comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
electis susp̾ta sunt. Id quidem salubut᷑ ne de¬
siuat tunẽ dum ñ dum digne innare idonei
iueniunt᷑. Cerne̾ est m his que seraphin
uppellant᷑. quomiͣ amet quod uude amet
nõ ht̃ s est. et qui nchil horum que feci̾t
uentutis et paleas ignorintiarum eiꝰ ignis
ille ꝯsumens ipam sͥ purgntissumam ⁊ suo
nmore dignissimam redont. Cern̾e̾ ⁊ ĩ che
ignorantiam qui totus sit lux et tenebre
iñ eo nõ sint ulle totꝰ sit oculus ⁊ qui mini¬
nie aliqũ faillit᷑. quia mimine claudit᷑ qui
extͣ se uon querat lumen cui ũmouent᷑ ut
uideat ip̃e qui indet. Cerue̾ est in thronis
quͣi nõ suspectus om̃i innocentie iudex sede¬
ut in his qui tir cũuenire nolit circumue¬
uiri nõ possit quippe sic amans et sic ui¬
dens. Nec uacut sessio tnͣquillitatis in si¬
gne est. Deuultu cali iudicium meum
prodent opto cui rasit amor. error absit
et perturbatio. Cern̾e ÷ in dominatõĩb

Expanded text:
electis suspecta sunt. Id quidem salubriter, ne deelectis suspecta sunt. Id quidem salubriter, ne desinant timere, dum necdum digne amare idonei inveniuntur. 10. Cernere est in his qui Seraphin appellantur, quomodo amet qui unde amet non habet, sed est et qui nihil horum quae fecerit ventutis, et paleas ignorantiarum ejus ignis ille consumens, ipsam purgatissimam et suo amore dignissimam reddat. Cernere est in Chignorantiam, qui totus sit lux, et tenebrae in eo non sint ullae; totus sit oculus, et qui minime aliquando fallitur, quia minime clauditur; qui extra se non quaerat lumen, cui admoveatur ut videt, ipse unde videt. Cernere est in Thronis, quam non suspectus omni innocentiae judex sedeat in his, qui circumvenire nolit, circumveniri non possit; quippe sic amans, et sic videns. Nec vacat sessio: tranquillitatis insigne est. De vultu tali judicium meum prodeat opto, cui insit amor, error absit, absit et perturbatio. Cernere est in Dominationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cotam se collignt iũa ⁊ reductis asfectibus
e cũctis locis quib cuptiui tenent᷑ cimendo
que nõ oportet amando que nõ decet dolen¬
do uane. grndendo uaniꝰ cum his in ẽat to¬
talib̾tate uolatum pusset rãmipetu sp̃c
et nñ pinguedine gr̃e illabat᷑. Nonne cũ
ceperit cirtiure lucidas mansiones et sinũ
illum etiam abrihe curiosius ꝑscrutari
re animas in prima stola scdu̾m pacientis¬
sime expectantes multomagis tunt in stub̾
loquens cum ꝓpha unam pecũ a dño hant
requiram ut inhabitem i domo dñĩ om̃ibꝰ
dieb iute mee. Ut udenm uoluntatẽ dñi ⁊̃
uisitem templu eiꝰ. Quid in ibi iudent᷑ cor
dei. Quid mn ĩbi probet᷑ que sit uoliatas dei
bona et bñ placens et ꝑfecta. Boua ui se.
placens iñ esfectib bene placens siuentibus
ꝑfectu ꝑfectis. ⁊ nichilult᷑ querentib. Patẽt
iusc̾u nũe patent cogitationes pucis. diuitie
salutis mistia. bone uoliuitutis benignitatis
archana que cdnusa mortulib etium ip̃is

Expanded text:
otam se colligat anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his ineat tota libertate volatum, pulset impetu spiritus, et in pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones, et sinum illum etiam Abrahae curiosius perscrutari,re animas, in prima stola secundam patientissime exspectantes, multo magis tunc instabit loquens cum propheta: Unam petii a Domino: hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluntatem Domini, ac visitem templum ejus? Quidni ibi videatur cor Dei? quidni ibi probetur quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta? Bona in se, placens in effectibus, beneplacens fruentibus, perfecta perfectis, et nihil ultra quaerentibus. Patentis, divitiae salutis 449, mysteria bonae voluntatis; benignitatis arcana, quae clausa mortalibus, etiam ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc iam trirsi sp̃t istos si forte cũ
sponsa dice̾ possis et tu. Paululum cũ
ꝑ tnͣsissem eos inueni quem diligit
occurrit qmͣ qui est. Hoc ip̃e de se uoluit us¬
ponderi. Hec docuit dicente moy se uidpo¬
pulum ip̃o quidem ĩ uingente qui est mi¬
sit me aduos. Merito quidem. Nil conpe¬
tentius et̾ituci que deus est. Si bonum
si magnum si beatum si sapientẽ. uł qs.¬
quid tule de deo dixĩs in ħu̾bo instuurat᷑
S et centum tulia addas nẽ recesbistab
ee Si en dixis nichil addidisti. Si non
dixis ichiliminuisti. Iam si inuenisti hoc
singuluretam sum mũ ẽẽ nõne in comꝑa¬
cione huiꝰ quic qͥd ħ nõ ẽ iudicas potins nõ
tchil eẽ sine ip̃o qmͣ nec ip̃e eẽ sine se pocest

Expanded text:
Nunc jam transi spiritus istos, si forte cum sponsa dicere possis et tu: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit melius, quam Qui est. Hoc ipse de se voluit responderi, hoc docuit, dicente Moyse ad populum, ipso quidem injungente: Qui est, misit me ad vos . Merito quidem. Nil competentius aeternitati, quae Deus est. Si bonum, si magnum, si beatum, si sapientem, vel quidquid tale de Deo dixeris; in hoc verbo instauratur, cessisti ab esse. Si ea dixeris, nihil addidisti: si non dixeris, nihil minuisti. Jam si vidisti hoc tam singulare, tam summum esse; nonne in comparatione hujus quidquid hoc non est, judicas potius non nihil esse sine ipso, quam nec ipse sine se
Abbreviated transcription (Latin):
unum dm̃ unam diuinam naturũ unam
diuiuam et summam iniuestutem cutholica
conficet᷑. Numeru gͥ si potes aut sinẽ sub̾ri
ꝑ sonas que ip̃a sunt aut sine ꝑ soiis ppͥetu¬
tes que ip̃e sunt. Aut si diuidẽ quis conet᷑
quomꝰ tͥuitutis se profiteri cultorem possit
qui ui tantum rerum numositutem exces¬
serit. Dicumus ituq tres s nõ ud p̾iuditi¬

Expanded text:
ntiam, unam divinam naturam, unam divinam et summam majestatem, fides catholica confitetur. Numera ergo, si potes, aut sine substantia personas, quae ipsa sunt: aut sine personis proprietates, quae ipsae sunt. Aut si dividere quis coneturquomodo Trinitatis se profiteri cultorem possit, qui in tantam rerum numerositatem excesserit. Dicamus itaque tres, sed non ad praejudici
Abbreviated transcription (Latin):
bonum est nos hic ẽẽ qm sore meliꝰ si qñ tñ
toti seq̃mur qͦ exꝑte precessimus p̾cedimꝰ
anmo et ne ip̃o quidem toto s parte ⁊ pur¬
tr modica ninis. Asfeclus iacent mole cor¬
porea pregranati. ⁊ luto hr̃ncib desideruis.
sola nitim arrida et temus consid̾atio pre¬
uolat. Et cñ ex tantillo quod ium dat᷑

Expanded text:
bonum est nos hic esse! quam fore melius, si quando tamen bonum est nos hic esse! quam fore melius, si quando tamen toti sequamur quo ex parte praecessimus! Praecedimus animo, et ne ipso quidem toto, sed parte modica nimis. Affectus jacent mole corporea praegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. E
Abbreviated transcription (Latin):
tur eñminstrutorii spc̃ et ad illos tanqm
u duõs referri regimma pͥncipatnum tu¬
lationes archangłoꝵ. curum et prouidẽtiã
angłoꝵ. Plutemꝰ chronos alto etiam ab his
euolasse recessu qui ex eo quod sedent thͦn
dicunt᷑. ⁊ ex eo sedent qui sedet in eis deus
tnͣ quillicatem placidissimam serenctatẽ
Pacem que exuperat omnẽ in tellectum Ta¬
lis est qui sedet in tbronis dñs subaoch iudi¬
cuns omĩa cum tnͣquillitate placidissuꝰ
serenissimus pucatissimus Et tules sͥ con¬
sticuit chionos si nullimos sͥ. Putemꝰ cheru¬
bin ex ip̃o sapĩe fonte ore altissimi haurien¬
tes et resundentes fluenta scientie uiuu̾sis
tiuib suis. Et iunde ne is sit quẽ ꝓpha loque¬
bat᷑. Fluin̾s imiiretꝰ lecisuans cutatẽ dei
Putemꝰ seraphu spt̃ totos diuino igne succẽ¬
sos succend̾e nniu̾se ut singuli tines singłe
fuit lat̾ne unrdences et lucentes uidentes ca¬
ritute lutentes cogintione. Q engen qmͣ

Expanded text:
 administratorii spiritus, et ad istos, tanquam ad dominos, referri regimina Principatuum, tulationes Archangelorum, curam et providentiam Angelorum. Putemus Thronos alto etiam ab his evolasse recessu, qui ex eo quod sedent, Throni dicuntur; et ex eo sedent, quod sedit in eis Deus.tranquillitatem, placidissimam serenitatem, pacem quae exsuperat omnem intellectum. Talis est qui sedet in Thronis Dominus sabaoth, judicans omnia cum tranquillitate, placidissimus, serenissimus, pacatissimus. Et tales sibi constituit Thronos, simillimos sibi. Putemus Cherubin ex ipso sapientiae fonte, ore Altissimi haurientes, et refundentes fluenta scientiae universis civibus suis. Et vide ne is sit, quem propheta loquebatur, fluminis impetus laetificans civitatem Dei . Putemus Seraphin, spiritus totos divino igne succensos, succendere universa, ut singuli cives singulae sint lucernae ardentes et lucentes; ardentes charitate, lucentes cognitione. 9. O Eugeni, quam
Abbreviated transcription (Latin):
huu sententie auctor qui cum diceret mi¬
insibiliu ꝑuisibiliũ conspici signant̾ posu¬
it a crentura mundi Et uere quid opus
scał tenenti im solium. Crentura celi illa
est presto hubens per quod pocuis ista m¬

Expanded text:
jus sententiae auctor, qui cum diceret injus sententiae auctor, qui cum diceret invisibilia per visibilia conspici, signanter posuit, a creatura mundi . Et vere quid opus scalis tenenti jam solium? Creatura coeli illa est, praesto habens per quod potius ista
Abbreviated transcription (Latin):
hũt actionis ammuxtũ dum res
uliquas non consider undas tm̃ s ugen¬
dus docent uł monent. At qui iñmani¬
bus mͦ est sola iñ consideracione u̾sabit᷑
Que enim supra sunt id quod instut nõ
indiget actu s mñspectu. Non est quod
tũ eis actites que uno mͦ semper sunt
et met̾num. Porro aliqua ⁊̃ ub et̾no
Et hec uelim sollerunt adu̾tas uir sa¬
gucissune eugeni quia quociens pere¬
griuatur consideratio tua quotiens
ab illis rebus ad ista deflectitur infeno¬
ra et iusibilia suĩe intuenda ad notiti¬
am. siue appetentu ad usum siue ꝓ osfi¬
ciõ disponendauł uctitenda. Si cñ ptũ
u̾sat᷑ in his ut per hec illa requirut aut
procul exultit. Sic considerare appiopi¬
are est. Sublimior iste p̾sentium ac digni¬
or usus rerum cum uixtu supientĩt̃ peuili
in insibilia a dei ꝑ ea que fucta sunt intelle¬
cta conspituntur. Sune hac scala ciu̾es
non egent s exules. Quod uidit ip̃e qui¬

Expanded text:
habent actionis admistum dum res habent actionis admistum dum res aliquas non considerandas tantum, sed agendas docent vel monent. At qui in manibus modo est, sola in consideratione versabitur. Quae enim supra sunt id quidem instat actu non indigent, sed inspectu. Non est quod in eis actites, quae uno modo semper sunt, et in aeternum; porro aliqua et ab aeterno. Et hoc velim solerter advertas, vir sagacissime Eugeni, quia toties peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda. Si tamen ita versatur in his, ut per haec illa requirat, haud procul exsulat. Sic considerare, repatriare est. Sublimior iste praesentium ac dignior usus rerum, cum juxta sapientiam Pauli, invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Sane hac scala cives non egent, sed exsules. Quod vidit ipse hu
Abbreviated transcription (Latin):
perum aduocatum. miserorum spem tu¬
torem pupillorum. iudicem uduarum ocu¬
lum cecorum. linguam mutoꝵ. baculum
senum. ultorem scelerum. maloꝵ metum
leum tyraimoꝵ regum patrem. Legum
moderatorem. Canonũ dispensatorem
sal t̾re. orbis lumen. sacerdotem altissimi
pharnonis. Incellige que dico. Dabit t̾
dominus intellectum. Ubi malicie iĩcta¬
est potentiã aliquid t̾ supra hominẽ pre¬
sumendum. Uultus tuus suꝑfucientes ma¬
la. Timeat spm̃ire tue qui hominem
nõ ueretur. gladium non formidat. Ti¬
ment orõnem qui ammonitionẽ cõtẽp¬
sit. Cui irtisceris tu dm̃ s iratum nõ ho¬
minẽ putet. Qui te nõ audierit auditu¬
rum dm̃i et contͣ se punent. Quod reli¬
quũ est de his omib que supra te sunt
incumbit iam dispututiõ. Qmͣ uno li¬
bro deo adiuuante. soluere spero et me
pariter absoluere ꝓmissione mea lib qu
ibri superiores et si de consideratiõ¬
ue iuscribantur plurunum tłi

Expanded text:
perum advocatum, miserorum spem, tuperum advocatum, miserorum spem, tutorem pupillorum, judicem viduarum, oculum caecorum, linguam mutorum, baculum senum, ultorem scelerum, malorum metuleum tyrannorum, regum patrem, legum moderatorem, canonum dispensatorem, sal terrae, orbis lumen, sacerdotem Altissimi,Pharaonis. Intellige quae dico: dabit tibi Dominus intellectum. Ubi malitiae juncta potentia est, aliquid tibi supra hominem praesumendum. Vultus tuus super facientes mala. Timeat spiritum irae tuae, qui hominem non veretur, gladium non formidat. Timeat orationem, qui admonitionem contempsit. Cui irasceris tu, Deum sibi iratum, non hominem putet. Qui te non audierit, auditurum Deum, et contra se paveat. Quod reliquum est, de his quae supra te sunt, incumbit jam disputatio: quam uno libro, Deo adjuvante, solvere spero, et me pariter absolvere promissione mea. LIBER QUibri superiores, etsi de consideratione inscribantur, plurimum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Id de hostiurus. id de ceteris osficialib dec̾¬
nendum. Uerum hoc exhabundanti
num formũ istum iam olim̃ ate põitũ
recordamur. Quid tuo digniꝰ apłatu.
quid salubriᷤ ad conscientiam honestius
nd fumam utilius ad exemplum Opti¬
mus cimon qui proicit auaritiam ex
calum nũ ħ est non a cõscientia tr̃a
Libet unn et hunc daudere librum s
in culce uliquã uelim uł antedicta qͣi
epllagundo repetẽ uł ad dere pret̾ milla
Consideres uute omĩa sinictum romanũ
eccłiam cui deo auctore prees eccłiarum
epoꝵ s iuiũ ex ip̃is. Potro srem̃ diligen¬
tiuum dm̃ et participem timentium eum
De ceteio oportere te er̃ considera formũ
iusticie. sanctimoniẽ speculum pietatis
exemplar. assertorem ui̾tutis. fidei defenso¬
rem. doctorem gentium. x anorum ducem
umitum sponsi. sponse ꝑ nnimphum. cderi
ordiuatorem. pastorem plebium magr̃m̃
insipientium. resugium opp̾ssoruu. pau¬

Expanded text:
: id de ostiariis, id de caeteris officialibus dece: id de ostiariis, id de caeteris officialibus decernendum. Verum hoc ex abundanti: nam formam istam jam olim a te positam recordamur. Quid tuo dignius apostolatu? quid salubrius ad conscientiam, honestius ad famam, utilius ad exemplum? Optimus canon, qui projicit avaritiam ex calumnia, et non a conscientia taLibet jam et hunc claudere librum: sed in calce aliqua velim vel ante dicta quasi epilogando repetere, vel addere praetermissa. Consideres ante omnia sanctam Romanam Ecclesiam, cui Deo sed unum ex ipsis; porro fratrem diligentium Deum, et participem timentium eum. De caetero oportere te esse considera formam justitiae, sanctimoniae speculum, pietatis exemplar, assertorem veritatis, fidei defensorem, doctorem gentium, Christianorum ducem, amicum Sponsi, Sponsae paranymphum, cleri ordinatorem, pastorem plebium, magistrum insipientium, refugium oppressorum, pau
Abbreviated transcription (Latin):
miores fugat hec leuiores reprimit. Illa si
uddit odibiles hec si desit contemptibibes
reddit. In om̃ib tumen modꝰ melior. Ego
nͣ seuerius uelim nͣ dissolutius. Quid hac
mediocritate grauis ut nͣ de seueritate sis
oneri nec de famliaritate contemptui. In
ꝑalatio pupam domi te premfamilias exibe
Ament te domestici tui si non fucito ut ti¬
meant. Utilis semper custodia ons que tñ
asfubilitatis grĩ nõ excludat. Ei go ubi¬
qr frenunda lingua preceps muxue nutẽ
iñ conuiuiõ. Ille conuentior hubitꝰ si audu
quidem seuerus si uultu serenus. u̾bose¬
rius. Capellani et qui tecum iugit̾ diu¬
nis int̾sunt osfitus nõ suit sine honore.
Tuum est tales pͥrouidere qui digni sint
Seruuat᷑ eis ab oĩb tiqmͣ tͥ. Necessaria
de mrum tua accipiant. His contenti
sint que tu prouideris illis: tu ide ne ege¬
ant Suꝑ hoc quidem forte ab aduentan¬
tib petere deprehendes indica gyezitũ

Expanded text:
miores fugat, haec reprimit leviores. Illa, si miores fugat, haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibilem; haec, si desit, contemptibilem reddit: in omnibus tamen modus melior. Ego nec severius velim, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua praeceps, maxime autem in convivio. Ille convenientior habitus, si tu actu quidem severus sis, vultu serenus, verbo serius. Capellani, et qui tecum jugiter divinis intersunt officiis, non sint sine honore. Tuum est tales tibi providere, qui digni sint. Serviatur eis ab omnibus tanquam tibi. Necessaria de manu tua accipiant. His contenti sint quae tu provideris illis: tu vide ne egeant. Super hoc quem forte ab adventantibus petere deprehendes, judica Giezitam
Abbreviated transcription (Latin):
mores quorumq et studia. Non oportet
ut incia domꝰ tue ultinus scuis quaqua᷑¬
plurimis nouimus contigisse Quapropt
ut diximis ulius alia dispenset de discipli¬
nu cu proinde. Iltudiremini credas si mse¬
lentior coram te uel sermo sonuerituł abite
ripouruent. Mlinus tun suꝑ eĩmodi tu ultis¬
cere iuiritim tuam. Impunitas cũ pilcu
ansusaurxcessum. Domum ep̃i decet sandi¬
tudo decet modestia. decet honestus. Horũ
discipluĩa custos Sacer dotes domestici uit
ceteris honesciores aut fabula om̃ib sunt
In uultu in habitu in incessu illoꝵ quecir¬
ca te sunt iul residere impudicum iul m̃¬
decens putiaris. Discant a te coepĩ tui co¬
matulos puo̾s et cunctos adolescentes setum
nõ habere. Certe int̾ mitratos discurrẽ cala¬
mitratos non decet. Et memento quid supi¬
ens ammonet. Filie tͥ sunt noli fuciem tuũ
hylarem ad eus ostende̾. Nunc austeritutẽ
tamen suadeo tͥ s grautatem. Illamsir¬

Expanded text:
mores quorumque et studia. Non oportet mores quorumque et studia. Non oportet ut vitia domus tuae ultimus 444 scias: quod quamplurimis novimus contigisse. Quapropter, ut dixi, alius alta dispenset; de disciplina tu provide, illud nemini credas. Si insolentior coram te vel sermo sonuerit. vel habitus apparuerit: manus tua super ejusmodi; tu ulciscere injuriam tuam. Impunitas ausum parit, ausus excessum. Domum episcopi decet sanctitudo, decet modestia, decet honestas: horum disciplina custos. Sacerdotes domestici, aut caeteris honestiores, aut fabula omnibus sunt. In vultu, in habitu, in incessu illorum qui circa te sunt, nihil residere impudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrere calamistratos non decet. Et memento quod Sapiens admonet: Filiae tibi sunt? noli faciem tuam hilarem ad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa infir
Abbreviated transcription (Latin):
mus: De p̃cio escurum et nimero paiuur
eũ ministris cotiduma discussio rura ad ino¬
dũ cum pbris cebebrat᷑ collatio de pcãs ppłm
Cudit nsinã et est qui subleuet eam. perit
iñti et nemo est qui reputet. Nec mirum
tum nec nrõs quidem assiduos sentitimus
defectus. Nonne ud singulas supputatione s
istus irascimur urimur auxiamur. Quã
tolerabilius rerum quam mentium sustine¬
reniiis incturam. Quare inquit nõ magis
siiuidem patimini Queso tu qui alios doces
doce teipm̃ si trmen im nõ docuisti pluris
tehribere qmͣ tua Tr misitona ista que sta¬
ret nullo pacto queunt fuc ut ate tnͣsetut
nõ ꝑte. Quius qm̃ fluit᷑ caunt tͥram sit dis¬
cursus temꝑulium conscientiam iudit Sii
potest torrens m̃ ugros discurrere sie lesio¬
ne sucoꝵ. ⁊ tu te ista siñe uulnere mentis
posse cructare confidito. Om̃ĩ mͦ consulo stu¬
Reus ute nũtere concursum horum. Multil
nestias plurima dissimules nõ nullai obliuis¬
curis. Sunt tumen que ignorate te nolirei

Expanded text:
io escarum et numero panum cum ministris quotidiana discussio est: rara admodum cum presbyteris celebratur collatio de peccatis populorum. Cadit asina, et est qui sublevet eam: perit anima, et nemo est qui reputet. Nec mirum, cum nec nostros quidem assiduos sentiamus defectus. Nonne ad singulas supputationes istas irascimur, urimur, anxiamur? Quam tolerabilius rerum, quam mentium sustineremus jacturam! Quare, inquit, non magis fraudem patimini? Quaeso, tu qui alios doces, doce te ipsum: si tamen jam non docuisti, pluris te habere, quam tua. Transitoria ista, quae stare tibi nullo pacto queunt, fac ut a te transeant, non per te. Rivus qua fluit, cavat terram: sic discursus temporalium conscientiam rodit. Si potest torrens in agros excurrere sine laesione satorum; et tu te ista sine vulnere mentis posse tractare confidito. Omnimodis consulo studeas avertere a te concursum horum. Multa nescias, plurima dissimules, nonnulla obliviscaris. 21. Sunt tamen quae ignorare te nolim,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a nouit᷑ ud ip̃a descendit que ibi illa
idet nͥ longe melus sunt qmͣ rñseipis
Unde net medium ad en requirit corpis
seusum. sensus ip̃as se ip̃t sentiens. Ox¬
tumum indendi genus si nulliꝰ egueris
nusq aꝑfcõ istud et minus liberum. Qd
quod et inferiorib eges Nerie p̃poste¬
rum ħ et indignumꝰ ꝓlane superio
quedam in iuria est. inferioꝵ optm de
serit in libtntem silioꝵ dei. Nempe erũt
hi om̃s docibiles dei et nulla mt̾ uenien¬
te creatura solo bĩ deo. Reputriasse
erit᷑ ħ exisse de ꝑutru corpoꝵ ñ regione
spuum. Ipn est deus nt muxunus spitit᷑

Expanded text:
cendit, quae ibi illa videt, ubi longe melius sunt quam in se ipsis. Unde nec medium requirit ad ea corporis sensum: sensus ipsa sibi, se ipsa sentiens. Optimum videndi genus, si nullius egueris, nusque a perfecto istud, et minus liberum. 2. Quid, quod et inferioribus eges? nonne praeposterum hoc et indignum? Plane superiorum quaedam injuria est, inferiorum operamque evaserit in libertatem filiorum Dei. Nempe erunt hi omnes docibiles Dei , et nulla interveniente creatura, solo beati Deo. Repatriasse erit hoc, exisse de patria corporum in regionem spirituum. Ipsa est Deus noster, maximus spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
potuis consulo qmͣ te imin̾gere laberrato
huit. Memento saluutorem iudium econo¬
mum habuisse. Quid ep̃o tutius qmͣ ĩcom¬
bere suppellectili et sustuntiole sue se rup¬
deri susppitiorib moueri ad queq ꝑditũ uel
negbedu. Adure̾cundiam dico quoriundã
eĩmodiscrutantium coctidiẽ omnẽ substã¬
tium iumierimtiũm singula de mimicis
et quadruntib exigentium rationẽ. Non
itũ ille egyptius qui ioseph om̃ib traditis
ignorabat quod haberet in domo sua. Eru
fide sidem tamen habuit seruo suꝑ om̃ĩa bo¬
na sua constituet eum. Et hic ẽrat alien¬
gena. Mira res. Sucis suꝑq ep̃i ad mtinum
hñt quib ent̃is credent et cui suas ꝯmittant
facultates nõ inueniunt. Optuni iidelicet
estimatores rerum quimagnam demini¬
nis paruam nuuit nullam demaxiis curã
gerunt. S ut liquido dutur intelligi patiẽ¬

Expanded text:
potius consulo, quam te immergere labyrintho potius consulo, quam te immergere labyrintho huic. Memento Salvatorem Judam oeconomum habuisse . Quid episcopo turpius, quam incumbere supellectili et substantiolae suae: scruderi suspicionibus, moveri ad quaeque perdita vel neglecta? Ad verecundiam dico quorumdam ejusmodi, scrutantium quotidie omnem substantiam suam, numerantium singula, de minutis et quadrantibus exigentium rationem. Non ita ille Aegyptius, qui Joseph omnibus traditis, ignorabat quid haberet in domo sua . Erufide, fidem tamen habuit servo, super omnia bona sua constituens eum: et hic erat alienigena. 20. Mira res! Satis superque episcopi ad manum habent, quibus animas credant: et cui suas committant facultatulas, non inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerant. Sed, ut liquido datur intelligi, patien
Abbreviated transcription (Latin):
parentib. Subdendi gͥ om̃s Nullum putiat᷑
contrrdictorem. Nemo qui dicat cur fecisti
sit: Potestutem habeat excludere et aduit¬
tere quos uoluerit muture ministros tnͣsfer¬
re ininistiti ad quos et qnͣdo uoluit᷑. Itatimo¬
ri sit om̃b ut sit et utilitati. Presit om̃ibus
ut om̃ib prosit et de om̃ib. Clundestinus et
sufurrutas delutiones non suscipias ndu̾sus
enm magis detrrictutiones censueris. Et hãc
uelun gena̾lem tͥ constituas regulam ut
omuẽ qui palama ueret᷑ dicere quod iñ au¬
relocut᷑ suspectum habeas. Quod site iu¬
dicante dicendum ceram ille renuerit dela¬
torem tu idices non actrsatorem. Itaqruu̾
omĩb fucienda inuingat et uni om̃s respõ¬
dernt. Tu illi hubens fidem uacis tͥ et ec¬
chedei. Si quo mĩmis auit sidelis inuemiat᷑
nut prudens fideli pocius cõmittendum. Se¬
ue e duobus tutius hoc Quimqmͣ si idoneus
non reppent᷑ et si mimis fidelem sustiuere

Expanded text:
parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum patiatur parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum patiatur contradictorem. Nemo qui dicat, Cur fecisti sic? Potestatem habeat excludere et admittere quos voluerit, mutare ministros, transferre ministeria ad quos et quando voluerit. Ita timori sit omnibus, ut sit et utilitati. Praesit omnibus, ut omnibus prosit, et de omnibus. Clandestinas et susurratas delationes non recipias adversus eum: magis detractiones censueris. Et hanc velim generalem tibi constituas regulam, ut omnem, qui palam veretur dicere quod in aure locutus est, suspectum habeas. Quod si te judicante dicendum coram ille renuerit, delatorem judices, non accusatorem. 19. Itaque unus omnibus facienda injungat, et uni omnes respondeant. Tu illi habeas fidem, vacans tibi et Ecclesiae Dei. Si quominus aut fidelis inveniatur, aut prudens, fideli potius committendum. Sane e duobus tutius hoc. Quanquam si idoneus non reperitur, etsi minus fidelem sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
tilios simul. Qued um per cibos ⁊ aibsq te
Quis sapiens et intelliget hetͣ. Non est
quod inter istu dormitet consideratio tua
Ego uͦ agenda domus tue sub eo genere
quo nouissimũ posu locanda censuerim
Per ulium ut dixi illu fucies.t is si fidelis
non fuit frnudubit si non fuit prudens frau¬
dubitur. Prom̃de reue̾ndus uide fidelis et
prudens queni constituus suꝑ familiam tuã
Adhuc iñutilis est sit̾tium ei desit. Queris
quid hoc. Auctoritas. Quid enim prodest ei
uelle et scux queqr disponere pro ut necesse
si quod scit et nult nõ potest᷑. Dmmidu gͥ fucul¬
tus ngendi prolibitu. Si in p̾udicium ratio¬
ns putus hoc sieri memento sidelem qui agẽ
nichilominus proracione sciet uolet Atten¬
de pridentem qui uge̾ nchilominꝰ pio racõne
sciet. S fidelis sollersq uolunt as tũt ꝓderit
cum ei asfacim suppetet unde tota facilitute
mancipet᷑ esfectui ciuictis sine cunctatione

Expanded text:
alios simul; quaedam per alios ac absque te. alios simul; quaedam per alios ac absque te. Quis sapiens, et intelliget haec? Non est quod inter ista dormitet consideratio tua. Ego vero agenda domus tuae sub eo genere, quod novissimum posui, locanda censuerim. Per alium, ut dixi, illa facies. At is, si fidelis non fuerit, fraudabit: si non fuerit prudens, fraudabitur. Quaerendus proinde fidelis et prudens, quem constituas super familiam tuam. Adhuc inutilis est, si tertium desit. Quaeris quid hoc? Auctoritas. Quid enim prodest ei velle et scire quaeque disponere, 443 prout necesse est, si quod scit et vult, non potest? Danda ergo facultas agendi pro libitu. Si in praejudicium rationis putas hoc fieri, memento fidelem, qui agere nihilominus pro ratione volet: attende prudentem, qui agere nihilominus pro ratione sciet Sed fidelis solersque voluntas tunc proderit, cum ei affatim suppetet, unde tota facilitate mancipetur effectui, cunctis sine cunctatione
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. O isrł qmͣ magna est domꝰ dñĩ
Uatuũ prorsus a sollicitudine reꝵ mĩnorũ
et iulium oportet ẽẽ animum tam mag¬
nis et tam multis intentium rebus. Opor¬
tet liberum quem nulla sͥ uendicet uiolẽ¬
ta occupatio. Oportet ingenum quem
nulla deorsum trahat indigna asfectio
Oportet rectum quem nulla seorsum au̾¬
ta sistra intentio. Aporcet cuutum quẽ
nulla subeat furtia suspitio. Oporcet
iugilem quem nulla a sese abducat ꝑegti¬
na et curiosa togitatis Oportet sirmum
quem nulla concutiat repentina turbatio
Oportet m̃uictum queni faciget nulla¬
uł continua tribulatio. Oportet umplũ
quem nulla coartet rei tempalis ãmissio
His te non dubites et bomis priuandum
ẽt feriendum malis si anĩmum diudens
⁊ dei rebus et tius purit̾ reculis uolueris
imꝑtiri. Procurandus quem implices
qui pro te molat. Pro te dico non tecum
Quedum ꝑ temet facies quedam ꝑte et

Expanded text:
tum est: O Israel quam magna est domus Domini ! tum est: O Israel quam magna est domus Domini ! Vacuum prorsus a sollicitudine rerum minorum et vilium oportet esse animum, tam magnis et tam multis intentum rebus. Oportet liberum, quem nulla sibi vindicet violenta occupatio. Oportet ingenuum, quem nulla deorsum trahat indigna affectio. Oportet rectum, quem nulla seorsum avertat sinistra intentio. Oportet cautum, quem nulla subeat furtiva suspicio. Oportet vigilem, quem nulla ab sese abducat peregrina et curiosa cogitatio. Oportet firmum, quem nulla concutiat repentina turbatio. Oportet invictum, quem nulla fatiget vel continua tribulatio. Oportet amplum, quem nulla coarctet rei temporalis amissio. 18. His te non dubites et bonis privandum, et feriendum malis, si animum dividens, et Dei rebus, et tuis pariter reculis volueris impertiri. Procurandus quem implices, qui pro te molat. Pro te dico non tecum. Quaedam per temet facies; quaedam per te et
Abbreviated transcription (Latin):
Tedet iam curie exeundum palatio domi
expectant nos. Hii nõ mͦ cirta s quodãmͦ
intra te sunt. Non est suꝑ uacua consi¬
deratio qua intendis disponere domui tur
ꝓuide̾ his qui in sinu tuo et iñgremio tuo
sunt. Ego dico et necessariã. Paulũ audi
Si quis domui sue preesse nescit quomͦ et¬
clesie dei diligentiam habebit᷑. Item Si
quis suoꝵ maxumeq domesticoꝵ curuͣ nõ
hubet fidem neguuit ⁊ est mfideli deterior
Et ħ̾ dicens nõ te moueo summis occupa¬
tum intendere infimis et quasi mimitũ
fieri minimis impende̾ quod muximus de¬
bes. Quid te intrices unde te erpuit deus
Hec in quit omĩa ad dicientur uobis. Uñ¬
iamen et hic oportet sucere et illa non
onict̾e̾.At illa ꝑ te agrns. ꝑte eciam
oportet prouideas qui pro te de his puide¬
ant. Nam si unus seruus ꝑ se nõ susficit
simul et custodir iumentorum et cure
iensarum cuꝑte quomꝰͦ intendere uale¬
as et cu domui et dñi parit̾ de qua scrip¬

Expanded text:
edet jam curiae: exeundum palatio; domi exspectant nos. Hi non modo circa, sed quodammodo intra te sunt. Non est supervacua consideratio, qua intendis disponere domui tuae, providere his qui in sinu tuo et in gremio tuo sunt. Ego dico et necessariam. Paulum audi: Si quis domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam habebit? item: Si quis suorum et maxime domesticorum, curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior . Et haec dicens, non te moneo summis occupatum intendere infimis et quasi minutum fieri; minimis impendere quod maximis debes. Quid te intrices, unde te eripuit Deus? Haec, inquit, omnia adjicientur vobis . Verumtamen et haec oportet facere et illa non omittere. At illa per te agens, per te etiam oportet provideas, qui pro te de his provideant. Nam si unus e servis per se non sufficit simul et custodiae jumentorum, et curae mensarum: tu per te quomodo intendere valeas et tuae domui, et Domini pariter? de qua scrip
Abbreviated transcription (Latin):
głi coꝵ semꝑuident fuciem eoꝵ pr̃ĩs. Putemꝰ
hus preesse archangłos quiconscu nust̾ioꝵ
diuinoꝵ nõ sͥ ob preciputis et maxuuas
cñs mitũt᷑. Equib mugnꝰ ille archangelus
gabriel missus legit᷑ udmarium ob causam
utiq qua maior eẽ nõ potuit. Putemꝰ suꝑ
istos iurtutes eẽ qua ꝵ nitu uł oꝑe signa et
ꝓdigia in ebementis suie ex elementis fcñ ap¬
parent ad ꝯmotionẽ mortalium. Inde ⁊ for¬
tussis qd̾ cum in euũgłus legus. Erũt signa
iñ sole et luna et scellis paulo post hs̃. Nam
uirtutes celoꝵ mouebunt᷑. Hiĩ mĩnirũ sp̃t¬
ꝑ quos signa sunt. Putemꝰ pocestates suꝑi¬
ores illis quarum uircute potestas tenebra¬
rum comprim it᷑. et cohercetur maligui¬
tas neris huiꝰ ne qnͣtum uult uocent ne
malignari nͥ ut ꝓsit possit. Pucemꝰ pͥncipa¬
tus his quoq p̾lacos quoꝵ moderimine et
supĩa omĩs in t̾ris pͥtcipatꝰ cõstituit᷑ regit᷑
lunitat᷑. tnͣsfertur inutilat᷑ nutat᷑. Pute

Expanded text:
geli eorum semper vident faciem Patris . Putemus his praeesse Archangelos, qui conscii mysteriorum divinorum, nonnisi ob praecipuas et maximas causas mittuntur. E quibus magnus ille archangelus Gabriel missus legitur ad Mariam , ob causam utique, qua major esse non potuit. Putemus esse super istos Virtutes esse, quorum nutu vel opere signa et prodigia in elementis, sive ex elementis facta apparent ad commonitionem mortalium. Inde est fortassis, quod cum in Evangeliis legas: Erunt signa in sole et luna et stellis, paulo post habes, Nam virtutes coelorum movebuntur ; hi nimirum sp quos signa fiunt. Putemus Potestates superiores istis, quarum virtute potestas tenebrarum comprimitur, et coercetur malignitas aeris hujus, ne quantum vult noceat; ne malignari, nisi ut prosit, possit. Putemus Principatus his quoque praelatos, quorum moderamine et sapientia omnis in terris principatus constituitur, regitur, limitatur transfert
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑcepit auditus. officia. nũta gradus
ordines ut cumq a nobis cogniti et disc̾¬
nĩ quemnt. Sed eium quod exanditu est
im nõ exfide. Nam fides ex iiuditu. Itaq
opinando ista dixerimus. Ad quid enm
celestium nomina innoturrunt siue
opinari quidem salua fide aliquid licet
de rebus quarum noĩa sunt. Angłi ar¬
changłi. uirtutes potestates. pͥnciputus
dominationes. thioni cherubin et scra¬
phiũ ħ noĩa. Que significata eoꝵ. Nulla¬
ne int̾ illos sp̃t qui simpliciter ungeli ⁊
ros qui archangeli nuncupit᷑ distãtia

Expanded text:
um percepit auditus, officia, merita, gradus, um percepit auditus, officia, merita, gradus, ordines, utcumque a nobis conjici et dicerni queunt. Sed enim quod ex auditu non est, jam non ex fide; nam fides ex auditu . Itaque opinando ista dixerimus. Ad quid enim coelestium nomina innotuerunt, si ne opinari quidem salva fide aliquid licet de rebus, quarum nomina sunt? Angeli, Archangeli, Virtutes, Potestates, Principatus, Dominationes, Throni, Cherubin, et Seraphin, haec nomina. Quae significata eorum? Nullane inter illos spiritus qui simpliciter Angeli, et eos qui Archangeli nuncupantur, distantia
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t ẽẽ illic potentes głosos beatos distinctos
in ꝑsonus dispositos in dignitates ab initio
stuntes iñ ordine suo ꝑfectos in gene̾ suo
corpore echereos. immortalitatis ꝓpetuos.
impassibiles non creatos s factos id  gr̃ã
nõ uatura. mente puros. asfectu beignos
religione pios. castimonia uitegros unei¬
mitate induuduos. pate securos. a deo con¬
ditos diuiuis laudib et obsequiis deditos
ħ omĩa legendo comꝑimus fide trnemus
Quan qmͣ de corꝑib horum nõ mͦ ude suit
sed iui aliquatemis suĩt. heret sententia
uliquorum. Undesi quis int̾ opinabilia
magis id ponendum censuerit nõ conten¬
do. Porro intellectu preditos nõ fide non
opinione s intellectu cupimus quia non
possunt huiꝰ exꝑtes et deĩ simul partici¬
pes ẽẽ. Sunt et noĩa quedam nota nobis
similiter ex auditu per que hurum beati¬
tudinum etiam que non liquido mortali¬

Expanded text:
spiritus esse illic potentes, gloriosos, beatos, distinctos spiritus esse illic potentes, gloriosos, beatos, distinctos in personas, dispositos in dignitates, ab initio stantes in ordine suo, perfectos in genere suo, corpore aethereos, immortalitate perpetuos, impassibiles non creatos, sed factos, id est gratia, non natura; mente puros, affectu, benignos, religione pios, castimonia integros, unanimitate individuos, pace securos, a Deo conditos, divinis laudibus et obsequiis deditos. Haec omnia legendo comperimus, fide tenemus. Quanquam de corporibus horum non modo unde sint, sed an aliquatenus sint, haeret sententia aliquorum. Unde si quis inter opinabilia magis id ponendum censuerit, non contendo. Porro intellectu praeditos, non fide, non opinione, sed intellectu capimus; quia non possunt hujus expertes, et Dei simul participes esse. Sunt et nomina quaedam nota nobis similiter ex auditu, per quae harum beatitudinum, etiam quae non liquido mortali
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ nõ mͦ uĩtatem s notitiam u̾tatis. Pos¬
sumus singulu ħ ita disfinre. Fides÷ uo
luntaria quedam et certa prelibatio.
ñ dum ppulate u̾tatis. Incellectus est
rei cuiusq inuisibilis certa et manife¬
sta noticia. Opimo est quasi pro uero
hubere aliquid quod falsum eẽ nescias
Erao ut dixi sides uibiguum non hc̃
nut si ht̃ sides nõ est s opinio. quid gͥ distit
ab intellectu᷑ Nempe quod et si nõ ht̃ int̾¬
tum nõ magis qmͣ intellectus hubet cũ in¬
uolucrum quod nõ incellectus. Demqr quod
icellexisti non est de eo quid ultru queras
aut si est nõ intellexisti. Nilnũ maluimus
scire qmͣ que fide iam scimus. Nil suꝑerit ad
bencitudinem. Cumqr iam certu sunt nobis
erunt eque et mida. His ita expeditis nge
ium dirigatur considerutio in eam que sur
rutis uiis caute et uigilant̾ uestigenius
iuestigabilia quatuiꝰ tũ licet uł magis qͣt¬
nus nobis donabitur. Et pͥmo quidem ciues

Expanded text:
habet non modo veritatem, sed notitiam veritatis. Poshabet non modo veritatem, sed notitiam veritatis. Possumus singula haec ita definire, Fides est voluntaria quaedam et certa praelibatio necdum propalatae veritatis. Intellectus est rei cujuscunque invisibilis certa et manifesta notitia. Opinio est quasi pro vero habere aliquid, quod falsum esse nescias. Ergo, ut dixi, fides ambiguum non habet; aut si habet, fides non est, sed opinio. Quid igitur distat ab intellectu? Nempe quod etsi non habet incertum non magis quam intellectus, habet tamen involuerum, quod non intellectus. Denique quod intellexisti, non est de eo quod ultra quaeras: aut si est, non intellexisti. Nil autem malumus scire, quam quae fide jam scimus. Nil supererit ad beatitudinem, cum quae jam certa sunt nobis fide, erunt aeque et nuda. jam dirigatur consideratio in eam quae surratis viis caute et vigilanter vestigemus investigabilia: quatenus tamen licet, vel magis quatenus nobis donabitur. Et primo quidem cives
Abbreviated transcription (Latin):
in uiuititur. fides auctoritati opinio sola
ueri similitudine se tuetur. Habent illa
duo certum u̾tutem s fides clausam et in¬
uolutam intelligentia ndam et mani¬
festam. Ceterum opinio cerci nil hñs ur
rum ꝑ ueri similia querit potis qmͣ np¬
p̾hendit . Omnino etium his cauenda cõ¬
fusio ne aut int̾tum opinionis fides fi¬
gut nut quod firmũ fixum qr est sidĩ opi¬
nio reuo cet inquestionem. Et ħ sciendũ
quia opinio si ht̃ ussertionem temeraria
est. Fides si ht̃ hesitationem temerarin
est. Item intellectus si signata fidei tẽptet
irrumpere reputatur esfractor scrut a¬
tor marestutis. Multi suam opimonem
intellectum putauerunt. et erranerunt
et qd̾ opinio pocest puturi intellectus ĩ cel¬
lectus opino nõ potest. Unde ħ uccidit.
Profecto quia ħ falli pocest ille nõ pocest
Aut si sulli potuit intellectus nõ fuit sed
epimõ. Uerus nempe intellectus certã

Expanded text:
ni innititur, fides auctoritati, opinio sola ni innititur, fides auctoritati, opinio sola veri similitudine se tuetur. Habent illa duo certam veritatem: sed fides clausam et involutam, intelligentia nudam et manifestam: caeterum opinio certi nihil habens, verum per verisimilia quaerit potius, quam apprehendit. 6. Omnino in his cavenda confusio, ne aut incertum opinionis fides figat, aut quod firmum fixumque est fidei, opinio revocet in quaestionem. Et hoc sciendum, quia opinio, si habet assertionem, temeraria est: fides, si habet haesitationem, infirma est: item intellectus, si signata fidei tentet irrumpere, reputatur effractor, scrutator majestatis. Multi suam opinionem intellectum putaverunt, et erraverunt. Et quidem opinio potest putari intellectus; intellectus opinio non potest. Unde hoc accidit? Profecto quia haec falli potest, ille non potest: aut si falli potuit, intellectus non fuit, sed opinio. Verus nempe intellectus certam
Abbreviated transcription (Latin):
lissonduidi obisinquit reuelnuit deus
ꝑ spm̃ suum Ergo que supͣ sunt nõ u̾bo docẽ¬
tur s spũ reuelantur. Uerum quod sermo
nõ explicut consideratio querat orõ appetat
mẽnt᷑ iuta puritus assequut᷑. Sane eoꝵ iu¬
monit᷑ que supͣ sunt non te existimes mitti
a nre suscipe̾ solem lunam stellas. nõ ipm fir¬
mamentum nõ uquas que super celos sũt
Itu siquidem om̃ia et si supra loco pretio in¬
sru sunt et dignĩtate nature sunt eium cor¬
pora. Tui portio sp̃t est quo superiꝰ quippi¬
am frustra queris quod non sit sp̃t. Porro
spc est deus sunt et angłi sancti. Et hii supͣ
te. S deus natura. angłi grã suꝑiores st̃
Uude siquidem tui et angłi optunu ra¬
tio est. Deus uͦ non sui aliqũ epcimũ ht̃
unum optimũ totus. Is et qui cum eo sũt
bĩ sp̃t tribus modis ueluti uiis totidem nr̃a
sunt considerutione uestigandi opinione
side intellectu. Quorum intellectus racio¬

Expanded text:
scendit? Nobis, inquit, revelavit Deus per Spiritum suum . Ergo quae supra sunt non videbo docentur, sed spiritu revelantur. Verum quod sermo non explicat, consideratio quaerat, oratio expetat, mereatur vita, puritas assequatur. Sane eorum admonitus quae supra sunt, non te existimes mitti a me suspicere solem, lunam, stellas, non ipsum firmamentum, non aquas quae super coelos sunt. Ista siquidem omnia, etsi supra loco, pretio infra sunt, et dignitate naturae: sunt enim corpora. Tui portio spiritus est, quo superius quidpiam frustra quaeris, quod non sit spiritus. Porro spiritus est Deus, sunt et Angeli sancti, et hi supra te. Sed Deus natura, Angeli gratia superiores sunt. Unum siquidem tui et Angeli optimum, ratio est: Deus vero non sui aliquid optimum habet, unum optimum totus. Is, et qui cum eo sunt beati spiritus, tribus modis, veluti viis totidem, nostra sunt consideratione 447 vestigandi, opinione, fide, intellectu. Quorum intellectus ratio
Abbreviated transcription (Latin):
piores assidemus p̃cedendem posteriores
precedimus hoc totura non dignita¬
tis pͥulegium s sedulitatis debitum est
diaconi nomen sollempiñ ip̃a timinst¬
tione int̾p̾tuns. Demq presbiteris or¬
dm̃uta confessione ambientibus meuesta¬
tema uos ad pedes sedetis. ꝓpriores asfisti¬
tis ut habent parutiores. In euuge¬
lus legimus quin facta est coucentio int̾
discipulos quis eoꝵ uideret᷑ esse maior

Expanded text:
piores assidemus, procedentem posteriores piores assidemus, procedentem posteriores praecedimus. Hoc totum non dignitatis privilegium, sed sedulitatis debitum est, diaconi nomen solemni ipsa administratione interpretans. Denique presbyteris ordinata consessione ambientibus majestatem, vos ad pedes sedetis. Propiores assistitis, ut habeat paratiores. In evangiliis legimus, quia facta est contentio inter discipulos, quis eorum videretur e
Abbreviated transcription (Latin):
titi et libertus extollentem repͥmeret
exedentem corrigẽt. Quoꝵ me constã¬
tiã et fortitudo nutantẽ fumaret eri¬
geret disfidentem. Quoꝵ me sides et san¬
clitas ad q̃q suncta ad queq honest a
ud queq pudit̃a. ad queq amabilia et
bona faame prouocaret. Et mĩc redut
oculos mi eugeni ad eum qui nũt est
curiẽ seu eccłie tux statum et studia
p̾latorum eoꝵ p̾sertim qui sunt mñ cir¬
cuitu tuo s de his hactenus ego. Palpa¬
ui nõ fodi purietem. Tibi licet fodere et
udere nt pote ꝓphe silio. Michĩ piogredi
nõ est fus Unum dico quod in fucie est Ri
ferre conantur Non hoc racio ht̃ non
mitiquitas haibuit non consentit nucto¬
ritas et si de sua consuetudine calũpnia
struit᷑᷑ melius ꝓfecto illa qmͣ sunmꝰ ordo
cõtempnit᷑  fruolum trumen sutis unde
mcixime obtinere id uolunt. Nos simus
inquiunt quimonũ celebritate dño
pape cõunctores assistimus sedentĩ pro¬

Expanded text:
cia et libertas extollentem reprimeret, cia et libertas extollentem reprimeret, excedentem corrigeret. Quorum me constancia et fortitudo nutantem fgeret diffidentem: quorum me fides et sanctitas ad quaeque sancta, ad quaeque honesta, ad quaeque pudica, ad quaeque amabilia et bonae famae provocaret. Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc est curiae sivae Ecclesiae statum et studia praelatorum, eorum praesertim, qui sunt in circuitu tuo. 16. Sed de his hactenus. Ego palpavi, non fodi parietem. Tibi licet fodere et videre, utpote prophetae filio. Mihi progredi non est fas. Unum dico quod in facie est. Ridferre conantur. Non hoc ratio habet, non antiquitas habuit, non consentit auctoritas. Et si de sua consuetudine calumnia struitur, melius profecto illa, quam summus Ordo contemnitur. Frivolum tamen satis, unde maximo obtinere id volunt. Nos sumus, inquiunt, qui in omni celebritate domino Papae conjunctiores assistimus, sedenti pro
Abbreviated transcription (Latin):
ospressi aliquem si de mini cuiꝰquũ acte
pi munus et contempniam illud hodie
nobusq restitium. O si talium daret᷑
quod te fesitius quid illo iocundius seculo
Honie scd̾a ab et̾nitute illoꝵ tͥ tempoꝵ¬
bi euitudo uidẽt᷑ cum te quaqm̃ u̾sum ꝓ¬
cedeus scipatum uderes tum melito ag¬
mine bentorum. Si te noui heres et al¬
tum truhens suspirium tecum loqueris
Putas fore posse quod dicit᷑ Putas hic
sumus quousq ħ fiant. Quis det inue̾
mea eccłium dei talib innixum colonnis
Q si diĩmei sponsam cernerem tante cq̃¬
missam sidei tante creditum puritati Qd
me beatus quidue securiꝰ cum eiꝰmodi cir¬
crme uite mee et custodes simul sꝑectatẽ
et testes. Quibus omia mea secreta secre¬
te et cõmitterem cõmunicurem con¬
silua quib me totum refunderẽ tanqm
alterimͥ. Qui si uellem aliquatenꝰ deuiãre
nõ sinerent frenarent precipitẽ dormi¬
tautem scitarent. Quorum me reue̾n¬

Expanded text:
oppressi aliquem, si de manu cujusquam munus oppressi aliquem, si de manu cujusquam munus accepi; et contemnam illud hodie, vobisque restituam . O si talium daretur Quid te felicius, quid illo jucundius saeculo? Nonne secunda ab aeternitate illorum tibi temporum beatitudo videretur, cum te quaquaversum procedens, stipatum videres tam inclyto agmine beatorum? 15. Si te novi, haeres, et altum trahens suspirium  al. spiritum, tecum loqueris: Putas fore posse quod dicitur? Putas hic sumus, quousque haec fiant? Quis det vivere, mea ecclesiam dei talibus innixam columpnis! O si domini mei sponsam cernerem tante commissam fidei, tante creditam puritati. Quid me beacius, quid me securius, cum eiusmodi circa me vite mee et custodes spectarem simul et testes? Quibus omnia mea secreta committerem, communicarem consilia; quibus me totum refunderem tamquam alteri michi. Qui, si vellem aliquatenus deviare, non sinerent, frenarent precipitem, dormitantem excitarent. Quorum me reveren
Abbreviated transcription (Latin):
curi sine auro tnͣssisse ꝑt̾rum argenti et
urgentum necisse donum insuper quod po¬
terut ẽẽ sułpectum illico iriecisse. S o mͥ
locimi suriueni ubi incidit occusio memorũ¬
di et noramandi suauissimi odoris uiruin
Epm̃ loqͣr curnotensem saufridum qui
legutionem m̃ purtib equitanee ꝓpriis
suptibus slrenue ãminstrauit id q ãnos
plures. Nem loquor qmͣ uidi ip̃e. Er an
cum eo mã t̾ra illa cum a quodam pb̃ro p̾¬
sentut᷑ illi est piscis quem uulgo uocauit
sturgionem. Pertunctutꝰ legatꝰ qnͣti ue¬
merit non accipio in quit nisi receperis
ppͣcium et resignauit solidos qͥnq iniuto
deuotione cum manut̾gio duas uł uis
purupsides pular us lnets tñ quas aliqnͣ¬
diũ intuens homo scrupulose conscientie
sucnuit᷑. Non fuerunt qui possent le¬
guto dicere ditimimus abrahum. Ip̃e li
cum somuele libere concionabat᷑ ad om̃s
asisut si quepinm cnlũpnintꝰ sum si

Expanded text:
auri sine auro? transiisse per terram argenti, et auri sine auro? transiisse per terram argenti, et argentum nescisse? donum insuper, quod poterat esse suspectum, illico rejecisse? 14. Sed o mihi locum suavem, ubi incidit occasio memorandi et nominandi suavissimi odoris virum, episcopum loquor Carnotensem Gaufridum, qui legationem in partibus Aquitaniae propriis sumptibus strenue administravit, idque annos plures. Rem loquor quam vidi ipse. Eram cum eo in terra illa, cum a quodam presbytero praesentatus illi est piscis, quem vulgo vocant sturgionem. Percunctatus legatus quanti venierit, « Non accipio, » inquit, « nisi receperis pretium. » Et resignavit solidos quinque invito o devotione cum manutergio duas vel tres paropsides pulchras, ligneas tamen: quas aliquandiu intuens homo scrupulosae conscientiafutavit? Non fuerunt qui possent legato dicere: Ditavimus Abraham . Ipse vero cum Samuele libere concionabatur ad omnes: asinum; si quempiam calumniatus sum, si