comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ in ip̃sa morte diĩ t̾ra mota ẽ: ⁊ pe¬
tre scisse st̃. & si intelligamꝰ fundam̃ta t̃¬
rȩ. t̾renoꝵ bonoꝵ copia felices: recte pre¬
dictũ ẽ. qd̾ mouerent᷑ uł admirando sic
amari. sic coli. humilitatẽ. pauꝑtatẽ: mor¬
tẽ uelut magnã scdm ipsos miseriã .xͥ.
uent᷑ oĩa fundamͣta t̾̃re: cũ partim mi¬
rant᷑. partĩ etiã cõmutant᷑. Sic̃ enĩ non
absurde dicimꝰ fundam̃ta cęli. qͥbꝰ regnũ
oeloꝵ suꝑedificat᷑ in sc̃is. ⁊ fidelib quos
dicit scriptura. lapides uiuos: qͦꝵ fun¬
de quo dic̃ apłs. fundam̃tũ aliud nemo
tate locꝰ cȩlestis eligit᷑. ⁊ eã secꝰtando co¬
edificemur. uñ dic̃ ad ephesios. iã ñ es¬
tif ꝑegrini ⁊ inquilim. s estis ciues
scoꝵ. ⁊ domestici dĩ. suꝑedificati suꝑ fun¬

Expanded text:
psa morte Domini terra mota est, et petrae scissae sunt . Et si intelligamus fundamenta terrae, terrenorum bonorum copia felices: recte praedictum est quod moverentur, vel admirando sic amari, sic coli humilitatem, paupertatem, mortem, velut magnam secundum ipsos miseriam Chrisventur omnia fundamenta terrae, cum partim mirantur, partim etiam commutantur. Sicut enim non absurde dicimus fundamenta coeli, quibus regnum coelorum superaedificatur in sanctis et fidelibus, quos dicit Scriptura lapides vivos : quorum funde quo dicit Apostolus, «Fundamentum aliud nemo tate locus coelestis eligitur, ut eam sectando coaedificemur; unde dicit ad Ephesios, «Jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum et domestici Dei, supe
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatẽ p̃pollentẽ atq potente̾ ho¬
mines inuidendo eoꝵ auctoritati. ad
huiꝰ modi bona concupiscenda ꝑ tra¬
huntur: ⁊ adipiscendo coedificant᷑. tan¬
quã t̃ra suꝑ tͣram. sic̃ in illo suꝑno edifi¬
cio celũ suꝑ celũ : qr ⁊ peccatori dictũ÷

Expanded text:
felicitatem praepollentem atque potentem homines invidendo, eorum auctoritate ad hujusmodi bona concupiscenda pertrahuntur, et adipiscendo coaedificantur tanquam terra super terram, sicut in illo superno aedificio coelum super coelum; quia et peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑis: Audi ⁊ uocẽ dĩ discernentis:
audi ⁊ uocẽ dnĩ duidentis flaminã
ignis. Usqͦ uidicatis iniquitatẽ: ⁊
facies peccatoꝵ sumitis: Sic̃ alibi. usqͦ
graues corde.Nũquid ⁊ usq ad ad¬
uentũ eiꝰ qui lumͣ ẽ cordis: Dedi legẽ:
durit᷑ restitistis. Misi ꝓpħas. iniuriis
affecistis. aut int̾fecistis: aut hec a
nũ fit. qui occidert᷑ seruos dĩ pͥmis¬
sos ad se. uos qui eũ hec fierent᷑ ta¬
cuistis: id ẽ uos qͥ eos qͥ tc tacuert̃
uelut innocentes imitari uultis. us¬
qͦ indicatis iniquitate᷑ ⁊ facies pecca¬
toꝵ sumitis: Nũquid etiã ncͣ. ⁊ ipse he

Expanded text:
rnentis, audi et vocem Domini dividentis flammam ignis : «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Sicut alibi: «Usquequo graves corde» ? Numquid et usque ad adventum ejus qui lumen est cordis? Dedi legem; duriter restitistis: misi Prophetas; injuriis affecistis, aut interfecistis, aut haec anum sit, qui occiderunt servos Dei praemissos ad se; vos qui cum haec fierent tacuistis, id est, vos qui eos qui tunc tacuerunt, velut innocentes imitari voluistis, «Usquequo judicatis iniquitatem, et facies peccantium sumitis?» Numquid etiam nunc et i
Abbreviated transcription (Latin):
paucis intelligibili mͦ: cui drͣ. Si ascen¬
dero in celũ tu ibi es. s descendero ad
infernũ ades. Inde merito ꝑhibetur
stare łs in cong̾gatione hominũ in¬
uisibilit᷑: sicͣ celũ ⁊ t̾ram ipse implet.
ẽ: ut staret ds̃ in sinagoga doͣꝵ. Nã illa
statio que celũ ⁊ t̾rã implet : nec ad sy¬
nagogam ꝓpͥe ꝑtinet. nec tp̃r uariat᷑.
medio autͣ dõs discernere. Agnosco gͥ
carne̾. s sicut ds̃. Neq enĩ quales illi in
quoꝵ deoꝵ synagoga stetit s sic̃ illic apłs
sequit᷑. qui ẽ suꝑ omĩa ds̃ bñdicꝰtus in se¬
cula. Agnosco inquã stetisse: agnosco ⁊ ĩ
medio dm̃ sponsũ. de quo amicus eiꝰ quidã
Quippe de quib paulopost m hoc psalmo
dr̃. nescierunt neq intellexert in tene¬
medio sui uiddebant eũ. s eũ ñ uidebañ
dm̃. qualẽ se uolebat uideri dicens. Qͥ
me uidit. uidit ⁊ patrẽ. Discernit aũ
dõs ñ eoꝵ meritis s grã sua: ex eadem
consparsione faciens alia uasa in hono¬

Expanded text:
igibili modo, cui dicitur: «Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades» . Unde merito perhibetur stare Deus in congregatione hominum invisibiliter, sicut coelum et terram ipse implet, est, ut staret Deus in synagoga deorum. Nam illa statio qua coelum et terram implet, nec ad Synagogam proprie pertinet, nec tempore variatur. medio autem deos discernere.» Agnosco igitur carnem. Sed quid Deus? Neque enim quales illi, in quorum deorum synagoga stetit; sed, sicut illic Apostolus sequitur, «qui est super omnia Deus benedictus in saecula» . Agnosco, inquam, stetisse; agnosco et in medio Deum sponsum, de quo amicus ejus quidamQuippe de quibus paulo post in hoc psalmo dicitur, «Nescierunt, neque intellexerunt, in tenemedio sui videbant eum; sed non eum videbant Deum, qualem se volebat videri, dicens: «Qui me vidit, vidit» «et Patrem» . Discernit autem deos, non corum meritis, sed gratia sua; ex eadem conspersione faciens alia vasa in hono
Abbreviated transcription (Latin):
Ihuic titulũ sic̃ aliis qui
similit᷑ p̃notant᷑ uł no¬
m̃ eiꝰ hominis indidit
a quo scriptus ẽ. uł eiꝰdẽ
nominis intͣp̃tatio. ut
ad sẏnagogã qd̾ ẽ a saph. eiꝰ intelligen¬
tia referat᷑: p̃sertim qr hoc ⁊ pͥmus
eiꝰ u̾sus assignat. Sic enĩ incipit.
Os̃ stetit in sẏnagoga doꝵ. Qͦs
utiq deos ᷤ Absit ut intelligamꝰ dõs
gentiũ. siue idola. siuie aliquã pͣter
hoĩes cȩlestẽ uł t̾restrẽ creaturam:
cũ paulopost hc̃ u̾sũ idem iste ps̃ as
serat. ⁊ quos dõs intelligi uelit. in qͦꝵ
sẏnagoga stetit ds̃. aꝑtiꝰ ex pͥmat uͥ
ait. ego dixi dii estis. ⁊ filii altissimi
om̃s. uos aut̃ sic̃ hoĩes moriemini.
⁊ sic̃ unꝰ ex pͥncipib cadetis. In hoꝵ
gͦ sẏnagoga filioꝵ altissimi. de qͥbus
idem altissimꝰ. ꝑ ysaiã dic̃ filios ge¬
nui ⁊ exaltaui. ipsi aũ sp̃uert᷑ me:¬

Expanded text:
huic titulum, sicut aliis qui similiter praenotantur, vel nomen ejus hominis indidit, a quo scriptus est, vel ejusdem nominis interpretatio; ut ad Synagogam, quod est Asaph, ejus intelligentia referatur: praesertim quia hoc et primus ejus versus assignat. Sic enim incipit: «Deus stetit in synagoga deorum». Quos utique deos absit ut intelligamus deos Gentium, sive idola, sive aliquam praeter homines coelestem terrestremve creaturam: cum paulo post hunc versum idem iste psalmus asserat, et quos deos intelligi velit, in quorum synagoga stetit Deus, apertius exprimat, ubi ait: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes; vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis.» In horum ergo synagoga filiorum Altissimi, de quibus idem Altissimus per Isaiam dicit, «Filio genui et exaltavi; ipsi autem me
Abbreviated transcription (Latin):
ci solet: quãuis ⁊ eccłia dicꝰta sit. Los¬
trã uͦ apłi nũquã synagogã. dyxert᷑.
s semꝑ eccłiam: suie discernendi
causa. siue qd int̾ cong̾gationẽ uñ
synagoga. ⁊ conuocationẽ uñ eccłia
nom̃ accepit. distet aliquid: qd scili¬
cet cong̾gari ⁊ pecora solent. atq ip

Expanded text:
quamvis et Ecclesia dicta sit. Nostram vero Apostoli nunquam synagogam dixerunt, sed semper Ecclesiam: sive discernendi causa, sive quod inter congregationem unde Synagoga, et convocationem unde Ecclesia nomen accepit, distet aliquid; quod scilicet congregari et pecora solent, atque ip
Abbreviated transcription (Latin):
facꝰtꝰ sũ apud te: ⁊ ego semꝑ tecũ. Qñ
utiq quãus uni dõ uero mancipatus
uideret᷑: ꝓ magnis tam̃ ac sũmis bonis
ab illo carnalia. t̃rena. tẽporalia requi¬
rebant. Inuenimus cos sepe etiã filios
appellatos. ñ ea grã quȩ non ad nouum
testam̃tũ ꝑtinet. s illa q̃ ad uetus: qr
⁊ ipsa grã ẽ qua elegit abrahã. ⁊ ex eiꝰ
carne tã magnũ popłm ꝓpagauit :
qua ñdũ natos iacob dilexit. esau aũ
odio habuit : qua liberauit ex egypto.
qua in t̾rã reꝓmissionis eiectis gentibꝰ
introduxit. Hisi enĩ ⁊ ipsa e̾e̾t grã. non
utiq de nob̾ quib ñ ad t̃renũ. s ad

Expanded text:
 apud te, et ego semper tecum» : quando utique, quamvis uni vero Deo mancipatus videretur, pro magnis tamen ac summis bonis ab illo carnalia, terrena, temporalia requirebat. Invenimus eos saepe etiam filios appellatos; non ea gratia quae ad Novum Testamentum pertinet, sed illa quae ad Vetus: quia et ipsa gratia est qua elegit Abraham, et ex ejus carne tam magnum populum propagavit; qua nondum natos, Jacob dilexit, Esau autem odio habuit ; qua liberavit ex Aegypto, qua in terram promissionis, ejectis Gentibus, introduxit. Nisi enim et ipsa esset gratia, non utique de nobis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ititulus ẽ canticum
psalmi asaph. Iam
sepe diximꝰ quid in¬
t̃p̃tetur asaph: id ẽ
cong̾gationẽ. Homo gͦ
ale qui uocabat᷑ asaph. in figura con¬
g̾gationis popłi dĩ. in multoꝵ psalmoꝵ
titulis ponit᷑. Grece aũ congregatio sy
oꝵ popłs tenuit ut synagoga appella¬
retur: fic̃ popłs. xp̃ianꝰ usitatius uoca¬
t᷑ eccłia. oũ ⁊ ipse utiq congregetur
Dopłs itaq dĩ in hoc psalmo dicit.
Ds quis similis erit tͥ Qd̃ ego arbi¬
tror accomodatiꝰ accipi in xp̃o: qr in
similitudinẽ hominũ factus. putatꝰ
ẽ ab eis a quib cõtẽptꝰ ẽ ceteris hoĩ¬
bꝰ comparandus. slã ⁊ int̾ miquos de¬
putatus ẽ: s hoc ut iudicaret᷑. Cũ¬

Expanded text:
titulus est, «Canticum Psalmi Asaph.» Jam saepe diximus quid interpretetur Asaph, id est, Congregatio. Homo ergo ille qui vocabatur Asaph, in figura congregationis populi Dei in multorum psalmorum titulis ponitur. Graece autem congregatio synen Judaeorum populus tenuit, ut Synagoga appellaretur; sicut populus Christianus usitatius vocatur Ecclesia, cum et ipse utique congregeturs itaque Dei in isto psalmo dicit: «Deus, quis similis erit tibi?» Quod ego arbitror accommodatius accipi in Christo, quia in similitudine hominum factus, putatus est ab eis a quibus contemptus est, caeteris hominibus comparandus: nam et inter iniquos deputatus es
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd. nͥ t̾rã: hoc ẽ eos qui t̃rena sapiuiñ:
siue ipsũ affecꝰtũ in credentibꝰ t̾renȩ
cupiditatis. ⁊ elationẽ absumens. siue
ñ credentes t̾ram conterendã ꝑdendãq
discernens. Sic ꝑ m̃bra sua quoꝵ conuer¬
satio in cęlis ẽ: udicat t̾rã. ⁊ disꝑdet in
omĩb gentib. Nec pͣtereundũ qd non
nulli codices habent. qmͣ tu heredita¬
bis in om̃ib gentib : qr ⁊ hoc ñ incõ¬
uenient᷑ accipit᷑. neq ut simul utrũq
sit. quicqͣm repugnat. Fit gͦ hereditas
eiꝰ ꝑ caritatẽ: quã suis p̃ceptis ⁊ grã
mi sodit᷑ excolendo t̃renã disꝑdidit he¬

Expanded text:
hoc est, eos qui terrena sapiunt; sive ipsum affectum in credentibus terrenae cupiditatis et elationem absumens; sive non credentes, terram conterendam perdendamque discernens. Sic per membra sua, quorum conversatio in coelis est, judicat terram, et disperdit in omnibus gentibus. Nec praetei codices habent, «Quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus:» quia et hoc non inconvenienter accipitur, neque ut simul utrumque sit quidquam repugnat. Fit ergo haereditas ejus per charitatem, quam suis praeceptis et gratia misericorditer excolendo, terrenam disperdit cu
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis regnũ. suꝑbia ẽ. Lontra quã
uenit humilitas xpiͣ. exꝓbrans eis quos
uult ex humilitate filios altissimi. fac̾e̾
atq increpans. Ego dixi dii estis: ⁊ filui
altissimi om̃s. llos aũ sic̃ hoĩes moriemi¬
ni: ⁊ sic̃ uuꝰ ex pͥncipib cadetis. Siue ad
illos dixerit. ego dixi dii estis. ⁊ filii altis¬
simi om̃s. ad eos utiq qui pͣdestinati st̃
in uitã ȩtͣnã: ad alios uͦ. uos aũ sicͣ hoĩes
moriemini. ⁊ sic̃ unꝰ ex pͥncipib cadetis:
hoc mͦ etiã deos discernens. siue om̃s si¬
mul increpat: ut obedientes correcꝰtosq
discernat. Esgo inquit dixi dii estis. ⁊ fi¬
felicitatẽ: uos aũ ꝑ infirmitatẽ carnis
sic̃ hoĩes moriemini. ⁊ ꝑ elationẽ animi
sic̃ unꝰ ex pͥncipib .i. diabolus ñ extolle¬
mini. s cadetis. Ulelut si diceret. C um
tã pauci sint. dies ur̃ȩ uite. ut sic̃ ho
correctionẽ : s tãquã diabolus cuiꝰ dies
in hoc scło. multi stͣ. qr carne ñ morit᷑.

Expanded text:
felicitatis regnum superbia est, contra quam venit humilitas Christi, exprobrans eis quos vult ex humilitate filios Altissimi facere, atque increpans: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes. Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis.» Sive ad illos dixerit, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes,» ad eos utique qui praedestinati sunt in vitam aeternam; ad alios vero, «Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis,» hoc modo etiam deos discernens: sive omnes simul increpat, ut obedientes correctosque discernat, «Ego,» inquit, «dixi, Dii estis et fifirmitatem carnis, «sicut homines moriemini, et,» per elationem animi, «sicut, unus ex principibus,» id est diabolus, non extollemini, sed «cadetis.» Velut si diceret: Cum tam pauci sint dies vitae vestrae, ut cito correctionem; sed tanquam diabolus, cujus dies in hoc saeculo multi sunt, quia carne non moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ enĩ peccata confitebat᷑ dnͣs iħs¬
⁊ t̃rȩIllũ laudans confitebat᷑. ñ se
accusans. Laudate nom̃ eiꝰ qmͣ sua¬
uis ẽ dñs. Holite putare qr defici¬
tis in laudando: laudatio ur̃a qͣsi
manducatio erit. Quantũ laudatis
tantũ uires adquiritis: & tantũ dul¬
cescit quẽ laudatis. Laudatis nom̃ eiꝰ.
Non enĩ cũ te libauerit desinet ẽẽ¬

Expanded text:
Quae enim peccata confitebatur DomiQuae enim peccata confitebatur Domi? Illum laudans confitebatur, non se accusans. 17. «Laudate nomen ejus, quia suavis est Dominus.» Nolite putare quia deficitis in laudando. Laudatio vestra quasi manducatio erit: quantum laudatis, tantum vires acquiritis, et tantum dulcescit quem laudatis. «Laudate nomen ejus, Non enim cum te liberaverit, desinet e
Abbreviated transcription (Latin):
sic homo mutet᷑ : ut nicħ inueniatur
in eo qd̵ rep̃hendat᷑. Opus eͣ ut tu te
rep̃hendas : ne ille rep̃hendat qͥ dãp¬
naturus ẽ. Ergo ⁊ cũ intraueris in
atria confitere. qnͣ nͣ erit confessio
peocatoꝵ in illa requie. in illa ȩquali¬
tate angłoꝵ. S itdete quid dixerĩ.
Non erit confessio peccatoꝵ. Non dixi
ñ erit confessio: erit enĩ confessio lau¬
dis. Semꝑ confiteberis illũ dm̃. te crea¬
turã: illũ ꝓtecꝰtorẽ te ꝓtectũ. In illo
quodãm᷑ absconditus eris. sic̃ dicꝰtũ ẽ
abscondes eos in abscondito uultꝰ tuii.
fitemini ei in portis. confitemini ⁊ in
atria cũ intraueritis. confitemini in
ymnis. Ymini. laudes st̃. Quando intras
te rep̃hende: cũ intraueris illũ lau¬
da. Aꝑite mͥ portas iustitiȩ. dicͣ in
alio psalmo. ingrediens in eas confite¬
ar dño. Qũquid dixͣ cũ ing̾ssus fuero
iã confitebor: etiã ing̾ssus confitebit᷑.

Expanded text:
sic homo mutetur, ut nihil inveniatur sic homo mutetur, ut nihil inveniatur in eo quod reprehendatur: opus est ut tu te reprehendas, ne ille reprehendat qui damnaturus est. Ergo et cum intraveris in atria, confitere. Quando non erit confessio peccatorum? In illa requie, in illa aequalitate Angelorum. Sed videte quid dixerim: Non erit confessio peccatorum. Non dixi, Non erit confessio: erit enim confessio laudis. Semper confiteberis, illum Deum, te creaturam; illum protectorem, te protectum. In illo quodammodo absconditus eris, sicut dictum est, «Abscondes eos in abscondito vultus tui» . fitemini ei». In portis confitemini; et in atria cum intraveritis, confitemini in hymnis. Hymni laudes sunt. Quando intras, te reprehende; cum intraveris, illum lauda. «Aperite mihi portas justitiae,» dicit in alio psalmo; «ingrediens in eis» «confitear Domino» . Numquid dixit, tum ingressus fuero, jam non confitebor? Etiam ingressus confitebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ouis. Ipse oues. una oiuis. E quã amã¬
tissimũ nrĩ pastorẽ habemꝰ. dimisit
unã. reportat in humeris suis. redẽp¬
tã sanguine suo. Securus mortuus ẽ
pastor ꝓ oue : qui resurgens possidet
ouẽ. Nos aũ popłs eiꝰ. ⁊ oues pascuȩ eiꝰ.¬
Intrate in portas eiꝰ in confessione.
In portis utiũ ẽ: a confessione inci¬
pite. Inde psalmũ in confessione. ibi
iubilate. Confitemini uos nͣ factos a uo¬
bis: laudate eũ a quo facꝰti estis. Ab illo
sit bonũ tuũ: a quo recedens fecisti
malũ tuũ. Intrate in portas in con¬
fessione. Intret grex in portis: ñ foriᷤᷤ
remaneant ad lupos. E quomͦ intreñ
in confessione: Porta id ẽ initiũ con¬
fessio tͥ sit. Inde in alio psalmo drͣ.
Incipite. dño in confessione. Qd̾ illie
dicit incipite : hoc appellauit hic por¬
tas. Intrate portas eiꝰ in confessione. &
quid: Cũ iã intrauerimꝰ. ñ confitebi¬
mur: Semꝑ confitere: semꝑ habes quod
confitearis. Difficile eͣ in hac uita ut

Expanded text:
is. Et quam amantissimum nostri pastorem habemus! Dimisit unam, reportat in humeris suis redemptam sanguine suo. Securus mortuus est pastor pro ove, qui resurgens possidet ovem. «Nos autem populus ejus, et oves pascuae eIntrate in portas ejus in confessione.» In portis initium est; a confessione incipite. Inde «Psalmus in confessione,» ibi jubilate. Confitemini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti estis. Ab illo sit bonum tuum, a quo recedens fecisti malum tuum. «Intrate in portas ejus in confessione.» Intret grex in portas, non foris remaneat ad lupos. Et quomodo intret? «In confessione.» Porta, id est initium, confessio tibi sit. Unde in alio psalmo dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Quod illic, dicit, «Incipite;» hoc appellavit hic, «portas: Intrate in portas ejus in confessione.» Et quid, cum jam intraverimus, non confitebimur? Semper confitere, semper habes quod confitearis. Difficile est in hac vita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pietate ⁊ diligens cogitatione: qr inussi¬
bilia eiꝰ ꝑ ea quȩ facꝰta st̃ intellecta cons¬
piciunt᷑. Ea quȩ facta st̃ intuere: mira¬
re: quere auctorẽ. Si dissimilis sis repelle¬
dã qđ dicebas ⁊ ñ dicebas. Aut enĩ qͣm
sentires dicere te putas dm̃ incipis sen¬
cebis nͣ laudabis : Ergo mutus eris in
laudibꝰ dĩ: ⁊ gr̃aꝵ actionẽ ñ reddes ei.
qͥ uoluit se notũ tͥ fac̾e̾: Laudabas cũ
quereres: silebis cũ inuen̾is. Nullo pac
to: ñ eris ingratꝰ. Bebet᷑ honor. debetur
reuerentia: debet᷑ laudatio magna. At¬
tende qͥs sis. tͣra ⁊ cinis: uide qͥs meru¬
erit quid uidere. Uide qͥs. Quidͦ hõ dm̃.

Expanded text:
gens cogitatione: quoniam invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur ; ea quae facta sunt intuere, mirare, quaere auctorem. Si dissimilis sis, repelledam quod dicebas, et non dicebas. Ante enim quam sentires, dicere te putabas Deum: incipis sencebis, non laudabis? Ergo mutus eris in laudibus Dei, et gratiarum actionem non reddes ei qui voluit se notum tibi facere? Laudabas, cum quaereres; silebis, cum inveneris? Nullo pacto; non eris ingratus. Debetur honor, debetur reverentia, debetur magna laudatio. Attende te qui sis, terra et cinis: vide quis meruerit, quid videre;
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pati se ñ potuisse asseuerat. &
aliqnͣ uera.S uera maloꝵ toleranda
st̃. ꝓptͣ societatẽ bonoꝵ. Dicit illi scͥp¬
tura. Nȩ his qͥ ꝑdidert̃. sustinentiã.
& qd̾ ẽ ampliꝰ ructat indignationes ma¬
loꝵ odorũ unde abstͣreat intraturos:
qr cũ ipse intrasset ꝑdurare. ñ potuit.
Quales inuidi. litigatores. nemine̾̃ susti¬
nentes. auari. Ille illud ibi fecit: ⁊ il¬
le illud ibi fecit. O male qr taces bo¬
nos:Quos tolerare ñ potiusti iactas:¬

Expanded text:
quasi se pati non potuisse asseverat; et quasi se pati non potuisse asseverat; et aliquando vera. Sed vera malorum toleranda sunt propter societatem bonorum. Dicit illi Scriptura: «Vae his qui perdiderunt sustinentiam» . Et quod est amplius, ructat indignationis malum odorem, unde absterreat intraturos; quia ipse cum intrasset, perdurare non potuit. Quales illi? Invidi, litigatores, neminem sustinentes, avari; ille ibi illud fecit, et ille ibi illud fecit. O male, quare taces bonos
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑. a piis fr̃ib. cũ sufficientia & cr̃
caritate utunt᷑. bsemo sibi usurpat
aliquid. qd̃ altͣ ñ habeat. Om̃s se dili¬
gunt : om̃s se inuicẽ sustinent. Lau¬
dasti qui nescis qͥd interiꝰ agat᷑. qͥ
nescis quomͦ uentꝰ intrauit. etiam
naues in portu collidunt᷑. Intrat qͣsi
securitatẽ sꝑans. nemine̾ quẽ tole¬
ret habiturus. inuenit ibi fres ma¬
los: qui mali inueniri ñ possent nͥ
adͥmitterent᷑. E necesse. ẽ ut pͥmo
tolerent᷑. ne forte corrigant᷑. nec ex¬
eludi facile posst̃. nͥ pͥus fuerut m
tolerati. Et fit ipse intolerande pa¬
tiͣtie. ⁊ dicit. Qs me huc querebat.ꝰ
Ego putabã qr caritas ẽ hic. & pau¬
coꝵ hominũ molestia irritatꝰ. dũ nͣ ꝑse¬
uerauerit implere qđ uouit. fit deser¬
tor tã scĩ ꝓpositi. ⁊ reus uoti nͣ reddi¬
ti. Iã uͦ cũ inde exierit. fiet ipse uitx¬
ꝑator ⁊ maledicus: ⁊ dicit ea sola quȩ

Expanded text:
fertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum fertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum charitate utuntur; nemo sibi usurpat aliquid quod alter non habeat; omnes se diligunt, omnes invicem se sustinent. Laudasti, laudasti: qui nescit quid interius agatur, qui nescit quomodo illo vento intrante etiam naves se in portu collidunt, intrat quasi securitatem sperans, neminem quem toleret habiturus; invenit ibi fratres malos, qui mali inveniri non possent, nisi admitterentur et necesse est ut primo tolerentur, ne forte corrigantur; nec excludi facile possunt, nisi prius fuerint tolerati: et fit ipse intolerandae impatientiae. Quis me huc quaerebat? Ego putabam quia charitas est hic. Et paucorum hominum molestia irritatus, dum non perseveraverit implere quod vovit, fit desertor tam sancti propositi, et reus voti non redditi. Jamvero cum inde exierit, fit et ipse vituperator et maledicus: et dicit ea sola quae
Abbreviated transcription (Latin):
lerat spinas. merebit᷑ ẽe̾ in laude: &
in osculis sponsi. qͥ dic̃ sic̃ liliũ in me¬
dio spinarũ. sic ꝓxima mea in medio
filiaꝵ. Ita ⁊ in clericis. Laudatores cle¬
ricoꝵ intendunt ibi bonos ministros.
fideles dispensatores. omĩũ toleratores.
uiscera sua impendentes his quos uolt᷑
ꝓficere. ñ quęrentes quȩ sua st̃ s quȩ
iħu xp̃i. Laudant hec. obliuiscunt᷑ qr
mixti st̃ malis. Rursus qͥ rep̃henat᷑
auariciã clericoꝵ. imꝓbitates clericoꝵ
lites clericoꝵ. appetentes res alienas.
ebriosos. uoraces. iacꝰtant. ⁊ tu inui¬
de uiituꝑas. ⁊ tu in caute laudas: tu
qui laudas dic mixtos malos. tu qui
uituperas uide ⁊ ibi bonos. Sic & illa
uita cõmuni frͣm quȩ eͣ in monas¬
terio magni scĩ uiri. cotidie in ym¬
nis. in orationibꝰ. in laudib dĩ. inde
uiuunt. Cũ lectione illis res ẽ. La¬
borant manibꝰ suis. inde transigt̃.
nͣ auare aliquid petunt. Qͥcqͥd eis in¬

Expanded text:
lerat spinas; merebitur esse in laude et lerat spinas; merebitur esse in laude et in osculis sponsi, qui dicit, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum.» Ita et in clericis. Laudatores clericorum intendunt ibi bonos ministros, fideles dispensatores, omnium toleratores, viscera sua impendentes his quos volunt proficere, non quaerentes quae sua sunt, sed quae Jesu Christi. Laudant haec, obliviscuntur quia mixti sunt malis. Rursus qui reprehendunt avaritiam clericorum, improbitates clericorum, lites clericorum, appetentes res alienas, ebriosos, voraces, jactant. Et tu invide vituperas, et tu incaute laudas: tu qui laudas, dic mixtos malos; tu qui vituperas, vide ibi et bonos. Sic et in illa vita communi fratrum, quae est in monasterio: Magni viri, sancti, quotidie in hymnis, in orationibus, in laudibus Dei, inde vivunt, cum lectione illis res est; laborant manibus suis, inde se transigunt; non avare aliquid petunt, quidquid eis in
Abbreviated transcription (Latin):
sensione pacis laudat᷑ dc̃. Audit forte. qͥ
nescit : tacitũ ẽ de cõmixtis malis. uen̾
laude inuitatꝰ. inuenit cõmixtos ma¬
los. qui ñ illi p̃dicti st̃ antequã ueni¬
ret offendit᷑ a falsis xpĩanis. refugit
a ueris xp̃ianis. Rursus odiosi maledi¬
ci irruunt in uituꝑatione. Quales
xp̃iani: qr x pĩani auari. feneratorẽ.
Nonne ipsi stͣ qui theatra ⁊ amphitea¬
tra implent. ꝑ ludos ⁊ ꝑ alia specꝰta¬
cula: Iui implent eccłias ꝑ dies festos.
ebriosi. uoraces. inuidi. insectatores
altutrũ.Sunt tales. s ñ soli tales.
Et iste uituꝑator cȩco animo tacet bo¬
nos: ce ille laudator incauto animo
tacet malos. Si aũ sic laudat᷑ in hoc
tẽpore ȩccłia dĩ. quomͦ laudant scͥp¬
turȩ dĩ ͦ Ecce quomͦ nc̃ dixi sic̃ liliũ
in medio spinaꝵ sic ꝓxima mea in me¬
dio filiarũ. audit homo considerat. pla¬
cet illi liliũ. intrat. adheret lilio. to¬

Expanded text:
sensione pacis laudatur Deus. Audit forte qui sensione pacis laudatur Deus. Audit forte qui nescit tacitum esse de commixtis malis, venit laude invitatus, invenit commixtos malos, qui non illi praedicti sunt antequam veniret; offenditur a falsis christianis, refugit a veris christianis. Rursus odiosi, maledici, irruunt in vituperationem: Quales Christiani? qui Christiani? Avari, feneratores. Nonne ipsi sunt qui theatra et amphitheatra implent per ludos et per alia spectacula, qui implent ecclesias per dies festos? Ebriosi, voraces, invidi, insectatores alterutrum. Sunt tales, sed non soli tales. Et iste vituperator caeco animo tacet bonos; et ille laudator incauto animo tacet malos. Si autem sic laudatur in hoc tempore Ecclesia Dei, quomodo laudant Scripturae Dei, ecce quomodo nunc dixi, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum:» audit homo, considerat, placet illi lilium, intrat, adhaeret lilio, to
Abbreviated transcription (Latin):
nũ gaudũ. Alodo aũ ne securus laudes
qͣmlibet uitã. aute mortẽ ne. laudes ho¬
mine̾ quẽquã. Hlinc aũ fallunt hoĩes ut
uł nͣ suscipiant meliorẽ uitã uł tem̾e
agg̾diant᷑ : qr cũ laudare uolt᷑ sic lau¬
dant ut ñ ibi dicant mala q̃ mixta s̃.
e qͥ uituꝑare uolt᷑ tã inuido animo &
ꝑu̾so uituꝑant ut claudant ocłos aduer¬
sus bona. ⁊ sola mala que ibi ͣs. uel pu¬
tant᷑ exaggerent. Inde fit ut una q̃q
ꝓfessio male laudata. idẽ caute lauda¬
ta. cũ inuitauerit hoĩes laude sua. inue¬
niant illi qͥ illuc ueniunt. aliqͦs quales
ibi ẽẽ ñ credebant. ⁊ offensi malis ne. si¬
leant a bonis. frẽs disciplinã istã ad
uitã ur̃ãm conferte : ⁊ sic audite ut ui¬
uatis. Laudat᷑ ut generalit᷑ dicã eccłia
dĩ. Magni hoĩes xp̃iani. soli xp̃iani. mag¬
na catholica. diligtͣ se om̃s. impendt᷑ sͥ
qͥsq qd possunt. orationibꝰ. ieiuniis. ym¬
nis uacat᷑ ꝑ totũ orbẽ᷑ tͣraꝵ: una con¬

Expanded text:
audes quamlibet vitam; ante mortem ne laudes hominem quemquam . 12. Hinc autem falluntur homines, ut vel non suscipiant meliorem vitam, vel temere aggrediantur; quia et cum laudare volunt, sic laudant, ut non ibi dicant mala quae mixta sunt; et qui vituperare volunt, tam invido animo et perverso vituperant, ut claudant oculos adversus bona, et sola mala quae ibi vel sunt vel putantur, exaggerent. Inde fit ut unaquaeque professio male laudata, id est non caute laudata, cum invitaverit homines laude sua, inveniant illi qui illuc veniunt, aliquos quales ibi esse non credebant; et offensi a malis, resiliant a bonis. Fratres, disciplinam istam ad vitam vestram conferte, et sic audite ut vivatis. Laudatur, ut generaliter dicam, Ecclesia Dei: magni homines Christiani, soli Christiani, magna Catholica; diligunt se omnes, impendunt sibi quisque quod possunt, orationibus, jejuniis, hymnis vacatur per totum orbem terrarum, una con
Abbreviated transcription (Latin):
liquid suũ. quib eͣ anima una. ⁊ cor u¬
nũ. in dm̃. missi st̃ in fornace̾ ⁊ crepuer
Quomͦ gͦ cognoscis eũ. qui sibi adhuc ig¬
notus eͣ. Excludes malos frẽs. a conuen¬
tu bonoꝵ: De corde tuo quisqͥs ista dicis.
om̃s malas cogitationes si potes ate exclu¬
de: Non intret in cor tuũ. uł suggestu
mala. Non consentio inquis : s intrauit
tñ ut suggereret᷑. Nã om̃s munita cor¬
da habere uolumꝰ: ut nicħ intret qd
male suggerat᷑. Unde añ intret qͥs no¬
uit:  Expugnamꝰ cotidie: in uno corde
nr̃o. Unꝰ homo in corde suo cũ turba
luctat᷑. Suggerit auaricia. suggerit
libido. suggerit uoracitas. suggerit
lȩtitia ista popłaris: omĩa suggerunt᷑.
ab om̃ibꝰ se contuiet. omĩbꝰ respondet
ce ab om̃ibꝰ addu̾sat᷑. difficile ẽ ut non
ab aliqua feriat᷑. Ubi gͦ securitas :
hie nusquã: in ista uita nnsꝗͣ: in sola
spe ꝓmissoꝵ dĩ. Ibi autͣ eũ illio ꝑuene¬

Expanded text:
liquid suum, quibus est una anima et cor uliquid suum, quibus est una anima et cor unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes, exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non consentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur . Ubi ergo securitas? Hic nusquam; in ista vita nusquam, nisi in sola spe promissorum Dei. Ibi autem, cum illuc pervene
Abbreviated transcription (Latin):
ibi parilitas ęqualitatis. constantia
caritatis: &e quando forte uentꝰ ex
illa parte qua patet irruerit. sit ibi
cauta gub̾nator. Nã quid dicturus ẽ
mͥ quisqͥs talib locis forte p̃est imo
seruit frĩb. in his quȩ monasteria di¬
cunt᷑. quid dic̾turus ẽ.  Cautꝰ ero. nul¬
lũ malũ adͥmittã. Quomͦ nullũ malũ
amittes: ⁊ullũ homine̾ malũ. ma¬
lũ frẽm. malũ intrantẽ. admissurus suĩ
cũ paucis bonis bene mͥ erit ubi cog¬
noscis: Quẽ forte uiis exclud̾e ut oos¬
noseat᷑ malus: intus ꝓbandus eͣ. Q no¬
mͦ gͦ excludis intraturũ qui postea pro¬
banduis ẽ. ⁊ ꝓbari nͥ intrauerit ñ po¬
test.: Repelles om̃s malos: Bicis enĩ &
nosti inspicere. Om̃s nudis cordib ad te
ueniunt qui intraturi st̃. Ipsi se nͣ ne¬
uerunt. quanto minꝰ tu: Multi enĩ sͥ
ꝓmisert᷑ qd̾ inpleturi ee̾nt illã uitã sca
incõmune habentẽ. oĩa. uͥ nemo dicit a¬

Expanded text:
ibi parilitas aequabilitatis, constantia ibi parilitas aequabilitatis, constantia charitatis; et quando forte ventus ex illa parte qua patet, irruerit, sit ibi cauta gubernatio. 11. Nam quid dicturus est mihi quisquis talibus locis forte praeest, imo servit fratribus, in his quae monasteria dicuntur? quid dicturus est? Cautus ero, nullum malum admittam. Quomodo nullum malum admittes? Nullum hominem malum, nullum fratrem malum intrantem admissurus sum; cum paucis bonis bene mihi erit. Ubi cognoscis quem forte vis excludere? Ut cognoscatur malus, intus probandus est: quomodo ergo excludis intraturum, qui postea probandus est, et probari nisi intraverit non potest? Repelles omnes malos? Dicis enim, et nosti inspicere. Omnes nudis cordibus ad te veniunt? Qui intraturi sunt, ipsi se non noverunt; quanto minus tu? Multi enim sibi promiserunt quod impleturi essent illam vitam sanctam, in commune habentem omnia, ubi nemo dicit a
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ ait intͣuertisti pecuniã meã ñ ait
disti: qr ñ creuit. qr ñ erogasti. in¬
de inquit te puniã. Auarus ÷ d̾. salu¬
tis nr̃e. Ergo separabo me inquit cũ
paucis bonis. Qd mͥ ẽ ratione̾ habere
cũ turbis: bene pauci ipsi boni de qͥ¬
bꝰ turbis sunt eliquati. Si tam̃ tã ipsi
pauci homines boni. tam̃ bona cogita¬
płari. a turbis inquietis. a magnis flu¬
ctibꝰ scłi taꝗͣ. in portũ s̃. Iã gͦ ibi gau¬
dium illud. iã tibi iubilatio illa quȩ
ꝓmittit᷑ nondũ sed adhuc genitus.
la parte haberet: nulla in eũ nauis
intraret. Oportet gͦ ut ex aliqua par¬
te pateat. Aliquando autͣ ꝑ eã partẽ
qua patet uentꝰ irruit. & ubi scopuli
ñ st̃. naues se inuice̾ collise confrm¬
gunt. ¶bi gͦ securitas. si nec in portr:
c tñ utcũq feliciores in portu. quã in
pelago fatendũ erat: concedendũ ẽ
uerũ eͣ. Tamͣ se naues in portu bene
applicent᷑. ñ sibi collidant᷑. seruetur

Expanded text:
non ait, Intervertisti pecuniam meam; non ainon ait, Intervertisti pecuniam meam; non aidisti: Quia non crevit, quia non erogasti, inde, inquit, te puniam . Avarus est Deus salutis nostrae. Ergo separabo me, inquit, cum paucis bonis: quid mihi est rationem habere cum turbis? Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Si tamen jam ipsi pauci, omnes boni: tamen bona cogitapulari, a turbis inquietis, a magnis fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae promittitur? Nondum; sed adhuc gemitus, la parte haberet, nulla in eum navis intraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus irruit; et ubi scopuli non sunt, naves se invicem collisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portu? Et tamen utcumque feliciores in portu quam in pelago, fatendum est, concedendum est, verum est. Ament se, naves in portu bene sibi applicentur, non sibi collidantur: servetur
Abbreviated transcription (Latin):
tione. satagentes seruare unitat᷑ẽ. sp̃c
in uinculo pacis. Sustinentes inuice.
Ion habes qd in te aliꝰ sustineat. miror
si nͣ eͣi s ecce ñ sit. E robustior es ad
ceteros sustinendos. quo iã ñ habes qd̾
in te alii sustineant. Non sustineris.
sustine cȩteros. Non possũ inquis. Er¬
go habes qd ⁊ in te alii sustineant. sus¬
tinentes inuicẽ in dilecꝰtione. Lu dese¬
ris res humanas. ⁊ segregas te. ut
nemo te uideas. eui ꝓderisTuad h
ꝑuenisses. si nullus tͥ ꝓfusset: Anquia
ueloces pedes tͥ uideris habuisse ad tͣn¬
seundũ. p̃cisurus es pontẽ. Exhortor
om̃s. uox dĩ om̃s hortat᷑. sustinentes
inuicẽ in dilectione: Separabo me in¬
quit aliquis. cũ paucis bonis. cũ illis mͥ
bene erit. Nã nulli ꝓdesse impiũ &
crudele ẽ: ñ me. hoc docuit dñs m̃s.
Non enĩ dampnauit seruũ. qͥ int̾uertit
qd accrpit. s qui ñ erogauit. Intelli¬
gat᷑ pena intͣuersoris. ex pena pigri. Ser¬
ue. nequã ⁊ piger ait dñs dampnans.

Expanded text:
tione, satagentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis» . «Sustinentes invicem:» non habes quod in te alius sustineat? Miror si non est: sed ecce non sit; eo robustior es ad caeteros sustinendos, quo jam non habes quod in te alii sustineant. Non sustineris, sustine caeteros. Non possum, inquis. Ergo habes quod et in te alii sustineant. «Sustinentes invicem in dilectione.» Tu deseris res humanas, et segregas te, ut nemo te videat; cui proderis? Tu ad hoc pervenisses, si nullus tibi profuisset? An quia veloces pedes tibi videris habuisse ad transeundum, praecisurus es pontem? Exhortor omnes, vox Dei omnes hortatur: «Sustinentes invicem in dilectione.» 10. Separabo me, inquit aliquis, cum paucis bonis; cum illis mihi bene erit. Nam nulli prodesse impium et crudele est. Non me hoc docuit Dominus meus. Non enim damnavit servum qui intervertit quod accepit, sed qui non erogavit. Intelligatur poena interversoris ex poena pigri. «Serve nequam et piger,» ait Dominus damnans:
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ. Quid ẽ qd exultatis: Qͥd ẽ quod
suꝑbitis : Alius uos fecit. Et qm̃ ip¬
iactatis ⁊ głamini. ⁊ extollitis quasi
a uob̃ ipsi facti sitis. Bonũ eͣ uob̾. ut qͥ
fecit uos ꝑficiat uos. Ipse fecit nos.¬
⁊ ñ ipsi nos. Non debemꝰ suꝑbire. to¬
tũ bonũ qđ habemꝰ ab artifice nr̃o¬

Expanded text:
nihil . Quid est quod exsultatis? quid est quod nihil . Quid est quod exsultatis? quid est quod superbitis? Alius vos fecit; et quijactatis et gloriamini, et extollitis, quasi a vobis ipsis facti sitis. Bonum est vobis ut qui fecit vos, perficiat vos. «Ipse fecit nos, et non nos.» Non debemus superbire: totu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptͣ istas laudabiles etiã illas imꝓbandas
laudare cogent᷑. Undiq unꝰ assumet᷑. &
qr planꝰ ẽ. Seruite dño in iocunditate:
Uos alloquim᷑. quicũq in caritate oĩa te¬
leratis. ⁊ spe gaudetis. Seruite dño ñ
in amaritudine murmurationis. s in
iocunditate dilecꝰtionis. Intrate in con¬
specꝰtu eiꝰ in exultatione. facile ẽ ex¬
ultare foris. in conspecꝰtu dĩ. exulta.
Non ualde lingua exultet: s conscientia
exultet. Intrate in conspectu eiꝰ. in ex¬
nescit q dñs ipse. ẽ dẽ. S de dño dic̃
Crucifixistis. flagellastis. sputis illinis¬
tis. spinis coronastis. ueste ignomino¬
sa uestitistis. in ligno suspendistis. cla¬
uis confixistis. lancea ꝑcussistis. custo¬
des ad sepulchrũ posiustis. ipse eͣ ds̃.
scitote qm̃ dñs ipse ẽ ds̃. Ipse fecit
nos. ⁊ ñ ipsi nos. Ipse fecit nos. Omĩa
ꝑ ipsũ facta st̃: ⁊ sine ipso factũ est

Expanded text:
 aut propter istas laudabiles, etiam illas improbandas  aut propter istas laudabiles, etiam illas improbandas laudare cogemur? Undique unus assumetur, et ia planus est. «Servite Domino in jucunditate:» vos alloquitur, quicumque in charitate omnia toleratis, et spe gaudetis. «Servite Domino,» non in amaritudine murmurationis, sed «in jucunditate» dilectionis. «Intrate in conspectu ejus, in exsultatione.» Facile est exsultare foris; in conspectu Dei exsulta. Non valde lingua exsultet; conscientia exsultet. «Intrate in conspectu ejus, in exnescit quia Dominus ipse est Deus? Sed de Domino dicit, crucifixistis, flagellastis, sputis illinistis, spinis coronastis, veste ignominiosa vestistis, in ligno suspendistis, clavis confixistis, lancea percussistis, custodes ad sepulcrum posuistis; ipse est Deus. «Scitote quoniam Dominus ipse est Deus. Ipse fecit nos, et non nos». «Ipse per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est
Abbreviated transcription (Latin):
relinquet᷑. Nemo uos fr̃ẽs fallat: si ñ
uultis falli. & uultis amare. fr̃es scito¬
te onine̾ ꝓfessionẽ in eccłia hab̾e fictos
Non dixi omnẽ homine ẽẽ ficꝰtũ : s om¬
nẽ ꝓfessionẽ hab̾e fictas ꝑsonas. Stͣ
xpͣiani mali. s st̃ ⁊ boni. Quasi plures
malos uides. qr. palea stͣ ⁊ te ad grana
ꝑuenire ñ ꝑmittunt. Sunt ibi ⁊ gra¬
na. accede. tempta. excute. adhibe oris
iudiciũ: inuenis scimoniales indiscipli¬
natas. Nũqͥd idõ scĩmoniũ rep̃hendendũ
ẽ.Dultȩ ñ stant in domib sius. circũ¬
eunt domos alienas. curiose agentes. lo¬
quentes quȩ ñ oportet. suꝑbȩ lingue.
ebriose. & si uirgines ftͣ. quid ꝓdest in¬
tegra caro mͣte corrupta  Melius ẽ hu¬
mile coniugiũ: quã suꝑba uirginitas.
Si enĩ nuberet. nͣ haberet nom̃ unde
extolleret᷑. ⁊ haberet frenũ quo rege¬
ret᷑. S nũquid ꝓptͣ uirgines malas. dãp

Expanded text:
relinquetur.» Nemo vos fallat, fratres: si non relinquetur.» Nemo vos fallat, fratres: si non vultis falli, et vultis amare fratres, scitote omnem professionem in Ecclesia habere fictos. Non dixi omnem hominem esse fictum, sed omnem professionem habere fictas personas: sunt christiani mali, sed sunt et boni. Quasi plures malos vides, quia palea sunt, et te ad grana pervenire non permittunt: sunt ibi et grana, accede, tenta, excute adhibe oris judicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; numquid ideo sanctimonium reprehendendum est? Multae non stant in domibus suis, circumeunt domos alienas, curiose agentes, loquentes quae non oportet, superbae, linguatae , ebriosae: etsi virgines sunt, quid prodest integra caro, mente corrupta? Melius est humile conjugium, quam superba virginitas. Si enim nuberet, non haberet nomen unde extolleretur, et haberet frenum quo regeretur. Sed numquid propter virgines malas, damna
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ dedit. In agro laboramꝰ duo.
In agro clerici st̃. unꝰ assumet᷑. ⁊ unus
relinquet᷑. Assumet᷑ bonꝰ. reluquet᷑
malus. In molendino duȩ. ad plebes
retulit. Quare in molendino: qr de¬
uincꝰte scło circuitu rerũ tẽpor aliũ.
tãquã mola detinent᷑ : ⁊ inde una
assumet᷑. ⁊ una relinquet᷑. Que uide
assumet᷑  faciens oꝑa bona. attendeis
indigentiã seruoꝵ dĩ. indigentium
pauꝑum. in confessione fidelis. in le¬
titia spei certa. uigilans ad dm. nul¬
li inp̃cans mala. diligens qͣntũ potest
ñ solũ amicos. s etiã inimicos. p̃ter
uxorẽ suã ñ sciens aliquã. p̃ter ma¬
ritũ suũ ñ sciens aliquẽ. assumet᷑
de molendino. Quȩ aũ alit̾ fuerit
relinquet᷑. Alii aũ dicunt. Quietẽ uo¬
lumus. neminẽ uolumꝰ pati. remoue¬
mꝰ nos a turbis. bene erit nob̃ in qͣndã
securitatẽ: Si quietẽ quęris quasi lectũ
queris. ut sine aliqua sollicitudine. re¬
quiescas : & inde unꝰ assumet᷑. ⁊ unus

Expanded text:
 . In agro laboramus. «Duo in agro,» clerici sunt: «unus assumetur, et unus relinquetur;» assumetur bonus, relinquetur malus. «In molendino duae,» ad plebes retulit. Quare «in molendino?» Quia devinctae saeculo, circuitu rerum temporalium, tanquam mola detinentur. Et inde «una assumetur, et una relinquetur.» Quae inde assumetur? Faciens opera bona, attendens indigentiam servorum Dei, indigentiam pauperum, in confessione fidelis, in laetitia spei certa, vigilans ad Deum, nulli imprecans mala, diligens quantum potest, non solum amicos, sed etiam inimicos, praeter uxorem suam non sciens aliquam, praeter maritum suum non sciens aliquem; assumetur et de molendino: quae autem aliter fuerit, relinquetur. Alii autem dicunt: Quietem volumus, neminem volumus pati, removemus nos a turbis; bene erit nobis in quadam securitate. Si quietem quaeris, quasi lectum quaeris, ut sine aliqua sollicitudine requiescas. Et inde «unus assumetur, et unus
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ accipe qd dicꝰtũ ẽ in generationẽ
⁊ generationẽ: aut in duab gn̾ationi¬
b unã t̾renã. alterã celeste᷑. Hic est
generatio. una quȩ parit mortales.
altã quȩ parit ȩt̃nos. Heritas eiꝰ ce
hicẽ ⁊ ibi. Noli putare. qr hic ñ est
ueritas eiꝰ. Si ñ hic e̾e̾t ueritas eiꝰ non
diceret in alio psalmo ueritas de t̾ra
orta eͣ. nec ipsa u̾itas dic̾e̾t. eore ego
uob̾cũ sũ usq in consũmationẽ scłi. Ex

Expanded text:
ictum est, «in generationem et generationem;» aut in duabus generationibus, unam terrenam, alteram coelestem. Hic est generatio una quae parit mortales; altera quae parit aeternos. Veritas ejus et hic est, et ibi. Noli putare quia hic non est veritas ejus: si non hic esset veritas ejus, non diceret in alio psalmo: «Veritas de terra orta est» ; nec ipsa Veritas diceret, «Ecce ego vobiscum sum usque in consummation
Abbreviated transcription (Latin):
dõ omis tra. Seruite dño in iocundita
te: Omĩs seruitꝰ. amaritudine plena:
seruitutẽ : ñ erit ibi gemitꝰ. ñ murm.
ñ indignatio. Nemo se petit uide ue¬
nalẽ: qr dulce ẽ qd redẽptisumꝰ om̃s.
M agna felicitas eͣ frẽs in ista domo mas¬
na. seruũ ⁊ si cũ compedibꝰ. Noli tim̾e
serue cõpedite. confitere dño. meritis
tus attribue cõpedes tuas: confitere do¬
mino in cõpedibꝰ tuis ut in ornam̃ta
u̾tant᷑. Non frustra nec sine exultatio¬
ne dicꝰtũ eͣ: intret in comspectu tuo ge¬
mitꝰ compeditoꝵ. Seruite dño in iocun¬

Expanded text:
o, omnis terra.» 7. «Servite Domino in jucunditate.» Omnis servitus amaritudine plena eservitutem: non erit ibi gemitus, non murmur, non indignatio; nemo se petit inde venalem, quia dulce est quod redempti omnes sumus. Magna felicitas, fratres, esse in ista domo magna servum, etsi cum compedibus. Noli timere, serve compedite, confitere Domino: meritis tuis attribue compedes tuas; confitere in compedibus, si vis ut in ornamenta vertantur. Non frustra, nec sine exauditione dictum est, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum» . «Servite Domino in jucun
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ spinas. Quid enĩ audit eccłia.Sic̃
lihũ in medio spinaꝵ. ita prima mea
in medio filiaꝵ. Non dicꝰtũ eͣ in medio
alienaꝵ s in medio filiarũ. O dñe q̃¬
mͦ consolaris: Quomͦ confortas: Quo¬
mͦ tres: Qͥd ẽ qđ dicis.Sic̃ liliũ in

Expanded text:
inter spinas. Quid enim audit Ecclesia? «Sicut inter spinas. Quid enim audit Ecclesia? «Sicut lilium in medio spinarum, ita proxima mea in medio filiarum» . Non dictum est, In medio alienarum; sed, «in medio filiarum.» O Domine, quomodo consolaris, quomodo confortas, quomodo terres? Quid est quod dicis? «Sicut lilium in
Abbreviated transcription (Latin):
tas lib̾abit uos. Simul es ⁊ seruus ⁊ lib̾.¬
n eruus qr factꝰ es: liber qr amaris adõ
a quo factꝰ es. Immo etiã inde liber: qr
amas eũ a qͦ facꝰtꝰ es. Noli serure cũ mur¬
mure noli. Id agunt murmura tua. ut
ñ seruias: s ut malus seruus seruias. Ser¬
uus es diũ. lib̃tus es dni: ñ te sic quȩras
manu mitti ut recedas de domo manu¬
missoris tui. Seruite dño in iocunditate:
lena erit illa ⁊ ꝑfecꝰta iocunditas: cũ cor¬
ruptibile hoc induerit incorruptionẽ.
& mortale hoc induerit immortalitatẽ.
Icͣ erit plena iocunditas. tẽ illa ꝑfecꝰta
iubilatio: tẽ laus sine defecꝰtu. tc̃ amor
sine scandalo. tẽ fructꝰ sine tunore. tẽ
uita sine morte. Qͥd hic: Nullũ ne gau¬
diũ : Si nullũ gaudiũ: nulla iubilatio.
i hic gaudiũ: de spe future uitȩ. Gus¬
tatur hic: unde ibi satiemur. S neces¬
se eͣ ut multa ꝑferant frum̃ta. inter
rirania. Sunt grana intͣ paleã: ẽ lihũ

Expanded text:
. Simul es et servus et liber: servus, quia factus es; liber, quia amaris a Deo a quo factus es: imo etiam inde liber, quia amas eum a quo factus es. Noli servire cum murmure; non enim id agunt murmura tua, ut non servias, sed ut malus servus servias. Servus es Domini, libertus es Domini; non te sic quaeras manumitti, ut recedas de domo manumissoris tui. 8. «Servite Domino in jucunditate.» Plena erit illa et perfecta jucunditas, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc erit perfecta jucunditas, tunc illa perfecta jubilatio, tunc laus sine defectu, tunc amor sine scandalo, tunc fructus sine timore, tunc vita sine morte. Quid hic? nullumne gaudium? Si nullum gaudium, nulla jubilatio: et hic gaudium; de spe futurae vitae gustatur hic unde ibi satiemur. Sed necesse est ut multa perferant frumenta inter zizania: sunt grana inter paleam , est lilium
Abbreviated transcription (Latin):
medio filiaꝵ. Quos dicis spinas: Ipsas
filias respondet. Spine st̃ ꝓptͣ mores
suos: filie ꝓptͣ sacram̃ta mea. Utinã
gͦ int̾ gemitus alienaꝵ gemeret᷑: mi¬
nꝰͦ gemeret᷑. Ille ẽ maior gemitꝰ. qmͣ si
in umicus exꝓbrasset mͥ. sustinussem
utiq : & si is qui oderat me. suꝑ me
magna loquutꝰ fuisset. absconderẽ
me utiq ab eo. Psalmi uoces ftͣ. Iui
litteras nr̃as nouit sequit᷑ : qui non no¬
uit discat ut sequat᷑. Si is qui oderat
me suꝑ me magna loquutꝰ fuisset.
abscondere me utiq ab eo: tu uͦ homo
unanimis dux m̃s. ⁊ notus m̃s. qui si
ẽ ut gemamꝰ. S quos separaturus ẽ
xp̃ianꝰ: ut ñ gemat int᷑ falsos frẽs :
Quo iturus: Qd facturus: Solitudines
petat sequunt᷑ scandala: separat᷑us
se qui bene ꝓficit. ut nullũ omĩno
hominẽ patiat᷑  Qͥd si & ipsũ anteꝗͣ.
ꝓficeret nemo uelit patiꝰ Si gͦ qr ꝓfi¬
cit nullũ hominie uult pati: conuin¬

Expanded text:
m «filiarum?» quas dicis spinas, ipsas filias? Respondet: Spinae sunt propter mores suos; filiae, propter sacramenta mea. Utinam ergo inter gemitus alienorum gemeretur; minus gemeretur. Ille est major gemitus, «Quoniam si inimicus exprobrasset mihi, sustinuissem utique; et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo.» Psalmi voces sunt: qui Litteras nostras novit, sequitur; qui non novit, discat, ut sequatur. «Si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, absconderem me utique ab eo: tu vero unanimiest gemamus. 9. Sed quo se separaturus est christianus, ut non gemat inter falsos fratres? Quo iturus est? quid facturus? Solitudines petat? Sequuntur scandala. Separaturus est se qui bene proficit, ut nullum omnino hominem patiatur? Quid si et ipsum, antequam proficeret, nemo vellet pati? Si ergo, quia proficit, nullum hominem vult pati, eo i
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rȩ ⁊ feracitate gaudentes exultando
cantant: ⁊ intͣ cantica quȩ u̾bis enun¬
tiant. insert᷑ uoces quasdã sine ui̾bis
in elatione exultantis animi. ⁊ hec uo¬
cat᷑ iubilatio. Si qͥs forte. ꝓpt̾ea non
recognoscit. qr nũquã adu̾tit. adu̾tet
de oetero. Atq utinã ñ inueniat qͦs ad

Expanded text:
terrae et feracitate gaudentes, exsultando terrae et feracitate gaudentes, exsultando cantant; et inter cantica quae verbis enuntiant, inserunt voces quasdam sine verbis in elatione exsultantis animi, et haec vocatur jubilatio. Si quis forte propterea non recognoscit, quia nunquam advertit, advertat de caetero. Atque utinam non inveniat quos ad