comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quos magis seqͣ multitudo
nũquid excoĩcabit eos ep̃c
si noluerĩt se corrig̾e. ad hoc
dicas qd̾ si illi recognoscant¬
se peccare mħ de quo rep̃hendũ
tͣ tñ nolunt cessare ⁊ si infliga¬
tͣ eis pena excõicationis uel
similis timet᷑ scisma uł aliud
magnũ malũ potest ⁊ d dissi¬
mulari. fiant tñ ꝯminationes
de scripturis ⁊ int̾un caute at¬

Expanded text:
quos magis sequitur multitudo; numquid excommunicabit eos episcopus, si nolunt se corrigere? Ad hoc dicas, quod si illi recognoscuntse peccare in hoc de quo reprehenduntur, tamen nolunt cessare. Et si infligatur eis pena excommunicationis vel similis, timetur schisma vel aliud magnum malum, potest et debet dissimulari. Fiant tamen comminationes de scripturis et interim caute at
Abbreviated transcription (Latin):
arma ccͣ tales ⁊̃ nocendi cupidi¬
tate ulciscend̃i crudelitate ĩ pacca¬
to atq ĩplacabili aĩo rebellan¬
d̃i feritate dñandi libidine uł
alia causa simili peccant xxiii .Q.¬

Expanded text:
ra tales, nocendi cupiditate, ulciscendi crudelitate, impacato atque impacabili animo, bellandi feritate, dominandi libidine vel alia causa consimili, peccant.
Abbreviated transcription (Latin):
transiens ex insꝑato ꝑ cutit᷑ ⁊
mortltur uel incilit arlorem
⁊ casu atboris aliauis opprimi
si illicitent puta proiciebat la¬
pidem ⁊apt uersus loca ude cõ¬
sueuerunt homines tnͣsitũ
facere uł dum furalat᷑ equi

Expanded text:
transiliens ex insperato percutitur et moritur; vel incidit arborem et casu arboris aliquis opprimit, utputa proiiciebat lapidem versus loca ubi consueverunt hominis transitum facere
Abbreviated transcription (Latin):
constitutis dũ tñ sufficient bñfi¬
ciatis nisi gratis ꝓ miserabilib
consangnineis nec ⁊̃ tune si pos¬
set ibi ẽẽ pericłm qd̃ longe stric¬
tius est in claustraleb obseruã¬
dum. ¶ Offm̃ autẽ ꝙrurgie
que adustionem uł abscisionem
md̃ucat est sine exceptione tali¬

Expanded text:
beneficiati, nisi gratis ac miserabilibus consanguineis, nec etiam tunc si posset ibi esse periculum, quod longe strictius est in claustralibus observandum. Officium autem chirurgie, que adustionem vel abscissionem inducat, est sine omni exceptione tali
Abbreviated transcription (Latin):
dnͣt homicide om̃s qui ꝑ cusser̃t¬
⁊ ⁊̃ qui uolurtate occidendi ue¬
nerunt. l ñ ꝑcusserint. It̾m ⁊
illi qui nec occiderunt nec uo¬
luntatẽ occidendi habuerunt
s uener̃t ut prestarent anei¬
lium occisorib si forte malicia
ip̃oꝵ repellerent᷑. discretus tam̃
sacerdos pmiorẽ pnĩam debet

Expanded text:
ntur homicide oluntate occidendi venerunt, licet non percusserunt. Item et illi qui non occiderunt, nec voluntatem occidendi habuerunt, sed venerunt ut prestarent auxilium occisoribus, si forte violentia aliquorum repellerentur. Discretus tamen sacerdos minorem penitentiam debet
Abbreviated transcription (Latin):
consilio. defensione .d .l. si quis¬
istoꝵ simłr mortale. ¶ Facto
ul̾ muuster eum iuste condemp¬
natum occilit hoc homiciãrũt
si sit ex liuore uł delectatõe fun¬
dendi humanum sanguinẽ. licet
ille iuste occidat᷑ iste tñ peccat mor¬
taliter ꝓpt̃ intentionem corrup¬
tam. si uero sit ex amore iusticie
nec peccat iudex ip̃m condempnã¬
do ad mortem ⁊ p̃cipiendo miu-¬
stro ut occidat eura. nec minist̾
si iussus a iidice occiclit con¬
dempnatum peccaret tñ ut̃q mor¬
talit̃ si faceret uiris oraine ñ
seruato ꝓbantur. ħ ad ro.xiii. oĩs¬

Expanded text:
nsilio, defensione: quodlibet isest mortale. Facto vel minister reum iuste condemnatum occidit. Hoc homicidium, si fit ex livore vel delectatione fundendi humanum sanguinem, licet ille iuste occidatur, iste tamen peccat mortaliter propter intentionem corruptam. Si vero fit ex amore iustitie, nec peccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit condemnatum. Peccaret tamen uterque mortaliter, si faceret iuris ordine non servato. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
sit de aliquo qui uł ꝑfc̃ĩ eiuden¬
ciam uł iuris orcine dep̃hensus
est in aliquo crunine ꝓ quo de
iure eẽt pena sangninis infligẽ¬
da: potest respondere hoc ñ ꝑtinet
acl me consule ir̃ pecitos ⁊ ca¬
ueat ne ꝓpt̃ suam responsionẽ
directam uł indirectam aliꝰ in¬
telligat qd̾ d eñ tali pena pumi

Expanded text:
sit de aliquo, qui per facti evidentiam vel iuris ordinem, deprehensus est in aliquo crimine pro quo de iure esset pena sanguinis infligenda potest respondere: hoc non pertinet ad me, consule iurisperitos et caveat ne propter suam responsionem directam vel indirectam, alius intelligat quod debeat eum tali pena puni
Abbreviated transcription (Latin):
mnaduocato rei. It̾m assessor offi¬
liis actis ut pura si scribebat ate¬
stationes uel legat inexamina¬
tione cause. It̾m qui scripsit isł
ditauit litteras ꝓuindicta san¬
giums destinandas om̃s tales

Expanded text:
advocato rei, item assessor, offiliis actis, utputa si scribat attestationes vel legat in examinatione cause. Item qui scripserit vel tractaverit literas pro vindicta sanguinis destinandas. Omnes tales
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃sũp .c.i. suͦ licite rei dabat
arborem ꝓpriam sibi necͣcͣm incide¬
dat ⁊ similia. hic si adhibuit di
limisse s temꝑe congruo ⁊ aite
ĩ qd̾ si aliquis erat ibi uł uenie¬
rando discipłm ñ imputatur ei.
alias si dabat oꝑam rei li cite ⁊ ñ
ãhibuit debitam diligentiam
ut dictum est imputat᷑ sibi ꝯͥ di

Expanded text:
i vero licite rei dabat arborem propriam sibi necessariam incidebat et similia. Hic si adhibuit dildemisse, sed tempore congruo et alte, ita quod si aliquis erat ibi vel venierando discipulum, non imputatur ei. Alias si dabat operam rei licite et non adhibuit diligentiam debitam, ut dictum est, imputatur ei. I
Abbreviated transcription (Latin):
iam formatũ siue aĩamatũ hõi¬
cida est recte si abortiuũ fecit
mulier exilla ꝑcussione siue po¬
tione quia hominẽ interfecit si
uͦ nundũ erat aĩatum ñ aicet᷑
homiciia qnͣtũ ad irͣritatem
s ut homicida hẽtur qnͣtũ ad

Expanded text:
erat formatum, sive animatum homicida est recte, si aborsum, fecit mulier ex illa percussione sive potione quia hominem interfecit. Si vero nondum erat animatum, non dicitur homicida quantum ad irregularitatem, sed ut homic
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ¶ ꝓ homicidio ncõatis
euitabilis qd̃ intelligo ñ solũ
qui tempore occisionis potuit
euitare s ⁊̃ sslũ qui se culpa
sua in talem necessitatem ĩges¬
sic puta uidit exercitũ uenien¬
tem ad obsidend̾ castrũ ⁊ ũt pos¬
post ea secuta est necessitas uł

Expanded text:
nam pro homicidio necessitatis evitabilis, in qua intelligo non solum illum qui tempore occisionis poterit evitare, sed etiam illum qui se culpa sua in necessitatem talem ingessit, puta vidit exercitum venientem ad obsidendum castrum postea secuta est necessitas vel
Abbreviated transcription (Latin):
micidio casuali si occisor dabat
operam rei licite ul illicite sed
hibuit debitã diligentiã l om̃s
casus fortuitos qui p̃uideri ñ
possunt forsitan ñ preuidit in
nulło tenet᷑ ⁊ potest deiure ñ so¬
lum insusceptis remanere s ⁊
ad suꝑiores ordiues promoueri.

Expanded text:
micidio casuali, si occisor dabat operam rei illicite, vel etiam licite, sed hibuit debitam diligentiam, licet omnes casus fortuitos, qui previderi non possunt, forsitan non previderit, in nullo tenetur. Et potest de iure, non solum in susceptis remanere, sed etiam ad superiores ordines promoveri.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ solum idẽ dico ĩ ep̃o uel iudi¬
ce ecõastico qui obdefensionem
rerũ ecc̃asticaꝵ uel fidei inuiocat
⁊ hortat᷑ contra uiolentos bra¬
chiũ scłare ⁊ ⁊̃ potest eos sequi
hortando eos ñ ut occidant uł
ieulnerent ip̃os uiolentos h̾e¬
ticos uł paganos s nt ecc̃asti¬
camfidem et patriam liberent
⁊ defendãt ⁊ terram ab infide¬
lib occupatã rodigant ad cul¬

Expanded text:
 ei. Idem dico in episcopo vel iudice ecclesiastico, qui ob defensionem rerum ecclesiasticarum vel fidei, invocat et hortatur contra violentos brachium seculare et etiam potest eos sequi, hortando eos, non ut occidant vel vulnerent ipsos violentos hereticos vel paganos, sed ut ecclesiam, fidem et patriam liberent ac defendant et terram ab infidelibus occupatam reducant ad cul
Abbreviated transcription (Latin):
date hic clistingͤ. quia aut illa
necessitas fuerit euitabilis
poterat enim euadere abso oc¬
cisione ⁊tunc est reus homi¬
bilis qr occiit hominera sine
odii meditatione imo cum do¬
lore anuni se ⁊ sua leberando cũ
ał̾r ñ poterat euadere hic dr᷑ ñ
nisi ad cautelam ꝓpt̃ ambignũ
auplicitatis. Interiorẽ tñ peni¬
tentiam d semꝑ habere ⁊ quasi
suis pc̃cis ascribere qui in tantã
potuit uenire ncc̃itatẽ bonaꝵ
enĩ merciun est ibi culpã agno

Expanded text:
 hic distingue, quia aut illa necessitas fuit evitabilis; poterat enim evadere absque occisione et tunc est reus homibilis, quia occidit hominem sine odii meditatione, immo cum dolore animi, se et sua liberando, cum aliter non poterat evadere. Hic dicitur non nisi ad cautelam et propter ambiguum duplicitatis. Interiorem tamen penitentiam debet semper habere et quasi suis peccatis ascribere, quod in tantam potuit venire necessitatem. Bonarum enim mentium est, ibi culpas suas
Abbreviated transcription (Latin):
bello iniusto. nam tales inbello
iusto ñ reprobo nisisit ibi corrup¬
ta iitentio uł talis pͣ cũ arnus
cui ñ liceat arma deferre ut cłi
um ⁊ ⁊̃ eos qui fuerũt ex par¬
te illoꝵ quib fiebat mniuria
si cł̾ici erant ⁊ ibi mouerunt

Expanded text:
bello iniusto. Nam tales in bello iusto non reprobo, nisi sit ibi corrupta intentio vel talis persona cum armis, cui non liceat arma deferre, ut clentium et etiam eos qui fuerunt ex parte illorum quibus fiebat iniuria, si clerici erant et ibi moverunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicam infra cõsilio ut defensiõe
adendo retrahit a bono ꝓpõito ho-¬
minem uolentẽ aliũ liberare
a morte ⁊ sic quodãmͦ indirec¬
te defendit homicidiũ: ẽ pena

Expanded text:
iniusto consilio vel defensione, adendo, retrahit a bono proposito hominem volentem alium liberare a morte et sic quodammodo indirecte defendit homicidium. Pena
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ qͣlitas lucri negociantẽ
aut excusat aut arguit qz
est honestus. questus ⁊ tur¬
pis. u̾mptũ penitenti uti¬
lius est dispendia pati ꝙ̃
⁊ ꝑiculis negotionis affli¬
gi. qr difficile est int̃ uen¬
dentes ⁊ em̃tis cõmertiura¬

Expanded text:
 Qualitas lucri negociantem, aut excusat, aut arguit: quia est honestus questus, et turpis: verumtamen poenitenti utilius est dispendia pati quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter vendentes et ementes ementi
Abbreviated transcription (Latin):
generis a paruulis ⁊ mini¬
nus eruditis siquid forte
ucilidatis uł salutis ĩ qui¬
rere negligat qui .ii. rebelłr
uiuit ⁊ dĩsc̾e atq age̾ bona
recusat magis diaboli qm
xp̃i membrũ ẽẽ ostendit᷑
⁊ poꝰ infideł qmͣ fidelis ẽẽ¬

Expanded text:
generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infidelis quam fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
lr rõe ꝯsuetudĩs posst̾ aliqͣ exigi ꝓ
stiendis. It̾m ꝓdanda absolutẽe.
It̃m ꝓ iuire decimaꝵ. It̃m ꝓ iusticia
ecc̃astica seruanda qr ĩ oĩb hiis
recipere p̾cũiam uł eauipollens

Expanded text:
 consuetudinis possuntne aliqua exigi pro stiendis? Item pro danda absolutione? Item pro iure decimarum? Item pro iustitia ecclesiastica servanda? In omnibus his recipere pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ẏpocrisim simulatõm uł ambi¬
tõm dum p̃tenderent spẽm scĩtatis
ꝓmoti sunt nlła tñ int̃posita cõ¬
ditõe uel pacto ad ordines bñfi¬
cia uel honores ñ tenent᷑ si ua̾m
egeruit pñĩam resignare. ¶¬

Expanded text:
ypocrisim, simulationem sive ambitionem, dum pretenderent speciem sanctitatis, promoti sunt, nulla tamen interposita conditione vel pacto, ad ordines beneficia vel honores, non tenentur, si veram egerint penitentiam, resignare.
Abbreviated transcription (Latin):
deant pauꝑib. bonũ est dũ mͦ intẽ¬
tões sint munde ⁊ principͣ ĩ d̾m fixe
absit .n. ut ea q̃ p̃p bonũ ⁊ licitũ
facimus nobis debeant si qd̃ ma
¶Qsi aliquis laico nlłm ius ha¬
bitu in electõe si maliciose ĩpedien
ti eã det qͥd ut cesset a tali ĩpedim̃¬

Expanded text:
num est, dummodo intentione sint munde et principaliter in deo fixe. Absit enim, ut ea que propter bonum et licitum facimus, nobis debeant, si quid mSi aliquis laico nullum ius habenti in electione, sed malitiose impediendi causa, det aliquid ut cesset a tali impedim
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aũ iste p̃latus negli¬
gens. aescipłs inobediens
iuuenis ociosus. Se nex ob
aicus. sũptus p̃ciosus cibus
exquisitus rumor in claustro
lis in capitło. dissoło in choro.
irreuerencia iuxta altare. In¬

Expanded text:
unt, scilicet prelatus negligens, discipulus inobediens, juuenis ociosus, senex obstgosus, habitus preciosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolucio in choro, et irreuerencia circa dei altare.
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam puersi sp̃c hõies pra¬
ua int̃ uos aliqͣ ⁊ scẽ fidei adu̾¬
sa seminasse ita ut ãie sabbi̾ ali¬
quid oꝑari ꝓhibent. Qd̃ quid
aliud nisi anccxp̃i p̃dicatores
dixerim qui ueniens d̃iem sab¬
bati ato dm̃csi ab om̃i faciet
opere custodiri. qr .ii. mori se
atꝙ resurgere simłabit hr̃i
in ueneratione uult dñicum
diem ⁊ qr ppłm iudaizare com¬
pellit ut exteriorem ritum le¬
gis reuocet ⁊ sibi iudeoꝵ ꝑfid̃i¬
am subdat coli uult salb̾m. de.

Expanded text:
quosdam perversi spiritus homines, prava inter vos aliqua et sanctae fidei adversa seminasse, ita ut in die Sabbati aliquid operari prohiberent. Quos quid aliud nisi Antichristi praedicatores dixerim? Qui veniens, diem Sabbatum atque Dominicum ab omni faciet opere custodiri. Quia enim mori se et resurgere simulat, haberi in veneratione vult diemdiem. Et quia populum judaizare compellet, ut exteriorem ritum legis revocet, et sibi Judaeorum perfidiam subdat, coli vult Sabbatum.
Abbreviated transcription (Latin):
diurnũ ac noct᷑num qͣlitas fa¬
ctũ uł atrociꝰ uł leuius ẽ ut fͣ¬
ta manifesta a nõ manifestis
discerni solent ryoa a uiolen
toris expellationes a furcis pe¬
culantia a uiolencia. qnͣtitas
discernit furẽ ab abigeo nã
qui suẽ unã surripu̾it ut fur
co herceb qui u̾o gregẽ ut abi¬
geus. euentꝰ spectat᷑ ut a dem̃

Expanded text:
diurnum vel nocturnum. Qualitate factum vel atrocius vel levius est, ut furta manifesta a non manifestis discerni solent rixe turis, expillationes a furtis, petulantia a violentia. Quantitas discernit furem qui unum suem subripuerit, ut fur coercebitur, qui gregem, ut abgeus.Euentus spectetur, ut a clem
Abbreviated transcription (Latin):
pia. Simłt serui h̾eticoꝵ ĩpune
possunt ⁊ anõs teluiquere ⁊¬
tus dũ erat paganus aut cã
In scd̾o casu si infra tres m̃ses ñ
exposuit eũ uenalẽ post ea si fi̾

Expanded text:
tiam servi hereticorum impune possunt et dominos relinquere tus dum erat paganus, aut cauro casu, si intra tres menses non exposuerit eum venalem, postea, si fieri
Abbreviated transcription (Latin):
piendi ꝓximũ ꝑiurat uel
m̃tit᷑ peccat mortałr ⁊ tene᷑
ad restitirtionẽ inqnͣtũ deci¬
pit ꝓximũ illi eid̃ ꝓ decepto
faciendã si scit uł potest uel
h̾edib eius uł si nescit ꝑso¬
nam uł ñ potest ꝓcedat ut di¬

Expanded text:
mum peierat vel mentitur, peccat mortaliter et tenetur ad restitutionem, inquantum decepit proximum, illi eidem decepto faciendam, si scit vel potest vel heredi eius vel si nescit personam vel non potest, procedat ut di
Abbreviated transcription (Latin):
Rdeo in hiis ⁊ sinulib semꝑ est
intentio requirenda qr incorrup¬
rent talia aq̃ abusũ. uel si scien¬
ter donant uel uenaĩte alicui
quem sciant uł credant talib
abusur̃ talis inqmͣ intentio est
mortale pcc̾m ⁊ gͣuissimum ⁊
om̃ia pc̃ca que post ea occasio¬
ne ĩt̾ illaꝵ ab aliis perpetrant᷑
sibi imputant᷑ ⁊ rei sunt apd̾

Expanded text:
deo: In his et similibus semper est intentio requirenda, quia corruprent talia ad abusum vel si scienter donent vel vendunt alicui, quem sciant vel credant talibus abusurum, talis iniqua intentio est mortale peccatum et gravissimum et omnia peccata que postea occasione rerum illarum ab aliis perpetrantur, sibi imputantur et rei sunt apud
Abbreviated transcription (Latin):
rodicat se habuisse donam in-¬
tentionem qr credebat alium e¬
mere pp̃ aliꝙ̃ licitũ usum uel
suꝑ hoc cogitabat uel ignora¬
bat qd̃ eẽt illicitum talia fac̾e
ueluendere In om̃ib hiĩs ãcstĩ¬
go. qd̾ aut ille res tales sunt q̃
ad humanũ usum possunt ẽẽ
utiles sicut arma ĩ bello iusto
a medicis apponuntur ĩ quib¬
dam confectionib ad sananqũ
egrotos. aut tales que ad nullũ
usum lunt utiles nisi ad peccã¬
ilum sicut quedã uenena mor¬
tifera ⁊ ad nullum bonũ utilia
⁊ suture suꝑflue ac sũptuose ca¬
misiaꝵ quas p̃cipue faciũt hi¬
spani dantes ꝓ sucura uniꝰ ca¬
misie plus intriplũ qmͣ qͣdru¬
plum qmͣ ualeat tora camisia
⁊ similia. In primo casu ñ aico
ip̃m peccare dũ mͦ ñ hẽat intẽ¬
tionẽ corruptã ut clictũ ẽ nsi
forte ex qͣlitate ꝑsone ueltꝑis
cognosceret ire ꝓbabilit dicta¬
rem nisi ad malũ perpetrand̃
tunt .n. ñ deberet sibi uendere
contͣ talem conscĩam .xxiii.4.

Expanded text:
ro dicat se habuisse bonam intentionem, quia credebat alium emere propter aliquem licitum usum, vel super hoc cogitabat vel ignorabat quod esset illicitum talia facere vel vendere. In omnibus istis distinguo quia aut ille res tales sunt, que ad humanum usum possunt esse utiles, sicut arma in bello iusto, que a medicis apponuntur in quibusdam confectionibus ad sanandum egrotos. Aut tales que ad nullum usum utiles sint, nisi ad peccandum, sicut quedam venena mortifera aut ad nullum bonum usum utilia, ut future superflue ac sumptuose camisiarum, quas precipue faciunt Hispani, dantes pro sutura unius camisie plus in triplum vel quadruplum quam valeat tota camisia et similia. In primo casu non dico ipsum peccare, dum tamen non habeat intentionem corruptam, ut dictum est, nisi forte ex qualitate persone vel temporis cognosceret vel probabiliter dictarem nisi ad malum perpetrandum. Tunc enim non debet sibi vendere contra talem conscientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
faciet iudex pñiał de mer¬
catorib pellipariis ⁊ siłil
qui de longua ñ dico cõsuetn
s corruptela nec emere sciunt
nec uendere absq m̃daciis ⁊
iuramentis in cautis. necnon
⁊̃ interdũ ꝑiuriis ⁊ br menti¬
unt᷑ simplicib rem uilẽ ⁊ cor¬
ruptam p̃ciosam ẽe ⁊ ĩ hũc
mod̾ exercent ꝓ magna ꝑte¬

Expanded text:
faciet iudex penitentialis de mercatoribus, pellipariis et similibus qui de longa, non dico consuetudine, sed corruptela, nec emere sciunt nec vendere absque mendaciis et iuramentis incautis, necnon et interdum periuriis et breviter mentiuntur simplicibus rem vilem vel corruptam pretiosam esse et in hunc mod
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m uł scient s intendit ⁊ scit
ut sic se seruet ĩ dõpnem ⁊
unam ꝓ aua uendendo nec
ĩualore rei qr ñ uendit ei
ultͣ debitũ ualorẽ tale mẽ¬
dacium potest dici forte uẽi¬

Expanded text:
m scienter, sed intendit et scit ut sic se servet indemne et unam pro alia vendendo, nec in valore ei, quia non vendit ei ultra debitum valorem, tale mendacium potest dici veni
Abbreviated transcription (Latin):
Ex loco dnͣr in honesta qr ĩ lu¬
panari ⁊ ĩalio loco uili ⁊ inho¬
nesto talia contrectent᷑ ⁊ ma-¬
xime si iudicia talia ĩtalib
locis tractentur. Itm qr locus
est solitarius uel alit̾ suspectꝰ.
in talib .n. latibuł solent cõ¬
mitti ad ult̾ia ⁊ doceri h̾etices

Expanded text:
lupanari vel alio loco vili vel inhonesto talia tractantur et maxime si iudicia in talibus locis tractentur. Item quando locus est solitarius vel aliter suspectus. In talibus enim latibulis solent committi adulteria et doceri heretice
Abbreviated transcription (Latin):
credunt se ⁊ confitent᷑ cũ dia¬
na nocturius horis dea pagano¬
rum uł cum ho̾diade unume¬
ra multitucłine mulierum
equitare suꝑ quasdam bestias

Expanded text:
educte profitentur se cum Diana nocturnis horis dea paganorum vel cum Erodiade et innumera multitudinem mulierem equitare super bestias
Abbreviated transcription (Latin):
tim substracta sunt uel ⁊̃ de lai¬
cis quib res ꝓprie furco substͣ¬
cte sunt nunquid potuerunt ĩ¬
uestigare ꝑ inspectionem astra¬
labii uł similia. Ad hoc dicas ꝙ¬
scd̃m om̃s si sit ibi inuocatio
demonioꝵ uł aliud suꝑstitio¬
⁊ bono zelo fecisset fuit suspen¬
sus ab offõ ⁊ bñficio. si aũ talit
inspectõ fieret simplicit per a¬
strononiam ñ inuoratis demo¬
nib uł alio suꝑsticioso adiũc¬
to forte posset admitti. ar. a 2ͣuio¬
I

Expanded text:
sunt, vel etiam de laicis, quibus res proprie furto sublate sunt; nunquid poterunt investigare per inspectionem astrolabii vel similia? Ad hoc dicas secundum omnes, quod si fit ibi invocatio demonum vel aliud superstitioet bono zelo fecisset, fuit tamen suspensus ab officio et beneficio. Si autem talis inspectio fieret simpliciter post astronomiam, non invocatis demonibus, neque alio superstitioso adiuncto, forte posset admitti. Tai
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pena talium est multiplex
sunt .n. infames nec debent re¬
cipi ad eu caristiam si notoriũ
sit pecm̃ sicut nec ystͥones. de.¬
bent admitti ad accusatõm.
.ni .e.uiii. si quis. It̾m debent ex¬
It̾m si ammonitionem uel ex¬
cõicationẽ uoluerint se corrig̾e
si serui sunt debent uerberibz ca¬
stigari. si leleri meludi ĩ carcerẽ.
ui utriq sunt de ꝑrochia turpi¬

Expanded text:
pena talium est multiplex. Sunt enim infames nec debent recipi ad eucharistiam, si notorium est peccatum, sicut nec histriones. Imitti ad accusationem.. Item debent exsi post admonitionem vel excommunicationem noluerint se corrigere, si servi sunt, debent verberibus castigari, si liberi includi in carcerem, vel utique sunt de parochia, turpi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc dico qd̾ si aliquot p̃dictoꝵ
fiat ꝓpter odium priuatum
grauissime pecoat qui facit ⁊
nisi ꝑ legitimam penitentiam
se purgauerit debet deponi. Si
metuit contaminationem sa¬
craꝵ ordinum. uł subuersionẽ
fidei uł hostilitatẽ suffert uel
declarat᷑ hoc ⁊̃ tenet consuetu¬
do ecc̃e. Unde solet cantare. D̾s
uenerunt gentes. ⁊ ĩsignũ cri¬
spoliare. ħ tñ distinctio fallit ĩ
sius qui ꝓ uiuis scient̃ celebrãt
officiũ defunctoꝵ. nantales si
fuerint detecti indistincte de¬

Expanded text:
inguo quod si aliquod predictorum fiat propter odium privatum, gravissime peccat qui facit et, nisi per plurimam penitentiam se purgaverit, debet deponi. Si metuit contaminationem sacrorum ordinum vel subversionem fidei vel hostilitatem suffert vel declaratur. Hoc etiam tenet consuetudo ecclesie, unde solet cantare, deus venerunt gentes et in signum trispoliare. Hec tamen distinctio fallit in illis, qui pro vivis scienter celebrant officium mortuorum. Nam tales si fuerint detecti, indistincte de
Abbreviated transcription (Latin):
gionẽ ⁊ est ꝑsona nota uel
sit liber an seruus ñ d reoi¬
pi ad monachatũ ꝑ trienniũ
infra qd̃ liseruus uel rõcini¬
Is obligatus uelcolonꝰ uel¬

Expanded text:
gionem et est persona nota, vel sit liber vel servus, non debet recipi ad monachatum per triennium, ita quod si sit servus vel ratiociniis obligatus vel colonu
Abbreviated transcription (Latin):
ratur a dommo suo reddat᷑
ei cum om̃ibz hiis aue attu¬
lit fide cũ accepta de ĩpunitate
si aũ infra trienniũ ñ fuit re¬
auisitus post ea queri ñ põt

Expanded text:
ratur a domino suo, reddatur ei cum omnibus quae attulit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem intra triennium non fuerit requisitus, postea quaeri non pot
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ debeat quis m̃tiri maxĩe per¬
fcũs pro uita alt̾ius redunẽ¬
da . ait .i. ad sempit̾nã salutẽ.
nullus ÷ancendus opitulante
sua usł alt̾ius ñ occidit᷑ aĩa de¬

Expanded text:
quis mentiri et maxime perfectus, pro vita alterius redimenda. Ait enim ad sempiternam salutem nullus est ducendus, opitulante sua vel alterius non occiditur anima, de
Abbreviated transcription (Latin):
tacere ut dicit augꝰ. si uidea¬
tur ei qd ᷤ taciturnitas sit pe¬
ricula qr ex ea credit inter¬
rogans conced̾e̾ illũ ẽẽ ĩ do¬
mo tunc tnͣsferat se si potest
ad aliã matiam qi int̾rogã¬
do eum de aliquo fcõ uł si¬
comedit hic uel aliquodsi¬

Expanded text:
tacere, ut ait Augustinus. Sed videtur ei quod taciturnitas sit periculosa, quia ex ea credit interrogans eum concedere illum esse in domo, transferat se si potest ad aliam materiam, quasi interrogando eum de aliquo facto, comedit hic, vel aliud si
Abbreviated transcription (Latin):
bito requirunt᷑ ⁊ qui eas dare
noluerunt res alienas suas di
cit. ⁊ qnͣti pauꝑes in locis suis
ubi ip̃e habitat illo decimas
nondante fame mortui fue
rib delegatam suis usibus
copiis om̃ib habundabant
qr discessit deuotõ cleri acces¬
fiscus qd̾ ñ accipit xp̃c. Pater

Expanded text:
bito requiruntur, et qui eas dare noluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, illo decimas non dante fame mortui fuerribus delegatam suis usibus copiis omnibus abundabant,quia Dei recessit devotio, Caesaris accesfiscus, quod non accipit Chr
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahere om̃ium predonum
It̾m noͣ qd̃ qui non dat decimã
nisi sit exemptus scd̃m ea que¬
canonica ammonitione usq
ad satisfactionẽ ⁊ emĩdationẽ

Expanded text:
trahere, omnium predonum  qui non dat decimam, nisi sit exemptus, debecanonica admonitione, usque ad satisfactionem et emendatione
Abbreviated transcription (Latin):
forte migͣuerint ne obligati
ligent̃ obseruet ⁊ ideo scd̃m
auctoritatẽ canonicã ne ilł
canua pietatis clausa uidea¬
tur or̃onib ⁊ cõsolationib
ecͣcasticis sacra unctione olei
ĩuĩcti scd̃m sratuta scõꝵ pa¬
trũ ꝯũione uiatici reficran¬

Expanded text:
forte migraverint, ne obligati ligenter observet, et ideo secundum auctoritatem canonicam, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis, sacra unctione olei inuncti, secundum statuta sanctorum Patrum communione viatici refician
Abbreviated transcription (Latin):
unam ciuitatẽ ⁊ suꝑ aliam
pluta est. ⁊ pars suꝑ qrͣ non
pluit aruit. cũ ille qui proxi
mum odit ab aliis uiciis se
corrigit. una ead̾q ciuicas
ex parte cõpluit᷑ ⁊ ex ꝑte arida
manet. eͥa sunt quidã qui cũ
quedã uicia resecant. In aliis
grauiter ꝑdurant. s ħ non¬

Expanded text:
unam civitatem, et super aliam pluta est, et pars super quam non pluit, aruit . Cuimum odit ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet . Quia sunt qui cum quaedam vitia resecant, in aliis graviter perdurant. Ad quo
Abbreviated transcription (Latin):
.e. absolutos se nou̾i̾nt a debito fi¬
delitatis ⁊ homicidii ⁊ tociꝰ obse¬
quii quiꝯ lapsis in h̾esira mãi¬
feste aliquo pacto quaq firmita¬
te uallato tenebant᷑ astricti. ¶¬

Expanded text:
 Absolutos se noverint a debito fidelitatis hominii et totius obsequii, quicunque lapsis in heresim, manifesto aliquo pacto, quacunque firmitate vallato, tenebantur astricti
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tis de corꝑib exierunt
frustra illis a suĩs hiꝰ pietatic
impendunt᷑ officia cuiꝰ dum
hic eẽnt pignore caruerunt ñ
mĩam sibi thesauritantes s

Expanded text:
cramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis impenduntur officia, cujus dum hic essent fidei pignore caruerunt, non misericordiam sibi thesaurizantes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
abstinere ab om̃i oꝑe seruiliñ
solũ a pc̃co qd̾ ꝓprie seruile drͣ
eo qd̾ faciat hominẽ liaboli s̾¬
uum s ⁊̃ a mechanicis ⁊ ab agͥ¬
cultura ⁊ ab aliis scłarib ui¬
delicet nec mechatũ fiat nec pla¬
citum nec aliquis ad mortem
uł ad penam iudicet᷑ nec sacra¬
m̃ta ĩurentur nisi ꝓ pace faci¬

Expanded text:
 omni opere servili, non solum a peccato quod proprie servile dicitur, eo quod faciat hominem diabolo servum, sed etiam a mechanicis et ab agricultura et aliis secularibus, videlicet ut mercatura non fiat, nec placitum, nec aliquis ad mortem vel ad penam iudicetur, nec super sacramenta iurentur, nisi pro pace fi
Abbreviated transcription (Latin):
si tꝑr afflictionis sue a te ni
chil impetret. si tꝑr periculi.
quo rapit᷑ iniuste ad mortem
plus ap̃ te peccũia tua ualeat
qmͣ uita ꝑituri ñ est leue por¬

Expanded text:
tempore afflictionis suae nihil a te impetret, si tempore periculi, quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat quam vita morituri, non est leve pec
Abbreviated transcription (Latin):
ordinauit enĩ in me caritatẽ
ait enim. multoꝵ caritaᷤ in¬
ordinata est. qd̃ in primo est
ponunt t̃rium ⁊ quartũ. p᷑
deus diligendus. scd̃o parentes
uide filii. post domestici qui
si boni sint malis filiis pre¬
ponendi sunt. s hec auct̃. in

Expanded text:
Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium vel quartum, Primo Deus diligendus est, secundo parentes, inde, filii, post domestici; qui si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt. Secun
Abbreviated transcription (Latin):
licet cl̾ico emere iulius ut
uendat carius ita urtelligas
si eius intentio est ut uẽdat
carius in eadẽ for s ut uendat
carius mutata forͣ tene põt
puta emit tabulas ut faceret
scͥuiũ uel cartas ut scriberet
libros uł liuũ ut facerec re¬

Expanded text:
licet clerico emere vilius, ut vendat carius, ita intelligas, si eius intentio est ut vendat carius in eadem forma, sed ut vendat carius mutata forma bene potest. Puta emit tabulas ut faceret scrinium vel chartas ut scriberet libros vel linum ut faceret re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totum ⁊ in hoc est priuilegi¬
um cłotoꝵ qd̃ possunt alicui
succedere ad incestato cuius
tutelam uel curam suscipere
¶In laicis aũ secus ẽ. In in¬

Expanded text:
um et hoc est privilegium clericorum, quod possunt alicui succedere ab intestato, cuius tutelam vel curam suscipere In laicis autem secus est. Gui
Abbreviated transcription (Latin):
tum est contrectatiorei aliene
mobilis corꝑalis fraudulosa
inuito dño lucrifaciendi gͣ uł
ip̃ius rei uel ⁊̃ usus eius passio¬
nam illicite ac sine contrecta¬
tione tnͣs gressor alt̾ius p̃cepti.
ñ concupisces. ⁊ c̃. Rei aliene dico

Expanded text:
tum est contrectatio rei aliene mobilis, corporalis, fraudulosa, invito domino, lucri faciendi gratia vel ipsius rei vel etiam usus eius possnam illicite ac sine contrectatione, est transgressor alterius precepti, non concupisces et cetera. Rei aliene i
Abbreviated transcription (Latin):
legał est multiplex nã alia
est mortis corꝑalis uł u̾b̾m¬
uł decrũ cationis m̃broꝵ alia
deportatio. alia ꝓscriptio. alia
relegatio. alia exiliũ ⁊ alie

Expanded text:
lis est multiplex, nam alia est mortis corporalis vel detruncationis membrorum, alia depositio, alia proscriptio vel relegatio, alia exilium et alie
Abbreviated transcription (Latin):
cõtͣaus ñ iraleat inueniri
qm̃ ex alt̾a parte dolus solũ¬
mͦ affuit ⁊ defuit or̃o ꝯsensus
sñ quo cet̾a nequeunt fedus
esficere ꝯiugale h rnsio hẽ¬

Expanded text:
conjugii valeat inveniri; quoniam ex altera parte dolus solummodo adfuit, et defuit omnino consensus, sine quo caetera nequeunt foedus perficere conjugale. Tertio
Abbreviated transcription (Latin):
que sunt consideranda pͣ que¬
tenuatione pene ⁊ ⁊̃ ĩ aliquib
ta puniunt᷑ ut furta. cedesq ut
dicta ut ꝯuicia ⁊ infideles ad¬
uocationes ad scripta ut falsa
rii ⁊ famosi libelli. aut cõsilia
ut ꝯiurationes. aut ꝯsc̃ĩa ut

Expanded text:
que sunt consideranda tenuatione pene et etiam in aliquibus ta puniuntur, ut furta cedesque, aut dicta, ut convitia et infide advocationis, aut scripta, ut falsa charta et famosi libelli, aut consilia, ut coniurationes, aut conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
patratiscełis clamore ñ ĩdi¬
get accusantis ⁊ si forte ue
lit iudex tałr delinquentẽ
scd̃m qd̃ ius postulat corri¬
gere uel pugnire ⁊ ille appel¬
lat non est hiꝰ appłationi de¬

Expanded text:
patrati sceleris clamore non indiget accusatoris. Et si forte iudex velit taliter delinquentem secundum quod ius postulat corrigere vel punire, et iste appellat, non est appellationi
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ qͣlitas lucri negociantẽ
aut excusat aut arguit qz
est honestus. questus ⁊ tur¬
pis. u̾mptũ penitenti uti¬
lius est dispendia pati ꝙ̃
⁊ ꝑiculis negotionis affli¬
gi. qr difficile est int̃ uen¬
dentes ⁊ em̃tis cõmertiura

Expanded text:
 Qualitas lucri negociantem, aut excusat, aut arguit: quia est honestus questus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est, dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter ementis et vendentis commercium
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adiciet ut resurgat ait. noͣ
qd̃ dic̃ dormit qr sicut de lat̾e
dormientis ade qui erat forͣ
futuri assumpta est costa de
qua formata est eua .i. dormi¬
uit xͦ. sompno mortis ut de
latere dormientis de quo pro¬
aluxerunt sanguis ⁊ aqͣ que st̃
nr̃e redemptionis sacramenta

Expanded text:
n adjiciet ut resurgat. Et nota quod ait, dormit, quia sicut de latere dormientis Adae, qui erat forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta,
Abbreviated transcription (Latin):
tiões. In scd̾o casu aut ille p̃ces sunt
carnales aut spũales. si carna¬
ñ ꝯmittit᷑ symoia dũ mͦ ordinator¬
uel elector ñ hẽat respectũ a cd p̃ces
alii sunt qui dissentiũt ĩ pͥmoar¬
ticło dicentes qd̾ licite põt aliqͥs
petere ꝓ se exemplo petri dicentis
dño. ecce nos reliquimꝰ oĩa ⁊ se¬
distingo saluo meliori iudicio qd̾

Expanded text:
ia. In secundo, aut ille preces sunt carnales aut spirituales. Si carnacommittitur simonia, dumat respectum ad preces, Alii sunt qui dissentiunt in primo articulo, dicentes quod licite potest quis petere pro se, exemplo Petri dicentis Domino: Ecce nos relinquimus omnia edistinguo, salvo meliori iudicio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
casu talem ñ credimꝰ excõi¬
cationem temi cũ mag̃pati
l metꝰ culpam attenuet qr
ꝓ nullo metu debeat quis mor¬
tale poc̃m incurr̾e talẽ excõica¬
cionis labe credimus inqui¬

Expanded text:
casu talem non credimus excommunicatione teneri, cum magis pati et metus culpam attenuet, non pro nullo metu debeat quis mortale peccatum incurrere, excommunicationis labe credimus inqui
Abbreviated transcription (Latin):
nomea .s. ⁊ ułgał. canonica
aũ fit ꝑiuramentũ uł per
testes ⁊ ista ꝑmitit᷑ ⁊ appeo¬
batur tamꝙͣ bona utilis ⁊
que a uulgo est inuenta
reprolata est ⁊ maledicta

Expanded text:
et et vulgaris. Canonica, que fit per iuramentum vel per testes, et ista permittitur et approbatur tanquam bona, utilis et que a vulgo est inventa reprobata est et maledicta
Abbreviated transcription (Latin):
si defecerit impbando cͣcͣ iũcu¬
crimine sic ꝓbato ꝑdit qd̃
ꝑ electionẽ ⁊ cõfirmationẽ
ei fu̾at acquisitũ. s ob hoc
prius hĩta ñ amutit ꝓ laut᷑¬

Expanded text:
si defecerit improbando, crimine sic probato perdit quod per electionem et confirmationem ei fuerat acquisitum, sed ob hoc prius habita non amittit. L
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ. ¶ It̾m deposuisti penes me
gladiũ iuraui qd̃ restituerem
qñ repetes factus post ea furio¬
nitate ne forte occidas te uł aliũ.¬
tibi generalit̃ qd̾ starẽ om̃ib
mandatis cuis ꝑꝑ miuriã qmͣ
tibi feceram tu p̃cipis alqd̃ in¬
honestũ uł ĩportabile uł a deo
durũ uł asꝑm qd̃ simichi fuis¬
set specificatũ nullo mͦ illd̃ iu¬
rassem. talia enim tacite subĩ¬
telligunt᷑ semper ĩ gn̾alib iu¬
ad̃ cautelam. ⁊ ne detͤ eis occa¬
sio peierandi petere auctoritatẽ
uł recipiens dolũ adhibet sẽꝑ d
referri iuramtum ad intentio¬
nemillius qui ñ adhibuit do¬

Expanded text:
fidem. Item deposuisti penes me gladium, iuravi quod restituerem quando repeteres, factus postea furioituta sanitate, ne forte occidas te, vel aliutibi generaliter quod starem omnibus mandatis tuis propter iniuriam quam tibi fecero, tu precipis mihi aliquod inhonestum vel importabile vel adeo durum vel asperum, quod si mihi fuisset specificatum, nullo modo illud iurassem. Talia enim tacite subintelliguntur in generalibus iuad cautelam et ne detur eis occasio peierandi, petere auctoritatem vel recipiens dolum adhibet, semper debet referri iuramentum ad intentionem illius qui non adhibuit do
Abbreviated transcription (Latin):
tione fã inuenit eos deuiare
a uero subtilr̾ examinet ⁊ inue¬
repellend̾ eos sic̃ fecit daniel de
duob senib fło testificantib
eos repellere ⁊ ꝓbant scd̃ forͣm

Expanded text:
eos deviare a vero, subtiliter examinet inverepellendum eos, sicut Daniel de duobus senibus falso testificantibus eos repellere et probant secundum formam
Abbreviated transcription (Latin):
tendebat de statutis. cam pre¬
teritis qmͣ futuris tene̾ ad istd̃
⁊ si nlłam post ea fecit ꝓmissi¬
tutũ. ¶ It pone qd̃ aliquis
iuram̃to cenẽ aliquid facere
petit dilatõm uł absolutionẽ
⁊ obtinet ab eo cui tenebat᷑ qrͣ¬
utr̃ ex toto sit absolutus a iu¬

Expanded text:
tendebat de statutis tam preteritis quam futuris, tenetur ad istud, etsi nullam postea fecerit promissiiuramenti. Pone quod aliquis iuramento tenetur aliquid facere, petit dilationem vel absolutionem et obtinet ab eo cui tenebatur, an sic sit absolutus? Si iu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit glo. tamqmͣ iudex nã tã¬
qmͣ d̾s om̃ia nouerat. It̾m l
sacerdos sciat ꝑrochianum ĩ
pcc̃o mortali occulto tenet᷑ tñ
illi petenti ĩ publico dare euca¬

Expanded text:
Dicit glosa tanquam iudex, nam tanquam deus omnia noverat. Item licet sacerdos sciat parrochianum suum in peccato mortali occulto, tenetur tamen illi petenti in publico dare eucha
Abbreviated transcription (Latin):
tunc enĩ peccauit mortalit in
iurando s bñ potest uti excep¬
tõe sine pcc̃o. timeo tñ scandalũ
⁊ malum exemplum apud eos qͥ
nesciunt occultam intentionẽ
sitam. ꝓcedat gͦ sic ⁊ ñ peccabit.

Expanded text:
Tunc enim peccavit mortaliter ita iurando, sed bene potest uti exceptione sine peccato. Timeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpellat eũ ad pñam in qͣ ueni¬
et ab soło iuram̃ti uel restitu¬
tio male accepti. Siu̾o iurauit
citum quo ad hoc ⁊ iõ ñ seruan¬
dum ⁊ istam distinctõm tene¬

Expanded text:
pellat eum ad penitentiam, in qua veniet absolutio iuramenti vel restitutio male accepti. Si vero iuravecitum quoad hoc et ideo non servandum. Et istam distinctionem tene
Abbreviated transcription (Latin):
caret scrupło societatis occulte
qui manifesto facinori desunt
qui crimen occultũ tuanufestat
ñ est erroris corrector s ꝓditor
si ꝓdiderit eum forte punietur
ille incorꝑe uł orcidet᷑ a iudice
uel etiã a parentib illiꝰ contͣ ꝙ̃¬

Expanded text:
cculte, qui manifesto facinori desinit qui crimen occultum manifestat, non est erroris correptor, sed proditor, si prodit eum, forte punietur ille in corpore vel occidetur a iudice vel etiam a parentibus illius con
Abbreviated transcription (Latin):
iud̾. qd̾ iudex si ppendit qd̾ testes
ueluit deponere ꝯtͣ iustũ ⁊ peie¬
rare deb iiniti ex offõ suo ⁊̃ si
accusatus taceat ad repellendũ
eos ⁊ testĩo uł qr sunt ignoti
uł infames uł grauis opĩonis
uł apponendo eis auquam simi¬

Expanded text:
d iudex si perpendit, quod testes velint deponere contra istum et peierare, debet niti ex offici suo, etiamsi accusatus taceat, ad repellendum illos a testimonio, vel quia sunt ignoti, vel infames, vel gravis opinionis, vel opponendo eis aliquam simi
Abbreviated transcription (Latin):
quia potest seruari sine interi¬
tu salutis et̃ne cum sit licitũ
qd̃ iuratum est gͦ est seruand̾¬
ꝓdest eis qd̃ fuit compulsus ut
ait pius ppͣ ⁊ theodorꝰ in pm̃ali

Expanded text:
quia potest servari sine interitu salutis eterne, cum sit licitum quod iuratum est servanddest ei quod fuit compulsus, ut ait Pius Papa et Theodorus in peni
Abbreviated transcription (Latin):
di. uel ꝯiurando loqui u̾m cum
loqt᷑ fłm sine intentione fallen¬
di. qͣlr̾ añ hoc fiat ostendit augꝰ.
ponens hos tres modos ꝑiurii. Pri¬
mus modus cũ quis fallit᷑ puta
Si adhibuit diligentiã qmͣ de¬
buit. Si aũ ignorantia uiris ⁊
fc̃i crassa ⁊ suipina mortale .xxii.

Expanded text:
urando loquitur verum et cum intentione fallendi. Qualiter autem hoc fiat ostendit Augustinus ponens hos tres modos periurii. Primus modus cum quis fallitur, putsi adhibuit diligentiam quam debuit. Si vero ignorantia iuris vel facti crassa fuerit et supina, mortale.
Abbreviated transcription (Latin):
audiat iurare aliꝙ̃ fł̾m ⁊ ipse
scit ⁊ tacet nunqͥd peccat. uidẽ
qd̃ sic. ĩ leuitico. aĩa que audie¬
rit uocem iurantis fłm testisꝙ
fueric qd̾ aut ip̃e uidit aut cõ¬

Expanded text:
audit alium iurare falsum et ipse scit et tacet, nunquid peccat? Videtur quod sic, in Levitico: Anima que audierit vocem iurantis falsum testisque fuerit, quod aut ipse vidit et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝓhĩtum est iurare ꝑ creatu¬
ras excipiunt᷑ tñ quedã ꝑ qͣs
re reliquias scõꝵ. crucẽ con¬
cio salus principis consistit. ħ
tñ ñ est in usu nec multuta ap

Expanded text:
quod prohibitum est iurare per creaturas. Excipiuntur tamen quedam per quas re, reliquias sanctorum, crucem concio salus principis consistit. Hoc tamen non est in usu nec multum ap
Abbreviated transcription (Latin):
dum fłm nunqͥd recipiet aut
si recipit iam nũqͥd ꝑ illos cõ¬
dempnabit scient̃ innocentẽ.
sr̾m ciuid facient officiales ⁊¬
executores qui nouert uerita¬
cem ⁊ tñ uident illos iurare
sł̾m ⁊ compellunt᷑ mandato iudi¬
cum susperide̾ uł decapitare ĩno¬
centem uł alio mͦ punire. ħ q̃o¬
qd̃ nec iudex nec alii possũt pro¬

Expanded text:
dum falsum nunquid recipiet? aut si recepit iam, nunquid per illos condemnabit scienter innocentem? Item quid facient officiales executores, qui noverunt veritatem et tamen vident illos iurare falsum et compelluntur mandato iudicis suspendere vel decapitare innocentem vel alio modo punire. Videtd nec iudex nec alii possunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
ganis qui ꝑ infidelita natis¬
tem deum inhonorant nũcabe
agend̃ est de h̾eticis qui a fide is.¬
deuiantes in deũ multipͣ peccant
uideamꝰ gͦ qd̾ modis dicat᷑ he̾ticꝰ
qua pena feriat᷑ qͣl̾r ab h̾esi nẽt¬
ens recipiat᷑. Quatuor moc̃is dr̃
h̾eticus errans a fide. uisde sic dif¬
finit᷑ ab augꝰ. hereticꝰ est qui fal¬
sabelliꝰ. Se ut qui h̾esiarrhami¬
mitant᷑ uelut arriani ⁊ sa belli

Expanded text:
ganis, qui per infidelitatem deum inhonorant, nunc agendum est de hereticis, qui a fide deviantes in deum multipliciter peccant. Videamus ergo quot modis dicatur hereticus, qua pena feriatur, qualiter ab heresi rediens reeticus errans a fide. Unde sic diffinitur ab Augustino: Hereticus est, qui falSabellius; sequitur ut qui heresiarcham imitatur, velut ariani et sabelli
Abbreviated transcription (Latin):
ni. bbiu̾o punit᷑ pro crimine
⁊ crim̃ exigit d primo depõi
⁊ ñ ultͣ si est corrigi siu̾o est
municari minori excõicatõe
deinde crescente ꝯtumãcia d¬
anath̾ari. si hoc ũ ꝓdest ex in¬
de ꝑ sclarem cõpellendꝰ est po¬
tantẽ ita qd̃ ei deputer᷑ exiliũ
uel alia pena legitima inferat᷑
iste est ordinandus riꝰ ꝓcessus
me qd̃ ñ sufficeret una pena
tunc enĩ imponerentur due¬
simul uel plures. ut oͣ .e. q.u.¬

Expanded text:
ni. Ubi vero punitur pro crimine et crimen exigit, debet primo deponi et non ultra, si est corrigibilis. Si vero est bet excommunicari minori excommunicatione, deinde crescente contumacia anathematizari. Si hoc non prodest, exinde per secularem compellendus est potestatem, ita quod ei deputetur exilium vel alia pena legima inferatur. Iste est ordinarius processus, me, quod non sufficeret una pena. Tunc enim imponentur simul due vel plures. Unde mu
Abbreviated transcription (Latin):
auctͣ ab anathatis uincło. hos
sustrahimꝰ. uidel. uxores fili¬
os. seruos. ancillas.seu man¬
cipia. necũ rusticos ⁊ seruien¬
a deo curiales sunt ut eoꝵ
cõsilio sceła ꝑepetrent᷑ ⁊ eos
qui ignorarit̃ excõieatis ꝯũi¬

Expanded text:
 anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, liberos, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rusticos servienadeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos, qui ignoranter excommunicatis communi
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥuib quis punit᷑ cotidie
iuste ac licite sñ culpa s nõ
sine causa. unde usus. Panꝑ.¬
tas. odiũ. fauor. ⁊ uiciũ. sce¬
lus ordor. Psonas spoliant.¬
⁊ loca iure suo. ¶ Propter
pauꝑtatẽ ecc̃a que cõsuenit
⁊ iꝑis. Propt̃ odiũ ciuium
contractum ex eo qd̃ occide¬
runt duos epõs ꝓprios sue¬
cessiue uł forte exalia cau¬

Expanded text:
in quibus aliquis punitur quotidie licite ac iuste sine culpa, sed non sine causa. Unde versus: Paupertas, odium, favor et vitium, scelus, ordo Personas spoliant et loca iure suo. Propter paupertatem ecclesia que consuevit t ipsum. Propter odium civium contractum, ex eo quod occiderunt duos episcopos proprios successive vel forte ex alia
Abbreviated transcription (Latin):
cur in deum ⁊ pͦ de sacrilegio.
¶Sacrilegium est sacre rei
uiolatio uł eiusd̃ usurpatio.
Drͣ aũ sacrilegium qͣsi sacri le¬
aũ sacrilegium qñ rõne ꝑsone.¬

Expanded text:
. Sacrilegium est sacre rei violatio et eiusdem usurpatio. Dicitur autem sacrilegium, quasi sacrileautem sacrilegium ratione persone
Abbreviated transcription (Latin):
petere decimas noualium ĩmo
debent solui ecr̃e qr cala priui¬
legia arctanda sunt ñ ampliã¬
gio ꝑsonis religionis cõcesso.
rr̃ que ũ consueuer̃t decunari
iuͣ qd̾ possunt petere ip̃i mili¬
tes eo qd̃ eis tra ilła ab antiqͦ
fuerit decimalis ⁊ una ead̾ q
co exceptis lapidicuus ñ uiden¬
tur ꝑ illam exceptionem excep¬
te nisi lapidicine que tunc ap¬

Expanded text:
petere decimas novalium, immo debent solvi ecclesie, quia talia privilegia arctanda sunt, non ampliangio personis religiosis concesso, rerum que non consueverant decimari, videtur quod possunt petere ipsi milites, eo quod eis terra illa ab antiquo fuerit decimalis et una eademque o, exceptis lapidicinis, non videntur per illam exceptionem excepte, nisi lapidicine que tunc ap
Abbreviated transcription (Latin):
parochie ibi dico qd̃ decime no¬
ualium ⁊ illaꝵ rr̃. que ñ cõsu¬
euerunt decimari debent solui¬
ĩ obstante tau prescriptione ecc̃e
possunt amilitib recuperare si¬
bi usurpant qd̾ ñ lz deiure nisi
cum illa monalia uł alia non
sunt infra terminos alicuius
parochie uel nisi aliam oãm
rõnabilem ostendant ut ĩ p̃alł.¬

Expanded text:
s alicuius parochie, ibi dico quod decime novalium et illarum rerum que non consueverunt decimari, debent non obstante tali prescriptione solvi ecclesie s quascunque possunt a militibus recuperare, sibi usurpant quod non licet de iure, nisi cum illa novalia vel alia non sunt infra terminos alicuius parochie, vel nisi aliam causam rationabilem ostendat. QUAL
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃diis pr̃imonialib tenentur
dari illi ecc̃e in cuius parochia
sita sunt. alii dñt qd̃ siñ recipi¬
unt ecõastica sacͣm̃ta ab illa ecc̃a
ñ cenent᷑ dare. alras sic. uł dic
qd̃ si deseruiunt illam ecc̃am ñ
om̃ia priuilegia de decimis nõ
dandis ñ descendunt in casibus
inͣsactione tenient᷑ ad eas soluẽ¬
chialis ecc̃a in cuiꝰ parochia sii¬
nouał. uel cum eas soluendo re¬
nunciant tacite priuilegio

Expanded text:
de prediis patrimonialibus, tenentur dare illi ecclesie in cuius parrochia sita sunt. Alii dicunt, quod si non recipiunt ecclesiastica sacramenta ab illa ecclesia, non tenentur dare, aliter sic. Vel dic quod si deserviunt illi ecclesie, non omnia privilegia de decimis non dandis, non defendunt quin in casibus transactione, teneantur ad easdem solvenchialis ecclesia, in cuius parochia predia si, vel cum eas absolvendo renunciant tacite privilegio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dednctis indistincte si sunt p̃¬
tio uł artificio uł de aliis que
ñ ꝯputant᷑ infructib t̾re aistĩ¬
gunt᷑ utrum surgant ex reb de¬
cunatis annon. in primo casu
ded̃ucunt᷑ expense. ĩ scdo non. exͣ¬

Expanded text:
ensis indistincte, si sunt prtio vel artificio vel de aliis que non computantur fructibus terre, distinguitur utrum surgant de rebus decimatis, an non. In primo casu deducuntur expense, in secundo non. I