comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis. dedidi. deditum .i. reddere se iuctir
uł iuncendum hostib uictorib tind̾e.
uñ hec dedicio. onis. talis redditio. ⁊ de¬
ditius. cia. um. qui sic se tradidit. et de¬
ditus etisi dñ qui de sua prouintia ad a¬
licam se tradidit. Inuenitur etiam dede̾
protare. siue amcire. et ꝓ tradere ẜm¬

Expanded text:
-dis dedidi -ditum, idest reddere se victum vel vincendum hostibus victoribus, unde deditio -onis, talis redditio, et dediticius -a -um, qui sic se tradit; dediticius etiam dicitur qui de sua provincia ad aliam se tradit. Invenitur etiam dedere pro dare sive donare et pro tradere
Abbreviated transcription (Latin):
iconia nie. dr̃ a sono quo crepitat. qiͣ
ticania. qr sonus post est oris qͣm uocis
qr eum quaciente rostro facunt. Uñ ⁊¬

Expanded text:
ICONIA -e dicitur a sono quo crepitat quasi cicania, qui sonus potius est oris quam vocis, quia cum quatiente rostro faciunt, unde e
Abbreviated transcription (Latin):
eis a dũo di. Sint lumbi ur̃i precincti
⁊ aries. nec est rex qui resistat ei. Quẽ
alium in hoc loco arictem accipimus
nusi primũ inti eccłiam ordinem sa¬
cerdotum de quib scriptum est. affer¬
te dũo filios anetum. Qui per exẽpla
sua gradientem ppłm qͣ subsequentẽ
ouium gregem trahunt. Quib spiritu¬
aliter recte q uiuentib nullus rex susti¬
cit om̃ino resistere. qr qmlibet ꝑ sequu¬
tor obiuet intentionẽ coꝵ non ualet
impedire. Siciunt enĩ ad eum quem de¬
siderant ⁊ auxie currere ⁊ moriendo per¬
lus. Sus tertius aries apparuit enimi
ip̃r. Deĩ sancti predicatores apłi. ⁊ tũc
demũ spirituales pres eccłiarum p̃po¬
siti. uidelicet ⁊ duces gregũ qui sunt do¬

Expanded text:
eis a Domino dicitur, Sint lumbi vestri praecincti . Et aries: nec est rex qui resistat ei. Quem alium hoc loco arietem accipimus, nisi primum intra Ecclesiam ordinem sacerdotum, de quibus scriptum est, Afferte Domino filios arietum ? qui per exempla sua gradientem populum, quasi subsequentem ovium gregem trahunt. Quibus spiritualiter recteque viventibus nullus rex sufficit omnino resistere; quia quilibet persecutor obviet, intentionem eorum non valet praepedire. Sciunt enim ad eum quem desiderant, et anxie currere, et moriendo percundus gallus, tertius aries. Apparuit enim Christus, deinde sancti praedicatores apostoli, et tunc demum spiritales patres Ecclesiarum praepositi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uicedit feliciter. Tria quippe incedere
benedicit. ⁊ qͣrtum feliciter. Non enĩ om¬
ne qd̾ feliciter bene neq in hac uita cẽ
qd̃ bene feliciter. Nam leo ⁊ gallus. ⁊ a¬
lacia sua antrip̃x gradietur. S iuxta
breue tempus iuite presentis in sua fal¬
lacia prospatur. Sicut de eo sub antioci

Expanded text:
 incedit feliciter . Tria quippe incedere bene dixit, et quartum feliciter. Non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vita omne quod bene, feliciter. Nam leo, gallus, et alacia sua Antichristus gradietur, sed juxta breve tempus vitae praesentis ipsa illi fallacia prosperabitur, sicut de eo sub Antiochi
Abbreviated transcription (Latin):
uniscuiq rei ex diu̾sitate componitur ĩ
sacro elaquio per rem qͣmlibet licite diuer¬
ła figuitiutur. habet quippe leo iurtutẽ
hcibet segnitiem. urtute ergo dñm seui¬
çia dyacolum designat uñ dr̈ de duo ĩ
afccul. uicit leo de tribu uida. De dyabo¬

Expanded text:
usque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutem, habet et saevitiam. Virtute ergo Dominum, saevitia diabolum signat. Hinc enim de Domino dicitur: Vicit leo de tribu Juda, ra
Abbreviated transcription (Latin):
lentus qr cuspis eius lenta sit .i. mollis
⁊ fleribilis
Et hinc componũtur desmentia in lentus.¬
la. omĩa enĩ noĩa composita apud latios
m.lentus. desmentia sunt composita ex
precedentib dcõnib. ⁊ lentos greco ut som¬
nificant rem plenã rei appellate per diccio¬
nem precedentẽ in compositione ut uino¬
lentus plenus uino. somnolentus ple¬
i. flexibilis. ut lenta sailix. ⁊ lentus .i. ociosus
⁊ lentus .i. tardus ⁊ piger ⁊ lentus .i. mol¬
lis non fortis. ut arcus lentus ⁊ lentus .i.
non bene siccus. ut frumentum est lentum
cum non bene est siccum. Q autem quidã
dñt lentus .i. plenus propter hec composita
sonmolentus umolentus ⁊ similia friuolũ
est. smqͣm enu lectus nuenitut iiterli si¬
gnificatione. nec predc̃a noĩa componũtur
a lentus. S a lentos greco qd̃ significat ple¬

Expanded text:
quia cuspis eius lenta sit, idest mollis et flexibiliset hinc componuntur predicta nomina.la: omnia nomina composita apud Latinos in -lentus desinentia sunt composita ex precedentibus dictionibus et lentos greco, unde somignificant rem plenam rei appellate per dictionem precedentem in compositione, ut vinolentus, plenus vino, somnolentus, pl flexibilis, ut ‘lenta salix’, et lentus, idest otiosus, et lentus, idest tardus et piger, et lentus, idest mollis, non fortis, ut ‘arcus lentus’, et lentus, idest non bene siccus, ut frumentum est lentum quod non bene est siccum. Quod autem quidam dicunt lentus, idest plenus, propter hec composita: vinolentus, somnolentus et similia, nichil est. Nunquam enim lentus invenitur in tali significatione, nec predicta nomina componuntur a lentus, sed a lentos greco, quod significat ple
Abbreviated transcription (Latin):
leo. ⁊ dicitur leontophonus quedam
bestia modica sic dc̃a. qr si capiatur. et
exuratur ⁊ eius cinere carnes asꝑse
ponantur per uias leones necant. si
qͣntulũcũq ex illis sũpserint
regularius diceretur leonis ꝑdi ut ex
utraq ꝑte declinaretur ⁊ nascitur leo¬
pardus er adulterio leene ⁊ pardi uel
parde ⁊ leonis. Et huic hec leoparda. leo

Expanded text:
lea et hic leontofonus, quedam bestia modica, sic dicta quia, si capiatur et exuratur et eius cinere carnes asperse ponantur per vias, leones necant si quantulumcumque sumpserint regularius diceretur leonis pardi, ut ex utraque parte declinaretur. Et nascitur leopardus ex adulterio leene et pardi vel parde et leonis; et hinc hec leoparda -e.
Abbreviated transcription (Latin):
quit sunt que bene gradiuntur ⁊ quar¬
tum qd̾ incedit feliciter. leo fortissimꝰ
bestiarũ ad nullius pauebat occursum
Gallus succinctus lumbos ⁊ aries. nec
est rex qui resistit ei. ⁊ qui stultus appa
ip̃e quippe ho loco leo ponitur. de quo ĩ¬
apocał scuptum est. uicit leo de tribu i¬
b. qui ad nullius pauet occursum. di¬
cit enim uenit princeps mundi huiꝰ.
⁊ in me non haber quicqui. Gallus
succinctus est lumbos .i. predicatores scĩ¬

Expanded text:
ia sunt quae bene gradiuntur, et quartum quod incedit feliciter: leo, fortissimus bestiarum, ad nullius pavet occursum; gallus succinctus lumbos; et aries; nec est rex qui resistat ei. Ipse hoc loco Ipse quippe hoc loco leo ponitur, de quo scriptum est, Vicit leo de tribu Ju est hominibus : qui ad nullius pavet occursum; dicit enim: Venit enim princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . Gallus succinctus lumbos, id e
Abbreviated transcription (Latin):
subdidit dicens. ⁊ qui scultus apparue¬
rit poscqͣm eleuatus est in sublime. Ipẽ
quippe in sublime eleuabr᷑ cum dñ se ẽẽ
mentietur. S eleuatus in sublime stul¬
tus apparebit. qr in ip̃a cleuatione sua ꝑ
aduentum ueri iudicis deficiet ¶¬

Expanded text:
subdidit dicens:-- Et qui stultus apparuerit, postquam elevatus est in sublime, etc. Ipse quippe in sublime elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet
Abbreviated transcription (Latin):
lemuris. qiͣ remur. Lemures dõe sũnt
propue fantastice apparitiones. que ap¬
parebant romulo post mortem renu q̃
int̾fecerat uł int̾fici fecerat. Et idõ dicti
sunt lemiures. qiͣ remures. Quel tñ fan¬
tastice apparitiones. ⁊ nocturne dñr le¬

Expanded text:
-ris, quasi remur. Lemures dicte sunt proprie fantastice apparitiones que apparebant Romulo post mortem Remi, quem interfecerat vel interfici fecerat, et ideo dicti sunt lemures quasi remures. Quelibet tamen fantastice apparitiones et nocturne dicuntur le
Abbreviated transcription (Latin):
le ubi suspenduntur fures ⁊ latrones qr
ibi cillentur
fero. Furcifer etiã dicebatur olim qui ob
ca uami ferre predicans peccatũ suum.
ad furcam. uł qui dignus erat furca. qr
consuetudo erat olim dampnatos sua pa¬
tibula portare ad locum suspẽsionis siaut le¬

Expanded text:
le ubi suspenduntur fures et latrones, quia ibi cillenturm; furcifer etiam dicebatur olim qui ob ca vias ferre, predicans peccatum suum, ad furcam vel qui dignus erat furca, quia consuetudo erat olim damnatos sua patibula portare ad locum suspensionis, sicut le
Abbreviated transcription (Latin):
Purfur. a farma. uł farre dr hic furfur. ris.
farma subtrahatur ⁊ furetur. Et est. ma.¬
ge. ⁊ huc hic furfur. fursuris. quedam a
ius. que nõ pascitur nisi sufure. ⁊ hec ea¬
dem dr᷑ furfurio. onis. Itẽ. a furfure. fuifu¬
reus. rea. reũ .i. de furfure factus. Et inde

Expanded text:
 a farina vel farre hic furfur -ris, farina subtrahitur et furatur. Et est maEt hinc hic furfur -ris quedam avis dicitur que non pascitur nisi furfure, et hec eadem dicitur hic furfurio -nis. Item a furfure furfureus -a -um, idest de furfure factus. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
olonia enm dicebatur olim ciuitas
uł regio capta a romanis in qua uete¬
rib expulsis superducebantur noui co¬
loni a romanis. Colonia etiã dicelut᷑
ciuicas uł casitum uł uilla in confinuo du¬
aru regionũ a coloius ibi frequenter mu¬
tatis a romanis ne liceret eis esse infideles

Expanded text:
olonia etiam dicebatur olim civitas vel regio capta a Romanis in qua veteribus expulsis superducebantur et locabantur novi coloni a Romanis. Colonia etiam dicitur civitas vel castrum vel villa in confinio duarum regionum a colonis ibi frequenter mutatis a Romanis, ne liceret eis esse infideles
Abbreviated transcription (Latin):
bu .i. pallium uurgniale usq ad talos
depensum ⁊ sine manicis. Et dĩ colobi¬
um qi collobiumm ⁊ collo depensũ. uł qr
nes. Si ctiam dyaconi utebantur colobio
In loco cui postea. usi sunt dalmatica. qr¬

Expanded text:
-bii, pallium virginale usque ad talos divisum et sine manicis; et dicitur colobium quasi collobium, idest a collo depensum vel quia nes sed etiam diaconi utebantur colobio; in loco eius postea usi sunt dalmatica.
Abbreviated transcription (Latin):
ti .i. monitrimm. uñ portentuosus. sa. sũ.¬
.i. monstruosus. Et comꝑatur. Et nõnd̃
ꝙ portentũ non est contͣ natram natũ. ut
uarto dicit. Nam nichil contra uolũta¬
tem dei. que nã est om̃i reꝵ potest fien
ostentũ differũt. Nam portentũ dr᷑. qr¬
aliquid post oñdit. prodiguĩ. qr porro di¬
cat .i. futa predicet uł portentũ interra
quid futurũ demonstrat. ⁊ ħ ꝓprietas
qr portenta sunt q̃ tnffigurantur sicut
fertur in libia muliet peꝑisse serpentem
portentuosa u̾o leuẽ sumũt mutatõm

Expanded text:
idest monstrum, unde portentuosus -a -um, monstruosus, et comparatur; et notandum quod portentum non est contra naturam natum, ut Varro dicit, nam nichil contra voluntatem Dei, que natura est omnium rerum, potest fieri, ostentum differunt: portentum quia aliquid preostendit, prodigium quia porro dicat, idest futura predicat, vel portentum in terra, quid futurum demonstrat; et hoc proprietatis quia portenta sunt que transfigurantur, sicut fertur in Libia mulier peperisse serpentem; portentuosa vero levem sumunt mutationem
Abbreviated transcription (Latin):
porrigo prod̾ penłt. infirutas q̃ solet
qi de uno porrigitur ad alium. Et poĩt᷑
geualiterpro morbo ⁊ iuicio capitis ca¬
s in płali. hi porri. ⁊ ħ porra. qr in longũ
porrigitur. un hot porrulũ. li dimu ⁊ por¬
rosus sa. sũ .i. porris plenus. Et hax por¬
rariũ .xii. locus ubi pori crescũt ⁊ abun¬
dant ⁊ ħ porrata te. cibus de portis. Et
hec porrũ queda infirmitas in manibꝰ¬
uł in pedib ad siłitudinẽ porroꝵ. ⁊ por¬
ro adubium. qr enĩ porri plantantur

Expanded text:
porrigo -nis, infirmitas que solet rigo -is quia de uno porrigitur ad alium, et ponitur generaliter pro morbo et vitio capitis cased in plurali hii porri et hec porra, quia in longum porrigitur; unde hoc porrulum diminutivum, et porrosus -a -um, idest porris plenus, et hoc porrarium, locus ubi porri crescunt et abundant, et hec porrata -e, cibus de porris; et hoc porrum, quedam infirmitas in manibus vel pedibus ad similitudinem porrorum; et porro adverbium: quia enim porri plantantur
Abbreviated transcription (Latin):
Dortus. a porto. tas dr᷑ ħ portus .i. statio
nauiũ. tuta ⁊ continua. ⁊ d᷑ sic a deportã¬
dis cõmertiis ꝙ locũ a bauilandis com¬
m̃cus baias uecabant antiqui. Et est
proprie portus locus ab accessu uentoꝵ
remotus ubi naues hyemãt ⁊ facit da¬

Expanded text:
Item a porto -as hic portus -tus, statio navium tuta et continua, et dicitur sic a deportandis commerciis; quem locum a baiulandis mercibus baias vocabant antiqui; et est proprie portus locus ab accessu ventorum remotus, ubi naves yemant. Unde por
Abbreviated transcription (Latin):
ultimã. Sol gͦ qui sequit habebit pͥ¬
mam horam in sec̃ti die. uñ ⁊ ille di¬
es dĩ dies solis. uł dies dñi. uł dñicus
uł diũica. qr sol om̃ planetaꝵ media¬
tor est. ⁊ om̃ib dñatur. Sic gͦ compu¬
tando singłos dies a singłis planetis
qui pmas in eis hñt horas denoĩatos

Expanded text:
ultimam. Sol ergo, qui sequitur, habebit primam horam in sequenti die, unde et ille dies dicetur dies Solis vel dies Domini vel dominicus vel dominica, quia Sol omnium planetarum mediator est et omnibus dtando singulos dies a singulis planetis qui primas in eis habent horas denominatos
Abbreviated transcription (Latin):
sisiter instituta sũt qr cũ hõ eciosus eẽ
nõ possit. piopo erutilis ⁊ salubris exer¬
citatio in sacramẽtis q̃ unẽ ⁊ noxiam
declmet occupationẽ. Non eĩ facile capi¬
tur a tentatore qui bono uacat exacio

Expanded text:
similiter instituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio.
Abbreviated transcription (Latin):
a salio qui freq̃ñter salit. sicut facit priapꝰ¬
⁊ asperitas uiaꝵ. qr sal asper ⁊ amarus
est. uł salebra locus lutosus. uł moue lu¬
tũ in uia. ⁊ tũc dr᷑ a salio. qr facile saliat
.sa. sũ. asper. durꝰ. amarꝰ uł lutosus

Expanded text:
a salio quia frequenter salit, sicut facit priapet asperitas viarum, quia sal asper et amarus est, vel salebra locus lutosus vel molle lutum in via, et tunc dicitur a salio quia facile saliat;-a -um, asper, durus, amarus vel lutosus
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ex precepto creatoris se reu̾endo subi¬
icit. uł er hac hũilitate ⁊ obedĩa deo ma¬
gis placeat. ⁊ apud eũ meatur. cuius
imꝑio salutẽ. querit in inferiorib se
⁊ si nõ ab illis. s ꝑ illa adeo propter eru¬

Expanded text:
sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus se, etsi non ab illis, s
Abbreviated transcription (Latin):
alburia. re. arena lictoris. uł lapis.
uł młtitudo lapidũ. uł murilis sarcina
nauis. q̃ solet esse de lapidib ⁊ arena. et
geĩatur ibi .b. ⁊ .r. uñ prima producit
positione. s qnͣdo in metro subtͣhitur unũ

Expanded text:
ABBURRA -e, arena littoris vel lapis vel multitudo lapidum vel inutilis sarcina navis que solet esse de lapidibus et arena; et geminatur ibi b, unde prima producitur positione, sed quandoque in metro subtrahitur unum
Abbreviated transcription (Latin):
ti .s. pignus sponsionis sicut est uisiuran¬
iolare qd̾ quis pronuttit ꝑfidie est Itẽ
sacramẽtum est aĩ celebratione cũ res ge¬
sta sit itaut significare credatur ut bap¬
tismꝰ crisma. corpus. sangius. q̃ sacra¬
menta dñr. Idõ qr sub tegumẽto corpora¬
liũ reꝵ uirtus dei secretius ⁊ latenter eorũ¬
sacmentoꝵ oꝑatur effcm̃. un a sacris uł¬
a secretis iuututib sacramẽta dũr que i¬

Expanded text:
 sicut est iusiuranviolare quod quis promittit perfidie est. Item sacramentum est in nostra celebratione cum res gesta sit ita ut aliquid significare credatur, ut baptismus, crisma, corpus, sanguis, que sacramenta dicuntur, ideo quia sub tegumento corporalium rerum virtus Dei secretius et latenter sacramentorum operatur effectum: unde a sacris vel secretis virtutibus sacramenta d
Abbreviated transcription (Latin):
nãdi sunt dies a nõib planetaꝵ. Et qͥl
dies ab illo planeta est noĩandus. qui
preest prime hore illius diei. ut dies solis
uł dies dñicus. dies lune. dies mrtis di
es mercurii. dies iouis. dies uen̾is. dies
li. Et planete sunt .uii. ⁊ presunt illis
.xxiiii. horis. ⁊ quilz tres de illis ht̃ in su¬
a potestate ħ ordine. primus ħt pͥma

Expanded text:
nandi sunt dies a nominibus planetarum, et quilibet dies ab illo planeta est nominandus qui preest prime ore illius diei, ut dies solis vel dies dominicus, dies lune, dies Mes Mercurii, dies Iovis, dies Veneris, dies III hore, et planete sunt VII et presunt illis XX et IIII horis, et quilibet tres de illis habet in sua potestate hoc ordine: primus habet primam
Abbreviated transcription (Latin):
Tres gͦ hore que suꝑsunt. Ita distribu¬
entur. Ille planeta qui primã hebuis
hoiã. in die illa hẽbit primã horam de
sic finitus est dies. Qͣiͣtus ergo planeta
qui sequitur hẽbit prima horam sequẽ¬
tis dici. ⁊ ita ille denõiabr ab co. exẽpli
gr̃a poniatur ꝙ iste dies hodiernꝰ sit dies
ter qui talis est. hĩco principio asuꝑio¬
ri. Satumꝰ iupiter. mars. sol. uenus.
merturius. luna. Postea itum sat̾nus

Expanded text:
Tres ergo hore que supersunt ita distribuentur: ille planeta qui primam habuit horam in die illa habebit primam horam de sic finitus est dies. Quartus ergo planeta qui sequitur habebit primam horam sequentis diei, et ita ille dies denominabitur ab eo. Et exempli gratia ponatur quod dies iste hodiernus sit dies ter, qui talis <est> habito principio a superiori: Saturnus, Jupiter, Mars, Sol, Venus, Mercurius, Luna, postea iterum Saturnus
Abbreviated transcription (Latin):
libet die septimane cũ tali adiũcto. pͥ¬
simplex dr᷑ salbatũ. uł sabbm salbatorũ
per excellentiã. uñ in eungelio legitur
uesꝑe aũt salbĩ que lucescit in prima sab¬
bati. ⁊ est sensus prima sarbĩ .i. prima
dies septĩane. uel prima dies que est
sabb̃m. uł prima dies a salbõ. uł post sab¬
batũ. Scd̃m ergo hebreos noĩandi sunt

Expanded text:
pro qu<o>libet die septimane et cum tali adiuncto serum per excellentiam, unde invenitur ‘vespere autem sabbati qua lucescit in prima sabbati’, et est sensus: prima sabbati, idest prima dies septimane, vel prima dies que est sabbatum, vel prima dies a sabbato, vel prius sabbatum. Secundum ergo Hebreos nominandi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
compoᷤ. corruo.is .i. simul rucre. diruo.is.
destruere. eruo is. eutere. Irruo. is. ma
liqͣm ꝑtem ruere ⁊ ip̃m iipete. prorus.
.is. procul ruere. obruo. is .i. sderriere. sur¬
ruo. is .i. subst̾nere. Ruo ⁊ eius compoͣ
sunt neutra. pret̾ diruo. enio. obruo sur

Expanded text:
componitur corruo -is, idest simul ruere, diruo -is, destruere, eruo -is, evertere, irruo -is, in aliquem ruere et ipsum impetere, proruo -is, procul ruere, obruo -is, idest sternere, subruo -is, substernere. Ruo et eius composita sunt neutra preter diruo, eruo, obr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potus deuoratur ⁊ ubi sapor disceruit¬
cibi. eadẽ dr̃ frumẽ ⁊ ructa. S fiumẽ.
uł ructa in hoĩe. ruma uł rumen in
bestiis. uñ rimare dñr aĩalia. et
ructare hoĩes. Et dr̃ sic a ruo .rius. qr¬
inde cibꝰ muat ⁊ demctat᷑ in stomachũ¬

Expanded text:
atur et ubi sapor cibi discernitur; eadem dicitur frumen et ructa; sed frumen vel ructa in homine, ruma vel rumen in bestiis, unde ruminare dicuntur animalia et ructare homines; et dicitur sic a ruo, quia inde cibus ruit et demittitur in stomac
Abbreviated transcription (Latin):
it uenerari. unde
ba dc̃a est quedã
gio propt̾ copiã
Iuiris quo deum iͥ
peu̾antur. uñ sabe¬
uit filius Mus. a
Suo sabei desçende¬
runt. uñ saiba dc̃a est. ⁊ sabei. hi sunt i ã¬

Expanded text:
 venerari, unde Saba dicta est quedam regio propter copiam thuris quo Deum ibi venerantur, unde sabefuit filius Chus, a quo Sabei descenderunt, unde Saba dicta est et Sabei; hii sunt et A
Abbreviated transcription (Latin):
ductam hñt ante. sus. ⁊ signant plenũ
esse aliquẽ eius qd̃ sigͣtur. ut saxosus.
plenus saxis. spinuosus plenus spu¬
mis. uentosus plenus uentis. fiunt ãt
tremam ꝑtem silłe. uł silłam. si pura
est in qua t̾mĩatur gr̃s in .o. productã
⁊ assumũt. sus. ut saxi. saxosus. curie.
curiosus. herbe. herbosus. scelus. scełis.
scelerosus numerus numeri. numero¬
N. tus. si sint ꝑticipialia aut denõia¬
di. ⁊ sunt u̾balia ut motus tumul¬
tus. sonitus. hĩtus. cultus. consul
Et sciend̾ ꝙ si a prime decli. nõib den
uantur .a. habent penult̾ productam
ut barbatus. stellatus. trabeatus. pur¬
dam .a. i in alus .i. productã. ut palliu̾
iuis .a. penult̾ prod. tam haleat. tñ a
qͣrͣta declinatione d̾iuatur. manu ma¬
uetustus i libertus. in quib noĩatuu
pinutiuoꝵ. tus. assimpserunt. a qͣr
ubalia inueniuntur. amictus. ac¬
ceptus. sumptus. aptus. raptus
N. stus. a nõib uł a ubis nascunt᷑
extremam ꝑtem conu̾tentib ĩ. stus

Expanded text:
ductam habent ante sus et significant plenum esse aliquem eius, quod significatur, ut saxosus plenus saxis, spumosus plenus spuma, uentosus plenus uentis, harenosus tremam partem syllabae uel syllabam, si pura est, in quam terminat genetiuus, in o productam et assumunt sus: saxi saxosus, curiae curiosus, herbae herbosus, scelus sceleris scelerosus, numeri numeron tus si sint participialia aut denominafixa sunt, ut motus, tumultus, sonitus, habitus, cultus, consulaet sciendum, quod, si a primae declinationantur, a habent penultimam productam, ut: barbatus, stellatus, trabeatus, pursdam a, in aliis i productam, ut pallium muis a paenultimam productam habet, tamen a quarta declinatione deriuatur: manus mauetustus et libertus, in quibus nominatiui primitiuorum tus assumpserunt. a quaruerbalia inueniuntur: amictus, sanctus, acceptus, sumptus, aptus, captus, raptus,in stus a nominibus uel a uerbis nascuntur exstremam partem conuertentibus in stus
Abbreviated transcription (Latin):
formantur. Que enĩ duas cõsonã¬
tes hñt añ . is. uł a nõiatuo fuit
primutĩoꝵ. uł a gr̃o. Et a noĩatiuo
quidẽ diuatiua abiciunt extremã ute¬
ram ⁊ assumiuĩt. bris. salus. salubus
mulier mullebris. a genetĩo uo nu¬
N. tis. quoq inuenĩtur denõiatĩa
sed antiq̃ prolata penłt̾. nat̾a uel¬
rens. tiburtis quoq pro tiburs. teste
capro. Sic quintis pro quius. ⁊ cetitis
ni usu non sunt. uñ uugilius in .xͦ
qui cerete domo qui sunt menionis ĩ
aruis. Inuenitur tñ ⁊ correpta .i. ha¬
bens peult̃. apud eũdem uugiliũ. est
ingens gelidũ lucus ꝓpe ceritis a muem.

Expanded text:
consonantes habent ante is, uel a nominatiuo fiunt primitiuorum uel a genetiuo. et a nominatiuo quidem deriuata abiciunt extremam literam et assumunt bris: salus salubris, mulier muliebris; a genetiuo uero, mun tis quoque inueniuntur denominatiua, sed antique prolata, penultimam rens, Tiburtis pro Tiburs teste Capro. sic Quiritis pro Quiris et Caeritis in usu non sunt. unde Virgilius in X: «qui Caerete domo, qui sunt Minionis in aruis». inuenitur tamen et correptam i habens paenultimam apud eundem Virgilium: «est ingens gelidum lucus prope Caerĭtis
Abbreviated transcription (Latin):
dus. morior moreris morubunduos
¶Eccipitur alt̾iutatis causa. rubi¬
cundus qd̾ in penult̾ silła pro bie
habuit ne sit absonu. si rubibun
Et sigi dignum esse aliꝙ ed qd̾ de¬
monstratur. ut laudandus lande do
nandꝰ dignus ordinari. legendꝰ dig¬
nus legi. ioquendus dignus de quõ
lus. pendo. pendulus. bibo. bibulus
ciisus paceo patulus. credo credu

Expanded text:
dus, moreris morĭbundus. excipitur alternitatis causa rubicundus, quod in paenultima syllaba pro b c habuit, ne sit absonum, si rubibundet significat dignum esse aliquem eo, quod demonstratur, ut laudandus laude dignandus dignus ordinari, legendus dignus legi, loquendus dignus de quo llus, pendo pends, pendo pendulus, credo credu
Abbreviated transcription (Latin):
utlecoidus qui ht hetbam tubidus
pari ⁊ abidus qui ñt rabiem. inuidus
qui habet inudiam
spbundus. uo desmentia simii¬
tudinem hr̃e sigͣnt. ut uicabundꝰ
moricnti. furibundus. fimie for¬
ricnti. i sunt pene om̃ia hiꝰ forme nõia¬

Expanded text:
urbidus, qui habet turbam, timidus, rem, rabidus, qui habet rabiem, inuidus, qui habet inuidiam. in bundus uero desinentia similitudinem habere significant, ut uitabundus morienti, furibundus similis furenti. et sunt paene omnia huiuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
N. aris. desmentia d̾iuantur a noi¬
b suie u̾bis. Quoꝵ excrema sillala
incipit ab .i. uł ab alia consonante.
uł a uocali aliqua pura. fumt aũt a
genetio nõim. siue a poĩcione u̾boꝵ sic.
Quetũq littera siue litt̾e seqnͣtur .l. uł
aliam consonantẽ ex qua postrema
incipiat silła genetiui tnͣseunt in .aͣ.
longm. ⁊ assumũt .ris. uł si a uccali
incipiat. ip̃a extrema mutatur in . a.
longͣm. ⁊ assumũt .ris. ut populus po¬
płi. popularis. singulus. singłi. singu¬
laris. apollo. apollinis. apollinans.
consul. consulis. consularis nules
lis. mola mole. molaris. sic etiã neut

Expanded text:
entia deriuantur a nominibus siue uerbis, quorum extrema syllaba incipit ab l uel alia consonante uel a uocali aliqua pura. fiunt autem a genetiuo nominum siue a positione uerborum sic: quaecumque litera siue literae sequantur l uel aliam consonantem, ex qua postrema incipiat syllaba genetiui, transeunt in a longam et assumunt ris uel, si a uocali incipiat, ipsa extrema mutatur in a longam, et assumunt ris: populus populi populāris, singulus singuli singulāris, Apollo Apollinis Apollināris, consul consulis consulāris, miles lis uel mola molae molāris. sic etiam neutra
Abbreviated transcription (Latin):
nacius sic membrana mẽbranacius
cartina. cartinacius
uus. diuisas tam a nõib qͣm a
u̾bis diriuata ẜm in ius tͥm̃atoꝵ re¬
gułam mutatõne extremaꝵ łrar.¬
ter patri patruus. amius ann aunu¬
us proipicuo. prospicuus. ambigo.
ambiguus. pigeo piguus. ardeo. ar¬
phonie causa assũpsit .t .i. x ¶
. quus. quo desmentia siłr fiunt
equo. equus. obliquo. obliquus. s
uł.s. antepostremam uocalem. uel¬
ne .o. ⁊ si ante eam alia sit uocalis
eius quoq mn. us. ut probo. prob turbo¬
turbus. orbo. orbus. suꝑbio. suꝑbus ꝑ¬
co. parcus. luceo. lucus. arceo. arcus.¬
¶ Inuẽnntur pauca a nõib. uł u̾b̾
m. ulcus. sus. subulcus. bos. bubultꝰ.
peto. petulcus

Expanded text:
nacius, membrana membranacius, chartina chartinacius. in uus diuisas tam a nominibus quam a uerbis deriuata secundum in ius terminatorum regulam mutatione extremaruter patri patruus, annus anni annuus, perspicio perspicuus, ambigo ambiguus, rigo riguus, ardeo arae causa assumpsit tn quus quoque desinentia similiter fiunt: "equo, equus", "obliquo, obliquus", uel c ante postremam uocalem ne o et, si ante eam alia sit uocalis, eius quoque, in us, ut probo probus, orbo orbus, superbio superbus, parco parcus, luceo lucus, arceo arcus. inueniuntur pauca a nominibus uel uerbis in ulcus: sus subulcus, bos bubulcus, peto petulcus.
Abbreviated transcription (Latin):
sis. saromia. saromiensis. hyspania.
nim. forensis. iliũ. iliensis. utica. uti¬
nua. ianuensis cremona. cremonen¬
ciensis. ¶ Sin uo tercie sunt declina¬
tionis abiciunt extremam .s. geuetĩ.
⁊ assumũt. ensis. pistor. pistoris. pisto¬
nensis. kaitago. kartagnus. karta¬
gmiensis

Expanded text:
sis, Sardinia Sardiniensis, Hispania rum forensis, Ilium Iliensis, Locri Locicensis, Cremona Cremonenciensis; sin uero tertiae sint declinationis, abiciunt extremam s genetiui et assumunt ensis: pistor pistoris Pistoriensis, Carthago Carthaginis Carthaginiensis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑemlme cũ ⁊ ipa penutia muanlem de¬
lmit ⁊ uitima a uocali mcpit ut ẜuus
luo ageu agellius. sillua siiniuo no¬
guia ugiliuis. mais martis martius
suncio nũciuis. sancio. saucius scio scꝰ¬

Expanded text:
e, cum et ipsa paenultima in uocalem desinit et ultima a uocali incipit, ut seruus lus agelli Agellius, silua Siluius, uirgula Virgilius, Mars Martis Martius, nuntio nuntius, saucio saucius, scio sc
Abbreviated transcription (Latin):
ua .uũ. qd ad aliquid referur. uł potius
qd itum fert ailiquid ad menioriam q¬
i ter pontatuiũ. cum enũ dico sortes legit
per si nomie sortes socratẽ cognitionẽ su¬
bucis cũ post ea subiungo. n p̃e disputat.
par illud ponomẽ sortes refertur .i. itum
fcitur ad cegnitionẽ. uñ ⁊ illud prono¬

Expanded text:
aliquid refertur vel potius quod iterum fert aliquid ad memoriam, quasi iterum portativus; cum enim dico ‘Socrates legit’, per hoc nomen Socrates Socratem cognitioni subicio, cum postea subiungo ‘et ipse disputat’ per illud pronomen Socrates refertur, idest iterum fertur ad cognitionem, unde et illud prono
Abbreviated transcription (Latin):
a legsitus. ca.tum. in relego. relegas
uquis pro aliquo cõmisso interdicelatur
a pria ⁊ priuatim iudebatur disced̾e ⁊ sua
unde legatus. ta. tuu. sic damnatus. et¬
dĩ relegare sic damuare. qr relegatus sꝑ
habebat sꝑem ut retro legaretur .i. ut reu¬

Expanded text:
s cet cum aliquis pro aliquo commisso interdicebatur a patria et privatim iubebatur discedere et sua unde relegatus, sic damnatus.  relegare sic damnare, quia relegatus semper habebat spem ut retro legaretur, idest ut rev
Abbreviated transcription (Latin):
dius. qr nos religet ad dei seruicumi et
cultumi. uł religio a religo.gis. qr religi¬
osi relegunt ⁊ retrctant que dei sunt. uł¬
religio uirtus que supiori nature qm diui¬
nam uecant cultum cerimoniamq cõ¬
fert. Et inde religiosus. sa sum. ⁊ comꝑatꝰ¬

Expanded text:
nis, quia nos religet ad Dei servitium et cultum; vel religio a relego -gis, quia religiosi relegunt et retractant que Dei sunt; religio virtus que superiori nature, quam divinam vocant, cultum cerimoniamque confert. Et inde religiosus -a -um et compar
Abbreviated transcription (Latin):
achillis. qr grossa hñt labia. iinc a¬
chilleus. lei. pro eodem. ⁊ est dyptong:
eu. in noĩatiuo. ⁊ ita nõiacuis est tri¬
sillabus. genet̃s u̾o est tetasillus s
lei. ibi dyptongus non est. ⁊ achilleus
le. uł achilles. et simuliter contingir
in hus uõib. ulixes. aiaces. ⁊ sili
ut achilli. ulixi. pro achillis. uliris

Expanded text:
-lis, quia grossa habuit labia, et hic Achilleus -ei pro eodem, et est diptongus ‘eu’ in nominativo, et ita nominativus est trisillabus, genitivus vero est tetrasillabus, nam ‘ei’ ibi diptongus non est; et achilleus les vel Achille; et similiter contingit in his nominibus Ulixes, Aiaces et similut Achilli vel Ulixi pro Achillis, Ulixis;
Abbreviated transcription (Latin):
choliti grece. ceroferarii dñr latine
a deportandis cereis qnͣdo legendũ est
euͣngeliũ. uł sacuficium offerendum
non ad fugandas tenebras. cũ sol tũc
rutilet. s ad signũ leticie demonstrã¬
dum. ut sub typo lumins corporalis
illa lux ostendatur. de quo in eungeli¬
o legitur. Erat lux u̾a que illuminat

Expanded text:
COLITI grece, ceroferarii dicuntur latine a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium vel sacrificium offerendum, non ad fugandas tenebras cum sol tunc rutilet, sed ad signum letitie demonstrandum, ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Evangelio legitur ‘Erat lux vera, que’ et
Abbreviated transcription (Latin):
fuit quidam puer qui dum deferret ũ¬
guenta ⁊ cecidisset: mortuus est ⁊ mu¬
tatus in florem sui nõis scd̃m fabulas¬
poetaꝵ. Et ita a nõie illius dr̃ herba. a¬
maracus. ⁊ flos ⁊ unguentũ qd̃ inde

Expanded text:
fuit quidam puer qui, dum deferret unguenta et cecidisset, mortuus est et mutatus in florem sui nominis; ita, a nomine illius, dicitur herba amaracus et flos et unguentum quod inde
Abbreviated transcription (Latin):
Et int̃pretatur copłatio. Est eiuĩ yphen.
uł uphen modus ꝓnuntiandi qui consi¬
stit in continua prołone dcõnũ sñ ulla
distinctione. ut hic popłus gentiũ ⁊ ce¬
am sine distinctione copłati ꝓfertur
pocentaurus. ypos qd̾ ess equus com
taurus idem qd̾ centaurus .s. moristrum¬
tor ⁊ representator alt̾ius ꝑsone. sumu¬
rat enum se ẽẽ id qd̾ non est. Et dr̃ ypocri¬
ta qͣi yꝑchrita. ab yper qd est super ⁊ dni¬
sis qd est auium qiͣ superauiaius qr in
supficie ⁊ extenus uidetur bonus cum
aurũ in suꝑficie .s. subtus habet aliud¬
scil lutum. uł componitur ab ypo ꝙ est
fcilsum ⁊ chrisis qd̾ est iudicium qr dũ
intus malus sit uonũ sepalam osten¬
dit. Et ideo de eo haretur falsum iudi¬
cium dũ falso nicedit. ⁊ simula qd̃ non
est. Nam yrochuta dici non potest ex quo
foras exient. Et iñ hec ypochusis. situila¬

Expanded text:
et interpretatur copulatio: est enim yphen vel ufen modus pronuntiandi qui consistit in continua prolatione dictionum sine ulla distinctione, ut ‘hic populus gentium’, eam sine distinctione copulatim proferturponitur cum yppos, quod est equus, taurus, idem quod centaurus, scilicetor et representator alterius persone; simulat enim se esse id quod non est; et dicitur ypocrita quasi ypercrita ab yper quod est super et crisis quod est aurum, quasi superauratus, quia in superficie et extrinsecus videtur bonus cum aurum in superficie sed sub habet aliud; vel componitur ab ypo quod est falsum et crisis quod est iudicium, quia, dum intus malus sit, bonum se palam ostendit et ita de eo habetur falsum iudicium, dum falso vultu incedit et simulat quod non est: nam ypocrita dici non potest ex quo foras exierit; et inde hec ypocrisis, simula
Abbreviated transcription (Latin):
repido. duus. rparum abiuptio sa¬
ciut rupis. uł montis extremntas. al¬
solent pauperes latitare. uii mendica
Quidam tũ uolunt diuari crepido. a
creperon ꝙ est dubium ⁊ incertum.¬
qr dubumi est in tali loco ponere pe¬
tem Si congrue di a crepo pas.qribu
est frequentus sonitus uentoꝵ ⁊ mp¬

Expanded text:
repido -nis, riparum vel abrupti saxi vel rupis vel montis extremitas, alsolent pauperes latitare et mendicare,quidam volunt derivari crepido a creperon, quod est dubium, quia dubium est in tali loco ponere pedem, sed congrue dicitur a crepo quia ibi est frequens sonitus ventorum et rup
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur concreo. as. simł creare. ꝓ¬
creo. as. et recreo. as. it̾m creare. re¬
ficẽ. Et est actĩm cum om̃ib siuis cõ¬
deo non posse dici sed cam rationen
qua dũr de creaturis. quippe cũ dnñs
eum aliguid facere. non aliquem in
operando motum illi messe itelli¬
ginus. uł aliqͣm in laborando pass¬
oncmi sicut solet nobis accidere. Sed
oues sempiterne uoluntatis nouum
aliquem sigͣmus effectũ .l. etns erꝰ¬
dicur ergo ex calore solis aliqua fie¬
uis calore facta motione. uł muta¬
tione. Ita ex dei uoluntate noua hã¬
tent esse sinc mutatione actoris qui
etedams igitur oĩm reꝵ creatarum
clestim ia terrestrium̃. uisibiliũ
ul iuisibiliũ causam non esse msi
bonitatem creatoris qui est deus u¬
nus ⁊ uerus cuius tanta est bonitas
ut sũme bonus beaititudnus sue qua
etuciliter becitus est alios nelit essep¬
ticipes qmi uideo ⁊ comunican posse

Expanded text:
ponitur concreo -as, idest simul creare; procreo -as; recreo -as, iterum creare, reficere; et est activum cum omnibus suis comDeo non posse dici secundum eam rationem qua dicuntur de creaturis. Quippe cum dicimus eum aliquid facere, non aliquem in operando motum illi inesse intelligimus, vel aliquam in laborando passionem, sicut nobis solet accidere; sed ejus sempiternae voluntatis novum aliquem significamus effectum, id eSicut ergo ex calore solis aliqua fieel in ejus calore facta motione vel mutatione: ita ex Dei voluntate nova habent esse sine mutatione auctoris, qui edamus igitur, omnium creaturarum coelestium, terrestrium, visibilium et invisibilium causam non esse, nisi bonitatem Creatoris qui est vivus et verus; cujus tanta est bonitas, ut summe bonus, beatitudinis suae qua aeternaliter beatus est, alios velit esse participes, quam videri, et communicari posse
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ porticus. qr est ueste consecratũ. uł qr
uestibulũ prius fuit fcm̃ in templo dee¬
ueste. uł qr in illa ꝑte templi solet esse
domũ. uł proprie sic dr᷑ porticus in qua
qiͣ sine statione qr introeuntes non stant
i illa ꝑte neq morantur. s tnͣseunt in
int̾iorem ꝑtem domus¬

Expanded text:
 porticus, quia est Veste consecratum, vel quia vestibulum prius fuit factum in templo Veste, vel quia in illa parte templi solet esse domum, vel proprie sic dicitur porticus in qua quasi sine statione vel quia introeuntes non stant in illa parte, neque morantur, sed transeunt in interiorem partem domus
Abbreviated transcription (Latin):
pere. rarũ. significat illud tempus in quo
cantatur illud offitiũ. hii uesperi. uesꝑoꝵ
ipm offm̃. uesꝑi. siquid̾ cantantur. s ues¬
nõ distingũt int̾ uesꝑas ⁊ uesperos qnͣ¬
tũ ad offitium. Itẽ a uesꝑa uł uespus. dr᷑

Expanded text:
pere -arum significant illud tempus in quo cantatur illud officium, hii vesperi -orum ipsum officium: vesperi siquidem cantantur sed vesnon distinguunt inter vesperas et vesperos, quantum ad officium. Item a ve
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas q̃ facit hoĩem dui languere ⁊
pigrere. ⁊ iuienẽ uideri senẽ. ⁊ ponit̾ sepe
tas. grrctositas. uñ. Oraciꝰ. in epy. Cur me
fimesto ꝓperant arcere uet̾no. ⁊ iñ uet̾nus.
na. nũ ⁊ uet̾nosus. sa. sũ. qui talem mor¬

Expanded text:
infirmitas, que facit hominem diu languere et pigrere et iuvenem videri senem, et ponitur sepe tas et guttositas, unde Oratius ‘cur me funesto properant arcere veterno’; et inde veternus -a -um, et veternosus -a -um, qui talem mor
Abbreviated transcription (Latin):
lem dĩ lucifer uł tofforos. ⁊ dñt quidã ꝙ ħ
nõ potest ẽẽ in eod̾ temꝑe. ꝙ eadem stella ĩ¬
sero seqͥtur solem. ⁊ ĩ mane precedat. s ħ cõ
tigit in diu̾sis temporib. alii aũt dñt ꝙͣ¬
merius ⁊ uenus cum sint sacellites solis
illaꝵ sdellax .s. illa q̃ sequitur solem iidẽ
m sero post solem. illa q̃ piecedit in mane
stella sit ⁊ m sero post solẽ ⁊ mmane ante
uenũt ad occrisũ. qr uenus est altior dui¬
tius uidetur isero ꝙͣ sol. Eadẽ rõne icicus
iuide̾ in mane qͣmius eque atomotudus¬
currant. ⁊ ad ħ oñdendũ scitis familia

Expanded text:
foros. Et dicunt quidam quod hoc non potest esse in eodem tempore quod eadem stella sequatur solem et in mane precedat, sed hoc contingit in diversis temporibus. Alii dicunt quod Mercurius et Venus, cum sint satellites solis, scilicet illa que sequitur solem, videtur in sero post solem, illa que precedit in mane stella sit in sero post solem et in mane ante veniunt ad occasum, quia Venus est altior, diutius videtur in sero quam sol et, eadem ratione, citius videtur in mane, quamvis eque cito motu discurrant,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. genus spongie molle ad t̾gendos hu¬
meros ⁊ scutellas. S hic penicłus. culi
d̾iuatur a pannus. qiͣ panniculus .s.
quidam panniculus de quo disci tergũ¬
cauda equina qr pendeat ⁊ suspensa fe¬
ratur. ⁊ ħͥ penis. nis .i. priapus .s. uiri¬
le membꝵ. qr pendeait. uł qr suspensus
feratur. uł pens dr apenetro tras. qd̾

Expanded text:
 idest molle genus spongie ad tergendos humores et scutellas; sed hic peniculus -li derivatur a pannus, quasi panniculus, scilicet quidam panniculus cum quo disci tergucauda equina, quia pendeat et suspensa feratur, et hic penis -nis, idest priapus, virile membrum, quia pendeat vel quia suspensus feratur, vel penis dicitur a penetro -as, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad unguem om̃ia a se suꝑflua resecauit
ut nil se hr̃e putet putatione dignũ. Cre¬
dite mͥ ⁊ putata repullulant ⁊ refuga¬
ta redemit. ⁊ reaccendũtur ertincta. ⁊ so¬
pita denuo excitantur. Pͥarũ est gͦ semel
putasse sepe putcard̃ est. ĩmo si fieri pos
dissimilas muenis. Qntuli in hyc corꝑe
manens ꝓfeceris. erras si uitia putas
emortua. ⁊ nõ magis compressa uelis
nolis inter fines tuos habitat hiebuse
subuigari potest s nõ potest ext̃mmari.¬

Expanded text:
ad unguem omnia a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe putandum est, imo, si fieri possdissimulas, invenis. Quantumlibet in hoc corpore manens profeceris, erras si vitia putas emortua, et non magis suppressa. Velis, nolis, intra fines tuos habitat Jebusaeus ; subjugari potest, sed non exte
Abbreviated transcription (Latin):
stomꝰ. sic̃ si fascem suꝑ humeros adoles¬
centis ꝙ̃ non potest bauilare posueris.
ncc̃e habet ut aut fascem reiiciat. aut sb̾
pondere confrigat᷑. Sic ⁊ hõi graue cui
sufferre nõ potest scandaliratus ampli-
ꝙͣ propter crudelitatẽ. ubi est pr̃fami¬
lias largus dispensator nõ debet esse
tenax. Si deus benignus. ut quid sac̃¬
dos eius austers. uis apparere scus
cura utã tuam esto austerus. ciroa ãt¬

Expanded text:
m, si fascem super humeros adolescentis, quem non potest bajulare, posueris, necesse habet ut aut fascem rejiciat, aut sub pondere confringatur: sic et homini, cui grave sufferre non potest, scandalizatus amplius m propter crudelitatem? Ubi enim paterfamilias largus est, dispensator non debet esse tenax. Si Deus benignus est, ut quid sacerdos ejus austerus? Vis apparere sanctus? circa vitam tuam esto austerus, circa
Abbreviated transcription (Latin):
penetralis. ⁊ ħ. le. ⁊ ħ ⁊ ħ penetrabilis¬
aptũ est penetrare. penetrabłe u̾o est.
trabile .i. aptũ peuetrare. lix ptuetiale.¬
uł hxe penetial. penetralis. secreta cam̾̃a
secretus int̾ior locus. in domo uł in tem¬
plo ubi dabantur oracła. ⁊ dr᷑ apenitus
uł penetro. tis. ⁊ ponit᷑ qñ pro domo
penetrabilis compoitur. impenetrabi¬

Expanded text:
penetralis -e et hic et hec penetrabilisaptum est penetrare, penetrale, quod penetrabile’, idest aptum penetrare; et hoc penetrale vel penetral -lis, secreta camera, secretus et interior locus in domo vel in templo ubi dabantur oracula, et dicitur a penitus vel penetro et ponitur quandoque pro domo; et penetrabilis componitur impenetrabi
Abbreviated transcription (Latin):
ab assistendo. uel assistrix. assistricis. af¬
mine sediũ tuarũ assistricem sapiam
Et est ibi producenda hec suła. stri. Et ut¬
quidam dixerunt deberet esse ibi asti¬
tricem ꝙ est femmmũ u̾bale ab asto.

Expanded text:
ab assistendo, vel assistrix -cis, idest afmine, sedium tuarum assistricem sapientiam’. Et est producenda hec sillaba -stri- et upta est et deberet esse talis ‘astitricem’, quod est femininum verbale ab asto
Abbreviated transcription (Latin):
assiduus. dua. duum. studiosus. sollici¬
tus. continuus. alicui rei intentus. It̾
diues qui multos possidet asses. Et as¬
siduus qui expensis erarii preerat. et
et dr̃ sic ab asse danda. non qr młtũ
gratis det diues. S coactus plꝰ dat
qmͣ pauper in collectis faciendis. Et¬
gis assiduus. assidussimus. Unde lec
assiduitas. tatis. Et assiduo .as. esse
uel fieri assiduumt
silire. aggredi. mucid̾e̾ impetere. Et in
eodem sensu construitur cum datiuo et
accusatuo. ut asilio icema. ⁊ assellor
menib. Itẽ. assiire cum gaudio salire
ad aliquid. uñ hic assultus tus urxte¬

Expanded text:
assiduus -a -um, studiosus, sollicitus, continuus, alicui rei intentus; et dives, quia multos possidet asses, et assiduus qui expense erarii preerat, et dicitur sic ab asse dando non quia multum gratis det dives, sed coactus plus dat quam pauper in collectis faciendis. gis assiduus, assiduissimus; unde hec assiduitas -tis et assiduo -as, esse vel fieri assiduum. t in eodem sensu construitur cum dativo et accusativo, ut ‘assilio menia’ et ‘assilio menibus’; item assilire cum gaudio salire ad aliquid; unde hic assultus -
Abbreviated transcription (Latin):
sensum prebere. uñ hec assensio onis:
⁊ hec assentia. tie .i. consensus in qualz
re. Et hic assensus. sus. Et assentane¬
us. nea. neum. qui cito prebet assensũ.
Et assensor saris .i. adulari. Nam adu¬
iatoꝵ est assentire. Et scias ꝙ iuenit᷑
assentior tiris. assensus sum in eodem
sensu. in deponenti genere. Geñ .xxxiiii.

Expanded text:
sensum prebere, unde hec assensio -nis et hec assentia -e, idest consensus in qualibet re, et hic assensus -sus, et assentaneus -a -um, qui cito prebet assensum, et assentor -aris, idest adulari, nam adulatorum est assentire; et nota quod invenitur assentior -iris assensus, in eodem sensu in deponenti genere; absentio -tis et
Abbreviated transcription (Latin):
unde si deficiat in ꝑsonis u̾bum deficit
etiam in nũo. qualia sunt infnuta mi¬
psonalia. gerundia uł supina. adu̾bi¬
um u̾o qmuis sepe demonstret numeꝵ
ad significationem noĩm nu̾alium nõ

Expanded text:
unde si deficiat personis uerbum, deficit etiam numero, qualia sunt infinita, impersonalia, gerundia uel supina. aduerbium uero, quamuis saepe demonstret numerum ad significationem nominum numeralium, non
Abbreviated transcription (Latin):
nunutis ⁊ fractis testis ⁊ lapidib calce
admixto fiat. uñ ħ ostrarius qui ostrũ
facit. ⁊ ostracari¬
rius.ria.rium. ad ostra¬
carium ꝑtinens

Expanded text:
minutis et fractis testis vel lapidibus calce admixta fiat; unde hic ostracarius, qui ostracum facit, et ostracarius -a -um, ad ostracum pertinens
Abbreviated transcription (Latin):
Celoncũ. telon grece. latĩe tributũ. Uñ
proprie teloncũ dr̃ tributũ de incib mari¬
ius cura lictus acceptũ. qiͣ oñi litoꝵ fisca¬
tis emolumẽta redoũtur. Ibi enĩ uectiga¬
lis excictor sed preciũ reb impõĩturus. et
uoce. a i̾ncatorib flagitans. ⁊ tale offitiũ
habuit beatꝰ matheus. uñ mathi . ixͦ. Et

Expanded text:
em telon grece, latine dicitur tributum, unde proprie telonium dicitur tributum de mercibus marinis circa litus acceptum, quasi omnium litorum fiscatis emolumenta redduntur: ibi enim vectigalis exactor sedet, pretium rebus impositurus et voce a mercatoribus flagitans, et tale officium habuit Be
Abbreviated transcription (Latin):
tarra frugifera. qr euis fructus tollimꝰ. uel
qr eius fructus nos tollunt.i. nutriũt uł
qr ipa nos tollit i portac i sustines humꝰ
infetiori humida est. s tra a suꝑiori a suꝑ
roriꝑte qua t̾itur. uł gen̾aliter t̾m ur dẽa

Expanded text:
rra frugifera quia eius fructus tollimus, vel quia eius fructus nos tollunt, idest nutriunt, vel quia ipsa nos tollit, idest portat et sustinet: humus inferior et humida est, sed terra a superiori parte qua teritur, vel generaliter terra
Abbreviated transcription (Latin):
nitur cum bulla. ꝙ est inflatio aque.
Et fit hec ampulla. le eo ꝙ sit ampla
ad similitudine bulle scd̾ quosdam. S¬
melius est ut componatur ab. am. ꝙ ẽ
cutum ⁊ bulla. et conu̾̃sa .b. in .p. dicat᷑
ampulla qiͣ ambulla .i. cutũcuta infla¬
ta ad modum bulle. Uñ ampullosus
et ampullor. llaris .i. u̾bis supbis. in¬
flatis. Et sexquipedalibus uti. Et scri¬

Expanded text:
que, et fit ampulla, eo quod ampla sit ad similitudinem bulle; sed melius est ut componatur ab am-, quod est circum, et bulla et conversa b in p dicatur ampulla quasi ambulla, idest cta ad modum bulle, unde ampullosus et ampullor -aris idest verbis superbis et inflatis et sexquipedalibus uti. Inve
Abbreviated transcription (Latin):
trum. tn .i. hñs teatrũ habens cucũqͣq
spectaculũ. uł dr̃ sic locus gladiatoꝵ cutũ¬
tritus. uł dĩ sic qr ex duob theatris sit
fcictus. qͣ ex utraq ꝑte hñs theatrum
qr amphiteatrũ rotundũ est. Tixatrũ
uero ex medio amphiceatro est senucir¬

Expanded text:
rum -tri, idest teatrum habens circumquaque spectaculum, vel dicitur sic locus gladiatorum circumtritus, vel dicitur sic, quia ex duobus teatris sit factum, quasi ex utraque parte habens teatrum, quia amphiteatrum rotundum est; teatrum vero ex medio amphiteatro est, semicir
Abbreviated transcription (Latin):
ãmoris. Et est amor pius filioꝵ. uis¬
tus uxoris. crudelis contra naturam
obscenus meretricũ. Itẽ amor cũ pra¬
uus est uecatur cupiditas. uł libido.
Cũ rectus est dilectio uł caritas. Et ut¬

Expanded text:
adverbium, et est amor pius filiorum, iustus uxoris, crudelis contra naturam, obscenus meretricum. Item amor, cum pravus est, vocatur cupiditas vel libido, cum rectus est dilectio, caritas; et
Abbreviated transcription (Latin):
concudo. dis .i. snił cudere. decudo. dis.
.i. pro aliqua re cudere. uł qd̃ aute es
citdere recudo. dis. iterum cudere. uł qd̾¬
est retro cudere. Cudo ⁊ eius compolitti
sunt actiua. sicut composita ab eis fre¬
compdĩta omĩa faciunt pretitum ui
cudi. licet quidam dixnt. culi. en su¬
prũ in cusum per unũ .s. Item om̃ia
producunt hnͣc silłam. cu. mn omiu

Expanded text:
concudo -dis, idest insimul cudere; decudo -dis, , pro aliqua re cudere vel quod ante est cudere; recudo -dis, idest iterum cudere vel quod retro est cudere. Cudo et eius composita sunt activa sicut composita ab eius frecomposita eius omnia faciunt preteritum in cudi, licet quidam dixerunt in cusi, et supinum in cusum. Item omnia producunt hanc sillabam cu et in
Abbreviated transcription (Latin):
incer aliqua necare. uł int̾polatun neca¬
re. uł it̾um dum aliquis est in itmere
necare. uñ hec int̾necatio. tionis. id est
mors que contingit alicui dum est in iti¬
nere. Itẽ. Int̾ponitur sepe pro .e. unde ne

Expanded text:
inter aliqua necare vel interpolatim necare, vel interim, dum aliquis est in itinere, necare; unde hec internecio -nis pro intmors que contingit alicui dum est in itinere. Item inter ponitur sepe pro e; unde Nevi