comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimiter se ꝑsequentes cerneret  & sepe agi¬
tur in animo ꝑfectorũ. quod silentio prarte¬
reundum non ẽ. quia cũ laborem suum sine
fructu esse considerant in locũ alium ad la
borem cum fructu migrant. Unde ille quoq
egregius prardicator qui dissolui cupit &
qui certamina passionum non solũ ipse appe¬
tit. sed adtoleranda harc & alios accendit.
darnasci ꝑsecutionem passus. ut potusset
euadere murũ. funem sportamque quae¬
siuit seque latenter de poni uoluit. Num¬
quidnam paulum mortem dicimus timu¬
isse. quã se ipse ꝓiħũ amore testatur appe¬
tere &̾ Sed cum in eodem loco minorem sibi
fructũ ad se conspiceret & grauem labore.
adlaborẽ alibi cũ frutu seruauit. Fortis
& enim praeliator dĩ tener: intra clau¬
stra noluit. certaminis campum que siuit

Expanded text:
nimiter se persequentes cerneret? Et saepe aginimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse consborem cum fructu migrant. Unde iste quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, et qui certamina passionum non solum ipse appetDamasci persecutionem passus, ut potuisset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit, seque latenrer deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam seipso pro Jesu amore testatur appetere? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret, et gravi labore ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praedicator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit
Abbreviated transcription (Latin):
sub nos metipsos reducimur. aut ꝑ contempla¬
tionis gratiam suꝑ nosmetipsos leuamur . Ile
itaque qui porcos pauit. uagatione mentis
& inmunditie sub semetipsum crcidit. iste ue¬
ro quem angelus soluit eiusq ment̾e inexta¬
si rapuit. extrase quidem sed suꝑ semetipsũ
tudine habitauit secum. inquantum se intra
cogitationis claustra custodiuit. Nam quotiens¬
cumque hunc contemplationis ardor in altũ
rapuit se ꝓculdubio subse reliquit. Pgrpais:
Placrt quod dicis. sed quarso respondeas sideserr¬
re fratres debuit. quos semel suscepit
Eresorius: Ut ego petre existimo. ibi adunati
ar quanimiter portandi sunt mali. ubi inueni
untur aliqui qui adiuuentur boni. Nam ubi
omnimodo fructus de bonis de est fit aliquan
do demalis labor suꝑ uacuus. maxime si ruici¬
no causar suppetant. quar fructum dõ ualrant¬
ferre meliorem. Uir itaque sc̃s propter
quem custodiendum staret qui omnes una¬

Expanded text:
sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplasub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum tudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi untur aliqui, qui adjuventur boni. Nam ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes una
Abbreviated transcription (Latin):
Anillum secum fuisse dicimus. qui in longinquam
regionẽ abiit. portionẽ quam acceperat consump¬
sit. uni inea ciuium adhaesit. porcos pauit. quos
& manducare siliquas uideret &esuriret.Qui
tamen postmodum coepit cogitare bona quar per¬
didit. scriptum de illo ẽ. Inse reuersus dixit.
Quanti mercennari indomo patris mei abundant
panibus  Siigitur secum fuit. unde ad se redut
Hunc ergo uenerabilem uirum secum habitasse dixe¬
rim. quia in sua semꝑ custodia circuni spectus ante
oculos conditoris se semꝑ aspiciens se semꝑ exami¬
nans. extra se mentis suae oculũ nonde uulgauit:
PErRus. Quid ergo de petro apostolo scriptũ
ẽ dum de carcere ab angelo rductus fuisset.
quia adse reuersus dixit. nunc scio uere quia
misit dñs angelum suum &eripuit me de ma¬
nu herodis & de omni expectatione plebis iude¬
orum s Gregorius: uobus modis petre ex¬
tra nos ducimur. quia aut ꝑ cogitationis lapsũ

Expanded text:
An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo quod de apostolo Petro scriptum est, dum de carcere ab angelo eductus fuisset? Qui ad se reversus dixit: Nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni exspectatione plebis Judaeorum . Gregor. Duobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit signum uitae: at que illico sur¬
rexit. & uultu placido mente tranquilla
conuocatos fratres allocutus ẽ dicens. Misere¬
atur uestri fratres omnipotens ds̃. Quare in me
facere ista uoluistis ⁊ Num quid non prius dixi.
quia uestris ac meis moribus non conueniret &¬
te. & iuxta mores uestros uobis patrem quaerite.
quia me post hec habere minime potestis¬
Minus patenter intelligo. quid nam̃ sit habita¬
uit secum: Gre Gopius: Si sc̃s uir contrase
unanimiter conspirantes. suaeque conuersationi
longe dissimiles coactos dui subse tenere uoluisset
fortasse sui uigoris usum & modum tranquillitatis
exeederet. atque a contemplationis lumine mentis¬
suae oculum declinasset. Dumque cotidie illorum
in corrrctione fatigatus minus curaret sua & se
forsitan relinqueret. & illos non inueniret. Nam
quotiens ꝑ cogiauonis motum nimie extra nos
ducimur & nos sumus. & nobiscum non sumus: quia
nos metipsos minime uidentes. ꝑ alia uagamur.

Expanded text:
non potuit signum vitae: atque illico surnon potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus est, dicens: Misereatur vestri, fratres, omnipotens Deus; quare in me facere ista voluistis? Nunquid non prius dixi vobis, quia vestris ac meis moribus minime conveniret? Ite, et juxta vestros mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me habere minime potestisMinus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur.
Abbreviated transcription (Latin):
citos in dexteram leuamque partẽ deflec¬
tere a conuersationis itinere liceret. suscep¬
ti fratres insane saeuientes. femet ipsos prius
accusare coeperunt. quia hunc sibi pracẽe po¬
poscerant. quorũ scilicet tortitudo in norma
rectitudinis offendebat. Cũque sibi sub eo
conspicerent in licita non licere. & se dolerent
assucta relinquere. durũque esset quod in.¬
mente ueteri cogebantur noua meditari.
sicut prauis morib semꝑ grauis ẽ uita bonorũ
tractare de eius aliquid morte conati sunt.
Qui iito consilio. uenenum uino miscuerunt.
Et cũ uas uitreu̾ in quo ille pestifer potus habe¬
batur recumbenti patri monasterii adbene¬
dicendum fuisset oblatum: benedictus exten
sa manu signum crucis edidit. &uas quod longi¬
us tenebatur edem signo rupit. Sicque cũ¬
fractum ẽ acsi millo uase moriis ꝓ cruce
lapidem dedisset. Intellexit protinus uirdĩ
quia potum mortis habuerat quod portare

Expanded text:
citos in dexteram laevamque partem defleccitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de eius aliquid morte conati sunt.qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset oblatum, extensa manu Benedictus signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & obsequiis laborib que fatigari: Cũ uero
iam mentis a&ate tranquilla calor recesfe¬
rit temptationis. custodes uasorũ sunt. quia
doctores animarum fiunt. PErRUs: fateor
placet quod dicis. Sed quia prolati testimoni
clausa restrasti. quaeso ut de uita iusti debeas
ea quae sunt inchoata ꝑcurrere: Gseborius:¬
ecedente igitur temptatione. uir dĩ quasi
spinis erutis exculta terra de uirtutũ segete
feracius fructũ dedit. praeconio itaq eximie
conuersationis celebre nomen eius habebatur.
Non longe autem monasteriũ fuit. euiuis con¬
gregationis pater defunctus ẽ. Omnisq ex
illoꝰ congregatio ad eundem uenerabilem
benedictum uenit. & magnis praecibus ut
ei prae esse deberet penut. Qui diu ne gan¬
do distulit suis illorũque fratrum morib
conuenire non posse praedixit. Sed uictus
quandoque p̃cib ad sensum dedit. Cumq
in eodem monasterio regularis uite cus¬
todiã teneret nulliq ut prius ꝑ actus in li¬

Expanded text:
et obsequiis laboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere. CAPURecedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illi
Abbreviated transcription (Latin):
oxq idem pater ingressus ẽ: coepit exeius ore quasi
satis facirns. ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare
dicens. Ego quid feci. ego quid fecio Sedebam mihi
suꝑ lactuca. uenit illa &momordit me. Cui cũ gra¬
ui indignatione uir dĩ p̃cepit ut abscederet. & locũ in
om̃ni potentis dĩ famula non haberet. Qui ꝓtinus absces¬
sit. nec eã contingere ultra p̾ualuit: Quidam urro
felix nomine nursinae prouintiae nobilis. pater huius
castorii qui nunc nobiscũ in romana urbe demoratur.
p̃dicare. eum quadã die familiaritatis ausu adiit dicens.
Qui sacrũ ordine non habes. at que aromano pontifice sub
quo degis p̾dicationis licentiam non accrpisti. p̃dicare
quomodo p̾sumis& quarius inquititione conpulsus. uir
sc̃s indicauit p̾dicationis licentiã qualit̾ accepit dicens.
Ea quae mhi loqueris. ego quoque mecum ipse ꝑtracto.
tit. atque in lingua mea medicinale ferramentũ idẽ
fleuotomũ posuit dicens. Ecce posui uerba mea in ore

Expanded text:
 idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit. 168 Quidam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. tit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore
Abbreviated transcription (Latin):
itaq pallio. de eo quẽ collegerat pulurre de¬
functi faciem fricauit. Qui cũ diutius fricare¬
tur. fecepit animam. oscitauit. oculos aperuit.
Sr seque rleuans resedit. quid erga se agere¬
tur miratus ẽ: acsi de graui somno fuiss&
excitatus. Quod dũ mulier lamentis fatigata
conspicer&. corpit exgaudio magis flere &
uoces amplius edere. quã uir dñi modesta
ꝓhibitione compescuit dicens. Tace taer
Sed siquis uobis requisierit qualit̾ factũ sit:
hoc solum modo dicite. quia dñs ihs xp̃s opera
sua fecit. Dixit hoc. atq abrius hospitio
exit. Quad ragesimũ subdiaconũ ꝓtinus
reliquit. & inloco eodem ultra ñ apparuit.
emporalem namq honore fugiens. egit
ut abhis aquib uisus intanta uirtute furrat.

Expanded text:
itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere deitaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; sed 321 si quis vos requisiverit qualiter factum sit, hoc solummodo dicite: quia Dominus Jesus Christus opera sua fecit. Dixit hoc, atque ab ejus hospitio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus i
Abbreviated transcription (Latin):
sedit. que in magnis fletibus noctr̃ ducens. con¬
tinuis lamentoꝵ uocib Satis faciebat dolori.
Cumq hoc dutius firr&. & flere mulier nullo
modo erssar&. uir dĩ qui rreeptus hospitio fue¬
rat. quadragesimo subdiacono conpunctus
ait̃. Dolori huis mulieris anima mra compatit᷑
Rogo Surge & oremus. Perrexerunt igitur utriq
aduicinã ecclesiã. se seq parit̃ inorationẽ dede¬
runt. Cumq diutius orassent. complere ora¬
tionẽ quadragesimũ subdiaconũ seruus dĩ
petut. Qua completa. de altaris creƿidine pul¬
uerẽ collegit. atq cũ rodem quadra gesimo ad
defuncti corpus accessit. se se que ibidem in
diaconũ uoluit. Sed ipse benedictionẽ dedit.
statimq surrexit. Et quia dextera manu col¬
lectũ puluerẽ gestabat. Sinistra palliũ quo fa¬
cirs defuncti urlabatur abstulit. Quod cum
mulier fieri cerner&. contradicere uehem̃i
corpit. & mirari quid uell& facere. Ablato

Expanded text:
sedit, quae in magnis fletibus noctem ducens, consedit, quae in magnis fletibus noctem ducens, continuis lamentorum vocibus satisfaciebat dolori. Cumque hoc diutius fieret et flere mulier nullo modo cessaret, vir Dei, qui receptus hospitio fuerat, Quadragesimo subdiacono compunctus ait: Dolori hujus mulieris anima mea compatitur; rogo, surge, et oremus. Perrexerunt igitur utrique ad vicinam ecclesiam, seseque pariter in orationem dederunt. Cumque diutius orassent, complere orationem Quadragesimum subdiaconum servus Dei petiit. Qua completa ab altaris crepidine pulverem collegit, atque cum eodem Quadragesimo ad defuncti corpus accessit, seseque ibidem in r subdiaconum voluit, sed ipse benedictionem dedit, statimque surrexit. Et quia manu dextera collectum pulverem gestabat, sinistra pallium quo facies defuncti velabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato
Abbreviated transcription (Latin):
ostris modo tr̃poribus quidã quad ragesimus
nomine baxentine eccłe subdiaconꝰ fuit qui
ouiũ suarũ gregem pascere in ciusdem au¬
reliar partib solebat. Cuius ualde urracis
uiri narratione resmira innotuit. quae se¬
creto furrat gesta. his namq ut p̃diximus
dũ gregis sui in aurelia curã gerer&. in dieb
eiusdem uir fuit rmonte qui argentarius
uenrrabilis uite qui habitũ monachi quem
prartendebat specie morib explebat. hic
itaq ad ecclesiã brati p&ri apostoloꝵ principis
abeodem monte argentario annis singulis ur¬
nire consuruerat. atq adhunc qũe predixi
quadragesimũ subdiaconũ sicut ipse narrauit
hospitalitatis gratia declinabat. Quadam uero
die dũ eiusdem hospitiũ qđ non longe abecele¬
Sia habebat intrass&. cuiusdã pauꝑcule mulie¬
ris maritus iuxta defunctus . ẽ. Qur̃ exmore
lotum uestimentũ indutũ & sabano constrictũ.
Suꝑ ueniente uespere Srpelire nequiuerunt.
uxta defuncti igitur corpus iuduata mulier

Expanded text:
ostris modo temporibus quidam vir, Quadragesimus nomine, Buxentinae Ecclesiae subdiaconus fuit qui ovium suarum gregem pascere in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e monte, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic itaque ad Ecclesiam beati Petri apostolorum principis ab eodem monte Argentario annis singulis venire consueverat, atque ad hunc, quem praedixi, Quadragesimum subdiaconum, sicut ipse narravit, hospitalitatis gratia declinabat. Quadam vero die, dum ejus hospitium, quod non longe ab Ecclesia aberat, intrasset, cujusdam pauperculae mulieris maritus juxta defunctus est: quem ex more lotum, vestimentis indutum, et sabano constrictum, superveniente vespere, sepelire nequiverunt. Igitur juxta defuncti corpus viduata mulier
Abbreviated transcription (Latin):
demptionem unigenituis ratris uenir&. & sem sp̃mm adcor¬
da nr̃a mitter&. quatinus ꝑrum uiuificati crederemus
ergo hunc sp̃m hereditatis nr̃t pignus accepimus. de uita
in uisibilium non dubitamus. Quisquis autẽ in hac ereduli
iatt adhuc solidus nonẽ: deb& proculdubio maiorũ dictis
tum habentib credere. Nam stultus ẽ puer si matre idro
estimat de luce mentiri. quia ipse nihil aliud quã tenebras
carceris agnouit. PETRUS : Plac& ualde quod dicis std
qui esse inuisibilia non credit: ꝓfecto infidelis ẽ. Qui uero
infidelis t̃ in to quod dubitat. fidem non quęrit sed rauonẽ.

Expanded text:
demptionem Unigenitus Patris veniret, et sancdemptionem Unigenitus Patris veniret, et sancda nostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus,ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus, de vita invisibilium non dubtate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis tum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ti nro er̃ non potuit. quia exelusus aparadesi gaudns
boo qđ amistrat qm̃ iuderat recolebat. Eli autr senti¬
ro udđ srecolere audita non pos sunt. quia eorũ nullã
scut ille saltem dep̃terito experimentũ tepenit: ansi
onim pregnans mulier mittatur in carcerem ibi puerum
pariat. qui natus puer in careere nutriatur & etrscat. cui s
fortas se mater que bunc genuit solem. lunam. stellas meni¬
tes & campos uolantes aurs. currentes equos nemuine. alle
uero qui ẽ in carcere natus & nutritus. nibil aliud quam
tene bras carceris sciat. & hec quidem t̾t audiat. scd quia
ea ꝑ exprrimentũ non nouitrueraciter ẽt diffidat. iin
hac exili suicecitate nati bomipes dũ et. suurama eemri¬
blia audiunt. diffidunt an uera sint. quia sola bree ufima¬
inquib nati sunt un sibilia nouerunt. Unde factur us re.
ipst uniu sibiliũ & uisibiliũ errator ad humani generis uor¬

Expanded text:
ti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, ti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amisit, quoniam vidit, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt: quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humani generis re
Abbreviated transcription (Latin):
utilitati preximorũ & inquantũ dõ largiente ualurro
qẽ ania post carnt uiuat. sub sequenti hoc quarto uolu¬
OSTCIAΑDΙΡΑΝΑDΥSΙ gaudus culpa exigen¬
tt expulsus c̾ primus humani generis parens
nã uenit quia precando extra sem&ipsum fusus iam
illa eelestis patrit gaudia qui prius contemplabatur
uidert non potuit. In paradiso quippe homo ad suruerat
uerbis dĩ ꝑfrui bratorũ angłorũ spiritib cordis mun¬
ditia & erlsitudint uisionis inter rẽ. Sed postquam
hue eccidit abillo quo impleatur menus lumie rcenst.
rxcunis uidelie& carne nos in huius palu cedtatis cant
audinus quidem eẽ et lestem patriã audimus eius eues
angtos di : audimus torundem anglorum socros ss iustor¬
ꝑstctoru. sedͥ curmales quig quua illa inusibila seoreõ
ualent ꝑ ex perimontũ. dubitant utrum ne st qdł orpora¬
udi orulis non uident. qut nimirũ dlubigas primo paren¬

Expanded text:
utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto voluostquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, aerumnam, quia peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis interesse; sed postquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit . Ex cujus videlicet carne nos in hujus exsilii caecitate nati, audivimus quidem coelestem esse patriam, audivimus ejus cives angelos Dei, audiperfectorum, sed carnales quique: quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo paren
Abbreviated transcription (Latin):
quanto a nobis cognoscimus uelociter tẽporalia fugisse.
Despiciendus nobis hic mundus fuerat. &iam si blandir&ur si
reb prosperis demulcer& animum. At post quã tot flagellis¬
premitur. tata aduersitate fatigatur. tot nobis cotidie do¬
lores ingeminat. quid nobis aliud qua ne diligatur cla¬
mat  MAulta autt furrant quȩ adhue de electoꝵ fac¬
tis narrari debuissent. sed hȩc silentio sub primo quia
adalia festino. Pt TRui Quia multos in trsdiate
elrsiar gremium constitutos deuita animit post mor¬
tẽ carnis ꝑpendo dubitare. qurso ut debras url quar
exratione subp&unt uel siqua animarũ exempla
animo occurrunt. ꝓmultorũ edificatione dicere ut
bi qui suspicantur discant cũ carne animã non finiri.
IRE GORIuIS. Laborio sum ualde hoc opus ẽ. & maximr
occurato animo. atq ad alia tendenti. Sed si sunt quib
prodesst ualrat. uoluntatẽ mrã proculdubio post pono

Expanded text:
quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulcerpremitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono
Abbreviated transcription (Latin):
lis apparebat euanuit. Tunc uir dñi surrexit. seq inorati¬
onis lamentũ dedit. Mox rnim illa terribilia in erlo
signa srcuta sunt: ut astar atq acirs ignear ab aquilonis
parte uderentur. Mox effera langobardorum gens
de uagina suar habitationis rducta. in nr̃a crruice gras¬
sata r̃ : atq humanum grnus qđ in hac terra p̃multitu¬
dine nimia quasi spisse segetis more surrexerat sueci¬
sum aruit. Nam depopulate urbes. eurrsa castra. con¬
errmate arccłar. destructa sunt monasteria uirorũ atq
feminarum. de solata abhominib prȩdia. atq ab om̃i cul¬
tura destituta in solitudine uacat terra. nullus hane
possessor in habitat. occupaurrunt bestiȩ loca quȩ prius
multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi
partib agatur ignoro. nam hac in terra inqua nos uiui¬
mus finem suum mundus non iam nuntiat sed osten¬
dit. Tanto ergo nos necesse ẽ instatius eterna querere.

Expanded text:
lis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in oratilis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in caelum signa secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta in nos cervice grassata est, atque hominum genus, quod in hac terra prae multitudine nimia quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum atque faeminarum, desolata ab hominibus praedia atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
perire & malos uideo. GREGORICS Hac dere nihil
petre mireris. Nam redemptũ ferentine ep̃m uita
hoc mundo migrauit. tua dilrctio cognitũ habuit.
ic sicut mibi adhue in monasterio posito ualde fami¬
liariter iungebatur. hoc qđ iohannis iunioris prede¬
erssoris mei tempore demundi fine cognouerat. sicut
longe lateq claruerat ame requisitus mihi ipse nar¬
rabat. Airbat namq quia quodam die paro chias suas
A dur sperascente aute dit stratũ sibi fieri uixta sepulerum
mastiris uoluit. atq ibi post laborem quiruit. Cũ nocte
media ut asserebat nec dormiebat nec ꝑfecte iugilare
pondere uigilans animus. atq ante rum isdem bratus
martir uticus astitit dicens. Redempte uigilas i Qui
rrspondit. Vigilo Qui ait. Finis uenit uniuersȩ carni.
finis uenit uniuerse carni. finis uenit uniuerse carni.
Post quã trinã uocem uisio martiris qui rius mentis ocu

Expanded text:
perire caperire caPetre, mireris; nam Redemptum Ferentinae civitatishoc mundo migravit, tua dilectio cognitum habuit. Hic sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter jungebatur, hoc quod Joannis junioris praedecessoris mei tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque quia quadam die dum parochias suas Advesperascente autem die stratum fieri sibi juxta sepulcrum martyris voluit, atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut asserebat, nec dormiebat, nec perfecte vigilare pondere vigilans animus, atque ante eum idem beatus martyr Eutychius astitit, dicens: Redempte, vigilas? Cui respondit: Vigilo. Qui ait: Finis venit universae carnis, finis venit universae carnis, finis venit universae carnis. Post quam trina
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri nequeunt. aut certe omimodo rarescunt
IRE GOPITIS. Malitia remanentium mer&ur. ut hi
qui prodesst poterant. festint subtrahantur. & cum mun¬
di finis appropinquat. electi tolluntur ne dettriora uide¬
ant. Hinc &rnim proph&a ait. Iustus perut. & nomo ẽ qui
rreogit& incorde suo & uiri miscđiar colliguntur. quia
non ẽ qui intelligat. hinc rursum scriptũ est. Aperite
ut exrant qui conculernt ram. tollite de uia lapides.
Iinc salomon ait. Tempus mittendi lapides. & tempus col¬
ligendi. Quo igitur mundi finis urgu& eo necesse ẽ
ut uiui lapides adȩdificium culeste colligantur. qua¬
tinus bierusalem nr̃a inmensura suȩ constructionis
exerescat. nee tamen ita electos om̃s subtrahi eridimus
ut soli in mundo ꝑuersi remantant. quia numquam
precatores ad lamentũ penitentu redirent. si nulla
essent bonorũ exempla quȩ torũ mentẽ traherent.
ETRUS. Incassum subtrahi quȩxor quia cateruatim

Expanded text:
inveniri nequeunt, aut certe jam omnimodo rarescunt? inveniri nequeunt, aut certe jam omnimodo rarescunt? GREGOR. Malitia remanentium meretur, ut hi qui prodesse poterant festine subtrahantur: et cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. Hinc enim proheta ait: Justus perit, et nemo est qui recogitet in corde suo; et viri misericordiae colliguntur, quia non est qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de via lapides . Hinc Salomon ait: Tempus mittendi lapides, et tempus colligendi . Quo igitur 368 finis mundi urget, eo necesse est ut vivi lapides ad aedificium coeleste colligantur, quatenus Jerusalem nostra in mensuram suae constructionis excrescat. Nec tamen ita omnes electos subtrahi credimus, ut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. PETR. Incassum subtrahi bonos queror, qui
Abbreviated transcription (Latin):
stanter decrruit. & pro temporali uita fratris unius
despexit suã. atq sub gladio ceruicem tetendit . Quȩ
ergo uis amoris illud cor tenuit. qđ morte̾ suã pro
unius salute proximi non expauit UScimus certe quia
isdem urnerabilis uir sanctulus. ipsa quoq elementa
litterarũ brne non nourrat. legis p̾cepta nescirbat. Sed
quia plenitudo legis ẽ caritas. legem tota in hac ꝓximi
dilectionr seruauit. & qđ foris in cognitione non no¬
urrat. ei in tus uiuebat inamore. & qui numqua for¬
faciendo magis quã sciendo nouerat. Comparrmus
si plac& cum hac nr̃a indocta scientia illius docta igno¬
rantiam. ubi hȩc nr̃a iac&: ibi illius disciplina emin&
Ios uirtutib uacui loquimur. & quasi inter fructifera
arbusta positi odoramur poma nec manducamus. ille
uirtutum fructus carpere nourrat. quã uis hos in uer¬
bis odorari nesciebat. PETRUS. Quid nam que sot¬
tr̃ existimas qđ boni qui que subtrahuntur. & qui ui¬
urre adedificationẽ multoꝵ poterant. aut prnitus

Expanded text:
stanter decrevit, et pro temporali vita fratris unius suam despexit, atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa quoque elementa litterarum bene non noverat. Legis praecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et quod foris in cognitione non noverat, intus vivebat in amore. Et qui nunquam forfaciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat. PETR. Quidnam, quaeso existimas, quod boni quique subtrahuntur; et qui vivere ad aedificationem multorum poterant, aut penitus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ famulus desorore sua musa nomine puella
parua narrare consueuit dicens. quod quadam
apparuit. at que cor̾uas ei inalbis urstib puellas
ostendit. Quib cũ illa admisceri app&er&. sed¬
se se eis iungere non auder&. beatu mariae sr̃ ꝑ¬
uirginis ẽ uoce requisita an uell& cum ois t̾e
atq in rius obsequio iiuere. Cui cũ puella ea¬
pit. ut nihil ultra leue & puellare ager& arisu
& iocis abstiner&. scirns ꝑ omi̾a qđ inter rasdem
uirgines quas uiderat ad rius obsequiũ die tri¬
gesimo urnir&. Quib uisis. incunctis suis mo
ribus puella mutata ẽ. omnẽq leuitat᷑e ast
puellaris uitar magne grauitatis. detersit
manu. Cumq tam parentes rius mutatam
et̃ mirarentur. requisitã rem retulit quid
sibi brata dĩ genitrix usserit. uel quali die
itura ess& ad obsequiũ rius indicauit. Cum
post iugesimo & quinto die febre correpta ẽ.
Dir autem trigesimo cum hora eius ꝑxitus ꝓ

Expanded text:
Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eapit, ut nihil ultra leve et puellare ageret, et et iocis abstineret sciens pro certo quod inter easdem uirgines quas uiderat ad eius obsequium die tricesimo ueniret. Quiburibus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus
Abbreviated transcription (Latin):
hac te lucis mansione suscipio. Quar subsequen¬
tr mox febre correpta. ad diem ꝑurnit extre¬
mum. Et sicut nobilib femines uirisq morientib
multi conueniunt quirorum proximos conso¬
lentur. eadem hora exitus ipsius multi uiri ac
feminar rius lectulũ circumsteterunt. Cum
subito sursum illa respiciens iħm uenirntem
uidit. & cum magna anim aduersione corpit
circumstantib: clamare dicens. Rrcedite reee¬
ditt. ihs uenit. Cumq in eum intendere. qũe¬
uidebat. sc̃a illa anima ẽ ecorpore egressa. Tanta¬
q subito fraglantia miri odoris asꝑsa ẽ: ut ipsa quo¬
q suauitas cuntis ostender&. illic auctorem
suauitatis urnisse. Cumq corpus eius exmore
mortuorũ ad lauandum ess& nudatu. longe ora¬
tionis usu incubitis eius & genib camelorũ more
inurnta t̾ obdurata cutis exereuisse. & quid ui¬
urns eius sp̃s semꝑ rgerit. caro mortua testabat᷑.¬
DED neque hoc silram quod prardictus probus

Expanded text:
hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenhac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quevidebat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatSed neque hoc sileo quod praedictus Probus
Abbreviated transcription (Latin):
&ecer subito implatra ante eiusdem cellulae
ostium duo chori psallentiũ constiterunt. Et
sicut ipse dicebant. sexus exuoeib diserruisse
psalmodiat cantus dicebant uiri. & feminar
respondebant. Cumq ante fores cellule ꝑxibe¬
rentur celestes exequiae. sc̃a illa anima carne
soluta r̃. Qua ad celum ducta. quanto chori
psallentiũ altius ascendebant. tanto coepit psal¬
modia lenius audiri. quousq & eiusdem psal¬
modiar sonitus & odoris suauitas elongata fi¬
dientis animar. ipse apparere sol& auctor acretri¬
butor uitar. Unde &hoc qđ de tarsilla amita
mra in omelus ruangłi dixisse me recolo. repli¬
cabo que inter duas alias sorores suas uirtutr
continur orationis. grauitate uitar. singulari¬
tate abstinentie adculmen sc̃itatis excreuerat.
Huic ꝑuisionẽ felix attauus ms huius romane
arccłar antistes apparuit. rique mansionr̃ per¬
p&uar claritatis ostendit dicens. Ueni. quia in

Expanded text:
et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad cpsallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata fidientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis excreverat. Huic per visionem Felix atavus meus hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
premer&ur. atq ut dicebant intrantiũ multi¬
tudinr̾ sentirbant. sed nimirtate timoris &lumi¬
nis uidere nil poterant. quia roru̾ oculos & pa¬
uor depresserat. & ipsa tanti luminis claritas
reuerberabat. Quã lucem ꝓtinus miri odoris
fraglantia r̃ subsecuta. ita ut rarũ animũ quia
lux emissa terrurrat. odoris suauitas refouer&.
Sed cum ium claritatis illius ferre non possent.
corpit radem Romula assistente & tremente
Redempt᷑a suoru̾ morũ magistr̾a blanda uoce
consolari dicens. Noli tunere mater. non morior
modo. Cumq hoc illa crebro dicer&. paulatim lux
qui furrat emissa sub tracta ẽ: sed his qui subse¬
cutus ẽ odor remansit. Sicque dies secundus &
tertius transiit. ut ad sparsa fraglantia odoris ema¬
nar&. Nocte igitur quarta. tandem magistr̃a suã
iterum uocauit. Qua urniente uiaticũ p&uit.
& accrpit. Necdum uero eadem redempta uel
alia discipula eius alectulo iacentis abscesserant.

Expanded text:
premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multipremeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ipsa ei detrimenta mrmbrorũ facta fuerant
incrrmenta uirtutũ. quia tanto sollicitius ad
usum orationis succrrurrat. quanto & aliud
qđ lib& agere nequaqu̾a ualebat. Nocte igit᷑
quadam. tandem redemptã quã p̃fatus sũ quar
utrasq discipulas suas filiarũ loco nutrirbat
uocauit dicens. Mater uoni. mater ueni.
Quar mox cum alia rius condiscipula surrexit.
sicut utrisq referrntib & multis res eadem
claruit. & ego quoque todem tempore ag¬
noui. Cumq noctis medio lectulo iacentis
assisterint. subito celitus lux emissa. om̃e
illius cellule spatiũ impleuit. & splendor
tante claritatis emicuit. ut corda assisten¬
tium in estimabili pauore ꝑstringerent.
atq ut post ipsar referebant. om̃e in ris
corpus obrigeserr&. & in subito stupore¬
remanerent. Coepit namq quasi cuiusdam mag¬
nar multitudinis ingredientis sonitus audiri.
ostium cellule concuti. ac si ingredientiu̾ turba

Expanded text:
Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto solliusum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stuporeremanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba
Abbreviated transcription (Latin):
manentes. morum quidem diuitus plen̾a. sed
tamen rebus pauperem uitã ducrbant. Hec aut̃e
quã prefatus sum romula. aliam quã pͬdixi con¬
discipulã suã magnis uitae meritis ante ibat.
Erat quippe mirar patientiar. summe obedientu
custos oris sui. ad silentium studiosa ualde. & ad
continuar orationis usum. Srd quia plerũque
hi quos iam ꝑfectos homines estimant. ad huc in
oculis summi opificis aliquid inꝑfectionis habent.
sicut sepe imperiti homines nec dum ꝑfecte sculp¬
ta sigilla conspicimus. &iam quasi ꝑfecta laudamꝰ.
quat adhuc artifex considerat &limat. laudari
iam aud&. & tamen eam tendere meliorando
non desinit. harc quã prardiximus romula. ta
qua greco uocabulo medici paralisin uocant
molestia corporali ꝑcussa ẽ: multisq annis in
lictulo decubans. penr om̃i iaerbat memboꝵ
officio destituta. nẽctamon hec radem rius
mentem ad inpatientiã flagella ꝑdixerant.

Expanded text:
manentes, morum quidem divitiis plenam, sed manentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi, quos jam homines perfectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant.
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. ita ut ꝑhanc pariter agnoscerent quod
eam laudes in carlo suscepissent. Cui rei mona¬
chus nr̃ interfuit qui nunc usq uiuit. & cum
magno floru attestari sol&. quia quo usq corpus
eius sepulturae traderent. abeorũ narib: odoris
illius fraglatia non recessit. Iheisdem quoque¬
omeluis rem narrasse me recolo. cui spreiosus cõ¬
prisbiter m̾s qui hanc nouerat me narrante at¬
testatus rͥ. Eo namque tempore quo monaste¬
riũ peti. anus quardam redempta nomine in
scar moniali habitu constituta. in urbe hac iuix¬
ta bratat Mariar semꝑ iuirginis eccłam mane¬
bat. Hȩc illius herundinis discpła furrat. que
magnis uirtutib pollens. suꝑ prarnestrinos
montes uitã heremiticam duxisse ferebatur.
Iuic aute redempte duar in codem habitu disci¬
pule aderant. una nomine romula. & altera que
nunc adhuc suꝑ r̃ quã quidem facir scio. sed
nominr nescio. Tres itaq in uno habitaculo cõ¬

Expanded text:
rentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent quod rentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traderent, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. ΚΕΦΑΛ. Homiliis rem narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo com
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. Factumq ẽ ut iuxta modum suũ plene
sacrã scripturã discer&. cũ sicut dixi litteras
funditus ignorar&. Studebat indolore sc̃ꝑ¬
grãs agere. ymnis dõ & laudib dieb ac noctib:
uacarr. Sed cum iam tempus ess& ut tanta
eius patientia remunerari debuiss&. mẽbro¬
rũ dolor aduitalia rediit. Cumq se iam mor¬
ti ꝓium agnouit. peregrinos uiros atq in
hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent.¬
& cum eo psalmos ꝓ exprctatione exitus decan¬
tarent. Cumq cum ris &ipse moriens psaller&.
uoces psallentiũ repente conpeseuit. cũ terro¬
re magni clamoris dicens. tacete tacete.
Iumquid non auditis quante resonant laudes
incelo i Et dum adrasdem laudes quas intus
audierat aurem cordis intender&. sc̃a illa
anima carne soluta r̃. Qua scilic& exunte.
tanta illic fraglantia odoris asꝑsa t̃: ut om̃s
illi qui aderant. in estimabili suauitate reple¬

Expanded text:
ebat. Factumque est ut juxta modum suum plene ebat. Factumque est ut juxta modum suum plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat semper in dolore gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate reple