comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reserari tibi xp̃m reuelari uoce tlamã
libn. ecõmenda saluatori pro quo
dulce ducis mori susb ipsis lapidib an¬
lus seruat om̃ium uestes lapdantiũ
lapidans inomnib.e pectatũ statu¬
atur his aquib statuatur lapidatur
genu ponit et precatur condolens in¬
sic obeduit et cũ xp̃o semꝑuiuit
martyrũ pͥmicie. uod sex susci¬
tau̾it mortuos maffrica augustinꝰ
asserit fama refert publica. uiꝰ
der gr̃a reuelato corꝑe mundo datur
plunia suctitatis: tempore.olo
fugat hie odore morbõs ⁊ demon̾ia
laude dignus ⁊ honore ingiq me¬
moria. artyr cuiꝰ est iocunduns
nomen in eccłia languescentẽ foue
inundum celesti fcaglantia.

Expanded text:
reserari, Tibi christum revelari Clama voce reserari, Tibi christum revelari Clama voce libera. Se commendat Salvatori Pro quo dulce ducit mori Sub ipsis lapidibus. Saulus servat omnium Vestes lapidantium, Lapidans in omnibus. Ne peccatum statuatur Iis a quibus lapidatur, Genu ponit et precatur Condolens insic obedivit, Et cum Christo semper vivit Martyrum primitiae. Quod sex suscitaverit Mortuos in Africa. Augustinus asserit, Fama refert publica. Hujus, Dei gratia Revelato corpore, Mundo datur pluvia Siccitatis tempore. Solo fugat hic odore Morbos et daemonia, Laude dignus et honore Jugique memoria. Martyr, cujus est jucundum Nomen in Ecclesia, Languescentem fove mundum Coelesti fragrantia.
Abbreviated transcription (Latin):
uit xp̃i natalicia. eri chorꝰ angłoꝵ
prosecutus est celoꝵ regem cũ leticia.
rothomartyr ⁊ leuita clatus fide
clarus uita clarus et miraculis. ub
hac luce triumphauit et triumphans
insultauit stephanus incredulis.re¬
munt gͦ tamqũa fere quia uicti de¬
fecere lucis auersarii alsos testes sta¬
tuunt ⁊ linguas exacuunt inꝑaꝵ
filii. gonisa nulli cede certa crrtꝰ
de mertede ꝑ seuera steph̾e usta falsis
testib ꝯfuta cermonib sinagogam sa¬
thane. estis tuus est incelis testis
uerax ⁊ fidelis testis innocentie.
men habes coronati te torm̃ta de¬
cet pati pro corona gle. rocoro¬
nia non marcenti perfer breuis
im torm̃ti te manet uictoria.
u ibi fiet mors natalis tibi pe¬
na termraalis dat uͥte pͥmordia.
lenus scõ spũ penetrat uitratu ste¬
phanus celestia. idens dei glãm cres¬
cit ad uictoriam suspitat ra premia:
n adextris dei stantem ih̾m pro te
drmicantẽ stephe considera. Uibi telos

Expanded text:
ti natalitia. Heri chorus angelorum Prosecutus est coelorum Regem cum laetitia. Protomartyr et levita, Clarus fide, clarus vita, Clarus et miraculis, Sub hac luce triumphavit, Et triumphans insultavit Stephanus incredulis. Fremunt ergo tanquam ferae, Quia victi defecere, Lucis adversarii. Falsos testes statuunt, Et linguas exacuunt Viperarum filii. Agonista nulli cede, Certa certus de mercede, Persevera, Stephane. Insta falsis testibus: Confuta sermonibus Synagogam Satanae. Testis tuus est in coelis, Testis verax et fidelis, Testis innocentiae. Nomen habes coronati, Te tormenta decet pati Pro corona gloriae, Pro corona non marcenti Perfer brevis vim tormenti, Te manet victoria. Tibi fiet mors, natalis. Tibi poena terminalis Dat vitae primordia. Plenus sancto Spiritu, Penetrat intuitu Stephanus coelestia. Videns Dei gloriam Crescit ad victoriam, Suspirat ad praemia. En a dextris Dei stantem Jesum, pro te dimicantem Stephane, considera. Tibi coelos
Abbreviated transcription (Latin):
bret que guiris sunt modisorna
tes tanti signi glãm. ecum mun̾a
deferunt parnulo offerunt ut regi ce¬
li quẽ sidus p̾dicat. ⁊ q auteo tumi¬
di pͥncipis lectulo transito xp̃i p̾se¬
pe queritant. inc ira seuz herodis
feruida inuidi recens rectori genito
tũ iuuenis doctus ad bella maxima po¬
pulis predicans colligis suggens cum
tantum miseris. nno hominis trice¬
simo subtus famuli se incliti inclinau̾at
manus deus consecrans nobis baptisia ĩ
absolutionẽ criminũ. cce sp̃t insyᷤtie
ip̃m alitis innocue uncturus sanctis p̃
mansione pectoris.atris etiã inso¬
nuit uox pia ueteris oblita sermonis pe¬
nitet me fecisse hominẽ. ete filus
estu meus michimet placitus in quo
sum placatꝰ hodie te mi fili genui.
uic omnes auscultate ppłi p̾cep¬
tori.

Expanded text:
bret, Quae miris sunt modis ornantes Tanti signi gloriam Secum munera deferunt Parvulo offerant, ut regi, Coeli quem sidus praedicat. Atque aureo tumidi principis Lectulo transito Christi Praesepe quaeritant. Hinc ira saevi Herodis fervida Invidi recens rectori genito tum Juvenis doctus ad bella maxima Populis praedicans colligis Sugens cum tantum miseris. Anno hominis tricesimo Subtus famuli se inclyti Inclinaverat manus Deus consecrans Nobis baptisma in absolutionem criminum Ecce Spiritus in specie Ipsum alitis innocuae uncturus sanctis Prae mansione pectoris. Patris etiam insonuit vox pia Veteris oblita sermonis: Poenitet me fecisse hominem. Vere Filius es tu meus, mihimet Placitus, in quo sum placatus Hodie te, mi Fili, genui. Huic omnes auscultate Populi, praeceptori.
Abbreviated transcription (Latin):
ya recolamus laudib piis digna.
Nuiꝰ diei carmina in qua nobis lux
oritur gratissima. octis interit nebula
pereunt nostri crimunis umbracula odie
seculo maris stella est enixa noue salutis
gaudia.uem tremunt baratra mors
cruenta pauet ipsa aquo ꝑibit mortua.
emit capta pestis antiqua coluber li¬
uidꝰ perdit spolia. omo lapsus ouis ab¬
ducta reuocatur ad eterna gaudia.c audẽt
in hac die agmina angeloꝵ celestia. q uia
erat dragina decima ꝑdita est et muenta.
culpa numium beata qua redẽpta est
natura.  eus qui creauit omnia nas¬
citur ex femina. irabllis natura mi¬
rifice iudut assumens qd̃ non erat manẽs
quod erat. nduitur natura diuinitas hu-¬
mana quis audiuit talia cdit rogo facta
Querere ueuerat pastor pius quod
ꝑierat. nduit galiam certat ut
nules arinatura. rostratus in sua
ꝓpͥa ruit hostis spicula auferuntirr.
tela. n quib fidebat diusa st̾ illiꝰ
spolia capta. p̾da sua. p̃i pugna
fortissima salus nr̃a est uera ui

Expanded text:
a recolamus Laudibus piis digna Hujus diei carmina in qua Nobis lux oritur gratissima. Noctis inter nebulosa pereunt Nostri criminis umbracula. Hodie saeculo maris Stella Est enixa novae salutis gaudia. Quem tremunt barathra Mors cruenta pavet ipsa, A quo peribit mortua. Gemit capta pestis antiqua, Coluber lividus perdit spolia. Homo lapsus, ovis abducta Revocatur ad aeterna gaudia. Gaudent in hac die agmina Angelorum coelestia: Quia erat drachma decima Perdita, et est inventa. O Virgo nimium beata, Qua redempta est natura. Deus qui creavit omnia Nascitur ex femina Mirabilis natura mirifice Induta, assumens quod Non erat, manens quod erat! Induitur natura divinitas Humana: quis audivit Talia, dic, rogo, facta? Quaerere venerat pastor Pius quod perierat: Induit galeam, certat Ut miles armatura. Prostratus in sua a Ruit hostis spicula. Auferuntur tela In quibus fidebat; divisa Sunt illius spolia, Capta praeda sua. Christi pugna fortissima Salus nostra est vera. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Etabundꝰ exultet fidelis chorꝰ
alleluya. Regem regiuii intacte ꝓ¬
fudit thorus res mitanda. Angelꝰ
consilii natus est de uirgine sol de
stella.ol occasum nesciens stella
semꝑ rutilans semꝑ clara. Sicut si¬
dus tadium ꝓfert uirgo filiũ pari
forma. Deq sidus radio neꝙ mat̾
filio fit corrupta. Cedrus alta liba¬
ni couformatur ysopo ualle nr̃a.
Cerbum ens altissimi corporali pas¬
sum ẽ carne sumpta.  saias cecinit sy¬
nagoga memunt numquamtamen
desinit ẽẽ ceca. ⁊ ñ suis uatib cͤdat
uel gentilib sibillinis. uersib est
predicta. In felix ꝓpera crede uel ue¬

Expanded text:
etabundus Exsultet fidelis chorus, Alleluia. Regem regum Intactae profudit thorus; Res miranda. Angelus consilii Natus est de Virgine, Sol de stella. Sol occasum nesciens, Stella semper rutilans, Semper clara. Sicut sidus radium, Profert Virgo Filium Pari forma. Neque sidus radio, Neque Mater Filio, Fit corrupta. Cedrus alta Libani Conformatur hyssopo, Valle nostra, Verbum ens Altissimi Corporari passum est Carne sumpta. Isaias cecinit, Synagoga meminit Nunquam tamen desinit Esse caeca. Si non suis vatibus, Credat vel gentilibus, Sibyllinis versibus Haec praedicta. Infelix, pr
Abbreviated transcription (Latin):
Que sursum sunt sapite: non q̃¬
super terrã. Mortui enim estis: et
uita uestra abscondita est cũ xp̃o
in deo. Cum enim xp̃c apparuerit
uita uestra: tunc et uos apparebitis

Expanded text:
quae sursum sunt sapite, non quae terrena sunt. mortui enim estis, et uita uestra abscondita est cum Christo in Deo. cum Christus apparuerit uita uestra, tunc et uos apparebitis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando. quando expecta¬
bat cłi patientia. in diebus
noe cum fabricaret᷑ archa.
in qua pauci. idest octo aĩe
salue facte sunt ꝑ aquam.
Quod et uos nunc similis
forme saluos facit baptisma:
non carnis depositio sordiũ
s conscientie bone int̾roga

Expanded text:
ait: Quando exspectabat Dei patientia in diebus Noe cum fabricaretur arca, in qua pauci, id est, octo animae salvae factae sunt per aquam, quod et vos nunc similis formae salvos facit baptisma, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae
Abbreviated transcription (Latin):
atq descriptos: ⁊ pͥorẽ atq scd̾m aduentũ dñi
ibi reppꝑies ꝓpħatos. Incarnationẽ qͦ ac passi¬
onẽ. resurrecꝰtionẽq ãtq ascensionẽ dĩicã.
⁊ omne̾ u̾itatẽ diuinoꝵ dicꝰtoꝵ in psalmis in¬
uenies: si intima m̃te ꝑscruteris. ⁊ ad medul¬
lã intimi intellecꝰtꝰ ꝑ dĩ grãm ꝑueneris.

Expanded text:
atque descriptos, et priorem atque secundum adventum Domini ibi reperies prophetatos. Incarnationem quoque et passionem, resurrectionemque, atque ascensionem Dominicam, et omnem virtutem divinorum dictorum in psalmis invenies, si intima mente perscruteris, et ad medullam intimi intellectus per Dei gratiam perveneris.
Abbreviated transcription (Latin):
ta desideria cõmouent᷑. qd̃ peccm̃ appel¬
lat apłs. uniu̾sus reatꝰ sacram̃to baptis¬
matis ẽ solutꝰ. cũ oĩb quȩ illi obedien¬
tes fecimꝰ. diximꝰ. cogitauimꝰ. Nlec nob̃ de¬
inceps languor iste obẽe̾t. quãuis mee̾t.
si desideriis illicitis nullis umꝗͣ. obedien¬
tiã p̃beremus. siue. oꝑatione: siue loquu¬
tione. siue tacita assensione. donec etiã
ipse sanaret᷑. cũ id qd̾ poscimꝰ eẽt imple¬
tũ. suie dicentes ueniat regnũ tuũ. siue
dicentes. lib̾a nos a malo: s qmͣ tẽptatio
eͣ uita humana suꝑ trã. etiã si a crimi¬
nalib longe simꝰ. ñ tam̃ deest uͥ desidiis
peccati. ł facto. ł dicto. ł cogitatu obedia¬
mꝰ : qnͣ adu̾sus maiora uigilantib quȩdã
incautis minuta subrepunt. Quȩ si adũ¬
sus nos colligant᷑: ⁊ si ñ singula suis moti¬
b contert᷑. oĩa tam̃ aceruo suo nos obru¬
unt. Est. ꝓpt̾ hoc hii etiã mͥ qui ambu¬

Expanded text:
commoventur, quod «peccatum» appellat Apostolus , universus reatus sacramento Baptismatis est solutus, cum omnibus quae illi obedientes fecimus, diximus, cogitavimus; nec nobis deinceps languor iste obesset, quamvis inesset, si desideriis ejus illicitis nullis unquam obedientiam praeberemus, sive operatione, sive locutione, sive tacita assensione; donec etiam ipse sanaretur, cum id quod poscimus esset impletum, sive dicentes, «Veniat regnum tuum;» sive dicen ; etiamsi a criminibus longe simus, non tamen deest ubi desideriis peccati, vel facto, vel dicto, vel cogitatu obediamus; quando adversus majora vigilantibus, quaedam incautis minuta subrepunt quae si adversus nos colligantur, etsi non singula suis molibus conterunt, omnia tamen acervo nos obruunt. Et propter haec, etiam hi qui ambu
Abbreviated transcription (Latin):
N ec sine causa ⁊ ipsa conuuix de lat̾e fac
ta ẽ. Uiro dormiente eua facta ẽ : mo¬
riente. xp̃o eccłia facta ẽ. Et illa de la¬
tere uiri cũ costa detracta ẽ: ⁊ ista de.
latere uiri quando lancea latus ꝑcus¬
sũ ẽ. ⁊ sacram̃ta ꝓfluxert᷑. Ergo uxor tua.
ut uinea fertilis. S in quib : In lateribꝰ
domus tuȩ. In aliis qui ñ adherent xp̃o
sterilis: s nec illos in unea cõputabo.
filii tui. Quȩ eͣ uxor: ⁊ qui ft̃ filii: In is¬
tis carnalib nuptiis. ⁊ coniugiis: alia
uxor. ⁊ alii filii. In eccłia: que uxor. ip¬
Q uare gͦ de illis drͣ: cũ recesserit ab eis
sponsus tc̃ ieunabunt filii sponsi: Er¬
go ⁊ ipsa coniunx: ⁊ ipsa filii. Mirũ dico
frẽs mei. In u̾bis dñi inuenimus eccłiam.
⁊ frẽs ipsius e̾ẽ. ⁊ sorores ipsius ẽẽ: ⁊ matrẽ¬

Expanded text:
Nec sNec sta est, viro dormiente, Eva , quia facta est moriente Christo Ecclesia. Et illa de latere viri cum costa detracta est, et ista de latere sum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo, sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipQuare ergo de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi filii. Mirum dico, fratres mei. In verbis Domini invenimus Ecclesiam et fratres ipsius e
Abbreviated transcription (Latin):
querentes sortilegos. euntes ad p̃cantores.
⁊ p̃cantatrices. qnͣ illis caput dolet. Ista est
fertilitas uinee: ista eͣ ub̾tas uxoris: Non
ipsa ẽ. Istȩ spine st̃. s ñ ubiq. Spinosam
ht̃ quandã fertilitatẽ: ⁊ ẽ uinea fertilis.
S in quib : In laterib domꝰ tuȩ. Non om¬
nes dicunt᷑ latera domꝰ. Quero enĩ quȩ
spt latera domꝰ. Qͥd dicã: Parietes st̃ qua¬
si lapides fortes. Idõ si de. hoc habitaculo
corporali dice̾t: forte hoc intelligeremꝰ
latera. Latera enĩ dicimꝰ domꝰ: eos qui in¬
herent xp̃o. Non enĩ sine. causa ⁊ in ser¬
mone cotidiano dicimꝰ de aliquo. qͥ forte.
male agit. ex maloꝵ consiliis amicoꝵ. de
illo dicimꝰ mala latera htͣ. Ed ẽ mala la¬
tera ht̃: Mali illi inherent. Ergo ⁊ de. a¬
lio bona latera htͣ: bonis consiliis uiuit.
Qͥd ẽ hoc: Bonis consiliis regit᷑ Ergo la¬
tera domus: sunt illi qui inherent xp̃o.

Expanded text:
quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona latera habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
uideas. ⁊ desiderio ipsius gemis: ⁊ qr in ip¬
sius desiderio ploras. dulces st̃ ⁊ ipsȩ lacri¬
get lacrimas: ⁊ ipse ꝓ pane lacrimarum
succedet. ⁊ te in etͣnũ saginabit: qr erit
nob̃cũ u̾bũ dĩ. quo pascunt᷑ angeli di. In¬
terim mͦ labores fructuũ: postea fructus
laboris. labores frucꝰtuũ tuoꝵ manduca¬
bis: beatus es. ⁊ bene tͥ erit. Beatꝰ es : de
p̃senti eͣ. Bene tͥ erit : de futuro eͣ. Cum
manducas labores frucꝰtuũ tuoꝵ beatꝰ es:
cũ ꝑueneris ad frucꝰtũ laboꝵ tuoꝵ bene
tͥ erit. Quid dixit: Nã si tͥ bene erit. utiq
beatꝰ eris: ⁊ si beatus eris. utiq bene tibi
erit. S intͣ eͣ. intͣ spem ⁊ rem. Si spes
tã dulcis: quanto res dulcior erit.Iam
cut uinea fertilis. S in quib uinea fer¬
tilis: Nidemꝰ enĩ parietes istos intrantes
multos steriles. Udemꝰ qr parietes istos in¬
trant. multi ebriosi: feneratores. mangones.

Expanded text:
videas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipvideas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt et ipsae lacryget lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 11.cut vinea fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones,
Abbreviated transcription (Latin):
surgite postea ꝗͣ. sedistis : id humiliamini.
⁊ iñ surgite: qr ⁊ ille humiliari uenit. qͥ
exaltatus ꝓptͣ uos. E quid dicꝰtũ ẽ: Qͥ man¬
ducatis panẽ doloris. Iste ẽ labor fructuũ:
panis doloris. ħsisi enĩ manducaret᷑: non
diceret᷑ panis. Nisi enĩ hab̾et aliquã suaui¬
tatẽ. panis iste: nemo illũ manducaret
cũ tanta suauitate. Plorat in gemitu. qui
orat. Dulciores sunt lacrime. orantium:
quã gaudia theatroꝵ. Et audi flammã de¬
siderii: qua manducat᷑ ipse panis de quib
dicit. qui manducatis panẽ doloris. Alio lo¬
co dicit. amans iste: cuiꝰ uocẽ in psalmo ple¬
rũq agnoscimus. Facꝰtȩ st̃ mͥ lacrimȩ meȩ
pignus dedit. cui desponsati sumus: insul
xpiani: Ostendant nob̃ quẽ colunt. Ecce
ego ostendã illi dni meũ: ⁊ ipse ostendat mͥ
dm̃ suũ. Cũ tͥ hoc dicit paganꝰ. ñ inuenis
qͥd illi ostendas. qr ñ ẽ cui ostendas. Redis
gͦ ⁊ plangis ad dm̃. qr illi suspiras antequã

Expanded text:
Surgite posteaquam sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sunt mihi lacrymae meae pignus dedit, cui desponsati sumus, insultlunt Christiani? Ostendant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ comemorẽt᷑. Primo qr ipse scrpturȩ: quas t̃e¬
tamꝰ ita sibi st̃ innexe. ut multa in multis repe¬
tant᷑: ⁊ utile ẽ: Cura enĩ mundi spinas htͣ: ⁊ of¬
focat semina. Oportet sepiꝰ a dño cõmemorari:
qd cogit mundus obliuisci.
nem portans orauit: ⁊ ex ꝑsona corporis orauit
patrẽ. Et cũ or aret: globi sanguinis de toto eius¬
corpore distillabant. Sic scriptũ ẽ in eugłio. Ora¬
uit iħc intenta oratione: ⁊ sudabat sanguinem.
Qdẽ de toto corpore sanguinis effluxio: nͥ de tota ec¬
cłia mrͣm passio: Dñe clamaui ad te exaudi me:
intende uoci dep̃cationis meȩ dũ clamauero adte.
Iã finitũ negociũ clamandi putabas: cũ dic̾et clama¬
ii ad te. ¶lamasti. iã noli eẽ securus. Si finita esł
tͥbulatio: finitꝰ ẽ clamor. Si enĩ manet t̾bulatio ex¬

Expanded text:
est commemorentur, primo quia ipsae Scripturae quas traest commemorentur, primo quia ipsae Scripturae quas tractamus, ita sibi sunt innexae, ut multa in multis repetantur; et utile est. Cura enim mundi spinas habet, et offocat semina; oportet saepius a Domino commemorari quod cogit mundus oblivisci. nem portans oravit, et ex persona corporis oravit Patrem, et cum oraret globi sanguinis de toto corpore ejus destillabant. Sic scriptum est in Evangelio: «Oravit Jesus intenta oratione,» «et sudavit sanguinem» . Quid est de toto corpore sanguinis effluxio, nisi de tota Ecclesia martyrum passio? «Domine, clamavi ad te, exaudi me: intende voci deprecationis meae, dum clamavero ad te.» Jam finitum negotium clamandi putabas, cum diceres, «Clamavi ad te.» Clamasti, jam noli esse securus. Si finita est tribulatio, finitus est clamor: si autem manet tribulatio Ec
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑: ⁊ capitis ẽ ꝓ pͥum loqui etiã in ꝑsona
m̃broꝵ. Ipsã nrãm consuetudinẽ adu̾tite: pri¬
mo. qͦmͦ loqui in m̃bris nr̃is ñ potest nͥ caput.¬
caleas me dicit caput. Winerauit tͥ aliqͥs ma¬
nũ: uulnerasti me dic̃ caput. Cap̃ tuũ nullus
tetigit: s loqͥt᷑ unitas cõpaginis corporis tui. Dĩ¬
ũ m̃broꝵ tuoꝵ ꝑsonã illa ꝙͣ in capite ẽ lingua
suscipit. ipsa ꝓ oĩb u̾bo fungit᷑. Sic gͦ audiamus
xpm̃ loquentẽ. s unꝰquisq agnoscat ibi uocẽ. suã
tãquã herens in xp̃i corpore. Aliqnͣ enĩ dicꝰturus
ẽ ũba in quib nullus nr̃m inueniat ꝑsonã suã.
s ad solũ caput ꝑtineat: ñ se tñ separat ex uer¬
bis nr̃is. ⁊ ad sua ꝓpͥa tollit. uł a suis ꝓpͥis ñ ad
nr̃a redit De ipso enĩ ⁊ de ęccłia dictũ ẽ: ert̃ du¬
o in carne una. Unͣ ⁊ ipse in eugłio dicit de hac ip¬
st̃. a uob̃ audita semꝑ stͣ: s ꝑ occasiones necesse

Expanded text:
et capitis est proprium loqui etiam in persona membrorum. Ipsam nostram consuetudinem advertite, primo quomodo loqui in membris nostris non potest nisi caputCalcas me, dicit caput. Vulneravit tibi aliquis manum: Vulnerasti me, dicit caput. Caput tuum nullus tetigit, sed loquitur unitas compaginis corporis tui. Omnium membrorum tuorum personam illa, quae in capite est, lingua suscepit, ipsa pro omnibus verbo fungitur. Sic ergo audiamus Christum loquentem; sed unusquisque agnoscat ibi vocem suam, tanquam haerens in Christi corpore. Aliquando enim dicturus est verba in quibus nullus nostrum inveniat personam suam, sed ad solum caput pertineant; non se tamen separat ex verbis nostris et ad sua propria tollit, vel a suis propriis non ad nostra redit. De ipso enim et de Ecclesia dictum est: «Erunt duo in carne una» . Unde et ipse in Evangelio dicit de hac ips semper audita sunt: sed per occasiones necesse
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ait. soluite templũ hoc. ⁊ in triduo
suscitabo illud. Est enĩ corpꝰ dnͣi plenius
ipsa scã eccłia. eiiiͦ cap̃ ascendit in celum.
qui eͣ maxime lapis uiuus. lapis angula¬
ris : de quo beatꝰ petr dicit. Ad quẽ ac¬
cedentes lapidẽ uiuũ. ab hominib repro¬
batũ. a dõ aũ electũ ⁊ honorificatũ: Q uos

Expanded text:
cum ait: «Solvite templum hoc, et triduo cum ait: «Solvite templum hoc, et triduo suscitabo illud» . Est enim corpus Domini plenius ipsa sancta Ecclesia, cujus caput ascendit in coelum, qui est maxime lapis vivus, lapis angularis, de quo beatus Petrus dicit: «Ad quem accedentes lapidem vivum, ab hominibus reprobatum, a Deo autem electum et h
Abbreviated transcription (Latin):
Redo qd̾ attendistis frẽs
hui titulũ psalmi. memo¬
riȩq mandastis. Tonu̾¬
sio inquit agger ⁊ ⁊a¬
chariȩ. Nondũ erant
hii ꝓpħe. cũ ista canta¬
ta sunt. Nãq intͣ tem¬
pus dauid ⁊ transmigrationẽ popłi isrł
in babyloniã quatuor decĩ gena̾tiones no¬
minant᷑. sicut diuina scriptura. maxime
pħiam. ex illa transmigratione post an
rio rege babylonis. impleti st̃ sp̃ũ sco hii
duo ꝓpħe aggeus ⁊ ⁊acharias: ⁊ ambo pꝰt
inuic̾e intra unũ annũ ꝓpħare cepert̃. qd̃
ad renouationẽ tẽpli. sic̃ ante tanto pre¬
dic̾tũ ẽ. ꝑtinere uidebat᷑. S quisqͥs cor po¬
ralit᷑ gestis ocłm coidis infigit. neq in de
grͣam spualis intellecꝰtus extenditur. ha¬
bitat cogitatione in lapidib templi. qͥ¬
bꝰ uisibilis fabrica manibꝰ instructa ho¬
munũ consurgit. nec ipse lapis uiuus effi¬
cit᷑ templo illi accõmodatus atq aptus.
qd̵ in suo corpore primũ dñs figurauit

Expanded text:
redo quod attendistis, fratres, hujus titulum psalmi, memoriaeque mandastis. «Conversio,» inquit, «Aggaei et Zachariae.» Nondum erant hi prophetae, cum ista cantata sunt. Namque inter tempus David, et transmigrationem populi Israel in Babyloniam, quatuordecim generationes numerantur, sicut divina Scriptura, maximeqmiae prophetiam, ex illa transmigratione post seprio rege Babylonis impleti sunt Spiritu sancto hi duo prophetae, Aggaeus et Zacharias; et ambo post invicem intra unum annum prophetare coeper templi, sicut tanto ante praedictum est, pertinere videtur . Sed quisquis corporaliter gestis oculum cordis infigit, neque inde in gratiam spiritualis intellectus extenditur, habitat cogitatione in lapidibus templi, quibus visibilis fabrica manibus hominum instructa consurgit; nec ipse lapis vivus efficitur, templo illi accommodatus atque aptus, quod in suo corpore primum Dominus figuravit,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa mĩe cõmemorant᷑. Audient gͦ. Ue¬
nite bñdicti pat̾s mĩ: qr gn̾atio rectoꝵ
bñdiest᷑. Sic in memoria ętͣna erit iꝰtus.
&e ab auditu malo ñ timebit. quo di
cet᷑ his qui a sinistris st̃: Ite in ignẽ e¬
t̃nũ. qͥ p̃paratꝰ ẽ diabolo ⁊ angłis eiꝰ. Itaq
hic ñ sua quęrit. s quȩ iħu xp̃i. labo¬
res patientissime. sustinet: ꝓmissa fide:¬
Confirmatũ e cor eiꝰ: ñ cõmouebitꝰ do¬
nec despiciat  mimicos suos. Inimici eiꝰ
hic uidere bona uoluert̃: & cũ eis inui¬
sibilia ꝓmitterent᷑ dicebant. Quis osten¬
dit nob̃ bona: Confirmet᷑ gͦ cor nr̃m.
nec cõmoueat᷑. donec uideamus suꝑ inimi¬
cos nr̃os. Illi enĩ uolunt uidere bona
hominũ in t̾ra morientiũ : nos credimꝰ
uicłe bona dnĩ in t̾ra uiuentiũ. S ed
magnũ ẽ habere confirmatũ cor ⁊ non
cõmoueri: cũ illi gaudent qui amant qd̃
uident. ⁊ insultant ei qui qd̃ ñ uidet

Expanded text:
ordiae commemorantur. Audiet ergo, «Veordiae commemorantur. Audiet ergo, «Venite, benedicti Patris mei;» quia «generatio rectorum benedicetur.» Sic, «In memoria aeterna erit justus: et ab auditu malo non timebit;» quod dici audiet iis qui a sinistris erunt, «Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus» hic non sua quaerit, sed quae Jesu Christi; labores patientissime sustinet, promissa fide«Confirmatum est cor ejus, non commovebitur, donec videat super inimicos suos.» Inimici ejus hic videre bona voluerunt, et cum eis invisibilia promitterentur, dicebant: «Quis ostendet nobis bona» . Confirmetur ergo cor nostrum, nec commoveamur, donec videamus super inimicos nostros. Illi enim volunt videre bona hominum in terra morientium; nos credimus videre bona Domini in terra viventium . 7. Sed magnum est, confirmatum habere cor et non commoveri, cum illi gaudent qui amant quod vident, et insultant ei qui quod non videt
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in eugłio qd̾ cõmemor auimꝰ. dimittite
&e dimittet᷑ uob̃. date ⁊ dabit᷑ uob̃. sic in
isto u̾su arbitror eẽ distincta. Suauis uir
qui miseret᷑ ⁊ cõmodat. Nec pigri ad hec
simꝰ fr̃es: głam quęrit qui desiderat uin¬
dicari se:. S attende qd̾ scriptũ ẽ. Alelior
ẽ: qui uincit irã. quã qui capit ciuitatẽ.
Diuitias quęrit: qui ñ uult dare pauꝑib
Attende qd scriptũ ẽ: habebis thesaurũ
in eȩlo. Non eris inglorius ignoscendo:
qr de ira uicta laudabiliꝰ triumphat᷑.
Non egenus tribuendo: qr thesaurus cȩle¬
stis certiꝰ possidet᷑. łlunc u̾sũ parturie¬
bat ille suꝑior. Gła ⁊ diuitiȩ in domo eiꝰ.
Qui hȩc ita facit. disponit sermones su¬
os in iudicio. facta ipsa sermones ft̃. qͥb
na erit iustus: quia ad dexterã segrega¬
tus audiet. Uenite bñdicti patris mei
ꝑcipite regnũ qd̾ uob̾ paratũ ẽ ab origi¬
ne mundi. Neq enĩ aliqua illic eoꝵ nͥ¬

Expanded text:
d commemoravimus, «Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis;» sic in isto versu arbitror esse distincta, «Suavis vir qui miseretur et commodat.» Ne pigri ad haec simus, fratres. Gloriam quaerit qui desiderat vindicari se; sed attende quod scriptum est: «Melior est qui vincit iram, quam qui capit civiDivitias quaerit qui non vult dare pauperibus; attende quod scriptum est: «Habebis thesaurum in coelo» . Non ergo eris inglorius ignoscendo; quia de ira victa laudabilius triumphatur: non egenus tribuendo; quia thesaurus coelestis certius possidetur. Hunc versum parturiebat ille superior, «Gloria et divitiae in domo ejus.» 5. Qui haec itaque facit, «Disponet sermones suos in judicio.» Facta ipsa sermones sunt quibumovebitur:» qui ad dexteram segregatus audiet, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Neque enim aliqua illic eo
Abbreviated transcription (Latin):
se ad opꝰ huiꝰ coedificationis. ⁊ ad spem
sceͣ firmȩ q cõpaginis. tãquã lapidem
uiuũ. ab huiꝰ mundi ruinosa labe con¬
u̾tit: intelligit titulũ psalmi. intelligit
conu̾sionẽ aggei ⁊ rachariȩ. Lantet gͦ
quȩ sequunt᷑: ñ tã linguȩ uoce quam
uitȩ. Erit enĩ edificii ꝑfectio in effabi

Expanded text:
se ad opus hujus coaedificationis, et ad spem sanctae firmaeque compaginis, tanquam lapidem vivum ab hujus mundi ruinosa labe convertit; intelligit titulum Psalmi, intelligit conversionem Aggaei et Zachariae. Cantet ergo quae sequuntur, non tam linguae voce, quam vitae. Erit e
Abbreviated transcription (Latin):
sericors ⁊ iustꝰ ds̃. Belectat qd̾ miseri¬
cors ⁊ miserator: s t̾ret fortasse quod
iustꝰ dñs ds̃. Nulla desꝑatione formides.
beate uir qui tumes dnm̃: ⁊ in mandatis
eiꝰ uoles nimis. Esto suauis: miserere ⁊
illi sine misccłia faciat qui ñ fecit mise.¬
modat. Non eũ euomet ds̃ ex ore suo.
mitter᷑ uob: date ⁊ dabit᷑ uob̾. In eo qd̃
dimittis: ut dimittat᷑ tͥ. misereris. In
eo qd das: ut det᷑ tibi. õmodas. Quãuis
sero subuenit᷑. int̾est tam̃ uͥ ñ impendis
nec sumptũ pecuniȩ. nec corporał labo¬
ris industriã. s ignoscendo qd̃ in te qͥs¬
q peccauit: ⁊ tuoꝵ gratis cõparas ueniã¬

Expanded text:
s.» Delectat quod «misericors et miserator,» sed terret fortasse quod «justus Dominus Deus.» Nulla desperatione formides, beate vir qui times Dominum et in mandatis ejus voles nimis: esto suavis, miserere et judicium illi sine misericordia faciat, qui non fecit misemodat;» non eum emovet Deus ex ore suo, mittetur vobis; date, et dabitur vobis» . In eo quod dimittis, ut dimittatur tibi, misereris; in eo quod das, ut detur tibi, commodas. Quamvis sero subvenitur, interest tamen ubi non impendis nec sumptum pecuniae, nec corporalis laboris industriam, sed ignoscendo quod in te quisque peccavit,
Abbreviated transcription (Latin):
deat: Qͥd potentiꝰ: quã ut idẽ. regnũ.
thesauris duiti. ⁊ calice aquȩ frigidȩ pau¬
ꝑi ualeat. St̃ aũ qui ista facuunt dũ t̃re¬
na conquirt: aut hic mercedẽ sꝑantes a
dño. aut hominib placere cupientes. S.
bonus ds̃ isrł qui recto st̃ corde. Rec¬
tũ aũ cor ẽ ñ resistere patri em̃danti.
⁊ credere pollicenti: ñ eoꝵ quibꝰ cõmo¬
uent᷑ pedes: ⁊ effundunt᷑ gressus atq
labuntur. sicut in alio psalmo canitur.
dis aptat᷑: nec głam hoĩm quęrit. nec ter
in marmoratis laqueatisq tecꝰtis cũ ti¬
more mortis ętͣnȩ. Huiꝰ enĩ iustitia. ma¬
tiȩ. Illiꝰ aũ purpura ⁊ bẏssus. ⁊ epulȩ
splendidȩ. ⁊ cũ p̃sto sint transeunt. &
cũ ad finẽ uenerint aquȩ guttã ex di¬
gito stillantẽ desiderans ardens lingua
dm̃i suu. merito ambulant recti. cũ
dõ suo: p̃ponentes eiꝰ uoluntatẽ sibi.

Expanded text:
dem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant, dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, bonus Deus Israel, qui recto sunt corde; rectum autem cor est, non resistere patri emendanti, et credere pollicenti: non eorum quibus commoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio psalmo canitur, rdis aptatur, nec gloriam hominum quaerit, nec terrulantibus, in marmoratis laqueatisque tectis cum timore mortis aeternae. Hujus enim «justitia matiae. Illius autem purpura et byssus et epulae splendidae, et cum praesto sunt, transeunt; et cum ad finem venerint, aquae guttam ex digito stillante desiderans, ardens lingua Deum suum, merito ambulant recti cum Deo suo, praeponentes ejus voluntatem sibi;
Abbreviated transcription (Latin):
Quanti ualet hoc qd ñ uidet᷑ ⁊ emiti
Tanto quantũ quisq habere potuerit.
ꝓpt̃ hoc ⁊ ille sparsit. dedit pauꝑib. Non
uidebat ⁊ emebat. S ille thesaurũ ser¬
uabat in celo: qui esurire ac sitire in
pauꝑib dignabat᷑ in t̾ra. Non mirũ ẽ gͥ
s iusticia eiꝰ mauet in scłm scłi. custode il¬
lo qui condidit scła. Lornu eiꝰ exaltabit᷑
licet ac infructuosa penitentia. Nã euii¬
rascet᷑ magis quã sibi: cũ dicet. qͥd nob̃
ꝓfuit suꝑbia. ⁊ duitiaꝵ iactantia quid
contulit nob̃: uidens cornu eiꝰ exaltari in
gła qui sparsit ⁊ dedit pauꝑib: Bentib
suis frendet ⁊ tabescet: qr illic erit plo¬
ratus ⁊ stridor dentiũ. Non enĩ frendet
⁊ uirescet: sic̃ fieret si oportuno tẽpo

Expanded text:
Quanti valet hoc quod non videtur, et emitur tanti quantum quisque habere potuerit! Propter hoc et ille «sparsit, dedit pauperibus:» non videbat, et emebat; sed ille thesaurum servabat in coelo, qui esurire et sitire in pauperibus dignabatur in terra. Non mirum est igitur si «Justitia ejus manet in saeculum saeculi:» custode illo qui condidit saecula. «Cornu ejus exaltabitur licet atque infructuosa poenitentia. Nam «irascetur» cui magis quam sibi, cum dicet: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis?» videns cornu ejus exaltari in gloria, qui sparsit et dedit pauperibus. «Dentibus suis frendet, et tabescet:» quia illic erit ploratus et stridor dentium. Non enim frondebit , et virescet, sicut fieret si opportuno e
Abbreviated transcription (Latin):
reparationẽ noui ppłi scđm nouuͣ homine̾
atq celeste̾: ut siõ portauimꝰ imaginem
t̃reni. portemus ⁊ imagine̾ eiꝰ qui de cęlo
est: quo possimus post om̃s scłi huiꝰ ętates
tãquã post septuaginta annos. qui niysti¬
co ꝑfectionis numero pͣsiguant᷑. ⁊ tãquã pꝰt
captiuitatẽ longinquȩ ꝑegrinationis non
ruitura mole. construi. s et̃na immortali¬
tate solidari. Spũalẽ quippe iherłm. ñ ma¬

Expanded text:
m novum hominem atque coelestem: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est , quo possimus post omnes saeculi hujus aetates tanquam post septuaginta annos, qui mystico perfectionis numero praesignantur, et tanquam post captivitatem longinquae peregrinationis, non ruitura mole construi, sed aeterna immortalitate solidari. Spiritualem quippe Jerusalem, non ma
Abbreviated transcription (Latin):
dui corpꝰ qd̃ corrũpit᷑ aggrauat aĩam oĩa
iudicia dĩ sciri cõcedit᷑. qr re uera multũ
ẽ ad hoĩem: eũ ꝓfecto ut aliqͥd exempli
grã dicã. uñͣ iudicioꝵ dĩ coniciat᷑ ĩmensi¬
tas. cũ nemo sine iudicio dĩ sit tardus in
animo. ł claudus in corpore: htͣ tnͣ unde
dicat eccł̃ia. hoc eͣ ppłs adqͥsitionis. ⁊ uera¬
cit᷑ dicat. In labiis meis ꝓnuntiaui oĩa iu¬
dicia oris tui. idẽ nichil iudicioꝵ tuoꝵ
tacui. quȩ mͥ ꝑ eloqͥa tua in notescere uo

Expanded text:
d corrumpitur, aggravat animam , omnia judicia Dei scire conceditur, quia revera multum est ad hominem, cum profecto ut aliquid exempli gratia dicam, unde judiciorum Dei conjiciatur immensitas nemo sine judicio Dei sit tardus in animo, vel claudus in corpore: habet tamen unde dicat Ecclesia, hoc est, populus acquisitionis, et veraciter dicat: In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui, id est, nihil judiciorum tuorum tacui, quae mihi per eloquia tua in
Abbreviated transcription (Latin):
ante. fidẽ ñ hoiͣ debent᷑ nͥ mala ꝓ malis.
retribuit aũ ds̃ ꝑ indebitã gr̃am bona
ꝓ malis: hanc retributionẽ rogat qui
custodiã u̾ba tua. Quatuor enĩ retͥbu¬
tiones st̃. aut mala ꝓ mał retribuunt᷑.
sic̃ ds̃ ignẽ etͣnũ retributurus eͣ impi¬
is: aut bona ꝓ bonis. sic̃ regnũ etͣnum
retributurus ẽ iustis. aut bona ꝓ malis

Expanded text:
ante fidem non homini debentur nisi mala pro malis, retribuit autem Deus per indebitam gratiam bona pro malis; hanc retributionem rogat qui custodibo verba tua.» Quatuor sunt enim retributiones: aut mala pro malis retribuuntur, sicut Deus ignem aeternum retributurus est impiis; aut bona pro bonis, sicut regnum aeternum retributurus est iustis; aut bona pro malis,
Abbreviated transcription (Latin):
multa. ꝓfunda ⁊ occulta. An ⁊ ipsa nota
stͣ quibꝰdam excellentiorib m̃bris hoĩs hu¬
ius. qui cũ suo capite saluatore totꝰ est
xp̃c: Inscrutabilia enĩ fortasse dicꝰta sunt
hoiͣ qr iurib siuis ea nͣ potest ꝑscrutari.

Expanded text:
us profunda et occulta. An et ipsa nota sunt quibusdam excellentioribus membris hominis hujus, qui cum suo capite Salvatore totus est Christus? Inscrutabilia enim fortasse dicta sunt homini, quia viribus suis ea non potest perscrutari.
Abbreviated transcription (Latin):
te regnũ. E qualib dicturus sit. lte in
ignẽ ȩtͣnũ. Scit in quã neq fornicatores.
neq ydolis seruientes. neq illos atq illos.
quos ibi apłs paulus enumerat. regnũ
dĩ possessuros. Scit irã ⁊ indignationẽ tͥ¬
bulationẽ. ⁊ angustias. in omnẽ aĩam o¬

Expanded text:
sit: Ite in ignem aeternum. Scit, inquam, neque fornicatores, neque idolis servientes, neque hos, neque illos, quos ibi apostolus Paulus enumerat, regnum Dei possessuros. Scit iram et indignationem, tribulationem et angustias in omnem animam
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. Ecce mundus facꝰtꝰ ꝑ dnͣm: eoce mundusqͥ
ñ cognouit dñm. Lauda tu fabricã. ⁊ ama fa.¬
bricatorẽ: ⁊ noli amare habitare in fabrica.
s habita in fabricatore. E rue me a ꝑseqͣn¬
corroborati st̃ suꝑ me : Corpꝰ xpiͣ clamat. x¬

Expanded text:
novit.» Ecce mundus factus per Dominum, ecce mundus qui novit.» Ecce mundus factus per Dominum, ecce mundus qui non cognovit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me a persequen«corroborati sunt super
Abbreviated transcription (Latin):
ad fine̾ fortit᷑ ⁊ disponit omĩa suauit᷑ : Aiting̃
enĩ ubiq ꝓpt̾ suã munditiã: ⁊ nichil inqͥnatũ
in illã incurrit. Ergo in hoc mundo erat. &
mundus ꝑ eũ facꝰtꝰ ẽ. ⁊ mundus enͣ nͣ cogno¬
uit. Audistis duos mundos. Nundus ꝑ etĩ fac¬
tus eͣ ⁊ mundus eũ nͣ cognouit. Non mundus
fabrica: bona domꝰ. qr boni conu̾sant᷑ in ea. Et ci¬
ue domũ istã: qr mala ẽ. Duob modis drͣ: mala
ẽ domꝰ hȩc. Caue ꝓpt̾ ruinã: ne aliqͥd cadat
te p̃mat. Dicit᷑ sic ⁊ aliomͦ. quẽadmodũ caue is¬
tã domũ malã. ne incurras in laqueũ uenanti¬
ũ: ne pauꝑ oppͥmaris a diuite. ne fraudẽ aliqͣm
ipse appellet᷑ mundus: si sine causa audit sursũ
cor. Si aũ ẽ causa quare audit: sursuͣ habitet.
dicunt᷑ habitatores mundi. Et bene dicuntur
mundus illi qͥ habitant mundũ: sic̃ bene dicun¬
t᷑ domꝰ illi qͥ habitant domũ. Nundus gͦ ⁊ mũ¬
dus. Mlundus ꝑ eũ factꝰ ẽ: ⁊ mundus eũ ñ cog¬

Expanded text:
t disponit omnia suaviter» ? «Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in illam incurrit» . Ergo, «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit.» Audisti duos mundos: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit» . Non mundus fabrica; et bona domus, quia boni conversantur in ea. Et, Cave domum istam, quia mala est, dpter ruinam, ne aliquid cadat et te premat: dicitur et sic alio modo, Cave domum istam malam, ne incurras in laqueum venantium, ne pauper opprimaris a divite, ne fraudem aliquam ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa quare audit, sursum habitet. dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene dicuntur domus, illi qui habitant domum. Mundus ergo et mundus: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cog
Abbreviated transcription (Latin):
imicꝰ ẽ ait xp̃c. odit me. aꝑtas mͥ indicit mimi¬
eieias: facile ẽ istũ uł tolerare. uł euitare. Qͥd
facio de absalon: Qd facio de iuda: Qd de falsis
fr̃ib: Qdde malis filiis: & tñ filii st̃ qͥ nͣ contra
nos blasphemant .xpm. s nob̾cũ adorant xp̃m:¬
⁊ in nob̃ ꝑsecunt᷑ xp̃m. De. qͥbꝰ cõseqͣnt᷑ in eodẽ
psalmo dr̃. Aliũ facile erat ꝑferre eũ qͥ odat me.
uł absconde me ab eo. Abscondis enĩ te a paga¬
no: intrans eccłiam. Qñ aũ ⁊ ibi inuenis qd̃ ti¬
mes: qͥd qͣris uͭ te abscondas: Deniq ille ipse
apłs qͥ gemit in ꝑicłis a falsis fr̃ib: foris inquit
pugnȩ uitꝰ timores. Si gͦ is qͥ od̾at me. suꝑ me mag¬
na locutꝰ fuisset. abscond̾em me utiq ab eo. Tu
Est gͦ eccłia qd̾ ferat foris. gemat intꝰ: inimicos
tñ suos deputet foris ⁊ intꝰ. foris faciliꝰ eiutabileᷤᷤ.

Expanded text:
it Christus, odit me, apertas mihi indicit inimicitias; facile est istum vel tolerare vel vitare: quid facio de Abessalon? quid facio de Juda? quid de falsis fratribus? quid de malis filiis et tamen filiis, qui non contra nos blasphemant Christum, sed nobiscum adorant m? De quibus consequenter in eodem psalmo dicitur: Alium facile erat perferre, eum qui oderat me; vel abscondere me ab eo. Abscondis enim te a pagano, intrans Ecclesiam. Quando autem et ibi invenis quod times, quid quaeris ubi te abscondas? Denique ille ipse apostolus qui gemit in periculis a falsis fratribus: «Foris,» inquit, «pugnae, intus timores» . «Si» ergo «is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me utique ab eo; tu Est ergo Ecclesiae quod ferat foris, gemat intus: inimicos tamen suos deputet foris et intus; foris facilius evitabile
Abbreviated transcription (Latin):
siue sero siue cito necesse. sit exire hĩc: forte pustꝰ
dixͣ iã moriar: educ de carc̾e isto corporis animã
meã. Si festinat nimis: ñ htͣ caritatẽ. Desicłare
qͥdẽ hoc debet ⁊ cõcupiscere sic̃ ait apłs. cõcupis

Expanded text:
sive sero, sive cito, necesse sit exire? Forte justus sive sero, sive cito, necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; educ de carcere isto corporis animam meam. Si nimis festinat, non habet charitatem. Desiderare quidem hoc debet et concupiscere, sic
Abbreviated transcription (Latin):
isto mundo. Si dic̾e̾t educ de carce̾ corpꝰ meũ: secu¬
ri acciꝑemꝰ carcerẽ mundũ. fortasse tñ ꝓptͣ aliqua
q̃ nos tenent desidia t̾rena contͣ quȩ luctam᷑
i dimicamꝰ. qr uideo aliã legẽ in m̃bris meis re¬
pugnantẽ legi m̃tis meģ: recte dicimꝰ. Educ a
nimã meã de hoc mundo: id ẽ de laborib &
p̃ssuris huiꝰ scłi. Non enĩ caro quã tu fecisti: sed
corruptela carnis ⁊ pͣssurȩ ⁊ tẽptationes carcer
mͥ st̃. Aͥliqui aũ dixert̃ carcerẽ istũ ⁊ speluncã.
corpꝰ ẽẽ hoc : ut hoc sit educ de carcẽ aĩam meã.
S: ⁊ iste patellectꝰ uacillat aliqͣntũ. Qͥd enĩ magnũ
educ de carce aĩam meã: educ de corpore aĩam
meã: latronũ aĩȩ ⁊ sceleratoꝵ ñne exeunt de cor¬
pore: ⁊ eunt in peiores penas ꝙͣ hic ꝑtulert᷑:
Qͥa gͦ magnũ petit᷑ educ de carcere. aĩam meã: cũ

Expanded text:
isto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; secuisto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; securi acciperemus carcerem mundum. Fortasse tamen propter aliqua quae nos tenent desideria terrena, contra quae luctamur et dimicamus, quia, «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentinimam meam de hoc mundo, id est, de laboribus et pressuris hujus saeculi. Non enim caro quam tu fecisti, sed corruptela carnis, et pressurae, et tentationes carcer mihi sunt. 18. Aliqui autem dixerunt carcerem istum et speluncam corpus hoc esse, ut hoc sit, «Educ de carcere animam meam.» Sed et iste intellectus vacillat aliquantum. Quid enim magnum, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corpore animam meam? latronum animae et sceleratorum nonne exeunt de corpore, et eunt in pejores poenas quam hic pertulerunt. Quid ergo magnum petitur, «Educ de carcere animam meam;» cum
Abbreviated transcription (Latin):
Educ de carcere aĩam mea: ut confiteat᷑ noi
tuo. Carcer iste a pͥorib uarie intellectꝰ ẽ:
⁊ fortasse ipse ẽ carcer qͥ seribit᷑ in titulo spe¬
lunca. Titulus enĩ psalmi huiꝰ ita se ht: & in¬
tellecꝰtus ipsi dd̃: cũ e̾e̾t in spelunca oratio.
Quȩ spelunca: ipse carcer. Duo qͦdã intelligen¬
erit. Nerita carcerẽ faciunt. Nã in uno qͦdã
habitacło. alt̾i domꝰ: alt̾i carcer ẽ. Illi qͥ eustodi¬
unt hoĩes inclusos. ⁊ si in domo sua custodiant.
ẽ illi ⁊ illi. Alt̾i facit domũ lib̾tas: alt̾i carc̾em ser¬
uitꝰ. Qͥb dã gͦ uisũ ẽ: qd spelunca ⁊ carcer mũ¬
dus iste sit. Et hoc oiat eccłia ut de carc̾e edu¬
cat᷑. id ẽ de hoc mundo. de sub sole. uͥ oĩa uani¬
tas. Dicit᷑ enĩ oĩa uanitas ⁊ p̃sũptio sp̃s: in omĩ
oꝑe hoĩs qd ipse laborat sub sole. Ergo extra
mundũ istũ: nescio qua requie pollicet᷑ nob̃ dsͣ.
qd futuri simꝰ. forte idõ de isto loco clamamus.

Expanded text:
Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Carcer iste a prioribus varie intellectus est. Et forte ipse est carcer qui scribitur in titulo, «spelunca.» Titulus enim psalmi hujus ita se habet: «Intellectus ipsi David, cum esset in spelunca, oratio.» Quae spelunca, ipse et carcer. Duo quaedam intelligenerit. Merita carcerem faciunt. Nam in uno quodam habitaculo, alteri domus est, alteri carcer est. Illi qui custodiunt homines inclest et illi et illi; alteri facit domum libertas, alteri carcerem servitus. Quibusdam ergo visum est quod spelunca et carcer mundus iste sit; et hoc orat Ecclesia, ut de carcere educatur, id est, de hoc mundo, de sub sole, ubi omnia vanitas. Dicitur enim, «Omnia vanitas, et praesumptio spiritus in omni opere hominis, quo ipse laborat sub sole» . Ergo extra istum mundum in nescio qua requie pollicetur nobis Deus quod futuri simus; forte ideo de loco isto clamamus,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam meã: educ de corruptiõe aĩam meã. Si sic
intelligunꝰ ñ ẽ blasphemia: intellectꝰ constat.
Ad extremũ fre̾s sic̃ arbitror hoc dixit: educ de
carcer latꝰ ẽ: ⁊ tristi. pratũ angustũ ẽ. Ergo
orat se educi ab angustia: quãuis enĩ in spe
latitudinẽ habeat. in re: tñ p̃senti angustat᷑.
a itende angustias apłi. Non habui reque spũ
meo ddix̃ : qr ñ inueni titũ frẽm meuͣ. Alio lo¬
co. Qͥs infirmat᷑. ⁊ ego n infirmorͦ Qͥs scanda

Expanded text:
animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intelligamus, non est blasphemia; intellectus constat. 19. Ad extremum, fratres, sicut arbitror, hoc dixit, «Educ decarcer latus est, et tristi pratum angustum est. Ergo orat se educi ab angustia. Quamvis enim in spe latitudinem habeat, in re tamen praesenti angustatur. Attende angustias Apostoli: «Non habui requiem spiritu meo,» dixit; «quia non inveni Titum fratrem meum» . Alio loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor
Abbreviated transcription (Latin):
eat d̃. qñ uoluerit: P osset dici ⁊ corpꝰ nrm car¬
tale. Quo enĩ consid̾anda st̃ in nr̃o corpore: fig¬
mͣtũ dĩ.⁊ pena meriti. Tota ista forma. status.
incessus. mͣbra ordinata. sensuũ dispositiones. ii¬
dere. audire: olfacere. gustare. continge : oiͣs hec
cõpago ⁊ fabrioe distinctio ñ potuit fieri nͥ a dõ
qͥ oĩa oꝑatꝰ ẽ. celestia. t̾restria. sũma ⁊ ima. uisi¬
bilia ⁊ inuisibilia. Qͥd gͦ ibi penale nr̃m: Quod̾
corruptibił caro. qd̃ fragilis. qđ mortał. qđ in¬
digens: hoc ñ erit in p̃mio. Nũ enĩ corpꝰ nͣ erit:
cũ corpꝰ resurgat: S qͥd ibiũ erit : Corruptio.
Corruptibile eniꝰ hoc. induet incorruptionẽ.
Ergo si caro carcer tͥ ẽ. ñ corpꝰ tuũ ẽ carcer tuus.
s corruptio corporis tui. Corpꝰ enĩ tuũ fec̃ ds̃
bonũ: qm̃ bonꝰ ẽ. Corruptionẽ intulit uistus:
qr uidex ẽ. Illud habes de bñficio: illud habes
de supplicio. Eloc gͦ forte dixit. educ de carcere

Expanded text:
 cartale. Duo enim consideranda sunt in nostro corpore; figmentum Dei, et poena meriti. Tota ista forma, status, incessus, membra ordinata, sensuum dispositiones, videre, audire, olfacere, gustare, contingere; omnis haec compago et fabricae distinctio, non potuit fieri nisi a Deo, qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa et ima, visibilia et invisibilia. Quid ergo ibi poenale nostrum? Quod corruptibilis caro, quod fragilis, quod mortalis, quod indigens: hoc non erit in praemio. Non enim corpus non erit, cum corpus resurgat. Sed quid ibi non erit? Corruptio: corruptibile enim hoc induet incorruptionem . Ergo si caro tibi carcer est, non corpus est carcer tuus, sed corruptio corporis tui. Corpus enim tuum fecit Deus bonum, quia bonus est; corruptionem intulit justus, quia judex est: illud habes de beneficio, illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit, «Educ de carcere