comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipse ꝑ seipsum. & ad seipsum. & ad patrẽ.
& nos ꝑ ipsum & ad ipsum & ad patrẽ. Quis
hȩc sapit. nͥ qui sp̃ualiter saꝑit: Et quantum
ẽ quod hic capit. etiam qui spũ aliter sapit:
Fr̃s mei. quid a me ista uobis uultis exponi :ͤ so¬
gitate qͣm excelsa sint. Uidetis quid sim. uideo
quid sitis. In omnib nob corpus quod corrũ¬
pitur aggrauat animã. & depͥmit terrena
inhabitatio sensum multa cogitantẽ. Putas¬
ne possumus dicere. ad te leuaui animã meã
qui habitas in cęlo: S sub tanto pondere ubi
ingemiscinus grauati. quomͦ leuabo animã
meam. nͥ mecum leuet qui posuit ꝓ me suã
Dicam gͦ quod possum. capiat ur̃m qui potest.
Quo donante dico. eo donante capit qui capit.¬
& eo donante credit qui ñdum capit. Nisi
enim credideritis inqͥt ꝓpħa. ñ intelligetis.
Dic michi dñe ds m̃s. quid dicam seruis tius
conseruis meis. Thomas apłs ut te int̾roga¬
ret habuit te ante se. nec tam̃ intelligeret

Expanded text:
trem, et nos per ipsum et ad ipsum et ad Patrem. Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit? Et quantum est quod hic capit, etiamsi spiritualiter sapit? Fratres, quid a me ista vobis vultis exponi? Cogitate quam excelsa sint. Videtis quid sim, video quid sitis: in omnibus nobis corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Putamusne possumus dicere, Ad te levavi animam meam, qui habitas in coelo ? Sed sub tanto pondere ubi ingemiscimus gravati, quomodo levabo animam meam, nisi mecum levet qui posuit pro me suam? Dicam ergo quod possum, capiat vestrum qui potest. Quo donante dico, eo donante capit qui capit, et eo donante credit qui nondum capit. Nisi enim credideritis, inquit propheta, non intelligetis . 3. Dic mihi, Domine meus, quid dicam servis tuis conservis meis? Thomas apostolus ut te interrogaret, habuit te ante se; nec tamen intelligeret
Abbreviated transcription (Latin):
mo in ȩter̃num. Eccłia enim ẽ domus.
seruus peccator ẽ. Multi intrant in eccłiam
peccatores. Hon gͦ dixit. seruus ñ est in domo.
s ñ manet in domo in ȩt̃num. Si gͦ nullus
ibi seruus erit. qͥs ibi erit: Cum enĩ rex iustus
sedebit in throno sic̃ scriptura loquitur. quis
głabitur castum se habere cor: aut qͥs glabitur
mundum se ẽẽ a peccato: Multum nos terruit
o fr̃s mei dicendo. seruus ñ manet in domo in
et̃num. Adiungit aũt & dicit. Isilius manet
i ȩternum. Ergo solus in domo sua erit xp̃s:
nullus sibi popłs coherebit: cui erit caput. si
ñ erit corpus: An forte totũ hoc filius. caput
& corpus: Non enĩ sine causa terruit & spem
dedit. Terruit ne peccatũ amaremiis. spem
delit ne de peccati solutione diffideremus.
Omnis inqͥt qui facit peccatũ seruus ẽ peccati.
seruus aut̃ ñ manet in domo in ẽt̃num. Quȩ¬
gͦ nobis spes ẽ. qui ñ sumus sine peccato: Audi
spem tuã. filius manet in ȩt̃num.
Si gͦ filius

Expanded text:
Ecclesia est domus, servus peccator est. Intrant multi in Ecclesiam peccatores. Non ergo dixit, Servus non est in domo; sed, non manet in domo in aeternum. Si ergo nullus ibi servus erit, quis ibi erit? Cum enim rex justus sederit in throno, sicut Scriptura loquitur, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato ? Multum nos terruit, o fratres mei, dicendo, Servus non manet in domo in aeternum. Adjungit autem, et dicit, Filius autem manet in aeternum. Ergo solus in domo sua erit Christus? nullus illi populus cohaerebit? Cui erit caput, si non erit corpus? An forte totum hoc Filius, caput et corpus? Non enim sine causa et terruit, et spem dedit: terruit, ne peccatum amaremus; spem dedit, ne de peccati solutione diffideremus: Omnis, inquit, qui facit peccatum, servus est peccati. Servus autem non manet in domo in aeternum. Quergo nobis spes est, qui non sumus sine peccato? Audi spem tuam. Filius manet in aeternum. Si ergo filius
Abbreviated transcription (Latin):
simul & ille alius discipłs precucurrit eiti¬
us petro. & uenit primus ad monum̃tum.
Ad uertenda ẽ hic ꝙ comm̃danda recapitulatio.
quomͦ reditum ẽ ad id quod fuerat p̃termissũ.
& tam̃ quasi hoc sequeretur adiunctum ẽ. Cũ
enim iam dixisset. uenerunt ad monum̃tum.
regressus ẽ ut narraret quomͦ uenerunt. atq
Sait. currebant duo simul. ꝙ cetera. Ubi osten¬
dit quod p̾currens ad monum̃tum. prior ue¬
nerit alius ille discipłs quem seipsum signifi
Et cum

Expanded text:
e alius discipulus praecucurrit citius Petro et venit primus ad monumentum. Advertenda hic et commendanda recapitulatio, quomodo reditum est, ad id quod fuerat praetermissum, et tanquam si hoc sequeretur a junctum est. Cum enim jam dixisset, venerunt ad monumentum, regressus est, ut narraret quomodo venerunt, atque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit ille alius discipulus, quem seipsum significEt cum
Abbreviated transcription (Latin):
noli peccare. nequid tͥ deterius contingat. Nam
ille postea quã uidit ihm̃. & cognouit ihm aucto¬
rem sanitatis suȩ. ñ fuit piger in ȩuglizando quẽ¬
uiderat. ¶Abiit & nuntiauit iuleis. quia iħs
eẽt qui illum sanũ faecerat. Ille annuntiabat. &

Expanded text:
noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. 12. Tunc ille, posteaquam vidit Jesum, et cognovit Jesum auctorem sanitatis suae, non fuit piger in evangelizando qiderat: Abiit, et nuntiavit Judaeis quia Jesus esset qui eum sanum fecerat. Ille annuntiabat,
Abbreviated transcription (Latin):
put. & unum ad pedes. ubi positum fuerat
corpus ihũ. Quid ẽ quod unus ad caput. &¬
dicuntur. latine nuntii sunt. isto modo xp̃i
eugłm uelut a capite usq ad pedes. ab initio
usq ad finem significabat ẽẽ nuntiandum:
Dicunt ei illi. Nludier quid ploras.: Dicit eu

Expanded text:
put, et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus Jesu. Quid est quod unus ad caput, adicuntur, Latine sunt nuntii, isto modo Christi evangelium velut a capite usque ad pedes, ab initio usque ad finem significabant esse nuntiandum? Dicunt ei illi: Mulier, quid ploras? Dicit e
Abbreviated transcription (Latin):
magister est xp̃s: qui humiliauit semetipsũ
factus obediens usq ad mortẽ mortẽ aut̃ crucis
on itaq amittit diuinitatẽ. quando nos docet
humilitatẽ. In illa patri ẽ ȩqualis. in hac nobͣ¬
ẽ similis. ꝑ quod patri ẽ ȩqualis. nos ut eẽmus
creauit. ꝑ qͦd nobis ẽ similis. ne ꝑiremus rede¬
mit. Has ei laudes turba dicebat. osanna: bene¬
dictus qͥ uenit in nomine dñi. rexisrł. Quam
ti poterat. quando regẽ suum xp̃m tanta mul¬
titudo clamabat : S quid fuit dño regẽ ẽẽ isrł:
Quid magnũ fuit regi scłoꝵ. regẽ fieri hominum:
Non enĩ rex isrł xp̃s ad exigendum tributũ. uel¬
ferro exercitũ armandumꝰ: uł hostes usibiliter
debellancdos: s rex isrł quod m̃tes regat. qͦd in
et̃num consilat᷑. qͦd in regnũ celoꝵ credentes.
sꝑantes. amantesq ꝑducat. Dei gͦ filius ȩqua lis
patri. uerhum ꝑ quod facta sunt om̃ia. qͦd rex
eẽ uoluit ifrł. dignatio ẽ. non ꝓmotio. misera¬

Expanded text:
miliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Non itaque 582 amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem. In illa Patri est aequalis, in hac nobis similis; per quod Patri est aequalis, nos ut essemus, creavit; per quod nobis est similis, ne periremus, redemit. Has ei laudes turba dicebat: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Quam ti poterat, quando regem suum Christum tanta multitudo clamabat? Sed quid fuit Domino regem esse Israel? Quid magnum fuit regi saeculorum, regem fieri hominum? Non enim rex Israel Christus ad exigendum tributum, vel exercitum ferro armandum, hostesque visibiliter debellandos: sed rex Israel, quod mentes regat, quod in aeternum consulat, quod in regnum coelorum credentes, sperantesPatri, Verbum per quod facta sunt omnia. Quod rex esse voluit Israel, dignatio est, non promotio, misera
Abbreviated transcription (Latin):
re illam escam. & illum bibere potũ. in xp̃o ma
non manet in xp̃o. & in quo ñ manet . xp̃s. ꝓcul
dubio nec manducat eius carnẽ. nec bibit enus
sanguinẽ. etiam si tantȩ rei sacram̃tum. ad iudiciũ
sibi manducet os bibat.

Expanded text:
re illam escam, et illum bibere potum, in Christo non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio nec manducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinem, » etiamsi tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducet et bibat.
Abbreviated transcription (Latin):
tura turbarent. s p̃cognita & patienter acce-¬
pta. ad bona sempiterna ꝑducerent. Hanc
enim fuisse causam ut hȩc eis p̾nuntiaret.
etiã demonstrauit ipse adiungens
sed hec lo¬
cutus sum uobis. ut cum uenerit hora eoꝵ
reminiscamini quia ego dixi uobis. Hora eoꝵ
hora tenebrosa. hora nocturna. s in die man¬
dauit dñs miscłiam suam. & nocte tdecla¬
carnẽ occidere potuit. fidem obscurare ñ po¬

Expanded text:
tura turbarent, sed praecognita et patienter accetura turbarent, sed praecognita et patienter accepta ad bona sempiterna perducerent. Hanc enim fuisse causam ut haec eis praenuntiaret, etiam ipse demonstravit, adjungens: Sed haec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Hora eorum, hora tenebrosa, hora nocturna. Sed in die mandavit Dominus misericordiam suam , et nocte declacarnem occidere potuit, fidem tenebrare non po
Abbreviated transcription (Latin):
O exerrabilis oȩcitas. S ex parte in isrł facta ẽ u
plemtudo gentiũ intraret. Ex parte inquam
facta ẽ. non ex toto. Non enim om̃s. s aliquiex
ramis fracti sunt. ut insereretur oleaster. Nan
spu scõ implente discipulos xp̃i. cum linguis
omnium gentiũ ioquerentur eum ꝑ eos diul-¬
na miracula frequentarentur. & diuina elo¬
quia spargerentur. etiã occisus ita dilectus
est xp̃s. ut eius discipuli expulsi a congrega¬
tionib udeoꝵ. ex ipsis quoq iudeis ingentẽ
multitudinẽ congregarent. & nullam solitu¬
dinem formidarent. Hinc gͦ accensi cȩteri
reꝓbi & cȩci. zelum diͣ habentes s non scłm
scientiam. & obsequium se p̾stare deo credentes.
occidebant eos. s ꝓ illis occisus colligebat eos.
qui de his fucuris anteqͣm occideretur instru¬
xerat eos. ne ignaros atq imparatos animos.¬
mala inopinata & in ꝓuisa quãuis cito transi¬

Expanded text:
O exsecrabilis caecitas! Sed ex parte in Israel facta est, ut O exsecrabilis caecitas! Sed ex parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret: ex parte, inquam, facta est, non ex toto. Non enim omnes, sed aliqui ex ramis fracti sunt, ut insereretur oleaster . Nam Spiritu sancto implente discipulos Christi, cum linguis omnium gentium loquerentur, cum per eos divina miracula frequentarentur, et divina eloquia spargerentur, etiam occisus ita dilectus est Christus, ut ejus discipuli expulsi a congregationibus Judaeorum, ex ipsis quoque Judaeis ingentem multitudinem congregarent, et nullam solitudinem formidarent . Hinc ergo accensi caeteri reprobi et caeci, zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam, et obsequium se praestare Deo credentes, occidebant eos. Sed pro illis occisus colligebat eos; qui de his futuris, antequam occideretur, instruxerat eos, ne ignaros atqmala inopinata et improvisa, quamvis cito transi
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ tota gens pereat. Et in hoc gͦ sermone. suo
discipłõs suos erexit exemplo quib dixerat. si me
ꝑsecuti sunt & uos ꝑsequentur: ut quẽ ad mo¬
dum illum occidendo cd̃o se p̃stitisse obsequium
putauerunt. sic etiã illos. Iste itaq sensus ẽ in
his uerbis. extra synagogas facient uos. S nolite
solicudinem formidare. separati qͥppe a congre¬
gatione eoꝵ tam multos in meo nomine con¬
gregabitis. ut illi metuentes ne templum quod
erat apud eos. ꝙ om̃ia legis ueteris sacramenta
descrantur. int̾siciant uos. sic fundentes sangu¬
nem ur̃m. ut deo se p̃stare arbiteentur obsequi¬
um. Ecce ẽ illud quod de his dixit apls. ⁊elum
cłi habent. s non scdm scientiam. Obsequium se
p̃stare putabant dõ. interficiendo famulos dei
Oerror horrendus. Itane ut placeas dõ. ꝑcutis pͥli¬
centem deo: Et dĩ templum uiuũ te feriente
ꝓsternitur. ne dĩ templum lapideum deserat.

Expanded text:
et non tota gens pereat . Et in hoc ergo sermone suos et non tota gens pereat . Et in hoc ergo sermone suos discipulos suo erexit exemplo, quibus dixerat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur ; ut quemadmodum illum occidendo, Deo se praestitisse obsequium putaverunt, sic etiam illos. 4. Iste itaque sensus est in his verbis: Extra synagogas facient vos; sed nolite solitudinem formidare: separati quippe a congregatione eorum, tam multos in nomine meo congregabitis, ut illi metuentes ne templum quod erat apud eos, et omnia Legis veteris sacramenta deserantur, interficiant vos; sic fundentes sanguinem vestrum, ut Deo se praestare arbitrentur obsequium. Ecce est illud quod de his dixit Apostolus, Zelum Dei habent, sed non secundum scientiam : obsequium se putant praestare Deo, interficiendo famulos Dei. O error horrendus! Itane ut placeas Deo, percutis placentem Deo; et templum Dei vivum te feriente prosternitur, ne Dei templum lapideum deseratur?
Abbreviated transcription (Latin):
tionib pellerentur. ut eos non sufficeret pellere.
s ñ sinerent iuiuere. ne om̃s ad nomen xp̃i sua
p̃dicatione conuerterent. & ab obseruatione iu¬
daismi. tanqͣm diuinȩ ueritatis auerterent. hoc
enim de iudeis dictum debemus aciꝑe. de quib
dixerat. extra synagogas facient uos. Nam testes
id ẽ martyres xp̃i euam si occisi sunt a gentilib.
ñ tamen illi arbitrati sunt dõ s diis suis falsis obse¬
quium p̃stare cum hoc facerent. Iudeoꝵ autem
omnis qui occidit p̃dicatores xp̃i. deo se putauit
p̃stare obsequium. credens qͦd desererent dm isrł
quicumq conuerterentur ad xp̃m. Ut enim &
ipsum xp̃m occiderent ista ratione cõmoti sunt.
nam eoꝵ de hac re etiam uerba conscripta sunt.
uidetis quia totus mundus post eum abuit. sidi¬
miserimus eum uiuere. uenient romani & tol¬
lent nobis & locum & gentem. & qͦd caiphas di¬
xit. expedit ut unus homo moriatur ꝓ popło.

Expanded text:
tionibus pellerentur, ut eos non sufficeret pellere, tionibus pellerentur, ut eos non sufficeret pellere, sed non sinerent vivere, ne omnes ad nomen Christi sua praedicatione converterent, et ab observatione Judaismi, tanquam divinae veritatis, averterent. Hoc enim de Judaeis dictum debemus accipere, de quibus dixerat, Extra synagogas facient vos. Nam testes, id est martyres Christi, etiamsi occisi sunt a Gentilibus; non tamen illi arbitrati sunt Deo, sed diis suis falsis obsequium se praestare, cum haec facerent. Judaeorum autem omnis qui occidit praedicatores Christi, Deo se praestare putavit obsequium; credens quod desererent Deum Israel, quicumque converterentur ad Christum. Ut enim et ipsum Christum occiderent, ista ratione commoti sunt: nam eorum de hac re etiam verba conscripta sunt. Videtis quia totus mundus post eum abiit : si dimiserimus eum vivere, venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem. Et quod Caiphas dixit: Expedit ut unus homo moriatur pro populo,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ait os uenit. cum tribulationẽ suꝑ tribula¬
tionem. ñ consolationem post tribulationem
uenturam illis ẽẽ prediceret. An forte sic eos
illa cle synagogis separatio fuerat turbatura.
ut mori mallent. quã in hac uita sine uideoꝵ
congregationib immorari: Absit ut sic turba¬
rentur. qui dei ñ hominum glãm requirebait.
Quid gͦ est extra sẏnagogas facient uos. s uenit
hora. cum potius dicere debuisse uideatur. & ue¬
nit hora ut omnis qui int̾ficit uos arbitretur
obsequium se p̃stare deo: Neq enim saltim di¬
ctum ẽ. s uenit hora ut int̾ficiant uos. quasi
ut eis mors ꝓ consolatione illuis separationis ac¬
cederet. s uenit inquit hora. ut omnis qui int̃¬
ficit uos arbitretur obsequium se p̃stare deo.
Prorsus non mͥ uidetur aliud significare uoluisse.
nͥ ut intelligerent atq gauderent tam multos
se xp̃o acquisituros cum de iudeoꝵ congrega¬

Expanded text:
non ait, Et venit, cum tribulationem super tribulanon ait, Et venit, cum tribulationem super tribulationem, non consolationem post tribulationem venturam illis esse praediceret. An forte sic eos illa de synagogis separatio fuerat turbatura, ut mori mallent, quam in hac vita sine Judaeorum congregationibus immorari? Absit ut sic turbarentur, qui Dei, non hominum gloriam requirebant. Quid ergo est, Extra synogogas facient vos: sed venit hora; cum potius dicere debuisse videatur, Et venit hora, ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo? Neque enim saltem dictum est, Sed venit hora ut interficiant vos, quasi ut eis mors pro consolatione illius separationis accideret; sed, Venit, inquit, hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Prorsus non mihi videtur aliud significare voluisse, nisi ut intelligerent atque gauderent tam multos se Christo acquisituros, cum de Judaeorum congrega
Abbreviated transcription (Latin):
MAse prestare deo. & hȩc facient uobis quia ñ no¬
uerunt patrem neq me. hoc ẽ non cognoue¬
runt dm̃ nec eius filium. cui se in uobis occi¬
dendis p̃stare uidentur obsequium. Que uer¬
ba dñs ita subiecit. tanqͣm ex hoc consolaretur
suos. qui de synagogis iudaicis pellerentur.
Prenuntians enim quȩ mala eeñt ꝓ eius testimo¬
nio ꝑpessuri. extra synagogas inqͥt facient
uos. nec ait. & uenit hora ut omnis qui int̾ficit
uos. arbitretur obsequium se p̃stare deo. Quid
gͦ ait: S uenit hora. quẽ admodum diceret
si aliqͥd boni post mala ista p̾dicaret. Quid gͦ
sibi uult. extra sẏnagogas facient uos: S ue¬
it hora. tanqͣm hoc dicturus fusset. separabt̃
quidem illi uos. s ego uos colligam. aut separa¬
bunt quidem illi uos. s uenit hora ur̃e leticiȩ.
Quid gͦ ibi facit hoc uerbum qͦd ait. s uenit
hora. quasi consolationem eis ꝓmitte ret
post tribulationem. cũ magis dicere deb uisse
uicdeatur indicatiuo modo. & uenit hora : S

Expanded text:
re Deo: et haec facient vobis, quia non cognoverunt Patrem neque me. Hoc est, non cognoverunt Deum nec ejus Filium, cui se in vobis occidendis praestare arbitrantur obsequium. Quae verba Dominus ita subjecit, tanquam ex hoc consolaretur suos, qui de synagogis Judaicis pellerentur. Praenuntians enim quae mala essent pro ejus testimonio perpessuri, Extra synagogas, inquit, facient vos. Nec ait, Et venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Quid ergo ait? Sed venit hora: quemadmodum diceret, si aliquid boni post mala ista praediceret. Quid sibi ergo vult, Extra synagogas facient vos: sed venit hora? Tanquam hoc dicturus fuisset: Separabunt illi quidem vos, sed ego vos colligam; aut, Separabunt quidem illi vos, sed venit hora laetitiae vestrae. Quid ergo tibi facit hoc verbum quod ait, Sed venit hora, quasi consolationem eis promitteret post tribulationem; cum magis dicere debuisse videatur indicativo modo, Et venit hora? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis suis ꝑsecutiones
quas passuri fuerant post
eius abscessum. subiunxit
atq ait. hȩc aut̃ uobis ab
iiio non dixi quia uob̾cum eram. nunc aũt
uado ad eum qui me misit. ubi pͥmum ui¬
dendum ẽ. utrum eis futuras ñ predixerit
antea passiones. S alii tres eugłiste satis eũ
p̃dixisse ista cdemonstra nt̃ anteqͣm uentum
ec̃t ad cenam. qua ꝑacta. sccłm iohannem ista
locutus ẽ ubi ait. hȩc aũt uobis ab initio ñ
dixi. quia uobiscum eram. Anforte hinc ista sol¬
uicur questio. quia & illi eum narrant passi¬
on ꝓpcimum fuisse cum hȩc diceret: Nongͦ¬

Expanded text:
discipulis suis persecutiones quas passuri fuerant post ejus abscessum, subjunxit, atque ait: Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nunc autem vado ad eum qui me misit. Ubi primum videndum est, utrum eis futuras non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam ventum esset ad coenam : qua peracta secundum Joannem ista locutus est, ubi ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. An forte hinc ista solvitur quaestio, quia et illi eum narrant passioni proximum fuisse cum haec diceret? Non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. illo uera denuntiante dubitare ñ poterat.
contristabatur humanus affectus. qͥa carna¬
lis desolabatur aspectus. Nouerat aut̃ ille qͥd
eis potius expediret. qͥa uisus interior ipse est
utiq melior quo eos consolaturus fuerat sp̃s
scs. non cernentium corporib ingesturus corpꝰ
humanũ. s seipsum credentiũ pectorib in¬
fusurus. Deniq adiungit. sed ego ueritatẽ
dico uobis. expedit uobis ut ego uadam. Si

Expanded text:
esse illum vera denuntiantem dubitare non poterant, esse illum vera denuntiantem dubitare non poterant, contristabatur humanus affectus, quia carnalis desolabatur aspectus. Noverat autem ille quid eis potius expediret, quia visus interior ipse est utique melior, quo eos consolaturus fuerat Spiritus sanctus; non cernentium corporibus ingesturus corpus humanum, sed seipsum credentium pectoribus infusurus. Denique adjungit, Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Si
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ ꝑhibebit de me. ne ista timendo taceatis
Unde fit. ut etiã uos testimoniũ ꝑhibeatis. Hȩc
aut̃ uobis ab initio ñ dixi quia uobiscum erã.
o ego uos consolabar mea p̾sentia corporali.
exhibita humanis sensib ur̃ĩs. quam paruu¬
uadis. Significat se tt rum. ut nullus int̾ro¬
garet. quod palam fieri uisu corporis cernerẽt.
Nam suꝑuis int̾rogauerunt eum quo eẽt itu¬
rus. & respondepat eis se ẽẽ iturum. quo ipsi
tunc uenire ñ possent. nunc uͦ se ꝓͣmittit itu¬
rum. ut nullus eoꝵ quo uadit int̾roget. Nubes
enim suscepit eum qͣndo ascendit ab eis. ꝙ eun¬
tem in cęlum ñ uerbis quesierunt s oculis
deduxerunt
Sed quia hȩc locutus sum uob̃
inquit. tristicia implebit cor ur̃m. Uidebat
utiq & quid illa sua uerba in eoꝵ cordibus
agerent. Spiritalem quippe ñdum interius
habituri. id quod exterius in xp̃o uidebant
amitere metuebant. & quia se amissuros

Expanded text:
monium perhibebit de me, ne ista timendo taceatis, monium perhibebit de me, ne ista timendo taceatis, unde fiet ut etiam vos testimonium perhibeatis. Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eret ego vos consolabar mea praesentia corporali exhibita humanis sensibus vestris, quam parvuogat me: Quo vadis? Significat sic se iturum, ut nullus interrogaret quod palam fieri visu corporis cerneret. Nam superius interrogaverant eum quo esset iturus, et responderat eis eo se iturum quo ipsi tunc venire non possent. Nunc vero ita ipse promittit iturum, ut nullus eorum quo vadit interroget. Nubes enim suscepit eum, quando ascendit ab eis, et euntem in coelum, non verbis quaesierunt, sed oculis deduxerunt . Sed quia haec locutus sum vobis, inquit, tristitia implevit cor vestrum. Videbat itaque quid illa sua verba in eorum cordibus agerent. Spirhabituri, id quod exterius in Chriamittere metuebant; et quia se amissuros
Abbreviated transcription (Latin):
quia eius p̃sentia consolabantur. Abscessurus
aut oporcebat ut diceret illum eẽ uenturum.
ꝑ quẽ futurum erat. ut caritate diffusa in cor¬
dib suis. uerbum dĩ cum fidutia p̃dicarent.¬
& illo intrinsecus apud eos testimoniũ ꝑhi¬
bente de xp̃o. ipsi quoq testimoniũ ꝑhiberea.
neq scandalizarentur cũ inimici iudei absq
sẏnagogis facerent eos. & int̾ficerent arbitran¬
tes obsequium se p̾stare deo. qm̃ caritas omĩa
tolerat. quȩ diffundenda erat in cordib eoꝵ
sensus. quia facturus eos erat martyres suos
id ẽ testes suos ꝑ spm̃ suum scm. ut illo in
eis oꝑante. ꝑsecutionum quȩcũq asꝑa tolera¬
rent. nec frigescerent a caritate p̾dicandi. illo
diuino igne succensi. Hȩc gͦ inquit locucus
sum uobis. ut cum uenerit hora eoꝵ reminis¬
camini qͥa ego dixi uobis. Hȩc scilicet locu¬
tus sum uobis. ñ tantum quia passuri estis
ista. s quia cum uenerit paraclytus ille testi¬

Expanded text:
quia ejus praesentia consolabantur: abscessurus quia ejus praesentia consolabantur: abscessurus autem oportebat ut diceret illum esse venturum, per quem futurum erat ut charitate diffusa in cordibus suis verbum Dei cum fiducia praedicarent; et illo intrinsecus apud eos testimonium perhibente de Christo, ipsi quoque testimonium perhiberent; neque scandalizarentur cum inimici Judaei absque synagogis facerent eos, et interficerent arbitrantes obsequium se praestare Deo: quoniam charitas omnia tolerat , quae diffundenda erat in cordibus eorsensus, quia facturus eos erat martyres suos, id est testes suos per Spiritum sanctum; ut illo in eis operante, persecutionum quaecumque aspera tolerarent, nec frigescerent a charitate praedicandi, illo divino igne succensi. Haec ergo, inquit, locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis . Haec scilicet locutus sum vobis, non tantum quia passuri estis ista; sed quia cum venerit paracletus ille, testi
Abbreviated transcription (Latin):
ab inicio quando cum illis erat. quia iam dis¬
cessurus. iamq ad patrem ꝑrecturus hȩc dixit.
Et idõ etiam sccłm illos eugłistas uerum ẽ qͦd
hic dictum ẽ. hȩc aut̃ uobis ab mitio ñ dixi.
Sed quid agimus de fide eugłii scdm matheum
qui hȩc eis a dño non solum cum iam eẽt pascha
cum discipłis cenaturus imminente. passione.
uerum & ab initio demntiata ẽẽ commemorat:
ubi pͥmum nominatun duodecim expͥmunt᷑
apłi. & ad oꝑa diuina mittuntur:  Quid sibi
gͦ uult quod hic ait. hȩc aut̃ uobis ab initio
ñ dixi quia uobiscum eram. nͥ quia ea quȩ
hic dicit de spũ scõ. quod sit uenturus ad eos.
& testimoniũ ꝑhibiturus. quando mala illa
passuri sunt. hȩc eis ab initio ñ dixit. quia cũ
ipsis erat: Consolator gͦ ille uel aduocatus.
utrumq enim int̾pretatur. quod ẽ grece para-¬
clytus. xp̃o abscedente fuerat necessarius. q icłõ
de illo ñ dixerat ab initio quando cum illis erat

Expanded text:
ab initio quando cum illis erat, quia jam discessurus, jamque ad Patrem perrecturus haec dixit: et ideo etiam secundum illos evangelistas verum est quod hic dictum est, Haec autem vobis ab initio non dixi. Sed quid agimus de fide Evangelii secundum Matthaeum, qui haec eis a Domino non solum cum jam esset Pascha cum discipulis coenaturus imminente passione, verum et ab initio denuntiata esse commemorat, ubi primum nominatim duodecim exprimuntur Apostoli, et ad opera divina mittuntur ? Quid sibi ergo vult quod hic ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nisi quia ea quae hic dicit de Spiritu sancto, quod sit venturus ad eos et testimonium perhibiturus, quando mala illa passuri sunt, haec ab initio eis non dixit, quia cum ipsis erat? 2. Consolator ergo ille vel advocatus utrumque enim interpretatur quod est graece paracletus, Christo abscedente fuerat necessarius; et ideo de illo non dixerat ab initio quando cum illis erat,
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ: negat xp̃m in carne uenisse. Nẽ
lam in torroga om̃es hereticos. xp̃m uenis
se in carne. Uenit. Hoc credo. hoc ꝓfiteor.
Immo hoc negas. Un nego. Audis quia hoc
dico. ĩmo ego conunco quia negas. Dicis
uoce. negas corde. Dicis uerbis: negas fac¬
tis. Qͦmͦ inqͥs nego factis: Quia ideo uenit
tuus ẽ ꝓ nobis. quia caritatẽ multam do¬
cuit. Maiorẽ hac caritatẽ nemo habet. ꝗͣ
ut animã suã ponat ꝓ amicis suis. Tu nõ
habes caritatẽ: quia ꝓ honore tuo diuidis
unitatẽ Ergo hunc intelligite sp̃m ex dõ.
Pulsate tangite uasa fictilia: ne forte cre¬
puerint & male resonent. Uidete si inte¬
gra sonant: uidete si ibi est caritas. Tollis
te ab unitate orbis terrarũ. diuidis ȩccłam
ꝑscismata dilanias corpꝰ xp̃i. Ille uenit ĩ
carne ut colligat tu ido clamas ut spar-
tis qͥ dicit ñ sonando s amando Ille aũt
ris. Adeo ut noueritis quia facta retulit.

Expanded text:
aritatem, negat Christum in carne venisse. Hic nunc jam interroga omnes haereticos, Christus venit in carne? Venit; hoc credo, hoc confiteor. Imo hoc negas. Unde nego? audis quia hoc dico. Imo ego convinco quia negas. Dicis voce, negas corde; dicis verbis, negas factis. Quomodo, inquis, nego factis? Quia ideo venit tuus est pro nobis, quia charitatem multam docuit: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. Tu non habes charitatem; quia pro honore tuo dividis unitatem. Ergo hinc intelligite spiritum ex Deo. Pulsate, tangite vasa fictilia, ne forte crepuerint et male resonent: videte si integre sonant, videte si ibi est charitas. Tollis te ab unitate orbis terrarum, dividis Ecclesiam per schismata, dilanias corpus Christi. Ille venit in carne, ut colligat: tu idtis; qui dicit non sonando, sed amando. Ille autem ris. Adeo ut noveritis, quia ad facto, retulit:
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio. nulldibi seductio. Certe antixp̃i st̃.
qͥ ex nobis exierunt: s ñ erant ex nobis. Quid
simul corde. & pulsemus. Uigilat ipsa cari¬
tas. quia ipsa pulsatura ẽ: ipsa aꝑtura: Mĩ.
qͥs neget qͥa nec nos negamꝰ nec illi negant.
& inuenimꝰ qͦdã factis negare. habuimꝰ tes¬
timoniũ de apłõ qui ait. Confitent᷑ enĩ se
qui negat ihm xp̃m in carne uenisse: & qͥs
est sp̃c qui ex dõ ẽ qui confitet᷑ iħm xp̃m¬
in carne uenisse: E ia fr̃s. oꝑa attendamus.
ñ stͥepitũ linguȩ. Queramus quare uenit
carne uenisse. Nã si linguis attendas. mul-¬
tas hereses auditurꝰ es. confitentes xp̃m in
carne uenisse. Sed coniuncit illos ueritas.
Quare uenit xp̃c in carne᷑. Hõne ds̃ erat᷑. Nõ¬
Hõne pascebat anglos.: & ipse pascit anglõs:
Nõne sic uenit: ut inde ñ discedẽtꝰ. Nõne sic
ascendit: ut nos non dimitteret᷑. Quare gͦ
uenit in carne. Qͥa oportebat nobis ostendi.
spem resurrectiõis. Ds aũt in carne uenit.

Expanded text:
ceptio, nulla seductio? Gerte antichristi sunt, qui ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Quid simul corde, et pulsemus. Vigilat ipsa charitas, quia ipsa pulsatura est, ipsa apertura: modo quis neget; quia nec nos negamus, nec illi negant. Et invenimus quosdam factis negare ; et adhibuimus testimonium de Apostolo, qui ait, Confitentur enim seQui negat Jesum Christum in carne venisse. Et quis est spiritus qui est ex Deo? Qui confiin carne venisse? Eia, fratres, opera attendamus, non strepitum linguae. Quaeramus quare venericarne venisse. Nam si linguas attendas, multas haereses auditurus es confitentes Christum in carne venisse: sed convincit illos veritas. Quare venit Christus in carne? rbum ? Nonne ipse pascebat Angelos, et ipse pascit Angelos? Nonne sic huc venit, ut inde non recederet? Nonne sic ascendit, ut nos non dimitteret? Quare ergo venit in carne? Quia oportebat nobis ostendi spem resurrectionis. Deus erat, et in carne venit;
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ uenis. antixp̃s es. intꝰ sis forissis. anti¬
xp̃c es. Sed qñ intꝰ es lates: qñ foris es ma-¬
nifestaris. Soluis iħͣm. & negas eũ in car-
ne uenisse. Non es ex dõ: ido dicit in eu¬
angelio. Qui soluerit unũ de mandatis
istis minimis. & docuerit sic: minimꝰ
uo cabit᷑ in regno cȩloꝵ Qͥdẽ soluit᷑. Qͥ d
est docet᷑ Soluitur factis. & docet᷑ qua¬
si uerbis. Q prȩdicas ñ furandũ: furaris.
Soluit gͦ infacto qͥ furatur. & qͣsi docet sic
minimꝰ uocabit᷑ in regno cȩloꝵ: idẽ in ec¬
clesia huiꝰ temporis. De illo dictũ est.
dixit hic fecerit. ꝯtra hoc ibi dixerit sol¬
uerit. id: ñ fecerit & docuerit sic. Ille gͦ
soluit: qͥ ñ facit. Qͥs nos docet: nͥ ut facła
int̾rogemꝰ: ñ uerba credamꝰ. Obscuritas
rerũ multa nos cogit dicere. maxime ut
illud quod dñs reuelare dignatur. &̃ ad
tardiores fr̃s ꝑueniat. quia om̃s xp̃i san¬
guine ꝯparati sunt. & uereor ne ipsa e¬

Expanded text:
 venis, antichristus es. Intus sis foris sis, antichristus es. Sed quando intus es, lates; quando foris es, manne venisse; non es ex Deo. Ideo dicit in Evangelio: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic, minimus vocabitur in regno coelorum. Quid est, solvitur? quid est, docetur? Solvitur factis, et docetur quasi verbis. Qui praedicas non furandum, furaris . Solvit ergo in facto qui furatur, et quasi docet sic; minimus vocabitur in regno coelorum, id est, in Ecclesia hujus temporis. De illo dictum est, dixit hic, fecerit, contra hoc ibi dixit, solverit, id est, non fecerit, et docuerit sic. Ille ergo solvit qui non facit. Quid nos docet, nisi ut facta interrogemus, non verba credamus? Obscuritas rerum multa nos cogit dicere: maxime ut illud quod Dominus revelare dignatur, etiam ad tardiores fratres perveniat; quia omnes Christi sanguine comparati sunt. Et vereor ne ipsa E
Abbreviated transcription (Latin):
qua aliena abstine te: & de fonte alieno ne
biberis. Quid ẽ de fonte alieno nel biberis.
Sp̃ui alieno ne credidis. Restat gͦ examen
un ꝓbet᷑ quia sp̃s dĩ est. Posuit quidẽ sig¬
num. & hoc fortasse difficile. Uideamus
tñ ad illã caritatẽ redituri sumꝰ ipsa est quȩ
uos docet. qͥa ipsa est unctio. Tñ hic qͦd ait.
ꝓbate sp̃c si ex dõ st̃. quia multi pseudo ꝓphe¬
te exierunt in istũ mundũ. iã ibi st̃ om̃s he¬
retici. om̃s scismnatici. Quomͦ gͦ ꝓbabo sp̃m. Se¬
quit᷑. In hoc cognoscit᷑ sp̃c dĩ. E rigite aures
cordis. Laborabamꝰ: & dicebamꝰ. Quis nouit:
Quis discernit. Ecce dicturꝰ est signũ. In hoc
iħm xp̃m in carne uenisse mest ex dõ. & hic
est antixp̃c. de quo audistis quod uenturꝰ
sit. & nunc in isto mundo est. Quasi erigun¬
tur aures. ad discernendos sp̃s. & tale quid¬
dam audiuimus: uñ nichilominꝰ discerna
sum nos. & dicunt. Uos ñ habetis spm̃ ex dõ

Expanded text:
qua aliena abstine te, et de fonte alieno ne biberis . Quid est, de fonte alieno ne biberis? Spiritui alieno ne credideris. 12. Restat ergo examen, unde probetur quia Spiritus Dei est. Posuit quidem signum, et hoc fortasse difficile; videamus tamen. Ad illam charitatem redituri sumus; ipsa est quae nos docet, quia ipsa est unctio. Tamen hic quid ait? Probate spiritus si ex Deo sunt: quia multi pseudoprophetae exierunt in istum mundum. Jam ibi sunt omnes haeretici et omnes schismatici. Quomodo ergo probo spirituquitur, In hoc cognoscitur Spiritus Dei. Erigite aures cordis. Laborabamus, et dicebamus, Quis novit? quis discernit? Ecce dicturus est signum. « In hoc istum in carne venisse, non est ex Deo: et hic est antichristus, de quo audistis quod venturus sit; et nunc in isto mundo est. » Quasi eriguntur aures ad discernendos spiritus; et tale quiddam audivimus, unde nihilominus non discernamsus nos, et dicunt: Vos non habetis spiritum ex Deo;
Abbreviated transcription (Latin):
mo me int̾roget: eugłm in t̾roga. Hoc aũt¬
uisibilis ẽ: aqua aqua sp̃c ĩuisibilis est. Ista
abluit corpꝰ. & significat qͦd fit in anima ꝑ
illũ sp̃m ipsa anima mundat᷑ & saginat᷑. Ip¬
se est sp̃c di. quẽ ñ possunt habere heretici. &
lea uoluunt᷑ & grana non sunt: ñ habent
eredere. Attestant᷑ illa uerba salomonis. Ab
aqua aliena. abstinete. Quid est aqua. Sp̃c
Nũqͥd semꝑ aqua spm̃ significat᷑. Nõ semꝑ sed
quibusclã locis sp̃m sig̃ificat. qͥbꝰdã locis bab¬
tismũ significat. Qͥb dã locis ppłos signifi¬
cat: qͥb dã locis ꝯsiliũ significat. Habes qͦdã
loco dictũ. Fons uitȩ ꝯsiliũ. possidentibus
eũ. G ꝑ diuersa loca scripturaꝵ nom̃ aquȩ
diuersa significat: nunc tñ innõie aquȩ̨¬

Expanded text:
mo me interroget. Euangelium interroga: 'Hoc visibilis est, aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus et significat quod fit in anima, per illum Spiritum ipsa anima mundatur et saginatur. Ipse est spiritus Dei, quem non possunt habere heretici, et leae volvuntur, et grana non sunt, non habent credere; et testantur verba illa Salomonis, Ab aqua aliena abstine te. Quid est aqua? Spiritus. Numquid semper aqua Spiritum significat? Non semper: sed quibusdam locis Spiritum significat, quibusdam locis Baptismum significat, quibusdam locis populos significat, quibusdam locis consilium significat. Habes quodam loco dictum, Fons vitae consilium, possidentibus eum . Ergo per diversa loca Scripturarum nomen aquae diversa significat. Nunc tamen nomine aqu
Abbreviated transcription (Latin):
ex dõ sunt. Quis est qui ꝓbat sp̃e Difficilẽ
rem nobis ꝓposuit fr̃smei. Bonũ nobis ut di¬
cat ipse. un discernamus. Dicturꝰ est ne formi-¬
detis: sed pͥmo uidete & attendite. Uidete hĩc
expͥmi illud: uñ uani heretici calũpniant᷑
Attendite uidete quidait. Holite om̃i spĩucre¬

Expanded text:
ex Deo sunt'. Et quis est qui probat spiritus? Difficilem rem nobis proposuit, fratres mei; bonum est nobis, ut dicat ipse unde discernamus. Dicturus est, ne formidetis; sed primo videte, attendite. Videte nunc exprimi illud, unde vani heretici calumniantur. Attendite, videte quid ait: ' Dilectissi
Abbreviated transcription (Latin):
get cor suũ. Si diligit frm̃ suũ: manet sp̃c̃ dĩ
in illo. Pideat. ꝓbet se ipsũ. coram oculis dĩ.
frẽm: quẽ attendit anse. Multos enĩ ñ uidimꝰ
fr̃s nr̃os. & in unitate sp̃c illis copulam᷑. Quid
mirũ. quia nobiscũ ñ sunt: In uno coipore sumꝰ.
unũ caput habemꝰ in cȩlo. Fr̃s. oculi nr̃i ñ se
uident: quasi ñ se norunt. An in caritate cõ.¬
paginis corporalis norũt. se. Nã & noueritis
quia in coniunctione caritatis se nouerunt. q̃n
ambopatent: ñ licet ut aliqͥd attendat dexter
qͦd non attendat sinister. Diige radiũ dextrũ:
sine altero si potes. Simul coeunt. si mul diri¬
gunt᷑ intentio una÷ loca diuersa st̃. Si gͦ om̃is
qui tec̃ diligit dm̃ unã intentionẽ tecũ habet
noli attendere qui corpore in loco separatꝰ : Aci-¬
em cordis simul fixistis. in lumine ueritatis
Ergo si uis nosse quia accepisti sp̃m sc̃m. int̾roga
cor tuum. ne forte sacramentũ habes: & uir¬
tutem sacramenti ñ habes. Int̾roga cor tuũ

Expanded text:
get cor suum: si diligit fratrem, manet Spiritus Dei in illo. Videat, probet seipsum coram oculis Dei; fratrem quem attendit ante se: multos enim non videmus fratres nostros, et in unitate Spiritus illis copulamur. Quid mirum quia nobiscum non sunt? In uno corpore sumus, unum caput habemus in coelo. Fratres, oculi nostri non se vident, quasi non se norunt. An in charitate compaginis corporalis non norunt se? Nam, ut noveritis quia in conjunctione charitatis se norunt: quando ambo patent, non licet ut aliquid attendat dexter, quod non attendat sinister. Dirige radium dextrum sine altero, si potes. Simul coeunt, simul diriguntur; intentio una est, loca diversa sunt. Si ergo omnes qui tecum diligunt Deum, unam intentionem tecum habent, noli attendere quia corpore in loco separatus es; aciem cordis simul fixistis in lumine veritatis. Ergo si vis nosse quia accepisti Spiritum, interroga cor tuum; ne forte sacramentum habes, et virtutem sacramenti non habes. Interroga cor tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
datum illiꝰ. ut credamꝰ in nomine filii euis.
natꝰ est ex cdõ. Sicut dedit nobismandatum
it diligamꝰ inuicẽ & qui seruauerit manda¬
tum eius. Uidetis quia nichũ aliud uobis p̃ci¬
pit᷑. nisi ut diligatis inuicẽ. Et quiseruaue¬
rit manclatũ eius in ipso manebit: & ipse in
eo.E in hoc cognoscimus quia manet in nob̃
de sp̃u quẽ dedit nobis. Hõne manifestũ qͥa
hoc agit sp̃e sc̃s in homine: ut sit in illo dilec

Expanded text:
ut credamus nomini Filii ejus natus est ex Deo. Sicut dedit nobis mandatum: ut diligamus invicem. Et qui servaverit mandatum ejus: videtis quia nihil aliud nobis praecipitur, nisi ut diligamus invicem: Et qui servaverit mandatum ejus, in ipso manebit, et ipse in eo. Et in hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis. Nonne manifestum est quia hoc agi
Abbreviated transcription (Latin):
set dic̾e dñs: ut nec illuc accederent᷑. Nõ enĩsi
nollet: rebellaturi erant contͣ regẽ cęli & ter-¬
re. Certitñ misterii gr̃a. et certa dispensatiõe
dimisit dȩ mones in porcos. ut ostenderet dia¬
bolum in eis dñari: qui iͥtam porcoꝵ gerunt:
facta est: huiꝰ sanitas ꝑfecta est. Scd̾m hoc intel¬
ligere debemus. quia ds̃ & si uoluntati nr̃ȩ
ñ dat: salutidat. Quid si enĩ hoc pecieris. quod
enĩ te exaudit medicus. qñ forte tu frigidã
aquã petis. & siꝓdest statim dat hõ exaudi

Expanded text:
set dicere Dominus, ut nec illuc accederent? Non enim, si set dicere Dominus, ut nec illuc accederent? Non enim, si nollet, rebellaturi erant contra regem coeli et terrae. Certi tamen mysterii gratia et certa dispensatione dimisit daemones in porcos , ut ostenderet diabolum in eis dominari, qui vitam porcorum gerunt. facta est, hujus sanitas perfecta est. 8. Secundum hoc intelligere debemus quia Deus etsi voluntati nostrae non dat, saluti dat. Quid si enim hoc petieris quod Non enim non te exaudit medicus, quando forte tu frigidam aquam petis, et si prodest, statim dat; si
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutẽ: Inuenimꝰ putamꝰ aliquẽ neꝗͣ. aliqͦ un-
pium ex auditũ adõ ad uoluntatẽ. non exaudi
erat. Si iustꝰ ñ esset: ado ñ exaudiret᷑. Talẽ ꝓpo-¬
siturus sum: de cuiꝰ iniquitate & ĩpietate ne¬
mo dubitet. Diabolus ipse peciit iob. & acce¬
pit. Hõne & hic de diabolo audistis: quia qͥ facit
peccatũ de diabolo ẽ: Non quia ille creatiit.
qͥ ꝑfeminam uenenũ pͥmo homin ꝓpinauit:
Qui ad ipsum iobfeminã ꝓpt̾ea seruauit. ꝑ quã¬
maritꝰ ñ ꝯsolaret᷑ s tẽptaret᷑ Ip̾e diabolus pe-¬
ciit scm uirũ tẽptandũ. & accepit. Peciit apłs
ut auferret᷑ ab eostimulus carnis: & ñ accepit.
ad dãpnationẽ. Ideo enĩ cõcessusiste tẽ prranctꝰ
ut eo ꝓbato esset ille cruciand. Shoc fr̃s ñtm̃¬
Pecierunt demones a dño cũ eos exduderet ab
homine: ut ire ꝑmitterent᷑ in porcos. Nõ eispos-¬

Expanded text:
ad salutem? Invenimus, putamus, aliquem nequam, aliquem ad salutem? Invenimus, putamus, aliquem nequam, aliquem impium exauditum a Deo ad voluntatem, non exauditerat; si justus non esset, a Deo non exaudiretur. Talem propositurus sum, de cujus iniquitate et impietate nemo dubitet. Diabolus ipse petiit Job, et accepit . Nonne et hic de diabolo audistis quia qui facit peccatum, ex diabolo est ? Non quia ille creavit, qui per feminam venenum primo homini propinavit ? Qui et ipsi Job feminam propterea servavitlus petiit sanctum virum tentandum, et accepit: petiit Apostolus ut auferretur ab eo stimulus carnis, et non accepit. ad damnationem. Ideo enim concessus est iste tentandus, ut eo probato esset ille cruciandus. Sed hoc, tPetierunt daemones a Domino, cum eos excluderet ab homine, ut ire permitterentur in porcos. Non eis pos
Abbreviated transcription (Latin):
mentum: caritas ur̃a. Quod idõ cõmendamꝰ
uobis: nexci dat uobis tẽptationibus ur̃is. Sc̃i
ad salutẽ ꝑ om̃ia audiunt᷑ sẽꝑ exaudiuntur
ad salutẽ et̾nam. Ipsam desida̾nt quia sed̃m
hãc s exaudiunt᷑. Sed discernamꝰ.: exaudiciones
dĩ Inuenimꝰ enĩ qͦdã ñ exauditos ad uoluntatẽ.
exauditos ad salutem. Et rursus qͦdam inueni
Hoc discernite:. hoc tenete Exemplũ eiꝰ qͥñ ÷ ex-
auditꝰ ad uoluntatem: s exauditꝰ ad salutẽ. Au¬
di apłm paulũ. Nã ipsam exaudicionẽ ad salutẽ.
ostendit illi ds. Sufficit tibi inqͥt gr̃a mea¬
Na uirtꝰ ĩ infirmitate ꝑficicur. Rogasti. clamasti.
ter clamasti. Ipsũ semel qͦd clamasti: exaudiui.
Nõ auerti aures meas ate. noui quid faciam. Tu
ius auferre medicamentũ qͦ ureris: ego noui ĩ-¬
firmitatẽ qua grauaris. Ergo iste ad salutẽ ex-¬
auditꝰ ÷. ñ ad uoluntatem. ẽ exauditꝰ. Quos in¬
uenimus exauditos ad uoluntatẽ: ñ exauditoᷤ

Expanded text:
 commendamus vobis, ne excidat vobis in tentationibus vestris. Sancti ad salutem per omnia exaudiuntur, semper exaudiuntur ad salutem aeternam: ipsam desiderant; quia secundum hanc semper exaudiuntur. 7. Sed discernamus exauditiones Dei. Invenimus enim quosdam non exauditos ad voluntatem, exauditos ad salutem: et rursus quosdam invenHoc discernite, hoc tenete exemplum ejus qui non est exauditus ad voluntatem, sed exauditus ad salutem. Audi apostolum Paulum; nam ipsam exauditionem ad salutem ostendit illi Deus: Sufficit tibi, inquit, gratia meanam virtus in infirmitate perficitur. Rogasti, clamasti, ter clamasti: ipsum semel quod clamasti audivi, non averti aures meas a te; novi quid faciam: tu vis auferri medicamentum quo ureris; ego novi infirmitatem qua gravaris. Ergo iste ad salutem exauditus est, ad voluntatem non est exauditus. Quos invenimus exauditos ad voluntatem, non exauditos
Abbreviated transcription (Latin):
qui datꝰ est nobis: De caritate enĩ loquebat᷑.
& dicebat. quia in conspectu dĩ debemus inter¬
rogare cor nr̃m. Quod si ñ male senserit cor
nr̃m. idẽ si confiteat᷑. quiꝰ de dilectione fr̃is sit
quicquid in bono oꝑe accessit &̃ cũ de manda
to dicit hoc ait Iooc est mandatum eiꝰ ut cre¬
damꝰ in nõie filii eiuis iħu xp̃i: ut diligamꝰ ĩ¬
uicẽ. & qui facit mandatũ eius in iꝑso ma¬
net: & ille in eo. In hoc cognoscimꝰ quia manet
in nob̃: de spũ quẽ dedit nobis. Si enĩ inue¬
neris te habere caritatem: habes sp̃m d̃ĩ ad in¬
telligendũ. Ualde enĩ necessaria res est. Primiᷤ
dabat eis ꝓnuntiare. signa erant tẽpore opoi-¬
tuno. Oportebat enĩ ita significari in om̃ib
quas cursurũ erat toto orbe terrarũ. Signa¬
tum ẽ illud. & transiit. Nũqͥd mͦ quibus im¬
pontt᷑ manꝰ ut accipiant spm̃ scm̃. hoc expec¬
tatur ut linguis loquantur. Aut qñ imposu¬
imus manũ istis infantib attendit unꝰqͥsq

Expanded text:
qui datus est nobis? De charitate enim loquebatur, et dicebat quia in conspectu Dei debemus interrogare cor nostrum. Quod si non male senserit cor nostrum: id est, si confiteatur quia de dilectione fratris fit, quidquid  hoc ait: Hoc est mandatum ejus, ut credamus nomini Filii ejus Jesu Christi, et diligamus invicem. Et qui facit mandatum ejus, in ipso manet, et ipse in eo. In hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis. Si enim inveneris te habere charitatem, habes Spiritum Dei ad intelligendum: valde enim necessaria res est. 10. Primis dabat eis pronuntiare. Signa erant tempori opportuna. Oportebat enim ita significari in omnibus uas cursurum erat toto orbe terrarum. Significatum est illud, et transiit. Numquid modo quibus imponitur manus ut accipiant Spiritum sanctum, hoc exspectatur, ut linguis loquantur? Aut quando imposuimus manum istis infantibus, attendit unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
tem. In hoc cognoscius dilectionem. ꝑfecti¬
onem dilectionisdicit: ꝑfectionem illã quã
ꝯmendauimus. In hoc cognoscimus dilectionẽ.
bat petre amas me pasce oues meas. Nã ut no¬
ueritis fr̃s. quia sic ab eo pasci uolebat ouessuas
ut animã suã ꝓ ouib poneret: hoc illi ꝯtinuo
dixit. Cũ iuuenis esses p̃cingebas te & ibas quo
uolebas: cũ aut̃ fueris senior aliꝰ te cinget: & du¬

Expanded text:
11. In hoc cognoscimus dilectionem. Perfectionem dilectionis dicit, perfectionem illam quam commendavimus. In hoc cognoscimus dilectionem, bat, Petre, amas me? pasce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget,
Abbreviated transcription (Latin):
tudi quia ueradilectio ẽ in nob̃: qͥcqͥd postu¬
lauerimꝰ ab eo. accipiemus. Iã ꝗͦ dixi caritati
ur̃ȩ fr̃s: nemo attendat ad nos. Quid enĩ sumꝰ
nos. aut qͥd estisuos. Qͥd nͥ eccłã dĩ: quȩ nota
est om̃ib Et si illi placet: in illa sumꝰ & qͥ di¬
lectione in illa manemus. ibi ꝑseueremꝰ. si
uolumus ostende dilectionẽ quã habemus.
Uerũtñ de aplõ paulo: qͥd mali sensuri sumus:
Ipse ñ diligebat fr̃s: Apud ipsũ ñ erat testimo¬
niũ ꝯscientiȩ eiꝰ inꝯspectu di: Non erat in pau¬
lo radix illa caritatis: un om̃s boni fructus
ꝓcedebant: Qͥs hoc demens dixit: Ubi in ue¬
nimus petisse apłm & ñ accepisse᷑. Ait ipse. In
magnitudine reuelationũ ne extollar. datꝰ
est mͥ stimulus carnis meȩ angłs satane: qͥ me
colafizet. Propt̾ qͦd ter dñm rogaui ut aufer

Expanded text:
uia vera dilectio est in nobis; quidquid postulaverimus, ab eo accipiemus. 6. Jam ergo dixi Charitati vestrae, fratres, nemo attendat ad nos. Quid enim sumus nos? Aut quid estis vos? Quid, nisi Ecclesia Dei, quae nota est omnibus? Et si illi placet, in illa sumus; et qui dilectione in illa manemus, ibi perseveremus, si volumus ostendere dilectionem quam habemus. Verumtamen de apostolo Paulo quid mali sensuri sumus? Ipse non diligebat fratres? Apud ipsum non erat testimonium conscientiae ejus in conspectu Dei? Non erat in Paulo radix illa charitatis, unde omnes boni fructus procedebant? Quis hoc demens dixerit? Ubi ergo invenimus petisse Apostolum et non accepisse? Ait ipse: In magnitudine revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet: p
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Et habemꝰ exemplũ de euglio manifestũ:
qñait dñs. Si ñ uenissem: peccatũ ñ haberent
Qͥd gͥ . Ad ĩnocentes iudeos uenerat: quia sic loqͥt᷑:
Ergo si ipse ueniret: peccatũ ñ haberent᷑ Presen-
ciagꝰ medici. fecit egroto febrem ñ abstulit. Qͥs
Q uel demens dicat: Ille ñ uenit nͥ curare & sa¬
nare egͦtos. Quare gͦdixit si ñ uenirẽ. peccatũ ñ

Expanded text:
io manifestum, quando ait Dominus, Si non venissem, peccatum non haberent . Quid ergo? ad innocentes Judaeos venerat, quia sic loquitur? Ergo si ipse non veniret, peccatum non haberent? Praesentia ergo medici fecit aegrotum, febrem non abstulit? Quis hoc vel demens dicat? Ille non venit nisi curare et sanare aegrotos. Quare ergo dixit, Si non venissem, peccatum non