comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sacͥdos: eiecto abiathar qͥ fuit de
ythamar. Qͥdã tñ autumant tͣns.¬
latũ ẽẽ saẽdotiũ ad samuelẽ. qusuᷤ¬
fuit aaronita. S neq legit᷑ samuelẽ
fiusse sacdotẽ: nec aaronitas amotoᷤ
a saẽdotio uiq cira tẽꝑa machabeoꝵ
Qd añt ad dicht uir ui magna parᷤᷤ
domꝰ tue moret᷑: forte impletũ ẽ in
ꝓximo q̃ndo occubuert̃ fiłii eiꝰ ĩbello.
ł qͣndo sauł sac̾dotes nobe interfecit.
Et in signũ fut᷑e ueritatis: p̃dixit ei
una die fhios eiꝰ morituros. Porro in
diebꝰ ulis erat sermo cnĩ preciosꝰ: id

Expanded text:
 sacerdos, ejecto Abiathar, qui fuit de Ithamar . Quidam tamen autumant translatum esse sacerdotium ad Samuelem, qui nfuit Aaronita. Sed nec legitur Samuelem fuisse sacerdotem, nec Aaronitas amotos a sacerdotio, usque circa tempora Machabaeorum. Quod autem addidit vir Dei, « magna pars domus tuae morietur, » forte impletum est in proximo, quando occubuerunt filii ejus in bello, vel quando Saul sacerdotes Nobe interfecit, et in signum futurae veritatis praedixit ei una die filios ejus morituros. « Porro in diebus illis erat sermo Domini pretiosus , id
Abbreviated transcription (Latin):
doq posita: ut ibi. Si custodierint
fitiqi cui testam̃tũ meũ: ⁊ cet̾a. Uidet᷑
iosepħꝰ uelle ciñm sdõ ter uocasse sa¬
nuelẽ: ut p̃figuraret tres ipsiꝰ digni¬
tates futuras. Euit eñi ꝓpħa. qͦd ab
hac uocatione dicit eũ habuisse: fu¬
it quoq iudex: obtulit etiã quasi sa¬
cerdos eo qͦd paruulꝰ ess ychabot
nepos hely. Plane adiurauit hely
samuelẽ. ut indicaret ei uniuersũ
sermonẽ dñi. Et indicauit ei omĩa.
Et̃ ait hely. Dñs est: qͦd bonũ est in
ocłis sius faciat. Creuit aũt samuel.
Et̃ cognouit uuruersꝰ ifrł: qͦd fideł

Expanded text:
nt filii tui testamentum meum, etc. Videtur Josephus velle Dominum ideo tertio vocasse Samuelem, ut praefiguraret tres ipsius dignitates futuras. Fuit enim propheta, quod ab hac vocatione dicit eum habuisse; fuit quoque judex; obtulit etiam, quasi sacerdos, eo quod parvulus esset Ichabod nepos Heli. Mane adjuravit Heli Samuelem, ut indicaret ei universum sermonem Domini, et indicavit ei omnia. Et ait Heli: Dominus est; quod bonum est in oculis suis faciat. Crevit autem Samuel, et cognovit universus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
naribꝰ arreptitii cũ radice salomons
monstrata: statĩ eũ a demonibꝰ libe¬
rabant. Hec scientia plurimũ ualu¬
it in gente iudeoꝵ: ⁊ maxime ne¬
cessaria erat. Ante aduentũ enĩ xp̃i
sepiꝰ hões a demonibꝰ uexabantur.¬

Expanded text:
naribus arreptitii, cum radice Salomoni naribus arreptitii, cum radice Salomoni monstrata, statim eum a daemonibus liberabat. Haec scientia plurimum valuit in gente Hebraeorum, et maxime necessaria erat. Ante adventum enim Christi saepius homines a daemonibus vexabantur
Abbreviated transcription (Latin):
salomon quadraginta nulia equoꝵ
medietas regi in ierłm obsequebat᷑:
reliqui uͦ ꝑ uicos regios dispersi ma¬
nebant. Prefectus uͦ ille qͥ ministͣbat
expensas mense. etiã equis paleam
⁊ ordeũ ministrabat: deuehens om̃a
ad locũ ubi rex morabat᷑ Et p̾celle¬
bat rex sapientia om̃s orientales. ⁊
egyptios. ⁊ hebreos: etiã qͣtuor filios
moab noĩatissimos eman. ⁊ ethan.¬
calcal. ⁊ dorda. E scripsit librũ de
canticis ⁊ modulationibꝰ: in numero
uersuũ qͥnq niliũ. Parabolarum qͦ
scripsit tria milia: ⁊ disputauit de
natura arboꝵ ⁊ herharũ. a cedro usq
ad ysopũ De natura qͦ ominiu aui¬
mantiũ phylosophatꝰ est: ꝑ unum¬
qͦdꝙ genus parabolã ddicens. Ercogi¬
tauit etiã adiurationes qͥbꝰ egͥtudines
solent nuitigari: alias qͦ qͥbꝰ clemones
eicerent᷑: ⁊ alias qͥbꝰ obstricti ñ redi¬
rent. Excogitauit etiã caracteres qͥ
inscriberent᷑ gẽnus: que posite in

Expanded text:
m quadraginta millia, et medietas regi in Jerusalem obsequebatur; reliqui vero per vicos regios dispersi manebant. Praefectus vero ille, qui ministrabat expensas mensae, equis hordeum et paleam ministrabat devehens omnia ad locum, ubi rex morabatur. Et praecellebat rex sapientia omnes Orientales, et Aegyptios, et Hebraeos etiam quatuor filios Moal nominatissimos, Hemam, et EthaChachol, et Dorda. Et scripsit librum de Canticis; et modulationibus, in numero versuum quinque millium. Parabolarum quarum scripsit tria millia. Et disputavit de natura arborum, et herbarum, a cedro usque ad hyssopum. De natura quoque omnium animantium philosophatus est, per unumquodque genus parabolam dicens. Excogitavit etiam adjurationes quibus aegritudines solent mitigari. Alias quoque quibus daemones ejicerentur, et alias quibus obstricti non redirent. Excogitavit etiam characteres, qui inscribebantur gemmis, quae posita in
Abbreviated transcription (Latin):
duodecĩ p̾fectos suꝑ õẽm isrł:¬
qui ꝑ singłos menses singłi p̃bebant
necessaria regi. ⁊ domui eiꝰ. Quoꝵ unꝰ
reliquis p̃sidebat. scił achimaas. hẽns
basemath filiã salomonis in uxorẽ:
licet ⁊ unꝰ de reliqͥs aliã hr̃et filiã¬
regis salomonis. Erat aũt cibus sa¬

Expanded text:
duodecim praefectos super omnem Israel; per singulos menses singuli praebebant necessaria regi et domui ejus ; quorum unus reliquis praesidebat, scilicet Achimaas habens Basamath filiam Salomonis in uxorem, licet, et unus de reliquis aliquam haberet filiam Salomonis. « Erat autem cibus Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Mediũ uͦ sex: ꝑ murus suꝑior a cior
factus. qͣi ꝑ cubitũ retractus erat. Ulci¬
mũ qͦ tabulatũ septẽ cubitos habebat
ꝓ retractione muri superiꝰ similit̃ facta.
Ñuerunt qui dicerent inferiꝰ tabulatũ
septẽ fuisse cubitoꝵ. ⁊ mediũ sex: ut
ascendendo artarent᷑ tabulata sicut ⁊
niurꝰ ÷ & corrigunt litterã ꝓsubter po¬
nendo suꝑ: ł etiã legunt subt̾. dicentes
est: ⁊ subter numero ad qͦd ascenditur
numerando. Hec aut̃ tabulata sic eras
adiuncta muro ut ei ñ hererent. id ẽ
ab iniuria lapsꝰ defenderent᷑. edificaũ
luriculas tanꝗͣ apodiationes. que in
regũ latera uocant᷑. in paralyponeñ
cancelli. De quoꝵ altitudine nescimꝰ
nisi de sup̃mo. qͦd habuit in altitudine

Expanded text:
medium vero sex, quia murus superior arctior factus, quasi per cubitum retractus erat. Ultimum vero tabulatum septem cubitos habebat pro retractione muri superius similiter factum. Fuerunt qui dicerent inferius tabulatum septem fuisse cubitorum, et medium sex, ut ascendendo arctaretur tabulata sicut et murus. Et corrigunt litteram, pro « subter, » ponendo, super. Vel etiam legunt, « subter, » dicentes, est; subter vero numero, ad quod ascenditur numerandum. Haec autem tabulata sic erant conjuncta muro, ut ei non haererent, id est ab injuria lapsus defenderentur; aedificavit luriculas, tanquam appodiationes, quae in Regum, « latera » vocantur, in Paralipomenon, cancelli , de quorum altitudine nescimus, nisi de supremo, quod habuit in altitudine
Abbreviated transcription (Latin):
isse salomonẽ sanguinẽ uermiculi qͥ
thanur dr̃: quo asꝑsa marmora faci¬
le secabant᷑. Quẽ inuenit hoc modo.
Er̃at salomoni strutio hñs pullum:
⁊ inclusꝰ est pullus sub uase uitreo.
Quẽ cũ iuderet strutio. s habere non¬
posset: de deserto tulit uermiculum
cuiꝰ sanguine liniuit uitrũ ⁊ ꝯfractũ
est. Uidens aũt salomon cacumen

Expanded text:
isse Salomonem sanguinem vermiculi, qui isse Salomonem sanguinem vermiculi, qui tamir dicitur, aspersa marmora facile secabantur, quem invenit hoc modo. Erat Salomoni struthio habens pullum, et inclusus est pullus sub vase vitreo. Quem cum videret struthio, sed habere nequiret, de deserto tulit vermiculum, cujus sanguine linivit vitrum, et fractum est. Videns autem Salomon cacumen
Abbreviated transcription (Latin):
rent: ⁊ p̾erat aduram huic indictiõi.
Statuit etiã salomon octoguita milia
latomoꝵ. id ẽ lapidicesoꝵ in monte:
quibꝰ p̃fecit de ifrłitis tria milia. et
trecentos qͥ p̃cipiebant oꝑariis. Porro
latomi in lapidicina lapides grandes
⁊ p̃ciosos. id ẽ marmoreos scopolabant
⁊ qͣdrabant. Qͥ ad eo grandes fuerunt
in fundam̃to ut dicit iosephꝰ: quod
multi ex eis habebant in longitudine
cubitos uiginti. in latitudine decem.
in altitudine qͥnq. Quadratos quidẽ
lapides dolauer̃t cem̃tarii salomonis:
⁊ cem̃tarii yram. Dolatos uͦ p̃paraue¬
runt biblii. polientes ⁊ sculpentes. ñ
solũ lapides s ⁊ ligna. Est aũt biblis
ciuitas phenicis: de qua iezechiel. Se¬
nes biblii: ⁊ prudentes eiꝰ. Et sic om̃a
extra urbẽ dedolata ⁊ ꝑfecta st̃. qͦd
malleus ⁊ securis. ⁊ om̃e ferramentũ¬
bant septẽ milia. Sabulant᷑ hebrei.
ad eruderandos lapides celeriꝰ. habu¬

Expanded text:
rent; « et praeerat Aduram huic indictioni. rent; « et praeerat Aduram huic indictioni. » Statuit autem Salomon octoginta millia latomorum, id est lapidiscesorum in monte, quibus praefecit de Israelitis tria millia, et trecenti qui praecipiebant operariis. Porro latomi in lapidicina lapides grandes, et pretiosos, id est marmoreos scopulabant, et quadrabant. qui adeo grandes fuerunt in fundamento, ut dicit Josephus, quod multi ex eis habebant in longitudine cubitos viginti, in latitudine decem, in altitudine quinque. Quadratos quidem lapides dolaverunt caementarii Salomonis, et caementarii Hiram. Dolatos vero praeparaverunt Biblii polientes, et sculpentes non solum lapides, sed et ligna. Est autem Biblos civitas Phoenicis, de qua Ezechiel: « Senes Biblii, et prudentes ejus . » Et sic omnia extra urbem dedolata et perfecta sunt, quod malleus, et securis, et ombant septem millia. Fabulantur Judaei, ad eruderandos lapides celerius, habu
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ cedros de libano: ⁊ mercedẽ eor da¬
bo tibi quã petieris. ⁊ rescripsit ei y¬
ram dicens. Serui mei deponent lig¬
na de libano ad mare & deferent ĩ
ratibꝰ usq ad locũ quẽ signaueris mͥ:
⁊ tu de portu tolles ea: p̃bebisq neces¬
saria in cibos domui mee. Itaq yram
cdabat salomoni ligna cedrina ⁊ abi¬
egna quibꝰ abundabant sydonii: sa¬
lomon aut̃ supplebat inopiã illoꝵ ĩ
cibis: p̃bens yram singulis annis
choros tritici uiginti milia. ⁊ totidẽ¬
batos olei eandẽq uini mensuram.
Porro salonion elegit oꝑarios de isrł
ꝓselitos: de isrłitis enĩ nemunẽ fecit
seruire. Et erat iudictio tͥginta nilia
uiroꝵ: id ẽ suma eoꝵ quibꝰ hoc indice¬
bat᷑. Uel forte indictio ẽ det̾niinata
hominũ collectio: sicut cohors ⁊ legio
Et mittebat eos in libano cũ seruis
ẏram. decẽ milia ꝑ singłos menses
uicissim: ut duobꝰ mensibꝰ reu̾tentes
ad ꝓpria requiescerent: ut quarto
mense pͥores ad laborẽ denuo remea¬

Expanded text:
 cedros de Libano, et mercedem eorum dabo tibi quam petieris . Et rescripsit ei Hiram dicens: « Servi mei deponent ligna de Libano usque ad mare, et deferent ea in ratibus, usque ad locum quem signaveris mihi, et tu de portu tolles ea, praebebisque necessaria in cibos domui meae. » Itaque Hiram dabat Salomoni ligna cedrina, et abiegna quibus abundant Sidonii. Salomon autem supplebat inopiam eorum in cibis, praebens Hiram singulis annis coros tritici viginti millia, batos olei eamdemque vini mensuram. Porro « Salomon elegit operarios de Israel » proselytos. De Israelitis enim neminem servire fecit. « Et erat indictio triginta millium virorum, » id est summa eorum quibus haec indicebantur. Vel forte indictio est, determinata hominum collectio, sicut cohors et legio. « Et mittebat eos in Libanum cum servis Hiram, decem millia per singulos menses vicissim, ut duobus mensibus revertentes ad propria requiescerent, » ut quarto mense priores ad laborem denuo remea
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑioribꝰ tabulatis manentes ñ
impedirent᷑ ad despiciendũ inferiꝰ
ꝑ obstacłm inferioꝵ. Hebreꝰ tñ dicit
tria tabulata parẽ habuisse latitu¬
dinẽ: ut si a sũmo usq ad imũ plũ¬
bata cem̃tarii demitteret᷑ eorua
ꝑpenderet᷑ equalitas. Uer unt̾n inseriꝰ

Expanded text:
in superioribus tabulatis manentes, non in superioribus tabulatis manentes, non impedirentur, ad aspiciendum inferius, per obstaculum inferiorum. Hebraeus tamen dicit tria tabulata parem habuisse latitudinem, ut si a summo usque ad imum plumbata caementarii dimitteretur, eorum perpenderetur aequalitas. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
gitudinẽ huis iuxta templi mensura.
obliquas: id ẽ exteriꝰ angustas: & inte¬
rius obliquando difusas. Has excogi¬
tauit salomon. Trabes aut posuit ĩ
domo ꝑ transuersũ ꝑ tria loca in sũ¬
mitatibꝰ triũ mansionũ adeo longas:
ut forisecꝰ capita earũ ꝓminerent
ex utraq parte. Et edificauit suꝑ ca¬
pita foruisecꝰ ꝓminentia tria tabłata
ad deambulandũ cirea templu. que
in eugłio pinuacła templi dicuntur.
que quomͦ facta ẽẽnt in utroq lat̾e
satis elucet: quom aũt fuerint in
fronte orientali. ⁊ occidentali ñ me¬
mini me legisse. Nec suꝑ hoc mͥsom¬
niare aut libet aut licet: s qͦd ibi
fuerint credit᷑. Qͦd uidet᷑ uelle iose¬
phꝰ. cũ agit de eu̾sione templi. Lati¬
tudo uͦ tabulatoꝵ differens erat. Ta¬
bulatũ enĩ qͦd erat subter. quinq
cubitos habebat latitudinis: & me¬
diũ sex cubitos: ⁊ terciũ septẽ. Qͦa
ad litterã quidã tradunt factũ: ut

Expanded text:
longitudinem juxta templi mensuram longitudinem juxta templi mensuram tras obliquas, id est exterius angustas, et interius obliquando diffusas: has excogitavit Salomon. Trabes autem posuit in domo per transversum per tria loca in summitatibus trium mansionum adeo longas, ut forinsecus capita earum prominerent ex utraque parte. Et aedificavit super capita forinsecus prominentia tria tabulata, ad deambulandum circa templum: quae in Evangelio pinnacula templi dicuntur . Quae quomodo facta esse in utroque latere, satis elucet. Quomodo autem fuerit in fronte orientali et occidentali, non memini me legisse, nec super hoc me somniare aut libet, aut licet; sed quod ibi fuerant creditur, quod videtur velle Josephus, dum ait de eversione templi. Latitudo vero tabulatorum differens erat. « Tabulatum enim quod erat subter quinque cubitos habebat latitudinis, et medium sex cubitos, et tertium septem. » Quod ad litteram quidam tradunt factum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
post qͣdringentos. ⁊ octoginita an¬
nos egressionis isrł de egypto. anno
quarto regni salomonis. mense scdo
gentesimo scd̃o egressionis de egypto:
describens eciã annos etatũ p̃cedentiũ.
dicens ab abraham fluxisse aunos mi¬
le uiguiti: a diluiuo mille qͣdringen¬
tos: ab adam tria milia centũ ⁊ duoᷤ.
Habebat aũt domꝰ in longitudine
cubitos qͥnquaginta: in latitudine uͦ
uiginti. Pars quidẽ anterior que sc̃ã
tẽ uiginti cubitoꝵ erat: ⁊ dicebatur
scascõꝵ. Porro in altitudine tͥginta
cubitos habebat usq ad prinum
tabulatũ: suꝑ qͦd sccła mansio erige¬
bat᷑ triginta cubitis. usq ad scd̃m ta¬
bulatũ. Tertia uͦ mansio erat quin¬
qͣginta cubitoꝵ usq ad terciũ tabu¬
latũ: qͦd erat tectũ domꝰ.  sic tota
templi altitudo in centũuiginti cu¬
bitos ascendebat. Iosephꝰ cñ mentio¬
nẽ ñ facit nisi de duabꝰ mansionibꝰ:
s duas inferiores sub una cõp̃hendit.
Et erat porticꝰ aute faciẽ templi lon

Expanded text:
post quadringentos et octoginta annos egressionis Israel de Aegypto, anno quarto regni Salomonis, mense secundo, gentesimo secundo egressionis de Aegypto, describens etiam annos aetatum praecedentium, dicens ab Abraham fluxisse annos mille viginti, a diluvio mille quadringentos, ab Adam tria millia centum et duos. Habebat autem domus in longitudine cubitos sexaginta, in latitudine vero viginti. Pars quidem anterior, quae sancta tem viginti cubitorum erat, et dicebatur Sancta sanctorum. Porro in altitudine triginta cubitos habebat, usque ad primum tabulatum, super quod secunda mansio erigebatur triginta cubitis, usque ad secundum tabulatum. Tertia vero mansio erat sexaginta cubitorum, usque ad tertium tabulatum, quod erat tectum domus. Et sic tota templi altitudo in centum viginti cubitos ascendebat. Josephus tamen mentionem non facit, nisi de duabus mansionibus sed duos inferiores sub una comprehendit. Et erat porticus ante faciem templi, habens
Abbreviated transcription (Latin):
modũ curantẽ uexatos a demonibꝰ.
Et ut pbaret eis demonẽ egressum ꝑ
nares. cũ sp̃u hanelantis: uas aque po¬
nebat in medio: & imꝑabat demoni
egresso ut illud euerteret in argum̃¬
tum sue egressionis: ⁊ ita fiebat.oꝑ

Expanded text:
rantem vexatos a daemonibus, et ut probaret eis daemonem egressum per nares cum spiritu anhelantis, vas ponebat in medio, et imperabat daemoni egresso, ut illud everteret in argumentum suae egressionis; et ita fiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tarent potentes uiri. ⁊ ꝓpħe. unde ⁊¬
infra legit᷑ de ꝓpħissa que habitaret
in scda: in t̾cio opifices Post hec ascen¬
dit salomon in gabaon: ut ĩmolaret
ibi in excelso. ⁊ credit᷑ gabaon ñ esse
ꝓpriũ nomen loci s appellatiuũ: et
int̾pretat᷑ collis excelsus. Iosephꝰ enĩ

Expanded text:
tarent potentes viri et prophetae. Unde tarent potentes viri et prophetae. Unde infra legitur de prophetissa, quod habitaret in secundo; in tertio opifices. Post haec ascendit Salomon in Gabaon, ut immolaret ibi in excelso. Et cum dicitur Gabaon non est proprium nomen loci, sed appellativum, et interpretatur collis excelsu
Abbreviated transcription (Latin):
gredieris torrentẽ cedron: scito te int̾¬
ficiendũ. Qui respondit. Bonus est
sermo regis. Sic faciam ꝯ habitauit
in ierłm tribꝰ annis. Factũ est autẽ
post hec ut fugerent serni semei ad
achis regem gech. Et deicendit semei
in getb. ⁊ reduxit eos. Qͦd cũ ũciatũ
esset salomoni: dixit ad eũ. Cur spre¬
iusti iusiurandũ regis: & mandatũ
eiꝰ transgressus es: Reddidit dñs ma¬
liciã quã fecisti patri meo suꝑ caput
salomon duxit in uxorẽ filiã pha¬
raonis regis egypti: de qua ut anint
hebrei genuit filiũ quasi ꝯtra naturã.
cũ adhuc ageret undecimũ annũ. &
induxit eã in ciuitatẽ dd̾. Nondum
enĩ sibi fecerat domũ. Porro tria ꝓpo¬
suerat se facturũ: domũ dño. ⁊ domũ
sibi:. ⁊ ambire ierłm muro triplici ut
in pͥmo ambitu eẽt templũ. ⁊ mansio¬
nes ebdomadarioꝵ: domusq regia ẽ
mansionibꝰ domesticor. In sodo habi¬

Expanded text:
ieris torrentem Cedron, scito te inteieris torrentem Cedron, scito te interficiendum. Qui respondit. Bonus est sermo regis, sic faciam. » Et habitavit in Jerusalem tribus annis. Factum est autem post hoc, ut fugerent Semei servi ad Achis regem Geth, et descendit Semel in Geth, et reduxit eos. Quod cum nuntiatum esset Salomoni dixit ad eum: « Cur sprevisti jusjurandum regis, et mandatum ejus transgressus es? Reddat Dominus malitiam, qSalomon duxit in uxorem filiam Pharaonis regis Aegypti , de qua, ut aiunt Hebraei, genuit filium quasi contra naturam, cum ipse adhuc ageret undecimum annum, et induxit eam in civitatem David. Nondum enim sibi fecerat domum. Porro tria proposuerat se facturum, domum Domino, et domum sibi, et ambire Jerusalem muro triplici: ut in primo ambitu esset templum, et mansiones hebdomadariorum; domus quoque regia cum mansionibus domesticorum; in secundo habi
Abbreviated transcription (Latin):
occidet᷑. E int̾fecit eum. ꝑ manum
banaie filii ioiade. Abyathar qͦ sacer¬
doti dixit rex. Uade in agrũ tuum:
nec ampliꝰ ad faciẽ meã ingrediaris.
Uir mortis es: s hoc te liberat qͥa cũ
patre meo sepe laborasti: & portasti ar
cham eo. Abiecto gͥ abyathar. trais¬
latũ est sacerdotiũ ad sadoch de domo
ythainar ad domũ eleazar. sic̃ samnel
hely p̃dixerat. Fuerunt autem post
phynees filiũ eleazari priuati sacerdo¬
tio quinq. Ioseph qui genuit ioathai.
qui mareoth. qͥ asophi. qui achitobi.
Achitobi aũt genuit sadoch. Porro
ioab fugit in tab̾naculũ dñi: ⁊ appre¬
hendit cornu altaris. misit rex ba¬
naiam: ut auocaret eũ. Et ait ioab.
Non egrecdiar: s hic moriar. Quod
cũ renuntiass banaias regi: dix̃ ei
rex. Fac ei sicut locutꝰ est. S̃ int̾fecit
eũ banaias ad cornui altaris: ⁊ sepultꝰ
est in domo sua in deserto. Et ꝯstituit
rex banaiam ꝑ eo suꝑ exercitũ. Uoca
⁊ ñ egrediaris. In qͣcumq die trans¬

Expanded text:
Et interfecit eum per manum Banaiae filium Joiadae. Abiathar quoque sacerdoti dixit rex: « Vade in agrum tuum, nec amplius ad faciem meam ingrediaris; vir mortis es, sed hoc te liberat, quia saepe cum patre meo laborasti, et portasti arcam coram eo. » Abjecto igitur Abiathar, translatum est sacerdotium ad Sadoc, et de domo Ithamar ad domum Eleazari, sicut Samuel praedixerat Heli . Fuerunt autem post Phinees filii Eleazar privati sacerdotio quinque. Joseph qui genuit Joathan, qui Mareoth, qui Asophi, qui Achitob. Achitob autem genuit Sadoc. Porro Joab fugit in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu altaris. Et misit rex Banaiam, ut advocaret eum. Et ait Joab: « Non egrediar, sed moriar hic. » Quod cum renuntiasset Banaias regi, dixit ei rex: « Fac ei sicut locutus est, » Et interfecit eum Banaias ad cornu altaris, « et sepultus est in domo sua in deserto. Et constituit rex Banaiam pro eo super exercitum. « Vocanon egredieris inde. Quacunque die trans
Abbreviated transcription (Latin):
tius intuens: dep̃hendi illũ non esse
meũ qui mortuus fuerat. Respondit
altera. N est ita: s filiꝰ tuns mortuus
in huiꝰ rei discrimine hesitaret: rex
soluit eã inopinate.  allato gladio.
ut ait iosephꝰ p̃cepit utrũq infantẽ
diuidi: ut utraq medietatẽ uiui et
mortui acciꝑet. Quod audiens mat̾
uiuentis: cõmota st̃ uiscera eiꝰ super
filio suo. Et ait Obsecro dñe. date illi
infantẽ uiuũ. Sufficit michi: si ui¬
deam eũ uiuere. Altera dicebat. Ne¬
quaꝗͣ: sed diidatur. ⁊ cognoscens
rex uocẽ utriꝰq de uero cordis fonte
prolatã: ait. Date huic infantem
uiuũ: hec ẽ enĩ mater eiꝰ. Et attẽdeis
omĩs isrł diuinã in rege ẽẽ sapientiã:¬
tinuer̃t eũ. Et adnurati ft̃ assessores
eiꝰ. qui priꝰ sententiã qͣi ab adolescẽte
platam deridebant. Porro bauaias
erat suꝑ exercitũ: sadoch aut sac̾dos:
azarias filiꝰ nathan suꝑ custodes re¬

Expanded text:
tius intuens, deprehendi illum non esse tius intuens, deprehendi illum non esse meum, qui mortuus fuerat. Respondit altera: Non est ita, sed filius tuus mortuus in hujus rei discrimine haesitaret, rex solvit causam inopinate. Et allato gladio, ut ait Josephus, praecepit utrumque infantem dividi, ut utraque medietatem vivi et mortui acciperet. Quod audiens mater viventis, commota sunt viscera ejus super filio suo, et ait: « Obsecro, domine, date illi infantem vivum. Sufficiet mihi si videam eum vivere. Altera dicebat: Nequaquam, sed dividatur. » Et cognoscens rex vocem utriusque de vero cordis fonte prolatam, ait: « Date huic infantem vivum. Haec est mater ejus. » Et attendens omnis Israel divinam timuerunt eum, et admirati sunt assessores ejus, qui prius sententiam, quasi ab adolescente prolatam deridebant. Porro Banaias erat super exercitum. Sadoc autem sacerdos, Azarias filius Nathan super custodes re
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Dñe d̾s ego sũ puer par¬
uulus: ⁊ ignorans ingressũ ⁊ exitum
meũ. Dabis gͦ cor docile seruo tuo: ut
possim iudicare ppłm tuũ: ⁊ discerñe
inter bonũ ⁊ malũ. Et placuit sermo
corã dño: ⁊ ait ad eũ. Quia ñ postula
sti iuxta uerbũ hominũ dies multos.
⁊ diuias. ⁊ aniniã inimicoꝵ tuoꝵ. feci
tibi scđm sermones tuos: dedi tibi cor
sapiens. in tantũ ut nullus ante te
similis tui fuerit. S ⁊ hec que ñ po¬
stulasti dedit̾: si tñ ambulaueris in
uiis meis sicut pater tuus. Et eiugi¬
lans salomon. intellerit qͦd eẽt sõnũ
id e reuelatio facta ꝑsominiũ. A reuer¬
sus in ierłm corã archa dñ gr̃as ageis:
obtulit holocausta ⁊ pacifica. De iudi¬
quarũ una ait. Ego ⁊ mulier hec
habitabamꝰ in domo una. Cũq peꝑis¬
sem: tercia die post peꝑit ⁊ hec Mortuꝰ
est aut fili eiꝰ. Quẽ noctis silentio po¬
suit in sinu meo: ⁊ filiũ meũ iiuentẽ
collocauit in suru suo. Mane diligen¬

Expanded text:
respondit: « Domine Deus, ego sum puer parvulus, et ignorans ingressum et exitum meum. Da ergo cor docile servo tuo, ut possim judicare populum tuum, et discernere inter bonum et malum. » Et placuit sermo coram Domino, et ait ad euominum, dies multos, et divitias, et animam inimicorum tuorum, feci tibi secundum sermones tuos, et dedi tibi cor sapiens in tantum, ut nullus ante te similis tui fuerit. Sed et haec quae non postulasti, dedi tibi, si tamen ambulaveris in viis meis, sicut pater tuus. Et evigilans Salomon intellexit quod esset somnium, » id est revelatio facta per somnium. « Et reversus in Jerusalem, coram arca Domini gratias agens, obtulit holocausta et pacifica. » quarum una ait: « Ego, et mulier haec solae habitabamus in domo una. Cumque peperissem, tertia die post peperit et haec. Mortuus est autem filius ejus, quem noctis silentio posuit in sinu meo, et filium meum viventem collocavit in sinu suo. Mane facto diligen
Abbreviated transcription (Latin):
tribꝰ m̃sibꝰ fugies adu̾sarios tuos: aut
tribꝰ diebꝰ erit pestilentia in ppło tuo.
Et ait dauid. Coartor nimis. Qͤn dicẽt.
Si famẽ eligo: pauperũ erit suppliciũ.
⁊ ñ diuitũ. Si uictoriã hostiũ: suppli¬
ciũ erit exercitꝰ. ⁊ ñ meũ: qui circum¬
uallabor fortissimis. Eligã gͦ plagani
cõmune regi ⁊ plebi. Melius est enĩ
ut incidã in manꝰ dĩ misericordis: ꝗͣ
in manus hoĩs. Misit gͦ dñs pesti¬
lentiã in isrł. de mane usq ad tempꝰ

Expanded text:
tribus mensibus fugies adversarios tuos, aut tribus mensibus fugies adversarios tuos, aut tribus diebus erit pestilentia in populo tuo. » Et ait David: « Coarctor nimis. » Quasi dicat: Si famem eligo, pauperum erit supplicium, non divitum. Si victoriam hostium, supplicium erit exercitus, et non meum, qui circumvallor fortissimis. Eligam ergo communem plagam regi et plebi. « Melius est enim ut incidam in manus Domini misericordis, quam in manus hominis. Misit ergo Dominus pestilentiam in Is
Abbreviated transcription (Latin):
raret ppłm. Lait rex ad ioab. Pambu¬
la om̃s tribꝰ isrł. ⁊ numera ppłm: ut
sciani numerũ eiꝰ. Intelligens autẽ
ioab qͦd de elatione hoc diceret: ait.
Adaugeat d̾s̃ ppłm suũ. S qͥd sibi
uult dñs rex in hac re: Quasi di¬
ceret. Uide ne offendas dm̃. Cũq
nollet rex mutare ꝓpositũ: egressꝰ
est ioab ⁊ pͥncipes militũ ⁊ numera¬
uer̃t ppłm: & redier̃t post nouem
menses. ⁊ uigiti dies in ierłm: cum
descriptione redacta in scriptis. Et
inuenta sunt de isrł octingenta mi.¬
pugnatoꝵ. In paralypom̃ longe plu
isse regi partẽ. Peccauit aũt dd̾ in
duobꝰ: quia suꝑbe numerauit: & qr
qͥsq numeratoꝵ ñ reddidit pecunã¬
dño. sicut scriptũ erat in lege moyfi.
Qͦd attendens dd: ait ad ciũm. Obsecͦ
dñe. transfer iuzqͥiace serui aui. quia
peccaui nimis. Diluiculo misit ad eñ
dñs gad ꝓpħam: ires supplicii ꝯditio¬
nes porta intem. Qͥ ait. Aut septem ãnis
ueniet t fa umes in regno tuo: aut

Expanded text:
x ad Joab: « Perambula omnes tribus Israel, et numera populum, ut sciam numerum ejus. » Intelligens autem Joab quod de elatione hoc diceret, ait: « Adaugeat Deus ad populum tuum, sed quid sibi vult dominus rex in hac re, » quasi diceret: Vide ne offendas Dominum. Cumque nollet rex mutare propositum, egressus est Joab, et principes militum, et numeraverunt populum, et redierunt post novem menses et viginti dies in Jerusalem cum descriptione redacta in scriptis. « Et inventa sunt de Israel octoginta milnt. In Paralipomenon longe plurisse regi partem populi. Peccavit autem David in duobus, quod superbe numeravit, et quia quisque numeratorum non reddidit pecunscriptum est in lege Moysi. Quod attendens David, ait ad Dominum: « Obsecro, Domine, transfer iniquitatem servi tui, quia peccavi nimis. » Diluculo misit ad eum Dominus Gad prophetam tres supplicii conditiones portantem. Qui ait: « Aut septem annis veniet tibi fames in regno tuo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
cõmensales tui. Semei qͦ gemineũ qͥ
maledixit mͥ: ñ ꝓatieris ẽẽ innoxiũ
Et mortuu eͤ dd̾. ⁊ sepultꝰ in ciuita¬
te dd̾: cũ regnass qͣdraginta annis. sir¬
ca tumulũ eius fecit salomon octo lo¬
culos thesauroꝵ: quoꝵ unũ post mille¬
⁊ trecentos annos aperuit hẏrcanus
pontifex: & aliũ herodes. sicut infra
N diebꝰ dd̾ kartago ꝯdita ẽ. ut quidã
uolunt a karceclone tyrio. ł ut alii
uolunt a filia eiꝰ didone. Quintꝰ lati¬
noꝵ rex. Siluius latinꝰ. Pphetauerunt
suꝑ thronũ patris sui. Et pcedente
cp̃r adonyas supplicauit bersabee ut
impetraret a rege sibi dari abysas
sunamitẽ in uxorẽ. Que cũ ingressa
esset ad regẽ: positꝰ est ei thronus ad
dexterã regis. ⁊ ait. Paruulã petitio¬
nem dep̃cor a te: ne ꝯfundas faciem
meã. Detur abysas sunamites ado¬
nye fr̃i tuo uxor. Et indignatꝰ rex: ait
Quare postulas hoc mater: Postula

Expanded text:
commensales tui. Semei quoque Jeminaeum, qui commensales tui. Semei quoque Jeminaeum, qui maledixit mihi, non patieris esse innoxium. » Et mortuus est David, et sepultus est in civitate David cum regnasset quadraginta annis. Circa tumulum ejus fecit Salomon octo loculos thesaurorum, quorum unum post mille trecentos annos aperuit Hircanus pontifex, et alium Herodes, sicut infra In diebus David Carthago condita est, ut quidam volunt, a Chalcedone Tyrio, vel, ut alii dicunt, a filia ejus Didone. Quintus Latinorum rex Silvius Latinus. Prophetaverunt per thronum David patris sui, et procedente tempore Adonias supplicavit Bethsabee, ut impetraret a rege sibi dari Abisag Sunamitidem uxorem . Quae cum ingressa esset ad regem, positus est ei thronus ad dexteram regis, et ait: « Parvulam petitionem deprecor a te, ne confundas faciem meam. Detur Abisag Sunamitis Adoniae fratri tuo uxor. » Et indignatus rex ait: « Quare postulas hoc a me, mater? Postula
Abbreviated transcription (Latin):
igit̾ regnaturo. si custodirent filii
testamentũ eiꝰ ⁊ testimonia que docẽt
eos. Tria uͦ suꝑaddidit: de ioab et
filiis berzellai ⁊ de semei: dicens.
Nosti que fecerit ioab ꝑ inuidiã abn̾¬
pace: id ẽ sanguinẽ qut ñ debet fun¬
di nisi in bello fudit tp̃r pacis. ⁊ eoꝵ
cũ quibꝰ habebat pacẽ: ⁊ posuit cru¬
orem prelii in balteo suo ⁊ in calcia¬
mento suo: id ẽ cruor ñ est respersus
suꝑ arma ipsiꝰ. quia cũ eis ñ dimica¬
bat. s suꝑ uestes eiꝰ. qͣndo pacifice¬
cũ eis loquebat᷑. ⁊ est sensꝰ. Non ui:
s dolo occidit eos. Uel aliter. Ueri
bellatores insignia oꝑm suoꝵ in ar¬
nus suis describebant: ad ostentati¬
onẽ głe. S cũ ioab hoc tanqͣ facino¬
ra ostent a r ͤ ñ auderet: saltẽ in bal¬
teo ⁊ in calciam̃to descripsit. E addi¬
dit dd̃. Facies ei nixta sapientiã tuã.
ne descendat᷑ pacifice ad inferos. Sed ⁊
filiis berzellai reddes gr̃am: ⁊ erunt

Expanded text:
jugiter regnaturo, si custodierint filii jugiter regnaturo, si custodierint filii testamentum ejus, et testimonia, quae doceret eos . Tria vero superaddidit de Joab, et filiis Berzellai, et Semei dicens: « Nosti quae Joab fecerit » per invidiam pace. » id est sanguinem, qui non debet fundi, nisi in bello, fudit tempore pacis, et eorum cum quibus habebat pacem, « et posuit cruorem praelii in balteo suo, et in calceamento suo, id est cruor non est respersus super arma ipsius, quia cum eis non dimicavit, sed super vestes ejus, quando pacifice eis loquebatur. Et est sensus: Non vi, sed dolo occidit eos. Vel aliter: Viri bellatores insignia operum suorum in armis suis describebant, ad ostentationem gloriae. Sed cum Joab haec tanquam facinora ostentare publice non auderet, saltem in balteo et in calceamento descripsit. Et addidit David: « Facies ei juxta sapientiam tuam, ne descendat pacifice ad inferos. Sed et filiis Berzellai reddes gratiam, et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
domus dĩ quatuor miłia:. ⁊ totidem
qui ymnos dicerent. Post hec di¬
uisit exercitũ in cohortes duodecim
tulũ honorauit: fecit enĩ eos custodeᷤᷤ
dispositionẽ fuã indicauit: deposceis
filios suos ut ñ grauit̾ ferrent mini
int̾ fr̃s inunctꝰ fuerat. Descriptionẽ
uͦ omnẽ ⁊ ꝯstitutionẽ edificii templi.
om̃ibꝰ suadentibꝰ salomoni tradidit.
S & tẽ oblationis pͥmitias faciens. tͥa
nulia talentoꝵ auri obtulit ad adi¬
tum ⁊ cu̾rũ dĩ faciendũ: qͦ ⁊ cherubns
essent. sub qͦs ostituerent archã. Ermn¬
cipes uͦ. ⁊ sacerdotes. leuite ⁊ seniores
ppłi obtulerunt auri talenta quinq
iuctia. ⁊ stateres decẽ nulia:. argenti uͦ
decẽ nulia talenta. ⁊ lapides p̃ciosos
plures: quoꝵ custodiã habuit ꝓnepos
ppropinquauer̃t aũt dies dd̾ ut
moreret᷑: ⁊ iterauit salomo.as
cdata de cultu dĩ ⁊ lege seruanda ⁊ pie¬
tate ⁊ iusticia circa suos. memors
ꝓmissionẽ dĩ factã sibi de semine scio

Expanded text:
habent quatuor millia, et totidem qui hymnos dicerent. Post haec divisit exercitum in cohortes duodecim.tum honoravit. Fecit enim eos custodes dispositionem suam indicavit, deposcens filios suos, ut non graviter ferrent miniminter fratres inunctus fuerat. Descriptionem vero omnem et constitutionem aedificii templi omnibus suadentibus Salomon tradidit, sed et tunc oblationis primitias faciens, tria millia talentorum auri obtulit ad aditum, et currum Dei faciendum, in quo cherubim esset, sub quo constituerunt arcam. Principes vero, et sacerdotes, et levitae, et seniores populi obtulerunt auri talenta quinque millia, et stateres decem millia, argenti vero decem millia, et lapides pretiosos plures, quorum custodiam habuit pronepos « Appropinquaverunt autem dies David, ut moreretur . » Et iteravit Salomoni mandata de cultu Dei, et lege servanda, et pietate, et justitia circa suos, memorans promissionem Dei sibi factam de semine suo
Abbreviated transcription (Latin):
illo: qͣndo tangit nichil duriꝰ. Sic ⁊
od̾ in p̃su̾ris ⁊ domi. ⁊ circa subiectos
niansnetior fuit ceteris: in throno &
contra hostes nullus eo acutior. Et
cõmenclat᷑ hic dd̾ intribꝰ. In sapientia:
in humilitate ⁊ fortitudine. Porro reliqͥ
triginta quos fortes diximꝰ postea enu¬
inerant᷑. Iuter qͦs ñ enume rat᷑ ioab:
ł qr princeps est alioꝵ. iuł qr indignꝰ
ꝓpter mortẽ abner ⁊ amase.

Expanded text:
illo, quando tangit nil durius. Sic et illo, quando tangit nil durius. Sic et David in pressuris, et domi, et circa subjectos mansuetior erat caeteris, in throno et contra hostes nullus eo acutior, et commendatur hic David in tribus in sapientia, et humilitate et fortitudine. Porro reliqui triginta quos fortes diximus, postea enumerantur inter quos non enumerantur Joab, vel quia princeps est aliorum vel quia indignus propter mortem Abner et Amasae.
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ aquã de bethleem: ⁊ p̃cipue eã que
erat in puteo iurta portã. Tunc isti
tres ꝑ mediũ hostiũ iter facientes: ue¬
nerunt ad bethleem. ⁊hͣarientes aꝗͣ
denuo ad regẽ ꝑ eoꝵ castra reuersi st̃:
ita ut palestim fiduciã eoꝵ obstupe¬
scentes. a dimicatione cessarent. De¬
lata siquidẽ aqua: noluit rex bibere
libam̃ dño: de salute uiroꝵ grãs ageis.
Ab hac enumeratione fortiũ hebreꝰ
dissentit: numerans tantũ tͥgintasex
fortes: ⁊ in tribꝰ primis qͦs fortissimoᷤᷤ
diximꝰ. numerat ipsũ dd sic. Dauid
sedens in cathedra sapientissimꝰ prin
ceps int̾ tres: ipse ẽ quasi tenerrimus
ligni uermiculus: ⁊ cet̾a que ñ mu¬
tant᷑. E dicit eũ multos occidisse
impetu uno: qr ꝓ peccato qͦd impe¬
tuose fecit in bersabee multi occisi
sunt. Cõparat᷑ aut̃ dd uemicło ligni
qͥteredo. ł terebella d̾r : qͥ molł durũ
lignũ ꝑforat: dũ tangit᷑ nichil molliꝰ

Expanded text:
tibus aquam de Bethlehem, et praecipue eam, quae tibus aquam de Bethlehem, et praecipue eam, quae erat in puteo, juxta portam. Tunc isti tres per medium hostium iter facientes venerunt ad Bethlehem, et haurientes aquam, denuo ad regem per eorum castra reversi sunt, ita ut Palaestini fiduciam eorum obstupescentes a dimicatione cessarent. Delatam siquidem aquam rex noluit bibere,libamen Domino, de salute virorum gratias agens. Ab hac enumeratione fortium Hebraeus dissentit, numerans tantum triginta sex fortes, et in tribus primis quos fortissimos diximus, numerat ipsum David sic: « David sedens inter tres, ipse est quasi tenerrimus ligni vermiculus, » et caetera, quae non mutantur. Et dicit multos eum occidisse impetu uno, quia pro peccato quando impetuose fecit in Bethsabee multi occisi sunt. Comparatur autem David vermiculo ligni, qui teredo, vel terebella dicitur, qui mollis durum lignum perforat; dum tangitur nil mollius
Abbreviated transcription (Latin):
moyses. Hc̃ dicunt hebrei fuisse semei:
quẽ post int̾fecit sub salomone. Aliũ
qͦ uirũ egyptiũ int̾fecit dignũ specła¬
culo. altitudinis qͥnq cubitoꝵ: hẽntẽ
in manu hastã. Ad quẽ uenit banaias
in uirga: & extorsit hastã de manu eiꝰ:
⁊ occidit eũ hasta sua. Ieroñ tñ dicit.
hoc qͦd diximꝰ de alio egyptio. d̃ semei:
qͥ habuit hastã in manu. id ẽ legẽ dei:
quã si meditatꝰ fuiss ꝑmanendo in ie¬
rusalẽ. ñ ꝑiret. Itẽ occidit leonẽ in
hc̃ mocdũ. Temꝑe nius lapsus ẽ leo
in cisternã. Qui nullũ uidens egressỹ.
orificiũ enĩ cisterne niue damnatum
erat: rugiebat. Quẽ audiens bana¬
ias dũ iter ageret descendit ad eum
cerunt opus magnificũ quod sequit᷑
in ualle raphaim. usq ad ciuitarem
bethleẽ: ⁊ erat penuria aque in ierłm
Dauid aut̃ ascenderat ad arcẽ: ad ꝯsu¬
lendũ dñm. Ꝙ cõmendabat corã astan¬

Expanded text:
Moyses. Hunc dicunt Hebraei fuisse Semei, Moyses. Hunc dicunt Hebraei fuisse Semei, quem post interfecit sub Salomone. « Alium quoque virum Aegyptium interfecit, dignum spectaculo, » altitudinis quinque cubitorum, « habentem in manu hastam ad quem venit Banaias in virga, et extorsit hastam de manu ejus, et occidit eum hasta sua. » Hieronymus tamen dicit hoc, quod diximus de alio Aegyptio, de Semei, qui habuit hastam in manu, id est legem Dei: quam si meditatus fuisset permanendo in Jerusalem non periret. Idem occidit leonem in hunc modum. Tempore nivis lapsus est leo in cisternam, qui nullum videns egressum, orificium enim cisternae nive damnatum erat, rugiebat. Quem audiens Banaias, dum iter ageret, descendit ad eum fecerunt magnificum, quod sequitur. in valle Raphaim, usque ad civitatem Bethlehem; et erat penuria aquae in Jerusalem. David autem ascenderat in arcem ad consulendum Dominum, et commendabat coram astan
Abbreviated transcription (Latin):
hic ab hystoria. Paralypom̃ uocat eũ
ies hoam: iosephꝰ eusebiũ. Nec legit᷑
ubi noc factũ fuerit: nisi qͣntũ hic
cõmemorat᷑. Post hc̃ erat eleazar filiꝰ
patrun dd: qui ꝑcussit phylisteos do¬
nec deficeret manꝰ eiꝰ. ⁊ obrigesceret
cũ gladio. Post hc̃ erat seminaa ara¬
rites: quẽ iosephꝰ semeiam uocat. Qui
cũ fugiss ppłs. solus stecit in agͥ lentis:
⁊ ꝑcussit phylisteos: ⁊ fecit salutem in
isrł. His tribꝰ iosephꝰ attribuit delatio¬
nẽ aque de cisterna bethleem Hysto¬
ria regũ refert illud ad tres sequentes
quos fortiores diximꝰ. Quoꝵ primus
erat abysai. frat̃ ioab. Ipse ẽ qͥ leuauit
hastam ꝯtra trecentos quos interfecit:
optimꝰ quidẽ. s usq ad tres primos ñ
ꝑuenit. Post hc̃ erat banaias qui ꝑ¬
cussit duos leones moab: io ẽ pͥncipes
quos paralypom̾ dicit arietes. Ipse ꝙͦ
int̾fecit uirũ egyptiũ: id ẽ imitatorẽ
egyptii blasphemantis dm̃. quẽ int̾fec̃

Expanded text:
um Jesboam, Josephus Eusebium. Non legitur ubi hoc factum fuerit, nisi quantum hic commemoratur. Post hunc erat Eleazar filius patrui David, qui percussit Philisthaeos, donec deficeret manus ejus, et obrigesceret cum gladio. Post hunc erat Semma Ararites, quem Josephus Semeiam vocat. Qui cum fugisset populus solus, stetit in agrolentis, et percussit Philisthaeos, et fecit salutem in Israel. His tribus Josephus attribuit delationem aquae de cisterna Bethlehem. Historia vero Regum refert illud ad tres sequentes, quos fortiores diximus, quorum primus erat Abisai frater Joab. « Ipse est qui levavit hastam suam contra trecentos quos interfecit, optimus quidem, sed usque ad tres primos non pervenit. » Post hunc erat Banaias, qui percussit duos leones Moab, id est principes, quos Paralipomenon dicit arietes . « Ipse quoque interfecit virum Aegyptium, » id est imitatorem Aegyptii, blasphemantem Dominum, quem interfecit
Abbreviated transcription (Latin):
d̃o: dicens se iam p̃parasse auri decẽ¬
milia talenta. argentiũ centũ milia:
ferri uͦ ⁊ eris supͣ numerũ: lapidũ qͦ
⁊ lignoꝵ maximã copiã. Leuitas qͦq
diuisit in tres ordines: in aaronitas
moyseitas. & leitas. Faronitas qe
diuisit ꝑ generationes: ⁊ inuenit de
eleazar sedecĩ. ⁊ de ythamar octo
Et elegit ex unaquaq earũ unum
pontificẽ: p̃cipiens ut singłi ministrarẽts
a salbato in salb̃m. sadoch tñ⁊ abya¬
thar p̃essent uniu̾sis. E proiecerunt
sortes corã rege: de ebdomadibꝰ ordinas¬
dis. De leuitis uͦ instituit curatores
fabrice templi uigintiqͣtuor milia.¬

Expanded text:
Domino dicens se jam praeparasse Domino dicens se jam praeparasse  centum millia, ferri vero et aeris supra numerum, lapidum quoque et lignorum maximam copiam . Levitas quoque divisit in tres ordines, in Aaronitas, Moyseitas, et Levitas. Aaronitas quoque divisit per generationes, et invenit de Eleazar sexdecim et de Ithamar octo. Et elegit ex unaquaque illarum unum pontificem, praecipiens ut singuli ministrarent a Sabbato in Sabbatum, Sadoc tamen et Abiathar praeessent universis. Et projecerunt sortem coram rege de hebdomadibus ordinandis. De Levitis vero instituit curatores fabricae templi viginti
Abbreviated transcription (Latin):
neutes ponice eũ suꝑ soliũ meũ. ⁊ re¬
spondit banaias. amen. Sumpsitq
sadoch cornu olei de tab̾nacło. ⁊ inux̃
eũ. Et ceciner̃t bucina: ⁊ dix̃ om̃is ppłs.
Niuat rex salomon. Et insonuit t̾ra
a clamore eoꝵ Et sedente salomone
suꝑ thronũ: adorauit dd̾ in lectulo suo
dm̃n. qui dederat ei sedentẽ in solio ĩ
oculis sius. Porro adonyas ⁊ inuita¬
ti ab eo cũ estimarent tumultũ ortũ
in cuitate: cucurrit ad eos ionathas
filiꝰ abyathar iudicans eis que facta
fuerant. Labiit unꝰquisq in domũ
suam. Adonyas aũt timens salomo¬
nẽ abiit in tabernacłm ⁊ tenuit cor¬
nu altaris thimiamatis: dicens se ñ
egressurũ. nisi rex iuraret ei de iuta
ꝯseruanda. E iurauit ei salomor
dicens. Uade in domũ tuam. D scđa
salomone. ⁊ ꝯfirmato ab õĩbꝰ regno
salomonis: corã om̃bꝰ p̃cepit salomo¬
ni de legũ custodia. ⁊ iusticia ⁊ pieta¬
te: & p̃cepit ut edificaret templum

Expanded text:
nentes ponite eum super solium meum. Et renentes ponite eum super solium meum. Et respondit Banaias: Amen. Sumpsit autem Sadoc cornu olei de tabernaculo, et inunxit eum, et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon. » Et insonuit terra a clamore eorum, et sedente Salomone super thronum, adoravit David in lectulo suo Deum, qui dederat ei sedentem in solio in oculis suis. Porro Adonias et invitati ab eo cum aestimarent tumultum ortum in civitate, cucurrit ad eos Jonathas filius Abiathar indicans eis quae fuerant, et abiit unusquisque in domum suam. Adonias autem timens Salomonem abiit in tabernaculum, et tenuit cornu altaris thymiamatis, dicens se non egressurum, nisi rex juraret ei de vita conservanda, et juravit ei Salomon dicens: « Vade in domum tuam. » CAP. Salomone, et confirmato ab omnibus regno Salomonis, coram omnibus praecepit Salomoni de legum custodia, et justitia, et pietate. Et praecepit ut aedificaret templum
Abbreviated transcription (Latin):
nuit bersabee ut intraret ad regẽ:
⁊ posuit uerba sua in ore eiꝰ. Que in¬
gressa ad regẽ. ait. Dñe mi tuiura¬
sti mͥ ancille tue. salomon filiꝰ tuus
regnabit post me: ⁊ ecce nc̃ adonyaᷤᷤ
regnat te ignorante. Cũq aliis uoca¬
tis ad ꝯuiuiũ. filiũ meũ ñ uocauerit:
scio quia cũ dormieris cũ pat̾bꝰ tuis
ego ⁊ filius mĩs erimꝰ petcatores. id ẽ
iudicabim᷑ morte digniͥ ego ut adul¬
tera. ille ut adultere filiꝰ. Adhuc ea
loquente. intrauit nathan: ⁊ ait.
Dñe mi rex dixisti tu. adonyas reg¬
net post me. ⁊ ñ indicasti mͥ seruo
tuo: Et ait rex ad bersabee. Uiuiit
dñs qui eruit animã meã de onũ
angustia: qr sicut iuraui tͥ. sic faciã
hocdie. ⁊dixit ad sadoch ⁊ nathar
& banaiam. Tollite uohiscũ seruos
diũ ur̃i. ⁊ ĩponite salomonem filiũ
meũ suꝑ mula meã: & ungant eum ĩ regẽ
sadoch ⁊ uathan ad fonte gyon: ⁊ ca¬

Expanded text:
nuit Bethsabee, ut intraret ad regem, nuit Bethsabee, ut intraret ad regem, et posuit verba sua in ore ejus. Quae ingressa ad regem ait: « Domine mi, tu jurasti ancillae tuae: Salomon filius tuus regnabit post me, et ecce nunc Adonias regnat, te ignorante. » Cumque aliis vocatis ad convivium, filium meum non vocaverit, scio quod « cum dormieris cum patribus tuis, ego et filius meus erimus peccatores, » id est judicabimur morte digni, ego ut adultera, ille ut adulterae filius. « Adhuc ea loquente, intravit Nathan, et ait: « Domine mi rex, dixisti tu: Adonias regnet post me, et non indicasti mihi servo tuo? » Et ait rex ad Bethsabee: « Vivit Dominus, qui eruit animam meam ab omni angustia, quia sicut juravi tibi, sic faciam hodie. » Et dixit ad Sadoc, et Nathan, et Banaiam: « Tollite vobiscum servos domini vestri, et imponite Salomonem filium meum super mulam meam, et ungant eum in regem Sadoc et Nathan ad fontem Gihon, et ca
Abbreviated transcription (Latin):
sodm hebreos. qͦd sonat regũ: quia
licet in p̃cedenti oꝑe actũ sit de du¬
obus regibꝰ hebreoꝵ ñ simul reg¬
nantibꝰ : tñ quia in isto oꝑe agit᷑
de regibꝰ qui simul regnauerunt
in iuda ⁊ isrł. merito regum dr̃.
Et rex dd̾ senuerat. Cũq oꝑi¬
retur uestibus: ñ calefiebat. Et
inuener̃t ei abysas sunamitem
puellã pulchra nimis: que dormie¬
bat cũ rege ⁊ calefaciebat eũ. ⁊ mini¬
strabat ei Rex uͦ ñ cognouit eã. Ado
nẏas quartus filiꝰ dd̾ cũ eẽt pͥmoge¬
nitus int̾ suꝑstites filios dd̾: fiduciã
habuit regnandi: & fecit sibi currũ
⁊ equites. nec corripuit eum pater:
⁊ sermo eiꝰ erat cũ ioab ⁊ abẏathar
sac̾dote. Alii uͦ ministeriales regis ⁊
robur exercitꝰ ñ erat cũ eo. Prepara¬
uit aũt adonias sollemne ꝯuiuiũ¬
ł epulũ in orto regali iuxta fontẽ
rogel: ⁊ uocauit filios regis ⁊ seruos.
Robustos aũt sibi ñ fauentes: ⁊ salo¬
monẽ ñ uocauit. Nathan aut̃ mo¬

Expanded text:
s Malachim, quod sonat Regum, quia licet in praecedenti opere actum sit de duobus regibus Hebraeorum, non simul regnantibus, tamen quia in isto opere agitur de regibus, qui simul regnaverunt in Juda et in Israel, merito Regum dicitur. « Et rex David senuerat. Cumque operiretur vestibus non calefiebat . » Et invenerunt ei Abisag Sunamitem puellam pulchram nimis, quministrabat ei. « Rex vero non cognovit eam. » Adonias autem quartus filius David, cum esset primogenitus inter superstites filios regis, fiduciam habuit regnandi, et fecit sibi currus et equites; nec corripuit eum pater, et sermo ejus erat cum Joab et Abiathar sacerdote. Alii vero ministeriales regis, et robur exercitus non erant cum eo. Praeparavit autem Adonias solemne convivium in horto regali juxta fontem Rogel, et vocavit filios regis, et servos, robustos autem et sibi non faventes, et Salomonem non vocavit. Nathan autem mo
Abbreviated transcription (Latin):
tini scđ̾m alios. ⁊ mortui st̃ de popło
extra ierłm septuaginta milia iuroꝵ.
In paralypomenon legit᷑ frecenta mi¬
lia: & aiunt hebrei ibi positũ numeꝵ
plebis: hic aũt numerũ nobilium.
Porro cũ extendiss angłs ꝑcussor ma¬
nũ suã ad ierłm ut disꝑderet eam. ⁊
staret iuxta aream areune iebusei.
qui ⁊ ornam dr̃: udit eũ dd̾ stantẽ

Expanded text:
e populo extra Jerusalem septuaginta millia virorum. » In Paralipomenon legitur « fere trecenta millia. » Et aiunt Hebraei ibi positum numerum plebis, hic autem numerum nobilium. Porro cum extendisset angelus percussor manum suam ad Jerusalem, ut disperderet eam, et staret juxta aream Areuna Jebusaei, qui et Ornan dicitur, vidit eum stantem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtra me: ⁊ ꝯtra domũ patris mei. Qt
misertus dñs: ait ad angłm. Suffic̃:
ꝯtine manũ tuã. In illa die dix̃ gad
ad dd̃. Constitue altare dño in area
areune iebusei. Et ascendens dauid:
dixit ad areunã. Uende michi areã
tuam: ut edificẽ ibi altare domino.
⁊ cesset int̾fectio. Qui respondit. Acci¬
piat eã dñs m̃s gratis. Habeat quoq
boues in holocaustũ: & plaustrũ ⁊ iuga
boũ in usũ lignoꝵ. Lait rex. Nequaqͣ:
s emã p̃cio: ⁊ ñ offerã dño holocausta
gͣtuita. Emit gͦ dd̾ areã sexcentis sicliᷤ
auri. ut in paralipom̾ legitur : &e boues
argenti siclis qͥnqͣginta. ⁊ edificauit ibi
altare dño. & obtulit holocausta ⁊ paci¬
fica: ⁊ ꝓpiciatꝰ est dñs t̾re. Hic ẽ mons
moria ut aiunt hebrei: in qͦ abraham
uoluit offerre filiũ: & obtulit arietem
ꝓ eo. Ea tẽpestate tab̾naculũ ⁊ altare
ꝙ fecerat moyses erat in excelso gabaon:

Expanded text:
tra me, et contra domum patris mei. » Et misertus Dominus ait ad angelum: « Sufficit, contine manum tuam. » -- « In illa die dixit Gad ad David: Constitue altare Domino in area Areuna Jebusaei. » Et ascendens David dixit ad Areuna: « Vende mihi aream tuam, ut aedificem ibi altare Domino, et cesset interfectio. Qui respondit: « Accipiat eam dominus meus gratis. Habeat quoque boves in holocaustum, et plaustra, et juga bovum in usu lignorum. » Et ait rex: « Nequaquam, sed emam pretio, et non offeram Domino holocausta gratuita. » Emit ergo David aream « sexcentis siclis auri, » ut in Paralipomenon legitur , » et boves argenti siclis quinquaginta, et aedificavit ibi altare Domino, et obtulit holocausta, et pacifica, et propitiatus est Dominus terrae. » Hic est mons Moria, ut aiunt Hebraei in quo Abraham voluit offerre filium, et obtulit arietem pro eo . Ea tempestate tabernaculum et altare quod fecerat Moyses erat in excelso Gabaon,