comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasy media hora. Et uidi septẽ
angelos stantes in conspectu dei.
et date sunt illis septem tube. Et
alius angelus uenit et stetit ante
altare habens thuribulũ aureũ
et data sunt ei incensa multa: ut
daret de oraciombus sanctorũ omi
super altare aureũ: quod est ante
thronum dei . .ii ͤ le. Et ascendit su¬
mus incensorum de oracionibus
saitorum de manu angeli coram
deo. Et accepit angelus thuribulũ:
et impleuit illud de igne altaris. et
misit in terram et facta sũt loni¬
trua. et uoces. et fulgura. et terre¬
motus magnus. et septem angeli
qui habebant septem tubas prepa¬
rauerũt se ut tuba canerent in ͨ.l.
Et primus angelus tuba ceciit:
et facta est graudo et ignis mixta
in sanguiie. et missum est ĩ terrã
Et terc̃a pars terre combusta est.
et tertia pars arborũ concremata¬
est. et omnc fenum uiride combu¬
stum est. i ͤ.l. Et secundus angel
tuba cecinit. et tanꝙ̃ mons maqn
igne ardens missus est in mare
Et facta est tercia pars maris sã¬

Expanded text:
a. VISIO TERTIA. Et vidi septem angelos slantes in conspectu Dei, et datae sunt illis septem tubae. Et alius angelus venit, et stetit ante altare habens thuribulum aureum. et data sunt illi incensa multa, ut daret de orationibus sanctorum omnium super altare aureum, quod est ante thronum Dei. Et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu angeli coram Deo. Et accepit angelus thuribulum, et implevit illud de igne altaris, et misit in terram, et facta sunt tonitrua, et voces et fulgura, et terraemotus magnus. Et septem angeli, qui habebant septem tubas, praeparaverunt se, ut tuba canerent. Et primus angelus tuba cecinit, et facta est grando, et ignis, mixta in sanguine, et missum est in terram: et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum concremataest, et omne fenum viride combustum est. Et secundus angelus tuba cecinit: et tamquam mons magnus igne ardens missus est in mare: et facta est tertia pars maris san
Abbreviated transcription (Latin):
ed hecipsa redemptoris nũ
opera que ex semecipsis con¬
prehendi nequaꝙ possunt: ex alia
cius operacione pensanda sunt: ut
rebus mirbilibz fidem prebeant
sacta mirabiliora. Illud enĩ corpꝰ
manos oculos per natiuitalẽ suã
clauso exiit utero uirginis. Tu . R¬

Expanded text:
demptoris nostri opera quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim, inquicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero virginis.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipsius adiutorio laboremus.
taculum cordis nostri euacuetur
uiciis: et uirtutib repleatur. con¬
cludatur dyabolo: et aperiat᷑ xp̃o
enm malis operibz quasi qͥbusdã
seris ac uectibus uite nobis ianua
clauditur: ita absqz dubio bonis
operibus aperitur. Fratres caris¬
sumi unusquisq consideret cõscien¬
tum esse aliquo crimine cognouerit
prius oraciombus. ieuniis uel ele¬
mosinis studeat conscienciã suam¬
emundare: et sic eucharistiã presu¬
mat accipere. Sicinm agnostens
reatum suum ipse se a diuino alta¬
ri subduxerit. cito ad indulgentiã
diuine misericordie perueniet. Qr
sicut qui se exaltat humiliabitur

Expanded text:
cum ipsius adjutorio laboremus, taculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Chrinim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur; ita absque duoperibus aperitur. Et ideo, fratres charissimi, unusquisque consideret conscientum esprius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam; et sic Eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet: quia sicut qui se exaltat humiliabitur;
Abbreviated transcription (Latin):
Suduumus ex lectione euãgelica
fratres carissum: quia facta sunt
encenia iherosolinus. Entcenia au¬
tem uocabantur solemma templi:
tradicione perannos singulos cele¬
brare consueuerat. Et ambulabat
in quo caro et sanguis bruto¬
rum aĩalium offerebantur: mulio
magis nostram orationis domum
uhi carmis et sanguinis sacramiẽ¬
ta celebrantur uisitare gaudebit.

Expanded text:
us ex lectione evangelica, fratres charissimi, quia facta sunt encaenia in Hierosolymis. Encaenia autem vocabantur solemnia dedicattraditione per annos singulos celeari legitur. Et ambulabat in quo caro et sanguis brutorum animalium offerebatur, multo magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit.
Abbreviated transcription (Latin):
tognouit uniuersus israel a dan
usq bersubec. ꝙ fidelis saniuel ꝓphe¬
ta esset domini. Et addidit dominus¬
ut appareret in sylo. qm̃ reuelatus
fuerat dñs samueli in sylo iuxta
uenit sermo samuelis: in uniuerso
conuenerunt philistum in pugnã
Egressus est nanqz israel obiuam
philistum in prelium et castrame¬
tatus est iuxta laꝑidem adiutorii.
porror philistum uenerũt in aphec
et ĩstruxerũt aciem cõtra israel. X¬

Expanded text:
Cognovit universus Israel, a Dan usque Bersabee, quod fidelis Samuel propheta esset Domini. De iut appareret in Silo, quoniam revelatus fuerat Dominus Samueli in Silo, juxta venit sermo Samuelis universo convenerunt Philisthim in pugnam: egressus est namque Israel obviam Philisthim in praelium, et castrametatus est juxta lapidem Adjutorii. Porro Philisthim venerunt in Aphec, et instruxerunt aciem contra Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
xurgens autem printeps sa¬
cerdotum et omnes qui cum
nus in apostolos. et posuerũt illos
in iustodia publica. Angelus aule
domini per noctem aperiens ianual
carceris: educens eos dixit. Ite i stuã¬
tes loquiminii in templo plebi oĩa
uerba uils huius. Qui cum audissẽt.
intrauerunt diluculo in templum
dueniens autem princeps
sacerdotum: et qui cũ eo erãt
conuocauerunt consilium et omẽs
seniores filiorum israel. ⁊ nuserũt
ad carcerem ut adducerentur. Cũ¬
autem uenissent ministri: et aꝑto
carcere non iuenissent eos: reuersi
nunciauerunt dicentes. Carcerem
quidem inueninius clausum cum
onnu diligencia. et custodes stantes
ad ianuas. aperientes item: ne¬
minem intus inueninus. Tũ . in. l.¬
t autem audierunt hos sermo¬
nes magistratus templi et
principes sacerdotũ: ambigebant
de illis quiduam fieret. Aduemẽs
autem quidam nunciauit eis. quia
cte uiri quos posiustis in carcere
sunt in templo stantes et docentes
populum. Tunc abiit magistrat

Expanded text:
s sacerdotum, et omnes qui cum nus in apostolos, et posuerunt illos in custodia publica: « Angelus autem Domini per noctem aperiens januas carceris et educens eos dixit ite et stantes loquimini in templo plebi omnia verba vitae huius qui cum audissent intraverunt diluculo in templum ns autem princeps sacerdotum et qui cum eo erant convocaverunt concilium et omnes seniores filiorum Israhel et miserunt in carcerem ut adducerentur cum venissent autem ministri et aperto carcere non invenissent illos reversi nuntiaverunt dicentes carcerem quidem invenimus clausum cum omni diligentia et custodes stantes ad ianuas aperientes autem neminem intus invenimus ut audierunt autem hos sermones magistratus templi et principes sacerdotum ambigebant de illis quidnam fieret adveniens autem quidam nuntiavit eis quia ecce viri quos posuistis in carcere sunt in templo stantes et docentes populum tunc abiit magistratus
Abbreviated transcription (Latin):
n hac leccione consideranda est in
uno codemqz redemptore nostro disti¬
cta operacio diuinitatis et humani¬
latis. atqz error euticetis qui unã
tantum in xp̃o operationem dognia¬
lizare presumit: procul a xp̃ianis
smibus expellendus. Quis enim
nõ uideat hoc quod super turbã mise¬
retur domnius. ne uel in edia uel uie
longioris labore deficiat: affectum
esse et compassionem humane fragi¬
litatis: Qued uero de septem panib
et pisciculis pancis quattuor milia
hoĩ saturauit. diuine opus est
uirtutis.
ystice autem hoc miraculo de¬
signatur. ꝙ uia seculi presẽu
aliter incolumes transire nequimus:
nisi nos gracia redemptoris nostri
alimento sui uerbi reficiat. Hoc uero
typice inter hanc refectionẽ. et illam
quinq panũ acduorũ pisciũ distat.
quod ibi littera ueteris instrumenti
spiritali gracia ꝑlena esse signataẽ.
anc utraqz refectio in monte
celebrata est: ut aliorũ euan¬
gelistarum narracio declarat: quia
utriusq scriptura testamẽti recte

Expanded text:
n hac lectione consideranda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis et humanitatis: atque error Eutychetis, qui unam tantum in Christo operationem dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne vel inedia vel viae longioris labore deficiat, affectum esse et compassionem humanae fragilitatis? Quod vero de septem panibus et pisciculis paucis quatuor hominum millia saturavit, divinae opus esse virtutis? Mystice autem hoc miraculo designatur, quod viam saeculi praesentis aliter incolumes transire nequimus, nisi nos gratia redemptoris nostri alimento sui verbi reficiat. Hoc vero typice inter hanc refectionem, et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi litteris veteris instrumenti spiritalis gratia plena esse signata est,  refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat, quia utriusque scriptura testamenti recte
Abbreviated transcription (Latin):
uo homines ascenderunt in
templum ut orarent: unus
phariseus. et alter publicanꝰ. Pu¬
blicanus huĩliter orans. ad illa
prefate uidue. hoc est ecclesie mẽbra
ꝑtinet de quibus supra dicitur. de
autem nõ faciet uindictã electorũ
suorum clamãciũ ad seᷤ phariseꝰ
autem merita iactãs ad ea de qͥb
terribilis in conclusione sentencia
subditur. Derũtamen filius hoĩs
ueniens putas nueniet fidẽ super
terram: Phariseus stans: hoc apd̃

Expanded text:
uo homines ascenderunt in templum, ut orarent, unus Pharisaeus et alter Publicanus. Publicanus humiliter orans, ad illa praefatae viduae, hoc est, Ecclesiae membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se. Pharisaeus autem merita jactans ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur. Verumtamen filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Phari
Abbreviated transcription (Latin):
grauo sinapis minuto quidem.
sed ex contricione fragrãti cõpararet.
quasi exponendo subiuuxit. Cum
seceritis omnia que precepta sunt
uobis: dicite serui mutiles sumus

Expanded text:
grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus
Abbreviated transcription (Latin):
rit testamenti sui quod ad abrahã
et ysaac. et iacob. locutus ẽ seruoꝵ
suorum fidelium. Et det uobis cor
onnibus ut colatis eum. et faciati
eius uoluntatem: corde magno et
animo uolenti. Adaperiat cor ue¬
strum in lege sua. et in preceptis
suis et faciat pacem. Exaudiat
dñs orõnes uestras et recontilietur

Expanded text:
menti sui, quod ad Abraham et Ysaac et Iacob locutus est servorum suorum fidelium et det vobis cor omnibus, ut colatis eum et faciatis eius voluntatem corde magno et animo volenti. Adaperiat cor vestrum in lege sua et in preceptis suis et faciat pacem. Exaudiat orationes vestras et
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderate ergo fratres uiroᷤᷤ
ex nobis bom testimonii sey¬
tem: plenos spũ sancto et sapiẽcia:
quos cõstituamus super hoc opus.
nos uero oraciom et innusterio ubi¬
dei instantes erimus. Et placuit
sermo onni multitudini. Et elege¬
runt stephanũ uirum plenũ fide
et spiritu sancto. et philippum. et
prõchorum. et nichanorem. et thi¬
motheum. et parmenam. et nicho¬
laum aduenam anthiochenum.
conspectum apostolorum: et
orantes imposuerunt eis manus.

Expanded text:
onsiderate ergo, fratres, viros ex vobis boni testimonii septem, plenos Spiritu sancto et sapientia, quos constituamus super hoc opus. Nos vero orationi et ministerio verbi instantes erimus. Et placuit sermo coram omni multitudine. Et elegerunt Stephanum, virum plenum fide et Spiritu sancto, et Philippum, et Prochorum, et Nicanorem, et Timonem, et Parmenam, et Nicolaum advenam Antiochenum. conspectum apostolorum: et orantes imposuerunt eis manus.
Abbreviated transcription (Latin):
mur: et cum de edificacione uestra
aliquid uobis liquor. hoc est quod
ago. seruus enĩ sum sũmi patris¬
familias. Cum uos admoneo ad
contemptum seculi: muitare uos
uenio ad cenam dei. Cu aut̾ Antie¬

Expanded text:
mus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
cene est cum uocanuir tanto ni
debemius extusari a conuiuio dei
q̃itoiam propinq̃uasse cerninus
finem seculi. Quo enĩ pẽsanuis
quia nichil est ꝙ restat. eo debenuiͤ
pertimescere ne tempus gracie qd̾
presto est pereat. Idcirco autẽ hoc
conuiuiũ dei nõ prandiũ: sed cena
uocatur: quia post prandiũ cena
restat. Post cenam uero: cõiuuiũ
nullum restat. Et qr eternum dei
rabitur: rectum fuit ut hoc non
prandium: sed cena uocuret᷑ .ix ͤ¬
ed quis per hunc seruũ qui
a patrefamilias ad ĩuitan¬
dum mittitur. nisi predicatorum
ordo designatur. de quo uidelicet
ordine ꝙͣuis indigni existimus.
qui peccatorum ponderibus gͣua¬

Expanded text:
e est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei rabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
et rectus ac timẽs deuii: et recedeus
a malo. Natiqz sunt ei septẽ filni.
et tres filie. Et fuit possessio eius
septem milia ouium. et tria milia
camelorum. Quingenta quoq
iuga boum. et quingẽte asine. et
fumilia multa ninus. Eratqz uir
ille magnus inter omnes oriẽtales.
Et ibant filii eius. et faciebãt con¬
iiuia per domos unusquisq in die
suo. Et mittentes uocabant tres
sorores suas: ut comederent et bi¬
berent aum eis. Tu autẽ.

Expanded text:
recedens a malo natique sunt ei septem filii et tres filiae et fuit possessio eius septem milia ovium et tria milia camelorum quingenta quoque iuga boum et quingentae asinae ac familia multa nimis eratque vir ille magnus inter omnes Orientales et ibant filii eius et faciebant convivium per domos unusquisque in die suo et mittentes vocabant tres sorores suas ut comederent et biberent cum eis cu
Abbreviated transcription (Latin):
autor oĩm in hoc paschali grũdio
ab omni mortis impetu tuum̃ de¬
sende ppłm̃ loria tibi domine qui
surrexisti a mortuis cũ pr̃e et sãcto
spũ in sempiterna secula .A. chapi¬

Expanded text:
auctor omnium, In hoc Paschali gaudio Ab omni mortis impetu Tuum defende populum. Gloria tibi, Domine, Qui surrexisti a mortuis; Cum Patre, Sancto Spiritu, In sempiterna saecula. A
Abbreviated transcription (Latin):
erit de septem uxor. Omnes enim
habuerunt eam. Turpitudinem
fabule opponũt ut resurrectionis
t respondens iesus ait illis
Erratis nescientes scripturaᷤᷤ
neq ueritatem dei propterea errãt¬
quia scripturas nesciunt. Et quia
scripturas nescĩt. consequenter
ignorant ueritatem dei. hoc est
xpm qui est dei uirtus: et dei sapi¬

Expanded text:
erit de septem uxor? Omnes enim erit de septem uxor? Omnes enim habuerunt eam. Turpitudinem fabulae opponunt, ut resurrectionis Respondens autem Jesus, ait illis: Erratis, nescientes Scripturas, nequequia Scripturas nesciunt. Et quia Scripturas ignorant, consequenter nesciunt virtutem Dei, hoc est Christum, qui est Dei virtus et Dei sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ue erant hereses in iudeis una
phariscorum. et altera saduce¬
orum. Pharisei tradicionũ et obser¬
iusticiam preferebant. Unde et diuisi
uocabantur a populo. Saducei autẽ
qui interpretabantur iusti: et ipsi
uendicabant sibi quod non erant.
prioribus corporis et amme resurrec¬
conem credentibus cõsitentibusq.
et angelos et spiritus sequẽtes: iux¬
ta acta apostolorum omnia dene¬
gabant. Iste sunt due domus de
quibus ysaias manifestius docet.
ꝙ offensure sint in lapidẽ scãdali
dicentes. Magister moyses
dicit. Si quis mortuus fuerit nõ
habens filiũ ut ducat frater eius¬
uxorem illius: et suscitet semen
fratri suo. Erant autẽ apud nos
septem fratres et primus uxore
surrectionem corporũ nõ credebãt
et animã putabãt interire cum
corporibus: recte istiusmodi fingũt
fabulam: que deliramẽti arguat
eos: qui resurrectionẽ asserãt mor¬
tuorum. Potest autem fieri ut
uere in gente eorum hoc aliquando
acciderit. In resurrectione ergo cuiꝰ

Expanded text:
 erant in Judaeis: una Pharisaeorum, altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et obserjustitiam praeferebant; unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem, qui interpretantur justi, et ipsi vindicabant sibi quod non erant: prioribus et corporis et animae resurrectionem credentibus, confitentibusque, et angelos, et spiritum: sequentes juxta Acta apostolorum omnia denegabant . Istae sunt duae domus, de quibus Isaias manifestius docet, quod offensurae sint in lapidem scandali . dicentes: Magister, Moyses dixit: Si quis mortuus fuhabens filios, ut ducat ejus frater uxorem illius, et suscitet semen fratri suo. Erant autem apud nos septem fratres: et primus, uxore surrectionem corporum non credebant, et animam putabant interire cum corporibus, recte istiusmodi fingunt fabulam, quae deliramenti arguat eos, qui resurrectionem asserant mortuorum. Potest autem fieri, ut vere in gente eorum aliquando hoc acciderit. In resurrectione ergo cujus
Abbreviated transcription (Latin):
moysen dicens loquere filiis
isruel. Mense septimo prima die
mensis erit uobis sabbatum me¬
moriale clangentibus tubis. et
uocabitur sanctum. Omme opus
non fauetis in eo: et olocaustum
ma inquit dic mensis huiꝰ septum.
dies expiationum erit celeberrimꝰ.
et uocabitur sanctus. Affligetisq¬

Expanded text:
Moysen, dicens: Loquere filiis Israel: Mense septimo, prima die mensis, erit vobis sabbatum memoriale, clangentibus tubis, et vocabitur sanctum: omne opus servile non facietis in eo, et offeretis hma, inquit, die mensis hujus septimi, dies expiationum erit celeberrimus, et vocabitur sanctus: affligetisq
Abbreviated transcription (Latin):
io corde pensanda: quia uidelicet re¬
gnum celorum: nõ ociõsis et uacã¬
tibus: sed petentibz querentibz pul¬
santibus dandum muemendim
et aperiendũ testalur. Petenda ẽrgo¬
renda recte uiuendo. pulsandaiper¬

Expanded text:
to corde pensanda, quia, videlicet, regnum coelorum non otiosis et vacantibus; sed petentibus, quaerentibus, pulsantibus dandum, inveniendum et aperiendum, esse testatur. Petenda renda recte vivendo, pulsanda per
Abbreviated transcription (Latin):
l sunt nõnulli qui dum plus
terrenã substanciam ꝙͣ oues
diligunt: hi merito nomẽ pastoris
perdũt: de quib protinus subditur.
Alercennarius autem et qui non
sed mercennarius uocatur: qui nõ
pro amore intimo oues dnicas.
sed ad temporales mercedes pascit.
Mercẽnarius quippe est qui locum
quidem pastoris tenet: sed lucra
animarum nõ querit. Terrens
cõmodis inhiat. honore p̃lationis

Expanded text:
 sunt nonnulli qui dum plus terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nomen pastoris perdunt. De quibus protinus subditur: Mercenarius autem, et qui non sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est, qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit, terrenis commodis inhiat, honore praelationis
Abbreviated transcription (Latin):
ipso non ab alio. filium a
patre genitum. deum uerum de dco
uero. lumen uerum de lumine. uero
Non tamen duo luminaria: sed
unum lumen. Spm̃ sanctũ a pr̃e
et silio. cqualiter procedentem. con¬
subslancialem et cocternum patri

Expanded text:
ipso, non ab alio, Filium a Patre genitum, Deum verum de Deo vero, lumen verum de lumine vero, non tamen duo lumina, sed unum lumen. Spiritum sanctum a Patre et a Filio aequaliter procedentem, consubstantialem coaeternum Patri
Abbreviated transcription (Latin):
Lillo tempore. Egressus ihs̃
perambulabat iherico. Et ecce
uir nomie zacheus et hic erat
princeps publicanorum et ipse
sunt apud homies: possibilia sũt
apud deum. Ecce enim camelus
deposita gibbi sarcina per foramẽ
acus transit: hoc est diues et publi¬
cunus relicto onere diuiciarũ. con¬
tempto censu fraudium. angustã
portam artainqz uiam que ducit.
ui mira deuocione fidei ad
uidendum saluatorẽ quod
ualura minus habuit: ascensus
supplet arboris. Itaqz ideo iuste
ꝙiees ipse rogare non audeat: bene
istice autem zaiheus qui
interpretatur iustificatus
credentem ex gentibz populum
signifetat: qui ꝙͣto curis secula

Expanded text:
lo tempore, ingressus Jesus perambulabat Hiericho. Et ecce vir nomine Zachaeus, et hic erat princeps publicanorum, et ipse unt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce enim camelus deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit, hoc est dives et publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam quae ducit ui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecul
Abbreviated transcription (Latin):
unc iesum suscitauit deus:
cuius onmes nos testes sum
Dextera igitur dei exaltatus: et
promissione spiritus sancti accep¬
ta a patre: effudit hunc quem uos
uidetis et auditis. Non enim daiid
ascendit in celum. Dixit autẽ ipse.¬
dixit domnus domino meo. sede a
dextris meis. Donec ponã ĩnnucos
tuos. scabellum pedum tuorũ. Tu

Expanded text:
unc Jesum resuscitavit Deus, cujus omnes nos testes sumus. Dextera igitur Dei exaltatus, et promissione Spiritus sancti accepta a Patre, effudit hunc, quem vos videtis, et auditis. Non enim David ascendit in coelum: dixit autem ipseDixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum p
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus est ut reuertar ad eũ qui
misit me dicit domnus nolite cõ¬
tristari ne turbẽtur cor ur̃m. Rogo
pro uobis prem ut ipse uos custodi¬
iri fratres liceat audẽter ii ͨ..¬
dicere ad uos de patriarcha
dauid: quoniam defunctus est et
sepultus. et sepulchrũ eius apud
nos est: usq in hodiernum diem.
propheta igitur cum esset: ⁊ sciret
quia iureirando iurasset illi deus
de fructu lumbi eus sedere suꝑ sedẽ
eius. prouidens locitus est de resur¬
rectione. quia neq derelictus est in
inferno. neqz caro eus uĩdit corru¬
pt̾ionem. Tu autem. Respones.

Expanded text:
Tempus est ut revertar ad eum qui misit me, dicit Dominus; nolite contristari, nec turbetur cor vestrum; rogo pro vobis Patrem, ut ipse vos custodiiri fratres liceat audenter dicere ad vos: de patriarcha David: quoniam defunctus est et sepultus: et sepulchrum ejus est apud nos usque in hodiernum diem. Propheta igitur quia iureiurando iurasset illi Deus, de fructu lumbi eius sedere super sedem eius, prouidens locutus est de resurrectione Christi, quia neque derelictus est in inferno, neque caro eius vidit corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
eus reparator innocẽtie et¬
amator. dirige ad te tuorũ
corda seruorum. ut de infidelitatis
tenebris liberati. nunꝙͣ a ueritati¬
tue luce discẽdant. Per xp̃m orci
eus qui credertes in te pplõs
gratie largitate muttiplicaᷤ.
respice ꝓpicius ad electionẽ tuam
ut qui saccamento baptismatis
sunt renati: regnii celestis mereã¬
tur introitum. Pec xp̃m¬

Expanded text:
et reparator innocentiae etamator, dirige ad te tuorum corda servorum, ut de infidelitatis tenebris liberati, nunquam a tuae veritatis luce discedant. Per Domieus, qui credentes in te populos gratiae tuae largitate multiplicas, respice propitius ad electionem tuam, ut qui sacramento baptismatis sunt renati, regni caelestis mereantur introitum. Per
Abbreviated transcription (Latin):
Commus possedit me ab micio
uiarum suarum anteꝙͣ quicꝙ fa¬
ceret a principio nec dum erant
abyssi et ego parturiebar quando
preparabat celos aderam cum eo

Expanded text:
Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio: necdum erant abyssi, et ego parturiebar; quando praeparabat coelos, aderam, cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
aria enim autorem omniũ
quem carne uiderat mor¬
tuum: querebat in monumento.
et quia hunc minime ĩuenit: fura¬
tum credidit. Adhuc ergo erant
tenebre: cũ uenit ad monumẽtum
Cucurrit cicius: discipulis nũcia¬
uit: sed illi pre ceteris cucurrerunt
qui pre ceteris amauerũt: uidelia
urrebant autem duo simul
sed iohannes precucurrit aciꝰ
petro. Uenit prior ad monumẽtũ.
et iugredi nõ presumpsit. Uenit
ergo posterior petrus: et introiuit.
Quid fratres quid cursus iste si¬
gnificat. Nunquid non hec tam
subtilis euangeliste descripcio: a
mysteriis uatua credenda est: Mi¬

Expanded text:
aria enim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento, et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit, sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet, urrebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit Petro Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Mi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego te tuli de domo patris tui dixit
dominus et posui te pascere gregẽ
populi mei et fui tecum ĩ omnibz
ubicunq ambulasti. Sirmans
regnum tuum meternum. uers

Expanded text:
Ego te tuli de domo patris tui, dicit Dominus, et posui te facere pascere gregem populi mei, et fui tecum in omnibus ubicunque ambulasti, firmans regnum tuum in aeternum. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
dixit eis iesus. illi auten non co¬
quouerũt quid loqueretur eis. Pro¬
pter phariseos qui se uidere iata¬
uenenatam et superbam et insa¬
nabilem arroganciam dominus
iesus ista contexuit: que in hac
parabola leguntur: quã ip̃e illis
non intelligentibz exponere digne¬
lus est: in qua nos salubriter si
aduertamus admonuit nõ gliãri
in sapiencia humana. nõ morũ
dignitate: sed humilitas catholice¬

Expanded text:
dixit eis Jesus: Illi autem non cognoverunt quid loqueretur eis. « Propter Pharisaeorum qui se videre jactaenenatam, et superbam, et insanabilem arrogantiam, Dominus Jesus ista contexuit, » quae in hac parabola leguntur, quam ipse illis non intelligentibus exponere dignatus est; in qua nos salubriter, si advertamus, admonuit, non gloriari in sapientia humana, non in morum dignitate, si humilitas fidei catholic
Abbreviated transcription (Latin):
ua propter dominus .ii. lece¬
similitudinem proposuit de
grege suo: et de ostio quo intratur
in ouile. Quid enim prodest uana
iactancium de bene uiuendo ĩfla¬
cio. dum ad finem perpetuo bene
uiuendi uita eorum nõ peruema
Ad hoc enimi debet uinicuiq ꝓdesse
bene uiuere. Ut detur illi semper
bene uiuete. lam cui non datut
sempet bene uiuere. quĩd prodest
e bene uiuere ad tempus: Igituc
non bene uiuere dicendi sũt. qui
smem bene uiuendi uel cecitate
nesciunt: uel inflacione cõtẽnũt¬

Expanded text:
uapropter Dominus similitudinem proposuit de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile. » Quid enim prodest vana jactantium de bene vivendo inflatio, dum ad finem perpetualiter bene vivendo vita eorum non perveniat? « Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper bene vivere; nam si cui non datur semper bene vivere, quid prodest ei bene vivere ad tempus? Igitur nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione co
Abbreviated transcription (Latin):
Tulti enim sunt pagani qui
secundum quandam huius
uite consuetudinem dicuntur bom
lymines. innocentes. et quasi ob¬
seruantes ea que in lege precepta
sunt. deferentes honorem parẽtib
non mechantes. non homicidium
Et plerumqz se iactant quomõdo¬
et isti pharisei dicentes. nunquid
et nos ceci sumus: Sed hec omnia
maniter saciunt: quia nõ itrãt
per ostium in ouile: sed aliunde
tumenti fastu quasy per seipsos
ascendere querunt. Cu autem¬

Expanded text:
ulti enim sunt pagani, qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, innocentes et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt, deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium et plerumque se jactant, quomodo isti Pharisaei, dicentes: « Nunquid et nos caeci sumus ? » Sed haec omnia inaniter faciunt, quia non intrant per ostium, sed aliunde tumidi fastu, quasi per seipsos ascendere quaerunt. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
efunctus hic qui extra portã
ciuitatis multis est ĩtuenti¬
bus elatus: significat hoĩez letali
criminũ funere soporatum. eiusdẽ¬
qz insuper anime mortem nõ cordi ᷤ
adhuc cubili tegentem: sed ad mul¬
torum noticiã per locucionis operis
ue indicium: quasi per sue ciuitati¬
ostia propalantem. Qui bene filiꝰ
unicus matris sue fuisse perhibetur
quia licet e multis collectu ꝑsonis
una sit perfecta et ĩmaculata uirgo
mater ecclesia: sinquli quiqz tamẽ
sideliũ uniuersalis ecclesie silios se

Expanded text:
efunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatiostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibetur, quia licet e multis collecta per fontis lavacrum una sit perfecta et immaculata virgo mater ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se ecclesiae filios re
Abbreviated transcription (Latin):
et conficitur ex deo et honñe.
cum ipse upũs uerus sit deus et
uerus homo: quia omnis res illaꝵ
rerum naturam et ueritatẽ in se
continet ex quibus conficitur. Con¬
ficitur autens sacrificiũ ecclesie duo¬
bus. sacramento. et re sacramenti.
idest corpore upristi. Est igitur ia¬
cramentum, et res sacramenti.
idest corpus xp̃i

Expanded text:
et conficitur ex Deo et homine, cum ipse Christus verus sit Deus et verus homo quia omnis res illarum rerum naturam et veritatem in se continet ex quibus conficitur. Conficitur autem sacrificium Ecclesiae duobus, sacrid est corpore Christi. Est igitur sacramentum et res sacramenti, id est corpus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
am et electus quisquis quãdo
ad fidem imbuitur silus est
quando alios imbuit mater est. An¬
non materno erga paruulos aiebãt
affectu qui ait. Ifilioli mei qͦs iterũ
parturio: donec formetur xpristus
in uobis: Porta autem ciuitatis
qua desunctus esferebatur: puto
aliquem de sensibus esse corporeis
Qui enim seminat inter fratres di¬
cordias: qui iniquitatem ĩ excelsũ
loquitur: per oris portã extrahitur

Expanded text:
am et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, mater. Annon materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur , per oris portam extrahitur
Abbreviated transcription (Latin):
ange lingua gloriosi corpo¬
ris mysterium sanguimsꝙ
preciosi quem in mundi precium
fructus uentris generosi rex effu¬
dit gentium. Nobis datus nobi
natus ex intacta uirgine et ĩmũ¬
do conuersatus sparso u̾bi semine
sui moras incolatus miro clausit
ordine. Sn supreme nocte cene re¬
cumbens cum fratribz obseruatu
lege plene cibis in legalibz cibũ
turbe duodene sedat sius manib.
erbum caro panem uerun
uerho carnem efficit fitoz sanquis
up̃i merum et si sensus defiat ad
firmandum cor sincerum sola fide̾
sufficit. Mantum ergo sacramiẽ¬
tum uenereniur cernu et antiquũ
documentum nouo cedat ritui pre¬
stet fides supplementum sensuum
defectiu. Senitori genitoqz laus
et nibilacio salus honor u̾tus qͦq
sit et benẽdictio ꝓcedenti ab utroq

Expanded text:
ange lingua gloriosi Corporis mysterium, Sanguinisque pretiosi, Quem in mundi pretium Fructus ventris generosi Rex effudit gentium. Nobis datus, nobis natus Ex intacta Virgine, Et in mundo conversatus, Sparso verbi semine; Sui moras incolatus Miro clausit ordine. In supremae nocte coenae, Recumbens cum fratribus, Observata lege plene Cibis in legalibus, Cibum turbae duodenae Se dat suis manibus. Verbum caro, panem verum Verbo carnem efficit: Fitque sanguis Christi merum, Et si sensus deficit: 2 Ad firmandum cor syncerum Sola fides sufficit. Tantum ergo Sacramentum Veneremur cernui: Et antiquum documentum Novo cedat ritui: Praestet fides supplementum Sensuum defectui. Genitori, Genitoque, Laus et jubilatio, Salus, honor, virtus quoque, Sit et benedictio: Procedenti ab utroq
Abbreviated transcription (Latin):
autem qui inuitati erant aureis
poculis. et aliis aiqz aliis uasis
cibi inserebantur. Dinum quoq
ut magnificencia regia: dignũ
erat abundans: et precipuũ pone¬
batur. Nec erat qui nolentes coge¬
ret ad bibendum. Sed sicut rex
statuerat preponẽs mẽsis sigulis
de prinapibus suis: ut sumeret
unusquisqz quod uellet iiii ͤ leccon¬

Expanded text:
autem qui invitati erant, aureis autem qui invitati erant, aureis poculis, et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur. Vinum quoque, ut magnificentia regia dignum erat, abundans, et praecipuum ponebatur. Nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum, sed sicut rex statuerat, praeponens mensis singulos de principibus suis, ut sumeret unusquisque quod vellet. Vasthi quo
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ethiopiam supet centum
uiginiti septem prouincias. quãdo
sedit in solio regni sui susa ciuitas
regini eius exordium suit. Tertio
igitur anno imperii sui fecit grãde
cõuiuiũ cunctis principibus et
pueris sius sortissimis persarum
et medorum inilitis et presectis
prouinciarum coram se. ut osten¬
deret diuicias glorie regni sui ac
magnitudinem atqz iactantiam
potenue sue multo lempore. cẽtũ
uideliret et octoginla diebz. Tu aut
uiuii. nuitauit omnem
populum qui inuẽtus est susis
a maximo usq ad minimũ. Et
septem diebus iussit conuuium
preparari in uestibulo orti et ne¬
moris quod regio iultu et manu
consitum erat. Et pendebant ex oĩ
parte tentoria coloris aerii et car¬
basini et iacinctim sustentata.
sunibus bissinis et purpureis:
qui eburneis circulis inserti erant
et colũnis marmoreis sulciebãtur.
argentei super pauimentũ
smaragdino et pario stratũ lapide
dispositi erant: quod mira uarieta¬
te pictura decorabat. Bibebant

Expanded text:
usque Aethiopiam super centum viginti septem provincias , sedit in solio regni sui, Susan civitas regni ejus exordium fuit. Tertio igitur anno imperii sui, fecit grande convivium cunctis principibus, et pueris suis, fortissimis Persarum, et Medorum inclytis, et praefectis provinciarum coram se, ut ostenderet divitias gloriae regni sui, ac magnitudinem, atque jactantiam potentiae suae, multo tempore, centum videlicet et octoginta diebus. Cumque i, invitavit omnem populum, qui inventus est Susis, a maximo usque ad minimum: et jussit septem diebus convivium praeparari in vestibulo horti, et nemoris, quod regio cultu et manu consitum erat. Et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris, et carbasini ac hyacinthini, sustentata funibus byssinis, atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant, et columnis marmoreis fulciebantur. argentei, super pavimentum smaragdino et Pario stratum lapide dispositi erant: quod mira varietate pictura decorabat. Bibebant
Abbreviated transcription (Latin):
leue ad monumẽtum. quãdo
ci desideranti pedes eius ãplecti dic¬
tum est. Noli me tangere: nondũ
emm ascendi ad patrem meũ. Dein¬
de apparuit duabus a monumẽto
redeuntibus nunciare discipulis
que ab angelo de perfecta eius re¬
surrectione didicerant de quibus
scriptum est: quia accesserunt et
tenuerunt pedes eus: et adoraue¬
runt eum. Tu autem¬

Expanded text:
lenae ad monumentum, quando ei desideranti pedes ejus amplecti  Al. complecti  dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Deinde duabus a monumento currentibus nuntiare discipulis quae ab angelis de perfecta ejus resurrectione didicerant, de quibus scriptum est: Quia accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum . A
Abbreviated transcription (Latin):
emde curiosius inquirentib
femnnus et de eo quod muene¬
rant mente consternatis: angeloꝵ
uisionem ostendit: qui illum refur¬
rexisse certa manifestacione pate¬
faterent. Ac sic precurrente fama
patrate resurrectionis. tandem ip̃e
dominus uirtutum et xex glorie
apparens. quãta potencia mortem
quam ad horam gustauerat deui¬
cisset aperuit. Et quidem ꝙͣtum ex
euangelice lectionis serie ĩuemimꝰ.¬
quinquies ipsa qua resurrexit die
uisus est hominibus. Tu autẽ. Re

Expanded text:
de curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis, tandem ipse Dominus virtutum et rex gloriae apparens, quanta potentia mortem quam ad horam gustaverat devicisset, aperuit. Et quidem quantum et evangelicae serie lectionis invenimuquinquies ipsa qua resurrexit die, visus est hominibus primo Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
isit ergo populus in sylo. et
tulerunt inde archani federis
domini excercituum sedentis super
cherubin. Erantq duo filii hely cũ
archa federis dei. ophin et phinees.
Cunqz uenisset archa federis dñĩ
custra: uociferatus est omnuis ifrael
clamore grandi. et personuit terra
Et audierunt philistu uocem cla¬
moris. Dixeruntqz. Que nam est
hec uox clamoris magni in castris
hebreorum: Et cognouerũt ꝙ archa
domin uenisset in castra: et inge¬
muerunt dicentes. Ue nobis Alõ
enim fuit tanta exultatio hery et
nudiustercius. Ue nobis. Quis
nos seruabit de manu deoꝵ istorũ
tes autem uiri azocii huiuscemodi
plagam: dixerunt. Non maneat
archa dei ifrael apud nos: qm̃ du¬
ra est manus eius supernos. et
super dagon deum nostrum. Et
mittentes congregauerũt omnes
satrapas philistinorum ad se: et
dixerunt. Quid faciemus de archa
dei ifrael: Responderunt gethei.
Et circunduxerunt archã dei israel
Illis autem circunducentibus eam
fiebat manus domini dei suꝑ sin

Expanded text:
isit ergo populus in Silo, et tulerunt inde arcam foederis Domini exercituum sedentis super Cherubim: erantque duo filii Heli cum arca foederis Domini, Ophni, et Phinees. Cumque venisset area foederis Domini in castra, vociferatus est omnis populus 264 clamore grandi, et personuit terra. Et audierunt Philistim vocem clamoris, dixeruntque: Quaenam haec est vox clamoris magni in castris HebraeorumDominus in castra. Et ingemuerunt, dicentes: Vae nobis: non enim fuit tanta exultatio heri, et nudiustertius: vae nobis. Quis nos servabit de manu Deorum istorum tes autem viri Azotii hujuscemodi plagam, dixerunt: Non maneat arca Dei Israel apud nos: quoniam dura est manus ejus super nos, et super Dagon deum nostrum. Et mittentes congregaverunt omnes satrapas Philistinorum ad se, et dixerunt: Quid faciemus de arca Dei Israel? Responderuntque GetthEt circumduxerunt arcam Dei Israel. Illis autem circumducentibus eam, fiebat manus Domini per singulas
Abbreviated transcription (Latin):
uotidie encaristie cõntinioez.
accipere. nec laudomec uituꝑo.
dumibus tamen donincicis diebus
cõmuicundum hortor. Si tamen
mens in affectu pectanda est: gra¬
uari magis dico eucaristie percep¬
cione ꝙ purificari. Et ideo ꝙͣuis
quis pecrato mordeatux. peccandu
tamen de cetero non habeat uolũta¬
tem. et cõmunicaturus satiffaciat
lachrinis et orationibz. confidens
de domini iniferacione: accedat ad
eucuristiam intrepidus et securus.
Sed hoc de illo dico: quem mortalia
peccata non grauãt

Expanded text:
uotidie Eucharistiae communionem percipere, nec laudo nec vitupero: omnibus tamen Dominicis diebus communicandum hortor: si tamen mens in affectu peccandi non vari magis dico eucharistiae perceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, communicaturus satisfaciat lacrymis et orationibus, et confidens de Domini misericordia accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem mortalia peccata non gravant
Abbreviated transcription (Latin):
ommus et redemptor noster
per euangelium suum aliquãdo
uerbis loquitur. aliquando rebus
bus. aliquando autẽ hoc uerbis
quod rebus. Duas etenim res ex
euangelio fratres audistis: ficul¬
neam infructuosam. et mulierem
curuam. et utriqz rei est pietas
impensa. Illud autem dixit per
similitudinem: istud egit per ex¬
hibicionem. Sed hoc significat
ficulnea infruituosa quod muliet
nnclinata. et hoc ficulnea reseruata
quod mulier erecta. Dominꝰ uinee
tercio uenit ad ficulneã: et fructũ
minime inuenit: et mulier que
erecta est. decem et octo annis sue¬
rat curua. hoc autem decem et octo
anorum numero signatur: ꝙ
tercio dominus uinee ad infructu¬
osam ficulneam uenisse ꝑhibetur.

Expanded text:
ominus et Redemptor noster per Evangelium suum aliquando verbis, aliquando rebus bus; aliquando autem hoc verbis quod rebus. Duas etenim res ex Evangelio, fratres, audistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus vineae ad ficulneam infructuosam venisse perhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipis phariseorum sabbato mandu¬
care panem: et ipsi obseruabant eũ.
Et ecce homo quidam ydropicus erat
ante illum. Et reliqua. e¬
dropis morbus ab aquoso hu¬
more uocabulum trahit. Orece em̃
ydor aqua uocatur. Est autẽ humor
succutaneus de uicio uisite nactus
cum inflacione turgente et anheli¬
tu fetido: propriũq est ydropici ꝙͣ¬
tomagis abundat humore mor¬
dinato: tanto amplius sitire. Et
ideo recte comparatur ei quẽ fluxꝰ
carnalium uoluptatum exuberãs
aggrauat. Comparatur eciam¬
diuiti auro qui ꝙ̃to est copiosior
diuiciis quibus non bene utitur.
tanto ardencius talia cõcupiscit.
t respondens iesus
dixit ad legisperitos et pha¬
riseos. Si licet sabbato curare: At¬

Expanded text:
cipis Pharisaeorum Sabbato macare panem et ipsi observabant eum. Et ecce homo quidam hydropicus erat ante illum. BEDA. Hydropis morbus ab aquoso humore vocabulum trahit. Graece enim hydor, aqua vocatur. Est autem humor succutaneus, de vitio vesicae natus, cum inflatione turgente et anhelitu fetido: propriumque est hydropici, quanto magis abundat humore inordinato, tanto amplius sitire. Et ideo recte comparatur ei quem fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat; comparatur diviti avaro, qui quanto est copiosior divitiis, quibus non bene utitur, tanto ardentius talia concupiscit. Et respondens Jesus dixit ad legisperitos et Pharisaeos: Li
Abbreviated transcription (Latin):
Re. Spiritus sanctus procedens
a throno apostolorum pectora ĩui¬
sibiliter penetrauit nouo sanctisi¬
cacionis signo. Ut in ore eorum
oĩm genera nascerentur lĩquarũ¬

Expanded text:
. Spiritus sanctus procedens a throno, apostolorum pectora invisibiliter penetravit, novum novo sanctificationis signum, ut in ore eorum omnium genera nascerentur linguaru
Abbreviated transcription (Latin):
aluari non uis ab ipso: ex
le iudicaberis. Et quid dicã
iudicaheris: Uidete quid ait. Q
credit in eum : non iudicabitur.
Qui autem nõ credit: quid dictu¬

Expanded text:
alvari non vis ab ipso? ex teipso judicaberis. Et quid dicam judicaberis? Videte quid ait: « Qui credit in eum non judicatur. Qui autem non credit. » Quid dictu
Abbreviated transcription (Latin):
equitur. Non enim misit
deus filium suum in hunc¬
mundum ut iudicet mundũ: sed
ut saluetur mundus per ipsum.
Ergo ꝙͣtun in medico est: sanare
uenit egrotum. Ipse se intermuit.
qui precepta medici obseruare nõ¬
uult. Uenit saluator in mundũ
Quare saluator dictus est mundi
nisi ut saluet mundum: non ui

Expanded text:
it Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. « Ergo quantum in medico est, sanare venit aegrotum. Se ergo interimit, qui praecepta medici observare novult. Venit Salvator in mundum: quare Salvator dictus est mundi, nisi ut salvet mundum, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
ecapolis est ut ipso nomine
probatur: regio decem urbiũ trãsior¬
danem ad orientem circa hyppum
et pellam et gadarã cõtra galileã
decapoleos: eum intrasse significat.
Neqz enĩ mare transinigrasse dicit
sed pociis ad mare usqz uenisse. et¬
usqz ad ip̃m peruenisse locũ: qͥ medios
sines decapolis longe trãsmare posi¬
t adducũt ei surdũ et mutum
Let deprecabantur eũ ut imꝑo¬
nat illi manũ. Surdus et nutus̃
qui nec aures audiendis dei uerbis:
nec os aperit loquendis. Quales ne¬
cesse est ut hi qui loqui eciũ ⁊ audire
diuina eloquia longo usu didicerũt
domino sanãdos offerant. quatinus
eos quos humana fragilitas nequil
ipse gracie sue dextera saluet.ix ͭ lect.¬
t apprehendens eum de turba
scorsum: misit digitos suos
in auriculas. Prima salutis ianua.
est infirmũ apprehendente domino
de turba seorsum educi. Apprehendẽs
nãqz infirmũ eturba seorsum educit.
aum mentem petcatis languidam
uisitacione sue pietatis illustrans

Expanded text:
ecapolis est, ut ipso nomine probatur, regio decem urbium trans Jordanem ad Orientem circa Hippum, et Pellam, et Gadaram contra Galilaeam. Decapoleos eum intrasse significat, neque enim mare transnavigasse dicitur, sed potius ad mare usque venisse atque ad ipsum pervenisse locum qui medios fines Decapoleos longe trans mare posit adducunt ei surdum et mutum; et deprecabantur eum, ut imponat illi manum. Surdus et mutus est, qui nec aures audiendis Dei verbis, nec os aperit proloquendis, quales necesse est ut hi qui loqui jam et audire divina eloquia longo usu didicerunt, Domino sanandos offerant, quatenus eos quos humana fragilitas nequit, ipse gratiae suae dextera salvet. Et apprehendens eum de turba seorsum, misit digitos suos in auriculas. Prima salutis janua est infirmum apprehendente Domino de turba seorsum educi. Apprehendens namque infirmum de turba seorsum educit, cum mentem peccatis languidam, visitatione suae pietatis illustrans,
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis suis. Beati oculi
Non oculi scribarum et phariseo¬
rum qui corpus tantũ dn uidere:
sed illi beati sunt oculi qui eius
possunt cognoscere sacramenta
de quibus dicitur. Et reuelasti ea
pariuilis. Btĩ ocłĩ ꝑuuloꝵ: qͥb et set¬

Expanded text:
iscipulis suis: Beati oculi Non oculi scribarum et Pharisaeorum, qui corpus Domini tantum videre, sed illi beati sunt oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta. De quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis. Beati oc
Abbreviated transcription (Latin):
ueri potest cur petrus qͥ piscator
ante conuersionem fuit. post cõuer¬
sionem ad pistationem rediit. Et
cum ueritas dicat. Nemo mittens
manũ suam ĩ aratrũ: et aspicẽs
retro: aptus est regno dei. Cur rey¬
tiit quod dereliquit. Tu autem R¬

Expanded text:
enim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit? Et cum Veritas dicat: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei ; cur repetiit quod dereliquit? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
est et testamento ueteri nouo¬
qz ionueniens: ut per castigacionẽ
dum deum: ꝙ ut hono ipse se iudi¬
cet et nũꝙ declinet a uenia postulã¬
da. qui sut nũꝙͣr se esse sme culpar¬

Expanded text:
m et Testamento utrique conveniens, ut per castigationem dum Deum quam ut homo ipse se judicet, et NUMQUAM desinat a venia postulanda, qui se scit numquam esse sine culpa
Abbreviated transcription (Latin):
ertuuim. Sicut cogitaui ut asflige¬
rem uos cum ad iracundiũ pronecas¬
sent me patres uestri. et non sum
misertus: sic conuersus cogituui in
diebus istis ut benesaciam iherusa¬

Expanded text:
ercituum: Sicut cogitavi, ut affligerem vos, cum ad iracundiam provocassent me patres vestri, dicit Dominus, et non sum misertus. Sic conversus cogitavi in diebus istis, ut benefaciam et Jerusa