comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hennã. Necesse ẽ quide̾ uenire
scandala: uetamen ẽ homini qͥ
qd̾ necesse e ut in mundo fiat. ui¬
cio suo facit. ut ꝑse fiat. Igitur
om̃is truncatꝰ affectus. & uniu̾sa
ꝓpinquitas amputatur: ne ꝑ occa¬
sionẽ pietatis unusquisq creden¬
tiũ scandalis pateat. Si inquit ita
quis tibi coniunctus eͣ. ut manꝰ.¬
pes oculus. & eͥ utilis atq sollicitꝰ.
q a.cutus ad ꝓspiciendũ. scanda¬
lũ autͣ tͥ facit. & ꝓpter dissonam¬
tiã morũ te ꝑtrahit ingehennã:
quã dũ uis lucrifacere: cognatoᷤ
& necessarios. causam habeas
riunarũ. Itaq non frͣ. nͨ uxor.
ñ filii. ñ amici ñ om̃is affecꝰtus
qui nos excludere potest aregno
celoꝵ. amori dm̃ p̃ponat᷑. No¬
uit unusquisq credentiũ qͥd sͥ
noceat: uł in quo sollicitetur
animus. ac sepe temptetur.
Melius ẽ uitã solitariã duce.
quã obuite pͥ̾sentis necessaria.
eternã uitã ꝑdere. Nidete ne
contẽpnatis unũ de pusillis

Expanded text:
quidem venire scandala: Vae tamen ei est homini, qui quod necesse est ut fiat in mundo, vitio suo facit, ut per se fiat. Igitur omnis truncatur affectus, et universa propinquitas amputatur, ne per occasionem pietatis unusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus, ut manpes, oculus, et est utilis, atque sollicitus, et acutus ad perspiciendum, scandalum autem tibi facit, et propter dissonantiam morum te pertrahit in gehennam,um vis lucrifacere cognatos et necessarios, causam habeas ruinarum. Itaque non frater, non uxor, non filii, non amici, non omnis affectus qui nos excludere potest a regno coelorum, amori Domini praeponatur. Novit unusquisque credentium, quid sibi noceat, vel in quo sollicitetur animus, ac saepe tentetur. Melius est vitam solitariam ducere, quam ob vitae praesentis necessaria, aeternam vitam perdere. Videte ne conte
Abbreviated transcription (Latin):
ILle mundo a scandalis. Necesse
ẽ enĩ: ut ueniant scandala.
NUeruͣtamen ue homini illi: ꝑ quẽ
scandalũ uenit. ¶ Non quo neces¬
se sit uenire scandala: alio quin
absq culpa eent qui scandalũ fa¬
ciunt: s cũ necesse sit misto mun¬
do. fieri scandala. unus quisq¬
insuo uicio scandalis patet. Simul¬
q ꝑ generale̾ sententiã ꝑcutitur ui¬
das: qui ꝓditioni aminũ p̾paraue¬

Expanded text:
do a scandalis. Necesse est enim ut veniant scandala; verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Non quo necesse sit venire scandala alioquin absque culpa essent qui scandalum faciunt, sed cum necesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet; simulque per generalem sententiam percutitur Judas, qui proditioni animum praeparave
Abbreviated transcription (Latin):
frabitis in regnũ celoꝵ.ł Nons̾¬
cipitur apłis ut etatẽ habeait
paruuloꝵ: s ut innocentiam:
& qd̾ illos ꝑ annos possident:
hi possideant ꝑ industriã ut
malicia. nͣ sapientia pariuuli
sint. ¶Quicũq gͦ humiliaue¬
rit se sicut paruulꝰ iste: hic
e maior in regno celoꝵ. Hicut
chraͣ mulierẽ delectatur. nͣ ali¬
ud cogitat. & aliud loquitur:
sic & uos nisi tale̾ habueritis
innocentia. & animi puritatẽ¬
trare. Siue aliter. Quicũq hir¬
miliauerit se sicͣ paruulusiste:
hic maior eͥ in regno celor Qui
imitatus me fuerit. & se in erẽ¬
plu mei humiliaueritꝰ: ut tan
hic intrabit in regnũ celorũ.
Et qui susceperit unũ paruulũ
tale̾ in nomine meo: me susci¬
hit. Quitalis fuerit ut. xp̃i
imitetur humilitate ꝙ in nocen¬
tiã in eo. xp̃c suscipitur E pru-¬
denter. ne cũ delatũ fuerit apłis
se putent honoratos: adiecit.
honore suscipiendos. Qui
autẽ scandalirauerit unuͣ de
pusillis istis. qui inme credunt.

Expanded text:
in regnum coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut chram mulierem delectatur, non aliud cogitat, et aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritattrare. Sive aliter: Quicumque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Qui imitatus fuerit me, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantuhic intrabit in regnum coelorum . Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Christi imitetur humilitatem et innocentiam, in eo Christus suscipitur. Et prudenter, ne cum delatum fuerit apostolis, se putent honoratos, adjecit, honore suscipiendos. Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta consequentiã sermonis
Cetiã contra apłos dictũ intelligi
pot̾. qui interrogando quis ma¬
ior ẽẽt in regno celoꝵ. uidebant᷑
&si in hoc uicio ꝑmansissent.
poterant eos quos ad fide̾ uocabãt

Expanded text:
juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui interrogando quis major esset in regno coelorum, videbantur Etsi in hoc vitio permansissent, poterant procul dubio eos quos ad fidem vocabant,
Abbreviated transcription (Latin):
in celis eͥ.PSupͣ dixerat ꝑ manĩ
ꝙ pede̾. & oculũ. om̃s ꝓpinquita¬
tes. & necessitudines. quȩ scanda¬
lũ fac̾e poterant amputandas.
Austeritatẽ itaq sententie. sub¬
iecto p̾cepto temperat dicens.
Ulidete ne contemnatis unuͣ
ex pusillis istis Sic inquit p̾q¬
pio seueritate᷑: ut cõmixti cle¬
mentiã doceã. Quantũ inuobẽ
nolite contemnere. s ꝑ uram
salutẽ etiã illoꝵ quercte santa¬
tẽ. Su aut̃ ꝑseuerantes in pec¬
catis uideritis. & uitiis seriuen¬

Expanded text:
upra dixerat per manum, et pedem, et oculum, omnes propinquitates et necessitudines, quae scandalum facere poterant, amputandas: austeritatem itaque sententiae, subjecto praecepto temperat, dicens: Videte ne contemnatis unum ex pusillis istis. Sic, inquit, praecipio severitatem, ut, commisceri clementiam doceam. Quantum in vobis est, nolite contemnere, sed per vestram salutem etiam illorum quaerite sanitatem. Sin autem perseverantes in peccatis videritis,
Abbreviated transcription (Latin):
humo uicioꝵ cor tuũ pregͣ¬
tatẽ diuina inhabitatione
dignã edificare ñ ualeas. si te
ab expurgandis uicioꝵ rude¬
rib ab edificandis uirtutũ
mȩnib hostẽ malignũ re-¬
trahere uelle pspexeris. audi
consolationẽ & consilia sac¬
dotũ auscultandis & eusto¬
diendis diuinis lectionib
assiduus esto. Sicq fiet. ut
rus int᷑eat. E scĩficabant
leuitas. decimas eis dando. qͣsi
scĩs d̃i. & ipsi leuite scĩficabati
sacerdotes. decimas eis qͣsi

Expanded text:
um cor tuum praegtatem divina inhabitatione dignam aedificare valeas, si te ab expurgandis vitiorum ruderibus, ab aedificandis virtutum moenibus, hostem malignum retrahere velle perspexeris, audi consolationem et consilia sacerdotum; auscultandis et custodiendis divinis lectionibus assiduus esto; sicque stes, ut rus introeat. Et sanctificabant Levitas, decimas eis dando, quasi sanctis Dei; et ipsi Levitae sanctificabant sacerdotes, decimam eis
Abbreviated transcription (Latin):
& corporis ad exportandũ
humũ quȩ impediebat acd
edificandũ murũ qͥ cecid̾at.
ad suꝑandas hostiũ insidias
q̃ imminebant. Ideoq letat᷑¬

Expanded text:
 corporis ad exportandam humum, quae impediebat ad aedificandum murum qui ceciderat, ad superandas hostium insidias quae imminebant. Ideoque merit
Abbreviated transcription (Latin):
sabbati: non accipiemꝰ ab eis
peccato feriandũ. semꝑ uacan¬
est d̾s. ut post tale sabbatũ
liberati a peccatis conscientiȩ¬
puenire possimꝰ ad gaudia
futurȩ in celis głe. Sed qͣrunt
ppłi terre nr̃m ꝓphanare
inferendo in die scĩficata. qͥa
sp̃s immundi satagunt nr̃i
munditiã cordis cõmaculare.
& accepto precio consensus nr̃i
uicioꝵ nob̃ illecebras ingerere.
quo diẽ maxime scĩficationis
bilent. Sed huiꝰmodi mercatũ:
elausis muris nr̃e urbis hoc ẽ
uitȩ custodia perfectioris. ꝓr¬
⁊ sus uitare debemꝰ. Et statuamꝰ¬
N suꝑ nos precepta. ut demus¬

Expanded text:
non accipiemus ab eis  a peccato feriandum est; semper vacanest Deus , ut post tale Sabbatum liberati a conscientipervenire possimus ad sabbatum futurae in coelis gloriae. Sed quaerunt populi terrae nostrum profanare inferendo in die sanctificata; quia spiritus immundi satagunt nostri munditiam cordis commaculare, et accepto pretio consensus nostri vitiorum nobis illecebras ingerere, quo diem maximae sanctificationis bilent. Sed hujusmodi mercatum nos clausi muris nostrae urbis, hoc est vitae custodia perfectioris prorsus vitare debemus. Et statuemus super nos praecepta, etc. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
seruatione sabbati quȩ inter
pͥma legis mandata eminẽbat
scĩficati sint. ac sic decetero
omnẽ curã agendi ad obseqͥ¬
um diuini cultꝰ conlrterint.
Drimo namq nos a malis e¬
mundari: & sic bonis actib
necesse ẽ adornari. Longum

Expanded text:
servatione sabbati, quae inter prima legis mandata eminebat, sanctificati sint; ac sic de caetero omnem curam agendi, ad obsequium divini cultus converterint. Primo namque nos a malis emundari, et sic bonis necesse est actibus adornari. Longum
Abbreviated transcription (Latin):
tio ht̃. neemias qui & ather¬
dyonimos: unde singlariter¬
subinfert᷑. filiꝰ achelai. Qd
ipsũ suꝑiꝰ insinuat᷑ aꝑtius:
cum dr. Dixit aũ neemias
ipse est athersatha. & ezras
scriba. & leuite: int̃pretanteᷤ
dño deo nr̃o: Populi qͦ terrȩ¬

Expanded text:
tio: Nehemias qui Atherdionymos unde singsubinfertur, filius Hachelai; quod ipsum superius insinuatur apertius, cum dicitur: Dixit autem Nehemias, ipse est Athersatha, et Ezras scriba, et Levitae interpretantes Domino Deo nostro . Populi q
Abbreviated transcription (Latin):
est dispositio quȩ mox facta
ciuitate erat inchoata. sed
usq ad hoc tempꝰ nequibat
tminari. priusquã recensi¬
to ppłi numero. & expletis
sollemniis septimi mensis.¬
in ipsa sc̃a eiuitate. qui in
aliis urbib habitare debe¬
rent. Congruit au sacra
ferunt᷑. Decet namq presu¬
les sc̃e eccłie quantũ eulim¬
ne potentie plebẽ transcen¬
dunt. tantũ eam & uitȩ
meritis tͣnscendere: Ciuitateᷤᷤ
qͥppe isrł reliquȩ: deuotã
plebis dĩ conuersationem
designant. Porro habitatio
aliter figurat. qui fuperato
iã certamine uicioꝵ. libera¬
iam mente uisioni superne
lucis appropinquant. iuxta
illud psalmiste. Diligit dñs
portas syon: suꝑ omnia ta¬
bernacula iacob. Unde etiã
consequent̃ decima pars
plebis in ierłm babitationẽ
sorte electam suscepit. reli¬
quȩ uͦ suis in urbib resideñ:
quia nimirũ ꝑfectoꝵ est.
eoꝵ udelicet qui precepta
decalogi ad integrũ in d̃i
& ꝓximi dilectione eustodi
mare: atq ut ita dixerim

Expanded text:
est dispositio, quae mox facta civitate erat inchoata; sed usque ad hoc tempus nequibat terminari, priusquam recensito populi numero, et expletis solemniis septimi mensis,in ipsa sancta civitate, qui et aliis in urbibus habitare deberent. Congruit autem figferuntur. Decet namque praesules sanctae Ecclesiae, quantum culmine potentiae plebem transcendunt, tantum eam et vitae meritis transcendere. Civitates quippe Israel reliquae devotam plebis Dei conversatioo aliter actus figurat, qui, superato jam certamine vitiorum, libera mente visioni supernae pacis appropinquant, juxta illud Psalmistae: Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob . Unde etiam consequenter decima pars plebis in Hierusalem habitationem sorte electa suscepit, reliquae vero novem suis in urbibus resident; quia nimirum perfectorum est, eorum videlicet qui praecepta Decalogi ad integrum in Dei et proximi dilectione custodiumare, atque ut ita dixerim
Abbreviated transcription (Latin):
catitelȩ donet custodiã. Deniq
agente industrio pontifice &
bis qͥ timebant dñm. cuncti
cõpuncti st̃ corde qͥ peccau̾ant.
& eiecerunt uxores aliengenaᷤ:
sicq expulsa tͣpitudine luxu¬
riȩ. rediit decus castimonie: atq
a ciuitate dñi eiecto rudere
uieioꝵ. resꝑsi st̃ flores & aro¬
mata uͥtutum. Que usq u̾ba
ezrȩ: quib & pͥmo ⁊orobabel
ac inui. & deinceꝑs sua facta
scãm renouauit scͥpturã: quod
ppłm de captiuitate ierosoli¬

Expanded text:
cautelae donet custodiam. Denique cautelae donet custodiam. Denique agente industrio pontifice et his qui timebant Dominum cunctis, compuncti sunt corde qui peccaverant, et ejecerunt uxores alienigenas; sicque, expulsa turpitudine luxuriae, rediit decus castimoniae, atque in civitate Domini, ejecto rudere vitiorum, respersi sunt flores et aromata virtutum. Hucusque verba Ezrae, quibus et primo Zorobabel ac Jesu, et deinceps sua facta sanctam renovavit Scripturam, quod populum de captivitate Jerosoly
Abbreviated transcription (Latin):
mactare ac purgatos digna
penitentia deo ꝑ meliorẽ uitã
offerre disposuerant. Notancdũ
int̾ea qͣnta arte pugnandi
diabolus fideles semꝑ ĩpugnet:
ꝗͣ nullũ eis unꝗͣ securũ a cer-¬
tando tempꝰ relinquat. Ecce
enĩ qͥ adu̾sitatib suꝑari non
pot̾ant: suꝑant᷑ blandim̃tis:
Uincebant hostes publicos edii¬
ficato templo dñi ac dedicatp:
seducebant᷑ amore mulierũ
gentiliũ. ne templa cordium
uł corpoꝵ suoꝵ deo inhabita¬
tore digna seruarent. Cuiꝰ rei
tẽporib nr̃is manifestissime
ẽ figura completa: cũ uidea¬
mus animos fideliũ multo ꝑi¬
culosius nc̃ interiꝰ temptari.
a concupiscentia sua abstͣctos
& illectos.: quã temptabant᷑
qͦnda extrinsecꝰ. cũ unmanis
adu̾sarius contͣ eoꝵ constantia
ferro & igne seuiebat. Sed
aderit pietas dñi. qͤ sicut tẽ
illis adu̾sus aꝑta furentium
certamina uirtutẽ patientie
largita est: ita & nobis adu̾sꝰ
diripientiũ laq̃os blanditiaꝵ

Expanded text:
mactare, ac purgatos dignam poenitentiam Deo per meliorem vitam offerre disposuerant. Notandum inter ea quanta arte pugnandi diabolus fideles semper impugnet, quam nullum eis unquam securum a certando tempus relinquat. Ecce enim qui adversitatibus superari non poterant superantur blandimentis; vincebant hostes publicos aedificato templo Domini ac dedicato, sed vincebantur amore mulierum gentilium, ne templa cordium vel corporum suorum Deo inhabitatore digna servarent. Cujus rei temporibus nostris manifestissime est figura completa, cum videamus animos fidelium multo periculosius nunc interius tentari, a concupiscentia sua abstractos et illectos, quam tentabantur quondam extrinsecus, cum immanis adversarius contra eorum constantiam ferro et igne saeviebat. Sed aderit pietas Domini, quae, sicut tunc illis adversus aperta furentium certamina virtutem patientiae largita est, ita et nobis adversus subripientium laqueos blanditiarum
Abbreviated transcription (Latin):
fluctuantis. fidei sinceritate
stores posuit & rectores. Castiga¬
uit filios tͣnsinigrationis ab uxo¬
rib alienigenis: quia illos qui
ꝓfessione fidei mundo renunti¬
auerant. illecebris mundi ultͣ
seruire ꝓhibuit. Eiecit & filioꝰ
taliũ genttricũ de oetu trans¬
migͣtionis. ne forte adulti ꝑfi
ꝑmixta. si originẽ de conta¬
gio humani fauoris sũpserint.
repba eẽ docuit: neq illorũ
consortio digna qͥ mundum
ꝑfecte relinquentes. tota m̃te
ad cȩlestia transeunt: qͥ non
blandim̃tis eneruari tempo¬
ralib s aduersitatib magis
exerceri. atq ad requiẽ sem¬
pit̾nam se gardent p̾parari.
Qđ si qͥs obicere uoluerit ñ ẽẽ
scriptũ qđ non filios adulte

Expanded text:
fluctuantis fidei sinceritate fluctuantis fidei sinceritate stores posuit, et rectores. Castigavit filios transmigrationis ab uxoribus alienigenis, quia illos qui professione fidei mundo abrenuntiaverant, illecebris mundi ultra servire prohibuit. Ejecit et filios talium genitricum de coetu transmigrationis, ne forte adulti perfidpermista, si originem de contagio humani favoris sumpserint, reprobasse docuit, neque illorum consortio digna, qui, mundum perfecte relinquentes, tota mente ad coelestia transeunt; qui non blandimentis enervari temporalibus, sed adversitatibus magis exerceri, atque ad requiem sempiternam gaudent praeparari. Quod si quis objicere voluerit, non esse scriptum quod f
Abbreviated transcription (Latin):
sacrã: qr quã scribȩ & phary¬
sei uł ꝑ traditiones suas feda¬
uerant uł uixta litt̾am tantũ
intelligendã eẽ docebant. ipsȩ
s & nouũ testam̃tũ misso dessi¬
per spu scõ. ꝑ apostolos siue
apłicos uiros fecit describi.
Eduxit ppłm de babylona
captiuitate. & ad terrã reꝑ¬
ratũ induxit: qͥa & semel in¬
sanguine redemit: ac descen¬
dens ad inferos. qͦseumq ibi
uiros israelitas id est electos
inuenit. adductos inde ad
menia suꝑnȩ ciuitatis duxit:
fideles a ꝑturbatione munci¬
huiꝰ congregans. ad consortiti
conuocat. Auxit ornatus tẽ
pͥncipes persarũ illo per eũ
miserant: qr in se credentes
gentili in eccłiam intͦducens.
claritate fidei & oꝑis eorũ
hanc semꝑ ornare & głifica¬
re ñ desistit. Constituit du¬
ces ac presides om̃i ppło. tranꝰ
flum̃. qui legẽ dei nossent
ac docerent. qr in sc̃a eccłia
quȩ flumine sacri baptisma¬
tis abluta ẽ. & flum̃ babylo¬
nium. hoc est ꝑturbationẽ scłi

Expanded text:
 quam Scribae et Pharisaei, vel per traditiones suas foedaverant, vel juxta litteram tantum intelligendam esse docebant, ipse sSed et Novum Testamentum misso desuper Spiritu sancto per apostolos sive apostolicos viros fecit describi. Eduxit populum de Babylonica captivitate, et ad Jerratum induxit, quia et semel pasanguine redemit, ac descendens ad inferos, quoscunque ibi veros Israelitas, id est, electos, invenit, abductos inde ad moenia supernae civifideles a perturbatione munhujus congregans, ad consortium convocat. Auxit ornatus temprael, vel principes Persarum, illo per eum miserant, quia in se credentes gentili, in Ecclesiam introducens, claritate fidei et operis eorum hanc semper ornare ac glorificare non desistit. Constituit duces ac praesides omni populo trans flumen, qui legem Dei nossent ac docerent; quia in sancta Ecclesia, quae et flumine sacri baptismatis abluta est, et flumen Babylonium, hoc est, perturbationem saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ip̃e obediens dr᷑: qui uixta
aliam intelligentiã mundꝰ inter¬
p̃tari potest. in cuiꝰ domo cura¬
N ta ẽ eccła: Accessit ad eũ mulier
habens alabaustrũ ungenti p̃ci¬
osi & effucduit suꝑ caput ipsuis
recũbentis. Nemopi tet ean¬
dẽ ẽẽ que suꝑ caput ef¬
fudit ungentuͣ: & que suꝑ pedes.
ua enĩ & lacrimis lauat: ꝙ crine
tergit. & manifeste meretrix ap-¬
pellat᷑. De hac autͣ nichil talescͥp.¬
tũ ẽ. Nec enĩ poterat stati capite
dniͣ meretrix digna fieri. Aliꝰ euͣ¬
gelista ꝓ alabaustro ungenti p̃ci¬
osi qd̾ genus ẽ marmoris nardũ
pisticã pistica posuit. hoc eͣ uerã
q absq dolo. ut fide̾ ecclẽ & genti¬
ũ demonstraret. Uidentes autͣ
discipłi indignati stͣ dicentes.
Ut qͥd ꝑdicio hȩc: Potuit enĩ istud
uenundari multo: & dari pauꝑib
Scio quosdã hunc locuͣ calũniari
quare aliꝰ eugłista uidã solũ di¬
xerit contristatuͣ eo qd̃ loculos

Expanded text:
quoque ipse obediens dicitur, qui juxta quoque ipse obediens dicitur, qui juxta aliam intelligentiam mundus interpretari potest, in cujus domo curata est Ecclesia. Accesit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi, et effudit super caput ipsius recumbentis. Nemo putet eamdem esse quae super caput effudit unguentum, et quae super pedes. Illa enim et lacrymis lavat, et crine tergit, et manifeste meretrix appellatur. De hac autem nihil tale scriptum est. Nec enim poterat statim capite Domini meretrix digna fieri. Alius evangelista pro alabastro unguenti pretiosi quod genus est marmoris, nardum pisticam posuit , hoc est, veram et absque dolo, ut fidem Ecclesiae et gentium demonstraret. Videntes autem discipuli, indignati sunt, dicentes: Ut quid perditio haec? Potuit enim istud venundari multo, et dari pauperibus. Scio quosdam hunc locum calumniari, quare alius evangelista Judam solum dixerit contristatum, eo quod loculos
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Qui debuerant pascha
uicino parare uictimas: leuiga¬
re templi parietes. pauimenta
u̾rere. uasa mundare: & scõm
ritũ legis purificari. ut esu ag¬
ni digni fierent. congregant᷑ ine¬
unt cõsiluĩ quomͦ occidant dñm:
nontimentes sedicione ut sim¬
plex sermo demonstrat: s cauer¬
tes ne auxilio ppłi de suis mani¬
b tolleret᷑. Cũ autͣ eẽt iħc inbe¬
thania: indomo simonis leꝓsi.
Passurus ꝓ om̃i mundo. & uniu̾¬
sas nationes suo sanguine redem¬
pturꝰ. morat᷑ in bethania indomo
obedientiȩ. quȩ qͦndã fuit simo¬
uis lepsi: non quo leꝓsus & illo
tempore ꝑmanent: s qr ante leꝓ¬
sus. postea a saluatore mundatꝰ
ẽ nomine pristino ꝑmanente.
ut uirtus curantis appareat.
Nam & in cathalogo apłorũ cũ
bͥstino uicio & offõ matħs publi¬
canus appellatur. qui certe pu
blicanus eẽ desierat. Quidã simo¬
nis leꝓsi domũ eã uolunt intel¬
ligi parte̾ ppłi qui crediderit
dño: & ab eo curata sit. Simon

Expanded text:
. Qui debuerant Paschate vicino praeparare victimas, levigare templi parietes, pavimenta verrere, vasa mundare, et secundum ritum Legis purificari, ut esu agni digni fierent, congregantur ineuntes consilium, quomodo occidant Dominum, non timentes seditionem, ut simplex sermo demonstrat; sed caventes ne auxilio populi de suis manibus tolleretur. Cum autem Jesus esset in Bethania, in domo Simonis leprosi. Passurus pro omni mundo, et universas nationes suo sanguine redempturus, moratur in Bethaobedientiae, quae quondam fuit Simonis leprosi; non quod leprosus illo tempore permaneret, sed quia ante leprosus, postea a Salvatore mundatus est, nomine pristino permanente, ut virtus curantis appareat. Nam et in catalogo apostolorum cum pristino vitio et officio Matthaeus publicanus appelblicanus esse desierat. Quidam Simonis leprosi domum, eam volunt intelligi 212 partem populi, quae crediderit Domino, et ab eo curata sit. Simon
Abbreviated transcription (Latin):
das dãpnũ qd̾ ex fusione un¬
genti se fecisse credebat. uult
magistri p̾cio cõpensare. Nec
certã tamͣ postulat sũmã ut
saltẽ lucrosa uideret᷑ ꝓditio:
s quasi ulle tradens mancipi¬
uͣ inpotestate eiͣitiuͣ posuit qͣn¬
tũ uellent dare. Qui constituert̃
ei triguita argenteos. Ioseph ñ ut

Expanded text:
das damnum, quod ex effusione unguenti accessisse credebat, vult magistri pretio compensare. Nec certam postulat summam ut saltem lucro suaderetur proditio, sed quasi vile tradens mancipium in potestate ementium posuit quantum vellent dare. Qui constituerunt ei triginta argenteos. Joseph non ut
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ ubicũq p̾dicatũ fuerit
hoc eũgłm in toto mundo: dice¬
t᷑ & qd̾ fecit in memoriã eiꝰ. In
toto mundo nͣ tã mulier ista quã
eccła pͣdicat᷑. qd̾ sepelierit salua¬
tore᷑. qd̾ unxerit caput eiꝰ. Qat

Expanded text:
icatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod haec fecit in memoriam ejus. In toto mundo non tam mulier ista, quam Ecclesia praedicatur, quod sepelierit Salvatorem, quod unxerit caput ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes indignatisint: iudas
aut᷑ ꝓpter lucra sua. Unͣ & musi¬
tatio eiꝰ cũ crimine ponit᷑. qd̾
ñ curã pauꝑuͣ habuerit: seo
suo furto uoluerit ꝓuidere.
Sciens aut̃ iħe: ait illis. Es mo¬
lesti estis huic muliexi᷑ Opꝰ bo
nũ oꝑata ẽ iume. Nã semꝑ pau¬
Iperes habetis uobiscũ: me aut̃
non semꝑ habebitis. Alia abori¬
tͣ questio: quare dñs pꝰ resurrec¬
tione dixerit: ad discipłos: ecce
ego uobiscũ sũ usq ad cõsũmati¬
one̾ mundi: & nͣc loquit᷑. me aut̃
non semꝑ habebitis. S mͥ uioet᷑
in hoc loco de p̾sentia dice corꝑa¬
li: qd̾ nequaꝗͣ cũ eis ita futurus
sit post resurrectionẽ. quomͦ nẽ
in omi conuictu & familiaritate
Cuiꝰ rei memor sit apłs ait. Et
si noueramus ihm. xp̃m sedm

Expanded text:
pauperes indignati 213 sint: Judas autem propter lucra sua. Unde et mussitatio ejus cum crimine ponitur, quod non curam pauperum habuerit, sed suo furto voluerit providere. Sciens autem Jesus, ait illis: Quid molesti estis huic mulieri? Opus enim bonum operata est in me. Nam semper pauperes habebitis vobiscum, me autem non semper habebitis. Alia oboritur quaestio, quare Dominus post resurrectionem dixerit ad discipulos: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem mundi; et nunc loquatur, me autem non semper habebitis. Sed mihi videtur in hoc loco de praesentia dicere corporali, quod nequaquam cum eis ita futurus sit post resurrectionem, quomodo nunc in omni convictu et familiaritate. Cujus rei memor Apostolus ait: Et si nove
Abbreviated transcription (Latin):
sermones hos om̃s dixit
discipłis suis. Seitis qr biduuͣ
pascha fiet. & filiꝰ hominis trade¬
tur ut crucifigat᷑. Erubescant
qui putant saluatorẽ timuisse
mortẽ. & passionis pauore dixisse
pater si fieri pot̾. transeat calixe
iste a me. Post biduuͣ pascha
facturus. tradendũ se ut crucisi¬
gat᷑ nouit. & tam̃ nͣ declinat insi.¬
clias: non territꝰ fugit. in tantũ ut
etiã ceteris ire nolentib ꝑgat ur¬
trepidus: quando dicit thomas
eamus & nos & moriamur cũ eo:
& finẽ carnali festuutati uolens
imponere. umbraq transeunte
baschȩ reddere ueritatẽ diretit.
desiderio descoeraui pascha hoc¬
manducare uobiscũ antequã pati¬
xp̃c. si tamen comedamus illit
inarimis siceritatis & ueritatis.
Dosto qd̾ ait post biduũ pascha
fiet. simplici intelligentia pͣtermis
Post duos dies clarissimi luminis
ueteris ac noui testamenti. uerũ
ꝓ mundo pascha celebrat᷑. Pascha

Expanded text:
 dixit discipulis suis: Scitis quia post biduum pascha fiet: et Filius hominis tradetur, ut crucifigatur. Erubescant qui putant Salvatorem timuisse mortem, et passionis pavore dixisse: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Post biduum pascha facturus, tradendum se ut crucifigatur novit, et tamen non declinat insidias, non territus fugit: intantum ut etiam, caeteris ire nolentibus, pergat intrepidus, quando dicit Thomas: Eamus et nos, et moriamur cum eo . Et finem carnali festivitati volens imponere, umbraque transeunte, paschae reddere veritatem, dixerit: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscu si tamen comedamus illud in azymis sinceritatis et veritatis . Porro quod ait: Post biduum pascha fiet, simplici intelligentia praetermissPost duos dies clarissimi luminis, veteris ac novi Testamenti, verum pro mundo pascha celebratur. Pascha,
Abbreviated transcription (Latin):
nominat᷑. eo qd̃ exterminator ui¬
dens sanguinẽ in forib israbeli¬
tarũ ꝑtransierit: nec ꝑcusserit
eos: uł ip̃e dñs pͣbens auxiliũ po¬
pło suo de suꝑ ambulauerit.
Lege exodi librũ de quo pleniꝰ si
uita comes fuerit disputabimus.
lebratur: si terrena & egiptũ di¬
mittentes ad celestia festinemꝰ.
NTunc congregati sunt principes
sacerdotũ & seniores ppłi inatͥ¬
ũ principis sacerdotũ qui dice

Expanded text:
erminator videns sanguinem, in foribus Israelitarum pertransierit, nec percusserit eos. Vel ipse Dominus praebens auxilium populo suo desuper ambulaverit. Lege Exodi librum , de quo plenius, si vita comes fuerit, disputabimus. lebratur, si terrena et Aegyptum dimittentes, ad coelestia festinemus. Tunc congregati sunt principes sacerdotum, et seniores populi in atrium principis sacerdotum, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
arta uia quȩ ducit ad uitã
& pauci st̃ qui inuemunt eã.
Lata uia eͣ ꝑ scłi uoluptates.
qͥs appetunt homines. Angu-¬
sta que ꝑ labores.& ieiunia
panditur. Qͣm & apłs ingͥss¬
ẽ: ꝙ ut thimotheꝰ ꝑ eã ingͥ¬
deret᷑ hortat᷑. Simulq con¬
sidera qͣm signant᷑ deutraq
uia locutꝰ sit. ꝑ latã multi
aͬbulant: angustã paueniu¬
ueniunt. Latam nͣ querimꝰ.
nec inuentione opus ẽ. Spon¬
te seoffert. & errantiũ uiaeͣ
Angustã uͦ nec om̃s inuentũt.
nec qui inuenerint stati ingͥ¬
diunt᷑. ꝑ eã. Si quide̾ inuenta
ueritatis uia. capti scłi uolup¬
tatib de medio itinere reu̾¬
tunt᷑.Attendite a falsis ꝓ¬
phis. qͥ ueniũt aduos inuesti¬
mentis ouiuͣ. intrinsecꝰ autͣ st̃
luyi rapaces. E de om̃ib qͥde

Expanded text:
via est quae ducit ad vitam! et pauci sunt qui inveniunt eam. Lata via est saeculi voluptas, quam appetunt homines. Angusta, quae per labores et jejunia panditur, quam et Apostolus eam ingrediatur, hortatur . Simulque considera quam signanter de utraque via locutus sit. 40 Per latam multi ambulant, angustam pauci inveniunt. Latam non quaerimus, nec inventione opus est: sponte se offert, et errantium via est. Angustam vero, nec omnes inveniunt, nec qui invenerint, statim ingrediuntur per eam. Siquidem multi, inventa veritatis via, capti saeculi voluptatibus, de medio itinere revertuntur. Attendite a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium: intrinsecus autem sunt lu
Abbreviated transcription (Latin):
qui uident᷑ continentia. casti¬
tate ieuinio. quasi quadã pie¬
tatis se ueste circũdare. intrin¬
secus autͣ habentes animuͣ
uenenatũ. simpliciorũ corda
fr̃m decipiunt. Ex fruc̾tib gͦ
animi. quib innocentiã ad
runã trahunt. lupis rapaci¬
b cõparant᷑. Non pot ar.¬
bor bona fructus malos face¬
re. neq arbor mala. fructꝰ
bonos facere. Queramꝰ ab here¬
ticis. qui duas inter se contra¬
rias dict eẽ naturas: Si uixta
intelligentiã eoꝵ arbor bona
malos fructus fac̾e nunquã
pot̃. qͦmͦ moyses arbor bona
þeccauerit ad aquas contͣdic¬
tiõĩs. & dauid uria interfecto.
cuͣ bersabee concubuerit: petrꝰ
quoq inpassione negauerit
dicens. nescio homine̾: dut
qua conseqͣntia iethro socer
moysi arbor mala quȩ utiq
indmͣ isrł nͣ credebat dederit
oloferni aliqͥd utile sit locutꝰ.
& comicꝰ dixerit. qd bñ dictũ
mores bonos cõfabulati¬
ones pessime: Eẜ cũ ñ inue¬
nerut qͥo respondeant. nos

Expanded text:
qui videntur continentia, castitate, jejunio, quasi quadam pietatis se veste circumdare, intrinsecus vero habentes animum venenatum, simpliciorum fratrum corda decipiunt. Ex fructibus ergo animae, quibus innocentiam ad ruinam trahunt, lupis rapacibus comparantur. Non potest arbor bona fructus malos facere: neque arbor mala fructus bonos facere. ticis, qui duas inter se contrarias dicunt esse naturas, si juxta intelligentiam eorum arbor bona malos fructus facere nunquam potest, quomodo Moyses arbor bona peccaverit ad aquam contradictionis: et David, Uria interfecto, cum Bethsabee concubuerit? Petrus quoque in passione Deum negaverit, dicens, nescio hominem? aut qua consequentia Jethro socer Moysi arbor mala, qui utique in Deum Israel non credebat, dederit Holopherni aliquid utile sit locutus? et comicus dixerit, quod bene dictum mores bonos confabulationes pessimae . Et cum non invenerint quid respondeant; nos
Abbreviated transcription (Latin):
spͣm & spu ad u̾sus carne̾. de
omi re quã petierint. inpetrẽt
a patre. Nulliq dubiũ quin bo¬
narũ reruͣ postulatio sit: ubi
corpꝰ ea uult habere que spe ł
Tunc accedens petrus ad eũdix.
Dñe. quotienseũꝙ peccabit in
Ime frͣ mͣs: & dimitã eiusq sep¬
ties: Dicit illi iħe Nondico tibi
usq septies: s usq septuagies
septies. HHeret sͥ sermo dñicus
in modũ funculi triplicis
rumpi nͣ pot̃. Supra dixerat
uidete ne conteninatis unũ de
pusillis istis. & adiecerat si pec¬
cauerit inte fr̃ tuus uade & corri¬
ũ reꝓiniserat dicens. Si duo ex
om̃i re: impetrabunt quã petie¬
rit. & ego ero in medio eorum.
gat quotiens fri inse peccanti
dimittere debeat. & cũ interroga¬
tione ꝓfert sententiã usq septies.
Cui respondit dñs. Non usq
septies. s usq septuagies septieᷤ.
ide᷑ quadringentis nonaginta
uicib ut totiens peccanti frͣi di

Expanded text:
spiritu adversus carnem, de omni re quam petierint, impetrent a Patre. Nullique dubium quin bonarum rerum postulatio sit, ubi corpus ea vult habere quae spiritus. Tunc accedens Petrus ad eum, dixit: Domine, quoties peccabit in me frater meus, et dimittam eities? Dicit illi Jesus: Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies. Haeret sibi sermo Dominicus, et in modum funiculi triplicis rumpi non potest. Supra dixerat: Videte ne contemnatis unum ex his pusillis; et adjecerat; Si peccaverit in te frater tuus, vade et corrium repromiserat dicens: Si duo ex am, de omni re impetrabunt quam petierint, et ego ero in medio eorum. gat quoties fratri in se peccanti dimittere debeat, et cum interrogatione profert sententiam usque septies? Cui respondit Dominus: Non usque septies, sed septuagies septies, id est quadrigentis nonaginta vicibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dã istũ qui debebat dece̾ milia
talentorũ diabolũ inter p̾tari.
cuiꝰ uxorẽ & filios uenundatoᷤ
ꝑseuerante illo inmalitia. inł¬
pientiã & malas cogitationes
intelligi uolunt. Sic̃ iusti uxor
dicit᷑ sapientia: sic uxorẽ inuls
ꝙ peccatoris appellari stultcu
Sed quomͦ ei dimittat dñs dod
milia talenta. & ille nob̃ conssi¬
uis sius centũ denarios ñ dmi¬
serit: nec eccłiastice interp̾tatiois
ẽ: nec a prudentib uris recipi¬
ende. Sic & pater mͣs celestis fa-¬
ciet uob̃. si non remiseritis unꝰ¬
quisq fr̃i suo de cordib ur̃is. I¬
sormidolosa sententia. Si iuixta
nr̃am mente̾ sententia dii flec¬
titur. atq mutatur. si parua
frĩb nͣ dimittimus: magna nob̃
a dño nͣ dimitentur. Et pot̃ unꝰ¬
quisq dic̾e nicħ habeo contͣ eũ
ipse nouit: habet uidice̾ dm̃: nͣ¬

Expanded text:
stum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: nihil habeo contra eum, ipse novit: habet De
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ conserui eiꝰ que fiebant com¬
tͥstati st᷑. & uenerunt & nuntia¬
uerant dño suo: omĩa que fc̾a e¬
rant. Tanc uocauit euͣ dñs suu
& ait illi. Nequã serue om̃e debr¬
tũ remisi tibi: qr rogasti me. slon¬
ne gͦ oportuit te quoq misereri
conserui tui. sicut & ego tui ml¬
Isertus sũ᷑ E iratus dñs eiꝰ tra¬
didit eũ tortorib quo adusq red¬

Expanded text:
erui eius quae fiebant contristati sunt, et uenerunt et narrauerunt domino suo omnia quae facta erant. tunc uocauit eum dominus suus et ait illi: serue nequam, omne debitum remisi tibi, quia rogasti me; non oportuit te quoque misereri conseruo tuo, sicut et ego misertus sum tibi? et iratus dominus eius tradidit eum tortorib
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ eꝰ: ut detestationi euͣ
habeant. & qui nͣ potuit pudore
fidelis agat oꝑa infideliu: quã
hi qui aꝑte gentiles stͣ. Publi¬
cani enĩ uocantur scđm tropolo¬
giã qui lucra sectantur scłi. & exi¬
gunt uectigalia ꝑ negotiationẽ

Expanded text:
dicendum est, ut detestationi eum dicendum est, ut detestationi eum habeant, et qui non potuit pudore fidelis agit opera infidelium, quam hi qui aperte Gentiles sunt. Publicani enim vocantur secundum tropologiam, qui saeculi sectantur lucra, et exigunt vectigalia per negotiationes
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ. Qd si n audierit eos: dic ec¬
cłie. Si autẽ eccłiam n audierit.
sit tibi sicut ethincus & publi¬
canus. S. peccauerit in nos
frꝰl nͣr & inqualib& causa nos le¬
serit: dimittendi habemus po¬
testate̾ immo necessitatẽ gua p̾
ta dimittamus. Sinaut̃ in dño
quis peccauerit.: ñ e nri arbitru
Dicit enĩ scͥptura diuina. Si pec¬
cauerit homo in homine: roga¬
bit ꝓeo sacerdos. Sinaut̾ in dño
peccauerit: quis orabit ꝓ eo. Nos
e contrario ind̃i inuiria benigni
sumus: & in nris contume liis
exercemus odia. Corripienduseꝰ
aut᷑ frͣ seorsum. ne si semel pu¬
dorẽ. aut uerecundiam amiserit.
ꝑmaneat in peccato. E si quidẽ
audierit. lucrife̾mꝰ animã eiꝰ.
& ꝑ alteriꝰ salute̾ nob̃ quoq ac qͥ¬
ritur salus. in autͣ audire no¬
luerit: ad hibeat᷑ fr̃. Qd si nec
illũ audierit adhibeatur & t̾eꝰ.
uł corrigendi studio. uł conue¬
Sniendi sub testib Porro si nec
illos audire uoluerit. tẽ multis

Expanded text:
erit eos, dic Ecclesiae. Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Si peccaverit in nos frater noster, et in qualibet causa nos laeserit, dimittendi habemus potestatem, immo necessitatem, qua  ta dimittamus. Si autem in Deum quis peccaverit, non est nostri arbitrii. Dicit enim Scriptura divina: Si peccaverit homo in hominem, rogabit pro eo sacerdos. Si autem in Deum peccaverit, quis rogabit pro eo? Nos econtrario in Dei injuria benigni sumus, in nostris contumeliis exercemus odia. Corripiendus est autem frater seorsum, ne si semel pudorem, ac verecundiam amiserit, remaneat in peccato. Et siquidem audierit, lucrifacimus animam ejus, et per alterius salutem, nobis quoque acquiritur salus. Sin autem audire noluerit, adhibeatur frater. Quod si nec illum audierit, adhibeatur et tertius, vel corrigendi studio, vel conveniendi sub testibus. Porro si nec illos audire voluerit, tunc multis
Abbreviated transcription (Latin):
petierint: fiet apatre meo qui
incelis ẽ. Ubi enĩ stͣ d̾no uł tres
congregati in nomine meo. ibi
sũ in medio eorũ. Om̃s supra
sermones ad concordiam ꝓuoca¬
rant. Igit᷑ &s p̾miui pollicetur.
ut sollicius festinemus ad pa¬
ceͣ cuͣ sedicat inter duos aut
tres mediui fore uixta illud exẽ¬
plũ tiranni. qui duos amicos
captos cũ unus ad uis aeudam
matre reu̾tiss & amicũ ꝓse ua¬
dẽ dedisset. sic ꝓbare uoluit ut
uno tento alterũ dimicteret.
Cũq reu̾sus eẽt ad conditã diẽ
admiran ᷤ amboꝵ fide̾: rogauit
ut se haberent terciũ. Possumꝰ
hoc ꝙ spũaliter intelligere qd̾
ubi spͣc & anima corpꝰq con¬
senserint & nͣ inter se bellũ di

Expanded text:
meo qui in coelis est. Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum. Omnis supra sermo nos ad concordiam provocarat. Igitur et praemium pollicetur, ut sollicitius festinemus ad pacem, cum se dicat inter duos et tres medium fore. Juxta illud exemplum tyranni, qui duos amicos captos cum unus ad visendam matrem revertisset, et amicum pro se vadem dedisset sic probare voluit, ut uno tento, alterum dimitteret. Cumque revertisset ad condictam diem, admirans amborum fidem, rogavit ut se haberent tertium. Possumus et hoc spiritualiter intelligere, quod ubi spiritus et anima corpusque consenserint, et non inter se
Abbreviated transcription (Latin):
ligaueritis suꝑterrã: ertͣ ligata
& incelis. O quecũq solueritis
suꝑ terrã ertͣ soluta & in celis.
Quia dixerat si autẽ eccł̃iam nͥ
audierit. sit tibi sicut ethucus
publixanus. & poterat contẽp¬
toris fr̃is hec occulta ẽẽ respon
sio: uł tacita cogitatio si me despi¬
cis. & ego te despicio. si tume
condemnas. & mea sententia.
condeminaberis: potestate tͥbut
apłis ut sciant qui atalib con¬
dẽnant᷑. humanã sententiã¬
qd̾ eũq ligatũ fuerit inceta
ligari pariter in celo. Iterũ dico

Expanded text:
tis super terram, erunt ligata et in coelo: et quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in coelo. Quia dixerat: Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus, et poterat contemptoris fratris hsio, vel tacita cogitatio: si me despicis, et ego te despicio: si tu me condemnas, et mea sententia condemnaris: potestatem tribuit Apostolis, ut sciant qui a talibus condemnantur divina sententiaquodcunque ligatum fuerit in terra, ligari pariter in coelo. » Item Do
Abbreviated transcription (Latin):
tib Si enĩ ille rex & dñs seruo de¬
bitori dece̾ miliũ talentorũ tã faci¬
le dimisit: quantomagis serui
conseruis suis debent minora di¬
mutere. Qd ut manifestiꝰ fiat. di¬
camꝰ sub exemplo. Si quis nr̃um
cõmiserit adulteriũ. homicidũ̃.
sacrilegiũ. maiora crimina. decẽ
miliũ talentorũ rogantib dimit¬
tuntur: si & ipsi dimittant mino¬
ra peccantib Si aut̃ ob facta con¬
tumeliã simus implacabiles. & ꝓpt̾
amariꝰ u̾bũ ipetes habeamus dis¬
cordias: nonne nob̃ iudemur rec¬
te redigendi in carcerẽ. & sub exe̾¬
plo oꝑis nr̃i hocag̾e: ut maiorũ
nob̾ delictorũ uenia ñ relaxetur᷑
¶ E cepisset rationẽ ponere: obla

Expanded text:
s servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem: et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxetur? Et cum coepisset
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ erudit auditoris:
tatiõe labiisq coͣp̃ssis oremꝰ dm̃i:
qd̃ & annã in regnͣ uolumine
fecisse legimꝰ. Labia inquit eiꝰ
nolite multũ loqͥ sic̃ ethuci.¬

Expanded text:
intellectum, erudit auditorem, tatione, labiisque compressis oremus Dominum, quod et Annam in Regum volumine fecisse legimus; Labia, inquit, ejus nolite multum loqui, sicut ethni
Abbreviated transcription (Latin):
solũ elemosinã: s qd̾cũq
facitis boni oꝑis. debet si¬
nistra nescire. Si emͣ illa
scierit: stati dextera oꝑa
cõmacłant᷑. Amen dico uob̃
receperũt mͥ. cedẽ suã. ñ dĩ
m̾cedem: s suã. Laudati stͣ

Expanded text:
solum eleemosynam, sed quodcumque feceritis boni operis, debet sinistra nescire; si enim illa scierit, statim dexterae opera commaculantur. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Non Dei mercedem, sed suam. Laud
Abbreviated transcription (Latin):
Sinouit ds quid orrmus. & añ¬
quã petamus scit qub indige¬
amus. frustra scienti loquun᷑.
Quib breuit̾ respondendũ ẽ.
nos nͥ narratores ẽẽ. s roga¬
tores. Aliud ẽ eniͣ narrare ig¬
noranti: aluid sciente̾ petere.
In illo indiciũ ẽ: inisto obse¬
quiuͣ. Ibi fidelit̾ petimus. hic
murabilit̾ obsecramus .xuiii.¬
ater noster qui es incelis.

Expanded text:
Si novit Deus quid oremus, et antequam petamus, scit quibus indigeamus, frustra scienti loquimur. Quibus breviter respondendum est, nos non narratores esse, sed rogatores. Aliud est enim narrare ignoranti, aliud scientem petere. In illo indicium est, hic obsequium. Ibi fideliter indicamus, hic miserabiliter obsecramus. Pater noster, qui es
Abbreviated transcription (Latin):
peceatores ingentib blasphe¬
uistos scĩficat᷑. Ueniat reg¬
mundi petit regno ut diabolꝰ
in miurdo regnare desistat:
uł inuno quoq regnet. ds.
ẜ nͥ regnet peccatuͣ in mortali
hominũ corpore. Simul q
& hoc attendendũ qd̃ grandiᷤ
audatiȩ sit. ꝙ pure conscien

Expanded text:
 blasphejustos sanctificatur. Adveniat regmundi petit regno, ut diabolus in mundo regnare desistat, vel ut in unoquoque regnet Deus, et non regnet peccatum in mortali hominum corpore . Simulque et hoc attendendum, quod grandis audaciae sit, et purae conscien
Abbreviated transcription (Latin):
sti & congregas uͥ non sparsist.
intelligimus etiã gentiliũ & philo¬
sophorũ bonã uitã recipere dñi
& aliter habere eos qui uste. aliter
qui in iuste agant: & ad cõꝑationẽ
eiꝰ qui naturali legi seruiat cõdẽpna
eos qui scͥptã lege̾ negligant. Om̃i
enĩ habenti dabit᷑ & habundabit.
auferct᷑ ab eo. Multi cũ sapientes
sint naturaliter. & habeant acum
ingenii si fuerint negligentes. &
desioia bonũ nat᷑e corruperint: ad
coꝑationẽ eiꝰ qui paululũ tardior
labore & industria conþensauit
qd̃ minus habuit. ꝑdunt bonũ
naturȩ: & p̾miũ qd̃ eis fuerat reꝓ¬
missũ uident transire ad alios. Pot̃
& sic intelligi. & qui fidẽ ht̃. & bo¬
naͣ in dño uoluntate̾ etiã si qͥd mi¬
nꝰ in oꝑe ut homo habuerit: dabit᷑
abono iudice. Qui aut̃ nͣ habuerit¬
fidẽ: etiã ceteras uirtutes quas uide¬
bat᷑ naturaliter possidere ꝑdet.
Et elegant̾ etiã qd̾ uidet᷑ inquit
qui male eo abusus ẽ: s illi etiã

Expanded text:
gas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant. Omni enim habenti dabitur, et abundabit: auferetur ab eo. Multi cum sapientes sint naturaliter, et habeant acumen ingenii, si fuerint negligentes, et desidia bonum naturae corruperint, ad comparationem ejus qui paululum tardior, labore et industria compensavit quod minus habuit, perdunt bonum naturae, et praemium quod eis fuerat repromissum, vident transire ad alios. Potest et sic intelligi: ei qui fidem habet, et bonam in Domino voluntatem, etiam si quid minus in opere ut homo habuerit, dabitur a bono judice. Qui autem fidem non habuerit, etiam caeteras virtutes quas videbatur naturaliter possidere, perdet. Et eleganter etiam, quod videtur, inquit,qui male eo abusus est, sed illi qui malo
Abbreviated transcription (Latin):
nimis: mͥ fecistis. mͥ nͣ uidet᷑ gn̾a¬
liter dixisse de pauꝑib s de his
qui pauꝑes sp̃u sunt: ad quosex
tendens manũ direrat. Frͣs mei
& mater mea hi sunt qͥ faciunt
uoluntatẽ patris mei. E ibunt¬

Expanded text:
mihi fecistis. Non mihi videtur generaliter dixisse de pauperibus, sed de his qui pauperes spiritu sunt. Ad quos tendens manum dixerat: Fratres mei et mater mea hi sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei qu
Abbreviated transcription (Latin):
a sinistris. Post biduuͣ pascha
faturus. & tradendus cruci. & illu¬
dendus ab hominib & aceto &
felle potandus. recte ꝓmittit
głam triũphantis. ut secutura
scandala pollicitationis premio
cõpensaret. E notandũ quod qui
in maiestate cernendus ẽ: filius
hominis sit. Quodq sequitur
statuet oues quioẽ adextris sius:
hedos autͣ autẽ a sinistris uixta
illico intelligite qd̾ alibi legimus.¬

Expanded text:
runt. Post biduum Pascha facturus, et tradendus cruci, et illudendus ab hominibus; et aceto ac felle potandus, recte praemittit gloriam triumphantis, ut secutura scandala, pollicitationis praemio compensaret. Et notandum quod qui in majestate cernendus est, Filius hominis sit. Quodque sequitur: Statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem a sinistris, juxta illud intellige, quod alibi legis
Abbreviated transcription (Latin):
ris. lollite itaq ab eo talentũ:
& date ei qui ht decẽ talenta.
Qd̃ putauerat se ꝓ excusatione
uirisse: inculpã ꝓpͥã uertit᷑. Seruꝰ
autẽ malus appellat᷑. qr calũpni¬
am dño facit. Diger: qr talentũ
noluit duplicare: ut in alio suꝑ¬
biȩ. in altero negligentiȩ cõdẽp ne¬
t. Si inquit durũ: & crudele̾ me
ẽẽ noueras: & aliena sectari. ibi¬
q metere ubi ñ seminarẽ: quare
ñ ł istiꝰ modi cogitacio incussit t¬
more: ut scires me mea dili¬
gentius quesituruͣ. & dares pe¬
cuniã meã siue argentuͣ nũmu¬
grecus sermo significat. Eloqͥa¬

Expanded text:
. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Servus autem malus appellatur: quia calumniam domino facit. Piger, quia noluit talentum duplicare, ut in altero superbiae, in altero negligentiae condemnetur. Si, inquit, durum et crudelem esse me noveras, et aliena sectari, ibique metere ubi non severim, quare non tibi instiusmodi cogitatio incussit tim, ut scires me mea diligentius quaesiturum, et dares pecuniam meam, sive argentum nummuGraecus sermo significat. Eloq
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qͥ ad patrẽ post resurrectionse
uictor ascendens uocatis apłis
doctrinatu eugłicã tradidit: ñ
ꝓ largitate. & parcitate: alteri plꝰ.
qui solidũ cibũ caꝑe non pote¬
rant. lacte potasse se dicit. Deniq
& illũ qui de quinq talentis deceͣ
fecerat. & qui de duob quatuor:
simili recepit gaudio: ñ conside¬
rans lucri magnitudiuẽ: s stitoii
uoluntatẽ. In quinq & duob &
uno talento. uł diuersas gr̃as
intelligamus. quȩ unicuiq tra¬
ditȩ st̃: uel in pͥmo om̃s sexus
eracminatos: in scđo intelligen¬
tia & oꝑa in tercio rationẽ. qua
homines a bestiis separamur.
Abut aut̃ qui quinq talenta ac¬
ceperat & lucratus ẽ meis: & lu¬
eratꝰ ẽ ineis alia quinq Acceptis
terrenis sensib celestiũ sib noti¬
ciam duplicauit. ex creatieis in¬
telligens creatorẽ: ex corꝑalib
incorporalia: ex ius ibilib inuisi¬
bilia. ex breuib eterna. Q duo ac¬

Expanded text:
post resurrectionem victor ascendens, vocatis apostolis, doctrinam evangelicam tradidit, non pro largitate et parcitate alteri plus, qui solidum cibum capere non poterant, lacte potasse se dicit . Denique et illum qui de quinque talentis, decem fecerat, et qui de duobus quatuor, simili recepit gaudio; non considerans lucri magnitudinem, sed studii voluntatem. 206 In quinque, et duobus, et uno talento, vel diversas gratias intelligamus, quae unicuique traditae sunt. Vel in primo, omnes sensus examinatos: In secundo, intelligentiam et opera: In tertio, rationem, qua homines a bestiis separamur. Abiit autem qui quinque talenta acceperat, et operatus est in eis; et lucratus est alia quinque. Acceptis terrenis sensibus coelestium sibi notitiam duplicavit: ex creaturis intelligens Creatorem: ex corporalibus, incorporalia: ex visibilibus, invisibilia: ex brevibus, aeterna.