comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tanentiȩ quã uerã & germanã putabat. Erat aut̃ illa uecors & seductoria p̃tiosas anima
captans. nondũ uirtutis altitudinẽ scientes tangere & suꝑficie decipi faciles sed tam̃ adun¬
bratȩ simulatȩq uirtutis. Non sane relinquens incantatã sibi aparentib: terrenã uiam romis
s̃ cesserat ut ius discer&. & ibi gladiatorii spectaculi hiatu incredibili & incredibilit̃ ab reptus
Cũ enĩ auersaret᷑ & de testaret᷑ talia. quidã eius amici & condiscipuli. cũ forte de prandio redeum¬
us ꝑuiũ eẽt. recus antẽ uehement̃ & resistentẽ familiari uiolentia duxerunt in amphiteatr
crudeliũ & funestorũ ludorũ dieb hȩc dicentẽ. Si corpus meũ in locũ illũ trahitis & ibi constiau¬
.s. numꝗͥd & animũ & oculos meos in illa spectacula potestis intendere : Ad ero itaq absens

Expanded text:
ntinentiae, quam ueram et germanam putabat. erat autem illa uecors et seductoria, pretiosas animas ntinentiae, quam ueram et germanam putabat. erat autem illa uecors et seductoria, pretiosas animas captans nondum uirtutis altitudinem scientes tangere et superficie decipi faciles, sed tamen adumbratae simulataeque uirtutis. Non sane relinquens incantatam sibi a parentibus terrenam uiam Romam praecesserat, ut ius disceret, et ibi gladiatorii spectaculi hiatu incredibili et incredibiliter abreptus est. cum enim auersaretur et detestaretur talia, quidam eius amici et condiscipuli, cum forte de prandio redeuntibus peruium esset, recusantem uehementer et resistentem familiari uiolentia duxerunt in amphitheatrum crudelium et funestorum ludorum diebus haec dicentem: "si corpus meum in locum illum trahitis, numquid et animum et oculos meos in illa spectacula potestis intendere? adero itaque absens
Abbreviated transcription (Latin):
s. corripe sipientẽ & amabittẽ. At ego illũ ñ corripuerã. sed ũteris tũ om̃ib & scientib
nescientib: ordine quo nosti. & ille ordo iustus ẽ. De corde & lingua mea carbones ardentes
ratus es. quib mentẽ spei bonȩ adureres tabescentẽ ac sanares. Taceat laudestuas qui mas¬
ationes tuas ñ considerat. quȩ tibi de medullis meis confitemt᷑. Et enĩ ille post illa uerba p¬
puit st̃ ex fouea tã alta qua libent̃ demergebat᷑ & cũ mirabili uoluptate cȩcabat᷑. & excusse
animũ forti tẽperantia. & resiluerunt om̃s circensiũ sordes ab eo. ampliusq illuc ñ recess¬
ed deinde patrẽ reluetantẽ euicit. ut me magistro uteret᷑. Cessit ille atq concessit. & au¬
re mẽ rursus incipiens illa mecũ suꝑstitione in uolutus ẽ. amans in manicheis ostentationẽ eo¬

Expanded text:
tuis: corripe sapientem, et amabit te. at illum ego non corripueram, sed utens tu omnibus et scientibus et tuis: corripe sapientem, et amabit te. at illum ego non corripueram, sed utens tu omnibus et scientibus et nescientibus ordine quo nosti — et ille ordo iustus est — de corde et lingua mea carbones ardentes operatus es, quibus mentem spei bonae adureres tabescentem ac sanares. taceat laudes tuas qui miserationes tuas non considerat, quae tibi de medullis meis confitentur. etenim uero ille post illa uerba proripuit se ex fouea tam alta, qua libenter demergebatur et cum mira uoluptate caecabatur, et excussit animum forti temperantia, et resiluerunt omnes circensium sordes ab eo ampliusque illuc non accessit. deinde patrem reluctantem euicit, ut me magistro uteretur: cessit ille atque concessit. et audire me rursus incipiens illa mecum superstitione inuolutus est amans in manichaeis ostentationem co
Abbreviated transcription (Latin):
um quȩ creasti ñ eũ oblitus eras futurũ int̃ filios tuos antistitẽ sacram̃titui. Et ut aꝑte tibi tribu¬
tur eiꝰ correctio ꝑ me quide illã. sed nesciente me operatus es. Nã quodã die cũ sederẽ loco solio
& corã me adeẽnt discipuli. uenit. salutauit. sedit. atq in ea quȩ agebant᷑ animũ intendit. Et forte lec
qđ uit sinuabã & iocundius & planius fieret.cũ irrisione mordaci eorũ quos illa captiuass& insania
Sciftũ ds̃ nr̃ qđ tunc de alipio ab illa peste sanando ñ cogitauerim. At ille in se rapuit. meq illud ñ
nisi ꝓpt̃ sẽ dixisse credidit. Et qđ alius acciperet ad succensendũ mͥ. accepit honestus ad olescens
ad suocensendũ sibi. & ad mẽ ardentius diligendũ. Dixeras enĩtũ iã olim & innexueras litteris

Expanded text:
ium, quae creasti, non eum oblitus eras futurum inter filios tuos antistitem sacramenti tui et, ut aperte tibi tribuium, quae creasti, non eum oblitus eras futurum inter filios tuos antistitem sacramenti tui et, ut aperte tibi tribueretur eius correctio, per me quidem illam sed nescientem operatus es. nam quodam die cum sederem loco solito et coram me adessent discipuli, uenit, salutauit; sedit atque in ea quae agebantur intendit animum. et forte lectquod insinuabam et iucundius et planius fieret et cum inrisione mordaci eorum, quos illa captiuasset insania, scis tu, deus noster, quod tunc de Alypio ab illa peste sanando non cogitauerim. at ille in se rapuit meque illud non nisi propter se dixisse credidit et quod alius acciperet ad suscensendum mihi, accepit honestus adulescens ad suscensendum sibi et ad me ardentius diligendum. dixeras enim tu iam olim et innexueras litteris
Abbreviated transcription (Latin):
te satis eminebat. gurges tam̃ moꝵ cartaginiensiũ quib: nugatoria feruent spectacula ab sorbu¬
t eũ insania circensiũ. Sed cũ in eo miserabilit̃ uolueret᷑. ego aut̃ rethoricã ibi ꝓfessus publi¬
ca scola uterer : nondũ mẽ audiebat ut magistrũ ꝓpt̃ quandã simultatẽ quȩ int̃ mẽ & patrẽ
rat exorta. & cõpererã qđ circũ exitiabilit̃ amar& & grauit̃ angebar qđ tantã spẽ ꝑditi
uł etiã ꝑdidisse mͥ uidebat᷑. Sed monendi eũ & aliqua coercitione reuocandi nulla erat copia.
uł amicitiȩ beni uolentia. uł iure magisterii. Putabã enĩ eũ de me cũ patre sentire. ill
ñ sic erat. Itaq postposita in hac re patris uoluntate : salutare me cȩperat ueniens in auditoriũ
meũ & audire aliꝗd atq abire. Sie enĩ de memoriam lapsũ erat agere cũ illo. ne uanorũ iudoꝵ
o & p̃cipiti studio tã bonũ interimer& ingeniũ. Uerũ aut̃ dñe. tũ qui p̃sides gubnaculis on¬

Expanded text:
te satis eminebat. gurges tamen morum Carthaginensium, quibus nugatoria feruent spectacula, absorbuerat eum in insaniam circensium. sed cum in eo miserabiliter uolueretur, ego autem rhetoricam ibi professus publica schola uterer, nondum me audiebat ut magistrum propter quandam simultatem, quae inter me et patrem eius erat exorta. et conpereram, quod circum exitiabiliter amaret, et grauiter angebar, quod tantam spem perditurus uel etiam perdidisse mihi uidebatur. sed monendi eum et aliqua cohercitione reuocandi nulla erat copia uel amicitiae beniuolentia uel iure magisterii. putabam enim eum de me cum patre sentire, ille uero non sic erat. itaque postposita in hac re patris uoluntate salutare me coeperat ueniens in auditorium meum et audire aliquid atque abire. Sed enim de memoria mihi lapsum erat agere cum illo, ne uanorum ludorum caeco et praecipiti studio tam bonum interimeretur ingenium. uerum autem, domine, tu, qui praesides gubernaculis omn
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sicut mͦ loquor ita sensi cũ attendi ad illã scripturã. sed uisamͥ ẽ indigna. quã tullian
dignitati cõpararẽ. Tumor enĩ m̃s refugiebat modũ eius. & aciesmea ñ penitrabat inten¬
ra eius. Uerũ tamen illa erat quȩ crescer& cũ paruulis. sed ego dedignabar eẽ paruulus a

Expanded text:
enim sicut modo loquor, ita sensi, cum adtendi ad illam scripturam, sed uisa est mihi indigna, quam Tullianae enim sicut modo loquor, ita sensi, cum adtendi ad illam scripturam, sed uisa est mihi indigna, quam Tullianae dignitati eonpararem. tumor enim meus refugiebat modum eius et acies mea non penetrabat interiora eius. uerum tamen illa erat, quae cresceret cum paruulis, sed ego dedignabar esse paruulus
Abbreviated transcription (Latin):
ex hortatione qđ ñ illã aut illã sectã. sed ipsã quȩcũq eẽt sapientiã ut diligerẽ & quȩrerẽ & assa¬
rer & tenerẽ atq amplexarer: fortit̃ excitabar sermone illo & accendebar & ardebã. & hu
solũ mẽ in tanta flagrantia refrangebat. qđ nom̃ xp̃i ñ erat ibi. qm̃ hoc nom̃ scđm mis edi¬
tuã dñe. hoc nom̃ saluatoris mei filiitui. in ipso ad huc lacte matris tenerũ cor meũ pie biben
& alte retinebat & quicꝗd sine hoc nomine fuiss& quãuis litterariũ & expolitũ & ueri dia
ñ mẽ totũ rapiebat. Itaq institui animũ intendere in scripturas sc̃as. ut uiderẽ quales eo
Et ecce uideo rem ñ cõꝑtã suꝑbis neq nudatã pueris. sed incessu humilẽ. successu excelsa.e
latũ misteris: & ñ erã ego talis ut intrare in eã possẽ. aut inclinare ceruicẽ ad eius gressus.

Expanded text:
exhortatione, quod non illam aut illam sectam, sed ipsam quaecumque esset sapientiam ut diligerem et quaererem et adseexhortatione, quod non illam aut illam sectam, sed ipsam quaecumque esset sapientiam ut diligerem et quaererem et adsequerer et tenerem atque amplexarer fortiter, excitabar sermone illo et accendebar et ardebam, et hoc solum me in tanta flagrantia refrangebat, quod nomen Christi non erat ibi, quoniam hoc nomen setuam, domine, hoc nomen saluatoris mei, fili tui, in ipso adhuc lacte matris tenerum cor meum pie biberat et alte retinebat, et quidquid sine hoc nomine fuisset quamuis litteratum et expolitum et ueridicum, non me totum rapiebat. Itaque institui animum intendere in scripturas sanctasI et uidere, quales essent. et ecce uideo rem non conpertam superbis neque nudatam pueris, sed incessu humilem, successa excelsam et uelatam mysteriis, et non eram ego talis, ut intrare in eam possem aut inclinare ceruicem ad eius gressus. non
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. Nongꝰ ad acuendã linguã referebã illũ librũ. neq. mͥ locutionẽ. sed qđ loquebat᷑ ꝑsu¬
serat. Q uomodo ardebã dsms. quomͦ ardebã reuolare aterrenis ad tẽ. & nescieba quid ageres
mecũ. Apud tẽ ẽ enĩ sapientia. Amor aut̃ sapientiȩ nom̃ grecũ hab& phẏlo sophiã . quo me
accendebant illȩ litterȩ. Sunt qui seducant ꝑphylosophiã magno & blando & honesto no¬
mine colorantes & fucantes errores suos. Et ꝓpe om̃s qui ex illis & supra tẽporib tales erant. notan
eo libro & demonstrant᷑. & manifestat᷑ ibi saluti fera illa ammonitio sp̃s tui ꝑseruũ tuũ bonũ &p
Videte ne quis uos decipiat ꝑphẏlo sophiã & in anẽ seductionẽ. scđm traditionẽ hominũ. scđm elo¬
ta huius mundi. & ñ scđm xp̃m. quia in ipso in habitat om̃is plenitudo diuinitatis corporalit᷑. Et e
illo tẽpore scis tũ lumen cordis mei qm̃ nondũ mͥ hȩc apłica nota erant. hoc tam̃ solo deleetabar ins

Expanded text:
illum librum neque mihi locutionem, sed quod loquebatur persuaserat. Quomodo ardebam, deus meus, quomodo ardebam reuolare a terrenis ad te, et nesciebam quid ageres mecum! apud te est enim sapientia. amor autem sapientiae nomen graecum habet philosophiam, quo me accendebant illae litterae. sunt qui seducant per philosophiam magno et blando et honesto nomine colorantes et fucantes errores suos, et prope omnes, qui ex illis et supra temporibus tales erant, notantur in eo libro et demonstrantur, et manifestatur ibi salutifera illa admonitio spiritus tui per seruum tuum bonum et pium: uidete, ne quis uos decipiat per philosophiam et inundum Christum, quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Et ego illo tempore, scis Tu, lumen cordis mei, quoniam nondum mihi haec apostolica nota erant, hoc tamen solo delectabar in illa
Abbreviated transcription (Latin):
pereat. Quod illa ita se accepisse int̾ colloquia sua mecũ sepe recordabat᷑. ac si de celo so¬
ER IDEM TEMPUS ANNORUM NOUEM INCIPITLIBER IIII.¬
ab unde uigesimo anno ȩtatis meȩ usq ad duo de trigesimũ seducebam & seducelamus
falsi atq fallentes inuariis cupiditatib & palam ꝑdoerrinas quas liberales uocant. oceult
aut̃ falso nomine religionis. hic suꝑbi. ibi suꝑstitiosi: ubiq uani acpopularis głȩ seetante
nitatẽ usq ad theatricos plausus & contentiosa certamina & agonẽ coronarũ fenearũ &
spectaculorũ nugas & intẽperantiã libidinũ. Illic aut̃ purgarinos ab istis sordib experei
tes. cũ eis qui appellarent᷑ decti & scĩ afferremus escas de quib: in officina aqualiculis

Expanded text:
pereat." quod illa ita se accepisse inter conloquia sua mecum saepe recordabatur, ac si de caelo sopereat." quod illa ita se accepisse inter conloquia sua mecum saepe recordabatur, ac si de caelo soer idem tempus annorum nouem, ab undeuicensimo anno aetatis meae usque ad duodetricensimum, seducebamur et seducebamus falsi atque fallentes in uariis cupiditatibus et palam per doctrinas, quas liberales uocant, occulte autem falso nomine religionis, hic superbi, ibi superstitiosi, ubique uani, hac popularis gloriae sectantes inanitatem usque ad theatricos plausus et contentiosa carmina et agonem coronarum faenearum et spectaculorum nugas et intemperantiam libtes, cum eis qui appellarentur electi et sancti, afferremus escas, de quibus nobis in officina aqualiculi
Abbreviated transcription (Latin):
sensi postea : respondit enĩ me adhuc ẽẽ indocilẽ eo qđ inflatus eẽm nouitate heresis illius. & ni¬
nullis questiunculis iã multos imperitos ex agitassem sicut illa indicauerat ei. Sed inquit
illũ ibi. & tantũ roga ꝓ eo dñm. ipse legendo reperietquis ille sit error. & quanta impietas
Simul etiã narrauit sẽ quoq paruulũ a seducta matre suadatũ manicheis. & om̃s pene ñ legii
tantũ. uerũ etiã scriptitasse libros eorũ. sibiq apparuisse nullo contra disputante & conu¬
te quã eẽt illa secta fugienda : Itiq fugisse. Quȩ cũ ille dixisset. atq illa noll& ad quiescere
sed instaret magis dep̃cando & ubertm flendo. ut me uideret & mecũ dissereret : ille i.
stomachans tedio. uade inquit amẽ ita uiuas. Fieri enĩ ñ potest. ut filius istarũ lacriman

Expanded text:
sensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essem nouitate haeresis illius et nosensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essem nouitate haeresis illius et nonnullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo reperiet, quis ille sit error et quanta inpietas." simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum fuisse manichaeis et omnes paene non legisse tantum uerum etiam scriptitasse libros eorum sibique adparuisse nullo contra disputante et conuincente, quam esset illa secta fugienda: itaque fugisse. quae cum I ille dixisset atque illa nollet adquiescere, sed instaret magis deprecando et ubertim flendo, ut me uideret et mecum dissereret, ille iam substomachans: "uade" inquit "a me; ita uiuas, fieri non potest, ut filius istarum lacrimarum
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ante p̃dictũ ẽ. Nam nouẽ ferme anni secuti st̃. quib: ego in illo limo ꝓfundi actenebrs¬
falsitatis cũ sȩpe surgere conarer. & grauius alliderer. uolutatus sũ. Cũ tam̃ illa uidua. casta
& sobria. quales amas. iã quidẽ spe alacrior. sed fletu & gemitu ñ segnior ñ desiner& horiso¬
nib orationũ suarũ de me plangere adte. & in trabant in conspectũ tuũ p̃cescius. & me tañ
mittebas adhue uolui & in uolui illa caligine. & dedisti alterũ responsũ interim qđ recolo u
disti gͦ alterũ ꝑsacerdotẽ tuũ quendã ep̃m nutritũ in eccła & exercitatũ in libris tuis. quẽ cũ il¬
femina rogass& ut dignaret᷑ mecũ colloqui & refellere errores meos. & dedoceret me mala ai
docer& bona : faciebat enĩ hoc siquos forte idon eos inueniss&: noluit ille. prudent̃ sane qua

Expanded text:
tanto ante praedictum est. Nam novem ferme anni secuti sunt, quibus ego in illo limo tanto ante praedictum est. Nam novem ferme anni secuti sunt, quibus ego in illo limo falsitatis, cum saepe surgere conarer et grauius alliderer, uolutatus sum, cum tamen illa uidua casta, pia et sobria, quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum de me plangere ad te, et intrabant in conspectum tuum preces eius, et tamen dimittebus adhuc uolui et inuolui illa caligine. . edisti ergo alterum per sacerdotem tuum, quemdam episcopum nutritum in Eccfemina rogasset, ut dignaretur mecum conloqui et refellere errores meos et dedocere me mala ac docere bona - faciebat enim hoc, quos forte idoneos inuenisset - noluit ille, prudenter sane, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
plangere. iussisse illũ quo secura eẽt : atq ammonuisse ut attenderet & uider&. ubi eẽt illa. ibi
ẽẽ & mẽ. Quod illa ubi attendit. uidit me iuxta sẽ in eidẽ regula stantẽ. Unde hoc. nisi quia qa
aures tuȩ ad eor eius : Otũ bone omp̃s. qui sic euras unũquẽq nr̃m tamquã solũ cures. & sic om̃s¬
singulos. Unde illud etiã qđ cũ m narrass& ipsũ uisũ. & ego ad id trahere conarer. ut illa se potiusi
desperar& futurã ẽẽ qđ erã. coritinuo sine aliqua hȩsitatione ñ inquit. ñ eñi mͥ dictũ ẽ. ubi ille
amplius me isto ꝑmatrẽ uigilantẽ responsotuo qđ tã uicina int̃p̃tationis falsitate turbata ñc
ipso somnio quo feminȩ piȩ gaudiũ tanto post futurũ ad consolationẽ tunc p̃sentis sollicitudus

Expanded text:
se plangere, iussisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, ibi se plangere, iussisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, ibi esse et me. quod illa ubi adtendit, uidit me iuxta se in eadem regula stantem. unde hoc, nisi quia erant aures tuae ad cor eius, o tu bone omnipotens, qui sic curas unumquemque nostrum, tamquam solum cures, et sic omsingulos! 20. Unde illud etiam, quod cum mihi narrasset ipsum visum, et ego ad id trahere conarer, ut illa se potius non desperaret futuram esse quod eram; continuo sine aliqua haesitatione, Non, inquit, non enim mihi dictum est, Ubi ille, aepe non tacui, amplius me isto per matrem vigilantem responso tuo, quod tam vicina interpretationis falsitate turbata non est, se, quam ipso somnio, quo feminae piae gaudium tanto post futurum, ad consolationem tunc praesentis sollicitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
ie eruisti animã meã. cũ ꝓmẽ plorar& ad tẽ mea mat̾ fidelis tua. amplius quã flent matr
corporea funera. Uidebat enĩ illa mortẽ meã exfide & spu quẽ habebat exte. & ex audistieã dñẽ
xaudisti eã nec despexisti lacrimas eius. cũ ꝓfluentes rigarent terrã sub oculis eius in om̃i loco o¬
tionis eius. & exaudisti eã . Nã unde illud somniũ quo eã consolatus es ut uiuere mẽ secũ crederet
& haber& mecũ eandẽ mensã in domo. qđ nolle cȩperat aduersans & de testans blasphemias erroris
mei : Uidit enĩ sẽ stantẽ in quadã regula lignea. & aduenientẽ ad sẽ iuuenẽ splendidũ hilarẽ atq
arridentẽ sibi. cũ illa eẽt merens & merore confecta. Qui cũ causas ab ea quȩsiss& mestitiȩ suȩ coti¬
lianarũq: lacrimarũ. docendi ut assol& ñ discendi grã. atq illa respondiss&. ꝑditionẽ meã

Expanded text:
ne eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres ne eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex te, et exaudisti eam, domine. exaudisti eam nec despexisti lacrimas eius, cum profluentes rigarent terram sub oculis eius in omni loco orationis eius: exaudisti eam. nam unde illud somnium, quo eam consolatus es, ut uiuere mecum cederet et habere mecum eandem mensam in domo? quod nolle coeperat auersans et detestans blasphemias erroris mei. uidit enim se stantem in quadam regula lignea et uenientem ad se iuuenem splendidum hilarem atque arridentem sibi, cum illa esset maerens et maerore confecta. qui cum causas ab ea quaesisset maestitiae suae cotidianarumque lacrimarum docendi, ut adsolet, non discendi gratia, atque illa respondisset perditionem meam
Abbreviated transcription (Latin):
aciendũ. quando ea iusta ẽ societas hominũ quȩ seruit tibi: Sed beatiqui tẽ imperasses¬
unt. Fiunt enĩ om̃a a seruientib tibi uł ad exhibendũ qđ ad prȩsens opus ẽ: uł ad futura prae
eos. nisi ut irriderer abstẽ. sensimatq paulatim ꝑductus ad eas nugas ut crederẽ ficũ plorare
cũ decerpit᷑. & matrẽ eius arborẽ lacrimis lacteis: quã tam̃ ficũ si comedisset aliquis sc̃s. alieno
ine ñ suo scelere decerptã miscer& uiscerib: : & anhelar& de illa angłos immo uͦ particulas.
gemendo in oratione atq ructando. quȩ particulȩ sũmi & ueridĩ ligatȩ fuissent in illo pomo nisi
electi scĩdente acuentre soluerent᷑. Et credidimiser magis eẽ miscđiam p̃standã fructib terrȩ.
plicio dã pranda buccellꝗ underlt᷑ si ei daret᷑. Et misisti manũ tuã ex alto & de hac ꝓfunda caligi¬

Expanded text:
faciendum, quando ea justa est societas hominum, quae servit tibi? Sed beati qui te imperasse scifaciendum, quando ea justa est societas hominum, quae servit tibi? Sed beati qui te imperasse sciunt. Fiunt enim omnia a servientibus tibi, vel ad exhibendum quod ad praesens opus est, vel ad futura praeneos, nisi ut irriderer abs te; sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare cum decerpitur, et matrem ejus arborem lacrymis lacteis? Quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus, alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret visceribus, et anhelaret de illa angelos, imo vero particulas Dei, gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et veri Dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac ventre solverentur. Et credidi miser magis esse misericordiam praestandam fructibus terrae, plicio damnanda buccella uideretur, si ei daretur. Et misisti manum tuam ex alto et de hac profunda caligi
Abbreviated transcription (Latin):
iultas iniquitates st̃ peccata ꝓficientiũ quȩ ab ene iudicantib & uituperant᷑ ex regula ꝑf¬
tionis & laudant᷑ spe frugis. sicut herba segetis. Et st̃ quȩdã similia uł flagitio uł facinori. & ñ¬
usũ uitȩ congruȩ tẽpori & incertũ ẽ anlibidine habendi. aut puniunt᷑ corrigendi studio potesta
s̃ peccata . quia nec te offendunt dñm & dm̃ nr̃m. nec sociale consortiũ. cũ conciliant᷑ aliqua .ii
rent᷑ testimonio tuo approbati st̃: & multa laudata ab hominib tẽ teste dãpnant᷑. cũ sȩpe
sẽ alit̃ hab& species facti & alit̃ facientis animus atq articulus occulti tẽporis. Cũ uͦ aliquid
ũ repente inusitatũ & imꝓuisũ imperas. etiã si hoc aliquando uetiusti. quãuis causã impe
tui ꝓtẽpore occultes & quã uis contra pactũ sit aliquorũ hominũ societatis.quis dubitet eẽ

Expanded text:
multas iniquitates sunt peccato proficientium, quae bene indicantibus et uituperantibus ex regula perfmultas iniquitates sunt peccato proficientium, quae bene indicantibus et uituperantibus ex regula perfectionis et laudantusum uitae congrua et tempori, et incertum est an libidine habendi, aut puniuntur corrigendi studio potesta peccata, quia nec te offendunt, dominum deum nostrum, nec sociale consortium, cum conciliantur aliqua in rentur, testimonio tuo approbata sunt; et multa laudata ab hominibus, te teste damnantur: cum saepe se aliter habet species facti, et aliter facientis animus, atque articulus occulti temporis. Cum vero aliquid tu repente inusitatum et improvisum imperas, etiam si hoc aliquando vetuisti, quamvis causam imperii tui pro tempore occultes, et quamvis contra pactum sit aliquorum hominum societatis; quis dubitet esse
Abbreviated transcription (Latin):
feb  uł inñ concessa flagrando in eũ usũ qui ẽ contra naturã. aut rei tenent᷑ animo & uerbis sȩiuentes
aduersus to& aduersus stimulũ calcitrantes. aut cũ distuptis limitib humanȩ societatis lȩtant᷑ au¬
dares priuatis conciliationib : aut dirẽptionib ꝓ ut quib deleetauerit aut offenderit. & ea fiunt
itũ derelinqueris fons uitȩ quies unus & uerus creator & rector uniuersitatis. & puata suꝑbia
ligit᷑ in parte unũ falsum. Itaq pictate humili redit᷑ inte & purgas nos a consuetudine mala &
ꝓpitius es peccatis confitentiũ & exaudis gemitus cõpeditorũ. & soluis auinculis quȩ nobis fe¬
cimus suã ñ erigamus aduersus te cornua falsȩ libertatis a uaritia plus habendi & dãpnototũ
amittendi. amplius amando ꝓpriũ nr̃m. quã te om̃iũ bonũ. Sed int̃ flagntia & facinora & tã

Expanded text:
rebus uel in non concessa flagrando in eum usum, qui est contra naturam; aut rei tenentur animo et uerbis saeuientes rebus uel in non concessa flagrando in eum usum, qui est contra naturam; aut rei tenentur animo et uerbis saeuientes aduersus te et aduersus stimulum calcitrantes, aut cum diruptis limitibus humanae societatis laetantur audaces priuatis conciliationibus aut diremptionibus, prout quidque delectauerit aut offenderit. et ea fiunt, cum tu derelinqueris, fons uitae, qui es unus et uerus creator et rector uniuersitatis, et priuata superbia diligitur in parte, unum falsum. itaque pietate humili reditur in te et purgas nos a consuetudine mala et propitius es peccatis confitentium et exaudis gemitus conpeditorum et soluis a uinculis, quae nobis fecimus, si iam non erigamus aduersus te cornua falsae libertatis auaritia plus habendi et damno totum amittendi, amplius amando proprium nostrum quam te, omnium bonum. Sed inter fiagitia et facinora et tam
Abbreviated transcription (Latin):
extra cõmodi sicut latro uiatori: uł euitandi mali sicut ei qͥ timet᷑. uł inuidendo sic̃ felicu
miserior aut in aliquo ꝓsperatus ei quẽ sibi ȩquaritim & aut ȩqualẽ dol&. uł sola uolupa¬
te alieni mali sicut spectatores gladiatorũ aut irrisores aut illusores quorũ lib&. Hȩc sus
capita iniquitatis quȩ pullulant principandi & spectandi & sentiendi libidine. aut un
aut duab: earũ. aut simul om̃ib:. & uiuit᷑ male aduersus tria & septẽ. psalteriũ decẽ cor¬
rũ decalogũ tuũ ds̃ altissime & dulcissime . Sed quȩ flagitia in tẽ qui ñ corrũperis: Ai
quȩ aduerx sus te facinora. cui noceri ñ potest: Sed hoc uindicas qđ in sẽ homin
ꝑpetrant  quia etiã cũ intẽ peceant impie faciunt in animas suas. & mentit᷑ iniq
sibi siue corrũpendo ac puertendo naturĩ suã quã tũ fecisti & ordinasti. uł in moderate utendo concessis

Expanded text:
extra conmodi, sicut latro uiatori, uel euitandi mali, sicut ei qui timetur, uel inuidendo, sicut feliciori extra conmodi, sicut latro uiatori, uel euitandi mali, sicut ei qui timetur, uel inuidendo, sicut feliciori miserior aut in aliquo prosperatus ei, quem sibi aequari timet aut aequalem dolet, uel sola uoluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum aut inrisores aut inlusores quorumlibet. haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine aut una aut duabus earum aut simul omnibus, et uiuitur male aduersum tria et septem, psalterium decem chordarum, decalogum tuum, deus altissime et dulcissime. sed quae flagitia in te, qui non corrumperis? aut quae aduersus te facinora, cui noceri non potest? sed hoc uindicas, quod in se homines perpetrant, quia etiam cum in te peccant, inpie faciunt in animas suas, et mentitur iniquitas sibi siue corrumpendo ac peruertendo naturam suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate utendo concessis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ds̃ aliꝗͥd contra morẽ aut pactũ quorũ lib& iub&. et si nũquã ibi factũ ẽ: faciendũ ẽ.
omissũ. instaurandũ: & si institutũ ñ erat. instituendũ ẽ. Si enĩ regi lic& in ciuitate cuis
nat iubere aliqđ qđ neq ante illũ quisquã nec ipse umquã iusserat & ñ contra societatẽ o¬
tatis eius obtẽperat᷑. immo contra societatẽ ñ obtẽperat᷑. generale quippe pactũ ẽ. soc¬
tis humanȩ obȩdire regib suis. quanto magis ds̃ regnator uniũ sȩ creaturȩ suȩ. ad ea quȩ us¬
rit sine dubitatione seruiendũ ẽ : Sicut enĩ in potestatib societatis humanȩ maior pote
minori ad obȩdiendũ p̃ponit᷑. ita ds̃ om̃ib. Itẽ in facinorib ubi libido ẽ nocendi siue ꝑ cot¬
meliã siue ꝑ iniuriã. & utrũq uł ulciscendi causa sicut inimico inimicus. uł ad ipiscendi alo

Expanded text:
autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum omissum, instaurandum, et si institutum non erat, instituendum est. si enim regi licet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, quod neque ante illum quisquam nec ipse umquam iusserat, et non contra societatem ciuitatis eius obtemperatur, inmo contra societatem non obtemperatur — generale quippe pactum est societatis humanae oboedire regibus suis — quanto magis deus regnator uniuersae creaturae, cui ad ea quae iusserit sine dubitatione seruiendum est! sicut enim in potestatibus societatis humanae maior potestas minori ad oboediendum praeponitur, ita deus omnibus. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi siue per contumeam siue per iniuriam et utrumque uel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus, uel adipiscendi alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
futura p̾nuntiantes. Nũ ꝗd aliquando aut alicubi iniustũ ẽ. diligere dm̃ ex toto corde. ex
ta anima. ex totamente. & diligere ꝓximũ tamquã teipsũ : Itaq flagitia quȩ st̃ con
naturã. ubiq ac semꝑ detestanda atq punienda st̃. qualia sodomitarũ fuerunt. Quȩ si on
gentes facerent. eodẽ criminis reatu diuina lege tenerent᷑. quȩ ñ sic fecit homines. ut so
uterent᷑ modo. Vio lat᷑ quippe ipsa societas quȩ cũ dõ nohis eẽ deb&. cũ eadẽ natura cui
ille auctor ẽ. libidinis ꝑuersitate polluit᷑. Quȩ aut̃ contramores hominũ st̃ flagitia. ꝓmi
diuersitate uitanda st̃ ut pactũ int̃ se ciuitatis aut gentis consuetudine uł lege firmati
laciuis aut ꝑ egrini libidine uiolet᷑. Turpis enĩ om̃is pars ẽ . un iuerso suo ñ congruens. Q

Expanded text:
futura praenuntiantes. Numquid aliquando aut alicubi iniustum est diligere deum ex toto corde et ex futura praenuntiantes. Numquid aliquando aut alicubi iniustum est diligere deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligere proximum tamquam te ipsum? itnaturam, ubique et semper detestanda atque punienda sunt; qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu duterentur modo. uiolatur quippe ipsa societas, quae cum deo nobis esse debet, cum eadem natura, cuius ille auctor est, libidinis peruersitate polluitur. quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens. cum
Abbreviated transcription (Latin):
facile possunt uidere qͥd cui memibro. quib: mom̃tis. quib partib ꝑsonisue congruat : in illis oq¬
dunt᷑. hic seruiunt. Hȩc ego tunc nesciebã & ñ aduertebã. & feriebant undiq ista oculos mes
ñ uidebã. Et cantabã carmina. & ñ mͥ licebat ponere pedẽ quẽ lib & ubi lib&. sed in alio atqa
metro alit̃ atq alit̃. & in uno aliquo uersu ñ om̃ib locis eundẽ pedẽ. & ars ipsa qua canebã n
bebat aliud alibi: sed om̃a simul. Et ñ intuebar iustitiã cui seruirent boni & sc̃ĩ homines. lon
excellentius atq sublimius habere simul om̃a quȩ p̃cepit ds̃ & nulla ex parte uariari. & tan
uariis tẽporib ñ om̃a simul. sed ꝓpria distribuentẽ ac p̃cipientẽ. Et rep̃hendebã cȩcusp
pastores ñ solũ sicut ds̃ iuber& atq inspiraret utentes p̃sentib : uerũ quoq sicut ds̃ reuel as

Expanded text:
facile possunt uidere, quid cui membro, quibus momentis, quibus partibus personisue congruat, in illis offacile possunt uidere, quid cui membro, quibus momentis, quibus partibus personisue congruat, in illis offenduntur, hic seruiunt. Haec ego tunc nesciebam et non aduertebam, et feriebant undique ista oculos meos et non uidebam. et cantabam carmina et non mihi licebat ponere pedem quemlibet et ubilibet, sed in alio atque alio metro aliter atque aliter et in uno aliquo uersu non omnibus locis eundem pedem; et ars ipsa, qua canebam, non habebat aliud alibi, sed omnia simul. et non intuebar iustitiam, cui seruirent boni et sancti homines, longe excellentius atque sublimius habere simul omnia quae praecipit et nulla ex parte uarie, tamen uariis temporibus non omnia simul, sed propria distribuentem ac praecipientem. et reprehendebam caecus pios patres non solum, sicut deus iuberet atque inspiraret, utentes praesentibus uerum quoque, sicut deus reuelaret,
Abbreviated transcription (Latin):
atq om̃ib idem tribui. sic sunt isti qui indignant᷑ cũ audierint illo scło licuisseiustis aliꝗa
qđ isto ñ lic& iustis. Et quia illis aliud p̃cepit ds̃. istis aliud ꝓtẽporalib causis cũ cidem
iustitiȩ utriq seruierint. cũ in uno homine & in uno die. & in unis ȩdib: uideant aliud alii mẽbro eon¬
re. & aliud iã dudũ licuisse & post horã ñ licere. quiddã in illo angulo ꝑmitti aut iuberi qđ in isti
uetet᷑ & uindicet᷑. nũ qͥd iustitia uaria ẽ & mutabilis: : Sed tẽpora quib prȩsid& ñ parit̃ eunt p¬
pora enĩ sunt. Homines aut̃ quorũ uita suꝑ terrã breuis ẽ. quia sensu ñ ualent contexere c̃aus
scłorũ priorũ. aliarũq gentiũ quas exꝑti ñ sunt cũ his quas exꝑti st̃. in uno aut̃ corpore uł die. ula

Expanded text:
atque omnibus idem tribui. sic sunt isti qui indignantur, cum audierint illo saeculo licuisse iustis aliquid, atque omnibus idem tribui. sic sunt isti qui indignantur, cum audierint illo saeculo licuisse iustis aliquid, quod isto non licet iustis, et quia illis aliud praecepit deus, istis aliud pro temporalibus causis, cum eidem iustitiae utrique seruierint, cum in uno homine et in uno die et in unis aedibus uideant aliud alii membro congruere et aliud iam dudum licuisse, post horam non licere, quiddam in illo angulo permitti aut iuberi, quod in isto iuxta uetetur et uindicetur. numquid iustitia uaria est et mutabilis? sed tempora, quibus praesidet, non pariter eunt; tempora enim sunt. homines autem, quorum uita super terram breui aliarumque gentium, quas experti non sunt, cum his quas experti sunt, in uno autem corpore uel die uel domo
Abbreviated transcription (Latin):
prsus ignorabã & ñ nouerã iustitiã uerã interiorẽ ñ ex consuetudine iudicantẽ sed ex lege rec¬
uid. & illi om̃s laudati ore dĩ. sed eos ab imperitis iudicari iniquos iudicantib: ex humanodie.
niuersos mores hum ani generis ex parte moris sui mentientib Tam quã siquis nescius
in armam̃tis ꝗd cuiq membro accõmodatũ sit. ocrea uelit caput contegi & galea calciari.
nurmur& qđ apte ñ conueniat. aut in uno die indicto & ꝓmeridianis horis iuste quisquã
stomachetur ñ sibi concedi qͥd uenale ꝓponerequia mane concessũ ẽ : aut inuna domouideat
aliqͥs tractari manib a quoquã seruo qđ facere ñ sinat᷑ qui pocula miniftrat: aut aliꝗͥd post
epia fieri qđ ante mens ã ꝓhibeat᷑. & in dignet᷑ cũ sit unũ habitaculũ & una familia ñ ubiq

Expanded text:
prorsus ignorabam. 13. Et non noveram justitiam veram interiorem, non ex consuetudine judicantem, sed ex lege recprorsus ignorabam. 13. Et non noveram justitiam veram interiorem, non ex consuetudine judicantem, sed ex lege recvid, et illi omnes laudati ore Duniuersos mores humani generis ex parte moris sui metientibus, tamquam si quis nescius in armamentis, quid cui membro adcommodatum sit, ocrea uelit caput contegi et galea calciari et murmuret, quod non apte conueniat, aut in uno die indicto a pomeridianis horis iustitio quisquam stomachetur non sibi concedi quod uenale proponere, quia mane concessum est, aut in una domo uideat aliquid tractari manibus a quoquam seruo, quod facere non sinatur qui pocula ministrat, aut aliquid post praesepia fieri, quod ante mensam prohibeatur, et indignetur, cum sit unum habitaculum et una familia, non ubique
Abbreviated transcription (Latin):
lesciebã enĩ aliud uere qđ ẽ : & quasi acutule mouebarut suffragarer stultis deceptorib : cũ ame¬
quȩ rerent unde malũ. & utrũ forma corporea ds̃ finiret᷑ & haber& capillos & ungues. & utrum u
existimandi ee̾nt qui haberent uxores multas simul. & occiderent homines. & sacrificarent de
anim alib: Quib reb: ignarus ꝑturbabar. & recedens aueritate ire in eã muidebar. quia ñ no¬
ĩ malũ ñ eẽ nisi priuationẽ boni. usq ad quod om̃ino ñ ẽ. Quod unde uiderẽ. cuius uidere
usq ad corpus erat oculis & animo usq ad phantasma : et ñ nouerã dm̃eẽ spm ñ cui mẽbra eeñt
ngũ & latũ. nec cui eẽ moles eẽt. quia moles in parte minor ẽ quã in toto suo. & si infinita
sit. minor ẽ in aliqua parte certo spatio definita quã ꝑ infinitũ. & ñ ẽ tota ubiq sicut sp̃s. sicut

Expanded text:
Nesciebam enim aliud, uere quod Nesciebam enim aliud, uere quod quaererent unde malum; et utrum forma corporea Deus finiretur et haberet capillos et ungues; et utrum justi existimandi eanimalibus. quibus rerum ignarus perturbabar et recedens a ueritate ire in eam mihi uidebar, quia non noueram malum non esse nisi priuationem boni usque ad quod omnino non est. quod unde uiderem, cuius uidere usque ad corpus erat oculis et animo usque ad phantasma? non noueram deum esse spiritngum et latum nec cui esse moles esset, quia moles in parte minor est quam in toto suo, et si infinita sit, minor est in aliqua parte certo spatio definita quam per infinitum et non est tota ubique sicut spiritus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
medeã & si cantabã ñ asserebã: & si cantari audiebã. ñ credebã. illa aut̃ credidi. Uȩ uȩ quib
gradib: deductus sũ in ꝓfunda inferi. quippe laborans & ȩstuans inopia ueri. cũ tẽ dsm̃s. tibi enĩ
confiteor qui mẽ miseratus es & nondũ confitentẽ. cũ tẽ ñ scđm intellectũ mentis quo me prȩstare
uoluisti beluis. sed scđm sensũ carnis quȩrerẽ tũ aut̃ eras interior int̾imo meo & suꝑior sũmo meo.
offendi in illã mulierẽ. audacẽ. in opẽ prudentiȩ enigma salomonis. sedentẽ suꝑ sellã in fori¬
b & dicentẽ panes occultos libent̃ edite. & aquã dulcẽ furtiuã bibite. Quȩ me seduxit. quia in¬
ienit foris habitantẽ in oculos carnis meȩ. & talia ruminantẽ apud mẽ. qualia ꝑ illã uorase

Expanded text:
Medeam etsi cantabam, non asserebam; etsi cantari audiebam, non credebam: illa autem credidi. Vae, vae! quibus Medeam etsi cantabam, non asserebam; etsi cantari audiebam, non credebam: illa autem credidi. Vae, vae! quibus gradibus deductus sum in profunda inferi? Quippe laborans et aestuans inopia veri, cum te, Deus meus tibi enim confiteor, qui me miseratus es et nondum confitentem, cum te non secundum intellectum mentis, quo me praestare voluisti belluis, sed secundum sensum carnis quaererem. Tu autem eras interior intimo meo, et superior summo meo. Offendi illam mulierem audacem, inopem prudentiae, aenigma Salomonis, sedentem super sellam in foribus et dicentem: panes occultos libenter edite et aquam dulcem furtiuam bibite. quae me seduxit, quia inuenit foris habitantem in oculo carnis meae et talia ruminantem apud me, qualia per illum uorassem.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s in quẽ deficio ut fortis sim. nec ista corporiꝰ es quȩ uidemus quã quã incelo. nec ea esquȩ ñ uidemus
iia tũ isti condidisti. nec in sũmis tuis conditionibi habes. Quanto gͥ longe es aphantas matib
illis meis. ꝓhantasmatib corporũ quȩ om̃i no ñ st̃. quibi certiores st̃ phantasiȩ corporũ eorũ quae
i & cis certiora corpora quȩ tam̃ ñ es. sed nec anima es quȩ uita ẽ corporũ. Ideo melior uita co¬
porũ certiorq quã corpora. Sed tũ uita es animarũ. uitauitarũ uiuens teipsa. & ñ mutaris ui¬
ti animnȩ meȩ. Ubi gͦ mtuno eris. & tamquã longe& longe ꝑegrinabar absitẽ. exelusus & asiliqͥs
porcorũ. quos de siliquis pascebã : quanto enĩ mneliores grãmaticorũ & poetarũ fabelle. quiã illa de¬
cipula : Nã uersus & carmen & medea uolans. utiliores quã quinq: antratenebra rũ quȩ om̃ino nul
a st̃ & occidunt oredentẽ. Nã uersũ & carm̃. etiam ad uera pulmenta trans fero. Uolantẽ au

Expanded text:
 in quem deficio ut fortis sim, nec ista corpora es quae videmus, quanquam in coelo; nec ea es quae non videmus ibi, quia tu ista condidisti, nec in summis tuis conditionibus habes. Quanto ergo longe es a phantasmatibus illis meis, phantasmatibus corporum quae omnino non sunt! quibus certiores sunt phantasiae corposunt, et eis certiora corpora, quae tamen non es. sed nec anima es, quae uita est corporum — ideo melior uita corporum certiorque quam i corpora — sed tu uita es animarum, uita uitarum, uiuens te ipsa et non mutaris, uita animae meae. Vbi ergo mihi tunc eras et quam longe? et longe peregrinabar abs te exclusus et a siliquis porcorum, quos de siliquis pascebam. quanto enim meliores grammaticorum et poetarum fabellae quam illa decipula! nam uersus et carmen et Medea uolans utiliores certe quam la sunt, et occidunt credentem. Nam versum et carmen etiam ad vera pulmenta transfero. Volantem autem
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Cũ aut̃ cepero. quantũ ex illo in p̃teritũ decerpsero tendit᷑ in memoria mea. atq distendit᷑ u¬
ta huius actionis meȩ in memoriã ꝓpt̃ qđ dixi. & in exspectitionẽ ꝓpt̃ qđ dicturus sũ prȩsens u
nen adẽ attentio mea ꝑquã traiciat qđ erat futurũ. ut fieret p̃teritũ. Quod quantomagis ag
agit᷑. t̾anto breuiata exspeetione ꝓlongat᷑ mea memoria donee tota exspectatio consumat᷑. cũt¬
ta illa actio finita transierit in memoriã . Et qđ in toto cantico. hoc in singulis particulis eius s

Expanded text:
tur; cum autem coepero, quantum ex illo in praeteritum decerpsero, tenditur in memoria mea atque distenditur uitur; cum autem coepero, quantum ex illo in praeteritum decerpsero, tenditur in memoria mea atque distenditur uita huius actiamen adest attentio mea, per quam traiicitur quod erat futurum, ut fiat preteritum. Quod quanto magis agagitur, tanto breuiata exspectatione prolongatur memoria, donec tota exspectatio consumatur, cum tota illa actio finita transierit in memoriam. et quod in toto cantico, hoc in singulis particulis eius
Abbreviated transcription (Latin):
aut consumit᷑ futurũ qđ nondũ ẽ : Aut quomͦ erescit p̃teritũ qđ iã non ẽ nisi quia in animo
illud agit tria st̃ . Nã et exspeetat. et attendit. et meminit: ut id qđ exspectat ꝑ id qđ atto¬
dit transeat in id qđ meminerit. Quis igit᷑ negat futura nondũ eẽ : S ed tamen ĩa ẽ in anm
spectatio futurorũ. Et quis negat p̃terita ĩa non ẽẽ : Sed tamen adhuc ẽ in animo memoru
p̃teritorũ. Et quis negat p̃sens tẽpus carere spatio. quia in puncto p̃terit : Sed tam̃ ꝑdurat
attentio ꝑ quã pagat ab eẽ qđ aderit. Non igit᷑ longũ tẽpus futurũ qđ non ẽ : sed longũ
rũ. longa exspectatio futuri ẽ. Nec longũ prȩteritũ tẽpus qđ nonẽ : sed longũ prȩteritũ long
memoria p̃teriti ẽ. Dicturus sũ canticũ qđ noui. antequã incipiã. in totũ exspectatio mea exi¬

Expanded text:
aut consumitur futurum, quod nondum est? aut quomodo crescit praeteritum quod jam non est, nisi quia in animo qui aut consumitur futurum, quod nondum est? aut quomodo crescit praeteritum quod jam non est, nisi quia in animo qui illud agit tria sunt? Nam et exspectat et attendit et meminit, ut id quod exspectat, per id quod attendit, transeat in id quod meminerit. Quis igitur negat futura nondum esse? Sed tamen jam est in animo exspectatio futurorum, et quis negat praeterita iam non esse? sed tamen adhuc est in animo memoria praeteritorum. et quis negat praesens tempus carere spatio, quia in puncto praeterit? sed tamen perdurat attentio, per quam pergat abesse quod aderit. non igitur longum tempus futurum, quod non est, sed longum futurum longa exspectatio futuri est; neque longum praeteritum tempus, quod non est, sed longum praeteritum longa memoria praeteriti est. dicturus sum canticum quod noui: antequam incipiam, in totum exspectatio mea tendi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora. aut ñ tẽpora metior. Quid cũ metim̃ silentia. & dicimus illud silentiũ tantũ tenuisse
t̃eporis. quantũ illa uox tenuit : nonne cogitationẽ tendimus ad mensurã uocis quasi sona
.ut aliqͥd de int̾uallis silentiorũ in spatio tẽporis renuntiare possimus: Nã & uoce ati
ore cessante ꝑagimus cogitando carmina & uersus et quẽq sermonẽ. motionũq dimen¬
ies quas libet. & de spatus tẽporũ quantũ illud ad illud sit renuntiamus. ñ aliter acsu
sonando diceremus. Si uoluerit aliquis edere longiusculã uoc̃e & constituerit prȩmeditando quã
futura sit. egit utiq iste spatiũ tẽporis in silentio. memoriȩq cõmendans. cȩpit edere illã uoc̃e q
qđ aut̃ restat sonabit. Atq ita ꝑagit᷑. dũ prȩsens intentio futurũ in p̃teritũ traicit. dimini son

Expanded text:
tempora, aut non tempora metior. Quid cum metimur silentia, et dicimus illud silentium tantum tenuisse tempora, aut non tempora metior. Quid cum metimur silentia, et dicimus illud silentium tantum tenuisse temporis, quantum illa vox tenuit? Nonne cogitationem tendimus ad mensuram vocis, quasi sonaret, ut aliquid de intervallis silentiorum in spatio temporis renuntiare possimus? Nam et voce atque ore cessante, peragimus cogitando carmina, et versus et quemque sermonem, motionumque dimensiones quaslibet, et de spatiis temporum, quantum illud ad illud sit renuntiamus, non aliter ac si sonando diceremus. Si voluerit aliquis edere longiusculam vocem, et constituerit praemeditando quam longa futura sit; egit utique iste spatium temporis in silentio, memoriaeque commendans coepit edere illam vocem quae ique sonuit; quod autem restat, sonabit: atque ita peragitur, dum praesens intentio futurum in praeteritum trajicit, diminutione
Abbreviated transcription (Latin):
udem sonare ñ incipit. nisi breuis sonare destiterit : Ipsã quoq longã ñ p̃sentem metior.
ido nisi finitã ñ metior. Eius aut̃ finitio p̃teritio ẽ. Quid gͦ ẽ qđ metior : Ubi ẽ quã mi¬
nor breuis : ubi ẽ longa quã metior : Ambȩ sonuerunt & uolauerunt. prȩterierunt
unon st̃ : & ego metios Fident̃q respondeo quantũ exercitato sensu fidit᷑ illã simplã ẽẽ illã
upłã. in spatio scilicet tẽporis. Neq hoc possũ nisi quia p̃terierunt & finitȩ st̃. Nongͦ ipsas
quȩ iũ non st̃. sed aliꝗd in memoria mea metior qđ in fixũ man& intẽ anime mĩs. Tempora
tior. Noli m obstrepere qđ ẽ: noli tibi obstrepere turbis affectionũ tuarũ. Inte in quã t¬
pora metior affectione quã res p̃tereuntes intẽ faciunt. & cũ illȩ p̃terierint manet. Ipsã me¬
nor p̃sentẽ. ñ eas quȩ p̃terierunt ut fieret. Ipsã metior. cũ tẽpora metior. Ergo aut ipsa st̃

Expanded text:
 sonare non incipit, nisi breuis sonare destiterit? ipsamque longam num praesentem metior, quando nisi finitam non metior? eius autem finitio praeteritio est. quid ergo est quod metior? ubi est qua metior breuis? ubi est longa quam metior? ambae sonuerunt, auolauerunt, praeterierunt, iam non sunt: et ego metior fidenterque respondeo, quantum exercitato sensu fiditur, illam simplam esse, illam duplam, in spatio scilicet temporis. neque hoc possum, nisi quia praeterierunt et finitae sunt. non ergo ipsas, quae iam non sunt, semetior; noli mihi obstrepere: quod est, Noli tibi obstrepere turbis affectionum tuarum. In te, inquam, tempora metior; affectionem quam res praetereuntes in te faciunt, et cum illae praeterierint manet, ipsam metior praesentem, non eas quae praeterierunt ut fieret: ipsam metior, cum tempora metior. Ergo aut ipsa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ilus hinc alius illine assequit᷑. unũ ẽ tam̃ quo ꝑuenire om̃s nitunt᷑ ut guideant. Quȩ qm res est
qũ sẽ exꝑtũ ñ ẽẽ nemo potest dicere. ꝓpterea reꝑta in memoria recognoscit᷑ quando beate
guideã. beatũ me putẽ. Est enĩ gaudiũ qđ ñ dat᷑ impis. sed eis quitẽ gratis colunt. quoꝵ gaudi
ũipse ẽs Et ipsa ẽbeata uita gaudere ad tede te ꝓpt̃ tẽ: ipsa ẽ & ñ ẽ altera. Qui aut᷑ aliã

Expanded text:
alius hinc, alius illinc assequitur, unum est tamen quo pervenire omnes nituntur ut gaudeant. Quae quoniam res est alius hinc, alius illinc assequitur, unum est tamen quo pervenire omnes nituntur ut gaudeant. Quae quoniam res est quam se expertum non esse nemo potest dicere, propterea reperta in memoria recognoscitur, quando beatgaudeam, beatum me putem. Est enim gaudium quod non datur impiis , sed eis qui te gratis colunt, quorum gaudium tu ipse es. Et ipsa est beata vita gaudere ad te, de te, propter te; ipsa est, et non est altera. Qui autem alia