comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo tangunt᷑. sic̃ ysaias longe post futura p̃nuntiat
dicens. ecce uirgo concipiet & pariet filiũ. & uocabit᷑
nom̃ eiꝰ emmanuel. de quo rursus ait. paruulus natꝰ¬
t̃ futuri scłi. pͥnceps pacis. multiplicabit᷑ eius imperi¬
ũ. & pacis ñ erit finis: qui etiã erechiȩ regi ꝓphotiȩ sp̃u
tactus e uicinio qr de infirmitate sua surgeret p̃dixit.
& quot annis post infirmitatẽ uiueret nuntiauit.
b presto ẽ: quatmꝰ cũ hunc ñ habent. se hunc asgnos¬
cant ex dono habere cũ habent. Unde heliseus cũ flẽ¬
tẽ sunamitẽ mulierẽ a suis pedib ꝑ gieri puerũ aue¬
li ꝓhiberet dix̃. Dimitte illã. anima enĩ eiꝰ in amaritudi¬
ne ẽ. & dñs celauit me & non indicauit mͥ. Dic quoq cũ
eũ iosaphat de futuris reqͥreret & ꝓphetiȩ ei sp̃e de¬
ẽẽt. psaltẽ fecit applicari: ut ꝓphetiȩ ad hunc sp̃c
ꝑ laudẽ. psalmodiȩ descenderet. atq eiꝰ animũ de uẽ¬

Expanded text:
mo, sicut Isaias longe post futura praenuntiat, dicens: Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . De quo rursus ait: Parvulus natter futuri saeculi, princeps pacis. Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis . Qui etiam de Ezechia rege prophetiae spiritu tactus e vicino, quia eum de infirmitate sua surgeret praedixit, et quot annis post infirmitatem viveret nuntiavit .bus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc agnoscant ex dono habere cum habent. Unde Elisaeus cum flentem Sunamitem mulierem a suis pedibus per Giezi puerum avelli prohiberet, dixit: Dimitte illam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Sic quoque cum eum Josaphat de futuris requireret, et prophetiae ei spiritus deesset, psaltem fecit applicari, ut prophetiae ad hunc spiritus per laudem psalmodiae descenderet, atque ejus animum de ven
Abbreviated transcription (Latin):
is. dextrã manũ minori. sinistrã maiori posuit. Qd̃ dũ
corrigere filius uellet ait. Non ita conuenit pat̃.qr
hic ẽ pͥmogenitꝰ. audiuit. Scio filimi. scio. Et iste qͥdẽ
erit in popłos & multiplicabit᷑: s fr̃ eius minor. maio
pħantis animũ tetigit. dũ iacob & uentura nuntia¬
bat. & eos quos corporeis oculis uidere ñ poterat. ante
caligantib oculis eam quȩ se eẽ aliã simulabat. ⁊ uxo¬
rẽ hieroboã eẽ cognouit. et qͥcquid ei futurũ eẽt ape¬
ruit dicens. Ingredere exor hieroboã: quare aliã te
eẽ. simulas: Ego aut̃ missus sũ ad te durus nunciꝰ.¬

Expanded text:
is, dextram manum minori, sinistram maiori posuit. Quod dum is, dextram manum minori, sinistram maiori posuit. Quod dum corrigere filius vellet, ait: Non ita convenit, pater, quia hic est primogenitus: audivit, Scio fili mi, scio. Et iste quidem erit in populos, et multrophetantis animum tetigit, dum Jacob et ventura nuntiabat, et eos quos corporeis oculis videre non poterat, ante caligantibus oculis, eam quae se esse aliam simulabat, et uxorem Jeroboam esse cognovit, et quidquid ei futurum esset aperuit, dicens: Ingredere, uxor Jeroboam, quare aliam te esse simulas? Ego autem missus sum ad te durus nun
Abbreviated transcription (Latin):
sau filiũ suũ ad uenandũ misit. cui minorẽ filiũ ad
benedicendũ rebecca subposuit. qui hedĩnis pellibus in¬
dutꝰ. pat̾no palpatui corpus fr̃is finxit. cui ille minori
filio tamquã maiori benedictionẽ dedit. quęq ei eẽnt
longe futura nunciauit: s quis eẽt qui corã se adsiste¬
gantibus ocłis pat̃ & uentura p̃dicebat. & p̃sentẽ filiũ
nescielat. Aliquando ꝓphetantis animũ ex p̃senti pari
t᷑ & ex futuro tangit. qd ex eodẽ libro geneseos liquido
docem. In illo quippe scriptũ ẽ. quia cũ uitȩ iã termi
no ꝓpinquaret ia cob. & ei duos filios suos ioseph fecit ad
sistere. ut ex benedictione illius possent longe post fu¬
tura ꝓmer eri. c̃ui maiorẽ ad dexterã. minorẽ uͦ posu¬
it ad sinistrã. Cũmq ille oculis senectute caligantib
nepotes suos quis pͥor quis ue ẽẽt minor humano uisu
discernere nequaquã posset. ductis in obliquũ brachi¬

Expanded text:
sau filium suum ad venandum misit , cui minorem filium Rebecca ad sau filium suum ad venandum misit , cui minorem filium Rebecca ad benedicendum supposuit, qui hoedinis pellibus indutus paterno palpatui corpus fraternum finxit. Cui ille minori filio tanquam majori benedictionem dedit, quaeque ei essent longe futura nuntiavit; sed quis esset qui coram se assistegantibus oculis pater et ventura praedicebat, et praesentem filium nesciebat. 7. Aliquando prophetantis animum exter, et futuro tangit: quod ex eodem libro Geneseos liquido docemur. In illo quippe scriptum est, quia cum ad vitae iam terminum appropinquaret Iacob, et duos filios suos Ioseph fecisset assistere ante eum, ut ex benedictione illius possent longe post futura promereri: cui maiorem ad dextram, minorem vero posuit ad sinistram: cumque ille oculis senectute caligantibus, nepotes suos, quis prior quisve esset minor, humano visu discernere nequaquam posset: ductis in obliquum brachi
Abbreviated transcription (Latin):
ex futuro. nec tangit ex p̃terito. Aliquando uͦ in p̾senti
ex parte tangit. & ex parte non tangit. aliquando in fu¬
turo ex parte tangit. & ex parte non tangit. Sed hȩc ipsa
si possumꝰ eo ordine quo p̾missa sunt saerę scripturȩ testi¬
monis ostendamꝰ. Ex p̾senti enĩ ꝓphetiȩ sp̃c ꝓpħantiᷤ
sta uenientẽ dnm̃ uidens ait. ecce agnus dĩ. ecce qͥ tollit
peccata mundi. Sed cũ iam moriturus eẽt missis discipu¬
lis requirebat dicens. Tu es qui uenturus es an aliũ ex¬
dẽ redemptorẽ nouerat: sed an ꝑsemetipsũ adaperienda
inferni claustra descenderet dubitabat. Ex p̃senti gͦ ꝓ
phetiȩ sp̃u tactus fuerat. qui humanitatẽ mediatoris
uidens & diuinitatẽ intellegens. confitebat᷑ agnũ qui
peccata mundi tolleret: s tactus ex futuro ñ fuerat.
qr aduentũ illiꝰ in inferno nesciebat. Aliquando uͦ ꝓphe
git. sic̃ aꝑte libri geneseos hẏstoria testat᷑ cũ isaac e¬

Expanded text:
ex futuro, nec tangit ex praeterito. Aliquando vero in praesenti ex futuro, nec tangit ex praeterito. Aliquando vero in praesenti ex parte tangit, et ex parte non tangit; aliquando in futuro ex parte tangit, et ex parte non tangit. Sed haec ipsa, si possumus, eo ordine quo praemissa sunt sacrae Scripturae testimoniis ostendamus. 5. Ex praesenti enim prophetiae spiritus sta venientem Dominum videns, ait: Ecce agnus Dei, Ecce qui tollit peccata mundi. Sed cum iam moriturus esset, missis discipulis requirebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exsse Redemptorem noverat, sed an per semetipsum ad aperienda inferni claustra descenderet dubitabat. Ex praesenti ergo prophetiae spiritu tactus fuerat, qui humanitatem Mediatoris videns et divinitatem ejus intelligens, confitebatur Agnum qui peccata mundi tolleret; sed tactus ex futuro non fuerat, quia adventum illius in inferno nesciebat. CAP. III.-- git, sicut aperte libri Geneseos historia testatur, cum Isaac E
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas illustret. Unde iterũ psalmista ait. Qm̃ tu illu¬
minas lucernã meã dñe : ds̃ mĩs illumina tenebras me¬
as. Quid enĩ lucerna ardens. nͥlum̃ ẽ.S lum̃ creatũ
nobis ñ lucet: nͥ illuminet᷑ a lumine ñ ereato. Quia

Expanded text:
veritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuveritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine non creato. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ta uiuificant Secundo gͦ dicit᷑ qd sp̃c uitȩ erat in ro¬
tis: q dilectionẽ dĩ e ꝓrimi capimꝰ in eloquis diui¬
tui inculpa iacebamus. Unde omĩpotenti dño ꝑ psal¬
mistã dicit᷑. In ęt̾nũ ñ obliuiscar iustificationes tuas.
qr in ipsis uiuificasti me. iustificationes enĩ dñ p̃cep
ta dicunt᷑: in quib nos corrigendo iustificat: de qͥb
psalmista aꝑtius dic̃. in tuis iustificationib medita¬
bor: non obliuiscar sermones tuos. In eis itaq nos ui¬
uificat : q. ꝑ hȩc nobis spĩtalẽ uitã demonstrat ea quȩ
ꝑ afflatũ sp̃s nr̃is m̃tib infundit. Qd̃ qr cotidie ꝑ¬
rotis. Hȩc nobis scriptura intenebris uitȩ p̃sentis.
facta ẽ lum̃ it mneris. Hinc & enĩ petrus ait. Cui bene¬
facitis intendentes quasi lucernȩ lucenti in caligino¬
so loco. Hinc psalmista dicit. Lucerna pedib meis uer¬
bũ tuũ dñe. e lum̃ semitis meis. Scimus tam̃. qr & ip¬
sa nobis nra lucerna obscura ẽ. nͥ hanc nr̃is mentib

Expanded text:
o dicitur quod spiritus vitae erat in rotis, quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divitui in culpa jacebamus. Unde omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar justificationes tu in ipsis vivificasti me . Justificationes enim praecepta Domini dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De quibus idem Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaque nos vivificat, quia per haec nobis spiritualem vitam demonstrat, eamque per afflatum Spiritus nostris mentibus infundit. Sancti rotis. 17. Haec nobis Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Hinc Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Scimus tamen quia et ipsa nobis nostra lucerna obscura est, nisi hanc nostris mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
re. respondit dicens. Reges trȩ aquib accipiunt
tributũ. uł censũ. a filiis suis an ab alienis: sui cũ di¬
ceret᷑ ab alienis : ilico respondit. Eg̾ liberi st̃ filii.
liremus eos. uade ad mare &. mitte. amũ: & eũ piscẽ
qui pͥus ascenderit tolle. & aꝑto ore. eius inuenies

Expanded text:
re respondit dre respondit dtributum vel censum? a filiis suis an ab alienis ? Cui cum diceretur, ab alienis, illico respondit: Ergo liberi sunt filii. lizemus eos, vade ad mare, et mitte hamum: et eum piscem qui prius ascenderit tolle, et a
Abbreviated transcription (Latin):
q sollicito ꝓuidentiȩ ocło attendit qd̃ plerũq dũ
alt̾ donat alt̾ irascit᷑ : & quale etiã eẽt miscđiȩ sa¬
crificium: qđ cum discordia ꝓximi offerretur: Un¬
de recte. ait ut non circunueniam᷑ a satana. ñ enĩ
ignoramꝰ cogitationes eiꝰ : qr uidelicet inde. in alte¬
rius corde. rixȩ malũ solet immttere: unde alterũ
conspicit pietatis negotiũ fecisse: In ꝑfectũ enĩ bonũ
ẽ qd̃ sic agitur ut nequid ei ex alio latere male. sub¬
rebat atcendat᷑: nͥ forte. hoc qd̃ sine cuiuspiã scanda¬
lo fieri. non potest. culpa sit ñ fecisse: Hoc uͦ ideo di¬
cimus ut notũ dilectioni ur̃ȩ facianꝰ: qr in nr̃o bono
oꝑe: aliquando cauendũ ẽ scandalũ pximi. aliquan
do uͦ ꝓnichilo contempnaendũ. Qd̃ in ipso nr̃o aue¬
tore didicimus. qͥ dũ tributũ petro inquisito pete¬
ret᷑. prius paradigina ꝓposuit ꝑ qd̾ se nichil debe¬

Expanded text:
quia sollicito providentiae oculo attendit, quod plerumque dum quia sollicito providentiae oculo attendit, quod plerumque dum alter donatcrificium, quod cum discordia proximo offertur? Unde certe ait: « Ut non circumveniamur a Satana, non enim ignoramus cogitationes ejus. » Quia videlicet inde in alterius corde rixae malum solet immittere, unde alterum conspicit pietatis negotium fecisse; imperfectum enim bonum est, quod sic agitur, ut ne quid ei ex alio latere mali subrepat, non attendatur. Nisi forte hoc, quod sine cujuspiam scandalo fieri non potest, culpa sit non fecisse. Hoc vero ideo dicimus, ut notum vestrae dilectioni faciamus quia in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. Quod in ipso nostro auctore didicimus, qui, dum tributum Petro inquisito peteretur, prius paradigma proposuit, quo se nihil debe
Abbreviated transcription (Latin):
qr. si nr̃a intentio apud dm̃ simplex fuerit. in eius
iudicio nr̃a actio tenebrosa non erit. Igͥ qr scĩ ui
ri sollert᷑ inuigilant. ut se undiq aspiciant. u
biq custodiant. ne aut mala ꝓpterea ip̃sa ap¬
petant aut hȩc eadẽ sub specię bonoꝵ agant. sci¬
licet ne se eis uicia uirtutes eẽ mentiant᷑. totum
corpus plenum meircuitu o culis habent: quia
omĩs eoꝵ actio ꝓuidentia sollicitudinis & replet᷑ e cir¬
ciuidat᷑. Huic ẽ qd̾ paulus apłs dũ euidã pęnitenti
de ꝑpetrato facinore corinthios. ꝓspiceret uoluisse
misereri ait. Sicui aliquid donastis & ego: nã & ego qd̃
donaui ꝓpt̾ uos in ꝑsona xp̃i. ut ñ circũueniad a
sathana: ñ enĩ ignoramꝰ cogitationes eius. Sienĩ par
cendũ erat. cur se humilitate tanta uoluntati dis¬
cipłoꝵ magist᷑ egregiꝰ sociat. ut neq ipse a discipłis ne
q discipłi in compassionis causa diuisi uiderent᷑: nͥ

Expanded text:
Quia si nostra intentio apud Deum simplex fuerit, in ejus Quia si nostra intentio apud Deum simplex fuerit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa non erit. Igitur quia sancti viri solerter invigilant ut se undique aspiciant, et ubique custodiant, ne aut mala propter ea ipsa appetant, aut haec eadem sub specie bonorum agant, scilicet ne se eis vitia virtutes esse mentiantur, totum corpus plenum in circuitu oculis habent, quia omnis eorum actio providentia sollicitudinis et repletur et circumdatur. 3. Hinc est quod Paulus apostolus dum cuidam poenitenti de perpetrato facinore Corinthios prospiceret voluisse misereri, ait: Si cui aliquid donastis, et ego. Nam et ego quod donavi, propter vos in persona Christi, ut non circumveniamur a Satana. Ncendum non erat, cur se humilitate tanta voluntati discipulorum magister egregius sociat, ut neque ipse a discipulis, neque ab eo discipuli in compassionis causa divisi viderentur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbis. & uderi appetit lib̃tas puritatis. Ne
sic sit. humilis ut formidolosa: qr aliquando timor¬
restringit animũ. & loqui quȩ recta st̃ non p̃su¬
mit: s tam̃ in ipsa timida cogitatione. humilita
tẽ se ẽẽ. simulat. Ne sic sit parca ut tenax sit. qͣr
plerũq tenacia parsimonia appetit ȩstimari: ut
iuste ac necessarie uideat᷑ tenere: quicqͥd egenti pxei¬
mo miscđit̃ ñ uult impendere. Ne sic sit misericorᷤ¬
ut effusa sit: qr ñnũquã effusio eẽ se miscdiam pu¬
tat. aliud enĩ pietatis studio necessaria ꝓrimis dare:
atq aliud ea quȩ possident᷑ sine mercedis intentiõe
disꝑgere. Quiaquid gͦ agit᷑. in radice. intentioni
pensandũ ẽ quo merito apud iudiciũ creatoris ha¬
beat. Unde. & isdẽ saluator dicit. Si oculus tuus sim¬
plex fuerit. totũ corpus tuũ lucidũ erit. Deulum
uidelicet intentionẽ. corpus uͦ actionẽ nominais.

Expanded text:
in verbis; et videri appetit libertas puritatis ne in verbis; et videri appetit libertas puritatis ne sic sit humilis ut formidolosa: quia aliquando timore stringit animum, ut loqui quae recta sunt non praesumat, sed tamen in ipsa timida cogitatione humilem esse se simulat. Ne sic sit parca ut tenax sit: quia plerumque tenacia parcimonia appetit aestimari ut juste ac necessarie videatur tenere, quidquid egenti proximo misericorditer non vult impendere, ne sic sit misericorut effusa sit, quia nonnunquam effusionem esse misericordiam putat. Aliud enim est pietatis studio necessaria proximis dare, atque aliud ea quae 1224 possidentur sine mercedis intentione dispergere. Quidquid ergo agitur, in radice intentionis pensandum est quo merito apud judicium creatoris habeatur. Unde et idem creator dicit: Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit . Oculum videlicet intentionem, corpus vero actionem nominans.
Abbreviated transcription (Latin):
te. subunxit. concepit dolorẽ. ꝙ peperit mniquitatẽ.
lacũ apperuit. & effodit eũ. & incidit in foueã quã
fecit. Ecce cũ dnĩ narrat᷑ iusticia: quasi non mutata
uoce repende peccatoris intulit culpã. Qd̃ unũ me
erempla causa dixisse. sufficiat: qr quisquis in ꝓpħ̃is
usũ lectionis habet. quã crebro ista faciant ñ igno¬
rat. Unde uẽ ihe zechiel ꝓpħa. cũ de rotis loqueret᷑
adiunxit. & totũ corpus plenũ oculis ineircuitu ip¬
soꝵ quatuor. Qui enĩ non ipsaꝵ sed ipsoꝵ dix̃: ꝓfec¬
to indicat. qr repente sermo eius a rotis ad anima¬
lia redut: ꝑ quȩ nimirũ ꝑfecti quiq ut p̃dictũ ẽ
designant᷑. Corpora itaq animaliũ iccirco plena
sollert̃ cauens. Et hoc ẽ laboriosuis. uͥ scõꝵ mens ue¬
hem̃t̃ inuigilat: ne se ante eoꝵ oculos mala sub¬
bonoꝵ specie abscondant. Circũspecta gͦ ẽ uita scõꝵ
nec sic sit libera ut suꝑba sit: qr sepe. suꝑbia excedit

Expanded text:
t: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem; lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Ecce cum Domini narraret justitiam, quasi non mutata voce, repente peccatoris intulit culpam. Quod unum me exempli causa dixisse sufficiat, quia quisquis in prophetis usum lectionis habet, quam crebro ista faciant non ignorat. Unde nunc Ezechiel propheta adjunxit: « Et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsorum quatuor. » Qui enim non ipsarum, sed ipsorum dixit, profecto indicat, quia repente sermo elia rediit. Per quae nimirum perfecti quique, ut praedictum est, designantur. Corpora itaque animalium idcirco plena solerter cavens. Et hoc est laboriosius, ubi sanctorum mens vehementer invigilat, ne se ante eobonorum specie abscondant. Circumspecta ergo est vita sanctorum, ne sic sit libera, ut superba sit: quia saepe superbia excedit
Abbreviated transcription (Latin):
uenit᷑. qd̾ samuel de principatus culmine deiectus.
orasse se etiã ꝓ deicientib confitetur: qđ neno scõꝵ
ad celestẽ głam nͥ pacientiã seruando ꝑuenit: qd̾ ipse

Expanded text:
venit quod Samuel de principatu dejectus 1229 venit quod Samuel de principatu dejectus 1229 orasse se etiam pro dejicientibus confitetur; quod nemo sanctorum ad coelestem gloriam n
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ qͥ uitȩ sp̃s dicit᷑. & rotis inẽẽ ꝑhibet᷑. Certe. si le¬
gentis animũ sp̃s uitȩ in zeli feruore tetigerit. ꝓti¬
nus in sacris eloquuis uidet qd̃ moyses ad castra redicis
gladiis strauit. qd̃ finees ꝑsequendo luxuriã. irã dnĩ gla¬
dio placauit: qd̃ petrus m̃tientes sibimet uerbo ꝑcussit.
& occidit. qd̃ paulus neglegentib discipulis iurga mi¬
nat᷑. Si sp̃s uitȩ legentis animũ ad seruandã patien¬
tientiã tangit. statim sequunt᷑ & rote. q in saeris elo¬
quiis inuenit᷑. qd moyses e aaron colloquentes recta
ꝓsequutionẽ popłi passi st̃. ad tab̾naculũ eueurrert̃.
ꝓ ipso popło exorantes quẽ fugiebant. Scã aut̃ eoꝵ
mens & timorẽ suꝑbientiũ ꝑtulit: & tam̃ contra eos ad
odiũ ñ erupit. Patientia eniꝰ uera e᷑. quȩ & ipsũ amat
quẽ portat. Ham tolerare. e odisse: ñ ẽ uirtus mansu¬
etudinis. s uelam̃tũ furoris. In eisdẽ quoq eloquus in¬

Expanded text:
m, qui vitae spiritus dicitur, et rotis inesse perhibetur. Certe si legentis animum spiritus vitae in zeli fervore tetigerit, protinus in sacris eloquiis videt, quod Moyses ad castra rediens,gladio stravit; quod Phinees persequendo luxuriam , iram Domini gladio placavit, quod Petrus mentientes sibimet verbo perculit et occidit , quod Paulus negligentibus discipulis virgam minatur . Si spiritus vitae legentis animum ad observandam patientiam tangit, statim sequuntur et rotae; quia in sacris eloquiis invenit , quod Moyses et Aaron cum loquentes recta persecutionem populi passi sunt, ad tabernaculum cucurrerunt, pro ipso populo exorantes quem fugiebant . Sancta autem eorum mens et tumorem superbientium pertulit, et tamen contra eos ad odium non erupit. Patientia enim vera est, quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. In eisdem quoque eloquiis in
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ ẽ. nunc ista nunc illa aspicere: & ab
aliis in aliud subito uerba diriuare. si¬
c̃ psalmista cũ dño loqueret᷑ dicens. ds̃
iudex iustꝰ fortis & longanimis nũquid
isracit᷑ ꝑ singłos dies. nisi conuertamini.

Expanded text:
tiae est nunc ista, nunc illa aspicere, et ab aliis in aliud subito verba derivare, sicut Psalmista cum de Domino loqueretur, dicens: Deus judex justus, fortis et longanimis, nunquid irascitur per singulos dies? Nisi convertamini,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣisupͣ iã diximꝰ. Et cũ iã dicat sub firmam̃to aut̃ pennȩ
eoꝵ rectȩ alteruis ad alterũ: querendũ ẽ qualit᷑ sub¬
dit᷑. unũ quodq duab alis uelabat corpus suũ. Qua in¬

Expanded text:
tur, supra jam diximus . Et cum dicat: Sub firmamento autem pennae tur, supra jam diximus . Et cum dicat: Sub firmamento autem pennae eorum recte alterius ad alterum, quaerendum est qualiter subditur: Unumquodque duab
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ. hoc ȩccłiȩ pastor diẽ. unꝰquisq sic̃ accepit grãm
in alt̾utrũ illã administrantes. Penne enĩ nr̃ȩ rectę
iã ñ st̃ : si ad utilitatẽ nram solũmͦ reflectunt᷑. S tũc
rectȩ fiunt: cũ in utilitatẽ ꝓximi dirigimꝰ qd̃ habemꝰ.
Quia enĩ bona nr̃a ñ a nobis st̃. s ab eo hȩc accepimꝰ. a
quo factũ ẽ ut eẽmꝰ: tanto a nob̃ non debemꝰ retinere pͥ¬
uata. quanto ea nobis conspicimꝰ ab auctore nr̃o ad cõm¬
munẽ utilitatẽ. data. Unde recte petrus apłs in ȩxorta¬
tione huius rei subdit dicens. Sic̃ boni dispensatores
multiforinis gr̃ẽ dĩ. Atq adhuc addit. Siquis loquit᷑.
quasi sermones dĩ: siquis ministrat. tamquã ex uirtute
quã administrat ds̃. acsi aꝑte. dicat. Humilit̾ impẽ¬
dite bonũ ꝓximis: qr. scitis uobis. non a uobis eẽ qd̵ ha¬
betis. Quelibet enĩ penna uitutis cũ ad ꝓximũ imꝑ¬
tiendo tendit᷑: recta ñ erit. si humilitate caruerit. Seqͥt᷑

Expanded text:
alterum, hoc Ecclesiae pastor dicit: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Pennae enim nostrae rectae jam non sunt, si ad utilitatem nostram solummodo reflectuntur. Sed tunc rectae fiunt, cum in utilitatem proximi dirigimus quod habemus. Quia enim 1233 bona nostra non a nobis sunt, sed ab eo haec accepimus a quo factum est ut eivata, quanto ea nobis conspicimus ab auctore nostro ad communem utilitatem data. Unde recte Petrus apostolus in exhortatione hujus rei subdit, dicens: Sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei , atque adhuc adjecit: Si quis loquitur, quasi sermones Dei; si quis ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ac si aperte dicat: Humiliter impendite bonum proximis, quia scitis vobis non a vobis esse quod habetis. Quaelibet enim penna virtutis cum ad proximum impertiendo tenditur, recta non erit, si humilitate caruerit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
seribunt᷑. cur una rota prius apparuisse. dicit᷑: nͥ quia
antiquo popło uetus solũmͦ testam̃tũ datũ ẽ. qd̾ ad e¬
rudiendã mentẽ illiꝰ quasi rota uolueret᷑: Bene aut̃
rota eadem suꝑ t̾ram apparuisse dicit᷑. Peccanti enĩ
homini dictũ ẽ. t̾ra es & int̾ram ibis. Rota gͦ suꝑ t̃¬

Expanded text:
scribantur, cur una rota prius apparuisse dicitur, nisi quia scribantur, cur una rota prius apparuisse dicitur, nisi quia antiquo populo vetus solummodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur, peccanti autem enim homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Rota autem super te
Abbreviated transcription (Latin):
solent. Quid gͦ mens autlitoꝵ. nͥ sciphi sunt. quȩ
scĩs p̃dicantib uino scientiȩ replent᷑  sperula aut̃.
quiꝰ ẽ aliud nͥ uolubilitas p̃dicationis. Spera aũt.
ex omĩ parte uoluit᷑. Et p̃dicatio quȩ nec aduersita¬
te retineri potest nec ꝓsperitatib eleuat᷑. spera ẽ
ꝙ int̾ aduersa fortis. ꝙ int̾ ꝓspera humilis: nec ti¬
moris habet angulũ nec clationis. In cursugͦ suo
figi ñ ualet: qr ꝑ cuncta se uolubilit᷑ trahit. Ut au¬
tẽ hoc qd̃ exempli causa ꝓtulimus exequam̃. bene post
calamos sciphos ac sperulas. in candelabro lilia descri
bunt᷑ : qr post eã quã diximus p̃dicationis grãm at¬
q uolubilitatẽ. illa uirens patria sequit᷑. quȩ anima¬
b scĩs id ẽ florib uernat ȩt̾nis. Sperulȩ gͦ ad laborẽ
ꝑtinent: lilia ad retributionẽ. Itaq sic̃ apud moysen
na suꝑ t̾ram. Qua in re. querendũ ẽ. cũ inferiꝰ rotȩ de¬

Expanded text:
solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula quid est aliud, nisi volubilitas praedicationis? Sphaerula enim ex omni parte volvitur, et praedicatio, quae nec adversitate retineri potest, nec prosperitatibus elevatur sphaera est, quia inter adversa fortis, et inter prospera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus, exsequamur, bene post calamos, scyphos, et spbuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen na super terram. Qua in re quaerendum est, cum inferius rotae de
Abbreviated transcription (Latin):
& constructũ crescit in auginentũ dĩ. Corpus qͥppe
illiꝰ: nos om̃s sumus. ꝑnexus uͦ & coniunctiones corpꝰ
ligatur : qr dũ capiti pectus. dum pectori brachia. dũ
brachiis manus. digiti manib sunt conuincti. ac m̃¬
bra cętera menbris inherent. corpus omne ꝑficit᷑. Sic̃
scĩ apłi. qr redemptori nr̃o ꝓpinqui stetert᷑. quasi
pectus capiti inhesit. Quos qr martẏres sunt sequu¬
ti: quasi conuincta brachia pectori fuerunt. Quib
dũ pastores & doctores subiuncti st̃. ꝑ bona oꝑa ma¬
nus brachiis inheserunt. Hoc uͦ ome corpus redẽp
sua menbra colligant᷑. de quo bene dicit᷑. submini¬
stratũ & constructũ crescit in augmentũ dĩ: q om¬
p̃s đt redemptor nr̃. qui in se quo ꝓficiat ñ habet.
ad huc ꝑ menbra sua cotidie augmentũ habet.
Unde rursus scriptũ ẽ. donec occurramꝰ om̃s in u¬
rũ ꝑsectũ. in mensurã ętatis plenitudinis xp̃i.
Hastile uͦ eiusdẽ candelabri. ipsa

Expanded text:
ugmentum Dei . Corpus quippe illius nos omnes sumus, per nexus vero et conjunctiones corpus ligatur; quia dum capiti pectus, dum pectori brachia, dum brachiis manus, digiti manibus sunt conjuncti, et membra caetera membris inhaerent, corpus omne perficitur; sic sancti apostoli qui Redemptori nostro propinqui steterunt, quasi pectus capiti inhaeserunt. Quos quia martyres sunt secuti, quasi conjuncta brachia pectori fuerunt. Quibus dum pastores et doctores subjuncti sunt per bona opera, manus brachiis inhaeserunt. Hoc vero omne corpus Redemptsua membra colligantur, de quo bene dicitur: Subministratum et constructum crescit in augmentum Dei, qs Redemptor noster, qui in se quo proficiat non habet, adhuc per membra sua quotidie augmentum habet. Unde rursus scriptum est: Donec occurramus omnes in irum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Hastile vero ejusdem candelabri ipsa E
Abbreviated transcription (Latin):
uelabat᷑. In trans latione aut̃ septuaginta int̾p̃tũ. aqͥ¬
lȩ & theodotionis & simmachi sollicite. ꝑscrutantes. ni¬
chil ex his uerbis inuenimꝰ. S bĩ iheronimi scripta rele¬
gentes agnouimꝰ. qr hanc sententiã in hebrea ueritate¬
& ita positã non quidẽ iuixta uerbũ s iuxta sensũ inue¬

Expanded text:
ulit: Translationem Septuaginta Interpretum, Aquilae, et Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus: sed beati Hieronymi scripta relegentes agnovimus, quia hanc sententiam in Hebraica veritate ita posita non quidem juxta verbum, sed juxta sensum inve
Abbreviated transcription (Latin):
tibus panderent᷑. Hobis gͥ loquens pͥus animalia &
post rotã describere debuit: qr nos ad fidẽ dño largi¬
didicimꝰ. Ubi uͦ uł qualis rota apparuerit. adiungit
cũ dicit. uixta animalia. habens quatuor facies. U adhe
subdit᷑. Et aspectus rotaꝵ & opus eaꝵ quasi uisio ma¬
ris. & una similitudo ipsaꝵ quatuor: & aspectus eaꝵ &
opera quasi si sit rota in medio rotȩ. Quid ẽ hoc quod
cũ una rota diceret᷑ paulopost adiungit᷑. quasi sisit
rota in medio rotȩ: nisi qd testam̃ti ueteris littera testa¬
mentũ nouũ latuit ꝑ allegoriam: Unde & rota eadẽ
quȩ uixta animalia apparuit quatuor facies habere
describitur: qr scriptura saera ꝑutraq testam̃ta inqua¬
tuor partib ẽ distincta. Uetus xenĩ testam̃tũ in lege &

Expanded text:
tibus panderentur. Nobis igitur loquens prius animalia et tibus panderentur. Nobis igitur loquens prius animalia et post rotam describere debuit, quia nos ad fidem Domino largius. Ubi vero vel qualis rota apparuerit adjungit, cum dicit: « Juxta animalia habens quatuor facies. » Ubi adhuc subdit: « Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris, et una similitudo ipsarum quatuor et aspectus earum et opera quasi sit rota in medio rotae. » Quid est hoc quod cum una rota diceretur paulo post adjungitur, « quasi sit rota in medio rotae, » nisi quod in Testamenti veteris littera Testamentum novum latuit per allegoriam? Unde et rota eadem, quae juxta animalia apparuit, quatuor facies habere describitur, quia Scriptura sacra per utraque testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenim Test
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uetus p̃cellit: tanto & p̃dicatores eius indescripti¬
one ꝓphetica p̃ferri debuerunt. Quãuis sit ad huc
tiȩ sp̃s sic intra semetipsũ anteriora & posteriorasi¬
mul colligit. ut hȩc simul ꝓpħȩ linguȩ ꝓferri non
possit: s ampla quȩ uidet disꝑtitis sermonib emã¬
nat. & nc̃ ultima post pͥma. nc̃ uͦ prima post ultima
loquit᷑. Unde ihezechiel ꝓpħa sub figura ͤ iniuersał¬
dinẽ uidit. & tam̃ repente. illa subiungit. quȩ ante¬
rioribus temporib gesta sunt: ut patent᷑ indicet si¬
mul se uidisse qd̃ carnis lingua ñ sufficeret simul
dicere. Quia uͦ ꝑ quatuor animalia etiã ꝑfectos
om̃s signari diximus: considerandũ ẽ quosdã scõꝵ ꝙ
e ompi dño placerent. Post animalia gͦ rota descri¬
debemus accipere: ẽ adhuc aliud qd̃ considerare. debe¬
amꝰ. Uidebat enĩ spu ꝓpħa qr hȩc ipsa uerba quȩ obs¬
curitatib obuoluta ꝓferebat: ñ iudaico popło s gen¬

Expanded text:
ntum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descriptione prophetica praeferri debuerunt. 11. Quamvis sit adhuc hetiae spiritus sic intra semetipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut haec simul prophetae lingua proferre non possit. Sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sadinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota descridebemus accipere, est adhuc aliud quod considerare debeamus. Videbat enim scuritatibus obvoluta proferebat, non Judaico populo, sed gen
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ad fortiora animus. eleuent᷑ animalia: ut eleuen¬
t᷑ parit᷑ e rotȩ. Quis enĩ caput nrm̃ ẽ. nͥ redemptor
humani generis de quo scriptũ ẽ. ipsũ dedit caput
supra omẽm ȩccłiam. que ẽ caput ipsius. Quẽ cũ iu¬
more omiũ diuisisse credidert᷑. S caput. ͣ incisũ ẽ &¬

Expanded text:
ergo ad fortiora animus, eleventur animalia, ut elevenergo ad fortiora animus, eleventur animalia, ut eleventur pariter et rotae. Quis enim caput nostrum est, nisi Redemptor generis humani? De quo scriptum est: Ipsum dedit caput supra omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum Jumore omnium divisisse crediderunt. Sed caput turturis et
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ ad pennulas. id ẽ animꝰ ad uirtutes. Non enĩ inme¬
rito ꝑ caput mentẽ intellegimꝰ: qr sic̃ caput corpus. ita
mens actiones regit. S caput ad pennulas retorque¬
ri p̃cipit᷑: ut ea quȩ dicis facias. & os ad oꝑa coniungas.
Nec ita caput abscidendũ ẽ ut a corpore diuidat᷑. s ex
parte. decisũ corpori suo iubet᷑ in herere : qr iudelicet
niens nr̃a acarnali delectatione incidenda ẽ. s a car¬
nis cura necessaria incidenda ñ ẽ. Hinc enĩ scriptũ est.
Carnis curã ne feceritis in desideriis. Quȩ gͦ in deside¬
riis fieri ꝓhibet᷑: ꝓculdubio in necessitate conceditus
Caput gͦ turturis ex parte. abscisũ sit. & ex parte. in¬
hereat. ut sic̃ dictũ ẽ & ab uoluptate carnis mens nr̃a
incisa sit. et tam̃ a necessitate ñ sit abscisa. Quod si
hoc sacrificii genus sub tẏpica redemptoris nr̃i intel¬
legentia altius ad contẽplationẽ requirat: ascendat

Expanded text:
eatur ad pennulas, id est animus ad virtutes. Non enim immeeatur ad pennulas, id est animus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caput ad pennulas retorqueri praecipitur, ut ea quae dicis facias, et os ad opera conjungas. Nec ita caput abscindendum est, ut a corpore dividatur, sed ex parte decisum, corpori suo jubetur inhaerere, quia videlicet mens nostra a carnali delectatione incidenda est, sed a carnis cura necessaria incidenda non est. Hinc enim 1228 scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae ergo in desideriis fieri prohibetur, procul dubio in necessitate conceditur. Caput ergo turturis ex parte abscissum est, et ex parte inhaeret, ut, sicut dictum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate non sit abscissa. Quid, si hoc sacrificii genus sub typica Redemptoris nostri intelligentia alius ad contemplationem requirat? Ascendat
Abbreviated transcription (Latin):
peccata non habuit. s spinas nr̃ȩ nequitiȩ suscepit:
atq tsq ad passionẽ ꝓ nobis humiliari dignatus ẽ ut
in semetipso ignẽ tribulationis nr̃ȩ susciperet. S ar¬
sit & ñ arsit : qr & ex humanitate ẽ mortuus : & ta¬
m̃ immortalis ex diuinitate. ꝑmansit. Suscepit a
nobis unde sacrificiũ fieret ꝓ nobis: & tam̃ in passi¬
bilis atq incõmutabilis ꝑmansit in ꝓprus. ut nos
rit. Patet cunctis uxta hẏstoriã hoc qd̾̃ in lege scrip¬
tũ ẽ. ut turtur quȩ ꝓ peccato offertur. retorqueat᷑
caput eiꝰ ad pennulas: ita ut collo inhereat & ñ pe¬
nitus abrũpat᷑. In quib uerbis. dubius legentib sen¬
sus hẏstoricus ñ ẽ. Sed si hȩc intellegere moralit̾ re¬
quiras: agit᷑ rota dũ ad moralẽ intellegentiã ducit᷑
sacri uerbi sententia. Nos enĩ ipsi in omĩpotentis dĩ sa¬
crificio eẽ turtur debemus: ita ut caput nrm retorq̃¬

Expanded text:
peccata non habuit, sed spinas nostrae nequitiae suscepit, peccata non habuit, sed spinas nostrae nequitiae suscepit, atque usque ad passionem pro nobis humiliari dignatin semetipsum ignem tribulationis nostrae suscipere. Sed arsit et non arsit, quia etsi ex humanitate est mortuus, tamen immortalis ex divinitate permansit. Suscepit a nobis unde sacrificium fieret pro nobis, et tamen impassibilis atque incommutabilis permansit in propriis, ut nos rit. Patet cunctis juxta historiam hoc quod in lege scriptum est, ut turtur quae pro peccato offertur, retorqueatur caput ejus ad pennulas, ita ut collo inhaereat, et non penitus abrumpatur . In quibus verbis dubius legentibus sensus historicus non est. Sed si haec intelligere moraliter requiras, agitatur rota dum ad moralem intelligentiam ducitur sacri verbi sententia. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retorqu
Abbreviated transcription (Latin):
niri. Mloyses enĩ cũ de ardente rubo uocatus fuis¬
set. accessit ꝓpius ut uideret uisũ: & ecce rũbus arde¬
bat & non consumebat᷑. Magnũ ẽ hoc miraculũ. Si
solã in eo hẏstoriã requiras. ẽ unde. legentis animus
nutriat᷑. ut uideas qđ in ligno ignis ardeat. & ñ cõ¬
sumat. lã uͦ si typicã intellegentiã quęras: quid flam¬
ma nͥ legẽ de qua scriptũ ẽ in dextera eiꝰ ignea lex:
& quid rubus ille nͥ iũdaicũ popłm designauit. pecca¬
toꝵ suoꝵ spinis obsitũ. S rubus ardens consumi ñpo¬
tuit : qr iudaicus popłs & ignẽ quidẽ legis accepit. &
tam̃ peccatoꝵ suoꝵ spinas ñ deseruit: nec eius uitia
diuini sermonis flamma concremauit. Fortasse in hoc
farto. alius maiora ꝑ typũ contemplari desiderat. Hu¬
ius qr sensus excrescit: eleuetͣ parit᷑ & rota. Int᷑ ho¬
mines enĩ ꝑfectus homo factus ẽ unicus dĩ. qui sua

Expanded text:
niri. Moyses enim cum de ardenti rubo vocatus fuisniri. Moyses enim cum de ardenti rubo vocatus fuisset , accessit propius ut videret visum, et ecce rubus ardebat, et non consumebatur. Magnum est hoc miraculum. Si solam in eo historiam requiras, est unde legentis nutriatur animus, ut videas quod in ligno ignis ardeat, et non consumat. Jam vero si typicam intelligentiam quaeras, quid flamma nisi legem, de qua scriptum est: In dextera ejus ignea lex ? et quid rubus ille, nisi Judaicum populum designavit, peccatorum suorum spinis obsitum? Sed rubus ardens consumi non potuit, quia Judaicus populus et ignem quidem legis accepit, et tamen peccatorum suorum spinas non deseruit, nec ejus vitia divini sermonis flamma concremavit. Fortasse in hoc facto alius majora per typum contemplari desiderat. Hujus quia sensus excrescit, elevantur pariter et rotae. Inter homines enim perfectus homo factus est unicus Dei Filius, qui sua
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quid uidendo & sentiendo quesieris. hec eadẽ sa¬
cra eloquia tecũ crescunt. tecũ in altioribus ascenduñ.
Bene aut̃ de eisdẽ. rotis dicit᷑. sequentes eũ. Legenti se
enĩ sp̃c siquid in eis morale scire aut hystoricũ que¬
rit. sensus hunc moralis hystorię sequit᷑. Siquid typi¬
cũ : mox figurata loquutio agnoscit᷑. Siquid contẽpla¬
tiuũ. statim rotȩ quasi penuas accipiunt. & in aera
suspendunt᷑  ꝙ in uerbis sacri eloquii intellegentia
cȩlȩstis aperit᷑. Quocũq gͦ ibat sp̃s. illuc eunte spũ
& rotȩ parit᷑ eleuabant᷑. sequentes eũ. Rotȩ enĩ sꝑm̃
sequunt᷑: qr uerba sacri eloquii ut sepe iã dictũ ẽ.
uixta sensũ legentiũ ꝑ intellectũ crescunt. In una
cit᷑. alius typica: alius uͦ intelligentiã ꝑ tẏpũ contẽ¬
platiuã querit. Et fit plerũq ut sicut dictũ ẽ in u¬
na eadẽq sententia cuncta summul tria ualeant. iue¬

Expanded text:
tum quid videndo et sentiendo quaesieris, haec eadem satum quid videndo et sentiendo quaesieris, haec eadem sacra eloquia tecum crescunt, tecum in altiora ascendunt. Bene autem de eisdem rotis dicitur: Sequentes eum. Legentis enim spiritus, si quid in eis scire morale aut historicum quaerit, sensus hunc moralis historiae sequitur. Si quid typicum, mox 1227 figurata locutio agnoscitur. Si quid contemplativum, statim rotae quasi pennas accipiunt, et in aere suspenduntur, quia in verbisilluc eunte spiritu et rotae pariter levabantur sequentes eum. » Rotae enim spiritum sequuntur, quia verba sacri eloquii, ut saepe jam dictum est, juxta sensum legentium per intellectum crescunt. In una scitur, alius typicam, alius vero intelligentiam per typum contemplativam quaerit. Et fit plerumque ut, sicut dictum est, in una eademque sententia cuncta simul tria valeant inve
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ gressũ cordis inueniat quẽadinodũ gressũ boni
oꝑis ponat. ambulant parit᷑ & rotę : qr tantũ in sa¬
cro eloquio ꝓfectũ inuenis. quãtũ apud illud ipse ꝓ¬
feceris. Si uͦ pennatũ animal sese in contẽplatione te¬
tenderit. rotȩ: ꝓtinus a t̾ra subleuant᷑: qr t̾rena
ñ eẽ. intelligis. quȩ pͥus in sacro eloquio uixta t̾renũ mo
rẽ dicta credidisti.: fitq ut scripturȩ sacrȩ uerba eẽ cę
lestia sentias. si ascensus ꝑ contemplationis gr̃am temetip¬
sũ ad cȩlestia suspendas. Et mura atq ineffabilis sacri elo¬
quii uirtus agnoscit᷑: cũ suꝑno amore legentis aninu
penetratur. Quia gͦ animal ad alta se subleuat. & rota
uolat. sequit᷑. quocumq ibat sp̃s. illuc eunte sp̃ui. &
rotȩ parit᷑ leuabant᷑ sequentes eũ. Quo enĩ sp̃s legen¬
tis tendit. illuc & diuina eloquia leuant᷑: qr si in eis al¬

Expanded text:
et per gressum cordis inveniat quemadmodum gressum boni et per gressum cordis inveniat quemadmodum gressum boni operis ponat, ambulant pariter et rotae, quia tantum in sacro eloquio provectum invenis, quantum apud illud ipse profeceris. Si vero pennatum animal sese in contemplatione tetenderit, rotae protinus a terra sublevantur, quia terrena non esse intelligis, quae prius in sacro eloquio juxta terrenrem dicta credidisti, fitque ut Scripturae sacrae verba coelestia esse sentias, si accensus per contemplationis gratiam temetipsum ad coelestia suspendas. Et mira atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis animus penetratur. Quia ergo animal ad alta se sublevat, rota volat; sequitur: « Quocunque ibat spiritus, illuc eunte spiritu et rotae pariter levabantur, sequentes eum. 9. Quo enim spiritus legentis tendit, illuc et divina eloquia levantur, quia si in eis al
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplatione: se suspendt̃. Et qr unꝰquisq scõꝵ quan¬
to ipse in scriptura saera ꝓfecerit. tanto hiȩc eadem
seriptura sacra ꝓficit apud ipsũ. recte dicitur.
cymq ambularent animalia. ambulabanT parit᷑ &
rotȩ & cũ eleuarent᷑ animalia de t̾ra eleuabant᷑ si¬
mul & rotę : qr diuina eloquia cũ legente crescunt.
Nã tanto illa quisq altiꝰ intelligit: quanto in eis altiꝰ
intendit. Unde nec eleuant᷑ rotȩ. si ñ eleuant᷑ anima¬
lia: qr nͥ legentiũ m̃tes ad alta ꝓfecerint. diuina dic¬
ta uelud in inus ñ intellecta iacent. Cũ enĩ legen¬
ti cuilibet sermo scripturȩ sacrę si tepidus uidetur
sensus diuini eloquii eius mentẽ ñ ęxcitat: & in cogi¬
tatione. sua nullo intellectus lumine emicat. rota &
ociosa ꝙ in t̾ra ẽ: qr animal ñ eleuat᷑ a t̾ra. At uͦ sia¬
nimal ambulet. id ẽ bene uiuendi ordines querat.

Expanded text:
contemplatione suspendunt. Et quia unusquisque sanctorum quancontemplatione suspendunt. Et quia unusquisque sanctorum quanto ipse in Scriptura sacra profecerit, tanto haec eadem Scriptura sacra proficit apud ipsum, recte dicitur: Cum ambularent animalia, ambulabant pariter et rotae; et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae, quia divina eloquia cum legente crescunt; nam tanto illa quisque altius intelligit, quanto in eis altius intendit. Unde nec elevantur rotae, si non elevantur animalia, quia nisi legentium mentes ad alta profecerint, divina dicta, velut in imis, non intellecta jacent. Cum enim legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae si tepidus videtur sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectus lumine emicat, rota et otiosa et in terra est, quia animal non elevatur a terra. At vero si animal ambulet, id est bene vivendi ordinem quaerat,
Abbreviated transcription (Latin):
lent. lusti aut̃ uiri qr se & in eis custodiunt. quȩ in
ꝓmptu & in facie ñ uident᷑: in dorsis oculos habe¬
re referunt᷑. Qui gͦ & ea quȩ in occultis st̃ discuti¬
unt. atq & ab ipsis se custoduint quȩ latent: ꝓfe¬
cto oculos in dorsis habent. Qd̃ tam̃ intellegi & alit̾
potest. qr ea quȩ st̃ ante faciẽ nr̃am uidemꝰ.: dorsa
aut̃ nr̃a alius in nob̃ iudet. & nos uidere ñ possu¬
mꝰ. Quia aut̃ sc̃i uiri sollert̾ se aspiciunt in quib ab
aliis iudicari posst̃. & districte se uident ᷝ sepe distͥcte ab
aliis uident᷑ : qr ui se nec ea que se latere poterant
ignorant. lum̃ in dorso portant. Sequitui.
rotȩ iuxta ea: & cũ eleuarent᷑ animaliã de t̾ra. ele¬
uabant᷑ simul & rotȩ. Ambulant animalia. eũ sc̃i u¬
ri in scriptura saera intelligt̃ queadmodũ moralit̾ ui¬
uant. eleuant᷑ uͦ a terra animalia. cũ scĩ uiri se in

Expanded text:
lent. Justi autem viri, quia se et in eis custodiunt quae in lent. Justi autem viri, quia se et in eis custodiunt quae in promptu et in facie non videntur, in dorsis oculos habere referuntur. Qui ergo et ea quae in occultis sunt discutiunt, atque ab ipsis se custodiant quae latent, profecto oculos in dorsis habent. Quod tamen intelligi et aliter potest, quia ea quae sunt ante faciem nostram videmus, dorsa autem nostra alius in nobis videt, et nos videre non possumus. Quia autem sancti viri solerter se aspiciunt in quibus ab aliis judicari possunt, et districte se vident, sicut saepe districte ab aliis videntur, qui in se nec ea quae se latere poterant ignorant, lumen in dorso portant. Sequitur: rotae juxta ea; et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae. 8. Ambulant animalia cum sancti viri in Scriptura sacra intelligunt quemadmodum moraliter vivant. Elevantur vero a terra animalia, cum sancti viri se in
Abbreviated transcription (Latin):
mas dedit. dõ grãs retulit. quasi pęne ꝑcireuitũ
in suȩ ciuitatis custodiã ugilauit: s qr unũ in se. fo¬
ramen suꝑbiȩ ñ attendit. ibi hostẽ ꝑtulit. uͥ ꝑ negle¬
gentiã ocłm clausit. Quia gͦ scõꝵ m̃tes undiq se cireĩ¬
spicientes inuigilant. atq in omĩ suo oꝑe pauoris &
sollicitudinis ocłm eircũ duct̃. ne aut praua agant aut
recte quȩ p̃cepta st̃ ñ agant. aut bonis actib exple¬
tis in suis cogitationib intumescant. & tanto grauius
offendant. quanto qui uisti uident᷑ foris occultius pe¬
ccant: recte dicit᷑. totũ corpus eoꝵ plenũ oculis ui cir¬
cuitu. Sciendũ quoq qd̾ in trans latione ueteri non
habet᷑ totũ corpus eoꝵ plenũ oculis incireuitu: s di¬
cit᷑ dorsa eoꝵ plena oculis. Quȩ uidelicet sententia:
ab edificationis intellectu ñ discrepat. Ea enĩ quȩ st̃
in facie: sepe etiam peccatores homines custodire so¬

Expanded text:
mas dedit, Deo gratias retulit, quasi pene per circuitum mas dedit, Deo gratias retulit, quasi pene per circuitum in suae civitatis custodia vigilavit. Sed quia unum in se foramen superbiae non attendit, ibi hostem pertulit, ubi per negligentiam oculum clausit. Quia ergo sanctorum mentes undique se circumspicientes invigilant, atque in omni suo opere pavoris et sollicitudinis oculum circumducunt, ne aut prava agant, aut recta quae praecepta sunt non agant, aut bonis actibus expletis, in suis cogitationibus intumescant, et tanto gravius offendant quanto justi videntur foris et occultius peccant, recte dicitur: Totum corpus eorum plenum oculis in circuitu. 7. Sciendum quoque quod in translatione veteri non habetur: Totum corpus eorum plenum oculis in circuitu, sed dicitur: Dorsa eorum plena oculis. 1226 Quae videlicet sententia ab aedificationis intellectu non discrepat. Ea enim quae sunt in facie saepe etiam peccatores homines custodire so
Abbreviated transcription (Latin):
bos intendimꝰ. fit ut alia neglegamus: & uͥ neglegimꝰ
ibi ꝓculdubio oculũ non habemus. Nã phariseus ille
qui ascenderat in templũ orare. testante euglio qid̃
dix̃ agnouimꝰ. Ait enĩ. Ns̃ grãs ago tͥ. Recte aut̃ gr̃as
dõ agebat: a quo acceperat bona quȩ fecerat. Qui e¬
tiã subiungit. qr ñ st̃ sic̃ ceteri hominũ. raptores. in¬
iusti. ad ulteri. uelud etiã hic publicamꝰ. leuino bis in
sabb̃o. decimas do om̃iũ quȩ possideo. Ftiã ad exhiben¬
dã abstinentiã. ad impendendã miscdĩam. ad referẽ¬
das dõ gr̃as oculũ phariseus habuerat: s ad humilitatis
custodiam ocłm ñ habebat. Et quid ꝓdest qd̾ contra hos¬
tium insidias pęne tota ciuitas caute eustodit᷑. si u¬
nũ foram̃ aꝑtũ relinquit᷑ unde ab hostib intret᷑:
Quid gͦ ꝓdest custodia quȩ pęne ubiq circũponit᷑.
quando inimicis tota ciuitas ꝑ neglectũ loci unius
aperit᷑. Phariseus aut̃ qui ieiuniũ exhibuit. deci¬

Expanded text:
bus intendimus, fit ut alia negligamus, et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum noqui ascenderat in templum orare, testante Evangelio, quid dixit agnovimus. Ait enim: Deus, gratias ago tibi . Recte autem gratias Deo agebat, a quo acceperat bona quae fecerat. Qui etiam subjungit: Quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic PubSabbato, decimas do omnium quae possideo . Ecce ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum Pharisaeus habuerat, sed ad humilitatis custodiam oculum non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab hostibus intretur? Quid ergo prodest custodia quae pene ubique circumponitur, quando inimicis tota civitas per neglectum loci unius aperitur? Pharisaeus autem qui jejunium exhibuit, deci