comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cito ueniȩ postulatio ꝑ in pudenti-¬
am plus offenderet quam im pe¬
traret. Solet enim citiu̾s mereri
indulgentiam. qui uerecundus de¬
precatur In omĩ igitur culpa an¬
te flendum est sic p̃candum Sci¬
mus iam exemplo quem admodum
nrã peccata curemus Ecce nobis
nichil apostolus nocuit quod nega¬
uit. ec plurimũ ꝓfuit quod emen¬
clauit. Deniq unitemur eum. dicen¬
te alibi.. Cum enim tercio interro¬
garetur adnõ sy mon amas me. res¬
pondit tercio dñe tu scis quia di-¬
ligo te: Ait dñs pasce oues meas
et hoc tercio. quod quidem dictum
ad conpensacionem prioris ꝓfecit
erroris. Qui enim tercio dnm̃ nega-¬
uerat tercio confitetur. & quociens
culpam delinquendo contraxerat.
tociens gram̃ diligendo conquirit:.
Nidece ergo quantum flecus ꝓfuerit
petro. antequam fleret lap̾sus est
postea quam fleuit electus est. Ee
quiante lacrimas p̃uaricator exxtitit.
post lacrimas pastor ad sumptus. ẽ.

Expanded text:
cito veniae postulatio per impudenticito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est:
Abbreviated transcription (Latin):
ri solet. non solet excusari & qđ
defendi non potest. ablui potest.
Lauat enim lacrima delictum: quod
uoce pudor est confiteri. Lacri-¬
me gͦ uerecundiȩ consulunt parit̾
et salutari Nec erubescunt in pe-¬
tendo: et in petrant in rogando.
Lacrimȩ in quam tacite quodam mͦ
precesserunt: ueniant non postulant
sed merentur. Causã non dicunt: ẽt
misciam fon sequuntur. Nisi quod
utiliores lacrimarum preces sunt
quam sermonum. quia sermo in prȩ-¬
cando forte fallit. lacrima omino
non fallit. Sermo enim inter dum
non totum ꝓfert negotium. Lacri-¬
ma semꝑ totum prodit affectum:
E ideo petrus iam non utitur sermo¬
ne quo fefellerat quo peccauerat.
quo fidem omi serat: Neꝑ idei non
credatur ad confidendum. quo usus
fuerat ad negandum. Ac ꝑ hoc
maluit et causam suam flere quã
dicere. et quod uoce negauerat la¬
crimas confiteri Inuenio autem
et aluid cur tacuerit petrus netam

Expanded text:
ri solet, non solet excusari, et quod ri solet, non solet excusari, et quod defendi non potest, ablui potest; lavat enim lacryma delictum, 167 quod voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo verecundiae consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores lacrymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam
Abbreviated transcription (Latin):
facilior negocio petri: quam adȩ
prȩuaricacio: Cicius enim apło
quam ꝓto plasto sub uenitur. Hunc¬
et enim deus aduesꝑuni requirit.
errantem illum dominus pulloꝵs
cantu denegantem:: Adam reus
facti nudus erubuit petrus donsciꝰ
dicti correptus ingemuit. Ille tam¬
quam de prehensus festinat adlate-¬
bras. hic tamquam emendatus ꝓ-¬
rumpit adlacrimas. Uelut laten-¬
ti enim et cȩlanti se adiuinitate a-¬
dȩ dicitur:. Adam ubies: Non ꝗd
adam conspectum dñi latere potu¬
erit.: sed quod peccatrici conscientię
nullus locus tutus uel certus sit dũ
metuit deprehendi Respeocit dñs.
rorem. Recte oculis emendat quia
scriptum. ẽ Oculi dni suꝑ iustos:
et aures euis in prece s eorum
Ergo petrus ꝓrupit ad lacrimas. ni¬
chil uoce precatur. Inuenio enim
quod fleuerit: non in uenio quid di-¬
xerit. Lacrimas enim lego: satis-¬
factionem non lego: Recte plane
pecrus fleuit & tacuit: quia defle qđ¬

Expanded text:
facilior negatio Petri, quam Adae facilior negatio Petri, quam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respexit Dominusrorem . Recte oculis emendat, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defle
Abbreviated transcription (Latin):
EBOD ADSIMILITUDI¬
NeM &UE PETRUM hos-¬
iaria mulier quoq deceperit. et
sicut adam femiina circum scripse.¬
rit. ita & apłm femina circumuene-¬
rit. Usitatus eium ad decipien¬
dum seaꝰ est. fraudis suȩ uasculum
in ostiaria diabolus recognouit
Fideles uiros non nisi ꝑ mulierem
oppugnare cõsueuit. ibi adam
ꝑ ęuam suꝑat. hic petrum uincit
ꝑ ostiariam: Fuit enĩ sicut legimꝰ
in paradiso diliciarum diabolus.
nec defuit sicut intelligimus in
precorio uidȩorum:: ibi un mine-
bat satanas serpens. hic uidã co¬
luber ꝑ urguebat: Est gͦ eadem
similitudo deceptionis in petro.
quę in adam fuit. quoniam ea¬
deni . ẽ. et similitudo mandati
Accepit enim adnõ uterq manda-¬
tum: adam ne tangeret ne negaret ap
ille nelignum scientiȩ presume¬
ret. hic ne crucem sapientiȩ p̃-¬
teriret Sed transgrediens uter-¬
q preceptum parimodo delingunt:.
Gustat ille quod non licet. lo qui¬
tur iste quod non decet. & tanen

Expanded text:
quod ad similitudinem Evae, Petrum ostiaria mulier quoque deceperit: et sicut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
iuata quod scriptum. est.. Quis in¬
firmatur ⁊ ego non infirmor. Ita
siqua est aeccłia qui fidem respuat.
Nec apłicȩ predicationis fundamen¬
ta possideat: nequam laueni ꝑfide
ꝑossit asꝑgere Deserenda. est quos
apostolus quoq euident̃ asseruit di¬
cens. Hȩrecicum hominẽ: post unã
correptionem deuita:

Expanded text:
iuxta quod scriptum est: quis iniuxta quod scriptum est: quis infirmatur et non ego infirmor? ita si qua est ecclesia, quae fidem respuat nec apostolicae praedicationis fundamenta possideat, ne quam labem perfidiae possit aspergere, deserenda est. quod apostolus quoque euidenter adseruit dicens: haereticum hominem post unam correptionem
Abbreviated transcription (Latin):
hospitibꝰ. et quoscumq sua receꝑit
domo: pollutis non patitur habitare
uestigiis: sed maculo suis licet uitȩ
prioris: in reliquum tamen dignec᷑
mundare ꝓ cessus. Hic est igitur
solus quem uenio deserere debet: ne
Uidimus ex secutorem clestium p̾cep̾.¬
cors: qui qm̃ non mutauit hospici¬
um caelestis consortum: con secratio¬
nis emeruit. Fides igitur in pͥmis¬
a eccłiȩ querendar mandatur: inqua
si xp̃s habitator sit: aut dubium
sit legenda. sin uero populus ꝑfidos.
aut precepto hereticos deformet ha-¬
bitaculum iutanda hȩreticoꝵs com-¬
munia fugienda. sy nagoga censet᷑
excutiendos pedem puluis ne fatis¬
centibꝰ ꝑ fidȩ sterilis siccitatib cam¬
quam humi harido harenosoq
mentis uestigium pedum polluatur:
Nam sicut corporeas infirmitates po-¬
populi fidelis susciꝑe inse debet
aeuangelii predicator. ⁊ tamquam
ꝓpͥis inania gesta pollui: comꝑan¬
da alleuare. atq ab olere uestigiis.

Expanded text:
hospitibus et quoscumque sua receperit hospitibus et quoscumque sua receperit domo pollutis non patiatur habitare uestigiis, sed maculosos licet uitae prioris in reliquum tamen dignetur mundare processus? hic est igitur solus quem nemo deserere debet, nemuides exsecutorem caelestium praeceptorum, qui quoniam non mutauit hospitium, caelestis consortium consecrationis emeruit. fides igitur mpiimis ecclesiae quaerenda mandatur, in qua si Christus, habitaturus sit, haut dubie sit legenda. sin uero populus perfidus aut praeceptor haereticus deformet habitaculum, uitanda haereticorum conmunio, fugienda synagoga censetur. excutiendus pedum puluis, ne fatiscentibus perfidiae sterilis siccitatibus tamquam humi arido harenosoque mentis tuae uestigium polluatur. nam sicut corporeas infirmitates populi fidelis suscipere in se debet euangelii praedicator et tamquam propriis inania gesta pulueri conparanda adleuare atque abolere uestigiis
Abbreviated transcription (Latin):
ex cuciendum puluere est: egralien-¬
dum deciuitate mandatur. Qui non
mediocres boni remimeratio docetur
hospitii: ut non solum pacem tribua¬
mus hospitib uerum ȩciam si qua
eos terrena obumbrarent delicta le¬
uitatis preceptis apłicȩ p̾dicationis
uestigiis auferentur.. Nec otiose
scđm matheum domus quã ingre¬
diantur apostoli legenda decernit᷑.
ut mutandi hospitii necessitudines¬
que uiolendȩ cause non suppecat.:
non tamen eadem cautio receptori
mandatur hospitii: nec dum hos¬
pis eligitur. hospitalitas ipsa mu-¬
niatur:. Sed hȩc ut scłm literam
dehospitii religione uenerabilis est
forma precepti: ita aeciam demste¬¬
rio sententia glestis ad ridit. Q¬
enĩ cum domus aeligitur: dignus
hospis inquirit᷑. Uideamus igitur¬
ne force aeccłia p̃ferenda designet᷑
apostolicȩ p̃dicationis ingressum.
quã scã aeccłia: aut qͥs preferendꝰ
magis hominibꝰ uidecur esse qi xp̃s
qui pedes suis lauare consueuit

Expanded text:
excutiendum puluerem, egredienexcutiendum puluerem, egrediendum de ciuitate mandatur. quo non mediocris boni remuneratio docetur hospitii, ut non solum pacem tribuamus hospitibus, uerum etiam si qua eos terrenae obumbrant delicta leuitatis, receptis apostolicae praedicationis uestigiis auferantur. nec otiose secundum Matthaeum domus quam ingrediantur apostoli legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque uiolandae causa non suppetat. non tamen eadem cautio receptori mandatur hospitii, ne dum hospes eligitur, hospitalitas ipsa minuatur. Sed haec ut secundum litteram de hospitii religione uenerabilis est forma praecepti, ita etiam de mysterio sententia caelestis adridet. etenim cum domus eligitur, dignus hospes inquiritur. uideamus ne forte ecclesia praeferenda designeturapostolicae praedicationis ingressu quam sancta ecclesia? aut quis praeferendus magis omnibus uidetur esse quam Christus, qui pedes suis lauare consueuit
Abbreviated transcription (Latin):
supra illos. Qualis debeat esse
qui aeuangeligat regnum dei p̾¬
ceptis a euangelicis designatur: ut
sine uirga. sine pera. sine calcia¬
mento. sine pane. sine pecunia.
hoc est sub sidii secularis admini¬
cula non requirens fidei. quȩ totꝰ
puter sibi quo minus ea requirat..
Magis posse sub petere quo possunt.
qui uolunt ad eum diriuare trac¬
tatum. ut spiritalem quoq tantũ¬
modo locus iste formare udeatur
affectum:. Qui uelut in dumentũ
q dam iudeatur corꝑis exuisse.
Non solum potestate reiecta comtemp¬
tisq diuitiis : sed aetiam carnis ipsi
in lecebris addicatis. Quib primũ
omĩum datus pacis atq constantiȩ.
generale mandatũ ut pacẽ ferant.
constantiam seruant. hospitales
necessitudinis uira custodiant ali¬
enã. adp̃ dicare regni celestis ad-¬
struens Curfitare ꝑ domos. & in¬
lnolabilis hospitii urã mutare: Sed
ut hospitii gratia deferenda ture¬
censecur. Ita & iam si non recipiatur

Expanded text:
supra illos. qualis debeat esse supra illos. qualis debeat esse qui euangelizat regnum dei praeceptis euangelicis designatur, ut sine uirga, sine pera, sine calciamento, sine pane, sine pecunia, hoc est subsidii saecularis amminicula non requirens fideique tutus putet sibi quo minus ea requirat magis posse subpetere. quae possunt qui uolunt ad eum deriuare tractatum, ut spiritalem tantummodo locus iste formare uideatur adfectum, qui uelut indumentum quoddam uideatur corporis exuisse non solum potestate reiecta contemtisque diuitiis, sed etiam carnis ipsius inlecebris abdicatis. quibus primo omnium datur pacis atque constantiae generale mandatum, ut pacem ferant, constantiam seruent, hospitalis necessitudinis iura custodiant, alienum a praedicatore regni caelestis adstruens cursitare per domos et inuiolabilis hospitii iura mutare. sed ut hospitii gratia deferenda censetur, ita etiam si non recipiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
net. Utinã eos quoq ceneat actos
teneit: manum iustitię ceneat. dĩ
uerbum in ducat in penecrabilia
sua: spm̃ auercit erroris: conuer¬
tat salutis: Dari michi uibeat
mancducare: Pans enĩ caelestis est
dei uerbum:. Inde ⁊ illa sapientia
quae diuini corꝑis &e sanguinis
sacro scõ altaria repleuit alimentis.
uenite inquit & edite panes meos.
ecbibite uinum qd miscui uobis
Quȩ tamen cante diuersitas ẽ. causa.
supra publice uiduae. filius sus¬
citatur: hic remouentur pluresar¬
bitri.. Sed puto quod iueo quoq
piecas tħu dñi declaretur: quia ui-¬
dua mat̾ unici conpaciebatur mo¬
ras: & idõ ne am plius ad ficereturꝰ
maturitas additur. Est aeciam for¬
ma sapientiȩ in uiduȩ filio cito
aeccsiam credituram. In archi siua¬
goge filia credituros quidẽ iudȩos.
sed ex pluribꝰ pauciores. & quicũ¬
q non receperint uos. exeuntes de
cuutate illa &iam puluerẽ depedi-¬
bus ur̃is excutite intestimonium

Expanded text:
net. utinam meos quoque teneat actus, net. utinam meos quoque teneat actus, teneat manum iustitia, teneat dei uerbum, inducat in penetralia sua, spiritum auertat erroris, conuertat salutis, dari mihi iubeat manducare! panis enim caelestis est dei uerbum. inde et illa sapientia, quae diuini corporis et sanguinis sacrosancta altaria repleuit alimentis, uenite inquit edite panes meos et bibite uinum, quod miscui uobis. quae tamen tantae diuersitatis est causa? supra publice uiduae filius suscitatur, hic remouentur plures arbitri. sed puto quod in eo quoque pietas ibi domini declaretur, quia uidua mater unici non patiebatur moras, et ideo ne amplius adficeretur maturitas additur. est etiam forma sapientiae in uiduae filio cito ecclesiam credituram, in archisynagogae filia credituros quidem Iudaeos, sed ex pluribus pauciores. Et quicumque non receperit uos, exeuntes de ciuitate illa etiam puluerem de pedibus uestris excutite in testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
de sua generatione dubitaure:. Ue¬
nerunt inqͥt serui dicentes. prin¬
cipi. Noli uexare illum. Adhc
tihi increduli ad resurrectioriem¬
quam iħc inlege p̃dixit. in aeuan¬
głio compleuit. Itaq cum ueniss&
in domũ paucos future resurrectio-
nis arbitros ad sciuit : non enim mul¬
tis continuo est credita resurres-¬
tio. Demq dicente dño. Non est
mortua puella sed dormit. & deri-¬
debant in quit eum. Quicumq
etis. est.. Nec illud abb̃rret ma¬
chesquod ait. Iubiciues fuisse in
domo principis. & curbam tumul¬
cuantem.. Uel quia more ueceri
tubiciues ad incendendos excitan-¬
dosq luctos ferebantur adhibe-¬
ri: uł quia ꝑ legis littere cantile-¬
nam exultationẽ. synagoga non
poterat capere spiritalem Lenens
ergo manum cħs puelle sanauit
eam : ⁊ ussit ei dare manducare
quod. est testimonium uitȩ : ut non
fantasma sed ueritas crederetur
B eatꝰ ille cui manum sapientiȩ te¬

Expanded text:
de sua generatione dubitavit. 61. Vede sua generatione dubitavit. 61. Venerunt, inquit, servi dicentes principi: Noli vexare illum. Adhuc et hi increduli ad resurrectionemquam Jesus in Lege praedixit, in Evangelio complevit. Itaque cum venisset in domum, paucos futurae arbitros nis arbitros adsciuit; non enim a multis continuo est credita resurrectio. denique dicente domino: non est mortua puella, sed dormit deridebant inqetis est. nec illud abhorret Matthaei, quod ait tubicines fuisse in domo - principis et turbam tumultuantem, uel Quia more ueteri tubicines ad incendendos excitandosque luctus ferebantur adhiberi uel quia per legis et litterae cantilenam exsultationem synagoga non poterat capere spiritalem. tenens ergo manum puellae Iesus sanauit eam et iussit dari ei manducare. quod est testimonium uitae, ut non phantasma, sed ueritas crederetur. beatus ille cui manum sapientia te
Abbreviated transcription (Latin):
de cangimus frasbriam xp̃i. non la¬
tec eum quicumq fimbriam tecige-¬
rit: qui tetigerit aduersum Ne-¬
q enim ds̃ indiget oculis: ut ui¬
deant. Neq corꝑaliter sentit. sed
i se habet cogitationem omĩum.
Beatus gͦ qui uel extremam parce
uerbi contigerit. nam totum quis
potest conprehendere.. Uerum ut
ad illam que adhuc aegra. est reũ-¬
taniur: ne post nr̃am morã dum
diu xxpisti moramur ingressu mor¬
tua esse credatur. Uenerunt gͦ
serui dicentes principi Noli uexa¬
re illum filia cua mortua est.. Q s
primũ illud consideremꝰ quod sus-¬
citaturꝰ morcuam ad faciendã fidẽ.
emo sã ante curauit. Ut scias ex¬
empli gratiam stecisse sanguinis
fluxxũ: dum illa pecit᷑ istã curauit..
Sic & resurrectio temporalis in dnĩ
passione caelebratur. ut ꝑpetua
illa credat᷑ : sic & maria paritura
sterilis indicatur: ut conceptura
uirgo credatur. Deniq audunt
parituram helr sabech maria: Nec

Expanded text:
de tangamus fimbriam Christi. non lade tangamus fimbriam Christi. non latet eum quicumque fimbriam tetigerit, qui tetigerit auersum: neque enim deus indiget oculis ut uideat neque corporaliin se habet cognitionem omnium. Beatus ergo qui vel extremam partem Verbi contigerit; nam totum quis potest comprehendere? Verum ut ad illam quae adhuc aegra est, revertamur; ne per nostram moram dum diu Christi moramur ingressum, mortua esse credatur: Venerunt, inquit, servi dicentes principi: Noli vexare illum, filia tua mortua est. . 60. Et primum illud consideremus quod suscitaturus mortuam, ad faciendam fidem haemorrhousam ante curavit. Et ut scias exempli gratia stetisse sanguinis fluxum: dum illa petitur, ista curatur. Sic et resurrectio temporalis in Domini passione celebratur; ut et perpetua illa credatur. Sic et Mariae paritura sterilis indicatur ; ut conceptura virgo credatur. Denique audivit parituram Elizabeth, nec
Abbreviated transcription (Latin):
cangitur: non occulis con p̃hendit᷑.
neq enim uidit. qui uidens non
uidit Neq audiuit. quiea quȩ
audiuit non intelligit Neq tan¬
git. qui non fideliter tangit. Deniq
ut fidem tangentis exprimeret. ait.
Pecigit me aliquis: Nam & ego cogno
uti uirtutem deme exisse. quod. est
euidentis in dicii quia non intra pos¬
sibilitate conditionis humanȩ atque
intra corporis claustrum. in claustra
sapientia diuinitas co arcata est: non
capitur angustiis corporalibꝰ non te¬
necur. sed ultra finis nostrȩ medio¬
critatis uirtus excundat decerna:
Hon enim humana oꝑa ples gentium
liberatur: sed dei munus est congre-
gationum que &iam breui fide
mi sccłiam ineliat aeternam Nã
si con sideremus quanta sit fides urã.
⁊ intelligamus quantus sit dei filius.
uidemꝰ quia conꝑationem eius fim-¬
briam tantum modo tanginuis: su¬
periorem uero uestimenti eius.
partem nequimus ad tingere. Si
igitur & nos curari uolumus. fi¬

Expanded text:
tangitur, non oculis conprehenditur; tangitur, non oculis conprehenditur; neque enim uidet qui uidens non uidet neque audit qui ea quae audit non intellegit neque tangit qui non fideliter tangit. denique ut fidem tangentis exprimeret, ait: tetigit me aliquis; nam ego cogrioui de me uirtntem exisse. quod est euidentis indicii quia non intra possibilitatem condicionis humanae atque intra corporis claustrum inclusa sapientia, diuinitas coartata est, non capitur angustiis corporalibus, non tenetur, sed ultra fines nostrae mediocritatis uirtus exundat aeterna. non enim humana ope plebs gentium liberatur, sed dei munus est congregatio nationum, quae etiam breui fide misericordiam inclinat aeternam. nunc si consideremus quanta sit fides nostra et intellegamus quantus sit dei filius, uidemus quia conparatione eius fimbriam tantummodo tangimus, superiorem uero uestimenti eius partem nequimus adtingere. si igitur et nos curari uolumus, fi
Abbreviated transcription (Latin):
ciam sibi uult quod exprincipis
filia annorum duodecim moriebat᷑.
xii sangumis laborabat. nisi ut in¬
celligatur: quia quam diu synagoga
tuguit. laborabat aeccłia. Defectꝰ
illuis huuis. est uircus: quia illoꝵ
delicto salutis est gentibꝰ. & consumina¬
cio illiꝰ huiꝰ ex ordium: non naturȩ
exx ordium. sed salutis Qua cecitas
ex parte in israhel contigit : donec
plenitudo gentium intrar&. Non
igitur tempore sed speciȩ sanitatis
antiquior sy nagoga quan aeccłia.
quia quam du illa credebat. ĩsta
non credidit E ꝑ uarios corporis
atq animȩ passionis in medicabili
remedio aegra languebat. Audi¬
uit aegrotare populum uidȩorum
sperare coepit salutis remedii teni¬
pus uenisse cognouit. quo medicus
ad esset ȩcelo.. Surrexit ut occur¬
reret uerbo: uidit quia com pri-¬
mebatur aturba. Non eium cre-¬
dunt qui cõprimunt: credunt
qui tangunt. Fide tangitur. xp̃e.
fide xpistus uidetur non corpore

Expanded text:
tiam sibi vult quod et principis tiam sibi vult quod et principis filia annorum duodecim moriebatur,nis duodecim laborabat; nisi ut intelligatur quia quamdiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia? Defectus illius huius est uirtus, quia illorum delicto salus gentibus, et consummatio illius huius exordium, non naturae exordium, sed salutis, quia caecitas ex parte Israhel contigit, donec plenitudo gentium intraret. non igitur tempore, sed specie sanitatis antiquior synagoga quam ecclesia, quia quamdiu illa credebat ista non credidit et per uarias corporis atque animae passiones inmedicabili remedio aegra languebat. audiuit aegrotare populum Iudaeorum, sperare coepit salutis suae remedium, tempus uenisse cognouit, quo medicus adesset e caelo, surrexit ut occurreret uerbo, uidit quia conprimebatur a turbis; non enim credunt qui conprimunt, credunt qui tangunt. fide tangitur Christus, fide Christus uidetur, non corpore
Abbreviated transcription (Latin):
breui uolumus sermone ꝑstringe¬
re. ad non ita factum. est ut dei uer¬
bum cum uenisset ad iudeos ad scis¬
cirecur agentibꝰ. & pͥus ab illis quȩ
in lege non crediderant. in gratia cre¬
derentur Nam sicut illa quȩ in
medicis erogauerat omnem substan¬
tiam suam. ita ęciam congregatio
gentium. amiserat om̃ia dona na-.¬
ture & patrimonium uitalem ꝓ¬
degerat sancta. Uerecundia religi.¬
osa. fide ꝓmpcior. pudore cuncta¬
cior. Hoc. est enim pudoris et fidĩ
Agnoscere infirmitaten. non despe-¬
rare ueniam. Uerecumdia enim
fimbriam tecigit: fidelis accessit.
religioso credidit. sapiens sanasse
esse cognouit. Si sc̃ã ples gentium
quȩ deo credidit peccatum erubuit
ut desereret : fidem deculit. ut cre¬
deret: deuocionem exhibuit ut ro¬
garet : sapientiam in duit. ut sanita
tem suã ⁊ ipse sentir&e Fidutiam
sumpsit ut fateretur quod p̃ripuis.
tur xp̃s. Quia scriptum est post
dnm̃ dm̃ tuum ambulabis. Quide.¬

Expanded text:
breui uolumus sermone praestringebreui uolumus sermone praestringere. an non ita factum est, ut dei uerbum cum uenisset ad Iudaeos, adscisceretur a gentibus et prius ab illis qui in lege non crediderant in gratia crederetur? nam sicut illa quae in medicis erogauerat omnem substantiam suam, ita etiam congregatio gentium amiserat omnia dona naturae et patrimonium uitale prodegerat, sancta, uerecunda, religiosa, fide promtior, pudore cunctatior; hoc est enim pudoris et fidei agnoscere infirmitatem, non desperare ueniam. uerecunda ergo fimbriam tetigit, fidelis accessit, religiosa credidit, sapiens sanatam se esse cognouit. sic sancta plebs gentium, quae deo credidit, peccatum erubuit ut desereret, fidem detulit ut crederet, deuotionem exhibuit ut rogaret, sapietem suam et ipsa sentiret; fiduciam sumpsit, ut fateretur quod praeripuistur Christus? An quia scriptum est: Post Dominum Deum tuum ambulabis ? Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
erat iairus ⁊ ipse princeps
synagoge erat. ⁊ cecidit
ante pedes iħu. rogans eum ut in¬
traret in domũ suam. quia filia
unica erat illi fere annorum du-¬
odecim & hȩc moriebatur. & erat
in gerasenis sẏnagogam. xp̃c ut
cdiximus. & quem si non receꝑant.
ex pestabamꝰ. Nec nobis igitur
quibꝰ expectabatur dui defuit:
nec ad illos si rogaretur redire fas-¬
tidit. Uir enim iste pͥnceps sẏna¬
goge. cui filia erat unica ꝓ srna¬
goge pereuntes remedio precabat᷑.
quȩ urguebatur in mortem quia de-¬
cuius con templationem dñs syna-¬
gogam non penitus dereliquit me-¬
dicinam salutis credentib reserua-¬
uit. Adhanc ergo principss fili¬
am dum ꝓperat dei uerbum ut
saluos faceret filios ifrł. scã aeccłia
ex gentibꝰ congregata quȩ in ferioꝵs
lapsu criminum deperibat. para-¬
cam aliis fidem prerepit sanitatẽ.
Moraliter hunc locũ satis pritauimus
expͥmendum & idõ non illa quȩ
dicta sunt recensemus. sed mistica

Expanded text:
en Iairus, et ipse princeps synagogae erat, et cecidit ante pedes Iesu rogans eum ut intraret domum suam, quia filia unica erat illi fere annorum duodecim et haec moriebatur. reliquerat in Gerasenis synagogam Christus, ut diximus, et quem sui non receperant exspectabamus. nec nobis igitur a quibus exspectabatur diu defuit nec ad illos, si rogetur, redire fastidit. uir enim iste princeps synagogae, cui filia erat unica, pro synagogae pereuntis remedio precabatur, quae urguebatur in mortem, quia decuius contemplatione dominus synagogam non penitus dereliquit, medicinam salutis credentibus reseruauit? ad hanc ergo principis filiam dum properat dei uerbum, ut saluos faceret filios Israhel sancta ecclesia ex gentibus congregata, quae inferiorum lapsu criminum deperibat, paratam aliis fide praeripuit sanitatem. moraliter hunc locum satis putauimus exprimendum et ideo non illa quae dicta sunt retractamus, sed mystica
Abbreviated transcription (Latin):
et post resurrectionẽ diuĩ legimus
eos esse piscatos. Unde datur in¬
telligi eos ad capturã piscium eoc
more remeasse: ut postea fieret
quot matheus & marcꝰ narrant:
quando eos binos uocauit: Tunc
enĩ non sub ductis ad terram naui¬
h. tam quã cura redeundi: sed ita
eum secuti sunt: tamquã uocan¬
taͤmꝰ ac iubentẽ ut sequeretur

Expanded text:
et post resurrectionem Domini legimus et post resurrectionem Domini legimus eos esse piscatos. Unde datur intelligi eos ad capturam piscium ex more remeasse, ut postea fieret quod Matthaeus et Marcus narrant, quando eos binos vocavit. Tunc enim non subductis ad terram navibus tanquam cura redeundi, sed ita eum secuti sunt, tanquam vocantem ac jubentem ut sequerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. Ex hoc iam homines e¬
ris capiens: ad ipsum petrũ spe-¬
eidiliter ꝑ cinec:. Exponit enim
ei dñs quid hȩc captura piscum̃
significet.. Quod uidelicet ipse.
sicut minc ꝑ recia piscrs: sic ali¬
quando per uerba. sit capturus
homines Potusq facti huius ordo
quid in aeccłia cuius ipse cypum
cenet: cotidiȩ geratur ostendit.:
Qđ uero sub iungitur. Q̾ sub ducͦ¬
tis adterram nauibꝰ: relictis om̃ĩbꝰ
secuti sunt eum. Potest significare
finem temporis quo aͦed huuis modi
solo qui xp̃o in heseruit penitus
recessuri sunt. Sciendum. ẽ. autẽ
hanc eaudem non esse lectionem.
qua matheus et marcus binos de
nauiculis piscatores. pͥmum pecrũ
et andream. deinde filios ⁊ ebe dei-
adnõ narrant uocatos. Non enim
eoͥ lucas Nunc a dño uocatos. sed ta-¬
men petro fuisse p̃dictum. qͥ homi¬
nes esset capturus in sinuat. Qđ
non ita dictum. est quasi iam pis-¬
ces num quam esset capturus: nam

Expanded text:
sequitur, Et hoc jam homines esequitur, Et hoc jam homines eris capiens, ad ipsum Petrum specialiter pertinet. Exponit enim ei Dominus quid haec captura piscium significet. Quod videlicet ipse sicut nunc per reita pisces, sic aliquando per verba sit capturus homines. Totusque facti hujus ordo quid in Ecclesia, cujus ipse typum tenet, quotidie geratur ostendat. Quod vero subjungitur: Et subductis ad terram navibus, relictis omnibus, secuti sunt eum, potest significare finem temporis, quo ab hujusmodi salo qui Christo inhaeserint penitus recessuri sunt. Sciendum est autem hanc eamdem non esse lectionem qua Matthaeus et Marcus binos de naviculis piscatores, primo Petrum et Andream, deinde filios Zebedaei a Domino narrant esse vocatos. Non enim eos Lucas nunc a Domino vocatos, sed tantum Petro fuisse praedictum quod homines esset capturus, insinuat. Quod non ita dictum est, quasi jam pisces nunquam esset capturus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
b maocine . xp̃i ꝑsona eminet. a
se quodam modo repellunt: Non
enĩ haͦc uoce lirguȩ dicunt bonis
ministris dei. ut eos ase repellant.
sed uocȩ mors ec actuum suorum
suadent a se recedi ne ꝑbonos re-¬
gantur et eo uehenentius quo de¬
fecerant eis honorem. et camen fas¬
cis suis a se recedere am monent
ut honorificentiam eorum significa-¬
uerit pecrus cadens ad pedes dñi.
Mores autem ieo q̃ ait. exi ame do¬
mine quia peccator homo sum..
Quod camen non facit dñs:
non enĩ recessit abeis: eos fub-¬
ductis nauibus adlitus ꝑ duxit:
significat in bonis ac spiritalib ui-¬
ris non esse oportere hanc uolunta¬
tem. ut peccatis turbarum cõmo-
cio: quasi securiꝰ tranquillisq ui-¬
uant ac minus aecołiasticum de¬
serant. Q̾ ait ad symonem iħs:
Noli timere: Confortat dñs timo-
git : nequis uel suȩ̨ conscientiȩ
culpa tremens: ue dealiorum in¬
nocentia stupens: sanctitatis tcer¬
formidet acgredi. Quod autem

Expanded text:
ibus maxime Christi persona eminet, a ibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt. Non enim hac voce linguae, dicunt bonis ministris Dei ut eos a se repellant, sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi. Ne per bonos regantur et eo vehementius quo deferant eis honores, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini. Mores autem in eo, quod ait: Exi a me, Domine, quia peccator homo sum, quia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus perduxit, significat in bonis et spiritualibus viris, non esse oportere hanc voluntatem, ut peccatis turbarum commoti, quo quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Et ait ad Simonem Jesus: Noli timere. Confortat Dominus timgit, ne quis vel de sua conscientia et culpa tremens, vel de aliorum innocentia stupens, sanctitatis formidet aggredi. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
capti sunt: aute a mnauias et saphy¬
ra: fidei rece sub dole temptabant in¬
grodi. Ante ut iohannes testatur mul¬
ti discipuloꝵ eius abierunt recro.
&̾ iam non cum illo ambulabant:
acdemde BARNADAS. et PAULUS.
adgentium funt apostolatum se-¬
goeguti. Q uenerunt et im pleue¬¬
runt ambas nauiculas. ita ut mer¬¬
gerentur:. Harum implecio naui-¬
um: usque infinem soculi crescit:
Sed quod im plete merguntur. hoc
.ẽ. in subuersione p̃muntur. none¬
nim subuersa. sed tamen sunt pe¬
riclitata. apłs ex ponit dicens
In nouissimis diebꝰ erunt tempora
periculosa: et erunt homines seip.¬
sos amantes. Qcecera: Nam mer-¬
gi nauis. est homines in sctm ex-
quo elati ꝑfidem fuerant. mors
prauitate relabi. Quales et ipse
petrus adhuc in infirmitate posi.¬
tus: hoc loco demonstrat. Unde et¬
sequitur. Quod cũ uideret sy mon
ꝓcidit adienua tħu dicens
Exi ame: dñe quia homo peccator
sum dñe. Quia carnales quiq i¬
a eccłia regimen spiritalium inqͥ¬

Expanded text:
capti sunt, ante Ananias et Saphira fidei rete subdole tentabant ingredi : ante, ut Joannes testatur, multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulabant : ac deinde Barnabas et Paulus ad gentium sunt apostolatum segregati . Et venerunt, et impleverunt ambas naviculas, ita ut pene mergerentur. Harum impletio navium usque in finem saeculi crescit: sed quod impletae merguntur, hoc est, in subversione premuntur non enim submersae, sed tamen sunt periclitatae, Apostolus exponit, dicens: In novissimis diebus erunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, etc. . Nam mergi naves, est homines in saeculum, ex quo elati per fidem fuerant, morum pravitate relabi. Quales et ipse Petrus adhuc in infirmitate positus, hoc loco demonstrat. Unde sequitur: Quod cum videret Simoncidit ad genua Jesu, dicens: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine. Quia carnales quique in Ecclesia regimen spiritualium in qu
Abbreviated transcription (Latin):
sentiã suã cito futura: illorum
autem cardius. Ler hoc osten¬
dens quod se iam non hic esse.
illos autem hic esse dix̃. cum &
ipse hic. et illic ad huc essent:
S ic enĩ locutus homo congruens
hominib ut in os loquendi esse
habet humans ARnon coti¬
die dicimꝰ. iam non est hic deali.¬
quo quantociꝰ habituro. & maxi .ii¬
me hoc demorituris sol& dici
Quam quã & ipse dñs. tanquam
p̃ uidens. quid lecturos mouere
posset ad iecite Ego adce uenio.
sic exponens quodã modo cur
dixerit iã non sum in mundo.

Expanded text:
sentiam suam jam cito futuram, illorum sentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius: per hoc ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic, et illi hic, adhuc essent. Sic enim est locutus homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus: Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici, quanquam et ipse Dominus, tanquam praevidens quid lecturos movere posset, adjecit: Et ego ad te venio. Sic exponens quodammodo cur dixerit: Jam non sum in mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse p̾ destinatum. & certũ habe¬
re uoluit qđ essec futurum &
iã inquit non sũ demundo: & hi
in mundo funt: Si horã prorsus
illam qua loquebatur ad tendas.
utriq adhuc in mundo erant:
et ipse scilic& & illi dequib hõc
dicebat. Non enĩ scđm ꝓ uectũ
cordis & uite id acciꝑe possumꝰ
uel debemus: ut illi ꝓpter ea. esse ad huc
dicantur in mundo: quo duuna
adhuc non sapunt. ille aũ non
esse in mundo sapiendo diuna::
Positũ. est hic enĩ unum uerbum.
qͥ nos ita intelligere omĩno non
sinat: quia non ait & non sum in
mundo. sed iã non sum demun¬
do: Per hoc ostendens fuisse in
niundo & iam non esse. Num¬
quid gͦ fasest ut eũ credamus. a¬
liquando inundana sapuisse. &
abhoc errore liberatum. iam illa
non saꝑe .qui ista im pio sensu
se in duerit errat. Restat igitꝰ
do pͥus erat. in mundo se dixe-¬
rit eciam non esse. ꝓ fecto p̾sen¬¬
tian corꝑali: amundo scilic& ab¬

Expanded text:
certum habecertum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, et ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia non ait: Et non sum in mundo, sed: Jam non sum in mundo, per hoc ostendens se fuisse in mundo, jam non esse. Nunquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum, jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur do prius erat, in mundo se dixerit jam non esse, profecto praesentia corporali, a mundo, scilicet, ab
Abbreviated transcription (Latin):
gnouerunt uere uoluit adiungen¬
do dicere & crediderunt.. Hoc ita¬
q crediderunt uere. quod cogno¬
uerunt uere. Id enĩ. ẽ. ate exnu
qđ est tume misisti. Ego ꝓ eis nõ¬
disti michi: Mundũ uult modo
intelligͥi qui uiuunt scđm concu-¬
piscentiam mundi: & uon sunt in
ea sorte grã: ut ab illo eligantur
ex munido. Non itaq ꝓ mundo
sed ꝓhis quos ei pater dedit. roga-¬
re se dicit: Per hoc enim qđ eos
illi pater iam dedit. factum. est
ut non ꝑtineant ad eum mundũ
ꝓ quo non rogat.:. Deinde sub iuN¬
git. quia tui sunt Neq enĩ qui¬
a pater eos filio dedit: amisit ipse
quod dedit cũ ad huc filius sequa¬
cur acdicat Q̾ in ea omĩa tua st̃:
et tua mea. Ubi satis appar& quo¬
modo unigeniti filii sunt omĩa
quȩ sunt patris. ꝑ hoc utiq qđ e
ciam ipse ds̃. est & depatre patͥ
.ẽ. natus aequalis. & clarificatus sũ
in eis. Nunc suam clarificatio¬
nem tamquã facta sit dicit: cum
adhuc ess& futura Dicendo e

Expanded text:
onere voluit adjungendo, et crediderunt. Hoc itaque crediderunt vere, quod cognoverunt vere: id enim est a te exivi, quod est, tu me misisti. Cum ergodit ei Pater. Mundum vult modo intelligi, qui vivunt secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea forte gratia, ut ab illo eligantur ex mundo. Non itaque pro mundo, sed pro eis quos Pater dedit rogare se dicit. Per hoc enim quod eos illi Pater jam dedit, factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. Deinde subjungit, quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea; ubi satis apparet quomodo unici Filii sunt omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis. Hoc enim dictum est inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset futura: superius
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt uere qui a ate exiui: &
crediderunt quia tume misisti
ris fllibus dicipotuerunt spe-
tie ꝑfecta. cum adhuc essem
futura s ut de hissolis quos
tunc habebat discipłos hȩc loqui
in teligatur illud magis urget
quod paulo post ait Cto essẽ
cum eis egoseruabam eiͦs inno¬
mit᷑uo. Quos dedisti michi custo¬
diui: ut nemo exhis periit.
nisifiliꝰ ꝑdicionis ut scriptu¬
ra impleat̾ : uidam significans
quitradidit eum: Cristo quipe¬
pe duo denario numero apłoꝵ.
solus periit: De inde sub ium¬
git: Nunc autem adte uenio
Unde manifestum est eũ decor¬
poralisua dixisse presentia.
Cum essem m eis egoseruabã
eos Heluti iam cum eis eap̾ sen¬
intelleguntur dequibus dicerit
Cum essem cum eis ego seruabã
eos: nisi quos in se credentes
seruare iam ceperat p̾sentia
corꝑali. & quos relicturus fuerat
patrem seruaret p̾sentia sꝑitali.:
Post uͦ ad iungit & ceteros suos
ubi dicit. non ꝓhis autem rogo
tantum : sed & ꝓ his qui credituri

Expanded text:
vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. bus fidelibus dici potuerunt spe jam perfecta, cum adhuc essent futura: sed ut de his solis quos tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget quod paulo post ait, Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo: quos dedisti mihi custodivi, et nemo ex eis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur; Judam significans qui tradidit eum: ex isto quippe duodenario numero Apostolorum solus periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia, Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesenintelliguntur de quibus dixerit: Cum essem cum eis, ego servabam eos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri
Abbreviated transcription (Latin):
se in de seꝑauit dei filuis: sine quo
Nichil umquã pat̾ habuit. sed
A quo enim habet ut sit: ab illo ha¬
patre fuit. numquam sine illo pa¬
ter fuit. Qđ itaq ait. & michi eos
dedisti. hominem accepisse hanc
potestatem ut eos haber& ostendit
Quonam qui semꝑ omp̃s fuit. nõ
semper homo fuit. Quam obrem
cum patri potius tribuisse iudea¬
tur. ut ab eo illos acceꝑit. qm̃ in
ipso. est quic quid. est dequo. est
Etian ipse sibi eos dedit. hoc est

Expanded text:
se inde separavit Deus Filius, sine quo se inde separavit Deus Filius, sine quo nihil unquam Pater habuit; sed A quo enim habet ut sit, ab illo haPatre fuit, nunquam sine illo Pater fuit. Quod itaque ait: Et mihi eos dedisti, hominem se accepisse hanc potestatem, ut eos haberet, ostendit, quoniam qui super omnes fuit non semper homo fuit. Quamobrem cum Patri potius tribuisse videatur ut ab eo illos acceperit, quoniam ex ipso est quidquid est, de quo est, etiam ipse sibi eos dedit, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓuerbiis occultat᷑. sed uerbis
manifestatur. ꝓculdubio palam
.ẽ. Quomodo ergo in anifestauit
qđ nondum palam dix̃ . ꝓ inde
sic intelligendum .ẽ. ꝓ tempore fu-¬
turo p̾teritum positum. quem ad¬
mo dum illud. Omĩa quȩ audiui
a patre meo. nota feci uobis. Qđ
non dum fuerat sed loquebatur
quasi fecissec qđ in mutabiliter
esse p̃fixum sciebat ut facer&:
Quid. est autem qͦs delisti mͥ demun-¬
do. Dictum . ẽ. enim deillis quod
non essent demundo. Sed hoc eis¬
regeneratio prestitit. non genera-¬
tio. Quid. est aeciam qđ sequitur
Tui erant & michi eos dedisti.
An aliquando erant patris aliquan-¬
do non erant unigeniti filu eius:
& habuit aliquando pat̾ aliqd si¬
ne filio. Absit. Neruntam̃. ha¬
buit aliquid aliquando dei filiꝰ.
qđ nondum habuit. id. est ipse ho¬
mo filius. quia nondum erat ho¬
mo factus ex matre. quando tan
habebat unuersa cum patre:
Qua ꝓpter qđ dix̃ tui erant non

Expanded text:
proverbiis occultatur, sed verbis proverbiis occultatur, sed verbis manifestatur, procul dubio palam dicitur. Quomodo ergo manifestavit, quod nondum palam dixit? Proinde sic intelligendum est pro tempore futuro praeteritum positum, quemadmodum illud. Omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis, quod nondum fecerat, sed loquebatur quasi fecisset quod immobiliter esse praefixum sciebat ut faceret. Quid est autem Quos dedisti mihi de mundo? Dictum est enim de illis quod non essent de mundo. Sed hoc regeneratio praestitit, non generatio. Quid est etiam, quod sequitur: Tui erant, et mihi eos dedisti? An aliquando erant Patris, quando non erant unigeniti Filii ejus? et habuit aliquando Pater aliquid sine Filio? Absit; veruntamen habuit aliquando aliquid Deus Filius, quod nondum habuit idem ipse homo Filius, quia nondum erat homo factus ex matre, quando tamen habebat universa cum Patre; quapropter dixit Tui erant. Non
Abbreviated transcription (Latin):
b ad eum ꝑtinentib suꝑus loque¬
retur. abeo loco ubi ait. manifes¬
taui nomen tuũ hominib quos
dedisti michi: sed dehis tantũ qͥ
eum cum ille dicer& audiebant..¬
Iam nunc gͦ uideamus. ꝗd deomꝰ¬
nib aquib. tunc audiebatur dis-¬
cipulis sus dicat. Manifestaui
inquit nomen tuum hominibus
quos dechisti mͥ: Num gͦ noue-¬
rant dei nomen cum essent ui¬
dei C ubi .ẽ. qđ legitur. Nocꝰ
in uidȩa ds̃. i isrł magnum no¬
men eiꝰ. Ergo manifestaui no¬
men tuum hominib istis quos de¬
disti mͥ demundo. qui me audi-¬
unt hec dicentem non illud no-¬
men tuũ quo uocaris ds̃. sed il¬
bid quo uocaris pater meus..¬
S ed quomo do manifestauit si nou¬
dum uenit hora dequa superiꝰ
dixerat. qđ uenir& hora cum
iam non in ꝓuerbi is in quit lo¬
quar uobis. sed palã depatre ad
nunciabo uob. An uͦ ad nuncia¬
cio manifesta putabut᷑ in ꝓũbiis:
Cur gͦ dictum. ẽ. palam adiuini¬
ciabo nisi quia in ꝓuerbiis.
non est palam. Quod autem nõ

Expanded text:
 ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, audiebant.Jam nunc ergo videamus quid de illis, a quibus tunc audiebatur, discipulis suis dicat. Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? Et ubi est quod legitur, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestamen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem, non illud nomen tuum, quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater meusSed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat quod veniret hora cum jam non in proverbiis, inquit, loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis? An vero annuntiatio manifesta putabitur in proverbiis? Cur ergo dictum est, palam annuntiabo, nisi quia in proverbiis non est palam? Quod autem non
Abbreviated transcription (Latin):
tequam mundus essect: ut e&̃
claritas eius exrexurrectione
mortuoꝵ aput patrẽ ad cuiꝰ
dexcerã sedet. Cum ergoui¬
deret illiꝰ pre destinatu suȩ
clarificationis uenisse iam tempꝰ
ut &. nunc fieret in redeintione
quod fuerat in predestinatione
iam factum: orauit dicens:
Cenunc clarificame tu pater
aput temet ipsum claritate
essed apucte. Id est illam cla¬
ritatem quã habui apudte. in
predestinatione tua tempus est
indexeratua Magnifestaui
nomen tuũ hominib quos de¬
disti michi demunͦ. Tui erat

Expanded text:
quam mundus esset, ut esset claritas ejus, ex resurrectione mortuorum, apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit, dicens: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, clard te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua, tempus est in dextera tua. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de
Abbreviated transcription (Latin):
te Hoc est sicut tunc: ita cel
nunc: Sicut tunc predesti.¬
natione: ita & nunc per̾¬
fectione: Fac in moͬndo : qͦ
aput te iam fuerat ante mũ¬
dum. Fac in suo tempore: qͣ
ante omĩa tempora statuisti:
est naturȩ: exmortali in mor¬
talis apud patrẽ futurȩ.
& hoc iam predestinandu
factum fuisse anteꝗ mundus
e& quod inmundo &iam suo
tempore fieret: Sienĩ de nob̾
dixit apłs. sicut elegit nos
in ipso ante mondi constitutio¬
ne̾ cur aborre̾re putat̾ auero.
situnc pater caput nostrum
glorificauit. quando nos in ipso
ut menbra cuis essemus elegit.c¬

Expanded text:
e; hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione: fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum; fac in suo tempore, quod ante omnia temest naturae, ex mortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse, antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempdixit Apostolus: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem , cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ seruauerunt. Nunc cogno-¬
uerunt quia om̃ia quȩ dedisti
michi ate sunt Id .ẽ. cognouer̾
quia ate sum. Simul eium pat̾
dedit omĩa: cum genuit qui ha¬
ber& omĩa Quia uerbum inqͥe.
quȩ dedisti michi dedi eis. & ipsi
acceꝑunt hoc. est intellexerunt
atq tenuerunt.. Tunc enim uer¬
bum accipitur. quando inente
uere. quia ate exteu. & credider̾
quia titme misisti. & hic sub au

Expanded text:
uum servaverunt. Nunc cognoverunt quia omnia quae dedisti mihi abs te sunt, id est, cognoverunt quia abs te sum. Simul enim Pater dedit omnia, cum genuit, qui haberet omnia. Quia verba, inquit, quae dedisti mihi, dedi eis; et ipsi acceperunt, id est, intellexerunt atque tenuerunt. Tunc enim verbum accipitur, quando mente vere quia a te exii, et crediderunt quia tu me