comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a. cũ plenititudo gentĩ intrauerit. tc̃ omis isrł saliuis fiet
Posst̃ a ꝑ faciẽ angli. mbra redẽptoris ̃telligi. ñ qͣlia ͭ st̃ in terri.
s qualia futura st̃ ĩ celis. Unde ẽ. Tc̃ iusti fulgebt̃ sic̃ sol. Quia
enĩ dñs & eccła una ꝑsona ẽ: ñ inc̾uenient̃ ipsa ĩ facie angłi ut
sol lucere ꝑhibet᷑. Et pedes eiꝰ tãquã colũna ignis. ꝑ pedes angłi
p̃dicatores intelligunt᷑. qͥb ꝑ totũ mundũ incarnata dĩ sapien¬

Expanded text:
s Israel salvus erit. Possunt et per faciem angeli membra Redemptoris intelligi, non qualia nunc sunt in terris, sed qualia futura sunt in coelis. Unde est: Tunc justi fulgebunt sicut sol. Quia enim Dominus et Ecclesia una persona est, non inconvenienter ipsa in facie angeli ut sol lucere perhibetur. Et pedes ejus tanquam columnae ignis. Per pedes angeli praedicatores intelliguntur, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
iudisse se dic̃. ñ ẽ rei aduersitas: s ordo uisionis. q ẽsuetudo est¬
recapitulationis. Aliũ enĩ angłm uidit. qͥa aliã usionẽ sub alio
intellectu enarrandã repetiuit. fortis aut̃ dr̃. qͥa ad debellandas
uenit aerias potestates De qͦ psalmista ex ꝑsona angłoꝵ. Quis ẽ
S cũ dñs ubiq sit uxta illud. celũ &. t̾rã ego impleo. & extͣ celu
& t̾ram ñ sit locus: qͦmͦ descendit de celo: Ad qd̵ ꝓculdubio dicen¬
dũ: qͥa descensio illiꝰ nichil aliud fuit. nͥ humilitatis eiꝰ incarna¬
tio. Nube amictꝰ apparuit angłs: qͥa nimirũ carne indutꝰ inter

Expanded text:
o visionis, et consuetudo recapitulationis. Alium enim angelum vidit, quia aliam visionem sub alio intellectu enarrandam repetivit. Fortis autem dicitur, quia ad bellandas venit aereas potestates. De quo Psalmista ex persona angelorum : Quis est Sed cum Dominus ubique sit, juxta illud, Coelum et terram ego impleo , et extra coelum et terram non sit locus, quomodo descendit de coelo? Ad quod procul dubio dicendum, quia descensio illius nihil aliud fuit, nisi humilitatis ejus incarnatio. Nube autem amictus apparuit ang
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sine grauedine peccape assũpsit. Saput uͦ angłi. ouunitas in¬
telligit᷑ filii dĩ: uixta illud apłi. Cap̃ xp̃i ds. Ilyris aut̃ sic̃ &. siꝙpͥ
diximꝰ grece. latine arcus dr̃. qͥ diuersis colorib in nube appa¬
rere udet᷑. .&. ẽ. signũ ꝓpiciationis a tẽpore diluiui positum
int̾ dm̃ u homines. Tc̃ itaq fit arcꝰ in celo. cũ radiis solis im¬
brifera nubes fuerit illustrata: qͥa dũ claritas lucis et̾̃ne: &
sol iusticie carnẽ assũpsit. reconciliatio facta ẽ mundo In ar¬
cu qͦq duo st̃ pͥncipales colores. ceruleus scilicet & igneus. ꝑ qͦs
duo udicia significant᷑: in uno scilicet diluiuũ p̃cedens. in alte¬
ro ũ igus subsarus posst .s. in areu msteria figurari baptiłsimats
Qͦ baptizam᷑ aqͥs in memoriã passionis filii dĩ. sicq ꝑcipimꝰ grãm¬

Expanded text:
nitas intelligitur Filii Dei, juxta illud: Caput Christi Deus. Iris autem, sicut et supra diximus Graece, Latine arcus dicitur, quia diversis coloribus in nube apparere videtur, et est signum propitiationis a tempore diluvii positum inter Deum et homines. Tuncque fit arcus in coelo, cum radiis solis imbrifera nubes fuerit illustrata, quia dum claritas lucis aeternae, et sol justitiae carnem assumpsit, reconciliatio facta est mundo. In arcu quoque duo sunt colores principales, caeruleus scilicet et igneus, per quos duo judicia significantur. In uno scilicet diluvium praecedens, in altero vero ignis subsequens. Possunt et in arcu mysteria figurari baptismatis, quo baptizamur aquis in memoria passionis Filii Dei, sicque percipimus gra
Abbreviated transcription (Latin):
gelui. Multa corꝑa scõꝵ. qͥ dormierant. surrexert̃: & aparuerunt¬
multis in scãm ciuitatẽ. Uerũtam̃ hic ñ de illa dr̃. s potiꝰ de ȩccl̃i
de qͥ scͥptũ ẽ. Głasa dicta st̃ de te ciuitas di. Nanc ciuitatẽ calcant.
.I. cõpͥmunt atria: id ẽ heretici. pagan. uidei. & falsi fris. & ũbo
⁊ torm̃to. S sic̃ siler calcata pedib hominũ. elimari potest. cõmi¬
nui ñ potest. & tanto magi elunat᷑ qͣntomagis calcat᷑. ita scã e
apłs. Quando aut̃ ĩfirmor. tẽ fortior. sũ ipotens. Quadragͥnta aut̃¬
II duos m̃ses. possumꝰ specialit̾ referre ad sꝑaciũ triũ annoꝵ &. di¬
midii: q̃ndo sub autixp̃o acerbius calcabit᷑ & cõpͥmet᷑ ȩccła ab im

Expanded text:
gelii: Multa corgelii: Multa cortius de Ecclesia, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Hanc civitatem calcant, id est comprimunt atria, id est haeretici, pagani, Judaei, et falsi fratres, et verbo et tormento; sed sicut silex calcata pedibus hominum, elimari potest, comminui non potest, et tanto magis elimatur, quanto magis calcatur: ita sanctaApostolus: Quando infirmor, tunc fortior sum et potens . Quadraginta duos menses possumus specialiter referre ad spatium trium annorum et dimidii, quando sub
Abbreviated transcription (Latin):
peribunt. & int̾ eos reputabunt᷑ qͥ idola coluert̃: qm̃ & illi
simulachra colere uident᷑. m̃datiũ ꝓ ueritate tenentes. Iudei
filiũ nec patrẽ habet. E qͥ ñ honorificat filiũ: ñ honorificat
patrẽ qͥ misit illũ. Mendatiũ gͦ colt̃ qͥa ueritatẽ ñ adorant.
heretici dͦq diu̾sos errores de dño fatent᷑. Ande qͥa a ueri¬
tate recedunt: similes gentib habent᷑. Herbi grã. sabellius
tre qr filio. similis ẽ &s etiã deterior paganis. fotinꝰ quoq
affirmat eũ purũ hominẽ: nec fuisse ante mariã. Et iste
similis ẽ gentib. qͥ simulachrũ hominis mortui se adorare
fatet᷑. dũ solũ mͦ xpm̃ fuisse hominẽ fuisse dic̃. & dm̃ negat.
Et id̾o isti tales atq eoꝵ similes. uelint nolint in illoꝵ tran¬
quã habent oꝑib destruunt: in numero ifideliũ reputant᷑.
Et ciuitatẽ scãm calcabt̃. ipsa scilicet atria mensib qͥdragin¬
ta duob Ciuitas scã olĩ appelbabat᷑ ierusalẽ: uixta illud exiuan¬

Expanded text:
peribunt, et inter eos reputabuntur qui idola colunt, quoniam et illi simulacra colere videntur, mendacium pro veritate tenentes. Judaei norificat Patrem qui misit illum. Mendacium ergo colunt, qui veritatem non adorant. Haeretici quoque diversos errores de Domino fatentur, unde quia a veritate recedunt, similes gentibus habentur, verbi gratia: Sabellius dtre et Filio, similis est et etiam deterior paganis. Photinus quoque affirmat eum purum hominem, nec fuisse ante Mariam, et iste similis est gentibus, qui simulacrum hominis mortui se adorare fatetur, dum solummodo Christum hominem fuisse dicit, et Deum negat. Et ideo isti tales atque eorum similes, velint nolint, in illorum tranquam habent operibus destruunt, in numero infidelium reputantur. Et civitatem sanctam calcabunt, ipsa scilicet atria. Mensibus quadraginta duobus. Civitas sancta olim appellabatur Hierusalem, juxta illud Evan
Abbreviated transcription (Latin):
tamen paganos. S. qͥa ipsi ñ cognouert̃ dm̃ cũ hoc utiq possent
facere ꝑ naturalẽ legẽ: similit̾ dãpnabunt᷑. Unde c̃siderandũ est
qͣ pena plectendi st̃: qui habentes dei noticiã. fidẽ & scientiam.
hec om̃ĩa contẽpnunt. si illi etiã dampnabunt᷑. qui cũ horum orñiũ
nichil habuerint. solũmodo quia ꝑ naturalẽ legẽ deũ non cog¬
nouerunt peribunt. Cum enĩ debuissent c̃siderare .i adtendere:
ut creatorem celi & t̾re & om̃ium rerum colerent. & adorarert.
relinquentes creatorem. cȩperunt adorare opera manuum su¬
arum aurea: lapidea. lignea. & cȩtera quȩ neq iudere possunt
neq audire: qͥa sp̃s ũ ẽ in eis Et non egerunt penitentiam a
nicatione sia duplici. ut ab inmundicia carnis cessarent. aut
ab idolatria: neq a furtis suis. quia inuicẽ sibi unusquisq quȩ
poterat furabat᷑. De quoꝵ. ꝓfecto conũsatione inpenitenti nẽ
oꝑis intentio ñ sinit ãpliꝰ loqui: presertĩ cũ hic liber in longũ

Expanded text:
tamen paganos; sed quia ipsi non cognoverunt Deum, cum hoc utique possent facere per naturalem legem, similiter damnabuntur. Unde considerandum est, qua poena plectendi sunt, qui habentes Dei notitiam, fidem et scientiam et haec omnia contemnunt, si illi etiam damnabuntur, qui horum omnium nihil habuerunt, et solummodo, quia per naturalem legem Deum non cognoverunt peribunt. Cum enim debuissent considerare et attendere, ut Creatorem coeli et terrae et omnium rerum colerent et adorarent, relinquentes Creatorem, coeperunt adorare opera manuum suarum aurea et lapidea et lignea, quae neque videre possunt, neque audire, quia spiritus non est in eis. Et non egerunt poenitentiam a que a fornicatione sua duplici, ut ab immunditia carnis cessarent, aut ab idololatria, neque a furtis suis, quia sibi invicem unusquisque quae poterat, furabatur. De quorum profecto conversatione impoenitenti, nunc operis intentio non sinit amplius loqui, praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo auide ꝑ os p̃dicatoꝵ diuina uerba suscipiunt.: s qͥa
t̾renis uoluptatib deseruiunt. sermo dĩ qͥ in ore doctoꝵ fu¬
erat illis tãquã mel dulce in uentre amarescit: sic̃ uerbi
grã eũ audiunt. ñ c̃eupisces uxorẽ ꝓrimi tui. ñ domũ non
po̾test m̃s eẽ disscipłs. & iterũ siqͥs uult pꝰ me uenire abneget
seinet ipsũ: amarescunt illis diuina eloqͥa.qr desperant se
hoc posse facere. uoluptatib suis uolentes deseriure. Aliter.
Ipsis scĩs p̃oicatorib dulcis ẽ sermo di ad p̃dicandũ. ad me¬

Expanded text:
aliquando avide per os praedicatorum divina verba suscipiunt: sed quia terrenis voluptatibus deserviunt, sermo Dei qui in ore doctorum fuerat illis tanquam mel dulce, in ventre amarescit, sicut verbi gratia cum audiunt: Non concupisces uxorem proximi tui, non domum, non potest meus esse discipulus . Et iterum: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum . Amarescunt illis divina eloquia, quia desperant se hoc posse facere, voluptatibus suis volentes deservire. Aliter: Ipsis sanctis praedicatoribus dulcis est sermo Dei in ore ad prae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eccłȩ portant: & spũ scõ accensi. corda auditoꝵ ad amorem
dĩ p̃dicando inflãmant. Quia gͥ ad p̃dicationẽ mittunt᷑. recte pe
edificiũ eccłe c̃struunt᷑. recte colũne uocant᷑. Quia enĩ colũne
sint: testat᷑ pauls qͥ dic̃. Petrꝰ & iacob & ioħes qui udebant᷑ co¬
Ego confirmaui colũnas eiꝰ. E habebat in mami sua libellũ aꝑtũ.
Superiꝰ legimꝰ qd̾ uiderit librũ signatũ sigillis uii. ꝑ quẽ uetꝰ
testam̃tũ designat᷑ plenũ multunoda obscuritate. hlic aut̃ ꝑ
libellũ aꝑtũ. iã nouũ testam̃tũ significat᷑. qd̃ aꝑtũ ẽ in dĩ ma¬
nu .i. in oꝑatione ipsiꝰ reseratũ. Sanꝰ enĩ illa: oꝑatio ẽ nr̃e sa¬
lutis. E m superiori libro noscunt᷑ latuisse secreta: apte nc̃ in
libello aꝑto noui testam̃ti reuelata clarusse significat᷑. gratra
Ipse enĩ apparens ĩ carne qd intelligit᷑ ꝑ faciẽ angłi: ea quȩ la¬
tebant. nascendo. moriendo. a mortius resurgendo. & ad cȩlos

Expanded text:
um portant, et Spiritu sancto accensi, corda auditorum ad amorem Dei praedicando inflammant. Quia ergo ad praedicationem mittuntur, recte pedaedificium Ecclesiae construuntur, apte columnae vocantur. Quia enim columnae sunt, testatur Paulus Ego confirmavi columnas ejus . Et habebat in manu sua librum apertum. Superius legimus quod viderit librum signatum sigillis septem, per quem Vetus Testamentum designatur, plenum multimoda obscuritate. Hic autem per libellum apertum jam Novum Testamentum significatur, quod apertum est in manu Dei, id est operatione ipsius reseratum. Manus enim illa operatio est nostrae salutis. Et quia in superori libro noscuntur latuisse secreta, apte nunc in libello aperto Novi Testamenti revelata claruisse significatur gratia, ipse enim apparens in carne, quae intelligitur per faciem angeli, ea quae latebant nascendo, moriendo, a mortuis resurgendo, et ad coelos
Abbreviated transcription (Latin):
nemo hominũ illii cognosceret. Planc manifestã in facie cog¬
nitionẽ. psalmista optabat fieri: cũ dicebat. Ostende faciẽ & . sal¬
ui erimꝰ. Non aut̃ ut sol iste usibił facies xp̃i fulget.: s mul¬
to ãpliꝰ. Mã &. de electis dictũ ẽ. Fulgebt̾ iusti sic̃ sol ĩ regno pͥs
siu. Et qͥdẽ ert̃ electi similes angłis: ñ tam̃ similes .i. eqͣles fi¬
lio di. Nã a in monte corã tͥb discipłis tͣnsfiguratꝰ. futura m̃¬
bra sua iã ĩ seipso ostendit. S ñ sine causa. xp̃c soli cõparat᷑.
Sol qͥppe habet ortũ & occasũ. Unde salomon. Orit᷑ sol .s. occi
occasũ: qͣndo ꝓ nob̾ mortuus ẽ. Sicq rediit ad ortũ: qͥa eiꝰ hu¬
manitas ex passione mortis. ad głam resurrectionis redisse ꝓbat᷑.
Ibio renascens girat ꝑ meridiẽ: qr resurgens a mortuis. calore
fid̾i & sps sc̃i corda disciploꝵ illustrauit. Iure enĩ illi meridies
uocant᷑: in qͥb sol iusticie ãpliorẽ sp̃s fudit calorẽ. ꝑ meridiẽ¬

Expanded text:
nemo hominum illum cognosceret. Hanc manifestam in facie cognitionem Psalmista optabat fieri cum dicebat: Ostende faciem tuam et salvi erimus . Non autem ut sol iste visibilis facies Christi fulget, sed multo amplius, quia et de electis dictum est: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris sui . Et quidem erunt electi similes angelis, non tamen ita simileslio Dei. Nam et in monte coram tribus discipulis transfiguratus, futura membra sua jam in seipso ostendit. Sed non sine causa Christus soli comparatur. Sol quippe habet ortum et occasum. Unde Salomon: Oritur sol et occidoccasum, quando pro nobis mortuus est, sicque rediit ad ortum, quia ejus humanitas ex passione mortis, ad gloriam resurrectionis redisse probatur, ibique renascens gyrat per meridiem, quia resurgens a mortuis, calore fidei et Spiritus sancti corda discipulorum illustravit. Jure enim illi meridies vocantur, in quibus sol justiti
Abbreviated transcription (Latin):
sis. S hunc modũ locutioĩs
qͥ cũ diminutiõe ũbi fit.
frequent inuenimꝰ in di¬
uinis scͥpturis. Unde
nec salomon ait. hec st̃
parabolȩ salomonie.
aut hec st̃ u̾ba eccle¬
siastis: s tantũ para¬
bole salomonis. ⁊ l̾i¬
ba ȩcclȩsiastis re¬
gis iherusalẽ. Sic etiã ysaias dic̃. uisio ysaie. absq ullo adminicu
habere docuert̃: ut u̾bi grã cũ legimꝰ apocalypsis iħii xp̃i. sid ardi¬
endũ ẽ hec ẽ. Est aut̃ apocalypsis grecꝰ sermo. latine. dr̃ reuelãtib. s¬
ue manifestatio: eo qd̵ in ea statꝰ p̾sentis ⁊ futurȩ eccłe beato tcħ̃i.
i in illo eccłȩ sit manifestat. QUã dedit illi d̾s palã supeiꝑ
serius siuis. Et hic aꝑtiꝰ eẽt: si dixisset qua. S ⁊ hic modꝰ loebiti¬
onis. sepe fit in scͥpturis. Unde ẽ. bonũ certatt̃ certaui: ꝓ̃ eo qd̵
ẽ bono certamine certaui. hec aut̃ reuelatio ipsiꝰ ẽ dñ ih̃u xp̃i.¬

Expanded text:
sis; sed hunc modum locutionis, sis; sed hunc modum locutionis, qui cum diminutione verbi fit, frequenter invenimus in divinis Scripturis. Unde nec Salomon ait: Hae sunt parabolae Salomonis, aut: Haec sunt verba Ecclesiastis, sed tantum: Parabolae Salomonis, et: Verba Ecclesiastis regis Jerusalem. Sic etiam Isaias dicit: Visio Isaiae, absque ullo adminiculhabere docuerunt. Verbi gratia, cum legimus: Apocalysis Jesu Christi, subaudiendum est: Haec est. Est autem Apocalypsis Graecus sermo, et Latine dicitur revelatio sive manifestatio, eo quod in ea status praesentis et futurae Ecclesiae beato Joanni, et in illo, Ecclesiae sit manifestatus. Quam dedit illi Deus palam facere servis suis. Et hic apertius esset, si dixisset, Qua; sed et hic modus locutionis saepe fit in Scripturis. Unde est: Bonum certamen certavi , pro eo quod est: Bono certamine certavi. Haec autem revelatio ipsius Domini Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritab solutiõe indigeant: eũ ȩtiã daniel ñ intelligens qͥd
significarent ui uenti qͥ pugnabant in mari magno: accesserit
ritas in m̃te manifestat᷑ uidentib. qđ ꝓprie elec̾toꝵ sit.
ria manifestauerit dicens. Qui enĩ ꝓpħe dicunt᷑ hodie: olim ap¬
pellabant᷑ iudentes. Unde ꝓphetie qͣ ab tpsis ꝓpħis udebant᷑. uisi¬
nes dicunt᷑. Unde ẽ. iusio ysaiȩ. uisio amos: ⁊ ceteroꝵ. Et qͥa
ista intellectualis ẽ. idcirco utiq subtilior alus habet᷑. Hoc ge¬
nere usiõĩs. locutꝰ ẽ iob̾es: duinitꝰ sibi in m̃te tãnta ostensa
sacram̃ta. facta ͤᷤ autẽ. hȩc ipsa reuelatio ꝑ angłm. s ipse angls
figurã xp̃i tenuit. qui loquebatur ꝑ illũ: sicut .i ille qui olim
moysi loquebat ur. Unde idem moyses aliquando dicit d̾m adse
locutũ fusse: aliquando uero anoelxm. Explicit prefacio.¬
Apocalypsi¬
iħu xp̃i. Planior
esset sensus: si dixisset. ad¬
uncto uerbo. hȩc ẽ apocabyp¬

Expanded text:
 solutione indigeant, cum etiam Daniel non intelligens quid significarent quatuor venti qui pugnabant in mari magno, accesserit ritas in mente manifestatur videntibus, quod proprie electorum est.ria manifestat, dicens: Qui enim propheta dicitur hodie, olim appellabatur videns. Unde prophetiae quae ab ipsis prophetis videbantur, visiones dicuntur; unde est: Visio Isaiae, Visio Amos et caeterorum. Et quia ista intellectualis est, idcirco utique subtilior aliis habetur. Hoc genere visionis locutus est Joannes, divinitus sibi dum in mente tanta ostensa sunt sacramenta. Facta est autem haec ipsa revelatio per angelum, sed ipse angelus figuram Christi tenuit, qui loquebatur per illum, sicut et ille qui olim Moysi loquebatur. Unde idem Moyses aliquando dicit Deum ad se locutum fuisse, aliquando vero angelum. LIBER PRIApocalypsiisti. Planior esset sensus, si dixisset adjuncto verbo: Haec est Apocalyp
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ  carbunculus appellat᷑: eo qd in tenebris ẽstitutꝰ. sicuti
tũ ẽ ⁊ habitaũ ĩ nob̃̾. Unde bene candidꝰ dr̃. qͥa sine ulla peccati
centi calculũ candidũ. ⁊ cȩt̾a .i. clabo illi meipsũ qͥ de mundo
atq auctore mortis tͥumphat: ut sit scilicet mͥ fr̃ ⁊ c̃particepl
regiri ĩ gła. Unde iohes dic̃. Etqͦt aut̃ recepert̃ eũ. dedit eis po¬
testatẽ filios dĩ fieri: ut sic̃ ẽ filiꝰ d̾i ipse ꝑ naturã. ita sint isti
ꝑ grãm. Inqͣ uidelicet adoptionis gr̃a. nom̃ etiã nouũ dat᷑. .i.¬

Expanded text:
qui et carbunculus appellatur, eo quod in tenebris constitutus, sicut tum est, et habitavit in nobis. Unde et bene candidus dicitur, quia sine ulla peccati centi calculum aureum, id est dabo ei meipsum, qui de mundo atque auctore mortis triumphat, ut sit scilicet meus frater et particeps regni in gloria. Unde Joannes dicit: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri , ut sicut est Filius Dei ipse per naturam, ita sint isti per gratiam. In qua videlicet adoptionis gratia, nomen etiam novum datur, i
Abbreviated transcription (Latin):
Unde subdit᷑. Et lauit nos a peccatis nr̃is ĩ sanguine suo. Iste amo
ineffabił .⁊ incõphensibił: qͥa cũ ꝓ iusto uix aliqͥs morit᷑. xpe se¬
cundũ tẽpꝰ mortuus ẽ. ꝓ impus: ut nos offerret d̾o. uistꝰ utiq
ꝓ iniustis: & cũ eẽmꝰ maculati delictis lauit nos suo satgui¬
ne: ut exiberet sͥ eccłam ñ habentẽ maculã aut rugã. ł aliqͥt
huiꝰ modi. Qui etiã sanguinẽ suȩ passioĩs u̾tit  ĩ mysteriũ.
ablutionis: ut ĩ fide mortis eiꝰ baptizati. ab om̃ib mundemu
peccatis. Hinc apłs dic̃. Quicũq baptizati sumꝰ ĩ xp̃o: in mor.¬

Expanded text:
unde et subditur: et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo. Iste et amor unde et subditur: et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo. Iste et amor ineffabilis et incomprehensibilis, quia cum pro juxto vix aliquis moriatur, cundum tempus mortuus est pro impiis, ut nos offerret Deo, justus utique pro injustis. Et cum essemus maculati delictis, lavit nos suo sanguine, ut exhiberet sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam, vel aliquid hujusmodi. Qui etiam sanguinem suae passionis vertit nobis in mysterium ablutionis, ut in fide mortis ejus baptizati, ab omnibus mundemur peccatis. Hinc Apostolus dicit: Quicunque baptizati sumus in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dominant᷑. Posst̃ aut̃ i reges t̾re specialit̾ ĩtelligi p̾̃dicatores:
qͥ dũ corda carnaliũ a pͣuitate restringt̃. suꝑ t̾ram ut re¬
ges umꝑant: ceterũ bonis ⁊ spũalib uiris ĩ nullo se p̾fert̃.
Anc ẽ qd̵ petrꝰ cornelio se coeqͣlẽ fatet᷑: ananiȩ uͦ animã gla¬
dio u̾bi ꝑͥ iit. Sciendũ ẽ aut̃. qͥa p̾dicatores ȩccłȩ etiã ipsis
carnalib ita dominari appetunt. qͣtuiꝰ  cõpassionẽ naturȩ.
⁊ uitiis rectitudinẽ exibeant. Eoꝵ itaq pͥnceps ẽ xp̃c. qͥ ẽ rex¬
regũ  dñs dominantiũ: de qͦ ad huc seqͥt᷑. Qui dilex̃ nos : &. la¬
uit nos a peccatis nr̃is ĩ sanguine suo. Quo enĩ amore fi¬
liꝰ d̾i nos dilexerit: passiones illiuis ostendt̃. qͣs ꝓ nob̃ ꝑtulit. Ne
Ad cuiꝰ etiã dilectionẽ imitandã: ortat᷑ fideles dicens. Ambu
⁊ cet̾a. Hilex̃ aut̃ nos pulcher fedos. pius impios: sine peccato.
peceatores. Rec qͣles eram̃ nos diler̃. s q̃les ipsa dilectiotis fecit.

Expanded text:
 reges terrae specialiter intelligi praedicatores, qui dum corda carnalium a pravitate restringunt, super terram ut reges imperant, caeterum bonis et spiritualibus viris in nullo se praeferunt. Hinc est quod Petrus Cornelio se coaequalem fatetur ; Ananiae vero animam gladio verbi perimit . Sciendum est autem quia praedicatores Ecclesiae etiam ipsis carnalibus ita dominari appetunt, quatenus et compassionem naturae, et vitiis rectitudinem exhibeant. Eorum itaque princeps est Chret Dominus dominantium, de quo adhuc sequitur: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo. Quo enim amore Filius Dei nos dilexerit, passiones illius ostendunt quas pro nobis pertulit. De Ad cujus etiam dilectionem imitandam hortatur fideles, dicens: Ambulo nobis; dilexit autem nos pulcher foedos, pius impios, sine peccato peccatores, nec quales eramus nos dilexit, sed quales ipsa dilectione nos fecit;
Abbreviated transcription (Latin):
na scilicet ꝑ hoc qd̃ ipse cũ patre ⁊ spu scõ cuncta reuelat inys¬
teria: humana aut̃ in hoc qd̵ ñ solũ a patre ⁊ spũ scõ. s etiã a se¬
ipso accepit: ut sua reuelatiõe manifestaret seruis suis qͦ oportet
fieri cito. Us̃ enĩ ĩ hoc loco. tota tͥnitas intellegit᷑: a qͥ accepit ipse
homo assũptꝰ a u̾bo di. ut ista mysteria suis reuelaret seruis:
uͥ etiã ipsa forma serui. dnã p̃dicat᷑ seruoꝵ. Serius suis ea
manistauit. id ẽ p̃cepta sua seqͤntib: qͥb alibi dic̃. Eũ feceritis
oĩa qͤ p̾cepta st̃ uob̃: dicite serui i̾utiles sumꝰ. Non enĩ seruis

Expanded text:
na scilicet, per hoc quod ipse cum Patre et Spiritu sancto cuncta revelat mysteria: humana autem in hoc quod non solum a Patre et Spiritu sancto, sed etiam a seipso accepit, ut sua revelatione manifestaret servis suis quae oportet fieri cito. Deus enim in hoc loco tota Trinitas intelligitur, a qua accepit ipse homo assumptus a Verbo Dei, ut ista mysteria suis revelaret servis, ubi etiam ipsa forma servi, domina praedicatur servorum. Servis suis ea manifestavit, id est praecepta sua sequentibus, quibus alibi dicit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Non e
Abbreviated transcription (Latin):
m uocet᷑ nom̃ tũũ suꝑ nos: aufer ꝯpbriũ nr̃m: ut sis iur nr̃. ue
imꝓperando dicant nob̾ iudei. qd̾ ñ habemꝰ uirũ Wnde ⁊ salomon
die qͥa sapientia excidit sͥ colũpnas uͣii. Eolũnas uii excidit. ⁊ domũ
fecit: qͥa ab amore p̾sentis scłi dura corda gentiliũ septiform hũ
implenda separauit: atq ad fortitudinẽ cȩlestis edificii erex̃. Recte
etiã hoc numero septenario. qͥ ẽstat ex tͥb ⁊ qͣtuor eccła cõphen¬
dit᷑: q̃ in qͥtuor mundi partes diffusa inẽcussa m̃te n fide ob¬
seruat sc̃e tͥnitatis fidẽ. Quiꝰ numeri mysterĩ. etiã unus¬
dilectioe enĩ dĩ tͥb qͣlitatib spũ alit̃ excitat᷑: ipse uͥ eorꝑalit̾ ex mate¬
ria calida  frigida. humida. usicca cõponit᷑. Asia intp̃tat᷑ elatio Ela¬

Expanded text:
invocetur nomen tuum super nos, aufer opprobrium nostrum, ut sis vir noster, ne improperando dicant nobis Judaei quod non habeamus virum. Unde et Salomon dicit , quia sapientia excidit sibi columnas septem, columnas septem excidit, et domum fecit, quia ab amore praesentis saeculi dura corda gentilium septiformi spiritu implenda separavit, atque ad fortitudinem coelestis aedificii erexit. Recte etiam hoc numero septenario, qui constat ex tribus et quatuor, Ecclesia comprehenditur, quae in quatuor mundi partes diffusa inconcussa mente et fide observat sanctae Trinitatis fidem. Cujus numeri mysterium etiam undilectione enim Dei, tribus qualitatibus spiritaliter excitatur. Ipse vero corporaliter ex materia calida et frigida, humida et sicca componitur. Asia, interpretatur elatio. Ela
Abbreviated transcription (Latin):
tã fodet᷑. aut his similib p̃ceptis deseruiret imꝑialib. sic̃
legimꝰ factũ in passionib sc̃oꝵ martyrũ. Ubi qͣntomag̃ pu¬
tabat᷑ uinciri custodia humana: tantomag̃ metas humanita¬
tis tnscẽndens. meruit uidere celestia. Et eui certa negabantur
spatia t̾rarũ excedere: secreta st̃ c̃cessa penetrare celestia. Et qͣn¬
tomag̃ destitutꝰ ẽ humano solatio: tanto ei affuit diuinũ. Ibiq

Expanded text:
tis deserviret imperialibus, sicut legimus factum in passionibus sanctorum martyrum. Ubi quanto magis putabatur vinciri custodia humana, tanto magis metas humanitatis transcendens, meruit videre coelestia. Et cui certa negabantur spatia terrarum excedere, secreta sunt concessa penetrare coelestia. Et quanto magis destitutus est humano solatio
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ filiis isrł datũ ẽ in heremo. Qd qͥ spũalit̾ manducauert̃ siẽ
moyses ⁊ aaron: ⁊ iosue: ⁊ si mortui st̃ corꝑe. inmortales fuert̃
mente. Qui aut̃ nichil aliud p̾ter qd iudebant ibi intellige¬
bant: mortui st̃ morte et̃na. Ee qͥb dñs dic̃ uideis. Patres
ur̃i manducauert̃ manna. ⁊i mortiui st̃. fiẽ i ne qͥ digne coꝵ̃¬

Expanded text:
est in eremo. Quod qui spiritualiter manducaverunt, sicut est in eremo. Quod qui spiritualiter manducaverunt, sicut Moyses, Aaron, et Josue, et si mortui sunt corpore, immortales fuerunt mente. Qui autem nihil aliud praeter quod videbant ibi intelligebant, mortui sunt morte aeterna. De quibus Dominus dicit Judaeis: Patres vestri manducaverunt manna, et mortui sunt . Si
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat iã in suꝑiorib angłm ut penitentiã ageret: eo qd̾ ꝑim¬
teret qͦsdã tenere doctnã balaã uł nicholai. Unde cũ dic̃. sin
aut̃ uenio tͥ. ⁊ dende subiungit. ⁊ pugnabo cũ illis. ita ẽ acci¬
piendũ tãqm̃ diceret pugnabo tecũ: qͥa iudelicet hȩc ũba ⁊ ad
eos ꝑtinent qͥ p̃lictã doct̾nã seqͦbaut᷑. ⁊ ad eos etiã qͥ ũ eos cor¬
dio oris mer̃ .i. acutis eloqͥoꝵ meoꝵ. sententiis illos dãpnabo Gla¬
diꝰ enĩ oris dĩ. sermonũ illiꝰ ualida p̃cepta significat: paulo ad¬
testante qͥ dic̃. Et gladiũ sp̃s qd̾ ẽ uerbũ d̾i. Qui habet aurẽ ai¬
diat qͥd sp̃s dicat eccłis Qui ntiq qd̾ uni illaꝵ dic̃: om̃s eccłas
audire cupit. Uincenti desid̾a ꝓpͥa. ⁊ demonũ tẽptam̃ta: dabo
ei manna absconditũ .i. me ip̃sũ tͥbuã illi. qͥ sũ panis uuus
de cȩlo descendens: quiq id̾o factꝰ sũ homo. ut panẽ angłor.
manducaret homo. Hunc panẽ significabat olĩ illud mauna

Expanded text:
fuerat in superioribus angelum ut poenitentiam ageret eo quod permitteret quosdam tenere doctrinam Balaam vel Nicolaitarum. Unde cum dicit: Sin autem venio tibi; et deinde subjungit: Pugnabo cum illis, ita accipiendum est, tanquam diceret, pugnabo tecum, quia videlicet haec verba et ad eos pertinent, qui praedictam doctrinam sequebantur, et ad eos etiam qui eos non cordio oris mei, id est acutis eloquiorum meorum sententiis illos damnabo. Gladius enim oris Dei sermonem illius valida praecepta significat, Paulo attestante, qui dicit: Et gladium spiritus quod est verbum Dei . Qui habet aurem audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Qui utique quod uni illarum dicit. omnes Ecclesias cupit audire. Vincenti desideria propria et daemonum tentamenta, dabo ei manna absconditum, id est meipsum tribuam illi qui sum panis vivus de coelo descendens, quique ideo factus sum homo, ut panem angelorum manducaret homo. Hunc significabat panem olim illud manna
Abbreviated transcription (Latin):
diũ negationẽ. Et fecit nrm regnũ sacerdotes d̾o i patͥ suo
ꝑhanc sententiã om̃s electi sacerdotes demonst̾nt᷑: qͥ sup̃ reges
fuerant appellati. Quia enĩ caput fideliũ rex ẽ ⁊ sacerdor.
ẽgruent̾ ⁊ m̃bra capitis. reges . ⁊ sacerdotes uocant᷑: qͥb ꝑ petrũ
dr᷑. Uos estis genꝰ electũ regale sacerdotiũ. Ipłi st̃ reges ipsi q.
sacerdotes. ⁊ sacͥficiũ ⁊ altare: qͥa n tumultꝰ carnaliũ uolupta¬
tũ ẽtra se insurgentes ut reges refrenant. ⁊ sae̾ficiũ laudis
⁊ mortificatiõis d̾o immolant: corpꝰq suũ a p̾senti scłi cupidita¬
tib mortificant. ut hostia uiua fiant. Ipse itaq unigenitꝰ pat̾s
rex ⁊ sacerdos. fec̃ suos ȩlectos reges ⁊ sacerdotes. qͣs reges t̾re
c̃stituit: ⁊ ipso oꝑe sacerdotes monstͣuit. Qd̾ aut̃ dr̃ d̾o᷑patͥ.¬

Expanded text:
Domini negationem. Et fecit nos regnum et sacerdotes Deo et Patri suo Per hanc sententiam omnes electi, sacerdotes demonstrantur, qui supra reges fuerant appellati. Quia enim caput fidelium rex est et sacerdos, congruenter et membra capitis, reges et sacerdotes vocantur. Quibus per Petrum dicitur: Vos estis genus electum, regale sacerdotium . Ipsi enim sunt reges, ipsi et sacerdotes et sacrificium et altare, quia et tumultus carnalium voluptatum contra se insurgentes ut reges refrenant, et sacrificium laudis et mortificationis Deo immolant, corpusque suum a praesentis saeculi cupiditatibus mortificant, ut hostia viva fiant. Ipse itaque Unigenitus Patris, rex et sacerdos, fecit suos electos reges et sacerdotes, quos reges terrae constituit, et ipso opere sacerdotes monstravit. Quod autem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ suȩ  ea qͦ cito tͣnseunt. ⁊ ea qͤ cito adueniunt: ut dũ se tẽ¬
ꝑalit̾ cernit affligi uł ꝓsꝑari. cogitet breuitatẽ istiꝰ tẽꝑis. ⁊ ꝗͣ.
ueloeit̾ tͣnseant gaudia u tͥbulatiões cũ tẽꝑe. nꝗͣ. uelocit̾ appro¬
pͥnqͤnt ẽadẽ sine fine mansura: ac ꝑ hoc neqͣquã maloꝵ. ꝓsꝑita¬
tib inuideat. s potiꝰ ĩ suis adu̾sitatib gaudeat. Et significauit.
hoc loco significauit ñ ab ostensioẽ. ẜ. asigno positũ ĩtelligere de¬
bemiꝰ: n hoc eẽ dictũ significauit. qd ẽ sigillauit. Signũ enĩ dr̃¬

Expanded text:
e suae, et ea quae cito transeunt et ea quae cito adveniunt, ut dum se temporaliter cernit affligi vel prosperari, cogitet brevitatem istius temporis, et quam velociter transeant gaudia et tribulationes cum tempore, et quam velociter appropinquent eadem sine fine mansura, ac per hoc nequaquam malorum prosperitatibus invideat, sed potius in suis adversitatibus gaudeat. Et significavit. Hoc loco, significavit, non ab ostensione, sed a signo positum intelligere debemus, et hoc esse dictum significavit, quod est, sigillavit; signum enim d
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃e suȩ ipse dñs ante dixit.
dñ nominauit. In calculo
itaq habet hoc nom̃: qͥa ab ip̃¬
so cȩpit exordiũ. a qͦ om̃s

Expanded text:
esiae suae ipse Dominus ante dixit: Domini nominavit . In calculo itaque habet hoc nomen, quia ab ipso cepit exordium, a quo om
Abbreviated transcription (Latin):
Nocente gͥ balaã mitit balac uoluptatũ amatrices corã filiis
ifrł. quaꝵ suasionib edant de unmolatis i fornicent᷑ coram
eis: qͥa iudelicet spũũ unmundoꝵ suasionib caro delectata.
ad apectũ tõtis psas cupiditatũ ilecebras debucit: quarũ
amore ut dictũ ẽ ad c̃sensũ rapit᷑. Ita habes .⁊ tu tenenes
doctn ĩ nicholaitarũ. De factis nicholaitaꝵ. uł qͥs significare¬
rint suis actionib: satis sup dictũ ẽ. Ita habes inqͥt̾ ⁊ tu te¬

Expanded text:
Docente ergo Balaam, misit Balac voluptatum amatrices coram filiis Docente ergo Balaam, misit Balac voluptatum amatrices coram filiis Israel, quarum suasionibus edant de immolatis, et fornicentur cum eis, quia videlicet spirituum immundorum suasionibus caro delectata, ad aspectum mentis ipsarum cupiditatum illecebras deducit, quarum amore ut dictum est ad consensum rapitur. Ita habes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum. De factis Nicolaitarum, vel quos significaverint suis actionibus, satis supra dictum est. Ita habes, inquit, et tu te
Abbreviated transcription (Latin):
lae elidens uocat᷑: q ꝓculdubio dũ huiꝰ t̾re pͥncipes sẽꝑ aliis su¬
periores existere qͥrunt. si quẽ ad dignitatis suȩ culm̃ ascende¬
re nitentẽ ẽspiciunt. ꝓ uirib ad terrã elidunt: udelicet ad hu¬
milia deponunt. Qui pleric̃q suadentib hereticis ẽtra israheli¬
tas hoc ẽ uiros uidentes dm̃ pugnant. ut de idolotitis edant.
i fornicent᷑ a deo. illoꝵ pͣua dogmata seqͤndodũ enĩ suasori¬
a qͣdã ⁊ dulcia p̃ponunt in suis falsis doginatib. qͣsi ꝑ pulchri
mulieres eos seducere cupunt: ut comedant idolotita .i. ut se
relicta ueritatis doct̾na. ardentissimo libidinis incendio men¬
B̾alac aut̃ qͥ elidens dr̃ carnẽ nram quȩ plerũq animã elidit
ad ꝑũsa oꝑa trahendo. quȩ debuerat dm̃ iudere m̃te: & hoc¬
more plerũq anima demonũ insidiis inlecta: ad c̃sensũ uten¬
di inlicitis trahit᷑. Isrł̃ enĩ significat animã dm̃ c̃tẽplantem.

Expanded text:
dum hujus terrae principes semper aliis superiores existere quaerunt, si quem ad dignitatis suae culmen ascendere nitentem conspiciunt, pro viribus ad terram elidunt, videlicet ad humilia deponunt. Qui plerumque suadentibus haereticis, contra Israelitas hoc est viros videntes Deum pugnant, ut de idolothytis edant, et fornicentur a Deo, illorum prava dogmata sequendo. Dum enim suasoria quaedam et dulcia praeponunt in suis falsis dogmatibus, quasi per pulchras mulieres eos seducere cupiunt, ut comedant idolothyta, id est urelicta veritatis doctrina, ardentissimo libidinis incendio, menBalac autem, qui elidens dicitur, carnem nostram, quae plerumque animam elidit ad perversa trahendo opera, quae debuerat Dmore plerumque anima daemonum insidiis illecta, ad consensum utendi illicitis trahitur. Israel enim significat animam Deum contemplantem.
Abbreviated transcription (Latin):
n prudentib: ⁊ reuelasti ea paruuł Que oportet fiericito.
In his uerb̃. duo cõphendunt᷑: ut ea scilicet quȩ finienda st̃ cito
accipiant t̃minũ. ⁊ ea qͦ inchoanda st̃ cito sumant miciũ: ista
tam̃ neqͦꝗͣ finẽ acceptura st̃. Ynde nec metuenda st̃ torm̾̃ta qͦ
gitiuaᷤ ᷤ appetenda. s iugis status ꝑmanentia. Sito. id ẽ in p̃senti
tẽꝑe. Om̃e enĩ tẽpꝰ p̃sentis uitȩ cõꝑatũ et̾iutati: qͣsi uniꝰ horȩ

Expanded text:
asti ea parvulis . Quae oportet fieri cito. In his verbis duo comprehenduntur, ut ea scilicet quae finienda sunt cito accipiant terminum: et ea quae inchoanda sunt, cito sumant initium. Ista tamen nequaquam finem acceptura sunt. Unde nec metuenda sunt tormenta quae gitiva sunt appetenda, sed jugi statu permanentia. Cito, id est in praesenti tempore. Omne enim tempus praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
sie eoꝵ testimoniũ unitũ ẽ. q ꝙͦ alte irĩ testunonis alt iasi¬
nuet᷑. Specialit̾ aut̃ fideł testis uocat᷑. qͥa ꝓ testimonio ueritati
uisg ad mortẽ ꝑuenit carnis qi ⁊ cũ om̃is eccła ĩ p̃dicatorib rp̃o
restimoniũ phibuerit. illi specialit̾ testes uocant᷑ ꝙ̃ ꝑ ep̃i test
morio moriunt᷑. pͥmogenitꝰ et mortie primꝰ homo ea ẽdi¬

Expanded text:
io alter insinuetur. Specialiter autem Filius testis vocatur, quia pro testimonio veritatis usque ad mortem pervenit carnis, quia et cum omnis Ecclesia in praedicatoribus Christo testimonium perhibebat, illi specialiter testes vocantur, qui pro Christi nomine moriuntur. Primogenitus mortuorum. Primus homo ea condi
Abbreviated transcription (Latin):
lis cõꝑata ȩt̾nitati: qͥsi ũ ẽ. Id̾oq specialit̾ eẽ habere dr̃: qͥ seꝑ idẽ ẽ.
Erat uͦ qͥa anteqͣ. de beata uͥgine nasceret᷑ in tẽꝑe. cuncta cũ
patre. fec̃ tẽꝑã uixta illud. In pͥncipio erat u̾bũ: ⁊ omĩa ꝑ
ipsũ facta st̃. Uenturꝰ ẽ ad uidiciũ: uixta illud angłoꝵ ꝓ
missũ. Sic ueniet quẽ admodũ uidistis eũ euntẽ ĩ celũ. Eñ itaq

Expanded text:
 idem est. Erat vero, quia antequam de beata Virgine nasceretur in tempore, cuncta cum Patre fecit tempora, juxta illud: In principio erat Verbum ; et: Omnia per ipsum facta sunt . Venturus est ad judicium, juxta illud angelorum promissum: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Cum itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetie huiꝰ. Quare hic dixit ne signaueris .i. ne sigillaueris. ne
clauseris uerba libri huiꝰ: cũ in media huiꝰ orationis serie dictũ sit
ioħ signa quȩ locuta st̃ unͤi tonitrua. & noli ea scͥbere: Quia uide¬
licet malis & contẽptorib signanda & claudenda atq abscondenda
st̃ diuina mysteria. Unde ẽ. Nolite scm̃ dare canib : & ne miseritiᷤ
margaritas ur̃as ante porcos. fidelib aut̃ manifestanda st̃ diuina
eloqͥa. Unoe dñs dic̃. Nob̃ datũ ẽ nosse mysteriũ regni d̾i: cȩteris aut̃¬

Expanded text:
prophetiae hujus. Quare hic dixit, ne signaveris, id est, ne sigillaveris, ne prophetiae hujus. Quare hic dixit, ne signaveris, id est, ne sigillaveris, ne clauseris verba libri hujus, cum in media hujus orationis serie dictum sit Joanni: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere? Quia videlicet malis et contemptoribus signanda et claudenda atque abscondenda sunt divina mysteria. Unde est: Nolite sanctum dare canibus , et: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Fidelibus autem manifestanda sunt divina eloquia. Unde Dominus dicit: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, c
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd̾ iudelicet ipse angłs corpus ethereũ susceperit atq ibo pedes
habere dr̃. &. qd̾ tunuerit pꝰ aduentũ filii di adorari ab homine qͥ suꝑ
se sciebeit iã eẽ hominẽ: cũ nichil tale legamiꝰ in ueteri testam̾to. ubi
frequent̃ qͥdẽ legimꝰ angłos ab hominib adoratos nec ꝓhibitos. S mi-¬
rũ ualde ẽ. cur iohes contͣ inter dictũ angłi scd̾o eũ adorare uolue¬
rit. Iam enĩ simili modo se adorare uetuerat: unu̾q dm̃ adoran¬
dũ eẽ docuerat. Ad qd̃ dicendũ qͥa aud magno iusionũ stupore ꝑcul¬
sus oblitus fuerat ooꝵ que supͣ audierat: aut certe pocest eẽ repe
reuerentiã offer. Notan uͦ qd̃ sepe angłs ioħi futura p̾dixit: O
multa etiã in hoc libro reperiunt᷑ ꝓphetaꝵ uerbis suuilia. Nã q in¬
tegri uersus ysaie. ⁊ zacharie. alioꝵq ꝓphetaꝵ ibi reperiuntur.
Unde ẽ. Nidebt̾ inquẽ transfixert̃ Et dix̃ mͥ. He signaueris uerba

Expanded text:
licet ipse angelus aethereum corpus susceperit, atque ideo pedes habere dicitur, et quod timuerit post adventum Filii Dei adorari ab homine, qui super se sciebat jam esse hominem, cum nihil tale legamus in Veteri Testamento, ubi frequenter quidem legimus angelos ab hominibus adoratos, nec prohibitos. Sed mirum valde est cur Joannes contra interdictum angeli secundo eum adorare voluerit. Jam enim simili modo se adorare vetuerat, unumque Deum adorandum esse docuerat. Ad quod dicendum, quia aut magno visionum stupore perculsus, oblitus fuerat eorum quae supra audierat, aut certe potest esse repereverentiam offer. Nota vero quod saepe angelus Joanni futura praedixit, et multa etiam in hoc libro reperiuntur prophetarum verbis similia. Nam et integri versus Isaiae et Zachariae, aliorumque prophetarum ibi reperiuntur. Unde est: Videbunt in quem transfixerunt . Et dixit mihi: Ne signaveris verba
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ipsi qͥ ñ uult audire u̾ba d̾i: noceat adhuc .i. ꝑmianeat inpenitens
& peccatis p̃teritis c̾uingat᷑. Et qͥ sordib utioꝵ. uersat᷑. sordescat adhuc:
.i. ad deceriora labat᷑. Iũ enĩ qͣtẽpꝰ penitentie accipit & inpenitens ꝑma¬
net. ipsũq in peccatũ c̃uertit: ipse remediũ gre uertit in augnentũ
culpe. Et qͥa ñ uult deserere maluͦ ut uiuat. auget unde morratur.
scĩ de uirtute in uirtutẽ. Electi enĩ sẽꝑ st̃ in ꝓfectu uirtutum:
qͥa cotidie inchoant & ꝑ mom̃ta tẽpoꝵ. uirtutib uirtutes adourt.
Fece uenio cito ad uidicandũ scilicet: & merces mea mecũ ẽ reode¬
re unicuiq scd̃m oꝑa sua. Hlec locutio ⁊ electos ad meliora. ꝓfice¬
re & reꝓbos ortat᷑ a malis recedere: ne pereaut sine excusatione. Que
uerba expositione ñ indigent.: qͥa ipsa se explanant Ego sũ. de & .iu.¬

Expanded text:
impoenitens, et peccatis praeteritis conjungatur. Et qui in sordibus vitiorum versatur, sordescat adhuc, id est ad deteriora labatur. Dum enim quis tempus poenitentiae accipit, et impoenitens permanet, ipsumque peccatum convertit ipse remedium gratiae convertit in augmentum culpae. Et quia non vult deserere malum ut vivat, auget unde moriatur. sancti de virtute in virtutem. Electi enim semper sunt in profectu virtutum, quia quotidie inchoant, et per momenta temporum virtutibus virtutes addunt. Ecce venio cito, ad judicandum scilicet. Et merces mea mecum est, reddere unicuique secundum opera sua. Haec locutio et electos ad meliora proficere, et reprobos hortatur a malis recedere, ne pereant sine excusatione. Quae verba expositione non indigen quia ipsa se explanant Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta ẽ fides. tanta ẽ spes. tanta nichilominus is oꝑatio. Quan
tũ enĩ credimꝰ tantũ amamꝰ. & qͣntũ amamꝰ tantũ de spe p̾sumi¬
mus: .ꝙ. in quantũ ꝑ spem ad suꝑna erigimur. tantũ ꝑ dilectio¬
uẽ cirea d̾m & ꝓrimũ extendimur. tantũq ipsã fidem spem s ca¬
ritatẽ oꝑib ornare studemꝰ. Similit̾̃ unusqͥsq tantũ prudens ẽ.
qͣntũ tẽperans fortis &. uistus. tantũ tẽperans qͣntũ prudens. for¬
dine ꝑ stadia duodecim milia. Iã cruitas ȩccł̃ia intellegit᷑. harundo
docꝰtrina euangelica: porro ꝑ st̃adia xii milia. om̃s expͥmunt᷑ labo

Expanded text:
quanta est fides, tanta est spes, tantquanta est fides, tanta est spes, tanttum enim credimus, tantum amamus, et quantum amamus, tantum de spe praesumimus; et in quantum per spem ad superna erigimur, tantum per dilectionem circa Deum et proximum extendimur, tantumque ipsam fidem, spem et charitatem operibus exornare studemus. Similiter unusquisque tantum prudens est, quantum temperans, fortis et justus. Tantum temperans, quantum prudens fordine aurea per stadia duodecim millia. Jam civitas Ecclesia intelligitur, arundo do
Abbreviated transcription (Latin):
fices muortua ẽ. Unde apłe. fides sine oꝑib ociosa ẽ. Siue etiã ꝑ uui late¬
ra cuutatis possumꝰ ĩtellegere uui uirtutes pͥncipales. prudentiã scili¬
cet. tẽperantiã .⁊ fortitudinẽ. atq iusticiã: quȩ ita debent ẽẽ in electis
ut una alterã ñ excedeit. Prudentia qͥppe ẽ scientia in appetendis
bonis: s. uitandis malis. Eui debet conuingi seu coequari tẽperan¬
tia: qͥa ñ ẽ ꝑfecta prudentia nͥ studeat homo seinet ipsũ tẽperare.
& a uoluptatib istius scłi retrahere. Qd̃ qͣ Recerit. debet habere for¬
titudinẽ: ut illud qd̃ intellegit oꝑe ꝑficiat. De inde etiã debet pos¬
sidere iusticiã: quatinꝰ auctus suos ita tẽperet. ne nimis iustus
.&. plusquã oporteat sapiens sibi uideat᷑ Et longitudo eiꝰ tanta
ẽ. quanta ͤ lacitudo. Repetit qd̾ sup̃ dictũ ẽ : qi q̃drata figura
ex omi parce eqͣlis ẽ. Tanta itaq longitudo qͧͤnta ⁊ latitudo: qi

Expanded text:
 Fides sine operibus otiosa est . Sive etiam per quatuor latera civitatis, possumus intelligere quatuor virtutes principales, prudentiam videlicet, temperantiam, fortitudinem atque justitiam. Quae ita debent esse in electis, ut una alteram non excedat. Prudentia quippe est scientia in appetendis bonis et vitandis malis. Cui debet conjungi seu coaequari temperantia, quia non est perfecta prudentia, nisi studeat homo semetipsum temperare, et a voluptatibus istius saeculi retrahere. Quod cum fecerit, debet habere fortitudinem, ut illud quod intelligit, opere perficiat. Deinde etiam debet possidere justitiam, quatenus actus suos ita temperet, ne nimis justus et plusquam oporteat sapiens sibi videatur. Longitudo ejus tanta est quanta et latitudo. Repetit quod supradictum est, quia quadrata figura ex omni parte aequalis est. Tanta est itaque longitudo quanta et latitudo: quia
Abbreviated transcription (Latin):
s gͣtuita d̃i uolũtate. haitriat aquã ȩt̃ne delectationis. Contestor
ego .i. obtestor ẽ testificor onũ audienti uerba ꝓphetiȩ librihuiꝰ.
Siqͥs apposuerit as hec quȩ in hoc libro ẽtinent᷑ aliquẽ errorem.
apponet d̾s suꝑ illũ plagas scͥptas in libro isto: ut pꝰ innumera
torm̃ta ad gcernã ꝑueniat deĩpnationẽ. Tempore qͦ beatꝰ ioh̃es is¬
ta scͥpsit surrexert̃ heretici in eccła. ualentinꝰ scilicet. ebion. &
cherintus: qͦs ꝙ in epła sua antixpos uocat. Idcirco hanc contesta¬
tionẽ eis omecit. ne ꝑ pͣuitatẽ erroris aliqͥd huic libro suꝑaddere au¬
derent: sic̃ u̾b gr̾a arrius auferre nisus ẽ i suo libro. ego q. pat̾
unũ sumꝰ. fotinus qͦq dix. Ego pͥncipiũ tͥbuo iħur ex maria. Et
siqͥs diminuerit de uerb̾ libri huiꝰ ꝓphetie uł sensũ. uł etiã uer¬

Expanded text:
sed gratuita Dei voluntate, hauriat aquam aeternae delectationis. Contestor sed gratuita Dei voluntate, hauriat aquam aeternae delectationis. Contestor ergoSi quis apposuerit ad haec quae in libro hoc continentur, aliquem errorem. Apponet super illum Deus plagas scriptas in libro isto. Ut post innumera tormenta ad aeternam perveniat damnationem. Tempore quo beatus Joannes ista scripsit, surrexerunt haeretici in Ecclesia, Valentinus scilicet et Ebion, et Cerinthus, quos et in Epistola sua Antichristos vocat, idcirco hanc contestationem eis objecit, ne per pravitatem erroris aliquid huic libro superaddere auderent, sicut, verbi gratia, Arius auferre nisus est ex suo libro: Ego et Pater unum sumus . Photinus quoque dixit: Ego principium tribuo Jesu ex Maria. Et si quis diminuerit de verbis hujus libri prophetiae vel sensum, vel etiam ver
Abbreviated transcription (Latin):
li ueni ꝑfidẽ rectã: & ꝑ operationẽ fid̾i congruã. Qui enĩ a d̾o
iã uocatis ẽ necesse ẽ ut a. aliũ uocet: ne solus ad remunerationẽ
ꝑgat. Nã ce qͥ ad balneũ ꝑgit ut beatꝰ gregoriꝰ dic.: socios habere
desidans. alios ortat᷑ ut secũ ꝑgant Et qui sitit iusticiã .i. deum
om̃ipotentẽ ueniat .i. accedat ad illũ: ut facietatẽ. eternã accipi¬
at. Sii uiult accipiat aquã uitȩ gratis: .i. qͥ desid̾at frui di con¬
tẽplatione in qua ẽ refectio ȩt̾nȩ refectionis. studeat recte urue¬
re ut postea ad ipsã d̾i uisionẽ ualeat ꝑuenire. S cũ apls dicat
neq uolentis neq currentis s miserantis ẽ di: quomͦ qͥ uult acci¬
pit aquã uicȩ gͣtis: S sciendũ qͥa pͥus preuenit d̃i misd̾ia ut ue¬
limꝰ: deinde etiã subseqͥt᷑ nr̃a uoluntas ꝑ eandẽ grãm ut oꝑem᷑. De
eas tendat. Et qͥ uult .i. qͥ uolens exnolente effectus ẽ ñ suis meritiͤ

Expanded text:
fidem rectam et per operationem fidei congruam. Qui enim a Deo jam vocatus est, necesse est ut et alium vocet, ne solus ad remunerationem pergat. Nam et qui ad balneum pergit, ut beatus Gregorius dicit, socios habere desiderans, alios hortatur ut secum pergant. Et qui silit justitiam, id est Deum omnipotentem. Veniat, id est accedat ad illum, ut satietatem aeternam accipiat. Qui vult, accipiat aquam vitae gratis, id est qui desiderat frui Dei contemplatione, in qua est refectio aeternae satietatis, studeat recte vivere, ut postea ad ipsam Dei visionem valeat pervenire. Sed cum Apostolus dicat: Neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei , quomodo qui vult, accipit aquam vitae gratis? Sed sciendum est, quia prius praevenit misericordia ut velimus: deinde etiam subsequitur nostra voluntas per eamdem gratiam, ut operemur. De eas tendat. Et qui vult, id est qui volens ex nolente effectus est, non suis meritis,
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: &. salui erimꝰ. Grã dm̃ nr̃i iħu xp̃i cũ om̃ib nob̾ ameni
In hoc loco iohes tẏptĩ tenet p̃dicatoꝵ: qͥ scientes hominẽ ñ posse
iustificari per legẽ sed ꝑ grãm. optant ut eadẽ grã semꝑ cũ ec¬
desia ꝑmaneat. Nota aut̾ qd̾ hic liber a gr̃a sũpsit initiũ.&. in
grã posiuit terminũ: qͥa iudelicet .&. p̾ueniente d̾i gr̾a saluamͣ.

Expanded text:
cum omnibus vobis. Amen. In hoc loco Joannes typum gerit praedicatorum, qui scientes hominem non posse justificari per legem, sed per gratiam, optat ut eadem gratia semper cum Ecclesia permaneat. Nota autem quod hic liber a gratia sumpsit initium, et in gratia posuit terminum: quia videlicet et praeveniente Dei gratia salvamur
Abbreviated transcription (Latin):
dider: qͥa ipse ẽ lux uera illuminans omnẽ hominẽ. ꝙ bene matu¬
tina. qr mane surrexit & tenebras tocius mundi fugauit: nołq:
claritatẽ eterni diei deuicta mortalitate post resurrectionẽ ulti¬
mã demonstrauit futtirã. uixta illud apłi. Nox p̾cessit: dies autẽ
apꝓpinquauit. Et sp̃s .i. tota tͥnitas pat̾ uidelicet filiꝰ & sp̃s sc̃e.

Expanded text:
dida, quia ipse est lux vera illuminans omnem hominem . Et bene matudida, quia ipse est lux vera illuminans omnem hominem . Et bene matutina, quia mane surrexit, et tenebras totius mundi fugavit, nobisque claritatem aeterni diei, devicta mortalitate, post resurrectionem ultimam demonstravit, juxta illud Apostoli: Nox praecessit, dies autem appropinquavi