comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne custodiunt: s tam̃ in agenda quelibet bona ñ adfurgint.
Q. hi tales uec frigidi nec calidi st̃: qͥa ũ sufficit mala caue¬
re. nͥ studeat qͥs ⁊ bona facere: iuxta illud psabinistȩ. Declina a
malo: ⁊ fac bonũ. Teiles qͥppe de suis oꝑib fisi solent dicere. fece
aliena ñ rapio. illicita nulla cõmitto. ñ adulteriũ. ñ homicidiũ
ũ deuiq his similia  facio. sufficit m mala ñ agere: idoq ⁊ ꝓ
priis fiducialit̾ utor. Bũq hec dic̃. indigentib ꝓpͥa ñ tͥbuit.
q. qͥ ñ tenet rapinã. ñ metuit tenere tenaciã: nec recordat᷑
ꝗͥa diues ille ñ id̾o dãpnatꝰ ẽ qd̾ aliena rapuerit. s qͥa ꝓpͥa
ñ distribuit. St̃ qͦq ⁊ alii qͥ aliena ñ rapuunt. ꝓpria distri¬

Expanded text:
ne custodiunt, sed tamen in agendo quaelibet bona non assurgunt. ne custodiunt, sed tamen in agendo quaelibet bona non assurgunt. Et hi tales nec frigidi, nec calidi sunt quia non sufficit mala cavere, nisi studeat quis et bona facere. Juxta illud Psalmistae: Declina a malo et fac bonum Tales quippe de suis operibus fisi, solent dicere: Ecce aliena non rapio, illicita nulla committo, non adulterium, non homicidium, non denique his similia mala facio, sufficit mihi mala non agere, ideoque et propriis fiducialiter utor. Dumque hoc dicit, indigentibus propria non tribuit. Et qui tenet rapinam, nec metuit tenere tenaciam, nec recordatur quia dives ille non ideo damnatus est quod aliena rapuit, sed quia propria non distribuit
Abbreviated transcription (Latin):
lidus. Manifestũ ẽ qr ea que st̃ frigida uł calida comedere
gidus ẽẽs aut calidus. S qͥa tepidus es: incipiã te euoriere
er ore meo. frigidi itaq st̃ udei uł pagani. ab eo scilicet
glaciali rigore ẽstricti qͥ dic̃. Ascendã suꝑ altitudinẽ nu¬
briũ. ponã sedẽ meã ad aqͥlonẽ: & ero similis altissimo. aqͥ¬
lo enĩ uentꝰ frigidꝰ diabolꝰ ẽ: cui in canticis canticoꝵ. dr̃
Surge aqͥlo. ⁊ ueni auster. Surge aqͥlo .i. recede. diabole:
inluminet corda hominrũ. ut pariant oꝑa uirtutũ. Cali
Tepidi. qͥ nec ex toto infideles st̃: nec aiude ad xp̃m tendt̃.
St̃ aut̃  qͥdã qͥ priꝰ qͥdẽ fuert̃ frigidi. ⁊ multis cͥminib
obnoxii: s plerñq sp̃s sc̃s taliũ corda tangit. qͦ inflãinati
ferueuces efficiunt᷑: qͥa qͣuto se peccatores fuisse recordant᷑.
e ãpliꝰ liberatorẽ suũ diligere appetunt. sũ recedente ui¬
qͥtate. iguescit caritas eoꝵ. De talib in eugłio dñs dic̃ Gaudi¬

Expanded text:
. Manifestum est, quia ea quae sunt frigida, vel calida, comederegidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo. Frigidi itaque sunt Judaei vel pagani, ab eo scilicet glaciali rigore constricti, de quo dicitur: Ascendam super altitudinem nubium, ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Aquilo enim ventus frigidus diabolus est, cui in Canticis canticorum dicitur: Surge, aquilo, et veni, auster . Surge, aquilo, id est, recede, diabole. illuminet corda hominum, ut pariant opera virtutum. CalTepidi, qui nec ex toto infideles sunt, nec avide ad Christum tendunt. Sunt autem et quidam, qui prius quidem fuerunt frigidi, et multis criminibus obnferventes efficiuntur: qui quanto se peccatores fuisse recordantur, eo amplius liberatorem suum diligere appetunt, cum recedente iniquitate, ignescit charitas eorum. De talibus in Evangelio Dominus dicit: Gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑ in ostensione. ꝑ hoc gͦ qd̵ exteriꝰ ꝓcedit in publicũ. uui
apud homines arbitrant᷑. idoq nom̃ habent qͦ uiuant. ꝑ hoc
aut̃ qd̃ latet interiꝰ. aput dm̃i mortui deputant᷑. Unde pia ad¬
monitio subinfert᷑: qua dr̃. Esto uigilans: ⁊ ẽfirma cęt̾a qͤ mo¬
ritura erant. Ac si diceret᷑. Si ius iuiuere. caue ne laudẽ ab

Expanded text:
sequitur in ostensione. Per hoc ergo quod exterius procedit in publicum, vivi sequitur in ostensione. Per hoc ergo quod exterius procedit in publicum, vivi apud homines arbitrantur. Ideoque nomen habent quod vivant. Per hoc autem quod latet interius, apud Deum mortui deputantur. Unde pia admonitio subinfertur, qua dicitur: Esto vigilans et confirma caetera quae moritura erant, acsi diceretur: Si vis vivere,
Abbreviated transcription (Latin):
na exortatio dirigit᷑. qua dr̃. Esto uigilans: ⁊ c̾firma cȩtera
quȩ moritura erant. Ac si diceret᷑. Si ius ut in illis quȩ be¬
ne gessisti uiuas: ab his
penitentiã eirgila: qͥa si
ullis mortiuis ꝑ ma¬
nes. in istis nullatenꝰ uiues.
psalmista admonet
dicens. Peclina a malo: ⁊ fac bonũ. Nã ⁊ ui hoc qd̵ dicit᷑ con¬
firma cȩt̾a qͤ moritura erant: ostendit᷑ qr si a peccati sõno
ꝑ penitentie lam̃tũ ꝑfecte qͥs eiugilat. nec illa quȩ etiã mor.¬
tuus bene gessit. pꝰ uiuens oꝑa amittet: atq id̾o illa iuiuficat.
confrmna cȩt̃a qͤ moritura erant. ucet̾a tãqm diceret᷑ Si
ex ea parte qua mortius es reuuuscis: cetera que adhue in
te iugent ne moriant᷑. confirmas. Posst̃ .ihec aliter intelle.¬
gi. Sunt enĩ multi qͥ uitã ab om̃i cͥmine custodiunt. uirtu¬
tib etiã seruuint: s tam̃ huinanã laudẽ reqͥrunt. Id̾oq qͥa
intentio recta ñ p̃ceoit in cogitatione: prauũ ẽ om̃e opus qd̃

Expanded text:
ur: Esto vigilans et confirma caetera quae moritura erant, acsi diceretur: Si vis ut in illis quae bene gessisti vivas, ab iis poenitentiam evigila, quia si in illis mortuus permanes, in istis nullatenus vives. Hinc Psalmista admonet dicens: Declina a malo et fac bonum . Nam et in hoc quod dicitur, confirma caetera quae moritura erant, opoenitentiam perfecte quis evigilat, nec illa quae etiam mortuus bene gessit, post vivens opera amittet, atque in illa vivificat, confirma caetera quae moritura erant, tanquam diceretur: Si ex ea parte qua mortuus es, reviviscis, caetera quae adhuc in te vigent, ne moriantur confirma. Possunt et haec aliter intelligi. Sunt enim multi qui vitam ab omni crimine custodiunt, virtutibus etiam serviunt, sed tamen humanam laudem reqione, pravum est omne opus quod
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis. Hinc in euglio dr̃. Si oculꝰ tuus fuerit simplex. totũ
corpꝰ tuũ lucidũ erit: si aut̃ nequã fuerit. etiã corpꝰ tuum
tenebrosũ erit. Cuncta aut̃ hec quȩ sub duplici intellectu dis¬
cussimꝰ: posst̃ de his intellegi. qͥ sine caritate uirtutes reliquaᷤᷤ
habere se iactant. Notandũ uero qd̵ unigeͥt dĩ filiꝰ uꝰ scili¬

Expanded text:
fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit . Si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Cuncta autem haec quae sub duplici intellectu discussimus, possunt de his intelligi, qui sine charitate virtutes reliquas habere se jactant. Notandum vero quod unigenitus Dei Filius unus scili
Abbreviated transcription (Latin):
dã codicib ⁊ in alia translatione habet᷑ legerimꝰ dñs creauit
me: ita ẽ intelegendũ qͥa anteꝗͣ qͥcquã faceret suã sapientia¬
p̃destinauit incarnandã : ut sua pͥassione⁊ morte genꝰ hu¬
manũ redimeret  ad patriã reuocaret. Tc̃ utiq in pͥnci
pio suarũ actionũ in duunitate. suã sapienttã pͥossedit. uł

Expanded text:
cibus et in alia translatione habetur legeremus, Dominus creavit me, ita est intelligendum, quia antequam quidquam faceret, suam praedestinavit sapientiam incarnandam, ut sua passione et morte genus humanum redimeret, et ad patriam revocaret. Tunc in principio utique suarum actionum
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ filii d̃i: & c̃figuratũ corpori claritatis suȩ. corpꝰ humilitatis nr̃e
reformabit. Alortalitatis ⁊ enĩ tenebris resurrectione infulgente de¬
tat᷑ pͥneipi pulchritudinis: apta subaudis atq ornata. Et hic qͦq
dicendũ: qͥa sic̃ superiꝰ ex habundanti disseruimꝰ qđ̵ uiri ȩccłȩ dr̃¬
filius dĩ uii habet sp̃s. uidelicet septiformẽ sp̃m: ȩqualẽ sibi in
natura unitatis. Unde ẏsaias. Reqͥescet inqͥd suꝑ eũ sps dñ sps¬
sapientiȩ. ⁊ intellectꝰ.. ⁊ cȩt̾a. Habet qͦq uii stellas. id ẽ septiformẽ
sp̃m scm̃: tãquã ancillã inditione pocestatis. Et bene cũ unuis
sit substantiȩ filiꝰ dĩ cũ patre ⁊ spũ sc̃õ. habere dr̃ septiforiem

Expanded text:
i, et configuratum corpori claritatis suae, corpus humilitatis nostrae reformabit . Mortalitatis etenim tenebris resurrectione fulgente detatur principi pulchritudinis, apta subaudis atque ornata. Et hic quoque dicendum, quia sicut superius ex abundanti disseruimus, quod uni eccleFilius Dei septem habet spiritus, videlicet septiformem spiritum aequalem sibi in natura unitatis; unde Isaias : Requiescit, inquit, super humilem spsapientiae et intellectus. Habet quoque septem stellas, id est septiformem Spiritum sanctum, tanquam ancillam in ditione potestatis. Et bene cum unius sit substantiae Filius Dei cum Patre et Spiritus sancto, habere dicitur septiformem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sathane. suꝑbia intellegit᷑. qua tuiens cont̾ dm̃ uoluit fieri si
milis altissumo ꝑ qua ruens ad terrã multas angłoꝵ legiones sibi
consentientes secũ deiecit. Cuuiꝰ altitudinẽ tẽ homo ergnouit. eũ hanc
inutando d̾o similis fieri c̃cupiut. uxta ꝓmixionẽ scilicet decepto¬
ris dicentis. in quacũq die comederitis. eritis sic̃ dii hinc qͦ altitti¬
diaẽ illi cognouert̃: qͥ turrĩ usq ad celũ erigere gestiebant. Secd
electi altitudinis noticiã sathanȩ ñ habent. qr in cunctis semet.¬
ipsos humiliant: uestigia redẽpteris seqͣntes qͥ dic̃. dicite ame quia

Expanded text:
s contra Deum voluit similis fieri Altissimo; pro qua ruens ad terram, multas angelorum legiones sibi consentientes secum dejecit. Cujus altitudinem tunc homo cognovit, cum hanc imitando Deo similis fieri concupivit. Juxta promissionem scilicet deceptoris dicentis: In quacunque die comederitis, eritis sicut dii . Hanc quoque altitudinem illi cognoverunt, qui turrim usque ad coelum erigere gestiebant. Sed electi notitiam altitudinis Satanae non habent, quia in cunctis semetipsos humiliant, vestigia Redemptoris sequentes, qui dicit: Discite a me, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte uͦ ad huc uiuũ demonstrat: .i. ex parte. cͥminibus
mortuũ. ex parte aut̃ oꝑib bonis uuiũ ostendit. Dicat᷑ gͦ. No¬
men habes quo uiuas: s mortuus es. Ac si diceret᷑. Ideo te ui¬
uere putas. qͥa in qͥbdã bonis oꝑib exercitiũ habes: s adtende¬
uere uidebaris. Sunt ent̃ ñ nulli qͥ elemosinis insistunt.
pauperũ curã gerunt: s ipsi a rapina manꝰ ñ cohercent.¬

Expanded text:
arte vero adhuc vivum esse demonstrat, id est, ex parte criminibus mortuum, ex parte autem vivum bonis operibus ostendit. Dicatur ergo: Nomen habes quod vivas, sed mortuus es. Acsi diceretur: Ideo te vivere putas, quia in quibusdam bonis operibus exercitium habes. Sed attendeivere videbaris. Sunt enim nonnulli qui eleemosynis insistunt, pauperum curam gerunt, sed ipsi a rapina manus non ret
Abbreviated transcription (Latin):
leue. id ẽ alege ad grãm: ꝑ quã ñ solũ impleat᷑ lex: uerũ etiam
transcendat᷑.S dũ hoc dicimꝰ: questionẽ nob̃ ipsi ligamꝰ. Si enim
sccłm p̃dictã beati petri sententiã lex importabilis ẽ: qͦmͦ trans¬
cendi potest. S sciendũ nob̃ ẽ qͥa in obseruatione carnaliũ p̃cep¬
toꝵ. eadẽ lex importabilis ẽ: in custodia uͦ spũaliũ mandatoꝵ. qui
in decẽ c̃stant u̾bis duarũ tabulaꝵ. adimplet᷑. In actione aũt quã
ile nictine futura p̃siginabant transendit᷑ qͥa cõuratione ilaꝵ
quȩ nc̃ in ueritate agunt᷑ uilisima aparent: quȩ sola litera
exteriꝰ plata. ab auditorib impleri ñ qͥunt. Alia enĩ fuerunt
in ueteri testam̃to p̃cepta uite figurandȩ .i. carnaliũ iucti¬
narũ oblationes. Alia uͦ uitȩ ꝑagende. id ẽ decẽ legis uerba

Expanded text:
verum etiam transcenditur. Sed dum hoc dicimus, quaestionem nobis ipsi ligamus: si enim, secundum praedictam beati Petri sententiam, lex importabilis est, quomodo transcendi potest? Sed sciendum nobis est quia in observatione carnalium praeceptorum eadem lex importabilis est, in cuin decem constat verbis duarum tabularum, adimpletur. In actione autem quam illae victimae futuram praesignabant transcenditur, quia comparatione illarum quae nunc in veritate aguntur, vilissima apparent, quae sola littera exterius prolata ab auditoribus impleri nequeunt. alia enim fuerunt in Veteri Testamento praecepta vitae figurandae, id est carnalium victimarum oblationes: alia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ anuoꝵ moriet᷑. ⁊ peccator centũ annoꝵ maledictꝰ erit. S
querendũ ẽ nob̾. cũ in p̾cedenti u̾siculo neglegenti p̃dieatori.
atq ab exortatione torpenti dictũ sit: habeo aduers te qd̃ ꝑmi¬
tis mulierẽ iezabel qͤ se dic̃ ꝓphetem docere ⁊ seducere seruoᷤ
meos: cur ñ subuingit᷑ dedi tͥ  illi. aut certe sub uno dedi
uobis tẽpꝰ ut penitentiã ageretis : Ad qd̾ dicendũ: qͥa in an¬
gło ome corpꝰ eccłȩ cõp̃hendit᷑ .. qͣndo ip̃se increpat᷑. ad eos
increpatio ꝑtinet qui rei st̃. Idõq a syxcie p̾dicatoꝵ. qͥ suꝑus
fuerant reybensi redit sermo ad gapralltat t̃ pepsi.: ai tu eo par¬
tẽ speciei repbã qͣsi ex occulto inpenitentẽ. redarguit. quẽ sup̾
apte increpauerat. Hoc aut̃ idcirco: ne pars syeciei qͣ in scĩs p̃di

Expanded text:
tum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Sed tum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Sed quaerendum nobis est, cum in praecedenti versiculo negligenti praedicatori atque ab exhortatione torpenti dictum sit: Habeo adversus te quod permittis mulierem Jezabel, quae se dicit prophetas docere, et seducit servos meos, cur non subjungitur, dedi tibi et illi, aut certe sub uno, dedi vobis ut poenitentiam ageretis? Ad quod dicendum est quia in angelo omne corpus Ecclesiae comprehenditur, et quando ipse increpatur, ad eos increpatio pertinet, qui rei sunt. Ideoque a specie praedicatorum qui superius fuerant reprehensi, redit sermo ad generalitatem populi, et in eo partem speciei reprobam, quasi ex occulto impoenitentem redarguit, quam supra aperte increpaverat. Hoc autem idcirco ne pars speciei, quae prius i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitatẽ. Dũq hȩc agunt: qͣsi ad spiritalẽ fornicationẽ dĩ seruos
inuitant. S ⁊ ĩ alia fornicationis specie reꝓbi multos decipiunt:
dũ ꝑuersis ꝑsuasionib qͦsclã ab amore dĩ retrahunt. ⁊ desideriis
t̃renis seruire cõpellunt. Id̃oq ue illis qͥ tociens forncant᷑. qͦtiens
plus t̾̃rena ꝙͣ celestia appetunt. plus creaturã ꝙ̃. creatorẽ dili¬
gunt. Et dedi illi tẽpus ut penitentiã ageret:  ñ uult penite¬
re aformeatioẽ sua. De talib paulꝰ dic̃ Dedit illi d̾s locũ penitentie:
⁊ ille abutit᷑ eo in suꝑbiã. Quisqͥs enĩ delinqͥt ⁊ uiuit. id̾o hc
diuna pietas iniqua agentẽ tolerat: ut ab iniqͥtate resipiscat
Unde i talis qͦ ãpliꝰ expectat᷑ ⁊ ñ uult penitere: eo artuis reatꝰ
sui uincłis astringet᷑. ⁊ iusto iudicio puniet᷑. Unde ẽ. Puer cen¬

Expanded text:
prosperitatem, dumque haec agunt, quasi ad spiritualem fornicationem Dei servos prosperitatem, dumque haec agunt, quasi ad spiritualem fornicationem Dei servos invitant. Sed et in alia fornicationis specie reprobi multos decipiunt, dum perversis suasionibus quosdam ab amore Dei retrahunt, et desideriis terrenis servire compellunt, ideoque vae illis qui toties fornicantur, quoties plus terrena quam coelestia appetunt, plus creaturam quam Creatorem diligunt. Et dedi illi tempus ut poenitentiam ageret, et non vult poenitere a fornicatione sua. De talibus Job dicit: Dedit illi Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbiam . Quisquis enim delinquit, et vivit. Ideo hunc divina pietas iniqua agentem tolerat, ut ab iniquitate resipiscat. Unde et talis quo amplius exspectatur, et non vult poenitere, eo arctius reatus sui vinculis astringetur, et justo judicio punietur. Unde est: Puer cen
Abbreviated transcription (Latin):
ad effectũ ꝑduicunt oꝑationis. Dũq opꝰ desideratȩ uoluptatis ad ef¬
fectũ ꝑducit᷑. fit mens uehem̃tiꝰ auxia qͥ. fuerat. ⁊ auget in
corde flãmas libidinis. totãq se ĩ uoluptatẽ corꝑis deicit: sicq ut
ita dixerĩ totꝰ humor parit̾ liqͤscit. Et hinc ẽ qd̃ iezabel fluens
dr̃. Quia uͦ opꝰ malu in csuetudinẽ peccandi ũ̾tunt. unde & absq
ulla reuerentia opiionẽ inalã de se emitunt. bene ẽadẽ iezabel
longe lateq malȩ opinionis fetorẽ de se reddunt. Unde ꝑ ꝓphe
bet in ceno libidinis uitã finire. Talib qͥppe ẽgruit illud psal
sectantes solent fideles deciꝑe. dũ eos inuitant ꝓ qͥb dã egͥtudini¬
b. ꝓ qͥbdã rerũ euentib ad arbores. ad fontes. cȩt̾aq hiuiꝰ modi:
dicentes qͥa hoc agendo. tale ⁊ tale euasi ꝑiculũ : talẽq c̃secutꝰ sũ

Expanded text:
ad effectum perducunt operationis. Dumque opus desideratae voluptatis ad efad effectum perducunt operationis. Dumque opus desideratae voluptatis ad effectum perducitur, fit mens vehementius anxia quam fuerat, et auget in corde flammas libidinis, totamque se in voluptate corporis dejicit, sicque, ut ita dixerim, totus humor pariter liquescit. Et hic est quod Jezabel fluens dicitur. Quia vero opus malum in consuetudinem peccandi vertunt, unde et absque ulla reverentia opinionem de se emittunt. Bene eadem Jezabel longe lateque malae opinionis foetorem de se reddunt, unde per Probet in coeno libidinis vitam finire. Talibus quippe congruit illud Psalms genere, multi haec sectantes solent fideles decipere, dum eos invitant pro quibusdam aegritudinibus, pro quibusdam rerum eventibus ad arbores, ad fontes, caeteraque hujusmodi, dicentes quia hoc agendo tale et tale evasi periculum, talemque consecutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
modi delectatiõe. qͥ fruunt᷑ ñ solũ aliȩ pecudes. aut uolucres: s etiã
musce. Dũq hec dict̃: fit aliq̃ndo ut carnẽ delectari cõpellant.&
ad consensũ libidinis ꝑtrahant. Sicq ꝑueniunt ad opꝰ malũ: intan¬
tũ ut in ꝓcessu tẽporis. nullã reuerantiã habentes pudoris qd̃ tur¬
pit̃ gessert̃. corã aliis laudib efferunt. Unde iezabel sanguimᷤ
fluxus aut fluens uł sterqͥliniũ dr̃. Mulieres qͥppe ꝑ singlos
m̃ses sic̃ dic̃ beatꝰ hieroniꝰ in libris ꝓpetarũ fluxũ sanguius
sristinent. qr. cũ menstruũ tẽpꝰ aduenerit. suꝑhabundans sangitiᷤᷤ
egerit᷑. Sanguinis aut̃ noĩne: peccata designant᷑. Unde dauid dic̃.
itaq iezabel sangunis fluxus: qͥa uidelicet reꝓbi mnalã uolun¬
tatẽ quã pͥus c̃cipiunt. mox ut tẽpꝰ uenerit ꝑpetrande iniqͥtatiᷤ.

Expanded text:
smodi delectatione, qua fruuntur non solum aliae pecudes aut volucres, sed etiam smodi delectatione, qua fruuntur non solum aliae pecudes aut volucres, sed etiam muscae. Dumque hoc dicunt, fit aliquando ut carnem delectari compellant, et ad consensum libidinis pertrahant, sicque perveniant ad opus malum, intantum ut in processu temporis nullam reverentiam habentes pudoris, quod turpiter gesserunt, coram aliis laudibus efferunt. Unde bene Jezabel sanguinis fluxus, aut fluens, vel sterquilinium dicitur. Mulieres quippe per singulos menses sicut dicit beatus Hieronymus in libris prophetarum fluxum sanguinis sustinent, quia cum menstruum tempus advenerit, superabundans sanguis egeritur. Sanguinis autem nomine peccata designantur; unde David dicititaque Jezabel sanguinis fluxus, quia videlicet reprobi malam voluntatem, quam prius concipiunt, mox ut tempus venerit perpetrandae iniquitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
cont̾ ierusalẽ loqͥt᷑ dicens. Mechata es cũ ligno. ⁊ lapide. Quartũ
uͦ genꝰ ẽ quando t̾rene diuitiȩ isimoderatȩ c̃cupiscunt᷑. s
creatura plusquã creator diligit᷑. De qͣ etiã paub dic̃. E. aua¬
ritia qͣ ẽ idoloꝵ. seruitꝰ. Huiꝰ fornicationis genera st̃ tͥa nc̃ in
eccła huiꝰ mundi iugent .i. ĩ appetitu luxuriȩ corꝑalis. ⁊ ĩ effec¬
tu ipsiꝰ obscene cõmixtionis: atq ĩ auaritia t̾rene felicitatis.
S nec qͦͣrtũ genꝰ ad plenũ extinctũ ẽ: qd̵ ẽstat ĩ simulacroꝵ
culturis. Notandũ uͦ qd̾ iezabel ꝓpheten se diẽ: ⁊ id̾o seruosdi
seducit. Hoc qͥppe factũ: multi imitant᷑. Qui uitus deseruientes
ne soli sint ortant᷑ alios ut cupitis fruant᷑ delectationib dicentes
qr si hoc ds fieri noluisset. masculñ ⁊ feminã ñ fecisset: nec cor¬
poris m̃bra tali usui apta formasset. Stultũ ẽ gͦ abstinere ab huiꝰ¬

Expanded text:
contra Jerusalem loquitur, dicens: Moechata est cum ligno et lapide . Quartum vero genus est, quando terrenae divitiae immoderate concupiscuntur, et creatura plus quam Creator diligitur. De qua etiam Paulus dicit : Et avaritia quae est idolorum servitus. Hujus fornicationis tria genera nunc in Ecclesia hujus mundi vigent: id est in appetitu luxuriae corporalis, et in effectu ipsius obscoenae commixtionis, atque in avaritia terrenae felicitatis. Sed nec quartum genus ad plenum exstinctum est, quod constat in simulacrorum culturis. Notandum vero quod Jezabel prophetam se dicit, et idcirco servos Dei seducit. Hoc quippe factum multi imitantur qui divitiis deservientes, ne soli sint, hortantur alios ut cupitis fruantur delectationibus, dicentes quia si hoc fieri Deus voluisset, masculum et feminam non fecisset, nec corporis membra tali usui apta formasset. Stultum est ergo abstinere ab huju
Abbreviated transcription (Latin):
mitis sũ ⁊ humilis corde. Attendunt enĩ qͦd̃ dũs dic̃: qͥa orũs qͥ se
exaltat humiliabit᷑. i qͥ se humiliat exaltabit᷑. Hin gͦ rationis accep¬
to ẽsilio. humilitatis semitã arripͥunt. ꝑ quã ad celsitudins culiuen
men id qd̾ habetis tenete. ⁊ cȩt̾a. De illis hoc dr̃ qͥ inflati contra d̃i
filiũ. altitudinẽ sathanȩ cognoscentes. intebant᷑ eos qͥ crediderant
i xp̃m ex gentib ad ueteris legis cerimonias trahere: de qͥb lucas

Expanded text:
dicit: Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Hinc ergo rationis accepto consilio, humilitatis semitam arripiunt, per quam ad celsitudinis culmen men id quod habetis, tenete donec veniam. De illis hoc dicitur, qui inflati contra Dei Filium, altitudinem Satanae cognoscentes, nitebantur eos qui crediderant in Christum ex gentibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
de. implet᷑ lex a credentib: in mandatis aut̃ uitȩ figuran¬
de iuxta literã qͥdẽ impeitabilis e: s iuxta spiritũ trans¬
cendit᷑ lex. Qd̃ aut̃ dñs hac expleta sententia ita c̃eludit ut dicat
Douec ueniã: nimirũ ostendit usq ad restaurationis tẽpora. eecle¬
siã sub grã ꝑmanere: ac neq̃qͣm uixta m̃datiũ iudeoꝵ ułtra
onus legis credentiũ humeros adgrauare. Et qͥ uicerit desideri¬
a carnis. ⁊ demonũ tẽptam̃ta. & qͦni custodierit in finc oꝑi me¬

Expanded text:
 impletur lex a credentibus. In mandatis autem vitae figurandae, juxta litteram quidem importabilis est, sed juxta spiritum transcenditur lex. Quod autem Dominus, hac expleta sententia, ita concludit, ut dicat donec veniam, nimirum ostendit usque ad instaurationis tempora Ecclesiam sub gratia permanere, ac nequaquam juxta mendacium Judaeorum ultra onus legis credentium humeris aggregari. Et qui vicerit desideria carnis et daemonum tentamenta, et qui custodierit usque
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ quã pateris nuditatẽ uideas. uidens ꝑ bona oꝑa ope¬
rire festines: ut pꝰ modũ dm̃ uideas. Beati enĩ mundo corde.
qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃. Eũ enĩ qͥlibet suꝑna aspiratione ꝑ singłas¬
paginas scͥpturarũ qͣd dñs uisserit legendo. audiendo. ad m̃tẽ
reuocat: uidet imirũ qͣntũ ex uirtutib minꝰ habet. uł cer¬
te. si ex toto nichil habet: sic q qͣsi ex unctione collirii re¬
parat᷑ ad uidendũ darius. dũ ꝑ dĩ u̾bũ illuminat᷑ intrin¬
secus. Q uͦ ad usus necessarios reseruat᷑ uigo ⁊ loris domat᷑.
stimulis pungit᷑. uerberib cedit᷑: & egro cuiꝰ uita desꝑat᷑
qͥcqͥd animo c̃cupierit etiã saluti eiꝰ contrariũ a medico

Expanded text:
uarum pateris nuditatem videas, et videns per bona opera operire festines, ut postmodum Deum videas. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cum enim quilibet superna aspiratione per singulas Scripturrevocat, videt nimirum quantum ex virtutibus minus habet, vel certe si ex toto nihil habet: sicque quasi ex unctione collyrii reparatur ad videndum clarius, dum per Dei verbum illuminatur intrinsecus. Qui vero ad usus necessarios reservatur, jugo et loris domatur, stimulis pungitur, verberibus caeditur, et aegro cujus vita desperatur, quidquid animo concupierit, etiam saluti ejus contrarium a
Abbreviated transcription (Latin):
ineationis suꝑius omĩa cͥmina cõphendit. qͥa ñ ꝑ hanc sententiã uiꝰ
oꝑis. s multoꝵ futura dãpnatio p̃dicit᷑. Pinient᷑ euĩ manifesta
eͥmina. punient᷑ ⁊ occulta: atq id̾o fornicationẽ quã sup̃ qͣdrifor¬
mem intelleximꝰ. hic omĩfariã cogim᷑ cfiteri. Unde psalmista. ꝑdes
om̃s qͥ fornicant᷑ abste. Bicat᷑ itaq Dabo unicuiq urm̃ sedm̃¬

Expanded text:
 non per hanc sententiam unius operis, sed multorum futura damnatio praedicitur; punientur enim manifesta crimina, punientur et occulta, atque ideo fornicationem quam supra quadriformem intelleximus, hic omnifariam cogimur confiteri, unde Psalmista: Perdes omnes qui fornicantur abs te . Dicatur itaque: Et dabo unicuique ve
Abbreviated transcription (Latin):
uerberib afficit. aliq̃ndo tota nocte uigilare facit.⁊ iunctis
pedib stare: qͥa uult eũ sibi hȩredẽ substituere. Bali itaq mͦ
ds̃ suos electos qͥb daturus ẽ hereditatẽ cȩlestis patͥȩ. arguit. &
castigat. ut pꝰ finitos hiuꝰ uite labores ad ȩt̃nã ꝑueniant pos¬
sessionẽ. Reꝓbos aut̃ ꝑmitit sue uoluntatis ẽẽ. ⁊ in lecto secu
gua: uͥ  deficiens qͥsq ñ deficit. ⁊ moriens sẽꝑ uiunit. Et sci¬
ent om̃s ȩccłȩ qͥa ego sũ scrutans renes .i corda. In renib delec
de corde ꝓdeunt: uixta qd̃ dñs dic̃. Ne corde exeunt cogitationes
male: adulteria. fornicationes. furta. ⁊ cet̃a Quia enĩ p̾cedenti uer¬
dãpnandos: nc̃ fidẽ eccl̃e demonstrat que etiã ñ uisa iã credit.
Nouit enĩ om̃is fideliũ eccl̃a dm̃ omĩa scire: qͥ licet tolerare. rep

Expanded text:
nocte vigilare facit, et vinctis pedibus stare, quia vult eum sibi haeredem substituere. Tali itaque modo Deus suos electos, quibus daturus est haereditatem coelestis patriae, arguit et castigat, ut post finitos hujus vitae labores, ad aeternam perveniant possessionem. Reprobis autem permittit suae voluntatis esse, et in lecto securgua, ubi et deficiens quisque non defecit, et moriens semper vivit. Et scient Ecclesiae, quia ego sum scrutans renes et corda. In renibus ipsamorde exeunt cogitationes malae, adulteria, fornicationes, furta , etc. Quia enim praecedenti verdamnandos, nunc fidem Ecclesiae demonstrat, quae etiam non visa credit. Novit enim fidelium Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Potest etiã fieri ut tẽ tẽporis sic̃ i qͥdã affirmant ⁊ alia
translatio demonstrat fuerit hȩc mulier in eadẽ ȩccła uxor
iudelicet angłi ipsius: quȩ docebat dĩ seruos ȩdere de idoloti¬
tis ⁊ fornicari. Ex cuiꝰ forma speciali ad generalẽ tociꝰ orbis
iezabel fermo figurate: transfert᷑. Forneatio uͦ istiꝰ iezabe¬
lis qͣdriformis intellegit᷑. Primũ uidelicet in animo: de qͣ scͥptũ
ẽ. Qui uiderit mulierẽ ad c̃cupiscendũ eã: iã mechatꝰ ẽ eã incor¬
de suo. Beinde etiã: cũ animi uoluntas ad effectũ ꝑducit᷑. hn

Expanded text:
sunt . Potest etiam fieri ut tunc temporis sicut et quidam affirmant, et alia sunt . Potest etiam fieri ut tunc temporis sicut et quidam affirmant, et alia translatio demonstrat. Fuit haec mulier in eadem Ecclesia, uxor scilicet ipsius angeli, quae docebat Dei servos edere de idolothytis et fornicari. Ex cujus specie speciali ad generalem totius orbis Jezabel sermo figurate transfertur. Fornicatio vero istius Jezabelis quadriformis intelligitur: primum videlicet in animo, de qua scriptum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo ; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
neant qͦs suꝑius. tanta laude fuerat ꝓsecutꝰ. s ad generali oor¬
pore electoꝵ. uertit sermonẽ ad partẽ repboꝵ. quȩ in docto¬
rib intellegit᷑. qͥ sua neglegentia fornicationẽ ⁊ idolatria
ĩ eccła eẽ sinunt sub noĩne xp̃iano. S iã nc̃ uideamꝰ sensũ.
Fuit iezabel uror aab regis ifrł. idolatra simul ⁊⁊ fornicaria:
quȩ etiã di seruos insecuta ẽ. uerũ hȩc mulier ñ uixit usq
ad aduentũ dñi. Nã ungulis equoꝵ. legimꝰ illã c̃culcatãs¬
qͥa erant in eadẽ eccła qͥ oꝑa illiꝰ mala imitabant᷑: idcirco
ti unã uitã ducentes. unũ xp̃i corpꝰ faciunt: sic om̃s reꝓbi u¬
nũ corpꝰ diaboli de se reddunt. Sicq fit: ut p̾cedentia m̾brase¬
qͣntib ⁊ seqͤnda p̾cedentib inueniant᷑ c̃iuncta. Unde scͥptũ ẽ. Ue
illis qͥ iua cam abiert̃. Et ioħes dic̃. Nẽ antix̃pi multi facti

Expanded text:
neant quos superius tanta laude fuerat prosecutus, sed a generali corneant quos superius tanta laude fuerat prosecutus, sed a generali corpore electorum vertit sermonem ad partem reproborum, quae in doctoribus intelligitur, qui sua negligentia fornicationem et idololatriam in Ecclesia esse sinunt sub nomine Christiano. Sed jam nunc videamus sensum: fuit Jezabel uxor Achab regis Israel, idololatra simul et fornicaria, quae etiam Dei servos insecuta est. Verum haec mulier non vixit usque ad adventum Domiquia erant in eadem Ecclesia qui opera illius mala imitabantur, idcirco ti unam vitam ducentes, unum corpus Christi faciunt, sic omnes reprobi unum corpus diaboli dese reddunt, sicque fit, ut praecedentia membra sequentibus, et sequentia praecedentibus inveniantur conjuncta. Unde scriptum est: Vae illis qui in via Cain abierunt ; et Joannes dicit: Nunc antichristi multi facti
Abbreviated transcription (Latin):
re: ude etiã qd credulitas .⁊ amor docuerit oꝑari. Subiungit᷑
illis exibentes: apł̃o monente ut eẽnt memores frm. Pacienti
tinebe̾nt: ut ꝑseuerantes usq in finẽ salui eẽnt. Et oꝑa tua
noiussima plura priorib. Quantũ ad eccl̃ȩ infantiã ꝑtinet. be¬
ne oꝑa illiꝰ plura pͥorib cõmeniorant᷑: qr iudelicet ȩccl̃a pͥus
faciliorib ⁊ leuiorib p̃ceptis solidata ẽ. Unde n apł̃i tantũ ui
capitula illis qͥ credebant imposuert̃: uidelicet ut abstinerens
perib tͥbuerent: fr̃s. sorores patres.  matres. i uxores uelin¬
querent. Ab hinc etiã exordiũ sũpsit monachoꝵ. religio. Uei
certe hoc potest referri ad diẽ uidicii. qnͣdo immanissima
crebrescente tẽporib antixp̃i ꝑsecutione ampliͦ in ea uirtꝰ eni¬
tebit opatioues: dũ udei .i gentiles parit in fͣide rp̃i fuandati
duplo quã nc̃ laborabt̃. Sed habeo aduers te: qͥa ꝑmiti¬
uos mor. i cȩt̾a. Nulla ratio ꝑmittit ut hec u̾ba ad eos ꝑti.¬

Expanded text:
re, inde etiam quod credulitas et amor docuerit, operari. Subjungitur illis exhibentes, Apostolo monente , ut essent memores fratrum. Patietinebant, ut perseverantes usque in finem salvi essent. Et opera tua novissima plura prioribus. Quantum ad Ecclesiae faciem pertinet, bene opera illius plura prioribus commemorantur, quia videlicet Ecclesia prius facilioribus et levioribus praeceptis solidata est. Unde et apostoli tantum quatuor capitula illis qui credebant imposuerunt, videlicet ut abstinerent peribus tribuerent, fratres, sorores, patres et matres uxoresque relinquerent. Abhinc etiam exordium sumpsit religio monachorum. Vel certe potest hoc referri ad diem judicii, quando immanissima crebrescente temporibus Antichristi persecutione, amplior in ea virtus enitebit operationis, dum Judaei et gentiles pariter in fide Christi fundati, duplo quam nunc laborabunt. Sed habeo adidolothytis. Nulla ratio permittit ut haec verba ad eos perti
Abbreviated transcription (Latin):
nͭ nec apͥte corripit᷑ in specie. nec oculte increpat᷑ in genere. In es
qd̾ diuina uox ait. habeo aduersꝰ te qd ꝑmitis iezabel qͦ se dic̃ ꝓ¬
phetẽ docere ⁊ secducere seruos meos. torpentiũ ab exortatiõe p̃di¬
eatoꝵ. innotescit silentiũ: in eo uͦ qd̵ subuingit ⁊ dedi illi tẽpꝰ ut
peuitentiã ageret. ⁊ ñ uult penitere a fornicatioe sua: a specie ad

Expanded text:
vero nec aperte corripitur in specie, nec increpatur occulte in genere. In eo enim quod divina vox ait: Habeo adversus te quod permittis Jezabel quae se dicit prophetas docere, et seducit servos meos, torpentium ab exhortatione praedicatorum innotescit silentium. In eo vero quod subjungit: et dedi illi tempus ut poenitentiam ageret, et non vult poenitere a fornicati
Abbreviated transcription (Latin):
bel. hoc st̃ qͥ mechant᷑ cũ ea hoc etiã filii eiꝰ ex fornicatiõe ꝓcreati
id ẽ unũ corpꝰ sathane. S qͥa reꝓbi repbis succedt᷑. diuiditur genꝰ
in species: ut ostendat᷑ qͥb successib totũ corpꝰ diabꝯ ͥꝓficiat. qͦb in¬
salis meretrix in lecto ñ ut qͥescat. s ut febre languescat. ut
frenesim sustineat: quatinꝰ ea iã dicat uł agat. quȩ alii audire eru¬
bescant. Sepe enĩ uisto dĩ iudicio ꝓpt̾ peccata p̃terita homines ad
maiora ruunt facinora: dũq sine timore audacter pe¬
eant. qͣsi in lecto .i. in peccandi securitate qͥescunt. Inqͥ
securitate d̾s eos ponere dr̃: qͥa uisto uidicio ꝑmitit ut ibi ponant᷑
Tale ẽ ⁊ illud. Induraũ dñs cor pharaonis .i. ñ emollunt. Sie ⁊ hie dr̃¬

Expanded text:
 ex fornicatione procreati, id est unum corpus Satanae. Sed quia reprobi reprobis succedunt, dividitur genus in species, ut ostendatur quibus successibus totum corpus diaboli proficiat, quibus insalis meretrix, non ut quiescat, sed ut febre languescat, ut phrenesim sustineat, quatenus ea jam dicat, vel agat, quae alii audire erubescant. Saepe enim justo Dei judicio propter peccata praeterita homines ad majora ruunt facinora, dumque sine timore audacter peccant, quasi in lecto, id est, in peccandi securitate quiescunt. In qua securitate Deus eos ponere dicitur, quia justo judicio permittitur ut ibi ponantur; tale est et illud: Induravit Dominus cor Pharaonis , id e
Abbreviated transcription (Latin):
nis thesaurũ a scl̃is absconditũ habent reconditũ. Hinc paulus dic̃.
habemꝰ thesaurũ istũ in uasis fictilib. Qd̾ aut̃ uasa tactu uirgȩ
c̃fringi dicunt᷑. duplicit̾ potest intellegi: qͥa qͥdã dissipant᷑ ut in
melioris uitȩ studiũ cõmutent᷑. qͥdã uͦ ut eternalit̾ pereant: atq
id̾o una eadẽq uirga regit ad uitã p̃ordinatos. destruit ⁊ c̃frin¬
git ad mortẽ. p̃scitos. Hlinc ẽ qd̵ ieremiã dñs ad domũ figuli ire
iubet: ibiq uas dissipatũ atq a figulo in melius reformatũ osten

Expanded text:
nis thesaurum a saeculis absconditum habent reconditum. Hinc Paulus dicit: nis thesaurum a saeculis absconditum habent reconditum. Hinc Paulus dicit: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Quod autem vasa tactu virgae confrinmelioris vitae studium commutentur: quidam vero ut aeternaliter pereant, atque ideo una eademque virga regit ad vitam praeordinatos, destruit et confringit ad mortem praescitos. Hinc est quod Jeremiam Dominus ad domum figuli ire jubet, ibique vas dissipatum atque a f
Abbreviated transcription (Latin):
uisticiã parcere nouerunt: qͥ ⁊ in se ii aliis tantũ iusticiȩ tra¬
mitẽ dirigere student. Unde capiti eoꝵ dr̃. Uirga recta ẽ. uirga
regni tui. Qd̃ ꝓtinꝰ qͥd sit aperit᷑. cũ dr. Dilexisti iusticiã ⁊ odisti
iniqͥtatẽ. Quo cont᷑ mollis ⁊ distorta ẽ uirga quoꝵ dã in eccła p̃po¬
sitoꝵ: ipsa iusticiȩ ꝑmutacio. Bũ enĩ eq̃liter grex pastoriq peccat.
⁊ tam̃ qͥ p̃est mollit̾ delinquens se palpat. subditos u tẽporali po¬
tentia grauit̾ exaggerat: mollẽ ꝓculdubio ⁊ flexibilẽ uirgã por¬
tat. Econt̾ dñs admonet dicens. Nolite udicare i ñ uidicabimim.¬
i oet̾a: qͥa uidelicet eqͣlit̾ qͥsq p̾latus sibi ⁊ gregi subiecto parcere.
atq equalit̾ se fubiectũq gregẽ debet corrigere. Bene aut̃ gentes
in xp̃m credentes uasis cõparant᷑ fictilib qr in fragilitate car¬

Expanded text:
justitiam parcere noverunt, qui et in se et in aliis tantum justitiae trajustitiam parcere noverunt, qui et in se et in aliis tantum justitiae tramitem dirigere student, unde capiti eorum dicitur : Virga recta est virga regni tui. Quod protinus quod sit, aperitur cum dicitur: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem. Quo contra mollis et distorta est virga quorumdam in Ecclesia praepositorum, ipsa justitiae permutatio. Dum enim aequaliter grex pastorque peccat, et tamen qui prius est molliter delinquens se palpat, subditos vero temporali poenitentia graviter exaggerat, mollem procul dubio et flexibilem virgam portat. Econtra Dominus admonet dicens: Nolite judicare, et non judicabimini , quia videlicet aequaliter quisque praelatus sibi et gregi subjecto parcere, atque aequaliter se subjectumque gregem debet corrigere. Bene autem gentes in Christum credentes, vasis comparantur fictilibus, quia in fragilitate car
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑. dicens. Potestas eiꝰ potestas et̃na. quȩ ñ auferet᷑. Illã gͥ potestatẽ
quã in tẽpore xp̃c homo factus a patre accepit. electis sus se da¬
re pnutit. s. uise aquo totũ regit᷑ corpꝰ. & cui totũ ȩocłȩ adheret
corp. Cũ enĩ ipse sit caput electoꝵ electi uͦ m̃bra ipsitus: qd̃ ipsũ
capuit habet. hoc menbra illiꝰ hereditario iure possidere uident᷑.
Dieat᷑ itaq Uincenti dabo potestatẽ suꝑ gentes: ⁊ reget eas . iceta
Hanc potestatẽ ipsi apł̃i pͥmũ. deinde sequaces illoꝵ. accepert̃.
qͥb data ẽ potestas ligandi atq soluendi. S̾ciendũ aut̃ qͥa eũ p̃oi¬
catoies potestate sup alios aceipunt sibunet ipsis uominant᷑: qui
sie se ab illicitis cõpescunt. sic̃ subditos cõpescere satagunt. Nam s.
illoꝵ regim̃ ꝑ iurgã ferreã expͥmit᷑. quȩ rectitudinẽ habet. mol¬
liciẽ ñ habet: qͥa iudelicet scĩ p̃dicatores nec sibi nec aliis cont᷑

Expanded text:
 potestatem quam in tempore Christus homo factus accepit a Patre, electis suis se dare promittit, sed in se a quo totum regitur corpus, et cui totum Ecclesiae adhaeret corpus. Cum enim ipse sit caput electorum, electi vero membra illius, quod ipsum caput habet, hoc membra illius haereditario jure possidere videntur. Dicatur itaque: Vincenti dabo potestatem super gentes, et reget eas in virga ferrea. Hanc potestatem ipsi apostoli primum, deinde sequaces illorum acceperunt, quibus data est potestas ligandi atque solvendi. Sciendum autem quia cum praedicatores potestatem super alios accipiunt, sibimetipsis prius dominantur, qui sic se ab illicitis compescunt, sicut subditos compescere satagunt. Nam et illorum regimen per virgam ferream exprimitur, quae rectitudinem habet, mollitiem non habet, quia videlicet sancti praedicatores nec sibi nec aliis contra
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ matutina nobis stella factꝰ ẽ: qͥa dũ in semet ipso exẽplũ
nob̾ resurrectionis p̾buit. quȩ lux sequeret᷑ indicauit. Stellã ergo

Expanded text:
mortem matutina nobis stella factus est, quia dum in semetipso exemplum mortem matutina nobis stella factus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux sequeretur indicavit. Stellam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ᷤ Ecce sic̃ lutũ in manu figuli: sic uos in manu mea. Hinc ali¬
Destrues illos ⁊ ñ edificabis eos Et dabo illi stellã matutinã. Qui
habet aurẽ: audiat qͥd sp̃s dicat eccłiis. Stellã matutinã quantũ
ad literã appellat luciferũ: qͥ oriens suo ortu uicinũ solis de¬
monstrat aduentr̃. Sit̃ialit̾ stella matutina xp̃s intellegitur:¬
qͥ surgens a mortius tenebras huiꝰ scl̃i fugauit. ⁊ lucȩ fidei to¬
tũ mundũ repleuit: & fulgore sui luminis illuminauit. tene¬
bras nr̃e mortalitatis. De hac stella petrꝰ fidelib dic̃. Donec dies
inlucescat. n lucifer oriat᷑ in cordib ur̃is. Nã in scͥptura sa¬
creaturã designant. Unde ẽ. Cũ me laudarent sunul astra ma¬
tutina. S ⁊ cũ simplicit᷑ ac sine additam̃to stellȩ ponuntur:
doctores ecclȩ ñ nũquã exprimunt. Unde ẽ. Qui docti fueruit:
fulgebunt sicut stelle firmam̃ti. Ap̃ẽ itaq iuiis apparens post

Expanded text:
nus. Ecce sicut lutum in manu figuli, sic vos in manu mea . Hinc etiDestrues illos, et non aedificabis eos . Et dabo illi stellam matutinam. Qui habet aurem audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Stellam matutinam quantum ad litteram, appellat luciferum, qui oriens suo ortu vicinum solis demonstrat adqui surgens a mortuis tenebras hujus saeculi fugavit, et luce fidei totum replevit mundum, et fulgore sui luminis illuminavit tenebras nostrae mortalitatis. De hac stella Petrus fidelibus dicit: Donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Nam in Scriptura sacreaturae designantur. Unde est: Cum me laudarent simul astra matutina . Sed et cum de est: Qui docti fuerint fulgebunt sicut stellae firmamenti . Christus itaque apparens vivus post
Abbreviated transcription (Latin):
iitatores maloꝵ. intellegint᷑. uł oꝑa illoꝵ. ꝑuersa. Que tẽ dabu¬
tuis ia mortẽ. q̃udo p̃ leticiã tẽꝑalẽ ꝓ his miseri peccatoies ꝑpe¬
trs torñtis tradent᷑ cruciandi: dũ ꝑ impunitatẽ scclerĩ. ad mo¬
tẽ ꝓuenerint auimarũ. Quo cout᷑ electi affligunt᷑ hic ut post
prospant᷑ siqͥdẽ ad
Dic̃ gͦ. Quos amo arguo ⁊ castigo: ꝑ flagella sclicet corꝑis ꝑ dũt¬
nũ tepaliũ rerũ: ꝑuarias. diuersas afflictiones corpoꝵꝵ ⁊ ani

Expanded text:
alorum intelliguntur, vel opera illorum perversa quae tunc dabuntur in mortem, quando post laetitiam temporalem pro his miseri peccatores perpetuis tormentis tradentur cruciandi, dum per impunitatem scelerum ad mortem pervenerint animarum. Quo contra electi affliguntur hic, ut post. Prosperantur siquidem ad Dicit ergo, quos amo, arguo et castigo, per flagella scilicet corporis, per damna temporalium rerum, per varias e
Abbreviated transcription (Latin):
different᷑ a reguo ud̾ p̃sentialit̾ possidebt̃. neq etiã alico peccata de¬
Elebunt: q. usto d̾i iudicio deĩpnatis reꝓbis. nullus deineps peccare
poterit. Et mors ultra ñ erit. Postquã enĩ em̃s a mortius re¬
surrexerimꝰ: in lectis iã ultra mors ñ erit neq corꝑis neq animo.¬
primꝰ nãq homo ea lege conditus ẽ in paracyso. ut nͥ peccasset in¬
mortalis ẽet mansisset. & cõpleto electoꝵ. numnere. ab illo parady¬
so terreno. absq mortis int̾uentu transiret ad celeltẽ patriã. Sic
aut̃ ẽ conditꝰ: ut si peccat et mori posset. Que mors qͥa eã ꝑ peccatu
incurrit destructa ẽ ꝑ dñi mortẽ. id̾oq lecũ in eicitis ñ habebit.
post quã om̃s ad uitã resurgemꝰ. tales esfecti ut deurips  nor

Expanded text:
d praesentialiter possidebunt, neque etiam aliorum peccata deflebunt, quia justo Dei judicio damnatis reprobis, nullus deinceps peccare poterit. Et mors ultra non erit. Postquam enim omnes a mortuis resurrexerimus, in electis jam ultra mors non erit, neque corporis neque animPrimus namque homo ea lege conditus est in paradiso, ut nisi peccasset immortalis mansisset. Et completo electorum numero, ab illo paradiso terreno absque mortis interventu transiret ad patriam coelestem. Sic autem est conditus, ut si peccaret mori posset. Quae mors, quia per peccatum eam incurrit, destructa est per Domini mortem. Ideoque locum in electis non habebunt. Postquam omnes ad vitam resurgemus, tales
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita quiescere ⁊ sinetat. Eosidissabit om̃is praua suggestio.
ũ nulla et it carnis delectatis. S & ulox post hec ñ erit: qͥi uidelieet
caro eloctoꝵ ultra spinas ⁊ punc̾ttones peccatoꝵ ꝓ qͥb colere debeanit
i geuerabit. Que pruna abierunt: qͥi  p̾senti seculo ho om̃ia
siatineia. S cũ inmouata celu̾ ⁊ierra furit. tẽ a. iisi acłi inuo
uabinnt᷑ a tieqiaqi ĩ p̃teritas passions sultnbt̃. Et dirit qui

Expanded text:
suggestio, ibi nulla erit carnis delectatio. Sed et dolor post haec non erit, quia videlicet caro electorum ultra spinas et punctiones peccatorum pro quibus dolere debeant, non generabit. Quia prima abierunt, quia in praesenti saeculo haec omnia sustinent, sed cum innovata coelum et terra fuerint, tunc electi innovabuntur, et nequaquam praeteritas passiones sustinebunt. « Et dixit qui
Abbreviated transcription (Latin):
que audit uocẽ dicentẽ ecce tab̾nacłm d̾i cũ hominib: q̃uoo ꝑ inter¬
nã inspirationẽ seipsã eognoscit eẽ di tab̾nacłm. Et habitabit cum
illil :.i. cũ illis qͥ tabnadia oci eẽ merueri̾t. Unde ipse apłis dicit.
ltee ede nobiscũ suͣ om̃ibe ged. Et ipsi popłs eius ert̃. iprta illud.
tereoitas mea srł. &. ipsi cũ eis erit: habitans ineoꝵ fide i. dilectio¬

Expanded text:
naculum Dei cum hominibus, quando per internam inspirationem seipsam cognoscit esse Dei tabernaculum. Et habitabit cum illis. Id est cum illis qui tabernaculum Dei esse meruerunt. Unde ipse apostolis dicit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus . Et ipsi populus ejus erunt. Juxta illud: Haereditas mea
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facile duerim ed̾ ⁊ si factũ fuerit ꝑd̾i potentiã: licet arida sit ter¬
ra satis subsistere poterit. Quatuor siqͥdẽ st̃ elem̃ta ex qͥb duo st̃ in me¬
terra transibt̃: .i. immutabunt᷑. Utrũ aut̃ itare ł ignis transeat .i.
immutet᷑. d̾s scit: licet hic legamꝰ. & mare iã ñ ẽ .&. alibi. lum̃ lucer¬
ne ñ lucebit in ca Rlec enĩ qualit̃ fiant: cũ illic uenerimꝰ meliue¬

Expanded text:
non facile dixerimus. Quod et si factum fuerit per Dei potentiam, licet arida sit ternon facile dixerimus. Quod et si factum fuerit per Dei potentiam, licet arida sit terra, satis subsistere poterit. Quatuor siquidem sunt elementa, ex quibus duo sunterra transibunt, id est immutabuntur. Utrum autem mare vel ignis transeat, id est immutetur, Deus scit, licet hic legamus, et mare jam non est. Et alibi: Lumen lucernae non lucebit in ea. Haec enim qualiter fiant, cum illuc
Abbreviated transcription (Latin):
rã nouuã. In p̃destinatione di om̃pis que futura st̃ iã transiert.
Unde hic dicit se uidere celũ neuũ & terrã nouã. atq addit. Primũ
enĩ e  prima terra abiit Qd qualit̾ sit ułꝰ uixta litterã uł etiã spũ¬
alit̃ intellegendũ: surcriꝰ dictũ ẽ. Abiit pͥmũ celũ & pͥma terra hoc
ẽ ꝑ innouationẽ immutata st̃. &. a pristina figura recessert. ułta
illud apłi. Preterit figura huiꝰ munci. Uerũ d̾ sequit᷑ &. mare iã ñ eꝰ.
utrũ ad litterã .i. ut mare cũ fluminib e siccet᷑ possit incellegi. an etiã
solũ mͦ sp̃ualit̾ hoc oicat᷑: dubiũ ẽ. Terra enĩ aquaꝵ ceniunctione sub¬
sistit: qm & infra .&. extra &. sup̃ se aquas c̃tinet ne naturali aridita¬
te fatiscat. qm̃ nͥ aquis tẽperaret᷑. in cinerẽ redigeret᷑. idoq utrũ maxi¬
no illo ardore mare cũ ftuminib siccet᷑. an & ipsũ uertat᷑ in melus.

Expanded text:
ram novam. In praedestinatione Dei omnipotentis quae futura sunt jam transierunt, ram novam. In praedestinatione Dei omnipotentis quae futura sunt jam transierunt, unde hic dicit se videre coelum novum et terram novam, atque addit: Primum enim coelum et prima terra abiit. Quod qualiter sit vel juxta litteram, vel etiam spiritualiter intelligendum, superius dictum est. Abiit primum coelum, et prima terra, hoc est per innovationem immutata sunt, et a pristina figura recesserunt. Juxta illud Apostoli: Praeterit figura hujus mundi . Verum quod sequitur, et mare jam non est, utrum ad litticatur dubium est. Terra enim aquarum conjunctione subsistit, quoniam et infra et extra et supra se aquas continet, ne naturali ariditate fatiscat, quoniam nisi aquis temperaretur, in cinerem redigeretur. Ideoque utrum maximo illo ardore mare cum fluminibus siccetur, an et ipsum vertatur in melius,
Abbreviated transcription (Latin):
q. mors hoc ẽ omĩa mbra diaboli cũ suo capite missi st̃ in stag¬
nũ ignis: hoc ẽ in ꝓfundã deĩpnationẽ inferni. Recte aut̃ ꝑ infer¬
nũ om̃s rȩꝓbi figurant᷑: uł qͥa ibi habitantes una cũ iuferno inqͦ
habitant. una st̃ domꝰ. uł etiã qͥa imitantes eꝑa oiaboli nũquã
saturant᷑ malis. sic̾ infernus nuquã dic̃ sufficit. Et qͥ ñ ẽ inuentus in
libro uite scriptus. hoc ẽ qui ñ ẽ ante mundi c̃stitutionẽ ad uitã
predestinatꝰ. missus ẽ in stagnũ ignis. Liber qͥppe uite sicut supra
dictũ ẽ uis diuinitatis intellegit᷑ .i. dei p̾scientia. inqua qͥ ñ fuerit
p̃ordinatꝰ in stagnũ ignis mutet᷑: hoc ẽ in reꝓboꝵ hominũ societa¬
ti copulabit᷑ Qd̾ enĩ dicit qͥ ñ ẽ inuentꝰ: nuichil ẽ aliud nͥ ñ ẽ preor¬
dinatus. Electi aut̃ in hoc libro st̃ scͥpti: qͥa aute mundi c̃stitictio¬
bi. Sic̃ elegit nos aute mũdi ẽstitutionẽ. Et uidi celũ nouũ . &. ter¬

Expanded text:
c est omnia membra diaboli cum capite suo. Missi sunt in stagnum ignis. Hoc est in profundam damnationem inferni. Recte autem per infernum omnes reprobi figurantur. Vel quia ibi habitantes una cum inferno in quo habitant, una sunt domus: Vel etiam quia imitantes opera diaboli, nunquam saturantur malis, sicut infernus nunquam dicit, Sufficit. Et qui non est inventus in libro vitae scriptus. Hoc est, qui non est ante mundi constitutionem ad vitam praedestinatus. Missus est in stagnum ignis. Liber quippe vitae, sicut supra dictum est, jus divinitatis intelligitur, id est Dei praescientia, in qua qui non fuerit praeordinatus, in stagnum ignis mittetur. Hoc est reproborum hominum societati copulabitur. Quod enim dicit, qui non est inventus, nihil est aliud, nisi non praeordinatus. Electi autem in hoc libro scripti qui ante mundi constitutio. Et vidi coelum novum et ter
Abbreviated transcription (Latin):
beli nons introuut in orbem terrarũ. Inferus: om̃ia iñbra diaboli.
Uł ꝑ mortẽ possumꝰ ĩtellegere simplicit̾ mortẽ carnis: inferi aut̃ no¬
mine. loca significant᷑ tenebrarũ. Et mors itaq ⁊ inferus suos mor¬
tuos dabt̾: hoc ẽ diabol &. om̃ia m̃bra eiꝰ uł etiã om̃ĩa loca infer ni
escũq ꝑ mortẽ corꝑis adstric̾tos tenent. tẽ uite restituet. Postquã
aut̃ om̃s resurrexerint uidicatũ ẽ de singłis. ꝓ eo qd̾ ẽ iuoicabitur

Expanded text:
boli mors introivit in orbem terrarum . Infernus omnia membra diaboli. Vel per mortem possumus intelligere simpliciter mortem carnis. Inferni autem nomine, loca significantur tenebrarum. Et mors itaque et infernus suos mortuos dabunt, hoc est diabolus et omnia membra ejus. Vel etiam omnia loca inferni, quoscunque per mortem corporis astrictos tenent, tunc vitae restituent. Postquam autem omnes resurrexerint. Judicatum est de singulis, pro eo quod est judicabi