comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sos cognostñt. et dum ꝑ classẽ
salomoĩs de tharsis ad ihrłm
ouẽ puriores fiunt. De hoc auro
purissimo fecit rex salomon stu¬
ta aurea. Scuta aurea sunt qͥ
pure uiuũt ⁊ alios ab incur¬
su diaboli defendunt. Ex p̃lic¬
to aũt argento fiuñt tube ar¬
gẽtee .i. doctores ecc̃e. Attulit
licatos. ut qui intharsis deri¬
sores et delicati fuerũt inpace
ꝯuersioĩs humiles existant.
Attulit etiam classis salomo¬
nis dentes elephantoꝵ .i. de
tractiones suꝑborum. Dum
plicium detrahunt quasi dẽ¬
tib eorum ossa rodunt. Noti
quod dentes elephantis mat̾ia
sũt eboris. Et de mat̾ia eboris
fit thronus salomonis. Qui
enim ex rapina uiuere sue¬
uerãt. subiecti u̾o salomonis
tres annos semel classis salo¬
monis ire consuerat inthar¬
sis. Primus annus moralit̾ ẽ
cogitatio. Scd̃s loquutio. Terciꝰ
oꝑatio. Cum igit᷑ de hiiᷤᷤ tribus
simul confessio agitur. qͣi a ser¬
uis sa lomoĩs. Per tres annos

Expanded text:
sos cognoscunt. Et dum per classem sos cognoscunt. Et dum per classem Salomonis de Tharsis ad Jerusaonem puriores fiunt. De hoc auro purissimo fecit rex Salomon scuta aurea. Scuta aurea sunt qui pure vivunt, et alios ab incursu diaboli defendunt. Ex praedicto etiam argento fiunt tubae argenteae, id est doctores Ecclesiae. Attulit licatos, ut qui in Tharsis derisores et delicati fuerant, in pace conversionis humiles existant. Attulit etiam classis Salomonis dentes elephantorum, id est detractiones superborum. Dum s operibus simplicium detrahunt, quasi dentibus eorum ossa rodunt. Nota quod dentes elephantis materia fiunt eboris, et de materia eboris fit thronus Salomonis. Qui enim ex rapina vivere consueverant, subjecti vero Salomoni tres annos semel classis Salomonis ire consueverat in Tharsis. Primus annus moraliter est cogitatio, secundus locutio, tertius operatio. Cum igitur de his tribus simul confessio agitur, quasi a servis Salomonis per tres annos
Abbreviated transcription (Latin):
Tharsis int̾pretat᷑ exploratio gau¬
dii. Est aũt gaudiũ p̃sents se¬
culi. ⁊ est futuri gandium pre¬
sentis uite fine claudit᷑. S̾au¬
fine t̃minat᷑. Saudiũ presentis
uite dolor et tristicia sequit᷑ gan¬
dium no̾ future nec dolor nec
tristitia sb̃sequet᷑. Gaudium p̾¬
sentis scłi ẽ honorib sublimari
rebus transitoriis ad tp̃s ꝑ frui.
habundare ꝑentũ copia et eorũ
delectari presentia. Cumaut aͥs
priuatur honoribus spoliatur
rebus. cum aliquis amicoꝵ mo¬
ritur tunc dolor sequit᷑. Hoc gͥ
cecur. Per tres annos semel
classis salomonis per mare
mittit᷑ intharssis. Classis sa¬
lomonis ẽ uirtus confessioĩs.
Hac classe ꝑ huiꝰ mundi mare
uehim̃. ne submergam̃. Inthar¬
sis ergo classis mittit᷑ que inde
aurum ⁊ argentum. dentes ele¬
phãtoꝵ. symias ⁊ pauos defer¬
re ꝑhibetur. Aurum ⁊ argentũ
quentia clari: eloquentia ꝑiti.
Qͥ dum p̃sentis scłi gaudium
implorant. ⁊ exquirunt seip¬

Expanded text:
Tharsis interpretatur exploratio gaudii. Est autem gaudium praesentis saeculi, est et futuri. Gaudium praesentis vitae fine clauditur, gaufine terminatur. Gaudium praesentis vitae dolor et tristitia sequitur, gaudium vero futurae nec dolor nec tristitia subsequitur. Gaudium praesentis saeculi est honoribus sublimari, rebus transitoriis ad tempus perfrui, abundare parentum copia, et eorum delectari praesentia. Cum autem aliquis privatur honoribus, spoliatur rebus, cum aliquis amicorum moritur, tunc dolor sequitur. Hoc ga immiscetur. Per tres annos semel classis Salomonis per mare mittitur in Tharsis. Classis Salomonis est virtus confessionis. Hac classe per hujus mundi mare vehimur, ne submergamur. In Tharsis ergo classis mittitur, quae inde aurum, et argentum, dentes elephantorum, simias, et pavos deferre perhibetur. Aurum et argentum i sapientia clari, eloquentia praediti, qui dum praesentis saeculi gaudium explorant et exquirunt, seip
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ⁊ subdit᷑. Obliuiscat᷑ quod pes
conculoet ea: et bestia agri con¬
t̾at. Tunt oua pes calcat. ⁊ bes¬
tia agri cont̾it cũ int̾ra deserũt᷑.
qr uidelicet humana corda dum
semꝑ terrena cogitare semꝑ que
iia sunt agere appetũt. ad con¬
u̾tendũ se agri bestie.i. dyabolo
st̾munt. ut cum diu in funa cogi¬
tatione abiecta sunt. qñq etiã
maioꝵ cͥminũ ꝑpetratione fran¬
quasi nõ sint sui. Quasi nõ sucs
respicit quos alit̾ uiu̾e qͣm doci
ip̃a deprehendit. Et durescente
seuicia t̾rores ad monet. seq in
eoꝵ cruciatib ex̾cet. atq inui¬
die facib inflãmata. in quibus

Expanded text:
Unde et subditur: Obliviscitur quod pes Unde et subditur: Obliviscitur quod pes conculcet ea, et bestia agri conter: Tunc ova pes calcat, et bestia agri conterit, cum in terra deseruntur, quia videlicet humana corda, dum semper terrena cogitare, semper quae ima sunt agere appetunt, ad conterendum se agri bestiae, id est diabolo sternunt, ut cum diu infima cogitatione abjecta sunt, quandoque etiam majorum criminum perpetratione franquasi non sint sui . Quasi non suos respicit, quos aliter vivere quam docuit ipsa deprehendit, et durescente saevitia terrores admovet, seque in eorum cruciatibus exercet, atque invidiae facibus inflammata, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ma consurg̾et. Uñ iustoꝵ mens
quiꝰ per custoliam discipline
a cunctoꝵ uisibiliũ fluxꝰ appeti¬
tu constringit᷑ : collecta apud se¬
met ip̃am in trinsecus integrat᷑.
Quał̾q deo uł ꝓximo ẽẽ debeat
plene se conspicit. qr nichil ex¬
t̾ius suũ dereliquit. Et quanto
ab ext̾iorib abstracta conpescit᷑
tanto aucta in intimis inflãmat᷑.
Et quo magis ardet eo ad depre¬
hendẽda nicia amplius lũcẽt.
Hinc ẽ enĩ quod scĩ uiri dum se
intra semetipos colligunt: mi¬
ra ac penetrabili acie ecculta q̃
aliena delicta deprehendũt. Se
tiones: Quas cũ tempꝰ fu̾it in
altũ eleuat. quia oportunitate
comꝑta eas suꝑbiendo manifes¬
tat. Alas in altum erigere est:
ꝑ effrenatã suꝑbiam cogitatiõe.
aꝑire. Nunc aũt quia scm̃ semu
se simulat. qr in semetip̃o strin¬
git que cogitat quasi alas ĩ corꝑ
pocͥta et nũc suas laudes aꝑiat.i
ut quo elatiora semꝑ ex cogitat.
eo se supliciis atrociorib in m̾gat

Expanded text:
Unde justorum mens, quia per custodiam disciplinae a cunctorum visibilium fluxu appetitus constringitur, collecta apud semetipsam intrinsecus integratur, qualisque Deo vel proximo esse debeat, plene conspicit, quae nihil suum exterius derelinquit. Et quantum ab exterioribus astricta compescitur, tantum aucta in intimis inflammatur. Et quo magis ardet, eo ad deprehendenda vitia amplius lucet. Hinc est enim quod sancti viri dum se intra semetipsos colligunt, mira ac penetrabili acie occulta etiam aliena delicta deprehendunt. Seqtiones? Quas cum tempus fuerit, in altum elevat, quia opportunitate comperta eas superbiendo manifestat. Alas in altum erigere est per effrenatam superbiam cogitationes aperire. Nunc autem quia sanctum se simulat, et quasi in semetipso stringit quae cogitat, quasi alas in corpore pocrita, et nunc suas laudes appetat;ut quo elatiora semper excogitat. eo se suppliciis atrocioribus immergat.
Abbreviated transcription (Latin):
quonodo in obsessis corporib
sp̃c nundi illorum uirtute ⁊
porestate torquentur et cruciã¬
tur et inuisibilibus flagris
uerberantur quousq cͥtiant᷑
et effu gentur ab hominibus
sicut ip̃i demones audientibꝰ
nobis exclamant uociferantes
et rogant eos ut cessent tor q̃re
ti formes. alii clamantes. alii
rugientes. et sirut serpenstes
sibilant et fugantur ab obsessis
tolorum atq omnium sancto¬
rum uirtutes. que illis secũ¬
dum merita sua adño date
sunt. Honorem uero illum
transendentem et super euntẽ
omnia sua dimiserunt. ut il¬
lum celestem thesaurum possi¬
derent que aint ad saluatorem.
Ecce nos quidem dimisimus
uxores et filios et omnes pos¬
sessiones propter te quid faci¬
es nobis in regno tuo: Et
ille dicit eis. Amen clico uobis
cum sederit filius hominis in
sede maiestatis sue a diudican¬

Expanded text:
quomodo in obsessis corporibus quomodo in obsessis corporibus spiritus immundi illorum virtute et potestate torquentur et cruciuntur, et invisibilibus flagellis verberantur, quousque ejiciantur et effugentur ab hominibus, sicut ipsi daemones audientibus nobis exclamant vociferantes, et rogantes eos ut cessent torquere tiformes. Alii enim clamantes, alii rugientes, sicut serpentes sibilantes fugantur ab obsessis tolorum hominumque sanctorum virtutes, quae illis secundum merita sua a Domino datae sunt. Honorem vero illum transcendentem et superimentem omnia sua bona dimiserunt, ut illum coelestem thesaurum possiderent, qui dicunt ad Salvatorem: Ecce nos quidem dimisimus uxores et filios et omnes possessiones propter te, quid facies nobis in regno tuo? Et ille dicit illis: Amen, amen dico vobis, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae ad judican
Abbreviated transcription (Latin):
cellat om̃ia aromata et pig
suauitatẽ cius secundũtur.
Solus aũt draco cum audie
subterrigenis spẽluncis. Ibi
añt nõ ferens uim odoris eiꝰ
insemet ip̃o contractus obstu
pescit: et manet in mobilis
manisq uelut mortuus. Ce¬
sus fu̾it. et crediderit posse se ꝑ¬
unain margaritam adquirere
satis maiores et meliores diui¬
tiarum facultates precellen¬
ille negociator possidet qui est
apostolorum chorus. ꝑ unũ
illum lapidem preciosum do¬
qui est uera margarita. uia ⁊
ueritas et uita nostra. Deni¬
q au di ip̃m in euangelio di¬
bis potestatem sp̃uum in mũ¬
dorum et calcandi super serpẽ¬
tes et scorpiones et supra om¬
mem uirtutem dẏabolicam.
et sanare omnes langores.¬
⁊ omnes infirmitates. Et
iterum. Suntes preclicate
quoniam appropinquauit
regnum celorum. In frmos
nunc quam ine ctim̃abilis
sit ista margarita sanctis mar¬
tiribus qui nõ solum cum in
hac uita essent. set etiam post
uite huius excelsum mira e¬
gerunt sicut nunc uidemus

Expanded text:
cellat omnia aromata et pigmsuavitatem ejus sequuntur. Solus autem draco cum audiersub terrenis speluncis. Ibi autem non ferens vim odoris ejus, in semetipso contractus obstupescit et torpescit, et manet immobilis exanimusque velut mortuus; csus fuerit, et crediderit posse unam margaritam acquirere, longe majores et meliores divitiarum facultates praecellenille negotiator possidet, qui est apostolorum chorus, per unum illum lapidem pretiosum Doqui est verae margarita, via, veritas et vita nostra . Denique audi ipsum in Evangelio dibis potestatem spirituum immundorum, et calcandi super omnes serpentes et scorpiones et supra omnem potestatem diabolicam, et sanandi omnes languores et infirmitatem . Et iterum: Euntes praedicate quoniam appropinquavit regnum coelorum, infirmos nunc quam inaestimabilis sit ista margarita sanctis martyribus, qui non solum cum in hac vita essent, sed etiam post hujus vitae excessum mira egerunt, sicut nunc videmus
Abbreviated transcription (Latin):
Mare aũt huiꝰ seculi fugam
habet. Naues uo̾ uictoꝵ ha¬
bent exemplũ qui fine ullo
periculo uł naufragio fidei
transeunt. ꝑ medias huis mũ¬
di peccellas ac tempestates.
et mortiferas uincunt undaᷤͤ.
idest huins seculi contrarias
potestates. Serra aũt que ułt
uelificare cũ nauib figuram
gerit eoꝵ qui initiũ hñt ĩ bo¬
manentes ĩ eis sunt cupidi.¬
st aĩal quod dicitur
panthera uario quidẽ
colore: sed spetiosum nimis
et mansuetũ ualde. Physio¬
logus dicit de eo qd̾ inimicũ
solis draconib sit. Cum co
mederit et saciau̾it ͭ de uniu̾¬
sis uenationib recipit se in
speluncã suam ponensq se
dormit ꝑtriduũ. Surgens at
a sompno statim emittit ru¬
gitum ꝑ altum simłq odorẽ
.tate uicti. ebrietate et luxu¬
ria. ac diuersis uiciorum
genersbus que tainquam
mergunt usq ad in feros.¬

Expanded text:
Mare autem hujus saeculi figuram habet. Naves ergo justorum habent exemplum, qui sine ullo periculo vel naufragio fidei transeunt per medias hujus mundi procellas et tempestates, et mortiferas vincunt undas, id est hujus saeculi contrarias potestates. Serra autem, quae vult velificare contra naves, figuram gerit eorum qui initium habent in bomanentes in eis sunt cupidist animal, quod dicitur panthera, vario quidem colore, sed speciosum nimis, et mansuetum valde. Physiologus dicit quod inimicum est solis draconibus. Cum ergo comederit et satiaverit se de universis venationibus, revertitur in speluncam suam, ponensque se dormit per triduum. Surgens autem a somno, statim emittit rugitum per altum, simulque odorem ditate, superbia, ebrietate, luxuria, ac diuersis uitiorum generibus, quae illos tamquam mergunt usque ad inferos
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe: ad quã ꝓcedat: Et plꝰ uult ambrosiꝰ posse
qu̾a ĩꝑator: ut imꝑatori ꝓdeundi facultat̾ẽ neget
Qͦd cũ dicunt app̾hentłe sermones nos gestiunt:
centes Magist̾: licet tributũ clari cesari an none
Sẽ ꝑne de cesare. seruns clĩ iui cõmouet᷑ Et hoc
ad calu̾pmã sibi arcessit impietas: ut imꝑiale
nom̃ obtendat Et isti posst̃ dicere qł eoꝵ non
habent sac̾legiũ. quoꝵ imitant᷑ magisteriũ: ⁊ tam̾
uidete qͣnto peiores arriani st̃ quã nidei Illi
querebant utrũ soluendũ putarent cesari ius
tributi: isti imꝑatori uolunt dare iis ȩccłȩ Sed
ut ꝑfidi suũ sequunt᷑ auctore: ita ynos quȩ nos
dñs ⁊ auctor nr̃ docit respondeamꝰ: Conside.

Expanded text:
accipere, ad quam procedat: et plus vult Ambrosius posse, quam imperator; ut imperatori prodeundi facultatem neget? Quod cum dicunt, apprehendere sermones nostros gestiunt, centes: Magister, licet tributum dare Caesari, aut non ? Semperne de Caesare servulis Dei invidia commovetur? Et hoc ad calumniam sibi arcessit impietas, ut imperiale nomen obtendat? Et isti possunt dicere quod eorum non habeant sacrilegium, quorum imitantur magisterium? 31. Et tamen videte, quanto peiores sunt Arriani Iudaeis. Illi quaerebant, utrum solvendum putaret caesari ius tributi, isti imperatori volunt dare ius aecclesiae. Sed ut perfidi suum secuntur auctorem, ita et nos quae nos Dominus et auctor noster docuit responde
Abbreviated transcription (Latin):
eũ laurlat᷑. xp̃e dicunt heretici qi seditio cõmonet᷑.
dicunt heretici qͥa his mors parabat᷑: ⁊ uere mortẽ
habent in lauclibꝰ xp̃i Quomͦ eñ lautles esꝰ ferre
possunt: cuiꝰ infirmitat᷑ẽ p̾dicant: Itaq ⁊ hoclie
nis nec lauclationẽ. xp̃i sustinere posst̃: Nident
pueros xp̃i głam concinentes: qͥa scriptũ ẽ ex ore
infantiũ ⁊ lactentiũ ꝑfecisti laudẽ: irrident is.¬
ta etatułã plenã fidei. cũ dicunt ecce qͥd clamãt:
s respondit his xp̃c. si hi tacuerint. lapides cla.¬
mabt: Hoc ẽ fortiores clam abt̃. clamabt̃ ⁊ iuue.¬
nes. clamabt̾ ⁊ maturiores. clamabt̃ ⁊ senes: isti
lapides ad illũ iã solidati lapidẽ de qͦ scriptũ ẽ:
Lapidẽ que reꝓbauer̃ edificantes: hic factꝰ est

Expanded text:
cum laudatur Christus, dicunt haeretici quia seditio commovetur: dicunt haeretici quia his mors parabatur; et vere mortem habent in laudibus Christi. Quomodo enim laudes ejus ferre possunt, cujus infirmitatem praedicant? Itaque et hodienis nec laudationem Christi sustinere possunt. Vident pueros Christi gloriam concinentes; quia scriptum est: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Irrident istam aetatulam fidei plenam, cum dicunt: Ecce quid clamant? Sed respondit iis Christus: Si hi tacebunt, lapides clamabunt , hoc est, fortiores clamabunt, clamabunt et juvenes, clamabunt et maturiores, clamabunt et senes: isti lapides ad illum jam solidati lapidem, de quo scriptum est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est
Abbreviated transcription (Latin):
agri ȩccłȩ soluunt tributũ: Si agros desiderat
ĩꝑator : potestat̾ẽ habet uindicandoꝵ. nemo
nr̃m int̾uenit: pot̾ pauꝑibꝰ collatio ppłi recłũ¬
dare: Non faciant de agris inuitdiã: tollant
eos si libitũ ẽ Imꝑatori ñ dono: s ñ nego: Aurũ
quer̃: possũ dicere. argentũ ⁊ aurũ ñ quero
s inuidiã faciunt qͥa aurũ erogat᷑: nec ego hãc
inuidiã ꝑhorresco: Habeo erarios Erarii mei
Utinã hoc mͥ sẽꝑ crim̃ adscribant: qͥa aurum
pauꝑibꝰ erogat᷑: Qa si obiciunt qđ defensionẽ
ab his reqͥrã: ñ nego. s etiã ãbio: Habeo defensi-¬
onẽ: s in orationibꝰ pauꝑũ: Ceci illi ⁊ claudi.
debiles. ⁊ senes: robustis bellatoribꝰ fortiores st̃:
Deniq munera pauꝑũ dm̃ obligant: qi scrip.¬
tũ ẽ Q largit᷑ pauꝑi: dõ fenerat: Presilia bella.¬
oꝵ carminibꝰ deceptũ ppłm ferunt: Plane nec hoc
abnuo: Grande carm̃ istud ẽ: qͦ nicħ potentꝰ: Qa

Expanded text:
rat imperator, potestatem habet vindicandorum; nemo nostrum intervenit. Potest pauperibus collatio populi redundare: non faciant de agris invidiam, tollant eos, si libitum est imperatori: non dono, sed non nego. Aurum quaerunt, possum dicere: Argentum et aurum non quaero. Sed invidiam faciunt, quia aurum erogatur. Nec ego hanc invidiam perhorresco. Habeo aerarios: aerarii mei Utinam hoc mihi semper crimen ascribant, quia aurum pauperibus erogatur! Quod si objiciunt quod defensionem ab iis requiram, non nego, sed etiam ambio. Habeo defensionem, sed in orationibus pauperum. Caeci illi et claudi, debiles et senes robustis bellatoribus fortiores sunt. Denique munera pauperum Deum obligant; quia scriptum est: Qui largitur pauperi, Deo fenerat . Praesidia bella carminibus deceptum populum ferunt. Plane nec hoc abnuo. Grande carmen istud est, quo nihil potentius. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
contristatũ eẽ qđ sibi ẽẽt alienũ ius relatione
iusta negatũ. s muliebri consilio deceptum:
Nabuthe uites suas uel ꝓpͥo cruore defendit:
Si ille uineã suã ñ tͣlidit: nos t̾demꝰ ȩccłam&ͥ:¬
Qͥ agͥ responsũ ẽ a me contumacit᷑: Dixi enim
conuentꝰ: absit ame ut tͣtlã xp̃i hereditatẽ. Si
ille patrũ hereditatẽ ñ tͣdidit: ego tͣcłã xp̃i
in causa fidei defunctꝰ ẽ. hereditatẽ extorgii con¬
fessoris hereditatẽ merocli. atq omm̃iũ retro fide.¬
e faci at s̃ꝑator Eriꝰ ẽ: ut aĩam mͥ quã fidẽ aufe.¬

Expanded text:
contristatum esse, quod sibi esset alienum jus relatione contristatum esse, quod sibi esset alienum jus relatione justa negatum, sed muliebri consilio deceptum. Nabuthe vites suas vel proprio cruore defendit . Si ille vineam non tradidit suam, nos trademus Ecc me responsum est contumaciter? Dixi enim conventus, absit a me, ut tradam Christi hereditatem. Si ille Patrum hereditatem non tradidit, ego tradam Christi in causa fidei defunctus est, hereditatem Eustorgii confessoris, hereditatem Merocli atque omnium retro fidelest, faciat imperator. Prius est, ut animam mihi aufe
Abbreviated transcription (Latin):
timeo: ⁊ ista ñ desero Qͦ enĩ abibo ubi ñ om̃ia
plena gemitꝰ sint atq lacrimarũ: qͣndo per
eccłas iubent᷑ eici catholici saẽdotes resistentes
Hanc imitatꝰ aupxentiꝰ. gladiũ uolantẽ ꝑ om̃s urhns
direxit: ysathanas tͣnsfigurat se in angłm lues¬
m̃to mundũ redemisti: auxentiꝰ uno mom̃to tot po-¬
płos qͦtd in ipso ẽ trucidabit. alios glaclio. alios sacͥ.¬
legio: Michi basilicã petit cruento ore. sanguino.¬
lentis manibꝰ: cui bene p̾sens respondet lectio: sec-
catori aut̃ clix̾ ds̃: quare tu enarras iusticias me.¬
ase Ide ñ conuenit paci ⁊ furori: ñ conuenit .xͦ
y belial: Meministi etiã qł lectũ ẽ hodie. nabu.¬
the scm̃ uirũ possessorẽ uineȩ suȩ int̾pellatum
petitione regia ut uineã suã daret. ubi rex suc¬
cisis uitibꝰ holꝰ uile sereret: eũq respondisse. ab.¬
sit ut ego patrũ meoꝵ tͣcdã heretlitatẽ: regem

Expanded text:
timeo, et ista non desero. Quo enim abibo, ubi non omnia timeo, et ista non desero. Quo enim abibo, ubi non omnia plena gemitus sint, atque lacrymarum; quando per Ecclesias jubentur ejici catholici sacerdotes, resistentes hanc imitatus Auxentius gladium volantem per omnes urbes direxit. Et Satanas transfigurat se in angeluto mundum redemisti: Auxentius uno momento tot populos, quod in ipso est, trucidabit, alios gladio, alios sacrilegio? Meam basilicam petit cruento ore, sanguinolentis manibus. Cui bene praesens respondit lautem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? id est, non convenit paci et furori, non convenit Christo et Belial . Meministis etiam quod lectum est hodie Nabuthe , sanctum virum possessorem vineae suae, interpellatum petitione regia, ut vineam suam daret; ubi rex, succisis vitibus, olus vile sereret, eumque respondisse: Absit ut ego patrum meorum tradam haereditatem; regem
Abbreviated transcription (Latin):
tes eũ tenere ñ poterant: qđ utiq euidenter
ostendit. qͥa qͣndo dñs uult unꝰ qͥsq inuenitur
⁊ capit᷑: Qͦd aut̃ differt: etiã si querentiũ oc-¬
currat ocłis ñ tenet᷑ Ergo ipse ñ cotidie uel
usitandi gr̃a ꝓdibã uel ꝑgebã ad martyres
ñ regiã palacii p̃texebã eundo atq redeun.¬
do: Et tam̃ nemo me tenuit. cũ extͣbandi me
haberent: ut ꝓlider̾ pꝰea uoluntatẽ dicentes.
exi de ciuitate. ⁊ uade qͦ uis: Expectabã fateor
magnũ aliqͥd: aut gladiũ ꝓ xxp̃i nõe. aut incen.¬
diũ pati: atilli delicias mͥ ꝓ passiõibꝰ optulerunt:
s athleta xp̃i ñ delicias. s passiones suas exigit
Nemo gͦ uos tͣbet qtł aut carrũ p̾parauerant:
aut dura ut uidebat̾ sibi auxentii ipsiꝰ qͥ se
dic̃ ep̃m ore iactata Periq narrabant ꝑcus¬
sores p̃missos: penã mortis ẽẽ decretã: Nec illa

Expanded text:
tes eum tenere non poterant? Quod utique evidenter tes eum tenere non poterant? Quod utique evidenter ostendit quia quando Dominus vult, unusquisque invenitur et capitur: quod autem differt, etiamsi quaerentium occurrat oculis, non tenetur. 15. Ergo ipse non quotidie vel visitandi gratia prodibam, vel pergebam ad martyres? non regiam palatii praetexebam eundo atque redeundo? Et tamen nemo me tenuit, cum exturbandi me haberent, ut prodiderunt postea, voluntatem, dicentes: Exi de civitate, et vade quo vis. Exspectabam, fateor, magnum aliquid, aut gladium pro Christi nomine, aut incendium: at illi delicias mihi pro passionibus obtulerunt; sed athleta Christi non delicias, sed passiones suas exigit. Nemo ergo vos turbet, quod aut carrum praeparaverunt, aut dura, ut videbatur sibi, Auxentii ipsius, qui se dicit episcopum, ore jactata. 16. Plerique narrabant percussores praemissos, poenam mortis esse decretam: nec illa
Abbreviated transcription (Latin):
onis: tam̃ contẽplatione ppłi p̾cantis inflexis ẽ:
Rogabat᷑ enĩ: ut ad instituentlũ ⁊ confirmandũ
ppłm se reseruaret: Qͥa multa: Nocte. muros
egredi cepit Et uidens sibi in porta . xp̃m occur-¬
rere. urb̾eq ingredi: ait: Dñe qͦ uenis: Respon.¬
dit xp̃c Nemo iterũ crucifigi Intellex petrus:
ad suã crucẽ diuinũ ꝑtinere responsũ: p̾c enĩ
ñ poterat iterũ crucifigi: qͥ carne̾ passione sus¬
ceptȩ mortis exuerat Qͦd enĩ mortuꝰ ẽ. mortuus
illũ uolo manere. tu aut̾ me sequere: ⁊ de hac
arbore gustare uult fructũ. Nã si illiꝰ cibꝰ erat
ut faceret uoluntatẽ patris ide cibꝰ illiꝰ ẽ ut
nr̃is passionibꝰ epulet᷑ Nonne ut de ipso dño
sumamꝰ exẽplũ: qͣndo uoluit passus ẽ. ⁊cũ que.¬
reret᷑ inuentꝰ ẽ: Quando aut̃ hora ñ uenerat
passionis. ꝑ mecliũ querentiũ tͣnsiebat: ꝯuden-¬

Expanded text:
onis, tamen contemplatione populi precantis inflexus est; onis, tamen contemplatione populi precantis inflexus est; rogabatur enim ut 867 ad instituendum et confirmandum populum se reservaret. Quid multa? Nocte muros egredi coepit, et videns sibi in porta Christum occurrere, urbemque ingredi, ait: Domine: quo vadis? Respondit Christus: Venio iterum crucifigi. Intellexit Petrus ad suam crucem divinum pertinere responsum; Christus enim non poterat iterum crucifigi, qui carnem passione susceptae mortis exuerat: Quod enim mortuus dicit: Illum volo manere, tu autem me sequere ; et de hac arbore gustare vult fructum? Nam si illius cibus erat, ut faceret voluntatem Patris : itidem cibus illius est, ut nostris passionibus epuletur. Nonne, ut de ipso Domino sumamus exemplum, quando voluit, passus est: et cum quaereretur, inventus est? quando autem hora non venerat passionis , per medium quaerentium transibat, et viden
Abbreviated transcription (Latin):
custodiant qͥ ñ uident᷑: qũa qͥ uident᷑ S et illi
si custodiunt: ur̃is eustoduint oratiõibꝰ aduocati
Legistis nẽ pe eosipsos qͥ helyseũ querebant in
ñ solũ ñ potuer̾ nocere: s ipsiꝰ adu̾sus quẽ ue¬
nerant. int̾cessione seruati st̃ Petrꝰ qͦ apłs utriꝰq¬
rei uob̃ edat exẽplñ: Nã ubi eũ herotdes quesiuit
ncepit: recepit in carcerẽ: Non enĩ recesserat dĩ
seruulꝰ s steterat timoris ignarꝰ: orabat ꝓ eo eccla.¬
s apłs in carcere qͥescebat. qđ ẽ indiciũ ñ tim̾tis
Missus ẽ angłs qͥ dormientẽ excitaret: ꝑ quem
petrꝰ ꝓcluctꝰ e carcere. mort̾ẽ ad tẽpꝰ euasit : Itlẽ
petrus pꝰea uicto symone cũ p̃cepta dĩ ppło semi-¬
naret. doceret castimoniã. excitauit animos gen-¬
tiliũ: qͥbꝰ eũ querentibꝰ xp̾ianȩ animȩ dep̾catȩ
st̃ ut paulisꝑ cedet: ⁊ qu̾auis eẽt cipitlꝰ passi¬

Expanded text:
custodiant, qui non videntur, quam qui videntur. Sed et illi custodiant, qui non videntur, quam qui videntur. Sed et illi si custodiunt, vestris custodiunt orationibus advocati: legistis nempe eos ipsos, qui Elisaeum quaerebant, innon solum non potuerunt nocere; sed ipsius adversus quem venerant, intercessione servati sunt. 12. rei vobis edat exemplum . Nam ubi eum Herodes quaesivit et cepit, recepit in carcerem; non enim recesserat Dei servulus, sed steterat timoris ignarus. Orabat pro eo Ecclcebat, quod est indicium non timentis. Missus est Angelus qui dormientem excitaret, per quem Petrus productus e carcere, mortem ad tempus evasit. 13. Idem Petrus postea, victo Simone, cum praecepta Dei populo seminaret, doceret castimoniam, excitavit animos gentilium: quibus eum quaerentibus, christianae animae deprecatae sunt, ut paulisper cederet. Et quamvis esset cupidus passi
Abbreviated transcription (Latin):
geminas fores quas captꝰ ocłis qͥdã ctũ hospitiũ
ꝓpriũ repetit patefecisse memorat᷑: in qͦ cognos.¬
rite qđ nch suffraget᷑ humana custodia Ecce
unꝰ qͥ uidentli munꝰ amisit: soluit uniu̾sa ur̃a
nomina. ⁊ custodias lusit: dñs aut̃ suȩ miscdiȩ
custodiã ñ amisit Nonne aut̃ biduũ ut memi-¬
nistis etiã ilbud reꝑtũ ẽ qđ a parte leua bafilicȩ
ingressus qͥdã ꝑuiꝰ fuit: quẽ putabatis clausũ ẽẽ
atq munitũ: Sepser̃ nẽpe armati basilic̾a⁊ ex¬
plorabant hos atq illos acditus. cecitate ꝑfusi st̃:
ut qtł aꝑtu̾ erat uidere ñ possint: Itaq ꝑ pluri-¬
mas noctes qđ aꝑtũ fuerit: ñ ignoratis Desini-
qͥ eũ caperet: circũuallatꝰ untdiq erat: cepit.
timere eiꝰ seruulꝰ. qr sertiulus erat: hoc ẽ ñ erat
lib̃ȩ m̃tis ⁊ lib̃ȩ potestatis: petiuit aperiri eiꝰ

Expanded text:
geminas fores, quas captus oculis quidam, dum hospitium geminas fores, quas captus oculis quidam, dum hospitium proprium repetit, patefecisse memoratur. In quo cognoscite quod nihil suffragetur humana custodia. Ecce unus qui videndi munus amisit, solvit vestra universa munimina, et custodias lusit: Dominus autem suae misericordiae custodiam non amisit. Nonne ante biduum, ut meministis, etiam illud repertum est, quod a parte laeva basilicae ingressus quidam pervius fuit, quem putabatis clausum esse atque munitum? Sepserunt nempe armati basilicam, explorabant hos atque illos aditus: caecitate perfusi sunt, ut quod apertum erat videre non possent: itaque per plurimas noctes quod apertum fuerit, non ignoratis. Desinite qui eum caperet, circumvallatus erat undique: coepit timere ejus servulus; quia servulus erat, hoc est, non erat liberae mentis et liberae potestatis. Petivit aperiri ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ laboratis ⁊ onerati estis ⁊ ego uos reficiã. tolli¬
te iugñ meũ qͥa leue ẽ: qͥd si inquã pullũ istum
ad se mͦ uissit adduci mnuissis apłis illis qͥ iã exuti
corpore in cõp̃hensibilẽ ocłis nr̃is angłoꝵ speciẽ
ger̾: noune si ab aliqͦ resistat᷑ dicent. chñs oꝑã eius̃
desidãt. si resistat uel uitȩ huiꝰ cupiditas. si resi.¬
stat caro ⁊ sangius. si resistat conu̾satio corporal.
qͥa aliqͥlꝰ forsitan gͣti uidem̃: s qͥ nos hic chligito
multo ãpliꝰ diligit. si sinat fieri hostiã xp̃i: quia
dissolui ⁊ cũ xp̃o eẽ mulo meliꝰ: ⁊ si manere in
ã qͥ possunt carnẽ occidẽ:⁊ ⁊ audiui dicentẽ. qui
ꝑciderit aĩam suã ꝓpt̾ me inueniet. eã: Ergo
si uult cdñs: certũ ẽ qł nullꝰ obsistat: Qcͦl si achhuc
differt nr̃a certamina: qͥd ueremini: Seruum
xp̃i ñ custodia corporalis. s diñ ꝓtudentia sepi¬
re consueuit: Turbati estis qͥa aꝑtas repperitis

Expanded text:
laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam: tollite jugum meum, quia leve est ; quid si inquam, pullum istum ad se modo jussit adduci, missis apostolis illis, qui jam exuti corpore incomprehensibilem oculis nostris Angelorum speciem gerunt? Nonne si ab aliquo resistatur, dicent: Dominus operam ejus desiderat? Si resistat vel vitae hujus cupiditas, si resistat caro et sanguis, si resistat conversatio corporalis; quia aliquibus forsitan grati videmur. Sed qui nos hic diligit, multo amplius diliget, si sinat fieri hostiam Christi; quia dissolvi, et cum Christo esse multo melius: etsi manere in m, qui possunt carnem occidere. Et audivi dicentem: Qui perdiderit animam suam propter me, invenietsi vult Dominus, certum est quod nullus obsistat. Quod si adhuc nostra differt certamina, quid veremini? Servum Christi non custodia corporalis, sed Domini providentia sepire consuevit. 10. Turbati estis quia apertas reperistis
Abbreviated transcription (Latin):
legunt: hoc ẽ creatũ: Nonne hoc ipsũ consi
sec̃m diumã gen̾ationẽ ex patre natus est¬
dictũ dicat᷑ apłs̃ te docet dicens: qi seriptĩ e
naledictꝰ om̃is qͥ pentlet in ligno Hoc ẽ qͥa n
carne sua niam carnẽ in suo corpore. nr̃as is¬
mitates : nr̃a maledicta suscepit: ut crucisi¬
ret Non enĩ ille maledictꝰ. s in te maledues
Deniꝙ habes alibi. qͥ peccatũ ñ cognouit si
ꝓ nob̾ peccatũ factꝰ ẽ: qͥ a nr̃a peccata suscepes
ut sacram̃to suȩ passionis aboleret: hȩc g̃ fi¬
corã ipso apud uos pleniꝰ disputarẽ: s certis
gnaros uos ẽẽ fidei. ur̃m refugit exam̃: ⁊ ga¬
tiles qͦsdã quatuor aut qͥnꝙ: ferme hões elegis
cognitores sibi. si tam̃ aliqͦs elegit: qͦs uellem
adeẽ in cetu om̃iũ. ñ ut cle xpõ indicente sec
ut inaiestatẽ audiant ap̃i: Tam̃ illi iã de

Expanded text:
legunt, hoc est, creatum. Nonne hoc ipsum considlegunt, hoc est, creatum. Nonne hoc ipsum considsecundum divinam generationem ex Patre natus estdictum dicatur, Apostolus te docet, dicens quia scriptum est: Maledictus omnis, qui pendet in ligno , hoc est, qui in carne sua nostram carnem, in suo corpore nostras infirmitates et nostra maledicta suscepit, ut crucifigeret; non enim ille maledictus, sed in te maledictus. Denique habes alibi: Qui peccatum non cognovit, sed pro nobis peccatum factus est; quia nostra peccata suscepit, ut sacramento suae passionis aboleret . coram ipso apud vos plenius disputarem: sed certus non ignaros vos esse fidei, vestrum refugit examen, et gentiles quosdam quatuor aut quinque ferme homines elegit cognitores sibi, si tamen aliquos elegit: quos vellem adesse in coetu omnium, non ut de Christo judicent, sed ut majestatem au
Abbreviated transcription (Latin):
cartulã ⁊ feret sanguine inscriptã aĩam suã: et.¬
si atram̃to inscriptã epłam ñ feret Scripta est
uida culpa tua graphio ferreo ⁊ ungue acda.¬
mantina ⁊ scripta in pectore tuo: hoc ẽ ibi scrip.¬
ta unde ꝓcessit Is mͥ etiã audit m̾tionẽ facere
tractandi. plenꝰ sangninis. plenꝰ cruoris qͥ quos
ñ potuerit sermone deciꝑe: eos glatlio putat
ẽẽ feriendos: cruentas leges ore dictans: manu
scribens: et putans qͦł lex fidẽ possit honunibꝰ
imꝑare: Non audiuit ⁊ id qł hodie dictũ est:
sancit decreta ꝑfidiȩ: Non lex ȩccłam congre-¬
gauit. s fides xp̃i: Lex enĩ ñ ẽ ex fide: iustꝰ aut̃
ex fide iuuit: Iustũ gͦ fides ñ lex fac̃: qͥa ñ ẽ ꝑ¬
cdiat. ⁊ legis iura p̾scribit. ipse se testat᷑ iniustũ:
qr iustꝰ ex fide uiuit: Hanc gͦ legẽ qͥsqu̾a seq̃t:
qua firmat᷑ ariminense conciliũ: in qua crea

Expanded text:
chartulam: feret sanguine inscriptam animam suam, etchartulam: feret sanguine inscriptam animam suam, etsi atramento inscriptam epistolam non feret. Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue adamantino, et scripta in pectore tuo , hoc est, ibi scripta, unde processit. 24. Is mihi etiam audet mentionem facere tractandi, plenus sanguinis, plenus cruoris? Qui quos non potuerit sermone decipere, eos gladio putat esse feriendos, cruentas leges ore dictans, manu scribens, et putans quod lex fidem possit hominibus imperare. Non audivit et id quod hodie dictum est: sancit decreta perfidiae. Non lex Ecclesiam congregavit, sed fides Christi. Lex enim non est ex fide: Justus autem ex fide vivit . Justum diat, et legis jura praescribit, ipse se testatur injustum, quia Justus ex fide vivit. 25. Hanc ergo legem quisquam sequatur, qua firmatur Ariminense concilium, in quo creat
Abbreviated transcription (Latin):
a dlecipienclã plebẽ qua ille teniierat. se uoca.¬
ret mercurinũ Outauit gͦ uoc abulu̾: s ꝑfidiam
ñ mutauit Exuit lupũ: ⁊ incdut lupũ Nich ꝓ
dest qł mutauit nom̃: qͥd sit agnoscit̾ Alius in
scythiȩ partibꝰ dicebat᷑: aliꝰ hic uocat: nomina
ꝓ regionbꝰ habet: Habet gͦ iã duo nomina: ⁊ si
hinc alio ꝑrexerit: habebit ⁊ tereiũ: Qmͦ enim
patiet᷑ ut maneat ei uocabulũ. ad tanti sceleris
indiciũ: Mmora fec̃ in seythia: ⁊ ita erubuit
ut mutaret uocabulũ Sceleratiora hic ausus
ppłoꝵ sanguinẽ manu sua scribet:⁊ poterit.
consistere aĩoꝰ Paucos excludebat dñs iħe de
tẽplo suo: auxentiꝰ nullũ reliqͥt De t̾ẽplo suo
dñs iħs flagello eiecit: auxentiꝰ glacdio Iħs
flagello: mereurinꝰ securi Pius añs flagello ex¬
turbat sacrilegos: neqũa pseqͥt pios ferro¬
De qͦ bene dixistis hodie leges fuas secũ ferat:
ferat etiã si nolit Feret conscientiã suã ⁊ si ñ fert

Expanded text:
ndam plebem, quam ille tenuerat, se vocaret Auxentium. Mutavit ergo vocabulum, sed perfidiam non mutavit: exuit lupum, sed induit lupum. Nihil prodest quod mutavit nomen: quid sit agnoscitur. Alius in Scythiae partibus dicebatur, alius hic vocatur: nomina pro regionibus habet. Habet ergo jam duo nomina; et si hinc alio perrexerit, habebit et tertium. Quomodo enim patietur ut maneat ei vocabulum ad tanti sceleris indicium: Minora fecit in Scythia; et ita erubuit, ut mutaret vocabulum: sceleratiora hic ausus populorum sanguinem manu sua scribet, et poterit consistere animo? 23. Paucos excludebat Dominus Jesus de templo suo, Auxentius nullum reliquit. De templo suo Jesus flagello ejicit, Auxentius gladio: Jesus flagello, Mercurinus securi. Pius Dominus flagello 870 exturbat sacrilegos; nequam persequitur pios ferroDe quo bene dixistis hodie: Leges suas secum ferat. Feret, etiamsi nolit: feret conscientiam suam, etsi non fert
Abbreviated transcription (Latin):
scitis iudiciũ: auxentiꝰ dic̃. nescitis iudicium:
Nidetis qͥa iã dm̃ contẽpnit inuob̾: qͥ sententiã
cęlestis refutat oracłi: Audite me inqͥt ppłs m̃s:
diuina ẽ iudicat: ñ humana lex. ñ atram̃to sẽp¬
ta .s sp̃u dĩ uiui Non in carta exaratar s in cor-¬
de signata: lex gr̃ȩ ñ cruoris: Qͥs gͥ uob̃ inniriã
fac̃: qͥ recusat ur̃am an qͥ elegit audientiã Con¬
clusus undiq ad uersutiã patrũ suoꝵ confug̃⁊¬

Expanded text:
udicium; Auxentius dicit: Nescitis judicium. Videtis quia jam Deum contemnit in vobis, qui sententiam coelestis refutat oraculi? Audite me, inquit, populus meus, divina est, non humana: lex non atramento scripta, sed spiritu Dei vivi: non in charta exarata, sed in corde signata: lex gratiae, non cruoris . Quis igitur vobis injuriam facit, qui recusat vestram, an qui eligit audientiam? 29. Conclusus u
Abbreviated transcription (Latin):
dicare tdeb̃e adolescentẽ cathecummũ sacrȩ le-¬
ctionis ignarũ. ⁊ in consistorio iudicare: qͣsi uͦ su¬
ꝑiori anno qͣndo ad palatiũ sũ petitꝰ. cũ p̃sentibꝰ
pͥmatibꝰ ante consistoriũ tractaret᷑. cũ imꝑator ba
fractꝰ sũ. constantiã ñ temiierĩ sac̾dotis. aut ĩmmi¬
to iure discesseri Nonne meminer̃ qł ubi me cog¬
nouit ppłs palatiũ petisse. ita irriuit ut uĩ eiꝰ ferre
ũ possint. qͣntlo se comiti militari cũ expecditis ad
fugandã multitudinẽ egresso optulet᷑ om̃s se neci
ne mulcere: sponderẽ fidẽ qđł basilicã ȩccłȩ nullus
inuaderet. Et cũ ꝓ beneficio meũ fit officiũ postu¬
latũ: tam̃ qđ ppłs ad palatiũ uenisset. mͥ inuidia
cõmota ẽ: In hanc gͥ inuidiã: me redire desicdant:¬

Expanded text:
escentem catechumenum, sacrae lectionis ignarum, et in consistorio judicare. Quasi vero superiore anno quando ad palatium sum petitus, cum praesentibus primatibus ante consistorium tractaretur, cum imperator basfractus sim, constantiam non tenuerim sacerdotis, aut imminuto jure discesserim? Nonne meminerunt quod ubi me cognovit populus palatium petisse, ita irruit, ut vim ejus ferre non possent; quando comiti militari cum expeditis ad fugandam multitudinem egresso obtulerunt omnes se nene mulcerem? sponderem fidem, quod Basilicam Ecclesiae nullus invaderet? Et cum pro beneficio meum sit officium postulatum; tamen quod populus ad palatium venisset, mihi invidia commota est. In hanc i
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sine adu̾sario apud uidices suos uiꝰ ẽ:
Ergo ⁊ ipsoꝵ sententiã cont᷑ auxentiũ iã te¬
qͥa apłi p̃cepta dimisit. cũ apłs dicat Autr
aliqͥs ur̾m adu̾sus alterũ habens negotium
iudicari apud iniqͦs ⁊ ñ aprid scõse Au nes

Expanded text:
ne adversario apud judices suos victus est? Ergo et ipsorum sententiam contra Auxentium jam tequia Apostoli praecepta dimisit, cum Apostolus dicat: Audet aliquis vestrum adversus alterum habens negotium, judicari apud iniquos, et non apud s
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ y sanguinem. s etiã qđ gͣuiꝰ ẽ adũsus
sp̾alia neqͥtiȩ quȩ st̃ in cȩlestibꝰ tẽptator ille chia-¬
bol ꝑ ministros suos certam̃ auget: iuulneribus
corporis mei expiendũ arbitrat᷑ Scio fr̃s uulnera
amittit᷑ s ꝓpagat᷑ Sinite queso ẽẽ certam̃: specea¬
tores uos eẽ decet. Considate qe si quȩdã habet
ciuitas uel athlet̾a. uel alteriꝰ nobilis artis peritdi
optat offerre certamini: Cur in maioribꝰ res
repudiatis: qͦd in minoribꝰ uelle consuestis: Non
metuit arma ñ barbaros: qͥ mort̾e ñ timet. qui
nulla carnis uoluntate retinet᷑: Certe si adn̾s
huic nos certamini deputanit: frustra ꝑuigiles
tot noctibꝰ ⁊ diebꝰ custodias exhibetis: implebitur¬

Expanded text:
carnem et sanguinem; sed etiam, quod graviuscarnem et sanguinem; sed etiam, quod graviusalia nequitiae, quae sunt in coelestibus , tentator ille diabolus per ministros suos certamen auget, vulneribus corporis mei experiendum arbitratur. Scio, fratres, vulnera amittitur, sed propagatur. Sinite, quaeso, esse certamen: spectatores vos esse decet. Considerate quia si quidem habet civitas vel athletam, vel alterius nobilis artis peritum, optat offerre certamini. Cur in majoribus rebus repudiatis, quod vel in minoribus velle consuestis? Non metuit arma, non barbaros, qui mortem non timet, qui nulla carnis voluptate retinetur. 7. Certe si Dominus huic nos certamini deputavit, frustra pervigiles tot noctibus et diebus custodias exhibuistis et
Abbreviated transcription (Latin):
nem̃ tẽptandi huiꝰinodi potestatẽ: ne forte corpo¬
ris mei uulneribꝰ possim a fidei intentione reuo.¬
cari Legitis ⁊ uos qͥa multis bis tẽptauit scm iob
diabolꝰ: ad postrenũ potestatẽ husꝰmocli petiit
⁊ accepit ut tẽptaret corpꝰ eiꝰ. qđ ꝑfudit ulcerib
ponsi reddidi. me si de meis aliqͥd posceret᷑. aut
funclꝰ. aut domꝰ. aut aurũ. aut argentũ: id qͦcl mei
iuris eẽt. libent̾ offerre: Templo cdi nichil posse de¬
cerꝑe: uec tracdere illud qͦed custodiendũ ñ t̾rlen-¬
dũ acceꝑim Deinde consulere me etiã imꝑatoris
saluti: qͥa nec mͥ expediret tͣlere. uec illi accipe
accipiat enĩ uocẽ liberi sac̾cotis:. si uult sibi ẽe
consultũ. recedat a xp̃i iniuria: Hȩc plena humi-¬
litatis st̃: y ut arbitror plena affectꝰ eiꝰ. qu̾e imꝑa.¬
tori debet sac̃dos S qͥa lucta nob̃ ẽ. ñ solũ adu̾sꝰ

Expanded text:
nemur tentandi hujusmodi potestatem; ne forte corponemur tentandi hujusmodi potestatem; ne forte corporis mei vulneribus possim a fidei intentione revocari. Legistis et vos quia multis his tentavit sanctum Job diabolus: ad postremum potestatem hujusmodi petiit, et accepit, ut tentaret corpus ejus, quod perfudit ulceribusponsi reddidi: me, si de meis aliquid posceretur, aut fundus, aut domus, aut aurum, aut argentum, id quod mei juris esset, libenter offerre: templo Dei nihil posse decerpere, nec tradere illud, quod custodiendum, non tradendum acceperim. Deinde consulere me etiam imperatoris saluti; quia nec mihi expediret tradere, nec illi accipere; accipiat enim vocem liberi sacerdotis, si vult sibi esse consultum, recedat a Christi injuria. 6. Haec plena humilitatis sunt, et, ut arbitror, plena affectus ejus quem imperatori debet sacerdos. Sed quia lucta nobis est non solum adversus
Abbreviated transcription (Latin):
fugere aut̃ nrelinquere ȩccł̃am ñ soleo: ne quis
grauioris penȩ metu factũ int̾p̾tet᷑: Scitis ⁊ uosip¬
si qł imꝑatoribꝰ soleã deferre. ñ cedere: suppliciis
me libent̾ offerre. nec metuerẽ quȩ parantur:
Utinã eẽm securus: qł ȩccła hereticis minime tra.¬
det᷑: Ad palaciũ imꝑatoris ir̃e libent̾: si hoc con¬
qͥs abnuat: Si qͥs confidit. huc ueniat: inclinatũ
iũ uelim impatoris uidiciũ qđ lata lege patefecit.
qͦ impugnat fidẽ. uel sꝑata ãbientiũ quoꝵdã stu.¬
dia ñ reqͥrat: Non cõmitto: ut qͥsquã uenclat iniu-¬
riã xp̃i. Circũfusi milites. armoꝵ crepitꝰ qͥ bꝰ ualla.¬
ta ẽ ȩccła fidẽ ñ terrent meã s m̃tẽ exagitant:
ne dũ me tenetis. ꝑnitiosũ aliqͥd ur̃ȩ oboriat᷑ salu¬
ti Ego eiũ iã didici ñ timere: s uob̾ timere plus
cepi Siuite queso ur̃m sac̾dot̾ẽ congredi: habemꝰ

Expanded text:
fugere autem et relinquere Ecclesiam non soleo; ne quis fugere autem et relinquere Ecclesiam non soleo; ne quis gravioris poenae metu factum interpretetur. Scitis et vos ipsi quod imperatoribus soleam deferre, non cedere: suppliciis me libenter offerre, nec metuere quae parantur. 3. Utinam essem securus quod Ecclesia haereticis minime traderetur? Ad palatium imperatoris irem libenter, si hoc conquis abnuat? Si quis confidit, huc veniat: inclinatum jam vel imperatoris judicium, quod lata lege patefecit, quod impugnat fidem: vel sperata ambientium quorumdam studia non requirat. Non committo, ut quisquam vendat injuriam Christi. 4. Circumfusi milites, armorum crepitus, quibus vallata est Ecclesia, fidem non terrent meam: sed mentem exagitant, ne dum me tenetis, perniciosum aliquid vestrae oboriatur saluti. Ego enim jam didici non timere: sed vobis timere plus coepi. Sinite, quaeso, vestrum sacerdotem congredi: habemus
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte qͥa ꝑ tribiinos me uidistis alii. au-¬
distis alii. imꝑiali mancdato ẽẽ conuentũ: ut quo
uellẽ abirem hinc: ⁊ siqui uellent sequendi potesta.¬
t̾e hab̾ent: Metiustis gͦ ne ȩxccłam deserer̾ẽ: ⁊ dum
saluti meȩ timeo. uos relinquer̾e: S qͥtl et ipse
mancdaueri potiustis adu̾tere: deserendȩ ȩcclȩ
mͥ uoluntatẽ subẽẽ ñ posse: qr plꝰ dnm mundi qu̾a
scł̃i huiꝰ ĩꝑatorẽ timerẽ: Sane si me uis aliqua ab.¬
duceret ab ȩccła: carnẽ ineã extͣbari posse non
m̃t̾e: paratũ me eẽ. ut si ille faceret qrł solet ẽẽ
regiȩ potestatis: ego subirẽ qł sacerdotis ẽẽ consu-¬
euit: Qͥa gͦ tͣbaminie Nolens nũqu̾ã uos deseram:
coactꝰ repugnare ñ noui: Dolere potero: flere
potero: gemere potero: Adu̾sus arma. milites. go-¬
thos qͦq: lacrimȩ meȩ arma sunt Talia enĩ mu-¬
nim̃ta st̃ sac̾dotis: alit̾ nec debeo nec possũ resistere:

Expanded text:
e quia per tribunos me vidistis aut audistis imperiali mandato esse conventum; ut quo vellem, abirem hinc: et si qui vellent, sequendi potestatem haberent. Metuistis ergo ne Ecclesiam desererem, et dum saluti meae timeo, vos relinquerem? Sed quid et ipse mandaverim, potuistis advertere: deserendae Ecclesiae mihi voluntatem subesse non posse; quia plus Dominum mundi, quam saeculi hujus imperatorem timerem: sane si me vis aliqua abduceret ab Ecclesia, carnem meam exturbari posse, non mentem: paratum me esse, ut si ille faceret, quod solet esse regiae potestatis; ego subirem, quod sacerdotis esse consuevit. 2. Quid ergo turbamini? Volens numquam vos deseram, coactus repugnare non novi. Dolere potero, potero flere, potero gemere: adversus arma, milites, Gothos quoque lacrymae meae arma sunt; talia enim munimenta sunt sacerdotis. Aliter nec debeo, nec possum resistere:
Abbreviated transcription (Latin):
dentes clixer̾ Cesaris Et ait illis iħc: Neddite
quȩ st̃ cesaris cesari: ⁊ quȩ tlĩ st̃ dõ Ergo ⁊ ego
dico illis qͥ mͥ obiciunt ostendite mͥ denariũ
Ihe cesaris denariũ unidit: y ait: Reddite cesiri¬
licis occupandis possunt denariũ offerre cesarrꝰ
tũ ẽ: qr xp̾c splendor głȩ ⁊ imago substantiȩ eiꝰ
In ista imagine patr̾e cerno: sic̃ dix̃ ipse dñs ihe.
qͥ me iudet. uidet y patr̃e: Non enĩ hȩc umnago a
patre ẽ separata: quȩ unitatẽ me docuit trini.¬
tatis dicens. ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ: Et infra: oĩa quȩ¬
cũq habet pat̾ mea st̃ Et dde sp̃u sco dicens. qͥa

Expanded text:
s dixerunt: Caesaris. Et ait illis Jesus: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei, Deo. Ergo et ego dico illis, qui mihi objiciunt; Ostendite mihi denarium: Jesus Caesaris denarium vidit, et ait: Reddite Caesarilicis occupandis possunt denarium offerre Caesaristus splendor gloriae, et imago substantiae ejus . In ista imagine Patrem cerno, sicut dixit ipse Dominus Jesus: Qui me vidit, vidit et Patrem . Non enim haec imago a Patre est separata, quae unitatem me docuit Trinitatis, dicens: Ego et Pater unum sumus. Et infra: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt . Et de Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
sepulcͥs mortuoꝵ habi¬
tans eoꝵ q corpora uescens.
Cuiꝰ natura est ut aliqñ mas¬
ideo est in mundũ aĩal.
circuit domos ꝑnoctẽ. et que¬
dam u̾ba expͥmit ut suspicet᷑
ta est mͥ hr̃ditas m̃a qͣi spelũca:¬

Expanded text:
sepulcris mortuorum habitans, eorumque corpora devorans, cujus natura est, ut aliquando masideo est immundum animal. circuit domos per noctem, et quaedam verba exprimit, ut suspicetur ta est mihi haereditas mea quasi spelunca
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs. Uir cluplex aĩo incõs¬
tans est in om̃ibus uiis suis.
De quib et dñs. Non potestis
deo seruire et mamone. Hec be¬
lua lapidem inoculis habet¬
nomine hyenam. quem siqͥs
sublingua sua tenuerit. futu
qd ĩuentriculis pullorum hye¬
ne inuenitur. ⁊ sicui lingna
tacta fu̾it diuinare dicitur.

Expanded text:
tolus: Vir duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis , de quibus et Dominus: Non potestis Deo servire et mammonae . Haec bellua lapidem habet in oculis nomine hyaenium, quem, si quis sub lingua sua tenuerit, futurquod in ventriculis pullorum hyaenae invenitur, et si cujus lingua eo tacta fuerit, divinare dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
his omissis quȩ in eugłio plens scripta st̃: ad ea quȩ
rẽ dicere intentlebat. Ia ĩãq tres fluxerant m̃ses. et
quartꝰ instabat: ex eo tẽpore qͦ desponsata sibi erat
Int̾ea paulati ut̾o puerpȩ intumescente: puerꝑiñ se
manifestare cepit: Neq hoc latere potuit ioseph
Nã sponsoꝵ more lib̃ius ad uirginẽ introiens. et
familiariꝰ eã alloquens: grauitdã ẽẽ dep̃hendit
Estuare itaq annno ⁊ fluctuare cepit: qͥa ignora.¬

Expanded text:
his omissis, quae in Evangelio plenius scripta sunt, ad ea quae rem ducere intendebat: jam namque tres fluxerant menses, et quartus instabat, ex eo tempore quo sibi desponsata fuerat. Interea paulatim utero puerperae intumescente, puerperam se manifestare coepit: neque hoc latere potuit Joseph. Nam sponsi more liberius ad virginem introiens, et familiarius cum ea loquens, gravidam esse deprehendit. Aestuare itaque animo et fluctuare coepit: quia ignora
Abbreviated transcription (Latin):
istud fieri potest: Nã cũ ipsa uirũ uixta uotũ meu̾
pe. aut sine iurilis seminis increm̃to parere possũ:
Ad hȩc angł̃s Non estimes inqͥt maria: qͣ humano
miore concipias: Nã sine uirili cõmixtione uirgo conci¬
pies: iurgo paries: uirgo nutries: Sp̃c enĩ sẽs supuen

Expanded text:
cum ipsa virum juxta votum meum  sine virilis seminis incremento parere possum? Ad hoc angelus: Ne existimes, inquit, Maria, quod humano more concipias. Nam sine virili commixtione, virgo concipies, virgo paris, virgo nutries. Spiritus en
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: et tam̃ ioseph genuit ñ solũ cdnm̃ egypti:s et plu.¬
rimarũ gentiũ fame ꝑiturarũ lib̾atorẽ: Quis in iudi¬
cibꝰ uel fortior sansone: uel sanctior samuele: Et tam̾
hi ãbo steriles matres habuer̃: Si tͥ ratio u̾bis meis ere-
ceptꝰ⁊ steriles partꝰ mirabiliores ẽẽ solere: Prõinde anna
uxor tua pariet tͥ filiã: ⁊ uocabis nom̃ eiꝰ mariã: Hȩc
erit ut uoiusti ab infantia statĩ sua dño conseerata:⁊¬

Expanded text:
fuit: et tamen Joseph genuit, non solum dominum Aegypti, sed plufuit: et tamen Joseph genuit, non solum dominum Aegypti, sed plurimarum gentium fame periturarum liberatorem. Quis in ducibus vel fortior Samsone, vel sanctior Samuele? Et tamen hi ambo steriles matres habuere. Si ergo ratio verbis meis tibi ceptus uxor tua pariet tibi filiam et uocabis nomen eius Mariam. Hec erit ut nouisti ab infantia sua statim domino consecrata