comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habuit: cũ contra hostẽ suũ. libe¬
rũ uoluntatis arbitriũ accȩpit
Cui quia sua sponte succubuit.
mox de se qđ contra se ꝑstreper&
inuenit: mox in certamine infir-¬
mitatis tumultus repꝑit: & quã¬
uis in pace silentii ab auctore fue.¬
rat conditus: hosti tam̃ sponte sub¬
stratus. clamores de pugna tolera¬
uit. Ipsa enĩ carnis suggestio. qͣsi
quidam clamor. ẽ. contra qͥetem
mentis. Quã ante transgressionẽ
homo non sensit: qͥa nimirũ qđ
de infirmitate poss& tolerare. ñ
habuit. Postqͣm uͦ se sponte hosti
subdidit. astrictus culpȩ suȩ uin¬
culis. in quibusdã ei etiã nolens
seruit: & clamores in mente patit᷑:
cũ caro spui reluctat᷑. An ñ clamo¬
res intrinsecus audiẽbat. qͥ prauȩ
contra se legis uerba tolerabat di-¬
cens: uideo aliam legem in mem¬
bris meis. repugnantẽ legi m̃tis
lege peccati. quȩ. ẽ. in mẽbrĩ meis:
Contempletur gͦ uir sc̃s in qͣnta

Expanded text:
habuit, cum contra hostem suum libehabuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis lege peccati, quae est in membris meis Contempletur ergo vir sanctus in quanta
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc in paradyso homo positꝰ
fuerat: ut si se ad conditoris sui
obȩdientiã uinculis caritatis as¬
tringer&: ad cȩlestẽ angelorum
patriam. quandoq sine morte car.¬
nis transir&. Sic nanq ĩ mortalis
est conditus. ut tam̃ si peccaret
& mori poss&: & sic mortalis. ẽ.
conditus: ut si non peccar&. etiã
non mori possae: atq ex merito
liberi arbitrii. beatitudinẽ illiꝰ
regionis at tinger&: in qua uł
peccare. uel mori ñ possa&e. U̾bi gͥ
post redemptionis tempꝰ. carnis
morte interposita electi transeunt:
illuc ꝓculdibio parentes pͥmi
si in conditionis suȩ statu ꝑstitis¬
sent: etiã sine morte corpoꝵ tͣns¬
ferri potuissent. Dormiens gͥ sile¬
r&. & somno suo homo reqͥescer&:
dũ ad ęt̾nȩ patriȩ requiem du¬
ctus. quasi secessum quendã a cla-¬
more hoc humanȩ infirmitatis
inuenir&. Post peccatũ nãq qͣsi
clamans uigilat: qͥ contentionẽ
carnis ꝓpͥȩ repugnans portat:
Hoc qͥetis silentiũ homo conditꝰ

Expanded text:
Ad hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus
Abbreviated transcription (Latin):
arabicoq sermone deriuata. de
electis eius angelis memoratur
ei. qui maledicunt diei. Diẽ qͥppe
angelicis potestatibus uoluit: cũ
se super cȩteros. quasi in potentia
diuinitatis extollens: tot post
se ad interitũ legiones trax̃. Sed
hi nimirũ qui in auctore suo hu¬
mili corde ꝑstiterunt. cũ errori
eius noctẽ inesse. conspicerent: diẽ
claritatis illiꝰ. de sem& ipsis humi¬
lia sentiendo calcauer᷑: qui nunc
nobis doli eius tenebras indicant:
& quã sit illiꝰ despicienda ficta
claritas demonstrant. Dicat gͦ de
tenebrosa nocte. quȩ humanȩ in¬
firmitatis oculos claudit. maledi¬
cant ei. qui maledicunt diei: id
est illi electi sp̃c erroris eiꝰ tenebraᷤᷤ
dampnandas denuncient: qͥ ma-¬
gnitudinẽ claritatis illiꝰ. iã ab exor¬
dio fictã uident. Bene autẽ subdit᷑.
Qui parati sunt suscitare leuia¬
than. beuiathan qͥppe int̾p̃tatũ.
dr᷑ additamentũ eoꝵ. Quorum

Expanded text:
Arabicoque sermone derivata, de Arabicoque sermone derivata, de electis ejus angelis memoratur D ei qui maledicunt diei.  Rec. XIIIangelicis potestatibus voluit, cum se super caeteros quasi in potentia divinitatis extollens; tot post se ad interitum legiones traxit. Sed hi nimirum, qui in auctore suo humili corde perstiterunt, cum errori ejus noctem inesse conspicerent, diem claritatis illius de semetipsis humilia sentiendo calcaverunt: qui nunc nobis doli ejus tenebras indicant, et quam sit illius despicienda ficta claritas, demonstrant. Dicatur ergo de tenebrosa nocte, quae humanae infirmitatis oculos claudit: Maledicant ei, qui maledicunt diei, id est, illi electi spiritus erroris ejus tenebras damnando denuntient, qui magnitudinem claritatis illius jam ab exordio fictam vident. Bene autem subditur: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Leviathan quippe intepretatus dicitur additamentum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatur: & solitaria nex relin-¬
quit᷑: quia cũ dampnato a po-¬
stata spũ. ad tormenta ñ itur:
ueteri non ita dĩ: sed maledicat
eam qͥ maledixit diem: qͥ captu-¬
rus est grandem cętũ. Quibꝰ uer¬
bis aꝑte ostendit᷑: quod ascõ uiro.
in fine mundi uentura antixp̃i
se in mundi fine simulat. cum
quasi se deũ hominibꝰ ostentat:
cũ claritãtẽ sibi diuinitatis fal¬
lacit᷑ tribuit: & supra om̃e se¬
qđ deus. uel dr̃ uel colit᷑ extollit:
Noctẽ igit᷑ maledicit. qͥ maledicit
diem: quia nc̃ ille eius maliciã de-¬
struit: qui illustratione aduentꝰ
sui. tc̃ etiã potentiã eius fortitu¬
dinis extingu&. Ubi & bene sub¬
iungit᷑. Qui capturus. ẽ grandẽ
cȩtum. Huiꝰ enĩ cȩti fortitudo in
aquis capitꝰ᷑: quia antiqͥ hostis uer-¬
sutia. baptismi sacramento suꝑat᷑¬
Sed qđ trans latione ueteri. de
auctore om̃iũ dr̃: hoc translatio¬
ne hac. quȩ ad nos ex hebrȩo. ẽ.

Expanded text:
robatur; et solitaria nox relinrobatur; et solitaria nox relinquitur, quia cum damnato apostata spiritu ad tormenta non itur. veteri ita non dicitur; sed, Maledicat eam, qui maledixit diem, qui capturus est grandem cetum. Quibus verbis aperte ostenditur quod a sancto viro in fine mundi ventura Antichrisse in mundi fine simulat, cum se quasi Deum hominibus ostentat, cum claritatem sibi Divinitatis fallaciter tribuit, et se supra omne quod Deus vel dicitur, vel colitur, extollit. Noctem igitur maledicit, qui maledicit diem; quia ille nunc ejus malitiam destruit, qui illustratione adventus sui tunc etiam potentiam ejus fortitudinis exstinguet. Unde et bene subjungitur: Qut. Hujus enim ceti fortitudo in aquis capitur, quia antiqui hostis versutia baptismi sacramento suSed quod translatione veteri de auctore omnium dicitur, hoc translatione hac, quae ad nos ex Hebraeo est
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpetuũ ꝑman&: recte ad huc
ria efficit᷑: quia distinctione ꝑ-¬
separat᷑. Quod tam̃ intelligi &
quẽ sibi sociũ ad ꝑdic̾ionẽ fece.¬
rat amittat: & solus cũ suo cor.¬
pore hostis ꝑeat: dũ multos qͦ
destruxerat. redemptoris grã re¬
format. Solitaria gͦ nox efficit᷑.
cum sublatis eis qui electi sunt. so
lus antiquus hostis. ȩt̾nis ignibus
gehennȩ mancipatur. Bene autẽ
dicit᷑. nec laude digna. Cum enĩ
humanũ genꝰ erroris tenebris pid¬
sum. deos lapides creder&: ꝑ hoc
quod ilolis seruiebat: qͥd aliud
quã seductoris sui facta lau¬
dabat: Unde bene per paulum
aicit᷑. Scimꝰ quia nichil. ẽ. idolũ:
sed quȩ immolant gentes. demo¬
niis immolant. Qui gͦ idoloꝵ
uenerationi substrati sunt. qͥd
aliud quã noctis tenebras lau-¬
dauer: Sed ecce iam cernimꝰ. qͥa
nox illa non esse laude digna
ognoscit᷑: cũ a redempto huma-¬
no genere. idoloꝵ ueneratio re-¬

Expanded text:
in perpetuum permanet, recte adhuc in perpetuum permanet, recte adhuc ria efficitur, quia districtione perseparatur. Quod tamen intelligi et quem sibi socium ad perditionem fecerat, amittat, et solus cum suo corpore hostis pereat, dum multos quos destruxerat, Redemptoris gratia reformat. Solitaria ergo nox efficitur, cum sublatis eis qui electlus hostis antiquus aeternis ignibus gehennae mancipatur. Bene autem dicitur: Nec laude digna. Cum enim humanum genus, erroris tenebris pressum, deos lapides crederet, per hoc quod idolis serviebat, quid aliud quam seductoris sui facta laudabat? Unde bene per Paulum dicitur: Scimus, quia nihil est idolum; sed quae immolant gentes, daemoniis immolant . Qui ergo idolorum venerationi substrati sunt, quid aliud quam noctis tenebras laudaverunt? Sed ecce jam cernimus, quia nox illa non esse laude digna cognoscitur, cum jam a redempto humano genere idolorum veneratio rep
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia hoc ꝓculdubio fieri de¬
buit qđ redemitꝰ. ut & ꝑditũ an¬
gelũ non app̾hendendo deserer&:
& hominẽ in sem&ipso apphen¬
hi qui in interna luce ꝑmanent.
angelici sp̃c: menses autẽ eoꝵ or¬
dines. & dignitates intelligi. Sin¬
guli enĩ quiq sp̃c quia lucent. dicˢ
sunt: sed quia certis quibꝰdã dig-¬
nitatibus distingunt᷑. ut alii thro.¬
ni.alii dominationes. alii prin¬
cipatus. alii potestates sint: pro
hac ipsa distributione agminum
menses uocant᷑. Sed quia antiqꝰ
hostis. nequaquã ad meritũ lu¬
cis. nequaquã ad ordinẽ suꝑ noꝵ
agminũ redicit᷑: nec in diebus
anni. nec in mensibus numerat᷑
Sic qͥppe illũ ꝑpetratȩ suꝑbiȩ
cecitas grauat: ut ultra ad illa
claritatis intimȩ agmina suꝑna
non redeat. Nequaquã iam stan-¬
tibus lucis dignitatibus ad miscet᷑
quia tenebrarũ suarũ merito. seꝑ
ad ima depͥmit᷑. Qui qͥa ab illa
patriȩ cȩlestis frequentia. exors

Expanded text:
est, quia hoc procul dubio fieri deest, quia hoc procul dubio fieri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso apprehenhi qui in interna luce permanent, angelici spiritus; menses autem, eorum ordines et dignitates intelligi. Singuli enim quique spiritus, quia lucent, dies sunt. Sed quia certis quibusdam dignitatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates sint; pro hac ipsa distributione agminum, menses vocantur. Sed quia antiquus hostis nequaquam ad meritum lucis, nequaquam ad ordinem supernorum agminum reducitur: nec in diebus anni, nec in mensibus numeratur. Sic quippe illum perpetratae superbiae caecitas gravat, ut ultra ad illa claritatis intimae agmina superna non redeat. Nequaquam jam stantibus lucis dignitatibus admiscetur, quia tenebrarum suarum merito semper ad ima deprimitur. Qui quia ab illa patriae coelestis frequentia exsors
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficitꝰ: ita in suꝑna gr̃a uirtutũ
multiplex uita complet᷑. Potest
ꝑ annũ. etiã multitudo intelligi
redemptoꝵ: quia sicut exdierũ
multitudine annus ducit᷑: ita ex
collectione bonoꝵ hominũ. illa
electoꝵ innumerabilis uniuersi-¬
tas explet᷑. Hunc nãq annum
xerit me dñs. ad annunciandum
mansuetis misit me: ut mederer
contritis corde. & p̾dicarẽ captiuiꝰ
indulgentiã. & clausis aꝑtionem:
& p̃dicarẽ annũ placabilem dñi
Annus enĩ placabilis dñi p̃dicat᷑:
cum futura plebs fideliũ. ueritatis
lumine illustranda p̃dicit᷑. Quid
mentes: qͥd ꝑ menses. nͥ multipli¬
catȩ eoꝵ eccłȩ quȩ unã catholi¬
cam faciunt designat᷑: Illa gͦ nox
non computẽt᷑ in diebus anni. nec
numerẽtur in mensibꝰ: quia anti-¬
quus hostis suꝑbiȩ suȩ tenebris
pressus. aduentũ quidem redemp¬
toris conspicit: sed nequaquã ad
ueniam cum electis redit. Hinc
enĩ scriptũ. ẽ. Nusquã enĩ angłos

Expanded text:
ficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum; quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium, illa electorum innumerabilis universitas expletur. Hunc namque annum xerit me Dominus: ad annuntiandum mansuetis misit me, ut mederer contritis corde, et praedicarem captivis indulgentiam, et clausis apertionem, ut praedicarem annum placabilem Domini . Annus enim placabilis Domini praedicatur, cum futura plebs fidelium veritatis lumine illustranda praedicitur. Quid mentes; quid per menses, nisi multiplicatae eorum Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, designatur? Illa ergo nox non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus; quia antiquus hostis superbiae suae tenebris pressus, adventum quidem Redemptoris conspicit, sed nequaquam ad veniam cum electis redit. Hinc enim scriptum est: Nusquam enim angelos
Abbreviated transcription (Latin):
sidatione iusticię. dolorẽ tẽper&
pęnȩ. Uideat humanũ genꝰ un-¬
de. quõ cecidit: & dicat. Pereat
dies in qua natus sũ: & nox in
qua dictũ. ẽ. conceptus. ẽ. homo:
Ac si aꝑte dicat. Pereat spes ab
apostata angło illata. quȩ diem
se simulans ex ꝓmissione diui-¬
nitatis emicuit: sed noctem se
exhibens. lucem nob̃ nr̃ȩ ĩmor¬
talitatis obscurauit. Pereat an-¬
tiquus hostis qui lucẽ ꝓmissiõniꝰ
ostendit: sed peccati tenebras con¬
tulit: qͥ quasi diem se blandien¬
do innotuit: sed usq ad tenebro¬
sam noctẽ. ex impressa cordi ce¬
dies iste mentibus hominũ. cum
prauitatis eius ꝑsuasio ꝓsꝑa cre¬
dit᷑ & qualis sit intrinsecꝰ non
uidetur: sed cũ iniquitas illiꝰ sic̃
quasi quibusdam ante iudicii

Expanded text:
sideratione justitiae, dolorem temperet sideratione justitiae, dolorem temperet poenae. Videat humanum genus unde quo cecidit, et dicat: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed noctem se exhibens, lucem nobis nostrae immortalitas obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit, et peccati tenebras contulit; qui quasi diem se blandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa cordis caedies iste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut quasi quibusda
Abbreviated transcription (Latin):
trusus dignis suppliciis. etiã tẽ¬
ptandi licentiã amitcat. Is ni-¬
mirũ diem se exhib&: quia per
ꝓsꝑa illicit: sed in noctis tenebraᷤ
desinit. qͥa ad aduersa ꝑdicit:
Diem nãq ostendebat cũ dicer&.
in quacũq die comederitis ex eo.
aperientur oculi ur̃i. & eritis sic̃
dii: sed noctẽ intulit. cũ ad mor¬
talitatis tenebras ꝑdux̃. Dies i.¬
taq est illata ꝓmissio meliorum:
sed nox. ẽ. exhibita. ipsa experien-¬
tia calamitatum. Antiquus ho¬
stis dies est ꝑ naturã bene conditꝰ:
sed nox. ẽ. ꝑ meritũ. ad tenebras
delapsus. Dies. ẽ. cũ pollicendo bo-¬
na. humanis aspectibus lucis se
angłm simulat. paulo at testante
qui ait. ipse enĩ sathanas tͣnsfigu¬
rat se in angelũ lucis: sed nox est
cũ mentes consentientiũ. erroris
tenebris obscurat. Uir gͦ sc̃s in do
ris deflens. & nil speciale omnimͦ.
in speciali uulnere cõgitans: redu-¬
cat ad animũ originẽ culpȩ: & con-¬

Expanded text:
trusus dignis suppliciis, etiam tetrusus dignis suppliciis, etiam tentandi licentiam amittat.  mirum diem se exhibet, quia per prospera illicit; sed in noctis tenebras desinit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem intulit, cum ad mortalitatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est per naturam bene conditus; sed nox est per meritum ad tenebras delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum simulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes consentientium erroris tenris deflens, et nihil speciale omni modo in speciali vulnere cogitans, reducat ad animum originem culpae; et con
Abbreviated transcription (Latin):
defectu deficiunt. hi qͥ a uisio
tempus ñ ita ut male sit. sed ita
perit ut non sit: querendũ est
quid sit. qđ non ita ut non sit:
sed ita perire optat᷑ ut male sit:
Humana enĩ anima. siue angłicꝰ
sp̃c̃. ita immortalis. ẽ. ut mori
possit: ita mortalis. ut mori non
possit. Nam beate uiuere. siue ꝑ
uiciũ. seu per suppliciũ ꝑdit.
essentialit̾ autẽ uiuere. neq ꝑ ui-
ciũ. neq ꝑ suppliciũ amitcit
Aqualitate enĩ uiuendi deficit.
sed omnimodum subsistendi in¬
teritũ. nec moriens sentit. Ut gͦ
brȩuit᷑ dixerĩ: & im mortaliter
maritudine dicit᷑: quẽ credamꝰ
quod scs uir diei nõmine expri¬
mere uoluit: nisi apostatã spm̃.
qui in uiuendi essentia. etiã mo-¬
riendo subsistit: Quẽ ꝑditio
uitȩ non subtrahit: qͥa in ȩt̾̃no
dolore positũ. seruando mors im-¬
mortalis extinguit: qͥ iã a bea-¬
titudinis gła deiectus. ad huc
optat᷑ ut ꝑeat: ut uidelic& re¬

Expanded text:
defectu deficiunt hi qui a visiondefectu deficiunt hi qui a visiontempus non ita ut male sit, sed ita perit ut non sit; quaerendum est quid sit quod non ita ut non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima, seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit; ita mortalis, ut mori non possit. Nam beate vivere, sive per vitium, sive per supplicium perdit. Essentialiter autem vivere, neque per vitium, neque per supplicium amittit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. Ut ergo breviter dixerim, et immortaliter maritudine dicitur; quem credamus, quod vir sanctus diei nomine exprimere voluit, nisi apostatam spiritum, qui in vivendi essentia etiam moriendo subsistit? quem perditio vitae non subtrahit, quia in aeterno dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut pereat, ut videlicet re
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ conditus: sed cain primus
natus. ẽ. Quid. ẽ. gͦ diei natiui-¬
tatis maledicereꝰ: nisi aperte di¬
cere. dies mutabilitatis ꝑeat: &
lumen ȩt̾nitatis erũpat: Sed qͥa¬
perire duobus dicere modis solemꝰ:
alit̾ enĩ perire dicimꝰ. quando ali¬
quid optamꝰ ut non sit. & aliter
perire dicimꝰ. quando optamꝰ ut
male sit: hoc qđ de hoc die sub¬
ditur. obscur&e eũ caligo. & in¬
uoluat᷑ a maritudine: Liquido
ostenditur: quia dies iste. ñ ita
ut ñ sit. sed ita perire optat᷑
ut male sit. In uolui enĩ amari-¬
tudine ñ potest: qđ om̃ino ꝑ
tempus nr̃e mutabilitatis. non
quandoq tta periturũ. id est
transiturũ. ẽ. ut male sit. sed
ut pęnitus non sit : angelo in
sacro eloquio at testante. qͥ ait
non erit. Elam & si ꝓpħa dicit.
erit tempus eoꝵ in ȩternũ qͥa
ꝑ momenta tempꝰ dẽficit. nomi-¬
ne temporis. eoꝵ defectũ uoca¬
uit: ostendens. qđ sine omnimͦ

Expanded text:
enim conditus, sed Cain primus enim conditus, sed Cain primus natus est. Quid est ergo diei nativitatis maledicere, nisi aperte dicere: Dies mutabilitatis pereat, et lumen aeternitatis erumpat.  perire duobus modis dicere solemus aliter enim perire dicimus, quando aliquid optamus ut non sit; et aliter perire dicimus, quando optamus ut male sit, hoc, quod de hoc die subditur, Obscuret eum caligo, et involvatur amaritudine, liquido ostenditur quia dies iste non ita ut non sit, sed ita perire optatur, ut male sit. Involvi enim amaritudine non potest quod omni modo tempus nostrae mutabilitatis non quandoque ita periturum, id est, transiturum est, ut male sit; sed ut penitus non sit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: non erit . Nam etsi Propheta dicit, Erit tempus eorum in aeternum , quia per momenta tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
capita consꝑsisse: uidit consi¬
deratione suȩ ꝑcussionis om¬
mutescere: & uir sc̃s inspexit
quia hi qui ꝓspera temporalia
sequirebant᷑: ex comparatione
mentis ꝓpriȩ. eũ temporali
fractũ aduersitate credidant:
Ispex̃ quod transitoria afflic¬
tione ꝑcussum. desperate ñ
flerent: nisi ipsi desperatã men-¬
tem. a spe incolumitatis internȩ
subtraherent: & dum erupit fo-¬
ris in uocem doloris: uulneratis
intus. ostendit uirtute medica-¬
minis. dicens. Pereat dies in qua
em natiuitatis. nisi omne hoc tẽ¬
pus nr̃ȩ mortalitatis intelligiꝰ
qđ quandiu nos in hac nr̃ȩ muta.¬
bilitatis corruptione retin&. et̾¬
nitatis nobis incõmutabilitas non
apparte: Qui gͥ diem iam ȩt̾ni-¬
tatis uid&: egre diem suȩ mor-¬
talitatis sustin&. Et notandum
quia non ait. ꝑeat dies in qua
conditus. sed pereat dies in qua
natus sum. In die quippe iusti-¬
ciȩ homo. ẽ. conditus: sed iam
in tempore culpȩ natus. Adã

Expanded text:
capita conspersisse, vidit consicapita conspersisse, vidit consideratione suae percussionis obmutescere; et vir sanctus inspexit, quia hi qui prospera temporalia requirebant, ex comparatione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem ab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua em nativitatis, nisi omne hoc tempus nostrae mortalitatis intelligi? quod quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre diem suae mortalitatis sustinet. Et notandum quia non ait, Pereat dies in qua conditus: sed, Pereat dies in qua natus sum. In die quippe justitiae homo est conditus, sed jam in tempore culpae natus. Adam
Abbreviated transcription (Latin):
sum: descendat ignis de cȩlo.
& consumat uos. Quoꝵ utro.¬
rũq sententia. quanta uerita¬
tis ratione conualuit: t̾minꝰ
causȩ monstrauit. Nam &
symon ȩt̾na ꝑditione interiit:
& duos qͥnquagenarios desuꝑ
ueniens fłama. consumpsit:
Uirtus gͦ subsequens testificat᷑
qua mente. maledictionis sen.¬
tentia ꝓmit᷑. Cum enĩ & ma¬
ledicentis in nocentia ꝑman&:
& tam̃ eum qui maledicit᷑. usq
ad interitum maledictio absor¬
b&: ex utriusq partis fine
colligit᷑ ⁊ quia ab uno & in¬
timo iudice. in reum senten¬
tia sumpta iaculatur. Igit᷑ si¬
subtiliter beati iob uerba pen.¬
samus: non. ẽ. eius maledic¬
tio. ex malicia delinquentis:
sed ex rectitudine iudicis:
Non . ẽ. ira cõmoti: sed docͥri¬
na tranquilli. Qui enĩ tam
recta maledicens intulit: non
ꝑturbationis uicio succubuit.
sed doctrinȩ magisteriũ ĩpen¬
dit. Uidit quippe amicos cũ
clamore flere: uidit uestes
conscindere: uidit puluere

Expanded text:
sum, veniat ignis de coelo sum, veniat ignis de coelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur. 23. subtiliter beati Job verba pensamus, non est ejus maledictio ex malitia delinquentis, sed ex rectitudine judicis; non est ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam recta maledicens intulit, non perturbationis vitio succubuit, sed doctrinae magisterium impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, vidit vestes scindere, vidit pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ. sed liuore uindictȩ ꝓmit᷑.
uoce pauli p̾dicantis ammo¬
nemur: qͥ ait. Benedicite : &
nolite maledicere. Et rursũ:
Neq maledici: regnũ dei pos¬
sicdebunt. Deus gͦ maledicere dr̃
& tam̃ maledicere homo ꝓhi¬
bet᷑: quia quod homo agit
malicia uindictȩ: deus non
facit. nͥ examine. & uirtute
dictionis sententiã ꝓferunt:
non ad hanc ex uoto ultionis.
sed ex iusticiȩ exãmine erũ¬
punt. Intus enĩ subtile dĩ iu-¬
diciũ aspiciunt: & mala foris
exurgentia. quia maledicto
debeant ferire cognoscunt: &¬
eo in maledicto non peccant :
quo ab int̾no i udicio nͦ discor¬
dant. Hinc . ẽ qđ petrus in
offerentẽ sibi pecunias symo.¬
nem: sententiã maledictionis
intorsit dicens. Pecunia tua te¬
cũ sit in ꝑditione. Qui enĩ ñ
ait. ẽ. sed sit: non indicatiuo
sed optatiuo modo. hȩc se di¬
xisse signauit. Hinc helias du¬
obus quinquagenariis ad se
uenientibus: dix̾. Si homo dĩ

Expanded text:
tiae, sed livore vindictae promitur, tiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis ammonemur, qui ait: Benedicite et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur, quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute dictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia quia maledicto debeant feriri se cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecunias Simonem, sententiam maledictionis intorsit dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo sed optativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lo pulsante. ex impatientia ad
uocẽ maledictionis erumpere:
quẽ nimirũ nõuim̾ inter dam¬
pna rerũ. mortẽq filioꝵ. inter
uulnera corporis. int̾ uerba
malesuadentis uxoris. magna
creatori p̃conia. humili mente
reddidisse. Patefęcit gͦ qͣ m̃te
hȩc quietus dixerit: qui tot
dei laudes etiã ꝑcussus emana
in ꝑcussione dolor humilem
ostendit. Sed cũ certo nouimꝰ.
quod maledictũ scriptura sa-¬
era ꝓhib&: cur recte aliqͣndo¬
fieri dicimus. quod uitari eo¬
dem sacro eloquio ñ ignoramꝰ:
sacra duobus modis maledictũ
memorat: aliud uidelic& qđ
approbat: aliud qđ dãpnat:
Aliter enĩ maledictũ ꝓfert᷑
iudicio iusticiȩ: alit̾ liuore
uindictȩ. Maledictũ qͥppe¬
homini peccanti platum est:
cũ audiuit. Maledicta terra:
in oꝑe tuo. Maledictũ iusti-¬
ciȩ iudicio profert᷑: cum ad
abraham dicit᷑. Maledicã ma-¬
ledicentibus tibi. Rursũ qͥa
maledictũ non iudicio iusti¬

Expanded text:
lo pulsante, ex impatientia ad lo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavin percussione dolor humilem ostendit. Sed cum certo novimus quod maledictum sacra Scriptura prohibet, cur recte aliqfieri dicimus, quod vitare eodem sacro eloquio non ignoramussacra duobus modis maledictum memorat. Aliud, videlicet, quod approbat; aliud, quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum homini peccanti prolatum est cum audivit: Maledicta terra in opere tuo . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justi
Abbreviated transcription (Latin):
& diu consedentes in terra tacu.¬
sse memorant᷑: atq de inde sub¬
iungit᷑. post hȩc aperuit iob
os suũ. & maledix̃ diei suo: ut
ipso uidelic& narrationis ordi¬
ne ꝑpendat᷑: quia nequaquã
maledictũ ꝑ impatientiã ꝓtu¬
lit: qͥ ad maledictionis uocẽ.
amicis adhuc tacentibꝰ erupit
cognita morte filioꝵ. eũ ꝓcul-
dubio ad maledictionẽ dolor
excitar&. Sed quid tc̃ dixit
audiuimꝰ. Ait nãq. Dñs dedit:
dñs abstulit. Rursum si ira mo-¬
tus maledicer&: saltẽ ꝑcussus
in corpore. uel malesuasus a con¬
iuge. maledictũ inferre potuiss&
Sed quid tc̃ respondit: agnoui¬
mus. Ait nãq. koquuta es qͣsi
una e stultis mulieribꝰ. Si bo.¬
na accȩpimꝰ de manu dñi: mala
quare non sustineamꝰ: Post hȩc
uero describitur. qͥa amici ueni¬
mexq subi ungit᷑ hoc qđ diei
suo maledixisse perhibet᷑. Nimiᷤ
itaq est incongruũ. ut suspicẽ¬
mur eum. nullo instigante. nul¬

Expanded text:
et diu considentes in terra tacuiet diu considentes in terra tacuisse memorantur, ac deinde subjungitur: Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo; ut ipso videlicet narrationis ordine perpendatur quia nequaquam maledictum per impatientiam protulit, qui ad maledictionis vocem amicis adhuc tacentibus erupit.cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Post haec vero describitur, quia amici venimoxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaque incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nul
Abbreviated transcription (Latin):
serendũ qđ dicit᷑: aperuit os
suum. Scriptura enĩ sacra. ex his
quȩ tenuit̾ p̃mitcit: reuerent᷑
expectanda indicat. q̃ subi un¬
git. Sic̃ enĩ clausa uascula. quid
intus habeant ignoramꝰ: aperto
uͦ ore uasculoꝵ quid intus con-¬
tineatur agnoscimꝰ: ita scõꝵ cor¬
da quȩ clauso ore occulta sunt.
aperto ore detegunt᷑: & cũ co¬
gitationes de tegunt. os aꝑire
referunt᷑ : ut intenta mente qua-¬
si aꝑtis uasculis. quid intus con-¬
tineant festinemus agnoscere:
ac nosm & ipsos. eoꝵ intimo odõ¬
re recreare. Unde & sublimia
p̃cepta dño in monte dicturo.
tc̃ suũ os in p̾ceptis aꝑuit: in
quibus dudũ aꝑuerat ora ꝓpħa¬
rũ. Ualde aut̾ẽ sollert̾ intuendũ
est. qđ dr̃ post hȩc: ut nimirũ
uirtus rei quȩ agit᷑. ueracit᷑ ex
tempore sentiatur. Priꝰ enĩ rerũ¬
lor uulnerũ: ꝑsuasio coniugis:
aduentꝰ amicoꝵ describit᷑: qui
scidisse uestes. exclamantesq fle¬
uisse. puluere capita consꝑsisse.

Expanded text:
serendum quod dicitur, Aperuit os suum. Scriptura enim sacra ex his quae tenuiter praemittit, reverenter exspectanda indicat quae subjungit. Sicut enim clausa vascula quid intus habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnoscimus; ita sanctorum corda, quae clauso ore occulta sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt, os aperire referuntur, ut intenta mente, quasi apertis vasculis, quid intus contineant festinemus cognoscere, ac nosmetipsos eorum intimo odore recreare. Unde et sublimia praecepta Domino in monte dicturo ptunc os suum in praeceptis aperuit, in quibus dudum aperuerat ora prophetarum. Valde autem solerter intuendum est quod dicitur, Post haec, ut nimirum rei virtus quae agitur veraciter ex tempore sentiatur. Prius enim vastidolor vulnerum, persuasio conjugis, adventus amicorum describitur, qui scidisse vestes, exclamantesque flevisse, pulvere capita conspersisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ctu eius ardebit: & in circuitu
eiꝰ tempestas ualida. Tenebrosus
ergo turbo hanc noctẽ possidet:
quia apostatã spm̃. a conspectu
districti iudicis. ad ȩt̾̃na supplicia.
pauenda illa memorata tempe¬
stas rapit. Turbine gͦ nox ista poᷤ¬
sidet᷑: quia suꝑba eius cecitas. di¬
stricta animaduersione ꝑcutit᷑.¬

Expanded text:
ctu ejus ardescet, et in circuitu ejus tempestas valida. » Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti judicis ad aeterna illa supplicia pavenda illa tempestas rapit. Turbine nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas districta animadversione percutit
Abbreviated transcription (Latin):
nos in cogitationibꝰ fluctuare
considerat: maloꝵ mentes qui
ex auctoritate huiꝰ mundi p̃mi¬
nent. ad ꝑsuasionẽ nr̃ȩ decepti¬
onis instigat: Cumq nos agere
infirma conspexerit. ea quasi fortia
fauoribus extollit: & quasi natos
masculos loquit᷑: cũ corruptores
ueri. ꝑ mendaciũ nos extitisse gra¬
tulatur. Patri gͦ masculum natum
deniinciat: quando huic mundo.
eum quẽ ꝑsuaserit. factũ in nocen¬
tiȩ corruptorẽ demonstrat. Flam
cũ cuilib& peccanti. ac suꝑbienti
dr̃. fecisti sicut uir: qͥd aliud quã
natus masculus in mundo ꝑhibet᷑
Iure itaq uir qͥ natũ masculũ nun
ciat maledicitur: qͥa ipso eiꝰ nuncio
rȩpbũ gaudiũ nr̃i corruptoris in¬
dicat᷑. His gͦ scripturȩ sacrȩ male¬
dictionibus discimus. qͥd apud be¬
atũ iob. in uoce maledictionis in¬
qͥramꝰ: nequẽ deus post uulnera
& uerbera. remiinerat: lector eiꝰ
uerba recdarguere non intelligenᷤ

Expanded text:
nos in cogitationibus fluctuare nos in cogitationibus fluctuare considerat, malorum mentes, qui ex auctoritate hujus mundi praeeminent, ad persuasionem nostrae deceptionis instigat; cumque nos agere infirma conspexerit, ea quasi fortia favoribus extollit, et quasi natos masculos loquitur, cum corruptores veritatis per mendacium nos exstitisse gratulatur? Patri ergo masculum natum denuntiat, quando huic mundo eum, quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam cum cuilibet peccanti ac superbienti dicitur, Fecisti sicut vir, quid aliud quam natus masculus in mundo perhibetur? Jure itaque vir, qui masculum natum nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruptoris indicatur. His ergo Scripturae sacrae maledictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictionis inquiramus, ne quem Deus post vulnera et verba remunerat, lector verba ejus redarguere non intelligens
Abbreviated transcription (Latin):
res terrȩ. sterilitatis dampno fe¬
riant᷑ : quatinꝰ ipsi maledictioniᷤᷤ
sententiã acciꝑent. qͥ apud se
mortẽ regis susciꝑe. iniquitate
sua exigente meruissent. Sed
qui natiuitatẽ illiꝰ. patri nuncia¬
uit: Hoc nimirũ tanto intrinsecꝰ
maiori mẏsterio plenũ. ẽ: qͣnto
extrinsecꝰ humana ratione uacu¬
um. Nam siqͥd exteriꝰ rationabi¬
le fortasse sonuiss&: nequaquã
nos ad studiũ interioris intellec¬
tus accendet. Eo gͦ nob̃ plenius
aliquid intus innuit: quo fori
rationabile nil ostendit. Si enĩ
Lex matris suȩ utero. hoc in mun¬
do ꝓpħa affligendus ꝓdiit: na¬
tiuitatis eius nunciꝰ. quid deliqͥt:
Sed qͥd ꝑsona ꝓphȩ fluctuantis:
nisi ꝑ penȩ meritũ ueniens hu-¬
mani generis mutabilitas desi-¬
gnatur : E quid ꝑ patrẽ illiꝰ:
nisi iste de quo nascimur mundꝰ
expͥmit᷑ : Ee quis . ẽ. ille uir qui
natiuitatẽ nr̃am patri annunci.¬
atꝰ nisi antiquus hostis. qui cũ

Expanded text:
res terrae sterilitatis damno feres terrae sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam 104 acciperent, qui apud se mortem regis suscipere iniquitate sua exigente meruissent.  Vequi nativitatem illius patri nuntiavit? Hoc nimirum tanto intrinsecus majori mysterio plenum est, quanto extrinsecus humana ratione vacuum. Nam si quid exterius rationabile fortasse sonuisset, nequaquam nos ad studium interioris intellectus accenderet. Eo ergo nobis plenius aliquid intus innuit, quo foris rationabile nihil ostendit. Si enim ex matris suae utero hoc in mundo propheta affligendus prodiit, nativitatis ejus nuntius quid deliquit? Sed quid persona prophetae fluctuantis, nisi per poenae meritum veniens humani generis mutabilitas designatur? Et quid per patrem illius, nisi iste de quo nascimur mundus exprimitur? Et quis est ille vir qui nativitatem nostram patri annuntiat, nisi antiquus hostis, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ mors nr̃i redemptoris
expͥmit᷑: non immerito ꝑ gel¬
boe montes suꝑba iudeoꝵ corda
signant᷑: quȩ dũ in huiꝰ mundi
desidersis defluunt: in xp̃i idẽ.
uncti se morte miscuer: & quia
in eis unctus rex corporalit̾ mo¬
rit᷑: ipsi ab om̃i gr̾ȩ rore siccant᷑
De quibꝰ & benedicit᷑. ut agri pͥ¬
mitiarũ. eẽ. non possint. Suꝑbe
quippe hebreoꝵ mentes. pͥmiti¬
uos fructus non ferunt: quia in
redemptoris aduentu. ex parte
maxima in ꝑfidia remanentesꝰ
pͥmordia fidei seqͥ noluer̃. Scã
nanq ȩccła in pͥmitiis suis. mul¬
titudine gentiũ fęcundata. uix
in mundi fine iudeos quos inue¬¬
nerit suscipi& : & extrema colli-¬
gens. eos quasi reliquias frugum
pon&. De quibus nimirũ reliqͥis.
isaias dicit. Si fuerit numerus
filioꝵ ifrł quasi harena maris:
reliquiȩ saluȩ fient. Possunt tam̃
iccirco gelboe montes ore ꝓphȩ
maledici: ut dum fructus exa¬
rescente terra ñ ortt᷑: possesso¬

Expanded text:
mortuum, mors nostri Mediatoris mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos, quos invenerit, suscipiet; et extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponet. De quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Possunt tamen idcirco Gelboe montes ore prophetae maledici, ut dum fructus exarescente terra non oritur, possesso
Abbreviated transcription (Latin):
nr᷑ ualde rarũ. & ex solo diuino
mirac ulo euenire posse monstra¬
r&: apud homines inquit hoc im
dant: ipsa iam lit tera indicat.
quod in eis scs uir iuxta lit̾ce¬
citimꝰ: hoc qđ beati iob ore ꝓ¬
latũ.ẽ. subtilius indagamus:
Quid. ẽ enĩ qđ dauid qui re-¬
tribuentibꝰ mala non reddidit.
cũ saul & ionathan bello occum¬
berent. gelboȩ montibꝰ maledi¬
cit dicens: montes gelboe nec
ros nec pluuia ueniat suꝑ uos.
neq sint agri pͥmitiarũ: qͥa
ibi abiectus. ẽ. clipeus saul. qͣsi
qđ ieremias cũ p̃dicationẽ suã
cerner&. audientiũ difficultate
p̃pediri. maledicit dicens: male¬
dictus uir qͥ annunciauit patri
meo dicens. natus. ẽ. tibi puer
masculus: Quid gͦ montes gel¬
boȩ saul moriente deliquerunt:
quatinꝰ in eos nec ros nec plii¬
unia cader&. & ab om̃i eos uiridita.¬
tis germine. sententiȩ sermo sic¬
car&e : Sed quia gelboe int̾p̃tat᷑
decursus. ꝑ saul autẽ unctũ &

Expanded text:
noster valde rarum, et ex solo divino noster valde rarum, et ex solo divino miraculo evenire posse monstraret: Apud homines, inquit, hoc imdant, ipsa jam littera indicat, quod in eis sanctus vir juxta littecutimus, hoc quod beati Job ore prolatum est, subtilius indagamus. Quid est enim, quod David, qui retribuentibus sibi mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeus quod Jeremias, cum praedicationem suam cerneret audientium difficultate praepediri, maledicit dicens: Maledictus vir qui annuntiavit patri meo, dicens: Natus est tibi puer masculus ? Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et
Abbreviated transcription (Latin):
Qui adhuc cũ quibus quiescere
potuiss&: adiungit dicens. Cũ
regibus & consulibus terrȩ: qui
edificant sibi solitudines. Quis
ignor& quod reges terrȩ ac con-¬
sules. eo a solitudine longe sunt.
quo innumeris obsequentium
cuneis constipant᷑: uel quã dif¬
ficile hi ad requiem tendunt.
qͥ tam duris rationũ multipli¬
ciũ nexibus astringunt᷑. script᷑a
at cestante quȩ ait÷ iudiciũ du-
rissimu̾ in his quȩ presunt fi&e:
nde & in euglio ueritas dicit.
luimultũ datũ. ẽ: multũ que¬
rit᷑ ab eo. Qui adhuc quos in eadẽ
requie socios habuiss&: insinuat
dicens. Aut cũ principibꝰ qͥ possi¬
dent aurũ: & replent domos suas
argento. Rarũ ualde . ẽ. ut qui
aurũ possident. ad reqͥem ten-¬
dant: dumꝑ sem& ipsam ueritaᷤᷤ
dicit: difficile qͥ pecuinias habeq:
intrabunt in regnũ cęloꝵ. Nã qͥ
hic multiplicandis diuiciis inhi¬
ant: quȩ alteriꝰ uitȩ gaudia spe-¬
rant: Quod tam̃ ut redemptor

Expanded text:
Qui adhuc cum quibus quiescere Qui adhuc cum quibus quiescere potuisset, adjungit dicens: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines. Quis ignoret quod reges terrae ac consules eo a solitudine longe sunt, quo innumeris obsequentium cuncis constipantur? Vel quam difficile hi ad requiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringuntur? Scriptura attestante, quae ait: Judicium dsimum in his qui praesunt fiet . Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Qui adhuc quos in eadem requie socios habuisset, insinuat dicens: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. Rarum valde est ut qui aurum possident, ad requiem tendant, dum per semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod tamen, ut Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
egressus ex utero statĩ periss&ꝰ
retributionis meritũ. ex hac ipsa
ꝑditione conciper& : Numquid
etna requie ab ortiui ꝑfruunt᷑:
Quisquis enĩ regenerationis un-
non soluit᷑: reatu pͥmi uin-¬
uli ligatus tenet᷑. Quod uͦ apud
us ual& aqua baptismatis: hoc
it apud ueteres. uel ꝓ paruu-
lis sola fides: uel ꝓ maioribꝰ uir-¬
tus sacrificii: uel ꝓ his qͥ ex abra-¬
hȩ stirpe ꝓdierant. misteriũ cir-¬
cu̾cisionis. Nam qͥa unusquisq
cũ pͥmi parentis culpa concipitur:
ꝓpħ testat᷑ dicens. Eoce enim in
iniqͥtatibꝰ conceptus sum. Et qͥa is
quẽ salutis unda non diluit. ori¬
ginalis culpȩ supplicia ñ amit¬
dicens. Nisi quis renatus fuerit
ta ȩt̾nã. Quid. ẽ. gͦ quod in
uulua mortuũ se fuisse desid̾at.
& potuisse se quiescere eiusdem
mortis beneficiis sperat: dũ con-¬
st& cũ nequaquã eũ requies uitȩ
susciper&. si a reatu illũ origina¬
lis culpȩ. nequaquã diuinȩ cog-¬
nitionis sacramenta liberassent :

Expanded text:
egressus ex utero statim periisset, retributionis meritum ex hac ipsa perditione conciperet? Nunquid aeterna requie abortivi perfruuntur? Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apulis sola fides, uel pro maioribus uirtus sacrificii, uel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amitdicens: Nisi quis renatus fuerittam aeternam . Quid est ergo quod in vulva se mortuum fuisse desiderat, et potuisse se quiescere ejusdem mortis beneficiis sperat, dum constet quod nequaquam eum requies vitae susciperet, si a reatu illum originalis culpae 103 nequaquam divinae cognitionis sacramenta liberassent?
Abbreviated transcription (Latin):
opa a mundo corde ñ ꝓdeunt: cap¬
⁊ in occultis cogitationibꝰ. noctis
huiꝰ tenebris obscurant᷑. Qui sȩpe
ea quȩ mundo corde ñ faciunt.
etiã oꝑa amittunt. Quia gͦ nex
pͥualere ꝑmitcit᷑. quando & int̾
hona oꝑa. cordis intentio minime
mundat᷑: dicat᷑ recte. Obtenebrent᷑
stellȩ caligine eius: id. ẽ. contͣ eos
qui ante humanos oculos quasi
bonis oꝑibꝰ splendent. malicia an-¬
tiqui hostis obscura p̃ualeat: &
hoc quod ante humana iudicia
sumpserant: lum̃ laudis deponañ:
laligine qͥppe noctis obscurant᷑.
cũ eoꝵ uita aꝑto errore confundit᷑:
ut nimirũ tales etiã foris in acti-¬
one appareant: quales apud se.¬
m& ipsos intus di uino parere iu-¬
dicio non formidant. Sequitur:

Expanded text:
opera a mundo corde non prodeunt, capopera a mundo corde non prodeunt, capti in occultis cogitationibus, noctis hujus tenebris obscurantur; qui saepe ea quae mundo corde non faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevalere permittitur, quando et inter bona opera cordis intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanos oculos quasi bonis operibus splendent, malitia antiqui hostis obscura praevaleat; et hoc, quod ante humana judicia sumpserant, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurantur, cum eorum vita aperto errore confunditur; ut nimirum tales etiam foris in actione appareant, quales apud semetipsos intus divino parere judicio non formidant. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
stellarũ nomine aliquando scõꝵ
iusticia. quȩ in huiꝰ uitȩ tenebris
luc&: aliquando uͦ hypochrita.¬
rũ fictio demonstratur: qͥ bona
quȩ faciunt. ad ꝑcipiendas lau-¬
des. hominibus ostendunt. Si e¬
nĩ recte uiuentes. stellȩ ñ essent:
nequaquã paulus discipulis dice¬
r&. In medio nationis prauȩ &
ꝑuersȩ: inter quos lucetis sic lu.¬
minaria in mundo. Rursũ. sint̾
de actione sua retributionẽ fa¬
uoris humani ñ quererent: nequa.¬
quã stellas ioħs ruere a cȩlestibus
uider& dicens. Misit draco caudã:
& traxit t̾ciã partẽ stellarũ. Dra¬
conis enĩ cauda. stellarũ pars tra-¬
hitur: quia extrema ꝑsuasione
antixp̃i. qͥdam qͥ uident᷑ lucere ra-¬
pientur. Otellas nãq in terrã trã¬
here. ẽ: eos qui uident᷑ studio ui-¬
tȩ cȩlestis inherere. ex amore t̾re¬
no iniquitate aꝑti erroris inuol.¬
uere. Sunt nanq nonnulli. qui
inte humanos oculos. uelut mag¬
nis oꝑibus lucent: sed qͥa hȩc ipsa

Expanded text:
rum nomine aliquando sanctorum justitia, quae in hujus vitae tenebris lucet, aliquando vero hypocritarum fictio demonstratur, qui bona quae faciunt ad percipiendum laudes hominibus ostendunt. Si enim recte viventes stellae non essent, nequaquam Paulus discipulis diceret: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Rursum si inter de actione sua retributionem favoris humani non quaererent, nequaquam stellas Joannes ruere a coelestibus videret, dicens: Misit draco caudam, et traxit tertiam partem stellarum . Draconis enim cauda stellarum pars trahitur, quia extrema persuasione Antichristi quidam qui videntur lucere rapientur. 112 Stellas namque in terram trahere, est eos qui videntur studio vitae coelestis inhaerere, ex amore terreno iniquitate aperti erroris involvere. Sunt namque nonnulli qui ante humanos oculos velut magnis operibus lucent; sed quia haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Misercus gͦ creator ut redimer&
illam ad se debuit reducere. quã
in ꝓpetratione culpȩ. ex infirmi¬
tate aliqͥd constat habuisse: & eo
altius debuit apostatã angelum
repellere: quo cũ a ꝑsistendi forti¬
tudine corruit: nil infirmũ ex
aarne gestauit. Unde & recte
psalmista. cũ misercũ redẽptorẽ
nominibus dicer&: ipsam quoq
causam miscdiȩ ex pressit dicens:
Et memoratus. ẽ. quia caro sunt.
Ae si dicer&. Quo eoꝵ infirma ui-¬
dit: eo districte culpas punire
noluit. Est adhuc aliud qͦ & ꝑdi-
tus homo reparari debuit: & su¬
dit: hominẽ uͦ aliena ꝓstrauit:
luia gͦ humanũ genus ad lucẽ
penitentiȩ. redemptoris aduentu
rediicit᷑. apostata uͦ angelus ad
restaurationis lucẽ. nulla spe
ueniȩ. nulla conuersionis emen-¬
datione reuocat᷑: dicat᷑ recte:
Non reqͥrat eum deus desuꝑ: &
non illustr& lumine. Ac si aꝑte
diceret᷑. Quia ipse tenebras intu-¬
litꝰ. toler& sine fine qđ fȩcit: nec
unquã lum̃ pristini status recipi-¬

Expanded text:
Misertus ergo Creator ut redimeret, illam ad se debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde et recte Psalmista cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit dicens: Et memoratus est, quia caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire nolutus homo reparari debuit, et supdit, hominem vero aliena prostravit. Quia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipi