comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spũ mortisicaueritis: uiuetisꝰ idet
illas concupiscentias carnis qubi
nõ consentire magna laus est quas
nõ habere ꝑfectio est Hic iam mrei¬
endum est: ne quisq rursus adi
tificandas acciones carnis despũ su
sp̃s est ꝙͣ cum dicis mẽte seruio legi
dei. carne aut̃ legi peccati: quia sp̃sꝯ
cupiscit aduersum carnẽ ⁊ car ad¬
u̾sus sp̃m. ergo ne ad carnis ations
mortificandas. de spũ tuo p̃sumas O
suꝑbia ꝑeas. q tͥ suꝑbo resistatut nu
humili gr̃a concedatur: deus auf̃ ħ
iude quid sequatur: Cum em̃ diis
si spu actiones carnis mortifitu¬
ritis uiuetis: ne hic se extoller
manus sp̃s. ꝙ ad hoc opus sesdã
extollere. ubi audisti. si sp̃u actio¬
s carnis mortificaueritis iuuetisꝰ
cturus enim eras: Noc potest uo¬
atas mea: hoc potest liberum ar¬
liberum arbitrium intum: Ꝙ¬
lirtas Iusi isse regat: cadis: iusi
ã spũ dei aguntur hi filii sunt d̾i.
nt uis agere: ate ipso ius agi adac¬
dnes carnis mortificaudas: Quid

Expanded text:
s mortificaveritis, vivetis, id est, illas concupiscentias carnis, quibus non consentire magna laus est, quas non habere perfectio est, jam hic metuendum est, ne quisquam rursus ad mortificandas actiones spiritus est. Et cum dicis, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati : quia spiritus concupiscit adversus carnem, et caro adversus spiritum . Ergo ne ad carnis actiones mortificandas de spiritu tuo praesumas, et superbia pereas, et tibi superbo resistatur, non humili gratia concedatur: Deus enim suvide quid sequatur. Cum enim dixisset, Si spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis; ne hic se extolleret humanus spiritus, et ad hoc opus se idonextollere, ubi audisti, Si spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis? Dicturus enim eras: Hoc potest voluntas mea, hoc potest liberum arliberum arbitrium? Nisi ille regat, cadis: nisi enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei? Tu te vis agere, a te ipso vis agi ad actiones carnis mortificandas? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ spũ acciones carnis mor¬
tificaueritis: uiuetis: Noc est opus
nr̃m in hac uita acciones carms spũ
mortificare cotidie: affligere mi¬
uuere: frenare: interimere Qmͣ
multos enĩ ꝓficientes. nõ iam delec¬
tant que antea delectabant Quã¬
do ergo delectabat et nõ ei consenti¬
ebatur: mortificabatur: Qͥa iam
nõ delectat: mortificatũ est : Calca
mortuum: transi ad uinum. Car¬
cal iacentem: conflige cumres¬
te: Mortua est enim una delecte
sed iiuit altera Et illi dumin
consentis. mortificas: Cum cepeti
om̃ino nõ delectari: mortifical
est actio nr̃a: hec ẽ. milicia ñn¬

Expanded text:
Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis. Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare; quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Quam multa enim proficientes non jam delectant, quae antea delectabant? Quando ergo delectabat, et non ei consentiebatur, mortificabatur: quia jam non delectat, mortificatum est. Calca mortuum, transi ad vivum: caca jacentem, conflige cum resistente. Mortua est enim delectatio una, sed vivit altera: et illam, dum non consentis, mortificas; cum coeperit omnino non delectare, mortificasti. Haec est actio nostra, haec est militia n
Abbreviated transcription (Latin):
sophoꝵ epicureoꝵ. ⁊ stoicoꝵ: con¬
tulerunt cum illo scd̃m carnem
uuentes: contulerunt cũ illo scd̃
animã uiuentes: cõtulit cũ illis
scd̾m d̾m uiuens Dicebat epicure¬
us: mͥ frui carne mea bonum est.
Dicebat stoicus: Michi frui mea
menit bonum est: Dicebat apos¬
tolus: Michi ad herere deo bonum
est: Dicebat epicureꝰ. Heatus cuiꝰ
est infructu uoluptas caruis eiꝰ
Dicebat stoichus Immo beatus
cuins est fructu uirtus anime

Expanded text:
sophorum Epicureorum et Stoicorum : consophorum Epicureorum et Stoicorum : contulerunt cum illo secundum carnem viventes, contulerunt cum illo secundum animam viventes, contulit cum illis secundum Deum vivens. Dicebat Epicureus: Mihi frui carne, bonum est. Dicebat Stoicus: Mihi frui mea mente, bonum est. Dicebat Apostolus: Mihi autem adhaerere Deo, bonum est . Dicebat Epicureus: Beatus cujus est in fructu voluptas carnis ejus. Dicebat Stoicus: Imo beatus cujus est in fruc
Abbreviated transcription (Latin):
lbie suerunt philosophi scli hu-¬
u: Alii putauerũt nõ eẽ. beatitu¬
dmem nisi scd̾m carnem iuuere:
et bonum hominis. uoluptatẽ
corporis posuerunt. Isti philoso¬
phi epiturei dicti sunt. ab epicu¬
to quodam auctore: magistro suo
ꝙͣ quia alii similes eoꝵ. extiter̃
aut̃ et illi suꝑbi. qͣiͣ acarne se re¬
mouentes. ꝙ totam spem beaitu¬
dinis sue in aĩa sua constituentes:
posuerunt sũmũ bonum inuir¬
tute suã .ocem psalmi. in uobis
affectus pietatis agnouit: scitis:
nostis: agnoustis: quomͦ irtisi sint
in scõ psalmo. qui confidunt in
rurtute sua Cales fuerunt phi¬
losophi: qui stoici nuncupati st̃.
li nec isti scd̾m d̾m uiuentes deo
cum adurbem atheniensium ubi
isti philoso phoꝵ discipline studio
q contentione feruebant uenissꝙ
apłs paulus. sicut in actib apłoꝵ
legitur: ubi uos gaudeo nr̃m ag¬
noscendo ꝙ recolendo preuenire
sermonem: sicut ibi scriptum est
cõtulerunt cum eo quidam philo¬

Expanded text:
 Fuerunt philosophi saeculi hujus, alii putaverunt non esse beatitudinem, nisi secundum carnem vivere, et bonum hominis in voluptate corporis posuerunt. Isti philosophi Epicurei dicti sunt, ab Epicuro quodam auctore, magistro suo, et qui alii similes eorum. Exstiterunt autem alii superbi, quasi a carne se removentes, et totam spem beatitudinis suae in anima sua constituentes, posuerunt summum bonum in virtute sua. Vocem Psalmi in vobis affectus pietatis agnovit: scitis, nostis, agnovistis quomodo irrisi sunt in sancto Psalmo, qui confidunt in virtute sua . Tales fuerunt philosophi, qui Stoici nuncupati sunt.li nec isti secundum Deum viventes. Ideo cum ad urbem Atheniensium, ubi istae philosophorum disciplinae studio et contentione fervebant, venisset apostolus Paulus, sicut in Actibus Apostolorum legitur; ubi vos gaudeo nostrum agnoscendo et recolendo praevenire sermonem, sicut ibi scriptum est, Contulerunt cum illo quidam philo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sũme botius est anma iis
bonum: sed nõ sũmũ bonumis
aut̃ audis. deꝰ sũme bonus al
noli putare de deo tantũ pã dñ
est deus. ⁊ sũme botius est It
plane unus est deus. ut quan¬
do de ipsa trinitate intertigar
Ixc respondeas. ne forte cum a¬
dietis unius deus est. puresp¬
sum. eẽ. pattẽ. ipm eẽ. flium.

Expanded text:
go summe bonus est: anima magnum bonum, sed non summum bonum. Cum autem audis, Deus summe bonus est, noli putare de Deo tantum Patre diest Deus, et summe bonus est. Ita plane unus est Deus, ut quando de ipsa Trinitate interrogaris, hoc respondeas: ne forte cum audieris, Unus est Deus, putes ipsum esse Patrem, ipsum esse Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
uamus: sicut epicurei: S etiam si
scd̾m se sibi uiuere uoluerit aiã.
carnalis erit: carnẽ sapit: de car¬
ne nõ surgit: Nonest eñĩ quẽ admo¬
dum inde surgat: qui brachium por¬
rectum iacenti. nõ tenet. Si enim
scd̾m carnem uixetitis ubi enim
dictum est. qͥd michi faciat homo:

Expanded text:
picurei. Sed etiam si secundum se ipsam vivere voluerit anima, carnalis erit; carnem sapit, de carne non surgit. Non est enim quemadmodum inde surgat, qui brachium porrectum jacenti non tenet. Si enim secundum carnem vixeritis. Ubi enim dictum est, Quid faciat mihi homo?
Abbreviated transcription (Latin):
tu non potest. nisi ꝑ dilectionem:
Ip̃a est eñ fidelium fides. ne fit
demonum fides. quia ⁊ demones
credinnt. et contremiscunt. Illa
est gͦ laudabilis fides ip̃a est
uerã grã fites. quo ꝑdilectionẽ
s peratur. Ut aut̃ habeamus di¬
ledionem & exea possimꝰ habete
bonam opationem. uũquid eã
nobis dare possumus cũ scͥptũ
Srs caritors dei diffusa est. in cor¬

Expanded text:
 dilectionem. Ipsa est enim fidelium fides, ne sit daemonum fides: quia et daemones credunt, et contremiscunt . Illa est ergo laudabilis fides, ipsa est vera gratiae fides, quae per dilectionem operatur . Ut autem habeamus dilectionem, et ex ea possimus habere bonam operationem, numquid eam nobis dare non possumus, cum scriptum sit, Charitas Dei diffusa est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdm̃ et carnẽ. infetior deo. car¬
esuperior: Quare nõ uiuit scd̾m
smuim bonũ. sed uiuit scd̃m par
ilonum: Noc planius dr̃ Qua
onem. Debitrix est enim nõ car¬
: ut scd̾m carnem uiuat: Caro de si.¬
sd̾m ipãm uiuere. nõ ip̃a scd̾m
m tua: de anima tua. Uñ uiuit
us est anime uitaz Anima gͦ que
let scd̾m dm uiuere. nõ enim de¬
nie est carni ut scd̃m carnẽ ui

Expanded text:
Deum et carnem, inferior Deo, carne superior; quare non vivit secundum summum bonum, sed vivit secundum parvum bonum? Hoc planius dicitur: Quare carnem? Debitrix enim est non carni, ut secundum carnem vivat. Caro debet secundum ipsam vivere, non ipsa secundum vivit caro tua? De anima tua. Unde vivit Deus est animae vita. Anima ergo quae debet secundum Deum vivere; non enim debitrix est carni, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
in uiuunt: nõ qui scd̾m sp̃m suũ
iuunt. nõ qui carnis uoluptate
ltuntur. nõ qui spũ suo agiitur:
oquot quot spũ dei agnntur: hi filii
int dei: Dicit michi aliquis: Ergo
emuir. nõ agimus: Respondeo: Immo
lalono agaris: Sp̃s enim dei qui
ragit. agentib ⁊ adiutor est: Ip̃m
umen adiutoris p̃scribit tͥ: quia
i ipse aliquid agis Agnoste quod
stat. agnosce qͥd confitearis quan
dicis adiutor meus esto: ne dere-¬
Iuquaᷤ me Adiutorem utiq inuocas
tum Nemo adiuriatur: si ab illoni¬
Ilagatur: Quot quod enim spũ¬

Expanded text:
ivunt, non qui secundum spiritum suum vivunt, non qui carnis voluptate ducuntur, non qui spiritu suo aguntur: sed quotquot spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Dicet mihi aliquis, ergo agimur non agimus? respondeo imo et si bona agis. Spiritus enim Dei qui agit, agenti adjutor est tibi. Ipsum nomen adjutoris praescribit tibi, quia et tu ipse aliquid agis. Agnosce quid poscas; agnosce quid confitearis, quando dicis: Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Adjutorem utique invocas Deum. Nemo adjuvatur, si ab illo nihil agatur. Quotquot enim,
Abbreviated transcription (Latin):
estis debitores sumus nõ carni
y scd̾m carnem uiuamus: Ad hoc
nim adiuti sumus ad hoc sp̃m d̾i
tepimus: ad hoc ⁊̃ in laborib nrĩs
adianum adiutorium postulamꝰ.
tuiminatur: nõ implendo quod
let. eum facit eẽ. subse: Nii sunt
ꝓlege: nõ sub gr̃a Hona ẽ. lex. siqͥs
alogitime utatur: Quid ẽ gͤ legitiie Nloͣ
noge uitiꝰ ꝑ logem agnoscere morbũ
ium. ꝙ querere ad sanitatẽ dĩnum
ouitorium: Quia sicut dixi ⁊ sepe
uendum est. si lex posset uiuificate.
m̃no ex lege eẽt iusticia: nec que¬

Expanded text:
estis, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Ad hoc enim adjuti sumus, ad hoc Spiritum Dei accepimus, ad hoc etiam in laboribus nostris quotidianum adjutorium postulamus. Lex cui minatur non implendo quod jubet, eum facit esse sub se: hi sunt sub lege, non sub gratia. Bona est lex, si quis ea legitime utatur . Quid est ergo legitime uti lege? Per legem agnoscere morbum suum, et quaerere ad sanitatem divinum adjutorium. Quia, sicut dixi, et saepe dicendum est, Si lex posset vivificare, omnino ex lege esset justitia: nec quae
Abbreviated transcription (Latin):
non iaceres: mediatorem netessa¬
rium nõ haberes: Qa uͦ iaces ⁊
surgere nõ potes: mediator est. qͦ¬
dãmi deus : tͥ portexit brachium
suum Eẜ brachium dñ cui reuela¬
tum estiꝰ Nemo gͦ dicat: qm̃ nõ
sumus sub lege. sed sub gr̃a gͦ
poccemus: gͦ qd̾ uolutus faciamꝰ
Q hoc dicit. egritudinẽ amat ñ
sanitatẽ Grã medicina est. Qui
uuld semꝑ egrotaro : ingratus ẽ
medicine Ergo frẽs accepto ad¬
tuitorio⁊ porrecto nobis desuper
diuino auxilio ꝑbrachium dm̃:
et ipõ brachio dñ porrecto nob̃
auxilio sp̃s scĩ: debitores sumus

Expanded text:
aceres, mediatorem necessarium non haberes: quia vero jaces, et surgere non potes, mediatorem quodam modo Deus tibi porrexit brachium suum. Et brachium Domini cui revelatum est ? Nemo ergo dicat: Quoniam non sumus sub lege, sed sub gratia; ergo peccemus, ergo quod volumus faciamus. Qui hoc dicit, aegritudinem amat, non sanitatem. Gratia medicina est. Qui vult semper aegrotare, ingratus est medicinae. Ergo, fratres, accepto adjutorio, porrecto nobis desuper divino auxilio, brachio Domini, et ipso brachio Domini porrecto nobis auxilio Spiritu sancto, debitores s
Abbreviated transcription (Latin):
tas carnis eius Fallitur q stoitus:
falsum est enim et om̃ino rũdofis¬
simũ. beatũ eẽ hominem cuiꝰ ĩfruc¬
tu est uirtus anite eius. Heatus
ergo cuius est nomen dm̃ spes eiꝰ:
Ꝙ quia illi uani sunt et m̃tiuntur:
ꝙ nõ respexit inuanitates et in sam¬

Expanded text:
tas carnis ejus. Fallitur et Stoicus: falsum est enim, et omnino mendosissimum, beatum esse hominem, cujus est in fructu virtus animae ejus. Beatus ergo cujus est nomen Domini spes ejus. Et quia illi vani sunt et mentiuntur: Et non respexit, inquit, in va
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ habundauit gr̃a: Quia leuiore
egritudine. contempnebatur adui¬
torium medicine: creuit morbus
et quesitus est medicus: Quid ergo
lex: preuaricationis grã posita est :
unde humiliaretur ceruis suꝑboꝵ
multum sibi tribuentium. et uo¬
luntati sue tantum arrogantium.
ut liberum arbitrium sibi putarẽt¬
posse ad iusticiam suffic̾e Que tt̃
quando erat integra sibertate. idẽ
in paradiso. ostendit uires suas:
ostendit quãtum posset: sed ad
ruendum. nõ ad surgendum ex
gͦ p̃uaricationis gr̃a posita est. do¬
nec uenirq semen. cui ꝓmissum
est. dispositum ꝑ angłos ĩ manu

Expanded text:
superabundavit gratia . Quia in leviore superabundavit gratia . Quia in leviore aegritudine contemnebatur adjutorium medicinae: crevit morbus, et quaesitus est medicus. Quid ergo lex? Praevaricationis gratia posita est: unde humiliaretur cervix superborum multum sibi tribuentium, et voluntati suae tantum arrogantium, ut sibi liberum arbitrium posse putarent ad justitiam sufficere: quae tunc quando erat integra libertate, id est, in paradiso, ostendit vires suas, ostendit quantum possent, sed ad ruendum, non ad surgendum. Lex ergo praevaricationis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu
Abbreviated transcription (Latin):
satis legis. ꝙ quod adiutorium: qr
ondusit scriptura om̃ia sub peccato.
ꝓmissio ex fide iħu xp̃i daretur
mentib: Itaq lex inquit. pedago¬
indine. rem de qua loquor attendi
Pedagogus puerum nõ ducit ad
psum: sed ad magistrum: S cum
anmendat: sed utinam nõ surdis:
nmendat aut̃ hoc assidue. conĩ¬
lis fidem gentib qui iam fide ĩ¬
petrant adiutorium. ut impleant
legem. nõ pex legem: sed uires im¬
plendi impetrantes ꝑfi-¬
sufficere arbitrabanit᷑: ignorantes
dei iusticiam idest ex fide iusticiam
tuere: quasi suis uirib impletam.
nõ clamante. fide impetratam: iusticie
dĩ sicut dicit nõ sunt subiecti: sins
enim legis xp̃s ait: adiusticiam oĩ
credenti Ergo cum de his tractat: op¬
posuit sibi Quid ergo lex : quasi q̃
utilitas legis: respotidit: Preuarica¬
tionis grã posita est. Noc est quod
dicit alibi Lex sub intrauit. ut ha¬
bundaret delictum: Et ibi quid ad¬
didit : Ibi aut̃ abundaiit delictũ:

Expanded text:
adjutorium? Quia conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus. Itaque lex, inquit, paedagolitudine rem de qua loquor, attendite. Paedagogus puerum non ducit ad se ipsum, sed ad magistrum: sed cum commendat; sed utinam non surdis. Commendat autem hoc assidue, commendans fidem Gentibus; quia fide impetrant adjutorium, ut impleant legem, non per legem, sed vires implendi impetrantes per fisufficere arbitrabantur, Ignorantes Dei justitiam, id est, ex fide justitiam tuere, quasi suis viribus impletam, non clamante fide impetratam, justitiae Dei, sicut dicit, non sunt subjecti. Finis enim legis Christus, ait, ad justitiam omni credenti . Ergo cum de his tractat, opposuit sibi, Quid ergo lex? Quasi, Quae utilitas legis? Respondit: Praevaricationis gratia posita est. Hoc est quod dicit alibi, Lex subintravit, ut abundaret delictum. Et ibi quid addidit? Ubi autem abundavit delictum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓdẽ gͦ ñ credentib: sed ab¬
it ut dicam ego nõ credentes ĩ¬
fantes. iam supetius disputaui.
redit in altero qui peccauit in
ilfero: Dicitur credit. ⁊ ualet: ⁊
it̾ fideles baptizatos cõputat᷑.
Ioc habet auctoritas matris eccłe:
hoc fundatꝰ ueritatis oꝑtinq ca¬
don:. Contra hoc tobur. cõtra hũc
in expugnabilem murum quis¬
quis arietat: ip̃e confringitur:
Ergo ꝓdẽ xp̃s aliquid infantib
baptizatis. et sicut ego dico ⁊ sic̃
mecũ tota eccła dicitꝰ: credemtib
ꝓdẽ: fidelib ꝓdest Tu qd̾ uis e¬
lige. Nolo quidem ut qd̾ uerius
est elĩgas: ut nobisꝯ dicas quia
dixeris credentib ꝓdẽ: mecũ dixi¬
sti. Elige utrũ cõtra te dicas qd̾
falsum est: an mecũ dicas qd̾ uerũ
est: Tu enĩ paulo añ dicebas. xp̃m
nõ credentib nichil ꝓdeẽ: uolẽs
efficere quia sic ⁊ adã nõ pcã

Expanded text:
non credentibus? Sed absit, ut ego dicam non credentes infantes. Jam superius disputavi, credit in altero, qui peccavit in altero: dicitur, Credit; et valet, et inter fideles baptizatos computatur. Hoc habet autoritas matris Ecclesiae, hoc fundatus veritatis obtinet canon: contra hoc robur, contra hunc inexpugnabilem murum quisquis arietat, ipse confringitur. Ergo prodest Christus aliquid infantibus baptizatis; et sicut ego dico, et sicut mecum tota Ecclesia dicit, credentibus prodest, fidelibus prodest: tu quod vis elige. Volo quidem ut quod verius est, eligas; ut nobiscum dicas quia dixeris, Credentibus prodest; mecum dixisti. Elige, utrum contra te dicas quod falsum est, an mecum dicas quod verum est. Tu enim paulo ante dicebas, Christum non credentibus nihil prodesse, volens effic
Abbreviated transcription (Latin):
ut noueris quomꝰ intelligas scĩ-¬
ficatos filios fideliũ: ut modo
ñ queram quia longum est mo¬
dum scĩficationis huius: ibi ha-
⁊ uxorem fidelem: Scĩficatur ĩ¬
quit uir infidelis inuxore. ⁊
scĩficatur mulier infidelis in
frẽ Nunquid quia ẽ ibi forte
modus aliquis scĩficationis ut
uir infidelis scĩficetur inuxore
fideli: iõ iam securitatem de¬
bet accipere quod in regnum
celoꝵ intraturus est ⁊ nõ bap¬
tizandus. nõ regenerandus. nõ
xp̃i sanguine redimendus: No¬
modo ergo scĩficatur uir infi¬
delis in uxore: ⁊ tam̃ perit insi
batizetur: sic filii fideltum. et¬
si ad quẽdam modũ scĩficati: pe¬
ad quiescatis: Lego tantũ scĩ ꝙy¬
in manus sumpsi antiquus e¬
piscopus sedis huius. quid sẽfit
De plalmo paruuloꝵ

Expanded text:
ut noveris quomodo intelligas sanctiut noveris quomodo intelligas sanctificatos filios fidelium, ut modo non quaeram, quia longum est, modum sanctificationis hujus; ubi et et uxorum fidelem. Sanctificatur, inquit, vir infidelis in uxore, et sanctificatur mulier infidelis in fratre . Numquid quia est ibi forte modus aliquis sanctificationis, ut vir infidelis sanctificetur in uxore fideli, ideo jam securitatem debet accipere, quod in regnum coelorum intraturus est, et non baptizandus, non regenerandus, non Christi sanguine redimendus? Quomodo ergo sanctificatur vir infidelis in uxore, et tamen perit, nisi baptizetur: sic filii fidelium, etsi ad quemdam modum sanctificati, peacquiescatis. Lego tantum. Sanctus Cyin manus sumpsi, antiquus episcopus Sedis hujus: quid senserit de Baptismo parvulo
Abbreviated transcription (Latin):
si credentib dicis: bene dicis: me¬
parentũ: Si fide parentũ purgãt ᷑.
peccato parentũ polluti sunt: Cor¬
fidem nõ respondenti. M ego pec¬
catum nichil a genti. Scĩ inquit¬
de scĩs nasci debuerũt: quia dixit
apłs. alioquim filii ur̃i ĩmũdi es¬
sent. nũc aut̃ scĩ sunt: ꝙ quo¬
modo hoc accipis: quomͦ intelle¬
gis: de fidelib natum ita scm̃
ut baptizan nõ debeat : quomodo
libet accipias istam scĩtatẽ: Mul
tionis. Non enĩ om̃e qd̾ scĩficatur.
ad regnum celoꝵ mittitur. De
esca nr̃a dieit apls. Scificatꝰ
per uerbum dei ⁊ oratonẽ: Nũ¬
qͥuid quia esca nr̃a scĩficatur. ñ
scimus quo mũtatur : disce ergo
eẽ aliquem modum. ꝙ quasiũ¬
braculum quoddã scĩficationis:
quod nõ sufficiat ad ꝑceptionẽ
salutis: Distat. ⁊ quid disto dõ
notum est: Tam̃ cũ filio filium
curratur ad baptismũ: nõ sic er¬
rent parentes: ut putent enm
iam fidelem natum Natum eĩ
possunt dicere: ñ renatũ: Nam

Expanded text:
si credentibus dicis, bene dicis, meparentum. Si fide parentum purgantur, peccato parentum polluti sunt. Corfidem non respondenti, et ego peccatum nihil agenti. de sanctis nasci debuerunt: quia dixit Apostolus, Alioquin filii vestri immundi essent; nunc autem sancti sunt . Et quomodo hoc accipis? Quomodo intelligis, de fidelibus natum ita sanctum, ut baptizari non debeat? Quomodo libet, accipias istam sanctitatem. Mutionis. Non enim omne quod sanctificatur, ad regnum coelorum mittitur. De esca nostra dixit Apostolus, Sanctificatur per verbum Dei et orationem . Numquid quia esca nostra sanctificatur, non scimus quo mittatur? Disce ergo esse aliquem modum, et quasi umbraculum quoddam sanctificationis, quod non sufficiat ad perceptionem salutis. Distat, et quid distet, Deo notum est. Tamen cum filio fidelium curratur ad Baptismum; non sic errent parentes, ut putent eum jam fidelem natum. Natum enim possunt dicere, non renatum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hoc fcm̃ est in cõcubitu ai¬
raris quate peccator uascatur
de semine uisti. ñ te delectar sn¬
tati quait oleast̾ nascatur de
semine oluie:Accipe aliam sini¬
litudinem iustum baꝑtizatum
pone granũ purgatũ Nõ attẽ¬
dis. quia de grano purgato. fu¬
t̃tũ cũ paleã nascitut sme qu
seminatur. Deinde cum sit ui
tizatus nascatur. cũ uideas de er¬
cunciso ñ nasci circ̾cisũ. Carnoł
est certe ista generatio. ⁊ carna¬
lis est citũcisio Q tam̃ decir¬
cũciso nõ nascit᷑ cirtũcisus Sie

Expanded text:
bitu. Miraris quare peccator nascatur de semine justi: non te delectat mirari quare oleaster nascatur de semine olivae? Accipe aliam similitudinem. Justum baptizatum, pone granum purgatum: non attendis, quia de grano purgato frumentum cum palea nascitur, sine qua seminatur. Deinde cum sit in tizatus nascatur, cum videas de circumciso non nasci circumcisum? Carnalis est certe ista generatio, et carnalis est circumcisio, et tamen de circumciso non nascitur circumcisus: sic
Abbreviated transcription (Latin):
titatem Qui etũ hoc dicit. nichil
deẽ nõ credẽtil Hoc est uemũ.
quis ñ acceptet. quis nõ cõsen¬
uat. quia xp̃s nõ credentib nõ
rodest credentib prodẽ: Ped dic
nͥ obsecrote. pariuilis baptizatis.
ep̃s aliquid an nichil ꝓdest :ne¬
cesse est ut dicat ꝓdẽe Premit᷑
mole matris eccle̾ Forte quidem
uellent hoc dicete: nã ratioci¬
nationes eoꝵ ad hoc uidentur
s̃pellere: S auctoritate repri¬
muntur eccłe neñ dicã sputis
ominum obruuntur sed ipsoꝵ
nfantiũ lacrimis tamꝙͣ fluui
ꝑtrahũtur: Si enĩ dixerint
suo baptizantur infantes: Ut
aut̃ ñ suꝑfluo baptizentur. quia
hoc dicere nõ audent: ꝓdẽe xp̃m
credentib ã ñ credentib: Eligant
uod uolunt: si dixerint nõ cre-¬
dentib ubi est gͦ quod calũnaba-¬
nõ potest: Ecce tu coufiteris pro-¬
d̃e infantib nõ tam̃ credentib:
ad quolibet ꝓdẽ : nõ putas aduitã
et̾nam. ñ putas ad salutẽ et̾nam.

Expanded text:
 Qui enim hoc dicit, nihil prodesse non credentibus. Hoc est verum. Quis non acceptet. Quis non consentiat, quia Christus non credentibus non prodest, credentibus prodest? Sed dic mihi, obsecro te, Parvulis baptizatis Christus aliquid, an nihil prodest? Necesse est ut dicat prodesse: premitur mole matris Ecclesiae. Forte quidem vellent hoc dicere; nam ratiocinationes eorum ad hoc videntur compellere: sed auctoritate reprimuntur Ecclesiae, ne non dicam sputis hominum obruantur, sed ipsorum infantium lacrymis tanquam fluvio pertrahantur. Si enim dixerint,fluo baptizantur infantes. Ut autem non superfluo baptizentur, quia hoc dicere non audent, prodesse Chcredentibus, an non credentibus? Eligant quod volunt. Si dixerint, Non credentibus: ubi est ergo quod calumniabarnon potest? Ecce tu confiteris prodesse infantibus, non tamen credentibus. Ad quodlibet prodest: non putas ad vitam aeternam, non putas ad salutem aeternam:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi Tunc enĩ cum apparuerit si¬
miles ei erimus: qm̃ uidebuus eñ
secuti ẽ: Ipã est inta et̾na: Nam totũ
quieqͥd dicebamus: nichil est adillã
nitam qua inucmus:. Quid est quia
salui sumus: quid est quia in debiius
deum.ͤ magnum est Ipsa est uita et¬
na Ipse hoc dixit. Het est uita eterna
ut cegnostant te uerum deum. ꝙ
quẽ misisti iħm xp̃m: Hec est uitae
t̾na ut cognostant te. uideant. capi¬
aut norint quod crediderant: ꝑcipi¬
ant. qd ñdum capere poterant: Iam
udeat mens qd̾ ocłs nõ uiderat nͭ
auris audierat: nec incor hominis
ascenderat: Hoc illis: dicitut infinez
uenite bñdicti prĩs mĩ: ꝑcipite reg¬
num quod uobis paratum est ab
iitio mundi. Ibunt ergo isli mali ĩ
ambustionem eternam. Iusti aut̃
quo: inuitam eternam: Quid est
uita eterna: Hec ẽ uta et̾na: ut cog

Expanded text:
apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est . Ipsa est vita aeterna. Nam totum quidquid dicebamus, nihil est ad illam vitam. Quia vivimus, quid est? Quia salvi sumus, quid est? Quia videbimus Deum: magnum. Ipsa est vita aeterna: ipse hoc dixit, Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quterna, ut cognoscant, videant, capiant, norint quod crediderant, percipiant quod nondum capere poterant. Jam videat mens quod oculus non viderat, nec auris audierat, nec in cor hominis ascenderat: hoc illis dicetur in fine, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Ibunt ergo illi mali in ambustionem aeternam. Justi autem quo? In vitam aeternam . Quid est vita aeterna? H
Abbreviated transcription (Latin):
tentia: tollanir impius ne ni¬
deat claritatem dei: Restat ut cir¬
ca pios et bonos impleatur qd̃
bonis sed etiam amalis: Loque¬
batur inter bonos & malos: et
conspituus omnibus. deus occł¬
nis. homo manifestus: Deus re¬
gens hominꝰ. homo apparens ĩt
homines: Loquebatur aut̃ int̾ illos
et dicebat: Qͥ diligit me manda¬
ta mea custodit: Q qui diligit
me. diligetur aparre meo: et
ego diligam illum ꝙ quasi dice̾¬
dixit : qũ ab ominib uidebatur
Qñ hot dixit: quãdo ⁊ abeis ui¬
debatur: aquib non diligebatur.
Quomodo gͦ se ostensurus erat
dilectorib suis: uisi quia talem qͣ¬
lem nõ uidebant dilatores sui:
Ergo quia forma dei seruabatur:
forma hominis ostendebatur: ꝑ
formã hominis hominibus lo¬
quens. conspiciuis et iusibilis ⁊
bonis ⁊ malis om̃ĩb ostendebat se:
dilectorib suis seruabat se quandoq

Expanded text:
tentia, Tollatur impius, ne vitentia, Tollatur impius, ne videat claritatem Dei; restat ut circa pios et bonos impleatur quodbonis, sed etiam a malis. Loquebatur inter bonos et malos, et conspicuus omnibus, Deus occultus, homo manifestus; Deus regens homines, homo apparens inter homines: loquebatur ergo inter illos, et dicebat, Qui diligit me, mandata mea custodit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et quasi dicerdixit? Quando ab hominibus videbatur. Quando hoc dixit? Quando et ab eis videbatur, a quibus non diligebatur. Quomodo ergo se ostensurus erat dilectoribus suis, nisi quia talem qualem non videbant dilectores sui? Ergo quia forma Dei servabatur, forma hominis ostendebatur: per formam hominis hominibus loquens, conspicuus et visibilis, et bonis et malis omnibus ostendebat se, dilectoribus suis servabat se.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accepturi sunt boni. Ecce iam
i qd̃ paulo ante p̃dixi: & tamẽ
dendo nõ dico: Dixi enim quia
aimus illic salui: salui erimus.
nolumes erimus. uiuentes
dus. sine penis erimus. sine fa
ꝙ siti erimus. sine defectu
sunus ͥ sine orbitate oculoꝵ ncõꝵ.
Derimus. qd̾ salui ⁊ in columes.
famẽ. sitimq nõ paciemur.
in lassitudine nõ cademus: qd̾
sius nos nõ p̃met : totũ hoc qͥdẽ
Dillam felicitatẽ qua dm̃ indebi¬
nuis: Quia gͦ deus ip̃e ut ẽ mͦ
ostendi nõ potest. quẽ tamenui¬
debimus ideo quod ocłs nõ uidit
nec auris audiuit: hoc uidebt̃
boni. hoc uidebunt ꝑii. hoc uide¬
bunt misericordes: hoc uidebunt
fideles. hoc udebunt qui habebt̃
bonam sortem in resurrectionẽz
corꝑis: qui habuerũt bonam
obedientiam in resurrectione cor
dis Ergo ⁊ malus deum uisurꝰ
est de quo dicit ysayas: Tollitur
impins ne uidieat claritatẽ dñi:
Ergo ⁊ impii q pii uidebunt for-¬
m̃ã illam: ꝙ cum fui̾t dicta sẽ¬

Expanded text:
enim accepturi sunt boni? Ecce jam dico, quod paulo ante non dixi; et tamen dicendo non dico. Dixi enim quia erimus illic salvi, erimus incolumes, erimus viventes, erimus sine poenis, erimus sine fame et siti, erimus sine defectu, erimus sine orbitate oculorum nostrerimus, quod salvi et incolumes, quod famem sitimque non patiemur, quod in lassitudinem non cademus, quod somnus non nos premet. Totum hoc quid est ad illam felicitatem, qua Deum videbimus? Quia ergo Deus ipse ut est, modo ostendi non potest, quem tamen videbimus; ideo quod oculus non vidit, nec auris audivit, hoc videbunt boni, hoc videbunt pii, hoc videbunt misericordes, hoc videbunt fideles, hoc videbunt qui habebunt bonam sortem in resurrectione corporis, quia habuerunt bonam obedientiam in resurrectione corum visurus est? de quo dicit Isaias, Tollatur impius, ne videat claritatem Dei . Ergo et impii et pii videbunt formam illam: et cum fuerit dicta sen
Abbreviated transcription (Latin):
dei de nr̃o filius horins
minus est anobis accepie
plus est nobia dedit. Nam en
mortuus est ex illo qd̾ est fl
hominis: nõ scd̃m illud qb a
deii. Mortuus est tam̃. filius de
s scd̃m carnem in ortius ũ
habitanit in nobis. Ergo ꝙ e
mortuus: de nr̃o mortiuiss
Net ille potuit mori de suon
nos uiuere de nr̃o: Hoc gͦ tãpͣ¬

Expanded text:
ro filius hominis. Quod minus est, a nobis accepit: quod plus est, nobis dedit. Nam et mortuus est ex illo quod filius hominis est, non secundum illud quod Filius Dei. Mortuus est tamen Filius Dei: sed secundum carnem mortuus, non habitavit in nobis . Ergo quod est mortuus, de nostro mortuus est: Nec ille potuit mori de suo, nec nos vivere de nostro. Hoc ergo ta
Abbreviated transcription (Latin):
iuemꝰ: S ⁊ potestatem inei
dedit ei iudicium facere: qsinrhͥ
lius hominis est: Ergo adiudi¬
cum illa forma uentum est
Forma hominis uentura est al
iudicium:. Ideo ait. potestaten
sorma illa iuditabit: que indi¬
cata est: Nudite ⁊ intelligitri
hoc ꝓpha dixerat. uidebunt in

Expanded text:
ed et potestatem, inquit, dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Ergo ad judicium illa forma ventura est. Forma hominis ventura est ad judicium: ideo ait, Potestatem forma illa hic judicabit quae judicata est. Audite, et intelligite: jam hoc propheta dixerat, Videb
Abbreviated transcription (Latin):
de futura resurrectione corporis. &
nõ nos dimutẽs ait: Potestatem de¬
dit ei iudicium facere: qm̃ filius ho¬
minis est: Nolite mirari hoc. quia
ueniet hora. Ibi nõ addit o nõ est:
quia ista hora postea erit: quia ista
hora infine scłi erit: quia ista hora
nouissima erit: innouissima tuba

Expanded text:
de futura resurrectione corporis, et non nos dimittens, ait: Potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam filius hominis est. Nolite mirari hoc, quia veniet hora. Ibi non addidit, et nunc est: quia ista hora postea erit, quia ista hora in fine saeculi erit, quia ista hora novissima erit, in novissima tuba
Abbreviated transcription (Latin):
maius est Respondit deueritate
hũilitas: ⁊ de humilitate ueritas:
Noc est de ueritate dei humilitas:
et dehumilitate hõisueritas: Qũẽ
dicut homines eẽ inqͥt filium ho¬
mimis:. Dico ego qd̃ factus sum
ꝓpt̾ uos: dic tũ petre. qͥd ẽ qͥ fecit
uos. Qui ergo confitetur ih̾myͫ
Dicat nũc arrianus utrurncõ¬
fiteatur xp̃m̃ in tarne uenisse
SSi filium dei confiterur ĩ carne
uenisse: xp̃m confitetur in car¬
ne uemisse. si filium dei negat xp̃m:
quetamꝰ qͥd est filius dĩ Etce fi¬
lius dei Inprincipio erat u̾bũ.
et ubum̃ erat apud deũ: ꝙ deus

Expanded text:
majus est. Respondit de veritate humilitas, et de humilitate veritas: hoc est de veritate Dei humilitas, et de humilitate hominis veritas. Quem me dicunt homines esse, inquit, Filium hominis? Dico ego quod factus sum propter vos: dictu, Petre, quis est qui fecit vos. Qui ergo confitetur Jesum CDicat nunc Arianus, utrum confiteatur Christum in carne venisse. Si Filium Dei confitetur in carne venisse, Christum confitetur in carne venisse. Si Filium Dei negat Christquaeramus, quid est Filius Dei. Ecce Filius Dei: In principio erat Verbum, et Verbum er
Abbreviated transcription (Latin):
leclione ꝓmiserimꝰ Cum lsarne¬
gͦ audistis lectorem: crebueniss
nos cogitasse me debereex dõ ẽ¬
agnam quippe questionẽ reticos¬
sermone in longum ꝓcedente di¬
stulimus: quomo do uecte possit
intellegi quod ait in epła sua
beatus ioħs. ñ baptista sed euã¬
gelista. omĩs sp̃s qui confitetur
ih̾m xp̃m in carne uenisse ex deo
& tam̃ no eas possumud dice̾
ex deo eẽ Negat xpm̃ in carne
uenisse manicheus: nõ ẽ labo¬
randum neq uobis diutins su¬
a dendũ: qd̵ iste error nõ sit ex
deo: S q arrianus confiturxͫ
lianus fortinaniis. quid istis con¬
uincendis querimus testes: qͥs
tot numerat pestes: s interim¬
ut que sũt notiora treictemus
multis quippe hereses illeqͣs
nominani ignote sunt ⁊ ẽ. ssta
ignorantia tutior certe quoduo¬
uimꝰ donatista confitur xp̃m ĩ
carne uenisse. ꝙ tamen ab sit ut
sit hic error ex deo: Uy de cercio¬
rib hereticis loquar pelagianisa

Expanded text:
lectione promiserim. Cum ergo audistis Lectorem, credo vos cogitasse me debere esagnam quippe quaestionem sermone in longum procedente distulimus, quomodo recte possit intelligi quod ait in Epistola sua beatus Joannes, non Baptista, sed Evangelista: Omnis spiritus qui confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo et tamen non eas possumus dicere ex Deo esse. Negat Christum in carne venisse Manichaeus. Non est laborandum, neque vobis diutius suadendum, quod iste error non sit ex Deo. Sed Arianus confitetur lianus, Photinianus. Quid istis convincendis quaerimus testes? Quis tot numerat pestes? Sed interim quae sunt notiora tractemus. Multis quippe haereses illae, quas nominavi, ignotae sunt, et est ista ignorantia tutior. Certe quod novimus, Donatista confitetur Christum in carne venisse: et tamen absit ut sit hic error ex Deo. Ut de recentioribus haereticis loquar, Pelagianista
Abbreviated transcription (Latin):
pm̃ in carne uenisse ex deo est
sinuncendi sunt isti. qd̾ nõ confi
leis istam cõcessetiius confes¬
sonem: ex deo illos ẽẽ fatebimur.
Quomͦ uos ab eoꝵ erroribus.ł ꝓhibem
nos dñs. quia ⁊ ur̃a expectatio ꝓ

Expanded text:
m in carne venisse, ex Deo est: convincendi sunt isti quod non confit. Nam si eis istam concesserimus confessionem, ex Deo illos esse fatebimur. Quomodo vos ab eorum erroribus vel eos
Abbreviated transcription (Latin):
bos gͦ inquit quẽ me ẽẽ dicitis:
espondit petrus unus pro
om̃ib quia unitas in om̃ib: Tues
fessionem uetam: confessionem
plenam: Iunge̾ enim debes utrũq
quod de se xp̃s: ⁊ quod de xp̃o petrꝰ
Quid dese xp̃s: Quẽ me dicũt ho¬
mines eẽ filium hominis: Quid

Expanded text:
Vos ergo, inquit, quem me esse dicitis? Respondit Petrus, unus pro omnibus, quia unitas in omnibus: Tu efessionem veram, confessionem plenam. Jungere enim debes utrumque, quod de se Christus, et quod de Christo Petrus. Quid de se Christus? Quem me dicunt homines esse Filium homin
Abbreviated transcription (Latin):
sti qui tonfitent xp̃m in carne
ueuifse Nuriamis audit ⁊ predi¬
at partum iuirgis maRie son¬
atetur gꝰ xp̃m incarne uenisse:
Non: Quomodo ꝓbamꝰ: si adiu¬
net dñs intelligentias ur̃as. fa¬
ullime. Quid est quod exigimꝰ.
ut nõ confiteatur ihm xp̃m in
arne uenisse Quomodo confi¬
Modo cũ euangeliũ legeretur au¬
distis. Cum quesisset dñs ip̃e iħs
xpistꝰ quem illum dicerent ho-¬
nines filiũ hominis: tesponde¬
tunt discipuli opitiones alienas.
it dixerunt Alii ihohãnẽ bapti¬
lem. alii heliam. hiere miã. aut

Expanded text:
m in carne venisse. Arianus audit, et praedicat partum virginis Mariae. Confitetur ergo Christum in carne venisse? Non. Quomodo probamus? Si adjuvet Dominus intelligentias vestras, facillime. Quid est quod exigimus? Utrum confiteatur Jesum Christum in carne venisse. Quomodo confiModo cum Evangelium legeretur, audistis, cum quaesisset Dominus ipse Jesus Christus, quem illum dicerent homines Filium hominis; responderunt discipuli opiniones alienas, et dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut
Abbreviated transcription (Latin):
unanmitatẽ cordis aĩeq demõ¬
strat sicut scͥptũ est Etat aut̃ mnlꝰ¬
titud̾is credetitiũ cor atq aĩa una.
Loͣ ere gͦ ft̃ ille est qui tã corpore qmͣ
unanmitate getmanꝰ ẽ: Uetꝰ ĩqmͣ¬

Expanded text:
unanimitatem cordis animaeque demonstrat, sicut scriptum est, Erat autem credentium cor atque anima una. Vere ergo frater ille est, qui tam corpore quam unanimitate germanus est: verus, inq
Abbreviated transcription (Latin):
se expoliabãt paitimonio: ⁊ ni
chil fibi reliqͥ faciebãt: Nõ em̃
uerebãtur ne esurirẽt ip̃i: dum
timebãt ne alius esuriro. Hec gͥ
sub apłis fuit ĩ plebe deuotio opo¬
do quid simile repetimꝰ: ⁊̃c̾te xp̃s¬
s ñ idẽ animꝰ in nobis: Eadẽ in
plebe fides: s ñ ĩ plebe est ip̃a lar¬
gitio: Ita alt̾ de alteriꝰ in opianõ
cogitat: ut illud sit qd̾ dicit aps.
Aluis quidem esurit alius obris¬
deferũt: sed ⁊̃ confugientes sĩs̃
suos. retrahũt apedib sercerdo¬
tum. Nc̃ ẽ illud tempꝰ qd̾ destri¬
bit heatꝰ apłs dicẽs. ĩnouissimis
dieb abũdab it iniquitas: młoꝵ
⁊ refrigescꝙ caritas: Modo emĩ
abũdat auaricia ⁊ iniquitas q̃
añ largitatis bonitate cessabãt.
fuit. ut tc̃ in cõuentu suo nõ in¬
ueniretur indigẽtia Tanta aũt
in coetu nr̃o uix inuenias locu¬
pletẽ Locupletẽ aut̃ uix inuẽiti
dico: nõ tã facultatib s oꝑibi

Expanded text:
spoliabantur patrimonio, et 321 nihil sibi reliqui faciebant, non enim verebantur ne esurirent ipsi, dum timebant ne alius auferret. Haec igitur sub apostolis fuit in plebe devotio; modo quid simile reperimus? Et cernon idem est in nobis animus; eadem in plebe fides, sed non in plebe est ipsa largitio; ita alter de alterius inopia non cogitat, ut illud sit, quod ait Apostolus: Alius quidem esurit, alius deferunt; sed etiam confugientes fratres suos retrahunt a pedibus sacerdotum. Nunc est illud tempus, quod describit beatus apostolus dicens: In novissimis diebus aet refrigescet caritas ; modo enim abundat avaritiae iniquitas, quae ante largitatis bonitate cessabat; fuit, ut in conventu suo non advenerit indigentia; tanta autemin coetu nostro vix invenias locupletem; locupletem autem vix invenire dico, non tam facultatibus quam operibus;
Abbreviated transcription (Latin):
cẽsemꝰ de eo qui nõ uult redd̾e
qd̵ aliis reꝓmisit. Uidete. gͦ ⁊
nos fc̃es. quid ꝓmiseritis dõ.
cũ pͥmũ grãm fidei ꝑcepistis ÷
ne dicat᷑ ⁊ nobis qd̾ ãuanie dcm
est nõ mẽtiti estis hõib s deo¬

Expanded text:
ult reddere quod alius repromisit? Videte ergo et vos, fratres, quid promiseritis Deo, cum primum gratiam fidei percepistis. Ene dicatur et vobis quod Ananiae dictum est: Non mentiti estis hominibus, se
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ iͥ qd̾ ait sub apłis. nem¬
nẽ in digentẽ fuisse. ostendit
utiq tota eos grã fidei fuisse¬
preditos: ut om̃s celestiũ diui¬
naꝵ. abundauerĩt largitate: Ra¬
coigitur hoc tẽpore iuuenimꝰ in

Expanded text:
Nam et ibi quod ait, sub Apostolis neminem indigentem fuisse, ostendit utique tota eos gratia fuissepraeditos, ut omnes coelestium divitiarum abundaverint largitate. Raro igitur hoc tempore invenimus in
Abbreviated transcription (Latin):
nt.nec hoc est gratum qd offer̃
sillud est saciabile qd̾ reseruãt:
dieit dñs ad
caiꝰ cũ of¬
Si aut̃
diudas. peccasti quiesce: Sic et
tat se recte offerre ⁊ nõ recte di¬
udit: pecunã ꝙͣ obtulit ꝑdidit:
iꝙͣ domi reseruauit amisit pe¬
inniã inquã parit̾ ꝑdidit.⁊ salu¬
tẽ. Dũ enĩ ex eo quod ꝓmiserat si¬
partẽ subtraxit. saclegii simul
cõdẽnatur et fraudis: sacͥlegi i.
qd̃ dm̃ ĩ pollicitatione fefellerit
fraudis qd̃ de integris muneti-¬
b portionẽ quãdã putauert sb̾¬
trabẽda Nit eĩ apłs petrus Nõ
es m̃titus hõĩb s deo. Sigꝰ ft̃s.¬

Expanded text:
nec hoc est gratum quod offerunt, nec illud est satiabile quod reservant. Dicit Dominus ad Cain, cum ofSi autem dividas, peccasti, quiesce . Sic ettat se recte offerre, et non recte dividit, pecuniam quam obtulit, perdidit; et quam domi reservavit, amisit: pecuniam, inquam, pariter perdidit et salutem. Dum enim ex eo quod promiserat partem subtraxit, sacrilegii simul condemnatur et fraudis: sacrilegii, quod Deum in pollicitatione fefellerit; fraudis, quod integris muneribus portionem quamdam putaverit subtrahendam. Ait enim apostolus Petrus, Non es mentitus hominibus, se
Abbreviated transcription (Latin):
terdum sibi inimita est: xp̃i aut̃
fr̃nitas sine intermissic̾e pacifi
ca est Illa interse ꝯmĩna cũ e¬
mulatione diuidit: hec ⁊ cum
gratulatione ꝯmuĩcat. Illa in
cõsortio despicit sepe germanũ.
hec assiunit frequẽt᷑ alieñ Tã¬
ta gͦ sicut dixi illo in tẽpore xͥane
plebis deuotio fuit: ut nemo
domũ suam dicero. nc̃o ꝓpͥũ a¬
liqͥd uendicaret: Sicut ait sc̃s
lucas dicẽs. nemo qͥcꝙͣ ex eo qd̾
possidebat. suũ ꝓpͥũ eẽ dicebat:
Non em̃ inꝙͣ erat qͥsꝙͣ egens ĩt̾
ip̃õs: Heata gͥ plebs. q̃ dũ plures

Expanded text:
terdum sibi inimica est, Christi autem fraternitas sine intermissione pca est: illa inter se communia cum aemulatione dividit; haec etiam cum gratulatione communicat: illa in consortio saepe despicit germanum; haec assumit frequenter alienum. Tanta ergo, sicut dixi, illo in tempore christianae plebis devotio fuit, ut nemo domum suam diceret, nemo proprium aliquid vindicaret, sicut ait sanctus Lucas, dicens: Nemo quidquam ex eo quod possidebat, suum proprium esse dicebat. Non enim, inquam, erat quisquam egens inter ip
Abbreviated transcription (Latin):
bitur tãtã sub me¬
moratis uitis deuotionẽ plebis
as ut post acceptã fidẽ nemo do¬
mũ ꝓpͥam sibi defenderoꝵ: ⁊ nẽo
suũ aliqͥd uendicaro. sed iure sta¬
t̾nitatis eẽnt illis cũcta cõmuia.
tenebãtur: eodẽ consortio religio¬
inf tenebãt᷑ : eodẽ ꝯsortis fruetẽt᷑
et uite. hoc est ut quib erat una
fides. eet̾ una sub stancia ⁊ qͥb e

Expanded text:
bitur, tantam sub memoratis viris devotionem plebis as, ut post acceptam fidem nemo domum propriam sibi defenderet, et nemo suum aliquid vindicaret; sed jure fraternitatis essent illis cuncta communia: cet ut qui eodem consortio religionis tenebantur, eodem consortio fruerentur et vitae; hoc est, ut quibus erat una fides, esset una substantia, e
Abbreviated transcription (Latin):
spui credamꝰ. ꝙ causa cur p̃ceperit
dixit: Que illa causa est : qm̃tuł̾
ti inquit pseudo ꝓpħe ꝓdietunt
in hunc mundũ Quis quis ergo
ista p̃cepta contempserit. ꝙ om̃i
spni credendũ putauetit: necessͣ ẽ
icurrat in seudo ꝓph̾as. et quod

Expanded text:
spiritui credamus: et causam cur hoc praeceperit, dixit. Quae illa causa est? Quoniam multi, inquit, pseudoprophetae prodierunt in hunc mundum. Quisquis ergo ista praecepta contempserit, et omni spiritui credendum putaverit, necesse est incurrat in pseudoprophetas, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
diaumus donatustas : artianos:¬
qui cõfitentut xp̃m incarne ue
nisse Audiaumꝰ fotinianos: qui
ꝗfitentur xpm̃ in carne uenisse
fitentur xp̃m in carne uenisse
Si enĩ om̃s sp̃s qui confitẽtur
xp̃m in carue uenisse ex deo sũt
quã multe heteses: mẽdaces ⁊ de¬
ceptticesͥ in sane: confitentur ca¬
men xp̃m incarne uenisse: qd
gͦ dicturi sumꝰ : quomͦ istamqͥ¬
stionem solitturie quo mͦcũꝙ
soluenda fit. hodie solui nõ potst
T̃enete me debitorem. s d̾m
ꝓ me et ꝓ nobis orate adu¬

Expanded text:
diamus Donatistas, quiadiamus Donatistas, quia confitentur Christum in carne ianos, quia confitentur Christum in carne venisse; fitentur Christum in carne venisse. Si enim omnes spiritus qui confitentur Christum in carne venisse, ex Deo sunt, quam multae sunt haereses mendaces, deceptrices, insanae, confitentur tamen Christum in carne venisse. Quid ergo dicturi sumus? Quomodo istam quaestionem soluturi? Quomodocumque solvenda sit, hodie solvi non potest. Tenete me debitorem: sed Deum pro me et pro vobis orate adju
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ tenebre: nñc ait̃ lug Sed
addidit lux. S ul  in duo Etgo
tenebre inte. luxin dño quia ño
tibi potes lucete accedendo illiũ¬
naris. recedendo tenebraris: Qͥa
nõ tibi lum̃ tu ipse es: aliunde il¬
luminaris: Accedite ad eum: et
lectione scĩ ioħis. in re una mnultũ¬
multũ me fuisse t̃moratũ. nec uꝰ
eẽ fatigandos ultra uideo. uel ultͤ
capacitatẽ teplendos: q nra infir¬
mitas cogitanda est. Ilam hec
uerba sti ihohanuis habent adhuc
magnas latebras suas: Iuterim
eos qui negant xpm in came ue¬
nisse repellitez Constat enim eos
nõ eẽ ex deo: In quãtũ ettant. in
quãtũ peccañt: in quãtũ blasphe¬
mãt. nõ sunt ex deo Sauentur.
et ex deo erunt. quia et natura
ex dõ erant: Ninc quantum qͥ¬
Q disputaui attendite scriptu¬
ras. nolite credere eis qui negãt
xpm incarne ueuisse. S cette
dictutꝰ es mͥ Ergo qui dicit xpm
incarne uenisse. ex deꝯ est. Au¬

Expanded text:
aliquando tenebrae; nunc autem lux. Sed aliquando tenebrae; nunc autem lux. Sed addidit, lux, sed ubi? In Domino . Ergo tenebrae in te, lux in Domino. Quia non tibi potes lucere, accedendo illuminaris, recedendo tenebraris: quia non tibi lumen tu ipse es, aliunde illuminaris. Accedite ad eum, et lectione sancti Joannis in re una multum me fuisse immoratum, nec vos esse fatigandos ultra video, vel ultra capacitatem replendos; et nostra infirmitas cogitanda est. Nam haec verba sancti Joannis habent adhuc magnas latebras suas. Interim eos qui negant Christum in carne venisse, repellite. Constat enim eos non esse ex Deo. In quantum errant, in quantum peccant, in quantum blasphemant, non sunt ex Deo: sanentur, et ex Deo erunt; quia et natura ex Deo erant. Hinc quantumcumque disputavi, attendite Scripturas. Nolite credere eis qui negant Christum in carne venisse. Sed certe dicturus es mihi: Ergo qui dicit Christum in carne venisse, ex Deo est? Au
Abbreviated transcription (Latin):
ubi malum: modo mala hominũ
Que: error ⁊ infirmitas: Alut nes¬
cis quid agas. ⁊ errando laberis
aut scis quid agi debeat ꝙ infir¬
mitate suꝑaris: Etgo om̃e malum
hominis: error ⁊ infirmitas. Con¬
tra etrorem: clama. dñs islumi¬
nuis illuminatõ m̃a: Contra infit¬
mitatem. adde ⁊ saulus mea. Cre¬
debonus esto: Tu es malus ne
ris bonus: Noli diuidi natura in
te. sananda est nõ separanda uis
nosse quid es: Tenebre Quare tene¬
bre: Homo qui dicis. corrũpitur
deus: aliquid his tenebris potest
cat᷑ne uenisse. accepisse quod nõ
erat: nõ amisisse quod erat: ho¬
minẽ inse mutasse nõ in homi¬
nẽ fuisse mutatũ: Agnosce ⁊ tu
ip̃e. ex malo eris bonus: Extenebs
eris lux. Anmetior et nõ est uñ
coniuncam: Epłm accipis. si te
nõ fingis accipete apłm legis.
ꝙ deciperis .⁊deapis.Inde de¬
cipetis: errando malo tus Pso te:
Si aut̃ credideris. ert. eq diseus¬
setis. audies ab apło. tustis enĩ

Expanded text:
itas. Modo mala hominum quae? Error et infirmitas. Aut nescis quid agas, et errando laberis; aut scis quid agi debeat, et infirmitate superaris. Ergo omne malum hominis error et infirmitas. Contra errorem clama, Dominus illuminatio mea. Contra infirmitatem adde, Et salus mea . Crede, bonus esto: tu es malus, tu eris bonus. Noli dividere. Natura in te sananda est, non separanda. Vis nosse quid es? Tenebrae. Quare tenebrae? Homo qui dicis, Corrumpitur Deus, aliquid his tenebris potest carne venisse, accepisse quod non erat, non amisisse quod erat; hominem in se mutasse, non in hominem fuisse mutatum. Agnosce, et tu ipse ex malo eris bonus, ex tenebris eris lux. An mentior, et non est unde convincam? Apostolum accipis, si te non fingis accipere; Apostolum legis, et deciperis, et decipis. Unde deciperis? Errando malo tuo te ipso. Si autem credideris, erroremque discusseris, audies ab Apostolo, Fuistis enim