comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Axorcismum grece latine cora¬
iuratio si uesermo inerepationis
est aduersus diabolum ut discedat
Sicut est illud it raccharia. c oster¬
dic mihi ihm̃ sacerdotem magnum
stantem coramangelo d fu et sachan
stabat addextriscus ut aduersa¬
rocur ei. & dixit dñs ad sathati
herusalem hocc̃ exortisnuminore¬
part & cotiurare aduers̃ diabolũ
Urde scienduro quod noncreatu¬
ra di in infantibus ex ortitatus
aut crufflatus. zcdille sub quosutꝰ
omnes quicum peccatonascuntur
est enim princ eps peccatorum
Exorente ex greco in latinũ
adiurantis siue increpante suocan¬
tur Inuocant enim sup catecumi¬
nos uel suocos quibabent sp̃min¬
mundum nomen dm̃ adiuratos

Expanded text:
xorcismus Graece, Latine coiuratio, sive sermo increpationis est adversus diabolum, ut discedat: sicut est illud in Zacharia3, 1: 'Et ostendit mihi Iesum sacerdotem magnum stantem coram angelo Dei, et Satan stabat a dextris eius, ut adversaretur ei; et dixit Dominus ad Satan: Hierusalem.' Hoc est exorcismus increpare et coniurare adversus diabolum; unde sciendum est quod non creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur, sed ille sub quo sunt omnes qui cum peccato nascuntur. Est enim princeps peccatorumExorcistae ex Graeco in Latino adiurantes sive increpantes vocantur. Invocant enim super cathecumenos, vel super eos qui habent spiritum inmundum, nomen Domini Ies
Abbreviated transcription (Latin):
ribdem pepere hnclatratum acioi¬
auditus hinc monstri incredita
simulacra dum nauigantes mag uiaqt¬
nis uesticibus pelagidis si dentes
exterriti latrart putant: clac¬
Vndas quas soibentis acscus uora¬
go conlidit. Cademcausa &iam
eheie montis ꝑp&uosignes facit
Nam aquarum ille corcursus
raptum secum sp̃m inimum futa¬
dum trahit at que ibi suffoca¬
tum tam diutenet donec prȩspi¬
ramenta terrȩ diffustis nutri¬
menta ignisi recctidat

Expanded text:
rybdim peperere. Hinc latratus rybdim peperere. Hinc latratus auditus, hinc monstra, hinc reddita simulacra, dum navigantes, magnis vorticibus pelagi dissidentis, exterriti, latrare putant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. Eadem causa etiam Aetnae montis perpetuos ignes facit. Nam aquarum ille concursus raptum secum spiritum in imum fundum trahit, atque ibi suffocatum tandiu tenet, donec, per spiramenta terrae diffusus, nutrimenta ignis incendat
Abbreviated transcription (Latin):
dictis. Unide ee gehenna constat
autem hunc ab ea paste. quacurus
ul africus flat habere speluncas
plenas. sulphuris eusque admare s¬
deductas que spelunce. recipierites
in se fluctus. ueritum creant qua
ligatus ignem gignit.
Exsul phure. uitide est quodinde
incndium
iustinis in libro historiarum it a Siboui
scripsit. syoliae tellus tenius ae
fragilis. & cauernis quibus dam
fistulis queita penetrabilis ut
ueatorum tota ser me flitibus
pattat necison t ignibus generan¬
dis rautriendis que solupsiustia¬
curals matria quppeui¬
ser insecus soratum sud phurt et
bituonne craditur quares att
cante frequenter t oum pluribis
locis tiuneflammis. Nunc iu pores
Nune flumum etrat et in de denque
dium. Et hubi acrior prae spira¬
menta cauernarum uentus it¬
mole segeruntur. Accidunt¬
lidum uel utis uipsis undis alatur
cetbiuni neque cnim intama ne¬
gustis terminis. Aliter durare
totscłitantus ignis potiuissa. nisi
thumorum nutrimentis alir ciq
Hinc igitur fabule scillam et ca ocots¬

Expanded text:
dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendiumJustinus in libro Historiarum ita scribit, dicens: Siciliae tellus tenuis, ac fragilis, et cavernis quibusdam, 61 fistulisque ita penetrabilis, ut ventorum tota ferme flatibus pateat, necnon et ignibus generandis nutriendisque soli ipsius naturalis materia, quippe intrinsecus strata sulphure et bitutante frequenter et conpluribus locis nunc flammas, nunc vaporem, nunc fumum eructet. Inde denique dium. Et ubi acrior per spiramenta cavernarum ventus inmoles egeruntur. Proximulidum, veluti ipsis undis alatur incendium, neque enim in tam angustis terminis aliter durare tot saecula tantus ignis potuisset, nisi et humoris nutrimentis aleretur. 3. Hinc igitur fabulae Scyllam et Cha
Abbreviated transcription (Latin):
& tu capharuaum quat usq in
caclũ exaliata ẽ usq in infernũ es¬
deprimeris. Quid est usq inglũ
ex altata es. numquid cuntatis llius
moenia nubes tetigerunt ad sidera elacis¬
ꝑuenerant sed qui efe inclũ exal esioori¬
tatoes mnimium cibi selic uideris.
nimium potes. miinium suꝑba es

Expanded text:
 tu Capharnaum, quae usque ad coelum exaltata es, usque in infernum deprimeris . Quid est, usque ad coelum exaltata es? Numquid civitatis illius moenia nubes tetigerunt, aut ad sidera pervenerunt? Sed quid est, in coelum exaltata es? Nimium tibi felix videris, nimium
Abbreviated transcription (Latin):
Haec enimbene uiuendinagis¬
trac̃i dunditur que inquattuor
principales uistutes prudentiã
scilica at q iusticiam fortitudi¬
nem siue temperantiam
crates primus ad corrigeados
conponendos que mores in tendu
atque omne studium suum ad
uene uiuendi dis putatioriem
dixit. diuidens eam itiquat¬
tuor pastibus animae idus
prudentiam iustitiam fosticu

Expanded text:
Haec enim bene uiuendi magistra est diuiditurque in quattuor principales uirtutes: prudentiam scilicet atque iustitiam, fortitudinem siue temperantiam. crates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne studium eius ad bene vivendi disputationem perduxit, dividens eam in quattuor virtutibus animae, id est prud
Abbreviated transcription (Latin):
& clui ꝑfectus Cuinihilũt adi¬
cipotẽ. hino nomini ciput groma¬
ticos conpanitio ñ adioitur qr
si dixeris ille ꝑfeccior ẽ. iste ꝑfec¬
tus ẽ nõ erit.¬

Expanded text:
 Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior est,' iste perfectus non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
culus uimas culum. eisirgie a
oblatiscttar sexũ libido p̃ceps
Ad eo ciñ frandulentu ut alterioin
diripiens foueat sed fraus frartũ
ronfubet. deniquedum pulli uo¬
cemꝓprie genitricis audieruit:
naturali quodam p̃istrrtu. cã que
fouit. reliquut & ad candemq
ginuit reuertontur.
temtias ꝓpheta chiett clamiauit ꝑdix
& congreguut quȩ rmpeperte fa¬
ciens sibi diuicias nocum udicio
Incdinidio autem dierion cͦiꝰ relor¬
quens eam & omnouissons suis
grt stulta Pisiologus dixit satiꝰ
ascutm. et ꝑdicem qui aliena
oua diripiat: hoc ẽ ꝑdicis alteriu
& corpore fouent suo sed fitcudiꝰ
suȩ fructũ habere ñ posse: qr cũ
eduxerit pullos alieno. tttit
tudieritq: oua genercor̃ siti¬
tim euolant & confer̃se ad suo
parentes. natuali quodã mo
ncero atq: amore derebcto illati
ĩ fundit labore a fito sidissue
stultus

Expanded text:
culus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat, sed fraus fructum non habet; denique dum pulli propriae vocem genitricis audierint, naturali quodam instinctu hanc quae fovit relinquunt, et ad eamdem quae genuit revertuntur.remias propheta de eo: Clamauit perdix et congregauit quae non peperit, faciens sibi diuitias non cum iudicio; in dimidio autem dierum eius relinquent ea, et in nouissimis suis erit stultus. Physiologus dicit satis astutam esse perdicem, quae aliena oua diripiat, hoc est perdicis alterius, et corpore foueat; sed fraudis suae fructum habere non posse, quia cum duxerit pullos alienos, amittit audierint, quae oua generauit, statim euolant et conferunt se ad suos parentes naturales; quodam munere adepto atque amore derelicto ille qui  fundit labores, et fraudis suae stultus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus ideo dicitur ds̃. quia nhilei
possit: adici ad tamen de consumacio¬
ne alicuis facti ꝑfectio dicitur d̃s
aut̃ quiron ẽ factus. quomodo. ẽ
ꝑfectus : sedhoc uocabulun deusu
Nr̃o sconsit hamana inopia ficut
& reliqua uerbo Quatenꝰ idqđ in

Expanded text:
fectus dicitur quia nihil ei possit adici. Adtamen de consummatione alicuius facti perfectio dicitur. Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hoc vocabulum de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus i
Abbreviated transcription (Latin):
ne meroris. nam rece balaniondixeruit
quod anxictatem animicolla hact & gemnass
dicuntur quaibiahilea huncte copore & per¬
friaa comanibus exercitincur. pamgem¬
nasium grece latine exercitiumdicitur

Expanded text:
dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi athletae uncto corpore et perfricato manibus exercitantur; nam γυμνάσιον Graece, Latine exercitium dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
discensio.
Ba poismumgrete. latine cinctio int̃p̃catur
que id cir cotinetio dicitur. quia ibi homo
spsgnaitue in melius in mutatur & longe uiicil¬
aliud quimerat efficitur. priusenimfedi
enrmus deformitate peccatorum implaainc ciciã¬
tione redimur pulchr idealbetione uircu¬
cum. Vnde & incantics scribitur cantico
cognominatione conpl&ur dicentedño
scĩ sicut enimintribustescibus statomnc
uerbum. Itahoc sacra mentum confirmat
ternarius numerus nominisdium qđ
est. uoluic enimdñs utresilla in ui sibilis¬
ꝑ congruens et profecta concrectabile ISIOR
et uisibile inpenderentur helementum
suꝑ qđ etiamin principio ferebatur spĩ sc̃s̃
namsicut aqua purgacur exterius coap
italcitenter eius misterionee sp̃fi scm̃¬

Expanded text:
dispensationem. Baptismus graece, latine tinctio interpretatur. Quae idcirco tinctio dicitur, quia ibi homo Spiritu gratiae in melius immutatur, et longe aliud, quam erat, efficitur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum: in ipsa tinctione reddimur pulchri de albatione virtutum. Unde et in Canticis scribitur canticorcognominatione completur, dicente Domino  sancti. 46. Sicut enim in tribus testibus stat omne verbum, ita hoc sacramentum confirmat ternarius numerus nominum divinorest. Voluit enimper congruens, et profecto contractabile, et visibile impenderetur elementum, super quod etiam in principio ferebatur Spiritus sanctus. Nam sicut aqua purgatur exterius corpus, ita latenter ejus mysterio per S
Abbreviated transcription (Latin):
balsa mumest arbor ipsao pobalsamum. socus
collectus exarbore pamopedicitur sucus
probatio cutembalsami ut diciplenius
haec est quodsi contrao solem feratur. et cor¬
ruptum non sic manum ferentis exurit

Expanded text:
Balsamum est arbor ipsa, opobalsamum sucus collectus ex arbore. Nam opo dicitur sucus. Probatio autem balsami, ut dicit Plinius, haec est, quod si contra solem feratur et corruptum non sit manum ferentis exurit
Abbreviated transcription (Latin):
dut probreui longi. perchoros. si accentus
in alia syllaba commutecur. ꝑ aspirationem.
siadicitur .h. littent ubinan deb& aue de¬
trahatur ubiesse oport&. ꝑ hiatum quo¬
tiens in pronuntiatione scinditur. uersrꝰ
antequam compleatur siue quotiens
uocabulis uocclem sequitur ut musea
omdes fit barbarismus e ꝑmotatismos
etiotti cismos edapdacismos. Motacis¬
mos est quotiens M. litteram uocclis
sequitur. ut bonum aurum iustum amicuri
sedhocuicium aut suspensione .in. littere
Qut detrrctioneuitamus. lotacismusest
quetiens imotalit tene duplicatur sonus
uttroi. mula. ubicar umlicterarum
o exeliserit pronuntiatio utunum
iotha non diosonare uideantur. Lapda¬
cismum uelsi prouno .l. duo pronuntient᷑
uit afrificuet sicut collo quium pro conloqͥo
uel quotiensunum.l. exilius duolargias
prostrimus qod Qnturest. namunam
lirgius duo exilius ꝓferre dobemusł
conlisio est quotiens nouissimue fllabag̾

Expanded text:
aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus et per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia', 'Maia'; ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo sonare videantur. Labdacismus est, si pro una L duo pronuntientur, ut Afri faciunt, sicut 'colloquium' pro 'conloquium'; vel quotiens unam L exilius, duo largius proferimus. Quod contra est; nam unum largius, duo exilius proferre debemus. Conlisio est, quotiens novissimae syllabae
Abbreviated transcription (Latin):
Barbarismusest. corraptio uerbi
unius tertiam sillobemquis produ¬
catinignosdere. Bacharismus est¬
uerbum corruptodlittene ułsonoenun¬
biatum. litera atfloriot. duhflo¬
sebit dicere oporteit sono sproe¬
dia sillaba prima producatur. ut oreł
Appellatur autẽ barbaris imus abarba¬
risgentib dumlatine oa aicionis inceg̃itatẽ
nescirent unaqueque enimgens
facta romanorum cumopibussuis. Vita
quoque & uerborum et norum romam
transmisit. oi hi terbarbaris mum autẽ
et barbarolexim hocint est quodbarba¬
rismus in uerbolatino sit dumcorrumpit᷑
Quando uerobarbant uerba latins
eloquiis inseruntur
Barbaro lex hisdicitur itemquando
in prosciuitium fit sermonis
Barbarismus uocaitur. quando in metro
tione scripto quat tuor modis siquis i nuer¬
bolitteram uel sillabã adiciat mucae trans¬
mut& uł minuat. pronuntiatione autẽ
fit intemporib tonis aspirationib etreliquis
quae secuntur ꝑtempora quppefitbar¬
baris mus si prolonga syll aba breuis ponatis.

Expanded text:
Barbarismus est corruptio verbi unius. Ut si tertiam syllabam quis producat in 'ignoscere'. Soloecismus verbum corrupta littera, vel sono enuntiatum: littera, ut floriet, dum florebit dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut, Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum Latinae orationis integritatem nescirent; unaquaeque enim gens facta Romanorum, cum suis opibus vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. 2. Inter barbarismum autem, et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo Latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba Latinis eloquiis inseruntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatutione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Billene sunt. Inmense magnicudinis
bestiȩ ab imitendoe & fundendo
a quas uoccut ccteris enimbestus
maris altus uciunt undas. balienim¬
ocelss Balincum. in prosa ponimus balncã¬
in m&ro tamenutrumque facit. baliste¬

Expanded text:
em sunt immensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et fundendo aquas vocatae. Caeteris enim bestiis maris altius jaciunt undas. Balleiocatur. Balineum. In prosa ponimus ‘balnin metro tamen utrumque facit. Beli
Abbreviated transcription (Latin):
u falsami arbor iudcaniti intracerm nos
tintumuignnti iugerum erai poseea quãtidem
regionem romanipotitisunt etumlatis smis
collibus propagacaest irpesimius uicis folus
simils rutas sed albidioribus semꝑque manen¬
tibus arbor autembalsamum lignumeius xilo¬
balla nundicitur fructusiue scmen carpo¬
balsa mumsucus opobalsamom quo dideo
cumidiec tione significatur eoquod ꝑcussus
ferreis ungulis cortex ligni ꝑ cauernas eximui
odoris guita distillat. cauerna enim greco
sermone opediatur. cuiusgutta ad ultenent
admixto ciprino oleo uel melle sed sincerus
probatur a melle sicumlacte coagulauerit
cibaleo sinsallatus aque ut ad mixtus ficile
fuerit resolutus. preterea etsila neauestes
exipsopollute non maculantur. adulterat᷑
quidem nequecum lac coaigulat etutoleum
inaqua suꝑnatat etuestemmaculat.
balsi ma autem sipura fueritit tintum uim
habent uesit sol excanduerit suscineri m
manu non possint

Expanded text:
 Balsami arbor in Judaea intra terminos tantum viginti jugerum erat. Posteaquam eadem regione Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est. Stirpe similis viti, foliis similis rutae sed albioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum ejus xylobalsamum dicitur; fructus sive semen carpobalsamum, succus opobalsamum: quod ideo cum adjectione significatur, eo quod percussus ferreis vinculis cortex ligni per cavernas eximii odoris gutta distillat. Caverna enim Graeco sermone ope dicitur, cujus guttam adulterant admixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus; praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent, ut si sol excanduerit, sustineri in manu non possint
Abbreviated transcription (Latin):
muor et minor quibus insunt biuoppi¬
da maior cerragonam is pamae
cuatetem. Mmor bar cinonam in sep¬
tentrone uersus contra seha bent
maiores subiac& insule bosus. dein de
aborientesardnu ab aquilene mare
gallicum amerida a afrie mauritan¬
cum pelagum ab occalu hibericum pela¬
gum spectart
Baleares insulas haspanuc duacsuit
a frosudes et gemniside muor etminor
unde & cas uulgo maioricam et minou¬
ccim nuncupant In his primum in su¬
lis inuentaese fundẽ quibus lapides
cmtcuntur. Vnde & baleares dicte
balienimgreor emitte redicitur un de
et baliste quasimissa & furodibalum.
uirgilus ballcaris uerbent funde.¬

Expanded text:
major et minor, quibus insunt bina oppida: major Tarraconem, Hispaniae civitatem, minor Barcinonem in septentrionem versus contra se habet. Majori subjacet insula Ebusus. Deinde ab oriente Sardiniam, ab aquilone mare Gallicum, a meridie et Africo Mauritanicum pelagus, ab occasu Ibericum pelagus spectBaleares insulae Hispaniae sunt, Afrosiades et Gimnaside maior et minor, unde et eas vulgus Maioricam et Minoricam nuncupant. In his primum insulis inventa est funda, qua lapides emittuntur; unde et Baleares dictae: balin enim Graece emittere dicitur, unde et balista quasi missa, fundibalum. Virgilius ‘Balearis verbera fund
Abbreviated transcription (Latin):
gens aliqua species ut troia troianum
nam etbabilone & babylonem dicinus
Bibylomam uebem. anebrochgigarate
fundatam. anino uel semi ramide rapara¬
tam. multi prodidere. haec campiplan uieđ¬
ciae undique conspicua naturte locile¬
tissima. castrorum ficie moenibus pari oiołsa
bus ꝑquadrum disposicam. Murorum uiaã¬
eiuis uixeredibilis relatu firmitas eimig diodlaa¬
nitudo idest latitudine cubitorum quin¬
quaginta altitudine quater. tantum
cecerum ambitus eius quadringentis
octognta stadis cirtumuenitur. aauros
costililatere atque inter fusobitumine cicis¬
conpustus fossi excginsecis lagepuens
uce amnis crcum fluit a foncemarerum. aol¬
centum porete aereae. Ip autemlatitũ¬
do in consummatione pmnarum utroq
literis habitaculis desensorum aque
dispositis medu intercapidine scuiuno¬
tas quadrigis capit. Demus intrinsstis isis
quater geminae habititionis ennis
proceritate mirtebiles

Expanded text:
‘gens’ aut ‘aliqua species’, ut Troia troiana. Nam et ‘Babylonem’ et ‘Babylonam’ dicimusBabylonam a Nebrot gigante fundatam, a Nino uel Samiramide reparatam multi prodidere. haec campi planitie undique conspicua, natura loci laetissima, castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita. murorum eius uix credibilis relatu firmitas et magnitudo, id est latitudine cubitorum quinquaginta, altitudine quater tanta. Geterum ambitus eius quadnngentis octoginta stadiis circumuenitur. murus coctili latere atque interfuso bitumine conpactus, fossa extrinsecus late patens uice amnis circumfluit. a fronte murorum centum portae aereae. ipsa autem latitudo in consummatione pinnarum utroque latere habitaculis defensorum aeque dispositis, media intercapedine sui citas quadrigas capit. domus intrinsecus quatergeminae habitationis minaci proceritate mirabiles
Abbreviated transcription (Latin):
Bactriamscitae fuerunt quisuorum factio ne
a sedibus uis pols iuxtabastron orientis
flunium consederunt. excuius uocebulo
et nomensorciti. hunis gentes rexfuit
toro astres inuentor maicae artis
Bastrum. opidum. bactriani condider̃¬
& expropricamne cum cognominantes
quibactros uoecitur¬
qui homines motiuino innitirentur
sicut autem ab a quobaculus ita ab acculo
baccillus perdiminationem

Expanded text:
Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artisBactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocaturinventus, quo homines moti vino inniterentur. Sicut autem a Bacco baculus, ita a baculo bacillum per diminutionem
Abbreviated transcription (Latin):
& urbs couim bactuc regionis proprius
imnis bactros uocaibulum dedit peres
huius quae᷑ eboresunt propans iugis imbi¬
uncur quae oduerse sunt indifluuii fonaib
terminatur. reliqua indudit ocus fl. uius¬
ecmiter bactria fortissimos camelos pum¬

Expanded text:
 Bactriae regionis proprius amnis Bactros vocabulum dedit. Partes huius quae pone sunt Propanisi iugis ambiuntur, quae adversae sunt Indi fluvii fontibus terminantur; reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos camelos num
Abbreviated transcription (Latin):
libro iobdictum fuisset heliud primum
uirses̃ et propha idi postea ꝑ inoboedien¬
tum et desideriuri munerumdumisr ł
maledicere tupit. diuino uocabulo nuncu¬
patur. Dicicurq in eodemlibro fciracus
indignatusq helud filius bant chihel butits
decius uidelic& buti nt dicedescendens

Expanded text:
libro Job dicitur Eliu: primum vir sanctus, et prophetes Dei, postea per inobedientiam et desiderium munerum, dum Israel maledicere cupit, divini vocabulo nuncupatur: diciturque in eodem libro: Et iratus Eliu filius Barachiel Buzites , de hujus videlicet Buzi
Abbreviated transcription (Latin):
tium referta est multicudine. Illiꝰ quip¬
pe.rinocero tabescue camelo leo¬
pardus busiliscos dracones ingences¬
ex quorum cerebro lapides extriuntur
hia cinctus quoque cicriso passus ibi
reperiuntur cinnamumibi colligitur
Duae sunt autem acthropie. unacir¬
cumortum solis et cltera circaoccasum

Expanded text:
tium referta est multudine. Illic quiptium referta est multudine. Illic quippe Rhinoceros bestia, et camelopardalis, basiliscus, dracones ingenex quorum cerebro gemmae extrahuntur. Iacynthus quoque et chrysoprasus ibi reperiuntur; cinnamomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa ortum solis, altera circa occasum
Abbreviated transcription (Latin):
initium neque extrema noscitur
quod greci uocant a eonas quod aliquan¬
do apudeos prosȩculo aliquando
paeter noponitar. Vndt enipuala¬
oiet appellant Ne thpopes dicti a filio
cam. quiuocaitus estcus ex quo origiñ
trahunt. Cus enim hebraicalin gua
Aethyops inter pretaturhi quondã
ab indo flumine consurgentes iuxta
aegyptum incernilum etoceanum
in meridie subipsis solis uicinitate in¬
sederunt. Quorum cressunt populi
hesperi. Taramantes et indi sperisunt.
Occidentis giramantis. tripolis indi
populorum quod solis uicimitis torret
demque uimsideris prodit hominis color
est enim iugis acstus nam quicquid eius
est sub meridia no cardine estcirca
occiduum aucem montuosaest hareno¬
sain medio adorientalem ucro plagim
desertacuius situs ab occiduo h¬
aegypti finos porr igicur a meridie
oceano aseptem trione niloflumine
clauditur. Plurimas habens gences
diuerso uulcu et monseruosi spctiae
horribilis. fertrum quoque e serpen¬

Expanded text:
initium neque extremum noscitur. Quod Graeci vocant aeonas, quod aliquando apud eos pro saeculo, aliquando pro aeterno ponitur. Unde et apud LaHesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color, est enim ibi jugis aestus. Nam quidquid ejus est, sub Meridiano cardine est. Circa Occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad Orientalem vero plagam deserta; cujus situs ab Occiduo AAegyptii fines porrigitur; a Meridie Oceano, a Septentrione Nilo flumine clauditur, plurimas habens gentes, diverso vultu, et monstrosa specie horribiles. 15. Ferarum quoque, et serpen
Abbreviated transcription (Latin):
ccio epulat ab acpulanciarerumdicta
Acpulic aut̃ simplices indtio necessa¬
ru diuiduntur panem et uinamet induo
super flua quacterrae et mari uescen¬
dicausae. quiruntur. Dapes autem
regum sunt acpulae priuacoium

Expanded text:
 Epulae ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et in duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquiruntur. 485 6. Dapes autem regum sunt, epulae privatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Mehera Coeneris feminim etestloce diq̃
in quo sidert sunt unde aethera siden
dicimus ceterum aeher genus masenli¬
ni supracados est igneae in uisibilis que
nacurat quemquidam mignum deum
ueliius regnum dicunt

Expanded text:
hra generis feminini, et est locus, in quo sidera sunt, unde ‘aetheria sidera’ dicimus. Ceterum aether generis masculini supra caelos est igneae inuisibilisque naturae, quem quidam deum magnum uel eius regnum dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Actasplerumq dicitur. et prouno
anino ut marinalibus et proseptẽ
ut homines eqprocentum et pro quocus
tempere. Unde et actis tempus qđ
demultis scculis instruitur eodicta
actas qucisi acuito s idese similicudo aeui
Namacuus estactas perp&uacuius neq
initium neque exortumagnosticur
Quod greciuocant conas quod aliquan¬
do apud eos prosctulo aliquando pro
acterno ponitur. Vnde etapudlaci¬
nos est diriuatum: Aestas autem
propriae modis dicitur . Aucenim
homines sicut infanta . Iuuentus
senectus. Aut mundi cuiusprima actas est
abidamusq ad noe sctunda a noe usq
ad abraliam. Tertia ab abraham usq¬
ad dauid quasta ad cuid usque
ad trans mignationiem iudecie i¬

Expanded text:
Aetas plerumque dicitur et pro uno anno, ut in annalibus, et pro septem, ut hominis, et pro centum, et pro quovis tempore. Unde et aetas tempus, quod de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, quasi aevitas, id est similitudo aevi. Nam aevum est aetas perpetua, cuius neque initium neque extremum noscitur, quod Graeci vocant αἰῶνας; quod aliquando apud eos pro saeculo, aliquando pro aeterno ponitur. Unde et apud Latinos est derivatum. Aetas autem proprie duobus modis dicitur: aut enim hominis, sicut infantia, iuventus, senectus: aut mundi, cuius prima aetas est ab Adam usque ad Noe; secunda a Noe usque ad Abraad Dauid, quarta a Dauid usque ad transmigrationem in
Abbreviated transcription (Latin):
ceps. Aestimatio duobus modispo¬
nus solet inscripturis dicitur enim
Aestimare siue qui aliquidputat essẽ¬
quod non est siue quicer tissime scit et̃
quod est. Ad estimationem incertate
cogitionis pertinet quodbcatus
stephanus dicit descõmorse inaccib¬
intellenr fracres quinds̃per manũ
ipsius dar& salutem illis quam aeft¬
mationem ut incertam esse monstar¬
et adiecit adilli non intellexerunst
Similiter in eodem libro cumbeuũ
parumn de carcere angelus educis¬
et dicitur. Et nescicbat qui auerũ
est̃ quod siobat peraagelum aestima¬
bac cutem seuisum uidere non iine
acstimationis cercissima scientupo¬
nicur in libro sipientuc ubi dicitur
deipsi sapientia etsimulticudinem
quis scientiae desidenet sicpreteri¬
ta e defuturis aest̾inat. quid est
autem sipientia acstimare nisicer¬
cissime scire undea paulus sensum xp̃i
hibens quodicaestimare dicebat cer¬
cissime nouenre. Unde ait ẽ uisci¬
moemim quod s̃nt digne passiones

Expanded text:
. Aestimatio autem duobus modis poni assolet in Scripturis. Dicitur enim aestimare, sive qui aliquid putat quod non est, sive qui certissime scit esse quod est. Ad aestimationem incertae cognitionis pertinet quod beatus Stephanus dicit de sancto Moyse, in Actibintelligere fratres, quoniam Deus per manum ipsius daret salutem illis . Quam aestimationem ut incertam monstraret, adjecit: At illi non intellexerunt. Similiter in eodem libro, cum beatum Petrum de carcere angelus eduxisset, dicitur: Et nesciebat quia verum est quod fiebat per angelum, aestimabat autem se visum videre . Nomine autem aestimationis certissima scientia ponitur in libro Sapientiae, ubi dicitur de ipsa Sapientia: Et si multitudinem quis scientiae desiderat, scit praeterita et de futuris aestimat . Quid est autem Sapientiae aestimare, nisi certissime scire? Unde et Paulus sensum Christi habens, quod se aestimare dicebat, certissime noverat, unde ait: Existimo enim quod non sunt condignae passiones
Abbreviated transcription (Latin):
Acternus dictus quiasinetempore est
Non cnim habet initium nequefinẽ
hic et sempiternum eoquod sit semꝑ
nus ab a& here creditur dictus
qn mcadum sediseius hab&ur unde
ẽ illud. Caclumccelidomino
Netiamheretici Abactio sunt uo¬
citi idem quoque eu nomiani ab eo¬
mio quodamdia lectico ethi discipulo
excuius nomine magis in notuerunt
dissimilem patriasserentes filium
cifilio sp̃m scm̃. dieunt etiam nullur
inputari peccacum infidẽmanentũ¬

Expanded text:
ternus? Resp. Quia sine tempore est, non enim habet initium, neque finem; hinc et sempiternus, eo quod sit sempenus ab ethere creditur dictus, quoniam coelum sedes ejus habetur; unde et illud: Coelum coeli Dominoetiani ab Actio sunt vocati, iidemque Eunomiani ab Eunomio quodam dialectico, Aetii discipulo, ex cujus nomine magis innotuerunt, dissimilem Patri asserentes Filium, et Filio Spiritum sanctum. Dicunt etiam, nullum imputari peccatum in fide manentium
Abbreviated transcription (Latin):
Aescciurus piscis dictus. Eoquod solus
aescam ruminare perhib&ur. deniq
alii spisces non ruminant. crr dunt
auitem hunc ingenorum eẽ nam que
inclustm nassis non fronte erumpere¬
nccin serti sui minibus caput in serere
sedaduer sum caude hictibus er ebris
laxarefores atqia recrorsum redire
que mluctatumcius si foite alius acsc̃au¬
rus extrinsecus uideat ad prehensã
mordicus caude adiuuare ises

Expanded text:
quidam piscis dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur, si quidem alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusnec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus
Abbreviated transcription (Latin):
dus Ignis calidus aq siccus : Perhas
cnim iugilis qualitates sic sibi singula
cominis cuntur. terra enim cumsit
arida ei frigida coniungitur aquae
ꝑcognitionem qualicaas. frigida
rursus aqua acri perhumorem quu
humidus est aer Aqua uero quasi quib¬
dim duobus brachis frigous atque
humoris altero terram altero aerem
uidetur conplecti frigido quidem terrã
Aerem humido psequoque aer medi¬
us iterduo conpugnantia ꝑ natunem
hoc est interaquam et ignem utrumq
illud aclementum sibiconciliat quia
aquis humon et ignis cclore coniunge᷑
Ignis quoque cumsic codidus esiccus calorẽ
ceri ad nectitur. Siccitate autem
in communionem terrae. sociatur.
acque ita sibi ꝑhunccircuitum quasi
ꝑquendim quorum cordii socicattꝰ
conueniuntur unde & grece cenadicunt᷑¬

Expanded text:
dus; ignis calidus atque siccus. Per has dus; ignis calidus atque siccus. Per has enim jugabiles qualitates sic sibi singula commiscentur. Terra enim, cum sit arida, et frigida, conjungitur aquae per cognationem qualitatis frigidae. Rursus aqua aeri per humorem, quia humidus est aer. Aqua vero quasi quibusdam duobus brachiis frigoris, atque humoris, altero terram, altero aerem videtur complecti, frigido quidem terram, aerem humido. 3. Ipse quoque aer medius inter duo compugnantia per naturam, hoc est, inter aquam et ignem, utrumque illud elementum sibi conciliat, quia aquae humore et igni calore conjungitur. Ignis quoque, cum sit calidus, et siccus, calore aeri annectitur, siccitate autem in communionem terrae sociatur, atque ita sibi per hunc circuitum, quasi per quemdam chorum concordi societate conveniunt. Unde et Graece στοιχεῖα dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
no Adenmentamundi. Ex quibus gene¬
rantur omnia ista quaemun dist̃
mixta sunt si quidem etinterra
ignem repperies quia ex lapidib
scellis polus aquae essẽ possit intellegi
quaeuel supntcaclum est̃ uel de illo
superiori loco interram largo frequen¬
ter imbredimittitur
ignis aer aqua. terra quarum haec
cst natura ignis tentus acutis et mo¬
bilis. Aer mobilis acutus etcras¬
sus. Aqua crassa obtunsi et mobi¬
lis cerra crassa obtunsa in mobilis
quae etum sibiita conmiscuntur
Terra quidem crassi obtunsa et inmo¬
bilis Cum aque crassitudine et ob¬
tunsitate conligatur Ocinde a qua
aeri crassitudine & mobilitate con¬
iungitur. Rursus aerini commnu¬
mone acuti et mobilis conligitur
Terra autem ctgnis oseseparantur
seda duobus mediis aqua et aere
sius eadem elementa ꝑ qualita¬
tes quibus sibi inucem quadam
nacunte communione commiscuntur
ltahis uerbis distmguit. Terrainquid
arida et frigida est a quastigidus
acq humida Aer calus ese echumi¬

Expanded text:
nta creata sunt, ex quibus generantur omnia ista quae mundi sunmixta sunt, siquidem et in terra ignem repperias, qui ex lapidibusstellis polus, aqua esse possit intellegi, quae uel supra caelum est uel de illo superiore loco in terram largo frequenter imbre demittiturignis, aer, aqua, terra. Quarum haec est natura: ignis tenuis, acutus et mobilis; aer mobilis, acutus et crassus; aqua crassa, obtusa et mobilis; terra crassa, obtusa, immobilis. Quae etiam sibi ita commiscentur. Terra quidem crassa, obtusa et immobilis, cum aquae crassitudine et obtusitate colligatur. Deinde aqua aeri crassitudine et mobilitate conjungitur. Rursus aer igni communione acuti et mobilis colligatur. Terra autem et ignis a se separantur, sed a duobus mediis aqua et aere sius eadem elementa per qualitates 19 quibus sibi invicem quadam naturae communione commiscentur ita his verbis distinguit: Terra, inquit, arida et frigida est; aqua frigida atque humida; aer calidus atque humi
Abbreviated transcription (Latin):
ter sursum est. Et quamuis aque
fluctuantes udut monces cri¬
gintus sedacisrur sum tempestacib
adequantur. Alticudo enimmaris
diuersa est. in discreta camen dorsi
cius aequalitas DICIOSIS

Expanded text:
ter sursum est; et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
IIO Aes ab splendore aeris uoca tum sicut
aurum et ar gentum. apudantiquos
autem prior aeris quam ferricogni¬
cus usus aere quippe primi proscini¬
debant terram aerecertaminabelli
gerẽbart enitque in preciomagis
aes Aurum uero etargentum pͥpt̃
inutilitatem reiciebantur. nuticuer
honore. Sicuoluenda etas commutat
temponr rerum. Ecquod fuit in precio
fit nullodemque honore. usus aeris
aedificiorum scructuris maxine ei ad
perp&uitatem monumentorum
eti ampublice in cis consticutiones
scriptiosunt. Cyprium aes incipro
insula prius reppertumunde ecuo¬
catum fictum exlapide croso quem¬
cachmniax uocant. et estduetile
hiue siddatur plumbum colore
purpureosit. auricelcum dictum
quod et splendorem aurieidariciã
a crispossideit. Estautem nomen
conpositum exlingualatinci et go¬
co. Acsenimser mone gccotum
etigne multo acmndicamimbos pte¬
duciur ad ciur tum colorem. Cornis¬
umnest conmixtio omnium indallo¬
fum quodcasus primũ miscuit e¬

Expanded text:
 Aes ab splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe primi proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem reiciebantur. Nunc vershonorem: sic volvenda aetas commutat tempora rerum, et quod fuit in pretio fit nullo denique honore. Usus aeris aedificiorum structuris; maxime et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, fCadmiam vocant, et est ductile; huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. 3. Aurichalcum dictum, quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca. Aes enim sermone Graecorum et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. 4. Corinthium est commistio omnium metallorum, quod casus primum miscuit C
Abbreviated transcription (Latin):
icioi Aet est. in anicas plurimum habens
ad mixcumraritatis quamcetera aele¬
mento. de quo uigibus longum perina¬
Aipe in ab eo quod fenat. cerramud
abeo quod feracur hicotutem parcm
ad terrenam partimad cdestiam ma¬
theriam pertinet. pimille subailis
ubiuencos aepro cellosi motus non possuñs.
Existere adalestem pertina partem
Iste uero curbalentior quiexala tionib
humidis corpore scit terraede puca¬
tur. quique exsemultas species
reddit. pam commotus uencus ficit
Vehementius concititus imgiis ctto¬
nitrua Concaretus mubila conspilitus
pluuiam. congelatis nubibus niuem
turbulentius congolantibus densiorib
nuibibus gundinem. distentus serenũ
efficit Acrea densum nubemesse roci¬
bem rare factam e solutamaeream.

Expanded text:
1. Aer est inanitas plurimum habens admistum raritatis, quam caetera elementa. De quo Virgilius: Longum per inaαἴρειν, ab eo quod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad caelestem materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem rarefactam et solutam aerem.
Abbreviated transcription (Latin):
cardo cardo iftridebet aengis.
Origoacris cachina e calottos
Purginenta aeris cahinu ecorig
et eris flos. Cathimia gigntur in
mnctllaꝰrum ueris eque argenti for¬
nicibus insidente nitore nam que
ut ipelapis gx quosie aesaadimuuoca¬
tur. Sicrursus infornacibus exifat
et nominis suioriginem recipit: Acris
flos fie seugignitur conflatiombus
resoluto atquereliquatoaeit super¬
fusa frigidaa. Repentinacnim densa¬
tione tamquam desputoreparitur
flos. Eraginem quoque aesereat
Nam lamine aerere su ꝑua saceti asper¬
rimis armentis suꝑ posice atque ita
distillantibus quod exeocetidit inip¬
sum ac&um. territur ecribratur

Expanded text:
 cardo stridebat aenis. Origo aeris cadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum teritur et cribratur
Abbreviated transcription (Latin):
m Aestas est quiso l inseptemerione sesub¬
rigit easpatia diurna produat noctes¬
uero coastat et adstringic itaque quo
magis usuassiduo aeri huic copulatur
atti. miscctur eo amplius acrem ipsũm
faticit inpuluerem et adolesccre ficit
semina et tamquam sucos urides macu¬
resaere facit poma siluarum t̃ uneqͥa
umbras ficit in meridianum. qñne cilto
hunc inluminat locum. Constat auẽ

Expanded text:
 Aestas est, cum sol in septentrionem se subrigit, et spatia diurna produuero artat ac stringit. itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur atque miscetur, eo amplius aerem ipsum exsiccat umorem et adolescere facit semina et tamquam in sucos uiriles maturescere poma siluarum. tunc umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc inluminat locum.\' unde et
Abbreviated transcription (Latin):
inc̃a Acoliae. Insula & sicdiliae apellate
abeolo. Yppotefilo quem pocte
fincerunt regem fuisse uentorum
seducuarrodicit. rector fuit istarũ
insularum. Ecquia ex earum nebu¬
lis ea fumo futuros predicabac flacus
uentoium ab inperitos uisus estuentos
sua pocestace retinuisse. Eademinsu¬
le & iult ariniae uocantur quodecipse
sicut ethna at deant. Sunc aucem
nouem habentes propru nomina
quarum primam liparus. quidam bpa¬
Alcenrhierauoeatur quod sit collibus
eminentissimis. Relique uerdidest
strongle didime eti fusa festia fenicusi
cuoni monfri podessonores. Quo¬
num nocttardent acoliae siue
uult canat dicuncut. Exisquidam
cibintio non fucrunt postea mare
aditie usque ad nunc ꝑ manerit:¬

Expanded text:
 Aeoliae insulae Siciliae appellatae ab Aeolo Hippotae filio, quem poetae finxerunt regem fuisse ventorum: sed ut Varro dicit, rector fuit istarum insularum, et quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicebat flatus ventorum, ab inperitis visus est ventos sua potestate retinuisse. Eaedem insulae et Vulcaniae vocantur, quod et ipsae sicut Aethna ardeant. Sunt autem novem habentes propria nomina. Quarum primam Liparus quidam Lipaaltera Hiera vocatur, quod sit collibus eminentissimis; reliquae vero, id est Strongyle, Didyme, Eriphusa, Hephaestia, Phaenicusa, Euonymos, Tripodes, Sonores, quoniam nocte ardent, Aeoliae sive Vulcaniae dicuntur. Ex his quaedam ab initio non fuerunt; postea mare editae usque ad nunc permanent
Abbreviated transcription (Latin):
ceł dictus Ab adolendo acque
crescendo. Vnde etquidam detigri¬
cultura loqats uiatures centem¬
SIO Adulescentior. nonutique magis ado¬
lescens sedminus. ut seniorminus sẽs
Vbi conpratibus gradus minus significat
a positiuo Esgosemor non satis sicu&
iuiuenior incrauiueneni si cat pauperꝰ¬

Expanded text:
em dictus ab adolendo atque crescendo. Vnde et quidam, de agricultura loquens, maturescentem. Adulescentior non utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis, sicut iunior inter iuvenem, sicut pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
Scupant eoquod sibi socidatis con¬
corda e. commuiuone quadam con¬
ueniant. Namsicea interse naturteli
quandam ratione iuncte discunt᷑
Modo originem abigm repaentes
us que adterram. Modo a terra
usq adignem at ignis quideminacra
desinat. aer inaqua densctur:Aquam
terram crassescat. Rursus quae terra
dilucitur inaqua. Aqua nrrescat
mnaera Aer inignem excenu&ur qua¬
propt̃ omnia adementa omnibus
inesse sedunum quod que corum exco
quodamplius hab& occepisse uocabulũ
Sunt cuitem diuina prouidentia pro¬
prus animantibus dstributa. Nam
clum angelis. acremuducribus
mare piscibus. Terram hominib
c&erisq ammantib creato ipse imple

Expanded text:
cupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iuncta dicuntur, ut modo originem ab igni repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus ceterisque animantibus Creator ipse inple
Abbreviated transcription (Latin):
isĩo Acririum uocatum
Quia primum aes signatam ibi¬
recondebatur. hoc enimolim
inusuerat auro argento quae nec¬
dumsignato ex quorum m&alla quamuis
postta ficca fuisset pecuma nomen tamen
aerarii permansi ab cometillo undepeccu¬
mamitium sumpsit. UIRGIIII.¬

Expanded text:
 Erarium vocatum, quia prius es signatum recondebatur ibi, hoc enim olim in usu erat, auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit. Armari
Abbreviated transcription (Latin):
tis ponicur
Ac quimanus appellatur. quiutroq
mnugladium in cunccanter utitur.
Aequi noctium appellatum quod
tuncdies e noxhorarum spacio ae¬
quali consistunt. duo sunt autemaequi¬
noctia. unum uernale e aliudau¬
ccint. Sunc autem haec &equinoc¬
tia dieoc tauo halendarum apribũ
eoctauoleał occobrium quia annui
olim induas cancum paries diuideba¬
tur. hoc est in aestiuum ethp̃male
soliscicium etinduo emis pheria

Expanded text:
tis dicitur, Aequimanus appellatus qui utraque manu gladio incunctanter utitur.Aequinoctium appellatum quod tunc dies et nox horarum spatio aequali consistunt. Duo sunt autemnoctia: unum vernale, et aliud auvocant. Sunt autem haec aequinoctia die octava Kalend. April. et octavo Kalend. Octob., quia annus olim in duas partes tantum dividebatur, hoc est, in aestivum et in hiemale solstitium, et in duo hemisphaeria
Abbreviated transcription (Latin):
cic aAdem. onneaadificium anciqͥti edem̃
appella uerunt alnedem ab edendo
sumplisse nomen existimant dantes.
exemplum deplauco. Siuocaassemuos
inȩdem ad pnandium. haric etacdifici¬
ion. eoqu oa facrit prius ad assendum.

Expanded text:
ni. Omne aedificium antiqui aedem appellaverunt. Alii aedem ab edendo quidem sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de Plauto: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ae grocatio incorpore sic aegri¬
tudo in amimo nomen haba non se¬
iunc tum adolore Dolores igitur
aeg icudo idesc causa efficiciis aegre¬
tudinem in animo tamquã aegritatio¬
nem incorpore

Expanded text:
Sicut aegrotatio in corpore, sic aegritudo in animo nomen habet, non seiunctum a dolore. Dolor est igitur origo, id est causa efficiens aegritudinem in animo, tamquam aegrotationem in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ti Aclimi poracum sedmelius interp̃ta¬
tum ante fores siue uestibulum. Ergo
lis extrema parte in uisione ciuicatis in
ueteri crans latione hab& pastoferia
in nouagato filatia ides cellule paruȩ¬

Expanded text:
 aelam porticum, sed melius interpretatur ante fores siue uestibulum, ergo lis extrema parte in uisione ciuitatis in ueteri translatione habet pastophoria, in noua gazophylacia, id est cellulas paru
Abbreviated transcription (Latin):
que intergenent ueris uocatur
accipani selia& prountia que
est mnitilis partibus. utensilibus
ciuasis omnibus probatis sinum
Ae somnefigore mignomelius
sundunt. Aes rubignemalorius
turhit. msioleo ꝑungtur scruar.
auted idoptime etiaminliqtuid
picctridunt. Ine⁊ ohinne¬
tilli aes uocalissimun ee cimixi¬

Expanded text:
que inter genera aeris vocatur que inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maxi