comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortis: s parcaisinĩmicis siis neho¬
micidiũ homicidio iunge̾at. urin diẽ
pasche suũ int̾itũ differens. in quo
p̃p̃ sacram̃tũ ĩmolandꝰ est agnus. ⁊
postes credaiciũ sanguine resꝑgeadi.
Siue ideo recessit: ut nob̾ p̾beret exem¬

Expanded text:
mortis, sed parcens inimicis suis, ne homicidio homicidium jungerent; vel in diem Paschae suum interitum differens, in quo propter sacramentum immolandus est agnus, et postes credentium sanguine respergendi. Sive ideo recessit, ut nobis praeberet exem
Abbreviated transcription (Latin):
sequti dũm inicarne p̾sentem
docentẽ audierũt. facientem q
uid̾unt. atexeus ore ad euu¬
scribendo euuͣgelio ꝙ dinitus
ordinatũ ẽẽ cõodendũ est ex nu¬
m̾o eoꝵ quos añ passionem
dñs elegit. primũ ultimũ ꝙ¬
locũ duo tgu̾nt. pͥmũ matħs
ultimũ ioħos. Ut reliqui duo qͥ
tamqͣm fiui amplactandi acꝑ
ħin oco medio ꝯstituti. utro
ab eis latere munirentur.

Expanded text:
entem dicentem audierunt facientemque uiderunt adque ex eius ore ad euaonscribendo euangelio, quod diuinitus ordinatum esse credendum est, ex numero eorum, quos ante passionem dominus elegit, primum adque ultimum locum duo tenuerunt, primum Mattheus, ultimum Iohannes, ut reliqui duo, qutamquam filii amplectendi ae hoc in loco medio constituti utroque ab eis latere munirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
augDe ip̃au̾o eius carne: sic a
recta fide dissensisse ꝑhibentur:
sissime asscũantes u̾bũ carnẽ
fc̃m. ħ est u̾bi aliquid in camẽ
fuisse ꝯu̾sũ at mutatũ. sĩ autẽ
carnẽ de manie carne susceptã¬

Expanded text:
De ipsa vero ejus carne sic a recta fide dissensisse perhibentur, sissime asseverantes, Verbum carnem factum, hoc est, Verbi aliquid in carnem fuisse conversum atque mutatum, non autem carne
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib accessibilis. paucissimispe
cor loquit᷑ indoctoꝵ at doctoꝵ.
Eã u̾o q̃ in mift̾us occuitat: noc
ip̃a eloquio suꝑbo erigit. quo ñ
audant acced̾e mens tardiuscuia
⁊ inerudita .q. pauꝑ ad diuitem
s inuitat om̃s hũusermone qͦs
nõ solũ manifecta pascat: s ⁊̃ se¬
creta exͥccat u̾itate. ħ in ꝓmꝑtis ꝙ
in reconditis hñs. S ne aꝑta fas¬
tid̾ent᷑: oadanruisus oꝑta deside¬
rantur desiderata quodã mͦ raio.¬
uant᷑ renouata suauit̾ intimant᷑
hus saiubrit̾ ⁊ praua corrigunt᷑.
⁊ ꝑua nutriunt᷑. ⁊ magna oblec¬

Expanded text:
omnibus accessibilis, quamuis paucissimis pecor loquitur indoctorum atque doctorum; ea uero, quae in mysteriis occultat, nec ipsa eloquio superbo erigit, quo non audeat accedere mens tardiuscula et inerudita quasi pauper ad diuitem, sed inuitat omnes humili sermone, quos non solum manifesta pascat, sed etiam secreta exerceat ueritate hoc in promptis quod in reconditis habens. sed ne aperta fastidirentur, eadem rursus operta desiderantur, desiderata quodam modo renouantur, renouata suauiter intimantur. his salubriter et praua corriguntur et parua nutriuntur et magna oblec
Abbreviated transcription (Latin):
sat̃ apparcat: genealogiam ñ
heo: post inclusũ ioħ̾em ĩ carõe.
tunc legit᷑ iħm ceꝑisse p̾dicare
em̃igsin regni. Ergo quicquid
añ ħ narrat ᷑ : geneaiogiã eẽ cõ¬

Expanded text:
 adpareat genealogiam non thaeo post inclusum Iohannem in carcerem tunc legitur Iesum coepisse praedicare euangelium regni. ergo quicquid ante hoc narratum est, genealogian esse con
Abbreviated transcription (Latin):
it a nab̾ in xp̃o singulare p̾sidi¬
um: ut in natura passibili mor¬
tis ꝯdicio ñ man̾et. qmͣ inpassi¬
pot̾at mori: possit id ꝙ erat mor¬
tuũ suscitari . 6lo. Et sic ꝑ xp̃m

Expanded text:
it nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassipoterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacram
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ unũ ex istis. croꝰ Reu̾a emĩ ꝙ sericũ
q̃ rogũ purpura. q̃ piccura dexiticum
pot̃ florib ꝯꝑari : Quid ita rubet utro¬
sa. quidita candetut liliũ: uiole u̾o
ppuram ulło suꝑari mnurice: ocłoꝵ
mag̃ qmͣ sermonis iudiciũ est. Stiso¬

Expanded text:
icut unum ex istis. Et revera, quod sericum, quae regum purpura, quae pictura textricum potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? Quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum judicium est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
scripta st̃: hũa¬
nis legib sub¬
iacere. Cesara
augustus ħo¬
dem filiũ auti¬
nã ⁊ ꝓselitum.
rege iuideis ꝯ¬
tis pesset. ⁊ ro¬
mano pareret
imꝑio. Mittũt
pͥuios su oscũ
litib h̾odis.
seu quos uu¬
dentos pħisci
qr romanis t¬
buta soluebãt
hodianos uo

Expanded text:
scripta sunt, humanis legibus subjacere. Caesar Augustus Herodem filium Antinam et proselitum Regem Judaeis ctis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt pulos suos cum militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei, quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vo
Abbreviated transcription (Latin):
cas de pane pũoꝵ edũt catali. qr
ꝯu̾si ad fidem qui crant despocti in
gentib. nõ lr̃e sr̃ficiem in scriptu¬
ris s sp̃ualib sensũ quon bonis
actib ꝓfic̾e̾ ualcant: inqͥrunt. o¬

Expanded text:
cas de pane puerorum edunt catelli, quia conversi ad fidem, qui erant despecti in gentibus, non litterae superficiem in Scripturis, sed spiritalem sensum, quo in bonis actibus proficere valeant, inquirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gdlpe qͥppe eat gran̾ũ synapis qͥ inor
tu scpultura plantatus. arbor magͣ
surrexit. granũnam fuit cũ morere¬
t᷑. aibor cum resurg̾et. gͣnũ ꝑ hũiuta¬
ti tamꝙͣ in agro fuit sacõe q̃dam cor¬

Expanded text:
e quippe est granum sinapis, qui ti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret: granum per humilitati, tamquam in agro, satione quadam
Abbreviated transcription (Latin):
in carc̾e̾m mittitur. ⁊ ꝓ puelle salta¬
tu capitetruncatur. ⁊ uir tante seui¬
tatis ꝓ risu turpiũ moritur. Numꝙͦ¬
nam credinius aͥo fuisse ꝙ in eius ii¬
ta illa sic cespacta mors t̾g̾et:S idc̾¬
co deus suos sio p̾mit in infimis: qr
uidet qũo remuu̾et in sũmis. hinc gͦ
unusqͥs coiugat quidillisut pas¬
suri quos reꝓbat si sic cruciat quos

Expanded text:
in carcerem mittitur, et pro puellae saltatu capite truncatur, et vir tantae sanctitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus quid fuisse quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? e nos sic premit in infimis, quia videt quomodo remuneret in summis. Hinc ergo unusquisque colligat, quid illic sint passuri quos reprobat, si hic sic cruciat quos
Abbreviated transcription (Latin):
hodes alũ resipisc̾e̾tur philippo fr̃ĩ ami¬
cus fieret: at uucite nupcie repudio
solu̾entur: mon filiam ut in ip̃o sta
cu quuo capud ioħis postulet. dig¬
no oꝑi saitacõnis dignũ sanguius¬

Expanded text:
Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam ut in ipso statim convivio caput Joannis postulet, digno opere saltationis dignum sangui
Abbreviated transcription (Latin):
aua m̃te fcc̾uit: tñ nob qͥ cdimius
sacm̃ta tͥbucdint. In claunde coctine¬
a: oꝑa genciũ crucuta sustcritat. In
corona spinca: malcecm̃ soluit an¬
tiqũ. In calamo: uouenata occidit ꝯ¬
alia. Sũ caianũ tencbat ĩ manu:

Expanded text:
te fecerint, tamen nobis qui credimus sacramenta tribuebant. In chlamyde coccinea, opera gentium cruenta sustentat. In corona spinea, maledictum solvit antiquum. In calamo, venenata occidit animalia; sive calamum tenebat in manu,
Abbreviated transcription (Latin):
qũo natũ doceatis ex tp̃r: quẽ
coet̾nũ pr̃i dicitis iam fuisse. Nas¬
ciem̃ est uelut qͥdam motus rei
nõ extantis añqͣm uascatur:
id agens bñficõ natĩtatis ut sit.
Quo colligit᷑ eũ qui erat nasci
nõ potiusse. si nasci potuit nõ

Expanded text:
o natum doceatis ex tempore, quem coaeternum Patri dicitis jam fuisse. Nasci enim est velut quidam motus rei non exstantis antequam nascatur, id agens beneficio nativitatis, ut sit. Quo colligitur Christum qui erat nasci non potuisse; si nasci potuit, non
Abbreviated transcription (Latin):
cndanz uxore. esta. nõie singu¬
los fiuos ꝓcrearint. qr mat̾hã
qui ꝑ sałonem descendit. uxo¬
ran eã pͥmũ ceꝑat. Et relicto fi¬
ẽ. post cuiꝰ obitũ qm̃ lex iudu¬

Expanded text:
na uxore Esta nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan qui per Salomonem descendit, uxorem eam prius acceperat, et relicto fiest. Post cujus obitum Mathat qu
Abbreviated transcription (Latin):
in gu̾onib ordo texatur. Ue¬
inde ex una tribii fuisse ioseph
⁊ mariam. uñ ex legecam a cci¬
ꝑe cogebatur. ut ꝓpinqm. ⁊ ꝙ
simul censent᷑ in bechloem. ut
de unia udel strꝑe gn̾ati. Aug̃¬

Expanded text:
ionibus ordo texatur. Deinde ex una tribu fuisse Joseph et Mariam, unde et lege eam accipere cogebatur, ut propinquam. Et quod simul censentur in Bethlehem, ut de una videlicet stirpe generati, a
Abbreviated transcription (Latin):
ioseꝑh: sat̃ exp̾ssit ad eũ pr̃em
ꝑduxisse se oroinem gn̾anciũ.
a quo ioseph nõ adõptatus. s
genitus erat. qmͣꝙͣ si ⁊̃ lucas
genitũ dr̃et ioseph ab hely: nec
Sicnos ħ u̾bũ ꝑturbaredeb̾et. s¬

Expanded text:
Ioseph, satis expressit ad eum patrem se perduxisse ordinem generantium, a quo Ioseph non adoptatus, sed genitus erat. Quamquam si etiam Lucas genitum diceret loseph ab Heli, nec sic nos hoc uerbum perturbare deberet,
Abbreviated transcription (Latin):
qui. scu studio tanti sẽis demõ
gesta sunt: ħ tradid̾unt. aug̃¬
M̾ito & lucas qui ñ ab inicio
dotem in expiandis pois ma¬
ĩpe suscepit. qr ꝑ adopoõam effi¬
ctmͣ filũ dei. crecendo in filium
pp̃ nos fuus hoĩs fc̃s est. Sat

Expanded text:
qui, seu studio tanti seminis demogesta sunt, tradiderunt. i. Lucas autem non ab initio dotem in expiandis peccatis maipse suscepit, quia per adoptionem efficimur filii dei credendo in filium propter nos filius hominis factus est. sat
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃ Quia u̾o ip̃a uita ct̾na ꝑit̾ crit
om̃ib sc̃is cqͣlis: denarius om̃ib est
in ip̃a ucta et̾na diftincte fua gebunt
mpari nõ uiuct auus alio ꝓlixius. in
multis & mansionib honoratur alu

Expanded text:
a quia ipsa vita aeterna pariter erit omnibus sanctis, aequalis denarius omnibus in ipsa vita aeterna distincte fulgebunt impari, non vivit alius alio prolixius; in multis autem mansionibus honoratur alius
Abbreviated transcription (Latin):
cia ast. hora t̾cia a doiescencia intel¬
ligi pot̃. qr qiͣ iam sol in aitũ ꝓfic̃.
dum calor eratis crescit. Sexta a iu
ucrrtus est. qr uelut in centro sol fi¬
gitur: dum inca plcuitudo roboris
soudat᷑. Nona a scuectus intelligit᷑.
in qͣucluit sol ab aito axe descendit.
qr ctas a caiore iuueritutis deficit.
Undecina u̾o est ea etas q̃ decrepita

Expanded text:
rtia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est; quia velut in centro sol figitur, dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe descendit, quia aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora est ea aetas, quae decrepita,
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa: sic uxoriniusti ⁊ pcc̃oris ap¬
pellat᷑ stuiticia. S qũo edimit¬
b̾ ꝯscruis suis centũ denarios non
dimiserit: nec ccc̃aatce int̾p̃tatõiᷤᷤ
est. nec a prudentib urris suscipiẽ¬

Expanded text:
njusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimitbis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥũ nõ designat. Iudas cĩ cct̾is con¬
t̾statis ⁊ recrahoitib manũ. ⁊ int̾¬
dũtib cibos ori suo: tca̾utate ⁊ in¬
pudencia q̃ ꝓditurus crat ⁊̃ manũ
cũ magr̃o mittit ĩ ꝑapsidem: ut a¬
audacia bonã ꝯscĩam m̃tarit᷑. eso

Expanded text:
prie non designat. Judas caeteris contristatis ac retrahentibus manum, et interdicentibus cibos ori suo, temeritate et impudentia qua proditurus erat, etiam manum cum magistro mittit in paropsidem, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. No
Abbreviated transcription (Latin):
quidan uet
S post quot
dies in syna¬
ucuerit poste¬
a ꝙͣ a segete
illa tnͣsũt. an
illic icrit: nõ
exp̾ssũ est. ac
narracõi luce
qui dicitauo

Expanded text:
quidem uenit sed post quot dies in synauenerit, posteaquam a segete illa transiit, an illuc ierit, non expressum est. ac narrationi Lucae, qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Illa a m̾ito audit. uoli me tangere:
q̃ in t̾cis deflet dñm. ⁊ sic in sepulcͤ
quecit muortuũ: ut in ccł eũ uesciat
inboculitatecarius ⁊ famnea infir¬
islud de figura est. ħ de sexu. Illud ẽ
de diuina gr̃a: ħ de hũana natura.
qr nos ip̃i cũ diuma scumus dei miniꝰ
at. cũ hũana sapimiꝰ: cocam̃ex nob̾.

Expanded text:
Illa autem merito audit: Noli me tangere , quae in terris deflet Dominum, et sic in sepulcro quaerit mortuuimbecillitate carnis et feminea infirem: si quidem illud de figura est, hoc de sexu; illud est de divina gratia, hoc de humana natura. Quia nos idem ipsi cum divina scimus, Dei munus est; cum humana sapim
Abbreviated transcription (Latin):
m dec ut in ea uita uͥ seuatores fuit
laboriosi: ibi fiant opifices ociosi.
Et quo ueniunt relictis delicus su¬
is qͥ fu̾nt predioꝵ dñi ab snt rusti¬
ci delicati. At ciundoꝰ ait. solites¬

Expanded text:
m decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. At enim dominus ait: nolite
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ predicatori euũgłu militi xp̃i
plantatoriuince. pastori gregis:
qͥ tũ stiperidium sͥ debitũ nõ exegit.
ut se form dac eis qui exigere in de¬
bita cupiebant. Audiañt gͦ qui¬
bat. ut tm̃modo sp̃ualit̾ oꝑantes
inanduoent panan a corͣli labore

Expanded text:
 praedicatori euangelii, militi Christi, plantatori uineae, pastori gregis et tamen ipse stipendium sibi debitum non exegit, ut se formam daret eis qui exigere indebita cupiebant. sicut ad Coribat, ut tantummodo spiritualiter operantes manducent panem a corporali labore
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sugg̾ebatur. ꝯu̾sus adiecit. Satha¬
nas scandaiũ mͥ es. Nõ eũ quenit
cristimare perro sathane nom̃ ⁊ of¬
fcusionem scandali deputari. post
uia inducte ⁊b̃ĩtudinis ⁊ potestatiͤ

Expanded text:
 suggerebatur conversus, adjecit: Satana scandalum mihi es. Non enim convenit existimare, Petro satanae nomen et offensionem scandali deputari post illa indultae et beatitudinis et potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
ius in co aliqua ⁊ ꝓprit dix̾it. ita ut
sepe in uanatur totus sermo eius pa¬
bolis explicatus. totus a ꝓprie dc̃s uł¬
lus inueniatur. Expucatos ã scrmo¬
nes dico: qũ ex aliqͣ occ̾one rerũ inci¬
pit loquiquousz t̾minet quicꝙͥ ad ip¬
samram ꝑtin. ⁊ tñscat ad alud. Nõ¬
numqm sanc auus cungelista cõtex¬

Expanded text:
amvis in eo aliqua et proprie dixerit: ita ut saepe inveniatur totus sermo ejus parabolis explicatus, totus autem proprie dictus nullus inveniatur. Explicatos autem sermones dico, quando ex aliqua occasione rerum incipit loqui quousque terminet quidquid ad ipsam rem pertinet, et transeat ad aliud. Nonnunquam sane alius evangelista contex
Abbreviated transcription (Latin):
roram putantes eundan eẽ herodẽ
a quo in passione dñs ircidet᷑. ⁊ qͥ
nunc mortuus cẽ refertur. gͦ ħ odo
ille qui cũ pylato postaa amcici¬
asfecit: huius herodis filius est fr̃¬

Expanded text:
, putantes eumdem esse Herodem, a quo in passione sua Dominus irridetur, et qui nunc mortuus esse refertur. Ergo Herodes ille qui cum Pilato postea amicitias fecit, hujus Herodis filius est, fr
Abbreviated transcription (Latin):
mus a te sigñ
siguũ postulãt
signa nõ fue¬
rut. S in ali¬
o eunͣgelista
quid pctant
plamis expli¬
cat᷑. uolimus
a te signũ iu¬
d̾e de celo. ułi
mora helye
ignẽ desb̾limi
uenre cupie

Expanded text:
mus a te signum signa postulant, signa non fuerint. Sed in alio evangelista, quid petunt, plenius explicatur. Volumus a te signum videre de coelo. Vel in more Eliae ignem de sublimi venire
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i sabb̃m moletis in templo ĩmo¬
lantes iuctimas cedartes tauros. ho¬
locausta sr̃ lignoꝵ struan inccudio
ꝯcoemantes. ⁊ uixta alt̾ius euũgelu
ficem. cͥcuiditis ꝑuulos in salẜo.
puli sui argni pot̾ant tͣisgłsio us¬
dd̾ ⁊ achimelech dicit ex sectatos.

Expanded text:
ipsi Sabbatum violetis in templo immolantes victimas, caedentes tauros, holocausta super lignorum struem incendio concremantes, et juxta alterius Evangelii fidem, circumcidentes parvulos in Spuli sui argui poterant, David et Achimelech dicit exempla sectatos.
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ꝑ logem p̾ceptũ est ut in agris
sius furem nullũ cen̾ẽt nͥ qui se cũ aͥd
uellet auftrre. Nau quinich̾ au¬
ud attigiss ꝙͣ id ꝙ ꝯmediss: lib̾m
ꝙ pͥmi apłi samatoris lr̃am sabb̾i
destruunt adũsus ebionitas. qͥ cũ
cec̾os redipiant apłos: paulũ .q. i
tnͣsg̾ssorem legis repudiant. Nem

Expanded text:
Israel per legem praeceptum est ut in agris suis furem nullus teneret, nisi qui secum aliquid vellet auferre; nam qui nihil aliud attigisset quam id quod comedisset, liberum d primi apostoli Salvatoris litteram sabbati destruunt, adversum Ebionitas, qui, cum caeteros recipiant apostolos, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. M
Abbreviated transcription (Latin):
possumus .s. ne ꝯcupiscamius. hoc
iuro arbitrio est. lex cũ uoliuita¬
tam nõ punrat: ꝓuiuit effc̃m ne
adult̾iũ facias. finge in ꝑscrucõe
pudiatur.

Expanded text:
ncupiscamus; hoc in arbitrio nostro est. Lex, cum voluntatem non puniat, punit effectum: ne adulterium facias. Finge in persecutione pudiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Q m̃qm ⁊ in ħ̃ inuita distancia sit.
Ifti spicas in salto manu ꝯfricant.
istipanes comed̾unt leuiticos. ⁊ a
ad sabb̃i sollompnitatan accedẽ¬
bat ucomeniaꝵ dies. quib in
qui Aᷤ mo requisitus fugit ex au¬

Expanded text:
quam et in hoc multa distantia sit: isti spicas in sabbato manu confricant; illi panes comederunt Leviticos, et ad Sabbati solemnitatem accedebant neomeniarum dies, quibus in convivio requisitus fugit ex au
Abbreviated transcription (Latin):
mam phiscoꝵ : uet̾is recordatur h¬
hystorie qñ dd fugies saulan ue¬
uit in nobam. ⁊ ab achimelech sa¬
cerdote susceptus : postiuauit cibos.
Qͥ cũ panes laicos nõ hr̃et: deoit a
ꝯsecratos panes quib nõ licebat u¬
uesci nͥ solis sac̾dotib ⁊ lcuitis. me

Expanded text:
iam Pharisaeorum veteris recordatur historiae, quando David fugiens Saulem in Nobaia, et ab Achimelech sacerdote susceptus, postulavit cibos, qui cum panes laicos non haberet, dedit ei consecratos, quibus non licebat vesci nisi solis sacerdotibus et Levitis, e
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse inuenitur q̃ multi qui aderãt
ur resistedo uł ꝯtempnendo nõ rece¬
ꝑunt: nõ putandus est sc̃m dodisse
canib. aut margaritas añ porcos¬
iinundiciam negligi nõ oꝑtebat.

Expanded text:
dixisse invenitur, quae multi qui aderant, vel resistendo, vel contemnendo, non acceperunt? Non putandus est sanctum dedisse canibus, aut margaritas immunditiam negligi non oportebat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aĩam. ⁊uoliuitatem. Nami ⁊ cor¬
ꝑi aĩa data est: ua ⁊ potestas̃ hõi u
tendi utro ut uell: indulta ẽ. at
obidlex est ꝓpõita uoluntati. S ħ
tra in illis dephendit᷑ qͥ pͥmi a deo

Expanded text:
luntatem. Nam ut corpori anima data est, ita et potestas utrique utendi se ut vellet indulta est: atque ob id lex est proposita voluntati. Sed hoc in illis deprehenditur, qui primi a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
de ueris bonis. laborant. a t̾renis
dis corde. qui purgato ocło possũt
uidece ꝙ oculus nõ uidit. septĩa
sapĩa quet pacificis rĩ quibuł
lus motus est ubellis: s obcempant¬

Expanded text:
de veris bonis, a terrenis ndis corde, qui purgato oculo possunt videre quod oculus non vidit; septima, sapientia convenit pacificis. In quibus nullus motus est rebellis, sed omn
Abbreviated transcription (Latin):
iter ⁊ incoctos. oñu sexui at erati pre¬
cepta sauitis ediderit: preceptoꝵ suo¬
rũ fecit eẽ gnͣde ꝯpendiũ ut indiscip¬
plina celesti discenciũ memoͣ nõ la¬
boraret: s ꝙ eẽt simplici fidei nccͣm
a u̾ba dicamus q̃ affc̃s orantis uł p̾¬
cedenco format ut clareat. uł ꝯseq̃n¬
do arcendit ut crescat: nl ad dñis. ꝙͣ¬

Expanded text:
ariter et indoctos omni sexui atque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande compendium, ut in disciplina coelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium a uerba dicamus, quae affectus orantis uel praecedendo format, ut clareat, uel consequendo adtendit, ut crescat, nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
hũs. non id attendons ut ex hus scd̾m
d̃m ꝓsit hõib: puto eũ nõ inueuire
in orone dũica quopossit ħ uota ap¬
tare. Qmͣobran pudeat saiton pecere
ꝙ nõ pudet cuꝑeaut si ⁊ ħ pudet. S
ab isto cupiditatis maio liberet cui dm̃s.

Expanded text:
 non id attendens, ut ex his secundum Deum prosit hominibus: puto eum non invenire in oratione dominica quo possit haec vota coaptare. quam ob rem pudeat saltem petere, quae non pudet cupere, aut si et hoc pudet, sed r, ut etiam ab isto cupiditatis malo liberet, cui dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte quĩ martꝰ fracto aiaba ustro
ꝑfusũ capd̾ ꝯmcinorat. tam quis
neget reman̾e potiusse. uñ ⁊̃ pede ᷤᷤ
atur prius accipiat ꝑfusos podes
nũꝙͣ iᵈ fractũ eẽt ut ĩ integro rem¬
maneret. unde ⁊̃ capd̃ ꝑfund̾etur
uͥ fractura illa totũ effuditat aug̃

Expanded text:
Nisi forte quoniam Marcus fracto alabastro perfusum caput commemorat, tam quisquneget remanere potuisse, unde etiam pedes tur, prius accipiat perfusos pedes antequam illud fractum esset, ut in integro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum effunderet.
Abbreviated transcription (Latin):
in pathinos insuia sit: iudebimus in¬
mrͣtycio aĩi nõ defuisse. ⁊ bibisseio¬
ħem calicom ꝯfessionis ꝙ̃ ⁊ tres pu̾i¬
laudans coꝵ fidem ait. martyrio qͥdẽ
cos secũ ꝯpati posse: s ieu e euis ac dex¬
te assidere. aius adco pr̃e fiussedispo

Expanded text:
in Pathmos insulam sit, videbimus martyrio animum non defuisse, et bibisse Joannem calicem confessionis: laudans eorum fidem ait, martyrio quidem eos secum compati posse; sed laevae ejus ac dexterae assidere, aliis a Deo patre fuisse dispo
Abbreviated transcription (Latin):
re manoric diugent̾ detemus eẽ qdã
cuuͣgelifta uttum ꝯmemorat. ut si
qñ taua siunguia ap̃ singulos inue

Expanded text:
moriae diligenter debemus esse quaedam euangelista utrumque commemorat, ut, si quando talia singula aput singulos inuen
Abbreviated transcription (Latin):
curantur in ctuncce nõ tͣmnorie ut
putabant: q postꝙͣuenit in domũ
suam: accedunt ad eun ⁊ introeunt.
Et pͥcnũ eoꝵ discutitur fides: ut sic
uere fidei suen accipiant. Unde seqͦ.¬

Expanded text:
curantur in itinere, non transitorie, ut putabant; sed postquam venit in domum suam, accedunt ad eum, et introeunt: et primum eorum discutitur fides, ut sic verae fidei lumen accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
idcutopost dies .xi. passionis ieuma
debcre ꝯminti. licet statim dies pentecos¬
nob̾ festiuitatem. Et ex hꝰ oc̃c̃one testĩo¬
nui montanus. prisca ⁊ maxinilla. ⁊̃
post petecostenri faciunt qͣdragesimã.
ꝙ ablato sponso filu sponsi debeant

Expanded text:
idcirco post dies quadraginta passionis jejunia debere omitti, licet statim dies Penteconobis festivitatem, et ex hujus occasione testimonii, Montanus, Prisca et Maximilla etiam post Pentecosten faciunt Quadragesimam, quod ablato sponso, filii sponsi debeant
Abbreviated transcription (Latin):
pcepta cm̃gelica sencienda q̃ nõ posst̃
sustme uide nemaior scissura fiat.
Tale quid ⁊ galathe fac̾e cupiebant.
ut cũ euͣngelio logis p̾cepta mic̾ent. ⁊
scribit ⁊ pħiscis est infundendus. qͥ ma¬
ioꝵ tradicõib dcprauati sincgritatẽ
p̃ceptoꝵ ip̃i nõ pot̾ant custodire. ue¬

Expanded text:
ecepta Evangelica sentienda, quae non possunt sustinere Judaei, ne major scissura fiat. Tale quid et Galatae facere cupiebant, ut cum Evangelio Legis praecepta miscerent, et Scribis et Pharisaeis est infundendus, qui majorum traditionibus depravati, sinceritatem praeceptorum Christi non poterant custodire.
Abbreviated transcription (Latin):
cittus sit eis in ꝑaboł s multa. Si
molim̃to ppłi recessissent. ꝑspicu¬
a miscet obscuris. ut ꝑ da quentł¬
ligunt ꝓuocenturad eoꝵ noticiã
que non intelligunt. Eurba ⁊̃ nõ¬

Expanded text:
s sit eis in parabolis; sed multa. Si emolumento populi recessissent. Perspicua miscet obscuris, ut per ea quae intelligunt, provocentur ad eorum notitiam quae non intelligunt. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ascendais nauim sodebat in mari:
in m̃tes gertiliũ. ⁊ ecc̃am couaturus
in mari .i. in medio uacõnũ ꝯ̃ͣdicẽ¬
ciũ. Turba u̾oq̃ stabant inlitore q̃
u in mari n in nauierat: gerit figͦ¬
am recipienciũ ubũ dei. ⁊ iam fidẽ

Expanded text:
ascendens navim, sedebat in mari, in mentes gentilium, et Ecclesiam collecturus in mari, id est in medio nationum ci. Turba vero quae stabat in littore, quae neque in mari, neque in navi erat, gerit figuram recipientium verbum Dei, et jam fide
Abbreviated transcription (Latin):
se qui ħ potuit nartare ꝙ ille dixit.
Qͥ aut̃ aluid: ⁊ si nõ est m̃titus c̾de
uł oblitus. aluid ꝓ auo dixisse pu¬
taditur. Oẽm aũ fł̾itatem ab ẽẽ ab
eungelistis decet nõ solum cam q̃
menciendo ꝓmitur. s ⁊ cam q̃obli¬

Expanded text:
e qui hoc potuit narrare quod dixit; qui autem aliud, etsi non est mentitus, certe vel oblitus, aliud pro alio dixisse putabitur. Omnem autem falsitatem abesse ab Evangelistis decet, non solum eam quae mentiendo promitur, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sam pꝰ triturã uite p̾seritis in quã
nũc triticũ sb̾ paleis gemit. ita illo
extremi iudicii uentiabro taticũ
parea q disc̾nit᷑: ut necin tͥciti hor¬
reũ palee tñseant. nec in palgaꝵ
ignan hore gͣna duabant᷑. Et ħ¬

Expanded text:
am post trituram vitae praesentis, in qua nunc triticum sub paleis gemit, ita illo extremi judicii ventilabro inter triticum paleasque discernitur, ut nec in tritici horreum paleae transeant, nec in palearum ignem horrei grana delabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c aut aliud signͣs dixit. aũ ꝙ ab
sit m̃ciers dixit. aũ oĩo nec dixit. S
iħm quid̃ m̃titũ fuisse nullus dicat.
pituli huiꝰ ncc̃itudinom manichca
fidos reodit hic cutũ: q̃ pͥncipio mͥ
nõ cuctis queex samiatoris nõiole

Expanded text:
 aut aliud significans dixit aut. quod absit. mentiens dixit aut omnino nec dixit. sed Iesum quidem mentitum esse nullus dicat dpituli huius necessitudinem Manichaea fides reddidit tutum, quae principio mihi non cunctis. quae
Abbreviated transcription (Latin):
hũit siquidem
herodes uxores.
nũosam susce¬
pit sobolem. pͥ
de Alexand̾ ta
ustobolus exi
marianne. ar¬
chelaus ex ma¬
thata samatiti¬
de. hodes antipas
qͥ post tecrart¬
cha fuit. ⁊ phi

Expanded text:
uit siquidem Herodes uxores numerosam suscepit sobolem, sedde, Alexander et Aristobulus ex Marianne, Archclaus ex Mathaca Samaritide, Herodes Antipas, qui post tetrarch
Abbreviated transcription (Latin):
nũ inuat. prius & de rogni silitudine
tchesautũ inuentũ ac bonam mar¬
garitam ꝓtulit. postinod̾ u̾o infm
penas &e maioꝵ ꝯbustione narrauit.
at in ꝯcłone sb̃ iungit. Ideo doctus

Expanded text:
it. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum ac bonam margaritam protulit; postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aliq̃ septa mac̾ic debemꝰ acciꝑe. q̃ ꝯuu¬
untũ locũ tũc fuisse credibile est .i. in ali¬
qͦ spacio añ pectuͣ. in qͣ excisa locus fr̃s
fu̾at scpulture. ut ip̃m ind̾int ĩ codan
spacio sedcntẽ a dextͥs: ꝙ dicit matħs
scdentem sr̃ lapicem. Soqͣ. Erat ꝙ asp̃.¬

Expanded text:
in aliqua saepta maceriae debemus accipere, qua communitum locum tunc fuisse credibile est in aliquo spatio ante petram, qua excisa locus factus fuerat sepulturae, ut ipsum uiderint in eodem spatio sedentem a dextris, quem dicit Mattheus sedentem s
Abbreviated transcription (Latin):
bati q̃ lucessit: qr illiũat᷑ ꝑ xp̃m sab¬
batũ nõ eclctur. Nõ inqͥt ucui solũe le¬
gem s ad implcre . Illiu̾iat᷑ ut indicin
dñi cũ luceat. clarescat in occ̃a: ꝙ in
synagogauidas obscurantib fusca¬

Expanded text:
sabbatum, non deletur. Non enim venit solvere legem, sed adimplere . Illuminatur, ut in die dominico luceat, clarescat in Ecclesia, quod in synagoga Judaeis obscurantibus fusca
Abbreviated transcription (Latin):
ad debelland̾ mũdi pͥncipem uanrit.¬
do sigͣret cũ suꝑato mortis auctore se¬
dan regni iam ꝯstandisse ꝓpttui. Sede¬
monum̃ti daudebat᷑: ut claustra inft¬
roꝵ sua ip̃m u̾tute deiccisse doc̃et. aug¬

Expanded text:
ad debellandum mundi principem venido figuraret eum superato mortis auctore, sedem regni jam conscendisse perpetui. Sedemonumenti claudebatur, ut claustra infernorum sua illum virtute de
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo maxime aĩadu̾tend̾̃ est nõ i
solo reꝵ corꝑaꝵꝵ uitore at pompa:
s ⁊̃ in ip̃is sordib luctuosis eẽ pꝰse
iactanciam. ⁊ co ꝑiculosiorem:
quo sb̾ nõie serunutis da decipit.
Qͥ gͦ inmoderato cuttu cors atues¬
titus. uł oeteraꝵ reꝵ uitore fuiget:
facile quincitur reb ip̃is pompaꝵ
scłi ẽẽ sectator. nec quamꝙͣ fauit do¬
losa ymagine sc̃itatis. Qͥ a in ꝓfessi¬
one xͥanitatis inuisitato sq̃lore a cs
sordib intensos in se hoi oculos

Expanded text:
in solo rerum corporearum nitore atque pompa sed etiam in ipsis sordibus luctuosis esse posse iactantiam, et eo periculosiorem, quo sub nomine seruitutis dei decipit. qui ergo immoderato cultu corporis atque uestitus uel ceterarum rerum nitore praefulget, facile conuincitur rebus ipsis pomparum saeculi esse sectator nec quemquam fallit dolosa imagine sanctitatis. qui autem in professione christianitatis inusitato squalore ac sordi
Abbreviated transcription (Latin):
bũ ext̾minant ꝙ in eccͣsticis scrip¬
turis uicio int̾pretũ tuttũ est aliud
sumuet. ⁊ aĩo forte letante luctum
cunt. corꝰ debilitate quatitur. paccꝰ
int̾rumpentib suspiriis urgetur. uͥl¬

Expanded text:
bum exterminant, quod in Ecclesiasticis Scripturis vitio interpretum tritum est, aliud simulet; et animo forte laetante, luctum cunt, corpus debilitate quatitur, pectus interrumpentibus suspiriis urgetur;
Abbreviated transcription (Latin):
cõis suscipit: mala inferre ñ d. s to¬
lerare. ut ex ip̃a sua mansuetudinei¬
ram seincienciũ mitiges. ⁊ pcc̃oꝵ u
uul̃ra in aliis ip̃e affuccionib iulu̾¬
atus sanet. quĩ ⁊ si qñ delus rectitu¬
duns exigit. ut erga sb̾ditos seuiat.
furor ip̃e de amorẽ sit. uõ de crudenta¬
te. qͣtimis ⁊ urca discipline foris exhi¬
beat. ⁊ intus pat̾ua pietate diligat.

Expanded text:
tionis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et si quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris exhibeat, et intus paterna pietate diligat,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. an ip̃i ibi positi natam ad
gelis aliqua monicõe reuelatõ¬
nis. Quaris fortassis. Ab angelis
bonis an malis: xp̃m qͥdem ⁊ an¬
gelimali ħ est demones. filiũ de
eẽ ꝯfessi sunt. S cur nõ ⁊ a bomis
audierint. qñ in xp̃o adorando
salus eoꝵ iam q̃rebatur. ñ iniqͥ¬

Expanded text:
nte, an ipsi ibi positi natam cirgelis, ab aliqua admonitione revelationis. Quaeris fortassis, Ab Angelis bonis, an malis? Christum quidem et angeli mali, hoc est daemones, Filium Dei esse confessi sunt. Sed cur non et a bonis audierunt, quando in Christo adorando salus eorum jam quaerebatur, non iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
merabilis fu̾at ꝓmissa successio
nõ carini seĩe. s side fecunditate
gn̾anda. ⁊ ideo stellaꝵ multitu¬
dini ꝯꝑata. ut ab oĩm geacium
pr̃s nõ terrena s celestis ꝓgenig
sparetut. Ad crecend̾ gͦ ꝓmisse pos¬

Expanded text:
merabilis fuerat promissa successio, non carnis semine, sed fidei fecunditate generanda; et ideo stellarum multitudini comparata, ut ab omnium gentium patre, non terrena, sed coelestis progenies speraretur. Ad creand
Abbreviated transcription (Latin):
gem intlłoerũt: cũ stella indice
tꝑ̃alis rex soleat designari. hii eĩ
magi calderũ maliuo lencia as¬
troꝵ cuisũ. s rexcuriositate spe¬
cuiabant᷑. Sicut aũ datur intel¬
ligi tradicõem balaã soq̃tantur

Expanded text:
m intellexerunt, cum stella indice temporalis rex soleat designari ? Hi Magi chaldaei non malevolentia astrorum cursum, sed rerum curiositate speculabantur. Sicut enim datur intelligi, traditionem Balaam sequebantur:
Abbreviated transcription (Latin):
rat stellis q̃ ab micio creature itin̾¬
um suoꝵ ordinem sb̾ crcatoris lege
custodiunt: s nouo u̾ginis ꝑtu n
aliquonato circuitus siuordinan
reliquisse ⁊ ad eum qͥ natus est ꝑ¬
rexisse asseu̾ent. Sortem quippẽ
nascantis actroꝵ ordimi cosliga¬
ri arbitnt᷑. ñ astroꝵ ordinẽ ad ho¬
minis nati dicm possemutari.
Qua pp̃ si stilla sua exhiis erat
q̃incelo ꝑagunt ordinos suos:
relmq̃re ꝙ agebat: Si aut̾ut ꝓ
babilius croditur. ad demr̃and̾
ceremus. Ip̃e quippe illi: nõ illah
huic nascendiattunt cãm. Eriso¬

Expanded text:
haec stellis, quae ab initio creaturae itinerum suorum ordinem sub Creatoris lege custodiunt; sed novo Virginis partu, aliquo nato, circuitus sui ordinem reliquisse, et ad eum qui natus est perrexisse, asseverent? Sortem quippe nascentis astrorum ordini colligari arbitrantur, non astrorum ordinem ob hominis nati diem posse mutari. Quapropter, si stella illa ex iis erat quae in coelo peragunt ordines suos, relinquere quod agebat? Si autem, ut probabilius creditur, ad demonstranceremus. Ipse quippe illi, non illa huic, nascendi attulit causam. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitucõib stellarũ putant: ħ in
adiutoriũ sin erroris assumunt.
apparuit. cuius fuisse fatũ cands̃
que apparuit stellam putant. e¬
et ẜ faustũ hic stella inducitur
unt. usitataiom̃idi ꝯsuetudineũ
uitelligunt nͥ ium posicionis sid̾ũ.
quaus est qñ quis nascitur siue ꝯ¬
cipitur ꝙ aliqui alicnant a deuio¬

Expanded text:
constitutionibus stellarum putant; et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant. e ubi et stella inducitur, unt, usitata loquendi consuetudine non intelligunt nisi vim posicionis siderum, qualis est, quando quis nascitur aut concipitur. Quod aliqui alienant a dei vo
Abbreviated transcription (Latin):
hunc tam magnũ honorem lõ¬
ginq̃ aliangene ab eodem reg¬
no ꝓrsus exc̾ranei a se doberi ar¬
bitrabant᷑. S taiem natũ eẽ di¬
dicerant. in quo adoranto se sa
saltim cui adulacio hũana scrĩ
pa famulanciũ. nõ terror exͥcuꝰ.
cũ uiros er remotis terris cũ canto
uoto supplicacõis actraxerat. Ia¬
cebat in presepi pũ ortli recens. ex¬
iguus corꝑe. ꝯtemptibił pauꝑta¬
te. S magnũ aͥd latibat in ꝑuo.
ꝙ illi hoĩes pͥmicie genciũ. ñ terra

Expanded text:
hunc tam magnum honorem longinqui alienigenae et ab eodem regno prorsus extranei a se deberi arbitrabantur; sed talem natum esse didicerant, in quo adorando se salsaltem cui adulatio humana servirpa famulantium, non terror exercitus, eum viros ex remotis terris cum tanto voto supplicationis attraxerat. Jacebat in praesepi puer ortus recens, exiguus corpore, contemptibilis paupertate: sed magnum aliquid latebat in parvo, quod illi homines primitiae Gentium non terra
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ est iħc nec doctis nec iustis. pre¬
ualet uamq inꝑicia: in rusticita¬
te pastoꝵ. ⁊impietas in sacrilegnis
magoꝵ. utros sͥ lapis uie angu¬
laris attribuit. Quippe qͥ uenit stł¬

Expanded text:
ergo est, nec illis doctis, nec istis justis. Praevalet namque imperitia in rusticitate pastorum, et impietas in sacrilegiis Magorum. Utrosque sibi lapis ille angularis applicuit: quippe qui venit st
Abbreviated transcription (Latin):
tors celos. adoratore magos.po¬
tuit ⁊ cusne ꝓ eo sic morerent᷑ p̾s¬
dare. si sciret iia morte ꝑituros ⁊
nõ pocius maiore felicitate uctu¬
ros. absit ut adliberandos hoĩes xͤ¬

Expanded text:
coelos, adoratores Magos, potuit et illis ne pro eo hic morerentur praestare, si sciret illa morte perituros, et non potius majore felicitate victuros. Absit, absit, ut ad liberandos homines
Abbreviated transcription (Latin):
uitũ saluus erit. S si legamus ysa¬
iam qũo cameli madian ⁊ epha
portas icrłm: iudebimus quo ⁊ is¬
ti cameli quib diuites ꝯꝑantur.
cũ deposut grauem sarcinã põco¬
rũ. ⁊ tocius cors pͣuitatem: intrare
possunt ꝑ angustam ⁊ arctam uiã

Expanded text:
vitum salvus erit. Sed si legamus Isaiam, quomodo cameli Madian et Ephaportas Jerusalem, videbimus quomodo et isti cameli, quibus divites comparantur, cum deposuerint gravem sarcinam peccatorum, et totius corporis pravitatem, intrare possint
Abbreviated transcription (Latin):
pcepta cm̃gelica sencienda q̃ nõ posst̃
sustme uide nemaior scissura fiat.
Tale quid ⁊ galathe fac̾e cupiebant.
scribit ⁊ pħiscis est infundendus. qͥ ma¬
ioꝵ tradicõib dcprauati sincgritatẽ
p̃ceptoꝵ ip̃i nõ pot̾ant custodire. ue¬

Expanded text:
ecepta evangelica sentire, quae non possunt sustinere Judaei ne major scissura fiat. Tale quid et Galatae facere cupiebant, Scribis et Pharisaeis est infundendus, qui majorum traditionibus depravati, sinceritatem praeceptorum Christi non poterant custodire.
Abbreviated transcription (Latin):
quib suca fluit nõ sauel logniuis.
ħ uaiuis ⁊ ꝑua campi planicios: ir¬
serta templiuicima. iͥ hostias ĩmo¬
laret. ⁊ rigorem religionis eelcion
iunc̾et. filios qr suos inccudoreut᷑
demoni uł miciarcnt. Et appellabat᷑
locus ip̃e gehemnon .i. uallis fuoꝵ e

Expanded text:
quibus Siloa fluit, non semel legimus. Hec vallis et parvi campi planicies irserta templi vicinia ibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse G
Abbreviated transcription (Latin):
bolice dc̃m pu¬
locutus ẽ. Ex
qͦ aĩadu̾timus
torem qͥ aut
obscura ma¬
infeste. aũ ma¬
infeste dc̃a ob¬
scura uelit in¬

Expanded text:
bolice dictum pulocutus est. Ex quo animadvertimus torem, qui aut obscura manifeste, aut manifeste dicta obscure velit in
Abbreviated transcription (Latin):
Icroꝰ Sigñt̾ gͥ de utra uia locutus.
dix̃ ꝙ ꝑ latam multi ambulabarit.
angustam pauci inuenuuit. lat̾am
Sponte se offt̾: ⁊ erranciũ ua est. an¬
gustã u̾o noc om̃s inueniunt: nec qͥ
inuer̾ut statim ing̾duntur ꝑ can¬

Expanded text:
competenter de utraque via locutus est. Per latam multi ambulant, angustam pauci inveniunt, latam sponte se offert erranti in via; angustam vero nec omnes inveniunt, nec qui inveniunt, statim ingrediuntur per eam
Abbreviated transcription (Latin):
liuitas maba angłi ex ex angaio. ex
hõĩe hõis orra est: Quid a erant hoc
duo anteqͣmͣ mas ista mala orirent᷑.
nͥ bonũ opus der ⁊ bona at laudanda
uatura. Ecce gͦ ex bono oritur malum.
nec fuit oĩo uide oriri possit uͥ ex bo¬
qmͣ ex arbors uala. nec iteo tam qmͣ
ex bono potuit oriri uolũtas mala.
qr bonum fr̃m est a uono deo. s qr de il¬
lo fc̃m est non de deo. Ieroꝰ. Quiramꝰ

Expanded text:
luntas mala angeli ex angelo, ex homine homini orta est, quid erant haec duo, antequam in eis ista mala orirentur, nisi bonum opus dei et bona atque laudanda natura? ecce ergo ex bono oritur malum nec fuit omnino unde oriri posset, nisi ex boquam ex arbore mala. nec ideo tamen ex bono potuit oriri uoluntas mala, quia bonum factum est a bono deo, sed quia de nihilo factum est, non de deo. quid
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse inuenitur q̃ multi qui aderãt
ur resistedo uł ꝯtempnendo nõ rece¬
ꝑunt: nõ putandus est sc̃m dodisse
ant ⁊ simul aderarit. quos pp̃ auoꝵ
iinundiciam negligi nõ oꝑtebat.

Expanded text:
dixisse invenitur, quae multi qui aderant, vel resistendo vel contemnendo non conceperunt, non putandum est eum sanctum dedisse et simul aderant, quos propter aliorum immunditiam negligi non oportebat,
Abbreviated transcription (Latin):
u scłm. ꝙ ꝑ molã asinariam nͥ accõ
t̾rena significat᷑: Q ͤ dũ colla m̃tis
ꝑstuita desideria stͥngit. l̃c in la¬
boris cͥcuiti mittit. Sunt utiq non¬
niũ qͥ dumttenas accões deserũt. ⁊
ad ꝯccmpłonis ftudia hũilitate pꝰ¬
posita uit intelligencie iures surgñt.

Expanded text:
uid per molam asinariam, nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra int
Abbreviated transcription (Latin):
mola asmaria suspendat᷑ collo ai
it ci ut cupiditas rer tempaiũ cui
stulti ⁊ ceci coluigant᷑. cũ deuinctũ
pondere suo deducat ad int̾itũ. Glo

Expanded text:
mola asinaria suspendatur collo ejus, congruit ei cupiditas rerum temporalium, cui stulti et caeci colligantur, eum devinctum pondere suo deducat ad interitum.
Abbreviated transcription (Latin):
tes om̃s ꝑ audiencie fidem mĩcu¬
pauit. Hu cuĩ patrim scunt᷑ ma¬
trem amant. uelle malũ nescũit.
curam opil negligunt. nõ insoles¬
cũt. nõ od̾unt. nõ mnenciunt᷑. dc̾̃is

Expanded text:
tes omnes per audientiae fidem nuncupavit. Hi enim patrem sequuntur, matrem amant, proximo velle malum nesciunt, curam opum negligunt: non insolescunt, non oderunt, non mentiuntur, dictis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c aut aliud sigñs dixit. aũ ꝙ ab
sit m̃cies dixit. aũ oĩo nec dixit. S
iħm quid̃ m̃titũ fuisse nullus dicat.
pitidi huiꝰ ncãtudinom manichoa
fidg reodit hic cutũ: q̃ pͥncipio mͥ
nõ cunctis queex samatoris nõiole

Expanded text:
xit. aut aliud significans dixit aut. quod absit. mentiens dixit aut omnino nec dixit. sed Iesum quidem mentitum esse nullus dicat dpituli huius necessitudinem Manichaea fides reddidit tutum, quae principio mihi non cunctis. quae ex s
Abbreviated transcription (Latin):
u̾mptũ dum xp̃c orat in excelso: na¬
uicula turbatur magnis fluctib in ꝓ¬
fundo. ⁊ qr insurgunt fluctus: potest
ista nauicula turbari. S qr xp̃c o¬
mare: ħ scłm. hylar̾. Ꝙ a nauem

Expanded text:
men dum ille orat in excelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Nam quia insurgunt fluctus, potest ista navicula turbari; sed quia Cmaris
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i in naui uentũ ⁊ mare cẽ sedatũ
liuiu̾si locuti sunt. uere fi. dei es. Confes¬
lica erit. dei filiũ nõ iam in hũilitate

Expanded text:
ejus in navim, ventum et mare esse sedatum: universi locuti sunt: Vere filius Dei est . Confeslica erit, Dei filium non jam in humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
in pathinos insuia sit: iudebimus in¬
mrͣtycio aĩi nõ defuisse. ⁊ bibisseio¬
ħem calicom ꝯfessionis ꝙ̃ ⁊ tres pu̾i
laudans coꝵ fidem ait. martyrio qͥdẽ
cos secũ ꝯpati posse: s ieu e euis ac dex¬
te assidere. aius adco pr̃e fiussedispo

Expanded text:
in Pathmum insulam sit, videbimus martyrio animum non defuisse, et bibisse Joannem calicem confessionis, laudans eorum fidem ait, martyrio quidem eos secum compati posse; sed laevae ejus ac dexterae assidere, aliis a Deo patre fuisse dispo
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾acõ diuidit᷑ in tres thessere¬
decados. pͥma est ab abra hm
gradõem. ita ꝙ dd̾ ibi sĩ inclu¬
tinet᷑. t̾cia est a trĩsimgracõne
us ad xp̃m: in qua si dicamus
iechoniam bis nu̾atũ: tñsini¬
gracõ inclusa est. In pͥma sigͥ
turar legis inuenies .s. auͣham.
ysaac ⁊ ia cob. ⁊ om̃s us ad sal¬
mon . In ẜa sigñt hoĩes sb̾le¬

Expanded text:
nes dividuntur in tres tessarescedecades. Prima est ab Abraham grationem, ita quod David ibi non inclutinetur; tertia est a transmigratione usque ad Christum, in qua, si dicamus Jechoniam bis numeratum, transmigratio inclusa est. In prima tessturalis legis invenies, sicut Abraham, Isaac et Jacob, et omnes usque ad Salomonem; in
Abbreviated transcription (Latin):
nos: paucõres gn̾ones. possũt
enĩ ouiciusuiuere auqͥ ⁊ scrius
ꝯn̾are. aut certe ge penitus ex¬
sortos gn̾acãs existere. Ita nõ
q̃ rogum: cadem gen̾acõnum

Expanded text:
nes, pauciores generationes; possunt i enim diutius uiuere aliqui et serius generare aut certe penitus exsortes generationis exsistere. itaque non quae regum eadem generationum
Abbreviated transcription (Latin):
sis serus de reb frmotis loqͣmur. ⁊
fabiuas uarranus antiqͣs. Cet̾ra
scurilia repldat ⁊ oachuis ora
dissoluit. ⁊ aͥd ꝓfert turpitudiuis:
hic nõ ociosi uerbi s crimmositene¬

Expanded text:
olis loquamur, et fabulas narremus antiquas. Caeterum qui scurrilia replicat, et cachinnis ora dissolvit et aliquid profert turpitudinis, hic non otiosi verbi, sed criminosi tene
Abbreviated transcription (Latin):
sumus sc̃oꝵ alimonia. ⁊ saciocas ꝓ¬
pħaꝵ. Elati simulcũ melle siluestri.
dulcissimũ ex nob cibsi nõ examoi¬
is legiss ex trimas suuatriũ arboꝵ
p̾bituri.

Expanded text:
sumus sanctorum alimonia et satietas prophetarum electi simul cum melle silvestri: dulcissimum ex nobis cibum, non ex alveariis legis, sed ex truncis silvestrium arborum praebituri.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. uł ip̃os iudeos dũm blasphanã¬
tes oũdit de qͣli thesauro blasphe
bonus ho ꝓferre mala. noc malus
bona: Sic nõ possit xp̃c maia. nec
dyaꝰ mala bona oꝑa fac̾e. erisoꝰ

Expanded text:
. Vel ipsos Judaeos Dominum blasphemantes ostendit de quali thesauro blasphembonus homo proferre mala, nec malus bona: sic non possit Christus mala, et diabolus bona opera facere. Dico
Abbreviated transcription (Latin):
sa hoseos studia effecbũnt. Neutrũ
facientes nec int̾ gentes sb̾ ucuia
ignoracõis hĩtantes necin u̾ita¬
tis ꝯguicõe u̾santes. Arborem seĩ
hõis infructus. gͦ arbor bona fa¬
cienda cũ bonis fructib est. aũ ma¬
la ꝯstituenda cũ mał fructib. nõ ꝙ¬

Expanded text:
rsa haereseos studia efferbuerunt: neutrum facientes, nec inter gentes sub venia ignorationis habitantes, nec in veritatis cognitione versantes. Arborem se inomnis in fructus. Igitur aut arbor bona facienda cum bonis fructibus est, aut mala constituenda cum malis fructibus;
Abbreviated transcription (Latin):
inde qui iudicat ⁊ ꝯdanpuat iniuste
si iudicatur ⁊ ꝯdempnat᷑ iuste: in ead̾
m̃sura recipit: ꝙͣ uis nõ ħ ꝙ dedit. Iudi

Expanded text:
inde qui iudicat et condemnat iniuste, si iudicatur et condemnatur iuste, in eadem mensura recipit, quamuis non hoc quod dedit. Iudi
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩ tẽptacõ cupiditatis trina est:
ita ⁊ cemptacõ timoris triua est.c
Cupiditati q̃ in curiositate est: oppoͣ
timor mortis. Sicut cuĩ in illa ꝯg̃¬
uoscendaꝵ reꝵ est auiditas: ita in
ista metus amuttende tał noticie.
eupiditati u̾o honoris uł laudis
oppõ timor ignonunne ⁊ ꝯtumeli

Expanded text:
cut tentatio cupiditatis trina est, ita etiam tentatio timoris trina est. Cupiditati quae in curiositate est, opponitur timor mortis: sicut enim in illa noscendarum rerum est aviditas, ita in ista metus amittendae talis notitiae. Cupiditati vero honorum vel laudis, opponitur timor ignominiae et contumeli
Abbreviated transcription (Latin):
salus ẽ tocius cors. oo p̃p̃. Hoc uox õs
fidelos instruxit. om̃s ꝯfessores accẽ¬
dit. om̃s mres coronauit. Nam qͥs
numdi odia. quis temptacõnũ tur¬
bines. quis poss ꝑsocutoꝵ suꝑare

Expanded text:
salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare
Abbreviated transcription (Latin):
lep̃m hu̾int: tunc a sac̾dote ĩmũ¬
difiant. Nõ ꝙ sacerdotes leꝑsos
ticiam leꝓsi ⁊ nõ iꝑpsi. ⁊ possint o¬
disc̾ncre qͥ mundus. qui uc inniũ¬
dus sit. Qũo gͦ ibi lepsũ sacecdos

Expanded text:
lepram habuerint, tunc a sacerdote inmundi fiant; non quod sacerdotes lęprosos ticiam lęprosi et non lęprosi, et possint discernere, qui mundus quive inmundus sit. Quomodo ibi lęprosum sace
Abbreviated transcription (Latin):
cãm pauore t̾rentur. uł qr se erras¬
se ꝯgnou̾ant. uł qr nubos iucida
oꝑuerat cos. aũ qrda pr̃is uocem io¬
qũtis audierant. Hũana cuĩ fra¬
guitas ꝯ spc̃m maioris głe ferre ñ
Sustinet. ac toto aĩo ⁊ corꝑe cont̾¬
quis ampliora qͣlicrit. tanto ma¬
gis ad infcriora collabit᷑. si ꝯigno¬

Expanded text:
entur vel quia se errasse cognoverant, vel quia nubes lucida operuerat eos, aut quia Dei Patris vocem loquentis audierant. Humana fragilitas conspectum majoris gloriae ferre non sustinet, ac toto animo et corpore contrquis ampliora quaesierit, tanto magis ad inferiora collabitur, si igno
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ in cam głam qͥ uenturus est p̾ca
in regno suo: tũsformacio splendo¬
ran aodidit. faciem nõ sb̾traxit st¬
si corpus sp̃uale fu̾it: nũ ⁊ ucatm̃ta
nuitatasũt. q̃ in tm̃ fũe candidaut
auia am̃gelista disserit: qͣlia fuuo
sr̃ terram nõ pot̾ face̾. Huiꝰmodia

Expanded text:
 in eam gloriam, qua venturus est postea in regno suo. Transformatio splendorem addidit, faciem non subtraxit. Esto corpus spirituale fuerit, num et vestimenta mutata sunt, quae intantum fuere candida, ut alius evangelista dixerit: Qualia fullo super terram non potest facere . Quod a