comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credunt in me. Peccatũ incredulita¬
tis quasi speciale posuit: qi sic̃ fides
origo uͥtutum. ita solidam̃tum ÷ uicio¬
rũ in incredulitate ꝑsistere: dño terri¬
bilit̃ atrestante qui dicit Qui aut̃ non
credit lam iudicatus est: qr non credit

Expanded text:
credit in me. Peccacatum incredulitacredit in me. Peccacatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante, qui dicit: Qui autem non cre
Abbreviated transcription (Latin):
tib. uł cõmuni huius scłi afflictione la¬
borantib dũ sp̃e ueniȩ & miscđie cȩlestis
inspirat: ꝓfecto ab angore tͥsticiȩ m̃rem
caritatis infundit int̾uis: uerũ etiã
carnali timore depulso ad incre panda
prauitatẽ maloꝵ foris fidnciã prestat:
recte subdit᷑. Et cũ uenerit ille argu¬
et mandũ de pectaio: os de iusticia
it de indicio. Csaret nomq qd̾ ipse fi¬
do arguebat mundũi. id est sectatores
mundi de peccato suȩ incredulitatis:
arguebat de iusticia. qr udelicet iusti¬
ciã fideliũ nollent imitari: arguebat
de udicio: uidelicet quare diabolum
qui iam iudicatus ac dãpnatus erat
sequerent᷑. S non sine causa spm cũ
uenerit hoc idem dicit acturũ: qr ꝓfe¬
cto ꝑ huius inspirationẽ cortoborandꝰ
erat animus discipłoꝵ: ne mundũ
qui contra se fremebat. arguere time¬
rent. Exponens gͦ sententiã suã dñs.
adiunxit. De peccato quidẽ: qr non

Expanded text:
tibus, vel communi hujus saeculi afflictione latibus, vel communi hujus saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte subditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Claret namqdo, arguebat mundum, id est, sectatores mundi, de peccato suae incredulitatis; arguebat de justitia, quia, videlicet, justitiam fidelium nollent imitari; arguebat de judicio, videlicet, quare diabolum, qui jam judicatus ac damnatus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spiritum cum venerit hoc idem dicit acturum, quia profecto per hujus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Exponens ergo sententiam suam Dominus, adjunxit: De peccato quidem, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
sed qr ipso in t̾ra posito. & corporalit conu̾san¬
te cũ eis. non ualebant illi erigere m̃tem
ad sitienda munera gr̃ȩ cęlestis: ascenden¬
te aut̃ ipso ad cȩlos & illi parit᷑ om̃e desi¬
deriũ suũ illo transferebant: iuxta
hoc qđ alibi audierunt. Ubi enĩ ÷ the¬
saurus ur̃: ibi & cor ur̃m erit. Idoq ca¬
paces sp̃c iam facti erant: non ultra
de morte eiꝰ contristati. sed de ꝓmissio¬
nis eiꝰ munere lȩtati: luca aitestante
qui ait. Et factum est dũ benedicerer
illis. recessit ab eis & ferebat᷑ in cȩlum: fint¬
& ipsi adorantes regressi sunt in ierłm.
cũ gaudio magno: & erant semꝑ in
tẽplo laudantes & benedicentes dm̃.
Paret aut̃ nec laboriosa expositione in¬
diget. cur eunde spm̃ paraclitũ. id est
consolatorem cognominet: qr numirum
corda discipłoꝵ quȩ recessus illius me¬
sta reddidisset. huius consolaret᷑ & recre¬
aret aduentus. S & singłis quibusq fi¬
deliũ uł de peccati ꝑpe ratione meren¬

Expanded text:
Sed quia ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes regressicum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum . Patet autem, nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum paracletum, id est, consolatorem cognominet, quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Sed et singulis quibusque fidelium vel de peccati perpetratione moeren
Abbreviated transcription (Latin):
ego uado non potes me mͦ sequi sequeris
aut̃ postea: qr nimirũ passionis mortisq
eius mẏsteriũ. necdũ intelligere. necdũ
poterant imitari: maiestatẽ uͦ ascensio¬
nis. statĩ ut uidere cognouerunt: totis¬
q animi uotis ut sequi mererent᷑ opta¬
bant. S quia hȩc locutus sum nob̾: tristi¬
cia impleuit cor ur̃m. Sciebat dñs ipse
qͥd hȩc sua u̾ba in discipłoꝵ cordib age¬
rent: q uidelicet tͥsticiam magis de ab¬
scessii quo eos desereret. quã de ascensu
quo patr̃e peteret lȩticiã generarent.
Inde benigne consolando subuuxit.
S ego ueritatẽ dico uob̃: expedit uob̾
ut ego uada. Expedit ut forma serui
ur̃is subtrahat᷑ aspectibus: quatinꝰ amor
diuinitatis artius ur̃is infigat᷑ m̃tib.
Erpedit ut notã uobis formã cęlo in¬
feram: quatinꝰ maiore ꝑ hoc desidio
illuc suspiretis: sicq suspensis ad suꝑ¬
na cordib ur̃is ad accipienda iam sp̃c
sci dona capaces fiatis. Si enĩ non abi¬

Expanded text:
potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuerso mundũ potius qũã mundi con¬
ditorẽ diligunt: qui iudicatus est a
dño. cũ ait. Uidebam sathanan sicut
fulgur cadentẽ de cȩlo. Iudicatus ÷: ab
eo. cũ & ipse demonia eiceret: & disci¬
pulis daret potestatẽ calcandi supra om¬
nẽ uͥtutem inimici. Arguit᷑ itaq mun¬
dus de iudicio quo diabolus ÷ iudica¬
tus: quando hoĩes ne dĩ uoluntati re¬
sistere p̃sumant. exemplo dapnati ꝓp¬
ter suꝑbiam t̾rentur archangłi. Ar
hõium prauoꝵ neqͥciam. pę̧nã suꝑbien¬
tiũ cominemorat angłoꝵ dicens. Ange¬
los uͦ qui non seruauert̃ suũ pͥncipatũ.
sed reliquerunt suũ domiciliũ: in iudi¬
ciũ magni diei. uinculis ȩt̾nis sub cali¬
gine seruauit. Sequit᷑. Adhuc multa

Expanded text:
dum potius quam mundi creatorem diligunt; qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur cadentem de coelo. Judicatus est ab eo cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est judicatus, quando homines ne Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terrentur archangeli. Crhominum pravorum nequitiam poenam superbientium commemorat angelorum dicens: Angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed reliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei vinculis aeternis sub caligine reservavit. Sequitur: Adh
Abbreviated transcription (Latin):
arguit gͦ mundũ sp̃c sc̃s de peccato
suo. qr non credidit in xp̃m: arguit
& de iusticia credentiũ: qr exemplũ
eor sequi noluerit. qui hunc ad patr̃e
ascendisse. neq ultra corporalit in t̾ris
conu̾saturũ esse sciebant: nec tam̃ ab
eius dilectione poterant ulla ratione
separari. Hoc ÷ enĩ qd ait: qr ad patr̃e
uado. & iam non uidebitis me. Hon
uidebitis me postquã ascendero. qualem
nunc uidere soletis. carne mortali &
corruptibili circũdatũ: sed in maiesta¬
te ad iudiciũ uenientẽ. & ꝑacto iudi¬

Expanded text:
s de peccato. quia non crediderit in Christum. Arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerit, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant ulla ratione separari. Hoc est enim quod ait, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me, postquam ascendero, qualem nunc videre soletis carne mortali et comprehensibili circumdatum. Sed in majestate ad judicium venientem, et, peracto judi
Abbreviated transcription (Latin):
đrꝰ Quã se apłs cũ suis similib accep¬
turũ esse gratulat᷑: qui certaminum
suoꝵ conscius confident̃ ꝓtestat᷑ dicens.
Uidemꝰ nunc ꝑ speculũ & in enigmate:
tunc aut̃ facie ad faciem. Quã nos qͦq¬

Expanded text:
Dei . Quam se Apostolus cum suis similibus accepDei . Quam se Apostolus cum suis similibus accepturum esse gratulatur, qui certaminum suorum conscius confidenter protestatur, dicens: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quam nos q
Abbreviated transcription (Latin):
si diceret. itum uob̾ uidendus appareo:
quomͦ dixit abrahe. nunc cognoui qd̃
timeas dm̃: ꝓ eo ut diceret. nunc cog¬
noscere hoĩes feci qđ timeas dm̃: qui
tristicia nunc afficim᷑: si iuxta ortam̃¬
ta apłi spe gaudentes. in tͥbulatione
existimus pacientes: si nr̃a errata. si
miserias ꝓximoꝵ debita lam̃tatione
deflemus: uidebit nos dñs it̃um. id est
uidendũ se nob̾ ostendet in futuro: qͥ
quonda nos uidere. fidi suȩ nob̾ agni¬
tionẽ largiendo dignatus est. Nidebit
ut coronet. qui quonda uidit ut uoca¬
ret: uidebit & gaudebit cor nr̃m: &
gaudiũ nr̃m nemo tollet a nob̾: quia
hȩc ÷ uera & unica merces eoꝵ qui
scdm d̾m contͥstantur. de ꝑpetua eius
uisione gaudere. Quã ꝓfecto mercedẽ
ꝓmisit ipse sublimit̃ cũ ait. Beati mun¬
do corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Quã
desid̾abat ardent̃ ꝓpħa cũ dicebat.
Sitiuit anima mea ad dm̃ uiuum.
quando ueniã & parebo ante faciem

Expanded text:
si diceret: Iterum vobis videntibus appareo, si diceret: Iterum vobis videntibus appareo, quo modo dixit Abrahae: Nunc cognovi quod timeas Dominum , pro eo ut diceret: Nunc cognoscere homines feci quod timeas Deum, qui tristitia nunc afficimur, si juxta hortamenta Apostoli: spe gaudentes, in tribulatione existimus patientes , si nostra errata, si miserias proximorum debita lamentatione deflemus, videbit nos iterum Dominus, id est, videndum se nobis ostendet in futuro, qui quondam vos videre, idem fidei suae nobis agnitionem largiri dignatus est. Videbit ut coronet, qui quondam vidit ut vocaret. Videbit et gaudebit cor nostrum, et gaudium nostrum nemo tollet a nobis, quia haec est vera et unica merces eorum, qui secundum Deum contristantur de perpetua ejus visione gaudere. Quam profecto mercedem promisit ipse sublimiter cum ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quam desiderabat ardenter Psalmista cum dicebat: Siquando veniam et apparebo ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
tiones oportet imtrare in regnũ di. Qͦꝯ
aut̃ ait. it̾um aut̃ uidebo uos & gaude¬
bit cor ur̃m: uidebo uos dixit. eripiam
uos ab adu̾sariis: coronabo uos uictores:
me uos decertantes semꝑ uidisse ꝓbabo.
Quando enĩ non uidet suos maxime
pressuris cicũuentos: cũ quib pse se
om̃ib dieb scłi manere ꝓmisit: S mori¬
entib int̾ torm̃ta fidelib. arbitrabant᷑
eos tortores diuino carere p̃sidio. dicentes.
Ubi ÷ đs eop: Unde quida ex his. circũ sep¬
tus erũpnis aiebat. Uide dñe afflictionẽ
meã: qm̃ erectus ÷ inimicus meus. Qͦdest
aꝑte dicere. Qñ inimicus inseque ns.r¬
uicẽ suꝑbiȩ contra tuoi humiles at telbit:
tuo nos auxilio conditor omps subleua:
deuictis ac repulsis hostib. nr̃os semꝑ
agones uidisse. tibi hos placuisse com¬
ꝓba. Uidet itaq electos post tͥsticiam
dñs: cũ eoꝵ pacientiã dapnato impu¬
gnatore remunerat. Potest & ita intel¬
ligi qđ ait itum aut̃ uidebo uos: qua¬

Expanded text:
nes oportet nos intrare in regnum Dei . Quod autem ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum. Videbo vos, dixit: eripiam vos ab adversariis, coronabo vos victores, me vos decertantes semper vidisse probabo. Quando enim non videret suos maxime pressuris circumventos, cum quibus se ipse omnibus diebus saeculi manere promisit? Sed morientibus inter tormenta fidelibus, arbitrabantur eos tortores divino carere praesidio, dicentes: Ubi est Deus eorum ? Unde quidam ex his circumseptus aerumnis aiebat: Vide, Domine, afflictionem meam, quoniam erectus est inimicus meus . Quod est aperte dicere: Quoniam inimicus insequens cervicem superbiae contra tuos humiles attollit, tuo nos auxilio, Conditor omnipotens, subleva, te victis ac repulsis hostibus nostros semper agones vidisse, tibi hos placuisse, comproba. Videt itaque electos post tristitiam Dominus, cum eorum patientiam damnato impugnatore remunerat. Potest et ita intelligi quod ait: Iterum autem videbo vos, qua
Abbreviated transcription (Latin):
filios do gignere nunquã desinit. De qua
& alibi ait. Simile ÷ regnũ cȩloꝵ ferm̃¬
to. qđ acceptũ mulier abicondit in fan¬
nȩ sata tria: donec ferm̃taretur totũ.
Mulier quippe ferm̃tum accepit: cum
ȩccłia uim suꝑnȩ dilectionis & fid̃i dño
largiente consecuta est. Abscondit hoc
in farinȩ sata tria. donec ferm̃taretur
totũ: cũ asiȩ. europȩ. & affricȩ partib
u̾bum uitȩ ministrauit. donec om̃s ter¬
rarũ termini. regni cȩlestis amore fla¬
grarent. Ad huius mulieris m̃bra se ꝑ¬
tare fidi tristis aiebat. Filioli mei quos
iterũ parturio: donec formet᷑ xp̃c in¬

Expanded text:
irituales Deo filios gignere nunquam desinit. De qua irituales Deo filios gignere nunquam desinit. De qua et alibi dicitur: Simile est regnum coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria, donec fermentaretur totum . Mulier quippe fermentum accepit, cum Ecclesia vim supernae dilectionis et fidei, Domino largiente, consecuta est. Abscondit hoc in farinae sata tria, donec fermentaretur totum, cum Asiae, Europae, et Africae partibus verbum vitae ministravit, donec omnes terrarum termini regni coelestis amore flagrarent. Ad hujus mulieris membra se pdam a castitate fidei, tristis aiebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur
Abbreviated transcription (Latin):
ta resurrectionis gła gauisi sunt uiso dño:
& gaudiũ eoꝵ nemo tulit ab eis. Qui &e si
postmodũ ꝑsecutiones ꝓ xp̃i nomine ac
torm̃ta passi sunt: spe tam̃ resurrectio¬
nis & uisionis illius accensi. libent aduer
sa quȩq ferebant: immo om̃e gaudiũ
existimabant cũ in tẽptationes uarias
tum est. ibant gaudentes a conspectu
concilii: qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine
iħu contumeliã pati. Gaudiũ eoꝵ nemo
tulit ab eis: q talia patiendo ꝓ xp̃o. me¬
ruerunt regnare sine fine cũ xp̃o. S ce
om̃is ȩccłia ꝑ huius uitȩ labores & erũ¬
nas. ad ȩt̾̃na cȩlestiũ tendit p̃mia gau¬

Expanded text:
ia, gavisi sunt viso Domino. Et gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia etsi postmodum persecutiones pro Christi nomine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis et visionis illius accensi, libenter quaeque adversa ferebant: imo omne gaudium existimabant cum in tentationes varias tum est, Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia talia patiendo pro Christo meruerunt regnare sine fine cum Christo. Sed et omnis Ecclesia per hujus vitae labores et angustias, ad aeterna coelestium tendit p
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ peꝑerit puerũ iam non meminit
pressurȩ ꝓpter gaudiũ qi natus ÷ homo
in mundũ: qr nimitũ scã eccłia quandu
in mundo spũalium uͥtutum ꝓfectib in¬
sistit. nunquã mundi tẽptationib exer¬
ceri desistit. At cũ deuicto laboꝵ certa¬
mine. ad palmã ꝑuenerit: iam non me¬
minit pressurȩ p̃cedentis ꝓpter gaudiũ
ꝑceptȩ retͥbutionis. Non sunt enĩ condig¬
nȩ passiones huius tẽporis: ad suꝑuentu¬
tam głiam quȩ reuelabit᷑ in nob̃̾. Non me¬
minit inqͥt pressurȩ ꝓpter gaudiũ: qr
natus ÷ homo in mundũ. Sicut enĩ mu¬
lier nato inhunc mundũ homine lȩtat᷑.
ita ȩccłia nato in uitã futurã fidelium
popło digna exultatione replet᷑ͦ: ꝓ qua
eius natiuitate multũ laborans & ge¬
mens in p̃senti. quasi parturiens dolet.
Nec nouũ debet cuiquã uideri: si natus
dicat᷑. qui ex hac uita migrauerit. Q mͦ
qui solutus a uincłis carnis. ad lucẽ sub¬
limat᷑ ȩt̃nam: Unde mos optinuit ȩccli¬

Expanded text:
erum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Quia nimirum sancta Ecclesia quandiu in mundo spiritalium virtutum profectibus insistit, nunquam mundi tentationibus exerceri desistit: at cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis, propter gaudium perceptae retributionis. Non sunt enim condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Non meminit, inquit, pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Sicut enim mulier, nato in hunc mundum homine, laetatur, ita Ecclesia nato in vitam futuram fidelium populo, digna exsultatione repletur; pro qua ejus nativitate multum laborans et gemens in praesenti, quasi parturiens dolet. Nec novum debet cuiquam videri, si natus dicitur qui ex hac vita migraverit: quomodo qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ mortalitatis. cũ resurrectionis trium¬
pho iam reu̾tar ad patrẽ. Potest & aliter
intelligi qđ ait modicũ & iam ñ uio ebitis
me: & it̾um modicũ & uidebitis me. Mo¬
dicũ quippe tẽpus erat futurũ quo eũ non
in monum̃to. Et it̃um modicũ erat fu¬
turũ quo uident eũ: illi uidelicet dies
quadraginta in quib eis post passionẽ
suã sepius usq ad tẽpus ascensionis ap¬
paruit. Qͦd aut̃ subiunxit qr uado ad pa¬
tr̃e: iuxtahunc sensum ad illud specialit᷑
respicit qd p̃misit: & itum modicũ & ui¬
debitis me. Ac si aꝑte diceret. Propt̃ea
me resuscitatũ a mortius modico tẽpore
uidebitis: qr non semꝑ in t̾ra corporalit
mansurus. sed ꝑ humanitatẽ quã assũp¬
si. iam sum ascensurus in cȩlũ. Hȩc qͥdẽ
u̾ba dñi ut diximus: illis speciatĩ qui
eius resurrectionẽ uidere potuerunt
conueniunt. Qd uͦ illis querentib expo¬
nendo subiungit. amen amen dico uob

Expanded text:
tae mortalitatis cum resurrectionis triumtae mortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam revertar ad Patrem. Potest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum quippe tempus futurum erat, quo eum non in monumento. Et iterum modicum erat futurum quo viderent eum, illi, videlicet, dies quadraginta, in quibus eis post passionem suam saepius usque ad tempus ascensionis apparuit. Quod autem subjunxit: Quia vado ad Patrem. Juxta hunc sensum, ad illud specialiter respicit quod praemisit: Et iterum modicum, et videbitis me. Ac si aperte diceret: Propterea me resuscitatum a mortuis modico tempore videbitis, quia non semper in terra corporaliter mansurus, sed per humanitatem quam assumpsi jam sum ascensurus in coelum. Haec quidem verba Domini, ut diximus, illis specialiter qui ejus resurrectionem videre potuerunt conveniunt. Quod vero illis quaerentibus exponendo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicantis in carne adherere. & post tri¬
sticiã passionis iusa resurrectione &
ascensione eus. lȩtificari meruerunt.
Nam qi hȩc illa qua tradebat᷑ nocte lo¬
cutus est: modicũ erat. id est eiusdem
noctis &e diei sequentis tẽpus. usq ad
horam qua illũ non uidere inciꝑent.
Tentus enĩ nocte illa a uideis. & incta¬
stino crucifixus: cũ sero aut̃ factum
esset. depositus ÷ de cruce: & intra sep¬
ta sepulchri ab humanis seclusus ob¬
tutib. Et itum modicũ erat: usq dũ
illum uident. Relurrexit enĩ a mortuis
t̃cia die: & apparuit eis in multis argu¬
m̃tis ꝑ dies quadraginta. Quare aut̃ẽ mo¬
dicũ esset ut ñ uiderent eũ. x it̾um modicũ &
uid̾ent eũ: annectit causã dicens. qi uiado ad patrẽ:
ac si aꝑte dicat. Idõ post modicũ a ur̃is
aspectib in monum̃ti claastris abscon¬
dor: & itum post modicũ destructo mor¬
tis imꝑio uob̃ intuendus appareo: quia
tẽpus ÷ ut expleta dispensatione assũp¬

Expanded text:
et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis seclusus obtutibus. Et iterum modicum erat, usque dum illum viderent; resurrexit enim a mortuis die tertia, et apparuit eis in multis argumentis per dies quadraginta. Quare autem modicum esset et non viderent eum, et iterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte dicat: Ideo post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustris abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assump
Abbreviated transcription (Latin):
ante mortẽ eũ in bethaniã unde ascen¬
dit. id est domũ obedientiȩ sequi cura¬
niã uenit: qi sicut apłs ait. factus obe¬
diens usq ad mortẽ. mortẽ aut̃ crucis:
ꝓpter qd̃ & d̾s illũ exaltauit. Uenimus
ibidẽ &e nos. si qđ ille monet agimus:
qđ ꝓmisit intendimꝰ. Esto fidelis usq¬
ad mortẽ: & dabo tͥ coronã uite. fit q
ipsius gr̃a largiente. ut qui nob̾cum.
usq ad uitȩ huius t̃minum manet.
post hanc uitã nos ad uidenda secum
intȩ cȩlestis p̃mia subleuet: in qua uiuit
& regnat cũ patre ds̃. in unitate sp̃c scĩ.¬

Expanded text:
ante mortem eum in Bethaniam unde ascenante mortem eum in Bethaniam unde ascendit, id est, in domum obedientiae, sequi curaniam venit, quia, sicut Apostolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et nos, si quod ille monet agimus, quod promisit intendimus. Esto, ait ad mortem, et dabo tibi coronam vitae . Fitque, ipsius gratia largiente, ut qui nobiscum usque ad vitae hujus terminum manet, post hanc nos vitam ad videnda secum vitae coelestis praemia sublevet, in qua vivit et regnat cum Patre, D
Abbreviated transcription (Latin):
ad publicũ uenire ac chlatari ꝓhibe¬
retur: ad est eidẽ & nc̃. cũ inclinato
ad fidẽ culmine regali. t̃ror quieuit ꝑse¬
cutionis: & om̃is mundi sublimitas. apłi¬
cis ÷ subdita uestigiis. Apparuit piscan¬
tib. eosq apparens. diuinis adiuuit be¬
neficiis: aderit & nob̾. cũ necessarla
uitȩ tẽporalis recta intentione curamꝰ:
iustisq nr̃is laborib subsidiũ suȩ pieta¬
tis subiungit. Apparuit recũbentibus:
aderit & nob̃. cũ iuxta apłi monita.
deinde in galilea: post hȩc rursum in
iudea die quo ascendit in cęlũ: aderat
eccłiȩ. cũ pͥmo soluis udeȩ t̃minis clau
relictis transmigrauit ad gentes: aderit
in futuro. cũ ante finẽ scłi reu̾tetur ad
iudeam: & sic̃ apłs ait. intrante genti¬
um multitudine. sic om̃is isrł saluus
fiet. Nouissime illis apparuit ascen¬
dens in cȩlũ: aderit & nobis. ut eum
post mortẽ sequi meream᷑ ad cȩlos. si

Expanded text:
ad publicum venire ac dilatari prohibead publicum venire ac dilatari prohiberetur: adest eidem et nunc cum inclinato ad fidem culmine regali terror quievit persecutionis, et omnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparuit piscantibus, eosque apparens divinis adjuvit beneficiis: aderit et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta intentione curamus, justisque nostris laboribus subsidium suae pietatis subjungit. Apparuit recumbentibus; aderit et nobis cum juxta apostoli monita deinde in Galilaea, post haec rursum in Judaea, die quo ascendit in coelum: aderat Ecclesiae cum primum solius Judeae terminis claudrfidiae derelictis, transmigravit ad gentes, aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et sicut Apostolus ait: Intrante gentium multiterit . Novissime illis apparuit ascendens in coelum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi mereamur ad coelos, si
Abbreviated transcription (Latin):
recordatione salubrit contristatis. Occur¬
rit reu̾tentib a monum̃to. ut agnita
resurrectionis. gaudia p̃dicarent: ade¬
rit & nobis dũ bona quȩ nouimus. ꝓxi¬
mis fidelit annuntiare gaudemus.
Apparuit in fractione panis his qui se
ꝑegrinũ esse putantes. ad hospiciũ uo¬
cauerunt: aderit & nob̃ cũ ꝑegrinis
& pauꝑib quȩ cũq possumꝰ bona liben¬
ter impendunus. Aderit & nobis in fra¬
ctione panis: cũ sacram̃ta corporis eius
conscientia sumimus. apparuit in ab¬
dito de sua resurrectione loqntibus:¬
adest & nobis modo eius dono ide agen¬
tib aderit nob̾ semꝑ cũ ab ex tͥnsecis
oꝑib ad tẽpus uacantes. de eiꝰ gr̃ale eu¬
turi conuenimus. Apparuit cũ foribus
clausis intus iudeoꝵ metu residerent:
apparuit cũ minorato eodẽ metu aꝑtis
eũ gressib in montis u̾ticem quereres  ÷
affuit quondã confortaturus suo snũ
ȩccłiam. cũ ab infidelib ỹmeretur. &

Expanded text:
recordatione salubriter contristatis. Occurrecordatione salubriter contristatis. Occurrit revertentibus a monumento, ut agnita resurrectionis gaudia praedicarent ; aderit et nobis, dum bona quae novimus proximis fideliter annuntiare gaudemus. Apparuit in fractione panis his qui se peregrinum esse putantes ad hospitium vocaverunt ; aderit et nobis cum peregrinis et pauperibus, quaecunque possumus, bona libenter impendimus. Aderit et nobis in fractione panis, cum sacramenta corporis ejus, conscientia sumimus. Apparuit in abdito de sua resurrectione loqadest et nobis modo ejus dono idem agentibus, aderit nobis semper, cum ab extrinsecis operibus ad tempus vacantes, de ejus gratia locuturi convenimus. Apparuit, cum foribus clausis intus Judaeorum metu residerent. Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertice quaererent. Adfuit quondam confortaturus suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infidelibus premeretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
nis cognitus est: qui mox reu̾si ie rosoli¬
mã inuenerunt discipłos loquentes. qr
surrexit dñs uere. & apparuit symoni.
Nam plenius alibi quando symoni appa¬
ruerit non legit᷑. Qͥnto apparuit eis
in eodẽ loco ianuis clausis. ubi aberat
thomas: sexto. post dies octo quando
erat cũ eis & thomas. septimo. piscantib
ad mare tybetiadis. octauo. in monte
galileȩ. qł hodierna lectione aud̃uumus:
nono. recũhentib illis undecim apparu¬
it die quo ascendit in celum: decimo
uiderunt eũ ipsa die non iã in t̾ra positũ.
sed eleuatũ in aera. cȩlosq petentẽ. di¬
centib sibi angłis. Sic ueniet. quẽ admo¬
dũ uidistis eũ euntẽ in celũ. Hac gͦ fre¬
quentia corporalis suȩ manifestationis.
ostendere uoluit dñs ut diximus: in om̃i
loco se bonoꝵ desidiis diuinitus esse pre¬
sentẽ. Apparuit nanq ad monum̃tum
lugentibus: aderit & nobis absentiȩ eiꝰ

Expanded text:
cognitus est; qui mox reversi Hierosolycognitus est; qui mox reversi Hierosolymam invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit non legitur. Quinto apparuit eis in eodem loco januis clausis, ubi abierat Thomas. Sexto post dies octo quando erat et cum eis Thomas. Septimo piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo in monte Galileae, quod hodierna lectione audivimus. Nono recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo viderunt eum ipsa die non jam in terra positum, sed elevatum in aera, coelosque petentem, dicentibus sibi angelis: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifestationis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et nobis absentiae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus: nouissime aut̃ om̃ium tanꝗͣ
abortiuo. uisus ÷ & michi. Quib enĩ
locis uł temporib factȩ sint uisiones quas
cõmemorat ignoramus: tantũ scimus. qr
qł sibi nouissime uisum esse dñm confir¬
mat. post ascensionẽ eius factũ est: uel
qͣndo illũ de cęlo alloquens. de ꝑsecutore
eccłiȩ doctorem fecit: uł qͣndo in parady¬
sum & t̾cium cȩlum raptus. audiuit ar¬
chana u̾ba que non licet homini loqui:
& sic̃ alibi dicit. mysteriũ eugłii qđ abho¬
mine non accepit. ꝑ reuelationẽ iħu xp̃i
didicit. Decies uͦ uisum ut diximus post
surrectionis suȩ die qͥnquies apparuisse
legit᷑. Primo quiđe mariȩ magdalene
flenti ad monum̃tum: deinde eide ma¬
riȩ & alteri eiusde nominis femuinȩ re-¬
gredientib a monum̃to nunciare disci¬
pulis quȩ ibi cõꝑerant occurrens appa¬
ruit: tercio symoni petro: quarto cleo¬
phȩ & socio euis: cũ quib ipse gradiens
in emmaus. ibidem infractione pa¬

Expanded text:
issime autem omnium tanquam abortivo visus est et mihi. Quibus enim locis vel temporibus factae sunt visiones, quas commemorat, ignoramus. Tamen scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquens, de persecutore Ecclesiae doctorem fecit; vel quando in paradisum et tertium coelum raptus, audivit arcana verba, quae non licet homini loqui , et sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit. Decies vero visum, ut diximus, postsurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Magdalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis, quae ibi compererant occurrens apparuit. Tertio Simoni Petro. Quarto Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus ibidem in panis fractione
Abbreviated transcription (Latin):
cł fr̃s eoꝵ. Singłas quippe stolas nc̃
habent animȩ. cũ sola sua felicitate
fruunt᷑: binas tunc accipient: cũ un¬
pleto in fine numero frm. corpoꝵ qͦq
immortaliũ receptione lȩtant᷑. Et non
dico uob̃: qr ego rogabo patre de uobis.
mͦ summa cłitatis. mͦ humanitatis hu¬
milia. loquendo designat. Qͦd enĩ dicit.
non rogaturũ se patr̃e de discipłis. ꝓp¬
ter consubstantialem patri diuinita¬
tis suȩ potentiã dicit: in qua ñ patĩe
ipse rogare. sed rogata cũ patre consu¬
rut donare. Qͦd uͭ petro ait. ego roga

Expanded text:
fratres eorum. Singulas quippe stolas albas nunc habent animae, cum sola sua felicitate fruuntur; binas tunc accipient cum, impleto in fine numero fratrum, corporum quoque immortalium receptione laetantur. Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. modo summa deitatis, modo humanitatis humilia loquendo designat. Quod enim dicit non rogaturum se Patrem, de discipulis propter consubstantialem Patri divinitatis suae potentiam dicit, in qua non Patrem ipse rogare, sed rogatam cum Patre consuevit donare. Quod vero Petro ait: Ego a
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ subiungit. docentes eos seruare om̃ia
quȩcũq mandaui uob̃: qr sicut corpus
sine spũ emortuũ est. ita & fides sine
oꝑib mortua est. Quanta aut̃ merces
piȩ conu̾sationis. quale pignus futurȩ
beatitudinis etiã in p̃senti fideles mane¬
at: subsequent̃ insinuat dicens. Ecce
ego uob̾cum sum om̃ib diebus: usq ad
consummationẽ scłi. Libet aut̃ confer¬

Expanded text:
are omnia quaecunque mandavi vobis. Quia sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis etiam in praesenti fidelibus  Al., fideles maneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet aut
Abbreviated transcription (Latin):
neat: crebra patrũ expositione notissi¬
mũ est. S non abre est. sepus u̾bum
repetere: qd semꝑ necesse est animo re¬
tinere. Galilea quippe: transmigratio
facta. uł reuelatio d̃r. Litraq enĩ int̃¬
pretatio nominis: ad unũ finẽ respicit.
Siquidẽ supralegimus. dixisse angłm
mulierib ite dicite discipłis eius. quia
surrexit. & ecce p̃cedet uos in galileã. ibi

Expanded text:
neat, crebra Patrum expositione notissineat, crebra Patrum expositione notissimum est. Sed non abs re est saepius verbo repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit; et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ audiuimus. & iuxta litte¬
ram gaudio plena refulget. qr trium¬
phum rede ptoris nr̃i simul & redẽ p¬
tionis nr̃ȩ dona plano sermone descͥ¬
bit: & si hanc enucleatius ꝑtractare
uelimus. gratiorem in littera fructũ
spũalis sensus inditũ esse cõꝑimus.
Sermo &e enĩ dĩ aromatũ more quo
subtilius quasi terendo ãtq cedendo
dulce ad audiendũ piis. qđ discipłi abi¬
erunt in galileã in montẽ ubi consti¬
tuerat illis iħc: & uidentes eũ adora
dñs in galilea post resurrectionẽ. uł
qd in monte discipłis apparuit. In
monte etenĩ discipłis apparuit: ut
significaret qi corpus qđ de cõmimi¬
huinani generis t̃ra nascendo suscepe¬
rat: resurgendo iam suꝑ t̾rena om̃ia
subleuatũ cȩlesti uͥtute induerat. In mon¬
te apparuit: ut admoneret fideles. si illic
celsitudinẽ resurrectionis eius cupiunt
uidere. hinc ab infimis cupiditatib ad¬
suꝑna studeant desid̃ia transire. Nom̃
uͦ galileȩ qͥd mysterii salutaris conti¬

Expanded text:
modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo didulce ad audiendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et videntDominus in Galilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit. In monte etenim apparuit, ut significaret quia corpus, quod de communi generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admonerecelsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infirmis cupiditatibus ad superna desideria transire. Nomen vero Galilaeae, quid mysterii salutaris conti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia quȩcũq mandaui uob̃. Rectissi¬
mus aut̃ ordo p̃dicandi. & modernus
quoq p̃dicatorib eccł̃iȩ diligentissime
sectandus: ut pͥmo quidẽ doceat᷑ audi¬
tor. de inde fidi sacram̃tis imbuatur:
deinde seruandis dñi mandatis ex tem¬
pore liberius instruat᷑. qr neq indoctꝰ
quisq & ignarus xp̃ianȩ fidi. potest
eiusde fidi sacram̃tis ablui: neq laua¬
chro baptismi a peccatis emundarisuf¬
ficit. si non post baptisma studeat qͥsq
bonis oꝑib insistere. Prius gͦ docere
gentes. iõ est scientia ueritatis instrue¬
re. ac sis haptare p̃cipit: qr &e sine
fic.e impossibile ÷ placere do: & tusi qͥs
enatus fuerit ex aqua &e spũ scõ. non¬

Expanded text:
 mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liberius instruatur. Quia neque indoctus quisque et ignarus Christianae fidei potest ejusdem fidei sacramentis ablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptizare praecipit, quia et: Sine fide impossibile est placere Deo ; et: Nisi quis renatus fuerit ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
patefecit: quatinus instante hora pas¬
sionis eiusdẽ. minus ꝓ illius morte do¬
lerent. quẽ post morte ad cȩlos subleuan¬
dũ non dubitarent: minus de sua de¬
solatione trepidarent. quos abeunte
rarent. Uado inquit ad eũ qui me mi¬
sit: & nemo ex uob̾ int̾rogat me quo
uadis. Ac si aꝑte dicat. Reu̾tor ascen¬
dendo ad eũ qui me incarnari consti

Expanded text:
passionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidarent, quos, abeunte rarent. Vado, inquit, ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Revertor ascendendo
Abbreviated transcription (Latin):
litate cognouerant indutũ: contẽpne¬
bant eius uͥtutẽ in miraculis intelligere
diuinã. cui infirmitatẽ in passionib in¬
esse cernebant humanã. Propter qł be¬
nigne mediator ipse d̃i & hõium etiã
hominib in t̾ra notũ fieri uolens. quia
data sit ei om̃is potestas in celo &r in t̾ra.
quatinus & ipsi cũ angłis in cęlo uitã
possent habere ꝑhennẽ: misit doctores¬

Expanded text:
litate cognoverant indutum. Contemnelitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perenne
Abbreviated transcription (Latin):
dubitauert̃ ad fidi gr̃am conuocat: om̃i¬
bus scilicet intimans ad quantã glȩ ma¬
gnificentiã assũpta ꝓ hõib & morti data
humanitas resurgendo ꝑuenerit. Data
tate. sed de assũpta loquit᷑ humanitate.
quã suscipiendo minoratus : paulomi¬
nus ab angłis: & in qua resurgendo a
mortiuis gła & honore coronatus est. &
constitutus suꝑ oꝑa manuũ patris.
om̃iaq subiecta st̃ spͣedib eius: int̾ quȩ
om̃ia etiã mors ipsa quȩ ei ad tẽpus pre¬
ualere uisa est. eius pedib: subslrata est.
Qd gͦ psaimista de dño resurgente a
mortinis ait patri. om̃i a subiecisti sul
pedib eius: hoc ÷ utia qł resurgens
potestas in cȩlo ex int̾ra. Et quiñe et ã
pͥusquã a morte resurgeret. in cȩlo nouerass
angłicȩ uͥtutes. iure se subditas homini.
quẽ a suo conditore specialit assũptũ esse
uidebant: sed ceci in t̾ra homines dedig¬
nabant᷑ ei subici quẽ cõmuni secũ morta¬

Expanded text:
dubitaverunt ad fidei gratiam convocat, omnidubitaverunt ad fidei gratiam convocat, omnibus, scilicet, intimans, ad quantam gloriae magnificentiam assumpta pro hominibus et morti data humanitas resurgendo pervenerit. Data terna Patri divinitate, sed de assumpta loquitur humanitate, quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis, gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaque subjecta d tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Quod ergo Psalmista de Domino resurgente a mortuis ait Patri: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, hoc est utique quod resurgens potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam a morteirtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum morta
Abbreviated transcription (Latin):
lileã ut uideat᷑ ab eis. secunt᷑ illi. & ui¬
dentes eũ adorant: nisi qr xp̃c resurre
ibiq eũ uidentes adorant: quẽ in spe¬
cie suȩ diuinitatis contẽ plantes sine
fine collaudant: Cui uisioni congruit
illud. qđ galilea etiã reuelatio int̃pre¬
tat᷑. Tunc etenĩ reuelata facie sicut
dentes inquit eũ adorauerunt: quidã
aut̃ dubitauerunt. Si querimus unde du¬
bitauerint. qui uidentes dñm adoraue¬
runt: nulla magis causa occurrit. quam
ea cuius lucas meminit. cũ ipso resurrecti¬
onis suȩ die discipłis eũ apparuisse narra¬
mabant se sp̃m uidere. Uidentes gͦ dñm
cognoscunt: & qr hunc dm̃ esse didicerais.
demissis int̾ram uultib adorant. Sed
inerat m̃tib eoꝵ non contẽpnenda dubi¬
etas: qr se non corpus in quo passus est re-¬
suscitatũ. sed spm quẽ finita passione tra¬
didit solum udere putabant. Unde con¬
festim magister pius. & eos qui iã credide¬
runt infide confortat: & illos qui adhuc

Expanded text:
lilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant, nisi quia surrexit Chibique eum videntes adorant, quia cie suae divinitatis contemplantes, sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc enim revelata facie sicut dentes, inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narram videre . Videntes ergo Dominum cognoscunt, et quia hunc Deum esse didicerant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, solum videre putabant. Unde confestim Magister pius et eos qui jam crediderunt in fide confortat, et illos qui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
repꝑi qd̾ apꝓpinq̃ntib saluatori publica¬
nis et peccatorib ut audirent eũ: murmu¬
rabant pharisei et scribȩ dicentes. Quare
iste peccatores suscipit. et comedit cũ eis:
Qui locutꝰ ẽ eis ꝑabolã centũ ouiũ. et uniꝰ
ꝑdite: quȩ inuenta. pastoris humeris
reportata ẽ. et cur cẽt ꝓposita statum in¬
tulit. Dico uobis qd̾ ita gaudiũ erit in cȩ¬
lo suꝑ uno peccatore penitentiã agente.
quã sup̾ nonaginta nouẽ iustis. qͥ non ha
bent opꝰ penitentia. Aliã quoq pabolam
cũ ꝓposuisset: simili eã sine compler
Sic dicouob̾ gaudiũ erit cor̃a anglis dĩ
suꝑ uno peccatore pȩnitentiam agenite
Tertiã quoq pabolã ꝓposuit hoĩs habentis
duos filios: et diuiaentis int̾ eos substantiã.
Cuq ininor facultatib ꝑditis egire cȩpisiet.
et comedere siliquas. porcoꝵ cibu: reuersꝰ
ad patrẽ susceptꝰ ẽ ab eo. Frat̾ quoq inui¬
debuerit et gaudere: quia ft̃ hꝰ mortuus

Expanded text:
 saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouebent opus poenitentia. Aliam quoque parabolam cum proposuisset, simili eam fine complevit. Sic dico vobis, gaudium erit coram Angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. Tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios, et dividentis inter eos substantiam. Cumque minor facultatibus perditis, egere coepisset, et comedere siliquas, porcorum cibum, reversus ad patrem, susceptus ab eo est. Frater quoque invidebuerit, et gaudere, quia frater ejus mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
diues qͥ habeba i illic̃u: siue dispensatorẽ.
ꝓpͥe uillȩ gub̃nator e: unde et auilla. uil¬
licꝰ nom̃ accepit. ẜcõnonios aũt tã pecuniȩ
qͣ. frugũ. et omniũ quȩ dñs possidet dis¬
pensator ẽ. Uñ et yconomicꝰ. renophontis
pulcherrimꝰ liber ẽ: qͥ ñ gub̃nationẽ uil¬
lȩ.s dispensationẽ uniuersȩ domꝰ tullio
int̾p̃tante significat. Iste gͥ dispensator
accuᷤ atꝰ ẽ ad̾ dnm suũ. qd̾ dissiparet substã¬
tiã eiꝰ. Quouocato. dix̃. Qluid hoc audio de de:
Redde rationẽ dispensotioni: no r.

Expanded text:
lic u m siue dispensatorem; proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? redde rationem dispensationis; neque
Abbreviated transcription (Latin):
sui: et dix pͥmo. Quantu debes dño nu
Quidix ez. sentu cados olei. Ait illi. Acop
cautionẽ tuã: et sedens cito. scribe qͥnqͥgintal
Deĩ ad aliũ locutꝰ ẽ. Tuaut̃. qͣntũ debes:¬
At ille respondit. Centũ cheios i̾tici. Dicit ei
Tolle cautionẽ tua: e scribe octoginta. Et lur¬
daũ añs uillicũ siue dispensatore iniqͥta
qd̃ prudent seccrii: quia filii scłi huꝰ prũdei

Expanded text:
sui et dixit primo: quantum debes domino meo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde ad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille respondit: centum coros tritici. dicit ei: tolle cautionem tuam et scribe octoginta. et laudauit dominus uilicum siue dispensatorem iniquitatis, quod pruden
Abbreviated transcription (Latin):
tbulos mittens manũ uł ad ꝓrimans ibi.
ñ dilaceret᷑. aut ñ conscindat᷑: aut eandem
maisu ñ cruentatã ĩueniat: Ouis gͦ here¬
ricis manũ porrigens. aut cap̃t humilians.
inconscissus a scõ spl aut incruentꝰ ab aĩȩ
uuln̾e inueniat᷑: Qui se iniquoꝵ factis
accomodats: ñ ab eoꝵ inquinationib pec¬
cati ⁊eules ꝑfrret᷑: Tales enĩ antiquitꝰ et¬

Expanded text:
tribulos mittens manum, vel approximans, ibi non dilaceretur, aut non conscindatur, aut eamdem manum non cruentatam inveniat? Quis ergo haereticis manum porrigens aut caput humilians, inconscissus a sancto Spiritu, aut incruentus ab animae vulnere inveniatur? Quis se iniquorum factis accommodans, non ab eorum inquinationibus peccati
Abbreviated transcription (Latin):
dixert̃. s maledicta sustinuert̃. Non blas¬
phemauer̾t dm̃: s a blasphematorib in¬
t̃fecti st̃. Isti aũt. omĩa iniqͥssima. omĩa
irreligiosa implere curart᷑. Scõs ꝑsecunt᷑:
fideles oppͥmunt : dm̃ etiã siñ uerbis.
morib blasphemant: ꝓpt̾ea ex fructib¬
eoꝵ cognoscetis eos. Numqͥd colligunt
de spinis uuas: aut de tribulis ficus: Ma¬
nifeste dñs ꝑ hanc similitudinẽ declaraũ.
quia nullus prudentiũ ad spiuas ꝑgens.
ũuarũ exinde dulcedinẽ querit: aut suꝑ
tbulos incedȩns. ex inde ficoꝵ colligat su¬
auitatẽ. Ito gͦ nullus sapientiũ uł pru¬
dentiũ. ab manib ueritate hereticis. aut
irreligisis aut infidelib ex inde sc̃tatis
aulcediñe uł fraglantiã. aut u̾itatis sua¬
uitatẽ pot̃ inuenire: s pessima apd illos
et maligna re. periet. Sic̃ enĩ spine et
tͥbuli omĩa quet̃q caꝑe posst̃. ad trahunt.

Expanded text:
dixerunt, sed maledicta sustinuerunt; non blasdixerunt, sed maledicta sustinuerunt; non blasphemaverunt Dominum, sed a blasphematoribus interfecti sunt. Iste autem iniquissimi omnia irreligiosa implere curarunt; sanctos persequuntur, fideles opprimunt, Dominum etiam si non verbis, moribus blasphemant. Sed tamen quibe contegunt. Nunquid colligunt de spinis uvas aut de tribulis ficus? Manifeste Dominus per hanc similitudinem declaravit quia nullus prudentium ad spinas pergens, uvarum exinde dulcedinem quaerit; aut super tribulos incedens, exinde ficorum colligit suavitatem. Ita ergo nullus sapientium vel prudentium ab inanibus veritate haereticis, aut irreligiosis, aut infidelibus, exinde sanctitatis dulcedinem, vel fragrantiam, aut veritatis suavitatem poterit invenire, sed pessima apud illos et maligna reperiet. Sicut enim spinae et tribuli omnia quaecunque capere possunt attrahunt,
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ apłs ad ephesios loquens. designa¬
bat dicens. Scio quia pꝰ discessũ meum
introibt in uob̃. lupigues: lupi rapaces.
Lupi uͦ gues nominant᷑ om̃s infideles
heretici: qͥ guit̃ scãm ȩccłiam oppͥmunt.
et ꝑsecuntur uł molestare frequen tañ.
Aliqͣn pecunie irruunt aliene: aliqͣn in
ipsos pecuniarũ duõs: multomag̾ etiã
satagunt aĩas raꝑe. et secu miserabilit̃
iꝑditionẽ deduere. Et uestitũ ouix̃
uł quia assimilant se minists iusticiȩ:
fig̾am religiositatis mentientes. Exp̃i
dulcib sermonib multis scandalum
inferentes Isti st̃ de quib it̾um ait apłs.
ꝑ suos dulces sermones et blandos: sedu
s ad oꝑa. Nolite uestimentũ considare: s
inspiite fig̾am fallatiȩ. Apłos p̃dicant:
s apłis contrarla adnuntiant. Martyres
magnificant: s martyrũ ꝑsecutores pro¬
bant᷑. Apłi et martyres scĩ ñ ꝑsecutionẽ
fecert̃: s ꝑsecutionẽ ꝑtulert̃. Non male¬

Expanded text:
beatus Apostolus ad Ephesios loquens designabat, dicens: Scio enim quia post discessum meum introibunt in vos lupi rapaces . Lupi vero graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qAliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas rapere, et secum miserabiliter in perditionem deducere. Et vestituvel quia assimilant se ministris justitiae, figuram religiositatis mentientes. Per Chdulcibus sermonibus multis scandalum inferentes. Isti sunt de quibus iterum ait Apostolus: Per suos dulces sermones et blandos seducused ad opera. Nolite vestimentum considerare, sed inspicite figuram fallaciae. Apostolos praedicant, sed apostolis contraria annuntiant; martyres magnificant, sed martyrum persecutores probantur. Apostoli et martyres sancti non persecutionem fecerunt, sed persecutionem pertulerunt; non male