comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mori uoluisti pro me. tali pacto. tã caro p̃¬
cio. Reduxisti me de ecilio. redemisti de sui¬
cio. retraxisti de supplicio. uocasti me noie
tuo. signasti me sanguĩe tuo. ut meõriale
tuũ semꝑ eẽt apud me. et nũꝙͣ recederet
.unxisti me oleo quo tu unctus fuisti. ut
rasti me liberator meus. Quando erraui. ad
uiã reduxisti me. qñ ignoraui docuisti me
qñ pcc̃aui corripuisti me. qñ sui tristis ꝯsola¬
tus el me. qñ desperaui ꝯforcasti me. qñ ce¬
cidi erexisti me. qñ steti tenuisti me. qñ iui
duxisti me. qñ uem suscepisti me. qñ dormr¬
ui custodisti me. qñ clamaui exaudisti me

Expanded text:
mori voluisti pro me. Tali pacto, tam caro prmori voluisti pro me. Tali pacto, tam caro pretio reduxisti me de exsilio, redemisti me de servitio, retraxisti me de supplicio. Vocasti me nomine tuo, signasti me sanguine tuo, ut memoriale tuum semper esset apud me, et nunquam recederet Unxisti me oleo tuo quo tu unctus fuisti ut rasti me, liberator meus; quando erravi, ad viam reduxisti me; quando ignoravi, docuisti me; quando peccavi, corripuisti me; quando fui tristis, consolatus es me; quando desperavi, confortasti me; quando cecidi, erexisti me; quando steti, tenuisti me: quando ivi, duxisti me; quando veni, suscepisti me; quando dormivi, custodisti me; quando clamavi, exaudisti me
Abbreviated transcription (Latin):
rerum młtiformitas lapsum me ꝑcarnales
sensus disuerbauit ab uno ĩmulta dĩsit
et facta ẽ michi habũdãcia laboriosa. et e¬
gestas copiosa. dum aliud. et aliud sequebar
et a nullo ĩ plebar. dũ non inueniebam te.
ĩ cõmutabile singulare et in diuisũ unũ bo
quod sequutꝰ non erco. qd ꝯsequutus non
doleo. quod possidens saciatur totũ desideriũ
te refugit cũ quo semꝑ habũdat et gaudet
.et sequit᷑ mũdũ cum quo semꝑ eget et do¬
let. mũdus clamat deficio. tu u̾o reficio. et
Medice spũum sana illam ut cõfiteatur
tibi salus aĩe mee toto corde meõ. super
ꝑierã mortaus fũam. ad mortuũ descen¬
disti. mortalitatẽ suscepisti. adseruũ rex
descendisti. ut seruũ redim̃es te ipm tradi¬
disti. Ut ego uiuerẽ tu mortẽ suscepisit.¬
tu mortẽ uixisti. me restaurasti cum te
Et tm̃ dilexisti me. ut sangiĩem tuũ ĩ p̾ciũ
dares pro me. dilexisti me plusꝙͣ te. quia

Expanded text:
rerum multiformitas lapsum me per carnales rerum multiformitas lapsum me per carnales sensus disverberavit, et ab uno te in multa divisit: et facta est mihi abundantia laboriosa, et egestas copiosa, dum aliud et aliud sequebar, et a nullo implebar; dum in te non inveniebar, incommutabile et singulare et indivisum unum bonum, quod secutus non erro, quod consecutus non doleo, quod possidens satiatur totum desiderium te refugit, cum quo semper abundat et gaudet; et sequitur mundum, cum quo semper eget et dolet. Mundus clamat, Deficio; et tu clamas, Reficio: et Medice spirituum, sana illam, ut confitear tibi, salus animae meae, toto corde meo super omPerieram, mortuus fueram; ad mortuum descendisti, mortalitatem suscepisti, ad servum rex descendisti. Ut servum redimeres, te ipsum tradidisti; ut ego viverem, tu mortem suscepisti, mortem vicisti; me restaurasti, cum te et tantum me dilexisti, ut sanguinem tuum in pretium dares pro me. Dilexisti me plus quam te, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lux quã non uidit alia lux. lumeñ
quod non uidet aliud lumẽ. lux q̃
obtenebrat lucem. et lumẽ qd̾ cecat õe extra
om̃s tenebre lumẽ. cui om̃is obscuritas lux
lux supprema ꝙͣ cecitas nõ obũbrat. quam
caligo non ebetat. ꝙͣ tenebre nõ obfuscant.
quẽ nulli hostia claudunt. qr nusquam
sinuuil et semel et semꝑ absorbet me ĩcda¬
ritatis abissum ut uideam undiq te in te
me inte. cuncta subte. ne delinquas me
non accrescant umbre ignorãcie me. et
multiplicentur delicta mea. Sine te em̃
omĩa michi sũt tenebre. oĩa mala. qr nichil
bonũ sine te. tu u̾o solo et sũmo bono. hoc cõ¬
ficeor hoc scio dñe deus meus. qr ubicũq sũ
sine te male m ẽ preter te. non solum exͣ
me. sed eciam in nie. qr oĩs copia q̃ non ẽ
deus meus. iͥ est egestas. Saciabor tñ cũ appa¬
ruerit gliã tua. Et em̃ dñe uita mea bt̃a.
ut miseriã meã confitear tibi. ex quo ab u¬
nitate tua sũmũ et unũ bonũ tp̃alium

Expanded text:
Lux quam non videt alia lux, lumen quod non videt aliud lumen; lux quae obtenebras omnem lucem, et lumen quod excaecas omne extranomnes tenebrae lumen, cui omnis obscuritas lux; lux suprema quam caecitas non obnubilat, quam caligo non hebetat, quam tenebrae non obfuscant, quam nulla obstantia claudunt, quam nunquam simul et semel et semper, absorbe me in claritatis tuae abyssum, ut videam undique te in te, et me in te, et cuncta sub te. Ne derelinquas me; ne accrescant umbrae ignorantiae meae, et multiplicentur delicta mea. Sine te enim omnia mihi sunt tenebrae, omnia mala; quia nihil bonum sine te vero, solo et summo bono. Hoc confiteor, hoc scio, Domine Deus meus, quia ubicumque sum sine te, male est mihi praeter te, non solum extra me, sed etiam in me; quia omnis copia quae non est Deus meus, mihi est egestas. Satiabor tantum cum apparuerit gloria tua . Etenim, Domine vita mea beata, ut miseriam meam confitear tibi, ex quo ab unitate tua cecidi, summum et unum bonum; temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
uita sine qua mors. dic uerbũ. dic donnẽ
fiat lux ut uideã lucem. diuidã tenebras.
uideam uiam. et euitẽ in uiũ. uideam ue¬
rinatem. et euitem uanitatẽ. uideã uitam
et euitẽ mortem. Illiuare dñe luic med. salꝰ¬
meus quẽ laudabo. deus meus ꝙ̃ honorabo.
pr᷑ meus quẽ amabo. sponsus meus cui me
tenebris et umbra mortis sedetus. et dirige
pedes eius in uiã pacis. ꝑ ꝙ̃ ingrediar ĩ locũ
cabernaculi ad mirabilis us ad domũ dei.
in uoce exultatõnis et cõfessionis. ua cõfessio
ẽ uia ꝑ quã in grediar adte. Uia ꝑ quam
egrediar ab ĩuio. et redeam ĩuia

Expanded text:
vita sine qua mors; dic verbum, dic, Domine, vita sine qua mors; dic verbum, dic, Domine, Fiat lux, ut videam lucem, et vitem tenebras; videam viam, et vitem invium; videam veritatem, et vitem vaitem mortem. Illuminare, Domine lux mea, illumeus quem laudabo, Deus meus quem honorificabo, pater meus quem amabo, sponsus meus cui me tenebris et in umbra mortis sedet, et dirige pedes ejus in viam pacis, per quam ingrediar in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei in voce exsultationis et confessionis. Vere confessio est via per quam ingrediar ad te, via per quam egrediar ab invio, et redeam a
Abbreviated transcription (Latin):
lumen.qr sine te inͥ cenebre lumẽ. et lu¬
men tenebre ponũtur. et sic sine tua luce
non est ueritas. Ad est terror. adest uami¬
tas. non ẽ ueritas. non est discretio. adest
confusio. Adest ignorãcia non est stiã. Adest
tendimius. dũ non nichil fac̾e̾ ꝑ pcc̃m nos for¬
midamus. Et iuste quidẽ hec. nam digna fac¬
tis recipimus dũ ad nichilũ deuenimus. sic̃
aqua decurrens. quia sine te factũ est nicħ
Nos faciẽdo nichil. facti sumꝰ nichil. qr sine
te fecimꝰ. ꝑ qđ facta sunt omĩa. sine quo
factũ est nichil. ue in misero tociens obce¬
cato. qr tu lux et ego sine te tociens uulña¬
to. quia tu salus et ego sme ͭ ͤ tociens deuiato¬
.quia tu u̾bum ꝑ quod facta sũt oĩa. ego
sine te. sine quo factũ ẽ nich. o dñe uerbum
o deus u̾bum qr ẽ lux ꝑ quã facta ẽ. qui es
uia u̾itas et uita. in quo non sũt tenebre
error uanitas neqz mors. lux sme qͣ tenebͤ
uia sine qua ercor. ueritas siue qua uaĩtas

Expanded text:
lumen; quia sine te mihi tenebrae lumen, et lumen tenebrae ponuntur. Et sic sine tua luce non est veritas, adest error; adest vanitas, non est veritas; non est discretio, adest confusio; adest ignorantia, non est scientia; adest tendimus, dum nos nihil facere per peccatum non formidamus. Et juste quidem hoc, Domine; nam digna factis recipimus, dum ad nihilum devenimus sicut aqua decurrens: quia sine te factum est nihil, et nos faciendo nihil, facti sumus nihil: quia sine te sumus, per quem facta sunt omnia et sine quo factum est nihil. O Domine cato, quia tu lux, et ego sine te; toties vulnerato, quia tu salus, et ego sine te; toties infatquia tu Verbum per quod facta sunt omnia, et ego sine te, sine quo factum est nihil. O Domine Verbum, o Deus Verbum, qui es lux per quam facta est lux; qui es via, veritas et vita ; in quo non sunt tenebrae, error, vanitas, neque mors; lux sine qua tenebrae, via sine qua error, veritas sine qua vanitas,
Abbreviated transcription (Latin):
lux quã uidebat thobias. qñ oculis
clausis docebat filium uite uiam.
lux quã uidebat ysaac interius. qñ caligantib
oculis exterius filio futura narrabãtur. Lux
inquã in uisibilis cui oĩa abyssus hũił cordis
est uisibilis. Lux quã iacob uidebat. qñ sit̃
omĩa facta. sine quo factũ ẽ nichil. uerbum
quod ẽ ante omia. ante qued nichil. creãs
uerbũ omĩa sine quo nichil. uerbũ regens
oĩa sine quo nõ sunt omĩa. uerbum quod
dixisti ĩ principio sat lux et facta est luxe.¬

Expanded text:
lux quam videbat Tobias, quando oculis clausis docebat filium viam vitae ; lux quam videbat Isaac interius, quando caligantibus oculis exterius filio futura narrabat ; lux, inquam, invisibilis, cui omnis abyssus humani cordis est visibilis; lux quam Jacob videbat, quando, ssunt omnia, sine quo factum est nihil; Verbum quod es ante omnia, ante quod nihil; Verbum creans omnia, sine quo nihil omnia ; Verbum regens omnia, sine quo non sunt omnia; Verbum quod dixisti in principio, Fiat lux, et facta est lux
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nr̃m ꝙ̃ a longe qiͣ stellã matutinã et
solẽ iustr ͤ uix lat̾ͥmãtibꝰ ocuł ĩ litore ce¬
lestis prĩe nos ex pectare uidemus. en ad
te clamamꝰ redẽpti tui s et nũc exules
tui quos p̃cieso sangnĩe redemisti. excu idi
nos deuꝰ . alu aris ñr̃ spes om̃ fimũ t̾re
et ĩ mori lenge. ĩ mari turbulẽto uersa¬
mur. tũ ĩ lictore scans aspicis ꝑicła nr̃a
int̾ sillam et caribdim ita ten̾e mediũ. ut
salua naui et mercibꝰ securi ꝑueniamus
d portum
Capit xxuiii

Expanded text:
cum nostrum, quem a longe quasi stellam matutinam et cum nostrum, quem a longe quasi stellam matutinam et solem justitiae vix lacrymantibus oculis in littore coelestis patriae nos exspectantem videmus. En ad te clamamus redempti tui, sed et nunc exsules tui, quos pretioso sanguine redemisti. Exaudi nos Deus salutaris noster, spes omnium finium terrae, et in mari longe : in mari turbulento versmur; tu in littore stans aspicis pericula nostra, inter Scyllam et Charibdim ita tenere medium, ut salva navi et mercibus securi perveniamus ad portum. CAPUT XXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
caem dei uirtutũ. felices gͥ qui de nausra¬
ga uita pñti ad tanta gaudia iũ pueĩre
meruerũt. Infelices heu et nos miseri qui
ꝓ huiꝰ maris magni fluctꝰ procellas atqꝵ uo¬
ragmie nauẽ trahimꝰ ignorãtes au ad por¬
cum salutis ꝑ uenire ualeamꝰ. ĩfelices ⁊¬
quio quoꝵ est uita in exilio. uia ĩ ꝑrculo
smis in dubio. nesciẽtes finẽ nr̃m. qr oĩa
iisututũ reẜuãtur in certa. et adhiut i
pelagi flucibꝰ uer samui. suspitãtes ad
portũ. opria nr̃a prĩa secura a longe te
uidemus ab hoc mari te salutamuꝰ ab hac
ualendte suspiramꝰ. et ĩturur cũlat¬
uirtꝰ cuiꝰ lumẽ a longe int̾ caligiõsas te¬
nebras suꝑ maris ꝓcellas qͣiͣ scelle maris
radius. oculos nostros irradiat ut diriga¬
dext̾a clauo crucis tue nõ ꝑeamꝰ ĩ fluctibꝰ
ne nos dem̃gat tempestas aq̃. neq ab¬
sorbeat nos ꝓfundũ. s ĩsigno crucis tue
trahe nos ab hoc pelago ad te solamẽ uni¬

Expanded text:
ciem Domini virtutum. Felices igitur qui de naufraga vita praesenti ad tanta gaudia jam pervenire meruerunt. Infelices heu nos et miseri, qui per hujus maris magni fluctus procellosasque voragines navem trahimus, ignorantes an ad portum salutis pervenire valeamus. Infelices, inquam, quorum est vita in exsilio, via in periculo, finis in dubio; nescientes finem nostrum, quia omnia in futurum reservantur incerta, et adhuc in pelagi fluctibus versamur, suspirantes ad portum. O patria nostra, patria secura, a longe te videmus. Ab hoc mari te salutamus, ab hac valle ad te suspiramus; et nitimur cum lacvirtus, cujus lumen a longe inter caliginosas nebulas super maris procellas, quasi stellae maris radius oculos nostros irradiat, ut dirigadextera, clavo crucis tuae, ne pereamus in fluctibus, ne nos demergat tempestas aquae, neque absorbeat nos profundum; sed virtute crucis tuae trahe nos ab hoc pelago ad te, solamen uni
Abbreviated transcription (Latin):
diũ. qñ intrabo inte ut uideã dñm me¬
im. qui hĩtat inte. ibo et uidebo uisio¬
nem hanc grandem. quis ẽ qui me de¬
tinet. heu me qr ĩcolatꝰ meus ꝓlõgatꝰ
c. heu me ꝙͣ diu dicet᷑ mͥ ubi ẽ deus tuꝯ

Expanded text:
dium, quando intrabo in te, ut videam Dominum medium, quando intrabo in te, ut videam Dominum meum qui habitat in te? Ibo et videbo visionem hanc grandem. Quid est quod me detinet? Heu me! quia incolatus meus prolongatus est : heu me! quamdiu dicetur mihi, Ubi est Deus tuus ?
Abbreviated transcription (Latin):
te deus. diciuit aĩa mea ad deũ fontem
uiuũ. qñ ueniã et apparelo añ faciẽ dei
Et fons uite plenus aquarũ uiuẽcium
qñ ueniã ad aquas dulcedĩs tue. de t̾ra
desta in uia et in aquosa. ut uideam
tas non uidebo diem illã. diẽ in ꝙͣ iocũ¬
ditatis et leticie. diem ꝙ fecit dñs. ut exł¬
temus et letenur in ea. o dies p̃clara nõ
diam uotẽ laudis. uocẽ exultatõis et ꝯfes¬
sionis. ntca in gaudiũ dm̃i. intra in gau¬
diũ sempit̾nũ in domũ dñi dei. ubi fugt
magna et scrutabilia et mirabilia qͦrũ
nõ est nũs. intra in gaudiũ dm̃ sinẽ
cristicia qd̾ ꝯtinet eternã letitiã. ubi ẽ¬
rit ome bonũ. et nõ erit õẽ malũ. ubi
erit quidꝙ uoles. et nõ erit ꝙͥ ꝙͥ noles.
ulla illecebra s sũma et certa securitas¬
da felicitas. felicitas. et feliic eternitas. et̾
nitas et et̾na beatitudo. et btã trinitas.¬
Trmitas et trinitatu unitas. unitas et u¬
uincens õe gaudiũ. extra qd̾ nõ ẽ gau¬

Expanded text:
ontem vivum , quando veniam et apparebo ante faciem Dei mei? O fons vitae, vena aquarum viventium, quando veniam ad aquas dulcedinis tuae de terra deserta, invia et inaquosa, ut videam tasne videbo diem illam, diem, inquam, juditatis et laetitiae; diem quam fecit Dominus, ut exsultemus et laetemur in ea? O dies praeclara, ndiam vocem laudis, vocem exsultationis et confessionis, Intra in gaudium Domini tui , intra in gaudium sempiternum, in domum Domini Dei tui, ubi sunt magna et inscrutabilia et mirabilia, quorum non est nutristitia, quod continet aeternam laetitiam, ubi erit omne bonum, et non erit aliquod malum; ubi erit quidquid voles, et non erit quidquid noles; ulla illecebra, sed summa et certa seda felicitas, et felix aeternitas, et aeterna beatitudo, et beata Trinitas, et Trinitatis unitas, et uvincens omne gaudium, extra quod non est gau
Abbreviated transcription (Latin):
in deficiens. et pay dei q̃ exsuꝑat õem sensũ
in qua scõꝵ aĩe requiescũt. et leticia sempi¬
t̾na suꝑ capita eoꝵ. gaudiũ et exultatõe
obtinebunt. et fugiet dolor ⁊ gemitꝰ . o
ꝙͣ glosum ẽ regnũ in quo tecum dñe reg¬
nant ouis sc̃i amicci liuẽ sicut uestimẽto
hũtes in capite suo coronã delapide p̾cio¬
so. o regnũ bñĩtudĩs sempitue. ubi tu doͤ
spes scõꝵ et dyadema głie. facie ad faciẽ
uideris a scis. letisicãs eos undiq ĩ pace
tua que exsuꝑat õem sensũ. Ibi gaudiũ
infinitũ. leticia sine tristitia. salus sine
dolore. uita sine labore. lux sine tenebris
uita sine morte. ome bonũ siue malõ
Ibi iuuẽtus nũꝙͣ senescit. ibi uita termi¬
nũ nescit. ibi decor nũꝙͣ palescit . ibi a¬
mor nũquã tepescit. ibi sanitas nũquã
mascescit. ibi gaudiũ nũꝙͣ decrescit.
ibi dolor nullꝰ sentit᷑. ibi gemitꝰ nũꝙͣ
auditur. ibi criste nicħ uidetur. ibi letiͣ¬

Expanded text:
nsum , in qua sanctorum animae requiescunt, et laetitia sempiterna super capita eorum: gaudium et exsultationem obtinebunt, et fugiet dolor et gemitus! O quam gloriosum est regnum in quo tecum, Domine, regnant omnes sancti, amicti lumine sicut vestimento, habentes in capite suo coronam de lapide pretioso ! O regnum beatitudinis sempiternae, ubi tu, Domine, spes sanctorum et diadema gloriae, facie ad faciem videris a sanctis, laetificans eos undique in pace tua quae exsuperat omnem sensum! Ibi gaudium infinitum, laetitia sine tristitia, salus sine dolore, vita sine labore, lux sine tenebris, vita sine morte, omne bonum sine omni malo. Ibi juventus nunquam senescit, ibi vita terminum nescit, ubi decor nunquam pallescit, ubi amor nunquam tepescit, ubi sanitas nunquam marcescit, ubi gaudium nunquam decrescit, ubi dolor nunquam sentitur, ubi gemitus nunquam auditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯfitendũ noĩ scõ tuo. Quãdiu iactabor
ĩ fluctibꝰ mortalitatis nĩe. clamãs ad te
dne et nõ exaudis. audi clamãtem de h ͦ
mari magno. et educ me ad portũ felici¬
tatis et̾ne. felices qui piclõ maris huiꝯ
educti ad te deũ portum mitissimũ ꝑue¬
nire meruerũt. o u̾e felices qui de pelago
ad litꝰ. de exilio ad prĩam. de cart̾e ad pa¬
laciũ ꝑuenerãt. Optata iũ quiete bt̃i. qr
brauiũ illud ꝑpetue gliẽ. qd̾ hic ꝑ młtas cͥ

Expanded text:
fitendum nomini sancto tuo . Quamdiu miser jactabor in fluctibus mortalitatis meae, clamans ad te, Domine, et non exaudis? Audi clamantem, Domine, de hoc mari magno, et educ me ad portum felicitatis aeternae. Felices qui de periculo maris hujus educti ad te Deum portum tutissimum pervenire meruerunt! O vere felices, qui de pelago ad littus, de exsilio ad patriam, de carcere ad palatium pervenerunt, optata jam quiete beati; quia bravium illud
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑite in clamãti portas iuste ͤ in gressꝰ
in eas ꝯfitebor dño. En ad hostium cuũ
sũme pr̃ familias mẽdicus pulso iube
clamores lacͥmaꝵ oculoꝵ meoꝵ añ te ẽ
ome desideriũ meũ. et gemitꝰ meus ad tẽ
nõ est absconditꝰ. et tu dñe nõ au̾tas¬
ãplius faciẽ tuã a me. nec declines ĩ ira
ut me retrahas depiofundis aquaꝵ. et
de lacu miserie. et deluto fecis. ne pereã
meũ. ut uideã diuitias regni tui. et ĩtuear
iuuẽtutem meam. et nõ despicias senet¬
tutem meam. s iubilare facis oia ossa
mea et reuiuisc̾e fatis ut aquile om̃i
canos meos

Expanded text:
i clamanti portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino. En ad ostium tuum, summe Pater familias, mendicus pulso. Jubeclamores lacrymarum oculorum meorum. Ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . Et tu, Damplius a me, nec declines in ira ut trahat me de profundis aquarum, et de lacu miseriae, et de luto faecis: ne peream meum, ut videam divitias regni tui, et intuear juventutem meam, et non despicis senectutem meam, sed jubilare facis omnia ossa mea, et rejuvenescere facis ut aquilae canos meos
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtrabunt ĩ eã. Otres. tres coequales et
coeterne ꝑsone. deus unus et uerus pr̃
et filius. et spũs scũs qui solus hĩtas
eterutatem. et lucem ĩ accessibilẽ. qui
fundasti t̾ram ĩpotẽtia tua. et regis

Expanded text:
itatem. O tres coaequales et coaeternae personae, Deus unus et verus, Pater et Filius et Spiritus sanctus, qui solus habitas aeternitatem et lucem inaccessibilem; qui fundasti terram in potentia tua, et regis
Abbreviated transcription (Latin):
gliã spũum. leticia sẽpiterua. corona
de coris brauiũ felicitatis. requies opu¬
lẽta pulcͥtudo pacis. ultiͫ et et̾nũ guu¬
diũ. ꝑadisus dei iħrlm celestis. uita btã
plenitudo bãtudĩs. gaudiũ et̾ntatis pax¬

Expanded text:
ituum, laetitia sempiterna, corona decoris, bravium felicitatis, requies opulenta, pulchritudo pacis, intimum et aeternum gaudium, paradisus Dei, Jerusalem coelestis, vita beata, plenitudo b
Abbreviated transcription (Latin):
satiabr̃ ĩ bonis defideriũ nr̃m. qr tũc nil
erit exterius qd̾ defidẽtur. ubi tu dñe sũ¬
mũ bonũ eris p̾miũ btõꝵ. et dyadema
decoris ipõꝵ. et letitia sempit̾ na super
capita eoꝵ. pacifict̃s eos nitus et extra
in pace tua q̃ exsuꝑat õẽm sensũ. ibi ui¬
debimꝰ amabimꝰ et laudabimꝰ. uidebimꝰ
in luĩe tuo lumẽ tuũ qm̃ apd̾ tẽ ẽ fons uite
.et ĩ luĩe tuo uidebimus lumẽ. quale ãt
lumẽ. lumẽ ĩmẽsum. lumẽ ĩcorporeum
ĩ ꝯp̾hẽsibile. lumẽ ĩ deficiens. lumẽ ĩ ex¬
tinguibile et maccessibile. lumẽ ĩ creatũ
lumẽ u̾edicũ qd̾ illuĩat oculos angelorũ
qd̾ letificat iuẽtutẽ stõꝵ. qd̾ ẽ lumẽ lu¬
minũ et fons uite quõd tu es dũe deus
nieus. tu es quippe lumẽ in cuis luĩe uide¬

Expanded text:
satiabitur in bonis desiderium nostrum, quia nihil erit exterius quod desideretur. Tu, Domine summum bonum, eris praemium beatorum, et diadema decoris eorum, et laetitia sempiterna super capita eorum, pacificans eos intus et extra in pace tua quae exsuperat omnem sensum . Ibi videbimus, amabimus et laudabimus. Videbimus in lumine tuo lumen tuumale autem lumen? Lumen immensum, lumen incorporeum, incomprehensibile, lumen indeficiens, inexstinguibile et inaccessibile, lumen increatum, lumen veridicum, quod illuminat oculos Angelorum, quod laetificat juventutem sanctorum, quod est lumen luminum et fons vitae, quod tu es, Domine, Deus meus. Tu es quippe lumen, in cujus lumine vide
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ dei sui. uidere eũ qui fecit eũ. qui
saluauit eũ. qͥ glorifuauit eũ. uidebit
eũ cognoscẽdo. amabit diligẽdo. lauda¬
bit possidendo. ip̃e eĩ hereditas euit ppli̾
sui. ppłi scõrũ. ppłi ꝙ̃ redemt ip̃e posses¬
sio felicitatis eoꝵ. ipẽ p̾miũ et m̾cei ex¬
pectatoĩs. ero ĩꝙ mͥces tua mugna in¬
mis. uere dñs deu m̃s magnꝰ es tu ni
mii. maguis eĩ magna decent. neqz eĩ
magnus tu et ꝓua m̾ces tua. s .. t mag¬
nuỹ es tu magna ẽ m̃ces tua. qm̃. ñ
aliud tu. et aliud m̾ces tua. s tu. pe
magiius minis. et ip̃e merces magͣ
nimis. tu ip̃e coronator es et corona. tu
et munus. tu p̾miator et p̾miũ felici¬
tatiy et̾ne. Tu gͥ es coronator et coronã
deui meni. dyadema spei q̃ oruata est
głia. lumẽ rectificãs. lux renonãs. decor
adornans. spes mea magna. defideriũ cor¬
dis stõrum. et defideratꝰ eoꝵ. uisio gͥ
tua tota m̃ces ẽ. totũ premiũ. totum
gaudiũ qd expectamꝰ hec ẽ et uita e¬

Expanded text:
ciem Dei sui, videre eum qui fecit eum, qui salvavit eum, qui glorificavit eum. Videbit eum cognoscendo, amabit diligendo, laudabit possidendo. Ipse enim erit haereditas populi sui, populi sanctorum, populi quem redemit. Ipse possessio felicitatis eorum, ipse praemium et merces exspectationis. Ero, inquit, merces tua magna nimis . Vere, Dominus Deus mmis. Magnum enim magna decent. Neque enim magnus es tu, et parva merces tua: sed ut magnus es tu, magna est merces tua; quoniam non aliud tu, et aliud merces tua: sed tu ipse magnus nimis, tu ipse merces magna nimis, tu ipse coronator es et corona, tu et munus, tu praemiator et praemium felicitatis aeternae. Tu ergo coronator es et corona, Deus meus, diadema spei meae quae ornata est gloria, lumen laetificans, lux renovans, decor adornans, spes mea magna, desiderium cordis sanctorum, et desideratus eorum. Visio ergo tua tota merces est, totum praemium, totum gaudium quod exspectamus. Haec est vita ae
Abbreviated transcription (Latin):
mn ꝙ possum filius tuus fieri. quod illi non
omia simł. dimul crrasti hoĩes et iumenta¬
. lapides et uirẽcia t̾re. nõ precesserũt m̃i¬
ta. nulla eorum antecessit grã. qr omia tua
tm̃ bonitate creasti. et pares oñs creature
fuere ĩ meritis. qr oñ nlła fuerũt mita
Et bene gͦ magis tua bonitas in hac cirat̃a¬
tua quã fecisti rõnabilẽ. quam ĩ oĩbus aliis
que sũt sine rõne aꝑpet. quare nõ ego sicut
om̃s ille. aut cur non ille om̃s sicut ego.
aut ego solus sicut ille. q̃ mea mica. que m̃a
grã. ut me filiũ dei posse fieri susceptibilẽ
grãm ut tibi de hoc referam gr̃as

Expanded text:
 possim filius tuus fieri, quod illi non i simul. Simul creasti homines et jumenta, lapides et virentia terrae. Non praecesserunt merita, nulla eorum antecessit gratia: quia omnia tua tantum bonitate creasti, et pares omnes creaturae fuere in meritis, quia omnium nulla fuere merita. Et unde ergo magis tua bonitas in hac tua creatura, quam fecisti rationalem, quam in omnibus aliis quae sunt sine ratione, apparuit? Quare non ego sicut omnes illae, aut cur non omnes illae sicut ego, aut ego solus sicut et illae? Quae mea merita, quae mea gratia, ut me filium Dei posse fieri susceptibilem gratiam, ut tibi de hoc referam gratias.
Abbreviated transcription (Latin):
et hec pt̃as in rõne consistit. ꝑ quã cognoui¬
mus deum. Dedit aũt hanc om̃ib quos cre¬
auit cõnabiles ad yͣginẽ et silicudinẽ suam
Et ego utiq dñe ꝑ tuã gr̃am homo sũ. et
filius tius ẽẽ possum ꝑ gr̃am qd̾ illi nõ pñt
unde hoc michi dñe ueritas sũma. ueraq

Expanded text:
et haec potestas in ratione consistit, per quam cognosciet haec potestas in ratione consistit, per quam cognoscimus Deum. Dedit autem hanc hominibus, quos creavit rationabiles ad imaginem et similitudinem suam. Et ego utique, Domine, per tuam gratiam, homo sum: et filius tuus esse possum per gratiam, quod illi non possunt. Unde hoc mihi
Abbreviated transcription (Latin):
dñe deux meus cum me creasti rõme capate᷑
angłis quodã mõ parẽ me creasti. qr ꝑfici
possum ꝑ u̾bum tuũ. Ut ueniã ad equalitatẽ
angelorum. ut hẽam adoptionẽ filioꝵ ꝑ uni¬
genitũ filiũ tuũ. dñe ꝓfiliũ cuuĩ dilectum
in quo tibi bene complacuit ꝑ uirũ conherẽ¬
et cõsolatorem nr̃m. ad uocatũ ñm apudte.
et luniẽ oculoꝵ m̃oꝵ. qui es uita et saluator
nt̃. et spes unica nr̃a. qui nos dilexit magi
quã se. ꝑ quẽ hẽmus fiduciã repositã. et fu¬
mam spem apud te. et accessum ueniendi
adte. qm̃ dedit ptatem filios dei fieri. hiis qͥ
credunt in noĩe eius. laudem tribuã noĩ
tuo dñe. qui me ad yͣgniẽ et siłĩtudinẽ tuã
creando tante głie fecisti me susceptibilem¬
fore. ut possim filius dĩ fieri. Hdoc utiq nõ¬
que mouẽtur. uel crescunt in aere uł in
mari uel in t̾ca. qr non dedit eis pt̃atem u̾¬
bum cuũ filios dei fieri. qr rõem nõ hñt. Nã

Expanded text:
eus meus, cum me creasti rationis capacem, Angelis quodam modo parem creasti: quia perfici possum per Verbum tuum, ut veniam ad aequalitatem Angelorum, ut habeam adoptionem filiorum per unigenitum Verbum tuum, Domine, per Filium tuum dilectum, in quo tibi bene complacuit, per virum cohaerenet consolatorem nostrum, advocatum nostrum apud te, et lumen oculorum nostrorum, qui est vita et salvator noster, et spes unica nostra; qui nos dilexit magis quam se, per quem habemus fiduciam repositam et firmam spem apud te, et accessum veniendi ad te; quoniam dedit potestatem filios Dei fieri his qui credunt in nomine ejus . Laudem tribuam nomini tuo, Domine, qui me ad imaginem et similitudinem tuam creando , tantae gloriae fecisti me fore susceptibilem, ut possim filius Dei fieri. Hoc utique noquae moventur, vel crescunt in aere, vel in mari, vel in terra: quia non dedit eis potestatem Verbum tuum filios Dei fieri, quia rationem non habent; nam
Abbreviated transcription (Latin):
gelis. uere quidẽ erũt filii dei. qr filius homĩe
factus ẽ filius dei. ¶ Doc itaq considerãti michi
fiducia ẽ dice̾. non hõ minor paulomiꝰ ab an¬
gelis. non utiq tm̃ equał angelis. sed supior
angelis. quia homo deus. et deus hõ. non ãgelq
Et dicã ꝓpter hoc hoĩem creaturã ẽẽ dignissi¬
mam. qr uerbũ quod erat in pͥncipio deue
apud deum. Uerbum ꝑ quod d ͭ deus.fiat lux.
et faita est lux angłita. stilz nata. ubum p
quod deux cceauit om̃ia ĩ pͥncipio. id̃. u̾bũ
caro sactũ ẽ. et hĩtauit in nob̃. et uidmiueͣ

Expanded text:
is? Vere quidem erunt filii Dei, quia filius hominis factus est Filius Dei. Hoc itaque consideranti mihi fiducia est dicere, Non homo minor paulo minus est ab Angelis, non utique tantum aequalis Angelis; sed superior Angelis: quia homo Deus, et Deus homo, non angelus. Et dicam propter hoc hominem esse creaturam dignissimam quia Verbum quod erat in principio Deus apud Deum; Verbum per quod Deus dixit, Fiat lux, et facta est lux , angelica scilicet natura, Verbum per quod Deus creavit omnia in principio, idem Verbum caro factum est, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
mine usq ad t̾minos orbis t̃rȩ. Sic gͦ ꝓpħatũ ẽ sapi¬
entes ẽtiã huiꝰ mundi in xp̃o fuisse credituros: Para¬
biam etiã gentes intelligimꝰ. ꝑ aurũ sapientiã: ꝗ̃ ita
excellit int̾ doctrinas om̃s ut aurũ int̾ metalla. Un¬
de scͥptũ c̃. Accipite prudentiã sic̃ argentũ: et sapi-¬
entiã sic̃ aurũ ꝓbatũ. Exorabunt de ipso semper.
Qd̾ habet grecus periãtũ aliqͥ int̾pretati st̃ de ip¬

Expanded text:
mine usque ad terminos orbis terrae. Sic ergo pmine usque ad terminos orbis terrae. Sic ergo p hujus mundi in Christo fuisse credituros. Per Arabiam autem Gentes intelligimus: per aurum sapientiam, quae ita excellit inter omnes doctrinas, ut aurum inter metalla; unde scriptum est, Accipite prudentiam sicut argentum, et sapientiam sicut aurum probatum . Et orabunt de ipso semper. Quod habet graecus, περὶ αὐτοῦ, aliqui interpretati sunt, de ip
Abbreviated transcription (Latin):
subaudit᷑: Nã parcendo redimet ab usuris saluos
autẽ faciendo redimet ab mniquitate. Ita cũ parcut
pauꝑi et inopi. et animas pauperũ saluas faciet:
ex usuris et iniquitate redimet aĩas eoꝵ. Et hono¬
rabile nom̃ eius coram ipsis. Dant enĩ uirtutenl¬
nomini eis ꝓ tantis beneficiis. qu respondent dig¬
num et iustum ẽe gr̃as agere dño d̾o suo: uł qd habent
codices aliqͥ. et honorabile nom̃ eoꝵ corã ipso: quia eth
uident᷑ huic scło contemptibiles xpĩani. nom̃ eoꝵ
posset hoc quantulocunq spacio temporis uiuente
in hac t̾rã nisi illa uita cõmendaretur in q̃ iã ñ moꝵ¬
de t̾ra uita eiꝰ. S quid ẽ et dabitur ei de auro arabiȩ:
Nam qd̾ inde aurũ etiã ille salomon accepit. in hc̃
psalmũ figurate traiectum ẽ in aliũ uerũ salomo¬
nem: idẽ uerũ pacificũ: Non enĩ ille dñatꝰ ẽ a flu¬

Expanded text:
subandiatur. Nam parcendo redimet ab usuris; salvos subandiatur. Nam parcendo redimet ab usuris; salvos autem faciendo redimet ab iniquitate. Ita, cum parcet pauperi et inopi, et animas pauperum salvas faciet; sic ex usuris et iniquitate redimet animas eorum. Et honorabile nomen ejus coram ipsis. Dant enim honnomini ejus pro tantis beneficiis, qui respondent dignum et justum esse gratias agere Domino Deo suo. Vel quod habent codices aliqui, Et honorabile nomen eorum coram ipso: quia etsi videntur huic saeculo contemptibiles Christiani, nomen eorum posset dici hoc quantulocumque spatio temporis vivente in hac terra? nisi illa vita commendaretur, in qua jam non morde terra vita ejus . Sed quid est, et dabitur ei de auro Arabiae? Nam quod inde aurum etiam ille Salomon accepit, in hoc psalmo figurate transjectum est in alium verum Salomonem, id est verum pacificum: non enim ille dominatus est a flu
Abbreviated transcription (Latin):
nimas eoꝵ. Quȩ sunt istȩ usurȩ nisi peccatã. q̃ etũ
debita nominant᷑: Usuras autẽ appellatas puto.
quia plus mali inuenit᷑ in suppliciis. ꝗͣ cõmissũ ẽ
in peccatis. Nã uerbi grã cũ homicida corpus hõis
sius et aĩa et corpus ꝑdit᷑ in gehenna. ꝓpt̃ huimodi
contẽptores p̃sentis p̃cepti. & irrisores futuri sup¬
plici dictum ẽ.: ego ueniens cũ usuris exigerem
Ab his usuris rediment᷑ animȩ pauꝑum. sanus¬
ne illoqui fusus ẽ in remissiõe peccatoꝵ: Radimnde¬
gͦ ab usuris remittendo peccata: q̃ debebant anl¬
pliora supplicia. Redimet autẽ ab iniqͥtate adiu-¬
uando ꝑ grãm etiã ad faciendã iusticiã Eadẽ itaq
duo repetita st̃. quȩ supͣdicta erant: Qd̾ enim supꝰ
ẽ parcet inopi et pauꝑi. hoc intelligit᷑ ex usuris
Qd̾ uͦ ibi dicit. animas pauꝑum saluas faciet. hoc
dictũ udetur ex iniquitate redimet. ad utrunq

Expanded text:
nimas eorum. Quae sunt istae usurae, nisi peccata, quae etiam nimas eorum. Quae sunt istae usurae, nisi peccata, quae etiam debita nominantur ? Usuras autem appellatas puto, quia plus mali invenitur in suppliciis, quam commissum est in peccatis. Nam, verbi gratia, cum homicida corpus tantumsius et anima et corpus perditur in gehenna. Propter hujusmodi contemptores praesentis praecepti, et irrisores futuri supplicii dictum est: Ego veniens, cum usuris exigerem . Ab his usuris redimuntur animae pauperum, sanguine illo qui fusus est in remissionem peccatorum. Redimet ergo ab usuris, remittendo peccata, quae debebant ampliora supplicia: redimet autem ab iniquitate, adjuvando per gratiam etiam ad faciendam justitiam. Eadem itaque duo repetita sunt quae supra dicta erant. Quod enim supra est, Parcet inopi et pauperi, hoc intelligitur, Ex usuris: quod vero ibi dicit, Et animas pauperum salvas faciet; hoc dictum videtur, Ex iniquitate: ut redimet ad utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
indomum fortis. ut eo alligato uasa euis eriꝑet. si
lib̾auit egenum a potente. et pauꝑem cus s̃i erat a¬
iutor:. Non enĩ hoc efficere potuit. uł cuiꝰ ꝗͦ uitus it
quisꝗͣ homo iustꝰ uł aliquis angłs: Cũ gͦ nulluses
nunqͥdnã xp̃o qui eruit egenum a potente pecca¬
ta placuerunt : Absit: S parcet ipse inopi et pau.¬
ꝑiͣ̃ id ẽ. peccata dimittit humili et ñ de suis men¬
tis confidenti. aut de sua uirtute salutẽ sꝑanti s
indigenti grã saluatoris sui. Cũ autẽ addit. et
animas pauperum saluas faciet. utrunq ad iuto¬
riũ gr̃ã cõmendauit: et qd̾ ẽ in remissionẽ pera¬
toꝵ. cũ ait parcet pauꝑi et inopi: et qd ẽ in parti¬
cipatione iusticiȩ. cũ addidit et animas pauꝑum
saluas faciet. Nemo enim ẽ sibi idoneus ad salutẽ
in nob̃. s diffunditur in cordib nr̃is ꝑ sp̃m sc̃mqͥ¬
datus ẽ nobis: Ex usuris et iniquitate redimera¬

Expanded text:
in domum fortis, ut eo alligato vasa ejus diriperet , hic in domum fortis, ut eo alligato vasa ejus diriperet , hic liberavit egenum a potente, et pauperem cui non erat adjutor. Non enim hoc efficere potuit vel cujusquam virtus, vel quisquam homo justus, vel aliquis Angelus. Cum ergo nullus esset numquidnam Christo qui eruit egenum a potente, peccata placuerunt? Absit: sed, Parcet ipse inopi et pauperi; id est, peccata dimittet humili, et non de suis meritis confidenti, aut de sua virtute salutem speranti, sed indigenti gratia Salvatoris sui. Cum autem addidit, Et animas pauperum salvas faciet, utrumque adjutorium gratiae commendavit; et quod est in remissionem peccatorum, cum ait, Parcet pauperi et inopi; et quod est in participatione justitiae, cum addidit, Et animas pauperum salvas faciet. Nemo enim sibi est idoneus ad salutem,in nobis, sed diffunditur in cordibus nostris per S 14. Ex usuris et iniquitate redimet a
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd nã gͦ de immolandis uictimis dici potuit:
Absit ut talis oriatur in dieb euis iusticia S ista
dona quȩ adducenda p̃dicta sunt. homines mͥui
dentur significare. quos in societatem ȩccłe xp̃i re¬
gum adducit auctoritas. ꝗuis reges etiã ꝑ sequen¬
tes dona adduxerint ñscientes quid facerent. scõs
martyres immolando: Cũ uͦ exponeret causas cur
ei tantus honor deferretur a regibꝰ. eiq seruiret᷑
rantes eũ: Non enim egeni eẽ dedignantur et pau¬
ꝑes: id ẽ. humilit̾ peccata confitentes. et egentes gła
& grã dĩ ut eos rex ille filius regis lib̾et apotente:
Idẽ quippe ẽ potens ille qui suꝑius calũpniator dictꝰ¬
ẽ: quẽ potentẽ ad homines sibi subdendos. et in
captiuitate retinendos ñ uirtus eiꝰ fecit s huma¬
na peccata: Idem ipse et fortis ẽ dictus. ĩdo et hic
potens. S qui humiliauit calũpniatorẽ et intraut

Expanded text:
Numquidnam ergo de immolandis victimis dici potuit? Numquidnam ergo de immolandis victimis dici potuit? Absit ut talis oriatur in diebus ejus justitia. Sed ista dona quae adducenda praedicta sunt, homines mihi videntur significare, quos in societatem Ecclesiae Christi regum adducit auctoritas; quamvis reges etiam persequentes dona adduxerint, non scientes quid facerent sanctos martyres immolando. 14. vers. 12. Cum vero exponeret causas cur ei tantus honor deferretur a regibus, eique serviretrantes eum. Non enim egeni esse dedignantur et pauperes, id est humiliter peccata confitentes, et egentes gloria et gratia Dei, ut eos rex ille, filius Regis, liberet a potente. Idem quippe est potens, ille qui superius calumniator est dictus: quem potentem ad homines sibi subdendos et in captivitate retinendos non virtus ejus fecit, sed humana peccata. Idem ipse et fortis est dictus; ideo et hic potens. Sed qui humiliavit calumniatorem, et intravit
Abbreviated transcription (Latin):
cui dictũ ẽ. exaltare suꝑ celos ds̃. et in omnẽ t̾rã gła
tua. Homo qͥppe audire meruit: t̾ra es et in t̾rã ibis.
Hanc t̾ram lingendo. id ẽ taliũ auctoritate uani¬
loqua delectati eos amando et suauissimos haben¬
do contradicunt diuinis eloquiis. quib catholica
eccła p̃nunciata ẽ. ñ in aliqua parte t̾rarũ futura
sic̃ quelibet scismata: s inuniuerso mundo fructi¬
ficando atq crescendo usq ad ipsos ethiopes extre¬
mos uidelicet et teterrimos homine̾s ꝑuentura:¬
Reges tharsis et insulȩ munera offerent: reges arabũ
et saba dona adducent. Et ad orabt̃ eũ om̃s reges.
t̾rȩ. om̃s gentesseruient ei. Hoc iam ñ expositorem
s contẽplatorem desid̾at᷑. ĩmo ñ solũ letantiũ fide¬
lium. s etiam infidelium gementiũ infert᷑ aspecti¬
b nͥ fortasse querendũ ẽ quid dictũ sit. dona addu¬
cent: Ea quippe adduci solent: que ambulare posst̃:

Expanded text:
cui dictum est, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria cui dictum est, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Homo quippe audire meruit: Terra es, et in terram ibis . Hanc terram lingendo, id est, talium auctoritate vaniloqua delectati, eos amando, et in suavissimos habendo, contradicunt divinis eloquiis, quibus catholica Ecclesia praenuntiata est, non in aliqua parte terrarum futura, sicut quaelibet schismata; sed in universo mundo fructificando atque crescendo, usque ad ipsos Aethiopes, extremos videlicet et teterrimos hominum, perventurabum et Saba dona adducent. Et adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient ei. Hoc jam non expositorem, sed contemplatorem desiderat; imo non solum laetantium fidelium, sed etiam infidelium gementium infertur aspectibus: nisi fortasse quaerendum est quid dictum sit, dona adducent. Ea quippe adduci solent, quae ambulare possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ suã iã cõm̃dare. unde et discipłos cȩpit
eligere: A flumine scilicet iordane: t ibi suꝑ bapti¬
cipiens. magistri cęlestis auctoritas dilatatur usq
ad t̾minos orbis terrȩ. cũ p̃dicat᷑ eũ głiũ regni u-
niuerso orbi in testimoniũ oĩb gentibꝰ. et tc̃ ueniet
finis Coram illo ꝓcident ethiopes. et inmici eiꝰ t̾ram
lingent: Pethiopes aparte totũ om̃s gentes significauit:
eã eligens gentẽ quã potissimũ nominaret: quȩ in fini¬
b t̃rȩ ẽ. Coram illo ꝓcident dictũ ẽ ad orabt̃ eũ: Et qm̃
scismata futura erant ꝑ diuersa t̾rarũ loca. quȩ inui¬
derent ȩccłȩ catholicȩ toto t̾rarũ orbe diffuse. eadẽ
porro scismata ꝑ hominũ noĩa se fuerant diuisura.
illo decident ethiopes. adiunxit. et in iici eiꝰ terrã
lingent: id est homines amabt̃ ut inuideant xp̃i głȩ¬

Expanded text:
potestatem suam jam commendare, unde et discipulos coepit potestatem suam jam commendare, unde et discipulos coepit eligere; a flumine scilicet Jordane, ubi super bapticipiens, et magisterii coelestis auctoritas, dilatatur usque ad terminos orbis terrae, cum praedicatur Evangelium regni in universo orbe in testimonium omnibus gentib Coram illo decident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Per Aethiopes, a parte totum, omnes gentes significavit; eam eligens gentem, quam potissimum nominaret, quae in finibus terrae est. Coram illo procident, dictum est, adorabunt eum. Et quia schismata futura erant per diversa terrarum loca, quae inviderent Ecclesiae catholicae toto terrarum orbe diffusae; eadem porro schismata per hominum nomina se fuerant divisura, illo decident Aethiopes; adjunxit, et inimici ejus terram lingent; id est, homines amabunt, ut invideant g
Abbreviated transcription (Latin):
De quo utiq dixerat. orietur in dieb eius iusticia
et abundantia pacis donec extollat᷑ luna. Si ȩccła
hic recte significatur uocabulo lunȩ: consequenter
ostendit ꝗͣlate eandẽ eccłam fuerat diffusurus cũ
adiecit. et dñabit᷑ a mari usq ad mare. Mari quippe
magno cingitur t̾ra. qui uocatur occeanus: de quo
influit quiddã exiguum in medio t̃rarũ: et facit
ista maria nota nobis quȩ nauigiis frequentantur
Pinde a mariusq ad mare. a quolibet fine t̾rȩ. usq
ad quẽlibet finẽ dnãturũ dixit: c̃uiꝰ nom̃ et pote¬
stas toto orbe fuerat p̃dicanda. multũq ualitura
Qd̾ ne alit̾ posset intelligi a mari usq ad mare:
continuo subiunxit: et a flumine usq ad t̃minos
orbis terrȩ. Ad̾ gͦ ait usq ad t̾minos orbis t̃rȩ
hoc ante dixerat a mari usq ad mare Qd uͦ nc̃ ait
a flumine. euident̃ expressit. inde uoluisse xp̃m

Expanded text:
De quo utique dixerat: Orietur in diebus ejus justitia De quo utique dixerat: Orietur in diebus ejus justitia et abundantia pacis, donec extollatur luna. Si Ecclesia hic recte significatur vocabulo lunae, consequenter ostendit quam late eamdem Ecclesiam fuerat diffusurus, cum adjecit: Et dominabitur a mari usque ad mare. Mari quippe magno cingitur terra, qui vocatur Oceanus; de quo influit quiddam exiguum in medio terrarum, et facit ista maria nota nobis, quae navigiis frequentantur. Proinde, a mari usque ad mare, a quolibet fine terrae, usque ad quemlibet finem dominaturum dixit, cujus nomen et potestas toto orbe fuerant praedicanda, multumque valitura. Quod ne aliter posset intelligi, a mari usque ad mare; continuo subjecit, et a flumine usque ad terminos orbis terrae. Quod ergo ait, usque ad terminos orbis terrae; hoc ante dixerat, a mari usque ad mare. Quod vero nunc ait, a flumine; evidenter expressit inde voluisse Christum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd resistat felicitati iustoꝵ ex infirmitate mortalita¬
tis qd̾ erit in hoc scło cuius tenemꝰ fidelẽ ꝓmissionẽ
eius iusticia. et abundantia pacis. donec morte õĩno
deuicta atq destructa omis mortalitas absumatur:
Sin uͦ uocabulo lunȩ ñ mortalitas carnis ꝑ quã nunc
transit ȩccła s ipsa omĩno ȩccła significata ẽ. q̃ ꝑma¬
neat in ȩt̾num ab hac mortalitate lib̾ata: dictũ acci¬
piendũ ẽ. orietur in dieb eius iusticia et abundantia
pacis donec extollatur luna. tanquã diceret᷑ oriet᷑
in dieb eius iusticia. quȩ contradictionẽ ac rebellat:¬
onem carnis uincat: et fiat pax intantũ crescens et
abundans donec luna extollatur. idẽ eleuetur ec¬
clesia ꝑ grãm resurrectionis. cũ illo regnatura qui eã
in hac gła primogenituf a mortuis antecessit. ut sede¬
ret ad dexteram patris ita cum sole ꝑmanens ante

Expanded text:
quid resistat felicitati beatorum ex infirmitate mortalitaquid resistat felicitati beatorum ex infirmitate mortalitatis; quod erit in illo saeculo, cujus tenemus fidelem promissionem ejus justitia et abundantia pacis: donec morte omnino devicta atque destructa, omnis mortalitas absumatur. Sin vero vocabulo lunae, non mortalitas carnis per quam nunc transit Ecclesia, sed ipsa omnino Ecclesia significata est, quae permaneat in aeternum, ab hac mortalitate liberata; ita dictum accipiendum est, Orietur in diebus ejus justitia et abundantia pacis, donec extollatur luna, tanquam diceretur: Orietur in diebus ejus justitia, quae contradictionem ac rebellationem carnis vincat, et fiet pax in tantum crescens et abundans, donec luna extollatur, id est, elevetur Ecclesia, per gloriam resurrectionis cum illo regnatura, qui eam in hac gloria primogenitus a mortuis antecessit, ut sederet ad dexteram Patris ; ita cum sole permanens ante
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ transferentes. qđ ibi positum ẽ. anthanerete
s qui dixerunt tollatur. et qui dixert̾ auferatur
ñ usq adeo dissonant Tollatur enĩ magis habet coi¬
suetudo ita dici. ut auferatur et non sit: quã ita ut
altius eleuetur: Auferatur uͦ ꝓrsus alit̾ intelligi
ñ potest nisi ut ꝑdatur: ħoc ẽ ut non sit Extollat᷑
autẽ nichil nisi ut altius eleuetur Qd̾ quidẽ cum
in malo ponit᷑. suꝑbiam solet significare. sicuti est
in tua sapientia noli extolli Inbono autẽ ad ho¬
norem ꝑtinet ampliorem: uił cũ aliquid eleuatur:
sicuti ẽ. innoctib extollite manꝰ ur̃as in sc̃a: ẽtbe¬
nedicite dñm. Hic gͦ si auferat᷑ dictũ intellexeri¬
mus. quid erit donec auferat᷑ luna nͥ efficiat᷑ ut¬
ñ sits Fortassis enim hoc intelligi uoluit. ne ulterius
sit mortalitas. quando nouissima inimica destruetur
mors: ut pacis abundantia usq ad hoc ꝑducatur. ne

Expanded text:
sum est, transferentes, quod ibi positum est, ἀνταναιρεθῆ. sum est, transferentes, quod ibi positum est, ἀνταναιρεθῆ. Sed qui dixerunt, tollatur, et qui dixerunt, auferatur, non usque adeo dissonant. Tollatur enim magis habet consuetudo ita dici, ut auferatur et non sit, quam ita ut altius elevetur; auferatur vero prorsus aliter intelligi non potest, nisi ut perdatur, hoc est, ut non sit: extollatur autem nihil nisi ut altius elevetur. Quod quidem cum in malo ponitur, superbiam solet significare; sicuti est: In tua sapientia noli extolli . In bono autem ad honorem pertinet ampliorem, velut cum aliquid elevatur; sicuti est: In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum . Hic ergo si auferatur dictum intellexerimus, quid erit donec auferatur luna, nisi efficiatun sit? Fortassis enim hoc intelligi voluit, ne ulterius sit mortalitas, quando novissima inimica destruetur mors : ut pacis abundantia usque ad hoc perducatur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Huic et apłs. Dico enĩ inquit xp̃m ministrũ fuisse
circũcisionis ꝓpt̾ ueritatẽ di: ad confirmandas ꝓ¬
missiones patrum. Sic pluiuia descendit suꝑ uellussie¬
ea adhuc area:. S qm̃ sequit᷑ gentes autẽ suꝑ miscdiã
honorificare dm̃. ut accedente tẽꝑe cõpleretur qd̾ ꝑ
siccam remansisse gentẽ iudeoꝵ: totũq orbẽ t̾ra¬
rum in om̃ib gentib xp̃iane gr̃ȩ plenis nominib
cõplui. Alio quippe uerbo eandem pluuiã signif¬
cauit dicens guttȩ stillantes ñ iam suꝑ uellus sed
suꝑ t̾ram: Quid ẽ enim aliud pluuia: ꝗͣ guttȩ stillan¬
tes: Id̾o aũt illam gentem uelleris nomine significari
puto. uł quia expolianda fuerat auctoritate doct᷑¬
nȩ sic̃ ouis expoliat᷑ uelłe.: uł quia in abdito eandẽ
pluuiam detinebat. quã nolebat p̃pucio p̃dicari.
Id qd̾ dictum ẽ tollatur. alii int̾p̃tati st̃ auferatur
alii uͦ extollatur. ĩinũ uerbũ grecũ sic̃ unicuiq ui¬

Expanded text:
s: Dico enim, inquit, Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum. Sic pluvia descendit super vellus, sicca adhuc area. Sed quoniam sequitur, Gentes autem super misericordia glorificare Deum ; ut accedente tempore compleretur quod per siccam remansi se gentem Judaeorum, totumque orbem terrarum in omnibus gentibus christianae gratiae plenis nubibus complui. Alio quippe verbo eamdem pluviam significavit, dicens, Guttae stillantes; non jam super vellus, sed super terram. Quid est enim aliud pluvia quam guttae stillantes? Ideo autem illam gentem velleris nomine significari puto, vel quia exspolianda fuerat auctoritate doctrinae, sicut ovis exspoliatur vellere; vel quia in abdito eamdem pluviam detinebat, quam nolebat praeputio praedicaId quod dictum est, tollatur, alii interpretati sunt, auferatur: alii vero, extollatur; unum verbum graecum sicut unicuique vi
Abbreviated transcription (Latin):
tu michi in euugłio quos nominas ex euugłio
legis: nec ego quos nomino ex euugło lego. Aufe¬
rant᷑ de medio carte nr̃ȩ ꝓcedat inmediũ codex
di. Audi xp̃m dicentẽ. audi ueritatẽ loquentem
ꝑdicari in nomine ei inquit penitentiã et remis¬
sionem peccaton. ꝑ om̃s gentes. incipientib ab ihe¬
rusalem. N inquiunt: s qd̾ nos dicimꝰ audite. Qd̃
dicit euugłm. nolumꝰ audire. Alienati sunt pec¬
catores auulua errauerunt auentre:. locutisunt
falsa. Nos loquamur uera. qr audiui mꝰ uera: qd̾
dñs dicit: ñ quod homo dicit. Pdrest fieri ut
homo mentiatur: ñ potest. frebi ut ueritas m̃ti¬
atur. Ex ueritatis ore agnoscor xp̃m ipsã ueri¬
tatem: erueritatis ore agnosco eccłiã participẽ
ueritatis. Nemo mͥ falsa loquat᷑: qui errauit ab
utero in uiscerib eccłie: pͥmo uiderim quid
me uelit docere. Uideo alienatũ auulua iudeo
erxasse auentre et auditurussum ab eõ. qͥd

Expanded text:
tu mihi quos nominas ex Evangelio tu mihi quos nominas ex Evangelio legis, nec ego quos nomino ex Evangelio lego. Auferantur de medio chartae nostrae, procedat in medium Codex Dei. Audi Christum dicentem, audi veritatem loquentemnomine ejus, inquit, poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem. Non, inquiunt; sed quod nos dicimus audite: quod dicit Evangelium nolumus audire. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Nos loquamur vera, quia audivimus vera; quod Dominus dicit, non quod homo dicit. Potest fieri ut homo mentiatur: non potest fieri ut veritas mentiatur. Ex veritatis ore agnosco Christum, ipsam veritatem: ex veritao mihi falsa loquatur, qui erravit ab utero in visceribus Ecclesiae: primo viderem quid me vellet docere. Video alienatum a vulva, video errasse a ventre, et auditurus sum ab eo, quid