comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur autem hi gn̾alis iustus a pͥncipis mũdi
ũsq ad finem totam spem in deo poneus et graciam
dei. que datis gratis datur summalInitencione.
cõmendat ne falso in nobis p̾sumamius que est intẽcõ
pẽi ¶Modus tripertitus est. p̃s¶ p̃mo petit ab om̃ĩb
liberari et laude repleri. secund a git de gr̃ã temꝑe
cui ꝑsone sit gr̃ã et que grã ibi ¶ Seus qui similis
gn̾alis itaq iustus ex captiuitate in qua natus ẽ
ex adam clamat ad dñ ditens. O. domine in te ⁊ c̃¬

Expanded text:
Loquitur autem hic generalis justus a principio mundi, usque ad finem, totam spem in Deo ponens, et gratiam Dei quae gratis datur, summa intentione commendans, ne falso in nobis praesumamus, quae est intentio psalmi. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo petit ab omnibus malis liberari, et lacui personae sit gratia, et quae gratia, ibi, Deus quis similis? Generalis itaque justus, ex captivitate in qua natus est ex Adam, clamat ad Deum dicens, o VERS. 1.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
orat propheta ¶Intencione monet ut omes deo cãtent¬
¶ Modus.ui. sunt particiones p̾mo surgente xp̃o. quasi
eleuata archa quid bonis malisq futurũ sit hic ⁊
in futuro dicit ut illos t̾reat hos letificet Gecũdo
agit de uerbo euuangelii ibi ¶ Deus Cum egredieris¬
¶ Fercio agit de donacionibus xp̃i astendentis ibi. dum
dist̾int quarto operaciones dei exponit ibi. deus nr̃
quinto p̾catur ⁊ affirmat ut eccͣa dilaretur ⁊ cõfirmet
per resiureccionei exaltari ait ¶ Exurgat deus ⁊ ẽ¬
una est de bono in malum qua cõmutatus est adam ex
forma dei in det̾ius an quo ommnes moriĩtur ¶lla de
malo in bonũ qua cõmutantur fideles de malo in bonũ
⁊ de bono in melius per grãm xp̃i in quo om̃es uiuificãt᷑
cuius cõmutacionis causa ẽ passio xp̃i per hanc emm
ip̃e xp̃t transuit de mundo ad patrem in qua et nos
transire fecit de morte ad uitam de terra ad celui
bñ ⁊ ip̃e destendit ad eos qui ceciderant ut eos suble¬

Expanded text:
ntio: Monet ut omnes Deo cantent. Modus: Sex sunt partitiones. Primo, resurgente Christo quasi elevata arca, quid bonis malisque futurum sit, hic et in futuro dicit, ut illos terreat, hos laetificet. Secundo agit de verbo Evangelii, ibi, Deus, cum egredereris. Tertio agit de donationibus Christi ascendentis, ibi, dum discernit. Quarto exponit Dei operationes, ibi, Deus noster. Quinto precatur et affirmat ut Ecclesia dilatetur et confirmetur, per resurrectionem exaltari, ait: VERS. 1.-- « Euna est de bono in malum, qua commutatus est Adam ex forma Dei in deterius, in quo omnes moriuntur; altera de malo in bonum, qua commutantur fideles de malo in bonum, et de bono in melius per gratiam Christi, in quo omnes vivificantur, cujus commutationis causa est passio Christi. Per hanc enim ipse Christus transivit de mundo ad Patrem, in quo et nos transire fecit de morte ad vitam, de terra ad coelum. Unde et ipse descendit ad eos qui ceciderant, ut eos suble
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ ex nimitis accepta peccatorum remussiõe
reconciliamur deo. Idem ip̃e est ille pacificus qui
fecit utraq unum medium parietem mat̾ie soluẽs
⁊ ambos reconciliauit deo qui super pacem reconci¬
liacionis dabit pacem ĩmortalitatis bnde patem
meam do uobis pacem relinquo uobis et in huic
salomonem .i. In hunic uebum pacificum dirigitur
iste psalmus quia ip̃e cõmendatur hic secũdum utrãq
naturam et est iste psalmus quartus de duabus
p̾mo agit de Iudicio optando illud dari filio¶ Etdo agͭ
de eodem affirmando ꝙ optauat ib ¶udicabit. ꝑau¬
¶ tercio dicit quis et qualis ante uemet rer ille in
Sexto monet omes laudes ei. dicere ibi¶ Sit nõm eiꝰ¬
¶ Septimo Asua parte laudat ibi. benedictus dominꝰ
propheta ergo ad patrem loquens de xp̃o dicit. O.¬

Expanded text:
I ex inimicis accepta peccatorum remissione reconciliamur Deo . Idem ipse est ille pacificus, qui fecit utraque unum, medium parietem maceriae solvens, et ambos reconciliavit Deo, qui super pacem reconciliationis dabit pacem immortalitatis . Unde: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et in hunc Salomonem, id est in hunc verum pacificum, dirigitur iste quartus, quia ipse commendatur hic, secundum utramque naturam. Et est psalmus iste quartus de duabus Primo agit de judicio optando illud dari Filio. Secundo agit de eodem affirmando quod optaverat, ibi, judicabit pauperes. Tertio dicit quis, et qualis anteveniet rex ille in Sexto monet omnes laudes dicere ei, ibi, sit nomen ejus. Septimo a sua parte laudat, ibi, benedictus Dominus. Propheta ergo ad Patrem loquens de Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ad opera dei consideranda ut una fide iungat quos
tñ ducit ad regnũ ibil bene dicite gentes ¶ quarto
¶Item monz iamn non Rudes sz deuotos exemplo sue
liberacionis Amplius confidere in domino .ibi. beĩte
⁊ Audite ¶eccã ergo spe resurreccionis leta. uni¬
u̾sos ad canticum ⁊ psalmũ inuitãt ait O. Omis

Expanded text:
ad opera Dei consideranda invitat, ut una fides jungat, quos tamen ducit ad regnum, ibi, benedicite, gentes. Quarto item monet jam non rudes, sed devotos, exemplo suae liberationis amplius confidere in Domino, ibi, venite et audite. Ecclesia ergo spe resurrectionis laeta, universos ad canticum et psalmum invitans, ait, o VERS
Abbreviated transcription (Latin):
.s. filus israel captiuandis peccato mobediencie
filii nãq ifrael captiui sunt p̾mi ⁊ scdĩ. ⁊ t̾cii s
non de hiis sonat p̃s pocius de nobis qui captiua¬
mur in legem peccati que ẽ in memibris/ un mage
cõmendatur gra liberatoris qui sumus filii iõna¬
dab.i. spontaner Ionadab eiũ int̾pretatur sponta¬
neus dñi .s. qui ex uoluntate seruit. filni ergo io¬
nadab sunt filii obediencie .s. qui ex dileccione
seruiũt et ip̃i sunt captiui secundum legem car¬
me¶S Cur p̾mi captiui ducimur iam elucet qr

Expanded text:
cato inobedientiae. cato inobedientiae. Filii namque, Israel, captivati sunt primi et secundi, et tertii, sed non de his sonat psalmus: potius de nobis qui captivamur in legem peccati, quae est in membris . Unde magis commendatur gratia liberatoris, qui sumus filii Jonadab, id est spontanei. Jonadab enim interpretatur spontaneus Domini, id est qui ex voluntate servit. Filii ergo Jonadab sunt filii obedientiae, scilicet qui ex dilectione serviunt, et ipsi sunt captivi secundum legem carnis, sed cur primi capt
Abbreviated transcription (Latin):
sillabis hic cõmendatur / quicquid enĩ boni sumq.
mĩa dei sinnius / quicquid rex nobis mali sumus. ut
tota spes in deo sit non in nrĩs uiribus. ꝙ ã filiore
ionadab mencio fit in tytulo¶ Sciendum quia io¬
nadab cõmendauit a ieremia qui filiis precepͭ
ne biberent uniũ neq in domibus ¶ in tabernatulis
habitarent. cui illi obediermit quasi hoc deus p̾ciꝑet
licz enum deus hoc non p̾ciperet. p̾ceꝑat tñ ut filni
obedirent parentib ꝙ ⁊ debent insi patres aliquid
contra denin iusserints Ende et deus bñdixit eis
propt̃ obedienciam eosq per Ieremiã obitiit filus
ifrael qui nolunt obedire deo patri spũali sicut
illi patri carnali¶uñ suadet ierennias filus ifrael
ut parent se captiuitati nec resistant uolinitati
dei¶Inde ergo uidetur somptus titulus hiuꝰ psi
Cum ergo dixisset. filiorum ionadab. subiecit ⁊
eorum qui p̾mi caꝑtiui ducti sunt. non quia filii
Ionadab captuui duch funt ¶ Si quia pocius oppõiti

Expanded text:
llabis hic commendatur. Quidquid enim boni sumus, dia Dei sumus. Quidquid ex nobis mali sumus, ut tota spes nostra in Deo sit, non in nostris viribus. Quod autem filiorum Jonadab mentio fit in titulo, sciendum quia Jonadab commendatur a Jeremia, qui filiis praecepit ne biberent vinum, nec in domibus, sed in tabernaculis habitarent , cui illi obedierunt, quasi hoc Deus praeciperet. Licet enim Deus hoc non praeciperet, praeceperat tamen ut filii obedirent parentibus; quod et debent, nisi patres aliquid contra Deum jusserint. Unde et Deus benedixit eis propter obedientiam, eosque per Jeremiam. Objicit filiis Israel, qui nolunt obedire Deo Patri spirituali, sicut illi patri carnali. Unde suadet Jeremias filiis Israel ut parent se captivitati, nec resistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulus hujus psalmi. Cum ergo dixisset, filiorum Jonadab subjecit, et eorum qui primi captivi ducti sunt, non quia filii Jonadab captivi ducti sint
Abbreviated transcription (Latin):
sibi bona temporalia ⁊ resurreccõnẽ beate uite licet
m ea non intellig̾ent ẽẽ alia bona ꝙͣu̾ic. bñ nõ pot̾ant
respondere questiomi saduceorum de septem uira
muliere querenciũ cuiuis de septem eẽt in resureccõe
postea cep̃ eciam gentibus promitti resurecc̃o credẽtib
in xp̃m qui resurrexit ¶ñ est psalmus iste cõtra
e profide genciũ ad eamdem spem resurreccõis
bocatorum ut quo p̾cessit celsitudo capitis sequatur
huilitas gregis unde bñ in titulo apponitur cãtitio
et est sensus ¶ Canticum istud dirigens nos¶ In sue¬

Expanded text:
e vitae, licet in ea non intelligerent esse alia bona, quam hic. Unde non poterant respondere quaestioni Saducaeorum de septemvira muliere quaerentium cujus de septem esset in resurrectione . Postea coepit etiam gentibus promitti resurrectio, credentibus in Christum qui resurrexit. Inde est psalmus iste contra et pro fide gentium ad eamdem spem resurrectionis vocatorum, ut quo praecessit celsitudo capitis, sequatur humilitas gregis. Unde bene in titulo apponitur canticum. Et est sensus: Canticum istud, dirigens nos in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃us loquitur.s. capud ⁊ Corpus ut enim capud nm
Ita et nos in tribulatione rogamus ⁊ ẽ ps̃ iste diri
¶modus bipertitus est psalmus. p̾mo enũat q̃ tulit
⁊ quomodo se habuit cuta hec ut in passionibus
speremus in dño ¶Secundo iudeore prauitatem
irridet ib ¶ Sagicte. totus itaq xpus in passione

Expanded text:
licet caput et corpus. Ut enim caput nostrum, ita et nos in tribulatione, rogamus. Et est psalmus isModus: Bipartitus est psalmus. Primo enumerat quae tulerit, et quomodo se habuerit contra haec, ut in passionibus speremus in Domino. Secundo Judaeorum pravitatem irridet, ibi, sagittae. Totus itaque Christus in passione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsalmos ⁊ ducentũ simpsalma, et cycharam ꝑcucie¬
blit abiutl ¶ Quim dauid reduxisset archain in
mansit in domo anmadab¶hanc ampofuit in
subiligali nouo. ac adduxit in ihrlm ¶ plectis¬
biris ex om̃i gñe filior ifrael septuagnita
ydithum. uniciiq eorum diuidens septuagnita¬
ͦs unos subclamantes laudem cancionũ dño.
Et unus quidem eornmꝰ feriebat cymnbalum. Aliꝯ¬
tuba cornua epultans ¶ In medio aute eoꝵ stabat

Expanded text:
psalmos, et a synpsalma et cithara percutiebat Abiud, cum David reduxisset arcam Dei imansit in domo Aminadab: hanc imposuit in subjugali novo, et abduxit in Jerusalem, et electis ex omni genere filiorum Israel LXX Idithun. Unicuique eorum dividens LXX viros subclamantes laudem canticorum Domino: et unus quidem eorum fericbat cymbala, alituba cornea e
Abbreviated transcription (Latin):
historie non ĩnuitatum legimiꝰ et in titulis
ꝓsalmorum ¶ S psalmi non secũdum lustoriã
s scdm prophĩam legnutur ¶Ita ordinẽ psalmox
curbare non p̃t ordo titulorum psalii om̃s
qui instbinitur ip̃i dauid ad xp̃i pertinent
sacramentum quia dauid dcus est xp̃us.¬

Expanded text:
historiae immutatum legimus in titulis psalmorum. Sed psalmi non secundum historiam, sed secundum prophetias leguntur: et ita ordinem psalmorum turbare non potest ordo titulorum. Psalmi vero omnes, qui inscribuntur ipsi David ad Christi pertinent sacramentum, quia David dictus est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
quo clamabat moyses tacens ⁊ susancia a ꝓbr̃is
unde et auris dei non corporeum instrumentu
corporalis aure corporis auditur Spũalis uero
intelligitur. Ideoq nota congruam uerbornm distĩc¬
cionem Cum ait uerba percipe clamorẽ meũ intel¬
lige et quia ore ⁊ corde clamor. ideo

Expanded text:
Aug. quod clamabat Moyses tacens, et Susanna a presbyteris Unde et auris Dei, non corporeum instrumentum enim corporalis aure corporis auditur, spiritualis vero intelligitur, Ideoque nota congruam verborum distinctionem, cum ait, Verba percipe, clamorem intellige. Et quia ore et corde clamo, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cantauit domino .i. adhonorem dñi. pro uerbis chusi
Pest pro mainfestacione alti silencii quo xpũs
dimicaũ ca̾ta iudeos. occultans eis mist̾min pas¬
sionis. chufi dico¶fili gemiiii .i. dext̾e quia illud
silenciũ deus dext̾ .i. fauens ⁊ propicius huic
eẽ dicitur quia consuluit saluti dauid neccia ꝑ di¬
cione set est iste p̃s p̾mus eorum in quibus ꝑactus
dauid fũtura mistia dñi significantur. late .s. aperte.
Inttio emim psalmo similit ꝑactus dauid significata
ad gratiarum accionem pro manifestacione filencii.

Expanded text:
cantavit Domino, id est ad honorem Domini; pro verbis Chusi, cantavit Domino, id est ad honorem Domini; pro verbis Chusi, id est pro manifestatione alti silentii, quo Christus 14 dimicavit contra Judaeos, occultans mysterium passionis. Chusi dico, Filii Gemini, id est dextrae, quia illud silentium Deus dexter, id est favens et propitius, huic esse dicitur, quia consuluit saluti David necessaria proditione. Et est iste psalmus primus eorum in quibus per actus David futura mysteria Domini significantur, late scilicet et aperte. In tertio enim psalmo similiter per actus David significata ad gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
eum p̾mogenitum in multis fratribus Et dauid dũ
ifrael facta est ut plenitudo genciũ subintraret
et sic om̃is israel saluus fieret. de quo silencio
apostolus ãmirans non expouens exclamat ¶O
altitudo diuiciarum sapiencies sciencie deis t̃
hoc silencio dominus occultans iude ⁊ iudeis passiois
aste ad salutem om̃ium inflexit. Cantat ergo hũc
psalmum domino fidelis cui facta sunt uerba chusi.
dendum eis pro quibus gestum est. mist̾ium g
incarnacionis ⁊ passionis silencium fuit iudeis
.s reuelatĩe fuit fidelibus. quibus deus xp̃us nota
fecit omia que a patre audiuit Et sicut per achito¬
fel significatur iudas. Ita per absalon significãt
indei ut enim dauid afilio iiquo patitur. Ita xp̃c
apopulo quẽ nutrierat sustmuit sicut per ysaiã
ait. filios enut̾ui ⁊ exaltaui. ip̃i autẽ spieuert̃¬
facta est nisterii reuelacio qm̃ĩ psalmũ ille fidelis

Expanded text:
cum primogenitum in multis fratribus . Et sicut Dacum primogenitum in multis fratribus . Et sicut DaIsrael facta est, ut plenitudo gentium subintraret, et sic omnis Israel salvus fieret . De quo silentio Apostolus admirans, non exponens exclamat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, etc. Hoc silentio Dominus occultans Judae et Judaeis passionis ste ad salutem omnium inflexit. Cantat ergo hunc psalmum Domino fidelis, cui facta sunt verba Chusi, abscondendum eis, pro quibus gestum est. Mysterium ergo incarnationis et passionis, silentium fuit Judaeis, sed revelatio fuit fidelibus, quibus Christus nota fecit omnia quae a Patre audivit ; et sicut per Achitophel significat Judas, ita per Absalon significantur Judaei. Ut enim a filio iniquo patitur, ita Christus a populo quem nutrierat sustinuit, sicut per Isaiam ait: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverfacta est mysterii revelatio quem psalmum, ille fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
cessit in partem absalon ad exploranda confilia
et Renũcianda que adu̾sus patrem ille moliebat᷑
auctore a chitofel qui defẽdtat ab annacia aiudẽ filiũ
adu̾sus patrem consilus quibus pot̾at instruebat.
cui int̾ alia hoc consilm̃t dedit ut absalon impetum
permitte̾t fieri in patrem suum eumq occid̃ ꝙ mutatũ
est prudencia chusi qui consuluit dauid ⁊ secreto
mandauit ut de campestribus fugeret in solitudinẽ.
¶on Achitofel dolore cõmotus laqueo sesuspendit huic
historie alludit titulus de qua tamen non agit p̃s .s
.delistoira propheta uelamen miftiorum simpsit.
que iuxta nomnũ int̾ptaciones declarantur chusi
enim ilpretatur filenciũ ¶ Demini dextra. achitosee
pratris riuina. quo significatur inde scelus pdest scelero¬
sus iudas qui dnm̃ tradidit iudeis et ita fuit Ruina
s et frat̾s dicti sunt sicut in euuangelio dominus
ait. bade et di fratribus meis et apostolus dicit

Expanded text:
cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia cessit in partem Absalon, ad exploranda consilia et renuntianda quae adversus patrem ille moliebatur, auctore Achitophel, qui defecerat ab amicitia David, et filium adversus patrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consilium dedit, ut Absalon impetum permitteret fieri in patrem suum, eumque occidi; quod mutatum erat prudentia Chusi, qui consuluit David, et secreto mandavit ut de campestribus fugeret in solitudinem, unde Achitophel dolore commotus laqueo se suspendit. Huic historiae alludit titulus, de qua tamen non agit psalmus, sed de historia propheta velamenquae juxta nominum interpretationes declarantur. Chusi enim interpretatur silentium, Gemini, dexter, Achitophel, fratris ruina, quo significatur Judae scelus, id est scelerosus Judas, qui Dominum tradidit Judaeis, et ita fuit ruina sed et fratres dicti sunt, sicut in Evangelio Dominus ait: Vade et dic fratribus meis . Et Apostolus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
conceditur. et uenia postulatur, que licet apud uedices
seculares locum non habeat apus deni tamen ml¬
tum ualet cui placet peccati confessio. ⁊ dampnacio.
¶Inten. monet ad penitenciam ¶ hodus .iiiĩ. sunt
particiones pͥmũ est exordium in quo captat ꝑsonã
iudicis per eius potestatem ⁊ dsua persona per
¶ Secundo exponit erumpnas penitentis ibi. laboraui¬
¶ tercio ostendit se correctum ut separetur a malis
ibi. discedite ⁊ c̾. quarto pro mimicis comu̾tendis
orat ib ¶ Frubestant ⁊ c̃. In persona ergo peĩtentis
n iudicio pumiui metuentis orat dicens O dñee c̾.
omme deus meus ¶ T ytulus. In finem p̃s dauid
q̃n cantauit domino pro uerbis chusi filii gemiini
instoriam unde occasionem propheta sumpsit in sc̃d
libro Regnm facile est cognostere ubi legitur ꝙ daiud
fugiens ab salon filium sinim. de ciuitate midis
plantis exiuit cuius confilio chusi amicus eius

Expanded text:
conceditur, et venia postulatur, quae, licet apud judices conceditur, et venia postulatur, quae, licet apud judices saeculares locum non habeat, apud Deum tamen multum valet, cui placet peccati confessio et damnatio. Intentio: Monet ad poenitentiam. Modus: Quatuor sunt partitiones. Primo, est exordium in quo captat a persona judicis, per ejus potestatem, et a sua persona, per. Secundo, exponit aerumnas poenitentis, ibi, Laboravi. Tertio, ostendit se correctum, ut separetur a malis, ibi, Discedite a me, etc. Quarto, pro inimicis convertendis orat, ibi, Erubescant, etc. In persona ergo poenitentis, in judicio puniri metuentis orat dicens, o VERS. 1. Deus meus. Titulus, In finem psalmus David quem cantavit Domino pro verbis Chusi filii Gemini. Historiam unde occasionem propheta sumpsit, in secundo libro Regum facile est cognoscere, ubi legitur, quod David, fugiens Absalon filium suum de civitate nudis plantis exivit, cujus consilio Chusi amicus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Conde timens ecclesia. et penitens hic orat et est
sensus tytuli p̃s iste qui dicitur psalmus eo ꝙ monz
ad bene agendum dirigens nos in finem. Pest in xp̃m
qui est consunnacio fideliũ in pñti ad iusticiam In
futuro ad coronam actribuitur daud Pest penitẽti.
qui hic loquitͣ penitens ⁊ timens de peccatis suis
metu iudicii ¶Octaua est aduentus domini in
quo peccator tunet argui et Peo penitet ¶ Et est
iste psalmus p̾mus om̃ium penitencialiũ ꝓsoꝵ
qui sunt . uii. ¶Ideo ut ostendatur por septiformam
sp̃m̃ posse deleri. quicquid in septenario huius uite
cõmictiturset quia uii. sunt precipue modi remis¬
sionis quibus peccata delentur. si baptisius.
elemosina. martiriũ. conu̾sio fratris errante re¬
mittere in se peccanti. fletus. et saciffacio. pro
tudinem uenie t̾mmnantur. sicut hic patet concessio¬
uel confessio quoq dep̾catiua est hic ut peccatum

Expanded text:
Unde timens Ecclesia, et poenitens hic orat. Et est Unde timens Ecclesia, et poenitens hic orat. Et est sensus, Psalmus iste, qui dicitur psalmus eo quod monet ad bene agendum, dirigens nos, in finem, id est in Christum, qui est consummatio fidelium, in praesenti ad justitiam, in futuro ad coronam. Attribuitur David, id est poenitenti, qui hic loquitur, poenitens et timens de peccatis suis,metu judicii. Octava est adventus Domini, in quo peccator timet argui, et ideo poenitet. Et est iste psalmus primus omnium poenitentialium psalmorum, qui sunt septem. Ideo ut ostendatur per septiformem Spiritum posse deleri quidquid in septenario hujus vitae committitur, et quia septem sunt praecipue modi remissionis, quibus peccata delentur, scilicet baptismus, eleemosyna, martyrium, conversio fratris errantis, remittere in se peccanti, fletus et satisfactio pro ptudinem veniae terminantur, sicut hic patet. Concessio quoque deprecativa est hic, ubi peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
autem nescire. non ꝙ apud se ip̃e non nou̾it. si qr
nestire faciet eos quibus non expedit hoc scire.
qui annis computatis c̾tissime sperant. post .uii.
milia annorum diem domini futurũ pocius gͣ
ottauus dies dicitur dies iudicii quia omia tẽpora
uii dieruii repeticione uoliũtur. post que erit
ille dies qui nillam habet uarietatem uel ideo dies
Iudicii dicitur octanus quia post duas uitas fu¬
que pertinet ad corpus ꝙ est ext̾ior ⁊ uetus hõ
cii datum est uetus .t. s. biuendi secundum corpꝰ
¶d Corpus autem pertinet quat̾narius quia conftat ex
quatuor elementis ⁊ iiiͦ. qualitatibus afficitur .s. ficta
humida. calida. fei. et .iiii. temporibus amii amminist¬
tratur. uere estate. au tumpno. hyeme¶Ad ammam
bero pertinet tuarius propt̃ triplicem uimn amme.
que est. racionalis. irrastibilis. concupiscibilis ꝑacta
igitur utraꝙ uita quasi septenario mim̾o transacto
bemiet ottauus dies iudicii ubi cuiq pro m̾itis reddet᷑

Expanded text:
ur nescire, non quod apud se ipse non noverit, sed quia nescire faciat eos quibus non expedit hoc scire. qui annis computatis certissimum sperant post septem millia annorum diem Domini futurum. Potius ergo octavus dies dicitur, dies judicii, quia omnia tempora septem dierum repetitione volvuntur, post quae erit ille dies qui nullam habet varietatem. Vel ideo dies judicii dicitur octavus, quia post duas vitas fuquae pertinet ad corpus; quod est exterior et vetus homo, cui datum est Vetus Teshristum; ad corpus autem pertinet quaternarius, quia constat ex quatuor elementis, et quatuor qualitatibus afficitur, scilicet sicca, humida, calida, frigida, et quatuor temporibus anni administratur, vere, aestate, autumno, hieme: ad animam vero pertinet ternarius propter triplicem vim animae, quae est rationalis, irascibilis, concupiscibilis. Peracta ergo utraque vita, quasi septenario numero transacto, veniet octavus dies judicii, ubi cuique pro meritis reddetur.
Abbreviated transcription (Latin):
petit ut glona resiureccionis xp̃i subueniat ibi.
Exurge do ¶ Tercio agit de iudicio Regssi. ibi. doꝰ¬
nt iudicat. ꝑo. quarto metu futuri iudicii t̾ret. sp̃e
Reũses promittens. ibi deus iudex. quinito leta cõclu ͦ
ponitur de gonfessione laudis. ibi. confitebor. fi¬
delis ergo iste non de se p̾sumens orat a domino
liberadi pretendens meritum hoc modo. O. duẽ deꝰ meꝰ
pro tortularibus. nichil de uisibilibus torcu¬
sibilia torcularia significatis. Pest de ecclesũs quia
de eccͣe conftitucione ⁊ causa constitucionis hic agit
dominus post resurreccionem ascendit misit spm̃
suum in apostolos ⁊ alios fideles quo impleti p̾
⁊ uaris similitudinibus eadem res in sc̃pturis sepe
insinuatur. Peo uero aree uel tortulari comparat᷑¬
qma sicut in area grana a paleis ⁊ in torcularibus
bium duiditur ab aquis. Ita in eccͣa boni d malis

Expanded text:
rectionis Christi subveniat, ibi: Exsurge, Domine; tertio, agit de judicio regressi, ibi, Dominus judicat populos; quarto, metu futuri judicii terret, spem reversis promittens, ibi, Dominus judex; quinto, laeta conclusio ponitur de concessione laudis, ibi, Confitebor. Fidelis ergo iste non de se praesumens, orat a Domino liberari, praetendens meritum hoc modo, o. VERS. 1.-- «  Alcuin. Nihil de visibilibus torcusibilia torcularia significastis, id est de Ecclesiis; quia de Ecclesiae constitutione, et causa constitutionis hic agituDominus post resurrectionem ascendit, misit Spiritum sanctum in apostolos et alios fideles: Quo impleti praet variis similitudinibus eadem res in Scripturis saepe insinuatur. Ideo vero areae vel torculari comparatquia, sicut in area grana a paleis, et in torcularibus vinum dividitur a vinatiis, ita in Ecclesia boni a malis
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius perfect ¶ntencio monet ut deserantur
deles de falsis dec dñs ⁊ falsis bonis ¶ecũdo
proponens nouum hommem . ut. ueterem iubet
exuere ibi ¶Et scitote quoniã ⁊ c̃ tercio deposito
ueteri homine. nos in sac̃ficium deo iubenur offr̾e
quia c̾ti sumius de bonis ibi. Sacrificate ⁊ ẽ ꝓphã
ergo Redarguens ydolatras et ab ydolatrie suꝑ¬

Expanded text:
Alcuin. Intentio, monet ut deserantur deles de falsis diis et falsis bonis; secundo, proponens novum hominem, veterem jubet exuere ibi, et scitote quoniam, etc., tertio; deposito vetere homine, nos in sacrificium Deo jubemur offerre, quia certi sumus de bonis, ibi, sacrificate, etc. Propheta ergo redarguens idololatras, et ab idololatriae sup
Abbreviated transcription (Latin):
postmodum de bona operacione trattatur ut hic
pomus enim dicit se exauditum et in t̾bulacione
dilatatu.deinde de penitencia ⁊ sacficio iusticie
agit et est p̃s iste de morib quia ad bonos mores
nos informat, et est sensus tytuli talis. p̃s iste qͥ dicit
psalmus quia monet ad bñ operandum. psalmus dico
cantiq quia agit de mente leticia faciens mencõne
de et̾na iocimatate. ps̃ dico dirigens nos in finem

Expanded text:
hic; prius enim dicit se exauditum, et in tribulatione dilatatum; deinde de poenitentia et sacrificio justitiae agit. Et est psalmus iste de moribus, quia ad bonos mores nos informat. Et est sensus tituli talis, psalmus iste, qui dicitur psalmus, quia monet ad bene operandum; psalmus dico cantici, quia agit de mentis laetitia, faciens mentionem de aeterna jucunditate. Psalmus dico dirigens nos in finem,
Abbreviated transcription (Latin):
historie genesis alludit ubi legitur ꝙ abraham
duos filios habuit unum quidem de Ancilla agar
. si hismaelem alt̾um bero de libera sara . s.
ysaac. hismahel uero maior natu ꝑseq̃bat᷑ ysaat
Cum luderet cũ eo intelligens igit᷑ sara ludum hisma¬
helis cum yfaat persecucionem ẽẽ dixit uiro suo-
Cice ancillaie filĩ eius de domo cietta est itaq an

Expanded text:
historiae Genesis alludit, ubi legitur quod Abraham duos filios habuit, unum quidem de ancilla Agar, scilicet Ismaelem; alterum vero de libera Sara, scilicet Isaac. Ismael vero major natu persequebatur Isaac, dum luderet cum eo. Intelligens ergo Sara ludum Ismaelis cum Isaac persecutionem esse, dixit viro suo: Ejice an
Abbreviated transcription (Latin):
doce cantabatur¶Dlliquando p̾cmebat sonus inftonm̃ti.
⁊ acclamabat uox chori¶lignando uox chori p̾ci¬
nebat ⁊ instrumentum sequebatur¶ Quando solo
instrmnento cantabatur dicebatur tm̃ ps quia p̃s
sola uoce sine instrmũto cantabatur dicebat᷑ cãtũ
canticum. Canticum enim sonus est humane
uocis qñ instrum̃to p̾cedente ⁊ uoce sequente dicebat᷑
mentũ sequebatur dicebatur canticũ p̃si Q ⁊ si scdm
hac diu̾sitate in tytulis usus est hesdras sicut daudd
leticiam mentis habitam de etiis indicat dicitur
Itaq psalmus in quo tñ de bona operacione agit᷑.
CCanticum in quo de mentis exultacione solũ tractat᷑.
psalmi canticũ uel canticũ psalii ubi p̾ͥmũ de bona

Expanded text:
e cantabatur, aliquando praecinebat sonus instrumenti, et acclamabat vox chori. Aliquando vox chori praecinebat, et instrumentum sequebatur. Quando solo instrumento cantabatur dicebatur tantum psalmus. sola voce cantabatur, dicebatur tantum canticum. Canticum enim sonus est humanae vocis. Quando instrumento praecedente, et voce sequente, dicebatumentum sequebatur, dicebatur cantici psalmus, vel psalmhac diversitate in titulis usus est Esdras, sicut David laetitiam mentis habitam de aeternis indicat. Dicitur itaque psalmus in quo tantum de bona operatione agitur; canticum, in quo de mentis exsultatione solum tractatur. Psalmi cantic
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit que impediunt eã ad uidendum deum uel
ut se auditam cognoscat ibi. qm̃ ad te orabo ¶Tercio
pronictit se futuram dei domũ ibi ego autẽ. qrͣto
orat iuuari intus. ibi deduc me uͭ ͦ prophetat
que pena sit malis. ꝙ p̾miũ iustis ibi. Indica illos.

Expanded text:
ut intelligat quae impediunt eam ad videndum Deum, vel ut intelligat quae impediunt eam ad videndum Deum, vel ut se exauditam cognoscat, ibi, Quoniam ad te orabo; tertio, promittit se futuram Dei domum, ibi, Ego autem; quarto, orat juvari intus, ibi, Deduc me; quinto, prophetat quae poena sit malis
Abbreviated transcription (Latin):
sensus tytuli talis. p̃s. iste dirigens nos ¶ In finem
Pest ad et̾uam heditatem que est consũmacio. est ꝑ
ea libera¶dest sara honoranda .i. agit de ecc̃a honorãda
ecc̃a cui habenda heditas affirmatur a qua emula
excluditur unde sequitur ¶ que conseꝗr̃ he̾ditatem
non sic sinagoga eicitur de domo ¶ Etcã uero est q̃¬
heditatem rdest uitam et̾nam .i. ip̃m denm accipit.
qui dicitur nrã heditas. quia ipse pascit nos et
continet. et nos quoq heditas dei diñt quia ip̃e
nos administrat et regit. Et Inten. prophete
est t̾tificare fideles de heditate habenda ¶Modus. tri ¶ modi¬
pertitus est ꝑ̃s. p̾mo agit de he̾ditate quã sib petit¬
⁊ asserit sibi dari. emulam dicens exeludi secundo
petit auxiliũ crrca ea. que emula ingerit ibi. deduc
ullitiant p̾mia. ibi Et letentur hoc modo distinguit᷑
hic p̃s secũdum cassiodorum ¶ugꝯ aũ .u. facit ꝑt¬
ciones hoc modo p̾us orat eccͣa ut audiatur ¶ Scdo

Expanded text:
salmus iste, dirigens nos in finem, id est ad aeternam haereditatem, quae est consummatio. Est pro ea libera, id est Sara honoranda, id est agit de Ecclesia honoranda, Ecclesia, cui habenda haereditas affirmatur, a qua aemula excluditur. Unde sequitur quare consequitur haereditatem, non sic Synagoga quae ejicitur de domo. Aug. Eeditatem, id est vitam aeternam, id est ipsum Deum accipit, qui dicitur nostra haereditas, quia ipse pascit nos et continet, et nos quoque haereditas Dei dicimur, quod ipse nos administrat et regit. Cassiod. Intentio prophetae est certificare fideles de haereditate habenda. Modus: tripartitus est psalmus: primo, agit de haereditate quam sibi petit, et asserit sibi dari, aemulam dicens excludi; secundo, petit auxilium contra ea quae aemula ingerit; ibi, Dominilliciant praemia; ibi, Et laetentur. Hoc modo distinguitur hic psalmus. secundum Cassiodorum. Augustinus authoc modo: prius orat Ecclesia, ut audiatur; secundo,
Abbreviated transcription (Latin):
optinut¶Ad hant historiam nr respicere tytulus cui
eciam quedam uerba psaluii alludunt uerum nõ de bys¬
toria ymo de significato agitur in hoc psalmo libera
emi sara que cum non secundum naturam s per
dei grãm peperit ecclesiam significat. que filios spũa¬
les deiͦ gn̾at nonuicarius. si dei gracia Ancilla sigͣt
synagogam que pio temporalibus seruit et totum
eorpus malorum qui fecundi et t̾reis habñdantes
pelsecintus eccam ⁊ filios eius tormentis ⁊ illusiõĩb¬

Expanded text:
idetur respicere titulus, cui etiam quaedam verba psalmi alludunt. Verum non de historia, imo de significato agitur hoc psalmo. Libera enim Sara, quae non secundum naturam, sed per Dei gratiam peperit, Ecclesiam significat, quae filios spirituales Deo generat, non vi carnis, sed gratia Dei. Ancilla significat Synagogam, quae pro temporalibus servit; et totum corpus malorum, qui fecundi et terrenis abundantes persequuntur Ecclesiam et filios ejus tormentis et illusionib
Abbreviated transcription (Latin):
fuit cui dauid tabernaculum extendit¶ Sit xp̃c
a pure Syaboli eccãm Redupit Eiq dona giẽ contulit
de suius perfeccione hic loquitur propheta .s.ꝙ. uni.
et sit promouet et post Remunabit, Et est sensus
ty tuli ꝑp̃s iste conueiit. dauid prophete qui hic
laqt̃ habitue ¶In cõ sumacione taber natuli. agens de

Expanded text:
fuit, cui David tabernaculum extendit, sic Christus fuit, cui David tabernaculum extendit, sic Christus a jure diaboli Ecclesiam reduxit, eique dona gratiae contulit. De cujus perfectione hic loquitur Propheta, scilicet qet sic promovet, et post remunerabit. Et est sensus tituli: Psalmus iste, convenit David prophetae, qui hic loquitur, habitus in consummatione taberna
Abbreviated transcription (Latin):
aphilisters et translata est in azotum posuetuntq
eam plulistes iuxta ydolum dagon. In crastino aut
inuenerunt dagon aunte archam prostratum et
erexerũt. Et similil scdõ in crastio iuuen̾unt ꝓ¬
stratum. qm̃ it̾um erexert̃. et tercio inuen̾at̾
itm añ archam prostratum abstiso capite ⁊ palnus
manuũ fuit añ in regionibus philisteorum archa
.ui. menfibus. et percussi sunt plaga uehem̃ti ebul¬
lierint emii mures de t̾ra et demolliebantur eos
atqz corrosebant extales eorum prominentes. hac
igitur plaga percussi et compulsi tandem retuleĩt
archam in gabaa atq pro pecçati plaga sananda
miserunt cum archa iuxta nuñ prouuiciarum
quinq agnos et totidem mures aureos cim autẽ
dauid prospere regnarz mortuo saule ⁊ filio eius hisbosets.
tulit archam de gabaa et detulit in iherusalem qua reducta
litteram uidetur hic hortari alios hostias afferre¬
¶ Sed pocius de significato tabernaculo Pdest eccã

Expanded text:
Philisthaeis, et translata est in Azotum. Posueruntque eam Philisthaei juxta idolum Dagon. In crastino autem invenerunt Dagon ante arcam prostratum, et erexerunt. Et similiter secundum in crastino invenerunt prostratum, quem iterum erexerunt. Et in tertio, invenerunt iterum ante arcam prostratum, absciso capite et palmis manuum. Fuit autem in regionibus Philisthaeorum arca septem mensibus, et percussi sunt plaga vehementi. Ebullierunt enim mures de terra, et demoliebantur eos atque corrodebant extales eorum proeminentes. Hac igitur plaga percussi et compulsi, tandem retulerunt arcam in Gabaa, atque pro peccati plaga sananda, miserunt cum arca juxta numerum provinciarum quinque anos, et totidem mures aureos. Cum autem David prospere regnaret, mortuo Saüle et filio ejus Hisboseth, tulit arcam de Gabaa, et detulit in Jerusalem. Qua reducta d quod juxta litteram videtur hic hortari alios hostias afferre, sed potius de significato tabernaculo, id est Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
Siluiuum. monens ergo propheta fideles affre
spũales hostias deo ait. O filii dei non ire uel
ualtabo te ¶ ytulus. p̃s cantic in dedicacõe
domus dauid ¶ Non legitur dauid fecisse uel dedicasse
aliquam domũ dño despũali itaq domo hoc accipiẽd
dei est quia ⁊ in capite xp̃o plenitudo diuine gre
habitauit Et de plentudine eus nos om̃es accepmis
hec autem domus quantum ad capud et ad membra
euis resurreccione quando resurgens a mortius
nimortalitatis gloria confirmatus est quantum
uero ad ecclesiam cotidie fabricatur dum in hac uita
laborat dedicabitur autem infuturo quando sc̃i re¬
surgentes amortius stabunt in magna constantia
natulum dicitur secudum p̾sentem statum quia
in ea militatur quia tabernaculum proprie belle
est domus uero dicitur secuudum statum futurĩ
quando in ea quiescetur ut in eices psalm titulo
dicitur ¶Supra enim̃ egit de cõsumacione taber¬

Expanded text:
diluvium. Monens ergo Propheta fideles afferre spirituales hostias Deo, ait, Gl. int. o filii Dei, non irae vel altabo te. Titulus. Psalmus cantici in dedicatione domus David. Non legitur David se fecisse, vel dedicasse aliquam domum Domino. De spirituali itaque domo hoc accipienduDei est, quia et in capite Christo plenitudo divinae gratiae habitavit, et de plenitudine ejus nos omnes accepimus . Haec autem domus quantum ad caput et membra ejus resurrectione, quando resurgens a mortuis, immortalitatis gratia confirmatus est. Quantum vero ad Ecclesiam, quotidie fabricatur, dum in hac vita laborat. Hier. Dedicabitur autem in futuro, quando sancti resurgentes a mortuis, stabunt in magna constantia naculum dicitur secundum praesentem statum, quando in ea militatur. Quia tabernaculum proprie belli est, domus vero dicitur secundum statum futurum, quando in ea quiescetur, ut in hujus psalmi titulo dicitur. Supra enim agit de consummatione taber
Abbreviated transcription (Latin):
in sacramentali unccione iste fidelis geniens et la¬
borans ut Iurs gaudeat hic loq̃t̃ quiddam ineffablẽ
se desiderare ostendens pio quo omia pacient̃ tolle¬
rat¶Intencio monet ne quis post pmiam unccoẽm ¶Iitĩco.
torpeat. sr ad secundam se diligenter paret ¶ Modus E modꝰ.
ꝙͣ c̾tificatur secũda. Secundo dicit quis labor et geĩte
sit ante secundam ut possit haberi ibi. Eraudi dñe

Expanded text:
in sacramentali unctione iste fidelis gemens et lain sacramentali unctione iste fidelis gemens et laborans, ut in re gaudeat; hic loquitur quiddam ineffabile se desiderare, ostendens pro quo omnia tolerat. Intentio. Monet ne quis post primam unctionem torpeat, sed ad secundam se diligenter paret. Modus.  Cassiod. Secundo dicit quis labor et gemitus sit ante secundam, ut possit haberi, ibi Exaudi, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
in illo et xp̃i et xpt sumus ex quodam modo totus
xp̃e capud est et corpus et sicut dauid prius fuit
unctus in figno deindebis in Regem Atq ille due unc¬
ciones pro una reputantur, Ita et nos pͥus mungi¬
mur hic in signo futuri Regni dum sp̃ũs sc̃i grãm
in baptisino et in alus sacramentis ꝑcipiniꝰ ¶ Sedõ¬
autem in futuro. secundo autem in futuro mungem᷑
in Reges quando libertatem georie filiorum dei et
redempcionem corporis ñ recipiemus et sicut
opcionem filiorum expectantes post secũdã quies¬
cius. et sicut dauid bis in Regem sintus est Ita
⁊ unccio glorificationis nr̃e qua in Reges ungeniui
pro una reputantur ¶Nobis ergo modo est untcio
In sacramento per quod p̾figuratur quid futuri
sumus Et ideo dicitur priusquam limretur et ẽ
in xp̃m future cõsumacionis actribuitur. dauid
Pdest cuilib fideli. p̃s dico agens de hoc ꝙ ẽ pͥusquã
limretur. secundo. Pest de eo ꝙ est ante perftam unc

Expanded text:
isti, et Christus simus, quia quodam modo totus Christus caput est et corpus. Et sicut David prius fuit unctus in signo, deinde bis in regem, atque illae duae unctiones pro una reputantur, ita et nos prius inungimur, hic in signo futuri regni, dum Spiritus sancti gratiam in baptismo et in aliis sacramentis percipimus ; secundo autem in futuro inungemur in reges, quando libertatem gloriae filiorum Dei, et redemptionem corporis nostri recipiemus. Et sicutoptionem filiorum exspectantes . Post secundam quiescemus. Et sicut David bis in regem unctus est, ita et unctio glorificationis nostrae qua in reges ungemur, pro una reputantur. Aug. Nobis ergo modo est unctio in sacramento, quo praefiguratur quid futuri sumus. Et ideo dicitur, priusquam liniretur. Et est in finem futurae consummationis, attribuitur David, id est cuilibet fideli. Psalmus dico, agens de hoc quod est, priusquam liniretur, secunda, id est de eo quod est ante perfectam un
Abbreviated transcription (Latin):
iustic ntencio. monet et eos adu̾sa tolerare qui uolũt
Cum xp̃o regnare ¶nodus. bipettitus est ps̃. pͥmo
poiitur oracio tempore passionis habita ¶Secundo
auditus de resurreccione gracias agit ibi. Bñdc̃s
emplum iustis humilit̾ ad patrem dit o dominee ẽ.

Expanded text:
olerare, qui volunt cum Christo regnare. Modus. Bipartitus est. Primo, ponitur oratio tempore passionis habita. Secundo, auditus de resurrectione sua, gratias agit, ibi, benedicemplum justis, humiliter ad Patrem ait, O VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
quanus per nescientem. deo significante hoc ꝙ
regnum xp̃i per passionis humlitatem non infirm̃a¬
uetur s confirmaretur de quo Regno hic agitur cꝰ
confirmacionem titulus inmutatus notaiit Peoq
hesdras de illuis tytuli inscripcione quam per
¶ dest uictoria et Regnum ꝙ tytuli Inscripcio notauit

Expanded text:
quamvis per nescientem Deo significante hoc quod regnum Christi per passionis humilitatem non infirmaretur, sed confirmaretur: De quo regno hic agitur, cujus confirmationem titulus immutatus notavit. Ideoque Esdras de illius tituli inscriptione, quam per id est, victoria et regnum quod tituli inscriptio notavit,
Abbreviated transcription (Latin):
iste p̃s sufficeret in testimoniũ domrince passionis
ne qua sit alicui excusacio ne qͣ ambigiuitas. Seꝯt᷑
laboracione incrpiunt et in salute homi terminantur ne
audita passione fideles desperant. s ex ea ueram salutẽ
ẽẽ credant. In titulo tamen non fit mencio de passiõe
s de Resurreccione Cum aitspro assumꝑcione uel
sustepcione matutina. s per id ꝙ sequitur .i. per
assumpcionem notatur ꝙ precedit, Pest passio st
Cum dicitur aliquis manumissus intelligitur fuisse
seruus Ita eciam cum dicitur xp̃e resurrexisse intel¬
ligitur mortuus fuisse¶ Assumpcio autem uel suster¬
cio matutina dicitur resiureccio xp̃i que mane fc̃ã
est cum adhuc tenebre eeñt quando humana nat᷑a
solis qui paulatim ascendendo assuminitur donec ibi cla¬
bestat ¶ Sic xp̃e de passione ad resurreccionẽ inde
in celum ad dexteram patris ascendit unde missõ
in apostolos sp̃u sc̃o mũdum fidei Radiis illmãuit¬

Expanded text:
iste psalmus sufficeret in testimonium Dominicae passionis, ne qua sit alicui excusatio, ne qua ambiguitas, sequuntur et aoperatione incipiunt, et in salute hominum terminantur, ne audita passione fideles desperent, sed ex ea veram salutem esse credant, in titulo tamen non fit mentio de passione, sed de resurrectione cum ait: Pro assumptione vel susceptione matutina , sed per id quod sequitur, id per assumptionem notatur quod praecedit, id est passio, ut cum dicitur aliquis manumissus, intelligitur fuisse servus; ita etiam cum dicitur Christus resurrexisse, intelligitur mortuus fuisse. Aug. Assumptio autem vel susceptio matutina dicitur resurrectio Christi, quae mane facta est, cum adhuc tenebrae essent, quando humana natura solis, qui paulatim ascendendo assumitur, donec ubique clarescat, sic Christus de passione ad resurrectionem, inde in coelum ad dexteram Patris ascendit. Unde misso in apostolos Spiritu sancto, mundum fidei radiis illustravit
Abbreviated transcription (Latin):
Indaiti ꝑopuli de capti. babiloita reu̾si sub zorobabel
⁊ Ihũ sacerdote magno. propheta p̾dicit hic reditum
fidelis populi de babilone huius seculi per xp̃m ad
doniũ dei. psalmus namq iste agit de mĩa xp̃i qua
fit reduccio enumans .x. gracias per quas uelut
per mansiones ad deum homo reũcitur et est sensus
ꝑ̃s. iste actbuitur dauid. Pest eccͣe in cuius ꝑsona
lo quitur hic proplieta ¶Iten. monet st om̃es sperẽt
gracie. pͥma grã est locus pascue. Pest sermo dũnis
qui sagnat meditantes. alias suis locis exeq̃mur et

Expanded text:
Judaici populi, de captivitate Babylonica reversi, sub Zorobabel et Jesu sacerdote magno propheta: praedicit hic reditum fidelis populi de Babylone hujus saeculi, per Christum ad domum Dei. Psalmus namque iste agit de misericordia Christi, qua fit reductio, enumerans decem gratias, per quas velut per mansiones ad Dominum homo revertitur. Et est sensus: Psalmus iste attribuitur David, id est Ecclesiae, in cujus persona loqa est locus pascuae, id est sermo divinus, qui saginat meditantes; alias suis locis exsequemur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Et est hic oracio eccͣe in hoc seculo grauĩt afflicte .q.
oratio populi in babilonem constituti hic em̃ eccã lo¬
quitur. ꝙ penitens grauit feagellatus qui p̾ponit᷑
aliis ne murnurent in adũfis qui in se expertus
ciam t̾ret / Et est hic p̃s p̾mus per lic̾as hebrer alphã
digestus et si non per ommes Quidem enimi seribũtur ꝑ
omnes quidam non. Illi qui per om̃es scribuntur illos
significant qui omnibus perfecti uirtutibus cantant
dei laudes qui non per om̃es mnus perfectos laudato¬
res significant . Et est sensus tituli p̃s iste. dirigit
nos ¶In finem idest in xp̃m et accribuitur. dauid .i.¬
¶ Intencione. monet in adu̾sis non murmurare s ad
denin respicere ¶Nodus tripertitus est psalmus.
p̾mo petit doceri uias dñi quia ad deuni erectus est¬
¶ Secundo orat pro peccatis dimittendis propriorib
⁊ hus que cotidie fuint ibi ¶ Reminiscere ⁊ c̃ ¶Tercio agͥ
de et̾iis ostendens quomodo habeantur ibi. quis est

Expanded text:
Ecce haec oratio Ecclesiae in hoc saeculo graviter afflictae, quasi oratio populi in Babylone graviter constituti. Hic enim Ecclesia loquitur, quasi poenitens graviter flagellatus, qui praeponitur aliis ne murmurent in adversis, qui in se expertus Cassiod. Et est hic psalmus primus per litteras Hebraei alphabeti digestus, et si non per omnes. Quidam enim scribuntur per omnes; quidam non. Illi qui per omnes scribuntur, illos significant qui omnibus perfecti virtutibus cantant Dei laudes. Qui non per omnes, minus perfectos laudatores significant. Et est sensus tituli: Psalmus iste dirigit nos in finem, id est in Christum, attribuitur David i Intentio monet in adversis non murmurare, sed ad Deum respicere. Modus tripartitus est 50 psalmus, primo petit doceri vias Dei, quia ad Dominum erectus est. Secundo orat pro peccatis dimittendis, pro prioribus, et his quae quotidie fiunt, ibi, reminiscere, etc. Tertio agit de aeternis, ostendens quomodo habeantur, ibi quis est
Abbreviated transcription (Latin):
agit ẽ dauid .i. xp̃i qui hic loqr̃ in persona sua
In nobis con siempsit per suam simplicem detustatem unde et
una die et duabus noctibus in sepulchro iacuit sigñs se
simplici sua uetustate nram gemiam consunere nã
ut ait apostolus uetus homo nr̃ confixus est cruci
Cum illo unde osee propheca/ Ero mors tua o mors
⁊ d xpĩ dico orantis ꝑro assum ꝑcione matu ¶ Pest agẽtis
de passione ubiorat pro resurreccõne mane ftã. hit
ergo oratur assumpcio xp̃i Pest refurrecc̃o xp̃i pro
qua pmictitur passio ita expresse posita q. sit histo
enuangelita non prophĩa ⁊ m̾ito ita diligent̾ narrat
quia ip̃a passio salus est mũdi. Alii autẽhabent.
ꝑro t̾ua matutina ꝙ sdem est secundum aliam simili
gloriam resurreccionis quasi in altum est assũpta
¶Modus. tripertitus est p̃s. p̾mo p̾mittitur conq̃d de
dereliccõne nec non ⁊ or̃o sicut in omibz psalmis de
passione¶ Secido describitur ꝑassio ubi ⁊ orat᷑ resur¬

Expanded text:
id est Christi, qui hic loquitur in persona sua, in nobis consumpsit, per suam simplam vetustatem, unde et una die et duabus noctibus jacuit in sepulcro, significans se sua simplici vetustate nostram geminam consumere. Nam ut ait Apostolus: Vetus homo noster confixus est cruci cum illo. . Unde Osee propheta; Ero mors tua, o mors : Christi dico, orantis pro assumptione matutina, id est, agentis de passione, ubi orat pro resurrectione mane facta. Cassiod. Hic ergo oratur assumptio Christi, id est resurrectio pro qua praemittitur passio, ita expresse exposita, quasi sit historia evangelica, non prophetia et merito ita diligenter narratur, quia ipsa passio salus est mundi. Alii autem habent pro cerva matutina quod idem est secundum aliam similitgloria resurrectionis, quasi in altum est assumpta. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo praemittitur conquestio de derelictione, necnon et oratio, sicut in omnibus psalmis de passione. Secundo, describitur passio, ubi et oratur resur
Abbreviated transcription (Latin):
omini est terra ¶T ytulus. p̃s dauid in pͥma sabbi
pͥma sabbati dicitur p̾ma dies post sabbatum
hebrei namq propt̃ dignitatem sabbati oñs alios
dies appellant nomine sabbi dicentes p̾mai sabb̃i
Secimdam sabb̃i ⁊ deinceps sicut gentiles dies
appellabant nominibus planetarum dicentes.
diem lune diẽ martis diem icurii ⁊c̃. xpian uero¬
om̃s dies appellant ferias eo ꝙ om̃ibus diebus
a seruili opere Pdest apeccato cessare debenius ¶n
p̾ͥma autem sabbati mũdus conditus est et lux
diuisa a tenebris rebus confusis atq informib
accipientibus formas ¶ Et in eadem die xp̃c depoĩtis
mortalitatis membris clarificatus est. et homo¬
de pulsa peccatorum caligmne restauuatus per xp̃i re¬
surreccionem de hac clarificacione xp̃i et homĩs re¬
paratione hic agit hic ps¶ Et est sensus ty. p̃s. iste¬

Expanded text:
omini est terra. Titulus: Psalmus David, in prima Sabbati. Prima Sabbati dicitur dies prima post Sabbatum. Hebraei namque propter dignitatem Sabbati omnes dies alios appellant nomine Sabbati, dicentes primam Sabbati, secundam Sabbati, et deinceps, sicut gentiles dies appellabant nominibus planetarum, dicentes diem Lunae, diem Martis, diem Mercurii, etc. Christiani vero dies appellant ferias, eo quod omnibus diebus a servili opere, id est a peccato cessare debemus. Cassiod. In prima autem Sabbati, mundus conditus est, et lux divisa a tenebris rebus confusis, atque informibus accipientibus formas, et in eadem die Christus depositis mortalitatis tenebris, clarificatus est, et homodepulsa peccatorum caligine, restauratus per Christi resurrectionem. Aug. De hac clarificatione Christi, et hominis reparatione, agit hic psalmus. Et est sensus tit