comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uabat gͦ iacob. ⁊ tp̃re qͦ ascen¬
debantur pecora. n pꝰ calorẽ di¬
ei ad potandũ auida ꝑgebant.
discolores uirgas ponebat in ca¬
nalib. ⁊ admnissis arietib ⁊ hyr¬
cis in ipsa potandi auiditate
oues ⁊ capras faciebat ascen¬
di. ut ex duplici desiderio. dũ
auide bibunt .⁊ ascendunt᷑ a ma¬
rib. tales fetus conciꝑent. qͣles
ũbras arietũ ⁊ hẏrcoꝵ. desuꝑ
ascendentiũ. in aquaꝵ speclõ
contemplabant᷑. Ex uirgis enĩ
in canalib positis. uarius erat
etiã imaginũ color. Nec mirũ
hanc in conceptu feminaꝵ ẽẽ
naturã. ut quales ꝑspexerint
siue mente conceperint in extre¬
mo uoluptatis estu quo conci¬
punt. talem sobolem procre¬
ent. cũ hoc ipsũ etiã in equaꝵ
gregib apud hẏspanos dicat᷑
fieri. ⁊ qͥntillianꝰ in ea contro¬
u̾sia in qua accus abat᷑ matͦna
qͦd echyopem peperit. ꝓ defen¬
sionẽ illius argum̃tetur. hanc

Expanded text:
vabat ergo Jacob et tempore, quo ascenvabat ergo Jacob et tempore, quo ascendebantur pecora, et post calorem diei ad potandum avida pergebant, discolores virgas ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis, in ipsa potandi aviditate, oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Ex virgis enim in canalibus positis, varius erat etiam imaginum color. Nec mirum hanc in conceptu feminarum esse naturam, ut quales perspexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, quae concipiunt, talem sobolem procreent: cum hoc ipsum etiam in equarum gregibus apud Hispanos dicatur fieri: et Quintilianus in ea controversia, in qua accusabatur matrona quae Aethiopem pepererit, pro defensione illius argumentetur, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s discolores ⁊ uarias tã oues
quã capras. ⁊ tͣde in manꝰ filioꝵ
tuoꝵ. Rursus ex utroq grege
alba ⁊ nigra pecora. id unius
coloris damͥ. Si qͥd gͥ ex albis
riũ natũ fuerit: meũ erit. Si
qͥd uͦ uniꝰ coloris tuũ. Rem ñ dif¬
ficilem postulo te:. cũ faciat na¬
tura pecoꝵ ut alba ex albis.⁊
nigra nascant᷑ ex nigris. Mec̃
it: ⁊ ita ut iacob postulabat fa¬
ciens. triũ dierũ iter. int̾ iacob
⁊ filios suos separauit. ne qͥs ex
uicinitate pecoris nasceret᷑ dolꝰ
Itaq iacob nouã strophã cõm̃ta¬
tus ẽ. ⁊ contra naturã albi ni¬
gri pecoris. naturali arte pug¬
nauit. Tres enĩ uirgas popule¬
as ⁊ amigdalinas. ⁊ malogͣnati.
⁊ plataninas habeant. ex par¬
te decorians. uariũ uirgaꝵ fe¬
cit colocem. ut ubicũq in uirga
ooctiẽe reliqͥsset. anticus ꝑma¬
neret color: uͥ uͦ tulisset corticẽ
coloe candidus pandẽtur. Obser¬

Expanded text:
omnes discolores et varias, tam oves omnes discolores et varias, tam oves quam capras; et trade in manus filiorum tuorum. Rursus ex utroque grege, alba et nigra pecora id est, unius coloris da mihi. Si quid igitur ex albis rium natum fuerit, mecum erit; si quid vero unius coloris, tuum erit. Rem non difficilem postulo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris. Mecum it, et ita ut Jacob postulabat faciens, trium dierum iter inter Jacob et suos filios separavit, ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus. Itaque Jacob novam stropham commentus est, et contra naturam albi et nigri pecoris naturali arte pugnavit. Tres enim virgas populeas, et amygdalinas, et maligranati, parte decorticans, varium virgarum fecit colorem, ut ubicumque in virga corticem reliquisset, antiquus permaneret color: ubi vero tulisset corticem, color candidus panderetur. Obser
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiolent̾ in libro nominũ¬
⁊ abulon fluxus noctis int̃p̃tat᷑.
& post hoc peperit filiã: ⁊ uoca¬
uit nom̃ eiꝰ dina. Hec transfert᷑
in causam quã significantiꝰ gre¬
ci loken uocant. Iurgii eñi in
sichimis causa extitit. Post fi
ouis: cuiꝰ filiꝰ ioseph ab eo qͦd sͥ¬
mat̃ aliũ addi optauerat. uoca¬
t᷑ augm̃tũ. Transi nẽ in uniu̾¬
so pecore tuo. hodie. Separa in¬
de om̃e pecus uariũ ⁊ discoloꝵ.
⁊om̃e pecus uniꝰ coloris in ag¬
⁊ erit merces mea. E responde¬
bit mͥ iusticia mea in die crasti¬
no cũ uenerit merces mea corã
te. Om̃e pecus in qͦ ñ fuerit ua¬
riũ ⁊ discolor. in capris ⁊ in ag¬
nis. furtũ erit apud me ⁊ cet.
sus ẽ sensus. ⁊ usq in p̃sentẽ diẽ
nullũ nr̃oꝵ potui inuenire qͥ¬
ad liqͥdũ qͥd in hoc loco diceret᷑
exponeret. Uis inquit iacob
me seruire tͥ etiã alios septem
annos. fac qd̃ postulo. Separa

Expanded text:
et violenter in libro Nominumet violenter in libro Nominum, Zabulon, fluxus noctis interpretatur. Et post haec peperit filiam, et vocavit nomen ejus Dina  . Haec transfertur in causam, quam significantius Graeci δίκην vocant. Jurgii enim in Sicimis causa exstitit. Post fil , ovis, cujus filius IOSEPH  , ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocatur augmentum. Transibo in universo pecore tuo hodie: separa inde omne pecus varium et discolor: et omne pecus unius coloris in ag, erit merces mea: et respondebit mihi justitia mea in die crastino, cum venerit merces mea coram te: omne in quo non fuerit varium et discolor in capris, et in agnis, furtum erit apud me, et caesus est sensus, et usque in praesentem diem nullum potui invenire ad liquidum quid in hoc loco diceretur exponeret. « Vis, inquit, Jacob me servire tibi, etiam alios septem annos? fac quod postulo. Separa mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres: ⁊ ab eo qͦd beata dica¬
t᷑ ab om̃ib filiũ suũ beatũ uo¬
beatꝰ d̾r dũtaxat in p̃senti loco.
Nam in aliis scđm ambiguitatẽ
u̾bi. posst̃ ⁊ diuitie sic uocari.
&e audiuit d̾s liam. ⁊ concepit .¬
dedit d̾s mercedẽ meã mͥ. qr dedi¬
nom̃ eiꝰ ysachar. Ethymologiã
est merces. ñ utiq ut pleriq ad¬
dito ꝓnoĩe male legunt estiman¬
dũ ẽ ita scͥptũ ẽẽ. qd̾ ẽ merces.
Hoc autẽ ideo. qr mandragoris
filii sui ruben. introitũ qͥ rache¬
li debebat᷑ ad se uiri emerat. Se¬
quit᷑. & concep̃ ad huc lia.⁊
peꝑit filiũ sextũ iacob. ⁊⁊ dix̃
lia. Docauit me d̾s dote bo¬
na in hoc tpre. habitabit me¬
cũ uir m̃s qr peperi ei sex fi¬
lios. E uocauit nom̃ eiꝰ ⁊ abu¬
lon. Ubi nos posuimꝰ habita
diliget me. in hebreo habet
ielbulens. ⁊ ẽ sensus. Quia
sex filios genui iacob ꝓpt̾ea
iã secura sũ. habitabit eñi
mec̃ uir m̃s. Uñ ⁊ filiꝰ meus
uocat᷑ habitacłm. Male gͥ

Expanded text:
mulieres. Et ab eo quod beata dicatur ab hominibus, filium suum beatum voicitur, duntaxat in praesenti loco. Nam in aliis, secundum ambiguitatem verbi, possunt et divitiae sic vocari. Exaudivit Deus preces Liae, concepitqDedit Deus mercedem meam nomen ejus Issachar . Etymologia hEst merces. Non igitur, ut plerique addito pronomine male legunt, aestimandum est ita scriptum esse, quod est merces, Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum, qui Racheli debebatur, ad se viri emerat. Sequitur: Et concepit adhuc Lia, et peperit filium sextum Jacob, et dixit Lia, Dotavit me Deus dote bona: In hoc tempore habitabit mecum vir meus, quia peperi ei sex filios: et vocavit nomen ejus Zabulon. Ubi nos posuimus, habittati sunt, 352 diliget me: in Hebraeo habet JEZBULENI  . Et est sensus, quia sex filios genui Jacob, propterea jam secura sum: habitabit enim mecum vir meus. Unde et filius meus vocatur habitaculum. Male igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uar̃t caurũ. Necessitate cõpelli¬
mͦ uxta ꝓpositũ oꝑis. longiꝰ ea
repetere que ab hebrea uerita¬
te discordant. Legimꝰ enĩ ibi.
Symeon ⁊ leui frẽs. uasa iniqͥta¬
tis arma eoꝵ. in archanũ eoꝵ
ne intret aĩa mea. ⁊ in conue¬
ntu eoꝵ ne desolet᷑ gła mea. q
in furore suo int̾fecer̃t uirum.

Expanded text:
t taurum. Necessitate compellimur juxta propositum operis longius ea repetere, quae ab Hebraica veritate discordant. Legitur enim ibi: Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis arma eorum. In arcanum eorum, ne intret anima mea, et in conventu eorum ne desoletur gloria mea, quia in furore suo in
Abbreviated transcription (Latin):
bi nos tab̃nacła habemꝰ. in he¬
breo legitur gecesoth. Est aũ
usq hodie ciuitas transior da¬
nen hoc uocabulo int partes
sẏtopoleos. de qͦ in libro locoꝵ
scͥpsimꝰ. & uenit iacoͦ salem ci¬
uitatẽ sychem in t̃ra chanaan
cũ uenisset de mesopotamia sy¬
rie. Error oborit᷑ qͦmͦ salẽ sichẽ
ciuitas appellet᷑: cũ ierłm in qͦ
regnauit melchysedech salem
ut id̃e ⁊ urbis ⁊ loci nom̃ in ali¬
a atq alia tribu sit. aut certe
cimꝰ hic int̃p̃tari consũmatã
atq ꝑfectã. ⁊ illã q̃ postea ierstm
dicta ẽ. pacificã nr̃o sermone tͦns¬
ferri. Ntrũq enĩ accentu pau¬
lulũ declinato. hoc uocabulũ so¬
nat. Tradunt hebrei qd̃ claudi¬
cantis femur iacob ibi conualu¬
erit. ⁊ sanatũ sit. ꝓpt̾ea eandẽ
ciuitatem curati atq ꝑfecti uo¬
cabulũ consecutã. Ꝙ uenit emor¬

Expanded text:
in Hebraeo legitur   SOCHOTH. Est autem usque hodie civitas trans Jordanem hoc vocabulo in parte Scythopoleos, de qua in libro Locorum scripsimus. Et venit Jacob Salem civitatem Sichem in terram Chanaan, cum venisset de Mesopotamia Syriae. Error oboritur, quomodo Salem, Sichem civitas appelletur, cum Jerusalem in qua regnavit Melchisedech, Salemut idem urbis et loci nomen in alia atque alia tribu sit. Aut certe am atque perfectam, et illam quae postea Jerusalem dicta est, pacificam nostro sermone transferri. Utrumque enim, accentu paululum declinato, hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei quod claudicantis femur Jacob ibi convaluerit et sanatum sit, propterea eamdem civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam. CAPUT XXII
Abbreviated transcription (Latin):
sint que egresse st̃ de femori¬
b iacob ⁊ introiert̃ egẏptum:
nulla dubitatio ẽ. Ita enim et¬
paulatim ꝑ singłos supputatꝰ
numerus appbat. ⁊ in hebrȩis
uoluminib inuenit᷑. Hoc aũt
qͦd in .lxx. legimꝰ. filii aũ ioseph
ffraim qͥppe et manasses ante¬
qͦ. iacob intraret egyptũ. ⁊ famis
tempus ingrueret. nati st̃ de as¬
senet᷑h filia phutifare in egypto.
S i illud qͦd supͣ legimꝰ. facti st̃
filii manasse qͦs genuit ei concu
bina syra. machir. ⁊ machir ge¬
nuit galaad. filii aũ effraim frĩs
manasse. suthalaam ⁊ thalaam.
filii uͦ suchalaam eden. additũ
ẽ. Siqͥdem id qđ postea legimꝰ
qͦsi ꝑ anticipationẽ factũ ẽẽ des¬
ebit᷑. neq illo tp̃re qͦ ingressus
ẽ iacob egyptũ. eiꝰ etatis erant
effraum ⁊ manasses. ut filioᷤ ge¬
tierare potuerint. Ex qͦ mani¬
festũ ẽ animas que ingresse st̃
egyptũ de femorib iacob fuis¬

Expanded text:
 quae egressae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim paulatim per singulos supputatus numerus approbat, qui in Hebraeis voluminibus invenitur. Hoc autem quod in LXX legimus: Filii autem Joseph Ephraim quippe, et Manasse, antequam Jacob intraret Aegyptum et famis tempus ingrueret, nati sunt de Asenath filia Putiphar in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus. Facti sunt autem filii Manasse, qbina Syra, Machir, et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse, Suthalaam, Ethaam. Filii vero Suthalaam Edem, additum est. Si quidem quod postea legimus, quasi per anticipationelo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint. Ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum, de femoribus Jacob fuis
Abbreviated transcription (Latin):
in lectulũ transtuler̃t. supra
uͥ diximꝰ adorasse iacob uirgã
potius ꝗͣ lectulũ noĩauer̃t. E
nẽ ecce duo filii tui qͥ nati st̃
tͥ in t̾ra egypti. anceꝗͦ ueni¬
rem ad te in egyptũ. mei erun.
effraim et manasses. quasi

Expanded text:
lectulum transtulerunt, supra ubi diximus, adorasse Jacob, virgam potius, quam lectulum nominaverunt. Et nunc ecce duo filii tui, qui nati sunt tibi in terra Aegypti, antequam venirem ad te in Aegypto, mei sunt, Ephraim, et Manasse, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
si enĩ .lxx. int̃p̃tes. qͥ hic .lxxu. a¬
posteris eius egẏptũ ingressas
ẽẽ dixer̃t. in deuteronomio.lxx.
tantũ introisse memorar̃t. Qd̃
si e cont᷑rio illud nob̃ opponit᷑
qͦmͦ in actib apłoꝵ in contenti¬
one stepħi dicat᷑ ad popłm.¬

Expanded text:
 hic LXXV aposteris ejus Aegyptum ingressas esse dixerunt: in Deuteronomio LXX tantum introisse memorantur. Quod si e contra illud nobis opponitur; quomodo in Actis apostolorum in contentione Stephani dicatur ad pop
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mutauerat. E occurrer̃t ei
angłi d̾i: ⁊ dix̃ iacob ut uidit eoꝰ.
Castra d̾i st̃ hec. E uocauit nom̃
loci illiꝰ castra. Ubi hic castra
posita st̃. in hebreo habet mana
im. ut sciamꝰ si quando int̾pre¬
tatũ in alio loco ponit᷑. quẽ lo¬
cũ significet. E pulchre ad fra¬
tr̃e iturus inimicũ. angłoꝵ se
comitantiũ excipit᷑ choris. Et
dix̃ iacob d̾s patris ysaae. dne¬

Expanded text:
 occurrerunt ei Angeli Dei, et dixit Jacob ut vidit eos: Castra Dei haec sunt, et vocavit nomen loci ejus Castra. Ubi hic castra posita sunt, in Hebraeo habet MANAIM  ; ut sciamus, si quando non interpretatum in alio loco ponitur, quem locum significet. Et pulchre, ad fratrem iturus inimicum, Angelorum se comitantium excipitur choris. Et dixit Jacob, Deus patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
uim̃ta reliqui transtulert̃. E
dedit ill cybaria in uia. Uer¬
bũ seda qd̾ hic om̃s ore consono
cia int̾pretati st̃. in psalterio qͦ
habet᷑. Ubi enĩ nr̃i legunt. ui¬
duã eiꝰ bñdicens bñdicã. licet
in plerisq codicib ꝓ iudua hoc
in hebrȩo habet seda .i. cibaria¬

Expanded text:
jumenta reliqui transtulerunt. Et dedit illis cibaria in via. Verbum zeda, quod hic omnes ore consono cia interpretati sunt, in Psalterio quoque habetur. Ubi enim nostri legunt, Viduam ejus benedicens benedicam , licet in plerisque codicibus pro vidua, hoc in Hebraeo habet SEDA  , i
Abbreviated transcription (Latin):
o filii. anteꝗͣ uenirent anni
famis: qͦs peperit ei asseneth
filia phutifaris sacerdotis ely¬
opoleos. Nocauit aũ ioseph
nom̃ pͥmogeniti sui manasses.

Expanded text:
o filii, antequam venirent anni famis, quos peperit ei Aseneth filia Putipharis sacerdotis Heliopoleos. Vocavit autem Joseph nomen primogenit
Abbreviated transcription (Latin):
brei emptũ ab hoc ioseph ob
nimiã pulchritudinẽ in tur¬
pe ministeriũ. ⁊ a dño uiri¬
lib eiꝰ arefactis postea electũ
ẽẽ iuxta morẽ ierofantaꝵ
in pontificatũ elyopoleos.
⁊ huiꝰ filiã ẽẽ assener. quã
postea ioseph uxorẽ acceꝑit.
uit nom̃ eiꝰ selom. Hec aut̃
erat in charhi. quando pe¬

Expanded text:
braei emptum ab hoc Joseph ob braei emptum ab hoc Joseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a Domino virilibus ejus arefactis, postea electum esse juxta morem Hierophantarum in pontificatum Heliopoleos; et hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph uxorem acceperit. vit nomen ejus Selom; haec autem erat in Chazbi, quando pe
Abbreviated transcription (Latin):
cerent᷑. Aqͥla hẽ loẽ ita trans¬
tatio pluralem numerũ sonat.
suspicant᷑ ẽe iob. ut in fine uo¬
luminis ipsius additũ ẽ. Cont᷑
hebrei asser̃t de nacͥor eũ styr¬
pe generatũ: ut iam supͣ dic¬
ꝑ õs filios suos. q erat filus se¬
nectutis : et fec ei tunicã uari¬
cã manicatã. suie qd̃ ad tales
usq descendit. ⁊ manib arcifi¬
cis mara ẽẽt uarietate. distine¬
ta. siue qͦd hab̃et manicas. An¬
tiqͥ enĩ magis colobiis uteban
in hebreo habet argenteis. Ne¬
q enĩ uiliori metallo dominꝰ
uenundari debuit quã ioseph.
Madianei aũ uendidunt io¬
seph in egypto phutifar eunu¬
cho pharaonis archimagistro.
In plerisq locis archimagistros
exercitus. scͥptura cõmemorat
p̃tatur occidere. Henditꝰ ẽ gͥ
ioseph. pͥncipi exercitꝰ. i bella¬
toꝵ. ñ petefre ut in latino
scriptũ ẽ. s phutifar eunucho.
uͥ querit᷑ quomodo postea uxo¬
rem hab̃e dicat᷑. Tradunt he¬

Expanded text:
cerentur. Aquila hunc locum ita transcerentur. Aquila hunc locum ita transterpretatio pluralem numerum signifisuspicantur esse Job, ut in fine voluminis ipsius additum est; contra Hebraei asserunt de Nachor eum stirpe generatum, ut jam supra dicomnes filios suos, qui erat filius senectutis, et fecit ei tunicam varicam manicatam, sive quod ad talos usque descenderet, et manibus artificis mira esset varietate distincta: sive quod haberet manicas: Antiqui enim magis colobiis utebantin Hebraeo, argenteis habet. Neque enim viliore metallo Dominus venundari debuit, quam Joseph. Madianaei autem vendiderunt Joseph in Egypto Phutiphar eunucho, Pharaonis archimagiro. In plerisque locis archimagiros, iexercitus Scriptura commemorat: rpretatur occidere. Venditus est igitur Joseph principi exercitus et bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Phutiphar eunucho. Ubi quaeritur, quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt He
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ recordatus ẽ. qr pͥmogeni¬
tꝰ filioꝵ esau. ex filiab eoꝵ ac¬
ceperat concubinã. Qd̃ aũ d̾r
theman ⁊⁊ cenez. ⁊ amalech. ⁊
reliqͦ. sciamꝰ postea regiouib
idumeoꝵ ex his uocabula impo
min in deserto cũ pasceret asi¬
nos sebeon patris sui. Multa
⁊ uaria apud hebreos de hoc
isdem enĩ scribuntur litteris
maria. qͥb nẽ hic sermo dese̾p¬
tus ẽ. ⁊ uolunt illũ dũ pasce̾t
asinos patris sui in deserto. aqͣ
rũ congregationes repperisse.
que iuxta idioma lingue hebra
Nonnulli putant aquas cali¬
das iuxta punice lingue uici¬
niã. que hebree cont̃minata ẽ
hoc uocabulo significari. Sunt
qͥ arbitrant᷑ on agros ab hoc ad¬
missos ẽẽ ad asinas. ⁊ ꝑ ipsũ is¬
tiusmodi repperisse. concubitũ.
ut uelocissimi ex his nasceren¬
riq putant qd̃ equaꝵ greges
ab asinis in deserto ipse fecerit
pͥmꝰ ascendi. ut muloꝵ inde no¬
ua cont᷑ naturã animalia nas¬

Expanded text:
orum recordatus est, quia primogeniorum recordatus est, quia primogenitus filiorum Esau ex filiabus eorum acceperat concubinam. Quod autem dicitur Theman, et Kenez, Amalech, et reliqua, sciamus postea regionibus Idumaeorum ex his vocabula imposmin in deserto cum pasceret asinos Zebeon patris sui. Multa et varia apud Hebraeos de hoc iisdem enim scrmaria quibus et nunc hic sermo descriptus est, et volunt illum, dum pascit asinos patris sui, in deserto aquarum hic congregationes reperisse, quae juxta idioma linguae HebraNonnulli putant aquas calidas, juxta Punicae linguae viciniam, quae Hebraicae contermina est, hoc vocabulo significari. Sunt qui arbitrantur onagros ab hoc admissos esse ad asinas, et ipsum istiusmodi reperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerenrique putant quod equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nas
Abbreviated transcription (Latin):
habet : cũ chebron in monte si
ab amico abrahe ita antiqͥtus
appellata. & peꝑit ada esau ely¬
faz. Iste ẽ elyfar cuiꝰ scͥptura in
iob uolumine recordat᷑. Isti filii
esau. ⁊ isti pͥncipes eoꝵ. Iste ẽ edõ.
⁊ hi filii seyr. Esau ⁊ edom .⁊ se¬
yr. uniꝰ nom̃ ẽ hoĩs: ⁊ qͣre ua
rie nuncupet᷑. supͣ dictũ ẽ. Qd̃
autẽ seqͥtur ⁊ correi habitantes
t̃ram .⁊ reł. Postqͣ. enumerauit
filios esau altiꝰ repetit ⁊ expoñ.
qͥ ante esau in edom t̃ra pͥnci¬
pes fuerint ex genere chorreoꝵ.
qͥ in lingua nr̃a int̃pretantur
liberi. Legamꝰ diligent̃ deute¬
ronomiũ. ubi manifestiꝰ scribit᷑
qͦmͦ uenerint filii esau ⁊ int¬
fecerint chorreos. ac terrã eoꝵ
hereditate possederint. Et fue¬
r̃t filii lotan. boeri ⁊ omon. et
soror lotan tamna. Hec ẽ tam¬
na de qua supͣ dictũ ẽ. ⁊ tã¬
na erat concubina elyfaz. filii
pͥmogeniti esau. Ex ipsa nat᷑
ẽ amalech. Iccirco aut̃e corre¬

Expanded text:
habet: cum Chebron in monte sitab amico Abrahae ita antiquitus appellata. Et peperit Ada Esau Eliphaz. Iste est Eliphaz, cujus Scriptura in Job volumine recordatur. Isti filii Esau, et isti principes eorum, 362 ipse est Edom, et hi filii Seir. Esau et Edom, et Seir, unrie nuncupetur supra dictum est. Quod autem sequitur, et Chorraei habitantes terram, etc. Postquam enumeravit filios Esau, altius repetit et exponit, qui ante Esau in Edom terra principes fuerint ex genere Chorraeorum, qui in lingua nostra interpretantur liberi. Legamus diligenter Deuteronomium, ubi manifestius scribitur quomodo venerint filii Esau, et interfecerint Chorraeos, ac terram eorum haereditate possederint. Et fuerunt filii Lotham Chorri et Aeman et soror Lotan Tamna. Haec est Tamna de qua supra dictum est: Et Tana erat concubina Eliphaz filii primogeniti Esau, ex ipsa natus est Amalec. Idcirco autem Horrae
Abbreviated transcription (Latin):
ł contͤrio in hebreo cui int̃pre¬
tatiõi aqͥla qͦq consentit. ⁊ sy¬
macꝰ hoc significat. qͦd inue¬
nerint aquã. ⁊ ꝓpt̾ea appellatꝰ
sit puteus ipse saturitatis. et
uocata ẽ ciuitas bersabee. ħ ÷
tam̃ ex eo qd aqua inuenta est
ysaac ad nom̃ ciuitatis que ita
uocabat᷑ alludens. declinauit
paululũ litteram. ⁊ ꝓ stridu¬
lo hebreoꝵ syn a qͦ sabee incipi¬
tur. grecũ signia ñ hebreũ sa¬
mech posuit. alioquin nec uix¬
ta allegorie legem post tantos pu¬
teos in fine uirtutũ neqͣqͦ. con¬
gruit. ut ysaac aquã minime
repperiret. Ecce esau fr̃ m̃s iur
pilosus ẽ. ⁊ ego lenis. Ubi nos
seyr. unde postea mons seyr re
gio in qͣ u̾sabat᷑ ẽ dicta. Diximꝰ¬
⁊ de hoc supͣ. E sũpsit rebecca
uestim̃ta esau filii sui maioris.
que erant desiderabilia ualde
tos officio sacerdotũ. ⁊ habuis¬
se uestim̃tũ sacerdotale qͦ indu¬
ti deo uictimas offerebant. an¬

Expanded text:
 contrario in Hebraeo, cui interpretationi Aquila consentit et Symmachus, hoc significat, quia invenerint aquam, et propterea appellatus sit puteus ipse saturitas: et vocata civitas BERSABEE, hoc tamen nunc ex eo quod aqua inventa est, Isaac ad nomen civitatis, quae ita vocabatur alludens, declinavit paululum litteram, et pro stridulo Hebraeorum SIN, a quo SABEE incipitur, Graecum sigma, id est Hebraeum SAMECH posuit: alioquin et juxta allegoriae legem, post tantos puteos in fine virtutum, nequaquam congruit, ut Isaac aquam minime repererit. Ecce Esau frater meus vir pilosus, et ego seir. Unde postea mons Seor, et regio in qua versabatur est dicta. Diximus de hoc et supra. Et sumpsit Rebecca vestimenta filii sui majoris, quae erant desiderabilia valde, tos officio sacerdotum, et habuisse vestimentum sacerdotale, quo induti victimas offerebant, an
Abbreviated transcription (Latin):
uocau̾ nom̃ eiꝰ beniamin. In he¬
breo similitudo nõis resonat.
filiꝰ enĩ doloris mei qͦd nom̃ mat̃
moriens imposuit. dr benony.
filiꝰ uͦ dextere hoc ẽ uirtutis. qd̾
iacob mutauit appellat᷑ benia¬
min. Uñ errant qͥ putant ben
iam filiũ dierũ int̃pretari. Cũ
enĩ dextera appelletur iãmin.
⁊ finiat᷑ in .N. litteram. dies qͥ
s in .m. litteram t̃minant᷑. E ꝓ¬
fectꝰ ẽ isrł ⁊ extendit tab̾nacłm
suũ trans turrĩ ader. Hẽ locũ
hebrei ẽẽ uolunt uͥ postea tem¬
plũ edyficatũ ẽ. ⁊ turrĩ ader
turrĩ gregis significari. hoc ẽ
congregatiõis ⁊ cetꝰ. qd̃ ⁊ miche¬
as ꝓꝓħa testat᷑ dicens. E tu tur¬
ris gregis nebulosa filia syon.
⁊ cetera: illoq tp̃re iacob tͣns loc̃
uͥ postea tẽplũ edyficatũ ẽ habu¬
isse tentoria. S si sequam᷑ oedi¬
nẽ uie pastoꝵ. iuxta bethleem
locꝰ ẽ. uͥ uł angłoꝵ grex in ortu
dni cecinit. uł iacob pecora pa¬

Expanded text:
vocavit nomen ejus Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat. Filius enim doloris mei, quod nomen mater moriens imposuit, dicitur Benoni. Filius vero dexterae, hoc est virtutis, quod acob mutavit, appellatur BENJAMIM. Unde errant qui putant BENJAMIM   filium dierum interpretari. Cum enim dextera appelletur JAMIN  , et finiatur in n litteram: dies qui  , sed in m litteram terminantur. Et profectus est Israel: et extendit tabernaculum suum trans turrim Ader. Hunc locum Hebraei esse volunt, ubi postea templum aedificatum est: et turrim Ader, turrim gregis significare, hoc est, congregationis et coetus: quod et Michaeas Propheta testatur, dicens: Et tu turris gregis nebulosa, filia Sion , et caetera: illoque tempore Jacob trans locum, ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethleem locus est, ubi vel Angelorum rex in ortu Domini cecinit:
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat qđ maris magni eẽt
lictora possessurus. sydonẽ qͦq
⁊ reliquas phenycis urbes con¬
ciã redit. ⁊⁊ ysachar qͥ uixta nep¬
talim pulcherrimã in galile¬
sua habitatorẽ faẽ. Asinũ aũ
osseũ uocat. ⁊ humerũ ad por¬
tandũ deditũ. qr in labore t̃re
⁊ uehendis ad mare onerib qͣ
in suis finib nascebant᷑ pluri¬
mũ laboret. regib qͦq tribu¬
ta c̃portans. Aiunt hebrei per
metaforã significari qd̃ seͥptu¬
ras sacras die ac. nocte nreditais
studiũ suũ dederit ad laboran¬
dũ. ⁊ ideo ei om̃s tribus ser¬
uiunt. quasi magistro dona
portantes. Dan iudicabit popłm
suũ. sic̃ unꝰ de ceptris isrł. fiat
dan coluber in uia. regłs in
semita. mordens ungłas equi

Expanded text:
dixerat quod maris magni esset littora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes conciam redit, et Issachar quia, juxta Nephtalim, pulcherrimam in Galilua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad portandum deditum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare oneribus, quae in suis finibus nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sicut 377 unum de sceptris Israel. Fiat Dan coluber in via, regulus in semita, mordens ungulas equi,
Abbreviated transcription (Latin):
ciem. ⁊ salua facta ẽ aĩa mea.
in hebreo dr phanuel. ut sci¬
amꝰ ipsũ ẽẽ locũ qͥ in ceteris
scͥpture sc̃e uoluminib. ita
ut in hebreo scͥptũ ẽ. phanu¬
el legit᷑ in greco. E diuisit
pueros suꝑ liam ⁊ suꝑ rachel.
⁊ suꝑ duas ancillas. ⁊ posuit
ancillas ⁊ filios eaꝵ pͥmos. liã¬
siuit ante eos. Non ut pleriq
estimant. tres turmas fecit. sed
duas. Deniq uͥ nos habemꝰ diui¬
midiauit. ut unũ cuneũ face̾t
ancillaꝵ cũ paruulis suis. ⁊ al¬
terũ lie ⁊ rachel que lib̃e erañ.
cũ filiis eaꝵ. pͥmasq ire faceret
ancillas. scd̾as lib̾as. ipse aut̃e
ante utrũq gregẽ frẽm adora¬

Expanded text:
ciem, et salva facta est anima mea; ciem, et salva facta est anima mea; in Hebraeo dicitur PHANUEL  , ut sciamus ipsum esse locum, qui in caeteris Scripturae sanctae voluminibus, ita ut in Hebraeo scriptum est, Phanuel legitur in Graeco. Et divisit pueros super Liam et super Rachel, et super duas ancillas, et posuit ancillas et filios earum primos: Liasit ante eos . Non, ut plerique aestimant, tres turmas fecit, sed duas. Denique ubi nos habemus Dividimidiavit, ut unum cuneum faceret ancillarum cum parvulis suis, et alium Liae et Rachel, quae liberae erant cum filiis earum: primasque ire faceret ancillas, secundas liberas, ipse autem ante utrumque gregem fratrem adora
Abbreviated transcription (Latin):
oy. Sarith enĩ qd ab isrł uoca¬
bulo diruiat᷑. principẽ sonat.
iacob: s uocabitur nom̃ tuũ pͥn¬
ceps cũ deo. hoc ẽ isrł. Qmͦ eñĩ
ego pͥnceps sũ: sic ⁊ tu qͥ mecũ
luctari potiusti. pͥnceps uocabe
tur. pugnare potusti: quanto
magis cũ hominib. hoc ẽ esau
quẽ formidare ñ debes:  llud aũ
qd̃ in libro nominũ int̾pretat᷑
isrł uir uidens dm̃. siue mens
uidens dm̃. om̃iũ pene sermoe
decritũ. ñ tam uere ꝗͣ. uiolent̃
mͥ int̃pretatũ uidetur. Hic eñĩ
isrł ꝑ has litteras seribit᷑. ioch
sin. res. aleph. lamech qd inc̃pre¬
Hir uero uidens dm̃ his licteris
scribitur. aleph. ioth. sin. ⁊ dica¬
cur. his. ut uir ex trib litteris
leph. he. ⁊ dicat᷑. rael. S orro .el.
ex duab aleph. ⁊ lameh. ⁊ int̃¬
mat. qui isrł uirũ siuie m̃tem
uidentẽ dm̃ transtuler̃t. nos
tie scłaris. Illud qͦq qd̃ postea
sequit᷑. ⁊ benedix̃ eũ ibi. ⁊ uo¬
dei. uidi eñĩ dñm facie ad fa¬

Expanded text:
. Sarith enim, quod ab Israel vocabulo derivatur, principem sonat. Jacob; sed vocabitur nomen tuum princeps cum Deo, hoc est, Israel. Quomodo enim princeps sum ego, sic et tu qui mecum luctari potuisti, princeps vocabertur, pugnare potuisti, quanto magis cum hominibus, hoc est cum Esau, quem formidare non debes. Illud autem quod in libro Nominum interpretatur Israel vir videns Deum, sive mens videns Deum, omnium pene sermone detritum, non tam vere quam violenter mihi interpretatum videtur. Hic enim Israel per has litteras scribitur: iod, sin, res, aleph, lamech, quod interpreir vero videns Deum his litteris scribitur, ALEPH, IOD, SIN, ut vir ex tribus litteris LEPH, HE, et dicatur RAA  . Porro EL,   ex duabus ALEPH et LAMED: et inteimat, qui Israel virum, sive mentem videntem Deum transtulerunt: nos tiae saecularis. Illud quoque quod postea sequitur: Et benedixit eum ibi, Dei: vidi enim Deum facie ad fa
Abbreviated transcription (Latin):
contra caput lectuli sui. Sẽs
qͥppe ⁊ deo deditꝰ uir opp̃ssus
senectute. sic habebat lectũ cõ
positũ. ut ipse iacentis hab. itͦ
absq ulla difficultate ad orati¬
onẽ eẽt paratus. E nunciatũ
ẽ ioseph. Ege pat̃ tuus egrotat.¬
& tulit duos filios suos secum
manassem ⁊ effraim. E ex hoc
illud qd̃ supͣ diximꝰ demonstra¬
t᷑. qr ioseph ad id locoꝵ duos
tantũ filios habuerit. effraĩ
⁊ manassem. Si enĩ pꝰ multoᷤᷤ
annos moriente iacob patre
suo. duos tantũmͦ filios duxit
ad benedictionẽ. utiq illo tẽ¬
pore filii eiꝰ generare ñ pote¬
rant. paruuli atq lactantes.
in ingressu patris ⁊ fr̃m ne¬
potes ex eis habere ñ potuit.
Ꝙ confortatꝰ isrł sedit suꝑ lec¬

Expanded text:
contra caput lectuli sui. Sanctus contra caput lectuli sui. Sanctus quippe, et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, 372 ut ipse jacentis habitus absque ulla difficultate ad orationem esset paratus. Et nuntiatum est Joseph, Ecce pater tuus aegrotat: et tulit duos filios secum, Manassen et Ephraim. Et ex hoc illud quod supra diximus, demonstratur, quia Joseph ad id locorum duos tantum filios habuerit, Ephraim et Manassen. Si enim post multos annos, moriente Jacob patre suo, duos tantummodo filios duxit ad benedictionem, utique illo tempore, cum filii ejus generare non quiverant, parvuli atque lactentes, in ingressu patris et fratrum, nepotes ex eis habere non potuit. Et confortatus Israel, sedit super lec
Abbreviated transcription (Latin):
seribere. adu̾sũ eã scͥpturam
que iã fuerant gentilib di¬
uulgata. E utiq maioris o¬
pinionis illo dũtaxat tp̃re .lxx. in
lucas innotus ⁊ uił. ⁊ ñ magne
ad popłos. his plerũq testimo¬
niis abutunt᷑. que iã fuerant¬
in gentib diuulgata. licet ple¬
riq tradant lucã eugłistã. ut
ꝓselitũ hebreas litteras ignoras¬
se. Iudã uͦ misit ante se ad ioseph.
ut occurreret ei ad urbẽ ero¬
um. in t̾ra ramesse. In hebreo
nec urbẽ habet heroũ. nec trã
ramesse. s tantũm᷑. gesen. Non¬
nulli uideoꝵ asser̃t gesen nune
thebaidam uocari. ⁊ id qͦd pos¬
se . pagũ arsonoiten. sic oli
uocitatũ autumant. E dixit
ei. Iura mͥ. E iurauit ei. & sur¬
tem uirge. eiꝰ. E in hoc loco qͥ¬
dã frustra suspicantur adoras¬
se ioseph sũmitatẽ. sceptri ioseph.
qd̃ uideł honorans filiũ. potes¬
tatẽ eiꝰ adorauerit : cũ in he¬
breo multo alit̃ legat᷑. E ado¬
rauit inqͥt isrł ad caput lec
eũ rogauerat. adoraret dnm

Expanded text:
scribere adversum eam Scripturam quae jam fuerat gentibus divulgata; ut utique majoris opinionis illo duntaxat tempore septuagui ignotus et vilis et non magnae ad populos, his plerumque testimoniis abutuntur, quae jam fuerant gentibus divulgata, licet plerique tradant Lucam Evangelistam, ut proselytum Hebraeas litteras ignorasse. Judam vero misit ante se ad Joseph, ut occurreret ei ad urbem Heroum in terram Ramesse. In Hebraeo nec urbem habet Heroum, nec terram Ramesse, sed tantummodo Gesen. Nonnulli Judaeorum asserunt, Gesen nunc Thebaidem vocari. Et id quod posse, pagum Arsenoitem sic olim vocatum autumant. Et dixit ei, jura mihi. Et juravit ei: . Et in hoc loco quidam frustra simulant adorasse Jacob summitatem sceptri Joseph, quod videlicet honorans filium, potestatem ejus adoraverit, cum in Hebraeo multo aliter legatur: Et adoravit, inquit, Israel ad caput lectm rogaverat, adoraverit Deum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. s qd imponendũ a d̾o sit p̃¬
dicit᷑. Qd̃ igit᷑ ibi futurũ pro¬
mittit᷑. hic docet᷑ expletũ. E fac¬
tũ ẽ dũ apꝓpinqͤret chabrata
in t̾ra chanaan ut ueniret eu¬
frata: peperit rachel. Herbũ e¬
braicũ chabrata in consequen¬
tib uͥ iacob loqͥtur ad ioseph. e¬
go aũ cũ uenirẽ de mesopota
mia. mortua ẽ mat̾ tua rachel
in t̃ra chanaan in uia yppodro¬
ini ut uenirẽ effrata. nescio qͥd
uolentes yppodromũ .lxx. inter¬

Expanded text:
Deo sit, praedicitur. Quod igitur ibi futurum promittitur, hic docetur expletum. Et factum est dum appropinquaret Chabratha in terra Chanaan, ut veniret Ephratha, peperit Rachel Verbum Hebraicum   CHABRATHA, in consequentibus, ubi Jacob loquitur ad Joseph: Ego autem cum venirem de Mesopotamia Syriae, mortua est mater tua Rachel in terra Chanaan, in via Hippodromi, ut venirem Ephrata : nescio quid volentes, Hippodromum Septuagint
Abbreviated transcription (Latin):
tudo mea. ⁊ pͥncipiũ filioꝵ meoꝵ.
durꝰ ad ferendũ. ⁊ durꝰ ꝓcacitate
ebullias. Ascendisti enĩ cubicłm
ascendisti. In hebreo scͥptũ÷. Ru¬
ben pͥmogenitꝰ m̃s. tu fortitudo
mea. ⁊ capłm in liberis meis.
maior ad portandũ. ⁊ maior ro¬
bore. effusus es quasi aqua. ne
adicias. Ascendisti enĩ eubile pa¬
tris tui: ⁊ contaminasti stratũ
in ascensu. Est aũt sensus hic. Tu
es pͥmogenitꝰ m̃s maior in lib̃is.
⁊ debebas uixta ordinẽ natiuita¬
tis tue . ⁊ hereditatẽ que pͥmo¬
Hoc qͥppe in portando onere ⁊p̃¬
ualido robore demonstrat᷑. Uer̃
qr peccasti. ⁊ quasi aqua que
uascło ñ continet᷑ uoluptatis ef¬
fusus es impetu. iccirco p̾cipiotͥ
ut ult᷑ ñ pecces. sisq in fr̃m nu¬
mero penã peccato luens qd̃ or¬

Expanded text:
do mea et principium filiorum meorum, durus ad ferendum et durus procacitate, ebullias. Ascendisti enim super leascendisti. In Hebraeo scriptum est: Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major ad portandum, et major robore. Effusus es sicut aqua, ne adjicias. Ascendisti enim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascensu. Est autem sensus hic: Tu es primogenitus meus, major in liberis, et debebas juxta ordinem nativitatis tuae, haereditatem, quae phoc quippe in portando onere et praevalido robore demonstratur: verum quia peccasti et quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus es impetu, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero poenam ex peccato luens, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad .x. uices sẽꝑ a laban pecori su¬
i siue a iacob mutata conditio
ẽ. E qͦdcũq sͥ ꝓposuerat ut naᷤ¬
ceret᷑ : in colorem contriũ u̾teba¬
tur. Ne cui au in sex annis decẽ
pariendi uices incredibiles uide.¬
ant᷑. lege uirgiliũ in qͦ dr. bis
gͣuide pecudes. Natura aũ ita¬
licaꝵ ouiũ ⁊ mesopotamie una
ẽẽ tradit᷑. E furata ẽ rachel ydo¬
rã uł ymagines int̾p̃tat᷑. Hoc
aũ ideo. ut sciamꝰ qͥd in iudicũ
dic̾etur. s ꝑ anticipationẽ. ut
frequent̃ diximꝰ. illo uocat᷑ noĩe.
qͦ postea uocandꝰ ẽ. E mutasti
mercedẽ meã. decẽ annis. Idem
error qͥ supͣ. Numerus enĩ ꝓ an¬
nis legendus ẽ. E dix̃ iacobfrĩ¬
b siuis. Colligamꝰ lapides. Ee con¬
gregatis lapidib fecer̃t aceruũ.
⁊ comeder̃t suꝑ eũ. ⁊ uocauit
illũ laban acceruũ testimonii.
⁊ iacob uocauit illũ aceruus¬
testis. Aceruus lingua hebrea
gal d̾r. aad uͦ cestimoniũ. Rursũ

Expanded text:
ad vices decem semper a Laban pecoris suad vices decem semper a Laban pecoris sui, sive Jacob, mutata conditio est. Et quodcumque sibi proposuerat ut nasceretur, in colorem contrarium vertebatur. Ne cui autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles videantur, lege Virgilium , in quo dicitur: bis gravidae pecudes. Natura autem Italicarum ovium et Mesopotamiae una esse traditur. Et furata est Rachel idoa, vel imagines, interpretatur. Hoc autem ideo, ut sciamus quid in Judicum diceretur; sed per anticipationem, ut frequenter diximus, 356 illo vocatur nomine quo pastea nuncupatus est. Et mutasti mercedem meam decem agnis. Idem error, qui supra: Numerus enim pro agnis legendus est. Et dixit Jacob fratribus suis, Colligamus lapides. Et congregatis lapidibus fecerunt acervum, et comederunt super eum. Et vocavit illum Laban acervum testimonii, et Jacob vocaTestis. Acervus lingua Hebraea Gal dicitur; ed vero testimonium. Rursum
Abbreviated transcription (Latin):
cutit᷑. ⁊ patranti uoluptati ui¬
cinꝰ ẽ finis. E pat̃ ur̃ m̃titꝰ ẽ
dec̃e uicib : ⁊ ñ dedit ei d̃s ut
noceret me. Si dixerat hoc ua¬
riũ pecus erit merces tua. nas¬
cebatur om̃e pecus uariũ. ⁊ si
dixerat uniꝰ coloris erit merces
tua. nascebat᷑ om̃e pecꝰ uniꝰ co¬
loris. P eo qͦd nos posuimꝰ. muta¬
uit mercedem meã dec̃e uicib.
lxx. int̃pretes posuer̃t decẽ an¬
nis. nescio qua opinione duc¬
ti. cũ u̾bũ hebraycũ monĩ. nu¬
merũ magis quã annos sonet.
Deniq ⁊ ex consequentib hic
magis sensus ꝓbatur: qd̃ ꝑ sin¬
głos fetus semꝑ laban conditi¬
onẽ mutauerit. Si uidebat ua¬
riũ nasci pecus: post fetũ dice¬
bat. Nolo ut in futurũ mͥ ua
ria nascant᷑. Rursũ cũ uidisset
uiuꝰ coloris nasci pecora. lacob
qͥppe hoc audito uirgas in ca¬
nalib ñ ponebat. dicebat ut¬
futuros fecus uniꝰ coloris sͥ peco¬
ra ꝓcrearent. E qͥd plura: usq

Expanded text:
cutitur, et patranti voluptati vicutitur, et patranti voluptati vicinus est finis. Et pater vester decem vicibus; et non dedit ei Deus ut noceret mihi. Si dixerat hoc: Varium pecus erit merces tua, nascebatur omne pecus varium; et si dixerat: unius coloris erit merces tua, nascebatur omne pecus unius coloris. Pro eo quod nos posuimus, mutavit mercedem meam decem vi interpretes posuerunt Decem agnis: nescio qua opinione ducti, cum verbum Hebraicum Monim numerum magis quam agnos sonet. Denique et ex consequentibus hic magis sensus probatur, quod per singulos fetus semper Laban conditionem mutaverit. Si videbat varium nasci pecus, post fetum dicebat: Volo ut in futurum varia mihi nascantur. Rursus cum vidisset unius coloris nasci pecora Jacob quippe hoc audito virgas in canalibus non ponebatfuturos fetus unius coloris sibi pecora procrearent. Et quid plura? usque
Abbreviated transcription (Latin):
dicat scͥptura. ħ ẽ. Iacob prudeis
⁊ callidꝰ. iusticiã ⁊ eqͥtatẽ etiam
in noua arte seruabat. Si enĩ
om̃s agnos ⁊ hedos uarios peco¬
ra ꝓcreassent. ẽẽt aliqͣ suspicio
doli. ⁊ aꝑte huiꝰ rei laban inui¬
dia creuisset. Ergo ita omĩa tem¬
ꝑabat. ut ⁊ ipse fructũ sui labo¬
ris acciꝑet. ⁊ laban ñ penitꝰ spo¬
liaret᷑. Si qͣndo oues ⁊ capre pͥ¬
mo tp̃re ascendebant᷑. qr melior
uernus ẽ fetꝰ. ante ipsas pone¬
bat uirgas. ut uarie soboles nã¬
cerent᷑. Quecũq aut̃ oues ⁊ ca¬
pre sero querebant marẽ. añ
niꝰ coloris pecora nascerent᷑: &
qͥcqͥd pͥmũ nascebat᷑ suũ erat:
qr discolor ⁊ uariũ erat: qͥcqͥd
postea laban. uniꝰ tã in nigro qͦ
in albo colore pecꝰ criebat᷑. In eo
aũ loco uͥ scͥptũ ẽ ut conciꝑens
in uirgis. in hebreo habet. ỹã.¬
yã menã. Uim u̾bi hebraici nͥ
in circuitu expͥmere ñ possum¬
in coitu calor. qͦ corpꝰ om̃e con¬

Expanded text:
ob prudens et callidus justitiam et aequitatem in nova arte servabat. Si enim omnes agnos et haedos varios pecora procreassent, erat aliqua suspicio doli, et aperte huic rei Laban invidus contraiisset. Ergo ita omnia temperavit, ut ipse fructum sui laboris acciperet, et Laban non penitus spoliaretur. Si quando oves et caprae primo tempore ascendebantur, quia melior vernus est fetus, ante ipsas ponebat virgas, ut varia soboles nasceretur. Quaecumque autem oves et caprae sero quaerebant marem, ante nius coloris pecora nascerentur. Et quidquid primum nascebatur, suum erat, quia discolor et varium erat: quidquid postea, Laban: unius enim tam in nigro, quam in albo, coloris pecus oriebatur. In eo autem loco ubi scriptum est, ut conciperent in virgis: in Hebraeo habet JEAMENA  . Vim verbi Hebraici nisi 355 circumitu exprimere non possumin coitu calor, quo corpus omne con
Abbreviated transcription (Latin):
Dix̃ aũ ei. Iam ñ uocabit᷑ iacob
nom̃ tuũ. s uocabit᷑ nom̃ tuũ
hominib conualebis. Iosephus in
pͥmo antiqͥtatũ libro isrł ideo ap¬
pellatũ putat. qͦd adu̾sũ angłm
steterit. Qd̃ ego diligent̃ excuti¬
ens in hebreo penitus inuenire
ñ potui. E qͥd me necesse ẽ opi¬
niões querere singłoꝵ. cũ echy¬
mologiã noĩs exponat ipse qui

Expanded text:
bitur Jacob nomen tuum, sed vocabitur nomen tuum hominibus valebis . Josephus, in primo Antiquitatum libro, Israel ideo appelatum putat, quod adversus angelum steterit; quod ego diligenter excutiens, in Hebraeo penitus invenire non potui. Et quid me necesse est opiniones quaerere singulorum, cum etymologiam nominis exponat ipse qui
Abbreviated transcription (Latin):
suit. Qd̃ autẽ seqͥtur. ⁊ peperit
zelfa ancilla lye iacob filiũ. ⁊ dix
lya. infortuna. ⁊ uocauit nom̃
babad. qͦd aqͥla int̾pretat᷑ uen
accinctio. nos autẽ dice possumꝰ
in pcinctu. Ban enĩ pot̃ ⁊ p̃po¬
sitionẽ sonare. in. ⁊ uenit abe¬
uentu. Ergo siue ꝓcinctu. siue
uocatꝰ ẽ. Sequit᷑. & pepit ⁊el

Expanded text:
 autem sequitur: Et peperit Zelpha, ancilla Liae, Jacob filium, et dixit Lia: In fortuna; et vocavit nomen bagad, , quod Aquila interpretatur venit accinctio, nos autem dicere possumus in procinctu. Ba. enim potest et praepositione sonare in, et venit. Ab eventu ergo sive procinctu, qui gad vocatus est. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
michi filiũ : ꝓpterea uocauit
lio ancille. iudicii nom̃ impone¬
ret. Dan quippe int̾pretat᷑ iudi¬
ciũ. E concepit adhuc ⁊ peperit
bala ancilla rachel filiũ scd̃m
fec̃ d̾s habitatione cũ sorore mea.
⁊ inualui. E uocauit nom̃ eiꝰ nep¬
talim. Causa noĩs neptalim alia
hic multo exponit᷑. ꝙͣ in librohe¬
breoꝵ nominũ scͥpta ẽ. Unde ⁊

Expanded text:
michi filium’, et ita causam lio ancille iudicii nomret. Dan quippe interpretatur judicium. Et concepit adhuc, et peperit Bala ancilla Rachel filium secundum fecit Deus habitatione cum sorore mea, et invalui; vocavitque nomen ejus Nephthalim . causa nominis Nephthali alia hic multo exponitur, quam in libro Hebraeorum nominum scripta est. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ret in egyptũ. duos tm̃ ioseph
filios habuerit. manassẽ ⁊ efra¬
im. manassẽ uorans ab eo qd̃
sit oblitus laboꝵ suoꝵ. Ita enĩ
hebrayce uocat᷑ obliuio. Estra¬
munera. aliqͥd resine ⁊ mellis.
tymiama. ⁊ stacten. terebintũ.
⁊ nuces. siue ut aqͥla ⁊ symina¬
cus transtuler̃t amigdala. Ie¬
circo hoc capłm posuimꝰ. ut sci¬
amꝰ ubi in nr̃is codicib habet᷑
tẏmiama. in hebreo ẽẽ necho¬
tha. qͦd aqͥla storac̃e transtulit.
Ex qͦ domꝰ nechota quȩ in ysaia
legit᷑. manifestissime cella tymi¬
amatis siue stẏrac is. intelligi¬
tur. qd illa arom atha diu̾sa
te ponat: sic̃ ibi. In stillicidiis
suis inebriabit᷑ germinans. haud
in ore sacculi. ⁊ condi meũ ar¬
genteũ. mitte in sacculũ uini¬
oris. P sacculo peronẽ uł follẽ
in hebreo habet. ꝓ condi. id: po¬
culo qd̃ etiam in ysaia legimꝰ.
aquila scyphũ. symmacꝰ fialã
cranstuler̃t̃. Descende gͦ ad
me ne steteris. ⁊ habitabis in

Expanded text:
vit in Aegyptum, duos tantum Joseph filios habuerit, Manasse et Ephraim. Manasse vocans ab eo, quod sit oblitus laborum suorum; ita enim Hebraice vocatur oblivio Ephramunera, aliquid resinae, et mellis, et thymiama, et stacten, et terebinthum, et nuces: sive, ut Aquila et Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco hoc capitulum posuimus, ut sciamus ubi in nostris codicibus habetur thymiama, in Hebraeo esse nechota, quod Aquila storacem transtulit: ex quo domus Nechota, quae in Isaia legitur, manifestissime cella thymiamatis sive storacis intelligitur, eo quod in illa aromata diversa te ponat, sicut ibi, In stillicidiis suis laetabitur germinans: haud in ore sacculi, et condy meum argenteum mitte in sacculum junioris. Pro sacculo peronem vel follem in Hebraeo habet, pro condy, id est, poculo, quod etiam in Isaia legimus: Aquila scyphum, Symmachus phialam transtulerunt. Descende ergo ad me, ne steteris et habitabis in
Abbreviated transcription (Latin):
locis marito coniuente re¬
sistere nequiuerit. tam̃ pot̃
⁊ alit̾ feda necessitas excusari.
quȩcũq mulierũ placuisset re¬
gi. apud regi apud ueteres sex
mensib unguebat᷑. oleo myr¬
tino. ⁊ sex m̃sib in pigm̃tis
uariis erat. & curationib fe¬
minaꝵ. ⁊ tẽ demũ ingredie¬
bat᷑ ad regen: atq ita pot̃ fi¬
eri ⁊ sarai postꝗͣ placuerat
pharao multa donauerat.i
huc intacta ab eiꝰ concubitu ꝑ¬

Expanded text:
locis, marito connivente, relocis, marito connivente, resistere nequiverit, tamen potest et aliter foeda necessitas excusari, quaecunque mulierum placuisset regi, apud veteres sex mensibus ungebatur oleo myrrheo, et sex mensibus in pigmentis variis erat et curationibus feminarum, et tunc demum ingrediebatur ad regem. Atque ita potest fieri ut Sara postquam placuerat Pharao multa donaverit, ehuc intacta ab ejus concubitu p
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio lib̾atus. ⁊ ex illo trp̃re¬
ei dies uite ⁊ t̾epus reputetur
ȩtatis. ex quo confessus ẽ dñm.
sꝑnens ydola chaldeoꝵ. Pot̃
aut̃ẽ fieri. ut qr scriptura re¬
liquit incertũ. ante paucos
annos chara de chaldea ꝓfec¬
tus ueniret in charrã. quã
morte obiret. uel certe post
charrã. ibi diutius moratꝰ sit.
Si qͥs gͥ huic expositioni contͣ¬
rius ẽ. querat aliam solutio¬
nẽ: ⁊ tẽ recte ea que a nobis
dicta st̃ imꝑbabit. E ꝓficis¬
cens abraham abiit in deser¬
tũ. ⁊ fames facta ẽ suꝑ trã.¬
plurimis aliis locis. ꝓ deserto.
ad austrũ seriptũ est in hebͤ
raoĩs. ⁊ laudauert̃ eam ad
pharaonẽ. ⁊ introduxer̃t in
bene fecit ꝓpt̃ eã. ⁊ fuert̃ ei
oues. ⁊ arm̃ta.⁊ asini. ⁊ serui.
⁊ ancille. muli ⁊ cameli. Licet
corpus sc̃aꝵ mulierũ. ñ uis
maculet. s uoluntas. ⁊ excu¬
sari posset sarai qd̃ famis t̾e¬
pore. sola regi in ꝑegrinis

Expanded text:
auxilio liberatus: et ex illo temporauxilio liberatus: et ex illo tempore dies vitae et tempus reputetur aetatis, ex quo confessus est Dominum spernens idola Chaldaeorum. Potest autem fieri ut quia Scriptura reliquit incertum, ante paucos annos Thare de Chaldaea profectus venerit in Carra, qua morte obierit, vel certe post  ibi diutius sit moratus. Si quis ergo huic expositioni contrarius est, quaeret aliam solutionem: et tunc recte ea, quae a nobis dicta sunt, improbabit. Et proficiscens Abram, abiit in desertum: et fames facta est super tplurimis aliis locis, ad austrum scriptum est in Hebraraonis, et laudaverunt eam ad Pharaonem, et introduxerunt eam in bene fecit propter eam: et fuerunt ei oves et armet familiae, et cameli. Licet corpus sanctarum mulierum non vis maculet, sed voluntas, et excusari posset Sarai quod, famis tempore, sola regi in peregrinis
Abbreviated transcription (Latin):
ne consũptus ẽ. Loqͥtur aũt̃
dñs postea ad abraham. Ego
sũ qui eduxi te de igne caldecꝵꝵ.
uxores. Nom̃ uxoris abrã sarai.
⁊ nom̃ uxoris nachor. melcha
filia aram. Pat̾ autẽ melche. ip¬
se ẽ pat̾ iesche. Aran filiꝰ tharȩ
fr̃ abram ⁊ nachor. duas filias
genuit. melchã ⁊ sarai. cogno¬
melchã accepit uxorem nachor.
⁊ abrã sarai. necdũ quippe in¬
ter patruos ⁊ fr̃m filias nuptie
fuerant lege ꝓͣbite: quȩ in pͥ¬
mis hominib etiã inter frẽs
nascitur questio. Si enĩ thara
etatis suȩ anno mortuus ẽ. qͦ¬
mͦ nẽ post mortẽ thare abrã
exiens de charra .lxxu. annoꝵ
fuisse memorat᷑. cũ a natiui¬
tate abre. usq ad morte pa¬
tris eiꝰ .cxxxu. anni fuisse do¬
ceant᷑. Suera ẽ gͥ illa hebreoꝵ
traditio ꝗͣ supͣ diximꝰ. qd̾ e¬
gressus sit thara cũ filiis su¬
is de igne caldeoꝵ. ⁊ qd̃ abrã
babylonio uallatꝰ incendio q
illud adorare noluerit. di sit

Expanded text:
ne consumptus sit. Loquitur autem Dominus postea ad Abraham: Ego sum, qui eduxi te de igne Chaldaeoruuxores. Nomen uxoris Abram Sarai, et nomen uxoris Nachor Melcha, filia Aran. Pater autem Melchae, ipse est pater Jescae. Aran filius Thare, frater Abraham et Nachor, duas filias genuit, Melcham, et Sarai cognoMelcham accepit uxorem Nachor, et Sarai Abraham: necdum quippe inter patruos, et fratrum filias nuptiae fuerant lege prohibitae, quae in primis hominibus, etiam inter fratres nascitur quaestio. Si enim Thara etatis suae anno mortuus est: quomodo nunc post mortem Tharae Abram exiens de Charra LXXV annorum fuisse memoratur, cum a nativitate Abrae usque ad mortem patris ejus, CXXXV anni fuisse doceantur? Vera est igitur illa Hebraeorum traditio, quam supra diximus, quod egressus sit Thara cum filiis suis de igne Chaldaeorum; et quod Abram Babylonio vallatus incendio, quia illud adorare nolebat, Dei sit
Abbreviated transcription (Latin):
tare pharaoni. In hebreo alit̃
habet: sine me d̾s respondeb
pacẽ pharaoni. Deniq sẏmina¬
cus more suo aꝑtiꝰ transtulit.
Non ego. s d̾s respondebit pa¬
cẽ pharaoni. Ecce .uii. anni ue¬
nient abundantie magne. ino
om̃i t̃ra egypti. Mirce qͦmͦ u̾bũ

Expanded text:
. In Hebraeo aliter habet: Sine me Deus respondebit pacem Pharaoni. Denique Symmachus more suo apertius transtulit: Non ego, sed Deus respondebit pacem Pharaoni. Ecce septem anni venient abundantiae magnae in omni terra Aegypti. Miror quomodo verbum