comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sieriis accensi ꝓsꝑa fugiunt. adiisa patiunt᷑.
cruciatꝰ ꝑsequentiuĩ tolerant seꝙ ip̃i ꝑ lam̃ta ca¬
amaritudinẽ amine sue: in gaudio eiꝰ ñ misce¬
bit᷑ extͣneus. Hũana ce enĩ mens. amaritudinẽ
anime sue scit: cũ et̾ne patͥe desideriis accensaꝑe¬
gͥnationis sue penã flendo cognoscit. S m eiꝰ gau¬
dio extͣneus ñ miscebit᷑: qͥa qͥ nc a merore cõpunc¬
tionis alienꝰ ẽ. tt̃ particeps ad leticiã. ꝯsolationis
ñ ẽ. Hinc ẽ qͦd in eungelio ueritas dicit. Amen
am̃ dico uobis. qͥa plorabitis ce flebitis uos: mun¬
dus aũt gaudebit. Uos aũt ꝯtristabimi: s iͥsti¬

Expanded text:
sideriis accensi prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsos per lamenta caamaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus . Humana etenim mens amaritudinem animae suae scit, cum, aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit; vos autem contristabimi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunio uniu̾sitatis ostendit᷑. Om̃e nãq qõ
sentit: aut ẽ. uiiuit & sentit. s ñ intelligit nec
nãq lapides: nec tñ uiuunt. St̃ arbusta . iii.¬
uunt qͥdẽ nec tñ sentiunt. Herbarũ nãq atꝙ
arboꝵ uita iuiriditas uocat᷑: sicut ꝑ paulum dr¬

Expanded text:
od sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec namque lapides, nec tamen vivunt; sunt arbusta, vivunt quidem nec tamen sentiunt: herbarum namque et arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃i enĩ uiri qͥa cont᷑ multiformẽ adu̾sariũ se
pugnare ꝯsiderant: semet ip̃os incertamine
młtiplicit̾ parant. Hñt enĩ contͣ famẽ diuini
u̾bi pabulũ ⁊ otͣ belli gladiũ ꝯtinentie scutũ.
dtͣ flagellũ lingue. ꝓtectionẽ patientie: otͣ exte¬
rioris calamitatis dãpnũ: int̾ni amoris adui¬
doriũ. Uñ miro mͦ agit᷑. ut quo eos hostis callidꝰ
numerosiꝰ tẽptat: eo circũspecti cłĩ milites. uͥtu¬
tib ditiores fiant. Et qͥa electi qͥq dũ p̃sentis
uite certamina fortit̾ tolerant. in t̾rore sͥ uentu¬
ri iudicii. securitatẽ parant: recte subiungit᷑. In¬

Expanded text:
cti enim viri quia contra multiformem adversarium se pugnare considerant, semetipsos in certamine multipliciter parant. Habent enim contra famem divini verbi pabulum, contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae, protectionem patientiae; contra exterioris calamitatis damnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii securitatem parant, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
recte intelligentie accipit: scͥture sacre seutentiis
docet᷑. bona soqͥt᷑⁊ s tam nullom̃ hoc qͥd dicit ope¬
rat᷑. Uerba dei ꝓfert. nͥ tũ diligit: laudando exag¬
gerat. uiuendo calcat. Qͥa gͥ stultꝰ iste recta ꝙ in¬
telligit & dicit. s tñ hec operando ñ amat: messẽ
habendo ieuinat. Quã nimirũ famelicus comẽ¬
dit: qͥa is qͥ ad deũ scĩs cdesideriis anhelat. discit
quod audit: agit q̾o didicent. Et lũ dectoris pui
recta p̃dicatione reficit᷑ : qͥd aliud qͣm stulti ftu¬
ge satiat᷑: An ñ famelicos suos uĩtas ut stistu
messẽ comede̾nt admonebat: cũ ꝑ desideria sc̃a
flagͣntib de phariseis p̃ciperet cdicens. que ddict̃
facite. uixta oꝑa uͥ illoꝵ nolite face : Ac si aꝑtedi¬
ceret. Uerbi messẽ ioquendo excolunt: s hanc
male uiuendo minime ꝯtingt̃. Urãm gͥ famẽ
messis ista reficiat: qͥa uob̃ hanc ꝑ fatuitatis sue
fastidiũ seruant. Bene aũt subdit᷑. Et ip̃m rapiet

Expanded text:
recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe uoluit: cũ ad p̃dicandã riiniuitis pentceritiã
missus. qͥa electis gentib iudeã deseri tiruit.
p̃dicationis officii ĩplere recusauit. Nauẽ petiit:
fugere tharsis elegit. S ptutꝰ tẽpestas exorit᷑: sorᷤ
mittit᷑. ut uidelicet cognoscat᷑. cuiꝰ mare culpa tba
ret᷑. Ionas in culpa dep̃hendit᷑: in ꝓsuncdũ mgit᷑.
cetõ sorbente deuorat᷑: atq illuc gestante belua ꝓ¬
uenit. qͦ ire sponte ꝯtẽpiit. Ecce fugituũ cłi tẽ¬
pestas inuenit ⁊ sors ligat: mare suscipit: belua
includit. Et qͥa auctori suo obedire renitat᷑: ad
locũ quo missus fuerat. suo reus carcere portat᷑.
Iubente deo. ministrare hõ ꝓpħiam noluit. aspi¬
rande deo. belua ꝓpħam uoͣmit. Cõphendit gͣ¬

Expanded text:
pere voluit, cum ad praedicandam Ninivitarum poenitentiam pere voluit, cum ad praedicandam Ninivitarum poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit . Navim petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur cujus culpa mare turbetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte contemnit. Ecce fugitivum Dei tempestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctori suo obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellua prophetam vomit. Comprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. ut eueniret. hũana gͦ sapĩa in se ip̃a comp̃¬
hensa ẽ: que uoluntati dei. un ꝑ intentionẽ res¬
cessu ꝯspiceret. suã ei in coniugiũ filiam spopon¬
dit ⁊ atꝙ in eiꝰ dotẽ centũ dari ab eo phyliscinor
p̃putia petiit: ut cũ ꝓuocatꝰ miles ultra se extres¬
cere quereret. mninicoꝵ gladiis tͣclitꝰ. uitã finiret:
sicut scͥptũ ẽ. Non ht̃ rex necesse sponsalia. nͥ tñi
centũ p̃putia phylistinoꝵ: ut fiat ultio de iu¬
micis regis. Porro saul cogitabat tͣlere dauid¬
in manus phylistioꝵ ⁊ s dauid dispositionis
initune fauore roboratꝰ centũ se dare ꝑhibuit: &
ducenta p̃putia reportauit. Cuiꝰ imirũ oꝑis saul
argum̃to suꝑatꝰ. suꝑna ꝓuidentia in sapĩe sue
ẽ osilio cõphensus: qͥa unde succrescentis mili¬
cẽ electi moliunt᷑: libet ad mediũ aliũ sapientẽ
cõphendit᷑ demonstrare. Prudent̾ qͥppe ionaꝰ sa¬

Expanded text:
tum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in se ipsa comprtum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in se ipsa comprehensa est, quae voluntati Dei, unde per intentionem rescessu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philistinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet rex necesse sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philistinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat titionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus; quia unde succrescentis milietiam electi moliuntur, libet ad medium alium sapientem comprehendatur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas sa
Abbreviated transcription (Latin):
e future ꝑ icło necessitatis obuiauit. Cũq in or¬
bẽ fames urruit: de alirãtoꝵ p̃paratione sollicit᷑
iacob filios in egyptũ misit. Q scum̃toꝵ dispen¬
sationi p̃positũ ioseph nescientes inueniut. at¬
ꝙ ut mererent᷑ alim̃ta ꝑciꝑe. eoꝵ dispensatorẽ cõ¬
pulsi st̃ ꝓnis in tͥrã cecuicib adorare. Pensemtꝰ
sua astutia uis diuma cõp̃hendat. Ideo ab eĩ
ioseph uenditus fuerat ne adoraret᷑. s ideo est
adorat᷑ qͥa uenclitꝰ. Astute nãq aliqͥd agere ausi
st̃. ut dei dsiliũ mutaret᷑: s diuino iudicio qͦd de¬
clinare conati st̃. renitendo seruert̃. Inde qͥppe
coacti st̃ dei uoluntatẽ pag̾e: ũn hanc moliti st̃
astute cõmutare. Dic sic diiũ ꝯsiliũ dũ deui¬
tat᷑ implet᷑. sic hũana sapĩa dũ reluctat᷑ cõphen¬
dit᷑. Timuert̃ fr̃s ne iosepħ suꝑ eos excresceret:¬
s hoc qͦd diuinitꝰ dispositũ fuerat. cauendo fac¬

Expanded text:
et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem fames inhorruit, de alimentorum praeparatione sollicitus, Jacob filios in Aegyptum misit, qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, ejus dispensatorem compulsi sunt, pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus sua provisione vis divina comprehendat. Ideo ab eis Joseph venditus fuerat, ne adoraretur, sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei consilium mutaretur: sed divino judicio, quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commutare. Sic sic divinum consilium dum devitatur, impletur; sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditpositum fuerat, cavendo fac
Abbreviated transcription (Latin):
hibendo puocanit. Certe cũ ad redẽptoris nt̃i
miracła turba credentiũ ꝯflueret: cũ sac̾loreᷤ
ppłi inudie facib accensi mundũ post eñ ire
ecce mundꝰ totꝰ post eũ abiit: ut ab illo uim tan¬
te du̾sionis abscid̾e̾nt. finire eiꝰ potentiã morte
conati st̃. dicentes. Expedit ut utꝰ hõ moriat᷑:
ce ^ tota gens pereat. S redẽptoris mors ad con¬
uinctionẽ sui corꝑis id eccłie ualuit: ñ ad se¬

Expanded text:
. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi invidiae facibus accensi mundum post eum ire ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis abscinderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat ; sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad se
Abbreviated transcription (Latin):
malicia seuiente dixert̃. Ecce sõmator ille uenit:
uenite occidamꝰ eũ: ce uideamꝰ qͥd illi ꝓdert̃ som¬
torẽ in puteum depont: eũq ismahelius tͣnse¬
untib uencłt̃. Q in egyptũ duct᷑ seruituti sub

Expanded text:
malitia se vertentes dixerunt: Ecce somniator venit: malitia se vertentes dixerunt: Ecce somniator venit: Venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somtorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti sub
Abbreviated transcription (Latin):
inflati. dũ cdesideriis siuis diuma iudicia contͣire
ꝯspiciunt. astutis eis reluctari machinationib
conant᷑ ce quo ad uotũ sirũ. ium suꝑne dispen¬
sationis intorqueant. callidis cogitationib in¬
sistunt: subtiliora dsilia exqͥrt̃. S inde uolun-¬
tatẽ cli ꝑagunt. unde hanc ĩmiltare ꝯtenłt:atq
om̃ipotentis cli osilio. dũ resistere nitunt᷑. obse¬
cuntur: qͥa sepe ce hoc eiꝰ dispositioni apte mili¬
tat. qͦd ei ꝑ humanũ studiũ frruole resultat. Sa¬
pientes gͦ dñs inp̃a eoꝵ astutia cõp̃hendit: qñ
eiꝰ ꝯsiliis humana facta cẽ t̃c ogrue serint
cũ resistunt. Qd̃ meliꝰ ostenclimꝰ. si pauca ad
mediũ gestarũ rerũ exẽpla ꝑferamꝰ. Ioseph sõ¬
niũ uiderat: qͦd suo manipulo fratrũ eiꝰ se ma¬
mpłi ꝓst̾nebant. Sõniũ uiderat: qͦd sol &e luna
secũ reliqͥs stellis adorabant. Que qͥa pure fc̃ib
reuilit: eoꝵ corda ꝓtinꝰ future dñationis inuidia

Expanded text:
inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur; et quo ad votum suum vim supernae dispensationis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt; sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunte sunt . Quod melius ostendimus, si pauca ad medium gestarum rerum exempla proferamus. Joseph somnium viderat, quod suo manipulo fratrum ejus se manipuli prosternebant: somnium viderat quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae damnationis invidia
Abbreviated transcription (Latin):
cis ꝑ excessũ diximꝰ: ut mens a solio sc̃e intentio¬
nis excussa. qͦ iaceat monstraremꝰ: qͥa si ad ea q̃
suꝑ ipsã st̃ inhiare cessauerit. sub semet ipsa
eẽ indesinent̃ ruit. In alto aũt figit᷑: si amorẽ
tẽporaliũ deserens. ad spẽ incõmutabilis et̾nita¬

Expanded text:
cis per excessum diximus, ut mens a solio sanctae intentiocis per excessum diximus, ut mens a solio sanctae intentionis excussa quo jaceat monstraremus, quia si ad ea quae super ipsam sunt inhiare cessaverit, sub semetipsam etiam indesinenter ruit. In alto autem figitur, si amorem temporalium deserens, ad spem incommutabilis aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ducit᷑: ce farina ꝑfert᷑. Unaqueq aũt huius
mundi actio mola est: que dũ multas curas
gerit. humanas m̃tes qͣsi ꝑ gyrũ uercit. Atq
ex se uelut farinas picit: quia seducto corde sẽt
minutissimas cogrtationes gignit. Nomnmꝙͣ
actione denudat᷑. Uñ illic ꝓtinꝰ subinfect᷑. De¬
nuda t᷑pitudinẽ tuã ⁊ discooꝑi humerũ: reue¬
la crura: tͣnsi flumina. In administratione qͥp¬
pe oꝑis tͣpitudo denudat᷑: dũ uilis mens abiec¬
taq in actionis ostentatione cognoscit᷑. que qͥcta
prius magna putabat᷑. Humerũ mens disco¬
oꝑit: qñ opus suũ qͦd ignorabat᷑ ostendit. Erus
reuelat: qͥa qͥb desiderioꝵ passib luccis mundi
inhiet manifestat. flumina cẽ transit: qͥa acti¬
ones huiꝰ scłi que cotidie ad t̾minũ defluunt
udesment appetit. Dũq alias relinqͥt. alias as¬
seqͥt᷑. qͣsi semꝑ de flumine ad flum̃ tͣnsit. hec pau¬

Expanded text:
rum ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem rum ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem mundi congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit, atque ex se velut farinam projicit, quia seducto cordi semper minutissimas cogitationes gignit. Nonnunquactione denudatur. Unde protinus subinfertur: « Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina. » « In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens abjectaque in operis ostentatione cognoscitur, quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discoit, quando opus suum quod ignorabatur ostendit. Crura revelat, quia quibus desideriorum passibus lucris mundi inhiet manifestat. Flumina etiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetit; dumque alias relinquit, alias assequitur, quasi semper de flumine ad flumen tendit. Haec pau
Abbreviated transcription (Latin):
ti as uagat᷑. liquet enĩ qͦd mens que intꝰ osi¬
lii sedẽ ꝑdiderit: foras se ꝑ desideria innume¬
rabilit᷑ spargit. Et qͥa age̾ intellecta dissimulat:
cecat᷑ recte. ut cẽ nesciat qͥd agat. Et sepe iusto
iudicio in sua ip̃a uoluptate relinqtͣ: ce ad ea
que anxie appetit. laboriosa mundi ministeria
ñ uocaberis mollis &e tenera: tolle molã & mole
farinã. Constat nimirũ qͦd tenere filie sue pa¬
rentes parcunt: nͥ duris atꝙ seruilib hanc oꝑib
dilectã unicuiꝰq animã a laboriosis huiꝰ mundi
seruiciis reuocat: ne dũ exteriorib actib afficit᷑
ab interius desideriis obduret᷑. S chaldeoꝵ filia
mollis &e tenera ñ uocat᷑ : qͥa mens p̃ius deside¬
riis declita. meo q̃ ancie appetit huiꝰ scłi labori
telinqͥt: ut foris mundo uelut ancilla seruiat
que untꝰ cdeũ ut filia neqͣquã amat. Uñ &e mo¬
lã tollere. ac farmã molere iubet᷑. Mola ingy¬

Expanded text:
tias vagatur. Liquet enim, quod mens, quae intus consitias vagatur. Liquet enim, quod mens, quae intus consilii sedem perdiderit, foras se per desideria innumerabiliter spargit. Et quia agere intellecta dissimulat, caecatur recte, ut etiam nesciat quod agat; et saepe justo judicio in sua ipsa voluntate relinquitur, et sub ea quae anxie appetit laboriosa mundi ministeria n vocaberis mollis, et tenera: tolle molam, et mole farinam . » 268 Constat nimirum, quod tenerae suae filiae parentes parcunt, nec duris atque servilibus hanc operibus dilectam uniuscujusque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo quod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gy
Abbreviated transcription (Latin):
minando subiungit᷑. dede in t̾ra. Ac si aꝑte ex¬
ꝓbrans dicat. Qa celesti ꝯu̾satione noluisti te
erigere: sub temet ip̃o prostratꝰ in t̾reras actib
huiliare. Uñ ce necessario ꝓtunꝰ addit᷑. N ẽ soliũ
filie chaldeoꝵ. Chaldei namq feroces int̾p̃tant᷑.
Ualde aũt feroces st̃: qͥ uoluptates ꝓpͥas sequen¬
tes. nec sus mortib par̃e sciunt. ferocia st̃ t̾re¬
na desideria: que ñ solũ contͣ p̃cepta conditoris
s sepe cẽ cont᷑ ꝑcussionũ uerbera durã atq in¬
sensibilẽ mentẽ reddunt. S filia fecociũ sohũ
ñhabet: qͥa mens que ad amorẽ mundi ex pͣ¬
uis desideriis nascit᷑. atq eisdẽ desideriis obdu¬
rat᷑ ⁊ in eo quod se t̾renis ꝯcupiscentiis subicit:
sedẽ iudicii amictit. Nulloq apd̃ se solio p̃sidet.
qͥa examine discretionis caret ⁊ & qͣsi a iuidicii
sui. sessione repellit᷑: qͥa ꝑ exteriores. ꝯcupiscen¬

Expanded text:
minando subjungitur: Sede in terra. Ac si aperte exminando subjungitur: Sede in terra. Ac si aperte exprobrans dicat: Quia coelesti conversatione noluisti te regere, sub temetipso prostratus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: Non est solium filiae Chaldaeorum . Chaldaei feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, quia voluntates proprias sequentes, nec suis parcere mortibus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra conditoris, sed saepe etiam contra percussionum verbera duram et insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non habet, quia mens, quae ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur, atque eisdem desideriis obduratur, in eo quod se terrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit; nullique apud se solio praesidet, quia examine discretionis caret, et quasi a judicii sui sessione repellitur, quia per exteriores concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
Descende. sede in puluẽ. uirgo filia babylonis. sede
int̾ra. ñ ẽsoliũ filie chaldeoꝵ. Hoc enĩ loco huma¬
na mens uirgo ñ incorrupta ut arbitror dt̃: s
infecunda. Et qͥa babylon ofusio int̾pretat᷑: rec¬
te infecunda mens babylonis filia uocat᷑: que
ineo quod neqͣquã bonã oꝑa germinat. dũ nullo
ordine recte uite cõponit᷑. qͣsi ꝯfusione matre gene¬
rat᷑. Sinaũt iigo ñ infecunda dr̃. s incorrupta:
postqͣ statũ salutis perdidit ad ꝯfusionis sue cu¬
nulũ appellat᷑ qͦd fuit. Cui apte ꝑ increpationẽ
d̾r cdiuina uoce. Descende. In alto quippe hũanꝰ
animꝰ stat: qñ suꝑnis retͥbutionib nihiat. S
ab hoc statu descendit: cũ turpit̾ uictus. sese de¬
fluentib mundi desideriis subicit. Cui bene mox
adclit᷑. Sede in puluere. Descendens enĩ in putue¬
re residet: qͥa celestia deserens. t̾renis cogitatio¬
nib aspsus in infimis uilescit. uͥ adhuc inge¬

Expanded text:
ilia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum . » Hoc enim loco humana mens, virgo, non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur. Sin autem virgo non infecunda dicitur, sed incorrupta, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appellatur quod fuit. Cui apte per increpationem dicitur divina voce: Descende. In alto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersus in infimis vilescit. Ubi adhuc inge
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Qͥ dissipat cogitationes malignoꝵ: ne pos¬
sit ĩplere manus eoꝵ qͦd ceꝑant. Reproboꝵ men¬
tes ꝑuersis cogitationib semꝑ inuigilant: sed
plerũꝙ eis suꝑna dispensatio obuiat. Et qͣmut̃
puitatẽ osilii. nec fracti adu̾sitatib corrigant:
ne tũ contͣ bonos p̃ualeant. eoꝵ uires refrenat.
Qs contͣ miro iuidicio agit᷑. ut effectu qͥdẽ praui
opis careant: ce tñ iuste sententie iudicis ueos
oscĩa addicat. Qͦd gͦ mala cogitant: qͥd ip̃i faci¬

Expanded text:
. Qui dissipat cogitationes malignorum ne possint implere manus eorum quae ceperant. - Reproborum mentes perversis cogitationibus semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat. Et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus cone tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogitant
Abbreviated transcription (Latin):
guoris appropinqͣnt. Q quia rationis sensũ ñ
hñt. flentur &e tident: ce tanto in magna exłta¬
tione se dilatant. qͣnto & insensibiles malũ qͥd
patiunt᷑ ignorant. Sospitate g̾ dñs mecentes
engit: qͥa electoꝵ mens ñ de p̃sentis uite insania.
s de certitudine et̾ne salutis hilarescit. unde

Expanded text:
guoris appropinquant. Qui quia rationis sensum non guoris appropinquant. Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. Sospitate ergo Dominus moerentes erigit, quia electorum mens non de praesentis vitae insania, sed de certitudine aeternae sa
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Sepe in hoc mundo cẽ leci qͥlibet erecti st̃:
dũ cde ip̃a gła sue ꝓsꝑitatis inturnesc̃t. S me¬
rentes dñs erigit sospitate: qͥa afflictos suos ad
głam uere leticie soliditate sustollit. Sospitate
quippe ñ insama erecti st̃: qͥmbonis actib posi¬
ti spe in cleũ firma gratulant᷑. Nmisli enĩ sicut
diximiꝰ & mniqͥtates ppetrant: de gaud̾e ñ cessan
De qͥb ꝑ salomonẽ d̃r. Qͥ lecantur cũ malefe¬
cerint. & exłtant ia reb pessimis. Et rursũ. d̾t
ĩpii qͥ ita securi ft̃: ac si iustoꝵ facta habeant. hi
nurirũ ñ sospitate erigunt᷑. s insamia: qͥ suꝑbi¬
unt cũ affligi debuert. Et ude miseri in exul¬
tatione cliffliunt: unde abonis flent᷑. freneti¬
coꝵ uidelicet sensib similes. insaniã qua preua¬
lent. uͥtutẽ putant: qͥa ex morbo ẽẽ nescurit.
hoc q̃d ãplius sanis posst̃. Et qͣsi creuisse se ui¬
rib estimant: dũ ad uite t̾minũ ꝑ augm̃ta lan¬

Expanded text:
et erecti sunt, dum de ipsa gloria suae prosperitatis intumescunt. Sed moerentes Dominus sospitate erigit, quia afflictos suos ad gloriam verae laetitiae soliditate sustollit. Sospitate quippe, non insania erecti sunt, qui in bonis actibus positi, spe in Deum firma gratulantur. Nonnulli enim, sicut diximus, et iniquitates perpetrant, et gaudere non cessant; de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Et rursum: Sunt impii, qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Hi nimirum non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde miseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per augmenta lan
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ intelligi posst̃. Sc̃i enĩ sp̃s gr̃a cũ sibi duuites
subicit: pauperes ñ repellit. Cũ fortes hũiliat:
uenire cẽ ad se debiles ñ recusat. Cũ nobiles col¬
ligit: simł &e ignobiles app̃hendit. Cũ sapientes
suscipit: imꝑitoꝵ stultitiã ñ ꝯtẽpnit. yniuersagͦ
d̃s aqͥs irtigat: qͥa ꝑ donũ sc̃ĩ sp̃s ex om̃i gñe homi

Expanded text:
ligi et aliter possunt. Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
te solidat᷑. Ip̃os nãꝙ: pͥmos huiꝰ ppłi pauꝑes. elec¬
tos indelicet p̃dicatores. uisa eiꝰ mors ꝑculit: s
resurrectio ostensa reparauit. Saluato gͦ pauꝑe
spem egenꝰ recipit: qͥa resurgente in carne dño
fidelis quisq ad et̾ne uite fiduciã ꝯualescit. S
ecce iã in manifesta ostensione u̾itas uenit⁊ iã
carnis mortẽ ꝑtulit. eãq resurgendo destruxit:
iã resurrectionẽ gła ascensionis honorauit: &e tñ
hebreoꝵ lingua adhuc eũ. otumeliis lascessere
ñdesinit. Qs nunirũ eqͣminit̃ tolerat. ut alioᷤ
tolerando ou̾tat: atq alios minime du̾̃sos qñq
districtiꝰ feriat. Tc enĩ lingua infideliũ ab effre¬
natione uane loqͣcitatis obmucescit: cũ uenire
Unde bene subdit᷑. Iniqͥtas aũt. otͣhet os suũ.

Expanded text:
. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire Unde et bene subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
die sue tenebͥs uidea minime agnouit. Y bene¬
&e tñ incorde fideliũ uecusta cecitas remansit.
Bene aũt cłr̃: qͣsi in nocte palpabt̃ in meridie.
hoc qͥppe palpando exqͥrimꝰ qd̾ ocłis ñ uidemꝰ.¬
udei aũt aꝑta eiꝰ miracła uiderant: ce adhuc
eũ qsi palpantes inqͥrebant. cũ dice̾nt. Quoad
usq atumã nr̃am tollis: Si tu es xp̃c: cdic nob
palam. Ecce miraculoꝵ lux ante ocłos aderat:
ce tñ in corclis sui tenebͣs offendentes adhuc reqͥ¬
rendo palpabant. Quoꝵ nimirũ cecitas ad cru¬
delitatem: crudelitas eẽ usq ad aꝑta oꝑa ꝑsecu¬
tionis exarsit. S redẽptor humani gñis: ꝓsetu¬
toꝵ suoꝵ manib diu teneri ñ potuit. Uñ ce yti

Expanded text:
diae suae tenebris Judaea minime cognovit. Ubi benediae suae tenebris Judaea minime cognovit. Ubi beneet tamen in corde infidelium vetusta caecitas remansit. Bene autem dicitur, quasi in nocte sic palpabunt in meridie. Hoc qJudaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ecce miraculorum lux ante oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manib
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras: &e qͣsi in nocte sic palpabt̃ in meridie.
ꝑdiẽ tenebs incͣrerũt: qͥa m ip̃a ueritatis p̃sentia
ꝑfidie errore cecati st̃. Clare quippe ꝑ diẽ cernitͣ.
ꝑ noctẽ uͦ nr̃a acies obscurat᷑. Psecutores gͥ redc̃p¬
toris nr̃i cdũ diuine pietatis miracła cernerent.
& tñ de eiꝰ cdiumitate dubitarent: in die tene¬
bͣs passi st̃: qͥa uisũ in luce ꝑdider̃t. huc ẽ qͦd
eos ip̃a lux admonet dicens. Ambulate dũ lu¬
cẽ habetis: ne uos tenebre mortis cõphendant.
hinc ẽ qͦd de idea cdr̃. Occidit eis sol: ce ddũ ad¬
huc eẽt dies. Hunc ẽ qͦd uocẽ penitentiũ in se
ꝓpħa iterũ sũpsit dicens. Impegimꝰ meridie qͣsi
inteneb̾ͥs: in caliginosis qͣsi mortui. Hĩc iceꝵe¬
dicit. Custos qͥd de nocte ⁊ custos qͥd de nocte:
Dixit custos. Uenit mane ce nox. De nocte & enĩ
custos uenit: qͥa humani gnĩs ptector. & ma¬
nifestus in carne apparuit: & tam hunc p̃ssa ꝑti¬

Expanded text:
c palpabunt in meridie . » Per diem tenebras incurrerunt: qui in ipsa veritatis praesentia, perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Hinc est quod de Judaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis qdixit: « Custos quid de nocte, custos quid de nocte? Dixit custos, venit mane et nox. » De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector, et manifestus in carne apparuit, et tamen hunc pressa perfi
Abbreviated transcription (Latin):
rtꝰ t̃c cathena religabat : m̃te tñ positꝰ in sublimi¬
b fuerat: qͥ iã ꝑ spei sue certitudinẽ in celestib
sedebat. Sc̃i itaq uiri foris despecti st̃. & uelut
indigni omĩa tolerant: s dignos se suꝑ nis
sedib ꝯfidentes. et̾nitatis głam cũ certitu di¬
ne expectant. Cũq laborant foris adu̾sitate
ꝑsecutionis. ad mnunitã recurrt̃ intͥnsecꝰ arc̃ẽ
m̃tis: & inde cuncta sub se ire despiciunt ⁊ int̾
que ce tͣnsire corporalit̾ cẽ semet ipsos cernunt.
Mmas ñ metuunt: qͥa & torm̃ta patien. do o¬
tempũt. Hinc enĩ ꝑ salomonẽ dr. Iustus qͣsi leo
ꝯfidens: absq t̾rore erit. Hinc ab eo iterũ scriptũ
ẽ. Non ꝯtristabit iustũ: qͥcqͥd ei acciderit. ¶a enĩ
recti qͥq in alto intentionis sue u̾tice sui st̃. clũ
moriendo mortẽ ñ sentiunt: muro modo eos re¬
ciunt. inde contͣ omĩa securiores fiunt. Ed otͣ¬

Expanded text:
en positus in sublimibus fuerat, qui jam per spei suae certitudinem in coelestibus sedebat. Sancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant; 192 sed dignos se supernis sedibus confidentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant foris adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsecus arcem mentis; et inde cuncta sub se ire despiciunt, inter quae et transi e corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quia et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto intentionis suae vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt, miro modo eos reciunt, inde contra omnia securiores fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
habet ẽẽ cũ lapidib. uiuere cũ arborib. sentire
cũ ammalib. discerne cũ angelis. recte nomine
unu̾stratis expͥmit᷑ in qͦ uixta aliqͥd ip̃a mmi¬
uersitas tenet᷑. Unde & discipłis ueritas ait.
Euntes in mundũ uniu̾sũ: p̃dicate euͣngeli¬
um om̃i creature. Omnẽ uidelicet creaturã so

Expanded text:
e esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Om
Abbreviated transcription (Latin):
didert̃. quẽ tͣclitũ gentiles occidect̃: pocest ꝑ
oris gladiũ accusantiũ hebreoꝵ lingna signa¬
ri: de qͥb ꝑ psalmistã cłt. filii hominũ denteᷤ
eoꝵ arma &e sagute: &e lingua eoꝵ machera
acuta. Q euͣngelio cẽ teste clamauert̃. Cruci¬
fige crucifige. Puiolenti uͦ manũ ip̃a cruci¬
figens gentilitas expͥmit᷑. que in redemptoris
morte hebreoꝵ uoces oꝑe expleuit. D̾s itaq ħc̃
pauperẽ ce de iolenti nanu. & de oris gladio
saluũ fecit: qͥa uidelicet redẽptor nt ce iutis
gentiliũ. & linguas iudeoꝵ moriendo exhu¬
manitate ꝑtulit⁊ s ex diuinitatis sue potentia
resurgendo suꝑauit. Qua uidelicet resurrecti¬
one quid aliud agit᷑ : nsi ut ad spẽ uite subse

Expanded text:
diderunt, quem traditum Gentiles occiderunt, potest per oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum muchaera acuta ; quia Evangelio etiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige . Per violenti vero manum, ipsa crucifigens gentilitas exprimi potest, quae in Redemptoris morte Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid
Abbreviated transcription (Latin):
iiuentia m̃bra urridescat: ac sese ꝑ eoꝵ speciẽs
formasꝙ distinguat. Hoc nimirũ cõp̃hendi ꝑ
rationẽ ñ potest: s tñ credi facile ꝑ exẽplũ potest.
Qͥs enĩ ab uno grano seminis ĩmensã surg̃t
arborẽ crederet: ñ certũ hoc ꝑ exꝑm̃itũ teneret:
no tenerior uł durior medulla: asꝑitas corticis:
uiriditas radicis: sapor fructũ: suauitas odoꝵ
coloꝵ diu̾sitas: mollicies folioꝵ: Et tñ qͥa hoc ꝑ
exꝑim̃tũ nouimꝰ: ex uno gͣno seminis ꝓdire
omĩa ñ dubitamꝰ. Qͥd ẽ gͦ difficile ut puluis
in m̃bra redeat: dũ ꝯditoris potentiã cotidie
cernimꝰ qͥa ex grano ligna mirabilit̾. & adhuc
mirabilius fructus ex lignis creat: Dicat gͦ qͥ
facit magna &e inscrutabilia & mirabilia abs¬
ꝙ numero: qͥa diuinoꝵ operũ magnitudo. nec
ex qͣlitate ualet discuti. nec ex qͣntitate nume¬
rari. Unde & adhuc subdit᷑. Qͥ dat pliuuã suꝑ¬

Expanded text:
viventia membra viridescat, ac se per eorum species viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? no tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
debent osiderari ꝑ studiũ: ce nunꝙͣ discuti ꝑ m
tellectũ. Sepe nãꝙ humanꝰ sensus dũ quarũdã
rerũ rationem querens ñ inuenit: in dubitatio¬
nis se uoraginẽ mergit. Uñ fit ut ñmmulli hoĩes
mortuoꝵ corpora in puluerẽ reclacta ꝯsid̾ent: ctũ¬
ꝙ resurredionis uim ex ratione colligẽ ñ posst̃ hec
ad statũ pͥstimũ redire posse despetent. Miragͥ que
ex fide credenda st̃. ꝑscrutanda ꝑ rationẽ ñ st̃. qa
si hec ocłis nr̃is ratio expandẽt. mira ñ eeñt. S
cũ in his fortasse ammꝰ titubat: necesse ẽ. ut ea
que ꝑ usũ nouit. nͨ tñ ꝑ rationẽ colligit. ad me¬
moriã relucat: qͣtuiꝰ rei similis arguiñto fidẽ
nboret. qͣm labefactari sua sagaciate dephen¬
dit. Considerato quippe humane carnis pui¬
uere. quoꝵdã mens ꝯcussa desꝑat. qñ pus¬
uis ad carnẽ redeat. ce rediuuiũ corpꝰ ꝑ mei
broꝵ luuam̃ta cõponat᷑. qñ illa t̾re atiditas ꝑ

Expanded text:
 nunquam discuti per intellectum. Saepe namque humanus sensus dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim ex ratione colligere non possunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvisbrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per
Abbreviated transcription (Latin):
amicos b̃i iob eruditos eiꝰ societate credimꝰ. ne¬
cesse ẽ ut hec elyphar u̾ba mystice disseramꝰ. Om¬
mpotens enĩ ds t̾re pluiiam tͥbuit: cũ arentia
corda gentiliũ suꝑne gr̃a p̃dicationis infundu
Et aqͥs uniu̾sa irrigat : qͥa sterilitatẽ ꝑditi hõis
repletione sp̃s ad fructificationẽ format: sicut
ꝑ semet ipsã ueritas dicit. Q biberit ex aqͣ quã

Expanded text:
amicos beati Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arecorda gentilium supernae gratia praedicationis perfundit; et aquis universa irrigat, quia sterilitatem perditi hominis repletione spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nod mortẽ ptulit. inde nobis ueriꝰ inhesit.
Dost sectionem gͦ caput tͣturis suo corpori in¬
heret: qͥa xp̃m ab eccł̃ia nec mors int̾uemens
diuidit. ẜsecutores gͥ ꝑegert̃. hoc qͦd ꝑnitiose mo¬
liti st̃. Intulert̃ mortẽ: ut ab eo abscid̾ent fide¬
liũ dẽuotionẽ. S inde fides creuit: tm̃ se hanc
extinguere infideliũ crudelitas creclidit. Cũq
se estimant eiꝰ miracłã ꝑsequenido abscid̾e. hec
nimirũ cõpulsi st̃ nesciendo dilatare. Cõp̾hen
pietatis sue obseqͥũ redegit qͦd contͣ illũ hũana
taliũ acta disponens. alia ꝯcedit ꝓpitiꝰ ⁊ alia ꝑmit¬
tit iratꝰ.: atq ea que ꝑmittit. sic tolerat. ut hec in

Expanded text:
pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Comprehenpietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana talium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in
Abbreviated transcription (Latin):
latũ: qͥa tanto animꝰ a laboris afflictione se sub¬
thit: quanto ꝑ spẽ ad sũma se sustollit. An ñ qͣsi
anis ad uolatũ. pantꝰ natus fuerat. qui tot adu̾¬
sa sustinens dicebat. nr̃a du̾satio in celis ẽ: Et
tionis dissoluat᷑: qͥd ex deo edificationẽ habemꝰ.
domũ ñ manufactã et̾nã in celis. Uelut aius gͦ
imia tnscenderat: quẽ adhuc corpore in t̾ra demo¬
rantẽ. iã in subtuma spei penna sublenabat. S
qͥa nullꝰ sius uirib ualet sese in alta sustollere.
ut cũ uisibilib affligit᷑. ad inuisibilia subleuet᷑:

Expanded text:
latum. Quia tanto animus a laboris afflictione se subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et tionis dissdomum non manufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur,
Abbreviated transcription (Latin):
nes uoluntates eiꝰ. Sic qͥppe eiꝰ oꝑa magna st̃: ut
ꝑ om̃e qͦd ab hõib agit᷑. eius uoluntas exqͥrat᷑. Nã
sepe inde ꝑficit᷑: uñ repelli putabat᷑. Hinc rursũ
dicit. Omĩa quecũq uoluit dñs fecit. in celo qr
in t̾ra. Hinc salomon ait. N sapĩa. ñ ẽ pruden¬
tis que aginꝰ: ium suꝑne uoluntatis inqͥramꝰ.
Cui uidelicet cognite debet nr̃a actio deuote fa¬
mulari: &e qͣsi ducẽ sui itieris ꝓseqͥ: ne ei cẽ no¬
lens seruiat. si hanc suꝑbiens declinat. Uitari enĩ
ius suꝑni dsilii neqͣqͣm potest ⁊ s magna sibi uir¬
tute hanc tẽꝑat. qͥ se sub eiꝰ nutib refrenat: eĩq
sibi pondera leuigat. qͥ hanc subiecto cordis hu¬

Expanded text:
a magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientis quae agimus, vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet et cognitae, debet nostra actio devote famulari; et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest, sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat, eique sibi pondera levigat, qui haec ex subjecto cordis hu
Abbreviated transcription (Latin):
odsa turbant᷑. d cũ mens i ꝯtemplatione suspen¬
dit᷑⁊ cũ carnis angustias superans. ꝑ speculatio¬
nis ium de libertate aliqͥd intime securitatis ri¬
mat᷑: stare dui suꝑ semet ipsã non potest: qͥa et¬
si hanc sp̃s ad sũma euehit ⁊ caro tam̃ ip̃o adhuc
corcuptionis sue pond̾e deorsũ premit. Unde ce

Expanded text:
diuturna. --Sed cum mens in contemplatione suspenditur, cum carnis angustias superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum premit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
nat: ad optinenda et̾ni regni mema iurtꝰ
oratonis leuat scelliogͦ dũ manib nitit᷑. in
nas eclib morat᷑. qͥa illo simplex ꝑ intentionẽ
cotioꝑis ꝑuerit. quo ingeniosus minime ascen¬
cu d  his auditis. questio nr̃o cordi suborit᷑ cur
uł negligenti. intelligentie donũ tͥbuit᷑: uł stu¬
dosus qsꝙ sui sensus tarditate p̃pedit᷑. Nd quã
aiꝰ respondet᷑. dũ ꝓtuiꝰ subdit᷑. Nicħ fit int̾ra sine
causa. Iccirco em̃ sepe & desidiosus ingeniũ ac¬
cipit. ud de negligentia uisteꝰ puniat᷑: qͥa qͥd sine
labore assequi potuit. scire ꝯtẽpnit. c iccuro ñ¬
m̃qͣ studiosus tarclitate intelligentie p̃mit᷑ ut
eo maiora p̃mia recͥbutionis inueniat: qͥ magĩ
in studio muientionis elaborat. Nicħ gͦ ẽ in t̾ra
sie causa: qͣndo ce studioso tarditas ad premiũ
pfiit ⁊ ce cdesidioso uelocitas ad suppliciũ crescit.
studio: aliqñ uͦ dolore ꝑcussionis erudim᷑. Uñ

Expanded text:
tinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius respondetur, ducausa. - Idcirco enim saepe desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit, et idcirco studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat; quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescit. studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
flagella ⁊ de humo dolor ñ egredit᷑. qm̃ sensus nr̃i
malicia exigit. ut a reb insensibilib feriat᷑. Ecce
enuĩ cetnimꝰ qͦd ad correctionẽ nr̃am expectatꝰ ym¬
ber arente t̾ca suspendit᷑: &e caliginosus aer. in¬
ardescente sole ficcat᷑. Chare ꝓcellis tumescentib
seuit: ce alios ad tnsmeandũ susceptos int̾cipit ⁊
aliis desideratũ iter erecta incumulũ unda otta¬
dicit. Terra ñ solũ germina fecunditatis ĩmimi¬
io: s cẽ semina accepta ꝯsumit. In qͥb iniirũ
cunctis patent᷑ aspicit᷑. hoc qͦd quidã sapiens de
dño testat᷑ dicens. Prignabit ꝑ eo orbis t̾rarũ otͣ
insensatos. Orbis quipe t̾ratũ cũ dño tͣ insen¬
satos pugnat: qñ in pena delinquentiũ. elem̃toꝵ
adu̾sitas militat. S tñ de humo dolor ñ egredit᷑.
qͥa res quelibet insensibilis ad afflictionẽ nrãm
stimło nr̃e actionis excitat᷑. De humo dolor non
que ꝑcutit: s de ea ꝓculdubio que pecrando ũi

Expanded text:
m, et de humo dolor non egreditur, quoniam sensus nostri malitia exigit ut a rebus insensibilibus feriatur. Ecce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit, aliis desideratum iter erecta in cumulum unda contradicit; terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De hquae percutit, sed de ea procul dubio quae peccando vim
Abbreviated transcription (Latin):
de sit s̾ ĩpossibile. ut hec ꝑegͥnationis sue tẽpo¬
ra sine gentu euadat᷑. Uñ bene paulꝰ cũ tͥbula¬
tiones suas discipłis enuuitiaret: adiunxit. Ipsi
enĩ scicis: qͦd in hoc positi sumꝰ. S ineo qͦd caro fla¬
gellis afficit᷑ mens ad appetenda altiora suble¬
uat᷑: paulo rursus attestante qͥ ait. Et licet isqͥ
foris ẽ ñ hõ corrũpat᷑ tñ is qͥ intꝰ ẽ. renouat᷑ de
die in diem. Homo gͦ ad laborem nascit᷑ & anis
ad uolatũ: qͥa inde mens ad sũma euolat. unde
caro in infus duriꝰ laborat. Pocest qͦꝙ appella
ait. Cũ enĩ sit int̾ uos ⁊ elus & ꝯtentio: ñne car¬
nales estis: Qͥb paulopost subiecit dicens. Non¬
ne hõies estis: In hac itaꝙ uita hõ ad laboeẽ nas¬
cit᷑. qͥa carnalis qͥsꝙ cũ inseuntia appetit. desideri¬
oꝵ suoꝵ se pondere affligit. Grauis quippe labor
ẽ. hanc ipsã p̃sentis uite głam querere: quesitã
qñꝙ ꝑcipere: ce ꝑceptã cũ om̃i circũspectione cu

Expanded text:
de enim impossibile est ut haec peregrinationis nostrae tempora sine gemitu evadamus. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestante, foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa evolat, unde caro in infimis durius laborat. 16. Carnaait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et perceptam cum circumsp
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. sedes: iudicantes .xii. tͥbꝰ isrł̃. Qͦd ysaias qͣq
longe ante p̃nuncians ait. Dñs ad iudiciũ ueni¬
et: cũ semiorib ppłi si. De his portis salomonite¬
rũ dicit. Date ei de fructu maniũ suarũ: ⁊ lau¬
dent eã in ports oꝑa eiꝰ. Tẽ qͥppe sc̃a eccłia de fruc¬
tu manuũ suatũ accipit. cũ eã ad ꝑcipienda cele¬
stia laboris sui retͥbutio arcollit. Ec eã oꝑa sua m
portis laudant: qñ etꝰ m̃bs in ip̃o regni aditu cłr
Osuruu: ce dedistis mͥ manducare. Sitiuii: de dedi¬
stis mͥ bib̃e. Hospes erã: & collegistis me. sudꝰ. e¬

Expanded text:
 Israel . Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis m