comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ani pudoris assume. nec despec¬
ta atq calcata conscientia tua
uerbis te purgandũ putes qui re¬
bus urgeris. Si eusebiꝰ auro rede¬
mit inem̃datas scedulas quas fal¬
saret: ⁊ tu ꝓfer tuas quȩ falsate
non st̃ Et si ꝓbaueris nichil in il¬
lis hereticũ: t̾c ille crimine tene¬
bitur falsitatis. Qũauis mutes.
quãuis corrigas: catholica ñ ꝓba¬
bis. Si enĩ error in u̾bis esset aut
in paucis sensib: possent detrun¬
cari mala. ⁊ bona ꝓhis reponi.U
aũ tota disputatĩo equalis ẽ. et
unui̾se rationabiles creature in
quȩ ꝓpria uoluntate corruerant
in unũ postea reu̾tent᷑ statũ ut
rursũ ex alio pͥncipio aliȩ sint ru¬
inȩ: quid habes em̃dare nͥ cuncta
mutaueris: Qd si fac̾e uolueris:
iam ñ libros alienos int̾pretabis.
s condes tuos. ħ aũ cuiꝰ modi argo¬
mentũ sit: ñ intelligo. Quia inqͥs
falsatȩ st̃. Aut ego tardior sũ: aut
michi satis fatuũ ⁊ obtiisũ ui¬

Expanded text:
ani pudoris assume, ne despecani pudoris assume, ne despecta et calcata conscientia tua, verbis te purgatum putes, qui rebus urgeris. Si Eusebius auro redemit inemendatas schedulas, quas falsaret, tu profer tuas, quae falsatae non sint: et si probaveris nihil in eis haereticum, tunc ille crimine tenebitur falsitatis. Quamvis mutes, quamvis corrigas, catholicas non probabis. Si enim error esset in verbis, aut in paucis sensibus, possent detruncari mala, et bona pro his reponi. Ubi autem tota disputatio aequalis est: ut universae rationales creaturae, quae propria voluntate corruerant, in unum postea revertantur statum: ut rursum ex eodem principio aliae sint ruinae; quid habes emendare, nisi cuncta mutaveris? Quod si facere volueris, jam non libros alienos interpretaberis, sed condes tuos. Hoc autem cujusmodi argumentum sit, non intelligo. Quia, inquifalsatae sunt. Aut ego tardior sum; aut mihi satis fatuum et obtusum vi
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. Uideamꝰ tñ quid meus necessa¬
rius de scedulis tuis necdũ em̃da¬
cis. nondũ adpurũ digestis falsaue¬
rit. ⁊ ob id facilior ei falsitas fuerit.
quod aut nullus eas haberet. aut
admodũ pauci. Et añ scripsi. ⁊ n̾c
eadem deo mediante ꝓtestor. me
non ꝓbasse accusationẽ eiꝰ: nec cuiꝰ¬
quã xp̃iani in xp̃ianũ. Quid enĩ
necesse ẽ in multoꝵ scandala rui¬
namq ꝓferre: quȩ secreto aut
corripere ualeas aut em̃dare:S
qr unꝰ quisq uiuit stomacho suo.
⁊ amicus ñ stat̾i dñs est alt̾us uo¬
luntatis: sic̃ accusationẽ etiã ue¬
ram rep̾hendo: sic falsitatẽ scebu¬
larũ in sc̃õ uiro ñ suscipio. Quid
enĩ homo latinꝰ de int̾pretatione
greca potuit ĩmutare: aut quid
subtraheret uł adderet in libris
ꝑiarchon. ubi sic contexta st̃ om̃ia
⁊ alterũ pendet ex altero. ut quic¬
si pannꝰ in uestim̃to statĩ appare¬
at: Qd̃ gͦ me mones ipse facito.
Paululũ saltłm humani si ñ xp̃i¬

Expanded text:
s tamen quid meus necessarius de schedulis tuis, necdum emendatis, et nondum ad purum digestis, falsaverit: et ob id facilius ei falsatae fuerint, quod aut nullus eas haberet, aut admodum pauci. » Et ante scripsi, et nunc eadem, Deo audiente, protestor, me non approbasse accusationem ejus, nec cujusquam Christiani in Christianum. Quid enim necesse est, in multorum scandala ruinamque proferri, quae secreto aut corripere valeas, aut emendare? Sed quia unusquisque vivit stomacho suo: et amicus non statim dominus est alterius voluntatis: sicut accusationem etiam veram reprehendo, sic falsitatem schedularum in sancto viro non suscipio. Quid enim 535 homo Latinus de interpretatione Graeca potuit immutare? Aut quid subtraheret, vel adderet in libris περὶ Ἀρχῶν ubi sic contexta sunt omnia, et alterum pendet ex altero, ut quidsi pannus in vestimento statim appareat? Quod ergo me mones, ipse facito: paululum saltem humani, si non Christi
Abbreviated transcription (Latin):
mala st̃. Ex abundantia cordis. os
loquitur. Habẽo inter̃ĩ luchrũ:
quod amicus quondã tuus. nec
accusatꝰ turpia tͥ uult obicere.
Et hoc dico ñ qͦ accusationis tuȩ
gladios ꝑtimescamꝰ: s qͦ magis ac¬
cusari uelim qũã accusare. ⁊ pa¬
ti iniuiriã quã facere sciens pre¬
ceptũ ab apło. ñ uosmet ipsos ul¬

Expanded text:
mala sunt. Ex abundantia cordis os mala sunt. Ex abundantia cordis os loquitur . Habeto interim lucrum, quod amicus quondam tuus nunc 532 accusatus, turpia tibi non vult objicere. Et hoc dico, non quod accusationis tuae gladios pertimescam; sed quod magis accusari velim, quam accusare, et pati injuriam, quam facere, sciens praeceptum ab Apostolo: Non vosmetipsos ul
Abbreviated transcription (Latin):
te. ut uerecundiã ⁊ pudorẽ quẽ a
me exigis prior exibeas: ⁊ qͥ m̃da¬
cii alterũ criminaris. desinas ipse
m̃tiri. Ego nulli scandalũ facio: nec
accusator interĩ tui sũ. Non enĩ
considero quid tu merearis s quid
me deceat: ⁊ saluatoris eloquiũ ꝑ¬
timesco dicentis. qͥ scandali⁊ auerit
unũ de pusillis istis qͥ in me cred̃t
expedit ei ut suspendatur mola
asinaria in collo eiꝰ ⁊ dem̾gat᷑ in ꝓ
fundũ maris: ⁊. ue mundo ab scai¬
dalis:. necesse ẽ enĩ ut ueniant sca¬
dala: s ue hõi illi ꝑ quẽ scandalũ
uenit. Poterã ⁊ ego in te saltẽ falsa
congerere:⁊ dice me uł audisse uł
tudisse que nullus ignorat: ut ap̃
ignorantes impudentia ueritas.
⁊ furor constantia putaretur.
S absit ut imitator tui sim: et
quod in te rephendo ipse faciam.
Iue loquat᷑ spurcitias: qui potest
spurca cõmittere. Malus homo. de
malo cordis thesauro ꝓfert ea quȩ

Expanded text:
te, ut verecundiam et pudorem, quem a te, ut verecundiam et pudorem, quem a me exigis, prior exhibeas; et qui mendacii alterum criminaris, desinas ipse mentiri. Ego nulli scandalum facio, nec accusator interim tui sum. Non etenim considero, quid tu merearis, sed quid me deceat; et Salvatoris eloquium pertimesco dicentis: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis, qui in me credunt, expedit ei, ut suspendatur mola asinariaVae mundo ab scandalis. Necesse est enim ut veniant scandala; sed vae homini per quem scandalum venit . Poteram et ego in te falsa congerere, et dicere me, vel audisse, vel vidisse, quae nullus notat, ut apud ignorantes impudentia veritas, et furor constantia putaretur. Sed absit ut imitator tui sim; et quod in te reprehendo, ipse faciam. Ille loquatur spurcitias, qui potest spurca committere: Malus homo de malo cordis thesauro profert ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ. Iam tuȩ moderationis e̾ et
tuoꝵ nullã occasionẽ imꝑatien¬
tib dare: ne ñ om̃s mei similes in¬
uenias: qui possint figuratis lau¬
tuȩ quib in me inueheris. ⁊ lau¬
datum quondã tuũ quẽ uerũ
collegã loquebaris ⁊ fr̃em. n̾c libriᷤ
ad respondendũ ꝓuocaᷤ. t̾res cri¬
minib: intellexi illud salomonis
in te ẽẽ cõpletũ. inore stulti bacu¬
lus contumeliȩ: ⁊. ñ recipit fatu¬
us u̾ba prudentiȩ nͥ dixeris ea que
uersant᷑ in corde eiꝰ. Et ysaias. Fa¬
tuus inquit fatua loquet᷑ ⁊ cor
eiꝰ uana intelliget ut cõpleat ini¬
quitates. ⁊ loquat᷑ contͣ d̾m m̃daei¬
um. Quid enĩ necesse fuit accusat¬
onis uolumina mitt̾e ⁊ maledicta
ꝓferre in mediũ: si tu in ultima par¬
te epłe denuntiata me morte deter¬
res ne audeã respondere criminib
ĩmo laudib tuis: Pade quippe et
p̾dicas ⁊ accusas de uno fonte dul¬
ce amarũq ꝓcedit. Unde obsecro

Expanded text:
uicem. iam tuae moderationis est et uicem. iam tuae moderationis est et tuorum nullam occasionem inpatientibus dare, ne non omnes mei similes inuenias, qui possint figuratis lautuae, quibus in me inveheris, et laudatum, quondam tuum, quem verum collegam loquebaris et fratrem, nunc libris ad respondendum provocas, terresque criminibus, intellexi illud Salomonis in te esse completum: In ore stulti baculus contumeliae . Et, non recipit fatuus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus . Et Isaias: Fatuus, inquit, fatua loquetur, et cor ejus vana intelliget: ut compleat iniquitates, et loquatur contra Deum mendacium . Quid enim necesse fuit accusationis volumina mittere, et maledicta proferre in medium; si tu in ultima parte epistolae, denuntiata morte me deterres, ne audeam respondere criminibus, immo laudibus tuis? Eadem quippe et praedicas et accusas, et de uno fonte dulce amarumque procedit. Unde obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tuo temore laudare: s absit
a me: ut qd̃ rep̾hendo in te.imiter:
quin potiꝰ ita sententiã ita sen¬
tentiã tẽperaui. ut ⁊ obiec tũ cri¬
men effugerẽ:⁊ amicũ quantũ
in me est. nec lesus lederẽ. S obse¬
cro te ut si deinceps aliquẽ seqͥ uo¬
lueris : tuo tm̃ iudicio sis contentꝰ.
Aut enĩ bona st̃ quȩ appetimꝰ: aut
mala. Si bona: ñ indigent alterius
auxilio. Si mala: peccantiũ mul¬
titudo ñ parit errori patrociniũ.
Hapud te potiꝰ amice expostulare
uolui. quã lacessitus publice dese¬
iure: ut aĩadu̾tas me reconcilia¬
tas amicitias pure colere: ⁊ non
iuxta plautinã sententiã. altera
manu lapidem.altera tenere pa
de patria reu̾sus ẽ. ⁊ puto qđ̃ eum
aquileiȩ apud scm̃ papã chromati¬
um iuderis. Scm quoq prb̃m ru
finũ. ob causã claudii ꝑ romã me
aĩo ⁊ obsequio uos uideret:cet̾sq
amicis eadem significauimꝰ. ne mor¬
dentes inuice consumamini ab in-¬

Expanded text:
et tuo te more laudare. sed absit et tuo te more laudare. sed absit a me, ut, quod reprehendo in te, imiter; quin potius ita sententiam temperaui, ut et obiectum crimen effugerem et amicum, quantum in me est, nec laesus laederem. sed obsecro te, ut, si deinceps aliquem sequi uolueris, tuo tantum iudicio sis contentus. aut enim bona sunt, quae adpetimus, aut mala: si bona, non indigent alterius auxilio; si mala, peccantium multitudo non parit errori patrocinium. haec apud te potius amice expostulare uolui quam lacessitus publice desaeuire, ut animaduertas me reconciliatas amicitias pure colere et non iuxta Plautinam sententiam altera manu lapidem tenere, pade patria reuersus est et puto, quod eum Aquileiae apud sanctum papam Chromatium uideris. sanctum quoque presbyterum Rufinum animo et obsequio uos uideret, ceterisque amicis eadem significauimus mordentes inuicem consumamini ab in
Abbreviated transcription (Latin):
IUte romȩ moratũ sermo ꝓ¬
priꝰ indicauit: nec dubito sp̾o¬
aliũ parentũ ad patriã reuo¬
catum desidio: quẽ matͥs luctus
ire ꝓhibebat. Nemo magis coram
dolores. quod absens referre iux po¬
teras quod quereriᷤ. stoma cͥo suo
unũ. quẽq seruire. ⁊ nr̃o ñ acqͥesc̾e
iudicio. Conscientiȩ nr̃ȩ testis est
dñs. pꝰ reconciliataᷤᷤ amicitiaᷤᷤ nul¬
lum int̾cessisse raneorẽ quo quẽpiã
lederemꝰ: quin potiꝰ cũ om̃i cautio¬
ne ꝓuidimꝰ. ne saltẽ casus in ma¬
liuolentiã u̾teret᷑. S qͥd possumꝰ
facere: si unꝰ quisq uiste se putat
facere qd̵ facit: ⁊ uidet᷑ sibi remor¬
derepotiꝰ quã mordere: Uera ami¬
citia: qd̃ sentit dissimulare ñ debet.
Prefatiuncula libroꝵ periarchos
tuã eẽ. In qua oblique ĩmo aꝑte
ego petor. Q m̃te sit scripta tu
uideris: qua intelligat᷑. ⁊ stultis
patet. Poterã ⁊ ego qui sepissime
figuratas controu̾siaᷤᷤ declamaui.
aliqͥd de re. artificiose repetere.

Expanded text:
iu te Romae moratum sermo proprius indicauit nec dubito spiritalium parentum ad patriam reuocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens ferre uix poteras. quod quereris stomacho suo unumquemque seruire et nostro non adquiescere iudicio, conscientiae nostrae testis est dominus post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem, quo quempiam laederemus; quin potius cum omni cautione prouidimus ne saltim casus in maliuolentiam uerteretur. sed quid possumus facere, si unusquisque iuste se putat facere, quod facit, et uidetur sibi remordere potius quam mordere? uera amicitia, quod sentit, dissimulare non debet. praefatiuncula librorum Jisol aQVtuam esse, in qua oblique, immo aperte ego petor. qua mente sit scripta, tu uideris; qua intellegatur, et stultis patet. poteram et ego, qui saepissime figuratas controuersias declamaui, aliquid de ueteri artificio repetere
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirgines. scribit ad monachos. scͥ¬
bit ad eam cuiꝰ nom̃ enigredinis. ⁊ te¬
statur ꝑfidiȩ tenebras: edidit librõ
sibilitatẽ uel imꝑturbationẽ pos¬
sumus dicere: quando nũqũa ulla
cogitatione ⁊ uicio cõmouet᷑: ⁊ ut
simplicit̾ dic̃a uel saxũ uł deus est.
Huiꝰ libros ꝑ orientẽ grecos. ⁊ inter¬
pretante discipulo eiꝰ rufino lati¬
nospleriq in oecidente lectitant.
Qͥ librũ quoq scripsit quasi de
monachis. multosq in eo fuisse¬
enumerat qui nũqũa fueruntꝰ. n
quos fuisse describit origenistas
⁊ ab ep̃is dampnatos ẽẽ non dubi¬
umest: ammoniũ uidelicet ⁊ euse¬
bium. ⁊ euthimiũ ⁊ ipsũ euagris̃:
or quoq & isidorum: ⁊ multos ali¬
os quos enumerare tediũ est. Et ux¬
ta illud lucretii. ac ueluti pueris
absintia tetra medentes cũ damꝰ.
prius ora circũlinimꝰ dulei mellis
faui q liquore: ita ille unũ ioħem
in ipsius libri posuit pͥncipio. quẽ

Expanded text:
ad uirgines, scribit ad monachos, scriad uirgines, scribit ad monachos, scribit ad eam, cuius nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum sibilitatem\' uel \'inperturbationem'\' possumus dicere, quando numquam animus ulla cogitatione et uitio commouetur et — ut simpliciter dicam — uel saxum uel deus est. huius libros per orientem Graecos et interpretante discipulo eius Rufino Latinos plerique in occidente lectitant. qui librum quoque scripsit quasi de monachis multosque in eo enumerat, qui numquam fuerunt et quos fuisse describit Origenistas et ab episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium uidelicet et Eusebium et Euthymium et ipsum Euagrium, Or quoque et Isidorum et multos alios, quos enumerare taedium est. et iuxta illud Lucretii: ac ueluti pueris absinthia taetra medentes cum damus, prius ora circum inlinimus dulci mellis flauoque liquore, ita ille unum Iohannem in ipsius libri posuit principio, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ ꝑuersa maculauere doctri¬
na: ut nesciant illud dictũ de hu¬
mana fragilitate. quid głat᷑ terra
& cinis: p̃sertim cũ idem apłł di¬
cat eos iurtutũ culmina transcen¬
disse. ut carnis oꝑib illudant. Pri¬
scillianꝰ in hispania pars manichei
de turpitudine cuiꝰ te discipuli di¬
ligunt plurimũ. uerbũ ꝑfectioniˢ
&̾e scientiȩ sibi temere uendicantes.
soli cũ solis claudunt᷑ muliereulis:
⁊ illud eis int̾ coitũ amplexusq de¬
cantant. Tũ pat̾ om̃ps fecundis ym¬
bribus ether. conuigis in g̾mium
lete descendit. ⁊ om̃is magnus alit
magno cõmixtus corpore fetus. Qi
quide & partẽ habent gnostieȩ he¬
reseos: de basilidis impietate ueni¬
entẽ. Unde ⁊ uos asseritis eos qͥ abs¬
q legis scientia st̃. peecata uitare
non posse. Qͥd loquar de pͥscilliano:
qui ⁊ scłi gladio ⁊ totiꝰ mundi orbis
auctoritate dampnatus ẽ Euagͥ¬
us ponticus hiborita. qui scribit

Expanded text:
ritatem peruersa maculauere doctriritatem peruersa maculauere doctrina, ut nesciant illud dictum de humana fragilitate: quid gloriatur terra et cinis? praesertim cum idem ap eos uirtutum culmina transcendisse, ut carnis operibus inludant. Priscillianus in Hispania pars Manichei, de turpitudine cuius te discipuli diligunt plurimum uerbum perfectionis et scientiae sibi temere uindicantes; soli cum solis clauduntur mulierculis et illud eis inter coitum amplexusque decantant: tum pater omnipotens fecundis imbribus aether coniugis in gremium laetae descendit et omnis magnus alit magno commixtus corpore fetus. qui quidem et partem habent Gnosticae hereseos de Basilidis inpietate uenientem. unde et uos adseritis eos, qui absque legis scientia sint, peccata uitare non posse. quid loquar de Priscilliano, qui et saeculi gladio et totius orbis auctoritate damnatus est ? Euagrius Ponticus Hiborita, qui scribit
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Aduersum quos. ⁊ pery pateti¬
ei qui de aristotelis fonte descend̾̃t
fortissime disputant᷑. ⁊ academici no¬
ui quos tulluis sequit᷑. ⁊ eoꝵ ñ dico
res quȩ nullȩ st̃ s umbras. ⁊ uota sub¬
uertunt. Hoc ẽ eñi hõiem ex hõie tol¬
lere: ⁊ incorpore constitutũ ẽẽ sine
corpore. ⁊ optare potiꝰ qũa docere.
dicente apło. Miser ego hõ: quiᷤ me
liberabit de corpore mortiꝰ huiꝰ: Et
quia epłaris breuitas ñ potest oĩa
cõprehendere: strictim tibi uitan¬
da describam. Unde ⁊ illud uirgilia¬
num ẽ. Hinc metuunt. cupiunt¬
q dolent. gaudent q neq aura su¬
spicuint. clausȩ tenebris ⁊ carcere
ceco. Qs enĩ potest ñ gestire gaudio.
aut merore contrahi: aut spe extol¬
li: aut timore t̾reri: Qũ a obrẽ ⁊gra¬
iussimꝰ poeta flaccus seribit insa¬
tyra. Nã uiciis nemo sine nascit᷑.
Optimꝰ ille ẽ qui minimis urgetur.
Pulchre quidam nr̃oꝵ ait. Phyloso¬
phi patriarchȩ hereticoꝵ. eccłiȩ pu¬

Expanded text:
tum. aduersum quos et Peripatetici, qui de Aristotelis fonte descendunt, fortissime disputant et Academici noui, quos Tullius sequitur, et eorum non dico res — quae nullae sunt — sed umbras et uota subuertunt. hoc est enim hominem ex homine tollere et in corpore constitutum esse sine corpore et optare potius quam docere dicente apostolo: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et quia epistolaris breuitas non potest omnia conprehendere, strictim tibi uitanda describam. unde et illud Uergilianum est: hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque neque auras dispiciunt clausae tenebris et carcere caeco. quis enim potest aut non gestire gaudio aut maerore contrahi aut spe extolli aut timore terreri? quam ob rem et grauissimus poeta Flaccus scribit in satira: nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urgetur. Pulchre quidam nostrorum ait: philosophi, patriarchae hereticorum, ecclesiae pu
Abbreviated transcription (Latin):
bitriũ condem: nare. Dã netͣ ille
qui dam nat. Ceterũ nos ab eo dif¬
ferimꝰ brutis animalib quod libe¬
ri arbitrii eonditi sumꝰ. s ipsũli¬
berũ ut diximꝰ arbitriũ dei niti¬
tur auxilio: illiꝰq ꝑ singula ope
indiget. quod uos non uultis. ut
qui semel liberũ ht̃ arbitrium
deo aduitore ñ egeat. Liberũ arbi¬
triũ dat liberã uoluntatẽ:⁊ non
statun libero arbitrio fac̃ dm̃ qui
nulliꝰ opib indiget. Tu ipse qͥ per¬
fectã ⁊ deo laudabilem in hõib
iustitiã predicas ⁊ peccorẽ te ẽe
confiteris. responde mͥ uelis an
nolis carere peccõ. Si iuis. quare
uixta sententiã tuã ñ imples qͥ
Si contemptor es: utiq ⁊ peeca¬
tor. Si peccator. audi tibi scrip¬
turã loq̃ntẽ. Peccori dixit deus:
quare tu enarras iustitias meaᷤ:
⁊ assumis testam̃tũ meũ ꝑ os¬

Expanded text:
bitrium condemnare. damnetur ille, bitrium condemnare. damnetur ille, qui damnat. ceterum nos ab eo differimus brutis animalibus, quod liberi arbitrii conditi sumus, sed ipsum liberum, ut diximus, arbitrium dei nititur auxilio illiusque per singula ope indiget, quod uos non uultis, ut, qui semel liberum habet arbitrium, deo adiutore non egeat. liberum arbitrium dat liberam uoluntatem et non statim ex libero arbitrio facit deum, qui nullius opibus indiget. tu ipse, qui perfectam et deo aequalem in hominibus iustitiam iactitas et peccatorem esse te confiteris, responde mihi, uelis an nolis carere peccato. si uis, quare iuxta sententiam tuam non inples, quod si contemptor es, utique et peccator. si peccator, audi tibi scripturam loquentem: peccatori dixit deus: quare tu enarras iustitias meas et adsumis testamentum meum
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia legis et mandatoꝵ di.
neq enĩ britannia. fertilis ꝓiun¬
tia tẏrannoꝵ & seithicȩ gentes
om̃sq usq ad oceanũ ꝑ cireuitũ
barbarȩ nationes. moysen ꝓpħas¬
q eognouerant: qͥd necesse fuit in
ultimo uenire tẽpore. ⁊ ñ priꝰ qua
innumerabilis periret hominum
multitudo. Qũa questionẽ beatꝰ
apłs ad romanos seribens pruden¬
tissime uentilat: ignorans hȩc et
dei concedens seientiȩ.Dignare ⁊
ista nescire quȩ queris: eoneede
deo potentiã sui nequaꝗͣ te indi¬
get defensore. Ego miserabilis qui
tuas expecto contumelias. qͥ illd̃
semꝑ legi. gr̃a salui facti estis. et.
beati quoꝵ remissȩ st̃ iniquita¬
tes. ⁊ quoꝵ tẽcta st̃ pecc̾a. Ut de
mea fragilitate loquar. noui me
ad uitã. s earnis fragilitas reduc̃
ad mortẽ: ⁊ audio dñm cõmonentẽ.
uigilate. ⁊ orate ne intretis in tẽp
ma. f rustra blasfemas. ⁊ ignoran¬
tiłm aurib ingeris nos liberũ ar¬

Expanded text:
ignorantignorantNeque enim Britannia fertilis provincia tyrannorum, et Scoticae gentes, omnesque usque ad Oceanum per circuitum barbarae nationes Moysen Prophetasque cognoverant. Quid necesse fuit eum in ultimo venire tempore, et non priusquam innumerabilis periret hominum multitudo? Quam quaestionem beatus Apostolus ad Romanos scribens, prudentissime ventilat, ignorans hdei concedis scientiae; dignare et ista nescire, quae quaeris. concede deo potentiam sui, nequaquam te indiget defensore. ego miserabilis, qui tuas expecto contumelias, qui illud semper lego: gratia salui facti estis et: beati, quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata, ut de mea fragilitate loquar, noui me ad uitam, sed carnis fragilitas reducit ad mortem - et audio dominum commonentem: uigilate et orate, ne intretma. Frustra blasphemas et ignorantium auribus ingeris nos liberum ar
Abbreviated transcription (Latin):
respondebit tͥ. O homo: tu qͥs es
qͥ respondeas deo: Nũqͥd dicit fig¬
m̃tũ figulo. quare me fecisti sie:
Anñh̾t potestatẽ figulus luti
de eaðe massa aliud quide uas fa¬
cere in honorẽ: aliud aũ in contu¬
meliã: Obice deo fortiorẽ calĩr ni¬
am: quare cũ adhuc in ut̾o essert
esau ⁊ iacob. dixerit. iacob dilexi.
esau aũ odio habui. Accusa eũ
iniquitatib. cur achas filiꝰ char¬
mi de iericontina p̾da aliqua fu¬
ratꝰ sit. ⁊ tanta milia hominũ in¬
illiꝰ uicio trucidata sint: quã obrẽ
filii heli peccauert. ⁊ om̃is pene
populus extinctus. archaq sit
capta᷑ dauid peccau̾it ut nume¬
raret populum. ⁊ cur in toto is¬
rahel tanta hominũ cesa sint
milia: & ad extremũ quod solet no¬
bis dicere contubnalis u̾r porphi¬
rius. qua ratione elemens .⁊ miseri¬
cors deus ab adam usq ad moy sen
& a moyse usq ad aduentũ xp̃i.
passus sit uniu̾sas gentes perire

Expanded text:
respondebit tibi: o homo, tu quis e s, respondebit tibi: o homo, tu quis e s, qui respondeas deo? numquid dicit figmentum figulo: quare me fecisti sic? an non habet potestatem figulus luti de eadem massa aliud quidem uas facere in honorem, aliud autem in contumeliam? obice deo fortiorem calumniam, quare, cum adhuc in utero essent Esau et Iacob, dixerit: Iacob dilexi, Esau autem odio habui. accusa eum iniquitatis, cur Achar, filius Charmi, de Hierichuntina praeda aliqua furatus sit et tanta milia hominum illius uitio trucidata sint, quam ob rem filii Heli peccauerint et omnis paene populus extinctus arcaque sit capta, Dauid peccauit, ut numeraret populum, et cur in toto Istrahel tanta hominum caesa sint milia, et ad extremum — quod solet nobis obicere contubernalis uester Porphyrius- qua ratione clemens et misericors deus ab Adam usque ad Moysen et a Moysi usque ad aduentum Christi passus sit uniuersas gentes perire
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ñ inuenio. Non enim qđ uolo
bonũ hoc facio: s quod nolo malũ
hoc ago. Si aũ quod nolo ego hoc
facio: nequaꝗͣ ego operor illud:
s qd habitat in me peccatũ. Re¬
clamabis ⁊ dices manicheoꝵ dog
naturis eccłiȩ bella concinnant :
asserentiũ malã ẽẽ naturã quȩ
immutari nullomͦ possit. Et ħ
ñ michi s apło imputa: qͥ nouit
aliud et̃ deũ aliud hominẽ aliã
carnis fragilitatẽ. aliã sp̾c fortitu¬
dinem. Caro enĩ desiderat contͣ sp̾m:¬
& sp̃c contra carnẽ. Et hȩc sibi inui
cem adu̾santur: ut ñ quȩ uolumꝰ
illa faciamꝰ. A me nũquã audies
malã ẽẽ naturã. S quomͦ sit carniᷤ
fragilitas disserenda. ipso qͥ scripsit
docente discamꝰ. Int̾roga eũ qua¬
re dixerit ñ enĩ qd uolo hoc operor.
s qd̃ odi malũ illud facio: quȩ ne¬
cessitas illiꝰ impediat uoluntatẽ:
quȩ tanta uis odio digna impe¬
ret facere: ut ñ qđ uult. s qd odit¬
⁊ qd non uult facere cõpellatur:

Expanded text:
num non inuenio. non enim, quod uolo bonum, hoc facio, sed, quod nolo malum, hocago. sin autem, quod nolo ego, hoc facio, nequaquam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. Reclamabis et dices Manicheorum donaturis ecclesiae bella concinnant, adserentium malam esse naturam, quae inmutari nullo modo possit. hoc non mihi sed apostolo inputa, qui nouit aliud esse deum, aliud hominem, aliam carnis fragilitatem, aliam spiritus fortitudinem. caro enim desiderat contra sps contra carnem et haec inuicem sibi aduersantur, ut non, quae uolumus, ipsa facia- mus. a me numquam audies malam esse naturam, sed, quomodo sit carnis fragilitas disserenda, ipso, qui scripsit, docente discamus. interroga eum, quare dixerit: non enim, quod uolo, hoc operor, sed, quod odi malum, illud facio, quae necessitas illius inpediat uoluntatem, quae tanta uis odio digna imperet facere, ut non, quod uult, sed, quod odit et non uult, facere conpellatur:
Abbreviated transcription (Latin):
alteriꝰ ⁊ uicinȩ hereseo ᷤ reliquit
herebe: Nc̃ quoq mistiũ iniqui¬
tatis operatur. Duplex sexus utr̃u¬
q supplantat: ut illud ꝓpħicũ co¬
gamur assumere: Clamauit ꝑdix:
congregauit quȩ ñ peperit : faci¬
ens diuitias suas ñ cũ uidicio.
In dimidio dierũ non derelinq̃nt
eũ: ⁊ in nouissimo suo erit insipi¬
ens. Illud uero quod ad decipiendoᷤᷤ
quosq postea huic sententiȩ coap¬
tarunt. non absq dei gr̃a cũ pri¬
ma legentes fronte decipiat: intͦ¬
spectum ⁊ diligentissime uenti¬
latum decipere non potest. Ita
enim dei gr̃am ponunt. ut nos
ꝑ singula opera eiꝰ nitam. ⁊ rega¬
mur auxilio: s ad liberũ referat
arbitrium ⁊ ad p̾cepta legis. po¬
nentes illud ysaiȩ legẽ eñĩ in ad¬
uitoriũ dedit deus: ut in eode re¬
ferendȩ sint gr̃ȩ. quod tales nos
condiderit. qui nr̃o arbitrio poᷤ¬
simꝰ ⁊ elig̾e bona ⁊ uitare mala:

Expanded text:
alterius et uicinae hereseos reliquit alterius et uicinae hereseos reliquit heredem. nunc quoque mysterium iniquitatis operatur; duplex sexus utrumque supplantat, ut illud propheticum cogamur adsumere: clamauit perdix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. in dimidio dierum derelinquent eum et nouissimum eius erit insipiens. Illud uero, quod ad decipiendos quosque postea huic sententiae coaptarunt: \'non absque dei gratia\' cum prima legentes fronte decipiat, introspectum et diligentissime uentilatum decipere non potest. ita enim dei gratiam ponunt, ut non per singula opera eius nitamur et regamur auxilio, sed ad liberum referunt arbitrium et ad praecepta legis ponentes illud Isaiae: legem enim in adiutorium dedit deus, ut in eo deo referendae sint gratiae, quod tales nos condiderit, qui nostro arbitrio possimus et eligere bona et uitare mala.
Abbreviated transcription (Latin):
mon magus heresim condidit. he¬
lenȩ meretricis aduitꝰ auxilio. Hi¬
cholaus antiochenꝰ. om̃iũ ĩmun¬
diciarũ reꝑtor: choros duxit femi¬
neos. Martion rom̃a p̾misit muli¬
erẽ: quȩ deceptarũ sibi animos p̾¬
pararet. Appelles. philomenã sua¬
rũ comitẽ habuit doctrinarum.
Montanꝰ immundi sp̃e p̾dicator.
multas eccłias ꝑ priscam ⁊ maxi¬
millam nobiles ⁊ opulentas femi¬
nas primũ auro corrupit: dehitc
heresi polluit. Dimitta uetera:
ad iuciniora transcenda. Arriꝰ
ut orbem caperet sororẽ pͥncipiᷤᷤ
ante decepit. Donatus. ꝑ affricã
ut infelices quosq fetentibꝰ pollo¬
eret aquis. lucillȩ opib aduitꝰ ẽ.
In hispania agape. espidiũ muli¬
er uirũ cecũ ceca. duxit in foue¬
am: successorẽq sui pͥscillianum
habuit. Loro astris magistrũ dio¬
nissimũ. ⁊ ex mago ep̃m. eui uic¬
ta galla ñ gente s nomine. ger¬
manũ huc illucq currentem.

Expanded text:
mon Magus heresin condidit Hemon Magus heresin condidit Helenae meretricis adiutus auxilio. Nicolaus Antiochenus, omnium inmunditiarum repertor, choros duxit femineos. Marcion Romam praemisit mulierem, quae deceptarum sibi animos praepararet. Apelles Philumenen suarum comitem habuit doctrinarum. Montanus, inmundi spiritus praedicator, multas ecclesias per Priscam et Maximillam, nobiles et opulentas feminas, primum auro corrupit, dein heresi polluit. dimittam uetera, ad uiciniora transcendam. Arrius, ut orbem caperet, sororem principis ante decepit. Donatus, per Africam ut infelices quosque fetentibus pollueret aquis, Lucillae opibus adiutus est. in Hispania Agape Elpidium, mulier uirum, caecum caeca duxit in foueam successoremque sui Priscillianum habuit Zoroastris magi studiosissimum et ex mago episcopum, cui iuncta Galla non gente sed nomine germanam huc illucque currentem
Abbreviated transcription (Latin):
illiuis ẽ om̃e quod gessero: ergo ñ
ego qui laboro.s dei in me auxili¬
um coronabit᷑. frustraq dedit ar¬
bitrii potestatẽ. quã implere nos
possum nisi ipse me semꝑ aduiue¬
rit. Destruit᷑ enĩ uoluntas: quȩ
alteriꝰ ope indiget. S liberũ dedit
arbitriũ deus. Quod alit̾ liberũ
non erit nͥ fecero quod uoluero: ac
ꝑ hoc aut utar semel potestate quȩ
michi data ẽ ut liberũ seruetur
arbitriũ: aut si alteriꝰ ope indigeo.
libertas in me arbitrii destruet᷑.
Qͥ hȩc dicit qũa ñ excedit blasfe¬
miã: quȩ hereticoꝵ uenena ñ su¬
perat: Assert se ꝑ arbitrii liberta¬
tem. nequaꝗͣ ultra necessariũ ha¬
bere deũ: ⁊ ignorant scriptũ Qd
habes quod non accepisti:Si aũ¬
& accepisti: quid głaris quasi nos
acceꝑis: Magnas deo agunt gr̃as
qui arbitrii libertate rebelles uix¬
ta iezechiel linuint parietẽ absq
temperam̃to: qui suꝑueniente
ueritatis pluia dissipatur. Sy¬

Expanded text:
illius est omne, quod gessero, ergo non illius est omne, quod gessero, ergo non ego, qui laboro, sed dei in me auxilium coronabitur frustraque dedit arbitrii potestatem, quod inplere non possum, nisi ipse me semper adiuuerit. destruitur enim uoluntas, quae alterius ope indiget. sed liberum dedit arbitrium deus, quod aliter liberum non erit, nisi fecero, quod uoluero. ac per hoc aut utor semel potestatem, quae mihi data est, ut liberum seruetur arbitrium, aut, si alterius ope indigeo, libertas in me arbitrii destruitur\'. Qui haec dicit, quam non excedit blasphemiam? quae hereticorum uenena non superat? adserunt se per arbitrii libertatem nequaquam ultra necessarium habere deum et ignorant scriptum: quid habes, quod non accepisti? s i autem a ccepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis? magnas deo agit gratias, qui per arbitrii libertatem rebellis ita Hiezechihel liniunt parietem absque temperamento, qui superueniente ueritatis pluuia dissipatur ? Si
Abbreviated transcription (Latin):
dei gr̃a est. quod ꝓpriȩ nos condi¬
dit uoluntatis. ⁊ libero arbitrio
contenti sumꝰ. nec ultra eiꝰ indige
mus. ne si indiguerimꝰ liberum
frangatur arbitriũ: ergo nequa¬
quam ultra orare debemꝰ. nee illi¬
us clementiã p̾cib flectere. ut
accipiamꝰ cotidie qd̃ semel accep¬
tum in nr̃a e̾ potestate. Istuismo¬
di homines tollunt orationẽ: ⁊ ꝑ
liberũ arbitriũ. ñ hõies ꝓpriȩ
uoluntatis. s dei potentiȩ factoᷤ
esse iactant. qui nulliꝰ ope indi¬
get. Tollantur ⁊ ieuinia: om̃is q
continentia. Quid enĩ mͥ necesse
est laborare: ut accipiã ꝑ industͥ¬
am qd̵ semel meȩ factũ ẽ potesta¬
tis:: Hoc quod dico: non ẽ meum
argumentũ. Unus enĩ discipulo¬
rum eius. immoa magister. ⁊ totiꝰ
ductor exercitus. ⁊ contra apłm
uas ꝑditionis. ꝑ soloecismoꝵ. ⁊ nos
ut ut sui iactitant sẏllogismorũ
spineta discurrens: sic philosopha¬
tur & disputat. Si nichil ago abs¬
q dei auxilio. ⁊ ꝑ singula opera

Expanded text:
dei est gratia, quod propriae nos condidit uoluntatis et libero arbitrio contenti sumus, nec ultra eius indigemus auxilio, ne, si indiguerimus, liberum frangatur arbitrium, ergo nequaquam ultra orare debemus nec illius clementiam precibus flectere, ut accipiamus cotidie, quod semel acceptum in nostra est potestate. istius modi homines tollunt orationem et per liberum arbitrium non homines propriae uoluntatis sed dei potentiae factos esse se iactant, qui nullius ope indiget. tollantur et ieiunia omnisque continentia. quid enim mihi necesse est laborare, ut accipiam per industriam, quod semel meae factum est potestatis? hoc, quod dico, non est meum argumentum; unus discipulorum eius, immo iam magister et totius ductor exercitus et contra apostolum uas perditionis, per soloecismorum et non — ut sui iactitant — syllogismorum spineta decurrens sic philosophatur et disputat: \'si nihil ago absque dei auxilio et per singula opera
Abbreviated transcription (Latin):
ut de te loquat᷑ iħe. uidebã sata¬
Quod aũ inseripturis sc̃is uisti
appellant᷑. ut ⁊acharias ⁊ elisa¬
beth. iob. iosaphat. ⁊ iosias.⁊ mul¬
ti quoꝵ nõib saera seriptura eo¬
texta e̾. quãꝗͣ in ꝓmisso opere
iusti appellentur. non quod õi ui¬
cio careant: s ex maiori parte uir¬
tutũ. Deniq ⁊ zacharias silentio
condem: natur. & iob suo sermone
rep̾henditur. ⁊ iosaphat. ⁊ iosias
qui iusti absq dubio scripti sunt
fecisse narrant᷑ quȩ dño displice¬
rent. Quoꝵ alter impio auxiliũ
tulit. ⁊ correptꝰ est a ꝓpħa: alter
contra p̾ceptũ dñi ex ore ihere¬
miȩ occurrit nechao regi egypti
& int̾fectus e̾: et tn ut̾q uistꝰ ap¬
pellatur. De cet̾is. ñ est huiꝰ tem¬
poris disputare. Neq enĩ a me li¬
brum s epłam flagitasti. qͥ dictas¬
dus ẽ ex ocio: ⁊ om̃s oppositiones
eoꝵ xp̃i auxilio destruendȩ. Qõ
nobis sc̾arũ scripturarũ testimo

Expanded text:
ut de te loquatur Iesus: uidebam sataut de te loquatur Iesus: uidebam sataQuod autem in scripturis sanctis iusti appellantur ut Zacharias et Helisabeth, Iob, Iosaphat et Iosias et multi, quorum nominibus sacra scriptura contexta est, quamquam in promisso opere iusti appellentur, non quod omni uitio careant, sed ex maiori parte uirtutum. denique et Zacharias silentio condemnatur et Iob suo sermone reprehenditur et Iosaphat et Iosias, qui iusti absque dubio scripti sunt, iecisse narrantur, quae domino displicerent. quorum alter inpio auxilium tulit et correptus est a propheta, alter contra praeceptum domini ex ore Hieremiae occurrit Nechao, regi Aegyptio, et interfectus est, et tamen uterque iustus appellatur. de ceteris non est huius temporis scribere; neque enim a me librum sed epistulam flagitasti, qui dictandus ex otio est, et omnes oppositiones eorum Christi auxilio destruendae. quod nobis sanctarum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
retro cartulas discutiant: ⁊ si
quid in meo ingeniolo reppere¬
rint. ꝓferant in mediũ. Aut enĩ
bona erunt ⁊ contradic̃a eoꝵ ca¬
lũpniȩ: aut rep̾hensibilia ⁊ confi¬
tebor errorem: malens em̃dare ꝗͣ
ꝑseuerare in prauitate sententiȩ.
Et tu gͦ doctor egregie aut defen¬
de quod locutꝰ es. ⁊ sententiarũ
tuarũ acumina astrue eloquio
subsequenti. neqñ tibi placurit
quod locutꝰ es: aut si certe erra¬
sti quasi homo. libere confitere:
⁊ discordiarũ int̾ se redde eoneor¬
diam. In m̃tẽ tibi ueniat: tuni¬
cam saluatoris. nec a militibus
fuisse conscissam. Fr̃m int̾ se cer¬
nis uirgia: ⁊ rides. atq letaris
quod alii tuo nõie alii xp̃i appel¬
lentur. Imitare ionã: ⁊ dicit o.
Si ꝓpt̾ me ista tẽpestas: tollite
⁊ mittite me in mare. Ille humi¬
litate deiectꝰ est. in ꝓfundũ. ut
in typũ dñi głosus resurgeret:
tu ꝑ suꝑbiã ad astra sustolleris:

Expanded text:
retro chartulas discutiant et, si retro chartulas discutiant et, si quid in meo ingeniolo uitii reppererint, proferant in medium. aut enim bona erunt et contradicam eorum calumniae aut reprehensibilia et confitebor errorem malens emendare quam perseuerare in prauitate sententiae. et tu ergo, doctor egregie, aut defende, quod locutus es, et sententiarum tuarum acumina adstrue eloquio subsequenti, ne, quando tibi placuerit, neges, quod locutus es, aut, si certe errasti quasi homo, libere confitere et discordantium inter se redde concordiam. in mentem tibi ueniat tunicam saluatoris nec a militibus fuisse conscissam. fratrum inter se cernis iurgia et rides atque laetaris, quod alii tuo nomine, alii Christi appellentur. imitare Ionam et dicito: si propter me est ista tempestas, tollite me et mittite me in mare. ille humilitate proiectus est in profundum, ut in typum domini gloriosius surgeret; tu superbia ad astra sustolleris,
Abbreviated transcription (Latin):
& audire meremini illud ꝓpħicũ
gła illis in partub. ⁊ parturitio¬
nib. Da illis dñe. Qͥd dabis illis:
Uulũa sterilem: ⁊ ubera arida.
Feruet animꝰ.: nec possũ u̾ba
cohibere. Epłaris angustia ñ pa¬
titur longi operis magnitudinẽ.
Nulliꝰ in hoc opusculo nõm̃ ꝓpͥe
tangitur. Adu̾sus magistrũ ꝑu̾¬
si dogmatis locuti sumꝰ. Qͥ iratꝰ
fuerit atq rescripserit. suo qua¬
si mus ꝓdetur indicio: ampliora
in uero certamine uulnera su¬
scepturus. Multi anni st̃. qd ab
adolescentia usq in hane ȩtatẽ
diu̾sa scripsi opuscula: semꝑq
habui studiũ audientib loqui.
quod publice in eccłia didicerã:
nec philosophoꝵ argum̃ta secta¬
ri. s apłoꝵ simplicitati acqͥese̾e.
sciens illud scriptũ. ꝑdam sapien¬
tiã sapientiũ: ⁊ prudentiã pru¬
dentiũ reꝓbabo. Et. fatuũ dei
sapientius e̾ hõib. Cũ hȩc se ita
habeant. ꝓuoco adu̾sarios. ut õs

Expanded text:
et audire meremini illud prophetiet audire meremini illud propheticum: gloria illis in partubus et parturitionibus. da illis, domine. quid dabis illis? uuluam sterilem et ubera arentia. feruet animus, non possum uerba cohibere. epistolaris angustia non patitur longi operis magnitudinem. nullius in hoc opusculo nomen proprie tangitur; aduersus magistrum peruersi dogmatis locuti sumus. qui iratus fuerit atque rescripserit, suo quasi mus prodetur indicio ampliora in uero certamine uulnera suscepturus. Multi anni sunt, quod ab adulescentia usque ad hanc aeta-, tem diuersa scripsi opuscula, semperque habui studium audientibus loqui, quod publice in ecclesia didiceram, nec philosophorum argumenta sectari sed apostolorum simplicitati adquiescere sciens illud scriptum: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo et: fatuum dei sapientius est hominibus. cum haec ita se habeant, prouoco aduersarios, ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quod om̃s cognoseent eccłiȩ
quid sentiatis. Sententias ur̃as ꝓ¬
didisse: superasse e̾. Patet prima
bis responsionẽ: qua uitare nullꝰ
potest. nisi qͥ om̃ino ñ seribit. Uñ
nostis quid dicturi sumus. ut re¬
sponsionẽ paretis: Forsitan ur̃a
dicemꝰ: ⁊ frustra ingenii ur̃i acu¬
itis sensũ. Eunomiani. arriani. ma¬
cedoniani. nõib separati. impieta¬
te concordes: nullũ nob̃ laborem
facuint. Loquunt᷑ enĩ quod senti¬
unt. Sola hȩc heresis e̾. quȩ publice
erubescit loqui. quod secreto do¬
cere ñ mecuit.Magistroꝵ silenti
um ꝓfert rabies discipuloꝵ. Qd̃
audierunt in cubiculis in tectis
p̾dicant: ut si placuerit audito¬
rib quod dixerint. deferat᷑ adglo¬
riam magistroꝵ: si displicuerit.
culpa sit discipuli ñ magistri. Ido
crescit ur̃a heresis. ⁊ decepistis plu¬
rimos. maximeq eos qͥ adherent
mulierib et seiunt se peecare ñ
posse: qr semꝑ docetis. semꝑ negati:

Expanded text:
mus, quod omnes cognoscent ecclesiae, mus, quod omnes cognoscent ecclesiae, quid sentiatis. sententias uestras prodidisse superasse est. patet prima bis responsionem, quam uitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. unde nostis, quid dicturi simus, ut responsionem paretis? forsitan uestra dicemus et frustra ingenii uestri acuitis stilum. Eunomiani, Arriani et Macedoniani nominibus separati, inpietate concordes nullum nobis laborem faciunt; loquuntur enim, quod sentiunt. sola haec heresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit. magistrorum silentia profert rabies discipulorum. quod audierunt in cubiculis, in tectis praedicant, ut, si placuerit audientibus, quod dixerunt, referatur ad gloriam magistrorum, si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. ideo creuit uestra heresis et decepistis plurimos maximeque eos, qui adhaerent mulieribus et sciunt se peccare non posse, quia semper docetis, semper negatis,
Abbreviated transcription (Latin):
quod credis: publice p̾dica. qd se¬
creto discipuł loqueris. Qͥ dicis
te habere arbitrii libertatẽ: qͣre
non libere quod sentis loqueri:
Aluid audiunt cubiculoꝵ tuo¬
rũ secreta: aliud nr̃oꝵ populi.
Etenĩ uulgus indoctũ non po¬
test archanoꝵ tuoꝵ onera su¬
stentare: nec capere solidũ cibũ
quod infantiȩ lacte contentũ
est. Necdũ scripsi. ⁊ cõminariᷤ
m rescriptorum tuoꝵ fulmi¬
na: ut scilicet hoc timore ꝑt̾ritꝰ
ñ audeam ora reserare: ⁊ ñ animad¬
uertis iecireo nos seribere ut uoᷤ
respondere cogamini ⁊ aꝑte ali¬
quando dicere. quod ꝓ tẽpore. ꝑso¬
nis. ⁊ locis. uel loquimini uł tace¬
tis. Nolo uob̃ liberũ esse: negare
quod semel scripseritis. Eecliȩ uic¬
toria ẽ. uos aꝑte dicere quod senti¬
tis. Aut enĩ idem responsuri estis
quod ⁊ nos loquim᷑. ⁊ nequaꝗͣ eritiᷤ
adu̾sarii s amici: aut si contraria
nr̃o dogmati dixeritis: in eo uinee¬

Expanded text:
quod credis; publice praedica, quod sequod credis; publice praedica, quod secreto discipulis loqueris. qui dicis te habere arbitrii libertatem, quare non libere, quod sentis, loqueris? aliud audiunt cubiculorum tuorum secreta, aliud nostrorum populi. etenim uulgus indoctum non potest arcanorum tuorum onera sustentare nec capere solidum cibum, quod infantiae lacte contentum est. necdum scripsi et comminaris mihi rescriptorum tuorum fulmina, ut scilicet hoc timore perterritus non audeam ora reserare, et non animaduertitis idcirco nos scribere, ut uos respondere cogamini et aperte aliquando . dicere, quod pro tempore, personis et locis uel loquimini uel tacetis. nolo uobis liberum esse negare, quod semel scripseritis. ecclesiae uictoria est uos aperte dicere, quod sentitis. aut enim idem responsuri estis, quod et nos loquimur, et nequaquam eritis aduersarii sed amici, aut, si contraria nostro dogmati dixeritis, in eo uince
Abbreviated transcription (Latin):
ba dei dũ ñ uis facere. pꝰ t̾gũ tu¬
um ꝓicis: ⁊ nouus apłs orbi t̾ra¬
rũ facienda ⁊ ñ facienda deeer¬
nis s ñ est ita ut loqueris. Ali¬
ud in tua m̃te u̾satur. Quan¬
do eni te dicis peccatorẽ ⁊ pos¬
se hominem sine peccato ẽẽ si ue¬
lit. illud uis intelligi te quidem
sc̃m esse. ⁊ om̃i carere peccato.s ꝑ
humilitatẽ peceati nom̃ assume¬
re: ut alios potiꝰ laudes. ⁊ tibi de¬
trahas. Illud quoq argum̃tum
ur̃m ferre quis possit: Dicitis hiᷤ
uerbis. Aliud e̾ esse: aliud eẽ pos¬
se. Esse ñ est in nr̃a positũ potes¬
tate: ẽẽ aũ posse generalit̾ dici.
Qd licet alius ñ fuerit: tñ pos¬
sit eẽ. qui e̾e uoluerit. Rogo q̃ ẽ
ista argum̃ tatio. posse ẽe quod
non fuerit: posse fieri quod nul¬
lũ fecisse testeris.: id ciulibet tͥbu¬
ere: qui an futurus sit ignores.⁊
ꝓbare: Audi eccłiasticã simpli¬
citatẽ siue rusticitatẽ: aut impe¬
riciã ut uobis uidet᷑. Loquere

Expanded text:
 uis facere, post tergum tuum proicis et nouus apostolus orbi terrarum facienda et non facienda decernis. sed non est ita, ut loqueris; aliud in tua mente uersatur. quando enim te dicis peccatorem et posse hominem sine peccato esse, si uelit, illud uis intellegi, te quidem sanctum esse et omni carere peccato, sed per humilitatem peccati nomen adsumere, ut alios potius laudes et tibi detrahas. Illud quoque argumentum uestrum ferre quis possit? dicitis his uerbis: \'aliud est esse, aliud esse posse\'. esse non est in nostra positum potestate, esse autem posse generaliter dici, quod, licet alius non fuerit, tamen possit esse, qui esse uoluerit. rogo, quae est ista argumentatio: posse esse, quod numquam fuit, posse fieri, quod nullum fecisse testeris, id cuilibet tribuere, qui an futurus sit ignores, et robare? audi ecclesiasticam simplicitatem siue rusticitatem aut inperitiam, ut uobis uidetur. loquere,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ te sc̃ȩ atq illustris domꝰ conci¬
liabulũ p̾eor atq cõmoneo. ne
ꝑ unũ aut ut multũ. tres homũ¬
culos suscipiant tantarũ feces
hereseoni. aut ut parũ dica in fa¬
miam: ut ubi primũ uirtus et
sc̃itas laudabatur. ibi p̾sumptio¬
nis diabolieȩ ⁊ sordidissime soci¬
etatis turpitudo u̾setur: sciant
qz qui huiuiscemodi hõib opes
suggerunt. hereticoꝵ multitu¬
dinem congregare. ⁊xp̃i hostes
facere: ⁊ nutrire ad u̾sarios eius.
frustraq aliud lingũa p̾tendere:
cum manꝰ sentire aliud ꝯꝓbentur.

Expanded text:
e sanctae atque inlustris domus conciliabulum precor atque commoneo, ne per unum aut — ut multum — tres homunculos suscipiant tantarum faeces hereseon aut — ut parum dicam — infamiam, ut, ubi primum uirtus et sanctitas laudabatur, ibi praesumptionis diabolicae et sordidissimae societatis turpitudo uersetur. sciantque se, qui huiusce modi hominibus opes suggerunt, hereticorum multitudinem congregare et Christi hostes facere et nutrire aduersarios eius frustraque aliud lingua praetendere, cum manu sentire aliud conprobentur.
Abbreviated transcription (Latin):
se:: Cũq ab eis queramꝰ qui sint
illi quos absq peccato putent:
noua stropha ludere cũpiuint ue
res dicunt esse posse quod nũqua
fuisse demonstrant: dicente serip¬
tura. om̃e quod futurũ e̾ ĩa factũ
est in priori tempore. Neq nc̃ mͥ
necesse ẽ ire ꝑ singulo ᷤ sc̃oꝵ ⁊ qua¬
si in corpore pulcherrimo neuos
quosda ⁊ maculas demonstrare:
quod pleriq nr̃oꝵ simplicit̾ faci¬
unt: cũ paucis sententiolis scrip¬
turarũ possint hereticoꝵ ⁊ ꝑ eoᷤ
philosophoꝵ argum̃ta conuinei.
Quid enĩ dicit uas electionis: Los¬
clusit deus om̃ia sub peceato. ut
õium misereat᷑. Et in alio loco.
Om̃s enĩ peecauerunt: ⁊ indigeit

Expanded text:
se? cumque ab eis quaeramus, qui sint se? cumque ab eis quaeramus, qui sint illi, quos absque peccato putent, noua stropha eludere cupiunt ueritrfuisse demonstrant, dicente Scriptura: Omne quod futurum est, jam factum est in priori tempore . Neque nunc mihi necesse est ire per singulos Sanctorum, et quasi in corpore pulcherrimo nevos quosdam et maculas demonstquod plerique nostrorum simpliciter faciunt, cum paucis sententiolis scripturarum possint hereticorum et per eos philosophorum argumenta conuinci. quid enim dicit uas electionis ? conclusit deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur. et in alio loco: omnes enim peccauer
Abbreviated transcription (Latin):
S ñ facis. Nosti enĩ quid intrin¬
secus discipulos tuos doceas. ali¬
ud ore cõmemorans. ⁊ aliud celas
conscientia:. nobisq alienis et
indoctis loqueris ꝑ parabolas:to¬
is aũ misteria confiteris. Et ħ
uixta scripturã te facere iacti¬
tas: qr dictũ ẽ turbis in parabo¬
lis loquebat᷑ iħe: ⁊ ad discipulos
in domo dicit. uobis datũ est nos¬
se misteria regni celoꝵ: illis aũ
non ẽ datũ. S ut dicere ceperam.
exponã breuit̾ principũ ⁊ socioꝵ
tuoꝵ nõia. ut animaduertas qua¬
liũ consortio glorieris. Maniche
rere peecato. nec si uelint posse
gem in menbris meis repugnan¬
tẽ legi mentis meȩ: ⁊ ducentem
me in captiuitatẽ. Et iterum.
Non enim quod uolo hoc ago: sqͥ
nolo illud operor. Si qd non uult¬
hoc operatur: quomͦ stare potest
hoc qd̃ dicit᷑ posse hõiem sine pec¬
cato eẽ si uelit: Qua ratione po¬
ret se quod cupiat implere ñ poᷤᷤ¬

Expanded text:
sed non facis. nosti enim, quid intrinsed non facis. nosti enim, quid intrinsecus discipulos tuos doceas aliud ore commemorans et aliud celans conscientia, nobisque alienis et indoctis loqueris per parabolas, tuis autem mysteria confiteris et hoc iuxta scripturam te facere iactas, quia dictum est: turbis Iesus in parabolis loquebatur et ad discipulos in domo dicit: uobis datum est scire mysteria regni caelorum, illis autem non est datum. ted, ut dicere coeperam, exponam breuiter principum et sociorum tuorum nomina, ut animaduertas, qualium consortium glorieris. Manicheurere peccato nec, si uelint, posse gem in membris meis repugnantem legi mentis meae et ducentem me in captiuitatem et iterum: non enim, quod nolo, hoc ago, sed, quod nolo, illud operor. si, quod non uult, operatur, quomodo stare potest hoc, quod dicitur, posse hominem sine peccato esse, si uelit? qua ratione porat se, quod cupiat, inplere non pos