comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bunt quippe corruptionẽ carnis inqua dole¬
ant. non in qua moriant᷑. Alioquin. ẽt illi dolo¬
res finirent᷑. Tunc spine illiꝰ ranni: idẽ dolores
om̃s et conpunttiones torm̃toꝵ ꝓducent᷑ Qua¬
les sꝑmas patient᷑ illi qui dicturi sunt. hisunt
quos aliquando habuimꝰ inderisum: spinas
conpunctionis. penitentiȩ. s sere. et infructuo¬
se sic̃ spinarũ sterilitas. Penitentia huius tẽpo¬
ries dolor medicinalis ẽ: peniñtia illiꝰ tẽpori dolor
penalis. Honuis illas pati spinas. hie conpunge¬
re spinis penitentiȩ: sit facias quod dictum ẽ
Conu̾sus sũ merũpna cũ configeretet᷑ spina:
peccatum meũ cognoui: ẽt iniquitatẽ meã non o¬
perui. Dixi ꝓnuntiabo adu̾sum me delictũ meũ
lomino: et tu remisisti impietatẽ cordis mei
Modo fac modo conpungere ninte fiat qs odehi¬
tum ẽ quibdã detestabilib discissi sunt. nec con¬
puncti sunt. attendite qui discissi sunt. nec con¬

Expanded text:
bunt quippe corruptionem carnis in qua dolebunt quippe corruptionem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur. Tunc spinae illius rhamni, id est, dolores omnes et compunctiones tormentorum producentur. Quales spinas patientur illi qui dicturi sunt: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum ? Spinas compunctionis poenitentiae, sed serae et infructuosae, sicut spinarum sterilitas. Poenitentia hujus temporis, dolor medicinalis est: poenitentia illius temporis, dolor poenalis est. Non vis illas pati spinas? Hic compungere spinis poenitentiae, ut facias quod dictum est: Conversus sum in aerumna, cum configeretur spina. Peccatum meum cognovi, et iniquitatem meam non operui. Dixi: Pronuntiabo adversus me delictum meum Domino; et tu remisisti impietatem cordis mei . Modo fac, modo compungere; non in te fiat quod dictum est de quibusdam detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . Attendite qui discissi sunt, nec com
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiarum: Delectatio enĩ carnalis fr̃s. c̃ũ ho¬
mine nascit᷑ s qui bene eruditur cito uidet hos¬
tem suũ: etaggredit᷑ et luctat᷑: et cito uincit. Ido¬
neus ẽ enĩ hon dũ crescentib hostib Qui autem
illam concupiscentiã cũ qua de peccati ꝓpagine
natus est. contempnit uincere et multas ad¬
huc ercitat ereritꝙ libidines: difficult̾ eas su¬
perat. Et aduersus seipsediuis igne ꝓpͥo concire¬
matur. Ne itiq speres quasi illas solas penas
quedã spine eẽ dicunt᷑: pͥmo herba ẽ Cum herba
ẽ. mollis etpulchra ẽ ibi sunt tam̃ spinȩ postea
ꝓcessure. Modo gͦ delectant ꝑeccata.: et quasi non
manifesta torm̃ta ꝓcedant. int̾rogent se qui ali¬
cite desiderant᷑ attendant si ñ cruciant᷑ timore. Ui¬
deant gͦ hic penas suas añꝗͣ ueniat illa resurrechi¬
o cum in carne resurgentes non imnuutabunt᷑
Om̃s enĩ resurgemꝰ: s ñ om̃s ĩmitabimur habe¬

Expanded text:
piscentiarum? Delectatio enim carnalis, fratres, cum hopiscentiarum? Delectatio enim carnalis, fratres, cum homine nascitur. Sed qui bene eruditur, cito videt hostem suum, et aggreditur et luctatur, et cito vincit: idoneus est enim nondum crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur. Ne itaque speres quasi illas solas poenasquaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasi non manifesta tormenta procedant. Interrogent se qui alicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutabuntur. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Habe
Abbreviated transcription (Latin):
Icdeo dictum ẽ. ñ occidat solsuꝑ iracundiã ur̃am¬
E fr̃s ignẽ male concupiscentie timete: si ñuultis
liquefieri sic̃ cera. et ꝑire a facie cłi. Suꝑ cadit
ignis iste. et solem ñ uidebitis. Quem solem: Ñ
istum quẽ tecũ uident et peccora et musce. et
mali et boni: qui facit solẽ suũ oriri suꝑbonos
et malos. Sed ẽ alius sol. de quo dicturi sunt illi
et sol ne ortus nob transierut omia illa tanquã
umbra. Eerrauimus auia ueritatis. et iusticiȩ
lum̃ ñ luxit nob̃: et sol ñortus ẽ nobis. Quare:
nͥ qr suꝑcecidit ignis et non uiderunt soleme
Uicit illos concupiscentia carnis: et ista concu¬
piscentia carnis unde uenit. attendite De tra¬
duce natus es: cũ eo qd̾ uincas. Noli t hostes adde¬
re: iunce cum quo natus es. adstadium uite hu¬
ius cum illo uenisti: cũ gredere cũ eo qui tecũ
ꝓcessit. Ipso ñ uicto: quare ꝓuocas cat̾uas concu¬

Expanded text:
Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam es, ignem malae concupiscentiae timete, si non vultis liquefieri sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim ignis iste, et solem non videbitis. Quem solem? Non istum quem tecum vident et pecora, et muscae, et boni et mali; quia facit solem suum oriri super bonos et malos . Sed est alius sol, de quo dicturi sunt illi, Et sol non ortus est nobis; transierunt omnia illa tanquam umbra. Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis . Quare, nisi quia supercecidit ignis, et non viderunt solem? Vicit illos concupiscentia carnis. Et ista concupiscentia unde venit? Attendite. De traduce natus es cum eo quod vincas: noli tibi hostes addere, vince cum quo natus es. Ad stadium vitae hujus cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concu
Abbreviated transcription (Latin):
tationib suis. et obscuratũ ẽ insipiens cor eon:¬
tio cordis. D unde contigit: Dicentes enĩ se ce̾
entes. qui a se habere dicebant quod adeo acce¬
perunt. aut si cognouerunt aquo acceper̃t
ñ eum glouficauerunt a quo se accepisse cog¬
nouerunt: hoc ẽ dicentes se esse sapientes. et
ibi statim pena sub secuta ẽ. stulti factisunt:
et obscuratũ ẽ insipiens cor eoꝵ. Dicentes se esse
sapientes stulti facu sunt. Parua ista pena est:
ut de ista sola loquamur Obscuratio cordis exce¬
catio mentis parua ẽ pena: Siquis furtũ faciens
statim oculũ ꝑdidisset: om̃s dicerent dm̃ p̃sen¬
tẽ uindicasse. Oculũ cordis amisit: et ei peꝑcisse
putatur deus : Sicut cera liquefacta auferentur.:
Suꝑ cecidit ignis etnon uiderunt solem. Uidetis
quom dicit quandã penam obscurationis Ig¬
nis suꝑ cecidit ignis suꝑbiȩ. ignis fumosus ĩg¬
nis concupiscentiȩ: ignis iracundiȩ. Quantus
ignis ẽ : Suꝑ quẽ ceciderit non uidebit solem

Expanded text:
tum est insipiens cor eotio cordis. Sed unde contigit? Dicentes enim se esse Quia a se habere dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: Stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Parva ista poena est? Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceciderit, non videbit solem.
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste erunt eo tempore quando exitum
ferit ex ac uita: aut finito scło ꝑuentum ad
tesurrectio ne mortuor Mlodo gͦ nulla penaẽ.
mus hanc caueam᷑ hanc euitemus. et inillas
multua tiribiles n incitemꝰ. forte dicturꝰ eni ali¬
quis. s unt et hic pene. carceres exilia. torm̃ta.
mortes: diuersa genera doloꝵ. et tbulationum
uont quids et ista et d̃i uidicio dispensantur.¶
multis aᷤprobationẽ aliis ad dampnationẽ. Uide¬
mus tam̃ aliquando inhispenis iustos affligi ẽt
abhis penis in iustos alienos unde nut auerunt
pedes illuis. qui postea gratulatꝰ ait. Quã bonus
istł deus rectis corde: mei autẽ pene commoti sunt
pebes. qr delaui inpeccatorib pacẽ peccatoꝵ. intu

Expanded text:
manifestae erunt eo tempore, quando exitum manifestae erunt eo tempore, quando exitum fuerit ex hac vita, aut finito saeculo perventum ad resurrectionem mortuorum. Modo ergo nulla poena est, mus, hanc caveamus, hanc evitemus, et in illas multum terribiles non incidemus. Forte dicturus est mihi aliquis: Sunt et hic poenae, carceres, exsilia, tormenta, mortes, diversa genera dolorum et tribulationum. Sunt quidem et ista, et Dei judicio dispensantur; sed multis ad probationem, multis ad damnationem. Videmus tamen aliquando in his poenis justos affligi, et ab his poenis injustos esse alienos: unde nutaverunt pedes illi, qui postea gratulatus ait, Quam bonus Israel Deus rectis corde! Mei autem pene commoti sunt pedes, quia zelavi in peccatorib
Abbreviated transcription (Latin):
arcus. Nã sic infirmatus ẽ etille qͥ ait netimeamꝰ
infirmari: qñ enĩ ĩ firmor tũc potens sũ. Et cũ
oraret a se tolli stimulũ carnis. Quid ei responsũ
qͦmͦ ego: ut credant. ꝑseuerabut multi in malo
suo: etinmalitia sua. et de ipsis nichil timeas sic̃
cera liquefacta auferentur. Non contra testabt̃
nͣ ꝑdurabunt: igne quodã concupiscentiarum
suarum ꝑibt̃. Est enĩ hic quedã pena occulta:
de illa dicturꝰ ẽ mͦ psalmus usq in finẽ. Pauci u̾sꝰ
sunt. intenti estote. Est quedã pena futura: ge
es habet. aut inferoꝵ ẽ. ubi ardebat ille diues
qui uolebat sibi stillã aque stillari in lingua
dedigito paupis. quẽ ante ianuã suã contemp¬
serat quando ait qm̃ crucior in hac flamma
aut et atera ẽ ilia infine dequa audituentt̃
qui ad suustiã ponendi sunt ite iigne et̃nũ:
qui paratus ẽ diabolo etanglis eb Iue pene

Expanded text:
arcus. Nam sic infirmatus est et ille qui ait, ne timeamus arcus. Nam sic infirmatus est et ille qui ait, ne timeamus infirmari: Quando infirmor, tunc potens sum. Et cum oraret a se tolli stimulum carnis, quid ei responsum quomodo ego, ut credant; perseverant multi in malo suo et in malitia sua. Et de ipsis nihil timeas: Sicut cera liquefacta auferentur. Non contra te stabunt, non perdurabunt: igne quodam concupiscentiarum suarum peribunt. Est enim hic quaedam poena occulta: de illa dicturus est modo Psalmus usque in finem. Pauci sunt versus: intenti estote. Est quaedam poena futura, gehes habet. Aut inferorum est, ubi ardebat dives ille, qui volebat sibi stillam aquae stillari in linguam de digito pauperis, quem ante januam suam contempserat, quando ait: Quoniam crucior in hac flamma . Et altera est illa in fine, de qua audituri sunt: qui ad sinistram ponendi sunt: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Illae poenae
Abbreviated transcription (Latin):
uia bibit ꝓpterea exaltauit caput. Id ẽ ꝓpterea
glorificatus ẽ qr mortuus ẽ ꝓpterea resurrexit
quia passus ẽ. Si nollet bibere inuia de toiente.
non moreretur. Si ñ moreretur.: non resurgeret
Siñ resurgeret: ñ glorificaret᷑. E detorrente inui¬
a bibit. ꝓpterea ex altauit caput. Exaltatuꝰ ẽ in ca¬
put nr̃m. sequantur eum m̃bra sua. Sꝑnentur
tanquã aqua decurrens intendit arcũ suum
donec in firment᷑. Mine dĩ ñcessant. Arcus cdĩani¬
ne di. Intenditur arcus. ñdũ ferit. Intendat arcũ
suum donec infirment᷑: et multi infirmati sunt.
ipsius intensione arcꝰ triti. Nãhinc infirmatus ẽ
ille quidixit. Quid me iubes facere: Ego sũ inqͥt
iħc nazarenꝰ quem tu ꝑsequeris. Qui clamabat
de celo: arcũ tendebat. Multigͦ qui fuerunt ini¬
mici infirmati et conu̾si sunt. noluerunt erige¬
re diu ceruices suas adu̾sus ꝑ seuerantiã extenti

Expanded text:
via bibet, propterea exaltabit caput : id est, propterea via bibet, propterea exaltabit caput : id est, propterea glorificatus est, quia mortuus est; propterea resurrexit, quia passus est. Si nollet bibere in via de torrente, non moreretur; si non moreretur, non resurgeret; si non resurgeret, non glorificaretur. Ergo, de torrente in via bibet, propterea exaltabit caput. Exaltatum est jam caput nostrum: sequantur eum membra sua. Spernentur tanquam aqua decurrens. Intendit arcum suum, donec infirmentur. Minae Dei non cessant: arcus Dei, minae Dei. Intenditur arcus, nondum ferit. Intendit arcum suum, donec infirmentur. Et multi infirmati sunt ipsius intentione arcus territi. Nam hinc infirmatus est ille qui dixit: Quid me jubes facere? Ego sum, inquit, Jesus Nazarenus, quem tu persequeris . Qui clamabat de coelo, arcum tendebat. Multi ergo qui fuerunt inimici, infirmati sunt, et conversi noluerunt erigere diu cervices suas adversus perseverantiam extenti
Abbreviated transcription (Latin):
et seuiunt armate turbe circumcellionũ dant
fluuii qui dicunt᷑ torrentes hiemalib aquis
implent᷑. Nolitimere: post paululũ transis decur¬
ret aqua: ad cepꝰ ꝑstrepit. morcessabit. Dui stare
non possunt. multe hereses iã mortue sunt: Cucur¬
rerunt in riuis suis: quantũ potuerunt decur¬
rerunt: siccati sunt riuĩ. uix eoꝵ. memoria rep¬
peritur: uelquia fuerint. Sꝑ nentur tanqͣm
aqua decurrens ẜ ñ solũ ipsi &̃ otũ hoc scłm ad
tempus ꝑstrepit: etquerit quem trahat. Om̃s
impii. om̃s suꝑbi sonantes adsaxa suꝑbie sue.
quasi aquis irruentib et in fluentib ñ uos t̾re¬
ant. hiemales aque sunt: sẽꝑ manare ñ possut
necesse ẽ de currant in locum suum: infinẽ su¬
um. Et tam̃ de isto torrente scłi bibit dñs Passus
ẽ enĩ hic ĩpsũ torrentẽ bibit. Sed inuia bibit
s intranscursu: quia in uia peccatoꝵ non ste¬
tit. Sed quid ait de illo scͥptura: De torrente in

Expanded text:
et saeviunt armatae turbae Circumcellionum; dant et saeviunt armatae turbae Circumcellionum; dant fluvii qui dicuntur torrentes; hiemalibus aquis implentur: nolite timere; post paululum transit, decurrit aqua, ad tempus perstrepit, mox cessabit; diu stare non possunt. Multae haereses jam emortuae sunt: cucurrerunt in rivis suis quantum potuerunt, decurrerunt, siccati sunt rivi, vix eorum memoria reperitur, vel quia fuerint. Spernentur tanquam aqua decurrens. Sed non solum ipsi: totum hoc saeculum ad tempus perstrepit, et quaerit quem trahat. Omnes impii, omnes superbi, sonantes ad saxa superbiae suae quasi aquis irruentibus et confluentibus, non vos terreant; hiemales aquae sunt, semper manare non possunt: necesse est decurrant in locum suum, in finem suum. Et tamen de isto torrente saeculi bibit Dominus. Passus est enim hic, ipsum torrentem bibit; sed in via bibit, sed in transcursu, quia in via peccatorum non stetit . Sed quid ait de illo Scriptura? De torrente in
Abbreviated transcription (Latin):
lege sic̃ uidex. et fecisti de uidice quod dete
nonuis facere. Si enĩ iudex usus ẽ lege impe¬
ratoris adtuã suggestionẽ. cur ea tu ñ ute¬
ris ad tuam correctionẽ : Ecce eicit hereticũ
tuũ ex lege imꝑatoris sui: quare tu exeadẽ
lege ñuis ut te eiciat. Replicamus quod fe¬
cistis. Ecce basilice tenebantur a marimianis¬
tis i auob̃ tenentur: exclusi sunt ex eis maxi¬
mianiste. Extant iussiones ꝓ consulũ extant
memorie gestoꝵ: apparitines accipiuntur: ci¬
uitates excitant᷑ pellunt᷑ homines de locis sius
Quare: Quia heretici sunt. Qua lege pellunt᷑:
Responde. Uideam̃. si ñdũ cont̾i sunt dentes
ur̃i inore ur̃o. falsa lex ẽ. nͥ ualeat inhereticum
tuũ: uera lex ẽ ualeat et inte. Flẽ quod respon¬
deant. d̃s cont̾uit dentes eoꝵ inore ipsoꝵ Id̃oq
ubi ñ possunt lubrica fallacia serpere ut aspi¬
des: aꝑta uiolentia fremunt ut leones. ꝓ siluĩt

Expanded text:
lege sicut judex: et fecisti de judice quod de te lege sicut judex: et fecisti de judice quod de te non vis facere. Si enim judex usus est lege imperatoris ad tuam suggestionem, cur ea tu non uteris ad tuam correctionem? Ecce ejecit haereticum tuum ex lege imperatoris sui: quare te ex eadem lege non vis ut ejiciat? Replicamus quod fecistis: ecce basilicae tenebantur a Maximianistis, modo a vobis tenentur; exclusi sunt ex eis Maximianistae: exstant jussiones proconsulum, exstant memoriae Gestorum; apparitores accipiuntur, civitates excitantur, pelluntur homines de locis suis. Quare? Quia haeretici sunt. Qua lege pelluntur? Responde: videamus si nondum contriti sunt dentes vestri in ore vestro. Falsa lex est? Non valeat in haereticum tuum. Vera lex est? Valeat et in te. Non est quod respondeant; Deus contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Ideoque ubi non possunt lubrica fallacia serpere ut aspides, aperta violentia fremunt ut leones. Prosiliunt
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt marimianiste. Insertũ ẽ auctis ꝓcon¬
sularib ꝓbatũ ẽ quod illi dampnati ñ debe¬
rent tenere basilicas: et ꝓnuntiauit ꝓconsul
ex lege. Er qua lege. que lata ẽ contͣ hereticos.
Si contta hereticos: et contra te. Quare
inquit contra me : Non enĩ hereticꝰ sũ. Si
tu hereticꝰ ñ es: false sunt leges. ab eis enim
imperatorib late sunt: qui ñ sunt cominu¬
nionis tue. Om̃s qui ñ sunt communionis e¬
oꝵ: legib suis hereticos uocant. N quero utrũ
uere anfalse. Sequestrata illa questio sit Si
ad huc questio ẽ interim secundũ te mͦ int̾ro¬
go. Uere leges sunt anfalse leges sunt: Siuere
sunt credat᷑ eis: si false sunt. quare uteris eis:
Dixisti ꝓconsuli catholicꝰ sũ exclude hereticũ
Quesiuit ille: unde ꝓbaret᷑ hereticꝰ ꝓtulisti cõ¬
cilium tuũ : ostendisti quod eũ dampnaueris
llie uel cohibens uel ñ intelligens usus ẽ tam̃

Expanded text:
nati sunt Maximianistae; insertum est Actis proconnati sunt Maximianistae; insertum est Actis proconsularibus, probatum est quod illi damnati non deberent tenere basilicas, et pronuntiavit proconsul ex lege. Ex qua lege? Quae lata est contra haereticos. Si contra haereticos, et contra te. Quare, inquit, contra me? non enim ego haereticus sum. Si tu haereticus non es, falsae sunt illae leges: ab his enim imperatoribus latae sunt, qui non sunt communionis tuae; omnes qui non sunt communionis eorum, legibus suis haereticos vocant. Non quaero ultrum verae an falsae; sequestrata illa sit quaestio, si adhuc quaestio est: interim secundum te modo interrogo, Verae leges sunt, an falsae leges sunt? Si verae sunt, credatur eis: si falsae sunt, quare uteris eis? Dixisti proconsuli: Catholicus sum, exclude haereticum. Quaesivit ille unde probaretur haereticus: protulisti concilium tuum, ostendisti quod eum damnaveris. Ille vel connivens, vel non intelligens, usus tamen est
Abbreviated transcription (Latin):
dederunt. Eos irtiq appellant hereticos. qͥ ñ
sunt communioriis eoꝵ: intͣquos utiq etuos
estis. Si uere sunt leges ualeant et in ur̃os he¬
reticos: si false sunt leges: quare ualent contra
urõs hereticos: fũs paululũ aduertite: intel¬
ligite quod dirimus. Quando egerunt cau¬
sas suas ad u̾sus maximianistas ut eos a se dãp¬
natos et scimatos suos eicerent de locis que
illi loca tenebant antiquitꝰ. et successerant.
ep̃ĩs decessorib suis uolentes illos inde exclu¬
dere: egerunt legib public is adiudices uener̾t:
dixerunt se catholicos lit possent excludere
hereticos. Quare te dicis catholicũ ut excluda¬
tur hereticus: et ñ potiꝰ es catholicꝰ ne sis exlu¬
sus hereticꝰ. Modo catholicꝰ es ut ualeas ad exclu¬
dendũ hereticũ. Iudex enĩ ñposset nͥ legib sus
uidicare: dixerunt se catholicos. admissi sunt
agere: dixert illos hereticos. Quesiuit unde
ꝓbaret᷑ lectum ẽ concilium bagaitanũ. uͭ dãp¬

Expanded text:
 appellant haereticos, qui non sunt communionis eorum, inter quos utique et vos estis. Si verae sunt leges, valeant et in vos haereticos; si falsae sunt leges, quare valent contra vestros haereticos? Fratres, paululum advertite, et intelligite quod diximus: quando egerunt causas suas adversus Maximianistas, ut eos a se damnatos et schismaticos suis ejicerent de locis, quae illi loca tenebant antiquitus, et successerant episcopis decessoribus suis; volentes illos inde excludere, egerunt legibus publicis, ad judices venerunt, dixerunt se catholicos, ut possent excludere haereticos. Quare te dicis catholicum, ut excludatur haereticus, et non potius es catholicus, ne sis exclusus haereticus? Modo catholicus es, ut valeas ad excludendum haereticum. Judex enim non posset nisi legibus suis judicare. Dixerunt se catholicos; admissi sunt agere: dixerunt illos haereticos; quaesivit unde probaretur: lectum est concilium Bagaitanum, ubi dam
Abbreviated transcription (Latin):
ri. grauari pͥmi. noliire ꝑ angustã. Si autẽ gra¬
uaris uetustate quadã peccati tui et pͣtite uite.
transire non potes: qr corpus qd̾ corrumpitur
aggrauat animã: uelcupiditates corporales ñ
p̃mant: uel concupiscentie carnis exuantum.
Unde exuuntur. ñ ieris ꝑ angustã. nͥ fueris
litudo serpentis et aspidis opturantis aures
suas. ne audiant uocẽ incantantiũ. et medicam̃¬
ti medicati a sapiente. Quid illis fecit dñs: con¬
triuit dentes eoꝵ. inore ipsoꝵ. factũ ẽ pͥmo. fac̾¬
tũ ẽ: et mͦ fit. S ed sufficeret frͣs mei ut diccretur.
d̾s contͥuit dentes eoꝵ. Quare in ore ipsor : No¬
lebant audire lege̾. holebant audire p̃cepta ue¬
ritatis a xp̃o pharisei. similes serpenti illi et
aspidi. Preteritis enĩ suis peccatis delectabant᷑.
et uitã p̃sentẽ nolebant amittere. Eir gaudiis

Expanded text:
ri, gravari, premi, noli ire per angustam. Si autem grari, gravari, premi, noli ire per angustam. Si autem gravaris vetustate quadam peccati tui et praetecorpus quod corrumpitur, aggravat animam ; vel cupiditates corporales non premant, vel concupiscentiae carnis exuantur. Unde exuuntur, nisi ieris per angustam, nisi fueris s indignatio est sicut similitudo serpentis, et aspidis obturantis aures suas, ne audiat vocem incantantium, et medicamenti medicati a sapiente. Quid illis fecit Dominus? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Factum est; hoc primo factum est, et modo fit. Sed sufficeret, fratres mei, ut diceretur, Deus contrivit dentes eorum. Quare, in ore ipsorum? Nolebant audire legem, nolebant audire praecepta veritatis a Christo Pharisaei, similes serpenti illi et aspidi. Praeteritis enim suis peccatis delectabantur, et praesentem vitam nolebant amittere, id est gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
merito exultat lingua eiꝰ p̃dicans ueritatẽ in lu¬
cenoua: deposita uetere tunica. Etad hoc enĩ ua¬
let astutia serpentis: ad quã nos imi tandã dñs
adhortat᷑. ait enĩ. astuti sicut serpentes. Quid est
astuti sic̃ serpentes: Offer omnia m̃bra tua. ꝑcu¬
tienti: dum caput integrũ serues. Caput uirixp̃c:
s grauat quasi pondus corii cuiusdã: et quasi se¬
necta ueteris hominis. audi apłm dicentẽ Exu¬
entes ueterẽ hominẽ: induentes nouum. Et̃qͣmͦ
exuo inquis ueterẽ hominẽ: Inttare astutiam
serpentis. Qd enĩ facit serpens ut exuat se uete¬
rẽ tuncã:᷑ Coartat se ꝑ foram̃ angustũ Et uͥ ĩqͥs
ĩuenio hoc foram̃ angustũ: Audi Arta et ang̾ta
uia ẽ q̃ ducit aduitã: et pauci st̃ qͥ ĩgrediunt᷑ ĩ eã.
Reformidas eam: E ñ uis ambulare quia pau¬
ci sunt  Ibi ponenta est uetus tunicrta:
alibi poni ñ porest. aut siuis uetustate impedi¬

Expanded text:
merito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in lumerito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in luce nova, deposita vetere tunica. Et ad hoc enim valet astutia serpentis, ad quam nos imitandam Dominus exhortatur. Ait enim: Estote astuti sicut serpentes . Quid est, astuti sicut serpentes? Offer omnia membra tua percutienti, dummodo caput integrum serves. Caput viri, Christus . Sed gravat quasi pondus corii cujusdam et quasi senecta veteris hominis. Audi Apostolum dicentem, Exuentes vos veterem hominem, et induentes novum . Et quomodo exuo, inquis, veterem hominem? Imitare astutiam serpentis. Quid enim facit serpens, ut exuat se veterem tunicam? Coarctat se per foramen angustum. Et ubi, inquis, invenio hoc foramen angustum? Audi: Arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam . Reformidas eam, et non vis ambulare, quia pauci sunt? Ibi ponenda est vetus tunica, et alibi poni non potest. Aut si vis vetustate impedi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: que autẽ ñ uident᷑ etͣna. Itẽ depͣsenti uita.
dicit si inhac uita tantũ inxp̃o sperantes sumꝰ:
miserabiliores sumꝰ omnib hominib Obliuiscẽ
ergo p̾terita quib male uixisti: contep̃ne p̾sentra
quib temporalit̾ uiuis. ne te alligando p̃sentia.
non ꝑmittant ꝑuenire adfutura. Si enĩ p̃sens
uita te delectat aurẽ int̾ra posiustisituis pͣteri¬
tis. etiã retͦ labentib delectaris: aurẽ de cauda
opturasti. Debes gͦ ire in lucẽ exire de tenebris. au¬
dire uocẽ medica m̃ti medicati a sapiente: ut iã
inluce ambulans et exultans dicas: que retro¬
sunt oblitus. ĩnea que ante sunt extentꝰ. Non
dixit que retro oblitꝰ. et ex p̃sentib delectatus
Cũ diẽ que retro oblitus. ñ opturauit aurẽ cle cau-¬
da. Cum dic̃ in ea que ante sunt extentꝰ is et p̾senti¬
b ñ obsurduit. merito audiens. merito p̾dicans

Expanded text:
sunt: qsunt: q Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Obliviscere ergo praeterita, quibus male vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris, aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Non dixit: Quae retro oblitus, et ex praesentibus delectatus. Cum dicit, Quae retro oblitus, non obturavit aurem de cauda; cum dicit, In ea quae ante sunt extentus, his et praesentibus non obsurduit: merito audiens, merito praedicans,
Abbreviated transcription (Latin):
dicam̃tũ habet. uocẽ. Est quoddã medicam̃tũ:
quod habet uocẽ. Medicam̃tũ portamus uocẽ
eiꝰ audite. ñ quomͦ aspides surde. Si uere iustici¬
ã loquimini: recta iudicate filii hominũ Uorẽ
medicam̃ti: et hoc medicati a sapiente. Iã enĩ ue¬
nitax p̃c. qui impleret legẽ et ꝓphas: qui ueritatẽ
qd̾ cr aspis ita aures claudere. ut unã earũ pre
mat int̾ram:. Alterã cauda oppilet: Qo sibi ult
nobis ꝓmittuntur intendamus. Ergonec exp̃¬
t̾ita urta nr̃a. nec exp̃senti delectari debemus
Hoc enĩ monet apłs dicens. Quẽ gͦ aliquando
fructũ habuistis. in quib nuc̃ erubescitis: Re¬
uocat adse cͥor dantes cũ delectatione a p̃tereͥus:
et cũ quadã concupiscentia fruendi ne redeamꝰ
corde inegiptũ. Quid dep̃sentib qͣmͦ iubet &iam
ipsa contẽpni: Non respicientib inquit q̃ uiden¬
tur:.s que ñ uident᷑. Que enĩ uident᷑ temporalia

Expanded text:
dicamentum habet vocem? Est quoddam medicamentum dicamentum habet vocem? Est quoddam medicamentum quod habet vocem. Medicamentum portamus; vocem ejus audite, non quomodo aspides surdae. Si vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Vox est medicamenti, et hoc medicati a sapiente. Jam enim venit Christus qui impleret Legem et Prophetas , qui veritatem quod dicitur aspis ita aures claudere, ut unam earum in terram premat, alteram cauda oppilet? Quid sibi vult nobis promittuntur intendamus: ergo nec ex praeterita vita nostra, nec ex praesenti delectari debemus. Hoc enim Apostolus monet dicens, Quem ergo aliquando fructum habuistis in his in quibus nunc erubescitis ? Revocat a recordandis cum delectatione praeteritis, et cum quadam concupiscentia fruendi, ne redeamus corde in Aegyptum. Quid de praesentibus? quomodo jubet etiam ipsa contemni? Non respicientibus, inquit, quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
tenere uidebant᷑: ñ cessauit ds̃. ñ quieuit. in eccła
sua p̃dicata ẽ ueritas: inuiscerib matris aꝑta
sunt eoꝵ m̃datia: patefactũ ẽ quod lucet. De¬
monstrata est ciuitas suꝑ montẽ constituta. q̃
abscondi nͣ potest: et lucerna suꝑ candelabrũ
que lucet omnib qui in domo sut̃. Ubi enim
latef eccłia. xp̃i: ubi latet ueritas xp̃i: Nonne
ipse ẽ mons qui creuit ex minimo lapide.: et
impleuit uniu̾sã faciẽ t᷑re : Conuincuntur hĩc.
ñ habent quod dicant contra eccłiam. Et qͥd
tis. Recedite a nob̃. Dicunt autẽ et suis. Nemo
cũ illis loquatur: nemo illis conuingatur: ne.¬
mo illos audiat. Indignatio eoꝵ indignatio
serpentiũ: sic̃ aspidis surde et opturantis au¬
res suas: que ñ exaudiet uocẽ in cantantiũ et
medicam̃ti: hoc ẽ uocẽ medicam̃ti medicati a
sapiente. Nonne hinc iã intelligitur quale
medicam̃tũ. quando uocẽ dicit: Nũ quid me¬

Expanded text:
tenere videbantur: non cessavit Deus, non quievit. In Ecclesia tenere videbantur: non cessavit Deus, non quievit. In Ecclesia sua praedicata est veritas, in visceribus matris aperta sunt eorum mendacia: patefactum est quod lucet; demonstrata est civitas super montem constituta, quae abscondi non potest, et lucerna posita est super candelabrum, quae lucet omnibus qui in domo sunt . Ubi enim latet Ecclesia Christi? ubi latet veritas Christi? Nonne ipse est mons qui crevit ex minimo lapide, et implevit universam faciem terrae ? Convincuntur hinc, non habent quod dicant contra Ecclesiam. Et quid ltis, dicunt? recedite a nobis. Dicunt autem et suis: Nemo cum illis loquatur, nemo illis conjungatur, nemo illos audiat. Indignatio eorum, indignatio serpentium: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet vocem incantantium, et medicamenti, hoc est vocem medicamenti, medicati a sapiente. Nonne hinc jam intelligitur quale medicamentum, quando vocem dicit? Numquid me
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: anquerimus ibi aliquid quomͦ iã si medica¬
m̃tũ ẽ. etiã medicatũ sit: Medi cam̃ta erant in
ꝓpħis mnedicam̃ta erant in lege P recepta ipsa
omĩa medicam̃ta erant. Et boc medicam̃tũ
ñ dũ erat meclicatũ: ad uentu dñi medicatũ ẽ.
Medicam̃tũ hoc illi ferre non potuerunt. Ca
enĩ ñ curabant᷑ medicam̃to medicatũ ẽ ipsum
medicam̃tũ aduentu cdni. Iã stephanꝰ medica¬
m̃tũ medicatũ incantabat. hoc illi audire nolu¬
erunt. unde medicatũ ẽ medicam̃tũ: contra hoc
aures clausert. Nã ibi hoc fecerunt: ubi nomi¬
natus ẽx p̃c. Indignatio eoꝵ: sic̃ in dignatio ser¬
pentis. Quid aures clauditis. Expectate audite.
et si potueritis seuite. Quia nolebant nͥ seuire:
noluerunt audire. Qd̃ si audirent: forte dese¬
uirent. In clignatio eoꝵ sic̃ indignatio serpen¬
tis. Tales etiã istos patimur: pͥmo sibi ueritatẽ

Expanded text:
tum. An quaerimus ibi aliquid, quomodo jam si medicatum. An quaerimus ibi aliquid, quomodo jam si medicamentum est, etiam medicatum sit? Medicamenta erant in Prophetis, medicamenta erant in Lege, praecepta ipsa omnia medicamenta erant; et hoc medicamentum nondum erat medicatum: adventu Domini medicatum est medicamentum; hoc illi ferre non potuerunt. Quia enim non curabantur medicamento, medicatum est ipsum medicamentum adventu Domini. Jam Stephanus medicamentum medicatum incantabat; hoc illi audire noluerunt: unde medicatum est medicamentum, contra hoc aures clauserunt. Nam ibi hoc fecerunt, ubi nominatus est Christus. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. Quid aures clauditis? Exspectate, audite; et si potueritis, saevite. Quia nolebant nisi saevire, noluerunt audire. Quod si audirent, forte desaevirent. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. 9. Tales etiam istos patimur. Primo sibi veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
faciant auclire nolentes. factũ ẽ hoc: et in primis
temporib fidei. Stephanꝰ martyr p̃dicat ue¬
ritatem: et tanquã tenebrosis m̃tib ut eas in lucẽ
educeret incantabat. Ubi uenit ad comiemo¬
rationẽ.xp̃i. quẽ illi omĩno audire noluerunt:
quid de eis scͥptura dicit quid de illis narrat: Ca¬
userunt inqͥd aures suas. Quid autẽ postea fecerͣt.
passio scĩ stephani narrata declarat. Non erant
surdi: s fecerunt se surdos. Quia enĩ aures paten¬
tes non habebant incorde: uiolentia tam̃ uerbi
ꝑ aures carnis irruens. etiã ipsis aurib cordis uim
faciebat. Clausert̾ et aures corporis: et ierunt ad
lapides. Ecce aspides surde duriores lapidibus
qͥb incantatorẽ suũ lapidauerunt: N audierunt
uocẽ incantantis. et medicam̃ti medicati a sapien¬
te. Quid ẽ medicam̃tũ medicatũ a sapiente : forte
medicam̃tũ confectũ dicit: medicam̃tũ medica¬

Expanded text:
faciant audire nolentes. 8. Factum est hoc et in primis faciant audire nolentes. 8. Factum est hoc et in primis temporibus fidei. Stephanus martyr praedicabat veritatem, et tanquam tenebrosis mentibus, ut eas in lucem educeret, incantabat: ubi venit ad commemorationem Christi, quem illi omnino audire noluerunt, quid de eis Scriptura dicit? quid de illis narrat? Clauserunt, inquit, aures suas. Quid autem postea fecerint, passio Stephani narrata declarat. Non erant surdi, sed fecerunt se surdos. Quia enim aures patentes in corde non habebant, violentia tamen verbi per aures carnis irruens, etiam ipsis auribus cordis vim faciebat: clauserunt et aures corporis, et ierunt ad lapides . Ecce aspides surdae, duriores lapidibus quibus incantatorem suum lapidaverunt: non audierunt vocem incantantis, et medicamenti medicati a sapiente. Quid est medicamentum medicatum a sapiente? Forte medicamentum confectum, dicat medicamentum medica
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs. ñ sic pugillor quasi aerem cedens. Pugil¬
Iã qi hinc data ẽ similitudoͬ spectacula ista delecta¬
renos debent: Aut qr dirit qui inagone con¬
tendit ab omĩb abstinens e. ꝓpterea agonistica
ista uana et ludicra debet affectare xp̃ianus:
attende quid ibi dicat᷑. adsimilitudinẽ. quid
moneat᷑ ad ꝓhibitionẽ. Ita gͦ et hic data ẽ quetã si¬
militudo de marso: qui incantat ut educat aspi¬
dẽ de tenebrosa cauerna.: utiq in lucẽ uelut edu¬
cere Illa autẽ amando tenebͤs suas qͥb se ĩ uolura occul¬
tare dr quod cũ exire noluerit. recusans tamen
audire illas uoces quib secogi sentit. allidit unã
aurẽ tͣre. et de cauda opturat alteram: atq ita illas
uoces quantũ potest euitans. ñ exit ad in cantantẽ.
huic similes dixit sp̃c dĩ. quosdã ñ audientes
uerbum di: et ñ solũ non facientes: s omĩno ne

Expanded text:
dicit Apostolus: Non sic pugillor, quasi aerem caedens; pugidicit Apostolus: Non sic pugillor, quasi aerem caedens; pugiJam quia hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? aut quia dixit, Qui in agone contendit, ab omnibus abstinens est ; propterea agonistica ista vana et ludicra debet affectare christianus? Attende quid tibi dicatur ad similitudinem, quid moneatur ad prohibitionem. Ita ergo et hic data est quaedam similitudo de Marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna: utique in lucem vult educere; illa autem amando tenebras suas quibus se involutans occultat, dicitur quod cum exire noluerit, recusans tamen audire illas voces quibus se cogi sentit, allidit unam aurem terrae, et de cauda obturat alteram, atque ita voces illas quantum potest evitans, non exit ad incantantem. Huic similes dixit Spiritus Dei quosdam non audientes verbum Dei, et non solum non facientes, sed omnino ne
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Non enĩ frustra hoc dixit. nͥ qr fieri potest
ut uerũ sit etiã illud quod audiuimus de aspi¬
de:Aspis cumcepit pati incantatorẽ marsũ. qͥ eã
quibdã carminib ꝓpriis euocat. sic̃ sũt multa
etiã magica: audite quid faciat. Sed interĩ hoc
attendite fr̃s: hoc enĩ p̃loquendũ ẽ: nequis qͣm
ueluti hesitans audiat. Non undecunq datur si¬
militudo. abscͥpt᷑is ñ laudat᷑ ipsa res. s tantum
inde similitudo trahit᷑. N enĩ laudauit iniquũ
uidicem. qͥ nolebat audire illã uiduã. et nec do¬
minum timebat. nec hominẽ reuerebatur: ẽt
tam̃ inde similitudinẽ dñs traxit. Hec illum
iaudauit pigrũ. qui trespanes ñ ꝓpt̾ amiciciã dedit
petenti. s cedio uictus. et tam̃. et inde similitudi¬
nem dedit. Et dereb ergo ñ laudandis trahunt᷑
scđm quendã modũ ñ nulle similitudines. aut si
ꝓpterea putatis eundũ ee̾ ad marsos. qr hoc audisti
in scͥptura di: eundũ ẽ etad spectaculũ teathri. q̃

Expanded text:
vit. Non enim frustra hoc dixit, nisi quia fieri potest ut verum sit etiam illud quod audivimus de aspide. Aspis cum coeperit pati incantatorem Marsum, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, sicut sunt multa etiam magica, audite quid facit. Sed interim in hoc attendite, fratres: hoc enim praeloquendum est, ne quisquam veluti haesitans audiat: non, undecumque datur similitudo, ab Scripturis laudatur ipsa res, sed tantum inde similitudo trahitur. Non enim laudavit iniquum judicem qui nolebat audire illam viduam, et nec Deum timebat, nec homines reverebatur; et tamen inde similitudinem Dominus traxit : nec illum laudavit pigrum qui tres panes, non propter amicitiam dedit petenti, sed taedio victus; et tamen inde similitudinem dedit . Et de rebus ergo non laudandis trahuntur secundum quemdam modum nonnullae similitudines. Aut si propterea putatis eundum esse ad Marsos, quia hoc audistis in Scriptura Dei; eundum est et ad spectacula theatri, quia
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ suꝑbia ẽ ultima pena ẽ ignis et̾nus
aut ignis infernus. Iam enĩ damꝑnatorum itͥ
aliid pͥmum peccatũ. et hanc ultimam penã
media que sunt: ẽt peccata sunt et pene. Tam
multa enĩ dixit apłs fieri abeis. que peccata st̾
de testabilia: et tam̃ penas eas dicit. Ppt̾ hoc in¬
quit tradidit illos ds̃ in concupiscentia cordis
eoꝵ inĩmunditiã: ut faciant ea que ñ conueni¬
unt. Et neputaret quisquã ipsis penis tantum
se affligi quib modo delectat᷑. et ñ timeret quod
uenturũ ẽ infine commemorauit ultimã penã:

Expanded text:
peccatum superbia est: ultima poena est ignis aeternus, peccatum superbia est: ultima poena est ignis aeternus, aut ignis infernus; jam enim damnatorum. Inter illud primum peccatum et hanc ultimam poenam, media quae sunt, et peccata sunt et poenae. Tam multa enim dicit Apostolus fieri ab eis, quae peccata sunt detestabilia; et tamen poenas eas dicit. Propter hoc, inquit, Deus tradidit eos in concupiscentias cordis eorum, in immunditiam, ut faciant quae non conveniunt. Et ne putaret quisquam ipsis poenis tantum se affligi quibus modo delectatur, et non timeret quod venturum est in fine, commemoravit ultimam poenam:
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. Dixi ꝑ concupiscentias suas hoc eis fieri.
Concupiscentia mala quasi ardor ẽ ignis. Ignis
consumit uestẽ: libido adultii ñ consumit a¬
nimam: Decogitato adulterio cũ loqueretur
scͥptura: ait. alligauit quis ignẽ in sinibͥ et ues¬
tim̃ta sua non comburet: Cestas insinu pru¬
nas. ꝑ foratur tunica. Sestas in cogitatione ad¬
ulterui: et integra ẽ anima: sed istas penas
pauci uicdent: ꝓpterea eas maxime cõm̃dat sp̃c
tanquã cera liquescunt. soluunt᷑ enĩ aquadã
constantia castitatis: ꝓpterea et ipsi euntes in
libidines suas soluti et fluri dicunt᷑. Unde fluxi:
unde soluti: Abigne concupiscentiarũ. Tradidit
ilos d̾s in concupiscentias cordis eon. ut faciant¬
ea que ñ conueniunt. repletos omĩ iniquitate
Et enumerat multa que peccata sunt. et penas
dicit eẽ peccatoꝵ. Nã dicit pͥmã penã suꝑdiã.
mimo ñ penã s pͥmũ peccatũ suꝑbiam Primũ

Expanded text:
rentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. rentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia mala, quasi ardor est et ignis. Ignis consumit vestem, libido adulterii non consumit animam? De cogitato adulterio cum loqueretur Scriptura ait: Alligabit quis ignem in sinu suo, et vestimenta sua non comburet? Gestas in sinu prunas, perforatur tunica: gestas in cogitatione adulterium, et integra est anima ? 18. Sed istas poenas pauci vident: propterea eas maxime commendat Spirtanquam cera liquescunt: solvuntur enim a quadam constantia castitatis; propterea et ipsi euntes in libidines suas, soluti et fluxi dicuntur. Unde fluxi? unde soluti? Ab igne concupiscentiarum. Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt, repletos omni iniquitate. Et enumerat multa quae peccata sunt, et poenas dicit esse peccatorum. Nam dicit primam poenam superbiam: imo non poenam, sed primum peccatum superbiam. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ malus uidens regnare malos: bene illis ẽẽ abun¬
dare eos om̃i copia rerum temporaliũ qualia
ipse ad huc pariuiliis desiderabat a domino
etnu t auert ilipedes usꝙ qͦ uideret quid ĩfine
uel sperandum ueltium̃dũ sit. ait enĩ in eodem
psalmo. hoc labor ẽ ante me. donec transeam in
scũarium dĩ et in telligã in nouissima. Ni gͦ pe¬
nas inferoꝵ. ñ penas illius pꝰ resurrectionem ig¬
nis et᷑̃ni. ñ penas istas que ad huc in hoc scło
ꝓmiscue sunt iustis et in ustis. et plerumq gra¬
uior es iustoꝵ. quã iniustoꝵ: s nescio quampe¬
nam p̃sentis uite uult cõm̃dare sp̃c di. adu̾tite:
aulite hoc me dicturũ quod noueratis. s dulciꝰ
est cũ inpsalmo ostendit᷑. qui obscurꝰ anteꝗͣ os¬
tenderetur putabat᷑. Ecce enĩ ꝓfero que iã noue¬
ratis. s qr inde ꝓferuntur. uͭ ñdũ ea uidebatis. fit
ut etiam nota tanquam noua delectent. audi¬
te penã impioꝵ Sic̃ cera inquit liquefacta aufe¬

Expanded text:
malos, bene illis esse, abundare eos in omni copia rerum temporalium, qualia adhuc ipse parvulus desiderabat a Domino: et nutaverunt illi pedes, usquequo videret quid in finem vel sperandum vel timendum sit. Ait enim in eodem psalmo: Hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima . Non ergo poenas inferorum, non poenas illius post resurrectionem ignis aeterni, non poenas istas quae adhuc in hoc saeculo promiscuae sunt justis et injustis, et plerumque graviores justorum quam injustorum: sed nescio quam poenam praesentis vitae vult commendare Spiritus Dei. Advertite, audite hoc me dicturum quod noveratis: sed dulcius est cum in Psalmo ostenditur, qui obscurus antequam ostenderetur, putabatur. Ecce enim profero quae jam noveratis: sed quia inde proferuntur, ubi nondum ea videbatis, fit ut etiam nota tanquam nova delectent. Audite poenam impiorum: Sicut cera, inquit, liquefacta aufe
Abbreviated transcription (Latin):
inore ipson. Postea clamauerunt. c̃rucifige
crucifige. Iam ñẽ lingua aspidis: s fremitus
leonis. s et molas leonũ confringet dñs. forte
hic ñ uacat: quod ñ addidit inore eoꝵ Insidian¬
tes enĩ captiosis int̾rogationib: cogebantur
responsione sua uinci. Isti autẽ qui aꝑte seui¬
ebant: nũquid introgationib conuincendi
erant: Tam̃ et eoꝵ mole contͥte sunt. Crucifixꝰ
las leonum confregit dñs. habemus et
inhereticis hoc docum̃tũ et ex ꝑim̃tũ. qr
et ipsos inuenimus et̾ serpentes indigna¬
tione obsurdatos. nolentes audire medica¬
m̃tum medicatũ a sapiente: et inore ipson.
nos rep̃hñdendo quod quasi ꝑ secutores
essemus: ex cludendo illos debasilicis : Mo¬
do illos int̾roga: Debent excludi heretici de
basilicis annon dehent: Respondeant inͦ.
basilicas: dicunt debere: Quid ẽ ergo quod
dicebatis. aduersũ nos. an contͥti sunt den¬

Expanded text:
in ore ipsorum. Postea clamaverunt, Crucifige, in ore ipsorum. Postea clamaverunt, Crucifige, crucifige : jam non est lingua aspidis, sed fremitus leonis. Sed et molas leonum confregit Dominus. Forte hic non vacat quod non addidit, in ore eorum. Insidiantes enim captiosis interrogationibus, cogebantur responsione sua vinci: isti autem qui aperte saeviebant, numquid interrogationibus convincendi erant? Tamen et eorum molae contritae sunt: crucifixuslas leonum confregit Dominus. 15. Habemus et in haereticis hoc documentum et experimentum, quia et ipsos invenimus esse serpentes indignatione obsurdatos, nolentes audire medicamentum medicatum a sapiente: et in ore ipsorunos, reprehendendo quod quasi persecutores essemus, excludendo illos de basilicis? Modo illos interroga: Debent excludi haeretici de basilicis, an non debent? Respondeant modo. basilicas, dicunt debere. Quid est ergo quod dicebatis adversum nos? An contriti sunt den
Abbreviated transcription (Latin):
u hinc loquar: tam̃ more eius uoluit contere¬
re dentes eius. ꝓ posuit enĩ. Duo debitores erats
cuidã feneratori łinꝰ quingentos debebat de¬
narios: alius quiquaginta: ñ habebant ãbo
unde redderent: dimisit ambob Quis eũ plus
dilexit: Ad hoc int̾rogat: ut illi respondeat.
ad hoc ille respondit: ut dentes eiꝰ inore eiꝰ conte¬
rantur. Respondit. confusus exclusus ẽ admis
sa illa adꝑcipiendã miscłiã que irruperat in
habitaculũ alienũ s ñ accesserat ad dnm̃ alie¬
num Cont̾uit dñs cdentes eoꝵ. inore ipson.
Molas leonum confregit dñs Ñ tantũ aspidũ.
Quid deaspidibus : Aspides insidiose uolunt
uenena immittere: ẽtspargere et insibilare. aꝑ¬
tissime seuierũt gentes: et fremuerunt sicut
leones. Quare fremuerunt gentes: et popłi me¬
ditati sunt in ania: Quando insidiabantur
dño. licet dare tͥbutũ cesari annon licet: aspides
erant serpentes erant: contͥti sunt dentes eoꝵ.

Expanded text:
u hinc loquar, tamen in ore ejus voluit contereu hinc loquar, tamen in ore ejus voluit conterere dentes ejus Proposuit enim: Duo debitores erant cuidam feneratori: unus quingentos debebat denarios, alius quinquaginta. Non habebant ambo unde redderent; dimisit ambobus. Quis eum plus dilexit? Ad hoc interrogat ille, ut ille respondeat: ad hoc ille respondet, ut dentes ejus in ore ejus conterantur. Respondit confusus, exclusus est: admissa est illa ad percipiendam misericordiam, quae irruperat in habitaculum alienum, sed non accesserat ad Deum alienum : Contrivit Dominus dentes eorum in ore ipsorum. 14. Molas leonum confregit Dominus. Non tantum aspidum. Quid de aspidibus? Aspides insidiosae volunt venena immittere, et spargere, et insibilare. Apertissime saevierunt gentes, et fremuerunt sicut leones. Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? Quando insidiabantur Domino, Licet dare tributum Caesari, an non licet? aspides erant, serpentes erant: contriti sunt dentes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
hannẽ habent.. Dicere de celo plus formida¬
te. qr parabant obicere cͥmen. responderunt igno¬
rantiam: dixerunt: nescimus. Calup̃niari enĩ
p̃parabant quando dixerunt inqua potesta¬
te ista facis. ut sidiceret. xp̃c sũ. quasi arrogantẽ
suꝑbũ sacͥlegum inuaderent. Noluit dicere xp̃c
ne apopło occiderent᷑. non sunt ausi dicere uerũ
dixit ioħs. nediceret᷑ eis credite ili. Obmutuer̃t
nescire se dixer̃t. iam mordere ñ ualebant.
Unde non ualebant iam occurrit nob̾ contͥ¬
ti erant dentes eoꝵ. in ore ipsoꝵ. Phariseo dis¬
plicuit dns illi qͥ ad prandiũ uocauerat eũ qd
peccatx musier accesserit ei ad pedes et mmura
scis qõ nescierit que mulier illi accessit adpedes:
Quia ñ seruabat uidelicet munditiã udeon. A
aforis quasi custodiebat᷑ in carne. s ex ultabat
ex corde. hoc dedño suspicatꝰ e. dñs autẽ qui
peccata mulieris nouerat etiã cogitationes hoᷤᷤ¬
pitis audiebat. et respondit que nostis. Ne di¬

Expanded text:
haberent: dicere, De coelo plus formidate, qui parabant objicere crimen responderunt ignorantiam; dixerunt: Nescimus . Calumniam enim praeparabant, quando dixerunt, In qua potestate ista facis? ut si diceret, Christus sum, quasi arrogantem, superbum, sacrilegum invaderent. Noluit dicere, Christus ne a populo occiderentur: non sunt ausi dicere, Verum dixit Joannes, ne diceretur eis, Credite illi. Obmutuerunt, nescire se dixerunt: jam mordere non valebant. Unde non valebant? Jam occurrit vobis; contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 13. Pharisaeo displicuit Dominus illi qui ad prandium vocaverat, quod peccatrix mulier accesserit ei ad pedes; et murmuscis quod nescierit quae mulier illi accessit ad pedes? Quia non servabat videlicet munditiam Judaeorum, quae a foris quasi custodiebatur in carne, et exsulabat ex corde, hoc de Domino suspicatus est. Dominus autem qui peccata mulieris noverat, etiam cogitationes hospitis audiebat, et respondit quae nostis. Et ne di
Abbreviated transcription (Latin):
consentura facientib qui agunt digni sunt
morte. queq suꝑuis enumerauit in penis eẽ Nã
tradidit illos ds dixit inconcupiscentiã cordis
eoꝵ: ut faciant que non conueniunt. Utadult
sit iam pena ẽ: ut m̃dar ut auarus. ut fraudu¬
lentus ut homicida. iampene sunt. Cuius pecca¬
tipene: Poris apostasiȩ. illius suꝑbiȩ. Initiũ pec¬
cati hominis apostatare ado: et initui omnis pec¬
cati suꝑbia. Ppterea ipsum peccatũ pͥus dixit:

Expanded text:
facientibus. Qui ea agunt digni sunt morte: quae? Quae superius enumeravit in poenis esse: nam tradidit illos Deus, dixit, in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt. Ut adulter sit, jam poena est; ut mendax, ut avarus, ut fraudulentus, ut homicida, jam poenae sunt. Cujus peccati poenae? Prioris apostasiae, illius superbiae: Initium peccati hominis apostatare a Deo; et initium omnis peccati superbia . Propte