comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceps uelocitatis. Ergo minꝰ uelox. Ipsa itaq uelocita
tẽ : Uelocitas ipsa qͥd ẽ fr̃s mei : Ubiq ẽ. Ñ ẽ in
parte. Hoc ꝑtinet ad ũbũ dĩ ñ eẽ. in parte. Ubiq
e̾e ꝑ seipsũ ũbũ: ex qͦ dĩ uirtꝰ et dĩ sapientia ẽ. ñ¬
dũ assũpta carne. Sic cogitemꝰ dñm in forma dĩ:
ũbũ ȩqͣle patri. Ipsa ẽ. sapientia dĩ. de qͣdictũ ẽ:
attingit a fine usq ad finẽ fortit̃. Qͥnta uelocitas
attingit a fine usq ad sinẽ fortit̾: Sed forte immo¬
bilitate attingit. Si immobilitate: tanꝗͣ moles ali¬¬
qͦ saxea impleat locũ aliquẽ dr̃ qđ attingit eiꝰdẽ
loci a fine usq ad finẽ: ñ tam̃ motu. Qͥdgͦ dicimꝰ:
Ñhabet motũ ũbũ illud: et sapientia illa stolida
ẽ : Et ubi ẽ qđ dr̃ de sapientiȩ spũ cũ multa dice¬
rent᷑ acutꝰ inqͥt mobilis certꝰ incoinqͥnatꝰ: Sic
utiq sapientia dĩ mobilis. Sigͦ mobilis: qndo hoc

Expanded text:
ceps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitaceps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitatem? Velocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in parte. Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubique esse per seipsum Verbum, ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sapientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ nr̃arũ. Etenĩ qͥ tẽ satiabit adipe frum̃ti. qͥd fac̃
inista ꝑegrinatione: hoc qđ seqͥt᷑. Qui emittit
ũbũ suũ t̾rȩ. Ecce in tra laboramꝰ.: fessi. languidi. pi-¬
gri frigidi. Qͥndo leuarem᷑ ad adipẽ frum̃ti satiantẽ
nisi mitteret ũbũ suũ t̾rȩ qͦ grauabam᷑. tr̃ȩ qͣ impedie-¬
bam᷑ reditu : Misit ũbũ suũ ñ deseruit. Etiã in he-¬
remo pluit manna de cȩlo. Qͥ mittit ũbũ suũ trȩ:
bũ eiꝰ. Currit ũbũ eiꝰ. usq in uelocitatẽ. Intelligamꝰ
fr̃s. Ñ potuit eligere meliꝰ ũbũ. Calidus calore ca-¬
lescit. frigidus. frigore frigeseit. Uelox. uelocitate
uelox fit. Qͥd calidius ipso calore qͦ calescit qͥcqͥd fit
calidũ: Qͥd frigidiꝰ ipso frigore qͦ frigescit qͥcqͥd fit
cia alia magis alia minꝰ Et tanto quȩq resuelox ẽ
qͣnto ẽ parciceps uelocitatis. Illares ẽ magis parti¬¬
ceps uelocitatis. Ergo magis uelox. Aut minꝰ parti¬

Expanded text:
 quid facit in ista peregrinatione? Hoc quod sequitur: «Qui emittit verbum suum terrae.» Ecce in terra laboramus fessi, languidi, pigri, frigidi: quando levaremur ad adipem frumenti et satietatem, nisi mitteret verbum suum terrae, qua gravabamur; terrae, qua impediebamur a reditu? Misit verbum suum, non deseruit etiam in eremo, pluit manna de coelo. «Qui emittit verbum suum terrae;» erbum ejus: «currit verbum ejus usque in velocitatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius ipso calore, quo calescit quidquid fit calidum? Quid frigidius ipso frigore, quo frigescit quidquid cia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus parti
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ. Uide si aliqͥs sitiat: ciu potũ des calicẽ aquȩ
frigidȩ. Uide utrũ aliqͥs apud te mͦ ꝑegrinꝰ ẽ: quẽ
hospitio recipias. Uide utrũ aliqͥs eger sit: quẽ uisi¬
tes. Uide utrũ aliqͥs litiget: quẽ c̃cordes. Uide utrũ
aliqͥs moriat᷑: quẽ sepelias. Qͥd gͦ factura es: Collau¬¬

Expanded text:
panem; vide si aliquis sitiat, cui des calicem aquae panem; vide si aliquis sitiat, cui des calicem aquae frigidae; vide utrum aliquis modo apud te peregrinus est, quem hospitio recipias; vide utrum aliquis sit aeger, quem visites; vide utrum aliquis litiget, quem concordes ; vide utrum aliquis moriatur, quem sepelias. Quid ergo factura es? «Collau
Abbreviated transcription (Latin):
ã nob̾ sp̃s dĩ. infundens nob̾ amorẽ illiꝰ ut ei suspi-¬
remꝰ et in ꝑegrinatione ingemiscamꝰ et ad illã ue¬
nire desideremꝰ. Amemꝰ illã et ipsũ amare abulare ẽ
Ecce amemꝰ illã ex ore sc̃õ ex ore ꝓpħico et dĩ sp̃u
gẽ om̃iũ cunũ undiq collectoꝵ ad illã ciuitatẽ
uident gaudiũ massȩ pꝰ trituras pꝰ cribulationes iã
missȩ in horreũ. nichil tim̃tis. nichil laboris et mole¬
stiȩ patientis: et adhuc hic positi et in ipsa contrici-¬
one conũsantes p̃mittunt gaudiũ spei: et anhelant
in illã. quasi coniungentes corda sua angłis dĩ. et
sit certe et labor et gemitꝰ. Qͥd factura es: Aratu¬
ra : Seminatura : nouellatura : Naigatura: Nego.¬
tiatura es: Qͥ d factura es: Anin illis oꝑibꝰ quãuis
bonis et de miscdĩa uenientibꝰ exerceri te adhuc
oportet: Considã numerũ tuũ considaundiq so-¬
cietatẽ tuã. Uide utrũ aliqͥs esuriat: cui porrigas

Expanded text:
at Spiritus Dei, infundens nobis amorem illius, ut ei suspiremus, et in peregrinatione ingemiscamus, et ad illam venire desideremus. Amemus illam, et ipsum amare ambulare est. Ecce amemus illam ex ore sancto, ex ore prophetico et Dei Spiritu gem omnium civium, undique collectorum ad illam civitatem; vident gaudium massae, post trituras, post ventilationes jam missae in horreum, nihil timentis, nihil laboris et molestiae patientis; et adhuc hic positi, et in ipsa contritione conversantes praemittunt gaudium spei, et anhelant in illam, quasi conjungentes corda suo Angelis Dei, et siet certe et labor et gemitus. Quid factura es? aratura, seminatura, novellatura, navigatura es, negotiatura es? Quid factura es? An in illis operibus, quamvis bonis et de misericordia venientibus, exerceri te adhuc oportet? Considera numerum tuum, considera undique societatem tuam: vide utrum aliquis esuriat, cui porrigas
Abbreviated transcription (Latin):
ũ linguis: Hoc enĩ erat tc̃ indiciũ uenientis it
homine sp̃s scĩ: ut linguis om̃iũ loquerent᷑. Qͥ d
ñ dat᷑: Siñdat᷑: qͥd ẽ qđ agitis loquendo bapti¬
rando benedicendo: Qͥd ẽ qđ agitis: In ania cele¬
bratis. Ergo dat᷑. Sidat᷑. qre lingius om̃iũ ñ locuntꝰ
qͥbꝰ dat᷑ Nũqͥd defec̃ conũ dĩ aut minor ẽ p̃uꝰ
cere usq admessẽ. Ñ dix̃ crescant ⁊utania: decres-
om̃ibꝰ. Tc̃ enĩ ñdũ erat ȩccłia ꝑ trarũ orbẽ diffu¬
sa: ut m̃bra xp̃im om̃ibꝰ gentibꝰ loquerent᷑. Tc̃ im¬
plebat᷑ inuno: qđ p̃nunciabat᷑ in om̃ibꝰ. Iã tocũ
t᷑ loqͥt᷑. Crescit eñ excł̃ia. donec occupet om̃s lin¬
guas. Qđ uosdeseruistis. qͦusq creuit: Tenete uo-¬
b̾cũ qͦusq accessit: ut nob̃cũ ꝑueniatis ad ea quȩ
ñdũ accessit. Loquor om̃iũ lingius. audeo tͥ dicere.

Expanded text:
um linguis? Hoc enim tunc erat indicium venientis in homines Spiritus sancti, ut linguis omnium loquerentur. Modnon datur? Si non datur; quid est quod agitis, loquendo, baptizando, benedicendo? Quid est quod agitis? Inania celebratis. Ergo datur. Si datur; quare linguis omnium non loquuntur quibus datur? Numquid defecit donum Dei, aut minor est cere usque ad messem» . Non dixit, Crescant zizania, decrescaomnibus: tunc enim nondum erat Ecclesia per terrarum orbem diffusa, ut membra Christi in omnibus gentibus loquerentur. Tunc implebatur in uno, quod praenuntiabatur in omnibus. Jam totum r, loquetur. Crescet enim Ecclesia, donec occupet omnes linguas. Quod vos deseruistis, quousque crevit! Tenete nobiscum quousque accessit, ut nobiscum perveniatis ad quae nondum accessit. Loquor omnium linguis, audeo tibi dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
qr posuit inqͥt fines tuos pacẽ. Modo desideramꝰ pa-¬
cẽ quã hic habemꝰ in spe Adhuc enĩ in nob̃ipsis qͦ¬
lis pax : Caro c̃cupiscit ad ũsus sp̃m: et sp̃s adũsus
carnẽ. Ubi plena pax in unohomine: Endo erit
plena in uno homine: tẽerit plena in om̃ibꝰ ciuibꝰ
ierłm. Qndo erit plena pax: Endo corruptibile
hoc induerit in corruptionẽ: et mortale hoc indu¬
erit ĩmortalitatẽ. Tc̃ plena pax: tc̃ firma pax. Ni¬
se ex qͦdã parte saucia. ñ car nis fragilitas. ñ indi¬
gentia corporis ñ fames. ñ sitis ñ frigꝰ ñ estꝰ. ñ las-¬
situdo. ñ ulla inopia. ñ ꝓuocatiorixȩ. ñ certe ip¬
sasollicita cautela uitandi inimici et diligendi.
hȩc om̃ia fr̃s mei litigant adũsũ nos. Ndũ ẽ plena et
ꝑfecta pax. Qđ clamastis iã dudũ nominata pace:
ex desidĩo clamastis. Clamor ur̃ de siti fuit ñ de satu¬
ritate. qr ibierit ꝑfecta iustitia. ubi ꝑfectapax. Modo

Expanded text:
Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Modo desideramus pacem, quam hic habemus in spe. Adhuc enim in nobis ipsis qualis pax? Caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem . Ubi plena pax in uno homine? Quando erit plena in uno homine, tunc erit plena in omnibus civibus Jerusalem. Quando erit plena pax? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nisum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratres mei, litigant adversum nos; nondum est plena et perfecta pax. Quod clamastis jamdudum nominata pace, ex desiderio clamastis; clamor vester de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi perfecta pax. Modo
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã et remissionẽ peccatoꝵ ꝑ om̃s gs. incipi
entibꝰ ab ierłm. Qͥd ẽ. heretice: Certe cũ recitarẽ mo¬
isen cũ recitarẽ ꝓpħus: distulisti ad eũ qͥ resurrecturꝰ
erat a mortuis. Ecce resurrex̃. ecce dix̃. Iã nullã ha¬¬
bet dubitationẽ eccłia xp̃i: et uxor xp̃i Iã nullã ha¬
bet dubitationẽ corpꝰ xp̃i. demonstratũ oculis

Expanded text:
poenitentiam et remissionem poenitentiam et remissionem erusalem» . Quid est, haeretice? Certe cum recitarem Moysen, cum recitarem Prophetas, distulisti ad eum qui resurrecturus erat a mortuis: ecce resurrexit, ecce dixit; tam nullam habet dubitationem Ecclesia Christi et uxor Christi, quam nullam habet dubi
Abbreviated transcription (Latin):
Seqͥt᷑ et dicat. Odñe. uideo iã sponsũ xp̃m. fa¬
ctũ ẽ: ne qͥs me auocet a m̃bris sponse tuȩ: et ñ
sis mͥcaput. si ego in m̃bris eiꝰ ñ fuero. Dic mͥ et de
ȩccłia aliqͥd: qr iã de sponso eiꝰ ñ dubito. Audi et
de ȩccłia. Seqͥt᷑ et dic̃. Predicari in nomine eiꝰ peni-¬
tentiã et remissionẽ peccatoꝵ. Nichil ueriꝰ p̃dica-¬
riin nomine eiꝰ pęnitentiã et remissionẽ peccatoꝵ.
Sedhoc ubi: Alii enĩ dicunt ecce hic: alii ecce illic.
Et qͥdille: Nolite credere. Exsurgent pseudo xp̃i.
et pseudo ꝓpħe. et dicent. ecce hic. et ecce illic. No
scłi. Sed qͥd ait: Holite credere. Qͥ dic̃ ecce hic aut
ecce illic: partes ostendit. Egototũ emi. Dicat mͥ
hoc euangłm Dic hoc ipse ex euanglio qr iã resur¬
rexisti a moituis: ut credant tͥ qͥ credunt moisi et
ꝓpħis. Dic mͥ hoc tu. Audio. Oportebat xp̃m pati
et resurgere a mortuis t̃cia die: et p̃dicari in noie eiꝰ

Expanded text:
icat. O Domine, video jam sponsum Christum; factum est: ne quis me avocet a membris sponsae tuae, et non sis mihi caput, si ego in membris ejus non fuero; dic mihi et de Ecclesia aliquid; quia jam de sponso ejus non dubito. Audi et de Ecclesia. Sequitur et dicit: «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Nihil verius, «praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Sed hoc ubi? Alii enim dicunt, «Ecce hic;» alii, «Ecce illic.» Et quid ipse? «Nolite credere: exsurgent pseudochristi et pseudoprophetae, et dicent, Ecce hic, et ecce illic» . . Sed ait Dominus: «Nolite credere:» qui dicit, «Ecce hic, et ecce illic,» partes ostendit; ego totum emi. Dicat mihi hoc Evangelium: dic hoc ipse ex Evangelio, quia jam resurrexisti a mortuis, ut credant tibi qui credunt Moysi et Prophetis; dic mihi hoc tu. Audio: «Oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tenentis. Necesse ẽ ut plus homo gaudeat.: cũ uene¬
rit qđ desꝑauerat. Nã ad ipsũ gaudiũ c̃diendũ et
augendũ: noluit se statĩ cognosci Tenuit uisus dis¬
cipuloꝵ suoꝵ illoꝵ duoꝵ qͦs inuenit in uia collo¬
quentes iã in desꝑatione et dicentes. nos aut̃ sꝑaba¬
mꝰ qr ipse ee̾t redẽpturꝰ isrł. Putauer̃ hoc iã ñ puta¬
bant iã spes in eis ñ erat: et cũ eis xp̃serat. Sedqͥse

Expanded text:
tenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venetenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venerit quod desperaverat. Nam ad ipsum gaudium condiendum et augendum, noluit se statim cognosci. Tenuit visus discipulorum suorum, illorum duorum quos invenit in via colloquentes jam in desperatione, et dicentes: «Nos autem sperabamus quia ipse esset redempturus Israel.» Putaverant hoc, jam non putabant. Jam spes cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
mauer̃. Sed ecce ñ infamauer̃: uerũ dixer̃. Uis nos¬
se q̃ nichil ad me: Audiamꝰ simul qͥd dixerit. qͥ sur-¬
rex̃ ab inferis. Qͥd pluribꝰ immorer : Audiamꝰ iam.
aꝑiat᷑ euangłm. legat᷑ qđ factũ ẽ tanꝗͣ fiat Ponant᷑
ante ocłos nr̃os gesta p̃t̃ĩta: ꝓpt̃ cauenda futura.
Ecce xp̃s surgens a mortuis ostendit se discipulis
sius Nuptiȩ ipsiꝰ ipse sponsus eccłia sponsa. Ecce
sponsus qͥ dicebat᷑ mortuus. assũptꝰ finit᷑. Ecce inte¬
ger resurrex̃. Ecce ostendit᷑ oculis discipuiloꝵ: ecce
de salute sua: exhortat᷑ eos. c̃firmat in fide Palpa¬
te et uidete qr sp̃s carnẽ et ossa ñ habet: sic̃ me ui¬
detis habere. Tangunt. gaudent. trepidant. Et cũ
adhuc trepidarent p̃gaudio: sic habes scriptũ. et¬
sic certa s. Quȩ multũ lȩta s̃ uix creclunt᷑. Dubita¬
tio quȩdã ueluti tardiꝰ eredentis: condit uoluntatẽ

Expanded text:
maverunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosmaverunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosse quam nihil ad me? Audiamus simul quid dixerit qui surrexit ab inferis. Quid pluribus immorer? Audiamus, jam aperiatur Evangelium, legatur quod factum est tanquam fiat: ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, ostendit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, ecce speraverunt enim de salute sua. Exhortatur eos, confirmat in fide: «Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere.» Tangunt, gaudent, trepidant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
fribꝰ eiꝰ: moiseset ꝓpħȩ Ad hoc ille frustra quesiuit.
ut uosiã exẽplo admoniti. ne frustra et sero que¬
rentes sic̃ ille torqueamini. audiatis moisen et ꝓ¬¬
pħas. Qͥd dix̃ moises: In semine tuobenedicentur
om̃sgentes. Qͥd dixer̃ ꝓpħȩ : Cõmemorabunt᷑ et c̃¬
ũtent᷑ ad dñm. uniũsi fines trȩ Adhuc mͥ dicturꝰ
es. Surgat aliqͥs ex mortuis. Ego ñ credo: nisi aliqͥs
Uoliustimori: ut aliqͥs ab inferis surgeret. Et ipse
de inferis diceret. et si ad inferos ñ ueniret. Et tam̃
ꝓpt̃ uoces imꝑitoꝵ maloꝵ ecce ipse mortuus ẽ:
ecce ipse resurrex̃ ab inferis. Qͥ d dicis heretice. qͥd
dicis: Modote audiã finitȩ s om̃s excusationes tu¬
ȩ. Et siũba diceres diuitis apud inferos ẽsticuti:
rabas. surgit ab inferis ñ pat̃ cuus ñ auustuus Ñ
illi surrexer̃. qͥ nescio qͦs nomine traditionis in fa-¬

Expanded text:
fratribus ejus Moyses et Prophetae. Ad hoc ille frustra quaesivit, fratribus ejus Moyses et Prophetae. Ad hoc ille frustra quaesivit, ut vos jam exemplo admoniti, ne frustra et sero quaerentes, sicut ille torqueamini. Audiatis Moysen et Prophetas. Quid dixit Moyses? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Quid dixerunt Prophetae? «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Adhuc mihi dicturus es: Surgat aliquis ex mortuis; ego non credo, nisi aliquis diae tuae: voluisti mori, ut aliquis ab inferis surgeret; et ipse de inferis diceret, etsi ad inferos non veniret; tamen propter voces imperitorum malorum, ecce ipse mortuus est, ecce resurrexit ab inferis. Quid dicis, haeretice? quid dicis? Modo te audiam, finitae sunt omnes excusationes tuae; etsi verba diceres divitis apud inferos constituti,rabas, surrexit ab inferis: non pater tuus, non avus tuus, non illi surrexerunt qui nescio quos nomine traditionis infa
Abbreviated transcription (Latin):
Unde oprat apłs et dic̃: dissolui et e̾e. cũ xp̃o. mul¬
tomagis optimũ. Et latroni illi dr̃ hodie mecũ e¬
ris in paradiso. Ergo dñs cũ abrahã et in abrahã
manens dix̃ istã sententiã. habent ibi moisen et
ꝓpħas. s̃ illos ñ audiunt. nec si aliqͥs amortuis re-¬
surrexerit credent ei: o heretici habetis hic moy¬
sen et ꝓphas. adhuc unuitis. adhuc potestis audire.
adhuc licet corrigi. Animositatẽ frenare. uerita¬
tẽ tenere: adhuc concedit᷑. Disceptate uobiscũ
utrũ audiendꝰ sit moises et ꝓpħȩ qͥ fidei suȩ te-¬
stimonia tanta ex hibuer̃: cũ uideamꝰsic curre-¬
re res humanas. ut ab eis p̃dictȩs. Qͥd dubitatis
adhuc credere moisi et ꝓpħis: Qͥ d dubitatis audi-¬
re : Anforte queritis resurgentẽ a mortuis. utrũ et
ipse uob̾dicat de eccłia sua: Quesiuit hoc diues
apud inferos aliquẽ ex mortins mati ad fr̃ssuos:
rep̾hensus ẽ qr hoc quesiuit. Sufficere debuer̃

Expanded text:
Unde optat Apostolus et dicit, «Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum» : et latroni illi dicitur, «Hodie mecum eris in paradiso» . Ergo Dominus cum Abraham et in Abraham manens dixit istam sententiam: «Habent ibi Moysen et Prophetas; si» illos «non audiunt, neque si aliquis a mortuis resurrexerit, credent ei.» O haeretici, habetis hic Moysen et Prophetas: adhuc vivitis, adhuc potestis audire, adhuc licet corrigi, animositatem frenare; veritatem tenere ad huc conceditur: disceptate vobiscum utrum audiendus sit Moyses et Prophetae, qui fidei suae testimonia tanta exhibuerunt; cum videamus sic currere res humanas, ut ab ipsis praedictae sunt. Quid dubitatis adhuc credere Moysi et Prophetis? quid dubitatis audire? An forte quaeritis resurgentem a mortuis, utrum et ipse vobis dicat de Ecclesia sua? Quaesivit hoc dives apud inferos, aliquem mitti ex mortuis ad fratres suos: reprehensus est quia hoc quaesivit; sufficere debuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ putarent sp̃m eẽ dix̃ Palpate et uidete qr sp̃s
carnẽ et ossa ñ habet: sic̃ me uidetis habere. Et cũ
adhuc p̃gaudio trepidarent: hahetis ait aliqͥd qđ
manducet᷑ : Accepit benedix̃ manducauit. dedit
eis Exp̃ssa ẽ ueritas corporis ablata ẽ om̃is suspitio
falsitatis. Qͥd deinde: Ñ sciebatis qr oportebat im¬
pleri omĩaquȩ scriptas in lege moysi et ꝓpħis et
psalmis de me : Et qr illi credebant moisi et ꝓpħis.
uerũ enĩ erat qđ cdix̃ abrahã si moisen et ꝓpħas ñ au-¬
diunt. nec si qͥs a mortius resurrexerit credent: q gͦ
credebant moisi et ꝓpħis. et ñ erant de ipsis qͦs abra-¬

Expanded text:
e, «Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum adhuc prae gaudio trepidarent: Habetis hic, ait, quod manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et dedit eis. Expressa est veritas corporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta s: verum enim erat quod dixit Abraham, «Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent:» quia ergo credebant Moysi et Prophetis, et non erant de ipsis quos r
Abbreviated transcription (Latin):
ptꝰẽ nob̃ sponsus: ne erremꝰ. Sed nescio qͥ resi-¬
stunt: et qi ñ erramꝰ in sponso. et ipsi uident᷑ ea
quȩ et nos credere de sponso ut am̃bris sponsi
nos auocent. et dicunt nob̾ ipse. ẽ qͥdẽ sponsus
quẽ creditis quẽ et nos credimꝰ: sed sponsa ñ ẽ ipsa
ȩxcłia ꝗͣ tenetis. Et quȩ ipsa ẽ: Pars donati. Et hoc
sp̃ĩ dĩꝑ ꝓpħas: Ecce eccłiã teneo. Dictũ ẽ ꝑ ꝓph̾am
Cõmemorabunt᷑ et cũtent᷑ ad dñm: uniũsi fines
t̃rȩ. Ecce iã teneo testimoniũ legis: et testimoniũ
ꝓpħarũ Audiamꝰ et eũ qͥ surrex̃ a mortiuis. Osten-¬
dit se sponsũ: tenemꝰ eũ. Confirmauit demonstran-¬
do. exhibendo testimonia. Hoc enĩ moises hoc ꝓ¬¬
t̃cia die. Iã gͦ qr tenemꝰ ãbo sponsũ ex ipsis ũbis.¬

Expanded text:
ptus est nobis sponsus, ut non erremus. Sed nescio qui existunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris sponsi nos avocent, dicunt nobis: Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc iam teneo: dictum est per Prophetam, «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim Moyses, hoc Prtertia die.» Jam
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ in illa ciuitate. qđ seriptũ ẽ in apocalipsi foris ca¬
nes. lu c̃tra ista latrans.
unde iudicasti: De
orbe trarũ ut dicere
ceꝑã. Qͦ tribuna¬
li: p̃sũptione uide¬
licet cordis tui. Al¬
tũ tribunal sed rui-¬
nosũ. Dix̃ hoc moises

Expanded text:
ur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixit hoc Moyses,
Abbreviated transcription (Latin):
cer̃ duo nũmi adem̃dũ regnũ dĩ. Ad uestiendos ue-
natores qͥd suffic̃ editori: Uidete qi ñ solũ pauca s
quȩ uob sufficiant: sed nec ipse ds̃ multa auob̾ que.¬
rit. Iuere qͣntũ tͥ dederit. et ex eo tolle qđ sufficit.
Cȩca quȩ suꝑflua iacent alioꝵ s̃ necessaria. Suꝑfiua
diuitũ. necessaria s̃ pauꝑũ. Res alienȩ possident᷑:
cũ suꝑflua possident᷑: faciens gͦ huimodi miscdi¬
as et illã p̃cipue quȩ gritis constat dimitte sic̃ di¬
mittimꝰ qͦ ñ nisi caritatẽ erogas. quȩ crescit cũ ero¬
gas. faciens gͦ et feruens in ipsis bonis oꝑibꝰ miscdĩȩ.¬
quȩ bona oꝑa ut iã diximꝰ tc̃ ñ er̃ necessaria. qr
naulłꝰ erit miser in quẽ facienda sit miscdĩa: expec̾¬
tab̾securꝰ iudiciũ . ñ cã securꝰ de iustitia tua ꝗͣ secu-¬
rus de miscłia dĩ. qr et tu miscdiã p̃rogasti. Iudici-¬
ũ enĩ sine miscdia. illi qͥ ñ fac̃ miscłiã: suꝑ exaltat¬

Expanded text:
regnum Dei. Ad vestiendos toties venatores quid sufficit editori? Videte quia non solum pauca sunt quae vobis sufficiant; sed nec ipse Deus multa a vobis quaerit. Quaere quantum tibi dederit, et ex eo tollo quod sufficit: caetera quae superflua jacent, aliorum sunt necessaria. Superflua divitum, necessaria sunt pauperum. Res alienae possidentur, cum superflua possidentur. 13. Faciens ergo hujusmodi misericordias, et illam praecipue quae gratis constat, «Dimitte, sicut dimittimus» ; quo nonnisi charitatem erogas, quae crescit cum erogas: faciens ergo et fervens in ipsis bonis operibus mise bona opera, ut jam diximus, tunc non erunt necessaria, quia nullus erit miser in quem facienda sit misericordia; exspectabis securus judicium, non tam securus de justitia tua, quam securus de misericordia Dei, quia et tu misericordiam praerogasti. «Judicium enim sine misericordia illi qui non fecit miseri
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. de p̃destinatione eñi adhuc loqͥt᷑ ueluti la-¬
nã dedit hos ds̃. facturꝰ ẽ inde uestẽ. Merito in
grierant. Sed expecta. Uide qͥd seqͥt᷑. Qa sic̃ lanam
dedit eos. fit inde cunica. Qͦmͦ enĩ dr̃ ȩccłia corpꝰ¬

Expanded text:
tatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti latatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in gri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Ecclesia corp
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃ssos deseruit: Nne ipse p̃destinauit nos anteꝗͥ
in isto mortali et pigro corpore nascerem᷑: Qͥ gͦ p̃de.¬
stinainit nos: dedit tr̃ȩ nuẽ ipsos nos Iã enĩ ueniamꝰ
ad illos psalmi ũsus subobseuros Incipiant illa inuo.¬
luera euolui. qm̃ in uos ũbũ dĩ qͣnto magis ꝑ nos dr̃
tanto auidiores inuenit. Ecce nos pigri in hac t̾ra-
qͦsi c̃gelauimꝰ hic. Et qͦmͦ c̃tingit niubꝰ: Rursus eñi
gelant: et in ima decidunt. Sic frigescente carita.¬
te decidit humana natura in has tras: et pigro cor.¬
pore inuoluta. uelut nix facta ẽ. Sed in ista niue
s̃ p̃destinati filii dĩ. Pc enĩ ille niuẽ uelut lanã.
Qͥd ẽ uelut lanã: Id ẽ de niue ꝗͣ dedit de istis pigris
adhuc spũ et frigidis qͦs p̃destinauit. facturꝰ ẽ aliqͥd.
Lana enĩ materies uestis ẽ. Lana cũ uidet᷑: ueluti p̃¬
paratio. ẽ. aliqͣ ad uestẽ. Qͥagͦ p̃destinauit. hos qͥ ad
tẽpꝰ frigidi repunt int̾ra. et ñdũ feruent sp̃u cari¬

Expanded text:
depressos deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involucra evolvi: quoniam vos verbum Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatri
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑ om̃s gentes. Audit unꝰ homo et credit: et fit in
multis pꝰ multa tẽpora. Qͥ ndo dictũ ẽ credit᷑. qͣndo
implet᷑ dubitat᷑. hoc gͦ dix̃ moises. Dicant et ꝓph̃ȩ.
Ude cõmerciũ redẽptionis nĩȩ. Xp̃spendet in lig¬
no. Uide qͣnto emnit: et sic uide qͥd emit. Empturꝰ
ẽ aliqͥd: ipsũ aliqͥd ñdũ scis. Uide qͣntiemit. et uide¬
bis qͥd Sanguinẽ fudit. sangiune suo emit. sangui-
ne agra immaculatiemit. sanguine unici filii dĩ e¬
conũtent᷑ ad dñm: uniũsi fines t̾rȩ In uno eodẽq psal-¬
mo emptorẽ ideo: et p̃cĩ. et possessionẽ. Emptor
xp̃s ẽ p̃tiũ sangius possessio orb̾t̃rarũ. Uoces ipisas
ꝓpħicas audiamꝰ cont̾dicentes litigatoribꝰ hereticis.
Eoce possessio dñimei lus lego in psalmo. Cõmemora¬

Expanded text:
centur omnes gentes.» Audit unus homo et credit, et fit in centur omnes gentes.» Audit unus homo et credit, et fit in multis post multa tempora. Quando dictum est, creditur: quando impletum est, dubitatur? Hoc ergo dixit Moyses, dicant et Prophetae. Vide commercium emptionis nostrae. Christus pendet in ligno; vide quanto emit, et sic videbis quid emit. Empturus est aliquid; ipsum aliquid nondum scis. Vide, vide quanti, et videbis quid. Sanguinem fudit, sanguine sue unici Filii Deconvertentur ad Dominum universi fines terrae.» In uno eodemque psalmo emptorem video, et pretium, et possessionem. Emptor Christus est, pretium sanguis, possessio orbis terrarum. Voces ipsas propheticas audiamus, contradicentes litigatoribus haereticis. Ecce possessio Domini mei. Jus lego in psalmo, «Commemora
Abbreviated transcription (Latin):
Bene iudicasti . De qͦ tribunali dicis tusententiã in or
bꝰ ad abrahã dictũ: In semine tuo benedicent᷑ om̃s
gentes. An dubitas qͥd sit sem̃ abrahȩ : Puto qr cũ
apł̃s dixerit. ñ dubitab̾. Aut si et de apło dubitab̾.
dictȩ s ꝓmissiones: et semini eiꝰ. Ndic̃ et seminibꝰ qͣsi
Ecce ante milia annoꝵ dictũ ẽ abrahȩ: in semine tuo
benedicent᷑ om̃s gentes. Qd ante milia annoꝵ dictũ
ẽ. et ab uno creditũ ẽ mͦ iã uidemꝰ implecũ hac le¬
gimꝰ. hac intuem᷑. et turesistis de transuerso ueni¬
ens. Qͥd dicturus: Nolicredere. Cui: Spũ dĩ dõ
loquenti ad abrahã : Et cui credo: tibi: Nhoc di¬
coinqͥes. N hoc dicis: Ñ dicis mͥ potiꝰ crede ꝗͣ sp̃ui
dĩ et dõ loquenti ad abrahã: Qͥd gͦ mͥ dicis: Ille
dedit. et ille tradidit. De euangłio recitas hoc: de
hoc: ex eis qͥbꝰ credo. Tibi enĩ ñ credo. Unde lecturꝰes:

Expanded text:
Bene judicasti. De quo tribunali dicis tu sententiam in orBene judicasti. De quo tribunali dicis tu sententiam in orbus? Ad Abaraham dictum est: «In semine tuo benedicentur omnes gentes» . An dubitas quid sit semen Abrahae? Puto quia cum Apostolus dixerit, non dubitabis: aut si et de Apostolo dubitabis, dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, lia annorum dictum est Abrahae, «In semine tuo benedicentur omnes gentes:» quod ante millia annorum dictum est, et ab uno creditum, modo jam videmus impletum. Hac legimus, hac intuemur, et tu resistis de transverso veniens? Quid dicturus? Noli credere. Cui? Spiritui Dei? Deo loquenti ad Abraham? Et cui credo? Tibi? Non hoc dico, inquies. Non hoc dicis? non dicis: Mihi potius crede, quam Spiritui Dei et Deo loquenti ad Abraham? Quid ergo mihi dicis? Ille tradidit, et ille tradidit. De Evangelio recitas hoc, de hoc ex eis quibus credo; tibi enim non credo. Unde lecturus es
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝰ. Ecce hoc dico filii dilecti. filii regni. et ciues ierłm.
qm̃ ierłm uisio pacis ẽ: et om̃s qͥ habent pacẽ benedi-¬
sectamini. ipsã desid̾ate: ipsã in domo ipsã in negocio.
ipsã in uxoribꝰ. ipsã infiliis ipsã in seruis ipsã in amicis.
ipsã in inimicis diligite. Ipsa ẽ. pax: ꝗ̃ ñ habent here¬
tici. Qͥdagit pax in huiꝰ adhuc regionis incertis. iN
ista ꝑegrinatione nr̃ȩ mortalitatis. cũ adhuc nemo ẽ.
alteri c̃spicuus. nemo uidet cor alteriꝰ: Qͥd agit pax:
De incertis ñ iudicat: in cognita ñ confirmat. łluuor
ẽ ad bene credendũ de homine: ꝗ ad male suspicandũ.
Nse multũ dolet errare cũ bene credit etiã de malo:
ꝑniciose autẽ cũ male sentit forte de bono. Nescio qͦt
sit. Qͥdꝑdo. si credo qr bonꝰ ẽ sed incertũ ẽ. Licet ut
caueas ne forte uerũ sit: ñ tam̃ dãpnes tanꝗͣ uerũ sit.

Expanded text:
bimus? Eccebimus? Ecceem visio pacis est; et omnes qui amant pacem, benedisectamini, ipsam desiderate; ipsam in domo, ipsam in negotio, ipsam in uxoribus, ipsam in filiis, ipsam in servis, ipsam in amicis, ipsam in inimicis diligite. 16. Ipsa est pax quam non habent haeretici. Quid agit pax in hujus adhuc regionis incertis, in ista peregrinatione mortalitatis nostrae; cum adhuc nemo est alteri conspicuus, nemo videt cor alterius? quid agit pax? De incertis non judicat, incognita non confirmat; proclivior est ad bene credendum de homine, quam ad male suspicandum. Non se multum dolet errare, cum bene credit etiam de malo; perniciose autem, cum male sentit forte de bono. Nescio qualis sit: quid perdo, si credo quia bonus est? Si incertum est, licet ut caveas, ne forte verum sit; non tamen damnes, tanquam verum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ. fili mei inqͥt qͦs iterũ parturio. Cũ paulus eos
parturibat: caritas parturibat. Cũ caritas parturi¬
bat. di sp̃s parturibat. Caritas di diffusa ẽ incordibꝰ
et peꝑit. Modo iãintꝰ filii s: securis. Uolar̃ denidoti-¬
moris: uolar̃ incelestia uolar̃ in et̃na. Iã nichil metu-
it fines tuos pacẽ. Cͦmͦ exultatis om̃s hanc amantes:
fr̃s mei multũ delectam᷑ qͣndo clamat de cordibꝰ ur̃is
pacis delectatio. Cmͦ uos delectauit: Nichil dixerã. ni¬
declamastis.si ñ amatis: Unde amatis.si ñ uidetis: Inui-¬
sibilis ẽ. pax. Qͥs. ẽ. oculꝰ qͦ uisa ẽ. ut amaret᷑: Neq eñĩ
acclamaret᷑ nisi amaret᷑. hec s̃ spectacula quȩ exhibet¬
ds̃ rerũ inuisibiliũ. Enta pulchritudine intellectꝰ pa-¬
cis corda ur̃a ꝑxussit. Ed iã ego loqͣr de pace aut de
adillã patriã pacis. Ibi eã plemꝰ laudabimꝰ: ubi pleniꝰ
habebimꝰ. Inchoatã in nob̾ sic amamꝰ ꝑfectã qͦmͦ lauda¬

Expanded text:
«Filii mei,» inquit, «quos iterum parturio» . Cum Paulus eos parturiebat, charitas parturiebat: cum charitas eos parturiebat, Dei Spiritus parturiebat; charitas et peperit. Modo jam intus filii sunt, securi sunt: volarunt de nido timoris, volarunt in coelestia, volarunt in aeterna; jam nihil metuunit fines tuos pacem.» Quomodo exsultastis omnes? Hanc amate, fratres mei. Multum delectamur, quando clamat de cordibus vestris pacis dilectio. Quomodo vos delectavit? Nihil dixeram, nide clamatis, si non amatis? unde amatis, si non videtis? Invisibilis est pax. Quis est oculus quo visa est, ut amaretur? Neque enim acclamaretDeus rerum invisibilium. Quanta pulchritudine intellectus pacis corda vestra percussit? Quid jam ego loquar de pace, aut de ad illam patriam pacis. Ibi eam plenius laudabimus, ubi eam plenius habebimus. Inchoatam in nobis si sic amamus, perfectam quomodo lauda
Abbreviated transcription (Latin):
cũ talia cogitant. cũ se ab illa intentione alienant. et
retro p̃c̃ita sua recordant᷑: eunt qͣsi ad uendentes. et
ñ inueniunt tc̃ fauentes. Ninuener̃ tẽ laudances a
qͥbꝰ solebant laudari. et qͦsi excitari adbona oꝑa. ñ ro¬
bore bonȩ ẽscientiȩ. sed incitam̃to linguȩ aliene. Et
illud qđ dictũ ẽ. ne forte ñ sufficiat nob̾: magna con¬
sideratione humilitatis dictũ ẽ. Oleũ enĩ qđ gestamꝰ
Et difficile. ẽ ut de se qͥsq ꝑfecte iudicet fr̃s mei:
qͣntũlibet homo ꝓficiat. qͣntũlibet se ad anteriora
extendat. et p̃tita obliuiscat᷑. Iã dix̃ sibi bene ẽ. lꝰ¬
cedit regula de thesauris dei: examinat liqͥdũ. Et
qͥs głabit᷑ castũ se habere cor et qͥs głabit᷑ mundũ
se. eẽ a peccato: Sed qͥd dic̃ scriptura: Iudiciũ sine

Expanded text:
cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et cum talia cogitant, dum se ab illa intentione alienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne forte non sufficiat nobis,» magna consideratione humiliet difficile est ut de se quisque perfecte judicet. Fratres mei, quantumlibet homo proficiat, quantumlibet se ad anteriora extendat, et praeterita obliviscatur ; si jam dicit sibi, Bene est: procedit regula de thesauris Dei, examinat ad liquidum; et quis gloriabitur castum se habere cor? et quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? Sed quid dixit Scriptura? «Judicium sine
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines sapientes. Stultȩ aut̃ accendunt qͥdẽ lam-¬
pades. uident᷑ qͥdẽ lucere oꝑa earũ sed deficiunt
et extingunt᷑. qr ñ de oleo int̾ĩore pascunt᷑. Et dor-¬
miunt om̃s tardante sponso: qr ex utroq hominũ
genere obdormiseunt in morte et de illis fatiuis et
de his sapientibꝰ tardante aduentu dr̃a ituri in istã
mortẽ tẽporalẽ et uisibilẽ: ꝗ sõpni loco scripturas
ponere notũ ẽ. om̃ibꝰ xp̃ianis. Cũ diceret apł̃s de¬
egri et dormiunt sufficient̃. Dormiunt inqͥt: mo-¬
riunt᷑. Sed ecce uenturꝰ ẽ. sponsus et om̃s surgent:
sed ñ om̃s intrabunt. Deficient oꝑa stultarũ uirgi-¬
nũ. ñ habentiuĩ oleũ ẽscientiȩ. Ninuenent a qͥbꝰ e.¬
mant: qđ illis adulatores uendere solebant. Ab irri
dentibꝰ eñĩ ñ inuidentibꝰ dr̃ ite emite uob̃ Petier̃ enĩ
stultȩ a sapientibꝰ et dixer̃eis. Date nob̃ de oleo ur̃o. qr
inqͥt int̾uer̃ ille: et clausũ ẽ ostiũ Cũ eunt corde.

Expanded text:
e autem accendunt quidem lampades; videntur quidem lucere opera earum: sed deficient, et exstinguentur; quia non de oleo interiore pascuntur. Et dormiunt omnes tardante sponso: quia ex utroque genere hominum obdormiscunt in mortem; et de illis fatuis, et de his sapientibus, tardante adventu Domini, itur in mortem istam corporalem et visibilem, quam somni loco Scripturas ponere notum eaegri, et dormiunt sufficienter» : Dormiunt, inquit, moriuntur. Sed ecce venturus est sponsus, et omnes surgent, sed non omnes intrabunt. Deficient opera stultarum virginum, non habentium oleum conscientiae; non invenient a quibus emant quod illis tur, non ab invidentibus: «Ite, emite vobis.» Potierant enim stultae a sapientibus, et dixerant eis: «Date nobis oleum, quia inquit, «intrarunt illae, et clausum est ostium» . Cum eunt corde,
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦlibet qđ dãpnet inueniet. Qͦ nos consolat᷑ seri.¬
ptura: &ͦ hortat᷑: Ad miscdiã faciendã. ut om̃ino
crebrescamꝰ in erogando qđ ampliꝰ habemꝰ. Multa au¬
tẽsuꝑflua habemꝰ. si ñ nisi necessaria teneamꝰ. Nã si
in ania queramꝰ nichil suffic̃. fr̃s querite qđ sufficit
oꝑidĩ. ñ qđ suffic̃ cupiditati ur̃ȩ. Cupiditas ur̃a ñẽ

Expanded text:
libet quod damnet inveniet. Quae nos consolatur Scriptura? Quae hortatur ad misericordiam faciendam, ut omnino crebrescamus in erogando quod amplius habemus. Multa autem superflua habemus, si nonnisi necessaria teneamus: nam si inania quaeramus, nihil sufficit. Fratres, quaerite quod sufficit operi Dei, non quod sufficit cupiditati vestrae. Cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
debet ee. in corde. Uirginitas carnis corpꝰ intactũ. uigi¬
nitas cordis fides incorrupta. Uirgo gͦ dr̃ tota eccłia: et
masculino genere appellat᷑ ppłs dĩ. Ut̃q sexus ppłs
dĩ et unꝰ ppłs et unicꝰ ppłs et una ȩccłia. et unica co-¬
lũba: atq in hac uirginitate milia scõꝵ. Ergo qͥnq uir-¬
gines. oñs animas intracuras in regnũ duĩ significant.
sus. notissimi om̃ibꝰ. Per qͥnq eñĩ ianuas. intrat aliqͥd
ꝑcorpꝰad animũ. Aut ꝑ oculos intrat qđ male c̃cu-¬

Expanded text:
debet esse in corde. Virginitas carnis, corpus intactum; virgidebet esse in corde. Virginitas carnis, corpus intactum; virginitas cordis, fides incorrupta. Ergo dicitur virgo tota Ecclesia, et masculino genere appellatur populus Dei: uterque sexus populus Dei, et unus populus, et unicus populus; et una Ecclesia, et unica columba: atque in hac virginitate millia sanctorum. Ergo quinque virgines omnes animas intraturas in regnum Dei significant; nsus notissimi omnibus. Per quinque enim januas intrat aliquid per corpus ad animam: aut per oculos intrat quod concu
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm dñm: lauda dm̃ tuũ sion. Laudamꝰ mͦ. col-
laudamꝰ mͦ: sed int̾ scandala. Multi qͦs nolumꝰ in¬
trant: multi et si nolumꝰ exeunt. Ideo crebrescunt
scandala. Et qm̃ abundauit iniqͥtas ait ueritas. refri¬
gescet caritas multoꝵ ꝓpt̾ intrantes qͦs diudicare ñ
possumꝰ et exeuntes qͦs tenere ñ possumꝰ. Ere hoc: qr
ñdũ ꝑfectio. ñdũ illa beacitudo. Ere hoc: qr adhuc
area ñdũ horreũ. Tẽ gͦ qͥd nisi ut ñ timeas tale aliqͥd
tarũ tuarũ. Nemo exeat. nemo intret. Nemo exeat
gaudeamꝰ: nemo intret tumeamꝰ. Nec hoc timeas. Cũ
intraueris dicet᷑ tantũmꝰ esto in rumero uirginũ quȩ
portar̃ oleũ secũ. Uugines enĩ illȩ animas significant.
Neni uere qͥnq erant: sed in qͥnq illis milia s̃. Numero
illo qͥnario. milia intelligunt᷑ ñ feminarũ tantũ sed et
eccłia dr̃ uirgo. Desponsaui uos uniuiro. uirginẽ ca-¬
stã exhibere xp̃o. Paucarũ ẽ uirginitas in carne: om̃iũ

Expanded text:
Dominum; lauda Deum tuum, Sion.» Collaudamus modo, laudamus modo, sed inter scandala. Multi quos nolumus, intrant; multi, etsi nolumus, exeunt; ideo crebrescunt scandala: «Et quoniam abundavit iniquitas,» ait Veritas, «refrigescit charitas multorum» : propter intrantes, quos dijudicare non possumus; et exeuntes, quos tenere non possumus. Quare hoc? Quia nondum perfectio, nondum illa beatitudo. Quare hoc? Quia adhuc area, nondum horreum. Tunc ergo quid, nisi ut non timeas tale aliquid tarum tuarum.» Nemo exeat, nemo intret. Nemo exeat, gaudemus: Nemo intret, timemus. Nec hoc timeas; cum intraveris, dicetur; tantummodo esto in numero virginum quae portarunt oleum secum. 10. Virgines enim illae animas significant. Non enim vere quinque erant, sed in quinque illis millia sunt. In numero illo quinario millia intelliguntur, non feminarum tantum, sed et citur virgo. «Desponsavi vos uni viro, virginem castam exhibere Christo» Paucorum est virginitas in carne, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ: int̾.uꝰ. uirgines cõputat᷑ Admirtunt᷑ aut̃ cor¬
ruptiones ꝑ illicitũ desideriũ. Qͥd aut̃ liceat et
qͥd ñ liceat: pleni s̃ libri scripturarũ. Opꝰẽ. gͦ ut sis
in illis. uꝰ uirginibꝰ. Ntimeb̾ qđ dictũ. ẽ nemo intret.
Dr̃ enĩ hoc: et fiet hoc. Sed cũ intraueris nemo ẽtͣ
te claudet. sed te ingresso claudent᷑ portȩ ierb̃n
et firmabunt᷑ uectes portarũ eiꝰ Nã situ ee̾ uolu¬¬
eris aut ñ uirgo corde. aut si uirgo int̾ fatuas uir-¬
gines. foris remanebis. et frustra pulsabis. Quȩ s fa-¬
bent istã c̃tinentiã carnis. ut uitent corruptelas ab
om̃ibꝰ sensibꝰ uenientes. qͦs sens iã enumeraui. uitent
ueluti corruptiones undiq uenientes. et ñ in consci¬¬
entia ger̃ bonũ suũ corã angłis dĩ. sed placere inde
uolunt hominibꝰ et iudiciũ sequnt᷑ alienũ : fauorẽ
uulgi aucupant᷑. Uiles sibi s̃: cũ spectatoribꝰ eẽ. carȩ
uolunt. Neis suffic̃ conscientia. Merito ñ portant

Expanded text:
ue virgines computatur. Admittuntur autem corruptiones per illicita desideria. Quid autem liceat et non liceat, pleni sunt libri Scripturarum. Ergo opus est ut sis in illis quinque virginibus. Non timebis quod dictum est, Nemo intret. Dicitur enim hoc, et fiet hoc; sed cum intraveris: nemo contra te claudet; sed te ingresso, claudentur portae Jerusalem, et firmabuntur vectes portarum ejus. Nam tu si esse volueris aut non virgo corde, aut, etsi virgo, inter fatuas virgines; foris remanebis, et frustra pulsabis. 11. Quae sunt fabent istam continentiam carnis, ut vitent corruptelas ab omnibus sensibus venientes, quos sensus jam enumeravi? Vitant veluti corruptiones venientes undique, et non in conscientia gerunt bonum suum coram oculis Dei: sed placere inde volunt hominibus, et judicium sequuntur alienum. Favores vulgi aucupantur; viles sibi sunt, cum spectatoribus esse charae volunt; non eis sufficit conscientia. Merito non portant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ẽ suꝑ om̃ia d̃ benedictꝰ in scła. ds̃ egere ate uoluit.
et tu manꝰ retrahis: Certe tu manũ porrigis et petis
adeo: Audi scriptu
uult ds̃: ex illo qđ de¬
dit. Qͥdenĩdas qđ il¬
le ñ dedit. Qͥd enĩ
habes qđ ñ accepisti: Aut uͦ ñ dico deo. sed cuilibet
rogator esto: ñ inuasor. Hȩc gͦ faciens et sibona
humilitate dicis de illo oleo. ne forte ñ sufficiat
nob̾: intras et claudit᷑. Audi apłm hoc dicentẽ.
Michi autẽ minimũ. ẽ. ut a uob̃ diuidicer. Qͥn¬
do enĩ pocestis diudicare ẽscientiã meã : qͣndo exa¬
minare qͦ animo facio qͥcqͥd facio: Qntũ possunt
homines de alio iudicare : plus homo utiq ipse
de se: sed ds̃ plus de homine. quã homo de se. Si gͦ
hostiũ. et stabt̃ et clamabt̃ aꝑi nob̾. et ñ aꝑiet᷑: qm̃¬
fine lauda. fortit̾ clausȩ s̃ portȩ tuȩ. Nexit amicꝰ.
ñ intrat inimicꝰ. Confirmauit uectes portarũ tu-¬
arũ. Penedix̃ filios tuos inte. Nuagant᷑ foris. ñ

Expanded text:
 est super omnia benedictus in saecula : Deus egere a te voluit; et tu manus retrahis? Certe tu porrigis manum, et petis a Deo: audi Scripturvult Deus ex illo quod dedit. Quid enim das quod ille non dedit? quid enim habes quod non accepisti ? Aut vero, non dico, Deo, sed cuilibet rogator esto, non invasor. Haec ergo faciens, et si bona humilitate dicis de illo oleo, «Ne forte non sufficiat nobis,» intras et clauditur. Audi Apostolum hoc dicentem: «Mihi autem minimum est ut a vobis dijudicer» . Quando enim potestis dijudicare conscientiam meam? quando examinare quo animo facio, quidquid facio? quantum possunt homines de alio judicare? Plus homo utique ipse de se; sed Deus plus de homine, quam homo de se. Ergo si ostium, et stabunt et clamabunt, «Aperi nobis;» et non aperietur: fine lauda. Fortiter clausae sunt portae tuae; non exit amicus, non intrat inimicus: «Confirmavit vectes portarum tuarum.» 14. «Benedixit filios tuos in te.» Non vagantur foris, non
Abbreviated transcription (Latin):
tota adhuc: forte spui ur̃o delectat audire. Sedsi ni¬
chil resistit et rebellat ex corpore: finemꝰ psalmũ. fatiga¬
tosuos nũꝗ sentio. Tam̃ uereor nouit ds. ne oneri uob̃
si. aut qͥb̾dã frĩbꝰ. Et uideo studia multoꝵ exigentiũ de
me hc̃ laborẽ et hc̃ sudorẽ: quẽ credo in dño ñ futurũ
infructuosũ. Gaudeo tantã ee. uoluntatẽ in ueritate
ũbi dĩ et studiũ ur̃mbonũ in bono: ut debono uincat
studiũ in sanoꝵ. qͥ s̃ in amphiteatro. Nũqͥd illi si cã diu
starent adhuc spectarent: Ergo fr̃s mei audiamꝰ cȩte¬
dit saturitas. Qͥs ibi erit adeps frum̃ti nisi panis ille qͥ

Expanded text:
tota, adhuc forte spiritum vestrum delectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fatigatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus caetedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi panis ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Sidormit fides: merito fluctuas. qr xp̃s dor¬
mit in naui. Iħ̃s enĩ dormiebat in naui: et nauis
fluctuabat in aqͥs. et tẽpestatibꝰ multis. Fluctuat gͦ
nis tẽpestate iactaris: Excita xp̃m. excita fidẽ
tuã: conspice oculis fidei uitã futurã ꝓpt̾ quã
credidisti: ꝓpẽ quã signo eiꝰ signaris qͥ ꝓpt̃ẽa du-¬
x̃ hanc uitã ut ostenderet tͥ quã sit c̃tẽpnenda
quã diligebas. et quã sꝑanda quã ñ credebas.
Sigͦ fidẽ excitaueris. et eiꝰ oculũ in nouissima
miseris. futurũq scłm in qͦ gaudebimꝰ pꝰ alterum
dñi aduentũ. pꝰ iudiciũ ꝑactũ. pꝰ traditũ scĩs re-¬
gnũ cȩloꝵ: sullã uitã cogitaueris. et illiꝰ uitȩ ne-

Expanded text:
sua: sed dormit fides. Merito fluctuas, quia Christus dorsua: sed dormit fides. Merito fluctuas, quia Christus dormit in navi. Jesus enim dormiebat in navi, et navis fluctuabat in aquis et tempestatibus multis . Fluctuat ergo nis tempestate jactaris? Excita Christum, excita fidem tuam: conspice oculis fidei vitam futuram, propter quam credidisti, propter quam signo ejus signaris, qui propterea duxit hanc vitam, ut tibi ostenderet quam sit contemnenda quam diligebas, et quam sit speranda quam non credebas. Si ergo fidem excitaveris, et oculos ejus in novissima miseris, futurumque saeculum in quo gaudebimus post alterum Domini adventum, post judicium peractum, post traditum sanctis regnum
Abbreviated transcription (Latin):
euangelicã lectionẽ quȩ nos diutiꝰ tenuit ut psal-¬
mi expositio differret᷑ c̃gruã lectã fuisse eidẽ psal-¬
mo. Hoc tc̃ diximꝰ: sed ostendere ñ ualiumꝰ qr psalmũ
distulimꝰ. Hodie itaq demonstranda ẽ. ipsa c̃gruen¬¬
tia. In euangłica illa lectione. t̾riti sumꝰ de die no-¬
uissimo.Terror ille. securitatẽ parturit: Territi e¬
nĩ p̃cauemꝰ. p̃cauentes securi erimꝰ. Qmͦ eñĩ p̃postera
securitas in t̾rores impellit: ita ordinata sollicitudo
securitatẽ parit. Terrici autẽ sumꝰ: ne p̃sentẽ uitã
deficientẽ. uolaticã transitoriã sic amemꝰ. qͣsi alia
nulla sit. Si enĩ alia nulla ẽ: amemꝰ hanc. Si alia
uita nulla ẽ.: feliciores nob̃ s̃ qͥ ad amphiteatrũ ho¬
die uigilar. Qͥd enĩ ait apłs: Siinhac uita tantũ
in xp̃o spantes sumꝰ: miserabiliores sumꝰ om̃ibꝰ ho-¬
minibꝰ. Et gͦ alia uita. Int̾roget qͥsq xp̃m infide

Expanded text:
evangelicam lectionem, quae nos diutius tenuit, ut Psalevangelicam lectionem, quae nos diutius tenuit, ut Psalmi expositio differretur, congruam lectam fuisse eidem psalmo. Hoc tunc diximus, sed ostendere non valuimus, quia Psalmum distulimus. Hodie itaque demonstranda est et ipsa congruentia. In evangelica illa lectione territi sumus de die novissimo. Terror ille securitatem parturit; territi enim praecavemus, praecaventes securi erimus. Quomodo enim praepostera securitas in terrores impellit, ita ordinata sollicitudo securitatem parit. Territi autem sumus, ne praesentem vitam deficientem, volaticam, transitoriam, sic amemus, quasi alia nulla sit: si enim alia nulla est, amemus hanc. Si alia vita nulla est, feliciores nobis sunt qui ad amphitheatrum hodie vigilarunt. Quid enim ait Apostolus? «Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus» . Est ergo alia vita. Interroget quisque Christum in fide