comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tium audet om̃ib gentib serib̾e: aueto¬
ritate ⁊ͥ data. ⁊ grãm d̾i: egodico: scĩficãs.
di pona oꝑatione.⁊ miracuł. Utoblatio
quas offero: sint accepte deo: fid̾i ꝑfeetiõe
⁊ scĩficite bona oꝑatione ⁊ hoc: iripuses.ẽ¬

Expanded text:
gentium audet omnibus gentibus scribere, auctoritate sibi data per gratiam Dei. Ego dico, sanctificans, Dei, bona operatione et miraculis, ut oblatio d est ut gentes quas offero sint acceptae Deo, fidei perfectione; et sanctificatae bona operatione, et hoc in S
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ si quid ꝑatitu
uersis: unũ m̃br̃. compa¬
omnia membra q sunm
sit malum. Hoc denat¬
uis ambiguum ñ ẽ qi
condolet. ita moida¬
dolere fr̃ib: si quid aditsi¬
tatis em̃serit ⁊ letqtiisle¬
ne cesserit. Uñ subs̾.
idnos ista: Respen

Expanded text:
Et si quia patiatur in adversis unum membrum, compaomnia membra, quasi suum sit malum. Hoc de meoris ambiguum non est, condolet, ita et nodolere fratribus, si quid adversitatis emerserit, et laetari, si bene cesserit. Unde subdit: d nos ista? Respon
Abbreviated transcription (Latin):
rest nr̃ sunt: ut puden¬
Da  ñt abundantiorẽ ho¬
ueldem anobiscelantib¬
sit aliqua turpitudo. s
eam sp̃em decoris: qm̃ hñt
eaque in ꝓmptu sũt. Uel
pplegemꝰ membroꝵ que de
pecrato uenit: n̾deprima
ignobiliora

Expanded text:
vestra sunt, ut pudenhabent abundantiorem honestatem a vobis celantibsit aliqua turpitudo! sed eam speciem decoris quam habent ea quae in promptu sunt; vel legem membrorum quae de peccato venit. Non de prima in
Abbreviated transcription (Latin):
inan̾ẽ causa mortis. sio¬
stendat uenena mortifera: licet biis mali
homines abutant᷑ admortẽ suam: łalioꝵ:
sielex: que uenena heodoꝵ d̾emonstrat.
⁊ homineni lib̾tate sua abutentẽ. qͣifreno
cohib es oom posito grestu incede docet:

Expanded text:
non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem suam, vel aliorum; sic lox quae venena peccatorum demonstrat, et hominem libertate sua abutentem quasi freno cohibet, et composito gressu incedere docet,
Abbreviated transcription (Latin):
mi dupͣ: legem peccin & nega¬
uit defendens eam ac¬
ne. hic reand suilau de¬
fendit. Aliudẽ: acͥuune
uecto defende. aluso: D¬

Expanded text:
 Supra legem peccatum esse negavit, defendens eam a crimine, hic eamdem sui laude defendit. Aliud est a crimine objecto defendere, aliud d
Abbreviated transcription (Latin):
qr. id.s. uos confirmart: est. me amnsolarĩ
inuob. ħ iõ dicit: quia ⁊ si congau̾dẽat̃ fã¬
eslitati ficłi illoꝵ: dolet eñ de ñ rec̾ta fidẽ
Aliena en ĩ dolebat uicia: qͣi sua. addit: si
uob̾cũ. qr ⁊ uos consolabimina. mͦ enin:
uego sum desolatus. sic ⁊ uos. ⁊ siñ senuitis.
s sic consolarem᷑ simul. Uł sodm aliã lãtã
sic p̾ legi. eod̾ sensu manente.q. d. desidero
uenire. ut imꝑtiar uob̾ grãm ad confirma.
tionẽ .i. ut consolemur uob̾eũ. Dein. ꝑqͥd¬

Expanded text:
icet vos confirmari, est me consolari in vobis. Hoc ideo dicit, quia, etsi congaudeat facilitati fidei illorum, dolet tamen de non recta fide. Aliena enim dolebat vitia, quasi sua. Addit simuvobiscum, quia et vos consolabimini. Modo enim ego sum desolatus, sicut et vos, etsi non sentitis, sed sic consolaremur simul. Vel secundum aliam litteram sic potest legi, eodem sensu manente; quasi dicat: Desidero venire, ut impertiar vobis gratiam ad confirmandos vos, id est ut consolemur vobiscum. Dein
Abbreviated transcription (Latin):
paũra fieri. ut mͦ dignosuos partite
ñ gͦ ociose se ꝓhibitum dic̃s ⁊ causas mioda¬
R discernnt. qͥ ⁊ hos ut se p̾parent: adhort¬
stnͣdã fore: dignos se effice̾nt: ainciis ear.¬
nãlib abstinentes: adercipiendam eam.
ꝓmibitus sum dico: usq adhuc .i. usq in.
p̃sens. ꝑ hoc ostendit᷑. id ⁊̃ eẽ cure dõ. quo

Expanded text:
vestra fieri, ut modo dignos vos paretis. Non ergo otiose se prohibitum dicit, sed et causas morarum discernit, qui et hos ut se praeparent adhorstrandam fore, dignos se efficerent a vitiis carnalibus abstinentes ad excipiendam eam. Prohibitus sum dico usque adhuc, id est usque in praesens. Per hoc ostenditur, id etiam esse curae Deo, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nomeu sibi m̃ditauit ałs. s exsaralo: fa.¬
ctus ẽ paulus. idr exsuꝑbo modicus. id ÷
humilis. pausum enim modicũ ẽ. Inmu
int̾pretatur in quietudo: ł temptatio: pau.¬
lum se dicit.i. quictũ. qui enim pͥus tẽpta¬
ro: exmore scõrum apłoꝵ: id fecisse ꝑhibet᷑
qui inuircutib ꝓficientes: mut do noĩe sc̃

Expanded text:
nomen sibi mutavit Apostolus, sed ex Saulo factus est Paulus, id est ex superbo modicus, id est humilis; paulum enim modicum est. Ambinterpretatur inquietudo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentaro ex more sanctorum apostolorum id fecisse perhibetur, qui in virtutibus proficientes mutato nomine sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ apud esprũ omũtit: hoc nonĩ sibi ĩpo¬
suit. ut sicut particus : qui parthos suꝑauit:
i germanicus: qͥ g̾maniam uicie: ẽddictus:
sic abeo pͥncipe quẽ pͥus subiugauit. paulꝰ
qd̾ innr̃a consuetudine frequent̾̃ reꝑꝑitur.
Inuenimꝰ enĩ inscͥpturis: alios bius: alioᷤ
ternis: usos eẽ nominib.⁊ hocutiq in
utroq testamento ut salomon. qui eccłia.¬
dictꝰ ẽ. ⁊ alia pluni: in hẽ modũ. Sod̾m gͦ¬
denter ostendit scͥptura: ñei t̃c pͥmũ pau¬
li nom̃ impositũ. s uetĩs appellationis id
fuisse assignat.ien onimo autem:
in libro hebͣicoꝵ nominũ: paulus: mira¬

Expanded text:
quem apud Cyprum convertit, hoc nomen sibi imposuit, ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, est dictus, sic ab eo principe quem prius subjugavit Paulus quod in nostra consuetudine frequenter reperitur. Invenimus enim in Scripturis, alios binis, alios ternis usos esse nominibus, et hoc utique in utroque, ut Salomon qui Ecclesiadictus est, et alia plura in hunc modum. Sdenter ostendit Scriptura non ei tunc primum Pauli nomen impositum, sed veteris appellationis id fuisse assignat. A Hieronymo autem in libro Hebraicorum nominum Paulus mira
Abbreviated transcription (Latin):
hucusq enim pendet lutera: ut ꝑficiatur
sententia. ⁊ subintellig̾r: mandat ł scribit.
Inhac aũ salitatione: pͥus ꝑsonam suam¬
commendat . iiiiͬ. modis. s. a nomine. a con¬
dttione: a dignitate. ab offitio. anoĩe: dicers:
aulus. a conditione: seruus. ãdignita¬
te. apłs. ahoffitio: segregatus ineũgłm di.
Ex nomine aũ laudẽ sortitur. si uis ipsius
nominis. ⁊ rõ impositionis animadũtatur.
Paulus. enirs hebraice: quietus grece. mo¬
dicus latine: sonat. id÷ hoc nomen paulus:
iuitutis. seł modicitatis. ⁊ quietis. quarum
atam notat hoc nomen gen̾ali appellatiõe:
apud grecos. id÷ quietem. alt̾am apud la¬
tinos. id: modicitatẽ. Hoc enim nomẽ
paulus: cum sit appellatiuũ apud grecos:
hebreos: ⁊latinos: impositũ apło: ꝓpͥũ fuit.
qui ut ait beda suꝑ actꝰ apłicos: anno passi

Expanded text:
Hucusque pendet littera ut perficiatur sententia, et subintelligitur, mandat, vel scribit. In hac autem salutatione primum personam commendat quatuor modis, scilicet a nomine, a conditione, a dignitate, ab officio. A nomine, dicens, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, id est quietem; alteram, apud Latinos, id est modicitatem. Hoc enim nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos et Latinos, impositum Apostolo proprium fuit, qui, ut ait Beda super Actus apostolorum,
Abbreviated transcription (Latin):
itentianes: ⁊ matĩas: requirimꝰ. Prima ita
epła matĩam hab&e: romanoꝵ uicia. atq
gũt dei bona: ad que eos hortatur. Int̾: uitia
dordiam: sub manu gr̃e humiliare. Modus
tractandi tał eot more scribentiũ epłas: sa¬
lntarionẽ p̃mittit. inqua tria facit. Cõmen

Expanded text:
intentiones et materias requiremus. Prima itaque Epistola materiam habet Romanorum vitia, atque gratiae Dei bona, ad quae eos hortatur: intentio, viternam concordiam sub manu gratiae humiliare. Modus tractandi talis est: More scribentium epistolas salutationem praemittit, in qua tria facit. Commend
Abbreviated transcription (Latin):
suspicatem̃ fuisse. sunũ ⁊eund̾ scrremꝰ ẽ¬
Seqr. uocat᷑ apłs. Ecce dignitas. ad qͣm ꝓ¬
motꝰ ẽ. Ecce de humili factꝰ ẽ altus acsuali
su pb quib scribebat diceret. Ex seruer
uos humiles sitis: nt exaltemmi. qͥ eiũ
se humiliat: exaltab̾r. Grãm uͦ commer

Expanded text:
suspicaremur fuisse, sed unum et eumdem sciremus esse. Vocatus Apostolus. Ecce dignitas ad quam promotus est, ecce de humili factus est altus. Ac si illis superbis quibus scribebat diceret: Ex servo et vos humiles sitis ut exaltemini: Qui enim se humilia
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ iniusibilia pat̾uȩ maiestatis transiturus:
celebto saẽmentonet̾is pasche: pꝰ typicum
qr̾ potius subista ⁊ cum subissa.  sub dup̃¬
liei. Deme qͣre aqͣ mmnisceatur pꝰ. qͥdabonis:
⁊ quid amał sumatur. Denĩ. que ibi iudenaur

Expanded text:
d invisibilia aeternae majestatis transiturus celebrato sacramento veteris Paschae, post typicum quare potius sub ista; et cum sub ista, quare sub duplici. Deinde quare aqua admisceatur, post quid a bonis et quid
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰcelebratum uecus pascha dir̾n corpꝰ ⁊ sang̾.
suum dodisse discipłis: ut ostend̾et: uetĩs le¬
gissacranei. ca cessatura. int̾quȩ: p̃cipiumi
erat agni paichał sacram̃tũ uouȩ legis sacͣ¬
morediscipłoꝵ ornatius infigeretur. ⁊ abeccłi¬
a deincep srequentaretur. ¶dub alia uͦ sp̃ẽ

Expanded text:
m vetus Pascha, Dominum corpus et sanguinem suum dedisse discipulis, ut ostenderet veteris legis sacramenta cessatura inter quae praecipuum erat agni paschalis sacramentum, et novae legis sacrmoriae discipulorum tenacius infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sub alia vero specie
Abbreviated transcription (Latin):
ficemini ñ destruamim.¬
arguit. Non eui destru¬
untur: qui aiguuntur
ut corrigantur. s correcti:
corteri nos. decetero antẽ
gaudiunsit. lut gaudea

Expanded text:
ficemini, non destruamiarguit. Non enim destruntur qui arguuntur ut corrigantur, sed correcti correxi vos, de caetero autem, gaudium sit,
Abbreviated transcription (Latin):
qr qd̾ ꝓmsit : dedit. que uisticia reuelat᷑.
iustũ dm̃ probat ⁊ teits ẽ iusticie eiꝰ. ⁊ loqͥ¬
eẽ insalutẽ omni eredenti. qr. in eo .s. qͥcredi:
siue uideus sit: siue grecus: reaui.di .i.austꝰ¬
apparet ds ⁊uerax. In eou̾ qui ñ credit: inui¬
stus uidetur. negat enĩ ueracẽ dm̃: qͥ ñ cre
di ꝓmittentis: in fidẽ hominis qui credit ei.

Expanded text:
romisit dedit, quae justitia revelatur, justum Deum probat, et testis est justitiae ejus. Et loqesse in salutem omni credenti, quia in eo qui credit, sive Judaeus sit, sive Graecus, reapparet Deus et verax. In eo vero qui non credit, injustus videtur; negat enim veracem esse Deum, qui Dei promittentis in fidem hominis, qui credit ei,
Abbreviated transcription (Latin):
nent. ommendata
pitate fidei: qua uistifi¬
eat grati deo ẽẽ deben .
cont᷑rium detestandol
inpiecatẽ: subi fert:
qͥ gentiles inflati: ⁊ le¬
us: in ydoloꝵ fig̃ta:
isilirent ialapides.

Expanded text:
» Commendata etate fidei, qua justificati grati Deo esse debemus, contrarium detestando, impietatem, subinfert, quod gentiles inflati, ees in idolorum figmenta desilirent in lap
Abbreviated transcription (Latin):
nitentia cordis: qua tem s eis datꝰ: exers exi.¬
re laborant. Drquib ñ locuitꝰ bic. St̾ aliiit
tiau. ⁊ suam cim dant sairmã ciet̾ius pec¬
cando. Es sunti aaiiqi ⁊b displicent quidem
fiti namꝑaoñ posse igosii. sicut eaym qui
txnt maior ÷ iniquitas mea. qͣm ut uet¬

Expanded text:
nitentia cordis, quatenus eis datur, ex eis exire laborant, de quibus non loquitur hic. Sunt alii tiam, et suam accumulant sarcinam deterius peccando. Sunt alii quibus displicent quidem sibi jam non posse ignosci, sicut Cain qui t: Major est iniquitas mea quam ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
b̾et: qd̾ eum uidiss ñ recte ambulantem: ad ũi¬
tatem eũgłii. eiq u̾issime dic̾et: qd̾ g̾s iudaiza¬
re agebat. qd̾ paulus utiq ñ faciebat. ob hoc
ĩuaueta u̾actter ubi opuseẽt obs̃uans. ut
dampnandañ ẽẽ monitraret. p̃dicanstũ instã¬
lut necessaria quisqͣm susciꝑet. pꝰ passionem
⁊ resurrectionẽ namq dñi. iam reuelata fide:
amiserant tanqͣm uitã officiisui. Ueruntamẽ:
sicut defũcta corꝑa deducenda erant qͦdam mͦ
ad sepulturam. nec simulate. s religiose ñ erãt
deserenda continuo. ł immicoꝵ obtreetatiõib
tanquam canum morsib ꝓicienda. Id̾o: nunc
quisq ranorum: qͣmuis sit exusdeis ea cele

Expanded text:
idisset non recte ingredientem ad ueritatem euangelii, eique uerissime diceret, quod gentes iudaizare cogebat. quod Paulus utique non cogebat ob hoc illa uetera ueraciter, ubi opus esset, obseruans, ut damnanda non esse monstraret, praedicans tamen instanssaria quisquam susciperet, post passionem et resurrectionem, namque Domini jam revelata fide, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta corpora deducenda erant quodammodo ad sepulturam, nec simulate, sed religiose, non erant deserenda continuo, vel inimicorum obtrectationibus tanquam canum morsibus projicienda. Ideo nunc quisquis Christianorum quamvis sit ex Judaeis ea cele
Abbreviated transcription (Latin):
sanarentur. ñ enim utile
o o. plum ut ineo qui pͥmisẽ¬
uiuls. qmͣ discant etĩ mites ee ani
miles. Ip̃e enĩ petrus. qd̾ a¬
gentes oogiꝰ paulo fiebat ucisiter libtate
ciritatis: sce̾ acbenigne pi¬
uidal zare: eatehumditatis accepiti
it atoriti cremplum posteris
p̃buit. tanto sanctius. qnͣto ad unitandũ diffici¬
lus. quo ñ dedignarentur maiores: sic ubi forte
uecti tramitẽ reliquissent: ⁊̃ apost̾ĩorib corrigi.
laus itaq iuste lib̾tatis in paulo. ⁊ seẽ humilitatiᷤ
inpetroeminuit. Dixiinqm:itu: opetre:
cumsisuideus. natione ⁊ gñe. gentilit̾ ⁊ ñ uidaice
fuit inritu uidaico: dimisit. qͥd gͦ debent facẽ
qui ñ fuere: nt galathe: ñ utiq debent reciꝑe. si
inqͣm hocẽ: qͦmᷤ cogis gentes: q̃ oĩa q̃ uident inte:
putant eẽ necessaria saluti: uidarare: cogebat
quidẽ: ñ docentis imꝑio:. s onũsatioĩs eremplo.
⁊ dehoc: obiurgatus ẽ. hinc dua¬

Expanded text:
sanarentur. Non enim utile emplum, ut in eo qui primus est, discant caeteri mites esse et humiles. Ipse enim Petrus quod a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis, sancte ac benigne pietate humilitatis accepit, atque ita exemplum posteris praebuit, tanto sanctius quanto ad imitandum difficilius, quo non dedignarentur majores sicubi forte recti tramitem reliquissent, etiam a posterioribus corrigi. Laus itaque justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro eminuit. Dixi inquam, si tu, o Petre, cum sis Judaeus, natione et genere, gentiliter et non judaice dimisit. Quid ergo debent facere qui non fuerunt ut Galatae? non utique debent recipere. Si, inquam, hoc est, quomodo cogis gentes, quae omnia quae vident in te putant esse necessaria saluti, judaizare? cogebat quidem non docentis imperio, sed conversationis exemplo, et de hoc objurgatus est. Hinc d
Abbreviated transcription (Latin):
ienseõ acibisgentilium. Eesegrega¬
deis faciebat. timens: ñ eibos:
seos qui execumcisiõe erãt
.i deuidea. quia erant infur¬
mi.ł etiam si firmi ẽẽnt.
ꝑmore suo scandalizarent ᷑¬
Hiigͥ ne seandali z arentur:
s paulatim infidenutruẽ¬
tur. fc̃s ẽ uid̾is: tanquam
uids. simulans: eum uifir¬
nus idẽ sentire.⁊ simu¬

Expanded text:
iones a cibis gentilium. Et segregadaeis faciebat, timens, non cibos, eos qui ex circumcisione erant, id est de Judaea, quia erant infirvel etiam si firmi essent, ne pro more suo scandalizarentugitur ne scandalizarentur, sed paulatim in fide nutrtur, factus est Judaeis, tanquam Judaeus, simulans cum is idem sentire.
Abbreviated transcription (Latin):
cogendo ut sit rephensio u̾a: non cͥspensitona
petrum a paulotep̃hensum: nobis obicit uolẽs
⁊ illi macłam erroris. ⁊ hus ꝓcitittia aucet̃¬
funcominure ⁊ ficti doginatis accusare men
uam ⁊⁊ inm gente quiaptusser etla¬

Expanded text:
cogendo, ut sit reprehensio vera non dispensatoria. Petrum a Paulo reprehensum nobis objicit, volens et illi maculam erroris, et huic procacitatis incutcommune ficti dogmatis accusare menddam, et in omni gente quicunque t
Abbreviated transcription (Latin):
conciliuim pettus fecit nec steriirũ ẽ. qd̾ eũ
uolebut paulus ñ tamide hoc subteg̾e. s fident̃
assereret quod eum patiter sentire: iã nouerit
acreꝑat. siue qi anteqnͣt illi uenissent antioehiã
quos timuerat: cum gentib eum conuesei udd̾at
Non enm negimus petrum in hac sententia fuisse:
inqua ⁊paulus fuit ñ gͥcinceum: quidin eare
auerum eẽt decebat. Seras simulationẽ qua g̃s
cogelutuitararẽ arguebat. q sicilla oĩa siula¬
tore gerebantur: quasi ueꝵ eẽt: qd̾ dicebant
quidam .s. c̃dentes sũ lege non posse saluari. in

Expanded text:
concilium Petrus fecit, nec sic mirum est, quod eum nolebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam nouerat, acceperat, sive quia antequam illi venissent Antiochiam quos timuerat, cum gentibus eum convesci viderat. Non enim negamus Petrum in hac sententia fuisse in qua et Paulus fuit. Non igitur tunc eum quid in ea re verum esset docebat, sed ejus simulationem qua gentes cogebat judaizare, arguebat, quia sic illa omnia simulatorie gerebantur, quasi verum esset quod dicebant quidam, scilicet credentes sine lege
Abbreviated transcription (Latin):
cum quedam corꝑaliẽ uidentur: deuminere:
que alii uidere nequeunt. ut helyseus uidit ig¬
notos choros: qũ iaptus ẽ helyas. Et balthasar ui¬
dit manuin seribentẽ inpariete. mane. techel.
corpora. s ĩagnies ieruli: direuelatione. ite
petrus iudit discum. lercium celum: ẽ: intellee¬
tuał uisio. qñ: nec corꝑa: nec imagines corum
iudentur. s inincorpeis subiis nituitus mentiᷤͤ
miradei petentia figitan. Aosene. raptus est

Expanded text:
cum quaedam corporaliter videntur Dei munere quae alii videre nequeunt, ut Eliseus vidit ignotos choros quando raptus est Elias. Et Balthasar vidit manum scribentem in pariete mane, rechel, corpora, sed imagines rerum Dei revelatione, ut Petrus vidit discum. Tertium coelum est intellectualis visio, quando nec corpora nec imagines eorum videntur, sed incorporeis substantiis intuitus mentis mira Dei potentia figitur. Ad hanc raptus est
Abbreviated transcription (Latin):
patiuntur:. frrorum sunt
que ferunt carnes .i. ꝑfectoꝵ.¬
NUr quiportant ⁊ rogunte carnales uł
Et ossa mea sic̃ infrixorio confrixast̃. Et nota qs¬
ait. uror. Urunt quid̾ om̃s: tͥbulationes. s bomoa
non adconsumptionẽ mino ad purgationẽ. Ttibu
latio enim. tanqm emplastrum mordir mti
te s sanat ce. max̃autẽ: iste affectus. qui hoc

Expanded text:
patiuntur frixorium sunt e ferunt carnes, id est perfectorum qui portant et regunt carnales; unde: Et ossa mea in frixorio confrixa sunait, uror. Urunt quidem homines tribulationes, sed bonos non ad consumptionem, imo ad purgationem. Augustinus Tribulatio enim tanquam emplastrum mordax urit te, sed sanat te; maxime autem iste affectus quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hoiem rapt̾. Nota qd̾ bis se raptum diẽ. siue
tscio Hul decorpore exierit anima:
nescio. ds̃ seit. s hoescio:
modi ħo qm̃ raptus ẽ mnꝑadisum .i.
ineam tranquillitatem:
qua friumtur illi qui sunt

Expanded text:
hominem raptum. Nota quod se bis raptum dicit, sive t quod de corpore exierit anima, nescio, Deus scit, sed hoc scio quoniam raptus est in paradisum, id in cam tranquillitatem qua fruuntur illi qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciohoĩem  sionẽs aꝑit dese: qͣi dealio
anum sil tm loqueni. ciohouimẽ.
Coniuetudo erat eorum quisacras nob litrins
munstrarunt. ut qñ abaliqno eoꝵ natrabat᷑
hystoria eum ad se ip̃m ueniret: tanquam
⁊ moyses. Ita euim de se ipsis locuti sunt: tanꝙͣ
dealiis Inusitatius autẽ. hoc facitapls. ũ ini
hystonia. uOt rere gestaꝵ suscipitur explicau
itionis sue. canquani rere gestaꝵ scͥptor. uori
tunesm sui ipsius p̃dicatdr nchilemm deꝑit

Expanded text:
it de se, quasi de alio loquens. Scio hominem. Consuetudo eorum qui sacras litteras nobis ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum narrabatur historia, cum ad seipsum veniret tanquam doannes, et Moyses: ita enim de seipsis locuti sunt tanquam de aliis. Inusitatius autem hoc fecit Apostolus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicandrationis suae tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nihil eni
Abbreviated transcription (Latin):
niti. Inieunuis multis.
infrigore.⁊ nuditate. Cum
apls se cominemoret labo¬
rasse infame ⁊ fiti. ubi gͦ
ẽ ꝓmisio dei dicentis. pͥ

Expanded text:
siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate. Cum Apostolus se commemorat laborasse in fame et siti, ubi ergo est promissio Dei dicentis: Pri
Abbreviated transcription (Latin):
fiequent̾ fui. t̃reqũtiꝰ enĩ
picła sustuuit. qñ ceteri.
Dem̃ exponit plagas sub¬
dens. Auideis qͥnquies
.i. quinq uicib: accepi
quadragenas penstiones.
unaminus. ne mmiseri
didentar. Quinqͥes
sed legem moysi acespds
ꝑlagas xixix. sic septũ
lindeutero nomuo. Qdͣ¬

Expanded text:
frequenter fui. Frequentius enim cula sustinuit quam caeteri. Deinde exponit plagas, subdens: A Judaeis quinquies, id est quinque vicibus, accepi quadragenas percussiones una minus, ne immisericordes viderentur. Quinquies um legem Moysi, accipiens plagas XXXIX, sicut scriptum est in Deuteronomio. Q
Abbreviated transcription (Latin):
bat accipere: qr ñ illos dili¬
gebat: s iõ magis: quia eõ
putem occasionẽ pseudo.
.i. quia diligo uos. ⁊ ħẽ qd¬
ait. qd̾ aũ facio ne̾: ⁊ faciã
semꝑ. ut meo exemplo:¬
amputem occasionẽ eorũ:
qui ꝑme uolunt hr̃e crca
sionem. sumendi urã. In¬

Expanded text:
bat accipere, quia non illos dilgebat, sed ideo magis, quia eos putem occasionem pseudo, id est quia diligo vos. Et hoc esait, quod autem facio nunc et faciam semper, ut meo exemplamputem occasionem eorum qui per me volunt habere sionem sumendi vestra. In
Abbreviated transcription (Latin):
equid. qd̾ poss hominib¬
dici. ⁊ tenuit ap̃se: qd̾ n᷑
poss dici. gͦ. ⁊ audiatur:
ad qd̾ possumus attingere.
⁊ c̃dlatur: ad qd̾ ñ possumis.
Sidiceremius illi. rogamꝰ
te: explica magnitudinẽ¬
ipsius. nñe fortehoc resp̃¬
que ui teo⁊ fiame potest

Expanded text:
posset hominibdici, et tenuit apud se quod non posset dici. Ergo et audiatur od possumus attingere, et credatur ad quod non possumus. diceremus illi, rogamus te, explica magnitudinipsius, nonne forte hoc respoquem video, si a me potest
Abbreviated transcription (Latin):
sue cũm pꝰe cogitate. nmis discepta stiłr
taqunebonr. quid uta significarent. mentĩ
ertactio conantis s deciat esfecius. e bnd mi
duuntus aduta. itellexit: quid illud sigc̾a¬
ret hocusione qne dicitur istellecaialiso.

Expanded text:
sive cum postea cogitatae. Cum vero disceptabatur et requirebatur quid illa significarent, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus donec mens divinitus adjuta intellexit quid illud significaret hac visione. Quae dicitur intellectualis
Abbreviated transcription (Latin):
asplend. n acalore. Intelligitur gͦ ultͣ oĩa sydã
mundi fuisse raptus. ⁊ iõ: magnificum ⁊ mira¬
bile ẽ qd̾ narrat. Frimum celũ aerium ẽ. unde
dñt auesceli. Scd̾m: firmamentum. uñ inge
fruuntur dĩ contemplatione ad qd̾ cũ dicit sera¬
ptum: sig̾cat: qd̾ ds ostendit ei utã: in qͣ uiden¬

Expanded text:
a splendore, non a calore. Intelligitur vero ultra omnia sidera mundi fuisse raptus, et ideo magnificum, et mirabile est quod narrat. Primum coelum aereum est, unde dicuntur aves coeli. Secundum firmamentum, unde in Genfruuntur Dei contemplatione. Ad quod cum dicit se raptum, significat quod Deus ostendit ei vitam in qua viden
Abbreviated transcription (Latin):
lilcis. celestem angłm att decipiat. qdꝗ¬
i aderumpnas huins uite ꝑtinet. Tranffigu¬
rat enim se. ad temptandum eos quosita erl¬
riopusẽ. Pad decipiendum aliquos: ꝓnt iustũ
ẽ ad qd̾: magna d̾i misedia necessaria ẽ. neqͥs¬
qm: cum bonos angłos amnicos hr̃e se putat:
hãt malos. demones. fictos amicos. eosq: tãto
nocentiores. qnͣto astutiores. ac fallatiores. pa¬
titur inimicos. neq scĩ: ⁊ fideles: umus ueri
dei cultores. ab eoꝵ fallacis ⁊ multi formi tẽp¬
tatione securi sunt: inhiis dieb malignis ubi
ista sollicitudo ñẽ inutilis: necum sathanas
setransfigurat fallendo: ad aliqua ꝑuitiosa se¬
dueat. Nam qñ sensus corꝑis fallit: m̃tẽ uͦ non
mouet auera rectaq sententia: q̃qͥsq uita
fidelẽ gerit: nullum ẽ inreligione ꝑiculum.
Ueum sebonum fingens:. ea fac̾ ł dicit: que
bonis angłis congruunt: ⁊̃ si c̃daturbonus:
abena⁊ adsua pncipit d̃ncere: ne quis pꝰeĩ ete:

Expanded text:
liquem coelestem angelum, ut decipiat: erumnas hujus vitae pertinet. Transfigurat enim se ad tentandum eos quos ita ervel ad decipiendum aliquos, prout justum est. Ad quod magna Dei misericordia necessaria est, ne quisquam cum bonos angelos amicos habere se putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores quanto astutiores ac fallaciores patitur inimicos; neque sancti et fideles unius veri Dei cultores ab eorum fallaciis et multiformi tentatione securi sunt, in his diebus malignis, ubi ista sollicitudo non inutilis, ne, cum Satanas se transfigurat, fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam, quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum. Vel, cum se bonum fingens ea vel facit, vel dicit quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur, bonus aliena ad sua incipit ducere, ne quis post eum ea
Abbreviated transcription (Latin):
neT eiat enim pp̃se ilȩ hostie dicebãt᷑¬
ne sicit offerrimodorem suelitatis
s quia illum figurabãtur. qui¬
tatis. quia ꝓiusticia ẽ occisus¬
nos. ⁊ tra qͣm exequebatur. dusq admnor¬

Expanded text:
e hostiae dicebantur offerri in odorem suavitatis, sed quia illum significabant, quitatis, quia pro justitia est occisus quam exsequebatur, et usque ad mor
Abbreviated transcription (French):
pͥusinse ip̃o humana dnunis socianit ꝑut̾usq
nature counitionẽ inuna ead̾ꝙ ꝑsona. Demider
omnes sideles patͥ roconcihauit deo: dum sanati
sunt abimpietate suꝑbie: quicum qi humil i¬
tatemͥ credend̾o dilexer. ⁊ q̾iligendo unitati

Expanded text:
us in seipso humana divinis sociavit, per utriusque naturae communionem in una eademque persona. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati
Abbreviated transcription (Latin):
allum ⁊multa intenacent spai maxime
peceĩ int̾uallum longe nos distingnit atq
abicit. In hac tanta distantia ui eẽt nobis
ina qͣueniremus ad deum: aceed̾ hõ ad deũ.
⁊ par̾ce hominis: hõ s totus ds ⁊ totus homo.

Expanded text:
illum, et multa interjacent spatia, maxime peccati intervallum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et parte hominis homo,
Abbreviated transcription (Latin):
lege. lertam erit: ingłia. Primuni fuit. gno¬
rantia lagoris. Scd̾m. desꝑatio eitiatiomis.
Terciumodeptio sanitatis. ¶Ante legẽ itĩau
homo mobum ñ agnoscebat suum ciõq filea¬
bat. nec qgrebat remedium. Utautemsetu
subintrait: ⁊ ostendit languidis uulneri
sanari uolentes: quod querebant inuontes
nequibant. Tand̃ gͥ: consid̾ans hõ: reminẽ
ꝑlegem iustificari: qi ꝑdutatue e d

Expanded text:
lege, tertium erit in gloria. Primum fuit ignorantia languoris, secundum desperatio curationis, tertium adeptio sanitatis. Ante legem namque homo morbum non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedium. Ut autem lex subintravit et ostendit languidis vulnera sanari volentes, quod quaerebant, invenire nequibant. Tandem igitur considerans homo neminem per legem justificari, quasi per d
Abbreviated transcription (Latin):
inde: ne frustra udeatur data: curdata sit ex¬
rem timore : cessarent homines dransgredi.
ut qñq id̾ face̾nt uoluntate. Data ẽ gͦ: ut
ppłm dei eruduret: subtimore di.ut dignis
transgͥs .i. ut homo suꝑbe desius utrib fidens: ae¬
cꝑet̾ precepta: inquib deficiens ⁊ fc̃s p̾uarica
giedi humiliaretur. ut medicus optaretur
qui sibi iñ tribuebant. ⁊ uoluntati sue tiñ
arrogabant. ut lib̾um arbitrium sͥ pritarent
sufficere adiusticiam dicentes. Nondeẽ qui un¬
pleat: s deẽ. qui ubeat. Pata ẽ gͦlex ad domã¬
mitatem. data e ⁊̃ duris. inflagellum data ẽ
⁊̃ rinsignum futuroꝵ ait futura figuris at¬
testaretur. Ecce habes .iiii.datelegis causas
b̾uiter distinctas. que inepła ad romanos.
ꝑlenius explicantur. u̾dr̾. lexsubnttrauit. ⁊ c̃
Positi ⁊ dico. ut staret: donec ueniret semen.

Expanded text:
inde ne frustra videatur data, cur data sit exbendam, id est ut saltem timore cessarent homines transgredi, et quandoque idem facerent voluntate. Data est ergo ut populum Dei erudiret sub timore Dei, ut dignus t ut homo superbe de suis viribus fidens acciperet praecepta, in quibus deficiens et factus praevaricatgredi humiliaretur, ut medicus optaretur, qui sibi tantum tribuebant, et voluntati suae tantum arrogabant, ut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domanmitatem. Data est etiam duris in flagellum, data est etiam in signum futurorum, ut futura figuris attestaretur. Ecce habes quatuor datae legis causas breviter distinctas, quae in Epistola ad Romanos plenius explicantur, ubi dicitur; Lex subintravit, etc. Posita est, dico, ut staret, donec veniret semen,
Abbreviated transcription (Latin):
en isi uelles inplere aliquẽ sinenrs ue sa
uł utris ułali uus rei: ⁊ extendendo. facisaipa¬
tiorem. sic ds̃ diffe̾ndo rem: extendit delidurt. de¬
fid̾ando: extendit auimum. extendendo facrtra¬
pacẽ. Desid̾emu s gͦ: quia implendisittius hacẽ
uitanr̃a. ut desid̾ando exerrraniur. am̃utẽnos et̃¬

Expanded text:
im si velles implere aliquem sinum, et nostvel utris, vel alicujus rei, et extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo rem, extendit desiderium; desiderando, extendit animum; extendendo, facit capacem. Desideremus ergo quia implendi sumus. Haec est vita nostra ut desiderando exerceamur: tantum autem nos e
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ. qui ita uirert̃ ante inortẽ ut possint ħ eis utili
ta cẽpꝰ mortẽ slam qui sñ fide oꝑante ꝑdilectionẽ
euisq sacram̃tis decorꝑib erierunt frustra ilł asui
hmooi pictatis ĩpenduntur offã: cuiꝰ dium bic essent¬
istam finiens quisq uutã nͥ ꝗ merũit in ip̃a ñ pot̾u

Expanded text:
is haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis impenduntur officia, cujus dum i
Abbreviated transcription (Latin):
ei benepla¬
cuierit. ut ñ
cum uene¬
ro tanccel¬
lecte fiant.
umaute
presens fue¬
ro. quos pro¬
epistolas hõ
mitam ꝑ¬
ferre grati¬
am uram
imierusalẽ.
uodsi di¬
gnum fue¬
rit ut ego
eam: mecũ

Expanded text:
ei bene placuerit: ut non cum venero, tunc collectae fiant. Cum autem praesens fro, quos proepistolas hos mittam perferre gratiam vestram in Jerusalem. Quod si dignum fuerit ut et ego eam, mecu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ aulitũ dequa ait onilier insipiens &e¬
auertent untes dicens: sa nes occltes ubñ¬
ter attingite. ⁊ aque furtiue dul¬
ad fabłasã cedinem. ħ it mulier. uanitas
: ĩpiors. ẽ cum sit mops panis.
u̾itatis. ꝓmittit scĩam ueritatis. quã ipsa occlta¬
tion̾e om̃dat. ⁊ quasi ꝯdit ut libentius audiatirr.
cuiꝰ ꝓhibitã fuirant᷑ seducti audientiã. ħ is occłta¬
tio faet. qͥi pruritũ maurib sp̃ualit fornicãtib.¬

Expanded text:
per mulierem de qua ait: Mulier insipiens aetereuntes, dicens: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, quae cum sit inops panis veritatis promittit scientiam veritatis, quam ipsa occultatione contendat, et quasi condit ut libentius audiatur, cujus prohibitam furantur seducti audientiam. Haec enim occultatio facit quasi pruritum in auribus spiritualiter fornicantib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdesidiis siris deci uelint ut ã
magistris ostantib ⁊ u̾acib ad¬
nabunt S hos ꝯuertantort qui ħ̾ illos
doceant: q̃ libent audiant qr u̾i
ndctiina fabuł uacent. Ip̃i dico:¬

Expanded text:
desideriis suis doceri se velint; ut a magistris constantibus atque veracibus ad hos convertantur, qui haec illos doceant, quae libenter audiant; quia doctrina, fabulis vacent.
Abbreviated transcription (Latin):
nerra matiiiq adqs diuare debuertntigẽ¬
tles uꝰ: exdiu̾so ueliiti pariece: ad eũd lapidem
angłarem uenientes: ũ erant adtalia cogendi.
Siquis uͦ hiis qui eroeumcisione uen̾ant: tali¬
bq sacram̃tis ad huc dediti erant: ult uellent
sic̃ tymoth̾s. conferre congruentiã: ñ̾ eraut ꝓ¬
hibendi. s simbiis confidebant: erant ꝑditi.
.n .ꝓ. licebat gͦ hiis: qͦs fides que reuelata ẽ eis
iamimbutos inuenat: illa tene: ne uideant᷑
imꝓbata potiꝰ: qͣm t̾minata. gentib uͦ ñ sunt
imponenda. ne uideantur: aut ñ eã ꝓmitten¬
di xp̃imstituta. aut adhuc ꝓmitt̾ẽ. s cessando:
iam appareant signa futuri fuisse. q̃ c̃ honoie
paulatun deserendo: erant sepelienda. ñ ut sa¬
crilegia gentium fugienda. pꝰeauͭ. ⁊ inqm cum
honore sepulta sint: ab omnib xͥanis. ureꝑa¬

Expanded text:
s durare debuerant. Gentiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem lapidem angularem venientes, non erant ad talia cogendi. Si qui vero his qui ex circumcisione venerant talibus sacramentis adhuc dediti erant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant prohibendi; sed si in his confidebant, erant perditi. Licebat ergo his quos fides quae revelata est eis, jam imbutos invenerat, illa tenere, ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne videantur aut non causa promittendi Christi instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea vero tanquam cum honore sepulta sint, a Christianis
Abbreviated transcription (Latin):
cesorreñ emiis benedictionis. Paratã dico:
Intos.p̾nu s ut sitopus cuitatis ⁊ mag¬
nuuta deluon egoantẽ cur large detis ⁊
umuutparoe seminat .i. dat.
camuosiil paue tiuetet rettibutionẽ.
Mon paire seminat allez ꝗͥ¬

Expanded text:
aeternae benedictionis. Paratam dico, scilicet ut sit opus charitatis et magnt, ego autem cur large detis, qui parce seminat, id est dat, parce et metet retributionem. Non parce seminat ille
Abbreviated transcription (Latin):
ter. s ad głiam audientiũ
intłłr locutus: corinthiis ꝓficit. ulita. siue
enim. Excessũ m̃tisdic̃: qd̾ m̃te leuatur ad intel¬
ligenda celestia. Estasis: ũbũ ẽ gẽum latineã:
unou̾bo exponi pot̾: sidicat᷑: exressus. mexces
suuͦm̃tis: duo intelligunt᷑. ł pauor ł intentio ad
suꝑna. ita: ut qͦdãmꝰ amemoria labant᷑ infi̾
na dei mundũ istũ excedentia: teuelata sẽ. De

Expanded text:
ter, sed ad gloriam audientium intelligitur locutus, Corinthiis proficit. Vel ita, sive enim. Excessum mentis dicit quod mente levatur ad intelligenda coelestia. Exstasis verbum est Graecum, Latine autem uno verbo exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiorna Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te excedimus ⁊ si noscõ
mendamꝰ: inquo putamur
rẽdĩ ẽ. qͥnos sic exaltauit.
ułdeo c̃. dimittendũ. ñ ab
hoĩe uidicandũ. Sienĩ su¬
ꝑbe putatur locutus. qd̾ ẽ.
q. insania dumse laudat
ueꝵ dicens. dimittendũ¬
insania habetur.Siue so¬
brii sumus: ut n alta dica¬

Expanded text:
mente excedimus, id est mendamus, in quo putamur Dei est, qui nos sic exaltavit. Vel, Deo est dimittendum, non ab ine judicandum. Si enim superbe putatur locutus quod  insania, dum se laudat verum dicens, dimittenduinsania habetur. Sive sobrii sumus, ut non alta dica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittitur. ⁊ ꝓcuratores actoresq huiꝰ mundi. ni¬
chil faciunt. nisi quantũ dñs sinit. Iõ ait. Tradidi
satha. uerandos. qr nicħ pot̃ sathanas. nͥ ꝑmissus.
ea uerat sibi datos. ł ante ii potestatis erat apłe
ũbo tradere chabolo. T̃raditio ã hec est qi omotꝰ¬

Expanded text:
mittitur; et procuratores actoresque hujus mundhil faciunt nisi quantum Dominus sinit. Ideo ait: Tradidi Satanae vexandos, quia nihil potest Satanas, nisi permissus qui vexat sibi datos. Tantae autem potestatis erat Apostverbo traderet diabolo. Traditio autem haec est, quia commot
Abbreviated transcription (Latin):
añ bapt̃m oiugẽ hũit q̃ obierit:
ñ ei ĩputatur. Cui ꝓrsꝰ nouo: nec¬
stupra nec alia q̃ ante fueruit:¬
obsunt. sobriũ. Nam ⁊ ministri
rã bibere. ne ebrietate grauent᷑¬
corda eoꝵ ⁊ut sensus uigeat sc̃ꝑ¬

Expanded text:
ante conjugem habuit quae obierit, non ei imputatur, cui prorsus novo, necstupra, nec alia quae ante fueruobsunt. Sobrium, etc. Ministri ram bibere, ne ebrietate graveneorum, et ut sensus vigeat, semp
Abbreviated transcription (Latin):
eramlilstisdico: mundi. bñ lexi¬
eg  elem̃ta mundi: qr lex: ñce
lttebat. łtnͣsitoria: ut ẽ mũdꝰ.
Ułinelementis significantur ueomenie .i. luna¬
res dies.⁊ sabb̃m. que uidei obsuabant.Si ita¬
q iudei subelem̃tis erant: quid diffeit̃ a pa¬
.i. lunares dies sigc̃at. ⁊ sabb̃. que obs̾uabant
uidei. ñ qd̾ melementis sꝑarent: ut pagani. s
ihiis deum uenerabantur: dum paruuliẽ¬
rant. ⁊ ad tempus plenituduus ñ ꝑuen̾ant.
dicnt gͦ paruulus sub pedagogo ẽ : t actore.⁊
tutore. anteqͣm sit adultus: ita uideis adhuc
paruuł: lex fuit pedagogus. qr timore comp̃s¬
sit. ⁊ p̃ceptis dei s̾uire coegit. fuit ⁊̃ tutor ⁊ ac¬
tor uicłis. qͦs d̾s ħedes instituit. dum pariui¬
lierant cognitione dei ⁊ urib resistendipec¬
diũ. adeo instituti. hisgͥ fuit lextutoris loco
dum ecͣ malignorum sp̃uum impugnationẽ:
⁊ gentilium pfuafiones: quias ydolatriam

Expanded text:
undi, bene lex dicitur elementa mundi, quia lex non ittebat, vel transitoria, ut est mundus. Vel in elementis significantur neomeniae, id est lunares dies et Sabbatum, quae Judaei observabant. Si itaque Judaei sub elementis mundi erant, quid differunt a paest lunares dies significat et Sabbata, quae observabant Judaei, non quod in elementis sperarent, ut pagani, sed in his Deum venerabantur, dum parvuli erant, et ad tempus plenitudinis non pervenerant. Sicut ergo parvulus sub paedagogo est et actore et tutore, antequam sit adultus, ita Judaeis adhuc parvulis lex fuit paedagogus, quia timore compressit, et praeceptis Dei servire coegit. Fuit etiam tutor et actor Judaeis quos Deus haeredes instituit, dum parvuli erant cognitione Dei, et viribus resistendi pecssent domini a Deo instituti. His fuit lex tutoris loco, dum contra malignorum spirituum impugnationes et gentilium persuasiones, qui ad idololatriam
Abbreviated transcription (Latin):
onia: qua decã ap̃infenas detinebant᷑. Ad
qd̾ dm̃s. quod nã erant eis dimissa: ꝑfidem.
⁊ penitentiam. s om̃imodũ remissions effec.¬
tum consenitiñ fuerant. Est enmi duplex re¬
ĩmssionis effectus .i. carere pena ⁊ fiui głia.
Arperum babuer̃: ante xp̃i mortẽ. qr penã
ne uisionis. a qua differebantur deo susten¬
tante eoꝵ d̾elicta. Adostensionẽ iusticie eius
in hoc tp̃e .i. ut ostend̾et: intemꝑe morts Aͥ:
iusticiam suam. qua coronat sꝑantes in se.

Expanded text:
omnia, qua de causa apud inferos detinebantur. Ad quod dicimus, quod omnia erant eis dimissa per fidem et poenitentiam, sed omnimodum remissionis effectum consecuti non fuerant. Est enim duplex remissionis effectus, scilicet carere poena, et frui gloria. Alterum habuerunt ante Christi mortem, quia poenam  est eis gloria divinae visionis a qua differebantur Deo sustentante eorum delicta. Ad ostensionem justitiae ejus in hoc tempore, id est ut ostenderet in tempore mortis Christi justitiam suam qua coronat sperantes
Abbreviated transcription (Latin):
iuls hocorat apłs: ut hiis bene
pareant ꝓbati enim uidentur: dum iudieãt
peccatores. Sigͦñ suit qͦs uidicent: cessante au¬
ctoritate: qi re ꝓbiuidentur Attende qd̾ ait
ẽeuimhie. gradei. qͣsola: hoĩes libantur amalo.
⁊ sineqͣ. nullũ ꝓrsus: siue cogitando siue uo¬
lendo: ⁊ amando: siueagendo: faciunt bonũ.
ñsolum: ut monstraute ip̃a: quidfaciendum
sit sciant: uer̾ ⁊̃: ut prante ip̃a. faciant cum
luone qd sernt. Hanc quippe inspirationẽ
bone uolutatis: ⁊ oꝑis: poscebat apłs corin¬
thiis. eumdicebat: oramus nequidinali faci¬
dam uͦdieunt: nos ñ deb̾e petẽ asempiterna
tis quia ñ peccare in potestate sichabemus:
nt hocsine aduitorio diuine gr̃e impłe possi¬
mus: Pianemquit: libm arbitum adħnobͥ
suffieit Quar gͦ. aycit aplo. orannie. pbreos¬

Expanded text:
mus. Hoc orat Apostolus, ut his bene pareant: probati enim videntur, dum judicant peccatores. Si ergo non sint quos judicent cessante auctoritate, quasi reprobi videntur. Attende quod ait  sola homines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum, non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis et operis poscebat Apostolus Corinthiis, cum dicebat: Oramus ne quid mali facidam vero dicunt nos non debere petere a sempiterna cis quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
fecit cͥum dona dedit. qd̾¬
bis: exꝑti: ne dubitent seaba
posse puniti. Quia uidet.¬
i ⁊sie innomineaus. mortie
suscitatos. demonessiga
tos. surdis audit  ti¬
tis affatum: clandis g̃sftuĩ
cecis uisum e a¬

Expanded text:
fecit, cum dona dedit, quod experti non dubitent se ab eo posse puniri. Quia videt in nomine ejus mortuos suscitatos, daemones tos, surdis auditum, mutis affatum, claudis gressum, aecis visum e
Abbreviated transcription (Latin):
que dimissa ndubitamus in baptismo. s illa:
que huinane fragilitati: qmuis parua: tñcre¬
bra subreppunt. q̃si colecta ccͣnos fuu̾it: ita
nos grauabt̃: ⁊ oppͥment: sicrit unũ aliqd̾
grande peceatũ. Quid enim int̾ ẽ ad naufra¬
gium: an. uno graudi fluctunauisoꝑiatur.
⁊obruatur: anpaulatum subreppensaqͣm sen¬
tiunam: impleat nauẽ: atq demergat: Ideo:
ieutnia: ⁊ elemosine: ⁊ orones: iniugilant.
⁊ cotidianam agere penitentiã ñcessamus.
humiliantes animas nr̃as.⁊ dicentes: dimit

Expanded text:
quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa quae humanae fragilitati, quamvis parva, tamen crebra subrepunt: quae si collecta contra nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim interest ad naufragium, an grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam impleat navem atque submergat? Ideo jejunia, et eleemosynae, et orationes invigilant, et quotidianam agere poenitentiam non cessamus, humiliamus animas nostras dicentes: dimit
Abbreviated transcription (Latin):
fẽs ẽ ꝓnob̾ maledictum. Sic̃ñ tumut de eodẽ.
dicere: ꝓomiub mortuus ẽ. hoc emnnẽ: ma¬
ledictus ẽ: quod mortinis ẽ qr mors ip̃a: ex
maledicto ẽ. ⁊ maledictiuui ẽ: omne peccatũ.
suie ip̃m qd̾ fit: ut sequatur supplicium. siue
ip̃ni supplicũ. qd̾ uocatur peccatũ: qr expecc̃o
fit. Suscepit autẽ xͦ. sine reatu. supplicium
nr̃m. ut iñ solũet reatũ nrm̃ ⁊ finuet ⁊̃ suppli

Expanded text:
timuit de eodem dicere, pro omnibus mortuus est. Hoc enim est maledictus quod mortuus est, quia mors ipsa ex maledicto est, et maledictum est omne peccatum, sive ipsum quod fit ut sequatur supplicium, sive ipsum supplicium, quod et vocatur peccatum, quia ex peccato fit. Suscepit autem Christus sine reatu supplicium nostrum, ut inde solveret reatum nostrum, et finiret eti
Abbreviated transcription (Latin):
suum insimilitudinẽ carnis pecc̾i. ut deper¬
cato: dam pnaret peccatum mearne. Qd̾ en im
dix̃at: similitudinẽ carnis peecati: hoc etiam
appellat peccatum: cum ait: ut de pecc̃o: ⁊c̃
qr enm depeccato mors ẽ illa aũ caro: ꝙͣuis
exuugne: tñ mortał fuit. eo ip̃o qͦ mortalis
paulus ñtimuit dicere peceatũ: Plane ho
malodictus ẽ appellatus. qui pendet in ligi
ontumelia indeo putanda ẽ. exparte qͥppo
mortali: pependit uiligno. Mortalitas ay
exmaledictione peccati pͥmi hominis ẽ. S
gͦ diceret: mors maledicta ẽ: nemo exhorre¬
ceret. Item. Si gͦdicet: pecc̃ maledictum est
neno miraretur. Qiuid autẽ pepenait inl¬
gno: nͥ caro mortał : cuius mortalitas expeco
pendebat in ligno. Nec meo ⁊̃ maior inuidia
ẽ: qd̾ ad didit: deo. ut dicẽt: maledictus deo
in deutõnomio nẽ habetur: maledictꝰ adeo.
In autiquis tũ hebitoꝵ aodicib ñ habetur

Expanded text:
carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne . Quod enim dixerat similitudinem carnis peccati, hoc etiam appellat peccatum, ubi ait, ut de peccato, etc. Quia enim de peccato mors est, illa autem caro quamvis ex Virgine, tamen mortalis fuit; eo ipso quo mortalis Paulus non timuit dicere peccatum? Plane hoc maledictus est appellatus qui pendet in ligno, contumelia in Dominum putanda est. Ex parte quippe mortali pependit iex maledictione peccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors maledicta est, nemo exhorresceret. Item, si diceret: Peccatum maledictum est, nemo miraretur. Quid autem pependit in ligno nisi caro mortalis, cujus mortalitas ex peccpendebat in ligno. Nec in eo etiam major invidia est, quod addidit, Deo, ut diceret: Maledictus Deo in Deuteronomio nunc habetur, maledictus est Deo. In antiquis tamen Hebraeorum codicibus non habetur
Abbreviated transcription (Latin):
aliis. qr ꝑ doctͥnam euangncam: peccatum
dunitut᷑ credenti. ⁊ cũ res exig̃: siunt miracła.
quib comin̾datur doctrina. qr en ĩ incre dibile
uidebat᷑. qd̾ p̃dicabat᷑. iõ signis ⁊ ꝓdigiis ab
apłis factis: firmabatur. ne diffid̾ent hoĩes.
c̃ebiis que dicebant: qui tanta faciebant.
aũ erubescere sigcat : qui: qd̾ tradid̾ant: in
rep̃hersione ueniebat. nec quoqͣm uirautis
testimonio firmabat᷑. ⁊ discordabat adoctͥna
peccata remittit. ⁊ uistificat. ut aicdamorte
detin̾i ñ ualeat: signatus minist̾i̾o erucis.¬
unde subd̾. eũ głm dico: ualens: in salutem
oini credenti. qd̾ uͦ dix̾ omni: det̾minat.
udeo pͥmũ credenti.⁊ greco .i. gentili. qd̾ ĩ
greco: manifestũ ẽ. Ingreco enĩ gentilẽ sig̾c.

Expanded text:
aliis: quia per doctrinam evangelicam peccatum dimittitur credenti, et, cum res exigit, fiunt miracula quibus commendatur doctrina. Quia enim incredibile videbatur quod praedicabatur, ideo signis et prodigiis ab apostolis factis firmabatur, ne diffiderent homines de his quae dicebant qui tanta faciebant. autem erubescere significat, quia quod tradiderant, in reprehensionem veniebat, nec quoquam virtutis testimonio firmabatur, et discordabat a doctrinpeccata donat, et justificat; ut a secunda morte detineri nUnde subdit: Evangelium dico, valens in salutem omni credenti. Quod vero dixit omni, determinat: Judaeo primum credenti, et Graeco, id est gentili, quod in G
Abbreviated transcription (Latin):
im̾p̃ssũ ẽ. sromꝰ. uitio sanato ꝑ grãm: nat᷑a¬
liter fiunt eã q̃ legis sunt. nqd ꝑ nature nom̃
it alsctum ẽ. negata sit gr̃a. s potius ꝑ grãm
reꝑatanatura. qͣ grã intiori hoĩe innouatos
le iusticie sc̃ribit᷑ qͣm deleu̾at cuspa. Hoc¬

Expanded text:
impressum est. Proinde vitio sanato per gratiam naturaliter fiunt ea quae legis sunt: non quod per naturae nomen, ut dictum est, negata sit gratia, sed potius per gratiam reparata natura, qua gratia interiori homine innovato lex justitiae scribitur quam dele
Abbreviated transcription (Latin):
minaris. aliautera.
ar gredit᷑. grauius accusas¬
ominaris:  eos de peccatis: eo qd̾¬
ta  płra hrẽnt auxilia.
ignt turalẽ legẽ. tuaũ ude.¬

Expanded text:
minaris, alia littera. aggreditur, gravius accusans eos de peccatis, eo quod plura habent auxilia; bet naturalem legem. Tu aute
Abbreviated transcription (Latin):
Uł estis sig .i. discreti amalis. T̃ hoc: indie redẽpti¬
onis .i. baptismi. mĩs ⁊̃ amaritudo. indi
MMls unas subitus futror. ⁊ indignatio¬
que ẽsiminor sublimatur.
contentio. que uenit deindi¬
guatione. ⁊ ẽ uox. qͣi insanu
⁊blasphemia. que fit indm̃ ł
iuscõs. Blasphemia ẽ: ꝑ qͣm
peius ẽ blasphemare qmͣ pe¬
ierare. quia peierando: false¬
rei adhibetur testis d̃s. blasp
blasphe¬
hemando: de ip̃o dõ: falsa dũr.¬

Expanded text:
ti, id est discreti a malis. Et hoc in die redemptionis, id est baptismi. Omnis etiam amaritudo, in ira, id est subitus furor, et indignatioest si minor sublimatur: contentio, quae venit de indignatione, et est vox quasi insani: et blasphemia, quae fit in Deum sanctos: blasphemia est per quam peius est blasphemare quam peierare, quoniam peierando falsrei adhibetur testis Deus, blasphemando de ipso falsa d