comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
herba a romatica: habens radict̃. formã humani corporis simulantem:
Mala uͦ suaue olentia: in magnitudinẽ malimatiani Vnde. Reum latini
malum terrȩ uocant: Hab& aũt huiꝰ modiuirtutẽ : ut peream somnus fre¬
quenter accersiatur ubiuigiliarum aegri ad flictantur in cõmodo Pes¬
simis aũt molestatu r̃ iugiliis qui huiꝰ mundi curis aedesidus exuere quȩrit
anunum. Sedusi prauȩ consuetudinis moratꝰ nec dum obtinere quãquerit re¬
quiem ual& s qui su& insirmitati sollicito studioꝵ sꝑitaliũ exercitio me¬
dere satagit: fit ut ex colentibus paulatim uitioꝵ bellis adillam m̃tis
qui &ẽ ꝑueniat dequa insuꝑiorib huiꝰ carminis. loquitur sponsa. Ego dor¬
mio: & cormeũ uigilat Hoc ẽ. ego qui esco acuris rerũ teporaliũ: & ormeũ
nglat in coneplatione ꝑenniũ ponoꝵ: Itẽ si quoꝵ corpora ꝓpt᷑ curã secandast.

Expanded text:
herba aromatica, habens radicem formae humani corporis similantem; herba aromatica, habens radicem formae humani corporis similantem; mala vero suaveolentia in magnitudine mali matiani. Unde et eum Latini, malum terrae vocant. Habet autem hujusmodi virtutem, ut per eam somnus frequenter accersatur, ubi vigiliarum aegri afflictantur incommodo. Pessimis autem molestatur vigiliis, qui hujus mundi curis ac desideriis exuere quaerit animum, sed usu pravae consuetudinis moratus, necdum obtinere, quam quaerit, requiem valet. At qui suae infirmitati sollicito studiorum spiritualium exercitio mederi satagit, fit ut, recedentibus paulatim vitiorum bellis, ad illam mentis quietem perveniat de qua in superioribus hujus carminis loquitur sponsa, Ego dormio, et cor meum vigilat; hoc est, Ego quiesco a curis rerum temporalium, et cor meum vigilat in contemplatione perennium bonorum. Item, si quorum corpora propter curam secanda
Abbreviated transcription (Latin):
inporcis nr̃ĩs Porate xp̃i &eccłiesunt idẽ doctores. qui &uberũ uocabulo
fuer exp̃ssi : qui ut sepe dictum ÷ uberasunt quilactant paruulos eius
& infantes. crebra agentes industria. ut &iã exeoꝵ ore laus dño ꝑfecta
ꝓmatur: Porcaesunt aut̃: quia quoserudiunt ꝑministerium uerbi
& regenerationis. inhabitationẽ scãe ciuitatis introducunt Deqͥb
psalmista: Diligit añs portas sion: suꝑ omĩa tabnacula iacob Undẽ
& inapocalipsin. de eadẽ ciuitate ioħes ait Ethabebat murum magnum.
& altum : babens portas xii Quia nimirum pͥmi eccłiae doctoresidest apłi.¬
ibiuenire dñm p̃catꝰ eccła. adauxiliũ cęlesti ferendũ p̃dicationi : ubi ipsos
p̃dicatores. p̃cipiuis nouit fraglare uirtutibus Sed & quisque alias mandra¬
gore naturas. qđue medicam̃tis cõngruat. diligent᷑ exquisierit: ꝓfecto in¬
uenie. quia significandis fideliũ iuntutib. conuenient᷑ aptat᷑ Est enum

Expanded text:
Portae Christi et Ecclesiae sunt iidem doctores, qui et uberum vocabulo fuerunt expressi: qui, ut saepe dictum est, ubera sunt, quia lactant parvulos ejus et infantes, crebra agentes industria ut etiam ex eorum ore laus Domino perfecta promatur. Portae sunt autem, quia quos erudiunt, per ministerium verbi et regenerationis, in habitationem sanctae civitatis introducunt; de quibus Psalmista, Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob . Unde et in Apocalypsi de eadem civitate Joannes ait, Et habebat murum magnum et altum, habens portas duodecim , quia nimirum primi Ecclesiae doctores, id est, apostinum deprecatur Ecclesia, ad auxilium coelesti ferendum praedicationi, ubi ipsos praedicatores praecipuis novit fragrare virtutibus. Sed et quisque alias mandragorae naturas, quotve medicamentis congruat, diligentius exquisierit, profecto inveniet, quia significandis fidelium virtutibus convenienter aptatur. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
scensum purpure um Uerii quippe purpura quia sanguine tinguitur.
non inmerito incolore sanguinis uidorur Et quia maxima multitudo
fidelium inexordio nascentis eołiȩ ꝑ marcyru sanguinẽ ꝑuenit ad regnũ.
rex nr̃ ascensum purpureũ fecit᷑ inferculor qͥa adclarũ claritatem qđ¬
uitꝰ aspicitur. ꝑ tribulationẽ sanguinis ꝑuenitur: Quid gͦ denob̾ agen¬
dũ. t̾. quȩ speserit. sinultꝰ ad regnum ꝓuenit: nisi qui suminis p̃ditus
uirtutib fuerit: Sed adẽ. qͦq irã consolatio Amettꝰquantũ possumꝰ
am̃: Siligamꝰ ꝓximũ : & simul qͦq nos. addĩ ferculũ ꝑtineamꝰ: Quia sicito illic
scriptũ. t̃. Media caritate constrauit: Labe quippe cartiatẽ. & abi sine dubic
ꝑuenis: ibi & colũna argentea engitur: &ascensus pupureus tenetut. At̃
quia hoc ꝓpt̃ mãm infirmitatẽ dr̃ aꝑte monstratur cũillie ꝓtamꝰ subelta

Expanded text:
Ascensum purpureum . Vera quippe purpura, quia de sanguine tingitur, Ascensum purpureum . Vera quippe purpura, quia de sanguine tingitur, non immerito in colore sanguinis videtur. Et quia maxima multitudo fidelium in exordio nascentis Ecclesiae per martyrii sanguinem pervenit ad regnum, Rex noster ascensum purpureum fecit in ferculo, quia ad clarum quod intus aspicitur per tribulationem sanguinis dum est? Quae spes erit, si nullus ad regnum pervenit, nisi qui summis praedictus virtutibus fuerit? Sed adest quoque nostra consolatio. Amemus, inquantum possumus, Deum, diligamus proximum, et simul quoque nos ad Dei ferculum pertinemus, quia illic scriptum est: Media charitate constravit. Habe quippe charitatem, et ibi sine dubio pervenis, ubi et columna argentea erigitur, et ascensus purpureus tenetur. Nam quia hoc propter nostram infirmitatem dicitur, aperte monstratur, cum illis protinus subdidit:
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis regẽ quisic nimensis diuitiis affluebat. ut pondus aurieiꝰ estimari
ñ possit. &argentũ indieb illis p̃tiũ ñ haber& quia ferculũ sibi ligneũ fecit:
sed ẽ. salomon pacificus nr̃ qui sibi delignis libani ferculũ fecit. Libani qͥrpe
sui Cui fertulo columnȩ argenteȩ factȩ sunt : quia p̃dicatores sc̃i eloquii
luce resplendent Est aũt cũ colũnis argenteis redinatoriũ aureũ : quia
ꝑhoc qđ a scĩs p̃dicatorib lucide dr̃ mentas audientiũ fulgorẽ darittis
intimȩ inqua reclinentur inueniunt: Per hoc eñ qđ luculente & aꝑte
audiunt un illud qđ clarescit in corde requiescant Columnȩ argenteȩ
& reclinatoriũ aureũ factũ.ẽ. quia ꝑ luce᷑ sermonis inuenitur apud
animũ claritas quietis. Ille iã qͥppe fulgur uitnus m̃tẽ radiat : ut ꝑuitentio¬
intꝰ ostendit᷑: qualissit ascensus adiungit: cũ de eodẽ ferculo ꝓtinꝰ subdit:

Expanded text:
magnitudinis regem, qui sic immensis divitiis affluebat, ut pondus auri ejus aestimari non posset, et argentum in diebus illis pretium non haberet, quia ferculum sibi ligneum fecerit. Sed Salomon est pacificus noster, qui sibi de lignis Libani ferculum fecit; Libani quippe sui; cui ferculo columnae argenteae factae sunt, quia praedicatores sancti eloquii luce resplendent. Est autem cum columnis argenteis reclinatorium aureum, quia per hoc quod a sanctis praedicatoribus lucide dicitur, mentes audientium fulgorem charitatis intimae, in qua reclinentur, inveniunt: per hoc enim quod luculente et aperte audiunt, in illud quod clarescit in corde, requiescunt. Columnae argenteae et reclinatorium aureum factum est, quia per lucem sermonis invenitur apud animum claritas quietis. Ille jam quippe fulgor internus mentem radiat, ut per intentiointus ostenditur, qualis sit ascensus adjungit, cum de eodem ferculo protinus subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
mnagrum: idẽ eũ quia in uisibilis erat apudpatrẽ. mundo apparere
uisibilẽ: sucta illud ambacũ q̃ui inõre ꝓpbetico futum quasi iã facta
canebat: Existi insalus popłi tui : ut saluas facias xpistos tuos Opta¬
bant. &ipsi egredi cumille Agrum : ut gnitiam euangeli quã alonge aspicientes
& salutantes uentitã p̃dicebant p̃sentẽ scłis nuntiarent: Cupiebant cũ
illo inuslis conmorari: hoc ÷ &iã paganis. uerbũ fidei committere:
Quisem̃ nesciat paganos. grece ꝗrã uillis nom̃ trabere. eo qđ longesina suꝑ¬
nȩ ciuitatis habitatione uł &iã cognitione remoti: Quid aũt putas esaias

Expanded text:
in agrum, id est, eum qui invisibilis erat apud Patrem, mundo apparere in agrum, id est, eum qui invisibilis erat apud Patrem, mundo apparere visibilem, juxta illud Habacuc, qui more prophetico futura quasi jam facta canebat, Existi in salutem populi tui, ut salvos facias Christos tuos . Optabant et ipsi egredi cum illo in agrum, ut gratiam Evangelii, quam a longe aspicientes et salutantes, venturam praedicabant, praesentem saeculis nuntiarent. Cupiebant cum illo in villis commorari, hoc est etiam paganis verbum fidei committere. Quis enim nesciat paganos Graece a villis nomen trahere, eo quod longe sint a supernae civitatis habitatione, vel etiam cognitione re
Abbreviated transcription (Latin):
introducat. Potest hocqđant. N̾adme conuersio ci exsynagogȩ specie hoc ẽ.
plebis illius. q̃ incarnationis eiꝰ tẽp̃ora p̃cessit. specialit platum intellegi.
quȩcũ eũ suꝑius spondentem audiss& dra ascendet inpalinam. adp̃bendã
fructum eiꝰ. Idẽ ascendam lignum crucis inquo moriar. & resur rectionis fruet᷑
capiens. credentibus eos qui adutam a&ernã mttriantur p̃bebo: merito
gratul abunda ꝓtestatur: Ego dilecto meo. & adme conuersio eius
⁊ auicdelic& ut qui inui sibili mͥ p̃sentia sẽꝑ adeẽ. consuerat: ipse imei
q̃q mͥ natira & habitu apparere dignetur Utriusque aũt tẽporis ama¬
torib conueniunt. apte q̃ sequintur Tleni dilecte mi egrediamur ma
bant uenire dum̃. ad salutem generis humani: unde & dep̃cantes auint
Exeita potentiã tuã &ueni: ut saluos faciastios. Desiderabant illũ egred

Expanded text:
introducat. Potest hoc quod ait, Et ad me conversio ejus, ex Synagogae specie, hoc est, introducat. Potest hoc quod ait, Et ad me conversio ejus, ex Synagogae specie, hoc est, plebis illius quae incarnationis ejus tempora praecessit, specialiter prolatum intelligi: quae cum eum superius spondentem audisset, Dixi, ascendam in palmam, apprehendam fructus ejus, id est, ascendam lignum crucis, in quo moriar, et resurrectionis fructus capiens, credentibus eos qui ad vitam aeternam nutriantur, praebebo, merito gratulabunda protestatur, Ego dilecto neo, et ad me conversio ejus, ea videlicet ut qui invisibili mihi praesentia semper adesse consueverat, ipse in mea quoque mihi natura et habitu apparere dignetur. Utriusque autem temporis amatoribus conveniunt apte quae sequuntur: Veni, dilecte mi, egrediamur in bant venire Dominum ad salutem generis humani. Unde et precantes aiunt, Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos . Desiderabant illum egredi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi uinũ obtiinum. Stitũm ipsa achuens uerbis eiꝰ adiceret Dignum dilesto
meo ad potandũ : labiisq & dentibus illuis ruminandum: Acsi aꝑte dicer&
ammultũ cupio. ut dilectus ms solerti examine. affectũ acsinceritatem
conpbat. Hinc & enĩ pͥmꝰ eccłiae pastor. int̾rogantisẽ dño. responait Tuscis quia
amotẽ: E̾terum: Tu omĩa scis. tuscis quia amote Cui uidelic& dilecto. adhuc
exiagno eiꝰdẽ caritatis ardore subitiens: ait Ego dil ettomeo & adme conuerso¬
idus Ego dilesto meo & ñ alteri cui quã totũ meȩ seruitutis ac deuotionis munꝰ
inpendo Sadine conuersio eiꝰ : ut or me int̾imorcali iniita uelaborando
deficiã. Ne lampades absq oleo. Idẽ nebona oꝑa sine caritate feram p̃sentio
sua sui seꝑ respectus adiuicr & in siue adimor. sia secum gauidia chalami celesi

Expanded text:
quasi vinum optimum, statim ipsa annuens verbis ejus adjiceret, Dignum dilecto quasi vinum optimum, statim ipsa annuens verbis ejus adjiceret, Dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ruminandum. Ac si aperte diceret: Jam multum cupio ut dilectus meus solerti examine affectum ac sinceritatem robabit. Hinc enim primus Ecclesiae pastor interroganti se Domino respondit, Tu scis quia amo te; et iterum: Tu omnia scis, tu scis quia amo te . Cui videlicet dilecto adhuc ex magno ejusdem charitatis ardore subjiciens, ait: Ego dilecto meo, etc. Ego dilecto meo, et non alteri. Cui totum meae servitutis ac devotionis munus impendo. Et ad me conversio ejus, ut et me interim mortali in vita, ne laborando deficiam, ne lampadas absque oleo, id est, ne bona opera sine charitate feram, praesentia sui semper respectus adjuvet, et in finem ad immortalia secum gaudia thalami coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmosterium. regenenitionis humano generi itex celestis aperuit. Ipse sacri¬
mentum suae passionis. resurrectionis. a scensionis quo mundus saluartur.
Prius p̃dicauit. acde inde p̃dicandũ. suis fidelib reliquit Ipse calicem salu¬
taris potauit ac sic potandũ eccłiae porrext Neq absur depositum deb& uideri.
qđ dicitur. Labusque & deittib illius rummandum : cũ deuino dicatur:
onstat aũt. quia ruminatio eybo potius quã poculo conuenit: figurate enĩ
loquens. labia dilecti & dentes. appellat doctores scõs ut supͣ ꝓbatũ ÷. quiuinum
optimum qđipse potauit ruminant. eũ uerbũ gratiȩ qđ docuit. crebro
meditatu scrutari. acsibim& alt̃ utrutrũ conferre l&antur Quidã hoc
res ponsum eccłiae. ad sermonẽ dnĩ ita subinlatum intellegunt: ut cum
ille ludans eam dixiss&e guttur tuũ idẽ suauitas tuae confessationtis.

Expanded text:
mysterium regenerationis humano generi iter coeleste aperuit; ipse sacramysterium regenerationis humano generi iter coeleste aperuit; ipse sacramentum suae passionis, resurrectionis, ascensionis, quo mundus salvaretur, prius praedicavit, ac deinde praedicandum suis fidelibus reliquit; ipse calicem salutaris potavit, ac sic potandum Ecclesiae porrexit. Neque absurde positum debet videri, quod dicitur, Labiisque et dentibus illius ruminandum, cum de vino dicatur. Constat autem, quia ruminatio cibo potius quam poculo convenit. Figurate enim loquens labia dilecti et dentes appellat doctores sanctos, ut supra probatum est, quia vinum optimum quod ipse potavit ruminant, cum verbum gratiae quod docent crebro meditatu scrutari ac sibimet alterutrum conferre laetantur. Quidam hoc responsum Ecclesiae ad sermonem Domini ita subillatum intelligunt, ut cum ille laudans eam dixisset, Guttur tuum, id est, suavitas tuae confessionis,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ Etodor oristui. sicut maloꝵ: guttur tuum quasiuinum optimum.
Psait̃ gratiȩ maloꝵ tantũ p̃ sens allocitao scȩ̃ dĩ eocłiȩ: p̃cellit famȩ qua
deilla potest audientiũ sermo disseminare: Hactenus aut̃ dicta laude
sponsȩ ubi ad hocuentũ.ẽ. ut guttur eiꝰ sicut uinum. et̃. optimum dicer&ur:
mput illa uerbũ deore sponsi. & ipsa hoc potits magno ducta amore cõ¬
pleri. sategit: Intellexit namque quia uocabulo uini optimi uerbum de¬
signaret cuangłu in quo solo salusesset adernat credentibus: &ait Dignũ
inquit optimum. cui guttur meũ conparauit : dignũ ÷ ipsi dilecto meo
adpotandum. quia uerbũ euangłii qđ inore meo ponere dignatꝰ ÷ ꝙ tanta ÷
sublimitatis qđ non ꝑ aliũ quẽ piã ꝑ ipsum dilectum ipsura sponsum acre¬
dẽptorem meum mundo debeat p̃dicari: ipse quippe pͥmꝰ in carne apparens:

Expanded text:
dicitur: Et odor oris tui sicut madicitur: Et odor oris tui sicut mapraestat gratiae malorum. Tantum praesens allocutio sanctae Dei Ecclesiae praecellit famae, quam de illa potest audientium sermo disseminare. Hactenus autem dicta laude sponsae, ubi ad hoc ventum est ut guttur ejus sicut vinum esse optimum diceretur, rapuit illa verbum de ore sponsi, et ipsa hoc potius magno ducta amore compleri satagit. Intellexit namque quia vocabulo vini optimi verbum designaret Evangelii, in quo solo salus esset aeterna credentibus, et ait: XXXI. Dignum inquit, optimum, cui guttur meum comparavit, dignum est ipsi dilecto meo ad potandum, quia verbum Evangelii, quod in ore meo ponere dignatus est, tantae est sublimitatis, quae non per alium quempiam quam per ipsum dilectum suum sponsum ac Redemptorem meum mundo debeat praedicari. Ipse quippe primus in carne apparens per
Abbreviated transcription (Latin):
erant effecti quia sꝑitaliũ erant charismatum gratia refecti Conpl&&a
uerittis sententeaqua dicebat: Quiauinum nouum inutresnouos mitendum ÷:
Nabo conseruantur Utriq aut̃ sensui congrutt apte qđ subditur. Et
odor oris tui sicut malorũ. gut tur tuũ quasi uinum optimum: Iodor
quippe oris. famam bonge locutionis : Inguture uͦ ipsũ uocis dõ deditȩ officium:
ꝑlitteras seu ꝑ eos qui aucdere ꝑ uenit. Pena esse ꝓbatur uirtutis & gratię
Qđ aut̃ odorem oris & guttur sponsae. malis acuino conparat optimo: ita po¬
test distingui quia mala tota uim inipsa nouitate rorineant. Uinum uͦ
p̃tium deuetustate consequatur: Idõ que recte utrique hic speciei. uox eccł̃iȩ
loquentis. & fama conferat᷑.: cuiꝰ & pͥncipium & ꝑfectionẽ consta ec̃. miran¬
dam: Itẽ quia maior. ẽ. untꝰ & fraglantia uini oꝑtimi quã malorũ: recte

Expanded text:
erant affecti, quia spiritualium erant charismatum gratia refecti, completa erant affecti, quia spiritualium erant charismatum gratia refecti, completa veraciter sententia, qua dicebat quia vinum novum in utres novos mittendum est, et ambo conservantur . Utrique autem sensui congruit apte quod sequitur: Et odor oris tui sicut malorum, etc. In odore quippe in gutture vero ipsum vocis Deo deditae officium. per litteras, sive per eos qui audiere, pervenit, plena esse probatur virtutis et gratiae. Quod autem odorem oris et gutturis sponsae malis ac vino comparat optimo, ita potest distingui, quod mala totam vim in ipsa novitate retineant, vinum vero pretium de vetustate consequatur. Ideoque recte utrique huic speciei vox Ecclesiae loquentis, et fama conferatur, cujus et principium et perfectionem constat esse mirandam. Item quia major est virtus et fragrantia vini optimi quam malorum, recte
Abbreviated transcription (Latin):
uenturum. Cũse ascensirum in arborem p̃dicer&. sponte sua moriens.
destructo mortis imꝑio. adiutam uictor redira&e: Fructus autẽ palmȩ quos
sȩad p̃bensurum cẽ. arcit: Posterioressunt głae. quȩ crucis sequebantur as¬
censum: Hoc .ẽ. daritas resurrectionis  ascensionis cius adclos : aduentꝰ¬
scĩ sp̃s. Q salusmundi credentis Cui sensui conuenit apte qđ sequitur
terunt uberatua sicut botri uineȩ: quia nimirum ipsi pͥmi doctores ecctiãe
id .ẽ. apłi pͥł& passione acxe surrectione illius. maiorem malto quã ea¬
tenus habuerant scientiam doctrinȩ salutaris acceꝑunt: cũ apparens post.
resurrectionẽ. aꝑuit illis sensum̃ ut intelligerent scriptum. uł cum misso
de suꝑ spũ notitiam illis omĩum tribuit linguarum. Quando abiridentib
falso dictum. quia musto plemsunt isti: Sedilli uenicit᷑ sicut both uneę

Expanded text:
venturum; cum se ascensurum in arborem praedicaret, sponsae suae moriens, venturum; cum se ascensurum in arborem praedicaret, sponsae suae moriens, destructo mortis imperio ad vitam victor rediret. Fructus autem palmae, quos se apprehensurum dixit esse, posteriores sunt gloriae quae crucis sequebantur ascensum, hoc est claritas resurrectionis et ascensionis ejus ad coelos, adventSpiritus, et salus mundi credentis. Cui sensui convenit apte quod sequitur: Et erunt ubera tua, etc. Quia nimirum ipsi primi doctores Ecclei, completa passione ac resurrectione ejus, majorem multo quam eatenus habuerint scientiam doctrinae salutaris acceperunt, cum apparens post resurrectionem aperuit illis sensus, ut intelligerent Scripturas; cum, misso desuper Spiritu, notitiam illis omnium tribuit linguarum; quando ab irridentibus falso dictum est quia musto pleni sunt isti . Sed illi veraciter sicut botri vineae
Abbreviated transcription (Latin):
munere debrientur: Et hoc aftendente in palmam dño. ac fructus eius
adp̃hendente. quia sinon eius gratia ꝑ fectum nob̾ tribuerit. Sinom corda
mã illuis dextãmimiertt nec magna hab̾e nec paruabona ualemꝰ
Apte aũt palme nomine. &iã uictoriosissima ual& crucis arbor designari
dep̃toris ut recsta. stabilis. & immobilis. confistere possit. crigitur
ure hiuc conpatrat᷑. quia & hi quidominicȩ incarnationis tẽpora
p̃cesserunt sc̃ĩ mysteria passionis eiꝰ. uł ꝓpb&&ando uł &iam patiendo
signabant: Etnr̃ĩ tẽporis scĩ: idẽ sacro scȩ passionis trumphum. om̃s
quidẽ credendo acconsitendo. Plurimd aut̃ &iã moriendo clarifi¬
cant: Qđ aũt ait sponsus. Dyci ascendã in palmã ad p̃hendã fructus
eiusilli a cuo congruit. quando haec salomon canebat. Cũ se dñs crebri
ꝓpharum uocib ꝓmitter& ad redẽp̃tionem generis humani in carne

Expanded text:
munere debrientur; et hoc ascendente in palmam Domino, ac fructus ejus munere debrientur; et hoc ascendente in palmam Domino, ac fructus ejus apprehendente, quia nisi ejus gratia profectum nobis tribuerit, nisi corda nostra illius gratia munierit, nec magna habere, nec parva bona valemus. Apte autem palmae nomine etiam victoriosissima valet crucis arbor designari,  sui Redemptoris, ut recta et stabilis et immobilis consistere possit, erigitur. Jure huic comparatur, quia et qui Dominicae incarnationis tempora praecesserunt, sancti mysteria passionis ejus vel prophetando, vel etiam patiendo signabant, et nostri temporis sancti eumdem sacrosanctae passionis triumphum, omnes quidem credendo ac confitendo, plurimi autem etiam moriendo clarificant. Quod autem ait sponsus, Dixi, Ascendam in palmam, apprehendam fructus ejus, illo aevo congruit quando Salomon haec canebat, cum se Dominus crebris prophetarum vocibus promitteret ad redemptionem generis humani in carne
Abbreviated transcription (Latin):
inpalnã cũ augmenta uirtutũ. ꝓficientib eisde electis suis donec cos
sdp sestum ꝓuehat. dignant᷑ inpendit : Dequib hicimtutib apte
subiungitur. Adp̃bendã fructus eius : Adphendit nãq uircutes ammȩ
fidelis : ut eos salubrimo. suȩ conpunitionis at tactu. ampliori seꝑbene¬
distione fecund&: Possunt &iam fructus palme. singuli quiq
elestorũ accipi: quos dño. eccłiae palma uidelic& suagignit Quosnimirũ
fructus adp̃bendit: cũ suos. infide sua acdilectione confortatt. & neumquã
possint decidere sua illos ad ꝑfectum uite maturitatem ꝓtectionẽ. actatur
uxta illud psalmistȩ. Et dedisti mͥ ꝓtectionem salictis tuȩ & dextera tua¬
suscepit me: Potest aut̃ in eoqđ sequitur Et erunt ubera tua sicut botrꝰ
&pri : &iam hoc intellegi. qđ in quiparua quȩ norunt. bem uole acsir¬
plicit̾ adnuntiare ꝓximis nonneglegunt Int̾dum. potiori sapientis

Expanded text:
um augmenta virtutum proficientibus eisdem electis suis, donec eos um augmenta virtutum proficientibus eisdem electis suis, donec eos ad perfectum provehat, dignanter impendit: de quibus virtutibus apte subjungitur: Apprehendam fructus ejus. Apprehendit namque virtutes animae fidelis, ut eas saluberrimo suae compunctionis attactu, ampliori semper benedictione fecundet. Possunt etiam fructus palmae singuli quique electorum accipi, quos Domino Ecclesia, palma videlicet sua gignit; quos nimirum fructus apprehendit, cum suos in fide sua et dilectione confortat, et ne unquam possint deficere, sua illos ad perfectam vitae maturitatem protectione tutatur, juxta illud Psalmistae: Et dedisti mihi protectionem salcut botrus Cypri, etiam hoc intelligi, quod hi qui parva quae norunt benevole ac simpliciter annuntiare proximis, non negligunt, interdum potiori sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tua sic̃ botri uineȩ: Sola uamque oausa ÷ ut ubera eccłiae botris ade¬
quentur.: quia dñs ineam ascendere suãq ei gratiã donare dignatꝰ est.
t enĩ doctores & humuilia pariulis & sublimĩa p̃dicent ꝑfictis. Ut & con¬
descendant ac temperantes sint rudibus. &ipsi conitẽplatione celestium
inpalmam: Eadẽ aut̃ eccłia siie anima ꝑfecta. hortus dñi quicepalia :
effici. atq ad suꝑna trans ferri Ascendit uͦ in eandẽ: cicognitionem
su&e maiestatis fidelib magis magisq reuelat. cũ amorẽ patriȩ glestis
ꝓficientib eis quasi quib dam gradibus ad alta tendentib inspirat.
cĩ eis quib pͥus dicebat. Cũ feceritis omĩa quȩ p̃cepta sunt uobis. dicite
ꝗdiecerit. lã ñdicã uosseruos quia seruus nescit quid faciat dominꝰ eius
osaut̾ derxci amicos & iterum. Nuntiate frĩb meis Descenart ẜ inbortũ
suirm dñs cum eccłia dona fidelib largitur Ascendit in palmã: Ascendt¬

Expanded text:
 in palmam, etc. Sola namque causa est ut ubera Ecclesiae botris adaequentur, quia Dominus in eam ascendere, suaque eam gratia donare dignatus est. Ut enim doctores et humilia parvulis, et sublimia praedicent perfectis, ut et condescendant ac temperantes sint rudibus, et ipsi in contemplatione coelestium in palmam. Eadem autem Ecclesia, sive anima perfecta, hortus Domini, quae et paeffici, atque ad superna transferri; ascendit vero in eamdem, cum cognitionem suae majestatis fidelibus magis magisque revelat, cum amorem patriae coelestis proficientibus eis, quasi quibusdam gradibus ad alta tendentibus inspirat; cum eis, quibus prius dicebat, Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: adjecerit, Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos . Et iterum: Ite, nuntiate fratribus meis . Descendit ergo in hortum suum Dominus, cum coelestia dona fidelibus largitur; ascendit in palmam, c
Abbreviated transcription (Latin):
fesso doctorũ sꝑitaliũ labore excolitur. Itẽ uinea fuit pacifico in ea id:
inpace illa dequa p̃decerat. qđ facta fuerit aoã eo quasi pacẽ repperiens
uiaquicũq hab̾e pacẽ neglegitꝰ eccłiam xp̃i ñ ꝑtin& quãuis ap̃m consiteri¬

Expanded text:
fessa doctorum spiritualium labore excolitur. Item vinea fuit pacifico in ea, id est, fessa doctorum spiritualium labore excolitur. Item vinea fuit pacifico in ea, id est, in pace illa de qua praedixerat quod facta fuerit coram eo quasi pacem reperiens; quia quicunque habere pacem negligit,
Abbreviated transcription (Latin):
abeo pacis facere potui. Lib& deuntute pacis ipsus adhuc plura referre Uinça
aemulari. aut ut mitius dicã suã dñm conũsionẽ satis mirari cernebat.
seu certẽ pedisequissus quasfilias hierusalem hoccarnien appellare consucuit:
Pacificus aut quẽ nominat sponsus acdilectus i psius pat̾ futuri scłi pͥncespacis.
Cuiꝰ figurã salomon & pacifico regni si statui & ipso nomine p̃tendit in cuiꝰ pace
fuit ipsiuinea : quia ꝑ ipsius grãm constructa ẽ. ei eccłia catholica ꝑ orbem:
Cuiꝰ plurimis quidẽ scripturarũ locissit mentio : sed aꝑtissimȩ in euangłica
parabola qua dictũ. ẽ Simile. ẽ. regnũ cȩlorũ homini patri familias. qui ȩcut
tiȩ sȩitae nonae & undecimȩ. Horȩ. patent᷑ expͥmitur. quia una eadẽq. xp̃i
eccłia toto huiꝰ seculi tẽpr̃ quodumꝰ diei significatione conp̃henditur. inde¬

Expanded text:
ab eo pacis facere potui, libet de virtute pacis ipsius adhuc plura referre. XXXIX. ab eo pacis facere potui, libet de virtute pacis ipsius adhuc plura referre. XXXIX. aemulari, aut, ut mitius dicam, suam ad Dominum conversionem satis mirari cernebat, seu certe pedisequis suis, quas filias Jerusalem hoc carmen appellare consuevit. Pacificus autem, quem nominat, est sponsus ac dilectus ipsius, Pater futuri saeculi, Princeps pacis , cujus figuram Salomon et pacifico regni sui statu, et ipso nomine praetendit. In cujus pace fuit ipsa vinea, quia per ipsius gratiam constructa est Ecclesia catholica per orbem. Cujus plurimis quidem Scripturarum locis fit mentio, sed apertissime in evangelica parabola, qua scriptum est: Simile est regnum coelorum homini patrifamiliastiae, sextae, nonae et undecimae horae patenter exprimitur, quia una eademque Christi Ecclesia toto hujus saeculi tempore, quod unius diei significatione comprehenditur, inde
Abbreviated transcription (Latin):
fidelui uttñ speciali untitam̃ altitudine transoendunt: Qui & parulos adhue
atq infirmos infideł lac simplicioris exortationis uelut ubera nutriant: & omiã
tela puersoꝵ. eximia dicendi potentia quasi turris firma repellant Quȩ quide
om̃ia gaarbitrio meȩ libtatis hab̾e Nonpotui : sedexquo factasum corãeo quasi
pacẽ repperienf ipso largiente ꝑcepi. Idẽ equo donũ mͥ pacissuȩ ꝑuerbũ recon¬
cilationis p̃stare dignatꝰ t̃ Neq enĩ industria mea łcoram eo uenire a quo
longius reces eram uł pacȩ̃ quã ꝑdiderã recuperare ualui : sedoblatam grtas
ab illo multum gnitant᷑ accepi Exquo aũt hoc mͥ ipse domĩ largitꝰ ÷ : exeo statm
ꝑuititum crementa ꝓficiens & muro mesure conparaudam. &ubera turris
instar me hab̾e ꝓfiteor Quia & hostiles alȩsione ciuitatis illiusacies. cons¬
tant᷑ eicio : & nouosseꝑ ei popłos eilucare contendo Qđ quia ñnisi ꝑ donũ concisse

Expanded text:
tutum transcendunt, qui et parvulos adhuc atque infirmos in fide, lacte simpliciores exhortationis, velut ubera nutriant, et omnia tela perversorum eximia dicendi potentia, quasi turris firma repellant: quae quidem omnia, non ex arbitrio meae libertatis habere potui, sed ex quo facta sum coram eo, quasi pacem reperiens, ipso largiente percepi, id est, ex quo donum mihi pacis suae per verbum reconciliationis praestare dignatus est. Neque enim industria mea, vel coram eo venire, a quo longius recesseram, vel pacem quam perdideram recuperare valui; sed oblatam gratis ab illo multum gratanter accepi. Ex quo autem hoc mihi ipse donum largitus est, ex eo statim per virtutum crementa proficiens, et muro me jure comparandam, et ubera turris instar me habere profiteor, quia et hostiles a laesione civitatis illius acies constanter ejicio, et novos ei semper populos educare contendo: quod quia non nisi per donum concessae
Abbreviated transcription (Latin):
bulis ogrinis Sis mea qui uerbo simplicis doctrinȩ paruulos inbuere norit
& inpen& ralia scȩ conuersationis inducere. ꝓponamꝰ eis in marce seibilia
prioꝵ exẽpla iustoꝵ. quib efficactus meliusq memoratũ imple¬
re possint officium: Cedri & enĩ quia uirtutes electorũ designent.
sȩpedictum. ẽ. Figurdi eñi tabularũnt latitudine᷑ xpͥmit cordiscoꝵ : in qua
memoriã celestiũ recipiunt uerbort: Dequa ꝓpħa: Aliam mandatoꝵ tuoꝵ
cucurri: dũ dilatares cormeum: His. x̾cabulis ornatũ eẽ. docebat: bis

Expanded text:
octrinae parvulos imbuere norunt, et in penetralia sanctae conversationis inducere, proponamos eis immarcescibilia priorum exempla justorum, quibus efficacius memoratum implere possint officium: cedri etenim quod virtutes electorum designant saepe dictum est. Figura enim tabularum latitudinem exprimit cordis eorum in qua memoriam coelestium recipiant verborum; de qua propheta, Viam mandatorum tuorum cucurri, dum dilatares cor meum . His etenim tabulis ornatum esse decebat, his
Abbreviated transcription (Latin):
acutos addecendũ uiros. uł naturali uidelic& ingenio calentes uł instititione
philosophidc᷑ instructos. nequaquã his uelim dicendi ministeriũ tollamꝰ
quinpotius iuuemꝰ cosdatis scripturarũ scãrũ pagius. quo fortius possint
acfacibius infirmos quosque indoctos abinsidus custodire. uł doctrinę
fallentis. uł exẽpli corrũpentis P ropugnacula eñi argentea diuinorũ
sunt apices eloquiorũ : deqͥb. supͣ dictũ ÷ Sicut turris dđ collũ aium
que acdificata .ẽ. cũ ꝓpugnaculis & dequib inpsalmo: Eloquia diũ eloquia

Expanded text:
aptos ad docendum viros; vel naturali videlicet ingenio callentes, vel institutione aptos ad docendum viros; vel naturali videlicet ingenio callentes, vel institutione philosophica instructos, nequaquam his veri docendi ministerium tollamus, quin potius juvemus eos, datis Scripturarum sanctarum paginis, quo fortius possint ac facilius infirmos quosque ab insidiis custodire, vel doctrinae fallentis, vel exempli corrumpentis. Propugnacula enim argentea divinorum sunt apices eloquiorum, de quibus supra dictum est, Sicut turris David collum tuum, quae aedificata est cum propugnaculis, et de qui
Abbreviated transcription (Latin):
resistendo sufficerent. Oftiũ uͦ inillis : qui or siminissunt. institta aa
repellenda her& icoꝵ suie paganoiũ sopbismatt. simplicitite tamen
catholicȩ fidei salubrit̃ imbitti. ingressum regni uolentb p̃dicando
panderent. eos qui e ꝑ mysteriũ secundę regenerationis inatria uitae
cȩlestis inducerenti sic̃ eisdẽ sponse suȩ m̃bris ꝑ fectioribus: alia qͦq uirtutu
uocabula. que sibi specialit̃ conp&ere ñdubitantur donare ñ refugit
erbi gratia. Uos estis lux mundi Q̾iterum Ef̃ego ititouos sic̃ agnos
in medio lupoꝵ Cũ ipse sit luxuera quȩ in luminat om̃em hominem
uenientem inmundum Ipse in maculatꝰ &incontaminatꝰ agnus qui abs¬
tulit peccata mundi Siergo murꝰ. ẽ. inqͥt soror nrã : aedificemus
suꝑ cam. ꝓpugnacula angentea: Acsi aꝑte dicat Siidonea. c̃. eccłia
gentium inaliquib suis membris ꝑuersoꝵ contra ire doctrinis. hal

Expanded text:
in illis qui, etsi minus sunt instituti ad repellenda haereticorum sive paganorum sophismata, simplicitate tamen catholicae fidei salubriter imbuti, ingressum regni volentibus praedicando panderent, eosque per mysterium secundae regenerationis, in atria vitae coelestis inducerent: sicut ejusdem sponsae membris perfectioribus, alia quoque virtutum vocabula, quae sibi specialiter competere non dubitantur, donare non refugit. Verbi gratia, Vos estis lux mundi , et iterum, Ecce ego mitto vos, sicut agnos in medio luporum ; cum ipse sit lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Ipse immaculatus et incontaminatus agnus, qui abstulit peccatum mundi. Si ergo murus est, inquit, soror nostra, aedificemus super eam propugnacula argentea; ac si aperte dicat, Si idonea est Ecclesia gentium, in aliquibus suis membris, perversorum contraire doctrinis, habens
Abbreviated transcription (Latin):
incarnandum eũ amundi origine p̃dicendo structuntm ecołi ã ñparum
aduuiit̃. Ucrũ qui apparendo in cerne eccłm sibi sororem facere dignat᷑ ÷: Ipse
a euam sui parcicipiũ nominis donautt It & murꝰ uidelic& dicer&ur Q
pstum. Murus qͥdẽ ineis qͥmaioris cruditione acitute sp̃s pdtimends

Expanded text:
incarnandum eum a mundi origine praedicendo, structuram Ecclesiae non parum incarnandum eum a mundi origine praedicendo, structuram Ecclesiae non parum juverunt. Verum qui apparendo in carne Ecclesiam sibi sororem facere dignatus est, ipse ei etiam sui participationem nominis donavit, ut et murus videlicet diceretur et ostium: murus
Abbreviated transcription (Latin):
gunt qu& ꝑfacto lampades : lãpadessunt. ignis. atq flam marũ: Ignis uidelico
in eadẽ caritate. quai ipsi intrinsecus ferleit: Flammarũ uͦ in oꝑatione iustitiȩ
qua &&iam aliis longe lateq clarescunt: Annonlãpades ignis se. eẽ. ꝓdebant
qui dicebant. Notine cor nr̃m ardens erat innob cũloquer&ur inuia. &a
ait: Luceat luxurã corã hominib ut uideant oꝑa ur̃a bona: Hac sunt
lãpades. quasq̃. habent uirgines cũ sponsus aduenerit thalamum cũ ipso
regni ꝑennis introibunt: Tũ uͦ stultarũ lampades extingunt᷑. Qui ammi¬

Expanded text:
 subnectit, dicens: Lampades sunt ignis atque flammarum: ignis videlicet in eadem charitate qua ipsi intrinsecus fervent; flammarum vero, in operatione justitiae qua etiam aliis longe lateque clarescunt. Annon lampades ignis se esse prodebant, qui dicebant, Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et ait: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona ? Hae sunt lampades quas quae habent virgines cum sponsus advenerit, thalamum cum ipso regni perennis introibunt. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
quia secruciant: & cruciando auitis conseruant: Tusuͦ : quia diuisioueᷤᷤ
diligunt.: atiiue puenire medullit᷑ in ardescunt. Seq ipsos ei inscĩs urcutib
exhibent: Unde &illic subditur Q̾uniuersi pulueris pigmenteru¬

Expanded text:
quia se cruciant, et cruciando a vitiis conservant; thus vero, quia Dei visionem quia se cruciant, et cruciando a vitiis conservant; thus vero, quia Dei visionem diligunt, ad quam pervenire medullitus inardescunt, seque ipsos ei in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur, Et universi pulveris pigmentar
Abbreviated transcription (Latin):
mundo inscĩs p̃cibus ardenti amore. se erigit. ꝑ desertum qđ deserit ascendit
ualit̃ uͦ ascendat. adiungit Sic̃ uirgula fumi exaro matib: Tumiss de in¬
censo nascitur: & ꝑ psalmistam dr̃: Pirigatur oratio mea siẽ incensum
in conspectu tuo Fumͦ excutere lacrimas sol& Itaq fumͦ .ẽ. exaro matib
conpunctio orationis concepta exuntutibus amoris Qua&amen oratio
fumi uirgula dr̃: quia dũ sola celestia postulat: sscreta ꝓgreditur. utad
iterrena atq tẽporalia app&endat. ꝓt̾reno studio minime reflectatur
Et notandũ qđ n uirga. sed uirgula nuncupatur . Quia int̃dũ in conpunctiones
ardore tantȩ simplicitutis. ẽ. uisamoris: ut hanc nec ipse. animꝰ possit. con
untur: nec uermibus corrũpantur Myrrae gͦ &turis sacrisitium
offerunt qui & carne᷑ afficiunt nec eis corruptionis uitia dominentur:
& redolentẽ in conspectu dñi amoris sui hostiã incenduat Oyrra itaq

Expanded text:
mundo in sanctis precibus ardenti amore se erigit, per desertum quod deserit ascendit. Qualiter vero ascendat, adjungit: Sicut virgula fumi ex aromatibus. Fumus de incenso nascitur; et per Psalmistam dicitur, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Fumus excutere lacrymas solet. Itaque fumus ex aromatibus, compunctio orationis, concepta ex virtutibus amoris. Quae tamen oratio, fumi virgula dicitur, quia Deum sola coelestia postulat. Sic recta progreditur, ut ad terrena atque temporalia appetenda pro terreno studio minime reflectatur. Et notandum quod non virga, sed virgula nuncupatur, quia interdum in compunctionis ardore tantae subtilitatis aestuat vis amoris, ut hanc nec ipse animus possit compruntur, ne vermibus corrumpantur. Myrrhae ergo et thuris sacrificium offerunt, qui et carnem afficiunt, ne eis corruptionis vitia dominentur; et redolentem in conspectu Domini, amoris sui hostiam incendunt. Myrrham itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dm̃: Uidentes aũt turbas uidei repl&i sunt telo & contra dicebant hisque
a paulo dicehantur Quȩ uidelic& aemulatio dura. ẽ. ut inferus: quia nimi¬
rũ animã quã coeperit : impi&atis ꝑte consumit. Huic enĩ scriptũ. ẽ Telus
adp̃hendit popłm ineruditũ : & nc̃ ignis aduersarios comedit Qđ si iea intelle¬
gitur. merito admon& synagogam dñs ne hac ȩmulatione contra ȩccłiã teneat᷑.
cũ eã uiderit dedeserto uitioꝵ ascendisse delicus elestib affluentẽ. in reuocabil
mentẽ suo adherere dilecto neforte aliis inuidendo bona quȩ ipsa hab̾e paterat
amitat: Quo dicto : plura deuirtute dilectioins ad cumu t̃. Slando subnectit dic̃s:

Expanded text:
tes autem turbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant his quae a Paulo dicebantur . Quae videlicet aemulatio dura est ut infernus, quia nimirum animam quam ceperit impietatis peste consumit. Hinc enim scriptum est, Zelus apprehendit populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedit. Quod si ita intelligitur, merito admonet Synagogam Dominus ne hac aemulatione contra Ecclesiam teneatur, cum eam viderit de deserto vitiorum ascendisse, ac deliciis coelestibus affluentem, irrevocabili mente suo adhaerere dilecto, ne forte aliis invidendo bona quae ipsa habere poterat amittat. Quo dicto plura de virtute dilectionis accumulando subnectit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
actimorẽ dñi. suꝑ corsuum & brachium posuer̃: ĩd. ẽ. om̃s cogitatꝰ & actus
serunt laudis: Aquȩ multae ñpoter̃ extinguere caritatẽ : nec flumina
obrũent illã Aquas multas & flumina tẽptationum dicit incursus que siue
in sibilit̃ seu iniusibilit̾ animas fidelium inpugnare nondesinuts. Nam
Sꝑ aptos fidei aduersarios. & ꝑ falsos fr̃s & ꝑ accultas antiqui oftis insidias
eos suꝑare. conaNtur : nectamen ullatenꝰ cełẽ cẽptationib norunt corda
que in caritute iudicata & fundata. eẽ. consuert Stat eñ firma ꝓmissio

Expanded text:
ac timorem super cor suum et brachium posuerunt, id est, omnes cogitatus et actus e multae non potuerunt exstinguere charitatem, etc. Aquas multas et flumina tentationum dicit incursus, quae sive visibiliter seu invisibiliter animas fidelium impugnare non desinunt: nam et per apertos fidei adversarios, et per falsos fratres, et per occultas antiqui hostis insidias eos superare conantur; nec tamen ullatenus capere tentationibus norunt corda quae in charitate radicata et fundata esse consueverunt, stat enim firma promissio
Abbreviated transcription (Latin):
cipum suoꝵ ꝑsuafiont seductabar abban ꝓ dño elegit stulta temeritate
erat ñ huiꝰ quidẽ se fidei humilit̃ mancipando: sedhuiꝰ suꝑse uindictam ꝑti¬
naciter in p̃cando: Acuiꝰ soci& ate seceraens eam: quȩ credere consensit pleben
oitatur dns ut memoriã conlatȩ sibi gratiãe fyco incorde retineat: sed
& oꝑa ꝑceptȩ fidei. digna coniungat: Sequit᷑ eñi Poneme ut signaculum

Expanded text:
cipum suorum persuasione seducta, Barabbam pro Domino elegit; stulta temeritate cipum suorum persuasione seducta, Barabbam pro Domino elegit; stulta temeritate erat, non hujus se quidem fidei humiliter mancipando, sed hujus super se vindictam pertinaciter imprecando. A cujus societate secernens eam, quae credere consensit plebem, hortatur Dominus ut memoriam collatae sibi gratiae fixo in corde retineat, sed et opera perceptae fidei digna conjungat. Sequitur enim: Pone me ut signaculum
Abbreviated transcription (Latin):
dilectum: idt. quẽ me solã diligere. C&eris aũt nationib. ẽẽ. rebar ignotum
nob̾ qui longe fuimꝰ. & pacem hisqui ꝓpe : ad mon& eam meminisse gratiȩ.
ꝑ quã ipsa grauissimis erepta malis. aduiã conũsa÷ ueritatis. & alior qͦq
congaude saluti. Cũ auctor ipse salutis & uitae sit diues inom̃s qui inuocant
ta .ẽ. genetrix tua Arbor malus aptissime lignum scãe crucis expͥmit. inquo
ipse pendere ꝓom̃ĩum salute dignatꝰ ÷: incuues laudib supͣdyat eccłia Sicutꝰ
malũ inter ligna siluarũ: sic dilectus m̃s int̾filios Sub arbore. ergo
malo suscitauit dũs sinagogam quã ꝑfidẽ suac passionis a ꝑ p&ua morte
reuocauit: subqua &iam arbore corrupta uiolata que .c̃. mat᷑ aegenar
ipsius. Maior uidelic& acsenior eiusdẽ portio plebis: illa ninirũ que pͥn¬

Expanded text:
dilectum, id est, quem me solam diligere, caeterisque autem nationibus esse rebar ignotum; dilectum, id est, quem me solam diligere, caeterisque autem nationibus esse rebar ignotum; izavit pacem nobis qui longe fuimus, et pacem his qui prope , admonet eam meminisse gratiae, per quam ipsa gravissimis erepta malis ad viam conversa est veritatis, et aliorum quoque congaudere saluti, cum auctor ipse salutis et vitae sit dives in omnes qui invocant te, etc. Arbor malus aptissime lignum sanctae crucis exprimit, in quo ipse pendere pro omnium salute dignatus est; in cujus laudibus supra dixit Ecclesia, Sicut malum inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub arbore ergo malo suscitavit Dominus Synagogam, quam per fidem suae passionis a perpetua morte revocavit. Sub qua etiam arbore corrupta violataque est mater ac genitrix ipsius, major videlicet, ac senior ejusdem portio plebis. Illa nimirum quae prin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħ&ia quoait Lx abit᷑ deserta & inuia : & exultabit solitudo & florebit
qua sililium Deliciis affluens illis nimirum : dequib supͣdicit sponsus Quam
pulchraes. & quã decora carissima indeliciis. Hoc ẽ. indesideriis uitȩ glestis.
imuxa. suꝑ delictum meum Merito suꝑillum innyxa: sine cuiꝰ adiutorio nonsolũ
ad suꝑna ascende. sednec resurgere quidẽ ualebat Nam & uircutũ ꝓfectus. &
ipsa fidei initia. ñ nisi dño largiente possumꝰ hab̾e. Hanogͦ nouegentium conuer¬
sionis gratiã magis iudȩa mirabat᷑. quose solã & eos qui insuum ritum. ꝑnusteriũ
cirtũcisionis reciperentur. ad hanc ꝑtiuere credebat: Ut lib̾ actus apłoꝵ aꝑtissime¬
testatur Unde &cũ adminita dixissor Quȩ.ẽ. ista que ascendit deserto. delicus
affluens: magis admirando conclusit innixa suꝑ dilectum meũ Meũ inquit

Expanded text:
prophetia, qua ait, Laetabitur deserta et invia exsultabit solitudo, et florebit prophetia, qua ait, Laetabitur deserta et invia exsultabit solitudo, et florebit quasi lilium . Deliciis affluens, illis nimirum de quibus supra dicit sponsus, Quam pulchra es et quam decora, charissima in deliciis! hoc est, in desideriis vitae coelestis. Innixa super dilectum meum: merito super illum innixa, sine cujus adjutorio non solum ad superna ascendere, sed nec resurgere quidem valebat: nam et virtutum profectus et ipsa fidei initia non nisi Domino largiente possumus habere. Hanc ergo novae gentium conversionis gratiam magis Judaea mirabatur, quo se solam, et eos qui in suum ritum per mysterium circumcisionis reciperentur, ad hanc pertinere credebant, ut liber Actuum Aposttestatur. Unde et cum admirata dixisset, Quae est ista quae ascendit de deserto, deliciis affluens, magis admirando conclusit, Innixa super dilectum meum. Meum, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
cołiae ꝑlauacrũ sunt regenenitionis untaȩ quia adreguum oeleste tenduntꝰ.
quã uis suꝑ fundamentum recte fidei. ñ aurum argentum. sapidesp̃tiosos.
sedligna. fenum. & stipulam aedificent: Neg̾. suscit&is inquit aiectam
tuniulo carnalium ꝑturbationum & eiugilare faciatis. aqu&e placide sue de¬
uotionis qua conspecłib sui conditoris adstare delectatur. Ponec ipsa uelit:
d t̃i elonei nite conpletis diuinȩ seruttttis obsequiis. ipsa ad ominunem redire
ciuram humanȩ fitgilcettis. necessteatib aditionitai consentiat: E cͥp ostquã
aefidem cdominice incarnationis uidȩa confluxit. secuta .ẽ. & gertũ muttitudo eiꝰdet̃ grãe
particeps festinauit admirata inopinatam eiꝰ conuersionẽ iudȩa ripente exdamatꝰ.
Ascendungũt eccłia gentiũ dedeserto : quia q̃ pluruno tẽpr̃ a suo fuerat conditore
derelicta. ꝓsicientib iam fidei &oꝑis bonigradib. adeiꝰ grãm ꝑuenit. Implor assaiȩ

Expanded text:
 lavacrum sunt regenerationis unitae, quia ad regnum coeleste tendunt, quamvis super fundamentum rectae fidei, non aurum, non argentum, non lapides pretiosos, sed ligna, fenum et stipulam aedificent. Ne ergo suscitetis, inquit, dilectam tumultu carnalium perturbationum, et vigilare faciatis a quiete placidae suae devotionis, qua conspectui sui Conditoris adstare delectatur. Donec ipsa velit, id est, donec, rite completis divinae servitutis obsequiis, ipsa ad communem redire curam humanae fragilitatis necessitatibus admonita consentiat. Et quia, postquam ad fidem Dominicae incarnationis Judaea confluxit, secuta est et gentium multitudo, ejusdemque gratiae particeps festinavit, admirata inopinatam ejus conversionem, Judaea repente exclamat. XXXIV. Ecclesia gentium de deserto, quia quae plurimo tempore a suo fuerat Conditore derelicta, proficientibus jam fidei et operis boni gradibus, ad ejus gratiam pervenit, impleta Isaiae
Abbreviated transcription (Latin):
uel morti ꝑsuaderi posse. neultra animas rpiat emundo uł inferno neraptas
suscipiat. quã illi ut aliqͥndo mea recedat afide Neputes tenuda solũ modẽ
ꝓfessione uerboꝵ mͥposse placere .: quinpotius suus adutã uenire pone meȩ
memoriã uoluntatis. ut signaculũ suꝑ corpone suꝑbrachum tuum. atq intantũ.
dilectione siue diuina. scu fratña. mentẽ iubue. tantum aemulare neque absq cuȩ
plebis ad gregatione ciuiũ suꝑ noꝵ summa conpleat᷑ ut ipsa tua dilectio ipsa en¬
latio pullo rerũ aduersantiũ siue blandientiũ statu possit inmuttri uł minui:
Quidã hoo qđ dictũ .ẽ. durasit ut inferus aemulatio : de emulatione inuidiȩ quam
sna goga aduersus eccłiam gentiũ sȩ pe habebat dictũ accipunt:. Dequa & inacti

Expanded text:
vel morti persuaderi posse, ne ultra animas rapiat e mundo, vel inferno, ne raptas vel morti persuaderi posse, ne ultra animas rapiat e mundo, vel inferno, ne raptas suscipiat, quam illi, ut aliquando mea recedat a fide. Ne putes te nuda solummodo professione verborum mihi posse placere, quin potius si vis ad vitam venire, pone me memoriam voluntatis ut signaculum super cor, pone super brachium tuum; atque in tantum dilectione sive divina seu fraterna mentem imbue, tantum aemulare, ne absque tuae plebis aggregatione civium supernorum summa compleatur, ut ipsa tua dilectio, ipsa aemulatio nullo rerum adversantium sive blandientium statu possit immutari vel minui. Quidam hoc quod est dictum, Dura sicut infernus aemulatio, de aemulatione invidiae quam Synagoga adversus Ecclesiam gentium saepe habebat dictum accipiunt; de qua et in Acti