comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui sepe uigilat ⁊ multũ uigilare põt. Sidomꝰ¬
ꝯpagiuis eꝰ uigilax leccator m̃eniet. uigilo ꝯ¬
poꝰ᷑ adiugilo. as. ualde uigilare. ꝯuigilo. as deui¬
gilo.as. enigilo. as. in eod̾ su̾. ista duo .s. ualde ui¬
gilare ⁊ a sõno excitari. uł excitare. Innigilo. as.
insist̾e uacare. oꝑam dare. ꝑingilo. as. Remgilo

Expanded text:
qui sepe vigilat et multum, vel vigilare potest, Sidoigilax’ lector inveniet; vigilo componitur advigilo -as, valde vigilare, convigilo -as, devigilo -as, evigilo -as, in eodem sensu ista duo, idest valde vigilare et a somno excitari vel excitare, invigilo -as, insistere, vacare, operam dare, pervigilo -as, revigilo
Abbreviated transcription (Latin):
cturas. uł qui portat aͥd ꝓ uectura uł ad uec¬
turam ꝑtinens. ¶E a ueho ħ uectigal . lis .i.
qui dat ad domũ recipientis. s tͥbutũ ꝙ dat᷑
nũciis recipientib missis ad iᵈ recipiendũ
uł uectigal tͥbutũ dr̃ de rebus uectu. uł per
mare. uł ꝑ t̾ram. uñ uectigalis. le tͥbutariꝰ
qui dat ⁊ portat uectigal ad curiã dñr uł
ꝑtinens ad uectigal ¶E a uelo ħ ueha .e. ꝙ¬

Expanded text:
cturam vel qui portat aliquid pro vectura, vel ad vecturam pertinens. Item a veho hoc vectigal -lis, idesqui dat ad domum recipientis, sed tributum quod datur nuntiis recipientis missis ad illud recipiendum, vel vectigal tributum de rebus vectis vel per mare vel per terram; unde vectigalis -le, tributarius, qui dat et portat vectigal ad curiam domini vel pertinens ad vectigal. Item a veho hec
Abbreviated transcription (Latin):
molestiã ꝯmoditas. uicii
corrupͦnẽ uͥtꝰ. Iguorãcie ce¬
citatẽ expellit scĩa. Ad qmͣ
quidã lõge accedẽtes pãniculũ ab ea diripiendo si¬
bi totã impsisse cͥdentes. ⁊ ĩi qñ eã ĩ qͣdã ꝑte possi¬
deant. more tũ bestiar̃ degentes: ñ mõ p̾dictã tri¬
plicẽ miseriã aliqͣ u̾tute ñ redimũt: ut sic hone¬
mulare conantur. Nã nec dẽciũ ext̾minia elima¬
re. nͨ balbucienciũ lĩgͣrũ uituligines abrad̾e. nͨ ĩge¬
nii trͣditatẽ excitare. uł madide memorie obliui¬
a corriꝑe ł negligẽciã redargu̾e.uͭ mala dicta pug¬
nire nec sordes ac uicia repelłe s poꝰ ĩ uicioꝵ uolu¬
tabro ꝓuoluti: peciũam ꝯg̾ere. ac ꝯgeste ĩseruire
e ⁊̃ honestis officiu omissis lasciuiã corꝑis ĩgurgita¬
re nitũt᷑. quoꝵ doct̾nã. uitã mortẽq iuste estimã¬

Expanded text:
molestiam commoditas, vitii corruptionem virtus, ignorantie cecitatem expellit scientia; ad quam quidam longe accedentes, panniculum ab ea diripiendo sibi totam nupsisse credentes, et si quandoque eam in quadam parte possideant, more tamen bestiarum degentes non modo predictam triplicem miseriam aliqua virtute non redimere ut sic honemulare conantur. Nam nec dentium exstantias elimare, nec balbutientium linguarum vituligines abradere, nec ingenii tarditatem excitare, nec madide memorie oblivia corripere vel negligentiam redarguere, nec maledicta punire, nec sordes ac vitia repellere, sed potius in vitiorum volutabro provoluti pecuniam congerere ac congeste inservire vel etiam honestis officiis omissis lacunam corporis ingurgitare nituntur; quorum doctrinam, vitam mortemque iuxta extiman
Abbreviated transcription (Latin):
Et ħ eliconis. idis .i. musa que in ꝑnaso monte¬
hĩtat. uł femĩa illiꝰ loci illicio.cis .xi. uł cui. ella¬
nalis delectatõ q̃ hoĩem anicit. l ⁊ pro alia de
ũ a culpa inciderit in amiciciam enis facile
quotidiano usu ⁊ illecebris efficiatur par siłis¬
q cet̾is. Et plato in timeo. uidit dea qͥ deunt
tactũ illecebͣ sompni. ⁊ iñ illecebrosus.a.ũ.i.
patur. uñ ħ illecebrositas. tis. ¶⁊ ab illecebͣ il¬
iecebro. as. mnecebris attͣħ̾x. seduce̾ illic̾ ¶ It̃ li¬
.i. deciꝑe. uũliuiꝰ. ã piante mulier licio ful¬
lax. cis .i. deceptor fqllax fraudulentus uñ dr̃
pellacia m̃tem. E It̃ a pellicio ħpelex. cis.u
a pello.is. qr q̃ ante uxorem tenetur uł pea
remente uxore a domo pellitur. uł dr̃ pelex

Expanded text:
nis -dis, musa que in Parnaso habitat vel femina illius loci. Illicio -is -xi vel illicui, illanalis delectatio que hominem illicit, licet et pro alia delquis vacuus a culpa inciderat in amicitiam eius facile cotidiano usu et illecebris efficiebatur par similisque ceteris’, et Plato in Timeo ‘vidit equa desinit tactum illecebra somni’; et inde illecebrosus -a -um, ratur, unde hec illecebrositas -tis. Item ab illecebra illecebro -as, illecebris attrahere, seducere, illicere. Item liest decipere, unde Livius ‘quepiam te mulier lidio fullax -cis, idest deceptor, fallax, fraudulentus, unde Vipellacia litem ‘. Item a pellicio hec pelex -cis, ua pello -is que ante uxorem tenetur et postea veniente uxore a domo pellitur; vel pelex dic
Abbreviated transcription (Latin):
de longare ne curtare. dilongo. as. dulsis mo¬
dis. uł in ou̾sas ꝑtes longare. Elongo. as.
exͣ ułualde longare. ꝓlongo.as ꝓcullonga
tib restringiti ut ma nanis ouis ⁊ hꝰ tb
longauimis ⁊ hme. ⁊ longanimꝰ. a .ĩ. qui

Expanded text:
valde longare vel curtare, dilongo -as, diversis modis vel in diversas partes longare, elongo -as, extra vel valde longare, prolongo -as, procul longartibus restringitur ut navis, ovum; et longanimis -e et longan
Abbreviated transcription (Latin):
biũ alacu qr sic̃ płes riuuli ĩ uno lacu: łͣ tͣbium
loꝰ u̾ tocius domꝰ suppellex reponitur. ¶ t̃ lacu¬
nar dr̃ lampas ardens ĩ aere. ⁊ tũc ꝯpo᷑ a luce ⁊
aere qrlucem p̾beat aeri¶ It̃ alacus uł lacu
quidã flos iõ dcũs sic qr cito liquet ⁊ marces
Deliciit stagnũ suo de noĩe fecit. ⁊ iñ delicuus.
a .ũ. defluxꝰ uł purꝰ uł liquidus. Et ħ deliquid̾.

Expanded text:
bium a lacu, quia sicut plures rivuli in uno lacu ita trabium locus ubi tota domus suppellex reponitur. Item lacunar dicitur lampas ardens in aere et tunc componitur a luce et aer quia lucem prebeat aeri. Item a lacus vel lacunquidam flos ideo sic dictus quia cito liquet et marcescdeliquit stagnumque suo de nomine fecit’; et inde deliquus -a -um, defluus vel purus et liquidus, et hoc deliquium,
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ut sr̾ius dixiꝰ. Et iñ h lictor. oris. qͥ de offc̃õ
portat gladiũ ⁊ sec̾m añ regẽ uł ĩꝑ atorem.
uł ad pugnẽd̾ reos p̾sto sit. Et dr̃ lictor .q. litor alitã¬
uera adbustũ alr a litando. uł affe̾ndo.q. lator
domo eꝰ qui lictor ꝓximiꝰq fu̾at uł guo gurore¬
⁊̃ dr̃ batulus curũ quo augures urũt᷑ ⁊ pastoreᷤᷤ
Collito. as .i. sił litare. delito. as .i. u alde litarẽ.

Expanded text:
o portat gladium vel securim ante regem vel imperatorem ut ad puniendos reos presto sit; et dicitur lictor quasi litor a litanvera ad bustum, similiter a litando vel a ferendo, quasi lator; domo eius qui lictor proximus fuerat Iugurtedicitur baculus curvus quo augures utuntur vel pastores collito -as, idest simul litare, delito -as, valde litare, p
Abbreviated transcription (Latin):
tat ut ques decipiat. Et h ⁊ ħ elingius. ⁊ h
Et bilinguis .e. tͥlingnis. e. quiduas uł tres
lingius loqͣ. ⁊ ꝑ siłitudĩem bilingnes ⁊ t̾lin¬
gues dũr fallaces ⁊ duplices aui ad hũt in
corde ⁊ ad inore. uł lingͣ. uł instabiles qui
nũc hñt ħ in lingͣ. nũc aᵈ ¶ It̃ a lingo. isi

Expanded text:
tat ut aves decipiat; et hic et hec elinguis -e, et bilinguis -e et trilinguis -e, qui duas vel tres linguis loqgues dicuntur fallaces et duplices, qui aliud habent in corde et aliud in lingua, vel instabiles, qui nunc habent hoc in lingua nunc aliud. Item a lingo -is
Abbreviated transcription (Latin):
ris unĩnt ełis. uñ qͥdã. Quatuor ĩ puris uitã
ducũt eł̾is. talpe t̾ra cib. gamaleon ĩ aere ui¬
uit. allec unda fouet flãme pasꝯt salamã¬
ocłi eius. ⁊ intͣt foram̃ ꝑietis aspicientis ꝯͣ ori¬
entẽ ⁊ orto sole moendit ⁊ illiũatur. Stello
nom̃ h alucentib guttis q̃ in mod̾ stellar̃

Expanded text:
itam ducunt elementis: talpe terra cibus, cameleon in aere vivit, allec unda fovet, flamme pascunt salamanoculi eius et intrat foramen parietis aspicientis contra orientem, et orto sole intendit et illuminatur. Stellio nomen habet a lucentibus guttis in modum s
Abbreviated transcription (Latin):
re. uñ laq̃ator oris. ⁊ desiguat oifm̃ uidendi
erat .n. laq̃ator. pugna fugiendes in luco ho
amotos umbone pesliceo. laqueo ꝯpoͣ. allaq̃o
as. collaq̃o. as. delac̃o. as. i ualde laq̃are uł
solu̾e. elaq̃o. as in eod̾ ssũ. Inaq̃s. as. oblaq̃o.

Expanded text:
re, unde laqueator -ris, et designat officium ludendi: erat enim laqueatorum pugna fugientes in ludo homernere amictos umbone pelliceo. Laqueo componitur allaqueo -as, collaqueo -as, delaqueo -as, idest valde laqueare vel solvere, elaqueo -as in eodem sensu,
Abbreviated transcription (Latin):
Et hlñixa .e. de a bestiarũ ⁊ intlłisit᷑ ħ d̾a splẽ¬
ei. quidãmons archadie sic dcũs ab abĩldau¬
cia lupoꝵ. ułqr pan i colit᷑. qui arcet lupos a
ce in elicona delon liciũq seruant᷑. uł sectã¬
illi utus ⁊̃ pedib. uñ qͥ quid pede p̾iserit ũ
t̾reat lupos .ꝯ.u. lupͥus lupmnos nitͣt id̃i fo¬
liculi sonat ⁊ iͣ ip̃e t̾retur. uñ h lupmetũ¬

Expanded text:
et hec Linxa -e, dea bestiarum, et intelligitur hec dea splen-ei, quidam mons Archadie, sic dictus ab abundantia luporum vel quia Pan ibi colitur, qui arcet lupos a  ‘item eum in Elicona Delon Liciumque sectantur’; etilli virtus in pedibus, unde et quicquid pede pressit non terreat lupos: cum enim lupus lupinos intrat ipsi folliculi sonant et ita ille terretur; unde hoc lupinetu
Abbreviated transcription (Latin):
habena fren uñ ħ liborica . ce. qr loris careat
solis c̾culis ferreis ꝯtexitur. uñ ⁊ dr̃ lorica.q.
loricam. ⁊ lorico. as. loricã ĩdue. Et ꝯpo᷑ col
elorico. as .i. loricmi exnͥe. Illorico. as .i. loricam in¬
duere p̾lorico. as .i. añ loricare uł loricam expoli

Expanded text:
habena freni, unde hec lorica -ce, quia loris careat: solis enim circulis ferreis contexitur, unde dicitur lorica quasi loricam, et lorico -as, loricam induere; et componitur collelorico -as, idest lorica exuere, illorico -as, loricam induere, prelorico -as, idest ante loricare, relorico -as, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgetiũ ⁊ abłm sic̃ supͣdciũ est. qnͣti emisti
hunc equũ alt̾o dimidio denario uł alt̾ns
dimidii deuarii. ¶t a liceo uł licet ꝓ eẽ liçitũ
licens. tis. uñ licent̾ adu̾ ⁊ ħ licencia .e. ꝓpͥe
quid̃ est licẽcia abusio⁊ impp̾etas ꝯ aliqͣuis
de ꝯcessione ꝯĩ uł aliquoꝵ facit ꝙ nõ d uł

Expanded text:
tivum sicut supra dictum est: ‘quanti emisti istum equum? altero dimidio denario’ vel ‘alterius dimidii denarii’. Item a liceo vel licet pro esse licitum licens -tis, unde licenter et hec licentia -e: proprie quidem est licentia abusio et improprietas cum aliquis de concessio
Abbreviated transcription (Latin):
m q centauia ẜ geniti ex aura sm̃ hystoriã yxion
pͥm ss cia centu cquites armatos adimaiit aea
ter eũ ab indoctis pͥmũ uid̾entur suꝑ equos onũ
a reputabant᷑ ex hoĩe ⁊ cauo dc̃ĩst̃ centauiri q
cẽtũ armati uł qr cẽtũ erant uł q. aum cito uo¬
lantes t̾ram sumebant. alia fabula hr̃ ꝯdũ laphi
rent pholoenses eos uidentes sr̃ eanos credidunt

Expanded text:
 idest geniti ex aura. Secundum historiam, Yxion primus in Grecia centum equites armatos adunavit, qui equites, cum ab indoctis primum viderentur super equos, unum animal reputati ex homine et equo, dicti sunt centauri, quasi centum armati; vel quia centum erant, et quasi aura cito volantes terram non consumebant. Alia fabula habet quod dum rent, Pholoenses, eos videntes super equos, crediderunt
Abbreviated transcription (Latin):
tens. a. ũ. de lacte exñs. uł ad lac ꝑtinens uł al¬
bus. ułlac. uñ ħ lactens. ⁊ ħ lactea quidam cͥculus
in deserto sede amica uidetur. Et a lacteus. lac
ti lactescenti. Et ħ lactis ctis. quedã ꝑs intesti¬
noꝵ. Et lactis est id quo lac coagulatur ⁊ ut

Expanded text:
teus -a -um, de lacte existens vel ad lac pertinens vel albus ut lac, unde hic lacteus vel hec lactea quidam circulus indiscreto federe amica videtur’. A lacteus lactti lactescenti; et hec lactis -tis, quedam pars intestinorum. Et lactis est id quo lac coagulatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ypogabus .i. nauũ in qͣ equi deferuntur
quidam piscis sic dcũs qr sit equo siłis dorso.
iuba. hĩnitu. rostͦ resupinato apͥmis dẽtib
cauda tortuosa binis ungulis. ħ die ĩ aqͥs ꝯ¬
moratur nocte segetes depascit. ypos ꝯpo
eaue ex nĩmia luxia dũ amoris rabie fert᷑.

Expanded text:
c ypogabus, idest navis, in qua equi deferuntur, quidam piscis, sic dictus quia sit equo similis dorso, iuba, hinnitu, rostro resupinato a primis dentibus, cauda tortuosa, ungulis binis: die in aquis commoratur, nocte segetes depascit. Ypos compeque ex nimia luxuria, dum amoris rabie fertur,
Abbreviated transcription (Latin):
due ⁊ frequẽt᷑ legit. Uñ ⁊ ab ꝯfficõ dñr ĩn ec¬
clesia lectores ⁊ a legẽdo freꝙ̃t̾. sic̃ psalmiste
dñr a psalmis cañdis. illi predicant ppłis qͥd
sequitur. isti cauũt ut extitent ad ꝯpũctõ¬
nes alias audiẽciũ. l quidã lectores ita mi

Expanded text:
due vel frequenter legit, unde et ab officio dicuntur in ecclesia lectores a legendo frequenter, sicut psalmiste dicuntur a psalmis canendis: illi predicant populis quid sequantur, isti canunt ut excitent ad compunctionem animos audientium, licet quidam lect
Abbreviated transcription (Latin):
gligo.gis. abiecta .c. ⁊ assũpta g. ꝑ adiectõm
Sii. mutaretur .C. in .g. oꝑt̾et ꝙg. eẽt de p̾oe¬
ꝯpoͣ st̃ actiua. ¶ It̾ om̃ia ꝯpoͣ a lego unitant
In p̾senti .e. simpłis ĩ .I. ut colligo .gis. diligo.
eligo. indelligo. ꝑligo. seligo. p̾t̾ relego. ꝙ nõ
nuitãt p̾t̾itũ sui simpłi uͭ dilexi ĩtenexi. ne

Expanded text:
gligo -is, abiecta c et assumpta g per adiectionem, si enim mutaretur c in g, oporteret quod esset de precesunt activa. Item omnia composita a lego mutant e in presenti simplicis in i, ut colligo, diligo, eligo, intelligo, perligo, seligo, preter relego, quod non mutant preteritum sui simplicis, ut dilexi, neg
Abbreviated transcription (Latin):
sura cͤutem nͥ plena cruoris hirudo Inde
hirudineꝰ a .ũ. ⁊ hirudniꝰ. a .ũ. in eod̾ isu. t̃
ab heo h hebiis .i int̾mis qr nimis adheat
iłli quẽ capit ⁊ẽ hebꝰ ꝓpe tartarꝰ s. ꝓfsiditis¬
niis adbet illis. uł qr facit illos dubitare ĩ fide

Expanded text:
sura cutem nisi plena cruoris hirudo’; unde hirudineus -a -um et hirudininus -a -um in eodem sensu. Item ab hereo hic herebus -i, infernus, quia nimis adhereat illi quem cnimis adhereat illis, vel quia facit illos dubitare in fide
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ ocłi ad libidinẽ in tͣususũ aspiciũt ⁊ ad
hirquos retorq̃nt ⁊ iñ dcũs eit hircus dicit.
.ii. de nali hudoria hũcos eẽ iͣ libidinosos ut
ĩdignẽtur si uideant aliquos coeũtes. ⁊ in
eos ĩpetũ faciant. Et hinc hũtulus. uł hicil¬
lus.di. ⁊ hirtmiꝰ. a .ũ. ⁊ hucosus . a. ũ. in eod̾ ssu

Expanded text:
 oculi ob libidinem in transversum aspiciunt et ad hyrquos retorquentur, et inde dictus est hyrcus. Dicitur enim de naturali ystoria hyrcos ita esse libidinosos ut indignentur si videant alios coeuntes, et in eos impetum faciant. Unde hic hyrculus vel hyrciolus d
Abbreviated transcription (Latin):
qr in lũbis sit. uñ lub̾cosus. a .ñ. plenꝰ lubricis. t
alabor h labernitus. ti .s. pplexũ ediffĩciũ qͣle est
ap̃ cretam. a dedalo fcm̃. ⁊ ut dñt quatuor fu̾nt
laberinti pͥmiis egẏptiꝰ. scdꝰ creticus. t̾ciꝰ ĩ lẽno. arͣ¬
qr erratilis ẽ. ⁊ ad labendũ facilis. uł dr̃ laborint᷑

Expanded text:
 lumbricosus -a -um, plenus lumbricis. Item a labor hic laberintus, scilicet perplexum edificium quale est apud Cretam a Dedalo factum. Et, ut dicunt, quatuor fuerunt laberinti: primus egiptius, secundus creticus, tertius in Lemno , quarquia erratilis est, ad labendum facilis. Vel dicitur laberintus
Abbreviated transcription (Latin):
naris. ⁊ hre .i. ad lim̃ uł srliminare ꝑtinẽs.
It̃ alim̃ ħ lim̃tinꝰ. deus qui putabat᷑ preesse
liminib. Et ħ limĩsis .sis. ꝙdam gꝰ marmo¬
ris ꝙ pͥcipuũ est adlimina facienda. Et h
linimninĩ .⁊ captautas. uł exiliũ. expulsio exͣ¬
luũ. Et ꝯpo᷑ postliminiũ u reu̾sio de exilio
dencus ꝯͣ hereses. hinc postliminio rede¬
nare uł deorsũ uł hm̃ auferre. elimino. as.
lĩ mt̾e. sb̾limino. as. sp̾tus liminare uł
sb̾limine pon̾e uł infod̾e. limino ⁊ eꝰ ꝯpoͣ¬

Expanded text:
naris -re, ad limen vel superliminare pertinens. Item a limen hic Limentinus, deus qui putabatur preesse liminibus, et hic limensis -sis, quoddam genus marmoris quod precipuum est ad limina facienda, et hoc liminium, idest captivitas, exilium, espulsio exur hoc postliminium, idest reversio de exilio dentius Contra hereses ‘hinc postliminio redenare vel deorsum, vel limen auferre, elimino -as, mittere, sublimino -as, subtus liminare vel sub limine ponere vel infodere. Limino -as
Abbreviated transcription (Latin):
fices ⁊ homicide ⁊ macellatores a lauiẽdo.si
lamo ħ laniatoriũ .i. macellũ u crͣnes lani¬
autur. Et h̾ lamena .e .i. domꝰ medicoꝵ u
lanantur infirmi. uñ prudenꝰ ĩ libro hỹ¬
noꝵ. lamena qñ seruit ĩypocͣtica. Et ħ
lana .e. qr laniatur dũ crͣpitur. uł qr olĩ

Expanded text:
idest homicide et macellatores a laniando, sclanio hoc laniatorium, idest macellum, ubi carnes laniantur, et hec laniena -e, idest domus medicorum, ubi laniantur infirmi, unde Prudentius in libro Ymnorum ‘laniena quando sevit in ypocratica’; et hec lana, quia laniatur dum carpitur, vel quia olim
Abbreviated transcription (Latin):
uł iudicio dãpnare. Et m̃ iudiciatoriꝰ. a. ũ.
Et ħ iudiciatoriũ loꝰ u̾ iudicatur. ⁊ iudicabi¬
iudico. as. sił iudicare. diuidico. as. duu̾sis
moĩs iudicare delib̾are. disc̾u̾e. diuide̾. seꝑa¬
re. p̾iudico. as. p̾ aliis iudicare. iudiciũ alioꝵ

Expanded text:
vel iudicio damnare; et inde iudicatorius -a -um et hoc iudicatorium, locus ubi iudicatur, et iudicabiiudico -as, simul iudicare; diiudico -as, diversis modis iudicare, deliberare, discernere, dividere, separare; preiudico
Abbreviated transcription (Latin):
aͣtuor moĩs dñr filĩ. Nat᷑a nnitatõne adoptõ¬
ne doct̾na It filii dñr lib̾i qr sicut serui in
põtate st̃ dũ sic fllius est in põtate pr̃ĩs. Iñ
⁊ filio f̾it emancipatio ut sit lib̾ a prẽ. sic̃ ser¬
uo manumissio. uł dñr liberi qr ex lib̾o st̃ ma¬
tͥmonio orti. Nam filii ex libero ⁊ ancilla ser
pentis statum sumit ⁊ a filius. hic filiolus

Expanded text:
 natura, imitatione, adoptione, doctrina. Item filii dicuntur liberi quia, sicut servus in potestate domini, sic filius est in potestate patris, inde etiam filio fit emancipatio ut sit liber a patre, sicut servo manumissio; vel dicuntur liberi quia ex libero sint matrimonio exorti. Nam filii ex libero et ancilla serteriorem parentis statum sumit. Et a filius hic filiolus,
Abbreviated transcription (Latin):
minora ꝯcludat. uñ ħ libella .e.u ꝑualibͣ. ⁊¬
ubͣticꝰ.a.ñ. quod ꝑtin ad libram ⁊ hic libͣrius ⁊
dr̃ libripens. dis. qr de in anu eius pendeat libra
uł qr libram p̾cedentem sustineat. uñlignũ ꝙ
libram tenet applłatur libͥpens. ⁊ ꝯpo᷑ a libͣ. ⁊

Expanded text:
minora concludat. Unde hec libella -e, i quod pertinet ad libram; et hic librarius et tur libripens -dis, quia de manu eius pendeat libra, vel quia libram pendentem sustineat, unde Nevius ‘qui libram tenet appellatur libripens’, et componitur a
Abbreviated transcription (Latin):
acio . cis. ieci. iac̾e. iactũ. uñ hͥ iactꝰ.tꝰ. tui deucia.
hunc arci usus ẽ arreptos lapides ꝓcul i ac̾e hastas
pond̾e libͣto iace sagitas arcu emitt̾e. ⁊ quis iac¬
tus in ludo aput uet̾es a nũo uocabatur. ut u¬
nio. binio. trio. qͣtrio. qͥnnio. semo. pꝰ ea applłatõ
unitata ẽ qr unionẽ canẽ tͥonẽ suppũ. quad̾uẽ pla¬

Expanded text:
ACIO -is ieci iacere iactum, unde hic iactus -tus -tui: huic arti usus est arreptos lapides procul iacere, hastas pondere librato iacere, sagittas arcu emittere. Et quisque iactus in ludo, apud veteres, a numero vocabatur, ut unio, binio, trinio, quadrio, quinio, senio; postea appellatio mutata est, quia unionem canem, trinionem suppum, quad
Abbreviated transcription (Latin):
m̃enit᷑ calamis spuma adhente limo. ⁊ est
oris cianei mixtura ppuree ceruleiz¬
mirabilẽ reddens. ⁊ idicꝰ quidã lapis albus.
ufula est fasciola sac̾dotis capitis alba ĩmo¬
dudyadematis a qͣ uitte ab utͣ ꝑte depẽdẽt

Expanded text:
venitur calamis spuma adherente limo, et est coloris cyanei mixturam purpure cerulemirabilem reddens; et indicus quidam lapis albus. I 59 INFULA est fasciola sacerdotalis capitis alba, in modum diadematis, a qua vite ab utraque parte dependent
Abbreviated transcription (Latin):
ab himiꝰ. ħ tħ hõ .q. humo qr de humo sit creatꝰ.
Et noͣ ꝙ antiqui dicebant homo. onis. uñ en¬
nus. wlt̾is in sili a mͣ ãdebat homonẽ. Alli¬
uͦ dicebant. humo. nus. Nos uͦ cũ enphonie utͣ
uitantes ⁊ ab utͦa aͥd reducẽtes diꝰ hõ ⁊ ũ hu¬

Expanded text:
 homo, quasi humo, quia de humo sit creatus. Et nota quod antiqui dicebant homo homonis, unde Ennius ‘vulturis in silvis miserum mandebat homonem’; alii dicebant humo -nis. Nos vero, causa euphonie, utrumque vitantes et ab utroque aliquid reducentes, dicimus h
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ẽ amoris. suauiũ ẽ luxurie ⁊ libidĩs. uñ qͥdã¬
¶ Basia ꝯiugib tñ oscula dant᷑ amicis. Su auia
lasciuis misdent᷑ gͣta labellis ¶t̃ oscłm filiis pa¬
cẽ amcis. basiũ uxori. suauiũ scorto ¶⁊ ocłm
Karitatis. basiũ blandicii suauiũ uoluptatis.
Et iñ oscłor. aris. oc oscłm dare ⁊ ẽ ꝯm̃e ꝯo .s.ꝯ.
Et oro. as. ore dare rogare. ore ratõnari. yũ
tris. ab soluta in ꝓsam. Alloqutua ĩ epłis dis¬
ꝑutatiua in dẏalogis. Relatiua in hẏitoruis.

Expanded text:
um est amoris, suavium luxurie et libidinis, unde quidam: ‘basia coniugibus, tamen oscula dantur amicis, suavia lascivis miscentur grata puellis’. Item osculum filiis, pacem amicis, basium uxori, suavium scorto. Item osculum caritatis est, basium blanditiei, suavium voluptatis. Et iet oro -as, ore dicere, rogare, ore ratiocinari, untris, absoluta in prosis, allocutiva in epistulis, disputativa in dialogis, relativa in hystoriis’.
Abbreviated transcription (Latin):
decł.s. ꝙdã gñs frim̃ti uñ fiebat ꝑanis ĩmo¬
latoruis ꝙͣ qui ĩmolabat dñi adorabat. uñ ad¬
oreus. a .ũ. ⁊ adoricꝰ. a. ũ. Et ħ̾ adorea .e. dea
friuũti. ⁊ auedã uestis tͥumphalis. Macͦ de
sat᷑. stabat adolescens amictus adoreis tͥũpha¬
lib. Et exoro. as. ualde orare. dep̾çari. s ꝓp̾e

Expanded text:
ddam genus frumenti unde fiebat panis immolaticius, quem qui immolabat Dominum adorabat, unde adoreus -a -um, et adorinus -a -um, et hec Adorea, dea frumenti, et quedam vestis triumphalis: Macrobius De Saturnalibus ‘stabat adolescens amictus adoreis triumphalibus’; et exoro -as, valde orare, deprecari, sed proprie
Abbreviated transcription (Latin):
gͣla leuitate fidẽ ⁊ Iñ ħ gallia .e.regio eoꝵ ⁊
st̃ tres gallie .s. comata. togata. bͣcata. Gallia
comata ẽ lõgobardia . s. ab alpib us ad rubi¬
tonẽ. Gallia cogata ab alpib us ad mare.
britãnicũ. bracata que reno adiac ꝓt ꝑsbur¬
gũdie lõtorĩgia flandria. colonia. t̾raligo¬
nẽsiũ ⁊ q̃dã alie regionei ꝯtinẽt᷑ ut gallia bͣ¬
cata ⁊ hunic gallus. a. ĩ. nom̃ gẽtile. uñ gallicꝰ¬

Expanded text:
a levitate fidem’. Et inde hec Gallia -e, regio eorum; et sunt tres Gallie, scilicet comata, togata, bracata: Gallia comata est Lombardia, scilicet ab Alpibus usque ad Rubiconem; Gallia togata est ab Alpibus usque ad mare britannicum; bracata que Reno adiacet, ut pars Burgundie, Lotaringia , Flandria, Colonia, terra Lingonensium, et quedam alie regiones continentur in Gallia bracata. Et hinc gallus -a -um ge
Abbreviated transcription (Latin):
qui du̾sos gestus ⁊ hĩtus hom̃ scit rep̾sentare
uñ hutͥones dicebantur rep̾sentatores come¬
ue faciei apponebant ⁊ rep̾sentabant hĩt ⁊
Eit .ii. hystoria res gesta a memoria hom̃ ꝑ¬
hyitorie descͥptõ ⁊ hystorio gͣpho. as. hyitoriã
descrile. uł depinge. designare ⁊ in eod̾ ssu̾ hy

Expanded text:
resentare, unde hystriones dicebantur representatores comeue faciei apponentes, representabant habitusest enim hystoria res gesta a memoria homhystorie descriptio, et hystoriographo -as, idest hystoriam describere vel deping
Abbreviated transcription (Latin):
h sex ꝓ uncias t̾ram cenotẽsẽ. cartaginent.
hispauiã gallicam ethicam ⁊ tnͣssetũ in regione
iffrice tĩgitamã. ⁊ due st̃ hẏspanie cit̾ior que
iseptẽt̾ouali plaga a pireno us ad crͣtaginem
porrigit᷑. ult̾ior in medie aceltiberis us ad ga¬
ditanũ fretũ extẽdit᷑. cit̾ior ã ⁊ ult̾ior dicta q̃¬

Expanded text:
ensem, Cartaginiensem, Lusitaniam, Galitiam, Bethicam et, trans fretum in regione Africe, Tingitaniam. Et sunt due Hyspanie: citerior, que in septentrionali plaga a Pireneo usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in meridie a Celtiberis usque ad gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et ulterior dicta, qu
Abbreviated transcription (Latin):
legumiẽ uł ꝑtin ad legum̃. Et liguria .e. q̃dã
prouĩcia. in qua st̃ u̾telle nouaria mediolanũ
papia dcã sic ab abũdancia leguminũ. uñhͥ⁊
portat. At̃ alego lecturio. ris. u̾bũ meditatm̃
lego. as .i. mitt̾e ut rex legauit illũ ĩcusciã
⁊ legare ẽ ad in testam̃to aͥd alicui dimit̾e.⁊
nepotẽ uł aliũ de cognatõne. S legat᷑ exͣ neo
ce caducũ. Et hinc legatorius . a. ũ. ꝙ ꝑtiu
ad legatũ. ⁊ hic legatoruus. ⁊ h legatoria. cui
legatũ dimittit᷑ ¶t a lego. as. ꝓ it̾e. hic
legatus. ti. ⁊ ħ legata. missus uł missa. ⁊ h̾
leg̾atõ. onis. iissio. uñ ħ legaciũcula .e. di.¬

Expanded text:
l quod pertinet ad legumen. Et hec Liguria -e, quedam provincia in qua sunt Vercelle, Novaria, Mediolanum, Papia, dicta sic ab abundantia leguminum ; unde hportat’. Item a lego -is lecturio -is, verbum meditativum, lego -as, idest mittere, ut ‘rex legavit illum in Tusciam’ ; et legare, idest in testamento aliquid alicui dimittere,nepotem vel alium de cognatione, sed legatum extraneo ce caducum’. Et hinc legatarius -a -um, quod pertinet ad legatum, et hic legatarius et hec legataria, cui legatum dimittitur. Item a lego -as pro mittere hic legatus -ti et hec legata -te, missus vel missa, et legatio -nis, missio, unde hec legatiuncula -e.
Abbreviated transcription (Latin):
pigcia defcũs. Et hĩc lamgorosus. a .ũ. plenꝰ
langore ¶ It a langueo. languidꝰ. a.ũ. infir¬
t̃ a langueo. languesço. cis inch. Et ꝯpo᷑
collangueo .i. sił langu̾e. elangneo .es. ual¬
de langnere. Relangueo. es. Itm langu̾e ⁊ ẽ¬

Expanded text:
pigritia, defectus; et hinc langorosus -a -um, plenus langore. Item a langueo languidus -a -um, infirItem a langueo languesco -scis inchoativum; collangueo -es, simul languere; elangueo -es, valde languere; relangueo -es, iterum languere
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ custodia sensus dispõitis p̾duces hamꝰ
uigilare cohortẽ. seruoꝵ noctu lichinis iub
⁊ ab hamo p̾isciũ uł lorice hamatꝰ. a. ũ .i. cͦ
uatus ad mod̾ hami. uł uncinis c̾ꝯdatꝰ. uł
sqͣmis ꝯtextꝰ ⁊ hĩc amicꝰ.ci. dr̃ abamo .i. a
net rethe qͦ capiũtur fere. uł q̃ leuat reche
quo capiitur aues. uũ horꝰ ĩ odis. aut hami¬
teleui ꝑua tẽdit rechia c̾msq edacib do¬

Expanded text:
a est custodia census dispositus predives hamis vigilare cohortem servorum noctu Licinus iubet’. Et ab hamo piscium vel lorice hamatus -a -um, idest curvatus ad modum hami vel uncinis circumdatus vel squamis contextus, et hic amicus -ci ab hamonet rete quo capiuntur fere vel que levat rete cum quo capiuntur aves, unde Oratius in Odis ‘aut amite levi parva tendit retia certusque edacibus do
Abbreviated transcription (Latin):
assũptus dr̃ bilibris. assũptus quat̾ fit gͥco
uoĩe cerax. aͥnqͥes ꝯplicatus qͥnarẽ sũ gomor
facit addice sextũ reddit ꝯgiũ nã ꝯgiis sexme¬
titur sextariis ⁊ huic sextarius nomĩ tͣctũ
est. Et noͣ ꝙ sextarius sũ dicatur m̃suratũ
sũ m̃sura siue ꝙͣtitas illi m̃sure adiacens
te abutũtur uñ horꝰ in sermon̾ t asex¬

Expanded text:
assumptus, dicitur bilibris, assumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adice sextum, reddit congium: nam congius sex metitur sextariis, et hinc sextarii nomen tractum est. Et nota quod sextarius, sive dicatur mensuratum, sive mensura, sive quantitas illi mensure adiacens,te abutuntur, unde Oratius in Sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
ce uidẽtur aures mmuctari adya ꝙ ẽduo ⁊
adu̾bialr ꝑ adubio euentus nec h ħ nom̃
uiũ istas duas uoces ⁊ hinc fortuitus. aũ.
sic̃ ⁊ fors oubitabitabilis est s hit discĩgue for¬
tasse adii. st̃ cem̾itatis forsit forsau ⁊ forsitau
adubia it̃ dubitandi. hanc dustictõm facit ps¬

Expanded text:
te videantur aures imitari, a dya quod est duo et adverbio eventus, nec habet hoc nomen nisi istas duas voces; et hinc fortuitus -a -um, sicut et fors dubitabilis est. Sed hic distingue: fortasse adverbia sunt temeritatis, forsit, forsan et forsitan adverbia dubitandi; hanc distinctionem facit P
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbebant sideꝵ q cursu nascẽciũ mores ⁊ actꝰ ⁊ enẽtꝰ
pͥdicare conant᷑ ⁊ quisqͣli signo fu̾it natꝰ aut ꝙ̃ effcm̃
h̃at uite qui nascitur. hũ uͦ ułgo mathematici ro¬
cantur. uñ ħ genitalicũ.ci .i. natutas. genesis ꝯpͣ
⁊ h ⁊ ħ̾ genearcha. ce .i. pͥnceps uł cap̃ totiꝰ genesis
⁊ ge uealogus.a.ũ .i. de genesi loꝙ̃s sic̃ mathemati¬
cus. uñ fortuuatꝰ quoꝵ sat̾ explicuit scire genea¬
logus olim. ⁊ iñ ħ genealogia .i. gũatõ uł sermo de

Expanded text:
scribunt, siderumque cursu nascentium mores et actus et eventus predicare conantur, idest quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vite qui nascitur: hii sunt qui vulgo mathemathici vocantur. Unde hoc genetaliacum -ci, idest nativitas. Genesis comp hec genearcha, idest princeps vel caput totius generis, et genealogus -a -um, idest de genesi loquens, sicut Matheus, unde Fortunatus ‘quorum sacra explicuit serele genealogus olim’; et inde hec genealogia, idest generatio ve
Abbreviated transcription (Latin):
drageus filii ruben intͦitũ u̾i qͥ racheli debe¬
batur ad se en̾iat a lẏa. uñ ⁊ dũ natꝰ ẽ dixit
i ĩtͤductio. uł instructio uñ ap̃ dyaleticos
Introductõnes ad artẽ dẏaleticam ysagoge
torius ẽ ad libꝵ p̾dicam̃toꝵ ⁊ hinc ẏsagogͦ.
introductor lr̃arũ ⁊ ysagogo. as. introduo¬

Expanded text:
dragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia, unde et dum natus est dixit idest instructio vel introductio, unde, apud dialeticos, introductiones ad artem dialeticam ysagoge torius est ad librum predicamentorum. Et hinc ysagogus, idest introductor litterarum, et ysagogo -as, id
Abbreviated transcription (Latin):
hodie pͥmũ assuetũ ire ĩganeũ. ⁊ theix ĩ adelph
credo adductũ ẽẽ in ganeũ nũc aliquo. ⁊ hĩc hec
gauea .e. lecacitas q̃ inganeo fĩt. ⁊ hinc gaueo.
onis .i. lecator inganeo. uñ theiꝵ in t̾cia ome¬
dia. gerro m̾et̾x t̾raus eluo gaueo. Et no xga

Expanded text:
hodie primum assuetum in ganeum’, et Terentius in Adelphis ‘credo adductum esse in ganeum nunc aliquo’. Et hinc hec ganea -e, leccacitas que in ganeo fit, et hic ganeo -nis, leccator in ganeo, unde Terentius in tertia comedia ‘gerro inhers fraus elluo ganeo’. Et nota
Abbreviated transcription (Latin):
sũ dispo depõne pigneris pacta uł cantõne
sola int̾uemẽte. ⁊ differt a pignore qr pig
cia differt ab utro. ẽ.ii. f̾iducia ꝯ resaliqͥ
uñ ypothecarius. a nͭ. ꝙ ad ẏpothecam ꝑtin
Et ħ ꝯpothecarius .i. apothecarius uł quirẽ
noĩe apothece accipit It ypos ꝯpo᷑ ꝯgeꝙ¬

Expanded text:
sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia pcia differt ab utroque: est enim fiducia cum res aliqua Unde ypothecarius -a -um, quod ad ypothecam pertinet, et hic ypothecarius, idest apothecarius vel qui rem nomine ypothece accipit. Item co
Abbreviated transcription (Latin):
quid gꝰ differat a calamitate fucile ex suꝑior
o gladioͣ. as .i. gladio dimicare.uñ hͥ gladia¬
tor qui gladio dimicat ⁊ ẽ nom̃ oꝰdaui ꝯfficũ
diatura .e. ars illa ludus ille.⁊ gladiatorius. a
digladio. as. diu̾sis modis gladiare. gladio

Expanded text:
quid ergo differat a calamitate facile ex superioo gladio -as, gladiis dimicare, unde hic gladiator -ris, qui gladiis dimicat, et est nomen cuiusdam officii diatura -re, ars illa, ludus ille, et gladiatorius -a digladio -as, idest diversis modis gladiare: gladio
Abbreviated transcription (Latin):
Uũ ħ frenesis. sis .i. ip̃a rabies. ⁊ frenetit .a.
ũ. qui frenesim h qr dẽtes excutiat uł ꝯcu¬
ciat᷑ ne frenesis dr̃ ab impedmĩto m̃tis qr g̾ci
frenasm̃tes dñt. ¶ It̃ a f̾rendeo. fresus .a.ũ.
i. fractus ꝯtͣctꝰ. ꝯcuisus. uñ ⁊ fabã fresam

Expanded text:
unde hec frenesis -sis, idest ipsa rabies, et freneticus -a -um, qui frenesim habet, quia dentes excutiat, vel frenesis dicitur ab impedimento mentis, quia Greci frenas mentem dicunt. Item a frendeo fresus -a -um, idest fractus, contritus, unde fabam fresam
Abbreviated transcription (Latin):
autores dant tͦianis diu̾sa noĩa si uolũt eos ap¬
pelsare tuncos applłant eos friges uł frigios. si
geu̾osos dardanidas di ꝑtĩdos laomedõciades si
fortes tͦes si audates hectoreo.¶t a frigiah̾ fri¬
giũ .i. frissellũ uł q̃dã mit᷑ põtiticalis qr in frigia
melius fiat uũ ꝯstantinꝰ Imꝑator frigiũ candido

Expanded text:
auctores dant Troianis diversa nomina: si volunt eos appellare timidos, appellant eos Friges vel Frigios; si generosos, Dardanidas; si perfidos, Laomedontidas; si fortes, Troes; si audaces, Hectoreos. Item a Frigia hoc frigium, idest frisellum vel quedam mitra pontificalis, quia in Frigia melius fiat; unde Constantinus imperator ‘frigium candido
Abbreviated transcription (Latin):
p̃timorẽ sic̃ ĩ nocte ꝯhõ uadit solus ⁊ hĩc h
tas tis ¶t ab horreo. horridus.a. ũ. t̾ribilis.
absõmabilis. frigorosus. tremẽs. Et ꝯꝑatur
tis. ⁊ horridulus .a. ũ .i. aliꝙͣtulũ horridus uͣ
Psiꝰ. scis comitẽ horridulũ c̾ta donare lat̾na
thorrifico. as .i. t̾reface. uñ horrificus. a. ũ.
t ab horreo. ħ ordeũ. ei. qr spicis horr s poꝰ¬

Expanded text:
timorem, sicut in nocte cum homo vadit solus. Et hinc hic tas -tis. Item ab horreo horridus -a -um, terribilis, abominabilis, frigorosus, tremens, et compara-tis et horridulus -a -um, aliquantulum horridus, unde Persius ‘scis comiter horridulum trita donare lacerta’. et horrifico -as, idest terrefacere, unde horrificus -a -um. Item ab horreo hoc ordeum, quia spicis horreat,
Abbreviated transcription (Latin):
uere uł ualde frenare uł defrenarẽ Iufre¬
alib tntferũtur ad hom̃es It a fremĩ hfre¬
musculus ⁊ it̃ fremisculi uicera cͥta uictum
ori silia hiis que it in mͣtis asꝑitate frenoꝵ¬
apro siluestri ⁊ domestica porça ⁊ ħ nefrẽdis.

Expanded text:
valde frenare vel defrenare; infreanimalibus transferuntur ad homines. Item a frenum hic frenusculus, et sunt frenusculi ulcera circa rictum oris, simiapro silvestri et domestica porca; et hinc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ feuile. lis. uł feniliũ uͥ reponit᷑ fenũ. ⁊ festuca .o.
It̃ a tõs ꝙ est iguis hic fĩmigꝰ .si. qr f̃ungi aridi ignem
acceptum ꝯcipiant. ⁊ retineant. uñ ⁊ esca ułgo dr̃ qr
sit cõmes ignis ⁊ nutͥm̃tum. uł dñr fungi. a tlm¬
goreris . sin uocem adeflingor . eris . sin ãgͥnẽ qr ex¬
mortui. ¶⁊ a tõs ꝙ est ignis hͥ feton. ontis. filiꝰ
sõlis. q. totus ardens. ip̃e . n pͥmo uocabatur erida¬
nus qui ꝯ male regeret currum prĩs fulm̃e a io¬
dcũs est eridanus ab illo in eo s̾m̾so. uñ feconte
a ũ ⁊ hͥ tecpntides de.filius. filius uł nepos fetõ¬

Expanded text:
enile -lis vel fenilium, ubi reponitur fenum, et hec festuca -ce. Item a fos quod est ignis hic fungus, quia fungi aridi ignem acceptum concipiant et retineant, unde et esca vulgo dicitur, quia sit fomes ignis et nutrimentum, vel dicuntur fungi a fungor -eris secundum vocem, a defmortui. Item a fos quod est ignis hic Pheton -tontis, filius Solis, quasi totus ardens. Ipse enim primo vocabatur Eridanus, qui, cum male regeret currum patris, fulmine a Iodictus est Eridanus ab illo in eo submerso. Unde phetonteus -a -um et hic Phetontides -de, filius vel nepos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eit ꝯpoĩtũ a thomos ꝙ est incisio ⁊ flexi ꝙ
eit inflãmauĩ uł fos ꝙ est iguis. qr ꝑ illam̃
incisionem sanguis quiigneus ẽ ⁊ calidus
exit. uñ flebothomia .e. ip̃a mimitõ san¬
gunus ⁊ flebotonio. as. flebotomo ꝑcut̾e.

Expanded text:
 est compositum a thomos, quod est incisio, et flegi, quod est inflammans, vel fos quod est ignis, quia per illam incisionem sanguis, qui igneus est et calidus, exit; unde hec flebotomia -e, idest ipsa minutio sanguinis, et flebotomo -as, idest flebotomo percutere,
Abbreviated transcription (Latin):
scoria. Rubigo est uiciũ rodens ferrũ ẜsege
u purgamĩta ⁊ sordes st̃ q̃ igne excoqũt᷑. ⁊ dĩ
scoria qr de ferro excoquitur. uñ ferreus aũ¬
de fero exin ⁊ ħ ferrugo dr̃ quidã color silis
ferro ⁊ pͥpure sb̾nigre ⁊ fit in hyspania yt
ferrugine clarus ybera .uñ ferrugine̾. a.
ũ. de ferrugine exnĩs ⁊ ferruginosus a.ũ.
plemus ferrugine It a ferrũ ħ Framea.¬

Expanded text:
 scoria: rubigo est vitium rodens ferrum vel severo purgamenta et sordes sunt, que igne excoquuntur, et dicitur scoria quia de ferro excutitur. Unde ferreus  ferri, et hec ferrugo dicitur quidam color similis ferro, et est purpure subnigre, et fit in Yspania, unde ‘ferrugine clarus Ybera’. Unde ferrugineus -a -um, de ferrugine existens, et ferruginosus -a -um, plenus ferrugine. Item a ferrum hec framea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes uͥgarũ qr ꝯ flatu ⁊ strepitu ĩ corpore so¬
uant. uł sũme ꝑtes arboꝵ dñr flagella. qr
facit ardorẽ. s fra desiguat odorem ¶ t a flo
floccus .ci. ꝑua massa lane uł nuis qr leuit̾
flatu ⁊ pellit᷑ huc ⁊ illuc. uñ floctulus. dr̃ ⁊ flo¬

Expanded text:
um flatu et strepitu in corpore sonant; vel summe partes arborum dicuntur flagella, quia facit ardorem, sed fra- largitur odorem’. Item a flo hic floccus -ci, parva massa lane vel nivis, quia leviter flatu impellatur huc et illuc; unde hic flocculus d
Abbreviated transcription (Latin):
siũ .ni. id̾ ꝙgignas ue locus in quofiebat. aũ
a ĩ aliquo loco c̾tantes cĩcti ert nemidarẽ¬
tui. post redaxato cingulo repẽte ꝓscͣtus t ex¬
aĩatus est quidã cursus qͣre ⁊ ꝯsilui dec̾to tũs
archon ypomenes ut midi deĩceps exaitarẽt᷑
ꝓͣmisit ex illo deniceps gignas ⁊ gignasiũ di¬
ctũ ẽ a nuditate qr inmenes midi excent᷑ il¬

Expanded text:
d gignas, vel locus in quo fiebant. Ante enim in alieno loco certantes cincti erant ne nudarentur, post, relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor, qua re ex consilii decreto tunc archon Ypomenos ut nudi deinceps exercitarentur permisit. Ex illo deinceps gignas et gignasium dictum est a nuditate, quia iuvenes ibi nudi
Abbreviated transcription (Latin):
ad honos ⁊ ad ialos uenit nõ ꝯsid̾ans cur iẽ
apphcet. uñ ⁊ eũ cecũ solemus uocare qui in¬
dnscte agit. uł fortuma dicta est ceca q exoe¬
cat ⁊ reddit eos cecos quib adiũgitur. s ħ de¬
a aut nł est aut est tꝑalis enentus rr̃ adeo

Expanded text:
ad bonos et ad malos venit non considerans cui se applicet, unde et eum cecum solemus vocare qui indiscrete agit; vel fortuna dicta est ceca quia excecat et reddit eos cecos quibus adiungitur. Sed hec dea aut nil est aut est temporalis eventus rerum a deo
Abbreviated transcription (Latin):
satm̃ sõlũ rei aĩate ut affatur illum. exs.
tiqus rex g̾coꝵ qr pͥmus attulit gͥcis lexes
hũ foronides de. filius uł nepos foronei ⁊ hũic
ftondositas tis. habuncia frondiũ. ¶E a frons
frondatus a. ũ. ⁊ frondeus. aii. s frondeũ de
frondib totum eist frondarum uł frondosũ¬
as .i frondatũ fac̾e. frondes p̾bere. ⁊ ꝯpouitur
oris qui frondes colligit ad pastũ ałiĩ. uł
qui auellit frondes auitib ut cicius mates¬
cant uł qui cauit fronde uł auis q̃dam q̃¬

Expanded text:
cusativum solum rei animate, ut ‘iste affatur illum’. F 51tiquus rex Grecorum qui primus attulit Grecis leges, unde hic Foronides -e, filius vel nepos Foronei, et hincfrondositas -tis, abundantia frondis. Item a frons frondatus -a -um et frondeus -a -um, sed frondeum quod de frondibus totum est, frondatum vel frondosu-as, idest frondatum facere, frondes prebere, et componitur -ris qui frondes colligit ad pastum animalium, vel qui avellit frondes a vitibus ut citius maturescant, vel qui canit fronde, vel avis quedam q
Abbreviated transcription (Latin):
a . ũ. nobilis qui ĩ gñe h lib̾tatem. nõ in fc̃o sic̃ lib̾¬
tus uñ ⁊ gͥci ingenuos engenes uocant qr ilut bo¬
ni gũis. t̃ a gigno ħ gens.tis. gens ẽ ab uno pͥnci¬
tõnes familiarũ agignẽdo sicut natio a nascen¬
do gens gñatõnis est failie ut iulie claudie gꝰ
ad qͣlitatẽ ref̾tur ut pomi pͨtoris. Dr̃ tũ gͦ młip᷑¬

Expanded text:
-a -um, nobilis qui in genere habet libertatem, non in facto, sicut libertus. Unde et Greci ingenuos eugenes vocant, quia sunt boni generis. Item a gigno hec gens -tis. Gens est ab uno princitiones familiarum a gignendo, sicut natio a nascendo. Gens genus nationis est vel familie, ut Iulie, Claudie. Genus ad qualitatem refertur, ut pomi, pecoris; dicitur tam
Abbreviated transcription (Latin):
aius a ñ. ꝙcito decurrit. ⁊ ħ defluũ .ii .i. decur¬
sio. uñ mat̾ de uirib h̾barum defluuũ capi¬
tis si sucto semũs ħ uulgus sepe capͭ repͥmidicit
galiemis. Et uoͣ pprietatem defluit ꝙ etate plre¬
tustate dissoluitur ut eta hom̃is folia arboꝵ

Expanded text:
uod cito decurrit, et hoc defluvium -vii, idest decursio, unde Macer De viribus herbarum ‘defluvium capitis si sucos emeris huius ungas sepe caput reprimi dicit Galienus’. Et nota proprietatem: defluit quod etate vel vetustate dissolvitur, ut etas hominis, folia arbor
Abbreviated transcription (Latin):
lim qui oblene delictum cogebatur a dñis
ignoĩe magis qmͣ supplicũ causa furcã c̾ca
uias ferre p̾dicans pacem ptm̃ suũ ⁊ mou̾e
cetͥos ne quid silr̃ pectarent. furcifꝰ ⁊̃ diceba¬
tur homicida dampnatus ad furtã uł qui
damꝑnatos sua patibula portare ad locũ
furcifer.a.nĩ.i. portarius qui h tres furcas
uł instr̃m tͥfurtatũ ad honꝰ g̾endũ. unde
plan. au tu furcifer nos furgitare. fur

Expanded text:
lim qui ob leve delictum cogebatur a dominis, ignominie magis quam supplicii causa, furcam circa vias ferre, predicans peccatum suum, et monere ceteros ne quid simile peccarent. Furcifer etiam dicebatur homicida damnatus ad furcam vel qui damnatos sua patibula portare ad locum furcifer -a -um, idest portarius qui habet tres furcas vel instrumentum trifurcatum ad onus gerendum, unde Plautus ‘an tu, furcifer, herum nos fugitare’; ‘fur
Abbreviated transcription (Latin):
ferreũ ⁊ tͥdens quo utuntur gladiatores ad se
capiend̾. piscatores ad puces capiendos. coqͥ
ad crͣnes exͣhendas de caldaria uł lebete. uł
lius cham a quolibii descenderiuit. uñ ⁊ m
mauritanie fluꝰ us in p̾sens futh dr̃ om̃is¬

Expanded text:
ferreum et tridens quo utuntur gladiatores ad se capiendum, piscatores ad pisces capiendum, coci ad carnes extrahendas de caldaria vel lebete vel lius Cham, a quo Libii descenderunt, unde et Mauritanie fluvius usque in presens Futh di
Abbreviated transcription (Latin):
uł fulgur qr fulgeat. fulgus qr tangat. fulgꝰ
audiamꝰ sonũ. ⁊ ħ tñ ꝯtingit qr uelocior est ocłs
ad uidẽdũ. ꝙͣ auris ad audiendũ. Radius .n. ab
oculo exiens in ictu ip̃ius ocłi reꝑcutitur ⁊ ĩ rẽ
ad aurẽ ⁊ eam ꝑcuciat auditit ñ ꝑcutitur
aliꝙͣtulũ remotus tũ securi ꝑcuciat arborem
uł aliud. l post ꝑcuisionem s̾leuet securim
tũ pͥus uidemꝰ securĩ eleuatã qmͣ audiamꝰ so¬
nũp̾cedentis ꝑcuisionis ¶ ⁊ a fulgeo. fullo

Expanded text:
 quia fulgeat: fulgus quia tangat, fulguraudiamus sonum, et hoc inde contingit quia velocior est oculus ad videndum quam auris ad audiendum: radius enim ab oculo exiens in ictu ipsius oculi repercutitur, etiam in re ad aurem et eam percutiat, auditu non percipitur; aliquantulum remotus cum securi percutiat arborem vel aliud, licet post percussionem sublevet securim, tamen prius videmus securim elevatam quam audiamus sonum precedentis percussionis. Item a fulgeo hic fullo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dr̃ pugnare ⁊ disputare nam qui pugnãt
bͣchia ꝯferunt sicut qui disputant. ⁊ ꝯferre
s mala ĩferintur.uñ ħ collatõ. ouis ⁊ colla¬
feriuit᷑ uñ plantus quis hõ est hic collatiuo uen¬
tre ⁊ ocłis hͥbenus. uñ collatiue adu. ꝙ. ꝯterendo¬

Expanded text:
r pugnare et disputare: nam qui pugnant brachia conferunt sicut qui disputant verba; et sed mala inferuntur; unde hec collatio -nis et collaconferuntur, unde Plautus ‘quis homo est hic cum collativo ventre et oculis herbeis’, un
Abbreviated transcription (Latin):
fem̃ . nis ⁊ st̃ femina ille ꝑtes femoꝵ auib e
quitando t̾go equoꝵ adh̾emus. uñ p̾liatoreᷤ
brace uiroꝵ qr femora tegant. fem̃. nis. ẽ coxa
femine. uñ h feminale. lis. bͣde feminar̃ qr te¬
utentes p̾dc̃is uocabulis indisfent̾. Et noͣ ꝙ
st̃ familia liberi. ex lib̾is legib suscepti a fe¬
more dicta nam familia pro serus abusi

Expanded text:
t femina ille partes femorum, quibus in equitando tergis equorum adheremus, unde et preliatores brace virorum quia femora tegant; femen -nis est coxa femine, unde hoc feminale -lis, brace feminarum quia teutentes predictis vocabulis indifferenter. Et notfamilia -e - et sunt familia liberi ex liberis legibus suscepti - a femore dicta. Nam familia pro servis abusi
Abbreviated transcription (Latin):
inf̾irmor ¶ It a firmꝰ firmo. as. uñ firmatoriũ
quo ad firmatur. ⁊ ħ firmaculũ ꝑ eod̾. ⁊ ħ firma¬
m̃tũ qr firmũ sit nec dasui subiacens firmo ꝯ¬
as. debilitare. falficare. eimiare. firmo. as. act̃.
ꝯhõ penitet ex aliquo delicto sangiuis amicus nͨe ꝙ cõ¬

Expanded text:
infirmor’. Item a firmus firmo -as, unde firmatorium quo aliquid firmatur, et hoc firmaculum pro eodem, et hoc firmamentum, quia firmum sit nec casui subiacens. Firmo -as, debilitare, falsificare, enervare. Firmo -as activumgorias Aristotelis, cum homo penitet ex aliquo delicto, sanguis, amicus n
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥs hyspame ppłis uñ galicianꝰ. .i. ĩ. gentile hii
galiciani gͤcam origiuẽ sibi aiserunt. uñ ⁊ ũali
ĩgemo casent siauid̾ fertur pꝰ finẽ tlanibelli
tentrũ morte ꝗiacis frĩs nn usũ prĩs delamo¬
in dũ ñ Recipet᷑ ĩ regnũ ciprũ ꝯcessisse ibi ur¬
bem noĩe autiq̃ prĩe salaminã ꝯdidisse. Iñ ad
galiciam ꝓfectus est ⁊ poĩtis sedibus ex loco gẽ
aptandũ coria q̃ sili galla uocat᷑. Uñ gallariꝰ.
capt ¶ It̃ a galla. gallus a. ũ. tãꝑ gẽte qͣm pro
hom̃e illiꝰ gentis ⁊ dc̃ĩ it̃ galli a candore corꝑis
Romanos gͣues. gͣlos leues affros. u̾sipelles gal¬
los nͣa feroces. at acores ingenio uidemꝰ qd̾
u᷑a climatũ facit. pñ inuenit᷑ sepe ap̃ autorẽ
ꝙ noĩa genciũ p̾dicta designant p̾dcãs ꝓpetape¬

Expanded text:
ile. Hii Galitiani grecam originem sibi asserunt, unde et naturali ingenio calent, siquidem fertur post finem troiani belli Teucrum, morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Ciprum concessisse, ibique urbem nomine antique patrie Salaminam condidisse; et inde ad Galitiam profectus est et, positis sedibus, ex loco genaptanda coria, qui similiter galla vocatur; unde gallarius caput’. Item a gala gallus -a -um, tam pro gente quam pro nomine illius gentis, et dicti sunt Galli a candore corporiRomanos graves, Graios leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio videmus, quod natura climatum facit. Inde invenitur sepe apud auctores quod nomina gentium p
Abbreviated transcription (Latin):
gñ fecũ. hinc ħ femella .e ⁊ feminella .4. ⁊ fe¬
minula .e. omia diinutiua ⁊ femineꝰ a.ũ.
⁊ femellarius . i. mulieriarius. b femineo oꝑide¬
ditus uł femineos hũs mores. uł uolũtati fe¬
mine deditus ⁊ obuoxius. qui alio noie dr̃ u
ꝯpouitur effemino . as .i. ualde feminare. ⁊¬
Iñ ħ eifeminatoriũ domꝰ m̾et̾ꝰ. femino ⁊ eꝰ¬

Expanded text:
 Et hinc hec femella -le et feminella et feminula -le, omnia diminutiva, et femineus -a -um et femellarius, idest mulierarius, idest femineo operi deditus vel femineos habens mores vel voluntati femine deditus et obnoxius, qui alio nomine dicitur itur effemino -as, idest valde feminare, inde hoc feminatorium, domus meretricum. Femino e
Abbreviated transcription (Latin):
recordatõne s timor accnͣs dolor m̃tis extͥnsecus
forti aliqũ timor timiditas nũꝙͣ ⁊ a formido.
formidolosus. a. ũ. in eod̾ sñ qui patitur formi
nem. formidolosus ꝯpatur. sior mꝰ. uñ formidole¬
se. siͫ. sime adu̾bia. ⁊ ħ formidolositas tis Et noͣ
ꝙ formidines dñr penne sagittis alligate qͥbus ue¬
natores ceruos capĩt. formido ꝯponit᷑ reformi¬
do. as q. quadam formidine retͣhi. formido ꝯꝯ¬

Expanded text:
ero est accedens dolor mentis extrinsecus forti est aliquando timor, timiditas numquam.formidolosus -a -um, scilicet qui patitur formidnem; formidolosus comparatur -sior -simus, unde formidolose -sius -me et hec formidolositas -tis; et nota quod formidines dicuntur penne sagittis alligate quibus venatores cervos capiunt. Formido componitur reformido -as, quasi formidine retrahi. Formido
Abbreviated transcription (Latin):
uͥha. ⁊ dixi diti ficos ceciliane iubes. Dice¬
mꝰ ficus quĩ scimꝰ ĩ arbore nasci Dicemus
ficos ceciliaue tuos. ⁊ aficus ꝓ morbo ficosꝰ
a. iĩ. tali inti. mitate plenus ficostis. a. ũ.
põt ⁊̃ d ͥ afico arbore .ꝙ. pleiꝰ illis arborib

Expanded text:
verba et dici ficos, Ceciliane, iubes; dicemus ficus quas scimus in arbore nasci, dicemus ficos Ceciliane tuos’. Et a ficus pro morbo ficosus -a -um, tali infirmitate plenus; et ficosus -a -um potest etiam dici a fico arbore, quasi plenus illis arbori