comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritus sophysta. & turbandis reb ex¬
ercitatus. armorum inuasit offirinas
& induit arinis mermes. Regressuq
in hierusoluam. stipatorib tanquã re-¬
gio more comitantib. inimane ꝗͣtum
isoleuerant ut suꝑ grediens usũ pri¬
uatum. ne ab illicitis qͥdẽ. que liberi
popłi ferre non possent. temꝑandũ
arbitraret᷑. Insurgentib in eũ pluri¬
b qui fultum regali indum̃to tyran¬
num. & dñm incubuisse lib̃tati ciui¬
um increpitarent. graues penas de¬
dit. ut afflictus prius crutiatibus
moreret᷑. Nec tam̃ bellum remotũ
Nam multo grauior motus insurrex̃
Deniq metilius cũ romanis militi¬
b orauit ut sibi discecłẽ liceret.
Dataq fide & interpositis sacrat̃tis¬
ubi iuxta pactum arma deposuere. cum
sine metu abirent. ab eleazaro & sociis
factionis multi obtrucarent᷑. Nõ resiste¬
dum aduersus tum. nec p̃candum rati. s
tantummꝰ uiolatam fidem & ꝑuriũ ꝑ¬

Expanded text:
ritus sophista, et turbandis rebus exritus sophista, et turbandis rebus exercitatus, armorum invasit officinas, et induit armis inermes. Regressusque in Hierosolymam, stipatoribus tamquam regio more comitantibus, immane quantum insoleverat, ut supergrediens usum privatum, nec ab illicitis quidem quae liberi populi ferre non possent, temperandum arbitraretur: insurgentibus in eum pluribus, qui fultum regali indumento, tyrannum et dominum incubuisse libertati civium increpitarent, graves poenas dedit, ut afflictus prius cruciatibus immoreretur, nec tamen dissidium remotum. Nam multo gravior motus insurrexit. Denique Metilius cum Romanis militibus oravit, ut discedere liceret: dataque fide et interpositis sacramentisubi juxta pactum arma deposuere, cum sine metu abirent, ab Eleazaro et sociis factionis multi obtruncantur: non resistendum adversus vim, nec precandum rati, sed tantummodo violatam fidem et perjurium p
Abbreviated transcription (Latin):
q regii p̃stabant. uolentes arcere ac¬
cessũ belli excitatores ne templũ in ta¬
minarent. Contra eleazaro cum suis
etiam suꝑiorẽ urbem que uocabatur
syon inuade studium erat. Septẽ di¬
eb sine int̾missione aliqua bellatũ ẽ.
Octauus sollempnitatis dies qͦ ligna
oñis altarib solebant imponere. ne
quando ignis deficeret quem oportebat
mextinguibilem ꝑseuerare furorẽ addi¬
dit. ut om̃is a templo mnistͥ excludẽnt᷑.
Audatius solito sycariis sese ꝓripientibꝰ
cessere regii. nec insuꝑiorib partib cõ¬
sistere ausi. Incense edes agrippe & be
roncis. dirẽptum omne instrum̃tũ
regium. Ignis circumferebat᷑. ut eti¬
am cyrographa debitorum q̃ recon¬
dita in tabulariis erant publice ex¬
urerent᷑. quo feneratorib suis inopeᷤᷤ
insolentius insurgerent. omni nexr
sese absolutos arbitrati. Inceudebat
urbem manib suis. exurebant᷑ ner
manemus inde galilei filius. acer. pe¬

Expanded text:
que regii praestabant, volentes arcere acque regii praestabant, volentes arcere accessu belli excitatores, ne templum intaminarent: contra Eleazaro cum suis, etiam superiorem urbem quae vocabatur Sion, invadere studium erat: septem diebus sine intermissione aliqua bellatum est. Octavus solemnitatis dies, quo ligna omnes altaribus solebant imponere, ne quando ignis deficeret, quem oportebat inexstinguibilem perseverare, furorem addidit, ut omnes a templo ministri excluderentur. Audacius solito sicariis sese proripientibus cessere regii, nec in superioribus partibus consistere ausi: incensae ronices, direptum omne instrumentum regium. Ignis circumferebatur, ut etiam chirographa debitorum quae recondita in tabulariis erant publicis exurerentur, quo feneratoribus suis inopes insolentius insurgerent. Omni nexu sese absolutos arbitrati incendebant urbem manibus suis. Exurebantur neruManaimus, Judae Galilaei filius, acer et pe
Abbreviated transcription (Latin):
ambiebat scili & antipe castobariq
ꝓpinquoꝵ suorum legatio in cõmune
bonus. ut & iudeos romanis seruar&e.
& iliders religionẽ patrie. templum.
urbem ciuib. sibiq imꝑii decus. regni
tranquillitatẽ. misit t̾a milia eqͥtum
dario & phylippo curmarũ ducibus
ut auxilio freti bonarum consultoreᷤ parci¬
um ꝓmptius adniterent᷑. Hinc froutia
bonis orta. impbis indignatio. bellum
adoleuit. Cum hos causa iustior. nichil
tam̃ armoꝵ confuctus iuiuaret. illoᷤᷤ fu¬
ror & multitudinis numerus accen¬
deret diuise aties p̃liatores. Principes
sacerdotum & uulgi portio que pacem
optabant cum regiis equitib parcẽ
ciuitatis suꝑiorẽ occupauere. illi alii
ininferiorib siti. templum & ꝓpinqͣ
loca sacris sibi uerroicabant. Primo
lapidib & saxis &. iactu telorum utrĩ¬
q bellum lacessunt. dicernunt sagit¬
tis postea. ut sese forte obtulit p̃liandi
necessitas. Conserte manꝰ peritia usu¬

Expanded text:
ambiebat Scyli et Antipae Custobarique ambiebat Scyli et Antipae Custobarique propinquorum suorum legationem, in commune bonum, ut et Judaeos Romanis servaret, et Judaeis religionem, patriae templum, urbem civibus, sibique imperii decus, regni tranquillitatem, misit tria millia equitum Dario et Philippo turmarum ducibus, ut auxilio freti, bonarum consultores partium promptius adniterentur. Hinc fiducia bonis orta, improbis indignatio, bellum adolevit. Cum hos causa justior, quae nihil tamen armorum conflictus juvaret; illos furor et multitudinis numerus accenderet, divisae acies praeliatorum. Principes sacerdotum et vulgi portio quae pacem optabant, cum regiis equitibus partem civitatis superiorem occupavere: illi alii in inferioribus siti, templum et propinqua loca sacris sibi vindicabant. Primo lapidibus et saxis et jactu telorum utrimque bellum lacessunt, decernunt sagittis. Postea ut sese forte obtulit praeliandi necessitas, consertae manus: peritia usu
Abbreviated transcription (Latin):
ut eriꝑet uideis omnẽ usũ sacrifitioꝵ
ut nec ꝓ se sacrificarẽt qͥ sacrifitium ce-¬
saris refutassent. p̃ueniendum mature.
Nam talia consulta si ad floꝵ atq haut
ti pestem futurã. Simul hec astruere
sacerdotum testimoniis desid̃antes. int̃¬
rogabant si unquã amaiorib ẽẽt sacri¬
ficiis gentiliũ renuntiatũ id qͦd minꝰ lique¬
ret obstrepebant ad seditionẽ parati.
Nec ministri qͥdẽ altaris audebant sese
tance discordantium inserere contenti-¬
oni. Unum remediũ suꝑeẽ uisum ẽ. ut
florus atq agrippa rex cum militari ma¬
nu adẽẽnt. ut saltem metu desisterent.
qui consilio nequaqͣm reuocarent᷑. S
florus qui augeri uellet seditionẽ. ne
nullus iudeis eẽt uenie locus. qͥ nisi
inuoluti bello forent urgendi rapinaᷤᷤ
eius & grauiora commissa facultas
omnis extingueret᷑. passus ẽ crescẽ
belli furorẽ. nichilq legatis responsi
reddidit. Agrippa quem maxime

Expanded text:
ut eriperet Judaeis omnem usum sacrificiorum; ut eriperet Judaeis omnem usum sacrificiorum; ut nec pro se sacrificarent, qui sacrificium Caesaris refutavissent, praeveniendum mature. Nam talia consulta si ad Florum, atque iti pestem factura: simul haec astruere sacerdotum testimoniis desiderantes, interrogabant, si umquam a majoribus esset sacrificiis gentilium renuntiatum: id quominus liqueret, obstrepebant ad seditionem parati: nec ministri quidem altaris audebant sese tantae discordantium inserere contentioni: unum remedium superesse visum est, ut Florus atque Agrippa rex cum militari manu adessent, ut saltem metu desisterent, qui consilio nequaquam revocarentur. Sed Florus, qui augeri vellet seditionem, ne ullus Judaeis esset veniae locus  qui nisi involuti bello forent, urgendi rapinas ejus, et graviora commissa facultas omnis exstingueretur, passus est crescere belli furorem, nihilque legatis responsi reddidit. Agrippa vero quam maxime
Abbreviated transcription (Latin):
sosq intumultum excitauit. Lhiden¬
tes itaq potissumni qͥq qđ ea res pre¬
rupte causa foret dissensionis. a ebats
cum popło ñ solum cesari bellũ irroga¬
ri. s uiolari etiam instituta religionis. tẽ¬
pliq imminui reuerentiam: argui & cõ¬
dempnari patrum traditiones. qͥ ex mu¬
nerib aliengenarum templum orna¬
uerint. cum multo amplius accesserit
oiuitiarũ ex collatione gentium doniꝰq
diuersarum & innumerabilium. na-¬
tionumi. obliterari scã maioꝵ. sacros ritꝰ
negari. Quid futurum de his que aute
collata sint si simili modo conferri in po¬
sterum dona gentiũ ꝓhibeant᷑: Aut si
soł romanis sit inderdictũ qđ oĩb lice¬
at. qđ incentiuum belli futuraim  Postre¬
mo impium si apud iudeos tantũ nec
sacrificare nec inferre muña alienis
ꝑmitteret᷑. considare eos oportẽ. quia
cesaris pax solueret᷑. quẽ in huiꝰmodi
motum offensione. haut dubie futurũ

Expanded text:
rsosque in tumultum excitavit. Videnrsosque in tumultum excitavit. Videntes itaque potissimi quique, quod ea res praesumptae causa foret dissensionis, agebant cum populo, non solum Caesari bellum irrogari, sed violari etiam instituta religionis, templique imminui reverentiam: argui et condemnari patrum traditiones, qui ex muneribus alienigenarum templum ornaverint, cui multo amplius accesserit divitiarum ex collatione gentium, donisque diversarum et innumerabilium nationum: oblitterari sancta majorum, sacros ritus novari. Quid futurum de his quae ante collata sunt, si simili modo conferri in posterum dona gentium prohibeantur? Aut si solis Romanis sit interdictum quod omnibus liceat, quod incentivum belli futurum? Postremum, impium, si apud Judaeos tantum nec sacrificare, nec inferre munera alienis permitteretur. Considerare eos oportere, quia Caesaris pax solveretur; quem hujusmodi motum offensione, haud dubie facturum,
Abbreviated transcription (Latin):
se auob̃ s cesaris imꝑiũ repudiatũ. Ac¬
qͥaierat popłs his dictis. ita ut cum agͥp¬
pa in templum ascendent. porticꝰ ut fue¬
rant inciꝑent edificare. tributũ cogẽnt
Deniq breui missis in huiꝰmodi mimus
industris executorib congregata fc̃
talenta .xl. que deerant tͥbutarie soly¬
tioni. Comp̃ssus fuerat omnis belli tu¬
multus. S adiungẽ his agͥppa uolens
ut floro obtemꝑarent. donec ei a cesare
successor ueniret. ita plebẽ exasꝑauit.
ut ne ab eiꝰ quidem contumelia tẽꝑaret᷑.
s exstrusum urbe ñ nullis iactis lapidi¬
b incertum an ꝑcusserint. Quamotus
inuria rex. auccores eoꝵ comp̃hensos
ad floꝵ direxit. Ipse autem in regnum
suum concessit. Eo discedente concito
res belli compositis insidiis masada
castellum occupauerunt. necatisq ro¬
manoꝵ custodib. suos constituere. Ele
donum. uł sacrifitiũ reciꝑet᷑. Que tu¬
babelli aduersum romanos fuit. uniũ¬

Expanded text:
se a vobis, sed Caesaris imperium repudiatum. Acse a vobis, sed Caesaris imperium repudiatum. Acquieverat populus his dictis, ita ut cum Agpa, in templum ascenderent, porticus ut fuerant inciperent aedificare, tributum cogerent. Denique breui missis in huiusmodi munus industriis exsecutoribus congregata sunt talenta XL, quae deerant tributariae solutioni. Conpressus fuerat omnis belli tumultus, sed adiungere his Agrippa uolens ut Floro obtemperarent, donec ei a Caesare successor ueniret, ita plebem exasperauit, ut ne ab eius quidem contumelia temperaretur, sed extrusum urbe nonnulli iactis lapidibus incertum an percusserint. Qua motus iniuria rex auctores eorum conprehensos ad Florum direxit. Ipse autem in regnum suum concessit. Eo discedres belli compositis insidiis, Massada castellum occupaverunt, necatisque Romanorum custodibus suos constituere. Eleadonum vel sacrificium reciperetur: quae turba belli adversum Romanos fuit, unive
Abbreviated transcription (Latin):
monui. qͤ ad ur̃am spectant salutẽm.
hoc uob̃ suadeo qđ mͥ eligo. Uos consi¬
derate qͥd uob̃ & mͥ utile sit. Opto uo¬
bis & mͥ pacem eẽ. cum popło romano.
Si recusatis: ipsi meam uob̃ eripitis so¬
cietatem. Aut cõmunis erit grã. aut smne
ec dicens. illacrimauit. beronice qͦq
soror eiꝰ. Nam & ipsa erat in xisti
suꝑiorib. & multum eos agͥppa siuis
lacrimis inflexerat. Ita ut dicerent iu¬
dei. Non romanis sebellamus. s floro.
Qui bello digna commisit. bellum infe¬
rendum arbitram᷑. Respondit agͥppa.
S hoc ẽ romanis bellũ inferre. facta
urã romanoꝵ inuriam petunt. Non floro
s romanis. ñ floro s cesari tͥbutum nega¬
tur. Non flori. s romanoꝵ miles in castro
ẽ. quod appellat᷑ antonia. A qͦ dirutis
diuisisq porticib templum seꝑastis. ut
custodia isequestraret᷑. Restituitestatu¬
tum suꝑiorẽ tͥbutum qđ cesari debetur.
cesari soluatur. ne florus hoc referat nõ

Expanded text:
monui, quae ad vestram spectant salutem: monui, quae ad vestram spectant salutem: hoc vobis suadeo, quod mihi eligo: vos considerate, quid vobis et mihi utile sit: opto vobis et mihi pacem esse cum populo Romano: si recusatis, ipsi meam vobis eripitis societatem: aut communis erit gratia, aut sine Haec dicens, illacrymavit, Berenice quoque soror ejus: nam et ipsa erat in Xysti superioribus, et multum eos Agrippa suis lacrymis inflexerat, ita ut dicerent Judaei: Non Romanis bellamus; sed Floro qui bello digna commisit, bellum inferendum arbitramur. Respondit Agrippa: sed hoc est Romanum bellum inferre: facta vestra Romanorum injuriam petunt. Non Floro, sed Romanis: non Floro, sed Caesari tributum negatur: non Flori, sed Romanorum miles in castro est, quod appellatur Antonia, a quo dirutis divisisque porticibus templum separastis, ut custodia sequestraretur. Restituite statutum superiorum: tributum quod Caesari debetur, Caesari solvatur; ne Florus hoc referat, non
Abbreviated transcription (Latin):
pentina exurgit ꝓcella. et bellum exci¬
pitur : eciam si non inferat᷑. S inter est
lacessere hosteman exciꝑe. Magis parcit¬
non lacessitus. & necessitas excusat in so¬
lentiam. Ubi uero in preruptũ qͥsquã
se munergit ꝑicłm. oneratur etiã obp¬
brio. Non is hostis ẽ quem fuga possi¬
tis uitare. Quocunq ibitis sequetur
ꝑiłm. immo ubiq hostẽ repꝑietis. Om̃s
enini amici romanoꝵ st̃. & qͥcunq p̃ter
romanoꝵ amititiã ẽ. hostis uniũsoꝵ ẽ.
Subeat uos pat̾e amor. Si ñ pignor ue-¬
strorum. ñ comugum uos contemplatio
reuocat. reuocet templi contuitꝰ sacra¬
tissimi. Parcite saltem religioni. parcite
saltem sc̃issimis sacerdotib. qͥb iã non
parcent romani. neq ipsi templo quos¬
pepcisse penitet. qm̃ iã dudum uolunt
om̃s gentes nrãm extinguere religionẽ.
Cui pompeiꝰ tam̃ cum extinguere pos¬
set: peꝑcit. Ego nichil p̃tmisi. omnia

Expanded text:
pentina exsurgit procella, et bellum excipentina exsurgit procella, et bellum excipitur, etiamsi non inferatur; sed interest lacessere hostem an excinon lacessitus, et necessitas excusat insolentiam: ubi vero in praeruptum quisquam sese immergit periculum, oneratur etiam opprobrio. Non is hostis est, quem fuga possitis vitare. Quocumque ibitis, sequetur periculum: immo ubique hostem reperietis. Omnes enim amici Romanorum sunt; et quicumque praeter Romanorum amicitiam est, hostis uniuersorum est. Subeat uos patriae amor. Si non pignorum uestrorum, non coniugum uos contemplatio reuocat, reuocet templi contuitus sacratissimi, parcite saltem religioni, parcite sanctissimis sacerdotibus, quibus iam non parcent Romani neqpepercisse poenitet: quoniam jam dudum volunt omnes gentes nostram exstinguere religionem, cui Pompeius tamen cum exstinguere posset, pepercit. Ego nihil praetermisi, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
non declinatis dum cauere licet. nichil
aliud nͥ uos ipsi urãm pat̾am concrema¬
bitis. templumq exuretis. coniuges qͦ
& lib̾os dabitis neci. quib auccores eri¬
tis suppreme anussionis. Cum malor
ominiũ increnentũ inconsolabile sit
nr̃e culpe adscribi que sustinemus.
accedit huc qd aliarum urbium bella
suoꝵ incolarũ excioiis det̃mmandur.
Ur̃ã rebellio. totiꝰ erit excidium regionis.
que toto diffusa orbe. popłos ubiq dis¬
seminabit. & in omnib urbib nr̃i por¬
tio ẽ. llr̃o gͥ prelis uidei omnes impli¬
cabunt᷑. nec erit ulla regio nr̃i expers
cruoris. Aut sitales sunt romani. ut ni¬
deos ñ ꝑsequant᷑. nec bello lacessiti. qͣm
intustum ẽ bellum his inferri quoꝵ hy¬
ẽ. dum adhuc in portu nauis ẽ p̃uide¬
re tempestatem futurã. nec imminenti¬
b quẽqͣm se obiectare ꝑicłis: ne cum
in altum ꝓcesseris iam naufragium ñ
possis cauere. Et plerumq quidem re¬

Expanded text:
non declinatis dum cauere licet, nihil non declinatis dum cauere licet, nihil aliud nisi uos ipsi uestram patriam concremabitis templumque exuretis, coniuges quoque et liberos dabitis neci. Quibus auctores eritis supremae amisomnium incrementum inconsolabile sit, nostrae culpae ascribi quae sustinemus. Accedit huc quod aliarum urbium bella, suorum incolarum excidiis determinantur: vestra rebellio totius erit excidium religionis, quae toto diffusa orbe, populos ubique disseminabit, et in omnibus urbibus nostri portio est. Vestro igitur praelio Judaei omnes implicabuntur, nec erit ulla regio ncruoris. Aut si tales sunt Romani, ut Iudaeos non persequantur nec bello lacessiti, quam iniustum est his bellum inferri quorum hu, bonum est, dum adhuc in portu nauis est, praeuidere tempestatem futuram, nec inminentibus quemquam sese obiectare periculis, ne, cum in altum processeris, iam naufragium non possis cauere. Et plerumque quidem re
Abbreviated transcription (Latin):
ligio deseruit. qͥa nos deseruimus fidẽ.
& frequent̾ interdicta mandatis celesti¬
b repetiumus: Inde in nos uenit egy¬
ptiꝰ: Quemadmodũ captiui facti sumiꝰ
assyriors : Nonne scriptura dixit hec
euentura: Nonne scriptum ẽ ꝓphanã¬
da omnia templi sacram̃ta. qͦ iam sepiꝰ
ꝓphanata. uim suã atq omnẽ diuinoꝵ¬
mistĩoꝵ grãm ñ rep̃sentant : Conta¬
minatũ ẽ templum humano sangui¬
ne. repleta sunt pulumaria cadaũib
ꝑfuse are cruore. puguatum ẽ sabbato.
preuaricatio facta ẽ. Dum templũ ñ sua
obseruatione. & feriarum sollempnitate.
sum hostes & religioni aduersarios di¬
uinum auxilium mereri. cum ipsi p̃ua¬
ricationem inferamꝰ nr̃e religioni : Qđ
gͥ remedium cum & humane opes ñ
suffragent᷑. nec diuina ñ opitulet᷑ gr̃a:
Alterum hoꝵ aliquos inuitare solet ad
bellum: uob̃ utrumq deẽ. Quid gͦ suꝑ¬
ẽ. nisi manifestum excidium: Quod si

Expanded text:
ligio deseruit, quia nos deseruimus fidem ligio deseruit, quia nos deseruimus fidem et frequenter interdicta mandatis caelestibus requisiuimus. Vnde in nos uenit Aegyptius? Quemadmodum captiui facti sumus Assyriorum? Nonne scriptura dixit haec euentura? Nonne scriptum est profananda omnia templi sacramenta? Quae iam saepius profanata uim suam atque omnem mysteriorum gratiam non repraesentant. Contaminatum est templum humano sanguine, repleta sunt puluinaria cadaueribus, profusae arae cruore. Pugnatum est sabbato, praeuaricatio facta est dum templum non sua obseruatione et feriarum sollemnitate tamquam aduersum hostes religioni aduersarios diuinum auxilium mereri, cum ipsi praeuaricationem inferamus nostrae religioni? Quod igitur remedium, cum et humanae opes non suffragentur, nec diuina opituletur gratia? Alterum horum aliquos inuitare ad bellum solet, uobis utrumque deest. Quid ergo superest nisi manifestum excidium? Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
lum naufragium putabat. ibi nẽ mu¬
tuatur cõmerciũ. Cum gͥ romanorũ
omnia sint. unde uob̃ aduersum ro¬
manos p̃sidia queritis: Ex qua uob
in habitabili parte sotios postulabrtis.
Quicunq enim in orbe terrarũ st̃. ro¬
mani om̃s st̃. An ultͣ eufrathen ad di¬
abenos dirigetis legationẽ: S nec
ipsis uacat sua relinquere. nec parchꝰ
sinit petitam sibi pacem interpolari.
ne ipse infinitimas reus sit rebellionie.
Neistud bellum simle putetis. ac si
aduersum arabas & egẏptios uob̃ ge¬
renda prelia sint. Alia romana arnia.
alie opes ex toto quesite orbe. Nec hie¬
rosoluitana uob̃ blandiant᷑ p̃sidia
muroꝵ. ualidiorẽ murum occeani ru¬
perunt. S. de religionis auxilio p̃su¬
mitis. cum orbẽ iam romanũ iħu disci¬
puili repleuerint: Aut sine nutu dĩ pu¬
tamus illam crescere religionẽ. urbẽ q
romam suꝑ omnes regiones p̃ferre ĩpi¬
um suum : Nonne nr̃a nos iã dudũ re¬

Expanded text:
lum naufragium putabat, ibi nunc mulum naufragium putabat, ibi nunc mutuatur commercium. Cum igitur Romanorum omnia sint, unde uobis aduersum Romanos praesidia quaeretis? Ex qua uobis inhabitabili parte socios postulabitis? Quicumque enim in orbe terrarum sunt Romani omnes sunt. An ultra Euphraten ad Adiabenos dirigetis legationem? Sed nec ipsis uacat sua relinquere nec Parthus sinit petitam sibi pacem interpolari, ne ipse in finitimis reus sit rebellionis. Ne istud bellum simile putetis ac si aduersum Arabas et Aegyptios uobis gerenda proelia sint: alia Romana arma, aliae opes et toto quaesitae orbe. Nec Hierosolymitana uobis blandiantur praesidia murorum: ualidiorem murum oceani ruperunt. Sed de religionis auxilio praesumitis cum orbem iam Romanum Iesu discipuli repleuerint? Aut sine dei nutu putamus illam crescere religionem urbemque Romam supra omnes regiones proferre imperium suum? Ne nostra nos iam dudum re
Abbreviated transcription (Latin):
remota. aconfinio terrarum nouã in¬
uenit sibi possessionẽ. Deniq qͥbus
ius ñ solum ciuitatis romane. s etiam
ipsius ꝓpe humane conuersationis
negatur. illo dirigunt᷑. ut illic habi¬
tent qͣsi mundi exules. Cessit occe¬
anus finib suis. nouit romanꝰ int̾iora
eiꝰ petẽ secreta. Cum ipsis uob̃ erit
bellum. aduersum qͦs nec natura su¬
um ius possitet. Eufrates ille in acces¬
sibilis ante nisi suis incolis. ex utraq
iam ripa romanus ẽ. & sub imꝑio ro¬
mano totum eẽ significet orientẽ.
hister in septemtͥonalib partib int̾
seuas & innumeras ꝓfluens gen¬
tes. obsides suscipit. hostes coher co
Meridiana plaga quousq habitabit
ẽẽ potest: arat romanis: atq ipsis meᷤ¬
sem suam colligit. In occasu quodã ul¬
tima terrarũ gadytana hora. nouos
suscipit hospites. qͥ romano imꝑio¬
tributa sua deferant. Habet & ipsa
quo dirigat merces suas. Ubi ante so¬

Expanded text:
remotam a confino terrarum nouam inremotam a confino terrarum nouam inuenit possessionem. Denique quibus ius non solum ciuitatis Romanae sed etiam ipsius prope humanae conuersationis negatur illo diriguntur, ut illic habitent quasi mundi exules. Cessit oceanus finibus suis, nouit Romanus interiora eius petere secreta. Cum ipsis uobis erit bellum, aduersum quos nec natura suum ius possidet. Euphrates ille inaccessibilis ante nisi suis incolis ex utraque iam ripa Romanus est et sub imperio Romano totum esse significat orientem. Hister in septentrionalibus partibus inter saeuas et innumeras profluus gentes obsides suscipit, hostes cohercet. Meridiana plaga, quousque habitabilis esse potest, arat Romanis atque ipsis messem suam colligit. In occasu quondam ultima terrarum Gaditana ora nouos suscipit hospites, qui Romano imtributa sua deferant, habet et ipsa quo dirigat merces suas. Vbi ante so
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. tauroscite. meotiaq regna. bosforã¬
q omnes romano imꝑio subitiuntur.
& illud ante in nauigabile peglagus
.xl. naues ad pacem exercent. Nam de
armenia qͥd dicã. que ñ solum luitis
sui seruat quietẽ. uerũ etiã portarum
intenta custodie. diligent̃ explorat¬
ne pacem turbaturus aliquis irrepat:
Oumes gͦ romanis seruire gestiunt. uos
soli dedignamini his cẽ subditi quib
subitiunt᷑ uniuersi : Quib freti armĩ.
quo suꝑbi milite: Ubi ẽ stolus nauiũ
ur̃arum: qui obsedeat freta. ꝑcurrat
maria romanoꝵ: In ipsors enun nom̃
elementa etiã transierunt. in qͦs tnͣsiuit
etiam orb̃ terrarum. qͥ romano imꝑio
clauditur. & desinitur. Deniq apl̃ĩꝙ orb̾ro¬
ma nus appellatur. Nam si uerum qͥra¬
mus ut supͣdiximus. t̾ra ipsa infra ro¬
manum imꝑium ẽ. supͣ quã ꝓgressa
romana uirtꝰ ultra occeanũ alterũ sͥ
orbem quesiuit. & inbritannia sibi

Expanded text:
des, Tauroscythae, Meotiaque regna Bosphorandes, Tauroscythae, Meotiaque regna Bosphoranique omnes Romano imperio subiciuntur et illud ante innauigabile pelagus XL naues ad pacem exercent. Nam de Armenia quid dicam quae non solum limitis sui seruat quietem, uerum etiam Portarum intenta custodiae diligenter exploratne pacem turbaturus aliquis inrepat? Omnes ergo Romanis seruire gestiunt, uos soli dedignamini his esse subditi, quibus subiciuntur uniuersi? Quibus freti armis, quo superbi milite? Vbi est stolus nauium uestrarum, qui obsideat freta, percurrat maria Romanorum? In ipsorum enim nomen elementa etiam transierunt, in quos transiuit etiam orbis terrarum, qui Romano imperio clauditur et definitur, denique a plerisque orbis Romanus appellatur. Nam si uerum quaeramus, ut supra diximus, terra ipsa infra Romanum imperium est, supra quam progressa Romana uirtus ultra oceanum alterum sibi orbem quaesiuit et in Brittania sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cathaginensib de finib atq imꝑio cer¬
tarunt. finem certaminis mortẽ offeren¬
tes. Qua oblatione uicti: s ulti tam̃ in
iuriam. frĩb phylenis uictoriã concessere
Nec syrtes preteribo terribiles etiã solo
auditu. qđ omna ad se trahant. et
appropinquantia uadoso mari hereat
Terciam partẽ orb̃ totiꝰ ab athalantico ma¬
ri & columpnis hercuł usq ad mare
rubrum atq ethiopas definiri rerum
ꝑiti asseruere. Quis tot gentium poplłos
num̃o recenseat. quib fulta carthago
scipionis dexteram ñ tulit. maluit q
romam duab anm partib aduersũ se
pascere. quã alioꝵ opib nixa. adũsum
romanos rebellare: Creta qͦq centũ
urbib nobilis. uberrima p̃ferens reg¬
na. circinnfusa undiq mari & fiuctib
tanqͣm menib solita hostẽ repellere.
unum consularẽ ueretur. & plurimi
popłi sex fascium uirgulis metu mneli¬
nantur. Asia. pontus. eniochi. scitenoma¬

Expanded text:
Carthaginiensibus de finibus atque imperio cerCarthaginiensibus de finibus atque imperio certarunt, finem certaminis mortem offerentes. Qua oblaiuriam Philenis fratribus uictoriam concessere. Nec Syrtes praeteribo terribiles etiam solo auditu, quod omnia ad se trahant et adpropinquantia uadoso mari haereant. Tertiam partem orbis totius ab Atlantico mari et columnis Herculis usque ad Mare Rubrum atque Aethiopas definiri rerum periti adseruere. Quis tot gentium populos numero recenseat, quibus fulta Carthago Scipionis dexteram non tulit maluitque Romam duabus anni partibus aduersum se pascere, quam aliorum opibus nixa aduersum Romanos rebellare? Creta quoque centum urbibus nobilis, uberrima praeferens regna, circumfusa undique mari, fluctibus tamquam montibus solita hostem repellere, unum consularem ueretur, et plurimi populi sex fascium uirgulis metu inclinantur; Asia, Pontus, Eniochi, Scythae noma
Abbreviated transcription (Latin):
or omnib regionib sola ñ querit᷑ de sic¬
citate. & qđ nulli alii loco suppetit:
alit irriguo suas messes. Nauigatur ĩ
arenis. nauigatur ꝑ sata ubi pluuia neᷤᷤ¬
citur. Cuis tam̃ nonia gr̃a. & naturalis
fecunditas romanis militat. ut qͣtuor m̃¬
sib dños alat. Quid ipsam urbẽ loquar
cognomine regis fortissimi que septa
fluminis muro nescit obsidionẽ. qͥ uni¬
uer sorum ainniũ maximus. diffuso per
spatia terrarum alueo. & obsidionis sub¬
moueat impedim̃ta . &. inuehendis qͦ
necessaria st̃ ad usũ necessaria ministr&:
Que magis poterat ad rebellandũ qͣm
egyptus excitaris Que decies septin¬
genta & quinquaguita milia hominũ
preter alexandrie in colas. popłos roma¬
nis fascib numerat adscͥptos. Et cum
habeat tantam multitudinẽ mauult tñ
romam imꝑii tributis se exercere. quam
siis militare stipendiis. Non tͣnͣsiliã cy¬
renenses lacedemoniorum. qͥ qͦndã cum

Expanded text:
or omnibus regionibus, sola non queritur de sicor omnibus regionibus, sola non queritur de siccitate, et quod nulli alii loco suppetit, alit irriguo suas messes. Navigatur in arenis, navigatur per sata, ubi pluvia nescitur. Cujus tamen nova gratia et naturalis fecunditas Romanis militat, ut quatuor mensibus dominos alat. Quid ipsam urbem loquar cognomine regis fortissimi, quae septa fluminis muro, nescit obsidionem? quod universorum amnium maximus, diffuso per spatia terrarum alveo, et obsidionis submoveat impedimenta, et in vehendis quae necessaria sunt ad usum rerum ministret? Quae magis poterat ad rebellandum quam Aegyptus excitari, quae decies septingenta et quinquaginta millia hominum, praeter Alexandriae incolas populos Romanis fascibus numerat ascriptos? Et cum habeat tantam multitudinem, mavult tamen Romani imperii tributis se exercere, quam suis militare stipendiis. Non transiliam Cyrenenses Lacedaemoniorum genus, qui quondam cum
Abbreviated transcription (Latin):
cui seruit aurum pannoruoꝵ: Dat itaq
pannonĩ auri tributum: & opes suas ad
romanum erarium uolens transfert. ut
sit tutior ĩ seruityte. Nec incolam suũ auro
turbida paccoly unda extulit in suꝑbiã.
Seruit libenter. quib seriure imꝑia ui¬
det. Nec miratur indus geminã suã. aut
seres lanam suã. ad usum dñoꝵ exercen¬
tur illa. ñ p̃tia mercium. s functionũ mu¬
nia. Esarum audimus suꝑba imꝑia. s
eoꝵ quoq obsides uidimus. Et cũ ipsi
imꝑitent plurimis nationib. tam̃ offe¬
runt liberos suos. & nobilitatẽ suã. Ser¬
uire romanis gaudent ꝓ fide pacis. si¬
mul ut seruiendo discant suis imꝑare.
Offerunt uestes. monilia. elephantoᷤᷤ qͦ
romanis. unum tͥbutũ reges imponere
Attexamus egẏptum abundantẽ opib
sius. nec indigentẽ pluuie cȩlestis. que
sibi ipsa imbres generat & pluuiarum
ubertates creat. Deniq cum sit feruenti¬

Expanded text:
cui seruit aurum Pannoniorum! Dat itaque cui seruit aurum Pannoniorum! Dat itaque Pannonius auri tributum et opes suas ad Romanum aerarium uolens transfert, ut sit tutior in seruitute. Nec incolam suum auro turbida Pactoli unda extulit in superbiam: seruit libenter quibus seruire imperia uidet. Nec miratur Indus gemmam suam aut Seres lanam suam: ad usum dominorum exercenur illa, non pretia mercium sed functionum munia. Persarum audimus superba imperia sed eorum quoque obsides uidemus, et cum ipsi imperitent plurimis nationibus, tamrunt liberos suos, et nobilitatem suam. Servire Romanis gaudent pro fide pacis, simul ut serviendo discant suis imperare: offerunt vestes, monilia, elephantos quoque Romanis, unum tributum reges imponere. Attexamus Aegyptum abundantem opibus suis, nec indigentem pluviae coelestis, quae sibi ipsa imbres generat, et pluviarum ubertates creat. Denique cum sit ferventi
Abbreviated transcription (Latin):
septenitonae reni fluenta immanesq ger¬
mam insuꝑabiles & incͬessibiles reddi-¬
disse se claustrorũ benefitiis estimabãt᷑.
Romanis tñ supͣ nubes uiantib .&. ult᷑
cotumpnas herculis imꝑium ꝓpagantibꝰ.
nichil mnuium fuit. Tanta facilitate hostiꝰ
& qͥ latebat reꝑtus. & qͥ resistebat uictꝰ
ẽ: quorum inpuiso aduentu consedis¬
se montes germania credididit. renũ
exaruisse. Qui magnitudine corpoꝵ &
contemptu mortis cec̾is ualioiores. reci¬
naculum ante suum renũ putabant. nc̃
salutis defensionẽ. Itaq iam ñ copiis
germanorum repletur si romanoꝵ li¬
burnis que ꝑ errantes tot usq ad ma¬
re licornis aninis fluenta quondã lib̃as
gentes seruitio p̃mnt. ut que sibi ante
totius orb̃ imꝑium p̃sũpserant. nẽ ser¬
uitutis ꝓpͥe mercedẽ exoluant. Qͥd illi¬
riis erutũ uenis t̾rarũ suaꝵ aurũ ꝓfuit
quib ñ abundauit ad lib̾tatis p̃cium:

Expanded text:
septentrione Rheni fluenta, immanesque Gerseptentrione Rheni fluenta, immanesque Germani insuperabiles, et inaccessibiles reddidisse se claustrorum beneficiis aestimabantur: Romanis tamen supra nubes viantibus, et ultra columnas Herculis imperium propagantibus, nihil invium fuit: tanta felicitate hostis, et qui latebat repertus, et qui resistebat, victus est: quorum improviso adventu consedisse montes Germania credidit, Rhenum exaruisse, qui magnitudine corporum et contemptu mortis caeteris validiores, qui retinaculum ante suum Rhenum putabant, nunc salutis defensionem. Itaque jam non copiis Germanorum replentur, sed Romanorum liburnis, quae pererrantes tot usque ad mare bicornis amnis fluenta quondam liberas gentes servitio premunt, ut quae sibi ante totius orbis imperium praesumpserant, nunc seruitutis propriae mercedem exsoluant. Quid Illyriis erutum uenis terrarum suarum aurum profuit, quibus non abundauit ad libertatis proelium?
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Nus itaq fuit transisse ad brita¬
nos: quam tͥumphasse de britannis. Qt¬
enim facẽnt. elementis iam romanoꝵ mi¬
ꝑio subiectis : Docuit illos occeanus ser¬
uitutis patientiã postquã tnffrecantib
& ipse romanoꝵ nauigiis insuetã sibi
seruitutẽ agnouerant. Nã de hanni¬
bale qͥd retexam. qͥ tot regionũ uictor
romanis & ipse militauit tͥumphis: Quib
alpes ꝗ ꝑuit. uiam strauit. urbes subegit.
que uictorib acquirerent᷑. Qui frequenter
sit. semel uictus reparare sese nequiuit.
Cessit sponte uictorib quos uictos ñ susti¬
nebat. abiectisq armis uictricib ad prui¬
syam sese contulit regem exduce mercenna¬
rius ex triumphatore fugitiuus. Uemamꝰ
ad gallicarum incolas. popłos natura fe¬
roces. & naturalib muris ferociores. qͦs
non cementa parietum s iuga alpium
ab ortu soł tuentur: ab occasu occeanꝰ in¬
clusit. a meridie prerupta pyrenei. a

Expanded text:
bant. Plus itaque fuit transisse ad Brittabant. Plus itaque fuit transisse ad Brittanos quam triumphasse de Brittanis. Quid facerent enim elementis iam Romano imperio subiectis? Docuit illos oceanus seruitutis patientiam, postquam transfretantibus et ipse Romanorum nauigiis insuetam sibi seruitutem agnouerat. Nam de Hannibale quid retexam? Qui tot regionum uictor Romanis et ipse militauit, triumphis quibus Alpes aperuit, uiam strauit, urbes subegit quae uictoribus adquirerentur. Et qui frequenter sit, semel uictus reparare sese nequiuCessit sponte victoribus, quos victor non sustinebat; abjectisque armis victricibus, ad Prusiam sese contulit regem: ex duce mercenarius, ex triumphatore fugitivus. Veniamus ad Galliarum incolas, populos natura feroces, et naturalibus muris ferociores, quos non caementa parietum, sed juga Alpium ab ortu solis tuentur, ab occasu oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a
Abbreviated transcription (Latin):
triumphis. quos duces omnium prudentiᷤ¬
simos ñ inimerito inuictos arbitͣntur.
qͥa alter se intra greciã tenuit. alt̃ fugi¬
lens arma romana usq ad regna caspia
& extrema subacte ꝑsidis. atq indoꝵ
secreta uictor ꝑuenit. Magm nam̃ obti¬
nuit. qͥa maximos om̃iũ ñ lacessiuit. Qyẽ
licet immatura mors tͥumpho romanoꝵ
subtraxerit. seruit tam̃ & ipse in postis
suis quib orientis spolia ñ ad fulchrũ
dñationis quesita. s ad p̃tiũ seruitutis.
ut nobilitas famulantiũ ad uictoris o¬
pes ꝑueniret. Magnauirtꝰ in alexan¬
ceanum uictoriam exterdit. romani
ultͣ occeanum. Testis ẽ britanna ext̃
orbem posita. s romanoꝵ uirtute in
orbem redacta. Quos etas suꝑior igno¬
rauit. didicit romanoꝵ uitoria. Serui¬
unt & ipsi. qui qͥd eẽt seruitus ignora¬
bant. Soli sibi nati & sibi libi semꝑ. qͥa
a suꝑiorum potentia interfuso ꝯcceano se¬
creti. metuere ñ poterant quos nescie¬

Expanded text:
triumphis, quos duces omnium prudentistriumphis, quos duces omnium prudentissimos non inmeritos arbitrantur, quia alter se intra Graeciam tenuit, alter fugiens arma Romana usque ad regna Caspia et extrema subactae Persidis atque Indorum secreta uictor peruenit. Magni nomen optinuit, quia maximos omnium non lacessiuit. Quem licet inmatura mors triumpho Romanorum subtraxerit, seruit tamen et ipse in posteris suis, quibus orientis spolia non ad fulcrum dominationis quaesita sed ad pretium seruitutis, ut nobilitas famulantium ad uictoris opes perueniret. Magna uirtus in Alexanceanum uictoriam extendit, Romani ultra oceanum. Testis est Brittania extra orbem posita sed Romanorum uirtute in orbem redacta. Quos aetas ignorauit superior didicit Romanorum uictoria. Seruiunt et ipsi qui quid esset seruitus ignorabant soli sibi nati et semper sibi liberi, qui a superiorum potentia interfuso oceano secreti metuere non poterant quos nescie
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus commeatus: ita ꝑsecuti st̃ fugien¬
tem. ut uix una naue fugitans. auxilii¬
q indigens se subtraheret captiuitati.
uUerum ipsi illi uiri qͥ totam fregert̃ asy¬
am. ꝓpt̾ exiguam salaminã & imꝑitan¬
tem fuictib xerxem subigentẽ maria
in eo ipso qđ sibi subiectum putabat ele¬
mento. glosissime debellatũ fugart̃. Nc̃
romanis seruiunt. & pͥnciprs totiꝰ gre¬
cie italoꝵ imꝑiis obtemꝑant. atq ille
athene q̃ leges aliis dabant:. nc̃ alienis
legib famulant᷑. Lacedemonii quoq
post thermophylas & leonide defun-¬
ctitriumphos. post agesilaum seruatorẽ
asye. nc̃ amant dños suos. Macedonia
atq affrica qͤ ꝑ duos ualidissimos du¬
ces. totiꝰ orb̃ imꝑiũ in sua iura & possessi¬
onem tnsfud̾ant. translatã a se potentiã
non indignant᷑. tanq rerũ mutatione
contempte optant ꝓpitios qͦs ad seruitu¬
tempetebant. Nec phylippi diuitiis
machedones nec alexandri excitantur

Expanded text:
ercitus commeatu, ita persecuti sunt fugienercitus commeatu, ita persecuti sunt fugientem, ut uix una naui fugitans auxiliique indigens se subtraheret captiuitati. Verum ipsi illi uiri, qui totam fregerunt Asiam propter exiguam Salamina et imperitantem fluctibus Xerxen subigentem maria in eo ipso quod sibi subiectum putabat elemento gloriosissime bellatum fugarunt, nunc Romanis seruiunt, et principes totius Graeciae Italorum imperiis obtemperant, atque illae Athenae, quae leges aliis dabant, nunc alienis legibus famulantur. Lacedaemonii quoque post Thermopylas et Leonidae defuncti triumphos, post Agesilaum seruatorem Asiae nunc amant dominos suos. Machedonia atque Africa, quae per duos ualidissimos duces totius orbis imperium in sua iura et possessonem transfuderant, translatam a se potentiam non indignantur tantaque rerum mutatione contentae optant propitios, quos ad seruitutem petebant. Nec Philippi diuitiis Machedones nec Alexandri excitantur
Abbreviated transcription (Latin):
Uigebant animis. abundabant subsi¬
diis. cupiebant repugnare. s exigu¬
am romani exercitus ñ sustmẽre portio¬
onem. Uicti st̃. s reseruati. Agnouert̃
iugum seruitutis. ne dolerarent penã
captiuitatis. Quid recusatis heredes
quod debetis iure successionis: Abst̾n¬
gunt uos negatia patrum. Quom obedi¬
entiam refugitis. tanto inferiores obe
dientib ÷ aut quid uob̃ reliqui erit. qͥ
inuos cesarẽ. & omnem untutẽ romanã
mouetis: Quomͦ potestis sustin̾e eos.
qͥ de omnib tͥumpharunt. atq ab oĩbꝰ
sibi militantib nc̃ adiuuant᷑: Et atce¬
nienses qͥdem ꝓ lib̃tate totiꝰ gretie in¬
cendio patriam tradidert̃. exilio mu¬
tantes domos. ne sibi xerxes domina¬
recur. quẽ in t̾ris nauigantẽ. influcti¬
b gradientẽ: cum eum nec maria ca¬
perent. nec t̾ra sustineret. qđ europe
totius spatia. tͣnsitus eiꝰ itineris melu¬
deret. augustiorib terre finib qͣm ex-¬

Expanded text:
vigebant animis, abundabant subsivigebant animis, abundabant subsidiis, cupiebant repugnare: sed exiguam Romani exercitus non sustinuere portionem: victi sunt, sed reservati agnoverunt jugum servitutis, ne tolerarent poenam captivitatis. Quid recusatis haeredes, quod debetis jure successionis? Astringunt vos negotia patrum: quomodo obedientiam refugitis, tanto indientibus? Aut quid uobis reliqui erit qui in uos Caesarem et omnem uirtutem Romanam mouetis? Quomodo potestis sustinere eos, qui de omnibus triumpharunt atque ab omnibus sibi militantibus nunc adiuuantur? Et Athenienses quidem pro libertate totius Graeciae incendio patriam tradiderunt, exilio mutantes domos ne sibi Xerxes dominaretur, quem in terris nauigantem, in fluctibus gradientem, cum eum nec maria caperent nec terra sustineret, quod Europae totius spatia transitus eius itineris includeret, angustioribus terrarum finibus quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. & modatior cito succedat. Nich
gͥ oberit quieuisse. cum remediũ defe¬
ratur etiam qͥescentib. Causas autem
aduersum omnes conditio. aduersum
romanos ultima. Quos si fug̃e uelis cũ
suꝑare nequeas. orb t̾rarum tͥ delinquẽ d¬
dus ẽ. S lib̾tatis cupiditatẽ pretendi¬
tis. sera ista delib̾atio. Prius certandũ
fuit ne amitteretis lib̃tatẽ. quã ut a¬
missã reposceretis. Durus seruitutis
usus. & ido aut pͥncipio ñ fuit subeun¬
da. aut suscepta equanimit̃ ferenda.
Tunc decuit restitisse. cum ad seruitiũ
uocaremini. Illa iustior pugna. Qui aut̃
semel se ded̾it in seruitutẽ & si postea
subtrahere uelit. ñ ille tanqͣm amator li¬
b̾tatis asserit᷑. s tanqͣm seruus contu¬
max adiudicat᷑. Ubi erat ista lib̾tatis
defensio. cum pompeiꝰ ur̃is ingrueret
regionib. urbẽ dñs intraret : Ubi erat̃
arma plib̃tate : Cur deposita st̃ a patͥb
nr̃is: Et certe illi fortiores nob̃ fuere.

Expanded text:
maneat, et moderatior cito succedat. Nihil maneat, et moderatior cito succedat. Nihil igitur oberit quievisse, cum remedium deferatur etiam quiescentibus. Causas belli adversum omnes conditio, adversum Romanos ultima. Quos si fugere velis, cum superare nequeas, orbis terrarum tibi derelinquendus est. Sed libertatis cupiditatem praetenditis? Sera ista deliberatio; prius certandum fuit, ne amitteretis libertatem quam ut amissam reposceretis. Durus servitutis usus, et ideo a principio non fuit subeunda, aut suscepta aequanimiter ferenda. Tunc decuit restitisse, cum ad servitium vocaremini. Illa justior pugna: qui autem semel se dederit in servitutem, etsi postea subtrahere se velit, non ille tamquam amator libertatis asseritur, sed tamquam servus contumax adjudicatur. Ubi erat ista libertatis defensio, cum Pompeius vestris ingrueret regionibus: urbem dominus intraret, ubi erant arma pro libertate? Cur deposita sunt a patribus nostris? Et certe illi fortiores nobis fuere,
Abbreviated transcription (Latin):
to magis in hominib frequens docuit
usus. quod eorum qui lesi st̃ tolerantia
ledentib fũit uerecundie. ut sine ac¬
cusatore correxerint. qd accusati nõ
emendassent: S esto. fuerit intołabi¬
lis romanor iudicũ insolentia. Qͥd
gͥ tolerabiliꝰ. uniuersos. an unũ ꝑpe¬
ti: Que autẽ iustitia. cum unus le¬
serit. bellum inferre omnib: Nũqͥd
omnes romam iniurie auctores
Numqͥd ipse cesar e Aut studiose e¬
leccus ẽ imꝓbꝰ. qͥ ad uos mitteret᷑:
S neq speculari possc̃ tͣnsmaria.
oculos q ab oriente ad occidentem inten-¬
dere. ut illic uideant q̃ hic geruntur.
neq audire facile. Quod & si sollicitudo
exigat. longinquitas negat ꝓbationũ
difficultatem. Umus gͥ culpa discidiũ
pariet orbis romani. cum etiã sme que¬
relis ur̃is ꝓꝑa correctio sit. nulla accu¬
sationis iuidia. itineris nullo labore:
Annuis enim uicib romami magistratꝰ
mutantur. Quo fit ut nec insolens dix

Expanded text:
to magis in hominibus frequens id docuit to magis in hominibus frequens id docuit usus, quod eorum qui laesi sunt toleranda, laedentibus fuerit verecunda, ut sine accusatore correxerint, quod accusati non emendassent. Sed esto, fuerit intolerabilis Romanorum judicum insolentia; quid igitur tolerabilius, universos, an unum perpeti? Quae autem justitia, cum unus laeserit, bellum inferre omnibus? Numquid omnes Romani injuriae auctores? Numquid ipse Caesar? aut studiose electus est improbus, qui ad vos mitteretur: sed neque speculari possunt transmarina, oculosque ad orientem et occidentem intendere, ut illic videant, quae hic geruntur: neque audire facile quod etsi sollicitudo exigat, longinquitas negat probationum difficultatem. Unius igitur culpa dissidium pariet orbis Romani, cum etiam sine querelis vestris propera correctio sit, nulla accusationis invidia, itineris nullo labore. Annuis enim vicibus Romani magistratus mutantur. Quo fit, ut nec insolens diu
Abbreviated transcription (Latin):
iudex iniquus plerumq uiris interpres
sit. hostis autẽ etiam iustus semꝑ sit ap¬
petitor salutis:
emꝑari gͦ non exasꝑari iudicẽ decoꝵ
hostem caueri: ne alterum acerbes.
alterum arcesses. cum & ille delmam̃to.
mitior fiat. & iste declinari debeat. ne
possit nocere. Cauendum gͥ de iudici¬
b ne maior querela quam iniuria sit.
Grauior quoq obiectionũ innidia. ꝙͣ
commissoꝵ pretia. Sepe enim qͥ pͥmo
uerecundius deliquerint: accusati. in¬
solentiores ft̃. &. qui occulte ande fu¬
rati st̃. postea palam p̾ latrocinant᷑.
Nichil itaq tam exasꝑat feruorẽ uul¬
neris. quam ferendi impatientia
Deniq impensius in ipsis aggrestibus
feris artissima uincła si se excitent im¬
pͥmunt᷑. si quiescant relaxant᷑. Grauis
quoq febrium uis tolerando miuit᷑.
inquietudine auget᷑. Quod si nort̃
sibi consulere agrestia. ut nature ob¬
liuiscant᷑ quo dolorem alleuent. qͦn¬

Expanded text:
iudex iniquus plerumque iuris interpres iudex iniquus plerumque iuris interpres sit, hostis autem etiam iustus sempetitor salutis. Temperari ergo, non exasperari judicem decet; hostem caveri, ne alterum acerbes, alterum arcessas: cum et ille delinimento mitior fiat, et iste declinari debeat, ne possit nocere. Cavendum igitur de judicibus, ne major querela quam injuria sit. Gravior quoque objectionum invidia, quam commissorum pretia. Saepe etenim qui primo verecundius deliquerint, accusati insolentiores sunt, et qui occulte ante furati sunt, postea palam latrocinantur. Nihil itaque tam exasperat fervorem vulneris, quam ferendi impatientia. Denique impensius in ipsis agrestibus feris arctissima vincula, si se excitent, imprimuntur: si quiescant, relaxantur: gravis quoque febrium vis tolerando minuitur, inquietudine augetur. Quod si norint sibi consulere agrestia, ut naturae obliviscantur, quo dolorem allevent: quan
Abbreviated transcription (Latin):
si uel ex parte aliqua mͥ silentiũ ñ defe-¬
ratur. Intercipit᷑ enĩ sermo om̃is. et qͣ¬
si totus decidet. si concionalis fragoris
& inquieti strepitus examinet᷑ impedi
dum arbitror pͥmo. que in maximo fc̃
querelarum ponde. Quod pleriq uo¬
ciferantur de iniuriis p̃sidũ.&. quod
pleriq ꝑisse sibi lib̾tatẽ gemant. Qua¬
rum ꝓpositionũ seꝑãcla mͥ complexio
uidecur. Si enim p̃sides imꝓbi. quid
opꝰ ẽ lib̃tatẽ attollere : ne uideami¬
ni non eoꝵ merito. s seruitutis fasti¬
dio accusare p̾sides quasi dñationis
ministros. Aut si intolerabił seruitꝰ.
suꝑflua gͦ de presidib querimonia. Nã
& si in ilt mod̾atior. sit nichilominꝰ tñ
turpis seruitus ẽ. Consicdẽmꝰ gͦ ne in
utroq eor ñ ꝑfunctoria bellorum ma¬
teria sit. Quid enim meptius quã de
nnuriis queri.& bellum subtexere. ac
ꝑiculis mutare contumelias : Dum iu¬
dicem refugias. hostem inducas. cum

Expanded text:
si uel ex parte aliqua mihi silentium non defesi uel ex parte aliqua mihi silentium non deferatur. Intercipitur enim sermo omnis et quasi totus decidit, si contionalis fragoris et inquieti strepitus exanimetur impedimdum arbitror, quae in maximo sunt querellarum pondere, quod plerique uociferantur de iniuriis praesidum et quod plerique perisse sibi libertatem gemunt. Quarum propositionum separanda mihi conplexio uidetur. Si enim praesides inprobi, quid opus est libertatem attollere? Ne uideamini non eorum merito sed seruitutis fastidio accusare praesides quasi dominationis ministros. Aut si intolerabilis seruitus, superflua ergo de praesidibus querimonia. Nam etsi in illis moderatio sit, nihilominus tamen turpis seruitus est. Consideremus igitur ne in utroque eorum non perfunctoria bellorum materia sit. Quid autem ineptius quam de iniuriis queri et bellum subtexere ac periculis mutare contumelias, dum iudicem refugias, hostem inducas, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ferendũ putaui. ne aut prudentioꝵ
sobrietas. p̃ripiat᷑ insolentioꝵ auoa¬
cia. aut qͥ recte sape nesciunt. nr̃o sal¬
tem admoniti sermone. cognoscant
adquiescendũ eẽ consultiorib. Silen¬
cium gͥ deferensum censeo. ut & noᷤᷤ
qͤ conduc̃e uob̃ arbitramͣ apianius.
& ur̃m nemo ꝑturbet᷑. si aliqͥ p̃ter
suam uoluntatẽ audiat. Nemo enĩ
potĩt estimare qͣle sit qđ đr̃. nisi
audierit pͥus cuiꝰ ipse futurꝰ arbiter
sit. ꝓbet ne. an respuat. frust᷑ con¬
turbat ne audiat. Licet enim & post
consultationem unicuiq sentire quod
sentit. Et si discessio placet etiã post so-¬
brios monitus seruare inconsulte uo¬
luntatis sententiam. Sed dicet aliqͥs
Cur frustra audiri uelint. si ñ adqͥescãt
qui audiunt: Quia si nolit adqui¬
escere cim audierĩt. portio mͥ consci¬
onis non omnis popłs ꝑiclitabitur.
Si autem audire uolint. etiam cũ pars
conturbat audiri. umuerso populo

Expanded text:
conferendum putaui, ne aut prudentiorum conferendum putaui, ne aut prudentiorum sobrietas praeripiatur insolentiorum audacia, aut qui recte sapere nesciunt nostro saltem admoniti sermone cognoscant adquiescendum esse consultioribus. Silentium igitur deferendum censeo, ut et nos quae conducere uobis arbitramur aperiamus, et uestrum nemo perturbet, si aliqua praeter suam uoluntatem audiat. Nemo enim poterit aestimare quale sit quod dicitur, nisi audierit prius, cuius cum ipse futurus arbiter sit, probetne an respuat, frustra conturbat ne audiat. Licet enim et post consultationem unicuique sentire quod sentit et, si discessio placet, etiam post sobrios monitus seruare inconsultae uoluntatis sententiam. Sed dicit aliquis: cur frustra audiri uelim, si non adquiescant qui audiunt? Quia si nolint adquiescere cum audierint, portio mihi contionis, non omnis populus periclitabitur; si autem audire nolint, etiam cum pars conturbat auditorii, uniuerso populo