comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ugebatur ad uentantiũ
numerus. et mirifica
oꝑa ad se populos inuitabant:
nec usquam uiro dei dabatur
requies. dum ex eius lassitudine
alii sibi reqͥem ꝓcurarent. Abeũ¬
tibus occurrebant aduenientes:
et succedebant sibi beneficia mẽ¬
dicantes. Int̾ quos miles qͥdam
in ulnis suis puellulam ad uirũ
dei attulit ÷ que ita exosam lucẽ
habebat. ut semꝑ clausis palpe¬
bris. etiam brachium apponeret
oculis. ne aliquomͦ aliqua lucis
particula se ei ingereret. Auelle¬
bant᷑ aliqͣndo apposita brachia
uiolent̾÷ et cum se ei lumen ĩ fun¬
deret clamabat et flebat: et erat
ei claritas pro crutiatu ÷ et lux uisa
qͣsi aculeos eiꝰ cetebro infigebat.
Benedicit infantule uir dei et
signaculum crucis faciens suꝑ
eam. tranqͥlliorem dimittit ÷ et
dum domum refert᷑ ultro aꝑit
oculos: et pecle sine uectore i p̃a
reu̾tit᷑ E ipso in loco mulieri
ademonio uexate. multis astã¬
tibus apatre misericordiaꝵ idẽ
sanctus obtinuit sanitatem.

Expanded text:
ugebatur adventantium numerus, et mirifica opera ad se populos invitabant; nec usquam Viro Dei dabatur requies, dum ex ejus lassitudine alii sibi requiem procurarent. Abeuntibus occurrebant advenientes, et succedebant sibi beneficia mendicantes. Inter quos miles quidam in ulnis suis puellulam ad Virum Dei attulit, quae ita exosam lucem habebat, ut semper clausis palpebris etiam brachium opponeret oculis, ne aliquo modo aliqua lucis particula se ei ingereret. Avellebantur aliquando opposita brachia violenter, et cum se ei lumen infunderet, clamabat et flebat, et erat ei claritas pro cruciatu, et lux visa quasi aculeos ejus cerebro infigebat. Benedicit infantulae Vir Dei, et signaculum crucis faciens super eam, tranquilliorem dimittit: et dum domum referretur, ultro aperit oculos, et pedes sine vectore ipsa revertitur. Et ipso in loco mulieri a daemonio vexatae, multis astantibus, a Patre misericordiarum idem Sanctus obtinuit sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ei a qͦ est. nõ eĩ aluid ẽ p̾t̾ ꝙͣ bonũ ẽ ħ autẽ
nͥ ab illo eẽt bonũ fortasse ẽẽ nõ poss. Si bo¬
nũ in eo est ẽẽ nõ posset. tc̃ eĩ participaret
forsitã bono ip̃m u̾o ẽẽ qd̾ nõ hrẽt a bono bo¬
nũ hr̃e nõ p̾set. ¶ Gͥ sublato ab hiis pͥmo bo¬
no mẽte ⁊ cogitatione. ista licet eẽnt bona tñ
ssent licet ẽent bona tñ in eo ꝙ st̃ bona eẽ
nõ possent. qm̃ ⁊ p̾ter bonũ ⁊ nõ ex bono eẽnt
cũ aliud ip̃m pͥmũ bonũ ⁊ ip̃m ẽẽ sit ⁊ ip̃m

Expanded text:
utem nisi ab illo esset, bonum fortasse esse posset, sed bonum in eo quod est esse non posset. Tunc enim participaret forsitan bono; ipsum uero esse quod non haberent a bono, bonum habere non possent. Igitur sublato ab his bono primo mente et cogitatione, ista licet essent bona, tassent, licet essent bona, tamen in eo quod sunt bona esse non possent, quoniam et praeter bonum et non ex bono essent, cum illud ip
Abbreviated transcription (Latin):
humb̾tum quoq qͥ igniacensis ce¬
nobii fu̾at pͥmus abbas: et duos
eius germanos. Uidonem scl̾. et
gerardũ. Exceptus itaq reu̾ent̾.
et post oscłm pacis amica diu collo¬
qͥa miscens pat̾ sc̃s ac beatus cũ
his .iiiͦ. stabat : expectante seorsũ
multitudĩe cet̾oꝵ. Nouissime salutã¬
tes cum p̃dicti uiri: ex hoc gͥ iam
redeundũ ẽẽ dicebant Tunc uͦ ex¬
palluit ille: et circũfusa gͥ mesticia
int̾nium dedarans animi dolorẽ÷
qͥd gͦ ait. sine me uultis abire:q
illi. Non pot̃ ad huc tuo ⁊ nr̃o sacis¬
fieri desid̾io: donec ueniat tempus
nouoꝵ : Dicebant aũt tempꝰ nouoꝵi
quo fruges noue collige̾nt᷑ sicut
cuident̾ post modũ ꝓbauit euentꝰ
dum inagusto mense decessit. Ma¬
ne gͦ fr̃ ille cui hoc ostensũ fu̾at
consolatus est cetos uelut iam ĩmi¬
nentem patris obitum formidan¬
tes: et qd̾ uid̾at et audierat indica¬
uit:. Adhuc aũt hyems erat. De¬

Expanded text:
Humbertum quoque, qui Igniacensis coeHumbertum quoque, qui Igniacensis coenobii fuerat primus abbas; et duos ejus fratres germanos, Guidonem scilicet et Gerardum. Exceptus itaque reverenter, et post osculum pacis amica diu colloquia miscens Pater sanctus ac beatus, cum his quatuor stabat, exspectante seorsum multitudine caeterorum. Novissime salutantes eum praedicti viri, ex hoc sibi jam redeundum esse dicebant. Tum vero expalluit ille, et circumfusa sibi moestitia internum declarans animi dolorem: « Quid ergo, ait, sine me vultis abire? » Et illi: « Non potest adhuc tuo, et nostro satisfieri desiderio, donec veniat tempus novorum. » Dicebant autem tempus novorum, quo fruges novae colligerentur, sicut evidenter postmodum probavit eventus, dum in Augusto mense decessit. Mane ergo frater ille, cui hoc ostensum fuerat, consolatus est caeteros, velut jam imminentem Patris obitum formidantes, et quod viderat et audierat indicavit. Adhuc autem hiems erat.
Abbreviated transcription (Latin):
rope erat iam tempus.
et festinabat pat̾ sc̃s
metam. Infirmabat᷑ eñĩ sic̃ inhł
libelli pͥncipio memorauimus : add
ut in illa iam infirmitate. ip̃iꝰ ꝑłia
uirtus. iam niminere exitꝰ ud̾et
obsetratõnib quib pota̾nt apid
dm̃. Unde etiã sc̃s ip̃e cognolãꝰ
coꝵ p̃cibus desid̾i̾um suũ differti
cũ aliqͣndo melius sccłm corpus
habere cepisset: congͤgatis fribs
hec eadẽ u̾ba locutus est. Q
tenetis miserum hominẽ : for
estis: et inualuisti: partite queso par¬
cite: et sinite me abire. ꝓrius tũ cũ
in summo ꝑido et timore fr̃s om̃s
uni eoꝵ uisio talis apparuit. Octur¬
rebat cũ multa cxultatione uiro dĩ
extͣ monast̾i claust᷑ in num̾abilis
multitudo. In qͣ tñ processione solos.
.iiiiͦʳ. preuntes idẽ fr̃ qui uidebat ag¬
nouit: magnũ illũ dilectorem eiꝰ
atq dilectum. cuiꝰ et ip̃e in libro
qͣrto de ꝯsid̾atõne. cũ laude memi¬
nit. gaufridũ ep̃m carnotentem 

Expanded text:
rope erat jam tempus, et festinabat Pater sanctus ad metam. Infirmabatur enim, sicut in hujus libelli principio memoravimus, adeo ut illa jam infirmitate ipsius perfici virtus, jam imminere exitus videret obsecrationibus, quibus poterant, apud Deum. Unde etiam Sanctus ipse cognoscens eorum precibus desiderium suum differri, cum aliquanto melius secundum corpus habere coepisset, congregatis fratribus haec eadem verba locutus est: « Quid tenetis miserum hominem? Fortiores estis, et invaluistis. Parcite, quaeso, parcite, sinite me abire. » Prius tamen cum in summo periculo et timore fratres omuni eorum visio talis apparuit. Occurrebat cum multa exsultatione Viro Dei extra monasterii claustra innumerabilis multitudo. In qua tamen processione, solos quatuor praeeuntes idem frater qui videbat agnovit: magnum illum dilectorem ejus atque dilectum, cujus et ipse in libro quarto de Consideratione cum laude meminit. Gaufridum episcopum Carnotensem;
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlis ẽ sine istis. ꝯsiderz se talẽ qͣlis sb̾ dõ sr̃
corpꝰ creata ẽ. dem̃ supͣ seinz ip̃am surgat
⁊ se ip̃am deserat atq qͦtãmͦ ĩ oblunonẽ
dͥ ueniat. ⁊ se ꝯtẽplatoi sui creatoris huũ¬
lit̾ ⁊ deuote sbiciat. cũ .n. ceꝑit m̃s ꝑ pu¬
rã intelligenciam seinz ip̃am ex̾cere ⁊ il¬
lam ĩcorꝑee lucis claritatẽ tota ĩtrare ⁊¬

Expanded text:
ine istis; consideret se talem, qualis sub Deo supra corpus creata est. Deinde supra semetipsam surgat et se ipsam deserat, atque quodam modo in oblivionem sui veniat, et se contemplationi sui Creatoris humiliter et devote subjiciat. Cum enim coeperit mens per puram intelligentiam semetipsam excedere, et illam i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilii. uñ dicũt philosophi sinie aĩo uitã
manere ⁊ siue m̃te aĩam durare. sic ĩ am̃¬
tib. ad m̃tẽ .n. ꝑtin̾e uidet᷑ ut sciat. ad
aĩam uero ut uelit. pueri. ⁊̃. ĩ genitͥtis
ut̾o siue sciẽtia ⁊ uolutate uiuñt de mẽte¬
ens aut̃ uocata ẽ ꝙ emineat in

Expanded text:
consilii. Unde aiunt philosophi, et sine animo vitam manere, et sine mente animam durare, sicut in amentibus. Ad mentem enim pertinere videtur ut sciat; ad animum, ut velit. Pueri etiam in genitricis utero sine scientia et voluntate vivunt. Mens au
Abbreviated transcription (Latin):
amissum. Nec respondit aliud
homo dei cum ei nuntiaret ᷑:
quam bñdictus ds̃ qui nobis
peꝑcit ab onere. Nam et illis
inquit qui tulere leuius indul¬
gendum ÷ sunt enim romani:
et pecunia uidebat᷑ immanis.
ac uehemens fuit ipsa tẽptatio.
Gratulari etiam ꝯsueuerat. de¬
cem cutit̾ monasti̾a. uł edificã¬
dis monast̾us loca ꝯgrua nu¬
merans. fraudulent̾ sibi et uio¬
lent̾ ablata: dũ contendere nol¬
let. et magis eum uinci. qũã
alios uincere delectaret. De¬

Expanded text:
amissum. Nec respondit aliud amissum. Nec respondit aliud Homo Dei, cum ei nuntiaretur, quam, « Benedictus Deus qui nobis pepercit ab onere. Nam et illis, » inquit, « qui abstulere, levius indulgendum. Sunt enim Romani: et pecunia videbatur immanis, ac vehemens fuit ista tentatio. » Gratulari etiam consueverat, decem circiter monasteria, vel aedificandis monasteriis loca congrua numerans, fraudulenter et violenter sibi ablata, dum contendere nollet, 1127 et magis eum vinci, quam alios vincere delectaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quod u̾bum mansuetissi¬
mus xp̃i seruus memor do¬
minice responsionis. ego demo¬
nium ñ habeo. sicut hodieq
extans eius epła continet ÷
minime quidem ait sp̃m blaf¬
femie habere me credo. s nec
maledissise cuiquam. aut ma¬
ledicere me uelle scio: presertĩ
principi ppłi mei: Nec minꝰ¬
postea carum. nec minus fami¬
liarem eundem ep̃m habuit:
s elogium illud predictum a¬
pud eum sic fuit quasi ñ dictũ
Abbas farfensis ꝯuentũ frm̃
aclaraualle uocau̾at. monasti¬
um eis edificaturus: s romanꝰ
impediuit antistes. ⁊ sibi tollẽs
eos in loco alto orclinauit. Un¬
de plurimum dolens p̃dictus
ille uir magnus. et magne de¬
uotionis ÷ collectam pecuniã
sextentarum fere martarum ar¬
gentarum deposuit sub ꝙrogͣ¬
pho. quas ad dei hoĩem ueni¬
ens obtulit ei: rogans ut qd̾
ñ meruerat in partibus suis.
uł citra alpes. nouũ exinde ce¬
nobium ꝯderet᷑. Missum est
pro argento: et totum propsus

Expanded text:
Ad quod verbum mansuetissiAd quod verbum mansuetissimus Christi servus, memor Dominicae responsionis, Ego daemonium non habeo sicut hodieque exstans ejus epistola continet: « Minime quidem, ait, spiritum blasphemiae habere me credo, sed nec maledixisse cuiquam, aut maledicere velle me scio, praesertim principi populi mei. » Nec minpostea charum nec minus familiarem eumdem episcopum habuit, sed elogium illud praedictum apud eum sic fuit quasi non dictum. 24. Abbas Farfensis conventum fratrum a Clara-Valle vocaverat, monasterium eis aedificaturus: sed Romanus impedivit Antistes, et sibi tollens eos in loco altero ordinavit. Unde plurimum dolens praedictus ille vir magnus, et magnae devotionis, collectam pecuniam sexcentarum fere marcarum argenti deposuit sub chirographo, quam ad Dei Hominem veniens obtulit ei, rogans ut quod non meruerat in partibus suis, vel citra Alpes novum exinde coenobium conderetur. Missum est pro argento, et totum prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
batam : que nimirum ab ipso
sue ꝯu̾sionis mitio. usq ad di¬
em sacre depositionis. tanta
sustiuit: ut nita eus his qͥ
nou̾ant. non nisi quedlam mor¬
tis protelatio uidet᷑. Cecerum
erga homines et si rarior oc
sis ei minora forsitan pacienti.
potuit exꝑimenta prestare:
dicendum tñ uel breuit̾. ne hi
quilem apparuisse eum uirtu¬
tis immunẽ.  quia genus hoc
patientie solitus erat dicere tri¬
ꝑtitum ÷ uidelicet ad u̾boꝵ in¬
iurias. ad clamna rerum. ad
corporis lesionem: de singulis
saltem singula ꝓponamus ex¬
empla que interim nobis oc¬
currunt. Scripserat aliqͣnͣdo
dei famulus ad ep̃m aliquẽ
decuria et ꝯsilio regis: monẽs
cum suꝑ quibuslam uerbis
regi suacdere et consulere meli¬
oraz. At ille uehement̾ exac̾ba¬
tus. amarissimam ei recdclidit
epłam ÷ dicens in ipsa saluta¬
tĩone prima. salutem et ñ sp̃m
blaffemie: tanquam uidelic
uir sanctus qd̾ horror ẽ clicere
ex blaffemie sp̃u illa scripsiss.

Expanded text:
batam: qui nimirum ab ipso batam: qui nimirum ab ipso suae conversionis initio usque ad diem sacrae depositionis tanta sustinuit, ut vita ejus, his qui noverant, nonnisi quaedam mortis protelatio videretur. Caeterum erga homines quoque, etsi rarior ei occasio, minora forsitan patientiae potuit experimenta praestare, dicendum tamen vel breviter, ne hujus quidem apparuisse eum virtutis immunem. Et quia genus hoc patientiae solitus erat dicere tripartitum, videlicet ad verborum injurias, ad damna rerum, ad corporis laesionem; de singulis saltem singula proponamus exempla, quae interim nobis occurrunt. Scripserat aliquando Dei Famulus ad episcopum aliquem de curia et concilio Regis, monens eum super quibusdam verbis regi suadere, et consulere meliora. At ille vehementer exacerbatus, amarissimam ei reddidit epistolam, dicens in ipsa salutatione prima, « Salutem, et non spiritum blasphemiae; » tanquam videlicet Vir sanctus quod horror est dicere ex blasphemiae spiritu illa scripsisset.
Abbreviated transcription (Latin):
qũa se ipse deic̾e solus. Sũmꝰ
reputabat᷑ ab om̃ib. infimũ
se ip̃e reputans: et qũe sibi
omnes ipse senemini prefere¬
bat. Deniq sicut nobis sepiꝰ
fatebatur. int̾ sũmos qͦsq ho¬
nores et fanores ppłoꝵ uł sub¬
limium ꝑsonarum. alterum
sibi mutuatus hominẽ uideba¬
tur: seq potius reputabat ab¬
sentem. uelut qͦdclam somni¬
um suspicatus. Ubi uͦ simpli¬
ciores ei fr̃s ut assolet ficduciali¬
us loquerent᷑. & amica semꝑ li¬
ceret humilitate frui: ubi se in¬
uenisse gaudebat. & in ꝓpriam
redisse ꝑsonam. In nata ei a
puero uerecundia: usq ad liẽ
ꝑseu̾auit extremũ: Inde erat qd̾
licet tã magnus eẽt et excellus
sepe eum aucliuimus ꝓtestantẽ.
in quamlibet humili cetu sine
metu et reu̾entia u̾bum fecit:
tacere magis desid̾ans. nisi ꝯ¬
scientie ꝓprie stimulis urgeret᷑.
timore dei. caritate frat̾na. Qnͣca¬
acientiam eius maxĩe
quidem flagellis dñicis
erercitatam nouimus ⁊ pro¬

Expanded text:
quantum se ipse dejicere solus. Summus reputabatur ab omnibus, infimum ipse se reputans: et quem sibi omnes, ipse se nemini praeferebat. Denique, sicut nobis saepius fatebatur, inter summos quosque honores et favores populorum, vel sublimium personarum, alterum sibi mutuatus hominem videbatur, seque potius reputabat absentem, velut quoddam somnium suspicatus. Ubi vero simpliciores ei fratres, ut assolet, fiducialius loquerentur, et amica semper liceret humilitate frui; ibi se invenisse gaudebat, et in propriam rediisse personam. Innata ei a puero verecundia usque ad diem perseveravit extremum. Inde erat, quod licet tam magnus esset, et excelsus saepe eum audivimus protestantem in quamlibet humili coetu sine metu et reverentia verbum fecit, tacere magis desiderans, nisi conscientiae propriae stimulis urgeretur, timore Dei, charitate fraternaientiam ejus maxime quidem flagellis dominicis exercitatam novimus et pro
Abbreviated transcription (Latin):
petebat᷑. Postremo qͣsi uitis
abundantissima suos undiq
palmites ꝓpagauit: excepto
qd̾ int̾ram iherosolimitanan
quamuis locus esset arege
paratus. ob incursus paga¬
usurpasse uidet᷑ ÷ qui post sau
eius obitum dum fr̃s ꝯsolaret.
int̾ cet̾a hoc qͦ in ipsius lau¬

Expanded text:
petebatur. Postremo quasi vitis petebatur. Postremo quasi vitis abundantissima suos undique palmites propagavit, 1126 excepto quod in terram Jerosolymitanam, quamvis locus esset a Rege paratus, ob incursus Pagausurpasse videtur, qui post sacrum ejus obitum, dum fratres consolaretur, inter caetera hoc quoque in ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
rat : ut aust̾itatem suauitas
moꝵ tolleret ÷ auctoritatem
sc̃ĩtas ꝯseruaret. Cui enĩ uel
tanta benignitas esset oueriz
uł tanta bonitas ñ eẽt honori
Legimus desalomone: qd̾ om̃i
terra desicł̾auit uidere uultum
illius. Grande preconium: secl
forsican in hac parte non minus
quam lalomon hic. Neq enim
orbis obtinuisse fauorem: qũã
hunc in sua humilicate. Immo
riis aliqͥbus iñuenire hominẽ
muniu̾sa t̾ra tam celebre et am¬
abile obtinuisse nom̃: a solis
ortu et occasu ab aquilone et
mari. Ut enim illas memoy¬
mus ꝓuincias. ex quibus
usq hodie monim̃ta cercio
suꝑ ẽẽ noscunt᷑ : et in eccłia.
entali ⁊ apud soles occicłu
hibernoꝵ. & am̾idie in ren¬
tissimis finibus hispaniars
os ab aqͥlone ininsulis q̃ ꝓ cu
sunt clatie. suetieq celeb̾rima
eius opinio fuit: Crebras in¬
diq recipiebat epłas ⁊ redo¬
bat. Undiq ei exenia miti¬
bant᷑: undiq eius bñdictio

Expanded text:
rat, ut austeritatem suavitas rat, ut austeritatem suavitas morum tolleret, auctoritatem sanctitas conservaret. Cui enim vel tanta benignitas esset oneri, vel tanta bonitas non esset honori? Legimus de Salomone, quod omnis terra desideravit videre vultum illius. Grande praeconium: sed forsitan in hac parte non minus quam Salomon hic. Neque enim Orbis obtinuisse favorem, quam hunc in sua humilitate. Imo riis aliquibus invenire hominem in universa terra tam celebre et amabile obtinuisse nomen a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. 22. Ut enim illas memoremus provincias, ex quibus usque hodie monumenta certiora superesse noscuntur; et in Ecclesia orientali, et apud soles occiduos Hibernorum, et a meridie in remotis finibus Hispaniarum, et ab aquilone in insulis quae procul sunt Daciae Sueciaeque, celeberrima ejus opinio fuit. Crebras undique recipiebat epistolas, et reddebat. Undique ei xenia mittebantur, undique ejus benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
N huius siqͥdem pectore uiri dĩ.
pari federe puritas suauitasq cõ¬
sid̾a̾nt÷ satis qͥdem utraq mirabłi :
sed mirabilior utriusq complexus.
Incde nimirũ tam singłarit̾ in unũ
hoĩem tocius orbis uota parit̾ cõ¬
currebant: qd̾ puritatẽ suauitas
amabilem faceret. suauitatem puri¬
tas acceptabilem÷ ut difficile fu̾it
sublimit̾ reu̾eret᷑ abbatem: Qͥs
tam dissolute ÷ qui ñ erga eundẽ
dulcit̾ affice̾t᷑ Dulcissimis enĩ
affectib plenũ pectus ip̃e gere¬
bat÷ s quam libere eos quotiens
causa posceret coercebat: huma¬
nissimus in affectione. magis tũ
fortis infide. Et ut breue aliqͦd
huiꝰ rei proferamus exemplũ:
tam necessarii tã dilecti. gerar¬
di uidl̾. celebrauit exequias ÷
siccis occłis corpus eiꝰ tradidit
sepulture: ne affectus fidem
uincere nid̾etur: Nam extra¬
neum quelibet uix aut nũqͣ.
sine lacͥmis sepeliuit. Talem
sibi illum uberius fructificatu¬
rum manus diuina formaue¬

Expanded text:
n hujus siquidem pectore Viri Dei, pari foedere puritas suavitasque consederant: satis quidem utraque mirabilis; sed mirabilior utriusque complexus. Inde nimirum tam singulariter in unum hominem totius Orbis vota pariter concurrebant, quod puritatem suavitas amabilem faceret, suavitatem puritas acceptabilem; ut difficile fuerit sublimiter revereretur Abbatem? quis tam dissolutae, qui non erga eumdem dulciter afficeretur? Dulcissimis enim affectibus plenum pectus ipse gerebat: sed quam libere eos, quoties causa deposceret, coercebat, humanissimus in affectione, magis tamen fortis in fide. Et ut, breve aliquod hujus rei proferamus exemplum, tam necessarii, tam dilecti, Gerardi videlicet, celebravit exsequias, siccis oculis corpus ejus tradidit sepulturae, ne affectus fidem vincere videretur. Nam extraneum quemlibet vix, aut nunquam sine lacrymis sepelivit. Talem sibi illum uberius proinde fructificaturum manus divina formave
Abbreviated transcription (Latin):
fieri cõm̃dationem. ħ ad cõmonitõ¬
nem potius alioꝵ. Satis ni fallim᷑
huiꝰ uir mirabit᷑ animũ quisqͥs
hec cdiligenti ꝯsicdl̾atione pensan̾it ÷
nͨ prestantius reputabit estimator
quisq fidelis signa atq ꝓcligia
mirabilit̾ oꝑari: qũa ꝑpetrata
talit̾ int̾pretari. Sibi quoq nõ
actus: et morum in signia qũa
operũ signa cognosce̾. S ad hec
quis idoneus. De eo quod ser¬

Expanded text:
fieri commendationem. sed ad commonitiofieri commendationem. sed ad commonitionem potius aliorum. » Satis, ni fallimur, hujus viri mirabitur animum quisquis hoc diligenti consideratione pensaverit, nec praestantius reputabit aestimator quisque fidelis, signa atque prodigia mirabiliter operari, quam perpetrata taliter interpretari. Sibi quoque non actus, et morum insignia, quam operum signa cognoscere. Sed ad haec quis idoneus? 21. In hujus
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝯscius sum: nec fictionis. Scio
enim sc̃oꝵ mͥ ñ suppere m̾ta que
miracłis illustrent᷑: ꝯfido autem
nͨ ad eoꝵ sortem me ꝑtinere qui
uirtutes multas in nomine dñi
huiusmodi crebrius ⁊ secretius
cum uitis spũalibus conferebat
Nouissime uero oportunũ sibimet
uisus exiĩ repperisse: scio in qͥt huiꝰ¬
modi signa ñ ad sc̃itatẽ uniꝰ. s ad
multoꝵ spectare salutem ÷ et dm̃
in hõĩe ꝑ quem talia oꝑet᷑. ñ tam
ꝑfectionem ꝯsid̾are quã oppinioñe:
ut in eo cõmenclet hõibus q̃ illi
creclit᷑ in ẽẽ uirtutem Neq enim
pro eis fiunt hec ꝑ quos fiunt: sed
pro eis magis qui uident illa uel
sciunt: Nec eo fine ꝑ eos ista dñs
oꝑat᷑. ut ipsos probet cetis sancti¬
ores: s ut cetos magis amatores
et enulatores faciat scitatis. P¬
chil gͦ mͥ et signis istis ÷ qndo qͥ¬
deni mecilla fame magis qm̃ uite¬
nou̾im ex hiberi: nec ad meam

Expanded text:
nis conscius sum, nec fictionis. Scio nis conscius sum, nec fictionis. Scio enim sanctorum mihi non suppetere merita, quae miraculis illustrentur: confido autem nec ad eorum sortem me pertinere, qui virtutes multas in nomine Domini hujusmodi crebrius, secretiusque cum viris spiritualibus conferebat. Novissime vero opportunum sibimet visus exitum reperisse: « Scio, inquit, hujusmodi signa non ad sanctitatem unius, sed ad multorum spectare salutem; et Deum in homine, per quem talia operetur, non tam perfectionem considerare, quam opinionem: ut in eo commendet hominibus, quae illi creditur inesse, virtutem. Neque enim pro eis fiunt haec, per quos fiunt; sed pro eis magis qui vident illa, vel sciunt. Nec eo fine per eos ista Dominus operatur, ut ipsos probet caeteris sanctiores, sed ut caeteros magis amatores et aemulatores faciat sanctitatis Nihil ergo mihi et signis istis: quandoquidem meae illa famae magis, quam vitnoverim exhiberi; nec ad meam
Abbreviated transcription (Latin):
ei quã cet̾is rei u̾itas fidẽ fen
Egreditur ex inde sermo inu
fr̃s ÷ currit᷑ ad spectacłm ta
iocundum ÷ ipse etiam int̾ iͥ¬
mos accurrit ep̃s ⁊ legatus.
inde ꝑgit᷑ ad eccłi̾am. eo ipso
in laudes dei. eodem parit̾
tabescit : Porro Uir dei cellã
ubi manebat ingressus di¬
ianuas iubet : neqͥs pateat
troitus ppło ꝯcurrenti Cum¬
aũt ꝑ totum ab eacdem ꝓuiuci
reditum uiri dei magis. magi
signa crebrescerent ⁊ multip¬
ipse int̾ hec animi gerere. qui
a xp̃o humilitatem cordis ⁊ mul¬
suetudinem didicisset: Dispuẽ
enim secum in cogitationibꝰ
sibi religiosis quibusclam fr̃ibus
aiebat. Plurimũ miror qͥdnam
sibi hec mirała uelint: aut qͥd
uisum sit deo talia actitare ꝑtalẽ.
Nil michi uicleor in sacris pagi¬
nis suꝑ hoc genere legisse signoꝵ.
Siqͥdem facta sunt aliq̃n signa
ꝑ scõs hoĩes ⁊ ꝑfectos: facta sũt
et ꝑfictos: Ego michi nͨ ꝑfectõ¬

Expanded text:
tam ei, quam caeteris, rei veritas fidem fecit. tam ei, quam caeteris, rei veritas fidem fecit. Egreditur exinde sermo inter fratres, curritur ad spectaculum tam jucundum: ipse etiam inter primos accurrit episcopus et legatus. Inde pergitur ad ecclesiam, eo ipso in laudes Dei, eodem pariter tabescit. Porro Vir Dei cellam ubi manebat ingressus, dijanuas jubet, ne quis pateat introitus populo concurrenti. per totum ab eadem provincia reditum Viri sancti magis magisque signa crebrescerent, et multipipse inter haec animi gereret, qui a Christo humilitatem cordis et mansuetudinem didicisset. Disputans enim secum in cogitationibus sibi religiosis quibusdam fratribus aiebat: « Plurimum miror quidnam sibi haec miracula velint, aut quid visum sit Deo talia actitare per talem. Nil mihi videor in sacris paginis super 1125 hoc genere legisse signorum. Siquidem facta sunt aliquando signa per sanctos homines et periectos: facta sunt et per fictos. Ego mihi nec perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
miracłm qd̾ ꝑ famulum
suum in urbe tolosa xp̃c exhibu¬
it: paralitici cuiusdam derici cu¬
ratio fuit : Hunc indomo regu¬
larium dericoꝵ scĩ saturnini qͦꝵ
unus ip̃e erat ad peticionem
abb̃is et fr̃m circa noctis crepus¬
culum uisitans homo dĩ: mori¬
bundum in uenit hoĩem. qui
Consolatus itaq miserũ. ⁊ data
benelitione egrediens: sicut
postea ꝯfessus est. loquebat᷑ in
corde suo sidelis seruus ad dñm
tam ficlucialit̾ qͣm. fidelit̾ dicens:
hec signa querit: Alio qͥn minꝰ
apud eos nr̃is ꝓficimꝰ u̾bis:
nͥ abs te fu̾nt ꝯfirmata seq̃ntibꝰ
signis: Eadem hora exilit pa¬
raliticus de grabato: et accurrẽs
secutus ⁊ secutus est eum ÷ sacra
uestigia deuotione qua debuit
amplexatus. Cui subito proce¬
denti obuians excanonicis uiꝰ
expauit et exclamauit: siqͥd
fantasma pucabat: Quandi
enim de lectulo eum credei
surgere potuisse: Egressam
magis acorpore animam en¬
fantastice qͥ apparuisse arbui¬
tus aufugit: s ipła demũ

Expanded text:
miraculum quod per Famulum suum in urbe Tolosa Christus exhibuit, paralytici cujusdam clerici curatio fuit. Hunc in domo regularium clericorum sancti Saturnini, quorum unus ipse erat, ad petitionem Abbatis et fratrum circa noctis crepusculum, visitans Homo Dei, moribundum invenit hominem, qui tur. Consolatus itaque miserum, et data benedictione egrediens, sicut postea confessus est, loquebatur in corde suo fidelis Servus ad Dominum tam fiducialiter, quam fideliter, dicens: haec signa quaerit. Alioquin minus apud eos nostris proficimus verbis, nisi abs te fuerint confirmata sequentibus signis. » Eadem hora exiliit paralyticus de grabato, et accurrens secutus et consecutus est eum, sacra vestigia devotione qua debuit amplexatus: cui subito procedenti obvians ex concanonicis unus expavit et exclamavit, siquidem phantasma putabat. Quando enim de lectulo eum crederet surgere potuisse? Egressam magis a corpore ejus animam phantastice sibi apparuisse arbitratus aufugit. Sed ipsa demum
Abbreviated transcription (Latin):
do quidẽ in illũ ⁊ in sensũ eiꝰ s fraude ⁊
iniqͥtate atq omĩ malicia illũ alliciẽs
atq seducens affcũ malicie tͣhicit ꝑ
se plenus ẽ ut pote fallax ⁊ fraudu¬
s ꝑ fraudulentiã deceꝓtõnũ atq ma¬
litiam meo hĩtare dr᷑ qũe implet so¬
lius .ii. tͥnitatis ẽ int̾re ⁊ ĩplere natu¬
ram siue sb̃stantiam quã creauit.

Expanded text:
ns quidem in eum et in sensum ejus; sed fraude et iniquitate, atque omni malitia illum alliciens, atque seducens affectu malitiae, trahit per se plenus est, utpote fallax, nequam et fraudused per fraudulentiam, deceptionem atque malitiam, in eo habitare dicitur quem implet. Solius enim Trinitatis est intrare et implere naturam sive substantiam quam creavit.
Abbreviated transcription (Latin):
on modo hominibus. s
pectorib etiam et arm̃tis
tam ftequent̾ eius bñdictio ꝓfuit:
ut monastu sui cellerarium dure in
mori animalia ꝑmisisset. unde fue¬
rant xp̃i pauꝑos sustentandi. Dem¬
de ut solitus erat bñclixit sal. et a¬
nimalibus iussit apponi: ac ꝓtinꝰ
lues exorta cessauit: Quod in aluᷤ
quoq monasteriis uidimus et
cognouimus: ut audiens fr̃m a¬
nimalia mori. int̾clũ etiam ñ rogatꝰ
s ipse pͥor admonens illos. eodem
remediõ subueniret. De iuuene cl¬

Expanded text:
m hominibus, sed pecoribus etiam et armentis tam frequenter ejus benedictio profuit, ut monasterii sui cellerarium dure alimori animalia permisisset, unde fuerant pauperes sustentandi. Dehinc ut solitus erat, benedixit sal, et animalibus jussit apponi, et protinus lues orta cessavit. Quod in aliis quoque monasteriis vidimus et cognovimus, ut audiens fratrum animalia mori, interdum etiam non rogatus, sed ipse prior admonens eos eodem remedio subveniret. Gaudum
Abbreviated transcription (Latin):
fluebant apetro ÷ et condie par¬
tis illius dissociatis agminib
uincła rũpebant᷑ : ipsius quoq
petri animus tabescebat. qr se
cotidie minui innocentium uͦ
crescere minime dubitabat.
Defet̾ant pecunie contabuerat
curie plenitudo ÷ aruerant minis¬
teria domꝰ ⁊ rarus mensam eiꝰ
frequentabat ꝯuiua: delicie in
plebeia cibaria ꝯmutate cultꝰ
obsequentiũ uetustate obscurꝰ.
et tota domꝰ effigies pallida
dissolutionem ꝓximam indi¬

Expanded text:
fluebant a Petro, et quotidie parfluebant a Petro, et quotidie partis illius dissociatis agminibus, vincula rumpebantur: ipsius quoque Petri animus tabescebat, quia se quotidie minui, Innocentium vero crescere minime dubitabat. Defecerant pecuniae, contabuerat curiae amplitudo, aruerant ministeria domus. Rarus mensam ejus frequentabat conviva, deliciae in plebeia cibaria commutatae, cultus obsequentium vetustate obscurus,et tota domus effigies pallida, dissolutionem proximam indi
Abbreviated transcription (Latin):
in equis spem ponens : h
an malicia seclucti tantũ scelus
ꝓtrahant et protelent: Incelli¬
git ex secretuis derũ quicũ pe¬
tro erat. de statu suo sollicitum
scire quidem pectatum. s non
audere ren̾ti: ne ꝑpetua notatꝰ
infamia uilis int̾ ceteros hab̾et᷑:
et malle sub umbra honestatis
sic esse: quam expelli asedibus
sus. et publice mendicitati ex¬
poni. Eorum qͥde petri pro¬
sapia erant hec erat responsio:
qr iam credi eis a nemine poss
si dem̃brarent genus suum.
et eum relinquerent. qͥ quona
sabant ꝑudiam: nec aliquis
ex sana ꝯscientia parti illi cõfe¬
rebat suffragia. Denuntiabat ita
q abbas eis colligationes impie¬
tatis eẽ sacrilegas÷ et prophanas
ꝯspirationes legibus et canonib
ꝯdempnatas iuramento ñ pos
sanire aũ eosi qui rem illicitam
sacramenti patrocinio ꝯstare ex¬
istimant: cum oporteat extra or¬
clinarias pactiones. qͦcumq re¬
ligionis obtentu sancitas reuo
alusq uiri dei sermomibus de¬

Expanded text:
in equis spem ponens, sedan malitia seducti, tantum scelus protrahant et protelent. Intelligit ex secretis clerum qui cum Petro erat, de statu suo sollicitum, scire quidem peccatum, sed non audere reverti, ne perpetua notatus infamia, vilis inter caeteros haberetur: et malle sub umbra honestatis interim sic esse, quam expelli a sedibus suis, et publicae mendicitati exponi. Eorum qui de Petri prosapia erant, haec erat responsio: quia jam credi eis a nemine posset, si demembrarent genus suum, et eum relinquerent, qui cognasabant perfidiam, nec aliquis ex sana conscientia parti illi conferebat suffragia. Denuntiabat itaque eis Abbas colligationes impietatis esse sacrilegas, et profanas conspirationes legibus et canonibus condemnatas juramentis non posssanire autem eos, qui rem illicitam sacramenti patrocinio constare existimant, cum oporteat extraordinarias pactiones quocunque religionis obtentu sancitas, revoaliisque Viri Dei sermonibus de
Abbreviated transcription (Latin):
de hoste prostrato uictoriam.
Agite que agitis. et state in
cari aũt ab humano die ñ ml
curetis÷ neq ur̃a ꝓpeia neq ali¬
na iudicia approbantes sub tim
dĩ sic state ut nͨ uos quẽ pian
iudicãtes. aliq̃n extollamm̃. i
alioꝵ curantes iudicia excida
tetis. Eunclũ est añt quos
obedientia. uocat: et hiꝰ d¬

Expanded text:
de hoste prostrato victoriam. de hoste prostrato victoriam. Agite quae agitis, et state in icari autem ab humano die non multum curetis, neque vestra propria, neque aliena judicia approbantes; sub timore Dei sic state, ut nec vos quempiam judicantes aliquando extollamini: nec aliorum curantes judicia, excidatetis. Eundum est autem quo nos obedientia vocat, et h
Abbreviated transcription (Latin):
et netesse esse obelire manda¬
tis: ꝯuocatos amultis partib
sr̃s diu ꝓfundeq suspirans af
quidem petri et mitalia. ⁊ in a¬
quitania auctore deo elisa: iam
non parturit s abortit. Enasa¬
ti sunt in his regionib scismatis
defensores: Rome magna pars
nobilium innocentium sequitur:
et fauent ei multi fidelium. qͥ
tũ temerarie multitudinis im¬
petum formidantes. ñ audent
publice conficeri quem innocen¬
tio firmau erat consensum. Cõ¬
iuratos habet petrus homines
ꝑditos quos corrupit pecunia:
et munitionib eoꝵ occupatis. ñ
simonis petri fide̾. s symonis
mags representat p̾stigia. Cont᷑
unam gentem. occidente edomi¬
to suꝑest lucta Orantib nobiᷤᷤ
et iubilantibus iherico ruet:
et cũ extencleritis ad cłm in anꝰ¬
cũ moyse. amalech uictus au¬
fugiet. Iosue pugnat. et ut ad
ꝯfũmationem uictorie dies suf¬
ficiat ꝓtelata. soli ut stet. ñ tam
orat qm imꝑat: et meret᷑ fides
tam solis obedientiam. quam

Expanded text:
et necesse esse obedire mandatis, convocatos a multis partibus fratres, diu profundeque suspirans, afquidem Petri, et in Italia, et in Aquitania, auctore Deo elisa, jam non parturit, sed abortit. Evasati sunt in his regionibus schismatis defensores. Romae magna pars nobilium Innocentium sequitur, et favent ei multi fidelium: qui tamen temerariae multitudinis impetum formidantes, non audent publice confiteri, quem Innocentio firmavere, consensum. Conjuratores habet Petrus homines perditos, quos corrupit pecunia: et munitionibus eorum occupatis, non Simonis Petri fidem, sed Simonis Magi repraesentat praestigias. Contra unam gentem, Occidente edomito, superest lucta. Orantibus vobis et jubilantibus Jericho ruet; et cum extenderitis ad Deum cum Moyse manus, Amalech victus aufugiet. Josue pugnat, et ut ad consummationem victoriae dies sufficiat protelata, soli ut stet, non tam orat, quam imperat: et meretur fides tam solis obedientiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfidentes de eius clementia.
uniu̾sis discessit: et cũ multa
reu̾entia ubiq susceptus den
romã ꝑuenit: In cuiꝰ aduenci
tã dñss papa quã car̾nales¬

Expanded text:
fidentes de ejus clementia, universis, discessit: et cum multa reverentia ubique susceptus, demum Romam pervenit. In cujus adventu tam dominus Papa, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uocant: et ut adsic laboranti
desie supplicant carclinales
Int̾mittunt᷑ studia: ⁊ que i
contimia erant int̾polatis¬
cursibus resumũtur. Nulli
u. catio suꝑẽ: seruus dei a
orat aut meditat᷑: aut legu
ant concionat᷑. Didens ꝗͥ¬

Expanded text:
ocant, et ut adsit laboranti Ecclesiae, supplicant cardinales. Intermittuntur studia, et quae modo continua erant, interpolatis discursibus resumuntur. Nulla vacatio superest: Servus Dei aut orat, aut meditatur, aut legit, aut concionatur. Videns
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ potentia s ꝯnũpotentia. nã qͥ hot po¬
test qd̾ sibi nõ expedit ⁊ qd̾ nõ det potest
q̃ ꝙͣtomagis potest tãtomagis adu̾sitas ⁊ ꝑ¬
dicit᷑ posse qr ip̃e possit s qr sua potẽtia
facit aliud in se posse sine aliquo alio ge¬
n̾e loꝙ̃ di situt młta ĩppͥe dicũt᷑ ut ꝯpõmiꝰ¬

Expanded text:
 potentia, sed impotentia? Nam qui haec potest, quod sibi non expedit et quod non debet potest. Quae quanto magis potest, tanto magis adversitas et pdicitur posse, quia ipse possit, sed quia sua impotentia facit aliud in se posse; sive aliquo alio genere loquendi, sicut multa improprie dicuntur. Ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
cãs nam ꝙ morͣle corpꝰ assũpsit ut mortẽ age¬
ne̾ hũano fugaret in eo statu ponend̾ est qͥ pꝰ
in eo nouantas ulla peccandi ex eo sũpto sta
tu qͥ eẽ in adam potuiss nͥ uolũtatẽ insidian¬
tis sraudib applicasset. Restat gͥ t̾cuis statꝰ
aderat ⁊ adeẽ pot̾at delinꝙ̃di uolũtas in ħ gͥ
adã tał fuit ut mãducaret. ⁊ bib̾et ⁊ accepta di¬
gereret ut lab̾et᷑ in sõpnũ ⁊ alia q̃ ei defuerũt

Expanded text:
causas: nam quod mortale corpus assumpsit, ut mortem a genere humano fugaret, in eo statu ponendum est quod post tas ulla peccati, ex eo sumptum est statu, qui esse potuisset, nisi voluntatem insidiantis fraudibus applicasset. Restat igitur tertius saderat, et adesse poterat delinquendi voluntas. In hoc igitur Adam talis fuit, ut manducaret ac biberet, ut accepta digerer
Abbreviated transcription (Latin):
dutꝰ aduen̾it. Utͫ ne eo qͥ decid̾at p̾uaricatõne
pecti an alio. nã si eo de om̃i seĩe ꝓductꝰ est ho
qm̃ uestita diuinitas est. Si ex semĩe absx atq
dauid ⁊ postͤmo marie ñ fuit caro illa q̃ nata ẽ
ostendat ex cuiꝰ hoĩs carne diriuatꝰ sit. qm̃ pꝰ
pͥmũ hoĩem caro oĩs hũana ex hũana carne
deducit᷑. s si qm̃ dixi hoĩem a quo gn̾o sumpta
sit saluatoris p̾t̾ mariã urginẽ ⁊ ip̃e errore ꝯ¬
findet᷑ ⁊ ascͥb̾e̾ mẽdatii notã sũme dumitati
alusus indebit᷑ qñ ꝙͦ abrabe atq dauid ꝓmitit᷑

Expanded text:
aduenerit, utrumne eo qui deciderat praeuaricatione peccati an alio? Si eo de cuius semine ductus est homo, quem uestita diuinitas est? Nam si ex semine Abrahae atque Dauid et postremo Mariae non fuit caro illa qua natus est, ostendat ex cuius hominis sit carne deriuatus, quoniam post primum hominem caro omnis humana ex humana carne deducitur. Sed si quem dixerit .hominem a quo generatio sumpta sit saluatoris praeter Mariam uirginem, et ipse errore confundetur et adscribere mendacii notam summae diuinitati inlusus i
Abbreviated transcription (Latin):
mee ad te fidei credulitate digessi qͣm̃ re si qͥd
ꝑperã dcm̃ ẽ nõ ita sũ amator mei ut ea q̃ semel
amꝰ. Od̾ si ex illo cũcta sũt bona qͥ sol est bonus
ilid̾ pociꝰ bonũ credend̾ est ꝙ illa ĩ ꝯmutabilis
bonitas atq omĩum bonoꝵ cã p̾scribit.

Expanded text:
e de fidei meae credulitate scripsi. Qua in re si quid perperam dictum est, non ita sum amator mei, ut ea quae semel amus. Quod si ex illo cuncta sunt bona qui solus est bonus, illud potius bonum esse credendum est quod illa incommutabilis bonitas atque omnium bonorum causa perscribit.
Abbreviated transcription (Latin):
atũ qd̾ fuerat p̾uaricatõne corruptũ. suꝑius
lud euẽiet. ex nlliꝰ hĩs semĩe talẽ potuisse nas¬
ci qͥ fuit sñ originał pena pect̃i. Ex nlło gͥ cał
sũpta est caro im̃ fit. ut ñ uera uideat᷑ eẽ ca¬
ro foita. s ħ ita hoĩm uisa ẽ ccłis ut hũanũ
tẽpꝰ hoĩs nataͣ forta est. si ueꝵ corpꝰ ho mĩs

Expanded text:
corruptum, superiulud eveniet, ex nullius hominis semine talem potuisse nasci, qui fuerit sine originalis poena peccati. Ex nullo igitur talis sumpta est caro, unde fit ut noviter videatur  aut ita hominum uisa est oculis, ut humanum tempus hominis natura formata est? Si uerum hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ditii regłis bonũ a maio nõ sinc̾a integͥtat
disc̾neret qm̃ has om̃s penas adam delictiy
est tres intlłigi hoĩm pꝰse statꝰ unũ qͥdẽ aa
delictũ in qͦ tñ ⁊ si ab eo mors ab erat nͨ adͦ
ullo se delicto polluerat. pot̾at tñ in eo uoli¬
addend̾ foret ut ñ mͦ ñ peccaret aut peccate
uellet s ñ pꝰset aut peccare aut uelle delli

Expanded text:
judicii regulis bonum a malo non sincera integritate discerneret, quoniam has omnes poenas Adam delicti pondendum est, tres intelligi hominum posse status. Unum quidem Adae ante delictum, in quo tametsi ab eo mors aberat, nec adhuc ullo se delicto polluerat, poterat tamen in eo voluaddendum foret ut non modo non peccaret aut peccare uellet sed ne posset quidem aut peccare aut uelle deli
Abbreviated transcription (Latin):
ane in monasti̾o p̃dicti illiꝰ
albatis qui sic eius natale
p̃uiderat. ea nocte quã nobiscũ par
sc̃s mane ꝓfecturus ultimã fecit
uen̾abili eiꝰ p̃posito apparens: uale¬
fecit illi et aĩt Nou̾is qr iã migto.
nec ulteriꝰ hic morabor. Qd̾ ut ille
in dicauit abbati: accelerans abbi
et claremuallem ueniens. ip̃o de

Expanded text:
ane in monasterio praedicti illius abbatis, qui sic ejus natalem praeviderat ea nocte, quam nobiscum Pater sanctus mane profecturus ultimam fecit, venerabili ejus praeposito apparens, valefecit illi, et ait: « Noveris quia jam migro, nec ulterius hic morabor. » Quod ut ille indicavit abbati, accelerans abbas et Claram-Vallem veniens, ipso die
Abbreviated transcription (Latin):
intimauit aduenisse salernum
uirum scm̃ ⁊ in curationibus ef¬
ficacem Hunc in qͥrere iubetur:
et delauacro manuũ eiꝰ bibire.
Quesiuit inuenit: a quam petut z
bibit ꝯualuit. Hoc u̾bum ꝑ totã
urbem diuulgatum: ad ai
regis et procerum eius ꝑui
Cum omnium igitur ꝑpl
fauore. solo rege inmalicia ꝑ¬
nente. abbas romam reu̾titu
p̃dictũ quoq petrum pisani
et quosdam alios reconcilia
eccłie. ⁊ innocentio pape ꝯfecl¬

Expanded text:
intimavit advenisse Salernum intimavit advenisse Salernum Virum sanctum, et in curationibus efficacem. Hunc inquirere jubetur, et de lavacro manuum ejus bibere. Quaesivit, invenit, aquam petiit, bibit, convaluit. Hoc verbum per totam urbem divulgatum, ad aures Regis et procerum ejus pervenit. Cum omnium igitur populorum favore, solo Rege in malitia permanente, Abbas Romam revertitur: praedictum quoque Petrum Pisanum, et quosdam alios reconciliat Ecclesiae, et Innocentio papae c
Abbreviated transcription (Latin):
et causainz Abbas aũt tenens ma¬
num petri eleuauit eum et siml
ipse surrexit: tutiorem inquiens
si michi creclas intrabimꝰ archã
sic̃ iam pͥdem mente conceꝑ at
salutaribus illum aggrediens
ꝑsuasit ut adurbem rediens. in¬
nocentio pape reconciliaret᷑. So¬
qd̾ in cassinensi et beneñtana pro¬
uincia amplissimũ est. cupidus
occupauerat: putabatq huius¬
modi suspensiomibus aliqua a
romanis extorquere priuilegia.
ꝑ que inius ꝓprium. deinceps sibi
stabiliret᷑ hereclitas. Sic herode̾
uisum saluatorem ꝯtẽpsit: et qͣm
desicł̾auit absentem. spreuit pre¬
sentem. S om̃ps de claritatem
quam accepit apatre dedit ho¬
minibus ÷ et ꝯtempnentes se fac̃
in glorios et enigit in sublime hu¬
miliatos. Igit᷑ circa curationem
cuiusclam uiri nobilis et in urbe
salernitana notissimi succũbenti¬
bus medicis quoꝵ ibi p̃cipue ars
uiget ⁊ studium: eidem uiro de
medicoꝵ auxilio desꝑanti. noctu
quidam ꝑsomnium apparens.

Expanded text:
et causam. Abbas autem tenens manum Petri Pisani elevavit eum, et simul ipse surrexit: « Tutiorem, » inquiens, « si mihi credas, intrabimus arcam. » Et sicut jam pridem mente conceperat, salutaribus illum aggrediens otinus persuasit ut ad Urbem rediens, Innocentio papae reconciliaretur. Sotrimonium, quod in Cassinensi et Beneventana provincia amplissimum est, cupidus occupaverat, putabatque hujusmodi suspensionibus aliqua a Romanis extorquere privilegia, per quae in jus proprium deinceps sibi stabiliretur haereditas. Sic Herodes visum Salvatorem contempsit, et quem desideravit absentem, contempsit praesentem . Sic omnipotens Deus claritatem, quam accepit a Patre, dedit hominibus , et contemnentes se facit inglorios et erigit in sublime humiliatos. Igitur circa curationem cujusdam viri nobilis, et in urbe Salernitana notissimi, succumbentibus medicis, quorum ibi praecipue ars viget et studium, eidem viro de medicorum auxilio desperanti, noctu quidam per somnium apparens
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia ÷ ꝑibit occidens totus:
ꝑibit frantia ÷ ꝑibit germania:
hiberi ⁊ angli et barbara regna
in ꝓfundum pelagi dim̾gent᷑:
ensis. et p̃monstratensis. aliaq
innum̾abilia seruoꝵ ⁊ ancillaꝵ
cli collegia: necesse ẽ ut sub uno
tͦbine corruant in abyssũ. Ep̃os
et abb̾es et reliquos eccłie pͥncipes:
collo pͥcipiti mola asmaria alliga¬
ta.pelagus uorax excipiet. Solus
ex pͥncipibus mũdi. archam petͥ
intrauit iste rogerius : et cet̾is oĩ¬
bus enecatis solus ipse saluabit᷑.
Absit ut totius mundi religio ꝑe¬
at: et ambitio petri cuiꝰ uita palã
est qualis extiti̾t regnũ celorum

Expanded text:
Ecclesia, peribit Occidens totus: Ecclesia, peribit Occidens totus: peribit Francia, peribit Germania: Iberi et Angli, et barbara regna in profundum pelagi demergentur. ensis, et Praemonstratensis, aliaque innumerabilia servorum, et ancillarum Dei collegia, necesse est ut sub uno turbine corruant in abyssum. Episcopos, et abbates, et reliquos Ecclesiae principes collo praecipiti mola asinaria alligata pelagus vorax excipiet. Solus ex principibus mundi arcam Petri intravit iste Rogerius, et caeteris omnibus enecatis, solus ipse salvabitur? Absit ut totius mundi religio pereat, et ambitio Petri, cujus vita palam est qualis exstiterit, regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ora nogotia te occupassent. Uci¬
nam te patronũ causa felicior
optineret: et sine dubio rationa¬
bilia allegantem. nulla facũdia
sa fidei ñ urgeret. institutum
silentium teneremus. Nunc au¬
tem cogit nos caritas eloqui:
qr tunicam lñi quam ĩ tẽpore
passionis nec echuicus p̃sũp¬
sit scirdere. nͨ iucdeus fautore
hoc dũo petrus leonis lacerat
et diruipit. Una est sides÷
unus dñs: unũ baptisma.
Nos neq duos dños nͨ gemi¬
nam ficlem: nec duo baptisma
nouimus. Ut ab antiquis or¬
diar: una archa tempore dilu¬
uii fuit. In hoc octo anime ce¬
t̾is omnibus euaserunt: et qͦt¬
qͦt extra archam inuenti sunt
ꝑierunt. Archam hanc tipum
habere ecclesie: nemo qui am¬
biget . alrcha alia nuꝑ fabrica¬
ta est: et cum sint due. alteram
necesse est esse ad ulteram et in
profundum dem̾gi Archa ꝙͣ
regit petrus si ex cleo est: necesse
est ut archa qũa regit innocentiꝰ
obruat᷑ Peribit gͦ orientalis

Expanded text:
ora te occupassent negotia; utiora te occupassent negotia; utinam te patronum causa justior obtineret: sine dubio enim rationabilia te allegantem nulla posset sa fidei non urgeret, institutum silentium teneremus. Nunc autem cogit nos charitas eloqui, quia tunicam Domini, quam in tempore passionis nec ethnicus praesumpsit scindere, nec Judaeus, fautore hoc domino, Petrus Leonis lacerat et dirumpit. Una est fides, unus Dominus, unum Baptisma . Nos neque duos dominos, nec geminam fidem, nec duo baptismata novimus. Ut ab antiquis ordiar, una arca tempore diluvii fuit: in hac octo animae caeteris omnibus quot extra arcam inventi sunt, perierunt. Arcam hanc typum habere Ecclesiae nemo est qui ambigat. Arca alia nuper fabricata est; et cum sint duae, alteram necesprofundum demergi. Arca, quam regit Petrus, si ex Deo est, necesse est ut arca, quam regit Innocentius, obruatur. Peribit ergo orientalis
Abbreviated transcription (Latin):
clamor audit᷑. Siquidem ꝓei
dem locum fugientem regis
ertitum rannulfus ꝑsequebat
Egressus itaq fr̃ quidam e
his qui cum abbate erant. iui
ex militibus octurrit: et qua
accidisset int̾rogat: At ille siq
lict̾as nou̾at. uidi in quid imp¬
um suꝑ exaltatum et eleuatĩ
sicut cedros libani: et transiu
ecce ũ erat. Nec mora cdux pi
siliens equo hostes insequebatus
Nec tũ hac plana sibi celitus in¬
licta correptus est animus rogl
nec detumuit ꝓcella qũã ꝯgͥlꝰ¬
rarat praue mentis elatio:
actollens. stipata milicib ausl
utranq ꝑtem p̃cipit accersni.
prius mstructo petto et mul
promissionun auctoramtis at¬
tenso. de cause sue rationibus
eloqui iubet. Prior itaq petrus¬
electionem dñi sui canonicam
probare contendit: et u̾ba sua
multis legun et canonũ asserti
dĩ ẽẽ intelligens÷ scio inqͥt petre
te iurũ sapientem ⁊ literatũ eẽ:
et utinam sanior pars et honesti¬

Expanded text:
clamor auditur. Siquidem per clamor auditur. Siquidem per eumdem locum fugientem Regis exercitum Rannulfus persequebatur. Egressus itaque frater quidam ex his qui cum Abbate erant, uni ex militibus occurrit, et quid accidisset, interrogabat. At ille, siquidem litteras noverat: Vidi, inquit, impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; et transivi, et ecce non erat . Nec mora, Dux ipse siliens equo, hostes insequebatur. 45. Nec tamen hac plaga, sibi inflicta coelitus, correctus est animus Regis, nec detumuit procella quam conglomeraverat pravae mentis elatio: attollens, stipata militibus curia, utramque partem praecipit accersiri; et prius instructo Petro, et multarum promissionum auctoramentis accenso, de causae suae rationibus eloqui jubet. Prior itaqelectionem Petri Leonis domini sui canonicam probare contendit, et verba sua multis legum et canonum assertioDei esse intelligens: « Scio, inquit, Petre, virum te sapientem et litteratum esse: et utinam sanior pars et honesti
Abbreviated transcription (Latin):
cem: icdem rex incampum arm¬
atas ꝓcluxerat acies ÷ cum uiso
duce audact̾ obuiam ꝓcedente
t̾ntus fugit. effusumq exercitũ
prede et cedib exposuit: et innu¬
meris militib captis et int̾foctis
in uitus clucem ditauit opibus.
gła sublimauit. Que qͥdem ei
iuxta u̾bum uiri dei om̃ia ꝯtige¬
runt: Cum enu pͥmus eoꝵ qui
uocati fuerant abbas sc̃s adueni¬
ens. regem incastris positum in¬
uenisset. ꝑ multos dies uicinas
acies ne committerent impediuit:
ieris uictus et ꝯfusus abibis. No¬
uissime uͦ cum ciusclem regis plu¬
rimũ creuisset exercitus: ignorans
qd̾ non inmultitudine foret euẽ¬
tus belli ÷ uirum sanctum querẽ¬
tem ea que pacis sunt ulcius au¬
dire contempsit. At ille ducem
rannulfum et alicorum acig
u̾bis potentibus ad hornau
sicut regi fugam sic illis uict¬
am pollicitus est et triumph
Cumq ad ꝓximam uillam
clinasset et intraret orationi.
pente fugientium ⁊ in seqñtin

Expanded text:
cem, idem rex in campum armcem, idem rex in campum armatas produxerat acies: cum subito viso duce audacter obviam procedente, territus fugit, effusumque exercitum praedae et caedibus exposuit, et innumeris militibus captis et interfectis, invitus Ducem ditavit opibus. gloria sublimavit. Quae quidem ei juxta verbum Viri Dei omnia contigerunt. Cum enim primus eorum qui vocati fuerant Abbas sanctus adveniens, Regem in castris positum invenisset, per multos dies vicinas acies, ne committerent, impedivit: ieris, victus et confusus abibis. » Novissime vero cum ejusdem regis plurimum crevisset exercitus, ignorans quod non in multitudine foret eventus belli, Virum sanctum quaerentem ea quae pacis erant, ulterius audire contempsit. 44. At ille ducem Rannulfum, et Catholicorum aciem verbis potentibus adhortatus, sicut Regi fugam, sic illis victoriam pollicitus est et triumphum. Cumque ad proximam villulam declinasset, et instaret orationi, repente fugientium et insequentium