comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aus .i. ncculatores quis¬
pentes circumferut. ⁊ꝓpon¬
unt. si cureoꝵ mecum dam¬
ynum datum est ꝓ modo
Admissi accio dabitur lp̾¬
tam̾ aut clamagendu ei
⁊ita destatua demonum¬
to emilsa celsus scrb ⁊de
eat mn bonis meis. ⁊ celsus

Expanded text:
In circulatores, qui serpentes circumferunt et proponunt, si cui ob eorum metum damnum datum est, pro modo admissi actio dabiturtamen aut clam agendum erit: et ita de statua de monumento euolsa Celsus scribit. eat in bonis nostris: et Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
uiria contra bonos mores
ueluti si quis finio corrup¬
to aliquem ꝑsucerit. ceno
uito oblimerit aquas sꝑ¬
ntauerit fistrilas lacusꝗ
iumiam publicamꝯcam¬
mam̾t in quos gramter
animaduerti sol¶Quii
ceꝑsuaserit aut mulie¬
rem aut pueslaminter¬
pellam̃t. quidue ĩpudi¬
p̾buerit p̾cumi ue quo is
fagicio punitur cipite
i ꝑfecto misulam depor¬
tatur corrupti cõmittis
u̾mo suꝑpncio afficurnt

Expanded text:
iuria contra bonos mores, ueluti si quis fimo corrupto aliquem perfuderit, caeno, luto oblinierit, aquas spurcauerit, fistulas lacus iuriam publicam contaminauerit: in quos grauiter animaduerti solet. Quipersuaserit, mulierem puellamue interpellauerit, quidue pudipraebuerit pretiumue, quo is flagitio punitur capite, inperfecto in insulam deportatur: corrupti comites summo supplicio adficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ro cum semel elegit uoi
tit. Siũo tractatum ht
sermo illius ⁊ sit tał qrẽ
uolam. donec iudicium
dicta mutandi potãtem
hebit. ¶Eiquis ita scip¬
reis sat dabis ⁊ reum de¬
deris mistamsũmam. ꝓ¬
culus ait semp insat̃da¬
tionis stipłce uenire qd̃
int̾ ẽẽt scipłantis. ut ali¬
as tota sors int̾ ẽẽt uele¬
ti si idoneus promissor
nõ sit alias minus. Sũ
aliquid ydoneus eẽt ḋb¬
itor. alias inch̾ sistatim
locuplex eẽt ut nr̃a ñ int̾¬

Expanded text:
ro', cum semel elegerit, terit: si uero tractum habeat sermo illius et sit talis 'quem uolam', donec iudicium dictet, mutandi potestatem habebit. Si quis ita stipreis satis dabis?' et reum dederit in istam summam: Proculus ait semper in satisdationis stipulatione uenire, quod interesset stipulantis, ut alias tota sors inesset, ueluti si idoneus promissor non sit, alias minus, si in aliquid idoneus esset debitor, alias nihil, si tam locuples esset, ut nostra non int
Abbreviated transcription (Latin):
sistit ut aliqd̾ cõr nir̃m nñ
serintutem nr̃am faciat
s ut alium nb̾ obstringa
addandum aliquid ł faci¬
end̾ ł prestandumn/ no sã
at ẽ dantis eẽniminos ⁊
fi̾ accipientis ut obło na¬
scatur. s q̃ hoc aĩo dari ⁊ ac¬
cipiẽti ut obło ꝯstituatur
itaq siqus pec̃iam suam
donandi cã m̃ ded̾it qͣmq̃¬

Expanded text:
sistit, ut aliquod corpus nostrum aut servitutem nostram faciat, sed ut alium nobis obstringat ad dandum aliquid vel faciendum vel praestandum. Non satis autem est dantis esse nummos et fieri accipientis, ut obligatio nascatur, sed etiam hoc animo dari et accipi, ut obligatio constituatur. itaque si quis pecuniam suam donandi causa dederit m
Abbreviated transcription (Latin):
obligan idõ.at idita recep¬
tum ẽqr plerũq homines
eo aio pegre proficiscuntur
qͣiͣstatimꝰ redituri nec obid
illi curam negorum suoꝵ
mandant. deinde nouis
cĩtatecliutius ab sunt qro¬
ẽ. Que sane deperirent sił
is qui obtuliss se negocus
rus accioẽm de eoquidem
ntilit᷑ de suo inpendiss lis

Expanded text:
obligari. ideo autem id ita receptum est, quia plerumque homines eo animo peregre proficiscuntur quasi statim redituri nec ob id ulli curam negotiorum suorum mandant, deinde nouis essitate diutius absunt: quoerat, quae sane d‹i›sperirent, si uel is, qui obtulisset se negotiis esset actionem de eo, quod utiliter de suo impe‹n›disset,
Abbreviated transcription (Latin):
e. Isqq̃ quinõ debitum a¬
cepit periorem soluentibꝰ
obligatur. qdem qiͣ eximu¬
tui datioe. ⁊ eadem ictiore¬
tur. qua debitores cͥclitori¬
b. s nõ pot̾ inclłi isqui ex

Expanded text:
 qui non debitum accipit per errorem solventis, obligatur quidem quasi ex mutui datione et eadem actione tenetur, qua debitores creditoribus: sed non potest intellegi is, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
q obligatur ant alieno.i
Quia alieno nomineob¬
ligatur. fi deuissor uocatur
nomine eius obligamu
alios accipimus qui ead̾
obłone tencantur dumi
Idem uins ẽ. siquis locum
sacrum aũreligiosum da
ni stipłatus fu̾it. nec minꝰ

Expanded text:
i autem alieno nomine obligatur, fideiussor vocatur. nomine obligamus, alios accipimus, qui eadem obligatione teneantur, dum idem iuris est, si quis locum sacrum aut religiosum dari sibi stipulatus fuerit. Nec minus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpelłirnec suffic̾ ei cander
diligentiam adhibẽ qua
sius reb adhibet. si alius
diligentior custodire pot¬
erit. S qmmͣ aiorib casi¬
b siculpa eius int̾uemat
tenetur ueluti siqͣi amie¬
os adcenam mnuitaturus
argẽtum qd meam rẽut¬
endum accepit pegre pr¬
oficiscens secum portane
uoluit. ⁊idaut naufragi¬
o.aut p̃donum hostiũ ue
incursu ꝯmiseritIsqq̃ e̾¬

Expanded text:
pellitur, nec sufficit ei eandem diligentiam adhibere, quam suis rebus adhibet, si alius diligentior custodire poterit. sed et in maioribus casibus, si culpa eius interueniat, tenetur, ueluti si quasi amicos ad cenam inuitaturus argentum, quod in eam rem utendum acceperit, peregre proficiscens secum portare uoluerit et id aut naufragio aut praedonum hostiumue incursu amiserit, Is
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ꝯthentes. id agatur N
enim si periocum p̾uta uł
demonstrandu ntellectꝰ
cãego tibi dixerospondes
cuntur obłoẽs ueluti exfũ¬
toex dampno extapina i
eximuria q̃ oĩa uinus ge¬
neris sunt. nam hec exte
tiñ consistunt .i. ipõmale¬
ficio cum alioqui excon¬
su ¶S iquis absentis neg¬
ocia gesserit. siquidem ex
mandato palame excon¬
tractu nasciint̾ eos actioes
mandati quib inincem
nes qs appellamus negõ¬
ium gestorum ꝗb eq̃ in¬
uoem expiri possunt deo
qd̃ ex bona fide alt̾m alti p̃¬

Expanded text:
inter contrahentes id agatur: nec enim si per iocum puta vel demonstrandi intellectus causa ego tibi dixero "spondescuntur obligationes, ueluti ex furto, ex damno, ex rapina, ex iniuria. quae omnia unius generis sunt: nam hae re tantum consistunt, id est ipso maleficio, cum alioquin ex con Si quis absentis negotia gesserit, si quidem ex mandatu, palam est ex contractu nasci inter eos actiones mandati, quibus invicem nes, quas appellamus negotiorum gestorum, quibus aeque invicem experiri possunt de eo, quod ex bona fide alterum alteri pr
Abbreviated transcription (Latin):
ssit siue ꝓmittit u̾ba scip¬
ulantis exandired siue
ara nos deeo non loquiqi
tardius exaudit set quii
proprietas desideratur ⁊ su¬
ffiẽ eos quinegocia gerũt
consentire. Unde int̾ absẽ¬
tes quoq talia negocia cõ¬
trahuntur. ułnti ꝑepła

Expanded text:
ssit, sive promittit, verba stipulantis exaudire debet, aret non de eo nos loqui, qui tardius exaudit, sed qui proprietas desideratur, sed sufficit eos, qui negotia gerunt, consentire. Vnde inter absentes quoque talia negotia cont
Abbreviated transcription (Latin):
amiserit. secur̾ ẽ qui enim
nõ sua grã accep̃. s eius aqͦ
accep̃ meosolo tenetur si
quiddolo periẽit negligen¬
quia qui negligenti. ami¬
corem custodiam ꝯmitti¬
t desequerid magnami
tñ negligẽtiam placuit ĩ
dolocrmien cadẽ. Troditor
qq̃ qui pignus accep̾re te¬

Expanded text:
amiserit, securus est: quia enim non sua gratia accipit, sed eius a quo accipit, in eo solo tenetur, si quid dolo perierit: neglegenquia qui neglegenti amico rem custodiendam committit, de se queri debet. magnam tamen neglegentiam placuit in doli crimine cadere. Creditor quoque, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
m̾anumisisse defunctus
post donatioem ĩfiliumco¬
uatam extimaint portioe
enim afredomino frẽm i
eudemq cob̾rde citra dam¬
pnum noluntatis rodinx̃
nõ cogendum noc oberin¬
demerroremcet̾a q̃ p̃r ĩmi¬
liciam profecturo filiodon¬
auit fri quimansit mpo¬
testate ꝯferenda. cum pecu¬
lium castrense filius q̃ int̃
legictimos hrdepipuum
retineat. q̃ fid̾icommnissar¬
ialib̾tas afiuo p̾t c̾tam eta¬
tem eiꝰ data siad eam puer
p̃stitiuadie reddatur ¶O¬
uam sũa iure singłi recẽp¬
tam. ad certa fidei cõmi¬
sa relicta porrigino plau¬
urnam filio prestitiss ma¬
numictinoluit. biemo
proximo uagatus ẽ non
p̃stitat ꝯlitione defectus
udebatur si t̾mb̃rs filius
imento residue oditioni
non eẽ constitit.
riam lib̾tatem ascribe̾ qri
fidĩcomnissum peccun¬
iarum possunt relinqre¬
¶Et principis seruo fider
io ł cuius alterius fidei¬
commissa lib̾tas ascrip¬
taualet. ¶hostium ser
uin eẽ ciueni rom anum
fi hostium seruum s si ĩ

Expanded text:
manumississe defunctus post donationem in filium collatam existimavit: portionem enim a fratre domino fratrem eundemque coheredem citra damnum voluntatis redimere non cogendum. nec obdem errorem cetera, quae pater in militia‹m› profecturo filio donauit, fratri, qui mansit in potestate, conferenda, cum peculium castrense filius etiam inter legitimos heredes praecipuum retineat.Etiam fideicommissaria libertas a filio post certam aetatem eius data, si ad eam puer stituta die reddatur: quam sententiam iure singulari receptam ad cetera fideicommissa relicta porrigi non placuurnam filio praestitisset, manumitti uoluit: biennio proximo uagatus non praestiterat: condicione defectus uidebatur. si tamen heres filius imento residuae condicioni non esse constitit. riam libertatem adscribere, qui fideicommissum pecuniarium possunt relinquere.Et principis seruo uel ii et cuius alterius fideicommissa libertas adscripta ualet.Hostium seruum esse ciuem Romanum fieri hostium seruum: sed si in
Abbreviated transcription (Latin):
Eidi commissaria lib̃taẽ
abhrde nõ p̾stita cogend
ẽ hr̃s hndis qui restituit
extrebelliano senatus cõ¬
sulto hrditatemp̃stane
sieius ꝑsonam eliga qui
mimi peccuui castrensis
quin p̃r filii commissi u̾b̾
alegitimus filiis brdib¬

Expanded text:
Fideicommissariam libertatem ab herede non praestitam cogendus est heredis heres, qui restituit ex Trebelliano senatus consulto hereditatem, praestare, si eius personam eligat qui vum peculii castrensis, quem pater fideicommissi verbis a legitimis filiis
Abbreviated transcription (Latin):
erit ⁊ cum lib̾o agatuꝵ ⁊ si
cum domino expeundipo¬
testas fuit non recce cum
manumisso p annũ age¬
tiu quia cum quocũq ex

Expanded text:
erit et cum libero agatur, etiam, si cum domino experiundi potestas fuit, non recte cum manumisso post annum agetur, quia cum quocumque ex
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. morte eis extin¬
guatur ut eadem rõe care¬
tur. ¶Sidem indetiorem
tus clicatur. qͣr nõ admit¬
se ego quoq maurditorio
publico idem ꝯsecatꝰ sũ.

Expanded text:
ctationis, morte eius extinguatur, ut eadem oratione cauetur. Si quidem in deteriorem rtus dic‹i›tur: quare non admitse: ego quoque in auditorio publico idem secutus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba acciner manumit¬
tere nõ potinit. ⁊ita sertꝰ
quoq celuis adnotat pr
nõ incuius pot᷑ate filia ⁊¬
fuit ea tn mancipia pro¬
ibetur manumttẽ ł alie¬
fuint tributa. matrẽ qq
prohibuit mamimittẽ

Expanded text:
uerba attinet, manumittere non poterit: et ita Sextus quoque Caecilius adnotat.Pater uero in cuius potestate filia fuerit, ea tantum mancipia prohibetur manumittere alierunt tribut‹a›.Matrem quoque prohibuit manumittere
Abbreviated transcription (Latin):
um cuntatum manumi¬
si adlib̾tatem ꝑueniñt
ut senatus censint s nec
infraude fiscidatas lib̾ta¬
tes ꝓcedẽ principalib cõ¬
stitutionib eauetur set¬

Expanded text:
uitatium manumissi ad libertatem non ueniunt, ut senatus censuit.Sed nec in fraudem fisci datas libertates procedere principalibus constitutionibus cauetur. se
Abbreviated transcription (Latin):
id solum q̾ sr̃ excurnt q̃¬
ritur grutilis ait ascuir¬
be excidendam.idq plu¬
nsq indetur uerius. Et
nisi adima domims
abõem. labeo ait ꝑmur¬
tiei cui arbor officẽt.ut
siuellit succidẽt eam. li¬
gnaq tollet ¶Arboris

Expanded text:
id solum, quod superexcurrit, quaeritur. et Rutilius ait a stirpe exc‹i›dendam idque plerisque uidetur uerius: et nisi adimet dominus arborem, Labeo ait permitti ei, cui arbor officeret, ut si uellet succideret eam lignaque tolleret. Arboris
Abbreviated transcription (Latin):
iis qui propossõre
posside̾t precario dñmi
roganerit ut sibi retinẽ
rem licẽt uł is qui alie¬
nam rem emiss dñm
rogaint appara cos p̾caĩo
possidẽ nec extimandos
mutare sͥ cam ponis qͥ¬

Expanded text:
is, qui pro possessore possideret, precario dominum rogauerit, ut sibi retinere rem liceret, uel is, qui alienam rem emisset, dominum rogauerit: apparet eos precario possidere. nec existimandos mutare sibi causam pos
Abbreviated transcription (Latin):
esto nec titio uł hrdi łem
abit sirões reddidiss libe¬
rum ẽc̃ iussum nõ patitũ
hr̃s reb peculiarib ueli¬
tis reliq̃ soluẽ pindelib̾m

Expanded text:
esto': nec Titio uel heredi uel abit. Si rationes reddidisset, liberum esse iussum non patitur heres rebus peculiaribus uenditis reliqua soluere: perind
Abbreviated transcription (Latin):
utrum unum defensoẽ
debent dare an sufficiati¬
noͣ ut uius quisq eoru
accore ꝯmittatur scipło
obrem non defensam. n
płes scissa incommnõ an¬
quo afficiat actorems ali
neccitas nõ in ponitura
utpimum litigent. ¶I¬
ludsciendum estibire
defendendamut recte de¬
fendatur ubi d agi¬
fint procuracor adommo
.⁊ actor ignorans proibit
eẽegerit. an stipło ꝯmitt¬

Expanded text:
utrum unum defensorem debent dare, an uero sufficiat, ut unusquisque eorum actore, committatur stipulatio ob rem non defensam: naplures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud necessitas non imponitur, ut per unum litigent.Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte defendatur, ubi debet agiuerit procurator a domino et actor ignorans prohibitum eum esse egerit, an stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
fendant alt̾ nõ defendat
rem nõ defensam ꝯuen¬
ir pot̾. Ille qui defendat
obrem iudicatam qmi
nõ posse commigti has
duas clansulas cͥclitur ⁊
nos clicimus semꝑ pͥua¬
lere rei iudicate clansul¬
ami eamq solaomitti.

Expanded text:
fendat: is qui non defendat ob rem non defensam conueniri potest, ille qui defendat ob rem iudicatam, quoniam in non posse committi has duas clausulas ceditur et nos dicimus semper praeualere rei iudicatae clausulam eamque solam committi.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissa nisi eistiplonelis.
fiñt contestata. qd magis
est ⁊do nec fidenissorib
indetur statim dies cedẽ̾ i
ubi res ceꝑt non defendi

Expanded text:
commissa, nisi ex stipulatione lis fuerit contestata? quod magis est: et ideo nec fideiussoribus uidetur statim dies cedere, ubi res coeperat non defendi.
Abbreviated transcription (Latin):
.pore fuit. ⁊ id̾osus qd̾ pro¬
currator datus ẽ hr̃s extit¬
erit domino atq ita acce¬
perit iudicium. siue ⁊̃ ꝓ
hibitus accepit nõ com¬
mittitus sciplo. nam ⁊ a¬
lias rensum ẽ siquis ab¬
sentem defendes satisde¬
derit demde uł procura tor
abeo datus ł postqͣm hr̃s
el extitit iudicium accepe
dationem añuidicium
acceptum hr̃s possorier¬
titit. extinguetur stipło.¬
lp̃. Iudicatum solu sti¬
pło expeclitam ht̃ quant¬
itatem intantum enim
procurator datus fuerit
satisdare in detur iudica¬
tum solai stipłce que nõ
abipo procuratores ado¬
mino litis intͥponitir
Qd̃ si procurator aliquez
defendat ip̃e cogitur sat̾¬
dare iudicatum solui sti
ꝯtestata decesserit. deind̾
possor litem deserint qu¬
idam putant fideiusscͣe
ey prolite datos no cm̃ qr

Expanded text:
pore fuit. et ideo si is, qui procurator datus est, heres exstiterit domino atque ita acceperit iudicium siue etiam prohibitus acceperit, non committitur stipulatio: nam et alias responsum esse, si quis absentem defendens satisdederit, deinde, uel procurator ab eo datus uel postquam heres ei extitit, iudicium acceperdationem ante iudicium acceptum heres possessori exstiterit, extinguitur stip.Iudicatum solui stipulatio expeditam habet quantitatem: in tantum enim procurator datus fuerit, satisdare iubetur iudicatum solvi stipulatione, quae non ab ipso procuratore, sed a domino litis interponitur. quod si procurator aliquem defendat, ipse cogitur satisdare iudicatum solvi stipcontestata decesserit, deinde possessor litem deseruerit, quidam fideiussores eius pro lite datos non tener
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e stipłonis istius mulã
ꝑtem committi qrsibi in¬
putare d qd̾ talem defen¬
sorem admisit. ¶Siexfi
dicatam stipłonem non
committicetaq eadem i¬
ẽẽ atq si ex̃nens defensor
existat.¶In hac stipłone ħ
tradatur an hi qd fidenis¬
fant si defensionem com¬
miserit mandatiidito
teneantur. q hoc ẽ uerius
titatem int̾uenerunt ⁊ħ

Expanded text:
ipulationis istius nullam partem committi, quia sibi imputar‹e› debet, qui talem defensorem admisit.Si ex fiddicatam stipulationem non committi ceteraque eadem esse, atque si extraneus defensor existat.In hac stipulatione hoc tractatur, an hi qui fideiusserint, si defensionem omiserint, mandati iudicio teneantur. et est uerius titatem interueneru
Abbreviated transcription (Latin):
latio quentur magisq
eĩt ne comipitti debeat ñ
fin̾t eimandat᷑ ułratum
hĩtum. Qd̾ enim eis agẽ
diximus ita accipiend̃ ẽ¬

Expanded text:
latio, quaeritur: magisque erit, ne committi debeat, nisi fuerit ei mandatum uel ratum habitum: quod enim eis agere diximus, ita accipiend
Abbreviated transcription (Latin):
⁊magis ẽ ut comictatu
sinemo eum defendat. ⁊
uissores pea quam cum
unolis contestata ẽ exel¬
asulaobrem nõ defen¬
sam iꝑe res pot̾ suscipere
defensionem

Expanded text:
magisque est, ut committatur, si nemo eum defendat.Ob iussores, posteaquam cum uno lis contestata est ex clausula ob rem non defensam, ipse reus potest suscipere defensionem
Abbreviated transcription (Latin):
et. s utili actioe comueni¬
endus ẽ qui suo piculo i¬
cessauit. ⁊ tn extipłatu ac¬
tione n ip̃e. neq fideuiss¬
ores eius tenebuntur. cõ¬
pellendus igͥerit ad ãmi¬
instratioem. ꝓpea ut stipy¬
latione qq̃ ista possit tmͣ.¬
hanc stiplonem plao⁊ fñ¬
ta demnm tutela comini¬
tti. fideissoribꝰ diem ex¬

Expanded text:
ili actione conueniendus est, quia suo periculo cessauit: et tamen ex stipulatu actione neque ipse neque fideiussores eius tenebuntur. compellendus igitur erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri.Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem ex
Abbreviated transcription (Latin):
pillo. ad quirat. n emmi
ad quirit. s ut utilis actõ
erstipulatu pupillo detũ¬
Diuctur at pupillo hac
stipłone. psatis datione¬
Illud sciendum ẽ ac stipy¬
latioẽ tm tam eum qui tr

Expanded text:
pillo adquirat neque enim adquirit, sed ut utilis actio ex stipulatu pupillo detur.Cauetur autem pupillo hac stipulatione per satisdationem.Illud sciendum est hac stipulatione teneri tam eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
enus. Exclansula re rri¬
dicata dolom. obrem ñ
defensam insolioumcõ¬
mittitur stipło. ñ emim
indebr defensares boni i¬
uri arbitratu que in sol¬

Expanded text:
num.Ex clausula re iudicata, dolo malo, ob rem non defensam in solidum committitur stipulatio: non enim uidebitur defensa res boni uiri arbitratu, quae no
Abbreviated transcription (Latin):
turmq eẽ ⁊ in fucuru
tpẽ ꝑmanens factum de¬
monstrat. Itaq si forte
decesẜit is dolo fecit teneb¬
affuerit dolus quomam
uerum sit non affuisses
mittatur hẽ clausula.si
at adiectum sit si h rei do¬
lus malus nõ abierit q̃n¬
tiea res est dari spondes q̃
ober̃neis dolum. promi¬
sor pena teneb̾r doliant
mali clausula sic reliq
minatim adiectum nõ
ẽ. ad princiꝑpiun stiplõis¬

Expanded text:
 in futurum tempus permanens factum demonstrat. itaque et si forte decesserit is, qui dolo fecerit, tenebafuerit dolus, quoniam uerum sit non afuisse, committatur haec clausula.Si autem adiectum sit: 'si huius rei dolus malus non aberit, quanti ea res est, dari spondes?', et ob extranei dolum promissor poena tenebitur.Doli autem mali clausula, sicut reliquae minatim adiectum non est, ad principium stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
accione uł acceptuatione
uł quo aliomodo conse¬
quent̾ placuit euanesce
obrem defensam clans¬
ulam si fuero afideuiss¬
ore procuratoris stipła¬
toris iudicatum solinq̾¬
si inrem acturus ⁊postes
mꝑsona agero ł alia ac¬
tione accurus aliam at
dictauero actionem dic¬
tauero nõ committitur
stipło qr de alia actu in¬
detur de alia stipłone in¬
tposita¬
spoponderant alter ob
rem non defensam pr¬
tem suam soluerit mc¬
ominus res defendi po¬
terunt nec cernis qui so¬
luerit res pet. stipulao
emm proparte euis ꝑẽp¬
ta e ꝑ inde ac si acceptu
el factum finss.Q uoci¬
ens exstipłone idicatr̃
solurobrem nõ defensã
agͥcum fideuissorib. ñ
ẽ iniquum cauẽi dnĩm
priore iudicio absolin. i¬
qr omissa cau̾tione fide¬
iussores mandari iudicȯ
consequẽtiu aut cͥte cogã¬
tur dominum prioremi

Expanded text:
actione vel acceptilatione vel quo alio modo, consequenter placuit evanescere ob rem non defensam clausulam. Si fuero a fideiussore procuratoris stipulatus iudicatum solvi quasi in rem acturus et postea in personam egero, vel alia actione acturus, aliam autem dictavero actionem, non committitur stipulatio, quia de alia actum videtur, de alia stipulatio interpositaspoponderant, alter ob rem non defensam partem suam soluerit, nihilo minus res defendi poterit. nec tamen is, qui soluerit, repetet: stipulatio enim pro parte eius perempta est, perinde ac si acceptum ei factum fuisset.Quotiens ex stipulatione iudicatum solui ob rem non defensam agitur cum fideiussoribus, non est iniquum caueri dominum priore iudicio absolui, quia omissa cautione fideiussores mandati iudicio non consequentur aut certe cogantur dominum priore
Abbreviated transcription (Latin):
res refecre utensilia ĩ ciuita¬
te iusẜit ut si ea distrahant
destiuentur annone p̾bitõ
mcem distraRe eam ⁊ ad oꝑa
sua reu̾ti debeant. deniq sũ
ciationes necessaros dux

Expanded text:
res deferre utensilia in civitatem iusserit, ut ipsi ea distrahant, destituetur annonae praebitio, cem, tradere eam et ad opera sua reverti debeant. denique sumtiatores necessarios duxit.
Abbreviated transcription (Latin):
Rpsit. p̾sidem aditũ cõsulẽ
opo ab alfactum ad ornare
mannorib ⁊ laliquo modo
ex uoluntate ppłi facturu
se poslicitus sit noĩs ꝓpriiti
titulo scribendo manentib
pͥorum titulis qui ea oꝑa fe¬
cissent id fien deb̾e senatus
publica pecima fiant aliq̃
ueturut qntam fuimam

Expanded text:
psit praesidem aditum consulereopus ab alio factum adornare marmoribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturum se pollicitus sit, nominis proprii titulo scribendo: manentibus priorum titulis, qui ea opera fecissent, id fieri debere senatuspublica pecunia fiant, aliquam vetur, ut quantam summam
Abbreviated transcription (Latin):
suo constituit ineo qmẽ
possit ab ducere prostit¬
utam ancillam peciña
accepta manus miecti¬
onem uendidit ut lib̾a
se adducas ⁊prostituas
an patiaris ꝓstitutam ⁊¬
eẽ precio accepto cum poꝰ¬
donauerat ut filia curaẽt
ca post mortem suam eẽ¬

Expanded text:
suo constituit in eo, qui, cum possit abducere prostitutam ancillam, pecunia accepta manus iniectionem vendidit, ut libera se abducas et prostituas an patiaris prostitutam esse pretio accepto, cum posdonauerat, ut filia curaret ea post mortem suam e
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ut in tra tpc man¬
minttẽtur cum dies pa¬
iuuente uenditore pe
beo aquo debuit maniut¬
timanumissus eẽt mor¬
tuo ãt uenditore nõ esse
hr̃dum ei uoluntatem
explorandam diuus ma
tus sit ut auioemptorio
manumittatur statĩ mõ
tam domini p̃mium lib̾¬
tatis consequitur sit or¬
dimis libertus.

Expanded text:
uenit, ut intra tempus manumitteretur, cum dies prauiuente uenditore et b eo, a quo debuit manumitti, manumissus esset: mortuo autem uenditore non esse heredum eius uoluntatem explorandam diuus Martus sit, ut a uiuo emptore manumtam domini praemium libertatis consequitur, fit orcinus libertus.
Abbreviated transcription (Latin):
uł undecumq ded̾it adlib̾¬
tatem puenturum. qd̾ siꝑ
hibeatur oꝑari nõ fore libe̾r¬
nod plane nei ablata fue¬
rit ꝑsona exopis collectar
liberum fore arbitror qr de
pecculio dare prohibecur. sa¬
ne si testator uł exopis ũ de¬
tiussit ꝓbibitum oꝑari ad
lib̾tatem ꝑuenturum nõ
dubito s siargento sb̾trato
uł reb alus distractis nũ¬
mos corrasos ded̾it ꝑuemz
adlibertatem qmius simĩ¬
mos sb̾tractos decliss adlib̾¬
tatem nõ ꝑuenir nec em̃
uidetur dẽdisse. s mag̾ red¬
didisse. s nec si alus subri¬
puit num mos ⁊ hroi de¬
derit adlib̾tatem ꝑuemrã
qr auelli numini eiꝗ acce¬
pit possunt plane sisie cõ¬
sum ꝑti fu̾int ut nullo car
auelli possunt ꝯpet̾ lib̾tas¬
siõsolum ãt sibrs morazi
fec̾it lib̾tatis s ⁊situtor ł cu¬
rator ł ꝑcurator uł aliquis

Expanded text:
undecumque dederit, ad libertatem peruenturum: quod si prohibeatur operari, non fore liberno debet. plane si ei ablata fuerit pecunia ex operis collecta, liberum fore arbitror, quia de peculio dare prohibetur. sane si testator uel ex operis ut det iussit, prohibitum operari ad libertatem peruenturum non dubito.Sed et si argento subtracto uel rebus aliis distractis nummos corrasos dederit, perueniet ad libertatem, quamuis, si nummos subtractos dedisset, ad libertatem non perueniret: nec enim uidetur dedisse, sed magis reddidisse. sed nec si aliis subripuerit nummos et heredi dederit, ad libertatem perueniet, quia auelli nummi ei qui accepit possunt. plane si sic consumpti fuerint, ut nullo casu auelli possi‹n›t, conpetet libertas.Non solum autem si heres moram facit libertati, sed et si tutor uel curator
Abbreviated transcription (Latin):
B̾. Cum b̃rs iniuis oẽ
defuncti succedit igno¬
rantia sua defuctiꝰ uit¬
p̃carium hrdem ignorã¬
tem nõteneat nec inter¬
dc̃o recte conuematur i
tñ usucapẽ nõ pot̾it. qd̾¬

Expanded text:
. Cum heres in ius omne defuncti succedit, ignoratione sua defuncti uitprecarium heredem ignorantem non teneat nec interdicto recte conueniatur, tamen usucapere no
Abbreviated transcription (Latin):
tesure turus sim multo
magis aduersus teobri¬
solueri ⁊ hoc cãn accessio¬
nem tua nontetuNItez
siabsen te teis qui nego¬
cia taa uideb̾r admim¬
strare soruum michiuẽ¬
didit tuq reuersus rar̾
hũis omninio accessio¬
ne utar. Item sipignus in
dedis ⁊ conuen̾it msi pe¬
ocumam soluisses licere
expacto pignus nendẽ i
idq uendiderim. emptorĩ
accessio tin tp̃ris dari de¬
bebit l minto cepigno¬
ra distratasunt.iam eĩ
ita seruatur ut asimim¬
mo momĩto nouissimi
diei possessa sit res mch¬
ominus repleatur usu¬
capio nec totus dies exi¬
gitur adecplendum ꝯsti¬
cutum tp̃e.accessio p̃ois
fit nõ solum tp̃is qd ap̃
eum fuit undequis em
t. unde cuemisti.s sime¬
dius aliquis ex actorib̾
nõ possedit p̃ce dentiu
mide is enut cuui tuemẽ¬
dum mnandaueras ⁊ qd̾¬

Expanded text:
te superaturus sim, multo magis aduersus te optisolueris, hoc casu accessione tua non utetur. Item si absente te is, qui negotia tua uidebatur administrare, seruum mihi uendiderit tuque reuersus ratum habueris, omnimodo accessione utar. Item si mihi pignori dederis et conuenerit, nisi pecuniam soluisses, licere ex pacto pignus uendere idque uendiderim, emptori accessio tui temporis dari debebit, licet inuito te pignora distracta sint: iam enim ita seruatur, ut, etiamsi minimo momento nouissimi diei possessa sit res, nihilo minus repleatur, usucapio, nec totus dies exigitur ad explendum constitutum tempus. Accessio possessionis fit non solum temporis, quod apud eum fuit, unde is emt, unde tu emisti. sed si medius aliquis ex auctoribus non possederit, praecedentium unde is emit, cui tu emendum mandaveras,
Abbreviated transcription (Latin):
dam accessioẽm lab̾o ait
qͣmsi hoc ip̃m dñs ei per¬
mẜit. s si afilio ł seruoi
rẽ emero. accessio tp̃is ⁊
uolũtate prĩs dommiye
aũ cum admministrati õeñ
peculii hrẽ uendidit. Itẽ
danda ẽ accessio de eo qd̃
ap̃ puipillum fuit. ac̃ tu¬
tore ẽ is tucelam eĩ adin¬
mistraret emisti. Idẽq ĩ
eo qui acuracore pupilli
furiosi ne emiit ẜuand̾ ẽ
q̃siuentris nõie dimine

Expanded text:
dam accessionem Labeo ait, quam si id ipsum dominus ei permiserit. Sed et si a filio uel seruo rem emero, accessio temporisuoluntate patris dominiue aut cum administrationem peculii haberet uendidit. Item danda est accessio cum eo, quod apud pupillum fuit, a cuius tutore, cum is tutelam eius administraret, emisti. idemque in eo, qui a curatore pupilli furiosiue emerit, seruandum est: et si uentris nomine
Abbreviated transcription (Latin):
annorum prescriptiocu¬
stoditur.. sei publice rõ¬
nes sb̃scripte ⁊ expimete
aduersus eum quidem
qui administrauit ult
ultra .x.annos retͣctari

Expanded text:
annorum praescriptio custoditur. Rei publicae rationes subscriptae et expunctae aduersus eum quidem, qui administrauit, ultra ultra decem annos retractari
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃sq red̾misse quentur
anbr̃s adu̾sus pignori
ꝑsecutionem excepticẽ
longe põnes uti possit di¬
cebum hẽ br̃dem quipig̃
ab extͣneo ie demit posse
exceptioẽ ii. quia mextͣ¬

Expanded text:
s redemisse: quaeritur, an heres adversus pignoris persecutionem exceptione longae possessionis uti possit. dicebam hunc heredem, qui pignus ab extraneo redemit, posse exceptione uti, quia in ext
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̃ ẜuatur cum redibi¬
tio sit fcã huncemm per¬
in h̃ri ac si retrorsum hõ
ionem precessit ⁊ amp¬
lius accessio hec medu
eldetur eum eo qd ap̃ eũ
fint aquo homo reddib

Expanded text:
d servetur, cum redhibitio sit facta: hunc enim perinde haberi ac si retrorsus homoionem praecesserit et amplius accessio haec ei detur cum eo, quod apud eum fuit, a quo homo redhib
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃. Siduob cande rẽ
sepatim uendiderim ea
possõ q̃ utrrimq uendi¬
tionem precesẜit. soli p̾¬
oriemptori cui ⁊ tradit¬
endidi tibi seruum ⁊cõ

Expanded text:
. Si duobus eandem rem separatim uendiderim, ea possessio, quae utramque uenditionem praecesserit, soli priori emptori, cui et traditendidi tibi seruum et
Abbreviated transcription (Latin):
serunt esecionem eẽ. utru
quis uelit crim̾ expilate br¬
ditatis extra ordinem ap̃ p̾f¬
eccum iirbis. uł apiro presi¬
dẽ age. anbrditatem aposẜo¬
ribiir ordinario nẽdicare.

Expanded text:
serunt electionem esse, utrum quis uelit crimen expilatae hereditatis extra ordinem apud praefectum urbi uel apud praesides agere an hereditatem a possessoribus iure ordinario uindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
accomodare d ¶Cum. enĩ
furtiaginon pot. solum si¬
est auxilium presidis. app
aut̃ expilatehrditis crimẽ
eo casu intendi posse quoca¬
aditam hrditatem uł post
aditam antequam res abi
br̃de possesse sint nam inħꝰ
casu furtiaccionẽ ñ ꝯpetere
passa est quãnis ad exhiben

Expanded text:
accommodare debet: cum enim furti agi non potest, solum superest auxilium praesidis. Apparet autem expilatae hereditatis crimen eo casu intendi posse, quo caaditam hereditatem, uel post aditam antequam res ab herede possessae sunt. nam in hunc casum furti actionem non competere palam est: quamuis ad exhiben
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Excluob reis eĩdem
alt̾ius factum altĩquo
capitis dimimutiõe exẽp¬
tus ẽ obłone alt̾ nõ libe¬
ratur multum emmĩt
Cutrum res ip̃a soluatũ
anpsona libetur cum ꝑ¬
sonaliberatur manente
sor postea abeo datus tñ.¬

Expanded text:
o Ex duobus reis eiusdem alterius factum alteri quocapitis deminutione exemptus est obligatione, alter non liberatur. multum enim interest, utrum res ipsa solvatur an persona liberetur. cum persona liberatur manente sor postea ab eo datus t
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Et stipłonum pr¬
nis ꝓprium intelligatũ
nõ potimus duo rei scip¬
ulandi constitin .ueluti
cum usum̃ fructum/ aut
docis nõie daristiplemũ

Expanded text:
um Et stipulationum prnis proprium intellegatur, non poterimus duo rei stipulandi constitui, veluti cum usum fructum aut dotis nomine dari stipulemur:
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ ab altõ postera die R¬
os reos. ac neobligatum
quidem intelli cum qui
postera dic rendit cuma¬
tor ad alia negocia disce¬
serit. uł pro missor lz per¬
actis ulis reb renderit
¶Siatitio ⁊pupillo sine
cutoris auctoritate stipr¬
latus fuero candem rez¬
reos ꝓmittendi ostitin
obligatumq titium so¬
lum iuł scribit quamqͣ
si seruus spopondit in
actioẽ depeculio eademi
obseruari debebunt acsi
milib fuiss.¬
dem altera differentia o¬
błonum ec possit ut infi¬
deuissore ⁊ ireo princi¬
pali consticit alteramb
potestatis sint nõ pot̾ re¬

Expanded text:
alter, alter postera die ros reos ac ne obligatum quidem intellegi eum, qui postera die responderat, cum actor ad alia negotia discesserit vel promissor, licet peractis illis rebus responderit. Si a Titio et pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuero eadem dereos promittendi constitui, obligatum Titium solum Iulianus scribit, quamquam, si seruus spoponderit, in actione de peculio eadem obseruari debent, ac si liber fuissdem altera differentia obligationum esse possit, ut in fideiussore et reo principali, constitit alteram ab potestatis sint, non potest re
Abbreviated transcription (Latin):
siduos ꝑmittendi reos
diisis actiomib ꝯuel¬
hensum illum ⁊ illum
centum aureos stipłxoᷤ
n adiectum ita ut duo
cautum mueniret᷑ tot
aureos dari scipłitus ẽ
uiliꝰ carp̾spopondimꝰ
ego antonius achileiꝰ
⁊ cornelius. duidi inꝑ

Expanded text:
di reos divisis actionibus convenehensum "illum et illum centum aureos stipulatos" neque adiectum "ita ut duo cautum inveniretur: "tot aureos recte dari stipulatus est Iulius Carpus, spopondimus ego Antoninus Achilleus et Cornelius D
Abbreviated transcription (Latin):
is uerbis eaq pr¬
estari stipulanti tibi spo¬
pondimus int̾ ẽc̃ quid i¬
terohentes actum sit. nã
si duo rei fci s̃. eumq ab¬
sens fũt nõ tni presentẽ
apiman: Eandem rem
ap̃ dnos parit deposin u¬
triusq fidem in solidum
secutus ł candem rem du¬
obosimilit̾ comodam. fix¬

Expanded text:
is uerbis: 'eaque praestari stipulanti tibi spopondimus' interesse, quid inter contrahentes actum sit: nam si duo rei facti sint, eum qui absens fuit non teneri, praesentem m Eandem rem apud duos pariter deposui utriusque fidem in solidum secutus, vel eandem rem duobus similiter commodavi: fi
Abbreviated transcription (Latin):
tione. oductione depoito
ꝯmodito cestõ ut puta si
płib hrdib institutis
pacicatur ut ab. alt̾ocul¬
pa quoq praretur. mĩus ẽ
non eeduos roos aquib
ipar suscepta ẽ obło nõ
idem ꝓbandum ẽ cũ duo
qq̃ rei culꝑam ꝓmisissẽt
si alti postea pacto culpa re¬
cit miutare nõ pot̾ q̃re
si socu sint ⁊ cõis culpa in¬
tercesẜit ⁊̃ alti pactum cũ
alto factum prodit. O¬
uni duos reos promit¬
tendi face̾t ⁊ exdiuersis
me parem cam suscepe¬

Expanded text:
tione conductione, deposito, commodato testamento, ut puta si pluribus heredibus institutis paciscatur, ut ab altero culpa quoque praestaretur, verius est non esse duos reos, a quibus inpar suscepta est obligatio. non idem probandum est, cum duo quoque culpam promisissent, si alteri postea pacto culpa rcit, mutare non potest. quare si socii sint et communis culpa intercessit, etiam alteri pactum cum altero factum proderit. Cum duos reos promittendi facerem ex diversis me parem causam suscip
Abbreviated transcription (Latin):
sui bona fide nb ẜiuẽtes r¬
Hac rõne n puto posse acto¬
rum sigłorum ẜuorum ⁊¬
noĩe age adũsus dñm eo¬
rum qr sufficit dñm semr
qua druplum offerr ex
hac actone nore deditio
ñ tocius familie. s coru
tm̃ uł cus qui dolo fecis¬
se cõsꝑiretur si d ħ accĩ
rm dicinur. ¶ Hac accõe
is demum tenet᷑ qui dolũ ꝙ¬
malum ad hibuit. Siꝗs
igitur rem suam raput
possidebat rapũit eque
rem suam aufert. ¶ Qd
ergo s ibi obligatam
debebit tem in bonorum
raptorum accone impu¬
bem quidolimali ñ capa¬

Expanded text:
eni bona fide nobis seruientes.Hac actione non puto posse actorem singulorum seruorum nomine agere aduersus dominum eorum, quia sufficit dominum semel quadruplum offerre.Ex hac actione noxae deditio non totius familiae, sed eorum tantum uel eius, qui dolo fecisse comperietur, firum dicitur.Hac actione is demum tenetur, qui dolum malum adhibuit. si quis igitur suam rem rapuit, possidebat, rapuit, aeque rem suam aufert. quid ergo, si sibi obligatam? debebit teneri.Ui bonorum raptorum actio in impuberem, qui doli mali capa
Abbreviated transcription (Latin):
malo caret si tñ id̾o in clusit
ne pascatur ⁊ ut fame purz
etiamutili lege acquilia¬
iclusit qͣi utiq in bonono¬
ꝯuenii pot̾it In hac accr̃e
ñ utiq spectamus rem in
bonis accoris eẽ.s siue m
homĩs sit siue ñ sit sitñ ex bo¬
nis sit lacum bec acc̃o ħeb̾
quare sũ comodata sit res
siue locata siie pignorata ꝓ¬
ponantur siue depoĩta apũt
me sit ut int̾ sic in ea eam
nõ aufem siue bona side am̃
possideatur. siue usum fiuc
exsba m̾a res est ablata eẽ¬

Expanded text:
lo caret: si tamen ideo inclusit, ne pascatur et ut fame periret, etiam utili lege Aquiliaincluserit quis, utique ui bononueniri poterit.In hac actione non utique spectamus rem in bonis actoris esse: siue in bonis sit siue non sit, si tamen ex bonis sit, locum haec actio habebit. quare siue commodata res sit siue locata siue etiam pignerata proponatur siue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fide a me possideatur, siue usum fructex substantia mea res ablata e
Abbreviated transcription (Latin):
n̾uel cuiꝰ bona rapta ce̾
dicuntur. ¶ Quod ait pre¬
tor bona rapta sic accpie¬
mus ⁊ si unares ex boni
rapta sit. siquis nõ hoĩes
ip̃e cceg̾it. s int̾ coactos ip̃c
funit ⁊ qͦuid aut rapũit at̃
dampni ded̾it hec accc̃ete¬
netur. S nium hoc solũ
tum uel dãpnũ datũ sit
s ab alio homme sĩt coas¬

Expanded text:
Uel cuius bona rapta esse dicuntur'. quod ait praetor 'bona rapta', sic accipiemus: etiam si una res ex bonis rapta sit.Si quis non homines ipse coegerit, sed inter coactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hac actione tenetur. sed utrum hoc solum tum uel damnum datum sit, licet ab alio homines sint coa
Abbreviated transcription (Latin):
dicetur in diim iudiciũ
noxale dabohor ẽdc̃o cont̾
ea que in committũtur
ꝯsuluit prerornam si quis
dicio priuatã accõnẽ pre¬
iudicare. quidamputãt
s utiliꝯ uisum ẽ qm̃ius
preuidicium legi uilie de
in priuata fiat nichomiꝰ
ramen ñ eẽ denegandã ac¬
tõm eligentib priuata
ꝑsecutõm. ¶ Dolo aut̾ ma¬
lo face̾ pot̾ ꝙ edcm ait na¬
precedente ⁊ silio ad hox ip¬
sum hoĩes collegit arma¬
cos ut dampnum det boñ¬
dampnũ daretur neq ad¬
itur quales hoĩes quales¬
cumq sue libos siue ẜuos¬
s a si unus homo coactus
sit ad huc dicemus homi¬
nes coacces.Item si ppona¬
mus solum dampnũ de¬
disse nõ puto defice u̾baħ¬

Expanded text:
dicetur, in dominum iudicium noxale dabo'.Hoc edicto contra ea, quae ui committuntur, consuluit praetor. nam si quis dicio priuata actione praeiudicari quidam putant: sed utilius uisum est, quamuis praeiudicium legi Iuliae de ui priuata fiat, nihilo minus tamen non esse denegandam actionem eligentibus priuatam persecutionem. 'Dolo' autem 'malo facere' potpraecedente consilio ad hoc ipsum homines colligit armatos, ut damnum det bonadamnum daretur.Neque additur, quales homines: qualescumque siue liberos siue seruos.Sed et si unus homo coactus sit, adhuc dicemus homines coactos.Item si proponas solum damnum dedisse, non puto deficere uerba
Abbreviated transcription (Latin):
ex quibꝰ eausis furti accio
mͥ ꝯpetit in rem clam fc̃a
ex eisdem caĩs hr̃e me hãc
obrem depositam furt ac¬
tõm ñ łxius s ideo addi¬
di si int̾ sir nra nõ ẽẽ rap¬
tam nam ⁊ furti accom ħe¬
o. si in re deposita culpam
quoq reꝑmisi uł p̾cium de¬
positionis ñ quasi merçed
accepi utilius dicend̾ ẽ. ⁊
sicess acc̃o sumt obiem de¬

Expanded text:
ausis furti mihi actio competit in re clam facta, ex hisdem causis habere me hanc ob rem depositam furti actionem non habemus. sed ideo addidi 'si intersit nostra non esse raptam': nam et furti actionem habeo, si in re deposita culpam quoque repromissi uel pretium depositionis non quasi mercedem accepi.Utilius dicendum est et si cesset actio furti ob rem de
Abbreviated transcription (Latin):
norum raꝑtorum acccr
tenebr̃. ¶ Sipublicanꝯ
pecus ⁊ meum abduxĩt
nõ putat ꝯ̃ legem ueca¬
gał aliquid ame fa̾nꝙͣ
ius crrau̾it agitm̃ cũ eo
ii bonoꝵ raptorum nõ
posse lab̾o ait. sane dolo

Expanded text:
norum raptorum actione tenetur.Si publicanus pecus meum abduxerit, dum putat contra legem uectigalis aliquid a me factum: quamuis errauerit, agi tamen cum eo ui bonorum raptorum non posse Labeo ait: sane dolo
Abbreviated transcription (Latin):
uerba rescripsit. quin pessim̃
fcm̃ sit eor qui t̾mmos fimũ
cãpositos protulerunt dubi
diores ꝑsone sunt que cõm̃¬
cruntur ñ dubie occupando
ior ĩ resicio. si uo alii negocm̃
gesserunt. ⁊ mĩst̾io furitti sc̃
castigan. ⁊ ad opobiemnda
fortuitu lapides furatisumt
t̾mios statutos extra sinm
gradum sin es uemouint
agra quã dimis diua tulit
cauetim.ut si seruus snane
insciente domino dolo ma¬
lo fecit ei capitale eẽ insi do¬
minus domina nemulctã
suffr̃e matu̾it. ¶ Hũ queꝙ
quifmalium qͣstionũ ob¬
scurandar cã faciem locoꝵ
ꝯuertunt. ut ex arbore arb¬

Expanded text:
uerba rescripsit: 'Quin pessimum factum sit eorum, qui terminos finium causa positos propulerunt, dubidiores personae sunt, quae conuincuntur, non dubie occupandorior, recisius. si uero alii negotium gesserunt et ministerio functi sunt, castigari et ad opus biennio fortuito lapides furati sunt, terminos statutos extr‹a› suum gradum finesue mouerint agraria, quam diuus Nerua tulit, cauetur, ut, si seruus seruaue insciente domino dolo malo fecerit, ei capital esse, nisi dominus dominaue multam sufferre maluerit.Hi quoque, qui finalium quaestionum obscurandarum causa faciem locorum conuertunt, ut ex arbore arb
Abbreviated transcription (Latin):
cinꝰ in quid officrum ꝑti¬
net inniuentute auo sin¬
umsuum in omnib tueri¬
Idem iuł scribit filium su¬
ui ñ tm̃ ip̃ agere deberea
dare posse alioquminquit
nisi ei ꝑmiserimꝰ panator¬
en dare sutinms esti ut fi
ualitudine impectiatur.
exequatur. impediaturac¬
enim quisuo noniẽ hñt

Expanded text:
ius, inquit, officium pertinet etiam uiuente auo filium suum in omnibus tueri.Idem Iulianus scribit filium non tantum ipsum agere debere, dare posse: alioquin, inquit, nisi ei permiserimus procuratorem dare, futurum est, ut, si ualetudine impediatur exequatur, impediatur acenim, qui suo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ta ipi qui mmiuriam accep¬
isse dicetur urdicium ꝑmmi¬
truta accipiend est utĩ cog¬
mncionem cause hec uerse¬
tur quam longe paterab¬
sit. et qñ fit peruenturus ⁊
ñquidis qm iniuriaꝵ i
ux mutilis admod̾ sit qui
nsufficiat ad reialicinis al¬
ministracõem acpħ et acci

Expanded text:
ipsi, qui iniuriam accepisse dicetur, iudicium permitti, ita accipiendum est, ut in cognitione causae hoc versetur, quam longe pater absit et quando superventurus, et numquid is, qui iniuriarum vel inutilis admodum, qui non sufficiat ad rei cuius administrationem ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sis sit ñ alit̾ ꝯpetit quã si
causa cegmiti. itaq p̾tor
mittit namsileiter plis¬
us at uł malecdictum e ler¬
iterno uabit accior ẽ at si
infamatus sit uł frõ aliqs
uelcarmine scripto puto
cause cognidonem p̾ tor
qualitatem.⁊ enim mult̃
intereet qualis seriis fit
bone frugruloroinarius
dispesatos. ann̾o milgaris

Expanded text:
sit, non aliter competit ‹quam› causa cognita.Itaque praetor mitt‹i›t: nam si leuiter percussus sit uel maledictum ei leuiter, non dabit actionem: at si infamatus sit uel facto aliquo uel carmine scripto. puto causae cognitionem praetoris qualitatem: etenim multum interest, qualis seruus sit, bonae frugi, ordinarius, dispensator, an uero uulgaris
Abbreviated transcription (Latin):
niconẽ inuuriarum suaꝵ
eripi⁊ cranster adpatrẽ
qui eum quantum i iro est
omiserit. aut ꝙ ẽ indignꝰ
adhrces patris ad quos
non pertinere mumiam a¬

Expanded text:
tionem iniuriarum suarum eripi et transferri ad patrem, qui eum, quantum in ipso est, omiserit, aut, quod est indignius, ad heredes patris, ad quos non pertinere iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
rim anem a nolenti. ut mͥ
adimriam faciendã obedi¬
ret posse miuriꝵ mec agi¬
umcimmarito lib̾te noĩe
ẽpatrono accioest. copetit
maritus. emm urore suaĩ¬
unriam passa suo nomine
unnotam. ñ de omi mmiur
a.See dicend meputarele¬

Expanded text:
i alias nolenti, ut mihi ad iniuriam faciendam oboediret, posse iniuriarum mecum agiverum marito libertae nomine cum patrono actio competit: maritus enim uxore sua iniuriam passa suo nomine um notavi non de omni iniuria hoc esse dicendum me putare
Abbreviated transcription (Latin):
dam ueritatem mrta ergo
interrogo. uł lems t̾ricio
non ꝑtinet ad hoc edictur
¶Questionis u̾bo ⁊ ea qm
malam mansionẽ dicunt
ꝯtinebituꝵ cum igitur ꝑ
uim ⁊ corm̃ta bĩta qd est
tunc questiomcelligitu¬

Expanded text:
dam ueritatem. nuda ergo interrogatio uel leuis territio non pertinet ad hoc edictum. quaestionis uerbo etiam ea, quam malam mansionem dicunt, continebitur. cum igitur per uim et tormenta habita quaestio est, tunc quaestio intellegitu
Abbreviated transcription (Latin):
berandum.ant si de ce ub̾i¬
b satis nõfiat iloce dedendũ
uł litis estimacionẽ differen¬
dam. ¶ ait pretor arbitratu¬
⁊ dum u̾berum impona
nͨ añ uidicem tominꝰ uerb̾¬
and seruum exhrbu̾it. uts¬
atis ũberib eifieret et ent
faccum arbitratu alicis
perseneret non e andiendins.
quia accipit sacisfc̃cionem
iniuriamsuam remisit. nã

Expanded text:
berandum aut, si de eo verberibus satis non fiat, noxae dedendum vel litis aestimationem sufferendam. Ait praetor "arbitratdum verberum imponat. Si ante iudicem dominus verberandum servum exhibuerit, ut satis verberibus ei fieret, et erit factum arbitratu alicuius, perseverat, non est audiendus: qui enim accepit satisfactionem, iniuriam sua
Abbreviated transcription (Latin):
uemet. ¶ additur adusus
ut ñ oĩs omnino querber¬
auerit. sec qui aduerius
bones mores uerberait
ceneatur. ¶Ceterim siqͥs
corngendi amino ubant¬
inucipatis sermimme¬
an possimcieo exꝑi qi

Expanded text:
s omnis omnino qui uerberauit, sed qui aduersus bonos mores uerberauit, teneatur: ceterum si quis corrigendi animo amunicipalis seruum mean possim cum eo experi
Abbreviated transcription (Latin):
adprmnatam cãm iampti¬
net. ñ ad publicam. ħ̾ recut¬
pote.cum deuir  fruendoaga¬
tur. ꝙ exprinata cã otingat
ñ ex publica. ad priuatas eñ
cas accomodata interdeã st̃
ñ adpublicas.

Expanded text:
ad priuatam iam causam pertinet, non ad publicam haec res, utpote cum de iure fruendo agatur, quo‹d› ex priuata causa contingat, non ex publica. ad priuatas enim causa‹s› accommodata interdicta sunt, non ad publicas.
Abbreviated transcription (Latin):
buisse diceturm eum udi¬
ciiiii dabo. It si quid aliud
ftm̃ eẽ dicetur caisa cogm¬
sic fecit iminiam serno. ut
dominofaceret. Itodui

Expanded text:
buisse dicetur, in eum iudicium dabo. item si quid aliud factum esse dicetur, causa cognsic fecit iniuriam seruo, ut domino faceret, ui
Abbreviated transcription (Latin):
ate est p̾sens erit. n ꝓcirat¬
or quisꝙͣ existat. qmi eono¬
petere miuriarum accioe
nam ⁊ hic pr eursabsentis
nolis. uł qr differt. ur qr re

Expanded text:
ate est, praesens erit neque procurator quisquam existat, qui eo nopetere iniuriarum actionem: nam et hic pater eius absentis noli
Abbreviated transcription (Latin):
admitrend ƿuto ⁊ eminspe¬
ctat ad contumeliam eius
imuria quecumq sponsee
uis fiat. ¶ Ait pretornequid
ĩfamandicã fiat. siquis ad¬
ctum suꝑuacuñ eẽ. labeo ait
qui ꝓpe est ex generali clan
sula muriar agere possumꝰ
se habet pretorem eamesse
cãm secutum uoluisse eclã
spãlit de ea reloqui. eaem.
que notabiłr f̾nt nsi spãl¬
iter notentur indentur. que
neglecta. ¶Generalit̾ autẽ¬
uecint pretor quid ad mea¬
miam alicunus sieri ꝓnideꝙ¬

Expanded text:
admittendum puto: etenim spectat ad contumeliam eius iniuria, quaecumque sponsae eius fiat.Ait praetor: 'ne quid infamandi causa fiat. si quis adctum superuacuum esse Labeo ait, quiiuriarum agere possumus. se habet praetorem eandem causam secutum uoluisse etiam specialiter de ea re loqui: ea enim, quae notabiliter fiunt, nisi specialiter notentur, uidentur quasi neclecta.Generaliter uetuit praetor quid ad infamiam alicuius fieri. proinde
Abbreviated transcription (Latin):
res attemptare. qui turpi¬
b uerbisutitur. nontep
re. aliud assectari. appeslat
aut̃ qui sermone. pudicici¬
am attemptat Asseccatin
qui cacitus freqn̾ter assidu¬

Expanded text:
res adtemptare.Qui turpibus uerbis utitur, non temre, aliud adsectar‹i›: appellat enim, qui sermone pudicitiam adtemptat, adsectatur, qui tacitus frequenter sequitu