comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus. tauto magis ded unchiq teneus obedire tiuam frent ie¬
gi. uet lex uec ratio ꝑmittit ut fi̾i patreui uiditent uel con¬
dempnent imde iegis et tuum et alitium declino iuditium
lub deo solo a domino pp uiditandus. tuius coraui nobis õib
pũtiam appello. erda tantinensi ordine et dignitate miea
tiuu ad hec ꝑtinentib. sub dei ꝓtertione et sua positis. uichiloiꝰ¬

Expanded text:
pus, tanto magis Deo et mihi teneris obedire, quam terreno regi. Nec lex nec ratio permittit, ut filii patrem judicent vel condemnent. Unde regis, et tuum, et aliorum declino judicium, sub Deo a solo domino papa judicandus, cujus coram vobis omnibus praesentiam appello, Ecclesia Cantuariensi, ordine et dignitate mea, cum ad haec pertinentibus, sub Dei et sua protectione positis. Nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
aui itat t̾ror et horor. plusc̃ pͥus innu̾sos inualit. Rege em̃
inne putabatur mox tapcio aut aliquid nefius archip̾suli iumi¬
uere. extunt siquidem principes et quotanot regii incnores a
suꝑ obiectis. sicut pͥdie ꝓunlisti te fr̃mum aliotrum audi inditiũ
et tu piuis audi. uon te latet fili quam fanuliciris regi et tiam
fidelis sed̃m statum huins mundi fuerirt tinus rei gra platinit ei
ut ꝓuiou̾et uie in aithiepm cantiniensis ecc̃e. deus icit me id no
lente. nota euim michi fuit infimitas meti. et magis pro suo tp̃
pto dei cundre atquieui. id hodie satis palam est. dum dens et
le michi subtrahit. et ip̃m regem. uerrtamen in mea ꝑmotõe
dum electio fiet. pũte heurito ieg filio et herede tui et hoc pp̃
mandatum fuit. tiuesitum est tiualem me reddent canturiensi
ette. et responsum est liberum et quietum ab omm uexu curia¬
li. Sit gͥ liber et absolutus iuꝑ huis a quuibus sum libatus uec

Expanded text:
am vero terror et horror plus quam prius universos pervasit. Rege enim certissime putabatur mox captio aut quod durius archipraesuli imminere. Extunc siquidem principes et quotquot regni majosuper objectis, sicut pridie promisisti te facturum. Alioquin audi judicium. et tu prius audi. Non te latet, fili, quam familiaris domino regi, et quam fidelis secundum statum hujus mundi fuerim. Cujus rei gratia placuit ei, ut promoverer in archiepiscopum Cantuariensis Ecclesiae, Deus scit, me id non volente. Nota enim mihi fuit infirmitas mea. Et magis pro suo, quam pro Dei amore acquievi. Id satis hodie palam est, dum Deus et se mihi subtrahit, et ipsum regem. Verumtamen in mea promotione, dum electio fieret praesente Henrico, regis filio et haerede, cui et hoc ipsum mandatum fuit, quaesitum est: qualem me redderent Cantuariensi Ecclesiae? Et responsum est: Liberum et quietum ab omni nexu curiali. Sic igitur liber et absolutus super his, a quibus sum liberatus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtrebu̾at unnor cantuensem sit auorhantone clam retessisse et
iaui irꝑtes illas cuit applituisle aut in ꝓximo applitandum fore.
hospes itaq tonfestim iustitam suami seoisum uotauit. et iustiua¬
uit settus tantunensem ẽe qiuem hospitio susceꝑat at illa iupati¬
ens. iux u̾bo audito ad mensam ꝓꝑat et post moditum intuitu
uoꝵ solititior tirta mistium disturit festinat. et m̃it nutes m̃ic
iustica affectuose apponebcit. et tennei.. dissuiuustibat. ceua au̾t
facta. hospes cum uoua uultus hilaritate acredit propius. queni tũ
frater ranus supͣ sedem iux̃ se pou̾e uoluiss hospes constant᷑ renuit
ago deo. quid dignus fui ut sub tectum ueum iitrares. tui mox
uisis uerborm in uolutus ab hospite suo lepotiuss euolu̾e quin
honim altenitium uecesse hret. aut de se i̾tatem faten ꝯstauter a
diffiten mendacit confessus ẽ quod ip̃e erat et non ueganit et ne-

Expanded text:
Cantuariensem sic a Northamptune clam recessisse, et Cantuariensem sic a Northamptune clam recessisse, et jam in partes illas aut applicuisse aut in proximo applicandum fore. Hospes igitur confestim rusticam suam seorsum vocavit, et instillavit secretius Cantuariensem esse quem hospitio susceperat. At illa impatiens, vix verbo exaudito, ad mensam properat et post modicum intuitum  sollicitior circa ministerium, discurrit, festinat, et nunc nuces, nunc rustica affectuose apponebat, et tamen dissimulat. Coena autem facta, hospes cum nova vultus hilaritate accedit propius. Quem cum frater Christianus supra sedem juxta se ponere voluisset, hospes constanter renago Deo quod dignus fui ut sub tectum meum intrares. » Cui moullis verborum involucris ab hospite suo se potuisset evolvere, quin horum alterutrum necesse haberet, aut de se veritatem fateri constanter aut diffiteri mendaciter, confessus est quod ipse est, et non negavit. Et ne
Abbreviated transcription (Latin):
ab nosꝑite sut aguitus est. cum tamen in mensa non ma-¬
it ip̃i quramt alii deffenetur yms iuinus utpote qui in iuenia pͥuũ
uequnqiuaut tenerer lotum. sed extreuuui. qui etiaui ꝑ totum hec
itiuerariu suuin. situt hĩtu ita et nomine mutato. a me socus¬
Ueium tanitus hic hospes uotauit quod p̾cetis retuubentib singla¬
iem heret nestendi modum et in distributone affectum. de ulo siti¬
deui modito trod ei in menla apponebatur ꝑuulis et alus de do
tum totuis gounus compositõnem intuebatur et gestum corpis
uideltet ꝓt̾itatem egregiam frontem amplami et aspectum seue¬
nim. faciem oblongaĩ et uenustam formam. manim oblonga¬
iumi et articiorni ui niauib tougnam. et tatisi extrnsitam
protensionem. uidens itac hominen in modo edendi intoipis q̃¬
utate et gestu cetens longe dissimilem existiuitunt mox se aliquem
uaram magium in hospitio suo suscepisse. et pro terto suspitabatur
cantuiensem ẽẽ hunt archiep̃m. ed tiuod itm deulus int̾ra cutũtios¬

Expanded text:
anis agnitus est: cum tamen in mensa non magis ipsi quam alii deferretur, imo minus, utpote qui in mensa primum nequaquam teneret locum, sed extremum. Qui etiam per totum hoc itinerarium suum sicut habitu ita et nomine mutato, a conVerum cautus hic hospes notavit quod prae caeteris recumbentibus singularem haberet vescendi modum et in distributione affectum. De illo siquidem modico quod ipsi in mensa apponebatur, parvulis et aliis qui in tum, totius hominis compositionem intuebatur et gestum, corporis videlicet proceritatem egregiam, frontem amplam et aspectum severum, faciem oblongam et venustam formam manuum oblongarum et articulorum in manibus congruam et quasi exquisitam his protensionem. Videns itaque hominem in modo edendi, in corporis qualitate et gestu caeteris longe dissimilem, existimavit mox se magnum aliquem virum in hospitio suo suscepisse, et pro certo suspicabatur Cantuariensem hunc esse archiepiscopum, eo quod jam densus in terra ci
Abbreviated transcription (Latin):
officu turam retipe dum te inuntegium dutiuius restituendum.
et merito quem muitipliti gu̾e temptatõius uirum ꝓbatum no¬
ceps et consois indunduus ita tibi deo auctore in nullo deeste
potinus q̃uidui in hoc corpe intalis duau̾nt sp̃s. Derum hac¬
tenus delitus afflueus ut decet᷑o distas ẽe quod debes ẽe pan¬
pum consolator. nec id dociꝰ pot̾is uisi docente religionis matre
ip̃a pauꝑtate. paupibus xp̃i te duxuinis cõmendandum. quic
inquam educandum splendide. s simpłr ut detet exulem et pͥ
athletam. int̃ quos tum pautis et necessans reliquis sotus ꝑ
aitos diuisis oz te ad tempus tou̾sari. donec aspitaiit dies
cousolatõnis et tempus patis desuꝑ aid nos descendat. infim
autem forti anino esto et hus curi ptitem ꝑtubant resiste in¬
uliter

Expanded text:
officii curam recipere, dum te in integrum ducimus restituendum. officii curam recipere, dum te in integrum ducimus restituendum. Et merito, quem multiplici genere tentationis virum probatum noceps et consors individuus, ita tibi, Deo auctore, in nullo deesse poterimus, quandiu in hoc corpore vitalis duraverit spiritus. Verum hactenus deliciis affluens, ut de caetero discas esse, quod debes, pauperum consolator, nec id doceri poteras, nisi docente religionis matre, ipsa paupertate, pauperibus Christi te duximus commendandum, huic, inquam, educandum splendide, sed simpliciter, ut decet exsulem, et Christi athletam, inter quos cum paucis et necessariis, reliquis sociis per amicos divisis, oportet te ad tempus conversari, donec aspiraverit dies consolationis, et tempus pacis desuper ad nos descenderit. Interim autem forti animo esto, et his qui pacem perturbant resiste viriliter
Abbreviated transcription (Latin):
u latimus. dũm paꝑam et omnes qui aderant flere tõpiit¬
Alauus. Iiuinuo et hec audiens quis potit se tontinere a fletu
hus tum tardinalibus tepit conferre. huit inde uaria et din̾sa
est orta lmña. hus uisum est oblata ottasione. regis iram se¬
dari posse tacilius dum in alia ꝑlona eccle tantinensi consine¬
retur. et beato thome posiit alias et tonpetentius ꝓuderi. iu
aptos hebant otulus. quia si is qui pro tuenda etc̃e ub̾tate sum¬
mo ꝑitulo et distriinim nou solum diuitias et głiam. dignitatem
auctontatem. sed et uitam exposuit. ad regis ubitum deb̾et suo-
iuit prrueiri. situt fornia fiet ciliis in toulisi tã regib resistendi
si ei iustitia lemaret᷑ illela. Sic eo cadente cadent inuisi ep̃i
depuet euctoritas. Expedit igitur inquiuit hunc restui etiã
iuitum et ei qui pro nobis om̃ib duitet oĩmodis sucturren
fetis confessionem. resignatõne fta qua potuit et debuit dilui tul¬
pa delicti. iam seture de uouo pot̾is de manu ur̃ti poutifitalis

Expanded text:
 dominum papam et omnes qui aderant flere compulit. Imo et haec audiens quis poterit se continere a fletu?his cum cardinalibus coepit conferre. Hinc inde varia et diversa est orta sententia. His visum est oblata occasione regis iram sedari posse facilius, dum in alia persona ecclesiae Cantuariensi conciliaretur, et beato Thomae possit alias competentius provideri. Hi versum. Quasi is qui pro tuenda Ecclesiae libertate summo periculo et discrimini, non solum divitias et gloriam, dignitatem et auctoritatem, sed et vitam exposuit, ad regis libitum deberet suo jure privari: sicut forma fieret aliis in consimili causa regibus resistendi, si ei sua justitia servaretur illaesa. Sic eo cadente caderent universi etificis deperiret auctoritas. « Expedit igitur, inquiunt, hunc restitui etiam invitum, et ei, qui pro nobis dimicat, omnimode succurrendfeceris confessionem, resignatione facta, qua potuit et debuit dilui culpa delicti, jam secure de novo poteris de manu mea pontificalis
Abbreviated transcription (Latin):
ui ouile xp̃i. Se d uoi ꝑ ip̃m hostium uenit quem uomn caut̃nita
notanit electõ. sed teror puolite potestatis intrufit. et litet heit o¬
mis susceꝑim inuitus. T amen cid hoc ue induxit humana et
non diuiia uoluntas. Quid igitur mirum li mithi tessit ini ẽriũ
Uerum si aid regis commminatõnem ut toep̃i mei ꝑsualere instan¬
cuis renuntiassem ep̃cilis auctontatis michi induito primiłio. ad
puntipum uotum et uounitatem tatholice ecc̃e ꝑuitiosum reli¬
queretur exemplum. distuli igitur usq ad uñ pũtiam. ñt igitur
inde exitum mithi prouẽire detiorem. uideus etiam uires meus
ouen inpares ne gregi iuueniar p̾esse ad iumam cui datus sin
quałiturt in pastorem in mami tua pater. arthrep̃atum. taͣm.¬

Expanded text:
isti, sed non per ipsum ostium, velut quem non canonica vocavit electio, sed terror publicae potestatis intrusit. Et licet hoc onus susceperim invitus, tamen ad hoc me induxit humana, et non divina voluntas. Quid igitur mirum, si mihi cessit in contrarium. Verum si ad regis comminationem, ut coepiscopi mei persuasere instantius, renuntiassem episcopalis auctoritatis mihi indulto privilegio, ad principum votum et voluntatem catholicae Ecclesiae perniciosum relinqueretur exemplum. Distuli igitur usque ad vestri praesentiam. Nuncinde exitum mihi provenire deteriorem, videns etiam vires meas oneri impares, ne gregi inveniar praeesse ad ruinam, cui datus sum qualitercunque in pastorem, in manu tua, pater, archiepiscopatum
Abbreviated transcription (Latin):
n om̃ib tamen lenocais mimidi blandiendis et prospitatis
aradentis applanlu memo: thomas edicionis sue et onens
sibi impositi. Cotidie hiris pro dm̃ sui regis salute et honore. iude ꝓ
regia seueritas et reuerem punisit. ẽ regem contendeus. tamquã quod̃
taturotim p̾sagio sub pacis tempore dnuitabat in acie. Iohcunes.
Tot itaits et tantas uarieum nccitatum difficultates sustiuit tot
laborb attuttus est. tot afflictionib fere oppressus. tot iusidus ab¬
petitus. tot latrueis in aulai expositus amalitia inhabitautium in
fene solitus erat sepe radies singuios ted̾et eum uite sue. et post
inte etue desideiium suꝑ crinuci opteret. ut tibs nota tufeuue pos
et argutus iirta itim sepe dicti pontificis opinionem et uotum p̾ter
silus et distretum in dubuis ꝓnidum et intrepidun foitem uero mal¬
u̾o et quam industue mimitõnes quinq inimutisstmas. Gisortlum
regi ad tuiuis tamen ius ab autiquo spectare dinoscebatur a rege

Expanded text:
n omnibus autem lenociniis mundi blandientis, et prosperitatis arridentis applausu memor Thomas conditionis suae, et oneris sibi impositi, quotidie, hinc pro domini sui regis salute et honore, inde prregia severitas et reverentia permisit, contra regem contendens, tanquam quodam futurorum praesagio sub pacis tempore dimicabat in acie. FRAG. 7.  tot et tantas variarum necessitatum difficultates sustinuit, tot laboribus attritus est et tot afflictionibus fuit oppressus, tot insidiis appetitus, tot laqueis in aula expositus a malitia inhabitantium in ferre solitus erat, saepe in dies singulos taederet eum vitae suae, et post vitae aeternae desiderium satur. Quem juxta jam saepe dicti pontificis opinionem et votum, rex psiliis et discretum, in dubiis providum et intrepidum, fortem vero in as et quam industrie munitiones quinque munitissimas, in regi, ad cujus tamen jus ab antiquo spectare dignoscebantur, a rege
Abbreviated transcription (Latin):
us itat sit se hñtibus. sepe nominatus tantuarioium antis¬
tes pater theobaldus uir omni sanctitate et religione ꝑspĩ¬
nus diemim decretam umse tarm mam ingreditur. Quod cumi
statim ad reggem et aulitos ꝑuẽisset suspitantur mox om̃s et asseĩt
taucellarium archipsulis defuntti successorem futurum. Et id ip̃m
puident agentem et fidelissimũ sibi. pume sedis anglorum p̾ficere
togitauit. tredens ip̃m tanti quidem honons fastigio bñ sufficientẽ
quera totieus magnanimum in magnis ꝑitulis exꝑtus eicat. spe¬
rans q suis heredbus ad ademidum regnum eumi ꝓfutinum si se
fatalis dies ieb huinciis in uaiture exsmet. se u̾o ꝑ einu ecclistita ut
scłaria negocia pio libitd gestuum. si uita diutuore fiueretur..

Expanded text:
ummam gerente, saepe nominatus Cantuariorum antistes Pater Theobaldus, vir omni sanctitate et religione perspinus dierum decretam universae carnis ingreditur viam. Quod cum statim ad regem et ad aulicos pervenisset, suspicantur mox omnes, submurmurant hi, asserunt illi cancellarium archipraesulis defuncti successorem futurum; et id ipsum prudenter agentem, et fidelissimum sibi, primae sedi Anglorum praeficere cogitavit, credens ipsum tanti quidem honoris fastigio bene sufficientem, quem toties magnanimum in magnis periculis expertus erat, speransque suis haeredibus ad adeundum regnum eum profuturum, si se fatalis dies rebus humanis immature eximeret, se vero per eum ecclesiastica, ut saecularia, negotia pro libitu gesturum,
Abbreviated transcription (Latin):
tustodie tradit᷑. C ancellanius uͥd qui tni p̾lagus timbustam tomeitũr
iam de regis uolutate p̾ͥsummebat. tamen situt et rex dissimstins iem
negosia. tancellanum rex manglicam mĩte disposuit. Qui tum iam fus¬
Dotato eo seoisum rex instillat secretius. Nec dum intuit pleue uosti
tire tãm legatõuis. Et adietit. mee inquit uoliuitatis est. te caitimen¬
sem enchipsulem fore. Cui tantellanus sremata quedam usibiiti qͥb
tunis indictus erat. fubudendo ostendens et q̃i otulis ngerens. quam
religiosniu iuquit uirum qruiã stm̃m intar stã sede et suꝑ tam telebrem
quippe te non uulla extctuuum et etiam in eccłasticis te iami inulta p̾¬
liiere que ego equo aumino sustinere non possem. Et ita occalione nõia¬
ta infponent se mmdi. qui extincta gr̃a ꝑpetuum int̾ nos odium susci¬
tabunt. Omira uni magnaminitas. dño suo cõmrintuiti sic. in tuius

Expanded text:
ustodiae traditur. Cancellarius vero, qui quasi praesagiis quibusdam et conjecturis jam de regis voluntate praesumebat, tamen sicut et rex dissimulans, remnegotia cancellarium rex in Angliam mittere disposuit; et quia vocato eo, seorsum rex instillat secretum: « Necdum, » inquit, « plene nosti tuae causam legationis. » Et adjecit: « Meae, » inquit, « voluntatis est te Cantuariensem archipraesulem fore. » Cui cancellarius schemata quaedam risibilia quibus tunc inductus subridendo ostendens et quasi oculis ingerens: « Quam religiosum, » inquit, « virum, quam sanctum in tam sancta sede et super tam celebrem quippe te nonnulla exacturum et etiam in ecclesiasticis te jam multa praesumere quae ego aequo animo sustinere non possem. Et ita occasione nacta interponent se invidi, qui exstincta gratia perpetuum inter nos odium suscitabunt. » O mira viri magnificentia domino suo comminantis sic; in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ouens quid honoris. nouerat etiam mtes regis et officialium ens ini¬
ꝓbitatem et ꝑtinatiam. et intiria illa qmͣ efficaꝵ eẽt delatonm
malitia. Ex quib u̾acissime tolligebat. tiuod si oblatum subuet of¬
ficunu. del gitui amissinus erat tuit regis. non enim deo adh̃e pofat
reguis uiotib obsequens. aut regeni nou habere nimitum. ei scõrum

Expanded text:
oneris, quid honoris. Noverat etiam moros regis et officialium ejus improbitatem et pertinaciam, et in curia illa quam efficax esset delatorum malitia. Ex quibus veracissime colligebat quod, si oblatum subiret officium, Dei gratiam amissurus esset aut regis. Non enim Deo adhaerere poterat regiis moribus obsequens, aut regem non habere inimicum, ei sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
gitur intelligens aarthipsul de inmine placere quod ãttemptauit
audiens etiam tertissime et sciens regem ex hoc exatbatum ꝓpt̾ea
dicitur xobestoc atteleratum accesit ad iegens. iex us uenienti
ad se aarchipͥsuli honore uon taiuen cuier solebait exhibito. dissi¬
arbitrti bantur. dissumilauit intutm nͥ quia uelut iocaudo inppera¬
uit archipsubi cinare terram suam deseiere uoluiss. taitiuã si ip̃cis
duos simil taꝑe f̾ra non potuisset. Uerum iar dephendit archip¬
elongutitum a se et cim de aula erat idip̃m iam p̾dicabant. iude
et triauitotius liceutitus arege distedeus et intelligers ab ip̃d cin¬

Expanded text:
 intelligens Deo minime placere quod attentavit, audiens etiam certissime et sciens regem exacerbatum ex hoc, et pdicitur Wodestoche acceleratim accessit ad regem. Rex vero venienti ad se archipraesuli honore, non tamen quem solebat, exhibito dissiarbitrantur: dissimulavit, inquam, nisi quia velut jocando improperavit archipraesuli quare terram suam deserere voluisset, tanquam si ipsos duos simul capere non posset; verum jam deprehendit archipelongatum ab eo, et qui in aula id ipsum jam praedicabant; unde et quantocius licentiatus a rege discedens et intelligens appri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitulis quasi ip̃o domino edutente iam exierat. sua auctoritate
renitt̾e. ne sit archip̾sulis umotentiã et tã opprimeretur uistitie. im¬
de et in se dei ꝓuocaret iuditimu. et roti ette scandalu foret for¬
erat in insula contra regem insulanim contende taitrͣ si uinclatꝰ
i caite̾ tontra mag̃im et dñm carceus diuncaiet. Uir ittiq eipłicꝰ
et magnatib placeãt studere uios est a iuuditentbus regis peti¬
tõueni fieri debere. aliis u̾o remitentibus. attamen librato demde
tousino et consilii et forritudiuis desup accepto sp̃u. dtãm regis
alioquia in ip̃ius abseñ uichil agendum toutra ip̃m. at illi exp
potius froutose detegere nequaquam ueriti lunt. et cundem attele¬

Expanded text:
periculis, quasi, ipso Domino educente, jam exierat, sua auctoritate periculis, quasi, ipso Domino educente, jam exierat, sua auctoritate remittere: ne sic archipraesulis innocentia, et causa opprimeretur justitiae, unde et in se Dei provocare judicium, et toti Ecclesiae scandalum foret. Forest in insula contra regem insularum contendere, tanquam si vinculatus in carcere contra magistrum et dominum carceris dimicet. Vir itet magnatibus placeant studere solent, adjudicantibus regis petitionem fieri debere, aliis vero renitentibus. Attamen librato demum consilio, et consilii ac fortitudinis desuper accepto spiritu, Pater alioquin in ipsius absentia nihil agendum contra ipsum. At illi exspotius frontose detegere nequaquam veriti sunt. Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
iissi fuant iudentes sic. fortit et ustant regis nouũe postulant
ut aihip̾sulis ad tuani expectarent aduentum et iaui obiecta eo
pũte uitentarent. aut nichil obicientes sueuu facent petitiouem ad¬
itieus i absentia eus uichil in erui statuendum nec ip̃os ui for¬
uia illa quam petebant exaudiendos. at illi expettare uolentes
eo quod ut aiebant ultra t̾uuum a rege sibi p̾fixum i curia¬
reuauere aut moram fatere uon audebant. crebro postultuit et
instanter regis petitionem adimpler aitabatur itaq iouanus
pontifer. teruens euim regis iunuentutem et dũcitionem amplaut
et durum illud et dium qiuod turic erat in dei ecc̃ci scisia. me¬
tuebat quos si ita diuurino rex pat̾etur repiusau p̃seituu ꝑ tam
magnos iuros et honoratos fca petitione muauis in etc̃a scisuti
fieret. quod et ip̃i tun missi fu̾ant et p̾sertin laiti ininabantur
iude n̾o u̾ebatur archip̾sulem in angliam etiam qua iam uelut
hostis publitus hẽbatur. et a ciua tum tanta difficultate et tot

Expanded text:
missi fuerant, videntes sic, fortiter et instanter regis nomine postulant ut archipraesulis ad curiam exspectarent adventum, et jam objecta eo praesente intentarent, aut nihil objicientes suam facerent petitionem, adjiciens in absentia ejus nil in eum statuendum, nec ipsos in forma illa quam petebant exaudiendos; at illi exspectare nolentes, eo quod, ut aiebant, ultra terminum a rege sibi praefixum in curia moram facere non audebant, crebro postulant et instanter dictam regis petitionem adimpleri. Arctabatur itaque Romanus pontifex cernens regis juventutem et dominationem amplam, et durum illud et dirum quod tunc erat in Dei Ecclesia schisma: metuebat quod si rex pateretur repulsam praesertim per tam magnos et honoratos factae petitionis, major in ecclesia scissura fieret: quod et ipsi qui missi, praesertim laici, minabantur. Inde vero verebatur archipraesulem in insulam, in qua jam velut publicus hostis habebatur, et a qua cum tanta difficultate et tot
Abbreviated transcription (Latin):
seturum de t̾ra sua egressum. Qui aito renłi retulerunt regem res¬
pondisse quod in trastino ad touciliun hoc deferret. Ioh̾es Ip̃s¬
die duo magui et fidelissum ꝓtes ad eum in ip̃s uoctis etitiui
attessennt nultu meabiles et latumosi tundientes pectora suai
et coufitentes et ꝓtestautes ꝑ tremendum indirunu dei quod in¬
bubitant stiebant unros magnos et maleftis in signes utpote mł¬
tis pollutos fatiuoriu in illius netem conspirasse. et le ad cuni
otrideudum uuctuis inuitem astriuxisle uiramentis. ne ergo causa-¬

Expanded text:
securum de terra sua egressum. Qui vero missi fuerant cito revertentes retulerunt regem respondisse quod in crastino ad consilium hoc differret. De i duo magni et fidelissimi proceres ad eum in ipso noctis conticinio accesserunt, vultu miserabiles et lacrymosi, tundentes pectora sua, et confitentes ac protestantes per tremendum judicium Dei, quod indubitanter sciebant viros magnos, et malefactis insignes, utpote multis pollutos facinoribus, in illius necem conspirasse, et se ad eum occidendum mutuis invicem astrinxisse juramentis. Ne ergo causa
Abbreviated transcription (Latin):
tubuissz extremami in firuo mox aute mortem ctiaui tepunt
torpis iembra conputrest̾e ita ut tum taibe caro ip̃ti aut nemos
tegebat. et ossa ab ip̃o infiriuo frustratim duat̾atti et courte
piditerentur in aere medium utrius sit discooptis et ossibus. Et
presertii brathiorum et maninim caro ossib et uenus uir adħͥ¬
eus. et ciuasi sepatõnem desid̃ans de facili ut iudebatur et cibs
diffitultate a fimesto illo caruifite mulite utiuam tamen uere pe¬
uitente proitiebatur. ciucsi sponte sua sic se resdlucns ip̃a ud iuden
potat quasi geiebunda quicisi indignata et sletunda quod post
camen nefais maru houmus et brochiouim irusterid ꝑpetra
dum ita ĩe ip̃u uineus discerpet ꝯuellerz. dilaceraz et proitet sit
Pu et grosi ne oiuartyris indiu gentiam suffragium et pr̃ociuz
tum sunia tontutione gemitib et inspuus menarrabilibus in¬
tessant implorabat. Itim supͣ nominatus in hystoriti hac uilleliꝰ
de trati hic erat. ded ultionum dũo clamante ad se urilitis sui san¬

Expanded text:
nfirmo mox etiam ante mortem coeperunt corporis membra computrescere, ita ut cum tabe caro ipsa quae nervos tegebat et ossa, ab ipso infirmo frustatim dilacerata et convulsa projiceretur in areae medium nervis sic discoopertis et ossibus. Et praesertim brachiorum et manuum caro ossibus et nervis vix adhaerens, et quasi separationem desiderans, de facili ut videbatur et absque difficultate, a funesto illo carnifice milite, utinam tamen vere poenitente, projiciebatur quasi sponte sua resolvens se sic; ipsa ut videri poterat, quasi gemebunda, quasi indignata et verecunda, quod post tantum nefas manu hominis et brachiorum ministerio perpetratdum ita se ipsum vivens discerperet, convelleret, dilaceraret et projiceret sic, pii et gloriosi neomartyris indulgentiam, suffragium et patrocinium cum summa contritione gemitibus et suspiriis inenarrabilibus incessanter implorabat. Jam supra nominatus in historia hac, Willelmus de Traci, hic erat, Deo ultionum Domino clamantem ad se militis sui san
Abbreviated transcription (Latin):
edurie tib iiut tiuod supra quiaiui diti poslit auit caipi pictate sẽ¬
htibundanti plenuun est mrtus effusi saugiius ip̃os suos
effusores satulegu tari manditi pr̃atores tetigit et iaunt cos
uirtus saugunus. lauit iniquam cos nutus sangñs ut iudet᷑
a sauguine. ip̃o sanguine ioti quo prius a deo erant macłati

Expanded text:
erit, adhuc quod supra quam dici possit aut capi pietatis superabundantis plenum est, virtus effusi sanguinis ipsos suos effusores sacrilegii tam inauditi patratores tetigit et lavit eos virtus sanguinis. Lavit, inquam, eos virtus sanguinis, ut videtur, a sanguine, ipso sang
Abbreviated transcription (Latin):
printipctus et potestates tene brari exponainte qui tenebant
eos. cos etiam tonfidenter tradutente. et a ionge trahente a regi-¬
out dissilitudinis quo iami protul abierant ad iltiui peuituduũs
soltudiueri cuins rex peniteus mansiõem optabat diteus. Ette¬
tum insetulõ magmi et gu̾osi fuissent satrilegi occisores hui et mul¬

Expanded text:
principatus et potestates tenebrarum exspoliat quae tenebant eos, eos confidenter traducens et a longe trahens. A regione dissimilitudinis quo jam procul abierant ad illam poenitudinis solitudinem cujus rex poenitens mansionem optabat. In qua etcum in saeculo magni et generosi fuissent sacrilegi occisores hi mul
Abbreviated transcription (Latin):
puiaui. Qui tũ ouines infra trienniium a patrato sacruẽgio reb
huinauis sunt exempti. in uera et fructuosa sicut treditur. et
iuauitate quod semper et in uita et in mortis sue eutituls cute
otulos suos quasi appensum t̾uentes. pouderabãt tota corpe
et toto corde semꝑ quali attoniti stupidi dilait̾ati et touuuiti
ab illt semꝑ uit̾ ptcorum pr̃ontis sp̃aliter et intessantez et in ui¬

Expanded text:
iori, quotquot tamen infra triennium a patrato sacrilegio rebus humanis sunt exempti, in vera et fructuosa, sicut creditur et mmanitate, quod semper et in vita et in mortis suae articulo ante oculos suos quasi appensum cernentes ponderabant, toto corpore et toto corde semper quasi attoniti, stupidi, dilacerati et convulsi; ab illo semper inter peccatorum patronos specialiter et incessanter, et in vi
Abbreviated transcription (Latin):
cundam icim supͣ dc̃e ciuitatis ep̃s tertissime retturit sit tontigisse¬
ip̃nis mlłi in hat infiruitate tonfessor. Et ut ad alios p̾fatos
sateg couplites iide tepimus ieu̾tamur. ip̃oꝵ quotquot et
taluũ ut diximus miranda quiti terte miratulosa uec dupuim
corponm mors. per tam moditi tp̃is infucillum tuenini indel¬
ut diximius ait erat. ut in tam breui net inius qiuidem ex cis suꝑ¬
fu̾it. A itissuui supe eos situt treditur et si forte quod ip̃e uelit
nuẜtite tlemen. ad t̾rorem tamen et unracsosam iuilitis sui ul¬
tõnem ustitia omnes mbrem sic prostemente. Ut uiri iti sau¬
guiium et si penitentes ut destripsimnis. tamen mx uerbum dũi
dies suos non diundiarent.

Expanded text:
jam supradictae civitatis episcopus certissime retulit sic, Willelmi illius in hac infirmitate confessor. Et ut ad alios praefatos sacrilegii complices, unde coepimus, revertamur, ipsorum quotquot et talium, ut diximus, miranda, quia certe miraculosa, nec dubium corporum mors per tam modici temporis intervallum, triennii videliximus, sic erat in tam brevi, ut nec unus quidem ex eis superfuerit. Altissimi super eos sicut creditur, etsi forte quod ipse velit, miserante clementia, ad terrorem tamen et miraculosam militis sui ultionem justitia omnes in brevi prosternente sic, ut viri hi sanguinum etsi poenitentes, ut descripsimus, tamen juxta verbum Domini dies suos non dimidiarent.
Abbreviated transcription (Latin):
exiusans. et quod de ꝑuussione regis prĩs sui factum fuisser sic
debetur. Et hoc quidem ut pro c̾to dicehatur non de uounita¬
te pĩn prouenit. sed quia aliter pro rege pr̃e non audebat net
pro aunitis ip̃is petagogis aiubus filium suum rex comunis
ab hus nec ab illis in aula uenigne acceptus in orem reu̾sus in¬

Expanded text:
xcusans, et quod de permissione regis patris sui factum fuisset sic:debatur: et hoc quidem, ut pro certo accepimus, non de voluntate pueri, sed quia aliter pro rege patre non audebat nec pro aulicis ipsius paedagogis, quibus filium suum rex commiseroster nec ab his nec ab illis in aula benigne exceptus est pro rege
Abbreviated transcription (Latin):
uintiam protelle benitur pena tantum exaspata uel emolita pro
tiualitate clacritu pit gradu etlar et odine delinquentis et m̃t et cã
delintiuendi. istus etiam inmine p̾tereundum quod cirta ibem
solum adu̾stis ip̃m. sed potius adusus totum regni tlerum exasꝑ¬
atus iudebatur. Sob quippe mox in totam tuuisnis officu pro¬
fessionem tonferri. si quid forte turpiter uel euornnter ab aliquibꝰ
de professione adimittitur. uerum querela ad archipsulem deleita¬
titatus tłitus etiam supra modum delicti. ut uel sis facilius quies¬

Expanded text:
ellebantur: poena tamen exasperata et emollita pro qualitate flagitii pro gradu etiam et ordine delinquentis et modo et causa delinquendi. Illud etiam minime praetereundum quod circa idem solum adversus ipsum, sed potius adversus totum regni clerum, exasperatus videbatur. Solet quippe mox in totam cujusvis officii professionem conferri si quid forte turpiter vel enormiter ab aliquibus de professione admittatur. Secitatus clericus etiam supra modum delicti ut vel sic regis facilius quies
Abbreviated transcription (Latin):
iunis erat de homitidio in famis et actusatus a propinquis definit¬
dnigitur. regis officialibus et propnituns defuncti attusantibus et ac¬
cuter instantibus. ut ep̃us exibet iusticiam. Ez saterdote tonstant̃
purgatõ actusato. S ed inpurgatõne defitiente. unttit ep̃s ad archi¬
psulem de iure tousulens et ut in exetiuenda pena ꝓtederet setimꝰ
Archip̾sul uͥo tonsuitus quidem mandauit ut omni priuatus eccl̃as

Expanded text:
unus de homicidio infamis et accusatus a propinquis defuncdirigitur, regis officialibus et propinquis defuncti qui accusabant acriter instantibus ut episcopus exhiberet justitiam. Sed sacerdote constanter us accusatum. Sed eo in purgatione deficiente, mittit episcopus ad archipraesulem de jure consulens, et ut in exsequenda poena procedat securius. Archipraesul vero consultus praemandavit ut omni privatus benefici
Abbreviated transcription (Latin):
breius horai. In breui quippe extrema toncordie disseulio octupat ues
per alium quar per totius patis et dilectõnis. inimicum. misere et
infelititer istud tantum et tam fumum tontoidie mnutulum disso¬
lutum ad regui et sacerdotu unitatem solidandam tã utͣtrium.

Expanded text:
brevis hora. In brevi quippe extrema concordiae dissensio occupat, nec brevis hora. In brevi quippe extrema concordiae dissensio occupat, nec per alium quam per totius pacis et dilectionis inimicum misere et infeliciter istud tantum et tam firmum concordiae vinculum dissolutum, ad regni et sacerdotii unitatem solidandam tam necessarium.
Abbreviated transcription (Latin):
fre puluere extulit. Et ob multa et pretlara regie uite iuita solemuit᷑
quidem et subluit ibidem in etcła int̾ sauctorum torpora collota¬
uit rege ihidera uolente sic et pũte. Et erat fitut p̾lotuti summis il¬
lustris regis et sc̃i pontifitis tor unim et anima imna in deci regno
ꝑ hoc et sac̾docio in suima pace et trausquillitate tonturentibus
des paitis et dilectonis sis agente. E ea ꝓpr dolor et ue dolor. inchi
oumia tempus habent. et suis spacus transeunt omma sub tels. tẽ¬
pus flendi. et tempus rideudi. tempus dilectionis et tempus odu.
tempus pacis et tempus belli. Omuia tempus habent. inagua ceite
nomina et tara federa. tanti regis et tanti pontificis. Reia tautum
iegemi et tantum pontifitem in alio mundi regno iuuemri simul diffi
tile et tantam uit̾ tantos contordiam. Sitindis quidem tontoidia. Et

Expanded text:
terrae pulvere extulit et ob multa et praeclara regiae vitae merita solemniter terrae pulvere extulit et ob multa et praeclara regiae vitae merita solemniter quidem et sublimiter ibidem in Ecclesia inter sanctorum corpora collocavit, rege itidem volente sic et praesente. Et erat, sicut praelocuti sumus, illustris regis et sancti pontificis cor unum et anima una in Deo, regno per hoc et sacerdotio in summa pace et tranquillitate concurrentibus, Deo pacis et dilectionis sic agente. Sed, proh dolor et vere dolor! nihiOmnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo: tempus flendi et tempus ridendi; tempus dilectionis et tempus odii; tempus belli et tempus pacis: omnia tempus habent . Magna certe nomina et chara foedera tanti regis et tanti pontificis. Revera tantum regem et tantum pontificem in alio mundi regno inveniri simul difficile esset et tantam inter tantos concordiam. Grandis quidem concordia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet fuit puritatis lilium. quante uecundie iosa quam telestis
conusatõnis mola. quam iotunde societatis imusita. Et suꝑ om̃ia
ert obediens etiam us ad dampna. us ad ꝓscriptionemi et ꝑitula mnsta
tuipe uidicans. si imꝑator in castris. uules domi. tͣn int̾ uiulienm co¬
ios seu teiatos puellaruim balneonum et unguentorum utetur fomen¬
orbem erat rutilans et discipulorura multitudinem eiuditam tamcẽ
utuios per orhera lutis sue radios e se emuitens et ita in duobus hus¬
põitum stetit firim et ab ailtissimo desiderium est impletum. ꝓpo
ianum imponeret. Post moditum u̾o archipsul plerisq tonpioum¬
titilibus ep̃is tomio tatis nobłe illud et regale monast̾ium de radinges
i tuo diuĩe retoidatõnis henritus tondam angloium rex setundi reg̾¬
londonis apud uestinoust̃. głosi et uere sancti regis edbbardi corpꝰ
taiquam flarum ad moduun et p̾tiosum uas ꝑfette continentie de

Expanded text:
videlicet fuerit puritatis lilium, quantae verecundiae rosa, quam coelestis videlicet fuerit puritatis lilium, quantae verecundiae rosa, quam coelestis conversationis viola; quam jucundae societatis musica; et super omnia per obediens etiam usque ad damna, usque ad proscriptionem et pericula multa: turpe judicans si imperator in castris, miles domi, quasi inter mulierum colos seu calathos puellarum, balnearum et unguentorum uteretur fomenecclesiarum orbem erat rutilans, et discipulorum multitudinem eruditam tanquam varios per orbem lucis suae radios a se emittens. Hic positum stetit firmum et ab Altissimo desiderium est expletum, quo,im imponeret manum. Post modicum vero archipraesul, plerisque comprovincialibus episcopis convocatis, nobile illud et regale monasterium de Redinges, in quo divae recordationis Henricus, quondam Anglorum rex, secundi dicitur Westmuntier, gloriosi et vere sancti regis Edwardi corpus, tanquam clarum admodum et pretiosum perfectae vas continentiae, de
Abbreviated transcription (Latin):
Imnchi imc lic̾et et cepte hystorie lex sic ꝑmitfet. uirum istũ
ꝑ uritutum suarum meritis condignis efferre p̾coniis. certe
dotain hanc martiris historiam quasi telestis t̾irmamenti stella
matutina illustraret. aut uelud tarbunntulus. aliquid aidentissim
in huis p̾seitim unte nr̃e tenebus. p̾ceteris ardens et lacens. Quem
cotiens ad mentem reuoco. alterum michi effigio symonem ouye fi¬
lium. sacerdotem magnum. qui in uita sua suffulsit dominu. et in
diebus suis coroboraint templum. Qui qͣi artus refulgens int ne¬
bulas. et quasi filias que sunt in trausitu aque. Quasi flos rosaꝵ
in diebus u̾is. et quasi thus in igne ardens. Quasi nas auri soli¬
dum. uus p̾tiosum. uas sanctifitatum in houore. et uas u̾e utile
i douio domini. Uerum p̃ntis mat̾ie uee ꝓposito reclamante. ꝑ
aiuent uirtutum. ip̃ius prata stillo meo effodiente nequa quam¬
nuns ruus s ues etian ruulus dutendus est. nec tennt̃e amena
et spetiosa florum gr̃arum suaiuim uarietas depingenda. Quante

Expanded text:
et, virum istum pro virtutum suarum meritis condignis efferre praeconiis! Certe totam hanc martyris historiam quasi coelestis firmamenti stella matutina illustraret, aut velut carbunculus aliquis ardentissimus in his praesentis vitae nostrae tenebris prae caeteris ardens et lucens; quem quoties ad mentem revoco, et alterum mihi effigio Simonem, Oniae filium, sacerdotem magnum, qui in vita sua suffulsit domum, et in diebus suis corroboravit templum: qui quasi arcus effulgens inter nebulas, et quasi lilia quae sunt in transitu aquae, et quasi flos rosarum in diebus veris, quasi thus in igne ardens et vas auri solidum, vas pretiosum, vas sanctificatum in honore et vere utile in domo Domini. Verum praesentis materiae meae proposito reclamante, per amoena virtutum ipsius prata stylo nostro effodiente, nequaquamnunc rivus, sed nec etiam rivulus ducendus est, nec tanquam amoenans et speciosa florum gratiarum suarum varietas depingenda: quantae
Abbreviated transcription (Latin):
punitis ouere pastoralis ture pumeretur unttens regeni rogeunt tan¬
tellanum sibi ꝓuidere quia ip̃e uix uni ne dum duobus officiis potat
regionem anglitantum de couluetudine sibi de singulis hidis ut u̾b
conprouintialium utar petumam colligunt tamquami lobons intedẽ
quem tuicidnem pr̃ie impendiit. Quam petumam tum rex tamꝙͣ
redditum uifetur infiltum redig̾e. obstitit p̾mas dicens non oppor¬
tere pra redditu tonputai quod suo et alituum arhituo daretur. S
et t̾rium fuit quod iram regis accendit ħbertus Contigit ut tundam

Expanded text:
primas onere pastoralis curae premeretur, mittens regem rogavit cancellarium sibi providere, quia ipse vix uni, ne dum duobus officiis poteraregionem Anglicanam de consuetudine sibi de singulis hidis, ut verbis comprovincialium utar, pecuniam colligunt, tanquam laboris mercedem, quem tuitioni patriae impendunt. Quam pecuniam cum rex tanquam reditum niteretur in fiscum redigere, obstitit primas, dicens non oportere pro reditu computari, quod suo et aliorum arbitrio daretur. Sed et tertium fuit, quod iram regis accendit. FRAG. 11. Accidit post m
Abbreviated transcription (Latin):
Qtereci e laboratum est ab ep̃o ehonatensi. ut reꝑ et arthiep̃s in
grãm reuocareutur. rex aut ad grãm sine suarum legum confirma¬
ciõne tompelli non pofat. non attendens legis latorem ditentez
ue tuui tondunt leges iuitiritis et stubentes scupsernt iniusticiã
ut appumant panꝑes in iuditit et irm faciait hũilibus ppłi
sideiaret qui sine pace ꝓuerire non potat iuittit ad rouicinun pt̃¬
fititem taintiam rogatis tonsuetudines illas confuman. que tã
subita uiri mutatio que tenta tonstantis in constantia ut mo roga¬
res enornia tonfirmari ad quorum consensum nori potuit pͥaus
iuclintii. Eiuirum iuaioris arbitrio relicuit quod ꝑ se non p̾sũp¬
sit ut a se tulpam trausteret et dũo sur satisfatet. Si beati pape

Expanded text:
terea elaboratum est ab episcopo Ebroicensi, ut rex et archiepiscopus in gratiam revocarentur. Rex autem ad gratiam sine suarum legum confirmatione compelli non poterat, non attendens legislatorem dicentem: « Vae qui condunt leges iniquas, et scribentes scripserunt injustitiam, ut opprimant pauperes in judicio et vim faciant humilibus populi rofectum desideraret, qui sine pace provenire non poterat, mittit ad Romanum pontificem, tanquam rogans consuetudines illas confirmari. Quae tam subita viri mutatio, quae tanta constantis inconstantia, ut modo rogaret enormia confirmari, ad quorum consensum prius non potuit inclinari? Nimirum majoris arbitrio reliquit, quod per se non praesumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
num et sacdocium deuiceps pacis gr̃am et mntatis uinculum fir
mus. Agente igitur et ꝑturauite poutifite. Thomtis aulam ingredit᷑
et tubuente rege. officium tancellarie suscepit.
Qualis fuerit in tantellaria. Uilleluus.

Expanded text:
num et sacerdotium deinceps pacis gratiam et unitatis vinculum firmnum et sacerdotium deinceps pacis gratiam et unitatis vinculum firmius observari. Agente igitur et procurante pontifice Thomas aulam ingreditur, et tribuente rege officium cancellariae suscepit. FRAG. 5. Qualis fuit in cancellaria. Archil
Abbreviated transcription (Latin):
equitanie stepho regi anglorum in regim. elaboratum ẽ¬
tib cuitedtõ archiep̃o suspectam habente nomi iegis adolescentiã
quem pranorum hõium tonsilia ꝑuertere moliebantur. ut archi¬
diatonus sinuis tollateralis et tantellanus efficetur. tuius ope et
oꝑa uoni regis ue semget in etcłam impetum tohibet. et consilbu
sui tempercuet malitiam et repͥmeret audatiam offitialium. qui
sub obtentu publice potestatis et p̾textu uiris tam etc̃e tpiã proiũ¬
tialium fatuitates diuꝑe ꝯspiraueiant. hbertus Ceruebat tuuppe¬
quippe pontifex inenem tuius mores et industriam in uarus iaim
rerum euentin exptus fu̾ait. magendis streunum. in tontilio fidu
in dubus seturum in aduisis magnaimmnim. in apparatu magni¬
fitum. in largiendo ummifitum. ad iussa propnitum. in oblequio
sedulum. ui omni deuitr opere ꝓuidum et tutunspectum. Uñ
et talem aula dignum. et aule gratum futurum nec in merito
arbitrabat᷑ spertuis ex inde inthilominus ed ꝓtinauite int̾ reg¬

Expanded text:
Aquitaniae, Stephano Anglorum regi in regnum, elaboratum est ab antedicto archiepiscopo, suspectam habente novi regis adolescentiam, quem pravorum hominum consilia pervertere moliebantur, ut archidiaconus suus regis collateralis et cancellarius efficeretur, cujus ope et opera novi regis, ne saeviret in Ecclesiam, impetum cohiberet, et consilii sui temperaret malitiam, et reprimeret audaciam officialium, qui sub obtentu publicae potestatis, et praetextu juris, tam Ecclesiae quam provincialium facultates diripere conspiraverant. Cernebat quippe pontifex juvenem, cujus mores et industriam in variis jam rerum eventibus expertus fuerat, in agendis strenuum, in consiliis fidum, in dubiis securum, in adversis magnanimum, in apparatu magnificum, in largiendo munificum, ad jussa promptum, in obsequio sedulum, in omni denique opere providum et circumspectum. Unde et talem aula dignum, et aulae gratum futurum, nec immerito arbitrabatur, sperans exinde nihilominus eo procurante inter reg
Abbreviated transcription (Latin):
intestimim exditum est. adeo ut aduersus regem prem et sui
fere omnes et etiam alieu. frantorum indeu rex in potentatu
suo iutiguo tuu filio rege fedus uingentes isimeyiuit. Reges
terte et regna et natõnẽs et ppłi tam sui ut diximus qiuam̃
Rer souun ad diuimum contiium et auxilium ce toniitit.
Audieus quippe in dies et t̾tissime tredens uuuudo ieum ton¬
testante. et cum admiratõne toutlamante iurtutes signa et
prodigia quc tantuarie fiebant per martyiem. de nuitata ĩt
ip̃m et in artẏrem iam pndem gr̃a situt sp̃o non iumemor es
etiam fidutiailior quod de extestu suo in incutyrem ganderet
et sparet se piñam egisle. a normannia exiuit. in q̃ua tunc
potissimum quasi tõtus erat feruor debathiantis rebellidius
uiam relinquẽs ouña. tonfestimi sd̃ia omme ꝓtectõuus sp̃e
adũsus hostes suos armuatus trausunt maria. et om̃i octasi

Expanded text:
intestinum est exortum, adeo ut adversus regem patrem et sui fere quotquot, et etiam alieni, Francorum videlicet rex, in potentatu suo magno cum filio rege foedus jungentes insurrexerint. Regis terrae et regna et nationes et populi tam sui, ut diximus, quam rex solum ad divinum consilium et auxilium se convertit. Audiens quippe in dies et certissime credens, mundo jam contestante et cum admiratione conclamante, virtutes, signa et prodigia quae Cantuariae fiebant per martyrem, de mutua inter ipsum et martyrem jam pridem gratia, sicut spero, non immemor, eo etiam fiducialior quod de excessu suo in martyrem gauderet et speraret se poenitentiam egisse, a Normannia exivit. In qua tamen tunc potissimum quasi totus erat fervor debacchantis rebellionis. manu relinquens omnia, confestim sola divinae protectionis spe adversus hostes suos armatu
Abbreviated transcription (Latin):
uuu̾sas illas cel uolutres dissipatas dispsicte et dissipasse
dispsas. Et regem lib̾atum sit. continuo insignib suis regus
glose et detentissime indmi. illum aulitum obiurgans aterrĩt
t̃u ut dixinius in uolutrum adiutorum sic transietat. addẽs
regem ab ip̃o non meruisse hoc. Et tuidem iriato sompino¬

Expanded text:
universas illas coeli volucres dissipatas dispersisse, dissipasse et universas illas coeli volucres dissipatas dispersisse, dissipasse et dispersas; et regem liberatum sic continuo insignibus suis regiis gloriose et decentissime indui, illum aulicum objurgans acerrime qui, ut diximus, in volucrum adjutorium sic transierat, addens regem ab ipso non meruisse hoc. » Hoc somn
Abbreviated transcription (Latin):
norb et diuitus iit̾ regni primos rex illustrauerat. hic intp̃
toruo toruior et plusqũam inhunanus in nouitium attessit
adintorium tamisra qua solti suꝑ uudo rex uix cmittus erat
regen spoliare moienter attemptans tum uolutrum impetu
ip̃e ꝑiter regeni cepit pellere in p̾cipitiuu. regem u̾o iani i¬
ituro. C omiunota sunt pietatis exunit isterã inca. it̃ rege
qui ui moute exelso sedebaun cenieus het. Et pͥstine gr̃e et fa¬
miliaritatis mutue int̾ regem et ie reminiscens et si michi
modo offensum. uou potiũ tũ in offeusa hac muiscratõnes m̃as
tontinere. Quiu porius sicut iusum est michi demontis tam
exeisi u̾tite quo sedebaui tam titus descendi. Tamiqiuam si
ui itu otuli. ꝑitulo iami sit uumiuente et coupassione multa
quasi alas tuouentib michi et ad uelotem ine suttursum in¬
pellentib. Sit tiuasi in momento regi astiti. et iux finea

Expanded text:
noribus et divitiis inter regni primos rex illustraverat; hic, inquam, noribus et divitiis inter regni primos rex illustraverat; hic, inquam, torvo torvior, etsi plus quam inhumanus, in volucrum accessit adjutorium, camisia, qua sola super nudo rex vix amictus erat, regem spoliare violenter attentans, et cum volucrum impetu ipse pariter regem coepit pellere in praecipitium. Rege vero jam ruituro, commota sunt pietatis eximiae viscera mea super rege, qui in monte sedebam excelso cernens haec. Et pristinae gratiae et familiaritatis mutuae inter regem et me recolens, etsi mihi modo offensum, non potui tamen in offensa hac miserationem meam continere; quin potius, sicut visum mihi, de montis tam excelsi vertice quo sedebam tam citus descendi, tanquam si in ictu oculi: periculo jam sic imminente et compassione multa quasi alas tribuentibus mihi et ad velocem me succursum impellentibus. Et sic quasi in momento regi astiti. Et mox framea