comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ic ã galba statura fuit iusta. capite p̃caluo
ocuł ceruleris. ad unco naso. manib ⁊ pedib ar-
ticulari morbo distortissimꝰ. Cibi płim traditur
pillũ cui sustitutꝰ erat heres ueneno necauerat.
cruce affecit. Implorantiq leges ⁊ ciuẽ romanũ
se testificanti. q. solatio ⁊ honore aliqͦ pena le-¬
uaturus mutari: multoq ceteris altiorẽ ⁊ de

Expanded text:
it. Statura fuit iusta, capite praecaluo, oculis caeruleis, adunco naso, manibus pedibusque articulari morbo distortissimis, ut neque pillum, cui substitutus heres erat, ueneno necasset, cruce adfecit; implorantique leges et ciuem Romanum se testificanti, quasi solacio et honore aliquo poenam leuaturus, mutari multoque praeter ce
Abbreviated transcription (Latin):
eo paulisꝑ restiterũt. deinde rursũ incitati desertim
h̃sentiũ qũepiã oꝑem imperatori ferre conatũ: ⁊
qui artessirent᷑. õs spreuisse nũtiũ. Iugulatus ẽ. ac
inserto ꝑos pollice ad otthonẽ detulit. Ille lixis calo¬
nuisq donauit. qui hasta suffixũ nõ sine ludibrio cir¬
iũ castrũ portauerũt

Expanded text:
eo parumper restiterunt; dein rursum incitati desertum praesentium quemquam opem imperatori ferre conatum et omnes qui arcesserentur spreuisse nuntium inserto per os pollice ad Othonem detulit. ille lixis calonibusque donauit, qui hasta suffixum non sine ludibrio circum castra portarunt
Abbreviated transcription (Latin):
nere grassantib a deo se abutendũ ꝑmisit ⁊ ł̃¬
didit. ut uix ip̃e sibi ꝯstaret. mͦ aterbior partor¬
q modo remissior ac negligentior. qmͣ pͥncipiã¬
inuidia flagrabat apud milites. Nã cũ ĩ uba
eiꝰ absentis iurantib donatiuũ. grandius solits

Expanded text:
nere grassantibus adeo se abutendum permisit et tradidit, ut uix sibi ipse constaret, modo acerbior parciorque, modo remissior ac neglegentior quam conueniipua flagrabat inuidia apud milites. nam cum in uerba eius absentis iurantibus donatiuum grandius solito
Abbreviated transcription (Latin):
tilb iemaus. Qͥnto decẽ apłis absente thoma. Sexto
pt̾ dies octo appariut eis p̾sente thoma. Septĩo .uii.
disipid̃ apparuit ĩ piscatõe ad mare tyberiadis. Octa
uolmonte thabor. qñ ꝯuenerãt ĩ galilea. Ita añ di¬
l ascensionis: apparuit octies. Ip̃ã uͦ die apparuit bis:¬

Expanded text:
to apparuit decem apostolis absente Thoma; sexto post dies octo apparuit eisdem praesente Thoma. Septimo septem discipulis apparuit in piscatione ad mare Tyberiadis, octavo in monte Thabor quando convenerant in Galilaeam, et ita ante diem Ascensionis apparuit octies. Ipsa vero die Ascensionis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ rebat si bñ autisiodoꝵ tenderet. Ꝙ illi mirantes
Renderũt. qd̾ autisiodoꝵ relinq̃ns. iã ad scm̃ dyo¬
nisiũ ꝓpe parisiꝰ ꝓpinquass. Ad hec ille uehem̃t̾
admirans ꝓcessit. diuinã expectãs uolũtatẽ fi¬
dem hora uox ĩ dormitorio monachoꝵ sc̃ĩ dyonisis
insonuit dicens. Surgite ⁊ occurrite seruo meo
te cõcrepantib signis ecc̃e: monachi excitati octur¬
rentes sco ꝑegrino. eũ sollẽpnit̾ exceperũt. ⁊ audi¬
to rei euentu ipm̃ ĩ capsa argentea posuerũt. pess¬

Expanded text:
querebat si bene Autissiodorum tenderet; et ilquerebat si bene Autissiodorum tenderet; et ildixerunt quod Autissiodorum relinquens iam ad sanctum Dyonisium prope Parisius appropinquasset. Ad hoc ille uehementer admirans processit diuinam expectans uoluntatem. Eadem hora uox in dormitorio monachorum sancti Dyonisii insonuit dicens: «Surgite et occurrite seruo meo te concrepantibus signis ecclesie monachi excitati occurrentes sancto Peregrino, eum sollempniter acceperunt. Et audito rei euentu ipsum in capsa argentea posuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ens ꝑegrinus aiiatẽ int̾annũ. que tils tiat
erat̃ s mͦ castelli nom̃ retinuit. culturt Qus
iudex natiuitatẽ nom̃ ⁊ officiũ int̾rogãs cũ Dus
inclinari nõ poss. iussit eũ in uito baugiato qu
uulgo boi dr̃. ĩ cartem obscurissimũ unctũ nits
⁊ diu̾sis suppliciis attrectari. Ip̃e uͭ xp̃m sꝑones
cesaris p̃sentie seruabatur. Cesar gͥ cũ uenissihe
q cũ deoꝵ execratd̃e respueret grauissimis supl¬
ciis afflictus. circa annũ dñi.c̃ .xxx. iussus ẽ decos¬
lari. Cũ gͦ ĩ feris expositis remansiss. ip̃a noftes
paruit angłs dñi cuidã rustico xͥano eiꝰdẽ uiles
cẽs. Surge ⁊ uinctis curriculo duob quos hebiss
bus. accipe corpus serui mei ꝑegrini. qd illic rati
⁊ apud autisiodoꝵ unde ep̃c fuit defer. Cũq lle
uiã se nescire dixiss: uade inquit ego cõducãte.
Sic fecit. ⁊ nutu dei sic a media nocte usq ad au¬
rã ãbulauit. qd̾ sũmo mane it̾ agentib obuia

Expanded text:
eregrinus ciuitatem Interamnum, que tunc ciuitas erat sed modo castelli nomen retinuit, culture deoriudex natiuitatem, nomen et officium interrogans, cum ad deos inclinari non posset, iussit eum in uico Baugiaco qui uulgo Boi dicitur in carcerem obscurissimum uinctum mitti et diuersis suppliciis attrectari. Ipse uero Christum scesaris presentie seruabatur. Cesar igitur cum uenissque cum deorum execratione respueret, grauissimis suppliciis afflictus circa annum domini CXXX iussus est decollari. Cum ergo ita feris expositus remansisset, ipsa nocte apparuit angelus domini cuidam rustico christiano eiusdem uille dicens: «Surge et uinctis curriculo duobus bobus quos habes, accipe corpus serui mei Peregrini qui illic iacet et apud Autissiodorum unde episcopum fuit defer». Cum ille uiam se nescire dixisset, «Vade», inquit, «Ego conducam te». Sic fecit et nutu dei sic a media nocte usque ad auroram ambulauit, quod summo mane iter agentibus obuians
Abbreviated transcription (Latin):
te ubiq xp̃ianoꝵ ꝑsecutõe paucissimi ĩuenirent᷑
syxto ppͣ a fidelib xp̃ianis. poscentib ut ad gal¬
lias talem uirũ dirig̾e̾t. qui iã extinctã lucnam
fidei illuminaret: ⁊ ĩfideles p̃dicando cõu̾teret. Tc̃
nianũ subdyaconũ. ⁊ iouinanũ lectorẽ ordinãs.
ad gallias cũ eo cã p̃dicandi direxit. Qui massi
adhuc mõs autritꝰ appellat᷑ ⁊ ĩuenerũt genti¬
les deoꝵ suoꝵ extubias obseruantes. Int̾rogati qͥ
⁊ unde eeñt. Rnderũt xp̃ianos se eẽ: ⁊ ob eoꝵ sa¬
lutẽ cã p̃dicandi uenisse. Tũc sc̃s ꝑegrinꝰ ibi cõ

Expanded text:
mi inuenirentur Syxto pape a fidelibus christianis poscentibus ut ad Gallias talem uirum dirigeret qui iam extinctam lucernam fidei illuminaret et infideles predicando conuerteret. Tunc nianum subdyaconum et Iouinianum lectorem ordinans ad Gallias cum eo causa predicandi direxit anno dominiadhuc mons Autricus appellatur, et inuenerunt gentiles deorum suorum excubias obseruantes. Interrogati qui et unde essent, responderunt christianos se esse et ob eorum salutem causa predicandi uenisse. Tunc s
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ eiꝰ ex collisione abiecti ꝑtꝰ decessisse. eiꝰq morte il¬
lacrumatũ alexandꝵ exequias q benigne ꝓsecutũ:
idq eũ ñ amoris s humanitatis cã fecisse. Nã se
mel tm̃ eã alexandro uisã ẽẽ: cũ matrẽ ꝑuulasq
filias eiꝰ frequt̃ ꝯsolaret᷑. Tc̃ dariꝰ seratꝰ ẽ uere uic¬
tũ. cũ post p̃lia ⁊̃ bñficiis ab hoste suꝑaret᷑: gͣtũq
sͥ eẽ si uinc̾e neq̃at. ꝙ a tali potissimũ uinceretur.

Expanded text:
rem eius ex conlisione abiecti partus decessisse, eiusque mortem inlacrimatum Alexandrum exequiasque benigne prosecutum, idque eum non amoatrem parvulasque filias eius frequenter consolaretur. Tunc se ratus vere victum, cum post proelia etiam beneficiis ab hoste superaretur, gratumque sibi esse, si vincere nequeat, quod a tali potissimum vinceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥs captiuis. xxx̃. talentoꝵ. Ad ħ alexand̾ grã¬
rũ actionẽ ab hoste sr̃uacuã ẽẽ respõd̃. nͨ a se qͥcꝗͣ
fcm̃ ĩ hostis adulatõnẽ. nͨ ꝙ ĩ dubios belli exitꝰ. aut
ĩ leges pacis s lenocinia q̃reret: s aĩ magnitudĩe
quo didic̾it adu̾sus uires hostiũ. ñ adu̾sus calami¬
tates ꝯtẽd̾e. Pollicet᷑ q p̃staturũ se ea dario: si scd̾s
sͥ ñ par hr̃i uelit. Cetm neq mũdũ posse duob so¬
lib regi nͨ orbẽ sũma duo regna saluo statu t̾ra¬
rũ hr̃e. Prom̃ aut deditõnẽ ea die. aut ĩ posteꝵ aci¬

Expanded text:
 talentum. Ad haec Alexander gratiarum actionem ab hoste supervacaneam esse respondit;nec a se quicquam factum in hostis adulationem, nec quod in dubios belli exitus aut in leges pacis sibi lenocinia quaereret,sed animi magnitudine, qua didicerit adversus vires hostium, non adversus calamitates contendere;polliceturque praestaturum se ea Dario, si secundus sibi, non par haberi velit. Ceterum neque mundum posse duobus solibus regi, nec orbem summa duo regna salvo statu terrarum habere. Proinde aut deditionem ea die aut posteram aci
Abbreviated transcription (Latin):
płimi: uelut si aride quis stipule scintillã gnis
initiat. q̃ insuꝑ uentis ⁊̃ inspirantib animet᷑.
uelociꝰq malicie parua scintilla cõsumimur:
qͣm uirtutis ignib uł accendi uł cõcalescere
possimus.

Expanded text:
pti, uelut si aridae quis stipulae scintillam ignis iniciat, quae insuper etiam uentis spirantibus animetur. ita uelocius malitiae parua scintilla consumimur quam uirtutis ignibus uel accendi uel etiam concalescere possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
taq ac derelicta fragilitate t̾rena. ad sr̃na sp̃s
studia. iactantie appellatõnib ĩfamantes. Para¬
tior .n. ẽ imꝑitoꝵ turba ad derogandũ bonis su¬
diis qͣm admirandũ. ut sit eis õi gen̾e delicum.
dũ ⁊ manifesta ac publica mala nõ uitãt. ⁊ocei¬

Expanded text:
ta ac derelicta fragilitate terrena ad superna et studia iactantiae appellationibus infa­ mantes, t inperitorum turba ad derogandum bonis studiis quam ad imitandum, ut sit eis omni genere delictum, uel dum manifesta et publica mala non uitant uel dum occu
Abbreviated transcription (Latin):
Ingrediens e idia faleras equoꝵ ⁊ arma militũ
argento ĩducit: excitũq suũ ab argenteis clipeis
argyraspidas appellauit. Cũq ã ad urbẽ uisã uenis¬
s. oppidanis nõ repugnãtib fidutia religionis lib̾i
prĩs. a quo urbs ꝯdita erat: parti iussit. Tũc ad¬
spectacłm sacͥ mõtis dux̃ ex̾citũ: nalibus bonis
uite hederaq ñ alr uestitũ qͣ. si manu cultꝰ esset

Expanded text:
nirent, phaleras equorum et arma militum argento inducit exercitumque suum ab argenteis clipeis Argyraspidas appellavit. Cum ad Nysam urbem venisset, oppidanis non repugnantibus fiducia religionis Liberi patris, a quo condita urbs erat, parci iussit, spectaculum sacri montis duxit exercitum, naturalibus bonis, vite hederaque, non aliter vestiti, quam si manu cultus colen
Abbreviated transcription (Latin):
õi morbo grauia sũt. metꝰ mortis. dolor corͥs. int̾mis-¬
sio uoluptatũ. De morte satis dictũ ẽ. Dolere nemo
põt ualde ⁊ diu. sic .n. nos amantissima nr̃i natura
disposuit. ut dolorẽ aut tolerabilẽ aut breuẽ facẽt.
Non ẽ a ac̾bũ carere eo qd̾ cupere desieris. Deniq to¬
lrabilis ẽ morbi pacĩa si cõtẽpseris id qd̾ extremis
mnatur. Noli mala tua tibi ip̃i fac̾e grauiora. ⁊
te q̃relis onerare. Leuis ẽ dolor si nich̾ illi opinio ad¬
lecerit. leuẽ illũ dũ leuẽ putas facies. Tam miser
iocũdũ ẽ. Naturale ẽ .n. mali sui fine gaude

Expanded text:
 morbo grauia: metus mortis, dolor corporis, intermissio uoluptatum potest valde et diu. Sic enim nos amantissima nostri natura disposuit, ut dolorem aut tolerabilem aut brevem faceret. Non est autem acerbum carere eo quod cupere desieris. Denique tolerabilis est morbi patientia, si contempserit id quod extremum minatur. Noli mala tua tibi ipsi facere graviora et te querelis onerare. Levis est dolor, si nihil illi opinio adiecerit: levem illum dum levem putas facies; tam miser iucundum est; naturale est enim mali sui fine gaude
Abbreviated transcription (Latin):
quos supͣ capita hoĩm supͣq turbã delicatos lectica
suspendit. ꝑsonata felicitas ẽ. cõtempnes illos si des¬
poliau̾is. Eqũ empturus solui iubes stratũ. uestim̃¬
ta uenalib detrahis. neqͣ corͥs uicia lateant. Homi¬
nẽ uͦ ĩuolutũ estimas. Ꝙ de aliis loqͦr si ꝑpendere
te uis: se pone pecuniã. domũ. dignitatẽ. intꝰ te ip¬

Expanded text:
quos supra capita hominum, supraque turbam, delicatos lectica suspendit, personata felicitas est; contemnes illos, si despoliaveris. Equum empturus solvi iubes stratum, vestimenta detrahis, ne qua corporis vitia lateant; hominem vero involutum estimas. Quid de aliis loquor si perpendere te vis, se pone pecuniam, domum, dignitatem, intus teip
Abbreviated transcription (Latin):
tedio: nec mors timori. uitã ĩ odiũ sui adducere
solet mers ociũ. hiisq ncc̃e ẽ omnẽ uitã breuẽ
uideri. qͥ illã uoluptatib uanis ⁊ iõ ĩfinitis: men¬
tiuntur. Interim hoc tene. hoc morde. adu̾sis ñ suc¬
cũbere. letis nõ cede̾. omnẽ fortune leticiã ĩ oculis

Expanded text:
tedio, nec mors timori; vitam enim in odium sui adducere solet iners ocium, hisque necesse est omnem vitam brevem videri, qui illam voluptatibus vanis et ideo infinitis, metiuntur. Interim hoc tene, hoc morde, adversis non succumbere, letis non credere, omnem fortune licentiam in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
us dicit. Non potes fac̾e capillũ unũ albũ aut ni¬
grũ ⁊ tu ad uincendã dnũ tui uocẽ uis te ẽẽ potiorẽ
audaci conatu ⁊ sacrilego ꝯtẽptu: Crines tuos in¬
ficis malo p̃sagio futuroꝵ. capillos ĩa tͥ flãmeos
nis dies uenerit artifex tuus nõ te recognoscat
⁊ iudicis. increpans ⁊ dicẽs opus hoc mecũ ñ ẽ. nec
fecit. s quos dyabolus infecit. Illũ tu sectata es.
rutilos at depictos serpentis oculos imitata es.
de inimico suo cõpta cũ illo parit̾ ⁊ arsura. uir¬

Expanded text:
us dicit: non potes facere capillum unum album aut nius dicit: non potes facere capillum unum album aut nigrum: et tu ad uincendam Domini tui uocem uis te esse potiorem, audaci conatu et sacrilego contemptu crines tuos inficis, malo praesagio futurorum capillos iam tibi flammeos urrectionis dies uenerit, artifex tuus te non recognoscat,et iudicis dicat: copus hoc meum non est nec fecit sed quos diabolus infecit. illum tu sectata es, rutilos adque depictos oculos serpentis imitata es, de inimico tuo compta, cum illo pariter arsura.
Abbreviated transcription (Latin):
formare ⁊ tͣnsfigurare ꝯtendũt. nescientes qr opꝰ
dei ẽ om̃e ꝙ nascit᷑: dyaboli ꝙ cũq mutat᷑. Siqͥs
pingendi artifex uultũ alicꝰ. ac speciem ⁊ corꝑis
qualitatẽ emulo colore signass. ⁊ signato ia ac ꝯ¬
sineato simisach̃ manꝰ aĩ aferret. iãpformata.
iam picta q. peritior reformaret: grauis pͥoris arti¬
ficis iniuria ⁊ iusta indignatio uideretur. Ꝙ tu te
existimas impune laturã. tam improbe temerita¬
tis audaciã dei artificis offensã᷑ Ut sis ĩpudica cir¬
ca hoĩes. ⁊ incesta fuscis lenocinantib nõ sis. corrup¬
tis uiolatisq que dei sũt peior adult̾a detineris. Ꝙ
ornari te putas qd̃ comi. impugnatio est ista diui¬
ni oꝑis: p̃uaricatio ueritatis. Non inquit ĩ ferm̃¬
to malicie ⁊ nequicie. s in azimis sinceritatis ⁊ ue¬
ritatis. Nunqͥd sinceritas ꝑseuerat ⁊ ueritas. qñ
que sincera sũt polluunt᷑ coloꝵ adulteriis. medica¬
minũ fuscis ĩ mendatiũ uera mutant᷑: Dñs tu¬

Expanded text:
rmare et transfigurare contendunt, nescientes quia opus Dei est omne quod nascitur, diaboli quodcumque mutatur. si quis pingendi artifex uultum alicuius et speciem et corporis qualitatem aemulo colore signasset et signato iam consummatoque simulacro manus alius adferret, iam formata, iam picta quasi peritior reformaret, grauis prioris artificis iniuria et iusta indignatio uideretur: tu te existimas inpune laturam tam inprobae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? ut inpudica circa homines et incesta fucis lenocinantibus non sis, corruptis uiolatisque quae Dei sunt peior adultera detineris. quod ornari te putas, quod putas comi, inpugnatio est ista diuini operis, praeuaricatio est ueritatis. Monentis et nequitiae sed in azymis sinceritatis et ueritatis. num sinceritas perseuerat et ueritas, quando quae sincera sunt polluuntur colorum adulteriis, medicaminum facis in mendacium uera mutantur? Dominus tu
Abbreviated transcription (Latin):
nidũ. Cypͥar unc nob̾ ad uͥgines sermo ẽ. qua
nũ quo sublimĩor gła ẽ. maior ⁊̃ cura ẽ. flos ẽ ille
mastiai gͥminis decus atq ornam̃tũ gr̃e sp̃ualis
ita indoles laudis ⁊ honoris. opꝰ integrũ atz ĩcorrup
tũ ymago dei rendẽs ad sc̃imoniã dñi: illustrior por¬
utũ notabiłr incedas. oculos in te iuuentutis illicias.
suspiria adolescentiũ ptꝰ te trahas. peccandi fom̃ta¬
dũ te ⁊ uenenũ uidentib p̃beas: excusari nõ potes.
ꝙ m̃te casta sis ⁊ pudica. Redarguit te cultus suꝑ
b ⁊impudicꝰ ornatꝰ. nec cõputari iã potes int̾ pu-
des uirgines xp̃i. que sic uiuis ut possis adamari.
sancũ ⁊ purpurã indute xp̃m induere ñ possũt:
auro ⁊ margaritis ⁊ monilib adornate. ornam̃tis
mdis ac pectoris ꝑdiderũt. Qͥs ñ id execret᷑ ⁊ fugiat.
qd̃ eliis fu̾it exicio: Quis id appetat ⁊ assumat. ꝙ
bito flauo colore uł nigriore pulu̾is. uł rubore. aut

Expanded text:
nim. Nunc nobis ad virgines sermo est, rum quo sublimior gloria, maior & cura est. Flos est ille Ecclesiastici germinis: decus, atque ornamentum gratiæ spiritualis. Læta indoles laudis & honoris, opus integrum atque incorruptum Dei: imago respondēs ad sanctimoniam Domini, illustrior porlicum notabiliter incedas, oculos in te juventutis illicias, suspiria adolescentium post te trahas, codium te et uenenum uidentibus praebeas, excusari non potes, quasi mente casta sis et pudica. redarguit te cultus inprobus et inpudicus ornatus, nec conputari iam potes inter puellas et uirgines Christi quae sic uiuis, ut possis adamari.cum et purpuram indutae Christum induere non possunt. Auro et margaritis et monilibus adornatae ornamenta cordis ac pectoris perdiderunt. Quis non id execretur et fugiat quod alii fuerit exitio? quis id appetat et assumat quod bito flauo colore uel nigro puluere uel rubore aut
Abbreviated transcription (Latin):
petuniã regiã młieres rapiũt ⁊ ĩꝑiũ inita cũ ꝑdi¬
tissimis societate occupare conant᷑: diu occultata
fuit. Re tũ ꝯgnita ꝯcursu młtitudĩs ⁊ agatodo
occidit᷑. ⁊ młieres ĩ ultõne euridicis patibuł suffi¬
gunt᷑. Mortuus ẽ ã philopator: relicto qͥnquẽni

Expanded text:
pecuniam regiam mulieres rapiunt et imperium inita cum perditissimis societate occupare conantur, diu occultata fuit. Re tamen cognita concursu multitudinis et Agathocles occiditur et mulieres in ultionem Eurydices patibulis suffigun
Abbreviated transcription (Latin):
Cui rei ꝯsiliũ utile ratꝰ ẽ: ut siłatis unice filie nup¬
tiis. õs senatores qͦꝵ dignitatẽ obstaturã ĩceptis
suis arbitͣbat᷑. int̾ pocula ueneno netaret. Qres
ꝑ mĩstros ꝑdita. sine ultõne uitata ẽ: ne ĩ uiro ꝑ¬
tenti plus negotii facẽt res ꝯgnita qͣm cogitata
Hoc ꝯsilio elisus aimo: alio machinam̃to facinꝰ¬

Expanded text:
silium utile ratus est, ut simulatis unicae filiae nuptiis omnes senatores, quorum dignitatem obstaturam inceptis suis arbitrabatur, inter pocula ueneno necaret quae res per ministros prodita sine ultione uitata est, ne in uiro potenti plus negotii faceret res cognita quam cogitata. hoc consilio elusus Hanno alio machinamento facin
Abbreviated transcription (Latin):
ruine. Cui te moritura credã. aut uite tantilũ
trẽ: aut sepelires defunctã. Sed qͥd agã misera:¬
uiuendi tibi ac mͥ nullũ uideo subsidiũ. Cui tere¬
seruabo. uł quo te condã sepulchͦ. ne canib alitib
pͥusqmͣ uos penitꝰ ꝯsumat fames. reddite mͥ matͥ
qd̾ accepistis: redite in illud naturale secretũ In
amoris. hẽbat uis necessitatis. ut ip̃a deuor̃e me¬
os artus. nõ simulatis s imp̃ssis morsib. fecimus
qd pietatis fuit. faciamꝰ qdͥ suadet fames. T̃ ua tĩ
cã melior. ⁊ q̃dã pietatis species: qr tolerabilius est s
mr̃i dederis cibũ uiscerib tuis. qmͣ qd̾ te m̃r aut ou¬
dere põt aut deuorare. Hec dicens. au̾so uultu gla¬
diũ dim̾sit: ⁊ infrusta filiũ secans igni imposuit
Ptẽ comedit. ꝑtẽ oꝑuit: ne qͥs suꝑueniret S ndo
incensi ꝑuenit ad pͥncipes seditõis. Qui cõtinus
odorẽ setuti introeunt mulieris hospiciũ: minãts
facere cibi que reperiss. At illa: partẽ inquit ut

Expanded text:
ruinae; cui te moritura credam, aut cui te tantillutrem, aut sepelires defunctam. Certe si praViuendi tibi ac mihi nullum uideo subsidium. Omnia erepta nobis, cui te reseruabo? Aut certe quo condam sepulchro ne canibus alitibus prius quam vos penitus consumat fames, reddite matri, quod accepistis: redi, fili, in illud naturale secretum, inamoris habet, habeat vis necessitatis, ut ipsa devorem meos artus, non simulatis, sed impressis morsibus. Ergo quod pietatis fuit, faciamus quod suadet fames. Tua tamen causa melior et quaedam pietatis species, quia tolerabilius est quod matri dederis cibum uisceribus tuis, quam quod te mater aut occidere potest aut deuorare.’ Haec dicens auerso uultu gladium demersit et in frusta filium secans igni imposuit, partem comedit, partem operuit ne quis superueniret. Sed nidor incensi peruenit ad principes seditionis continodorem secuti, introierunt mulieris hospitium, minantesfacere cibi, quem reperisset. At illa, partem inquit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbro ad qͣmdã isulẽ ꝑrexit. ibiq int̾ alias radices her¬
barũ helleboꝵ granũ uenenatũ tomedit. & sentiens pe¬
riculũ nõ solũ mortẽ s ⁊ omñe dolore uirtute fidei ⁊
orionis exclusit. Ibi q audiens qd̾ ũs hylariꝰ de exllio re¬

Expanded text:
ro ad quandam insulam perrexit. Ibique inter alias radices herro ad quandam insulam perrexit. Ibique inter alias radices herbarum elleborum gramen uenenatum comedit et sentiens periculum, non solum mortem sed etiam omnem dolorem uirtute fidei et orationis exclusit. Ibique audiens quod beatus Hylarius de exilio re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ono in soynis ad patriã ⁊ parentes suos reditt. ⁊ in
Mo ttinere multa se adusa passurũ p̃dixit. Na int̾
alpes intidens in latrones cal iã itũ ferientis latro a¬
lus ꝯtineret. uinctis post tͥgũ manib custedie tradi¬
tur. eũq latrones an timuerit ꝑcunctant᷑. At ale drẽ.
nũqͣm se tam fuise securũ sciens misericordẽ deũ ma¬
xime in tẽptatonib affuturũ Sic q latroni qͥ eũ cus¬
todierat de enuglio p̃dicabat. ꝙ latro credens ⁊ marti¬
nũ ad uiã reducens. Postea uitã ĩ religione finuit
Dyabolusq in humana forma apparuit ei dicẽs. Qͦ¬
cũq ieris dyabolus tͥ adiisabit᷑. Et cũ martinꝰ dixiss.¬
tre suã ꝯu̾tens pre ĩ malicia ꝑdurante. dũ ꝑtotũ or¬
uem atriena heresis pullularet. pene solus ꝯstanter
obsistens publice uͥgis cesus ⁊ de ciuitate eiestus. medi¬
olanũ uenit. Et m̃ ab hereticis ꝯturbatus tũ uno tm̃¬

Expanded text:
 domino ad patriam et parentes suos rediit; et in illo itinere multa se aduersa passurum predixit. Nam inter Alpes incidens in latrones cum iam ictum ferientis latro alius contineret, uinctis post tergum manibus custodie traditur; eumque latrones an timuerit percunctantur. At ille dixit nunquam se tam fuisse securum quia sciebat misericordem deum maxime in temptationibus affuturum. Sicque latroni qui eum custodiebat de euangelio predicauit, quod latro credens et Martinum ad uiam reducens, postea uitam in religione finiuit. Dyabolus quoque in humana forma apparuit ei dicens: «Quocumque ieris dyabolus tibi aduersabitur». Et cum Martinus dixisstrem suam conuertens patre in malitia perdurante, dum per totum orbem arriana heresis pullularet, pene solus constanter obsistens, publice uirgis cesus est et de ciuitate eiectus Mediolanum uenit; et inde ab hereticis exturbatus cum uno t
Abbreviated transcription (Latin):
limis fu̾at ꝯgregata. Rnso a deo accepto emigra¬
re iubetur. ⁊ tnͣsire ad oppidũ qd̾dã pellã noĩe tnͣs
iordanẽ. Quo ablatis ab urbe scĩs ⁊ iustis uiris. uin¬
dicte celesti fieret locus.tam de urbe sacrilega qmͣ
de ppło impio ꝑ excidiũ pr̃ĩe eu̾sionẽq sumende. De

Expanded text:
limis fuerat congregata, responso a Deo accepto emigrare iubetur et transire ad oppidum quoddam Pellam nomine trans Iordanen; quo ablatis ex urbe sanctis et iustis viris, vindictae caelesti fieret locus tam de urbe sacrilega quam de populo impio, per excidium patriae eversionemque sumendae. 5
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerũt eã redig̾e ad antiqum statũ ĩ quo erat an
iuliũ cesarẽ: ut eẽt regimen ciuitatis ĩ arbitrio cõ¬
sulũ ⁊ senatoꝵ. Econtra milites ⁊ ppłs timentes auas¬
riciã senatoꝵ ⁊ amantes donatiua imꝑatoꝵ: cõstitu¬
erũt ĩꝑatorẽ claudiũ auunculũ gaii. uirũ mãsue
de nobiliorib qui erant in curia simłans se faue par-¬
ti eoꝵ: cũ hr̃et eos exosos p̃p̃ mortẽ gaii. Consuluit gͦ
eis ut significarẽt daudio ne moueret scisma ĩ ciuita¬
te. s desisteret ab hoc incepto. & senatores rogauerũt
herodẽ ut ꝑg̾et cũ eis ad claudiũ. Et ꝓfessus ẽ se liben¬
se satageret ut maior ꝑs nobiliũ faueret parti eiꝰ.
ꝙ renuntiauit senatorib qd̃ nollet claudius desist̾e
ab incepto. Et cepit eis ꝑsuadere ne contrairẽt: qr
nõ possent ĩpedire. ꝙ allexit quoscã ⁊ tandẽ õs: et
ita sine ꝯtͣdictione fc̃s est claudiꝰ ĩꝑator. Et ꝑsua¬

Expanded text:
voluerunt eam redigere ad antiquum statum, in quo erat ante Julium Caesarem, ut esset regimen civitatis in arbitrio consulum et senatorum. Econtra milites et populi, timentes avaritiam senatorum, et amantes donativa imperatorum, constituerunt imperatorem Claudium avunculum Gaii virum mansuede nobilioribus, qui erant in curia, simulans se favere parti eorum, cum haberet eos exosos, propter mortem Gaii. Consuluit ergo eis, ut significarent Claudio, ne moveret schisma in civitate, sed desisteret ab hoc incepto. Et senatores rogaverunt Herodem, ut pergeret cum eis ad Claudium. Et professus est se libense satageret, ut major pars nobilium faveret parti ejus, et renuntiavit senatoribus, quod nollet Claudius desistere ab incepto, et coepit eis persuadere, ne contra irent, quia non possent impedire. Et allexit quosdam, et tandem omnes, et ita sine contradictione factus est Claudius imperator. Et ad persua
Abbreviated transcription (Latin):
existimabant᷑. reuocato ĩ diẽ posterũ fictise apisuit
Dicit᷑ ⁊̃ meditatꝰ edictũ. quo ueniã daret fiatui exi¬
tũq uentris ĩ couiuio emittendi cũ ꝑiclitui ques
p̃pudore ex continentia repperisset. Sompni breusi
mi erat.nã añ mediã noctẽ plerũ euigilabat ut q̃
catis de ĩdustria uocem augescentib extitaretir
sedenti: ac p̃cipue quiescenti. Nam ⁊ ꝓlixo net enili
corpore erat. ⁊ spetie canicie pulch. opimis ceruinb
Ceterũ ⁊ incedentẽ destituebant poplites min firis
⁊ remisse qͥd uł serie agentẽ multa dehonestabãt sl¬
sus indecens: ire turpior spumante rictu humientilo

Expanded text:
em fictilem apposuit. dicitur etiam meditatus edictum, quo ueniam daret flatum crepitumque uentris in conuiuio emittendi, cum periclitatum quendam prae pudore ex continentia repperisset. Cibi umi erat. nam ante mediam noctem plerumque uigilabat, ut tacatis de industria uocem augentibus excitareturum stanti uel sedenti ac praecipue quiescenti, nam et prolixo nec exili corpore erat et specie canitieque pulchra, opimis ceruicibus; ceterum et ingredientem destituebant poplites minus firmi, et remisse quid uel serio agentem multa dehonestabant: risus indecens, ira turpior spumante rictu, umentibus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stitit. In semet augendo partus ⁊ ciuilis. p̃ noĩe im¬
ꝑatoris abstinuit: nimios honores retusauit. ĩ cognos
cendo ac deternẽdo mira uarietate ãĩ fuit: mͦ cirtũ spͤ¬
tus ⁊ sagax. int̾dũ ĩcõsultꝰ ac p̃ceps. ac nõnũqͣm fri¬
se: magnis minimisq apparuit. Appiũ sillanũ ꝯsote¬
rũ suũ. iuliasq neptes. alterã drusi. alt̾am g̾manici¬
frͣm filiã. crimine incerto net defensione ulla data: oc¬
tidit. Item. gneũ pompeiũ maioris filie uirũ. ⁊ .i. sil¬
lanũ minoris sponsũ ⁊̃ .xxxu. senatores. trecentosqe¬
se qͥtqͣm ĩperasse. nichominꝰ tam̃ rem cõprobaret. af¬
firmantib libertis milites officio functos qd̃ ad nom̃¬

Expanded text:
t in semet augendo parcus atque ciuilis praenomine Imperatoris abstinuit, nimios honores recusauit, sponscendo autem ac decernendo mira uarietate animi fuit, modo circumspectus et sagax, interdum inconsultus ac praeceps, nonnumquam fri Appium Silanum consocerum suum Iuliasque, alteram Drusi, alteram Germanici filiam, crimine incerto nec defensione ulla data occidit, item Cn. Pompeium maioris filiae uirum et L. Silanum minoris sponsum. ex quicquam se imperasse, nihilo minus rem comprobaret, affirmantibus libertis officio milites functos, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
is meridianisq adeo delectabat᷑. ut ⁊ pͥma luce ad spͣ¬
tacłm descenderet: ⁊ meridie dimisso ad pndiũ ppło
ꝑsederet. p̃t̾q destinatos. ⁊ leui subitaq de causa qͦs¬
pͥus cubiculo: culcitrisq ⁊ stragulis p̃temptatis ⁊ ex¬
cussis. Reliqͦ ã tp̃re salutatorib scrutatores sꝑ ap¬
posuit: ⁊ qͥdem oib ⁊ acerbissimos. Quasdã ĩsidiaᷤᷤ¬

Expanded text:
is meridianisque adeo delectabatur, ut et prima luce ad spectaculum descenderet et meridie dimisso ad prandium populo persederet praeterque destinatos etiam leui subitaque de causa quosprius cubiculo culcitisque et stragulis praetemptatis et excussis. reliquo autem tempore salutatoribus scrutatores semper apposuit, et quidem omnibus et acerbissimos. sero enim a
Abbreviated transcription (Latin):
tam leuis actor extitit: a quo ñ ul mediocrius scru-¬
pulo iniecto ad cauendũ ulciscendũq cõpelleretur.
Nter tet̾a ĩ eo
sa messalina uxore. ⁊ paulo ptꝰqͣm ĩ triclinio decu¬
buit: cur dña nõ ueniret reqͥsiuit. Multos quos
capite dampnau̾et. postero statim die ⁊ ĩ ꝯciliũ ⁊
ad alee ludũ admoueri iussit: ⁊ qd̾ morarent᷑ ut
sompniculosos ꝑ nũtiũ ĩcrepuit ucti¬
ꝯtͣ fas fr̃is filiã agrippinã uxorẽ nõ cessauit om̃i
or̃one filiã ⁊ alũpnã. ⁊ ĩ gremio suo natã at edu¬

Expanded text:
tam leuis extitit, a quo non mediocri scrupulo iniecto ad cauendum ulciscendumque compelleretur.nter cetera in eo sa Messalina, paulo post quam in triclinio decubuit, cur domina non ueniret requisiit. multos ex iis, quos capite damnauerat, postero statim die et in consilium et ad aleae lusum admoneri iussit et, quasi morarentur, ut somniculosos per nuntium increpuit. ducturus contra fas Agrippinam uxorem, non cessauit omni oratione filiam et alumnam et in gremio suo natam atque edu
Abbreviated transcription (Latin):
nauis uento sinuatũ. supͣ corꝰ mͣris stetit. qd̃
aurũ aut argentũ ĩ fornace candesce̾t. Tum p̃
uł p̃ciosissimi fragrantis unguenti. Ad ultimũ
uidentes scelerati ministri igne corꝰ ñ posse ꝯsumi
iusserũt ꝓpius acced̾e ꝯfectores. ⁊ corpus cui igniᷤˢ

Expanded text:
navis vento sinuati, supra corpus martyris stetit. Quodaurum aut argentum in fornace candesceret. Tum prvel pretiosissimi flagrantis unguenti. Ad ultimum, videntes scelerum ministri igni corpus non posse consumi, jusserunt propius accedere confectorem, et corpus cui ignis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ i inistri int̾rogarẽt singulos si forte sacrifica¬
turi uellẽt dimitti. tã uiri qmͣ młieres nͨ int̾rsa¬
ri qͥdẽ se patiebant᷑. s ultro uł flãmis irruere uł
tatorib nimietas crudelitatis horresce̾t. minist
scelerũ partẽ ppłi nauicul uectã ĩ mediũ pelas¬

Expanded text:
ificaturi vellent dimitti, tam viri quam mulieres ne interrogari se quidem patiebantur, sed ultro vel flammis irruere, vetatoribus nimietas crudelitatis horresceret, ministri scelerum partem populi naviculis injectam in medium pe
Abbreviated transcription (Latin):
scribens meminit. dicens. salutate flegmitã her¬
mẽ. patrobã. hermã. ⁊ qui cũ eo sũt fres. asser̃t
auctorẽ eẽ libri qui appellat᷑ pastor. ⁊ apd̃ qͣsdã
gretie ecc̃as etiã publice legit᷑. & reuera utilis lib̾.
multiq de eo scͥptoꝵ ueteꝵ usurpau̾e testimonia:
s apud latinos pene ignotus ẽ. Actor. ¶ac quo¬

Expanded text:
scribens, meminit: Salutate Flegunta, Herman, Patrobam, et qui cum eis sunt fratres. Asserunt hunc auctorem esse libri qui appellatur Pastoris, et apud quasdam Graeciae Ecclesias publice legitur, revera utilis liber, multique de eo scriptorum veterum usurpavere testimonia, sed apud Latinos pene ignotus est. Igitu
Abbreviated transcription (Latin):
lus ex pr̃e rufino. fr̃ pastoris de ciuitate aquileia.
sulatu clari ⁊ seueri. Sub hꝰ ep̃atu hermes libꝵ
scripsit. in quo mandatũ ꝯtinetur. qd̾ ei p̃cepit an¬
głs dm̃. cũ uenit ad eũ in hĩtu pastoris ⁊ p̃cepit ei
ut pascha die dñico celebraretur. Hic ꝯstituit h̾e¬

Expanded text:
lus, ex patre Rufino, frater Pastoris, de civitate Aquileia, sulatu Clari et Severi. Sub hujus episcopatu Hermes librum scripsit, in quo mandatum continetur quod ei praecepit angelus Domini, cum venit ad eum in habitu pastoris. Praecepit ei ut sanctum Pascha die Dominico celebretur. Hic constituit
Abbreviated transcription (Latin):
ufinꝰ ¶oris erat in egypto: ut mensura ascen¬
dentis nilĩ fluminis ad templũ serapis deferretur
uł ut ad incrementi aquaꝵ ⁊ mundatõis auctorẽ
ni negabant serapim iniurie memorẽ. aqͣs ultra
⁊ affluentiã solitã largiturũ. S ut ostende̾̃t deus
nõ serapim qͥ młto erat nilo posterior ẜ se ẽẽ qui
aques flumĩs tẽporib suis iubet extrescere: tãta
ex eo ⁊ deinceps fuit inũdatõ. qntã priꝰ nulla e¬

Expanded text:
iam moris erat in Aegypto, ut mensura ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, ul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse prius ae
Abbreviated transcription (Latin):
cũq pccores in p̃senti sub se hũit. supͣ se mͦ plifĩ
ĩ ila futura pena hẽbit. Detimꝰ abusionis rrado
ẽ ep̃t negligens .s. qͥ gradus sui honor̃e intet lõios
requirit. s m̃isterii sui dignitatẽ cor̃a de ꝓ quos:¬
gatõe fungit᷑ nõ custodit. Qui extõicat᷑ a ettyais

Expanded text:
uit, supra se modo plagali, in illa futura poena habebit. « Decimus abusionis gradus est episcopus negligens, qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Deo, pro quo legatione fungitur, non custodit. Primum namque ab epis
Abbreviated transcription (Latin):
uere xp̃i ancilla dicentes: nõ ut illa horrida turpis¬
⁊ rusticana t̾ribilis. ⁊ q̃ ideo forsitan maritũ nõ hũit:
qr ĩuenirt nõ potuit. Naturali diicimͣ malo: ⁊ adu¬
latorib nr̃is libent̾ fauemꝰ. & qͣmqͣm nos rendeamꝰ
ĩdignos. ⁊ calidus rubor ora ꝑfũdat: tñ ad laudem
menti. intrinsecꝰ ⁊ extrinsetꝰ deaurata: custos legis
dm̃. Suꝑ hoc ꝓpitiatoriũ qͣi sr̃ cherubin: sedere uult
dñs. Mittit discipłos suos: ut ĩpullo asine sedeat.
Curis te sclarib solut. ut paleas ⁊ lateres egypti de¬
relinqñs moysen seqͣris in hemo. ⁊ t̾rã repmissio¬
nis introeas. ⁊ nemo sit qͥ ꝓ hibeat. nõ mr̃ nõ soror:
erint ĩpedire: timeant flagella pharaonis. Iħ̾t in-¬

Expanded text:
e tota simplicitas. Non ut illa horrida, turpis, rusticana, terribilis, et quae ideo forsitan maritum non habuit, quia invenire non potuit. Naturali ducimur malo. Adulatoribus nostris libenter favemus, et quanquam nos respondeamus indignos, et calidus rubor ora perfundat; attamen ad laudem menti, intrinsecus et extrinsecus deaurata, custos legis. super hoc propitiatorio quasi super cheru- Ibim sedere uult dominus. mittit discipulos suos, ut in pullo asinae curis te saecularibus soluant, ut paleas et lateres Aegypti derelinquens Moysen sequaris in heremo et terram repromissionis introeas. nemo sit, qui prohibeat, non mater, non soror, uod si uoluerint inpedire, timeant flagella Pharaonis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
te subita ꝓstratꝰ ẽ. Neq .n. aureũ uas ⁊ argen¬
teũ tã carũ fuit deo: qmͣ templũ corporis agina¬
lis. Pretessit ũbra: ñc ueritas ẽ. Tu qdem simpli¬
at loqueris. ⁊ ignotos qͦsq blanda nõ despicis. S
alit̾ impudici uident ocłi: nõ norũt aĩe pulcritu¬
dinem cõsiderare s corpoꝵ. Ne declinet auris tua.¬

Expanded text:
 enim aureum uas et argenteum tam carum deo fuit, quam templum corporis uirginalis. praecessit umbra, nunc ueritas est. tu quidem simpliciter loqueris et ignotos quoque blanda non despicis, sed aliter inpudici uident oculi. non norunt animae pulchritudinem considerare, sed corporum. Ezechias t
Abbreviated transcription (Latin):
cornelio asina. gaio. diulio. ꝯsulib c̃ hãnibal seni¬
or orã ytalie maritimã ĩstructa .lxx. nauiũ classe
uastaret: roͣni ⁊ ipi classem fabricari at ĩstrui p̃
es qͣ arbores cese erat. centũ xxxͣ. nauiũ classis de¬
ducta ĩ anchoris stetit. CCorneliꝰ asina. ꝯsul alt̾. ũ
rui. nauib lyparã ĩsulã petit. Ibi ab hãnibale qͣsi
ad colloqͥũ pacis euocatꝰ: punica fraude captꝰ. atq ĩ
nauib adu̾sꝰ hannibalẽ ꝓfestꝰ ẽ. Cõmisso nauali
p̃lio: hãnibal amissa naui qͣ uehebat᷑. scapha sub¬
ductus aufugit. xxxͣ. ⁊ una naues eiꝰ capte .tiii. mͥ¬

Expanded text:
Cornelio Asina C. Duilio consulibus oum Hannibal senior oram Italiae maritimam instructa septuaginta nauium classe uastaret, Romani et ipsi classem fabricari atque instrui pes quam arbores caesae erant centum triginta nauium classis deducta in anchoris stetit. Cornelius Asina consul alter cum sedecim nauibus Liparam insulam petiit; ubi ab Hannibale quasi ad conlonauibus aduersus Hannibalem profectus est. commisso nauali proelio Hannibal, amissa naui qua uehebatur, scapha subductus aufugit; triginta et una naues eius captae, tredecim me
Abbreviated transcription (Latin):
demultis aliis que ortodoxe fidei adu̾sant᷑: maxi¬
metũ abstinentissime ⁊ castissime uite fuisse re-¬
beratur. ⁊tam p̃clare doctrine. tã puri ⁊ lucidi
sermonis. Ego sane de eo salua fide patrũ dix̾im
t.⁊ nõie suo p̃titulata: uł si scͥpsit. ñ statuit
eos ꝯuincendos imꝑitior ẽẽt. si ignoraret q̃ a-
pd̾ ip̃os erant. E fortasse cũ ĩ aliqͥb locis scribẽ¬
do attigit eoꝵ errores. calũpniatus ẽ hoc a se
tret quibdã ex sñia scripsit. ualde ꝯpaciend̾
ẽtam eruditi pectoris uiro. qui tantã eruditõ¬
nis copiã ministrauit. Cuiꝰ uitia si qͣ sũt ĩ scͥp¬
turis. põt eoꝵ q̃ fidelit̾ scͥpsit luminosus qͥtã
at celestis splendor exsuꝑare. De qͣ a patrib
dictũ ẽ: qr ubi bene scripsit. nemo melius. Ꝙã
etratĩ est ab origene ⁊ si cõtra ortodoxã fide
aliqͥd est descͥptũ. opinor ex hoc ei accidisse. qd̾ ni-¬
mio lectionis studio pħos ẽ amplexus. Attigerat

Expanded text:
maxime cum abstinentissimae et castissimae vitae fuisse referatur, et tam praeclarae doctrinae tamque puri et lucidi sermonis. HAYMO. Ego sane de eo salva fide patrum dixerimt nomine suo praetitulata: vel, si scripsit, non statuit eos convincendos imparatior esset, si ignoraret quae apud ipsos erant; et fortasse, cum in aliquibus locis scribendo attingit eorum errores, calumniatus est hoc a semcet quibusdam, ex sententia scripsit, valde compatiendum est tam eruditi pectoris viro, qui tantam nobis eruditionis copiam ministravit; cujus vitia, si qua sunt in scriptis, potest eorum quae fideliter scripsit luminosus quidam ac coelestis splendor exsuperare; de quo et a Patribus dictum est: Quia, ubi bene scripsit, nemo melius. Quod autem erratum est ab Origene, et contra orthodoxam fidem aliquid descriptum, opinor hoc ei accidisse, quia nimio lectionis studio philosophos est amplexus. Attigerat
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. Ex quo ualde ⁊ uigilant̾ cauend̃ ẽ ect̃asticis ui¬
ris. ne nimis ph̾icis institutis dent oꝑam. ne forte
cũ inebriati fu̾int eoꝵ in anib pocuł ⁊ tumidis
fundas theologie qõnes enodandas ꝑscrutandas
rep̃hendimꝰ. qui libris gentiliũ tã familiarit̾ ad¬
herent ⁊ totos se imm̾gũt. ut totũ pene ĩ eis ui¬
te sue cursũ ⁊ eruditõis tempus ꝯsumãt. Qmͣ
honestiꝰ erat ecc̃astice intende̾ discipline. qͣm re¬
ctius ⁊ faciliꝰ sacre scͥpture libros addisc̾e: Qui¬
b legendis si darẽt oꝑam. pauciorib certe tp̃rm
spatiis totã ĩ se bibliotetã ecc̃e tnͣsfunderẽt: qmͣ
õs friuolas illas ⁊ pene inutiles scientiolas qui

Expanded text:
e. Ex quo valde et vigilanter cavendum est ecclesiasticis viris, ne nimis philosophicis institutis dent operam, ne forte, cum inebriati fuerint inanibus poculis, et tumidis fundas quaestiones enodandas, et pertractandas reprehendimus: qui libris gentilium tam familiariter adhaerent, et totos se immergunt, ut totum pene in eis vitae suae et eruditionis cursum consumant. Quam honestius erat ecclesiasticae intendere disciplinae! quam rectius et facilius! sacrae Scripturae libros addiscere quibus legendis si darent operam, paucioribus certe temporis spatiis totam in se bibliothecam transfunderent, quam omnes illas frivolas et pene inutiles scientiolas qui
Abbreviated transcription (Latin):
altari uͦ eneo ut tradut qͥdã: fec̃ illd̃ horologiũ famo
sũ. ꝙ p̃cepit sac̾dotib: ut deinceps sr̃ altare nouum
offerrent. & deposuit luteres. ⁊ mare eneũ sr̃ pauim̃¬
tũ: ut eis nullus uteret᷑. Musach quoq salb̾i ⁊ in¬
gressũ regis reclusit in tẽplũ dñi. ut c̃ tẽplo ea ꝓpha¬
naret: ut sic place̾t regi assyrioꝵ. Sb eo uidit yseuaᷤ¬

Expanded text:
altari vero aeneo, ut tradunt quidam, fecit illud horologium famoaltari vero aeneo, ut tradunt quidam, fecit illud horologium famoacerdotibus, ut deinceps super altare novum offerrent; et deposuit Achaz luteres, et mare aeneum super pavimentum, ut eis nullus uteretur. Musach quoque Sabbati, et ingressum regis reclusit in templo Domini, ut cum templo ea profanaret, ut sic placeret regi Assyriorum. Est a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rrx is.s. Cĩꝙ tim̾et achar minio: co fortenuit eñ
psaias dicẽs. Netimeas ab hiis duab caudis tytõni¬
ũ fumigantiũ. S ñ credidit ei acha net uoluit q̃¬
re signũ a dͥno. Et misit nũtios ad regẽ asiyrioꝵ te¬
giapbelasar dicens Seruus tiuis sũ ego. Ascende. ⁊
saluũ me fac. de manu regis syrie ⁊ regis isrł. & intͣ¬
uit rex assyrioꝵ syriã ⁊ uestauit eã.: ⁊ it̾o rediit rasin
i da mascũ. Rex e assyrioꝵ cepit damascũ. ⁊ ĩt̾fecit
rasi: ⁊ damascenos tnͣstilit in cyrenẽ q̃ est u̾sus ethi¬
opiã. Est enĩ eilia cyrene ĩ affrica. Et occurrit ei a¬
cha rex iuda cũ mun̾ib: ĩ damascũ. Cũq uidiss al¬
tare demnasci: misit ad uriã sac̾dotẽ ĩ ierłm exemplar
eius. ut exstrueret ei ꝯsimile. Quo fc̃õ. cũ rediss a¬
chaz. altare eneũ tnͣstulit a facie tẽpli ad aqͥlonẽ: ⁊
suꝑ altare nouũ obtulit holocausta ⁊ pacifica. De

Expanded text:
 rex Israel. Cumque timeret Achaz nimis, confortavit eum Isaias, dicens: « Ne timeas ab his duabus caudis titionum fumigantium . » Sed non credidit ei Achaz, nec voluit quaerere signum a Domino, et misit nuntios ad regem Assyriorum Theglathphalasar, dicens: « Servus tuus sum ego: et ascende, et salvum me fac de manu regis Syriae, et regis Israel. » Et intravit rex Assyriorum Syriam, et vastavit eam, et non rediit Rasin in Damascum. Rex autem Assyriorum cepit Damascum, et interfecit Rasin, et Damascenos transtulit in Cyrenen, quae est versus Aethiopiam. Est enim alia Cyrene in Africa. Et occurrit ei Achaz rex Juda cum muneribus in Damascum. Cumque vidisset altare Damasci misit ad Uriam sacerdotem in Jerusalem exemplar ejus, ut exstrueret ei consimile. Quo facto cum rediisset Achaz, altare aeneum transtulit a facie templi ad aquilonem, et super altare novum obtulit holocausta et pacifica. De
Abbreviated transcription (Latin):
on q̃runt᷑ in xp̃ianis initia: s finis. Paulꝰ
male ceꝑit: s bene finiuit. Iude exordia lau¬
ane purpurissus ⁊ cerussa:. Quoꝵ alteꝵ ruborẽ ge
nar labioꝵ q mentit᷑. alteꝵ candorẽ oris ⁊ colli. Ignis¬
ẽ iuuenũ: fomes libidinũ. ĩpudite mentis indicium.
Qũo flere põt pro pc̃cis suis q̃ cutẽ nudat lacrimis¬

Expanded text:
on quaeruntur in Christianis initia, sed finis: Paulus male coepit, sed bene finiuit; Iudae lauone narum labiorumque mentitur: alterum candorem oris et colli: ignis juvenum, fomenta libidinum, impudicae mentis indicia. Quomodo flere potest pro peccatis suis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑii sui .xiiii. ualens de antiochia ex¬
ĩrẽ cõpulsus: sera pñia nr̃os de exiliis reuocat.
Lacrimabile bellũ in trachia cõmissũ ẽ: ĩ quo
deserente equitũ p̃sidio.romane legiones a
gothis cincte. usq ad int̾netõnẽ cese sũt. Ip̃e
a̾ imꝑator ualens cũ sagitta sautiꝰ fugeret¬
⁊ ob dolorẽ nimiũ sepe equo laberet᷑: ad cuiꝰdã
uillule casã deportatꝰ ẽ. Quo ꝑseqñtib bar¬
baris ⁊ incensa domo: sepultura caruit. Hic

Expanded text:
in Thracia. Valens de Antiochia exire compulsus, sera poenitentia nostros de exsiliis revocat. Lacrymabile bellum in Thracia, in quo, deserente equitum praesidio, Romanae legiones a Gothis cinctae usque ad internecionem caesae sunt. Ipse imperator Valens, cum sagitta saucius fugeret, et ob dolorem nimium saepe equo laberetur, ad cujusdam villulae casam deportatus est: quo persequentibus Barbaris, et incensa domo, sepultura quoque c
Abbreviated transcription (Latin):
dephẽdiss rex assyrioꝵ. ꝙ osee rebellare niteret᷑ ꝑ se
sac regẽ egypti cui mun̾a miserat: obsedit eũ ⁊ ũc¬
tũ misit ĩ carterẽ ĩ niniue. & obsedit samariã t̾b
ãnis: ⁊ cepit eã ãno nono osee. ⁊ .uͦi. ezechie. Et tͣnstu¬
rex assyrioꝵ de diu̾sis regionib adduxit colonos ĩ sa¬
mariã. paucos pͦ. s pt̾ea assaradoch ppłauit t̾rã. Q¬

Expanded text:
deprehendisset rex Assyriorum quod Osee rebellare niteretur, per Susac regem Aegypti, cui munera miserat, obsedit eum, et vinctum misit in carcerem Ninive, et obsedit Samariam tribus annis, et cepit eam anno nono Osee, et sexto Ezechiae, et transturex Assyriorum de diversis regionibus adduxit colonos in Samariam paucos primo, sed post ea Assaradon populavit terram,
Abbreviated transcription (Latin):
perdi saltu celeri ad locũ in quo sedebãt qͥ de eta nuĩ
phauerant ascendentes. grauit̾ laniatos reuqrens
dimisit. s qr grauissimoꝵ criminũ reus erat ⁊alt̾
emendari nõ poterat: ad exiliũ destinauit. no muilt
post indulgentia proseqñte. Per idẽ tp̃s nũ ad pauit¬
ũ ꝑgeret. eũq pro loco officii nr̃i sequeren thuddo
nc̃ notario qui postea sũma cũ gr̃a utinensem reti
etc̃am. cũ casu quidã pede lapsus eẽt atq prestratus

Expanded text:
pardi saltu celeri ad eumdem locum, in quo sederant qui de Ecclesia triumphabant, ascendentes graviter laniatos reliquerundimisit: sed quia gravissimorum criminum erat reus, et aliter emendari non poterat, ad exsilium destinavit, non multo post indulgentia prosequente. 35. Per idem tempus cum ad palatium pergeret, eumque pro loco officii nostri sequeremur, Theodulo tunc notario, qui postea summa cum gratia Mutinensem rexit ecclesiam, cum casu quidam pede esset lapsus, atque prostratus
Abbreviated transcription (Latin):
stadioꝵ Dispositis qͦ ꝑ ĩt̾ualla locoꝵ. a septẽtͥone
meridiẽ u̾sus. uesis horoscopicis siłi dem̃sione ⁊ gno
putatols hoĩes doctos ꝙ uasa fuerãt singuł qͥbꝰq ĩ¬
posuit. Atq una die õs ũbrã meridiani tprĩs obser¬
uare fecit: ⁊ notare unãqͣmq sui gnomonis ũbrã
qnͣte eẽt longitudĩs. Atq ita ꝯꝑit ꝙ ultͣ. dcͣt. stadia¬

Expanded text:
stadiorum; dispositis quoque per intervala locorum, a septentrione a meridiputacionis, homines doctos quos vasa fuerant singulis quibus imposuit, atque una die omnes umbram meridiani temporis observare fecit; et notare unumquemque sui nogmonis umbram, quante esset longitudinis, atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
i lsollert̾ de fortune sue fulgore glante. Rndit apol¬
⁊ ollicitudinib aulã. paucasq glebas pauoris exꝑ-¬
te. quã arua lidie pinguissima metu reft̾a: et
unũ aut alt̾m facił tutele iugũ bot̃. ꝙͣ eqͥtatũ uo¬
racib ĩpensis onerosũ. ⁊ horreũ usus netessarii. nl¬
lup nimis appetend̾. ꝙͣ thesaiuros expositos ĩsidiis

Expanded text:
ergo insolenter de fortitudinis sue fulgore glorianti respondit Apolet sollicitudinibus aulam, paucasque glebas pauoris expetes, quam arva Lidie pinguissima metu referta et unum aut alterum facilis tutele iugum boum, quam equitatum voracibus impensis onerosum et horreolum usus necessarii, nullique minus appetendum, quam thesauros expositos insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
pompeiꝰ cũ armeniã colcos capadociã ⁊ spyriã ordi¬
urbiũ atq agroꝵ secuta narret᷑. Eodẽ tpr̃e castor
mit̾ͥdatis p̃fc̃s qͥ fanogorio p̾erat ĩt̾fectis amicis
regis arte occupauit: ⁊ .iiiiͦʳ. mitͥdatis filios ad p̃¬
sidia rõna tnͣsmisit. Mit̾dates accensus ira: ĩ sce¬
exemplo stm. t̾ritꝰ. excitũ ad ꝑseqũed̾ se missũ sͥ ꝯ
ciliauit: ⁊ mox adusus patrẽ duxit. Nct̾dates di¬
u ex altissiõ muro filiũ frustͣ p̃catꝰ. uͥ ĩ exorabilẽ
uidit moriturꝰ exclamasse ft̾ur. Qm̃ phamaces
ꝑ uenas uegetatõe corͥs acta discurret: gallũ quẽ¬

Expanded text:
e cum Armeniam, Colchos, Cappadociam et Syriam ordiex eo urbium atque agrorum secuta narraretur. Eodem tempore Castor Mitridatis praefectus, qui Panagorio praeerat, interfectis amicis regiis, arcem occupavit, et quatuor Mithridatis filios ad praesidia Romana transmisit. Mitridates, accensus ira, in sceexemplo fratrum territus exercitum ad persequendum sese missum sibi conciliauit et mox aduersus patrem duxit. Mithridates diu ex altissimo muro filium frustra precatus ubi inexorabilem uidit, moriturus exclamasse fertur: Quoniam Pharnaces, per venas vegetatione corporis acta discurreret, Gallum quen