comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
resurgere a mortius die tertio. & predicari
in nomine eius pęnitentiã & remissionem
peccatoꝵ. in om̃s gentes: Ideo autẽ xp̃m pati
& resurgere oportebat a mortuis. quia im¬
possibile erat mundũ saluari nisi ds homo
ueniret. qui in hominis habitu apparens.
& homines quȩ essent diuina instrueret. &
mortẽ ut homo suscipiens diuina uirtute
reuincer&. sicq in se credentes & ad con¬
tẽptum subeundȩ mortis accenderet. & cer¬
titudine sperandȩ resurrectionis ac uitae
ꝑpetis animaret. Quo enĩ aptius exemplo
poterant homines ad sidẽ participande glȩ
& ꝓmerendȩ uitȩ immortalis erigi. quã cũ
ipsũ dñm cognoscerent humanitatis ac mor
catius ordine ad toleranda ꝓ sua salute
aduersa quẽq ꝓuocarent᷑. quam cũ aucto¬
rẽ suũ didicissent ꝓ ipsorũ salute. & innu¬
mera ab impus genera ꝓbroꝵ & ipsã mortiꝰ
subisse sententiam: Qua ratione congru¬
entius spẽ resurrectionis acciperent. quã

Expanded text:
gere a mortuis die tertia, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes. Ideo autem Christum pati et resurgere oportebat a mortuis, quia impossibile erat mundum salvari nisi Deus homo veniret, qui in hominis habitu apparens, et homines quae essent divina instrueret, et mortem ut homo suscipiens divina virtute revinceret, sicque in se credentes, et ad contemptum subeundae mortis accenderet, et certitudine sperandae resurrectionis ac vitae perpetis animaret. Quo enim aptius exemplo poterant homines ad fidem participandae gloriae, et promerendae vitae immortalis erigi, quam cum ipsum Deum cognoscerent  Al., agnoscerent humanitatis ac mortem? Quo efficacius ordine ad toleranda pro sua salute adversa quaeque provocarentur, quam cum auctorem suum didicissent pro eorum  Al.mera ab impiis genera probrorum, et ipsam mortis subiisse sententiam? Qua ratione congruentius spem resurrectionis acciperent, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Quando erit ds̃ om̃a in om̃ib Expleta
autẽ refectione. dñs adhuc exhortationis
monita subnurit dicens. Hȩc sunt uerba
quȩ locutꝰ sũ ad uos cũ adhuc essẽ uobiscũ.
id est cũ mortali adhuc & passibili carne
ur̃i essem similis. qm̃ necesse est impleri
om̃a quȩ scripta sunt in lege moysi & pro¬
phetis & psalmis de me Omẽm magister
ueritatis tollit scrupulũ simulationis.
undiq ueritatis iuira confirmat. Uidetur.
palpatur. resicit᷑. sermo exhortationis ꝑ
singula prȩbetur Et ne solũ enis testimo¬
nium minus susficere putaret᷑ : etiam
moysi & ꝓphetarũ auctoritas qui eiꝰ in car¬
nationem. passionẽ. & resurrectionẽ suis
prȩsignauerint scriptis ad mediũ ꝓducit᷑
Ne uero ad intelligenda horũ mystica dicta
tardi forte remanerent : sensũ quoq illis
quo hȩc intelligere possent aperuit. Quo
facto nil ultra priscȩ dubietatis in corum
rationẽ passionis ac resurrectionis suae

Expanded text:
ait: Quando erit Deus omnia in omnibus . Expleta autem refectione Dominus adhuc exhortationis monita subjunxit, dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. Id est, cum mortali adhuc et passibili carne vestri essem similis. Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me. Omnem Magister veritatis tollit scrupulum simulationis, undique veritatis jura confirmat. Videtur, palpatur, reficitur, sermo exhortationis per singula praebetur, et ne solum ejus testimonium minus sufficere putaretur, etiam Moysi et prophetarum auctoritas, qui ejus incarnationem, passionem et resurrectionem suis praesignaverunt scriptis, ad medium producitur. Ne vero ad intelligenda horum mystica dicta, tardi forte remanerent, sensum quoque illis quo haec intelligere possent aperuit: quo facto, nil ultra priscae dubietatis in eorum rationem passionis ac resurrectionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
bere. quatinꝰ głam resurrectionis prȩdica¬
turi. modũ quoq nobis resuscitati corporis
qualis esset sperand̃ absq om̃i ualerent am¬
biguitate monstrare. Unde cũ magna sidu¬
tia beat᷑ apłs iohannes. auditores suos ad
sequenda fidei & ueritatis quã didicit ar¬
chana ꝓuocat dicens. Quod fuit ab initio.
mus & manus nr̃ȩ tactauerunt de uerbo
uitȩ. Solent autẽ gentiles hoc in loco sim¬
plicitati fidei nr̃ȩ deceptionũ tendere la¬
queos dicendo. Qua temeritate confiditis.
quia xp̃c quẽ colitis ur̃a de puluere corpora
possit incorrupta reducere. qui nec suorũ
uulnerũ quȩ in cruce suscepit potuit cica¬
trices obducere. sed resuscitato ut dicitiᷤᷤ suo
corpore a mortius. signa adhuc mortis in¬
pora decorruptione ad incorruptionẽ
abolitis passionis ostendere indicus disci
passionis in eo maluit indicia reseruare
corpore: sed corpꝰ esse sp̃uale qđ uidebant

Expanded text:
bere. Quatenus gloriam resurrectionis praedicabere. Quatenus gloriam resurrectionis praedicaturi, modum quoque nobis resuscitati corporis qualis esset sperandus absque omni valerent ambiguitate monstrare. Unde cum magna fiducia beatus Joannes apostolus auditores suos ad sequenda fidei et veritatis, quam didicit, arcana provocat dicens: Quod fuit ab initio, mus, et manus nostrae tentaverunt de Verbo vitae . Solent autem gentiles hoc in loco simplicitati fidei nostrae deceptionum laqueos tendere dicendo: Qua temeritate confiditis quia Christus quem colitis vestra de pulvere corpora possit incorrupta reducere, qui nec suorum vulnerum, quae in cruce suscepit, potuit cicatrices obducere, sed resuscitato, ut dicitis, suo corpore a mortuis, signa adhuc mortis inpora de corruptione ad incorruptionem, abolitis passionis indiciis ostendere discipensationis gratia passionis in eo maluit indicia reservare. m sine corpore, sed corpus esse spirituale quod videbant,
Abbreviated transcription (Latin):
turbati estis. & cogitationes ascendunt in
corda ur̃a: Uidete manus meas & pedes.
quia ipse ego sum. Non autẽ sine causa ma¬
nus suas ac pedes potius quã uultũ quem
ȩque nouerant eos uidere ac recognoscere
iubet. sed ut uisis clauorũ signis quib cruci
erat afsixus. non solũ corpus esse qđ uidebant.
sed ut ipsũ dñi sui corpus esse qđ crucisirum
nouerant intelligere possent. Unde bene
iohannes dnicȩ apparitionis memoriam
faciens: latꝰ quoq suũ qđ a milite suerat
uulneratũ. discipulis eũ ostendisse ꝑhibet.
ut quo plura notissimȩ passionis ac susceptȩ
mortis indicia cognoscerent: eo certiore pa¬
tratȩ iã resurrectionis ac dirute mortis fide
gauderent. Qui ut illos ꝑ om̃a de fide re¬
surrectionis certos redderet: non tantum
oculis intuendũ sed attrectandũ quoq ma¬
nibus corpus qđ immortale illis ostendebat
exhibuit dicens. palpate & uidete quia sp̃s
carnẽ & ossa non habet sicut me uidetis ha¬

Expanded text:
turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia ego ipse sum. Non autem sine causa manus suas potius ac pedes, quam vultum quem aeque noverant, eos videre ac recognoscere jubet, sed ut, visis clavorum signis quibus cruci erat affixus, non solum corpus esse quod videbant, sed ut ipsum Domini sui corpus quod crucifixum noverant intelligere possent. Unde bene Joannes, dominicae apparitionis memoriam faciens, latus quoque suum, quod a milite fuerat vulneratum, discipulis eum ostendisse perhibet, ut quo plura notissimae passionis ac susceptae mortis indicia cognoscerent, eo certiori patratae jam resurrectionis ac dirutae mortis fide gauderent. Qui ut illos per omnia de fide resurrectionis certos redderet, non tantum oculis intuendum, sed attrectandum quoque manibus corpus, quod immortale illis ostendebat, exhibuit dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis ha
Abbreviated transcription (Latin):
pere curarunt. uel etiã maiori impietate
in eis qui susceperant odiis ac ꝑsecutionib
extinguere aut corrũpere laborant. Non
ergo fallit nos fides resurrectionis xp̃i. non
decipit nos spes resurrectionis nr̃ȩ. quia
cds pat̾ & dñm suscitauit. & nos suscitabit
ꝑ untutẽ suã. Et sicut alibi idẽ apłs qđ

Expanded text:
pere curarunt, vel etiam majore impietate pere curarunt, vel etiam majore impietate in eos qui susceperant odiis ac persecutionibus exstinguere aut corrumpere laborant. Non ergo fallit  Al. add. nos fides resurrectionis Christi, non decipit nos spes resurrectionis nostrae, quia Deus Pater et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam . Et sicut alibi
Abbreviated transcription (Latin):
interpellat ꝓ nobis. ostensis uulnerũ suoꝵ
cicatricibus quantũ ꝓ humana salute la¬
borauerit ei ꝑpetuo de monstret. miroq
atq ineffabili nobis ordine eũ qui nil um¬
quam potest obliuisci. qui semꝑ misereri
parat᷑ est abisq int̾missione admoneat qũa
particeps naturȩ. doloris. & passionis ipse dĩ
filius effectus sit. ꝓ quibus ipse confligens
mortis imperiũ moriendo ꝓstrauerit ter¬
tio ut om̃s electi ꝑpetua beatitudine. suscep¬
ti uidentes i dõ ac dño suo signa passionis
numquã illi grãs agere desistant. ꝑ cuiꝰ mor¬
tem se uiuere cognostunt. sicq fieri ualeat
qđ uoce totius eccłae cantat ꝓpheta in psal
ad extremũ ut etiam reprobi in iudicio sig¬
na enisdẽ passionis aspiciant sicut scriptum
est. uidebunt in quẽ transfirerunt. ac se
instissime clãpnandos intelligant: non solũ
hi qui ei impias intulere manus: sed et illi
qui uel suscepta eius misteria ꝓ nihili con¬
tempnunt. uel sibi oblata numquã susci¬

Expanded text:
interpellat pro nobis, ostensis vulnerum suorum cicatricibus, quantum pro humana salute laboraverit, ei perpetuo demonstret, miroque et ineffabili nobis ordine eum qui nil unquam potest oblivisci, qui semper misereri paratus est, absque intermissione admoneat  Al.particeps naturae, doloris et passionis ipse Dei Filius effectus sit, pro quibus ipse confligens, mortis imperium moriendo prostravit. Tertio, ut omnes electi perpetua beatitudine suscepti, videntes in Deo ac Domino suo signa passionis, nunquam illi gratias agere desistant, per cujus mortem se vivere cognoscunt, sicque fieri valeat quod voce totius Ecclesiae cantat propheta in PsalmAd extremum ut etiam reprobi in judicio signa ejusdem passionis aspiciant, sicut scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt , ac se justissime damnandos intelligant, non solum hi qui ei impias intulere manus, sed et illi qui vel suscepta ejus mysteria pro nihilo contemnunt, vel sibi oblata nunquam susci
Abbreviated transcription (Latin):
incrementũ temporis ostendit. quia ni¬
mirũ tanta erat uirtꝰ miraculi. ut hanc
repente totã capere fragilia mortaliũ
pectora non possent. Consulens igit᷑ ipse
imbecillitati quęrentiũ: primo uenien¬
tib ad monumentũ & feminis suo
amore feruentibus. & uiris reuolutum

Expanded text:
incrementum temporis ostendit, quia nimirum tanta erat virtus miraculi, ut hanc repente totam capere fragilia mortalium pectora non possent. Consulens igitur ipse imbecillitati quaerentium, primo venientibus ad monumentum et feminis suo amore ferventibus et viris, revolu
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph int̾ reliquos frs. talarẽ tunicam
habuisse describit᷑ Tunica quippe usq ad
talũ. est opus bonũ usq ad consũmationẽ
Sed maria cũ fleret inclinauit se. & ꝓspexit
in monumentũ Certe iã monumentum
uacuũ uiderat. iã sublatum dñm nunti¬
arat. Quid est qđ se iterũ inclinat᷑. iterũ
uidere desiderat: Sed amanti semel aspe¬
xisse non sufficit. quia uis amoris intenti¬
onem multiplicat inquisitionis. Quęsiuit
igit᷑ prius. & minime inuenit ꝑseuerauit
ut quęreret. unde contigit ut inueniret
Actũq est. ut desideria dilata crescerent. &
crescentia caperent qđ inuenissent. hinc
est enĩ qđ de eodẽ sponso eccła in canticis
canticorũ dicit. In lectulo meo ꝑ noctem
quęsimi quẽ diligit auina mea. Quesini

Expanded text:
Joseph inter reliquos fratres talarem tunicam Joseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur Genes. XXXVII, 3. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi qu
Abbreviated transcription (Latin):
nit: sublatũ credidit. atq discipulis mnti¬
auit. Qui uenientes uiderunt. atq ita e̾eᷤ
ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis
ꝓtimis scriptũ est. Abierunt ergo discipuli
ad semetipsos ac deinde subiungitur
Maria autẽ stabat ad monumentũ foris
plorans. Qua in re pensandũ est. huius
mulieris mentẽ quanta uis amoris accen¬
derat. quȩ a monum̃to dñi etiam disci¬
pulis recedentib non recedebat. Exqui¬
rebat quẽ non inuenerat. flebat inquiren¬
do. & amoris sui igne succensa. eius quem
ablatũ credidit ardebat desiderio. Unde
contigit ut eũ sola tunc uideret quȩ reman¬
sit ut quęreret. quia nimirũ uirtꝰ boni
operis ꝑseuerantia est: Et uoce ueritatis
dicitur. Qui autẽ perseuerauerit usq in
sinem : hic saluus erit. Et prȩcepto legis
cauda hostiȩ insacrisicio iubetur offerri
In cauda quippe sinis est corporis. Et ille
bene immolat. qui sacrificiũ boni operis
usq ad finẽ debitȩ ꝑducit actionis. Hinc

Expanded text:
credidit, atque discipulis nuntiavit. Qui venientes 1545 viderunt, atque ita esse ut mulier dixerat crediderunt. Et de eis protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans . Qua in re pensandum est hujus mulieris mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce Veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur of. In cauda quippe finis est corporis; et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Bonꝰ planẽ dies. qui lucẽ intulit uniuer¬
sis. Uerũ non huiꝰ scłi lucẽ. sed resurrec¬
tionis ȩternȩ. Lux enĩ ista non caliginẽ
noctis deculit. sed mortis tenebras am¬
putanit. Bonus inquã dies. & melior hic
quã ille in quo primũ mundus enituit
lle enĩ hominibus ad laborẽ creatus est.
hic factus est ad quietẽ. Ille enim mortẽ
meruit. hic formidinẽ mortis euasit.
Ille bonis malisq cõmunis est. hic ꝓprius
iustorũ. Illius diei lux tenebris sepelitur
huius diei splendor etiã sepulturas illu¬
minat. Ad potremũ illius diei lucem
mortui non uident. huius dici lucem
mortius etiam emicuit. sicut ait pro¬
pheca. Qui sedebant in regione umbrȩ
mortis. lux orta est eis. Lȩtemͬ ergo in
hac die quȩ & uiuos circũsulget. mor¬
tuos uiuisicat. uenturos illummat. si¬
cut ait beat᷑ euangelista. F rat lux uera¬

Expanded text:
plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos circumfulget, et mortuos vivificat, et venturos illuminat, sicut ait beatus Evangelista:
Abbreviated transcription (Latin):
& sic precandũ. Scim iã hoc exẽplo quẽ ad¬
modũ nr̃a peccata curemꝰ. Ecce nihil nobis
mon amas me: respondit tertio dñe. tu
scis quia diligo te. Ait dñs. Pasce oues meã
Et hoc tertio. Qđ quidẽ dictũ ad compen¬
sationem prioris ꝓfecit erroris. Qui enĩ
tertio dñm negauerat: tertio confitet᷑
& quotiens culpã delinquendo ẽtraxerat:
totiens grãm consitendo conquirit . U. dete
ergo quantũ fletus ꝓsuerit petro. antequã
fleret lapsus est. postea quã fleuit electus
est. Et qͥ ante lacrimas pręuaricator ex¬
titit: post lacrimas pastor assũptus est
Et alios regendos accepit. qui prius seipsũ

Expanded text:
 sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemad sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis mon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uoce pudor est confiteri. Lacrimȩ ergo
uerecundiȩ consulunt parit̃ & saluti Nec
erubescunt in petendo. & impetrant in ro¬
gando. Lacrimȩ inquã tacitȩ quodã modo
preces sunt. Ueniã non postulant. & me¬
rentur. Causã non dicunt & miscđam con¬
sequuntur. nisi qđ ut iliores lacrimarũ
preces sunt quã sermonũ. quia sermo in
precando forte fallit. lacrima om̃ino non
fallit. Sermo enĩ interdũ non totũ ꝓfera
fectũ. Et ideo petrus iã non utit᷑ sermone
quo fefellerat. quo peccauerat. quo sidem
omiserat. ne ꝑ id ei non credatur ad consi tenoi
quo usus fuerat ad negandũ ac ꝑ hoc ma¬
uult & causã suã flere quã dicere & qđ
uoce negauerat lacrimis confiteri. Inuenio
autem & aliud cur tacuerit petrus. ne tã
cito ueniȩ postulatio ꝑ impudentiam plus
offenderet quã impetraret. Solet enĩ citius
mereri indulgentiã. qui uerecundius de¬
precatur. In om̃i igitur culpa ame flendũ est:¬

Expanded text:
voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo verecundiae consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores lacrymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert fectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
plasto subuenit᷑. Hunc & enĩ ds̃ ad uesperũ
requirit errantẽ. illũ dñs pullorũ cantu
denegantẽ. Adã reus facti nudꝰ erubuit.
petrus conscius dicti correctus ingemuit
Ille tamquã deprehensus festinat ad late¬
bras. hic tamquã emendat᷑ ꝓrũpit ad la¬
crimas. Uelut latenti enĩ & celanti se a
diuinitate adȩ dicit᷑. adã ubi es: non qđ
adã conspectũ dñi latere potuerit. sed qđ
peccatrici c̃scientiȩ nullus locꝰ tutus uel
certꝰ sit. dũ metuit deprȩhendi Respexit
Recte oculis em̃dat. quia scriptũ est. oculi
dñi suꝑ rustos. & aures enis in preces eorũ
Ergo petrꝰ prorũpit ad lacrimas. nihil uoce
precat᷑. Inuenio enĩ qđ fleuerit. non inue¬
nio quid dixerit. Lacrimas lego. satisfac¬
tionẽ non lego. Recte plane petrꝰ fleuit
& tacuit. quia qđ defleri solet non solet
excusari. & qđ defendi non potest: ablui
potest. Lauat enĩ lacrima delictũ. quod

Expanded text:
plasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam plasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respexitdavit errorem . Recte oculis emendat, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi non potest, ablui potest; lavat enim lacryma delictum, 167 quod
Abbreviated transcription (Latin):
iximus fr̃s qđ ad similitudinem
euae petrũ ostiaria mulier quoq
deceperit: & sicut adã femina circũ¬
tatus eñ ad decipiendũ sexus est fraudis
suȩ nasculũ in ostiaria diabolus recogno
uit Fideles uero uiros. non nisi ꝑ mulierẽ
oppugnare consueuit Ibi enĩ adam per
euã superat. hic petrũ uincit ꝑ ostiariam
F uit enĩ sicut legimꝰ in paradyso delitiarũ
di abolus. nec defuit sicut intelligimus in
prȩcorio iudȩorũ. Ibi imminebat satanas
serpens. hic iudas coluber ꝑurgebat. Est
ergo eadẽ similitudo deceptionis in petro
quȩ in adã suit. qm̃ eadem est & similitudo
mandati. Accepit enĩ a dno uterq man¬
datũ. adam ne tangeret. apłs ne negar&
Ille ne lignũ scientię prȩsumeret. hic ne
crucẽ sapientiȩ prȩteriret. Sed transgre¬
diens uterq prȩceptũ pari modo delinquunt
Gustat ille qđ non licet. loquit᷑ iste qđ non
decet. Et tamen facilior negatio petri quã
ade p̃uaricatio. Citius enĩ apło qũã ꝓtho¬

Expanded text:
iximus, fratres, quod ad similitudinem Evae, Petrum ostiaria mulier quoque deceperit: et sicut Adam femina circumtatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri, quam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam proto
Abbreviated transcription (Latin):
ens dicit. Quod uni ex minimis meis fe¬
cistis. mihi fecistis. Ecce ante: iudicium
cum per menbra sua suscipitur. susceptoreᷤᷤ
suos. pͥerͫ semetipsum requirit. & tamen
nos ad hospitalitatis grãm pgri sumus
Pensate fr̃s. quanta hospitalitatis uirtus
sit. Ad mensas ur̃as xp̃m suscipite. ut
uos ab eo suscipi ad coniuuia aeterna
hospitium. ut uos in iudicio non quasi
peregrinos nesciat. sed ut proprios reci¬
piat ad regurm. Ipso die¬

Expanded text:
ens dicit: Quod uni ex minimis meis feens dicit: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Ecce ante judicium cum per membra suscipitur sua, susceptores suos etiam per semetipsum requirit, et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit; ad mensas vestras Christum suscipite, ut vos ab eo suscipi ad convivia aeterna to hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnum. Ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
diꝗnat᷑ ess cognosci dum pascitur. Hospi
dicitur. Caritas fraternitatis maneat in
uobis. & hospitalitatem nolite obliuisci
Per hanc enm placuerunt quidam angelis
hospitio receptis Hinc petrus ait. Hospita¬
les inuicem sine murmurationibis. Ipsa
ueritas dicit. Hospes fui & suscepistis me
Ipnnata res est ualde. & seuiorum nostro¬
rum relatione tradita. Quidam paterfa¬
milias cum tota domo sua hospitalitatis¬
magno studio seruiebat. Cumq cotidie
ad mensam suam peregrinos susciperet:
quadam die quidam inter alios uenit ad
mensam ductus est. Dumq pater familias
ex humilitatis consuetudine. Aquam uel¬
let in enis manibus sundere: conuersus
urceum accepit. sed repente eum in
cuius manibus aquam fundere uoluerat
non inuenit. Cumq hoc factum secum
ipse miraretur: eadem nocte ei d̃ñs per
uisionem ddixit. Cȩteris diebus me in men¬
bris meis. hesterno autem die me in me¬
mecipso suscepisti. Ecce in iudicio ueni¬

Expanded text:
dignatus est cognosci dum pascitur. Hospitdignatus est cognosci dum pascitur. Hospitdicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam angelis hospitio receptis. Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmurationibus. Ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me. Opinata res est valde et seniorum nostrorum nobis relatione tradita. Quidam pater familias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per visionem dixit: Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veni
Abbreviated transcription (Latin):
sitores luti figulos uocamꝰ Nihil ergo
simplex ueritas per duplicitatẽ fecit sed
talem se eis exhibuit in corpore. qualis
apud illos erat in mente: Erobandi autem
erant. si hi qui eũ & si necdũ ut dm dilige
rent saltẽ ut peregriuũ amare potuissent
Sed quia extranei esse a caritate non pore¬
rant hi cum quib ueritas gradiebat᷑ : eum
ad hospitiũ quasi peregrinũ uocant. Cur
autẽ dicimus uocant. cum illic scriptũ sit
solu muitandi sunt. sed etiam trahendi. Men¬
sam ponunt. cibos offerunt. & dm quem
in scripturȩ sacrȩ expositione non egnoue¬
rant: in panis fractione. cognoscunt: Audi¬
endo ergo precepta dĩ illuminati non sunc
faciendo illuminati sunt. quia scriptum est
non auditoreslegis iusti sunt apud dm̃. sed
factores legi instificabunt᷑. Quisquis ergo
uult auditaꝰ intelligere: festinet ea quae
iam intelligere potuit opere implere
Ecci dñs nos est cognitꝰ dum loqueretur. &

Expanded text:
sitores luti figulos vocamus. Nihil ergo sitores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore, qualis apud illos erat in mente. Probandi autem et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus rent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed qui esse ex tranei a charitate non poterant, hi cum quibus veritas gradiebatur eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus vocant, cum illic scriptum sit,solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur. Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus non est cognitus dum loqueretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ncotidiana uobis sollẽpnitate
laborantibus pauca loquenda
sunt. Et fortasse hȩc utilius
proderunt. quia sepe & alimenta
quȩ minus sufficiunt auidius
sumuntur. Lectionis ergo euan¬
gelicȩ summatĩ sensũ statui non ꝑ
singula uerba discutere. ne. dilec¬
tionẽ urãm ualeat sermo ꝓlixior
lantibus in uia non quiqẽ credea¬
tibus sed tamen de se loquentibus alũs
apparuit. sed eis speciem quã recognosce¬
rent non ostendit. Hoc ergo egit foris
desfin oculis corporis. quod apud illos age¬
bat᷑ intus in oculis cordis Ipsi namq apud
semetcipsos intꝰ o amabant & dubitabant
De. se. ergo loquentib presentiam exhibutt.
seđ de se dubitantib cognitionis suȩ spe¬
ciem abscondit. Uerba quidem contulit.
duritiã intellectꝰ increpauit. scripturae
sacrȩ mysteria quȩ de seipso erant aAperois
& tamen quia adhic eo cordib peregrinꝰ
erat a fide: ire se longius fincit. Fingere
namq componere dicimꝰ Ulnde &e compo¬

Expanded text:
otidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior lantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabanDe se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, namque componere dicimus, unde et compo
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ exut. sed etiã portas tulit & mon
tis uerticẽ subut. quia resurgendo clau¬
stra inferni dns abstulit. & ascendendo
cęlorum regna penetrauit
ꝓ eius amore meriam᷑. Ecce in resurrecti¬
one auctoris iri ministros eius angłos
conciues nr̃os agnouimꝰ. Ad horũ ergo
ciuium illã frequentẽ sollemnitatẽ festi

Expanded text:
non solum exiit, sed etiam non solum exiit, sed etiam tis verticem subiit, quia surgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravitpro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam f
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ. quia hunc ad suã głam cogno¬
scit ꝑuenisse per pęnã. Qđ bene in libro
iudicũ samson illius facta significant. qͥ
cũ gazam ciuitatẽ philistinorũ suisset
ingressus: philistei ingressũ eius protinuᷤᷤ
cognoscentes ciuitatẽ repente obsidionib
circũ dederunt. custodes deputauerunt¬
& samson fortissimũ se iã comprȩhendis¬
se gauisi sunt. Sed quid samson fecit ag¬
nouimus. Aledia nocte portas ciuitatis
abstulit. & montis uerticẽ ascendit. Quẽ
fr̃s km̃i hoc facto nisi redẽptorem nr̃m
samson ille significat: Quid gaza ciuitas
nisi infernũ designat: Quid ꝑ philisteoᷤ
nisi ꝑsidia iudȩoꝵ. demonstratur : Qui
cũ mortuum dñm uiderent. eiusq cor¬
pus in sepulchro iã positũ: custodes ilico
deputauerunt. et eum qui auctor uitȩ
claruerat inferni claustris retentum.
quasi samson in gata se deprehendisse
lȩtati sunt. Samson uero nocte media

Expanded text:
mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognomortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media noabstulit, et montis verticem ascendit. Quem hoc in facto nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum significat? Quid per Philistaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum, qui auctor vitae claruerat in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero nocte media
Abbreviated transcription (Latin):
bris eius superioribꝰ audimus. Ecce ue¬
ro ad menoriã redit. qđ crucifiro dĩ
filio iudȩi insultantes dicebant. Si rex
isrł est. descendat de cruce & credimꝰ ei
Qui si tunc de cruce descenderet: nimirũ
insultantib cedens uirtutẽ nobis pati¬
entiȩ non demonstraret. Sed expecta¬
uit paululũ. tolerauit ꝓbra. inrisiones
sustinint. seruauit patientiã. distulit
admirationẽ. & qui de cruce descende¬
re noluit: de sepulchro surrexit. Plus
igit᷑ suit de sepulchro surgere. quã de
cruce descendere. Plus fuit mortẽ resur¬
gendo destruere. quã uitã descendendo
seruare. Sed cũ iudȩi hunc ad insulta¬
tiones suas de cruce descendere minime
cernerent. cũ morientẽ uiderent: eũ
se uicisse crediderunt. nom̃ illius se qua¬
si extinxisse gauisi sunt. Sed ecce de
morte nomen eius ꝑ mundũ creuit. ex
qua hunc insidelis turba extinxisse se
credidit. Et quȩ gaudebat occisũ: dolet

Expanded text:
bris ejus superioribus audivimus. Haebris ejus superioribus audivimus. Haeredit ad memoriam quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes, dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei. Qui si insultantibus cedens, virtutem nobis patientiae non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem. Et qui de cruce descendere noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderint, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hunc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet
Abbreviated transcription (Latin):
eius ꝓmissionib crederet : factus itaq
homo apparuit in carne. mori dignatꝰ
ex uoluntate resurrexit ex potestate.
& ostendit exẽplo qđ nobis ꝓmisit in prȩ¬
mio. Sed fortasse aliquis dicat. lure il¬
le surrexit. qui cũ ds̃ esset teneri mor¬
te non potuit. Ad instruendã ergo
ignorantiã nr̃ãm: ad roborandã infir¬
mitatẽ nram. suȩ resurrectionis exẽ¬
plũ nobis sufficere noluit. Solus illo
in tẽpore mortuus est. & tam̃ solus mi¬
nime surrexit. Nã scriptũ est multa
corpora scõrum qui dormierant surre¬
xerunt. Ablata ergo sunt om̃a argum̃ta
non debet homo qđ in carne sua exhi¬
buit homo ds̃ : ecce cũ dõ homines re¬
surrexisse cognoscimꝰ. & quos puros fu¬
isse homines non dubitamꝰ. Si igitur
m̃bra nr̃i redẽptoris sumꝰ: pręsumamꝰ
in nobis qđ gestũ constat in capite: Si
multũ nos abicimꝰ: sperare debemus
in nobis nos menbra ultima qđ de men¬

Expanded text:
ejus promissionibus crederet? Factus itaque ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata ergo sunt omnia argumenta non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse cognobimus, et quos puros homines non dubitamus. Si igitur membra redemptoris nostri sumus, praesumamus in nobis quod gestum constat in capite; si multum nos abjecimus sperare debemus in nobis nos membra ultima quod de mem
Abbreviated transcription (Latin):
onem transierat. Et prius post resur¬
rectionẽ ingalilea a discipulis uidetur.
quia resurrectionis eius głam post lȩti
uidebimꝰ. si modo a uitis ad uirtutũ
celsitudinẽ transmigremꝰ. Qui ergo in
sepulchro nuntiat᷑ : in transmigratione
ostendit᷑. quia is qui in mortificatione
carnis agnoscit᷑ : in transmigratione
diei sollẽnitate de lectionis en̾angelicȩ
expositione transcurrimꝰ. sed libet ut de
hac eadẽ solẽnitate aliquid subtilius
loquam᷑. Nuae etenĩ uitȩ erant. quarũ
unã nouimꝰ. alterã nesciebamꝰ. Una
quippe mortalis est. altera immortaliᷤ
Una corruptionis. alia incorruptionis
Vna mortis. alia resurrectionis. Sed
uenit mediator dĩ & hominũ homo
xp̃c itĩc: suscepit unã & ostendit alterã
Unã pertulit moriendo. ostendit alteram
resurgendo. Si igitur nobis mortalẽ uitã
scientibus resurrectionẽ ꝓmitteret carni.
et tam̃ hanc uisibilit̃ non exhiberet: quiᷤᷤ

Expanded text:
ansmigraverat. Et prius post resuransmigraverat. Et prius post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitsepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, qucarnis agnoscitur in transmigratione diei solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortis, altera resurrectionis. Sed venit Mediator Dei et hominum homo stus Jesus, suscepit unam, et ostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis
Abbreviated transcription (Latin):
tum uenerunt. & ei quẽ uiuentẽ dile¬
xerant mortuo studio humanitatis ob¬
sequunt᷑. Sed res gesta aliquid in sc̃a ec¬
clesia signat gerendũ. Sic quippe neces¬
se est ut audiamꝰ quȩ facta sunt: qua¬
timis cogitemꝰ etiã quȩ nobis sunt ex
eorũ imitatione facienda. Et nos ergo
in eũ qui est mortuus credentes. si odore
uirtutũ referti cũ opimone bonorũ
operũ dñm quęrimꝰ: ad monumentũ¬

Expanded text:
quem viventem dilexerant et jam mortuo humanitatis obsequuntur. Sed res gesta aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum; sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sunt ex eorum imitatione facienda; et nos ergo in eo qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bonorum operum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i per dictatũ loqui con¬
sueui. sed quia lassescente sto¬
macho ea quȩ dictauero legere ipse
non possũ: quosdã ur̃m minus liben¬
ter audientes in tueor Unde nc̃ a me¬
metipso exigere contra morẽ uolo. ut
inter sacra missarũ sollẽma lectioneᷤ
scĩ euangelii non dictando sed collo¬
quendo edisserã. sicq excipiant᷑ ut lo¬
quim᷑. quia collocutionis uox corda
torpentia plus quã sermo lectionis ex¬
citat. & quasi quadã manu sollicitudi¬
nis ut euigilent pulsat Etquidẽ ad
hoc opus me sufficere posse non uideo.
sed tam̃ uires quas imperitia denegat.
caritas ministrat. Scio nãq qui dixit.
aperi ostuũ. & ego adimplebo illud. Bo¬
nim ergo opus nobis in uoluntate sit.
nã ex diuino adiutorio erit in ꝑfecti¬
one. Dat loquendi ausũ etiã resurrec¬
tionis dñicȩ tanta solẽnitas. quia & in¬
dignũ ualde est. ut eo die laudes debi¬
tas taceat lingua carnis. quo uidelic&
die caro resurrexit auctoris. Alidistiᷤ¬

Expanded text:
rissimi, per dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. 2. Audisti
Abbreviated transcription (Latin):
& cognouerunt uere quia a te exiui. et
crediderunt quia tu me misisti. Quãquã
& hȩc om̃a de om̃ibus futuris fidelibꝰ dici
potuerunt specie ꝑfecta cũ adhuc essent
futura. sed ut de his solis quos tunc habe¬
bat discipulis hec loqui intelligat᷑ illud
magis urget quod paulopost ait. cũ essem
cũ eis ego sernabã eos in nomine tuo. quos
dedisti mihi custodiui. & nemo ex his perut
nisi filius ꝑditionis ut scriptura impleatuꝵ.
iudã significans qui tradidit eũ Ex isto quip¬
subiungit. nunc autẽ ad te uenio. Unde
manifestũ est eum de corporali sua dixisse
prȩsentia. cũ essem cũ eis ego seruabã eos.
ueluti cũ eis prȩsentia iam non esset. Non

Expanded text:
 cognoverunt vere, quia a te exii, et crediderunt, quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura, sed ut de his solis quod tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget, quod paulo post ait: Cum essem cum eis, ego salvabam eos in nomine tuo. Quos dedisti mihi, custodivi; et nemo ex iis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judam significans, qui tradidit euriit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia, Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non esset. Eo
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunet a malis. & sic corpus subeat exer¬
cendo ieiuma. Nam cũ sit ieiumũ animȩ
humiliatio. quale est humiliari cibo. et
augere peccato: Qui igit᷑ corpori suo
ieiunia deuotꝰ indicit : principaliter re¬
nuntiet uitus. cupiditatũ fomites cõpri¬
mat. frangat impet᷑ mentis. libidines
uincat. fauces auaritiȩ ardentis extin¬
guat. latiusq uĩ dilectionis extendat. atq
in alimenta pauperũ abrupti apparatus
fanda peccata animi uirtute calcent᷑. ut
& anima scĩtate corporis adinuet᷑. Tunc
enĩ & impetrari poterit qđ optat᷑. si corpꝰ
castũ animũq deuotũ ad officia sc̃ĩtatis

Expanded text:
jejunet a malis; et sic corpus subeat exerjejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritiae ardentis exstinguat, latiusque factis vim dilectionis extendat, atque in alimenta pauperum abrupti apparatus fanda peccata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum a
Abbreviated transcription (Latin):
reddet uobis inpalã. Qua re fr̃s prȩuideat
sc̃itas ur̃a aliter ieiuma acceptari non posse.
nisi contigerit legaliter ieiunare. scđm¬
non piget. uobis autẽ tutissimũ. Sed& ds̃
isaiã ꝓphetam taliter imꝑfectos increpantẽ:
Neomenia ur̃a & sabbata & dies magnus non
sit in eo dicit dñs leuiniũ est qđ probat
altissimꝰ. non solũ intermissa corporis refec¬
tio. uerũ etiam a malis actib facta dis¬
cessio. ltaq cura ne mens tua gra¬
uet᷑ oppressa peccatis. neq animꝰ tuus uiti¬
orũ illecebris delectet᷑. & digna dõ exsol¬
iusti ieiuma. Ceterũ si corpꝰ tuũ ieiunia
longa consũpserint. atq illi subtraxeris
cibũ cum non detrahis uitia malis ꝑse¬
uerans : magis horres quã placeas dõ
Tunc erunt dõ accepta iuina. si operibus
scĩs fuerit expiata sententia. Cur enim
fame corpꝰ discrucias: Cur turpit̾ peccan¬
do blandiris: Principaliter ergo animus

Expanded text:
reddet vobis in palam . Quare, fratres, pervidet reddet vobis in palam . Quare, fratres, pervidet Sanctitas vestra, aliter jejunia acceptari non posse, nisi contigerit legaliter jejunare. non piget, vobis autem tutissimum . Sed et Dominus um per Isaiam prophetam taliter imperfectos increpantem: Neomenias vestras et sabbatum et diem magnum non sustineo, dicit Dominus . Jejunium est quod probat Altissimus, non solum intermissa corporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi subtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodũ ĩ eiunetis. leuinia enĩ ap̃ia¬
norũ. spiritualit̃ potius quã carnaliter
exercenda sunt. Unde a peccatis princi¬
paliter iciunemꝰ. ne ieiunia nr̃a sicut iude¬
orũ ieiunia a dño respuant᷑ Quale est
enĩ ut a cibis quos dñs creauit nescio quis
impostor abstineat. & peccatoꝵ sagina pin¬
guescat: Non tale ieunniũ ego elegi
dicit dñs. Nã si flectas inquit ut circulũ
P aruũ est enim ieiunũ abstinere tantum¬
modo a peccatis. nisi addamꝰ & bona frange
inquit esurienti panẽ tuũ. & egenos sine¬
tecto duc in domũ tuam: si uideris nudum
oportet accedere. qđ dñs in euangelio prȩ¬
cepit. Cũ autem ieiunatis inquit. nolite
fieri sicut hypocritȩ tristes. Exterminant
enĩ facies suas. ut pareant hominib ieui¬
nantes Am̃ dico uobis. ꝑceperunt merce¬
dẽ suã. Mos autẽ cum ieiunatis ungite
capita nr̃a. ne pareamini hominib ieiu¬
nantes. & pater ur̃ qui uidet in occulto¬

Expanded text:
quemadmodum jejunetis. Jejunia enim Christianorum spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulumParum est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et bona. Frange, inquit, esurienti panem tuum, tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, oportet accedere, quod Dominus in Evangelio praecepit: Cum jejunatis, inquit, nolite fieri, sicut hypocritae, tristes; exterminant enim facies suas, ut pareant hominibus jejunantes: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Vos autem cum jejunatis, ungite capita vestra, ne pareatis hominibus jejunantes: et Pater vester qui videt in occulto
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse hic a illi adhuc essent. Sic enim est
locutꝰ homo congruens hominibus. ut mos
loquendi sese habet humanus. An non coti¬
die dicimꝰ iam non est hic de aliquo quan¬
totius abituro: Et maxime hoc de moritu¬
ris solet dici. quamquã ipse dñs tamquam
prȩuidens quid lecturos mouere posset

Expanded text:
et ipse hic et illi adhuc essent. Sic enim est et ipse hic et illi adhuc essent. Sic enim est locutus, homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus, Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici. Quanquam et ipse Dominus tanquam praevidens quid lecturos movere posset