comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in geiluuni proficisti nõ quo sbi tanti sceleris conscius esset sed
uti res.p. quieta foret neue ee sua contentione seditio dri¬
retur ab hiis longę diuersas lutteras. &. catulus in senatu re¬
citauit quas sibi nomine catiline redditas dicebat earũ exem¬
plum infrascriptum est. L. catilina. Q. Catulo .s. Egregia
cua fides re cognita grata michi magnaui meio periculis
fiduciã cõmendatiomi meę tribuit. quamobrem defensionem
in nouo consilio nõ statui parar satisfactionem ee nulla cõ¬
scientia de culpa propones decreui quam medius fidius uerã
licet cognoscas muiriis contumelissq concitatus q̃đ frue̾ tu
laboris idustreq miẽ priuatus stacum dignitatis no obtiebã
publicam imserorum causam pro mea consuctudnie suscepi:
nõ qđ es alienum meis sumptum nomimbus ex possessiombus
soluer nõ posseni cum et alienis nomimbus liberalitas orestille sius

Expanded text:
in exsilium proficisci, non quo sibi tanti sceleris conscius esset, sed in exsilium proficisci, non quo sibi tanti sceleris conscius esset, sed uti res publica quieta foret neve ex sua contentione seditio oreretur. Ab his longe divorsas litteras Q. Catulus in senatu recitavit, quas sibi nomine Catilinae redditas dicebat. Earum exemplum infra scriptum est: "L. Catilina Q. Catulo. Egregia tua fides re cognita, grata mihi magnis in meis periculis, fiduciam commendationi meae tribuit. Quam ob rem defensionem in novo consilio non statui parare; satisfactionem ex nulla conscientia de culpa proponere decrevi, quam, medius fidius, veram licet cognoscas. Iniuriis contumeliisque concitatus, quod fructu laboris industriaeque meae privatus statum dignitatis non obtinebam, publicam miserorum causam pro mea consuetudine suscepi, non quin aes alienum meis nominibus ex possessionibus solvere non possem et alienis nominibus liberalitas Orestillae suis
Abbreviated transcription (Latin):
tum est: sepe ip̃a pleos aut dominandi studio permota aut
superbia magistratuũ armata a patribus sicẽ sit. at nos ño¬
At nos nõ imperium atq diuitias petimus quarũ reꝵ causa
bella atq certamina oĩa inter mortales sunt sed libertatẽ quã
nemo bonus nisi cum anima simul amittit. te atq senãtum
testanur ut consulatis miseris ciuibus legis preidiũ qued
iniquitas pretoris enpuit resticuatis: neue eam nobis necessi¬
tudinem imponatis ut queramus quonamodo maxime ulti
sanguinẽ nostrum pereamus. Ad hec e Martius responolit
si quid ab senatĩ pet& uellent ab armis discedant romã suppli¬
semper fuisse ut nemo unqua ab eo frustra auxiliũ petiuerit.
At catilina &itiner plersq consularibus. preterea optimo cuio.
lutertas mittit se falsis crimimbus circiũtntum: quoniã fac¬
tiomi immcorum resister ne quiuerit fortunt ceder massiliã

Expanded text:
tum est. Saepe ipsa plebs aut dominandi studio permota aut tum est. Saepe ipsa plebs aut dominandi studio permota aut superbia magistratuum armata a patribus secessit. At nos non imperium neque divitias petimus, quarum rerum causa bella atque certamina omnia inter mortalis sunt, sed libertatem, quam nemo bonus nisi cum anima simul amittit. Te atque senatum obtestamur: consulatis miseris civibus, legis praesidium, quod iniquitas praetoris eripuit, restituatis neve nobis eam necessitudinem inponatis, ut quaeramus, quonam modo maxume ulti sanguinem nostrum pereamus!" Ad haec Q. Marcius respondit: Si quid ab senatu petere vellent, ab armis discedant, Romam suppli populi Romani semper fuisse, ut nemo umquam ab eo frustra auxilium petiverit. At Catilina ex itinere plerisque consularibus, praeterea optumo cuique litteras mittit: Se falsis criminibus circumventum, quoniam factioni inimicorum resistere nequiverit, fortunae cedere, Massiliam
Abbreviated transcription (Latin):
caper ea que bello usii forent: nocte intempesta cũ paucis
i maliana castra profectus est: sed cetheģo atq lientulo cetenso.
quorum cognouerat promptam audaciam mandat quibus
relus possent opes factioiis ut confirment. nisidias consuli ma¬
turent : cedem incendia aliaq belli facinora parant et se se pro¬
rexem mittit cum mandatis huiuscemodi. Deos hominiesq esta
mur nos arma neq contra patriam cepisse. neq quo periculũ
aliis faceremus sed uti corpora nr̃a ab iiuria tuta forent qui
miseri egentes uiolentia atq crudelitate feneratorum pleriq pa¬
tnia sed õnes fama atq fortunis &pertes iumus. neq cuiõ. nostrũ
licuit moy maiorun lege uti: neq amisso patrimonio liberum
sepe maiores nostri imserti plebis romane decretis suis inopie
eius opitulati sunt: ac nouisse memoria ur̃a propter magni¬
tudinem eris alieni uolentibus ombus bonis argentũ ere solu¬

Expanded text:
capere, quae bello usui forent, nocte intempesta cum paucis capere, quae bello usui forent, nocte intempesta cum paucis in Manliana castra profectus est. Sed Cethego atque Lentulo ceterisque, quorum cognoverat promptam audaciam, mandat, quibus rebus possent, opes factionis confirment, insidias consuli maturent, caedem, incendia aliaque belli facinora parent: sese proRegem mittit cum mandatis huiusce modi: "Deos hominesque testamur, imperator, nos arma neque contra patriam cepisse neque quo periculum aliis faceremus, sed uti corpora nostra ab iniuria tuta forent, qui miseri, egentes violentia atque crudelitate faeneratorum plerique patria, sed omnes fama atque fortunis expertes sumus. Neque cuiquam nostrum licuit more maiorum lege uti neque amisso patrimonio liberum Saepe maiores vostrum, miseriti plebis Romanae, decretis suis inopiae eius opitulati sunt ac novissume memoria nostra propter magnitudinem aeris alieni volentibus omnibus bonis argentum aere solu
Abbreviated transcription (Latin):
cos siue presentiam eius tuuens siue ita comotus orationem
habuit luculentam atq utilem uei p. quã postea scriptam
edidit. sed ubi ille adsedit catiliua ut erat paratus ad dissimu¬
landa onia demisso uultu uoce supplici postular patribus
cepit nequid de se cames crederẽt ee ea famiia orcu. ita se ab
adolscentia uitam insticiusse ut ominia bena ĩ spe habere
ne &xistimaret sibi patuitio homini cuiuis ipsus atq maioꝵꝵ
plurima beneficia in plebem ro essent pedita.re.p. opus esse
cum adderet obstreper ones hostem et paricidam uocare
Tum ille funbundus: Quoniam quide circiuientus in¬
quit ab mimicis preceps agor incendiun meu̾ riuna extin¬
guam. demde se e templo domum pronpuit ibi multa secũ
uoluens qđ neq. insidie consuli procedebant et ab incendio ĩ¬
telligebat urbem ugiliis muuita optimũ facto credes &er¬
citum auger ac priusq̃. legiones scriberentur multa aute¬

Expanded text:
consul, sive praesentiam eius timens sive ira conmotus, orationem consul, sive praesentiam eius timens sive ira conmotus, orationem habuit luculentam atque utilem rei publicae, quam postea scriptam edidit. sed ubi ille adsedit, Catilina, ut erat paratus ad dissimulanda omnia, demisso voltu, voce supplici postulare a patribus coepit, ne quid de se temere crederent: ea familia ortum, ita se ab adulescentia vitam insne existumarent sibi, patricio homini, cuius ipsius atque maiorum pluruma beneficia in plebem Romanam essent, perdita re publica opus esse,cum adderet, obstrepere omnes, hostem atque parricidam vocare. Tum ille furibundus: "Quoniam quidem circumventus", inquit, "ab inimicis praeceps agor, incendium meum ruina restinguam." Deinde se ex curia domum proripuit. Ibi multa ipse secum volvens, quod neque insidiae consuli procedebant et ab incendio intellegebat urbem vigiliis munitam, optumum factu credens exercitum augere ac, priusquam legiones scriberentur, multa ante
Abbreviated transcription (Latin):
decreuer uti gladiatorie familie capuã et in cetera munici-¬
pia distribuerentur prociuusq opibus. Rome per totã urbẽ
uigilie haberentur hiiso minores inagistratus preessent. quibus
rebus permota ciuitas atq ĩnuitata urbis facies erat: & suma
letitia atq lasciuia que duiturna quies pepererat repente oĩs
cristitia inuasie festinar crepidar : ueq loco neq homini ciuig.
satis creder neq bellum gerei neq pacem haber suo quiso.
metu pericula metiri. Ad hoc mulieres quibus rei pͥ. pro ma¬
gnitudine belli trnor insolitus incesserat affuictar so se manꝰ
supplices ad celum tendes iniserari paruos liberos rogitar deos
At catiliue cruddis auimus cadem illa que antea mouebat
tamet si presidia parabantur. et ipe lego plautia inter rogatus
erat ab. L paulo: postremo dissimulandi causa et sui expurgadi
sicut iurgio lacessitus foret in senatum uenit cum  tullius

Expanded text:
revere, uti gladiatoriae familiae Capuam et in cetera municirevere, uti gladiatoriae familiae Capuam et in cetera municipia distribuerentur pro cuiusque opibus, Romae per totam urbem vigiliae haberentur iisque minores magistratus praerebus permota civitas atque immutata urbis facies erat. Ex summa laetitia lasciviaque quae diuturna quies pepererat repente omnis tristitia invasit; festinare, trepidare neque loco neque homini cuiquam satis credere, neque bellum gerere neque pacem habere, suo quisque metu pericula metiri. ad hoc mulieres, quibus rei publicae magnitudine belli timor insolitus incesserat, adflictare sese, manus supplices ad caelum tendere, miserari parvos liberos, rogitare omnAt Catilinae crudelis animus eadem illa movebat, tametsi praesidia parabantur et ipse lege Plautia interrogatus erat ab L. Paulo. postremo dissimulandi causa aut sui expurgandi, sicut iurgio lacessitus foret, in senatum venit. tum M. Tullius
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut darẽt operaui consules nequid .r . p. detrimicti capert
Ca potestas per senatum more ro magistratui maxima
permuttitur exercitum parar Gellum geres coece onibꝰ
inodis socios ac ciues: domimilities imperium atq uidiciũ
sum̃uin haber. aliter sine populi uissu nulli tarũ rege con=¬
suli ius est: post paucos dies L. seruius senator ĩ senatu
litteras recitauit quas sisulis allatas sibi dicebat quibͦ scrip¬
atqs in apulia seruile bellum moueri. Igitur .s decreto &
Martius roe fisulas.Ø. Metillus ereticus ĩ apulia entũq
diti ne triuumpharent caliunuia pauconun quibus omuna
honesta atq in henesta uende mos erat: sed pretores. Q poni¬
perus rafũs capuani Q uietillus cela in agrum picenum
hisso permis sum uti protemporꝰ atq pericũlo &ercitũ cõpa¬
rarent. adhoc siquis indicauis set de coniuratione qͥ contra

Expanded text:
vit, darent operam consules, ne quid res publica detrimenti caperet. vit, darent operam consules, ne quid res publica detrimenti caperet. ea potestas per senatum more Romano magistratui maxuma permittitur: exercitum parare, bellum gerere, coercere omnibus modis socios atque civis, domi militiaeque imperium atque iudicium summum habere; aliter sine populi iussu nullius earum rerum consuli ius est. Post paucos dies L. Saenius senator in senatu litteras recitavit, quas Faesulis adlatas sibi dicebat, in quibus scripatque in Apulia servile bellum moveri. igitur senati decreto Q. Marcius Rex Faesulas, Q. Metellus Creticus in Apuliam circumque diti, ne triumpharent, calumnia paucorum, quibus omnia honesta atque inhonesta vendere mos erat —, sed praetores Q. Pompeius Rufus Capuam, Q. Metellus Celer in agrum Picenum iisque permissum, uti pro tempore atque periculo exercitum conpararent. Ad hoc, si quis indicavisset de coniuratione, quae contra
Abbreviated transcription (Latin):
salutatum intronre ad ciceronem ac deiprouiso domi sue ii¬
paratum confoder. curius ubi intellexerat quantũ periculum
consuli impendeat propet per fuliuã ciceroni ddlum ꝗ para¬
batur enuntiat: ita illi ianua prohibiti tantu facinus fuu¬
stra susceperant. Interea Manlius in etruria plebẽ sollici¬
tar egestate simul ac dolor miurie nouara rerũ cupidam
qđ sylle dominacione agros bonaq onia diniserat: Preterra
latrones cuiusq generis quorum ĩ ea repione magna copia
erat nonullos he syllanis colonis quibus libido ãte luxuna
x magnis rapinis nichil reliqui fecerauit: eacum cicero
nuntiarentur ancipiti malo permotus q̃oł neq uroẽ ab insi-¬
dip priuato consilio longius tuen poterat. neq exercitus
Manlii quantus aut quo consilio foret satis compertũ habebat
rem ad senatum refat iam autea uulei rumoribus exagi¬
tatam. itaq q̃đ pleruq i atroci negociõ solet senatus decite¬

Expanded text:
salutatum introire ad Ciceronem ac de inproviso domi suae insalutatum introire ad Ciceronem ac de inproviso domi suae inparatum confodere. Curius ubi intellegit, quantum periculum consuli inpendeat, propere per Fulviam Ciceroni dolum qui parabatur enuntiat. ita illi ianua prohibiti tantum facinus frustra susceperant. Interea Manlius in Etruria plebem sollicitare, egestate simul ac dolore iniuriae novarum rerum cupidam, quod Sullae dominatione agros bonaque omnia amiserat, praeterea latrones quoiusque generis, quorum in ea regione magna copia erat, nonnullos ex Sullanis coloniis, quibus lubido atque luxuria ex magnis rapinis nihil reliqui fecerant. Ea cum Ciceroni nuntiarentur, ancipiti malo permotus, quod neque urbem ab insidiis privato consilio longius tueri poterat neque, exercitus Manli quantus aut quo consilio foret, satis compertum habebat, rem ad senatum refert, iam antea volgi rumoribus exagitatam. itaque, quod plerumque in atroci negotio solet, senatus decre
Abbreviated transcription (Latin):
sibi fore credebat. Interea rome multa simul moliri: consuli
nsidias tenda / parar incendia. oportuna loca armatis hoinib
obsides ip̃e cum telo esse. item alios uiba. hortari uti semꝑ
intenti parati essent dies noctesq ses tiuar ugilar ueq ĩ soni¬
niis ueq laborẽ fatigari: postrẽmo ubi mnulta agitanti nchil
procedit. rursus intempesta nocte conuirationis principes cõ¬
uocat per xĩ. portiuu lecam ibiq multum de torũ ignauia
questus docet se manlium preunsisse ad ea multitudiuem
quam ad capienda arma parauerat. uts alios in alia loca
oportuna qui initium belli facerent: seq ad &ercitũ prosicisci
cuper si prius ciceronem oppressisset cum suis consiliis multũ
effica. Iyitur perttrritis ac dubitantibus .e. cornilius qques ro:
optram suani pollicitus et cum eo L uargunteius senator cõ¬
stutuer ea nocte paulo post cum armatis hominibus sicuti

Expanded text:
sibi fore credebat. interea Romae multa simul moliri: consulibus sibi fore credebat. interea Romae multa simul moliri: consulibus insidias tendere, parare incendia, opportuna loca armatis hominibus obsidere; ipse cum telo esse, item alios iubere, hortari uti semper intenti paratique essent; dies noctisque festinare, vigilare, neque insomniis neque labore fatigari. postremo, ubi multa agitanti nihil procedit, rursus intempesta nocte coniurationis principes convocat per M. Porcium Laecam, ibique multa de ignavia eorum questus docet se Manlium praemisisse ad eam multitudinem, quam ad capiunda arma paraverat, item alios in alia loca opportuna, qui initium belli facerent, seque ad exercitum proficisci cupere, si prius Ciceronem oppressisset: eum suis consiliis multum officere. igitur perterritis ac dubitantibus ceteris C. Cornelius eques Romanus operam suam pollicitus et cum eo L. Vargunteius senator constituere ea nocte paulo post cum armatis hominibus sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
facile se & uoluntate antonio usurũ: neq unterea quictꝰ
erat sed õmbus modis insidias parabat ciceroni: neq illi ad
cauendum dolus aut astutie detraut: naq a principio cõ¬
sulatus sui multa pollicendo per fuliuã effecerat ut .ꝙ. curius
de quo paulo ante memoraui consilia catiline sibi proderat :
ad hoc collegam suui antoniu pac tione prouincie propulerat
ne contra rem .p̃. dissentiret circum se presidia amncorum
atq clientum occulte habebat. Lostquã dies comitiorum
uenit et catiline neq petitiones nẽq insidie quas consuli
fecerat prospes cesses constituit bellum facei & &trema ola
e periri. quoma que occulte tentauerat aspera fedaq eue-¬
neant: ligitur .e Marium fesulas atq: ineam parte etrurie¬
L. sepeiniũ quendani camertem ĩ agrum picenũ .c. iuluum
in apuliam inisit preterea alium alio que ubiq oportuuu

Expanded text:
facile se ex voluntate Antonio usurum. neque interea quietus facile se ex voluntate Antonio usurum. neque interea quietus erat, sed omnibus modis insidias parabat Ciceroni. neque illi tamen ad cavendum dolus aut astutiae deerant. namque a principio' consulatus sui multa pollicendo per Fulviam effecerat, ut Q. Curius, de quo paulo ante memoravi, consilia Catilinae sibi proderet; ad hoc collegam suom Antonium pactione provinciae perpulerat, ne contra rem publicam sentiret; circum se praesidia amicorum atque clientium occulte habebat. postquam dies comitiorum venit et Catilinae neque petitio neque insidiae quas consulibus in campo fecerat prospere cessere, constituit bellum facere et extrema omnia experiri, quoniam quae occulte temptaverat aspera foedaque evenerant. Igitur C. Manlium Faesulas atque in eam partem Etruriae, Septimium quendam Camertem in agrum Picenum, C. Iulium in Apuliam dimisit, praeterea alium alio, quem ubique opportunum
Abbreviated transcription (Latin):
uel adiunge sibi uel iuĩterfices: sed ni luis erat sempronia
que multa sepe uirilis audacie facmnora comiserat. Hec niu¬
lier gener atq forma preterra uiro atq lberis satis fortunata
fuit luteris grecis et latimis docta psaller et saltar rlegantius
q̃ necesse ẽ probe et multa alia que nistrumenta luxurie
sunt: sed ei cariora semper onia qua decus atq. pudicitia fue
pecume an fame niius parcerẽt haud facile dectrueres: libidin
sic accensa ut sepius petent uiros q̃. peteratur: sed ea sepe ante hac
fidem prodiderat creditum abiurauerat cedis coriscia fuerat
luxuria atq mopia preceps abierat: Uerum ingenium eiuis haud
absurdum posse uersus faco iocum meua samone uti uel moaisto
uel molli ue procaci: prorsus multe facetie multusq lepos
merat: hiis rebus comparatis catilina inchilominus ĩ prox¬
uinum annũ consulatũ petebat: speraus si designatus foret

Expanded text:
vel adiungere sibi vel interficere. Sed in iis erat Sempronia, vel adiungere sibi vel interficere. Sed in iis erat Sempronia, quae multa saepe virilis audaciae facinora conmiserat. Haec mulier genere atque forma, praeterea viro atque liberis satis fortunata fuit; litteris Graecis et Latinis docta, psallere et saltare elegantius, quam necesse est probae, multa alia, quae instrumenta luxuriae sunt. Sed ei cariora semper omnia quam decus atque pudicitia fuit; pecuniae an famae minus parceret, haud facile discerneres; lubido sic accensa, ut saepius peteret viros quam peteretur. Sed ea saepe antehac fidem prodiderat, creditum abiuraverat, caedis conscia fuerat; luxuria atque inopia praeceps abierat. Verum ingenium eius haud absurdum: posse versus facere, iocum movere, sermone uti vel modesto vel molli vel procaci; prorsus multae facetiae multusque lepos inerat. His rebus conparatis Catilina nihilo minus in proxumum annum consulatum petebat, sperans, si designatus foret,
Abbreviated transcription (Latin):
lio ciceroni naq autta pleraq nobilitas muidia estuabat et
qsi pollui consulatum crededat si eum quaius egrẽgius homo
nouus adeptus foret. sed ubi periculiuii aduenit iuidia atq
superbia post fuer. igitur habitis connitiis consules declarãt᷑
M. iullius et .C Antonius q̃đ factum primo populares coniu¬
rationis concus serat: neq tamẽ catilinẽ furor minuebat sed
i dies plura acitar̾ arma peritaliam locis oportuuis parar
pecumam sua aut amncorum fide sumptam mutro fesulas
ad manlium quendam portare qui princeps postea fuit bel¬
li faciundi. Ea tempestate plurimos cuuisq generis honi¬
nes asciuisse sibi dicitur: mulieres de aliquot que primo ing̃e¬
tes sumptus stupro corporis tollerauerant: post ubi etas tañ¬
tumodo ques tui neq luxurie neq auaricie modum fecerat
es alienum grande confiauerãt: per cas se catilia credebat
posse seruitia urbana solicitar uroem nicendei uiros eaꝵ

Expanded text:
lio Ciceroni. Namque antea pleraque nobilitas invidia aestuabat et lio Ciceroni. Namque antea pleraque nobilitas invidia aestuabat et quasi pollui consulatum credebant, si eum quamvis egregius homo novus adeptus foret. Sed ubi periculum advenit, invidia atque superbia post fuere. Igitur comitiis habitis consules declarantur M. Tullius et C. Antonius. Quod factum primo popularis coniurationis concusserat. Neque tamen Catilinae furor minuebatur, sed in dies plura agitare: arma per Italiam locis opportunis parare, pecuniam sua aut amicorum fide sumptum mutuam Faesulas ad Manlium quendam portare, qui postea princeps fuit belli faciundi. Ea tempestate plurumos cuiusque generis homines adscivisse sibi dicitur, mulieres etiam aliquot, quae primo ingentis sumptus stupro corporis toleraverant, post, ubi aetas tantummodo quaestui neque luxuriae modum fecerat, aes alienum grande conflaverant. Per eas se Catilina credebat posse servitia urbana sollicitare, urbem incendere, viros earum
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis aut ea res pro magintudine parun comperta est. sed in
ea conuratione fuit. Ecurius natus haud obscuro loco facino¬
ribus atq fiagitis eoopertus quem censores senatu probri gratia
amoueraẽ. hue homini nõ minor uanitas inerat quã audacia
neq retic& que audiuerat: neq suam ec ip̃a scelera occultar
prorsus ueq dicer ueq faces quicq pensi habebat: Erat ei cum
fuliua mulier nobili stupri uetus consuctudo cui cũ minus
gratus esset: quia mopia minus largirĩ poterat: repente glo¬
riaus maria montisq polliceri cepit minari interdũ ferio ni
sibi obuoxia foret: postremo ferocius agitarq solitus erat.
at fuliua insolentia curq causa cognita talẽ periculis rp. haua
occultum habuit. sed sublato auitor de catiliut conuration
que quomodo audierat compluribus uarrauit: ca resĩ primis stu¬
dia hominum accendit ad consulatum mandandum M. Tui¬

Expanded text:
Nobis ea res pro magnitudine parum comperta est. Sed in Nobis ea res pro magnitudine parum comperta est. Sed in ea coniuratione fuit Q. Curius, natus haud obscuro loco, flagitiis atque facinoribus coopertus, quem censores senatu probri gratia moverant. Huic homini non minor vanitas inerat quam audacia: neque reticere, quae audierat, neque suamet ipse scelera occultare, prorsus neque dicere neque facere quicquam pensi habebat. Erat ei cum Fulvia, muliere nobili, stupri vetus consuetudo. Cui cum minus gratus esset, quia inopia minus largiri poterat, repente glorians maria montisque polliceri coepit et minari interdum ferro, ni sibi obnoxia foret, postremo ferocius agitare, quam solitus erat. At Fulvia insolentiae Curi causa cognita tale periculum re publicae haud occultum habuit, sed sublato auctore de Catilinae coniuratione, quae quoque modo audierat, compluribus narravit. Ea res in primis studia hominum accendit ad consulatum mandandum M. Tul
Abbreviated transcription (Latin):
adhoc maledictis increpabat onines bonos: suor unũquẽs:
nominans laudar admones alium egestatis. alium sue¬
cupiditatis. complures periculi aut ĩgnomime. multos uic¬
torie syllane quibus ea prede fuerat: postouã omniũ animos
alacres uidet: cohortatus ut petitionem suam cure haberet
conuentum dimisie. tuer ea tempestate qui dicerẽt catiliua
oratione habita cũ ad uisiurandum populatores sceleris sui
addiceret humani corporis sangunẽ uino permixtu ĩ pateres
cirtutulissẽ inde cum post execrãtionem ones degustassent
sicuti in sollemnibus sacris fieri consueuit aperiusse consilui
siui atq eo dictante fecisse quo inter se fidi magis forẽt ãlius
alii tanti facmoris conscii. ndnulli ficta hec et multi p̃terea
existimabant ab his qui ciceronis inuidiam que postea. orta
est leniri credebant atrocitate sceleris torum qui penas dederãt

Expanded text:
Ad hoc maledictis increpabat omnis bonos, suorum unumquemque Ad hoc maledictis increpabat omnis bonos, suorum unumquemque nominans laudare; admonebat alium egestatis, alium cupiditatis suae, compluris periculi aut ignominiae, multos victoriae Sullanae, quibus ea praedae fuerat. Postquam omnium animos alacris videt, cohortatus, ut petitionem suam curae haberent, conventum dimisit. Fuere ea tempestate, qui dicerent Catilinam oratione habita, cum ad iusiurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis sanguinem vino permixtum in pateris circumtulisse: inde cum post exsecrationem omnes degustavissent, sicuti in sollemnibus sacris fieri consuevit, aperuisse consilium suum; idque eo dicitur fecisse, quo inter se fidi magis forent alius alii tanti facinoris conscii. Nonnulli ficta et haec et multa praeterea existumabant ab iis, qui Ciceronis invidiam, quae postea orta est, leniri credebant atrocitate sceleris eorum, qui poenas dederant.
Abbreviated transcription (Latin):
mini: neq: animus neq corpus a uobis aberit: hec ipa ut
spero uodiscumi consul agam: nisi forte auimus mȩ fallit
insi uos seriur magisõ imperar parati estis. Postquã acce¬
pere ea homines quibus mnala abunde oĩa eraut sea neꝗres
neq spes bona ulla cametsi illis quittam rem .p. mouere
magna maces uidebatur tamen postulaua pieriq ut propo¬
neret que conditio belli foret. que premia armis petererit
quid ubiq opis aui spe haberet. Tiinc catilina pollicen tabui¬
las nouas/ proscriptionem locupletun. magistratus saca¬
dotia rapinas. et alia omuia que bellum atq libido uictor
fat. pretrea esse in hispania cicenore pisonem ĩ maurita¬
ma cum exercitu. 2. siccium nucerium consilii fui parti¬
cipes: adhuc peter consulatum e Antoniu quem ibi collegã
fore speraret hominem famuiliare et ommibus necessitudiuibus
circũuentum cum eo se consule untiũ agendi belli facturi

Expanded text:
imini! Neque animus neque corpus a vobis aberit. Haec ipsa, ut imini! Neque animus neque corpus a vobis aberit. Haec ipsa, ut spero vobiscum una consul agam, nisi forte me animus fallit et vos servire magis quam imperare parati estis." Postquam accepere ea homines, quibus mala abunde omnia erant, sed neque res neque spes bona ulla, tametsi illis quieta movere magna merces videbatur, tamen postulavere plerique, ut proponeret, quae condicio belli foret, quae praemia armis peterent, quid ubique opis aut spei haberent. Tum Catilina polliceri tabulas novas, proscriptionem locupletium, magistratus, sacerdotia, rapinas, alia omnia, quae bellum atque lubido victorum fert. Praeterea esse in Hispania citeriore Pisonem, in Mauretania cum exercitu P. Sittium Nucerinum, consili sui participes; petere consulatum C. Antonium, quem sibi collegam fore speraret, hominem et familiarem et omnibus necessitudinibus circumventum; cum eo se consulem initium agundi facturum.
Abbreviated transcription (Latin):
incepto opus est cetera res &pediet: etenum quis mortalium
cui iurile ingemum est toltrar illis potest diuitias superare
quas profundant in &truendo mari et in montibus coequandis
nobis rem familiare et ad necefaria deesse: illos binas aut
amplius domos continuar. nobis larem fanuliarẽ nusq ullil
esse tabulas. signa. toreuinata emunt uetera negligrunt no¬
ua diruunt alia edificant postremo ombus modis pecumani
trabunt. uexant tamen suma lididine diuuitias suas uincer
nequeunt. At nobis est domi mopia foris es ãlienũ. mala res
spes multo asperior: demq quid reliqui habenius preter mise¬
ram anmam: qum igitur expagiscinim: en est illa quam
sepe optastis libertas preterea diuitie. decus. eloria in oculis
sita suit.: Tortuna omua ea uictoribus premia posuit
res tempus. pericula egistas . oelli spolia magnifica magisor
oratio mea uos hortentur uel imperator ueł milite me un¬

Expanded text:
incepto opus est, cetera res expediet. Etenim quis mortalium, incepto opus est, cetera res expediet. Etenim quis mortalium, cui virile ingenium est, tolerare potest illis divitias superare, quas profundant in exstruendo mari et montibus coaequandis, nobis rem familiarem etiam ad necessaria deesse? Illos binas aut amplius domos continuare, nobis larem familiarem nusquam ullam esse? Cum tabulas, signa, toreumata emunt, nova diruunt, alia aedificant, postremo omnibus modis pecuniam trahunt, vexant, tamen summa lubidine divitias suas vincere nequeunt. At nobis est domi inopia, foris aes alienum, mala res, spes multo asperior: denique quid reliqui habemus praeter miseram animam? Quin igitur expergiscimini? En illa, illa, quam saepe optastis, libertas, praeterea divitiae, decus, gloria in oculis sita sunt; fortuna omnia ea victoribus praemia posuit. Res, tempus, pericula, egestas, belli spolia magnifica magis quam oratio mea vos hortantur. Vel imperatore vel milite me ut
Abbreviated transcription (Latin):
te agitaui oues iã autea diuersi audisti. cẽterũ michi : dies
mapis animus accendditur. cum considro que conditio uite
futura sit nisi nosmnet ipi uindicemus ibartatem. Nam posto:
res .p. in paucorum potentium ius atq ditionẽ concessie sem¬
per illisiezes. tetrarche uectigales eẽ popili nationes stipendia
penda ceteri ones strenui bomi nobiles atꝗignobiles uulgus sumꝰ
sine gratia sint auctoritate niis obnexii qrious si res .p. ualent᷑
formidini essemus: itaq oñis gratia ptentia honos: diui¬
pericula/ iudicia. egestatem: que quouq tandem p̾atiemi¬
ui fortissimi uiri: nõne emori peruirtitem p̃stat᷑ q uitã
miseam atq ihonestam ubi aliene siperoie ludibrio fueritis
per dedecus amuter. Uerumenim uero testor per dtũ atq hõm
fidem uictoria in manu nobis est. uget etas animus ualet
contra illis anmis atq diuitiis oma consenuerunt: tantũniõ

Expanded text:
nte agitavi, omnes iam antea divorsi audistis. Ceterum mihi in dies nte agitavi, omnes iam antea divorsi audistis. Ceterum mihi in dies magis animus accenditur, cum considero, quae condicio vitae futura sit, nisi nosmet ipsi vindicamus in libertatem. Nam postquam res publica in paucorum potentium ius atque dicionem concessit, semper illis reges, tetrarchae vectigales esse, populi, nationes stipendia pendere; ceteri omnes, strenui, boni, nobiles atque ignobiles, vulgus fuimus, sine gratia, sine auctoritate, iis obnoxii, quibus, si res publica valeret, formidini essemus. Itaque omnis gratia, potentia, honos, divi repulsas, iudicia, egestatem. Quae quousque tandem patiemini, o fortissumi viri? Nonne emori per virtutem praestat quam vitam miseram atque inhonestam, ubi alienae superbiae ludibrio fueris, per dedecus amittere? Verum enim vero, pro deum atque hominum fidem, victoria in manu nobis est: viget aetas, animus valet; contra illis annis atque divitiis omnia consenuerunt. Tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
tale facinus fecisse. sed impena seuo nulta autea perpesios.
nos eam rem ĩ medio relinquinus le supiori couitatoe satis dicemi e t¬
Actilina ubi eos quos paulo di memoraui conuenisse
iudet tamet si cũ singulis milta sepe egerat : tum
lrem fore credes unuersos appellar cohortari et ĩ abditam
partem hedium secessit: atq ibi ombis arbitris procul amo¬
tis orationem huiuscemodi habuit. Niuireus fidesq ur̃a
spectata inichi forent nequaquã oportiria res cecidisset. Spes
magna deminationis i mambus fritra fusset. neq ego perigna¬
uiam aue uana ingenia incerta pro certii captarẽ: sed qͣuia mnitis
et magnis tempestatibus uos cognoui fortes fidosq michi eo aniniꝰ
ausus est maxiiũ et pulcharimũ facnus incipes simul quia
uobis cademq michi bona malaq intellai: nam idem uelle
idem uolle ea res demunt firma amnirtia est. sedego que me¬

Expanded text:
tale facinus fecisse, sed imperia saeva multa antea perpessos. tale facinus fecisse, sed imperia saeva multa antea perpessos. Nos eam rem in medio relinquemus. De superiore coniuratione satis dictum. Catilina ubi eos, quos paulo ante memoravi, convenisse videt, tametsi cum singulis multa saepe egerat, tamen in rem fore credens univorsos appellare et cohortari in abditam partem aedium secedit atque ibi omnibus arbitris procul amotis orationem huiusce modi habuit: "Ni virtus fidesque vostra spectata mihi forent, nequiquam opportuna res cecidisset; spes magna, dominatio in manibus frustra fuissent, neque ego per ignaviam aut vana ingenia incerta pro certis captarem. Sed quia multis et magnis tempestatibus vos cognovi fortis fidosque mihi, eo animus ausus est maxumum atque pulcherrumum facinus incipere, simul quia vobis eadem, quae mihi, bona malaque esse intellexi; nam idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est. Sed ego quae me
Abbreviated transcription (Latin):
cognita rursus ĩ nonas teo: consilui ctais
transtulerunt: ian
tum nõ consulibus mõdo sed plerisq sena¬
tonbus perintie m¬
chmabantur: qͥd Cacilina nisi matu¬
rasset pro cuna si¬
im sociis dare eo die post conditã urbe
ro: pessimũ faciui
patratum foret: quia nondũ frequẽtes
armati comienera
ea ues consilium diremit: postea piso
in citeriorem hispe¬
nicũ. eñ. pompeiũ cognouerãt: neq tant
senatus prouincia
ĩuitus dederat quippe fedũ honuntn
debat: simul quia boni complures pre:¬
sidiu in eo put¬
baut: et tum potentia pompei formido¬
losa erat sed his
piso in prouinciam ab equitibus hispanis
quoc in exacitu
uctabat iter faciens occisus ẽ: sunt qͥ ita
dicunt imperia eius inuista superbe crudelia barbaros neꝗs¬
sime pati. alii aũt equites illos enpo: uetares fidosq dientes¬
& uoluntate eius pisone aggrissos ninqs hispanos preterea

Expanded text:
cognita rursus in Nonas Februarias consilium caedis cognita rursus in Nonas Februarias consilium caedis transtulerant. Iam tum non consulibus modo, sed plerisque senatoribus perniciem machinabantur. Quod ni Catilina maturasset pro curia signum sociis dare, eo die post conditam urbem Romam pessumum facinus patratum foret. Quia nondum frequentes armati convenerant, ea res consilium diremit. Postea Piso in citeriorem Hispanimicum Cn. Pompeio cognoverat. Neque tamen senatus provinciam invitus dederat; quippe foedum hominem volebat, simul quia boni conplures praesidium in eo putabant et iam tum potentia Pompei formidulosa erat. Sed is Piso in provincia ab equitibus Hispanis, quos in exercitu ductabat, iter faciens occisus est. Sunt, qui ita dicant: imperia eius iniusta, superba, crudelia barbaros nequivisse pati; alii autem: equites illos, Cn. Pompei veteres fidosque clientis, voluntate eius Pisonem aggressos; numquam Hispanos praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
adhoc multi & coloniis et muncipiis qui domi nobiles erãt: pretara
complurs paulo occultius consilii huuiscemodi participes nobiles
quos magis deminationis spes hortabatur q̃. inopia cuit alia ne¬
cessitudo ceterum iuuentus pleraq sed maxime nobiluĩ catiliue
ceptis faneoat. quibus i ocio ual maginfice uel molite uiuer copia
arae mccta pro certis ¶luin quã pacem malebant. tuer item
ia tempestate qui creaetit M licinui crassum nõ ignarum eius
consilii fuisse quia en pmpeius uisus ipi magnum ectratũ duc
fuit de qua quautrissi¬
penas dederaut: post
hibitus erat consulati
peter qͥd intra legitunos dies profittri
nequuirrat. erat eode
tempor en. piso adolescens nobilis sume
audacie egens facti¬
ulabant. Cui hoc catilina et Autroui
circiter nõ as decemor
consilio comunicato parabãt i capito
scibus correptis pisi¬
em cũ eercitu ad obtinendas duashis¬
panias mittes. ea

Expanded text:
ad hoc multi ex coloniis et municipiis domi nobiles. Erant praeterea ad hoc multi ex coloniis et municipiis domi nobiles. Erant praeterea complures paulo occultius consili huiusce participes nobiles, quos magis dominationis spes hortabatur quam inopia aut alia necessitudo. Ceterum iuventus pleraque, sed maxume nobilium, Catilinae inceptis favebat; quibus in otio vel magnifice vel molliter vivere copia erat, incerta pro certis, bellum quam pacem malebant. Fuere item ea tempestate, qui crederent M. Licinium Crassum non ignarum eius consili fuisse; quia Cn. Pompeius, invisus ipsi, magnum exercitum ductfuit. De qua, quapoenas dederant. Post hibitus erat consulatum petere, quod intra legitumos dies profiteri nequiverat. Erat eodem tempore Cn. Piso, adulescens nobilis, summae audaciae, egens, factiulabant. Cum hoc Catilina et Autronius circiter Nonas Decembris consilio communicato parabant in Capitoscibus correptis Pisonem cum exercitu ad obtinendas duas Hispanias mittere. Ea re
Abbreviated transcription (Latin):
alienu per õnes terras ingens erat. et qͣd pleriq syllani imilites lar:¬
gius suo usui rapinarum et uictorie uetaris memores ciuile sellum
ercitus. Cu. pompeius i extremis tenis bellum gtrebat: ipsi cõsula¬
tura petendi magna spes: senatus nichil sane intentus tute
tranquilles res omnes. sed ea prorsus oportiia catiliuȩ: ligitur
circiter Rl iumii. L. Cesar .C. tigulo coss primo singulos appel¬
nia coniurationis docei. ybi fatis &plorata sunt que uoluit .
unũ dnes conuocat quibus magna necessitudo e plurunit auda¬
cie inerat: eo conuena senatorii ordins .x. lentulus e.R. sura. ꝑ
Antonius: L. cassius. L t longinus exi. cethezus .P. seruius sylla
⁊ filius l uarçunteius. & annius ua. port̾ius ui ⁊ leca L cal¬
phurnius. L.t bestia & curius. preterea ex couetri ordmeri
fuluius nobilior. L. statilius .e. babrnus p.t. capito.e. cornelius

Expanded text:
alienum per omnis terras ingens erat et quod plerique Sullani milites laralienum per omnis terras ingens erat et quod plerique Sullani milites largius suo usi rapinarum et victoriae veteris memores civile bellum xercitus, Cn. Pompeius in extremis terris bellum gerebat; ipsi consulatum petenti magna spes, senatus nihil sane intentus: tutae tranquillaeque res omnes, sed ea prorsus opportuna Catilinae. Igitur circiter Kalendas Iunias L. Caesare et C. Figulo consulibus primo singulos appelcam, magna praemia coniurationis docere. Ubi satis explorata sunt, quae voluit, in unum omnis convocat, quibus maxuma necessitudo et plurumum audaciae inerat. Eo convenere senatorii ordinis P. Lentulus Sura, P. Autronius, L. Cassius Longinus, C. Cethegus, P. et Ser. Sullae Ser. filii, L. Vargunteius, Q. Annius, M. Porcius Laeca, L. Bestia, Q. Curius; praeterea ex equestri ordine M. Fulvius Nobilior, L. Statilius, P. Gabinius Capito, C. Cornelius;
Abbreviated transcription (Latin):
ctate pro certo creditur necato filio domũ scelestis nuptiis¬
uacue fecisse: Que quidem res mnichi in primis uidet cau¬
sa fuisse facmoris maturandi: nãq animus impurus diss
homimbusq infestus neq ugiliis neq quictibus sedari pottrat
ita conscientia mentem e citam uas tãbat. igr color exangius
fedi oculi. citus modo modo tardus incefsus. prorsus in facie
uultuq uecordia merat. Sed uiuentutem quã ut supradixius
illxerat multis modis mala facmora edocebant: Ex illis testts si¬
gnatoresq falsos comodar fidem fortunas pericuia uilia habere
post ubi eorum fama atq pudorem attriuerat maiora alia ipe¬
rabat: si causa peccandi in presens minus suppetebat nichilomi¬
nus insontes sicuti sontis circumuemi: uigular silicet ne ꝑ oci¬
um torpescerẽt manus. aut animus gatiito potuuis malus atq
crudelis erat. Hiis amicis socissq: confisus catilina iimul q̃des

Expanded text:
aetate, pro certo creditur necato filio vacuam domum scelestis nuptiisaetate, pro certo creditur necato filio vacuam domum scelestis nuptiis fecisse. Quae quidem res mihi in primis videtur causa fuisse facinus maturandi. Namque animus inpurus, dis hominibusque infestus neque vigiliis neque quietibus sedari poterat: ita conscientia mentem excitam vastabat. Igitur color ei exsanguis, foedi oculi, citus modo, modo tardus incessus: prorsus in facie vultuque vecordia inerat. Sed iuventutem, quam, ut supra diximus, illexerat, multis modis mala facinora edocebat. Ex illis testis signatoresque falsos commodare; fidem, fortunas, pericula vilia habere, post, ubi eorum famam atque pudorem attriverat, maiora alia imperabat. Si causa peccandi in praesens minus suppetebat, nihilo minus insontis sicuti sontis circumvenire, iugulare: scilicet, ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito potius malus atque crudelis erat. His amicis sociisque confisus Catilina, simul quod aes
Abbreviated transcription (Latin):
postremo oñes quos flagitiuin / egestas conscius auimus e¬
agitabat hii catiline proxim et famliares erãt: q̃d siquis
esset ẽt a culpa uacuus ĩ amicitia eus ĩciderat q̃uotidi¬
ano usu atq illecebris facile par similisos. ceteris efficiebat
sed maximẽ adolescentium fauliaritates appetebat tori
anmi molles et etate fiuxi dolis haud difficulter capie¬
bantur: nã ut cuiusq ingenii ex etate flagrabat aliis scorta
prebes aliis canes atq equos mercari postremo neq̃ sumptui
neq modestie sue parce dum illos obnoxios fidosq sion facer̃t
Scio fuisse nõnullos qui ita existimarẽt iuuentute que domũ
catiline frequentabat parum hones te pudicitia habuisse
pra fecerat cũ uirgine nobili cum sacerdote ueste et alia
huiuscemodi contra ius fasos postremo captus aniore aure¬
lię orestille cuius pretar formam nichil unq donus lauda¬
uit qđ ea nuber illi dubitabat cimens priuignũ adultui

Expanded text:
postremo omnes, quos flagitium, egestas, conscius animus epostremo omnes, quos flagitium, egestas, conscius animus exagitabat, ii Catilinae proxumi familiaresque erant. Quod si quis etiam a culpa vacuus in amicitiam eius inciderat, cotidiano usu atque illecebris facile par similisque ceteris efficiebatur. Sed maxume adulescentium familiaritates adpetebat: eorum animi molles etiam et fluxi dolis haud difficulter capiebantur. Nam ut cuiusque studium ex aetate flagrabat, aliis scorta praebere, aliis canes atque equos mercari; postremo neque sumptui neque modestiae suae parcere, dum illos obnoxios fidosque sibi faceret. Scio fuisse nonnullos, qui ita existumarent: iuventutem, quae domum Catilinae frequentabat, parum honeste pudicitiam habuisse; pra fecerat, cum virgine nobili, cum sacerdote Vestae, alia huiusce modi contra ius fasque. Postremo captus amore Aureliae Orestillae, cuius praeter formam nihil umquam bonus laudavit, quod ea nubere illi dubitabat timens privignum adulta
Abbreviated transcription (Latin):
tenq cultus nõ inmor icesserat uros mulubria pati mulieres
pudicitiam propatulo haber: uescendi causa terra mariq oiã
nad frigus / nes lassitudine optriri sed ea omnĩa luxu anticape.¬
hec oĩa iuuentutem ubi faumliares opes defecerãt ad facmora
incendebant: animus imbutus malis artibus haud facie
libidimbus carebat: co profusius ombus modis questui atq.
sumptiu deditus erat: in tanta itaq et tam corrũpta ciuitate
catilua ratus ial quod factu facilimũ trat om̃um fiagitiosoꝵ
et facmerosorum circum se canq̃ stipatorum cateruas
habebat. nã quicunq impudicus adulter ganeo alea¬
manu uentre pene bona patria lacerauerat: quicũq alienui
es grande conflauerat quo flagitiuin aut facinus redime¬
ret. preterea omnes undiq parricide facuilegis conuic̃ti
iudiciis: aut pro factis iudiciũ timentes: ad hoc quos
maniis atq lingua periurio aut fanguine ciuili dlebat:

Expanded text:
terique cultus non minor incesserat: viri muliebria pati, mulieres terique cultus non minor incesserat: viri muliebria pati, mulieres pudicitiam in propatulo habere; vescendi causa terra marique omnineque frigus neque lassitudinem opperiri, sed omnia luxu antecapere. Haec iuventutem, ubi familiares opes defecerant, ad facinora incendebant: animus imbutus malis artibus haud facile lubidinibus carebat; eo profusius omnibus modis quaestui atque sumptui deditus erat. In tanta tamque corrupta civitate Catilina, id quod factu facillumum erat, omnium flagitiorum atque facinorum circum se tamquam stipatorum catervas habebat. Nam quicumque inpudicus, adulter, ganeo manu, ventre, pene bona patria laceraverat quique alienum aes grande conflaverat, quo flagitium aut facinus redimeret, praeterea omnes undique parricidae, sacrilegi, convicti iudiciis aut pro factis iudicium timentes, ad hoc, quos manus atque lingua periurio aut sanguine civili alebat,
Abbreviated transcription (Latin):
cepit: igr ex diuitiis uiuentute luxuria atq auaritia una¬
cũ superbia muase raper. consumer sua panupender aliera
cuper pudorem pudicitia diuina atq̃. humana promiscua
ichil pensi uichilq moderati habere
per precidi est cum domos atq uillas cognoueris
urbiun modum ędificatas uis& templa deerum
que nr̃i maiores religiosissimi mortales fecer. Utrum
illi delubra oĩ pietate. domos suas gloria decorabant: neq uic¬
tis quicq prete iiurie licentia eripubant: At hii contra igna-¬
iussimi homnnes per suinum scelus oia ea sociis adimer que
fortissum uictores hostibus reliquerant promle quasi iuirtiã
facer id demuni esfet̃ imperio uti: naui quid ea memore que
nsi hiis qui iudes uemim credidilia sunt a priuatis compluribus
subueisos mnontes: maria de constrata. quibus inichi uidentur
iudbrio fuisse diuitie.: quippe quas honeste haber licebat. ab¬
uti per turpitudinem properabant. sed libido stupri gancȩ ce¬

Expanded text:
iuventutem luxuria atque avaritia cum superbia invasere: rapere, consumere, sua parvi pendere, aliena cupere, pudorem, pudicitiam, divina atque humana promiscua, nihil pensi neque moderati habere. Operae pretium est, cum domos atque villas cognoveris urbium modum exaedificatas, visere templa deorum, quae nostri maiores, religiosissumi mortales, fecere. Verum illi delubra deorum pietate, domos suas gloria decorabant neque victis quicquam praeter iniuriae licentiam eripiebant. At hi contra, ignavissumi homines, per summum scelus omnia ea sociis adimere, quae fortissumi viri victores reliquerant: proinde quasi iniuriam facere id demum esset imperio uti. Nam quid ea memorem, quae nisi iis, qui videre, nemini credibilia sunt: a privatis compluribus subvorsos montis, maria constrata esse? Quibus mihi videntur ludibrio fuisse divitiae: quippe, quas honeste habere licebat, abuti per turpitudinem properabant. Sed lubido stupri, ganeae ce
Abbreviated transcription (Latin):
quo sibi fidem facerot contra morem maiorum luxuriose in¬
misq liberaliter habuerat. loca amena uoluptaria facile
nurar. ea priuatun et publice rapes. delubra deoris spoliare¬
sacra profanaq oĩa pollue: igitur hnii milites postquã uicto¬
nam adlepti sune mchil reliq̃ui uictis feca. quippe secunde
res sapientium anmos fatigant. nedum illi cõruptis mori¬
bus uictorie temperaret: posto. diuitie honori ee ceper et
eas gioria imperiui. potentia sequebantur hebesc& urtus. pau¬

Expanded text:
quo sibi fidum faceret, contra morem maiorum luxuriose niquo sibi fidum faceret, contra morem maiorum luxuriose nimisque liberaliter habuerat. Loca amoena, voluptaria facile mirari, ea privatim et publice rapere, delubra spolisacra profanaque omnia polluere. Igitur hi milites, postquam victoriam adepti sunt, nihil reliqui victis fecere. Quippe secundae res sapientium animos fatigant, ne illi, corruptis moribus, victoriae temperarent. Postquam divitiae honori esse coeperunt, et eas gloria
Abbreviated transcription (Latin):
deinde uariis Anthenorem cũ mltitudine
uenetum. qui ex sedicõe exflagõ pulsi
et sedes et duce rege philemene ad

Expanded text:
deinde uariis Antenorem cum multitudine Enetum, qui seditione ex Paphlagonia pulsi et sedes et ducem rege Pylaemene ad
Abbreviated transcription (French):
le quel crea consulz a postinius albimꝰ¬
le louche et e. calphurnius pison. Apres¬
sempronius gratus .l. postimius albinꝰ
P. corne lius mamertus .C. municiuis
maniculus a hostilius maucins Et E¬

Expanded text:
 A. Postumium Albinum Luscum et C. Calpurnium Pisonem . prSempronius Gracchus L. Postumius Albinus P. Cornelius Mammula Ti. Minucius Molliculus A. Hostilius Mancinus C. M
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcedere facit. non ignauiter
defensurus locum quȩ usui
forent parat & instruit De¬
in pro repellenda hostili ma¬
nu munitione quadã mon¬
tem proximũ occupat. iuxta
ac si hostes adessent uallo atq
fossa muniendo cũ suis in ui¬
gilat. ubi etiam mensem in¬
tegrũ cum expeditione cõn¬
sũmat. Dũ hȩc his partibus
geruntur . res huius modi
ad curiam delata ꝑ aulicos
uentilatur: & reus uterq diꝑx
& domnus abb̃ quasi contra
rem .P. fecisset hostis publicꝰ
adiudicatur. Igͥ ab his decu¬
rionibus quoꝵ consilio ut
diximus corrũpi uidebatur
dignitas regiȩ potestatis tan¬
quam ex nomine regis diri¬
guntur litterȩ. hos utrosq
rationem reddituros ad cu¬
riam proficisci debere qͦd
dux indignum sibi factu ratꝰ.
legationem hanc indigna¬
tus respuit. conquestus mul¬
tum de iniustitia quam rex
consilio deprauatus sacerdo¬
tum scõ Remaclo sibiq fece¬
rit. Prȩterea cõminatus hos
regi remittit nuntium: nisi

Expanded text:
praecedere facit, non ignaviter praecedere facit, non ignaviter defensurus locum, quae usui forent parat et instruit. Dein pro repellenda hostili manu munitione quadam montem proximum occupat, juxta ac si hostes adessent vallo, atque fossa muniendo cum suis invigilat, ubi etiam mensem integrum cum expeditione consummat. Dum haec his partibus geruntur, res hujusmodi ad curiam delata per aulicos ventilatur; et reus uterque, dux et dominus abbas, quasi contra rempublicam fecisset, hostis publicus adjudicatur. Igitur ab his decurionibus, quorum consilio, ut diximus, corrumpi videbatur dignitas regiae potestatis, tanquam ex nomine regis diriguntur litterae, hos utrosque rationem reddituros ad curiam proficisci debere. Quod dux indignum sibi factum ratus, legationem hanc indignatus respuit, conquestus multum de injustitia, quam rex consilio depravatus sacerdotum S. Remaclo sibique fecerit. Praeterea comminatus regi hoc remittit nuntium, nisi