comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem dilectionem nemo habẽe potest. quam
ꝓ nobis. Dilectio patris unde ꝓbata ẽ in nobis:
Quia filium suum unicũ misit mori ꝓ nobis.
ñ pepercit. s ꝓ nobis om̃ibꝰ tradidit illum.
Qͦmodo non &cum illo omĩa nobis dona¬
uit. Ecce xpm̃ tradidit pat̃. ⁊ tradidit
uidas. Numquid non quasi simile factum
uidetur. Traditor uidas. gͦ traditor est &
ds pater. Absit inquis Nondico. s apl̃s dic̃
qui filio ꝓprio non pepercit. s ꝓ nobis om̃i¬
bus tradidit illum. Et pat̾ illum tradidit¬
⁊ ipse se tradidit. ait idem apls. Qui me di¬
lexit ⁊ tradidit semetipsũ ꝓ me. Si pat̾ tra¬
didit filium: ⁊ tradidit se ipsũ filius. uidas
quid fecit: Facta ẽ tradicio a patre. facta est tͦ¬
dicio a filio. facta est tradicio a iuda. Tna res
facta est. S que res discernit patrẽ tradentem
filium. se ipsum filium tradentem. ⁊ iudam
discipłm tradentem magistrum suum: Quia
hoc fecit pater.⁊ filius in caritate. fecit hoc aut̃

Expanded text:
dilectionem nemo habet, quam ut animapro nobis. Dilectio Patris inde probata est in nobis, quia Filium suum unicum misit mori pro nobis.  tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ecce Christum tradidit Pater, tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me . Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est: sed quae res discernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; fecit autem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gere: Nongͣ eum credidit resurrexisse. quẽ
nesciebat oportere resurgere. Quid gͦ uidit
qͥd credidit. Uidit scilicet inane monumen¬
tum. os credidit qͦd dixerat mulier eum de
monum̃to fuisse sublatum. Nondum enim
seripturã sciebant. quia oporteret eum a mor¬
tuis resurgere. Et ido quando id ab ipso dño
audiebant. quãuis aꝑtissime diceretur. con¬
suetudine aucliendi ab illo parabolas. ñ intelli¬
gebant. q aliquid eum aliuid significare crede¬

Expanded text:
gere. Non ergo eum credidit resurrexisse, quem nesciebat oportere resurgere. Quid ergo vidit? quid credidit? Vidit scilicet inane monumentum, et credidit quod dixerat mulier, eum de monumento esse sublatum. Nondum enim sciebant Scripturam, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Et ideo quando id ab ipso Domino audiebant, quamvis apertissime diceretur, consuetudine audiendi ab illo parabolas, non intelligebant, et aliquid aliud eum significare crede
Abbreviated transcription (Latin):
patrem potestatẽ. ideo ait. sic & filius qͦs uult
uiuificat. ut ostenderet ibi uoluntatẽm suam.
facit aliqͥd sicut angls. potestatẽ significauit ubi
ait. sic & filius qͦs uult iuuificat. Non enĩ uult
pat̃ aliud qͣm filius. s illis sicut una substantia.
sic & una uoluntas ẽ. Et qui sunt isti mortui. qͦs
uiuificat pat̾ &. filius: An ipsi sunt de quibus
diximus. lazarus. uł filius illius uiduȩ. uł filia
archysynagogi: Nouimus enĩ istos a xp̃o domino
suscitatos. Aliud aliqͥd nobis uult insinuare. re¬
suscitationẽ scilicet mortuoꝵ quam om̃s expectamꝰ.
ñ illam quã quidam habuerunt. ut crederent
cȩteri. Resurrexit enĩ lazarus moricurus. resur¬
gemus nos semꝑ uicturi. Talem resurrectionẽ pat̃
facit an filius: Inmo uͦ pacer in filio. Ergo filius.
ñ ad uitam et̾nam. secutus ait.
Neq enim pat̃
iudicat quenqͣm. s ongie iudicium dedit filio

Expanded text:
parem potestatem, ideo ait, Sic et Filius quos vult parem potestatem, ideo ait, Sic et Filius quos vult vivificat, ut ostenderet ibi voluntatem suam: facit aliquid, sicut angelus; potestatem significavit ubi ait, Sic et Filius quos vult vivificat Non enim vult Pater aliud quam Filius; sed sicut illis una substantia, sic et una voluntas est. 11. Et qui sunt isti mortui quos vivificat Pater et Filius? An ipsi sunt de quibus diximus, Lazarus, vel filius illius viduae , vel filia archisynagogi ? novimus enim istos a Christo Domino suscitatos. Aliud aliquid nobis vult insinuare, resurrectionem scilicet mortuorum, quam omnes exspectamus; non illam quam quidam habuerunt, ut crederent caeteri. Resurrexit enim Lazarus moriturus, resurgemus nos semper victuri. Talem resurrectionem Pater facit, an Filius? Imo vero Pater in Filio. Ergo Filius, non ad vitam aeternam, secutus ait, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio
Abbreviated transcription (Latin):
in carne uiderunt. Quid ẽ hoc. sicut pat̃ fscitat
mortuos & uiuificat. sic &. filius quos uult ui¬
uificat: Alios ne pater. alios ne filius: Certe
om̃ia ꝑ ipsum facta sunt. Quid dicimus fr̃s mes:
Lazarum suscitauit. xp̃s: Quem mortuũ suscita¬
uit pat̃. ut uideret xp̃s quẽ admodum lazarum
ñ eum resuscitauit pat̾. & sine patre fecit filius
solus: Legite ipsam lectionẽ. & uidete qͥa patrem
ibi inuocat᷑. ut resurgat lazarus. sicut homo inuo¬
cat patrem. sicut d̃s̃ fecit cum patre. Ergo & lara¬
rus qͦd resurrexit &. a patre & filio suscitatus est.
fecit. Non gͦ sic intelligamus. sicut gͦ pat̾ suscitat
mortuos & uiuificat. sic & filius qͦs uult uiuificat.
ut alios a patre resuscitari & uiuificari. alios a filio
existimemus. s eosdem quos pat suscitat & uiuifi¬
cat. ipsos & filius & suscitat & uiuificat. qͥa omnia
ꝑ ipsum facta sunt. & sine ipso factum est nichil.
Et ut ostenderet se habere qͣm uis a patre tam̃ apud

Expanded text:
carne viderunt. Quid est hoc? Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat; sic et Filius quos vult vivificat. Aliosne Pater, aliosne Filius? Certe omnia per ipsum facta sunt. Quid dicimus, fratres mei? Lazarum suscitavit Christus: quem mortuum suscitavit Pater, ut videret Christus quemadmodum Lazarum tus, non eum resuscitavit Pater, et sine Patre fecit Filius solus? Legite ipsam lectionem, et videte quia Patrem ibi invocat ut resurgat Lazarus . Sicut homo, invocat Patrem: sicut Deus, facit cum Patre. Ergo et Lazarus qui resurrexit, et a Patre et a Filio suscitatus est ifecit. Non ergo sic intelligamus, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat, ut alios a Patre resuscitari et vivificari, alios a Filio existimemus: sed eosdem quos Pater suscitat et vivificat, ipsos et Filius suscitat et vivificat; quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et ut ostenderet habere se quamvis a Patre datam, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dem dicit. uos aut̃ estis corpus xp̃i & membra.
Fit qͦddam miraculum magnũ. s tamen uerum
s scriptura sic loquitur. Contradicturi sumus
diuinis eloquiis. & ñ potius incellecturi: Ex ipstꝰ
dono ei qui donauit grãs acturi. Quid ẽ quod
oculis uelle te aliqͥd tollere. Nescit manus quo eat.
est. Si gͦ in te potuit inueniri tale aliqͥd. ut corpꝰ
tuũ ostenderis corpori tuo. & ꝑ corpus tuũ demon¬
stratur aliqͥd corpori tuo. noli mirari qͥa dictum ẽ.
caput ut m̃bra uicdeant. & docet caput ut m̃bra
discant. unus tam̃ homo caput & m̃bra. Noluit
se separare. s dignacus ẽ agglutinari. Longe a
nobis erat. & multũ longe. Quid tam longe qͣm
conclitum & condicor: Quid tam longe qͣm ds̃ ꝙ ho¬
mo: Quid tam longe qͣm iusticia q iniquitas:
Quid tam longe qͣm eternitas & mortalitas: Eoce
qͣm longe erat uerbum in pͥncipio ds apud dm.
ꝑ quẽ facta sunt omnia. Quomͦ gͦ factus est ꝓpe.

Expanded text:
dem dicit: Vos autem estis corpus Christi et membra . 9. Fit quoddam miraculum magnum, sed tamen verum: sed Scriptura sic loquitur. Contradicturi sumus divinis eloquiis, et non potius intellecturi, et ex ipsius dono ei qui donavit gratias acturi? Quid est quodoculis velle aliquid tollere; nescit manus quo eat, est. Si ergo in te potuit inveniri tale aliquid, ut corpus tuum ostenderet corpori tuo, et per corpus tuum demonstraretur aliquid corpori tuo; noli mirari quia dictum estcaput ut membra videant, et docet caput ut membra discant: unus tamen homo caput et membra. Noluit se separare, sed dignatus est agglutinari. Longe a nobis erat, et multum longe: quid tam longe, quam conditum et conditor? quid tam longe, quam Deus et homo? quid tam longe, quam justitia et iniquitas? quid tam longe, quam aeternitas et mortalitas? Ecce quam longe erat Verbum in principio Deus apud Deum, per quem facta
Abbreviated transcription (Latin):
s quando pat ea demonstraturus ẽ filio. nescit
taremur: Quid ẽ ergo: Quid uult dicere: Des¬
cendit enĩ ad nos. &. qui paulo ante loquebatur
ut ds. cepit loqui ut homo. ipse ẽ tamen homo
quids. quia ds factus ẽ homo. s factus quod ñ erat.
ñ amittens quod erat. Ergo accessit homo dõ. ut
eẽt homo qui erat ds̃. non ut iam homo eẽt. & ĩi
eẽt ds̃. Audiamus gͦ eum ut frem. qui audiebamꝰ
conditorẽ: conditorem qͥa uerbum in pͥncipio:
frẽm. quia natũ ex uirgine. MARIA. conditorẽ
ante abraham. ante adam. ante t̾ram & celum. an¬
te omĩa corporalia & spiritalia: frẽm aut̃ ex semine
abrahȩ. ex tribu uida. ex uirgine israelitica.

Expanded text:
i taremur? Quid est ergo quod vult dicere? 7. Descendit enim ad nos, et qui paulo ante loquebatur ut Deus, coepit loqui ut homo. Ipse est tamen homo qui Deus, quia Deus factus est homo: sed factus quod non erat, non amittens quod erat. Ergo accessit homo Deo, ut esset homo qui erat Deus; non ut jam homo esset, et non esset Deus. Audiamus ergo eum et fratrem, qui audiebamus conditorem: conditorem, quia Verbum in principio; fratrem, quia natum ex virgine Maria: conditorem ante Abraham, ante Adam, ante terram, ante coelum, ante omnia corporalia et spiritualia; fratrem autem ex semine Abrahae, ex tribu Juda, ex Virgine Israelitica.
Abbreviated transcription (Latin):
discens. cũ tu doceas omnia : Statim enĩ nobis in
fide nr̃a respondet. Cum unus ex minimis meis
discit. ego disco. Ergo gratulemur ꝙ grãs agamus
nos solum nos xꝑianos factos esse. sed & xpistum.
Intelligitis fr̃s grãm dei suꝑ nos. capitis. ammira¬
mini. gaudete. xp̃s facti sumus. Si enim caput
ille. nos m̃bra. totus homo ille. & nos. Hoc ẽ qͦd
apłs paulus dicit. ut ultra iam ñ simus paruuli.
iactati & circunclati om̃i uento doctrinȩ. Suꝑius¬

Expanded text:
discens, cum tu doceas omnia? Statim enim nobis in discens, cum tu doceas omnia? Statim enim nobis in fide nostra respondet, Cum unus ex minimis meis discit, ego disco. 8. Ergo gratulemur et agamus gratias, non solum nos christianos factos esse, sed Christum. Intelligitis, fratres, gratiam Dei super nos capitis? Admiramini, gaudete, Christus facti sumus. Si enim caput ille, nos membra; totus homo, ille et nos. Hoc est quod apostolus dicit Paulus: Ut ultra jam non simus parvuli, jactati et circu
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enĩ excelsus: qͥ humiles facit excelsos. Quid gͦ
ait. Demonstrabit mͥ pater his maiora: ut uos
miremini. Ergo nob̃ demonstraturus est. ñ illi.
Cum gͦ nobis demonstraturus sit pat̃. ꝓꝓterea dix̃
ut uos miremini. Exposuit enĩ quod uoluit
dicere. demonstrabit mͥ pater. Quare ñ dixit.
demonstrabit uobis pater: s demonstrabit filio.
Quia & nos m̃bra sumus filii. q nos m̃bra tanqͣm
qͦd discimus. ipse discit qͦdammꝰ in menbris suis.
ticur in nob̃: Ex illa uoce de cęlo. saule saule qͥd
me ꝑsequeris: Nonne ipse  ẽ qui uidex in sine
scłi residebit. & iustos ad dexteram ponens. iniqͦs
aut̃ ad sinistram. dicturus ẽ. uenite benedicti patͥs
mei ꝑcipite reguũ. esuriui enim & dedistis mͥ mandu¬
care: Cumq illi responderint. dñe quando te ui¬
dimus esurientẽ. dicturus ẽ eis. Cum uni ex mi¬
nimis meis dedistis. mͥ dedistis. Et tunc int̾roga¬
tur a nob̃. & dicamus illi. Dñe quando esuris.

Expanded text:
is ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. titur in nobis? Ex illa voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: esurivi enim, et dedistis mihi manducare? cumque illi responderint, Domine, quando te vidimus esurientem? dicturus est eis, Cum uni ex minimis meis dedistis, mihi dedistis . Qui ergtur a nobis, et dicamus illi, Domine, quando eris
Abbreviated transcription (Latin):
ibi fenum multum: Et discubuerunt. ferme
liscumbentes: ñ iam quinq panes. s qͦd adiece-¬
rat qui creauerat qͦd auctum erat. & de piscib

Expanded text:
ibi fenum multum, et discubuerunt ferme qdiscumbentes. Non jam quinque panes, sed quod adjecerat, qui creaverat quod auctum erat. Et de piscib
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñdum pati dignabatur. Nunc iã atten¬
dite. ubi ab inimicis temꝑtata sic dni mansue¬
tudo. Adducunt aũt illi scribȩ & pharisei
mulierem in adulterio dep̃hensam. ꝙ statuert
eam in medio. & dixerunt ei. Alagister. hȩc

Expanded text:
quia nondum pati dignabatur. 4. Nunc jam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio; et dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes se. & ipso abscessu confessi de se. reliquerant
mulierem cũ grandi peccato ei qͥ erat sine pec¬
cato. & qͥa illa hoc audierat. qui sine peccato
ẽ prior in illam lapidem mittat. ab illo se pu
iuendam sꝑabat. in quo peccatũ inueniri ñ
poterat. Iile aut̃ qui aduersarios eius repule¬
rat lingua iusticie. leuans in eam oculos
mansuetudinis. int̾rogauit eam. Nen¬
Temote
condempnauit. Respondit illa. Dñe ne

Expanded text:
tes se, et abscessu ipso confessi de se, reliquerant tes se, et abscessu ipso confessi de se, reliquerant mulierem cum grandi peccato, ei qui erat sine peccato. Et quia illa hoc audierat, Qui sine peccato est, prior in illam lapidem mittat; ab illo se sperabat puniendam, in quo peccatum inveniri non poterat. Ille autem qui adversarios ejus repulerat lingua justitiae, levans in eam oculos mansuetudinis, interrogavit eam: Nemo te condemnavit? Respondit illa: Domine
Abbreviated transcription (Latin):
conunceretur. si diceret lapidetur: mansuetus
ñ uideretur. Dicat qͦd dicere debet q mansuetꝰ
& iustus. qui sine parato ẽ ur̃m. prior in illam
lapidem mittat. Hȩc uox iusticiȩ ẽ. Puniatur
peccatrix. s ñ a peccatorib. impleatur lex. s ñ
a p̃uaricatorib legis. Hȩc uox omnino iusticiȩ
ẽ. qua iusticia illi tanqͣm trabali telo ꝑcussi. se
inspieientes ꝙ reos inuenientes. unus post
unum om̃s recesserunt. Relicti sunt duo.
misera & miscdia. Dñs aũt cum eos illo telo
iusticiȩ ꝑcussisset. nec dignatus ẽ cadentes atten¬
dere. s auerso ab eis obtutu. rursus digito scribe¬
bat in terra. Relicta aũt sola illa muliere om̃ib¬
q abeuntib. leuauit oculos suos ad mulierẽ.
Audiuimus uocẽ iusticiȩ. audiamus q mansue¬
tudinis. plus enĩ credo territa erat illa mulier
cũ audisset a dño dictum. qͥ sine peccato est ur̃m.
prior in illam lapidem mittat. Illi gͦ attenden¬

Expanded text:
convinceretur: si diceret, Lapidetur; mansuetus convinceretur: si diceret, Lapidetur; mansuetus non videretur: dicat quod dicere debet, et mansuetus et justus, Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Haec vox justitiae est: Puniatur peccatrix, sed non a peccatoribus; impleatur Lex, sed non a praevaricatoribus Legis. Haec vox omnino justitiae est: qua justitia illi tanquam trabali telo percussi, sese inspicientes et reos invenientes, unus post unum omnes recesserunt. Relicti sunt duo, misera et misericordia. Dominus autem cum eos illo telo justitiae percussisset, nec dignatus est cadentes attendere, sed averso ab eis obtutu, rursum digito scribebat in terra. 6. Relicta autem sola illa muliere, omnibusque abeuntibus, levavit oculos suos ad mulierem. Audivimus vocem justitiae, audiamus et mansuetudinis. Plus enim, credo, territa erat illa mulier cum audisset a Domino dictum, Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Illi ergo attenden
Abbreviated transcription (Latin):
do. ñ uere tanqͣm adulteria castitate damp¬
nando. Audistis uidei. audistis phalisei. aucdi¬
stis legis Se doctores legis custodem. s ñdũ
intellexistis legis latorem. Quid uobis aliud
significat. cũ digito scribit in terra: Digito enĩ
dei lex scripta ẽ. s ꝓpt̃ duros in lapide scriptaẽ.
Nune iam dñs in terra scribebat. qͥa fructum que¬
rebat. Audistis gͦ. impleatur lex. lapidetur
adultera. S nunqͥd in illa punienda. lex in¬
plenda ẽ a puniendis : Consideret se unusqͥsq
ur̃m. intret in seipsum. ascendat tribunal
m̃tis sue. constituat se ante conscientiã suam.
cogicet se confiteri. Scit enĩ qui scit. qͥa ne mo
sait hominũ quȩ sunt hominis. nͥ sp̃s hominis
qui in ipso est. unusquisq in seipsum inten¬
lens. peccatorẽ se inuenit. Ita plane. Ergo aut
istam dimitite. aut simul cũ illa penam legis
excipite. Si diceret ñ lapidetur adultera. iniustus

Expanded text:
do; non vere, tanquam adulteria castitate damdo; non vere, tanquam adulteria castitate damnando. Audistis, Judaei; audistis, Pharisaei; audistis, Legis doctores, Legis custodem, sed nondum intellexistis Legislatorem. Quid vobis aliud significat, cum digito scribit in terra? Digito enim Dei Lex scripta est; sed propter duros in lapide scripta est . Nunc jam Dominus in terra scribebat, quia fructum quaerebat. Audistis ergo, Impleatur Lex, lapidetur adultera: sed numquid in illa punienda, Lex implenda est a puniendis? Consideret se unusquisque vestrum, intret in semetipsum, ascendat tribunal mentis suae, constituat se ante conscientiam suam, cogat se confiteri. Scit enim qui sit: quia nemo scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est . Unusquisque in se intendens, peccatorem se invenit. Ita plane. Ergo aut istam dimittite, aut simul cum illa poenam Legis excipite. Si diceret, Non lapidetur adultera; injustus
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudim. falsitas ueritati. corruptũ cor cordi
recto. stulticia sapientiȩ. qͣndo illi laqueos p̃pa¬
rarent. in quos ñ prius ipsi caput inicerent.
Ecce dñs in respondendo & iusticiã seruaturus
ẽ. & a mansuetudine ñ recessurus. Non est
captus cui tendebatur. & potius capti sunt qͥ
tendebant. qͥa in eum qͥ eos posset de laqueis
cui calumpnia parabatur iusticia: Non dixit
ñ lapidetur. ne contra legem dicere uideretur.
Absit aũt ut diceret. lapidetur. ueni enim ñ ꝑ¬
dere qͦd inuenerat. s querere quod perierat.
Quid gͦ respondit: Uidete qͣm plenũ sit usticia.
plenũ mansuetudini & ueritate. Qui sine
peccato est ur̃m inquit. prior in illam lapi¬
dem mittat. Oresponsio sapientie. quomͦ eos
intromisit in se. Foris enĩ calumpniabantur.
seipsos intrinsecus ñ ꝑscrutabantur. Adulterã
iudebant. se ñ ꝑspiciebant. p̃uaricatores legis
legem implere cupiebant. & hoc calumpnian¬

Expanded text:
rectitudini, falsitas veritati, corruptum cor cordi rectitudini, falsitas veritati, corruptum cor cordi recto, stultitia sapientiae. Quando illi laqueos praepararent, in quos non prius ipsi caput injicerent? Ecce Dominus in respondendo et justitiam servaturus est, et a mansuetudine non recessurus. Non est captus cui tendebatur, sed potius capti sunt qui tendebant; quia in eum qui eos posset de laqueis cui calumnia parabatur justitia? Non dixit, Non lapidetur; ne contra Legem dicere videretur. Absit autem ut diceret, Lapidetur: venit enim non perdere quod invenerat, sed quaerere quod perierat . Quid ergo respondit? Videte quam plenum sit justitia, plenum mansuetudine et veritate! Qui sine peccato est vestrum, inquit, prior in illam lapidem mittat. O responsio sapientiae! Quomodo eos intromisit in se? Foris enim calumniabantur, seipsos intrinsecus non perscrutabantur: adulteram videbant, se non perspiciebant. Praevaricatores Legis Legem impleri cupiebant, et hoc calumnian
Abbreviated transcription (Latin):
scandalum posuerunt. Quare: Quia lex ius¬
serat adulteros lapidari. & utiq lex qͦd iniustũ
erat iubere ñ poterat. Siqͥs aliud diceret qͣm
lex iusserat. iniustus dep̃henderetur. Dixert̃
gͦ apud seipsos. uerax putatur. mansuetus ui¬
detur. de iusticia illi querenda calumpnia est.
Offeramus ei mulierẽ in adulterio dep̾hensam.
usserit lapidari. mansuetudinem ñ habebit.
si eã dimitti censuerit. iusticiam ñ denebit. Ut
aut̃ mansuetudinem inquiunt ñ ꝑdat. in qua
iam popłis amabilis factus ẽ. sine du bio eam
dimitti debere dicturus. ẽ. Hinc nos inueniemꝰ
accusandi occasionem. & reum faciemus tanqͣm
legis p̃uaritorem. dicentes ei. hostii es legis.
contra moysen respondes. immo contra eum
qui ꝑ moysen legem dedit. Reus es mortis. cum
illa & tu ipse lapidandus. Posset his uerbis: his
sententiis inflaminari inuidia. feruere accusa¬
tio. flagitari dampnatio. s cui hoc: Puersitas

Expanded text:
scandalum posuerunt. Quare? Quia Lex jusscandalum posuerunt. Quare? Quia Lex jusserat adulteros lapidari; et utique Lex quod injustum erat jubere non poterat: si quis aliud diceret quam Lex jusserat, injustus deprehenderetur. Dixerunt ergo apud semetipsos: Verax putatur, mansuetus videtur; de justitia illi quaerenda calumnia est. Offeramus ei mulierem in adulterio deprehensam, am jusserit lapidari, mansuetudinem non habebit; si eam dimitti censuerit, justitiam non tenebit. Ut autem mansuetudinem, inquiunt, non perdat, in qua jam populis amabilis factus est, sine dubio eam dimitti debere dicturus est. Hinc nos invenimus accusandi occasionem, et reum facimus tanquam Legis praevaricatorem: dicentes ei, Hostis es Legis, contra Moysen respondes, imo contra eum qui per Moysen Legem dedit; reus es mortis, cum illa et tu ipse lapidandus. Posset his verbis atque his sententiis inflammari invidia, fervere accusatio, flagitari damnatio. Sed cui hoc? Perversitas
Abbreviated transcription (Latin):
aut moy ses mandauit nobis. huius modi lapi¬
clare. Tugͦ quid dicis. Hec aut̃ dicebant tem¬
ꝑtantes eum. ut possent accusare eum. Unde
accusare: Nunqͥd ipsum in aliquo facinore
dep̃henderant. aut illa mulier ad eum aliquo
modo ꝑtinuisse dicebatur: Quid ẽ gͦ temptan¬
tes eum. ut possent accusare cum: Intelligimꝰ
fr̃s ammirabilem mansuetudinẽ preeminu¬
isse in dño. Animaduerterunt eũ nimium
ẽẽ mitem. minium eẽ mansuetum. de illo
qͥppe fuerat ante p̃dictum. accingere gladium
tuũ circa femur potentissime. spetie tua et
pulchricudine tua intende ꝓspere. ꝓcede &
regna. ꝓpter ueritatẽ & mansuetudinẽ & iusti¬
ciam. Ergo attulit ueritatẽ ut doctor. mansue¬
tudinẽ ut liberator. iusticiã ut cognitor. ꝓpt̃
dixerat. Cum loqueretur ueritas agnoscebat᷑
cum aduersus inimicos ñ moueretur. mansue¬
tudo saudabatur. Cum gͦ de duob istis. id ẽ de
ueritate & mansuetudine eius inimici liuore
& inuidia torquerentur. in tercio. id ẽ iusticia

Expanded text:
avit nobis hujusmodi lapidare: tu ergo quid dicis? Haec autem dicebant tentantes eum, ut possent accusare eum. » Unde accusare? Numquid ipsum in aliquo facinore deprehenderant, aut illa mulier ad eum aliquo modo pertinuisse dicebatur? Quid est ergo, tentantes eum, ut possent accusare eum? Intelligimus, fratres, admirabilem mansuetudinem in Domino praeeminuisse. Animadverterunt eum nimium esse mitem, nimium esse mansuetum: de illo quippe fuerat ante praedictum, Accingere gladio tuo circa femur tuum, potentissime; specie tua et pulchritudine tua intende, prospere procede, et regna: propter veritatem et mansuetudinem et justitiam. . Ergo attulit veritatem ut doctor, mansuetudinem ut liberator, justitiam ut cognitor. Propter dixerat . Cum loqueretur, veritas agnoscebatur: cum adversus inimicos non moveretur, mansuetudo laudabatur. Cum ergo de duobus istis, id est de veritate et mansuetudine ejus, inimici livore et invidia torquerentur; in tertio, id est justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
qui erat pontifex anni illius. Erat autẽ
inquit cayphas qui consilium dederat ui¬
deis. qm̃ expedit unum hominẽ mori pro
populo. Merito q matheus cum id breuius
narrare uoluisset. eum ad caypham ductum
fusse cõmemorat. quia & ad anam prius idõ
ductus est quod socer eius fuerit. ubi intelliger¬
dum ẽ hoc. eundem caẏphan fieri uoluisse.
Sequebatur aut̃ inquit ihm symon petrus.
o alius discipł̃.
Quis nam iste sit discipulus
ñ temere affirinandum ẽ. quia tacetur. Solet
aũt idem iohannes se ita significare o addere.
quem diligebat ihc̃. Fortassis gͦ & hic ipse est.
Quisquis tam̃ sit. sequentia uideamus. Discipl¬

Expanded text:
nni illius. Erat autem, inquit, Caiphas qui consilium dederat Judaeis, quia expedit unum hominem mori pro populo. Merito et Matthaeus cum id brevius narrare voluisset, eum ad Caipham ducturum fuisse commemorat, quia et ad Annam prius ideo ductus est, quod socer ejus fuerit. Ubi intelligendum est hoc eumdem Caipham fieri voluisse. Sequebatur autem, inquit, Jesum Simon Petrus, et alius discipulus. Quisnam sit iste discipulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem idem Joannes se ita significare, et addere: Quem diligebat Jesus. Fortassis ergo et hic ipse est. Quisquis tamen sit, sequentia videamus. Discipu
Abbreviated transcription (Latin):
nia facient uobis quia nesciunt eum qui
misit me. de quib aut̃ hoc dixerit si quera¬
mus. inuenimus eum ad hȩc uerba uenisse
ab eo quod ait. si mundus uos odit. scitote qͥa
me priorẽ uobis odio habuit. nunc uͦ addidit.

Expanded text:
n meum, quia nesciunt eum qui misit me. De quibus autem hoc dixerit si quaeramus, invenimus eum ad haec verba venisse ab eo quod dixerat, Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit: n
Abbreviated transcription (Latin):
se ponere in numero peccatoꝵ. ut haberet aduo¬
inueniri int̾ dampnandos suꝑbos. fr̃s. ihm̃¬
xp̃m uistum habemus aduocatũ ad patrẽ. ipse
ꝓpitiatio ẽ peccatoꝵ nr̃oꝵ. Hoc qͥ tenuit. heresum
ñ fecit᷑. hoc qͥ tenuit. scisma ñ fecit. Unde enĩ facta
sunt scismata: ᷤ Cũ dicunt homines. nos iusti sumꝰ
cũ dicunt homines. nos scificamus immundos:
nos iustificamus impios: nos petimus. nos impe¬
ep̃i. p̃positi. ñ petunt ꝓ populo S attendite
scripturas. ꝙ uidete: qr & p̃positi cõmendant sẽ
popło. Nam apłs dicit plebi. Orantes simul&
ꝓ nobis. Orat apłs ꝓ plebe: orat plebs pro apło.
Oramus ꝓ uobis fr̃s: s ꝙ uos orate ꝓ nobis. Inul¬
cem ꝓse om̃ia m̃bra orent: caput ꝓ om̃ib int̾pel¬
let. ꝓpterea ñ mirũ qi sequitur &s hic: & elaudit
ora diuidentib eccłiam dĩ. Quia dixit ihm̃ xp̃m¬

Expanded text:
se ponere in numero peccatorum, ut haberet advose ponere in numero peccatorum, ut haberet advoinveniri inter damnandos superbos. Fripsum habemus advocatum ad Patrem; ipse propitiatio est peccatorum nostrorum. Hoc qui tenuit, haeresim non fecit; hoc qui tenuit, schisma non fecit. Unde enim facta sunt schismata? Cum dicunt homines, Nos justi sumus; cum dicunt homines, Nos sanctificamus immundos, nos justificamus impios, nos petimus, nos impeepiscopi et praepositi non petunt pro populo? Sed attendite Scripturas, et videte quia et praepositi commendant se populo. Nam Apostolus dicit plebi, Orantes simul et pro nobis . Orat Apostolus pro plebe, orat plebs pro Apostolo. Oramus pro vobis, fratres: sed et vos orate pro nobis. In vicem pro se omnia membra orent, caput pro omnibus interpellet. Propterea non mirum quia sequitur hic, et claudit ora dividentibus Ecclesiam Dei. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
S forte subrepit de uita humana
peccatũ. Quid gͦ fiet : lam desꝑatio erit: Audi.
Siquis inquit peccauerit. aduocatũ habemꝰ
ꝓpitiatio peccatoꝵ nr̃oꝵ. Ille est gͦ aduocatus:¬
da oꝑam iu ne pecces. Si de infirmitate uitȩ sub¬
repserit peccatũ. continuo uide. continuo dis¬
pliceat: continuo dampna. Et cũ tu dãpnaueris
securus ad iudicẽ uenies: ibi habes aduocatum.
Noli timere: ne ꝑdas causã confessionis tuȩ. Si
enĩ aliquando in hac uita cõmittit se homo de¬
sertȩ linguȩ & ñ paeritꝰ cõmittis te uerbo et
ꝑiturus es: Clama: aduocatũ habemus apud
patrẽ. Uidete ip̃sũ ioħem seruantẽ humilitatem.
Certe uir iustus erat & magnus. qͥ de pectore dñi
mysterioꝵ secreta bibebat. Ille qͥ bibendo de pecto¬
re dñi diuinitatẽ ructauit. in pͥncipio erat uerbũ
& uerbũ erat apud dm̃: ille talis un ͣ dixit. aduo¬
Icatũ habetis apud patrẽ. s siqͥs peccauerit.
aduocatũ inqͥt habemus. Non dixit habetis. nec

Expanded text:
 forte subrepit de vita humana peccatum: quid ergo fiet? Quid? jam desperatio erit? Audi: Et si quis, inquit, peccaverit, advocatum habemus opitiatda operam tu ne pecces: si de infirmitate vitae subrepserit peccatum, continuo vide, continuo displiceat, continuo damna; et cum damnaveris, securus ad judicem venies. Ibi habes advocatum; noli timere ne perdas causam confessionis tuae. Si enim aliquando in hac vita committit se homo disertae linquae, et non perit; committis te Verbo, et periturus es? Clama, Advocatum habemus ad Patrem. 8. Videte ipsum Joannem servantem humilitatem. Certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat; ille, ille qui bibendo de pectore Domini divinitatem ructavit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum : ille talis vir non dixit, Advocatum habetis apud Patrem; sed, Si quis peccaverit, advocatum, inquit, habemus. Non dixit, habetis; nec,
Abbreviated transcription (Latin):
S quid ait: Ignosce illis. qi nesciunt qͥd faciunt.
Mortem semptt̾nam ab eis expellȩbat. p̾ce miseri¬
cordissima: & potentia p̃stantissima. Multi ex eis
crediderunt: & dimissus ẽ eis fusus sanguis xp̃i.
Prumo fuderunt cũ seuirent. biberunt cũ credide¬
runt. In hoc cognoscimus ꝙ in ipso sumus. si in
ipso ꝑfecti fuerimus. De ipsa ꝑfectione diligen¬
doꝵ inimicoꝵ dñs ammonens ait. Estote gͦ ꝑfecti

Expanded text:
Sed quid ait? Ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Sed quid ait? Ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Mortem sempiternam ab eis expellebat, prece misericordissima, et potentia praestantissima. Multi ex eis crediderunt, et dimissus est eis fusus sanguis Christi. Primo fuderunt cum saevirent, nunc biberunt cum crederent. In hoc cognoscimus quia in ipso sumus, si in ipso perfecti fuerimus. De ipsa perfectione diligendorum inimicorum Dominus admonens ait: Estote ergo
Abbreviated transcription (Latin):
inquit nouũ do uob̾. ut uos inuicẽ diligatis.
In hoc cognoscimus quia in ipso sumus: si in
ipso ꝑfecti fuerimus. ꝑfectos in dilectione uo¬
cat. Quȩ ẽ ꝑfectio dilectionis: Et inimicos dili¬
gere: ꝙ ad hoc diligere ut sint fr̃s. Non enim
dilectio nr̃a. carnalis ẽẽ debet. Optare alicui sa¬
lutẽ temporalẽ. bonũ est. S & si desit: in anima
tua sit. Optas alicui amico tuo uitã. bene facis.
Gaudes de morte inimici tui. male facis. S force
o amico tuo uita illa quã optas inutilis ẽ:  in¬
imico tuo mors de qua gaudes utilis fuit. In¬
certum ẽ utrũ alicui sit utilis uita ista an inucilis.
uita uͦ quȩ ẽ apud dm̃. sine dubio utilis ẽ. Sic
dilige inmicos tuos: ut fr̃s optes. Sic dilige ini¬
micos . ut in societatẽ tuã uocentur. Sic enĩ dilex̃
ille qͥ in cruce pendens ait. pat̾ ignosce illis: qr
nesciunt qͥd faciunt. Neq enĩ dixit. pat̾ uiuant
isti multo tpr̃e. me quidẽ occidunt. s ipsi uiuãt.

Expanded text:
inquit, novum do vobis, ut vos invicem diligatis . In hoc cognoscimus quia in ipso sumus, si in ipso perfecti fuerimus. Perfectos in dilectione vocat: quae est perfectio dilectionis? Et inimicos diligere, et ad hoc diligere, ut sint fratres. Non enim dilectio nostra carnalis esse debet. Optare alicui salutem temporalem, bonum est; sed et si desit, anima tuta sit. Optas alicui amico tuo vitam? bene facis. Gaudes de morte inimici tui? male facis. Sed forte et amico tuo vita illa quam optas inutilis est, et inimico tuo mors de qua gaudes utilis fuit. Incertum est utrum alicui sit utilis vita ista, an inutilis; vita vero quae est apud Deum, sine dubio utilis est. Sic dilige inimicos tuos, ut fratres optes; sic dilige inimicos tuos, ut in societatem tuam vocentur. Sic enim dilexit ille qui in cruce pendens ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Neque enim dixit, Pater, vivant isti multo tempore; me quidem occidunt, sed ipsi vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere qͥ emit totũ. & possedit totũ: continuo
secutus ẽ. Non tantum nr̃oꝵ. sed ꝙ totius mundi.
Quid est fr̃s: Certe inuenimus eã in campis sal
mundũ. Noli sequi falsos iustificatores. & ueros
p̃positores. In illo monte esto. qͥ impleuit trbẽ
eum. si mandata eius seruauerimus. Quȩ
mandata: Qui dicit quia cognouit eum o
mandata eius non seruat. mendax est.q in
hoc ueritas non est. S adhuc queris quȩ man¬
data: Qui aut̃ inquit seruauerit uerbum

Expanded text:
in parte qui emit totum, et possidet totum; continuo secutus est, Non tantum nostrorum, sed et totius mundi. Quid est hoc, fratres? Certe invenimus eam in campis saltmundum; noli sequi falsos justificatores, et veros praecisores. In illo monte esto qui implevit orbem eum, si mandata ejus servaverimus. Quae mandata? Qui dicit quia cognovit eum, et mandata ejus non servat; mendax est, et in hoc veritas non est. Sed adhuc quaeris, Quae mandata? Qui autem, inquit, servaverit verbum
Abbreviated transcription (Latin):
NCE Rdissensiones et dubitationes iudeoꝵ
alii confunderentur. alii docerentur. nouissi
no festiuitatis illius die. tune enĩ ista agebat᷑¬
quȩ appellatur scenophegia id ẽ taber naculoꝵ
constructio. de qua festiuitate iã ante meminit
ut qͥ suit
ueniat ad eum

Expanded text:
nter dissensiones et dubitationes Judaeoralii confunderentur, alii docerentur; novissimo illius festivitatis die tunc enim ista agebanquae appellatur Scenopegia, id est tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam aut qui sitit, veniat ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iudice constituto. unus latro qui credidit
liberatus. alter qͥ in sultauit dampnatus est.
Iam significabat qͦd facturus ẽ de uiuis & mortuis.
alios positurus ad dexterã. alios ad sinistrã. Simi¬
lis ille latro futuris ad sinistram. similis alter
futuris ad dexterã. Iudicabatur. & iudicium
minabatur.
xxxii. ab eo ubiait. In nouissimo aut̃ die ststi¬
uitatis stabat iħͣs & clamabat dicens. siqͥs sitit

Expanded text:
enim judice constituto, unus latro qui credidit enim judice constituto, unus latro qui credidit liberatus , alter qui insultavit damnatus est. Jam significabat quod facturus est de vivis et mortuis; alios positurus ad dexteram, alios ad sinistram: similis ille latro futuris ad sinistram, similis alter futuris ad dexteram. Judicabatur, et judicium minabatur. . Ab eo loco, In novissimo autem die festivitatis stabat Jes
Abbreviated transcription (Latin):
ad oues quȩ pierunt domus isrł. S quid ait
apłs in sequenti: Gentes aũt suꝑ miscdiam glifi¬
care dm. Quid & ipse dñs: Habeo alias oues
quȩ ñ sunt de hoc ouili. Qui dicit. ñ sum missus
nͥ ad oues quȩ ꝑierunt domus isrł. quomͦ habet
alias oues ad quas ñ est missus. nͥ quia significa¬
uit p̾sentiam corporalem ñ se missum exhibere
Messis pͥma de cruce uentilata ẽ. ut eẽt semen
unde alia messis consurgeret. Nuñ uͦ cum fa-¬
ma eugl̃ii. & bono eius odore excitati credunt fi¬
deles eius ꝑ om̃s gentes. erit expectatio gentium
qͣndo ueniat qui iam uenit. qͣndo ab omnib
Non enĩ ab impiis. xp̃s ẽ discretus.s cum impiis
iudicatus. De illo enim dictum ẽ. & int̾ iniquos
reputatus ẽ. Latro euasit xp̃s dampnatus est.
Accepit indulgentiã criminosus. dampnatus est
qui omniũ erimina confitentiũ relaxauit. Tam̃
& ipsa crux si attendas tribunal fuit. In medio

Expanded text:
ad oves quae perierunt domus Israel . Sed quid dicit ad oves quae perierunt domus Israel . Sed quid dicit Apostolus in sequenti? Gentes autem super misericordia glorificare Deum . Quid et ipse Dominus? Habeo alias oves quae non sunt ex hoc ovili . Qui dixerat, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; quomodo habet alias oves ad quas non est missus, nisi quia significavit praesentiam corporalem non se missum exhibere Messis prima de cruce ventilata est, ut esset semen unde alia messis consurgeret. Nunc vero cum fama Evangelii et bono ejus odore excitati credunt fideles ejus per omnes gentes, erit exspectatio gentium, quando veniat qui jam venit ; quando ab omnibusNon enim ab impiis Christus est discretus, sed cum impiis judicatus: de illo enim dictum est, Inter iniquos reputatus est . Latro evasit: Christus damnatus est . Accepit in dulgentiam criminosus, damnatus est qui omnium crimina confitentium relaxavit. Tamen et ipsa crux, si attendas, tribunal fuit: in medio
Abbreviated transcription (Latin):
audierunt in quoꝵ aurib sonuit. Illius enim
ȩccłiȩ uenturȩ de gentib tẏpũ mulier gerebat.
quȩ fluxum sanguinis patiebatur. Tangebat
& ñ uidebatur. nesciebatur & sanabatur. Figu¬
ta qͥppe erat quod dñs int̾rogauit. qͥs me tetigit.
Quasi ignorans ignoratã sanauit. Sic fecit &
gentib. Non enim didicimus in carne. & me¬
riumus carnẽ eius manducare. & in carne eiꝰ
m̃bra esse. Quare: Quia misit ad nos. Quos:
Precones suos. disciploͬs suos. seruos suos. rdem¬
ptos suos qͦs creauit. s quos & redemit fr̃s suos.
totum parũ dixi. m̃bra sua. serpsum. Misic
enĩ ad nos m̃bra sua. ꝙ fecit nos m̃bra sua. Tam̃
sccłm spetiem corporis quã udei uiderunt os con¬
tempserunt. ñ apud nos fuit xp̃s. quia & hoc de
illo dictum erat. sicut & apłs dicit. dico enm
xp̃m ministrum fuisse circũcisionis ꝓpt̃ uerita¬
tem cdĩ. ad confirmandas ꝓmissiones patrum.

Expanded text:
audierunt in quorum auribus sonuit. 11. Illius enim audierunt in quorum auribus sonuit. 11. Illius enim Ecclesiae venturae de Gentibus typum gerebat mulier quae fluxum sanguinis patiebatur: tangebat, et non videbatur; nesciebatur, et sanabatur. Figura quippe erat, quod Dominus interrogavit, Quis me tetigit? Quasi ignorans ignoratam sanavit : sic fecit et Gentibus. Non eum didicimus in carne, et meruimus carnem ejus manducare, et in carne ejus membra esse. Quare? Quia misit ad nos. Quos? Praecones suos, discipulos suos, servos suos, redemptos suos quos creavit, sed quos et redemit fratres suos: totum parum dixi: membra sua, seipsum; misit enim ad nos membra sua, et fecit nos membra sua. Tamen secundum speciem corporis quam Judaei viderunt et contempserunt, non apud nos fuit Christus: quia et hoc de illo dictum erat, sicut et Apostolus dicit, Dico enim Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħauerunt. Iturus enĩ erat dñs ad gentes. ñ
p̃sentia corporis sui. s tam̃ pedib suis. Qui erat
pedes enis:. Quos pedes conculcare uolebat sau
ꝑsequeris. Quis est hic sermo quẽ dixit. que¬
retis me o ñ inuenietis. ꝙ ubi ego sum uos non
potestis uenire: Q
nde hoc dixit dominus
nescierunt. ꝙ tam̃ aliquid quod fucurũ erat
locum si tam̃ locus ẽ dicendus: id ẽ sinũ patris
unde nunqͣm descendit unigenicus filius ñ illi
nouerant. nec cogitare idonei erant ubi erat
xp̃s. unde ñ recessit xp̃s. quo rediturus erat
xp̃s. ubi manebat. xp̃s. unde hoc cordi huma¬
no cogitare. ne dum lingua explicare: hocgͦ
illi nullom intellexerunt. & tam̃ ex hac occaᷤ¬
sione salutem nram p̾dixerunt. quod dñs itu¬
rus eẽt ad disꝑsionẽ gentium. ꝙ impleturus
qͦo legebant & ñ intelligebant. popłs quem non
cognoui seruiuit mͥ. in obauditu auris obaudi¬
uit mͥ. Illi ñ audierunt in quoꝵ oculis fuit. illi

Expanded text:
. Iturus enim erat Dominus ad Gentes, non praesentia corporis sui, sed tamen pedibus suis. Qui erant pedes ejus? Quos pedes conculcare volebat perspersequeris » ? « Quis est hic sermo, quem dixit: Quet non invenietis; et ubi ego sum, vos non potestis venire? » Unde hoc dixit Dominus, nescierunt, et tamen aliquid quod futurum erat,locum, si tamen dicendus est locus, id est sinum Patris unde nunquam discedit unigenitus Filius, non illi noverant; nec cogitare idonei erant ubi erat Christus, unde non recessit Christus; quo rediturus erat Christus, ubi manebat Christus. Unde hoc cordi humano cogitare, nedum lingua explicare? Hoc ergo illi nullo modo intellexerunt; et tamen ex hac occasione salutem nostram praedixerunt, quod Dominus iturus esset ad dispersionem Gentium, et impleturus quod legebant et non intelligebant, Populus quem non cognovi, servivit mihi, in obauditu auris obaudivit mihi . Illi non audierunt in quorum oculis fuit; illi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ derelinqueret. Quid miramini: ds̃ hoc facit.
Homo enim scdm corpus in loco ẽ. & de loco migͣt.¬
& cum ad alium locũ uenerit. in eo loco unde
uenit ñ erit. ds̃ aut̃ implet omnia. ꝙ ubiq
totus ẽ. non scdm̃ sꝑatia tenetur locis. Erat
icłõ ait. ubi ego sum uos ñ potestis uenire. nec
dixit. ñ poteritis. s ñ potestis. Tales enĩ tunc
erant qui ñ possent. Nam ut sciatis ñ hoc ad
desꝑationem dictum. & discipłis suis dixit tale
aliquid. qͦ ego uado uos ñ potestis uenire eum
ꝓ illis orans dixerit. pat̾ uolo ue ubi ego sum.
ꝙ ipsi sint mecum. deniq hoc petro exposuit
ꝙ ait illi. quo ego uado ñ potes me sequi mͦ. se¬
queris aut postea.
Dixerunt ergo uidei ñ
ad ipsum
s ad seipsos. Quo hic iturus est.
quia ñ inueniemus eum: Nunqͥd in disꝑsionẽ
gentium iturus est. & docturus gentes.

Expanded text:
non derelinqueret. Quid miramini? Deus hoc facit. non derelinqueret. Quid miramini? Deus hoc facit. Homo enim secundum corpus in loco est, et de loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubique totus est; non secundum spatia tenetur locis. Erat coelo et in terra: ideo ait, Ubi ego sum, vos non potestis venire. Nec dixit, non poteritis; sed, non potestis: tales enim tunc erant qui non possent. Nam ut sciatis non hoc ad desperationem dictum, et discipulis suis dixit tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis venire ; cum pro illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo ego vado, non potes me sequi modo; sequeris autem postea . 10. Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum; sed, ad seipsos: Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum? numquid in dispersionem Gentium iturus est, et docturus Gentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ipsis moriebatur. Multum ẽ quod illis concessu
est. & ab ipsis os ꝓ ipsis. ut nemo de sui peccati di¬
missione desꝑet. quando illi ueniam meru¬
erunt. qui xp̃m ocer derunt. Mortuus ẽ xp̃s
ꝓ nobis. s nunqͥd a nobis: At uͦ illi uiderunt¬
xp̃m suo scelere morientem. & crediderunt in
xp̃m suis scelerib ignoscentẽ. quousq bibereit
sanguinẽ quem fuderant: de sua salute de¬
sꝑauerunt. Ergo hoc dixit. queretis me & ñ
inueniens. & ubi sum ego. uos ñ potestis uenire.
qͥa quesituri illum erant post resurrectionẽ com¬
puncti. nec dixit. ubiero. s ubi sum. Semper
enĩ ibi erat xp̃s. quo fuerat redicurus. Sic
enĩ uenit ut ñ recederet. unde alio loco ait.
nemo ascendit in cȩlum. nͥ qui de cȩlo descendit.
filius hominis qui ẽ in celo. ñ dixit. qui fuit
in cȩlo. In t̾ra loquebatur: & in cȩlo se ẽẽ dicebat.
Sic uenit ut inde ñ abscederet. sic rediit ut nos

Expanded text:
pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et ab ipsis, et pro ipsis; ut nemo de sui peccati dimissione desperet, quando illi veniam meruerunt, qui Christum occiderunt. Mortuus est Christus pro nobis; sed numqChristum suo scelere morientem, et crediderunt in Christum suis sceleribus ignoscentem. Quousque biberent sanguinem quem fuderant, de sua salute desperaverunt. Ergo hoc dixit, Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire: quia quaesituri illum erant post resurrectionem compuncti. Nec dixit, ubi ero; sed, ubi sum. Semper enim ibi erat Christus, quo fuerat redditurus: sic enim venit, ut non recederet. Unde alio loco ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo : non dixit, qui fuit in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Sic venit, ut inde non abscederet: sic rediit, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
etiam cum dñs resurrexit & ascendit in cęlum.
Tunc ꝑ discipłos facta sunt magna .s ille ꝑ ille
qui & ꝑ seipsum. Ipse quippe illis dixerat. sine
me nichil potestis facere. Quando claudus ille
qui sedebat ad portã ad uocem petri surrexit.
q suis pedib ambulauit ut homines mirarent᷑.
sic eos allocutus ẽ petrus. quia ñ in sua potestate
ista fecit. s in uirtute illius quẽ ipsi occiderunt.
Multi cõpuncti dixerunt. Quio faciemus: uideit̃
enĩ se ingenti crimine impietatis astrictos.
qͣndo illum occiderunt. quẽ uenerari & adorare
debuerunt. & hoc putabant eẽ in expiabile.
Magnũ enim facinus erat. cuius consideratio illos
faceret desꝑare. s ñ debebant desꝑare. ꝓ quibus
in cruce pendens dñs ẽ dignatus orare. Dixerat
enim. Pat̃ ignosce illis. qͥa nesciunt qͥd faciunt.
Uidebat qͦsdam suos int̾ multos alienos. illis iampe¬
tebat ueniã. a quib adhuc accipiebat iniuriã.
Non enĩ attendebat qͦd ab ipsis moriebatur s quia

Expanded text:
minus resurrexit, et ascendit in coelum. Tunc per discipulos facta sunt magna; sed ille per illos, qui et per seipsum: ipse quippe illis dixerat, Sine me nihil potestis facere . Quando claudus ille qui sedebat ad portam, ad vocem Petri surrexit, et suis pedibus ambulavit, ita ut homines mirarentur, sic eos allocutus est Petrus, quia non in sua potestate ista fecit, sed in virtute illius quem ipsi occiderunt . Multi compuncti dixerunt: Quid faciemus ? Viderunt enim se ingenti crimine impietatis astrictos, quando illum occiderunt, quem venerari et adorare debuerunt: et hoc putabant esse inexpiabile. Magnum enim facinus erat, cujus consideratio illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Videbat quosdam suos inter multos alienos; illis jam petebat veniam, a quibus adhuc accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes saluos faciebat dñs. Principes insanie¬
bant.ꝙ id̾o medicum ñ solum ñ agnoscebant.
s etiam occidere cupiebant. Erat quȩdam turba
quȩ suã egritudinẽ cito uidit.ꝙ illius medicinã
sine dilatione cognouit. Uidete quid sibi dixerit
turba ipsa cõmota miraculis. Nunquid xp̃s
cum uenerit. plura signa facturus est: Utq
siduo ñ erunt. hic ẽ. Crediderunt gͦ in eum
ista dicentes. Principes uͦ illi audita multitu¬
Adinis fide. ꝙ eos murmurare quo. xp̃s głifica¬
batur: miserunt ministros. ut eum apprehen¬
rent. Quem app̃henderent: Adhuc nolentẽ :
Quia gͦ non poterant app̃hendere nolentẽ. missi
sunt ut audirent docentẽ. Quid docentem.¬
O Pixit gͦ iħs. Adhuc modicũ tempus uobiscum
sum. Quod mͦ uultis facere facturi estis. s ñ
mͦ. quia mͦ nolo. Quare ad huc nolo: Quia ad¬
huc modicũ tempus uobiscũ sum . &. tunc uado
ad eum qui misit me. Implere debeo dispen¬
sacionẽ meam. & sic ꝑuenire ad passionẽ meam.

Expanded text:
peres salvos faciebat Dominus. Principes insaniebant; et ideo medicum non solum non agnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam turba quae suam aegritudinem cito vidit, et illius medicinam sine dilatione cognovit. Videte quid sibi dixerit turba ipsa commota miraculis: Numquid Christus cum venerit, plura signa facturus est? Utique si duo non erunt, hic est. Crediderunt ergo in eum dicentes ista. 8. Principes vero illi audita multitudinis fide, et eo murmure quo Christus glorificabatur, miserunt ministros, ut appreheneum. Quem apprehenderent? Adhuc nolentem? Quia ergo non poterant apprehendere nolentem, missi sunt ut audirent docentem. Quid docentem? Dicit ergo Jesus: Adhuc modicum tempus vobiscum sum. Quod modo vultis facere, facturi estis, sed non modo; quia modo nolo. Quare adhuc modo nolo? Quia adhuc modicum tempus vobiscum sum: et tunc vado ad eum qui me misit. Implere debeo dispensationem meam, et sic pervenire ad passionem meam. 9.