comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soluit᷑. Negͦ quędã lubrica in cogita¬
tione uersemꝰ: prouidendũ nobis est
qui a intueri nondeca qđ non lic&
concupisci. Ut enĩ mundamens in
cogitatione seruet᷑: a lasciuia noluptatᷤᷤ
sue de primendist̃ occłi quasi quidã
raptores adenlpã. Neq enĩ aua lignũ
uetitũ contigiss&: nisi hoc prius in eau¬
te respicer&. Scriptũ quippe ÷. Uidit
mulier qđ bonũ eẽt lignũ aduescendi
⁊ pulcrũ occłis aspectuq delectabile.
&e culit defructu illius ⁊ comedit. Hinc
gͦ pensandũ est cũ quanto debemꝰ mo¬
deramine erga inlicita uisũ restringer
nos qͥ mortalit̾ uiuimꝰ. si &̾ mat̾ uiuen¬
tiũ ꝑ occłos ad mortẽ uenit. Hinc &iã¬
sub nidex uoce quȩ exteriora uidendo
concupiscens. bona interiora ꝑdiderat:
ꝓpħa dicit. Occłs meus: dep̃datiis est
animã meã. Concupiscendo enĩ uisi¬
bilia. inuisibiles uirtutes amisit. Iue
gͦ interiorẽ fructũ ꝑ exteriorẽ uisũ

Expanded text:
solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitasolvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur, a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: « Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit . » Hinc ergo pensandum est, quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere, nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Sub Judaeae voce, quae, exteriora videndo concupiscens, bona interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum
Abbreviated transcription (Latin):
atiã nolens cadit: atq obligatus desi¬
deriis incipit uelle qđ noluit. Prceps
quippe anima dũ ante non ꝓuidet
ne in caute uideat qđ coneupiscat. cȩca
post incipit desiderare qđ uidet. Unde
& ꝓphete mens quȩ subleuata sepe mis¬
teri is int̾nis int̾ erat: quia alienã con¬
iugẽ incaute uidit. obtenebrata post¬
modũ sibimet inlicite coniunx̃. Sc̃s
aut̃ uir quia acceptis corꝑis sensibꝰ uelut
sub iectis ministris quidam &quissimꝰ
udex p̃ est. culpas conspicit antequã
ueniant: ⁊ uelut insidianti morti fe¬
nestras corꝑis claudit dicens. Pepigi
fȩdus cũ occłis meis: ut necogitarem
quidẽ deuurgine. Ut enĩ cogitationes
cordis caste seruare potussa: fȩdus
cũ occłis pepigit. neprius in caute as¬
piceret. qđ post modũ inuitꝰ amaret.
U alde nãq est qd caro deorsũ trahit. &¬
semel species forme cordi ꝑoccłos in¬
ligata uix magni luctaminis manu

Expanded text:
etiam nolens cadit; atque obligatus desietiam nolens cadit; atque obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod vidit. Unde et Prophetae mens, quae sublevata saepe mysteriis internis intererat, quia alienam conjugem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus autem vir, qui acceptis corporis sensibus velut subjectis 679 ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationcordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incaute aspiceret quod postmodum intus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata, vix magni luctaminis manu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. qͥbus foras ueniat: ⁊ea quȩ extra eiꝰ
sunt substanciã concupiscat. ꝑhos &¬
enĩ corporis sensus quasi ꝑfenestras
qͣsdã exteriora quȩ que anima respicit.
respiciens concupiscit. Hinc & enĩ
hieremias ait. Ascendit mors ꝑfenes¬
tras nrãs: ingressa ÷ domͦ nrãs. Mors qͥp
pe ꝑfenestras ascendit: ⁊ domos ingre¬
clitur : cũ ꝑsensus corꝑis concupiscentia
ueniens. habitacłm m̃tis intrat. Quo
cont᷑ : hoc qđ sepe iãdixim. de uistis ꝑ
ysaiã dr̃. Quist̃ hi qui ut mibes uolant.
⁊ qͣsi colũbe ad fenestras suas: Iusti
nãq uolare ut nubes dictist᷑. qr at̾reniᷤᷤ
contagiis sub lenantur: & qͥuasi colũbe
adfenestras suas sunt : quiqͣsi ꝑ sensus
corꝑis exteriora queq intentione non
respiciunt rapacitatis. eosq foras non
rapit concupiscentia carnalis. Quiꝰquiᷤᷤ
uͦ ꝑhas corꝑis fenestras incaute exceriꝰ
respicit: plerũq indelectatione peccati

Expanded text:
sunt quibus foras veniat, et ea que extra ejus sunt quibus foras veniat, et ea que extra ejus sunt substantiam concupiscat. Per hos etenim corporis sensus quasi per fenestras quasdam exteriora qrespiciens concupiscit. Unde etiam Jeremias ait: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras. » Mors quippe per fenestras ascendit et domos ingreditur, cum per sensus corporis concupiscentia veniens habitaculum mentis intrat. Quo contra hoc quod saepe jam diximus de justis per dicitur: Qui sunt hi qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Justi namque volare ut nubes dicti sunt, quia a terrenis contagiis sublevantur; et quasi columbae ad fenestras suas sunt, quia per sensus corporis exteriora quaeque intentione non respiciunt rapacitatis, eosque foras non rapit concupiscentia carnalis. Quisquis vero per has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quȩdã mistica in suoꝵ operũ narrati¬
one ꝑ miscae: ad hȩc necesse ẽ. ut mens
concita redeat. adquȩ hanc ipse utdat᷑
intelligi ordo loquentis uocat. Nã sc̃s uir
post Saͣ quȩ sibi ꝑ flagellũ dni fuerãt
gellũ fuerit innotescit. sic uitȩ suȩ his¬
toriã texens. ut ei ꝑrarũ aliquid qđ
allegoriͤę intelligi possit int̾serat: Qua¬
tmꝰ ⁊ ex magna parte historiea sint
quȩ memorat. ⁊ tam̃ aliqͣndo ꝑł ec eadẽ
ad spiritalẽ intelligentiã consusgat.
riora sua custodie interioris disc iplina
constrin xerit: insi iuat dicens. Pepigi
fȩdus cũ occłis meis: ut necogitarẽ qͥdẽ
de uirgine. Cũ sit inuisibilis anima ne¬
quaquã corporearũ rerũ delectatione
tangit᷑: ñ qđ in herens corꝑi quasi quȩdã
egrediendi foramina eiꝰdẽ corꝑis sensus
haba. Uisus quippe auditus. gustus.
odoratus. ⁊ tactus. quasi quȩdã uiȩ m̃tiᷤᷤ

Expanded text:
vero quaedam mystica in suorum operum narrativero quaedam mystica in suorum operum narratione permiscet, ad haec necesse est ut mens concita redeat, ad quae hanc ipse, ut datur intelligi, ordo loquentis vocat. Nam sanctus vir postquam ea quae sibi per flagellum Domini fuerant gellum fuerit innotescit; sic vitae suae historiam texens, ut ei perrarum aliquid quod allegorice intelligi possit interserat, quatenus et ex magna parte historica sint quae memorat, et tamen aliquando per haec eadem ad spiritalem intelligentiam consurgat. riora sua custodiae interioris disciplina constrinxerit, insinuat dicens: VERS. 1. Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem d mortem . » Cum sit invisibilis anima, nequaquam corporearum rerum delectatione tangitur, nisi quod inhaerens corpori quasi quaedam egrediendi foramina ejusdem corporis sensus habet, visus quippe, auditus, gustus, odoratus et tactus, quasi quaedam viae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
Si contẽpsi uiditiũ subire cũ seruo meo
& ancilla mea cũ disceptarent ad uer¬
sũme. Quis digne considerare ualeat
huiꝰ uiri tã sublimia uirtutũ mode¬
ramina. in qua tantaẽ. auctoritas re¬
giminis. ut ad silentiũ restringantur
duces. tanta humilitas cordis ut exeqͦ
ad uiditiũ uenire ꝑmittant᷑ ancille:
Ecce apparre miromͦ inpotestate princi¬
pibꝰ potior  incertamine seruis a qͣlis.
Incȩtu principũ mem̾or regiinis : in
certamine famuloꝵ memor conditio¬
nis. Se. quippe sub uͦdño famulũ conͤ¬
picit : ideo cordis altitudine se suꝑ fa¬
mulos non extollit. Unde ꝓtinꝰ subdi

Expanded text:
Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum 689 disceptarent adversum me. Quis digne considerare valeat hujus viri tam sublimia virtutum moderamina? In quo tanta est auctoritas regiminis, ut ad silentium restringantur duces: tanta humilitas cordis, ut ex aequo ad judicium venire permittantur ancillae. Ecce apparet miro modo in potestate principibus potior, in certamine servis aequalis; in coetu principum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos non extollit. Unde et proti
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ quime misit. Sigͦ ea quȩ p̃tulit fa¬
cere p̃t̃ misit. ait. Serã ⁊ alus comedat
a csi aꝑte dicat. Qđ os meũ loqͥtur: non
ego sed alt̾ oꝑetur. Predicator qͥ ppe
quia suis uocibꝰ moribꝰ discrepat ieuinus
serit qđ alius manducat: quia suo si¬
mine ipse non pascit. quando a uerbi
sui rectitudine praua actione nacuat.¬

Expanded text:
ejus qui misit me . Si ergo ea quae protulit faejus qui misit me . Si ergo ea quae protulit facere praetermisit, ait: Seram, et alius comedat. Ac si aperte dicat: Quod os meum loquitur, non ego, sed alter operetur. Praedicator quippe 686 qui a suis vocibus moribus descrepat, jejunus serit quod alius manducet, quia suo semine ipse non pascitur, quando a verbi sui rectitudine prava actione vacuat
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ inherer&: quã censura discipline ñ
sinebit incogitatione ꝓficere : Neq
enĩ culpa ad opus ꝓdire ꝑmittit᷑: si
intꝰ ubi nascitur extingatur. Si aut̃ tẽp¬
tationi incorde nascenti festine nonre¬
sistitur: hac eadẽ qua nutrit᷑ mora ro¬
boratur. Et exiens foras inoꝑibꝰ uinci
uix p̃ualet: quia ipsã intꝰ m̃broꝵ do¬
minã m̃tẽ captiuã tenet. Quia uͦ uir
sc̃s suꝑiora onũa sub conditione intulit.
si hec ũquã ꝑ petrauerit : sententia se
maledictionis astringit dicens. Serã &
cetur. More sacri eloqͥi serere dicimꝰ:
uerba uitȩ p̃dicare. Hinc ⁊ enĩ ꝓpħa
ait. Beati qͥ seminatis suꝑ om̃s aquas.
Scẽ quippe aeccłȩ p̾dicatores suꝑ om̃s
aquas seminare conspex̃: qͥcunctis late
popłis uitȩ uerba quasi cęlestis panis
grana tradider̃. Comedere aut̃ ÷ boniᷤ
oꝑibꝰ saciari. Unde ꝑsemet ipsã ueritaᷤᷤ
dicit. Meus cibus: ut faciã uoluntatẽ

Expanded text:
bus inhaeret, quam censura disciplinae non bus inhaeret, quam censura disciplinae non sinebat in cogitatione proficere? Neque enim culpa ad opus prodire permittitur, si intus ubi nascitur exstinguatur. Si autem tentationi in corde nascenti festine non resistitur, hac eadem qua nutritur mora roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix praevalet, quia ipsam intus membrorum dominam mentem captivam tenet. Quias in superiora omnia sub conditione intulit, si haec unquam perpetraverit, sententia se maledictionis astringit dicens: VERS. 8.cetur. - More sacri eloquii serere dicimus, verba vitae praedicare. Hinc etenim propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Sanctae quippe Ecclesiae praedicatores super omnes aquas seminare conspexit, quia cunctis late populis verba vitae, quasi coelestis panis grana, tradiderunt. Comedere autem est bonis operibus satiari. Unde per semetipsam Veritas dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ occłis meis necogitarẽ quidẽ de
uirgine. Perpendens etiã qđ non
nũ quã in m̃te orit᷑. sed hiuc oborte oc¬
cłi ꝑuersȩ famulantur: ait. Si secutus
est occłs m̃s cormeũ. Acsi aꝑte dicat. Nec
passim uide uolui quȩ concupiscerẽ:
nec uidendo umꝗͣ secutꝰ sũ quȩ concupi¬
ui. Dicat gͦ. si secutus ÷ occłsmens corme¬
um: quia & siqͥd unquã inlicitũ menᷤ
eius ut iudelic& humana concepit.
altioris discipline magisterio constritꝰ
seqͥ se ꝑunlicita. sibiq famulari occłos
noluit. Pensemꝰ adhec conscientias nr̃as:
⁊ quanti culminis uiriste fuerit exnr̃i
cordis deiectione udeamꝰ. Ecce siqͣ inli¬
cita aliquando cogitauit. quia ea citiꝰ
intͣ archana cordisgladio scĩ uigoris ex¬
tinx̃. ꝑuenire illa usq adoꝑa ñ ꝑmisit.
Ande ut p̃ misimꝰ ilico sub uinx̃. & si in
manibꝰ meis adhesit macula. Quando
enĩ macula inmanibꝰ idẽ culpa actioni¬

Expanded text:
cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Perpendens etiam quod nunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famulantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum. Ac si aperte dicat: Nec passim videre volui quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et si in manibus meis adhaesit macula. Quando enim macula in manibus, id est culpa actioni
Abbreviated transcription (Latin):
uriȩ coniugẽ idõ studiose respexit.
quia concupierat: sed potius ideo
concupiuit. quia incaute respexit.
Fit uͦ recte retributionis examine:
ut qͥ exteriori neglegent̃ utitur. inte¬
riori occło non inuiste cęcatur. Sepe
aut̃ iã intrinsecꝰ concupiscentia dñat.
⁊ illecebratꝰ animꝰ adusus suos sensꝰ
corporeos famulari more tyrannidis
exigit: siusq uoluptatibꝰ occłos seruire
cõ p̾ellit. atq ut itacdicã fenestras
luminis. ad tenebras aperit cęcitatis.
Vnde scĩ uiri cũ sinistra pulsari delec¬
tatione se sentiunt. ipsa ꝑquȩ formȩ
speties adm̃tẽ ingreditur. disciplinę
magisterio lumina restringunt: ne
pͣue cogitationi uisio lenocinata famu¬
letur. Quȩ siumꝗͣ subtilit̃ custo diri
negligit᷑ : cogitationis inmundicia
ꝓtinus ad oꝑationẽ transit. Vnde &¬
rũq pͣua cogitatio ꝑ occłos ueniat ad
mentẽ. paulo suꝑiꝰ dix̃. Pepigi fȩdꝰ

Expanded text:
Uriae conjugem ideo studiose respexit, Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus coet illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa, per quae formae species ad mentem ingreditur, disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationis visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit. CAP. rumque prava cogitatio per oculos veniat ad mentem, paulo superius dixit: Pepigi foedus
Abbreviated transcription (Latin):
sideri is cęlestis uite delectatione se¬
param᷑. Ut enĩ p̃fati sumꝰ ad huc car¬
nis corruptibilis pondere gͣuati. ne¬
quaꝗͣ ualem sic uiuere: ut nulla noᷤ
possit culpe delectatio pulsare. Sed
aliud ÷ nolentẽ tangi. aliud consen¬
cientẽ animũ peruni. Seĩ aut̃ uiri
tanto uigilantiori se circũ spectione
eustodiunt: quanto se pulsari sinistriˢᷤ
motibꝰ uł transitoriȩ dedignant᷑. Unde
mĩs cormeũ. Ecce iterũ ꝑ inderioris
iugoris custodiã ad exterioꝵ m̃broꝵ
disciplinã redit: ut siqͥd fortasse cor
illicitũ concupisceret. p̃ssꝰ ꝑdisciplinȩ
magisteriũ occłs uidere recusaret.
Sic̃ enĩ sepe tẽptatio ꝑoccłos trahitur:
sic non ñ quã concepta intrinsecꝰ cõpel¬
lit sibi extrinsecus occłos de seruire.
Nã plerũq res quęlib& in nocenti mente
respicitur : sed in ipso conspectu ani¬
mͦ concupiscentiȩ gladio confoditur.
Nonenĩ ut exẽpli causa iãdiximꝰ dauid

Expanded text:
sideriis coelestis vitae delectatione sesideriis coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis pondere gravati nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiori se circumspectione custodiunmotibus vel transitorie dedignantur, meus cor meum. - Ecce iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed imus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David
Abbreviated transcription (Latin):
petraui: dĩ ⁊ hominũ mediator appã¬
reat. ut meiꝰ uita cognoscã anego uera¬
cit̾ simplex fui. Quienĩ ut diximꝰ suoꝵ
tẽpoꝵ uiros excesserat. mediatorẽ dĩ
& hominũ querebat ÷ ut in illo pen-¬
satus agnoscerae̾ si uitã sĩplicẽ uere
tenuiss&e. Dicat gͦ. appendat me in
statera iusta: ⁊sciat ds̃ sĩplicitatẽ qđ
est scire me faciat. Arsi patent̾ fate¬
atur dicens. Quantũ adhumane
uitȩ modũ nuilla inme rep̃hendenda
iã uideo: sed nͥ mediator dei ⁊ hominũ
cũ sub tilioris uitȩ p̃ceptis appareat.
quantũ adhuc auera sĩplicitate dis¬
crepem non cognosco. Rectꝰ uͦ ordo
seruat᷑: siprius inuanitate. ⁊ post¬
modũ pes indolo festinasse dr̃. Uani¬
tas qͥppe ad leuitatẽ: dolus uͦ ad mali¬
quedã post maliciosa ꝑueniunt: qr
prius leuia nondeclinant. Sequitur.
cogitatio uiã rectitudinis ꝑ consensũ
relinquit erroris. Quasi uero tot gressꝰ
extra uiã ponimꝰ : quot ꝑuersis de¬

Expanded text:
ator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitas quippe ad levitatem, dolus vero ad maliquaedam post malitiosa perveniunt, quia prius levia non declinant. Sequitur: cogitatio iter rectitudinis per sensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis de
Abbreviated transcription (Latin):
uentur alii. & quia plerũq hoc qđ
faciendo non ꝑpendimꝰ qu̾a graue sit
paciendo pensamꝰ: eiusdẽ uĩ facinoris
qđ se pati sireus sit debere denuntiat.
expͥmendo manifestat dicens. hoc¬
enĩ nefas est. ⁊ iniqͥtas maxima. Igniᷤᷤ
est usq adꝑditionẽ deuorans: ⁊ omĩa
eradicans genimina. Hoc int̾ peccatũ
distat ⁊ crim̃. qđ omẽ crim̃ peccatũ ÷
non tam̃ omẽ peccatũ crimen. Et
in hac uita multi sine crimine: nul¬
lus uͦ ex̃. sine peccatis ualet. Unde
& p̃dicator sc̃s cũ uirũ dignũ grã sa¬
cerdotali describer&. nequaquã dix̃
siqͥs sine peccato ẽ: s si qͥssine crimine ẽ. Qͥs

Expanded text:
uia plerumque hoc quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denuntiat, exprimendo manifestat, dicens: enim nefas est, et iniquitas maxima. Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. - Hoc inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen. Et in hac vita multi sine crimine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit, si quis sine peccato, sed « si quis sine crimine es
Abbreviated transcription (Latin):
untꝰ. Hec magni ẽ. oꝑis qđ postulata tri¬
buunt: quia ipsodationis suȩ munere.
ux eundẽ excessũ sermonis tegunt.
Quibꝰ bene ꝑ aecclesiasticũ librũ dicitur.
O mi clato ñdes tristiciã uerbi mali.
iutraq cũ homine iustificato. Uide

Expanded text:
untur. Nec magni est operis quod postulata triuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermonis tegunt. Quibus bene per Ecclesiasticum librum dicitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . utraque cum homine justificato , vide
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: ⁊ absq oꝑimento pauperẽ. S inon
bene dixer̾ michi latera eiꝰ : ⁊ de uelle¬
ribus ouiũ mearũ cale factus ÷. Qđ pau¬
ꝑem nondespex̃. uirtutẽ humilitatis
exhibuit: qͦd aut̃ oꝑuit piȩtatis. duȩ
quippe iste uirtutes. ita sibimet ẽẽ. co¬
nexe debent. ut uicaria sẽꝑ ope se¬
fulciant: quatinꝰ nec humilitas cũ ue¬
nerat᷑ ꝓximũ largitatis grãm deserat.
nec piȩtas cũ largitur intumescat. Erga
indigentiã itaq ꝓ xiiiii. humilitateni
pi&as fulciat: humilitas pietatẽ. Ut
cũ indigentẽ rebꝰ necessariis naturȩ
neglegas uenerari quẽ cegis. Nãst̃
non nulli qͥ mox ut ab agenis fracribꝰ
fuerunt necessaria postulati: post dona
largituri ineis priꝰ contumeliosa u̾ba
iaculant᷑. Qii &e sirebꝰ ministeriũ pi¬
ȩtatis ꝑficiunt. uerb̾ tam̃ grãm humi¬
litatis ꝑdunt: ita ut plerũq uideant᷑
quia illatę iã iniuriȩ satisfãtionẽ sol¬
uunt. cũ post cũtumelias dona largi¬

Expanded text:
auperem. Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus sum. - Quod pauperem non despexit, virtutem humilitatis exhibuit, quod autem operuit, pietatis. Duae quippe istae virtutes ita sibimet esse connexae debent, ut vicaria semper ope fulciantur: quatenus nec humilitas cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat; nec pietas cum largitur, intumescat erga indulgentiam. Itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint nesa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis perdunt; ita ut plerumque videatur quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largi
Abbreviated transcription (Latin):
reatu adulterii neqͣquã discrepet culpa
fornicationis. cũ ueritas dicat qͥ uiderit
mulierẽ ad concupiscendũ eã iãmecatꝰ
est incorde suo: quia enĩ greco uerbo
mechus adulter dr̃. cũ non aliena conuix
sed mulier uideri ꝑibetur: aꝑte ueritaᷤᷤ
ostendit. quia ętiã solo iusu cũ turpit̃
uł innupta concupiscit᷑. adulteriũ ꝑ¬
petrat᷑. Qđ tam̃ plerũq exloco ułordi¬
ne concupiscentis discerint᷑: qr sic hunc
insacro ordine studiosa concupiscentia.
sic̃ illũ ad ulterii inquinat culpa. In
ꝑ sonis tam̃ nondissimilibꝰ: isdẽ luxu-¬
riȩ distinguit᷑ reatꝰ. In quibꝰ fornicatio¬
nis culpa quia ab adulterii rratudis¬
cernitur. p̾dicatoris aegregii lingua
testatur: quȩ int̾cȩtera asserit dieens.
Neq fornicarii. neq ydolis seruientes.
neq adulteri. regnũ dei possidebunt.

Expanded text:
reatu adulterii nequaquam discrepat culpa fornicationis, cum Veritas dicat: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Quia enim Graeco verbo moechus adulter dicitur, cum non aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia et solo visu, cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine concuin sacro ordine studiosa concupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus, idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, quae inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri re
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat: indesinent̃ cotidiȩ rationũ su¬
arũ in meluis causas parat. Qui x t̃nũ
dnm̃ tremore cordis intuetur: uira dẽ¬
poralis dnĩ suꝑ subiectos moderari cõ¬
pellit̾. Per pendit enĩ nil eẽ qđ tẽꝑ alit̃
pre est cȩteris: quando illi adreddendã
rationẽ subest quisine fine dñatur.
Sepe nãq transitoria potestas: animũ
ꝑ abrubta elationis rapit. & quia eo
quisq excollit᷑ qͦse eẽ. suꝑ aliqͦs uidet:
illũ oportte qͥsuꝑ se est sẽꝑ aspiciat: ut
ex eiꝰ metũ qui supͣ omĩa ẽ crescentẽ in¬
trinsecꝰ animi tumorẽ p̃mat. Intuet᷑¬
sub quo. ut exconsideratione ^ dni. de¬
crescat tumor false dñationis. Unde
beatus iob quia eius inditiũ qui suꝑ
omiã est metuit: hic ad tẽꝑale uidici¬
ũ famulis aqualis uenit dicens. Sicon¬
tẽpsi uiditiũ subire cũseruo meo & an¬
cillȩ mefͦ cũ disceptarent ad uersũ me.
Quid enĩ faciã cũ surrexerit adiudican¬

Expanded text:
cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapiquisque extollitur, quo se esse super alios videt, illum oportet qui super est, semper aspiciat, ut ex ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Sequitsit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judican
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Ignis exarsit abira mea. ⁊ ar debt
usq ad inferoᷤ deorsũ: comedit t̾rã &
nascentia euis. Ignis quippe t̾rã. atq¬
atq eius nascentia comedit : cũ libido
carnẽ: atq ꝑhanc om̃ia bene acta consir
Nã qͥ qͥd ꝓdit ex fruge rectitudinis:
hoc nimirũ concremat flãma corrup¬
tionis. Dicat gͦ. Ignis est usq ad ꝑditio¬
nẽ deuorans. & omĩa eradicans geni¬
mina: qͥa sicorruptionis malo ñ resistit̾.
& illa ꝓcul dubio ꝑeunt quȩ bona ui¬
debantur. Sed solent non nullos ad
humilitatẽ uitia sternere : atq ad tu
castitatis munditia &iã humilis fuit.
Sed sc̃s uir cũ alta uirtutũ teneat quã
dese humilia sentiat. repente aperit¬
S cũ sub iungit. Si contẽpsi uditiuĩ sub¬
÷ ire cũ seruo meo ⁊ ancilla mea: cũdis¬
S ceptarent aduersũme. Qui enĩ uidi¬
cari cũ seruis ancillisq non renuit.
liquido indicat qđ contra nullũ ũꝗͣ
ꝓ ximũ apd se tumidus fuit. Int̾ has

Expanded text:
r: Ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum; comedet terram, et nascentia ejus . Ignis quippe terram atque ejus nascentia comedit, cum libido carnem, atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidquid prodit ex fruge rectitudinis, hoc nimirum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, quia si corruptionis malo non resistitur, et illa procul dubio pereunt quae bona videbantur. Sed solent nonnullos ad humilitatem vitia sternere, atque ad tumcastitatis munditia etiam humilis fuit. Sed sanctus vir cum alta virtutum teneat, quam de se humilia sentiat, repente aperit, cum subjungit: ium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ : neccogitasse uir sc̃s deforni¬
cationis macula demonstratur. ꝑ hoc
aut̃ qđ subicit. & si adhostiũ amici
mei insidiatus sũ : patent̃ in notescit
qđ areatu adulterii lib̾ fuit. Sed ad
hec: fortasse aliqͥs dicat. Qud dese
mirũ sc̃s uir asserit. si non solũ ab adul¬
terii crimine uerũ aetiã afornicationiꝰ
inqͥnatione se liberũ seruauit: Hec
aut̃ parui pendimꝰ: siuirtutũ euis
temꝑa minime pensamꝰ. Nec dũ
enĩ ad restrictione carnis reuelatae
grã districtior censura ꝓcesserat: quȩ
non solũ corꝑis. sed & cordis lascuuã re¬
p̃ hendit: nec dũ multoꝵ continentiũ
castitatis bona inutanda ꝓdierant:
& tam̃ beatus iob exẽpla mundiciȩ.
nunc &iã post ꝓibicionẽ dĩ: carnis in¬
munditia ꝑpaerat᷑. Hinc gͦ colligen-¬
dũ ÷ quia cũ tanta culpa nunc & iam
post p̃ceptũ ingͣuibꝰ delinquitur : cũ
ctanta laude antea agͣuibꝰ abstinebat᷑.
Eiihoc siũꝗͣ fecerit: candẽ culpã uerti

Expanded text:
muliere, » nec cogitasse de fornicationis macula demonstratur; per hoc autem quod subjicit: Et si ad ostium amici mei insiditatus sum, patenter innotescit quod a reatu adulterii liber fuit. Sed ad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad restrictionem carnis revelatae atiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitanda prodierant, et tamen beatus Job exempla munditiae, nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, cum tanta culpa nunc etiam post praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta laude antea a gravibus abstinebatur. Qui si hoc unquam fecerit, eamdem culpam verti
Abbreviated transcription (Latin):
gitatione polluero: eius qui munditiȩ
auctor ÷ ex. hereditas nequaꝗͣ possũ.
Nulla enĩ bonas̃ cȩtera: si occult iudicis
occulistastitatis destimonio ñ approbant᷑.
O m̃s quippe uirtutes in conspectu condi¬
toris uicaria ope se sub leuant: ut qͥa
una uirtꝰ sine alia uł nulla ÷ omĩno
uł minima. uicissim sua con iunctione
fulciant᷑. Sieiũ uł castitatẽ humilitas
cdeserat. uł humilitatẽ castitas relinqͣt.
apud auctarẽ humilitatis ⁊ mundiciȩ
uł humilitas inqui nata : Sc̃s gͥ uir
ut ab auctorstate suo inbonis reliqͥs
possideri merratur: cordis munditiã
custodiens dicat. Pepigi fȩdus cũ oc¬
cuł meis: ut necogitarẽ quidẽ de uir¬
gine. Quã enĩ partẽ haberae deus
inme desuꝑ.⁊hereditatẽ om̃ps de ex-
celsis : Aesi aꝑce fateatur dicens hab̾e¬
me possessionẽ suã excelsoꝵ conditor re¬
nuit: simens mea ante conspectũ illius
in infinus desideriis tabescit. Sed int̾¬

Expanded text:
gitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae vel humilitas inquinata? Sanctus igitur vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me desuc si aperte fateatur, dicens: Habeme possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius in infirmis desideriis tabescit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ ie zabel quȩse dicit̾ ꝓpħas do¬
cere ⁊ seducere seruos meos. ⁊ fornica¬
ri. ⁊ manducare &dolocitũ. Ecce
bona memorat. nec tam̃ resecanda
mala sine pęnitentia relaxat : quia
enumerans pensat. ut subtili exam i¬
ne ꝑpendat. uł quantũ quisq adbona
ꝓficiat. uł quantũ admala deuians
sius ꝓuertibꝰ contͣ dicit. Incre mentũ
quisppe meritoꝵ qđ bonȩ uitȩ studi is
augetur. plerũq mali ad mi xtione
retrahit᷑ : & bonũ qđ animꝰ oꝑando
construit. hoc alia / p pͥe trando ꝑuertit.
Unde scĩ uiri tanto se subtiluis inco-¬
gitatione constringunt: quanto ⁊ asu-¬
ꝑͥno uidice listrictius considerari
conspiciunt. Mlentẽ quippe discutuit̃
fiant in rep̃hensibiles uidici. quanto
semet ipsos cotidie. ⁊sine cessatione
re p̃hendunt. Nec tam̃ hacdere iã
gaudia securitatis sumunt. qr ab
illo se ideri considant. qui meis &
illa uidet quȩ uidere ipsi insemet¬
ipsis non ualent. Et qͥdẽ beatus iob

Expanded text:
Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia senumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt,fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
frĩ suo racha: reuserit concilio Qͥ dixerit fatue:
reuserit gehennȩ ignis. Racha qͥppe in ebreo eloquio. uex
int̾ iectionis est: quȩ quidẽ animũ iras¬
centis ostendit. nectam̃ plenũ uerbũ
iracundie expͥmit. Pruis gͦ ira rep̃hen¬
ditur sine uoce: post modũ uero ira cũ
uoce. sed necdũ pleno uerbo formata.
Ad extremũ qͦq cũ dr̃ fatue : ira redar¬
guit᷑. quicũ excessu nocis explet᷑ atiã
ꝑfectione sermonis. & notandũ qđ uui
ra ꝑhib&e reũ ex̃. uiditio: inuoce irȩ
qđ ÷ fatuę reũ gehennȩ. Egradus &¬
enĩ culpe: creuit ordo sententiȩ. Quia
inuditio ad huc causa diseutitur: in
concilio aut̃ iã cause sententia definit᷑.
ingehenna uͦ ignis. ea quȩ deconcilio
egredit᷑ sentencia explet᷑. Quia gͥ hu¬
manoꝵ actuũ dñs subtili examine
gressus enumerat. ira sine uoce uiditio.
ira inuoce concilio. ira uͦ inuoce atq
sermone. gehenne ignibꝰ mancipatur.

Expanded text:
fratri suo: Racha, reus erit concilifratri suo: Racha, reus erit concilireus erit gehennae ignis. Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata. Ad extremum vero cum dicitur, fatue, ira redarguitur quae cum excessu vocis expletur, etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum efatue, reum gehennae ignis. Per gradus etenim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur sententia expletur. Quia igitur humanorum actuum Dominus subtili examine gressus enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur.
Abbreviated transcription (Latin):
apte mox subdit. Nonne ipse consid̾at
uias meas. ⁊ cunctas gressus meos di¬
numerat: Quid uiduarũ nomine
nisi actiones denunciat: H inc enĩ
⁊studia urã. Quid uͦ appellatione
accipimꝰ meritoꝵ : Quibꝰ profecto
gressibꝰ ad semet ipsã noueritas uocat:
dicens. Uenite ad me om̃s qͥlaboratis.
&̾ honerati estis. Ad se quippe uenire
nos dñs p̃cipit : nimirũ non gressibꝰ
corꝑis. sed pronectibꝰ cordis. Ipse nãq
ait. Ueni&e hora quando neq in mon¬
te hoc neq inlerosolimis adorabitas
patrẽ. & paulo post. Ueri adorato
res adorabunt patrẽ inspũ ⁊ueritate.
Nã ⁊ pat̃ tales querit qͥ adorent eũ.
Encorde gͦ egressus insinuat: quando
et ut ueniamꝰ uocat. & cam̃ motu corpis
ne quaquã nos ad alia transire denun
nec minutissime quidẽ cogitationes
eiꝰ uiditio ac uerba tenuissima quȩ
apud nos usui uluer̃. indiscussa re¬
maneant. Hinc & enĩ dieit. Qui iras¬
cit᷑ frĩ suo: reuserit uiditio. Qͥ dixerit

Expanded text:
 VERS. 4. Nonne ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? - Quid viarum nomine, nisi actiones denuntiat? Hinc enim et studia vestra . » Quid vero appellatione accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem . Et paulo postres adorabunt Patrem in spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum . In corde ergo esse gressus insinuat, quando et ut veniamus vocat et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transire denuntne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hinc enim dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
considerat: ut inuno quoq nr̃m nec ea
que remunera bona p̃tereat. nec mala
quȩ uidelica displicent. sine increpa¬
tione derelinquat. Hinc ÷ enĩ qđ an
ubi habitas ubi sedes est sathane. &
tenes nom̃ meũ ⁊ non negasti fidẽ
meã. & paulo post. Sed habeaduer¬
sũte pauca. quia habes illic tenenteᷤᷤ
doctrinã bala ã. Hinc angło tyachi¬
fidẽ. et ministerium. & pacientiã tuã:

Expanded text:
subtili considerat, ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione derelinquat. Hinc est quod angeubi habitas, ubi sedes est satanae: et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam. Hinc angelo Thyatifidem, et min
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͦ contigit ut letemur. H ine ÷ enĩ qđ
adabrahã dñs dic̃. Nunc cognoui
qđ dm̃ timeas. Neq enĩ creator tem¬
porũ quicqͣm cognouit extr̃ꝑe : sed
cognoscere eius ÷ excuꝰlib& cause e¬
mergentis articulo nob̾ cognitionem
p̃bere. Quis uͦ statere nomine nisi
mediator dĩ ⁊ hominũ designat᷑ : inqͦ
&qua lance omĩa merita nr̃a pensanꝰ
&̾ incuiꝰ p̃ceptis agnoscimꝰ. quid ĩnrã
uita minus habeamꝰ : In hac aut̃
statera apendim᷑ : quotiens ad uitę
eius exẽpla ꝓuocam᷑. Hlinc nãq
scriptũ ÷. Xp̃s passus : ꝓnob̾ uobis te¬

Expanded text:
quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur. Hinc namque scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
positũ nob̾ certam̃ aspicientes in aus¬
torẽ fidei ⁊ consũmatorẽ iħm qͥ propo¬
sito sibi gaudio sustinuit crucẽ consl¬
sione contẽpta. Ad hoc itaq dñs ap¬
paruit incarne : ut umanã uitã ad¬
monendo excitara. exẽpla p̃bendo
accender&. moriendo redimer&. re¬
surgendo repararet. Cũgͦ nulla mil
beatus iob uire redarguenda repperis
ad excedentẽ omĩa redẽptoris uitã
mentis occłos tendit: ut iuilla cogno¬
cat ipse quid nunꝰ habeat cũ dicit. Si
ambulaui in uanitate. ⁊ festinauit in
dolo pes m̃s: appendat me instatera iusta.
⁊sciat ds̃ simplicitatẽ meã. Aesi aꝑte

Expanded text:
in auctorem fidei, et consummatorem Jesum: qui proposito sibi gaudio, sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicit
Abbreviated transcription (Latin):
NTELLECRS sacrieloqui
int̾ textũ ⁊ misteriũ tana
est lib ratione pensandus
ut utriusq partis lance
moderata. hunc neq nimie
discussionis pondus p̃mat.
neq rursus torpor incurie
uacuũ relinquat. Oulte
quippe eus sententiȩ tanta
allegoriarũ conceptione
sunt gͣ uide: ut quisqͥs eas
adsolã tenere historiã ni¬
titur. earũ noticia. ꝑsuã
incuriã priuet᷑. Nnulle uͦ ita exte¬
rioribꝰ p̃ceptis inseruiunt. ut siqͥs eas
subtilus penetrare desiderat. intus
quidẽ nil inueniat. sedhot sibi ȩtiã
qđ foras locunt᷑ abscondat. Unde bene
quoq narratione historica ꝑsignificai¬
tionẽ dr̃. Iollens iacob uirgas populeaᷤᷤ
uirides. & amigdalinas. ⁊ explatanis.

Expanded text:
ntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae sacri eloquii sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviusubtilius penetrare desideret, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. Unde bene quoque narratione historica per significationem dicitur: Tollens Jacob virgas populeas virides et a
Abbreviated transcription (Latin):
in munere isto cadente meruer̾: ut neqͣqͣ
iam de ornam̃to regio cadendo soluant᷑.
Huiꝰ pͥncipatꝰ celsitudinẽ adhuc isdẽ ꝓpħa
intuens: ad iung̃. Tu cherub extentꝰ ⁊ ꝑte¬
gens. in monte scõ dĩ: in medio lapidũ
ignitoꝵ ꝑfectꝰ ambulasti. Cherubin qͥppe
plenitudo scientiȩ int̾p̃tat᷑. & iccirco iste
cherubin d̃r: qr tͣnscendisse cunctos sci-¬
entia ñ dubitat᷑. Q in medio ignitoꝵ la-¬
pidũ ꝑfectꝰ ambulauit: qr int̾ angłoꝵ
corda caritatis igne succensa. clarꝰ gła
conditionis extitit. Quẽ bene extentum.
ac ꝓtegentẽ dic̃. Om̃e enĩ qđ extenti ꝓte¬
gimꝰ obumbramꝰ. Et qr cõpatione clarita¬

Expanded text:
in munere, isto cadente, meruerunt ut nequaquam in munere, isto cadente, meruerunt ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem propheta intuens, adjungit: Tu cherub extentus et protegens in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti . Cherub quippe plenitudo scientiae interpretatur; et idcirco iste Cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur. Qui in medio ignitorum lapidum perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne succensa, clarus gloria conditionis exstitit. Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, obumbramus. Et quia comparatione clarita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ foramina tua in die qua conditꝰ es p̃ꝑa-¬
ta st̃. Aur̃ opꝰ decoris eiꝰ extitit: qr sapientiȩ
claritate canduit. quã bene creatꝰ accepit.
fo̾ramina uͦ iccirco in lapidibꝰ fiunt: ut uin¬
culati auro in ornam̃ti cõpositione iung¬
ant᷑: et nequaꝗͣ ase dissidant. qͦs int̾rusũ au-¬
rũ repletis foraminib ligat. huiꝰ gͦ lapidis
in die conditionis suȩ foramina p̃ꝑata st̃:
qr uidelicet capax caritatis. ẽ. conditus.
Qͥ si repleri uoluisset: stantibꝰ angłis. tãquã
positis in regis ornam̃to lapidib potuiss
inherere. Si enĩ caritatis auro sese penit᷑bi¬
lẽ p̃buisset: scĩs angłis sotiatꝰ. in ornam̃to
ut diximꝰ regio. lapis fixꝰ maneret. Habuit
ligant᷑ auro ne cadant: iccirco iste cecidit.
qr & iam ꝑforatꝰ manu artificis. amoris uin-¬
cłis ligari cõtẽpsit. Nunc autẽ ceteri lapi¬
des qui huic similit̃ fuerant ꝑforati. pe¬
nitͣnte se inuicẽ caritate ligati st̃. atq hoc

Expanded text:
 foramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt . Aurum opus decoris ejus exstitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit. Foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur, et nequaquam a se dissideant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax charitatis est conditus. Qua si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus, in ornamento, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis, amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tatio laudandi studii feruor creditur:
⁊ cũ desid̃atũ bonũ intẽpestiua actione
corii: eo agi meliꝰ. quo celeriꝰ estimat᷑.
Sꝓx accelerandi boni tarditas consilium
puaat̃. & cum expectat᷑ ut ex tͣctatione ꝓ¬
stiat. hoc insidians mora supplantat. Igͥ
pensandũ . ẽ. qr tanto tardius mens uiti¬
um suum deserit. quanto hoc q̃ ꝓperat.
ñ erubescit. Tanto tardiꝰ mens uitiũ dis-¬
cernit: quanto ꝑ uirtutis spetiem decep-¬
ta. p̃mioꝵ & iam de eo retͥbutionẽ que¬
rit. Facile autẽ culpa corrigit᷑ quȩ ⁊ eru¬
bescit᷑: qr ẽẽ culpa sentit᷑. E itaq error cũ
iuitꝰ credit᷑. difficiliꝰ em̃dat᷑: recte dr̃. Car¬
tilago eiꝰ quasi lamine ferreȩ. Behemoth
enĩ iste quo sub p̃textu boni calliditatẽ
suã fraudulentiꝰ exibet: eo in culpa m̃¬

Expanded text:
tatio laudandi studii fervor creditur; tatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora supplantat Vet.pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa me
Abbreviated transcription (Latin):
miqͥtate sua flecti ñ patit᷑. qͣs ex recti de-¬
fensione głat᷑. Sepe incõstantia quasi
tͣctabilitas habet᷑: ⁊ qͦ qͥsq sidẽ integͣm nul¬
li seruat. eo se amicũ om̃ib estuat. Ali¬
quando timor incõpetens humilitas
credit᷑: ⁊ cũ tẽporali formidine p̃ssus qͥs
qđ iuxta dĩ ordinẽ humilẽ se potiorib
exibet. Aliquando uocis suꝑbia. ueri
ub̃tas estimat᷑. ⁊ cũ ꝑ elationẽ ueritati
contͣdicit᷑. loquendi ꝓcacitas ueritatis
defensio putat᷑. Plerumq pigͥtia quasi
continentia quietis attendit᷑: ⁊cũ gͣͦuis
culpe sit recta studiose ñ agere. mag-¬
nȩ uirtutis meritũ credit᷑ apͣua tantũ
actione cessare. Plerũq inqͥctudo sp̃s u
gilans sollicitudo nominat᷑: ⁊ cũ quietẽ
qͥsq ñ tolerat. agendo quȩ appetit uir-¬
tutis debitȩ implere se exertitiũ putat.
Sepe adea que agenda st̃ in cauta p̾cipi-¬

Expanded text:
pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti depravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quiquod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipi