comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ilud. s id quod in illo habitat pecca¬
tum: s non ei consentiendo uiuit ex fi¬
de. quia inuocat dm̃ ut adiuuetur pug¬
nans contra peccatum. Quod ut om̃i¬
no sbi non sit. adiacet ei uelle. s ꝑfice¬
consentit bonum facit. ꝙ in eo quod o¬
dit concupiscentiam suam bonum fa¬
eit. & in eo quod elemosinas non cessat¬
facere bonum facit. & in eo quod illi qͥ
in eum peccat ignoscit bonum facit.
& in eo quod petit dimitti sibi pecca¬
ta sua & ueraciter dicit quod dimit¬
tit etiam ipse debitorib suis. & orat
ne inferatur in temptationẽ s lib̾a¬
nim ꝑficere non adiacet. quod tune e¬
nt quando concupiscentia illa quȩ ha-

Expanded text:
illud, sed id quod in illo habitat peccaillud, sed id quod in illo habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide, quia inuocat deum, ut adiuuetur pugnans contra peccatum. quod ut omnino ibi non sit, adiacet ei uelle, sed perficeconsentit, bonum facit, et in eo quod odit concupiscentiam suam, bonum facit: et in eo quod elemosynas facere non cessat, bonum facit; et in eo quod illi qui in eum peccat ignoscit, bonum facit; et in eo quod petit dimitti sibi debita sua et ueraciter dicit quod dimittit etiam ipse debitoribus suis et orat, ne inferatur in temptationem, sed liberperficere bonum non adiacet, quod tunc erit, quan
Abbreviated transcription (Latin):
telligi cum ita dicitur. nisi malã con¬
cupiscentiam. Non enim quod uolo
facio bonum: s quod odi malum hut¬
cago. Bonum enim est non concoti¬
isticiseere. & hoc bonum uialt uistus. qu
ex fide uiuit. & tamen facit quidi
dit. quia concupiscit quamuis pos
concupiscentias suas non cat. quod
si fecerit. tunc uere ipse fecit ut ails
ut consentiat. ut desiderio peccati a¬
diat. Cum uero non sinit regnare ps
catum in suo mortali corpe ad obelis¬
dum desidiis euis. nec exhibet mas
sua arma iniquitatis pcecato mil
quidem peccatum in menbris eull
s non regnat. quia non obeadĩ as¬
deriis eius. Et ideo dum quod us
non agit. id est non uult concipl¬
re & concupiseit. consentit logi as¬
a bona est. hoc enim milt ae ips ᷤ
Iex. quia uult ipse non concuisl̃¬
re. & lex dicit. non concupisces. In hoc
qm̃ uult quod & lex uult: proculdubi¬
o consentit legi. Concupiscit tam̃ quia
non est sine peccato. s iam ñ ipse oꝑat᷑

Expanded text:
telligi, cum ita dicitur, nisi malam contelligi, cum ita dicitur, nisi malam conus: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum hoc ago. bonum est enim non concupiscere, et hoc bonum uult iustus, qui ex fide uiuit; et tamen facit quod odit, quia concupiscit, quamuis post concupiscentias suas non eat: quod si fecerit, tunc uere ipse fecit ut cedat. ut consentiat, ut desiderio peccati oboediat. catum in suo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibet membra sua arma iniquitatis peccato, inest quidem peccatum in membris eius, sed non regnat, quia non oboeditur desideriis eius. et ideo dum quod non uult agit, id est non uult concupiscere et concupiscit, consentit legi, quia bona est. hoc enim uult et ipse quod lex, quia uult ipse non concupiscere et lex dicit: non concupisces. in hoc quoniam uult quod et lex uult, procul dubio consentit legi; concupiscit tamen quia non est sine peccato, sed iam non ipse operatur
Abbreviated transcription (Latin):
nulla est ubi lex non est. Concupi¬
uit anima mea desiderare iustificati-¬
ones tuas in om̃i temꝑe. Laudabilis
est ista concupiscentia: ñ dampnabił.
Nonde hac dictum est non concu¬
pisces. s de illa qua caro concupiser
aduersus sp̃m. De hac autem bona in¬
cupiscentia. qua concupisert sp̃s aduir¬
sus carnem. quere ubi scriptum sit
imuenies. concupiscentia itaq sapiem¬
e deducit ad regnum. & multa ala
reꝑiunt᷑ bonȩ concupiscentiȩ testimi-¬
nia. Sedhoc sanc int̾est quod non tar¬
tur. quid concupiscat᷑. quando bona i¬
memorat᷑ concupiscentia. Cum ant̃
non additur. quid concupiscat᷑. s soui
ponitur non nisi mala intelligitur.
sicut in hoc quod cominemoraui. cmn¬
cupiscentia itaq sapientiȩ deducn¬
ad regnum. At uͦ apł̃s quod posut
concupiscentiam nesciebam. nisihx
diceret non concupisces. non utizi
it cuius rei concupiscentiã. uel qudĩ
concupisces. Certum est enim nonn¬

Expanded text:
nulla est ubi lex non est. nulla est ubi lex non est. vit anima mea desiderare justificationes tuas in omni tempore.» Laudabilis est ista concupiscentia, non damnabilis. Non de hac dictum est, «Non concupisces» ; sed de illa qua caro concupiscit adversus spiritum . De hac autem bona concupiscentia qua concupiscit spiritus adversus carnem, quaere ubi scriptum sit; et invenies, «Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum» : et multa alia reperiuntur bonae concupiscentiae testimonia. Sed hoc sane interest, quod non tacetur quid concupiscatur, quando bona commemoratur concupiscentia: cum autem non additur quid concupiscatur, sed sola ponitur, nonnisi mala intelligitur. Sicut in hoc quod commemoravi, «Concupiscentia itaque sapientiae deducad regnum. At vero Apostolus quod posuit, «Concupiscentiam nesciebam, nisi Lex diceret, Non concupisces» ; non utique addidit cujus rei concupiscentiam, vel quid non concupisces: certum est enim non in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ non concupisces. aꝑtissimum sa¬
luberrimũq p̃ceptum est. Quod siqͥs
impleuerit. nullum habebit omĩno
peccatum. Nam hoc ideo elegit apł̃s
generale quiddam quo cuncta complex
est. tamꝗͣ hec esset uox legis ab om̃i pec¬
cato ꝓhibentis. quod ait non concupis¬
ces. Neq enim ullum peccatum nisi
concupiscendo committit᷑. Proinde qͦ hͥ
precipit bona & laudabilis lex est. S
ubi sẽs non adiuuat sp̃s inspirans pro
concupiscentia mala concupiscentiã
bonam. hoc ẽ. caritatem infundens in
cordibus nr̃is. ꝓfecto illa lex quam¬
uis bona. auget ꝓhibendo desiderium e¬
malum. Sicut enim aquȩ impetꝰ si in
eam partem non cesset influere. ue¬
hementior fit obice oppositum. Cuiꝰ
molem cum euicerit. maiore cumulo
precipitatus. molentius ꝑ prona pro¬
uoluit᷑. Nescio quo enim mͦ. hoc enim
quod concupiscit᷑ fit iocundius dum
uetatur. Et hoc est quod fallit pecca¬
tum ꝑ mandatum. & ꝑ illud occidit.
cum accedit etiam preuaricatio. quȩ

Expanded text:
dicitur: non concupisces, sed apertissimum saluberrimumque praeceptum est, quod si quis inpleuerit nullum habebit omnino peccatum. nam hoc ideo elegit apostolus generale quiddam, quo cuncta conplexus est, tamquam haec esset uox legis ab omni peccato prohibentis, quod ait: non concupisces; neque enim ullum peccatum nisi concupiscendo committitur. proinde quae hoc praecipit bona et laudabilis lex est. sed ubi sanctus non adiuuat spiritus inspirans pro concupiscentia mala concupiscentiam bonam, hoc est caritatem diffundens in cordibus nostris, profecto illa lex quamuis bona auget prohibendo desiderium malum, sicut aquae impetus, si in eam partem non cesset influere, uehementior fit obice obposito, cuius molem cum euicerit maiore cumulo praecipitatus uiolentius per prona prouoluitur. nescio quo enim modo hoc ipsum, quod concupiscitur, fit iocundius, dum uetatur. et hoc est quod fallit peccatum per mandatum et per illud occidit, cum accedit etiam praeuaricatio, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uideo aliam legem in menbris meis re¬
pugnantem legi mentis meȩ. & capti¬
uantem me in lege peccati quȩ est ĩ
menbris meis  Sed me dicebat ex car¬
ne non ex mente. Ubi est gͦ illa lex.
delecteris legi dei scdm̃ interiorem ho¬
mortis. Ideo o mens humana ne tibi
carnis. quod lex peccati non te de arce

Expanded text:
gem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati quae est in membris meis ? Sed me dicebat ex carne, non ex mente. Ubi ergo illa lex, delecteris legi Dei secundum interiorem homortis? Ideo, mens humana, ne tibi carnis, quod lex peccati non te de arce
Abbreviated transcription (Latin):
ni est: quia consumptio est mali.
hoc dicebat ille. ꝑficere bonum ñ mͥ
abiacet. quia non poterat facere ut ñ
concupisceret. Faciebat tantum. ut
concupiscentiam frenaret. ut concu-¬
piscentiȩ non consentiret. & concupi-¬
sentiȩ menbra ad satellitium ñ p̃ber&.
iacet. Non possum implere quod dic̃¬
lum est. non concupisces. Quid gͦ opꝰ
est ut impleas. post concupiscentias
uld ñ cas. Hoc age interim quamdi¬
i insunt illicitȩ concupiscentiȩ in
arne tua. post concupiscentias tuas
non eas. Mane in seruitute dł̃i in lib̾¬
lll xp̃i. Mente serui legi dĩ tui.no¬
li donare concupiscentiis tins.¬

Expanded text:
ni est, quia consumptio mali est. ni est, quia consumptio mali est. Hoc dicebat ille, Perficere bonum non mihi adjacet; quia non poterat facere ut non concupisceret: faciebat tantum ut concupiscentiam refrenaret, ut concupiscentiae non consentiret, et concupiscentiae membra ad satellitium non praeberjacet: non possum implere quod dictum est, Non concupisces. Quid ergo opus est? Ut impleas, Post concupiscentias tuas non eas . Hoc age interim quamdiu insunt illicitae concupiscentiae in carne tua, Post concupiscentias tuas non eas. Mane in servitute Dei, in libertate Christi; mente servi legi Dei tui. Noli te dare concupiscentiis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
ma iniquitatis peccato. Alioquin cal
captnui eritifi & non erit dicere mñd
serino legi di. Mens enim si tencal
arma. menbra non mouent᷑ in mill¬
sterium furentis peccati. Teneas al¬
cem imꝑator interior. quia su ml¬
iore imꝑatore iuuandus assistit. Frençe
iran coherceat concupiscentiam. inẽ
camen quod frenetur. inest quod coher¬
ceatur. in est quod teneat᷑. Quid autẽ
uolebat ille iustus mente seruiens le¬
q dei. nisi ut om̃ino non esset quod
frenaret᷑  & hoc debet conari omĩs
qui tendit ad ꝑsectionem. ut & ipsa c̃¬
cupiscentia cui non dantur ad obedi¬
endum menbra. cotidie in ꝓficiente
minuatur. Helle inquit adiacet mͥ. ꝑ
ficere autem bonum non. Numqͥd di¬
ait. non michi adiacet facere bonumd
Sihoc dixisset: spes nulla esset. Non
ait. non michi adiacet facere. s non
michi adiacet ꝑficere. Quȩ est enim
Nisi quod lex dicit. non concupisces.
Om̃mo non concupiscere ꝑfectio bo-¬

Expanded text:
ma iniquitatis peccato; alioquin toti ma iniquitatis peccato; alioquin toti captivi eritis, et non erit dicere, Mente servio legi Dei. Mens enim si teneat arma, membra non moventur in ministerium furentis peccati. Teneat arcem imperator interior, quia sub majore imperatore juvandus assistit; frenet iram, coerceat concupiscentiam. Inest tamen quod frenetur, inest quod coerceatur, inest quod teneatur. Quid autem volebat ille justus mente serviens legi Dei, nisi ut omnino non esset quod frenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tendit ad perfectionem, ut et ipsa concupiscentia cui non dantur ad obediendum membra, quotidie in proficiente minuatur. Velle, inquit, adjacet mihi, perficere autem bonum non . Numquid dixit, Non mihi adjacet facere bonum? Si hoc dixisset, spes nulla esset. Non ait, Non mihi adjacet facere, sed, Non mihi adjacet perficere. Quae est enim nisi quod Lex dicit, Non concupisces ? Omnino non concupiscere perfectio bo
Abbreviated transcription (Latin):
si filius uos lib̾au̾it: tunc uere liberi
eritis. Demq ita conclusit. Igit᷑ ipse
ego mente seriio legi di. carne autẽ
legi peccati. Ipse ego inquit. Non e¬
nim duo sumus int̾ nos contrarii: de
diuersis principiis uenientes. Sedegi
ipse mente scriuo legi dei. carne au¬
tem legi peccati. quamdiu languor
obluctatur saluti. Sed si seruis carno
legi peccati. fac quod ait ipse apłs.¬
Non regnet peccatum in ur̃o morta¬
li corꝑe. ad obediendum desideris qͦ
Neq exhibeatis menbra ur̃a arma
iniquitatis peccato. Non ait non
sit s non regnet. Quamdui pera¬
tum necesse est esse in menbris tu¬
is: saltem illi regnum auferat᷑. Non
fiat quod iubet. Surgit ira. noli dar
linguam ad maledicendũ. noli darei¬
rȩ manum aut pedem ad feriendum
Non surgeret ira ista irrationabilis.
nisi peccatum esset in menbris. Sed dl¬
le illi regnum. non habeat arma un¬
de contra te pugnet. Discet etiami
surgere. cum arma non ceꝑit mueul¬
re. Non exhibeatis menbra nr̃a al¬

Expanded text:
s Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis. » Denique ita conclusit: « Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati » . Ipse ego, inquit: non enim duo sumus inter nos contrarii de diversis principiis venientes; sed ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati, quamdiu languor obluctatur saluti. 12. Sed si carne servis legi peccati, fac quod ait ipse Aposum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus, neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Non ait, Non sit; sed, Non regnet. Quamdiu peccatum necesse est esse in membris tuis, saltem illi regnum auferatur, non fiat quod jubet. Surgit ira? noli dare irae linguam ad maledicendum; noli dare irae manum aut pedem ad feriendum. Non surgeret ira ista irrationabilis, nisi peccatum esset in membris: sed tolle illi regnum, non habeat arma unde contra te pugnet; discet etiam non surgere, cum arma coeperit non invenire. Non exhibeatis membra vestra ar
Abbreviated transcription (Latin):
uero ubi ait. Sp̃u ambulate & con¬
cupiscentias carnis ne ꝑfeceritis. ne¬
q enm ibi dicit non sibi adiacere fa¬
cere bonum. s ꝑficere. neq hic dicit
concupiscentias carnis ne habueri¬
tis. s ne ꝑfeceritis. fiunt itaq in no¬
bis concupiscentiȩ male. quando hic
quod non licet libet. S non ꝑficiun¬
tur cum legi dei mente seruiente.
libidines continentur. & bonum
fit cum id quod male libet uin¬
cente bona delectatione non fit. Sed
boni ꝑfectio non impletur. quamdiu
legi peccati carne scruiente libido in¬
licit. & quamus contineatur. tamͣ
mouetur. Non enim opus esset ut
contineret᷑: nisi moueret᷑. Erit qnͣq
etiam ꝑfectio boni. quandoq consũp¬
tio mali. Illud suminum. hoc erit
nullum. Quod si in ista mortalitate
sꝑandum putamus: fallim̃. Tunc enĩ
erit: quando mors ñ erit. E ibi erit.i
bi uita ęterna erit
In illo enim scło. & in illo regno erit
bonum summũ. & malũ nullum Qnͣ¬

Expanded text:
uero, ubi ait: spiritu ambulate et conuero, ubi ait: spiritu ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis. neque enim ibi dicit non sibi adiacere facere bonum, sed perficere; neque hic dicit: concupiscentias carnis ne habueritis, sed ne perfeceritis. fiunt itaque in nobis concupiscentiae malae, quando id quod non licet libet; sed non perficiuntur, cum legi dei mente seruiente libidines continentur. et bonum fit, cum id, quod male libet, uincente bona delectatione non fit; sed boni perfectio non inpletur, quamdiu legi peccati carne seruiente libido inlicit et quamuis contineatur, tamen mouetur. non enim opus esset ut contineretur, si non moueretur. erit quandoque etiam perfectio boni, quando consumptio mali: illud summum, hoc erit nullum. quod si in ista mortalitate sperandum putamus, fallimur. tunc enim erit, quando mors non erit; et ibi erit, ubi uita aeterna erit. in illo enim saeculo et in illo regno erit bonum summum, malum nullum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dens uiciis resistititur. ppsa amat᷑
Qula ipsa curat᷑. Nemo enim umꝙͣ
sanem suam odio habuuit sicut ce¬
ipse apłs dicit. & alio loco ait. Igit᷑ ipse e¬
go mente seruio legi dei. carne autem
legi peccati. Audiant qui aures habẽt.
Igit᷑ ipse ego. Ego mente. ego carne.
Sed mente seruio legi d̾i. carne autẽ
legi peccati. Quomͦ carne legi peccati.
Numquid concupiscentiȩ consentiendo
carnili d absit. Sed motus desideriorũ
illic habendo quos habere nolebat &
tamen habebat. s eis non consentiendo
mente seriuebat legi d̾i: & tenebat m̃¬
bra ne fierent arma peccati. Sunt gͦ in
nobis desideria mala. quib non consen¬
tiendo non uiumus male. Sunt in no¬
bis concupiscentiȩ peccatorum. quib
non obediendo non ꝑficimus malum.
s eas habendo nundum ꝑficimͦ bo¬
num. Utrumq ostendit apłs. nec bo-¬
num hic ꝑfici ubi malum sic concu¬
piscit᷑. nec malum hic ꝑfici. quando
tali concupiscentie non obeditur. Il¬
lud quippe ostendit. ribi ait. Uelle¬

Expanded text:
s vitiis resistitur, ipsa amatur, quia ipsa curatur. Nemo enim unquam carnem suam odio habet; sicut ipse Apostolus dicit, et alio loco ait: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Audiant qui aures habent; igitur ipse ego, ego mente, ego carne, sed mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. Quomodo autem carne legi peccati? nunquid concupiscentiae consentiendo carnali? Absit; sed motus desideriorum illic habendo, quos habere nolebat, et tamen habebat; sed eis non consentiendo, mente serviebat legi Dei, et tenebat membra ne fierent arma peccati. Sunt ergo in nobis desideria mala, quibus non consentiendo non vivimus male. Sunt in nobis concupiscentiae peccatorum, quibus non obediendo non perficimus malum, sed eas habendo nondum perficimus bonum. Utrumque ostendit Apostolus, nec bonum hic perfici ubi malum sic concupiscitur, nec malum hic perficiendo perfici quando tali concupiscentiae non obeditur. Illud quippe ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ciscit studiosissime reluctat᷑. Pec¬
catum autem quod nusꝗͣ est nisi in
uoluntate. illud precipue intelligendũ
est. quod iusta dampnatio consecuta
est. Hoc cnim ꝑ unum hominem ĩ¬
trauit in mundum. quãquam & ħ
peccatum quo consentitur peccato con¬
cupiscentiȩ. non nisi uoluntate com¬

Expanded text:
ficit, studiosissime reluctatur. pecficit, studiosissime reluctatur. peccatum autem, quod nusquam est nisi in uoluntate, illud. . praecipue intellegendum est, quod iusta damnatio consecuta est - hoc enim per unum hominem intrauit in mundum - quamquam et hoc peccatum, quo consentitur peccati concupiscentiae, non nisi uoluntate com
Abbreviated transcription (Latin):
lluoluntate cẽ peccatum. quia dnc̃
apłs. si autem quod nolo hoc facio. iã
non ego oꝑor illud. s quod habitat in¬
me peccatum. Hoc enim peccatum
usq adeo non est in uoluntate. ut di¬
cat. quod nolo hoc facio. Quomodo
gͦ nusquam ẽ nisi in uoluntate pecca-¬
tumi Sed hoc peccatum de quo sic
est locutus apłs ideo peccatum uoca¬
tur quia peccato factum est. & pena
peccati est. quandoquidẽ hoc de con¬
cupiscentia carnis dicitur. quod ape¬
rit in consequentibus dicens. scio qͥa
non habitat in me hoc est in carne
mea bonum. U elle adiacet michi. ꝑ.¬
ficere autem bonum non. Perfectio
quippe bom est. ut nec ip̃sa concupis¬
centia peccati sit in homine. Cui qui¬
dem quando bñ untur non consen¬
tit uoluntas. Ucrumptam̃ non ꝑsic̃
bonum. quia in est adhuc concupiscen¬
tia cui repugnat uoluntas. Cuius c̃¬
cupiscentiȩ reatus in baptismate sol¬
uitur. s infirmitas ꝑmanet. Cui do¬
nec sanetur. omis fidelis qui uñ ꝓfi¬

Expanded text:
tum, quia dixit apostolus: si autem, quod nolo, hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod in me habitat peccatum. hoc enim peccatum usque adeo non est in uoluntate, ut dicat: quod nolo, hoc facio. quomodo ergo nusquam est nisi in uoluntate peccatum? sed hoc peccatum, de quo sic est.locutus apostolus, ideo peccatum uocatur, quia peccato factum est et poena peccati est, quandoquidem hoc de concupiscentia carnis dicitur, quod aperit in consequentibus dicens: scio, quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non. perfectio quippe boni est, ut nec ipsa concupiscentia peccati sit in homine, cui quidem, quando bene uiuitur, non consentit uoluntas; uerum tamen non perficit bonum, quia inest adhuc in concupiscentia, cui repugnat uoluntas; cuius concupiscentiae reatus in baptismate soluitur, sed infirmitas manet, cui, donec sanetur, omnis fidelis, qui bene pro
Abbreviated transcription (Latin):
li fudit & mr̃m. tamen om̃s de ꝓ¬
iigine peccati uenientes. unum san¬
punem fudit. eius qui non iustifica¬
ul s iustus natus est. Illo sangui¬
guine suso ꝑdidit quos tenebat. Pro
quib enim datus est innocens sangͥs.
redempti sunt. & comiersi a captiuita¬
te. cantant istum psalmum. cum con-¬
uerterit dñs captiuitatem syon. facti
sumus sicut consolati. Hoc uoluit
dicere. facti sumus gaudentes. Quando.
Cum conuerterit dñs captiuitatem sr̃¬
ua syon.d In angłis et̃na. in hominib
captiua. Non enim om̃s illius ciuitati
cues captiui sunt. s qui in de ꝑegri¬
nantur. ipsi captiui sunt. Homo cuus
est iherłm. s uenditus sub peccato. fac¬

Expanded text:
nem fudit et martyrum: tamen omnes de pnem fudit et martyrum: tamen omnes de propagine peccati venientes. Unum sanguinem fudit ejus qui non justificatus, sed justus natus est: illo sanguine fuso, perdidit quos tenebat. Pro quibus enim datus est innocens sanguis, redempti sunt; et conversi a captivitate, cantant istum psalmum. 3. «Cum converteret» «Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati.» Hoc voluit dicere, Facti sumus gaudentes. Quando? «Cum converteret Dominus captivitatem Siva est. In angelis aeterna, in hominibus captiva. Non enim omnes illius civitatis cives captivi sunt, sed qui inde peregrinantur ipsi captivi sunt. Homo cujus est Hierusalem, sed venditus sub peccato, fac
Abbreviated transcription (Latin):
qumns utatur. & quod sequit᷑. scientes
quia hos iusto lex non est posita quia
non opus habet terrente littera quã
sum. In quo satis ostendit non posse
impleri legem nisi a spalib qui non
osit quisq similior. id est quantoma¬
qs &e ipse in sꝑalem surgit affectum:
gs ea desectatur. Iam non sub eius no¬
mino afflctus. s in eius nomine ue¬
qtatus. quia preceptum dñi lucidũ
iluminans ocłos. & lex dñi immacłata
conuertens animas. gr̃a donante pec-¬
cata & infundente sp̃m caritatis quo
iustitia. O uomodo autem facti fui¬
mus captiũ. obliti fuimꝰ. s ꝑ scriptã exxu.
commemoramͣ. paulum ipsum apłm
i simus captiui. quia uenundati sub
pecato. Quis nos uendidit. Nos ipsi
qui consensimus seductori. Hendere
nospotumus. redimere nos non pos¬
sis. Uendidimiis nos consensione
hiuati redimim᷑ in fide iustitiȩ. San¬
guis enim innocens datus ẽ. ꝓ nobis
t redimcrem᷑. quẽcumq sanguinẽ
lis quidem sanguinem fudit. ꝓpħa

Expanded text:
time utatur et quod sequitur: sciens hoc, quia iusto lex non est posita, quia non opus habet terrente littera, quem utem carnalis sum. In quo satis ostendit non posse impleri legem nisi a spiritualibus, qo fit quisque similior, id est, quanto magis et ipse in spiritualem surgit affectum, is ea delectatur jam non sub ejus nomine afflictus, sed ejus lumine vegetatus, quia praeceptum Domini lucidum est illuminans oculos ; et: Lex Domini immaculata, convertens animas, gratia donante peccata, et infundente spiritum charitatis, quo iderunt; quomodo autem facti sumus captivi, obliti fuimus, sed per Scripturam commemoramur: Paulum ipsum Aposti sumus captivi, quia venundati sumus sub peccato. Quis nos vendidit? Nos ipsi, qui consensimus seductori. Vendere nos potuimus, redimere nos non possumus. Vendidimus nos consensione peccati, redimimur in fide justitiae. Sanguis enim innocens datus est pro nobis, ut redimeremur. Quemcumque sanguinem , qualem sangui
Abbreviated transcription (Latin):
sub gr̃a constituti melius intelligunt᷑
le nondum est. Erit autem in resur¬
rectione mortuoꝵ. & ꝓpt̾ ipsam car¬
nis concupiscentiam. cum qua ita con-¬
sligunt sci non ci consentientes ad ma¬
lum. ut tamen euis motibꝰ quibꝰ re-¬
pugnantib refistunt non careant in
hac uita. non eos tamen habebunt in
illa ubi absorbebit᷑ mors in uctoria.
Propt̾ hanc itaq concupiscentiam mo-¬
tusq ipsos quibꝰ ita resistitur ut tam̃
sint in nobis potest quisq sẽs iam
sub grã positus dicere ista omia. Qd̃¬
enimꝰ oꝑor illuͣd ignoro. Non ita
dictum est ignoro. quasi peccare se
nesciat. Nam contrarium erit quod
dixit. s peccatum ut appareat pec¬
tem. & illud suꝑius. S pecrcatum ñ¬
cognomi nisi ꝑ legem. Quomodo enĩ
apparet. aut quomͦ cognouit quod ig¬
norat.  Sed ita dictum est quomͦ dñs
dicturus est impiis. non noui uos.
Neq enim aliquid dm̃ latet. quando
uultus dñi suꝑ facientes mala. ut ꝑ¬
dat de terra memoriam eorũ. Sed pec

Expanded text:
sub gratia constituti melius intelligi verle nondum est, erit autem in resurrectione mortuorum; et propter ipsam carnis concupiscentiam, cum qua ita confligunt sancti, non ei consentientes ad malum, ut tamen ejus motibus, quibus repugnantibus resistunt, non careant in hac vita: non eos autem habebunt in illa, ubi absorbebitur mors in victoriam. Propter hanc itaque concupiscentiam motusque ipsos, quibus ita resistitur, ut tamen sint in nobis, potest quisque sanctus jam sub gratia positus dicere ista omnia, qenim operor, ait, ignoro. Non ita hic dictum est, ignoro, quasi peccare se nesciat. Nam contrarium erit quod dixit, Sed peccatum, ut appareat pectem; et illud superius, Sed peccatum ncognovi, nisi per legem. Quomodo enim apparet, aut quomodo cognovit quod ignorat? Sed ita dictum est, quomodo dicturus est Dominus impiis, Non novi vos . Neque enim aliquid Deum latet, quando vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Sed dic
Abbreviated transcription (Latin):
o. Uideo aliam legem in menbris meis
repugnantẽ legi mentis mee. & capti¬
uantem me in lege peccati quȩ est in
menbris meis. Quando audis repug¬
nantem. quando audis captiuantem
nondum est. s quando futura est do¬
cet idem apłs dicens. Oportet corrup¬
tibile hoc induere incorruptionem. &
mortale hoc induere immortalitatem.
Cum autem corruptibile hoc induerit

Expanded text:
gem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis. Quando audis repugnantem, quando audis captivantem,nondum est: sed quia futura est, docet te idem apostolus, dicens: Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Cum autem corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
bo quid faciat michi caro. Sicut ner¬
aliena. tta nec mea. Qui gͦ in se hec
agit nichil facit⁊ Multum facit mis¬
num est quod facit: s tamen non psi¬
cit. Quid est enim ꝑficere.. Ubi c̃ mee
contentio tua Inuenio gͦ legem mi

Expanded text:
bo quid faciat mibo quid faciat mialiena, ita nec mea. Qui ergo in se haec agit, nihil facit? Multum facit: magnum est quod facit, sed tamen non perficit. Quid est enim perficere? Ubi est, mors, contentio
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus erat non noui uos. Prorsus
etiam hic hoc intelligo: quod enim o¬
go facio: sicut dictum est de dño. eũ
qui non nouerat peccatum. Quid est
puniebat. SSi non nouerat quod pu¬
mebat iniuste puniebat. Quia uͦ uis¬
te pumebat: nouerat quod puniebat
Et tamen peccatum non nouerat:
quia peccatum non fecerat. Nunc¬
autem accepta iam gra. non ego ope¬
ror illud. Lib̾a est mens. caro captiua.
Non ego oꝑor illud. s id quod in me
habitat peccatum. Scio enim quod
non habitat in me: hoc est in carne
mea bonum. Uelle enim adiacet mͥ.
ꝑficere autem bonum non adiacet.¬
chil facit. Rebellat concupiscentia:
& non consentit. Delectat uxor alie¬
na ce non annuit. mentem auertit.
in secretarium mentis intrat. Uidet
foris strepentem concupiscentiam.ꝓ
entiam. Condelector enim legi dei.
Non de me: s de gr̃a dei. Tu concu¬
piscentia in carne tumultuaris: ment̃
tibi non subdis. In deo sꝑabo. non tine¬

Expanded text:
dicturus est, Non novi vos . Prorsus dicturus est, Non novi vos . Prorsus etiam hoc intelligo, Quod enim ogo facio, sicut dictum est de Domino, Eum qui non noverat peccatum . Quid est, puniebat? Si ergo non noverat quod puniebat, injuste puniebat. Quia vero juste puniebat, noverat quod puniebat. Et tamen peccatum non noverat, quia peccatum non fecerat. autem, accepta jam gratia, non ego operor illud: libera est mens, caro captiva. non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inueihil facit; rebellat enim concupiscentiae, et non consentit. Delectat enim uxor aliena, et non annuit; mentem avertit, in secretarium mentis intrat, videt foris strepentem concupiscentiam e . Condelector enim legi Dei: non de me, sed de gratia Dei. Tu concupiscentia in carne tumultuaris, mentem tibi non subdis. In Deo sperabo; non time
Abbreviated transcription (Latin):
lex dicit: Non concupisces. Et ego no¬
lo concupiscere & tamen concupisco ꝗͣ¬
uis concupiscentiȩ mee assensum non
prebeam. quamuis post eam ñ eam. Re¬
sisto enim. Auerto mentem. nego arma.
teneo menbra. & tamen fit in me qd̾
nolo. Quod non uult & lex: nolo cũ
lege. Quod non uult nolo. Ergo con
miente. Sed magis ego sum in mente
ꝗ̃ in carne: quia enim ego  in mente
ego sum in regente. Mens enim re¬
git caro regitur. & magis sum ego in
eo quod rego: quam in eo quo regor
quia ergo magis ego in mente. Hc
est nunc iam: Iam redemptꝰ qui fui
ante sub peccato uenundatꝰ. iam ac¬
cepta gr̃a saluatoris. ut mente conde¬
lecter legi dĩ. non ego oꝑor illud sed
quod habitat in me peccatum. Scio e¬
nim quia non habitat in me. Iterum
gͦ in me. Audi quod sequit᷑. Hoc est ĩ
carne mea bonum. Iam dudum dix¬
mͦ scis Quod enim oꝑor ignoro. Dixi
ignoro non approbo. non accipio. ñ
michi placet. non consentio. non laudo.
Non enim & xp̃c eos ignorabat quibꝰ

Expanded text:
Lex dicit: « Non concupisces , » et ego nolo concupiscere, sed tamen concupisco, quamvis concupiscentiae meae assensum non praebeam, quamvis post illam non eam. Resisto enim, averto mentem, nego arma, tenco membra, et tamen fit in me qnolo. Quod non vult lex, nolo cum lege; quod non vult, nolo: ergo consmente; sed magis ego sum in mente, quam in carne. Quia enim ego sum in mente, ego sum in regente: mens enim regit, caro regitur: et magis sum ego in eo quo rego, quam in eo in quo regor. Quia ergo magis ego in mente: Nunest? Nunc autem, jam redemptus, qui fui antea sub peccato venumdatus, jam accepta gratia Salvatoris, ut mente condelecter legi Dei, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. Scio enim quia non habitat in me. Iterum ergo in me: audi quod sequitur, hoc est in carne mea bonum. Velle enim mim ait, Quod operor, ignoro; dixit ignoro, non approbo, non accepto, non mihi placet, non consentio, non laudo. Non enim et Christus eos ignorabit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Qlis sequitu. Qui autm in carni st̃
id est qui in carne confidunt. qui con¬
cupiscentias suas sequunt᷑. qui in his
Ipsi enim in carne sunt. complacere
non possunt. Non enim sic dictum ẽ.
qui in carne sunt. deo placere non
possunt. quasi dictum esset. in hac
uita cum sint homines deo placere ñ
possunt. Ergo non placuerunt sc̃ĩ ꝓpħe ad
fitendo. non solum uoluptatem con¬
tempnebant. s dolores quoq patientis¬
sime ꝑferebant. Placuerunt. s in car¬
ne non fuerunt. Portabant carnem. ñ
portabantur a carne. Iam enim ꝑali¬
tico dictum erat. Tolle grabbatũ tu¬
um. Qui gͦ in carne sunt quemadmo-¬
dum dixi. quemadmodum iam expo¬
sui. non in hoc scło uiuendo s carnis
concupiscentiis consentiendo deo pla
questionem sine ulla dubitatione
soluentem. Unus utiq in hoc corpore
loquebat᷑: & tam̃ adiunxit. Uos autẽ
non estis in carne. Popło d̃i dixit: Ec¬
cłȩ dixit. Romanis quidem scribebat.
non palee. Massȩ dixit latenti. non sti-¬

Expanded text:
quid sequitur: Qui autem in carne sunt; id est, qui in carne confidunt, qui concupiscentias suas sequuntur, qui in his ipsi sunt in carne; Deo placere non possunt. Non enim sic dictum est, Qui autem in carne sunt, Deo placere non possunt; quasi dictum esset, In hac vita cum sunt homines, Deo placere non possunt. Ergo non placuerunt sancti Patriarum confitendo, non solum voluptatem contemnebant, sed dolores quoque patientissime perferebant? Placuerunt, sed in carne non fuerunt. Portabant carnem, non portabantur a carne. Jam enim paralytico dictum erat, Tolle grabatum tuum . Qui ergo in carne sunt, quemadmodum dixi, quemadmodum jam exposui, non in hoc saeculo vivendo, sed carnis concupiscentiis consentiendo, Deo plaquaestionem sine ulla dubitatione solventem. Vivens utique in hoc corpore loquebatur: et tamen adjunxit, Vos autem non estis in carne. Putas, est clesiae dixit: Romanis quidem scribebat; non paleae; massae dixit latenti, non sti
Abbreviated transcription (Latin):
lum sanum inuenit. ideo magnꝰ medicꝰ
chei uolentes aliam contra dm̃ induce¬
re naturam mali. quasi de hoc apłi te¬
stimonio. errorem suum existimant ad¬
inuari. & putant quasi naturalit datũ
quia dictum est non potest. munica ẽ.
in am̃. legi enim d̃ĩ non est subiecta.
neq enim potest. Q ñ attenderunt. ñ
anima dictum eẽ. non potest.s de pru-¬
denta carnis. Prudentia ista uicium ẽ.
¶. Sed ile ipse unus homo eademq na¬
una a dño deo uero & bono condita he
A est natura. Nam quanidui esset pru¬
dentia illa carnis om̃ino legi dei subies
esse non posset. Sanato autem uici¬

Expanded text:
lum sanum invenit, ideo magnus mediculum sanum invenit, ideo magnus medicuchaei volentes aliam contra Deum inducere naturam mali, aliquantum de hoc Apostoli testimonio errorem suum existimant adjuvari, et putant quasi naturaliter dictum, quia dictum est, non potest, inimica est in Deum: Legi enim Dei non est subjecta, neque enim potest: et non attenderunt non anima dictum esse, non potest; sed de prudentia carnis. Prudentia ista vitium est.est. Sed ille ipse unus homo, eademque natura a Domino Deo vero et bono condita, heta est natura. Nam quamdiu esset prudentia illa carnis, omnino legi Dei subjecta esse non posset. Quamdiu eni
Abbreviated transcription (Latin):
uita & par. Prudentia autem carl
imimica est in dm̃. legi enim ãĩ noll
subiecta. neq enim potest. Quid illl
ꝙ enim potest  Non homo non pall
non anima non potest. non demel
sa caro. quia dĩ est creatura nonpal
s prudentia carnis nom potest. ad
non potest. non natura. quomͦ s lls¬
res. Claudicatio recte ambulatiomi. ñ
et subiccta. neq enim potest. Pes po¬
test. s. claudicatio non potest. Tolle.
claudicationem. & uidebis rectam am¬
hulationem. s quandiu claudicatio ẽ
non potest. Sic quamdiu prudentia
carnis est non potest. Hon sit pruden¬
na carnis: & homo potest. Quod gͦ ait
prudentia carnis imimica est in dm̃:
noli sic acciꝑe quia inimica ista possit
ledere dm̃. Resistendo inimita est. ñ
nocendo. Illi autem nocet in quo est.
Prudentia carnis quia uicium est na¬
ture nocet. in qua natura inest. Me¬
dicma autem ideo inuenta est. ut pel¬
latur uicium ꝙ natura sanct᷑. Henit
gͦ saluator ad genus humanum. nul¬

Expanded text:
dentia enim carnis inimica in Deum. Legi enim Dei non est subjecta: neque enim potest. Quid est, neque enim potest? Non homo non potest, non anima non potest, non denique ipsa caro, quia Dei creatura, non potest: sed prudentia carnis non potest, vitium non potest, non natura. Quomodo si diceres, Claudicatio rectae ambulationi non est subjecta: neque enim potest. Pes potest, sed claudicatio non potest. Tolle claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Sed quamdiu claudicatio est, non potest: sic quamdiu prudentia carnis est, non potest. tia carnis, et homo potest. Quod vero ait, « prudentia carnis inimica est Deo, non sic accipiendum, quasi inimica ista possit laedere Deum. Resistendo inimica est, non occidendo. Illi autem nocet, in quo est prudentia carnis: quia vitium naturae nocet, in qua natura inest. Medicina autem ideo inventa est, ut pellatur vitium, et sanetur natura. Venit ergo Salvator ad genus humanum, nul
Abbreviated transcription (Latin):
tur in nobis uel quibus nobis: His audi
cupiscentiis consentire. Quid est sedm¬
sp̃m ambulare:  Adiuuari spũ in mert
& concupiscentiss carnis non obedire. Si
gͦ implet᷑ in nobis lex implet᷑ in nobis a¬
stitia dei. Modo interim implet᷑ posti
cupiscentias tuas non eas. Quiequd
nim illa concupiscentia caris egit i
nobis peccatorũ preteritorũ. siue in fil
siue in dictis. siue in cogitationib tmi
deletum est sacio baptisinate. Oñ s
bita deleta sunt una indulgentia bi¬
stat gͦ cum carne conflictus. quia all
ta est iniquitas. s manet infirmitas

Expanded text:
tur nobis, vel quibus nobis? Vis audircupiscentiis consentire. Quid est, sespiritum ambulare? adjuvari spiritu in mente et concupiscentiis carnis non obedire. Sic ergo impletur in nobis lex, impletur in nobis justitia Dei. Modo interim impletur, Post concupiscentias tuas non eas . enim illa concupiscentia carnis egit in nobis praeteritorum peccatorum, sive in factis, sive in dictis, sive in cogitationibus; totum deletum est sacro Baptismate: omnia debita delevit una indulgentia. Restat ergo cueta est iniquitas, sed manet infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
mabat᷑ ꝑ carnem. Lex enim iubebat &
non implebat. quia caro ubi non erat
gr̃a inuictissime resistebat. & lex infir
Ds misit filium suum in similitudinẽ
carnis peccati: id est ut esset caro uera
caro. Q unde similitudo carnis pecca¬
ti: Quia de peccato mors est utiq in
om̃i carne peccati. De qua dicit apłs:
ut euacuetur corpus peccati. Quia
gͦ mors est in om̃i carne peccati. s u¬
t̾rumq ibi est & mors & peccatum. ĩ¬

Expanded text:
mabatur per carnem. Lex enim jubebat, et non implebat; quia caro, ubi non erat gratia, invictissime resistebat. Et lex infirmpeccati. Quid autem, in similitudinem carnis peccati? Id est, ut esset caro, vera caro. Et unde similitudo carnis peccati? Quia de peccato mors: mors est utique in omni carne peccati; de qua dicit Apostolus, Ut evacuaretur corpus peccati . Quia ergo mors est in omni carne peccati: sed utrumque ibi est, et mors et peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
catum. quia mente non oꝑabat᷑ con¬
sentiendo. s carne concupiscendo. ħ
enim peccati nomine appellat. unde
oriunt᷑ peccata mͣulta. id est ex car¬
nali concupiscentia. Quicqͥd enim:
peccatoꝵ in dictis. in factis. in cogi¬
tationib non exoriuntur nisi ma
la cupiditate. non exoriunt᷑ nsi ex
illicita delectatione. Huic gͦ illicitȩ
delectatiom. si resistamus. si non con¬
sentiamus. si non uelut arma ministͤ¬
mus: ñ regnat peccatum in ur̃o mor¬
tali corꝑe. Peccatum enimi ante reg¬
num ꝑdit. & sic ꝑit. In hac gͦ uita
quantum ad scõs atanet regnum ꝑ-¬
dit in alia ꝑit. Hic enim regnum ꝑ¬
dit. quando post concupiscentias no¬
stras non imus. Ibi autem ꝑit. quan¬
do dicct᷑. Ubi est contentio tua: Er¬
go cum dixissisẽet apłs mente seruio
legi di carne autem legi peccati. non
dando menbra cominittendis imqui-¬
tatib s tantum concupiscendo. nec
tamen illicitȩ concupiscentiȩ manus
natio est nunc his qui sunt in xp̃o

Expanded text:
catum ; quia non mente operabatur consentiendo, sed carne concupiscendo. Hoc enim peccati nomine appellat, unde oriuntur cuncta peccata, id est, ex carnali concupiscentia. Quidquid enim est peccatorum in dictis, in factis, in cogitationibus, non exoriuntur nisi ex mala cupiditate, non exoriuntur nisi ex illicita delectatione. Huic ergo illicitae delectationi si resistamus, si non consentiamus, si membra velut arma non ministremus; non regnat peccatum in nostro mortali corpore. Peccatum enim ante regnum perdit, et sic perit. In hac ergo vita, quantum ad sanctos attinet, regnum perdit, in alia perit. Hic enim regnum perdit, quando post concupiscentias nostras non imus: ibi autem perit, quando dicetur, Ubi est, mors, contentio tua? go cum dixisset Apostolus, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati; non dando membra committendis iniquitatibus, sed tantum concupiscendo, nec tamen illicitae concupiscentiae manus natio est nunc his qui sunt in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ho illo quod dixit absit. defenderat a
crimine. nondum laudauerat. Aliud ẽ.
a crimine obiecto defendere. aliud. ẽ. de¬
hno p̾como predicare. Crimen obiectũ
fint. Quid gͦ cdicemus:  Lex peccatum :
Oefensio. absit. Ino uerbo defenditur
uerttas. quia magna est apłi defenden¬
tis auctoritas. Quid dii defendat. S Suf¬
ficiat: absit. An uultis inquit exꝑim̃tũ
accipere euis qui in me loquitur. xp̃c :¬

Expanded text:
bo illo quod dixit, Absit, defenderat a bo illo quod dixit, Absit, defenderat a crimine, non laudaverat. Aliud est a crimine objecto defendere, aliud debito praeconio praedicare. Crimen objectum fuit, Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Defensio, Absit. Uno verbo defenditur veritas; quia magna est Apostoli defendentis auctoritas. Quid diu defendat? Sufficit. Absit. An vultis, inquit, experimentum accipere ejus qui in me loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
suauis est panis. Ergo ut eius panem¬
quem laudas. cum suauitate idestaũ
sanitate manduces: dic illi. Ego di
dñe miserere mei. sana ammam nẽi
quia peccaui tibi. Ergo inquit inia¬
tum est mͥ mandatum. qd erat in ui¬
tam hoc ẽẽ in mortẽ. Erat enim al¬
tea sibi ignotus peccator: factus est
manifestus preuaricator. Ecce muen¬
tum. ẽ. illi inmortem: quod crat in ll¬
tam. Occasione gͦ accepta peccatums
mandatum fefellit me & ꝑ illud occi¬
dit. Glacio quem portabas te mimll
occidit. Armis tuis te uicit. armil il¬
is te interennit. Recipe mandatum.
scito esse arma. non quibꝰ te occidal
s quib a te occiddatur inimicꝰ. S l
li presumere dde uribꝰ tuis. Uide pll¬
so in dei nomine presumentẽ. Tu uenis
inquit ad me cum clipeo & lancea. ego
in nomine dñi om̃ipotentis. Sic sic. non¬
auitet. Om̃no alit̾ non ꝓsternitur mu¬
tum scm̃ & iustum & bonũ. Numqͥd
uberius laudari potest: Paulo ante uer¬

Expanded text:
suavis est panis. Qusuavis est panis. Ququem laudas, cum suavitate, id est, cum sanitate manduces, dic illi: Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi . Ergo, inquit, inventum est mihi mandatum quod erat in vitam, hoc esse in mortem. Erat enim sibi antea ignotus peccator, factus est manifestus praevaricator. Ecce inventum est illi in mortem, quod erat in . Occasione ergo accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit. Gladio quem portabas, te inimicus occidit; armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Recipe mandatum: scito esse arma, non quibus occidat te, sed quibus a te occidatur inimicus. Sed noli praesumere de viribus tuis. Vide parnomine Domini praesumentem. Tu venis ad me, inquit, cum clypeo et lancea; ego in nomine Domini omnipotentis . Sic, sic; aliter non: omnino aliter non prosternitur intum sanctum, et justum, et bonum. Numquid uberius laudari potest? Paulo ante ver
Abbreviated transcription (Latin):
nes sequerent᷑ nisi dulcis esset. Thea¬
trum. spectacłm. meretrix. lasciua.
turpissima. cantilena. dulcia sunt
ista concupiscentię. Dulcia plane. su¬
sunt. dulcia sunt. delectabilia sunt.
Sed audi meliora. Narrauerunt
michi inuisti delectationes s nonsi¬
cut lex tua dñe. Felix anima que n¬
modi delectationib oblectatur. ibi
turpitudine nulla inquinatur. xi
ritatis screnitate purgatur. Quandi
autem delectat lex dei. & sic delec̃ta
tur. non sibi arroget istam deleti¬
tionem. Dabit dñs suauitatem. Qu
dicam dñe ⁊ Das michi illam suanti¬
tem uel illam: Suauis es
dñe. & in tua suauitate doce
me iustificationes tuas. In tua sua¬
uitate doce me. & doces me. Tunc
disco ut faciam: si in tua suauitate
doceas me. Ceterum quamdiu blu¬
dit᷑ iniquitas. & dulcis est iniquitas
amara est ueritas. In tua suauitat
doce me. Suauis sit ueritas. dulcen
contempnatur iniquitatis. Multo
melior est & suauior ueritas. s sans

Expanded text:
nes sequerentur, nisi dulcis esset. Theanes sequerentur, nisi dulcis esset. Theatrum, spectaculum, meretrix lasciva, turpissima cantilena, dulcia sunt ista concupiscentiae; dulcia plane, susunt, dulcia sunt, delectabilia sunt: sed audi meliora, Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non sicut lex tua, Domine. Felix anima quae hujusmodi delectationibus oblectatur, ubi turpitudine nulla inquinatur, et veritatis serenitate purgatur. Quem autem delectat lex Dei, et sic delectatncat, non sibi arroget istam delectationem: Dominus dabit suavitatem . Quam dicam? Domine, da mihi illam suavitatem, vel illam? Suavis es, Domine, et in tua suavitate doce me justitias tuas . In tua suavitate doce me, et doces me. Tunc disco ut faciam, si in tua suavitate doceas me. Caeterum quamdiu blanditur iniquitas et dulcis est iniquitas, amara est veritas. In tua suavitate doce me: ut suavis sit veritas, dulcedine tua contemnatur iniquitas. Multo melior est et suavior veritas, sed sanis
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinis a facie inimici. Noli gͦ ẽẽ
in carne. in sp̃u esto. Quid est in sp̃u
esto. In deo spem pone. Nam si posue¬
ris in ipso sp̃u quo homo es. iterum
sp̃s tuus in carnem reu᷑elabitur. quia
non eum dedisti illi a quo suspendat᷑.
Non se continet: si non continetur.
Noli remanere inte. Transcende &
te in illo pone qui fecit te. Nam si m
te spem habueris. accepta lege prcua¬
ricator eris. Inueniet te hostis nudũ
resugio. inuadet  Ne forte rapiat ut
leo. & non est qui eruat. Sinc lege e¬
mortuum est. Latet. non apparet. om¬
nino tamꝗͣ sepultum ignoratur. Ad¬
uemiente autem mandato peccatum
reuixit: Quid est reuixit:Apparere
cepit. sentiri cepit. rebellare aduersũ
Quid est mortuus sum:  Preuarica¬
tor factus sum. E inuentum ẽ michi
mandatum quod erat in uitam. Ui¬
dete quia lex laudatur. Qualis enĩ
cis. Dulcis est. quasi uoluptas concu¬
piscentiȩ. Uerum est nec ambo homi¬

Expanded text:
fortitudinis a facie inimici . Noli ergo esse fortitudinis a facie inimici . Noli ergo esse in carne, in spiritu esto. Quid est in spiritu esto? In Deo spem pone. Nam si posueris spem in ipso spiritu quo homines, iterum spiritus tuus in carnem relabitur, quia non dedisti eum illi a quo suspendatur. Non se continet, si non continetur. Noli remanere in te, transcende et te: in illo te pone qui fecit te. Nam si spem in te habueris, accepta Lege praevaricator eris. Invenit te hostis nudum refugio, invadit te: vide ne forte rapiat, velut leo, et non sit qui eruat . Attemortuum est? Latet, non apparet omnino, tanquam sepultum ignoratur. Adveniente autem mandato, peccatum revixit. Quid est, revixit? Apparere coepit, sentiri coepit, rebellare adversum Quid est, mortuus sum? Praevaricator factus sum, Et inventum est mihi mandatum quod erat in vitam. Videte quia Lex laudatur, mandatum quocis! Dulcis est quidem voluptas concupiscentiae: verum est, nec eam homi
Abbreviated transcription (Latin):
erant. Quid est gͦ cum essemꝰ in car¬
ne insi cum de carne p̃sumeremꝰ. hoc
est de nobis confideremus : Homini
enim dictum est & de hominibꝰ dictũ
est. uidebit om̃is caro salutare dei.
Quid est uidebit om̃is caro. nisi uide¬
bit om̃is homo: Ergo cum essemus
in carne id est in concupiscentiis car¬
nis uersaremur: ibi totam spem no-¬
stram tanꝗͣ in nobis poneremus. pas¬
siones peccatoꝵ quȩ ꝑ legem sunt
aucte sunt ꝑ legem. ꝓhibendo enĩ
fecerunt legis p̃uaricatorem: quia
ille qui p̃uaricator est factus. dm̃ ñ
habuit aduitorem. Oꝑabant᷑ gͦ in
menbris nr̃is ut fructum ferrent.
cui nisi morti: Si dampnandꝰ erat
peccator. quam spem habet p̃ua
cupiscentia tua. Nicit. quia in ma¬
lo loco te inuenit. Inuenit de in
carne. ideo uicit. Migra de carne
deo diccre. ut moriaris. Si mortui estĩ
cum xp̃o quȩ sursum querite. In car¬
ne uiuens noli esse. Qmis caro fenũ
uerbum autem manet in eternum. Do¬
minus fiat refugium tuum. turris

Expanded text:
erant. Quid ergo est, Cum essemus in carne; nisi, cum de carne praesumeremus, hoc est, de nobis cenim dictum est, ut de hominibus dictum est: Videbit omnis caro salutare Dei. Quid est videbit omnis caro, nisi videbit omnis homo? Erin carne, id est, in concupiscentiis carnis versaremur, ibique totam spem nostram tanquam in nobis poneremus: passiones peccatorum, quae per legem sunt, auctae sunt per legem. Prohibendo enim fecerunt legis praevaricatorem; quia ille qui praevaricator est factus, Deum non habuit adjutorem. Operabantur ergo in membris nostris, ut fructum ferrent, cui, nisi morti? Si damnandus erat peccator quam spem habet praevcupiscentia tua; vicit, quia in malo loco te invenit: invenit te in carne, ideo te vicit. deo dicere, dixi ut moriaris. Si mortui estis cum Christo, quae sursum sunt quaerite. In carne vivens, noli esse incarne. Omnis caro fenum, Verbum autem Domini manet in aeternum . Dominus fiat ref
Abbreviated transcription (Latin):
caro tua. Audiebat legem. & plus incita¬
bat concupiscentiam tuam. Infirmaba¬
tur gͦ lex littere ꝑ carnem. ac ꝑ hoc in¬
possibile erat legi litierȩ libciare a lege
in carne peccati. Cetera gͦ om̃is homi¬
num caro peccati. sola illius non caropec¬
cati. quia ñ eum mater concupiscentia.
s gr̃a concepit. tamen habens similitu¬
dinem carnis peccati. Unde & nutriri.¬

Expanded text:
caro tua; audiebat Legem, et plus incitacaro tua; audiebat Legem, et plus incitabat concupiscentiam tuam. Infirmabatur ergo lex litterae per carnem: ac per hoc impossibile erat legis litterae liberare a lege in carne peccati. Caetera ergo omnium hominum caro, caro peccati: sola illius, non caro peccati; quia non eum mater concupiscentia, sed gratia concepit: tamen habens similitudinem carnis peccati; unde et nutriri,