comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cur gͦ dicit si tta non est men.
titũ me arguere quis potestꝰ
dum scilic& nouerimꝰ. qđ falli.¬
cem rep̃hendere cuilib& licet:
Sed si loquentis sensum subtili
interrogatione discitimꝰ: quã
sint recta quȩ ꝓtulit citius in¬
uenimꝰ. Iustus nãq & siqͥd un.¬
quã delinquendo loquit᷑. digni¬
non est ut ab iniustis & praue
uiuentibus iudicetur. Unde
sanctus uir amicoꝵ suꝑbiã de¬
primens: non solum siita ẽ ue-¬
rũetiã si ita non est ut ꝓtulit.
nequaquã se reprehendi posse
confidit: quia nimirũ illi rec¬
te redarguere falsa possunt:
qui falsa agere nesciunt. Nam
correptionis ausum contra fal¬
latiam ꝑdunt: qui adhuc fal¬
lacit̃ uiuunt. Ait ergo. Qđ
si non tta est. quis me poterit
arguere esse mentitũ: Ac si aꝑ¬
te dicat. Ita sunt cuncta: ut ꝓ.¬
tuli. Quȩ tam̃ si ita non essent:
a uobis redargui nequaquam
possem: quia dum adhuc ꝓpͥe
succumbitis: alienam repreheñ.¬
dere fallaciã non ualetis. Ubi¬

Expanded text:
Cur ergo dicitur: Si non est ita, mentitum me arguere quis potest, dum scilicet noverimus quod fallacem reprehendere cuilibet licet? Sed si loquentis, sensum subtili interrogatione discutimus, quam sint recta quae protulit citius invenimus. Justus namque, et si quid unquam delinquendo loquitur, dignnon est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si ate dicat: Ita sunt cuncta ut protuli. Quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia, dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere fallaciam non valetis.
Abbreviated transcription (Latin):
alternatione considerat: & recor¬
datur bonoꝵ quoꝵ tam̃ nũqͣ
obliuiscit᷑: & nullatenus recor¬
datur maloꝵ. quos tam̃ ꝑ iu¬
diciũ semꝑ intuetur. Quasi en
redit ad bonoꝵ memoriã. qui
tamen nũquã deseruit: & quais
nequaquã malos respicit. quoꝵ
tamen facta considerat: sed sin
hȩc dampnatiõnis iudiciũ in
ultimis seruat. Hinc enĩ serii¬
tũ est. Oculi dm̃ contemplas
ponos & malos. Hinẽ ꝑ plalim¬
suꝑ facientes mala: ut ꝑdat
de terra memoriam eoꝵ. Co¬
siderat ergõ quos piiniat: sl
eosdem ipsos ante non uidit s
nescit. Na quibusdam in fine
dicturus est nescio uos unde
sitis: discedite a me om̃s operã¬
rii iniquitatis. Miro igitur mͦ
prauoꝵ uitã. & intuetur. &¬

Expanded text:
alternatione 535 considerat; et recoralternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus recordatur malorum, quos tamen per judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmisuper facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii iniquitatis . Miro igitur modo pra
Abbreviated transcription (Latin):
quoq intelligentia alternet:
ut tanto uerius eius sensibus
congruat: quantõ se & cũ eiꝰ uo¬
cibus immitat. Uerbis itaq p̾̃.¬
cedentibꝰ sc̃s uir ꝑ disertas pru¬
dentiȩ arte sententias iniqͥ cuiꝰ
lib& culpas ꝓtulit: & quam sit
dampnanda eius actio expresst
terat᷑ quasi lignũ infructuosũ.
In recordatione enĩ conditoris
non reducitur: quisquis usq al
fin̾e̾ uitȩ uiciis subiugat᷑. Na
si hunc suꝑni respectus memo¬
ria tanger&: ꝓculdubio ab in¬
quitate reuocar&. Eius qͥppe
merita exigunt: ut funditus
ab auctoris recordatione deleatꝰ
Sciendum uero: quod recordan
deus nequaꝗͣ ꝓprie dicit᷑. Qu
enĩ obliuisci non potest: quo p¬
cto recordari potest: Sed qͥa
eos nos quoꝵ recordam᷑ ampli.¬
ctim᷑: ab his autẽ quoꝵ obliu.¬
cimur elongamur: humano ui
& recordari deus dicit᷑ cũ doni
tribuit: & obliuisci cũ in culpi
derelinquit. Sed qͥa cuncta pen¬
sat᷑ cuncta sine intermissionis

Expanded text:
quoque intelligentia alternet, quoque intelligentia alternet, ut tanto verius ejus sensibus congruat, quanto se et cum ejus vocibus immutat. Verbis itaque praecedentibus sanctus vir per disertas prudentiae arte sentslibet culpas pertulit, et quam sit damnanda ejus actio expressitteratur quasi lignum infructuosum. - In recordatione enim conditoris non reducitur, quisquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt, ut funditus ab auctoris recordatione deleatur. Sciendum vero est quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nouum uolumen enodare my¬¬
sterium tẏpicȩ expositionis ag.¬
gredimur: oportet ut ex euis¬
dem uiri uel nomine. uel passi-¬
one. significationem mẏsticam
principaliter ꝓferamus: quãtinꝰ
habitaculoꝵ more. dum suꝑscri.¬
ptionem tituli in ipsa postis
fronte prȩfigimꝰ: quia cuius est
domus agnoscitur. securius in-¬
tretur. Crebro autẽ dixisse me
signauit. & nomine. Iob quippe
interpretatur dolens. Et quis
alius in hoc dolente figuratur:
nisi is de quo scriptum. ẽ. uere
languores nr̃os ipse tulit. & do¬
lores nr̃os ipse portauit: De quo
rursum dicit᷑. Liuore eius sa.¬
nati sumus. Amici uero eius
hereticoꝵ speciem tenent: qui
ut sȩpe iam diximꝰ. deum dum
defendere nitunt᷑. offendunt:
Sanctus ergo uir ꝑ uulnera &
uerba sic loquit᷑ sua: ut etiam
prȩsentia transcendat: nonnũꝗͣ
uero sic de p̃sentibus disserat᷑ ut
de futuro conticescat. Cognita
itaq discretionis huiꝰ custodia:
cũ immutatione uocis illiꝰ nr̃a

Expanded text:
 novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, securius intretur. Crebro autem dixisse me signavit et nomine. Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit ? De quo rursum dicitur: Livore ejus sanati sumus . Amici vero ejus haereticorum speciem tenent, qui, ut saepe jam diximus, Deum dum defendere nituntur, offendunt. Sanctus ergo vir per vulnera et verba sic loquatur sua, ut etiam praesentia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut de futuris 534 reticescat. Cognita itaque discretionis hujus custodia, cum immutatione vocis illius nostra
Abbreviated transcription (Latin):
qui ancillȩ uires requisitus ex¬
pauit: uires principũ cesus p̃¬
mit. Sancti enĩ iam sp̃c uirtute.
solidatus: huiꝰ mundi altitudines.
libertatis calce deprimebat: ut
in imo esse cerner&e. quicqͥd contra
creatoris grãm. altũ tumerde. Hȩc
uirtittibus solent: quas occultae
dispensationis munere diuisas
paulus enumerat dicens. Alii qͥ¬
dem ꝑ sp̃m datur sermo sapieñ.¬
tiȩ: alii autẽ sermo scientiȩ sed̃m
eundem sp̃m. Alteri fides: in eodẽ

Expanded text:
qui ancillae vires requisitus exqui ancillae vires requisitus expavit, vires principum caesus premit. Sancti enim Spiritus jam virtute solidatus, hujus mundi altitulibertatis calce deprimebat, ut in imo esse cerneret, quidquid contra Creatoris gratiam altum tumeret. Haec solent virtutibus. Quas occultae dispensationis munere divisas Paulus enumerat, dicens: « Alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae; alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum; alteri f
Abbreviated transcription (Latin):
ror excrescer&: eosq sacerdotes
ac principes. iħm p̃dicare ꝓhi¬
berent: contra irã principum.
qua auctoritate petrus excrẽ¬
uerit. indicat᷑: cum illic ꝓtinꝰ
subditur. Petrus uͦ & apłi dixer̃
Obedire oportet deo. magł qu̾ã
re nec flagella preualuer̃: pa-¬
tent᷑ ostenditur. cũ ꝓtinꝰ sub infer¬
tur. Et illi qͥdem ibant gauden.¬
tes a conspectu concilii: qm̃ digni
habiti sunt ꝓ nomine iħi contu¬
meliam pat̾i. Mox etiã post fla¬
gelloꝵ gaudia: quid agerent¬
indicatur. Omn autẽ die. in tẽ¬
plo & circa domos non cessabant:
docentes. & eugłizantes ihesum
xp̃m. Ecce ille paulo ante timidꝰ.
iam linguis loquit᷑: choruscat
miraculis: infidelitatẽ sacerdotũ
ac principũ. libera uoce increpat:
ad prȩdicandum iħm. exemplũ
auctoritatis cȩteris prestat. Ne
in nomine iħu loqui debeat. uer¬¬
beribus ꝓhibetur: nec tam̃ com¬
pescitur. Contempnit flagella
cedentiũ: qui paulo ante. reqͥ¬
rentium uerba timuerat. Et

Expanded text:
ror excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent; contra iram principum, qua auctoritate Petrus excreverit, indicatur cum illic protinus subditur: « Petrus et apostoli dixerunt: Obedire oportet Deo magis quam tem nec flagella premere valuerunt, patenter ostenditur cum protinus subinfertur. « Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. » Mox etiam post flagelloindicatur: Omni autem die in templo et circa domos non cessabant docentes et evangelizantes Christum Jesum. Ecce ille paulo ante timidus, jam linguis loquitur, coruscat miraculis, infidelitatem sacerdotum ac principum libera voce increpat, ad praedicandum Jesum, exemplum auctoritatis caeteris praestat, ne in nomine ejus loqui debeat verberibus prohibetur, nec tamen compescitur. Contemnit flagella caedentium, qui paulo ante requirentium verba timuerat; et
Abbreviated transcription (Latin):
rũ rigiditatẽ frangatꝰ: & solida
grana non conterat. Tunc qͥppe
suꝑbia iniquoꝵ cõminuit᷑ tẽ
electoꝵ uita quanta integritate
fulgeat declarat᷑: quia cũ in iust
deficiunt: ex hac ipsa aristarũ
contritione agitur. ut grana
appareant quȩ latebant. Cũq
aristȩ frangunt᷑: granoꝵ candor
ostenditur: quia iniquis in su¬
plicia ȩt̾na cadentibus: sco̾rum
iusticia quanta ueritate cande.¬
at. demonstratur. Unde recte qͦ
ꝑ iohannẽ dicit᷑. Cuiꝰ uentilabr̃
in manu sua est: & ꝑmundabit
aream suam. Et triticũ qͥdem
recondet in horreo: paleas aut
combiir& igni in extingiubili
Beatus igitur iob. prauoꝵ elatio
quanta animaduersione frangatꝰ
aspiciat. eosq aristis pereuntibꝰ
comparans. dicat: sicut sũmita.
mirũ rigiditas suꝑboꝵ triturę
ultimȩ fortitudine frangiturꝰ
quȩ nunc electoꝵ uitã despiciens

Expanded text:
rum rigiditatem frangat, et solida rum rigiditatem frangat, et solida grana non conterat. Tunc quippe superbia iniquorum comminuitur, tunc electorum vita quanta integritate fulgeat declaratur, quia cum injusti deficiunt, ex hac ipsa aristarum contritione agitur ut grana appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum candor ostenditur, quia iniquis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia quanta veritate candeat demonstratur. Unde recte quoque per Joannem dicitur: Cujus ventilabrum in manu sua est, et permundabit aream suam; et triticum quidem recondet in horreo suo, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Beatus igitur Job pravorum elatio quanta animadversione frangatur aspiciat, eosque aristis pereuntibus comparans dicat: Sicut spicarum mirum rigiditas superborum triturae ultimae fortitudine frangitur, quae nunc electorum vitam despiciens
Abbreviated transcription (Latin):
Aristȩ autem coniunctȩ in spica
ꝓdeunt: sed crescendo paulisꝑ a
se irsiitȩ & rigidȩ disiunguntur
Sic nimirũ. sic ad huiꝰ mundi glo.¬
riã. praui diuites surgunt. Na¬
turȩ enĩ sibi cõmunione coniun¬
cti sunt: sed contra se uicissim
crescendo diuiduntur. Alius
quippe alium despicit: & alter
in alterũ inuidiȩ facibus ignes¬
cit. Qui ergo ex tumore mentis
a caritatis unitate se sẽparant:
quasi aristarum more. contra
se rigidi stant. Quid gͦ prauos
huius mundi diuites dixerim
nisi aristas quasdam generis hu.¬
mani: Qui dum contra se suꝑbi¬
unt. sed bonoꝵ uitam unanimit̃
affligunt: aduersum se quidem
diuisi sunt: sed tam̃ concorditer
igit᷑ aristȩ ad alta ꝓsiliuntꝰ. gra.¬
na latent: quia & reꝓboru po¬
tentia ẽmin&: &e electoꝵ gła
non appare. Illi se honoꝵ fas.¬
tibus ostendunt: isti in humili.¬
tate se deprimunt. Sed triturȩ
tempus adueni&: qđ & arista¬

Expanded text:
Aristae autem conjunctae in spica Aristae autem conjunctae in spica prodeunt, sed crescendo paulisper, a se hirsutae et rigidae disjunguntur. 540 Sic nimirum sic ad hujus mundi gloriam pravi divites surgunt. Naturae enim sibi communione conjuncti sunt, sed contra se vicissim crescendo dividuntur. Alius quippe alium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui ergo ex tumore mentis a charitatis unitate se separant, quasi aristarum more contra se rigidi stant. Quid ergo pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quasdam generis humani? Qui dum contra se superbiunt, sed bonorum vitam unanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, sed tamen concorditer igitur aristae ad alta prosiliunt, grana latent, quia et reproborum potentia eminet, et electorum gloria non apparet. Illi se honorum fastibus ostendunt, isti in humilitate se deprimunt. Sed triturae tempus adveniet, quod et arista
Abbreviated transcription (Latin):
mea non transibunt. Hinc ad
iohannẽ angelica uoce ꝑhibet᷑
Erit cȩlum nouũ & terra noua
Quȩ quidem ñ alia condenda
sunt: sed hȩcipsa renouantur
Cȩlum igit᷑ & terra. & transit
& erit: quia & ab ea quã nunc
hab& specie ꝑ ignem tergitur:
& tam̃ in sua semꝑ natura ser¬
uatur. Unde ꝑ psalmistã dicit᷑.
Mutabis ea & mutabunt᷑. Quã
quidem ultimam cõmutationẽ
suam. ipsis nobis nunc uicissitu.¬
dinibus nunciant: quibꝰ nr̃is
uisibus indesinent᷑ alternant:
Nam terra a sua specie hiemali
ariditate deficit. uernali humõ¬
re uiridescit. Cȩlum cotidie
caligine noctis obducit᷑: & di.
urna claritate renouat᷑. Hinc
ergo. hinc fidelis quisq colligat:¬
& interire hȩc. & tam̃ ꝑ innou̾atio¬
nem reficiꝰ quȩ constat nunc as
sidue uelut ex defectu reparari
quandoq animaduersione defi-¬
ciant. in notescit: dum ꝓtinus
spicarum. conterentur. Spicarũ¬
quippe sũmitates: aristȩ̨ sunt.

Expanded text:
mea non transibunt . Hinc ad mea non transibunt . Hinc ad Joannem angelica voce perhibetur: Erit coelum novum et terra nova ; quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra, et transit, et erit, quia et ab ea quam nunc habet specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et urna claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae sidue velut ex defectu reparari quandoque animadversione deficiant innotescit, dum protinuspicarum conterentur. quippe summitates, aristae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. & ex multis ad om̃ia consi¬
deranda rapiatur: quatinꝰ gra.¬
datim ducta ꝓficiat: & transi.¬
uir cum prauoꝵ głam defectũq
discuter&: ad cuncta ꝓtinus
mentis oculum tetendit: dic̃s
Humiliabunt᷑ sicut om̃ia. & au¬
ferentur: omĩa ꝓfecto terrena
Ac si aꝑte dicat. Stare ullomͦ
nequeunt: quia ipsa quoq fui.¬
giunt quibus innituntur: dũq
temporalia diligunt᷑. cũ his ex
temporis uolubilitate ꝑcurruñ
Sed queri potest. cũ ꝑ salomonẽ
dicitur. generatio p̃terit. & ge.¬
neratio aduenitꝰ: terra uero in
ȩternum stat: cur beatus iob
omnia humiliari asserat. & au¬
ferri. Quod tamen facile discu¬
timus: si terra & cęlũ uel qͣlit̃
transeat. uel qualit̾ maneat
distinguamꝰ. Utraq nãq hȩc ꝑ
eam quã nunc habent imaginẽ
transeunt: sed tamen ꝑ essentiã
sine fine subsistunt. Hinc nãq
ꝑ paulum dicit᷑. Preterit enĩ
figura huiꝰ mundi. Hinc ꝑ se.¬
m& ipsam ueritas dicit. Cęlũ

Expanded text:
ia consideranda rapiatur, quatenus gradatim educta proficiat, et transivir cum pravorum gloriam defectumque discuteret, ad cuncta protinus mentis oculum tetendit, dicens: Humiliabuntur sicut omnia, et auferentur. Omnia profecto terrena. Ac si aperte dicat: Stare ullo modo nequeunt, quia ipsa quoque fugiunt quibus innituntur; dumque temporalia diligunt, cum his ex temporis volubilitate percurrunt. Sed quaeri potest cum per Salomonem dicitur: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat , cur beatus Job omnia humiliari asserat et auferri? Quod tamen facile discutimus, si terra et coelum vel qualiter transeat, vel qualiter maneat distinguamus. Utraque namque haec per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Coelum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ suꝑficie. nocturni roris hu-¬
mor aspergit᷑: sed diurni lumi.¬
nis subito calore siccatur. Sic spu.¬
mosȩ aquarũ bullȩ. inchoantibꝰ
pluuiis excitatȩ: ab intimis cer.¬
tatim ꝓ̃deunt: sed eo celeriꝰ diru.¬
ptȩ depereunt: quo inflatȩ
altius extenduntur : cumq ex¬
crescunt ut appareant: crescen¬
do ꝑagunt ne subsistant. De ini¬
quis igit᷑ temporalis głȩ elatio¬
ne tumentibus. sed tam̃ nulla
in hac soliditate durantibꝰ: dicat᷑
recte. Eleuati sunt ad modicu:
& non subsistent. De quibꝰ ad¬

Expanded text:
rum superficie nocturni roris hurum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant. De iniquis igitur temporalis gloriae elatione tumentibus, sed tamen nulla in hac soliditate durantibus, dicatur recte: Elevati sunt ad modicum, et non subsistent. De quibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
mistam dicit᷑. deiecisti eos cũ al.¬
leuarent᷑: quia eo ipso intrinseꝰ
corruunt: quo male extrinseꝰ
temporalis aspiciens: iterum di¬
cit. Nidi impium suꝑexaltatum.
& eleuatũ sicut cedros libani: &¬
transiui: & ecce non erat. Hinc
rursum ait. Pusillum adhuc. &
non erit peccator. Hinc iacobꝰ
por est ad modicum parens:
Hinc ꝓpha breuitatẽ głȩ ca¬
nalis pensans: denunciat dicens
Om̃is caro fȩnũ: &e om̃is gła eiꝰ sicis
flos feni. Iniquoꝵ qͥppe poten¬
tia fȩni flori comparatur: qul
nimirũ carnis gła dũ nitet.
cadit: dum apud se extollitur.
repentino intc̃epta fine t̃mina.¬
tur. Sic nãq aurarum flatu
in altum stipula rapit᷑. sed casu
concito ad ima reuocatur. Sic
ad nubila fumus at tollit᷑: sed re¬¬
pente in nichilum tumescendo
dissipatur. Sic ab infimis nebu¬
la densescendo se erigit: sed exor¬
tus hanc solis radius. ac si non
fuerit abstergit. Sic in herba¬

Expanded text:
mistam dicitur: Dejecisti eos, cum almistam dicitur: Dejecisti eos, cum allevarentur , quia eo intrinsecus corruunt, quo male extrinsecuitatem gloriae temporalis aspiciens, iterum dicit: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; transivi, et ecce non erat . Hinc iterum ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc Jacobus por est ad modicum parens . Hinc propheta brevitatem gloriae carnalis pensans, denuntiat, dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos feni . Iniquorum quippe potentia feni flori comparatur, quia nimirum carnalis gloria dum nitet, cadit; dum apud se extollitur, repentino intercepta fine 539 terminatur. Sic namque aurarum flatu in altum stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herba
Abbreviated transcription (Latin):
si ad sublimitatis gaudia ten¬
derent᷑: priꝰ uiam humilitatis
inuenirent. Quia igit᷑ peccato
considerare uias dei negligit: s
solis in quibꝰ carnaliter delecie᷑
intendit: recte nunc dicit᷑. Ocu.¬
li enĩ eius sunt in uiis illiꝰ. Seqͥt᷑¬
leuati sunt ad modicũ: & non
subsistent. Iniquoꝵ gła cum ple¬
rũq in annoꝵ multitudineten.¬
ditur: ab infirmoꝵ mentibꝰ esse
longa & quasi stabilis ȩstimatur
sed cum repentinus hanc finis
intercipit: breuẽ ꝓculdubio fi.
isse redarguit: qm̃ det̾minans
innotescit: quia qđ p̃terire po
tuit. modicũ fuit. Eleuant᷑ erg
ad modicũ. & minime subsistui
quia eo ipso quo uideri alti appe¬
tunt: a uera dei essentia longe
ꝑ elationẽ fiunt. Subsistere &e.¬
ñi nequeunt: quia ab ȩt̾nȩ essen.¬
tiȩ soliditate diuidunt᷑. Atq
hanc primã ruinam tolerant:
quia ꝑ priuatam głam in sem&.¬
ipsis cadunt. Hinc & enĩ ꝑ psal.¬

Expanded text:
si ad sublimitatis gaudia tensi ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Quia igitur considerare peccator vias Dei negligit, sed solis in quibus carnaliter delectetur intendit, recte nunc dicitur: Oculi enim ejus sunt in viis illius. Seqlevati sunt ad modicum, et non subsistent. - Iniquorum gloria cum plerumque in annorum multitudinem tenditur, ab infirmorum mentibus esse longa, et quasi stabilis aestimatur. Sed cum repentinus hanc finis intercipit, brevem fuisse sine dubio redarguit, quomodo determinans innotescit, quia quod praeterirtuit, modicum fuit. Elevantur ergo ad modicum, et minime subsistunt, quia eo ipso quo videri alti appetunt, a vera Dei essentia longe per elationem fiunt. Subsistere etenim nequeunt, quia ab aeternae essentiae soliditate dividuntur, atque hanc primam ruinam tolerant, quia per privatam gloriam in semetipsis cadunt. Hinc enim per Psal
Abbreviated transcription (Latin):
gressibus in ardesco. Qui enĩ pre-¬
senti iam mundo contradicit:
amoris exercitatione continua.
redemptoris sui uias. oculis cor.¬
dis obicit: ut mens ꝓspera fugiat:¬
& ad aduersa p̃paretur: nil qđ
demulc& appetat᷑: nil qđ deter¬¬
rere creditur ꝑtimescat: merorẽ
gaudium deput& p̃sentis uitȩ
gaudia. dampna meroris penset :
abiectionis detrimenta non ti¬
meat: sed ꝑ hȩc manentis głae
locũ querat. Has & enĩ uias seqͤn.¬
tium monstrabat oculis ueritas:
cum dicebat. Siquis mͥ ministrat:
me sequatur. Ad has uias tumen-¬
tia discipuloꝵ corda reuocãbat.
cũ locũ iam głȩ quererent: sed
eiusdem głȩ tter ignorarent: di¬
cens. Potestis bibere calic̾ẽ. quem
ego bibiturus sum: Consessionis
quippe illiꝰ celsitudinẽ adextris
sinistrisq quesierant: sed qͣnta
ad hanc ess&e. itineris angustia.
non uidebant. Unde & eorum
mox oculis imitandus calix¬
passionis obicitur : ut uidelic&

Expanded text:
gressibus inardesco. Qui enim praegressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat. Has etenim vias sequentium monstrabat oculis Veritas, cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis imitandus passionis calix objicitur, ut videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia uia raptoris auaricia:
uia est lubrici concupiscentia car.¬
nalis. In uiis gͦ suis iniquus qͥsq
oculos deprimit: quia solis uiciis.
ut ꝑ hȩc animo satisfaciat. inten.¬
dit. Unde & ꝑ salomonẽ dicit᷑
oculi stultoꝵ in finibꝰ terre: qͥa
hoc solum tota cordis intentione
conspiciunt᷑: ꝑ qđ ad finẽ terrẽ.¬
ni desiderii. ꝑducant᷑. Neqͣquã
uero suȩ considerationis obtutũ.
in t̾ra peccator figerae: si ad sc̃a
sui redemptoris itĩnera. m̃tis ocu.¬
los leuar&e. Unde ꝑ salomonem
rursum dicit᷑ : oculi sapientis in
capite eius: quia uidelic& sapi.¬
ens quisq illum tota intentione
considerat: cuiꝰ se membrũ esse
ꝑ fidem pensat. Has nanq huma-¬
nȩ conuersationis uias uidere cu.¬
pierat: qui dicebat. In mandatiᷤᷤ
tuis me exercebor: & considera¬
bo uias tuas. Ac si aꝑte sponde.¬
at dicens. Quȩ mea sunt iã ui-¬
dere refugio: quia ꝑ imitationis
tuȩ uiam. ꝑgere conuersationis

Expanded text:
superbia, via raptoris avaritia, via est lubrici concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos deprimit, quia solis vitiis ut per haec animo satisfaciat, intendit. Unde per Salomonem dicitur: Oculi stultorum in finibus terrae , quia hoc solum tota cordis intentione conspiciunt, per quod ad finem terreni desiderii perducantur. Nequaquam vero suae considerationis obtutum in terra peccator figeret, si 538 ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Unde per Salomonem rursum dicitur: Oculi sapientis in capite ejus , quia videlicet sapiens quisque illum tota intentione considerat, cujus se membrum esse per fidem pensat. Has namque humanae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
aut corona głȩ: Nonne uos an-¬
te dñm: Sancta gͦ eccła quasi a¬
missam głam deplorat: cũ fideles
suos ad uitã ueterẽ redire conside¬
rat. Ait enĩ. Dicebam: gła mea
semꝑ innouabit᷑: quia eos quos
in se nouȩ uitȩ militare credidit:
uetustis desideriis seruire cogno¬
scit. Arcus autẽ nomine. in sa.
cro eloquio. aliquando maloꝵ
insidiȩ. aliquando dies iudicii:
aliquando uero ipsa eadem sacra
eloquia designant᷑. Per arcũ qͥp¬
pe insidiȩ figurant᷑: sicut ꝑ psal.¬
mistam dicit᷑. Intender̾ arcum.

Expanded text:
aut corona gloriae? nonne vos anaut corona gloriae? nonne vos ante Dominum ? Sancta ergo Ecclesia quasi amissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat. Ait enim: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognosccro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra eloquia designantur. Per arcum vero insidiae figurantur, sicut Psalmista dicit: « Intenderunt arcum
Abbreviated transcription (Latin):
terẽ hominẽ cũ actibus suis: &
induentes uos nouũ. Hinc rur¬¬
sus ait. Netus homo nr̃ simul
crucifixus. ẽ. Hinc psalmista
ypo humani generis loquenͦ:
inter malignos sp̃c de prehensus
dicit. Inueteraui. inter om̃s ini¬
micos meos. Aferuore & enim
mentis uel inter spiritales ini.¬
micos. uel inter carnales quosq
ꝓximos. ipso aliquo modo uiuen¬
di usu ueterescimꝰ: & assumptȩ
nouitatis speciem fu camꝰ. A. quã
tam̃ uetustate cotidie si studia
circũspectionis inuigilent: oran.¬
do. legendo. bene uiuendo reno¬
uam᷑: quia uita nr̃a dũ lacrimis
lauatur: bonis oꝑibus exercet᷑:
sanctis meditationibus tendit᷑:
ad nouitatẽ suam. sine cessatione
reparatur. Beatus igit᷑ iob sic
sua narrat ut nr̃a signific& : qͥa
sca eccła cũ fideles suos conspieit
ad uitȩ ueteris culpas redire:
eos quos nouitatẽ mentis intuet᷑
ꝑdere: cogit᷑ plorare. Prȩdicator
quippe egregius: discipulis dicit
Quȩ. ẽ. enĩ nr̃a spes aut gaudiũ:

Expanded text:
suis, et induentes novum . Hinc rursus ait: Vetus homo noster simul crucifixus est . Hinc Psalmista ex typo humani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus dicit: Inveteravi inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis vel inter spiritales inimicos, vel inter carnales quosque proximos, ipso aliquo modo vivendi usu veterascimus, et assumptae novitatis speciem fuscamus. A qua tamen vetustate quotidie si studia circumspectionis invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur, quia vita nostra dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium,
Abbreviated transcription (Latin):
heliticus populus a bono oꝑe mi¬
nime claudicass&: nequãquã uo¬
ce dm̃ psalmista dixissee. Filii alie¬
ni mentiti sunt mͥ: filii alieni inue.¬
terauer̾: & claudicauer̃ a semitis
suis. Qui nimirũ populus. clau¬
dus iccirco nominatur: qͥa sanũ
gressum in operatione ñ habuit:
quippe qui utroq pede uti nõ.¬
luit ÷ dum unũ testamentũ re¬
cipit: aliud sꝑnit. Quẽ cum ad
se uenientẽ sancta ȩccła suscipit:
quia ei iam uetus tenenti. etiã
nouũ testamentũ inserit: ad di.¬
rigendos gressus illius. quasi alte¬
rum pedem iungit. Qui fidelis
scẽ eccłȩ populus adhuc recte
subiungit. pater erã pauperum:
quia uidelice humiles qͥ pauꝑes
spũ dicti sunt. ex eius p̃dicatio¬
ne generant᷑. Sed oport& ut in

Expanded text:
eliticus populus a bono opere mieliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroque pede uti noluit, dum unum Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus illius, quasi alterum pedem jungit. Qui fidelis sanctae Ecclesiae populus adhuc recte subjungit: Pater eram pauperum, 626 quia videlicet humiles, qui pauperes spiritu dicti sunt, ex ejus praedicatione generantur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
& si recta uiderint. in eis tamen
ꝑ lubricũ stare non possint. Iste
itaq ꝑ lubricũ inter bona clau-¬
dicat: ille ꝑ tenebras quȩ bona
sequat᷑ ignorat. Sc̃a itaq ȩccła
extremis tribulationibus dep̃.¬
hensa. antiquoꝵ reminiscitur
tempoꝵ: quando & docendo il¬
luminare consueuerat. & adiuuan-¬
do firmare: &e precedentis mem¬
bri sui ore loquit᷑ dicens. Oculus
fui cȩco: & pes claudo. Quȩ qͥa¬
duos in se populos colligit. iuda¬
icũ scilic& atq gentilem: recte
etiã potest cȩco gentilis. claudo
autẽ iudaicus populus designã¬
ri. Gentilis quippe quasi oculos
non habuit: quia non accepta le¬
ge non uidit quo ire debuissoe:
At contra iudaicus habens¬
oculos. claudus fuit: quia legẽ
qͥdem sciendo tenuit: sed in ea
gressum recti oꝑis non tetendit.¬
Si enĩ gentilis populus cecus mi¬
nime fuiss&e: ꝓpħa non diceret.
Populus qui sedebat in tenebris:
uidit lucẽ magnã. Rursũ si isra¬

Expanded text:
etsi recta viderent, in eis tamen etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueverat, et adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. Veduos in se populos colligit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest caeco gentilis, claudo autem Judaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege, non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus habensoculos claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti oSi enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Rursum si Isra
Abbreviated transcription (Latin):
ligit᷑. suꝑ egenos ac debiles qͣn¬
tum miscđiȩ illiꝰ uiscera funde.¬
bant᷑. Unde & subdit᷑. Pat̃ erã
si ad uocẽ scẽ ȩccłȩ. typica inter¬
p̾tatione referamus: ipsa . ẽ. ocu¬
lus ceco. quia ꝑ uerbũ luc&᷑ ip¬
sa pes claudo. qͥa ꝑ adiutorium
contin&. Qȩcos enĩ p̃dicando
illuminat: claudos uͦ opitulan¬
do sustentat. Cȩcus qͥppe. ẽ: qͥ
adhuc quo ꝑgat non uidet
Claudus aute. ẽ: qui non potest
ire quo uid&. Crebro nãq pec¬
catũ aut ignorantia aut infir-¬
mitate ꝑpetrat᷑: ut uel nesciat
homo quid uelle debeat: uel ñ
omne qđ uoluerit possit. Quo
contra recte ꝑ psalmistam dicit᷑
Dñs illuminatio mea: & salus mea
Quia enĩ & scientiã dñs & uirtu¬
tem p̾b&: & contra ignorantiã
illuminatio. & cõntra infirmita¬
tẽ salus uocatur. Hinc etiã de
iniquis dicit᷑. fiant uiȩ eoꝵ tene.¬
brȩ & lubric̃u: ut scilicae ꝑ tene.¬
bras quo ire non uideant: qui

Expanded text:
ligitur, super egenos ac debiles quanligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subditur: Pater eram si ad vocem sanctae Ecclesiae typica interpretatione referamus, ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet, ipsa pes claudo, quia per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod voluecontra recte per Psalmistam dicitur: Dominus illuminatio mea et salus mea. Quia enim et scientiam Dominus et virtutem praebet, et contra ignorantiam illuminatio, et contra infirmitatem sainiquis dicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sibi necessaria congruunt: id.ẽ.
homo qui p̃beat. & res quȩ p̃beat᷑
Sed longe incomparabilit̾ meli-¬
or . ẽ. homo quã res. Qui itaq
indigenti ꝓximo. exteriorem
substantiam p̃b&: sed uitã suã a
nequicia non custodit: rem suam
deo tribuit: & se peccato. Hoc
quod minus. ẽ. optulit auctori:
& hoc quod maius. ẽ. seruauit
iniquitati. Bene itaq ꝑ beatũ
iob prius dr̃ iusticia inditꝰ sũ.
& uestiuit me sicut uestim̃tũ.
& sicut diademate iudicio meo:
ac deinde subiungit᷑. oculus fui
ceco & pes claudo: quia tc̾ est
apud deũ oblatio uerȩ rectitu¬
dinis: cũ de radice iusticiȩ. ꝓde¬
unt rami pietatis. Sed quia in
ipso miscdĩȩ oꝑe plus sol& apud
int̾nũ iudicem animꝰ pensari
quã factum: notandum qđ cȩci
oculũ fuisse se asserit. pedẽ clau.¬
di. Hȩc & enĩ dicens: ꝓfecto in¬
dicat: quia & illi ꝑ sem& ipsum
manũ prebuerat: & hunc por¬
tando sustinebat. Ex qua re col¬

Expanded text:
sibi necessaria congruunt, id est sibi necessaria congruunt, id est homo qui praebeat, et res quae praebeatur. Sed longe incomparabiliter melior est homo quam res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus est obtulit auctori, et hoc quod majus est servavit iniquitati. 625 Bene itaque per beatum Job prius dicitur: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento; et sicut diademate, judicio meo. Ac deinde subjungitur: Oculus fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia in ipso misericordiae opere plus solet apud internum judicem animus pensari quam factum, notandum quod caeco oculum fuisse se asserit, pedem claudo. Haec etenim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, et hunc portando sustinebat. Ex qua re col
Abbreviated transcription (Latin):
narrandi ordo seruet᷑: ut ante iu.¬
sticiȩ & post miscdĩȩ oꝑa descri.¬
bantur. Ille quippe bene agit q̃
pia sunt. qui scit priꝰ seruare quȩ
iusta sunt: ut collatus in pximis
riuus miscdĩȩ. de iusticiȩ fonte du¬
catur. Nam multi. ꝓximis qͣsi
oꝑa miscdiȩ impendunt᷑. sed in¬
iusticiȩ facta non deserunt: qͥ si
ueracit᷑ ꝓximis miscđiam facere
studerentꝰ sibi ipsis debuerant priꝰ¬
iuste uiuendo misereri. Unde scri.¬
ptũ. ẽ. Miserere animȩ tuȩ pla-¬
cens deo. Qui gͦ misereri uult ꝓ¬
ximo: a se trahat necesse. ẽ. ori¬
ginẽ miserendi. Scriptũ nanq
est. Diliges ꝓiximũ tuũ: sicut
teipsum. Quomͦ ergo alteri mi-¬
serendo pius. ẽ. qui adhuc inui¬¬
Ee uiuendo. fit impiꝰ sibimae ipsi :
Unde ꝑ quendam sapientẽ dr̃
Qui sibi nequã. ẽ. cui bonꝰ erit:
Id ex hibendam quippe mise¬
ricordiam. ut indigentibꝰ plene
exterius ualeat impendi: duo

Expanded text:
narrandi ordo servetur, ut ante junarrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quipppia sunt, qui scit prius servare quae justa sunt, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. Nam multi proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibus plene exterius valeat impendi, duo
Abbreviated transcription (Latin):
tis accȩperit: ostendit aduersariis.
quid sublimitatis. Innotescit con¬
tra aduersarios. quid haberae ex
minere: innotescit discipulis.¬
yiui qualis apud se manet
in cogitatione. Scĩ ergo uiri c̃
cogunt᷑ bona narrare quȩ facius
non elationi seruiunt. sed utilita¬
ti. Vnde beatus iob amicis suis se
iniuste increpantibus. atq iccirs
nescientibus bona sua loquendo
aperit: ut nimirũ discerent. ñ
contra eius uitã increpantes erqꝰ
sed hanc tacentes imitari: quãus
ut supra iã diximꝰ. hc̃ ad memorã
facta sua reducere: inuecta ab in¬
crepantibus desperatio cõpellebat:
Nam inter tot dolores uulneris
& uerba desperationis: cũ bona
quȩ fecit narrat: quasi collapsũ
uerbis & uerberibus ad spem an¬
mũ reformat. Dicat gͦ bona quȩ
fȩcit: ut non cogatur inter tot
mala de se desperare quȩ audit
Oculus fui cęco: & pes claudo. Cũ¬
scĩ oꝑis exempla pensamus: intu.¬
endum nobis prius. ẽ. quã rectus

Expanded text:
tis acceperat, ostendit adversariis tis acceperat, ostendit adversariis quid sublimitatis. Innotescit contra adversarios quid haberet ex munere, innotescit discipulis qualis apud se maneat in operatione. Sancti ergo viri cum coguntur bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus
Abbreviated transcription (Latin):
uiare: eis se sũmoꝑe quantũ. eẽt.
uenerandus ostendit dicens. In qͦ
quis aud&: In insipientia dico:
audeo & ego. Hebrei sunt: & ego
Israhelitȩ sunt. & ego. Sem̃ abrahe
sunt: & ego. Ministri xp̃i sunt: &
ego. Ut mͦinus sapiens dico: plus
ego. Quibus etiã subiungit. qđ ei
quoq t̃cii celi secreta patuerint:
quod raptus etiã paradysi archa¬
na penetrauit. Ecce honorẽ fugi.¬
ens. seruũ se discipuloꝵ p̾dicat: ec.¬
ce honorẽ ꝓ utilitate audientiũ
querens: falsis apłis uitȩ suȩ meri.¬
ta suꝑponit. Egit quippe doctor
egregius: ut dum ipse qualis. ẽẽt.
agnoscit᷑ : & uita &e lingua male
predicantiũ. eius comparatione ui¬
lescerae. Illos uidelic& cõm̃dar&
si se absconder&: cũq se ñ ostende¬
r& errori locũ dediss&e. Miro igit᷑
modo & humilitatis exhib&e grãmꝰ¬
& utilitatis querit incrementa. ut
& seruũ se discipulis p̾dic&: & ad¬
uersariis potiorẽ demonstrae. O¬
stendit discipulis quid humilita¬

Expanded text:
viare, eis se summopere quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelitae sunt, 624 et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet graumilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulis praedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipulis quid humilita
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sicut dicit᷑. Aqua sapien.¬
tiȩ salutaris potauit eos. ꝑ aquã
quoq praua scientia appellari
sol&e: sicut apud salomonen.
mulier quȩ typũ hereseos ten:
callidis suasionibus blandit᷑ d
cens. Aquȩ furtiuȩ dulcioa
sunt. Aquarũ etiã nomine s̃¬
nunquã solent tribulationes
intelligi: sicut ꝑ psalmistã ed¬

Expanded text:
icut dicitur: « Aqua sapientiae salutaris potavit eos . » Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditur, dicens: « Aquae furtivae dulciores sunt . » Aquarum ergo nomine nonnunquam solent tribulationes intelligi, sicut per Psalmistam d
Abbreviated transcription (Latin):
fali gła usq ad mortemͣ desuda¬
raaopetunt: & ꝓ spe ꝑpetua.
ne parũ quidem in labore sub¬¬
sistunt. Pro terrenis lucris qͥs¬
lib& iniurias tolerant: & ꝑ cȩle¬¬
si mercẽde. uel tenuissimi uer¬¬
bi ferre contumelias recusant:
Terreno iudici toto etiã die assi¬
stere fortes sunt: in oratione uͦ
corã dño. uel unius horȩ mom̃¬
to lassantur. Sȩpe nuditatem.
deiectionẽ. famem ꝓ adqͥren-¬
dis diuitiis atq honoribus tole¬
rant: & earũ rerũ se abstinen¬
ta cruciant: ad quas ad ipiscen¬¬
das festinant. Suꝑna aut̾e labo¬
riose querere. tantomagis dissi.¬
mulant: quanto ea retribui
tardius putant. Hi quasi alia.¬
rũ arboꝵ more. deorsũ uastist̾.
sursum angusti: quia fortes in
inferiora subsistunt: sed ad suꝑio.¬
ra deficiunt. At contra ex qua-¬
litate palmarũ designatur ꝓfi¬
ciens uita iustoꝵ: qui nequaꝗͣ
sunt in terrenis studiis fortes.
& in oelestibus debiles: sed lon¬

Expanded text:
rali gloria usque ad mortem desudarali gloria usque ad mortem desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt. Pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in oratione vero coram Domino vel unius horae momento lassantur. Saepe nuditatem, dejectionem, famem, pro acquirendis divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cruciant ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles; sed lon
Abbreviated transcription (Latin):
pulchrȩ uiriditatis expanditꝰ
Sic quippe. ẽ. electoꝵ uita des¬
pecta inferius: suꝑiꝰ pulchra. in
ima ista quasi multis corticibus
obuoluit᷑: dum innumeris tribi.¬
lationibꝰ angustat᷑: in sũma uero
illa quasi pulchrȩ uiriditatis fo.¬
liis. amplitudine retributiõnis
expandit᷑. Hd ab& qͥdem aliud
palma: quo cunctis arboꝵ ge¬
neribus differt. Om̃is nanq ar-¬
bor in suo robore iuxta terrã
uasta subsistit: sed crescendo su.¬
ꝑiꝰ angustat᷑: & quanto paulisy
sublimior: tanto in altũ subtilior
redditur. Palma uͦ minoris ãpli.¬
tudinis ab imis inchoat. & iux¬
ta ramos ac fructus. ampliori ro.¬
bore exurgit: & quȩ tenuis ab
imis ꝓficit. uastior ad summa
succrescit. Quibus itaq alia as.¬
busta. nisi terrenis mentibꝰ inue.¬
niunt᷑. eẽ. similia: inferiꝰ uasta
supius angusta: Quia nimirum
omnes huius scłi dilectores in
terrenis rebus fortes sunt: in
celestibus debiles. Nam ꝓ tẽpo¬

Expanded text:
pulchrae viriditatis expanditur. pulchrae viriditatis expanditur. Sic quippe est electorum vita, despecta inferius, superius pulchra; in imo ista quasi multis corticibus obvolvitur, dum innumeris tribulationibus angustatur, in summo vero illa quasi pulchrae viriditatis foliis amplitudine retributionis expanditur. Habet quidem aliud palma quo a cunctis arborum generibus differt. Omnis namqbor in suo robore juxta terram vasta subsistit, sed crescendo superius angustatur; et quanto paulisper superior, tanto in altum subtilioredditur. Palma vero minoris amplitudinis ab imis inchoat, et juxta ramos ac fructus ampliori robore exsurgit; et quae tenuis ab imis proficit, vastior ad summa succrescit. Quibus itaque alia arbusta nisi terrenis mentibus inveniuntur esse similia, inferius vasta, superius angusta? quia nimirum omnes hujus saeculi dilectores in terrenis rebus fortes sunt , in coelestibus debiles. Nam pro tempo
Abbreviated transcription (Latin):
euolare credideri nt: eoꝵ uox
beati iob uoce p̃uenit᷑ cũ dicit
Dicebamq: in nidulo meo mori.¬
ar. Quia uͦ hocipsum sibi pacis
otium. ex multoꝵ dierũ longi.¬
tudine ꝓmit tebat: recte subi un¬
git dice̾ns. Et sicut palma mul¬
tiplicabo dies. Palma enĩ tarde
ꝓficit: sed diu in uiriditate sus¬
sistit. Cũ multis autẽ difficult¬
tibus. scã ȩccła ad fidei statũ ue¬
nit: & ꝓ collectione plurimo
in eiusdem fidei gła. diutiꝰ stare
concupiscit. Sicut palma ergi
multiplicare sedies credidit: q
emergente subitȩ temptationi
articulo. pacis suȩ grãm. & tar¬
de a fidelibus adeptam: & citiu
ab infidelibus int̾ceptã dol&. Ie
immerito iustoꝵ uita palmȩ ooꝰ.¬
parat᷑: quia scilic& palma infer
tactu aspera. ẽ. & quasi aridis cor¬
ticibus obuolita: suꝑiꝰ uͦ & uisu¬
& fructibus pulchra: infẽriꝰ. an¬
ticũ suarũ in uolutionibus an.¬
gustat᷑: sed suꝑiꝰ. amplitudine

Expanded text:
evolare crediderunt, eorum vox evolare crediderunt, eorum vox beati Job voce praevenitur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar. Quia vero hoc ipsum sibi pacis otium ex multorum dierum longitudine promittebant, recto subjungit, dicens: Et sicut palma multiplicabo dies. Palma enim tarde proficit, sed diu in viriditate subsistit. Cum multis autem difficultatibus sancta Ecclesia ad fidei statum venit, et pro collectione plurimorum in ejusdem fidei gloria diutius stare concupiscit. 630 Sicut palma ergo multiplicare se dies credidit, quae, emergente subitae tentationis articulo, pacis suae gratiam et tarde a fidelibus adeptam, et citius ab infidelibus interceptam doleimmerito justorum vita palmae comparatur, quia scilicet palma inferius tactu aspera est, et quasi aridis corticibus obvoluta; superius vero et visu fructibus pulchra; inferius corticum suarum involutionibus angustatur, sed superius amplitudine