comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adutraq: diuisus. sed dumsic interi¬
us erudire app&it. ut tamen exterius
implic&ur: unde exterius auditum¬
aperit. inde interius obsurdescit
Morses admixtus aegiptiis quasi uigila¬
bat. & idcirco uocem dñi in aegipto
positus non audiebat. sed extincto
acgrptio postquam in desestum fugit.
illic dumquad rarginta annis deguit
quasi ab inqui&is temnorum deside¬
riorum tumultibus obdormiuit
Adque id cirro diuinam uocem perci¬
pere meruit. quia supernamgra¬
tiam quanto magis ab app&endis ex¬
terioribus torpuit᷑: tanto uerius
ad cognoscenda interiora uigilauit
Rursus issirheliticipopuli turbis prare¬
latus ut legis prrecepta percipiat in
montem ducitur. atque ut in¬
terna pen&r&. ab externis tumulti¬
bus occultatur Vnde & sc̃iuiri
qui exterioribus ministeriis deserui¬
re officii necessitate coguntur.
studiose semper ad cordis secr&a refu¬
giunt ibiq cogitationis intimae
cacumen ascendunt Et legem
quasi in monte percipiunt. dum post¬

Expanded text:
ad utraque divisus, sed dum sic interiad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit ut tamen exterius implicaperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat. Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic, dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit, atque idcirco divinam vocem percipere meruit; quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum post
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ quod persomnium nobis loquu¬
tio diuinitatis in notescit :isi
quod dĩ secr&a non cognoscimus. sun
terrenis desideriis uigilemus : In sõ¬
no enim exteriores sensus dormiunt.
& interiora cernuntur. Siergo
interna contemplari uolumus. ab ex¬
terna implicatione dormiamus
Vox uidelic& dĩ quasi persomnium au¬
ditur. quando trirnquillamente
abhuius saeculiactione quiescitur
& in ipsomentis silentio diuina pare¬
cepta pensantur Cum enim ab ex
ternis actionibus menssopitur. tunc
plenius mandatorum dĩ pondus ag¬
noscitur. Tunc uerba dĩ mens uiua¬
tius pen&rat. cum adse admittere
cunrrum saecularium tumultus recu¬
sat. Male autem homo uigilat. quan¬
do eum saccularium negotiorum
aestus insolenter inqui&at Aurẽ
quippe cordis terenarum cogitatio¬
num turba dumperstrepit claudit.
Atq: insecr&arium mentis quanto mi¬
nus cunrrum tumultuantium sonus
compescitur. tanto amplius uox
praresidentis iudicis non auditur
Neque enim perfecte homo sufficit

Expanded text:
Quid est quod per somnium nobis locutio divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilemus? In somnio enim exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo interna contemplari volumus, ab externa implicatione dormiamus. Vox videlicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mente ab hujus saeculi actione quiescitur, et in ipso mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum eniternis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit, atque in secretarium mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
tur refectione donorum. Rursum
perpanem diuinae doctrinae erudi¬
tio designatur. sicut perproph&am
diciturt. Quihabitatis intema austri.
cumpanibus occurrite fugienti In
terra quippe austrihabitant. qui
in scã ecclesia positi superni sp̃s carita¬
te perflantur. Fugit autem. qui
huius mundimala euadere concupis¬
cit: Quiergo intemx austrihabitat
fugienti cumpanibus occumit. idẽ
is quiiam scõspũ intra ecclesiample¬
nus est : eum quimala sua euadere
nititur. eruditionis alloquio conso¬
l&ur Fugienti scilic& cumpanib
occurrere est. m&uenti aderna sup¬
plicia doctrinae sacnre escas offerre
Et modo tumorem terrore conprime¬
re. modo pauorem exhostatione re¬
fouere. Quia panis refectio scriptu

Expanded text:
tur refectione donorum. Rursum tur refectione donorum. Rursum per panem divinae doctrinae eruditio 756 designatur, sicut per prophetam dicitur: Qui habitatis in terra Austri, cum panibus occurrite fugienti . In terra quippe Austri habitant qui in sancta Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ta saxorum sublimitas eiust panis ei da¬
tus est. Quid ẽ enimoptunere aures
suas neaudiat sanguinem. Nisi peccatis
suadentibus quae de sanguine & carne
nascuntur. non prebere consensum. &¬
Et quid ẽ. nemalum uideat oculos clau¬
dere. nisi omne quod rectitudini aduer¬
sumest non ad probare & Iste in ex¬
celsis habitabit. quia quamuis cum ad¬
huc caro in inferioribus r&in& mentẽ
iam in sublimibus fixit: Munimen¬
ta saxorum sublimitas eius qͣqui abiec¬
ta desideria terrenae conuersationis
calcat: ad supernam patriam perpre¬
cedentium patrum exempla se subleuat
Et quia percontemplationis donum grte¬
tia spiritali saciatur. apte subiun¬
gitur. panis ei datus est: Id ẽ. refec¬
tionem spiritalis gratiae percipit
quia se abonis infimis caelestia speren¬
do suspendit: Hinc &iam de scã ecclesia
perdauid dñs dicit Pauperes eius
saturabo panibus Quia in illa positae¬
mentes humilium. spiritalium implen¬

Expanded text:
nta saxorum sublimitas ejus, panis ei danta saxorum sublimitas ejus, panis ei datus est . Quid est enim obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus, quae de sanguine et carne nascuntur, non praebere consensum? Et quid est, ne malum videat, oculos claudere, nisi omne quod rectitudini adversum est non approbare? Iste in excelsis habitabit, quia quamvis eum adhuc caro in inferioribus retinet, mentem jam in sublimibus fixit. Munimenta saxorum sublimitas ejus, quia qui abjecta desideria terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat. Et quia per contemplationis donum grtia spiritali satiatur, apte subjungitur: Panis ei datus est, id est refectionem spiritalis gratiae percipit, quia se a bonis infimis coelestia sperando suspendit. Hinc etiam de sancta Ecclesia per David Dominus dicit: Pauperes ejus saturabo panibus , quia in illa mentes humilium positae spiritalium implen
Abbreviated transcription (Latin):
qui scõs paulo ante credebamus
Tabescit mens. stupent oculi Om¬
ne quod prius prosperum arridebat
euanescit. lux ipsa fastidio est
solae se in animo tenebrre meroris
effundunt. Nihil quod delect&
aspicitur. triste . ẽ. quicquid oc¬
currit. Vnde & aptesequitur
SXUABOMINABILIS EIFIT
IN UITA SUAPANIS ETA¬
NIMAE ILLIUS CIBUSAN¬
TE DESI DERABILIS
Acsia peste dicat afflicta mens
sibi inamaritudinem uesti conside¬
rart. quicquid se antea blande
aliquando spiritalis gratia: Aliquan¬
do diuinae doctrinae eruditio aliquan¬
do her&icorum priredicatio aliquan¬
do subsidium uitae presentis. Aliquan¬
do iocunditas humanae delectationis
accipitur: In pane dñs designatur.
sicut ipse ineuangelio dicit. Egosũ
panis uiuus quide caelo descendi Rur¬
sum perpanem gratia doni spilĩtalis
accipitur. sicut perproph&am dicit᷑
Quiopturaet auressuas neaudiat sangui¬
nem. & claudit oculossuos neuideat mal
lum. Iste in excelsis habitabit munim̃¬

Expanded text:
qui sanctos paulo ante credebamus. qui sanctos paulo ante credebamus. Tabescit mens, stupent oculi, omne quod prius prosperum arridebat evanescit; lux ipsa fastidio est, et solae se in animo tenebrae moeroris effundunt; nihil quod delectet aspicitur, triste est quidquid occurrit. Unde et apte sequitur« Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilisAc si aperte dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Rursum per panem gratia doni spiritalis accipitur, sicut per prophetam dicitur: Qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit ste in excelsis habitabit: munime
Abbreviated transcription (Latin):
diuino munere. & in temptatione
cognoscimus quid depropriis uirib:
sumus Quaenos profecto temp¬
tatio ad plenum raper&. nisi pro¬
tectio superna seruar&. Sed pulsat
nec frangit. impellit nec mou&:
quatit nec deicit.t denr̃r infir¬
mitate sentiamus. eẽ. quod quatimur.
& diuino munere esse quod stamus
Et quia saepe anima alicuius bonisibi
conscia. cumuistutes suas sibi ad me¬
morim reuocat. quadam delectatio¬
ne pascitur . & qua si grartulatione
propriae plenitudini simpinguatur.
benedicitur. quod temptatione pul¬
sante marcescunt ossa. quiadum
propria infirmitas temptatione
interrogante cognoscitur:. omnis
illa nr̃rrum uirium uelut pinguis
uiridisq grartulatio subito anxi&a¬
tis merore siccatur Et quinos
alicuius. eẽ . momentibona nostrtr
pensando credidimus. pulsati
paulo amplius perituros nos iam
iamq: formidamus Tunc omne
bonorum nr̃orum gaudium uesti¬
tur in pauorẽ poenarum. Tunc
iniquos nos. eẽ. de prehendimus.

Expanded text:
divino munere, et in tentatione divino munere, et in tentatione cognoscimus quid de propriis viribus sumus. Quae nos profecto tentatio ad plenum raperet, nisi protectio superna servaret. Sed pulsat, nec frangit; impellit, nec movet; quatit, nec dejicit, ut de nostra infirmitate sentiamus esse quod quatimur, et de divino munere esse quod stamus. Et quia saepe anima alicujus boni sibi conscia, cum virtutes suas sibi ad memoriam revocat, quadam delectatione pascitur, et quasi gratulatione propriae plenitudinis impinguatur, bene dicitur quod tentatione pulsante marcescunt ossa, quia dum propria infirmitas tentatione interrogante cognoscitur, omnis illa nostrarum virium, velut pinguis viridisque gratulatio, subito anxietatis moerore siccatur, et qui nos alicujus esse momenti bona nostra pensando credidimus, pulsati paulo amplius perituros nos jam jamque formidamus. Tunc omne bonorum nostrorum gaudium vertitur in pavorem poenarum. Tunc iniquos nos esse deprehendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
efacit Ossa inscriptura
sacra uistutes accipimus. sicut
scriptum est. Dñs custodit om¬
nia ossaeorum. unum ex eis non con¬
ter&ur: Quodutiq: non de ossib:
corporis. sed deuiribus dicitur men¬
tis Namcesto nouimus quod &
multorum mastrrum corporali ter
ossa confracta sunt. & persequuto¬
res dñi latroni sillius cui dictum ẽ :
hodie mecum eris in paradiso. sicut
latronis alterius incruce crura fre¬
gerunt Cumergo increpat
perdolorem in lectulo. omnia ossa¬
eius facit marcescere. quia cum in
ea requie quam nobis ab hoc saeculo
preparamus. flagello temptationis
afficimur: qui fostasse deuirtutib
nr̃is inflaripotuimus. cognitae
infirmitatis nrre tedio extenuamur
Cum enim sicut cupimus addm̃ profi¬
cimus si profectum nrm̃ temp̃tatio
nulla pulsar&. alicuius nos fosti¬
tudinis. eẽ crederemus Sed quia
nobiscum superna dispensatione agi¬
tur. ut infirmitatis nrre quia profi¬
cientes obliuiscimur temptati reco¬
lamus. & in profectu nr̃o quidde

Expanded text:
Ossa in Scriptura sacra virtutes accipimus, sicut scriptum est. Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex eis non conteretur . Quod utique non de ossibus corporis, sed de viribus dicitur mentis. Nam certe novimus quod et multorum martyrum corporaliter ossa confracta sunt, et persecutores Domini, latronis illius, cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , sicut latronis alterius in cruce crura fregerunt. Cum ergo increpat per dolorem in lectulo, omnia ossa facit marcescere, quia cum in ea requie quam nobis ab hoc saeculo praeparamus flagello tentationis afficimur, qui fortasse de virtutibus nostris inflari potuimus, cognitae infirmitatis nostrae taedio extenuamur. Cum enim sicut cupimus ad Deum proficimus, si profectum nostrum tentatio nulla pulsaret, alicujus nos fortitudinis esse crederemus. Sed quia nobiscum superna dispensatione agitur, ut infirmitatis nostrae quia proficientes obliviscimur, 755 tentati recolamus, et in profectu nostro quid de
Abbreviated transcription (Latin):
in uia. obliuiscatur quod desi destrbat
in patria Quia ergo in hacuita om¬
nis nrã quam fostasse parruimus re¬
quies perturbatur. recte dicitur.
Increpat quoq: perdolorem in lectu¬
lo Id .ẽ. in presentis uitae requie.
uel temptationis nos stimulis uel
flagelli afflictione conturbat
Vam saepe humanus animus quam lib&
breui tempore sine temptatione
inbonis studiis fuerit. mox de eis¬
demstudiis inquibus quiescendo se
exerit de ipsis uistutibus quibus mul¬
tipli carinititur. dum proficere se
sentit eleuatur. VN de pio recto¬
ris nr̃i moderamine inpulsu tempta¬
tionis afficitur. ut in eo ipsa profec¬
tus sui elitio conprimatur. Qua¬
propter post quamdixit. increpat
quoq: perdolorem in lectulo. Apte

Expanded text:
in via, obliviscatur quod desiderabat in via, obliviscatur quod desiderabat in patria. Quia ergo in hac vita omnis nostra, quam fortasse paravimus, requies turbatur, recte dicitur: Increpat quoque per dolorem in lectulo, id est, in praesentis vitae requie vel tentationis nos stimulis vel flagelli afflictione conturbat. Nam saepe humanus animus quamlibet brevi tempore sine tentatione in bonis studiis fuerit, mox de eisdem studiis in quibus quiescendo se exerit, de ipsis virtutibus quibus multiplicari nititur, dum proficere se sentit, elevatur. Unde pio rectoris nostri moderamine, impulsu tentationis afficitur, ut in eo ipsa profectus sui elatio comprimatur. Quapropter postquam dixit: Increpat quoque per dolorem in lectulo, apte
Abbreviated transcription (Latin):
in id quod adrequiem construitur
maior dolor temptationis inuenitur
Vnde recte perproph&am dicitur:
Vniuersum stratum eius. uersasti in
infirmitate eius Acsidicer&
Omne quodhic sibi parruit ad requi¬
em. hoc ei mirtasti occulto iudicio
adperturbationem. Quod pio qui
dem consilio agitur. ut huius pere¬
grinationis tempore electorum uita
turb&ur. Via quippe ẽ uita pre¬
sens qua ad patriam tendimus
Et id cirro hic occulto iudicio frequen¬
tiperturbatione conterimur. Ne
uiampropatria diligamus: Solent
enim non nulliuiatores cum amoena
fostasse initinere prirta conspiciunt.
pergendimoras in nectere. & a
ceptiit ineris rectitudine declinare
eorumq: gressus tardat pulchritu¬
do itineris. dum delectat. Electis
ergo suis ad sepergentibus dñs huius
mundiiter asperum facit. Nedum
quisq: uitae presentis requie quasi¬
uiae amoenitate pascitur: magis
eum diupergere. quam citius perue¬
nire delect&. Nedum oblectatur

Expanded text:
in id quod ad requiem construitur, in id quod ad requiem construitur, major dolor tentationis invenitur. Unde recte per Prophetam dicitur: Universum stratum ejus verinfirmitate ejus. Ac si diceret: Omne quod hic sibi paravit ad requiem, hoc ei mutasti occulto judicio ad perturbationem. Quod pio quidem Dei consilio agitur, ut hujus peregrinationis tempore electorum vita turbetur. Via quippe est vita praesens qua ad patriam tendimus; et idcirco hic occulto judicio frequenti perturbatione conterimur, ne viam pro patria diligamus. Solent enim nonnulli viatores, cum amoena fortasse in itinere prata conspiciunt, pergendi moras innectere, et a coepti itineris rectitudine declinare, eorumque gressus tardat pulchritudo itineris, dum delectat. Electis ergo suis ad se pergentibus Dominus hujus mundi iter asperum facit, ne dum quisque vitae praesentis requie, quasi amoenitate viae pascitur, magis eum diu pergere, quam citius pervenire delectet; ne, dum oblectatur
Abbreviated transcription (Latin):
hendit dicens De clina amalo. &
facbonum: Declinare quippe
amalo est. ab eo quo iacuit surgere
Bonum uero facere est. mercedis operae
in quibus requiescere debeat prepara¬
re. Quienim declinat mala sedbona
adhuc nonfacit. surrexit quidem ab
eo quoiacuit. sed ubi requiescere
debeat nec dumstriruit. Et rursũ¬
lectus uel stratus: requies tempora¬
lis accipitur: Sicut scriptum est
Vniuersum stratum eius: uersasti in in¬
firmitate eius Cum enim quis que
curis saecularibus fatigatus. desere¬
re perdiuinam gratiam huius mundi
it iner laboriosa conpungitur
cogitare sol& quo modo presentis ui¬
tae desideria fugiat & ab eius laborib
requiescat. sibiq: mox desidenrtȩ qui¬
&is ordinem quaerit: & uelut quendã
stratum sic acuntis laboribus cessatio¬
nis locum inuenire concupiscit. Sed
quia in hacuita adhuc homopositus. in
cuius lib& ordinis loco. incuius lib&
secr&i recessu uiuere sine temptatio¬
nibus nullatenus potest. plerumq¬

Expanded text:
hendit, dicens: Declina a malo, et hendit, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo est ab eo quo jacuit surgere; bonum vero facere est mercedis opera in quibus requiescere debeat praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debeat necdum stravit. poralis accipitur, sicut scriptum est: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus 754 . Cum enim quisque curis saecularibus fatigatus deserere per divinam gratiam hujus mundi itinera laboriosa compungitur, cogitare solet quomodo praesentis vitae desideria fugiat, et ab ejus laboribus requiescat, sibique mox desideratae quietis ordinem quaerit, et velut quoddam stratum, sic a cunctis laboribus cessationis locum invenire concupiscit. Sed quia in hac vita adhuc homo positus, in cujuslibet ordinis loco, in cujuslibet secreti secessu vivere sine tentationibus nullatenus potest, plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
Nscripturt sacnr lectus siue gnaebat¬
tus. seu stnrtus aliquando uolup¬
tas carnis. aliquando repausatio
inbonis operibus. Aliquando re¬
quies temporelis accipitur. Quid
ẽ enim quod ineuangelio sanato
cuidam dñs dicit surge tollegra¬
bat tumtuum. & uade indomumtuã
nisi quod pergrarbattum uoluptas
corporis designatur : Et iube¬
tur utiq ut hoc sanus post& ubi
infirmus iacueret. quianimirum
omnis quiadhucuitiis dilectatur. iN¬
firmus iac& inuoluptatibus carnis
Sedsanatus hoc postat ubi iacuerat.
quia diuino adiutorio ereptus aui¬
tus eiusdem carnis contumelias
post modum tolerat: Incuius pri¬
us desideriis requiescebat Rur¬
sumperlectum uel stratum repau¬
satio ipbonis operibus designatur
Vnde in apostolorum actibus p&rus
apostolus dicit A enea sanatte
perparasti derelinque & Et
quid ẽ. dicere sterne tibi. pisi mer¬
cedis causas inquibus requiescere
debeas operare. & ut & deserart¬
surgendo quod fecit. & inueniat
sternendo quod fecerit. Quod

Expanded text:
Scriptura sacra lectus, sive grabatus, seu stratum, aliquando voluptas carnis, aliquando repausatio in bonis operibus, aliquando requies temporalis accipitur. Quid est enim quod in Evangelio sanato cuidam Dominus dicit: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam , nisi quod per grabatum voluptas corporis designatur? Et jubetur utique ut hoc sanus portet, ubi infirmus jacuerat, quia nimirum omnis qui adhuc vitiis delectatur, infirmus jacet in voluptatibus carnis. Sed sanatus hoc portat ubi infirmus jacuerat, quia divino adjutorio ereptus a vitiis, ejusdem carnis contumelias postmodum tolerat, in cujus prius desideriis requiescebat. Rursum per lectum vel stratum repausatio in bonis operibus designatur. Unde in apostolorum Actibus Petrus apostolus dicit: Aenea, sanet tperpetrasti, derelinque? Et quid est dicere, Sterne tibi, nisi, mercedis causas in quibus requiescere debeas operare? ut et deserasurgendo quod fecit et inveniat sternendo quod fecerit? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
clausi potuerunt. Namsiperfec¬
te totum uidissent. cur apesti quae¬
rerent quoduiderent. o Sic itaq
sic sumus cumde in conprehensibili
natiuitate intueri aliquid conamur
Eo ipso enim quo fulgore amminrtio¬
nis percutitur animus. & qua siuid&
quoduidere nonual&. uelut in te¬
nebris positus. uimlucis oculos clau¬
sisuid& Quia uero haec diuinae
naturtre secr&a amminttio. non faci¬
le occupatis perterrena desideria
mentibus in notescit: Apte dĩ loquu¬
tio qualiter adnosfiat insinuat dicñs

Expanded text:
clausi potuerunt? Nam si perfecclausi potuerunt? Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quod admiratione percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis clausis videt. Quia vero 749 haec divinae naturae secreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus innotescit, apte Dei locutio qualiter ad nos fiat insinuat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
it nec futurum Ianto ergo in eo
quod lib& tempus ponitur libere.
quanto nullum uere Neque enim
quod lib& libere dicipoterat. si sal¬
ita que dici in dõ tempus audacterd
quod lib& lic&. unde in eo dici
proprie nullumlic&. Cerbumnam¬
que pater sine tempore genuit
Et quis digne fariqueat. illam ineffabi¬
lemnatiuitatem quodde aerno natis
ẽ. coadernus. quod existens antesae¬
cula genuit aequalem . quod gignenti
natus posterior non est.  Quae
uid elic& nosmiraripossuimus. sed in¬
tuers mmnime ualemus : Illius autẽ
natiuitatis uim iammirariposse. ali¬
quatenus uidere est. sed quomodo
uidenos quod nequaquam conprehen¬
dimus . & Est autem quod deusu
carnis trxhere ad sensum sp̃s debemis
Namsiquis intenebris clausis oculis iace¬
at. atq: ante eum subitum lucernae
lumen erumpat. clausi eius oculi ip¬
so aduentu luminis feriuntur ut pa¬
tescant Cur ergo turbati sunt. si
clausinihiluiderunt. & Nec tamen
perfectum aliquid fuit. quoduidere

Expanded text:
it nec futurum. Tanto igitur in eo it nec futurum. Tanto igitur in eo quodlibet tempus ponitur libere, quanto nullum licet vere. Neque enim quodlibet poterat dici libere, si salitaque dici in Deo tempus audacter quodlibet licet, unde in eo dici proprie nullum licet. Verbum namque Pater sine tempore genuit. Et quis digne fari queat illam ineffabilem nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus; illius vero nativitatis vim jam mirari posse aliquatenus videre est, sed quomodo videmus quod nequaquam comprehendimus? Est autem quod de carnis usu trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat, et ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur ut patescant. Cur ergo turbati sunt si nihil clausi viderunt, nec tamen perfectum aliquid fuit quod videre
Abbreviated transcription (Latin):
Nos erudire curruit. Dicant itaque
sci doctores ecclesiae. dicant &iam
arrogantes cumintra eam laboraere
quosdam pusillanimitate conspiciuN
quia ds̃ nobis aduerba omnia non rer¬
pond& quia semel loquitur ds̃. & id¬
ipsum secundo nonrep&itdẽ. cogi¬
tationibus uel temptationibus singu¬
lorum. Noniam passim proph&arum
uoces nonper angelica officia satis¬
facit. quia inscriptunx sacra quic¬
quid potest singulis euenire conpre¬
hendit Atq in illa perexempla pre¬
cedentium &iam uitam sequentium
ait semel loquitur ds̃ & secundo id¬
ipsum non rep&it. hoc intellegi supti¬
lius potest. quod paterunigenitum
consubstantialem sibi filium genuit:
Loqui enim dĩ est. uerbum genuisse.
Semel autem loqui est. uerbum aliud
pr&er unigenitum non habere : Vp¬
de & apte subditur Et secundo idip
sum non rep&it. quia uidelic& hoc
ipsum uerbum id .ẽ. filium non nisi
rum ponens. liqu& omnibus quia
dõ tempus nec pra&eritum congru¬

Expanded text:
nos erudire procuravit. Discant itaque nos erudire procuravit. Discant itaque sancti doctores ecclesie, dicant etiam arrogantes, cum in terra ecclequosdam pusillanimitate conspiciunt, quia nobis Deus ad verba omnia non respondet, quia semel loquetur Deus, et idipsum secundo non repetet; id est, cogitationibus vel tentationibus singulorum non jam passim per prophetarum voces, non per angelica officia satisfacit, quia in Scriptura sacra quidquid potest singulis evenire comprehendit, atque in illa per exempla praecedentium etiam vitam sequentium ait: Semel loquetur Deus, et secundo idipsum non repetet, hoc intelligi subtilius potest, quod Pater unigenitum consubstantialem sibi Filium genuit. Loqui enim Dei est Verbum genuisse. Semel autem loqui Dei est Verbum aliud praeter unigenitum non habere. Unde et apte susum non repetit: quia videlicet hoc ipsum Verbum, id est Filium, nonnisi ute ponens, liquet omnibus, quia Deo tempus nec praeteritum congru
Abbreviated transcription (Latin):
cedentium. fit forma sequentium
Vt enim unum epluribus proferrmis.¬
ecce dumpassione aliqua uel moles¬
tia carnis afficimur scire fortasse
occultas causas passionis eiusdem uel
molestiae optamus quatenus in eo
quod patimur. exipsa rerum scientia
consolemur Sed quia despeciali¬
bus temptationibus nostris nequaquã
nob singulis specialiter respond&ur.
adscripturam saciim recurrimus
Ibiuidelic& inuenimus. quod paulus
carnis infirmitate temptatus audiuit:
Sufficit tibi gnartiamea. Namuistus
in infirmitate perficitur. Quod
id cirro illi infirmitate propria dic¬
tum est : Ne singillatim nobis om
nib: dicer&uri in Inscriptunt igit᷑
sacnr uocem dĩ afflicto paulo audi¬
uimus. necumfortasse affligimur.
singul audire eam priuata consolatio
ne quaereremus. Nonergo dñs ad
omnia nobis uerba respondet. quia se¬
mel loquitur & secundo idipsum non
rep&it: Id ẽ. in his quae perscriptu¬
nrm sacram ad patres nr̃os protulit.

Expanded text:
cedentium sit forma sequentium. cedentium sit forma sequentium. Ut enim unum e pluribus proferamecce dum passione aliqua vel molestia carnis afficimur, scire fortasse occultas causas passionis ejusdem vel molestiae optamus, quatenus in eo quod patimur ex ipsa rerum scientia consolemur. Sed quia de specialibus tentationibus nostris nequaquam nobis singulis specialiter respondetur, ad Scripturam sacram recurrimus. Ibi videlicet invenimus quod Paulus carnis infirmitate tentatus audivit: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficiidcirco illi in infirmitate propria dictum est, ne singnibus diceretur. In Scriptura igitur sacra vocem Dei, afflicto Paulo, audivimus, ne cum fortasse affligimur, singuli audire eam privata consolatine quaereremus. Non ergo Dominus ad omnia verba nobis respondet, quia semel loquitur, et secundo idipsum non repetit, id est, in his quae per Scripturam sacram ad patres n
Abbreviated transcription (Latin):
Afflicti cordis ẽ. proprium. ut i nom¬
ne quod app&it & tamen rerum ordi¬
nem contrirrium sentit: si posset fie¬
ri curita uel nonita sit. diuinisibi res¬
pondere uocibus uelit: ut dm̃ decunc¬
ta rerum controuersia consulat̃. &
responsionis eius cognita rrtione con¬
quiescat: Heliu autem prreindens
quod scriptunrm sacram dñs conden&.
& in ea uel publicis uel occultis cuncto¬
rum qua estionibus responder& : ait
Aduersus eum contendis. quod non
adomnna uerba responderit tibi Se¬
mel loquitur ds̃. & secundo i dipsum
non rep&it Acsidicer& Ds sim¬
gulorum cordibus priuatis uocibus non
respond&. sed tale eloquium constru¬
it perquod cunctorum quaestionib
satis facit. Inscripturre quippe
eius eloquio causas nr̃ãs singuli sire¬
quirimus inuenimus. Nec opus ẽ. ut
in eo quod specialiter quisq tolerat
responderi sibi diuina uoce specialit̃
quaerat Ibi enim nobis omnibus
in eo quod specialiter patimur. com¬
muniter respond&ur. ibiuita prare¬

Expanded text:
Afflicti cordis est proprium, ut in omni quod appetit, et tamen rerum ordinem contrarium sentit, si possit fieri, cur ita vel non ita sit, divinis sibi responderi vocibus velit, ut Deum de cuncta eorum controversia consulat, et responsionis eius cognita ratione, conquiescat. Heliu autem praevidens, quod Scripturam sacram Dominus conderet, ut in ea vel publicis, vel occultis cunctorum quaestionibus responderet, ait: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi? Semel loquitur Deus, et secundo id ipsum non repetit: ac si diceret: Deus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum questionibus satisfaciat. In Scripturae quippe eius eloquio causas nostras singuli, si requirimus, invenimus: nec opus est, ut in eo quod specialiter quisque tolerat, responderi sibi divina voce specialiter quaerat. Ibi enim non bis omnibus in eo quod specialiter patimur, communiter respondetur. Ibi vita prae
Abbreviated transcription (Latin):
quaedicta non sunt Qui enim sem¬
per increpare app&unti & numquam
fouere: multa plerumq: increpan¬
domentiuntur. Nam ut argue¬
re docte uideantur. fingunt non¬
numquam quaeredarguant Et cũ
ipsi equino more incursum suae osten¬
tationis inferueant: In subiectorũ
inuectionibus exfictis sibi iniquitati¬
bus campum panent. Sciendum
prar&er ea est. sicut & superius dixi
quod arrogantes uiri inflatissuis ser¬
monibus saepe fostia dicta permisceNt
Nec considerant aliquando quiduiuant
sed pensant studiose quid doceant
Quorum nunc heliu speciem ten&. qui
non recte uiuere app&it sed docere
Quia ergo sciens sedarrogans loquitur.
taceamus iam quod tumidum uiuit. &
audiamus quod solidum dicit. Post
tot itaque elationis uerba. tandẽ
scientiam suam ostendere inchoans

Expanded text:
quae dicta non sunt. Qui enim semquae dicta non sunt. Qui enim semper increpare appetunt, et nunquam fovere, multa plerumque increpando mentiuntur. Nam ut arguere docte videantur, fingunt nonnunquam quae redarguant; et cum ipsi equino more in cursum suae ostentationis inferveant, in subjectorum invectionibus ex fictis sibi iniquitatibus campum parant. Sciendum praeterea est, sicut et superius dixi , quod arrogantes viri inflatis suis sermonibus saepe fortia dicta permiscent, nec considerant aliquando quid vivant, sed pensant studiose quid doceant. Quorum nunc Eliu speciem tenet, qui non recte vivere appetit, sed docere. Quia ergo sciens sed arrogans loquitur, taceamus jam quid tumidum vivit, et audiamus quid solidum dicit. Post tot itaque elationis verba, tandem scientiam suam ostendere inchoans
Abbreviated transcription (Latin):
cit non ex tollit  ec superbientes
quos impleuerit. sed lamentantes facit
Quaquisq cum repl&us fuerit: priorilo¬
cosescire app&it .: &iam sui conscius
tanto perillam robustius sapit: quan¬
tose infirmum in illa uerius recognoscit
atq: amplioremuiam huius scientiae.
ipsa ei humilitas aperit. Dum que
in becillitatem suam conspicit: ipsa ei
cognitio secr&orum sublimium abscon¬
ditossinus pandit. Qua cognitione
pressus suptilior redditur. quiadoc¬
culta capiatur. Heliu ergo inflagel¬
lis beati i ob id circo uenrcem pationem
noninuenit. quia eam quaerere hu¬
miligernescrt & increpare potius
quam consolari paratior dicit. Hoc
ẽ: ergo in quo nones iustificatus:¬
Notandum quoq: ẽ : quod beatus i ob
inneruo pedemsuum positum dixit
sed nequaquam se mundum hoc
modo quo ei obicitur absq peccato.
uel in maculatum & sine iniquitate
fuisse memortuit. Sedheliu dum
cum austeritate studuit increpare
quaedicta sunt. mentiens addidit

Expanded text:
cit, non extollit; nec superbientes cit, non extollit; nec superbientes quos repleverit, sed lamentantes facit. Qua quisque cum repletus fuerit, primo loco se scire appetit; et jam sui conscius, tanto per illam robustius sapit quanto se infirmum in illa verius recognoscit; atque ampliorem viam hujus scientiae ipsa ei humilitas aperit; dumque imbecillitatem suam conspicit, ipsa ei cognitio secretorum sublimium absconditos sinus pandit, qua cognitione pressus, subtilior redditur, quo ad occulta rapiatur. Eliu ergo in flagellis beati Job idcirco veracem rationem non invenit, quia eam quaerere humiliter nescit; et increpare potius quam consolari paratior, dicit: Hoc est ergo, in quo non es justificatusNotandum quoque est quod beatus Job in nervo pedem suum positum dixit, sed nequaquam mundum se hoc modo, quo ei objicitur, absque peccato, vel immaculatum, et sine iniquitate fuisse memoravit. Sed Eliu, dum cum austeritate studuit increpare quae dicta sunt, mentiens addidit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi dequadam rerum costice. & non
desecr&ae dulcedinis medulla pascun¬
tur Micantibus qr ingeniis saepe
exterionr tantum modo attingunt.
sed in terni gustum saporis ignorant.
Videlic& foris acuti. sed intus caeci sunt
Neq id de dõ sentiunt. quod dulce interi¬
ussapiat. sed quod excus sum exterius
son& Qui &si secr&a quaedamintel¬
legenda percipiunt: eorum dulcedinẽ
experire non possunt. Et si noue¬
runt quomodo sunt. ignorent ut dixi
quaedicunt uiuere nesciant. Vnde
bene quidam sapiens dixit Mihi au¬
tem d& ds̃ haec dicere exsententia.¬
Sententia quippe: a sensuuocata est
Etrecta qua e in tellegit non ex sola scien¬
tia sed &iam exsententia dicere app&it.
quinequaquam tantum modo scien¬
do dicere: sed sentiendo desiderat ex¬
periri quod dicit Sed mens arrogan¬
tium dictorum suorum sensum non pe¬
netrat. quia ab internogustu recto
tudicio in eos fauores reliditur. quos
foris amat Uera autem scientia affi¬

Expanded text:
quasi de quadam rerum cortice, et non quasi de quadam rerum cortice, et non de secretae dulcedinis medulla pascuntur; micantibusque ingeniis saepe exteriora tantummodo attingunt, sed interni gustum saporis ignorant, videlicet foris acuti, sed intus caeci sunt. Neque id de Deo sentiunt, quod dulce interius sapiat, sed quod excussum exterius sonet. Qui etsi secreta quaedam intelligendo percipiunt, eorum dulcedinem experiri non possunt; et si noverunt quomodo sunt, ignorant, ut dixiquae dicunt vivere nesciant. Unde bene quidam sapiens dixit: Mihi autem det Deus haec dicere ex sententiaSententia quippe a sensu vocata est. Et recta quae intelligit, non ex sola scientia, sed etiam ex sententia dicere appetit, qui nequaquam tantummodo sciendo dicere, sed sentiendo desiderat experiri quod dicit. Sed mens arrogantium dictorum suorum sensum non penetrat, quia ab interno gustu, recto judicio in eos favores reliditur, quos foris amat. Vera autem scientia affi
Abbreviated transcription (Latin):
Profecto beatus iob uera citer dixerat.
quod absq culpa fuerit flagellatus.
Hoc enim ipse dese. quod deillo ad diabo¬
lum dñs dixit. Commouistime ad¬
uersus eum. ut affligerem eum frustra
Sedheliu non credidit cessante culpa.
potuisse eum &iam prognatia flagella¬
r Nesciebat enim flagellis eius
non deleriuitium. sed meritum auge¬
riEt proeo quod sine delicto se
dixerat flagellatum. hac eum senten¬
ꝓtia in crepat dicens hoc ẽ. ergo in
quo nones iustificatus Habent enĩ
hoc arrogantes proprium. ut plus ar¬
guere ap̃p&ant quam consolari & quȩ¬
q: hominibus euenire cognoscunt. eue¬
nisse exsolis iniquitatibus arbitrentur
Nesciunt quippe occulta iudicia subtili¬
ter quaerere. atq: idquod non in¬
tellegunt humiliter perscrutari
Quia eos saepe a secr&is inuestigationib
iudiciorum dĩ. Ipsa scientiae suae ela¬
tio eicit dum extollit. Obstaculum
namq: ueritatis ẽ. tumormentis:
quia duminflat obnubilat. Qui & si
quando scientiam uidentur adipisci.

Expanded text:
Profecto beatus Job veraciter dixerat, quod absque culpa fuerat flagellatus. Hoc enim ipse de se, quod de illo ad diabolum Dominus dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Sed Eliu non credidit cessante culpa potuisse eum etiam pro gratia flagellari. Nesciebat enim flagellis ejus non dolere vitium, sed meritum augere, et pro eo quod sine delicto se dixerat flagellatum, hac eum sententia increpat: Hoc est ergo in quo non es justificatus. Habent enim hoc arrogantes proprium, ut plus arguere appetant quam consolari, et quaeque hominibus evenire cognoscunt, evenisse ex solis iniquitatibus arbitrantur. Nesciunt quippe occulta judicia subtiliter quaerere, atque id quod non intelligunt humiliter perscrutari, quia eos saepe a secretis investigationibus judiciorum Dei ipsa scientiae suae elatio ejicit, dum extollit. Notandum namque veritatis est tumor mentis, quia dum inflat obnubilat. Qui et si quando scientiam videntur adipisci,
Abbreviated transcription (Latin):
ta conpunctionum sapiunt. Illae
affligentes cruciant. ista reficiun
dumaffligunt. Perillas in afflic¬
tione meror est. perhaec in mero¬
rela&itia. Quia tamen ipsa com¬
punctio mentem lacerat. eandẽ
conpunctionem non in congrue
disciplinam uocat. Quat tuori¬
quippe sunt qualitates. quibus
iustiuiri anima in conpunctione
uehementer afficitur. Cumauto
malorum suorum reminiscitur. con¬
sidenens ubi fuit. aut iudiciorũ¬
dĩ sententiam in &uens. & secum quae
cogitat ubierit: Aut cum mala ui¬
tae presentis solester adtendens. me¬
rens considerat ubi est. Aut cum
bona supernae patriae contemplatur
quae quia necdum adipiscitur. lugens
conspicit ubinon est Malorum
suorum paulus meminerat. & exeis
se in quibus fuenrt affligebat cum
dicer& Non sum dignus uocari
apostolus. quia persequutus sum
ro male. eẽ m&uebat dicens Cas¬
tigo corpus meum. & seruituti subi¬
cio. Nefoste abis pracedicans. ipse
reprobus efficiar. Rursum mala

Expanded text:
ta compunctionum sapiunt. Illae ta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Quia tamen ipsa compunctio mentem lacerat, eamdem compunctionem non incongrue disciplinam vocat. 41. Quatuorquippe sunt qualitates, quibus viri justi anima in compunctione vehementer afficitur: cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judiciorum sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est; aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est . Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ero male esse metuebat, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse rep
Abbreviated transcription (Latin):
Cumenim ab exterioribus actionib
sopiuntur. apesta aure in terni
examinis causas audiunt Qui
dum suptiliter uel flagella publica.
uel iudicia occulta considenant.
sem & ipsos afficere flendo noncessant
rantimenti & sese perpaenitentiam
lacerinti quasi qua edamplagae
percussionissunt. lamenta compunc¬
tionis Vnde &iam salo monrecte
uimpercussionis utriusq: coniun¬
gens dicit. Liuor uulneris abster¬
git mala. & plage in secr&ioribus
uentris. Perliuorem quippe uulne¬
ris. disciplinam insinuat corporeae
percussionis. Plage uero in secr&i¬
oribus uentrissunt: in terna men¬
tis uulner. quae perconpunctionẽ
fiunt Sicut enim uenter cibis
repl&us extenditur. Ita mens pra¬
uis cogitationibus dilatata subleua¬
tur: Abstergent igitur mala &
liuor uulneris. & plagae in secr&io¬
ribus uentris. quia & disciplina
exterior culpas diluit. & extensa
mentem conpunctio paenitentiae
ultione traens figit Sed hoc int̾
se utrarq haec differunt. quod pla¬
gae percussionumdolent: lamen¬

Expanded text:
Cum enim ab exterioribus actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo non cessantranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Per livorem quippe vulneris, disciplinam insinuat corporeae percussionis. Plagae vero in secretioribus ventris sunt interna mentis vulnera, quae per compunctionem fiunt. 751 Sicut enim venter cibis repletus extenditur, ita mens pravis cogitationibus dilatata sublevatur. Abstergunt igitur mala, et livor vulneris, et plagae in secretioribus ventris, quia et disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem compunctio poenitentiae ultione transfigit. Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum dolent, lamen
Abbreviated transcription (Latin):
ipsae tenebnre quantae sunt & quia
si hoc quod bene nos agere credimus.
exmala intentione fuscamus. quanta
ipsa mala sunt. quae mala esse etiam
cum agimus non ignonrmus Et si
ibi Nilcernimus. ubi quasi discretio¬
nis lumen tenemus. qua caecitate In¬
illa offendimus quae sine discretione per¬
petrimus  Vigilanti igitur curte per
cuncta operir intentio nobis nos trxpen¬
sanda est: ut Nuil temponrle in his quae
agit appetat. totam se insoliditate
aeternitatis figat  Nesi extric fun¬
damentum actionis nostrice fabrica
ponitur. terar deiscente soluatur
unde hic quoq apte subiungitur

Expanded text:
ipsae tenebrae quantae erunt ? quia ipsae tenebrae quantae erunt ? quia si hoc quod bene nos agere credimus, ex mala intentione fuscamus, quanta ipsa mala sunt quae mala esse etiam cum agimus non ignoramus? Et si ibi nil cernimus, ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate inilla offendimus quae sine discretione perpetramus? Vigilanti igitur cura per cuncta opera intentio nobis nostra pensanda est, ut nil temporale in his quae agit appetat, totam se in soliditate aeternitatis figat, ne si extra fundamentum actionis nostrae fabrica ponitur, terra dehiscente solvatur. Unde hic quoque apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
est oculus Si oculus tuus simplex fue¬
rit. totum corpus tuum lucidũ erit
Si autem oculus tuus nequam fuerit.
totum corpus tuum tenebrosũ erit
quid enim peroculum exprimitur. Ni¬
si opus suum prareueniens cordis inten
tio & quae priusquam se in actione ex¬
erceat: hoclam quod appetit contẽpla¬
tur Et quid appellatione corporis
designatur. Nisi una quaeq: actio.
quae intentionem suam quasi in tuentẽ
oculum sequitur: Lucerna itaq cot¬
poris .ẽ. oculus quia perbonae inten¬
tionis radium merita inlustraentur
actionis : Et si oculus tuus simplex
fuerit. totum corpus tuum lucidum
erit. quia si recte intendimus persim¬
plicitatem cogitationis: bonum opus
efficitur. etiam siminus bonum esse ui¬
deatur. Et si oculus tuus nequam fu¬
erit. totum corpus tuum tenebro sum
erit. quia cum peruersa intentione
quid uel rectum agiturt & sisplende¬
re conam hominibus cernitur Apud
ex amen tamen interni iudicis obscu

Expanded text:
est oculus. Si oculus tuus simplex fueest oculus. Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quid enim per oculum exprimitur, nisi opus suum praeveniens cordis inttio? quae priusquam se in actione exerceat, hoc jam quod appetit contemplatur. Et quid appellatione corporis designatur, nisi unaquaeque actio, quae intentionem suam quasi intuentem oculum sequitur? Lucerna itaque corporis est oculus, quia per bonae intentionis 908 radium merita illustrantur actionis. Et si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit, quia si recte intendimus per simplicitatem cogitationis, bonum opus efficitur, etiam si minus bonum esse videatur. Et si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, quia cum perversa intentione quid vel rectum agitur, etsi splendere coram hominibus cernitur, apud examen tamen interni judicis obscur
Abbreviated transcription (Latin):
Ut tanto post uitia ualenter feriat
quanto apercussione interim pruden¬
ter cessat. Suptili igitur discretio¬
n super hanc temem linea tenditur.
quandoos tensis unicuiq: animae exem¬
plis prrecedentium patrum. & utili ter
ad openrtionem uir tus accenditur
Sed cum parumper ab opere teli fostitu¬
do seponitur Alta consideratione
opus est. ne fostasse nequaquam cõmu¬
nis boni consilio. sed timore proprio
uel cuius libet ambitionis studio auistu¬
tis exercitatione cessetur. Quod nimi¬
rum cumagitur lam non dispensationi.
sed culpae seruitur. Vnde curen dum
sollicite est. ut cum quis susceptum nego¬
tium cumuis tutis cessatione dispenset
semet ipsum prius inradice cordis inspi¬
ciat. Ne sibi perhoc aliquid auarus ap¬
petat: sibi perhoc soli timidus pareat
Et eo fiat pnruum quod in opere sequitur
quo non exrecta cogitationis intentio
ne genenrtur. Vnde bene in euange¬
lio ueritas dicit. Lucerna corporis tui¬

Expanded text:
ut tanto post vitia valenter feriat, ut tanto post vitia valenter feriat, quanto a percussione interim prudenter cessat. Subtilis igitur discretionis super hanc terram linea tenditur, quando ostensis unicuique animae exemplis praecedentium patrum, et utiliter ad operationem virtus accenditur, Sed cum parumper ab opere zeli fortitudo seponitur, alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio vel cujuslibet ambitionis studio a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dispensationi, sed culpae servitur. Unde curandum sollicite est ut cum quis susceptum negotium cum virtutis cessatione dispensat, semetipsum prius in radice cordis inspiciat, ne sibi per hoc aliquid avarus appetat, sibi per hoc soli timidus pareat; et eo fiat pravum quod in opere sequitur, quo non ne generatur. Unde bene in Evangelio Veritas dicit: Lucerna corporis
Abbreviated transcription (Latin):
paulus tendit. qui & gentiles ad liber¬
tatem fidei uenientes circumcidi prohi¬
buit: & tamen listris atq: iconium tran¬
siens ipse timo theum qui gentili patre
enim quod nisi se mandata littenre ser¬
uare ostenderet iudaeorum sabiem
etiam in his qui sibi tunc comites aderaNT
excitar& assestionis suae uim post po¬
suit. & sine damno fidei se suosq aper
se quutionis immanitate custodiuit
Fecit quod fieri fidei amore prohibuit.
sed ad fidei retorsit minis terium. quod
quasi non fideliter fecit. plerumq
enim uistus cum indiscrete tene tur
amittiturum discrete intermit ti¬
tur. plus tenetur. Nec mirum si in in¬
corporeis intellegimus. quod agi
& incorporeis rebus uidemus: Ex
studionamq: artus distenditur ut
in suo tempore cuinutilitate tenda¬
tur Quisi otium relaxationis non
accipit. feriendiuistutem ipso usu
tensionis perdit. Sic aliquando in
exercitatione uistus cumperdiscre¬
tionem prite ter mittitur reseruatur

Expanded text:
Paulus tetendit, qui et gentiles ad liberPaulus tetendit, qui et gentiles ad libertatem fidei venientes circumcidi prohibuit , et tamen Lystris atque Iconium transiens, ipse Timotheum, qui gentili patre enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in eos qui sibi tunc comites aderant excitaret, assertionis suae vim postposuit, et sine damno fidei se suosque comites a persecutionis immanitate custodivit. Fecit quod fieri fidei amore prohibuit, sed ad fidei retorsit ministerium quod quasi non fideliter fecit. Plerumque enim virtus cum indiscrete tenetur amittitur; cumque discrete intermittitur, plus tenetur. Nec mirum si in incorporeis intelligimus quod agi et in corporeis rebus videmus. Ex studio namque arcus distenditur, ut in suo tempore cum utilitate tendatur. Qui si otium relaxationis non accipit, feriendi virtutem ipso usu tensionis perdit. Sic aliquando in exercitatione virtus, cum per discretionem praetermittitur, reservatur,