comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Matutiniꝰ horis lectũ ẽ ut meministis fr̃s: qͣl sũ.¬
mo animi dolore respondeniꝰ: Os̃ uener̃ gentes
in hereditat̾ẽ tuã: Et reuera uener̃ gentes: ⁊ plꝰ
etiã qu̾a gentes uener̃. Uener̃ enĩ gothi. ⁊ diu̾saru̾
nationũ uiri: uener̃ cũ armis ⁊ circũfusi occupa.¬
uer᷑ basilicã Hoc nos ignari tuȩ altitudinis dole¬
gentes. s uere in herecditatẽ uener̃ tuã Q enim
gentes uener̃. facti st̃ xp̾iani: qͥ ad inuadendam

Expanded text:
Matutinis horis lectum est, ut meministis fratres, quod summo animi dolore respondemus: Deus, venerunt gentes in haereditatem tuam . Et re vera venerunt gentes, et plus etiam quam gentes venerunt; venerunt enim Gothi, et diversarum nationum viri: venerunt cum armis, et circumfusi occupaverunt basilicam. Hoc nos ignari tuae altitudinis dolegentes, sed vere in haereditatem tuam venerunt; qui enim gentes venerunt, facti sunt chri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequunt᷑: Mancdat᷑ deniq tͣrle basilicã: respon-¬
deo. nec mͥ fas ẽ tͣtłe. nec tͥ acciꝑe ĩꝑator expedit:
Domũ pͥuati nullo potes iure temerare: domũ
dĩ existimas auferendã: Allegat᷑ ĩꝑatori licere
oĩa: ipsiꝰ ẽẽ uniu̾sa: respondeo. noli te gͣuare im-¬
ꝑator: ut putes te in ea quȩ tliuina st̃ imꝑiale
aliq̾d ius hab̾e: noli extollere: s si uis diutiꝰ
ĩꝑare: esto dõ subditꝰ. Scriptũ ẽ quȩ dĩ dõ: quȩ cesaris
cesari: Ad ĩꝑatorẽ palatia ꝑtinent: ad sac̾ dot̾ẽ ȩccłe

Expanded text:
Et infra: Mandatur denique: trade basilicam. Respondeo: Nec michi fas est tradere, nec tibi accipere, imperator, expedit. Domum privati nullo potes iure temerare, domum Dei existimas auferendam? Allegatur imperatori licere omnia, ipsius esse universa; respondeo: Noli te gravare, imperator, ut putes, te in ea, quae divina sunt, imperiale aliquod ius habere; noli extollere, sed, si vis diutius perare, esto Deo subiectus. Scriptum est: 'Quae Deo Deo, quae caesari caesari'. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
estate ꝓuectiores igne carita¬
tatis accen ios ͤ In hoc siquidẽ
tempore sol ascendens tria:
signa fertur optinere. Arietẽ
in initio. taurum in medio.
geminos infine. Attende igͦ
mariete ducatum. in tauro
ingum. in geminos consorti¬
um. Ducatum prelationis.
ingum sb̃iectionis. consortiũ
cohabitationis. ut scias p̾esse.
sub ẽẽ. co esse. Discas etiam
simul esse intimore et labore
cum amore. Hec est iraq tempe¬
rantia ueris: mansuetudo in¬
delicet nouit̾ conu̾se mentis.
Solet aũt hoc tempꝰ in constãs

Expanded text:
aestate provectiores igne chariaestate provectiores igne charitatis ferventes. In hoc siquidem tempore sol ascendens tria signa fertur obtinere, Arietem in initio, Taurum in medio, Geminos in fine. Attende igitur in Ariete ducatum, in Tauro jugum, in Geminis consortium: ducatum praelationis, jugum subjectionis, consortium cohabitationis. Ut scias praeesse, subesse, coesse. Discas etiam simul esse in timore et labore cum amore. Hoc est itaque temperantia veris, mansuetudo scilicet noviter conversae mentis. Solet autem hoc tempus inconstans
Abbreviated transcription (Latin):
uite. Dicunt enĩ phisici si¬
nochos mortis ẽẽ amicos. In h
tempore melius habent senes
peins iuuenes. meluis decrepi¬
ti. peius pueri. Ex natura eĩ
consimilis temporis augnien¬
tatur materia infirmitatis.
Cum uero incontrario tempo¬
pori nascitur. dolor contrarie
infirmitatis lenitur. quia cõ¬
trariis. contraria curantur.
Ideo in uere utendum est frigi¬
dis ⁊ sictis. Ne igitur ꝑ deside¬
rium uane glorie feruor san¬
gͥnis ebuliat. neccͣe est ut ani¬
mus frigus temptationis.⁊
sterilitatem sictitatis adme¬
moriam reducat. et utatur
huius beneficio diete. ut sani¬
or sit in uere. ne initio conu̾¬
sionis appetatur amor laudis.
Nota etiam quod in uere. ex
calore et humore temporis a¬
periantur pori terre. Protre¬
antur liu̾si coloris. herbarũ¬
et arborum flores. diu̾si scili¬
cet generis uirtutes. et fit qͣi
Unde dicitur. Estatem et uer
tu plasmasti ea. In uere
intelligens nourt̾ conuerses
mansnetudine temperates. in

Expanded text:
vitae. Dicunt enim physici syvitae. Dicunt enim physici synochos esse mortis amicos. In hoc tempore melius se habent senes, pejus juvenes, melius decrepiti, pejus pueri. Ex natura etenim consimilis temporis augmentatur materia infirmitatis. Cum vero in contrario temporaria nascitur, dolor contrariae infirmitatis lenitur, quia contraria contrariis curantur. Ideo in vere utendum est frigidis et siccis. Ne igitur per desiderium vanae gloriae fervor sanguinis ebulliat, necesse est ut animus frigus tentationum, et sterilitatem siccitatis ad memoriam reducat, et utatur hujus beneficio diaetae, ut sanior sit in vere, ne in initio conversionis appetatur amor laudis. Nota etiam quod in vere ex calore et humore temporis aperiuntur pori terrae. Procreantur diversi coloris herbarum flores, diversi scilicet generis virtutes, et fit quasi Unde dicitur: Aestatem et ver, tu plasmasti ea . In vere intelliges noviter conversos, mansuetudine temperatos, in
Abbreviated transcription (Latin):
dirigitur. ut eoꝵ calore tertio
decoqnantur. Prima enini
deccctio fit instomaco. sed̾a in
epate. tercia in omnibus mẽ¬
bris. Ex ardore igitur dilectio¬
nis. quasi excalore epatis. mo¬
re sanguinis. profluit dulcedo
spiritalis contemplationis. Est
aũt calide et humide nature. Ca¬
lor ex amore. humor extimore.
Hoc calore et humore crescunt
pueri.i. nouit̾ conu̾si qui assi¬
milantur ueri et aeri .i. uite
nouitati crescit inuere. Cum
aut̃ aliquis nouiter conuer¬
titur spiritali dulcedine mul¬
tiplicius delectatur. In hoc tẽ¬
pore mala est in firmitas que
fit ex melancolia. ut quarta¬
na. pessima que fit ex sangͥ¬
ne ut sinochia. In mitio et eĩ
conuersionis dum delectatur
animꝰ contemplantis. si ex a¬
bundantia bonis operis qͣi
in undatiõe sangͥnis. nasca¬
tur tumor elationis. tunc
qua si excorruptione sangni¬
nis nascitur sinocha febris.
et contingit ut sanguis qui ẽ
amicus nature fiat inimicꝰ

Expanded text:
dirigitur, ut eorum calore tertio dirigitur, ut eorum calore tertio decoquatur. Prima enim decoctio fit in stomacho, secunda in epate, tertia in omnibus membris. Ex ardore igitur dilectionis quasi ex calore hepatis, more sanguinis profluit dulcedo spiritualia contemplantis. Est autem calidae et humidae naturae. Calor ex amore, humor ex timore. Hoc calore et humore crescunt pueri ii noviter conversi, qui assimilantur veri et aeri, id est, vitae novitati. Crescit in vere. Cum enim aliquis noviter convertitur, spiritali dulcedine multiplicius delectatur. In hoc tempore mala est infirmitas, quae fit ex melancholia, ut quartana. Pessima quae fit ex sanguine, ut synocha: in initio etenim conversionis, dum delectatur animus contemplantis, si ex abundantia boni operis quasi inundatione sanguinis nascatur tumor elationis, tunc quasi ex corruptione sanguinis nascitur synocha febris, et contingit ut sanguis, qui est amicus naturae, fiat inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
luat lacrimis. Ascendit eriã
usq adpiscem quod est tertiũ¬
signum et obiinet finem hẏe¬
mis. ut quasi piscis sub aqͥs.
frigus et plunia hye¬
mis post refrigerium uideli¬
cet et lacrimas conpunti tor¬
dis. peruenitur adueris tem¬
periem. et aeris serenitatem.
.i. ad puritatẽ mentis in noni¬
tate conu̾sationis. ut post illa
que de fleginate cliximus ad
ea que denatura sanguinis
sunt dicenda transeamus. Sã¬
guis si quidem sedem habet ĩ
epate. Est aũt calide et humi¬
de nature. Crescit inuere. In
hoc tempore mala est infirmi¬
febris quartana. pessima que
fit ex sanguine. ut sinocha.
In hoc tempore melius se ha¬
bent senes. peius iuuenes.
melius decrepiti. peius pueri.
In hoc etiam tempore utendũ
est frigidis ⁊ siccis. Sicut supe¬
rius diximus. sanguis est dul¬
cedo contemplatioĩs. Qui se¬
dem habet mepate. quasi ĩ suo
fonte. In calore siquidem epa¬
tis est locus secunde decoxtio¬
nis. inde sanguis ꝑmembra

Expanded text:
luat lacrymis. Ascendit etiam luat lacrymis. Ascendit etiam usque ad Pisces, quod signum est tertium, et obtinet finem hiemis, ut sicuti piscis sub aquis,frigus et pluvias hiemis, post refrigerium videlicet et lacrymas compuncti cordis, pervenitur ad veris temperiem, et aeris serenitatem, id est, ad puritatem mentis in novitate conversionis. Unde post illa, quae de phlegmate diximus, ad ea quae de natura sanguinis sunt dicenda, transeamus. Sanguis sedem habet in hepate, estque humidae et calidae naturae, crescit autem ine mala est infirmifebri quartana, pessima quae fit ex sanguine ut synocha. In hoc tempore melius se habent senes, pejus juvenes, melius decrepiti, pejus pueri. In hoc etiam tempore utendum est frigidis et siccis. Sicut superius diximus, sanguis est dulcedo contemplationis. Qui sedem habet In hepate quasi in suo fonte, in calore siquidem hepatis est locus fervidae decoctionis, inde sanguis per membra
Abbreviated transcription (Latin):
um succensi feruent. nec ẽ mi
illorum status mentis. Pessi¬
ma est in firmitas que fit exfle¬
ginate .i. expropria mentis cor¬
ruptione. Ex propria siquidem
corruptione mentis nascitur
cotidiana febris. continuus
uidelicet ardor carnis. In hoc
tantum tempore .i. in hyeme
utendum est calidis et siccis.
electoꝵ proculdubio exẽplis.
Electorum et enim opera scĩ
sp̃c ardore sunt accensa. Notan¬
dum̃ est aũt. quod frigus pre¬
dicti temporis contingere so¬
let exnimia remotione solis.
Tunc enim sol intrat capricor¬
num. Nota natura aĩalis. nñ
signũ nomen accepit. ut inde
accipias aliqurd moralitatis.
Capra si quidem similitudinẽ
deliquentium tenet. quia excõ
Que tamen in altis rupibus
pascitur. dum peccator u̾bis et
exemplis sblimium uirorum
delectatur. In hoc igitur tempo¬
re sol capricornum intrat. dũ
sol iuisticie pectatorem sancti
spiritus radiis illustrat. Post
capritornũ uero intrat aqua¬
rium. ut feruorem carnis ab¬

Expanded text:
um succensi fervent, non est mium succensi fervent, non est miillorum status mentis. Pessima est infirmitas, quae fit ex phlegmate, id est ex propria mentis corruptione. Ex propria siquidem corruptione mentis nascitur quotidiana febris, continuus videlicet ardor carnis. In hoc item tempore, id est in hieme, utendum est calidis et siccis, electorum procul dubio exemplis. Electorum etenim opera sancti Spiritus ardore sunt accensa. Notandum est quod frigus praedicti temporis contingere solet ex nimia remotione solis. Tunc enim sol intrat Capricornum. Nota naturam animalis unde signum nomem accepit, ut inde aliquid accipias moralitatis. Capra siquidem similitudinem delinquentium tenet, quia sic caQuae tamen in altis rupibus pascitur, dum peccator verbis et exemplis sublimium virorum delectatur. In hoc igitur tempore sol Capricornum intrat, dum Sol justitiae peccatorem sancti Spiritus radiis illustrat. Post Capricornum vero intrat Aquarium, ut fetorem carnis ab
Abbreviated transcription (Latin):
ta mentis compositõe fiunt ho¬
mines tardi adoꝑandum bo¬
num. obliuiosi ut obliuiscãt᷑
domini creatoris sui. Somno¬
lenti: ut si preualeat inimicꝰ
obdormiant in morte. Est etiã
flatus mentis aque simił. quia
ĩundatione ꝑiculosus: fluctu¬
atc̃e turbatus motibus insta¬
bilis. hyemis uero tempestates
imitatur temptationũ. et eĩ
ꝓcellis lacescitur. Similtudĩẽ
tenet etatis decrepite. Quia ue¬
teris hominis .i. ade defectus
⁊ inobedientia uix recedunt
amente. Respirationẽ habet ꝑ
os suꝑfinitates siquidẽ mentis
purgantur per es intime con¬
fessionis. Crescit inhyemne
quia multiplicatur tempta¬
tionum tribulatione. In hoc
tempore melius se habent co¬
lerici peius flegmatici. meliꝰ
iuuenes. peins decrepiti. Iuue¬
nes ⁊ colerici. calidi sũt et sicci.
flagiatici et decrepiti. frigidi
sunt ⁊ humidi. Qui igitur ad¬
huc peccata sua deflent. nec ta¬
men ad huc illo amore celesti¬

Expanded text:
tae mentis compositione, fiunt hotae mentis compositione, fiunt homines tardi ad operandum bonum, obliviosi ut obliviscantur Domini Creatoris sui, somnolenti, ut si praevaleat inimicus, obdormiant in morte. Est etiam status mentis aquae similis, quia inundatione est periculosus, fluctuatione turbatus, nutibus instabilis. Hiemis vero tempestates imitatur, tentationum etenim procellis lacessitur; similitudinem tenet aetatis decrepitae, quia veteris hominis, id est Adae, defectus et inobedientia vix recedunt a mente. Respirationem habet per os. Superfluitates siquidem mentis purgantur per os intimae confessionis. Crescit et hieme, qua multiplicatur tentationum tribulatione. In hoc tempore melius se habent cholerici, pejus phlegmatici. Melius juvenes, pejus decrepiti. Juvenes et cholerici calidi et sicci sunt. Phlegmatici et decrepiti frigidi sunt et humidi. Qui igitur peccata sua deflent, nec tamen adhuc illo amore coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
iuuatur beneficio discretionis. Si¬
cut enim pulmo aerẽ attrahit ⁊¬
emittit. Sic discretio quod bonũ
est retinet: et quod malũ est peti¬
repellit. Frigide ⁊ humide nature
dr᷑ ẽẽ. Est aũt frigus quod refrige¬
ramur ab estu uitioꝵ. et est hu¬
mor compunctionis quo mũda¬
mur a sorde peccatoꝵ. De pͥmo
dicit᷑. Remitte mͥ ut refrigerer
priusquã habeam et amplius nõ
ero. De secundo aũt. Lauabo ꝑ
singulas nectes. lectum meum
lacrimis meis. stra .ii. rigabo.
Iude fiunt homĩes tardi. obliuio¬
si. et somnolenti. Tardi ad oꝑã¬
dum malum obliuiosi. ut obli¬
uiscantur ppłm suũ et domũ
patris sui. sonmolenti ut inpa¬
ce in idip̃m dormiant et requies¬
cant. S et alit̾ accipitur frigi¬
dum et humidum. ut infrigo¬
re et intelligas corporẽ in hũo¬
porem in opere. Cum habun¬
dabit enim iniquitas refriges¬
tit caritas multorum. et sic ex
corrupto flegnate .i. excorrup¬

Expanded text:
juvatur beneficio discretionis. Sijuvatur beneficio discretionis. Sicut enim pulmo aerem attrahit et emittit, sic discretio quod bonum est retinet, et quod malum est expellit. Frigidae et humidae naturae dicitur esse. Est autem frigus, quo refrigeramur ab aestu vitiorum, et est humor compunctionis, quo mundamur a sorde peccatorum. De primo dicitur: Remitte me, ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero . De secundo autem: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo . Inde fiunt homines tardi, obliviosi, et somnolenti. Tardi ad operandum malum. Obliviosi, ut obliviscantur populum suum, et domum patris sui . Somnolenti, ut in pace in idipsum dormiant et requiescant . Sed et aliter accipitur frigidum et humidum, ut in frigore intelligas torporem in chaporem in opere. Cum enim abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum , et sic ex corrupto phlegmate, id est ex corrup
Abbreviated transcription (Latin):
diocris in opere. Anima enim q̃
ficationẽ anime de qua¬
tuor humani corporis humo¬
ribus diligenter pauca dissere¬
re. ut exaffettib humorum fa¬
cilius dignosci ualeant dm̾sita¬
te morum. In primis igit᷑ de
flegnate loqui incipiam. ut a
frigidis et hunidis. exordium
loquendi sũmã. Flegina siqui¬
dem habet sedem inpulmone.
Cuius natura est frigida et
humida. unde fiunt homines
tardi. obliuiosi. atq somnolẽ¬
ti. In mitatur naturam hye¬
mis. naturã aque. naturam
decrepite etatis. purgationẽ
habet ꝑ cs. crescit inhyeme. In
bec tempore melius se habent
colerici. peius flegmatici. meliꝰ
iuuenes. peius decrepiti. Pessi¬
ma est in firmitas que est exfleg¬
mate. ut est febris cotidiana. mi¬
nus que sit excolera. ut tercia¬
na. In eodẽ bonum est uti cali¬
dis et siccis. Põt igitur natum
flegmatis assimilari compositõ¬
ni mentis. Eegnia sedem habet
in pulmone quasi indiscretiõe.
Compositio et enim mentis: ad¬

Expanded text:
diocris in opere: anima enim quae diocris in opere: anima enim quae ficationem animae de quatuor humani corporis humoribus diligenter pauca disserere, ut ex affectibus humorum facilius dignosci valeant diversitates morum. In primis igitur de phlegmate loqui incipiam, ut a frigidis et humidis exordium loquendi sumam. Phlegma siquidem habet sedem in pulmone, cujus natura frigida et humida. Unde fiunt homines tardi et oblioviosi, atque somnolenti. Imitatur naturam hiemis, naturam aquae, naturam decrepitae aetatis. Purgationem habet per os, crescit in hieme. In hoc tempore melius se habent cholerici, pejus phlegmatici. Melius juvenes, pejus decrepiti. Pessima est infirmitas, quae est ex phlegmate, ut est febris quotidiana, minus mala quae fit ex cholera, ut tertiana: eodem bonum est uti calidis et siccis. Potest igitur natura phlegmatis assimilari compositioni mentis. Phlegma sedem babet in pulmone, quasi in discretione. Compositio etenim mentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad audiend̾ tardꝰ aũt ad loq̃n¬
dum. et taidꝰ ad irã. Si miłr ꝗ
animꝰ utit᷑ quatuor hũorib.
ꝓsangͥne utitur dulcedine. ꝓ
colera rubea a maritudine. ꝓ
colera nigra tͥsticia. ꝓ flegmate
mentis compositione. Dicunt
enĩ phisici. sangͥneos ẽẽ dulces.
colericos. amarts. melancoli¬
cos. tristes. flegniaticos corpore
compositoᷤ. ut sit dulcedo ĩ con¬
templatione amaritudo. de pec¬
catis recordatiõe. tͥsticia de ꝑpet᷑¬
tione. ꝯpo sitio de cm̃datione.
Est etiã attendend̾. ne cdulcedo
sp̃itał. turbet᷑ amaritudine tẽ¬
porali. uł amaritudo hĩta de pec¬
cato: corrũpat᷑ dulcedĩe. carna¬
lis. ne utił tͥsticia turbet᷑ odio ul
inercia. nec mens composita
dissoluat᷑ ꝑ illicita. S ⁊ anima
sertur habere sua tempora. Pro
estate utitur caritate. pro frigo¬
ribus hẏemis: torpore tempta¬
tionis. pro autumno et uere:
temꝑantia et mediocritate. Es¬
to igitur temꝑatus incorde. me¬

Expanded text:
d audiendum, tardus ad loquendum, et tardus ad iram . Similiter et animus utitur quatuor humoribus: pro sanguine utitur dulcedine; pro cholera rubra, amaritudine; pro cholera nigra, tristitia; pro phlegmate, mentis compositione. Dicunt enim physici sanguineos esse dulces, cholericos amaros, melancholicos tristes, phlegmaticos corpore compositos. Ut sit dulcedo in contemplatione, amaritudo de peccati recordatione, tristitia de perpetratione, compositio de emendatione. Est etiam attendendum, ne dulcedo spiritalis turbetur amaritudine temporali, vel amaritudo habita de peccato corrumpatur dulcedine carnali; ne utilis tristitia turbetur otio vel inertia, vel mens composita dissolvatur per illicita. Sed et anima fertur habere sua tempora: pro calore aestatis utitur charitate; pro frigoribus hiemis, torpore tentationis; pro autumno et vere, temperantia et mediocritate. Esto igitur temperatus in corde, me
Abbreviated transcription (Latin):
frigide et humide. Elementa
gͥ congruũt hũoribus: hũores
tẽporib. S et aĩa ꝑsił̾itudinẽ
hr̃e dr᷑ sua elementa. Proigne
utitur intssctꝰ sb̾tilitate. ꝓ aere
m̃tis puritate. pro terra stabili¬
tate proaqua ingenii mobili¬
tate. Utãimꝰ de fide ꝑ intellectũ¬
recte. sentiat. pure discernat.
firmit̾ credat si ne mora fidei pͥ¬
ceptis obediat et sic bene oꝑan¬
do sane ninat qr fides sine oꝑi¬
b mortua ẽ. Necesse ẽ gͥ ut sb̾¬
tilitas temꝑet᷑ puritate. puritas
subtilitate. stabilitas mobilita¬
te. mobilitas stabilitate. Ignis
alta petit. aer mecliũ tenet. sic
cauendũ ẽ nec intelłctuͣ niniᷤ
alta sentiat ne leuitate sb̾tili¬
tatis aueritate cliscedat. s de¬
tineat᷑ pĩtate reuocante ⁊ dicẽ¬
te. Nõ plus sapere quã oportes

Expanded text:
igidae et humidae. Elementa igitur congruunt humoribus, humores temporibus. Sed et anima per similitudinem habere dicitur sua elementa. Pro igne utitur intellectus subtilitate; pro aere, mentis puritate; pro terra rationis stabilitate; pro aqua ingenii mobilitate. Ut animus de fide recte per intellectum sentiat, pure discernat, firmiter credat, sine mora fidei praeceptis obediat, et sic bene operando sane vivat: quia fides sine operibus mortua est : necesse est igitur ut subtilitas temperetur puritate, puritas subtilitate, stabilitas mobilitate, mobilitas stabilitate. Ut enim ignis alta petit, aer medium tenet, sic cavendum est ne intellectus nimis alta sentiat, ne levitate subtilitatis a veritate discedat, sed detineatur puritate revocante et dicente: Non pl
Abbreviated transcription (Latin):
flumine cadrupes aĩal terra. ⁊
aqua uiuens longitudr̃e ple¬
rumq .xx. cubitorũ. dentiũ.
et ingutũ in manitate arma
te inaquis. die humi quiescit.
comedit eũ si ninc̾e põt. ⁊ postea
eũ semꝑ plorat. Solus añt pre
sultat per proph̾am dicens.
Omors ero mors tua mor¬
sus tuns in ferne quia et cor¬
pora multorum sanctorum

Expanded text:
adrupes in terra, et in aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium immanitate armatte in aquis, die humi quiescit; comedit eum, si vincere potest, et postea eum semper plorat. Solus autem prae sultat per prophetam dicens: O mors, ero mors tua, morsus tuus ero, inferne , quia et corpora multorum sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
kĩme ut ea
que deme¬
dicina aĩe
ad iohem
mecdicum
scribere ce¬
Speram.tibi
transmittere nõ omittã. Si c̃
enĩ dicis ea multis utilia fo¬
re credis. Nec solum si attẽte
considerentur aĩas ĩcolumes
seruant. sed etiam corpor ib
humanis sanitatẽ prestant.
Breui si quidẽ ẜmone docent
que corpori ⁊ aĩe ꝓsũt. uł nocẽt
Tue aut̃ disc̾tioni notũ cupio
fĩ: qd̾ ea que demedicina aĩe
scrib̾e̾ ceꝑam ꝑ negligentiam
prius quã alibi scripta fuissẽt.
ne dilatione tibi transmitt̾e
curabo. Nec mireris si ea que
mł̾to labore quesita. suis ĩ lo¬
cis ordinaueram. minꝰ ordina¬
te. et quasi quasdã exceptões
in unũ collecta componã. Sed
forsitan dicer aliquis. Roua
sunt q̃ requiris nec in diuina

Expanded text:
ime, ut ea, quae de medicina animae ad Joannem medicum scribere coeperam, tibi transmittere non omittam. Sicut enim dicis, ea multis utilia fore credis. Nec solum, si attente considerentur, animas incolumes servant, sed etiam corporibus humanis sanitatem praestant. Brevi siquidem sermone docent quae corpori et animae prosunt vel nocent. Tuae autem discretioni notum cupio fieri quod ea quae de medicina animae scribere coeperam, per negligentiam, priusquam alibi scripta fuissent, ne dilatione tibi transmittere curabo. Nec mireris si ea, quae multo labore quaesita suis in locis ordinaveram, minus ordinate et quasi quasdam excerptiones in unum collecta componam. Sed forsitan dicet aliquis: Nova sunt quae requiri
Abbreviated transcription (Latin):
edificatõem claustraliũ me¬
morie com̃danda reliqui. In
euangelio siquidẽ deleproso.
de paralitico. de febricitante.
et de multis aliis legitur qd
a dño mirabilit̾ curati eẽ ꝑhibẽ¬
tur. Nec illud solum ẽẽ factũ
reor ad reparationẽ corporũ.
inquibdam aliis libris. de
oleo. deunguento. decolliri¬
o quedã scripta reperi: que
a sanctis patribus spiritalit̾
intellecta cognoni. Nota etiã¬
quod nõ eribni alioꝵ dicta hu¬
ic int̾pone lectioni. Restat gͥ
ut petitõni tue satisfaciã. et
quod din listuli debitum pe¬
titori reddam.¬
.i. minor mũdus appellatur

Expanded text:
aedificationem claustralium memoriae commendata reliqui. In Evangelio siquidem de leproso, de paralytico, de febricitante, et de multis aliis legitur, qui a Domino mirabiliter esse curati perhibentur. Nec illud solum esse factum reor ad reparationem corporum, in quibusdam aliis libris de oleo, de unguento, de collyrio quaedam scripta reperi, quae a sanctis Patribus spiritaliter intellecta cognovi. Neque enim erubui aliorum dicta huic interponere lectioni. Restat igitur ut petitioni tuae satisfaciam, et quod diu distuli, debitum petitori reddam.est minor mundus, appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ: Credidistis manclatis eiꝰ dicentis: Si uis ꝑ-¬
fectꝰ eẽ. uade uende oĩa quȩ habes. ⁊ ueni seque¬
re me: et babebis thesaurũ in cȩlo: fecistis qͦd p̃.¬
cepit: sꝑastis qđ ꝓmisit: petite nẽ ab ipso qđ
ad id obtinendũ expedit: Nullꝰ ĩã carnalis
affectꝰ ad ꝑcipienłã gr̃ãm eiꝰ uos impedit:
reliquistis patrẽ ⁊ matrẽ. fr̃s ⁊ sorores. cognatos
n affines: et p̾cinxistis uos ad currendã uiam
eus Nich̃ ĩa amori illꝰ p̃ponitis: illũ solũ que¬
ritis: ꝓ qͦ lucrificando oĩa huiꝰ mundi blandim̃¬
ta qͣsi absintiũ amara. ⁊ om̃em głam atq de-¬
corẽ qͣsi stercora reputatis Intrate uiã eiꝰ. ⁊ cur.¬
rite ad ipsũ: Tanto citiꝰ requiẽ habebitis: qͣnto

Expanded text:
ntis: « Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelo . » Fecistis quod praecepit, speratis quod promisit, petite nunc ab ipso quod ad id obtinendum expedit. Nullus jam carnalis affectus a percipienda gratia ejus vos impedit, reliquistis patrem et matrem, fratres et sorores, cognatos et affines, et praecinxistis vos ad currendam viam ejus. Nihil jam amori illius praeponitis, illum solum quaeritis pro quo lucrificando omnia hujus mundi blandimenta quasi absinthium amara, et omnem gloriam atque decorem quasi stercora reputatis. Intrate viam ejus, et currite ad ipsum, tanto citius requiem habebitis, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
satiõe huiꝰ scłi ꝑ desideriũ scm conu̾̃¬
si estis ꝯ ad ipsũ qͥ fec̃ uos tota m̃tis
intentione ac uoto retlire
disponitis: oportet uos nc̃ ipsã uiã tliscere: ꝑ qu̾a
possitis ad illũ qu̾e queritis ꝑuenire: Ipse ẽ enun
uera ⁊ sẽpit̾na uita: extra qu̾e sic̃ nemo felicit̾ ui.¬
uere pot̾: ita qͥcũq in ipso ⁊ cũ ipso uiuit beatꝰ

Expanded text:
 desiderium sanctum conversi estis, et ad ipsum qui fecit vos tota mentis intentione ac voto redire disponitis, oportet vos nunc ipsam viam discere per quam possitis ad illum quem quaeritis pervenire. Ipse est enim vera et sempiterna vita, extra quem sicut nemo vivere potest, ita quicunque in ipso et cum ipso vivit, beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ostendẽt. nouissime secutꝰ aliunx̃: qͥa mancda¬
tis tus credidi Acsi diceret dõ: Ideo tloaere
tdebes me qualit̾ tibi seruire debeo: ⁊ p̃ceptis
tuis iã ꝑ contumatiã ñ resisto Cretlo bonum
quieui iã ꝓpt̾ te mea relinquere: ⁊ iccirco qͦso
ꝑ tr merear tua bona obtinere: Quia mandatis
tius crediti: Sic et uosfr̃s grã clĩ iã credidistis
mancdatis eiꝰ: reliquistis ur̃a ꝓpt̾ ipsũ: querite¬

Expanded text:
ostenderet, novissime secutus adjunxit: « Quia mandaostenderet, novissime secutus adjunxit: « Quia mandatis tuis credidi , » ac si diceret: Deo. Ideo docere me debes qualiter tibi servire debeo, quia praeceptis tuis jam per contumaciam non resisto; credo bonum quievi jam propter te mea relinquere, et idcirco quaeso per te merear tua bona obtinere, « quia mandatis tuis credidi. » Sic et vos fratres gratia Dei jam credidistis mandatis ejus, reliquistis vest
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ corrigit: qr plene n ꝑfecte hoẽm reformans.
ꝑ uirtutẽ ad beatitudinẽ ꝑttucit. Hanc uiã et
hanc patriã tc̃ etiã uicłat: cũ dicebat Bonitat̃
n disciplinã ⁊ scientiã tloce me Considauit
nãq qđ ꝑ bonitatẽ uenit᷑ ad beatitudine: atq
ideo bonitatẽ loceri se petiit: qͥa ꝑhanc ad illã
ꝑtingere concupiuit S qͥa rursũ uidit quod
ad bonitatẽ obtinendã disciplina necessaria
eẽt: acliunx̃ ⁊clix̃. Disciplinã doce me Paratꝰ
enĩ erat lisciplinã seruare: et ñ solũ ad illã ser.¬
uandã spontaneũ se obtulit: s ut illã qͦq acci.¬
ꝑe mereret᷑ supplicauit: Postremo qͥa uidit ne.¬
minẽ seruare posse disciplinã boni oꝑis qͥ ñ ha.¬
beat scientiã uerȩ discretiõis: hanc qͦ sibi clari
qͦddã funclam̃tũ ⁊ pͥncipiũ sc̃ȩ conu̾satiõis po¬
stulauit Bonitatẽ inqͥt ⁊ disciplinã ⁊ scientiã
.doce me: Et ut se icloneũ ad hȩc discenda

Expanded text:
em reformans, per virtutem ad beatitudinem perducit. Hanc viam et hanc patriam tunc etiam viderat cum dicebat: « Bonitatem et disciplinam et scientiam doce me . » Consideravit namque quod per bonitatem venitur ad beatitudinem, atque ideo bonitatem doceri se petit, quia per hanc ad illam pertingere concupivit. Sed quia rursum vidit quod ad bonitatem obtinendam disciplina necessaria esset; adjunxit et dixit: « Disciplinam doce me. » Paratus enim erat disciplinam servare, et non solum ad illam servandam spontaneum se obtulit, sed ut illam quoque accipere mereretur, supplicavit. Postremo quia vidit neminem servare posse disciplinam boni operis, qui non habeat scientiam vere discretionis, hanc quoque sibi darifundamentum et principium sanctae conversationis postulavit. « Bonitatem, inquit, et disciplinam, et scientiam doce me. » Et ut se idoneum ad haec discenda
Abbreviated transcription (Latin):
considerat et fetenti pastatur¬
fio. auis spurcissima cristis
extantibus galcata semper in se¬
pulcris et humano stercor e cõmo¬
rans. Un de rabanꝰ. Hec auis sce¬
sordib peccatoꝵ assidue delectã¬
tur. Hupupa etiam lutum ama¬
re dicitur dicit᷑. quia scłi tristi¬
oportet eum qui diligit deum
semper gaudere sine int̾missioẽ
orare in om̃ib gracias agere.
quia gaudiũ fructus est sp̃s.
De hupupa etiã physiologus
dicit quod cum senuerit et uola¬
re nõ possit. filii eius ad eam ue¬
niunt ⁊ pennas uestustissimaᷤᷤ
acorpore ip̃ius euellũt eamq
fouere nõ cessant donec iterum
penne noue recescant. Cibis
sustentant ut scriptura clicit
tres suos cũ senuerint a domi¬
bus ꝓpriis expeslunt. qui eos
cum deficiãt sustentare renu¬
unt qui ip̃os cum ad huc paru¬
uli ẽent eclucati̾unt. Uideat gͥ
homo rationabilis quid patri
uł matri debeat cũ irrationabi

Expanded text:
congreget, et fetenti pascaturvis est spurcissima, cristis exstantibus galeata, semper in sepulcris, et humano stercore commorans. Unde Rabanus: « Haec avis scesordibus peccatorum assidue delectantur. » Upupa etiam luctum amare dicitur, quia saeculi tristipter hoc oportet eum, qui diligit Deum, semper gaudere, sine intermissione orare, in omnibus gratias agere , quia gaudium fructus est spiritus . De upupa etiam physiologus dicit quod cum senuerit et volare non possit, filii ejus ad eam veniunt, et pennas vetustissimas e corpore ipsius evellunt, eamque fovere non cessant, et donec iterum pennae novae crescant, cibis sustentant, ut Scriptura dicit, tres suos, cum senuerint, a domibus propriis expellunt, qui eos, cum deficiant. sustentare renuunt, qui tamen ipsos, cum adhuc parvuli essent, educaverunt. Videat igitur homo rationalis creatura quid patri vel matri debeat, cum irrationa
Abbreviated transcription (Latin):
exͤitet .i. fr̃es tam pro se quã
pro eoꝵ excessibus aduigilan¬
tiã circumspectõis inuitet. Eta¬
tem in illis color ꝓdit. nam in
senectute ni grescunt. Hic enĩ
color et senectute seni comperr
cum pro pecc̃is plangendo ge¬
mit. Cum enĩ que male ges

Expanded text:
excitet, id est fratres tam pro se quam excitet, id est fratres tam pro se quam pro eorum excessibus ad vigilantiam circumspectionis invitet. Aetatem in illis color prodit. Nam in senectute nigrescunt. Hic enim color in senectute seni competit, cum pro peccatis plangendo gemit. Cum enim quae male ges
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt nox accesserit illa que
p̃cedit cũ aliis at̾ra descendens
locum quietis petit. Tunc simł
om̃s ad custoliam sui uigilia ᷤ
ordinant. ut relique securius
sompni quietẽ sumant. possu¬
mus aũt ꝑ uigiles intelligere
quoslib discretos frẽs: qui cõit̾
frĩbus temporalia ꝓuident et
desingulis sp̃alit̃ curam heñt.
Ad obsequia frm̃ pro posse suo
iugilant. ut ab eis incursus
domonũ et accessus scłarium
que ad hoc eligunt᷑ ut ꝓ aliis ui¬
gilent. in pede aterra suspenso
lapillũ tenent. timentes ne si
aliqua eaꝵ dormiat lapsus a
clamat. Lapis est xp̃e: pedes:
pes m̃tis affectus. Sic̃ enĩ pedi¬
suis affectib quasi peclib ad op¬
tata tendit. Si quis igit᷑ ad cus¬
tecłiã sui uł fr̃m uigilet. lapil¬
lum in pede. i. xp̃m in mente
portet. Illtant̃ sũmoꝑe caue¬
at ne si inpec̃c̃o dormierit la
cedat. Si aũt ceciderit ꝑ ꝯfessio¬
nem clamet ut dormientes

Expanded text:
Si autem nox accesserit, illa, quae Si autem nox accesserit, illa, quae praecedit, cum aliis ad terram descendens, locum quietis petit; tunc simul omnes ad custodiam sui vigilias ordinant, ut reliquae securius somni quietem sumant. Possumus autem per vigiles intelligere quoslibet discretos fratres, qui communiter fratribus temporalia provident, et de singulis specialiter curam habent. Ad obsequia fratrum pro posse suo vigilant, ut ab eis incursus daemonum, et accessus saecularium quae ad hoc eliguntur, ut pro aliis vigilent, in pede a terra suspenso lapillum tenent, timentes ne si qua earum dormiat, lapsus a clamat. Lapis, est Christus; pes, mentis affectus. Sicut enim alisuis affectibus quasi pedibus adoptata tendit. Si quis igitur ad custodiam sui vel fratrum vigilat, lapillum in pede, id est Christum in mente portet. Illud autem summopere caveat, ne si in peccato dormierit, lacedat. Si autem ceciderit, per confessionem clamet, ut dormientes
Abbreviated transcription (Latin):
Excelsa aũt petunt quo faciliꝰ¬
uideant quas petant regiões
men. At ubi raucenscit succe¬
ditalia. Nocte aũt excũbias
diuidunt. et ordinẽ ingiliarũ
ꝓuices faciunt : tenentes lapil
nos arguant. Quod cauendũ
erit: clamor indicat. Etatem
in illis color ꝓdit. nam in senec¬
tute nigrescunt. Grues cũ de
loco ad lccum transuolant or¬
dinẽ ꝓcedendi uolando ẜuant.
Illos aũt sigͥficant: qui ad hoc
student ut ordinate uiuant.
diuit: ex se litt̾as in uolatu fĩ¬
gunt. Illos aũt designant qui
inse p̃cepta scͥpture bene uiuẽ¬
añcedit. que clamare nõ desinit.
quia p̃latus qui primũ locum
regiminis optinet suos sequa¬
ces morib et uita p̃ire debet ita
tam̃ ut semꝑ clamet. ⁊ uiam
bone oꝑarionis sequatib suis
p̃licando demonstrat. Que añt
alias añcedit. si rauca fcã fu̾it
tunc alia succedit: quia p̃latꝰ
si uerbũ dei subiectis nõ p̃dicet.
uł p̃dicare nesciat cum raucꝰ
fiat nec̃ce ẽ ut alius succedat.

Expanded text:
Excelsa autem petunt, quo facilideant, quas petant terras. Cmen. At ubi raucescit, succedit alia. Nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillnos arceant. Quid cavendum erit clamor indicat. Aetatem in illis color prodit. Nam in senectute nigrescunt. Grues cum de loco ad locum transvolant, ordinem procedendi volando servant. Illos autem significant, qui ad hoc student, ut ordinate vivant. dunt, ex se litteras in volatu fingunt. Illos autem designant, qui in se praecepta Scripturae bene vivenantecedit, quae clamare non desinit, quia praelatus, qui primum locum regiminis obtinet, suos sequaces moribus et vita praeire debet, ita tamen ut semper clamet, et viam bonae operationis sequacibus suis praedicando demonstret. Quae autem alias antecedit, si rauca facta fuerit, tunc alia succedit, quia praelatus si verbum Dei subjectis non praedicet, vel praedicare nesciat, cum raucus fuit, necesse est ut alius succedat.
Abbreviated transcription (Latin):
st ammal quod dicit᷑
hybex duo cornua ha¬
bens. quoꝵ tanta uis ẽ ut si
ab alto montis demissum fu¬
euidites hoĩes qui duoꝵ testa¬
mentoꝵ consonãtia quidqͥd
adusis eis accidenst qͣiͣ quodã
salubri temꝑam̃to temꝑare so
solent. et uelut duobz cor¬
nibus fulti bona que ꝑpetrãt
uet̾is ac euangelice lectioĩs
attestatic̃e sustentant. De¬
De

Expanded text:
st animal quod dicitur ibex, duo cornua habens, quorum tanta vis est ut, si ab alto montis demissum fueruditos homines, qui duorum Testamentorum consonantia quidquid adversi eis acciderit, quasi quodam salubri temperamento temperare solent, et velut duobus cornibus fulti, bona quae perpetrant, veteris ac evangelicae lectionis attestatione sustentant. De
Abbreviated transcription (Latin):
Opera xp̃i pingit in pariete. s
utinã ea teneret in mente. ues
bus. Ars. noͥ medicine multis
bundet. Cum aliquis eccłie :
uicinus infirmitate p̃mitur
medicꝰ. ut ad infirmũ ueniat
rogatur. Si aũt abbas eum ire
nõ ꝑmiserit: iram incurrit.¬
te eũ uidere nõ licet tangit qd̾
religioso tangere nõ conueĩt.
De inc̾tis ꝑ experimenta loqͥt᷑.¬
it̃o sepe faluit᷑ sed hoc religioso
in firmũ : sed tacet scandalũ
et aĩe sue dãpnum. Nosti for¬
sitan suꝑ demonacho medico
iusto uoĩe sed utinam iusto oꝑa¬
tione qui iu medicamine creo
aurecs expenderat quid de
eo beatus. g̾g̃. dicat. Qui lic
ei in infirmitate sua seruierit.
in correptione ei tam̃ nõ peꝑ¬
cit. Fratres añ mortẽ ei loqui
ꝓhibuit. post mortẽ u̾o inster¬
quiliniũ eñ sepeliri iussit.
Sic aũt est ad solutꝰ post mortẽ
peccunia tua tecum sit inꝑdi¬
tionẽ. Sed et ioculatores ante
conu̾sionẽ leues cum ad con¬

Expanded text:
Opera Christi pingit in pariete, sed Opera Christi pingit in pariete, sed utinam ea teneret in mente, ut ebus. Ars vero medicinae multis bundet. Cum aliquis Ecclesiae vicinus infirmitate premitur, medicus, ut ad infirmum veniat, rogatur. Si autem abbas eum ire non permiserit, iram etter eum videre non licet. Tangit quod religioso tangere non convenit. De incertis per experimenta loquituideo saepe fallitur. Sed hoc religioso infirmum, sed tacet scandalum, et animae suae damnum. Nosti forsitan, frater, de monacho medico, Justo nomine sed utinam justo operatione, qui in medicamine tres aureos absconderat, quid de eo beatus Gregorius dicat, qui licet ei in infirmitate sua servierit, in correctione tamen ei non pepercit: « Fratres ante mortem cum eo loqui prohibuit, post mortem vero eum in sterquilinio sepeliri jussit. Sic autem est absolutus post mortem: Pecunia tua tecum sit in perditionem . » Sed et joculatores, ante conversionem leves, cum ad con
Abbreviated transcription (Latin):
batur euadit. ⁊ qui prius gar¬
rulus fuerat post egressionem
magis clamat. Eodem mͦ garru¬
lus homo cũ uitã religioĩs arri¬
yit uix linguã suam deserit. s
si forte relicto habitu foras exi¬
erit bonum religionis ĩ maleͣm
partẽ detrahendo qͣi garriendo
ñtit. Moneat gͥ natura uolucͥs.
quis recipi debeat ad consortiũ
religioĩs. Discretꝰ igit᷑ doctor
dam uiro discreto et religioso di¬
dici qd̃ sint quedã diu̾sitates ho¬
minũ que uix ordinate in reli¬
gione possũt detineri. Si aũt q̃¬
ras qui sint ut euitari possint.
hii sũt. Pictores. mediti. iocu¬
latores. et quidã alii qui ꝑdiu̾¬
sas regiones liscurrere sunt as¬
sueti. Huius hoĩes uix possũt
ẽẽ stabiles. Ars pictoris ualde
est delectabilis. Cum enim pic¬
tor eccłiam. capitulũ. refectori¬
um. uł aliquas officinas pin¬
xerit ad aliud monast̾ium si
ei concessum fu̾it rogatus ab a¬
liquo causa pingendi transit.

Expanded text:
batur, evadat, et qui prius garbatur, evadat, et qui prius garrulus fuerat, post egressionem magis clamet. Eodem modo garrulus homo cum vitam religionis accipit, vix linguam suam deserit, sed si forte relicto habitu foras exierit, bonum religionis in partem malam detrahendo quasi garriendo vertit. Moneat igitur natura volucris, quis recipi debeat ad consortium religionis. Providus igitur doctor dam viro prudente et religioso didici quod sunt quaedam diversitates hominum, quae vix ordinate ia religione possunt detineri. Si autem quaeras qui sint, ut evitari possint, hi sunt pictores, medici, joculatores, et quidam alii, qui per diversas regiones discurrere sunt assueti. Hujusmodi homines vix possunt esse stabiles. Ars pictoris valde est detectabilis. Cum enim pictor Ecclesiam, capitulum, refectorium, vel aliquas officinas pinxerit, ad aliud monasterium si ei concessum fuerit, rogatus ab aliquo, causa pingendi transit.
Abbreviated transcription (Latin):
abanus de gragulo.
Gragulus agarrulita
loquacissimũ uolucrum genꝰ
et uecib importumnũ: quod uł
quacitatẽ uł hereticoꝵ uẽbositatẽ
noxiam significare potest. Pot̃
ad hue et aliud dici de natura gͦ¬
guli. Gragulus enĩ garrulos de¬
signat et gulosos. Qui enĩ gu¬
detractõi p̾dent. Gragulus in
siluis degit denna arbore ĩ aliã
garriendo transit. quia garrulꝰ¬
homo de hiis cum quib habitat
q̃ turpia que de eis nou̾it aliis
narrare nõ cessat. Gragulus
cumꝰ aliquẽ transire conspicit
garrit. et cũ aliquos occultos
repperit similit̾ agit quia gar¬
rulus homo nõ tantũ detrahit
scł̾arib sed eis quos religionis
occultat locus. Gragulus cap
ut arciculata nerba loqui doce¬
atur. Similit̾ cum aliqͥs scłans
ad tom̾sionẽ nen̾it uerba reli¬
gionis adliscit ut lingua uo¬
lucris u̾ba loquat᷑ hominis.
qui mordinate loqui con su¬
uerat. ordinate loqͥ hactenus
assuescat. Q. uandoq tñ enenit
qd̾ gragulus qui clausus tene¬

Expanded text:
abanus de Graculo: « Graculus a garrulitatloquacissimum genus, et vocibus importunum, quod vel quacitatem, vel haereticorum verbositatem noxiam significare potest. » Potest adhuc et aliud dici de natura graculi. Graculus enim garrulos designat, et gulosos. Qui enim gudetractioni praebent. Graculus in silvis degit, de una arbore in aliam garriendo transvolat, quia homo garrulus de iis cum quibus habitat, etiam turpia quae de eis noverit, aliis narrare non cessat. Graculus cum aliquem transire conspicit, garrit, et cum occultos reperit, similiter agit, quia garrulus homo non tantum detrahit saecularibus, sed etiam eis quos religionis occultat locus. Graculus aliqut articulata verba loqui doceatur. Similiter cum aliquis saecularis ad conversionem venerit, verba religionis addiscit ut lingua volucris verba loquatur hominis, ut qui inordinate loqui consueverat, ordinate loqui deinceps assuescat. Quandoque tamen evenit, ut graculus, qui clausus tene
Abbreviated transcription (Latin):
et ad ꝑu̾sos usus trahunt. Su ꝑ
cos lente uolando incautos
decipiũt : dum eos blandͥs ẜ¬
mõĩb ad ulando secducunt
Ecce quomodo uolucres que
ratione quarent peritos hoĩ¬
nes et ratione uteutentes ꝑ
exempla peruerse operatioĩs

Expanded text:
et ad perversos usus protrahunt. Super et ad perversos usus protrahunt. Super eos lente volando incautos decipiunt, dum eos blandis sermonibus adulando seducunt. Ecce quomodo volucres, quae ratione carent, peritos homines, et ratione utentes, per exempla perversae operationis
Abbreviated transcription (Latin):
Iluus mollis. ⁊uirib
et uolatu qͣi mollis a¬
uis. ude et nũcupatur rapa¬
cissimũ tam̃ et semꝑ domesti¬
cis auibus in sidiatur. Sitũt
em̃ in libro echimolegiarum.
ẏsidoris legit᷑. miliuis amol¬
mollis uirib. Illos aũt miluꝰ¬
sigͥficat quos mollicies uolup¬
tatis temptat. Cadau̾ibꝰ miluꝰ
uescitur. quia carnalib deside¬
riis uoluptuosi delectant᷑. Cir
assidue uolitat ut siquid crude
carnis ab eiꝰ ꝓiciatur foras: ue¬
lociꝰ rapiat. Per hoc enĩ miluus
eos nob̾ innuit. quos cura uen¬
tris sollicitos redoit. Qͥ igit᷑ hu¬
ius modi sũt: uoluptuosa que¬
runt. macella frequentant et
coquinis in hiant. Miluus ti¬
midus ĩ magnis ẽ audax in
minimis. Siluestͬes uolucres
rapere nõ audet: domesticis ãt
in sidiat᷑. In sidiat᷑ pullis ut il¬
los rapiat. et quos incautos rep¬
perit uelocius necat. Sic molles
et uoluptuosi teneros pullos
rapiunt. qr simpliciores et
in disc̾tos suis moribꝰ aptant

Expanded text:
ilvus, mollis est viribus et volatu, quasi mollis avis, unde etiam nuncupatur; rapacissimus tamen est, et semper domesticis avibus insidiatur. Sicut enim in libro Etymologiarum Isidori legitur, milvus a molmollis viribus, illosque significat quos mollities voluptatis tentat. Cadaveribus milvus vescitur, quia carnalibus desideriis voluptuosi delectantur. Milassidue volitat, ut si quid crudae carnis ab eis projiciatur foras, velociter rapiat. Per hoc autem milvus eos nobis innuit, quos cura ventris sollicitos reddit. Qui igitur hujusmodi sunt, voluptuosa quaerunt, macella frequentant, et coquinis inhiant. Milvus timidus est in magnis, audax in minimis; silvestres volucres rapere non audet, domesticis autem insidiari solet, insidiatur pullis ut eos rapiat, et quos incautos reperit velocius necat. Sic molles et voluptuosi teneros pullos rapiunt, quia simpliciores et providos suis moribus aptant,
Abbreviated transcription (Latin):
subdola. in domo ubi hĩtat cũ
catules genu̾it de ĩoco ad locũ
transfert. mutuaq sede locat.
has g̾ci ictidas uorant. Altera
ĩ domib oberrans. Qͥdam dñt
eas anre conciꝑe. et ore gen̾are.¬
etiam medicine ita ut si forte
occisi fu̾int eaꝵ fetus si eos in¬
uenire pot̾int rediuiuos fa¬
ciant. Sic aliqͣnti fideliũ libẽ¬
ter quidẽ suscipint u̾bi diui
ni semen. sed inobedientes
effecti p̾t̾mittũt. et dissimu¬
lant que audierũt. Isti tales
nõ solum mustele comꝑant᷑
sed etiã aspi surde. que obstu¬
rat aures suas ut nõ audiat
uocem ĩ cantantis. Physiolo¬
gus dicit qm̃ aspis hanc h̃t
ne audiat uocem incantatis.
poĩt caput suũ adt̾ram. ⁊ unã
quidẽ aurẽ p̃mit int̾rã. alt̾a uo̾
aurẽ decauda sua obturat.
Tales sunt istiꝰ mũdi hoĩes di¬
uites qui unã qͥdẽ aurẽ depri¬
mũt ĩterrenis desideriis. Alii
et ita fit ut nõ audiat uocẽ in¬

Expanded text:
subdola, in domo ubi habitat, cum catulos genuerit, de loco ad locum transfert, mutataque sede locat. Has Graeci ictidas vocant. Alterum in domibus oberrans. Quidam dicunt eas aure concipere, et ore e medicinae, ita ut si forte occisi fuerint earum fetus, si eos invenire potuerint, redivivos faciant. Sic nonnulli fidelium liberter quidem accipiunt divini verbi semen, sed inobedientes effecti praetermittunt, et dissimulant quae audierunt. Isti tales non solum mustelae comparantur, sed etiam aspidi surdae, quae obturat aures suas et non audit uocem incantantis. Physiologus dicit quoniam aspis hanc habene audiat uocem incantantis, ponit caput suum ad terram, et unam quidem aurem praemit in terram, alteram uero aurem de cauda sua obturat. Tales sunt istius mundi homines diuites, qui unam quidem aurem suam deprimunt in terrenis desiet ita fit ut non audiant vocem in
Abbreviated transcription (Latin):
magnis eaꝵ clamoribus pro¬
ditur: magnis eaꝵ incursio¬
nib uexatur. Si enĩ pector ad
prestati Et cum in peccato dep̾¬
hensus aꝑte fu̾it ab aliis u̾ba
reprehñsionis audit. Plumas
euellunt et rostro lacerant. qr
carnales actus petcatores bene
agentes reprehñdunt et suꝑ
ergo bubo dicitur: quia infelix
qui ea que p̃diximus oꝑatur.

Expanded text:
magnis earum clamoribus promagnis earum clamoribus proditur, magnis etiam incursionibus vexatur. Si enim peccator apraestat, et cum in peccato deprehensus fuerit, ab aliis verba reprehensionis audit, plumas enim ejus evellunt, et rostro lacerant, quia et carnales actus peccatoris bene agentes reprehendunt, et supergo bubo dicitur, quia infelix est qui ea quae praediximus operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sidorus de bubone. Dubo¬
a sono uocis compositũ
semꝑ detenta pigritia. in se¬
pulcris die noctuq uersatur
et semꝑ comorans incai̾mis.
Uñ rabanus. Dubo inquit ĩ
tenebris pecc̃oꝵ delitos. et lu¬
cem iusticie fugientes sigͥficͣt.
Unde int̾ inmunda aĩalia ĩ
leuitico deputatur. Uñ ꝑ bu¬
bonẽ intellige̾ possumus quẽ¬
libet pẽocorẽ. Subo a sono
uocis dr. quia exhabundan¬
tia cordis os lequit᷑. Nam
quod cogitat mente ꝓfert uo
culat᷑. quia pecc̃or illos cũ qui¬
b habitat exemplo ꝑuersis o¬
peris dehonestat. Auis honusta
plumis .i. suꝑfluitate carnis.
et leuitate mentis: sed graui
quidẽ detenta pigricia. Detine¬
tur ĩ ercia et pigricia graui. qr
pec̃cores ad bene oꝑandũ sunt
in hectes et pigri. Die noctuq
moratur in sepulcris. nani de¬
lectat᷑ pecc̃o: quod est fetor hu¬
mane nature carnis. Habitat
enim incauernis: nec ꝑcon¬
fessionẽ exit foras. s lucem
ueritatis odit. sib aliis uisus.

Expanded text:
sidorus de Bubone: a sono vocis compositum semper detenta pigritia, in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis. » Unde Rabanus: « Bubo, inquit, tenebris peccatorum deditos et lumen justitiae fugientes significat. » Ideoque inter immunda animalia in Levitico deputatur Unde per bubonem intelligere possumus quemlibet peccatorem. Bubo a sono vocis dicitur, quia ex abundantia cordis os loquitur. Nam quod cogitat mente, profert culatur, quia peccator illos, cum quibus habitat, exemplo perversi operis dehonestat. Avis est onusta plumis, id est, superfluitate carnis, et levitate mentis. Sed gravi quadam detenta pigritia. Detinetur inertia, et pigritia gravi, quia peccatores ad bene operandum sunt inertes et pigri. Diu noctuque moratur in sepulcris, nam delectatur in peccato, quod est fetor humanae carnis. Habitat etiam in cavernis, nec per confessionem exit foras, sed lucem veritatis odit. Ab aliis avibus visus,
Abbreviated transcription (Latin):
tu distant̾ acet̾is. Sunt enim
facie acuta longa barba et la¬
ta cauda. Natura simie talis
est ut cum peperit catulos ge¬
minos unũ diligat et alt̾um
odiat. Qaiod si aliqñ eue¬
nerit ut auenatorib querat᷑
añse ampectit᷑ quẽ diligit et
alt̾m quem odit collo portat.
Sed cum lassa fu̾it bipes eũdo
ꝓicit uolens quem diligebat
seuatq nolens quẽ odio habe:¬

Expanded text:
tu distant a caeteris; sunt enim facie acuta, longa barba, et lata cauda. Natura simiae talis est ut cum peperit geminos catulos, unum diligat, et alterum odiat. Quod si aliquando evenerit ut a venatoribus quaeratur, ante se amplectitur quem diligit, et alterum quem odit collo portat. Sed cum lapsa fuerit bipes eundo, projicit nolens quem diligit, servatque nolens quem odio habe
Abbreviated transcription (Latin):
.uiderit ppłm qͥ ambũlabat in
tenebris conu̾tt ad dñm. et
coequari fidei iustoꝵ sic̃ cceqͣt᷑.
nox cũ die. idcͥco rugit nocte ac
die ꝑsingłas horas q̃rẽs
escam suã. Neq enĩ rugit ona¬
ger nisi qñ querit escam sͥ. sic̃
dicit iob. Nũquid clamabit o¬
et apostolꝰ. Adu̾sariꝰ uest̾ dẏaꝰ¬

Expanded text:
iderit populum, qui ambulabat in tenebris, converti ad Dominum, et coaequari fidei justorum, sicut coaequatur nox cum die, illico rugit nocte ac die per singulas horas, quaerens escam suam. Neque enim rugit onager, nisi quando quaerit escam sibi sicut dicit Job: Nunquid rugiet oet Apostolus: Adversarius vester dia