comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam nocere potuerit. non glorietur: non
ipse nocuit. data est ei potestas. Semel dictũ
est. sententia firma est: non est potestas n¬
si a dõ. Quid ergo tunes: In aquis sit dracho.
in mari sit dracho: illuc transiturus es. Sic est
fictus. ut illudatur hic. adhunc locum ordina¬
tus est: in his sedib deputatus est. Si magnum
aliquid illi putas eẽ has sedes: quia non nosti
sedes angłorum unde lapsus est. miraris sedes
euis gloriatio: dampnatio est. Similitudinem
accipite breuiter: quia reuera magnum aliqͥd
est hoc nosse et intelligere. Domum magnan
aliquam putate: totam istam administratio¬
nem creature. Domus ista magna habet dñm.
habet seruos: et in ipsis seruis habet cirea se pro¬
ximos sibi in apparatib meliorib uestium: the¬
saurorum. horreorum: magnarum possestĩonũ.
habet etiam seruos minfinis ministerisita subdi¬
tis sibi potestatib ut quosdam habeat et ad mũ¬

Expanded text:
quam nocere potuerit, non glorietur; non quam nocere potuerit, non glorietur; non ipse nocuit, data est ei potestas. Semel dictum est, sententia firma est: «Non est potestas, nisi a Deo» . Quid ergo times? In aquis sit draco, in mari sit draco; illac transiturus es. Sic est fictus ut illudatur, hic ad hunc locum ordinatus est, in his sedibus deputatus est. Magnum aliquid illi putas esse has sedes, quia non nosti sedes Angelorum unde lapsus est: quae io, damnatio est. 10. Similitudinem accipite breviter; quia revera magnum aliquid est hoc nosse et intelligere. Domum magnam aliquam putate totam istam administrationem creaturae: domus ista magna habet dominum, habet servos, et in ipsis servis habet circa se proximos sibi in apparatibus melioribus vestium, thesaurorum, horreorum, magnarum possessionum; habet etiam servos in infimis ministeriis, ita subditis sibi potestatibus, ut quosdam habeat et ad mun
Abbreviated transcription (Latin):
luait  An tradidit eum ad illudendum⁊ hoc
est ut illudatur: futaremus quodds̃ illi illu¬
deret: nisi scriptura iob soluisset questionem
Ibi enim dictum est: ad iludendum ei ab an¬
us meis. Uis illudere drachoni: Esto angłs
di S ondum es angłs dei. Donecsis. si eum
cursum tenes ut sis: sunt angłi qui illudant
Arichoni ne tibi noceat. P repositi enim sunt
angłi celorum suꝑ potestates aereas: et inde
ꝓpcedit uerbum quod fit hic. Intuentur enim
legem firam. legem aet̾nam. iubentem sine
seriptura. sine sullabis. sine strepitu. fixam semꝑ
et stantem: intuentur angłi corde mundo:
et ex illa faciunt quiequid hic fit. Et potesta¬
tes ex illa ordinantur: a summis usq in ima.
E t si potestates summoꝵ celoꝵ reguntur uerbo
dĩ: quantomagis inferiores atqͦ terrene:
Remanet eigo in malis sola nocendi cupiditas.
H ane habet homo in potestate cupiditatem
nocendi: uoluntatem ad ꝑuiciem. Si aut̃ ciu¬

Expanded text:
ludit? An tradidit eum illudendum, hoc ludit? An tradidit eum illudendum, hoc est, ut illudatur? Putaremus quod Deus illi illuderet, nisi Scriptura Job solvisset quaestionem; ibi enim dictum est: «Ad illudendum ei ab Angelis meis.» Vis illudere draconi? Esto angelus Dei. Sed nondum es angelus Dei. Donec sis, si eum cursum tenes ut sis, sunt angeli qui illudant draconi, ne tibi noceat. Praepositi enim sunt Angeli coelorum super potestates aereas, et inde procedit verbum quod fit hic. Intuentur enim legem fixam, legem aeternam, jubentem sine scriptura, sine syllabis, sine strepitu, fixam semper et stantem; intuentur Angeli corde mundo, et ex illa faciunt quidquid hic fit, et potestates ex illa ordinantur a summis usque in ima. Et si potestates summorum coelorum reguntur verbo Dei, quanto magis inferiores atque terrenae? Remanet ergo in malis sola nocendi cupiditas. Hanc habet homo in potestate cupiditatem nocendi, voluntatem ad perniciem. Si autem cui
Abbreviated transcription (Latin):
mo aut̃ dicat ut dixi: magnam habet potes¬
tatem. Uident enim homines quasi quan¬
tum acceꝑit potestatis: quid ꝑdiderit non
uident maiestatis. Ipse aut̃ sẽs iob in uerbis
sius mmisticis et alte secretis. dicens de ista po¬
testate quam dicitur habere diabolus: et des¬
cribens illum iultis modis in figuris simili¬
tudinem exponens quid ille sit. uł quid ua¬
leat: hoc quoq ait. Hon est quicquã simile
ei factum suꝑ terram: ad illudendum ei ab
angłis meis. ds ibi loquitur in libro iob: nõ
est quic quam ei suꝑ terram simile factum
ad illudendum ei ab angłis meis. Om̃e altum
uidet: et ipse est rex omĩum que in aquis
sunt. Cui testimonio congruit hoc in psalmo.
Cũ em̃ diceret de mari spatioso et magno: ubi
animalia pissilla et magna: ubi repentia quoꝵ
non est numerus: ubi naues nauigant ligno
tire:ait: dracho hic quem furgisti ad illudẽ¬
dui ei s ad illudendum. Quomo ds illi il¬

Expanded text:
mo autem dicat, ut dixi: Magnam habet potesmo autem dicat, ut dixi: Magnam habet potestatem. Vident enim homines quasi quantum acceperit potestatis; quid perdiderit, non vident. Ipse autem sanctus Job in verbis suis mysticis et alte secretis, dicens de ista potestate quam dicitur diabolus habere, et describens illum multis modis in figuris similitudinum, exponens quid ille sit, vel quid valeat, hoc quoque ait: «Non est quidquam simile ei factum super terram, ad illudendum ei ab Angelis meis.» Deus ibi loquitur in libro Job: «Non est quidquam ei super terram simile factum, ad illudendum ei ab Angelis meis. Omne altum videt; et ipse rex omnium quae in aquis sunt» . Cui testimonio congruit hoc in Psalmo. Cum enim diceret de mari magno et spatioso, ubi animalia pusilla et magna, ubi repentia quorum non est numerus, ubi naves navigant ligno tutae, ait: «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Sed si ad illudendum, quomodo Deus illi il
Abbreviated transcription (Latin):
ante temptationem. in temptatione aut̃
graui defecisse. et lapsum eẽ insacrilegam
blasphemiam: finitis om̃ib sermonib et ip¬
sius iob. et amicoꝵ eius a quib ei consolatio
reddebatur: dicit ds̃ testimonium illos nõ
uerum locutos sicut seruus eius iob. Hon em
locuti estis inquit coram me uerum quic¬
quam: sicut seruus meus iob. Deinde iubet
ut ille ꝓ eis offerat hostias: quib eorum pec¬
cata soluantur. Eia fr̃s mei qui uult obser¬
uare caput serpentis et securus transire hoc
mare : quia neceẽ est habitet hic serpens
iste. et ut dicere ceꝑam lapsus diabolus de
cęlo hunc locum accepit: obseruet caput
eius a timore scłi. et a cupiditate scłi. Hinc
enim suggerit aliquid: aut unde times.
aut unde cupis. Aut amorem tuum temp¬
tat: aut timorem. Tusi timueris gehernas.
amaueris regnum dĩ: obseruabis caput euis.
Euitato capite securꝰ eris: nec ille lapsum tu¬
ui tenebit. nec de tua riuna gaudebit. Ne.¬

Expanded text:
ante tentationem, in tentatione autem ante tentationem, in tentatione autem gravi defecisse, et lapsum esse in sacrilegam blasphemiam; finitis omnibus sermonibus, et ipsius Job, et amicorum ejus a quibus ei consolatio reddebatur, dicit Dominus testimonium, illos non verum locutos, sicut servum ejus Job. «Non enim locuti estis,» inquit, «coram me verum quidquam, sicut servus meus Job.» Deinde jubet ut ille pro eis offerat hostias, quibus eorum peccata solvantur . 9. Eia, fratres mei, qui vult observare caput serpentis, et securus transire hoc mare; quia necesse est habitet hic serpens iste, et, ut dicere coeperam, lapsus diabolus de coelo hunc locum accepit; observet caput ejus, a timore saeculi, et a cupiditate saeculi. Hinc enim suggerit aliquid, aut unde times, aut unde cupis; aut amorem tuum tentat, aut timorem. Tu si timueris gehennas, amaveris regnum Dei, observabis caput ejus. Evitato capite, securus eris; nec ille lapsum tuum tenebit, nec de tua ruina gaudebit. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
equalis patri non mediator. Ut aut sit media¬
tor descendat a suꝑiore ad inferiorem: ab ȩqua¬
litate patris faciat quod ait apłs.semet ipsum
ex inaniuit formam serui accipiens: in simili¬
tudinem hominum factus. et habitu inuentꝰ
ut homo. Fundat sanguinem suum: deleat
cyrographum nr̃m: componat inter nos et
dm̃. nr̃am uoluntatem corrigens ad iusticiam:
illius sententiam flectens ad miscdiam. Sicut
engo hoc unum ex posuimus quantum dñs de¬
dit quod durum iudetur dictum a iob: sic et
cetera que ibi uidentur quasi asꝑa et blasphe¬
ma habent intellectus suos: quod putaremus
aliter eẽ. nisi ds̃ ꝑhiberet testimonium. Et
antequam loqueretur iob et postea quam to
primo dicens. homo sine querela uerardĩ
cultor. Dixit hoc ds̃. dixit hoc ante temp¬
tationem illius. Nequis aut̃ in illis uerbis
forte male intelligens scandalizaretur: et
putaret iustum quidem iurum fuisse iob

Expanded text:
equalis Patri, non mediator. Ut autem sit mediaequalis Patri, non mediator. Ut autem sit mediator, descendat a superiore ad inferiorem, ab aequalitate Patris; faciat quod ait Apostolus: «Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo» . Fundat sanguinem suum, deleat chirographum nostrum , componat inter nos et Deum; nostram voluntatem corrigens ad justitiam, illius sententiam flectens ad misericordiam. Sicut ergo hoc unum exposuimus, quantum Dominus dedit, quod durum videtur dictum a Job; sic et caetera quae ibi videntur quasi aspera et blasphema, habent intellectus suos. Quod putaremus aliter esse, nisi Deus perhiberet testimonium, et antequam loqueretur Job, et posteaquam totimonium, dicens: «Homo sine querela, verax Dei cultor» . Dixit hoc Deus, dixit hoc ante tentationem illius. Ne quis autem in illis verbis forte male intelligens scandalizaretur, et putaret justum quidem virum fuisse Job
Abbreviated transcription (Latin):
num: s discute te ne labaris. Attendit enim
semꝑ ille serpens calcaneum tuum. Quid uisꝰ
est dixisse iob utinam eẽt nobis arbiter: utinã
eẽt medius aliquis qui udicaret inter me et
te Hocdeo. hoc homo. hoc instercore homo:
hoc uł in cęlo angłs dõ. Utinam eẽt nobis
arbiter. S quid preuidebat: Quid optabat:
Multi inquit dñs iusti et ꝓpħȩ uoluerunt uid̾e
que uidetis: et non uiderunt. arbitrum
desiderabat. Quid est arbiter: Medius ad
componendam causam. Nonne iinnci eramꝰ
dei: et malam causam habebamus aduersus dmñ
Quis finiret causam istam malam: nisi ille medi¬
us arbiter: Qui nisi ueniret. miscdie ꝑierat
non homo. non mediator: quia ȩqualis patri
ds̃. Dicit alio loco. Mediator aut̃ unius non ẽ
d̾s aut unus est. Int̾ duos mediator. Ergo xp̃c
mediator inter hominem et dĩn: non quia ds̃.
s quia homo: non quia ds aequalis patri : quia¬

Expanded text:
num: sed discute te, ne labaris; attendit enim num: sed discute te, ne labaris; attendit enim serpens ille semper calcaneum tuum. Quid visus est dixisse Job? «Utinam esset nobis arbiter!» utinam esset medius aliquis qui judicaret inter me et te! Hoc Deo homo, hoc in stercore homo, hoc vel in coelo angelus Deo: Utinam esset nobis arbiter! Sed quid praevidebat? quid optabat? «Multi,» inquit Dominus, «justi et prophetae voluerunt videre quae videtis, et non viderunt» . Arbitrum desiderabat. Quid est arbiter? Medius ad componendam causam. Nonne inimici eramus Dei, et malam causam habebamus adversus Deum? Quis finiret causam istam malam, nisi ille medius arbiter, qui nisi veniret, misericordiae perierat non homo, non mediator; quia aequalis Patri Deus. Dicit alio loco: «Mediator autem unius non est; Deus autem unus est» . Inter duos mediator: ergo Christus mediator inter hominem et Deum. Non quia Deus, sed quia homo: nam quia Deus, aequalis Patri; sed a
Abbreviated transcription (Latin):
D icebat ille multa. Quanta enum dixit iob: qui
legunt nouerunt. In tam multis illis uerbis ob¬
seruabat serpens calcaneum labantis: ille aut̃
qui caput obseruabat serpentis. reppulit omne
suggestionem. Respondit et mulieri: sicut
dignum erat respondere mulieri. Locuta es
inquit. tanquam una de insipientib mulieri¬
b. di bona ꝑcepimus de manu dñi mala qͣre¬
non sustineamus: Et inter illa om̃ia que dixit.
nusquam lapsus est. Quod multi in illis uerbis
non intelligunt: et quedam ibi sic accipiunt.
quasi aliquid durum dixerit iob in dm̃: nam int̾
multa hoc etiam dixit uelut stõmachans aduer¬
sus dm̃. sicut uidebatur non intelligentib: ille
aut̃ gestabat ꝑsonam magnam magne ꝓphetie:
utinam inquit loquens ad dm̃ utinam eẽt no¬
bis arbiter. Quid est utinam eẽt nobis arbit:
Quasi qui inter nos uidicaret: et quo uidicante
causam uinceret. Sic accipitur ad primum so¬

Expanded text:
Dicebat ille multa; quanta enim dixit Job, qui Dicebat ille multa; quanta enim dixit Job, qui legunt, noverunt: in tam multis illis verbis observabat serpens calcaneum labentis. Ille autem qui caput observabat serpentis, repulit omnem suggestionem. Respondit et mulieri, sicut dignum erat respondere mulieri: «Locuta es,» inquit, «tanquam una de insipientibus mulieribus: si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus? Et inter illa omnia quae dixit, nusquam lapsus est» . Quod multi in illis verbis non intelligunt, et quaedam ibi sic accipiunt, quasi aliquid durum dixerit Job in Deum. 8. Nam inter multa etiam hoc dixit, velut stomachans adversus Deum, sicut videbatur non intelligentibus: ille autem gestabat personam magnam magnae prophetiae: «Utinam,» inquit loquens ad Deum, «utinam esset nobis arbiter» ! Quid est, «Utinam nobis esset arbiter»? Quasi qui inter nos judicaret, et quo judicante causa mea vinceret. Sic accipitur ad primum so
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo patior: s ab eo qui potestatem deditꝰ.
Contempnatur suꝑbia temptatoris inei: susti¬
neantur flagella patris mei. Repulsus ẽ. temp¬
tator: obseruatum est caput eius. Penetrare
non potuit in cor: muratam ciuitatem forĩ¬
secus oppugnauit. s non expugnauit. Accessit
illa temptatio: ꝑmissus est ad corpus eius. Per¬
cussit graui uulnere a capite usq ad pedes: con¬
tabescebat putredine. scatebat ueriib: amis¬
sa domo sedebat in stercore. Ibi eua captiua a
diabolo ad aduitorium. marito supposita ad
lapsum: suggerit ut blasphemetur ds̃. Pruno
suggessit in paradiso ut contemp nereturds̃:
modo ut blasphemetur ds̃. Ualuit tune in in¬
tegrum: nunc uictus est a putredine. In paradi¬
so deiecit: in stercore suꝑatus est. Attendebat
aut̃ ille dracho: utrum iob lingua laberetur.
O m̃iserũ homo u actu suo pedes habet in eo quod
agit: in quo mouetur. ibi tanquam amibulat.

Expanded text:
ab illo patior, sed ab eo qui potestatem dedit; ab illo patior, sed ab eo qui potestatem dedit; contemnatur superbia tentatoris mei, sustineantur flagella patris mei. Repulsus est tentator, observatum est caput ejus, penetrare non potuit in cor. Muratam civitatem forinsecus oppugnavit, sed non expugnavit. Accessit alia tentatio: permissus est ad corpus ejus, percussit gravi vulnere a capite usque ad pedes; contabescebat putredine, scatebat vermibus, amissa domo sedebat in stercore. Ibi Eva captivata, a diabolo non ad adjutorium marito supposita, sed ad lapsum, suggerit ut blasphemetur Deus. Primo suggessit in paradiso ut contemneretur Deus, modo ut blasphemetur Deus. Valuit tunc in integrum, nunc victus est a putri: in paradiso dejecit, in stercore superatus est. Attendebat autem ille draco utrum Job lingua laberetur. Omnis enim homo in actu suo pedes habet in eo quod agit; in quo movetur, ibi tanquam ambulat.
Abbreviated transcription (Latin):
repellebat suggerentem: ille sꝑabat labentem.
Cepit et eius mulierculam: subtrarit omĩa que
habebat. Solam diabolus dimisit adiutricem
suam: non mariti consolatricem. s potius tẽp¬
tatricem. Cepit etiam ipsam: non obseruantẽ
caput eius. Adhuc enim illa euaerat. s iam
ille adam non erat. Ablatis omĩb remansit
iob cum uxore ꝑ quam temptaretur: et cun
dõ a quo regeretur. Quid illo pauꝑius subito
factum: si domum eius consideres: Quid illo
dicius: si cor eius cogites: Uide pauꝑtatem do¬
mus: ablata sunt omĩa. Uide diuinas cordis:
dñs dedit dñs abstulit. sicut dño placuit ita
factum est. sit nomen dñi benedictum. Dñs
dedit: dñs abstulit. Nouerat rectorem suum:
et temptatorem suum. Permissoren temptato¬
ris sui nouerat: nichil sibi inquit diabolus tri¬
buat. Uoluntatem habet nocendi: potestatẽ
aut̃ nisi acciperet non haberet. Quantũ acci¬
pit ille potestatis: tantum ego patior. Non gͦ

Expanded text:
repellebat suggerentem, ille sperabat labentem: repellebat suggerentem, ille sperabat labentem: cepit et ejus mulierculam; subtraxit omnia quae habebat, solam dimisit adjutricem suam, non mariti consolatricem, sed potius tentatricem; cepit etiam ipsam non observantem caput ejus. Adhuc enim illa Eva erat; sed jam ille Adam non erat. Ablatis omnibus, remansit Job cum uxore, per quam tentaretur; et cum Deo, a quo regeretur. Quid illo pauperius subito factum, si domum ejus consideres? Quid illo ditius, si cor ejus cogites? Vide paupertatem domus: ablata sunt omnia. Vide divitias cordis: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dominus dedit, Dominus abstulit:» noverat rectorem suum, et tentatorem suum; permissorem tentatoris sui noverat. Nihil sibi, inquit, diabolus tribuat; voluntatem habet nocendi, potestatem autem nisi acciperet, non haberet; quantum accepit ille potestatis, tantum ego patior: non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
no est. Dracho hic: quem fiuxisti ad illudendũ
ei. lam tu illude drachoni. Ad hoc enim hic
factus est dracho. Ipse cadens peccato suo de
sublimi habitatione cęlorum. et ex angło factꝰ
diabolus: accepit quendam locum suum in hoc
mari magno et spatioso. Regnum euis quod pu¬
tas: carcer eins est. Multi enim dicunt. Quare
tantam potestatem diabolus accepit ut dñetur
in isto scło: et tantum ualeat: T̃antum possit:
Quantum ualet: aut quantum potest. Hisi per¬
mussus nichil potest. Tu sic age: ne ꝓmittatur
inte. Aut si ꝑmissus fuerit ad temptandum: uic¬
tus abscedat. et non possideat. Permissus est eñi
ad temptandos quosdam sc̃õs uiros famulos dir̃ suꝑ¬
auerunt eum quia de ua non recesserunt. Non
lapsi funt: quoꝵ obseruabat calcaneum. Lob ille
scis sedebat in stercore: et currebat in ina Uide¬
te quemadmodum obseruauerit caput euis: et
quomodo ille calcaneum enis attendebat. Iue

Expanded text:
no est. «Draco hic quem finxisti ad illudendum no est. «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Jam tu illude draconi: ad hoc enim hic factus est draco. Ipse cadens peccato suo de sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus diabolus, accepit quemdam locum suum in hoc mari magno et spatioso. Regnum ejus quod putas, carcer ejus est. Multi enim dicunt: Quare tantam potestatem diabolus accepit, ut dominetur in isto saeculo, et tantum valeat, tantum possit? Quantum valet, aut quantum potest? Nisi permissus, nihil potest. Tu sic age, ne permittatur in te; aut si permissus fuerit ad tentandum, victus abscedat, et non possideat. Permissus est enim ad tentandos quosdam sanctos viros famulos Dei: superaverunt eum, quia de via non recesserunt, non lapsi sunt, quorum observabat calcaneum. Job ille sanctus sedebat in stercore, et currebat in via: videte quomodo observaverit caput ejus, et quemadmodum ille calcaneum ejus attendebat. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
est calca: Contempne quod suggessit. S mag¬
num aurum suggessit. Et quid ꝓdest homi¬
n si totum munidum lucretur: a nunȩ aut̃
suȩ detrimentum paciatur: Pereat mundi
luerum: ne fiat animȩ dampnum. hec dicens
obseruasti eaput serpentis et calcasti: ille aut̃
diabolus calcaneum tuum obseruat. Quid est
obseruat calcaneum tuum: Quando labaris
auia di. T̃u obseruas primam suggestionem:
ille obseruat lapsum tuum. Si enim lapsus fue¬
ris: cades. Si cecideris: possidebit. Ut aut̃ non
cadas noli exire de uia: angustam tibi semitam
strauit ds. Quicquid extra illam lubricum:
ego sum uia: et ueritas. et uita. Per me uadis
ad me is. Si ergo ipse est lumen. et ipsa
est uia: si ab illo recesseris. nec in lumine eris
nec in uia. Et quid te sequitur: Quod dicit
de impiis quidam psalmus: fiat uia eorum
tenebre et lubricum. Hic ergo dracho antiquus
hostis nr̃. ira ꝑfidus. insidiis astutus: in mari mag¬

Expanded text:
est, calca? Contemne quod suggessit. Sed magest, calca? Contemne quod suggessit. Sed magnum aurum suggessit. Et quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lapsus fueris, cades; si cecideris, possidebit. Ut autem non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit Deus; quidquid extra illam, lubricum est. «Ego sum via, et veritas, et vita» . Per me is, ad me is. Si ergo ipse est lumen, et ipse est via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod dicit de impiis quidam psalmus: «Fiat via illorum tenebrae et lubricum» . 7. Hic ergo draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mari mag
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa tuum obseruabit caput. et tu eius obserua¬
bis calcaneum. In magno misterio dictum:
in figuram dictum ęcdię future facte de la-¬
tere uiri sui. et hoc dormientis. Erat aut̃ a¬
dam forma futuri. Hoc apłs dicit: qui est for¬
ma futuri. Prefiguratum est quod futurum
erat: facta est ęccłia de latere dñi dormientis
in cruce. Nam de latere crucifixi ꝑcusso. sacra¬
menta eccłiȩ ꝓfluxerunt. Quid ergo dictum
est eccłiȩ: lam modo audite: intelligite. cauete.
I psao tuum obseruabit caput: et tu eius calcane¬
um. Oeccłia: caput serpentis obserua. Quid est
caput serpentis: Prima peccati suggestio. Ue¬
uit tibi in mente nescio quid illicitum: noli
ibi tenere mentẽ tuam: noli consentire hoc
quod uenit in mentem. Capud serpentis est.
capud calca: Ipsam suggestionem contẽpne.
S lucrum suggessit. Magnum ibi luerum est.
magnum ibi aurum est. Si hanc fraudem
feceris: diues eris. Capud serpentis est: calca. &d

Expanded text:
«Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observa«Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calcaneum» . In magno mysterio dictum, in figura dictum Ecclesiae futurae, factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem Adam forma futuri. Hoc Apostolus dicit: «Qui est forma futuri» . Praefiguratum est quod futurum erat, facta est Ecclesia de latere Domini dormientis in cruce. Nam de latere crucifixi percusso , Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Quid ergo dictum est Ecclesiae? Jam modo audite, intelligite, cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca? Ipsam suggestionem contemne. Sed lucrum suggessit: magnum ibi lucrum est, magnum ibi aurum est; si hanc fraudem feceris, dives eris. Caput serpentis est, calca. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tis dicturus sum. Nostis inimicum eccłie quen¬
dam drachonem. Non udistis ocłis carnis: s
uidetis oculis fidei. Ipse est qui et leo dicitur.
De illo scriptura dicit: conculcabis leonẽ et dra¬
chonem. Subditus est iste capiti tuo: subdetur
et corpori eus: hereant tantum menbra capi¬
ti suo. ut menbra eus sint. dictum ẽ. de prima
femina quam seduxit hic dracho: eua scilicet
illa cui consiliũ mortis dedit. et ꝑsuasione astu¬
ta incor femineum more serpentis irrepsit: fac¬
tum ẽ. quod nouimus: quod ibi et nos fecimꝰ.
quod dolemus. In illis enĩ duob hominib totũ
genus humanum. Inde ꝓpago mortis: inde et
inpariuilis debita delicta. Quis enim mundus
ait seriptura in conspectu tuo: Hec infans cuiꝰ
est unius diei uita suꝑ t̾ram. Tradux peccati:⁊
tradux mortis: de primo peccato. Dostis eni
et quid dictum est mulieri. uł pocius serpẽ¬
ti.cum audiret ds̃ peccatum primi hominis:

Expanded text:
tis dicturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemtis dicturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemdam draconem: non vidistis oculis carnis, sed videtis oculis fidei. Ipse est qui et leo dicitur: de illo Scriptura dicit, «Conculcabis leonem et draconem» . Subditus est iste capiti tuo, subdetur et corpori ejus; haereant tantum membra capiti suo, ut membra ejus sint. Dictum est de prima femina, quam seduxit hic draco; Eva scilicet illa cui consilium mortis dedit, et persuasione astuta in cor femineum more serpentis irrepsit. Factum est quod novimus, quod ibi et nos fecimus, quod dolemus. In illis enim duobus hominibus totum genus humanum: inde propago mortis, inde et in parvulis debita, delicta. «Quis» enim «mundus,» ait Scriptura, «in conspectu tuo? Nec infans cujus est unius diei vita super terram» . Tradux peccati, tradux mortis de primo peccato. Nostis enim et quid dictum est mulieri, vel potius serpenti, cum audiret Deus peccatum primi hominis:
Abbreviated transcription (Latin):
C ommeant inter tempestates: inter ꝓcellas
temptationum. int̾ fluctus scłi. inter animalia
pusilla et magna: gub̃nator est. xp̃c in ligno
crucis sue. Illic naues commeabunt. Nlon time¬
ant naues: non ualde attendant ubi natant.
s a quo gubernentur. Illic naues comineabt̃.
Quẽ commneatũ reꝑiunt: Tristem. Quando
gubernatorem sentiunt xp̃m: comineabunt
secure. Commeent ꝑseueranter: uenient ad
finem debitum : ꝑducentur ad terram quietis.
Est in isto mari aliquid etiam quod suꝑat oĩa am¬
malia: pusilla et magna. Quid est hoc : Psal¬
mũ audiamus. Draco hic quem finxisti ad
illudendum ei. Ibi repentia quoꝵ non est nu¬
merus: ibi animalia pusilla et magna. Illic¬
naues commeabuit. et non timebunt: non
solum repentia qiorum non est numerus. et
animalia pusilla et magna: s nec drachonem
qui ibi est quem finxisti inquit dõ ad illuden¬
dum ei. Magnum secretum: et tamen quod nos¬

Expanded text:
commeant inter tempestates, inter proeellas commeant inter tempestates, inter proeellas tentationum, inter fluctus saeculi, inter animalia pusilla et magna. Gubernator est Christus in ligno crucis suae. «Illic naves commeabunt.» Non timeant naves, non valde attendant ubi natent, sed a quo gubernentur. «Illic naves commeabunt.» Quem commeatum reperiunt tristem, quando gubernatorem sentiunt Christum? Commeabunt secure, commeent perseveranter, venient ad finem debitum, perducentur ad terram quietis. 6. Est in isto mari aliquid etiam quod superat omnia animalia pusilla et magna. Quid est hoc? Psalmum audiamus: «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Ibi repentia quorum non est numerus, ibi animalia pusilla et magna; illicnaves commeabunt, et non timebunt, non solum repentia, quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, sed nec draconem qui ibi est: «Quem finxisti,» inquit Deo, «ad illudendum ei.» Magnum secretum, et tamen quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
illa et magna. Uideo enim adhuc in mari isto
formidoloso: nondum credentes. Ipsi enum
uersantur in amaris aquis et sterilib. Illic
aut̃ et pusilli et magni sunt. Nouimus hoc.
rant aeccłiam: premuntur xp̃i nomine.
non seuiunt. quia non ꝑmittuntur: in ma¬
nus non erumpens clausa est in corde seui¬
cia. Nam om̃s siue pusilli siue magni am¬
malia pusilla et magna. que modo dolent
templa clausa ẽẽ: aras euersas. simulacra
confracta. leges latas ut sacrificare ydolis capi¬
tale sit crimen: om̃s qui dolent hec in mari
sunt adhuc. Quid ergo nos : ad patriam qua
ituri sumus: ꝑ ipsum mare.S in ligno: noli
timere periculum. Lignũ te portat: quod
continet scłm. Ergo attendite. Hoc mare mag¬
num et spaciosum: ibi repentia quorum nõ
est numerus. Animalia pusilla et magna. No¬
li tunere: noli terreri: desidera patriam᷑. in
Ecce in eo quod terrebant. naues natant: et
non merguntur. Haues: aeccłias intelligimꝰ.

Expanded text:
illa et magna.» Video enim adhuc in mari isto illa et magna.» Video enim adhuc in mari isto formidoloso nondum credentes: ipsi enim versantur in amaris aquis et sterilibus; illi autem et pusilli et magni sunt. Novimus hoc; runt Ecclesiam, premuntur Christi nomine; non saeviunt, quia non permittuntur: in manus non erumpens, clausa est in corde saevitia. Nam omnes sive pusilli, sive magni, «animalia pusilla et magna,» quae modo dolent templa clausa esse, aras eversas, simulacra confracta, leges latas ut sacrificare idolis capitale sit crimen; omnes qui dolent haec, in mari sunt adhuc. Quid ergo nos? ad patriam qua ituri sumus? Per ipsum mare, sed in ligno. Noli timere periculum; lignum te portat quod continet saeculum. Ergo attendite: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Noli timere, noli terreri; desidera patriam, inteEcce in eo quod terrebat, naves natant, et non merguntur. Naves Ecclesias intelligimus;
Abbreviated transcription (Latin):
terra uiuentium: adhuc ista terra morientiũ
est. Clamamus aut̃ et dicimus spes mea es tu:
porcio mea in terra iuuentium. In terra mori¬
entium spes mea: in terra uiuentium portio
mea. Ecce ista terra quę̧ repleta est creatura
dĩ. Qui adhuc in ista terra est inorientium:
nondum est in terra uiuenttum. qua transit.
Audi sequentia. Hoc mare magnum et spatiosũ:
ibi reptilia quorum non est numerus. anima¬
lia pusilla: et magna. Terribile mare significat.
Ibi sunt repentia quorum non est numerus.
Insidiȩ repetunt in hoc scło: et incautos repente
occupant. Repentes aut̃ temptationes quis
numerat: Repetunt: s caue ne subripiant.
Uigiletur in ligno. etiam inquis: in eruce naui¬
gamus. etiam influctib uti sumus. Non dor¬
miat xp̃c: non dormiat fides. Et si dormie¬
rit: excitetur. Imꝑabit uentis: placabit mare.
Finetur uia: gaudebitur in patria. Ibi repen¬
tia quoꝵ non est numerus: animalia pus¬

Expanded text:
terra viventium, adhuc ista terra morientium terra viventium, adhuc ista terra morientium est; clamamus autem, et dicimus: «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . In terra morientium spes mea, in terra viventium portio mea. Ecce ista terra quae repleta est creatura Dei. Qui adhuc est in ista terra morientium, nondum in terra viventium, qua transit? Audi sequentia: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Terribile mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est numerus.» Insidiae repunt in hoc saeculo, et incautos repente occupant: repentes autem tentationes quis numerat? Repunt, sed cave, ne subripiant. Vigiletur in ligno; etiam in aquis, etiam in fluctibus tuti sumus: non dormiat Christus, non dormiat fides; et si dormierit, excitetur; imperabit ventis, placabit mare ; finietur via, gaudebitur in patria. «Ibi repentia quorum non est numerus; animalia pus
Abbreviated transcription (Latin):
renouaret opus suum : uenit qui conflaret
argentum suum. qui formaret monetam suã:
et attendimus plenam terram xp̃ianis credẽ¬
tib in dm̃. auertentib se apriorib siuis unmũ¬
diciis. et ydolatria: ab spe preterita ad spem
noui scłi: et ecce nondum est in re. et iam tene¬
tur in spe: et ꝑ ipsam spem iam cantamus et
dicimus. repleta est terra creatura tua. Non
dum in patria cantamus hoc. nondum in illa
requie quȩ ꝓmittitur: nondum confirmatis uec¬
tib portarum iherłm: s ad huc in peregrinatiõe
intuentes mundum istum totum. et undiq
homines currentes ad fidem: tumentes gehen¬
nas. contempnentes mortem. amantes uitam
ȩtnam. sꝑnentes presentem: et tali spectaculo
et ꝓcellis tribulationum ettumorum turbatur.
Hac tamen itur: nunetur licet mare. et uumeat
fluctib. ꝓcellasq parturiat. hac itur: datum
est nobis lignum in quo nauigemus: repleta
est terra creatura tua. S nondum sumus in

Expanded text:
renovaret opus suum, venit qui conflaret renovaret opus suum, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immunditiis suis et idololatria, a spe praeterita ad spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus et dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» Nondum enim in patria cantamus hoc, nondum in illa requie quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum Jerusalem ; sed adhuc in peregrinatione intuentes mundum istum totum, et undique homines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo et procellis tribulationum et tumorum turbatur: hac tamen itur. Minetur licet mare, et tumeat fluctibus, procellasque parturiat; hac itur, datum est nobis lignum in quo navigemus: «Repleta est terra creatura tua.» Sed nondum sumus in
Abbreviated transcription (Latin):
dit lucernam carnis sue dum penderet in
cruce: et quesuut ꝑditam draginam: Quesunt
et inuenit uicinis congratulantib: id est omi
creatura spiritali quȩ dm̃ ꝓxime atringit. Ui¬
cinis letantib inuenta est dragna: angelis
letantib inuenta est anima humana. Inuen¬
ta est: ergo gaudeat et dicat. Quam magnifi¬
cata sunt oꝑa tua dñe: omnia insapientia fe¬
cisti: repleta est terra crxatura tua. Qua erea¬
tura tua repleta est terra: Om̃ib arboribus et
frutectis. om̃ib animalib et pecorib. et uni¬
uerso ipso genere humano. repleta est terra
creatura dĩ. Uidemus. nouimus. legimus agnos¬
cimus. laudamus: et in his predicamus: et in
his nec sufficimus laudare tantum quantum
habundat ex bona in spectione cor nr̃m. S
et illam magis creaturam debenius attendere:
in ipsis uideis om̃is illa seruitus legis: omĩa
illa sacrificia prenuntiantia presens sacrificiũ
Habundabat tunc uetustas hominis: uenit qui

Expanded text:
dit lucernam carnis suae, dum penderet in dit lucernam carnis suae, dum penderet in cruce, et quaesivit perditam drachmam ? Quaesivit et invenit, vicinis congratulantibus, id est omni creatura spirituali quae Deum proxime attingit. Vicinis laetantibus inventa est drachma; Angelis laetantibus inventa est anima humana. Inventa est, ergo gaudeat, et dicat: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti.» 3. «Repleta est terra creatura tua.» Qua creatura tua repleta est terra? Omnibus arboribus et frutetis, omnibus animalibus et pecoribus; et universo ipso genere humano, repleta est terra creatura Dei. Videmus, novimus, legimus, agnoscimus, laudamus, et in his praedicamus; et in his non sufficimus laudare tantum, quantum abundat ex bona inspectione cor nostrum. Sed ad illam magis creaturam debemus attendere, in ipsis Judaeis omnis illa servitus Legis, omnia illa sacrificia praenuntiantia praesens sacrificium. Abundabat tunc vetustas hominis; venit qui
Abbreviated transcription (Latin):
ter renȩ stulticie. aꝑientes os et ducentes sp̃m eri¬
gunt ut dixi fidentem ocłm cordis. et circum¬
spiciunt mente uniuersum mundum. terrã.
mare. et cȩlum: et uidentes omĩa pulchre dis¬
posita. ordinata currere. digeri generibus. ful¬
ciri seminib. mutare successorib. currere tẽ¬
porib. placet eis in his artifex: ut et ipsi place¬
ant in artifice artifici: et exclamant pre mag¬
no gaudio. quia uere huc leticie nichil compi¬
rari potest: quam magnificata sunt oꝑa tua
dñe: omĩa in sapientia fecisti. Ubi est ipsa sapi¬
entia: in qua omĩa fecisti: Quo sensu attingit᷑:
Quo oculo iudetur: Quo studio queritur: Quo
merito possidetur: Quo putatis: nisi gr̃a sua :
Qui donauit ut simus: donet ut boni simus. do¬
nat conuersis. Iui antequam conuerterentur.
et auersi irent post uias suas: nonne quesiuit
eos: Honne descendit: Nonne uerbum caro fac¬
tum est. et habitauit in nobis: Donne accen¬

Expanded text:
terrenae stultitiae, aperientes os et ducentes spiritum, eriterrenae stultitiae, aperientes os et ducentes spiritum, erigunt, ut dixi, fidentem oculum cordis; et circumspiciunt mente universum mundum, terram, mare et coelum, et videntes omnia pulchre disposita, ordinata currere, digeri generibus, fulciri seminibus, mutari successionibus, currere temporibus placet eis in his artifex, ut et ipsi placeant in artificio artifici; et exclamant prae magno gaudio, quia vere huic laetitiae nihil comparari potest: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti.» Ubi est ipsa sapientia in qua omnia fecisti? quo sensu attingitur? quo oculo videtur? quo studio quaeritur? quo merito possidetur? Quo putatis, nisi gratia sua? Qui donavit ut simus, donat ut boni simus. Donat conversis, qui antequam converterentur, et cum aversi irent post vias suas, nonne quaesivit eos? nonne descendit? nonne Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ? nonne accen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ non possunt: idõ non a sapientia et per
sapientiam facta sunt: Non ergo exigit ds̃
intellectum de equo et mulo: s hominib
dicit. Holite eẽ sicut equus et mulus: quib
non est intellectus. Quod equo natura est:
homni crimen est. Hoc ergo dicit ds. Hon
exigo participationem sapientie mee ab eis
que non feci ad imaginem meam: s ubi fe¬
ci inde exigo: et usum eius rei postulo quã
donaui. homines ergo reddentes do quae dei
sunt. si cesari reddunt quod cesaris est: id est
reddentes cesari imaginem suam. et reddentes
do inaginem suam: erigunt ipsam mentem
suam non ad se sad artificem suum. et ad lum̃
unde sunt. et ad calorem quendam spiritalẽ
unde feruescunt. et unde remoti frigescunt.
et unde recidentes contenebrantur. et quo
reuertentes illumniantur: quia pie illi dixe¬
runt. tu illuminabis lucernam meam dñe ds̃
meus illumina tenebras meas: discussis tenebris

Expanded text:
esse non possunt, ideo non in sapientia et per esse non possunt, ideo non in sapientia et per sapientiam facta sunt? Non ergo exigit Deus intellectum de equo et mulo: sed hominibus dicit, «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quod equo natura est, homini crimen est. Hoc ergo dicit Deus: Non exigo participationem sapientiae meae ab eis quae non feci ad imaginem meam; sed ubi feci, inde exigo, et usum ejus rei postulo, quam donavi. Homines ergo reddentes Deo quae Dei sunt, si Caesari reddunt quod Caesaris est ; id est, reddentes Caesari imaginem suam, et reddentes Deo imaginem suam, erigunt ipsam mentem suam, non ad se, sed ad artificem suum, et ad lumen unde sunt, et ad calorem quemdam spiritualem unde fervescunt, et unde remoti frigescunt, et unde recedentes contenebrantur, et quo revertentes illuminantur: et quia pie illi dixerunt, «Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» ; discussis tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
factum est. insapientia factum est: et ꝑ sapi-¬
entiam factum est. Quicquid nouit sapien¬
tia. et quicquid non nouit sapientia: et ta¬
nien in creatura dĩ est. in sapientia factiun
est: et ꝑ sapientiam factiun est. Qui cognos¬
cunt sapientiam: lucem habent. Sapientiã
qui cognoscunt. habent tamen artificem
sapientiam: cum suit ipsi detenti in sipien¬
tia. Et qui eam lumen habent. etiam arti¬
ficem habent: non quicumq artificem ha¬
bent. etiam lucem habent. Et quidem in
hominib multi sunt. qui eius participes fi¬
unt: et sapientes uocantur. Multi eius exꝑ¬
tes: stulti nominantur. Propter hoc incioso
nomine stulti nonunantur: quia si studeat̃
sapientie. si petant. si querant. si pulsent. pos¬
sunt ꝑuenire ad eius participationem. Non
enim naturȩ. s negligentie denegatur. Sunt
enam alie creature quȩ non possunt fieri
participes sapientie: sicut om̃s bestiȩ. omĩa
pecora. om̃is arbores: que nec sensum habet
ullum. Nunquid quia participes sapientie

Expanded text:
 et per sapientiam factum est. Quidquid novit sapientiam, et quidquid non novit sapientiam, et tamen in creatura Dei est, in sapientia factum est, et per sapientiam factum est. Qui cognoscunt sapientiam, lucem habent sapientiam; qui non cognoscunt, habent tamen artificem sapientiam, cum sint ipsi detenti insipientia: et qui eam lucem habent; etiam artificem habent; non quicumque artificem habent, etiam lucem habent. Et quidem in hominibus multi sunt qui ejus participes fiunt, et sapientes vocantur; multi ejus expertes, stulti nominantur. Propter hoc vitioso nomine stulti appellantur, quia si studeant sapientiae, si petant, si quaerant, si pulsent, possunt pervenire ad ejus participationem: non enim naturae, sed negligentiae denegatur. Sunt autem aliae creaturae, quae non possunt fieri participes sapientiae; sicut omnes bestiae, omnia pecora, omnes arbores, quae nec sensum habent ullum. Numquid quia participes sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
dicit deficiant peccatores a terra: Plane de¬
ficiant. Auferatur sp̃s eorum et deficiant: et
emittat sp̃m suum. et recreentur. Deficiat᷑
peccatores a terra et iniqui: ita ut non sint.
Q uid non sint. nisi iniqui: Ergo iustificentur:
et non sint iniqui. Uidit hoc. et impletus
est gaudio: et reuocat uersum primum psil¬
et facultatem et sermonẽ nobis: et uobis
intentionem et studium. Unusquisq ut po¬
test: recordetur quod audiuit. Collocutionẽ
inuicem ructate: saginam urãm ruminates:
quod accepistis non eat in iuscera obliuionis
ur̃e. Thesaurus desiderabilis. requiescat in ore
uro. Magno labore quesita et inuenta sunt:
magno labore nunciata et disputata sunt.
Sit labor nr̃ fructuosus uobis: et benedicat
anima nr̃a dñm

Expanded text:
dicit, «Deficiant peccatores a terra?» Plane dedicit, «Deficiant peccatores a terra?» Plane deficiant; auferatur spiritus eorum, et deficiant, ut emittat spiritum suum, et recreentur. «Deficiant peccatores a terra, et iniqui, ita ut non sint.» Quid non sint, nisi iniqui? Ergo justificentur, ut non sint iniqui. Vidit hoc, et impletus est gaudio, et revocat versum primum psalet facultatem et sermonem nobis, et vobis intentionem et studium. Unusquisque ut potest recordetur quod audivit; collocutione invicem ructate saginam vestram, ruminate quod accepistis, non eat in viscera oblivionis vestrae. Thesaurus desiderabilis requiescat in ore vestro . Magno labore quaesita et inventa sunt, magno labore nuntiata et disputata sunt; sit labor noster fructuosus vobis, et benedicat anima nostra Dom
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium humilitatis tue: contribulatio
cordis tua. holocaustum uite tue. Hoc est
suaue dõ. libi aut̃ quid est suaue: Ego aut̃
iocundabor in dño. Ipsa est mutua disputa¬
cio quam dixi : te udica ei stienti. et indi¬
cat se tibi nescienti. Suauis est ei confessio
tua: suauis est tibi gr̃a ipsius. Dixit se tibi.
U nde se dixit tibi: Per uerbum. Quod uerbũ:
Xp̃m. Et tibi dixit: et se dixit. Quia misit
xp̃m. se ipsum dixit. lta plane. Audiamus
ipsum uerbum. Qui me uidit: uidit et pa¬
ma: que hic cantat et gemit. Utinam cum
ipsa anuna sit anima nr̃a : utinã copuletur
ei et societur. et comungatur ei. Uidebit
etiam miscđiam seiuentis. Quis enim capit
hoc. nisi qui impletus fuerit bearitate:
Deficiant peccatores a terra. Contremiscit. qr
male dicit. Et quis maledicit: Sc̃s. Sine
dubio exauditur. S dictum est sc̃is: benedi¬
cite et nolite maledicere. Quid est ergo quod

Expanded text:
sacrificium humilitatis tuae, contribulatio sacrificium humilitatis tuae, contribulatio cordis tui, holocaustum vitae tuae, hoc est suave Deo. Tibi autem quid est suave? «Ego autem jucundabor in Domino.» Ipsa est mutua disputatio quam dixi: indica te ei scienti, et indica se tibi nescienti. Suavis est ei confessio tua, suavis est tibi gratia ipsius. Dixit se tibi. Unde se tibi dixit? Per Verbum. Quod Verbum? Christum. Et tibi dixit, et se dixit. Quia misit Christum, seipsum dixit. Ita plane, audiamus ipsum Verbum: «Qui me vidit, vidit et Pama, quae hic cantat et gemit! Utinam cum ipsa anima sit anima nostra! utinam copuletur ei, et societur, et conjungatur ei! videbit etiam misericordiam saevientis. Quis enim capit hoc, nisi qui impletus fuerit charitate? «Deficiant peccatores» «a terra.» Contremiscis, quia maledicit. Et quis maledicit? Sanctus. Sine dubio exauditur. Sed dictum est sanctis: «Benedicite, et nolite maledicere» . Quid est ergo quod
Abbreviated transcription (Latin):
psallam dõ meo: ne forte cum ceꝑunus psalle
dõ in illa ciuitate. putemus nos aliud aliqͥd
acturos. Tota uita nr̃a erit psallere dõ. Si ue¬
met infastidium quod laudamus: potest ue¬
nire in fastidium et nr̃a laudatio.Si semꝑ ille
amatur: semꝑ a nobis laudatur. Esallam dõ
Ego aut̃ iocundabor in dño: fuaus sit ei dispu¬
taciõ mea. Que est disputatio hominis ad
dm̃: msi confessio peccatorum: Confitere
dõ quod es: et disputasti cum illo. Disputa
cum illo: fac bona oꝑa. et disputa. Lauami¬
ni mundi estote ysaias dicit: auferte nequi¬
cias ab animis ur̃is. a conspectu ocłorum meoꝵ.
Cessate a nequitiis ur̃is: discite benefacere:
iudicate pupillo. et iustificate uiduam: et
uenite disputemus dicit dñs. Quid est dispu¬
tare cum dõ: Iui te indica scienti: ut indi¬
cet se tibi nescienti. Suauis sit ei disputatio
mea. Ecce hoc est dño suaue: disputatio tua.

Expanded text:
psallam Deo meo. Ne forte cum coeperimus psallere psallam Deo meo. Ne forte cum coeperimus psallere Deo in illa civitate, putemus nos aliquid aliud acturos: tota vita nostra erit psallere Deo. Si veniet in fastidium quod laudamus, potest venire in fastidium et nostra laudatio. Si semper ille amatur, semper a nobis laudatur: «Psallam Deo ego autem jucundabor in Domino. Suavis sit ei disputatio mea:» quae est disputatio hominis ad Deum, nisi confessio peccatorum? Confitere Deo quod es, et disputasti cum illo. Disputa cum illo, fac bona opera, et disputa. «Lavamini, mundi estote,» Isaias dicit, «auferte nequitias ab animis vestris, a conspectu oculorum meorum; cessate a nequitiis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus, dicit Dominus» . Quid est disputare cum Deo? Te illi indica scienti, ut indicet se tibi nescienti. «Suavis sit ei disputatio mea.» Ecce hoc est Domino suave, disputatio tua;
Abbreviated transcription (Latin):
fumigabũt. Montes suꝑbi erant: iactabant se.
non eos tetigerat ds̃. Tangit illos: et fumigabt᷑.
Q uid est fumigare montes: Precem dño redde.
Ecce magni montes suꝑbi: montes ingentes. nõ
rogabant dñi. Se rogari uolebant: et suꝑi¬
orem non rogabant. Quiseñ potens et tumi¬
dus et suꝑb in t̾ra᷑ qui dignetur humiliter
rogare dm̃ : De impiis loquor: non de cedris
libani quas plantauit dñs Impus quilibet.
infelix auuna rogare dm̃ nescit: et uult se
rogari ab hominib. Mons est: opus est ut
tangat illum ds̃ et fumiget. Quando cep¬
it fumigare: dabit dõ pacem tanquam sa¬
crificium cordis. Fumigat ad dm̃: de inde tũ¬
dit pectus. Incipit et flere: quia ͥ fumus excu¬
mus dño in uita nr̃a. Uita nr̃a modo spes ẽ:
uita nr̃a postea ȩternitas erit. Uita uite
mortalis: spes est uite iminortalis. Cantabo
dño in uita mea: psallam dõ meo quaidiu
sum. Qm̃ in illo sine fine sum. quãdiu sum

Expanded text:
fumigabunt.» Montes superbi erant, jactabant se, fumigabunt.» Montes superbi erant, jactabant se, non eos tetigerat Deus: tangit illos, et fumigabunt. Quid est fumigare montes? Precem Domino reddere. Ecce magni montes, superbi, montes ingentes, non rogabant Deum: se rogari volebant, et superiorem non rogabant. Quis enim potens, et tumidus, et superbus in terra, qui dignetur humiliter rogare Deum? De impiis loquor, non de cedris Libani quas plantavit Dominus. Impius quilibet, infelix anima, rogare Deum nescit, et vult se rogari ab hominibus. Mons est, opus est ut tangat illum Deus, et fumiget: quando coeperit fumigare, dabit Deo precem, tanquam sacrificium cordis. Fumigat ad Deum, deinde tundit pectus: incipit et flere, quia et fumus excumus Domino in vita nostra. Vita nostra modo spes est; vita nostra postea aeternitas erit: vita vitae mortalis, spes est vitae immortalis. «Cantabo Domino in vita mea; psallam Deo meo, quamdiu sum.» Quoniam in illo sine fine sum, quamdiu sum,