comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et insipiens. Cum obsecrationib
loquetur pauper: et diues affabit᷑
rigide. Sir amicabilis ad societa¬
tem: magis amicus erit ꝙͣ frater.
elior est pauꝑ qui X¬
ambulat ĩ simplicitate su¬
a: quam diues torquens labia ĩ¬
sipiens. Rbi nõ est scĩa aĩe nõ est
bonum: et qui festinus ẽ pedib
offendit. Stulticia hoĩs supplan¬
tat gressus eius: et ꝯtra deũ feru
animo suo. Siuicie addunt ami¬
cos plurimos: apauꝑe aũt. ⁊ hu
quos habuit separantur. Testis
falsus nõ erit impunitus: et qui
mendacia loquitur ñ effugiet. Mł¬
ti colunt personã potentis: et ami¬
ci sunt dona tribuentis. Fr̃es hoĩs
pauperis oder̃t eum: insuꝑ ⁊ ami¬
ci procul recesser̃t ab eo. Qui tan¬
tum u̾ba sectatur nichil habebit:
qͥ aũt possessor est mentis diligit
aĩam suã. et custos prudencie in¬
ueniet bona. Cestis falsus nõ erit
ĩpunitus et qͥ loquitur mendacia
peribit. Non decent stultum delici¬
e: nec seruum dominari principi¬

Expanded text:
 Fili, Cum obsecrationibus loquitur pauper: et dives effabitur rigidus. Vir amicabilis ad societatem, magis amicus erit, quam frater. Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. Ubi non est scientia animi, non est bonum: et qui festinus est pedibus, offendet. Stultitia hominis supplantat gressus ejus: et contra Deum fervet animo suo: Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi, quos habuit, separantur. Testis falsus non erit impunitus: et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum dominari principi
Abbreviated transcription (Latin):
mxns iusti meditabitur sapĩam:
os impioꝵ redundat malis:Lon¬
ge ẽ dñs ab impiis: et oronesiuᷤ¬
toꝵ exaudiet. Iux ocłoꝵ letificat.
amimã: fama bona ĩpinguat
ossa. Auris que audit icrepati¬
ones uite in medio sapientiũ cõ¬
morabitur. Qui abicit discipli¬
nam despicit amimã suam: qui¬
aũt acquiescit increpationib pos¬
sessor ẽ cordis. Timor dñi discipli

Expanded text:
mens iusti meditatur oboedientiam os impiorum redundat malis longe est Dominus ab impiis et orationes iustorum exaudiet lux oculorum laetificat animam fama bona inpinguat ossa auris quae audit increpationes vitae in medio sapientium commorabitur qui abicit disciplinam despicit animam suam qui adquiescit increpationibus possessor est cordis timo
Abbreviated transcription (Latin):
animũ preꝑare. et dñi gu¬
bernare linguã. Om̃s ue homi¬
nũ patent ocłis eius: spirituum
ponderator ẽ dñs. Reuela dño o¬
pera tua: et dirigentur cogitati
ones tue. Unu̾sa ꝓpt̾ semet ip¬
ad manũ fuerit nõ erit innocẽs.¬

Expanded text:
animam praeparare: et Domini gubernare linguam. Omnes viae hominis patent oculis ejus: spirituum ponderator est Dominus. Revela Domino opera tuones tuae universa propter semet ipad manum fuerit non erit innocens
Abbreviated transcription (Latin):
Prebe fili mi cor tuũ michi: ⁊ ocu¬
li tui uias meas custodiant. fo¬
uea enĩ ꝓfunda ẽ meretͥx: et pute¬
us angustus aliena. Insidiatur
muia qiͣ latro: et quos incautos
uiderit interficiet. Cui ue cuius
patri ue. cui uxe. cui fouee. cui sñ
causa uulnera. cui suffosio ocło
iũ: Nunne hiis qͥ cõmorantur
in uino. et student calicib epotã¬
dis: Ne intuearis uinũ qͣndo fla¬
uescit: cum splenduent in uitro
color enus: Ingreditur blande. setl
in nouissimo mordebit ut colu¬
ber:et sicut regulus uenena dif
fimdet. Oculi tui uidebunt extͣne¬
as: et cor tuũ loquetur peru̾sa. Et
eris sicut dormiens in medio ma¬
ri. et quasi sopitus gubernator a¬
misso clauo. et dices. Derberaue¬
runt me sed nõ dolui traxer̃t me
et nõ sensi. Quando eugilabo et
nas meditatur mens eoꝵ: ⁊ frau¬
des labia eoꝵ locuntur. Sapienci¬
a edificabitur domus: et pruden¬
cia roborabitur. In doctrina reple¬

Expanded text:
Praebe, fili mi, cor tuum mihi: et ocuPraebe, fili mi, cor tuum mihi: et oculi tui vias meas custodiant. Fovea enim profunda est meretrix, et puteus angustus, aliena. Insidiatur in via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet, Cui vae? cujus patri vae? cui rixae? cui foveae? cui sine causa vulnera? rum? nonne his qui morantur in vino, et student calicibus epotas: Ne intuearis uinum. quando flauescit, cum splenduerit in uitro color eius. ingreditur blande,. et in nouissimo mordebit ut coluber et sicut regulus uenena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, etnas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. In doctrina reple
Abbreviated transcription (Latin):
trahere a puero disciplinã: si enĩ
percusseris eũ urga nõ moriet᷑.
Tn uirga percuties eũ: et animã
ens deiferno liberabis. fili mi
si sapiens fuerit animus tuus:
gaudebit tecũ cor meñ. et exulta¬
bunt renes mei: cũ locuta fuerĩt
rectũ labia tua. Non emuletur
cor tuũ pcc̃ores: setłm timore dñi
esto tota die. qr habebis spem in
nouissimo et prestolatio tua nõ
auferetur. Audi fili mi et esto sa¬
piens: et dirige in uia animũ tu¬
um. Noli ẽẽ in conuiniis potato¬
rũ nec in cõmessationib eoꝵ qui
carnes ad uescendũ ꝯferunt. qr ua¬
cantes potibz. et dantes symbola
consumentur et uestietur pãms
dormitatio. Audi patrẽ tuum qͥ
genuit te: et ne contempnas cũ
senuerit mat̾ tua. Ueritatẽ eme:
et noli uend̾e sapĩam. ⁊ doctrinã
et intelligenciã. Exultat gaudio
pr̃ iͦti: qui sapientẽ genuit leta¬
bitur in eo. Gaudeat pat̾ tuus ⁊
mat̾ tua: et exultet q̃ genuit te.

Expanded text:
trahere a puero disciplinam: si enim trahere a puero disciplinam: si enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: Et exsultabunt renes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Noli esse in conviviis potatorum, nec in comessationibus eorum, qui carnes ad vescendum conferunt: Quia vacantes potibus, et dantes symbola consumentur, et vestietur pannis dormitatio. Audi patrem tuum, qui genuit te. et ne contemnas cum senuerit mater tua. Veritatem eme, et noli vendere sapientem, et doctrinam, et intelligentiam. Exsultat gaudio pater justi: qui sapientiam genuit, laetabitur in eo. Gaudeat pater tuus, et mater tua, et exsultet quae genuit te.
Abbreviated transcription (Latin):
uando sederis ut comedas cũ
principe diligent̾ attende q̃ ap
posita sunt ante faciẽ tuã: ⁊ statu¬
e cultrũ in gutture tuo. si tñ habes
in potestate tua animã tuã. Ne de¬
sideres de cibis eius: in quo ẽ panis
mendacii. Noli laborare ut diteris:
seclprudentie tue pone modũ. Ne
erigas ocłos tuos ad opes qͣs habe
non potes: qr facunt sͥ pennas qiͣ
aquile et uolabunt in celũ. Ne co¬
medas cũ hoĩe iuido: et ne deside¬
ras cibos eius. qm̃ in siłitudinea¬
rioli et comectoris estimat qd̾ ig¬
norat. comede et bibe dicet tͥ.⁊ mẽs
eius nõ est tecũ. Cibos quos come¬
deras euomes: et perdes pulchros
sermones tuos: In aurib insipi¬
entium ne loqͣris: qr despicient
doctrinã eloquii tui. se attingas
terminos paruuloꝵ: et agrũ pu¬
pilloꝵ ne introeas. propinquus
enim eoꝵ fortis est: et ip̃e iudica¬
bit contra te cãm illoꝵ. Ingredia¬
tur ad doctrinã cor tuum: et aures
tue ad uerba prudentie. Noli sub¬

Expanded text:
uando sederis, ut comedas cum principe, diligenter attende quae posita sunt ante faciem tuam: Et statue cultrum in gutture tuo, si tamen habes in potestate animam tuam, ne desideres de cibis ejus, in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentiae tuae pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes, quas habere non potes: quia facient sibi pennas quasi aquilae, et volabunt in coelum. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus: Quoniam in similitudinem harioli et conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibi: et mens ejus non est tecum. Cibos, quos comederas, evomes, et perdes pulchros sermones tuos. In auribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii tui. Ne attingas terminos parvulorum: et agrum pupillorum ne introeas. Propinquus enim illorum fortis est: et ipse judicabit contra te causam illorum. Ingrediatur ad doctrinam cor tuum, et aures tuae ad verba scientiae. Noli sub
Abbreviated transcription (Latin):
bitur homo ex ĩpietate: et radix
iustoꝵ nõ cõmouebitur. Mulier
diligens corona est uiro suo: et
putredo in ossib eius q̃ confusio¬
ne res dignas gerit. Cogitatiões
nistoꝵ iudicia: et cõsilia impio¬
rum frandulentia. Uerba ĩpioꝵ
insidiantur sanguini: os iusto¬
rũ liberabit eos. Serte ĩpios ⁊ nõ
erunt:domus aũt iustoꝵ ꝑma¬
nebit. Soctrina sua noscitur uir:
qͥ aũt uanus ⁊ excors ẽ. patebit
ꝯtemptui. Melior ẽ pauꝑ et suf¬
ficiens sͥ: quam gloriosus et in¬
digens pane. Nouit iustus aĩas
iumentoꝵ suoꝵ:iuscera autẽ
impioꝵ crudelia. Qui oꝑatur t̾¬
ram suam saturabitur panib:

Expanded text:
bitur homo ex impietate et radix bitur homo ex impietate et radix iustorum non commovebitur mulier diligens corona viro suo et putredo in ossibus eius quae confusione res dignas gerit cogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane novit iustus animas iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia qui operatur terram suam
Abbreviated transcription (Latin):
pauperũ egestas eoꝵ. Opus iul¬
ti ad uitã: fructus aũt impii ad
peccatũ. Nia uite custodienti disci¬
plinã: qui aũt increpationẽ resi¬
quit errat. Abscondunt odium la¬
bia mendacia: qui profert contu¬
meliam insipiens ẽ. In multilo¬
quio peccatũ non deerit: qui aũt
moderatur labia sua prudentissi

Expanded text:
pauperum egestas eorum opus iuspauperum egestas eorum opus iusti ad vitam fructus impii ad peccatum via vitae custodienti disciplinam qui autem increpationes relinquit errat abscondunt odium labia mendacia qui profert contumeliam insipiens est in multiloquio peccatum non deerit qui autem moderatur labia sua prudentissi
Abbreviated transcription (Latin):
letificat patrem: filius u̾o
stuitus mesticia est matri sue.
Nil proderunt thesauri ĩpietatiᷤ
iusticia uero liberabit a morte.
tatẽ operata est manus remissa:
manus aũt fortium diuicias pa¬
rat. Qui aũt nititur mendaciis
in messe filius sapiens ẽ: qui &
stertit estate filius confusionis.
Benedictio dni suꝑ caput iusti.
os aũt impioꝵ operit iniquita¬
tẽ. Memoria iusti cum laudib:
et nomen ĩpioꝵ putrescet. Sapi¬
ens corde precepta suscipiet:stul¬
tus ceditur labiis. Qui ambu¬
lat simplicit̾ ambulat confidẽ¬
ter: qͥ aũt deprauat uias suas
manifestus erit. Qui annuit
ccło dabit dolorẽ stultus labiis
uerberabitur. Uena uite os ius¬
ti: et os impioꝵ operit iniqͥtatẽ.
O diũ suscitat rixas: et uniu̾sa
delicta opperit caritas. In labiis
sapientis iuenitur sapiencia:
et uirga in dorso eius qui indig
corde. Sapientes abscondunt sci¬
enciam: os aũt stulti confusioni
ꝓximũ est. Substancia diuitis
urbs fortitudinis eius. pauori

Expanded text:
etificat patrem: filius vero stultus moestitia est matris suae. Nil proderunt thesauri impietatis: justitia vero liberabit a morte. t. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui nititur mendaciis,in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate filius confusionis. Benedictio Domini super capuos autem impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapiens corde praecepta suscipiet stultus caeditur labiis qui ambulat simpliciter ambulat confidenter qui autem depravat vias suas manifestus erit qui annuit oculo dabit dolorem stultus labiis verberabitur vena vitae os iusti et os impiorum operiet iniquitatem odium suscitat rixas et universa delicta operit caritas in labiis sapientis invenietur sapientia et virga in dorso eius qui indiget corde sapientes abscondunt scientiam os autem stulti confusioni proximum est substantia divitis urbs fortitudinis eius pavor
Abbreviated transcription (Latin):
eius: et sumas scandalũ anime
tue. Noli ẽẽ cum hiis qui defigc̃
manus suas: et qͥ uades offerũt
se ꝓ debitis. Si enĩ non habes un¬
de restituas: qͥd cause ẽ ut tolles
operimentũ de cubili tuo. Ne tnͣs¬
grediaris terminos antiquos: qͦs¬

Expanded text:
eius et sumas scandalum animae eius et sumas scandalum animae tuae noli esse cum his qui defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo ne transgrediaris terminos antiquos q
Abbreviated transcription (Latin):
Oculi domini custodiunt scĩam:
et supplantantur u̾ba iniqͥ. Sicit
piger. leo est foris: in medio pla¬
teaꝵ: occidendus sũ. fouea ꝓfim¬
da os aliene: cui iratus est dñs ĩ¬
cidet in eã. stulticia colligata est
in corde pueri: et uirga discipline
fugabit eã. Qui calumpniatur
pauperẽ ut augeat diuicias suas:
dabit ip̃e ditiori et egebit. sili mi¬
melina aurẽ tuam et audi uerba
sapientiũ: appone aũt cor ad doc¬
trinã meã. que pulchra erit tibi
et redundabit in labiis tuis. ut
sit in domino fiducia tua. unde
et ostendi eã tibi hodie. Ecce descͥp¬
si eam triplicit̾. in cogitationib
et scĩa. ut ostenderẽ tibi firmita¬
tẽ et eloqͥa ueritatis. responderes
exhus illis qui miserunt te. Nõ
facias molenciã pauperi qr pau
per est:neq conteras egenumĩ
porta. qr dñs iudicabit cãm eiꝰ:
et configet eos qͥ confixerunt am¬
mã eius. Noli eẽ amicus hoĩ ira¬
cundo:neq ambules cum uiro
furioso. ne forte discas semitas

Expanded text:
Oculi Domini custodiunt scientiam: et supplantantur verba iniqui. Dicet piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in ea. Stultitia conligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et egebit. Inclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam. Quae pulchra erit tibi,et redundabit in labiis tuis: Ut sit in Domino fiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Non facias violentiam pauperi, quia pau per est: neque contporta, quia dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerunt animam eius. noli esse amicus homini iracundo, neque ambules cum uiro furioso: ne forte discas semit
Abbreviated transcription (Latin):
elius est nomen bonum
quam diuuicie multe suꝑ
aurx ⁊ argentũ gracia bona. Si¬
nes et parper obuiauerunt sibi.
utriusq operator ẽ dñs. Callidꝰ
uidit malum et abscondit se: ĩ¬
nocens pertransiit et afflictus ẽ
dampno. finis modestie timor
domini: diuicie gloria et uita.
Arma et gladri in uia superbi:
custos aũt anime sue longe re¬
cedit ab eis. Prou̾bium ẽ autẽ
adolescens uixta uiã suam: eti¬
am cũ senuerit nõ recedet ab ea.
Diues pauperib imꝑat: et qui
accipit mutuum seruus ẽ fene¬
rantis. Qui semmat iniquita¬
tem metet mala: et uirga ire su
e ꝯsũmabitur. Qui ꝓmus ẽ ad
miscd̾iam benedicetur: de pani¬
bus enĩ suis dedit pauperi. Uic

Expanded text:
lius est nomen bonum, quam divitiae multae: super aurum et argentum, gratia bona. Dives et pauper obviaverunt sibi: utriusque operator est Dominus. Callidus videt malum, et abscondet se innocens pertransiit, et afflictus est damno finis modestiae timor Domini divitiae et gloria et vita arma et gladii in via perversi custos animae suae longe recedit ab eis proverbium est adulescens iuxta viam suam etiam cum senuerit non recedet ab ea dives pauperibus imperat et qui accipit mutuum servus est fenerantis qui seminat iniquitatem metet mala et virga irae suae consummabitur qui pronus est ad misericordiam benedicetur de panibus enim suis dedit pauperi eic
Abbreviated transcription (Latin):
regis: qͥ prouocat eũ peccat in a¬
nimã suã. Honor est hoĩ qui se¬
parat se a ꝯtẽptionib: om̃s añ
stulti cõmiscentur contumeliis.
Propt̾ frigus piger arare nolu¬
it: mendicabit ergo estate ⁊ nõ
dabitur ei. Sicut aqua profũda.
sic consiliũ in corde uiri: setł hõ
sapiens exhauriet illd̃. Multi ho¬
mines misericordes uocantur:¬

Expanded text:
at in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes
Abbreviated transcription (Latin):
net. homo indigens misericors ẽ:
et melior ẽ pauper quã uir men¬
dax. Timor domini ad uitã: ⁊ in
plenitudine ꝯmorabitur absq
uisitatione pessimi. Abscondit

Expanded text:
 Homo indigens misericors est, et melior pauper quam uir mendax. timor domini ad uitam et in plenitudine commorabitur absque uisitatione pessimi. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
substentare. Cor prudentis possi¬
debit scĩam: et auris sapientiũ
queret doctrinã. Sonum hoĩs di¬
latat uiã eius. et ante principes
spaciũ ei facit. Iustus prior est ac¬
cusator sui:uenit. amicus eius
et iuestigauit eum. Contradic¬
tiones conprimit sors: et int̾ po¬
tentes quoq diiudicat. frat̾ qui
adiuuatur a fr̃e. qiͣ ciuitas fir¬
ma: et uidicia quasi uectes ur¬
bium. De fructu oris uiri reple¬
bitur uent̾ eius: et genimina
labioꝵ illius saturabunt eum.
Mors et uita in manib lĩgue:
qui diligunt eã comedent fructꝰ
eius. Qui muenit mulierẽ bo-¬

Expanded text:
sustinere cor prudens possisustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iustus prior est accusator sui venit amicus eius et investigavit eum contradictiones conprimit sors et inter potentes quoque diiudicat frater qui adiuvatur a fratre quasi civitas firma et iudicia quasi vectes urbium de fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum mors et vita in manu linguae qui diligunt eam comedent fructus eius qui invenit mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
cum in ꝓfundũ uenerit pc̃corũ
contempnet: setlsequitur eũ ig¬
nominia et obꝓbriũ. Aqua pro¬
funda u̾ba ex ore uiri: et torrens
redundans fons sapĩe. Accipere
personã impii nõ est bonũ ut
declines a ueritate iudicii: labi¬
astulti ĩmiscent se rixis:⁊ os eiꝰ
iurgia ꝓuocat. Os stulti cont̾ͥci¬
o eius: et labia ip̃ins ruina aĩe
eius.Uerba bilinguis quasi sĩ¬
plicia: et ip̃a perueniunt usq
adinteriora uentris. Pigrũ dei¬
tus est in opere suo: frat̾ est sua
opera dissipantis. Turris fortissĩa
nomen dñi: ad ip̃m currit iustus
et exaltabitur. Substancia diui¬
tis urbs roboris eus: et qiͣ murꝰ
ualidus curundans eũ. Anteqͣm
conteratur exaltatur cor hoĩs: et
anteꝙͣ glorificetur humiliatur.
Qui prius respondet ꝙͣ audiat:
stultũ se ẽẽ demonstrat. et confu¬
sione dignum. Sp̃c uiri substen¬
tat imbecillitatẽ suam: sp̃m u̾o
ad rrascendũ facilẽ. quis poterit

Expanded text:
cum in profundum venerit peccatorum cum in profundum venerit peccatorum contemnit sed sequitur eum ignominia et obprobrium aqua profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate iudicii labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat os stulti contritio eius et labia illius ruina animae eius verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris qutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis turris fortissima nomen Domini ad ipsum currit iustus et exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ligit qui amicus est: et frat̾ qui
in angustiis ꝯprobatur.Homo
stultus plaudet manib: cum
spopondent ꝓ amico suo. Qͥ me¬
ditatur discordias diligit rixas:
et qͥ exaltat os suũ querit ruinã.
Qui peru̾si cordis est nõ inueni¬
et bonũ: et qͥ uertit linguã inci¬
det in malum. Natus ẽ stultus
in ignominia sua: setsnec pater
in fatuo filio letabitur. Animus
gaudens etatẽ floridã facit: sp̃us
tristis exsiccat ossa. Munera de si¬
nu impius accipit: ut peruercat
semitas uidicii. In facie pruden¬
tis lucet sapĩa: ocłi stultoꝵ in fi¬
nib terre. Ira patris filius stul¬
tus: et dolor matͥs que genuit e¬
um. Non est bonũ dampnũ in¬
ferre iusto: nec percut̾e principẽ
qui recta udicat. Qui moderat᷑
sermones suos doctus et prudẽs
est. et preciosi sp̃c uir eruditus.
stultus quoq si tacuerit sapiẽs
reputabitur: et si compresserit
erit execrabił. Non recipit stultꝰ
u̾ba prudentie:nisi ea dixerit q̃
uersantur ĩ corde eius. Impus

Expanded text:
ligit, qui amicus est: et frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordias, diligit rixas; et qui exaltat cor suum, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit erit exprobrabilis non recipit stultus verba prudentiae nisi ea dixeris quae versantur in corde eius impius
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia et ueritate redimitur
iniquitas: et intimore dñi decli¬
natur a malo. Cũ placuerint do¬
mino uie hoĩs: mimicos quoq
eius ꝯuertet ad pacẽ. Melius est
parũ cum iusticia: ꝙͣ multi fruc¬
tus cũ miqͥtate. Cor hoĩs dispo¬
net mã suam: set domini ẽ diri¬
gere gressus eius. Diuinatio est¬
in labris regis: in iudicio nõ er¬
rabit os eius. Pondus et staterai
iudicia dñi sunt: et opera eius õs
lapides scł̃i. Abhoĩabiles regi qui
agunt ĩpie: qm̃ iusticia firmat᷑
solium. Uoluntas regũ labia ius¬
ta: qui recta loquitur dirigetur.
Indignatio regis nuncii mortis:¬
et uir sapiens placabit eum. In
hylaritate uultus regis iuta: et
clemencia eius qi ymber serotinꝰ.
posside sapienciã qr auro meli¬
or est: et acqͥre prudenciã qr p̾ci¬
osior est argento. Semita iustoꝵ
declinat mala: custos aĩe sue ser¬

Expanded text:
sericordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam suam, sed domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nunet vir sapiens placabit eam. In hilaritate vultus regis, vita: et clementia ejus quasi imber serotinus. Posside sapientiam, quia auro melior est: et acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. Semita justorum declinat mala: custos animae suae ser
Abbreviated transcription (Latin):
trina prudentiũ facilis. Uade cõ¬
tra uirum stultũ: et nesciet labi¬
a prudencie sapĩa Callidi ẽ intel¬
ligere uiã suam: et imprudenci¬
astultoꝵ errans. Stultus illudit
peccatum: et int̾ iustos morabit᷑
gracia. Cor qd nouit amaritudi¬
nẽ anime sue: in gaudio eus
non miscebitur extraneus. Do¬
mus impioꝵ delebitur: taber
nacła iustoꝵ germinabunt. Est
uia que uidetur homini iusta:
nouissima aũt eius declucunt
ad mortẽ. Risus dolore miscebi¬
tur. ⁊ extrema gaudii luctus oc¬
cupat. Uiis sus replebitur stul¬
tus. et suꝑ eũ erit uir bonus. In¬
nocens credit omni bono u̾bo: as¬
tutus considerat gressus suos.
s apiens timet et declina ama¬
lo: stultus transilit. ⁊ confidit.
Impaciens operabitur stultici¬
am: et uir uersutus odiosus ẽ.
possidebunt paruuli stulticiam:
et astuti expectabunt scĩam. Iace¬
bunt mali ante bonos: et impi
ante portas iustoꝵ. Etiã ꝓximo
suo pauꝑ odiosus erit: amici u̾o
diuitum multi. Qui despicit ꝓxi¬

Expanded text:
acilis. Vade contra virum stultum: et nescit labia prudentie. Sapientia callidi: est intelligere viam suam: et imprudentia stultorum errans. Stultus illudet peccatum: et inter justos morabitur gratia. Cor quod novit amaritudinem anime sue: gaudio ejus non miscebitur extraneus. Domus impiorum delnacula uero iustorum germinabunt. est uia, quae uidetur homini iusta: nouissima autem eius deducunt ad mortem risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat viis suis replebitur stultus et super eum erit vir bonus innocens credit omni verbo astutus considerat gressus suos sapiens timet et declinat malum stultus transilit et confidit inpatiens operabitur stultitiam et vir versutus odiosus est possidebunt parvuli stultitiam et astuti expectabunt scientiam iacebunt mali ante bonos et impii ante portas iustorum etiam proximo suo pauper odiosus erit amici vero divitum multi qui despicit proxi
Abbreviated transcription (Latin):
egestas. Corona sapientiũ diuici¬
e eoꝵ fatuitas stultoꝵ ĩprudenci¬
a.⁊iberat aĩas testis fidelis: et ꝓ¬
fert mendacia uersipellis. In ti¬
more domini fiducia fortitudĩs:
et filiis eius erit spes.Timor dñi
fons uite: ut declinet a ruina m¬
mortis.: In multitudine populi
dignitas regis: et in paucitate.
plebis ignominia principis. Qͥ
paciens est multa gubernat᷑ pru¬
dencia: qui aũt impaciens ẽ exal¬
tat stulticiã suam. Sita carnũ
sanitas cordis: putredo ossium ĩ¬
udia. Qui calũpniatur egentẽ
exprobrat frõri eius:honorat &
eũ qui miseretur pauperis. In
maliciasua expellitur ĩpius: spe¬
rat aũt iustus ĩ morte suaq̃ncor¬
de prudentis requiescit sapĩa: ⁊ i
doctos quoq erudiet. Iusticia ele¬
uat egentẽ miseros facit populos
peccatũ. Acceptus regi minist̾ in¬
telligens: iracundiã eius mutił¬
mollis frangit irã sermo

Expanded text:
. Corona sapientiae, divitiae eorum: fatuitas stultorum, impietas. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis; et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinet a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens, exaltat stultitiam suam vita carnium sanitas cordis putredo ossuum invidia qui calumniatur egentem exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilmollis frang
Abbreviated transcription (Latin):
tus omĩa agit cum consilio: qͥ
aũt fatuus ẽ aperiet stulticiam.
gatus fidelis sanitas. Egeftas ⁊
ignominia ei qͥ deserit disciplinã:
qui aũt acquiescit arguenti glo¬
rificabitur. Desiderium si comple¬
atur delectat aĩam: detestantur
stulti eos qͥ fugiunt mala. Qui
cum sapientib graditur sapiẽs
erit: amicus stultoꝵ efficietur
siłis. Peccatores ꝑsequentur ma¬
la: et iustis retribuentur bona.
Bonus reliquet heredes. filios et
nepotes et custoditur iusto subs¬
tantia pcc̃oris. Multi cibi in no¬
ualib patrũ: et alii congregan¬
tur absq uidicio. Qui parcit u¬
uirge odit filiũ suum: qͥ aũt di¬
ligit illum. instanter erudit. Iu¬
stus comedit et replet animam
suam: uent̾ aũt impioꝵ insatu¬
mulier edificat domũ su¬
am: insipiens quoq exftructam¬
destruet manib. Ambulans rec¬
to itinere. ⁊ timens deũ: despici¬
turab eo qui infami graditur
uia. In ore stulti uirga superbi¬
e: labia aũt sapientium custo¬

Expanded text:
tus omnia agit cum consilio, qui autem fatuus est, aperiet stultitiam. gatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam qui autem adquiescit arguenti glorificabitur desiderium si conpleatur delectat animam detestantur stulti eos qui fugiunt mala qui cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter erudit iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insatumulier aedificavit domum suam insipiens . Ambulans recto itinere: et timens Deum: despicitur ab eo qui infami graditur via. In ore stulti virga superbie: labia sapientium custo
Abbreviated transcription (Latin):
na aũt impioꝵ extingur. Int̾ su¬
perbos semꝑ iurgia sunt: qui aũ
agunt omnia cũ consilio regun¬
tur sapĩa. Substancia festinata
minuetur: que aũt paulatĩ col¬
ligitur manu multiplicabitur.
Sres que differtur affuget aĩam:
lignũ uite desiderium ueniens.
Qui detrabit alicui rei se ppsũ in
futurũ obligat: qui aũt tunet
preceptũ in pace uersabitur. filio

Expanded text:
rna autem impiorum extinguetur. inter surna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersa
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Manus fortium dñabitur
que aũt remissa est tributis ser¬
uiet. Mexor in corde iusti humili¬
abit illum: et sermone bono leti¬
ficabitur. Qui negligit dampnũ
propt̾ amicũ iustus est: iter aũ
impioꝵ decipiet. Non inueniet
frandulentus lucrũ: et substan¬
cia hoĩs erit auri preciũ.XII.¬
N semita iusticie uita: it̾ aũt de¬
uium ducit ad mortẽ. filius sa
sor est.nõ audit cum arguitur. De
Qui custodit os suum custodit a¬
nimam suam: qui aũt in consi¬
deratus ẽ ad loquendum senciet
mala. Uult ⁊ nõ uult piger: aĩa
aũt operantiũ impinguabitur.
Uerbum mendax iustus detesta¬
bitur: impius aũt confundit et
confundetur. Iusticia custodit ĩno¬
centis uiã: impietas uero peccato¬
rem supplantat. Est quasi diues
cum nichil habeat: et ẽ quasi pau¬
per cum in multis diuiciis sit. Re¬
demptio amme uiri duucie sue:
qui aũt pauꝑ ẽ increpatiõem nõ
sustinet: lux iustoꝵ letificat: luc̃¬

Expanded text:
tiam. Manus fortium dominabitur: tiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum: et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae, vita: iter autem devium ducit ad mortem. Cap. XIIIsor est, non audit cum arguitur. De Qui custodit os suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: luce
Abbreviated transcription (Latin):
impii monumentũ est pessimo¬
rum: radix aũt iustoꝵ ꝓficiet ꝓp¬
terpeccata labioꝵ ruina ꝓximat
malo: effugiet aũt iustus de an¬
gustia. De fructu oris sui unusqͥs¬
q replebitur bonis: et iuxta oꝑa
manuũ suare retribuetur ei. Uia
stulti recta in ccłis eius: qui aũ
sapiens ẽ audit consilia. fatuus
statim indicat irã suam: qͥ autẽ.
dissimulat inuiriã calidus ẽ. Qͥ
qd̾ nouit loquitur uidex iusticie
dulentus. Est qͥ promittit et qua¬
si gladio pungitur ꝯscĩe: lingua
aũt sapientiũ sanitas ẽ. Labium
ueritatis firmũ erit inperpetuũ:
qui aũt testis ẽ repentinus ꝯcin¬
nat linguã mendacii. Solus in
corde cogitantiũ malum: qͥ aũt
ineunt pacis consilia: sequitur
eos gaudium. Non contristabit
iustum quicquid ei acciderit: ĩpi¬
i aũt replebuntur malo. Abhoĩa¬
tio est domino labia mendacia
qui aũt fideliter agunt placent
ei. homo uersutus celat scienciã:
et cor insipientiũ ꝓuocat stulti¬

Expanded text:
impii munimentum est pessimorum radix autem iustorum proficiet propter peccata labiorum ruina proximat malo effugiet autem iustus de angustia de fructu oris sui unusquisque replebitur bonis et iuxta opera manuum suarum retribuetur ei via stulti recta in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriam callidus est qui quod novit loquitur index iustuersus: Est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. labium ueritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacem. dolus in cordineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stulti
Abbreviated transcription (Latin):
na eius in meduis tenebris. here¬
ditas ad quã festinatur ĩ princi¬
pio: in nouissimo benedictione
carebit. Ne dicas reddã malũ ꝓ¬
malo: expecta dominũ et libera¬
bit. Ab hominatio est apud dñm
pondus et pondus: statera dolo¬
sa nõ ÷ bona. Adño diriguntur
gressus uiri: quis aũt hominũ
intellige̾ potest uiã suam: Ruina
est hoĩ deuotare scõs et post uota
retractare. Dissipat ĩpios rex sa¬
piens: et incuruat suꝑ eos form¬
cem. Iucerna dnĩ spiracłm hoĩs:
que muestigat oĩa secreta uentͥs.
Misericordia et ueritas custodi¬
unt regẽ: et roboratur clemencia
thronus eius. Exultatio iuuenũ
fortitudo eoꝵ: et dignitas senum
canities. Iuior uulneris absterg
mala: et plage in secretiorib uẽ
aquarũ ita cor regis in ma¬
nu domini: quocũq uoluerit ĩcli¬
nabit illud. Omĩs uia uiri recta
sͥ uidetur: appendit aũt corda dñs.
facere misericordiã et iudiciũ ma

Expanded text:
na eius in mediis tenebris herena eius in mediis tenebris hereditas ad quam festinatur in principio in novissimo benedictione carebit ne dicas reddam malum expecta Dominum et liberabit te abominatio est apud Deum pondus et pondus statera dolosa non est bona a Domino diriguntur gressus viri quis autem hominum intellegere potest viam suam ruina est hominis devorare sanctos et post vota tractare dissipat impios rex sapiens et curvat super eos fornicem lucerna Domini spiraculum hominis quae investigat omnia secreta ventris misericordia et veritas custodiunt regem et roboratur clementia thronus eius exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit inclinabit illud omnis via viri recta sibi videtur adpendit autem corda Dominus facere
Abbreviated transcription (Latin):
bia iusti considerant placita: ⁊
os impiorũ peruersa..
tatera dolosa abhominatio¬
est apud deũ: et pondus e¬
quum uoluntas eius. Ubi fuerit
superbia ibi erit et contumelia.
Ubi aũt humilitas. ibi et sapĩa.
Simplicitas iustoꝵ diriget eos:⁊
supplantatio peru̾soꝵ nastabit il¬
los. Non proderunt duncie in die ul¬
tionis: iusticia aũt liberabita m
morte. Iusticia simplicis diriget
uiã eius: et in ĩpietate sua corru

Expanded text:
ant placita, et os impiorum peruersa. Statera dolosa abominatio apud deum et pondus aequum uoluntas eius. ubi fuerit superbia, ibi erit contumelia: ubi autem humilitas, ibi et sapientia. simplicitas iustorum diriget eos et supplantatio peruersorum perdet illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam e
Abbreviated transcription (Latin):
cunda. Thesauius desiderabilis.
et oleum inhĩtacło iusti: et ĩpru¬
dens homo dissipabit illud. Qui
sequitur iusticiã et miscd̃iam: ĩ¬
ueniet uitã et iusticiã et mĩam
et gloriã. Ciuitatẽ fortiũ ascendͭ
sapiens. et destruxit robur fidu¬
cie eius. Qui custodit os suum et
linguã suã: custodit ab angusti¬
is amiam suam. Suꝑb ⁊ arro¬
gans uocat᷑ in doctus: qui in ira
operatur superbiã. Desideria oc¬
cidunt pigrũ: noluerunt enim
qͥcquã manus eius operari. To¬
ta die concupiscit et desiderat: qͥ
aũt iustus ẽ tribuet. et nõ cessa¬
bit. hostie impioꝵ abhoĩabiles
que offeruntur ex scelere. Testis
mendax peribit: uir obediens lo¬
quetur uictoriã. Uir ĩpius ꝓcaci¬
ter obfirmat uultũ suũ: qui &
rectus est corrigit uiam suam.
Non est sapĩa non est prudenci¬
a: nõ est consilium ꝯtra dñm. E

Expanded text:
cunda thesaurus desiderabilis cunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud qui sequitur iustitiam et misericordiam inveniet vitam et iustitiam et gloriam civitatem fortium asapiens, et destruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Testis mendax peribit: vir obediens loquetur victoriam. Vir impius procaciter obfirmat vultum suum: qui autem rectus est, corrigit viam suam. Non est sapientia, non est prudentia, non est co
Abbreviated transcription (Latin):
Rapine ĩpioꝵ detrahent eos: qr
noluerunt fac̾e iudiciũ. Peruer¬
sa uia nuri aliena ẽ a deo qͥ autẽ
mundus ẽ. rectum est opus eius.
Melius est sed̾e in angulo dogma¬
tis: ꝙͣ cum muliere litigiosa ⁊ ĩ
domo cõmuni. Anima impii de¬
siderat malũ: nõ miserebitur ꝓ¬
ximo suo. Multato pestilente sapi¬
entior erit paruulus: et si sectet᷑¬
sapientẽ sumet scienciã. Excogi¬
tat iustus de domo ĩpii: ut detra¬
hat impios a malo. Qui obturat
aurẽ suam ad clamorẽ pauperis:
et ip̃e clamabit et non exaudiet᷑.
Munus absconditum extinguit
iras: et donum in sinu indignatõ¬
nẽ maximã. Gaudium iusto est
facere iuudiciũ: et pauor operanti¬
bus miqͥtatẽ. Uir qui errauerit a
uia doctrine: in cetu gygantũ cõ¬
morabitur. Qui diligit epulas
m egestate erit: qui amat uinũ
et pinguia nõ ditabitur. Pro ius¬
to dabitur ĩpius: et ꝓ recto iniquꝰ.
Melius ẽ habitare in terra deser¬
ta: ꝙͣ cum muliere rixosa. ⁊ ira¬

Expanded text:
eos quia noluerunt facere iudicium perversa via viri aliena est qui autem mundus est rectum opus eius melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi anima impii desiderat malum non miserebitur proximo suo multato pestilente sapientior erit parsapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. munus absconditum extinguet iras et donum in sinu indignationem maximam. gaudium iusto est facere iudicium et pauor operantibus iniquitatem. uir, qui errauerit a via doctrinae in coetu gigantum commorabitur qui diligit epulas in egestate erit qui amat vinum et pinguia non ditabitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et ira
Abbreviated transcription (Latin):
tes animadu̾tite. Audite q̃m de
reb magnis locutura sum: ⁊ ap¬
perientur labia mea. ut recta pre¬
dicent. Ueritatẽ meditabitur
guttur meũ: et labia mea detes¬
tabuntur impiũ. Iusti sunt õs
sermones mei. non est meis pra¬
uum quid neq peruersũ: recti sũt
intelligentib et equi inuenienti¬
bus scienciã. Accipite disciplinã

Expanded text:
tes, animadvertite, Audite, quoniam de tes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
gypto. aspersi cubile meũ myr¬
ra et alce et cynamomo: ueni ĩ¬
ebriemur uberib et fruamur do¬
cunie secũ tulit: in die plene lu¬
ne reuersurus ẽ in domũ suam.
Irretiuit eum multis sermonib:
et blandiciis labiorũ protraxit il¬
lum. Statĩ eam sequitur. qiͣ bos
ductus ad uictimã. ⁊ qͣi agnus las¬
la stultus trahitur. donec transti¬
gat sagitta iecur eius. uelut si a¬
uis festinet ad laqueũ: et nescit
qr de periculo anime illius agit᷑.
tur in uiis illius mens tua: ne¬
q decipiaris semitis eius. Mul¬
tos enim uulneratos deiecit: et
fortissum quiq int̾fecti sunt ab
ea. Uie inferi domus eius. pene¬
trantes in interiora mortis.I
tat et prudentia dat uocẽ
suam: In summis excelsisq u̾¬
ticib super uiã in medus semi¬
tis stans: iuxta portas ciuitatis
in ipis forib loquitur dicens.
Ouiri ad uos clamito: et uox
mea ad filios hominũ. Intelli¬
gite paruuli astuciã: et insipiẽ¬

Expanded text:
gypto. Aspersi cubile meum myrgypto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasd ad vincula stultus trahitur, donec transfigat sagitta jecur ejus, velut si avis festinet ad laqueum, et nescit quod de peritur in uiis illius mens tua neque decipiaris semitis eius. Multos enim uulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Viae inferi domus eius, penetrantes in interiora mortis. tat, et prudentia dat vocem suam in summis excelsis-que uerticibus super uiam in mediis semitis | stans iuxta portas ciuitatis, in ipsis foribus loquitur dicens: Viri ad uos clamito, et uox mea ad filios hominum. gite, parvuli, astutiam, et insipien
Abbreviated transcription (Latin):
Serua mandata mea et uiues:⁊
legẽ meã quasi pupillã ocłi tui.
ligua eã in digitis tuis.⁊ scbe il¬
lam in tabulis cordis tui. Dic sa¬
piencie soror mea es: et prudenci¬
am uoca amicã tuam. ut custo¬
diat te a muliere extͣnea: et ab a¬
liena que uerba sua dulcia facit.
De fenestra enĩ domus mee ꝑ can¬
cellos ꝓspexi iuuenẽ: et uideo por¬
uulos. Considero uecordẽ iuuenẽ.
qui transit ꝑ plateas iuxta an¬
gulum: et ꝓpe uiã domus illius
graditur in obscuro aduesperas¬
cente die in noctis tenebris et cali¬
gine. Et ecce mulier occurrit illi
ornatu meretricio: preꝑata ad ca¬
piendas aĩas. garrula et uaga.
nunc in plateis. nunc uixta an¬
gulos insidians. apprehensũq de
osculatur iuuenẽ: et ꝓcaci nul¬
tu blãditur dicens. Uictimas ꝓ
salute tua deuoin. hodie reddidi
uota mea. Idcuro egressa sũ in
occursũ tuũ: desiderans te uidere
et repperi. Intexui funib lectum
meũ: straui tapetib pictis ex e¬

Expanded text:
serva mandata mea, et vives: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae per cancellos prospexi: Et video parvulos, considero vecordem juvenem, Qui transit in platea juxta angulum, et prope viam domus illius graditur. In obscuro, advesperascente die, in noctis tenebris, et caligine. Et ecce occurrit illi mulier, ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas. Garrula et vaga, nunc in plateis, nunc juxta angulos insosculatur juvenem, et procaci vultu blanditur, dicens: Victimas pro salute tua devovi, hodie reddidi vota mea. Idcirco egressa sum in occursum tuum, desiderans te videre et reperi. Intexui funibus lectulum meum, stravi tapetibus pictis ex Ae
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ prudentia. Perme enĩ multi¬
plicabuntur dies tui: et addentur
tibi amnii uite. Si sapiens fueris
tibimet ip̃i eris: si aũt illusor so¬
lus portabis malũ. Mulier stul¬
ta et clamosa plenaq illecebͥs: ⁊
nichil omĩno sciens. sedit ĩ forib
domus sue sue super sellã in excel¬
so urbis loco: ut uocaret transeũ

Expanded text:
 prudentia. Per me enim multiplicabuntur dies tui, et addentur tibi anni vitae. Si sapiens fueris, tibimetipsi eris: si autem illusor, solus portabis malum. Mulier stulta et clamosa, plenaque illecebris, et nihil omnino sciens, Sedit in foribus domus suae super sellam in excelso ur
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs discordiam. Conserua filimi
precepta patris tui: et ne dimit¬
tas legẽ matris tue: ligua ea in
corde tuo iugiter: et curunda gut¬
turi tuo.Cum ambulaueris gra¬
diantur tecũ. cum dormieris cus¬
todiant te: et enigilans loq̃re cum
eis. qr mandatũ lucerna ẽ. ⁊ lex lux.
et uita uite merepatio discipline.
ut custodiant te a muliere mala.
et ablanda lingua extranee. Non
concupiscat pulchritudinẽ eius
cor tuum: nec capiaris nutib il¬
lius. Preciũ enĩ scorti uix unius
est panis: mulier aũt uiri precio¬
sã animã capit. Nunqͥd abscond̾e̾
potest homo ignẽ in sin suo. ut
uestimenta illius nõ ardeant aut
ambulare super prunas ⁊ nõ ꝯbu¬
rentur plante eus: Sic qui ĩgre¬
ditur ad mulierẽ ꝓximi siuiẽ non
erit mundus cũ tetigerit eã.Nõ
grandis ẽ culpa cũ quis furatus
fuerit: furatur enĩ ut esurientẽ
ĩpleat aĩam. Deprehensus quoq
reddet septuplum: et omnẽ sbam¬

Expanded text:
scordias conserva fili mi praecepta patris tui et ne dimittas legem matris tuae liga ea in corde tuo iugiter et circumda gutturi tuo cum ambulaveris gradiantur tecum cum dormieris custodiant te et evigilans loquere cum eis quia mandatum lucerna est et lex lux et via vitae increpatio disciplinae ut custodiant te a muliere mala et a blanda lingua extraneae non concupiscat pulchritudinem eius cor tuum nec capiaris nutibus illius pretium enim scorti vix unius est panis mulier autem viri pretiosam animam capit numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardeant aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam non grandifuerit; furatur enim, ut esurientem impleat animam; deprehensus quoque reddet septuplum; qui autem a
Abbreviated transcription (Latin):
apiencia edificauit sͥ domũ:.
excidit colũpnas septẽ. ĩmo¬
lauit iuictuas suas. miscuit ui¬
mun: et ꝓposuit mensã suam.mi¬
sit ancillas suas. ut uocarent ad
arrẽ: et ad menia ciuitatis. Si qͥs
est paruulus ueniat ad me: et ĩsi¬
pientib locuta est. Uenite comedi¬
ciã et uiuite: et ambulate ꝑ uias
prudentie. Qui erudit derisorẽ ip̃e
sibi facit miuriã: et qui arguit
impiũ generat macłam sibisto¬
li arguere derisorẽ ne oderit te: ar¬
gue sapientẽ et diliget te. Da sapi¬

Expanded text:
t sibi domum, excidit columnas septem, immolavit victimas suas, miscuit vinum, proposuit mensam suam. Misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem, et ad moenia civitatis. Si quis est parvulus, veniat ad me, et insipientibus locuta est: Venite, et comeditiam et uiuite et ambulate per uias prudentiae. qui erudit derisorem, ipse sibi facit iniuriam: et qui arguit impium, generat maculam sibi. noli arguere derisorem, ne oderit te: argue sapientem, et diliget te. da sapi