comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signum ẽ. idola dõs ñ ẽẽ: quod nec be
dola uł demones assidentes ydolis.
mala sepe ñ fecerint: s quod nͥ conces¬
sa eis fuerit potestas a dño. hoc face¬
re ñ possint. Deniq in euglio dep̃can¬
tur. ut habea nt potestatẽ in porco¬
rum gregẽ: & in iob legimꝰ absq dñi ius
mirum hoc de do: eũ etiã paulꝰ apłs
tradat quosdã sathane. ut discant ñ
bene possint facere nec male. nec p̃te¬
rita nosse nec futura: qr ex nichili
sint ⁊ ex eo qͦd ñ est. ⁊ tã ipsa qͣm ille qͥ
ea colit̾ abominatione condignus sit.
Idola enĩ gentiũ argentũ ⁊ aurũ o¬
ꝑa manuũ hominũ: os habent & ñ
loquentur:⁊ cetera. Quomͦ gͦ possint
seire ⁊ nunciare uentura aut narra¬
re p̃terita. ⁊ bene facere. uł male. q̃
nec hominũ sensũ habent. nec bruto¬
rũ animantiũ: nec int ẽ de qua mate¬
ria facta uideantur. cũ uniu̾sa t̃re-¬
Smum. Quis annuntiauit ab exordio
ut sciamꝰ n a pͥncipio. ut dieamꝰ iustus

Expanded text:
signum est, idola deos non esse, quod nec benola, vel daemones assidentes idolis, mala saepe non fecerint; sed quo nisi concessa eis fuerit potestas a Domino, hoc facere non possint. Denique in Evangelio deprecantur, ut habeant potestatem in porcorum gregem . Et in Job legimus, absque Domini jussmirum hoc de Deo, cum etiam Apostolus Paulus tradat quosdam Satanae, ut discant non bene possint facere, nec male, nec praeterita nosse, nec futura, quia ex nihilo sint, et ex eo quod non est, et non tam ipsa, quam ille qui ea colat, abominatione condignus sit. Idola enim gentium, argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent, et non loquentur . Quomodo ergo possunt scire et nuntiare ventura, aut narrare praeterita, et bene facere, vel male, quae nec hominum sensum habent, nec brutorum animantium? Nec interest, de qua materia facta videantur, cum universa terre. conculcavit humum. Quis annuntiavit ab exordio, ut siamus: et a principio, ut dicamus: Justus
Abbreviated transcription (Latin):
bis montes. & cõminues colles. ⁊ ut
puluerẽ pones E uentilabis eos. et
uentus auferet. & tẽpestas disꝑget
lem. ⁊ ẽe spualem: paulus apłs do¬
cet. Uidete ifrł scd̾m carnẽ. Ex quo
intelligimꝰ ẽẽ ⁊ alterũ scđm spm: &¬
ad carnalẽ dici isrł. Si filii essetis a¬
brahaͣm oꝑa abrahȩ faceretis. Quub¬

Expanded text:
ntes, et comminues colles: et ut pulverem pones et ventilabis, et ventus auferet eos, et tempestas disperget lem et esse spiritualem, Paulus Apostolus docet: Videte Israel secundum carnem . Ex quo intelligimus esse et alterum juxta spdaeos dicitur: Si filii essetis Abrahae, opera Abrahae faceretis . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cia łi. ⁊ ab ydolis tenebat᷑. humilis in coi¬
fusione. ⁊ erecta in suꝑbia asꝑa ⁊ intra¬
ctabilis in feritate. s postͣqͣm apparu¬
it gła dñi. ⁊ uidit om̃ĩs caro salutare
di: cuucta repente mutata st̃. ⁊ ua
dñi p̃parata. ita ut appareret in solitu
ẽ filiꝰ m̃s dilectus. in qͦ mͥ cõplaeuꝵ. hẽ
audite: Et omĩs cato uidit salutare di
ꝑmanebit sp̃s m̃s in hominib istis. qm̃¬
carnes fc̃. Illa autẽ caro uidebit saluta¬
re di: de qua ꝑ iohel idem loquebatur.
effundã de sp̃u meo suꝑ omñe carnẽ.:
⁊ ꝓph̾abunt. Qͦd ñ solum illo tẽpore
clamabat iohes qͥ sermonis dĩ p̃cur¬
sor ⁊ p̃nuis recte uox appellat᷑: s usq
hodie in deserto gentiliũ eccłiarum
clamant magistri: ut rectas faciamꝰ
uias. ⁊ semitas in cordib nr̃is do. im¬
pleamͣq uirtutib.⁊ inclinem᷑ humi¬
litate. praua mucemꝰ in recta. asꝑa

Expanded text:
tia Dei, et ab idolis tenebatur humilis in confessione, erecta in superbia, aspera et intractabilis in feritate. Sed postquam apparuit gloria Domini; et vidit omnis caro salutare Dei, cuncta repente mutata sunt, et via Domini praeparata, ita ut appareret in solitudest Filius meus dilectus, in quo mihi complacui: hunc audite . Et omnis caro vidit salutare Deipermanebit spiritus meus in hominibus istis, qcarnes sunt . Illa autem caro videbit salutare Dei, de qua per Joel idem loquebatur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt . Quod non solum illo tempore clamabat Joannes, qui sermonis Dei praecursor et praevius, recte vox appellatur ; sed usque hodie in deserto gentilium, Ecclesiarum clamant magistri: ut rectas faciamus vias et semitas in cordibus nostris Deo, impleamurque virtutibus, et inclinemur humilitate; prava mutemus in recta, aspera
Abbreviated transcription (Latin):
nerent esse saluatos: id qͦd supta
audierant. accedant ⁊ tẽ loquantur.
oꝑe cõpleuert.: ut auxiliarent᷑ proxi¬
mis suis. ⁊ fres suos uellent in dñm cor¬
fortare & dicerent eis. Recedite abydo¬
lis. symulachra demonũ antiqua con¬
t̃epuite. q̃ humana finxit manꝰ. quȩ
malleo cudente ꝓducta fc̃. q̃ cõpacta
glutino. quȩ stabilita claiuis ut ñ mo¬
ueantur: ⁊̃ cũ steterint. ambulare ñ
ualeant. Quȩ nos suꝑ ꝑsona xp̃i ⁊¬

Expanded text:
nerent esse salvatos, id quod supra audierant: accedant, et tunc loquantur, opere compleverunt; ut auxiliarentur proximis suis, et fratres suos vellent in Domino confortare, et dicerent eis: Recedite ab idolis, simulacra daemonum antiqua contemnite, quae humana finxit manus, quae malleo cudente producta sunt, quae compacta glutino, quae stabilita clavis, ut non moveantur; et cum steterint, ambulare non valeant. Quae nos super persona Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ullus tam imꝑitus scͥp¬
tor ẽ quin lectorem inue¬
niat sumlem surr mul¬
toq pars maior ẽ. mile¬
sias ⁊ fabellas reuoluen¬
tium. qͣm platonis libros.
In altero enĩ ludus. ⁊ oblectatio ẽ. in
alt̾o difficultas ⁊ sudori mixtus labor.
Deniq thineũ de mundi armonia. a
strorumq eursu. ⁊ numeris disputan¬
tem: ipse qui int̾ptatus ẽ tulliꝰ. se ñ in¬
telligere confitetur. Testam̃tum autẽ
grimnis coriocottȩ porcelli. decantant
in scolis puerorũ agmina cachinnan¬
tium. Igitur ⁊ ñr luciꝰ lanumꝰ fruat᷑
testib ĩmo fautorib suis: uincatq muta¬
dine. qr forsitan uincit ingenio. Mi¬
chi sufficit paucorũ testimoniũ: ⁊ ami¬
corum laude contentus sum: qͥ in ex¬
petendis opusculis meis amore nr̃i
labuntur. ⁊ studio scripturarũ ac
ñnullos fore arbitroꝵ qͥ hoc ipfum
quod ad te etistochiũ sermonẽ facio.
obtrectationi patere contendant: noz
considantes holdam ⁊ antiã. ac debbo¬

Expanded text:
ullus tam imperitus scriptor est, qui lectorem non inveniat similem sui: multoque pars major est Milesias fabellas revolventium, quam Platonis libros. In altero enim ludus et oblectatio est, in altero difficultas et sudor mixtus labori. Denique Timaeum de mundi harmonia 493-494 astrorumque cursu et numeris disputantem, ipse qui interpretatus est Tullius, se non intelligere confitetur. Testamentum autem Grunnii Corocottae Porcelli decantant in scholis puerorum agmina cachinnantium. Igitur et noster Luscius Lanuinus fruatur testibus, immo fautoribus suis; vincatque multitudine, quia forsitan vincit ingenio. Mihi sufficit paucorum testimonium, et amicorum laude contentus sum, qui in expetendis opusculis meis, amore nostri labuntur, et studio Scripturarum; ac nonnullos fore arbitror qui hoc ipsum quod ad te, Eustochium, sermonem facio, obtrectationi patere contendant, non considerantes, Holdam et Annam ac Debbo
Abbreviated transcription (Latin):
rentur: ⁊ quasi magnã rationabilib
creaturis fecit domũ: ipse ꝓ qualitate
teporũ principes constituit. siue secre¬
torum serutatores ut sint quasi ñ sint.
Et iudices t̾̃re quasi mane fecit. ẜquo
hex tͣnstulerunt. t̾ram autẽ qͦsi nichi

Expanded text:
rentur, et quasi magnam rationabilibus rentur, et quasi magnam rationabilibus creaturis fecit domum: ipse pro qualitate temporum principes constituit, sive secretorum scrutatores, ut sint quasi non sint; et judices terrae velut inane fecit. Pro quo LXX transtulerunt, terram autem quasi nihi
Abbreviated transcription (Latin):
dõc de quo supͣdiximꝰ ꝓ quo. lxx. ibi sa¬
luã int̃pretati sunt.⁊ unum u̾bum.
nẽ sputum. nc̃ camerã. id ẽ formcem
tͣnstulerunt: ⁊ tantã eor latitudinem
quasi tab̾naculũ ⁊ papilionẽ exteu¬
dit desuꝑ. ut in similitudinẽ tectio¬
ꝑiret homines. ⁊ quasi in domo lacis¬
Sima habitare faceret: quid mirem
fi parua hominum corpora quasi lo¬
custȩ ⁊ minuta reputentur anman¬
tia Rursum ⁊ in hoc loco.uͭcyriiii¬
nẽ spere celum ẽe contendunt: abutu¬
t᷑q nomine formeis. quod scilicet me¬
dia pars spere t̾ras oꝑiat: cũ in hebrai
co ñ fornicem s doc̃. id ẽ tenuissumtior
puluerẽ legamꝰ. Pro quo sahua q̃ pro¬
icitur in t̾rã. ⁊ pulueri cõmiscetur.⁊
deperit. ostendit uniu̾sam corporũ
magnitudinẽ ꝓ nichili repitandã.
Qui autẽ extendit cȩlos. ⁊ expandit
eos. nt uł supra habitarent angłorũ
multitudines. uł scibt̃ homines mora¬

Expanded text:
DOC, de quo supra diximus: pro quo LXX ibi saDOC, de quo supra diximus: pro quo LXX ibi salivam interpretati sunt: et unum verbum nunc sputum, nunc cameram, id est, fornicem transtulerunt; et tantam eorum latitudinem quasi tabernaculum et papilionem extendit desuper, ut in similitudinem tecti operiret homines, et quasi in domo latissima habitare faceret: quid miremur si parva hominum corpora quasi locustae, et minuta reputentur animantia? Rursum et in hoc loco ἡμικύκnem sphaerae coelum esse contendunt, abutuntur nomine fornicis, quod scilicet media pars sphaerae terras operiat: cum in Hebraico non fornicem, sed DOC, id est, tenuissimum pulverem legerimus. Pro quo saliva quae projicitur in terram, et pulveri commiscetur, et deperit, ostendit universam corporum magnitudinem pro nihili reputandam. Qui autem extendit coelos et expandit eos: ut vel supra habitarent Angelorum multitudines, vel subter homines mora
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine uocauit. Amulta gła ⁊ in
robore fortitudinis. nichil ã te ab¬
sconditum ẽ. Ab initio inquit na¬
turali lege uos doctii. ⁊ postea ꝑ mo¬
ysen scripta lege testatus sum qͦd
nichil essent ydola: ⁊ qͦd creator
mundi ipse ẽẽt d̾s: qui tantã molem
t̾re fundasset suꝑ maria. ⁊i fuꝑ flumina
collocasset eam. ut elẽitum grauissimõ
suꝑ tenues aquas dĩ penderet arbitrio.
Qui instar regis sedet suꝑ gyrum t̾re. Ex
quo ñntlli quasi punctum ⁊ globũes
se contendunt: & habitatores illiꝰ quasi
locustas. Si enĩ in toto orbe confidemꝰ
uarias nationes. ⁊ ab occeano usq ad
occeanũ. id ẽ ab indico mari usq ad
britannicũ. ⁊ ab athlantico usq ad̃
septemtrionis rigorẽ. in quo congelas¬
cunt aque ⁊ sucina pulchra concres¬
cunt. om̃e in medio hominũ genus :¬
quasi locustas habitare cernimus.
mmo ut scͥpturarum utam̃ auctori¬
tate. cęli extenduntur quasi cameta.
siue ut in hebraico continetur. quasi

Expanded text:
in nomine vocabit, a multa gloria et in robore fortitudinis: nihil te latet. Ab initio, inquit, naturali lege vos docui, et postea per Moysen scripta Lege testatus sum, quid nihil esset idola, et quod Creator mundi ipse esset Deus, qui tantam molem terrae fundasset super maria, et super flumina collocasset eam: ut elementum gravissimum super tenues aquas Dei penderet arbitrio, qui instar regis sedet super gyrum terrae: ex quo nonnulli quasi punctum et globum eam esse contendunt, et habitatores illius quasi locustas. Si enim in toto orbe consideremus varias nationes, et ab Oceano usque ad Oceanum, id est, ab Indico mari usque ad Britannicum, et ab Atlantico usque ad Septentrionis rigorem, in quo congelascunt aquae, et succina pulchra concrescunt, omne in medio hominum genus quasi locustas habitare cernimus. immo ut Scripturarum utar auctoritate, coeli extenduntur, quasi camera; sive, ut in Hebraico continetur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nuuientus tua currant ad dn̾m ⁊
nunqͣm deficiant. Crebro diximꝰ. a¬
quilarũ senectutẽ reuiuiscere muta¬
tione penuarũ: ⁊ solas ẽe q̃ iubar solis
aspiciant. ⁊ splendorẽ radiorũ eiꝰ pos¬
sint magnis micantib ocłis intueri
pullosq suos an degeneres sint. hoc
exꝑm̃ito ꝓbent. Itaq ⁊ scõs repuerisce.¬
re. ⁊ assumpto ĩmortali corpore. la¬
borẽ ñ sentire mortaliũ s rapi in nubi¬
b obmã xp̃o: ⁊ nequaqͣm iuixta .lxx. e¬
surire. qͥa p̃sentẽ dñm habeant cibũ.
Taceant ad me insule. ⁊ gentes mu¬
tent fortitudinẽ. accedant ⁊ t̃c loqͦn¬
tur: simul ad idiciũ ꝓpinquemꝰ. Qs
suscitauit ab oriente uistumi Uocauit
eũ ut sequeret᷑ se. Babit in conspectu
eiꝰ gentes: ⁊ reges obtinebit: Dabit qͣsi pul¬
uerem gladio eiꝰ᷑ sic̃ stipulã uiento
raptatam. arcui illiꝰ ꝑsequetur eos:
Transibit in pace: semita in pedib ciꝰ

Expanded text:
juventus tua ; currant ad Dominumjuventus tua ; currant ad Dominumnumquam deficiant. Crebro diximus, aquilarum senectutem revirescere mutatione pennarum, et solas esse quae jubar solis aspiciant et splendorem radiorum ejus possint micantibus oculis intueri: pullosque suos an generosi sint, hoc experimento probent. Itaque et sanctos repuerascere, et assumpto immortali corpore, laborem non sentire mortalium, sed rapi in nubibus obviam Christo, et nequaquam juxta LXX esurire, quia praesentem Dominum habeant cibum. Cap. XLI Taceant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem: accedant, et tunc loquantur: simul ad judicium um, vocavit eum ut sequeretur se? Dabit in conspectu ejus gentes, et reges obtinebit: Dabit quasi pulverem gladio ejus, sicut stipulam vento raptam arcui ejus. Persequetur eos, transibit in pace, semita in pedibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uiȩ illiꝰ. Siue ut lxx. tͣnstulerunt: n
efuriet.⁊ ñ laborabit. Ubi enĩ eybus.
ibi ẽ frequenter & esuries. si cibũ de¬
traxeris. & ubi esuries: ibi ⁊ labor
Cum autẽ hȩc indo ñ sint. cur ei hu¬
manas iungitis passiones. Quin
potius ipse esurientib ⁊ lassis. dat
fortitudinẽ: ⁊ qͥ uidentur in scło et̃
quasi nichili. uutut̾e roburq mul¬
tiplicat. Siue iuxta .lxx. qͥ tribuit
ñ dolentib merore. Est enĩ tristitia
q̃ ducit ad mortem ⁊ ẽ tristitia q̃
ducit ad uitam. Unde his qͥ habent
cor impenitens. dat tristitiam: ut sua¬
peccata intelligant. Et quia multi
gaudent in corporis sanitate. ⁊ ado¬
lescentiã atq puericiã putant ẽẽ ꝑꝑe¬
tuam. Iungit ⁊ dicit quod florens ẽ¬
tas cito decidat. ⁊ corpora robusta
marcescant. Qͥ autẽ ñ in sus iuirib
s in do habent fiduciã. ⁊ eiꝰ semper
tudinẽ. ⁊ uadant de uirtute in uir¬
tutẽ. ⁊ assumant pennas ut aquile.
& audiant renouabitur sic̃ aquile

Expanded text:
viae illius ; sive, ut LXX transtulerunt, non esuriet, et non laborabit. Ubi enim cibus, ibi frequenter esuries, si cibum detraxeris: et ubi esuries, ibi et labor. Cum autem in Deo haec non sint, cur ei humanas jungitis passiones? quin potius ipse esurientibus et lassis dat fortitudinem, et qui videntur in saeculo esse quasi nihili, virtutem roburque multiplicat, sive juxta LXX, qui tribuit non dolentibus moerorem, est enim tristitia quae ducit ad mortem, et est tristitia quae ducit ad vitam. Unde his qui habent cor impoenitens, dat tristitiam ut peccata sua intelligant. Et quia multi gaudent in corporis sanitate, et adolescentiam atque pueritiam putant esse perpetuam, jungit et dicit, quod florens aetas cito concidat, et corpora robusta marcescant. Qui autem non in suis viribus, sed in Deo habeant fiduciam, 495 et ejus semper tudinem, et vadant de virtute in virtutem: et assumant pennas sicut aquilae, et audiant: Renovabitur sicut aquilae
Abbreviated transcription (Latin):
li eiꝰ quis ostendit euͦ Cũ qͦ miit coi¬
silium. deditq ei tntelligentiam ⁊
docuit eum uiã iudicii. ⁊ instruxit
illum scientia. ⁊ iter prudentie moꝵ¬
strauit ei ꝑ qͦd ostendit manifestiꝰ
paratũ sp̃m siue firmatum. illũ ẽe
de quo in apło legitur. Dñs autem

Expanded text:
lii ejus quis ostendit ei? cum quo iniit consilium, deditque ei intelligentiam, et docuit eum viam judicii, et instruxit illum scientia, et iter prudentiae monstravit ei? Per quod ostendit manifestius paratum spiritum, sive firmatum illum esse, de quo in Apostolo legitur: Dominus autem
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit ad comburendũ ⁊ omĩa qͣdry¬
pedia ñ sufficient ad holocaustum:⁊
cuncte gentes quasi nichili st̃. ⁊ in nichi¬
li reputatȩ st̃ ei. Nequis putaret
difficilẽ ẽe uocationẽ gentiũ̃. ⁊ quod
om̃is caro uideret salutare di. und suꝑ
eugłizant syon. ⁊ ipse dñs ueniret
in fortitudine. ⁊ redderet unicuiq
scd̾m opꝰ suum. instarq pastoris ag¬
nos foueret in simi. ⁊ fetas ipse porta¬
ret: describit᷑ illiꝰ magnitudo. qͦd nicħ
ei impossibile sit. ⁊ qui uniuersa
condidit. creatorq sit omĩum. etiã
hȩc quȩ cõparatione eoꝵ parua sunt.
ualeat ꝑpetrare. Qd autẽ pugillũ
uocat. ⁊ palmũ. humane consuetudi
nis u̾bis utitur atq m̃suris: ut di po¬
tentiã ꝑ nr̃a u̾ba discamꝰ. In eo ubi.
lxx. transtuler̃t. quis mnsus ẽ manu
aqũa. siue ut nos u̾timꝰ. quis mensꝰ ⁊
pugillo aquas: aquila tͣnstulit qͥs
enĩ aĩroe. sonat: ut scilicet ñ tota ma¬
nu.s paruo digito. qũe uulgo gu¬

Expanded text:
rendum, et omnia quadrupedia non sufficiunt ad holocaustum, et cunctae gentes quasi nihili sunt, et in nihili reputatae sunt ei. Ne quis putaret difficilem esse vocationem gentium, et quod omnis caro videret salutare Dei; super elizat Sion; et ipse Dominus veniret in fortitudine, et redderet unicuique secundum opus suum; instarque pastoris agnos foveret in sinu, et foetas ipse portaret: describitur illius magnitudo, quod nihil ei impossibile sit; et qui universa condiderit, Creatorque sit omnium; etiam haec quae comparatione eorum parva sunt, valeat perpetrare. Quod autem pugillum vocanis verbis utitur atque mensuris, ut Dei potentiam per nostra verba discamus. In eo ubi LXX transtulerunt: Quis mensus est manu aquam? sive ut nos vertimus: Quis mensus est pugillo aquas? Aquila transtulit: Quenim λιχὰς sonat: ut scilicet non tota manu, sed parvo digito, quem vulgo gu
Abbreviated transcription (Latin):
Qius mensꝰ ẽ manii aqua: ⁊ celũ
pasmo. ⁊ omũe t̃ram pugillo: Qls
statuit montes pondere. ⁊ rupes sta¬
tera  Qs cognouit mentẽ dnĩ: aut
quis consiliariꝰ eiꝰ fuit. Q docue¬
rit eũ. cunꝰ acceꝑit consiliũ:⁊ instro¬

Expanded text:
Quis mensus est manu aquam, et coelum palmo, et omnem terram pugillo? Quis statuit montes pondere, et rupes statera? Quis cognovit mentem Domini: aut quis consiliarius ejus fuit? Quis docuit eum, cujus accepit consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ t̾reni et seruit uiciis atq luxu¬
rie. fenum ẽ ⁊ flos p̃teriens. Qͥ autẽ¬
habet. ⁊ custodit imaginem celestis:
illa caro ẽ q̃ cernit salutare dñi. quȩ
cotidie renouat᷑ in cognitionẽ seđ̾m
iaginẽ creatoris: ⁊ incorruptibile
atq immortale corpꝰ accipiens. mutat
I t̃num. Suꝑ montem excelsum as¬
cende tu. que eugłixas syon. exalta
in fortitudine uõcem tuam. q̃ eugłi

Expanded text:
ginem terreni, et servit vitiis atque luxuginem terreni, et servit vitiis atque luxurihabet atque custodit imaginem coelestis, illa caro est, quae cernit salutare Domini, quae otidie renovatur in cognitionem secundum imaginem Creatoris, et incorruptibile atque immortale corpus accipiens, mutat aeternum. Super montem excelsum ascende tu quae evangelizas Sion: exalta in fortitudin
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ popłs. Et reuera siquis fragilitat̃e
carnus aspiciat. ⁊ qͦd ꝑ horarum mo-¬
m̃ta crescimꝰ atq decrescimꝰ. nec in
eodem manemꝰ statu. ipsũq qͦd loqͥ¬
mur. dictamꝰ ⁊ scribit᷑. de uitȩ nr̃e
parte p̃teruolat: ñ dubitabit carnẽ
fenum dicere. ⁊ głam eiꝰ quasi florẽ
senb siue prata campoꝵ. Qͥ dudũ
infans. subito puer:qͥ puer. repen¬
te iuuenis.⁊ usq ad sinectutẽ ꝑ
spatia mutatur incerta: ⁊ ante se
senẽ intelligit. quã iuuenẽ ñ ẽẽ
miret᷑. Pulchra mulier. quȩ adoles¬
centuloꝵ pꝰ se trahebat greges.
arata fronte contrabit᷑. ⁊ q̃ prius
amori. pꝰea fastidio ẽ. Qͦd ⁊ egregiꝰ
apud grecos scribit orator speciem
corporis aut tempore deficere. arit
languore consumi. Exsiccata ẽ gͥ caro.
⁊ cecidit pulchritudo. qͥa sp̃s furoris
di atq sententie. flauit in eam. Ut
a generali disputatione ad scͥpture
ordinẽ reũtamur: is qui portat ima¬

Expanded text:
est populus. Et revera si quis fragilitatem est populus. Et revera si quis fragilitatem carnis aspiciat, et quod per horarum momenta crescimus atque decrescimus, nec in eodem manemus statu: ipsumque quod loquimur, dictamus, et scribimus, de vitae nostrae parte praetervolat: non dubitabit carnem foenum dicere, et gloriam ejus quasi florem foeni, sive prata camporum. Qui dudum infans, subito puer; qui puer, repente juvenis; et usque ad senectutem per spatia mutatur incerta; et ante se senem intelligit, quam juvenem non esse se miretur. Pulchra mulier quae adolescentulorum post se trahebat greges, arata fronte contrahitur: et quae prius amori, postea fastidio est. Quod et egregius apud Graecos scribit orator: Speciem corporis aut temlanguore consumi. Exsiccata est igitur caro, et cecidit pulchritudo; quia spiritus furoris Dei atque sententiae flavit in ea ut a generali disputatione ad Scripturae ordinem revertamur, ejus qui portat ima
Abbreviated transcription (Latin):
Uere fenum ẽ popłs. Exsiccatum ẽ
fenum. cecidit flos: ũbũ autẽ dĩ nr̃i
manet in sempit̾num. Hoc qͦd aste¬
riscis notatur. qͥa sp̃s di flauit in eo.
uere fenum ẽ popłs. aruit fȩnũ. ce¬
cidit flos: ex hebraico ⁊ theodotionis
editione additum ẽ. Ex quo manife¬
stum ẽ. uł ã lxx. p̃termissum. uel
paulat̃i scͥptor uicio abolitum. dũ
⁊ pͥor ⁊ sequens u̾sus finit᷑ in flore.
Supra legimꝰ ꝓpħa dicente. E audi¬
ui uoc̃e dñi dicentis que mitt̃a: &
quis ibit ad popłm istum. & dixi.
ecce ego: mitte me:⁊ ait. Uade ⁊ dic
popło isti:aure audietis.⁊ ñ intellige¬
tis. & uidentes uidebitis ⁊ ñ uidebitis : et
reliqua. Ad quã p̃dicationẽ dura ꝑpes¬
sus ẽ. Nc̃ dñi uoce dicente. clama.
timens sunilia. qͥd clamare debeat
sciscitatur. & a generali incipiens.
om̃is caro fenum ⁊ om̃is gła eiꝰ qͣsi
flos feni. ꝑuenit ad speciale: ut ni¬
chilominꝰ dicat de popło. uere fenũ

Expanded text:
vere foenum est populus + exsiccatum est foenum, cecidit flos  verbum autem Dei nostri manet in sempiternum: Hoc quod asteriscis notatur: quia spiritus Dei flavit in eo: vere foenum est populus: aruit foenum, cecidit flos, ex Hebraico et Theodotionis editione additum est. Ex quo manifestum est, vel a LXX praetermissum, vel paulatim scriptorum vitio abolitum: dum et prior et sequens versus finitur in flore. Supra legimus, Propheta dicente: Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me; et ait: Vade et dic populo isti: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non videbitis, et reliqua. Ad quam praedicationem dura perpessus, nunc Domini voce dicente, clama, timens similia, quid clamare debeat sciscitatur; et a generali incipiens, Omnis caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni, pervenit ad speciale, ut nihilominus dicat de populo: Vere foenum
Abbreviated transcription (Latin):
gem ꝑsarũ referunt: quod fuscitaue¬
rit eũ adu̾sum babylonios de orien¬
te. ⁊ parere suȩ fecerit iussionu ꝓster¬
nens ei gentes plurimas.⁊ gladio illiꝰ
& arcui cuncta subiciens & cetera q̃
sequuntur ad ciꝰ ꝑsonã referunt: qđ
scilicet babyloniis ydola sua n pro¬
fuerint. quȩ humano facta st̃ studio.
⁊ arte erarii suscitata. Honnulli he¬
breorũ de abtaham dictum putant.
qui uocatus fit iustus ab oriente id̾
est de chaldeis. eo qͦd solus iustus in¬
uentus ẽ. ⁊ secutus sit eũ egrediens
de patria sua int̾ram quãm nesci¬
ebat: ⁊ dederit reges in manu eiꝰ qͥ
adu̾sum sodomam ⁊ gomorram ue¬
nerant. ⁊ ante gladium eiꝰ ⁊ arcum
fecerit eos ẽẽ quasi stiptlã ⁊ pulue¬
rem: ꝑsecutusq fit illos. ⁊ reuersus
in pace. & longi itineris cursũ ñ sen¬
serit. & hoc ñ suis uirib fecerit. s¬

Expanded text:
um referunt, quod suscitaverit eum adversum Babylonios de Oriente, et parere suae fecerit jussioni, prosternens ei gentes plurimas, et gladio illius et arcui cuncta subjiciens: et caetera quae sequuntur ad ejus personam referunt, quod scilicet Babyloniis idola sua non profuerint, quae humano facta sunt studio, et arte aerarii suscitata. Nonnulli Hebraeorum de Abraham dictum putant, qui vocatus sit justus ab Oriente, id est, de Chaldaeis, eo quod solus justus inventus est; et secutus est eum, egrediens de patria sua in terram quam nesciebat, et tradiderit reges in manu ejus, qui adversum Sodomam et Gomorram venerant; et ante gladium ejus et arcum fecerit eos esse quasi stipulam et pulverem; persecutusque sit illos, et reversus in pace, et longi itineris cursum non senserit, et hoc non suis viribus, s
Abbreviated transcription (Latin):
timeas: ego adiuuite. Noli timere
u̾mis ia cob: qui mortui estis ex ifrł:
ẽgo auxiliatus sum tui dicit dñs:
⁊ redemptor tuus sc̃s isrł. Ego posui
te quasi plaustrum triturans. no¬
uum. habens rostra serrantia. Tri¬
turabis montes ⁊ cõminues: ⁊ colles
quasi puluerẽ pones. Uentilabis
eos ⁊ uentus tollet. & turbo disꝑget
eos ⁊ tu ixultabis in dño: in scͥo ifrł
ifrt puer m̃s. iacob quem elegi se¬
m̃ abraham qu̾e dilexi. que assumpsi
ab extremis t̾re: ⁊ absũmitatib uo
camn ter. & dixi tͥ. Puer m̃s es elegite.
⁊ ñ dereliqui te. Noli timere. tecum
enĩ sum. Ne erres. Ego sum dñs ds
tuus qui confortauꝰ te ⁊ auxiliatus
sum tui ⁊ roboraui te dextera iusta
mea. Ecce confundentur:⁊ erubescen
om̃s adu̾sarii trui. Erunt enĩ quasi
ñ sint: & ꝑibunt om̃s inimici tui
Queres eos ⁊ ñ inuenies. homines qͥ
insamunt in te. Er̃t enĩ quasi ñ sint.
⁊ ñ erunt pugnantes adu̾sum te:
qͦnia ego dñs ds tuusꝰ qͥ teneo dex¬

Expanded text:
timeas, ego adjuvi te. Noli timere, vermis Jacob, qui mortui estis ex Israel: Ego auxiliatus sum tui, dicit Dominus: et redemptor tuus sanctus Israel: Ego posui te quasi plaustrum triturans novum, habens rostra serrantia: Triturabis montes, et comminues: et colles quasi pulverem pones. Ventilabis eos, et ventus tollet, et turbo disperget eos: Et tu exsultabis in Domino, in sancto Israel puer meus, Jacob, quem elegi, semen Abraham quem dilexi, quem assumpsi ab extremis terrae, et a summitatibus ejus vocavi te, et dixi tibi: Puer meus es: eleg. te, et non dereliqui te. Noli timere, tecum enim sum ne erres; ego enim sum Deus tuus qui confortavi te, et auxiliatus sum tui, et roboravi te dextera justa mea. Ecce confundentur, et erubescent omnes adversarii tui: erunt enim quasi non sint: et peribunt omnes inimici tui. Quaeres eos, et non invenies, homines qui insanient in te. Erunt enim quasi non sint, et non erunt pugnantes adversum te. Quia ego Dominus Deus tuus qui teneo dex
Abbreviated transcription (Latin):
tentie. ⁊ docere popłm: mittunt qui
disset nichil se horum ẽe: rursum in¬
t̃rogant dic gͦ nob̾ quis es. ut respo¬
sum demꝰ his qͥ miser̃t nos. Q d dicis
de te Ad que ille respondit. Ego
uox clamantis in deserto. parate
uiã dñi suc̃ dixit ysaias ꝓpħa. In qͦ

Expanded text:
tentiae, et docere populum, mittunt qui disset nihil se horum esse, rursus interrogant: Dic ergo nobis, quis es? ut responsum demus his qui miserunt nos. Quid dicis de te? Atque ille respondit: Ego sum vox clamantis in deserto: parate viam Domini; sicut dixit Isaias Propheta . In q
Abbreviated transcription (Latin):
litas eiꝰ solutum ẽ peccatũ illiꝰ: quia
recepit de manu dñi duplicia peccata
sua. Iuxta int̾pretes cȩtos. iubentur
ut consolet᷑. ⁊ loquatur ad corierłm.
⁊ aduocet cã. Loqui autẽ ad corierłm.
idioma scͥpturarũ ẽ. Q eñ merenti
loquit᷑. ⁊ blandus consolator ẽ. ad cor
loqui dicit᷑. Doceat nos sychem filius
Causaq consolationis remissio pecca¬
torꝓ ẽ. ⁊ causa remissionis qm̃ susce¬
pit de manu dñi duplicia ꝓ om̃ib
peccatis suis. Qui enĩ scit uoluntatẽ
dñi sui .⁊ peceat: uapulabit multis
consolatore dabit uobis. ut sit to¬
biscum in sempit̾num. sp̃m ueritatis.

Expanded text:
olutum est peccatum illius, quia recepit de manu Domini duplicia peccata sua. Juxta interpretes caeteros, jubentur ut consoletur, et loquatur ad cor Jerusalem, et advocet eam. Loqui autem ad cor Jerusalem, idioma Scripturarum est. Qui enim moerenti loquitur, et blandiens consolator est, ad cor loqui dicitur. Doceat nos Sichem filius Causaque consolationis, remissio peccatorum est: et causa remissionis, quoniam suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis. Qui enim scit voluntatem Domini sui, et peccat, vapulabit multis consolatorem dabit vobis, ut sit vobiscum in sempiternum, Spiritum veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̃. sic ꝑ xp̃m abundabit ⁊ conso¬
latio nr̃a. & it̃um. Et spes nr̃a firma
ẽ ꝓ uob̾: scientes qm̃ sic̃ participes e¬
stis passionũ. sic ⁊ consolationis eritis.
cob ⁊ iudam ut in aliis locis seͥptura
cõmemorat. s popłm dir zacharias
ꝓpħa testatur dicens. Gaude ⁊ letare
filia syon. quia ego uenio ⁊ habitabo
in medio tui dicit dñs: Et confugiess
gentes multe ad dñm in die illa: ie
r̃t ei in popłm: & habitabt̃ in medio
tui. ⁊ cognoscent qm̃ dñs omp̃s misit¬
me ad te. Quo testimonio ꝑspicue
demonstratur. gentes plurimas in
popłm dĩ ẽẽ u̾tendas. Et hec dicit
dñs missus a dũo. cui nom̃ omp̃s ẽ¬
nec idem ẽ solui peccata atq dimit¬
ti Cui enĩ dimittunt᷑. solutione ñ
indiget: audiens in eugłio. Confide
filia: dimittunt᷑ tͥ peccata tua. Ci autẽ
soluunt᷑. ꝓpt̾ea soluunt᷑. qr purgata sc̃.
⁊ soluta ꝑ penas. Iuxta hẏ storiam rece¬
pit ierłm de manu dñi duplicia pec¬

Expanded text:
m abundabit et consolatio nostra ; et iterum: Et spes nostra firma est pro vobis: scientes quoniam sicut participes estis passionum, sic et consolationis eritis .Jacob et Juda, ut in aliis locis Scriptura commemorat, sed populum Dei, Zacharias Propheta testatur dicens: Gaude et laetare, filia Sion: quia ego veniam et habitabo in medio tui, dicit Dominus. Et confugient gentes multae ad Dominum in die illa, et erunt ei in populum, et habitabunt in medio tui, et cognoscent qme ad te . Quo testimonio perspicue demonstratur, gentes plurimas in populum Dei esse vertendas. Et haec dicit Dominus missus a Domino, cui nomen OmNec idem est solvi peccata, atque dimitti. Cui enim dimittuntur, solutione non indiget, audiens in Evangelio: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua . Cui autem solvuntur, propterea solvuntur, quiapurgata sunt et soluta per poenas. Juxta historiam recepit Jerusalem de manu Domini duplicia pec
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura conticuit. Ex quo ꝑspicuũ
ẽ aliud t̾e fuisse regnũ assyriors.
⁊ aliud baby loniors. Deniq sama¬
riam id ẽ decem tribꝰ cepere assyrii:
iudam autẽ ⁊ hierłm. postea legi¬
mꝰ cepisse chaldeos. quor rex nabo¬
chodonosor fuit. Et quia apud eos
astrors obseruantia ẽ stellarũq
cursus longo usu ⁊ exercitatione
cognitus. qͦd̾ ⁊ in dm̾i natiuitate mor¬
stratur: in tellexer̃t solẽ reu̾sum. di¬
ei spatia duplicata seruire. eũ quẽ
solum dm̃ id ẽ solem putabant. Cũq
causas huiꝰ miraculi rationẽq ꝑ¬
quirerent: fama ꝑ om̃s gentes uo¬
cõmutatũ. Qũã ñ ẽẽ opinationẽ
meã. s scͥpture sc̃e fidem. dierũ u̾¬
ba testant᷑. q̃ dixere pꝰ alia. Ipse
ẽ ezechias qui obturauit suꝑiorẽ
fontẽ aquarũ sion: ⁊ au̾tit eas

Expanded text:
Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum est, aliud fuisse tunc regnum Assyriorum, et aliud Babyloniorum. Denique Samariam, id est, sex tribus cepere Assyrii, Judam autem et Hierusalem postea legimus cepisse Chaldaeos, quorum rex Nabuchodonosor fuit.. Et quia apud eos astrorum observantia est, stellarumque cursus, longo usu et exercitatione cognitus, quod et in Domini nativitate monstratur, intellexerunt solem reversum, diei spatia duplicata, serviere ei quem solum deum, id est, solem putabant. Cumque causas hujus miraculi rationemque perquirerent, fama per omnes gentes vocommutatum, quam non esse opinationem meam, sed Scripturae sanctae fidem Dierum verba testantur , quae dixere post alia: « Ipse est Ezechias qui obturavit superiorem fontem aquarum Gihon,
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderet eis ezechias indomo sua.
I⁊ in om̃i potestate sua. Supͣ legimꝰ
quarto decimo anno regis ezechiȩ.
ascendisse sennacherib regẽ assyrio¬
rũ suꝑ om̃s ciuitates uide munitas.
⁊ cepisse eas. ⁊ postea obsedisse la¬
chis. tͣnsisse lobuam. misisse hierłm
partẽ exercitus sui. cȩsaq ꝑ angłm
centũ octoginta quinq milia exer¬
citus eiꝰ: ⁊ ipsũ fugisse niniuen. in¬
t̾fectumq a filiis in fano di sui. ⁊ re¬
gnasse ꝓ eo asaradon filium eiꝰ egro¬
tasse exechiã. ⁊ recepisse ꝓpħȩ nuntio
sospitate. factum signum incredibi¬
le. ut sol decem horarũ spatiis reu̾¬
teret᷑ ad ortũ suũ. ⁊ pene duplex di¬
es fieret. Nc̃ legimꝰ. quod in illo tẽ
pore hoc ẽ in eodẽ anno quo hȩc
gesta st̃ omĩa. miserit marodach
baladan filiꝰ baladan rex babylo¬
nis. libros ⁊ munera ad ex echiã.
Non asaradon. qui sennacherib pa¬
tri apud assirios in regnũ succes¬
serat: de cuiꝰ seu morte. seu uita

Expanded text:
is Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua. » Supra legimus decimo quarto anno regis Ezechiae ascendisse Sennacherib regem Assyriorum super omnes civitates Juda munitas, et cepisse eas, et postea obsedisse Lachis, transisse Lobnam, misisse Hierusalem partem exercitus sui, caesaque per Angelum centum octoginta quinque millia exercitus ejus, et ipsum fugisse Niniven, interfectumque a filiis in fano Dei sui, et regnasse pro eo Assaraddon filium ejus: aegrotasse Ezechiam, et recepisse Prophetae nuntio sospitatem; factum signum incredibile, ut sol decem horarum spatiis reverteretur ad ortum suum, et pene duplex dies fieret. Nunc legimus quod in tempore illo, hoc est, in eodem anno quo haec gesta sunt omnia, miserit Merodach Baladan, filius Baladan, rex Babylonis, libros et munera ad Ezechiam; non Assaraddon, qui Sennacherib patri apud Assserat, de cujus seu morte seu vita
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd accid̾at suꝑ t̾ram: reliquit eũ d̃s
ut tẽptaretur. ⁊ nota fierent omĩa
q̃ erant in corde eiꝰ Iccirco aut̃ẽ tẽp¬
tationi relictus ẽ: quia pꝰ tantã ui¬
ctoriam. ⁊ solis regressum. ⁊ congraty¬
lationẽ regni potentissimi. cor illiꝰ e¬
leuatũ ẽ. Deniq in eodẽ uolumine
scribit᷑. Multi deferebant hostias ⁊
techie regi uide: ⁊ exaltatus ẽ corã
cunctis gentib. In dieb illis egrota¬
uit usq ad mort̾e: ⁊ orauit dñm. ⁊
exandiuit eũ. ⁊ dedit ei signum. S
ñ iuxta beneficia q̃ acceꝑat retri¬
buit: quia exaltatum ẽ cor eiꝰ. ⁊ fa¬
cta ẽ contͣ eũ ira. ⁊ contͣ iudam et
hierłm. Rursumq scͥptura sc̃a ela¬
tionẽ cordis eiꝰ dicit penitentia mi¬
tigata. inferens. Ꝙ humiliatus ẽ
postea eo qͦd exaltatum ẽet cor eiꝰ.
tam ipse qͣm habitatores hierłm: ⁊
eb ezechiȩ. Letatus ẽ gͦ in aduen¬
tu legators marodacħ. qu̾e patrẽ
fuisse nabuchodonosor hebrei au¬

Expanded text:
am, reliquit eum Deus, ut tentaretur, et nota fierent omnia quae erant in corde ejus . » Idcirco autem tentationi relictus est, quia post tantam victoriam, et solis regressum, et congratulationem regni potentissimi: cor illius elevatum est. Denique in eodem volumine scribitur: « Multi deferebant hostias et am cunctis gentibus. In diebus illis aegrotavit usque ad mortem, et oravit Dominum, et exaudivit eum, et dedit ei signum; sed non juxta beneficia quae acceperat retribuit, quia exaltatum est cor ejus, et facta est contra eum ira, et contra Judam et Hierusalem . Rursumque Scriptura sancta elationem cordis ejus dicit poenitentia mitigatam inferens: Humiliatus est postea, eo quod exaltatum esset cor ejus, tam ipse quam habitatores Hierusalem; et ebus Ezechiae . » Laetatus est ergo in adventu legatorum Merodach, quem patrem fuisse Nabuchodonosor Hebraei au
Abbreviated transcription (Latin):
mitto uobis apatre sp̃m ueritatis. qͥ a
patre egreditur. ille testificabit᷑ de me.
⁊ ꝓdest uob̃ut ego uadã. nͥ eñ ego abiero.
consolator ñ ueniet ad uos: consolator
ẽ. cui ⁊ ñc̃ p̃cipitur. ut consolet᷑ popłm
dĩ. Unde ⁊ apłs paulꝰ loquebatur ad
credentes. Benedictus ds ⁊ pat dñi

Expanded text:
mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre egreditur, ille testificabitur de me ; et: Prodest vobis ut ego vadam: nisi enim ego abiero, consolator non veniet ad vos ; consolator est, cui et nunc praecipitur, ut consoletur populum Dei. Unde et Apostolus Paulus loquebatur ad credentes: Benedictus Deus et Pater Domi
Abbreviated transcription (Latin):
suis qͥ st̃ isrłite. & propt̾ea ezechiam
di sermonib ñ ꝓbatũ. qͥin conseqñ¬
tib loquitur: consolamini consolamini
popłe m̃s. dicit d̾s ũr. Ut ꝓ quib ille
ñ rogauerat. dñi clem̃tia consolent᷑.
Consolamina consolamini popłs m̃s.
dicit d̾s ũr. Loquimini ad cor ierłm

Expanded text:
suis qui sunt Israelitae ; et propterea Ezechiam Dei sermonibus non probatum, qui in consequentibus loquitur: Consolamini, consolamini, populus meus, dicit Deus vester, ut pro quibus ille non rogaverat, Domini clementia consolentur. Cap. XL Consolamini, consolamini, populus meus, dicit Deus vester: Loquimini ad cor Jerusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
chos: quos in ministerio nabuchodo¬
nosor fuisse ñ dubium ẽ. Dixit q e¬
rechias. Bonum u̾bũ dm̃i qͦd locu¬
tus ẽ. In qͦ ab hebreis rep̃henditur.
cur ñ sit imiatus bonitat̃e moyfi
qui locutus ẽ ad dñm. Aut dimitte
eis hanc noxam: aut si ñ facis dele me
de libro tuo. quẽ scͥpsisti. Unde ⁊ apłs¬

Expanded text:
chos, quos in ministerio Nabuchodochos, quos in ministerio Nabuchodonosor fuisse, non dubium est . « Dixitque Ezechias: Bonum verbum Domini, quod locutus est. » In quo ab Hebraeis reprehenditur, cur non sit imiqui locutus est ad Deum: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facies, dele me de libro quem scripsisti . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. de babylone. qͦđ qͣnto t̃ra lon¬
gior sit unde uenerunt. tanto iste
inquit ad me. qͥ debuerat dicere. uene¬
r̃t ad glorificandũ dm̃ ꝓsigni magni¬
tudine: de babylone q̃ urbs in toto or¬
be potentissima ẽ. Rursusq ysaias.
Qͥ d inquit uidert̃ in domo tua: Et
ille respondit ex parte uerũ: quod
omĩa uiderint in domo illiꝰ. nec fũit
res. quã ñ ostenderit eisin thesauris
sius. S alterum tacet de quo uere¬
batur offensam qͦd ostenderit eiscun¬
cta q̃ haberet in sua potestate. haud
dubiũ qui ⁊ templi sir pellectilẽ. ꝑpt̃
q̃ ysaias dĩ sermone ꝓfert sententiã.
Audi u̾bum dñi exercituũ. Ueniet
tempꝰ qͣndo omĩa hec que in domo
tua sunt. ⁊ ñ tuo. s patrũ tuor labo¬
re quesita. in babylonẽ tͣnsferantur:
⁊ de semine tuo fiant eunuchi in au¬
la regia. Ex quo hebrei uolunt dam¬
helẽ. anauiã. misahelẽ. arariam. qͥ
fuere de regio semine factos ẽe eunu¬

Expanded text:
ad me, de Babylone: quod quanto terra lonad me, de Babylone: quod quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste inquit, ad me; qui debuerat dicere, venerunt ad glorificandum Deum pro signi magnitudine, de Babylone, quae urbs in toto orbe potentissima est. Rursumque Isaias, Quid, inquit, viderunt in domo tua? Et ille respondit ex parte verum, quod omnia viderint in domo illius, nec fuerit res quam non ostenderit eis in thesauris suis. Sed alterum tacet, de quo verebatur offensam, quod ostenderit eis cuncta quae haberet in potestate sua; haud dubium quin et Templi supellectilem. Propter quae Isaias Dei sermoni exercituum: Veniet tempus, quando omnia haec, quae in domo tua sunt, et non tuo, sed patrum tuorum labore quaesita, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eunuchi in aula regia. » Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, Misaelem, Azariam, qui fuere de regio semine, factos esse eunu
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã iudeoꝵs.⁊ assyrii regis inte¬
ritum. ñ cecinerit laudes dño: quas
cecinit moyses pharaone sũbmerso.
ẜ debbora int̾fecto sysara. ⁊ anna ge¬
nito samuhel. Unde cõmonitum ẽẽ
fragilitatis sue. Rursũq pꝰ corporis
sanitatẽ. ⁊ signi magnitudinẽ. of¬
ferri aliã occasionẽ suꝑbie: quã
ut prudens ⁊ dĩ cultor uitare de¬
buerat: nec monstrare alienigenis
diuitias suas. quas dõ tribuente
possederat. Ex quo iuxta leges qͦ
tropologie disciꝰ ñ mittendas
margaritas ante porcos: nec dan
scondit negocia. Et quicũq hoc fece¬
rit. omĩs uirtus illiꝰ eneruat᷑: peritq
post̾itas. ⁊ amisso uirili robore. in muli¬
ebrẽ redigitur mollitudinẽ. Ingredit᷑
gͦ ysaias ad regẽ: ⁊ qͦsi nescuis sciscitat᷑.
Qͥ d dixer̃t uiri istrͥ ⁊ unde uener̃t.
Duo int̾rogat: Qd locuti st̃: ⁊ unde ue¬
ner̃t. Ille ad unũ respondit. altero p̃¬
gendum ẽ: de t̾ra longinqua uener̃t

Expanded text:
victoriam Judaeorum, et Assyrii regis interitum, non cecinerit laudes Domino, quas cecinit Moyses, Pharaone submerso , et Debora, interfecto Sisara , et Anna, genito Samuele ; unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem, offerri aliam occasionem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat, nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta leges quoque tropologiae discimus, « non mittendas margaritas ante porcos, nec dand spiritu abscondit negotia. Et quicunque fecerit, omnis virtus illius enervatur, peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem. Ingreditur ergo Isaias ad regem, et, quasi nescius sciscitatur: « Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt? Duo interrogat, quid locuti sint, et unde venerint? Ille ad unum respondit, altero prgendum est: De terra longinqua venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rus. Non fuit inquit u̾bũ qͦd iuxta
hebraicã consuetudinẽ ꝓ re freq̃n¬
t accipit᷑ qͦd ñ ostendẽt eisiu domo
sua ⁊ in om̃i potestate sua. Unde dĩ
ira iustissima: qm̃ ñ solum thesauros
suos. atq palacii. s templi ostendit.
Qd certe fuit potestatis eiꝰ. de cuiꝰ
ualuis. auri lãminas ante ĩa tulerat.
Intronit autẽ ysaias ꝓpħa ad regẽ
erechiam: ⁊ dixit ei Qͥd dixer̃t uiri
isti: ⁊ unde uener̃t ad te. Et dixit

Expanded text:
juxta Hebraicam consuetudinem pro re frequenter accipitur, quod non ostenderit eis in domo sua et in omni potestate sua. Unde Dei ira justissima, quoniam non solum thesauros suos atque palatii, sed et Templi ostenderit: quod certe fuit potestatis ejus, de cujus valvis auri laminas ante jam tulerat. Introivit autem Isaias Propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti: et unde venerunt ad te? E
Abbreviated transcription (Latin):
tͦuoq sumꝰ auocilio lib̾ati cunctiꝰ diebꝰ ui¬
te nr̃e te can emꝰ in tẽplo. Et uissit
ysaias ut sumerent massam de fi¬
cis ⁊ cataplasmarent suꝑ uulnꝰ: sa.
naret᷑. E dixit ezechias. Qͦd erit
signum. qͥa ascendam indomũ di
Hoc pͥus legendum ẽ qtĩa oratio
erechiȩ. suie scͥptura. qũa nc̃ int̾¬
precati sumꝰ. Ante enĩ cataplasma
uulneri impositum ẽ ⁊ pͥus signõ
ab eo petitum future sanitatis. quã
gras ageret do: quod dicit᷑ fecisse sana-¬
tus. Aunt hebrei u̾bũ sĩn. qͦd p̃t̾mise¬
re.lxx. uleus sonare ñ uulnus. siã et
aquila Simmachꝰq ⁊ theodotio. eãrõs.
int̃pretati st̃: ꝑ qͦd morbũ regiũ intel
ligi uolunt. Cui contraria putantur.
uel sũpta in cibo. uł apposita corpori
quȩcũq st̃ dulcia. Ergo ut dĩ poten¬
tia monstraret᷑. ꝑ res noxias ⁊ adu̾sas.
sanitas restituta ẽ. Alii smn. ñ ulcus.

Expanded text:
tuoque sumus auxilio liberati, cunctis diebus vituoque sumus auxilio liberati, cunctis diebus vitae nostrae te canemus in Templo. Et jussit Isaias ut sumerent massam de ficis, et cataplasmarent super vulnus, et sanaretur. Et dixit Ezechias, quod erit signum, quia ascendam in domum Domini. Hoc prius legendum est quam oratio Ezechiae, sive Scriptura, quam nunc interpretati sumus: ante enim cataplasma vulneri impositum est, et prius signum ab eo petitum futurae sanitatis, quam gratias ageret Domino, quod dicitur fecisse sanatus. Aiunt Hebraei verbum SIIN , quod praetermisere LXX, ulcus sonare, non vulnus. Nam et Aquila Symmachusque et Theodotio ἕλκος interpretati sunt, per quod morligi volunt, cui contraria putantur, vel sumpta in cibo, vel apposita corpori quaecumque sunt dulcia. Ergo ut Dei potentia monstraretur, per res noxias et adversas sanitas restituta est. Alii SIIN, non ulcus,
Abbreviated transcription (Latin):
Iregna t̾rȩ. quia tũ es dñs solus
ontra sennacherib regis blas¬
phemias. solita ezechias arma corri.¬
puit. Rursumq ꝑgit ad tẽplum:
⁊ epłas eiꝰ expandit corã dño. Priꝰ ta¬
cuerat. Non enĩ audebat dñm timore
ꝑterritus in tẽplo orare: nec liberas
ad dm̃ p̃ces funde. Nc̃ autẽ qͥa iã au¬
dierat y saiã dicentẽ. ne timeas a fa¬
cie ũbors q̃ audisti. quib blasphema¬
uer̃t pueri regis assyriors me. ⁊ cȩc̃a:
audacter dñm dep̃catur. ⁊ solũ dm̃ as¬
serit ẽe uiuentẽ. ꝑque. ydola intelli¬
gimꝰ imagines mortuors. Qͦdq infeit.
uere enĩ dñe desertas fecer̃t reges as¬
syrioꝵs t̃ras. ⁊ regiones earũ. ⁊ deder̃t¬
dos earũ igni. ñ enĩ erant dii. s oꝑa
manuũ hominũ. lignũ ⁊ lapides. ⁊
cõminuer̃t eos. multis ꝓbatur hẏstoriis:
q̃ scribunt reges ꝑsarum uenisse in
greciam. ⁊ subuertisse atq spoliasse
templa grecors. Ultioneq postulat:

Expanded text:
regna terrae, quia tu es Deus solus. Contra Sennacherib regis blasphemias solita Ezechias arma corripuit. Rursumque pergit ad Templum, et Epistolas ejus expandit coram Domino. Prius tacuerat, non enim audebat Domini timore perterritus in Templo ora reserare, nec liberas ad Deum preces fundere. Nunc autem quia jam audierat Isaiam dicentem: Ne timeas a facie verborum quae audisti, quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me, et caetera: audacter Dominum deprecatur, et solum Deum asserit esse viventem: quae idola intelligimus imagines mortuorum. Quodque infert: Vere enim, Domine, desertas fecerunt reges Assyriorum terras, et regiones earum: et dederrant dii, sed opera manuum hominum, lignum et lapides: et comminuerunt eos, multis probatur historiis, quae scribunt reges Persarum venisse in Graeciam, et subvertisse atque spoliasse templa Graecorum: ultionemque postulat,
Abbreviated transcription (Latin):
maxime cũ saluator ad infernum
descenderit. ut uinctos de inferis
lib̃aret. Pro lacu manifestiꝰ idem
inferos tͣnstuler̃t. Uiuens uuuens
ipse conficebit᷑ tͥ: sic̃ ⁊ ego hodie. &
hic confessio ꝓ laudatione poni¬
t᷑. Neq emĩ sua scelera confitetur.
s gr̃as agit do. &. ñ ẽ pulchra lau¬
datio in ore peccatoris. Cũq infer¬
nꝰi mors ñ confiteant᷑. nec laudeñs

Expanded text:
maxime, cum Salvator ad infernum descenderit, ut vinctos de inferis liberaret. Pro lacu manifestius iidem inferos transtulerunt. « Vivens vivens ipse confitebitur, sicut et ego hodie. » Et hic confessio pro laudatione ponitur: neque enim sua scelera confitetur, sed gratias agit Deo, et non est pulchra laudatio in ore peccatoris. Cumque infernus et mors non confi
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ exaltas me de portis mortis: ut
annuntiẽ om̃s lauidationes tuas in
portis filiȩ syon. Has portas infer¬
ni reor q̃ adu̾sum petrũ ñ preua¬
lent: qͥa ddormiuit in plenitudine
dierũ suors. Sc̃i implent dies suos:
qualis fuit abraham. qͥ mortuus
ẽ plenꝰ diecũ in senectute bona. Pec¬
catores uͦ ⁊ impii. in dimidio dieruo
suor moruintur: de quib ⁊ psalmꝰ
loquitur. Uiri sanguinũ ⁊ dolosi ñ
dimidiabunt dies suos. Non enĩ im¬
plent oꝑa uirtutũ: nec student peni¬
tentia em̃dare delicta. Unde in medi¬
o uitȩ cursu ⁊ errors tenebris ducen¬
tur ad tartarum. Quesuui inquit
residuũ annoꝵ meoꝵ. Non me pu¬
tans ultra ẽe iucturum. dixi ñ ui
ia: qͦd in extrema sillaba alleluia so
nat. Ero quo lxx. tͣnstuler̃t: nequa¬
qͣm ultra uidebo salutare i in t̾ra
iruentiũ. De qua in alio loco scͥptũ

Expanded text:
Qui exaltas me de portis mortis, ut Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Has portas inferni reor quae adversum Petrum non praevalent, quia dormivit in plenitudine dierum suorum. Sancti implent dies suos, qualis fuit Abraham qui mortuus est plenus dierum in senectute bona: peccatores vero et impii in medio dierum suorum moriuntur, de quibus et Psalmista loquitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Non enim implent opera virtutum, nec student poenitentia emendare delicta. Unde in medio vitae cursu, et in errorum tenebris ducentur ad tartarum. Quaesivi, inquit, residuum annorum meorum, non me putans ultra esse victurum. Dixi, non vIA  , quod in extrema syllaba ALLELUIA   sonat, pro quo LXX transtulerunt Nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium. De qua in alio lo