comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit: eo abspiritali acie ocu¬
los clausit. Sed quisquis ita con¬
templatione rapit᷑. ut ꝑ diuinã
grãm subleuatus. intentionem
suam iam angeloꝵ choris inter¬
serat: & fixus in sublimibus. ab
om̃i se infirma actione suspendat:
non ei sufficit głam angelicȩ cla-¬
ritatis aspicere: nisi eum etiã qͥ
est suꝑ angelos ualeat uidere:
Sola nanq eius uisio: uera men¬
tis nr̃ȩ refectio. ẽ. Unde cũ dixis¬
sce hanc aquilã in petris mane-¬¬
re: & in p̃ruptis silicibus atq in¬
accessis rupibus comorari: ilico
ȩscam. ld.ẽ. ex illis choris angeli¬
cis tendit oculum mentis: ad
contemplandam głam supernȩ
maiestatis: qua non uisa adhuc
esurit: qua tandem uisa satiat᷑.
Scriptũ quippe. ẽ. Pro eo quod
laborauit anima eiꝰ: uidebit &
satiabit᷑. E rursum. Beati qui
esuriunt & sitiunt iusticiã: qm
ipsi saturabunt᷑. Quis uͦ ipse m̃¬
tis nr̃ȩ cibus sit: indicat᷑ aꝑte

Expanded text:
cecidit, eo a spiritali specie ocucecidit, eo a spiritali specie oculos clausit. Sed quisquis ita contemplatione rapitur, ut per divinam gratiam sublevatus, intentionem suam jam angelorum choris interserat, et fixus in sublimibus, ab omni se infima actione suspendat, non ei sufficit gloriam angelicae claritatis aspicere, nisi eum etiam qui est super angelos valeat videre. Sola namque ejus visio vera mentis nostrae refectio est. Unde cum dixisset hanc aquilam in petris manere, et in praeruptis silicibus atqssis rupibus commorari, illicobus.---Id est, ex illis choris angelicis tendit oculum mentis ad contemplandam gloriam supernae majestatis, 1042 qua non visa adhuc esurit, qua tandem visa satiatur. Scriptum quippe est: Pro eo quod laboravit anima ejus, videbit et saturabitur . Et rursum: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quis vero mentis nostrae cibus sit, indicatur ape
Abbreviated transcription (Latin):
alii p̃rupti silices. nͥ illi fortissimi
angłoꝵ chori: qͥ quauis ñ integri
s tam̃ in ꝓpͥo statu fixi. cadentecũ
suis angłis. diabolo. remanser̃.
Irupti enĩ st̃: qͥa par̾ eoꝵ cecidit᷑ pars
remansit Qͥ integriqͥdẽ stant ꝑ qͣ¬
litatẽ meriti: s ꝑs numeri qͣntitatẽ
p̃rupti. Hãc p̃ruptionẽ restituere
mediator uenit: ut redẽpto huma¬
se cumular&. ꝓpt̃ hãc p̃ruptionẽ
de patre dr̃. Posuit in eo in dĩpen-¬
sationẽ plenitudinis tẽpoꝵ. ĩstau¬
sunt in ipso. In ipso quippe restau-¬
rantur ea quae in terra sunt: dũ
peccatores ad iusticiam conuer-¬
tuntur. In ipso restaurantur
ea quae in caelis sunt: dũ illuc¬
miliati homines redeunt: unde
apostatȩ angeli suꝑbiendo ceci¬
derunt. Quod uͦ ait in accessis
rupibus: minirũ qͥ p̾rupti sili¬
ces. ipsi sunt in accessȩ rupes Cor¬
di enim peccatoꝵ hominũ. ual.¬
de inaccessa. ẽ. claritas angłoꝵ:
quia quo ad pulchra corporalia

Expanded text:
alii praerupti silices, nisi illi fortissimi angelorum chori, qui quamvis non integri, sed tamen in proprio statu fixi, cadente cum suis angelis diabolo remanserunt? Praerupti enim sunt, quia pars eorum cecidit, pars remansit. Qui integri quidem stant per qualitatem meriti, sed per numeri quantitatem praerupti. Hanc praeruptionem resMediator venit, ut redempto humase cumularet. Propter hanc praeruptionem de Patre dicitur: Proposuit in eo in dispensatione plenitudinis temporum, instausunt in ipso . In ipso quippe restaurantur ea quae in terra sunt, dum peccatores ad justitiam convertuntur. In ipso restaurantur ea quae in coelis sunt, dum illucmiliati homines redeunt unde apostatae angeli superbiendo ceciderunt. Quod vero ait: Inaccessis rupibus, nimirum qui praerupti silices, ipsi sunt inaccessae rupes. Cordi enim peccatorum hominum valde inaccessa est claritas angelorum, quia quo ad pulchra corporalia
Abbreviated transcription (Latin):
do non detegit: nouȩ uitȩ oꝑa
minime ꝓducit. Qui nescit luge¬
re qđ grauat: non ual& ꝓferre
quod subleuat. Ipsa nanq com¬
punctionis uis poros cordis aꝑit:
& plumas uirtitũ fundit: cũq
studiose mens de pigra uetusta.¬
te se recdarguit: alacri nouitãte
iuuenescit᷑. Dicat᷑ gͦ beato iob
Nunquid ꝑ sapientiam tuã plu-¬
mescit accipiter: expandens alas
suas ad austrũ: Id est nunquid
cuilibae electo tu intelligentiã¬
contulisti. ut flante sp̃u scõ co.
gitat ionũ alas expandat: qua-¬
tinus pondera uetustȩ conuer-¬
sationis abiciat. & uirtitũ plu-¬
mas in usum noui uolatus sumat:
ut hinc uidelicet colligat. quia
uigilantiã sensus in sem& ipso ex
se non habae: qui hanc ex se con¬
ferre aliis nequaquã ual&: Potest
etiã ꝑhc̃ accipitrẽ. renouata
gentilitas designari. Ac si aꝑte
beato iob diceretur. Futuras
uirtiitũ plumas in gentilitate
respice: & uetustas suꝑbiȩ pen-¬

Expanded text:
do non detegit, novae vitae opera do non detegit, novae vitae opera minime producit, qui nescit lugere quod gravat, non valet proferre quod sublevat. Ipsa namque compunctionis vis poros cordis aperit, et plumas virtutum fundit; cumque se studiose mens de pigra vetustate redarguit, alacri novitate juvenescit. Dicatur ergo beato Job: Nunquid per sapientiam tuam plumescit asuas ad austrum? id est, nunquid cuilibecontulisti, ut flante sancto Spiritu, cogitationum alas expandat, quatenus pondera vetustae conversationis abjiciat, et virtutum plumas in usum novi volatus sumat? Ut hinc videlicet colligat quia vigilantiam sensus in semetipso ex se non habet, qui hanc ex se conferre aliis nequaquam valet. Potest etiam per hunc accipitrem renovata gentilitas designari, ac si beato b aperte diceretur: Futuras virtutum plumas in gentilitate respice, et vetustas superbiae pen
Abbreviated transcription (Latin):
cit: & usum uetustȩ conuersati.¬
onis abiciens. noui hominis for¬
mã sumit: Quod paulus ad¬
mon&e dicens. Expoliantes uos
ueterẽ hominẽ cũ actibꝰ suis: &
induentes nouũ. & rursũ. Li.¬
rũpit᷑ : tam̃ is qui intus. ẽ. reno¬
uatur de die in diem. Uetustã
autẽ pennã ꝓicere. ẽ: inuetera¬
ta studia dolose actionis amit.¬
tere. Et nouã pennã sumere
est: mitem ac simplicẽ bene ui-¬
uendi sensum tenere. Penna
nanq ueteris conuersationis
grauat: & pluma nouȩ immuta.¬
tionis subleuat: ut ad uolatu
tanto leuiorẽ quanto nouiorẽ
reddat. Et bene ait: expandit
alas suas ad austrũ. Alas qͥppe
cogitationes aꝑire: ut iã ñ libe¬
at defendendo nos tegere. sed
accusando publicare. Nc̃ gͦ accipit̃
plumescit. cũ ad austrũ alas ex¬
pandit: quia tunc se unusquisq
uirtiitũ pennis induit cũ sc̃o
sp̃ui cogitationes suas confitendo
substernit. Qui em̃ uetera faten¬

Expanded text:
cit, et, usum vetustae conversaticit, et, usum vetustae conversationis abjiciens, novi hominis formam sumit? Quod Paulus admonet, dicens: Exspoliantes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum . Et rursum: Lirumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem . Vetustam autem pennam projicere est inveterata studia dolosae actionis amittere, et novam pennam sumere est mitem ac simplicem bene vivendo sensum tenere. Penna namque veteris conversationis gravat, et pluma novae immutationis sublevat, ut ad volatum tanto leviEt bene ait: Expandit alas suas ad Austrum. Alas quippe cogitationes aperire, ut jam non libeat defendendo nos tegere, sed accusando publicare. Tunc ergo accipiter plumescit, cum ad Austrum alas expanderit, quia tunc unusquisque se virtutum pennis induit, cum sancto Spiritui cogitationes suas confitendo substernit. Qui enim vetera faten
Abbreviated transcription (Latin):
tuã plumescit accipit᷑ꝰ expan.¬
dens alas suas ad austrum :
Quia ꝑ annos singulos pennã
ueterem accipiter noua nascen¬
te ꝓiciat: ac sine int̾missione
plumescat: pęne nullus ignõ
rat. Non autẽ hic illud plumȩ
tempus dr̃. quo in nido uestit᷑:
qͥa tc̃ nimirũ adhuc uidelic&e
pullus ad austrũ alas expande
ñ ual&: sed illa annua pluma
describit᷑. quȩ laxata uetere
penna. renouatur. Et qͥdẽ do¬
mesticis accipitribus qͦ melius
plumescere debeant: munita
ac tepentia loca reqͥrunt᷑. A¬
grestibus uͦ moris. ẽ. ut flante
austro alas expandant: quatinꝰ
eoꝵ membra ad laxandã uete.¬
rẽ pennã. uenti tepore concales¬
cant: cũ uͦ uentus de est. alis
contra radiũ solis expansis atq
ꝑcussis. tepentẽ sibi aurã faci.¬
unt: sicq aꝑtis poris. uel uete.
res exiliunt. uel nouȩ suceres.¬
cunt. Quid. ẽ. gͦ accipitrẽ in au¬
stro plumescere. nͥ qđ unꝰqͥsq¬
sco̾ꝵ tactus flatu scĩ sp̾e concales¬

Expanded text:
tuam plumescit accipiter, expandens alas suas ad austrum? Quia per annos singulos pennam veterem accipiter nova nascente projiciat, ac sine intermissione plumescat, pene nullus irat. Non autem hic illud plumae tempus dicitur, quo in nido vestitur, quia tunc nimirum adhuc videlicet pullus ad Austrum alas expandere non valet, sed illa annua pluma describitur, quae laxata veteri penna renovatur. Et quidem domesticis accipitribus quo melius plumescere debeant humida ac tepentia loca requiruntur. Agrestibus vero moris est ut flante Austro alas expandant, quatenus eorum membra ad laxandam pennam veterem venti tepore concalescant. Cum vero ventus deest, alis contra radios percussus tepentem sibi auram faciunt, sicque apertis poris vel veteres pennae exsiliunt, vel novae succrescunt. » Quid est ergo accipitrem in austro plumescere, nisi quod unusq tactus flatu sancti Spiritus concales
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ recti zeli stimulis excitat᷑:
sumoꝑe ꝓuid&. ne plus quã ne.¬
cesse. ẽ. ĩrȩ se flãma succendat
Cũ magna mansuetidinis tͣn-¬
quillitate se t̾eperat: uigilant᷑
obseruat. ne tepore frigescat
Quia gͦ spiritalis militis cogi¬
tatione. om̃e uiciũ priꝰquã sur.¬
ripere possit aspicit᷑: recte de e
quo dei dicit᷑: ꝓcul odorat᷑ belb.
Perpendit etiam quȩ turba ini¬
quitatũ ꝓruat: si mala ad se in¬
gredi uel pauca ꝑmit tat. Un¬

Expanded text:
Cum se recti zeli stimulis Cum se recti zeli stimulis summopere providet, ne plusquam necesse est irae se flamma succendat. Cum magna mansuetudinis tranquillitate se temperat, vigilantem observat, ne torpore frigescat. Quia ergo spiritualis militis cogitatione omne vitium priusquam surripere possit aspicitur, recte de equo Dei dicitur: Procul odoratur bellum. Perpendit etiam quae turba iniquitatum proruat, si mala ad se ingredi vel pauca permittat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
secura quiescere non consentit:
Primo autẽ ne mala quȩlibet :
scđo uero loco considerat. ne
bona incaute faciat: & pꝰquã
praua subegerit: ipsa etiã sibi
subicere recta contendit: ne si
mentis dominium transeant:
in elationis culpã uertantur
Quia enĩ sicut suꝑiꝰ dictũ est
plerunq ex bonis ꝑ incuriȩ ui¬
ciũ mala nascuntur: uigilanti
studio contemplat᷑: quomͦ ex
doctrina arrogantia. ex iusti.¬
cia crudelitas. ex pietate remis¬
sio. ex zelo ira. ex mansuetudine
torpor oriat᷑. Cumq bona hȩc a¬
git: quot contra se hostes ꝑ hȩc
exurgere ualeant. conspicit
Nam cũ adipiscendis doctrinȩ
studiis elaborat: mentẽ sollicite
contra certamen arrogantiȩ
p̃parat. Cum culpas delinquen¬
tium iuste ulcisci desiderat: sa¬
gacissime euitat. ne modũ iusti.¬
ciȩ crudelitas uindictȩ tran̾cen.¬
dat. Cum pietate frenare se nĩ¬
titur: sollerter ꝓspicit. ne qua
disciplinȩ dissolutione uincat᷑

Expanded text:
secura quiescere non cosecura quiescere non coPrimo autem ne mala quaelibet agat: secundo vero loco considerat, ne bona incaute faciat: et postquam prava subegerit, ipsa etiam sibi subjicere recta contendit: ne si mentis dominium transeant in elationis culpam vertantur. Quia enim sicut superius dictum est: plerumque ex bonis, ex incuriae vitio, mala nascuntur, vigilanti studio contemplatur, quomodo ex doctrina arrogantia, ex justitia crudelitas, ex pietate remissio, ex zelo ira, ex mansuetudine torpor oriatur. Cumque bona haec agit, quot hinc contra se hostes per haec exsurgere valeant, conspicit: nam cum adipiscendis doctrinae studiis elaborat, mentem sollicite contra certamen arrogantiae praeparat. Cum culpas delinquentium juste ulcisci desiderat, sagacissime evitat, ne modum justitiae crudelitas vindictae transcendat: cum pietate frenare se nititur, sollerter prospicit, ne qua disciplinae dissolutione vincatur.
Abbreviated transcription (Latin):
noscere. Quia enĩ sicut iã dictũ
est. sepe odore res non uisa cog.¬
noscitur: bellum ꝓcul odorari
est. sicut flatu nariũ. sic ꝓuisio¬
ne cogitationũ. nequicia̾s laten¬
tes indagare. De quo odoratu:
dñs recte in ȩccłȩ suȩ laudibꝰ dicit
Nasus tuus. sicut turris quȩ. ẽ.
lationis in altum ponit᷑: ut hostis
ueniens. longe uideat᷑. Recte gͦ
nasus eccłȩ. turri in libano simi.
dum sollicite circũquaq con¬
spicit: in altũ posita. priꝰquã
ueniat culpa dep̃hendit: eãq
quo uigilant᷑ prẽnotatꝰ: eo for¬
tit̾ declinat Hinc abacuc ait
uniuscuiꝰq electi animã. iere.¬
mias admon&e. dicens Statue
tibi speculam: pone tibi amari.¬
tudines. Speculam qͥppe sibi
statuere. ẽ: uentura uiciorũ
certamina. ex alta considera¬
tione p̾noscere. Sibiq electa
mens a maritudines ponit: qͣn-
do & in uirtiitũ pace constitu¬
ta. dũ mala insidiantia conspicit:

Expanded text:
noscere. Quia enim, sicut jam saepe dictum noscere. Quia enim, sicut jam saepe dictum est, odore res non visa cognoscitur, bellum procul odorari est, sicut flatu narium, sic provisione cogitationum, nequitias latentes indagare. De quo odoratu Dominus recte in Ecclesiae suae laudibus dicit: Nasus tuus sicut turris, quae est lationis in altum ponitur, ut hostis veniens longe videatur. Recte ergo nasus Ecclesiae turri in Libano similidum sollicite circumquaque conspicit in altum posita, priusquam veniat culpa deprehendit, eamque quo vigilanter praenotat, eo fortiter declinat. Hinc Habacuc ait: uniuscujusque electi animam Jeremias admonens, dicit: Statue tibi speculam, pone tibi amaritudines . Speculam quippe sibi statuere est ventura vitiorum certamina ex alta consideratione praenoscere. Sibique electi mens amaritudines ponit, quando 1035 et in virtutum pace constituta, dum mala insidiantia conspicit,
Abbreviated transcription (Latin):
Multos enĩ peius sua felicitas stra.¬
uit: multos diuturna pax iner¬
tes reddidit: eõq illos inopinatꝰ
hostis grauiꝰ ꝑculit: quo longo
quietis usu negligentes inue̾nit:
Unde scĩ uiri cum multa se ꝓfice¬
re uirtutũ ꝓsperitate conside¬
rant: quodam suꝑnȩ dispensationis
moderãmine. exerceri se etiã tẽp.¬
tationibꝰ exultant: quia tanto
robustius acceptã uirtutũ głam
custodiunt: quanto temptatio¬
nis impulsu concussi. infirmi¬
tatẽ suã humiliꝰ agnoscunt E¬
quus gͦ audita bucina. uah di-¬
cit: quia uidelicae p̃liator dĩ cũ
uim temptationis incũbere con-¬
spicit: utilitatẽ suꝑnę disposi¬
tionis considerans. ex ipsa uali¬
dius aduersitate confidit. Cuiꝰ
aduersitatis certamina. iccir.¬
co illũ non suꝑant: qͥa nunquã
imꝓuisa temptant. Longe qͥp¬
pe̾ prenotat ex unaquãq re:
cuius uicii pugna succrescat:
est: ex causis p̾cedentibus quȩ
uicioꝵ pugnę̧ subsequant᷑ ag-¬

Expanded text:
Multos enim pejus sua felicitas stravit, multos diuturna pax inertes reddidit; eoque illos inopinatus hostis gravius perculit, quo longo quietis usu negligentes invenit. Unde sancti viri cum multa se proficere virtutum prosperitate considerant, quodam dispensationis supernae moderamine exerceri se etiam tentationibus exsultant, quia tanto robustius acceptam virtutum gloriam custodiunt, quanto tentationis impulsu concussi infirmitatem suam humilius agnoscunt. Equus ergo, audita buccina, vah dicit, quia videlicet praeliator Dei, cum vim tentationis incumbere conspicit, utilitatem supernae dispensationis considerans, ex ipsa validius adversitate confidit. Cujus adversitatis certamina idcirco illum non superant, quia nunquam improvisa tentant. Longe quippe praenotat ex unaquaque re, cujus vitii pugna succrescat. est ex causis praecedentibus quae vitiorum pugnae subsequantur ag
Abbreviated transcription (Latin):
dalum: impinguabit᷑ locusta:
dissipabit᷑ capparis. Amigda.¬
lũ quippe: florẽ priꝰ cunctis ar-¬
boribus ostendit. & qͥd in flore
signant᷑: quȩ in p̃dicatoribꝰ suis
primitiuos uirtutũ flores ape¬
ruit. & ad inferenda poma bo-
noꝵ oꝑũ. uenturos scõs quasi
arbusta sequentia p̃uenit:
In qua mox locusta impingra.¬
ta.ẽ: qͥa sicca gentilitatis st̃e.¬
rilitas. pinguedine. ẽ. gr̃ȩ cę¬
lestis infusa. Cãpparis dissipat᷑.
quia cũ fidei gr̃am uocata gen-¬
tilitas attigitꝰ : iudȩa in sua ste¬
rilitate remanens. bene uiuen-¬
di ordinẽ amisit. Hinc rursũ
ꝑ eundẽ salomonẽ dr̃. Regem
locusta ñ hab&: & egreditur
uniuersa ꝑ tur mas. Quia ui¬
delic&. derelicta gentilitas. ali¬
ena dudũ a diuino regimine
extitit: sedtam̾ ordinata pꝰmo¬
dũ contra aduersantes sp̃c ad
fidei bellũ ꝓcessit. Locustȩ uo¬
cabulo. lingua adulantis expͥ-¬
mit᷑: qđ exhibitȩ cȩlitus egiptiȩ
plage testant᷑: quȩ exigentibꝰ

Expanded text:
dalum, impinguabitur locusta, dissipabitur capparis . » Amygdalum quippe florem prius cunctis arboribus ostendit; et quid in flore signantur? quae in praedicatoribus suis, primitivos virtutum flores aperuit, et ad infenorum operum, venturos sanctos, quasi arbusta sequentia praevenit. In qua mox locusta impinguata est, quia sicca gentilitatis sterilitas pinguedine est gratiae coelestis infusa. Capparis dissipatur, quia cum gratiam fidei vocata gentilitas attigit, Judaea, in sua sterilitate remanens, bene vivendi ordinem amisit. Hinc rursum per eumdem Salomonem dicitur: Regemlocusta non habet, et egreditur universa per turmas suas , quia videlicet derelicta gentilitas aliena dudum a divino regimine exstitit, sed tamen ordinata postmodum contra adversantes spiritus ad fidei bellum processit. 47. Locustae vocabulo lingua adulantis exprimitur: quod exhibitae coelitus Aegyptiae plagae testantur, quae exigentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe uͦ dũ suborientẽ culpã mȩtũ¬
imus: uirtitẽ quȩ agenda ẽ. de¬
clinamꝰ: & quasi dũ latus circum¬
spicit᷑. nequaquã cernit᷑ pes. in
quia miles dei diuinȩ gr̃ȩ clipeo
ꝓtectus. & quȩ ex latere possint
ꝓdire circũspiciendo considerat:¬
& gressum ante faciẽ ferre ꝓfici¬
endo non cessat. Cui fraudulentꝰ
hostis inuidens qͥa ꝑ pharetram
& hastam nequaquam se p̾uale.¬
re conspicit: clipeũ opponit: ut
si resistentis pectus feriendo non
ꝑforat᷑: saltem quibuscłã obiectio.¬
nibus ꝓficientis iter int̾cludat
Quasclam nãq difficultates ip¬
sis eius conatibus obicit: & cum
suꝑare ñ ual&: uel resistit. Sed
quid contra tot argumenta bel.¬
loꝵ equus dei agat: audiamus¬

Expanded text:
Saepe vero dum suborientem culpam metuSaepe vero dum suborientem culpam metuimus, virtutem quae agenda est declinamus; et quasi dum latus circumspicitur, nequaquam cernitur pes in quia miles Dei divinae gratiae clypeo protectus, et quae ex latere possint prodire circumspiciendo considerat, et gressum ante faciem ferre proficiendo non cessat. Cui fraudulentus hostis invidens, quia per pharetram et hastam nequaquam se praevalere conspicit, clypeum opponit, ut si resistentis pectus feriendo non perforat, saltem quibusdam objectionibus proficientis iter intercludat. 1034 Quasdam namque difficultates ipsis ejus conatibus objicit; et cum superare non valet, vel resistit. Sed quid contra tot argumenta bellorum equus Dei agat audiamus
Abbreviated transcription (Latin):
spiciunt: uitȩ suȩ custodiã negli¬
gentes. in ĩmundiciã libidiniᷤ de¬
mergunt᷑. Sunt uͦ ediuerso non¬
nulli: qͥ dũ libidinis ĩmundiciã
fugiunt: ꝑ castitatis culm̃. in
uoraginẽ elationis ruunt. Quasi
gͦ aꝑte feriens hasta. ẽ. culpa de
uicio: & quasi ex occulto uulne.¬
rans de pharetra sagitta. ẽ. culpa
de uirtute. Sed equus dei & an¬
te faciẽ hastam suꝑat. cũ libidi¬
nẽ calcat: & a latere sagit tam
circũspicit: cũ in castitatis mun¬
dicia. se ab elatione custodit Un.
ora tendit. Anteriora autẽ n
uid&: qui ea quȩ sunt a latere
conspicit. Rursumq qͥ pediscu¬
stodiã ꝓuidens. anteriora cer¬
nit: ciͣrcũspectionẽ lateris de¬
serit. Dum uͦ ante faciẽ posite
uirtittis aliqͥd agimꝰ: quasi quo
pes debeat poni p̾uidemꝰ: seddũ
ex uirtute eadem. furtiue culpa
suborit᷑: quasi dum in anteriora
respicit᷑. ad sagit tã latus nudat᷑.

Expanded text:
spiciunt, vitae suae custodiam neglispiciunt, vitae suae custodiam negligentes, in immunditiam libidinis demerguntur. Sunt vero e diverso nonnulli qui dum libidinis immunditiam fugiunt, per castitatis culmen in voraginem elationis ruunt. Quasi ergo aperte feriens hasta est culpa de vitio, et quasi ex occulto vulnerans de pharetra sagitta est culpa de virtute. Sed equus Dei et ante faciem hastam superat cum libidinem calcat, et a latere sagittam circumspicit cum in castitatis munditia se ab elatione custodit. Undeora tendit. Anteriora autem non videt, qui ea quae sunt a latere conspicit. Rursumque qui pedis custodiam praevidens anteriora cernit, circumspectionem lateris deserit. Dum vero ante faciem positae virtutis aliquid agimus, quasi quo pes debeat poni praevidemus; sed dum ex virtute eadem furtim culpa suboritur, quasi dum in anteriora respicitur, ad sagittam latus nudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
obicit. Si autẽ fortasse ualidum
contra auariciã cernit: importũ¬
ne eiꝰ cogitationibꝰ domesticoꝵ
suoꝵ inopiã suggerit: ut dum
mens ad ꝓuisionis eurã qͣsi pie fle.¬
ctit᷑ seducta furtim in rerum
ambitu iniq rapiat᷑ Equũ gͦ
dei sagitta ꝑ insidias impetit:
quando ei hostis callidus sub uir¬
tute uiciũ abscondit Hasta aũt
cõminꝰ uulnerat: cũ manifesta
neqͥcia etiã scientẽ temptat. Se
pe uero cȩlesti militi uno eodẽq
tempore utrũq ab hoste obicit᷑:
ut in qualib& una ꝑcussione ꝑi¬
occulto sagitta mȩtuit᷑: minus
ante faciem hasta timeat᷑: uł dũ
ante faciẽ hastȩ resistit᷑: neqͣqũa
ex occulto ueniens sagitta uideat᷑:
Sepe enĩ temptationẽ ꝓponit de¬
libidine: & subito fraudulentius
cessans. elationẽ suggerit de ser¬
uata castitate. Et sunt nonnulli
qui dũ multos ex castitatis ar¬
ce in elationis foueam cecidisse con¬

Expanded text:
objicit. Si autem fortasse validum objicit. Si autem fortasse validum contra avaritiam cernit, importune ejus cogitationibus domesticorum suorum inopiam suggerit, ut dum mens ad provisionis curam quasi pie flectitur, seducta furtim in rerum ambitu inique rapiatur. Equum ergo Dei sagitta per insidias impetit, quando ei hostis callidus sub virtute vitium abscondit. Hasta autem cominus vulnerat, cum manifesta nequitia etiam scientem tentat. 82. Saepe vero coelesti militi uno eodemque tempore utrumque ab hoste objicitur, ut in qualibet una percussione periocculto sagitta metuitur, minus ante faciem hasta timeatur; vel dum ante faciem hastae resistitur, nequaquam ex occulto veniens sagitta videatur. Saepe enim tentationem proponit libidinis, et subito fraudulentius cessans, elationem suggerit de servata castitate. Et sunt nonnulli qui dum multos ex castitatis arce in elationis foveam cecidisse con
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ uidet sce̾ mentis studiũ
contra se & aliis ꝓdesse: multipli.¬
cata hanc satagcͣt tẽptatione con¬
fundere. Unde sȩpe contingit. ut
hi qͥ regendis aliis p̃sunt. tẽpta¬
tionũ certamina fortiora pati-¬
antur: quatinꝰ corporaliũ more
belloꝵ dũ dux ipse ad fugã uer-¬
titur: resistentis exercitus con-¬
stipata unanimitas sine labore
dissipetur Hostis itaq callidus
contra cȩlestem militem diu̾sa
ꝑcussionũ uulnera exquirens. mͦ
ex pharetra ꝑ insidias eũ sagit ta
uulnerat : mͦ ante eius faciem ha-¬
stã uibrat: quia uidelic& uicia. &
alia sub uirtiitũ specie contegit:¬
& alia ut sunt aꝑta eius oculis op¬
ponit Ubi enĩ infirmari dĩ mili-¬
tẽ conspicit᷑: illic fraudis uelami¬
na ñ requirit: ubi aut̾e sibi fortit᷑¬
resistere considerat: illic contͣui¬
res ꝓculdubio dolos parat. Nã cũ
infirmũ quempiã in carnis illece.¬
br̃a uidet: aꝑte speciẽ corporis quȩ
concupisci ualeat. eius obtiitibus

Expanded text:
Quia enim videt sanctae mentis studium contra se et aliis prodesse, multiplicata hanc satagit tentatione confodere. Unde saepe contingit ut hi qui regendis aliis praesunt tentationum certamina fortiora patiantur, quatenus corporalium more bellorum dum dux ipse ad fugam vertitur, resistentis exercitus constipata unanimitas sine labore 1033 dissipetur. Hostis itaque callidus contra coelestem militem diversa percussionum vulnera exquirens, modo ex pharetra per insidias eum sagitta vulnerat, modo ante ejus faciem hastam vibrat, quia videlicet vitia et alia sub virtutum specie contegit, et alia ut sunt aperta ejus oculis opponit. Ubi enim infirmari Dei militem conspicit, illic fraudis velamina non requirit. Ubi autem sibi resistere fortem considerat, illic contra vires procul dubio dolos parat. Nam cum infirmum quempiam in carnis illecebra videt, aperte speciem corporis quae concupisci valeat ejus obtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
In scriptura sacra uocabulo a¬
quilȩ. aliquando maligni sp̃c
raptores animaru: aliquando
p̾sentis scłi potestates: aliqͣndo
uͦ subtilissime scõꝵ intelligentiȩ.
transuolans. & mox sũma rẽpe.¬
tens: designat᷑. Aquilarũ nõmi¬
ne. insidiatores sp̃c expͥmunt᷑.
contra nos maligni homines fa.¬
ciunt: ut ipsas etiã aerias pote¬
states inuentionibus maliciae
p̃ire uideant᷑. Aquilȩ uocãbu¬
lo. potestas terrena figuratur:
Aquila grandis magnarui alarũ.
longo membroꝵ ductu. plena
plumis & uarietate. uenit ad
libanũ: & tulit medullã cedri᷑

Expanded text:
In Scriptura quippe sacra vocabulo aquilae aliquando maligni spiritus, raptores animarum, aliquando praesentis saeculi potestates, aliquando vero vel subtilissimae sanctorum intelligentiae, transvolans, et mox summa repetens designatur. » Aquilarum nomine insidiatores spiritus exprimuntur; contra nos maligni homines faciunt, ut ipsas etiam aereas potestates inventionibus malitiae praeire videantur. Aquilae vocabulo potestas terrena figuratur. Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et varietate, venit ad Libanum, et tulit m
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. Contra equũ clangor tubae
insonat: quando electi mentẽ
in eo qđ agit fortit̃. euicino qͦ¬
dam posita culpa terribilit̾ tẽp¬
tat. Sed feruens & frendens sor-¬
bet terrã: quia nimio ardore se¬
m&eipsum discutit: & qͥcquid
in se terrenũ repperit. cotidie
pficiendo consumit. Et clango¬
rem tubȩ sonare ñ reputat: qͥa
consideratione forti. om̃e uiciũ
quod de uirtutis gła nascit᷑. sol¬
licitus declinat Sonare enim
clangorẽ tubȩ reputar&e: si for¬
tasse ꝓpt̾ aliud quod pͣue sub¬
oritur. alia agere recta mȩtue¬
r&. Quia gͦ ad agenda fortia.
ante insonantia temptamenta
non trepidat: in feruore suo po¬
situs. clangorem tubȩ minime
formidat. Sepe autẽ dũ ꝓsꝑari
se uirtitibus conspicitꝰ: ne ipsa
illũ uirtutũ ꝓsperitas eleuet:
pulsari se temptationibꝰ gau¬
doe. Unde & apte subiungitur:

Expanded text:
R. Contra equum clangor tubae insonat, quando electi mente in eo quod agit fortiter e vicino quaedam posita culpa terribiliter tentat. Sed fervens et fremens sorbet terram, quia nimio ardore semetipsum discutit; et quidquid in se terrenum reperit, quotidie proficiendo consumit. Et clangorem tubae sonare non reputat, quia consideratione forti omne vitium quod de virtutis gloria nascitur sollicitus declinat. Sonare enim clangorem tubae reputaret, si fortasse propter aliud quod prave suboritur alia agere recta metueret. Quia ergo ad agenda fortia ante insonantia tentamenta non trepidat, in fervore suo positus clangorem tubae minime formidat. Saepe autem dum prosperari se virtutibus conspicit, ne ipsa illum virtutum prosperitas elevet, pulsari se tentationibus gaudet. Unde et apte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sum: semel lapidatus sũ: ter nau.¬
fragiũ fȩci᷑. nocte & die in pro¬
fundũ maris fui: & cȩtera quȩ
ipse tolerare potuit. & nos enu-¬
merare lassamur. Sed quomͦ
eidem gladio in ꝓximi dilecti¬
one non cecdat: post multa ipse
subiungat. Pret̃ illa quȩ ex¬
trinsecus sunt instantia mea
cotidiana: sollicitudo omniũ
ȩccłarũ. Equus gͦ dei & gladio
ꝑcutit᷑. nec tam̃ ꝑcussione ea-¬
dem a cursu ꝓhibet᷑: dũ fortis
spiritalis certaminis miles. & ip¬¬
se uulnera ab hoste suscipit: &
tam̃ ad salutẽ alios stringit. Sed
erga tam durũ cȩlestis militis pe.¬
ctus. antiquus hostis tantõ acutio.¬
ra spicula ꝑquirit: quantõ se de-¬
spici robustius conspicit. Unde &

Expanded text:
sum, semel lapidatus sum, ter naufragium feci, nocte et die in profundo maris fui , et caetera, quae ipse tolerare potuit, et nos enumerare lassamur. Sed quomodo eidem gladio in proximi dilectione non cedat, post multa ipse subjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, solicitudo omnium Ecclesiarum . Equus ergo Dei gladio percutitur, nec tamen percussione eadem a cursu prohibetur, dum fortis spiritalis certaminis miles et ipse vulnera ab hoste suscipit, et tamen ad salutem alios stringit. Sed erga tam durum coelestis militis pectus antiquus hostis tanto acutiora spicula perquirit, quanto se despici robustius conspicit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
phematur. Igit᷑ quia sc̃s quisq
p̃dicator. atq. in ꝑsecutionis bel.¬
lo dux fidei. qualem se possit ex¬
hibere narrauimͦꝰ: nc̃ sub huius
equi specie. unũquẽq xp̃i militẽ
describamꝰ: ut & qui ad p̃dicatio¬
nis culm̃ necdũ se ꝑuenisse consi¬
derat: hac tam̃ uoce dñica si iam
bene uiuere ceꝑit. expressum se
esse cognoscat: quatinꝰ hinc col.¬
ligat quantũ deo notus sit si ad
maiora ꝑuenerit: quẽ signate
deus eloqui nec in minimis pret̾.¬
mittit Singula itaq quȩ de eqͥ
dicta sunt repetentes. intimemꝰ
quomͦ miles dei a pͥmȩua conuer.¬
satione ꝓficiat: quomͦ a minimiꝰ
ad maiora succrescat: uel quibꝰ
gradibus ab infimis ad suꝑna ꝑ.¬

Expanded text:
a.---Igitur quia sanctus quisque praedicator atque in persecutionis bello dux fidei, qualem se possit exhibere narravimus, nunc sub hujus equi specie unumquemque Christi militem describamus, ut et qui ad praedicationis culmen necdum se pervenisse considerat, hac tamen voce dominica, si jam bene vivere coeperit, expressum se esse cognoscat, quatenus hinc colligat quantum Deo notus sit, si ad majora pervenerit, quem signanter Deus eloqui nec in minimis praetermittit. Singula itaque quae de equo dicta sunt repentes, intimemus quomodo miles Dei a primaeva conversatione proficiat, quomodo a minimis ad majora succrescat, vel quibus gradibus ab infimis ad superna pe
Abbreviated transcription (Latin):
ante om̃ia fidei fortitudinẽ p̃.¬
b&: De qua petrus ait. Aduersa.¬
rius u̾r diabolus. tanquã leo
rugiens circuit querens quẽ de¬
uor&: cui resistite fortes infide

Expanded text:
ante omnia fidei fortitudinem praebet, de qua Petrus ait: Adversarius vester diabolus, sicut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret; cui resistite for
Abbreviated transcription (Latin):
uir cũ congruũ cernit. ic tibꝰ
pectus obicit: & uenientia ia¬
cula uel moriens retundit: re-¬
ete dr̃. In occursum ꝑgit arma¬
tis. De quo bene adhuc subdit᷑.
rem despiciat: qͥ ipsos aduersa¬
riorũ gladios enumerans calcat
Ait enim. Quis nos separabit a
caritate dei: Tribulatio: an
angustia: an fames: an ꝑsecitio :
in pauore autẽ. uentura pęna
mȩtuit᷑: in gladio uͦ. iã dolor
de p̃senti ꝑsecutione sentitur.
Quia gͦ uir sc̃s uentura aduer-¬
sa non mȩtuit: pauorẽ despi-¬
cit: quia uͦ nec suꝑueniente ꝑ¬
cussione uincitur: nequaquã
gladiis cedit. Contra hc̃ itaq
equũ. tot sunt gladii hostium:
quot genera ꝑsecutionũ. Quȩ
cuncta obuians suꝑat: qͥa amore
uitȩ. sese ad interitum parat:
ded quia tam robustissimum
pectus quomͦꝰ se iaculis opponat
audiuimꝰ: nẽ quid ab aduersa¬
riis agatur audiamꝰ. Sequit᷑¬

Expanded text:
vir, cum congruum cernit, ictibus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In occursum pergit armatis. De quo adhuc bene rem despiciat, qui ipsos adversariorum gladios enumerans calcat. Ait enim: Quis nos separabit a charitate Dei? tribulatio an angustia, an fames, an persecutio ? In pavore autem ventura poena metuitur, in gladio vero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia ergo vir sanctus ventura adversa non metuit, pavorem despicit; quia vero nec superveniente percussione vincitur, nequaquam gladiis cedit. Contra hunc itaque equum tot sunt gladii hostium, quot genera persecutionum; quae cuncta obvians superat, quia amore vitae sese ad interitum parat. Sed quia tam robustissimum pectus quomodo se jaculis opponat audivimus, nunc quid ab adversariis agatur audiamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ut in dubiis quisq deprehensus.
çontra sem& ipsum. contra for¬
midinẽ & p̃cipitationẽ pugnae:
quatinꝰ nec formidolose se sub¬¬
trahat: nec p̃cipitant᷑ oppõnat:
Ualde enĩ p̃ceps. ẽ. qui. semper
se aduersis obicit: & ualde paui-¬
dus. qͥ semꝑ abscondit. Sed ihȩc
melius in bellis spiritalibus dis¬
cimꝰ. si formã exercicii a corporalboꝰ
bellis. trahamus. Neq enĩ ille dixx
sapiens. ẽ. qui contra hostilescii¬
neos exercitũ p̃ceps ad mouet:
neq ille dux fortis. qui semꝑ hẽ
ab hostis facie cauendo subdicit
Scire nanq dux deb&. mͦ ab
hostili impetu exercitũ caute
subtrahere: modo hostẽ circũ¬
fusis cornibus coartare. Quod
nimirũ sollicite ꝑfecti p̃dicatores
exhibent: cũ mͦ ꝑsecutionis rabi.¬
em declinantes. nouer̃ sapient᷑
sed non eneruit̾ cedere: modo
autẽ ꝑsecutionis impetũ contẽ¬
pnentes. nouer̃ ei fortit᷑ sed ñ p̃¬
cipitant᷑ obuiare. Quia enĩ sc̃s

Expanded text:
ur in dubiis quisque deprehensus, ur in dubiis quisque deprehensus, ntra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscondit. Sed haec melius in bellis spiritualibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Neque enim ille dux sapiens est, qui contra cuneos hostiles exercitum praeceps admovet, neque ille dux fortis qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet, modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahere, modo hostem circufusis cornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo autem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
sarioꝵ colla conspex̾: subire bel¬
lũ uel cũ morte ñ timuit: sicut
testat᷑ur dicens. Ego enĩ solũ al¬
ligari: sed & mori in ierłm para¬
neos etiã p̾scita passione sua ĩꝑ¬
territus petiit: illic de dispen¬
sationẽ fuisse edocuit. ñ de ti¬
more quod fugit. Qua in re
pensandum. ẽ. quia ille labores
quosdam ꝑ dispensationis iudi¬
ciũ laudabiliter declinat: qui
ꝓ deo maiores alios fortit᷑ tolerat
Nam sepe ab hominibus timor
debilis cauta dispensatio uocat᷑.
nasse se asserunt: cũ fugientes
tur pit̃. in terga feriunt᷑. Inde
necesse. ẽ. ut in causa dei cũ res
dispensationis agit᷑. mȩtus cor-¬
dis subtilissima libratione pen¬
setur: ne ꝑ infirmitatẽ timor
surrepat. & sese ꝑ dispensationis
imaginẽ. rationem fingat: ne
culpa se prudentiam nominet.
iamq nec ad pęnitentiã animus
redeat: quando hoc qđ iniq p̃pe.¬
trat. uirtiitẽ uocat. Restat igit᷑¬

Expanded text:
sariorum colla conspexit, subire belsariorum colla conspexit, subire bellum vel cum morte non timuit. Sicut testatur dicens: Ego enim non solum alligari, sed et mori in Hierusalem paraneos etiam praescita passione sua imperterritus petiit, illic de dispensatione fuisse edocuit, non de timore, quod fugit. Qua in re pensandum est quia ille labores quosdam per dispensationis judicium laudabiliter declinat, qui pro Deo majores alios fortiter tolerat. Nam saepe ab hominibus timor debilis, cauta dispensatio vocatur, nasse se asserunt, cum fugientes turpiter in terga feriuntur. Unde necesse est ut in causa Dei cum res dispensationis agitur, metus cordis subtilissima libratione pensetur, ne per infirmitatem timor subrepat, et sese per dispensationis imaginem rationem confingat ne culpa se prudentiam nominet, jamque nec ad poenitentiam animus redeat, quando hoc quod inique perpetrat virtutem vocat. Restat igit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. ẽ: ut ꝑ om̃e quod agi-¬
mus. in mentis trutina positũ.
hinc pondus. illinc fructũ nr̃i
laboris estimemꝰ. E cũ pondus
fructũ suꝑat: laborẽ quisq
innoxie declinat: dũ modo se
in aliis exercet. in quibꝰ lucro
fructuũ. pondus laboris uin¬
cat. Cũ uero subsequenti qͣnti¬
tate frictuũ. mensura laboris
aut ȩquatur aut uincit᷑: labor
non sine graui culpa declinat᷑
Unde p̾dicator sanctus cũ da¬
masci ualde obstinatas mentes
ꝑsequentiũ cerner&: eoꝵ noluit
aduersitati confligere: quia se.¬
m& ipsum quẽ ꝓfuturũ multis
nouerat. uidit᷑ posse deficere:
& aut nullis se illic aut paucis
ꝓdesse. Secessum gͦ acertam ine
petiit: & pugnaturũ fȩliciꝰ. ad
alia se bella seruauit. Non enim
loco uirtus sed locus uirtitti de¬
fuit: & iccirco fortissimꝰ miles ab
obsidionis angustia certaminis
cãpũ quesiuit. Ubi autẽ subiu¬
ganda regi ꝓpͥo multa aduer.¬

Expanded text:
quippe est ut per omne quod agiquippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina positum hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aestimemus. Et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laboris aut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse deficere, et aut nullis se illic aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia se bella servavit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angustia certaminis campum quaesivit. Ubi autem subjuganda regi proprio multa adver
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã autẽ & de asiȩ pͥncipibꝰ
qui erant amici eius. miser̃ ad
eum: rogantes ne se dar& in thẽ¬
atrũ. In quibꝰ ꝓfecto uerb̾ agnos¬
cimus. quo impetu contͣ cuneos
aduersantes irruer&. nͥ eũ ꝑ ami¬
cos & discipulos. caritatis frena
tenuissent. Sed si obiuiare hostibꝰ.
si ultro pugnã petere. si nosm&¬
ipsos semꝑ relinquere in cursũ
nr̃i feruoris debemꝰ: quid . ẽ. qd̾
isdem p̃dicator egregius de se¬
m&ipso fatet᷑ dicens ÷ damasci
p̾positus gentis arethȩ regis.
custodiebat ciuitatẽ da masce¬
noꝵ ut me comp̃hender&. &
ꝑ fenestrã in sporta demissus sũ
ꝑ murũ. & sic effuigi manus eiꝰ:
Quid. ẽ. quod equus iste modo
sponte armatoꝵ ciineos impe-¬
tit. & mͦ se ab armatis hostibus
quasi trepidus abscondit: nisi
hoc quod necesse. ẽ. ut in eiꝰ ar¬¬
tificiosa uirtute. discamꝰ adu̾-¬
sarioꝵ pugnã & constant̾ ali-¬
quando appetere. & prudent᷑¬
aliquando declinare: Necesse

Expanded text:
Quidam autem et de Asiae principQuidam autem et de Asiae principqui erant amici ejus, miserunt ad eum rogantes ne se daret in theatrum . In quibus profecto verbis agnoscimus quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frena tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursu nostri fervoris debemus, quid est quod isdem praedicator egregius de semetipso fatetur dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum ut me comprehenderet, et per fenestram in sporta dimissus sum per murum, et sic effugi manus ejus . Quid est quod equus iste modo sponte armatorum cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus, adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudentaliquando declinare. Necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdefensione i usticiȩ nosm&e ipsos
obicere: & ꝑuersis ad iniusta e.¬
rũpentibus. etiã cũ ab eis ñ que.¬
rimur obuiare Nam cũ iusticiã
quã nos a manius in aliis feruq:
nos nichilominꝰ sua ꝑcussione con¬
fodiunt: etiã si uenerari uident᷑
Quia gͦ uir sc̃s prauis ac male a¬
gentibus sese. etiã cũ ñ querit᷑
opponit: recte de equo dĩ dr̃
In occur sum ꝑgit armatis. In¬
tueri lib& illũ sessoris sui calca¬
ribus excitatũ. contra armatos
hostes quantus paulũ feruor
accenderat: quando eũ ephesi¬
ad irrũpendas theatri turbas
zeli flãma rapiebat. Scriptũ
qͥppe. ẽ. Repleti sunt ira: & ex¬
clamauer̃ dicentes. Oagna di¬
ana ephesioꝵ E impleta. ẽ. ci¬
uitas confusione: & impetũ fe¬
cerunt uno animo in theatrũ:
rapto gaio & aristarcho mace¬¬
donibus comitibus pauli. Atq
mox subdit᷑. Paulo uolente in¬
trare in ppłm: ñ ꝑmiser̃ discipłi

Expanded text:
pro defensione iusticiae nosmet ipsos pro defensione iusticiae nosmet ipsos obicere et perversis ad iniusta erumpentibus etiam, cum ab eis non requirimur, obviare. Nam cum iusticiam, quam nos amamus, in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussiofodiunt, etiam si venerari videantur. Quia ergo vir sanctus pravis ac male agenopponit, recte de equo Dei dicitur: In occursum pergit armatis . Intueri libet illum sessoris sui calcaribus excitatum contra armatos hostes quantus Paulum zeli fervor accenderat, quando eum ad irrumpendas Ephes theatri turbas zeli flamma rapiebat; scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt dicentes: Magna Diana Ephesiorum; et impleta est civitas confusione, et impetum fecerunt uno animo in theatrum, rapto Caio et Aristarcho Macedonibus, comitibus Pauli . Atque mox subditur: Paulo autem volente intrare in populum, non permiserunt discipuli.
Abbreviated transcription (Latin):
dit: & scit quia cunctos aduer¬¬
santes suꝑat: qͥa illũ solũ dili¬¬
git quẽ inuitus nullomͦ amit¬
tat. Quisquis enĩ exteriora q̃
& nolenti subtrahant᷑ appetit:
sua se sponte. extraneo timori sub¬
sternit. Infracta autẽ uirtus. ẽ.
concupiscentiȩ terrenȩ contẽp¬¬
tus: quia & in alto mens ponit᷑.
cũ a rebus infimis spei suȩ iudi¬
cio subleuat᷑. atq a cunctis ad¬
uersantibus tantominꝰ attin¬
git᷑. quanto in suꝑnis sita. tutiꝰ
contra se uenientes minime mȩ¬
tuit: sed eis etiã in occursũ ꝑ¬
git. Unde hic bene additur
n occursum ꝑgit armatis. Ple¬
rũq enĩ qͥeti atq inconcussi re¬
linquim᷑: si obuiare prauis ꝓ iu¬
sticia ñ curamus. Sed si ad ȩt̾nȩ
uitȩ desideriũ animꝰ exarsit᷑ si
iam lum̃ uerũ intrinsecꝰ respicit᷑:
si in se flãmã sc̃i feruoris accendit:
in quantũ locus admitcit. in
quantũ causa exigit. debemus

Expanded text:
dit, et scit, quia cunctos adverdit, et scit, quia cunctos adversantes superat, quia illum solum digit, quem intuitus nullomodo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tutius contra se venientes minime metuit, sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit armatis. Plerumque enim quieti atque inconcussi relinquimur, si obviare pravis pro justitia non curamus. Sed si ad aeternae vitae desiderium animus exarsit, si jam verum lumen intrinsecus respicit, si in se flammam sancti fervoris accendit, in quantum locus admittit, in quantum causa exigit, debemus
Abbreviated transcription (Latin):
riis sc̃ȩ eccłȩ parant᷑ gladii de
dolore pęnarũ: parant᷑ arma
de patrociniis scłariũ potestatũ:
Solent nanq heretici potentũ
mundi defensionibꝰ quasi qͥbꝰdã
armis se tegere: solent om̃s in¬
fideles p̾̃dicationẽ fidei. excita.¬
tis etiã scłi potestatibus impu.¬
gnare. Sed equus dei exultat
audac t̃: & exteriora torm̃ta
non mȩtuit: quia internã dele.¬
ctationẽ querit. Potestatum
mundi iracundiã ñ formidat:
quia ipsius quoq uitȩ p̃sentis
desideriũ. ꝑ mentis excessum cal.¬
cat Hinc ꝑ salomonẽ dr̃ Non
Acontristabit iustũ qͥcqͥd ei acci¬
derit. Hinc in eo rursũ scriptũ
est. lustus quasi leo confidens:
absq terrore erit. In occursũ
bestiarũ iccirco leo ñ trepidat:
quia p̃ualere se om̃ibꝰ ñ ignorat:
Unde & iusti uiri securitas recte
leoni comparat᷑: quia cũ contra
se quos lib& insurgere conspicit:
ad mentis suȩ confidentiam re¬

Expanded text:
riis sanctae Ecclesiae parantur gladii de riis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque haeretici potentum mundi defensionibus, quasi quibusdam armis, se tegere; solent omnes infideles praedicationem fidei excitatis etiam saeculi potestatibus impugnare. Sed equus Dei exsultat audacter, et exteriora tormenta non metuit, quia internam delectationem quaerit, potestatum mundi iracundiam non formidat, quia ipsius quoque vitae praesentis desiderium per mentis excessum calcat. Hinc per Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In occursu bestiarum idcirco leo non trequia praevalere se omnibus non ignorat, unde justi viri securitas leoni recte comparatur, quia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam re
Abbreviated transcription (Latin):
dõ subditus. scit inter transeun¬
tia stare: scit int̾ lapsus decur¬
rentiũ tempoꝵ mentis gressũ
figere: scit nec ad subiecta se eri¬
gere. nec ad obiecta trepidare
Plerũq autẽ. qͥa exerceri se utiliꝰ
contritionis suȩ laboribꝰ nouit:
aduersis hilarescit. Quȩ dũ con-¬
stant᷑ ꝓ ueritate patit᷑: auge.¬
ri sibi uirtutis meritũ letat᷑
legimus. cũ ꝓ xp̃o illos contigit
flagella tolerasse: sic̃ scriptũẽ
lbant apłi gaudentes a conspe¬
ctu conciliiꝰ: qm̃ digni habiti
sunt ꝓ nomine iħu contumeliã
pati. Ninc paulus cũ duris in
macedonia fuiss& ꝑsecutionibꝰ
pressus: in eo qd̃ se afflictũ in¬
sinuat. etiã iocundatũ demon¬
strat: dicens Nam cũ uenissẽ.¬
mus macedoniã: nullã requiẽ
habuit caro nr̃a. Ac si aꝑte dice.¬
r&. Quia sp̃c requiem habuit.
dũ ꝑ ꝓuectũ animȩ. ꝑsecutiõnũ
supplicia caro tolerauit. Contͣ
hunc itaq equũ: ab aduersa¬

Expanded text:
Deo subditus scit inter transeunDeo subditus scit inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. legimus, cum pro Christo illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pali . Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus, in eo quod se afflictum insinuat, etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversa
Abbreviated transcription (Latin):
reprehendere ac duudicare ñ
cessant: de equo suo dñs dicit
Terrã ungula fodit: id. ẽ. qͥcqͥd
in mente sua terrenũ uersari
conspicit: hoc nimirũ suꝑduc¬
tȩ penitentiȩ duris ꝑcussionibꝰ
rupit. Cum uͦ se interiꝰ distric¬
ta subtilitate duudicant: iã ni-¬
chil. ẽ. quod exteriꝰ ꝑtimescant:
Tanto enĩ minus ad mala p̾sen¬
tia trepidant: quantõ semet.¬
ipsos pleniꝰ bonis uenturis pa-¬
rant. Unde & subdit᷑. Exul.
sis non frangit᷑: sicut nec ꝓsꝑis
eleuatur. Aduersa nãq non dei-¬
ciunt. quẽ ꝓspera nulla corrũ¬
punt. Equus itaq iste: & fortis. ẽ.¬
& sub freno. ẽ. Ne gͦ p̃mat᷑ aduer¬
sis: hab& uim fortitudinis: ne
eleuetur ꝓsperis: hab& pondus
desuꝑ insidentis. Decurr̾ quippe
tempora: sed iccirco iustũ trahe.¬
re non ualent. qͥa leuare ñ pos¬
sunt. Illos nimirũ trahunt. qͦs
leuant. Irata deiciunt: qͦs blan¬
da sustollunt. Tir autẽ bene

Expanded text:
reprehendere ac dijudicare non reprehendere ac dijudicare non cessant, de equo suo Dominus dicat: Terram ungula fodit, id est quidquid in mente sua terrenum versari conspicit, hoc nimirum superductae poenitentiae duris percussionibus rumpit. Cum vero se interius districta subtilitate dijudicant, jam nihil est quod exterius pertimescant. Tanto enim minus ad mala praesentia trepidant, quanto semetipsos plenius bonis venturis parant. Unde et subditur: sis non frangitur, sicut nec prosperis elevatur. Adversa namque non dejiciunt, quem prospera nulla corrumpunt. Equus itaque iste et fortis et sub freno est. Ne ergo prematur adversis, habet vim fortitudinis; ne elevetur prosperis, habet pondus desuper insidentis. Decurrunt quippe tempora, sed idcirco justum trahere non valent, quia levare non possunt. Illos nimirum trahunt, quos levant; irata dejiciunt, quos blanda sustollunt. Vir autem bene