comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ oblatũ ꝓmortuis sacrificiũ. d et si nusquã in scripturis ua:¬
rib omnino legeret᷑: tñ ñ parua ẽ uniuerse ȩccłie que in hac
confuetudine cdaret auctoritas. ubi in p̃cib sacerdoris q̃ cdño
dõ ad eiꝰ altare funclunt᷑. locũ suũ habet. etiã comm̃tlatio mor¬
tuoꝵ Cũ enĩ dõ sacrificiũ ꝓspiritib defuncꝰtoꝵ ꝯffert᷑. ꝓualde

Expanded text:
 oblatum pro mortuis sacrificium. sed et si nusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur, non parua est uniuersae ecclesiae quae in hac consuetudine claret auctoritas, ubi in precibus sacerdotis quae domino deo ad eius altare funduntur locum suum habet etiam commendatio mort
Abbreviated transcription (Latin):
ueuictrs cdoctor ait. Regnũ di fr̃s h̃mi. eẽ cepit in scło. Premiuar
missa. inunto transeunte iã ueniunt. Iã t̾renis celestia. et magna par
bolũ cortidie gerimꝰ. dũ aduersus iacula eiꝰ ꝙ tela conflictionib as¬
siduis dimicat᷑. Cũ auaritia nob̾. eũ impudientia. eũ rca. eũ ambidu¬
one. congressis ẽ. cũ carnalib uicis. cum illecebris scłarib assidua
et molesta colluctatio ẽ. Obsessa mens hominis. et undiq diaboli
infestatione uallata. uix occurrit singłis. uix resistit. Si auari¬
tia ꝓstrata ẽ exurgit libido. Si libido comp̃ssa ẽ succedit ambitio.
Si ambitio contempta ẽ. ira exuꝑat inflat fuꝑbia. iunolentia os¬

Expanded text:
mium amissa mundo transeunte iam ueniunt: iam terrenis caelestia et magna parubolum quotidie geritur, quam adversus jacula ejus et tela conflictationibus assiduis dimicatur? Cum avaritia nobis, cum impudicitia, cum ira, cum ambitione congressio est; cum carnalibus vitiis, cum illecebris saecularibus assidua et molesta luctatio est. Obsessa mens hominis, et undique diaboli infestatione vallata, vix occurrit singulis, vix resistit. Si avaritia prostrata est, exsurgit libido; si libido compressa est, succedit ambitio; si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat superbia, vinolentia
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qͥ mei nomuiis confessione censentur. tẽ om̃s ad uersarios meos
om̃s desigit uationes in credulas. aut om̃s demones dicit. qi siẽ¬
icdem doctor ineodem tractationis subseqrutur oꝑe isti tales. id est
quos increchulas nationes aut demones dicit. ñ uidicabuntrr
in montib ñ incampestrib s uꝓfundum & deorsũ: ut statim

Expanded text:
em nominis mei censentur, tunc omnes adversarios meos omnes designat nationes incredulas, aut omnes daemones dicit. « Sidem doctor in eodem tractationis subsequitur opere: Isti tales, id est, quos aut incredulas nationes, aut daemones dicit, non judicabuntur in montibus, non in campestribus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
de ultimo die discipłis atq dicentib quod signum aduentus erit et
consũmatioĩs scł̃i. respondisse eundẽ dñm legimus. Ne die autem
illo et hora nemo scit. neq angli incelo. neq filius. nͥ pat̃ solus: quam¬
quam hoc ipsum qd̃ se dicit nescire ñ arbitrandus ẽ hoc ipse filius
gnorare. s quod sic sciat ut uollet aliis dicere. Nim dum dicat iclem
ꝓpħa uaticinante diducimꝰ. quod inualle iosaphat tempore udicii¬
congregabo omnes gentes. & deducã eas in uallem ios apbat et dis¬
Audiamꝰ: ut ex illiꝰ uerbis locus iste iosaphat. quo uidicium
licitur agitari. utrũ ꝓprie anfiguta iter intelligi debeat meliꝰ

Expanded text:
de ultimo die discipulis, atque dicentibus: Quod signum adventus tui erit, et consummationis saeculi? respondisse eumdem Dominum legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hoc ipsum Filius ignorasse, sed quod sic sciat, ut nolit aliis dicere. Nam dum dicit ipse Dpropheta vaticinante didicimus, quod in valle Josaphat ocongregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disaudiamus, ut ex illius verbis locus iste Josaphat, quo judicium dicitur agitari, utrum proprie an figuraliter intelligi debeat, melius
Abbreviated transcription (Latin):
um ueniente metu concuci endi sunt: uidentes tali senten¬
cia impum ẽẽ punitum. Quo terrore purgandi sunt: quia
siquid eis ex corpore adhuc pecciti remanserit. metu ipso qͦ
di abnlum dampnari conspiciunt. purgabunt᷑. hinc ẽ quod ait iob.
Cum sublatꝰ fuerit impius. tuebt̃ angłi. et t̾riti purgabuntur:

Expanded text:
um veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sentenum veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quod diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
obscuratis luminib celi dilapsis siderib sola radiabit: ut discas
qm̃ crux & luna & sole p̃clarior ẽ: quoꝵ plendorem diuno il¬
lustrata fulgore suꝑabit. & que madmodũ ingrediente rege in
ciuitatẽ. exercitꝰ antecedit. p̃ferens signa atq uexilla regilia.
et habitu p̃parationis armisone annuntiat regis introitũ: ita
signum illud ac triumphale uexillũ sublimib humeris p̃ferenteᷤᷤ
tc̃. et quã obcausam in eius prelatu dñs adueniet. racio ꝑ spi¬
cuã ẽ: ut agnoscant consiliũ iniquitatis sue qui dũm maies¬
taris crucifixert̃. ꝑ hoc enĩ signũ impudens iudeoꝵ redargui
cent peccatũ suũ. sero. & frustra fatebuntur impiam cecita¬
tem. Quid aũ miraris. si crucẽ afferens ueniet. ubi uulnera
ostendet. tc̃. qm̃ uidebunt inquit inquem conpunxerunt.:
multi electi qui in corpore sunt inueniendi. dño ad uictici¬

Expanded text:
obscuratis luminibus coeli, dilapsisque sideribus, sola radiabit, ut dicas obscuratis luminibus coeli, dilapsisque sideribus, sola radiabit, ut dicas quoniam crux lunae et soli praeclarior est. Quorum splendorem divino illustrata fulgore superabit, et quemadmodum ingrediente rege in civitatem exercitus antecedit praeferens signa atque vexilla regalia et habitum praeparationis armisonae signum illud triumphale crucis vexillum sublimibus humeris praeferentes, tunc, et quam ob causam in ejus praelatu Dominus adveniet, perspicuum est: ut agnoscant consilium iniquitatis suae, qui Dominum majestatis crucifixerunt; per hoc enim signum, impudens Judaeorum redarguitcent peccatum suum sero, et frustra fatebuntur impiam caecitatem. Quid autem miraris, si crucem afferens veniet, ubi et ipsa vulnera ostendet? Tunc videbunt, inquit, in quem compunxerunt multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judici
Abbreviated transcription (Latin):
tum. hoc dedit signũ. Hoc enĩ fuit uoluntas ciꝰ. ut primꝰ aduentꝰ
latenter fieret. & quereret qd̵ ꝑierat: scds uͦ aduentꝰ ñ ita s sim¬
plicit᷑. Ait enĩ Quemadmodũ uniqͥt fulgur exiens aboriente appa¬
ret in occidente. ita erit fili i hominis aduentꝰ. subito om̃ib ap¬
parebit: nec erit indigens quis int̾rogare. siue hic siue illic est
xp̃c. Quẽad modũ enĩ fulgur cum emicuerit ñ egemꝰ inquirere
si facta sit choruscatio: ita cum reuelatio p̃sentie eiꝰ effulserit.
ñ indigemus int̃rogare anuenerit xp̃c. S quod queritur si cũ
tur. & lirna ñ dabit lum̃ suum. Tanta enĩ erit eminentia ful¬
goris in xp̃o: ut etiam clarissima celi luminaria. p̃fulgore duini
luminis abscondant᷑ Tc̃ & stelle cadent: quando apparuerit signum
filii hominis in celo. Considerasti quanta sit iurtꝰ signi. hoc est cru¬
cis. Sol obscurabit᷑ & luna ñ dabit lum̃ suum Crix uͭ fulgebit. et

Expanded text:
t, hoc dedit signum. Haec enim fuit voluntas ejus, ut primus adventus latenter fieret, et quaereret quod perierat: secundus vero adventus non ita erit; sed, Quemadmodum, inquit, fulgur exiens ab oriente apparet in occidente, ita erit adventus Filii hominis. Subito omnibus apparebit, nec erit indigens quisquam interrogare, sive hic, sive illic est Christus. Quemadmodum enim cum fulgur emicuerit, non egemus inquirere, si facta sit coruscatio: ita cum revelatio praesentiae ejus effulserit, non indigebimus interrogare, an venerit Christus. Sed quod quaeritur, si cum tur, et luna non dabit lumen suum . Tanta enim erit eminentia splendoris in Christo, ut etiam clarissima luminaria coeli prae fulgore divini luminis abscondantur. Tunc vero stellae cadent, quando apparuerit signum Filii hominis in coelo. Considerasti quanta sit virtus signi, hoc est crucis. Sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum: crux vero fulgebit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uod in ꝓfessione ac confessione tenet om̃is eccła di xp̃m de celo
augustinꝰ. Hunc duuni iudicii ultimũ diem dicimꝰ: idest nouis¬
hitum tempris. Nani ꝑ quot dies futum uidiciũ extendat᷑ in
ĩn ea qua ascendit cęlos corporis forma ad uidiciũ cum scĩs
omnib ueniet. Illo enĩ. de celis ad uiditiũ ueniente iuxta qd̃
ipse in eugłio dixit. uirtutes celoꝵ commouebunt᷑. &. tẽ parebit

Expanded text:
uod in confessione ac professione tenet omnis Ecclesia Dei, ChristumAugustinus, hunc ultimi judicii diem dicimus, id est, novissimum tempus. Nam per quin ea qua ascendit coelos corporis forma, cum sanctis omnibus veniet. Illo enim de coelis ad judicium veniente, juxta quod ipse in Evangelio ait: Virtutes coelorum commovebuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
et tanti fructꝰ ꝓcessissent in clagandam. Cumq paulo diligentius
rei origipem et radicem ꝑquirerẽ: occurrit mͥ pie ac memorie
uenerande ᷤ pater Nos sentus de quo ꝓ ut ratio et narrationis or¬
do suggesserit eoꝵ quȩ de ipso legitimo et fideli testimonio. ab aliis
narrata didici et scio. pauca summatim ꝑstringam. Et ne sermo
continuiis atq ꝓlixus lectori fastidiũ ingerat: hoc ipsum quo ad
diligent̃ potero clistinctim ꝑ capła ordinare. et titulis annotare cu¬
rabo ab eodem p̃fato patre competens dicendi sũmens exordium.
qͥ huꝰ congregationis extitit primꝰ. Preterea sciendũ est qr cum
multi huiꝰ uitã ł gesta conscrͥpserint. nullus omnino inuenitur.
qͥ rem plenarie aut ex ordine ꝓsequat᷑. Qd̃ ne hic qͦ accideret
diligenti examinatione ꝓcuratũ est. ut confententib inter¬
se quib dam qͥ abinitio cum eo conu̾sati st̃: eo mͦ et ordine de¬

Expanded text:
et tanti fructus processerant, indagandam. Cumque paulo diligentius et tanti fructus processerant, indagandam. Cumque paulo diligentius rei originem et radicem perquirerem; occurrit mihi piae et reverendae memoriae Pater Norbertus: de quo, prout ratio narrationis et ordo suggesserit, eorum quae de ipso legitimo et fideli testimonio ab aliis narrata didici et scio, pauca summatim perstringam. Et, ne sermo continuus atque prolixus lectori fastidium ingerat, hoc ipsum, quoad diligenter potero, distincte et per capitula ordinare et titulis adnotare curabo; ab eodem praefato Patre competens dicendi sumens exordium, qui hujus congregationis exstitit primus. Praeterea sciendum est quia, cum multi hujus Vitam et gesta conscripserint, nullum omnino invenerim qui rem plenarie et ex ordine persequatur; quod ne hic quoque accideret, diligenti examinatione procuratum est, ut convenientibus in unum quibusdam, qui ab initio cum eo jugi
Abbreviated transcription (Latin):
re: ut quoꝵ satagit emulari uirtutẽ. studeat etiã merita uigi
meditatione reuoluere. S infideles & impii quoꝵ ds̃ uentex ẽ & fummũ
bonũ corporis uoluptas: quidqͥd legunt uel audiunt. qd ab eoꝵ studiis
et conu̾sationib sit alienũ. falsum continuo et confictum ẽẽ. uidicare
ñ metuunt:. & qr fedam et inmuncdã conscientiã gerunt exosam ha¬
bentes iusticiã et suspectam ueritatẽ: simplices quosq auia salu¬
tis auertere. ac sius catruptis ac ꝑditis morib subuertere ñdesistuas.
sropt̃ istoꝵ itaq obstinatam et ipudendã prudentiam. cum pro¬
posuerim scribere de p̃monstratensib uiris nr̃is temporib omnis
religionis. et scȩ̃ uitȩ mentis. coram deo et hominib apprbatis: Cogor
multa int̾mitere. ea dum taxat breuit᷑ attingens. quȩ om̃ib nota
sunt neq ipsi ulla improbitate audeant diffiteri. Horũ ꝓfecto
illius ȩuglicȩ sententiȩ quam magister bonus et saluator om̃ium

Expanded text:
erita jugi meditatione revolvere. Sed infideles et impii, quorum Deus venter est, et summum bonum corporis voluptas, quidquid legunt vel audiunt quod ab eorum studiis et conversationibus sit alienum, falsum continuo et confictum esse judicare non metuunt; et quia foedam et immundam conscientiam gerunt, exosam habentes justitiam et suspectam veritatem; simplices quosque a via salutis avertere, et suis corruptis et perditis moribus subvertere non deistunt. 2. Propter istorum itaque obstinatam avertendam impudentiam, cum proposuerim scribere de Praemonstratensibus viris, nostris temporibus omnis religionis et sanctae vitae meritis coram Deo et apud homines approbatis, cogor multa praetermittere, ea duntaxat breviter attingens, quae omnibus nota sunt, neque ipsi ulla improbitate audeant diffiteri. Horum profectillius evangelicae sententiae, quam Magister bonus et Salvator omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ten anto PROcuł dubio quisq fidelis s pius animis ad onũ¬
poteutr̃ dei amorẽ & gr̃am ꝓmerend̾am ꝓpius accedit :¬
quanto bonim quod cle alio audit. facilius credit: idq sibi
umabeodem dño dõ conferri optat & sꝑat. Qui enĩ ñ credit
ñimitat᷑. qͥ uero ñ inutatur. numquã ꝑueniet: qi sicut una ẽ patria
tendimꝰ. In hac aut̃ uia errorib & erumpnis uarie ac multiplicit᷑
intersepta. ñ defuerunt. nobis ab in itio mundi inter cetera diuinȩ
dispensationis beneficia scõꝵ. uiroꝵ exempla: quoꝵ uestigia sequen¬
tes. eternȩ beatitudinis gaudia. & auiduis quereremꝰ & cercius
caperemꝰ. Horũ nimtrũ quedã funt quȩ p̃terita & ab aliis conscrip¬
ta legimus: quedã uero que ipsi quoq p̃sentia ex magna iam parte
uidimꝰ ꝙ uidemꝰ. Qua propt̃ cum nichil sit homini xꝑiano in ꝑe¬
grinatione sua tam commodũ. & ad sempiterne głe p̃mia capacen¬

Expanded text:
Tanto procul dubio quisque fidelis piusque animus ad omnipotentis Dei amorem et gloriam promerendam propius accedit quanto bonum quod de alio audit, facilius credit, idque sibi ab eodem Domino Deo conferri optat et sperat. Qui non credit, non imitatur; qui vero non imitatur, nunquam perveniet: quia sicut vera est patriatendimus. In hac autem via, erroribus et aerumnis valde et multipliciter intersepta, non defuerunt nobis ab initio mundi, inter caetera divinae dispensationis beneficia, sanctorum virorum exempla; quorum vestigia sequentes, aeternae beatitudinis gaudia et avidius quaereremus et certius caperemus. Horum nimirum quaedam sunt quae praeterita et ab aliis conscripta legimus; quaedam vero quae ipsi quoque ex magna jam parte vidimus et videmus. Quapropter, cum nihil sit homini Christiano in peregrinatione sua tam commodum, et ad sempiternae gloriae praemia capessen
Abbreviated transcription (Latin):
is gͥ stimulis exagitatꝰ atq huiꝰcemodi sollicitatꝰ aculeo: tauerit¬
circunferebat᷑ Norb̾tꝰ inmedio babilonis multiplicib et eum.¬

Expanded text:
II. His igitur stimulis exagitatus, atque hujuscemodi sollicitatus aculeo, II. His igitur stimulis exagitatus, atque hujuscemodi sollicitatus aculeo, circumferebatur Norbertus in medio Babylonis; multiplicibus et
Abbreviated transcription (Latin):
ciens qͥd suꝑ eum disponeret᷑ in posterũ. et ignarus qͥd sibi crasti¬
nus pareret dies: inmo qđ detexiꝰ erat penitꝰ ñ curans. religionis
et quietis impatiens. in quietudinis & impatientie seruiis. Am¬
plificabantur in his om̃ib pret̾ea spem uotoꝵ eiꝰ. & dilatabãt
desideria cordis. secundoꝵ ꝓuentuũ temporalis surcessio. et
aura fauoris humani. plausu dulcisono. & uoce homini sic
affecto melliflua: acclẽmantiũ undiq atq dicentiũ euge eu¬
ge. Pre cuiꝰ dulcedine atq suauitate ꝓmissio regni celoꝵ seu
comi iminatio gehẽne ignis ardentis. & queq his similia in¬
sonabͣnt aurib eiꝰ: tamquã uerba lenta & sompnolenta. per¬
strepentia & tumultuosa. inlignationis et molestie plena.
quasi deliram̃ta et senilia & ineptiȩ pueriles. Omĩs deniq
cantio q̃ ñ gemin ũ incircuitu eiꝰ duplicaret euge: uideba¬

Expanded text:
ciens quid super eum disponeretur in posterum, et ignarus quid sibi crasticiens quid super eum disponeretur in posterum, et ignarus quid sibi crastinus pareret dies, imo, quod deterius erat, penitus non curans; religionis et quietis impatiens, inquietudinis et impatientiae servus. 5. Amplificabant praeterea in his omnibus spem votorum ejus, et dilatabant desideria cordis, secundorum proventuum temporalis successio, et aura favoris humani, plausu dulcisono, et voce, homini sic affecto melliflua, acclamantium undique atque dicentium: Euge, euge; prae cujus dulcedine atque suavitate, promissio regni coelorum, seu comminatio gehennae ignis ardentis, et quae his similia, insonabant auribus ejus, tanquam verba lenta et somnolenta, perstrepentia et tumultuosa, indignationis et molestiae plena, quasi deliramenta senilia et ineptiae pueriles. Omnis denique cantio, quae non geminum in circuitu ejus duplicaret Euge, videba
Abbreviated transcription (Latin):
mabilẽ exhibebrat. Om̃ib tdeniq omĩa factꝰ omniũ inter quos
uerẜab̃at᷑ studus congiuebat. Erat enĩ homo hilaris aspectu.
uultu serenus. sermone iocundus. conu̾satione mansuetus
societate affabilis: sus beneficus. extraneis pacatꝰ: in dando ꝓ¬
fusus. in accipiendo pudibundus: in manu consilii sui positꝰ.
et ante cogitationũ suarũ ocłos constitut᷑: ꝓprio ꝓ ratione
utens arbitrio. et ꝓ arbitrio agens uitã: nichil sibi denegans. neq in¬
temptatũ relinquens. qd̵̃ ꝓprie uoluntatis suggereret appetitꝰ: ñ at-¬
tendens qͥd liceat. & qͥd ñ deceat ñ catiens: dum tantũ quoblibet sup¬
petat. et qd̵ displicet ñ obsistat: transguliens p̃terita. p̃sentia deuo¬
rans. p̃occupans et futura: cuiꝰ scli huiꝰ egregius et indi tꝰ babilo¬
nie colonus clausis incedens luminib et capite ueͬso retorsũ. nes¬

Expanded text:
mabilem exhibebat: omnibus denique omnia factus, omnium, inter quos mabilem exhibebat: omnibus denique omnia factus, omnium, inter quos versabatur, studiis congruebat. Erat enim homo aspectu hilaris, vultu serenus, sermone jucundus, conversatione mansuetus, societate affabilis, suis beneficus, extraneis pacatus; in dando profusus, in accipiendo pudibundus; in manu consilii sui positus, et ante cogitationum suarum oculos constitutus, proprio pro ratione utens arbitrio, et pro arbitrio agens vitam: nihil sibi denegans, neque intentatum relinquens, quod propriae voluntatis suggereret appetitus; non attendens quid liceat, et quid non deceat non cavens, dum tantum quod libet suppetat, et quod displicet non obsistat; transglutiens praeterita, praesentia devorans, praeoccupans et futura: civis saeculi hujus egregius, et inclytus Babyloniae colonus; clausis incedens luminibus, et capite verso retrorsum, nes
Abbreviated transcription (Latin):
opib aclauctꝰ forma decorus. statura gracilis ac paululũ lon¬
cus. ordine subliaconꝰ: uita et morib ꝓ etate & scłi confuetu
hadiudis. Quȩ cũ eũ gestaret in utero: audiuit ꝑ somnium
cundaret felicitas. et rerũ tẽporalium ꝓperitas arrideret: fac¬
tum ẽ inter cet̾a ut etiã in magnatũ curiis ꝑspictius habe¬
ret᷑. pͥmo qͥdem in curia dñi friderici. coloniensis archiep̃i.
deinde in aula imꝑatoris: in hac nimirũ ꝓpt̾ officiũ clericatꝰ
et scientiã littexarũ. in illa uͦ ꝓpt̾ generositatẽ animi. et excel¬
lentiã urbanitatis: inutraq aut̃ ꝓpt̾ affabilitatẽ uitȩ. et ele¬
gantiã moꝵ Hic clarus. ibi nobilis: stremius utrobiq Pilectus &
honoratus: ñ miniis a dñis. quam ab uniuersa faniã. Gratus
omĩb: & habilis uniuersis. M agnus inter magnos. & inter par¬
uos exiguus: inter nobiles illustris. et inter ignobiles rusticanꝰ:
int̃ ꝑitos disertus. & int̾̃ idiotas tamquã fatiuis: cunctis se a¬

Expanded text:
opibus adauctus, forma decorus, statura gracilis ac paululum loncus, ordine subdiaconus, vita et moribus pro aetate et saecua Domino postulatum gestaret in utero, audivit per somnum cundaret felicitas, et rerum temporalium prosperitas arrideret, factum est inter caetera, ut etiam in magnatum curiis perspicuus haberetur; primo quidem in curia domini Friderici Coloniensis archiepiscopi, deinde in aula imperatoris: in hac nimirum, propter officium clericatus et scientiam litterarum; in illa vero, propter generositatem animi et excellentiam urbanitatis; in utraque autem, propter affabilitatem vitae et elegantiam morum. Hic clarus, ibi nobilis; strenuus utrobique: dilectus et honoratus non minus a Dominis quam ab universa familia; gratus omnibus, et habilis universis; magnus inter magnos, et inter parvos exiguus; inter nobiles illustris, et inter ignobiles rusticanus; inter peritos disertus, et inter idiotas tanquam fatuus, cunctis se a
Abbreviated transcription (Latin):
culus uidit. nec auris audiuit. nec in eor hominis ascendit que
ĩparauit cleus his qui diligunt cum. Ipsa quoq ueritas remu¬
nerationis loco huiꝰ uisionis su: manifestationẽ ponens. ea que dilec¬
torib suis ꝓmittens dicit. qui cliligit me mandata mea custodit
et qui diligit me. cdiliget᷑ a patre meo: et ego diligã eũ. & osten¬

Expanded text:
ec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus his qui diligunt eum . Ipsa quoque Veritas remunerationis loco hujus visionis suae manifestationem ponens, eamque dilectoribus suis promittens, dicit: Qui diligit me, mandata mea servabit; et qui diligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eu
Abbreviated transcription (Latin):
unolari pecudes. thura concremari. Dõ siqͥdẽ uent̾. templũ est
coquina: altare m̾sa. nimistri cocci. ĩmolate pecudes. cocte carnes.
fumꝰ incensoꝵ. odor sapoꝵ. Hec in iherłm ñ construunt᷑ s in babilo¬

Expanded text:
immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor saporum. Haec in Jerusalem non construuntur, sed in Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
utant᷑ cibis: qđ tã magno labore oĩb conficit᷑. i tã eitoglutit᷑.
Nlec minꝰ forsitan causari ddebent quidã religiosi. qr delicatiores po¬
ssunt appellari: qͥ enĩ delicatiora quert̃. delicatiores dici posst̃. Cũ
ꝙͥ legas deliquisse ionat han. in gustu mellis. esau in eduilio len¬
tis. sodomitas in saturitate panis: putas ne sine ꝑiculo eẽ tot car¬
niũ fexculis. tot pisciũ generib. tot frix urarũ diu̾sitatib delee¬
tari.: Nonne sic differt palaciũ a refectorio. siẽ egyptꝰ a deser¬
toSi gͥ in deserto simꝰ: mirandũ ñ ẽ. si ollas carniũ suspiramꝰ.
Ollas carnium suspirat: quẽ carnis desideriũ tẽꝑtat. Isti aũ qua¬
re suspirent: qui ollas carniũ semꝑ habent: Achue esce inqͥt
eoꝵ erant i ore ipsoꝵ. ⁊ ira cd̾i ascendit suꝑ eos. Esca enĩ uentͥ.
diis templa constru. altaria erigi. ministri ad seriuendũ ordinari:

Expanded text:
utuntur cibis, quod tam magno lutuntur cibis, quod tam magno lNec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, delicatiores dici possunt. Cum enim legas deliquisse Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habent? Adhuc escae inquit eorum erant in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos . Esca enim ventri, onfusione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari,
Abbreviated transcription (Latin):
ia cob fraglantia uestim̃toꝵ. famã designat uirtutũ: in ioseph
tunica talaris. ꝑseuerantiã longanimitatis: hee st̃ gͥ uestes
ut in fine quilibet benedictione ꝑfruat᷑. Int̃ illos etiã
qui tunicif induunt᷑. uoluptas pedẽ posuit: ñ qđ cami¬
sus utant᷑ s quodã delicato panno. qui uulgo saia uocat᷑.
In ostensione gͥ lanee uestis. asꝑitatẽ conu̾sionis ostendunt: s
in delectatione delicati panni. suauitatis molliciẽ quert̃. Uidi .ie¬
go ñ fallor monachũ camisia uestitũ: iocantẽ ⁊ dicentẽ. Carior
e stammia quã camisia. tumea uͦ uestiri magna ẽ difficultas.
S forsitan dices qm̃ infirmꝰ erat hiuꝰmodi : inmo sanꝰ ⁊ petulais.
⁊ pigui residens ȩquo. habundans reb ⁊ curias frequentans.
Qui tñ ante conu̾sionis habitũ. pedes ire consueuerat. nec sẽꝑ
gulȩ. lausari ⁊ enĩ solent quidã scłares. qd̾ tot diu̾sis ⁊⁊ delicatis

Expanded text:
Jacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum; in Joseph Jacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum; in Joseph tunica talaris perseverantiam longanimitatis? Hae sunt igitur vestes, ut in fine quilibet benedictione perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione delicati panni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fallor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna est difficultas. Sed forsitan dices, quod infirmus fuit hujusmodi, imo sanus et petulans, et pingui residens equo, abundans rebus, et curias frequentans. Qui tamen ante conversionis habitum, pedes ire consueverat, nec semper gulae. Causari etenim solent quidam saeculares, quod tam diversis et tam delicatis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie ad aquilonẽ rapit᷑. cũ dr̃. Ponã sedẽ meã ad aquilonem:¬
⁊ ero similis altissimo. lacob in itinere. sub lapͣidem posuit
n dormuut : scalã uidit. angelos ascendentes :⁊ descendentes.
⁊ dũm mnnirũ scale. In itinere dormit: qui in transitu p̃sen
riũ claudit. uidet angelos. quanto desiderio suꝑ se dõ inhere¬
ant. quanto caritatis affectu. nob̃ infirinis condescendant.
uidet ⁊ dñm innixũ scale: ut uideat si ẽ intelligens aut re¬
quirens dm̃. Nec mirũ si hec uideat. qͥ caput in lapidẽ posu¬
iti  idẽ. m̃tẽ in xp̃o. Audistis de lectulo: audite de uestim̃to.
& inq̾uit eũ inquit mat̾ sua uestib esau ualde bonis: quas a¬
pud se habebat. forsitan cũ audis qđ induit eũ mat̾ sua ues¬
fu̾isse talare̾ : conaris ⁊ tu habere longiorẽ. An nescis ut ait
apłs : qr oĩa contingebant illis in figura: an ignoras qr in

Expanded text:
superbiae ad aquilonem rapitur, cum dicitur: Ponam sedem measuperbiae ad aquilonem rapitur, cum dicitur: Ponam sedem meam posuit, et dormivit, scalam vidit, angelos ascendentes et descendentes, et Dominum innixum scalae . In itinere dormit, qui in transitu vitae rium claudit. Videt angelos, quanto desiderio super se Deo inhaereant, quanto charitatis affectu nobis infirmis condescendant. Videt etiam Dominum innixum scalae, ut videat, si est intelligens aut requirens Deum . Nec mirum si hoc videat, qui caput in lapide posuit, id est, mentem in Christo. Audistis de lectulo, audite de vestimento: Et induit, inquit, eum mater sua vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat . Forsitan cum audis, quod induit eum mater sua vesfuisse talarem, conaris et tu habere longiorem. An nescis, quod, ut ait Apostolus, omnia contingebant illis in figura? An ignoras, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
detestasnda ꝑt̾ifitas m anonasterio: uͥ quantũ posst̃ fiunt aiui¬
talis pauꝑtas erat. qñ foris erant: qđ nec ipsa necessaria pote
foris acediere. ñ auddebant: s egressi de pauꝑe ecłia. erreiuert᷑
diciores. ut ibidẽ reciꝑent᷑ : ⁊ qui semꝑ ueteres aut ules pan
nos habere consueuerant. nc̃ semꝑ nouos atit p̃ciosos habere
contendant: ⁊ qui ante conu̾sionẽ. lectulũ ꝓpriũ nusquã ha¬
bebant. nc̃ si forte uoluntas eis fuerit eundi alicubi. or nam̃¬
ta lec̾tuli secũ portant. Timeo aũ ne in hiuiͦmodi lectulis som
carnis. Sic̃ enĩ in exteriori lecꝰtulo. caro molli t̃ uolutat᷑:¬
sic ⁊ in uoluptatis lectulo amma spoliata uirtutib eneruit̾ de¬
lectat᷑. in lecꝰtulo gͥ fluxe. m̃tis: dũ dilecꝰtus querit᷑ ñ inuenit᷑.
id ẽ animus in omĩ acꝰtione dissolutus aut dissipatus. In lectu¬
lo iacob ad caput ponit᷑ lapis: ñ pluma leuitatis: quȩ uento

Expanded text:
detestanda perversitas: ut in monasterio, ubi quantum possunt, fiunt divitas talis erat, quando foris erant, quod nec ipsa necessaria poterforis accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem reciperentur, et qui semper veteres pannos aut viles habere consueverant, nunc semper novos aut pretiosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videcarnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatusic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus enerviter delectatur. In lectulo igitur fluxae mentis dum dilectus quaeritur, non invenitur. s, id est, animus in omni actione dissipatus in lectulo Jacob ad caput ponitur lapis, non pluma levitatis quae vento
Abbreviated transcription (Latin):
suis peccatis. s ꝓ alienis. Prima gͥ crux diaboli. scda eiuslibet
In unaquaq. quatuor st̃ dim̃siones. In cruce uenĩ diaboli. al¬
dũ ẽ humilitas. longitudo assiuitas laboris altitudo contẽplatio¬
s etiã minicũ. Erux aũ xp̃i habet ꝓfuncdũ timoris. altitudinẽ spei.
latitudinẽ. caritatis. longitudinẽ ꝑseuerantiȩ: In pͥma eruce erucior.
ad sccdam tendo: ꝓ t̾cia suspiro. Primã timeo. secdam quero. iiiͫ. de side
uͦ iustitiȩ ꝑtinet gła. Timeo gͥ pęnã. quero ueniã: desidero glam.
S forsitan queris: utrũ reꝑire possis m̃suras utriꝰq crucis. Dñice
erucis ꝓfundũ habet beatꝰ iob. altitudinẽ dauid. latitudinẽ pau¬
lus. longitudͥimẽ naboth. De ꝓfundo timoris dr̃. erat iob uir rectꝰ

Expanded text:
suis, sed pro peccatis alienis. Prima igitur crux diaboli, secunda cujuslibet suis, sed pro peccatis alienis. Prima igitur crux diaboli, secunda cujuslibet In unaquaque sunt quatuor dimensiones, in cruce diaboli, aldum est humilitatis, longitudo assiduitas laboris, altitudo contemplatiosed etiam inimicum. Crux autem Christi habet profundum timoris, altitudinem spei, latitudinem charitatis, longitudinem perseverantiae. In prima cruce crucior, ad secundam tendo, pro tertia suspiro. Primam timeo, secundam quaero, tertiam desiderovero justitiae gloria. Timeo igitur poenam, quaero veniam, desidero gloriam. Sed forsitan quaeris, utrum reperire possis mensuras utriusque crucis? Dominicae crucis profundum habet beatus Job, altitudinem David, latitudinem Petrus, longitudinem Naboth. De profundo timoris dicitur: Erat vir rectus,
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ siquidẽ cruces. pͥma latronis desꝑantis. scdã orantis ⁊ dicentis
meruit crucẽ. s ñ ꝓfuit ei ad salutẽ. scd̾s uͦ meruit. s tũ ei ad
salutẽ ꝓfuit: t̃cius ñ meruit. portauit eã tñ. s nob̃ ꝓfuit. his
trib assimilari possunt tres species hominũ: quoꝵ hii pͥmi s̃.
qui portant crueẽ mortificando carnẽ: ⁊ tñ ñ ꝓdest eis qr ñ
penitent. St̃ aũ ⁊ alii qui mortificant carnẽ. ⁊ ꝓdest eis ad sa¬
lutẽ: orant ⁊ exaudiunt᷑. audiunt etiã qđ dr̃. hodie mecũ
eris in paradiso. Qñ aũ ħ audiunt: Cũ eugłm legentes dicuns.
a pena peccati. nullis criminib implicati. subtrahentes se a ꝑ¬
u̾so oꝑe. ab ocioso sermone. ab ĩmunda cogitatione: in quoꝵ
manib labor ẽ assiduus. oratio in lingua. puritas in m̃te. por¬
tantes aliena pecata. quasi sua. hii st̃ qui portant crucẽ: ñ pro

Expanded text:
sunt siquidem cruces: prima latronis desperantis, secunda orantis et dicentis:sunt siquidem cruces: prima latronis desperantis, secunda orantis et dicentis:meruit crucem, sed non profuit ei ad salutem. Secundus vero meruit, sed tamen ad salutem profuit. Tertius non meruit, portavit eam tamen, sed nobis profuit. His tribus assimilari possunt tres species hominum, quorum hi primi sunt, qui portant crucem mortificando carnem, et tamen non prodest eis, quia non poenitent. Sunt autem et alii, qui mortificant carnem, et prodest eis ad salutem, orant et exaudiuntur, audiunt etiam quod dicitur: Hodie mecum eris in paradiso. Quando autem hoc audiunt? Cum Evangelium legentes dicunt: etiam alii liberi a poena peccati, nullis criminibus implicati, subtrahentes se a perverso opere, ab otioso sermone, ab immunda cogitatione, in quorum manibus labor est assiduus, oratio in lingua, puritas in mente, portantes aliena peccata quasi sua; hi sunt, qui portant crucem, non pro
Abbreviated transcription (Latin):
xit uulnꝰ m̃tis. qr uoluptatẽ traxit in dolore: Talis ad altare po¬
test accedere: cui cũ occurrerit merula uoluptatis. currat humi¬
lis ad asꝑitatẽ correctionis. Ego aũ quomͦ accedã. qui porto plumã
strucꝰtionis in habitu religionis: ut ñ placcã morib s uestib s
Quasi enĩ strucꝰtio uoliͥtũ simulo: s tñ pecub t̾rã tango. Uo¬
lito habitu: s tango affectu. Penna si quidẽ contẽplationis a t̃¬
renis ñ elenat: quẽ corpulentia carneȩ fragilitatis grauat. uñ¬
maior ẽ. ⁊ idõ a t̾ra ñ potest eleuari. Qui enĩ t̾rena sapunnt.
pirapaces. Ex teriꝰ enĩ contegor ouis uellere: intus aũ seiuo cupi¬
ditate. Corã dño consisto ad altare ex tensis manib quasi eruei af¬
fixus: erucẽ simulans. ⁊ tam̃ portans. C uiꝰ crucẽ: forsitan latro¬
nis: s utinã illiꝰ cui dicꝰtũ ẽ. hodie mecũ eris in parachyso. Tres

Expanded text:
xit vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Talis ad altare poxit vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Talis ad altare potest accedere, cui cum occurrerit merula voluptatis, currit humilis ad asperitatem correptionis. Ego autem quomodo accedam? qui porto plumam struthionis in habitu religionis, ut placeam non moribus, sed vestibus. Quasi enim struthio volatum simulo, sed tamen pedibus terram tango: volito habitu, sed terram tango affectu. Penna siquidem contemplationis a terrenis non elevat, quam corpulentia carneae fragilitatis ponmajor est, et ideo a terra non potest elevari. Qui enim terrena sapiunt, pi rapaces . Exterius autem contegor ovis vellere, intus autem saevio cupiditate. Coram Domino consisto ad altare extensis manibus quasi crucifixus, crucem simulans, et tamen non portans. Cujus crucem? forsitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres
Abbreviated transcription (Latin):
tis nͥ peccator reũtens ad ĩmundiciã peccati : & qͥd ẽ merula uoli¬
tans: nͥ uoluptas ꝑ suggestionẽ tẽptans. yel qͥd structio in deserto:
qr adhuc in ore meo resonant scłares fabule. que st̃ quasi cibus
spũũ immundoꝵ. Siliquas sic̃ scriptũ reꝑi. genꝰ ẽ leguminis. follib
liquas designant᷑ fabulȩ scłares. sterili suauitate resonantes. Cũ gͥ
scłaria narro stultos congrego. ⁊ sic̃ porei siliquas. sequunt᷑ ĩmundi
nugas he heu ꝙͣ. sepe occurrit mͥ merula tẽptationis: ⁊ tã tardꝰ
eurro ad uepres ⁊ urticas correctionis. Cũ aũ beatũ benedictũ ut
ait bs̃ gregoriꝰ. urgeret temptatio carnis. conspiciens urticarũ
⁊ uepriũ uixta se depssa fuccrescere frutecꝰta. midũ se in illis spi¬
narũ aculeis. ⁊ urticarũ incendiis ꝓiecit: ⁊ ꝑ uulnera eutis. edu¬

Expanded text:
ti, nisi peccator revertens ad immunditiam peccati? Et quid est merula voliti, nisi peccator revertens ad immunditiam peccati? Et quid est merula volitans nisi voluquia adhuc in ore meo resonant saeculares fabulae, quae sunt quasi cibus spirituum immundorum. Siliqua, sicut scriptum reperi, genus est leguminis, follibusliquas designantur fabulae saeculares sterili suavitate resonantes. Cum igitur saecularia narro, stultos congrego, et sicut porci siliquas, sequuntur immundi nugas. Heu! quam saepe occurrit mihi merula tentationis, et tam tardus curro ad vepres et urticas correptionis. « Cum autem beatum Benedictum, ut ait B. Gregorius, urgeret tentatio carnis, conspiciens urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta, nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit, et per vulnera cutis edu
Abbreviated transcription (Latin):
ri illũ eundẽ conspicio: quẽ suscipiens symeon in manib grãs a¬
gens. benedixit in templo. Bouũ ẽ saluatorẽ puerũ portare in
manib: ⁊ fructũ salutis habere in oꝑib Qui erũ portat puerũ
in manib. id ẽ puritatẽ in oꝑib : cũ orat exaudit᷑. ut in pace
cͥamittat᷑. Cũ offerebant᷑ in templo pueri: afferri solebant in
hac purificatione agni. turtures ⁊ colũbe. Ego aũ qͥd offerã. cũ
nulũ istoꝵ habere queã: Offerã ne porcũ. de: ins quos tã diui pa
ui: Offerã ne merulã. beati bñdicꝰti. que totiens ⁊ impoitune m
uolitans oceurrit: offerã structionẽ: quẽ nutriui post conu̾sionẽ:
Offerã fortassis porcũ immundicie: ꝓ aguo innocentiȩ: merulã uo¬
luptatis. ꝓ turture castitatis: structionẽ simulationis. ꝓ colũba sim¬
plicitatis. Quid ẽ enĩ moralit̾ porcus. uertens se in uolutabro lu¬

Expanded text:
ri illum eumdem conspicio, quem Simeon suscipiens manibus gratias ari illum eumdem conspicio, quem Simeon suscipiens manibus gratias agens benedixit in templo . Bonum est Salvatorem puerum portare in manibus et fructum salutis habere in operibus. Qui enim portat puerum in manibus, id est puritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur. Cum offerebantur in templo pueri, offerri solebant in hac purificatione agnus, turtures et columbae. Ego autem quid offeram, cum nullum istorum habere queam? Offeram ne porcvi? Offeram ne merulam beati Benedicti, quae toties et tam importune mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis, struthionem simulationis pro columba simplicitatis. Quid est enim moraliter porcus vertens se in volutabro lu
Abbreviated transcription (Latin):
ltimã de .xii. abiisionib claustri habens in manib tia uixta alta¬
ad eã discutiendã pauca dicꝰturiis accedo: qͥ me solũ int̾ cȩteros
Em hac parte negligentiorẽ reꝑio. Qui licet ablutis manib lota fa¬
cie: albis uestib inditus. accedã ad altare: tam̃ ꝑũsus oꝑe:. ore pol¬
lurtis. immundus oorde. xp̃i corpꝰ meis ñ ꝑtinesco manib tracꝰtare
Accedo elatus ad humilẽ. iratꝰ ad mitẽ: crudeł ad miscdẽm:⁊ tum̃
patit᷑ humilis elatũ. mitis iratũ. crudelẽ miseriens. Locedo ser
uus ad cm̃n. cui ꝑcussi seruũ: ad patrẽ acoroo. euiꝰ occidi filiũ. Leus¬
si u̾bo. occidi exemplo: nec tñ ꝑtimesco dnm̃a. nec reuereor patrem.
Nanens in turba frm̃ ⁊ turbans aliquos: ⁊ ab aliquib turbatꝰ
qñq accedo ad pacificũ. Apppinquo etiã talis ad oculũ pacis. qͥ
uͥus reconciliatꝰ accedere debuissẽ ad oscłm turbati fr̃ĩs. In alta¬

Expanded text:
ltimam de duodecim abusionibus claustri habens in manibus, ad eam discutiendam pauca dicturus accedo, qui me solum inter caeteros in hac parte negligentiorem reperio. Qui licet ablutis manibus, lota facie, albis vestibus indutus accedam ad altare, tamen perversus opere, ore pollutus, immundus corde, Christi corpus meis non pertimesco manibus tractare. Accedo ad humilem elatus, iratus ad mitem, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo serum, cujus percussi servum; ad Patrem accedo, cujus occidi Filium. Percussi verbo, occidi exemplo, nec tamen pertimesco Dominum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati fratris. In alta
Abbreviated transcription (Latin):
capite gͦ platearũ disꝑsi st̃ : qr ⁊ iacent ꝑ ministeriũ oꝑis. ⁊ ho¬
norari uolt̃ de imagine scĩtatis. Quid gͥ cũ tales ad altare acce
sio in claustro. ł in scło potest ẽe : quã qđ ad sacͥficiũ dnĩci cor¬
poris accedas sine reuerentia. ⁊ sine deuotione: Possunt ea quȩ
diximꝰ animũ legentis instruere. si caueant᷑ quȩ noria st̃. si te¬
neant᷑ utilia: ut p̃lati subditos diligent̃ custodiant. Subditi
p̃latis benigne obediant. Deuoti sint senes. laboriosi uiuenes.
Sit honestas in habitu. medioeritas inuictu. In claustro assidui.
ad curiã raxi. ut ũ curiales. s sint claustrales. Sint intenti psal¬
mis ñ causis.  n claustro ñ sit rumor s lecꝰtio. in capitulo ñ li¬
tes s ẽfessio. sit in choro seuera simplicitas. cuxa altare reueren¬
tis honestas. Ex his gͥ obseruantiȩ mandatis: penaet sũma toriꝰ

Expanded text:
um dispersi sunt quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. Quid est igitur cum tales ad altare accedsio in claustro vel in saeculo potest esse, quam quod ad sacrificium Dominici corporis accedas sine reverentia ac sine devotione? Possunt ea, quae diximus, animum legentis instruere, si caveantur quae noxia sunt, si teneantur utilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa totius
Abbreviated transcription (Latin):
fũ ppłm Qui in monte gelboe ab amalechita ꝑcussus occũb it: dũ
m monte suꝑbie posita ꝑ diu̾sa carnis desideria mens fluxa decur¬
rit. Suꝑ saul ut eũ occideret amalechites stetit: qr animꝰ ciu
carnis delecꝰtatio dñatur. cito perit. S tu km̃e p̃cipe uni de pu¬
eris tius. id ẽ sp̃i pure discretionis: ut int̾ficiat in te amale¬
chitẽ istũ. qui ausus ẽ manũ mitere etiã nc̃ ⁊ cottidie in xp̃m
uoluptas carnis. audire forsitan uelles km̃e rumores pacis non
belli: concordiȩ ũ discordiȩ. Regina saba nouit rumores huius¬
modi: quȩ audita fama salomonis. ingressa iherłm loquuta ẽ
ei uniu̾sa quȩ habebat in corde suo: ⁊ ille docuit oĩa. quȩ ꝓpo¬
suerat. Uidensq eiuitatẽ quã edificauerat salomon. ⁊ cibos m̃¬
se eiꝰ. ⁊ habitacła seruoꝵ. ⁊ ordinẽ ministrantiũ. ⁊ uestes eoꝵ¬

Expanded text:
rsum populum. Qui in monte Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum rsum populum. Qui in monte Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, Amalechites stetit; quia animus, cui carnis delectatio dominatur, cito perit. Sed tu, charissime, praecipe uni de pueris tuis, id est spiritui purae discretionis, ut interficiat in te Amalechitam istum, qui ausus est manum mittere etiam nunc quotidie in Christum entiae, et voluptas carnis. Audire forsitan velles, charissime, rumores pacis non belli, concordiae non discordiae. Regina Saba novit rumores hujusmodi, quae, audita fama Salomonis, ingressa Jerusalem, locuta est ei universa quae habebat in corde suo, et ille docuit omnia quae proposuerat, vidensque civitatem, quam aedificaverat, et cibos mensae ejus et habitac
Abbreviated transcription (Latin):
moriat᷑ saul. qͥs eiꝰ mortẽ nuntiauerit dauid. Cũ enĩ reu̾teret᷑
dͥaiud a morte amalech. ⁊ maneret in siceleg. uenit hõ de cas
tris sand. ad detiud: dix̃q ad eũ dauid. Unde uenis. ͦ De castris
in moritẽ gełboe. ⁊ saul meũbebat suꝑ hastã suã. ⁊ c̃uersus
post t̃gũ. uidensq me uocauit. Cui cũ respondissẽ adsum. dixit mͥ.
Quis nã es tu: Et aio ad eũ. Amalechites ego sũ. Sta inquit suꝑ
me: ⁊ int̾fice me. Stansq suꝑ eũ. in t̾feci eũ. hu sunt rumores
ruminandi claustralib. Cũ enĩ reu̾teret᷑ dauid a cede amalech.
uenit ad eũ hõ de castris saul: qr post mortificationẽ uirtutũ
iterũ carnis appetitus. ñ tantũ lapsus nuntiat ꝓpͥos. s etiã ali¬
tẽ carnis m̃tes alioꝵ. Quos enĩ saul nͥ suꝑbos in eccłia p̃latos sig¬
nificat: qui ab humero ⁊ supra eminere sibi uident᷑. suꝑ uniuͭ¬

Expanded text:
moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur Datris Saul ad David, dixitque ad eum David: Unde venis? De castris Isin montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, et conversus post tergum suum, vidensque me vocavit. Cumque respondissem: Adsum, dixit: Quisnam es tu? Et aio ad eum: Amalechites ego sum. Sta, inquit, super me, et interfice me; et interfeci eum . Hi sunt rumores ruminandi claustralibus. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, venit ad eum homo de Castris Saul, quia dum post mortificationem vitiorum iterum carnis appetitus non tantum proprios lapsus nuntiat, sed etiam mentes aliorum. Quos enim Saul, nisi superbos in Ecclesia praelatos significat? qui ab humero et sursum eminere sibi videntur super unive
Abbreviated transcription (Latin):
curas dispensatoꝵ confundunt. Sepe: aũ qͥd sibi qͥd ꝓrimis debe¬
at attendit. nec ꝑmimoderationẽ sollicitudinis ałioꝵ se negli¬
git. nec ꝑ sui curã alioꝵ postponit: s cũ hec utraq sollert᷑ a¬
git. aliqua subito causa eniergit. quȩ om̃es curcũspectiones obru
puritas discretionis. quid nuntiet m̃ti. Audi dampna cameloꝵ.
⁊ casũ pueroꝵ. Isti rapiunt: illi moriunt᷑. Auferunt᷑ enĩ cure
dispensationũ: dũ ꝑ negligentiã ꝑit puritas cireũspecꝰtionũ.
Gaudent multi elaustralũ. eũ de regib fabulant᷑. dũ casus mi¬
litũ narrant. dũ ꝓ illis loquunt᷑. a quib ñ agnoscunt᷑: multoꝵ
partes defeudunt᷑. ꝓ multis irascunt᷑. ꝓ multis litigant. ignorañ
tam̃ qd negant: aut qdđ affirmant. Si aũ de regib sermo ẽ. docet̃
lecꝰtio claustri. regũ certamina. casus ⁊ conuentꝰ belloꝵ: quomͦ

Expanded text:
curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debecuras dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se negligit, nec per sui curam, aliorum postponit; sed, cum haec utraque solerter agit, aliqua subito causa emergit, quae omnes circumspectiones obruit; puritas discretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ discretio m̃tis quȩ cũ animo agit. ut qđ ꝑdere ceꝑat. pe¬
nitendo conseruet. Nii st̃ rumores claustraliũ. ad quos ñ ꝑti¬
nent bella pͥncipũ scłariũ: s pugne tẽptationũ. Delectare
gͦ carissime. his riunorib ñ ex teriorib. ueniat ⁊ alius nun¬
ttus ad beatũ iob: qͥ dicat. Chaldei feorrur. t tres turmas
inuasert̃ cameios tuos. ⁊ ttilerunt eos. necñ ⁊ pueros
ꝑcussert̃ gladuo: ⁊ effig ego solus. ut nuntiarẽ sibi. shal¬
ones . pueri custodes. sollicitas circũspectiones: nuntius
qui euadit. diseretionẽ designat aninu. Iamelus. partim mundũ
animal. q rumunat. partim miniundũ. q ungulã ñ duudit.
bonas trenoꝵ dispensationes dicit: quas diabolus mͦ torpenti.
mͦ p̃cipitata acꝰtione ferit. ͦ pigra ł mmoderata loquutio¬
illicita oꝑatione. suꝑflua loquutione. mordinata cogitatione.

Expanded text:
id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poeid est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertinent bella principum saecularium, sed pugnae tentationum. Delectare igitur, charissime, his rumoribus, non exterioribus. Venerat et alius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros occiderunt gladio, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . Chalones, pueri custodes, sollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata locutioillicita cogitatione, superflua operatione, inordinata locutione