comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
custodit ea ille est qui me diligit: qui au¬
tem me diligit. diligitur a patre meo. et ego
diligam eum : et ostendam me ipsum illi:
Num quid hic quia non dixit ostendam illi
et patrem. ideo separauit patrem: sed quia
uerum est ego et pater unum sumus.
Cum pater ostenditur et filius ostenditur
ostendit et patrem : ita et in eo quod di¬
citur cum tradiderit regnum dõ et
patri. intellegitur quia non adimit si¬
bi. quia cum perducet credentes ad con¬
templationem dĩ et patris. profecto per¬
ducet ad contemplationem suam qui di¬
xit. et ostendam illi me ipsum: et ne¬

Expanded text:
custodit ea, ille est qui diligit me. Qui aucustodit ea, ille est qui diligit me. Qui autem me diligit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et ostendam me ipsum illi. Numquid hic, quia non dixit, Ostendam illi et Patrem, ideo separavit Patrem? Sed quia verum est, Ego et Pater unum sumus; cum Pater ostenditur, et Filius ostenditur ostendit et Patrem; ita et in eo quod dicitur, Cum tradiderit regnum Deo et Patri, intelligitur quia non adimit sibi. Quoniam cum perducet credentes ad contemplationem Dei et Patris, profecto perducet ad contemplationem suam, qui dixit, Et ostendam illi me ipsum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
portebat ergo ut auferretur ab ocu¬
urdiscipulorum xp̃i forma serui quam
intuentes hoc solum esse xp̃m putabant
quod uidebant: inde est et illud quod
ait: si diligeretis me gauderetis quo¬
niam eo ad patrem : quia pater maior
me est: Id est propterea me oportet
ire ad patrem : quia dumme ita uidetis
et ex hoc quod uidetis a estimatis. minor
sum patre : atque ita circa creaturam
susceptum que habitum occupati. a equa¬
litatem quam cum patre habeo non in¬
tellegitis : inde est et illud: noli me tan¬
gere non dum enim ascendi ad patrem:
Tactus enim tam quam finem facit motio¬
nis : ideoque nolebat in eo esse finem
intenti cordis inse: ut hoc quod uideba¬
tur tantum modo putaretur : a scensio
autem ad patrem erat ita uideri sicut
aequalis est patri: ut ibi esset finis uisio
nis quae sufficit nobis: aliquando item
de filio solo dicitur quod ipse sufficiat.
et in eius uisione merces tota promitti¬
tur delectationis et desiderii nostri:
sic enim ait: qui habet mandata mea et

Expanded text:
portebat ergo, ut auferretur ab oculis eorum forma serui, quam intuentes hoc solum esse Christum putabant quod uidebant. inde est et illud quod ait: si diligeretis me, gauderetis, quoniam eo ad patrem, quia pater maior me est, id est propterea me oportet ire ad patrem; quia, dum me ita uidetis et ex hoc quod uidetis aestimatis, minor sum patre, atque ita circa creaturam susceptumque habitum occupati aequalitatem, quam cum patre habeo, non intellegitis. inde est et illud: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum. tactus enim tamquam finem facit notionis, ideoque nolebat in eo esse finem intenti cordis in se, ut hoc quod uidebatur tantummodo putaretur. ascensio autem ad patrem erat ita uideri, sicut aequalis est patri, ut ibi esset finis uisionis, quae sufficit nobis. Aliquando item de Filio solo dicitur, quod ipse sufficiat, et in ejus visione merces tota promittitur dilectionis et desiderii nostri. Sic enim ait: Qui habet mandata mea et
Abbreviated transcription (Latin):
gabo patrem et alium aduocatum dabit
uobis: ut uobiscum sit in ae ternum:
Non ergo discedit patre et filio uenien¬
tibus: sed in eadem mansione cum ipsis erit
in ae ternum. quia nec ille sine ipsis uenit
nec illi sine illo. sed propter insinuationem
trinitatis personis etiam singulis nomi¬
natis dicuntur quaedam non tamen aliis
separatis intelliguntur. propter eius¬
dem trinitatis unitatem unamque subs¬
tantiam atque deitatem patris et fili

Expanded text:
gabo. patrem, et alium aduocatum dabit uobis, qui uobiscum sit in aetNon ergo discedet Patre et Filio venientibus, sed in eadem mansione cum ipsis erit in aeternum; quia nec ille sine ipsis venit, nec illi sine ipso. Sed propter insinuationem Trinitatis, personis etiam singulis nominatis dicuntseparatis intelleguntur propter eiusdem trinitatis unitatem unamque substantiam atque deitatem patris et filii
Abbreviated transcription (Latin):
tur: siue ergo audiamus ostende nobis
filium siue audiamus ostende nobis patrem
tantundem ualet . quia neuter sine alte¬
ro potest ostendi: unum qui ppesunt si¬
cut ipse ait: ego et pater unum sumus :¬
enique propter ipsam inseparab: litatẽ sus¬
ficienter aliquando nominatur. uel
pater solus uel filius solus: uel utrius¬

Expanded text:
um. siue ergo audiamus: "ostende nobis filium", siue audiamus: ostende nobis patrem, tantundem ualet, quia neuter sine altero potest ostendi. unum quippe sunt, sicut ait: ego et pater unum sumus. denique propter ipsam inseparabilitatem sufficienter aliquando nominatur uel pater solus uel filius solus adimpletu
Abbreviated transcription (Latin):
oquitur a postolus de principibus
sent num quam dñm gloriae cruci¬
fixissent: Ex forma enim serui cru¬
cifixus est: et tamen dñs gloriae cru¬
cifixus est: Talis enim erat illa suscep¬
tio quae dm̃ hominem faceret. et homi¬
cifixus non ex uirtute diuinitatis sed
ex infirmitate carnis sicut dicimus.
Quia secundum id quod ds̃ est iudi¬
cat. hoc est ex potestate diuina non ex hu¬
mana. Et tamen ipse homo iudicaturus
est sicut dñs gloriae crucifixus est¬

Expanded text:
ulus apostolus de principibus sent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Ex forma enim servi crucifixus est, et tamen Dominus gloriae crucifixus est. Talis enim erat illa susceptio, quae Deum hominem faceret, et homicifixus, non ex uirtute diuinitatis, sed ex infirmitate carnis, sicut dicimus, quia secundum id quod deus est iudicat, hoc est ex potestate diuina, non ex humana; et tamen ipse homo iudicaturus est, sicut dominus gloriae crucifixus est
Abbreviated transcription (Latin):
dum formam di in qua a equalis est pa¬
tri: et quid secundum formam serui
quam accepit et minor est patre: Nam
et filius et sp̃s sc̃s: quia neuter eorum
serui minor est patre: quia ipse dixit
Pater malor me est: minor est seipso:
quia de illo dictum est semetipsum exin ani¬
et spũ sco : quia ipse ait: qui dixerit blas¬
phemiam infilium hominis dimittetur ei:
qui autem dixerit in sp̃m sc̃m non dimit¬
secundum formam dĩ omnia per ipsum
facta sunt : secundum formam serui
ipse factus est exmuliere. factus
sublege: secundum formam di ip¬
se et pater unum sunt : secundum
formam serui nonuenit facere
uoluntatem suam: secundum formam¬
dĩ sicut habet pater uitam insemet
insemet ipso : secundum formam ser¬
ui tristis est anima eius usque ad
est uerus dr̃ et uita aeterna
secundum formam serui factus est
oboediens patri usque ad mortem:¬
secundum formam dĩ omnia quae
habet pater ipsius sunt: secundum
sius sed illius qui misit eum

Expanded text:
dum formam dei, in qua est et aequalis est patri, et quid secundum formam serui, quam accepit et minor est patre, non et Filius et Spiritus sanctus, quia neuter eorum servi minor est Patre, quia ipater maior me est; minor est se ipso, quia de illo dictum est: semet ipsum exinaniu sancto, quia ipse ait: qui dixerit blasphemiam in filium hominis, dimittetur ei; qui autem dixerit in spiritum sanctum, non dimitSecundum formam Dei, omnia per ipsum facta sunt : secundum formam servi, ipse factus est ex muliere, factus sub Lege . Secundum formam Dei, ipse et Pater unum sunt : secundum formam servi, non venit facere voluntatem suam, sed vodei, sicut habet pater uitam in semet in semet ipso; secundum formam serui tristis est anima eius usque ad est uerus deus et uita aeterna; secundum formam serui factus est oboediens usque ad mortemSecundum formam Dei, omnia quae habet Pater ipsius sunt: Et omnia sius, sed illius qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
in illa igitur contemplatione ds̃ erit
omnia in omnibus : quia nihil ab illo
aliud requiretur. sed solo ipso inlus¬
trari perfruique sufficiet: contem¬
plabimur enim dm̃ patrem et filium
et sp̃m sc̃m cum mediator dĩ et homi¬
num homo xp̃s ih̃s tradiderit reg¬
num dõ et patri: ut iam non inter¬
pellet pro nobis mediator et sa¬
cerdos noster filius dĩ et filius ho¬
minis: sed et ipse in quantum sacer¬
dos est adsumpta propter nos for¬
ma serui subiectus sit ei qui illi sub¬
iecit omnia et cui subiecit omnia
ut inquantum ds̃ est cum illo nos sub¬
iectos habeat. in quantum sacerdos
nobiscum illi subiectus sit: Et ipsa¬
dõ et patri in quo et suae formae uisionem
uult intellegi subiecta dõ uniuersa crea¬
tura. et ipsa in qua filius dĩ filius homi¬
nis factus est : quia secundum hanc et ip¬
se filius tunc subiectus illi erit qui ei sub¬
lecit omnia ut sit dr̃ omnia in omnibus:¬

Expanded text:
in illa igitur contemplatione deus erit omnia in omnibus, quia nihil ab illo aliud requiretur, sed solo ipso inlustrari perfruique sufficiet. ideplabimur Deum Patrem et Filium et Spiritum sanctum, cum mediator Dei et hominum homo Christus Jesus tradiderit regnum Deo et Patri ut jam non interpellet pro nobis mediator et sacerdos noster, filius dei et filius hominis, sed et ipse, in quantum sacerdos est, assumta propter nos forma serui subiectus sit ei qui illi subiecit omnia et cui subiecit omnia, ut, in quantum deus est, cum illo nos subiectos habeat, in quantum sacerdos, nobiscum illi subiectus sit.  et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, in qua filius dei filius hominis factus est, quia secundum hanc et ipse filius tunc subiectus illi erit, qui ei subiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt et sine ipso factum est
nihil: neque enim dicit omnia nisi
quae facta sunt : id est omnem creatu¬
ram : unde liquido apparet ipsum
factum non esse. perquem facta sunt
omnia: Et si factus non est: creatura
non est: si autem creatura non est.
eiusdem cum patre substantiae est:
Omnis enim substantia quae ds̃ non est.
Creatura est: Et quae creatura non
est: ds̃ est : Et si non est filius eiusdem
substantiae cuius pater: ergo facta
substantia est: si facta substantia
est : non omnia per ipsum facta sunt
at omnia per ipsum facta sunt: unius
igitur eiusdemque cum patre substan¬
tiae est: et ideo non tantum dr̃ sed

Expanded text:
facta sunt, et sine ipso factum est facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Neque enim dicit omnia, nisi quae facta sunt, id est omnem creaturam. Unde liquido apparet ipsum factum non esse per quem facta sunt omnia: et si factus non est, creatura non est, si autem creatura non est, ejusdem cum Patre substantiae est. Omnis enim substantia quae Deus non est, creatura est, et quae creatura non est, Deus est. Et si non est Filius ejusdem substantiae cujus Pater, ergo facta substantia est: si facta substest, non omnia per ipsum facta sunt. At si omnia per ipsum facta sunt, unius igitur ejusdemque cum Patre substantiae est, et ideo non tantum Deus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tertio die resurrexisseletiincae¬
lum ascendisse: sed tantum modo filium
nec eandem trinitatem descendisse
inspecie columbae super ihm bap¬
tizatum. aut die pente costes post
a scensionem dñi sonitu facto de
caelo. quasi ferretur flatus ue¬
hemens et linguis diuisis uelut
ignis. sed tantum modo sp̃m scm̃
nec eandem trinitatem dixisse de
caelo tu es filius meus. siue cum
bantizatus est a iohanne siue in
monte quando cum iuo erant trer
discipuli. aut quando sonuit uox
dicens. et clarificaui et iterum cla¬
rificabo : sed tantum modo patris
uocem fuisse adfilium factam
sicut in separabiles sunt ita in sepa¬
est tamen quod uerbum dĩ filium
dĩ unicum accipimus. de quo dicit
euangelista: et uerbum caro factum
natiui tatem incarnationis eius. quae
facta est in tempore ex uirgine:
In eo autem de clarat non tantum
dm̃ esse. sed etiam eiusdem cum pa¬
tre substantiae: quia cum dixisset et
ds̃ erat uerbum. hoc erat inquit in
principio apud dm̃: omnia per ipsum

Expanded text:
tertia die resurrexisse, et in coelum ascendisse, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae super Jesum baptizatum, aut die Pentecostes post ascensionem Domini sonitu facto de coelo quasi ferretur flatus vehemens, et linguis divisus velut ignis, sed tantummodo Spiritum sanctum; nec eamdem Trinitatem dixisse de coelo: Tu es Filius meus, sive cum baptizatus est a Joanne , sive in monte, quando cum illo erant tres discipuli , aut quando sonuit vox dicens: Et clarificavi, et iterum clarificabo ; sed tantummodo Patris vocem fuisse ad Filium factam.us sanctus, sicut inseparabiles sunt, ita insepaest enim quod Verbum Dei, Filium Dei unicum accipimus: de quo post dicit: Et Verbum caro factum nativitatem incarnationis ejus, quae facta est in tempore ex Virgine. In eo autem declarat non tantum Deum esse, sed etiam ejusdem cum Patre substantiae, quia cum dixisset, Et Deus erat Verbum: hoc erat, inquit, in principio apud Deum. Omnia per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod antequam fiat uidemus nunc per
speculum in enigmate: hoc est insimilitu¬
dinibus tunc autem facie ad faciem : haec
enim nobis contemplatio promittitur ao¬
tionum omnium finis atque aecerna per¬
fectio gaudiorum. Quod autem in euan

Expanded text:
quod antequam fiat, uidemus nunc per quod antequam fiat, uidemus nunc per speculum in aenigmate — hoc est in similitudinibus — tunc autem facie ad faciem. Haec enim nobis contemplatio promittitur actionum omnium finis \'atque aeterna perfectio gaudiorum. filii dei en
Abbreviated transcription (Latin):
mutatum est : Nec diuinitas quippe in
creaturam mutata est ut desisteret es¬
sediuinitas. Nec creatura indiuinitatem
ut desisteret esse creatura:¬
uid est cum tradiderit filius regnum
đõ ec pacri quasi modo non habeat
regnum dr̃ et pater : sed quia omnes ius¬
tos quibus nunc regnat ex fide uiuenti¬
bus mediator dĩ et hominum homo xp̃s ih̃s
perducturus est ad speciem quam uisio¬
nem dicit idem apostolus facie ad faciem:
Ita dictum est cum tradiderit regnum
dõ et patri acsi diceretur cum perduxe¬
rit credentes ad contemplationem dĩ et pa¬
tris: sicut enim dicit omnia mihi tradita
sunt a patre meo. Et nemonouit filium
nisi pater Neque patrem quis nouit nisi fili¬
us. et cui uoluerit filius reuelare: Tunc re¬
uelabitur a filio pater cum euacuauerit
omnẽ principatum. et omnem potestatem.
Et uirtutem. Id est ut necessaria non sit
dispensatio similitudinum per angelicos
principatus et potestates et uirtutes

Expanded text:
mutatum est; nec diuinitas quippe in mutatum est; nec diuinitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse diuinitas, nec creatura in diuinitatem, ut desisteret esse creaturago est: cum tradiderit regnum deo et patri? quasi modo non habeat regnum deus et pater. sed quia omnes iustos, quibus nunc regnat ex fide uiuentibus, mediator dei et hominum homo Christus Iesus perducturus est ad speciem, quam uisionem dicit idem apostolus facie ad faciem, ita dictum est: cum tradiderit regnum deo et patri, ac si diceretur: "cum perduxerit credentes ad contemplationem dei et patris". sicut enim dicit: omnia mihi tradita sunt a patre meo, et nemo nouit filium nisi pater; neque patrem quis nouit nisi filius et cui noluerit filius reuelare, tunc reuelabitur a filio pater, cum euacuauerit omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem, id est ut necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelicos principatus et potestates et uirtutes
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratus est esse aequalis dõ. sed se¬
met ipsum exinaniuit formam serui
accipiens: in similitudine hominum fac¬
tus et habitu inuentus ut homo: Est
ergo dĩ filius dõ patri natura a equa¬
lis. habitu minor: Informa enim ser¬
ui quam accepit. minor est patre
Informa autem dĩ in qua erat etiam
antequam hanc accepisset: aequalis
est patri: In forma dĩ uerbum per
quod facta sunt omnia: In forma au¬
tem serui factus exmuliere factus
sublege ut eos qui sublege erant re¬
dimeret: Proinde informa dĩ fecit
hominem Informa serui factus est
homo: nam si pater tantum sine filio
fecis set hominem : non scriptum esset
faciamus hominem adimaginem et
similitudinem nostram: ergo quia for¬
ma dĩ accepit formam serui: utrumq
ds̃ et utrum que homo: sed utrumque ds̃
propter accipientem dm̃. utrumque
autem homo propter acceptum homi¬
nem: neque enim illa susceptione. alte
rum eorum in alterum conuersum atq:

Expanded text:
arbitratus est esse aequalis deo, sed searbitratus est esse aequalis deo, sed semet ipsum exinaniuit formamaccipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor. In forma enim servi quam accepit, minor est Patre: in forma autem Dei in qua erat etiam antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. In forma Dei, Verbum per quod facta sunt omnia : in forma autem servi, factus ex muliere, factus sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Proinde in forma Dei fecit hominem; in forma servi factus est homo. Nam si Pater tantum sine Filio fecisset hominem, non scriptum esset, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Ergo quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus et utrumque homo: sed utrumque Deus propter accipientem Deum, utrumque autem homo propter acceptum hominem. Nequrum eorum in alterum conuersum atque
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo non etiam se ipso minor fili¬
us factus est qui semetipsum exinaniuit
formam serui accipiens: neque enim sic
accepit formam serui. ut amitteret
formam dĩ : in qua erat a equalis patri:
si ergo ita accepta est forma serui
ut non amittere tur forma dĩ. Cum
et informa serui et informa di idem
ipse sit filius unigenitus dĩ patris
Informa dĩ a equalis patri: Anforma
serui mediator dĩ et hominum. homo
xp̃s iħs: Quis non intellegat quod in
forma dĩ etiam ipse se ipso maior est
iu fonina auto serui etiam se ipiomi¬
nor est : non itaque in merito scrip¬
tura utrum que dicit: et aequalem
patri filium et patrem maiorem filio
Iuud enim propter formam dĩ : hoc
autem propter formam serui. sine ulla
confusione intellegitur: Et haec
nobis regula per omnes scãs secip¬
turas dissoluendae huius quaestionis
e xuno capite epistolae pauli apol¬
toli promitur : ubi manifestius ista
distinctio commendatur: ait enim:
Qui cum informa dĩ esset: non rapina

Expanded text:
m non etiam se ipso minor factus est qui semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? neque enim sic accepit formam serui, ut amitteret formam dei, in qua erat aequalis patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur forma dei, cum et in forma serui et in forma dei idem ipse sit filius unigenitus dei patris, in forma dei aequalis patri, in forma serui mediator dei et hominum, homo Christus Iesus: quis non intellegat, quod in forma dei etiam ipse se ipso maior est, in forma autem serui etiam se ipso minor est? non itaque immerito scriptura utrumque dicit, et aequalem patri filium et patrem maiorem filio; illud enim propter formam dei, hoc autem propter formam serui sine ulla confusione intellegitur. et haec nobis regula per omnes sanctas scripturas dissoluendae huius quaestionis ex uno capite epistulae Pauli apostoli promitur, ubi manifestius ista distinctio commendatur. ait enim: qui cum in forma dei esset, non rapinam
Abbreviated transcription (Latin):
s aluator ait dedie et hora ne¬
mo scit neque angeli in caelo neque
filius nisi pater: Hoc enim nescit
quod nescientes facit : Id est quod non
ita sciebat ut tunc discipulis indica¬

Expanded text:
abit. Et, de die et hora nemo scit, neque Angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater . Hoc enim nescit, quod nescientes facit, id est, quod non ita sciebat ut tunc discipulis indica
Abbreviated transcription (Latin):
lus: Quoniam in auit ex ipso. et per ipsum
et in ipso sunt omnia: ipsi gloria insae¬
cula saeculorum: si enim de patre et filio
et spũ scõ ut singulis personis singula
tribuantur. ex ipso. expatre. per ipsum
per filium. In ipso. in spũsco : manifes¬
tum. quod pater et filius et sp̃s sc̃s. unus
drest : quando singulariter intulit.
ipsi gloria in saecula saeculorum:¬

Expanded text:
loco: quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula saeculorum? si enim de patre et filio et spiritu sancto, ut singulis personis singula tribuantur, ex ipso, ex patre, per ipsum, per filium, in ipso, spiritu sancto, manifestum, quod pater et filius et spiritus sanctus unus deus est, quando singulariter intulit: ipsi gloria in saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
dnon est aliquid maius: Eaigitur
magnitudine magnus est qua ipse est
eadem magnitudo: Etideo sicut non dici¬
mus tres essentias. sic nec tres magni¬
tudiner: hoc est enim dõ esse quod est
magnum esse: Eadem causa nec mag¬
nos tres dicimus sed unum magnum.
quia non participatione. magnitudi¬
nis dĩ magnus est sed se ipso mag¬
no magnus est. quia ipse sua est mag¬
nitudo: hoc Et debonitate et acter¬
nitate Et deomni potentia đi dictum
sit: omnibusq omnino praedi camentis
quae de dõ possunt pronuntiari quod
ad se ipsum dicitur non trans late ac
per similitudinem sed proprie: sita¬
men deillo proprie aliquid ore homi¬
nis dici potest. EXCAP̃. XI¬

Expanded text:
nter alia sic ait: Ea igitur magnitudine magnus est, qua ipse est eadem magnitudo. Et ideo sicut non dicimus tres essentias, sic nec tres magnitudines: hoc est enim Deo esse, quod est magnum esse. Eadem causa nec magnos tres dicimus, sed unum magnum; quia non participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est; quia ipse sua est magnitudo. Hoc et de bonitate, et de aeternitate, et de omnipotentia Dei dictum sit, omnibusque omnino praedicamentis, quae de Deo possunt pronuntiari; quod ad seipsum dicitur, non translate ac per similitudinem, sed proprie; si tamen de illo proprie aliquid ore hominis dici potest. I
Abbreviated transcription (Latin):
ec inde maior est pater filio quia fi¬
lus a patre missum se. assidue comme¬
morat. nec etiam maior est et sp̃uiscõ
quia de illo dixit ih̃s quem mittet pater
in nomine meo. nec sp̃s sc̃s utroque minor
quia et pater eum mitat et filius. ut

Expanded text:
proinde major est Pater Filio, quia Filius a Patre se missum assidue commemorat; major est et Spiritu sancto, quia de illo dixit Jesus, Quem mittet Pater in nomine meo . Et Spiritus sanctus utroque minor est: quia et Pater eum mittit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sed cum dicimus et patrem principi¬
um et filium principium. non duo
principia creaturae dicimus: Quia
pater et filius simul ad creaturam
unum principium est. sicut unus
creator. sicut unus đs: si autem
quicquid in semanet Et gignit ali¬
quid uel operatur principium
est ei rei quam gignit uel ei quam
operatur: Non possumus negare
etiam sp̃m scm tecte dici princi¬
pium quia non cum separamus ab
appellatione creatoris.: Et scrip¬
tum est de illo quod operetur.
etutique in semanens operatun¬
Non enim in aliquid eorum quacope¬
ratur ips emutatur e tuertitur. sed

Expanded text:
eo cum dicimus et Patrem principieo cum dicimus et Patrem principium, et Filium principium, non duo principia creaturae dicimus, quia et Pater et Filius simul ad creaturam unum principium est, sicut unus creator, sicut unus Deus. Si autem quidquid in se manet, et gignit aliquid vel operatur, principium est ei rei quam gignit, vel ei quam operatur, non possumus negare etiam Spiritum sanctum recte dici principium, quia non eum separamus ab appellatione creatoris, et scriptum est de illo quod operetur, et utique in se manens operatunon enim in aliquid eorum quae operatur, ipse mutatur et vertitur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
non ei uidetur uicissim respode¬
re uocabulum eius adquem refer¬
tur Non enim sicut dicimus seruum
domini Et dominum. serui filium pa¬
tris Et patrem filii qnm ista rela¬
tiue dicuntur: Ita etiam hic pos sumus
dicere: dicimus enim spm scm patris.
sed non uicissim dicimus patrem sp̃s
scĩ: ne filius eius intellegatur sp̃s
sc̃s: Item dicimus spm̃ scm̃ filii sed
non dicimus filium sp̃s scĩ: nepater
eius intellegatur. sp̃s scs: Item dici¬
mus donum patris et filui: non qui
dem possumus dicere patrem doni
aut filium doni: sed ut haecuicis tim
res pondeant: dicimus. donum dona¬
toris et donatorem doni. Quod in
multis relatiuis contingit: ut non
inueniatur uocabulum quo sibi ui¬
cissim respondeant quae ad se re¬
ater relatiue dicitur. idem que prin¬
ad filium dicitur : principium uero¬
ad omnia quae ab ipso sunt dicitur:
Et in omnibus bis uocabulis ad patrem
refertur: Nihil autem horum pa¬
ter dicitur: Et principium dicitur¬

Expanded text:
non ei videtur vicissim respondenon ei videtur vicissim respondere vocabulum ejus ad quem refertur. Non enim, sicut dicimus servum domini et dominum servi, filium patris et patrem filii, quoniam ista relative dicuntur, ita etiam hic possumus dicere. Dicimus enim Spiritum sanctum Patris, sed non vicissim dicimus Patrem Spiritus sancti, ne filius ejus intelligatur Spiritus sanctus. Item dicimus Spiritum sanctum Filii, sed non dicimus Filium Spiritus sancti, ne pater ejus intelligatur Spiritus mus donum Patris et Filii, non quidem dicere possumus Patrem doni, aut Filium doni; sed ut haec sibi vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni: quia enim relativis hoc contingit, ut non inveniatur vocabulum, quo sibi vicissim respondeant quae ad se reste relative dicitur quam piad Filium dicitur: principium veroad omnia quae ab ipso sunt. Item dicet in omnibus his vocabulis ad Patrem refertur, nihil autem horum Pater dicitur. Et principium
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptum est qnm̃ ds̃ sp̃s est:
Potest quidem uniuers aliter dici.
quia et pater sp̃s etfilius sp̃i
Et pater sc̃s et filius scs: Itaque
tas et sp̃s et sci  sed tamen ille
sps sc̃i qui non trinitas sed intrini¬
tate intellegitur: In eo quod proprie
cum et ad patrem et ad filium
refertur. quia sps̃ scs et patris et
filui sp̃i est: sed ipsa relatio non appa
ret in hoc nomine . Apparet autem cum
dicitur donum dĩ: donum enim est pa¬
tris et filu: donum ergodonatoris et
donator donicum dicimus. relatiue
utrumque ad inuicem dicimus: Ester¬
go spĩ sc̃s in effabilis quaedam patris
potest eadem appellatio conuenire:
Nam hoc ipse proprie dicitur quod
illi communiter . Quia et pater sp̃i
et filius sp̃r. Et paterisct et filius
scĩ Ut ergo ex nomine quodutris¬
que. conuenit utrius que communio
significe tur: uocatur donum ambo¬
dici sp̃m scm non ipsam trinitatem
sed eum qui est intrinitate. Quia

Expanded text:
quod scriptum est quia deus spiritus est, potest quidem uniuersaliquia et Pater spiritus et Filius spiritus, et Pater sanctus et Filius sanctus. Itaque tas et Spiritus sanctus. Sed tamen ille Spiritus sanctus qui non Trinitas, sed in Trinitate intelligitur, in eo quod proprie dicitur, cum et ad Patrem et ad Filium refertur, quia Spiritus sanctus et Patris et Filii Spiritus est. Sed ipsa relatio non appret in hoc nomine. Apparet autem cum dicitur donum dei': donum est enim patris et iilii. Donum ergo donatoris donator doni, cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus. Ergo Spiritus sanctus ineffabilis est quaedam Patris potest eadem appellatio convenire. Nam hoc ipse proprie dicitur, quod illi communiter: quia et Pater spiritus et Filius spiritus, et Pater sanctus et Filius sanctus. Ut ergo ex nomine quod utrique convenit, utriusque communio significetur, vocatur donum ambodici Spiritum sanctum, non ipsam Trinitatem, sed eum qui est in Trinitate, quia
Abbreviated transcription (Latin):
am: sicut trinitas unus đs dicitur.
magnus. bonus. ae ternus. omnipotens.
Idemque ipse sua dici potest deitas.
Ipse sua magnitudo. Ip se sua bonitas
ipse sua aeternitas. Ipse sua omnipo¬
tentia. Non sic dici potest trinitas
pater. nisi forte trans late ad crea¬
turam propter adoptionem filiorum

Expanded text:
cut enim Trinitas unus Deus dicitur, magnus, bonus, aeternus, omnipotens, idemque ipse sua sic dici potest deitas, ipse sua magnitudo, ipse sua bonitas, ipse sua aeternitas, ipse sua omnipotentia: non sic potest dici Trinitas Pater, nisi forte translate ad creaturam propter adoptionem filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso procedit: fatendum est pa¬
trem et filium principium es se sp̃i
scĩ non duo principia: sed sicut pater
et filius unus dr̃ etad creaturam
relatiue unus creator etunus dñs.
sic relatiue ad spm scm̃ unum prin¬
cipium. Ad creaturam uero pater
Et filius et sp̃s sẽs unum principi¬
um. sicut unus creator etunus dr̃is¬
Et sicut filius habet non tantum ut
sit filius quod relatiue dicitur. sed
omnino ut sit ipsa subs tantia nas¬
dit: sed quia sic procedebat ut es¬
set donabile. lamdonum erat. et
antequam ess et cuidaretur. Ali¬
ter enim in tellegitur cum dicitur
donum aliter cum dicitur dona¬
tum. Mam donum potest es se
et antequam detur. Conatum
autem nisi datum fuerit nullomo¬
quamuis temporaliter incipiat
ad quam dicitur dñe in quit refugi¬
um factus es nobis Nefugium et¬
go nos trum ds̃ relatiue dicitur
Ad nos enim refertur: et tunc resu¬
gium nos trum fit : cum ad eum resu¬
simul et ille pater noster esse inci¬

Expanded text:
ab ipso procedit, fatendum est Paab ipso procedit, fatendum est Patrem et Filium principium esse Spiritus sancti, non duo principia, sed sicut Pater et Filius unus Deus: et ad creaturam relative unus Creator et unus Dominus, sic relative ad Spiritum sanctum unum principium, ad creaturam vero Pater et Filius et Spiritus sanctus unum principium, sicut unus Creator et unus Domi sicut Filius non tantum ut sit Filius, quod relative dicitur, sed omnino ut sit ipsam substantiam nasdit: sed quia sic procedebat, ut esset donabile, jam donum erat, et antequam esset cui donaretur. Aliter enim intelligitur, cum dicitur donum, aliter cum dicitur donatum. Nam donum potest esse et antequam detur: donatum autem, nisi datum fuerit, nullo moquamvis temporaliter aliquid had quam dicitur. Unum factus es nobis ; refugium ergo nostrum Deus relative dicitur, ad nos enim refertur: Et tunc refugium nostrum fit, cum ad eum refusimul et ille Pater noster esse inci
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilis subs tantia uel es sentia
quae dĩ est: Cui profecto ipsum
es se unde essentia nominata est
maxime acuerissime competit¬
Quod enim mutatur non seruat ip¬
sum esse. Et quod mutari potest eti¬
am si non mutetur potest quod fue¬
rat non esse: Ac perhoc illud solum
quod non tantum non mutatur. ue¬
rum etiam mutari omnino non po¬
test: sine scrupulo occurrit quodue¬
ris sime dicatur es se¬
dens dicitur. quia nihil in eo muta¬
mutabilibus quod non secundum
subs tantiam dicitur. restat ut secun¬
dum accidens dicatur: Omnia enim
accidunt cis quae uel amitti pos¬
sunt uel minui. Et magnitudines
et qualitates. Et quod dicitur ad ali¬
quid. sicut amicitiae. propinquitates
s eruitutes. similitudines aequalitates.
Et si qua huius modi. Et situs et ha¬
bitus. et loca. et tempora etopera.

Expanded text:
mutabilis substantia vel essentia, mutabilis substantia vel essentia, qui Deus est, cui profectio ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac verissime competitQuod enim mutatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod fuerat non esse: ac per hoc illud solum quod non tantum non mutatur, verum etiam mutari omnino non potest, sine scrupulo occurrit quod verissime dicatur essedens dicitur, quia nihil in eo mutamutabilibus, quod non secundum substantiam dicitur, restat ut secundum accidens dicatur: omnia enim accidunt eis, quae vel amitti possunt vel minui: et magnitudines et qualitates; et quod dicitur ad aliquid, sicut amicitiae, propinquitates, servitutes, similitudines, aequalitates, et si qua huiusmodi; et situs et habitus; et loca et tempora; et opera
Abbreviated transcription (Latin):
Ntellegamus dm̃si possumus et
quantum possumus. sine qualitate
bonum. sine quantitate magnum.
sine indigentia creatorem. sine situ
Praesentem. sine habitu omnia con¬
tinentem. sine loco ubique totum.
sine tempore sempiternum. sine
ulla suimutatione mutabilia fa¬
cientem nihilque patientem: Quis¬
quis dm̃ ita cogitat. Et si non dum
potest omnimodo inuenire quid
sit : pie tamen cauet quantum po¬
test aliquid deillo sentire quod non
tantia. uel si melius hoc appellatur
es sentia : quam greci usian uocant
sicut enim ab eo quod est sapere
dicta est sapientia: Et ab eo quod
est scire scientia. Ita ab eo quod
estesse. dicta est essentia: Et quis
magis est quam ille qui dixit. famu¬
lo suo. Egosum quisum. Et dices fi¬
luis istahel qui est misit me ad uos.
sed aliae quae dicuntur es sentiae
siue subs tantiae. Capiunt acciden¬
tias quibus in eis fiat uel magna
uel quantacum que. mutatio: Clõ
autem aliquid eius modi accidere
non potest Etideo sola est in com¬

Expanded text:
ntelligamus autem Deum si possumus et quantum possumus sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine ambitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omni modo invenire quid sit; pie tamen cavet, quantum potest, aliquid de eo sentire quod non tantia, vel, si melius hoc appellatur, essentia, quam Graeci οὐσίαν vocant. Sicut enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia; ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est, quam ille qui dixit famulo suo Moysi, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos ? Sed aliae quae dicuntur essentiae sive substantiae, capiunt accidentia, quibus in eis fiat vel magna vel quantacumque mutatio: Deo autem aliquid ejusmodi accidere non potest; et ideo sola est incom
Abbreviated transcription (Latin):
et sps sc̃s quia trinitas unus đs. situs
uero et habitus et loca et tempora
non proprie sed trans late Acper simi¬
litudines dicuntur. indõ. Nam et sede¬
re super cherubin dicitur quod ad
situm dicituretabys sum tam quam
ues timentum amictus quod ad habi¬
tum: et annitui non deficient quod ad
tempus: Et sias cendero in caelum
tu ibi es quod ad locum: Quod autem
ad faciendum attinet fortassis de
solo dõ uerissime dicatur: solus enim
ds̃ facit et ips enonfit. Neque patitun
quantum ad eius subs tantiam perti¬
net. qua ds̃ est Itaque omnipotens pa¬
ter. omnipotens filius. omnipotens
sp̃s sc̃s. Nec tamen tres omnipoten¬
tes. sed unus omnipotens Ex quo om¬
nia. perquem omnia. In quo omnia.
Ipsi gloria: quicquid ego ad se ipsum
dicitur dĩ. Et desingulis personis simi
spũ sco. Et simul de ipsa trinitate
non pluraliter sed singulariter dicitur.
Qnm̃ quippe non aliud est đo esse. et
aliud magnum esse. sed hocidem. illi

Expanded text:
et Spiritus sanctus, quia Trinitas unus est Deus. Situs et Spiritus sanctus, quia Trinitas unus est Deus. Situs vero, et habitus, et loca, et tempora non proprie, sed translate ac per similitudines dicuntur in Deo. Nam et sedere super Cherubin dicitur , quod ad situm dicitur: Et abyssum tanquam vestimentum amictus , quod ad habitum. Et: Anni tui non deficient , quod ad tempus; et: Si ascendero in coelum tu ibi es , quod ad locum. Quod autem ad faciendum attinet, fortassis de solo Deo verissime dicatur: solus enim Deus facit, et ipse non fit, neque patitur, quantum ad ejus substantiam pertinet qua Deus est. Itaque omnipotens Pater, omnipotens Filius, omnipotens Spiritus sanctus, nec tamen tres omnipotentes sed unus Omnipotens ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia: ipsi gloria . Quidquid ergo ad se ipsum dicitur Deus, et de singulis personis similSpiritu sancto, et simul de ipsa Trinitate, non pluralQuoniam quippe non est aliud Deo esse, et aliud magnum esse, sed hoc idem illi
Abbreviated transcription (Latin):
quod quicquid ad sedicitur. Praes tan¬
tantialiter dici Quod autem ad aliquid
non subs tantialiter sed relatiue. tan¬
tamque uim esse eiusdem subs tanti¬
ae in patre et filio et spũsco. ut quic¬
quid de singulis ad seipsos dicitur
non pluraliter in summa sed singu¬
lariter accipiatur: Quem ad modum
tantiam dici nemo dubitat Non ta¬
men tres deos sed unum dm̃ dicimus
eam ipsam praestantis simam trinita¬
tem : Ita magnus pater. magnus filius.
magnus et sp̃s sc̃r. Nec tamen tres
magni sed unus magnus Non enim
de patre solo sicut here ticiperuersẽ
nus et bonus: Paterbonus. filius bonus.
et sp̃s sc̃s: Nec tres boni sed unus bonus.
de quo dictum est nemobonus nisi
unus dĩ : Etenim dñs ihs ne ab illo qui
dixerat magis terbonae tam quam ho¬
minem compellans secundum hominem
tantum modo intellegeretur: Ideo non
ait nemobonus nisi solus pater sed
nemo bonus nisi unus đs: In patris
enim nomine ipse perse pater pro¬
nuntiatur: Indi uero et ipse et filius

Expanded text:
 quidquid ad se dicitur praestantantialiter dici; quod autem ad aliquid, non substantialiter, sed relative: tantamque vim esse ejusdem substantiae in Patre et Filio et Spiritu sancto, ut quidquid de singulis ad seipsos dicitur, non pluraliter in summa, sed singulariter accipiatur. Quemadmodum encundum substantiam dici nemo dubitat; non tamen tres deos sed unum Deum dicimus eamdem ipsam praestantissimam Trinitatem. Ita magnus Pater, magnus Filius, magnus Spiritus sanctus; nec tamen tres magni, sed unus magnus. Non enim de Patre solo, sicut haeretici perverse nus . Et bonus Pater, bonus Filius, bonus et Spiritus sanctus: nec tres boni, sed unus bonus; de quo dictum est: Nemo bonus nisi unus Deus . Etenim Dominus Jesus ne ab illo qui dixerat, Magister bone , tanquam hominem compellans, secundum hominem tantummodo intelligeretur, ideo non ait, nemo bonus nisi solus Pater, sed: Nemo bonus nisi unus Deus. In Patris enim nomine, ipse per se Pater pronuntiatur: in Dei vero et ipse et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
eorum haec operatio uisibiliter ex¬
pressa et oculis oblata mortalibus
missio sp̃s scĩ dicta est: non ut appare¬
ret eius ipsa substantia qua et ipse
inuisibilis et in commutabilis est
sicut pater et filius. sed ut exterio¬
ribus uisis hominum corda commota
a temporali manifestatione uenientis
ad occultam ae ternitatem semper
praesentis conuerteren tur

Expanded text:
eorum. haec operatio uisibiliter exeorum. haec operatio uisibiliter expressa et oculis oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut appareret eius ipsa substinvisibilis et incommutabilis est; sicut Pater et Filius: sed ut exterioribus visis hominum corda commota, a temporali manifestatione venad occultum aeternitatis semper praesentis conuerterentur
Abbreviated transcription (Latin):
inueniretur: Cum uero sic accepta est
forma serui ut maneret in commutabi¬
lis forma dĩ manifestum est quod a patre
et filio non apparentibus factum sit
quod appareret infilio. Id est ab inui¬
sibili patre cum inuisibili filio idem ipse
uisibilis filius mitteretur: Cur er¬
go ait Et a me ipso non ueni: Iam hoc
secundum formam serui dictum est
secundum quam dictum est ego non
iudico quem quam: si ergo missus dici¬
tur in quantum apparuit foris in
creatura corporali qui intus in natu¬
ra spiritali oculis mortalium semper
occultus est Iam in promptu est intelle¬
gere etiam despũscõ curmissus et ipses
dicatur: facta est enim quaedam crea¬
turae species ex tempore inqua uisibili¬
ba descendit. siue cum decem diebus
peractis post eius ascensionem die pen¬
tecostes factus est subito de caelo
sonus quasi ferretur flatus uehe mens
Ecuisae sunt illis linguae diuisae sicut
ignis qui insedit super unum quem que

Expanded text:
inueniretur. cum uero sic accepta est inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in promtu est intellegere etiam de spiritu sancto, cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua uisibiliba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia dĩ sine tempore erat. quo
tempore illam in carne apparere opor¬
teret: quae plenitudo temporis cum ue
nisset. misit dr̃ filium suum factum ex
muliere id est factum intempore : ut
in carnatum uerbum hominibus appa¬
reret. quod in ipso uerbo sine tempo¬
re erat in quo tempore fieret: Ordo
quippe temporum. in ae terna dĩ sapi¬
entia sine tempore est: Cum itaque
hoc a patre etfilio factum esset ut
in carne filius appareret: congruenter
dictus est missus ille qui in ea carne
apparuit. misisse autem ille qui in ca
cepti hominis filii persona est: non etiam
patris: Qua propter pater inuisibilis.
unacum filio secum inuisibili eundem
filium uisibilem faciendo misisse eum
dictus est: Qui si eo modo uisibilis fie¬
ret ut cum patre inuisibilis esse desis¬
teret id est si substantia in uisibilis
uerbi increaturam uisibilem mutata
et transiens uerteretur. Ita missus a
patre intellegeretur filius. ut tantum
missus non etiam cum patre mittens

Expanded text:
sapientia Dei, sine tempore erat: quo sapientia Dei, sine tempore erat: quo tempore illam in carne apparere oporteret. nisset, misit Deus Filium suum factum ex muliere, id est factum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret: quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; 33 misisse autem icepti hominis, Filii persona est, non etiam Patris. Quapruna cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens
Abbreviated transcription (Latin):
Quaerendum est quomodo intellegatur
ista missio siue filii siue sp̃s scĩ: Pater
enim solus nus quam legitur missus:¬
factum ex muliere : satis ostendit¬
eo ipso missum filium quo factus est ex
muliere: quod ergo de dõ natus est in
hoc mundo erat: Quod autem de maria
natus est inhunc mundum missus adue¬
nit: Proinde mittia patre sine spũ scõ
luntas est patris Et filii et inseparabi
tur missus una eademque operatione
patris et filii inseparabiliter es se fac¬
tam. non utique inde separato spũ scõ
Ve quo a perte dicitur. Inuenta est in
utero habens despũ scõ: Qua propter¬
cum eum pater uerbo misit: a patre
et uerbo patris factum est ut mittere cus.
Ergo a patre et filio missus est idem
filius : quia uerbum patris est ipse filius
uerbum a patre factum esse ut aeternus
filius mitteretur et in carne appare¬
ret ex tempore. sed utique in ipso dĩ
uerbo quod erat in principio apud dm̃
et ds̃ erat uerbum: In ipsa scilicet

Expanded text:
quaerendum est quomodo intelligatur quaerendum est quomodo intelligatur ista missio, sive Filii, sive Spiritus sancti, Pater enim solus nusquam legitur missusfactum ex muliere, satis ostenditeo ipso missum Filium quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto luntas est Patris et Filii, et inseparabitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique inde separato Spiritu sancto, de quo aperte dicitur, Inventa est in utero habens de Spiritu cum eum Pater verbo verbum misit, a Patre et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, qui verbum Patris est ipse Filiuserbum a Patre factum esse, ut aeternus Filius mitteretur, et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo, quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
eum aduos: sed unde aut quo missus
sit: filiusego inquit a patre exiui et ue¬
ni in hunc mundum: Ergo a patre exire
et uenire in hunc mundum: hoc est mitti:
Quid igitur est quod de illo idem euan¬
gelista dicit. In hoc mundo erat Et mun¬
dus per eum factus est Et mundus cum
non cognouit. de inde coniungit In sua
propria uenit. Iluc utique missus est
quouenit: At si in hunc mundum missus
est quia exiit a patre et uenit in hunc¬
mundum. Et in hoc mundo erat: Illuc
ergo missus est ubi erat: Nam et illud
quod scriptum est in propheta dm̃ dice¬
tis uel in prophetis locutum: quo missus
est nisi illuc ubi erat: ubique enimerat
qui ait caelum et terram ego impleo:
si autem de patre dictum est: ubi es se
potuit sine uerbo suo et sine sapientia
sua quae attingit a fine usque ad finem
it: Itaque si ubique est ds̃ ubique est
etiam sp̃s eius: Illuc ergo et sp̃s sc̃smis¬
sus est ubi erat: Quo circa si et filius
et sp̃s sc̃s illuc mittitur ubi erat :

Expanded text:
um quaero, unde et quo missus sit Filius. Ego, inquit, a Patre exii, et veni in hunc mundum . Ergo a Patre exire, et venire in hunc mundum, hoc est mitti. Quid igitur est quod de illo idem ipse evangelista dicit, In hoc mundo erat, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit? deinde conjungit, in sua propria uenit. illuc utique missus est, quo uenit; at si in hunc mundum missus est, quia exiit a patre et uenit in huncmundum et in hoc mundo erat, illuc ergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicetis uel in prophetis locutum ^— quo missus est nisi illuc, ubi erat? ubique enim erat, quia ait: caelum et terram ego impleo. si autem de patre dictum est, ubi esse potuit sine uerbo suo et sine sapiensua, quae attingit a fine usque ad finem it. Itaque si ubique Deus est, ubique etiam est Spiritus ejus. Illuc ergo et Spiritus sanctus misua fugiam? quocirca si et Filius et Spiritus sanctus illuc mittitur ubi erat,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut uero mutabilis et conuertibilis
est natura sp̃s scĩ ut non haeo ex
Creatura fierent. sed ipse in illud
atque illud mutabiliter uertere cur i
sicut aqua inglaciem: sed apparu¬
erunt ista sicut oportune appare¬
re debuerunt creatura seruiente
creatori. Et adnutum eius in commu¬
tabiliter inse ipso permanentis ad
eum significandum et demonstran¬
dum. sicut significari et demons¬
trari mor talibus oportebat muta¬
ta atque conuersa: non tamen ita
possumus dicere una persona sp̃m¬
scm et dm̃ et columbam. aut et dm̃
et ignem sicut dicimus filium et dm̃
et hominem: missus quoque dicitur¬
sp̃s sc̃s non tamen minor patre dictus
est sicut filius propter formam ser¬
ui: quia illa forma serui inhaesit ad
unitatem personae. Illae uero spe¬
cies corporales ad demonstrandum
quod opus fuit ad tempus apparue¬
runt et esse postea destiterunt

Expanded text:
aut vero mutabilis et convertibilis aut vero mutabilis et convertibilis est natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud mutabiliter verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum ejus incommutabiliter in se ipso permanentis, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebat, mutata atque conversa. Proinde, quapossumus dicere Spiritum satum et Deum et columbam, aut et Deum et ignem, sicut dicimus Filium et Deum et hominem: nec sicut dicimusanctus: non tamen minor Patre dictus est, sicut Filius propter formam servi; quia illa forma servi inhaesit ad unitatem personae, illae vero species corporales ad demonstrandum quod opus fuit ad tempus apparuerunt, et esse postea destiterunt