comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ in lege. quedam dicuntur sc̃a.
quedam uero scã scõrum. hiis sacͥo¬
ra: ita cantica canticorũ dicuntur
qͥa omnib canticis p̃ferunt᷑. Que¬
dam nãq cantica sunt uictorie. ut
cantemus dño: quedã gr̃arum ac-¬
tionis: ut exultauit cor meũ in dño.
S ista cantica. nuptias xp̃i. et ec¬
cłe canunt: ĩd̃o cͣantica p̃cellunt.
scanditur: canticum uero mõdu¬
lando canitur. Est aut̃ canticũ io¬
cunditas mentis de eternis: et intel¬
ligitur bona uita. ꝑ quã acquirit᷑
iocunditas eterne exultationis. Et
sciendũ. qd̾ hec uerba. osculetur
me. non sunt canticũ. s de cantico
agunt: qͥa bonam uitam iustorũ
que in uilectione constat canunt.
Canticum qͥppe est uita iustorum:
cantica canticoꝵ. ẽ uita ꝑfectorum.
Liber est equiuocũ. Est enĩ liber
bachus d̃s uini: est et liber hõ in¬
genuus: est qͦ liber interior cortex:
qui de arbore trahitur.: in quo an¬
tiqͥ solebant scrib̾e: unde et libra¬

Expanded text:
enim in lege quaedam dicuntur sancta, quaedam vero sancta sanctorum, his sacratiora; ita Cantica canticorum dicuntur, quia omnibus canticis praeferuntur. Quaedam namque sunt cantica victoriae, ut: « Cantemus Domino , » quaedam gratiarum actionis, ut: « Exsultavit cor meum in Domino . » Sed ista cantica nuptias Christi et Ecclesiae canunt, ideo omnia cantica praecellunt. scanditur, canticum vero modulando canitur. Est autem canticum jucunditas mentis de aeternis, et intelligitur bona vita, per quam acquiritur jucunditas aeternae exsultationis. Et sciendum quod haec verba: « Osculetur me , » non sunt canticum, sed de cantico agunt, quia bonam vitam justorum, quae in dilectione constat, canunt. Canticum quippe est vita justorum. Canticum canticorum est vita perfectorum. Liber est aequivocum. Est enim Liber, Bacchus Deus vini; et est liber homo ingenuus; est quoque liber interior cortex, qui de arbore trahitur; in quo antiqui solebant scribere; unde et libra
Abbreviated transcription (Latin):
si colligitur: ipso dicente. Uenient
saac. ⁊ iacob. in regno celoꝵ.
boriente est sponsa adducta:
qͣndo multitudo electorũ ante
in fidẽ ꝓpħarum ẽ collecta: qͥ cre¬
diderunt hoc futurum. ecce uirgo
concipiet.⁊ pariet filiũ. ⁊ uocabit᷑¬

Expanded text:
si colligitur, ipso dicente: « Veniensaac et Jacob, in regno coelorum . » Ab oriente est sponsa adducta, quando multitudo electorum ante in fidem prophetarum est collecta, qui crediderunt hoc futurum: « Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo sub antirp̃o turba infide¬
lium. ad fidem conu̾titur. Aliter.
er orientem puerilis etas. ꝑ me
pitur: de quib cotidie magna mul¬
titudo. ꝑ fidem. sdilectionẽ. in am¬
plexum sponsi colligitur. Que di¬
tur: scilici ꝑ filiã pharaonis. ꝑ fili¬
am regis babilonis: ꝑ sunamitem.
ꝑ mandragorã. Quarum due existũt
in re: due insignificatione. Nam pha
raonis filia. realiter est salomoni in
dicitur. realiter in templũ dñi uenit
aut̃ ⁊⁊ mandragora. hoc est puella.
sine capite: ꝓ sola significatione po¬
nuntur. filia pharaonis in curru
aboriente est adducta: regina aus¬
tri. in camelis. a meridie adducta:
sunamitis. aboccidente in quadͥga a¬
minadab est adducta: mandragora

Expanded text:
quando sub Antichristo turba infidelium ad fidem convertitur. Aliter per orientem puerilis aetas, per pitur: de quibus multitudo magna quotidie per fidem et dilectionem in amplexum sponsi colligitur. Quae ditur, scilicet, per filiam Pharaonis, per filiam regis Babylonis, per Sunamitem, per mandragoram. Quarum duae existunt in re, duae in significatione. Nam filia Pharaonis realiter est Salomoni in dicitur, realiter in templum Domini veniautem et mandragora, hoc est, puella sine capite, pro sola significatione ponuntur. Filia Pharaonis in curru ab oriente est adducta. Regina austri in camelis a meridie adducta est. Sunamitis ab occidente in quadriga Aminadab est adducta. Mandragora
Abbreviated transcription (Latin):
heresi curans dño offert. Ibi
crescit ⁊nardus que est arbor
aromatica.i. aromatib apta. s
parua.bene redolens ⁊ calens.
un optimum unguentũ confi¬
citur. quod sunt humiles ⁊ in¬
nocentes. qui se coram ꝓximis
paruos.i. despectos faciunt.⁊
odore atq ardore caritatis sau¬
cios in peccatis ungunt. Ibi
crescit ⁊ crocus flos rubicundꝰ.
i. aurei coloris. quod sunt sapi¬
entes. diuina sapĩa fulgentes.
Ibi crescit ⁊ fistula breuis arbor
aromatum.que ⁊ cassia. robusti
⁊ purpurei corticis.que ad cu¬
randas uiscerum molestias ua¬
let. que ꝓ sui breuitate a qui

Expanded text:
haeresi curans Domino offert. Ibi haeresi curans Domino offert. Ibi crescit et nardus, quae est arbor aromatica, id est aromatibus apta, sed parva, bene redolens, et calens, unde optimum unguentum conficitur, quod sunt humiles et innocentes, qui se coram proximis parvos, id est despectos faciunt, et odore atque ardore charitatis saucios in peccatis ungunt. Ibi crescit et crocus, flos rubicundus, id est aurei coloris, quod sunt sapientes, divina sapientia fulgentes. Ibi crescit et fistula, brevis arbuscula aromatum, quae casia, robusti et purpurei corticis, quae ad curandas viscerum molestias valet, quae pro sui brevitate a qui
Abbreviated transcription (Latin):
arbor aromatica in egypto. habñs
semen simile coriandro. ut habuit
manna. album. sublucidum. ⁊ o¬
dorum. quod oleo coqutt᷑. ⁊ inde
succus expͥmitur. qui cyprus dr.
ũn regium unguentũ conficitur.
ita dictum. qr regius morbus in
curatur.Cyprus ẽ arbor aroma¬
tica habundans in egypto. ⁊ est
spĩtalium conũsatio. que pͥmitus
florebat in egypto. siue in tenebͥs
huius mundi. quod egyptꝰ sonat:
huius semen simile ẽ mannȩ
quod habuit omne delectamen¬
tum ⁊ omnem saporem suauitatis.¬
;Sem̃ est album. lucidum. odoꝵ.
quia illoꝵ conũsatio ẽ alba in
castitate. lucida in oꝑatione.
odora in caritate.Sucus eius
oleo coquitur.⁊ in regium ungu¬
entum uertitur. qr illoꝵ uita
flammis tẽptationum ut au-¬
rum ꝓbatur. qua reguis morbꝰ
idest lepra anime ut unguento
curatur. Hoc unguentum maria
domino in domo symonis lepsi
optulit. quia eccłia suo exẽplo
hereticos a lepra aĩe scilicet de

Expanded text:
arbor aromatica in Aegypto habens arbor aromatica in Aegypto habens semen simile coriandro, ut habuit manna album, sublucidum et odorum, quod oleo coquitur, et inde succus exprimitur, qui cyprus dicitur, unde regium unguentum conficitur, ita dictum quod regius morbus eo curatur. Cyprus arbor aromatica, abundans in Aegypto, est spiritalium conversatio, quae primitus florebat in Aegypto, sive in tenebris hujus mundi quod Aegyptus Hujus semen simile est mannae, quod habuit omne delectamentum, et omnem saporem suavitatisSemen est album, lucidum, odorum; quia eorum conversatio est alba in castitate, lucida in operatione, odora in charitate. Succus ejus cum oleo coquitur, et in regium unguentum vertitur, quia illorum vita flammis tentationum ut aurum probatur, quia regius morbus, id est lepra animae ut unguento curatur. Hoc unguentum Maria Domino in domo Simonis leprosi obtulit, quia Ecclesia suo exemplo haereticos a lepra animae, scilicet de
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtalibus delitiis plena. Para¬
disus etenim dr ortus delitiarum.
⁊ in eccłia sunt omĩmode delicie
scͥpt᷑arũ. diu̾sarũ artium. multa
fluenta quod sunt sp̃italia caris¬
mata. irrigatur talis paradẏsus
Quatuor huius fontis flumina
sunt quatuor euangłia. lignum
uite scã crux. cuius fructus est ꝓͥ
corpus. de quo qui digne comede¬
rit. ñ morietur in anima in et̃num:
ligna fructiferast̃ scĩ: fructus li¬
gnorum oꝑa scõrum. Lignum sci¬
entie boni ⁊ mali ẽ liberum arbi-¬
trium. In hoc sp̃itali paradyso cre-¬
scunt diũsa genera arborum. hoc
ẽ diũsi ordines electorum. ibi cres¬
cunt mali punice. scilicet arbores
affricane.quȩ ꝓferunt mala pu-¬
nica. uł rubea. que dñr malogra
pleni.Has arbores ille ortus fon¬
te irrigatus emisit. dum sc̃a eccłia
baptismate ꝑfusa mr̃es. ꝓtulit:
cum pomorum fructibus scilicet
cum bonorum oꝑum exemplis:
Ibi crescit etiam cyprus que est

Expanded text:
spiritalibus deliciis plenus. Paraspiritalibus deliciis plenus. Paradisus etenim dicitur hortus deliciarum, et in Ecclesia sunt omnimodae deliciae Scripturarum, diversarum artium, multar per cujus fluenta, quod sunt spiritualia charismata, irrigatur talis paradisus. Quatuor hujus fontis flumina sunt quatuor Evangelia. Lignum vitae est sancta crux, cujus fructus est Christi corpus, de quo qui digne comederit, non morietur in anima in aeternum. Ligna fructifera sunt sancti; fructus lignorum sanctorum opera; lignum scientiae boni et mali est liberum arbitrium. In hoc spiritali paradiso crescunt diversa genera arborum, id est diversi ordines electorum. Ibi crescunt mali punici, scilicet arbores Africanae quae proferunt mala punica, vel rubea, quae dicuntur malogranut granis, pleni. Has arbores ille hortus fonte irrigatus emisit, dum sancta Ecclesia, baptismate perfusa, martyres protulit, cum pomorum fructibus, scilicet cum bonorum operum exemplis. Ibi crescit et cyprus, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
disus uoluptatis ad litt̃am. est
locus in orientis partibus. õibus
corporalibus delitiis plenus. in
quo pͥmi parentes fuerunt. de
quo ꝓpt̃ culpam inobedientie
exclusi sunt. In hoc est fons de quo
paradisus irrigatur. qui ⁊ ĩ qͣtuor
flumina diuiditur. In hoc ẽ etiam
lignum uute.i.talis arbor si homo
in comedisset nunqͣm corporalit̃
mori posset.Unde post culpam
scribitur. Uidete ne sumat forte
de ligno uite ⁊ uiuat inet̃num. Ibi
erat quoq lignum scientie boni ⁊
mali. de quo si comederent. bonũ
⁊ malum scirent. Ante comestionẽ
fructus huius arboris. adam no¬
uit bonum ⁊ malum. bonũ ꝑ exꝑi¬
entiam. malum tantum ꝑ scientiã.
sicut medicus nouit dolorẽ uulne¬
in arboris natura. s in hominis
obedientia. Qui sunt ꝓuintiales
circa paradysum. dicunt sibi de
paradiso immicti flores ⁊ fructus
ꝑ flumina que in exeunt. un ille
populus uiuit.
Illegorice eccłia ẽ paradisus õibꝰ

Expanded text:
radisus voluptatis ad litteram est radisus voluptatis ad litteram est locus in orientis partibus, omnibus corporalibus deliciis plenus, in quo primi parentes fuerunt, de quo propter culpam inobedientiae exclusi sunt. In hoc est fons de quo paradisus irrigatur, qui et in quatuor flumina dividitur. In hoc est etiam lignum vitae, id est talis arbor si homo inde comedisset nunquam corporaliter mori posset. Unde post culpam scribitur: Videte ne forte sumat de ligno vitae et vivat in aeternum . Ibi erat quoque lignum scientiae boni et mali, de quo si comederent, bonum et malum scirent. Ante comestionem fructus hujus arboris Adam novit bonum et malum, bonum per experientiam, malum tantum per scientiam; sicut medicus novit dolorem vulnein arboris natura, sed in hominis inobedientia. Qui sunt provinciales circa paradisum, dicunt sibi de paradiso immitti flores, et fructus per flumina quae inde exeunt, unde ille populus vivit. Allegorice Ecclesia est paradisus, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
aque uiue. scilicet dona sp̃itus
scĩ. quibus irrigat ortum eccłic.
ut ꝓferat spiramina floꝵ uite:
hic sordes peccatorum abluit. si¬
dim sitientium iustitiam satie-¬
tate suȩ uisionis extinguit. yma¬
ginẽ dei amissam. animab red¬
dit. hic erat signatus. quia carne
quasi sigillo erat uelatus. Nunc
est signatus. quia ingła patris
a nobis celatus. Hic etiam fons
dauid patens scribitur. qr mĩa
ut lacͥmis se abluant. sic̃ dauid
uulnera reatus sui in eo lauabat:
Sed ⁊ ipsa eccłia. ẽ fons. qr sp̃itali
gr̃a ⁊ sapientia redundans. de
qua manant plena fluenta do¬
ctrine. quibus plantaria sui orti
irrigat ut płimas emissiones ꝓ¬
ferant. Emissiones sunt uirgule
de arboribus ut herbis pullulan
rum fructibus. Ortus eccłiȩ irri¬
gatus a fonte scripture. tot uir¬
gulta emisit. quod inde parady¬
sus succreuit. Ortus ẽ locus ubi
herbe uł olera crescunt. parady¬
sus uͦ ubi arbores crescunt. Pa¬

Expanded text:
aquae vivae, scilicet dona Spiritus aquae vivae, scilicet dona Spiritus sancti, quibus irrigat hortum Ecclesiae ut proferat spiramina florum vitae. Hic sordes peccatorum abluit, sitim sitientium justitiam, satietate suae visionis exstinguit, imaginem Dei amissam animabus reddit. Hic erat signatus, quia carne quasi sigillo erat velatus. Nunc est signatus, quia in gloria patris a nobis celatus. Hic etiam fons David patens scribitur, quia misut lacrymis se abluant, sicut David vulnera sui reatus in eo lavabat. Sed et ipsa Ecclesia est fons, quia spiritali gratia et sapientia redundans, de qua manant plena fluenta doctrinae, quibus plantaria horti sui irrigat, ut plurimas emissiones proferant. Emissiones sunt virgulae de arboribus vel herbis pullulantrum fructibus. Hortus Ecclesiae irrigatus a fonte Scripturae tot virgulta emisit, quod inde paradisus succrevit. Hortus est locus ubi herbae vel olera crescunt, paradisus ubi arbores crescunt. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ conclusus. ⁊ custodia angłoꝵ
munitus. ut ignis homines ĩn
phibeat. angłi demones ex eo
arteant. ita eccl̃ia ortus di ẽ. di¬
uino p̃sidio ut igneo muro cir¬
cundata. ⁊ angłica custodia mu¬
nita. ut nec demones nec mali
homines ei adnocendum p̃uale-¬
ant. Hoc ideo dr ut in sp̃itali pu¬
gna eoꝵ impetus non timeat:
cum eam tanta p̃sidia muni-¬
ant. In hoc orto ẽ fons qui irri¬
gat eum. scilicet sac scͥptura cuiꝰ
fluentis eccłia irrigatur. Hic
Fons ẽ signatus. qr sac script᷑i
intelligentia ẽ cum litt̃a sigilla¬
ta. sicut sub sigillo scͥptura ne
indignis pateat. quid secreti
sponsa habeat. In hoc etiã orto
fons est baptisma. in quo lauan¬
dur criminum uulnera qui est
signatus scilicet sancta cruce.
uł uerbo łĩ consecͣtus. ethiucis
sigillatus. cathecuminis reserã¬
tus. Alit̃. Cons sordes abluit.
sitim extinguit. ymaginẽ red¬
dit. qui fons ẽ xp̃c qui est fons
uite. de quo fluunt flumina

Expanded text:
esse conclusus, et custodia angelorum esse conclusus, et custodia angelorum munitus, ut homines inde prohibeat ignis angeli daemones ex eo arceant. Ita Ecclesia hortus Dei est, divino praesidio et igneo muro circumdata, et angelica custodia munita, ut nec daemones nec mali homines ei ad nocendum praevaleant. Hoc ideo dicitur, ut in spiritali pugna eorum impetus non timeatur, cum eam tanta praesidia muniant. In hoc horto est fons qui eum irrigat, scilicet sacra Scriptura, cujus fluentis Ecclesia irrigatur. Hic fons est signatus, quia sacrae Scripturae intelligentia est cum littera signata, sicut sub sigillo scriptura, ne indignis pateat quid secreti sponsa habeat. In hoc horto etiam est fons baptisma, in quo lavantur criminum vulnera, qui est signatus, scilicet sancta cruce vel verbo Dei consecratus, ethnicis sigillatus, catechumenis reseratus. Aliter, Fons sordes abluit, sitim exstinguit, imaginem reddit. Qui fons est Christus, qui est fons vitae, de quo fluunt flumina
Abbreviated transcription (Latin):
es ortus conclusus ⁊ in his qui st̃
ordor uestim̃torum .i. actiui. esor¬
dus conclusus. Itẽ in his qui sunt
labia esortus conclusus. in his
qui sunt lingua esortus conclu¬
sus. In orto crescunt herbe medi-¬
cinales ⁊uarii flores. Ortus est
eccłia. in qua multe scõrum uir¬
tutes. sunt diũse herbarum spẽs.
diũsis uulneribus peccatorum
medicinales. In hoc orto sunt ua¬
rii flores. diũsi electorum ordines.
mr̃es ut rose. confessores ut uiole.
uirgines ut lilia. alii fideles
ut alii flores. Huius orti
ortolanus ẽ xp̃c. qui ⁊ sponsus.
qui eum plantat gr̃a. irrigat
doctrina. Hic ortus ẽ conclusus
in contẽplatiuis. scilicet p̃sidio
angłõrum contͣ demones muni¬
tus. Hic etiam conclusus est in
actius. quia munimine doctoꝵ iii. es ortus
contͣ hereticos ẽ circum septus. conclusus.¬
In quo orto herbe ⁊ flores sunt
quiq fideles. fide ⁊ oꝑe floren¬
tes. Similitudo ẽ ab orto para¬
dysi. qui dt̃ undiq igneo muro

Expanded text:
es hortus conclusus; in his qui sunt odor vestimentorum, id est, activi, es hortus conclusus. Item in his qui sunt labia, es hortus conclusus: in his qui sunt lingua, es hortus conclusus. In horto crescunt herbae medicinales, et diversi flores. Hortus est Ecclesia in qua multae sanctorum virtutes sunt, diversae herbarum species, diversis vulneribus peccatorum medicinales. In hoc horto sunt varii flores, diversi electorum ordines, martyres, ut rosae, confessores, ut violae, virgines, ut lilia, alii fideles, ut alii flores. Hujus horti hortulanus est Christus, qui et sponsus, qui eum plantat gratia, irrigat doctrina. Hic hortus est conclusus in contemplativis, scilicet praesidio angelorum contra daemones munitus. Hic etiam conclusus in activis, quia munimine doctorum contra haereticos est circumseptus. In quo horto herbae et flores sunt quique fideles, fide et opere florentes. Similitudo est ab horto paradisi, qui dicitur undique igneo muro
Abbreviated transcription (Latin):
guenta sunt bone exhortationes
quib uulnera curat animarum.
magis qͣm uinum scłaris pruden¬
tiȩ. Labia eius sunt confessio qua
ore confitet᷑ quod corde credit. uł
peccata in confessione aꝑit. Lingͣ
eiuis est int̃pretatio cogitationis.
cum bonum consilium cordis ore
uł scripto loquicur. Uestimenta
eius sunt uirtutes. quib ita decorat᷑.
ut corpus uestibus. Unde scribit᷑
Induit me uestim̃to salutis. ⁊ indu¬
est etiam ortus. qr similis orto. sci¬
licet plena bonis sententiis. ut ort̾
herbis. plena uirtutib. ut ortus flo¬
ribus. Qui ortus ẽ conclusus .i. bo
nis oꝑib circumseptus a demonib
Ipsa etiam est fons. quia de ea fluit
celestis doct᷑na que irrigat alios or¬
dos. scilicet fideles animas. Qui
fons signaculo sc̃e ficdĩ ẽ signatus:
Anima scã nichilominus ẽ parady¬

Expanded text:
guenta sunt bonae exhortationes, guenta sunt bonae exhortationes, quibus vulnera animarum curat, magis quam vinum saecularis prudentiae. Labia ejus sunt confessio, qua ore confitetur, quod corde credit, vel peccata in confessione aperit. Lingua ejus est interpretatio cogitationis cum bonum consilium cordis ore vel scripto loquitur. Vestimenta ejus sunt virtutes, quibus ita decoratur ut corpus vestibus, unde scribitur: Induit me Dominus vestimento salutis et induest hortus, quia similis horto, scilicet bonis sententiis ut hortus herbis, plena virtutibus ut hortus floribus. Qui hortus est conclusus, id est, bonis operibus circumseptus a daemonibus. Ipsa etiam est fons, quia de ea fluit coelestis doctrina, quae irrigat alios hortos, scilicet fideles animas; qui fons signaculo sanctae fidei est signatus. Anima sancta nihilominus est paradi
Abbreviated transcription (Latin):
De hoc lybano aque cum impetu
undauerunt.⁊ eos scientia om̃ium
linguarum repleuerunt. Dehis
aquis ipse dixit. Qui credit ĩ me
unt credentes.cum deo uiuere: hoc
totum hic ideo introducit᷑. ut sci¬
at sponsa quod ita bellatores etꝰ¬
replentur doct̾na xp̃i ⁊ donis sp̃s
scĩ. ⁊ ita remunerabunt᷑ sic̃ apłi bel¬
latores xp̃i. repleti st̃ doctͥna. xp̃i.¬
⁊ donis sp̃c scĩ. ⁊ remunerati sunt
p̃mio uite. Fons etiam significat
eos qui capeces sunt ũbi dĩ. pute¬
us uͦ eos qui uix intelligunt myste¬
ria. Cistña ẽ collectio aquarum
pluuialium. quod sunt dogmata
soror. quia regni eiꝰ coheres. Qͥ enĩ
patiunt᷑ ꝑ secutionẽ ꝓpter iusticiã.
ipsorum ẽ regnum celoꝵ. Anima
habet sua membra sibi congrua:
Huius anime sunt studia discen¬
di ⁊ legendi. quib haurit lac. quo
postmodum paruulos.i. indoctos
nutriat. Ubera eius sunt sapien¬
tia ⁊ scientia. de quibus lac doc¬
trine indoctis ministrat. Eius un¬

Expanded text:
De hoc Libano aquae cum impetu De hoc Libano aquae cum impetu undaverunt, et eos scientia omnium linguarum repleverunt. De his aquis ipse dixit: Qui credit in me,unt credentes cum Deo vivere. Hoc totum hic introducitur, ut sciat sponsa quod ita ejus bellatores replentur doctrina Christi et donis Spiritus sancti, et ita remunerabuntur, sicut apostoli, bellatores Christi repleti sunt doctrina  donis Spiritus sancti, remunerati sunt praemio vitae. Fons etiam significat eos qui capaces sunt verbi Dei, puteus vero eos qui vix intelligunt mysteria. Cisterna est collectio aquarum pluvialium, quod sunt dogmata soror, quia ejus regni cohaeres. Qui enim patiuntur persecutionem propter justitiam, ipsorum est regnum coelorum . Anima habet sua membra sibi congrua. Hujus mammae sunt studia discendi e legendi, quibus haurit lac quo postmodum parvulos, id est indoctos nutriat; ubera ejus sunt sapientia et scientia, de quibus lac doctrinae indoctis ministrat. Ejus un
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis contͣ uitia pugnant. ut p̃¬
mium denarii. scilicet coronã głe
ꝑcipiant. Talis est fructus orti.
fons aut̃ eius .i. irrigatio eius. ẽ fons
ortorum ⁊ puteus aquarũ uiuen¬
tium. que fluunt impetu de lẏbano:
fons est ubi flum̃ fundit᷑. puteus
ubi aqua in ꝓfundum latet:
fõns gͦ ortorum ẽ eugłium. irri-¬
gatio eccł̃iarũ in actiua ⁊ contẽ¬
platiua uita degentiũ. Hic fons
de libano erupit. in ortũ ierłm
cucurrit. de monte syon fluxit.
om̃s ortos orbis irrigauit. quia
ecclias irrigauit. Puteus autẽ
aquarũ est ꝓfunda lex diuinoꝵ
sensuum. qui latent in legis lit¬
tera. ut in ꝓfundo puteo aqua:
Quȩ aque sc̃ uiuentes. qr eos ui¬
albatus. De hoc lẏbano fluenta
legis ⁊ ꝓpħarum fluxerunt. qr
ꝑ apłõs cum impetu in eccłia gen¬
tium manauerunt. qui scͥpturas
habunde ⁊ spĩtalit̃ exposuerunt:
Alit̃. Lybanus dr candidatio. ⁊ in¬
delligitur. xp̃c de casta uirgine natꝰ

Expanded text:
praeceptis contra vitia pugnant, ut praepraeceptis contra vitia pugnant, ut praemium denarii, scilicet coronam gloriae, percipiant. Talis est fructus horti; fons autem ejus, id est, irrigatio ejus, est fons hortorum et puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Libano. Fons est ubi flumen funditur: puteus ubi aqua in profundo latet. Fons ergo hortorum est Evangelium, irrigatio Ecclesiarum in activa et contemplativa vita degentium. Hic fons de Libano erupit, in hortum Jerusalem cucurrit, de monte Sion fluxit, omnes hortos orbis irrigavit, quia Ecclesias irrigavit. Puteus autem aquarum est profunda lex divinorum sensuum, qui latent in legis littera, ut in profundo puteo aqua. Quae aquae sunt viventes, quia eos vialbatus. De hoc Libano fluenta legis et prophetarum fluxerunt, et per apostolos cum impetu in Ecclesia gentium manaverunt, qui Scripturas abunde spiritualiter exposuerunt. Aliter Libanus dicitur candidatio, et intelligitur Christus de casta Virgine natus.
Abbreviated transcription (Latin):
bis tuis curabis. quia tues ortus
medicinalium herbarum.⁊ lassos
fluentis tuis refocillabis. quia tu
es fons sp̃italium aquarum. ⁊ ui¬
ctores pomis tuis saturabis. ꝙr tu
es paradisus .i. ortus pomoꝵ spi¬
ritalium ferculorum.
tiendum uͦ ad litterã
quod salomon in lybano ta¬
lem ortum muro conclusit. in qͦ
has sp̃es arborum uł herbarum
plantatas habuit. in quo fons
quia suꝑius duos ordos posuit:
dque uiuentes sunt aque fluen¬
tes. aqua enim que stat quasi
Notandum quod dic̃ que fluunt
impetu de libano. qr fluenta ior¬
danis cum magno impetu fluunt
de libano. Duo enim fontes fc̃. ior
⁊ dan. ubi illi duo confluunt. ior¬
danem faciunt fluuium. Ideo hec
habundantia aquarum intͦducit᷑.
ut redundantiam p̃mioꝵ demon¬
stretur. que uictorib dabitur. qui
sp̃italiũ donoꝵ ꝑducunt᷑. Siqui¬
dem decẽ gn̾a arboꝵ paradisi posu¬
it. ꝑ quod decẽ ordines electoꝵ spi¬
ritalis paradisi exp̃ssit. qui sub decẽ

Expanded text:
bis tuis curabis, quia tu es hortus bis tuis curabis, quia tu es hortus medicinalium herbarum; et lassos fluentis tuis refocillabis, quia tu es fons spiritualium aquarum; et victores pomis tuis saturabis, quia tu es paradisus, id est hortus pomorum, spiritualium ferculorum. Sciendum vero ad litteram quod Salomon in Libano talem hortum muro conclusit, in quo has species herbarum vel arborum plantatas habuit; in quo et fons quia superius duos hortos posuit. Aquae viventes sunt, quae fluunt: Aqua enim quae stat quasi Notandum quod dicit, quae fluunt impetu de Libano, quia fluenta Jordanis cum magno impetu fluunt de Libano. Duo fontes sunt Jor et Dan, ubi illi duo confluunt, Jordanem fluvium faciunt. Ideo hic abundantia aquarum introducitur, ut redundantia praemiorum demonstretur, quae victoribus dabitur, qui spiritualium donorum, perducuntur. Siquidem decem genera arborum paradisi posuit, per quae decem ordines electorum spiritualis paradisi expressit, qui sub decem
Abbreviated transcription (Latin):
dine libidinis conseruantes. Aloe
etiam ẽ arbor suauissimi odoris
adeo ut adoleatur altaribus
uice thimiamatis. ht̃ uͦ sucum
amarissimum. resistentẽ putredi-¬
ni. quod sunt continentes. ꝑ ama¬
ritudinẽ uite. lasciuiam carnis
repͥmentes. Prima unguenta sunt
p̃ciosiora. que de pͥmis floribus
p̃tiosarum sp̃ẽrum fiunt. ut illd̃
marie in eugłio spicatum p̃tio¬
sum. quod sunt p̃lati. ⁊ alii pͥmis
carismatib sp̃s scĩ. scilicet pri¬
mis credentiũ donis pleni. qui
dum ũbo ⁊ exemplo flagrant. qͣsi
ulcera languidarum aĩarũm
troducuntur. de quibus unguen¬
ta conficiuntur. qr ꝑ has notant᷑
ordines electorũ. qͣi cohortes ĩ castͥs
regis militantium. quoꝵ uulña
ꝑ unguenta curantur. Ideo ⁊ spon
dicat. Ne timeas pugnare contͣ
acies amana.qr dales bellatores
in comitatu habes. de quorum
constantia ⁊ armis secura hostes
suꝑabis. ⁊ uictris a me corona¬
beris.⁊ tu uulneratos in bello her¬

Expanded text:
dine libidinis conservantes. Aloe dine libidinis conservantes. Aloe est etiam arbor suavissimi odoris, adeo ut adoleatur altaribus vice thymiamatis; habet vero succum amarissimum resistentem putredini, quod sunt continentes per amaritudinem vitae lasciviam carnis reprimentes. Prima unguenta sunt pretiosiora, quae de primis floribus pretiosarum specierum fiunt, ut illud Mariae in Evangelio spicatum pretiosum, quod sunt praelati et alii primis charismatibus Spiritus sancti, scilicet primis credentium donis pleni, qui cum verbo et exemplo flagrant, quasi ulcera languidarum animarum  introducuntur, de quibus unguenta conficiuntur, quia per has notantur ordines electorum, quasi cohortes in castris regis militantium, quorum vulnera per unguenta curantur. Ideo et spondicat, Ne timeas pugnare contra acies Amana, quia tales bellatores in comitatu habes, de quorum constantia et armis secura hostes superabis, et victrix a me coronaberis. Et tu vulneratos in bello her
Abbreviated transcription (Latin):
busdam int̾ herbas odoriferas
reputatur. quod sunt patientẽ.
parati Ibi crescit ⁊ cinnamomũ
cis.cinerei coloris. ad medicam̃ti
usum fistule duplo p̃stans. qd
sunt penicentes. qui se infirmoᷤ
reputant.⁊ in cinere penitentiã
agentes. dulcẽ odorẽ eccłie pre¬
stant.Cynnamomi arbor ht̃
tres cortices. suꝑio dr fistula
medius cynnamomũ. t̃cius amo¬
mum.Med ius ẽ dulcior ceteris:
hii aut̃ ab aliquo diuisi. ex m¬
mio feruore solis soluuntur
ab arbore. quod sunt monachi
qui se soluunt amundo.amore
xp̃i. Hec arbores crescunt ĩ illo
paradiso. cum uniũsis lignis
lybani.i. cedris ⁊ aliis odorife¬
ris lignis. quod sunt uniũsi fide¬
les xp̃i. quorum fides ⁊ operatio¬
ẽ imputribilis ⁊ odorifera. Ibi
crescit myrra ⁊ aloe cum om̃ib
pͥmis unguentis. Myrra ẽ arbor
cuius sucus dr stacten. a u̾mib
⁊ putredine carnẽ seruans. qd̃ st̃
heremite uł casti. se in uitiis mor¬
tificantes.⁊ carnẽ suam a putre¬

Expanded text:
busdam inter herbas odoriferas reputatur, quod sunt patientes pparati. Ibi crescit et cinnamomum cis, cinerei coloris ad medicamentum usum fistulae duplo praestans, quod sunt poenitentes, qui se infirmos reputant, et in cinere poenitentiam agentes, dulcem odorem Ecclesiae praestant. Cinnamomi arbor habet tres cortices: superior dicitur fistula, medius cinnamomum, tertius amomum. Medius est dulcior caeteris; hi autem ab aliquo divisi ex nimio fervore solvuntur ab arbore quod sunt monachi, qui se solvunt a mundo amore Christi. Hae arbores crescunt in illo paradiso, cum universis lignis Libani, id est cedris et aliis odoriferis lignis, quod sunt universi fideles, quorum fides et operatio imputribilis et odorifera est. Ibi crescit et myrrha et aloe cum omnibus primis unguentis. Myrrha est arbor cujus succus est stacte, a vermibus et putredine carnem conservans, quod sunt eremitae vel casti, se in vitiis mortificantes, et carnem suam a putre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑflent ut aromata fluant. hoc ẽ
tribulationes fidelib inferant.
ut exempla eorum patientie ⁊ con¬
stantie bene flaglantia ut iobad
multos ꝓfluant. Sepius ꝓsꝑa
quam adũsa animum demptant.
quia adũsa animum ab illecebris
carnis abstrahunt ꝓsꝑa uero ad
lascuuam alliciunt. Tropologi¬
ce ortus ẽ claustrum. flores ⁊her¬
be salubres. fr̃es in fide ⁊dilectio¬
ne unanimes. urtice ⁊herbe inu
am frũm ꝑturbat. Sed auster
ueniens ortum ꝑflat. dum sp̃c sc̃s
conuentum fr̃m in patientia &
concordia roborat. Aromata flu¬
unt. dum uirtutes pͥus occultȩ.
temptationib ꝓbate. ad noticiã
primorum ꝓdeunt. Anagogice
Sed aust̃ ortum ꝑflabit. cum gͣ.
ta orti fluent. quia ꝓ fide xp̃i
martyria redundabunt. Alit̃:

Expanded text:
perflent, ut aromata fluant, hoc est, perflent, ut aromata fluant, hoc est, tribulationes fidelibus inferant, ut exemplo patientiae eorum et constantiae bene fragrantia, ut Job, ad multos perfluant. Saepius prospera quam adversa animum tentant, quia adversa animum ab illecebris carnis abstrahunt, prospera vero ad lasciviam alliciunt. Tropologice hortus est claustrum, flores et herbae salubres, fratres in fide et dilectione unanimes; urticae et herbae am fratrum perturbat; sed auster veniens hortum perflat, dum Spiritus sanctus conventum fratrum in patientia et concordia corroborat. Aromata fluunt, dum virtutes prius occultae, tentationibus probatae, ad notitiam proximorum prodeunt. Anagogicesed auster hortum perflabit, cum gratta horti fluent, quia pro fide Christi martyria redundabunt. Alit
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie intulit ⁊ ut strictam ter¬
ram fideles de fructu bonorũ
oꝑum ꝓhibuit. ⁊ in fide florẽ¬
tes ꝑ uaria dorm̃ta necauit. hic
in orto ut latro in insidiis latu¬
te. dum uictus in ꝑsecutione.
uirus occultum ut droco here¬
dice pͣuitatis in fides euomuit:
Aust̃ aut̃ est sp̃c sc̃s. qui suagͣ¬
tia ortum ꝑflauit. dum rectam
fidem eccłie inspirauit. ⁊ t̃ram .i.
corda subũsa de gelu ꝑfidie solũ.
⁊ flores fidĩ ꝓduxit. quo flante
orti aromata fluxerunt. qr mox
ꝑ simile. qr sic̃ in orto sunt. li¬
lia. rose. ⁊ alii flores. ut herbe sa¬
lubres. ⁊ item cardui ⁊ urtice. &
alie herbe nocuie.⁊ inutiles. sic fẽ
in eccłia mr̃es. confessores. uirgi¬
nes. ⁊ alii fideles. sunt etiam he¬
retici. scismatici ⁊ falsi fr̃es. In his
latet aquilo. in illis flat auster.
⁊ de ipsis fluunt aromata uirtu¬
tum. Altt̃. Per aquilonẽ mundi
asꝑa. ꝑ austrum intelligunt᷑ ꝓsꝑa:

Expanded text:
Ecclesiae intulit, et ut strictam terEcclesiae intulit, et ut strictam terram fideles de fructu bonorum operum prohibuit, et in fide florentes per varia tormenta necavit. Hic in horto, ut latro, in insidiis latuit, dum victus in persecutione virus occultum, ut draco, haereticae pravitatis in fideles evomuit. Auster autem est Spiritus sanctus, qui sua gratia hortum perflavit, dum rectam fidem Ecclesiae inspiravit, et terram, id est corda subversa de gelu perfidiae solvit, et flores fidei produxit, quo flante horti aromata fluxerunt, quia mox  simile, quia sicut in horto sunt lilia, rosae et alii flores, et herbae salubres, et item cardui, urticae et aliae herbae nocivae et inutiles, sic sunt in Ecclesia martyres, confessores, virgines et alii fideles. Sunt etiam haeretici, schismatici, et falsi fratres. In his latet aquilo; in illis flat auster, et de ipsis fluunt aromata virtutum. Aliter per aquilonem mundi aspera, per austrum intelliguntur prosp
Abbreviated transcription (Latin):
sam heresim ꝑ sapientes destłux̃.
⁊ de orto suo flagello anathema¬
tis expulit. Expulso aut̃ aquilo¬
ne aust̃ ortum intͣuit. qr eiecta
heresi de eccłia. aust̃ scilicet sp̃s
sc̃s ortum ꝑflauit. dum ueram
fidem doctorib inspirauit.⁊ mox
fluxerunt orti aromata. dum sci
patres ꝓtulerunt uere ficłi dog¬
mata. Rex uͦ adueniens dic̃ Oaqͥ¬
lo hostis maligne. de latebris du¬
is surge. ⁊ de orto meo discede.
du uero aust̃ cultor orti. ueni.
ꝑfla ortum meum. ⁊ fluant aro¬
mata illius. que sufficiant uic¬
torib. Aromata sunt odoramina
scilicet fructus arborum p̃dic¬
tarum. nardi. cynnamomi. lyba¬
ni.⁊ aliarum. Ideo dic̃ fluant.
quia aromata de arborib adore
solis fluunt. ut resina de cedro.
uł abiete. Aquilo ẽ uentus durꝰ
⁊ frigidus. qui t̃ram stringit
⁊ flores necat. auster uͦ uentus
calidus ⁊ blandus. qui t̃ram sol¬
uit flores ꝓducit. Aquilo ẽ dia¬
bolus. qui duram ꝑsecutionẽ

Expanded text:
rsam haeresim per sapientes destruxit, rsam haeresim per sapientes destruxit, et de horto suo flagellis anathematis expulit. Expulso autem Aquilone, Auster intravit, quia ejecta haeresi de Ecclesia, auster, scilicet Spiritus sanctus hortum perflavit, dum veram fidem doctoribus inspiravit. Et mox fluxerunt horti aromata, dum sancti Patres protulerunt verae fidei dogmata. Rex ergo adveniens, dicit: O aquilo, hostis maligne, de latebris tuis surge, et de horto meo discede; tu autem auster, cultor horti, veni, perfla hortum meum, ut fluant aromata illius, quae sufficiant victoribus. Aromata sunt odoramina, scilicet fructus arborum praedictarum, nardi, cinnamomi, et aliarum Libani. Ideo dicit fluant, quia aromata de arboribus ardore spiritus fluunt, ut resina de cedro vel abiete. Aquilo est ventus durus et frigidus, qui transtringit ac flores necat. Auster vero ventus calidus et blandus, qui terram solvit et flores producit. Aquilo est diabolus, qui duram persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
na uictorem exercitum reficeret. rex
aduenit. ⁊ hostem lat rtentẽ reꝑiẽs.
de orto confusum expulit. atq au¬
quam cessauit ꝑsecutio tẏrannorũ.
⁊ coronata est patientia scõꝵ ꝓtinꝰ
surrexit in eccłia uesania hereticoꝵ.
que atrotius ȩccłie bellum intulit.
quam quod prius a paganis ꝑtulit
Pernitiosior enim est hostis qui int̾
menia positus ciues impugnat
qͣm qui extͣ exclusus. muros obpu¬
gnat. Dum gͦ post sudorem ꝑsecu¬
dionis milites xp̃i in orto eccłie fru¬
erentur quiete pacis. ecce tortuosus
draco a mr̃ib uictus. de antro ma¬
licie caput extulit. uirus ꝑfidie
ꝑ agmina xp̃i fudit. ⁊ ut latro de
insidiis imꝓuisus ꝓsiluit. atq
incautos milites delis erroris usq¬
quaq ꝓstrauit. Siquidem inau¬
ditam heresim ꝑ malignos homi¬
nes mentib fidelium infudit. qͣ
totum ortum eccłie quasi qͣdam
lepra uitiauit. Sed iex głe xp̃c¬
siuis auxilium p̃buit. dum uniũ¬

Expanded text:
na victorem exercitum reficeret, rex na victorem exercitum reficeret, rex advenit et hostem latentem reperiens de horto confusum expulit, atque austquam cessavit persecutio tyrannorum et coronata est patientia sanctorum, protinus surrexit in Ecclesia vesania haereticorum, quae atrocius Ecclesiae bellum intulit quam prius a paganis pertulit. Perniciosior enim est hostis, qui intra moenia positus cives impugnat, quam qui extra exclusus muros oppugnat. Dum ergo post sudorem persecutionis milites Christi in horto Ecclesiae fruerentur quiete pacis, ecce tortuosus draco a martyribus victus de antro malitiae caput extulit, virus perfidiae per agmina Christi fudit, et, ut latro, de insidiis improvisus prosilivit, atque incautos milites telis erroris usquequaque prostravit, siquidem inauditam haeresim per malignos homines mentibus fidelium infudit, qua totum hortum Ecclesiae quasi quadam lepra vitiavit. Sed Rex gsuis auxilium praebuit, dum unive
Abbreviated transcription (Latin):
dẏsi sunt qͣtuor pͥncipales uirtutes.
scilicet prudentia. fortitudo. dem¬
pientia. fructus eius inmortalitas
ligna fructifera. utiles discipline. fru¬
ctus lignorum mores piorum. lignũ
scientie bom ⁊ mali. transgressio man¬
dati. Unguentaria ligna. scilicet
nardus ⁊ crocus.⁊ alia. sunt uirtutes.
castitas. bonitas. humilitas. ⁊ talia
infirmantiũ animarũ unguenta:
dẏsus exultationis. ẽ habitatio san¬
ctorum in gelis. plena omnib deli-¬
ciis. In hanc paradysum raptus est
dñs. In hac paradiso fons qui fluit
de loco uoluptatis. ẽ xp̃c fons uite.
fluens de corde patris. de quo manat
spirans om̃ib. Fons ⁊ puteus aqua¬
rum uiuentiũ. est plenitudo omniũ
gaudiorum. In cet̾is huiꝰ capituli de
disi. paradisus uoluptatis t̾re¬
stris. paradysus exultationis cele-¬
stis. paradysus religionis eccłiarũ.
paradisus uirtutis. anima.
stis graue bellum regine intulit. s
uictus in ortum fugit. ibiq ut latͦ
in insidus latuit. in quo dum regi¬

Expanded text:
t quatuor principales virtutes, scilicet, prudentia, fortitudo, juspientia; fructus ejus, immortalitas; ligna fructifera, utiles disciplinae; fructus lignorum mores piorum; lignum scientiae boni et mali, observatio mandati. Unguentaria signa, scilicet nardus, et crocus, et alia, sunt virtutes, castitas, bonitas, humilitas, et alia infirmantium animarum unguenta. disus exsultationis, est habitatio sanctorum in coelis, plena omnibus deliciis. In hunc paradisum raptus est m Dominus. In hoc paradiso fons qui fluit de loco voluptatis, est Christus, fons vitae fluens de corde Patris, de quo manat spirans omnibus. Fons et puteus aquarum viventium, est plenitudo omnium gaudiorum. In caeteris hujus capituli det paradisus voluptatis, terrestris; paradisus exsultationis, coelestis; paradisus religionis, Ecclesiarum; paradisus virtutis, animarum. stis grave bellum reginae intulit, sed victus in hortum fugit, ibique ut latro in insidiis latuit. In quo dum regi
Abbreviated transcription (Latin):
clesia sum lectulus xp̃i ueri pacifi¬
ci. in quo sci in amplexu eius dele¬
ctantur: tumultibus uitioꝵ sopi¬
tis. Et me sexaginta fortes ambiũt
lege ⁊ eugłio. me scͥptis suis ab he¬
reticis muniunt. ⁊ ideo uenite &
in me securi requiescite. Diminu
simus regum. lectum auro ⁊ gẽmis
militum excubiis custoditus sit:

Expanded text:
clesia sum lectulus Christi veri pacificlesia sum lectulus Christi veri pacifici, in quo sancti, in ejus amplexu delectantur, tumultibus vitiorum sopitis. Et me sexaginta fortes cum gladlege, et Evangelio, me scriptis suis ab haereticis muniunt, et ideo venite, et in me securi requiescite. Diminutsimus regum, lectum auro et gemmis militum excubiis custoditus sit
Abbreviated transcription (Latin):
dabant. ⁊ qui se ꝓ xp̃o mortifica¬
bant: ⁊ qui se incensum deo ꝑscãm
uitam offerebant:⁊qui aliis exem
admirantibꝰ ⁊ int̾rogantibꝰ quo re¬
gina ꝑdesertum ascenderet: dicit
eis. Ad lectum salomonis. fidelib¬
scilicet de iudea. repentinam gr̃am
dĩ in eccłia gentiũ mirantib. quod
ꝑ ipsa tormenta scandebat ad cȩle¬
stia dicens. Ne miremini me ꝑ ar¬
dua ascendentẽ. s potius imitami
me xpi uestigia ꝑ difficilia sequen-¬
tem: quia ad lectum salomonis .i.
ad ȩt̃nam beatitudinẽ festino. quȩ
ẽ lectus xp̃i ueri pacifici. in qua re¬
quiescunt cum eo om̃s scĩ: ⁊ ut hic
fiam lectus eius ꝑfidẽ. ut in me re¬
quiescat ꝑ grãm. ut ibi in eius le¬
cto requiescam: quẽ lectũ ostendã
uobis. ut ⁊ uos ad eum ascendatis
ut in eo requiescatis:¬
n lectum salomonis sexaginta
fortes ambiunt ex fortissimis
isrł. om̃s tenentes gladios ⁊ ad bel¬
la doctissimi. Quasi dicat. Ego ex¬

Expanded text:
dabant, et qui se pro Christo mortificadabant, et qui se pro Christo mortificabant, et qui se incensum Deo per sanctam vitam offerebant, et qui aliis bona admirantibus et interrogantibus, quo regina per desertum ascenderit dicit eis: Ad lectum Salomonis. Fidelibus de Judaea repentinam gratiam Dei in Ecclesia gentium mirantibus, quod per ipsa tormenta scandebat ad coelestia dicit: Ne miremini me per ardua ascendentem, sed potius imitamini me, Christi vestigia per difficilia sequentem; quia ad lectum Salomonis, id est ad aeternam beatitudinem festino, qui est lectus Christi veri pacifici, in quo requiescunt cum eo omnes sancti, et ut hic fiam ejus lectus per fidem, ut in me requiescat per gratiam, ut ibi in ejus lecto requiescam. Quem lectum ostendam vobis, ut et vos ad eum ascendatis, et in eo requiescatisum Salomonis sexaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israel, omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi. Quasi dicat: Ego Ec
Abbreviated transcription (Latin):
pectibus: sic eccłia igne scĩ sp̃c in
amorẽ dĩ succensa. tͣnscendere non
desinit: donec a t̾renis subtͣcta. ad
inuilibilia celi rapiatur. Fumus
eodẽ tempore partim oritur. partĩ
in sublimioribꝰ disparet : sic eccłia
in quibusdam membris suis gigni¬
tur noua: in quibdam suꝑuis col¬
ligr̃ ad celestia. ꝑmirram mortifi¬
catio carnis. ꝑ thus suauitas ora¬
stralis uite sec̾tum. ubi erit ab ille¬
cebris mundi separata. ⁊ celestib
p̃ceptis dedita: sic̃ uirga ⁊ fumus.
t̃rena deserens ⁊ celestia petens: aro¬
mata uirtutũ colligens. ⁊ more aro¬
matum odorẽ bone fame de se emit¬
tens: myrram mortificationis &
thus orationis redolens: ⁊ puluerẽ
omniũ uirtutũ ꝑ exẽpłm fr̃ibꝰ p̃bens:
nagogice aut̃ sponsa ꝑ desertũ
ascendit: qñ eccłia hic ꝑegͥnan̾
ꝑ mundum ad cȩlum ascẽndit: sic̃
tum cor peccata sua lacͥmantes:
⁊ qui ut aromata odorẽ uirtutum

Expanded text:
pectibus; sic Ecclesia igne sancti Spiritus in pectibus; sic Ecclesia igne sancti Spiritus in amorem Dei accensa, transcendere non desinit, donec a terrenis subtracta ad invisibilia coeli rapiatur. Fumus eodem tempore partim oritur, partim in sublimioribus disparet; sic Ecclesia in quibusdam suis membris gignitur nova, in quibusdam in r ad coelestia. Per myrrham mortificatio carnis, per thus suavitas orastralis vitae secretum, ubi erit ab illecebris mundi separata, et coelestibus praeceptis dedita; sicut virga et fumus, terrena deserens et coelestia petens, aromata virtutum colligens, et more aromatum odorem bonae famae de se emittens, myrrham mortificationis, et thus orationis redolens, et pulverem omnium virtutum per exemplum fratribus praebens. Anagogice autem sponsa per desertum ascendit, quando Ecclesia hic peregrinans per mundum ad coelum scandit, sicut tum cor peccata sua lacrymantes, et qui ut aromata odorem virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
nes electorũ in eccłia expͥmuntur:
De uirga quippe timoris. ad fumũ
compunctionis ÷ ĩn ad aromata uͥ¬
tutum. dem̃ ad myrram mortifica¬
tionis: in ad thus confessionis. ut
hostia uiua deo fiat: demũ ad uni¬
uersum puluerẽ pigmentarii: hoc
est ad iitanda uniũsa exempla
cta est. recti corde accipiunt᷑: ꝑ fu¬
mũ penitentes. ꝑ aromata claustͣ
Que ẽ ista que ascendit ꝑ desertũ:
Quasi dicat. Ista olim desꝑata. a
deo deserta: nunc ad fidẽ conũsa.
quam gloriosa ẽ. ⁊ qͣnta laude &
admiratione digna: que ascẽdit
ꝑ gͣdus uirtutũ. ꝑ desertũ mũdi
⁊ alta celoꝵͤ sic̃ uirgula fumi. uir¬
ga que de t̾ra ad çelum se erigit:¬
⁊ fumus qui ima deserens alta pe¬
tit: fumi dico ex aromatibꝰ .i. ex o¬
dore myrre ⁊ thuris: ⁊ uniũsi pul¬
ueris pigm̃tarii. hoc ẽ ex omĩbus
spebus medicinalibus. Fumus ex
igne natus in alta conscendens.
paulatim se subtͣbit humanis as¬

Expanded text:
nes electorum in Ecclesia exprimuntur. nes electorum in Ecclesia exprimuntur. De vircompunctionis, inde ad aromata virtutum, deinde ad myrrham mortificationis, inde ad thus confessionis, ut hostia viva fiat Deo, demum ad universum pulverem pigmentarii, hoc est ad imitanda universa exempla cta est, recti corde accipiuntur; per fumum poenitentes, per aromata claustraquae est ista quae ascendit per desertum, quasi dicat: ista olim desperata, a Deo deserta, nunc ad fidem conversa, quam gloriosa est, et quanta laude et admiratione digna, quae ascendit per gradus virtutum, per desertum mundi, ad alta coelorum, sicut virgula fumi, virgula quae de terra ad coelum se erigit, et fumus qui ima deserens alta petit, fumi dico ex aromatibus, id est, ex odore myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii, hoc est, ex omnibus speciebus medicinalibus. Fumus ex igne natus, in alta conscendens, paulatim se subtrahit humanis as
Abbreviated transcription (Latin):
intͦducet. Dicit gͦ. Quȩ est ista q̃
ascendit ꝑ desertum sic̃ uirgula
fumi ex aromatibus myrre ⁊ thu¬
ris: ⁊ uniũsi pulueris pigm̃tarii:
hoc admirando dic̃: ñ int̾rogãdo:
Synagoga erat dĩ t̾ra. aratro le-¬
gis culta: ꝓpħis ⁊ aliis iustis fe¬
cunda. Gentilitas uͦ erat desertũ.
nulla uirtutũ fruge fecunda: a
nullo ꝓpħ̃a uł angło ad cultum
di instituta. Uirgula est dimor
pueroꝵ: correctio uitioꝵ. Puir
ecclia ad sapĩam ascendit : ut scͥ¬
bitur. Initium sapientie timor
dñi. Fumus est scm desideriũ: igne
sunt confectiones sp̃erum: ⁊ notat᷑
multitudo uirtutũ. Myrra ẽ mor¬
tificatio mr̃m: thus sacͥficiũ con¬
fessoꝵ: uniũsus puluis pigmenti
deuotio omniũ fidelium xp̃i. Pig¬
mentarius enim ẽ medicus. qui pig¬
menta .i. diũsa medicam̃ta confic̃:
⁊ indelligitur xp̃c. qui scripturas
ad uarios uiioꝵ morbos medica¬
men fecit. Hic sex gͣdus ascensioĩs
ad ꝑfectionẽ scribunt᷑: uł sex ordi¬

Expanded text:
sta quae ascendit per desertum sicut virgula fumi, ex aromatibus myrrhae et thuris et universi pulveris pigmentarii? Hoc admirando dicit, non interrogando Synagoga erat Dei terra, aratro legis culta, prophetis et aliis justis fecunda. Gentilitas vero erat desertum nulla virtutum fruge fecunda, a nullo propheta vel angelo ad cultum Dei instituta. Virgula est timor puerorum correctio vitiorum, per Ecclesia ad sapientiam ascendit, ut scribitur: Initium sapientiae timor Domini . Fumus est sanctum desiderium, igne sunt confectio specierum, et notatur multitudo virtutum. Myrrha est mortificatio martyrum, thus sacrificium confessorum, universus pulvis pigmenti, devotio omnium fidelium Christi, pigmentarius enim est medicus, qui pigmenta, id est diversa medicamina, conficit, et intelligitur Christus, qui Scripturam ad varios vitiorum morbos medicamen fecit. Hic sex gradus ascensionis ad perfectionem scribuntur, vel sex ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ne xp̃i reficit᷑: ⁊ esurientes ⁊ si¬
tientes iustitiam uariis scͥptu¬
re ferculis saturant᷑. Igitur fi¬
lia pharaonis hoc ẽ eccłia de ui¬
deis admiratur. qd ei filia baby¬
lonis .i. eccł̃ia de gentib ꝑ omĩa
comparatur: ⁊ ꝯgaudendo excla
ue est ista que ascend mat:¬
ꝑ desertũ: Similttudo est
a ppło ꝑ moysen de egypto ꝑ
mare rubrum educto: qui ꝑoͦ
sertũ difficili uia ad patriam
ascendit: cui amalec in uia pu¬
gnam intulit: quẽ iosue qui
⁊ iħc uicit. qui uictorẽ popłm mã¬
na refectum in t̃ram repromis¬
sionis intͦduxit. Sic eccłia gen¬
tium de egẏpto huius mundi
ꝑ xp̃m de potestate pharaonis.
idest diaboli liberata: ꝑ baptis¬
mum sanguine xp̃i rubricatũ
est educta. Quȩ ꝑ desertũ mun¬
di dura uia ad patriam celi as-¬
cendit: qr ꝑ multas tͥbulationes
oportet eam introire in regnum
celorum. Cui amalech .i. diabolꝰ
pugnam in uia equitatis. in fert

Expanded text:
ne Christi reficitur, et esurientes et sine Christi reficitur, et esurientes et sitientes justitiam variis Scripturae ferculis saturantur. Igitur filia Pharaonis, hoc est Ecclesia de Judaeis, admiratur quod ei filia Babylonis, id est Ecclesia de gentibus, per omnia comparatur, et congaudendo exclae est ista quae ascendit per desertum. Similitudo est a populo, per Moysen de Aegypto per mare Rubrum educto, qui per desertum difficili via ad patriam ascendit. Cui Amalec in via pugnam intulit, quem Josue, qui et Jesus, vicit, qui victorem populum manna refectum in terram promissionis introduxit. Sic Ecclesia gentium, de Aegypto hujus mundi per Christum de potestate Pharaonis, id est diaboli liberata, per baptismum sanguine Christi rubricata, est educta. Quae per desertum mundi dura via ad patriam coeli ascendit, quia per multas tribulationes oportet eam introire in regnum coelorum. Cui Amalec, id est diabolus, pugnam in via aequitatis infert,