comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secundum scripturas. diliges proximum tuũ sicut te
ipm̃. benefacitis. si autem personas accipitis: pectatũ ope¬
ramini redargut a lege quasi itansgtessores. et post illã
sentenuam ad intelluendum difficilimã. de qua satis
drxi quod dicendum putaui: candem legem libettatis
commemorans: sic loquimini inquit & suc facite sictit
per legem libertatis incipientes uidicari. et quoniam ꝗđ
pauloꝰ anie dixerit nouit: quoniam in multis offendunꝯ
omnes: suggerit dominitam itamqm̃ cottidianam cot¬
tidianis & si leuiotibus tamen uulnerib medicinam :
iudicium enim inquit. sine miseri cordia: ei qui nõ fa¬
cit miscricordiam. Hĩc enim & dominus. Dimittite
inquit & dimutetur uobis. date: & dabitur uobis: Sup¬
txaltat auitm miscricordia uidiciũ. non enim diu
est: uincit misericordia uidicium. Non enim est ad uer¬
sa iudicio: sed su petexaltat. quia plures per miscricondea
colliguntur: std qui misericordiam presturrũt. Beat

Expanded text:
e ipsum\', bene facitis; si autem personas accipitis, peccatum operamini redarguti a lege quasi transgressores. et post illam sententiam ad intellegendum difficillimam, de qua satis dixi, quod dicendum putaui, eandem legem libertatis commemorans: sic, inquit, loquimini et sic facite sicut per legem libertatis incipientes iudicari. et quoniam, quid paulo ante dixerit, nouit, quoniam i n multis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidianam cotidianis etsi leuioribus tamen uulneribus medicinam: iudicium enim, inquit, sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam. hinc enim et dominus: dimittite, inquit, et dimittetur uobis; date et dabitur uobis. superexultat autem misericordia iudicio; non dictum est: \'uincit misericordia iudicium\' — non enim est aduersa iudicio —, sed \'superexultat\', quia plures per misericordiam colliguntur, sed qui misericordiam praestiterunt. beati
Abbreviated transcription (Latin):
quetendum putaui. haee uectitur questio. Elrgantꝰ aũt
dictum elsc narratur: quod huic ici satia apte conuenit.
Cum quida in tuisset in putcum: ubi aqua tanta eratut
tum magio exciperet ne moreretur: quam susfocarertit
loqueretur accessit alius eoq uiso miserãs ait. Quomodo
pereo: non quomodo huc cetidetimm quacre. Ita quoniã
fatemur: & fide atholica tenemus de itatu peuiaq¬

Expanded text:
quaerendum putaui, haec uertitur quaestio. eleganter autem quaerendum putaui, haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur, quod huic rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet, ne moreretur, quam suffocaret, ne loqueretur, accessit alius eoque uiso miserans ait: \'quomodberes, non, quomodo huc ceciderim, quaere\'. ita, quoniam fatemur et fide catholica tenemus de reatu pecca
Abbreviated transcription (Latin):
U ODAd ie sccipsi honorande m̾
in christo frater hictonime: querens de
anima humana si nascentibo singulis no¬
uȩ singulae nũcusq fiant. ubi peccati iũ¬
culum contrahantꝰ. quod per sactamentum gratiae
tpĩ etiam infantib recent̾ natis non dubitamus tẽ
soluendum: cum in non paruum uolumen proceder&
nolui illam alia onerare questione. Qued autẽ urget
aciuis: multo minus est negligendum. Pro inde quae¬
to & per dominum obsecto. ut exponas inihi quod mł¬
ti exististimo profuturum: aut si iam uel abstt: uel
ah aliquo alio expositum habes dirigas nobis: quomõ
accipiendum sit: quod in epła iacobi apostoli est. Qui
amq totam legem seruauerit: offendat autẽ in uno. sa¬
ctus est omniuꝰta teus. Quac res talis ac tanta est: ut qđ̃
tibi hino nomi iam olim sctipsi me maltum poenittat. De
agenda nanq pracsentiuita quomodo ad uutampeni¬
niamus acternam: non practerita persctutanda. quã pe¬
nittis demersit obluuo: sicuti est illud quod de ammx

Expanded text:
uod ad te scripsi, honorande mihi in Christo frater Hieronyme, quaerens de anima humana, si nascentibus singulis nouae singulae nunc usque fiunt, ubi peccati uinculum contrahant, quod per sacramentum gratiae Christi etiam in infantibus recens natis non dubitamus esse soluendum, cum in non paruum uolumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestione. sed quod urguet acrius, multo minus est neglegendum. proinde quaero et per dominum obsecro, ut exponas mihi, quod multis existimo profuturum, aut, si iam uel abs te uel ab aliquo expositum habes, dirigas nobis, quomodo accipiendum sit, quod in epistula Iacobi apostoli est: qu icumque enim totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut, quod hinc tibi non iam olim scripsi, me multum paeniteat. De agenda namque praesenti uita, quomodo ad uitam perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demersit obliuio, sicuti est illud, quod de anima
Abbreviated transcription (Latin):
reliquum tempus uitae tua sint offensa. ut possis sẽture¬
canere cum propheta Perambulabam in innotentia cordis
mei: in medio domus mea.Et iterum. Introibo ad altare dei:
ad deum qui lȩtificat uiuentutem meam. Quia non in choas¬
se sufficit std perfecisse uistitia est.

Expanded text:
reliquum tempus uitae tuae sine offensa, ut possis securereliquum tempus uitae tuae sine offensa, ut possis securecanere cum propheta: perambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae et iterum: introibo ad altare dei, ad deum, qui laetificat iuuentutem meam, quia non inchoasse sufficit, sed perfecisse iustitia est.
Abbreviated transcription (Latin):
enim proderit ei: a die qua ustus esse desterit. sicut etiam
iniquo non nocebit iniquitas sua:a die quo se ab iniquitate
conuerterit. Nec sanctus ergo srtutus esse debet: qm̃ lui in
huiits iutae agone uersatur. nec desperate peccator: qui secũ¬
dũ p̃dictam sententiam prophetȩ una die uistum se effice̾
potest. sed totum quo tenditur spattum uitae tuaut ꝑagerte¬
possis iustitiam. Nec de praeterita uistitia confidens: remissior
efficiaris. Sed sicut apostolus dicit. Posteriora obluuscens. ad
ea autem.quat antetiota sunt ine eatendens: ad destinatum
ꝑsequor brauium suꝑnȩ uocationis.Stebat: scciptum esse: cor¬
dis inspeclotem deum. & id utto satagit ut animam mun¬
dam habeai apctõ. Propter quod scriptum est. Omni custo¬
dia serua tortuum. Et nerum. Diligit dominus mũda cͥor¬
da: accepti autẽ sunt ei õs immadati. Idcirco age: ut ordines

Expanded text:
enim non proderit ei, a qua die iustus esse desierit, sicut etiam enim non proderit ei, a qua die iustus esse desierit, sicut etiam iniquo non nocebit iniquitas sua a die, quo se ab iniquitate conuerterit. nec sanctus ergo securus esse debet, quamdiu in huius uitae agone uersatur, nec desperare peccator, qui secundum praedictam prophetae sententiam una die iustum se efficere potest. sed totum, quo tenditur, spatium uitae tuae ut peragpossis iustitiam, nec de praeterita iustitia confidens remissior efficiaris, sed, sicut dicit apostolus: posteriora obliuiscens, ad ea autem, quae anteriora sunt, me extendens ad destinatum persequar brauium supernae uocationis sciens scriptum esse cordis inspectorem deum. et idcirco satagit, ut animam mudam habeat a peccato. propter quod scriptum est: omni custodia serua cor tuum iterum: diligit dominus munda corda, accepti autem sunt ei omnes immaculati. idcirco age, ut ordines
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit idem dominus iis qui ad sinistram eius erunt. Disce
pater meus di abolo &angelis cius Nescio uos operatii iniꝗ¬
tatis. Ibt erit. fletus & stridor dentium. Illi uttq omnẽs płã¬
gent: illiq lugebunt: qui ita se curis praesentis uitae. in uol¬
urint.: ut obluuiscantur suturami. quos somno quidam ign¬
tantiae & malȩ securitatis opptessos fluctibus: domini com¬
pichendet aduentis. Und ipse in eituangelio ait. Attendite
uobis: ne forit grauentur corda uestra in crapula & ebrietate
& uitis hiuius uitae. ne forte superueniat in uos repentina
dies illa. Tanqm̃ enim laqueus superueniet in omnes qui se¬
dent super faciem omnis tertȩ.Et tursum. Uigilate & orate:¬
nescitis enim quando tempus sit.Beati sunt qui ita n sic¬
expectant: ita illum speculantur diem. ut se ab eo cottidic p̃¬
parent.qui non de preterita sibi uistitia blandientes: secũdũ
apostolum per dies singulos in uirtute renouantur.lustitia

Expanded text:
im idem dominus his, qui ad sinistram eius erunt: discedpater meus diabolo et angelis eius. nescio uos, operarii iniquitatis. ibi erit fletus et stridor dentium. illi utique omnes plangent illique lugebunt, qui ita se curis uitae praesentis inuoluunt, ut obliuiscantur futuram, quos somno quodam ignorantiae et malae securitatis oppressos fluctibus domini comprehendet aduentus. unde ipse in euangelio ait: attendite uobis, ne forte grauentur corda uestra in crapula et ebrietate et curis huius uitae, ne forte superueniat in uos repentina dies illa; tamquam laqueus enim superueniet in omnes, qui sedent super faciem omnis terrae, et rursum: uigilate et orate;nescitis enim, quando tempus sit.. Beati sunt, qui ita expectant, ita illum speculantur diem, ut se ad eum cotidie praeparent, qui non de praeterita sibi iustitia blandientes secundum apostolum per dies singulos in uirtute renouantur. iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura dicit. Quod si uotum uoueris domino deo ne more¬
tis tedđe illud. quia quęxeõ quicit illud dominus de tiuis
exhibe tt et uitoq domino debitum quod uouisti. reddete
possis. De cuius conscientia non diffidimus. si paululum ex¬
pectasses. non quo it a bono castitatis tetrahamuo: sed hu¬
tus animũ ad castiratio oraculum totis uitib incitemuo¬
ut uoluntarium sacrificium offerat deo in odotem suauitatis.
ut exuta mens a cunctis retinaculis mundanis atq cotporali¬
bus uoluptatibus:ualeatis plenius inhȩrere dominitis praecept
Quod tamen ne quid a nobis negligenter dictum esse atbitreis:
diuinarum scripturatum testimoniis edociumus. sicut etta
apostolus dixit. Et erunt duo in carne una. lam non una ca
ro: sed unus spiritus. Hoc sacramentum est magnum: arduũ¬
q iter est castitatis. sed magna sunt ptatmia. Uocatq nos do¬

Expanded text:
scriptura dicit: quodsi uotum uoueris domino deo, ne morescriptura dicit: quodsi uotum uoueris domino deo, ne moreris reddere illud, quia quaerens quaeret illud dominus deus tuusexhibe, ut ex utroque domino debitum, quod uouisti, reddere possis. de cuius conscientia non diffidimus, si paululum expectasses: non quod te a bono castitatis retrahamus, sed huius animum ad castitatis oraculum totis uiribus inciteut uoluntarium sacrificium offerat deo in odorem suauitatis, ut exuta mens a cunctis retinaculis mundanis atque corporalibus uoluptatibus sit et ualeatis plenius inhaerere dominicis praeceptis. quod tamen, ne quid a nobis negligenter esse dictum arbitreris, diuinarum scripturarum testimoniis edocuimus, sicut etiam apostolus diro, sed unus spiritus. Hoc sacramentum magnum est arduumque est iter castitatis; sed magna sunt praemia, uocatque nos do
Abbreviated transcription (Latin):
amborum Et ituera quid ea castitate firmius est quid ue
tinus qm̃ quae ex duorum cepta sententia ist ab utroq
ue in comune seruatur. nec de se tantum ꝑs alitia sollicita
muto se ad uirtutis commouit perseuerantiam Hoc enim
sicut alia quoq bona non tantum cocpisse. sed petfecisse latidã¬
dum est. lam dudumiut intelligis scopuloso difficiliq in lo
uirsatur otõ. nec audit in alcetutram pattem declinare.
dum aequaliter uttunq formidat. sed ecnta difficulta te
tuu agnosce discrimen. Malemus enim forsitan contrista
malum acquale & ancts periculosum est. ex utroq artais:
se utroq constringeris. Contempnere omtiino iurum atq de¬
spitere aperte est contra a postoli sententiam Petdere ueto tãti
temporis castitatem & deo non tedete quod promiseras
timendum atꝙ metuendum est. Ut utilgo dicitur. facile er
amito inimicum facies: cui promissa non reddas. Sicut enĩ

Expanded text:
amborum? et reuera quid ea castitate firmius est quidue amborum? et reuera quid ea castitate firmius est quidue tutius quam quae ex duorum coepta sententia ab utroque uel in commune seruamutuo se ad virtutis animet perseverantiam. Hoc enim, sicut alia quoque bona, non tantum coepisse, sed perfecisse laudandum est. Jamdudum, ut intelligis, scopuloso difficilique in loco versatur oratio, nec audet in alterutram declinare partem, dum aequaliter utrumque formidat, sed ex nostra difficultate tuum agnosce discrimen, maluimus enim te contristare malum, aequale et anceps periculum est: ex utroque artaris, ex utroque constringeris. contemnere omnino uirum atque despicere aperte contra apostoli sententiam est; prodere uero tanti temporis castitatem et deo non reddere, quod promiseras, timendum atque metuendum est. ut uulgo dicitur, facile ex amico inimicum facies, cui promissa non reddas. sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
ris non habet: sed mulier. Nolite fraudare inuicem Ac rur¬
sus ne tanta pro nuptiarum patte dicendo uideretur
exdudere castitatem. sequitur. Nisi foite ex ꝯsensu ad tẽpus
ut uacetis oratiomi Et statim quasi itusat hoc quod diocit ad
tertipus. nc non tam pecpituam qm̃ temporalem & bteuem
tinentiam docere uideatur. Ait enim. ł ropter in continentiã ue¬
sttani. Hoc aiut̃ dico secundum indulgentiam. non scđit im¬
perium. Unde hoc quod dixit ad tr̃pus. docet meditationem
debere fieri castitatis. ut per certa interualla tempotum. quasi
epploratis continentiat suae uirib sine periculo uterq ꝓtuit¬
tat quod sempet ab utroq est seruandum. Quid ab solute ut¬
lit manifeste dicit. Uolo aũt omnes homines esse sicut me
ipm̃. idest in iugi ac perpitua castitait. Uides neqm̃ caute
qm̃ ptoude qm̃ sine ulluis occasione scandali. mgẽ firma¬
uerit de castitatt sententiam: noles tanium honũ in unuis
temetitate nutare: quod ligate & confirmate debit ꝯsensꝰ

Expanded text:
m non habet, sed mulier. nolite fraudare inuicem. ac rursus, ne tanta pro nuptiarum parte dicendo uideretur excludere castitatem, sequitur: nisi forte ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi. et statim quasi recusat hoc, quod dixit, \'ad tempus\', ne non tam perpetuam quam temporalem et breuem continentiam docere uideatur. ait enim: propter incontinentiam uestram; hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium. unde hoc, quod dixit, \'ad tempus\' docet meditationem debere fieri castitatis, ut per certa interualla temporum quasi exploratis continentiae suae uiribus sine periculo uterque promittant, quod semper est ab utroque seruandum. quid absolute uelit, manifeste dicit: uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum, id est in iugi ac perpetua castitate. Uidesne, quam caute, quam prouide, quam sine ullius occasione scandali muerit de castitate sententiam, nolens tantum bonum in unius temeritate nutare, quod ligare et confirmare debet consensus
Abbreviated transcription (Latin):
amplius omĩbus ipiũs domini relucet exemplum: qui in euuã¬
gelio ait. Uenute ad me omnes qui laboratis & onerati estis. &¬
quia mitis sum & humilis corde. Si periculosum est imitati
ilod: de quibus dubitas an imitandi sint. hunc certe imitari
tutissimum est. atq euis uestigia insequi qui dixit. łgo sum uia
ueritas & uita. Nunquam enim errat imitatio: quat sequitur ue¬
ritatem. Unde & sanctus iohannes ait. Qui dicit se in xp̃o mane:
debet sicut ille ambulauit & ipẽ ambulare. Et bcatus petrus ait.
Xxpũs pro nobis passus est: telinquens uobis exemplum: ut sequa¬
mini uestigia eius: qui peccatum non fecit. nic inuẽtus est dolus

Expanded text:
amplius omnibus — ipsius domini relucescit exemplum, qui in euanamplius omnibus — ipsius domini relucescit exemplum, qui in euangelio ait: uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, quia mitis sum et humilis corde. Si periculosum est imitari illos de quibus dubitas an imitandi sint, hunc certe imitari tutissimum est, atque ejus vestigia sequi, qui dixit: Ego sum via, veritas et vita. Numquam enim errat, qui sequitur veritatem; unde et apostolus Johannes ait: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Et beatus Petrus ait: Christus pro nobis passus est, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia
Abbreviated transcription (Latin):
que cum pluribus ferimur.Si uel adulamur iꝑsi: uel adulantes
libenter audimus:Si uerum dicert gratie impẽdimus: & magis
prȩstamus animum: & omni cupiditate calcata: solis studemus
duutes esse uirtutib: per angustam uiam nitimtr. Conuersio ẽ
ista paucorum est. Estq parum atq difficile: idoneos hius i¬
tineris comites reperire.Quin etiam inulti hac ire se simulant:
& per diuersa errorũ ducertiuila ad uiam multitudinis rel̾itũt
Ideoq timendum est: ne quos duces rectt huius itineris habere
nos credimus:cos comites halxamus erroris.Si igitur inueniũt
exempla: quac per hanc u̾iam nos ducant: & rectum euuangeliq
tramitem tencant: scquenda sũt. Sin uero ea uel deficiunt u̾el de¬
ficere putantur: apostolorum forma uniuersis ꝓposita est. Clamat
uas electionis paulus: nos q quasi ad angustum iter hoc conuo¬
cans dicit. Imitatores mei estote: sicut et ego xpĩ. Certe quod ẽ

Expanded text:
eque cum plurimis ferimur. si uel adulamur ipsi uel adulantem eque cum plurimis ferimur. si uel adulamur ipsi uel adulantem libenter audimus, si uero gratiam non impendimus et magis praesentamus animum et omni cupiditate calcata solis studemus diuites esse uirtutibus, per angustam uiam nitimur. conuersatio enim ista paucorum est estque perrarum atque difficile idoneos itineris I comites reperire. quin etiam multi hac ire se simulant et per diuersa errorum diuerticula ad uiam multitudinis reuertuntur. adeo timendum est, ne, quos duces recti huius itineris habere nos credimus, eos comites habeamus erroris. Si igitur inueniuntur exempla, quae nos per hanc ducant ad uitam et rectum euangelii tramitem teneant, sequenda sunt; sin uero ea uel deficiunt uel deficere putantur, apostolorum forma uniuersis proposita est. clamat uas electionis nosque quasi ad angustum hoc iter conuocans dicit: imitatores mei estote sicut et ego Christi. certe — quod est
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio itineris cordi est: qm̃ utilitas mansibnis. Asperã¬
enim nobis & in suauem uirtutum uiam nimia facit uttior
consuetudo. quae si in partem alteram transferatur: inueniet sicut
scciptura dicit: semitaꝰ ustuttae leues. Ponamus iam rationem uitt
nostrae: per quam potissimum gradiamur uiam conscientia te¬
angusta uia est. Si cum paucis angustum itet & subtilem quã¬
dam semitam inuenimus: ad uitamꝰ tendimus. Si uero multor
comitamur uiam: secundum domini sentẽtiam imus ad mortem
Si igiurodio atq inuidia possidemur:Si cupiditati & auaritie
caedimus: Si praesentia cõmoda futuris praeferimus: per spacosã.
incedimus uiam. Habemus enim ad haec comitum inultitudĩs.
& late similium stipamur multitudine. Si iracundiam: Si libi¬
dinem explete uolumus:Si iniuriam uindicare: Si maledicenti
maledicimus: & aduersus inimicum inimico animo sumus: &¬

Expanded text:
delectatio itineris cordi est quam utilitas mansionis. Asperdelectatio itineris cordi est quam utilitas mansionis. Asperenim nobis et insuavem virtutum viam nimia facit vitiorum consuetudo; quae si in partem alteram transfscriptura dicit, semitas iustitiae leues. ponamus ergo iam rationem uitae nostrae et, per quam potissimum gradiamur uiam, conscientia teangusta uia est. si cum paucis angustum iter et subtilem quandam semitam inuenimusad uitam tendimus; sin uero multorum comitamur uiam, secundum domini sententiam imus ad mortem. Si igitur odio atque inuidia possidemur, si cupiditati et auaritiae cedimus, si praesentia commoda futuris praeferimus, per spatiosam uiam incedimus; habemus enim ad haec comitem multitudinem et late similium stipamur agminibus. si iracundiae libidinem explere uolumus, si iniuriam uindicare, si maledicenti maledicimus et aduersum inimicum inimico animo sumus, a
Abbreviated transcription (Latin):
sue bonum:siue inalum: procul esse debemtis a uitis: dicẽ¬
te apło. Qui autem suni xpĩ: carnem suam crucifixrtunt c̃
uitiis & concupiscentus. Nit turham sicuntur erranitem: ꝗ
se ueritatis discipulos confitentur. Duas certe conuersatio¬
nis uias & distincta in diuersũ itinera uiuendi: in euitã¬
gelio ueritas ostendit dicens. Quam lata & spatiosa uia t̃
quae ducit ad mortẽ. & multi sunt qui intrant per eam
Et rursum. Qm arta &. angusta uia est quae ducit ad iutã
& pauci sunt qui inueniunt eam. Uide quanta intit has
uias separatio sit: quantũq discrimẽ. Illa ad mortem: ista
tis: harc uix inuenitur a paucis. Illa enim uitiis per con¬
suetudinem quasi dediuior ac mollior: & uelut quibdã
amena. florib uoluptatũ: facile ad se. rapit. Smeantium
multitudinem. Haec uero ĩsueto calle uirtutum tristtor atq
horridior iudetur ab iis tantum diligitur: quibus nõ tã

Expanded text:
siue bonum siue malum, procul esse debemus a uitiisiue bonum siue malum, procul esse debemus a uitiis; qui enim sunt Christi carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis. nec turbam sequantur errantem, qui se ueritatis discipulos confitentur. Duas certe conuersationis uias et distincta in diuersum itinera uiuendi in euangelio saluator ostendit: quam, inquit, spatiosa uia, quae ducit ad mortem, et multi sunEt rursum: Quam arcta et angusta via est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam. Vide quanta inter has vias separatio sit, quantumque discrimen. Illa ad mortem, haec ltis, haec vix invenitur a paucis: illa enim vitiis per consuetudinem, quasi declivior ac mollior, et velut quibusdam amoena floribus voluptatum, facile ad se rapit commeantium multitudinem; haec vero, insueto calle virtutum, tristior atque horridior, ab his tantum eligitur quibus non tam
Abbreviated transcription (Latin):
nosse: factis autem negant. Iinter chrislianum enim atq
gentilem: non fides tantum dehet: sed etiam uita distingue
& diuersam relegionem: per opera diuersa monstrare. Nolie
ait apłus ugum ducere cum infidelibo. Quae enim ꝑtiapatio
iustitiat cumꝰ iniquitate: Aut quar. societas luci ad tenebras:Que
autem conuentio xp̃i ad belial. Aut quat pars fidelis cũ infi¬
deli:quis autem consensus templo dei cum idolis: Sit ergo
inter nos & illos maxima separatio. distinguatur certo discri¬
mine error &ueritas. Illi terrena sapiant. qui caelestia pro¬
missaͫ habent. Illi huic breui uita se totos implicent: qui a¬
ternam nesceunt uitam. Illi peccate non metuãt: qui peccatos
impunitatem putant.Illi seruiant uitiis. qui non sperãt pra¬
mia fuitura uirtutum. Nos ueto qui purissima confitemur
fide: omnem hominem manifestandum esse ante tribunal
xpi: ut recipiat unus quisq ptopria corpotis pro ut gessit.

Expanded text:
nosse, factis autem negant. Inter Christianum et nosse, factis autem negant. Inter Christianum et gentilem non fides tantum debet, sed etiam vita distinguere, et diversam religionem per diversa opera monstrare. Nolite, ait Apostolus, jugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio iustitiae cum iniquitate? aut quae societas luci ad tenebras? quae autem conuentio Christi ad Belial? aut quae pars fideli cum infidele? qui autem consensus templo dei cum idolis. Sit ergo inter nos atque illos maxima separatio. distinguatur certo discrimine error et ueritas. illi terrena sapiant, qui caelestia promissa non habent; illi breui huic se uitae totos implicent, qui aeterna nesciunt; illi peccare non metuant, qui peccatorum impunitatem putant; illi seruiant uitiis, qui non sperant praemia futura uirtutum. nos uero, qui purissima confitemur fide omnem hominem manifestandum esse ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque propria corporis prout gessit
Abbreviated transcription (Latin):
uoto nocere formidet. Quanium enim ad piteati rationes
pertinet. nocuit qui nocet disposuit. Multi nost̾rũ illũ ab¬
solute ac intgre definiunt innocentem: qui nec in toqͥe
nulli noctat: quo prodesse desistat. Quod si uerum est tum
demum lȩtare de innocentiat conscientia. si cum potes ad¬
uiuare non desinas. Si uero inter se diuisa atq distincta sũt:
aludq est non nocere quod seinper potes. alud ꝑtadesse cũ
possis: aliuid non facere malum : aliud operari bonum illud
tibi tursus occurrat. non sufstcere christiano. si unam pũ
uistitiȩ impleat. cui uttaq praccipitur. Neq enim delemus
uiuendi tenens ordinem. non tam ratione ducitur: ꝗ̃ quodam
impetu fertur. Nec imitandi nobis illi sunt: qui sub xpiano no¬
mine gentilium uitam agunt. & aliud professione: aliudꝯ
uersatione testantur. atq ut apłus ait: Deum se consitẽtur

Expanded text:
o etiam nocere formidet. Quantum enim ad peccati rationem o etiam nocere formidet. Quantum enim ad peccati rationem pertinet, nocuit et qui nocere disposuit. Multi nostrorum illum absolute atque integre definiunt innocentem, qui ne in eo quidem ulli noceat, quo prodesse desistat. Quod si est verum, tum demum laetare de innocentiae conscientia, si, cum potes, adjuvare non desinas; si vero divisa inter se ista atque distincta sunt; aliudque est, non nocere, quod semper potes; aliud prodesse, cum possis: aliud malum non facere, aliud operari bonum; illud tibi rursum occurrat, non sufficere Christiano, si partem unam justitiae impleat, cui utrumque praecipitur. 8. Neque enim debemus  sequens, nullum vivendi tenens ordinem, non tam ratione ducitur quam quodam impetu fertur. Nec imitandi nobis illi sunt, qui sub Christiano nomine gentilem vitam agunt, et aliud professione, aliud conversatione testantur: atque, ut Apostolus ait, Deum confitentur se
Abbreviated transcription (Latin):
Haedificante te itaq spiritualẽ domum. non supra leuilatẽ
harenae. sed supra petrę soliditatem: innocentiat in p̾mis
ponãtur fundamenta: supra quae fatilius possis. atdu
um iustitiae culmen erigert. Matimam enim pattẽ atqui¬
tatis impleuit: qui nulli nocuit. Beatus est qui potest cum
uixi. Unde audacter ac simpliciter loquebatut ad dcum.
Quis est iste qui uidicet me. idest quis tuũ aduersum me
ꝑotest implorare uidicium: ut se lesumꝰ esse amt conuincat
Purissimae conscientit est: secuit catiere cum propheta. Per¬
ambulabam in innocentia cordis mei: in medio domus
meat. Unde idẽ alibi dicit. Non fraudabu dcus cos honis:
qui ambulant in nnocentia.Itaq in uidiam odium atq ma¬
litiam: quat uel maxima sola sunt semina nocendi ⁊ana¬
anima a se propellat. neq manu tantum aut lingua sed
corde quoq custodiat innocentiam. non medo opere. sed &̃

Expanded text:
Aedificanti itaque tibi spiritualem domum non super leuitatem Aedificanti itaque tibi spiritualem domum non super leuitatem arenae sed supra soliditatem petrae innocentiae inprimis fundamenta ponantur, supra quae facilius possis arduum culmen iustitiae erigere. maximam enim partem aequitatis impleuit, qui nulli nocuit, beatusque est, qui potest cum omnib u s. unde audenter ac simpliciter loquebatur ad dominum: quis est, qui iudicetur mecum? idest: quis tuum aduersum me potest implorare iudicium, ut se laesum a me conuincat? purissimae conscientiae est secure canere cum propheta: perambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meaqui ambulant in 731 innocentia. Itaque malitiam, odium, atque invidiam, quae vel maxima, vel sola semina sunt nocendi, Christiana a se propellat anima; neque manu tantum aut lingua, sed corde quoque custodiat innocentiam; nec opere modo, sed vot
Abbreviated transcription (Latin):
du atqualt peccatum est. uel ptohibita ad mutere uel uissa
non fauere. Neq ueto torum te seducat ertot qui ex arbitrio
lia uel patua despiciant nec metuũt ne secundum diuinã
sententiam minima contempnendo paulatim decidant. Stoi¬
corum quidem est peccatorum tollee differentiam & deli¬
ta omnia paria iudicart. nce ullum inter scelus & erratum¬
discrimen facere. Nos ueto & si multum distate inter pecta
ta credimus quia & legimus: tamen satis ꝑtodesse ad cauti¬
onem dicimus.etiam minima timere pro maximis. Tanto
enim facilius abstinemus quanto illud magis metiumus
Nec tam cito ad maiora progreditut: qui etiamꝰ parua formi¬
dat. Et sane nescio an possimus leue aliquod peccatum dice̾̃:
quod in dei contemptũ admittitur. Estq prudentissimus. ꝗ
non tam considerat quod uissum sit:qm̃ illum qui uisserit
nec quantitatem imperui: sed imperantis cogitat duunitatẽ.

Expanded text:
adu aequale peccatum est uel prohibita admittere uel iussa adu aequale peccatum est uel prohibita admittere uel iussa non facere. neque uero eorum te seducat error, qui ex arbitrio lia ac parua despiciant, nec metuunt. ne secundum diuinam sententiam minima contemnendo paulatim decidant. Stoicorum quidem est peccatorum tollere differentiam et delicta omnia paria uindicare nec ullum inter scelus etdiscrimen facere. nos uero, etsi multum inter peccata distare credimus, quia et legimus, tamen satis prodesse ad cautionem dicimus etiam minima timere pro maximis. tanto enim facilius abstinemus a quocumque delicto, quanto illud magis metuimus, nec cito ad maiora progreditur, qui etiam parua formidat. et sane nescio, an possimus leue aliquod peccatum dicere, quod in dei contemptum admittitur. estque ille prudentissimus, qui non tam considerat, quid iussum sit, quam illum, qui iusserit, nec quantitatem imperii, sed imperantis cogitat dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
me. sermones meos non seruat. Etandem uim obtinet uera
dilectio & qui perfecit amauit totam amantis sibi uẽdicat
uoluntatt̃. Nihil est imꝑiosius catitate. Nos si uere xpm̃ di¬
ligimus si tuis dos itdemptos sanguine tecordamur: tuihil
magis uelle mhil omnino debemus agete: qm̃ quod illum
uelle ognoscinus Duo autem sunt geneta mandatorum
in quibus dauditur tota uistitia Probibendi unum est
imperandi alterum. Sicut enim mala ptohibentur: ita pre¬
cipiuntur bona. lbi ocium imperatur hic studium. Ibi co¬
hercetur animus. hic it citatut. Ibi fecisse. hic non fecisse
nos ꝓtohibe linguam tuam a malo. & labia tua nt̃ loquã¬
tur dolum.Declina a malo & fat bonum. Et beatus apłus¬
ait. Odientes malum: adherentes hono Hoc itaq duplex
diuersumq piteptum ꝓtohibendi scilicet & impetandi. aeqͦ¬
uut omnibus mandatum est Nõ uirgo nõ uidua.nõ nupta
ab hoc imptio sedusa est. In quouis proposito in quouis g̃¬

Expanded text:
m e, sermones meos non seruat. grandem uim obtinet uera m e, sermones meos non seruat. grandem uim obtinet uera dilectio et, qui perfecte amatur, totam sibi amantis uindicat uoluntatem nihilque est imperiosius caritate. nos, si uere Christum diligimus, si eius nos redemptos sanguine recordamur, nihil magis uelle, nihil omnino debemus agere, quam quod illum uelle cognoscimus. Duo autem sunt genera mandatorum, in quibus clauditur tota iustitia: prohibendi unum est, iubendi alterum. ut enim mala prohibentur, ita praecipiuntur bona. ibi otium imperatur, hic studium; ibi cohercetur animus, hic incitatur; hic fecisse, hic non fecisse nos? prohibe linguam tuam a malo et labia tua, ne loquantur dolum. declina a malo et fac bonum et beatus apostolus: odientes malum, adhaerentes bono. hoc itaque duplex diuersumque praeceptum, prohibendi scilicet et imperandi, aequo omnibus iure mandatum est. non uirgo, non uidua, non nupta ab hoc imperio libera est. in quouis proposito, in quouis gr
Abbreviated transcription (Latin):
super aurum & lapulem prartiosum iultum: & dulciora super
mel & sauum quoniam in custodiendis illis rettibutio multa
Et idco nobis irascitur. id circo magis illa immensitas illa dei bonitas¬
offenditur: quia eum per tanti etiam praemi detrimenta cõ¬
temp̾nitius. nion solum imperia sed etiam promissa illius pro
ciSi uis ad uitam uentte serua mandata. Hoc enim tota nob̾¬
cui lage agitur. hoc prophete hoc apostoli docent. hoc a nobis
et ut qui uiuunt noniam sibi iuuant. sedei qui pro ipĩs mõ
tuus est Uiuere autẽ illi non est aluid: qm̃ eius praccepta sex¬
uate. quȩ nobis: quasi certum quoddam dilectionis suat pignꝯ
seruanda mandauit. dicens. Si diligitis me: mandata mã
seruate. Et qui habet mea mandata: & seruat ea: ille est qui
diligit me. Ac tursus ait. Si quis diligit int. sermonem me¬
um setuabit. & pater meus diligit eum. Qad eum uenie¬
mus. & mansionem apud cum faciemus. Qui non diligit

Expanded text:
super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum: quoniam in custodiendis illis retributio multa. Et idoffenditur, quia eum per tanti etiam praemii detrimenta contemnimus nec solum imperia sed etiam promissa illius pro tia: si uis ad uitam uenire, serua mandata. hoc enim tota nobiscum lege agitur, hoc prophetae, hoc apostoli docent, hoc a nobis est, ut, qui uiuunt, iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro illis m o rtuus est. uiuere autem illi non aliud est quam eius praecepta seruare, quae nobis ille quasi certum quoddam dilectionis suae pignus seruanda mandauit. si diligitis, inquit, me, mandata mea seruate et: qui habet mandata mea et seruat ea, ille est, qui diligit m e, ac rursus: si quis diligit m e, sermonem meum seruabit et pater meus diliget eum et ad eum ueniemus et mansionem apud eum faciemus. qui non diligit
Abbreviated transcription (Latin):
dominus ego sum: ubi est timor meus Et quo appatei nec ho¬
norificari ab eis dominum:nec timeri:qui eius precepta non
facunt. Unde expressius ad dauid dicitur: qui peccatum ad¬
miserat. Et pto nihilo duxisti deum. Et ad heli sermo domins¬
fu dicens.Qui honorificat me: honorificabo rum. qui autem
pro nihilo it hñt: ad nihilum redigentur.Et nos securo ac
bono animo sumnus:qui per singula quęq dei praecepta inho¬
norantes deum: clementissimum dominum ad cracundiam
prouocamus. tus q imperium superbissime contem p̾nendo:
i tantȩ maiestaris uiuimus iniuriam. Quid enim unqmͣ tam
superbum: quid uero tam ingratũ  uideri potest: qm aduersus e
ius uoluntatem iuuere: a quoͦ ipm̃ uiuere acceptris: quam illi:
precepta despicere: qui ideo aliquid imperat ut causas habeat
itmunerand: Neq enim obsequi nostti indiget deus: sed nos
illius indigemus impetio. Mandata enim cuis desiderabilia

Expanded text:
dominus ego sum, ubi est timor meus? ex quo apparet nec hodominus ego sum, ubi est timor meus? ex quo apparet nec honorari ab eis dominum nec timeri, qui eius praecepta non faciunt. unde expressius ad Dauid dicitur, qui peccatum admiserat: et pi: 729 Qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur. 4. Et nos securo ac bono animo sumus, qui per singula quaeque praecepta, inhonorantes Deum clementissimum, Dominum ad iracundiam provocamus; ejusque imperium superbissime contemnendo, in tantae majestatis imus injuriam? Quid enim umquam tam superbum, quid vero tam ingratum videri potest, quam adversus ejus vivere voluntatem, a quo ipsum vivere acceperis? quam illius praecepta despicere, qui ideo aliquid imperat, ut causas habeat remunerandi? neque enim obsequii nostri Deus indiget, sed nos illius indigemus imperio. Mandata ejus desiderabilia
Abbreviated transcription (Latin):
uitam arternam merereturꝰ duuna continuo mandata pto¬
ponit. Ostendẽs nobis eius uoluntatem esse faciendam: a
quo speramus & praemia Propter quod alio testatur loco.
Non omnis qui dicit mihi domine domine:intrabit in te¬
gnum catlorum. Quo manifeste illud ostenditur: nos non¬
Pola dei consessione tanti praemii magnitudinem ptomereri
nisi fide iustitiae opera conuintta sint. Qualis enĩ ẽ. illa con¬
fessio: quat sic deo credit: ut ciuis pto nihilo dutat impetuum:
Aut quo ex animo ac uere dicimus domine. domine.si ris
quem dominum confitemur praccepta contempnimus. Unce
ipẽ in tuuangelio dicit. Quid autẽ ine uocatis domine dnẽ
& non facius quae dico. Et iterum.Populus hic labꝗs me ho¬
norat: cot autem eorum longe est a me. Et rursum loquitur
per prophetam. Filius honorificat prem̃. & seruus dominũ
sium timhit. Et si pater ego sum: ubi est honor ineus: Et si

Expanded text:
uitam mereretur aeternam, diuina continuo mandata prouitam mereretur aeternam, diuina continuo mandata proponit, ostendens nobis eius uoluntatem esse faciendam, a quo speramus et praemia; propter quod alio testatur loco: non omnis qui dicit mihi, domine domine, intrabit in regnum casola dei confessione tanti praemii magnitudinem promereri, nisi fidei et iustitiae opera coniuncta sint. Qualis est enim illa confessio, quae sic deum credit, ut eius pro nihilo ducat imperium? aut quomodo ex animo ac uere dicimus, domine domine, si eius quem dominum confitemur praecepta contemnimus? unde ipse in euangelio dicit: quid autem uocatis me, domine domine, et non facitis quae dico? et iterum: populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. et rursum loquitur per prophetam: filius honorificat patrem, et seruus dominum suum timebit, et, si pater sum ego, ubi est honor meus? et si
Abbreviated transcription (Latin):
illud mecum scripturae reputans. Tempus loquendi: tempꝰ
tacendi. Et iterum. Ne retineas uerbum in tempote salutis.
Et illud beati petri. Parati semper ad satisfactionem: omni
poscenti uos rationem. Petis nanq: & sollicite ac uolẽter
poscis: ut tibi certam ex scripturis praefiniamus regulam.
ad quam tu ordines cursum uitae tu&. & cognita domini
uoluntaterinter honorem seculi & duutiarum illecebras
morum magis diligas supellectilem. atq ut possis in ꝯiugi
constituta non solumꝰ coniugi placete: sed ei etiam qui ip̃m
conuigium indulsit. Cui tam sanctae petitioni tãq desi-¬
decio non satis fatere: quid aliud esi: qmͣ ptofectum alte¬
tius non amare : Parebo igiur precibus tus. teq patatã
ad implendam domini uoluntatem: tam piis nitar incita¬
re sententiis Idem ẽ enĩ uerꝰ omniũ dñs ac magistẽr: ꝗ nos et¬
qui interroganti in enuangelio adolescenti quid faceret ut

Expanded text:
illud mecum scripturae reputans: tempus tacendi et tempus illud mecum scripturae reputans: tempus tacendi et tempus loquendi, et iterum: ne retineas uerbum in tempore salutis, et illud beati Petri: parati semper ad satisfactionem omni poscenti uos rationem. Petis namque et sollicite ac uiolenter petis, ut tibi certam ex scripturis sanctis praefiniamus regulam, ad quam tu ordines cursum uitae tuae, ut cognita domini uoluntate inter honores saeculi et diuitiarum illecebras morum magis diligas supellectilem atque ut possis in coniugio constituta non solum coniugi placere sed etiam ei, qui ipsum coniugium indulsit. cui tam sanctae petitioni tamque pio desiderio non satisfacere quid aliud est quam profectum alterius non amare? parebo igitur precibus tuis teque paratam ad implendam dei uoluntatem ipsius nitar incitare sententiis. idem enim uerus omnium dominus ac magister, qui nos qui interroganti in euangelio adolescenti quid faceret, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta sententia est:esse pudorem quo gloria inue¬
niatur & gratia. & esse tursus pudorem. qui so¬
leat parert peccatum. Cuius dicti ueritas qm̃ꝗͣ
satis ad omnium intelligentiam ipsa siui luceat claritate:
mihi tamen nescio quomodo in ptesenti causa ptoprius inno¬
tuit. Prouocatus enim ad scribendum lrĩs tius:quae miris hoc
a me obsecrationibus flagitabant: dui fattor de responsione
dubitaui. silentium mihi imperante ueretundia. Cui tamt̃
Fortissime tesistebat: & uim faciebat precum tuarum fideł
pugnaqͣ acriter cum haesitatione mea humilitas obsecrãtis
& magna quod ammodo uolentia oris claustra pulsabat
Cunq sane animum inter utrunq nutantem:cõgitatio di¬
uersa libraret: pene pudoris exlusit officium. Sed me illa
quam supra posui senitentia sapientis armauit: ad expellẽ¬
dam inutilem uertcundiam: & damnosum silentiũ resol¬
uendum. cum utiq ipam̃ scribendi causam itam honestã
uiderem esse: tam sanctã. ut peccare me crederem si tacerem

Expanded text:
ta sententia est esse pudorem, quo gloria inuenitur et gratia, et esse rursus pudorem, qui solet parere peccatum. cuius dicti ueritas quamquam satis ad omnium intelligentiam ipsa sui luceat claritate, mihi tamen nescio quo modo in praesenti causa propius innotuit. prouocatus enim ad scribendum litteris tuis, quae miris hoc a me obsecrationibus flagitabant, diu, fateor, de responsione dubitaui silentium mihi imperante uerecundia. cui tamen fortissime resistebat et uim faciebat precum tuarum fidelis ambitio, pugnabatque acriter cum haesitatione mea humilitas obsecrantis et magna quadam fidei uiolentia oris claustra pulsabat, cumque sic animum in utroque nutantem cogitatio diuersa libraret, paene pudor exclusit officium. sed me illa, quam supra posui, sapientis sententia armauit ad depellendam inutilem uerecundiam et damnosum silentium resoluendum, cum utique ipsam scribendi causam tam honestam uiderem esse, tam sanctam, ut peccare me crederem, si tacerem,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas firmata. Cuutas quat non oppugnatur. Nullus
hostili exercitu obsidentt secutus est. Nemo ut beatus Cy¬
prianus ait: satis tutus periculo proximus. Exemplat eplłae
obsettans ut dominus hicsus xpũs ꝯterat sathanati sub
pedibus nostris uelociter:¬

Expanded text:
ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur, -nullus ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur, -nullus hostili exercitu obsidente securus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus periculo proximus. exemplar epistulobsecrans, ut dominus Iesus conterat satanan sub pedibus nostris uelociter
Abbreviated transcription (Latin):
Oro te. quid hoc sacratius facramento. quid hac sacramt¬
ti rum uoluptate iocundus. qui cibi.: quȩ mella sunt dulti¬
ora: qm̃ dei scite prudentiam. & in abdita eius intrart. &¬
sensum creatoris inspitere: & sermones domini tui qui ab
huius mundi sapientib deridẽtur. plenos docert sapienta
spiritali. Habeant sibi cattiri suas opes: gemma bibant. se¬
rito niteant: plausu populi deltelenturꝰ & per uatias uo¬
luptates diuitias suas uinuert nequeant. Niẽ duutiat sint
in lege domini meditari dit ac nocte.pulsare ianuam non
patentem. panes trinitatis accipere. & sȩculi fluctus d nõ
prȩcunte caltare. Saluta blesillam & eustochium tyrun¬
culas nostras. Saluta foelicianen uere carnis & spiritus
iurgmitate foelicem. Saluta reliquum castitatis chorum:
& domesticam tuam ecclesiam. cui omnia etiam quat u¬
ta sunt timeo. ne dormiente patrefamilias inimicus hõ
zNama superseminet. Quamuis enim diceit audeant. Ego

Expanded text:
Oro te, quid hoc sacratius sacramento? quid hacOro te, quid hoc sacratius sacramento? quid hac voluptate jucundius? Qui cibi, quae mella sunt dulciora, quam Dei scire prudentiam, et in abdita ejus intrare, et sensum Creatoris inspicere, et sermones Domini Dei tui, qui ab hujus mundi sapientibus deridentur, plenos discere sapientia spiritali? Habeant sibi caeteri, si velint, suas opes, gemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur et per uarias uoluptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere et saeculi fluctus domino praeeunte calcare. Saluta Blesillam et Eustophium, tirunculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; saluta reliquum castitatis chorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt, timeo, ne dormiente patre familias inimicus homo zizania superseminet. quamuis enim dicere audeant: ego
Abbreviated transcription (Latin):
parte cognoscimus. & ex ꝑte prophetamts. & nunc perspe¬
culum uidemus in enigmate. Cum autem meruerimus
esse cum xpõ: & similel angelis fuerimus: tunc libro s
docttina cessabit. Quarta connexio. caph. lamech. manꝯ¬
cor & disciplina interpretãtur in sensu. quia nibil fatere
possumus: nisi quae prus facienda sunt stierimus. Quĩ¬
ta connexio est.mem. nun. samech. ex ipsis. sempiternum
aduitorium. Hoc explanatione non indiget. sed omni luce
manifestius est. ex scripturis acterna subsidia ministrari.
Sexta connexio habet. ain. phe. sade. fons suie oculus. oris.
iustitiae: sidm illud quad in tertio numero exposuimus.
Septima connexio est quac & exttrma: quod & ip̃o quoq
septenario numero sit misticus intellectus. Copħ.res sen.
thau. uotatio. capitis. dentium.signa. Pet dentes articulata
uox promitur. & his signis ad caput omnium qui est xp̃s
peruenitur. per quem uenitur ad regnum sempiternum

Expanded text:
parte cognoscimus et ex parte prophetamus et nunc per speparte cognoscimus et ex parte prophetamus et nunc per speculum uidemus in aenigmate; cum autem meruerimus esse cum Christo et similes angelis fuerimus, tunc librorum doctcor et disciplina interpretantur in sensu, quia nihil facere possumus, nisi quae prius facienda sint scierimus. Quinta connexio est mem, nun, samech; ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifSexta connexio habet, Ain, Phe, Sade, fons sive oculus, oris, justitiae: secundum illud quod in tertio numero exposuimus. 150 12. Septima connexio est, quae et extrema, quod et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, Coph, Res, Sen, Thau, vocatio, capitis, dentium, signa. Per dentes articulata vox promitur, et in his signis ad caput omnium, qui est Christus, pervenitur, per quem venitur ad regnum sempiternum . 13.
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuis intellexi. quod udelicet post eceperit habere sciẽtiã
sccipturatum. Uerum iam complendum est quod petisti. ut
sensum unius cuuiscunq dementi interpretatio annexa
lamech discipline siue cordis. Mem ex ipĩs. nun sempit̾nũ
Samech adiutorium. ain fons suie oculus. ꝑhe os: ab ore
non ab osse dictum intellige. ne lrãrum ambiguitate
fallaris. Sade iustitiae. cophiuocatio. ies capitis. sen dentiũ.
Thau signa. Post interpretationem elementorum intelli¬
gentia ordo dicendus est. Aleph. beth. Gimel. Deleth.
prima connexio est est. Doctrina domus plenitudo. ta¬
bulatum a qua uidelicet doctrina tc̃clesia quae domus
dei est in libtorum diuinorum plenitudine teperiatur.
enim alia potest esse uita sine scientia sccipturatum. per
quã etiã ipse xpus agnoscitur: qui est uita etedentium
uis sciamus nunc uniuersa quat sctipta sunt. tamt̃ ex

Expanded text:
tis tuis intellexi ; quod videlicet post opera coeperit habere scientiam tis tuis intellexi ; quod videlicet post opera coeperit habere scientiam secretorum. Verum jam complendum est quod petisti, ut sensum uniuscujusque elementi interpretatio annexa Lamed, disciplinae sive cordis. Mem, ex ipsis. Nun, sempiternum. Samech, adjutorium. Ain, fons sive oculus. Phe, os, ab ore, non ab osse dictum intellige, ne litterarum ambiguitate fallaris. Sade, justitia. Coph, vocatio. Res, capitis. Sen, dentium. Thau, signa. 6. Post interpretationem elementorum intelligentiae ordo dicendus est Aleph, Beth, Gemel, Deleth, prima connexio est, doctrina, domus, plenitudo, tabularum; quod videlicet doctrina Ecclesiae, quae domus Dei est, in librorum reperiatur plenitudine divinorum. 7. vita. QUAE ENIM ALIA POTEST esse vita sine scientia Scripturarum, per quas etiam ipse Christus agnoscitur, qui est uita credentium? amuis nunc sciamus uniuersa, quae scripta sunt, tamen ex
Abbreviated transcription (Latin):
In cenuesimouadragesimoquarto singulis luteris singuli
uersus gemint deputantur. Sunt qui & alios putent hoc or¬
dine incipere. sed falsa eorum opinio est. Habes & in lamen¬
tationib hieremiae quatuor alphabeta e quib duo p̾ma
quasi saphico metro scripta sunt. quia tres uersiculos qui
sibi connexi sunt: & ab una tm̃ lrã incipiunt: heroia cõmata
condudũt. tertium uero alphabetum trimetro scriptum est
et ternis litteris. sed iͥsdem terni uersus incipunt. Quartum
alphabetum simile est primo & secundo. Pro uerbia quoque
salomonis extremum claudit alphabetum. quod teta metro
iambico supputatur: ab eo loco in quo ait. Mulietẽ fortem
quis inueniet. Quomodo autem in his nostrio lrĩo non põt¬
quis ad legenda uerba texendaq procedere: nisi prius ab cle¬
mentis coẽperit: ita & inscripturis diinis non ualemus
ecordium. secundum illud quod propheta dicit: Amanda¬

Expanded text:
In centesimo quadragesimo quarto singulis litteris singuli In centesimo quadragesimo quarto singulis litteris singuli versus gemini deputantur. Sunt qui et alios hoc ordine putent incipere, sed falsa eorum opinio est. Habes et in Lamentationibus Jeremiae quatuor Alphabeta, e quibus duo prima quasi Saphico metro scripta sunt: quia tres versiculos qui sibi connexi sunt, et ab una tantum littera incipiunt Heroici comma concludit. Tertium vero Alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris, sed eisdem terni versus incipiunt. Quartum Alphabetum simile est primo, et secundo. Proverbia quoque Salomonis extremum claudit Alphabetum, quod tetrametro iambico supputatur, ab eo loco, in quo ait: Mulierem fortem quis inveniet . 4. Quomodo autem in his nostris litteris non potquis ad legenda verba, texendaque procedere, nisi prius ab elementis coeperit: ita et in Scripturis divinis non valemus exordium, secundum illud quod Propheta dicit: « A manda