comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. Ut apparcat peccatum. & fiat
supra modum peccatũ delinquens ꝑ mã¬
datum. Id̾o suꝑ modum. Quando deli¬
quebat sine mandato: minus erat. Qnͣ¬
do delinquit ꝑ mandatum excedit
modum. Quando enim non ꝓhibet᷑
quis: putat quia bñ facit. Prohibitus
incipit nolle facere. Uicit᷑. trahit᷑. sub¬
ugatur. Iam restat illi gram inuoca¬
re. quia non potuit legem seruare. Ac
sp̃s uite lib̾anit te a lege peccati & mor¬
tes. lex est fid̾i. lex.ẽ. sp̃s. lex est gr̃e. lex
est miscđiȩ. Illa uͦ lex peccati & mortis
non est lex dĩ. s peccati & mortis. Illa
altera de qua dicit apłs. lex sc̃a. & man-¬
datum sc̃m̃. ꝙ iustũ & bonum. lex est¬
est dei. s factoꝵ lex & oꝑum. Oꝑum¬
est lex. que iubet non iuuat. Aex quȩ
tibi ostendit non tollit peccatum. Ab
alia lege tibi ostendatur peccatũ: ab a¬
legis in quo infirmabat᷑ ꝑ carnem. De¬
bellabat enim caro tua: subiugabat te

Expanded text:
mortem? Ut appareat peccatum; ut fiat mortem? Ut appareat peccatum; ut fiat supra modum peccatum, delinquens per mandatum. Ideo, supra modum. Quando delinquebat sine mandato, minus erat: quando delinquit per mandatum, excedit modum. Quando enim non prohibetur aliquis, putat quia bene facit. Prohibitus, incipit nolle facere: vincitur, trahitur, subjugatur: jam restat illi gratiam invocare; quia non potuit legem servare. 7. spiritus vitae liberavit te a lege peccati et mortis, lex est fidei, lex est Spiritus, lex est gratiae, lex est misericordiae. Illa vero lex peccati et mortis, non est lex Dei, sed peccati et mortis. Illa vero altera de qua dicit Apostolus, Lex sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum, lex est Dei, sed factorum, lex operum: operum lex, quae jubet non juvat: lex quae tibi ostendit, non tollit peccatum. Ab alia tibi lege ostenditur peccatum, ab aLegis, in quo infirmabatur per carnem. Rebellabat enim caro tua, subjugabat te
Abbreviated transcription (Latin):
lotem. Apl̃i uerba sunt. Hiacce & at¬
ilibit. Itaꝵ lec quidem sc̃a. Quid tam
scm̃ quam non concupisces . Non ess&
mala legis preuaricatio: insi ipsa esset
bona. Si enim non esset bona: non es¬
set malum p̾uaricari rem malam: qͥa
uͦ malum est eam preuaricari. gͦ bona
est. Quid tam bonum quam ñ concu¬
pisces. Nex gͦ scã: & mandatum scm̃. et
iustum & bonũ. Quomͦ saciat. quomͦ
inculcat. quasi contra calumpniatores
clamat. Quid dicis manichee: Lex qͦ
data est ꝑ moysen mala est .d. Mala ẽ
dicunt. O portenta.o frontem. Tu dix¬
isti semel mala. Audi apłm dicentem
Lex quidem sc̃a: & mandatũ scm̃ ꝙ ui
stum. & bonum. Taces aliquando.d Qd̃
gͦ bonum est inquit. michi factum ẽ.
mors: Absit. S ed peccatum ut appare¬
at peccatum. ꝑ bonum michi oꝑatũ. ẽ.
mortem. Et hic ꝑ bonum. sic reum ac¬
cusat: ut a laude legis non recedat. ꝑ
bonum mͥ inquit oꝑatum est mortem.
ꝑquod bonum. Mandatum. ꝑ quod
bonum. Legem. Quomͦ oꝑatum est

Expanded text:
mortem. Apostoli verba sunt; videte et attendite. Itaque lex quidem sancta. Quid tam sanctum, quam Non concupisces? Non esset mala legis praevaricatio, nisi ipsa esset bona. Si enim non esset bona, non esset malum praevaricari rem malam. Quia vero malum est eam praevaricari, ergo bona est. Quid tam bonum, quam Non concupisces? Lex ergo sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Quomodo satiat? quomodo inculcat? Quasi contra calumniatores clamat. Quid dicis, Manichaee? Lex quae data est per Moysen mala est? Mala est, dicunt. O portenta! o frontem! Tu dixisti semel, Mala: audi Apostolum dicentem, Lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Taces aliquando? Quod ergo bonum est, inquit, mihi factum est mors? Absit. Sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. Et hic, per bonum: sic reum accusat, ut a laude Legis non recedat. Per bonum mihi, inquit, operatum est mortem. Per quod bonum? Mandatum. Per quod bonum? Legem. Quomodo operatum est
Abbreviated transcription (Latin):
aierit uos. & tradidit semetipsum pro
nobis oblationem & hostiam deo mo
dorem fuauitatis. Eece de quo peccato
dimpnauit peccatum. De sacrificio qd̵
falim est ꝓpeccatis in de dampna¬
lit puratum. Ipsa est lex sp̃c uitȩ qͥ
lr ila altera. lex litterȩ. lex iubens bo¬
i est quidem mandatum scm̃ iustum
e boium. Sed infirmabatur ꝑ carnem.
E quod uibebat in nobis impleri non
perat. alia gͦ lex ut ddicere ceꝑam. tͥ
Ostudat pecatum: alia tollat. Osten¬
at pecatum sex litters. tollat peccatũ¬
E gũ. lgit᷑ ipse ego mente seruo legi
lisarie autem legi perati. In qua con

Expanded text:
semetipsum pro vobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Ecce de quo peccato damnavit peccatum: de sacrificio quod factus est pro peccatis, inde damnavit peccatum. Ipsa est Lex spiritus vitaelex illa altera, lex litterae, lex jubens, bona est quidem; Mandatum, sanctum, et justum, et bonum: sed infirmabatur per carnem; et quod jubebat, in nobis impleri non poterat. Alia ergo lex, ut dicere coeperam, tibi ostendat peccatum, alia tollat: ostendat peccatum lex litterlex gratiae. Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. In qua con
Abbreviated transcription (Latin):
Uideo uudeo quidem quod peccatum
dampnauit. uideo prorsus. Ecce agnus
d̾i. ecce qui tollit peccatum maindi.
Quod peccatumd Om̃e peccatum. om̃e
nr̃m peccatum dampnauit. Sed de qͦ
peccato: Ipse non habebat peccatum.
De illo dictum est qui peccatum non
fecit. nec inuentus est dolus in ore eiꝰ.
Nullum prorsus. nec trahendo nec
addendo. Nullum peccatum habunt.
nec originale nec ꝓprie iniquitatis. On¬
guaem uirgo demonstrat. Conuersat
fecisse. unde dignus esset morte. Idcoa¬
it. Ecce uenit princeps hunus mundi
diabolum signisicans. & in me nichilĩ¬
ueniet. Non inueniet quarc me occi¬
dat:. Princeps mortis. & quare gͦ mo¬
rieris: Sed ut sciant om̃s quia uoui¬
tatem patris mei facio: camus hinc
perrexit ad passionem mortis. Mortẽ
uoluntariam: non necessitatis s arbith
Portestatem habco ponendi animam
meam. & potestatẽ habeo iterum sum̃¬
di eam. Nemo tollit eam ame. s ego

Expanded text:
it? Video, video quidem quod peccatum damnavit, video prorsus: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quod peccatum? Omne peccatum, omne nostrum peccatum damnavit. Sed de quo peccato? Ipse non habebat peccatum: de illo dictum est, Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Nullum prorsus, nec trahendo, nec addendo: nullum peccatum habuit, nec originis, nec propriae iniquitatis. Originem virgo demonstrat; conversatio fecisse unde dignus esset morte. Ideo ait: Ecce venit princeps hujus mundi diabolum significans, et in me nihil inveniet. Non inveniet quare me occidat princeps mortis. Et quare ergo moreris? Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, eamus hinc . Et perrexit ad passionem mortis, mortem voluntariam, non necessitatis, sed arbitrii. Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam.
Abbreviated transcription (Latin):
añs tuus. infra te caro tua. Serui ul¬
liori: ut seruiat tibi inferior. Concls¬
sisti suꝑiorem: torqueris ab inser iol
lsta cst gͦ lex pecati. i psa est e mul s
P peccatum cnm mors. qua die man-¬
Aucaueritis. morte moriemini. Lexe¬
um sp̃c uite quomodo te liberauit.
Primum indulgentiã om̃ium peccato¬
rum dedit. Ipsa est enim lex de qua ĩ
psalmo dicit᷑ deo. E de lege tua misere¬
re mci. Lex miscd̾iȩ. lex sidei. non fac̃¬
torũ. Quȩ est gͦ lex factorum . Iam au¬
distis legem fidei bonam: lex sp̃s inte li¬
berauit te a lege peccati & mortis. Audis¬
tis & aliam legem peccati & mortis. Qd̃
enim impossibile erat legis in quo in¬
firmabatur ꝑ carnem. Hec gͦ lex terci¬
o loco que nominata est: nescio quid qͣsi
non implet. Lex autem illa sp̃s uitȩ im¬
pleutt: quia te de lege peccati & mor¬
tis. lib̾auit. Lex itaq ista quȩ t̾cio loco no¬
minata est. ipsa est lex quȩ data est po¬

Expanded text:
Dominus tuus, infra te caro tua. Servi meDominus tuus, infra te caro tua. Servi meliori, ut serviat tibi inferior. Contempsisti superiorem, torqueris ab inferiore. Ista est ergo lex peccati, ipsa est et mortis. Per peccatum enim mors. Qua die manducaveritis, morte moriemini us vitae quomodo te liberavit? Primo omnium indulgentiam peccatorum dedit. Ipsa est enim lex, de qua in Psalmo dicitur Deo: Et de lege tua miserere mei . Lex misericordiae, lex fidei, non factorum. Quae est ergo lex factorum? Jam audistis legem fidei bonam: Lex spiritus vitae liberavit te a lege peccati et mortis. Audistis et aliam legem peccati et mortis. Quod enim impossibile erat legis, in quo infirmabatur per carnem. Haec ergo lex tertio loco quae nominata est, nescio quid quasi non implet: lex autem illa spiritus vitae implevit; quia te de lege peccati et mortis liberavit. Lex itaque ista, quae loco tertio nominata est, ipsa Lex quae data est po
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c ideo laborat. ut caro cum illo con-¬
cordet. quemadmodũ in una domo li¬
tem inter se habeant uir & uxor. ad lix
debet laborare uir. ut domet uxorem
Domata uxor subiugetur uiro. subu¬
gata uxore uiro. fiat pax in domo. Cĩi
ni cas & discernite. Satis nobis necessa¬
ria est ista discretio. Lex inquit sp̃s in
tȩ. Ecce una lex. Liberabit te a lege pet¬
cati & mortis. E cce altera lex. Q sequit᷑.
Quod enim impossibile erat legis mqͦ
de lege illa bona quid dixit. Ler spon
te liberauit te a lege peccati & mortis
Istam non dixit inualidam fuisse adsi¬
na. liberauit te ab ista lege mala. boi
enm mala quȩ est. S Uidco aliam lagsõ
in menbris meis. repugnantẽ lege ma¬
tis meȩ. & captiuantem me in lege pe
cati. quȩ est in menbris meis. Qual
& ipsa lex dicta est ⁊ Recte omĩno¬
Quemadmodũ enim legitime faclis
ut homo qui noluit obedire año lil
non ei seriuret caro ipsius. Supra le

Expanded text:
spiritus ideo laborat, ut caro cum illo conspiritus ideo laborat, ut caro cum illo concordet. Quemadmodum si in una domo litem inter se habeant vir et uxor; ad hoc debet laborare vir, ut domet uxorem. Domata uxor subjugetur viro; subjugata uxore viro, fiat pax in domo. 5. Leni eas, et discernite: satis vobis necessaria est ista discretio. Lex, inquit, spiritus vitae, ecce una lex: liberavit te a lege peccati et mortis, ecce altera lex. Et sequitur: Quod enim impossibile erat legis, in quo De lege illa bona quid dixit? Lex spiritus vitae liberavit te a lege peccati et mortis. Istam non dixit invalidam fuisse ad efna liberavit te ab ista lege mala. Lex enim mala quae est? Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et capccati, quae est in membris meis. Quare et ipsa lex dicta est? Recte omnino. Admodum enim legitime factum est ut homo qui noluit obedire Domino suo, non ei serviret caro ipsius. Supra te
Abbreviated transcription (Latin):
cum quo eras natus. & quicquid ante¬
a consenfisti male concupiscentiȩ. siue
quolibet flagitio. siue quolibet facinore.
siue qualibet mala cogitatione. siue qͣ¬
libet mala locutione omĩa deleta suit
in illo fonte quo seruus intrasti. unde
lib existi. Quia ergo hec ita sunt: nul¬
la gͦ nunc condempnatio his qui sunt
in xp̃o ihu. Nulla est nunc: antea fuit.
Ex uno om̃s in condempnationem.
Hoc malum fecerat generatio. sedħ
bonum fecit regeneratio. Lex enim
reum te non facit. Lib̾atus es ab illo li¬
ber pugna. Sed uide ne uincaris. et
iterum fias seruus. Laboras pugnan¬
do: s letaberis triumphando. Ergo ne
putetis ꝓpter hoc quasi duas ex diu̾¬
sis pͥncipiis esse naturas. sicut insani¬
unt manichei. quod quasi non sit caio
ex deo: falsum est. Utrumq ex deo est.
Sed natura humana ista in semetipsa
meruit de peccato. Ergo languor est si¬
natur & non est. Discordia modo que
est in sp̃u & carne: ꝓ concordia laborat.

Expanded text:
cum quo eras natus, et quidquid antecum quo eras natus, et quidquid antea consensisti malae concupiscentiae, sive quolibet flagitio, sive quolibet facinore, sive qualibet mala cogitatione, sive qualibet mala locutione, omnia deleta sunt in illo fonte, quo servus intrasti, unde liber existi: quia ergo haec ita sunt, Nulla nunc condemnatio est his qui sunt in Christo Jesu. Nulla est nunc, antea fuit. Ex uno omnes in condemnationem . Hoc malum fecerat generatio, sed hoc bonum fecit regeneratio. Lex enim reum te non facit. Liberatus es ab illa; liber pugna; sed vide ne vincaris, et iterum fias servus. Laboras pugnando, sed laetaberis triumphando. putetis propter hoc quasi duas ex diversis principiis esse naturas, sicut insaniunt Manichaei, quod quasi non sit caro ex Deo. Falsum est, utrumque ex Deo est. Sed natura humana istam in semetipsa meruit ex peccato. Ergo languor est: sanatur, et non est. Discordia modo quae est in spiritu et carne, pro concordia laborat;
Abbreviated transcription (Latin):
uotis nr̃is. in uoluntate nr̃a. in orati¬
one nr̃a. quando dicimus. ne nos in¬
feras intemptationem. s liba nos
a malo: hoc utiq cupimꝰ. ut nec ip-¬
sa mala desideria existant de car¬
ne nr̃a. s quamdui hic uiuimꝰ ef¬
ficere non ualemus. Propt̃ hoc
ait. ꝑficere autẽ bonum non in¬
uenio. facere inquit inuemo.
non confetire malo desiderio.
ꝑficere non inuenio. ñ habere
malum desiderium. Restant gͦ
in hac pugna. ut mente non c̃¬
sentiente malis desideriis. seruias le¬
gi d̾i. carne autem concupiscentre. s
te non seruiente seruias legi peccati.
Agicaro desideria sua: age tu tua.
Non ȩxprimunt᷑. non extinguntur.
a te desideria enis. non extinguat tu¬
a ut in certamine labores.: non uictꝰ
minc his qui sunt in xp̃o ihũ. Et si
habent desideria carnis quib non
consentiunt & si lex in menbris eoꝵ
repugnat legi mentis eorum & capti-¬
uare uult mentem. tamen quia ꝑ
grãm baptismatis & lauachrum re¬
generationis solutus est & ipse reatus

Expanded text:
is, in voluntate nostra, in oratione nostra, quando dicimus, Ne nos inferas in tentationem, sed libera nos a malo ; hoc utique cupimus, ut nec ipsa mala desideria existant de carne nostra. Sed quamdiu hic vivimus, efficere non valemus. Propter hoc ait: Perficere autem bonum non inenio. Facere quid invenio? Non consentire malo desiderio. Perficere non invenio: non habere malum desiderium. Restat ergo in hac pugna, ut mente non consentiente malis concupiscentiis, servias legi Dei; carne autem concupiscente, sed te non consentiente, servias legi peccati. Agit caro desideria sua, age et tu tua. Non opprimuntur, non exstinguuntur a te desideria ejus; non exstinguat tua: ut in certamine labores, non victus nunc his qui sunt in Christo Jesu. Et si habent desideria carnis, quibus non consentiunt; et si lex in membris eorum repugnat legi mentis eorum, et captivare vult mentem: tamen quia per gratiam Baptismatis et lavacri regenerationis solutus est et ipse reatus,
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen non possumꝰ apło contradi¬
cere. non ci possumus dicere. quid ẽ
quod loqueris: Si enim hoc apło dix¬
crimus. ipsi xp̃o dicimus. Ait enim a¬
lio loco. An uultis exꝑimentũ acciꝑe¬
tur est: Intendat caritas ur̃a magnũ
altumq mysteriũ. felices critis si intel¬
lectum dilcxeritis: ad dilectum ꝑuene¬
tus est. ut nos essemus iustitia dei in ip¬
so. Quomͦ Audite legem. Qui noue¬
runt. sciunt quod dico. & qui non no-¬
uerunt legant. uel audiant. In lege
peccata uocabant᷑ etiam sacrificia qͦ
ꝓpecatis offerebant᷑. Habes. cum uic̃¬
tina ꝓpeccato adduceretur. Dicit lex.
Ponent manus suas sacerdotes suꝑ
peccatum. id est suꝑ uictimam ꝓ pec¬
cato. & quid est aliud quam xp̃c sacͥ¬

Expanded text:
 tamen non possumus Apostolo contradicere. Non ei possumus dicere: Quid est quod loqueris? Si enim hoc Apostolo dixerimus, ipsi Christo dicimus. Ait enim alio loco: An vultis experimentum ejus accipetur est? Intendat Charitas vestra magnum altumque mysterium. Felices eritis, si intellectum dilexeritis, et ad dilectum pervenetus est, ut nos essemus justitia Dei in ipso. Quomodo? Audite Legem. Qui noverunt, sciunt quod dico: et qui non noverunt, legant, vel audiant. In Lege peccata vocabantur etiam sacrificia, quae pro peccatis offerebantur. Habes, cum victima pro peccato adduceretur, dicit Lex, Ponant manus suas sacerdotes super peccatum ; id est, super victimam pro peccato. Et quod est aliud quam Chris
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c in uobis corpus quidem mortuum
est ꝓpter peccatum. sp̃s autem uita est
ꝓpt̾ iustitiam. Eigo de corꝑe mortuo
ꝓpt̃ peccatum iam despandum est ᷤ
mortuum est ꝓpter peccatum: sp̃s au-
tem uita est ꝓpter iustitiam. Reman¬
sit tristitia de nr̃o corꝑe. Nemo autẽ
carnem suam odio habuit. Iam dice

Expanded text:
Christus in vobis, corpus quidem mortuum Christus in vobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam. Ergo de corpore mortuo propter peccatum, jam desperandum est? Nmortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam. Remansit tristitia de nostro corpore. Nemo autem carnem suam odio habuit . Vide
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Non estis in carne. quia non
facitis oꝑa carnis consentiendo concu-¬
piscentiȩ carnis. s estis in sp̃u. quia
scd̃m interiorem hominem condelec̃¬
tamin legi di. & hoc est si tamen sp̃s¬
di habitat in nobis. Nam si de sꝑitu
ur̃o p̃sumitis. adhuc in carne estis.
Sic ergo non estis in carne: ut in spu
di sitis. Tunc enim in carne non es¬
tis. Nam si recedit sp̃s dĩ. pondere
suo sp̃s hominis reuoluit᷑ in carnem.
Redit ad facta carnalia. redit ad con¬
cupiscentias scłares: & erunt illius ho¬
minis peiora nouissima quam fuert̃
prima. Sic gͦ habete liberum arbitri¬
um. ut imploretis auxilium. None-¬
nim estis in carne. E hoc ex uiribus
tendat nec se iactet. non sibi arroget
uirtutem ꝓpriam egena & uiciata na¬
tura. Si quis sp̃m xp̃i non habet. ip¬
ꝙ filii. Si quis spm̃ xp̃i non habet: ñ
se fallat. hic non est eius. E cce adu
tali : Quid de lege in menbris repug¬
nante legi mentis. Quid de illo ge¬
mitu miser ego homo  Audi. Si audi

Expanded text:
i. Non estis in carne quia non facitis opera carnis, consentiendo concupiscentiae carnis. Sed estis in spiritu, quia secundum interiorem hominem condelectamini legi Dei. Et hoc est, si tamen spirDei habitat in vobis. Nam si spiritu vestro praesumitis, adhuc in carne estis. Sic erDei sitis; tunc enim in carne non estis. Nam si recedat Spiritus Dei, pondere suo spiritus hominis revolvitur in carnem, redit ad facta carnalia, redit ad concupiscentias saeculares: et erunt illius hominis pejora novissima quam erant prima . Sic ergo habete liberum arbitrium, ut imploretis auxilium. Non estis in carne, et hoc ex viribus tendat, non se jactet, non sibi arroget virtutem propriam egena et vitiata natura. Si quis Spiritum Christi non habet, et Filii: Si quis Spiritum Christi non habet, non se fallat, hic non est ejus. 14. De cartali? Quid de lege in membris nostris repugnante legi mentis? Quid de illo gemitu, Miser ego homo? Audi, Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
mes. & captiuum me ducentem in le¬
ge peccati quȩ est in menbris incis.
Captiuum s ex carne. Saptiuũ. s ex
parte. Nam mens repugnat: & conde¬
lectatur legi di. Sic enim intelligere
debemus si de ip̃so apł̃s loquit᷑. Iam
gͦ simens non consentit peccato titil¬
lauti. suggerenti. blandienti. s mens
non consentit. qm̃ habet alias interiꝰ
delectationes suas oblectationib car¬
uis nulla ex parte conferendas: si gͦ ñ
consentit. & est in me quiddam mortu
ipsa mors ñ ẽ in te . Numqͥd illud qd
mortuum est non ꝑtinet ad te. S id
Q si tamen non in mente: tamen in
carne. Miser homo. Non in mente
homo. & in carne non homo. Quis
enim umq̃ carnem suam odio habu-
it Miser ego homo. quis me libera¬
bit de corꝑe mortis huius . Quid ẽ.
hoc fr̃s d Quasi carere uult corꝑe. Qid
festinas:  Si tantum ibi est intentio
ila ut corꝑe careas: mors quandoq
loqueris. Seꝑatio mortis a carne qͣn¬
doꝙ uentura est. ꝓpt̾ breuitatem

Expanded text:
captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis: captivum, sed ex carne; captivum, sed ex parte. Nam mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic enim intelligere debemus, si de se ipso Apostolus loquitur. Jam ergo si mens non consentit peccato titillanti, suggerenti, blandienti; si mens non consentit, quoniam habet alias interius delectationes suas, delectationibus carnis ex nulla parte conferendas: si ergo non consentit, et est in me quiddam mortuuipsa mors non est in te? Numquid illud quod mortuum est, non pertinet ad te? Adetsi non in mente, tamen in carne miser homo. Non enim in mente homo, et in carne non homo. Quis enim unquam carnem suam odio habuit ? Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Quid est hoc, fratres? Quasi carere vult corpore. Quid festinas? Si tantum ibi est intentio tua, ut corpore careas; mors quandoqueloqueris. Separatio mentis a carne quandoque ventura est: propter brevitatem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: iam pignus tenens sanguinem
xpi. Dic dic. quis me liberabit de cor¬
ꝑe mortis hunis: Ut respondeat᷑ tibi.
nim sic lib̾ab̃is de corꝑe mortis huius.
uit hoc corpus non habeas. Habebis
s iam non mortis huius. Ipsum erit
s non ipsum erit. Ipsum erit. quia
caro ipsa erit. non ipsum erit. quia
mortale non erit. Sicͥ lib̾aberis a cor¬
pore mortis: ut mortale hoc induat
immortalitatẽ. & corruptibile hoc
induat incorruptionem. A quo. per

Expanded text:
Christi, jam pignus tenes sanguinem Christi, jam pignus tenes sanguinem Christi. Dic, dic, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? ut respondeatur tibi, nim sic liberaberis de corpore mortis hujus, ut hoc corpus non habeas. Habebis, sed jam non mortis hujus. Ipsum erit, sed non ipsum erit. Ipsum erit, quia ipsa caro erit: non ipsum erit, quia mortale non erit. Sic, sic liberaberis a corpore mortis hujus, ut mortale hoc induat immortalitatem, et corruptibile hoc induat incorruptionem. A quo? per
Abbreviated transcription (Latin):
strum non moriunt᷑d Non quando¬
q in ultimo suo die a carne soluunt᷑.
Non illo die a corꝑe mortis huius li¬
babuntur. d Tu. quid est. quod ꝓ mag¬
mortis huius liberaberis: Responda
tibi apłs si sensum eius cepunusꝰ. Res¬
pondet tibi & dicet. Scio quid loqͣr.
Paganos dicis lib̾ari a corꝑe mortis
huius. quia ueniet dies ultimus uitȩ
huius. S oluunt᷑ ad tempus a corꝑe
mortis huius d Uemet dies quando
om̃s qui sunt in monumentis audient
uocem cius: & ꝓcedent qui bona fece¬
runt in resurrectionem uite. ẜcce li¬
bati a corꝑe mortis huius. Qui male
fecerunt in resurrectionem iudicii. Ec¬
ce redierunt ad corꝑa mortis huius.
Corpus mortis huius redit ad imyiũ:
nec inde aliquando soluct᷑. Tunc ñ erit
uita et̃na: s mors et̾na. quia pena ȩter¬
potes. exclama & dic Miser ego homo
quis me lib̃abit a corꝑe mortis huns
Respondet᷑ tibi. sccurꝰ efficieris. non
de te s de dño tuo. Securꝰ efficieris
de pignore tuo. Sꝑa cum xp̃o regnum

Expanded text:
strum, non morientur? non quandoque die ultimo a carne solventur? non illo die a corpore mortis hujus liberabuntur? Tu quid est quod pro magmortis hujus liberaberis? Respondet tibi Apostolus, si sensum ejus cepimus, postolus, et dicit: Scio quid loquar. Paganos dicis liberari a corpore mortis hujus, quia veniet dies ultimus vitae hujus, et solventur ad tempus a corpore mortis hujus. Veniet et dies, quando omnes qui sunt in monumentis audient vocem ejus; et procedent qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae: ecce liberati a corpore mortis hujus. Qui mala fecerunt, in resurrectionem judicii : ecce redierunt ad corpus mortis hujus. Corpus mortis hujus redit ad impium, nec inde aliquando solvetur. Tunc non erit vita aeterna, sed mors aeterna, quia poena aeteres, exclama et dic: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Respondetur tibi: securus efficeris, non de te, sed de Domino tuo; securus efficeris de pignore tuo. Spera cum Christo regnum
Abbreviated transcription (Latin):
uificabit & mortalia corꝑa ur̃a. Sic lũi¬
b̃is de corꝑe mortis huius. non corpꝰ ha
bendo uel alterum habendo. s non ult¬
rius moriendo. Si enim non adderet
mortis huius. & diceret. quis me libera¬
bit a corꝑe. forte sugg̾e̾ret᷑ error cogitati¬
oni humanȩ & diceret᷑. Nides qua ñ
quit mortis huius. Mortem tolle. & bi¬
num est corpus. Detrahat᷑ mors nouisi¬
ma minica. & erit michi in et̃num ei¬

Expanded text:
ificabit et mortalia corpora vestra. Sic liberaberis de corpore mortis hujus, non corpus non habendo, vel alterum habendo; sed non ulterius moriendo. Si enim non adderet, mortis hujus, et diceret, Quis me liberabit de corpore? forte suggereretur error cogitationi humanae, et diceretur: Vides quia non inquit, mortis hujus. Mortem tolle, et bonum est corpus. Detrahatur mors novissima inimica, et erit mihi in aeternum ca
Abbreviated transcription (Latin):
iacet. & hoc michi. Non enim cal
non mea aut de alia substantia sl.
aut de alio principio caro aut aniill
ex deo. & caio de gente tenebrarũ :
absit. Languor repugnat santa is
miiuus iacet in uiã. Qm̃ malus¬

Expanded text:
djacet. Et hoc mihi. Non enim caro non mea, aut de alia substantia caro, aut de alio principio caro, aut anima ex Deo, et caro de gente tenebrarum. Absit. Languor repugnat sanitati. Semivivus jacet in via , cu
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut in adam om̃s moriunt᷑. Inde. ẽ.
quod gemis. inde et quod cum morte
confligis. inde est corpus mortis huius.
Sed sicut in adam om̃s moriunt᷑. sic &
accepto corꝑe immortali. ubi dicas. u¬
bi est mors contentio tua. lib̃atus cris
a corꝑe mortis huius. Non tam̃ in uirtu¬
ita iusti in hoc corꝑe adhuc bellum
est. nondum trumphꝰ. Huius autẽ
belli aliquando erit triumphus. Ideo a¬

Expanded text:
is. In Adam omnes moriuntur: inde est quod gemis, inde est quod cum morte confligis, inde est corpus mortis hujus. Sed sicut in Adam omnes moriuntur, sic et accepto corpore immortali, ubi dicas, Ubi est, mors, contentio tua? liberatus eris a corpore mortis hujus: non tamen virtuitam justi in isto corpore adhuc bellum esse, nondum triumphum. Hujus autem belli aliquando erit triumphus. Ideo A
Abbreviated transcription (Latin):
ce quem sp̃ualem iam appellauit etatẽ.
tinuit illi temptationis fragilitatẽ. Nñ
posset temptari sꝑalis.  & si non ex men-¬
te: tamen ex carne. Sꝑalis enim quia se¬
cundum sp̃m uiuit adhuc autem ex
parte mortali. carnalis id est sꝑalis. idẽq
carnalis. Ecce spalis. mente seruio legi
di cere carnalis. carne autem legi pecca¬
i. Idem gͦ ipse & sꝑalis ꝙ carnalis. Idẽ
plane quaidiu hic iuiuit. sic est. Nloli
cupiscentis cedis atq consentis. qui eas
uelbonas uel malas putas. ad explendã
lliduis satietatem. uel certe sie uides
nilas ut eis tamen uedendo consenti¬
¶ & quo ducunt sequaris. & om̃ia
aul suggerunt ꝑpetres: totus carnał
etu. Til quisquis talis es. totus car¬
br iubet post concupiscentias tuas

Expanded text:
ualem jam appellavit, timuit illi tentationis fragilitatem, unde posset tentari spiritualis, etsi non ex mente, utique ex carne. Spiritualis enim, quia secundum spiritum vivit; adhuc autem ex parte mortali carnalis: idem spiritualis, idemque carnalis. Ecce spiritualis: Mente servio legi Dei. Ecce carnalis: carne autem legi peccati. Idem ergo ipse et spiritualis et carnalis? Idem plane, quamdiu hic vivit, sic est. CAPUT cupiscentiis cedis atque consentis, qui eas vel bonas putas ad explendam libidinis saturitatem, vel certe sic jam vides malas, ut eis tamen cedendo consentias, et quo ducunt sequaris, et ea quae mala suggerunt perpetres; totus carnalis es. Tu, tu quisquis talis es, totus carLex jubet, Post concupiscentias tuas
Abbreviated transcription (Latin):
lex odit. Quomodo consentis legi Sr¬
infirmitas mea. s legem laudat uo
luntas mea. Ergo si quod nolo hoc
ago. ideo consentio legi quia nolo. ñ
quia ago. Ipsum autem concupiscere¬
ẽ: ago. non concupiscentie consentire.
Ne aliquis iam in apło peccandi sibi
querat exemplum. & det malum exem¬
plum: non quod uolo ago. Quid enĩ¬

Expanded text:
lex odit, quomodo consentis legi? Prorinfirmitas mea, sed legi covoluntas mea. Ergo si quod nolo hoc ago, ideo consentio legi, quia nolo, non quia ago. Ipsum autem quest, non concupiscentiae consentire: ne aliquis jam in Apostolo peccandi sibi quaerat exemplum, et det malum exemplum. Non quod volo ago. Quid eni
Abbreviated transcription (Latin):
enim alius in mente & alius in car-¬
ne. Sed quid & Igitur ipse ego. Quia
ego in mente. ego in carne. Non enĩ
duȩ naturȩ contrariȩ. s ex utroq unꝰ
homo: quia unus a quo factus est ho
consentio legi peccati. Sed tamen nol¬
lem esset in menbris meis. lex ulla
cupiscere. & tamen ago illud ex carne
non ex mente. Quod odi illud facio.

Expanded text:
enim ego in mente, et alius in carne. Sed quid? Igitur ipse ego: quia ego in mente, ego in carne. Non enim duae naturae contrariae, sed ex utraque unus homo: quia unus Deus, a quo factus est homconsentio legi peccati: sed tamen nollem esset in membris meis lex ulla ncupiscere, et tamen ago illud carne, non mente: Quod odi, illud facio.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽẽ ad mortem. Peccatum enim oc¬
catione accepta ꝑ mandatum fefel¬
lit me. & ꝑillud oecidit. Quod gͦ
ait mortuus sum uult intelligi. mor¬
tuum me ẽẽ cognoui. Qua iam etiã
preuaricatione peccat. qui uidet per
legem quid facere non debeat & tam̃
facit. Quod autem ait fesellit me pec¬
catum occasione accepta ꝑmandatũ.
quia siue suasio delectationis ad pec¬
candum uehem̃tior ẽ. cum ad est pro¬
hibitio. fiue quia etiam si quid homo
feccrit scd̾m iussa legis si adhuc non sit
fides quȩ in gr̃a est uult sibi tribue¬
re non deo. & suꝑbiendo plus peccat.
Sequitur gͦ & dicit. Scimus autem¬
quia lex spi stalis est ego autem car¬
p̃tio temꝑalium uoluptatum. Quod
enim oꝑor ignoro. idest non agnosco
in p̃ceptis ueritatis. ubi est uera sen¬
tentia. Scdm hanc locutionem dic̃
dñs peccatorib: non noui uos. Non
enim cum aliquid latet. Sed quia
peccata non inueniunt᷑ in regłi pre¬
ceptorũ quas habet ueritas. idco ipsa

Expanded text:
enim occasione accepta per mandatum, fefellit me, et per illud occidit. Quod ergo ait, Mortuus sum; vult intelligi, mortuum me esse cognovi: quia jam etiam praevaricatione peccat, qui videt per legem quid facere non debeat, et tamen facit. Quod autem ait, Fefellit me peccatum, occasione accepta per mandatum: sive quia suasio delectationis ad peccatum vehementior est, cum adest prohibitio; sive quia etiam si quid homo fecerit secundum jussa legis, si adhuc non sit fides, quae in gratia est, vult sibi hoc tribuere, non Deo, et superbiendo plus peccat. Sequitur ergo, et dicit: Itaque quia lex spiritualis est, ego autem carpretio temporalium voluptatum. Quod enim operor, ignoro: in praeceptis veritatis, ubi est vera scientia. Secundum hanc locutionem dicit Dominus peccatoribus, Non novi vos. Non enim eum aliquid latet, sed quia peccata non inveniuntur in regulis praeceptorum, quas habet veritas, ideo ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
huc curatur: si magnipendis ipsus
honorem. audi quid eis medicus opi
suerit ad timorem. Audi non ie. h
sum audi confitentem. ut sentias do-
paulo. Ne extollaris sc̃e paule. Tu nc
extollaris adhuc cauendum est. quid¬
michi inquit dicis tu & tu: Audi qud
sum: & noli altum saꝑe s time. Audi
quomͦ breuis agnus ingrediat᷑. ubi an¬
es sic ꝑiclitat᷑. In magnitudine inqͥt
reuelationum mearũ ne extollar: dat̾
est michi stimulꝰ carnis quis mee cola
fic̾et. Qualem timorẽ timuit. qui ma¬
dacissimum epithema accepit: Iam
gͦ modo dic: quia tanta erat in illa u
stitia. quanta est in angłis sc̃ĩs. An
forte & angłs sc̃s in cȩlo ne extollat̃.
accipit stimulum angłm sathanȩ. aqͥ
colafiretur. d Absit hoc de angłis suspi¬
cari. homines sumus. apłos scõs ho¬
mines agnoscamus. Uasa elecda. ha
huc fragilia. adhuc in hac carne ꝑl
ut ab alo iste stimulus auferret᷑. nec au¬
ditus: ad uoluntatem. quia exauditus
est ad sanitaten. forte non indecenter

Expanded text:
huc curabatur; si magnipendis ipsius honorem, audi quid medicus ei apposuerit ad tumorem: audi non me, ipsum audi. Audi confitentem, ut sentias docePaulo: Ne extollaris, sancte Apostole? Tu ne extollaris, adhuc cavendum est? Tumihi, inquit, dicis tu? Et tu audi quid sim; et noli altum sapere, sed time. Audi quomodo brevis agnus ingrediatur, ubi aries sic periclitatur. Ne magnitudine, inquit, revelationum mearum extollar, datus est mihphizet. Qualem tumorem timuit, qui mordacissimum epithema accepit? Jam ergo modo dic quia tanta in illo erat justitia, quanta est in Angelis sanctis. An forte et angelus sanctus in coelo, ne extollatur, accipit stimulum angelum satanae, a quo colaphizetur? Absit hoc de sanctis Angelis suspicari. Homines sumus, Apostolos sanctos homines agnoscamus; vasa electa, sed adhuc fragilia; adhuc in hac carne per rogavit, ut ab illo iste stimulus auferretur; nec auditus est ad voluntatem, quia exauditus est ad sanitatem ; forte non indecenter
Abbreviated transcription (Latin):
tam ẽẽ in angłis credimus. Quorũ
angłoꝵ equalitatem sꝑamus. si ad qd̾
uxores ducent. non enum incipient
mori. s erunt equales angłis d̃i Di-¬
cit gͦ aliquis. & tu unde scis quia pau¬
lus apłs angłi iustitiam & ꝑfectionem
nondum habebat: Non facio iniuri¬
apło. alium testem non quero. suspi-¬
cantem non curo. Dic michi sc̃e pau
isti non quod uolo ago.s quod odi
illud facio. existunt qui dicant quod
alium nescio. quem in te transfigu¬
raueris. laborantem. deficientẽ. uic¬
tum. captiuum. Tumichi de te: ubi
nemo dubitat quia loqueris de te.

Expanded text:
ntam in Angelis esse credimus: quorum ntam in Angelis esse credimus: quorum Angelorum aequalitatem speramus, si ad hoc ent, neque uxores ducent; non enim incipient mori, sed erunt aequales Angelis Dei cit ergo aliquis: Et tu unde scis quia Paulus apostolus angeli justitiam et perfectionem nondum habebat? Non facio injuriApostolo, alium testem non quaero; suspicisti, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio; existunt qui dicant, quod alium in te nescio quem transfiguraveris laborantem, deficientem, victum, captivum. Tu mihi dic de te, ubi nemo dubitat quia loqueris de te.
Abbreviated transcription (Latin):
illud occidit. Concupiscentiã terruit:
non extinxit. Fecit timorem penȩ ñ
amorem iustitiȩ. Quid gͦ. Quid du¬
bitamus: ad hoc datam ẽẽ legẽ. ut
inueniret se homo:Quando enim
d̾s non ꝓhibebat a malo: latebat se ho¬
mo. Hires suas languidas non inuenit:
nisi quando legem ꝓhibitionis accepit.
quod uolo hoc ago: s quod odi illud
facio. Forte gͦ alius est aliquis. forte
tu es. aut tu es. aut ego sum. Si gͦ ali¬
quis nr̃m. ẽ. ipsum quasi de ip̃so audi¬
amus: & non irati nos corrigamus. Si
dixit. non quod uolo ago s quod odi
illud facio. tanꝗͣ uellet ẽẽ castus & es¬
set adulter. aut uellet ẽẽ misericors.¬
esset impius. Sed ad quid: Uolo non
concupiscere & concupisco. Lex inquit
dixit. non concupisces. Homo legem
auduit: uicium agnouit. Dellũ indi¬
.xit: captiuitatem inuenit. Sed forte
apłm confitentẽ: nondum eum ad tan¬
tam ꝑfectionem iustitiȩ ꝑuenisse: qnͣ¬

Expanded text:
illud occidit. Concupiscentiam terruit, illud occidit. Concupiscentiam terruit, non exstinxit: fecit timorem poenae; non amorem justitiae. Quid ergo? Quid dubitamus ad hoc datam esse legem, ut inveniret se homo? Quando enim Deus non prohibebat a malo, latebat se homo. Vires suas languidas non invenit, nisi quando legem prohibitionis accepit.quod volo, hoc ago; sed quod odi, illud at? Forte ergo alius est aliquis: forte tu es, aut tu es, aut ille est, aut ego sum. Si ergo aliquis nostrum est, ipsum quasi de ipso audiamus, et non irati nos corrigamus. Si dixit, Non quod volo ago; sed quod odi, illud facio, tanquam vellet esse castus, et esse adulter; aut vellet esset misericors,esset impius. Sed ad quid? Volo non concupiscere et cdixit, « Non concupisces. » Homo legem audivit, vitium agnovit, bellum indixit, captivitatem invenit. Non omneApostolum confitentem, nondum eum ad tantam perfectionem justitiae pervenisse, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nondum ꝑfectionem. scd̃m intentio¬
nem sequor ad palmã suꝑnȩ uocati¬
onis di in xp̃o ihũ. Supra iam dixe¬
rat. non quia iam acceꝑim: ut iam
ꝑfectus sim. Adhuc contradicit᷑: &e di¬
cit᷑. Dicebat ista apłs. quia nondum
ꝑuenerat ad immortalitatẽ. non quia
nondum ꝑuenerat ad iustitiȩ ꝑfectio¬
uem. Iam gͦ tam iustus erat quam
sunt angłi. s nondum ĩ mortalis sicut
sunt angłi. Sic inquiunt. sic est ꝓriꝰ.
Modo dixisti tam erat iustus quam
sunt angłi. s nondum ĩmortalis sic̃
sunt angłi. Ergo ꝑfectionem iustitiȩ
iam tenebat: s sequendo palmam su¬
ꝑnam immortalitatis querebat. Dic
nob̃ sc̃e paule alium aliquẽ manifes¬
tiorem locum. Non ubi queris ĩmor¬
talitatem. s ubi confiteris infirmita¬
tem. & hic iam susurrat᷑. lam coma¬
dicitur. Hideor michi audire quo¬
dam cogitationes. & hic dicitur i
llerum est. Noui quid dicturus
Confitet᷑ infirmitatem: non mentis

Expanded text:
ndum perfectionem; secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Supra jam dixerat: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim . Adhuc contradicitur et dicitur: Dicebat ista Apostolus, quia nondum pervenerat ad immortalitatem; non quia nondum pervenerat ad justitiae perfectionem. Jam ergo tam justus erat quam sunt Angeli, sed nondum immortalis sicut sunt Angeli. Sic, inquiunt, sic est prorsus. Modo dixisti: Tam erat justus quam sunt Angeli, sed nondum immortalis sicut sunt Angeli. Ergo perfectionem justitiae jam tenebat, sed sequendo palmam supernam, immortalitatem quaerebat. Costole, alium aliquem manifestiorem locum, non ubi quaeris immortalitatem, sed ubi confiteris infirmitatem. Et hic jam susurratur, jam contradicitur. Videor mihi audire quorumdam cogitationes, et hic dicitur mihi: Verum est, novi quid dicturus es: confitetur infirmitatem, se
Abbreviated transcription (Latin):
quodãmꝰ in isto bello exercitatissimꝰ
tam exercitatus ut esset & dux. cum
laboraret in hoc bello contra hostem
corpus habebis. tibi nulla concupiscẽ¬
tia remanebit: Cum mortale᷑ in due¬
rit immortalitatẽ. & corruptibile ħ
induerit incorruptionem. & dicetur
morti. Ubi est mors contentio tua:
&̾ non erit. & ubi est mors aculeus
tuus  Nusꝙͣ erit. Modo quidꝰ Au¬
di. Igitur ipse ego mente seruio legi
d̾i. carne autem legi peccati. Mente
seruio legi di. non consentiendo. car¬
ne autem legi peccati concupiscendo
& mente legi di & carne legi peccati.
& hac delector. & ibi concupisco. s ñ
uincor. Titillat. insidiatur. pulsat. tͣ¬
here conat᷑. Miser ego homo. quis me
lib̾abit de corꝑe mortis huius: No¬
lo semꝑ uincere. s aliquando cupio¬

Expanded text:
quodam modo in isto bello exercitatissimus, quodam modo in isto bello exercitatissimus, tam exercitatus, ut esset et dux, cum laboraret in hoc bello contra hostem, corpus habebis, ubi nulla concupiscentia remanebit? Cum mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et dicetur morti, Ubi est, mors, contentio tua? et non erit: Ubi est, mors, aculeus tuus ? et nusquam erit. Modo quid? Audi: Igitur ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Mente servio legi Dei, non consentiendo: carne autem legi peccati, concupiscendo. Et mente legi Dei, et carne legi peccati. Et hac delector, et ibi concupisco; sed non vincor: titillat, insidiatur, pulsat, trahere conatur: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Nolo semper vincere: s
Abbreviated transcription (Latin):
S quia nolebat nec hoc habere contͣ
quod luctaretur. ideo dicebat. ñ quod
uolo ago. Concupiscere nolo. & tam̃ con¬
cupisco. Non gͦ quod uolo ago. Consti
tint tͥ ante ocłos pugnam suã: ne time¬
res tuam. Si enim hoc non dixisset
sentires. tamen cum eam moueri ui¬
deres forsitan de te despares & diceres.
Siad dm̃ ꝑtinerem: sic non mouerer.
Hids apłm pugnantem: & noli te face
cupisco. Quod gͦ bonum ago ⁊ Quia
concupiscentiȩ malȩ non consentio.
Ago bonum & non ꝑficio bonum. Q
concupiscentia hostis mea agit ma¬
lim. & non ꝑficit malum. Quomͦ a
Co bonum & non ꝑficio bonum ⁊ A
bbonum cum male concupiscentis
in consentis. s non ꝑficio bonuin
ltomino non concupiscam. Rursus
Se hostis mea quomodo agit ma¬
lum & non ꝑficit malum.⁊ agit ma¬
lum quia mouet desiderium ma¬
lum. Non ꝑficit malum. quia nemo
trahitur ad malum. Q& in isto bello
est tota uita scõꝵ. Iheo iste miles. &¬

Expanded text:
Sed quia nolebat nec hoc habere contra Sed quia nolebat nec hoc habere contra quod luctaretur, ideo dicebat: Non quod volo, ago. Concupiscere nolo, et concupisco. Non ergo quod volo, ago; sed tibi ante oculos pugnam suam, ne timeres tuam. Si enim hoc non dixisset sentires; tamen cum eam moveri videres, forsitan de te desperares et diceres: Si ad Deum pertinerem, sic non moverer. Vide Apostolum pugnantem, et noli te facere sit. Quod ergo bonum ago? Quia concupiscentiae malae non consentio: Ago bonum, et non perficio bonum: et concupiscentia hostis mea agit malum, et non perficit malum. Quomodo ago bonum et non perficio bonum? Ago bonum, cum malae concupiscentiae non consentio: sed non perficio bonum, ut omnino non concupiscam. Rursus ergo et hostis mea quomodo agit malum, et non perficit malum? Agit malum, quia movet desiderium malum: non perficit malum, quia me non trahit ad malum. Et in isto bello est tota vita s
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt contra interdictum. & aꝑt st̾
ocłi eorũ. Quid enim. Prius in ꝑali¬
so clausis uel cecis ocłis oberrabant:
absit. Nam unde adam nomina posi¬
it uolatilibꝰ & bestiis quando ad eum
cuncta animalia adducta sunt: Q¬
bus nomina imponebat si non uide¬
bat: Deinde dictum ẽ. uidit mulier
lignum. quia placet ocłis ad uidendĩ.
ꝙ ñ consundebant᷑. Aꝑti sunt autẽ
ocłi eorum ad aliquid quod numq̃ se¬
serant. quod in motu sui corꝑis nĩꝗ̃
expauerant. Aꝑti sunt ad intuendil
dum. Consuerunt inquit folia sell¬
nea. & fccerunt sibi succincłoria. O
uirgo concepit. Soluit illud qui ue
ad mortem. unus ad uitam. Homo
primus ad mortem. homo scd̃s ad ui¬
tã. S quare ad mortem ille homo:
Quia tantum homo. Quare ad uitã
iste homo. Quia d̾s & homo. Non¬
non quod uult agit. Numquid illa¬
ad fornicationem & adulteria: Absit.
Non ascendebant tales cogitationes in
em nr̃m. Luctabat᷑ non subiuigabatur.

Expanded text:
verunt contra interdictum, et aperti sunt verunt contra interdictum, et aperti sunt oculi eorum. Quid enim? prius in paradiso clausis vel caecis oculis oberrabant? Absit. Nam Adam unde nomina imposuit volatilibus et bestiis, quando ad eum cuncta animalia adducta sunt ? Quibus nomina imponebat, si non videbat? Deinde dictum est, Vidit mulier lignum, quia placeret oculis ad videndum. et non confundebantur. Aperti sunt autem oculi eorum ad aliquid quod nunquam senserant, quod in motu sui corporis nunquam expaverant. Aperti sunt oculi ad intuendum, dum. Consuerunt, inquit, folia ficulnea, et fecerunt sibi succinctoria . Quod virgo concepit. Solvit illud, qui vead mortem, unus ad vitam. Homo primus ad mortem, homo secundus ad vitam. Sed quare ad mortem ille homo? Quia tantum homo. Quare ad vitam iste homo? Quia Deus et homo. CAPnon quod vult agit. Numquid ilad fornicationem et adulteria? Absit. Non ascendant tales cogitationes in cor nostrum. Luctabatur, non subjugabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rit immortalitatem. ubi. ẽ. uox trium¬
phi.d Tunc fiet sermo qui scriptus. ẽ.
absorta est mors in uictoriã. Dicant
triumphantes. ubi est mors contenti¬
o tua. Dicemus gͦ quandoꝰdicemꝰ. Q
ipsum quandoq non erit longe. ñ e¬
nim tantum remanet scło. quantum
iam exemptum est. Eigo semꝑ pugna¬
dum est. quia ipsa concupiscentia cun
qua nati sumus. fmiri non potest quĩ¬
dni uiumus. Cotidie minui potest fi¬
niri non potest. Per illam dictum est
hoc nr̃m corpus mortis. De ipsa dicit
apłs. Condelector enim legi dei scd̃m
interiorem hominẽ. Nideo auten aliã
legem in menbris meis repugnantem
legi mentis meȩ. & captiuantem me
in lege peccati que est in menbris me¬
tempta & transgressa est prima lex
Quȩ est prima lex.s Quam in ꝑadiso
accepit homo. Nonne nudi erant. &
non consundebant᷑. Quare nudi ae ñ
confundebant᷑ nisi quia nondum erat
lex in menbris repugnans legi mentis:
fecit homo factum puniendum. & in¬
uenit motum pudendum. Manduca¬

Expanded text:
alitatem: ibi est vox triumphi: tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Dicant triumphantes: Ubi est, mors, contentio tua . Dicemus ergo; quandoque dicemus; et ipsum quandoque non erit longe. Non enim tantum remanet de saeculo, quantum jam exemptum est. Hoc igndum est, quia ipsa concupiscentia, cum qua nati sumus, finiri non potest quamdiu vivimus: quotidie minui potest, finiri non potest. Per illam dictum est hoc nostrum mortis corpus. De ipsa dicit Apostolus: Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris metempta et transgressa est prima lex. Quae est prima lex? Quam in paradiso accepit homo. Nonne nudi erant, et non confundebantur? Quare nudi erant, et non confundebantur, nisi quia nondum erat lex in membris repugnans legi mentis? Fecit homo factum puniendum, et invenit motum pudendum. Manduca
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiȩ. frenatus non siccatus: Quȩ
te ducebat obicibus nullis. obruit
te obicibus ruptis. Concupiscentia
tua minor erat. quando tuam moue¬
bat libidinem. Maior est quando tnͣ¬
scendit legeni. Nis nosse quam mag¬
na sit: Nide quod rupit. non con-¬
cupisces. Non homo dixit. ds dixit.¬

Expanded text:
piscentiae frenatus est, non siccatus: quae te ducebat obicibus nullis, obruit te obicibus ruptis. Concupiscentia tua minor erat quando tuam movebat libidinem; omnis est, quando transcendit legem. Vis nosse quam magna sit? Vide quid rupit. Non concupisces; non homo dixit, Deus dixit
Abbreviated transcription (Latin):
sator enim ꝙ antea erat. Sed ante ꝗͣ le¬
gem auduet peccatorem se ẽẽ nescie¬
bat. Dum audiuit: peccatum uidit.
Conatus est uincere: suꝑatꝰ atq pro¬
sratus est. factus est ꝙ legis preuari¬
cator. qui fuit antea nesciꝰ speccator.
slat concupiscentia: qñdo ante legẽ
sicurus peccabas. Hunc autẽ oppo¬
sus tibi obicib legis flininus concu

Expanded text:
cator enim et antea erat: sed antequam Lecator enim et antea erat: sed antequam Legem audiret, peccatorem se esse nesciebat. Legem audivit, peccatum vidit; conatus est vincere, superatus atque prostratus est; factus est et Legis praevaricator, qui fuit antea nescius peccator. erat concupiscentia, quando ante legem securus peccabas; nunc autem, oppositis tibi obicibus legis, fluvius concu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oꝑatȩ in menbris nr̃is ut fructũ
ferrent morti. Sub istis passionibus
tamꝙ̃ sub uiro dñante agebat ani¬
ma. antequã ueniret ꝑ fidem gr̃a.
His gͦ passionibus moritur qui iam
seruit mente legi dĩ quamus ipse pas¬
siones nondum mortue sint. quamdiu
carne seruit legi peccati. Restat gͦ ad¬
huc aliquid ei qui est sub gr̃a. quod
cum non uncat nec captiuum ducat
donec mortificet᷑ totum quod con¬
suetudine praua roboratum est. Qd¬

Expanded text:
sunt, operatas in membris nostris, ut fructum sunt, operatas in membris nostris, ut fructum ferrent morti. Sub istis passionibus, tanquam sub viro dominante, agebat anima antequam veniret gratia per fidem. His ergo passionibus moritur, qui jam servit mente legi Dei; quamvis ipsae passiones nondum mortuae sint, quamdiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, quod eum non vincat, nec captivum ducat, donec mortificetur totum quod consuetudine prava roboratum est
Abbreviated transcription (Latin):
tes implere que iussa sunt. ad grãm
lib̾atoris aliquando conuertat. Cum
gͦ tria quedam in illa similitudine ui¬
deamus. mulierem. uirum. & legem
& rursum in hac ꝓpter quam. simili¬
tudo adhibita est tria. animam. pec¬
catum. & legem peccati. hoc solum
hic diuersum ẽ. quod in illa similitu¬
dine uir moritur. ut nubat mulier
cui uolet. & a lege uiri soluatur. hic
cato. moritur etiam legi peccati. Itaq
ait fr̃s mei & uos mortui estis legi.
ꝑ corpus xp̃i. ut sitis alterus qui ex
mortuis resurrexit. ut fructificemus
ddeo. Cum enim inquit essemus in
carne id est carnalibus desideriis ob¬
stricti teneremur: passiones peccatoꝵ
quȩ ꝑ legem sunt oꝑabantur in men¬
bris nr̃is. ut fructum ferrent morti.
Aucta concupiscentia cum lex. ꝓhiba&
ubi non erat fides. & ad cumulum
peccatoꝵ preuaricationis crimen ad
iectum. quia ubi non estͥ nec p̃uarica¬
tio: has dicit passiones. quȩ ꝑ legem

Expanded text:
tes implere quae jussa sunt, ad gratiam tes implere quae jussa sunt, ad gratiam Liberatoris aliquando convertat. 2. Cum ergo tria quaedam in illa similitudine videamus, mulierem, virum, et legem; et rursum in hac re propter quam similitudo adhibita est, tria, animam, peccatum, et legem peccati: hoc solum hic diversum est, quod in illa similitudine vir moritur, ut nubat mulier cui volet, et a lege viri solvatur; hic cato, moritur etiam legi peccati. Itaque, ait, fratres mei, et vos mortui estis legi per corpus Christi, ut sitis alterius qui ex mortuis resurrexit, ut fructificemus Deo. Cum enim essemus in carne, inquit, id est, carnalibus desideriis obstricti teneremur, passiones peccatorum quae per legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum ferrent morti. Aucta concupiscentia, quam lex prohibet, ubi non erat fides, et ad cumulum peccatorum praevaricationis crimen est adjectum: quia ubi non est lex, nec praevaricatio. Has dicit passiones, quae per legem