comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doctor gentiũ : ꝗ dicebat. Nonne om̃s adminis¬
tratorii st̾ sp̃e missi in ministeriũ ꝓpt̾ eos qͥ here¬
ditatẽ capiunt salutis: ergo angelicis fulta mi¬
nisteriis .⁊ suꝑno stipata agmine sponsa incedeis
similis ẽ equitatui dñi. illi utiq qui quondã in
currib pharaonis tam stupendo diuini adiuto¬
rii miraculo triumphauit. Si enĩ diligent̃ adu̾¬
tas cuncta que ibi miraris inagnifice ꝑꝑetͤta:
inuenies hic nichilominꝰ ammiranda. Nisi qđ
in eo neͣ magnificentiꝰ triumphat᷑: qđq illic cor¬
poralit̃ p̃cessert hic sp̃italit adimplent᷑. An non
tibi nempe multo fortiꝰ longeq głosius ẽẽ uidet᷑
diabolũ ꝓst̾nere. quã pharaonẽ. atq derias de¬
bellare potestates: quã currus pharaonis subu̾te¬
re. ibi deniq pugnatũ ẽ adu̾sus mundi rectores
tenebraꝵ haꝵ: contra spiritalia nequicie in celestib
U ꝓsequere modo singula mecũ ꝓportionis mẽbra.

Expanded text:
onne omnes administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis . 5. Ergo angelicis fulta ministeriis, et superno stipata agmine sponsa incedens, similis est equitatui Dcurribus Pharaonis tam stupendo divini adjutorii miraculo triumphavit. Si enim diligenter advertas, cuncta quae ibi miraris magnifice perpetrata, invenies hic nihilominus admiranda. Nisi quod in eo nunc magnificentius triumphatur, quod quae illic corporaliter praecesserunt, hic spiritualiter adimplentur. An non tibi nempe multo fortius longeque gloriosius esse videtur, diabolum prosternere, quam Pharaonem; atque aerias debellare potestates, quam currus Pharaonis subvertere? Ibi denique pugnatum est adversus carnem et stenebrarum harum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus . Et prosequere modo mecum singula proportionis membra.
Abbreviated transcription (Latin):
te inuicti obstinatione ꝑdurant: indiscretiꝰ absti¬
nentes. & singularitate notabili conturbantes eo̾ cũ
qͥb habitare debent uniꝰ moris in domo: haud scio
sane. an se existiment pietatẽ retinere: cũ huiꝰmodi
mͥ uidentur et longius abiecisse. Nam qͥ sapientes
in ocłis suis decreuerunt apud se nec consilio acqͥes¬
cere nec p̃cepto: uideant quid respondeant. ñ mͥ s
dicenti qm̃ quasi peccatũ ariolandi ẽ repugnare:
et quasi scelus ydolatrie nolle acquiescere. Premi

Expanded text:
te invicti obstinatione perdurant, indiscretius abstite invicti obstinatione perdurant, indiscretius abstinentes, et singularitate notabili conturbantes eos, cum quibus habitare debent unius moris in domo; haud scio sane an se existiment pietatem retinere, cum hujusmodi mihi videantur et longius abjecisse. Nam qui sapientes in oculis suis decreverunt apud se nec consilio acquiescere, nec praecepto, videant quid respondeant, non mihi, sed dicenti: Quoniam quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae n
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens ꝓduci. ieiunia: ut diuinis obsequiis eo in¬
utilem redderet quo imbecillem: quotiens bene ꝓ¬
ficientib in cenobis inudens. obtentu quasi ma¬
ioris puritatis heremũ petere ꝑsuasit: ⁊ cognouer̃t
miseri tandẽ quã uerus sit sermo quẽ frustra lege¬
rant: ue soli. qm̃ si ceciderit ñ habet subleuantem:
quotiens ad opus manuum plusquã opus fuerat in¬
citauit: et fractum uirib. ceteris regularib exer¬
citus inualidũ reddidit. quãmultis exercitationẽ
corporis. que iuxta apłm ad modicũ ualet. ñ modi¬
cã ꝑsuasit : et pietate fraudauit: deniq ipsi exꝑti
estis. quomodo quidam ad uerecundiam illoꝵ dico
qͥ ante inhiberi ñ poterant ita in spũ uehementi
ad omĩa ferebantur: post ad tantã ignauiam de
qͥb crudele ante. indixerant bellũ. Uideas ꝓpudor
importune. suꝑflua queritare: qui pͥus necessaria
obstinatissime recusabant. Quãquã si qͥ in sua for¬

Expanded text:
Quoties, produci jejunia, ut divinis obsequiis eo inQuoties, produci jejunia, ut divinis obsequiis eo inutilem redderet, quo imbecillem? Quoties bene proficientibus in coenobiis invidens, obtentu quasi majoris puritatis eremum petere persuasit, et cognoverunt miseri tandem, quam verus sit sermo quem frustra legerant: Vae soli, quoniam si ceciderit, non habet sublevantem? Quoties ad opus manuum plus, quam opus fuerat, incitavit; et fractum viribus, caeteris regularibus exercitiis invalidum reddidit? Quam multis exercitationem corporis, quae juxta Apostolum ad modicum valet , non modicam persuasit, et pietate fraudavit? Denique ipsi experti estis, quomodo quidam, ad verecundiam illorum dico, qui ante inhiberi non poterant ita in spiritu vehementi ad omnia ferebantur, post ad tantam ignaviam devquibus crudele ante indixerant bellum. Videas, proh pudor! importune superflua quaeritare, qui prius necessaria obstinatissime recusabant. Quanquam si qui in sua for
Abbreviated transcription (Latin):
ter custodire sufficimꝰ. ab incursu ⁊ demonio meri
numero malignoꝵ. qui cũ merito tenebrose obsti¬
nateq uoluntatis sue nox. ⁊ nox ꝑpetua sint. diem
tam̃ se ad fallendũ simulare nouerunt: nec mͦ diẽ.
s & meridiem: sicut eoꝵ pͥnceps non contemptꝰ esse
ȩqualis deo. etiam aduersatur et extollit᷑ supra id
quod d̾r aut qd colit᷑ ds. Itaq nͥ cordi illiꝰ quẽ forte
aliquod istiusmodi demonium meridianũ tẽptan¬
dũ acceꝑit oriens ex alto illuxerit uelut meridies.
qͥ falsum & conuincat & ꝓdat. non poterit omĩno
caueri. s temptabit ⁊ supplantabit. sine dubio sub
specie boni: ꝓ bono scił malũ incauto ⁊ in ꝓuido
ꝑsuadens. & tunc meridies. id ẽ maior claritas ap¬
paret temptans: cũ quasi boni maioris imaginẽ. p̃
fert. Quotiens u̾bi causa suggessit anticipare ui¬
gilias: quo ad sollemnia frm̃ illudẽt dormitanti:

Expanded text:
ter nos custodire sufficimus ab incursu et daemonio merter nos custodire sufficimus ab incursu et daemonio mernumero malignorum, qui cum merito tenebrosae obstinataeque voluntatis suae nox et nox perpetua sint, diem tamen se ad fallendum simulare noverunt, nec modo diem, sed et meridiem, sicut eorum princeps non contentus esse aequalis Deo, etiam adversatur, et extollitur supra id quod dicitur, aut quod colitur Deus . Itaque nisi cordi illius, quem forte aliquod istiusmodi daemonium meridianum tentandum acceperit, oriens ex alto illuxerit verus meridies, qui falsum convincat et prodat, non poterit omnino caveri, sed tentabit et supplantabit sine dubio sub specie boni, pro bono scilicet malum incauto et improvido persuadens. Et tunc meridies, id est major claritas, apparet, tentans, cum quasi boni majoris imaginem praefert. 1391 10. Quoties, verbi causa, suggessit anticipare vigilias, quo ad solemnia fratrum illuderet dormitanti?
Abbreviated transcription (Latin):
nec tecũ nec ꝓpt̃ te: quoꝵ utiq t̾minos non intͣui:
nec appropiaui eis. Ipsi s qui dicunt. ecce hic ẽ xp̃e.
ecce illic est: ꝓmittentes sapientiȩ ⁊ scientie pascua
uberiora. ⁊ credit᷑ eis. ⁊ confluunt ad eos multi: et
noscat᷑: facileq ꝓ ea recipitur falsitas. ꝓpt̃ ueri simi¬
litudinẽ que non facile in obscuro a uero discer¬
nit᷑: presertim qr aque furtiuȩ dulciores sunt. ꝙ
panis absconditus suauior: et ꝓpt̾ea queso ut in¬
dices mͥ ubi pascas. uͥ cubes in meridie. id ẽ in ma¬
nifesto: ne seducta incipiam uagari post greges so¬
dalium tuoꝵ. quẽadmodũ ⁊ ipsi uagi st̃. nulla stabi¬
diis. & parantes sagittas suas in pharetra: ut sa¬
gittent in obscuro rectos corde. Propt̃ mquã. & ma
ut clara luce dep̃hendamꝰ astutias diaboli. atq an¬
głm sathane. illũ qui se transfigurat ur angłm lu¬
cis: ab nr̃o angło facillime discernamꝰ. Noñ nos ali¬

Expanded text:
nec tecum, nec per te, quorum utique terminos non intravi, nec tecum, nec per te, quorum utique terminos non intravi, nec appropiavi eis. Ipsi sunt qui dicunt: Ecce hic est Christus, ecce illic est ; promittentes sapientiae et scientiae pascua uberiora, et creditur eis, et confluunt ad eos multi, et noscatur; facileque pro ea recipitur falsitas propter verisimilitudinem, quae non facile in obscuro a vero discernitur, praesertim quia aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior? Et propterea quaeso, ut indices mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie, id est in manifesto, ne seducta incipiam vagari post greges sodalium tuorum, quemadmodum et ipsi vagi sunt, nulla stabidiis, et parantes sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde: propter hos, inquamut clara luce deprehendamus astutias diaboli, atque angelum Satanae illum, qui se transfigurat in angelum lucis , ab angelo nostro facillime discernamus. Non enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
pascas. ubi cubes in meridie. Scio satis uͥ pascas non
cubans: indica mͥ ubi pascas ⁊⁊ eubes. Non ignoro
uͥ aliis temporib pascere soleas: s scire uelim ubi
m meridie pascas. Nam in tpre quidem mortalita¬
tis meȩ. & in loco ꝑegrinationis mee consueui sa¬
ne sub tua custodia pasci & pascere. in lege ⁊ ꝓ
apud apłas similit requieui. frequenter etiam de
quod is magis ad manũ fuit mãducaui panẽ
doloris. ⁊ uinũ compunctionis bibi: & facte st̃ mͥ
in conspectu meo m̃sã adu̾sus eos qui tribulant
me. De ipsa inquã tuȩ qđ beneficio miserationis ac¬
cipio. in quo utcũq respiro quotiens tristis ẽ anima
mea: & quotiens conturbat me. Hȩc pascua noui. et
frequentaui. te secuta pastorẽ: s indica queso etiã
que non noui. Sunt quidem ⁊ alii pastores. qͥ dñt
se ẽẽ sodales tuos ⁊ non st̃. habentes greges suos ⁊ fi¬
nes suos. pabulo mortis refertos: in quib pascunt.

Expanded text:
pascas, ubi cubes in meridie. Scio satis ubi pascas non pascas, ubi cubes in meridie. Scio satis ubi pascas non cubans; indica mihi ubi pascas et cubes. Non ignoro ubi aliis temporibus pascere soleas; sed scire velim ubi in meridie pascas. Nam in tempore quidem mortalitatis meae, et in loco peregrinationis meae consuevi sane sub tua custodia pasci, et pascere in lege, et papud apostolos similiter requievi; frequenter etiam de quoniam is magis ad manum fuit manducavi panem doloris, et vinum compunctionis bibi; et factae sunt in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me : de ipsa, inquam, tuae quidem beneficio miserationis, accipio, in quo utcunque respiro, quoties tristis est anima mea, et quoties conturbat me. Haec pascua novi et frequentavi te secuta pastorem; sed indica, quaeso, etiam quae non novi. 8. Sunt quidem et alii pastores, qui dicunt se esse sodales tuos, et non sunt, habentes greges suos, et fines suos pabulo mortis refertos, in quibus pascunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne tuo ⁊ in decore. tuo ꝑ m̃tis excessum merear con¬
templari: pascentẽ uberius. quiescentẽ securiꝰ. Nã
et hic pascis: s ñ in saturitate. Nec cubare licet.
s stare & uigilare oportet.: ꝓpt̃ timores noctur¬
nos. Heu nec clara lux. nec plena refectio. nec mar¬
sio tuta. Ꝙ ideo indica mͥ ubi pascas uͥ cubes in
meridie. Beatã me dicis: cũ esurio ⁊ sitio iustici¬
am. Qͥd hoc ad illoꝵ felicitatẽ. qͥ repleti st̃ in bo¬
nis domꝰ tue. qͥ epulant᷑ .i exultant in conspectu
di. & delectantur in leticia: S & si quid pati¬
or ꝓpt̃ iusticiam. nichilominꝰ beatam ꝓnunci¬
as: ⁊ certe pasci. uͥ timeas pati. iocunditatẽ habet.
s non securitatẽ. Porro autẽ pasci & pati simul:
nonne molesta iocunditas ẽ.  omia hic cedunt
citra ꝑfectũ. plura p̃ter uotũ: ⁊ tutũ nichil. Quando
adimplebis me leticia cũ uultu trio uultũ tuũ
dñe requirã. Uultus tuus meridies ẽ. Indica mͥ ubi

Expanded text:
ne tuo et in decore tuo per mentis excessum merear contemplari pascentem uberius, quiescentem securius. 7. Nam et hic pascis, sed non in saturitate; nec cubare licet, sed stare et vigilare oportet propter timores nocturnos. Heu! nec clara lux, nec plena refectio, nec mansio tuta: et ideo indica mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie. Beatam me dicis cum esurio et sitio justitiam . Quid hoc ad illorum felicitatem, qui repleti sunt in bonis domus tuae , qui epulantur et exsultant in conspectu Dei, et delectantur in laetitia? Sed et si quid patior propter justitiam, nihilominus 1390 beatam pronuntias . Et certe pasci ubi timeas pati, jucunditatem habet, sed non securitatem. Porro autem pasci et pati simul, nonne molesta jucunditas est? Omnia mihi hic cedunt citra perfectum, plura praeter votum, et tutum nihil. Quando adimplebis me laetitia cum vultu tuo? Vultum tuum, Domine, requiram . Vultus tuus meridies est. Indica mihi ubi
Abbreviated transcription (Latin):
riositate᷑ ⁊ hic innotes tribilis. infirmitatẽ
cõcutiat. at uͦ tcio isto in loco. nͣ plane tra¬
Diis nec tam adinirabilis quã amabilis appa¬
rere dignatur: serenus ⁊ placidus. suauis &
initis ĩ multe miscdie omib intuentib se
Iani ut hoꝵs que de cellario. horto ecubieulo. lon¬
gissinio sunt disputata sermoner memori a enes¬
tra compendium teneat: menĩtote triũ tem¬
por trium meritoꝵ. trium quasi p̃mioꝵ. Spr
borto adute tẽpora. merita in cellario: pre¬
mĩa in triplici illa contẽplatione enbiculie
inquirentis. Et de cellario quidã ista suffici¬
ant: Porro de orto aut de. eubieulo. si qua
loco suo ñ pͣtereamus. Sin aut̃ sufficiant quie
dicta sunt. ⁊ minime iterentur ne umqua
in fastidium qd̾ absit ueniant ea que ꝑferũ¬
tur. ad laudẽ ⁊ głam sponsi eccłie dnĩ urĩ ihu¬

Expanded text:
riositatem; et hic innotescens terribilis, infirmitatem riositatem; et hic innotescens terribilis, infirmitatem concutiat. At vero tertio isto in loco, non plane terribilis, nec tam admirabilis quam amabilis apparere dignatur, serenus et placidus, suavis et mitis, et multae misericordiae omnibus intuentibus seam ut horum quae de cellario, horto, cubiculo, longiori sunt disputata sermone, memoria vestra compendium teneat; mementote trium temporum, trium meritorum, trium quasi praemiorum. In horto advertite tempora, merita in cellario, praemia in triplici illa contemplatione cubiculum inquirentis. Et de cellario quidem ista sufficiant. Porro de horto vel cubiculo si qua loco suo non praetereamus. Sin autem, sufficiant quae dicta sunt, et minime iterentur, ne unquam in fastidium, quod absit! veniant ea, quae proferuntur ad laudem et gloriam sponsi Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
lũ introeuntẽ cũ paucis. quos hoc secreto &
hac familiaritate dignat᷑. eo certe securius
quo secretiꝰ quie soentem. eo serenuis quo se ha¬
bente᷑ quo placidus solos intuentẽ quos di¬
ligit. In hoc archanum. ⁊ in hoc scũarium
dĩ. si quẽ forte urm̃ aliqua hora sic rapi.⁊
sic abscondi contigerit ut minime auocet
aut ꝑturbet. uł sensus egens. uł cura pun¬
amouent᷑. irruentia imaginum corpore:¬
arum fantasmata. poterit quidẽ hic cũ ad
nos redierit głari ⁊ dice̾. introduxit me
rex in cubicłm suum: qd̃ tam̃ an ipsũ sit de
quo exultat sponsa ñ temere. affirmauerĩ.
Est tam̃ eubiculũ & cubiculum regis: qu su¬
mirũ de trib quos triplici assignauim᷑ uisio¬
ni. solus factus : in pace locus isterut enim
aꝑte monstratum ẽ. ⁊ in priori exigua. ⁊ in
scđo nulla ꝑcipit᷑ quies. cũ ⁊ illic apparens ad¬
mirabilis. ⁊ ad indagandi studiũ exerceat c u¬

Expanded text:
lum introeuntem cum pacis, quos hoc secreto et lum introeuntem cum pacis, quos hoc secreto et hac familiaritate dignatur, eo certe securius, quo secretius quiescentem; eo serenius se habentem quo placidius solos intuentem quos diligit. In hoc arcanum et in hoc sanctuarium Dei si quem forte vestrum aliqua hora sic rapi et sic abscondi contigerit, ut minime avocet aut perturbet vel sensus agens, vel cura punamoventur, irruentia imaginum corporearum phantasmata; poterit quidem hic, cum ad nos redierit, gloriari et dicere: Introduxit me rex in cubiculum suum . Quod tamen an ipsum sit de quo exsultat sponsa, non temere affirmaverim. Est tamen cubiculum, et cubiculum regis; quia nimirum de tribus, quos triplici assignavimus visioni, solus factus est in pace locus iste. Ut enim aperte monstratrum est, et in priori exigua, et in secundo nulla percipitur quies: cum et illic apparens admirabilis, ad indagandi studium exerceat cu
Abbreviated transcription (Latin):
me suborta fiducia ⁊ infusa lȩtitia ẽ: quantus
certe in loco horroris. id eͣ in loco seđe uisiõis
ñ pͣcesserat timor. ita ut mͥ uisus sim tãquã
unus ex illis beatis ẽẽ. Osi durasset. Iterũ ite¬
rumq uisita me queso in salutari tuo. ad ui¬
dendum in bonitate electoꝵ tuoꝵ: ad lȩtan¬
dum in lȩtitia gentis tue. Ouere quietis lo¬
cus.i qd̃ ñ immerito cubiculi appellatione
censueru. in quo ds̃ nͣ quasi turbatus ira.
nec uelut distentus cura ꝓspicitur. s ꝓbat᷑¬
in es uoluntas eius bona. & beneplace̾ns &
ꝑfecta. Uisio ista non t̾ret sed mulcet. inqͥ¬
gat sensus. sed tranquillat. hic uere quies¬
citur. Tranquillus d̾s̃ tranquillat omĩa : &
quietum aspicere quiescere .eͣ Lernere est
regem post durnas forensiũ quasi lites cau¬
sarũ. diissis a se turbis curarũ molestias de¬
clinantem. petentẽ de noc̾te diu̾soriũ. cubicu¬

Expanded text:
me suborta fiducia et infusa laetitia est, quantus me suborta fiducia et infusa laetitia est, quantus certe in loco horroris, id est in loco secundae visionis, non praecesserat timor, ita ut mihi visus sim tanquam unus ex illis beatis esse. O si durasset! Iterum, iterumque visita me, Domine, in salutari tuo, ad videndum in bonitate electorum tuorum, ad laetandum in laetitia gentis tuae . 16. O verae quietis locus, et quem non immerito cubiculi appellatione censuerim! in quo Deus, non quasi turbatus ira, nec velut distentus cura prospicitur; sed probatur voluntas ejus in eo bona, et beneplacens et perfecta. Visio ista non terret, sed mulcet; inquigat sensus, sed tranquillat. Hic vere quiescitur. Tranquillus Deus tranquillat omnia; et quietum aspicere, quiescere est. Cernere est regem post diurnas forensium quasi lites causarum, dimissis a se turbis, curarum molestias declinantem, petentem de nocte diversorium, cubicu
Abbreviated transcription (Latin):
ui. Om̃e qd̾ ipse mͥ ñ imputare decreuerit.
sic ẽ quasi ñ fuerit. slon peccare dĩ iustitia ẽ:
hominis iustitia indulgentia dĩ. Uidi hȩc: &.
intellexi illius sententiȩ ueritate̾. omĩs qui
natus ẽ ex dõ ñ peccat. qr generatio oelestis
seruat eũ. Generatio celestis ȩtͣna p̃destina
tio ẽ: qua electos suos ds̃ dilexit. ⁊ gratifi¬
cauit in dilecto filio suo ante mundi cons¬
titutionẽ: sic in scõ apparentes sibi. ut ui¬
derent uirtutẽ suam. ⁊ głam suã. quo eius
forent consortes hereditatis. euiꝰ & appare¬
rent conformes imaginis. Hos gͦ adu̾te qua
si nũquã peccasse. qm̃ ⁊ si qua deliquisse
uidentur in tẽpore: ñ apparent in ętͣnita¬
te: qr caritas patris ipsoꝵ cooꝑit multita.¬
dinẽ peccatoꝵ. Et̃ dixi beatos quoꝵ remisse
sunt iniquitates. & quoꝵ tecła sunt. pec¬
cata sunt. eũ subito tanta m̾ de quoq de

Expanded text:
vi. Omne quod mihi ipse non imputare decreverit, vi. Omne quod mihi ipse non imputare decreverit, sic est quasi non fuerit. Non peccare. Dei justitia est; hominis justitia, indulgentia Dei. Vidi haec, et intellexi illius sententiae veritatem: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia generatio coelestis servat eum . Generats suos Deus dilexit et gratificavit in dilecto Filio suo ante mundi constitutionem, sic in sancto apparentes sibi, ut viderent virtutem suam et gloriam suam, quo ejus forent consortes haereditatis, cujus et apparerent conformes imaginis. Hos ergo adverti quasi 1345 nunquam peccasse; quoniam etsi qua deliquisse videntur in tempore, non apparent in aeternitate; quia charitas Patris ipsorum cooperit multitudinem peccatorum. Et dixit beatos, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; cum subito tanta mihi quoque de
Abbreviated transcription (Latin):
tur ds̃ : locus omĩno ñ uidicis. ñ magistri.
s sponsi: & qui mͥ quidẽ nã de. aliis nescio.
plane cubiculũ sit. si qnͣ in illũ contigerit in¬
troduci. S heu rara hora. & parua mora. Ca¬
re ibi agnoseitur miscđłia dñi ab etͣno. & usq
in etͣnum. suꝑ timentes eũ. Et felix qui dicere.
potest particeps ego sum omĩũ timentiũ te.
⁊ custodientium mandata tua. Stat. ꝓpositũ
dĩ. stat sententia pacis. suꝑ tunͣtes eũ ⁊ ipsoꝵ
dissimulans mala. &
remunerans bo¬
na: ut miro mͦ eis ñ mͦ bona. s &e ma
na: ut nuro mͦ eis ñ mͦ
bona. s ce ma¬
la cooꝑentur in bonũ. O solus uere beatus.
cui nõn imputabit dñs peccatũ : nam qui ñ
habuerit peccatum nemo. Oñs enĩ peccaue¬
rt᷑. & om̃s egent gła di᷑. Quis accusabit ta¬
men adu̾sus electos dĩ : Sufficit mͥ ad omnẽ̾
iustitiam. solũ habere. ꝓpitium: eui soli pecca¬

Expanded text:
tur Deus; locus omnino, non judicis, non magistri, tur Deus; locus omnino, non judicis, non magistri, sed sponsi: et qui mihi quidem, nam de aliis nescio, plane cubiculum sit, si quando in illum contigerit introduci. Sed, heu! rara hora, et parva mora! Clare ibi agnoscitur misericordia Domini ab aeterno, et usque in aeternum super timentes eum. Et felix qui dicere potest: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua . Stat propositum Dei, stat sententia pacis super timentes eum, ipsorum et dissimulans mala, et remunerans bona: ut miro modo eis non modo bona, sed et mana: ut miro modo eis non modo bona, sed et mala cooperetur in bonum. O solus vere beatus, cui non imputabit Dominus peccatum! Nam qui non habuerit peccatum, nemo. Omnes enim peccaverunt, et omnes egent gloria Dei . Quis accusabit tamen adversus electos Dei? Sufficit mihi ad omnem justitiam solum habere propitium, cui soli pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Ego magis cum apło sentio. qui insipiens cor eoꝵ
manifeste ꝓnuntiat. Et bene initiũ sapientie
timor dnĩ : qr tẽ pͥmum ds̃ anime sapit. cum
eam afficit ad timendũ. non eũ instruit ad
sciendum. Times dĩ iustitiam. times potenti¬
am. ⁊ sapit tͥ iustus ⁊ potens ds̃: qr timor
sapor est. Porro sapor sapiente̾ facit : sicut
scientia sciente᷑. sicut diuitie diuitem. Qͥd
gͦ prior locus: Tantũ pͣparat ad sapientiã.
Illic p̃pararis. ut hic mnitieris. Preparatio re¬
rũ cognitio ẽ. Uerum hanc facillime. seqͥt᷑
elationis tumor. si ñ repͥmat timor: ut
insipientiȩ pͥmus opponit. Ibi itaq accessus
ro nec hic nec ibi speculanti ꝑfecta es quies.
qr illic ds̃ apparet tãquã sollicitus: hic tã¬
quã turbatus. Non gͦ cubiculũ quesieris
his in locis: quoꝵ altͣ auditoriũ quasi docen¬
tis. alt̃ pͣtorium iudicis magis appareat.
S eͣ locus uͥ uere quiescens ⁊ quietus cerni¬

Expanded text:
Ego magis cum Apostolo sentio, qui insipiens cor eorum Ego magis cum Apostolo sentio, qui insipiens cor eorum manifeste pronuntiat . Et bene initium sapientiae timor Domini; quia tunc primum Deus animae sapit, cum eam afficit ad timendum, non cum instruit ad sciendum. Times Dei justitiam, times potentiam; et sapit tibi justus et potens Deus, quia timor sapor est. Porro sapor sapientem facit, sicut scientia scientem, sicut divitiae divitem. Quid ergo prior locus? Tantum praeparat ad sapientiam. Illic praepararis, ut hic initieris. Praeparatio, rerum cognitio est. Verum hanc facillime sequitur elationis tumor, si non reprimat timor, ut insipientiae primus opponit. Ibi itaque quidam aro nec hic, nec ibi speculanti perfecta est quies; quia illic Deus apparet tanquam sollicitus, hic tanquam turbatus. Non ergo cubiculum quaesieris in his locis, quorum alter auditorium quasi docentis, alter praetorium judicis magis apparet. 15. Sed est locus, ubi vere quiescens et quietus cerni
Abbreviated transcription (Latin):
ratus ẽ diabolo ⁊ angelis eiꝰ. Est tam̃ dĩ locꝰ
& iste: plane non aliud quã domus dĩ ⁊ porte
initium sapientiȩ huic demũ loco dederim.
& nͣ pͥori. Ibi quippe quasi in quodã audito¬
rio suo docentem de om̃ib magistram audi¬
mus sapientiã: hic ⁊ suscipimus. Ibi instruim᷑.
s hic afficimur. Instrucꝰtio doctos reddit:
affectio sapientes. Sol ñ om̃s quib lucet:
etiã calefacit. Sic sapientia cuncꝰtos quos docet
quid sit faciendum : ñ etiã accendit ad facien¬
dum. Aliud ẽ multas duitias scire: ⁊ aliud pos¬
sidere: nec notitia duitem facit. s possessio.
Sie ꝓrsus sic aliud÷ nosse dmi. ⁊ aliud tunere:
nec cognitio sapientem. s timor facit qui ⁊ af¬
ficit. Tune sapientẽ dixeris. quẽ sua scientia
inflat.Quis illos. sapientes dicat. nͥ insi¬
pientissimus. qui cũ cognouissent dm̃.¬
ñ tãquã dmĩ glorificauert̃. aut gras egert̃ :¬

Expanded text:
ratus est diabolo et angelis ejus . Est tamen Dei locus ratus est diabolo et angelis ejus . Est tamen Dei locus et iste, plane non aliud quam domus Dei, et porta initium sapientiae huic demum loco dederim, et non priori. Ibi quippe in quodam quasi auditorio suo docentem de omnibus magistram audimus Sapientiam, hic et suscipimus; ibi instruimur quidem, sed hic afficimur. Instructio doctos reddit, affectio sapientes. Sol non omnes, quibus lucet, etiam calefacit; sic Sapientia multos, quos docet quid sit faciendum, non continuo etiam accendit ad faciendum. Aliud est multas divitias scire, aliud et possidere; nec notitia divitem facit, sed possessio. Sic prorsus, sic aliud est nosse Deum, et aliud timere; nec cognitio sapientem, sed timor facit, qui et afficit. Tune sapientem dixeris, quem sua scientia inflat? Quis illos sapientes nisi insipientissimus dicat, qui cum cognovissent Dnon tanquam Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
utunt᷑. Talib gͦ cum in p̃sentiarũ parcẽ ac
misereri. ne in ętͣnum parcat. euiꝰ iudicia a¬
bẏssus multa adu̾titur: quis hoc loco requiem
querat Habet hȩc uisio tremorẽ iudicii: nͣ
totiꝰ expers quietis. Totus inhorrui. si qñ in
eũ raptus sũ: illam apud me replicans eum
tremore sententiam. Iui s seit si ẽ dignꝰ amo¬
re an odio:Nec nimirũ si titubo ego ibi. fol
um qd̾ utiq uento rapitur. ⁊ stipula sica: uͥ
⁊ maximus ille contẽplator. suos quoq fatet᷑
pene motos fuisse pedes. pene. fusos gressus.
⁊ dicebat. ẽelaui suꝑ iniquos. pacẽ peccatoꝵ
uidens. Quare. In labore hominũ ñ sunt.
&e cũ hominib ñ flagellabunt᷑. idõq tenu¬
it eos suꝑbia. ne humilient᷑ ad pęnitentiã.
s dampnent᷑ ꝓpt̃ suꝑbiam. cũ suꝑbo diabolo
⁊ angelis eiꝰ. Nlam qui in labore hominũ ñ
dice. Ite maledicti in igne̾. etͣnum: qui pa¬

Expanded text:
utuntur. 13. Talibus ergo cum impraesentiarum parcere ac utuntur. 13. Talibus ergo cum impraesentiarum parcere ac misereri, ne in aeternum parcat, cujus judicia abyssus multa, advertitur; quis hoc loco requiem quaerat? Habet haec visio tremorem  alias, totius expers quietis. Totus inhorrui, si quando in eum raptus sum, illam apud me replicans cum tremore sententiam: Quis scit si est dignus amore, an odio? Nec mirum si titubo ego ibi folium utique quod a vento rapitur, et stipula sicca , ubi et maximus ille contemplator suos quoque fatetur pene motos fuisse pedes, pene effusos gressus; et dicebat: Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Quare? In labore, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur; 1344 ideoque tenuit eos superbia , ne humilientur ad poenitentiam, sed damnentur propter superbiam cum superbo diabolo et angelis ejus. Nam qui in labore hominum non sdice: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ conu̾tantur ⁊ sanet eos. Et hoc ñ absꝙ
certa ⁊ etͣna ratione: qđ tanto formidolo¬
siuis constat eẽ. quanto immobilius fixium
extat in etͣnitate. Pauendũ ualde qd in
ꝓpħa de huiusmodi legimus. ubi loquens
ad angelos suos ds̃. sic dit. Misereamur i¬
pio. Quib pauentib atq querentib ñ gͦ
discet facere iustitiã: Non inquit. Subdenᷤ¬
q causam. in t̾ra ait scõꝵ iniqua gessit &
ñ uidebit głam dnĩ. Timeant clerici. tue¬
ant ministri eccłie. qui in t̾ris sc̃oꝵ quas
possident tam iniqua gerunt. ut stipen¬
diis quȩ sufficere minime debeant mini¬
me contenti. suꝑflua quib egeni sustentã¬
di forent impie sacrilegeq retineant. ⁊ in
usus suȩ suꝑbie atq luxurie uicꝰtũ paupe¬
rũ consumere ñ uereantur. duplici ꝓfec¬
to iniquitate peccantes. qđ ⁊ aliena diripiunt.¬
⁊ sacris in suis uanitatib ⁊ turpitudinib ab¬

Expanded text:
et convertantur, et sanet eos. Et hoc non absque et convertantur, et sanet eos. Et hoc non absque certa et aeterna ratione, quod tanto formidolosius constat esse, quanto immobilius fixum exstat in aeternitate. Pavendum valde quod in propheta de hujusmodi legimus, ubi loquens ad angelos suos Deus sic ait: Misereamur impio. Quibus paventibus atque quaerentibus, Non ergo discet facere justitiam? Non, inquit; subdensque causam: In terra, ait, sanctorum iniqua gessit; et non videbit gloriam Domini . Timeant clerici, timeant ministri Ecclesiae, qui in terris sanctorum quas possident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae superbiae atque luxuriae victum pauperum consumere non vereantur, duplici profecto iniquitate peccantes, quod et aliena diripiunt, et sacris in suis vanitatibus et turpitudinibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
di contẽplationis. &e inquietudinẽ: uͥ ⁊ se
dormire. & cor suũ uigilare fatet᷑. Nam &¬
in somno quidẽ suauissimi staporis. placide¬
q admirationis sentire quietem. in uigiliis
uͭ inquiete nichilominꝰ curiositatis. ac la¬
boriose exercitationis pati se fatigationẽ
significat. Hinc beatus iob si dormiero ati.
dico quando consurgam: & rursũ expectabo
Non enĩ dixisset qnͣ consurgam: si ex toto ei qui¬
es illa sue contemplationis placuisset. S & si ex
toto ei displicusset: ñ denuo ex pectasset ho¬
Est item locus. de quo suꝑ rationalem reꝓbã
creaturam. immobilis uigilat secretissima
⁊ seuerissima animadu̾sio iusti iudicis. t̾ribi¬
lis in consiliis suꝑ filios hominũ. Cernitur in¬
quã a timorato contẽplatore hoc loco ds̃. uis¬
to sed occulto iudicio suo. reꝓboꝵ nec dilu¬
ens mala nec acceptans bona: insuꝑ & cor¬
da indurans. ne forte doleant & resipiscañ

Expanded text:
di contemplationis, et inquietudinem, ubi et se di contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi stuporis, placidaeque admirationis, sentire quietem; in vigiliis vero inquietae nihilominus curiositatis ac laboriosae exercitationis pati se fatigationem significat. Hinc beatus Job: Si dormiero, ait, dico, Quando consurgam? et rursus exspectabo Non enim dixisset, Quando consurgam, si ex toto ei quies illa suae contemplationis placuisset: sed et si ex toto displicuisset, non denuo exspectasset hoEst item locus, de quo super rationalem reprobam quidem creaturam immobilis vigilat secretissima et severissima animadversio justi judicis Dei, terribilis in consiliis super filios hominum. Cernitur, inquam, a timorato contemplatore hoc loco Deus, justo, sed occulto judicio suo, reproborum nec diluens mala, nec acceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte doleant, et resipiscant,
Abbreviated transcription (Latin):
lud admitior: p̃sertim cũ constet mͥ ne ipsam
quidẽ sponsam interim adhũc. ad om̃e qd uult
ꝑuenire secretum. Ueniq & flagitat indicari
sibiꝰ uͥ pascat uͥ cubet in meridie. S audite
quousꝙ ꝑuenerim: aut me ꝑuenisse putaue¬
rim. sec enĩ iacꝰtantiȩ deputandũ ẽ. qd̾ in ur̃os
pando ꝓfectus. Est locus apud sponsum de quo
sua uira discernit. ⁊ disponit consilia ipse uni¬
u̾sitatis gub̾nator: leges constituens omĩ ere¬
ature. pondus. & mensuram. ⁊ numerũ. Et
locus iste altus & secretus: s minime qui¬
etus. slam ⁊ si ipse quantũ in se eͣ disponit
dnũa suauit᷑. disponit tamͣ & contẽplantẽ
qui forte eo loci ꝑuenerit : quiescere nͣ per¬
mittit. s iirabilit᷑ quãuis delecꝰtabilit᷑ ri¬
mantẽ ⁊ admirantẽ fatigat. redditq inqui¬
etum. Pulchre utrũq in consequentib spon¬
sa expͥmit. & delecꝰtationẽ uidelicet istiusmo¬

Expanded text:
lud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam lud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Denique et flagitat indicari sibi, ubi pascat, ubi cubet in meridie 11. Sed audite quousque pervenerim, aut me pervenisse putaverim. Nec enim jactantiae deputandum est, quod in vestros pando profectus. Est locus apud sponsum, de quo sua jura decernit, et disponit consilia ipse universitatis gubernator, leges constituens omni creaturae, pondus, et mensuram, et numerum. Et locus iste altus et secretus, sed minime quietus. Nam etsi ipse, quantum in se est, disponit omnia suaviter, disponit tamen; et contemplantem, qui forte eo loci pervenerit, quiescere non permittit; sed mirabiliter, quamvis delectabiliter, rimantem et admirantem fatigat, redditque inquietum. Pulchre utrumque in consequentibus sponsa exprimit, et delectationem videlicet istiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno tam̃ pͣterisse quod ipsi mouimus uideam:
pͥor mulier strauit sibi in tuto humilitatis. pos¬
terior in solio spei. thomas in solido fidĩ. iohannes
in lato caritatis. paulus in intimo sapientiȩ: pe¬
trus in luce ueritatis. Sic gͦ apud sponsum man¬
siones multȩ st̃: ⁊ siue regina suie concubina.
siue etiã de numero sit adolescentularũ. ẽgru¬
um quȩq ꝓ meritis accipit ibi locũ. t̃minũq
quousq liceat sibi contẽplando ꝓcedere. ⁊ intro¬
ire. in gaudiũ dnĩ sui. ⁊ rimari dulcia secreta
sponsi: qd̃ suo loco distinctuis quantũ dignabit᷑
ipse suggerere demonstrare conabor. Nẽ uero
id nosse. sufficiat. nulli adolescentularũ. nulli
concubinarum. nulli uł reginarũ. patere omĩ¬
no accessit᷑ ad secretũ illud eubiculi. qd suȩ illi
columbȩ. formose ꝑfectȩ uni unicũ sponsus
seruat. Unde. nec ego sane indignor si nͣ ad il¬

Expanded text:
omnino tamen praeteriisse quod ipsi novimus  alias omnino tamen praeteriisse quod ipsi novimus  alias movimus videamur; prior mulier stravit sibi in tuto humilitatis; posterior, in solio spei; Thomas, in solido fidei; Joannes, in lato charitatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansiones multae sunt, et sive regina, sive concubina, sive etiam de numero sit adolescentularum, congruum quaeque pro meritis accipit ibi locum terminumque, quousque liceat sibi contemplando procedere, et introire in gaudium Domini sui, et rimari dulcia secreta sponsi. Quod suo loco distinctius, quantum dignabitur ipse suggerere, demonstrare conabor. Nunc vero id nosse sufficiat, nulli adolescentularum, nulli concubinarum, nulli 1343 vel reginarum patere omnino accessum ad secretum illud cubiculi, quod suae illi columbae formosae, perfectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad il
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse me scio. multa uidelicet ⁊ diu̾sa penes
sponsum ea ẽẽ. nec omĩa p̃sto omĩb. s sua quibꝰ.¬
q ꝓ diu̾sitate: indulta meritoꝵs: sic quoq ñ unũ
puto eubiculũ regi ẽẽ s plura. Nã nec una ẽ re¬
gina ꝓfecto. s plures: ⁊ concubit᷑ȩ multȩ stͣ: &
adolescentularũ non ÷ numerus. Et una quȩq
tur grata ⁊ secreta p̾sentia sponsi: s ut cuiq pa¬
ratũ ẽ a patre ipsius. Non enĩ nos eũ elegimus
s ipse elegit nos. ⁊ posuit nos: ⁊ ubi ab eo qͥsq
positus ÷ ibi ẽ. Deniq mulier una cõpuncta secꝰ
pedes diũ iħu. sortita ẽ. locũ. cũ alt̾a deuotionis¬
suȩ frucꝰtũ ad caput inuenerit. si tam̃ altera.
Porro thomas in lat̾e. ioħes in pectore. petrus in
sinu patris. paulus in t̾cio cȩlo. secreti huiꝰ grãm
sunt assecuti. Quis nr̃m digne distinguere suffi¬
ciat has uarietates meritoꝵ. uł potiꝰ pͣmioꝵ. Ne

Expanded text:
dixisse me scio, multa videlicet et diversa penes dixisse me scio, multa videlicet et diversa penes sponsum ea esse, nec omnia praesto omnibus, sed sua quibusque pro diversitate indulta meritorum: sic quoque non unum puto cubiculum regi esse, sed plura. Nam nec una est regina profecto, sed plures: et concubinae multae sunt, et adolescentularum non est numerus. Et unaquaeque tur grata et secreta sponsi praesentia, sed ut cuique paratum est a Patre ipsius. Non enim nos eum elegimus, sed ipse elegit nos, et posuit nos; et ubi ab eo quisque positus est, ibi est. Denique mulier una compuncta secus pedes Domini Jesu sortita est locum cum altera suae devotionis fructum ad caput invenerit, si tamen altera. Porro Thomas in latere, Joannes in pectore, Petrus in sinu Patris, Paulus in tertio coelo, secreti hujus gratiam sunt assecuti. 10. Quis nostrum digne distinguere sufficiat has varietates meritorum, vel potius praemiorum? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
dixerim. ⁊ sũmã discipline huiꝰ ꝑfecꝰtȩ appͣhen¬
disse: cui totas has cellas absq offendicło ꝑcur¬
rere ⁊ circumire donatũ est. qui in nullo pror¬
sus aut resistat priorib. aut inuideat parib:
aut subiecꝰtis uł desit in cura: auł̃ in suꝑbia
p̾sit: pͣlatis obȩdiens. sociis congruens: subditis
utilit᷑ condescendens. Qđ quidẽ ꝑfectionis insig¬
ne: haut dubius sponsȩ annuerim. Innuit
hoc etiã sermo qui dixit. qr introduxit me
rex. in cellaria sua. dũ ñ in unã aliquã cellam.
sed in cellaria pluralit̾ se introductã ostendit.
Iam ad cubicłm ueniamus. Quid ⁊ istud: & id
ne me pͣsumo scire quid sit. Euume mͥ tante
rei arrogo exꝑientiam. nec glorior in p̃rogati¬
ua quȩ soli seruat᷑ beate sponse: cautus iuixta
nistis. in theoricȩ contẽplationis archano. regis
esse querendũ cubicłm. S quomͦ de unguentis

Expanded text:
dixerim, et summam disciplinae hujus perfecte apprehendixerim, et summam disciplinae hujus perfecte apprehendisse, cui totas has cellas absque offendiculo percurrere et circuire donatum est: qui in nullo prorsus aut resistat prioribus, aut invideat paribus, aut subjectis vel desit in cura, vel in superbia praesit; praelatis obediens, sociis congruens, subditis utiliter condescendens: quod quidem perfectionis insigne haud dubius sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit me rex in cellaria sua, dum non in unam aliquam cellam, sed in cellaria pluraliter se introductam ostendit. 9. Jam ad cubiculum veniamus. Quid et istud? Et id me praesumo scire quid sit? Minime mihi tantae rei arrogo experientiam, nec glorior in praerogativa, quae soli servatur beatae sponsae, cautus juxta nistis, in theoricae contemplationis arcano regis esse quaerendum cubiculum. Sed quomodo de unguentis
Abbreviated transcription (Latin):
b g sequentes in morib antecellunt: s utri¬
sq suꝑiores ex istunt. qui suꝑiores ẽẽ. scrunt.
Deniq ⁊ accipiunt in ꝓmissione qui bñ p̃sunt.
constitui suꝑ omĩa bona dnĩ sui. At pauci ꝓfec¬
to qui utilit̾᷑. pauciores. qui ⁊ humilit᷑ pͣsunt.
Facile tam̃ utrumq adimplet. qui matrẽ uir¬
tutũ discretionem ꝑfecꝰte adeptus: uino nichil¬
ominus caritatis. usq ad contẽptum ꝓpriȩ głe:
usq ad sui ipsius obliuionẽ. ad non querenda
quȩ sua sunt debriat᷑. quod solo ac miro sp̃c scĩ
magisterio intra cellam uinariam obtinetur.
Uirtus siquidẽ discretionis. absq caritatis feruo¬
re iacet: ⁊ feruor uehemens absq discretionis
temꝑam̃to p̾cipitat. Idõq laudabilis cui neutrũ
deest : quatinus ⁊ feruor discretionẽ erigat. &
discretio feruorẽ regat. Ergo talit᷑ oportet ẽẽ
moratum eũ qui p̃est. Optimũ aut᷑ in morib

Expanded text:
bus ergo sequentes quidem in moribus antecellunt; sed utribus ergo sequentes quidem in moribus antecellunt; sed utrisque superiores existunt, qui superiores esse sciunt. Denique et accipiunt in promissione qui bene praesunt, constitui super omnia bona Domini sui . At pauci profecto qui utiliter; pauciores, qui et humiliter praesint. Facile tamen utrumque adimplet, qui matrem virtutum discretionem perfecte adeptus, vino nihilominus charitatis usque ad contemptum propriae gloriae, usque ad sui ipsius oblivionem, et non ad quaerenda quae sua sunt debriatur; quod solo ac miro Spiritus sancti magisterio intra cellam vinariam obtinetur. Virtus siquidem discretionis absque charitatis fervore jacet, et fervor vehemens absque discretionis temperamento praecipitat. Ideoque laudabilis, cui neutrum deest: quatenus et fervor discretionem erigat, et discretio fervorem regat. Ergo taliter oportet esse moratum eum qui praeest. Optimum autem in moribus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eiusdẽ est. petulantes uagosq sensus
atq imtẽperant᷑e carnis appetitũ. magistri cõ¬
primere metu ac rigida discipline cohibere
censura. ⁊ spontaneo affectu bñ cum sociis coͣ¬
uenire. castigatis sub ferula uiuere morib.
⁊ sola magistra uoluntate gratũ parib ge¬
rere morem. Nam neq unius rursũ quis di¬
cat meriti. unius ue uirtutis. socialit᷑ uiuere:
⁊ utilit᷑ p̃esse. Quã multi deniq sub p̃ceptore
quieti uiuunt. quos si uigo absoluas. uideas
non ꝑosse quiescere: nec se ullomͦ equalib ser¬
uare innoxios. Itemq innumeros cernes sim¬
plicit᷑. ac sine querela intͣ frẽs conu̾sari: suꝑ
frẽs ñ solũ inutilit᷑. s ⁊ insipient᷑ & nequit᷑.
Quadã siquidẽ bona mediocritate contenti
sunt. qui huiͦmodi sunt : sicut eis m̃suram
gr̃ȩ partitus ẽ ds̃ : minime quidẽ egentes
magistro. nec tam᷑ idonei magisterio. Priori¬

Expanded text:
tatis ejusdem est, petulantes vagosque sensus tatis ejusdem est, petulantes vagosque sensus atque intemperantem carnis appetitum magistri comprimere metu, ac rigida disciplinae cohibere censura; et spontaneo affectu bene cum sociis convenire; castigatis sub ferula vivere moribus, et sola Magistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam neque unius rursum quis dicat esse meriti, uniusve virtutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub praeceptore quieti vivunt, quos si jugo absolvas, videas non posse quiescere, nec se ullo modo aequalibus servare innoxios? Itemque innumeros cernes simpliciter ac sine querela inter fratres conversari, super fratres non solum inutiliter, sed et insipienter et nequiter. Quadam siquidem bona mediocritate contenti sunt qui hujusmodi sunt, sicut eis mensuram gratiae partitus est Deus; minime quidem egentes magistro, nec 1342 tamen idonei magisterio. Priori
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ⁊ ipsa accepit ut unguentaria nũcu¬
paret᷑. Nam uinariam quoq cellã nͣ aliam
sane sui nominis arbitror ferre ratione̾. nͥ
qd in ea uinũ zeli in caritate feruentis re¬
conditur: nec debet omĩno p̃esse aliis. qui i
eã necdũ meruit introduci. Sportet. ꝓrsus
hõc iiino estuet. qui aliis p̾sidet: quẽ admodiĩ
doctor gentium estuabat. qnͣ dicebat. Quis in¬
firmatur. ⁊ ego ñ infirmor.Quis scandalirat᷑.
fectas. quib ꝓdesse ñ euras & quoꝵ ñ ⁊ elas
salutem. subiectionẽ niis ambitiose uendi¬
cas tͥ. hanc de ego cellam gr̃e. ꝓpt̾ea nominaui.
ñ qd̃ absq gra uł reliquas duas optinere om¬
nino quis possit: s ob plenitudinẽ que singu¬
larit᷑ in ista ꝑcipitur. Deniq plenitudo legis
ẽ caritas: & qui diligit frem lege᷑ impleuit.
uidisti rationẽ uocabuloꝵ: uide ⁊ differenti¬
am cellarũ. Nec enĩ paris facilitatis sel facul¬

Expanded text:
nomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncunomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncupetur. Nam vinariam quoque cellam, non aliam sane sui nominis arbitror ferre rationem, nisi quod in ea vinum zeli in charitate ferventis reconditur. Nec debet omnino praeesse aliis, qui in eam necdum meruit introduci. Oportet prorsus hoc vino aestuet, qui aliis praesidet, quemadmodum Doctor Gentium aestuabat, quando dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, fectas, quibus prodesse non curas; et quorum non zeias salutem, subjectionem nimis ambitiose vindicas tibi. Hanc ego cellam quoque gratiae nominavi; non quod absque gratia vel reliquas duas obtinere omnino quis possit, sed ob plenitudinem quae singulariter in ista percipitur. Denique, plenitudo legis est charitas; et, qui diligit fratrem, legem implevit . 8. Vidisti rationem vocabulorum; vide et differentiam cellarum. Nec enim paris facilitatis seu facul
Abbreviated transcription (Latin):
neminẽ circũueniens. neminẽ ledens. neminẽ
concutiens. nemini se suꝑ extollens. aut prefe¬
rens. insuꝑ ⁊ libent̾ cõmunicans in ratione diti
& accepti. Puto si bene intellexisti utriusq cellȩ
ꝓprietates. ñ incongrue me hanc unguenta¬
riam. illã aromaticã apellasse testaberis. In u¬
la deniq sicut pigmentoꝵ uires atq fraglan¬
tiam. pistilli extorquet ⁊ exigit iiolenta cõtu¬
districꝰtio discipline. In hac autͣ uoluntarie &
tãquã innate affectionis grata mansuetudo.
sponte officiosa currit: instar plane unguẽ¬
ti. qd̾ ẽ in capite ad leuem caloris tactũ des¬
cendentis. ac diffluentis ꝑ totũ Itaq in cella
disciplinȩ. tãquã siceȩ ac simplices aromatũ
species continentur: ⁊ inde aromaticã eam
denominandã putaui. In ea uͦ quȩ naturȩ
dicꝰta ẽ: qmͣ iam quasi confecꝰta reponuntur
⁊ seruantur unguenta: nichilominꝰ ex re

Expanded text:
neminem circumveniens, neminem concutiens, neminem neminem circumveniens, neminem concutiens, neminem laedens, nemini se superextollens aut praeferens, insuper et libenter communicans in ratione dati et accepti. 7. Puto, si bene intellexisti utriusque cellae proprietates, non incongrue me hanc unguentariam, illam aromaticam appellasse testaberis. In illa denique, sicut pigmentorum vires atque fragrantiam pistilli extorquet et exigit violenta contudistrictio disciplinae. In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis grata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaque in cella disciplinae, tanquam siccae ac simplices aromatum species continentur, et inde aromaticam cam denominandam putavi. In ea vero quae naturae dicta est, quoniam jam quasi confecta reponuntur et servantur unguenta, nihilominus ex re
Abbreviated transcription (Latin):
iuicem suꝑiores constitui. atq altͣutrũ suꝑgre¬
di cupientes. ⁊ manis głe cupidi inuicẽ inui¬
dentes. inuicem ꝓuocantes. pͥmo omĩum in cella
pͥori. iugo discipline insolentia moꝵ domanda
est: quousq duris ac diutinis senioꝵ attrita le¬
gib humilietur. ⁊ sanetur ceruicosa uoluntas:
bonumq in se nature. qđ suꝑbiendo amiserat.
obędiendo recipiat. dũ solo iã naturali affectu
ñ metu discipline. cũ uniu̾sis nature suȩ sociis
idẽ cum omib hominib socialit̾ quantũ in se
est quieteq sese habere didicerit. in cellã tan¬
dem naturȩ transiens. exꝑiensq qd̃ scriptũ ẽ.
Tece quã bonum ⁊ quã iocundũ habitare. frẽs
in unum. sicut unguentũ in capite. Accedit
nimirũ disciplinatis morib tãquã tritis spe¬
cieb oleum lȩticiȩ bonum naturȩ: ⁊ fit ungẽ¬
tũ bonũ atq iocundũ. quo quasi uncꝰtus red¬
ditur homo suauis ⁊ mitis: homo sine querela

Expanded text:
 alterutrum supergredi cupientes, et inanis gloriae cupidi, invicem invidentes, invicem provocantes: primo omnium in cella priori, jugo disciplinae insolentia morum domanda est, quousque duris ac diutinis seniorum attrita legibus humilietur et sanetur cervicosa voluntas, bonumque in se naturae, quod superbiendo amiserat, obediendo recipiat; dum solo jam naturali affectu, non metu disciplinae, cum universis naturae suae sociis, id est cum omnibus hominibus, socialiter, quantum in se est, quieteque sese habere didicerit, in cellam tandem naturae transiens, experiensque quod scriptum est: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! sicut unguentum in capite . Accedit nimirum disciplinatis moribus, tanquam tritis speciebus, oleum laetitiae, bonum naturae; et fit unguentum bonum atque jucundum. Quo quasi unctus redditur homo suavis et mitis, homo sine querela,
Abbreviated transcription (Latin):
titia despic̾ colorari. uel certe decoloratiit me
sol. sui nimirum comparatione splendoris : dũ
apꝓprians illi ex eo me obscuram dep̃hendo.
nigram inuenio. fedam despicio. Ceterũ alias
quidẽ formosa sum. Quid fuscam dicitis soluis
solis pulchritudini succũbentem At sensui
pͥori uident᷑ magis assentire ea que sequun¬
tur. Adiciens siquidẽ filii matris mee pugna¬
uert contra me : ꝑsequutionẽ passam se ẽẽ
aꝑte significat. S hinc aliud sermonis prin¬
cipium ordietur: qmͣ sufficere. hac uice posst
que accepimus de gła sponsi eccłiȩ dono ipsiꝰ.¬

Expanded text:
titia despicit colorari? Vel certe decoloravit me titia despicit colorari? Vel certe decoloravit me sol, sui nimirum comparatione splendoris, dum approprians illi, ex eo me obscuram deprehendo, nigram invenio, foedam despicio. Caeterum alias quidem formosa sum; quid fuscam dicitis, solius solis pulchritudini succumbentem? At sensui priori videntur magis assentire ea quae sequuntur. Adjiciens siquidem: Filii matris meae pugnaverunt contra me; persecutionem passam se esse aperte significat. Sed hinc aliud sermonis principium ordiemur, quoniam sufficere hac vice possunt, quae accepimus de gloria sponsi Ecclesiae Domini