comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
claustro carnis acceperit in ęt̾̃nũ secũ sine ulla ꝑmutatione
retinebit: ut nec exaltata ad supplicium ꝓruat. nec mersa ȩt̃nis
suppliciis ultra ad remediũ ereptionis ascendat. Hir gͥ sc̃s hum
ni generis dãpna consideret. qd̵ a p̾senti scło sine redemptoris
cognitione subtrabit᷑. atq ȩt̾nis ignib irreparabilit᷑ sepelit᷑.
& eiꝰ uocẽ in se suscipiens dicat. Nec aspiciet me uisus hominis:
qr minirũ redẽptoris gr̃a quẽ nc̃ ñ intuet᷑ ut corrigat. tẽ ñ
respicit ut ab interitu abscondat In udiciũ quidẽ dñs ueni¬
ens. peccatorẽ uidet ut feriat: s ñ uidet ut ad largiendã sa¬
lutis grãm recognoscat. culpas examinat: & uitã p̾ereuntiũ ig¬
norat. Unde. sc̃s uir cũ se post p̾sentẽ uitã respectu hominis ui¬
deri ñ posse fateret᷑. apte mox subdidit. Oculi tui in me: & non¬

Expanded text:
claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis ad remedium ereptionis ascendat. CAPUT XV. Quod ni generis damna considerans, quod a praesenti saeculo sine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque in aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur, et ejus vocem in se suscipiens, dicat: Nec aspiciet me visus hominis, quia 256 nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respicit ut ab interitu abscondat. In judicium quippe Dominus veniens, peccatorem videt ut feriat, sed non videt ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesentem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit:
Abbreviated transcription (Latin):
Cursũ quippe p̾sentiũ contẽplatꝰ ait memento qr uentꝰ ẽ uita
mea : et̾nitatẽ uͦ sequentiũ considerans. adiunxit. nec reuerte
ocłs ms̃ ut uideat bona. Ubi apte. qͦq uniuersi humani generiᷤᷤ
ã redẽptionis munere destituti. uocẽ ꝓtinꝰ sumit dicens. Hec as¬
pic̾et me uisus hominis. Uisus quippe hominis ẽ miscdia re¬
demptoris: quȩ insensibilitatis nr̃e duritiã cũ respicit emollit.
Respexit iħo petrũ. & recordatꝰ petrus uerbi qd dixerat iħc.
egressus foras fleuit amare. Exutã uͦ carne aĩam neꝗͣꝗͣ iã uisuᷤᷤ
hominis aspicit : qr. post mortẽ ñ liberat quẽ ante mortẽ gr̃a
ad ueniã ñ reformat. Hinc & enĩ paulus dicit. Nc̃ tempus accep¬
iustitia addicit. hinc salomon ait. qr lignũ in quocũq loco
ceciderit. siue ad austrũ siuie. ad aquilonẽ ibi erit: qr cũ huma
ni casus tempore siie sc̃s suie malignꝰ sp̃c egredientẽ aĩam ã

Expanded text:
esentium contemplatus ait: Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus sumit, dicens: CApexit Petrum . Visus quippe hominis est misericordia Redemptoris quae insensibilitatis nostrae duritiam cum respicit, emollit.Respexit Dominus Petrum, et recordatus est Petrus verbi quod dixerat Jesus; egressus foras, flevit amare . Exutam vero carne animam nequaquam jam visus hominis aspicit, quia post mortem non liberat, quem ante mortem gratia ad veniam non reformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus accepjustitia addicit. Hinc Salomon ait: Quia lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad Austrum, sive ad Aquilonem, ibi erit , ni casus tempore, sive sanctus sive malignus spiritus egredientem animam a
Abbreviated transcription (Latin):
tratꝰ sũ ꝓpt᷑ xp̃m detͥmenta. Quȩ adhuc ossa in semet ipso in¬
sinuat. u̾ehem̃tius extincta. cũ subdit. apt̾ quẽ omĩa detͥmentũ
feci. & arbitror ut stercora. Mortuis uͦ ossib quo exammis pen¬
deat ostendit. qͥ ilico subiungit dicens. Ut xp̃m lucrifaciã. &
mueniar in illo n habens meã iustitiã quȩ ex lege ẽ. s eã qu

Expanded text:
emetipso insinuat vehementius exstincta, cum subdidit: « Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora. » Mortuis vero ossibus quam exanimis pendeat, ostendit ille cum subjungit, dicens: « Ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo non habens meam justitiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
aiãm. nisi mentis intentio. quid ꝑ ossa nͥ carnis fortitudo sig¬
nat᷑. omẽ aut̃ qd̾ suspendit᷑. ꝓculdubio ab imis eleuat᷑ aĩa
gͦ suspendiũ eligit. ut ossa moriant᷑ qr. dũ mentis intentio
ad alta se fubleuat. omẽm in se fortitudinẽ uitȩ exterioris
necat. Scĩ & enĩ uiri certissime sciunt. qr habere in hac
uita requiẽ neqͣꝗͣ possunt. & iccireo suspendiũ eligunt qr
nimirũ desideria t̾rena deserentes. ad alta animũ tollunt
Suspensi aut̃ mortẽ suis ossib infert̃: qr amore suꝑnȩ pa¬
triȩ: in uirtutũ studiis accincłi. hoc qd̃ forte
prius in mundo fuerant. uinculo humilitatis insequnt᷑. Intue¬
ri libet qͦmͦ animã suã paulus suspenderat. qͥ dicebat. Nuio aut̃
titudinis ad memoriã reuocans. qͣsi quȩdã in se ossa numerabat
dicens. ħ ebreus ex hebreis. scđm legẽ phariseus : scđm emulati¬
onẽ ꝑsequens ȩccłiam dĩ. S suspendio aiȩ qr hȩc in se ossa int̾fi

Expanded text:
am nisi mentis intentio, quid per ossa nisi carnis fortitudo designatur? Omne autem quod suspenditur procul dubio ab imis elevatur. Anima ergo suspendium eligit, ut ossa moriantur, quia dum mentis intentio ad alta se sublevat, omnem in se fortitudinem vitae exterioris necat. Sancti etenim viri certissime sciunt quia habere in hac vita requiem nequaquam possunt; et idcirco suspendium eligunt, quia nimirum, desideria terrena deserentes, ad alta animum tollunt. Suspensi autem mortem suis ossibus inferunt, quia amore supernae patriae, in virtutum studiis accincti, hoc quod fortes prius in mundo fuerant, vinculo humilitatis insequuntur. Intueri libet quomodo animam Paulus suspenderat, qui dicebat: Vivo autem titudinis ad memoriam revocans, quasi quaedam in se ossa numerabat, dicens: « Haebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam Dei . » Sed suspen
Abbreviated transcription (Latin):
Relinquenda omĩa quasi possidenda disponunt : qr spes uiuẽ¬
di ñ frangit᷑. etiã cũ uita t̃minat᷑. Iã ad iudiciũ trahunt᷑
ꝑ sententiã: & tam̃ adhuc habendis reb inherent ꝑ curan
Dura eenĩ mente abeẽ mors longe credit᷑. etiã cũ sentit᷑.
Sicq ã carne aĩa soluit᷑ ut gͣ p̾sentia immoderato amore
se retinens. eũ ad ęt̾nũ suppliciũ ducit᷑. hoc ipsũ qͦq nesci¬
at quo ducat᷑: & deserens quȩ amare cũ t̾mino noluit. re¬
pente sine t̾mino inuenit. quȩ numꝗͣ p̃uidit. At contra
rectoꝵ mens ad ȩt̾nitatis intentionẽ tendit᷑: etiã cũ p̃sens eã
felicit᷑ uita comitat᷑. Mlagna carnis salute utit᷑ nec tam̃ eiꝰ
fiducia animꝰ retardat᷑. Hullũ adhuc mortis articulũ erũpit
e qͣsi p̾sentẽ hanc cottidie conspicit. Quia enĩ uita in desinẽ¬
t̃ labit᷑: spes ei uiuendi funditꝰ amputat᷑. Bene gͦ de dieb

Expanded text:
Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivenRelinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhaerent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Magna carnis salute utitur, nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus
Abbreviated transcription (Latin):
escendo ꝑuenimus: & ꝑ cursũ nr̃i transitꝰ etiã dormentes
tinatione conspiciunt: neqͣꝗͣ in hoc tantȩ mobilitatis iti¬
nere cordis intentionẽ figunt. Inde e apte ꝓtinꝰ subdit᷑¬
sentis tanto amore constringit᷑ ut sic sẽꝑ hic appetant ui¬
uere. quatinꝰ si ualeant. uiuendi cursũ desiderent nũꝙͣ fimi¬
re: Cogitare quippe uentura despiciunt. spẽ totã in reb
transeuntib ponunt: habere nulla ñ quȩ p̾tereunt. con¬
cupiscunt. Cũq nimis transeuntia cogitant. & mansura nul¬
latemis sperant : sic cȩcitate insensibili cordis ocłs claudit᷑.
ut ȩt̾nȩ luci nullatenꝰ intendat᷑. Unde fit ut sepe iã corpus
curare quȩ mundi st̃ desinant : iãq eos ultor. ad iudiciũ ꝑtra¬
hit. & tam̃ ipsi ordinatione sollicita reb transeuntib occu¬
pati. nil aliud cogitant. nisi in hoc mundoͣ qͣualit᷑ uiuant.

Expanded text:
iescendo pervenimus, et per cursum nostri transitus etiam dormientes iescendo pervenimus, et per cursum nostri transitus etiam dormientes tinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subditaesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, quatenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus curare quae mundi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
tela succidit᷑. Congrua ualde similitudine tẽpus carnis telȩ cõ¬
parat᷑ qr sic̃ tela filis. sic uita mortalis dieb singulis ꝓficit:
ta sunt. quȩ transierunt. Tela quippe infra supraq duob
tũ multiplicat. inde fit minus qd̃ restat. Sic nimirũ u¬
tȩ nr̃ȩ tempora & transacta quasi inferiꝰ inuoluunt᷑ e uẽ¬
tura ã suꝑiori duplicant᷑: qr quo plus fuint p̃terita. minꝰ
incipiunt eẽ futura. S qr nec ͭ ad expressionẽ nr̃i tẽporis suf¬
ficit. nã eiꝰ qͦq festinationẽ uitȩ nr̃ȩ uelocitas transit. recte
nc̃ dicit᷑. Dies mei uelocius transiert̃. ꝗͣ a texente. tela succi¬
dit᷑ Tela quippe tarditatẽ ꝓuectꝰ habet : uita aut᷑ p̾sens mi¬
rã defectꝰ ñ habet. In illa namq cum laborantis manus ñ¬
figit᷑. aduentus t̾minus elongat᷑: in ista uͦ qr. tempus sẽꝑ
desinens indesinent᷑ consumimꝰ. ad finẽ nr̃i itineris etiã qͥ¬

Expanded text:
te comparatur. --Congrua valde similitudine tempus carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficita sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligattum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo plus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur. Tela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper desinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam qu
Abbreviated transcription (Latin):
illis. ne & ipsi ueniant in locũ hc̃ torm̃toꝵ. Solet nãq mestũ
animũ spes ł falsa refouere. S ut penã suã reꝓbi grauiꝰ sen¬
tiant. & spẽ de uenia amittunt. Hnde. flaminis ultricib traditꝰ
ñ sibi ut diximꝰ s opitulari fr̃ĩb concupiscit: qr nũꝗͣ se igni¬
um carere tormentis. adiuncto desꝑationis supplicio agnouit.
hinc salomon ait. Qd̃cũq potest manꝰ tua facere instant᷑ oꝑa¬
re: q nec opus. nec ratio. nec scientia. nec sapientia erit apud

Expanded text:
olet namque moestum animum spes vel falsa refovere. Sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde, flammis ultricibus traditus, non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, quia nunquam se ignium carere tormentis, adjuncto desperationis supplicio, agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec
Abbreviated transcription (Latin):
hẏpocritȩ ꝑibit. Scirpi gͦ ł carecti noĩe ypochritȩ uitã designat:
quȩ speciẽ quidẽ iuiriditatis habet. s adhumanos usus fructum
utilitatis ñ habet: quȩ sterilitate oꝑis arida ꝑmanens. solo scita¬
tis colore uiridescit. S sine humore scirpus. neq sine. aqua¬
carectũ ꝓficit ꝙr hẏpocritaꝵ uita ad bona oꝑa infusionẽ qui¬
dẽ suꝑni muneris ꝑcipit. s in cunctis quȩ agit exteriores
laudes appetens. a fructu ꝑceptȩ infusionis in anescut Sepe
nãq mira signoꝵ oꝑa faciunt. ab obsessis corporib spc̃ pellunt

Expanded text:
 carecti nomine, hypocritae vitam signat, quae speciem quidem veritatis habet, sed adhuc manu ususfructum utilitatis non habet. Quae sterilitatis opere arida permanens, solo sanctitatis colore viridescit. Sed neque sine humore scirpus, neqcarectum proficit, quia hypocritarum vita ad bona opera infusionem quidem superni muneris percipit, sed, in cunctis quae agit exteriores laudes appetens, a fructu perceptae infusionis inanescit. Saepe namque mira signorum opera faciunt, ab obsessis corporibus spiritus pellunt
Abbreviated transcription (Latin):
tat. ꝑcepti intellectꝰ in se munera dissipat e inde. in iudicio ee¬
teris deterior exhibet᷑. unde clarior cȩteris ad tẽpus ostendit᷑. Hc̃
qr uirtutũ dona fubleuant. etiã ui ã simplicẽ rectitudinis de¬
clinat: & uelut extraneũ se cȩlesti munere. deputans. quasi eo
securius repha agit. quõ suꝑni doni sublimia munera ñ ꝑg̾epit.
Illũ ꝓphetiȩ spc̃ replet. ad p̾scientiã subleuat: eiꝙ uentura ꝙ̃qꝙ
iã p̃sentia ostentat. S dũ sepe & inmultis suꝑ semet ipsũ tol¬
lit᷑ ut futura ueracit᷑ contẽplet᷑ mens in sui confidentiã de¬
tit. Sicq fit. ut unde post alioꝵ merita tristis redeat: tn¬
de ȩstimationẽ omĩum lȩtꝰ p̃ibat. Cemptatio gͦ ẽ uita hominis suꝑ
t̾ram: quȩ aut aliena a uirtutib ad cȩleste p̃miũ surgere ñ ua¬
let. aut ditata donis spũalib aliquando deteriꝰ ex occasione uir¬

Expanded text:
tat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caetat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni sublimia munera non percepit. Illum prophetiae spiritus replet, ad praescientiam sublevat, eique ventura quaeque jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut futura veraciter contempletur, mens, in sui confidentiam detit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tristis redeat, unde aestimatione omnium laetus praeibat. Tentatio est ergo vita hominis super terram, quae aut aliena a virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasione vir
Abbreviated transcription (Latin):
ad intuendã lucẽ mentis ocłs tendit᷑. s ex corporeo usu surgentib
trenaꝵ rerũ imaginib obscurat᷑. Inde fit plerũq ut intenden¬
tis animꝰ ipsa sua infirmitate fatigatꝰ. aut orationẽ deserens desi¬
dia torpeat. aut si du in oratione ꝑmansitit. ante. eus ocłos ob¬
hortaꝵ imaginũ caligo densescat. Bene gͦ dicit᷑. Temptatio ẽ uitã¬
iominis suꝑ t̾rã: quando ibi qͦq tectũ descensionis inuenit. ubi
se ꝓuectũ cõp̃hendere ascensionis putauit: & inde mens confundi¬
t᷑ unde surgere a confusione nitebat᷑: ut ꝑ hoc ad semetipsã diũ¬
herota redeat. ꝑ qd̾ semetipsã iã collecta & coadunata transibat.
Iste ab eruditione diuinȩ legis alienꝰ ignorantia sua depͥmit᷑ꝰ ne
quid obtinendȩ salutis oꝑet᷑. Ille diuinȩ legis scientia p̃ditꝰ dũ
sibi p̃cȩteris gaudet intellectũ suppetere: qr pͥuato gaudio exul¬

Expanded text:
ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum caligo densescat.  Vet. V. 10. Ex occasione vihominis super terram, quando ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsul
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis decernit: ut ex ore iã falsus sermo ñ ꝓdeat. seseq fũ¬
ditꝰ a mendacii transgressione disiungat. Sed fit plerũq ut
cũ uerũ dicit᷑ uita ꝓrimi grauet᷑. Cũq ingerere alteri lȩsio¬
nẽ metuit: ad hoc qd̃ dudũ p̾sserat fallaciȩ uiciũ quasi ex
studiti pietatis reddit. Sicq fit ut & si malicia mentẽ ñ te¬
net: in ea tam̃ ueritatis radiũ. umbra mendacii obscuret.
Unde & sepe qr ꝑcunctatꝰ quisq conticescere: ñ ualet. aut
falsũ dicens. suã mentẽ trucidat: aut uera loquens. uitã ꝓ
ximi grauat. aAlius amore. conditoris excitatꝰ a t̾renis cogitationib
mentẽ curat assidua oratione suspendere: atq hanc in secreta qu¬
etis intimȩ securitate collocare. d in ipso suȩ orationis ascensu
dũ eleuari ab infimis nitit᷑. infimoꝵ fantasmate. reuerberat᷑: atꝙ

Expanded text:
ritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque
Abbreviated transcription (Latin):
suũ mani głȩ militare ꝑtimescat. Alius lapsũ suꝑbiȩ suꝑans.
toto iã desiderio statũ humilitatis app̾hendit. Cũq suꝑbien¬
tes quoscdã usq ad opp̾ssionis innocentiũ erupere conspicit: ⁊¬
li excitatione succensus post ponere aliquatinꝰ cogit᷑. qd̃ decreuit:
uim rectitudinis exerit. pͬauisq ñ mansuetudine s auetori¬
tate contradicit. Unde plerũq fit. ut aut humilitatis stu¬
dio xelũ rectitudinis deserat: aut rursũ zelo rectitudiras
turbet humilitatis studium qd̃ tenebat. Cũq seruari simuil
zeli auctoritas & ꝓpositionis humilitas uix possit. sibimet¬
ipsi homo ex ꝑturbatione incognitꝰ reddit᷑: ita ut uehem̃¬
t᷑ ambigat. ne apud seductũ animũ aut suꝑbia se aucł¬
ritatẽ ⁊eli insinuet. aut torpor. pauidus humilitatẽ fingat.
Aliꝰ quanta sit falluciȩ culpa considerans. muniri arce ue¬

Expanded text:
suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce ve
Abbreviated transcription (Latin):
pescit᷑. in ipsis tam̃ bonis oꝑib mͦ maloꝵ memoria. mͦ seduc
tionis caligine. mͦ intentionis suȩ int̾ruptione fuscat᷑. Aliꝰ
nãq a luxuria iã carnẽ refrenat. s tam̃ adhuc luxuriȩ
fantasmata tolerat: qr quȩ uolens fecit. hoꝵ inuitꝰ memi¬
nit & pęnã sustinet qd uoluntate portauit. Quia uͦ ad de¬
nictã culpã retrahi metuit. uentrẽ mirȩ abstinentiȩ ui¬
gore restringit. uultusq ex abstinentia pallescit. Cumq in fa¬
cie pallor. aspicitur. reuerenda ab hominib uita laudat᷑: mox
inanis gła ad abstinentis animũ cũ uerbis fauoris uenit: ꝗͣ cõ¬
cussa mens dũ subigere nͦ ualet. eũ ꝑ quẽ uenerat tͣgere a facie
pallorẽ quęrit. Sicq fit ut infirmitatis nexib ligata. aut
pallorẽ abstinentiȩ fugiens. iterũ ꝑ alim̾ta subdi luxuris
metuat. aut impulsũ luxuriȩ ꝑ abstinentiã suꝑans. pallorẽ

Expanded text:
pescitur, in ipsis tamen bonipescitur, in ipsis tamen bonitionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetur. Alius namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ impulsu ꝓtinus ad semetipsã cadit. Hult in contẽ platione
stare: s ñ ualet: Cogitationis gressũ figere nitit᷑ s infirmita¬
tis suȩ lapsib eneruat᷑. Quȩ nimirũ mutabilitatis suȩ onera. F¬
quȩ uolens expetiit nolens portat. Quietꝰ homo possidere car¬
nẽ potuit: si bene ab auctore conditꝰ possideri uoluisset cũq
se erigere contͣ conditorẽ studuit: in semetipso ꝓtinꝰ carnis
contumeliã inuenit. S qr cũ culpa simul ab orignie etiã pę¬
na ꝓpagat᷑. inserto infirmitatis uitio nascim᷑: & quasi nob̃¬
cũ hosteᷤ deducimꝰ. quẽ cũ labore suꝑamꝰ. Ipsa gͦ hominis uita
tẽptatio ẽ. cui ex semetipsa nascit᷑. unde ꝑimat᷑. Quȩ si sẽꝑ ex
uirtute succidit. qd̃ ex infirmitate generat:. semꝑ tam̃ ex in¬
firmitate generat. qd ex uirtute succidat. Sic itaq humana
iita tẽptatio er ut & si iã abiniquitatis ꝑpetratione cõs¬

Expanded text:
cae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione cae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non valet. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. Quietus homo possidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus, possideri voluisset. Cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit. Sed quia cum culpa simul ab origine etiam poena propagatur, inserto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superamus. Ipsa ergo hominis vitatentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur; quae etsi semper ex virtute succiderit quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione com
Abbreviated transcription (Latin):
iocat᷑. S si utriꝰq uerbi sensus conspicit᷑: diuersũ quidẽ ẽ qd̃
exteriꝰ resonat. s unũ eundẽq concordit᷑ intellectũ format.
Quid enĩ nͥ pugna c̾t᷑ malignos spc̃ noĩe tẽptationis expͥmit᷑:¬
& quid appellatione militiȩ: nͥ cont᷑ hostes exercitiũ designat᷑.
tẽptatio itaq ipsa militia ẽ : qr dum contra malignoꝵ spũum
insidias uigilat. in belloꝵ ꝓcinctu ꝓculdubio exudat. Hotandũ uͦ
qd hȩc eãdẽ uita hominis ñ tẽptationẽ habere dicit᷑. s ipsa temp¬
tatio eẽ ꝑhibet᷑. Sponte quippe ab statu condicionis lapsa &
correptionis suȩ putredini subdita. dũ sibi ex semetipsa mo¬
lestias gignit. hoc ẽ iã facta qd tolerat. Quia enĩ statũ mentᷤ
inclinata deseruit: quid in se. nͥ motũ uarietatis inuenit: un¬
de nc̃ & si ad sumina appetenda se erigit: mutabilitatis lubri¬

Expanded text:
vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa, et corruptionis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubri
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ campoꝵ sentes si arator uomeris scissione ñ eruit. t̾ra ac¬
it. Priꝰ gͦ ꝑuersa destruens dicat. loquentes id qđ iustũ ẽ iudica¬
aut heretici alia aꝑta dicere: alia in occultis tenere: ꝑ linguã
uippe aꝑta loquutio: ꝑ fances uͦ occulta tractatio designat᷑. Sq
nat : qr ea ꝑͣ p̾ublicã loquutionẽ p̃dicat. etiã ꝑ intimam fidem
seruat. Hec in aꝑto aliud docet. atq in occultis aliud retinet: s
& qd̵ sentit loquendo eicit. & qd loquit᷑ iuuendo custodit:
ac de sapientiȩ suꝑnȩ conuiuio quicquid ꝑ linguã p̃dica¬
tionis emãnat. hoc ꝑ fauces tacitȩ expectationis degustat:
S beatꝰ iob unũ scilicet menbrũ uniuersalis ȩccłiȩ sua in¬
sinuans. atq electoꝵ om̃ium corda manifestans. ome qd̃ sentit
aperiat : ut mentis eiꝰ rectitudinẽ at testatio loquutionis in¬
translatione ueteri neqͣꝗͣ militia uita hominis. s temptatio

Expanded text:
quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra acquia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicaet. III.  Solent autem haeretici alia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatio designatur. 7.nat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vivendo custodit; ac de sapientiae supernae convivio quidquid per linguam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis intranslatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
tra hereticos nr̃a denuntians: p̃cipitationẽ. loquentiũ repͣ¬
hendat: atq ad eoꝵ m̃tẽ uerba recolligat. dicens. Loquen¬
tes id qd uistũ ẽ iudicate. aesi aꝑte diceret. Si in eo qd̃
ad nos ꝑ egressũ loquutionis exitis. rep̾hendi ñ uultis. in¬
tus iustitiȩ librã tenete: ut tanto foris qd dicit᷑ ex ueritati
pondere placeat. quanto hoc interuis trutina discretionis pẽ
liꝰ urã ꝑpenditis: ueriꝰ aliena pensatis. Et cũ rectũ cȩperit eẽ
qd dicitis : iustũ cognoscitis qd̾ audistis. Neqͣꝗͣ. quippe in ea uob̃
lingua stultitiã resonat. si ã ur̃a conscientia ñ ꝓcedat. Sic scã
eccłia studet pͥus assertiones hostiũ falsas ostendere: ⁊ tc̃ p̃di¬
cam̃ta ueritatis aꝑire : qr. cũ recta se tenere ȩstimant. recta qͣ
audiunt. contumacit᷑ impugnant. Ante gͦ necesse ẽ ut erro¬
em suum heretici sentiant. ne auditȩ ueritati contradicant

Expanded text:
ntra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprntra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis penslius vestra perpenditis, verius aliena pensatis, et cum rectum coeperit esse quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant,
Abbreviated transcription (Latin):
suis ueritatẽ conant᷑ assequi. s uictores uideri. Cũq foris osten¬
di se sapientes appetunt: intꝰ ꝑ stultitiã elationis suȩ uincuł
ligant᷑. Unde fit. ut contentionũ certamina exqͥrant. & de dõ
qͥ pax nr̃a ẽ. loqͥ pacifice nesciant: atq ex pacis negocio rixȩ in¬
uentores fiant. Quib bene ꝑ paulũ dicit᷑. Siqͥs aut̃ iidet᷑ con
tentiosus ẽẽ : nos talẽ consuetudinẽ ñ habemꝰ. neq ȩccłia dĩ. Re¬
te aut᷑ subdit᷑ & loquentes id qd̃ iustũ ẽ. iudicate. Is nãq qui
loquit᷑. dũ dsuerbis sui auditoris sententiã expectat: quasi
eius uidicio supponit᷑. aqͦ audit᷑ Qui gͥ in dictis suis reꝓbari¬
metuit. ipse pͥus debet examinare. qđ̵ dic̾: quat inꝰ int̾ cor & b¬
guã ȩquus quidã diseretusq arbit᷑ sedeat. subtilit᷑ pensans
si recta uerba cor offerat. quȩ utilit᷑ suscipiens ad auditoꝵ iu¬
diciũ lingua ꝑducat. Beatꝰ gͥ iob sua contra amicos agens s ẽ¬

Expanded text:
eri. Cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacfice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur esse contentiosus, nos talem consuetudinem non habemtur: Et loquentes id quod justum est, judicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitur in dictis suis remetuit, ipse prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed co
Abbreviated transcription (Latin):
filii lucis estis & filii diei. ñ sumꝰ noctis neq tenebraꝵ qͥb p̃¬
misit. uos aut̃ fr̃s ñ estis in tenebris. ut uos dies illa tãꝗͣ fu
cõp̃hendat: potest hoc in loco ex eoꝵ ꝑsona uox scȩ̃ eccłiȩ accipi.
qui post ignorantiȩ suȩ caliginẽ ad amorẽ rectitudinis rede¬
unt. & ueritatis radiis illustrati. fletib diluunt qd erraue¬
rt̃. Illuminatꝰ enĩ qͥsq respicit: quã turpe fuerit qd ꝓ p̾sentis
nario cõparat. dicens. Sic̃ seruus desiderat umbrã. & sicut
mercennariꝰ p̃stolat᷑ finẽ oꝑis sui: sic & ego habui menses u.¬
cuos. & noctes laboriosas enumeraui mͥ. In cõparatione enĩ
gis ȩtͣnum refrigeriũ quęrit᷑. eõ magis conspicit᷑. quã uacue ꝓ
ista uita laboratur. Ad p̃stolantẽ uͦ noctes laboriosas subintulit
qr. qͦ magis ex t̾mino oꝑis p̃mium qd̵ assequam᷑ inspicimꝰ. eo ma

Expanded text:
filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum misit: Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tanquam fur comprehendat ; potest hoc in loco ex eorum persona vox sanctae Ecclesiae accipi, qui post ignorantiae suae caliginem ad amorem rectitudinis redeunt, et, veritatis radiis illustrati, fletibus diluunt quod erraverunt. Illuminatus etenim quisque respicit quam turpe fuerit quod praesentis nario comparat, dicens: Sicut servus desiderat umbram et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui: sic cuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. In comparatione enim gis aeternum refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur, quam vacue pro ista vita laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo magis ex termino operis praemium, quod assequamur inspi
Abbreviated transcription (Latin):
tat: Recte aut̃ nequaꝗͣ. dies: s in eis menses uacuos habere se
phibet. Mlensiũ quippe. noĩe. dierũ collectio & summa signat᷑
ꝑdiẽ gͦ unaquȩq actio expͥmi potuit. ꝑ menses aut̃ actionũ fi
eritate suspensi. hoc ipsũ qd̾ agimus uacuũ ñ putamꝰ: s post ꝗͣ
ad actionum terminum ꝑuenimꝰ. ñ obtinentes quȩ appetimus.
laborasse nos in uacuũ dolemus. Non solũ gͥ dies s menses uac
os ducimus: cũ nos in t̾renis actionib sine fructu laborasse:
ñ ex actionũ pͥncipio. s ex fine pensamꝰ. Cũ enĩ labores nrõs
aduersitas sequit᷑. quasi uitȩ nr̃ȩ uacui menses arguunt᷑: ꝙ. ex
cõpletione actionũ agnoscit᷑. quã frustra in actionib sudabatꝰ¬
S qr. in sacro eloquio ñnũquã nox ꝓ ignorantia ponit᷑. paulo
at testante qui uenturã uitã scientib discipulis dicit: om̃s uoᷤᷤ

Expanded text:
tat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se tat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet. Mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actio exprimitur, per menses autem actionum fincritate suspensi, hoc ipsum quod agimus vacuum non putamus; sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio, sed fine pensamus. Cum enim labores nostros adversitas sequitur, quasi vitae nostrae vacui menses arguuntur, quia ex completione actionum agnoscitur quam frustra in actionibus sudabat quia in sacro eloquio nonnunquam nox pro ignorantia ponitur, Paulo attestante, qui venturam vitam scientibus discipulis dicit: Omnes vos
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ scłi uoluptatib solui. uacuũ quidẽ ẽ. s laboriosũ. Am̃ore
uͦ eiusdẽ scłi aduersa aliqua ꝑpeti & uacuũ simul ẽ & laborio
sũ: qr ex aduersitate. mens afficit᷑. & remunerationis p̾mio ñ
replet᷑. In his itaq scã ȩccłia qui in eã iã positi adhue uoluptati¬
b defluunt. & ꝓinde fructu boni oꝑis ñ ditant᷑. menses uacu¬
os ducit qr uitȩ tẽpora sine retͥbutionis munere expendit
In his uͦ qui ȩt̾nis desideriis dediti mundi huiꝰ aduersa pa¬
tiunt᷑. laboriosas noctes enumerat: qr. tribulationũ tene¬
bras qͣsi in caligine uitȩ p̃sentis portat: In his aut̃ qui &
transeuntẽ mundũ diligunt & tam̃ enis contrarietate. fatigant᷑.
ĩmul menses uacuos & noctes laboriosas tolerat: qr eoꝵ uitã & re¬
tributio subsequens nulla remunerat. & p̾sens tribulatio angus¬

Expanded text:
autem saeculi voluptatibus solvi vacuum quidem est, sed non laboriosum. Amore autem saeculi voluptatibus solvi vacuum quidem est, sed non laboriosum. Amore vero ejusdem saeculi adversa aliqua perpeti et vacuum simul est et laboriosum, quia et ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repletur. In his itaque sancta Ecclesia qui in ea jam positi adhuc voluptatibus defluunt, et proinde fructu boni operis non ditantur, menses vacuos ducit, quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui, aeternis desideriis dediti mundi hujus adversa patiuntur, laboriosas noctes enumerat, quia tribulationum tenebras quasi in caligine vitae praesentis portat. In his autem qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat, quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sc̃s quisq menses uacuos sic̃ mercennarius ducit:qr labo¬
rẽ iã sustinet. s p̃miũ necdũ tenet. hoc tolerat: illud expec¬
tat. Noc tes uͦ laboriosas enumerat: qr aduersitates sibi p̃sen¬
tis temporis sese in uirtutib exercendo coaceruat. Nã si ꝓ¬
ficere in mente ñ appetit: minꝰ fortasse aspera quȩ mun¬
di sunt sentit. Quȩ tam̃ sententia si ad uocẽ sẽȩ ȩccłiȩ du¬
it᷑ intellectus paulo subtilius indagat᷑. Ipsa quippe uacu¬
os menses habet. quȩ in infirmis suis t̾renas actiones absq
uitȩ p̃mio defluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enume¬
rat: quȩ in menbris suis fortib multiplices tribulationes por¬
tat. In hac & enim uita quȩcdã laboriosa sunt: quȩdã uacua: quȩ¬
dam uͦ uacua simul & laboriosa. amore. qͥppe conditoris. p̃sentis u¬
tȩ tribulationib exerceri laboriosũ quidẽ ẽ. s uacuũ ñ ẽ. Amore

Expanded text:
quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laboquod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae mundi sunt, sentit. Quae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe menses vacuos habet, quae in infirmis membris suis terrenas actiones absque vitae praemio defluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam laboriosa sunt, quaedam vacua. Quaedam vero vacua simul et laboriosa. Amore quippe conditoris, praesentis vitae tribulationibus exerceri, laboriosum quidem est, sed vacuum non est. Amore
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. fĩnẽ itaq oꝑis quasi mercennarius p̾stolat᷑: quidũ ꝓfectũ
remunerationis considerat. uile existimat qd̵ penȩ. deficiens
laborat᷑. Apte aut̃ subdit᷑. sic & ego habui menses uacuos. &
noctes laboriosas enumerauimͥ. electi quippe conditori rerũ
seruiunt: & sepe rerũ inopia coangustant᷑. ꝑ amorẽ dõ inhe¬
rent: ⁊ tam̃ subfidio uitȩ p̾sentis egent. Q gͥ ꝑ actiones
suas p̃sentia ñ quȩrunt : a mundi compendiis uacuos menses
ducunt. Noctes quoq laboriosas tolerant: qr aduersitatũ tenebrã
ñ solũ usq ad inopiam. s sepe usq ad corporis cruciatũ portant
Despectũ nãq egestatemq ꝑpeti laboriosũ bonis mentib ñẽ:
s cum usq ad afflictionẽ carnis aduersitas uertit᷑. labor. ꝓcul
dubio ex dolore sentit᷑. Potest etiã ñ inconuenient᷑ intellegi.

Expanded text:
nobis . Finnobis . Finremunerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditur: Sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi Electi quippe Conditori rerum serviunt, et saepe rerum inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque ad inopiam, sed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Despectum namque egestatemque perpeti, laboriosum bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ patit᷑ indicat. qui in carcerib habundantius. in plagis supͣ
modũ: in mortib frequent̃ se fuisse. testat᷑. Qui a uidȩis quinqͥ¬
es quadragenas una minꝰ accepi : qui ter uirgis cȩsus. semel la¬
pidatꝰ ẽ. ter naufragiũ passus. nocte & die. in ꝓfundũ maris
fuit: qui pericula fluminũ. latronũ. ex genere. ex gentib. in ci¬
uitate. in solitudine. in mari. in falsis fr̃ib ꝑtulit: qui in labore
& ęrũna. in ieuiniis multis. in fame & siti. in frigore & nudita¬
te laborauit. Qui foris pugnas. intꝰ timores sustinuit: qui ult
iuires grauatũ se asserit dicens: supͣmodũ grauati sumꝰ. supra uir¬
tutẽ. ita ut tederet nos etiã uiuere. S qͦmͦ remunerationis lin¬
teo sudorẽ tanti laboris tergat: ipse denuntiat dicens. Non st̃ cõ¬
digne passiones huiꝰ temporis: ad futurã głam quȩ reuelabit᷑ in

Expanded text:
quod patitur indicat , qui in carceribus abundantius, in plagis supra quod patitur indicat , qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter se fuisse testatur; qui a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit, qui ter virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundo maris fuit; qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit; qui in labore et aerumna, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit; qui foris pugnas, intus timores sustinuit; qui ultra vires gravatum se asserit, dicens: Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudores tanti laboris tergat, ipse denuntiat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in
Abbreviated transcription (Latin):
pondere laboris addicit. Cũ uͦ lassescentẽ animũ ad consideran¬
dũ oꝑis p̃ciũ reuocat. iugorẽ mox animi ad exercitiũ laboris
reformat: & qd graue ꝑpendit ex opere: leue existimat ex remu¬
neratione. Sic sic electi quiq cum mundi huiꝰ aduersa patiunt᷑.
cũ de honestatis contumelias. rerũ dãpna cruciatꝰ corporis toleraĩs.
eẽ grauia quib exercent᷑ pensant: s cũ mentis ocłm ad ȩt̾nȩ pate
considerationẽ tendunt: ex comparatione. p̃mii quã sit leue qd̃ pa¬
tiunt᷑ inueniunt. Qd̃ enĩ ualde eẽ importabile. ex dolore ostendit᷑
consideratione ꝓuida. ex remuneratione. leuigat᷑. Hinc ẽ qd̵ paulꝰ
semꝑ scipso robustior contͣ aduersa erigit᷑: qr nimirũ finẽ sui
oꝑis sic̃ mercennariꝰ p̃stolat᷑. Graue nãq qd̃ sustinet estimat: s
leue hoc ꝑ p̃mii considerationẽ pensat. Ipse quippe ꝙͣ sit graue

Expanded text:
pondere laboris addicit; cum vero lassescentem animum ad consideranpondere laboris addicit; cum vero lassescentem animum ad considerandum operis praemium revocat, vigorem mox animi ad exercitium laboris reformat, et quod grave perpendit ex opere, leve existimat ex remuneratione. Sic sic electi quique cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia quibus exercentur pensant, sed cum mentis oculos ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex comparatione praemii, quam sit leve quod patiuntur inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex remuneratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper se ipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimat, sed leve hoc per praemii considerationem pensat. Ipse quippe quam sit grave
Abbreviated transcription (Latin):
sibimetipsi libere. tranquillus in notescit. Unde & recte etiã
ꝑ paulũ dicit᷑ Ipsa creatura liberabit᷑ a seruitute corruptioniᷤ
in lib̾tatẽ głȩ filioꝵ dĩ. Plectos enĩ nc̃ pęna corruptionis ag̃gͣ¬
uat. s tẽ in corruptionis gła exaltat: & quantũ ad p̃sentis ne¬
cessitatis pondera. nc̃ in dĩ filiis de lib̾tate nicħ ostendit᷑. tan¬
tũ uͦ ad subsequentis libertatis głam. tc̃ in dĩ filiis de seruitu¬
te. nicħ apparebit. Creatura gͦ seruitute. corruptionis exuta.
ta dõ ꝑ spm. quasi hoc ipsũ qd ereatura ẽ. transisse. ab subegisse
declarat᷑. S qui adhuc umbrã desiderat seruus ẽ. qr qͦusq ęstũ
temptationũ tolerat. ugũ miserȩ conditionis portat. Ubi apte
subdit᷑ & sic̾ mercennarius p̃stolat᷑ finẽ oꝑis sui. Mercennariꝰ¬
&ẽ enĩ cũ facienda oꝑa conspicit: mentẽ ꝓtinꝰ ex longinquitate. &

Expanded text:
sibimetipsi liber et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam sibimetipsi liber et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libvat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat; et quantum ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur, tantum vero ad subsequentis libertatis gloriam, tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo, servitute corruptionis exuta,  quia, unita Deo per spiritum, quasi hoc ipsum quod creatura est transisse ac subegisse declaratur. Sed qui adhuc umbram desiderat servus est, quia quousque aestum tentationum tolerat, jugum miserae conditionis portat. Ubi apte subditur: Et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui. 248  Retenim cum facienda opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et
Abbreviated transcription (Latin):
post temptationis ȩstũ. sudorẽq oꝑis ȩtͣni refrigerii requiẽ quȩ¬
rere hanc nãq umbraᷤ seruus ille desiderauerat. qui dicebat. Siti¬
uit anma mea ad dm̃ uiuũ: quantdo ueniã & apparebo ante.
faciẽ dĩ.  e rursũ. Heu me. qd̃ incolatꝰ m̃s̃ ꝓlongatꝰ ẽ. Qui. qua¬
si a labore acri ȩstũ fugiens. atq ad optinendã requiẽ refi¬
gerii tegmen quȩrens. iterũ dicit. In grediar in locũ tab̃nacłi
admirabilis usq ad domũ dĩ. Hanc umbrã cõp̃hendere paulus
anhelabat. desideriũ habens dissolui & cũ xp̃o eẽ. Ad banc umbrã
ex desiderii iã ꝑfectione ꝑuenerant. qui dicebant Nos qui por¬
tauimꝰ pondus diei & estꝰ. bene aut̃ qui desiderare. umbrã dici¬
t᷑. seruus uocat᷑: qr electꝰ quisq qͦusq infirmitatis conditione
constringit᷑ sub dominantis corruptionis iugo quasi sub ȩstus
anxietate retinet᷑ Qui nimirũ cũ corruptione. exutꝰ fuerit: t

Expanded text:
post tentationis aestum, sudoremque operis, aeterni refrigerii requiem quaerere. Hanc namque umbram servus ille desideraverat qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendere Paulus anhelabat, desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Ad hanc umbram ex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos qui portavimus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis corruptionis jugo, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
um: quanto nẽ robustius ꝑdurat ad laboris incrementũ. Quid
sit decursus p̾sentis temporis pensat. dies cũ oꝑib numerat.
ne a labore uacua transeant uitȩ momenta formidat. Aduer¬
sis gaudet: passione reficit᷑. merore. refouet᷑: qr subsequentis
uitȩ p̃miis. tantõ se remunerari largius conspicit. quantõ ꝓ
amore. illius cottidianis se mortib ueruis impendit. hine
nãq ẽ qd̾ eiues suꝑnę patriȩ. conditori eiꝰ psalmistȩ uocib dict̃
ꝓpt᷑ te morte afficim᷑ totadie. Hinc paulus ait. Cottidie mori¬

Expanded text:
um, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui um, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione reficitur, moerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius impendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morte afficim