comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assũpta a sc̃o sp̃u inunã personam diuitatis suȩ. sicut assũpta est a filiodĩ
ex uirgine maria humanitas inunam suȩ deitatis personã. Neq: enim
columbã beatificauit sp̃s uel illũ flatũ uel illũ ignẽ sibiq & personȩ sux
in unitatẽ habitũq coniuxit inet̾num. sed apparuerunt ista sicut oporti¬
ne apparuerẽ debuerunt creatura seruiente creatori. & ad nutũ eius
qui in cõmutabilit̃ inseipso perman& adeũ significandum & de monstra¬
dum sicut significari & demonstrari mortalib oportebat ad tẽpus ostena
sunt Sic & hoc miraculo demonstrari uoluit perspetiem columbȩ &q
ma untionis prȩsentiam suam adesse quẽ ille speties designabant ad
ȩdificationẽ fidei quundam infidelium & infide rudium mentium me¬
ritis & orationibus serui sui. ut adimpleretur qđ ore ueredico de inse

Expanded text:
assumpta a sancto Spiritu in unam personam divinitatis suae, sicut assumpta est a filio Dei assumpta a sancto Spiritu in unam personam divinitatis suae, sicut assumpta est a filio Dei et virgine Maria humanitas in unam suae deitatis personam. Neque enim columbam beatificavit Spiritus vel illum flatum vel illum ignem sibique et personae suae in unitatem habitumque coniunxit in aeternum. Sed apparuerunt ista, sicut oportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum eius, qui incommutabiliter in se ipso permanet, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebat, ad tempus ostensa sunt. Sic et in hoc miraculo demonstrari voluit, per spetiem columbae et chrisma unctionis presentiam suam adesse; quem illae speties designabant ad aedificationem fidei quondam infidelium et in fide rudium mentium meritis et orationibus servi sui, ut adimpleretur, quod ore veridico de in se
Abbreviated transcription (Latin):
ecclasticũ morem ibaptitatus ẽ trina mersione in nomine sc̃e & indiuid
perunctus sacro crismate cũ signo sc̃ȩ crucis dñi nr̃i iħũ xp̃i
Baptirantur a ut̃ de exercitu eius tria milia uirorũ exceptis paruulis
& mulieribus Baptizantur sorores eius a lbo fledis & landehildis. &
factũ est magnũ gaudium in illa die angłis scĩs incȩlo & hominib deuotis
in t̾ram Demiraculo siquidem qđ dñs est dignatus ostendere percolũbȩ
spetiem in allatione crismatis sicut &dealiis rata ẽ catholicorũ patrun
sequenda sententia quadicitur. Diuina operatio siratione cõprehen¬
ditur ñ est admirabilis. nec fides hab& meritũ. cui humana ratio p̃bet
experim̃tum Legimus sc̃m sp̃m in spetie columbȩ. non aut̃ innatura co¬
lumbȩ super dñm quando baptitabatur apparuisse. quia ipsa colũba

Expanded text:
aecclesiasticum morem baptizatus est trina mersione in nomine sanctae et indiaecclesiasticum morem baptizatus est trina mersione in nomine sanctae et indiperunctus est sacro chrismate cum signo sanctae crucis domini nostriBaptizantur autem de exercitu eius tria milia virorum, exceptis parvulis et mulieribus. Baptizantur sorores eius Albofledis et Landehildis. Et factum est gaudium magnum in illa die angelis sanctis in celo et hominibus devotis in terra. De miraculo siquidem, quod Dominus est dignatus ostendere per columbae spetiem in allatione chrismatis, sicut et de aliis, rata est catholicorum patrum sequenda sententia, qua dicitur: Divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis, nec fides habet meritum, cui humana ratio prebet experimentum. Legimus, sanctum Spiritum in spetie columbae, non autem in natura columbae super Dominum, quando baptizabatur, apparuisse, quia ipsa columba,
Abbreviated transcription (Latin):
mmesuo apłica doctrina & uirtutum gr̃a alter rep̃sentari uidebatur silue¬
teꝵ Ingreso aut̃ infomtẽ uitalẽ ludouico. sc̃s ep̃s dixit ore facundo
Mitis depone colla sicãber. adora qł incendisti. incende qđ adorasti
prȩceptis salutarib: illum instituens humili deuotione uenerari ȩccłas
adcultum relegionis ȩdificas ut dm̃ adoret in eis quas rigida profanita¬
te incendere consueuerat. & idola quȩ inasilis suis prodõ adorare sole¬
bat. fidei ardore succensus deiciendo incenderet Cuius sapientia mira¬
da est inbreuitate sermonũ. quibus discretionẽ ostendit. int̃illam
adorationẽ & seruitutẽ quã sepe a sc̃is uiris honore uenerationis & amor
quã cultu diuinitati debito dõ soli uixta p̾ceptũ ipsius non atem
ullicreaturȩ ex hibendam sc̃ȩ scripturȩ lectione cognoscimus Et sicc
post confessionẽ orthodoxe fidei ad int̾rogationẽ scĩ pontificis scđm

Expanded text:
in quo apostolica doctrina et virtutum gratia alter representari videbatur Silvein quo apostolica doctrina et virtutum gratia alter representari videbatur Silvester, ingresso autem in fontem vitalem Hludowico, sanctus episcopus dixit ore facundo: 'Mitis depone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'; preceptis salutaribus illum instituens humili devotione venerari aecclesias ad cultum religionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asilis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deiciendo incenderet. Cuius sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe a sanctis viris honore venerationis quam cultu divinitati debito Deo soli iuxta preceptum ipsius, non autem ulli creaturae exibendam sanctae scripturae lectione cognoscimus. Et sic post confessionem orthodoxae fidei ad interrogationem sancti pontificis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Seĩficago paũt sonte nutu diuino crisma defuit Etciuia ꝓrt̃ płi pressuram
ulo tonpotebut e gressus ȩccłe uel ingressus. sc̃s pontifex occulis aemandb
Protensns ineolum cȩpit tacite orare cũ lacrimis etecce subito columba
ncuer e andidior attulit in rostro ampullam crismate sc̃o repletamo cuubs
odore mirifico super om̃s odores quos ante inbaptisterio sen¬
serant
om̃s duiaderant in estimabili suauitate repletisunt ac¬
cipi¬
ente aũt sc̃o pontifice ipsam ampullam:speses colũbȩ
disparuit De quo crismate fudit uenerandus ep̃s infontem sacramentũ
uiso aut rex tanto miraculo abnegatis diaboli pompis & operibus expsn
petut se a scõ pontifice baptitari Procedit nouus constantinus adiaerum
salutiferum. in quo delendi erant leprȩ uentris morbi sordesci antiquȩ
peccatorum maculȩ diluendȩ. diuino muneri obsequente beato Reeoaasio.

Expanded text:
Sanctificato autem fonte, nutu divino chrisma defuit. Et quia propter populi pressuram Sanctificato autem fonte, nutu divino chrisma defuit. Et quia propter populi pressuram ulli non patebat egressus ecclesiae, vel ingressus, sanctus pontifex oculis ac manibus protensis in coelum, coepit tacite orare cum lacrymis. Et ecce subito columba nive candidior attulit in rostro ampullulam, chrismate sancto plenam, cujus odore mirifico super omserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus eius, petiit, se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio,
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea eundiuia ad baptisterium adomo regia prȩparatur. uelisc ac corti
tur ecctȩ cõponitur baptisterium. balsamo & cȩteris odoramentis consełgrar
Calemqi gr̃am dñs subministrabat inpło ut estimarent se paradisi odoribus re¬
foueri Sic que prȩcedentibus sacro scis euangeliis & crucibuscum ymnis &can¬
mois spualib atei lȩtaniis sc̃orumq nominibus acclamantis: Ses ponti fero
nanum tenens regis adomo regia pergit adbaptisterium sub sequente regna
os płoe edum auit simul pergerent : rex interͣgauit ep̃m dicens patro Ne hoc
est regnum dĩ qiđ mihi promittis: Cui ep̃s art Non est hoc regnũ diꝰ. sed initium¬
one perquã uenitur ad illud Cum uero peruenissent abapristerium clericui
ueuisma ferebat apło est interceptus. ut ad fontem uenire nequiuerit

Expanded text:
us. 15. Interea eundi via ad baptisterium a domo regia preparatur, velisque ac cortinus. 15. Interea eundi via ad baptisterium a domo regia preparatur, velisque ac cortintur, aecclesiae componitur baptisterium, balsamo et ceteris odoramentis conspergitur. Talemque gratiam Dominus subministrabat in populo, ut estimarent, se paradysi odoribus refoveri. Sicque precedentibus sacrosanctis euvangeliis et crucibus, cum ymnis et canticis spiritalibus atque letaniis, sanctorumque nominibus acclamatis, sanctus pontifex, manum tenens regis, a domo regia pergit ad baptisterium, subsequente regina et populo. Dum autem simul pergerent, rex interrogavit episcopum, dicens: 'Patrone, est hoc regnum Dei, quod michi promittis?' Cui episcopus: 'Non est hoc', inquid, 'illuviae, per quam venitur ad illud. Cum vero pervenissent ad baptisterium, clericus qui chrisma ferebat, a populo est interceptus, ut ad fontem venire nequiverit.
Abbreviated transcription (Latin):
tico spũ repletus. cuncta quȩ eis uel semini eorum euentura erant p̃dixit.
qualit̃ scilic& successura eorum posteritas regnũ ess& nobilissime ꝓpagatim
rias contra aliarũ gentium incursus adeptura nisi forte abono degent¬
rantes uiam ueritatis reliquerint. & diuersos uitiorum fuerint secuti anfract
quib neglegi sol& eccłastica disciplina & quibus ds̃ offenditur. ac perhoc reg¬
na solent subuerti. atq de gente ingentem trans ferri. Quod de moyse leg¬
mus scriptum. quia spledida facta est facies eius dum respicer& in eum dñs. hoc
& in beatum Reeetta luce splendida illustratum factum fuisse audiuimis
Qm sicut moyses legis lator pło ueteri erat adño constitutus ita & beatus ꝑa¬
mnisrus euangelicȩ grȩ lator. pło in proximo perfontem baptismatis in no¬
uando extitit munere xp̃i electus

Expanded text:
tico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: tico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatorias contra aliarum gentium incursus adeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritatis reliquerint et diversos vitiorum fuerint secuti anfractus, quibus neglegi aecclesiastica solet disciplina, et quibus Deus offenditur, ac per hoc regna solent subverti atque de gente in gentem transferri. Quod de Moyse scriptum legimus, quia splendida facta est facies eius, dum respiceret in eum Dominus, hoc et in beatum Remigium luce splendida illustratum factum fuisse audimus; quoniam, sicut Moyses legislator populo veteri erat a Domino constitutus, ita et beatus Remigius euvangelicae gratie lator populo in proximo per fontem baptismatis innovando extitit munere Christi elect
Abbreviated transcription (Latin):
cents pax uobis egosum: nolite timere manete indibeltome itetas odo
post h ec uerba lux quȩ aduenerat recessit. & meredibilis suouita lsodor
uoea dem aomo remansit ut patent̃ ostendere tur ulue uutoremi pres
solitem pertinens e ssd agendũ cũ magna expetunt d euo touin en quod
sudirm Ropere cõplere. quȩ ascõ pontifice discerenter eamu mnen quos
oncia cepitt eos in firu rmii auc este uisionis duune ota ue rgeleereo¬
sue tu¬
diem. ut in aduentu suo terreant corda mortalium.
sed sub¬
senuenti consolatione de mulceant prȩcedentẽ timorem. in¬
struens
eos ex aue toritate scarum scripturum quomodo singulis qui¬
bus apparuerant. & in primordio apparitionis incusserint indentibus seo
morem. sed post grãm consolationis gratissimã eorum cordib p̃buere lȩto¬
e hilaritatem Cũq iam sc̃s uir eos de talibus sufficient̃ instruxiss&r. propheti¬

Expanded text:
ta: Pax vobis; ego sum. Nolite timere; manete in dilectione mea. Et ta: Pax vobis; ego sum. Nolite timere; manete in dilectione mea. Et post haec verba lux, quae advenerat, recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit: ut patenter ostenderetur, illuc auctorem lucis salutem pertinens esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod entia, coepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant praecedentem timorem: instruens eos ex auctoritate sanctarum Scripturarum, quomodo singulis, quibus apparuerant, et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem, sed post per gratiam consolationis, gratissimam eorum cordibus praebuere laetae hilaritatem. Cumque iam sanctus vir eos de talibus sufficienter instruxisset, prophe
Abbreviated transcription (Latin):
tifex adostium regii cubiculi pulsaturus accessit. ut uidelic ce palta
silentia noctis curis aliis regi absoluto liberius poss& cõmueereter¬
cramr steria uerbi. Quẽ ostus apertis cubicularu regis rerereuten
uscipiunt. & cũ honore debito usq ad penetralia regis ptroducunt
as aprera lacriter ei obuiam prosiluit. eume: amplexus eũipio de uen¬
rabili coniuge in oratorium beatissimi apłorum principis petri. quod
na diximus cubiculo regis contiguum erat processit Cũq illitres
pontitex scilic& & rex atq regina dispositis sedilibus conseduenm
bonũstantibus quibusdam clericis quicũ pontifiee uenerant. & famili¬
anbus regis a terde reginȩ. & sc̃s prȩsul regem monitis instrueret salutarib
uiaclibus cumctis promisit. ubi sunt duo uel tres congregatunnomineu
meo ibisum in medio eorum: repente lux tam copiosa totam rardeuit
reos am sum lamtate solis euincerde Et cum luce uor parit esngnelita di¬

Expanded text:
tifex ad ostium regii cubiculi pulsaturus accessit: ut videlicet per alta silentia noctis aliis curis regi absoluto, liberius posset committere sacra mysteria verbi. Quem ostiis apertis cubicularii regis reverenter suscipiunt, et cum honore debito usque ad penetralia regis introducunt. Sed et rex alacriter ei obviam prosiluit, eumque amplexus, cum ipso et venerabili conjuge in oratorium beatissimi Petri principis apostolorum, quod ut diximus, cubiculo regis contiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scilicet, et rex, atque regina, dispositis sedilibus consedissent, circumstantibus quibusdam clericis, qui cum pontifice venerant, et familiaribus regis atque reginae, et sanctus praesul regem monitis instrueret salutaribus, t quod cunctis fidelibus promisit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum : repente namque lux tam copiosa, totam replevit ecclesiam, ut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter audi
Abbreviated transcription (Latin):
roat boe oma mortuus est hludouieus rer inpacer &enoiult eslisticin
ruml ia Cortuus est anno quinto post quam en alaricb reocle st¬
chorum pugnauit regnauit uocri simul anms tand nta st eoclem
nonto quo mos tuis e hluidouicus parisis reuelonte suassstentabu¬
nom umo neremi defunctum fuisse cognouttu do sib usate noiui
indieaum Hisita gestis eilius chlodomiritili heudouies oeitismom̃i¬
redcodobaldus intfectis fr̃ibus suis quos una cũ eo patre ob itmpore¬
paiso biturico seo dionisio delegauit Nllamuero nouue ntum inꝑa¬
co paritureo um omibus adse pertinentibus magria oele parrsis ure¬

Expanded text:
Post haec omnia mortuus est Hludowicus rex in pace et sepultus est in Post haec omnia mortuus est Hludowicus rex in pace et sepultus est in erunt. Mortuus est autem anno quinto, postquam cum Alarico rege Gothorum pugnavit. Regnavit quoque simul annis triginta. Et eodem momento, quo mom esset Remi, defunctum fuisse cognovit et sibi assistentibus indicavit. His ita gestis, filius Chlodomiri, filii Hludowici regis, nomine Chlodoaldus, interfectis fratribus suis, quos una cum eo post ppago Biturico sancto Dionisio delegavit; villam vero Novientum in pago Parisiaco cum omnibus ad se pertinentibus matri
Abbreviated transcription (Latin):
cessum quid debeat mens dõ placitura prȩsumere: Quotiens um uers
poscit religionis causa concilium. te cuncti fr̃s euocante conueniant
Et si quos eorum spetilis ne gotii pulsat intentio iurgia inter eos oborta
conpesce discusai sacra lege de terminando certamina. Qaucqeđ crpo
uon profide & ueritate constitutum uel prouida dispensatio. & pceptũ
uea instructa relauonis attestatione perueniat fofit: ut de ñncoliumu
osticii eamrtate dati. & tius securitate perfruatur occepti. De tecea coluni
oĩfodici fr̃ carissime huius sc̃i ormisdȩ pontificatus tẽpore am efatus hLu¬
couucus÷ ex gloriosus coronã aure am cum gemonis que regeam s pape ori
buit brato petro sc̃o REanioio suggerente direxit haebeotes papm onu¬
dmisit constentino polim adiustinũ imperatorem inlegatione gsimon anum
cappamin ep̃pr c curatione puellȩ doemoniacȩ ab eatum Rẽ MISiuaa
lit teras suas di rexit

Expanded text:
cessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale cessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum,  instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolumem custodiat, frater karissime. Huius sancti Ormisde pontificatus tempore sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato Petro, sancto Remigio suggerente, direxit. Hic beatus papa Ormisda misit Constantinopolim ad Iustinum imperatorem in legatione Germanum i pro curatione puellae demoniacae ad beatum Remigium litteras suas direxit.
Abbreviated transcription (Latin):
tib ad fidem cũ gente integra conuertisti. & sacri dono baptismatis
consecrasti. saluis priuilegis quȩ me tropolitanis decreuit antiquita
p̾senti auctoritate cõmittimus. augentes studii huius participationẽ
misterii dignitatem. releuantes nr̃as eiusdem remedio dispensationis
excubias Et lic& desingulis non indigeas edoceri. aquo iam probau¬
mus acutius uniuersa seruari: gratius tam̃ e̾t sol& suturis trames
stenditur. & laboraturis in iuncti operis forma monstratur: Pat̾nas igi¬
tur regulas & decreta scĩssimis diffinita conciliis abom̃ib seruanda
mandamus in his ugilantiam tuam. in his curam fr̃nȩ monita exorta¬
tionis ostendimus his ea quanta dignus est reuerentia custoditis. nullũ
relinquit culpe locum sc̃e obserua tionis obstaculum Ibi fas nefasque
prȩscriptũ est: ibi prohibitũ ad quod nullus audeat adspirare. ibi con¬

Expanded text:
tibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis tibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi con
Abbreviated transcription (Latin):
dño cooperante & sermonẽ confirmante. sequentib signis cõmifet hocm¬
do Dilectissimo fr̃i REMIGIΟ ORMISpΑ Suscipientes plena fr̃nitatis
tuȩ congratulatione colloquia. quibus nos germanȩ salutis tuȩ lȩtis¬
cauit indicio corporali cũ spũalibus officiis incolumitate subnixa. con¬
gruum esse perspeximus hanc ipsam quam mentẽ gerimus uerbis ape¬
rire lȩtitiam agis enĩ sũmi docum̃ta pontificis. dum & p̃dicanda facs
& ea insunuare ñ differs. Prȩrogatiuam igitur de nr̃i sũpsimus electi¬
one iudicii. quando id operatũ tee̾e̾ didicimus. qđ cȩteris a gendum
obnixius imperamus. ut in prouintus tanta longinquitate disiunctis
& apłicȩ sedis uigorẽ & patrum regulis studeas adhibere custodĩ
nuper adminculante superna gr̃a plurimis & apłorum tẽporibus
ȩqui perandis signorũ miraculis prȩdicationẽ salutiferam comitan¬

Expanded text:
Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc mDomino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo. Dilectissimo fratri Remigio Ormisda. Susdpientes plena fraternitatis tuae congratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indicio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et predicanda facis et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiamnuper, adminiculante superna gratia, plurimis et apostolorum temporibus aequiperandis signorum miraculis predicationem salutiferam comitan
Abbreviated transcription (Latin):
quiibierant cum głoriosa uictoria de multis ciuitatis ad propria rediit Con¬
feramus fr̃s hist quȩ in historia ueteri legimus. ea quę in historia huiuspa¬
troni nr̃i reuoluimus Illic nãq scriptum ẽ idria farinȩ ñdefecit. & lechi¬
tus olei non est imminutus. donec dedit dñs pluuiam super terrã iuxta
uerbũ dñi qđ locutus est in manu heliae : & flascones uini ñ defecerunt
usquequo dõ cooperante patratis uictorus rex reuersus furit ad propru¬
iuxta uerbũ dñi qđ locutus est inmanu REMIGII xX.
er idem tempus ab anstassio imperatore codicellos hludouicusre
proconsolatu accepit Cum quibus codicellis &iam illi a nastasius
coronã auream cũ gemmis & tunicam balteam misit. & abea die con¬
decim ciuitates & totidem epõs eisclem presidentes. uices suas in regnohludo¬
uici nuper cũ integra gente ad fidem conuersi perscãm eius pͣdicationem

Expanded text:
qui ibi erant, cum gloriosa victoria de multis civitatibus ad propria rediit. Conqui ibi erant, cum gloriosa victoria de multis civitatibus ad propria rediit. Conferamus, fratres, his quae in historia veteri legimus ea quae in historia huius patroni nostri revolvimus. Illic namque scriptum est: Idria farine non defecit, et lechitus olei non est imminutus, donec dedit Dominus pluviam super terram, iuxta verbum Domini, quod locutus est in manu Heliae; et flascones vini non defecerunt, usque quo, Deo cooperante, patratis victoriis, rex reversus fuit ad propriuxta verbum Domini quod locutus est in manu Remigii. 20. Per idem tempus ab Anastasio imperatore codicellos Hludowicus rex pro consulatu accepit; cum quibus codicellis etiam illi Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatteam misit, et ab ea die condecim civitates et totidem episcopos eisdem presidentes, vices suas in regno Hludowici, nuper cum Integra gente ad fidem conversi per sanctam eius predicationem,
Abbreviated transcription (Latin):
siuim de populo francorum uersus pictauis ciuitatẽ. ibi eñi tunc alaricus rex
gothorũ cõmorabatur. & sic perpagum turonicũ pergens & reuerentiam
brato maptino atq sc̃o fͥllario ex hibens. sicut locis suis lector inue¬
ni& cũ alarico rege gothorum incãpo moglotim se super fluuium glinno
miliario decimo ab urbe pictains bellum c̃seruit Illisq int̾se conpugnan¬
tibus gothi cũ rege suo nimis collisi terterunt: hludouicus sicut uictor ex
feriunt sed propt̃ loricam qua indutus erat ledere nequiuerunt: Magis aut̃
dñs lorica fidei indutum per orationes sc̃i Re MAIGII patris & ꝑatroni sui ad¬
iuuit eum: Patrata si quidem uictoria & multis ciuitatibus suȩ dictioni sub¬
iugatis: usq tolosam perrexit. & thesauros alarici accepiens. per equolisi nõ
ciuitatẽ cuius muri ante conspectũ eius corruerunt. int̾fectis gothis arrianis

Expanded text:
suum de populo Francorum versus Pictavis civitatem, – ibi enim tunc Alaricus rex suum de populo Francorum versus Pictavis civitatem, – ibi enim tunc Alaricus rex Gothorum commorabatur, – et sic per pagum Turonicum pergens et reverentiam beato Martin o atque sancto Hilario exibens, sicut locis suis lector inveniet, cum Alarico rege Gothorum in campo Moglotinse super fluvium Glinno miliario decimo ab urbe Pictavis bellum conseruit. Illisque inter se compugnantibus , Gothi cum rege suo nimis collisi, terga verterunt. Hludowicus, sicut solebat, feriunt, sed propter loricam qua indutus erat ledere nequiverunt; magis autem Dominus lorica fidei indutum per orationem sancti Remigii patris et patronis sui adiuvit eum. Patrata siquidem victoria et multis civitatibus suae ditioni subiugatis, usque Tolosam perrexit, et thesauros Alarici accipiens, per Equolisinam civitatem, cuius muri ante conspectum eius corruerunt, interfectis Gothis Arrianis,
Abbreviated transcription (Latin):
oroceribus francorum tunc per consilium regine suȩ fuen ecctesiam unlion
pe isforup etri eo pauli in parisius ciuitate &perconsilium beatife ausnii
nareliams ciuitate ipiscoporũ synodum conuocauit Inquo conuenturn ur
utila constituta fuere Rex quoq deuotissimus pergens contra alaricum
arbianũ benedictionẽ petuit a sco Re mibio Cui& benedetione de uui
arnatortam in uerbo xp̃ispopondit. Deditq illiplenũ uas ciđđ uuil¬
rams consuetudo flasconẽ appellat deuino qđ beneuꝵ re seut erat̃
fecerat quanddo post baptismum contra gunde baudum pelre sua
inardere uellet illud uinũ dep̃dicto flascone ñ deficerde pubrrime sande
m& aclrgatis familia conumerosa turba populi. & exinde ube rrume sadar
Etuas uini detrimentũ non patitur. sed benedictione dĩ peruem Rea enoi uaa
inditamore fontis inundatione repletur Mouit aut̃ rex cunctũ exercitõ

Expanded text:
proceribus Francorum. Tunc per consilium reginae suae fecit aecclesiam in honore proceribus Francorum. Tunc per consilium reginae suae fecit aecclesiam in honore apostolorum Petri et Pauli in Parisius civitate et per consilium beati Remigii in Aurelianis civitate episcoporum synodum convocavit, in quo conventu multa utilia constituta fuere. Rex quoque devotissimus pergens contra Alaricum Arrianum benedictionem petiit a sancto Remigio, cui et benedictionem dedit et victoriam in verbo Christi spopondit. Deditque illi plenum vas, quod vulgaris consuetudo flasconem appellat, de vino quod benedixit, – sicut etiam fecerat, quando post baptismum contra Gundebaudum perrexerat,inde dare vellet, illud vinum de predicto flascone non deficeret. Bibit ergo inde rex ac regalis familia et numerosa turba populi, et exinde uberrime satiantur; et vas vini detrimentum non patitur, sed benedictione Dei per sanctum Remigium indita more fontis inundatione repletur. Movit autem rex cunctum exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
ie reclusit. & per aredium consiliarium suum pacẽ ahludouico expeti
it hludouicus uero ablatis thesauris cũ prȩda maxima & francorum ex¬
ercitu adpropria est reuersus Et mittens legatum nomine paternum
urum industrium ad alaricum regemgothorum deamicitiȩ intereos conditi¬
one mandauit. Alaricus uero cũpaer pat̾num uellet hludoucum
decipers. apat̃no exploratis quȩ circa eum erant & thesauris eius
in genio subarratis illusus est
tidicbus illis rex hludouicus cum ueniss& parisius ciuitatẽ ubi sedem
suam constituit. ait a dreginam & ad popnlum suum Satis mibi molestun est
qagothi arriani partem optimã galliarum tene̾t Camus euma d so xxen no
peiciamus eos deipsa terra nr̃isq ditionibus duia ualderomaett eaomsu¬
bitiamus habentes iustrtiam aduerius alaricum ad ouem ꝓami roe comcliti¬
ont dimtistum direximus perquem nos decipere uoluit Placutt hoen onsidrõ

Expanded text:
ne reclusit, et per Aredium consine reclusit, et per Aredium consiit. Hludowicus vero, ablatis thesauris, cum preda maxima et Francorum exercitu ad propria est reversus. Et mittens legatum nomine Paternum virum industrium ad Alaricum regem Gothorum, de amicitiae inter eos conditione mandavit. Alaricus vero cum per Paternum vellet Hludowicum decipere, a Paterno, exploratis quae circa eum erant et thesauris eius ingenio subarratis, illusus est. 19. In diebus illis rex Hludowicus cum venisset Parisius civitatem, ubi sedem suam constituit, ait ad reginam et ad populum suum: 'Satis mihi molestum est, quod Gothi Arriani partem obtimam Galliarum tenent. Eamus cum Dei auxilio et eiciamus eos de ipsa terra nostrisque ditionibus, quia valde bona est, eam subiciamus, habentes iustitiam adversus Alaricum, ad quem pro amicitiae conditione legatum direximus, per quem nos decipere voluit'. Placuit hoc consilium
Abbreviated transcription (Latin):
anc pastorem sollicitudinem paulus excitat dicens : Qui suorum & maxime
domesticorũ curam ñ hab& fidem negauit. & est infideli deterior. Quȩ beati
VE MLIGII sollicitudo quantum dño placuerit in iraculo ostenso in eum quieius
ludo uicus rex cumdĩ benedictione per scm REMIGIUMΙ accepta de
uictoria sibi ab eo p̃dicta securus. & in mandatis accipiens ut tandiu ad¬
dimicandũ pergeret. quandiu illi benedictũ uinum sibi abeo datum
incotidiano usupotatũ sufficer&. iter arripuit contra gundebaudum &
godegis lũ fr̃m eius cõmoto exercitumagnoᷤ. burgundiones cũ ingenti
mul titudine uenerunt contra eum super hoscharam fluuium secus castrũ
quidiuion dicitur. ibiq interse atrocit̃ confligentes gundebaudus & go¬
degislus cum burgundonibus tega uerterunt. & uix fuga lapsi euase¬
runt hludo uico ut solebat existente uictore gundebaudus se in auio¬

Expanded text:
Hanc pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum et maxime Hanc pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior. Quae beati Remigii sollicitudo quantum Domino placuerit, miraculo ostenso in eum qui eius dit. 18. Hludowicus rex cum Dei benedictione per sanctum Remigium accepta, de victoria sibi ab eo pdimicandum pergeret, quandiu illi benedictum vinum, sibi ab eo datum, in quotidiano usu potatum sufficeret: iter arripuit contra Gundebaldum et Godeglissum fratrem ejus, commoto exercitu maximo; et Burgundiones cum ingenti multitudine venerunt contra eum super Oscharam fluvium secus castrum, quod Divion dicitur: ibique inter se atrociter confligentes, Gundebaldus ac Godeglissus cum Burgundionibus terga verterunt, et vix fuga lapsi evaserunt. Ludovico, ut solebat, existente victore, Gundebaldus se in Avenio
Abbreviated transcription (Latin):
ma posua est pone rapossunt. aipiam petram uoliueem ꝑora quadam erua
depice locis religiosis remensis ȩccłȩ suo uel suc cessorum suorum tempore con¬
subenelis sat egit. rec torib eccłȩ patent̃ ostendit quia internorũ soll¬
citudi nem non relinquentes ex teriorum prouidentiam ñ debent minuere
cupati quȩ foris debent proximis non impendant. sed sic sibi met ad sp̃ualua
uacent. ut exteriorũ ad ministrationẽ non relinquant. necum curare corpo¬
ralia funditus neglegunt. subditorum necesnͣtibus minime concurant. &s
eis necessaria prȩsentis uitȩ non tribuunt. neq libent̃ audiuntur Egentis
& enĩ mentem doctrinȩ sermo ñ penetrat. sihunc apud eius animum manus
miscđiȩ non cõmendat Tunc aut̃ uerbi sem facile germinat quando in au¬
dientis pectore pietas prȩdicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut
interiora possit infundere. cogitatione innoxiam &iam ex teriora ꝓuidere.

Expanded text:
tra posita est ponere possunt et ipsam petram volvere et eam a caverna tra posita est ponere possunt et ipsam petram volvere et eam a caverna de pice locis religiosis Remensis aecclesiae suo vel successorum suorum tempore consulendis sategit, rectoribus aecclesiae patenter ostendit, quia internorum sollicitudinem non relinquentes, exteriorum providentiam non debent minuere, cupati, quae foris debent, proximis non impendant; sed sic sibimet ad spiritalia vacent, ut exteriorum administrationem non relinquant, ne cum curare corporalia funditus neglegunt, subditorum necessitatibus minime concurrant, et si eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, neque libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud eius animam manus misericordiae non commendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, quando in audientis pectore pietas predicantis rigat. Unde rectorem necesse est, ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere.
Abbreviated transcription (Latin):
sear cu uirunnu tum des cribera propheta att En exeutit manos duos ob om̃¬
qun aliude munus aͦbseciuio alind munus ama nu aliuel munus amontir
gratiam non requirit
antem iam maximam sil uȩ in uosago prȩtio cõparauit. anans¬
oniles ibidem constituit. qui abaquis super quibus constreodio unt
cosla &gleni uocantur. hominesq in eisdem mansiomlibus deuic¬
nã episcopii uilla quȩ berna dicitur a francis sibi data manere disposur.
ut picem annuatim religions locis ȩccłȩ remensis admanistrent. qiuedius &d
peniam de ant queusqi hodie ab incolis ipsorum locorum habertur euboa dẽ¬
bitum suum ex soluunt. Ipsiusq cõparatioms sue fines ꝑeretiouma edeo erp̃t¬
minanitut & om̃ib: uidentibus pateat ipsa ex terminatou eeprode nose itent¬
gime  ar tenus ipsȩ ex terminationes abeo facte nominetenis uocitent
ae designentur Inquibus ex terminationibus quodã locoin fusirquap
manu sua petram misit. quã om̃s qui uolunt manum in cauerna intiua pe¬

Expanded text:
rum justum describeret, propheta ait: Qui excutit manus suas ab omquia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. gratiam non requirit. XLIX. Partem etiam maximam silvae in Vosago pretio comparavit, et mansioniles ibidem constituit, qui ab aquis, super quibus constituti sunt, Cossa et Gleni vocantur: hominesque in eisdem mansionilibus de vicina episcopi villa, quae Berna dicitur, a Francis sibi data, manere disposuit, ut picem annuatim religiosis locis ecclesiae Rhemensis administrarent: quibus et pensam dedit, quae usque hodie ab incolis ipsorum locorum habetur, cum qua debitum suum exsolvunt. Ipsius quoque comparationis suae fines per gyrum adeo exterminavit, ut et omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio, et a progenie in progenies hactenus ipsae exterminationes, ab eo factae, nomine tenus vocitentur ac designentur. In quibus exterminationibus quodam loco in fuste cavo manu sua petram misit, quam omnes qui volunt manum in caverna, in qua pe
Abbreviated transcription (Latin):
roces placauit. Merito igitur. eum remediũ fuisse. inbaptismate nominat
crederemus. nisi inem̃datiorib gestis illum oraculo diumo perssem̃ monta nun
rengium uocari debere cognosceremus. Sedet in uersibus metricis ab ipoq
positi & iuisone illius in qiuodam uase ab eo consecrato scultisita tegimis
Hauriat hinc populus uitã de sanguine sacro iniecto ȩt̃nus quẽ fudit uuse¬
calicis. xp̃i uidelic& passa ionis
mditrsaut̃ a parentibus scolȩ lit teris imnbuendus. inbreui coȩuis & etiam
morisbus sius doctrina excellentior ẽ effectus Studebat quoq temaosat
morun maturitate uincere . & benuolentiam cordis caritatis melle condit

Expanded text:
feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismatferoces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus metricis ab ipso compositis et iussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis ita legimus: Hauriat hinc populus vitam de sanguine sacro Iniecto, aeternus quem fudit vucalicis Christi videlicet passionis. Ͻ Traditus. autem a parentibus scole litteris imbuendus, in brevi coaevis et etiam natu maioribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere et benivolentiam cordis caritatis melle condire,
Abbreviated transcription (Latin):
bus suis pari clarescer& munere : Et qurut dictum ẽ eccłam dĩ spetialiar
cura remorũ ciuitatẽ atq prouintiam remigio alarum scãrum scilica i¬
bo & exemplo meritis & orationibus erat dĩ p̃destinatione recturus &po
fecto certamine spu cȩlestia regna petiturus angłorũ utiq subuectus an¬
lio remigi : saẽ iure dĩ prȩceptione uocatusutna
Tec illũ silendum ẽ quia in eartis recenti tempore. post obitum illiussedo
post plurima annorum curricula factis de rebus isti remensi ȩccłȩ tradia
remedium eum fuisse nominatũ legimus Qcł quimerita &acta illius attendit ao¬
grue hoc eum nomine appellatum fuisse intelligit. Quimitigator furoridi
intẽpore iracundie factusẽ reconliatio & magnificatus adño in compec tir¬
gum. inuerbis suis sic̃ in sequentibus ostendemus. monstra uid elic&. paganost

Expanded text:
pibus suis pari claresceret munere; et qui, ut dictum est, aecclesiam Dei. spetiali autem pibus suis pari claresceret munere; et qui, ut dictum est, aecclesiam Dei. spetiali autem cura Remorum civitatem atque provinciam remigio alarum sanctarum, scilicet verbo et exemplo, meritis et orationibus, erat Dei predestinatione recturus, et perfecto certamine, spiritu caelestia regna petiturus, angelorum utique subvectus auxilio, Remigius est iure Dei preceptione vocatus. 2. Nec illud silendum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et magnificatus a Domino in conspectu regum, in verbis suis, sicut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ paulus. idẽ paruus modicus humilis. demũ gr̃ȩ dĩmagnus de¬
mnsor. utuas electionis effectus. atq totius ẽ ȩccłȩ magister & p̃dicator
gregius Et filii zebedei eoquod uerbum dĩ terribilit̃. mundo pec¬
cturus ess&r populum suũ apeccatis eorum: Ita ergo &beatus remi¬
ius. ab eo qđ eccłam sibi credendã int̃flutiuagos mundi recturus eẽt
ato hieremie ad p̃dicationẽ uerbi diuini ituro dicitur : priusquãte. forn¬
rem inutero nouite. & inuentre matris tuȩ sc̃ĩficauite. Hieremias enĩ abꝰ
lorũ cultu populũ reuoca turus inuentre scificatur. Iohannes populũ sua
illuminaturus allo quio inutero mat̃no ꝓpheticã suscepit grãm: & beatusi¬
gius gentẽ francorũ a tenebris ignorantiȩ adlucẽ per ducturus euangeli
itidẽ diuina donatus ẽ gr̃a ut quod perfecturus erat ministerio. cũ partien¬

Expanded text:
factus est Paulus, id est parvus, modicus et humilis, demum gratiae Dei magnus defactus est Paulus, id est parvus, modicus et humilis, demum gratiae Dei magnus defensor, ut vas electionis, effectus atque totius est aecclesiae magister et predicator egregius. Et filii Zebedei, eo quod verbum Dei terribiliter mundo pecfacturus esset populum suum a peccatis eorum. Ita ergo et beatus Remigius ab eo, quod aecclesiam sibi credendam inter fluctivagos mundi recturus esset ato Hieremiae ad predicationem verbi divini ituro dicitur: Priusquam te formarem in utero, novi te et in ventre matris tuae sanctificavi te. Hieremias enim ab idolorum cultu populum revocaturus, in ventre sanctificatur; Iohannes populum suo inluminaturus alloquio, in utero materno propheticam suscepit gratiam. Et beatus Remigius gentem Francorum a tenebris ignorantiae ad lucem perducturus euvangelii, itidem divina donatus est gratia, ut, quod perfecturus erat ministerio, cum partici
Abbreviated transcription (Latin):
omissionẽ ut isaac & iohannes uir iste sc̃s antequam natus nomine designatꝰ.
teciuã mundo cognitus. inpago laudunensi alto parentum sanguine. ut mon¬
tatur inortu. qualis futurus erat inactu. Singularis aut̃ meriti raditium
tur quotiens hominib adõ uel imponitur nomen uelmutatur Sic abran nqui
ter multarum gentium erat futurus. abrahamẽ uocatus Sic ia cobquia dm̃
it. israhel appellari meruit Sic iosias rex obeximiȩ uirtutis culm̃ nomina tꝰ
uestomulto antequã natus Sic iohannes eoquod diuina sibi gr̃a adminiculan
plus e̾e meruit quã ꝓpheta & quod neino intermnatos muluerum maior illo
frexerit & petrus a firmitate & stabilitate petrȩ sumpsit cognomen. &
iantea saulus. postea nominatus ẽ paulus. qm̃ legis Zelo contra xp̃m ere¬
s. ab eo quem inm̃bris suis ꝑsequebatur decelo int̾ram prostratus. apud

Expanded text:
repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designatus, repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu. Singularis autem meriti indicium datur, quotiens hominibus a Deo vel imponitur nomen vel mutatur. Sic Abram, quia pater multarum gentium erat futurus, Abraham est vocatus; sic Iacob, quia Deum vidit, Israhel appellari meruit; sic Iosias rex ob eximiae virtutis culmen nominatus a Deo est, multo antequam natus. Sic Iohannes, eo quod divina sibi gratia adminiculante, plus esse meruit, quam propheta, et quod nemo inter natos mulierum maior illo surrexerit, et Petrus a firmitate et stabilitate petre sumpsit cognomen. Et qui antea Saulus, postea nominatus est Paulus, quoniam legis zelo contra Christum erectus, ab eo quem in membris suis persequebatur de caelo in terram prostratus, apud se
Abbreviated transcription (Latin):
uos suuatis matre obstetricante perungons. lum̃ illi gr̃a diuina restituit H lec
Fedibile uideri deb&. sipuer iste antequã ꝑȩtatem corporis scir& uocare pa
amatrem suam : uirtutes munere diuino operatusẽ. quibosi ut homo inin quitatib
ceptus ẽ contramorem tam̃ humanȩ conditionis ñ indelictis eum p̃uaricationis
ingra remissionis mat̃ sua peperit. Neque onim dubitandũest. quia sp̃s sẽs
rum talem futurũ p̃dixit. &cuius munere. conceptus fuit. &iam apeccatis ab soluit
tat quippe ueridica patrum sententia. qiuialege ñstringitur. sci sp̃s donum Et
opterea qui cornelium Acdomũ eius ante ꝑceptionẽ baptismisua gr̃a conseera
pipse utiq beatũ remigium ñ solũ ante baptismũ sed &iam ante natiuitatem:
isdem gr̃e munere perfudit. Ortus ẽ aut̃ exani &uetulo diusterilibus ꝑre

Expanded text:
oculos sui vatis, matre obstetricante, perunguens, lumen illi gratia divina restituit. Nec oculos sui vatis, matre obstetricante, perunguens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per etatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum prevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit. Neque enim dubitandum est, quia Spiritus sanctus, qui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum. Et propterea, qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique beatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per
Abbreviated transcription (Latin):
parentes. processerant indiebus multis. effeti & carne iam infecundi coniugale
cõmertium ñ quȩ rebant : nec eis sps ultra uel appetus. generandi sobolem inent
Cuibeatus montanus respondit: Scias quia cum ablataueris puerum remigium: de
lacte tuo ꝑunges oculos meos & recipiamlum̃ Nam ut merita illi ac cresscereit
sicuti & sc̃o tobiȩ iuxta diuinũ sermonẽ utiustus iustificetur ad huc: isdembeatus
montanus lum corporaliũ oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus
uerbis uiridĩ. fit gaudium. ꝗuod talt̃ suscepturi essent prolem: in cuius concepton
ñfor&e ardor ex plende libidims. sed a mos generandȩ iuxta diuinũ prȩ sagium
bolis concipitur ergo futurus xp̃i pontifex. & xp̃i adminiculante misełia : iater
nbaptisrate nom̃ in porfecit: Et ablactus sic̃ suus p̾muintiator p̃clxerat . laste matris

Expanded text:
parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale commercium non querebant, nec eis spes ultra vel appetitus generandi subolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: 'Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunget oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi adcrescerent. sicuti et sancto Tobiae, iuxta divinum sermonem, ut iustus iustificetur adhuc, isdem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cuius conceptione non foret ardor explende libidinis, sed amor generande iuxta divinum presagium bolis. Concipitur ergo futurus Christi pontifex, et Christi adminiculante misericordia, main baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus prenuntiator praedixerat, lacte matris
Abbreviated transcription (Latin):
ciliua untenta piis operibuslicd corporei teneretur inmundo: mente conuer¬
sabatur incelo. Quȩ inflore inuentutis pepererat eleunicouiro sud emiho
principium postea suessorum ciuitatis sc̃m ep̃m. & fratrem e us. patrem beatio
pi ep̃reiusdem principii successoris: quiusq adultima gloriosi remigietẽpa¬
.I sacerdotio ẽ functus. sicq defunctus. Uir aut̃ ille uenerabilis. ant̃ illius ta¬
poris iiumera pericula tanta consolatione accepta : ciliniȩ diuinum oraci¬
lum gr̃a dĩ cȩptum inmotuit. At illa dixit admontanũ. Quomodo fiȩri
potest ut anus lactem filium : cũ mihi a tẽporib: diutransactis. muliebria
defecerint. & uir m̃s emilius uetulus sit. acinȩ uo eius corpore. frigidus exta
circũ precordia sangius : & uoluptatis ineo opera penitus emarcuerint s :¬
rant enim ambo genere nobiles: & gr̃a inter suos nomitissimi Et quia liberori

Expanded text:
Cilinia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente converCilinia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente conversabatur in caelo. Quae in flore iuventutis pepererat de unico viro suo Emilio Principium postea Suessorum civitatis sanctum episcopum et fratrem eius, patrem beati Lupi episcopi, eiusdem Principii successoris, qui usque ad ultima gloriosi Remigii tempora sacerdocio est functus, sicque defunctus. Vir autem ille venerabilis, inter illius temporis innumera pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum
Abbreviated transcription (Latin):
rumchris animarũ cȩtibusibeatissimorũ hominũ iam spiritib cũdõ regnar¬
um. &immortaliũ adhuc corporum expectantiũ int̾fuit. & familiarissimũ cȩpit
& quid facto ad talia opus eẽtcrebro uersare sermone. quia dicentestempus es
niiserendi eius : duplicia enim receperat ꝙ ominib peccatis suis. quanquã fex eiis
ñ sit exinanita: His interse ita referentibus. subito uox affuit. a superibus adite
sa luberrimȩ atq: suauissime ĩntonans. quȩ & p̃sentium solaretur sp̃uum mestitiar
& quod futurum erat gratulabunda ꝓmulgar& sententia ita dicendo Dñs pn¬
spexit de excelso sco suo. decȩlo int̾ram aspexit : ut audir& gemitũ cõpeditora
ut soluer& filios interroiptorum. ut ad nuntietur nom̃ eius ingentib: in conuenii¬
do populos inunum. & reges ut seruiant ei Cilinia inutero concipiens. filium pi¬
ri& nomine remigium : cuĩame saluandus populus cõmittetur. Heata siquiden

Expanded text:
rum choris et animarum cetibus beatissimorum hominum iam spiritibus cum Deo regnantium et immortalitatem adhuc corporum exspectantium interfuit et familiarissimum cepit et quid facto ad talia opus esset, crebro versare sermone, dicentes, quia iam tempus esset miserendi eius; duplicia enim receperat pro omnibus peccatis suis, quamquam fex eius non sit exinanita. His inter se ita serentibus, subito vox affuit a superioribus atque secretioribus aditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presentium solaretur spirituum mestitiam, et quod futurum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita dicendo: 'Dominus prospexit de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut audiret gemitum compeditorum, ut solveret filios inter emptorum, ut adnuntietur nomen eius in gentibus, in conveniendo populos in unum et reges, ut serviant ei: Cilinia. in utero concipiens filium pariet nomine Remigium, cui a me salvandus populus committetur'. Beata siquidem