comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it᷑. O inqͣm fili ioseph qui tã
pulcher es ut tota demuris
⁊turrib ac fenestris puel¬
larũ egypti turba ꝓspestet.
Inuiderunt tͥ ⁊ ad iracundi
am ꝓuocauerunt fres tui
hñtes liuoris sagittas ⁊deli
iaculis uuluerati. Uerum tu¬
⁊ arcũ tuũ ⁊ arma pugnã¬
di posiusti in dño qui forti
est pugnator ⁊ iuncła tua
quib te fres ligauerant ab
ip̃o soluta sunt. ut ex tuo

Expanded text:
. O fili, Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris et turribus ac fenestris puellarum Aegypti turba prospectet, inviderunt tibi, et ad iracundiam te provocaverunt fratres tui, habentes livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo: qui fortis est pugnator: et vincula tua, quibus te fratres ligaverunt, ab ipso soluta sunt et disrupta, ut ex tuo
Abbreviated transcription (Latin):
tua ñ sit in t̾ris s in celis. Cleua ⁊ tu manꝰ
in celum ad dm̃i imple mandatum apłi.
bine int̾missione orate. ⁊ tunc fiet qd̾ scͥp¬
tum est. Quia sicut ablingit uitulus in
campis herbam uirentem: ita ablinget po¬
pls hic ppłm qui suꝑ t̾ram est. ubi induci
ꝓsternebat. Cleua gͦ actus. insta or̃oni. hec

Expanded text:
tua non sit in terris, sed in coelis. Eleva et tu manus in coelum ad Deum, imple mandatum Apostoli: Sine intermissione orate ; et tunc fiet quod scriptum est, quia sicut ablingit vitulus in campis herbam virentem, ita ablinget populus hic populum qui super terram est; ubi inducitprosternebat. Eleva ergo actus, insta orationi: haec
Abbreviated transcription (Latin):
Diꝵ. Describit᷑ bellum amalechitis fcm̃¬
nat ꝓ nobis nec ꝑmitrit temptari supra
id qd̾ possumus. nec impares uirib sinit
ad fortem uenire congressum Iob qͦ cerca¬
men temptationis sue iam ꝑfectus imple¬
uit. Et tu ergo cum ceꝑis manducare mã¬

Expanded text:
. Describitur bellum cum Amalecitis fnat pro nobis, nec permittit tentari supra id quod possumus, nec impares viribus sinit ad fortem venire congressum. Job quoque certamen tentationis suae jam perfectus implevit; et tu ergo cum coeperis manducare ma
Abbreviated transcription (Latin):
inuocat inuocat ut eligat sibi uiros potẽ¬
tes de plebe. Non pot̾at moyses eligere s so
pͥnceps. ip̃e confligit cum amalech. Ip̃e enĩ
intrat in domũ fortis ⁊ alligat fortẽ ⁊ nasa
eiꝰ dicipit.
collis ñ in uerticem montis. Seruabat᷑ enĩ
entunc ascend̾e in u̾ticem montis cũ ascẽ¬
surꝰ erat iłx ⁊ cũ ip̃o moyses ⁊ helyas ⁊ ibi
transformandꝰ in gła. suic u̾o uelut ñdũ¬

Expanded text:
invocat Christum, ut eligat sibi viros potentes de plebe: non poterat Moyses eligere, sed sprinceps. Ipse confligit cum Amalec. Ipse enim intrat in domum fortis, et alligat fortem, et vasa ejus diripit. montis, sed in verticem collis. Servabatur enim ei tunc ascendere in verticem montis cum ascensurus erat Jesus, et cum ipso Moyses et Elias, et ibi transformandus in gloria. Nunc ergo velut nondu
Abbreviated transcription (Latin):
na erant. Egressus moyses a pharaone ⁊ ex urbe extendit man¬
luas ad dñm ⁊ cessauerunt tontirua ⁊ grando. nec ultra stillauit
pluuia ⁊ grando suꝑ terram. uidens autẽ pharao qd cessart plu-¬
uia ⁊ grando ⁊ tonitrua auxit peccatum. ⁊ ingrauatum est cor eius
⁊ seruoꝵ illuis ⁊ indiuatum est nimis. nec dimisit filios isee si

Expanded text:
na erant. Egressusque Moses a Pharaone ex urbe tetendit manus ad Dominum: et cessaverunt tonitrua et grando, nec ultra stillavit pluvia super terram. Videns autem Pharao quod cessasset pluvia, et grando, et tonitrua, auxit peccatum, et ingravatum est cor ejus, et servorum illius, et induratum nimis: nec dimisit filios Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
patrib trahimꝰ ⁊nisi ꝑ grãm bap̃mo
saluamur etiã pentum culpam porta¬
mus. qr unũ adhnc cum illis sumus.
fieddit iniqͥtatem patrũ filiis dum ꝓ cl̃¬
pa pr̃m filiis parentis ex origiali ꝑcc̃o
anima polluit᷑ ꝓlis ⁊ rursum ñ reddit
inqͥtatem pr̾m in filiis. qr cum ab ori¬
ginali culꝑa ꝑ bap̃m liberamur. ñ iam
Alit̃. Qui prani ꝑentis iniqͥtatem imi¬
tatur etiam ex eiꝰ delicto ꝯstringitur. Qui¬
fit ut iniquus filius iniqui pr̃is nõ so¬
lum sna que addit s etiam pcc̃a pr̃is ꝑ¬
liciam suam adiungere ñ formidat. ⁊ iu-¬
stum est ut qui sub districto iudice uiaᷤ
pr̃is inqui ñ timet imitari. cogatur ⁊̃
ex pr̃is pcc̃o ꝑimuntur. Deleto aũ peccato
ex parentũ nequitia in aĩa ñ tenentur.
arripiunt᷑. nisi qd̾ caro filu ex pris pena
mulctatur. In semet ip̃o enim ꝑcutitur
acriꝰ uratur.⁊ dolor ꝑatris ꝑ carnem filioꝵ
niatur. Cum si ñ pariuli s iam ꝓuectiore ᷤᷤ

Expanded text:
patribus trahimus, et nisi per gratiam baptismi salvamur, etiam parentum culpam portamus, quia unum adhuc cum illis sumus. Reddit iniquitatem patrum filiis, dum pro culpa parentis ex originali peccato anima polluitur prolis. Et rursum non reddit iniquitatem filiis, quia quum ab originali culpa per baptismum liberamur, non jam isquis pravi parentis iniquitatem imitatur, etiam ex ejusdem delicto constringitur. fit, ut iniquus filius iniqui patris non solum sua, quae addidit, sed etiam patris litiam adjungere non formidat. Et justum est ut qui sub districto judice vias parentis iniqui non timet imitari, cogatur in ex patris peccato perimuntur. Deleto autem originali peccato ex parentum nequitia, in anima non tenentur. arripiuntur, nisi quia caro filii ex patris poena multatur? In semetipso enim percutitur acrius uratur, et dolor patris in carnem filioruniatur. Cum vero non parvuli, sed jam provectiores
Abbreviated transcription (Latin):
dans ancil¬
lam filie.
relpham no¬
mine ad ꝙͣ
cum ex mo¬
re lacob fu¬
isset ingres¬
sus fc̃o ma¬
ne uidit ly¬
am ⁊ dixit
socero suo.¬

Expanded text:
dans ancillam filiae, Zelpham nomine. Ad quam cum ex more Jacob fuisset ingressus, facto mane, vidit Liam: et dixit ad socerum su
Abbreviated transcription (Latin):
nos alios rachel acce-¬
pit uxorem. S post .uii.
dies nuptiar prime
uxoris. sam seguitur.
⁊ing̾ssus est adrachel
⁊ dilexit rachel magis
qͣm lyam. ⁊ seruiuit
Is̃. Due gͥ sũt uxores

Expanded text:
nos alios Rachel accepit uxorem, sed post septem dies nuptiarum uxoris primae. Nam sequitur: Et ingressus est ad Rachel, et dilexit Rachel magis quam Liam, et servivit  duae sunt uxores
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora ut melius dicta continuem
hũo consiteratio iuidenda est materia
de mundo. Intentione admonet nos spi¬
ritualiter exire de conformitate mundi
sicut illi qui corporaliter exierunt de egyp¬
to. ut sicut fuimus conformes seculo. sta
simus conformes deo. Modus talis est. Se¬
uiter tangens de introitu filiorum isit
in egyptum agit de eorum multiplica¬
tione. Deinde de nouo rege qui ignorauit
ioseph ⁊cepit affligere popłm. Deuide de
plagis egypti. Tandem de exttu illorum
⁊ de transitu maris rubri ⁊ submersione
egyptiorum. Tandem puenit ad montẽ
syna in quo lex data est. ⁊ agit detaber-¬
culo ⁊ uasis eius. ⁊ de uestib sacerdotum
cum eadem sit ⁊ indinisa hystoria quã
ꝓposuit sibi moyses describendam. tam̃
sicut uiator uiam que est induusa dim¬

Expanded text:
superiora, ut melius dicta continuemus. superiora, ut melius dicta continuemus. His consideratis, videnda est materia,de mundo. Intentione admonet nos spiritualiter exire de conformitate mundi, sicut illi qui corporaliter exierunt de Aegypto, ut sicut fuimus conformes saeculo, ita simus conformes Deo. Modus talis est: breviter tangens de introitu filiorum Israel in Aegyptum, agit de eorum multiplicatione; deinde de novo rege, qui ignoravit Joseph et coepit affligere populum; deinde de plagis-Aegypti, tandem de exitu illorum et de transitu maris Rubri et submersione Aegyptiorum. Tandem pervenit ad montem Sina, in quo lex data est, et agit de tabernaculo; et vasis ejus, et de vestibus sacerdotumcum eadem sit et indivisa historia, quam proposuit sibi Moyses describendam, tamensicut viator viam, quae est indivisa, di
Abbreviated transcription (Latin):
agat. Eice qued iuxta ordinem hystorie
congrurt. Iuxta allegoriam quoq non
incongrue factum est. Nam postquam
dixit de carnali generatione qua ꝑ pec¬
catum primi homnus nascimur filliiꝰ
diaboli. congruit ut statim subdat de
regeneratione spirituali qua ꝑ iustifi
mur fulii dei. Liber autem uocatur exo-¬
dus grece. hellesmoth hebraice. exitus
uł egressus latine. ideo: quia de exitu
filiorum isrł de egypto agit. S queri
potest tur liber iste dicatur exodus quia
de exitu illorum. cum in principio nõ
de exitu s de ingressu illorum agatur.
Ad quod dici potest quia quaminus spe-¬
cialiter de exitu illorum agere intendat
tamen quia multum tempus ꝓfluxit
inter exitum de quo hic agit ⁊ ingres¬
sum in quo primum liber terminaue¬
rat. ut competentius iungat narratio¬
nem suam: breuiter prius repetit de in¬
trottu. ⁊ ita melius descencdit ad exttũ
sic ⁊ nos in nr̃is sermonibus fasta lõ¬
ga interpositione dicturi alia repetimꝰ

Expanded text:
agat. Ecce quod juxta ordinem historiae congruit: juxta allegoriam quoque non incongrue factum est. Nam postquam dixit de carnali generatione, qua per peccatum primi hominis nascimur filii diaboli, congruit ut statim subdat de regeneratione spirituali, qua per justimur filii Dei. Liber autem iste vocatur ἔξοδος Graece, veelle semoth Hebraice, exitus vel egressus Latine: ideo quia de exitu filiorum Israel de Aegypto agit. Sed quaeri potest cur liber iste dicatur Exodus, quia de exitu illorum agit, cum in principio non de exitu, sed de ingressu illorum agatur. Ad quod dici potest, quia quamvis specialiter de exitu illorum agere intendat, tamen quia multum tempus profluxit inter exitum, de quo hic agit, et ingressum in quo primus liber terminatur vel terminaverat, ut competentius jungat narrationem suam breviter, prius repetit de introitu, et ita melius descendit ad exitum. Sic et nos in nostris sermonibus facta longa interpositione, dicturi alia, repetimus
Abbreviated transcription (Latin):
catha lego mansionum descripto agit᷑
de lege data in monte syna. In quo nob̃
innuitur ut a terrenis subleuati disca¬
mus subiti celestib discipliis. Agit᷑
iterum de constrnaione tabernaculi ⁊ na¬
sorum eius. de uestib sacerdotum ⁊ un¬
ctione. In quo intelligitur presens eccã
⁊ diuerse ꝑsone fidelium diuersis offici¬
is deputate sicut uasa diuersis usib

Expanded text:
catalogo mansionum descripto agitur catalogo mansionum descripto agitur de lege data in monte Sina; in quo nobis innuitur ut, a terrenis sublevati discamus subjici coelestibus disciplinis. Agitur iterum de constructione tabernaculi et vasorum ejus, de vestibus sacerdotum et unctione; in quo intelligitur praesens Ecclesia, et diversae personae fidelium diversis officiis deputatae, sicut vasa diversis
Abbreviated transcription (Latin):
et in benedistionib terminatuur. Est
itaq in genesi ordo treationis. In exo¬
to mysterium recreationis Inlenitico-
sanctitas eccłiastice administrationis.
In libro numerorũ: consolidatio euan¬
gelice predicationis. In dent̾onomio.
consummatio eterne benedictionis.
Inter hos autem quinq libros moysi
excellit exedus quem nunc ad manus
habemus. In eo enim ⁊ que filiis isrłin
sigura contingebant. ⁊ misteria plene
mum de exitu actuali carnalium fili¬
orum iscł de hystoriali egypto agitur
in quo significatus est sp̃ualis exitus
spiritualium isrłitarum de uera egyp¬
to .s. de tenebris uiciorum. agitur etiam
de transim maris rubri ⁊ subsuersione
pharaonis ⁊ exercitus eius.⁊ de libera¬
tione popli dei. in quo figuratur baptis¬
mus sangnine xp̃i consecratus. in
quo diaboli uicia subinerguntur ⁊
anime fidelium liberantiu. Agitur
etiam de pugna isiłitarum cum ama¬
lech. in quo uctoriam xp̃i xp̃i ⁊ suorũ
⁊ confusio diaboli figuratur. Tandem

Expanded text:
et in benedictionibus terminatur. Est itaque in Genesi ordo creationis; in Exodo mysterium recreationis; in Levitico sanctitas Ecclesiasticae administrationis; in libro Numerorum consolatio evangelicae praedicationis; in Deuteronomio consummatio aeternae benedictionis. Inter hos autem quinque libros Moysi excellit Exodus, quem nunc ad manus habemus. In eo enim et quae filiis Israel in figura contingebant, et mysteria plene tamen primum de exitu actuali carnalium filiorum Israel, de historiali Aegypto agitur, in quo significatur spiritualis exitus spiritualium Israelitarum de vera Aegypto, scilicet de tenebris vitiorum. Agitur etiam de transitu maris Rubri et submersione Pharaonis et exercitu ejus, et de liberatione populi Dei: in quo figuratur baptismus sanguine Christi consecratus, in quo diaboli vitia submerguntur, et animae fidelium liberantur. Agitur etiam de pugna Israelitarum cum Amalech, in quo victoria Christi et suorum, et confusio diaboli figuratur. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatoris uerba sollicita mente custodit. Uxorem qͦ amãs
⁊ liberos liber egredi recusat qñ astiuara uuitam eiusq fructꝰ¬
minift̾ii se habere sui seruitute consid̾ans ad libertatis qͥe¬
tem transire renuit. S offerat enm drĩs diis ⁊ applicet᷑ ad
ostium ⁊ postes. ⁊ ꝑforet aurem eiꝰ cum subula ut sit seruꝰ
in secula. Qd̾ enim in actina disposuit uita ꝑdurare a dnĩo
⁊ postes tabernacłi ducieͣ ut de ingressu etiam tabernaculi
eterni aliquid audiat ⁊ tremendi iudicii diem subtiliter ag¬
noscat. ne ꝑ bona oꝑa que facit placere hominib appecat. dic¬
ꝙ auris eius subula ꝑforatur .i. mens timoris dei subtilit

Expanded text:
praedicatoris verba sollicita intentione custodit. Uxorem quoque amans et liberos, liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructad libertatis quietem recusat secedere. Sed offerateum dominus diis, et applicetur ad ostium et postes, et perforet aurem ejus subula, ut sit ei servus in saeculum. Is enim qui in activa disposuit vita perdurare, a domino  postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu coelestis habitaculi altius aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ inuenies ibi hoc ee tempꝰ qd̃ sta¬
tuit᷑ ad scd̃m pascha faciendum hiis
qui ĩmundi in anima fu̾int uł occu¬
pati negociis ꝑegrinis. qui ñ fu̾ant ĩ
cha. longe u̾o ꝑegrini ⁊ ĩmundi scd̾m
pascha in hoc temꝑe facunt in quo et¬
manna de celo descendit. In die quo pri¬
mũ pascha fit ñ descendit manna s in
ĩmundi qui colebamꝰ ydola ⁊ ꝑegrini ⁊
longinqui qͥ suimꝰ hospites ⁊ pegrini
testamentoꝵ dei. tc̃. e dat᷑ manna de
celo ñ in die quo pͥmum pascha fit s
quo scom. Panis enĩ qui de celo descen¬
dit ñ uenit ad illos s ad nos qͥ pͥmam
sollempnitatem celebrabant. s ad nos
panis de celo descendit. Uideamꝰ int̾im
quid in hac die gestum monstret᷑ xiiii.¬

Expanded text:
sunt , et invenies ibi hoc esse tempus quod statuitur ad secundum pascha faciendum his qui immundi in anima fuerint, vel occupati negotiis peregrinis. Qui non fuerant icha; longe vero peregrini, et immundi, secundum pascha in hoc tempore faciunt, in quo manna de coelo descendit. In die quo primum pascha fit, non descendit manna, sed iimmundi, qui colebamus idola; et peregrini, et longinqui fuimus, hospites et peregrini testamentorum Dei, etc. Sed datur manna de coelo, non in die quo primum pascha fit, sed quo secundum: Panis enim qui de coelo descendit non venit ad illos qui primam solemnitatem celebrabant, sed ad nos, panis de coelo descendit Videamus interim quid in hac die gestum monstret
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ agregatdẽ pellit᷑ pond̾e pͦne ⁊suetu
dinis sue.¬
padysum nbluptatis ⁊statuit cherubĩ
tflãmeam rumpheam que u̾titur ad
custocliendam ligni urte uiam. Aliꝰ sens̃
bin ⁊ flãmeum gladium. si qd̃ adam
hitare fecisse ccͣ ꝑadysum uoluptatis. s
allo eiesto ante fores paradisi cherubin
⁊ flameum posuit gladium neqͥs possit

Expanded text:
sicut plerumque malus, cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari paradisum voluptatis, et statuit cherubin, et flammeam rhompheam, quae vertitur ad custodiendam ligni vitae viam. » Alius sensus bin, et flammeum gladium. » Non quod Adam habitare fecerit contra paradisum voluptatis, sed, illo ejecto, ante fores paradisi cherubin et flammeum posuit gladium, ne quis posset
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uite quib nos exertemur. uł snĩa¬
iuste dampnatõnis que homini data
qui ita dampnatꝰ est ut xp̃i passione
redimi posset. un de gladiꝰ uersatilis d̾r
⁊ helyas ⁊ condie remouet᷑ fidelib de hac
uita ad suꝑnam bĩtudinem transeunti¬
cupiscĩas huiꝰ uite exurant ⁊ gladio
uerbi dei omnia noxia precidantꝰ.

Expanded text:
hujus vitae, quibus nos exercemur; vel sentjustae damnationis, quae homini est data, qui ita damnatus est ut Christi passione redimi posset. Unde gladius versatilis diciet Eliae, et quotidie removetur fidelibus, de hac vita ad supernam beatitudinem transeunticupiscentias hujus vitae exurant, et gladio verbi Dei omnia noxia praecidant.
Abbreviated transcription (Latin):
ait moyses. fcã est lux. ⁊ paulo post. ft̃m est
uesꝑe. Creator enĩ humane culpe p̃scins tñc
epressit in remꝑe qd̾ nunc u̾satur in m̃te.
lumen namq rectitudinis umbra sequit᷑
temptatõnis. s eciã electorum lux tempta¬
tione ñ extinguit᷑. nõ nox s uesꝑa fcã ꝑhi¬
betur. qr temptatio lumen iusticie abscon¬

Expanded text:
ost: « Factum est vespere. » Creator enim, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lumen namque rectitudinis sequitur umbra tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, non nox, sed vespera facta memoratur, quia tentatio lumen justitiae abscon
Abbreviated transcription (Latin):
sus es in salutem ppłi tui. ⁊ c̃ ysaac ad
meditandũ in agro exiit. qr xp̃c formã
humilitatis p̾bens exercitium longa¬
nimitatis passionis ⁊ patĩe exempla
monstrauit. sicut solent iuuenes exer¬
citati armoꝵ usu meditari. Armoꝵ
meditatõ est passionis freqñtatio. Qui
enĩ uerbera sputa. lanceam crucemq ꝑ¬
tilit passionem usq ad mortẽ in se fre

Expanded text:
sus es in salutem populi tui. » Isaac ad meditandum in agro exiit, quia Christus formam humilitatis praebens, exercitium longanimitatis, passionis, et patientiae exempla monstravit, sicut solent juvenes exercitati armorum usu meditari. Armorum meditatio est passionis frequentatio. Qui enim verbera, sputa, lanceam crucemque pertulit, passionem usque ad mortem in se fre
Abbreviated transcription (Latin):
leci illi. ubi est mulier que sedebat
in biuio: sedentib cunctis nõ fuit
in loco isto meretrix. reuersus est ad
terit Ego misi hedum quẽ ꝓmiserã.
⁊ tu si inuenisti eam. Ecce aũ pꝰt tres
menses nãtiauerunt iude dicentes.
fornicata est thamar nurꝰ tua. ⁊ iudet uterus illus intume̾¬
mescere. Dixit uidas ꝓouctte cani u ainanu. Cuic aurons

Expanded text:
ubi est mulier quae sedebat in bivio respondentibus cunctis non fuit in loco isto meretrix reversus est ad terit ego misi hedum quem promiseram et tu non invenisti eam ecce autem post tres menses nuntiaverunt Iudae dicentes fornicata est Thamar nurus tua et videtur uterus illius intumescere dixit Iudas producite eam ut conburatur quae
Abbreviated transcription (Latin):
cupita ⁊ sꝑata pulcherrima delecstione
scłi noctem tolerantia laboris adheserit
⁊hanc sustinet ut ad illam ꝑueniat. si ꝑ¬
seuerant̃ amat acceptis .uii. aliis p̾cepti ᷤ
chel ut sis pauꝑ sp̃u. mitis. lugens. esuri¬
ens ⁊ sitiens uisticiam. miseritors. mun¬
ulla tolerantia laboris que magendo pa¬
tiendoq amplestenda est ad pulchre co-¬

Expanded text:
cupita et sperata pulcherrima delectatione per huius saeculi noctem tolerantia laboris adhaeserit hanc sustinet ut ad illam perueniat, si perseueranter amat, acceptis aliis septem praeceptis - chel — ut sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriens sitiensque iustitiam, misericors, munulla tolerantia laboris, quae in agendo patiendoque amplectenda est, statim ad pulchrae
Abbreviated transcription (Latin):
tates ad immitendos uectes ad portandum. quos ⁊ ip̃os fecit
de lignis setbim. ⁊ opuit laminis eneis. Induxitq in cirtulos qͥ
in altaris laterib imminebant. Ip̃m autẽ altare non erat soli-

Expanded text:
tates, ad immittendos vectes ad portandum; quos et ipsos fecit de lignis setim, et operuit laminis aeneis, induxitque in circulos, qui in altaris lateribus eminebant. Ipsum autem altare non erat soli
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Cum ablata ẽẽt locusta dc̃m est de
pħaone. Ingrauauauit pħao torsuũ etiã
in hec temꝑe ⁊ noluit dimitt̾e ppłm. Certeñ¬
nũtꝰ dcm̃ est ingrauatũ est cor pħaonis
s ingrauauit pħao corsnũ. sic enĩ ⁊ in oĩ¬
b plagis. a uoluntate hominis est origo
uicioꝵ Mouent᷑ aũ cansis corda hoũmn alia
sic alia uͥo sic. etiã nõ diu̾sis cansis sepe di

Expanded text:
est de Pharaone: et ingrauauit Pharao cor suum etiam in hoc tempore et noluit dimittere populum. certe nunc non dictum est: ingrauatum est cor Pharaonis, sed: ingrauauit Pharao cor suum. sic utique in omnibus plagis. a uoluntate quippe hominis est origo uitiorum; mouentur autem causis corda hominum talia sic, talia uero sic etiam non diuersis causis saepe di
Abbreviated transcription (Latin):
uasa iniquitatis arma eoꝵ In archanũ
eoꝵ ne intret anima mea: ⁊ in conuentu
iporum desoletur gła mea. qr in furore su¬
o int̃fecerunt uirum. ⁊ in libidine sua suf¬
foderunt murũ. Sig̾cat aũ nõ fuisse luii ci¬
terfecerunt. ⁊ contra ius patis amicicia

Expanded text:
vasa iniquitatis arma eorum. In arcanum eorum, ne intret anima mea, et in conventu eorum ne desoletur gloria mea, quia in furore suo interfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt murum . Significat autem non sui coterfecerunt, contraque jus pacis et amicitiar
Abbreviated transcription (Latin):
tiuos ppłos ẽẽ clucturũ ⁊ iuxta intelligen¬
tiam sacratiorem ascendisse in altum caꝑ¬
tiuam duxisse captiuitatẽ. suie qd̃ melius
pito captiuitas passionem. ascensus re¬
surrectõem sigc̃at. alligans ad nttẽ pul¬
lum snũ ⁊ funicło pullum asine. In hebrec
ita hẽtur. Alligans ad uitẽ pullũ suũ ⁊ in
sorech fili mi asinam suam. qd̾ .s. pullum¬

Expanded text:
tivos populos esse ducturum: et juxta intelligentiam sacratiorem, ascendisse in altum, et captivam duxisse captivitatem . Sive quod melius puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem signat. Alligans ad vitem pullum suum, et funiculo pullum asinae. In Hebraeo ita habet, Alligans ad vitem pullum suum, 376 et in Sorec, filimi, asinam suam: qu
Abbreviated transcription (Latin):
transferre uoluerint sponte phanech
ad idlocoꝵ pontifex elyopoleos erat. sleq
enim fas erat absq ennchis ydoli illiꝰ
ẽẽ antistires ut uera illa hebreoꝵ suꝑ eo
quam ante diximus suspicio ꝯꝓbetur.
cuiꝰ ꝑntipharis utrum illiꝰ cuiꝰ serus fu
ant. pͥmum qr scriptuta nõ memorauit
cũ iudeat᷑ hoc ñ potuisse preu̾re qd̃ ad io¬
seph ꝑtinebat. ut eiꝰ filiam duceret cuiꝰ
famulus fuit. Deinde qũo spado filiã
hr̃e potuit. s Redetur qũo uxorem. pꝰea
enĩ creditur abscisus uł casu uł sponte.¬

Expanded text:
transferre voluerunt, Psomthom-Phanech, ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo quod ante jam diximus, suspicio comprobetur.cuius Petephrae, utrum illius, cuius seruus fuiant. primum, quia scriptura non commemorauit, cum uideatur hoc non potuisse praeterire, quod ad ipertinebat, ut eius filiam duceret, cuius famulus fuit. deinde quomodo spado filiam habere potuerit? sed respondetur: quomodo uxorem? postea quippe creditur abscisus uel casu uulne
Abbreviated transcription (Latin):
creati. Nec enim tunc ⁊ nõ postea aut pꝰ
ea ⁊ nõ tunc. nec alii postea s hiidem
ip̃i aliter tunc aliter postea .s. iusibilit̾¬
tent̾ fecit ut ac¬
cessu tp̃ris ⁊̃ hoc mͦ
fieret quo in hac
ꝑspicua forma
uitam gerit sicut
fenuni fcm̃ ante¬
qͣm oriret᷑ accedẽ¬
te temꝑe ⁊ fontis
irrigatõe exortũ
Aus̃. Non sunt
tant aĩam ẽẽ par¬
tem dei. Si enĩ hoc
eẽt nec a se nec ab
alio decipi posset
nec ad malum fa¬
ciendum uł pati¬

Expanded text:
et postea. neque enim tunc et non postea aut uero postea et non tunc; nec alii postea, sed idem ipsi aliter tunc, aliter postea. quaeret fecit, ut accessu temporis etiam hoc modo fieret, quo in hac perspicua forma vitam gerit? sicut fenum factum antequam exoriretur, accedente tempore, et fontis irrigatione, exortum  Non sunt tant animam esse partem Dei. Si enim hoc esset, nec a se, nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum, vel pati
Abbreviated transcription (Latin):
See ꝑ ꝓlemꝑsim accipiendum si de
illo tabernacło accipitur qd̾ moyst in
monte monstratum est ⁊ fabricatum p̃¬
cipiente dño a beseleel ⁊ coliab uł aliud
tabeinacłm fuit ad qd̾ iam ⁊ueniebant
ad iudicandũ.
castra. Cumq egrederettr. in ou.¬

Expanded text:
er prolepsim accipiendum, si de illo tabernaculo accipitur, quod Moysi in monte monstratum est, et fabricatum, praecipiente Domino, a Beseleel et Ooliab. Vel aliud tabernaculum fuit, ad quod jam conveniebant ad judicandum. VERS. 8.-- Cumque egrederetur
Abbreviated transcription (Latin):
Uictormnꝰ martyr rachel ⁊ lyam in silłi¬
tudinem ecc̃e ⁊ synagoge interp̃tatus ẽ
Tya maiorẽ natu synagogam sig̃care exi¬
stimat. que pͥor ppłm dei genuit. que o¬
pta est ⁊ signata est Rachel minor ⁊ pł¬
chra pͥus sterilis p̃ fecunda eccl̃iã sig̃cat

Expanded text:
ictorinus martyr Rachel et Liam in similitudinem Ecclesiae et Synagogae interpretatus est. Liam majorem natu Synagogam significare existimat, quia prior populum Dei genuit: quae operata est et signata. Rachel minor et pulchra, prius sterilis, post fecunda, Ecclesiam signat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa .i. miciũ sine t̃mino. Si enĩ diceretur
reqnieuit d̃s die .uii. nec adderetur ab
remus. Non enĩ incipit requiesc̃e. reqͥes
autẽ ab oꝑib ex eo scripta est exquo il¬
la cepta ꝑficit. neq enim ab oꝑib suis
nõ egendo requieuisset pͥusqͣm eẽnt qͥbꝰ

Expanded text:
t initium sine termino. si enim ita diceretur: requieuit deus in die septimo, nec adderetur: abremus. non enim incipit deus requiesae fecit, ex eo coepta est, ex quo illa perfecit. neque enim operibus suis non egendo requieuisset, priusquam essent, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
illo hominem in pͥncipio creauit. in illo ge¬
nus humanũ sua passione restaurauit. uł
qr sex sunt etates scłi quib oportet nos bo-¬
nis oꝑib ꝑfici ut ad requiem et̾nam ⁊ fe-¬
surrectionis głam perueniam uis.
due tabule exceptis
sex pͥmis in angulũ
iubentur ecigi post ter¬
gum tabernacłi que
uenientem ab orienta¬
li plaga parietem exti¬
piunt ⁊ occidentalis
plage parieti ⁊iungim¬
tur ad remuneratione
future uite ꝑtinent q̃

Expanded text:
illo hominem in principio creavit; in illo genus humanum sua passione restauravit. Vel quia sunt sex aetates saeculi, quibus oportet nos bonis operibus perfici, ut ad aeternam et resurrectionis gloriam perveniamus.duae tabulae, exceptis sex primis, in angulum jubentur erigi post tergum tabernaculi, quae venientem ab orientali plaga parietem excipiunt, et occidentalis plagae parieti conjunguntur, ad remunerationem futurae vitae pertinet, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quib dr̃. Equitatꝰ tuus salus. Alios as-¬
cendit diabłs ⁊ angłi eiꝰ Iudas equus
erat. ⁊ cura ascensorem hũit dm̃ de equi¬
tatu salutis erat. Cum cet̾is enĩ apłis
missus egrotis salus erat ⁊languenti¬
b p̾stitit sanitatem. Ubi se diabolo sub-¬
strauit qui post buccellam in eñ intra¬
uit equus sathane fc̃s ⁊ illuis habenis
ductus etra dñm equitauit. Ergo om̃s¬

Expanded text:
 III: Equitatus tuus salus. Alios ascendit diabolus et angeli ejus. Judas equus erat, et cum ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis erat: cum caeteris enim apostolis missus aegrotis salutem et languentibus praestitit sanitatem; ubi diabolo se substravit, qui post buccellam in eum intravit, equus Satanae factus, et illius habenis ductus contra Dominum equitavit. Om
Abbreviated transcription (Latin):
quocy filie eius cum eo. Timi¬
erat enim mariere i seanz it
mansit inspelunca ipe ⁊ due
filie eiꝰ cum eo. Dixitq maior
ad minorẽ pater nr̃ sen ex est ⁊
nullus uiroꝵ remansit in t̾ra
qͥ possit ingredi ad nos iuxta

Expanded text:
que filiae ejus cum eo timuerat enim manere in Segor, et mansit in spelunca ipse, et duae filiae ejus cum eo. Dixitque major ad minorem: Pater noster senex est, et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
surrexissent ab eo. appingunt desuꝑ he
brei qͣrincredibile qr rere natura nõ ca¬
piat eohire quempiam nescientem.
¶LL Di dicerant filie loth esũmatõem
mundi futurã ꝑ ignem s tanqͣm puel¬
Leñ ꝑfecte. Neq enim sciebant qd̃ sodo¬
mitis igne uastatis multũ spacui inte¬
grum remanĩet ⁊ suspicate sunt tale a¬
liquid fc̃m quale in temꝑib noe andi¬
erant. ⁊ ad reparandũ genꝰ humanum
suꝑstites se eẽ cum patre. ⁊ ꝙͣuis grande
tͥmen eis ꝯcubit̾ patris. granior iudebat᷑
impietas si seruata castitate spem postĩ¬
tatis delerent. Ideo ⁊siliũ ineunt ⁊ pat̾s
mesticiam ⁊ rigorem uino molliunt. ⁊
singłis singłe noctib suscipiũt ab igno¬
rante conceptum nec ereptum.
gem sig̃cat qr quidam exilla ꝓcreati. ⁊
sub illa positi male intelligento qͥdam
mͦ se inebriant. eaq ñ legntime utendo
infidelitatis oꝑa pariunt. Sona est enim
lex si quis ea legr̃time utaturr.

Expanded text:
surrexisset ab eo, appingunt desuper quasi incredibile, eo quod rerum natura non capiat coire quempiam nescientem. Didicerant duae filiae Lot consummationem mundi futuram per ignem: sed, tanquam puellae non perfectae, neque sciebant quod, Sodomitis igne vastatis, multum spatium integrum remaneret; et suspicatae sunt tale aliquid factum, quale in temporibus Noe audierant, et ad reparandum genus humanum superstites se esse cum patre. Et quamvis grande crimen concubitus patris, gravior videbatur impietas, si servata castitate spem posteritatis delerent. Ideo consilium ineunt, et patris moestitiam vel rigorem vino molliunt, et singulis singulae noctibus suscipiunt ab ignorante conceptum, nec repetuntgem significat, quia quidam ex illa procreati, et sub illa positi, male intelligendo quodam modo se inebriant; eamque non legitime utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona est enim lex, si quis ea legitime utatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ram chanaan ⁊ genuit ysaac cũ eẽt
one usq ad natũ ysaac. hus adduntur
enĩ sexagenario pr̃e gemini ip̃e desan.
Post .x. annos uͦ intrauit iacob in egỹp¬
tum cum eẽt annoꝵ .c.xxx. ioseph autẽ

Expanded text:
m Chanaan et genuit Isaac, cum esset one usque ad natum Isaac. his adduntur enim sexagenario patri gemini ipse et Esau. post X autem annos intrauit Iacob in Aegyptum, cum esset annorum CXXX, Ioseph autem
Abbreviated transcription (Latin):
moysi cũ auo suo lacob intrasse in egip¬
tum ⁊ dicat eñ uixisse annos .c.xxx.
filium uͦ eiꝰ prem moysi amrã .c.xxx.¬
isset moysen ꝯputati anni .c.xxx. ⁊ .s.
nõ. cccͣc xxx. Qd̃ siquis dicat extremo
iacob in egyptum usq ad natiuitatem
caath. si tunc natꝰ asserat᷑ ⁊ .c.xxx. anni¬

Expanded text:
Moysi cum auo suo Iacob intrasse in Aegyptum, dicat eum autem uixisse annos CXXX. filium uero eius patrem Moysi Ambram CXXXisset Moysen — conputati anni CXXX et os triginta. quodsi quis dicat extremo Iacob in Aegyptum usque natiuitatem Caath, si tunc natus adseratur, et cen
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis anni post mortem ioseph cõ
Ingressus est enĩ iacob anno fllii sui. tͥce
appariut in espestu pħaonis ⁊ regnare ce¬
pit sub illo. Transactis aũ .uii. annis ub̾¬
tatis scd̾o anno famis uenit in egyptũ¬

Expanded text:
seruitutis anni post mortem Ioseph conpingressus est enim Iacob anno filii sui tricesadparuit in conspectu Pharaonis et regnare coepit sub illo; transactis autem septem annis ubertatis secundo anno famis ing
Abbreviated transcription (Latin):
Malum luxurie aut cogitatõne ꝑpetrat᷑
aut oꝑe hostis enim cum ab effectu o¬
ꝑis expellitur secreta cogitationis pollu¬
ete molttur. uentre reꝑit dum lubricꝰ
ꝑ membra humana sibi subdita luxu¬
ria exercet in oꝑe. Serpit pectore dum

Expanded text:
Malum luxuriae aut cogitatione perpetratur aut opere. Hostis enim cum ab effectu operis expellitur, secreta cogitationis polluere molitur. Ventre repit, dum lubricus per membra humana sibi subdita, luxuriam exercet in opere. Serpit pectore, dum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positꝰ fuit custodiaꝵ carceris incredibile
est ẽẽ p̾positum officio sacerdotum. demĩ¬
ñ simpłr dcsn est qd̃ sacerdos solis ẽẽt s
ciuitatis solis que uocat᷑ helyopolis. Abẽẽ
phy ubi pbaones .i. reges maxime ⁊mane

Expanded text:
positus fuit custodiarum carceris. nimis incredibile est huic praepositum officio sacerdotem. deinpliciter dictum est, quod sacerdos Solis esset, sed ciuitatis Solis, quae uocatur Heliopolis; abesse phi, ubi Pharaones, id est reges maxime commane
Abbreviated transcription (Latin):
di nlłis talib plagis uexaret᷑ Oportunũ aũ
tuit ut ibi hoc aꝑte poueret᷑ unde iam incipi¬
unt signa qͥb magi similia nec conati sũt
fac̾e ꝓ certo est enĩ qr ubiq fũant scinipheᷤ
conati sunt magi siłia fac̾e nec potuerunt.¬

Expanded text:
Dei nullis talibus plagis vexaretur. Opportunum autem fuit ut ibi hoc aperte poneretur; unde jam incipiuibus magi similia non conati sunt facere. Pro certo est enim quia ubique fuerant sciniphes conati sunt magi similia facere, nec potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue ĩ hun chaldeoꝵ. Duxerũt
abram ⁊nachor ixcores. Nlome
uxoris abram saray. ⁊ nomen
saray sterilis nec habebat filios.
Tulit itacy thare abram filiũ
susi ⁊ loth filium aram filii su
ri saray nurum suam uxore
abram filii sui ⁊ eduxit eos de
hur chaldeoꝵ. ut irent t̾ram
chancan. uenerũtq usꝙ baram
et habitauerunt ibi. Et facti

Expanded text:
tis suae in Ur Chaldeorum duxerunt autem Abram et Nahor uxores nomen autem uxoris Abram Sarai et nomen Sarai steTulit itaque Thare Abram filium suum, et Loth filium Aran filii sui, et Sarai nurum suam uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Hur Chaldaeorum, ut iret in terram Chanaan: veneruntque usque Aran, et habitave
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ lapidem. Nõ enĩ fieret nͥ qd̃ ñ erat. hoc
pp̃ illos dicimꝰ qui male nature pħadnem
⁊ egyptios dicũt fuisse nec ex libertate ar¬
bitrii in hoc ẽẽ deductos. ⁊ qui creatorẽ dm̃
accusant tanꝙͣ seuũ qui homines ĩtat in
lapides. Nõ dixit fiant tanqm lapides ⁊ ta¬
cuit. s tp̃c statuit ⁊ mensurã dampnatõr¬
sue. donec ꝑtranseat ppłs tuus.Prior ppls
qui fuit ante nos fc̃s est tanq̃m lapis durꝰ
incredulus ut ñ lapidis natura maneat
s donec ꝑtͣnseat ppls quem adquisunt. Ce¬

Expanded text:
e lapidem. Non enim fieret nisi quod non erat. Hoc propter illos diximus qui malae naturae Pharaonem vel Aegyptios dicunt fuisse, nec ex libertate arbitrii in hoc esse deductos; et qui creatorem Deum accusant, tanquam saevum, qui homines vertat in lapides: non dixit: Fiant tanquam lapides et tacuit, sed tempus statuit et mensuram dominatet donec pertranseat populus tuus. Prior populus qui fuit ante nos, factus est tanquam lapis durus et incredulus, non ut lapidis natura maneat, sed donec pertranseat populus quem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ ⁊ si in aliud scłm dicat᷑ aliqͥd longiꝰ
indicatur s tñ sinis ponit᷑. ⁊ quociens
scła scłorum nominant᷑ fortasse licet
ignotꝰ nob̾ tñ a deꝯ statutꝰ aliquis t̾mi¬
nus indicatur. Qd̾ u̾o hic addidit ⁊ ad¬

Expanded text:
lum dicitur, aliquid longius indicatur, sed tamen finis ponitur: et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse, licet ignotus nobis, tamen a Deo statutus aliquis terminus indicatur. Quod vero hic addidit et ad
Abbreviated transcription (Latin):
slõne hic ip̃e dñs d̾s tuus qͥ fecit ⁊ creauit
te. ⁊ ad quisuut uidet᷑ enĩ unusquisq illd̾
adquirere qd̾ suũ ñ fuit uñ hereriei de salua¬
tore dicunt qd̃ ñ erant sui qͣs adquisiuit
Dato enim p̾cio mercatꝰ est homines qͦs
creator fecerat. ⁊ certum ẽẽ aiunt unũꝙ̃q
emere qd̃ suũ ñ est. Apłs enĩ ait. p̾cio estis¬

Expanded text:
it te, et acquisivit te? Videtur enim unusquisque illud acquirere quod non fuit suum. Unde haeretici de Salvatore dicunt quia non erant sui quos acquisivit: dato enim pretio mercatus est homines quos Creator fecerat, et certum esse aiunt unumquemque emere quod suum non est. Apostolus enim ait I Cor. VI
Abbreviated transcription (Latin):
leem uide. pͥus gͦ nouerant quem passio¬
nis temꝑe cum despicerentrignorabant.
quoꝵ noticia pͥor ⁊ ignorãcia post̾ior ysaac
caligante signatur. qui dum iacob bene-¬
diceret quid in futuro ei eueniret p̾uide¬
uentus potentiam longe ante nuntiauit:¬
ratus .s. uelocem credentium fidem cibi
delectabiles offerunt᷑. qr hostia deo placẽs
salus pcc̃oꝵ. qd post esum sequit᷑ bñdistõ
⁊ eiꝰ odore ꝑfruituri uirtutẽ resurrõnis ⁊
regni aꝑte ꝓnuntiat. Ecce odor filii mei sic̃
odor. a. ple. hec est bñdictio odore nois xp̃i
sicut ager mund̾ impletur. benedictio
est de rore celi .i. pluuia diuimi u̾bi. ⁊ de
pinguedine t̾re .i. de ꝯgregatõe popłoꝵ
multitudine frum̃ti. uini. hec est multi¬
tudo quam collgit de sacram̃to corꝑis ⁊
sanguinis sui. slli seruiũt popłi .i. gͥenti¬
les ꝯn̾si. ip̃m adorant tribꝰ .i. popłĩ extir¬
cuncisione conuersi credentes.

Expanded text:
lehem. » Prius ergo noverant quem passionis tempore cum despicerent, ignorabant; quorum notitia prior, et ignorantia posterior, Isaac caligante signatur; qui dum Jacob benediceret, quid in futuro ei eveniret praevide cujus adventus potentiam longe ante nuntiavitt velocem credentium fidem. Cibi delectabiles offeruntur, quia hostia Deo placens, salus peccatorum. Quia post esum sequitur benedictio, et ejus odore perfruitur, virtutem resurrectionis et regni aperte pronuntiat. « Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. » Haec est benedictio. Odore nominis Christi, sicut ager, mundus impletur. Benedictio est de rore coeli, id est pluvia divini verbi; et de pinguedine terrae, id est congregatione populorum; multitudine frumenti tudo, quam colligit de sacramento corporis et sanguinis sui. Illi serviunt populi, id est gentiles conversi. Ipsum adorant tribus populi, per circumcisionem conversi credentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Augꝰ. In reb obscuris atꝙ a nr̃is ccłis
remotissimis si qua in scripturis etiam
diuinis leginus que possunt salua fide
aliis parere sententiis in nullam earum
p̃cipiti affirm atõe ira ꝓitiamꝰ ut si for¬
te diligentiꝰ exquisita ueritas iam labefa¬
am uelimus scripturaꝵ ẽẽ que nr̃a est
cum potuis eam q̃ scrpturaꝵ est nr̃am
esse uelle debeamus.

Expanded text:
 in rebus obscuris, atque a nostris oculis remotissimis, si qua inde scripta etiam divina legimus, quae possint salva fide aliis atque aliis parere sententiis; in nullam earum nos praecipiti affirmatione ita projiciamus, ut si forte diligentius discussa veritas eam labefaam uelimus scripturarum esse, quae nostra est, cum potius eam, quae scripturarum est, nostram esse uelle debeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uinos libros legimus in
tanta multitudine ueroꝵ
intellectuum qͥ de paucis
tholice fidei mimiuntur potissimum id¬
diligamus qd̵ certum apparũit enm sẽ¬
sisse quem legimꝰ si aũ hoc latet id cer¬
te qd̾ circunstantia scripture ñ impedit¬
⁊ cum sana fide ⁊cordat. Si autẽ ⁊ curcun¬
saltem id solum qd̾ fides exigit sana uł¬
p̃scribit. Aliud est enim quid potissimũ
uitari nõ potest. etiam si uolũtas sccip¬
toris incerta sit sane fidei congruam nõ
inutile est eruisse sententiam.

Expanded text:
inos libros legimus, in tanta multitudine veterum intellectuum, qui de paucis tholicae fidei muniuntur, id potissimum eligamus, quod certum apparuerit, eum sensisse quem legimus. Si autem hoc latet, id certe quod circumstantia scripturae non impedit, et cum sana fide saltem id solum, quod fides sana praescribit. aliud est enim, quid potissimum uitari non potest, etiam si uoluntas scriptoris incerta sit, sanae fidei congruam non inutile est eruisse sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ritura que in campo fuissent ut hec accipi¬
antur omĩa intelligant᷑ aũ euasisse que
m romibz grant que collegerunt ttenue¬
tuit q̃m mortem pecorũ minatꝰ est deus
qͣmiius id scriptura tacuerit.
Diꝵ. Illud qͦ notandum qd̃ quedam u̾¬
uera inferre dr̃ aaron pħaoni uł egypto.
quedam moyses. quedam u̾o ip̃e dñs. In
pͥma enĩ plaga ubi aquas i̾ctit in sangui¬
⁊ ꝑcutit aquam. In scd̃a ꝑcittit aquas ⁊
educit ranas. In t̾cia excendit manũ ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
moritura quae in campo fuissent, ut haec accipiantur omnia, intellegantur autem euasisse quae in domibus erant, quae potuerunt etiam mortem pecorum minatus est Deus, quamvis id Scriptura tacuerit.c. Illud quoque notandum, quod quaedam verbera inferre dicitur Aaron Pharaoni vel Aegypto, quaedam Moses, quaedam vero ipse Dominus. In prima enim plaga, ubi aquas vertit in sanguipercutit aquam. In secunda percutit aquas et educit ranas. In tertia extendit manum
Abbreviated transcription (Latin):
altare aureum ⁊ unguentũ. thiniama ex aromatib. ⁊ tentoriñ
in introttu tabernacłi. altare en eum. retiacłm. uectes. ⁊ uasa er
omĩa. labrum cum basi sua. tentoria atrii ⁊ columpnas cũ ba-¬
sib suis. tentoriũ in introttu atrii. fimicłosq illiꝰ ⁊ paxillos.

Expanded text:
altare aureum, et unguentum, thymiama ex aromatibus, et tentorium altare aureum, et unguentum, thymiama ex aromatibus, et tentorium in introitu tabernaculi: altare aeneum, retiaculum, vectes, et vasa ejus omnia: labrum cum basi sua: tentoria atrii, et columnas cum basibus suis, tentorium in introitu atrii, funiculosque illius et paxi
Abbreviated transcription (Latin):
te tunice ꝑ gyrũ Tintinnabłm aureũ ⁊ malũ punicũ quib or¬
natus incedebat pontifex qñ minist̾io fungebat᷑: sicut p̾cepit do¬
minꝰ moysi fẽcer̃t ⁊ tunicas byssinas oꝑe textili aaron ⁊ filie
ei ⁊ mitras cũ coronulis suis ex bysso. femmnalia qͦ linea bys¬
sina. singłm nͨ debysso retorta tatincto. prrpura aciicło di¬
stinctũ arte plumaria. sicut p̃cepit clris moysi fecerunt ⁊ lami¬
nam sacre uieneratõmis de auro purissimo. scupserunt q in ea
tinstina sicut p̃cepit clris moysi ꝑfetum est gͥ omne opꝰ tab̾¬
nacłi ⁊ tecti testimonii. Fecerĩtq filis isit cunsta que p̃cepat
dñs moysi ⁊ optulerunt tabemacłm ⁊ tectum ⁊ imiu̾sam sup¬
lestilem. anulos. tabulas. nectes. columpnas ac bases. optorit
de pellib arietũ rubricatis. ⁊ aliud oꝑmentũ de iacinctinis pelli-¬
b uelum. archam uectes: ꝓpitiatoriũ. mensam cũ uasis ⁊ ꝓposi
tionis panib. candelabrum. lucernas ⁊ utensilia ear cum oleo.

Expanded text:
nicum, quibus ornatus incedebat pontifex quando ministerio fungebatur, sicut praeceperat Dominus Mosi. Fecerunt et tunicas byssinas opere textili Aaron et filiis ejus, et mitras cum coronulis suis ex bysso: feminalia quoque linea, byssina: cingulum vero de bysso retorta, hyacintho, purpura, ac vermiculo bis tincto, arte plumaria, sicut praeceperat Dominus Mosi. Fecerunt et laminam sacrae venerationis de auro purissimo, scripseruntque in ea  omne opus tabernaculi, et tecti testimonii: feceruntque filii Israel cuncta quae praeceperat Dominus Mosi. Et obtulerunt tabernaculum et tectum et universam supellectilem, annulos, tabulas, vectes, columnas ac bases, opertorium de pellibus arietum rubricatis, et aliud operimentum de ianthinis pellibus, velum, arcam, vectionis panibus: candelabrum, lucernas, et utensilia earum cum oleo,
Abbreviated transcription (Latin):
iacincto. purp̃a. coccoq bis tincto. bysso retorta. oꝑe polunitari-¬
o Inciditq bracteas aureas ⁊ extenuauit in fila ut possent torq̃¬
ri cum pͥoꝵ coloꝵ subtegmine. duasq horas sibi inuitem co-¬
pulatas in utroq latere sc̃mitatũ. ⁊ baltheum ex eisdem color¬
b sicut p̃ceꝑat dñs moysi Sarauit ⁊ luos lapides onichinos

Expanded text:
a, coccoque bis tincto, et bysso retorta, opere polymitario: inciditque bracteas aureas, et extenuavit in fila, ut possent torqueri cum priorum colorum subtegmine, duasque oras sibi invicem copulatas in utroque latere summitatum, et balteum ex iisdem coloribus, sicut praeceperat Dominus Mosi. Paravit et duos lapid
Abbreviated transcription (Latin):
aũ gn̾e opinati sunt¬
quosdam scio qd̃ accep¬
tum in escam st̾ilib
feminis fecunditatẽ
parit. ⁊ id̾o institisse
rachel ut hoc acciꝑet ꝙ
ego nõ arbitior.slec si
tunc ⁊cepisset. Nunc
uͦ cum post duos lỹe
alios ab illa nocte pa¬
ratus dñs eam ꝓle
donau̾it nichil est qs̃
de mandragora tale
aliquid suspicemur
quale in nulla fem̃a
tularer. Rara enim ẽ
res naturam eaꝵ qͣn¬
tum potui ꝑscrittatus
sum nõ aliqua a cõi
sensu remotiore scĩa
que docet uirtutes ra¬
dicum ⁊ potestatem
berbare. s qͣntum re¬
nuntiat uisus. olfactꝰ
⁊gustus. rem comperi
pulchram. suaue olẽ¬
tem. sapore aũ insipido
Cur gͦ eam mulier tã¬
tcoꝑe cupierit nescio
nisi forte pp̃ pomi ra¬
ritatem ⁊ cdoris iocun¬
ditatem.

Expanded text:
autem genere opinari quosdam scio quod acceptum in escam sterilibus feminis fecunditatem pariat, et ideo institisse Rachel ut hoc acciperet, quod ego non arbitror, nec sic tunc concepisset. Nunc vero cum post duos Liae alios ab illa nocte partus, Dominus eam prole donaverit, nihil est quod de mandragora tale aliquid suspicemur, quale in nulla feminatularer rara enim res est, naturam eorum quantum potui perscrutatus sum, non aliqua a communi sensu remotiore scientia, quae docet virtutes radicum et potestates herbarum, sed quantum renuntiat visus, olfactus et gustus, rem comperi pulchram, suave olentem, sapore autem insipido. Cur ergo eam mulier tantopere cupierit nescio, nisi forte propter pomi raritatem et odoris jucunditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam illa uita cuꝰ amore ⁊ũsi
spem scłi reliquerunt. ⁊ ex cuiꝰ
ꝓfessione ad mĩam regende ple¬
recusante nostem lie. ut rachel
ponus suane olentib ⁊ nitenti¬
ut in pͥncipio erat uerbum ⁊
uerbum erat apud deui ⁊ d̾s
erat uerbum.⁊quitquid de
tem qua seruiui tͥ. ait ei laban. Inueniam gr̃ãm in con¬
spectu tuo exꝑimento didici qb̃ benedixerit me d̃s pp̃ te.
Constitue mercedem tuam quã dem tͥ. At ille redit. Tu no-¬
sti quomͦ seruierim tͥ ⁊ quanta in manib meis fuerit᷑ poe¬

Expanded text:
 illa vita, cujus amore conversi spem saeculi reliquerunt, et ex cujus professione ad misericordiam regendae plerecusante noctem Liae, ut Rachel pomis suave olentibus et clare nitentiut: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et quidquid de tem quae servivi tibi. Ait ei Laban: Inveniam gratiam in conspectu tuo; experimento didici, quod benedixerit mihi Deus propter te: constitue mercedem tuam quam dem tibi. At ille respondit: Tu nosti quomodo servierim tibi, et quanta in manibus meis fuerit po
Abbreviated transcription (Latin):
uus abrahe dixit. ⁊ ecce ego st̃o suꝑ fontẽ
aque hec locutio si intelligatur in ps̃o uͥ
scriptum est. qm fundauit f̾ram sr̃ aqͣs.
si cogunt᷑ homines putare sicut nauẽ
aquis sustollitur uͥ hĩtant t̾rena aĩalia

Expanded text:
us Abrahae dixit: Ecce ego sto super fontem aquae , haec locutio si intelligatur in Psalmo ubi scriptum est: Qui fundavit terram super aquam , non coguntur homines putare sicut navem ab aquis sustollitur, ubi habitant terrena animalia
Abbreviated transcription (Latin):
sicut prece¬
perat ei d̃s
⁊iuit cum
abram cum¬
egrederetur
de haram. Tu¬
rem suã sar
lium fratris
sui. uniuer¬
samq subftã¬
tiam quam
possederant
⁊ animas qͣs¬
mortuuis ẽ qũo pꝰ mor¬
tem thare abram exi-
anni fuisse doceantur:
re cum filuis suis de¬
igne chaldeoꝵ ⁊ qd a¬
nio incendio. qr illud
adorare nolebat liberatꝰ
fessus est dm̃ sꝑnens
ydola chaldeoꝵ potest
autẽ fieri ut qr script᷑a
reliquit incercum añ
paucos annos thare de
chaldea ꝓfectus ueni¬
ret in harã qͣm mortẽ
obiret uł statim post
ꝑsecutionem ⁊ ibi di¬

Expanded text:
sicut praeceperat ei Dominus: et ivit cum Abram cumgrederetur de Haran. Turem suam, lium fratris sui, universamque substantiam quam possederant, et animas qumortuus est, quomodo post mortem ejus Abraham exienus CXXXV anni fuisse doceantur? re cum filigne Chaldaeorum, et quod Atus incendio, quia illud adorare nolebat, Dei sit fessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Potest autem fieri ut quia Scriptura reliquit incertum, ante paucos annos Thara de Chaldaea profectus venerit in Haran, qua morte obiret, vel certe statim post persecutionem in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m uolens turrem edificare ñne pͥus
sedens ꝯputat sumptꝰ si ht unde ꝑficiat:
Ap̃ pħaonem qui dm̃ sequit᷑ errare ii¬
det᷑. qr iter sapĩe tortuosum młtas hñs
facuttares ⁊ anfractꝰ. Si ꝯfitearis unsi
difficite ⁊ in extricabile uidet᷑ infidelib:
di dicis dñm maiestatis crucifixũ filiũ
hominis ẽẽ qui de celo descendit. tortuosa
sunt hec ⁊ difficilia. Qui andit nisi cum
fide audiat dicit qr errant isti. S tu fixꝰ
sionem oꝑis ⁊ fidei ⁊ ad edificiũ turris.
uenis ad mare ⁊ occurrũt tͥ fluctus tẽp¬
tationũ. Qui enĩ uolunt pie uiu̾e in xpõ¬

Expanded text:
um volens turrim aedificare, non prius sedens computat sumptus, si habet unde perficiat? Apud Pharaonem, qui Deum sequitur errare dicitur, quia iter sapientiae tortuosum, multas habens difficultates et anfractus. Si confitearis unum difficile et incredibile videtur hoc in infidelibus. Si dicis Deum majestatis crucifixum filium hominis esse, qui de coelo descendit: tortuosa videntur haec et difficilia; qui audit nisi eum fide audiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus sionem operis et fidei, et ad aedificium turris: venis ad mare, et occurrunt tibi fluctus tentationum. U