꝰ dictionis uel sententie. in ħ loco ẽ ñ modicꝰ.
& huiꝰmodi. Ut ñ dicamꝰ in hac sub̾stantia. sub̾ carnalitẽ
porali. minus fecisse qͥ in omĩb ꝑfecti estis uoluntate flo¬
rentes. N ecessariũ gꝰ existimatii rogare frẽs. titũ uideł¬

Expanded text:
 et facie ad faciem oblectarent eos crebris admonitionibus; ne exsultatio apostoli, qua in splendore animi eorum gloriabatur, evacuaretur. Saepius ergo hoc memorans, sollicitudinem suam circa eos ostendit, nolens illos confundi. Ne cum venerint mecum Macedones, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos, uet sententiae in hoc loco est non modicus et hujusmodi: Ut non dicamus vos in hac substantia, subaudis carnali et temporali, minus fecisse, qui in omnibus perfecti estis, bona voluntate florentes. Necessarium existimavi rogare fratres, Titum vide
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ac die in ꝓfundo maris illesũ eustoditũ eẽ. in ystice
uͦ ꝑ paulũ qui nocte ac die in ꝓfundo maris fuit. et ta¬
m̃ domino se ꝓtegente ad t̾ras liber ꝑuenit. incelli¬
gunt᷑ illi iusti. qͥ de ꝓfunditate ꝑicłoꝵ & ꝑturbationum

Expanded text:
nocte ac die in profundo maris illaesum custoditum esse. Mystice nocte ac die in profundo maris illaesum custoditum esse. Mystice vero per Paulum qui nocte ac die in profundo maris fuit, et tamen Domino se protegente ad terras liber pervenit, intelliguntur illi justi qui de profunditate periculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ u̾ba sonare quasi ipse fecisset illud naufragiũ. S sensus :
Ler naufragiũ feci: id ẽ ter naufragiũ ꝑtuli. Qͥ ergo
sepissime nauigio uehebat᷑ ꝑ mare: ñ ÷ mirũ si cotieus
naufragiũ passus ẽ. Nocte & die in ꝓfundũ maris fui
lapsus ẽ in ꝓfundũ maris. ubi circũseptꝰ fluctib. nocte¬
et die simul mansit: pꝰ dño gub̃uante liber ad t̾ram re¬
diit. N ũquid gͦ ipse qui in exitu filioꝵ de egypto mare
diuisit in diuisiones. ⁊ postea iordanem. & correntẽ arnon
qͥ etiã seruauit ionã in uentre ceti. & petro mare calca¬
bile p̃buit. non potuit militẽ suũ egregiũq p̃dicatorẽ pau¬
lũ in ꝓfundo maris seruare sit neq a circũpositis p̃focari
aquis. neq a beliusiis marinis deugrari potuerit: Poteis
utiq potuit: idoq fecit. Deniq ñ ampliꝰ mirandũ petrũ
suꝑ undas maris ñ infusis uestigiis ambulasse: quã paulũ

Expanded text:
r verba sonare, quasi ipse fecisset illud naufragium, sed sensus est, r verba sonare, quasi ipse fecisset illud naufragium, sed sensus est, ter naufragium feci, id est ter naufragium pertuli. Qui ergo saepissime navigio vehebatur per mare, non est mirum si toties naufragium passus est. Nocte ac die in profundo maris fui.rolapsus est in profundum maris, ubi circumseptus fluctibus die simul et nocte, post, Deo gubernante, liber ad terram rediit. Nunquid ergo ipse qui in exitu filiorum Israeisit in divisiones, et postea Jordanem et torrentem Arnon , qui etiam servavit Jonam in ventre ceti , et Petro mare calcabile praebuit , non potuit etiam militem suum egregium praedicatorem Paulum in profundo maris servare, ut neque a circumpositis praefocari aquis, neque a belluis marinis devorari potuerit? Potens utique potuit, ideoque fecit. Denique non est amplius mirandum Petrum super undas maris non infusis vestigiis ambulasse, quam Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
nu sua retentã: tres reliquas ad feriendũ habebat exten¬
tas. Si enĩ quat̾nis fidib ꝑcuteret decies: quadraginta pla¬
gas faceret. Si uͦ ternis tredecies feriret. .xxͦxuii.
uice t̾nis. unã minꝰ de quadraginta plagas daret. Ter uir¬
gis cesus sũ. H oc a gentib passus ẽ. ħ ec aũ omĩa in actib¬
apłoꝵ ñ repperiunt᷑: qr nec in eiꝰ epłis omnia continentur
que in eadẽ hẏstoria habent᷑. Inuenimꝰ tam̃ ibi. qr cũ ue¬
nisset in partib macedonie. et eẽt in cuutate colonia. ius¬
sus ẽ uirgis cedi. & alia uice iussir eũ tribunꝰ gentiliũ intͦ¬
duci in castra: et flagellari ac corqueri flagris. Semel
lapidatꝰ sũ. Lapidatꝰ ẽ in lystris cuuitate macedonie. ꝓ pu¬
ella de qua eiecit sp̃m duunationis: que magnũ questũ
p̾stat dominis suis. Ter naufragiũ feci. Naufragiũ łr.
nauis fracta. & qđ dicit ter naufragiũ feci: sic uident᷑¬

Expanded text:
nu sua retentam, tres reliquas ad feriendum habebat extennu sua retentam, tres reliquas ad feriendum habebat extentas. Si enim quaternis fidibus percuteret decies, quadraginta plagas faceret. Si vero undecies feriret, quadragintvice ternis, una minus quadraginta plagas daret. Ter virgis caesus sum: hoc a gentibus passus est. Haec autem in Actiba reperiuntur: quoniam nec in eis Epistolis omnia continentur, quae in eadem historia habentur. Invenimus tamen ibi, quia cum venisset in partes Macedoniae, et esset in civitate Colonia, jussus est virgis caedi: et alia vice jussit tribunus cum gentilium indroduci in castra, et flagellari, ac torqueri flagris. Semel lapidatus sum. Lapidatus est Lystris, civitate Macedoniae, pro puella de qua ejecit spiritum divinationis, quae magnum quaestum praestabat dominis suis. Ter naufragium feci. Naufragium dicitur navis fracta: et quod dicit, ter naufragium feci, sic videntu
Abbreviated transcription (Latin):
quare hic dicat supͣ modũ se eẽ in plagis affrictũ. Qe
ita soluit᷑. Q uia multa sustinuit ipse supͣ modũ huma¬
manũ. et supͣ uirtutẽ humane fragilitatis: s ñ supͣ uir¬
tutẽ diuinã: idoq potuit eam sustinere & suꝑare: quia
uirtꝰ omp̾is cłi administrabat ei fortitudinẽ sufferendi
In mortib frequenter: sub fui positꝰ. Et si sepe fuit in
mortib: quomͦ uiuebatꝰ. In mortib dix̃: ꝓ eo qd̃ ẽ in ꝑicł̃o
mortis: et in desꝑatione uite. A iudeis quinqͥes quadra¬
genas. sub̾ plagas: una minꝰ accepi. P receptũ lnͣ deute¬
romio. ut quẽ delinquentẽ iudices u̾babant. ita modũ
legis. Refert autẽ beatꝰ beda librũ delatũ ẽẽ a roma. ꝑ¬
chudoi̾ui antistitẽ. in qͦ erant om̃s labores passiones & pe¬
ne apłi depicte:. ꝑ loca oportuna. Int̾q omĩa erat depictus
apłs quasi denudatꝰ iaceret in t̾ra: et suꝑadstabat ei cortor
quadrificsu habens flagellũ in manu. s unã esfidib in ma¬

Expanded text:
quare hic dicat supra modum in plagis esse afflictum? quae ita solvitur: quia multa sustinuit ipse supra modum humanum, et supra virtutem humanae fragilitatis, sed non supra virtutem divinam, ideoque potuit ea sustinere et superare, quia virtus omnipotentis Dei administrabat ei fortitudinem sufferendi. In mortibus frequenter, subaudis fui positus. Et si saepe fuit in mortibus, quomodo vivebat? In mortibus dixit, pro eo quod est in periculis mortis et in desperatione vitae. A Judaeis quinquies, quadragenas, subaudis plagas, una minus accepi. Praeceptum erant in Deuteronomio, ut quem delinquentem judices verberabant, ita modum legis . Refert autem beatus Beda librum delatum esse a Roma orum antistitem in quo erant omnes labores, passiones, et poenae Apostoli, depictae per loca opportuna, inter quae omnia erat depictus Apostolus quasi denudatus jaceret in terra, et super astabat ei tortor quadrifidum habens flagellum in manu, sed unam e fidibus in ma
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ut illi ab eiꝰ p̾dicatione non recedent. E qr apꝰ homine
stultũ & insipientia ẽ. ut aliqͥs se laudet. maxime cũ salo¬
mon dicat. laudet ce alienꝰ & ñ os tuũ. extranens & ñ labia
cua. uolens ipse laudare se ob causã supͣ dictam. ne daret
aliis occasionẽ laudandi: dixit. Utinã sustineretis patient̃ õ co¬
rinchii modicũ qͥd insipientie mee. id ẽ modicã insipientiam
meã qđ me laudo. S & subportate me: idẽ sustinete insipi¬
entiam meã. in hac parte laudis. Quasi diceret. Si uultis pa¬
tient̾ sustinere u̾ba mea: dicam. E si ñ uultis: utiq ñ id̾o omit¬
to dicere. qd̾ in animo delib̾atũ habeo. E hoc quare e mulor
enĩ uos. di emulatione. E mulari ẽ inuidẽre. imitari. amare.
& studiũ habere: s in hoc loco ꝓ amore ponit᷑. Emulor enĩ uos
di emulatione : id ẽ amo uos amore. D espondi enĩ uos uni ui

Expanded text:
tantum ut illi ab ejus praedicatione non recederent, et quia apud homines tantum ut illi ab ejus praedicatione non recederent, et quia apud homines stultum et insipientia est ut aliquis se laudet maxime cum Salomon dicat: Laudet te alienus, et non os tuum; extraneus, et non labia tua . Volens se laudare ipse ob causam supradictam, ne daret aliis occasionem laudandi dixit: Utinam sustineretis patienter, o Corinthii, modicum quid insipientiae meae, id est modicam insipientiam meam quod me laudo, sed et supportate me, id est sustinete insipientiam meam in hac parte laudis; quasi diceret: Si vultis patienter sustinere verba mea, dicam: et si non vultis, utique non ideo omittam dicere quod in animo deliberatum habeo. Et hoc quare? Aemulor enim vos Dei aemulatione. Aemulari est invidere, imitari, amare, et studium habere, sed in hoc loco pro amare ponitur. Aemulor enim vos Dei aemulatione, id est amo
Abbreviated transcription (Latin):
miꝰ: melior ẽ ille qͥ mͥ dedit ut bonꝰ sim. quã ille qͥ dedit ut sim.
s quẽ b̾s cõmendat. Cõm̃datio plerũq ꝓ laude ponit᷑ sic̃ in is¬
to locoꝰ & alibi ubi dicit idem apłs. Ego debui a uob̃ cõm̃dari:
id ẽ laudari. W ñ cõm̃damꝰ nos uob̃. i. ñ laudamꝰ nos apud uos
ł batꝰ aũ idem ẽ & ꝓbꝰ. ⁊ laudabilis: siue laude dignꝰ. N on inquit
apłs i. qͥ seipsũ cõmendat & laudat apud homines. ille ꝓbatꝰ
a sua laude dignꝰ ẽ qr uanã głam patit᷑ s quẽ d̃s cõmendat
id ẽ laudabilem reddit: ille laude ẽ dignꝰ. Utinã sustinetis mo¬
dicũ quid insipientie mee. Uenientib pseudo apłis ad coruchi¬
ñ fuerat aixͦ uocatꝰ ante eiꝰ ascensionẽ. nec ab illo edoctus. in
nosapłos uocabant. autert̃ plurimos ab amore apłi. qͦs ad a¬
neꝙ sensu. qr sciebat se nicħ ꝓficere ꝓpt̃ laudẽ humanã. nisi

Expanded text:
mus, melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut sim. mus, melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut sim. sed quem Deus commendat. Commendatio plerumque pro laude ponitur, sicut in isto loco, et alibi ubi dicit idem Apostolus: Ego debui a vobis commendari , id Probatus autem idem est et probus et laudabilis, sive laude dignus. Non, inquit Apostolus, qui seipsum commendat et laudat apud homines, ille probatus est, sive laude dignus est, quia vanam gloriam patitur: sed quem Deus commendat, id est laudabilem dicum quid insipientiae meae. Venientibus pseudo-apostolis ad Corinthinon fuerat a Christo vocatus ante ejus ascensionem, nec ab illo edoctus, insnos apostolos vocabant, averterunt plurimos ab amore Apostoli, quos ad aneque sensu, quia sciebat se nihil proficere propter laudem humanam, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Ui głat᷑. in domino głet᷑. b eatꝰ apłs sciens omĩa bo¬
na nos a d̾o hab̃e quȩcũꝙ hab̾e possumꝰ. siue in natu¬
ra qua ab illo facti sumꝰ sine in insticuto. suie: in om̃i con¬
u̾satione sc̃ã. in fide. spe. in saritate. in bonis morib ⁊ur
iusticia. in timore d̾i. totũꝙ ẽȩ ex illiꝰ donis sine aliqͦ meri¬
to. abstulit głam humanã ⁊⁊ suꝑhiam: qua se dicunt nulti
a se siusq meritis habere qd̵ habent. et diete umnin iui
Qui głatur. in fide. in p̾dicatione. in uirtute miracłoꝵ. aut
in aliqͦ bono qd̃ habet. non in se głetur s in domino: id ẽ ad
gloriã d̾i cotũ referat: & illiꝰ gr̃e: reputet a quo accepit illud
essemꝰ: nicħ ꝓmeruimꝰ apud dm̃ ut essemꝰ. fecit nos ut essemꝰ: ꝙ
ñ fecit nos ipse ut boni essemꝰ : dedit nob̃ ut simꝰ: & potuit aliꝰ
dare ut boni essemꝰ:ͦ Si ipse dedit ut simꝰ. & aliꝰ dedit ut boni si¬

Expanded text:
 Domino glorietur. Beatus Apostolus sciens omnia bona nos a Deo habere quaecunque habere possumus, sive in natura, quia ab illo facti sumus, sive in instituto, sive in omni conversatione sancta in fide, in spe, in charitate, in bonis operibus, in justitia, in timore Dei, totumque esse ex illius donis sine aliquo nostro merito, abstulit gloriam humanam et superbiam, qua se dicunt multi a se suisque meritis habere quod habent, et dicit: Qui gloriatur in fide, in praedicatione, in virtute miraculorum aut in aliquo bono quod habet, non in se glorietur, sed in Domino, id est ad gloriam Dei totum referat, et de illius gratiae reputet a quo accepit illud.essemus, nihil promeruimus apud Deum ut essemus. Fecit nos ut essemus, et non fecit nos ipse ut boni essemus. Dedit ipse nobis ut simus, et potuit alius dare ut boni simus. Si ipse dedit ut simus, et alius dedit ut boni si
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris. quã ministrauit eis. Unde dic̃. Despondi enĩ uos. uni
iuiro xp̃o. ex hib̾e uos uolens uirginẽ castã:. id ẽ ut p̃paretis
enĩ ista potiꝰ ẽ mentis integritas. quã corporis. Si gͦ attendimꝰ
uirginitatẽ coeporis: multoplures st̃ in eccła uirgines: mente
quã corpore. E multe st̃ ex his que incegritatẽ corporis ad¬
huc habent: que mente ⁊ desidio iam nupsert̃. Quappt᷑ m̾e¬
liꝰ ẽ uniu̾salem excłam que constat ex utroq sexu. ⁊̃ ex utroꝙͣ
ordine. uirginẽ castã eẽ appellatã. quȩ e sponsa ẽ xͥ. de qͣ fohes¬
ait. Qͥ habet sponsã: sponsus est. Qͥ cũq gͦ in excła integri¬
tatẽ ficłi habet: quã bonis oꝑib exornat: uirgo casta est.
& si ñ corpore cam̃ m̃te: id̾oq sponsa ẽ .xͥ. Q u utrãꝙ uirgi¬
ii scõꝵ fecert̃ ex utroq sexu: illi utiq palmã optinebunt.
ꝗͣ nemo coniugatoꝵ possidebit. & si sexus femineus qͥ tantũ

Expanded text:
vatoris, quam ministravit eis. Unde dicit: Despondi enim vos uni viro Christo exhibere volens vos virginem castam, id est ut praeparetis enim ista potius est mentis integritas quam corporis. Si ergo attendimus virginitatem corporis, multo plures sunt in Ecclesia virgines mente quam corpore; et multae sunt ex his quae integritatem corporis adhuc habent, quae mente et desiderio jam nupserunt. Quapropter melius est universalem Ecclesiam quae constat ex utroque sexu et ex utroque ordine virginem castam esse appellatam, quae et sponsa est Chait: Qui habet sponsam sponsus est Quicunque ergo in Ecclesia integritatem fidei habet quam bonis operibus exornat, virgo casta est, et si non corpore, tamen mente: ideoque sponsa est Christi. Qui vero virgimi sanctorum fecerunt ex utroque sexu, illi utique palmam obtinebunt quam nemo conjugatorum possidebit. Et si sexus femineus, qui tantum
Abbreviated transcription (Latin):
mittatis. E magna uultis sentire de. xp̃o: infirma denegantes
Nos infirmi: quia nr̃as iniurias ñ uindicamꝰ. uos fortes: qui ui¬
rib ꝓpriis resistendũ putatis. Uos nobiles. de nobilitate gene¬
ris głantes: nos ignobiles. ut uos putatis. Hec omĩa ꝑ contra¬
Nos prudentes. uos stulti. Nos foctes in fide. qui adu̾sa huius
sustinere. Nos nobiles. de genere patriarcharũ descendentes.
uos ignobiles. idest sine nominis dignitate. de genere gentili¬
ũ idola colentiũ. Usq in hanc horam. ide usq ad p̾sens tem¬

Expanded text:
mittatis, et magna vultis sentire de Christo infirma denegantes. mittatis, et magna vultis sentire de Christo infirma denegantes. Nos infirmi, quia nostras injurias non vindicamus; vos autem fortes, qui viribus propriis resistendum putatis; vos nobiles, de nobilitate generis gloriantes; nos ignobiles, ut vos putatis. Haec omnia per contraNos prudentes, vos stulti; nos fortes, qui adversa hujus sustinere; nos nobiles de genere patriarcharum descendentes, vos ignobiles, id est sine nomine dignitatis, de genere gentilium idola colentium. Usque in hanc horam, id est usque ad p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾senti secło regnant cũ dõ: qͥ talia oꝑa agunt ꝓ qͥb conse¬
tamquã morti destinatos: idest quando misit nos ad p̾di
candũ uobis eugłm morti nos destinauit : qm̃ ur̃a incredu¬
culo facti sumꝰ mundo. angłis uideł. idest malignis spiritib.
et malis hominib. qui gaudent de malis atq torm̃tis. que
patimͦ ꝓ uob̃. S pectacłm dr a spectando. idest iudendo et
contemplando: qđ et teathrũ dici potest. Erat locus in ciui¬
tatib. ubi exercebant᷑ ioca regalia. et uͥ decollabant᷑ rei. ⁊ ple¬
rũq innocentes. sicut erant scĩ martyres: ad que confluebat
omĩs ppłs ad uidendũ ea que ibi agebant᷑. N os stulti ꝓpter
xp̃m sicut uos putatis: qr ñ cont̾dicimꝰ mala inferentib. ꝙ ma¬
lũ ꝓ malo ñ reddimꝰ. uos aũ prudentes in .xͦ. sicut uob̃ iudetur
quia sic uultis esse xpiani. ut prundentiã mundi non ad¬

Expanded text:
praesenti saeculo regnant cum Deo, qui talia opera agunt, propraesenti saeculo regnant cum Deo, qui talia opera agunt, protamquam morti decandum vobis Evangelium, morti destinavit, quoniam vestra increduculo facti sumus mundo et angelis, videlicet in mundis spiritibus et malis, et hominibus, qui gaudent de malis atque tormentis quae patimur pro vobis. Spectaculum dicitur a spectando, id est videndo, contemplando; quod et theatrum dici potest; erat enim locus in civitatibus, ubi exercebantur joca regalia, et ubi decollabantur rei et plerumque innocentes, ut erant sancti martyres, ad quem confluebat omnis populus ad videndum ea quae ibi agebantur. Nos stulti propter Christum, sicut vos putatis, quia non contradicimus mala inferentibus, et malum pro malo non reddimus; vos autem prudentes in Chrito, sicut vobis videtur: quia sic vultis esse Christiani, ut prudentiam mundi non a
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. qđ ñ debetis agere: uidelicet ne unꝰ donatista
baptismate esse baptiratũ : & it̾m nouatianꝰ contra donatis¬
quia melior ẽ nouatus donato. Quis ent̃ te discerint: sub̾
fidelem ab infideli : doctũ ab indocto: idest quis te fecit meli¬
orem illo cui non donauit qđ tͥ donauit : uel qͥs te fecit meli¬
orem e donatista quam sit nouatianus. donando tͥ uirtutes
quas ille non habet: dedit tibi hoc donũ donatus. an deus.
Utiq d̾s donis suis & gr̃a hoc facit: dans uni qđ non habet
alius. Quid aũ habes donoꝵ diuinoꝵ qđ non accepisti: sub̃
bundantia bonoꝵ operũ. Sine nob regnatis: securi de p̾¬
mio. Y ronicos hoc legendũ est & ꝑ contrariũ : qr ñ erant
illi qui seducti fuerant a pseudo apłis saturati diuinis mys¬
teriis. neq diuites. neq regnabant sine illis. Hoc aũ quod
dũ. E utinam regnetis mͦ: ut & nos uob̃cũ regnemꝰ. Illi in

Expanded text:
scriptum est, quod non debeatis agere, videlicet ne unus Donatista scriptum est, quod non debeatis agere, videlicet ne unus Donatista baptismate esse baptizatum; et iterum Novatianus contra Donatisquia melior est Novatus Donato. Quis enim te discernit? subaudis fidelem esse ab infideli, doctum ab indocto, id est, quis te fecit meliorem illo cui non donavit quod tibi donavit? Vel quis fecit te meliorem, o Donatista, quam sit Novatianus, donando tibi virtutes quas ille non habet? Dedit tibi hoc donum Donatus, an Deus? Utique Deus donis suis et gratia hoc facit, dans uni quod habet alter. Quid autem habes donorum divinorum quod non accepisti? subaubundantia bonorum operum; sine nobis regnatis, securi de praemio. Ironice est legendum hoc, et per contrarium, quia non erant illi qui seducti fuerant a pseudoapostolis, saturati divinis mysteriis, neque divites, neque regnabant sine illis. Hoc autem quod endum; et utinam regnetis modo ut et nos vobiscum regnemus; illi in
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa & cordiũ consilia. iuxta quod dicit ꝑ ꝓpħam: ecce ego
ad hoc ueni. ut opera et cogitationes congregem singłoꝵ.
laus erit unicuiq a dõ. N on om̃iũ hominũ laus erit: sed
unicuiq bona oꝑa et consilia seu cogitationes habenti.
quoniam tunc laudabit᷑ ustus audiens a domino. Euge
bone serue & fidelis. intra in gaudiũ dni tui: & uenite
benedicti patris mei. ꝑcipite regnũ uob̃ paratũ. Uituꝑa¬
bit᷑ qͦ iniustus accipiens sententiam. mittite eũ in tene
idest transtuli. & apollo ꝓpter uos. uidelicet ne uos ad in¬
uidiam et detractionẽ ꝓuocarẽ : ut in nob̃ discatis. sub̃.
humilitatem. ne supͣ quam scriptũ ẽ. unꝰ adu̾sus alterũ
inflet᷑ ꝓ alio. Concathenatio est huiꝰmodi. Ut in nobis dis¬
catis humilitat᷑e. ne inflet᷑. idest ne suꝑbiat unus aduer¬
sus alterũ ꝓ alio supͣ quam scriptũ est : id÷ sic̃ iam supra

Expanded text:
et cordium consilia, juxta quod dicitur per Prophetam: Ecce ego et cordium consilia, juxta quod dicitur per Prophetam: Ecce ego ad hoc veni, ut opera et cogitationes congregem singulorum, laus erit unicuique a Deo. Non omnium hominum laus erit, sed unicuique bona opera, et consilia, seu cogitationes habenti, quoniam tunc laudabitur justus audiens a Domino: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui , et: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum vobis paratum . Vituperabitur quoque injustus accipiens sententiam: Mittite eum in teneb, id est transtuli in me et Apollo propter vos, videlicet ne vos ad invidiam et detractionem provocarem, ut in nobis discatis, subaudis humilitatem, ne, supra quam scriptum est, unus adversus alterum infletur pro alio. Concatenatio est hujusmodi, ut a nobis discatis humilitatem, ne infletur, id est ne superbia unus adversus alterum pro alio supra quam scriptum est, id est sicut jam supra
Abbreviated transcription (Latin):
quoadusq ueniat dñs ad uidiciũ. Qui & illuminabit id
manifestabit. denudabit. reuelabit. abscondita. sub audiᷤ oꝑa
tenebraꝵ. que ad tenebras ꝑpetuas ducunt hominẽ. Uel abs¬
condita oꝑa tenebraꝵ dicit. singłis electis. que in occulto fi¬
unt a bonis e malis. Et ñ solũ oꝑa reuelabit. s etiã consilia¬
ue manifestabit oꝑa &e cogitationes siue consilia cordium:
Scđ̾m qđ beatus auoystuiys dicit. singłis electis manifestabit
oꝑa et cogitationes om̃iũ electoꝵ: nec erit quod sui quisq a¬
periat amicis. & abscondat alienis : uͥ nullus erit alienus. Si¬
militer credendũ est omĩa oꝑa ⁊ consilia reꝓboꝵ patẽre. ad
contumeliam e uerecundiam illoꝵ. Nam mͦ quandui non
iudes cor meu̾ e ñ uideo coc tuũ: nor est. Non scimꝰ enĩ mor¬
tales. corda mortaliũ. Lux aũ ꝑ quã manifestabunt᷑ hec oĩa:
& tunc inquiens cũ dominꝰ manifestabit omĩa abscondita

Expanded text:
quoadusque veniat Dominus ad judicium: qui et illuminabit, id est manifestabit, denudabit, revelabit abscondita, subaudis opera, tenebrarum quae ad tenebras perpetuas ducunt hominem, vel abscondita opera tenebrarum dicit quae in occulto fiunt a bonis et malis: et non solum opera revelabit, sed etiam pera et cogitationes, sive consilia cordium? Secundum quod beatus Augustinus dicit, singulis electis manifestabit opera et cogitationes omnium electorum: nec erit quod suis non aperiat amicis, et abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. Similiter credendum est omnia opera et consilia reproborum patere ad contumeliam et verecundiam illorum: nam modo quandiu non vides cor meum et non video cor tuum, nox est. Non enim scimus mortales corda mortalium; lux autem per quam manifestabuntur ista omnia inquiens, cum Dominus manifestaverit omnia opera abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
uindicte dñi. manifestabit omĩa oꝑa hominũ. Quia in igne
reuelabit᷑: idest in igne demonstrabit᷑ ipse dies. Ẽradunt doc¬
tores. qd̃ quantũ spatiũ aeris occupauit aqua in diluiuio. ꝙͣ
omĩs montes transcendit. & ut philosophi definiunt usq ad
circłm lune ꝑuenit. tantũ spatiũ occupabit ignis in die. ui¬
dicii: in qͦ ꝓbabunt᷑ electi sicut aurũ. & quorundã leuia pec¬
cata consum̃tur: impiis ibi remanentib. Dicit etiam beatus
effrem. qr tantus terror inuadet om̃s in die illa ꝙ bonos &
malos. dũ uidint infernũ ardentẽ & dnm iħm xp̃m cũ maieᷤ¬
tate ꝙ gła uenientẽ ad iudiciũ: ut nisi iam immortales essent
effecti. iterũ morerent᷑. Quo timore etiam leuia peccata scõꝵ
appellant᷑ ȩlecti. E uniꝰcuiꝰq opus quale. sit. utrũ bonũ an
malũ: ignis ille ꝓbabit. Si cuiꝰ opꝰ manserit qđ suꝑ fidei

Expanded text:
vindictae Domini manifestabit omnia opera hominum, quia in igne vindictae Domini manifestabit omnia opera hominum, quia in igne revelabitur, id est res, quod quantum spatium aeris occupavit aqua in diluvio, quae omnes montes transcendit, et ut philosophi definiunt usque ad circulum lunae pervenit, tantum spatium occupabit ignis in die judicii. In quo probabuntur electi sicut aurum, et quorumdam levia peccata consumentur, impiis ibi remanentibus. Dicit enim beatus Ephraem quia tantus terror invadet omnes in die illa et bonos et malos, dum viderint infernum ardentem, et Dominum Jesum cum majestate et gloria venientem ad judicium, ut si immortales jam non essent effecti, iterum morerentur. Quo timore etiam levia peccata sanctoappellantur electi. Et uniuscujusque opus quale sit, utrum bonum an malum, ignis ille probabit. Si cujus opus m
Abbreviated transcription (Latin):
separant. Igit᷑ sic̃ aurũ & argentũ it lapides p̃ciosi igni pro¬
bant᷑. & tam̃ non consumuntur. ita in die uidicii qͥ habuerit
bona oꝑa. & bonã p̾dicationẽ. licet ꝑ ignẽ transeat. tam̃ nullã
penam neq lesuram sustinebit. Qͥ uͦ habuerit leuia peccata.
transeundo ꝑ igne expiabit᷑: quia consum̃tur ibi. sic̃ fenũ. uel
stipula. siue ut ligna comburunt᷑ ab igni : & tam̃ ñ remane¬
bunt in igne: s mundati & ꝓbati ascendent ad dñm. at qui
habuerint grauia peccata que a regno cȩloꝵ separant. & que
apłs cominemorat alibi inquiens. adulteriũ fornicationẽ. ho
micidiũ. & cetera talia. sicut ferrũ & plu̾bũ siue stagniu
liquefiunt quidẽ. sed non deficiunt ꝑ ignẽ: ita illi pondere
peccatoꝵ grauati. remanebunt in igne: & sustinebunt non
deficiendo. Dies enĩ domini declarabit: idest dies iudicii. et

Expanded text:
separant. Igitur sicut aurum, et argentum, et lapides pretiosi igne proseparant. Igitur sicut aurum, et argentum, et lapides pretiosi igne probantur, et tamen non consumuntur, ita in die judicii qui habuerint bona opera et bonam praedicationem, licet per ignem transeant, tamen nullam poenam neque laesuram sustinebunt: qui vero habuerint levia peccata, transeundo per ignem expiabuntur, quia consumentur ibi sicut fenum vel stipula, sive ut ligna comburentur ab igne, tamen ipsi non remanebunt in igne, sed mandati et probati ascendent ad Dominum. At qui habuerint gravia peccata, quae a regno coelorum separant, et quae Apostolus commemorat alibi, inquiens: Adulterium, fornicationem, et homicidium, et caetera talia; sicut ferrum et plumbum sive stannum liquefiunt quidem, sed non deficiunt per ignem, ita illi pondere peccatorum gravati, remanebunt in igne, et sustinebunt poenas non deficientes. Dies enim Domini declarabit, id est, dies judicii et
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is est fides chũ.xͥ. Bene autem dicit. xp̃m iħm fundam̃tum
esse: quia quicũq. fidẽ eiꝰ habent. in illoꝵ utiq cordib habitat
ipse: idoq nemo potest aliud fundam̃tũ ponere in cordibus
re: a fidelib non recipietur. & si aliqͥs illiꝰ doctrinã & errorẽ
susceꝑit: iam non erit fundam̃tũ. s potiꝰ destructio domus
diuuna. de qͥb dicit psalmista. eloqͥa dñi. eloquia casta. ar¬
gentũ igne. examinatũ: & lapides p̃ciosos .i. diu̾sa genera
uirtutũ. qm̃ sicut lapides boni insolubiles sunt ab igne. ita
q illa egt̃nalit̃ ꝑmanent. nec consumunt᷑ ab igne in die iudi¬
accipi potest. Aliter. ꝑ aurũ & argentũ & lapides p̃ciosos. po̾¬
sumꝰ incellig̾e bona oꝑa. uirtutesq. p̾claras: ꝑ fenũ uͭ. lignũ.¬
o stipłam. leuia peccata: sic̃ est ociosus sermo. risus inhonestꝰ.
& cȩcera talia. ꝑ plũbũ uͭ & ferrũ atq. stannũ quȩ scĩ doctores
addunt. grauia & immanissima peccata: quȩ a regno cȩloꝵ

Expanded text:
id est fides Christi Jesu: bene autem dicit Christum Jesum fundamentum esse, quia quicunque fidem ejus habent, in illorum utique cordibus habitat ipse. Ideoque nemo potest aliud fundamentum ponere in cordibus re, a fidelibus non recipietur; et si quis illius doctrinam et errorem susceperit, jam non erit fundamentum, sed potius destructio domus. divina, de quibus dicit Psalmista: Eloquia Domini, eloquia casta argentum igne examinatum , et lapides pretiosos, id est diversa genera virtutum, quoniam sicut lapides boni insolubiles sunt ab igne, ita et illa aeternaliter permanent, nec consumentur ab igne die judiaccipi potest. Aliter: per aurum, et argentum, et lapides pretiosos, possumus intelligere bona opera virtutesque praeclaras: per fenum vero, lignum, stipulam, levia peccata, sicut est otiosus sermo, risus inhonestus, et caetera talia. Per plumbum vero, et ferrum, atque stannum, quae sancti doctores addunt, gravia et immanissima peccata, quae a regno coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
flagella. & crucẽ: uł sic̃ qͥdã codices habent. in expectatione
.xͥ. ut expectetis. xͥ aduentũ ad iudiciũ. Gratis pan̾e ñ mandu¬
inerepabimꝰ eũ. Salutatio mea manu pauli: qd̾ ẽ signũ in oĩ
epła. In fine omiũ epłaꝵ ebraicis luteris. & greco sermone
nom̃ suũ st ribebat. & illud qd̃ seqͥt᷑. ne ab aliqͦ pseudo apłoꝵ
potuisset corrũpi. Ica seribo. Qͦ modo: ᷤ Grã domini nr̃i iħu¬

Expanded text:
 in exspectatione Christi, ut exspectetis Christi adventum ad judicium. Gratis panem non manduincrepabimus illum. Salutatio mea manu Pauli, quod est signum in omni epistola. In fine omnium epistolarum Hebraicis litteris et Graeco sermone nomen suum scribebat, ne illud quod sequitur ab aliquo pseudoapostolorum potuisset corrumpi. Ita scribo. Quomodo: Gratia Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ a diabolo sic̃ frenetici: qr si ita eẽt nequagͦ. peccatũ haberet
qͥcqͥd ageret. sic̃ illi ñ hñt qͥ frenesim patiunt᷑: qͥ nesciunt qͥd agaĩ
In oĩ uirtute. signis et ꝓdigiis m̃dacib oꝑabit᷑: qr uidebit᷑ mortuos¬
suscitare. & alia multa signa facere. s m̃datia er̃t. & a uericate ali¬
ena: qi ꝑ magicã artẽ & phantasiã deludet homines. sic̃ & symon
magus delusit illũ qͥ putans illũ occidere. arietẽ decollauit ꝓ
eo. Uel ẽ in signis & ꝓdigiis m̃dacib erit aduentꝰ eiꝰ: qr ꝑ signa

Expanded text:
bitur a diabolo, sicut phrenetici: quia, si ita esset, nequaquam peccatum haberet quidquid ageret; sicut illi non habent qui phrenesim patiuntur, qui nesciunt quid agant. In omni virtute, signis et prodigiis mendacibus, sususcitare, et alia multa signa facere, sed mendacia erunt et a veritate aliena, quia per magicam artem et phantasiam deludet homines, sicut et Simon magus delusit illum qui, putans eum occidere, arietem decollavit pro eo. Vel etiam in signis et prodigiis mendacibus erit adventus ejus, quia per signa
Abbreviated transcription (Latin):
qui in die uidici uiui inueniendi st̃. inqͥens. drinde nos qu
uiumꝰ. qͥ relinqͥm̃. simul rapiem̃ cũ ullis obuiã t̃ indera.
cũ quasi suo tprẽ. et illoꝵ uenturus esset dominꝰ ad iudicium.
et timebant muti cũ diabolo in carcerẽ et̃ni supplicii: eo quod
perit illos suꝑ hoc tristari: scripsit eis istã scdam epłam:. in
qua significauit eis nondũ imminere diem iudicii suo cempore.
et ostendit eis qd̃ ante destruendũ ẽẽt regnũ romanoꝵ. tam̃
occulte et obscure. N eq enĩ audebat aꝑte scrib̾e de abolitiõe
regni romani: ne forte credentib ꝑ secutionẽ excitaret. De¬
nuntiat etiã aduentũ antixp̃i: et interfectionẽ eiꝰ. Expl.¬

Expanded text:
i inveniendi sunt vivi, inquiens: Deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis obviam Christo in aera ,tum, quasi suo tempore et illorum venturus esset Dominus ad judicium, et timebant illi mitti cum diabolo in carcerem aeterni supplicii, eo quod, perit illos super hoc tristari, scripsit eis istam epistolam secundam, in qua significavit eis nondum imminere diem judicii suo tempore, et ostendit eis quod antea destruendum esset regnum Romanorum, tamen occulte et obscure. Neque enim audebat aperte scribere de abolitione regni Romani, ne forte in credentes persecutionem excitaret. Denuntiat etiam adventum Antichristi et interfectionem ejus. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
adqͥsiti ad fidẽ nr̃a p̃dicatione. augm̃tũ faciatis corporis x. & glori¬
ficet᷑ ꝑ uos atq laudet᷑. iuxta illud. Uideant oꝑa ur̃a bona: ꝙ glori¬
ficent patrẽ ur̃m qͥ in celis ẽ. Deus pat̾ qui in tantũ dilexͣ nos ut¬
filiũ suũ ꝓ nob̾ daret. & dedit c̃solationẽ et̾nã. ꝓmittendo nob̃
regnũ celoꝵ. & spẽ bonã. expectationẽ scił futuroꝵ bonoꝵ. in grã
sua ñ in merico nr̃o: exhortet᷑. id ẽ doceat corda nr̃a. De cetero
et ab aurib ad cor: sicq u̾tat᷑ in oꝑationẽ. Ut lib̾em᷑ ab un¬
portunis. qͥ ñ stant in portu qͥetis. Ds̃ aũ dirigat corda ur̃a.
id ẽ si qͥd cortitudinis in uob̃ habet᷑ auferat. & faciat uos ꝑ rec

Expanded text:
acquisiti ad fidem nostra praedicatione, augmentum faciatis corpori Christi, et glorificetur per vos atque laudetur juxta illud: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrettendo nobis regnum coelorum, et spem bonam, exspectationem futurorum bonorum, in gratia sua, non in merito nostro, exhortetur, id est doceat corda nostra. CAPUT IIet ab auribus ad cor, sicque vertatur in operationem. Ut liberemur ab importunis, qui non stant in portu quietis. Dominus autem dirigat corda vestra, id est: si quid fortitudinis in vobis habetur, augeat, et faciat vos
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑. Congregationẽ suã appellat multitudinẽ electoꝵ. uł que
cũ eo ueniet. uel qͥ ei obuiabunt ad iudiciũ. In ipsũ dicit.
in ipło consistunt. ut ñ cito moueamini. id ẽ ñ cito turbe¬
mini. neq treamini. quasi instet dies dñi. Neꝙ ꝑ sp̃m.
alioꝵꝙ. ꝓ pħax.⁊ p̃uideo diem iudici ĩminere e xͣ uenire
sam. Si aliqͥs pseudo apłs hoc finxerit: nolite ei credere. Qm̃
nͥ uenerit discessio pͥmũ. ut discedant omĩa regna a regno et imꝑio

Expanded text:
 appellat multitudinem electorum, vel quae cum eo veniet, vel quae ei obviabit ad judicium. In ipsum dicit ipso consistunt, ut non cito moveamini, id est ut non cito conturbemini, neque terreamini, quasi instet dies Domini, neque per sarum, et praevideo diem judicii imminere, et Christum venire sam. Si aliquis pseudoapostolus hoc finxerit, nolite ei credere. Quoniam nisi venerit discessio primum, ut discedant omnia regna a regno et imperio
Abbreviated transcription (Latin):
uelatione dnĩ iħu. dantis uindictã rȩpbis in flãma ignis.
daturũ dm̃ iundictã reꝓbis. qr ignis p̃cedet eũ. tantũ sꝑatiũ
aeris occups. quantũ spatiũ occupauit aqua in diluuo qͥ
ardebit t̾ram. et crassitudinẽ maris: et purgabit electos. Re
ꝓbi audientes a domino. ite in ignẽ et̃nũ. in uoluent᷑ ab illo
igne: et trahent᷑ ad supplicia inferni. Qͥ reꝓbi dabunt pe¬
nas et̃nas in interitũ. D abunt penas. Non aliis. s sͥ dabunt
et inferent : qui mala fecer̃t ꝓ quib talia reciperent. Dare
etiã aliquando ponit᷑ ꝓ sustinere: sic̃ in uirgilio habet᷑. E ꝓ
purpureo dat scilla capillo: id ẽ sustinet penas. Ita & hi da¬
bunt penas: i. sustinebunt. Cũ uenerit głarificari in scĩs suiᷤ
id ẽ clarus apparere eiꝰ et blandus: reꝓbis autẽ terribilis et

Expanded text:
velatione Domini Jesu dantis vindictam reprobis, in flamma ignis velatione Domini Jesu dantis vindictam reprobis, in flamma ignis daturum Dominum vindictam reprobis, quia ignis praecedet eum, tantum spatium aeris occupans, quantum occupavit aqua in diluvio, qui ardebit terram et crassitudinem aeris, et purgabit electos; reprobi autem audientes a Domino: Ite in ignem aeternum , involventur ab isto igne, et trahentur ad supplicia inferni. Qui reprobi dabunt poenas aeternas in interitu. Dabunt poenas aliis, sed sibi dabunt et inferent: quia mala fecerunt pro quibus talia recipient. Dare etiam aliquando ponitur pro sustinere, sicut in Virgilio: Et pro purpureo poenas dat Scylla capillo, id est sustinet poenas, ita et hi dabunt poenas, id est sustinebunt. Cum venerit glorificari in sanctis ejus, id
Abbreviated transcription (Latin):
Em tribulationib quas sustinetis in exemplũ iusti iudicii
Id̾i. Sic̃ ex u̾bis ꝓsperi alioꝵ doctoꝵ colligere possumꝰ. ni¬
cħ agit᷑ in hoc mundo. nͥ aut d̾o faciente. aut ipso per¬
mittente. S cĩ gͦ mr̃es aliiq fideles do ꝑmittente. multa
ꝑicula et adu̾sa in hoc scło. ad exemplũ iusti iudicii d̃i
patiebant᷑. qm̃ in ipsis ostendebat᷑. qr si illi qͥ dilecti
d̾i erant talia patiebant᷑. multo ampliora et grauiora
reꝓbi et inimici illiꝰ in die iusti iudicii dĩ suscipient.
Iustũ iudiciũ d̃i dicit: qr tẽ iudicabit ds orbẽ terrȩ
in equitate. Si tam̃ iustũ ẽ apud dm̃ retͥbuere malis
mala: & bonis bona. Si tam̃. coniunctio causalis in hoc
łoco ñ ꝓ dubitatione ponit᷑. s ꝓ affirmatione: quasi diceret.
qm̃ iustũ ẽ a d̾o. ita agere. In reuelatione .i. in manifestatiõe
domini de celo. ueniente ad udiciũ cũ angłis uirtutis eiꝰ.
sic̃ ipse dix̃. Cũ uenerit filiꝰ hominis et õs angłi cũ eo. E in re

Expanded text:
i Dei. Sicut ex verbis Prosperi aliorumque doctorum colligere possumus, nihil agitur in hoc mundo, nisi aut Deo faciente, aut ipso permittente. Sancti ergo martyres aliique fideles, Deo permittente, multa pericula et adversa in hoc mundo ad exemplum justi judicii Dei patiebantur, quoniam in ipsis ostendebatur quia si illi qui dilecti Deo erant talia patiebantur, multo ampliora et graviora reprobi et inimici illius in die justi judicii Dei suscipient. Justum Dei judicium dicit, quia tunc judicabit Deus orbem terrae in aequitate. Si tamen justum est apud Deum retribuere malis mala, et bonis bona. Si tamen conjunctio causalis in hoc loco non pro dubitatione ponitur, sed pro affirmatione, quasi diceret: Quoniam justum est Deo ita agere. In revelatione, id est in manifestatione, Domini Jesu de coelo venientis ad judicium, cum angelis virtutis ejus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ro qͥ nẽ cenet ĩꝑiũ cotꝰ orb. tandiu ceneat illud donec de medio
si in medio mundi erat. hñs in circuitu suo õs gentes uł qͥcqͥd
infra initiũ et finẽ continet᷑: mediũ pocest dici. E cẽ. sub cũ
ablata fuerit potestas a romano imꝑio. reuelabit᷑ siue mani¬
aũ sic̃ soctores tͣdunt in monte oliueti. in papiliõe & solio suo
manoꝵ. ñ est ita intelligendũ qd̃ statĩ dixerit illũ uenturũ. s pͥ¬
mũ illud destruendũ. ac deinde antixp̃m uenturũ tp̃re a deo
disposito. & illustratione siue claritate. aduentus sui. destruet eũ¬

Expanded text:
ro, qui nunc tenet imperium totus orbis, tandiu teneat illud, donec de medio asi in medio mundi erat, habens in circuitu suo omnes gentes; vel quidquid intra initium et fines continetur, medium potest dici. Et nunc. Subaudis cum ablata fuerit potestas a Romano imperio, revelabitur, sive maniautem sicut doctores tradunt in monte Oliveti in Babylone et solio suo,non est ita intelligendum, quod statim dixerit illum venturum, sed primum illud destruendum, ac deinde Antichristum venturum, tempore a Deo disposito. Et illustratione, sive claritate adventus sui destruet
Abbreviated transcription (Latin):
supͤ om̃e qd̃ dr̃ d̃s .i. suꝑ om̃s dos gentiũ. herculẽ. uideł. apolli¬
nẽ. iouẽ : qͥ falso dñr dii. et suꝑ omnes electos. qͥ nuncupatiue
dñr dii: ut moyses cui dr. ecce constitui te dm pharaonis: & in le¬
ge. diis ne detͣhas .i. sacerdotib. et ego dixi estis. Igit᷑ suꝑ õs¬
& ñ solũ suꝑ illos. s etiã qd̾ maius ẽ supͣ omne qd̾ colit᷑ .i. supͣ
scãm trinitatẽ. que solũm colenda et adoranda ẽ ab omĩ creatura
Ita se extollet ut in templo di sedeat: ostendens se tamquã sit d̾s.
Hoc duplicit̾ potest intelligi. Nͥ ascet᷑ antixp̃e in babylone de tͥ¬
bu dan. uixta qd̃ iacob ait. Fiat dan coluber in uia. cerastes in
bunt templũ qd̃ ẽ destructũ a romanis: sedebitq ibi dicens se
cãꝗͣ sit ds. Nã sic̃ in xͦ oĩs plenitudo diuinitatis reqͥescit. ita
in illo homine qͥ antixͨ appellat᷑ eo qd̃ sit ẽtrariꝰ .xͦ. plenitudo oĩs¬

Expanded text:
d est supra omnes deos gentium: Herculem videlicet, Apollinem, Jovem, qui falso dicuntur dii, et supra omnes electos qui nuncupative vocantur dii, ut Moyses, qui dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis ; et in lege: Diis ne detrahas , id est sacerdotibus; et: Ego dixi: Dii estis . Igitur super oet non solum super illam Trinitatem, quae solummodo colenda et adoranda est ab omni creatura. Ita se extollet ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit deus. Hoc dupliciter potest intelligi: Nascetur Antichristus in Babylone de tribu Dan, juxta quod Jacob dicit: Fiat Dan coluber in via, cerastes in bunt templum, quod est destructum a Romanis, sedebitque ibi, dicens setanquam sit Deus. Nam sicut in Christo omnis plenitudo divinitatis requievit, ita in illo homine qui Antichristus appellatur, eo quod sit contrarius Christo, plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
baptismatis. ñ recedat a uob̃. s integra maneat in uobis.
et anima incorrupta sit. corpusq immacłatũ: & totꝰ hõ
mundatus. inceger seruet᷑ sine querela. N on dicit sine pecca¬
to: qr ñ ẽ hõ qͥ faciat bonũ et ñ peccet. E in multis offendinꝰ
om̃õ. Si enĩ dixerimꝰ qi peccatũ non habem̃: ueritas in nob̃

Expanded text:
baptismatis, non recedat a vobis, sed integra maneat vobis, et anima incorrupta sit, corpusque immaculatum, et totus homo mundatus integer servetur sine querela. Non dicit sine peccato, quia non est homo qui faciat bonum et non peccet, et in multis offendimus omnes . Si e
Abbreviated transcription (Latin):
infirmos. in fide ñ in corpore. Patientes estote ad omnes. M odo
admonet p̃latos. ut subiectoꝵ imꝓbitatẽ et impatientiã pati¬
ent̃ ferant: dũ in aliqͦ contra eũ murmurant. Solent enĩ inqͥeti
et immodesti. seu impatientes. quando corripiunt᷑ a p̃latis. insur¬
gere contra eos. et impatient̃ ferre illoꝵ correptionẽ. nolentes ab
eis corripi. s suã uoluntatẽ implere. Quoꝵ animositatẽ debent
p̃lati ad tempꝰ sustinere: et iterũ tempore oportuno & congruo

Expanded text:
infirmos in fide, in corpore. Patientes estote ad omnes. Modo infirmos in fide, in corpore. Patientes estote ad omnes. Modo admonet praelatos ut subjectorum improbitatem et impatientiam patienter ferant, dum in aliquo contra eos murmurant. Solent enim inquieti et immodesti seu impatientes, quando corripiuntur a praelatis, insurgere contra eos, et impatienter ferre illorum correptionem, nolentes ab eis corripi, sed suam voluntatem implere. Quorum animositatem debent praelati ad tempus sustinere, et iterum tempore
Abbreviated transcription (Latin):
aut psalmodiis uacantes. s circũibant domos alienoꝵ. atꝙ ꝑagra¬
bant de loco ad locũ. querentes unde uiuere possent. Cuiꝰ reĩ cau¬
sa multos inquietabant. uel etiã in quietos uocat suꝑbos: qͥ causa
suꝑbiȩ alios inquietabant. Iterũ erant alii pusillamiminis e ti¬
midi. qui bonũ timebant inchoare. ne forte ñ possent ad effectũ
patient̃ ferre non ualebant: citoq scandalizabant᷑ in u̾bo et fac¬
to alioꝵ. Inquietos gͦ. id ẽ uagabundos. ociosos et instabiles. uel
suꝑbos qui alios molestabant. p̃cipit apłs corripi a p̃latis. et magis¬
tris: quatinꝰ desisterent ab ociositate que ẽ inimica animȩ: e de¬
ponerent suꝑbiam. radicẽ. om̃iũ uitioꝵ. ꝑ usillanimes aũ p̾cipit
consolari blandiꝰ: ut ꝑ exhortationẽ et consolationẽ p̃positoꝵ. robo¬
rent᷑ in om̃ib bonis. Seqͥtur. Suscipite. sub̃ in officiũ caritatis

Expanded text:
aut psalmodiis vacantes, sed circuibant domos aliorum, atque peragraaut psalmodiis vacantes, sed circuibant domos aliorum, atque peragrabant de loco ad locum, quaerentes unde vivere possent, cujus rei causa multos inquietabant. Vel etiam inquietos vocat superbos, qui causa superbiae alios inquietabant. Iterum erant alii pusillanimes et timidi, qui bonum timebant inchoare, ne forte non possent illud ad effectum patienter ferre non volebant citoque scandalizabantur in verbo et facto aliorum. Inquietos ergo, id est vagabundos, otiosos et instabiles, vel superbos qui alios molestabant, praecipit Apostolus corripi a praelatis et magistris, quatenus desisterent ab otiositate quae est inimica animae, et deponerent superbiam radicem omnium vitiorum. Pusillanimes autem praecipit consolari blandius, ut per exhortationem et consolationem praepositorum roborarentur in omnibus bonis. Suscipite, subaudis in officium charitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
salutis: id ẽ habeamꝰ fidẽ in dm̃. caritatẽ in dm et ꝑrimũ. sp̃e et
expectationẽ futuroꝵ bonoꝵ in capite: qr de celis ueniet nob salus.
& his armis muniti. securi et liberi erimꝰ in aduentu domini. Non po¬
suit nos ds in irã. id ẽ ñ iło posuit nos ds in fide sua in eccła & cog¬
nitione sua. ut in nob̃ uindictã suam exerceat. s in adqͥsitionẽ salu¬
tis posuit nos: ut salutẽ nob̃ inueniremꝰ ꝑ fidem iħu xͥ: ut siue ui¬
simul cũ illo .i. cũ xp̃o uiuamꝰ. in anima. et in spe resurrectionis.
uos inuicem. Rogamꝰ uos ut noueritis eos. id ẽ. diligatis. honoretis.
et necessaria eis ministretis: qͥ laborant interiꝰ in p̃dicatione et doctͥna
Nogamꝰ uos. corripite inquietos: consolamini pusillanimes. Apud
tͥessalonicenses erant qͥdã uagi. & ut ita dicamꝰ girõuagi. ociose
uiꝰuentes. et ñ laborantes manib suis unde uiuerent. neq oratiõib

Expanded text:
tem in Deum et proximum, spem et exspectationem futurorum bonorum in capite: quia de coelis veniet nobis salus: et his armis muniti, securi et liberi erimus in adventu Domini. Non posuit nos Deus in iram, id est non ideo nos posuit Deus in fide sua, in Ecclesia et cognitione sua, ut in nobis suam vindictam exerceat, sed in acquisitionem salutis posuit nos, ut salutem nobis inveniremus per fidem Jesu Christi, ust cum Christo, vivamus in anima et in spe resurrectionis. vos invicem. Rogamus vos ut noveritis eos, id est diligatis, honoretis, et necessaria eis ministretis: qui laborant inter vos, in praedicatione et doctrina. Rogamus vos, corripite inquietos, consolamini pusillanita dicamus, gyrovagi otiose viventes, et non laborantes manibus suis unde viverent, neque orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute sua. Q uod utrũq uerũ potest eẽ: qi si michahel illũ int̾¬
in ꝑsecutione penitentiã agant. & saluentur. Ministri autẽ anticristi
uiuia cęlebrantes. & ioca diu̾si generis exercentes. ac dicentes. Licet pͥn¬
ceps nr̃ sit mortuus: mͥ nos habebimꝰ pacem et securitatẽ. Ꝙ cũ talia
dixerint: subito ueniet eis subitaneus interitus. Uos autẽ frẽs ñ estis
Qͥ enĩ dormiunt et quiescunt in peccatis. nocte dormiunt: id ẽ in
peccatis et uitiis quiescunt. & iacent. Igit᷑ ñ dormiamꝰ sic̃ & ceceri.¬

Expanded text:
virtute sua. Quod utrumque verum potest esse: quia si Michael illum intevirtute sua. Quod utrumque verum potest esse: quia si Michael illum intein persecutione, poenitentiam agant et salventur, ministri autem Antichristivivia celebrantes, et jocos diversi generis exercentes, ac dicentes: Licet princeps noster sit mortuus, modo nos habebimus pacem et securitatem. Et cum talia dixerint, subito veniet eis subitaneus interitus. Vos autem non estis  enim dormiunt, et quiescunt in peccatis, nocte dormiunt, id est in peccatis et vitiis quiescunt et jacent. Induti loricam fidei et chari