comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi nubes qui arentẽ nr̃i pecoris ram. &lestis intelligentie sluen¬
tis rigant. Si enĩ nubes ñ eñt: neqͣuã eos intuens ꝓpħa dixis. Enu¬
ocłos actollimꝰ. ñ clũ s ipsas intuem: ne usus nr̃ ȩtherias plagis
penetrat. q ei illas ipsa sua infirmitas ccultat: ⁊ cũ de clo sol
rutailat. priꝰ int̃fuso aere patit᷑. ut possm clũ solis radios contem¬
plet᷑. Qua gͦ carnales homines sumꝰ. cũ aꝑna appetere nitim̃. qͣsim
poraliũ. docere spiritalia conam᷑ Sed ꝗt̃nsire incellectus nr ad diu¬

Expanded text:
ipsi nubes, quia arentem nostri pectoris terram coelestis intelligentiae fluentis rigant. Si enim nubes non essent, nequaquam eos intuens propheta dixisseoculos attollimus, non coelum, sed ipsas intuemur; nec visus noster aethereas plagas penetrat, quia ei illas ipsa sua infirmitas occultat; et cum de coelo sol rutilat, prius interfuso aere pascitur, ut post in coelo solis radios contempletur. Quia ergo carnales homines sumus, cum superna appetere nitimur, quasiporalium, docere spiritalia conamur. Sed quia transire intellectus noster ad di
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã laceret᷑. ut iustoꝵ scit qd̾ in eiꝰ crim̃ extendit᷑. qͥ quid ta¬
liũ pͣuitate peccat᷑: s notã alieni cͥminis sustiere tanto minus
mecuit. qͣnto ⁊ caput suũ talia tolerasse cognoscit. De. illo qͥppe
scriptũ ẽ. ⁊ cũ miqͥs deputatꝰ ẽ. De illo rursũ dr̃. Langores nr̃os
ipse tulit: ⁊ dolores nr̃os ipse portauit. Pant gͦ arrogantes :⁊ esti¬
matione p̃uoꝵ uitã mordeant innocentũ. Scit ⁊ electoꝵ eccłia
⁊ illoꝵ facta:⁊ hoꝵ uerba tolerare: scit pͣuoꝵ m̃tes colerando
conuertere: qͥ ⁊ si conuerti neqͥuerint. eoꝵ tam̃ ignominiã eqͣn¬
mit̃ suffert. ꝑpendit qͥppe qi ad dupplex eiꝰ p̃mium ꝓficit: quia
locoꝵ melinet te. Om̃is enĩ qͥ tẽporalit̾ extollit᷑. eo ipso qd extol¬

Expanded text:
it quod in ejus crimen extenditur quidquid talium pravitate peccatur, sed notam alieni criminis sustinere tanto minus metuit quanto et caput suum talia tolerasse cognoscit. De illo quippe scriptum est: Et cum iniquis deputatus est . De illo rursum dicitur: Languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Eant ergo arrogantes, et aestimatione pravorum vitam mordeant innocentum. Scit electorum Ecclesia et illorum facta, et horum verba tolerare, scit pravorum mentes tolerando convertere. Qui etsi converti nequiverint, eorum tamen ignominiam aequanimiter suffelocorum inclinet te. Omnis enim qui temporaliter extollitur eo ipso quo extol
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam ȩt̃nitatis longitudinẽ. annos uocauit. Cum enĩ breuitatẽ tẽ po¬
ris dilatare uolumꝰ: mom̃ta ꝑ horas. horas ꝑ dies. dies ꝑ m̃ses. m̃ses
multiplicauit dicens. numerꝰ annoꝵ eiꝰ inestimabił: ut dũ ea que
apud se ft̃ ꝓlixa multiplicat. et̾nitatis longitudinẽ se metixi ñ posse.
infirmicas cognoscat humana. Tende itaq ocłm in et̾nitat̾e. ut uide¬
incip̃. nusquã finis inferior: ꝙ eẽ ñ desmit. intͣ ipsũ om̃ia eoangustan¬
t̃: ipse uͦ cieca om̃ia sine spatio extendit᷑. sine loco dilatat᷑. Eece cunc¬
ta quȩ facta st̃. ea ipsa circũscriptiõe. qua creata st̃. suꝑiore. ⁊ ife¬
mn inferior non constͥngat: ⁊ liet ẽẽ incipiant. ẽẽ in ꝑpetuũ ñ desis¬
tant. Hor uͦ et̾nitas iccirco sũms ẽ et̾nitati dissimil: q ȩt̾na ẽt &pe

Expanded text:
ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem tempoipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas humana cognoscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videincipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et infemen inferior non constringat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aete
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in p̃dicationis culmine erecti. dũ pͣuitatẽ peccantiũ libers mcrepa¬
re ausi st̃: qͣsi uerboꝵ guitis obcecationis humanȩ. puluerẽ rigando
p̃sserunt: Q uor uidelicet animas ab hac corruptibili carnȩ susceptas.
q ex p̃senti uita suꝑna iuditia aiferunt. qͣsi ã cęli facie stellȩ. plu¬
uiȩ subtͣhunt᷑: ad occultũ astͣ redeunt. dũ ꝑactis suis cursib. sc̃oꝵ
anime in thesauris disposionis intimȩ recondunt᷑. Sed ꝙ terra are¬
ceret si subductis stellis pliuȩ. suꝑna fundit᷑ fluenta cessarent. r̃ecte.
dr̃. Qui aufert stellas pluuiȩ: ⁊ mbres effundit ad instar gurgitum.
tiũ. uberiores p̃dicationes emarauit. P ossunt qͦq ꝑ stellas pluuiȩ. sc̃ĩ

Expanded text:
qui in praedicationis culmine erecti, dum pravitatem peccantium libere increpaqui in praedicationis culmine erecti, dum pravitatem peccantium libere increpare ausi sunt, quasi verborum guttis obcaecationis humanae pulverem rigando presserunt? Quorum videlicet animas ab hac corruptibili carne susceptas, quia ex praesenti vita superna judicia auferunt, quasi a coeli facie stellae pluviae subtrahuntur, et ad occuanimae in thesauris dispositionis intimae reconduntur. Sed quia terra aresceret, si, subductis stellis, pluviae superna funditus fluenta cessarent, id est dicitur: Qui aufert stellas pluviae, et effundit imbres ad instar gurgitum. dicta uberior vis praedicationis emanavit. Possunt quoque per stellas
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. aliud uͦ recte uiuentiũ: ⁊ ẽadem reda docentiũ: sic̃ ⁊ ꝑ celi facit alie
stelle ꝓdeunt. qͦs nulle pluinȩ subsequint᷑. aliȩ. ꝓdeunt. qus arentẽ
terram magnis imbrib infundunt. Igt̃ quotiens in sc̃a ecełia recte qͥ¬
dem uuiunt. s tam̃ p̃dicare eandẽ recdtudinẽ nesciunt. stelle quidẽ
cettris ꝓosunt. s. ꝑ predicationis uerbũ pluere nequeunt. Cũ uͦ in ea
qͥdt nrecte uiuunt: ⁊ aliis eandẽ rectitudinẽ uerb̃ p̃dicationis influñ.
quasi ad ꝓferendas pluuas in celũ stelle ꝓducunt᷑: quȩ sic uitȩ sus mer¬
tis luceant. ut sermone p̃dicationis pluant. Anñ in hoc celũ astrum
pluuiȩ moyses extitit. qͥ cũ de suꝑnis emicuit: corda peccantiũ quasi
arentẽ inferiꝰ t̾ram. sc̃ exortationis pliuua ad ubertatẽ germinis in¬
p̃uidens tenuit. siccitatẽ infideliũ ꝓpħando adnuntians rigauit: An
non iheremias ⁊ ꝓphȩ ceteri uelud in cȩlo positi astͣ pliuue fuert̃:

Expanded text:
 sicut et in coeli facie aliae stellae prodeunt quas nullae pluviae subsequuntur, aliae prodeunt quae arentem terram magnis imbribus infundunt. Igitur quoties in sancta Ecclesia recte quidam vivunt, sed tamen praedicare eamdem rectitudinem nesciunt, stellae quidemcaeteris possunt, sed per praedicationis verbum pluere nequeunt. Cum vero in ea quidam et recte vivunt, et aliis eamdem rectitudinem verbis praedicationis influunt, quasi ad proferendas pluvias in coelo stellae producuntur, quae sic vitae suae meritis luceant, ut etiam sermone praedicationis pluant. An non in hoc coelo astrum pluviae Moyses exstitit, 858 qui cum de supernis emicuit, corda peccantium arentem inferius terram, sanctae exhortationis pluvia ad ubertatem germinis inpraevidens tenuit, siccitatem infidelium prophetando annuntians rigavit? An non Jeremias et prophetae caeteri, velut in coelo positi astra pluviae fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
milis i legis latorib. S is uidelicet ꝑ infirmitatẽ carnis nr̃is obtu¬
tib apparet: dũ alios uocat. alios rȩꝓbat. Mira iuditia exhibuit. qͦ
a nob̾ ͥ cogitari possint: ⁊ comp̃hendi ñ possint. Ait nãq. In iudi¬
tiũ ego in hunc mundũ ueni: ut qͥ ñ uident uideant: ⁊ qͥ iudeis
ceci fiant. Et rursũ. Confiteor tͥ pat dñe oli ⁊ t̃rȩ. quȩ abscon¬
qͥtatẽ: ac si dicat. Euꝰ ꝑscrutari actio ñ potest: qͦ pacto rep̃bendi
potest: nemo enĩ bene iudicat. qd̃ ignorat. Tanto qͦ debemꝰ sub eiꝰ¬

Expanded text:
idelicet per infirmitatem carnis nostris obtutibus apparens, dum alios reprobat, alios vocat, mira judicia exhibuit, quae a nobis et cogitari possint, et comprehendi non possint. Ait 855 namque: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Et rursum: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et quitatem? - Ac si dicatur: Cujus perscrutari actio non potest, quo pacto reprehendi potest? Nemo enim bene judicat quod ignorat. Tanto ergo debemus sub e
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ cȩlestẽ patͥam diligant. qͣm priꝰ in t̾rena delectatiõe
fragͣbant. Sed hȩc cũ de celesti patͥa loqͥmur. cui i ẽẽ mira cla¬
ritate p̃dita angłoꝵ agmina audimꝰ. cui rer̃ om̃iũ conditor p̃si¬
det. qͦm usione sua reficiens replet. cui uera hereditas lux ẽ. ⁊ de¬
fectus eiꝰdẽ luminis nullus ẽ. ad nosmetipsos m̃tem reducimꝰ: &
qd̃ t̃rena gestemꝰ membͣ. cogitamꝰ. Pensam̃ qd̾ nati in tenebͥs. atq
a radiis intimȩ lucis alieni: tanto neqͥus iuximꝰ. qͣnto reb corpo¬
ralib dediti. a sp̃italib longiꝰ degebamꝰ. Qua consideratiõe ꝑmo¬
tũ cor ac male sibi contiũ trepidat: ⁊ tante. illiꝰ ꝗͣ audit patriȩ

Expanded text:
diligant, quam prius in terrena delectatione flagrabant. Sed haec cum de coelesti patria loquimur, cui inesse mira claritate praedita angelorum agmina audimus, cui rerum omnium conditor praesidet, quam visione sua reficiens replet, cui vera haereditas lux est et defectus ejusdem luminis nullus est, ad nosmetipsos mentem reducimus, et quod terrena gestemus membra cogitamus, pensamus quod, nati in tenebris atque a radiis intimae lucis alieni, tanto nequius viximus quanto, rebus corporalibus dediti, a spiritualibus longius degebamus. Qua consideratione permotum cor ac male sibi conscium trepidat, et tantae illius quam audit patriae
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc luce pariuli ueniunt. s uni dat᷑ ut ad rediẽptionẽ. ꝑ haptis¬
ma releat: alt̾ ant̃ subtͣhit᷑. qͣm hunc regenerans unda ꝑ fundat.
Et sepe fideliũ filiꝰ sine fide rapit᷑: sepe infideliũ concesso fidei sa¬
c̃mento renouat᷑. S fortasse aliqͥs dicat. qd̾ hẽ qs acturũ pͥue etiã
post baptisma nouerat: ⁊ iccuro eũ ad baptism̃is gr̃am ñ ꝑducat.
d siuta ẽ. peccata quordã ꝓculdubio pͥusꝗͣ sint ꝑpetͥta puniuunt.
q sc̃ eiꝰ iudicia: ⁊ qͣnta obscuritate nequeunt conspici. tanta debẽt
humilitate uenerari. Bicat cͦ. A em̃to qd ignores op̾ eiꝰ. de qͥ cecine¬
runt uri. Acsi aꝑte diceret. De qͦ fortes qͥq locuti st̃. ei oꝑa tue m̃

Expanded text:
c lucem parvuli veniunt, sed uni datur ut ad redemptionem per baptisma redeat, alter ante subtrahitur quam hunc regenerans unda perfundat. Et saepe fidelium filius sine fide rapitur, saepe infidelium concesso fidei sacramento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat quod hunc Deus acturum prave etiam post baptisma noverat, et idcirco eum ad baptismatis gratiam non perducat. Quod si ita est, peccata quorumdam proculdubio priusquam sint perpetrata puniuntur. que sunt ejus judicia; et quanta obscuritate nequeunt conspici, tanta debent humilitate venerari. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. Ac si aperte d
Abbreviated transcription (Latin):
mec̃. Quȩ uerb suis sibi ñ discrepat: s adqrenda hȩc qͣsi discordan¬
tia studiũ nix m̃tis iflãmant. Om̃s enĩ nos ꝙ in eiꝰ fide. nati su¬
miꝰ: eiꝰ ꝓeuldubio eorpꝰ eristimꝰ. Quia gͥ mira dispeusatione pieta¬
tis membrũ suoꝵ capd̃ dñs factus ẽ: repulsa repboꝵ multitudi¬
ne. solus ẽ nobcũ. Nemo gͦ ascendit in celũ nͥ qui de gło qͥescen¬

Expanded text:
minus in verbis suis non discrepat, sed ad inquirenda haec quasi discordantia studium mentis nostrae inflammat. Omnes enim nos qui in ejus fide nati sumus, ejus sine dubio corpus existimus. Quia igitur mira dispensatione pietatis membrorum suorum caput Dominus factus est, repulsa reproborum multitudine, solus est nobiscum. Nemo ascendit in coelum, nisi qui descen
Abbreviated transcription (Latin):
I muisti eũ paulõminꝰ ab angł̃is. Et q int̃ nos ⁊ eoscdem sp̃e discor¬
dantis uitȩ scandalũ repperit. mira potentia mirabiliore etiã
pietate sũma creans. ima suscipiens. ima cũ sũmis iunx̃. Hincẽ
enĩ qd de eodẽ rege nato. angłoꝵ chori in eiꝰ adnuntiatione ꝓde¬
unt. ymnũ dicunt: ⁊ deuicta pͣuȩ uitȩ discordia. hos qͦs dudũ
despexerant. euies agnoscunt. consono ore p̃dicantes. gła in excel¬
sis do. ⁊ in t̾ra pax hominib bone uoluntatis. Ac si aꝑte dicant.
Quos a nob̃ malitia disiunxerat: iam nunc in t̃ra uota bonitas
ningat. Hinc ẽ qd̵ ant̃ incarnationẽ. eiꝰ in testam̃to ueteri adoraᷤ¬
se homo angłm legit᷑: nec tam̃ adorare ꝓhibẽt᷑. Sed post mediato¬
ris aduentũ. cũ se ioħies adorando angło ꝓstͣuiss. audiuit. Uide
ne feceris. Conseruus tuus sũ: ⁊ fr̃m tuoꝵ. Quid c̃ enĩ hoc. qd̃ priꝰ¬

Expanded text:
inuisti eum paulo minus ab angelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate, summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est enim quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur ; sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum . Quid est enim quod pri
Abbreviated transcription (Latin):
arrogans impleri ꝓpħito sp̃u potuit: cũ saul etiã in numero ꝓpħa¬
rũ fu̾it. S. hoc de saule cur dicimꝰ: cũ ex iusione angli accepisse
uerba rationabilia ⁊ asinã nouerimꝰ: s sic̃ irrationabile animal
rationis uerba didic̃. nec tam̃ ad ꝑmutationẽ naturȩ rationalis ac¬
cessit: ita sepe qͥlibet indignꝰ. scã uerba ꝑ ꝓphetiȩ sp̃m accip̃. s tam̃¬

Expanded text:
arrogans impleri prophetico spiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut irrationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem naturae rationalis accessit, ita saepe quilibet indignus sancta verba per prophetiae spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
giore alligatione ꝓtͣhunt᷑. isto libellũ hunc fine constͥngimꝰ. ne
nitit᷑. ꝓuidere sollert̾ debet. ne hoc qd eoꝵ scientia nu
tumet imitet᷑. ne : uirtutũ uerb̃. moꝵ uitia colligat.
& in eo qd̵ loquendi noticiã asseqͥt᷑. uiuen¬
di se imꝑitia tͣnfigat. Nos nãq cũ fortia dicere audimꝰ. s tam̃ de
dictis fortib tumẽre. conspicimꝰ: qͣsi doctrine hortos ingressi. de
spinis. rosas attingimꝰ. Discreta gͦ nob̃ sollicitudine opꝰ ẽ. ⁊ carꝑe qd̃
rẽdolet. ⁊ cauere qd pungit: ne si fortasse imp̃uide dictoꝵ flos legi¬
t. incaute legentis manꝰ. moꝵ spma laceret᷑. Helui itaq doctus.:⁊ ar¬
rogans ꝓfert aliqͣndo qd doleat: aliqͥndo qd pungat. Sic gͥ sum̃¬
dum ẽ de eiꝰ docꝰtrina qd̵ flagrat. ut tam̃ sollicite cauendũ sic
de elatione qd̵ uulnerat. Qui multa qͥdẽ suꝑiꝰ moralit̃ intulit: sed

Expanded text:
giori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne giori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne nititur, providere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia altum tumet, imitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tamen de dictis fortibus tumere conspicimus, quasi doctrinae hortum ingressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis manus morum spina laceretur. Eliu itaque doctus et arrogans profert aliquando quod redoleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥ p̃eunt. oꝑa demonst᷑nt: pler̃q ab auditoꝵ suoꝵ cordib. eaui¬
tia quȩ necdũ ꝓlata st̃. manu correctionis eradicant. s. iã illa subse¬
qui conspitiunt. ex aliis quȩ p̃cedunt. Sic̃ enĩ corporales medici. qͣs¬
dam eqͥtudines iã uenisse inueniunt. qͣsdã si ne ueniant medentur:
ita d̃octores sci aliqͣndo iuenta uulnera saluti restituunt: aliqͣn¬
ddo si agunt mn m̃tib ne uulnerent᷑. In qͥb hoc sollert̃ intuendũe:
qr sic̃ certa pler̃q cũ asꝑitate redarguunt: ita in certis uitiis cũ tͣn¬
quillitate contͣdicunt. Certa ferientes increpant: mcerta p̃munien¬
tes deuitant. Quã q arrogantes uiri discretionis regulã nesciunt: sen¬
tentiar suar̃ iaculis. sic̃ nota. sic incognita: sic̃ certa. sic etiã incerta
configunt. Uñ ñc̃ ab helui dr̃. Caue ne declines ad miqͥtatẽ: hanc
pi It sequi post miseriam. Q uia uͦ ea quȩ subnixa st̃ lon¬

Expanded text:
aeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt lon
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝓtinꝰ q̃si ad ꝙͣ declinatũ iam fuerit dampnat: nͥ qd̃ arrogantes
uiri plus uideri iudices ꝙͣ consolatores uolunt: uiñ ⁊ ñnumꝗͣ ã dis¬
trictis sententĩis feriuat. quȩ nata in corde. suspicant᷑: ⁊ pͥusꝗͣ cer¬
ta sit culpa delinquentiũ. ꝓfert᷑ inuecꝰtio disstcta uerboꝵ: i ant̃ ꝑ
sententiã ꝑcutit᷑. q̃ ꝓdeat qd̾ feriat. Quãnis ⁊ rusti iuri pler̃q pͣius

Expanded text:
t damnat, nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam prodeat quod feriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Modo tnqͥllitatẽ suã qi ꝑdidit. dolet. mͦ ne usq ad pͥua oꝑa corru¬
at ꝑtimescit: mͦ in quo culm̃ ẽ ⁊ erat meminit. mͦ in qͦ uitioꝵ ꝓfun¬
do ꝑ delectationẽ iaceat adtendit: m ad resum̃das iures se reparat.
mͦ se eas posse premere qͣsi uictus iam fractusq desꝑat. Cũ qͦ suꝑ¬

Expanded text:
modo tranquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corrumodo tranquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo in quo vitiorum profundo per delectationem jaceat attendit; modo ad resumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi victus jam fractusque desperat. 84. H
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ frustͣ priꝰ de te magna elatꝰ estimabas. Quȩ uidelicet maguitu¬
uersitas. dum menti inserit. quasdã in illa tenebras grgnit: eãq
obsintitatȩ suȩ amaritudinis tͣbat. quȩ apud se dudũ uirtutum
Aulcedine irradiante claruerat. Uñ ⁊ apte subiungit᷑. Ne ꝓt̾has noc¬
tẽptatione tͥstitia. consolatione concita non finit᷑. Nox ꝓtͣhit᷑.: qua
meror animi confusis cogitatiõib elongat᷑. Nam dũ mens posita
in tẽptatiõe. considerat qd a uirtutis suȩ pristina soliditate repelli¬
t᷑. suꝑductis merorib qͣsi qͥb dã tenebͥs cecat᷑. atq ab om̃i luce gau¬
di eius ods claudit᷑: dũ sollicita trepidat. ne hoc qd ceꝑat funditꝰ
amittat. Unde ⁊ bene dr̃. qd̾ in hac nocte ꝓ robustis ppłi ascendt̃.
corde ꝓsiliunt. ⁊lam dũ se in ꝑturbatiõe conspic̃ iam pene ami¬
sisse qͣd fuerat: fluctus i se mnumeros tumultusq coaceruat.

Expanded text:
quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnituquam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnituversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claruerat. Unde et apte subjungitur: CAPUT tentatione tristitia consolatione concita non sinitur; nox protrahitur, quia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam, dum mens posita in tentatione, considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum sollicita trepidat ne, hoc quod esse dudum coeperat, funditus amittat. Unde et bene dicitur quod in hac nocte pro robustis populi ascendunt, corde prosiliunt. Nam dum se in perturbatione conspicit jam pene amisisse quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat,
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ ⁊ robustos motꝰ deponinꝰ: qͣndo pulsante uitio. cogi¬
mͣ pensare qͥd sumꝰ. Robustos motꝰ deponimꝰ: qͣndo ñ iam de uirtu¬
te accollim᷑. s in culpa consentiendo obrui: de ipsa qͣ quatim̃ infir¬
mitate formidamꝰ. Nultũ nãq de se animꝰ confidit. qͣndo sibi ad
uotũ uires suppetere conspic̃: iam sibi fidutiã sc̃itatis arrogat: iam
se idoneũ etiã ad cuncta uirtutũ culmina. quȩ sola cogitatione c̃¬
ceperit putat. S cũ una tẽptatio subito oborta tͥnsuerberat: eas quȩ
nate: de uirtutib fuerant. elatas cogitationes funditꝰ turbat. Qua¬
si securã qͥppe urbẽ mopinatus hostis igredit᷑: ⁊ repentino gladio
suꝑboꝵ ciuũ colla feriunt᷑. Nichil gͦ tẽ nͥ contmuus luctus agit᷑.
robustos fortitudine. Acsi aꝑte ddiceret᷑. Om̃e qd̃ intͥnsecꝰ de bona
actione incumueras repͥme:⁊ eordis motꝰ qͦs ex recto oꝑe robustos
habueras depone. q iam in ipsa ad uersitatis tẽptatione consid̾as.

Expanded text:
te vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, robustos fortitudine. Ac si aperte diceretur: Omne quod intrinsecus de bona actione intumueras 851 reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione consideras
Abbreviated transcription (Latin):
ne se colligit. dũ qͥcqͥd in se suꝑflue aborit᷑ p̃mit. ipsa suȩ rectitu¬
dinis gla tancit᷑: ⁊ m tumore ꝓp̾e p̃sũptionis elabit᷑. Qui enĩ mag¬
na agit. quãuis de se humilia sentiat. scit tam̃ magna ẽe. s: ea ꝓ
minus ꝓficit. aut ea funditus amittit. Dum gͥ bona nr̃a oꝑa sci¬
re necesse ẽ ut custodiamꝰ. ex ipsa eoꝵ scientia elationis adit᷑ pan¬
dit᷑: ⁊ ad oꝑantis cor culpe manꝰ admittit᷑. qͣ uastante sapiantur.
Aira aut̃ dispensatione agit᷑. ut conditor ñr̃ subleuatũ ꝓspis animũ

Expanded text:
oboritur premit; ipsa suae rectitudinis gloria tangitur, et in tumore propriae praesumptionis elevatur. Qui enim magna agit, quamvis de se humilia sentiat, scit tamen magna esse quae agminus proficit, aut ea funditus amittit. Dum ergo bona nostra opera scire necesse est ut custodiamus, ex ipsa eorum scientia elationis aditus panditur, et ad operantis cor culpae manus admittitur, qua vastante rapiantur. Mira autem dispensatione agitur, ut conditor noster sublevatu
Abbreviated transcription (Latin):
Reqͥes aut̃ m̃se tuȩ. erit plena piguetline. Reqͥes m̃se. ẽ. refectio satie¬
tione p̃parat᷑. I uuꝰ m̃se epulas esuriebat ꝓpłia. cũ diceret. Satiabor
dũ manifestabit᷑ gła tua. huiꝰ m̃sȩ pocula sitiebat dicens. Sitiuit
anima mea ad dm̃ uiuũ: qͣndo ueniã ⁊ apparebo ant̃ faciẽ di: heliui
itaq i beato iob tẽporalia uerbera. ȩt̃noꝵ uolens retͥbutione conso

Expanded text:
Requies autem mensae tuae erit plena pinguedine. - Requies mensae est refectio satieRequies autem mensae tuae erit plena pinguedine. - Requies mensae est refectio satietis praeparatur. Hujus mensae epulas esuriebat Propheta cum dum manifestabitur gloria tua . Hujus mensae pocula sitiebat, dicens: Sitivit anima mea ad Deum vivum; 845 quando veniam, et apparebo ante faciem Dei ? Eliu itaque in beato
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ñ habet. Iuia enĩ ꝑ peccatũ tendit᷑ ad infernũ: quẽ a peccai
saluat. de ore. angusto liberat. Quẽ uͦ de ore angusto eripit: ab
niferni ꝓfundo subducit. Quãuis intellegi etiã alit̃ potest. Nam sic̃
qͥ in puteũ m̃git᷑ pucei fundo retinet᷑. ita corruens. qͣsi in qͦdã fun¬
di loco consisteret anima. si semel lapsa in aliqͣ se peccati m̃sura
retineret.S cũ peccato in qͦ labit᷑ ñ potest ẽẽ contenta. dũ cotidie
ad deteriora deiti f: qͣsi in puteo qͦ cecidit. fundũ ñ inuenit qͦ figat᷑.
ł sset enĩ fundꝰ putei:. si fui.ss m̃sura peccati. Uñ alias bene. dr̃. secca¬
tor cũ uenerit in ꝓfundũ maloꝵ. contẽpnit. Redire nãq dissimulat.
qr misexeri sibi posse desꝑat. S cũ desꝑando ampliꝰ peccat. qͣsi pu¬
teo suo fundũ subt rahit: ne ubi retineri possit mueniat. Seqͥtur.¬

Expanded text:
dum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato dum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato salvat, de ore angusto liberat. Quem vero de ore angusto eripit, ab inferni profundo subducit. 69. Quamvis etiam aliter intelligi potest. Nam sicut qui in puteum mergitur putei profundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quod labitur non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo quo cecidit fundum non invenit quo figatur. Esset enim fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri possit inveniat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
peccati inquinatio subsistendi ñ habet ꝓpriũ. Quia uͦ a fundam̃¬
to dr̃ fundam̃tũ. possumꝰ etiã fundam̃tũ ꝓfundo positũ ñ incon¬
uenient̃ acciꝑe. sic̃ auditꝰ ab aure dr̃: ⁊ tam̃ pler̃q ipsa auris au¬
ditꝰ nomine designat᷑. Cũ gͦ diceret os angustũ: addidit ñ habens¬
fundam̃tũ subt̃ se. Quẽ rapit enĩ miqͥtas: infernꝰ absorbet. Infer¬
ñ ũ recte fundam̃tũ ñ habere credit᷑. qi qͥsqͥs ab illo rapit᷑. in
ait. Dilatauit infernꝰ animã suã: ⁊ aꝑuit os suũ absq ullo t̃mi¬
ne fundo altꝰ ñ incongrue credit᷑: qr eos qͦs in se suscipit. qͣsi in
quadã abysso suȩ imm̃sitatis absorbet. Itaq cũ diceret. saluabit
te de ore angusto: atissime. apte subiunx̃: ⁊ ñ habentẽ fundam̃¬
tũ. subt̃ se. Ac si diceret. De ore angusto saluabit: qr sub se fun¬

Expanded text:
peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dpeccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum non inconvenienter accipere, sicut auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine designatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profunfundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere creditur, quia quisquis ab illo rapitur, inait: Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termine fundo altus non incongrue creditur, quia eos quos in se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitatis absorbet. Itaque cum diceret: Salvabit te de ore angusto latissime, apte subjunxit: Et non habente fundamentum subter se. Ac si diceret: De ore angusto salvabit quod sub se fun
Abbreviated transcription (Latin):
Latissime aut̃ saluatũ se nouerat. cũ subderet dicens. Statiusti in
loco spatioso pedes meos. In spatioso qͥppe loco pedes stabiliti st̃:
quando ad congruentia bona tendimuꝰ: ⁊ nulla difficultate p̃pe¬
dmm. Quasi enĩ ꝑ latũ locũ qͦ uolumꝰ ꝑgimꝰ: qr nullis subiectis dif¬
tentia conueniret. Pro culpa enĩ flagellatũ credidit: ⁊ iccirco eũ
in os angustũ cecidisse iudicauit. Qu̾o enĩ ualidiorib uidit eũ
plagis affici. eo deteriorib credidit iniqͥtatib p̃grauari. ꝓfecto
nesciens qd flagela eiꝰ augm̃tũ eẽnt meriti. ñ pena peccati. Cũ uͦ
eũ in os angustũ cecidissẽ fateat᷑. adhuc qͣsi latiꝰ exequit᷑. in qͣnta
peccatũ fundam̃tum ñ habet: qr ñ ex ꝓpͥa natura consistit. Ma¬
lum qͥppe sine substantia ẽ: qđ̵ tam̃ ut cumq sit. in boni natura
coalescit. Igit᷑ os angustũ nullũ subt̃ se dr̃ habere fundam̃tũ: q

Expanded text:
Latissime autem salvatum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in Latissime autem salvatum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quippe loco pedes stabiliti sunt, quando et ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum, quo volumus, pergimus, quia nullis tentia conveniret. Pro culpa enim flagellatum credidit, et idcirco eum in os angustum cecidisse judicavit. Quo enim validioribus vidit eum plagis affici, eo deterioribus credidit iniquitatibus praegravari, profecto nesciens quod flagella ejus augmentum essent meriti, non poena peccati. Cum vero eum in os angustum cecidisse fateatur, ad huc quasi latius exsequitur in quanta peccatum fundamentum non habet, quia non ex propria natura subsistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit: ꝙ desuꝑ moles male consuetudinis p̃mit. S q diuinȩ
potentiȩ subiacet: potest angustiã pͣue consuetudinis. ad bonȩ ac¬
tionis amplitudinẽ reuocare: iccireo dr̃. saluabit te de ore. angusto
latissime. Latissime qͥppe de ore angusto saluat᷑. q̃ ⁊ post miqͥtatĩ
iugum. ad libertatem boni oꝑis penitendo redutit᷑. Q uedam nãq
quasi conclusi oris angustia ẽ: ab oppͥmentis mala consuetudinȩ.
ex ungere uelle nec posse. Iam qͥdẽ desiderio ad suꝑna tendere: s
adhuc actu in inifimis remanere. Preire corde nec tam̃ seqͥ oꝑe. atq
in semetipso contͣdictionẽ ꝑpeti semetipsum. Cũ uͦ ita tendens a¬
nima in anu gr̃e ex altis adruuat᷑. ab angusto ore. ad altitudinẽ
ꝑuenit: q uictis difficultatib. oꝑa bona ꝑfici concupiscit. Damd
ꝓpłia conclusionẽ angusti oris aspexerat. cũ dicebat. Saluam fecis
Fde necessib anunã meã : nec conclusisti me in manib iimici.

Expanded text:
desuper malae consuetudinis premit. Sed quia divinae potentiae subjacet, et post angustiam pravae consuetudinis ad bonae actionis amplitudinem revocatur, idcirco dicitur: Salvabit te de ore angusto latissime. Latissime quippe de ore angusto salvatur, qui et post iniquitatis jugum ad libertatem boni operis poenitendo reducitur. 66. Quanta angustia est ab opprimente mala consuetuexsurgere velle, nec posse; jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere; praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictionem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit, quia, victis difficultatibus, opera bona perficit quae concupiscit. David propheta conclusionem ande necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manibus inimici .
Abbreviated transcription (Latin):
liquẽ oppͥmas: q uidelicet si is qͥ corrigere nitit᷑. ⁊a suꝑat᷑: oppͥmat
antꝙͣ corrigat. sã dũ plusquã debet᷑ accendit᷑: sub iustȩ ultionis
obtentu ad immanitatẽ crudelitatis effrenat᷑. Qđ plexũq icciro
ẽuenit: ꝙ corda rectoꝵ minꝰ amori st̃ soliꝰ creatoris intenta. Nam
dũ multa in hac uita appetunt. mn innumeris cogitationib dis¬
ꝑgunt᷑ :⁊ cũ subito subditoꝵ culpas reperiunt. digne. cũ deo eas
ndicare nequeunt: ꝙ corda sua i curis tͣnsitoriis sparsa. ad discre¬
tionis culoren colligere repente ñ posst̃. Cõmoti gͦ. tanto minꝰ ad ul¬
ciscenda peccata librã eqͥtatis inueniunt: qͣnto eam tͣnqͥllicatis suȩ
tẽpore ñ reqͥrunt. Nñ cũ helui diceret. ñ te suꝑet ira ut aliquẽ o
m̃: in quot suꝑuacius curis extendim. Nã sic̃ locus ẽ corporis
spatiũ corporale. ita locꝰ ẽ m̃tis. unaqueq intentio cogitationis. q̃

Expanded text:
liquem opprimas. Quia videlicet si is qui corrigere nititur ira superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem crudelitatis effrenatur. Quod plerumque idcirco evenit, quia corda rectorum minus amori sunt solius creatoris intenta. Nam dum multa in hac vita appetunt, innumeris cogitationibus disperguntur; et cum subito subditorum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare nequeunt, quia corda sua in curis transitoriis sparsa ad districtionis culmen colligere repente non possunt. Commoti ergo tanto minus ad ulciscenda peccata libram aequitatis inveniunt, quanto eam tranquillitatis suae tempore non requirunt. Unde cum Eliu diceret: Non tmur, in quot supervacuis curis extendimur. Nam sicut locus est corporis, spatium corporale, ita locus est mentis unaquaeque intentio cogitationis. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
mina. post resurrectionis palmã. claruisse om̃ib. qd̃ potestati parris
eẽt eqͣlis indicauit. eiq se ñ disparẽ calcato aculeo mortis innotuit.
ut de se mariae necdũ credenti patͥ similem dic̃. Noli me tangere: non
dũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ. Nob̃ enĩ in throno filii sedere ẽ: ex eiꝰ¬
dẽ filii potestate iudicare. Quia iͣuditii pͥncipatũ ex eiꝰ urtute ꝑci¬
decim thronos uenturos testat᷑ eẽ discipłos: hic uͦ in throno suo ꝑhibet
ẽẽ sessuros ꝑ thronos qͥppe duodecĩ. uniu̾s ale iuditiũ. ꝑ thronũ uͦ filii
singłart culm̃ iuditiarie potestatis ostendit᷑. hoc gͦ duodecĩ thron is

Expanded text:
mina, post resurrectionis palmam, claruisse omnibus quod potestati Patris mina, post resurrectionis palmam, claruisse omnibus quod potestati Patris esset aequalis judicavit, eique se non disparem, calcato aculeo mortis innotuit. Unde et Mariae, necdum dum enim ascendi ad Patrem . Nobis enim in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percidecim thronos venturos testatur esse discipulos , hic vero in throno suo perhibet esse sessuros. Per thronos quippe duodecim universale judicium, per thronum vero Fili singulare culmen judiciariae potestatis ostenditur. Hoc ergo d
Abbreviated transcription (Latin):
tinguunt. Reges gͦ st̃. qi tẽptationũ suar̃ motib. ñ consentiendo suc¬
cumbere. s regendo p̃ẽe nouert̃. Quia gͥ ab hac potestate regiminis.¬
ad potestatẽ tͣnseunt retͥbutionis. dicat᷑ recte: reges in solio collocat
in ꝑpetuũ. Semet ipsos enĩ regendo ad tẽpꝰ fatigati st̃: s in regni erec
rudicare. qͦ hic nesciunt sibimetipsis neqͥt̃ parcere. hinc enĩ aliasdr̃.
Donec iustitia conũtat᷑ in uditiũ. Paub de se suisq consortib dicit.
Ut nos efficerem᷑ iusticia dei in ipso. Iustitia g̃ in uditiũ uertit᷑: ꝙ
hi qui nc̃ iuste atq irrep̃hensibilit̾ uiuunt. tc̃ iudicando potentiã
nansciscunt᷑. H inc laodicensi eccłiȩ dñs dic̃. Qui uicerit. dabo ei sedere
mec̃ in throno meo: sic̃ iͣ iuici. ⁊ sedi cũ patre meo in throno eiꝰ. Uin¬
cens dñs in throno cũ patre sedisse se asserit: q post passionis certa¬

Expanded text:
tinguunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non consentiendo suctinguunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Quia igitur ab hac potestate regiminis potestatem transeunt retributionis, dicatur recte: Reges in solio collocat in perpetuum . Semetipsos enim regendo ad tempus fatigati sunt, sed in regni erectjudicare, quo hic nesciunt sibDonec justitia convertatur in judicium . Paulus de se suisque consortibus dicit: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Justitia ergo in judicium vertitur, quia hi qui nunc juste atque irrepre dabo ei sedere mecum in throno meo, sicut et ego vici et sedi cum Patre meo in throno ejus , Vincens Dominus in throno cum Patre sedisse se asserit, quia post passionis certa
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: ⁊illic erigunt᷑. Abstulisse enĩ a iustis ocłos suos fortasse dñs
credit᷑: ꝙ iniustoꝵ crudelitatib hic sine iundicta lacerant᷑. S famu¬
los suos tc̃ magis respit̃: cũ miuste eos neqͥtia ꝑsequentis afflgit. Ui¬
dens enĩ qͥd humilit̾ hic toserent: nuit᷑ iam p̃uidet. qͥd illic eis mise¬
ricordit᷑ recõpenset. Non gͦ aufert ã iusto ocłos suos. Eoce iste hum¬
lit̾ ingemiscit: ille suꝑbit: ⁊ neqͥt̃ floret. Iste cor conterit: ille
se de glã iniqͥtatis extollit. hoꝵ gͦ qͥs diuinis obtutib longe. ẽ. qͥm
iustiam ꝑtulit: an qͥ eam patientib irrogauit: qui suꝑnã grãm
inter meroris tenebras tenunt: an qui int̃ exteriora gaudia
timonio reges uocant᷑. qr p̃lati cunctis motib carnis. modo lux¬
uriȩ appetitũ frenant. modo estũ auaritiȩ tẽꝑant. modo głam elati¬
onis melmant. mͦ. suggestiones liuoris obruunt. mͦ ignẽ furoris ex¬

Expanded text:
juste affliguntur.---Abstulisse enim a justis oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur; sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quid hic humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid illic eis misericorditer recompenset. Non ergo aufert a justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia timonio reges vocantur, quia praelati cunctis motibus carnis, modo luxuriae appetitum frenant, modo aestus avaritiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestiones livoris obruunt, modo ignem furoris exs
Abbreviated transcription (Latin):
m te hoc qd̵ docendo locuti st̃. uiuendo tenuerunt. Nc̃ uͦ miqͥ
tibi p̃sident. usione robusti st̃ ñ fortitudine. q honorabiles qͣdẽ
se ostentare ñ definunt: s tanto illectiores ⁊ contẽptibiliores stͦ:

Expanded text:
in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed tanto imbecilliores et contemptib
Abbreviated transcription (Latin):
antiquoꝵ patrum. hi qͥ postmodũ p̃lati st̃ subrogant᷑: qr ncũ
annosa arbusta succidunt᷑. in eoꝵ robur. tẽnera uirgulta sue¬
crescunt. S arrogantes uiri conualescere ñ credunt. qͦs infirmos
aliqͣndo nouerant: ⁊ ꝑmutatos uenerari despitiunt. qͦs despica¬
numerosiores aspitiunt: sic̃ im tritũra frugũ maior ẽ multitu¬
do palear̃. etiã iustoꝵ uitã ex miquoꝵ estimatione. contẽpnunt.
Iident ꝓfecto qd̃ ñnulli rectores illiꝰ tẽporali potestate subnixi. eiꝰ¬
dẽ potestatis elatione pascunt᷑. uident qd̃ regionis reuerentiã. quã
huic in mundo patres moriendo seruauert̃. hi exultando in t̃re¬
t᷑. Iuanto enĩ exteriꝰ fortes st̃. tanto a cunctis fortitudinis uirib intͤ
manescunt:⁊ iccirco ab arrogantib ei dr̃. depone robustos for¬
titudine. Ac si aꝑte dicat᷑. Illi tibi ueracit̾ robusti inhereant. qͥ

Expanded text:
antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum annosa arbusta succiduntur, in eorum robur tenera virgulta succrescunt. Sed arrogantes viri convalescere non credunt quos infirmos aliquando noverunt; et permutatos venerari despiciunt, quos despicanumerosiores aspiciunt, sicut et in tritura frugum major est multitudo palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum aestimatione contemnunt. Vident profecto quod nonnulli rectores illius, temporali potestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod religionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt, hi exsultando in terretur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Q uos alios scẽ eccł̃iȩ robustos accepimꝰ. nͥ eos qͥ ad uincenda mundi
huiꝰ desideria ⁊ ceptis sublimib. ⁊ consũmatis ꝓfectib conuales¬
cunt: Magnitudo itaq eiꝰ in robustoꝵ suoꝵ uita consistit. ꝙ tẽ
glosior reddit᷑. cũ ꝓ defensione ueritatis. ad mortẽ ab electis illiꝰ
constanti uirtute certat᷑. Arrogantes gͥuiri subductis de hoc mun¬
do apł̃is. subductis ad suꝑna martyrib qi fortasse doctiores
ualentioresq p̃positis abunde dec̃e conspitiunt: qͣsi solos se rem¬
nsisse intͣ eccłiam suspicant᷑. Uñ dũ se pferunt ei. uelud consu¬
lentes illiidunt dicentes. depone maguitudinẽ tuã absq tͣbulati¬
one.⁊ om̃s robustos fortitudme: ac si aꝑtis expbrationib dicant.
cũ fortes ad p̃miũ uocat: eoꝵ uice debiles ad certamina roborat.
ũ illos suscipiendo remunerat: istis laboꝵ uires qs remunerat. sũb¬
constitues eos ꝑrincipes suꝑ omnẽ terram. In uirtute quippe

Expanded text:
Quos alios sanctae Ecclesiae robustos accipimus, nisi eos qui ad vincenda mundi hujus desideria et coeptis sublimibus et consummatis profectibus convalescunt? Magnitudo itaque ejus in robustorum suorum vita consistit, quia tunc gloriosior redditur, cum pro defensione veritatis ad mortem usque ab electis illius constanti virtute certatur. Arrogantes igitur viri subductis de hoc mundo apostolis, subductis ad superna martyribus, quia fortasse doctiores valentioresque praepositos abunde deesse conspiciunt, quasi solos se remansisse intra Ecclesiam suspicantur. Unde dum se praeferunt, ei velut consulentes illudunt, dicentes: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si apertis exprobrationibus dicant: cum fortes ad praemium vocat, eorum vice debiles ad certamina roborat. Cum illos suscipiendo remunerat, istis laborum vires quas remuneret, subconstitues eos principes super omnem terram . In virtutem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ad ammaduertendẽ uitã abruyto furore tͣhimͣ. peccatũ corrigen¬
do peccem̃: ⁊ qͥ culpã diiudicandã inseqͥm᷑. mimoderate feriendo
faciamꝰ. Non aut̃ iã correptio delinquentis s magis opp̃ssio seqͥt᷑
si in ultione ira ultͣ ꝗͣ culpa meret᷑ extendit᷑. In correptiõe qͥppe
uitioꝵ subeẽ m̃te debet iracundia ñ p̃ẽẽ. ut executionẽ iustĩş non

Expanded text:
ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigenad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti debet iracundia, non praeesse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sis.iam nc̃ inferenda st̃ quȩ moralit̾ sentiunt᷑. ut figura ȩccłiȩ cog¬
nita. quã exp̃ssã generalit credimꝰ: audiamꝰ etiã qd̃ ex his uerb mͥ
singł̃is specialit̾ colligamꝰ. Ait itaq. Non te. gͦ suꝑet ira: ut aliquẽ
opprimas. Omis ꝑ quẽ necesse ẽ aliena uitia corrigi. semet ipsũ priꝰ
debet sollert̃ intueri: ne dũ alioꝵ culpas ulciscit᷑. ipse ulciscendi fu¬
rore suꝑet᷑. P lerũq enĩ m̃tẽ sub obcentu iustitiȩ irȩ mimanitas uas¬
tat: ⁊ dũ qͣsi seuit relo rectitudinis. rabiẽ explet furoris: iusteq fa
cere estimat. qͥeqͥd ira neqͥt̃ dicat. Uñ ⁊ modũ sepe ulciscendi tͣns¬
gredit᷑: qi m̃sura iustitiȩ ñ frenat᷑. Digũ qͥppe ẽ. ut cũ aliena cor¬
rigimꝰ. priꝰ nr̃a metiam᷑: ut priꝰ mens a sua accensione deferueat.
prius mtͣ semetipsũ deli sui impetũ tͣnqͥlla eqͥtate. cõponat: ne si

Expanded text:
sis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cogsis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus audiamus etiam quod ex his verbis in singulis specialOmnis per quem necesse est aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eis. Ac si aꝑte arrogantes dieant. Ignorantis tus obscruritate
non agas: u̾t in loco fortium numerositatẽ subroges infirmoꝵ.
Poppłi quippe nomine designant᷑. qͥ qͣsi uulgãri consuetudini dediti:¬
⁊ in eu̾nctis quȩ appetunt. passim uiuunt. Noctẽ uͦ ꝓtͣhere ẽ. ut ꝓ
robustis ppłi ascendant. si ꝑ neglegentiã agit᷑: ut doctoꝵ ⁊ fortiu
loca. indocti ac debiles sortiant᷑. Popłi ꝓ robustis ascendunt. qͣn¬
do hi qͥ uiuere miq didicert̃. pastoꝵ loca ꝑcipunt: qd̾ recte qͥdẽ
dici poterat. si humilit̾ diceret᷑. Arrogantes enĩ etiã cũ bona ad¬
monent: suꝑstitionis suȩ uitiũ exercent. Nã plus sic̃. ⁊suꝑiꝰ dictũ
ẽ. increpando ferire appetunt: quã consolando refouẽre. Uñ mox
deo eiꝰ multitudinẽ suspicant᷑. & eo illã altiore elatiõe contẽpnurs
Q despectã deo funditꝰ suspicant᷑. his gͥ figurata exposiciõe tnscur¬

Expanded text:
Ac si aperte arrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt passim vivunt. Noctem vero protrahere est ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt quando hi qui vivere inique didicerunt pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam consolando refovere. Unde mox Deo ejus multitudinem suspicantur, et eo illam altiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcur
Abbreviated transcription (Latin):
uanti. arrogantiȩ uoce dicat᷑. q: ubiq fidei reuentia coleris. Ca¬
ue ne eidẽ reuerentiȩ fastib extollaris. Quosdã qͥppe conspiti¬
irit. ꝙ sub religionis obtentu uitio elationis intumescunt: &
qd in quib: dã pare rep̃hendunt. hoc iniuste ad cͥm̃ om̃iũ ꝑtra¬
hant. neqͥquã uidelicet ꝑpendentes qd̾ sint. in ea qͥ ⁊ defpitien¬
des nouerrit ꝑfecte tẽporalia regere:⁊ amantes ȩt̾na. plenis de¬
sideriis expectare:⁊ dispensationẽ potestatis accepte pͦgere: hu
militatis insice misteriũ eustodire: ut nec liumilitatis causa cu

Expanded text:
vanti arrogantium voce dicatur: Quia ubique fidei reverentia coleris, cavanti arrogantium voce dicatur: Quia ubique fidei reverentia coleris, cave ne ejusdem reverentiae fascibus extollaris. Quosdam quippe conspiciunt qui sub religionis obtentu vitio elationis intumescunt, et quod in quibusdam jure reprehendunt, hoc injuste ad crimen omnium pertrahunt: nequaquam videlicet perpendentes quod sint in ea qui et despicientes noverint perfecte temporalia regere, et amantes aeterna plenis desideriis exspectare; et dispensationem potestatis acceptae peragere, et humilitatis insitae ministerium custodir