comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ tempiis consuendi. Tempus tacendi: ⁊ tempus
loquendi. Qͥ audit inquit scͥptura dicat. ueni. Qui
enim prius aurẽ cordis ꝑ obȩdientiam ad uerbum di
aperit: ille postmodum recꝰte ad loquendũ primo lin¬
guam resoluit. Nam qui prius ꝑ obȩdientiam in uer¬
bo ȩdificationis alteri tacere non didicit: norȩ subia¬
cere conuincit᷑ si alios ipse docere p̃sumit. Igitur
prius ẽ tempus tacendi ut discat homo quod doceat:
⁊ deiñ tempus loquendi. ut qui ueritatẽ iam cognouit.
loqui eam intp̃r suo non erubescat. Utrumq enim
culpa ẽ: ⁊ cum uidelicet homo cemere p̃sumit quod
non debet: ⁊ cum ꝑ negligentiam torpet ab eo quod
debet: ⁊ iõ prius cauendũ ne cominictamus illicita.
postmodum stuoendũ ne debita negligamus. Tempus
tacendi: ⁊ tempus loquendi. Succedunt sibi tempora:
⁊ uenit post temporatempus. Tempus dilectionis: ⁊ tp̃s
odii. Si quis direrit in tempore dilectionis tempus esse

Expanded text:
autem tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus autem tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Qui audit, inquit Scriptura, dicat: Veni . Qui enim prius aurem cordis per obedientiam ad verbum Dei aperit, ille postmodum recte ad loquendum proximo linguam resolvit. Nam qui prius per obedientiam in verbo aedificationis alteri tacere non didicit, noxae subjacere convincitur, si alios ipse docere praesumit. Igitur prius est tempus tacendi, ut discat homo quod doceat; et deinde tempus loquendi, ut qui veritatem jam cognovit, loqui eam in tempore suo non erubescat. Utrumque enim culpa est, et cum videlicet homo temere praesumit quod non debet, et cum per negligentiam torpet ab eo quod debet. Et ideo prius cavendum ne committamus illicita, postmodum studendum ne debita negligamus. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Succedunt sibi tempora et venit tempus post tempora. Tempus dilectionis, et tempus odii. Si quis dixerit in tempore dilectionis tempus esse
Abbreviated transcription (Latin):
domna.⁊ ꝑirriguum inferius ꝑforantur humana.
P eompunet ionẽ quiipe quȩ dẽ culpa surgit transfigicur
bescatrie conscientia: ⁊ ꝑ compunctionẽ quȩ surgit de
oelidieris etuiort penetrant᷑ occulta. Illa subtilit᷑ consci¬
endia n penetrat ut pellat noxia: ista ꝓfunda consideta¬
sone iniisbilia scrutatur. ut apprehendat amata.
Sodiort unq ꝑforatur ⁊ utrumq transsigitur: alterum
boloie quo reat useruitur. aAlt̾m desiderio quo concupica
ueuir iunitur. Post hȩc succedit filum amoris quo uttĩq
iunc lmunitacis efficitur: ut abinuicem oeinceps iunc¬
ta non separentur. Utrimq enim amor surgit ⁊ cos¬
currit uincłm dilectionis inunum: qr mens. huma¬
na respiciens. uidet illic quanta sibi dimissa sint ꝑ¬
miscdiam: diuina uͦ considerans. contemplat᷑ in eis qͣnta
sibi sint ꝓmissa ad głam: lutrumq diligit: ⁊ fit neruᷤ
rari: qr consutio facta ẽ: ⁊ firma stant uincła cari¬
tatis ȩternȩ. Tempus gͥ scindendi tunc fuit: nunc

Expanded text:
et per irriguum inferius perforantur humana. Per compunctionem quippe, quae de culpa surgit, transfigitur peccatrix conscientia; et per compunctionem, quae surgit de desiderio aeternorum, penetrantur occulta. Illa subtiliter conscientiam penetrat, ut pellat noxia; ista profunda consideratione invisibilia scrutatur, ut apprehendat amata. Sic utrumque perforatur, et utrumque transfigitur: alterum dolore, quo reatus eruitur, alterum desiderio, quo concupita requiruntur. Posthaec succedit filum amoris: quo utrinque vinculum unitatis efficitur, ut ab invicem deinceps juncta non separentur. Utrinque enim amor surgit, et concurrit vinculum dilectionis in unum, quia mens humana respiciens videt illic quanta sibi commissa per misericordiam; divina vero considerans, contemplatur in eis, quanta sibi sint promissa ad gloriam. Et utrumque diligit, et fit nexus rari, quia consutio facta est, et firma stant vincula charitatis aeternae. Tempus igitur scindendi tunc fuit, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nibus euis ꝑfrui ⁊ ꝑcipere denuo iocunditatẽ illiꝰ
quȩ futura ẽ post eum. Ideo quamdiu uiuit capiat
quantum potest. ⁊ utatur hoc mundo antequam
abeat & educatur ab illo: quia non reuertetur am¬
plius nec reducetur ut post se futura cognoscat.
t fieri potest ut hisquibus ipse uti noluit alius posi
ipsum abutatur: & gaudeat ⁊ exultet in bonis eius
alienus: ⁊ non possint ampluis ad usum ipsius redu¬
cicum semel ablatus fuerit. Propter hȩx ⁊ huiusce¬
modi. putant homines hanc esse partẽ suam ut fru¬
antur uoluptate mundi dum uiuunt̾. ⁊ ob hoc so¬
lum factos se estimant: nec futuros post hȩc aliqͥd
cum finem acceperit uita ista i multiplicait
rationes ⁊ argumenta & quȩ sibi sunt ratio¬
nes coaceruant alias post alias. ut se ipsos decipiarł.
& confirmentur corda eorũ in malum: ⁊ credant
quod falsum ẽ. E ȩdificant mendatiis murum

Expanded text:
nibus ejus perfrui, et percipere jucunditatem illius nibus ejus perfrui, et percipere jucunditatem illius quae futura est post eum. Ideo quandiu vivit, capiat quantum potest, et utatur hoc mundo antequam abeat, et educatur ex illo; quia non revertetur amplius, nec reducetur ut post se futura cognoscat. Et fieri potest ut iis, quibus ipse uti noluit, alius post ipsum abutatur, et gaudeat, et exsultet in bonis ejus alienus, et non possint amplius ad usum ipsius reduci, cum semel ablatus fuerit. Propter hoc et hujuscemodi putant homines hanc esse partem suam, ut fruantur voluptate mundi dum vivunt; et ob hoc solum factos se existimant, nec futuros post haec aliquid, cum finem acceperit vita ista. Et multiplicant rationes, et argumenta, et quae sibi sunt rationes coacervant alias post alias, ut seipsos decipiant et confirmentur corda eorum in malum, et credant quod falsum est. Et aedificant mendaciis murum
Abbreviated transcription (Latin):
in approbationem p̃sentium delectationũ ꝑ hac ipsa
sua dubitatione: desperatione uitȩ futurȩ assumit
dicens. Pep̃hendi nichilesse melius quam letari ho¬
minem in opere suo:⁊ hanc esse partem illius. Qui enĩ
uitam futurã esse non credunt. hi partẽ hominis
hanc esse solam putant ut letetur in opere suo. ⁊ in
hac uita labore suo ꝑfruaturꝰ qm̃ qui mercedem post
opus consuminatũ subsecuturam non estimant. hi
operis emolumentum non post opus s. in opere capi¬
endum arbitrantur: atq eum felicẽ solum esse qui
sui laboris fructum in p̃senti adusum p̃parat. non
eum qui sui operis mercedem in posterũ capiendam
reseruat. Q. Uis enim eum adducet. ut post se fucu¬
ra cognoscat: Ex quo abhac uita semel egressus sue¬
rit homo. non adducitur ampluis nec reuocatur ultra
in hanc uitam. ut exꝑiatur ⁊ sentiat rursum quȩ
aguntur in hoc scło: ut possit uenuo eis delectatio¬

Expanded text:
in approbationem praesentium delectationum pro hac ipsa in approbationem praesentium delectationum pro hac ipsa sua dubitatione, ac desperatione vitae futurae assumit, dicens: Deprehendi: nihil esse melius quam laetari hominem in opere suo: et hanc esse partem illius. Qui enim futuram vitam esse non credunt, ii partem hominis hanc solam esse putant, ut laetetur in opere suo et in hac vita labore suo perfruatur; quoniam qui mercedem post opus consummatum subsecuturam non existimant, ii operis emolumentum non post opus, sed in opere capiendum arbitrantur, atque illum felicem solum esse qui sui laboris fructum in praesenti ad usum praeparat, non eum qui sui operis mercedem in posterum capiendam reservat. Quis enim cum adducet, ut post se futura cognoscat? Ex quo ab hac vita semel egressus fuerit homo, non adducitur amplius, nec revocatur ultra in hanc vitam ut experiatur, et sentiat rursum quae aguntur in hoc saeculo ut possit denuo delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
nec esset meritum nec ꝓbaretur homo: ⁊ conuince¬
rentur iniqui. & boni non exercerentur. Ppt̾ea abs¬
conditum ẽ ut non uideatur quod habet homo ium̃¬
tis amplius: ut fides meritum habeat. ⁊ infidelitas
locum. Ifiunt multi infideles: ⁊ dicunt. quis nouit
hoc: Et ꝓbant certa ꝑ incertis nonesse relinquenda.
& incipiunt p̃sentia amplecꝰti ⁊ ea quȩ uidentur rape¬
re ut teneant quȩ certa sunt: ⁊ ludificant᷑ inincer¬
to. quia transeunt ⁊ elabuntur dum teneri putantur:
& succedunt quȩ certa sunt quȩ putabantur incerca.
Hec omnia demonstrat iste. ⁊ format narrationẽ suam
illuc ⁊ illuc. ut sequatur mentes hominum : qm̃ in
hunc modum ipsȩ nutant & fluctuant mentes homi
num. Dixit enim dubitationẽ hominum de uita sua
quia ignorant si habet homo iumento amplius. ⁊ non
inueniunt quis nouerit si post mortem corporis sỹc
hominis suꝑstes in uita remaneat: nunc ipsoꝵ uocem

Expanded text:
nec esset meritum, nec probaretur homo, nec convincenec esset meritum, nec probaretur homo, nec convincerentur iniqui, nec boni exercerentur. Propterea absconditum est ut non videatur, quod habet homo jumento amplius, ut fides meritum habeat, et infidelitas locum. Et sunt multi infideles, et dicunt: Quis novit hoc? Et probant certa pro incertis non esse relinquenda; et incipiunt praesentia amplecti, et ea quae videntur rapere, ut teneant quae certa sunt; et ludificantur in incerto quia transeunt, et elabuntur dum teneri putantur; et succedunt quae certa sunt, quae putabantur incerta. Haec omnia demonstrat iste, et format narrationem suam huc et illuc, ut sequatur mentes hominum, quoniam in hunc modum ipsae nutant, et fluctuant in i. Dixit enim dubitationem hominum de vita sua, quia ignorant an habeat homo jumento amplius, et non inveniunt quis noverit, si post mortem corporis spiritus hominis superstes in vita remaneat; nunc ipsorum vocem
Abbreviated transcription (Latin):
fide hoc capiunt. quia ipsi fidem non capiunt. ꝓpt̾ea
putant ipsi hominem nicħ ꝓrsus iumento habere am¬
plius: quia nesciunt qͥ sp̃c filiorũ adam uadit sursum
sum: dicunt. Qͥs nouit hoc: Nonenim putant
sciri aliquid posse nisi oculo carnis iuideatur. ⁊ con¬
tingatur sensu. & iõ scientiam fidei non recipiuit:
qua sola homo ad id reuocatur. in quo iumento ht̃
amplius. & quia uidere non possunt illud nec
contingere in mauifesto ut comp̃hendant qͥd hoc
est. quod habet homo iumento amplius. desperant
omĩno de uita ꝑpetua. ⁊ increduli fiunt his quȩ di¬
cuntur. ⁊ se in delectationes uitȩ p̃sentis tota inten¬
tione ꝓiciunt: quasi hȩc sit portio illor sola. ⁊ nicħ
amplius sint accepturi postea. Nesciunt enim qr
iõ absconditum ẽ ut credatur qd̾ habet homo iumento
amplius: ⁊ ꝓbetur homo ipse ignorantia sua in fide
a deo. Si enim uideretur non crederetur s sciret᷑:

Expanded text:
fide hoc capiunt, quia ipsi fidem non capiunt. Propterea fide hoc capiunt, quia ipsi fidem non capiunt. Propterea putant ipsi hominem nihil prorsus jumento habere amplius, quia nesciunt quod spiritus filiorum Adam vadit sursum, sum, dicunt: Quis novit hoc? Non enim putant sciri aliquid posse, nisi oculo carnis videatur, et contingatur sensu, et ideo scientiam fidei non recipiunt, qua sola homo ad id revocatur in quo jumento habet amplius. Et quia videre non possunt illud, nec contingere in manifesto ut comprehendant quid hoc est, quod habet homo jumento amplius: desperant omnino de vita perpetua, et increduli fiunt iis quae dicuntur, et se in delectationes vitae praesentis tota intentione projiciunt, quasi haec sit portio illorum sola, et nihil amplius sint accepturi postea. Nesciunt enim, quod ideo absconditum est, ut credatur quod habet homo jumento amplius, et probetur homo ipse ignorantia sua in fide a Deo. Si enim videretur non crederetur, sed sciretur;
Abbreviated transcription (Latin):
filiorũ adam uadit sursum ut occidente in mortem
corpore suꝑstes in uita remaneat. & sp̃c iumentorum
descendat deorsum. id est parit̾ cum morte corporis
defluat in corruptionem: qͥs nouit hoc: Non tam̃
quia uerum non ẽ hoc. s quia occultum ẽ. iõ qͥs no¬
uit hoc. Non enim dixit falsum ẽ hoc. s qͥs noure
hoc: Nemo hoc nouit. Non enim sciri potest hoc ab
homine: ⁊ tñ creti potest. Querum ẽ quia credit᷑.
& quod creditur uerum ẽ. ⁊ ipsa credulitas nondu¬
bia scientia firma ẽ: ⁊ tñ nemo hominum hoc scit qua¬
liter sciuntur ea quȩ uidentur ⁊ audiunt᷑ ⁊ tangun¬
tur. ⁊ ceteris sensibus ꝑcipiuntur. & qualit̾ sciunt᷑
ea de quibus naturalit̾ dubitari non potest: ⁊ quȩ
incredulis &̃ dubitantibus indubitabili ratione
demonstrantur. Sola enim fide hoc ꝑcipitur: ⁊ iõ
dubitatio magna ẽ fidem non habentibis suꝑ hooqr
illut nesciunt nec demonstrarieis potest abhis qui

Expanded text:
filiorum Adam vadit sursum, ut occidente in mortem filiorum Adam vadit sursum, ut occidente in mortem corpore, superstes in vita remaneat: et spiritus jumentorum descendat deorsum, id est, pariter cum morte corporis defluat in corruptionem: quis novit hoc? Non tamen quia verum non est, sed quia occultum est: ideo: Quis novit hoc? Non enim dixit falsum est hoc, sed quis novit hoc? Nemo hoc novit. Non enim sciri potest hoc ab homine, et tamen credi potest. Et verum est, quia creditur: et quod creditur, verum est, et ipsa credulitas non dubia scientia firma est; et tamen nemo hominum hoc scit qualiter sciuntur ea quae videntur, et audiuntur, et tanguntur, et caeteris sensibus percipiuntur; et qualiter sciuntur ea, de quibus naturaliter dubitari non potest, et quae incredulis etiam dubitantibus, indubitabili ratione demonstrantur. Sola enim fide hoc percipitur, et ideo dubitatio magna est fidem non habentibus super hoc, quia illud nesciunt, nec demonstrari eis potest ab iis qui
Abbreviated transcription (Latin):
sumptus est. Ita tunc ꝑ incorruptionem hlmilis ori¬
go tegebatur: ⁊ dissimulatum erat ꝑ immortalitatẽ
ne ueniret in exybrationẽ quia homo similis esset besti¬
is. neq ostendere uoluit homini ds̃ uñ esset ignobilitas
eiusut eum inipsius conditione totum exponeret: sed
uestiuit eum pulcͥtudine immortalitatis & posuit seor¬
sum extra genus suum in sortem alteram. Cum gͦ pe xas¬
set homo deo. priuauit eum gła sua ⁊ remisit ad originẽ
suam: ut ꝑ id quo ibat agnosceret unde uenerat. Yꝑt̾ea
unus ẽ interitus hominis ⁊ iumentoꝵ.⁊ ȩqua ut riusq
conditio. quia sicut homo moritur sic ⁊ illa moriuntur
& similit̾ spirant omĩa: ⁊ in his omĩb nicħ habet honio
iumento amplius. s cuncta parit̾ subiacent uanitati
⁊ ꝑgunt omnia ad unũ locum. ibest ad terrã matrem
suam ⁊ originis pͥncipium: quia de terra facta sunt
⁊ interram parit̾ reuertuntur. Et siquis dicere uo¬
luerit quia habet homo amplius iumento in eo qͥ sp̃e

Expanded text:
tus est. Ita tunc per incorruptionem corporis humilis origo tegebatur, et dissimulatum erat per immortalitatem ne veniret in exprobrationem quod homo similis esset bestiis; neque ostendere voluit homini Deus unde esset ignobilitas ejus, ut eum in ipsius conditione totum exponeret. Sed vestivit eum pulchritudine immortalitatis, et posuit seorsum extra genus suum in sortem alteram. Cum vero peccasset homo Deo, privavit eum gloria sua, et remisit ad originem suam, ut per id, quo ibat, agnosceret unde venerat. Propterea unus est interitus hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio; quia sicant omnia, et in his omnibus nihil habet homo jumento amplius, sed cuncta pariter subjacent vanitati. Et pergunt omnia ad unum locum. Id est ad terram matrem suam, et originis principium, quia: De terra facta sunt, et in terram pariter revertuntur. Et si quis dicere voluerit: quod habet homo amplius jumento in eo, quod spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tum capit laboris sui. desidium ⁊ uotũ dilectionis suȩ
Qͥ uͦ laborat. ⁊ nec sibi nec alii quẽ diligit laborat: quare
laborat nͥ solo suo uitio cui seruit: Hic enĩ soliuitio
seruitur: ⁊ non ẽ alius affectus qͥ excuset sollicitudi¬
nem uanã cuiignosci possit: nͥ solus ille quẽ urtium
genuit. Multi sunt labores hominũ qui alienis relin¬
quunt᷑. ⁊ non capiunt fructũ exeis qͥ faciunt illos. Imul
tiqͦ in sapĩa laborant ⁊ dant oꝑam ⁊ student multa
scire ⁊ discere plurima. & scͥpto sensa sua cõmendant ut
ad posteros transmixtant᷑: nec capiunt fructũ ex his õĩb
ut meliussit ipsis . s: manes remanent aueritate. ⁊ adul¬
cedie sapĩȩ uacui. & uanitas ẽ omĩs labor eoꝵ: ⁊ siue¬
ritati approximare uideatur. Nesciunt enim homines
hinũ smodi eui laborent. ⁊ fraudent animã suam bonis:
qr eum ad solam oꝑis magnitudinẽ intendant. fructũ

Expanded text:
tum capit laboris sui, desiderium et votum dilectionis suae. tum capit laboris sui, desiderium et votum dilectionis suae. Qui vero laborat, et, nec sibi, nec alii, quem diligit, laborat: quare laborat, nisi soli vitio suo cui servit? hic enim soli vitio servit, et non est alius affectus, qui excuset sollicitudinem vanam, cui ignosci possit, nisi solus ille quem vitium genuit. Multi sunt labores hominum, qui alienis relinquuntur, et non capiunt fructum ex eis, qui faciunt illos. Et multi quoque in sapientia laborant, et dant operam, et student multa scire, et dicere plurima, et scripto sensa sua commendant, ut ad posteros transmittantur; nec capiunt fructum ex his omnibus, ut melius sit ipsis, sed inanes remanent a veritate et a dulcedine sapientiae vacui. Et vanitas est omnis labor eorum, etiamsi veritati approximare videatur. Nesciunt enim homines hujusmodi, cui laborent, et fraudent animam suam bonis; quia, cum ad solam operis magnitudinem intendant, fructum
Abbreviated transcription (Latin):
nitatum dicta sunt. ⁊ non ẽ aliud genus uanitatis
quod inueniat speculator sub sole. Seguitur. Nonsi¬
deranis repperi aliam uanitate sub sole. Uus ẽm sccł̃m
non habet non filium. nonfrẽm. ⁊ camen laborare
non cessat᷑ nec saciantur oculi eius diuitiis. nec rerogi¬
tat dicens: cui laboro. ⁊ cur fraudo animã meam uo¬
nis : dẽ enim unus ẽ ⁊ soltis alum succesore non babest
nec filium quem genuit. nec frẽm cum ꝙͦ genitus ẽ ipse.
nam patris successor ipse ẽ. qui gͥ scđm ñ babet grĩe ree¬
linquat post se successorẽ in bonissiris. ⁊ cn congteggare
non cessat. nec ꝑfruitur bisquȩ possidet s seruat auare
qus ciupior conggauitꝰ quid hoc uanius esse pocer ⁊
Qͥ enim laborat ⁊ fruitur labore suo. aliquẽ fructum capit:
& qͥ laborat nec utitur his quȩ labore suo acqͥrit. ⁊ tñ
his quos diligit possidenda ea relinquit. aliqd emolum̃¬

Expanded text:
mnia genera vanitatum dicta sunt, et non est aliud genus vanitatis mnia genera vanitatum dicta sunt, et non est aliud genus vanitatis quod inveniat speculator sub sole. Ideo sequitur: Considerans reperi aliam vanitatem sub sole. Unus est, et secundum non habet, non filium, non fratrem, et tamen laborare non cessat; nec satiantur oculi ejus divitiis, nec recogitat, dicens: Cui laboro, et cur fraudo animam meam bonis? Qui enim unus est, et solus alium successorem non habet, nec filium quem genuit, nec fratrem cum quo genitus est ipse: nam patris successor ipse est. Qui ergo secundum non habet, quem relinquat post se successorem in bonis suis: et tamen congregare non cessat, nec perfruitur iis quae possidet; sed servat avare quae cupide congregavit: quid hoc vanius esse potest? Qui enim laborat et fruitur labore suo, aliquem fructum capit; et qui laborat, nec utitur iis quae labore suo acquirit, et tamen iis quos diligit possidenda ea relinquit, aliquod emolumen
Abbreviated transcription (Latin):
tione pascitur. tm̃ subsequenti mnedia maceratus.
I deo comedit carnessuas dicens. Melior ẽ pugillus cũ
requie. quam plena utraq manuscum labore ⁊ afflic¬
lione animi. Uerum ẽ quia meuor ẽ pugillus si defice¬
re nesciret : ⁊ cunctis bñdictio uiduȩ sareptenȩ data
fuisset. Seo non ad om̃s helyas misstis ẽ. Quare gͦ stus¬
te dicis meliorem pugillũ cum requie: quam plenã
utramq manũ cumlabore: Forsitan consiberas qñ
pugillum habes & requiem habes: s non attendis q̃n
nec ipsum pugillũ habebis quid tunc facturus siset
quam requiem tunc sis habiturus. Ideo nunc come¬
dis pugillum in requie. ⁊ placet tͥ otiositas tua: neq
curas nunc int̾im alium pugillũ querere cum labore
quem comedas cum iste defecer it. Ideo comedis carnes
tuas nunc quia ipsȩ uapulabunt otium hoc importunũ
& sua maceratione postmodum ex oluent quod requies

Expanded text:
tione pascitur, tantum subsequenti inedia maceratur. tione pascitur, tantum subsequenti inedia maceratur. Ideo comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Verum est quod melior est pugillus si deficere nesciret, et cunctis benedictio viduae Sareptanae data esset . Sed non ad omnes Elias missus est. Quare ergo stulte dicis meliorem pugillum cum requie, quam plenam utramque manum cum labore? Forsitan consideras quando pugillum habes, et requiem habes; sed non attendis quando nec ipsum pugillum habebis, quid tunc facturus sis, et quam requiem tunc sis habiturus. Ideo nunc comedis pugillum in requie et placet tibi otiositas tua; neque curas nunc interim alium pugillum quaerere cum labore, quem comedas, cum iste defecerit. Ideo comedis carnes tuas nunc, quia ipsae vapulabunt post otium hoc importunum, et sui maceratione post modum exsolvent, quod requies
Abbreviated transcription (Latin):
& rephendunt isti operantes& quasi fint sollicitos argu¬
ere uidentur. ut ipsi sint dissoluti. Sic enim uanitas
currit: ut nmqͣm medium limitẽ uirtutis inueniat.
Et ideo stultus complicat manus sitas: ⁊ cõmedit carnes
suas dicens. Melior ẽ pugillus cum requie. qmͣ plena
utraq manus cum labore ⁊ afflictione animi. Compli¬
cat stultus manus suas. Stultus enim ẽ qui sibi nescit
ꝓuidere in posterum. Stultus ẽ. qui putat manus otio
complicatas impleri diuitiis. Complicat manus sua rs.
alteram ad altam complicat: ne extendantur ad oꝑatio¬
nem. Complicat manus suas: quasi pactum faciens cũ
otiositate. I comedit carnes suas. Putat se corpori suo
parcere quia illud laboribus non affligit: s inde caro eiꝰ
egestate consumitur. unde otio nutritur. Cõmedit
car nessuas. Pascit enim eum stulticia sua ⁊ otiositas
sua impingat eum: s tñ caro eius quantũ inucili uaca¬

Expanded text:
Et reprehendunt isti operantes, et quasi sollicitos arguEt reprehendunt isti operantes, et quasi sollicitos arguere videntur, ut ipsi sint dissoluti. Sic enim vanitas currit, ut nunquam medium limitem virtutis inveniat. Et ideo stultus complicat manus suas, et comedit carnes suas, dicens: Melior est pugillus, cum requie, quam plena utraque manus cum labore, et afflictione animi. Complicat stultus manus suas. Stultus enim est qui sibi nescit providere in posterum. Stultus est qui putat manus otio complicatas impleri divitiis. Complicat manus suas: alteram ad alteram plicat, ne extendantur ad operationem. Complicat manus suas, quasi pactum faciens cum otiositate. Et comedit carnes suas. Putat se corpori suo parcere, quia illud laboribus non affligit, sed inde caro ejus egestate consumitur, unde otio nutritur. Comedit carnes suas. Pascit enim cum stultitia sua, et otiocitas sua impinguat eum. Sed tamen caro ejus quantum in utili vaca
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ cura suꝑflua uel hoc uanitas ẽ quod homo bonis oꝑi¬
bus alterius iniudendocuram animo suo ⁊ angorem
malitiȩ inducit. cum inuidendo non illi cui inuidet
noceat sed sibi: uel etiam hoc uanitas ẽ qͥ homo ꝑ his tẽ¬
poralibus laborat nimis ⁊ sollicitus ẽ & cura suꝑflua
se affligitꝰ cum eorum acquisitio citius ꝑrimum ad in-¬
uidiam excitet. quam ꝓtrahat ad dilectionem. Cum enĩ
bona sit industria qua homo exercetur. mala ẽ cura
suꝑflua ⁊ sollicitudo qua affligitur. simul ⁊ fiducia ua¬
na ⁊ spes qua in multitudine diuitiarum uera securi¬
tas expectatur. cum earum ac quisitio potius securi¬
tatem auferat: qñ ꝑximos qui in pauꝑtate forsitan ama¬
re nos potuissent ꝑ sui emulatione ad inuidiam nrãm
inflamiat. Iure industria gͥ approbatur.: ⁊ sollicitudo
uana arguitur. Sed uenit rursus aliud genus hominũ
de grege uanitatis querentium occasionẽ torpori suo:

Expanded text:
et cura superflua est. Vel hoc vanitas est, quod homo bonis operiet cura superflua est. Vel hoc vanitas est, quod homo bonis operibus alterius invidendo curam animo suo, et angorem malitiae inducit, cum invidendo non illi cui invidet noceat, sed sibi, vel etiam hoc vanitas est, quod homo pro his temporalibus bonis laborat nimis, et sollicitus est, et cura superflua se affligit cum eorum acquisitio citius proximum ad invidiam excitet, quam protrahat ad dilectionem. Cum enim bona sit industria qua homo exercetur, mala est cura superflua et sollicitudo qua affligitur. Simul, et fiducia vana, et spes, qua in multitudine divitiarum vera securitas exspectatur; cum earum acquisitio potius securitatem auferat, quando proximos, qui in paupertate forsitan amare nos potuissent, pro sua aemulatione ad invidendum nobis inflammat. Jure igitur industria approbatur, et sollicitudo vana arguitur. Sed venit rursus aliud genus hominum de grege vanitatis quaerentium occasionem torpori suo.
Abbreviated transcription (Latin):
infesto ppositã & quȩ abscondi non possit euitare cu¬
piente sconuertuntur ut esse suum custodiant᷑ &.¬
adhibent sollicitudinẽ ⁊ industriam magnã laborũ
suorlemn utt securã faciant uitã suam a malis quȩ st̾
subsole ⁊ congregant opes ⁊ multiplicant Muitias.¬
s cetera omnia quȩ solatio uitȩ huius ee possint
nulta puidentia ⁊ sollicitudine exquirunt. & faci¬
non mnulta ⁊ operantur memoria digna plurima: e
nonnumqͣ industria sua ⁊ labore uiolentiam alienã
esfuguint: s inuidiam alienã euadere non possunt.
Qua ꝓpter de his qͦ post impatientiam desperantium sen-¬
tentiam subdit. dicens. Rursus contemplatus sum om̃s
labores hominum: ⁊ industrias animaduerti inuidiȩ
patere ꝑximi. Cumenim labores hominum considera
insem& ipsis opera uirtutum non exerceant: sic ꝑ inuidi¬
am stimulantur ut ea in ꝑximis carpant: Ihoc gͦ uanitas

Expanded text:
nifesto propositam, et quae abscondi non possit, evitare cunifesto propositam, et quae abscondi non possit, evitare cupientes, convertuntur, ut esse suum custodiant, et adhibent sollicitudinem et industriam magnam laborum suorum, ut securam faciant vitam suam a malis, quae sunt sub sole; et congregans opes, et caetera omnia quae solatio vitae esse possint, multa providentia et sollicitudine exquirunt. Et faciunt multa, et operantur memoria digna plurima; et nonnunquam industria sua et labore violentiam alienam effugiunt, sed invidiam alienam evadere non possunt. Quapropter de iis quoque post impatientiam desperantium sententiam subdit, dicens: Rursus contemplatus sum omnes labores hominum, et industrias animadverti patere invidiae proximi. Cum enim labores hominum considerarin semetipsis opera virtutum non exerceant, sic per invidiam stimulantur ut ea in proximis carpant Et in hoc ergo vanitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tes hominum sub sole: ut hoc &̃ ad confusionẽ om̃ium
accetat. quod homo ipse caligat ad uidendum se:. Si
enim uideret homo quid homo sit ⁊ quare factus
sit homo. recognosceret utiq bonũ suum: ⁊ iam non
magis felices diceret qui nichil sunt quam qͥ st̃ aliqͥd.
Desioerio namq tanti boni astrictus animus. lice t̾
malis temporalibus afflictus uitam p̃sentẽ fastidiret:
spe tam̃ consolationis uenturȩ om̃ino mag̾ esse quĩã
nonẽe diligeret. Sed nunc ꝑuersitas magna excres¬
eit in mentibus hominum ignorantium bonũ sitũ:
& uanitas in consummatione qua maior e̾t᷑ ñ potest
homo enim uanitate mutabilitatis suȩ ã uera es¬
sentia defluens sine cessacione omnitempore it qd
est esse desinit & transit in id semꝑ quod non ẽ:ita
quodanim̃ assuefactus malo suo tandem ad hoc ꝑu¬
sitatis sem& ipsum p̃cipitat. ut iam om̃ino nichił ee
enne sipiscat. Sed hanc insaniam multi quasi inma¬

Expanded text:
tes hominum sub sole, ut hoc etiam ad confusionem omnium tes hominum sub sole, ut hoc etiam ad confusionem omnium accedat, quod homo ipse caligat ad vivendum se. Si enim videret homo quid homo sit et quare factus sit homo, recognosceret utique bonum suum, et jam non magis felices diceret, qui nihil sunt, quam eos qui sunt aliquid. Desiderio namque tanti boni astrictus animus, licet malis temporalibus afflictus vitam praesentem fastidiret, spe tamen consolationis venturae omnino esse magis quam non esse, diligeret. Sed nunc perversitas magna excrescit in mentibus hominum ignorantium bonum suum, et vanitas in consummatione, qua major esse non potest. Homo enim vanitate mutabilitatis suae a vera essentia defluens, sine cessatione omni tempore, id quod est, esse desinit; et transit in id semper quod non est, et ita quodammodo assuefactus malo suo tandem ad hoc perversitatis semetipsum praecipitat, ut jam omnino nihil esse concupiscat. Sed hanc insaniam multi quasi in ma
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Propter hoc uisis malis mundi huius dicunt felici¬
ores mortuos quam uiuentes: & utrisq necdum natos
feliciores. Quia enim hoc solum estimant esse quod uide¬
tur: uisa miseria quȩ in illo ẽ. iam in esse alio felicita¬
tem non requirunt: quia aliud esse p̃ter hoc non no¬
uerunt. Seo insolo non esse eam constituunt: qm̃ in
hoc toto quod solum esse putant. infelicitat e qr
inuenerunt. Iccͥco magis laudant eos qui fuerunt.
& non sunt quameos qui adhuc st̾: ⁊ utrisq beatiores
p̃dicant illos qui necdum sunt. Sienim ut uroetur
ipsis. malum ẽ totum esse. bonum ẽ non esse: ⁊ melius:
& melus non fuisse. Quod enim longius a malo ẽ in bo¬
no. ipsum martis ẽ bonum: sicut quod longius abono
ẽ in malo. ipsum maius ẽ malum. Sig̾ malum ẽ esse:
bonum utiq ẽ non e̾e: ⁊ multo melius utroq nũquã
fuisse. Euismodi itaq ꝑuersitates pariunt de se men¬

Expanded text:
tat. Propter hoc visis malis mundi hujus dicunt, felicitat. Propter hoc visis malis mundi hujus dicunt, feliciores mortuos quam viventes, et utrisque necdum natos feliciores. Quia enim hoc solum existimant esse, quod videtur, visa miseria, quae in illo est, jam in esse alio felicitatem non requirent, quia esse aliud praeter hoc, non noverunt; sed in solo non esse eam constituunt; quoniam in hoc toto quod solum esse putant infelicitatem invenerunt. Idcirco magis laudant eos qui fuerunt, et non sunt quam eos qui adhuc sunt, et utrisque beatiores praedicant illos qui necdum sunt. Si enim, ut videtur ipsis, malum est totum esse, bonum est non esse, et melius on esse, et melius non fuisse. Quod enim longius a malo est in bono, ipsum majus est bonum. Sicut quod longius a bono est in malo, ipsum majus est malum. Si ergo malum est esse, bonum utique et non esse, et multo melius utroque, nunquam fuisse. Ejusmodi itaque perversitates pariunt de se men
Abbreviated transcription (Latin):
ruunt diffidentia: ⁊ desperant sem& ipsos quia spem
aliam non habent. & optant magis non esse quam
male esse: qr malum ẽ q sunt. ⁊ non nouerunt bo¬
num esse quod optare possint ut se transferant ad
illud : qm̃ in tempore uoluptatis suȩ discere illud
noluerunt. ut intempore malo requiescerent in
illo.  id eo facuint quod solum noueruntꝰ cum
male sind nichil esse uolunt qi non nouerunt utã
aliam qua effugiant malum esse. nͥ transeant ad
non esse. Pꝓterea uisis malis quȩ sub sole sunt con¬
tinuo uoce illoꝵ subinfertur cum dr̃. Et laudaui
magis mortuos quam uiuente s.  feliciorẽ utroq
iudicaui qui necdum natus est: nec uidit mala quȩ
sub sole fiunt. Ista quippe uox illorum ẽ qui ue
rum non nouerunt bonum: nec aliud putant
homini ad bonũ uel ad malum esse nͥ guod p̃sens
est totum. Iecͥco in bonis supra modum exultant. in ma¬
lis desperant: & ubi sƿes illorum ẽ. illic desperatio cons¬

Expanded text:
ruunt diffidentia, et desperant semetipsos, quia spem ruunt diffidentia, et desperant semetipsos, quia spem aliam non habent. Et optant magis non esse, quam mala esse; quia malum est, quod sunt, et non noverunt bonum esse, quod optare possint, ut se transferant ad illud; quoniam in tempore voluptatis suae discere illud noluerunt, ut in tempore malo requiescerent in illo. Et ideo faciunt, quod solum noverunt: cum male sunt, nihil esse volunt, quia non noverunt viam aliam, qua effugiant malum esse, nisi transeant ad non esse. Propterea visis malis, quae sub sole sunt, continuo voce illorum subinfertur cum dicitur. Et laudavi magis mortuos quam viventes; et feliciorem utroque judicavi, qui necdum natus est; nec vidit mala, quae sub sole fiunt. Ista quippe vox illorum est, qui verum bonum non noverunt, nec aliud putant homini ad bonum vel ad malum esse, nisi quod praesens est totum. Idcirco in bonis supra modum exsultant, in malis desperant; et ubi spes illorum est, illic desperatio cons
Abbreviated transcription (Latin):
ce te sub sole esse ubi inuoluuntur omia. ⁊ confu¬
sa sunt uniuersa: qm̃ ideo hoc factum ẽ ut agnos¬
cas exiliũ tuum & patriam requiras aliam. Iccͥco
caltimpniȩ fiunt hic ⁊ oppressiones iniuste. ut im¬
petant alii alios sine causa ⁊ oppͥmant sine miscdia
infirmos fortiores: & non fert consolationẽ hic in¬
nocentibus d̃s quia illis alibi reseruat consolatio¬
nes suas: ⁊ nunc int̾im cunctorum auxilio destitu¬
tos relinquit ne in alieno auxilio consolentur quod
suum non habent: ⁊ minus gemant & suspirent ⁊
desiderent eius consolationẽ quam nondum habent.
Sed ꝑuersorum animus in utraq parte correctionis
impatiens nec ꝓsꝑis excitatur: nec castigat᷑ adu̾sis.
Cumenim dultia uitȩ huius respiciunt. herent ani¬
mo in illif& dicunt satis ẽ hoc & non ẽ aliud bonum
hominis p̃ter istud fucturum postea. Cumuͦ aduer¬
sa attendunt. hebetantur & corruunt animo ⁊ cor¬

Expanded text:
ce te sub sole esse, ubi volvuntur omnia et confuce te sub sole esse, ubi volvuntur omnia et confusa sunt universa, quoniam ideo hoc factum est ut agnoscas exsilium tuum, et patriam requiras aliam. Idcirco calumniae fiunt hic et oppressiones injustae, ut impetant alii alios sine causa et opprimant sine misericordia infirmos fortiores, et non fert consolationem hic innocentibus Deus, quia illis alibi reservat consolationes suas, et nunc interim cunctorum auxilio destitutos relinquit, ne in alieno auxilio consolentur, quod suum non habent, et minus gemant, et suspirent, et desiderent ejus consolationem, quam nondum habent. Sed perversorum animus in utraque parte correctionis impatiens, nec prosperis excitatur, nec castigatur adversis. Cum enim dulcia vitae hujus respiciunt, haerent animo in illis, et dicunt: Satis est hoc, et non est aliud bonum hominis praeter istud futurum postea. Cum vero adversa attendunt, hebetantur, et corruunt animo, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
le sunt: ut non placeant sibi nimis in auersione
sua. Proyterea iste cum dixisset bonum esse hominis
letariin opere suo ⁊ hanc esse partem illius. ⁊ diffi¬
nitionem dedisset ad requiescendum in istis: monet᷑
alia consideratione quia non sic uita ista ẽ ut requi
me ad alia. Ad alia quippe recte conuersus dr̃: quia in¬
his quȩ nunc uisurus ẽ aliud ab eo quod priusesti¬
mauerat credere admonetuR. Hec enim omnia
que uidebuntur nunc alibi docent esse uerũbonũ
hominis quam in hac uita quȩ tantis miseriis &
doloribus subiecta ẽ: inqua in nocentia p̃mitur. &
dolor consolationẽ non meretur. Foc itaq aliud.⁊
longe aliud ab eo quod prius uidebatur ⁊ putabat᷑.
iste considerabat.: & ait. Mlerti me ad aluid. ⁊ uidi¬
calumpnias quȩ sub sole geruntur ⁊ lacrimas inno¬
centium ⁊ consolatorẽ neminem. nec posse resistere¬
illorum uiolentiȩ cunctor auxilio destitutos.
Ergo non putes hic patriam esse: s considera ⁊ agnos¬

Expanded text:
le sunt, ut non placeant sibi nimis in aversione sua. Propterea iste cum dixisset bonum esse hominis laetari in opere suo, et hanc esse partem illius, et definitionem dedisset ad requiescendum in istis, movetur alia consideratione, quod non, sic vita ista est, ut requme ad alia . Ad alia quippe recte conversus dicitur, quia iis quae nunc visurus est, aliud ab eo quod prius existimaverat, credere admonetur. Haec enim omnia, quae videbuntur tunc, alibi doceat esse verum bonum hominis, quam in hac vita, quae tantis miseriis et doloribus subjecta est, in qua innocentia premitur, et dolor consolationem non meretur: hoc itaque aliud, et longe aliud ab eo, quod prius videbatur et putabatur, iste considerabat, et ait: HOMILIA XIXme ad alia . Ad alia quippe recte conversus dicitur, quia icalumpnias que sub sole geruntur; vidi lacrimas innois quae nunc visurus est, aliud ab eo quod prius existimaverat, credere admonetur. Haec enim omnia, Ergo non putes hic patriam esse. Sed considera et agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ueri similit̾ demonstrare. quia uita alia non ẽ. &
hȩc sola bona ẽ: ⁊ ꝓpt̾ hãc uitã tr̃i fac̾tus ẽ homo.
& alia post ipsamiam non erit. Ihȩc tota concussio de
caligine iudiciorum dei consurgit: quia indubio ho¬
minem posuit. ut ꝓbaret eum. nec uideret quid ha¬
bet homo iumento amplius. & tñ ipse errorẽ istum
rur sum aliis iudiciis ꝑsequitur: rostendit bonam
non esse uitã istam: inqua mala plurima regnant.
nec potest uera delecꝰtatio uel requies tranquilla in¬
ueniri. Et ideo suꝑseminat aduersa. ⁊ conuertitur
retrorsum ad se ⁊ elongat ut oppressos non liberet: ut
ualde affligantur & dolore ac tristicia mala duscedo
⁊ delectatio iniqua tergatur. Et iccͥco qui uolunt
inuita ista iocundari. ⁊ pactum faciunt amoris cũ
scło. ⁊ inique ꝓponunt non requirere requi ueritatẽ.¬

Expanded text:
erisimiliter demonstrare quod vita alia non est, et haec sola bona est: et propter hanc vitam tantum factus est homo, et alia post ipsam non erit. Et haec tota concussio de caligine judiciorum Dei consurgit; quia in dubio hominem posuit ut probaret eum, nec videret quod habet homo jumento amplius. Et tamen ipse errorem istum rursum aliis judiciis prosequitur, et ostendit bonam non esse vitam istam in qua mala plurima regnant; nec potest vera delectatio vel requies tranquilla inveniri. Et ideo superseminat adversa, et convertitur retrorsum ad se, et elongat, ut oppressos non liberet, ut valde affligantur, et dolore, ac tristitia, mala dulcedo, et delectatio iniqua tergatur. Et idcirco qui volunt in vita ista jucundari, et pactum faciunt amoris cum saeculo, et inique proponunt non requirere veritate
Abbreviated transcription (Latin):
opiniones in suo sermone expͥmere: ut ualeat multoꝵ
psonas. cũ ipse tam̃ non nͥ unꝰ sit qͥ loquit᷑ in sua ꝑsona p̃sen¬
tare. Nam circa finẽ libri multis locutũ se:⁊ inse muitos

Expanded text:
opiniones in suo sermone exprimere, ut valeat multorum opiniones in suo sermone exprimere, ut valeat multorum personas cum ipse tamen nonnisi unus sit, qui loquitur in sua persona praesentare. Nam circa finem libri multis locutum se, et in se multos
Abbreviated transcription (Latin):
sita.⁊ clariꝰ elucescit : & ad indel ligendam
legentibus pandit accessum. Multi uirtude
semꝑ in ꝓcursu narratioĩs scdm contemplationis ucrem̃.¬
tum magis ac magis sp̃alia at tiigit. ⁊ a iusibilib sustollit᷑.
Sed aliud ẽ qͦ tota scͥbentis intentio. totaq narratioĩs series
ducitur. ad tendere: atq alud quȩd̃a ex accidenti inistice
dicta. & sp̃alit̾ intelligenda. ñ negligent̾ p̃tereunda yutare.
Nuncitaq narrationis suꝑficiem q̃ tanta eloquii ac sen.¬
tentrarum uenustate pollet explananda suscipimus:
ut ea quȩ scͥpta nc̃ legitis. hac qualicũq lucubratiuncula
iter ad intel ligentiam p̃bente. amodo ñ solum uob scͥpta
sed a uobis intellecta gaudeatis. Incipit liber pͥmus.
Nam in eo qd̾ dictum ẽ uerba. mul¬
tiplex disputatio signat᷑: & ad diu̾sas
deducta sententias. Qͥa enim in hoc
libro multoꝵ mores. studia. ⁊ operã
describunt᷑: ꝓpterea necesse ẽ loquen¬
tem. multoꝵ uoces assumere: multoꝵ

Expanded text:
sita, et clarius elucescit, et ad intelligendam legentibus pandit accessum. Multi virtutemsemper in procursu narrationis secundum contemplationis incrementum magis ac magis spiritualia attingit, et a visibilibus sustollitur. Sed aliud est, quo tota scribentis intentio totaque narrationis series ducitur attendere; atque aliud quaedam ex accidenti mystice dicta, et spiritualiter intelligenda non negligenter praetereunda putare. Nunc itaque narrationis superficiem, quae tanta eloquii ac sententiarum venustate pollet explanandam suscipimus, ut ea, quae scripta nunc legitis hac qualicunque lucubratiuncula, iter ad intelligentiam praebente amodo non solum vobis scripta, sed a vobis intellecta gaudeatis. HOMILIA PRIMA. Nam in eo, quod dictum est, verba; multiplex disputatio signatur, et ad diversas deducta sententias. Quia enim in hoc libro multorum mores, studia, et opera describuntur: propterea necesse est loquentem multorum voces assumere, multorum
Abbreviated transcription (Latin):
ane ñ omnia quȩ in diuino reperiunt᷑
eloquio ad hanc incorquenda st̃ interpre¬
tationẽ: ut singula hystoriã. allegoriam.
& tropologiã simul cõtinere credant᷑. Quod
& si in multis congrue asħguari possit: ubiq
tam̃ obserua.c aut difficile aut inpossibile ẽ.
Sict enĩ in cithara & huiꝰ modi organis
musicis ñ quidẽ omĩa que tangunt᷑ canorũ
aliquid resonãt. s tantũ corde. cetera tamen
in toto cithare corpore ideo facta st̃. ut eẽt
ubi conecterent᷑. & quo tenderent᷑ illa quȩ
ad cantilene suauitatẽ modulaturꝰ ẽ artifex.
ita in diuinis eloquiis quedã posita st̃. qͦͤ
tantũ spũaliter intelligi uolũt. quedã uero
moꝵ grauitati deseruiũt. quedã etram sedm

Expanded text:
ane non omnia, quae in divino reperiuntur eloquio, ad hanc triplicem torquenda sunt interpretationem, ut singula historiam, allegoriam et tropologiam simul continere credantur. Quod et si in multis congrue assignari possit; ubique tamen observare, aut difficile est, aut impossibile. Sicut enim in cithara et hujusmodi organis musicis, non quidem omnia quae tanguntur canorum aliquid resonant, sed tantum chordae, caetera tamen in toto citharae corpore ideo facta sunt ut esset ubi connecterentur et quo tenderentur illa quae ad cantilenae suavitatem modulaturus est artifex; ita in divinis eloquiis quaedam posita sunt, quae tantum spiritualiter intelligi volunt; quaedam vero morum gravit
Abbreviated transcription (Latin):
i sunt scriptores sacroꝵ libroꝵ qui per
spm̃ scm̃ loquentes ad eruditionẽ nr̃am
precepta uiuendi regulamq: conscripserunt.
Pieter hec alia uolumina a pocripha nomi
quia indubium ueniũt. Est enĩ eoꝵ origo
oeculta. nec patet scĩs patrib a quib edita
sint. In quib & si aliqua ueritas. drñ ꝓpter¬
multa falsa nulla est in eis canonica auete
cis ꝓferunt᷑: que omia sub norue apocri¬

Expanded text:
i sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes, ad eruditionem nostram praecepta vivendi regulamque conscripserunt. Praeter haec, alia volumina apocrypha nominquia in dubium veniunt. Est enim eorum origo occulta, nec patet sanctis Patribus a quibus edita sint. In quibus etsi aliqua veritas, multa falsa nulla est in eis canonica auctorcis proferuntur, quae omnia sub nomine apocry
Abbreviated transcription (Latin):
ut binariꝰ propter duas unitates. caritatẽ
dei ⁊ ꝓximi : ternariꝰ ꝓpter tres trinitatem.
Quaternariꝰ propt̾ quatuor tempora. tẽꝑ alia.
qm̃ annꝰ & mundꝰ quatuor parcib distin¬
gunt᷑. Quinariꝰ quinq sensus. Septenariꝰ
presens secłm: quia septẽ dieb uoluitur.
Scd̃m exaggerationẽ numeri significant:
cũ causa exigit aggrauari & cum quadam
eraggratione his quȩ pr̾emissa st̃ refponde¬
ri: quale ẽ illidd in leuitico. addam corceptio¬
nes uras septuplũ ꝓpter peccata ur̃a. ubi
nichil aliuo quã multiplicitas pene siguat

Expanded text:
ut binarius propter duas unitates charitatem ut binarius propter duas unitates charitatem Dei et proximi. Ternarius propter tres, trinitatem. Quaternarius, propter quatuor tempora, temporalia, quoniam annus et mundus quatuor partibus distinguuntur. Quinarius, quinque senius. Septenarius praesens saeculum, quod septem diebus volvitur. Secundum exaggerationem numeri significant, cum causa exigit aggravari, et cum quadam exaggeratione iis, quae praemissa sunt, responderi, quale est illud in Levitico: Ad Adam correptiones vestras septuplum propter peccata vestra , ubi nihil aliud qu
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: amplitudinẽ caritatis. Millenarrus
qui in altũ leuat᷑: altitudinẽ spei designat.
Rectitudinẽ ad se latitudinẽ ad ꝓximum.
altitudinẽ ad dm̃. Primȩ gͥ & principali unita¬
ti ex his trib numeris ordine positionis. de¬
narius ꝓximus est: mllenariꝰ forma dispo¬
sitionis. Ille loco uicinior: iste ꝑfectione simi
putationis finẽ facit. Scd̃m̃ multiplicatio¬
nem numeri significant. ut duodenarius
pnuersitais signum est: quia ex ternario ⁊
qua erirario iuicem nultiplicatis ꝑficitur:
qni quatrnarius corporaliũ: ternarius sptĩa¬
liori forua est. Scãm partium aggrega¬
dionẽ numeri significant. ut senariꝰ formna
ẽꝑfechionis. ꝓpterea qd̾ partes cius ter ari.
binarꝰ. unitas. aggregate: simul totũ com¬
plent: & nec ultra exuberant. nec infra sub¬
sistunt. qd̾ maxime ꝑfectioni cõuenit. inqͣ
nec plus iusto. nec minꝰ c̾c debet. Scd̾mn
multitudinem partium numeri significãt.

Expanded text:
ditur, amplitudinem charitatis. Millenarius ditur, amplitudinem charitatis. Millenarius qui in altum levatur, altitudinem spei designat. Rectitudinem ad se, latitudinem ad proximum, altitudinem ad Deum. Primae igitur et principali unitati ex his tribus membris ordine positionis, denarius proximus est; millenarius forma dispositionis. Ille loco vicinior, iste perfectione similputationis finem facit. Secundum multiplicationem numeri significant, ut duodenarius universitatis signum est, quia ex ternario et quaternario invicem multiplicatis perficitur; quoniam quaternarius corporalium, ternarius spiritualium forma est. Secundum partium aggregationem numeri significant, ut senarius forma est perfectionis, propterea quod partes ejus ternarius, binarius, unitas, aggregatae simul totum complent; et nec ultra exuberant, nec infra subsistunt, quod perfectioni convenit, in qua nec plus justo nec minus esse debet. Secundum multitudinem partium numeri significant,
Abbreviated transcription (Latin):
radinẽ. scãm̃ exaggerationem. Scdmm muie
posiionis: ut unitas. quia prima ẽ in nu¬
meris. rerũ omniũ principiũ significat.
Binarius quia scd̃s est. & primꝰ ab unitate
recedit: peceatũ significat. quo apͥmo bono
deuiatum est. Scd̃m qualitatẽ cõpositions
numeri significãt: ut idem binarius qui
sectionẽ recipit. & in duo diuidi potest: cor¬
ruptibilia & transitoria significat. Ternariꝰ
uero quia iuritate media interueniente.
secdtionẽ rͥecipit. ut in duo equa diuid̃atur.
indissolubilia & incorruptibilia designat.
Dcõm modum porrectionis numeri significãt.
ut septenarius ultra senarium requiem
post operationẽ. Octonarꝰ ultra septenariũ
eternitatẽ post mutabilitatẽ. Nouenarius
ante denarium: defectum intra ꝑfectionem.
Uitdenariꝰ ultra denartũ. extra mensuram
transgressionẽ. Scõm formã dispositionis.
ut denarius qui in longũ tendit᷑: rectitudinẽ
fidei significat. Centenariꝰ quia in latũ expan¬

Expanded text:
dinem, secundum exaggerationem. Secundum ordinem positionis: ut unitas, quia prima est in numeris, rerum omnium significat principium. Binarius, quia secundus est, et primus ab unitate recedit, peccatum significat quo a primo bono deviatum est. Secundum qualitatem compositionis numeri significant, ut idem binarius qui sectionem recipit, et in duo dividi potest, corruptibilia et transitoria significat. Ternarius vero, quia unitate media interveniente sectionem non recipit, ut in duo aequa dividatur, indissolubilia et incorruptibilia designat. Secundum modum porrectionis numeri significant, ut septenarius ultra senarium requiem post operationem. Octonarius ultra septenarium, aeternitatem post mutabilitatem. Novenarius ante denarium, defectum intra perfectionem. Undenarius ultra denarium, extra mensuram transgressionem. Secundum formam dispositionis, ut denarius, qui in longum tenditur, rectitudinem fidei significat. Centenarius, quia in latum expan
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad aquilonẽ sibi sedẽ elegerũt: ut pote
infidelitatis frigore torpentes. & ueritatis lu¬
ce priuati. Prius egyptii opprimũt isił. de¬
inde assyrii. Non enĩ in nobis potest qͥcquã
diabolus: nisi priꝰ traham᷑ a ꝓpriis cõcupis¬
centiis. Unde. Ne tradas me dñe a desiderio
meo peccatori. id. ẽ. diabolo. Tempora signifi¬
cant. Erempli causa. Ihc ibat inporticu salo¬
monis. & hẏenis erat. Ideo de hyeme habita ẽ
mentio. ut ꝑ qualitatẽ tempoꝵ designaret᷑
qualitas animoꝵ: id est torpor & infidelitas
iudeiꝵ. Gestum significat: ut in euangelio
patet. Uenit ihẽ in bethaniam & suscitauit
l alĩ. demide ꝑ mõtẽ oliueti uenit inuallẽ

Expanded text:
qui ad aquilonem sedem sibi elegerunt, utpote frigore qui ad aquilonem sedem sibi elegerunt, utpote frigore infidelitatis torpentes, et veritatis luce privati. Prius Aegyptii opprimunt Israel, deinde Assyrii, non enim in nobis potest quidquam diabolus, nisi prius trahamur a propriis concupiscentiis. Unde: Ne tradas me Domine a desiderio meo peccatori, id est diabolo . Tempora significant. Exempli causa, Jesus erat in porticu Salomonis, et hiems erat. Ideo de hieme habita est mentio, ut per qualitatem temporum designaretur qualitas animorum, id est torpor et infidelitas Judaeorum. Gestum significat, ut in Evangelio patet. Venit Jesus in Bethaniam, et suscitavit Lazarum; deinde per montem Oliveti venit in