comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
risucaste pecumȩ multã inposuit. txigbantq uere xpĩani Singulinãq eore seam
sui substaretiã offerchant. & impr̃ ex inusta collectione. in uaste factus idoneus est
aonens̃ pionente hianie dirigebat legẽ. ubi enet. utebatur ipsei inc eros pogens est¬
anos gnteuiõ opt̃sserunt. Interdũ &iã tormentis corpordib: affligeb ant gos
đ mpr̃ audiens. ⁊ pianis qui ppe ad euntib cum. defendere etepnebat dicens
U rm̃ est. ut patienter mala sustineatis. hoc enĩ est preceptum arĩdĩ Soromnenus
Igitur impr̃ pugnaturus contrt p̾sas. uenit in antiochiã. Eũq populus quȩrer& ur q
uenalia quidẽ ab undarent. sed carius uenderentur. uolens magnitudinẽ suȩ largitatis
ostendere. minorc quã debuit p̃cia inforo rerũ uenaliũ deputauit. & cũ fugissenttab̾¬
narii megotiatoresq diuersi. res necessariȩ defecerunt. Antio cheniuero greuit̃ hoc
ferentes contumelias fecerunt imperatori. SOCRA ΙES. Quȩ rebant᷑ enĩ aduersus cũ¬

Expanded text:
rificare pecuniam multam imposuit, exigebanturque vere Christiani. Singuli namque eorum secundum sui substantiam offerebant, et imperator ex injusta collectione injuste factus idoneus est. Ubi enim non erat, hanc dirigebat legem; ubi erat, utebatur ipse. Tunc ergo pagani Christianos graviter oppresserunt; interdum etiam tormentis r audiens, Christianis quippe adeuntibus eum, defendere contemnebat, dicens: strum est ut patientes mala sustineatis; hoc enim est praeceptum vestri Dei. SOCRATESIgitur imperator pugnaturus contra Persas venit in Antiochiam. Cumque populus quereretur, quia venalia quidem abundarent, sed carius venderentur: volens magnitudinem suae largitatis ostendere, minora quam debuit pretia in foro rerum venalium deputavit. Et cum fugissent tabernarii negotiatoresque diversi, res necessariae defecerunt. Antiocheni vero graviter hoc ferentes, contumelias fecerunt imperatori. SOZOMEN., lib. V, cap. 18. Edit. C
Abbreviated transcription (Latin):
riũ iudicaui. ut &iã apud posteros hȩc memoria reseru& ur Cõmunit᷑ enĩ clama¬
terminus ÷ habendus. nepio imperio. impi&atis potentia copul& ur.

Expanded text:
rium judicavi, ut etiam apud posteros haec memoria reservetur. Communiter enim clamarium judicavi, ut etiam apud posteros haec memoria reservetur. Communiter enim clamaterminus, est habendus, ne pio imperio impietatis potentia copuletur.
Abbreviated transcription (Latin):
ost cuius mortẽ. eius magicȩ cõꝑtȩ sunt. Carrã nãq ciuitas ÷ hactenus impi&atis reli¬
inteplũ qđ apaganis colitur est in gressus. Ubidũ quȩdã cũ suis consortib sacrilegia
celebrtess&. ianuas & claustrc disposuit. & quosdã milites obseruare p̃cepit. ut interui
nullus acceder&. donec ipse remear&. Cũq mortuus fuiss&. & impio piũ successis¬
s& imperiũ. ingredientes intẽplũ. inuener mira principis simula cre. eiuisq sapientiã
& famosissimã pi& atem. Uiderunt enĩ mulierẽ a capillis appensã. extens as haben¬
tem manus. cuius uterũ aperuerit. ut ꝑsarũ uictoriã in iecore eius inspicer&. Hocergo
scelus. in carris muentũ est. Verũ in antiochia plurimas arcas in palatio. humanis aiuinNT̃
capitib plenas fuis se cõꝑtas. & innumere inputeis de mersa corport mostuoꝵ. In quaurbe
dũ eius riuntiatuᷤ fuiss& interitus. publicã cuncti habuere festiuitatẽ. Ꝙ ronsolũ in

Expanded text:
ost cujus mortem ejus magiae compertae sunt. Carra namque civitas est hactenus impietatis ejus reliin templum quod a paganis colitur est ingressus. Ubi dum quaedam cum suis consortibus sacrilegia celebrasset, januas et claustra disposuit, et quosdam ibi milites observare praecepit, ut interius nullus accederet, donec ipse remearet. Cumque mortuus fuisset, et impio pium successisset imperium, ingredientes in templum invenerunt mira principis simulacra, ejusque sapientiam et famosissimam pietatem. Viderunt enim mulierem capillis appensam, extensas habentem manus, cujus uterum aperuerat, ut Persarum victoriam in jecore ejus inspiceret. Hoc ergo scelus in Carris inventum est. Verum in Antiochia plurimas arcas in palatio humanis aiunt capitibus plenas fuisse compertas, et innumera in puteis demersa corpora mortuorum. In qua urbe, dum ejus nuntiatus fuisset interitus, publicam cuncti habuere festivitatem; et non solum in
Abbreviated transcription (Latin):
debrittanioꝵ partib contte romanoꝵ surrexit imperiũ. & laboranti gratiano contre
ala mannos intulit bellũ. In italia uͦ puero satis existente ualentiniano. rerũ curã ꝓb
ex consule atq p̃fectus habebat. Iustina uero ualentiniani mater cũ ess& arriana.
uiuo quidẽ marito ledere non p̃ ualuit orthodoxos. Eo mostuo. & filio ualde iuuen¬
culo. medio lanũ ueniens. ambrosio ep̃o erat infesta. itauteũ destinari iuber& ȩcilio:
lapis ouiũ septa c̃tradere udear aut blasphemantib dm̃. hcsiplac& occide. hoc loco mor¬
resultar&. & tnehentib eũ ad exiliũ ualde resister&. potius indignata iusta. uocauit beniuo¬
lũ tunc questorẽ. iubens ut uelo cit̾ ꝓponer& legẽ. quȩ fidẽ ꝓlatã arimino confirmar&

Expanded text:
de Britannorum partibus contra Romanorum surrexit imperium, et laboranti Gratiano contra de Britannorum partibus contra Romanorum surrexit imperium, et laboranti Gratiano contra Alamannos intulit bellum. In Italia vero puero satis existente Valentiniano, rerum curam Probus exconsul atque praefectus habebat. Justina vero Valentiniani mater, cum esset Ariana, vivo quidem marito laedere non praevaluit orthodoxos. Eo mortuo et filio valde juvenculo, Mediolanum veniens, Ambrosio elupis ovium septa videar contradere, aut blasphemantibus Deum: hic si placet occide, hoc loco morresultaret, et trahentibus eum ad exsilium valde resisteret, potius indignata Justina vocavit Benivolum tunc quaestorem, jubens ut velociter proponeret legem
Abbreviated transcription (Latin):
fusi discedebant. & litteris consolabantur alterutros . ut non affligerent᷑ cureos pluri¬
mi relinquentes ad fidẽ consubstantialitatis accederent. dicentes quidẽ multos uocatos.
haberent . neq defide docerent. neq epõs aut alios ordinarent. & alios quidem aci¬
uitatib expelli. aliossine honore. rẽ : neq frui cõmuni ciuilitate ꝑmisit. In suꝑ crude¬
les poenas aduersus eos in lege c̃scripsit. quastam̃ ex secutus ñ ÷. Studebat enĩ. ut
hoc concordes existerent. Nonuere supplicio subiacerent
ed neq hi quituebantur fidẽ ncȩ ni concilii. penitus atristitia uidebant᷑ extruenei.
Nã antiocheni. eos quic̃cilio p̾sentes fuerent declinabant: Aegypti & arbes &cỹpri
flauianũ ab antiochia expellendũ. eẽ. dicebant. Palestini uero & phoenices atq srri.
ꝓflauiano laborebarit. Quarũ rerũ terminũ ꝓprio loco nasstebimus. Eosi quidẽ tẽpore.

Expanded text:
fusi discedebant, et litteris consolabantur alterutros, ut non affligerentur cur eos plurifusi discedebant, et litteris consolabantur alterutros, ut non affligerentur cur eos plurimi relinquentes ad fidem consubstantialitatis accederent: dicentes multos quidem vocatos, haberent, neque de fide docerent, neque episcopos aut alios ordinarent; et alios quidem e civitatibus expelli, alios sine honore esse, neque frui communi civitate permisit. Insuper crudeles poenas adversus eos in lege conscripsit, quas tamen exsecutus non est. Studebat enim ut hoc concordes existerent, non vero supplicio subjacerented neque ni qui tuebantur fidem Nicaeni concili penitus a tristitia fuerunt extranei. Nam Antiocheni eos qui in concilio praesentes fuerant declinabant; Aegyptii, et Arabes, et Cyprii, Flavianum ab Antiochia expellendum esse dicebant. Palaestini vero, et Phoenices, atque Syri, pro Flaviano laborabant. Quarum rerum terminum proprio loco narrabimus. Eo siquidem tempo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidentes : Arrianoꝵ uero dimopbilus cunomianoꝵ ipse eunomius. Macedonianoꝵ.¬
eleusius erxici. Igitur impr̃ eos qui conuenerant & unuscinusq dogmatis suscipiens seor¬
sũq. recedens oyreuit intente. ut ei co operter&ur ds̃ adueritatis electionẽ. Deinde unius¬
cuiusq dogmatis relegens scripturtẽ. alia quidẽ omã tã quã diuisionẽ trinitatis introdu¬
centia culparis. repente difrupit. & solũ c̃substantialitatis dogma cũ laude suscepit
Hȩc enĩ occasio fuit. ut nouatian bene agentes. inqir ciuitatẽ haberent rursus eclesias.
dmiritus nãq princeps eoꝵ concordiã circa fidẽ. lege p̃cepit ut ꝓpria oratoria d&i¬
nerent. & priuilegia suae eccłȩ atq fidei possiderent. Uerũ aliarũ religionũ antis¬
tites ꝓpt̃ discordiã suã in rep̃ hensionẽ sui populi uenientes aestuabant tristitiaq comn¬

Expanded text:
praesidentes, Arianorum vero Demophilus, Eunomianorum ipse Eunomius, Macedonianopraesidentes, Arianorum vero Demophilus, Eunomianorum ipse Eunomius, MacedonianoEleusius Cyzici. Igitur imperator eos qui convenerant et uniuscujusque dogmatis scripta suscipiens, seorsumque recedens oravit intente ut ei cooperaretur Deus ad veritatis electionem. Deinde uniuscujusque dogmatis relegens scripturam, alia quidem omnia tanquam divisionem Trinitatis introducentia culpans, repente disrupit, et solum consubstantialitatis dogma cum laude suscepit. Haec enim occasio fuit ut Novatiani bene agentes intra civitatem haberent rursus ecclesias. Admiratus namque princeps eorum concordiam circa fidem, lege praecepit ut propria oratoria detinerent, et privilegia suae Ecclesiae atque fidei possiderent. Verum aliarum religionum antistites propter discordiam suam in reprehensionem sui populi venientes aestuabant, tristitiaque con
Abbreviated transcription (Latin):
retoris tẽ. ꝓpositũ. aliis uͦ cogitantib quia ñ eoꝵ expediit& intentioni dũ alii alit̃ delibris
u& erũ sentire uiderentur: & noqua quã int̃ se c̃spirebant sed erent diuisi. non solum
aduersus alias hereses sed &iã int̃ sem& ipsos. quidudũ unius heresis tẽ uidebantur. Quã¬
obrẽ consors malitia sic̃ linguȩ grgantũ u&erũ ÷ diuisa. & turris eoꝵ funditꝰ ÷ subuersa.
noscens igit᷑ impr̃ eoꝵ confusionẽ. & quia in disputatione solũ modo & non inantiquis
expositionib: confidebant. alio ꝓpereuit itinert eisq declareuit. ut exscripto unaquȩq
religio termiũ suae fidei declarter&. Tunc callidiiuri singularũ heresum. subtilit̾ sua
uerba trectantes. dogma ꝓpriũ conscripserunt. Erat enĩ definitus dies. quo singuliepõꝵ
ad palatiũ conuenirent: Aderant ergo nectarius & agelius. consubstantialitatis fidei

Expanded text:
ratoris esse propositum; aliis vere cogitantibus quia non eorum expediret intentioni, dum alii aliter de libris ratoris esse propositum; aliis vere cogitantibus quia non eorum expediret intentioni, dum alii aliter de libris veterum sentire viderentur. Et nequaquam inter se conspirabant; sed erant divisi, non solum adversus alias haereses, sed etiam inter semetipsos, qui dudum unius haeresis esse videbantur. Quamobrem consors malitia sicut linguae gigantum veterum est divisa, et turris eorum funditus est subversa. Cognoscens igitur imperator eorum confusionem, et quia in disputatione solummodo, et non in antiquis expositionibus confidebant, alio properavit itinere, eisque mandavit ut ex scripto unaquaeque religio terminum suae fidei declararet. Tunc callidi viri singularum haeresum subtiliter sua verba tractantes, dogma proprium conscripserunt. Erat enim definitus dies quo singuli episcoporum ad palatium convenirent. Aderant ergo Nectarius et Agelius consubstantialitatis fidei
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã ueritatis. Siuero priscis ñ offendere uiderent᷑ doctorib. Nrm̃ inquit est
p̃bere ueerũ libros. ꝑ quos nrm̃ dogma eoꝵ testimonio robor&ur. Int̃ hȩc autẽ cũ
nectarius sisinnio dicente libent̃ audiss&. festinus ad palatiũ ꝓpercuit. Dixitq.
principi consiliũ sibidatũ. Atille considereta sententia. causã sapient̃ instituebat
Deinde conuocatis heresiarchis. requi suit si susciperent magistros eccłȩ. qui ante teportt diu¬
sionis extrtissent. Illisuꝰ ñ abnegantib sedtã quã p̃ceptores honorantib. rursus impr̃
interrogauit. si eis hox testimonia xpĩani dogmatis cõplacerent. Hȩc audientes p̃su¬
les heresũ atq disputatores eoꝵ. eront enĩ plurimi ad disputationis certamina p̃parta.
inresponso uehenĩt᷑ hȩserunt Irruit enĩ inom̃s magna discordia. aliis dicentib: bonũ impe¬

Expanded text:
victoriam veritatis. Si vero de primis non offenderentur doctoribus: Nostrum, inquit, est victoriam veritatis. Si vero de primis non offenderentur doctoribus: Nostrum, inquit, est praebere veterum libros per quos nostrum dogma eorum testimonio roboretur. Inter haec cum Nectarius Sisinnium dicentem libenter audisset, festinus ad palatium properavit, dixitque principi consilium sibi datum. At ille, considerata sententia, causam sapienter instituebat. Deinde convocatis haeresiarchis, requisivit si susciperent magistros Ecclesiae qui ante tempora divisionis extitissent. Illis vero non abnegantibus, sed tanquam praeceptores honorantibus, rursum imperator interrogavit si eis horum testimonia Christiani dogmatis complacerent. Haec audientes praesules haeresum atque disputatores eorum erant enim plurimi ad disputationis certamina praeparati, in responso vehementer haeserunt. Irruit enim in omnes magna discordia; aliis dicentibus bonum impe
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ. sed &iã philosophica dogmata. Isergo dixit. quia disputatio ñsolũ scismata non
unir. sed &iã hereses ad contentiones potiares adducer&. Et ꝓpterea nectario de¬
dit tale consilium. Pene nãq sciebat. quia u&eres patres principiũ substantiae filio
dĩ dare uitabant. qm̃ ꝑcepissent eum . eẽ. patri coa&ernũ. Qua ꝓpt̃ dedit consiliũ.
ut disputatiuas fuger& intentiones. & testimoniũ extraditione u&erũ adhiber&.
utq p̃sules heresum requirer& iu pr̃. utrũ sermonẽ uellent facere deantiquis eccłȩ
doctoribus qui ante diuisionẽ floruerunt. ancerte illos uelut alienos axpĩanitate respu¬
erent. Ꝙ siquidẽ eos abnegarent. obiceretur eis. Ergo eos anathematix are p̃su¬
mite. & si hoc ꝑpaerare non p̃sumerent. apopulo pellerentur. Quo facto a ꝑtã fore

Expanded text:
rarum, sed etiam philosophica 339 dogmata. Is ergo dixit quia disputatio non solum schismata non rarum, sed etiam philosophica 339 dogmata. Is ergo dixit quia disputatio non solum schismata non uniret, sed etiam haereses ad contentiones potiores adduceret, et propterea Nectario dedit tale consilium. Bene namque sciebat quia veteres Patres principium subsistentiae Filio Dei dare vitabant, quoniam percepissent eum esse Patri coaeternum. Quapropter dedit consilium ut disputativas fugeret intentiones, et testimonium ex traditione veterum adhiberet, atque praesules haeresum requireret imperator, utrum sermonem vellent facere de antiquis Ecclesiae doctoribus qui ante divisionem floruerunt, an certe illos velut alienos a Christianitate respuerent. Et siquidem eos abnegarent, objiceretur eis: Ergo eos anathematizare praesumite. Et si hoc perpetrare praesumerent, a populo expellerentur. Quo facto apertam fore
Abbreviated transcription (Latin):
nterhȩc theo dosius imperator. filiũ suũ archadiũ designanit augustum. consulatume¬
robaudis secundo & saturnini. sexta decima die ianuaru m̃sis. Non longo post tempr̃
adertent undiq totius religionis epĩ. eodẽ consulatu. unio mense
rterhȩc euocans impr̃ nectariũ. trrctabat cũ eo quid fier& ut non xpĩanitas discordar&.
sedtota un ii&ur ecclesia. Dicebat autẽ. Opost& examinari quȩstionẽ ecclesias segre¬
gantẽ. quiadũ discordia receder&. concordia ecclesias congregar&. Hȩc audiens necta¬
rius cogitabat. & euocans ageliũ tunc nouatianoꝵ epm̃ tamquã in fide consortẽ. indica¬
uit ei uotũ imperrtoris. Atille cũ ess & rebus alus uenerendus. dedogmate tam̃ ñ uale¬
bat reddere rationẽ . sedlectorẽ suũ sisinniũ nomine statuit. quipeo deber& ꝓferre
sermonẽ. uirũ eloquentem. & rebus exꝑtũ sũmeq scientẽ sacrarũ ꝓfundissima lute

Expanded text:
Inter haec Theodosius imperator filium suum Arcadium designavit Augustum, consulatu Merobaudis secundo et Saturnini , sexta decima Januarii mensis die. Non longo post tempore aderant undique totius religionis episcopi eodem consulter haec evocans imperator Nectarium, tractabat cum eo quid fieret, ut non Christianitas discordaret, sed tota uniretur Ecclesia. Dicebat autem: Oportet examinari quaestionem Ecclesias segregantem: quia dum discordia recederet; concordia Ecclesias congregaret. Hoc audiens Nectarius cogitabat, et evocans Agelium, tunc Novatianorum episcopum, tanquam in fide consortem, indicavit ei votum imperatoris. At ille cum esset rebus aliis venerandus, de dogmate tamen non valebat reddere rationem; sed lectorem suum, Sisinnium nomine, statuit qui pro eo deberet proferre sermonem, virum eloquent
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ p̃fectus philippus ꝓpt̃ macedomũ exilio destinauit: in cucussa armorniȩ fecerat suffo¬
cari: Qđ funus cũ honore maximo atq ueneratione suscipiens. ineccłã re condidit. quȩ
nunc exeius nomine noscitur appellari. quã tunc macedoniani tenuerant ab arrianis di¬
uisi & expulsi ab impertore. quia eius nolueront sequi fidẽ. SOTOMENus
Inqua basilica. pluriminescientes ueritatẽ. paulũ apłm illic iacere credunt. & maxime
mulieres acpopuli. Hocitaq tempore &iã mol& nreliquiȩ mantiochiã relatȩ. &urea
sepulchrũ babyllae mastrris. noscunt᷑ esse reconditȩ. Festur enĩ quia ꝑtotã uiã iussu
principis ministraentib cunctis eiuitatibus. cũ psalmodia & honore debito funus eiisusq

Expanded text:
efectus propter Macedonium exsilio destinatum, in Cucuso Armeniae fecerat suffocari. Quod funus cum honore maximo atque veneratione suscipiens, in ecclesia recondidit quae nunc ex ejus nomine noscitur appellari, quam tunc Macedoniani tenuerant ab Arianis divisi, et expulsi sunt ab imperatore, quia ejus noluerunt sequi fidem. SOCRATES, lib. V, cap. 9, p. 266. In qua basilica plurimi nescientes veritatem, Paulum apostolum illic jacere credunt, et maxime mulieres ac populi. Hoc itaque tempore etiam Meletii reliquiae in Antiochiam relatae, et juxta sepulcrum Babylae martyris noscuntur esse reconditae. Fertur enim quia per totam viam, jussu principis, ministrantibus cunctis civitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ordinatus. ꝑ secutionibus scilic& ꝓhibentibus. Non longo posttẽpo
runt sede apostolica p̃sidere. Etcũ ess& ep̃s uicinę heroͤar. eum man
tiochiã transtulerunt. Iunc ergo xp̃ĩani orientales quidem usque
ad terminos aegr̃pti circa libiam cõmorantes. Non p̃sumebant aꝑte mȩclesias
conuenire. cũ licinius fauorẽ quẽ in eos habuerat ꝑ mutass&. Sedneq ꝑoc
cidentẽ helladici uel macedones & hillirici licenter inregione durebant.
ꝓpt̃ constantinũ qui princeps erat in his partibus romanorum. Huic enĩuiro¬
& alia quidem plurima postea ꝓuenisse ꝑcepimus quib flexus ẽ. xp̃i anorum

Expanded text:
fuerat ordinatus, persecutionibus scilicet prohibentibus. Non longo post tempofuerat ordinatus, persecutionibus scilicet prohibentibus. Non longo post temporunt sedi apostolicae praesidere; et cum esset episcopus vicinae Beroeae, eum in Antiochiam transtulerunt. Tunc ergo Christiani orientales quidem usque ad convenire, cum Licinius favorem, quem in eos habuerat, permutasset; sed neque per Occidentem Helladici, vel Macedones, et Illyrici licenter in religione durabant, propter Constantinum qui princeps erat in his partibus Romanorum. Huic enim viro plura postea provenisse percepimus quibus flexus est Christianorum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt gesta dereligione conscribam. Non autẽ absurdum erit historiȩ ec¬
clesiasticȩ. simhoc opere &iam illi referantur. qui quondã patres & p̃ceptores
fuere monachorum. aut qui post eos ꝑsuccessiones utiles uisi sunt sicut audi¬
uimus atq ꝓbabiles. Non enĩ aut nos ingrati. eẽ. uidebimur. taciturnitati
radentes uirtutem eorum. aut illi ex sortes erunt huiis historiȩ. quitantę
philosophiȩ exempla reliquerunt. quibus utentes posteri beatissimo & fe¬
licissimo fine potientur. Sedhȩc quidẽ sermo ꝓcedens. ut potuerit obser¬
uabit. Conuertar nunc ad narectionẽ rerũ. co operactorẽ in uocans dm̃
Sinc enĩ habebit presens scriptura principium.
rispo & constantino cȩsaribus atq consulibus. romanȩ quidem ecclesiae
siluester p̃sidebat. alexandrinȩ autẽ alexander. & hiero solimorũ macha¬

Expanded text:
quae sunt gesta de religione conscribam. Non autem absurdum erit ab historia ecquae sunt gesta de religione conscribam. Non autem absurdum erit ab historia ecclesiastica, si in hoc opere etiam illi referantur qui quondam patres et praeceptores fuerunt monachorum, aut qui post eos per successiones utiles visi sunt, sicut audivimus atque probavimus. Non enim aut nos ingrati esse videbimur, taciturnitati tradentes virtutem eorum; aut illi exsortes erunt hujus historiae qui tantae philosophiae exempla reliquerunt, quibus utentes posteri, beatissimo et felicissimo fine potientur. Sed haec quidem sermo procedens, ut potuerit observabit. Convertar nunc ad narrationem rerum, cooperatorem invocans Deum. Hinc enim habebit praesens scriptura principium.Crispo et Constantino Caesaribus atque consulibus , Romanae quidem Ecclesiae Sylvestrius praesidebat. Alexandrinae autem Alexander, et Hierosolymorum Maca
Abbreviated transcription (Latin):
cile ualde fuit ut inueniremus om̃a quȩ detalibus ꝓuenerunt. Quia uero
p̃cipua curr ueritatis habenda est ꝓpter historiȩ puritatem. necessarium
mihi uisum est. &iam litteras huius modi ut fuitꝰ possibile perscrutari. Sugi¬
tur &iã seditiones ecclesiasticas inter alterutros gestas dep̃salatu. uel de honõ¬
re primatus ꝓpriȩ hereseos explanauero. Nongraue aut male uoluntatis
eẽ. uideatur. Primo nãq sicuti dictum est. conscriptorẽ omnia dec& ueritati
post ponere. deinde dogna ecclesiȩ catholicȩ ueracissime declarare. Quod
scilic& inuenitur sȩpe quidem aduersariorũ insidus impetitum. & tamen di
uinitus roboratũ in ꝓpria mansisse uirtute. & uniuersas ecdesias atq. populos
re. quȩ ad meã uidebantur notitiã ꝑ uenisse. deecclesia in romano imperio
constituta. placuit tamen quantũ ualuero. ut &iam apud ꝑsas & barbaros

Expanded text:
cile valde fuit ut inveniremus omnia quae de talibus provenerunt. Quia vero cile valde fuit ut inveniremus omnia quae de talibus provenerunt. Quia vero praecipua cura veritatis habenda est, propter historiae puritatem, necessarium mihi visum est etiam litteras hujusmodi, ut fuit 207 possibile, perscrutari. Si igitur etiam seditiones ecclesiasticas inter alterutros gestas de praesulatu vel de honore primatus, propriae haereseos explanavero, non grave aut malae voluntatis esse videatur. Primo namque, sicut dictum est, conscriptorem omnia decet veritati postponere, deinde dogma Ecclesiae catholicae veracissime declarare. Quod scilicet invenitur saepe quidem adversariorum insidiis impetitum, et tamen tanquam divinitus roboratum in propria mansisse virtute, et universas Ecclesias et populos re quae ad meam videbantur notitiam pervenisse de Ecclesia in Romano imperio constituta placuit tamen, quantum valuero, ut etiam apud Persas et Barbaros
Abbreviated transcription (Latin):
indubium. ꝓ quibus apud multos ẽ. diuersa sententia. Tunc enĩ siquã lib&
scripturã inuenire potuero. ꝓpt̃ ꝓbationẽ ueritatis eã ponere non omitto
Ut autẽ Nullus ignortione rerum accus& mendacẽ eẽ. conscriptionẽ. contra¬
rias legendo forsan epistolas. Sciendũ est qm̃ occasione dogmatis arriani
& eorũ qui postea sunt oborti. discordantes inter alterutros presules ecclesi arũ.
singuli dequibus studebant suis consectatoribus scribebant. & ꝑ concilia con¬
gregati decernebant quȩ uellent. & sibi contraria sapientes ꝑ absentiã se sȩpe
dap̃nabant. & pertemport principes ac proceres eorũ. qua poterant iuistute
flectebant. & sihi m& unanimes faciebant. ut eorum consensu recte colere pu¬
tarentur Alii si quidem istis. alii uero fauentes illis. collectionẽ fecer̃ episto larũ
ꝓheresi propria directarũ. & eassibi contrerias reliquerunt. Porro nobis dissi¬

Expanded text:
in dubium, pro quibus apud multos est diversa sententia. Tunc enim, si quamlibet in dubium, pro quibus apud multos est diversa sententia. Tunc enim, si quamlibet scripturam invenire potuero, propter probationem veritatis eam ponere non omitto. Ut autem nullus ignoratione rerum accuset mendacem esse conscriptionem, contrarias legendo forsan epistolas, sciendum est quoniam occasione dogmatis Ariani et eorum qui postea sunt oborti, discordantes inter alterutros. Praesules Ecclesiarum, singuli de quibus studebant suis consectatoribus scribebant, et per concilia congregati decernebant quae vellent; et sibi contraria sapientes, per absentiam se saepe damnabant; et per tempora principes ac proceres eorum, qua poterant virtute flectebant, et sibimet unanimes faciebant, ut eorum consensu recta colere putarentur. Alii siquidem istis, alii vero faventes illis, collectionem fecerunt epistolarum pro haeresi propria directarum, et eas sibi contrarias reliquerunt. Porro nobis diffi
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ꝑscrutator eruditissimus: tunc ego quȩ cũq in eccdesus contiger
post xp̃i ascensionẽ ad cȩlos. usq adlicinu deiectionẽ colligens. induobus pe¬
degi libris. Nunc autẽ fauente dõ quȩ postea ꝓuenerunt. aperire tẽpta¬
bo. Quo circa memorabo causas quibus interfui. & ascientibus aut contẽ¬
plantibus eas audiui. tam innrcm quã ante nrcm generationem gestas.
& erorum uero explanabo notitiã ex legibus positis causa religionis. &
ex concilus ꝑ tẽporr constitutis. ac rouitatibus factis. & imperalib atq
sacerdotũ epistolis. Quarũ aliȩ quidem hactenus inpalatus ecclesusq. cus¬
todiuntur. aliȩ uero passim apud diligentes inueniuntur. Quarundã
nitionẽ potius cõplecti in hoc opere melius approbaui ꝓpter magnitudinẽ
lectionis. ut sensus earũ breuiter indic&ur : nisi forte quȩdã uenirȩ possin

Expanded text:
nc ego quaecunque in Ecclesiis contigerunt nc ego quaecunque in Ecclesiis contigerunt post Christi ascensionem ad coelos, usque ad Licinii dejectionem colligens, in duobus redegi libris: nunc autem, favente Deo, quae postea provenerunt, aperire tentabo. Quocirca memorabo causas quibus interfui, et a scientibus aut contemplantibus eas audivi, tam in nostra quam ante nostram generationem gestas. Caeterorum vero explanabo notitiam ex legibus positis causa religionis, et ex conciliis per tempora constitutis, ac novitatibus factis, et imperialibus, atque sacerdotum epistolis, quarum aliae quidem hactenus in palatiis ecclesiisque custodiuntur, aliae vero passim apud diligentes inveniuntur. Quarumdam rationem  ms., Quorumdam ratione potius complecti in hoc opere melius approbavi propter magnitudinem lectionis, ut sensus earum breviter indicetur: nisi forte quaedam venire possint
Abbreviated transcription (Latin):
anta ergo diuina atq mirebili mutatione in orbe teruerũ facta. itaut prior
religio & leges patriae spernerentur. crudele nimis erit. calydoniũ quidem
aprum. & marathoniũ taurũ. & alia similia ꝑ ꝓuintias & ciuitates facta.
aut fabulis deuulgata tanto nobilitaristudio. ut multi grecorũ & ꝓbatis¬
simi conscriptores circa talia laborassent scribendi habentes ingenium. me
uero uim mȩȩ non inferre naturȩ. & historiȩ ecclesiasticȩ seriem enartere
eor enĩ. qũ argumento rei huius non ab hominib: instituto. conscriptor quo¬
que mopinabiliter apparebit non in ops deo. Nisus & enĩ sum. primo quidẽ
hoc opus ab origine mundi digerere: Sed considertens qm̃ & alii talia fe¬
cerunt usq ad tempus suum. id est clemens & egesippus uiri sapientissimi
successionem sequentes apłorum africanusq conscriptor & cusebius cog¬
nomine pamphili .uir. in diuinis scripturis & grecorum po&is atq. r& ho¬

Expanded text:
anta ergo divina atque mirabili mutatione in orbe terrarum facta, ita ut et prior religio, et leges patriae spernerentur, crudele nimis erat Calydonium quidem aprum, et Marathonium taurum, et alia his similia per provincias et civitates facta, aut fabulis divulgata, tanto nobilitari studio, ut multi Graecorum et probatissimi conscriptores circa talia laborassent, scribendi habentes ingenium: me vero vim meae non inferre naturae, et historiae ecclesiasticae gesta narrare. Reor enim quoniam argumento rei hujus non ab hominibus instituto, conscriptor quoque inopinabiliter apparebit non inops Deo. Nisus sum etenim primo quidem hoc opus ab origine mundi dirigere  ed., digerere: sed considerans quoniam et alii talia fecerunt usque ad tempus suum, id est, Clemens et Egesippus sapientissimi, successionem sequentes apostolorum, Africanusque conscriptor, et Eusebius cognomine Pamphili, vir in divinis Scripturis et Graecorum poetis atque r
Abbreviated transcription (Latin):
nominat. & poenȩ crucis adiudicatum & tertia die apparuisse uiuũ. & alia¬
deeo infinita miracula a proph& isscĩs non ignorit esse predicta. sid &iam
lectione. atq. gentẽ abeo nominatam. nequaquã defecisse testatur. Et mi
uid& ur qm̃ hȩc referens. quasi clamare uid&ur operibus . dm̃ eẽ xp̃m̃
igitur cogitanti mihi digne. mirabile uisum esth ebreos &iã ante alios ho¬
mines. ad xp̃ianitatem non potuisse conuerti. Nalic& sibilla & alia
responsa apud gentiles. eaquȩ in xp̃o erant uenturt p̃dixerint. non
bantur eruditiores p̃cipui. huius modi ꝓph&ias intellexerunt Ple¬
rũq m&ricas existentes. & disertiorib uerbis ꝓlatas ad populum.

Expanded text:
nominat, et poenae crucis adjudicatum, et tertia die apparuisse vivum, et alia infinita miracula de eo a prophetis sanctis non ignorat esse praedicta; sed etiam ere dilectione, atque gentem ab eo nominatam nequaquam defecisse testatur. Et mihi videtur quoniam haec referens, quasi clamare videtur operibus Deum esse Christum, igitur cogitanti mihi digne mirabile visum est Hebraeos etiam ante alios homines ad Christianitatem non potuisse converti. Nam licet Sibylla et alia responsa apud gentiles ea quae in Christo erant ventura praedixerint, non bantur eruditiores, praecipue hujusmodi prophetias intellexerunt, plerumque metricas existentes, et disertioribus verbis prolatas ad populum.
Abbreviated transcription (Latin):
ogitatio mihi aliquando ꝓuenit. cur potius alus quidem hominib uelocior
dicerint ꝑ proph&as. Abraham & enĩ princeps eorũ generis & circũ cisionis
existens. inspector & conuiua filii dĩ esse ꝓmeruit. Isaac eius filius inuitatio¬
ne sacrificii honortus est trpo crucis apatre uinctus. & oblatus altari. sicu¬
ti contigit & in xp̃i fieri passione. ut aiunt qui scripturtes sacras integerrime colle¬
gerunt. lacob autẽ expectationẽ gentiũ in eonunc existentẽ. nec non & tẽpus quo
uenit p̃nuntiauit. ubiait tunc deficere duceshȩbreorum. exgenere iudȩ prin¬
cipis tribus eius. Significabat autẽ principatũ herodis. Quicũ idumeus ess&
genere paterno. arabs autẽ amatre. cõ missa ei est gens iudȩorũ asenatu roma¬
no. & cȩsare simul augusto. Sed &iã quidã aliorũ ꝓph&arum. clare xp̃i gene¬
netionẽ p̃dicauerunt. & illũ sacrũ ineffabilemq conceptum. & matrẽ post

Expanded text:
ogitatio mihi aliquando provenit, cur, putas, aliis quidem hominibus velocior dicerint per prophetas. Ahraham etenim princeps eorum generis et circumcisionis existens, inspector et conviva Filii Dei esse promeruit . Isaac ejus filius imitatione sacrificii honoratus est, typo crucis a patre vinctus et oblatus altari , sicuti contigit et in Christi passione fieri, ut aiunt qui Scripturas sacras integerrime collegerunt. Jacob autem exspectationem gentium in eo nunc existentem, nec non et tempus quo venit praenuntiavit , ubi ait tunc deficere duces Hebraeorum ex genere Judae principis ejus tribus. Significabat autem principatum 206 Herodis, qui cum Idumaeus esset genere paterno, Arabs autem a matre, commissa est ei gens Judaeorum a senatu Romano et Caesare simul Augusto. Sed etiam quidam aliorum prophetarum clare Christi generationem prophetaverunt, et illum sacrum ine
Abbreviated transcription (Latin):
dati & uelut in aliis corporibus plurima pessimaq. tormenta suscipientes.
Et neq ciuitatum populis sũ missi. Neq iudicũ blandimentis illecti. neq ter¬
roribus forte d&erriti. clarũ fecerunt uniuersis. qm̃ ꝓmaximis p̃miis huius¬
modi certamina sustinerent. Qua ꝓpter neq suasione uerborũ opus erit.

Expanded text:
dati, et velut in aliis corporibus plurima pessimaque tormenta suscipientes, dati, et velut in aliis corporibus plurima pessimaque tormenta suscipientes, et neque civitatum populis submissi, neque judicum blandimentis illecti, neque terroribus forte deterriti, clarum fecerunt universis quoniam pro maximis praemiis hujusmodi certamina sustinerent. Quapropter neque suasion
Abbreviated transcription (Latin):
rat itaque sicuti mihi uid&ur suꝑnȩ ꝓuidentiȩ. ut ad concordiã futurorũ non
solum ꝓprus ꝓph&is uenturtr committerentur. sed &iã exparte gentilib. ue¬
luti siquis melo diȩ compositor. ꝓpter utilitatẽ peregrini soni. alias cordas plec¬
tro discuntit. aut suꝑ eas quȩ sunt adiciat alias EEbrei siquidem pluribus
& manifestioribus ꝓph&us utentes. in presentia xp̃i minores sunt inuenti
quã greci. Sed neq hoc extirractionẽ uidebitur. cur ex aliis gentib tantum
ecdesia crediderit. Primũ quidem. qm̃ dõ gratum est ex mirorculis nasci mu¬
tationes. in diuinis maximisq. negotus. Peinde. quia non fostuitis uirtutib
p̃sulum eius abinitio desperaita repperitur. eẽ. religio. Nã lic& linguam
ad elocutionẽ aut pulchritudinem sermonis disertam non habuerint. neque
uerbis aut ꝓbationibus philosophicis uterentur ad suadendum. tunc non obhoc
minus studiũ fuit eis: Sed exuti substantus. & bona ꝓpria contẽnentes atq nu¬

Expanded text:
rat itaque, sicut mihi videtur, supernae providentiae ut ad concordiam futurorum non solum propriis prophetis ventura committerentur, sed etiam ex parte gentilibus, veluti si quis melodiae compositor, propter utilitatem peregrini soni alias chordas plectro discurrat, aut super eas quae sunt alias adjiciat. Hebraei siquidem pluribus et manifestioribus prophetiis utentes, in praesentia Christi minores sunt inventi quam Graeci. Sed neque hoc extra rationem videbitur, cur ex aliis gentibus tantum Ecclesia crediderit. Primum quidem, quoniam Deo gratum est, ex miraculis nasci mutationes in divinis maximisque negotiis; deinde quia non fortuitis virtutibus praesulum ejus ab initio desperata reperitur esse religio. Nam licet linguam ad elocutionem aut pulchritudinem sermonis disertam non habuerint, neque verbis aut probationibus philosophicis uterentur, ad suadendum tamen non ob hoc minus studium fuit eis; sed exuti substantiis, et bona propria contemnentes atque nu
Abbreviated transcription (Latin):
minus erat euitauit. Cũq turba uniuersa fauer&. rogans ut breuẽ eis doctrinȩ da¬
r& imaginẽ. tres ostenders digitos. Deinde colligens duos. & unũ tendens. illã landabi¬
lẽ ꝓtulit uocẽ. Triasquȩ intelleguntur. sedtam quã de uno disputamus. SOTOMEN

Expanded text:
minus erat, evitavit. Cumque turba universa faveret, rogans ut brevem eis doctrinae daminus erat, evitavit. Cumque turba universa faveret, rogans ut brevem eis doctrinae daret imaginem: tres ostendens digitos, deinde colligens duos, et unum tendens, illam laudabilem protulit vocem Tria sunt quae intelliguntur, sed tanquam de uno dispu
Abbreviated transcription (Latin):
utitq pars eusebio samosateno epõ cõmendauit. Ueniente si quidẽ magno mel&io.
occurrit ei populus utriusq partis. cũ quib iudȩi pariter & pagani. desiderentes famo¬
sissimũ uidere mel&iũ. Tunc imperator. & ei& aliis qui exponere poterant. uissit
ut populis explanarent locũ illũ. Dñs creauit me initio inarũ suarũ in opertesua. p̃¬
cipiens ut exceptores eoꝵ uerba conscriberent. Et primũ quidẽ georgius laodiciȩ.
f&orẽ herceicȩ pestis euomuit. Postquẽ acacius cȩsariȩ. quandã uisus mediã ꝓferre
doctrinã. multũ abilloꝵ blasphemia recessit. Nontam̃ sũmũ a postolicȩ in tegritatis
dogna seruauit. Tertius autẽ magnus surrexit mel&ius. & rectitudinẽ regulȩ. insaqie
disputatione monstreruit. Nãueluti quodã pondere ueritatis utens. & qđ plus & qđ

Expanded text:
utraque pars Eusebio Samosateno commendavit episcopo. Veniente siquidem magno Meletio, utraque pars Eusebio Samosateno commendavit episcopo. Veniente siquidem magno Meletio, occurrit ei populus utriusque partis, cum quibus Judaei pariter et pagani desiderantes famosissimum illum videre Meletium. Tunc imperator et ei et aliis qui exponere poterant jussit ut populis explanarent locum illum: Dominus creavit me in initio viarum suarum in opera sua ; praecipiens ut exceptores eorum verba conscriberent. Et primum quidem Georgius Laodiciae fetorem haereticae pestis evomuit. Post quem Acacius Caesareae, quamdam nisus mediam proferre 280 doctrinam, multum ab illorum blasphemia recessit: non tamen summum apostolicae integritatis dogma servavit. Tertius autem magnus surrexit Meletius, et rectitudinem regulae in sacra disputatione monstravit. Nam veluti quodam pondere veritatis utens, et quod plus, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
colentiũ. suum exinde reduxit
exercitum. confusionẽ non uictoriã exilla
obsidione percipiens.
oc itaq tempr̃ constantius antiochia morabatur. & parthico ꝓelio quiescente. rursus
colligebat epõs. cogens om̃s negare uerbũ unius substantiȩ. & alterius substantiae.
Uerũ cũ eudoxius postleontiũ antiochenã abripuiss& sedem. deinde pulsus postmulta.
concilia constantino politanũ inique tenuss& episcopatũ. antio chena ecclesia pastore
priuata uidebatur : Tunc ergo conuenientes epĩ cũ essent plurimi & undiq c̃gregati.
dicebant imperictori oportere primitus pastorẽ constitui. & itacũ illo dedogmatibus
cogitari.
cens. qui & ẽ habere uidebatur. Quẽputantes arriani sibi consentire. p&ier aconstan¬
tio. ut antiochenȩ constituer&ur p̃sul eccłȩ. Cũ quib &iã orhodoxi ꝓpt̾ claritatẽ
eius uitȩ. & salubritatẽ rectoꝵ doginatũ. in eius subscripere decr&o. Ipsũq decro&um.

Expanded text:
colentium, suum exinde reduxit colentium, suum exinde reduxit exercitum: confusionem, non victoriam ex illa obsidione percipiens.oc itaque tempore Constantius Antiochia morabatur. Et, Parthico praelio quiescente, rursus colligebat episcopos: cogens omnes negare verbum et unius substantiae et alterius substantiae. Verum cum Eudoxius post Leontium Antiochenam arripuisset sedem, deinde pulsus post multa concilia, cum Constantinopolitanum inique tenuisset episcopatum, Antiochena Ecclesia pastore privata videbatur. Tunc ergo convenientes episcopi, cum essent plurimi, et undique congregati, dicebant imperatori oportere primitus pastorem constitui, et ita cum illo de dogmatibus cogitari. cens, quietem habere videbatur. Quem putantes Ariani sibi consentire, petierunt a Constantio ut Antiochenae constitueretur praesul Ecclesiae. Cum quibus etiam orthodoxi propter claritatem ejus vitae et salubritatem rectorum dogmatum, in ejus subscripsere decreto; ipsumque decretum
Abbreviated transcription (Latin):
& conscriptor egregius apud fr̃ros. sacretissimo ia cobo supplicabat ut ueniie ad mu¬
rum. & uidens barbaros. maledictionis iacula contte eos emitter&. Flexus ergoue¬
nerrbilis homo. ascendit inquandã turrẽ. & cũ milia miliũ uider& exercitus. aliã
maledictionẽ eis pon porut pisi scrnifes & culices. ut ꝑ parua animalia suꝑ nã uirtutẽ
potuissent agnoscere. Oritionẽ uero secutȩ sunt raebulȩ sornifoꝵ & culicũ & ele¬
phantoꝵ quidem ꝓmuscidas cũ sint cauȩ. equoꝵ uero alioꝵq. iumentoꝵ auressimul
& nares impleuerunt: Atilli ferre paruoꝵ uim animaliũ nonualentes. sessoressuos
ductoresq excussos dorsis ꝓiecerunt . & disruptas acies confuderunt: exercitũ que¬
relinquentes. sũmo imp&u fugiebant. Hoc modo ter̃ nuiserrimus imperator. paruã
clementẽq correptionẽ in se cognoscens factã adõ. habente ꝓudentiã animarũ eũ pie

Expanded text:
et conscriptor egregius apud Syros, sacratissimo Jacobo supplicabat ut veniret ad muet conscriptor egregius apud Syros, sacratissimo Jacobo supplicabat ut veniret ad murum, et videns barbaros, maledictionis jacula contra eos emitteret. Flexus ergo venerabilis homo, ascendit in quamdam turrim; et cum millia millium videret exercitus, aliam maledictionem eis non petiit, nisi cinyphes et culices; ut per parva animalia supernam virtutem potuissent agnoscere. Orationem vero secutae sunt nebulae cinyphum et culicum. Et elephantorum quidem promuscidas, cum sint concavae, equorum vero, aliorumque jumentorum aures simul et nares impleverunt. At illi ferre vim parvorum animalium non valentes, sessores suos, ductoresqrelinquentes, summo impetu fugiebant. Hoc modo ter miserrimus imperator parvam clementemque correptionem in se cognoscens factam, a Deo habente providentiam animarum eum pie
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. quib repeller& accedentes. & hoc non ad murũ ueniens egit. sed intrte tẽplũ
sacretum dño supplicans adimpleuit. Porrosaporẽ Nonsolũ murifabricaterruit. sed
&iã altere uisio ꝑturbauit. Uidit enĩ stantẽ supra murũ quendã nurebili scemate cir¬
cũ amictũ. & tã purpurx quã diademate resplendere: Arbitirtus autẽ . eẽ. romano
impertrtorẽ. mortẽ minatus ÷ eis. qui nuntia uerent noneũ illic. eẽ. p̃sentẽ. Quibus af¬
firmantib uerirsẽ dixisse. & constantiũ antiochia cõmorteri. ex uultu quẽ uidebat
agnouit eoꝵ uerba eẽ. uerircia. &ait. bella dm̃ gerere ꝓromanis: Cũq. hoc greuit̃
haber&. infelix sagitam dimisit in a crem. Etcũ uidiss& quia in corporeũ iaculari
non potuit. tamen auȩsanȩ suȩ imp& u non recessit. Tuncigit̾ effrẽ uirmirabilis

Expanded text:
fecit, quibus repelleret accedentes. Et hoc non ad murum veniens egit, sed intra templum fecit, quibus repelleret accedentes. Et hoc non ad murum veniens egit, sed intra templum sacratum Domino supplicans adimplevit. Porro Saporem non solum muri fabricaetiam alia visio perturbavit. Vidit enim stantem supra murum quemdam imperiali schemate circumamictum, et tam purpura quam diademate resplendere. Arbitratus autem esse Romanorum imperatorem, mortem minatus est eis qui nuntiaverant non illic eum esse praesentem. Quibus affirmantibus se vera dixisse, et Constantium Antiochia commorari, ex vultu, quem videbat, agnovit eorum verba esse veracia; et ait, Deum bella gerere pro Romanis. Cumque hoc graviter haberet, infelix sagittam dimisit in aerem. Et cum vidisset quia in corpore eum jaculari non potuit, tamen a vesaniae suae impetu non recessit. Tunc igitur Ephrem vir mirabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & utrirsq ripas eius facientes celsiores. ut aqua in se collecta concrescereꝰ. quoui ma¬
iori poss& irruere. cũ uidissent iã &iam illas quas fecerent sublimes ripas impleri. sub¬
to auferentes quas fecerernt catarrtas. dimiserunt imp&um fluminis contramurum
Quiuehementis aquȩ pondus ronferens. est inolinatus & cecidit. Quofacto ingredieis
aqua cũ magno imp& u. & aliã partẽ muri unde fluminis solebat exire cursus. cum
magnaruna deposuit. Hoc saporis inspiciens credidit se sinepugna capere ciuita¬
tẽ. & illa quidem die qui euit. ut & fundus fluminis purgarxur. & poss& ambulari ꝑ
fluuium: Altertc uͦ die. cũ om̃ĩ militia credens ꝑloca ruinosa muroꝵ ciuitatẽ inqitre.
uidit murũ exutrteq parte fabricatum: Ille nãq sacrctissimus homo. oretionibus mli¬
tes coarmauit. & alios urbis habitatores. Quofacto murũ restituit. & ꝓpugnacula

Expanded text:
tes, et utrasque ripas ejus facientes celsiores, ut aqua in se collecta concresceret, quo vi mates, et utrasque ripas ejus facientes celsiores, ut aqua in se collecta concresceret, quo vi majori posset irruere: cum vidissent jam etiam illas quas fecerant sublimes ripas impleri, subito auferentes quas fecerant cataractas, dimiserunt impetum fluminis contra murum, qui vehementis aquae pondus non ferens, est inclinatus et cecidit. Quo facto, ingrediens aqua cum magno impetu, etiam aliam partem muri, unde fluvius solebat exire, cum magna ruina deposuit. Hoc Sapores inspiciens, credidit se sine pugna capere civitatem. Et illa quidem die quievit, ut et fundus fluminis purgaretur, et posset ambulari per fluvium. Altera vero die cum omni militia credens per loca ruinosa murorum civitatem intrare, vidit murum ex utraque parte fabricatum. Ille namque sacratissimus homo orationibus milites coarmavit, et alios urbis habitatores. Quo facto, et murum restituit, et propugnacula
Abbreviated transcription (Latin):
um interhȩc saporis rexpersarum contrac romanos castrt m&ar&ur. constantius
cũmagno exercitu ueniens ad antiocdiam. fugauit hostes. Quod rion militia roma¬
norum egit. sed ds̃ qui colitur aromanis. Tropheum ergo nunc studeo narirre uictoriȩ
Uisibis quã quidẽ antiochiã mrgdoniam uocant: intermino posita est ꝑsicarũ roma nũq
tenterum. Huius erat ep̃s atq rector & dux iacob:. apostolicȩ gratiȩ rediis inlustatis.
Cuius digna laudandaq mirtocula. in hac historia conscribere aut enumeiere. suꝑua¬
caneum iudicaui. Sed unũ tantũ modo eius opus. causanarittionis exponã. Huiusigtꝰ
ciuitatẽ romanis subditam. ꝑsarũ exercitus obsidebat. Ꝙ cũ septuaginta diesiugit᷑
obseruare. & multas quidẽ coepiss& ciuitates. plurimaq circahanc molimina posuiss&.
& uallos atq fossata ꝓcapienda urbe feciss&. eam nequaquã ualuit optinere. Postea
uero ꝑsae imp&um mrgdo nu fluminis ꝑciuitatẽ mediam ꝓperientis alonge r& inen¬

Expanded text:
Romanos castra metaretur, Constantius cum magno exercitu veniens Antiochiam, fugavit hostes . Quod non militia Romanorum egit, sed Deus, qui colitur a Romanis. Tropaeum ergo nunc studeo narrare victoriae. Nisibis, quam quidam Antiochiam Mygdoniam vocant, in termino posita est Persicarum Romanarumque terrarum. Hujus erat episcopus atque rector, et dux Jacobus, apostolicae gratiae radiis illustratus. Cujus digna laudandaque miracula in hac historia conscribere aut enumerare supervacaneum judicavi. Sed unum tantummodo ejus opus narrationis causa exponam. Hujus igitur cobservaret, et multas quidem cepisset civitates, plurimaque circa hanc molimina posuisset et vallos, atque fossata pro capienda urbe fecisset, eam nequaquam valuit obtinere. Postea vero Persae impetum Mygdonii fluminis, per civitatem mediam properantis, a longe retinen
Abbreviated transcription (Latin):
comedia brhiniȩ congregarentur epĩ. Quoꝵ conuentũ. ꝓhibuit maximus t̾rȩ¬
motus. Hoc enĩ contigit᷑ consulatu taciam & cerealis. octaua die mensis agͥqi.
Tractabant ergo trrensponere synodum. inuitinã nicea ciuitatẽ. Quodcũ dis¬
plicuiss&. rursus uolebant intharso ciliciȩ conuenire. deinde placuit apud se¬
leuciã isauriȩ quȩ uocatur asperc celebrtri conciliũ. qđ actum . ẽ. consulatu
eus ebii & hypatii. Eueruntq qui conuenerunt numero . Lx. cumquib

Expanded text:
caea Bithyniae congregarentur episcopi. Quorum conventum prohibuit maximus terraecaea Bithyniae congregarentur episcopi. Quorum conventum prohibuit maximus terraemotus. Hoc enim contigit consulatu Tatiani et Cerealis , octava die mensis Augusti. Tractabant ergo transponere synodum in vicinam Nicaeae civitatem. Quod cum displicuisset, rursus volebant in Tarso Ciliciae convenire. Deinde placuit apud Seleuciam Isauriae, quae vocatur Aspera, celebrare concilium. Quod actum est consulatu Eusebii et Hypatii . Fueruntque qui convenerunt numero centu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis in qua prius xpm̃ agnoͬrat. & ecclesiasticã uidebatur participatus esse
philosophiam. Is enĩ c̃uersatione digna. &iam demones effugabat. Quodã nãq
tempore dum aliquis dȩ monio uex areur. euaginato gladio coepit ꝑ totã discur¬
rere ciuitatem. cunctisq fugientib occurrens eisolus. & nominans xp̃m̃. sermo¬
ne mundauit uirum. & fecit ab illo furore quiescere. Inter cuius diuersa ornam̃
ta iuftutũ. & iam hoc meminisse conueni&. Erat dicco ante nicomediã. qui tuen¬
seuntes suo flatu ꝑimebat. habebatq cubile circa quandam uallem. Quo ueniens
arsacius orauit. Tum sponte egrediens ille serpens. ac scđo caput ꝑcutiens inter¬
unc igitur dealia sỹ nodo quã uelut ad instar ariminensis concilii. inoriente con
stantiu simperator ficri iusserat. pauca napprbo. Eret enĩ primitus. ut inni¬

Expanded text:
civitatis in qua prius Christum agnoverat, et ecclesiasticam videbatur participatus esse civitatis in qua prius Christum agnoverat, et ecclesiasticam videbatur participatus esse philosophiam. Is enim conversatione digna etiam daemones effugabat. Quodam namque tempore dum aliquis daemonio vexaretur, evaginato gladio coepit per totam discurrere civitatem; cunctisque fugientibus, occurrens ei solus, et nominans Christum, sermone mundavit virum, et fecit ab illo furore quiescere. Inter cujus diversa virtutum ornamenta, etiam hoc meminisse convenit. Erat draco ante Nicomediam, qui transeuntes suo flatu perimebat, habebatque cubile circa quamdam vallem. Quo veniens Ursacius, oravit. Tum sponte egrediens ille serpens, ac secundo caput percutiens, interunstantius imperator fieri jusserat, pauca narrabo. Egerat enim primitus ut in Ni