comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eã qͣ xp̃iani & filii dĩ sumꝰ. qͥs eũ pa¬
cient̾ catholicoꝵ sacerdotũ ñ dicimꝰ
audiret. s ante oculos suos ferret:
Qua ꝓpt̾ ñ cupandi st̃ iudices. qͥa
eccłastica õsuetudine nom̃ gr̃ȩ audi¬
ert̃: nescientes qͥd huiꝰ modi homines
uł in suȩ doctrine libris. uł ĩ suoꝵ
solent aurib spargere. Non agit᷑ de
uno pelagio qͥ iã fortasse correctus ẽ.
qd utinã itasit. s tã multis quib tã
loqͣcit̾ ẽtendentib & ĩfirmas atq ĩ¬
eruditas animas uelut c̃uictas tra¬
hentib. firmas aũ & ĩfide stabiles
ipsa c̾tentione fatigantibꝰ. usq quaq
iã plena st̃ oĩa. Aut gͦ a tua uen̾atio¬
ne accersiendus ẽ romã. & diligent̾
ĩ t̾rogandꝰ quã dicat grãm. qͣ fateat᷑
si tamen iã fateat᷑ ad ñ peccandu ius¬
teq uiuendu homines ad iuuari.
Aut hoc ip̃m cũ eo ꝑ litt̾as agendu.
& cũ ĩuentꝰ fuerit hanc dicere quã
docet ȩccłastica & apłica ueritas. tẽ

Expanded text:
 christiani et filii Dei sumus; quis eum patienter catholicorum sacerdotum non dicimus audiret, sed ante oculos suos ferret? Quapropter non culpandi sunt judices, quia ecclesiastica consuetudine nomen gratiae audierunt nescientes, quid huius modi homines uel in suae doctrinae libris uel in suorum solent auribus spargere. Non agitur de uno Pelagio, quia iam fortasse correctus est, quod utinam ita sit, sed tam multis, quibus loquaciter contendentibus et infirmas atque ineruditas animas uelut conuictas trahentibus, firmas autem et in fide stabiles ipsa contentione fatigantibus usque quaque iam plena sunt omnia. aut ergo a tua ueneratione accersendus est Romam et diligenter interrogandus, quam dicat gratiam, qua fateatur. si tamen iam fateatur, ad non peccandum iusteque uiuendum homines adiuuari, aut hoc ipsum cum eo per litteras agendum. et cum inuentus fuerit hanc dicere, quam docet ecclesiastica et apostolica ueritas, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nõ beatissimo meritoq hono¬
randissimo fr̃i ĩnocentio papȩ:
thaguensis atq numidię. ad tuã seĩta¬
tẽ a ñ paruo ȩp̃oꝵ num̾o sub scͥptas lit¬
teras misimus: contͣ inunicos xp̃i gr̃ȩ.
qui c̃ fidunt ĩ uirtute sua. & creatori
nr̃o qͦdãm dicunt. tu nos fecisti homi¬
nes. iustos aũ ipsi nos fecimꝰ. Qui na¬
turã humanã ideo dicunt liberã. ne
querant liberatorẽ: ideosaluã. ut su¬
ꝑfluum iudicenat saluatorẽ. Tantũ
enĩ dicunt ualentẽ: ut suis uirib se¬
mel ĩ origine suȩ creationis acceptis.
possit ꝑ liberũ arbitriũ. nichil ulteriꝰ
adiuuante illiꝰ gr̃a qͥ creauit. domare
& extinguere om̃s cupiditates: tẽpia¬
tionesq suꝑare. Aulti eoꝵ ĩsurgt̃
aduersũ nos: & dicunt animȩ nr̃e. ñ
ẽ salꝰ illi ĩdo eiꝰ. familia xp̃i quedic̃.

Expanded text:
NO BEATISSIMO MERITOQVE HONORANDISSIMO FRATRI INNOCENTIO PAPAE AUthaginensis atque Numidiae ad tuam sanctitatem a non paruo episcoporum numero subscriptas litteras misimus contra inimicos gratiae Christi, qui confidunt in uirtute sua et creatori nostro quodam modo dicunt: \'Tu nos fecisti homines, iustos autem ipsi nos fecimus\', qui naturam humanam ideo dicunt liberam, ne quaerant liberatorem, ideo saluam, ut superfluum iudicent saluatorem: tantum enim dicunt ualentem, ut suis uiribus semel in origine suae creationis acceptis possit per liberum arbitrium nihil ulterius adiuuante illius gratia, qui creauit, domare et extinguere omnes cupiditates temptationesque superare. multi eorum insurgunt aduersum nos et dicunt animae nostrae: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
hac gr̃a xp̃ianis fidelib catholicisq no¬
ussima illi obiceret᷑ questio. in eã obpug¬
nare desineret. qͥd ẽ qđ cũ hoc ĩ libro
suo uelut adu̾sante ꝑsona ide ipse obie¬
cisset ut se respondendo purgaret. nicħ
aliud respondit nͥ naturã creatihomi¬
nis referri grãm creatoris. atq ita se dice¬
re sine pec̃co ĩplere posse iusticiã ꝑ li¬
berũ arbitriũ cũ adiutorio diuinȩ gr̃e.
qͦd d̾s hoc dederit homuni. ipsa possibi¬
litate naturȩ : Cui merito responaet᷑. Ergo
euacuatũ ẽ scandału crucis Gͦ xp̃c gͣtis
mortuus ẽ. Non enĩ si nͣ moreret᷑ ꝓpt̾ de¬
licta nr̃a .ꝙ. resurgeret ꝓpt̾ iustificationẽ
nram. nec ascendenᷤ in altũ. captiuaus
captiuitatẽ. donaret dona hominib. ista
nat᷑ȩ possibilitas qͣm defendit. ñ eẽt ĩ ho¬
minib. An forte dĩ mandatũ deerat. ꝙ id̾o¬

Expanded text:
Christianis fidelibus catholicisque notissima, illi objiceretur quaestio, ut eam oppugnare desineret; quid est quod cum hoc sibi in libro suo velut ab adversante persona idem ipse objecisset, ut se respondendo purgaret, nihil aliud respondit, nisi naturam creati hominis referre gratiam creatoris; atque ita se dicere, sine peccato impleri posse justitiam per liberum arbitrium cum adjutorio divinae gratiae, quod Deus hoc dederit homini ipsa possibilitate naturae? 10. Cui merito respondetur: Ergo evacuatum est scandalum crucis . Ergo Chrismortuus est . » Non enim si non moreretur propter delicta nostra, et resurgeret propter justificationem nostram , « nec ascendisset in altum, et captivans captivitatem daret dona hominibus , » ista naturae possibilitas quam defendit, non esset in hominibus, an forte Dei mandatum deerat.
Abbreviated transcription (Latin):
maiore u̾sat᷑. Donet d̾s ut obseruetis
hec oĩa cũ dilectione. tanqͣm spirita¬
lis pulchritudinis amatrices. &. bo¬
no xp̃i odore de bona conuersatione
fraglantes. ñ sic̃ ancillȩ sub lege. s
sicut liberȩ sub gr̃a constitute. It
aũ in hoc libello tanquã ĩ speculo
uos possitis inspicere: ne ꝑ obliuionẽ
aliqͥd negligatis. semel uob̾ in septi
mona legatur. Et ubi uos inueneri¬
us ea que scripta st̃ facientes. agite
ꝗrãs dũo bonoꝵ omnium largitori.
futuro: orans ut & debitum dimitta¬
tͦ. & ĩ temptationẽ ñ ĩducat᷑. Expł.

Expanded text:
maiore uersatur. Donet dominus. ut obseruetis maiore uersatur. Donet dominus. ut obseruetis haec omnia cum dilectione tamquam spiritalis pulchritudinis amatrices et bono odore Christi de bona conuersatione fraglantes non sicut ancillae sub lege sed sicut liberae sub gratia constitutae. ut autem in hoc libello tamquam in speculo uos possitis inspicere, ne per obliuionem aliquid neglegatis, semel in septimana uobis legatur et, ubi uos inueneritis ea, quae scripta sunt, facientes, agite gratias domino bonorum omnium largitori; futuro orans, ut et debitum dimittatur et in temptationem non inducatur. CCXII.
Abbreviated transcription (Latin):
femine. ic cando turpit̾ & ludendo. ñ
sołu a uiduis & ĩ tactis ancillis xp̃i in
sco ꝓposito ẽstitutis. s omnino nec a
mulierib nuptis. nec a uirginib st̃ fa¬
cienda nupturis. Preposite tanqͣm matͥ
curã gerit. Ut g ista oĩa cuncta ista
neglient᷑ p̃tereat᷑. s em̃dand̾u corri¬
genduq curet᷑. ad p̃positã p̃cipue ꝑti
ferat. qͦđ modu uł uires eiꝰ excedit. Ip¬
sa uͦ ñ se existimet potestate dñante.
s caritate seruiente felicem. Honore
substrata sit pedib ur̃is. Eirca om̃s
seipsam bonoꝵ oꝑum p̾beat exemplum.
Corripiat inquietas. c̃solet᷑ pusillanimes.
suscipiat ĩfirmas. patiens sit ad om̃s. disci¬
plinã libens habeat. metuens ĩponat. &
quãius utrũq necessariũ sit. tam̃ plus
a uoħ amari appetat quã timeri. semꝑ
cogitans do se ꝓ uob̾ redditurũ ẽẽ inti¬
uerũ etiã ipsius miseremini. qui in ter
uos qͣnto ĩ loco suꝑiore. tanto ĩꝑiculo¬

Expanded text:
feminae iocando turpiter et ludendo, non feminae iocando turpiter et ludendo, non solum a uiduis et intactis ancillis Christi in sancto proposito constitutis sed omnino nec a mulieribus nuptis nec a uirginibus sunt facienda nupturis. Praepositae tamquam matri curam gerit. ut ergo cuncta ista neglegenter praetereatur, sed emendandum corrigendumque curetur, ad praeposferat quod modum vel vires ejus excedit. Ipsa vero non se existimet potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Honore substrata sit pedibus vestris. Circa omnes se ipsam bonorum operum praebeat exemplum . Corripiat inquietas, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmas, patiens sit ad omnes , disciplinam libens habeat, metuens imponat. Et quamvis utrumque sit necessarium, tamen plus a vobis amari appetat quam timeri; semper cogitans Deo se pro vobis reddituram esse rati etiam ipsius miseremini; quia inter vos quanto loco superiore, tanto i
Abbreviated transcription (Latin):
Que ñ uult dimittere sorori. ñ speret
acciꝑe orationis effectũ . Q.ue añ nũ quã
uult petere ueniã. aut ñ ex animo pe¬
tit. sine causa ẽ in monasterio. etiã si ñ
inde ꝓiciat᷑. ł inde uob̾ a u̾bis duriori¬
b parcite. Que si emissa fuerint ex ore
ur̃o. ñ pigeat ex ipso ore ꝓferre medica¬
menta. ex qͦ facta st̃ uulnera. Iuando
aũ necessitas disciplinȩ minorib coher¬
cendis dicere uos uerba dura cnͣpellit.
sietiam ĩ ipsis modu uos excessisse sen¬
titis. ñ a uob̾ exigit᷑ ut ab eis ueni¬
am postuletis. ne apud eaᷤ quas opor¬
tet eẽ subiectas. du ni mia serua¬
t᷑ humilitas. regendi frangat᷑ auctori¬
tas. S tam̃ peteuda uenia ab omnium
año. qui nouit etiã eas quas plus uis¬
to forte corripitis. qͣnta benuolentia
diligatis. Non aũ carnalis. s spiritalis
inter uos debet ẽẽ dilectio. Nam que
faciunt pudoris ĩ memores. etiã feminiᷤ

Expanded text:
quae non uult dimittere sorori, non speret quae non uult dimittere sorori, non speret accipere orationis effectum; quae autem numquam uult petere ueniam aut non ex animo petit, sine causa est in monasterio, etiamsi non inde proiciatur. proinde uobis a uerbis durioribus parcite; quae si emissa fuerint de ore uestro, non pigeat ex ipso ore proferre medicamenta, ex quo facta sunt uulnera. quando autem necessitas disciplinae minoribus cohercendis dicere uos uerba dura compellit. si etiam in ipsis modum uos excessisse sentitis, non a uobis exigitur, ut ab eis ueniam postuletis, ne apud eas, quas oportet esse subiectas, dum nimia seruatur humilitas, regendi frangatur auctoritas. sed tamen petenda est uenia ab omnium domino, qui nouit, etiam eas, quas plus iusto forte corripitis, quanta beniuolentia diligatis. non autem carnalis sed spiritalis inter uos debet esse dilectio; nam quae faciunt pudoris inmemores etiam feminis
Abbreviated transcription (Latin):
cipiant. Uestim̃ta uͦ & calciam qͣndo
fuerint indigenti necessaria. dare ñ
differant sub quaꝵ custodia st̃ que
poscunt᷑. Lites aut nullas habeatis.
aut quã celerrime finiatis. ne ira in
odiũ crescat. & trabem faciat de festu¬
ca. &. anunã faciat homicidã. Neq enĩ
ad solos uiros ꝑtinet. qđ scͥptũ ẽ. qui
odit frẽm suũ homicida ẽ. S sexu mas¬
culino quẽ primũ ds fec̃. etiam femi¬
neus p̾̃ceptũ sexus accepit. Suecũq
c̃uicio uł maledicto. uł etiã ertminis
obiectu alterã lesit. meminerit satis
tere.Si aũ ĩuicẽ selesert̃. inuicem
sibi debita relaxare debebunt ꝓpt̾
orationes ur̃as. qͥs utiq qͣnto crebri¬
ores habetis. tanto sanctiores habere
debetis. Melior ẽ aũ que quãuis ira
sepe tẽptat᷑. tam̃ ĩpetrare festinat.
ut sibi dimittat eui se fecisse agnos¬
cit in uiriam. quã que tardius irascit᷑.
&. aduemiã petendam difficiliꝰ in cliuat᷑.

Expanded text:
cipiant. uestimenta uero et calciamenta quando cipiant. uestimenta uero et calciamenta quando fuerint indigenti necessaria, dare non differant, sub quarum custodia sunt, quae poscuntur. Lites aut nullas habeatis aut quam celerrime finiatis, ne ira crescat in odium et trabem faciat de festuca et animam faciat homicidam. neque enim ad solos uiros pertinet, quod scriptum est: Qui odit fratrem suum, homicida est, sed sexu masculino, quem deus primum fecit, etiam femineus praeceptum sexus accepit. quaecumque uel conuicio uel maledicto uel etiam criminis obiectu alteram laeserit, meminerit satisftere. si autem inuicem se laeserunt, inuicem sibi debita relaxare debebunt propter orationes uestras, quas utique quanto crebriores tanto sanctiores habere debetis. melior est enim, quae quamuis ira saepe temptatur, tamen impetrare festinat, ut sibi dimittat, cui se fecisse cognoscit iniuriam, quam quae tardius irascitur et ad ueniam petendam difficilius inclinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ uelit & forte ñ expedit suȩ
cupid̾itati ñ obediat᷑. Aliqͣno enĩ
etiã si noceat. ꝓdesse credit᷑ d de¬
lectat. Detuq si latens ẽ dol in
leat. sine dubitatione credat᷑. S tam̃
utrũ sanando illi dolori qd delectat
expediat. si ñ ẽ certũ. medicus ẽsola¬
t᷑. Nec eant ad balneas siue quocũq ire
necesse fuerit. nuinꝰ qͣm tres. Nec illa
que habet aliquo eundi necessitatem.¬
ñ cũ quib ipsa uoluerit. s cũ quib p̃po¬
sita uisserit. ire debebit. E grotantiũ
cura. siue pꝰ egͥtudinẽ reficiendarum.
siue aliqͣ inbecillitate. etiã siue febrib
laborantiũ. alicui debet iniungi. ut
ipsa de cellario petat. qͦd cuiq opus eẽ
ꝑspexerit. Siue aũ que cellario. siue
que uestib. siue que codicib p̃ponun¬
tur: sine murmure seruiant. sororib
suis. Codices certa hora singulis dieb
petant᷑. extra horã que petierint. ñ ac¬

Expanded text:
si autem uelit et forte non expedit, suae si autem uelit et forte non expedit, suae cupiditati non oboediatur; aliquando enim, etiamsi noceat, prodesse creditur, quod delectat. denique, si latens est dolor in leat, sine dubitatione credatur; sed tamen, utrum sanando illi dolori, quod delectat, expediat, si non est certum, medicus consulatur. nec eant ad balneas siue quocumque ire necesse fuerit minus quam tres. nec illa, quae habet aliquo eundi necessitatem, cum quibus ipsa uoluerit, sed cum quibus praeposita iusserit, ire debebit. aegrotantium cura siue post aegritudinem reficiendarum sine aliqua imbecillitate etiam sine febribus laborantium alicui debet iniungi, ut ipsa de cellario petat, quod cuique opus esse perspexerit, siue autem quae cellario sine quae uestibus siue quae codicibus praeponuntur, sine murmure seruiant sororibus suis. codices certa hora singulis diebus petantur; extra horam quae petierint, non ac
Abbreviated transcription (Latin):
mineat que ꝑmanet caritas. Consequẽs
gͦ ẽ. ut etiã illud qđ suis uł filiab uł ali¬
qͣ necessitudinẽ ad se ꝑtinentib in
monasterio ẽstitutis. aliqͥs uł aliqͣ con¬
tulerit. sue uestem. siue qđ libet aliud.
ĩt̾ necessaria deputandu. ñ occulte ac¬
cipiat᷑. & sit ĩ p̃otestate p̃posite. ut in
cõmune redactũ cui necessariũ fuerit
p̃beat᷑. Ia̾ si aliqͣm rem sibi collatam
celauerit. furti iudicio condempne¬
t᷑. Indum̃ta ur̃a scđm arbitrrum p̃¬
posite lauent᷑. siue a uob̾ siue a ful¬
lonib. ne ĩterioies anime sordes con¬
trahat mundȩ uestis nimius appetitus.
Lauacrũ etiã corꝑum. ususq balnea¬
lo tp̃ris ⁊ribuatur. hoc ẽ semel s mense.
luius aũ ĩfirmitatis necessitis cogit
lauandu corpus. ñ longiis diferatur.
fiat sine murmure de c̾siliomedi-¬
ne. ita ut etiã si nolit. iubeite p̃po¬
sita. faciat qͦd faciendu ẽ ꝓ silute.

Expanded text:
remineat, quae permanet, caritas. consequens remineat, quae permanet, caritas. consequens ergo est, ut etiam illud, quod suis uel filiabus uel aliqua necessitudine ad se pertinentibus in monasterio constitutis aliquis uel aliqua contulerit siue uestem siue quodlibet aliud inter necessaria deputandum, non occulte accipiatur et sit in potestate praepositae, ut in commune redactum, cui necessarium fuerit, praebeatur. quod si aliqua rem sibi conlatam celauerit, furti iudicio condemnetur. Indumenta uestra secundum arbitrium praepositae lauentur siue a uobis sine a fullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae uestis nimius appetitus. lauacrum etiam corporum ususque balneas interuallo tribuatur, hoc est semel in mense. cuius autem infirmitatis necessitas cogit lauandum corpus. non longius differatur; fiat sine murmure de consilio medicinae, ita ut, etiam si nolit, iubente praeposita faciat, quod faciendum est pro salute.
Abbreviated transcription (Latin):
uno uestiario. Et si fieri potest. ñ ad
rit᷑ diqua deteruis aliqͥd se accepisse
bat᷑hinc uos ꝓbate quantũ uobis de¬
sit illo interiore scõ habitu cordis.
quiꝓ habitu corꝑis litigatis. Pam̃ si
ur̃agtolerat᷑ infirmitas. ut hoc recipi¬
atis qđ posueratis. in uno tam̃ loco sub cõ¬
munib custodib habete qđ ponitis. Ita
sane ut nulla sibi aliqͥd oꝑetur. siue un¬
de induatur. siue ubi iaceat. siue unde cin¬
gat᷑. uł oꝑiat᷑. uł caput c̃tegat. S omĩa
oꝑa ur̃a in cõmune fiant. maiore studio
&s frequentiori alacritate. qͣm si uobis
ꝓpria faceretis. Garitas enĩ de qͣ scͥptũ ẽ
qͥđ ñ querit que sua sunt. sic intelligit᷑.
qͥa cõmunia ꝓpriis. ñ ꝓpͥa cõmunib ante¬
ponit. Et ideo qͣnto ampliꝰ rem cõmu¬
nẽ quã ꝓpriã curaueritis. tanto am¬
plius uos ꝓfecisse noueritis. ut ĩ om̃ib
quib utitur tͣnsitura necessitas. suꝑe¬

Expanded text:
uno uestiario. et si fieri potest, non aduno uestiario. et si fieri potest, non adritur aliqua deterius aliquid se accepisse,batur, hinc uos probate, quantum uobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, quae pro habitu corporis litigatis. tamen si uestra toleratur infirmitas, ut hoc recipiatis, quod posueratis, in uno tamen loco sub communibus custodibus habete, quod ponitis, ita sane, ut nulla sibi aliquid operetur, sine unde induatur siue ubi iaceat siue unde cingatur uel operiatur uel caput contegat; sed omnia opera uestra in commune fiant maiore studio et frequentiori alacritate, quam si uobis propria faceretis. caritas enim, de qua scriptum est, quod non quaerit, quae sua sunt, sic intellegitur, quia communia propriis non propria communibus anteponit. et ideo, quanto amplius rem communem quam propriam curaueritis, tanto amplius profecisse noueritis, ut in omnibus, quibus utitur transitura necessitas, supe
Abbreviated transcription (Latin):
triũ debet em̃datoriam sustinere uin¬
dictam. Quã si ferre recusauerit. & si
ipsa ñ abscesserit. de ur̃a societate ꝓici
at᷑. Non enĩ & hoc fit crudeliter. s mi¬
sericordit᷑. ne c̃tagione pestifera pluri¬
mas ꝑdat.  hoc qđ dixi de oculo ñ
figendo. etiã in ceteris ĩueniendis.
ꝓhibendis. indicandis. ẽuincendis. tun¬
dicandisq peccatis. diligent̾ obserue
t᷑. cũ dilectione hominũ. &. oclio uicioꝵ
Quecũq aũ in tantũ ꝓgressa fuerit
mału. ut occulte ab aliqͦ litt̾as uł qͣ¬
libet munuscula acciptat. si hoc ultro
cͥfitent᷑. parcat᷑ illi & oret᷑. ꝓ ilła. Si añ
dep̾hendit᷑ atq c̃iuncit᷑. sed̾m arbitri¬
um p̾posite uł prb̃ri. uł etiã ep̃i. gra¬
uius em̃det᷑. Hestes ur̃as in uno habe¬
ts. sub una custode. uł duab. uł qđ
sifficere potuerint ad eas exeueien¬
das. ne tinea ledantur. Et sic̃ pasci¬
mini ex uno cellario. sic ĩdiumini ex

Expanded text:
trium debet emendatoriam sustinere distrium debet emendatoriam sustinere disciplinam. quam si ferre recusauerit et si ipsa atur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos perdat. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam in caeteris inveniendis, prohibendis, indicandis, convincendis vindicandisque peccatis, diligenter etur, cum dilectione hominum, et odio vitiorum. Quicumque autem in tantum progressus fuerit malum, ut occulte ab aliqua litteras vel quaelibet munuscula accipiat, si hoc ultro confitetur, parcatur illi, et oretur pro illo. Si autem deprehenditur atque conuincitur, secundum arbitrium praepositae uel presbyteri uel etiam episcopi grauius emendetur. Vestes uestras habete sub una custode uel duabus uel quot sufficere potuerint ad eas excutiendas, ne tinea laedantur, et, sicut pascimini ex uno cellario, sic induamini ex
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ & alteri uł tercie demonstratã. ut du¬
arũ uł trium possit ore c̾iunci. & cõpe¬
tenti seueritate coherceri. Nec uos iu¬
dicetis ẽẽ inaliuolas. qͣndo hoc indicatis.
Magis qͥppe ĩnocentes ñ estis. si sorores
ur̃as quas indicando corrigere potes¬
tis. tacendo ꝑire ꝑmittitis. Si enĩ so¬
ror tua uulms haberet ĩ corꝑe qͦd uel¬
let occ ultari du timeret sanari. nonne
crudelit̾ abste sileret᷑. & iisecͥordit̾ ui¬
dicaret᷑ : Quanto gͦ potiꝰ eã debes ma¬
nifestare. ne ꝑniciosius putrescat ĩ cor¬
de: s anteqͣm aliis demonstret᷑. ꝑ qͣs
c̃iuncenda ẽ si negauerit. p̃positȩ de¬
bet ostendi: ne forte possit secretius
correpta. ñ innotescere cet̾is. Si aũ nega¬
uerit. tc̃ mentienti ad hibende st̃ aliȩ.
ut iã corã omnib possit ñ ab una teste
argui. s a duab tribq c̃iunci. Conuic¬
ta uͦ. scđm p̾posite uł etiã prb̃ri arbi¬

Expanded text:
men et alteri uel tertiae demonstratam, ut dumen et alteri uel tertiae demonstratam, ut duarum uel trium possit ore conuinci et competenti seueritate coherceri. nec uos iudicetis esse maliuolas, quando haec indicatis; magis quippe innocentes non estis, si sorores uestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. si enim soror tua uulnus haberet in corpore, quod occultari uellet, dum timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur et misericorditer indicaretur? quanto ergo potius eam debes manifestare, ne perniciosius putrescat in corde! sed antequam aliis demonstretur, per quas conuincenda est, si negauerit, praepositae debet ostendi, ne forte possit secretius correcta non innotescere ceteris. si autem negauerit, tunc mentienti adhibendae sunt aliae, ut iam coram omnibus possit non ab una teste argui sed a duabus tribusque conuinci. conuicta uero secundum praepositae uel presbyteri arbi
Abbreviated transcription (Latin):
Sidetur om̃ino. & a quib uideri ñ arbi¬
trat᷑. S ecce lateat. & a nemine hominũ.
uideatur. qͥd faciet de illo suꝑno ĩspec¬
tore. quẽ latere nichil potest: An ido pu¬
tandus ẽ ñ uidere. qr tanto uidet patien¬
tius. qͣnto sapientius: Illi gͦ timeat sc̃a
femina displicere. ne uelit uiro male
placere. Ilłu cogitet oĩa uidere. ne ue¬
lit uirũ male uid̾e. Illuis nãq & ĩ hac
causa cõm̃datꝰ ẽ tumor dñi. uͥ scͥptũ est.
abominatio ẽ dño. defigens oculũ. Iuan¬
do gͦ simul estis ĩ ecła. & ubicũq uͥ &¬
mͦ uos custodit ex uob̾. Et si hane de
qͣ loquor oculi petulantiã in aliqͣ ur̃m
aduerteritis. statĩ ammonete. ne cepta
ꝓ grediant᷑. s ẽ ꝓximo corrigant᷑. Si
aut̃ & post ammonicionẽ iterũ uł alio
quocũq die id ip̃m eam facere uideri¬
tis. iã uelut uulneratã sanand̾a ꝓdat.
que cũq ĩ uenire potuit hoc. prius ta¬

Expanded text:
uidetur omnino, et a quibus uideri non arbiuidetur omnino, et a quibus uideri non arbitratur. sed ecce lateat et a nemine hominum uideatur, quid faciet de illo superno inspectore, quem latere nihil potest? an ideo putandus est non uidere, quia tanto uidet patientius quanto sapientius? illi ergo timeat sancta femina displicere, ne uelit uiro male placere; illum cogitet omnia uidere, ne uelit uirum male uidere. illius namque et in hac causa commendatus est timor. ubi scriptum est: Abominatio est domino defigens oculum. quando ergo simul estis in ecclesia et ubicumqumodo uos custodit ex uobis. Et si hanc, de qua loquor, oculi petulantiam m aqua uestrum aduerteritis, statim admonete, ne coepta progrediantur, sed e proximo corrigantur. si autem et post admonitionem iterum uel alio quocumque die id ipsum eam facere uideritis, iam uelut uulneratam sanandam prodat, quaecumque inuenire potuit hoc, prius ta
Abbreviated transcription (Latin):
industria. Quando ꝓceditis. simul am¬
bulate. cũ ueneritis quo itis. simul sta¬
te. In incessu. ĩ statu. ĩ habitu. ĩ omnib
motib ur̃is. nicħ fiat qđ illiciat euuis¬
qͣm libidinẽ. s qͦd urãm deceat scitate.
Oculi ur̃i. & si iaciunt᷑ in aliquẽ. figan¬
t᷑ in neminẽ. Neq enĩ qͣndo ꝓceditis.
iuros uidere ꝓhibemini. s appetere:
aut ab ipsis appeti uelle. Nec solo tac
tu. s affectu quoq & aspectu appen¬
tͣ᷑ femina & appetit. Nec dicatis uos
hab̾e animos pudicos. si habeatis ocu¬
los ĩpudicos: quia ĩpudicus oculus.
ĩpudici cordis ẽ nunciꝰ. Q cũ se ĩuicem
sibi etiã tacente lingua. ẽspectu mu¬
tuo. corda ñciant ĩpudica. & scđm ẽ
eupiscentiã carnis alterutro delec¬
tant᷑ ardore. etiã intactis ab ĩmunda
uiolatione corꝑib. fugit castitas ipsa de
morib. Nec putare debet que in mas¬
culo figit ocułu. & illiꝰ in seipsam aili¬

Expanded text:
industria. quando proceditis. simul amindustria. quando proceditis. simul ambulate; cum ueneritis, quo itis, simul state. in incessu, in statu, in habitu, in omnibus motibus uestris nihil fiat, quod inliciat cuiusquam libidinem, sedsi iaciuntur in aliquem, figantur in neminem. neque enim, quando proceditis, uiros uidere prohibemini sed appetere aut ab ipsis appeti uelle. nec tactu solo sed affectu quoque et aspectu appetitur et appetit femina. nec dicatis uos habere animos pudicos, si habeatis oculos inpudicos, quia inpudicus oculus inpudici cordis est nuntius et, cum se inuicem sibi etiam tacente lingua conspectu mutuo corda nuntiant inpudica et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore, etiam intactis ab inmunda uiolatione corporibus fugit castitas ipsa de moribus. nec putare debet, quae in masculo figit oculum et illius in se ipsam dili
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio uͥ qͣntũ posst̃ fiunt di¬
uites laboriosȩ. fiant pauꝑes delicatȩ.
Sane. quẽ admođu egrotantes neces¬
se habent minꝰ acciꝑe ne gͣuent᷑. ita
post egritudinẽ sic tractandȩ st̃ ut eitiꝰ
recreent᷑. etiã si de humilluna scłi pau¬
ꝑtate uenert̃. tanqͣm hoc illis c̃tule:it
recentior egritudo. qͦd diuitib anterior
c̃suetudo. S cũ uires pͥstinas reꝑaue¬
rint. redeant ad feliciorem c̃suetudinẽ
suã: que famulas di tanto ampliꝰ decet.
qͣnto munꝰ indigent. Nec ibi eas tenieat
uoluntas iã uegetas. qͦ necessitas leua¬
rat ĩ firmas. Illȩ se estiment ditiores. qͦ
Aleliꝰ ẽ enĩ inuiꝰ egere. qͣm plus hab̾e.
Non sit notabilis habetus ur. nec af¬
fectetis uestib placere. s morib. Non
sint nob̾ tã tenera capitũ tegmina. ut
reciola subt̾ appareant. Capillos ex
nulla parte nudos habeatis. nec foris
uł spargat neglientia. uł cõponat

Expanded text:
monasterio, ubi, quantum possunt, fiunt dimonasterio, ubi, quantum possunt, fiunt diuites laboriosae, fiant pauperes delicatae. sane, quem ad modum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne grauentur, ita post aegritudinem sic tractandae sunt, ut citius recreentur, etiam si de humillima saeculi paupertate uenerunt, tamquam hoc illis contulerit recentior aegritudo, quod diuitibus anterior consuetudo. sed cum uires pristinas reparauerint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulas dei tanto amplius decet, quanto minus indigent, nec ibi eas teneat uoluntas iam uegetas, quo necessitas leuarat infirmas. illae se aestiment ditiores, quamelius est enim minus egere quam plus habere. Non sit notabilis habitus nester nec affectetis uestibus placere sed moribus; non sint uobis tam tenera capitum tegmina, ut retiola subter appareant. capillos ex nulla parte nudos habeatis nec foris uel spargat neglegentia uel componat
Abbreviated transcription (Latin):
urãm domate ieuinis. & abstinentia es¬
cȩ & potus. qͣntũ ualitudo ꝑmittit. Quan¬
do aũ aliqͣ ñ potest ieuinare. ñ tam̃ extra
horã prandii aliqͥd alim̃toꝵ sumat: nͥ cũ
egrotat. Cũ acceditis adm̃sam. donee in¬
te. Nec sole uob̃ fauces sumant cibũ. s
& aures ꝑcipiant di u̾bum. Que ĩ firme
sunt ex pristina ẽsnetudine. si alit̾ tͣc¬
tant᷑ in uictu. ñ debet aliis molestũ ẽẽ
nec ĩ iustũ uderi. qͣs fec̃ aliqͣ c̃suetudo
forciore s. Nec illas feliciores putent qͥa
sumunt qd ñ sumunt ipsȩ. s sibi potiꝰ
gratulent᷑. qͥa ualent qͦd ñ ualent illȩ.
Et si eis que uenert̃ ex morib delicati¬
orib ad monasteriũ. aliqͥd alim̃toꝵ. ues¬
lȩ ad istã descend̾int. quãus usq ad ali¬
arũ que st̃ corꝑe fortiores frugalita¬
tẽ ꝑuenire nequiuerint. Nec illȩ de¬
bent c̃turbari. qđ eas uident amplius
ñ qr honorant᷑ s qr tollerant᷑ acciꝑe.
ne c̃tingat de testanda ꝑu̾sitas. ut ĩ

Expanded text:
escae et potus, quantum valetudo permittit. Quando autem aliqua non potest jejunare, non tamen extra horam prandii aliquid alimentorum sumat, nisi cum aegrotat. Cum acceditis ad mensam, donec inte: nec solae vobis fauces sumant cibum, sed et aures percipiant Dei verbum. 9. Quae infirmae sunt ex pristina consuetudine, si aliter tractantur in victu, non debet aliis molestum esse, nec injustum videri, quas fecit alia consuetudo fortiores. Nec illas feliciores putent, quia sumunt quod non sumunt ipsae: sed sibi potius gratulentur, quia valent quod non valent illae. Et si eis quae venerunt ex moribus delicatioribus ad monasterium, aliquid alimentorum, veslae ad istam descenderint, quamuis usque ad aliarum, quae sunt corpore fortiores, frugalitatem peruenire nequiuerint. nec illae debent conturbari, quod eas uident amplius, non quia honorantur, sed quia tolerantur, accipere, ne contingat detestanda peruersitas, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
causa ipse poterit uidicare. quãuis iam
olun dicta fuerit tͥminataͦ. S ideo uos
ẽferre uolumꝰ. ñ ut causa iterũ fimat᷑.
s ut eis qͥ nesciunt iã finita monstretur.
Qđ si hoc facere nr̃i ep̃i noluerint. qͥd
inde ꝑditis. & ñ potius acquiritis. qr uo¬
luntas ur̃a ĩ notescet. ne diffidentia meri¬
to rep̃hendat᷑: Anforte pitatis ñ licere

Expanded text:
causa poterit iudicare, quamuis iam causa poterit iudicare, quamuis iam olim dicta fuerit terminata! sed ideo uos conferre uolumus, non ut causa iterum finiatur, sed ut eis, qui nesciunt, iam finita monstretur. quod si hoc facere nostri episcopi noluerint, quid inde perditis et non potius adquiritis. quia uoluntas uestra innotescit, ne diffidentia merito reprehendatur? an forte putatis non licere
Abbreviated transcription (Latin):
conferatis. ut in quib fuerit inuentus. ñ
homines s error ipse tollat᷑. ut homines ñ
puniant᷑. s corrigant᷑. ut uos mͦ ẽueniatis.
qi eoꝵ conuentionẽ antea c̃tẽpsistis. Suan¬
to melius enĩ hoc int̾ uos facitis. ut qđ ege¬
ritis c̃scriptũ & subscͥptũ ĩꝑatoris mitta¬
tis. qͣm ut hoc apud t̾renas potestates fiat.
que ñ possunt nisi iã datis contͣ uos legib
ĩseruire: Nr̃ enĩ college qͥ nauigauerãt.
apud p̃fectos dixert̃ se audiri uenisse.
Et nominauert̃ scm̃ patr̾e nr̃m catho¬
licũ ep̃m ualentinũ. qͥ tẽ in comitatu erat.
dicentes cũ illo se uelle audiri. Qd̾ eis ñ
poterat udex c̃ced̾e. qͥ iã scđm leges que
contra uos c̃stitute sunt uidicabat. nec
ille ep̃c ita uenerat. aut aliqͦd tale man¬
datũ a siuis ep̃is acceꝑat. Quanto gͦ meliͦ
ipse ĩꝑator qui ñ ẽ eisa̾e legib subditus.
cũ ei collatio ur̃a fuerit recitata. de tota ip̃a

Expanded text:
conferatis, ut, in quibus fuerit inuentus, non conferatis, ut, in quibus fuerit inuentus, non homines sed error ipse tollatur; ut homines non puniantur, sed corrigantur; ut uos modo conueniatis, quia eorum conuentionem antea contempsistis. quanto melius enim hoc inter uos facitis. ut, quod egeritis, conscriptum et subscriptum imperatori mittatis, quam ut hoc apud terrenas potestates fiat, quae non possunt nisi iam datis contra uos legibus inseruire! uestri enim collegae, qui nauigauerant, apud praefectos dixerunt se audiri uenisse et nominauerunt sanctum patrem nostrum catholicum episcopum Valentinum, qui tunc in comitatu erat. dicentes cum illo se uelle audiri, quod eis non poterat iudex concedere, qui iam secundum leges, quae contra uos constitutae sunt, iudicabat; nec ille episcopus ita uenerat aut aliquod tale mandatum a suis episcopis acceperat. quanto ergo melius ipse imperator, qui non est eisdem legibus subditus cum ei collatio vestra fuerit recitata, de tota ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ uł nunia duricia uł pudore. ñ feren¬
tes insultacionẽ eoꝵ. eũ quib contͣ nos tã
multa falsa iactabant. & tã multa mala
excogrtabant. uł magis timore ne qͣlia
nob̾ antea faciebant. talia nob̾cũ iã pati¬
ant᷑. unitati xp̃i c̃sentire noluerint. sic̃
illesi retenti sunt. sic a uob̾ dimittunt᷑ ille
si. Noc qͣntũ possumꝰ monemꝰ. etiã laicos
nr̃os. ut eos illesos teneant. & nob̾ corripi
endos instruendosq ꝑducant. s aliqui nos
audiunt. & si possunt faciunt. Alii eũ illis
quẽadmodu cũ latronib agunt: qi eos re
uera tales patiunt᷑. Aliqͥ ictus eoꝵ suiscor¬
ꝑib ĩminentes feriendo repellunt. ne ab
eis ante feriant᷑. aliqͥ app̃hensos iudicib
offert. nec nob̾ int̾cedentib eis parcunt.
dũ ab eis pati mala ĩmania ꝑtimescunt.
Inquib om̃ib illi ñ deponunt facta lat᷑¬
nũ ꝙ honore sͥ exigunt martyrũ. Hoc ẽ
mũ si fieri potest. ut cũ ep̃is nr̃is pacifice

Expanded text:
si autem uel nimia duritia uel pudore non ferentes eorum insultationem, cum quibus contra nos tam multa falsa iactabant et tam multa mala excogitabant, uel magis timore, ne, qualia nobis ante faciebant, talia nobiscum iam patiantur, unitati Christi consentire noluerunt, sicut inlsi: hoc quantum possumus monemus etiam laicos nostros, ut eos illendos instruendosque perducant. sed aliqui nos audiunt et, si possunt, faciunt; alii cum illis quem ad modum cum latronibus agunt, quia eos re uera tales patiuntur; aliqui ictus eorum suis corporibus imminentes feriendo repellunt, ne ab eis ante feriantur; aliqui adprehensos iudicibus offerunt nec nobis intercedentibus eis parcunt, dum ab eis pati mala immania pertimescunt. in quibus omnibus illi non deponunt facta latronum et honorem sibi exigunt martyrum. Hoc estmum, si fieri potest, ut cum episcopis nostris pacifice
Abbreviated transcription (Latin):
ad eunde ĩꝑatorẽ appellauerunt. Postea
& ipse coactus ep̃ałe causã int̾ partes
cognitã t̾minauit. & primꝰ cont᷑ urãm
partẽ legẽ ẽstituit. ut loca c̃gregatio¬
nũ ur̃aꝵ fisco uendicarent᷑. Quaꝵ om¬
niũ rerũ docum̃ta si uellemꝰ inserere:
nimiũ longas litt̾as faceremꝰ. Illud tam̃
nullomͦ p̃termittendu ẽ. qͦmͦ felicis ap¬
tungensis quẽ fontẽ omniũ maloꝵ ĩ
no pͥmate patres ur̃i fuisse dixerũt.
urgentib apud ĩꝑatorẽ ur̃is. publico
iudicio causa discussa atq finita sit.
Nã memoratꝰ ĩꝑator. ĩ hac ipsa causa
ur̃os apud se accusatores & assiduos inter¬
pellatores. litt̾is suis fuisse testat᷑. Iuarũ
exempłu infra scripsimꝰ. Imꝑatores cesares
flauii. constantinꝰ. maximꝰ. & ualerianꝰ. lici
niꝰ. ad ꝓbianũ ꝓc̃sułe africȩ. Heliauꝰ p̃ de¬
cessor tuus merito dũ uir ꝑfectissimis ue¬

Expanded text:
ad eundem imperatorem appellauerunt. postea ad eundem imperatorem appellauerunt. postea et ipse coactus episcopalem causam inter partes cognitam terminauit et primus contra uestram partem legem constituit, ut loca congregationum uestrarum fisco uindicarentur. quarum omnium rerum documenta si uellemus inserere, nimium longas litteras faceremus. illud tamen nullo modo praetermittendum est, quo modo Felicis Aptungensis, quem fonte habito patres uestri fuisse dixerunt, urgentibus apud imperatorem uestris publico iudicio causa discussa atque finita sit. nam memoratus imperator in hac ipsa causa uestros apud se accusatores et assiduos interpellatores litteris suis fuisse testatur, quarum exemplum infra scripsimus. IMPERATORES CAESARES FLAVII CONSTANTINUS MAXIMUS ET VALERIUS LICInius ad Probianum proconsulem Africae. Aelianus prodecessor tuus merito, cum de perfectissimis Ue
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ in aluta: supͣdiei scriptꝰ ita. Libellus eccłȩ
catholicȩ criminũ ceciliani. tͣditꝰ a parte ma¬
iorini. Itẽ alius sine sigillo coherens eidem
carthagine. dño nr̃o ẽstantino augusto t̾cio.
post hanc relationẽ ad se missam. uissit
ĩꝑator uenire partes ad episcopale iudici¬
um.ĩ urbe roma faciendu. ubi quẽ adio¬
dui causa dicta atq finita sit . & cecilianus
ĩnocens uidicatus sit. ĩdicant gesta ȩccłasti¬
ca. Iã utiq post pacificũ modam̃ ep̃alis
iudicii. om̃is ẽtentionis & animositatis ꝑti¬
natia debebat extingui. s rursus maiores
ur̃i ad ĩꝑatorẽ redier̃t. & ñ recte uidicatũ
neq omnẽ causã auditã ẽẽ c̃questi sunt.
Unde ille alterũ ep̃ale uidiciũ dedit.
habendu ĩ arelatensi galliȩ ciuitate. uͥ
multi ur̃i uana & diabolica dissenssioe
dãpnata. cũ ceciliano ĩ c̃cordiã redier̃t.
alii aũ ꝑtinacissimi atq litigiosissimi

Expanded text:
unus in aluta suprascriptus ita: \'Libellus ecclesiae unus in aluta suprascriptus ita: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\', item alius sine sigillo cohaerens eidem Carthagine domino nostro Constantino Augusto III. Post hanc relationem ad se missam iussit imperator uenire partes ad episcopale iudicium in urbe Roma faciendum. ubi quem ad modum causa dicta atque finita sit et Caecilianus innocens iudicatus sit, indicant gesta ecclesiastica. iam utique post pacificum moderamen episcopalis iudicii omnis contentionis et animositatis pertinacia debebat extingui. sed rursus maiores uestri ad imperatorem redierunt. non recte iudicatum neque omnem causam auditam esse conquesti sunt. unde ille alterum episcopale iudicium dedit habendum in Arelatensi Galliae ciuitate, ubi multi uestri uana et diabolica dissensione damnata cum Caeciliano in concordiam redierunt, alii uero pertinacissimi et litigiosissimi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is litt̾is inseruimus: a cc̃e. N Nñ. anuli¬
nꝰ tẽ ꝓ c̃sul africȩ. scͥpta celestia maiesta¬
tis ur̃e accepta atq ad orata. ceciliano &
his qͥ sub eode agunt. qͥq elerici appellan¬
rauit. eosdẽq hortata. ẽ ut unitate ẽsen¬
su omniũ facta: cũ om̃i om̃ino munere
ĩdulgentiȩ maiestatis ur̃ȩ liberati ẽẽ ui¬
deant᷑ catholici. custodita sc̃itate legis.
debitȩ reuerentie. ac duuinis reb ĩser¬
iuant. Nerũ post paucos dies extitert
qͥdã adunanata secũ ppłi multitudi¬
ne. qͥ ceciliano contͣdicendu putarent.
qͥq fascicułu ĩ aluta signatũ. & libelłu
sine signo obtulert̃ dicationi meȩ : atq ĩpen
dio postulart̃. ut ad sacrũ ac uen̾abiłe comi¬
tatũ nominis ur̃i dirigerẽ. que manente ee¬
cillano in statu suo. subiectis eoꝵde actis. quo
cuncta maiestatis ur̃a possit dinoscere. parui¬
tas mea dirigere eurauit. tͣnsmissi libelli duo

Expanded text:
nostris litteris inseruimus. A. GGG. NNN. ANULInostris litteris inseruimus. A. GGG. NNN. ANULINUS VC. PRO CONSULE AFRICAE. Scripta caelestia maiestatis uestrae accepta atque adorata Caeciliano et his, qui sub eodem agunt quique clerici appellansensu omnium facta, cum omni omnino munere indulgentiae Majestatis vestrae liberati esse videantur catholici, custodita sanctitate legis, debita reverentia divinis rebus inserviant. Verum post paucos dies extiterunt quidam, adunata secum populi multitudine, qui Caeciliano contradicendum putarent, quique fasciculum in aluta signatum, et libellum sine signo obtulerdio postularunt, ut ad sacrum ac uenerabilem comitatum numinis uestri dirigerem, quae manente Caeciliano in statu suo subiectis eorundem actis, quo cuncta maiestas uestra possit dinoscere, paruitas mea dirigere curauit. transmissi libelli duo,
Abbreviated transcription (Latin):
anuario cleriei catholici regionis yppo
ui generis & ĩ auditȩ crudelitatis ꝑsecu¬
dne in nos seuiunt. qͥ si mału ꝓmalo redd¬
derent. etiã sic contͣ legẽ xp̃i facerent.¬
Nẽ uͦ c̃sid̾atis om̃ib factis ur̃is & nr̃is ĩue¬
nim᷑ hoc pati qđ scͥptũ ẽ. retͥbuebant mͥ ma¬
la ꝓbonis. S in alio psalmo. cũ his qͥ ode¬
rant pacẽ erã pacificꝰ. cũ loquebar illis de¬
bellabant me gͣtis. Nã cũ sis intã gͣndi c̃stitu¬
tus etate. arbitram᷑ te optime nosse. qͦd pars
donati qͦ pͥmo apud carthaginẽ pars maio¬
rini dicebat᷑. ultro accusauit cecilianũtẽ
łu antiquũ c̃stantinũ. S ne forte aut obli¬
ta hoc sit gͣuitas tua. aut te nosse dissimu¬
les. aut etiã qđ ñ putamꝰ forsitan uescias
exempłu relationis tẽ anulini ꝓ consulis
quẽ pars maiorini tẽ ipellauit. ut ea cri¬
mina que obiciciebat ceciliano ad ĩꝑatorẽ
iemoratũ ab eodẽ ꝓc̃sule mitterent᷑ his

Expanded text:
ANTABIO CLERICI CATHOLICI REGIONIS HIPPOui generis et inauditae crudelitatis persecutione in nos saeuiunt. qui si malum pro malo redderent, etiam sic contra legem facerents omnibus factis uestris et nostris inuenimur hoc pati, quod scriptum est: Retribuebant mihi mala pro bonis et in alio psalmo: Cum his, qui oderant pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, debellabant me gratis. nam cum sis in tam grandi constitutus aetate, arbitramur te optime nosse, quod pars Donati, quae primo apud Carthaginem pars Maiorini dicebatur, ultro accusauit Caecilianum tulum antiquum Constantinum. sed ne forte aut oblita hoc sit grauitas tua aut te nosse dissimules aut etiam, quod non putamus, forsitan nescias, exemplum relationis tunc Anulini proconsulis, quem pars Maiorini tunc interpellauit, ut ea crimina, quae obiciebat Caeciliano, ad memoratum imperatorem ab eodem proconsule mitterentur, his
Abbreviated transcription (Latin):
mortes s̾ ultro ingert nob̾ uolt ẽẽ inui¬
diosas. uob gloriosas. Qd nob̾ faciunt sibi
ñ ĩ putant. & qd̾ sibi faciunt nob̃ ĩputant.
Nuiunt ut latrones. moruint᷑ ut circũcellio¬
nes honorant᷑ ut martyres. & tam̃ nec latro¬
nes aliqͣndo auduumꝰ. eos qͦs dep̃dati st̃ exce¬
casse. Occisos aufert̃ luci. uiiiis aufert̃ lucẽ.
Nos interĩ si qͣndo urõs tenemꝰ. cũ magnadi¬
lectione seruamꝰ illesos. loquim᷑ eis & legimus
omnia quib error ipse c̃uincit᷑. qͥ fr̃s a fr̃ib
pit dicens. Audite qͥ pauetis u̾bum dñi. Di¬
cite fr̃s nr̃i estis. hisqͥ uos odert̃. & qͥ uos ex¬
ecrant᷑. ut nom̃ dñi honorificet᷑. & appareat
illis in iocunditate. ipsi aũ erubescant. ac sic
aliquis eoꝵ c̾sid̾antes euidentiã ueritatis.
& pulcritudinẽ pacis. ñ baptismo quem
iã sic̃ regałe characterẽ tanquã desertoreᷤᷤ
acceꝑant. s fidei que illis defuit. & sp̃c seĩ¬

Expanded text:
mortes sibi ultro ingerunt, nobis uolunt esse inuimortes sibi ultro ingerunt, nobis uolunt esse inuidiosas, nobis gloriosas. quod nobis faciunt, sibi non inputant et, quod sibi faciunt, nobis inputant. uiuunt ut latrones, moriuntur ut Circumcelliones, honorantur ut martyres et tamen nec latrones aliquando audiuimus eos, quos depraedati sunt, excaecasse: occisos auferunt luci, non uiuis auferunt lucem. Xos interim si quando uestros tenemus, cum magna dilectione seruamus inlaesos, loquimur eis et legimus omnia, quibus error ipse conuincitur, qui fratres a fratribus pit dicens: Audite, qui pauetis, uerbum domini; dicite: \'Fratres nostri estis his, qui uos oderunt et qui uos execrantur, ut nomen domini honorificetur et appareat illis in iucunditate, ipsi autem erubescant. ac sic aliquos eorum considerantes euidentiam ueritatis et pulchritudinem pacis non baptismo, quem iam sicut regalem characterem tamquam desertores acceperant, sed fidei, quae illis defuit, et spi
Abbreviated transcription (Latin):
cã uenientib cũ utiq ñ ad mału s ad bo¬
nũ cepissetis urgeri. qͥd facere debebatis.
nͥ & uos mittere ad ep̃os nr̃os. ut qͦmͦ uos
tius ueritas collatione appareret. Non
sołu aũ ñ fecistis. s peiora mala nob̾ uri
nc̃ faciunt. ñ tantum nos fustib quassant.
ferroq c̾cidunt. uerũ eriã inoculos extin¬
guendos. calcẽ mixto aceto incredibili
excogitatione sceleris mittunt. Domoᷤᷤ
nr̃as insuꝑ cõpilantes arma sͥ ĩgentia &
helantes cedes. rapinas. ĩcendia. cecita¬
tes. Quib reb cõpulsi sumꝰ tͥ pͥmitꝰ c̃que¬
ri. ut c̃side̾t grauitas tua. quã multi
ur̃m ummo uos om̃s qͥ uos pati dicitis¬
ĩ audita mala patiam᷑. Nos dicititis pa¬
ti ꝑsecutionẽ: ⁊ nr̃e domꝰ ab armatis urĩs
cõpilando uastant᷑. Uos dicitis patiper¬
secutionẽ: & nr̃i ocłi ab armatis ur̃is cal¬
ce & aceto extingunt᷑. ĩ suꝑetiã si quas

Expanded text:
cam uenientibus cum utique non ad malum sed ad bocam uenientibus cum utique non ad malum sed ad bonum coepissetis urgueri. quid facere debebatis nisi et uos mittere ad episcopos nostros, ut, quo tione ueritas appareret? Non solum autem non fecistis, sed peiora mala nobis uestri nunc faciunt. non tantum nos fustibus quassant ferroque concidunt, uerum etiam in oculos extinguendos calcem mixto aceto incredibili excogitatione sceleris mittuut. domus nostras insuper compilantes arma sibi ingentia et helantes caedes, rapinas, incendia, caecitates. quibus rebus compulsi sumus tibi primitus conqueri, ut consideret grauitas tua, quam multi uestrum, immo uos ominaudita mala patiamur. uos dicitis pati persecutionem et nos ab armatis uescompilando uastantur; uos dicitis pati persecutionem et nostri oculi ab armatis uestris calce et aceto extinguntur; insuper, etiam si quas
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cessaret ĩmanitas. dicta causa ẽ cũ cri¬
spino iudicatus hereticꝰ: nec pęna decẽ
libraꝵ auri que in hereticos ab ĩꝑatorib
fuerat c̃stituta. ꝑ mansuetudinẽ catho¬
licã feriri ꝑmissus ẽ. &. tam̃ ad ĩꝑatores
appellandu putauit. Suiꝰ appellationi
qͦd ita responsum ẽ. noͣne ur̃oꝵ p̃cedens
ĩꝓbitas & eadẽ ipsius appellatio extorsit
ut fieret: Nec tam̃ etiã post ip̃m rescrip¬
tũ int̾cedentib apud ĩꝑatorẽ nr̃is ep̃is.
eade auri condemptiatione multatus ẽ.
ricipartis ur̃e. ad eandẽ c̾depnationẽ .x.
libraꝵ auri que ĩ om̃s hereticos c̾stituta
ẽ tenerent᷑. s hii soli in quoꝵ locis aliqͣs
a ur̃is iuolentias eccła catholica pateret᷑.
S cũ legati romã uenert̃. iã eicatrices
ep̃i catholici bacaitani horrenda ac recen¬
tissima ĩꝑatorẽ cõmouert̃. ut leges tales
mitterent᷑. quales & missȩ st̃. Suib in afri¬

Expanded text:
mnibus non cessaret immanitas, dicta causa est cum Crimnibus non cessaret immanitas, dicta causa est cum Crispino iudicatus haereticus nec poena decem librarum auri, quae in haereticos ab imperatoribus fuerat constituta, per mansuetudinem catholicam feriri permissus est et tamen ad imperatores appellandum putauit. cuius appellationi quod ita responsum est, nonne uestrorum praecedens inprobitas et eadem ipsius appellatio extorsit, ut fieret? nec tamen etiam post ipsum rescriptum intercedentibus apud imperatorem nostris episcopis eadem auri condemnatione multatus est.rici partis uestrae ad eandem condemnationem X librarum auri, quae in omnes haereticos constituta est, tenerentur sed hi soli, in quorum locis aliquas a uestris uiolentias ecclesia catholica pateretur. sed sic cum legati Romam uenerunt, iam cicatrices episcopi catholici Bagaitani horrendae ac recentissimae imperatorem commouerant, ut leges tales mitterentur, quales et missae sunt. quibus in Afri
Abbreviated transcription (Latin):
facinoris ostentassent. abductũ inde quo
uoluert. uix post dies .xii. dimisert̃. Un¬
de c̃uentꝰ municipalib gestis a nr̃o ep̃o ꝓ
culianꝰ cũ ab inqͥrenda causa dissimulass
& iterũ continuo c̃uentus eẽt. nichil se
dicturũ amplius gestis expressit. & hodi
nos insuꝑ t̾ritantes. & sic̃ potuert ꝑ sequen¬
tes. Nec tam̃ de his iniuiris & ꝑsecutionib
qͣs eccła catholica ĩ regione nr̃a tr̃ ꝑtulit.
ĩꝑatorib questus ẽ ep̃s nr̃. s facto concilio
placuit ut pacifice conueniremini. qͦ si
fieri posset haberetis int̾ uos collationẽ.
& errore sublato fr̃na caritas pacis uiuin¬
culo lȩtaret᷑. E in ipsa ẽuentione qͥd ꝓcu¬
lianꝰ primo respondit qđ conciliũ factu
ri eẽtis. & illic uisuri qͥd respond̾e debetis.
deinde qͥd postea eũ ꝓpter suã ꝓmissionẽ
denuo cũ uentus eẽt actis expresserit. re¬
cusans pacificã collationẽ: ipsa gesta in-

Expanded text:
facinoris ostentassent, abductum inde, quo facinoris ostentassent, abductum inde, quo uoluerunt, uix post dies XII dimiserunt. unde conuentus municipalibus gestis a nostro episcopo Proculianus, cum ab inquirenda causa dissimulassent et iterum continuo conuentus esset, nihil se dicturum amplius gestis expressit. et hodienos insuper territantes et, sicut potuerunt, persequentes. Nec tamen de his iniuriis et persecutionibus, quas ecclesia catholica in regione nostra tunc pertulit, imperatoribus quplacuit, ut pacifice conueniremini, quo, si fieri posset, haberetis inter uos conlationem et errore sublato fraterna caritas pacis in uinculo laetaretur. et in ipsa conuentione quid Proculianus primo responderit, quod concri, quid respondere deberetis, deinde quid postea, cum propter suam promissionem denuo conuentus esset, actis eipresserit recusans pacificam conlationem, ipsa gesta inst
Abbreviated transcription (Latin):
suo foueã: ipse incidet ĩ eã. De nob̾ gͦ
qͥd queramini ñ habetis. & tam̃ eccłȩ ca¬
tholicȩ mansuetudo etiã abhis ĩꝑatoꝵ
uissionib om̃ino ẽquieuerat. nͥ ur̃i cle¬
rici & circũcelliones ꝑ suas ĩmanissi¬
mas ĩꝓbitates furiosasq iuolentias.
qͥetẽ nrãm ꝑt᷑bantesatq uastantes. hec
in uos recoli & moueri coegissent. Nã prius
quã recentiores leges istȩ de quib mͦ que¬
rimini uenissent in africã. insidias initine¬
rib np̃is epĩs terendert̃. conclericos nr̃os
plagis ĩmanissimis quassauert. laicis quoq
q plagas gͣuissimas inflixert̃. &. ĩtulert̃
eoꝵ edificuis ĩ cendia. Presbiterũ etiã quen¬
dã qr ꝓpria & libera uoluntate unitatem
nr̃ȩ cõmunionis elegit. de domo sua raptũ
& ꝓ arbitrio ĩmaniter cesum ĩ gurgite eti¬
ã cȩnoso uolutatũ. bruda uestiũ. cũ quib¬
dã dolenc̃u. quib dã ridendu ĩ pompa sui

Expanded text:
o foueam, ipse incidet in eam. De nobis ergo o foueam, ipse incidet in eam. De nobis ergo quid queramini, non habes et tamen ecclesiae mansuetudo etiam ab his imperatorum iussionibus omnino conquieuerat, nisi uestri clerici et Circumcelliones per suas immanissimas inprobitates furiosasque uiolentias quietem nostram perturbantes atque uastantes haec in uos recoli et moueri coegissent. nam prius quam recentiores leges istae, de quibus modo querimini, uenissent in Africam, insidias in itineribus nostris episcopis tetenderunt, conclericos nostros plagis immanissimis quassauerunt, laicis quoque et plagas grauissimas inflixerunt et intulerunt eorum aedificiis incendia. presbyterum etiam quendam, quia propria et libera uoluntate unitatem nostrae communionis elegit, de domo sua raptum et pro arbitrio immaniter caesum, in gurgite etiam caenoso uolutatum, buda uestitum cum quibusdam dolendum, quibusdam ridendum in pompa sui