comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas nũc apud cleũ potest carnalis sar s¬
gine corruptione solutus:
aulo aute natiuitatẽ lm̃.
per hyemaliũ ĩclem̃ciam
ymbriũ scũs senex ad beati
marcelli mr̃is monast̾iũ festina¬
bat. uenert aũt ad qcłdã flumen
ꝙ ita fluctibꝰ exundantibꝰ in horru¬
erat ut ꝓrsus ĩ tͣnͣsieabile intlet᷑.
p̃temptet. ⁊ ip̃e mox cũ comitibꝰ sub¬
seq̃ns ꝑtͣnsiuit illesus. S ĩ hec uadã¬
tiũ tͣnsitu illud mirabile fuit. qr cũ¬
cet̾is aque ꝑtinge̾nt usq ad femora¬
uiro dei neᷤ corrigia qͥdẽ peclis aqͣrum
ẽ ĩundationae ꝑfusa. In illo scilicet
solo madoris sui ꝑclilit unda uires
ĩreliqͥs aũt naͣlẽ ingeniti uiris exhi¬
buit facultatẽ. Istũ aqua tang̾e po¬
tuit. humidare ñ nouit. illos autẽ
quos natura dictauerat uudios
madefecit.:
iete̾a dũ uir dñi apud
monasti̾um beati mar¬
tini ꝙ ad publicã stratã
dicitur receptuis est hospicio: sicut

Expanded text:
tas nunc apud Deum potest carnalis sartas nunc apud Deum potest carnalis sarcinae corruptione solutus? Paulo ante nativitatem Domini, per hiemalium inclementiam imbrium sanctus senex ad beati Marcelli martyris monasterium festinabat. Venerum autem ad quoddam flumen, quod ita fluctibus exundantibus inhorruerat, ut prorsus intransmeabile videretur. praetentet, et ipse mox cum comitibus subsequens, pertransivit illaesus. Sed in hoc vadantius aquæ pertingerent vsque ad femoraviro Dei nec corrigia quidem pedis, aquarum est inundatione perfusa. In illo scilicet solo, madoris sui perdidit vnda vires, in reliquis autem, naturalem ingeniti iuris exhibuit facultatem. Istum aqua tangere potuit, humidare non nouit, illos autem quod natura dictauerat vndique madefecit. Præterea dum vir Domini apud Monasterium beati Martini, quod ad publicam stratam dicitur, receptus esset hospitio, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
clitulo tͣnsponũt᷑. Ꝙ dñ nulli qͥ aderãt
mirarent᷑. uclud emuli p̾cedentium
ceperũt actẽptare meatui. S mox
ut adorsi sunt extremos cit̾ioris rippeͤ
pertulissent:
nus aũt ex hiis qͥ tũc ader¬
ant ut tã insigne miracu¬
lũ uicuit. obstupuit. hoĩem¬
q dei ut sue domus dignaret᷑ offm
hospiciũ. fusis humilit p̃cibꝰ ĩpetͣuit.
In tẽpeste uͦ noctis silentio ius uenti
uehem̾cior irruit. et luc̾nã q̃ ĩ clorm¬
ientiũ cubiculo dependebat extr̃cit.
Expgett̃s aut cubicularius cũ lũm̃
agnouisset extinctũ. ad abigenclam
noctis tenebrose caliginẽ. dinim lu¬
mis ĩfulg̾e̾ postulat claritatẽ. Deu
ĩquit om̃pc qui lum̾ es uerũ ꝓ amo¬
re sui tui octilonis ab hac domo tene¬
buas dimoue. eãq gre tue luce ꝑfũ¬
de. Confestim de celo chorusce lucis
spiendor emicuit. et cotã domũ suꝑ¬
ni splendoriͥ ͣ illust̾rauit. Sigͦ hocage¬
bat odulo tũc sopore clep̃ssus: quid pu¬

Expanded text:
nulli qui aderant mirarentur, velut aemuli praecedentium, coeperunt attentare meatum, sed mox ut adorti sunt extremos citerioris ripae pertulissent. Unus autem ex his qui tunc aderant, ut tam insigne miraculum vidit, obstupuit hominemque Dei ut suae domus subire dignaretur hospitium fusis humiliter precibus impetravit. Intempestae alias noctis silentio vis venti vehementior irruit et lucernam, quae in dormientium cubiculo dependebat, exstinxit. Expergefactus autem cubicularius, cum lumen agnovisset exstinctum, ad abigendam noctis tenebrosae caliginem, divini luminis infulgere postulat claritatem. Deus, inquit, omnipotens, qui lumen es verum, pro amore servi tui Odilonis, ab hac domo tenebras dimove eamque gratiae tuae luce perfunde. Confestim de coelo coruscae lucis splendor emicuit, et totam domum superni splendoris claritas illustravit. Si ergo hoc agebat Odilo tunc sopore depressus, quid pu
Abbreviated transcription (Latin):
noctuq sit cura abb̃i. dei.
ona. it c̃petentibꝰ cõpleantur.
Psalmos autẽ uł antiphonas: post ab¬
batẽ ordine suo qͥbꝰ uissum fu̾it ĩpo¬
uant. Cantare autẽ et lege̾ nõ p̃su¬
mat: nͥ qͥ potest ip̃m officiũ ĩplere:
ut audientes edificent᷑. Quod cum
humilitate et gͣuitate et tremore

Expanded text:
noctuque sit cura abbatissae; omnia horis competentibus compleantur. Psalmos vel antiphonas post abbatissam ordine suo quibus jussum fuerit imponant; cantare autem et legere non praesumat, nisi quae potest ipsum officium implere, ut aedificentur audientes: quod cum humilitate, et gravitate, et timore
Abbreviated transcription (Latin):
amore exerteant monachi. Id est ut
honore se ĩuicem p̃ueniant. Infir¬
mitates suas siue corporũ: siue
morũ pacientissime tolerent. Obe¬
dienciam sibi certatim impendant.
Nullus ꝙ sibi utile iuditat seqͣtur:
sed qued magis ali. Caritatẽ frat̃¬
uitatis: casto impendant amore.
deum timeant: abbatẽ suũ since¬
ra et humili caritate diligant. ⁊..¬
riter ad uitam eternã perducat.:

Expanded text:
amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum timeant: abbatem suum sincera et humili charitate diligant: Chrui ad vitam aeternam perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
dum: dixit. Iterũ t̾cia uice ꝓiciat᷑.
et tunc sine dubio rei exitum cog¬
noscemꝰ. Proicit᷑ tercio. Nec tũc qͥtẽ
ꝯburit᷑: s integra ab igne resilit et
illesa. Heretici autem uisis tot sig¬
nis. nͨ tunc ad fidem uoluerunt ꝯũti:
s in sua remanentes duricia. distridi¬
sime sibi ĩuicẽ inhibuerũt. ne mira¬
culũ istus per narratõnẽ alicuiꝰ. ad
nr̃oꝵ noticiam deueniret. Ded miles
q̃dam qͥ erat cũ illis. qͥ aliqͣntulũ ꝯsen¬
ciebat fidei nr̃e. noluit celare ꝙ uid̾at:
sed pluribꝰ enarrauit. Fcm̃ est autem
hoc apud montẽ regalem. sicut ab
ore religiosissimi uiri audiui: qͥsedu¬
lam heretico tradidit supͣdictam. Qua

Expanded text:
dum, dixit iterum: « Trina vice projiciatur, dum, dixit iterum: « Trina vice projiciatur, et tunc sine dubio rei exitum cognoscemus: » projicitur tertio, nec tunc quidem comburitur, sed integra ab igne resiliit et illaesa. Haeretici autem, visis tot signis, ne tunc ad fidem voluerunt converti, sed in sua manentes malitia, districtissime sibi invicem inhibuerunt ne miraculum istud per narrationem alicujus ad nostrorum notitiam deveniret; sed miles quidam, qui erat cum illis, qui aliquantulum consentiebat fidei nostrae noluit celare quod viderat, sed pluribus enarravit. Factum est autem hoc apud Montem-regalem, sicut ab ore viri religiosissimi audivi, qui schedulam haeretico tradidit superscriptam. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ontigit eciam tp̃re illo qͦddam
miraculum fieri: quod in loco
nr̃i uiri religiosi adu̾sum hereticos.
rat. redegit in scͥptis: et cuidã heretico
tradidit sedulam illam. ut super obiec¬
tis deliberaret. Nocte igit᷑ illa erant
ꝯgregati heretici ĩ una tomo: sedẽtes
ad ignem. Ille autẽ cui uir dei dñi¬
cus traditerat sedulam: ꝓduxit eã
ĩmediũ. Tunc dixerunt ei socii sui.
ut ĩ mediũ ignẽ illam ꝓice̾̃t: ⁊ si
sedula cõbureret᷑. uera esset fides.
ĩmo ꝑfidia hẽticorũ. Si uͦ ĩcõbusta
maneret: fidem qua p̃dicabant
nr̃i bonam ẽẽ faterent᷑. Quid plu¬
ra: In hoc ꝯsenciunt om̃s. Sedula
in igne ꝓicit᷑. Sed cũ in medio ig¬
ne aliꝙͣtulam moram fecisset: incõ¬
busta penitꝰ ab igne resiliuit. Stupẽ¬
tibꝰ illis qͥ aderant: unꝰ cet̾is durior
ait illis. Proiciat᷑ in igne iterũ: et
tunc experiem᷑ pleniꝰ ueritate. Pro¬
icit᷑ iterũ: et resiliuit incõbusta. Ꝙ
uidens ille durus et tardus ad credẽ¬

Expanded text:
ontigit tempore illo quoddam miraculum fieri, quod in hoc lnostri, viri religiosi adversus haereticos, rat, redegit in scriptum, et cuidam haeretico tradidit schedulam illam, ut supra objectis deliberaret. Nocte igitur illa erant haeretici congregati in una domo, sedentes ad ignem. Ille autem cui vir Dei tradiderat schedulam, produxit eam in medium: tunc dixerunt socii sui ut in medium ignem illam projiceret, et si schedula illa combureretur vera esset fides; imo perfidia haereticorum: si vero incombusta maneret, fidem quam praedicabant nostri, veram esse faterentur. Quid plura? In hoc consentiunt omnes, schedula in ignem projicitur; sed, cum in medio igne aliquantulum moram fecisset, incombusta penitus ab igne resilivit. Stupentibus qui aderant unus caeteris durior ait illis: « Projiciatur in ignem iterum ex tunc experiemini plenius veritatem: » projicitur iterum, iterum resiliit incombusta. Quod videns ille durus et tardus ad creden
Abbreviated transcription (Latin):
kł nouerbris: om̃is.
ut supdc̃m est. psalioclie qͣntitas
teneatur: excepto qđ lectiones ĩcodi¬
ce. ꝓpter breuitatẽ noctiũ: minime
legantur. Secd ꝓ ip̃is tͥbꝰ lectionibus:
una de ueteri testaruento memorit dicat᷑.
Iuã breue responsoriũ subseqͣt᷑. et reliqͣ
omĩa: ut clcm est impleãtur. Id est ut
nũqͣm minꝰ ad duodetun psalmorũ qͣn¬
titate: ad iugilias nocturnas cͥicatur.
excepto t̾rio et nouagesimo qͣrto psalmo.

Expanded text:
 Novembris omnis, ut supra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantur: sed pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et no
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ uͦ tͥum psalmorũ recitet᷑ lectio
una: uersus. et leyrieleyson. et misse
sint. Tercia uero. sexta. et nona: ecclẽ
ordine celebret᷑ oracio. Ll est u̾sus: hy¬
nini earundem horarũ. t̾ni psalmi.
lectio et u̾sus: Ryrieleyson et misse
sint. Si maior congregatio fuerit.
cum antiphonis. si uero minor indi¬
rectum psallant᷑. Tsesꝑtina autẽ sina¬
xis: q̃tuor psalmis cũ antiphonis ter
lnde responsorium ambrosianũ. u̾sus.
canticum de euangelio. letania. et¬
oratio dm̃ca: et fiant misse. Comple¬
torium autem: tͥum psalmorũ dicti¬
one t̃minet᷑. Qui psalmi directanei:
sine antiphonis dicendi sunt. Post
quos hẏmnus eusdem hore: lectio
una. uersus. Ryrieleyson. et benedi¬
cdio et misse fiant

Expanded text:
ionem vero trium psalmorum recitetur lectio una, versus: et Kyrie eleison, et missae sint. Tertia vero, et sexta et nona eodem ordine celebrantur: oratio, id est, versus, hymni earumdem horarum, terni psalmi, lectio. et versus, Kyrie eleison, et missae sint. Si major fuerit congregatio, cum antiphonis, si vero minor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis quatuor psalmis cum antiphonis termInde responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem horae, lectio una, versus: Kyrie eleison, benedictio; post missae fiant
Abbreviated transcription (Latin):
mus ordinẽ psalincdie di.
nunc de sequentibus horis .xuii.¬
uideamꝰ. Prima hora dicant᷑
psalmi tres singillatim. et non
sub una gła. hymnꝰ eiꝰdẽ hore:
post u̾sum deus ĩ adiuitoriũ meũ.¬

Expanded text:
mus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una gloria. Hymnus ejusdem horae post versum: Deus in adjutorium meu
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑuttumꝰ pͥuata iperia p̃poni.
Decetero om̃s unuores pͥoribꝰ sius.
om̃i caritate. et sollicitudine obe¬
diant. ⁊ uod si quis contenciosus
reperit: corripiat᷑. Si qͥs autẽ fra¬
ter ꝓquauis minima causa. ab ab¬
bate uł ac̾cũss pͥore suo cerripitur
quolibet mͦ. uł si leuit̾ senserit aĩos
poris cuiꝰ cũq contra se iratũ uł cõmo¬
tũ qͣmuis modice: mox sine mora
tã diu ꝓftratus ĩterra ante peles
eis iaceat satis faciens: usq dum
benedictione sanet᷑ illa cõmotio.
Quod qͥ ꝯtempserit face: aut corpo¬
iali uindicte subiaceat. aut siꝯ tu¬
max fuerit: de monast̾i̾o expellatur.

Expanded text:
non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cia deo. Ut fr̾ qͥ sibi forte peculiarit᷑
uult orare: nõ impediatur alt̾iꝰ ĩꝓbi¬
tate. Sed ec si alter uult sibi forte se¬
cretiꝰ orare: simpliciter intret et oret.
nõ inclamosa uece: s in lacͥmis et
intencione cordis. Ergo qͥ simile opꝰ
nõ facit : nõ ꝑmiitat᷑ explicito opere
dei remorari ĩoratorio. Sicut dictũ
est: ne alius ĩpeclimentũ paciatur.

Expanded text:
tia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimentum patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
reficiant. In qͣdragesima uͦ usq ĩ pas¬
cha: ad uesperam reficiant. Lp̃a tamẽ
uespera sic agat᷑: ut lumen lucerne
nõ incdigeant reficientes. S luce adhuc
cũ luce fiant oĩa.

Expanded text:
re. In Quadragesima vero usque ad Pascha, ad vesperam reficiant. Ipsa tamen vespera sic agatur, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc de luce fiant omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
sextam reficiant fr̃s . xl.
et ad seram cenent. Apentecosten .i.¬
autẽ tota estate si labores agrorũ nõ¬
tis nõ ꝑturbat: q̃rta et sexta feria ie¬
iunent usꝙ ad nonã. Reliqͥs diebꝰ: ad
sextã prandeant. Quã prandii sextã.
si operã in agris habuerint: aut estatiꝰ
feruor nimiꝰ fu̾it: ꝯtinuanda erit. ⁊
in abbatis sit ꝓuidencia. Et sic om̃ia

Expanded text:
sextam reficiant sorores, et ad seram coenent. A Pentecoste autem tota aestate, si labores manuum gtis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque ad nonam; reliquis diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis sit providentia. Profecto
Abbreviated transcription (Latin):
cent. Hora scda agat᷑ tercia: et us¬
q nona om̃s ĩ opꝯ suũ laborent ꝙ
eis iniungit᷑. Facto autẽ pͥmo sig¬
no hore none disiungant ab opere
suo singuli. et sint parati dũ sccłm

Expanded text:
ent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
deputati sunt. Si qͥs uero ita neg¬
legens et desidiosus fuerit. ut nõ ue¬
lit aut nõ possit meditari aut lege:
cet. fr̃ibus infirmis aut delicatis:
talis opera aut ars ĩungat᷑. ut nͦ
ociosi sint. nec uiolencia laboris:
opprimant᷑ ut effugent᷑. Quorum
imbecillitas ab abbate cosid̾a̾nda ẽ.

Expanded text:
deputati sunt. Si quis vero ita negdeputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, tribus infirmis, aut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est.
Abbreviated transcription (Latin):
currat᷑. Post refectionẽ autẽ uacent
lectionibo suis aut psalmis. In qͣdr¬
agesime uͦ diebus. amane usq ad
t̾ciam plenã: uacent lectionibꝰ su¬
is. Et usq ad decimam plenã: oꝑent᷑
ꝙ eis iniuingitur. ln qͥbꝰ diebꝰ qͣdra¬
gesune: accipiant om̃s singulos codi¬
ces de biblioteta: quos per ordinẽ ex
integro legant. Qͥ codices: ĩ capud q̃¬
dragesime dandi sunt. Ante om̃ia
sane deputent᷑ unꝰ aut duo semio¬
res: qͥ circum eant monasteriũ ho¬
ris qͥbus uacant frẽs lectioni. et ui¬
deant ne forte ĩueniat᷑ fr̾ accidiosꝰ
qͥ uacat ocio aut fabulis: et nõ ẽ intẽ¬
tus lectioni. Et nõ solũ sibi ĩntilis ẽ:
s eciã alios distollit. Hic talis si qd
absit repertꝰ fuerit: corripiat᷑ semel
et secundo. Si nõ emenaui̾t: cor¬
reptioni regulari subiaceat talit̃:
ut ceteri timeant. Neq fr̾ ad frẽm
iungat᷑: horis ĩcompetentibꝰ. Dñi¬
co die item item lectioni uacent
om̃is: exceptis his qͥ uariis officiis

Expanded text:
rit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis. In quadragesimae vero diebus, mane usque ad tertiam plenam vacent lectionibus suis: et usque ad undecimam plenam operentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corripiatur semel et secundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant. Neque frater ad fratem jungatur horis incompetentibus. Dominico die lectioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis
Abbreviated transcription (Latin):
est aĩe: et ideo cer cotidia¬
tis tẽporibꝰ occupari na.¬
debent fres in labore manuum. xluiii¬
Certis iterũ horis.: ĩ lectione diuina
Idecq hac dispositõne credimꝰ: utͣq
tẽpora ordinari. Id ẽ ut a pascha usq
a pͥma: usq ad horã pene qͣrtã labo¬
rent. ꝙ necessariũ fuerit. Ab hora
autem qͣrta usꝙ ad horã qͣsi sextã lec¬
tioni uacent. Post sextã autẽ surgẽ¬
tes a mensa. pausent ĩ lecta sua
cum om̃i silencio. aut forte qͥuo
lu̾it lege̾ sibi. sic legat ut aliũ nõ
ĩqͥetet. Et agatur nona tẽperiꝰ me¬
diante octaua hora: et iterũ ꝙ fa¬
ciendũ est operent᷑ usq ad uespe¬
ram. Si autem necessitas loci aut
paupertas exigerit: ut ad fruges¬
he recolligendas ꝑ se occupen¬
t᷑. non cõtristent᷑. qr tunc u̾e mo¬
nachi sunt: si labore lĩgnietm

Expanded text:
est animae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit, ab hora autem quarta usque ad horam sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octaciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere mona
Abbreviated transcription (Latin):
s eciam de supͣ scriptis gradibꝰ sacer¬
dotũ. uł dicorũ. stabilire potest abbas
ĩ maiori qͣm ingredit᷑ loco. si eiꝰ talem
perspexerit esse uitam. Caucat autẽ
abbas. ne aliqͣndo de alio uoto mona¬
sterio monachum ad habitandũ sus¬
cipiat. sine consensu abbatis eiꝰ: aut
litteris cõmendaticiis. Quia scriptũ
est. Quod tͥ nõ uis fieri. alio ne factas.¬

Expanded text:
sed etiam de suprascriptis gradibus sacersed etiam de suprascriptis gradibus sacerdotum vel clericorum stabilire potest abbas in majori quam ingreditur loco, si eorum talem perspexerit esse vitam. Caveat autem abbas ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat, sine consensu abbatis ejus, aut litteris commendatitiis: quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alteri ne fec
Abbreviated transcription (Latin):
itate sua ꝑtͣbat monãsteriũ. s sim¬
plicit᷑ contentus est quod ĩuenerit:
suscipiat᷑ qͣnto tempore cupit. Si qͣ
sane rationabilit̾ et cũ humilitate lia¬
ritatis rep̾henderit. aut ostenderit:
tractet abbas prudent᷑. ne forte ꝓhoc
ip̃o cũ dñs dixerit. Si autem postea
uoluerit stabilitatem suã firmare. nõ
renuat᷑ talis uoluntas. Et maxime: qi
tempore hospitalitatis potuit eiꝰ uita
inuentus fuerit tempore hospitali¬
tatis. non solũ nõ debet sociari corpori
monasterii. uerũ etiam dicat᷑ ei hon¬
este ut discedat: ne eiꝰ miseria. etiã
alii uicient᷑. Quod si fu̾i̾t talis qͥ nõ
mereat᷑ ꝓici. nõ solũ si petierit suscipi¬
atur congregationi sociandus: uerũ
etiam suadeat᷑ ut stet: ut eiꝰ exẽplo.
alii erudiant᷑. Et qr ĩ om̃i loco. uni do¬
mino seruit᷑: uni regi militat᷑. Quẽ
si etiam talem esse ꝑspexerit abbas:
liceat eum i superiori aliqͣntulũ ꝯstitu
ere loco. Non solum autẽ monachũ.

Expanded text:
itate sua perturbat monasterium; sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur, quanto tempere cupit. Si quae sane rationabiliter et cum humilitate reprehendit, aut ostendit, tractet abbas prudenter, ne forte pro hoc ipsum Dominus direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur ei talis voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita inventus fuerit tempore hospitalitatis, non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fuerit talis qui mereatur projici, non solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constiere loco. Non solum autem monachum,
Abbreviated transcription (Latin):
lecti strati sufficient᷑: et domꝰ dei asa¬
pientibꝰ. et sapient̃ ãministret᷑. Hos¬
pitibꝰ autem cui nõ p̾cipitur: nulla¬
tenꝰ societur. neq conleqͣt᷑. S et si ob¬
uiauit: aut uiderit. salutatis humi¬
lit̃ ut dictum ẽ: et petita benedic

Expanded text:
lecti strati sufficienter; et domus Dei a salecti strati sufficienter; et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur, neque colloquatur. Sed si obviaverit, aut viderit, salutaris humiliter, ut diximus, et petita benedic
Abbreviated transcription (Latin):
tam abbas qͣm cuncta ꝯgregatio la¬
dicant. Suscepimꝰ deus miscdiam
tuã: ĩmedio tẽpli tui. Pauperũ et
regrinorũ maxime susceptioni cura
sollicite exibeatur. qr ĩ ip̃is magis¬
exigit ip̃e sibi honorẽ. Quoqͥna abb̃is
et hospitũ ꝑse sit: ut ĩcertis horis su¬
ꝑuenientes hospites: qͥnũqͣm desũt
monasterio: nõ ĩqͥetent᷑ fratres. In
quã coqͥnã ad ãnũ ingrecliant᷑ duo
fratres: qͥ ip̃m officiũ bene ĩpleaut.
Quibꝰ ut indigent solacia ãministrẽ¬
tͣ. ut absq mmuratione seruiant.
Et it̾um qͣndo occupatõnẽ minorẽ
habent: exeant uͥ eis imperat᷑ ĩ opera.
Et nõ solum ip̃is s ĩ om̃ibꝰ officiis
monasterii. ista sit consideratio: ut
quando indigent solacia. accõmodẽ¬
tur eis. Q iterum qͣndo uacant: obe¬
diant imnperatis. Idem et cellã hospi¬
tũ. habeat adsignatã frat̃: cuiꝰ an¬
uã timor dei possideat. ubi sint

Expanded text:
tam abbas quam cuncta congregatio latam abbas quam cuncta congregatio ladicant: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio templi tui. Pauperum et peregrinorum maxime susceptioni cura sollicite exhibeatur. Nam divitum teexigit honorem. Coquina abbatis et hospitum super se sit: ut incertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrentur; ut absque murmuratione serviant; et iterum, quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum, quando vacant, obediant imperanti. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint
Abbreviated transcription (Latin):
sipe dicturꝰ est. Nospes fui: et sus Liii.¬
cepissis me. Et om̃ibꝰ ꝯgruꝰ honor
exibext᷑. maxime domesticis fidei et
peregrinis. Ut ergo nũciatꝯ fuerit
hospes. occurrat᷑ ei apͥore uł a fr̃ibꝰ
cũ om̃i officio caritatis. Et pͥmit ꝯ
orent parit᷑: et sic sibi secient᷑ parit᷑.
bolicas. In ip̃a autẽ salutatione:
om̃is exibeat᷑ humilitas. Om̃ibꝰ
uenientibꝰ siue discedentibꝰ hospi¬
tibus: inclinato capite uł ꝓstto
om̃i corpore ĩ terra: xp̃s ĩ eis adoret᷑.
qͥ et suscipit᷑. Suscepti autẽ hospi¬
tes: ducant᷑ adorationẽ. Et postea
sedeat cũ eis pͥor. aut cui iusserit
ip̃e. Legatur corã hospite lex diuina:
ut edificet᷑. Et post hec: om̃is ei exi¬
beatur humanitas. Ieurniũ apͥore
frangat᷑ ꝓpt̾ hospitẽ: uͥ forte p̃cipuꝰ
sit dies ieuinii ut nõ possit uiolari.
fratres autẽ ꝯsuetudinẽ ieiuniorũ
ꝯseꝙͣt᷑. Aquã ĩ manibꝰ: abbas hos¬
pitibꝰ det. Redes hospitibꝰ om̃ibꝰ:

Expanded text:
ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis. Ut nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socientur pter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Omnibus venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni corpore Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. Fratres autem consuetudinem jejuniorum prosequantur. Aquam in manibus abbas hospitibus det. Pedes hospitibus
Abbreviated transcription (Latin):
fratres. Quia nõ est opus sanis catoᷤ.¬
medicus: sed male habentibus. Et
ideo uti debet om̃imodo ut sapiens
medicus: ĩmittẽ qͣsi occultos ꝯsolato¬
res. senpectas. id est seniores sapienteᷤ¬
fr̃es: qͥ qͣsi secrete ꝯsolent᷑ frẽm fiuctu¬
antẽ. et ꝓuocent ad humulitatis sa¬
tiffactionem. et consolent᷑ eũ ne ha¬
bundanciori tͥsticia ab sorbeatur: s
sicut ait idem apls. Confirmet᷑ in eo
caritas: et oret᷑ ꝓeo ab om̃ibꝰ. Nagno¬
opere enim debet sollicitudinẽ ger̾e
abbas: et om̃i sagacitate et industria
curare. ne aliqͣndo de ouibꝰ sibi cre¬
ditis ꝑdat. Noui̾t enim se ĩfirmarũ
curam aĩarum: non suꝑ sanas tyrã¬
nidem: et metuat ꝓph̾e ꝯminatio¬
nem. ꝑ quã dicit deus. Quod crassũ
uidebatis assumebatis: et quod debi¬
le erat ꝓiciebatis. Et pastoris boni pi
firmitati in tantum cõpassus est: ut
cã in sacris humeris suis dignaret᷑
impone et sic reportare ad gregem.

Expanded text:
fratres: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Et ideo uti debet omni modo ut sapiens medicus: immittere quasi occultos consolatores. Senpectas, id est, seniores sapientfratres, qui quasi secrete consolentur fratrem fluctuantem, et provocent eum ad humilitatis satisfactionem. Et consolentur eum, ne abundantiori 377 tristitia absorbeatur: sed, sicut ait idem apostolus, confirmetur in eo charitas, et oretur pro eo ab omnibus . Magnopere enim debet sollicitudinem gerere abbas, et omni sagacitate et industria curare ne aliquam de ovibus sibi creditis perdat. Noverit enim se infianimarum, non super sanas tyrannidem, et metuat Prophetae comminationem, per quem dicit Deus: Quod crassum videbatis, assumebatis; et quod debile erat, projiciebatis . Et pastoris boni piucujus infirmitati intantum compassus est, ut eam sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad gregem.
Abbreviated transcription (Latin):
ant murmurans. uł in aliqͦ contͣriꝰ
existens sc̃e regule. et p̃ceptis senio¬
rum suorum contemptor reꝑtus fuerit.
Si nõ emendauerit: obiurget᷑ publite
coram om̃ibus. Si uͦ neq sic correxerit:
si intelligit qͣlis pena sit exꝯmũicatõi
subiaceat. Sin autẽ imꝓbꝰ est: uindi¬
Ete corporali subclatur

Expanded text:
aut murmurans, vel in aliquo contrarius existens sanctae Regulae, et praeceptis seniorum suorum contemptor repertus fueritSi non emendaverit, objurgetur publice coram omnibus. Si vero neque sic correxerit, si intelligit qualis poena sit, excommunicationi subjaceat. Sin autem improbus est, vindictae corporali subdatur
Abbreviated transcription (Latin):
Et semꝑ ad orationẽ ultimã ope m.¬
ris dei. cõmemoratio om̃ium fratrẽ¬
absenciũ fiat. Reuertentes autem
de uia fratres. ipso die quo redeunt:
per om̃s canouicas horas. dũ explet᷑
opus dei: ꝓstrati solo oratorii ab oĩbꝰ
petant orationẽ. ꝓpt̃ excessus ne qͥd
forte subripuerit ĩuia. uisꝰ aut audi
tus male rei: aut ociosi sermonis. iͤs
plurima destructio est. Quod siqͥs p̃¬
sũpserit: uindicte regulari subiace¬
at. Similit̾ et qui p̃sũpserit claustra
batis facere. Si frat¬

Expanded text:
rationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via visus aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra batis facere. §
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinis sit semꝑ
Quocies tamen minꝰ sunt hospites:
quos uult de fr̃ibus uocare. ĩ ip̃iꝰ sit
potestate. Seniores tamen unũ au¬
t duo. semꝑ cũ fribꝰ dimittendũ
procuret ꝓpter disciplinam. De

Expanded text:
peregrinis sit semper. Quoties tamen minus sunt hospites, quos vult de fratribus vocare in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum aut duos semper cum fratribus dimittendum propter disciplinam. §
Abbreviated transcription (Latin):
consticumꝰ: ut nulli liceat ꝙͣ ⁊x¬
qͣm fr̃m suorũ exꝯmũicare aut uiiii.¬
cedere. nͥ cui potestas ab abbate¬
fuerit data fuerit. Pectantes autẽ
corã om̃ibꝰ arguant᷑: ut ceteri me¬
tum habeant. Infantib uͦ usq ad
qͥntũ decimũ annũ etatis: discipli¬
et custedia sit. S et hec cũ om̃i men¬
sura et ratione. Nam inforciori eta¬
te. qui p̃sũpserit aliqͣtenus sine
p̾cepto abbatis uł in ip̃is infantibꝰ.
sine discretione exarserit: discipline
regulari subiaceat. Qͥa scͥptũ est.
Q t̾ nõ uis fieri: alio ne feteris.¬

Expanded text:
constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque quindecim annorum aetates discipliet custodia sit. Sed et hoc cum omni mensura et ratione. Nam in fortiori aetate qui praesumpserit aliquatenus, sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio ne feceris
Abbreviated transcription (Latin):
orũ tẽporũ his diebꝰ scĩs diluere. Qd
tũc digne fit: si ab om̃ibꝰ uiciis tẽ¬
peremꝰ. Orationi cũ fletibꝰ: lectioni
et cõpundtioni cordis: atq abstiuẽcie
operam demus. Ergo his diebꝰ auge¬
amꝰ nobis aliqͥd ad solitũ pensũ ser¬
uitutis nr̃e. Orationes peculiares.
ciborũ et potus abstinenciã. ut unꝰqͥs¬
q super mensuram sibi indictã aliqͥd
ꝓp̾a uolinitate cũ gaudio scĩ sp̃s offãt
deo. Id est subthat corpori suo de cibo.
de potu. de somno. de loqͣcitate uł sc̾ri
litate. et cũ spiritalis desid̾ii gaudio:
sc̃m pascha expectet. Hoc ip̃m tam̃ ꝙ
unꝰqͥsq offert: abbati suo suggerat:
et cũ eiꝰ fiat oratione et uolu̾̃tate. Qͥa
ꝙ sine ꝑmissione pr̃is spiritalis fit: p̃¬
sũptioni deputabit᷑ et uane głe ñ mer¬
scedi. Ergo cum uolũtate abbatis om̃ia
agenda sunt.

Expanded text:
orum temporum his diebus sanctis diluere. Quod tunc digne fit, si ab omnibus vitiis temperamus, orationi cum fletibus, lectioni et compunctioni cordis, aut abstinentiae, operam damus. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid solito penso servitutis nostrae orationes peculiares, ciborum et potus abstinentiam, ut unaquaeque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo, id est, subtrahat corpori suo de cibo, dlitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha exspectet. Hoc ipsum tamen quod unusquisque offert, abbati suo suggerat, et cum ejus fiat oratione et voluntate. Quia quod sine permissione Patris spiritalis fit, praesumptioni deputabitur, non mercedi. Ergo cum voluntate abbatis omnia agenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
artem aliquam dũ laborat: uł xlui.
ĩqͦcũq loco aliqd deliq̃rit aut fregit
qͥppiam aut ꝑdid̾it: seu aliqͥd qͥd exce¬
ante abbatem uł congregationẽ. ip̃e.
ultro satiffecerit: et ꝓdiderit delictũ
suũ: dum ꝑ aliud cognitũ fu̾it: ma¬
iori subiaceat emendatõi. Si aime
aut spiritalibꝰ senioribꝰ pate faciat.

Expanded text:
arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid exceante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emendationi. Si animae aut spiritualibus senioribus patefaciat,
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. acrior ei accedat correptio. Id ẽ
ut uerberũ uindicta: ĩ eũ ꝓcedat. Qd̃
si nec ita correxerit: aut forte qd absit
in suꝑbiam helatus etiam defendere
uoluerit opera sua: tũc abbas faciat.
qđ sapiens medicus. Si exhibuit fo¬
menta. si unguenta adhortationũ.
si medicamina scripturarũ diuinaꝵ.
si adultimũ ustionẽ exꝯmũicatõnis.
uł plagas uͥgarũ. Et iã si uiderit nich¬
il suam p̾ualere ĩdustriam. adhibeat eci

Expanded text:
erit, acrior ei accedat correptio: id est, ut verberum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita correxerit, aut forte, quod ausit, in superbia elatus etiam defendere voluerit opera sua, tunc abbas faciat quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virgae, etiam si viderit nihi
Abbreviated transcription (Latin):
alius sic alius uͦ sic. Et id̾o
cũ aliqͣ scrupulositate a nobis men¬
sura uictꝰ aliorũ ꝯstituitur. Tamẽ
infirmorũ ꝯtuentes ĩ becillitatẽ: cre¬
dimꝰ eminã uini per singulos suffi¬
c̾e per diẽ. Qbꝰ autẽ donat deus tole¬
ranciã. abstinencie ꝓpͥam se habit᷑os
mercedem sciant. Quod si loci necessi¬
tas uł labor aut ardor estatis ampliꝰ
poposcit: ĩ arbitrio pͥoris consistat.
Consid̾ans ĩ om̃ubꝰ. ne subripiat saci¬

Expanded text:
alius sic, alius vero sic . Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus eminam vini per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quia si loci necessitas aut labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit, in arbitrio prioris consistat, considerans in om
Abbreviated transcription (Latin):
dianam tam sexte ꝙxxxix.
nõne om̃ibꝰ mensis. cocta duo pul¬
ut forte qͥ ex uno nõ potu̾it ed̾e̾: ex alio
reficiat᷑. Ergo duo pulmentaria cocta:¬
fr̃ibꝰ om̃ibꝰ sufficiant. Et si fui̾t unde:
pomia aut nascentia leguminũ: adda¬
tur et tercium. Parus libra una ꝓpen¬
sa sufficiat in die. siue una sit refectio.
siue prandii et cene. Quod si cenatu¬
ri sunt: de eadẽ libra t̾cia pars. a celła¬
rio seruetur. reddenda cenaturis. Ꝙ
si labor forte ft̃s fuit maior: ĩ arbit̾o
et potestate abbatis erit. si expediat
aliqͥd aug̾e. remota p̃ om̃ibꝰ crapula:
ut nũqͣm subripiat monacho indige¬
qͦmͦ crapula. Sicut ait dñs nr̃. Uide¬
te ne gͣuent᷑ corda ur̃a ĩ crapula. Pu¬
eris uͦ minori etate: nõ eadema seruet᷑
qͣntitas. sed minor qͣm maioribꝰ serua¬
ta ĩ om̃ibꝰ parcitate. Carniũ uͦ qͣdrupe¬
dũ oĩnͦ ab om̃ibꝰ abstineat᷑ comestio:
p̃t̾ om̃no debiles et egrotos. De i

Expanded text:
dianam tam sextae, quam nonae omnibus mensibus cocta duo pulut forte qui ex uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigequomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte, ne graventur corda vestra in crapula . Pueris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus abstineatur comestio, eter omnino debiles et aegrotos. §
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacietatẽ bibamꝰ s parciꝰ. Quia ui¬
nũ apostatare facit eciã sapientes. ubi
autẽ necessitas loci exposcit. ut nͨ supͣ¬
scͥpta mensura ĩueniri possit. s młto
minꝰ. aut ex toto nichil: bndicant de¬
um qͥ ibi habitant. et nõ murment.
absq murm᷑atoĩbꝰ sint.

Expanded text:
ad satietatem bibant, sed parcius, quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem necessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, benedicant Deum qui ibi habitant, et non contristeabsque murmurationibus sint.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ĩ capud q̃dragesime: om̃ibꝰ noc¬
tibus cum sex posteribꝰ psalmis. tm̃
ad nocturnos dicatur. Om̃i uͦ dñica
extͣ qͣdrage simã: cantita. matutine.
pͥma. t̾cia. sexta. nonaq cũ alła ditã

Expanded text:
usque in caput Quadragesimae, omnibus noctibus cum sex posterioribus psalmis tantum ad nocturnos dicatur. Omni vero Dominica, extra Quadragesimam, cantica matutini, prima, tertia, sexta, nonaque cum alleluia
Abbreviated transcription (Latin):
sedes erat posita: et supͣ sedẽ sedens.
Et qͥ sedebat siuł erat frĩ habenti spe¬
ciem faciem uelatã capucio: quẽ ad
modũ mos est ĩ ordĩe fratres mortu¬
os sepelire. Scalas autẽ sursum pau¬

Expanded text:
sita erat in imo, et supra sedem sedens; et qui sedebat similis erat fratri habenti faciem uelatam capucio, sicut in ordine moris est fratres mortuos sepeliri. Trahentibus autem scalas pau
Abbreviated transcription (Latin):
sus uł canticum: sicut sup̃ tͣctauimꝰ
impleantur. Add completorium uero:
cotidie idem psalmi repetant᷑. Id est¬
qͣrtus et nonagesimus. et centesimus
tͥcesimus tertiꝰ. Disposito ordine ps¬
almodie durne: reliqͥ om̃s psalmi qͥ suꝑ¬
sunt: eqlit̾ diuidant᷑ in septẽ noctium
uigilias. parciendo scilicet qͥ int̾ eos
ꝓlixiores sunt psalii. et ducdetim ꝯsti
distributio psalmorũ displicuerit. or¬
dinet si meliuis aliter iudicauerit. dũ
om̃imodis id attendatur: ut om̃i ebdo¬
mada psalt̾ium ex integro numo: cen¬
tum qͥnqͣguita psalmorum psallant᷑.

Expanded text:
sus, vel cantica, sicut supra taxavimus, sus, vel cantica, sicut supra taxavimus, impleantur. Ad completorium vero quotidie iidem psalmi repetantur, quartus, nonagesimus, et centesimus trigesimus tertius. Disposito ordine psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per udistributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur;
Abbreviated transcription (Latin):
hẏmnorũ nichilominꝰ: lectionũ uł
uersuum. dispositõne uniformi. cũc¬
tis diebus seruata. Et ita scilicet sẽꝑ
cipiatur. Despa autem cotidie: qͣtu¬
or psalmorũ modulatõne canatur.
qui psalmi incipiant᷑ a centesimo no¬
no. usq ad centesimũ ꝯͣdragesimũ
septimũ. exceptis his: qͥ inliũsis ho¬
ris ex eis sequestrantur. Lal est centesi¬
mo septimo decimo. et centesimo ui¬
cesimo septimo. Et centesimo tͥcesimo
tercio. et centesimo qdragesimo sccło.
Reliqͥ om̃s: ĩ uespera dicendi sunt. Et
qr minꝰ ueniunt tres psalmi. ideo di¬
uidendi sunt qui ex numiero sup̃ scͥp¬
to forciores ĩueniunt᷑. I est centesimꝰ
t̾cesimꝰ octauus. et centesimus q̃drage¬
simꝰ t̾cio: et centesimus q̃dragesimus
qͣrtus. Centesimꝰ uͦ sextus ddecimꝰ quia
paruus est: cum centesimo qͥnto cle¬
cimo conungitur. Digesto ergo ordi¬
ne psalmorũ uesptinorum: reliqͣ id
est lectiones. responsoria. hẏmni. uer¬

Expanded text:
Hymnorum nihilominus, lectionum, vel Hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi cunctis diebus servata. Et ita scilicet, ut scipiatur. Vespera autem quotidie quatuor psalmorum modulatione canatur. Qui psalmi incipiantur a centesimo nono usque ad centesimum quadragesimum septimum, exceptis his, qui in diversis horis ex eis sequestrantur, id est, a centesimo septimo decimo ad centesimum vigesimum septimum, et centesimo tricesimo tertio, et centesimo quadragesimo secundo. Reliqui omnes in vespera dicendi sunt. Et quia minus veniunt tres psalmi, ideo dividendi sunt, qui ex numero supra scripto fortiores inveniuntur, id est, centesimus tricesimus octavus, et centesimus quadragesimus tertius, et centesimus quadragesimus quartus. Centesimus vero sextus decimus, quia parvus est, centesimo quintodecimo conjungatur. Digesto ergo ordine psalmorum vespertinorum, reliqua, id est, lectiones, responsoria, hymni, ver
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥmis semper diurnis horis dica¬
tur uersus. deus in adiitorium
meum intende. dñe ad adiuuan¬
dum me festina: et gła. lude hym¬
ca: dicenda q̃tuor capitula psalmi
horis: id est tercia. sexta. nona. ter¬
ua capitula supͣ scripti psalmi centesi¬
mi octaui decimi dicant᷑. ad pͥmam
autem secunde ferie. dicantur tres
psalmi: id est pͥmus. secundus. et sex¬
tus. Et ita per singulos die ad pͥmã.
usq ad dĩicã. dicant᷑ ꝑ ordinẽ terni
psalmi: usq nonũ decinũ psalmum.
lta sane: ut nonus psalmus. et septi¬
mus decimus: parciant᷑ in binas głas.
Et sic fiat ut ad uigilias dñca. semꝑ
a uicesimo incipiatur. Ad t̾ciã uero
pitula que residua sunt: de cente¬
simo octauo detimo. ip̃a terna ꝑeas¬
dem horas dicant᷑. Expenso eigo psa¬
lio centesimo octauo decimo. duobꝰ
cdiebus id est dñico et secunda feria:
Tercia feria. iam ad terciam. sextã.
uł nonã: psallant᷑ terni psalmi. acen¬
per easlem horas: itidem repetantur.

Expanded text:
 primis semper diurnis horis dicatur versus: Deus in adjutorium meum intende: Domine, ad adjuvandum me festina, etc. Inde hymrima hora Dominica dicenda, quatuor capitula psalmi liquis vero horis, id est, tertia, sexta, vel nona terna capitula supra scripti psalmi octavi decimi dicantur. Ad primam autem secundae feriae dicantur tres psalmi, id est, primus, secundus, et sextus. Et ita per singulos dies ad primam usque dominicam dicantur per ordinem terni psalmi usque ad nonum decimum psalmum: ita sane, ut nonus psalmus, et septimus decimus partiantur in duas glorias: et sic fiat, ut ad vigilias Dominica semper a vicesimo incipiatur. Ad tertiam, vero em capitula, quae residua sunt de centesimo decimo octavo, ipsa terna per easdem horas dicantur. Expenso ergo psalmo centesimo octavo decimo duobus diebus, id est, Dominica et secunda feria; tertia feria jam ad tertiam, sextam vel nonam psallantur terni psalmi a cenminicam per easdem horas itidem repetantur.
Abbreviated transcription (Latin):
xune camen hoc sine aliqͣ dubitatione
credamꝰ: cum ad opus diuinũ assisti¬
mus. Ideo semꝑ memores simꝰ: ꝙ ait
ꝓpħa. Seruite dño ĩ timore. Et iterũ.
psallite sapient̃. Et in conspectu angelo¬
rum psallam tͥ. Ergo considemꝰ qͣlit̃
oporteat ĩ ꝯsp̾tu diuinitatis et angeloꝵ
eius esse: et sic stemus ad psallendum.
mus nͥ cum humilitate et reueren¬
cia. Quanto magis dño deo uniuer¬
sorum: cum om̃i humilitate et puri¬
tatis deuotione supplicandum est :
Et nõ ĩ multiloqͥo: sed ĩpuritate cor¬
dis. et cõpunctione lacͥmarũ: nos
exaudiri sciamus. Et ideo breuis de¬
bet esse et pura oratio: nͥ forte ex affec¬
tu inspirationis diuine gr̃e ꝓtenda¬
tur. In conuentu tamen om̃ino bre¬
uietur oracio. et fc̃o signo a pͥore: om

Expanded text:
xime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait Propheta: Servite Domino in timore , et iterum: Psallite sapienter ; et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu Divinitatis et angelorum ejus esse; et sic stemus ad psallendum, nus nisi cum humilitate et reverentia; quanto magis Domino Deo universorum cum omni humilitate, et puritatis devotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino brevietur oratio, et facto signo, a priore, om
Abbreviated transcription (Latin):
e seruiciũ ostendunt monachi. qͥ mi¬
nus a psaltio cum canticis ꝯsuetudina¬
riis: ꝑseptimane ciculũ psallunt.
Dum qͣndo legamꝰ scos patres nr̃os. u¬
no clie hoc strenue impleuisse: ꝙ nos
tepidi utinam septimana integra ꝑ

Expanded text:
 servitium ostendunt monachi, qui minus psalterio cum canticis consuetudinariis per septimanae curriculum psallunt: dum quando legamus sanctos Patres nostros uno die hoc strenue implesse: quod nos tepidi utinam septimana in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtũ fit mobile. Dentes s̃ ꝙͣ qͥdã plantaria. ossibꝰ
ti a medicis. S n necessarii. ad incisiones cͥlib cibi.
uo uocant᷑ caniri. collat̾ales qͣdrupłis. insũmitate
acuti. in indice uͦ lati. duris cib omolendis apti.
⁊ d̾ecẽ alii. utͥnq qͥm. collatales q̃drupłis. lati atq
gͦssi. hii molares s̃ uocati. Add molendũ i ⁊ fra¬
gadũ cibũ s̃ necessarti. Iste id̾ dentiũ nũs: in m̃¬
to ẽ nnitelligendꝰ. hii õs s̃ furcati. S in eis qͥdã

Expanded text:
t triginta. Dentes sunt quasi quaedam plantaria, ossibusti a medicis, sunt enim necessarii ad incisionem cujuslibet cibi. Duo vocantur canini collaterales quadruplis, in summitate acuti, in radice vero lati, duris cibis commolendis apti. Sunt et decem alii utrinque quini collaterales quadruplis, lati atque grossi: hi molares sunt vocati, ad molendum enim et frangendum cibum fuerunt necessarii. Iste idem dentium numerus in mento est intel
Abbreviated transcription (Latin):
centibꝰ gͣna s̃ ut frum̃tũ. ordeũ. fãba. dũ ħbe
uͥ lactuce endtuia. Aũ ħbar̃ fructꝰ ũ cucurbi¬
ta melones. aũ radices ũ rapa. baucia fructꝰ
arborei. aũ siluestres s̃ aut domestici. sibꝰ ex aĩa¬
libꝰ. ł ex ambulantibꝰ. ł ex natantibꝰ. sin uolati¬

Expanded text:
ordeum, faba: aut herbe, ut lactuca, endivia: aut herbarum fructus, ut cucurbite, melones: aut radices, ut rapa, baucia. Arborei fructus aut sylvestres sunt, aut domestici. Cibus ex animalibus, aut ex ambulantibus, aut ex natalibus, aut ex volati
Abbreviated transcription (Latin):
diuites płꝰ ꝯficd̾et ꝗͣ pauꝑes. neq nobiles plꝰ qͣ ignobiles
pondũe nociuã neq ip̃e doceat. neq docẽtibꝰ adqͥe¬
seat. ne qͥs ydiota audieus ex auctoritate sua mort¬
is misceat potonẽ. Neq doceat qͦmͦ abortiuis fiat.
Cũ ã infirm̃ uistrau̾it: ũ corsuũ eiꝰ apponat uxori.
amet studii in canda sanitate corꝑis. neq lecc̃onis
eñ iedeat. u̾si qñ libͦs amittat: ip̃m acdiuuet me¬
moria. Neq qͦs lib dedignet᷑ uisitare ĩfirmos. uͥ
sẽꝑ ĩ exꝑim̃tis sit ualẽcior. Sit piꝰ. hiũł. mãsuetꝰ. a

Expanded text:
divites plus consideret quam pauperes, neque nobiles plus quam ignobiles. Potionem nocivam neque ipse doceat, neque docentibus acquiescat: ne quis idiota audiens ex auctoritate sua mortis misceat potionem. Neque doceat quomodo abortivus fiat. Cum autem infirmum visitaverit, non cor suum ejus apponat uxori,  Assiduitatem amet studii in curanda sanitate corporis, neque lectionis contaedeat, ut si quando libros amittat, ipsum adjuvet memoria. Neque quoslibet dedignetur visitare infirmos, ut semper in experimentis sit valenti
Abbreviated transcription (Latin):
dixiss nec uerum regñatõis sacramẽ¬
tum faiss ostñsum cũ ꝑ sacram̃tũ bap¬
de lat̾e xp̃i nõ aqua s aqua cũ sangͥne
fluxiss. Itm̃ nõ fuiss ua figura que
sub hac re p̾cessit in ueteri testõ qm̃

Expanded text:
in hoc verum regenerationis sacramentum fuisset ostensum, cum per sacramentum bapde latere Christi non aqua sed flegma cum sanguine profluxisset. Sed nec vera fuisset figura quae super hac re praecessit
Abbreviated transcription (Latin):
angłicam uitatem qui duxit
dimissam iechatꝰ non tñ di¬
misor pot̾it obicere fornicatõ¬
eo ꝙ nupsit alii Post repudiũ¬
as fu̾it forncata Nota in pri¬

Expanded text:
angelicam veritatem, qui duxerit dimissam moechetur, non tamen dimissor poterit opponere fornicatioeo quod nupserit alii post repudiuas fuerit forn
Abbreviated transcription (Latin):
petita cũ utrũq ẜuatũ ñ ugat in dispẽ¬
dium salutis et̾ne nͨ uelit uiam ꝑiuris
aꝑire ñ obstante uiolencia q̃ ꝓponẽbatur
illata cũ ũ ꝯtineat metũ mortis uł corꝑis¬
cͣciatũ nͨ obstante dolo quo se ꝓponebant

Expanded text:
ent, cum utrumque servatum non vergat in dispendium salutis aeternae, nolentes viam perjuriis aperiri, non obstante violentia quae proponebatur illata, cum neque metum mortis contic obsistente dolo quo se proponebant