comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur acceptõs ẽẽ uitam et̾nam: s eo qͥ ꝑ̾cepto
bap̃ate recte uiuunt id ÷ qui se abstimuer̃t
a uitiis ⁊ concupiscentiis carnis regnũ ẽ
teloꝵ sic̃ infideles hr̃titi at stisiatiti nõ
hẽbunt. Nt tatholici criminosi possid̾e non
ꝓoterun

Expanded text:
vitam aeternam: sed eos qui percepto Baptismate recte vivunt, id est, qui se abstinuerint a vitiis et concupiscentiis carnis. Regnum enim coelorum sicut infideles, haeretici, atque schismatici non habebunt; sic catholici criminosi possidere non poterun
Abbreviated transcription (Latin):
gñditatem. partium distantiam. niolis
distensionem. aliquas ꝑ coloꝵ interualla
motões. uł quid eius modi. ¶ Nich certe
Quod gͦ non iuẽnnus in meliore nr̃o:
ñ debemus in illo q̃ure̾re. Qł longe me¬
lius ÷ meliore nr̃o. ut sic intelligam tłm
si possumus qͣntum possumus: sine qͣli¬
tate bonum. si ne qͣntitate magnum. snĩ
indigentia c̾atoren. sine situ p̾sentem.
sine ambitu om̃ia continentem. sñ lo¬
co uͥq totum. sine temꝑe sempit̾num.
sine ulla sui mmitutõe mutabilia facien¬
tem. nicħ q patieutem ¶ Quisquis
deum ita cogitat : ut si nundũ potest
om̃i modo inueĩre quid sit: pie tñ cauet
qͣntum pͭ aliquid ele illo sentire quocd
non sit

Expanded text:
granditatem, partium distantiam, molis granditatem, partium distantiam, molis distensionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel quid ejusmodi. Nihil certe Quod ergo non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere, quod longe melius est meliore nostro: ut sic intelligamus Deum, si possumus, quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitindigentia creatorem, sine situ praesentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omnimodo invenire quid sit, pie tamen cavet, quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit
Abbreviated transcription (Latin):
intellig̾e non possunt. Facilius enim no¬
bis inuicem ignostimus: si nou̾mius. asi
certe t̾dendo firmum teni̾mus : ea que
de naͣ incõmutabili ⁊ inuisibili summe¬
q iniuente ac sͥ sufficiente dnr. ñ ex osu¬
etudine uisibiltũ at mutabiliũ ⁊ mortali¬
um ł egenarum rr̃. eẽ metienda. ¶ S
tum in hiis ⁊̃ que nr̃is corͣlib acdiacent sen¬
sib: uł ꝙ nos ip̃i in int̾iore hõie sumus.
scĩa ꝯp̾hendendis laboremus. nͣ suffitiamꝰ.
nom tñ impudent̾ in illa que sũ st̃ curina
⁊ tneffabilia: pietas fulelis ardescit. nũ
trm suaꝵ uiriim inflat arrogantia: sea
quam gr̃a ip̃is treatoris ⁊ saluatoris in¬
flaminat. Nam quo intellcũ hom dm̃ capit.
qui ip̃m intelltm̃ suum quo eũ uult capere
nundum capit: Si aũ hunc iam capit: at¬
tendat diligent̾ nich eo eẽ in sua natura
melius. ⁊ uideat utrum ibi udeat illa
liniam̃ta for̾rum. nitores coloꝵ. spaciosã

Expanded text:
intelligere non possunt. 2. Facilius autem nointelligere non possunt. 2. Facilius autem nobis invicem ignoscimus, si noverimus, aut certe credendo firmum tenuerimus, ea quae de natura incommutabili et invisibili summeque vivente ac sibi sufficiente dicuntur, non ex consuetudine visibilium atque mutabilium et mortalium vel egenais etiam quae nostris corporalibus adjacent sensibus, vel quod nos ipsi in interiore homine sumus, scientia comprehendendis laboremus, nec sufficiamus: non tamen impudenter in illa quae supra sunt divina et ineffabilia, pietas fidelis ardescit; non quam suarum virium inflat arrogantia, sed quam gratia ipsius Creatoris et Salvatoris inflammat. Nam quo intellectu Deum capit homo, qui ipsum intellectum suum quo eum vult capere nondum capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter nihil eo esse in sua natura melius, et videat utrum ibi videat ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam
Abbreviated transcription (Latin):
Inc iam exorcli¬
eus ea dic̾e que
tlici ut cogitant᷑
uel ab homine
aliquo: uel certe
a nobis non om¬
nunotdo possunt.
qͣmuis et ip̃a no¬
stra cogitatõ cum de dĩ trinitate cogitamꝰ.
longe se illi tle quo cogitat impareni sen¬
tiat. n ut ÷ eũ capiat: s ut scͥptum est ⁊̾
a tantis qͣntus paulus apłs hic erat . ꝑ
speculum in enigmate uideatur: pͥmum
ab ip̃o dño tleo nr̃o de quo sꝑ cogitare de¬
bemus. ⁊ de quo digne cogitare ñ possu¬
mus: cui laudando reddenla ÷ om̃i temꝑe
bñlictio. ⁊ cui enuntiando ulła competit
lictio: ⁊ adiuitorium ad intlłigenda at ex¬
plicanda que intendo: ⁊ ueniam p̾cor sicu
offendo. ¶Alemor enim sum ñ solum uolũ¬
tatis: u̾ni t̾ inf̾m̾itatis mee. Ab hiis ⁊̾ qͥ
ista lecturi sunt ut ignoscant peto: ubi me
magis uoluisse qͣm potuisse dic̾e aduerte¬
rint. quod ł ip̃i melius intelligunt: uel
pp̃ mei eloquii difficultatem ñ intelligunt.
sicut ego eis ignosco uͥ pp̃ suam tarditatem

Expanded text:
Hinc jam exordiens ea dicere, quae dici ut cogitantur vel ab homine aliquo, vel certe a nobis non omni modo possunt: quamvis et ipsa nostra cogitatio, cum de Deo Trinitate cogitamus, longe se illi de quo cogitat, imparem sentiat, neque ut est eum capiat, sed, ut scriptum est, etiam a tantis quantus Paulus apostolus hic erat, per speculum et in aenigmate videatur , primum ab ipso Domino Deo nostro, de quo semper cogitare debemus, et de quo digne cogitare non possumus, cui laudando reddenda est omni tempore benedictio , et cui enuntiando nulla competit dictio, et adjutorium ad intelligenda atque explicanda quae intendo, et veniam precor sicubi offendo. Memor sum enim, non solum voluntatis, verum etiam infirmitatis meae. Ab his etiam qui ista lecturi sunt, ut ignoscant peto, ubi me magis voluisse quam potuisse dicere adverterint, quod vel ipsi melius intelligunt, vel propter mei eloquii difficultatem non intelligunt: sicut ego eis ignosco, ubi propter suam tarditatem
Abbreviated transcription (Latin):
noli meis hr̃is qĩ st̃pturis canonicis inser¬
uire: s in alis ⁊ tł ñ credebas cũ inue¬
neris inciuictant̾ trede. in istis aũ q
fi̾ne retini̾e. ĩ illes dico. Noli meas litt̾as
ex tua op̃ione uł otentõe : s ex diuina
lectõe ł inꝯtussa rõe corrig̾e. Si qund en
eis u̾i comp̾henderis existendo sĩ ÷ meĩr:
at indłigendo ⁊ amando ⁊ tuũ sit ⁊ meũ.
Siquid aũ falsi tonuit̾is : errando fu̾it
meum. sed iam cauendo nec tunm sit
nec meum.
Inc ita t̾tius hic liber sumat exor
non iõ minorem pr̃e filium qr ĩ muisit.
hic missus ÷: iõ minorem utroq sꝑm

Expanded text:
Noli meis litteris quasi Scripturis canonicis inserNoli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire; sed in illis et quod non credebas, cum inveneris, incunctanter crede, in istis autem firmiter retinere: ita illi dico, Noli meas litteras ex tua opinione vel contentione, sed ex divina lectione vel inconcussa ratione corrigere. Si quid in eis veri comprehenderis, existendo non est meum, at intelligendo et amando et tuum sit et meum: si quid autem falsi conviceris, errando fuerit meum, sed jam cavendo nec tuum sit nec meum. 3. Hinc itaque tertius hic liber sumat exordnon ideo minorem Patre Filium, quia ille misit, hic missus est, nec ideo minorem utroque Spi
Abbreviated transcription (Latin):
scribendo me diditisse confitear. Non d
docto uidi sr̃fluus. cimi multis impig̾s
multis q inoctis inter quos ⁊ mͥ nõ
parua ex ꝑte sit nc̃carius. ¶ Ex hiis
gͥ que ab aliis de hac re screpta iam
legimus: plur inum adiminatulati ⁊
acliuti ea que de tͥnitate uno sũmo sum¬
me q bono tlõ pie queri ⁊ clisseri posse
arbitror ip̃o exhortante querentla at ad¬
iuiuante aisserenda suscepi. ut si alia nõ
a plã ẽẽ potuerunt. ¶ Sane tum in
om̃ib lr̃is meis ñ solum piũ lectorem:
s ⁊̾ libeꝵ correctorem desit̾em. multo
maxime in hiis uͥ ip̃a magnitutdo q̃sti¬
onts: utinam tam mltos iuuentores
hr̃e poss : qͣm multos tontradc̃ores
ht̃. Uer umptatñ sicut latorem meñ
nolo ẽẽ iħ delitum : tea correctoren uo¬
lo sͥ. Ille me ñ amet amplius qmͣ catho¬
licam fudem: ille se ñ am ampliꝰ qͣm ca¬
tholicam u̾itatem. ¶ Sicut illi dico.

Expanded text:
scribendo me didicisse confitear: non debscribendo me didicisse confitear: non debdocto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam mihi, non parva ex parte sit necessarius. Ex his igitur quae ab aliis de hac re scripta jam legimus, plurimum adminiculati et adjuti, ea quae de Trinitate, uno summo summeque bono Deo, pie quaeri et disseri posse arbitror, ipso exhortante quaerenda atque adjuvante disserenda suscepi: ut si alia non a plura esse potuerint. 2. Sane cum in omnibus litteris meis non solum pium lectorem, sed etiam liberum correctorem desiderem, multo maxime in his, ubi ipsa magnitudo quaestionis utinam tam multos inventores habere posset, quam multos contradictores habet. Verumtamen sicut lectorem meum nolo Ille me non amet amplius quam catholicam fidem, iste se non amet amplius quam catholicam veritatem. Sicut illi dico,
Abbreviated transcription (Latin):
Redant qui
uolunt malle
me legendo. ꝙͣ
clictando labo¬
rare. Qui aũ
hoc nolunt
creclere. exꝑi¬
ri u̾o ⁊ possũt¬
lunt. Dent q legendo uł meis inqͥsitio¬
nib Rndeatur uel iutrogationib alioꝵ
quas ꝓ mea ꝑsona quam in seruitio xꝑi
sum errorem carnalium ⁊ ałium hõim
ant qm fatile ab isto labore me temꝑem:
⁊ qnͣto ⁊̃ gaudio stilum possim habere
feriatum ¶ O si ea que leginius de hiis
reb sufficienter edita in latino ẜmone:
aut ñ sint aut ñ inueniuntur : aut c̾ce
difficile ÷ a nobis inuenir i queunt. Grece
aũ lingne ñ sit nobis tantus hĩtus: ut
talnum reꝵ libris legendis ⁊ intelligẽ¬
ilis ulło modo reꝑuintur ydonei. quo ge¬
nere lr̃aꝵ ex hiis que nobis pauta inter¬
pretata sunt : non tlubito tuncta que uti¬
liter quer̾e possumus contineri. Fr̃ib
laudabilib stucdiis. lingua ac stilo meo
qiͣ bygas in me caritas ꝗgitat max ime
ẜuiam. ego q tp̃e multa que nestiebã:

Expanded text:
redant, qui volunt, malle me legendo quam ictando laborare. Qui autem hoc nolunt credere, experiri autem et possulunt, dent quae legendo vel meis inquisitionibus respondeantur vel interrogationibus aliorum, quas pro mea persona quam in servitio Chrisum errorem carnalium et animalium hominum ant quam facile ab isto labore me temperem, et quanto etiam gaudio stilum possim habere feriatum. Quod si ea quae legimus de his rebus, sufficienter edita in latino sermone aut non sunt, aut non inveniuntur, aut certe difficile a nobis inveniri queunt, graecae autem linguae non sit nobis tantus habitus, ut talium rerum libris legendis et intelligendis ullo modo reperiamur idonei, quo genere litterarum ex iis quae nobis pauca intepretata sunt, non dubito cuncta quae utiliter quaerere possumus contineri; fratriblaudabilibus studiis lingua ac stilo meo, quas bigas in me charitas agitat, maxime serviam, egoque ipse multa quae nesciebam,
Abbreviated transcription (Latin):
nasc̾etur. q̃nquitł ⁊ antea mittebatur :
tũ in illis for̾s corͣliter apparebat: Aut si¬
carnatõ talis ñ fc̃a 3: Si u̾o ꝑ illas auti¬
quas demonstratões nec pr̃ nͨ filtus : sed
sꝑc sc̃s ostendebat᷑: cur ⁊̾ ip̃e nunc dit̾etur
inissus cum ilł modis ⁊ antea quidem uit¬
teretur. ¶ Deinde subdiuisimus. ut hec
diligentissime tractarentur: ⁊ tͥꝑtitam fe
ta ÷⁊ ilue st̃ relique de quib deinteps dis¬
serere ag̾diar Iam enim q̃itum ÷ ⁊ tradta
titur in illis antiqͥs corͣlib for̾s ⁊ iuisis nõ
do sꝑm scm apparuisse : s aut indiffe̾nter
dñm ilm̃ qui tͥnitas tp̃a intelligr᷑. Ant qͥm¬
libet ex tͥnitate ꝑsonam quam lectõis textꝰ
indiciis c̾constantib sigͥficaret

Expanded text:
nasceretur ; quandoquidem et antea mittebatur, cum in illis formis corporaliter apparebat. Aut carnatio talis non facta est. Si vero per illas antiquas demonstrationes, nec Pater, nec Filius, sed Spiritus sanctus ostendebatur; cur etiam ipse nunc diceretur missus, cum illis modis et antea mitteretur. Deinde subdivisimus, ut haec diligentissime tractarentur, et tripartitam fecta est, duae sunt reliquae, de quibus deinceps disserere aggrediar. Jam enim quaesitum atque tractatum est, in illis antiquis corporalibus formis et visis, non apparuisse, sed aut indifferenter Dominum Deum qui Trinitas ipsa intelligitur, aut quamlibet ex Trinitate personam, quam lectionis textus indiciis circumstantibus significaret.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Itn̾i pp̃a missus sit dñs: qr ex occultoĩ
carne natus÷. ⁊ de sinu pr̃is ad oculos
hõim in forma ẜui tanꝙͣ egressus apparu
uisus ÷. ⁊ linguis diuisiis uelnt ignis ut
ħ eis fu̾it mitti ad aspedum mortalium
missus eẽ tlcũs sit. ¶ Dẽm̃ quesitũ est
tur ⁊ pr̃ ñ aliqñ dc̃s sit missus: s ꝑ iꝰs

Expanded text:
trum propterea missus sit Dominus, quia ex occulto in carne natus est, et de sinu Patris ad oculos hominum in forma servi tanquam egressus apparuvisus est , et linguis divisis velut ignis : ut hoc eis fuerit mitti, ad aspectum mortalium missus esse dictus sit. Deinde quaesitum est cur et Pater non aliquando dictus sit missus, si
Abbreviated transcription (Latin):
dei ad unitatem ꝑsone copulatus. ⁊ qͦ¬
daminodo omixtus ÷ homo tũ ueĩente
plenitudine temꝑis missus ÷ in hunc
mundum: fc̃s ex femina filius di̾. ut efs
⁊ filius hõis ꝓpter᷑ filios hõis. ¶ Sanc
ꝑsonam angelita natiera figare antea po¬
tuit ut premuntiaret non ex propria¬
re ut ipsa esset

Expanded text:
copulatus, et quodam modo commixtus est homo, cum veniente plenitudine temporis missus est in hunc mundum factus ex femina Filius Dei, ut esset et filius hominis propter filios hominum. Hanc personam angelica natura figurare antea potuit, ut praenuntiaret; non expropriare, ut ipsa esset.
Abbreviated transcription (Latin):
sio sꝑc scĩ. hĩtura erat qͣmdam ꝓpͥetatẽ
suam in ip̃o aduentu qualis antea nun¬
qm fuit. Nusqͣm enim legim̃ linguis qͣl̃
ñ nou̾ant hõies loqutos ueĩente in se
sꝑu scõ sicut tunc scm̃ ÷ cũ oport̾et eius.
aduentum signis sensibilib tdemonstrari.
ut ostenderetur toto orbe t̾raꝵ at om̃es
gentes in lingͥs uariis constitutas t̾ilttn¬

Expanded text:
s sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nunquam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut ostenderetur totum orbem terrarum atque omnes gentes in linguis variis constitutas, creditu
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑc dt̃. Nec iideo ꝙ dud sigͥfitare uolu¬
erit ⁊ tũ sufflans in faciem discipuloꝵ
ille corꝑeus. cum sensu corꝑalr tangen¬
sꝑm quem sufflans dedit: ⁊ aliũ quem
ptꝰ ascentõem siam misit : unus enimi¬

Expanded text:
citur. Nec video quid aliud significare voluerit, cum sufflans in faciem discipuloruille corporeus, cum sensu corporaliter tangenSpiritum quem sufflans dedit, et alium quem post ascensionem suam misit ? Unus enim
Abbreviated transcription (Latin):
un at scoꝵ salus eẽt : qui pͥusqͣm ip̃e de
U̾gine nasce̾tur: de mulierib nati sũt.
⁊ in quo fc̃o at predicato salus sit oĩm¬
tredentium. sꝑantium. diligentiũ. Hoc
tnuim magnum pietatis ÷ sacram̃tum
qd̃ manifesfum ÷ in carne : iustificatũ
 in sꝑi. apparuit angłsis: p̾ditatũ÷¬

Expanded text:
um atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de um atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de virgine nasceretur, de mulieribus nati sunt, et in quo facto atque praedicato salus sit omnicredentium, sperantium, diligentium. Hoc enim magnum pietatis est sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit Angelis, praedicatu
Abbreviated transcription (Latin):
tas illiꝰ s cancdor illiꝰ ÷ : ñ ÷ minor. Eqͣł¬
lo ita mittitur a quo manat. Sic enĩ
⁊ petitur ab illo qͥ amabat eam ⁊ tle¬
siderabat. Emitte inqͥt illam de stĩs ce¬
lis tuis: ⁊ mitte illam a sẽde magnitu¬
dinis tue. ut metũ sit ⁊ mecũ laboret:
id ÷ doceat me laborare ne laborem. La¬
bores enim eius: u̾tutes st̃. ¶ Sed alr̾
mittitur ut sit cum hõie: alr̾ mssa est
ut ip̃a sit homo. In aĩas enim scãs se tnͣs¬
fert at amicos cłi ⁊ ꝓpħas ostituit: sit̃¬
⁊̾ implet scõs. ⁊ om̃ia talib iinisteriis
ꝯgrua ꝑ eos oꝑatur. Lum aũuenit ple¬
intudo tꝑis missa ÷ sĩ ut impleret ange¬
los ⁊ ñ ut eẽt angelus. nͥ̃qͣntum osiliũ
pr̃is aninintiabat qđ ⁊ ip̃ius erat: nec
ut eẽt cũ hõib aut in hõib. hoc enini ⁊
bum caro fieret .i. homo fieret. in quo
futõ reulato sacram̃to ⁊̃̾ eoꝵ sapienti¬

Expanded text:
tas illius, sed candor illius est, non est minor; aeqtas illius, sed candor illius est, non est minor; aeqlo itaque mittitur, a quo emanat. Sic enim expetitur ab illo qui amabat eam et desiderabat. Emitte, inquit, illam de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doceat me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit homo. In animas enim sanctas se transfert, atque amicos Dei et Prophetas constituit , sios, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitudo temporis, missa est, non ut impleret angelos, nec ut esset angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat, nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, hoc enim et bum caro fieret, id est, homo fieret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
nato qruedam claritatis om̃potentis
dei sinceras sbi enu qd manat ⁊ de quo
sicut a qua de foramĩe t̾re aut lapidiss
manat: s sic̃ lux de luce. Ilam ꝙ dc̃m :¬
Candor ÷ enim lacis et̾ne. Quid aliuil d¬
pe lucis quid nͥ lux÷. Et iõ coct̾na luci
tle qua lux est. Maluit aũ tlicere candor
lutis qͣm lux lucis. Ne obscur tor putaret᷑
ista que manat: qͣm illa cle qua manat.
Cum enim autlitur candor eiꝰ ẽẽ ista: faci¬
lius ÷ ut ꝑ hnͣc luc̾e illa qͣm ħ minus lu¬
tere credatur. S qr cauendum ñ erat
ne minor lux illa putaretur que istam
genuit: hoc enim tilłs unitr̃m hr̃ticus
ausus ÷ r̃e. nͨ credendum ÷ aliquem au¬
surum: illi cogitatõi occrit scͥptura qͦ
possit iuułi obsti̾or lux ista que manat.
trm illa de qua manat. Quam suspiti¬
est: obsciͣtas illius ÷ non candor illiuiss.
Si aũ maior ÷ ÷ non ex ea manat. Non eͥ
unte̾t de qua genita ÷. qr gͦ ex illa ma¬
nat : ñ ÷ maior qͣm illa. qr u̾o si obscuri¬

Expanded text:
natio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? Ibi autem quod manat et de quo sicut aqua de foramine terrae aut lapidis manat; sed sicut lux de luce. Nam quod Candor est enim lucis aeternae; quid aliud dpe lucis, quid nisi lux est? Et ideo coaeterna luci, de qua lux est. Maluit autem dicere, Candor lucis, quam, Lux lucis; ne obscurior putaretur ista quae manat quam illa de qua manat. Cum enim auditur candor ejus esse ista, facilius est ut per hanc lucere illa, quam haec minus lucere credatur. Sed quia cavendum non erat, ne minor lux illa putaretur quae istam genuit hoc enim nullus unquam haereticus ausus est dicere, nec credendum est aliquem ausurum, illi cogitationi occurrit Scriptura, qua posset videri obscurior lux ista quae manat, quam illa de qua manat: quam suspiciest, obscuritas illius est, non candor illius. Si autem major est, non ex ea manat: non enim vinceret de qua genita est. Quia ergo ex illa manat, non est major quam illa: quia vero non obscuri
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtum possumus capimus: nõ in
uina sapiunt ñ sunt in hoc mundo. S
p̃r cum ex temꝑe a quoqͣm cognoscitut.
non drͣ missus. Non enim ht̃ de quo sit :
aut ex quo ꝓcedat. Sapĩa quippe dicit.
Ego ex ore altissimi prodiui. sẜ de sꝑu¬
cut gͦ pr̃ genuit : filius genitus÷. ita
pr̃ misit: filius missus ÷. S quemad¬

Expanded text:
ntum possumus, capimus, non in m, in quantum divina sapiunt, non sunt in hoc mundo. Sed Pater cum ex tempore a quoquam cognoscitur, non dicitur missus: non enim habet de quo sit, aut ex quo procedat. Sapientia quippe dicit, Ego ex ore Altissimi prodivi ; et de Scut ergo Pater genuit, Filius genitus est, ita Pater misit, Filius missus est. Sed quemad
Abbreviated transcription (Latin):
citur. S tum in carne manifestatus ÷
filius di in hunc mundũ missus ⁊ in
plenitudĩe temꝑis: fc̃s ex feĩa. ¶ Qr
enim in sapĩa dĩ ñ pot̾at mundus cog
teneb̾s : ⁊ tenebre eam ñ comp̾ hende¬
runt. placuit deo ꝑ stulticiam p̾dica¬
tõis saluos fac̾e̾ credentes: ut u̾bum ca¬
ro fieret et hĩtaret in nobis. Lum añ

Expanded text:
n carne manifestatus est Filius Dei, in hunc mundum missus est, in plenitudine temporis, factus ex femina. Quia enim in sapientia Dei non poterat mundus cogntenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt: placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes ; ut Verbum caro fieret, et habitaret in n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ascendõ in celumt tu ibi es tcł ałł locũ
Qł aũ acl faciendum artinet: fortassis
de solo tleo u̾issime tlicatur. Solus enim
deus facit ⁊ ip̃e non fit. n patitur quã¬
tum ad eius sub̃am ꝑtinet qua tło ÷. Ita¬

Expanded text:
 Si ascendero in coelum tu ibi es , quod ad locum. Quod autem ad faciendum attinet, fortassis de solo Deo verissime dicatur: solus enim Deus facit, et ipse non fit, neque patitur, quantum ad ejus substantiam pertinet qua Deus
Abbreviated transcription (Latin):
almodũ multi latini ista tractantes: et
degni auctoritate tlix̾unt. cum alium mo¬
tdum aptiorem ñ inuenirent quo eñtia¬
rent ũbis: qł sine u̾bis intelligebant.
Non e dixit unũ÷. trd sabelliani ditunt: s
unum sumus. Tam̃ cum qrͣ quid tres: mn¬
magna ꝓrsus inopia hũnum laborat elo¬
huium. Dc̃m ÷ tamen tres ꝑsone: non ut
qllum lic̾etur: s ne tac̾etu
apłm .x.

Expanded text:
admodum multi Latini ista tractantes et digni auctoritate dixerunt, cum alium modum aptiorem non invenirent, quo enuntiarent verbis quod sine verbis intelligebant. Non enim dixit, Unum est, quod Sabelliani dicunt; sed, unum sumus. Tamen cum quaeritur quid tres, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium. Dictum est tamen, Tres personae, non ut illud diceretur, sed ne taceretur. CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
ad se de celo fcã tum pͥmum uocaties est:
narrat apłs̾ paulus. Nam int̾ cet̾a que
audiuit ⁊ hoc sͥ dcm̃. Sic loquit᷑. Ad hoc
enim tibi apparui ut constituam te mĩs
in quas ego mitto te aꝑire oculoꝵ cetorũ.
ut au̾tantur a teneb̾s ⁊ a potestat satha¬
ne ad tlm̾: ut accipiant remissionem p̃¬
catoꝵ. ⁊ sortem que in scĩs ⁊ fidem que
in me est. Uñ ⁊ exhortans idem apłs
credentes ad gr̃aꝵ actõem deo pr̃i: qui
eruit nos inqit tle potestate tenebrarum
⁊ tnͣstulit in regnuni filii claritatis sue:
in quo hẽmus redemptõem in remissio¬
nem pcc̃oꝵ. ¶In hc redemptõe tanꝙ pre¬
cium ꝓ nobis datus est sangͥs xꝑi. Quo
accepto diabolus non ilitatus ÷. s ligatꝵ
ut nos ab eiꝰ nexib solu̾emur. Nec quem¬
qm cetum coꝵ quos xꝑc ab om̃i debito
liber indebite fuso suo sangͥne redemiis:
pcc̃oꝵ retib inuolutũ trah̾et ad sccłe ac
sempit̾ne mortis excitiũ : s uł hactenꝰ mo

Expanded text:
ad se facta, cum primum vocatus est, narrat apostolus Paulus. Nam inter caetera quae audivit, etiam hoc sibi dictum sic loquitur: Ad hoc enim tibi apparui, ut constituam te minisin quas ego mitto te aperire oculos caecorum, ut avertantur a tenebris, et a potestate satanae ad Deum, ut accipiant remissionem peccatorum, et sortem quae in sanctis, et fidem quae in me est . Unde et exhortans idem apostolus credentes ad gratiarum actionem Deo Patri: Qui eruit nos, inquit, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae, in quo habemus redemptionem in remissionem peccatorum . In hac redemptione tanquam pretium pro nobis datus est sanguis Christi, quo accepto diabolus non ditatus est, sed ligatus: ut nos ab ejus nexibus solveremur, nec quemquam secum eorum quos Christus ab omni debito liber indebite fuso suo sanguine redemisset, peccatorum retibus involutum traheret ad secundae ac sempiternae mortis exitium ; sed hacte
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ alia sit intellectualis cognitio et̾narũ.
Alia ratõnalis temporalium: ⁊ huic illam
s̾ponendam esse ambigit nemo. ¶Relit¬
quentibus itaq nobis ea que exterioris st̃¬
honunis et ab cis que coniniunta cum peco¬
ribus habenius introrsam ascendere cupi¬
entibus : antequam ad cognitõnem rerum
intelligibilium atq summarum que sem¬
piterne sunt uenirenus temporalium
rerum cognitio rationalis occurrit. Eti¬
am in hac igitur inueniatiius si possimꝰ
altquam trinitatem: sicut inueniebamꝰ
in sensibus corporis. et in hiis que ꝑ eos
in anmiam uel spiritũ nostrum ymagi¬
nabiliter intrauerunt: ut pro corpora¬
libus rebus quas corporeo foris positas
attingamus sensu. intus corporum simi¬
litudines haberemus impressas memo¬
rie ex quibus cogitatio formaretur ter¬
cia uoluntate etiam utrumq uingente.
sicut formabitur foris acies oculoꝵ quã
uoluntas ut uisio fieret: adhibeat reii
insibili. et utrumq ungebat. etiam illic

Expanded text:
od alia sit intellectualis cognitio aeternarum rerum, alia rationalis temporalium, et huic illam praeponendam esse ambigit nemo. Relinquentibus itaque nobis ea quae sunt exterioris hominis, et ab eis quae communia cum pecoribus habemus introrsum ascendere cupientibus, antequam ad cognitionem rerum intelligibilium atque summarum quae sempiternae sunt veniremus, temporalium rerum cognitio rationalis occurrit. Etiam in hac igitur inveniamus, si possumus, aliquam trinitatem, sicut inveniebamus in sensibus corporis, et in iis quae per eos in animam vel spiritum nostrum imaginaliter intraverunt; ut pro corporalibus rebus quas corporeo foris positas attingimus sensu, intus corporum similitudines haberemus impressas memoriae, ex quibus cogitatio formaretur, tertia voluntate utrumque jungente: sicut formabatur foris acies oculorum, quam voluntas, ut visio fieret, adhibebat rei visibili, et utrumque jungebat, etiam illic
Abbreviated transcription (Latin):
co modo affectas ẽẽ illorum uentes etiã
iugilantium instinctu sp̃num malignorũ
atq fallacium quib ture ẽ de reuolitõni¬
bus animarũ falsam opinionem ad deci¬
piendos homines fmare uł serere ex ħi co¬
uiti potest. qͥa si uere illa recordarentur q̃
hic in aliis antea positi corporib uiderãt
multis ac pene om̃ib tl conting̾et. qͣnto¬
quitlem ut de uiuis mortuos ⁊ ita de mor¬
tuis uiuos. tanqͣm de uigilantib dormẽ¬
tes ⁊ de dormientib uigilantes sine cess¬
tione fi̾ suspicantur. ¶ Si ergo hec el
sapiẽtie ⁊ sciẽtie recta clistinctõ ut ad sapi¬
entiam ꝑtineat : c̾naꝵ rerum cognitio
intellc̃ualis. ad scientiam u̾o temporalũ
rerum cognitõ ratiotialis: qruid tui p̾po¬
nendum sit siue postponendũ: non est¬

Expanded text:
eo modo affectas esse illorum mentes etiam eo modo affectas esse illorum mentes etiam vigilantium, instinctu spirituum malignorum atque fallacium, quibus curae est de revolutionibus animarum falsam opinionem ad decipiendos homines firmare vel serere, ex hoc conjici potest, quia si vere illa recordarentur quae hic in aliis antea positi corporibus viderant, multis ac pene omnibus id contingeret: quandoquidem ut de vivis mortuos, ita de mortuis vivos, tanquam de vigilantibus dormientes, et de dormientibus vigilantes, sine cessatione fieri suspicantur. 25. Si ergo haec est sapientiae et scientiae recta distinctio, ut ad sapientiam pertineat aeternarum rerum cognitio intellectualis; ad scientiam vero, temporalium rerum cognitio rationalis: quid cui praeponendum sive postponendum
Abbreviated transcription (Latin):
capax ei q congruens est creatus. Non eñi
⁊ ip̃e ileo sine magis alba ⁊ nigra disc̾nit:
qr ista iam nou̾at anteqͣm in hcͣ carne t̾are¬
tur. Dentq cur de solis reb intelligibili¬
bus uł fĩ potest: ut bene int̾rogatus quis
respondeat. t ad quamq ꝑtinet disciplu¬
uam ⁊̾ si cius ignarus est: ¶ Cur hoc fa¬
cere de reb sensibilib nullus potest: nisi
quas isto uidit in corꝑe constitutus. Aut
cis qui nou̾ant urditantib credidit. seu
litt̾is ciniesq seu u̾bis. Nonenim adquies¬
cendum est eis qui sainuim pythagoram
fu̾nt recordatum fuisse talia non nulla q̃
fu̾at exꝑtus tum ħ alio iam fuiss in cor¬
pore. Et alios non nllos narrant alii cꝰ¬
modi aliqͥd in suis mentib passos. Quas
falsas fuisse memortas qͣles plerum q
expinitur in sompnis qͣndo nobis uide¬
mur reminisci: qͣsi egerimus. aut under¬
mus ꝙ nͨ egtinus om̃ino. nec uidimus. ⁊

Expanded text:
lucis capax eique congruens est creatus. Non enim lucis capax eique congruens est creatus. Non enim et ipse ideo sine magistro alba et nigra discernit, quia ista jam noverat antequam in hac carne crearetur. Denique cur de solis rebus intelligibilibus id fieri potest, ut bene interrogatus quisque respondeat quod ad quamque pertinet disciplinam, etiamsi ejus ignarus est? Cur hoc facere de rebus sensibilibus nullus potest, nisi quas isto vidit in corpore constitutus, aut eis quae noverant indicantibus credidit, seu litteris cujusque, seu verbis? Non enim acquiescendum est eis qui Samium Pythagoram ferunt recordatum fuisse talia nonnulla quae fuerat expertus, cum hic alio jam fuisset in corpore: et alios nonnullos narrant alii, ejusmodi aliquid in suis mentibus passos: quas falsas fuisse memorias, quales plerumque experimur in somnis, quando nobis videmur reminisci quasi egerimus aut viderimus, quod nec egimus omnino nec vidimus; et
Abbreviated transcription (Latin):
sophus nobilis ꝑsuatlere conatus
est uixisse ħͥ animas hominum: et añ¬
qͣm ista corpora g̾erent. ⁊ hinc ẽẽ ꝙ ea
que idiscuntur reminiscunt᷑ potius cog¬
nita : qmͣ cognoscuntur noua. Retu¬
lit enim puerum quenidam nescio qͥ
de geomet̾a int̾rogatum sic responduse
tanqͣm eẽt illius ꝑicissimꝰ discipline. gͣ¬
latim quippe atq artificiose int̾rogatꝰ.
Uidebat qđ udendum erat: dicebat q
quod uiderat. M si recordatio hec eẽt re¬
rum antea tognitaꝵ : non utiq omines
uł pene om̃s cum illo modo int̾rogaren¬
tur hoc possent. Non enim om̃s in p̾o¬
re uita geometre fuerũt: tum tam ra¬
ri sint in gn̾e humatio. ut uix possit
aliqͥs inueniri. S potius credentũ est
mentis intellectualis ita condicam ẽẽ na¬
turam: ut reb intelligibilib nat᷑alior¬
dine disponente conditore subiecta. sic
ista uideat in quadam luce sui gen̾i̾s ĩcor¬
porea: qruemadm oculus carnis uidet q̃
in hac or corꝑea luce c̾tumadiacent: cuius

Expanded text:
sophus nobilis persuadere conatus est vixisse hic animas hominum, et antequam ista corpora gererent: et hinc esse quod ea quae discuntur, reminiscuntur potius cognita, quam cognoscuntur nova. Retulit enim, puerum quemdam nescio quae de geometrica interrogatum, sic respondisse, tanquam esset illius peritissimus disciplinae. Gradatim quippe atque artificiose interrogatus, videbat quod videndum erat, dicebatque quod viderat. Sed si recordatio haec esset rerum antea cognitarum, non utique omnes vel pene omnes, cum illo modo interrogarentur, hoc possent. Non enim omnes in priore vita geometrae fuerunt, cum tam rari sint in genere humano, ut vix possit aliquis inveniri: sed potius credendum est mentis intellectualis ita conditam esse naturam, ut rebus intelligibilibus naturali ordine, disponente Conditore, subjuncta sic ista videat in quadam luce sui generis incorporea, quemadmodum oculus carnis videt quae in hac corporea luce circumadjacent, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
singłm queniq hoĩem gr̃a regn̾atio¬
nis inuen̾it: ibi ei remittuntur pee¬
t̾ita uniu̾sa pcc̃a. ⁊ reatus iͤ nascendo
ccͣctus : renascendo dissoluitur. Tam
nou̾int ⁊ s cũ mandato incipiant adu¬
torium hr̃e diuinum

Expanded text:
singulum quemque hominem gratia regenerationis invenerit, ibi ei remittuntur praeterita universa peccata; et reatus ille nascendo contractus, renascendo dissolvitur. Tamqunoverint, sed cum mandato incipiant adjutorium habere divinum.
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem. dum cogor ꝑ quedã densa ⁊ opaca
uiam caꝑe. qñquidem nec ip̃is scĩs clim¬
noꝵ libroꝵ auctoritatib ullo modo qͥsꝙͣ
digͣne tribu̾it tam mnłtos ⁊ uarios erro¬
res hr̃ticoꝵ: tum oñis ex eisdem scͥptu¬
rio falsas atz fallates oꝑiniones suas
xꝑi lex hoc ÷ caritas. ut tum aͥ cd falsi in
ubri meis me sensisse hoĩes putant ty
ego ñ sensi. at id ip̃m falsum alt̾i disp¬
plicet: alt̾i plac. ⁊ malo me rep̾hndi a
rep̾hensore falsitatis qm ab eiꝰ laudato¬
re lauclari. Ab illo enim ꝙͣuis ego nõ
recte qui hoc ñ senserim : error tñ ipse
recte uituꝑat᷑. Ab hoc aũ ñ ego r̃te lau¬
tor a quo ex istimor id sensisse ttł uitupe¬
tris. Frgo in nomine tlomint susceptũ
opus aggrediamur

Expanded text:
sitatem, dum cogor per quaedam densa et opaca sitatem, dum cogor per quaedam densa et opaca viam carpere: quandoquidem nec ipsis sanctis divinorum librorum auctoritatibus ullomodo quisquam recte tribuerit tam multos et varios errores haereticorum, cum omnes ex eisdem scripturis falsas atque fallaces opiniones suas i, hoc est charitas, ut cum aliquid falsi in libris meis me sensisse homines putant quod ego non sensi, atque idipsum falsum alteri displicet, alteri placet, malim me reprehendi a reprehensore falsitatis, quam ab ejus laudatore laudari. Ab illo enim quamvis ego non recte, qui hoc non senserim, error tamen ipse recte vituperatur: ab hoc autem nec ego recte laudor a quo existimor id sensisse quod vitupetas. Ergo in nomine Domini susceptum op
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃m ÷÷ asserat ut placet snĩam sua mr̃et
O cognoscendũ fac̾e turau̾it: ub̾rimũ fru¬
ctum huiꝰ laboris mei ceꝑo. Quod si mͥ
non potu̾it. quib id potu̾it me uolente
ac libente prestit̾it : ego tũ in lege donĩ
meditor. si ñ tlie ac notte. salcem quibus
tꝑrum ꝑticulis possum. ⁊ meditatõnes
meas ne obliuuione fugiant stilo alligo:
aũ ałr sapio id quo ip̃e inͥ reuelabit isi¬
ue ꝑ occultas inspiratões at ãmõntões.
siue ꝑ manifesta eloqͥa sua. siue ꝑ fr̃nas
ẜmocinatões. ¶ Horo. ⁊ ħ depositũ desi¬
cłium q meũ penes ip̃m hẽo: qui mͥ sa¬
tis ydoneus ÷ ⁊ tustodire que declit et
rectlẽ que ꝓmisit. Arbitror sane ñ nullos
tardiores in qͥbusdam locis libroꝵ meoꝵ
opinaturos me sensisse qil̾ ñ sensi: aut ñ
sensisse trl̃ sensi. Quoꝵ er rorem mͥ tͥbui
sĩ deb̾e quis nesciat : si uelut me seq̃ntes n¬
app̾hendentes deu iauer̃t in aliquam fal¬

Expanded text:
t; asserat, si placet, sententiam suam, et o cognoscendum facere curaverit, uberrimum fructum laboris hujus mei cepero. Quod si mihi non potuerit, quibus id potuerit, me volente ac libente praestiterit: ego tamen in lege Domini meditor, si non die ac nocte , saltem quibus temporum particulis possum; et meditationes meas, ne oblivione fugiant, stilo alligo: autem aliter sapio, id quoque mihi ipse revelabit , sive per occultas inspirationes atque admonitiones, sive per manifesta eloquia sua, sive per fraternas sermocinationes. Hoc oro, et hoc depositum desideriumque meum penes ipsum habeo, qui mihi satis idoneus est custodire quae dedit, et reddere quae promisit. 6. Arbitror sane nonnullos tardiores, in quibusdam locis librorum meorum opinaturos me sensisse quod non sensi, aut non sensisse quod sensi. Quorum errorem mihi tribui non debere quis nesciat, si velut me sequentes napprehendentes, deviaverint in aliquam fal
Abbreviated transcription (Latin):
Uel ⁊̃ si hoc ur᷑ abitiat: ⁊ eis potiuo qͥs
intelligit oꝑami ⁊ tꝑc impendat: Nontũ
p̃pea putet me tac̾e debuisse: tr non tamn
ex pedite ac dilucide qͣm illi quos intelligit
eloqui potui. Neq tnim om̃ia que ab om̃i¬
b ostribunt᷑ : in om̃im manus ueniunt.
Et fi̾ potest. ut si nlłi qui ⁊ͥ hec nr̃a intl¬
lig̾e ualent illos planiores ñ inueĩant li¬
bros. ⁊ in istos saltem incidant. Ioq uti¬
le ÷ ples a plurib fi̾ diu̾so stilo ñ aliu̾sa
fide et iam ide tõib eisdeni: ut ad płimos
res ip̃a ꝑuẽĩat. ad alios sic. ad alios autẽ
sic. At si ille qͥ se ista non intlłexisse o queri̾
ulła unqͣm de talib reb ililigñter ⁊ aute
disputata intlłige̾ potuit. secũ agat uotsᷤ
⁊ studiis ut ꝓficiat: ñ mecum q̃relis ⁊ cõ¬
uitiis ut taceam. ¶ Qui u̾o ħ̃ legens

Expanded text:
 si hoc videtur, abjiciat; et eis potius quos intelligit, operam et tempus impendat. Non tamen propterea putet me tacere debuisse, quia non tam expedite ac dilucide quam illi quos intelligit, eloqui potui. Neque enim omnia quae ab omnibus conscribuntur, in omnium manus veniunt: et fieri potest ut nonnulli qui etiam haec nostra intelligere valent, illos planiores non inveniant libros, et in istos saltem incidant. Ideoque utile est, plures a pluribus fieri diverso stilo, non diversa fide, etiam de quaestionibus eisdem, ut ad plurimos res ipsa perveniat; ad alios sic, ad alios autem sic. At si ille qui se ista non intellexisse conqueritur, nulla unquam de talibus rebus diligenter et acute disputata intelligere potuit; secum agat votis et studiis ut proficiat, non mecum querelis et conviciis ut taceam. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Rouide quisqͥs hec legit uͥ ꝑiter
tertus ÷ ꝑgat mecũ ubi ꝑiter he¬
sitat. querat mecũ : uͥ errorem suum
cognoscit. redeat ad me uͥ meum. reno¬
cet nie. ¶ Ita ing̾diatinur sił caritatis
uiam : tentlẽtes ad eum de quo tlc̃m est.
Querite faciem eius sꝑ. Et ħ placitum
pium at tutũ coram dño deo nr̃o cũ om¬
nib interun. qui ea q̃ scribo legũt. ⁊ ĩ
sius aͥd queritur : ñ fructuosius ad ĩue¬
nirui. Quisqͥs gͦ cum legit dic̃. non bñ
am rep̾hendit non fidem. Et forte uere
potuit diti planuis. uexptam̃ nlłs hõi¬
num loqutus ÷. ut in om̃ib ab omnib
intellig̾etur. ¶ Hileat gͦ cui l in sermo

Expanded text:
roinde quisquis haec legit, ubi pariter certus est, pergat mecum; ubi pariter haesitat, quaerat mecum: ubi errorem suum cognoscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul charitatis viam, tendentes ad eum de quo dictum est, Quaerite faciem ejus semper . Et hoc placitum pium atque tutum coram Domino Deo nostro cum omnibus inierim, qui ea quae scribo legunt, et in sius aliquid quaeritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Quisquis ergo cum legit dicit, Hoc nonam reprehendit, non fidem: et forte vere potuit dici planius; verumtamen nullus hominum ita locutus est, ut in omnibus ab omnibus intelligeretur
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Ita tũ aliud sit non se hosse. aliud
non se togitare. Neq enim. multarum
doctͥnaꝵ ꝑitum ignorate gͣmaticam ili¬
timus tũ eam ñ cogitatitꝵ de melitine
artẽtunt togitat u̾m gͦ aliud sitñ
se nossor aliud non se cogitare. tanta
uis ⁊̃ amoris ut ea que. cũ amore. cogi¬
artrahat secũ ⁊̾ cum ad sacogitandam
quodam mnodo re̾it. Et q illalcor sunt
que foris per sensus. carnis adamauit:
coꝵ q diutͥna quadam familiaritate
tmplidatirestuis dec. secũ potest introesꝰ
Dat enin cis forͣndis qͥdlam sub̾e fue.

Expanded text:
ttere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud ttere. Ita cum aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare neque enim multarum doctrinarum peritum, ignorare grammaticam dicimus, cum eam non cogitat, quia de medicinae arte tunc cogitat: cum ergo aliud sit non se nosse, aliud non se cogitare, tanta vis est amoris, ut ea quae cum amore diu cogiattrahat secum etiam cum ad se cogitandam quodam modo redit. Et quia illa corpora sunt, quae foris per sensus carnis adamavit, eorumque diuturna quadam familiaritate implicata est, nec secum potest introrsum Dat enim eis formandis quiddam substantiae suae:
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari appetat: sub eo .s. tui subdentla
est sup̾ ea quib p̾ponenda .℥. sub illo a qͦ
regi debet: supra ea que reg̾ere debet.
Multa enim ꝑ cupiditatem prauã
tanqͣm sui sit oblita sic¬
agit. Uidet enim quedam int Er inse¬
tus pulchra in p̾stantiore natura q̃ deus
est. N cũ instare debeat ut eis fruatur:
uolens ca sͥ tribu̾e ⁊ non ex illo similis
alius: si ex se ip̃n ẽẽ ꝙ ille est au̾titir ab
eo. inos etur q ⁊ labit᷑ in minus ⁊ nuuꝰ
quod putatur ampliꝰ ⁊ amplius ⁊ qr nec
ip̃a sibi nec ei quid qͣm sufficit recedẽti
ab illo qui solus sufficit. Iõq ꝑ egestgtẽ
ac difficultatem fit nimis intenta in
actõnes suas ⁊ in qeuetas delectationed¬
quao ꝑ eas colligit: at ita cupiditate adqͥ¬
rendi notitias ex hiis que foris sunt quo¬
uum cognitum genus ainat. ⁊ sentit am̃¬
ti posseinͥ impensa tã teneantur ꝑdit senĩ¬
tntem. Tanto q se ip̃am minus cogitat:
qͣnto magis set᷑a est td̾ se non possit am̃¬

Expanded text:
ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit obliagit. Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur ab eo, moveturque et labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationequas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi notitias ex iis quae foris sunt, quorum cognitum genus amat et sentit amitti posse, nisi impensa cura teneatur, perdit securitatem, tantoque se ipsam minus cogitat, quanto magis secura est quod se non possit ami
Abbreviated transcription (Latin):
q pot̃ recognosti cin nten̾it hoc cõ qud
querebatur. S quomodo. meno tien¬
at in enentem. qͣi posilt mens in mende
non eẽ. Huc actedit qr si exiꝑte intienta
non se totam q̃rit ⁊ tñ tota se quiorit ło¬
ta gͦ sibi presto : ⁊ qͥt adhuc queratur
non est Hoc enun deest qd̾ quenitur⁊ nõ
ala que querit Cum ita tota se querit.
nicħ eius deest.ut si non tota se q̃e te:
si pars que inuenta÷ querit ꝑtem que
nundum inuenta est ision se gꝰ mens q̃¬
yit tinus se ulła pars querit paro enĩ
nundum inuenta est: nec ip̃a se querit.
Quot̾ca. qr nec tota se mens querit nec
pars cius illa se querit: se mend omnt¬
no non querit.

Expanded text:
 potest recognosci, cum venerit, hoc esse quod quaerebatur. Sed quomodo mens veniat in mentem, quasi possit mens in mente non esse? Huc accedit, quia si parte inventa, non se totam quaerit, tamen tota se quaerit. Tota ergo sibi praesto est, et quid adhuc quaeratur non est: hoc enim deest quod quaeritur, non illa quae quaerit. Cum itaque tota se quaerit, nihil ejus deest. Aut si non tota se quaerit, sed pars quae inventa est quaerit partem quae nondum inventa est; non se ergo mens quaerit, cujus se nulla pars quaerit. Pars enim nondum inventa est, nec ipsa se quaerit, Quocirca, quia nec tota se mens quaerit, nec pars ejus ulla se quaerit, se mens omnino non quaerit.
Abbreviated transcription (Latin):
sa sit mens. Porro si hoc urse nouit ty
mens est. ⁊ tota mens est: totam se nou̾.
S ecce. non se nou̾it ẽẽ mentem cum aũ
se q̃rit ⁊ hoc tmmodo nou̾it qł se querat.
Potest enim t̾ sic alud ꝓ alio quet̾e: si hoc
nescit. Ut aũ non querait al uid pro alio ꝓ¬
cuł dubro nouit quid querat. At si noute tͥ
querat ⁊ se ip̃am querit: se ip̃am utiq no¬
uit. Quid gͦ adhuc querit: Ꝙ siex parte
se nouit. ex parte aflhuc querit: nou se

Expanded text:
sa sit mens. Porro si hoc in se novit quod mens est, et tota mens est, totam se novit. Sed ecce non se noverit esse mentem, cum autem se quaerit, hoc tantummodo noverit quod se quaerat. Potest enim etiam sic aliud pro alio quaerere, si hoc nescit: ut autem non quaerat aliud pro alio, procul dubio novit quid quaerat. At si novit quid quaerat, et se ipsam quaerit, se ipsam utique novit. Quid ergo adhuc quaerit? Quod si ex parte se no
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ aĩe bestiaꝵ uiuunt ⁊ ħ ñ intelli¬
gunt. Sicut gͦ nieus tota mens ÷: sic to¬
ta uiuit. Nouit aũ uiu̾e se. Totam se gͥ
nouit. Post̾mo cum se nosse mens qͣrit:
mentem se tẽ iam nouit. Alioqͥn utrum
se q̃rat ignorat : ⁊ aliud pro alio forsi¬
tan querat. Fieri enim pot̾ ut ip̃a nõ

Expanded text:
e bestiarum vivunt, sed non intelligunt. Sicut ergo mens tota mens est, sic tota vivit. Novit autem vivere se. Totam se igitur novit. Postremo cum se nosse mens quaerit, mentem se esse jam novit: alioquin utrum se quaerat ignorat, et aliud pro alio forsitan quaerat. Fieri enim po
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte non nouit: D absundum est
dic̾e non eam totam scire qił scit Nõ tli¬
co totum scit: s ta stit tota scit. Cunisͣ¬
q aliquid de se scit: qrł aͥ tota non po¬
Eude quid eiꝰ ei tani notum ÷ qͣm
se uiu̾e. Non potest nũ ⁊ meuenee¬

Expanded text:
ex parte non novit? Sed absurdum est ex parte non novit? Sed absurdum est dicere, non eam totam scire quod scit. Non dico, Totum scit; sed quod scit, tota scit. Cum itaque aliquid de se scit, quod nisi tota non pode quid ejus ei tam notum est, quam se vivere? Non potest autem et me
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis sue potuit: ⁊ memoria sui cume¬
a predurare ñ potuit. ut tam se nosset
que uult ꝑuenire: qm nouit illud quo
uult ꝑuenire: An tuni se nosse amat. nõ
se quam nondum nouit : s ip̃m nosse eg
stĩe sue qua uult cunt̾ta conprehñdere :
Nouit aũ quia sit nosse. R dum ħ amat
quł nouit : ⁊̃ se cupit nosse. U̾ gͦ nosse suum
nouit. si se non nouit: Nam nouit qtlꝰ alia
nou̾it: se aũ non nou̾it. Hinc enim nou̾
⁊ qͥn sit nosse. ¶ Quo pacto gͥ se aͥcl scien¬
tem scit: que se ip̃am nestit e Neq enim
alt̾am mñtem scientem scit: s se ip̃am. Scit
gͥ se ip̃am. Deinde tum se querit ut no¬
uit. Quapp non potest om̃mo nestire se
Que dum se nescientem scit ⁊ se itiq scit.
einũ se nestientem nosciat ⁊ ñ se querat
ut sciat. Quapp̃ eo ip̃o quo se querit u
magis se sͥ notam̃ qͣm ignotam ẽẽ ouin¬
cirur. Nouit eninise quereutem atq
Quid gͦ tlicemus : an ꝙ ex ꝑte se nouit:

Expanded text:
tudinis suae potuit, et memoria sui cum etudinis suae potuit, et memoria sui cum ea perdurare non potuit, ut tam se nosset quae vult pervenire, quam novit illud quo vult pervenire? An cum se nosse amat, non se quam nondtiae suae, qua vult cuncta comprehendere? Novit autem quid sit nosse, et dum hoc amat quod novit, etiam se cupit nosse. Ubi ergo nosse suum novit, si se non novit? Nam novit quod alia noverit, se autem non noverit: hinc enim novit et quid sit nosse. Quo pacto igitur se aliquid scientem scit, quae se ipsam nescit? Neque enim alteram mentem scientem scit, sed se ipsam. Scit igitur se ipsam. Deinde cum se quaerit ut novit. Quapropter non potest omnino nescire se, quae dum se nescientem scit, se utique scit. Si autem se nescientem nesciat, non se quaerit ut sciat. Quapropter eo ipso quo se quaerit, magis se sibi notam quam ignotam esse convincitur. Novit enim se quaerenteQuid ergo dicemus? an quod ex parte se novit,
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾e ip̃o sibi nota÷. ¶ Cur gͦ cum alia.
m̃tes nouit. se non nouit: cum se ip̃a ni¬
thil s possit eẽ presentius : Quoel st ut
oculis corͥs mag̃ alii oculi noti st̃ qm̃ ipil
gͥ: non se gͦ querat nunqͣm inuentã. Nun¬
qm enim se oculi p̾ter spetula uilebunt.
Nec ullo modo pitantlam ÷ ⁊̃ reb incorꝑe¬
is contẽplandis tale aliqͥd alhibi : ut mc̃s
tanqͣm in speculo se nou̾it. An in rõne u̾t¬
tatis et̾ne iutdet i qm spatiosum sit nosse
sem ip̃am. ⁊ hoc amat qtł uidet : stutlet¬
q in se ficri: Q qmuis s nota non sitmno¬
tum et tñ est qͣm bonum sit. ut sibi nota
sit. S hoc quidem ꝑ mirabile ÷ nonclum
se nosse: ⁊ qm sit pultħrimum se nosse:
iam nosse. Au aliquem finem optimui
il est set̾itatem ⁊ beatitudinema suam ui¬
teti ꝑ quamdam occultam memoriã que
in longurgua cam progͥssam non deser it
it. ⁊ t̾clir ad eũdem finem ⁊ nͥ se ip̃am tog¬
nou̾it se ꝑuenire non posse: Ita dũ alld̾

Expanded text:
e ipso sibi nota est. Cur ergo cum alias mentes novit, se non novit, cum se ipsa nihil sibi possit esse praesentius? Quod si ut oculis corporis magis alii oculi noti sunt, quam ipsi sibi; non se ergo quaerat nunquam inventura. Nunquam enim se oculi praeter specula videbunt: nec ullo modo putandum est etiam rebus incorporeis contemplandis tale aliquid adhiberi, ut mens tanquam in speculo se noverit. An in ratione veritatis aeternae videt quam speciosum sit nosse semetipsam, et hoc amat quod videt, studetque in se fieri? quia quamvis sibi nota non sit, notum tamen ei est quam bonum sit, ut sibi nota sit. Et hoc quidem permirabile est, nondum se nosse, et quam pulchrum sit se nosse, jam nosse. An aliquem finem optimum, id est securitatem et beatitudinem suam videt, per quamdam occultam memoriam, quae in longinqua eam progressam non deseruit, et credit ad eumdem finem, nisi se ipsam cognoverit, se pervenire non posse? Ita dum illud
Abbreviated transcription (Latin):
aytlenter se ip̃am querit: ut noue¬
rit dum incognita sͥ est: Ecce enim mens
sem ip̃am querit ut nou̾it: ⁊ in flaminat᷑
hoc studio. Amat gͥ. S quid amat: Se ip¬
sam. quomodo: tum se nundum nou̾it. nec
truisqͣm possit amare ttł nescit: An ei fa¬
ma predicauit spẽm suam ⁊ sic̃ de absenti¬
b solemus autlires Forte gͦ non se amat .s
qł de se fingit hoc amiat: longe fortasseaͥ¬
ud qͣm ip̃a ℥. aut si se mens sui siłem fingit
⁊ tõ cuni hoc figm̃tum auiat : se amat. cinte¬
qͣm nou̾it. qr tl qlꝰ sui simile ÷ intuetur:

Expanded text:
erit ut noverit, dum incognita sibi est? Ecce enim mens semetipsam quaerit ut noverit, et inflammatur hoc studio. Amat igitur: sed quid amat? Se ipsam? Quomodo, cum se nondum noverit, nec quisquam possit amare quod nescit? An ei fama praedicavit speciem suam, sicut de absentibus solemus audire? Forte ergo se non amat, sed quod de se fingit, hoc amat, longe fortasse aliud quam ipsa est: aut si se mens sui similem fingit, et ideo cum hoc figmentum amat, se amat antequam noverit; quia id quod sui simile est intu