comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modus. Nic dicit᷑ iã qͦusq facio: & illic ñ
dicitur qͣntis diuitib ditior sũ. Non atden¬
dunt᷑ egestates innumerabiliũ mendicoꝵ:
ñ respiciunt᷑ posteriores multitudines pau¬
ꝑũs paucitas pͣcedentiũ diuitũ ante ocu¬
los ponitur. Cur in oꝑe bono ñ attendit᷑
ille tacheus. qͥ dimidiũ rerũ suarũ declit
pauꝑibꝰ. Sed optare cogimur ut attendat᷑
saltrͣ ille phariseus: qͥ om̃iũ quȩ ꝑossidebat
decimas dabat. Noli parcere thesauris cadu¬
cis. thesauris uanis: noli sub imagine pietatis
augere pecuniã. filiis meis seruo. Magna ex¬
cusatio: filiis meis seruo. Uideamꝰ. Seruat tibi
pater tuus. seruas tu filiis tuis. filii tui filiis suis.
& sic ꝑ om̃s: & nullus facturus ẽ pͣcepta dĩ. Qͥre
ñ illi potius impendis om̃ia. qͥ te fecit exnichi¬
lo Qͥ te fecit: ipse te pascit. Ex his que fecit
ipse: pascit & filios tuos. Neq enĩ melius cõmit¬
tis filios tuos patrimonio tuo: quã creatori tuo.

Expanded text:
odus. Hic dicitur, Jam usquequo facio? et illic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videamus: servat tibi pater tuus, servas tu filiis tuis, filii tui filiis suis, et sic per omnes, et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ xp̃c: & ñ dedisti mͥ manducare. E gere uoluit ꝑꝑte. ut
haberes ubi seminares terrena que dedit. & me¬
teres uitã ȩternã. Nolite pigri esse : & male se¬
curi. Mores em̃date : peccã redimite. Et cũ fece¬
ritis dõ gr̃as agite: a quo accepistis bene uiuere.
Et sic ei gr̃as agite. ut ñ insultetis his qͥ ñdum
bene uiunt: s eosipsos morib ur̃is hortemini.
Hec faciendo: habetis ꝑfectã quantũ in hac
uita potest iustitiã. Conuersantes in bonis oꝑi¬
bus. in orationibꝰ in iłiuniis. inelemosinis. ꝓꝓter
minuta peccata. & abstinendo uos ab illis mag¬
nis peccatis. concordatis cũ aduersario. & secu¬
ri dicitis in oratione : dimitte nobis debita nr̃a.
sicͣ & nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is. Nabetis enĩ
qd̃ cotidie dimictat᷑: qͥ habetis qd̾ cotidie dimit¬
tatis. Sic ambulando in uia. ñ timebitis latro¬
ritas. om̃is quies. ubi & ipsa miscđie oꝑa cessa¬
bunt : qr nulla ibi erit indigentia miseroꝵ.

Expanded text:
 et non dedistis mihi manducare . Egere voluit propter te, ut haberes ubi seminares terrena quae dedit, et meteres vitam aeternam. Nolite pigri esse et male securi. Mores emendate, peccata redimite. Et cum haec feceritis, Deo gratias agite, a quo accepistis bene vivere. Et sic ei gratias agite, ut non insultetis his qui nondum bene vivunt; sed eos ipsos moribus vestris hortemini. Haec faciendo, habetis perfectam, quantum in hac vita potest, justitiam. Conversantes in bonis operibus, in orationibus, in jejuniis, in eleemosynis propter minuta peccata, et abstinendo vos ab illis magnis peccatis, concordatis cum adversario: et securi dicitis in oratione, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Habetis enim quod quotidie vobis dimittatur, qui habetis quod quotidie dimittatis. Sic ambulando securi in via non timebitis latroritas, omnis quies: ubi et ipsa misericordiae opera cessabunt, quia nulla ibi erit indigentia miserorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne uos ꝑau¬
lo ante cantastis.
qsͣ canticum
nouũ cantabo tibi: in psalterio decẽ cordarum
psallã tibi ÷ Ipsas decẽ cordas mͦ ꝑcutio. Quare
amara ẽ uox psalterii dĩ : Psallã in psalterio
decẽ cordarũ: ñ uobis hoc canto qd̾ uos ñ faci¬
tis. De calogus enĩ legis: decẽ precepta habet.
Que decẽ p̃cepta. sic st̃ distributa:. ut tria ꝑtineat
addm̃. septẽ ꝑtineant ad hoĩes. Tria addm̃ q̃ iã dixi: unꝰ¬
ẽ ds̃ nrͣ. & nullã similitudinẽ debemnꝰ facere. &
inuanũ ut putemꝰ eũ factũ. idẽ creaturã aliꝗͣ
ꝑ quẽ facta sunt om̃ia: ꝙ ipse unꝰ ds̃ pater ẽ .&. filiꝰ.¬

Expanded text:
nne vos paulo ante cantastis, Deus, canticum novum cantabo tibi, in psalterio decem chordarum psallam tibi ? Ipsas decem chordas modo percutio. Quare amara est vox psalterii Dei? Psallam tibi in psalterio decem chordarum. Non vobis hoc canto, quod vos non faciatis. Decalogus enim Legis decem praecepta habet: quae decem praecepta sic sunt distributa, ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad homines. Tria ad Deum, quae jam dixi: Uner, ei nullam similitudinem debemus facere, et in vanum, ut putemus eum factum, id est, creaturam aliquam, per quem facta sunt omnia: quia ipse unus Deus, Pater e
Abbreviated transcription (Latin):
AGNA. QEGIO
ẽ de recenti eu angelica lectione
ꝓposita: cui soluendȩ qͣntũ adnos attinet impares
sumꝰ. s sufficientia nr̃a ex dõ ẽ: quantũ eiꝰ adiudo¬
riũ uł accipere uel capere possumꝰ. Prus ergo
magnitudinẽ aduertite questionis. ut cũ eiꝰ mo¬
lẽ humeris nr̃is inpositã uideritis. oretis ꝓlabo¬
ribꝰ nr̃is : atq in auxilio qd̃ nobis p̾betur inuem¬

Expanded text:
agna quaestio est de recenti evangelica lectione proposita, cui solvendae, quantum ad nos attinet, impares sumus: sed sufficientia nostra ex Deo est, quantum ejus adjutorium vel accipere vel capere possumus. Prius ergo magnitudinem advertite quaestionis; ut cum ejus molem humeris nostris impositam videritis, oretis pro laboribus nostris, atque in auxilio quod nobis praebetur, inven
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑite sp̃m scm. continuo subiecit. si cui dimi¬
seritis peccata dimittent᷑ illi: si cui tenueritis.
tenebuntur. Nam & illa regeneratio:ubi fit om̃iũ
preteritoꝵ remissio peccatorum: in spiritu
sancto fit dicente dño. Nisi quis renatꝰ fuerit
ex aqua & sp̃u: ñ potest introire in regnũ
dĩ. Sed aliud ẽ nasci de sp̃ũ. aliud pasci
de lpũ. sic̃ aliud ẽ nasci de carne. quod tit
cũ parit mat̾. aliud ẽ pasci de carne. qd̾ fit
cũ lactat infantẽ: ad hoc conuersũ ut cũ
uoluptate biberet unde ẽ natus ut iuiueril:
et inde accipiat uiuendi alunͣtũ. unde nas¬

Expanded text:
pite spiritum sanctum, continuo subiecit: Si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei; si cui tenueritis, tepraeteritorum remissio peccatorum, in Spiritu sancto fit, dicente Domino, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei . Sed aliud est, nasci de Spiritu; aliud, pasci de Spiritu: sicut aliud est, nasci de carne, quod fit cum parit mater; aliud est, pasci de carne, quod fit cum lactat infantem, ad hoc conversum ut cum voluptate biberet, unde natus est ut viveret; ut inde accipiat vivendi alimentum, unde ac
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ hxit ioħes & igni. quãuis possit intesli¬
gi. & tribulatione. quã ꝓ nomine. xp̃i. creden¬
tes fuerant ꝑpessuri ͭ tam̃ ñ ab re ẽ eundem
spͣm sc̃m etiã nomine ignis significatũ uideri:
proꝑẽ qd̃ & maduentu eiꝰ dictũ ẽ. Hise st̃ illis
lingue diuise uelut ignis : & insedit suꝑ unuͣ¬
quẽq eoꝵ. Hinc & iꝑse dñis ait. Ignẽ ueni mit
Cui feruori contrãriũ ẽ qd̾ dñs ait. Refrigẽ
di mittitur foras fide nr̃a: qͥ oꝑatur infiliis in¬
fidelitatis nulla ͥ alia nisi societate & obliga¬
tione peccati. In sp̃u enĩ scõ qͦ inunum dĩꝑo¬
płs congregatur: eicitur sp̃simmundus qͥ inse
iꝑsũ diuiditur. Contra hoc donũ gratuitũ.
contra istã dĩ grãm: loqͥtur cor impenitens.
Iꝑsa gͦ impenitentia ẽ sp̃s blasphemia: quȩ n
remittetur neq in hoc scło. neq in fut᷑o. Con¬
tra enĩ spm scm̃: quo baptizatur quoꝵ peccata
om̃ia dimictuntut. & quẽ accepit ȩccłia ut cui

Expanded text:
autem dixit Joannes, Et igni, quamvis possit intelligi et tribulatio, quam pro nomine Christi credentes fuerant perpessuri; tamen non ab re est, eumdem Spiritum sanctum etiam nomine ignis significatum videri. Propter quod et in adventu ejus dictum est: Visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Hinc et ipse Dominus ait: Ignem veni mittCui fervori contrarium est, quod Dominus ait, Refrigescdi mittitur foras fide nostra , qui operatur in filiis infidelitatis , nulla vi alia nisi societate et obligatione peccati. in spiritu enim sancto, quo in unum dei populus congregatur, eicitur spiritus immundus, qui in se ipsum diuiditur. contra hoc donum gratuitum, contra istam dei gratiam loquitur cor impaenitens. ipsa ergo impaenitentia est spiritus blasphemia, quae non remittetur neque in hoc saeculo neque in futuro. contra enim spiritum sanctum, quo baptizantur quorum peccata omnia dimittuntur et quem accepit ecclesia, ut cui
Abbreviated transcription (Latin):
tare possemꝰ: qmͣ si om̃is blasphemia. & om̃e
tur hominib. ex nullo genere imꝑietatis eoꝵ
uel ꝑaganoꝵ uel iudeoꝵ aut quoꝵ libet here¬
ticoꝵ. ñ nulloꝵ etiã in iꝑpsa catholica imꝑitoꝵ
quẽquã ȩccłia lucraretur. Sed absit ut hoc
dñs diceret. absit inquã ut ueritas diceret:
om̃em blasphemiã uel om̃e uerbũ qd̾ contra
sp̃m scm diceretur nͣ habere remissionẽ. neq
in hoc scło neq infuturo. Exerceri quippe
nos uoluit difficultate questionis: nͣ deciꝑere
sententiȩ falsitate. Quaꝑpter nͣeͣ necesse
om̃em blasphemiã. & om̃e uerbũ qd dicitur¬

Expanded text:
tare possemus, quoniam si omnis blasphemia et omne tare possemus, quoniam si omnis blasphemia et omne retur hominibus, ex nullo genere impietatis eoruuel paganorum uel Iudaeorum aut quorumlibet haereticorum, nonnullorum etiam in ipsa catholica imperitorum quemquam ecclesia lucraretur. sed absit, ut hoc dominus diceret; absit, inquam, ut ueritas diceret omnem blasphemiam uel omne uerbum, quod contra spiritum sanctum diceretur, non habere remissionem neque in, hoc saeculo neque in futuro. Exercere quippe nos uoluit difficultate quaestionis, non decipere sententiae falsitate. quapropter non est necesse, ut omnem blasphemiam
Abbreviated transcription (Latin):
gite ad me aures: ad dñm mentes. Dico cari¬
tati ur̃e: forte in om̃ibꝰ sc̃is scripturis. nulla
maior questio. nulla difficilioe inuenit᷑. Unde
ut uobis aliquid de meipso fatear. sẽꝑer inser¬
monib qͦs ad popłm habui huius questionis
difficultatẽ molestiãq uitaui. nͣ qr nichil ha¬
berẽ qd̃ inde ut cũq cogitarẽ. neq enĩ in re
tanta petere querere pulsare negligerẽ: sed
qr ipsi intelligentie quȩ mͥ aliquantulũ aꝑie¬
batur. uerbis adhorã occurrentibꝰ me posse
sufficere ñ putarẽ. Fodie lectiones audiens
de qͥb uobis esset reddendus sermo cũ eu. an¬
głiũ legeret᷑: itapulsatũ ẽ cor meũ ut crede
rẽ dm̃ uelle aliqͥd hinc ꝑmeũ ministerium
uos audire. Prius ergo ut aduertatis & in
telligatis ad moneo ñ dixisse dñm om̃is blas¬
phemia sp̃s ñ remittetur. neq dixisse. qui
tetur ei: sed qͥ dixerit uerbũ. Illud enĩ sidix¬
isset. nichil nobis om̃ino remaneret unde dispu¬

Expanded text:
gite ad me aures, ad Dominum mentes. Dico Charitati vestrae: forte in omnibus sanctis Scripturis nulla major quaestio, nulla difficilior invenitur. Unde ut vobis aliquid de me ipso fatear, semper in sermonibus quos ad populum habui, hujus quaestionis difficultatem molestiamque vitavi: non quia nihil haberem quod inde utcumque cogitarem; neque enim in re tanta petere, quaerere, pulsare negligerem: sed quia ipsi intelligentiae, quae mihi aliquantum aperiebatur, verbis ad horam occurrentibus me posse sufficere non putarem. Hodie autem lectiones audiens, de quibus vobis esset sermo reddendus, cum Evangelium legeretur, ita pulsatum est cor meum, ut Deum crederem velle aliquid hinc per meum ministerium vos audire. telligatis admoneo non dixisse Dominum: Omnis blasphemia in Spiritu non remittitur; neque dixisse: Qui tetur ei; sed, qui dixerit verbum. Illud enim si dixisset, nihil nobis omnino remaneret unde dispu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in nouissimo dabitur: de bonitate dĩ
munꝰ uenit ab initio fidei remissio peccatoꝵ.
Illis enĩ manentib. manent quodam᷑ inum¬
citiȩ aduersus dm̃. & ab illo alienatio quę
a nro malo ẽ: qm̃ ñ mentitur scriptura di¬
cens. peccata ur̃a seꝑarant inter uos & dm̃.
rat. & in tantũ illa crescunt. inquantũ ista
minuuntur: nec illa ꝑficientur. nisi ista fini¬
peccata dimittit quẽadmodũ in spͣu scõ demo¬

Expanded text:
quae in novissimo dabitur, de bonitate Dei quae in novissimo dabitur, de bonitate Dei munus venit ab initio fidei, remissio peccatorum. Illis enim manentibus, manent quodam modo inimicitiae adversus Deum, et ab illo alienatio, quae a nostro malo est: quoniam non mentitur Scriptura, dicens, Peccata vestra separant inter vos et Deum . ostra. Et in tantum illa crescunt, in quantum ista minuuntur: nec illa perficientur, nisi ista finipeccata dimittit, quemadmodum in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetate. ⁊ subsistentia ꝑsonarũ. tñ ꝓpt̃ ipsã indiuiduã ⁊
ĩseꝑabilẽ ȩt̃nitatis. ueritati. bonitatiꝰessentiã ł nat᷑am. ñ
esse tres dõs. s unũ dmñ: ac ꝑ hoc ꝓcaptu nr̃o
quantũ ista ꝑspeculũ & in enigmate pͣsertim ta¬
sinuat᷑ nobis in patre auctoritas in filio natiui¬
tas in spũ scõ. patris & filii cõmunitas: intribus
ȩqualitas. Qd̾ ergo cõmune ẽ ꝑatri & filio.ꝑ
hoc nos uoluert᷑ habere cõmunionẽ. & int nos
& secũ: & ꝑ ipsũ domĩ nos colligere in unũ. qd̾ ãbo¬
mur. Nũqͥd nobis ꝑdesset. qͥc qͥd boni nossemus:
nͥ etiã diligeremꝰ. : Sic̃ autẽ ueritate dicimꝰ.
ita caritate diligimꝰ: ut & plenius cognoscamꝰ. & be¬
ati cognito ꝑfruam᷑. karitas porro diffusa ẽ in
tas cooꝑuit multitudinẽ peccatoꝵ. Est ego
pater filio ueritati origo uerax. & filius de ue
bono & filio hono effusa bonitas: om̃iũ ẽ aut̃
mũ gͦ innos ad accipiendã uitã ȩternam.

Expanded text:
onarum; tamen propter ipsam individuam et inseparabilem aeternitatis, veritatis, bonitatis essentiam vel naturam, non esse tres deos, sed unum Deum. Ac per hoc pro captu nostro, quantum ista per speculum et in aenigmate, praesertim tasinuatur nobis in patre auctoritas, in filio natiuitas, in spiritu sancto patris filiique communitas, in tribus aequalitas. quod ergo commune est patri et filio, per hoc nos uoluerunt habere communionem et inter nos et secum, per illud donum nos colligere in unum, quod amur. Nam quid nobis prodesset quidquid boni nossemus, nisi etiam diligeremus? Sicut autem verita charitate diligimus ut et plenius cognoscamus, et beati cognito perfruamur. Charitas porro diffusa est intas cooperit multitudinem peccatorum. Est ergo Pater Filio veritati origo verax, et Filius de vebono et Filio bono effusa bonitas. Omnium est autemum ergo in nos, ad accipiendam vitam aeternam,
Abbreviated transcription (Latin):
ganis. iudeis. hereticis. om̃iq hominũ gene¬
ti q̃ diuerlis etrorib & contea die uonbil lus
blasphemant in sp̃m scm. sꝑes remissionis si se
correxerr̃t auferatur.: restat utiq ut in eo
qd̾ scriptũ ẽ qͥ blasphemauerit in sꝑ̃m scm. nͣ¬
habet remissionẽ in ȩternũ. ille intelligatur.
qͥ ñ om̃imodo sed eo mͦ blasphemauerit. ut ei
nũquã ꝑossit ignosci. Sic̃ in eo eni qd̃ dictũ
ẽ. ds̃ neminẽ tẽptat. ñ om̃i. s quodã tẽptati¬
onis mͦ. ds̃ neminẽ tẽptare intelligendus ẽ.

Expanded text:
ganis, Judaeis, haereticis, omnique hominum genei, qui diversis erroribus et contradictionibus suis blasphemant in Spiritum sanctum, spes remissionis, si se correxerint, auferatur; restat utique ut in eo quod scriptum est, Qui blasphemaverit in Spiritum habet remissionem in aeternum, ille intellegatur qui non omni modo, sed eo modo blasphemauerit, ut ei numquam possit ignosci. Sicut enim in eo quod dictum est: deus neminem temtat, non omni, sed quodam temtationis modo deus neminem t
Abbreviated transcription (Latin):
in spm sc̃m nͣ habet remissionẽ inȩternũ. ñ omẽm
squendã blasphemantis spͣm sc̃m intendebat reatũ.
Qͦ qsqͥs fuerit obligatus. nulla unquã remissione
saluetur. Illud etiã qd̾ ait qͥ manducat meã carnẽ.
bibit meũ sanguinẽ. inme manet. & ego in illo:
qͥm̃ intellecduri sumꝰ Qũqͥd etiã illos hi c poteri¬
mꝰ accipere. de qͥb dicit apł s. qd̾ uidiciũ sibi man¬
ducent & bibant: cũ iꝑs̃ carnẽ manducent. & ip¬
sũ sanguinẽ bibant. ũqͥd & iudas magistri uen¬
ditor & traditor imꝑius. quãuis pͥmũ ipsũ manib
eiꝰ confectũ sacram̃tũ carnis & sanguinis eiꝰ cũ cete¬
ris discipulis sic̃ aꝑtius lucas eu. angłista declarat
manducaret & biberet: mansit in xp̃o. aut xꝑͣc
in eo. Multi deniq qͥ uel corde ficto carnẽ illã
manducant. & sanguinẽ bibunt. uel cũ mandu¬
cauerint & biberint. apostate fiunt: nũqͥd manens
manducandi illã carnẽ & bibendi illũ sangui¬

Expanded text:
u sancto, non habet remissionem in aeternum, non omnem, sed quendam blasphemantis spiritum sanctum intendebat reatum, quo quisque fuerit obligatus, nulla umquam remissione soluetur. Illud etiam quod ait: is qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? numquid etiam illos hic poterimus accipere, de quibus dicit apostolus quod iudicium sibi manducent et bibant, cum ipsam carnem manducent et ipsum sanguinem bibant ? numquid et ludas, magistri uenditor et traditor impius, quamuis primum ipsum manibus eius confectum sacramentum carnis et sanguinis eius cum ceteris discimanducaret et biberet, mansit in Christo, et Christus in eo? Multi denique, qui vel corde ficto carnem illam manducant, et sanguinem bibunt, vel cum manducaverint et biberint apostatae fiunt, nunquid manent manducandi illam carnem, et bibendi illum sangui
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemiã.s quandãꝰ nec uerbũ om̃e.
sed quoddã. Quid gͦ dixert᷑ : Apud mar¬
cũ ita scriptũẽ. Amen dico uobis. qm om¬
nia dimittentur filiis hominũ peccata &
blasphemiȩ quib blasphemauerint: qͥ aut̃
blasphemauerit in spm scm ñhabet remis¬

Expanded text:
blasphemiam, sed quamdam; nec verbum omne, blasphemiam, sed quamdam; nec verbum omne, sed quoddam. Quid ergo dixerunt? Apud Marcum ita scriptum est: Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemaverint: qui autem blasphemaverit in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
gere debemꝰ. Nã & hoc ipsũ qd̾ ait sp̃s aut̃
blasphemia ñ remittetur: utiq ñ om̃is spͣs
uecors esset ut aliud intelligeret᷑. Sed̾m
hanc regulã locutionis & illud accipitur:
Nec qm dixit ex aqua & sp̃u: omẽm spͣm qͥs¬
quã intelligere cogitur. Quo circa cũ au¬
dis. sp̃s autẽ blasphemia ñ remittetur: sicͣ
nͣ om̃em sp̃m. ita ñ omẽm spͣs blasphennã
oportet accipias. Audire iã uelle uos ui¬
deo. qm ñ est omĩs quȩ nã illa sit blasphe¬
mia sꝑͣs que ñ remittet᷑. & qd̃ sit uerbum.
qͣm ñ ẽ om̃e. qd̾ si dictũ fuerit contraspm¬
scm nͣ remittetur. neq in hoc scło neqnfu¬
curo Lã & ego uelẽ dicere. quoa intentisime
expectatis audire: sed tolerate aliquantas
maiore̾s diligentiȩ moras. donet adiuuante
dño totũ qd̾ occurrit expediã. Alii duõ¬
qͥ ppe eu angeliste. Marcus & lucas cũ de
hac re loquerentur. ñ dixerunt blasphe¬
miã seu uerbũ: ut intelligeremꝰ nͣomẽm

Expanded text:
esse. Nam et hoc ipsum quod ait, Spiritus autem blasphemia non remittetur; utique non omnis spivecors esset, ut aliud intelligeret? Secundum hanc regulam locutionis, et illud accipitur: Nec quoniam dixit, ex aqua et Spiritu, omnem spiritum quisquam intelligere cogitur. Quocirca cum audis, Spiritus autem blasphemia non remittetur; sicut non omnem spiritum, ita non omnem blasphemiam oportet accipias. Audire iam uelle uos uideo, quoniam non est omnis, quaenam sit illa blasphemia spiritus, quae non remittetur, et quod sit uerbum — quoniam non est omne — quod si dictum fuerit contra spn remittetur, neque in hoc saeculo, neque in futuro. Jam et ego vellem dicere, quod intentissime exspectatis audire: sed tolerate aliquantas majoris diligentiae moras, donec, adjuvante Domino, totum quod occurrit expediam. Alii quippe duo evangelistae, Marcus et Lucas, cum de hac re loquerentur, non dixerunt, blasphemiam, seu verbum: ut intelligeremus non omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ad cultũ dĩ popłs ad monet᷑: ita decẽ plage eli¬
sideremꝰ cur & decẽ ibi p̃cepta: & hic decẽ pla¬
gȩ memorentur. Idõ sine dubio. qr in illis erars
uulnera. & in illis medicamenta: & opus erat ut
tã periculosis plagarũ decẽ uulneribꝰ. dece pre¬
ceptoꝵ medicam̃ta subuenirent. Unde rogo frͣs
nolite hoc otiose accipere:qr si auxiliante
dõ diligenter attenditis: poteritis agnoscete
decẽ illa pͣcepta. illis decẽ plagis perordinẽ con¬
tra se esse contraria. Nãde primo pͣcepto. pͥma
plaga ꝑcutit᷑: de scđo scdã. detercio tͣria: &
lc iaq ad cdecimĩ nunerĩ puents. Erini ẽ

Expanded text:
ad cultum Dei populus admonetur; ita decem plagae les ergo, cur et ibi decem praecepta, et hic decem plagae memorentur. Ideo sine dubio, quia et in illis erant vulnera, et in istis medicamenta; et opus erat ut tam periculosis decem plagarum vulneribus, decem praeceptorum medicamina subvenirent. Unde rogo vos, fratres, nolite hoc otiose accipere; quia si auxiliante Deo diligenter attenderitis, poteritis agnoscere decem illa praecepta illis decem plagis per ordinem contra se esse contraria. Nam de primo praecepto prima plaga percutitur, de secundo secunda, de tertio tertia, et sic usque ad dec
Abbreviated transcription (Latin):
eu angłiũ. ubi legimꝰ qr interrogabat disci¬
pulũ tẽptans eũ. ipse autẽ sciebat qͥd esset
facturus. ẽ eni tẽꝑtatio adducens peccatum.
qua ds̃ neminẽ tẽptat: & ẽ cẽptatio ꝑbans fi¬
dẽ. qua e ds̃ tẽptare dignatur: ita cũ audimꝰ
mandi genꝰ accipere. sic̃ nec ibi om̃e tẽptan-¬

Expanded text:
legimus quia interrogabat discipulum tentans eum, ipse autem sciebat quid esset facturus . Est enim tentatio adducens peccatum, qua Deus neminem tentat: et est tentatio probans fidem, qua et Deus tentare dignatur. Ita cum audimusmandi genus debemus accipere, sicut nec ibi omne tentan
Abbreviated transcription (Latin):
cari spm scm: sic̃ sabelliani qͦs qͥdã pa-¬
tripassianos uocant idõ qr patrẽ ꝑhiben
passũ. cuius negant esse aliquẽ sinedubi
ꝑatrẽ solũ esse dicentẽs dm̃. filiũ uero ñ¬
nisi hominẽ: negant om̃ino esse terciã
paganis & anideil & ab hereticil blas
mitti. neq in hoc scło. neq infut᷑o.: & illi soli
estimandi st̃ ab huius grauissimi ꝑeccati rea¬
tu liberari. qͥ ex infantiast catholici: Nam
qͥcũq uerbo dĩ credidert̃ ut catholici fiereñ:
utiq aut ex ꝑaganis. aut ex iudeis. aut ex he¬
ẽ dimissũ qd̃ cixert᷑ uerbũ contra spm̃ scm:

Expanded text:
 sanctum; sicut Sabelliani, quos quidam Patripassianos vocant, ideo quia Patrem perhibent passum: cujus cum negant esse aliquem Filium, sine dubioPatrem solum esse dicentes Deum, Filium vero nonnisi hominem, negant omnino esse tertiam Paganis, et a Judaeis, et ab haereticis blaspmitti, neque in hoc saeculo, neque in futuro; et illi soli existimandi sunt ab hujus gravissimi peccati reatu liberi, qui ex infantia sunt Catholici? Nam quicumque verbo Dei crediderunt, ut Catholici fierent, utique aut ex Paganis, aut ex Judaeis, aut ex haeest dimissum quod dixerunt verbum contra Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
lauacro regenerationis abluti ineccłia.
& acepto spũ sc̃õ. uelut tanco postea do¬
no saluatoris in grati. mortifero aliqͦ
peccato se immerserint: qualia st̃ uel
adulteria. uel homicidia. uel iꝑsa disces¬
sio. siue om̃imͦ anomine xp̃lano. siue a
catholica ȩccłia. Sed iste sensus unde ꝓba¬
hereticos adhoc utiq corripiendos dicat
apłs. ne forte det illis ds penitentiã ad cog¬
noscendã ueritatẽ. & resipiscant a diaboli
laqueis a quo captiui tenent᷑. scđm ipsius
uoluntatẽ. Quis eñi ẽ fructus correctio¬
nis : sine ulla spe remissionis: Postremo ñ
ait dñs qͥ ficlelis catholicus dĩx erit. uerbũ ꝯtͣ¬
hereticus. siue qdlibet aliud habeat nom̃ erro¬
ris. ñ dictũ ẽ ille aut ille. s qͥ dixerit uerbum
ñ remittetur ei neq in hoc scło. neq infut᷑o.
Porro autẽ siom̃is error contrarius uerita¬
om̃i errore. corrigere atq colligere. qͥ remissi¬
onẽ ꝑeccatoꝵ. & ipsũ quẽ blãphemauerant

Expanded text:
lavacro regenerationis abluti in Ecclesia, et accepto Spiritu sancto, velut tanto postea dono Salvatoris ingrati, mortifero aliquo peccato se immerserint: qualia sunt adulteria, vel homicidia, vel ipsa discessio, sive omni modo a nomine christiano, sive a catholica Ecclesia. Sed iste sensus unde probaet ipsos haereticos ad hoc utique corripiendos dicat Apostolus, Ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur secundum ipsius voluntatem . Quis enim est fructus correctionis sine ulla spe remissionis? Postremo non ait Dominus, Qui fidelis catholicus dixerit verbum haereticus, sive quodlibet aliud habeat nomen erroris, non dictum est, Ille aut ille; sed, Qui dixerit verbum n remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro. Porro autem si omnis error contrarius veritaomni errore corrigere atque colligere, qui remissionem peccatorum et ipsum quem blasphemaverant
Abbreviated transcription (Latin):
uitia. erroresq mortaliũ inter se contrarii. diui
ñ stabit regnũ eiꝰ. Iustꝰ autẽ & impiꝰ. fidelis & in¬
credulus. catholicus & hereticꝰ. diuisi qͥdem
Nouit dñs qͥ st̃. Nemo sibi deuocabulo blandia¬
t᷑.Siuult sibi ꝓdesse nom̃ dñi: recedat ab iniqͥ¬

Expanded text:
vitia erroresque mortalium inter se contrarii, divisvitia erroresque mortalium inter se contrarii, divisn stabit regnum ejus. Justus autem et impius, fidelis et incredulus, catholicus et haereticus, divisi quidem ui sunt ejus. Nemo sibi de vocabulo blandiatur. Si vult sibi prodesse nomen Domini, recedat ab iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
colligunt ꝑditoꝵ. etiã xp̃i regnũ. aduersũ
se esse diuisu: consequenter ad iungit. Q nͣ
ẽ mecũ contrame ẽ: & qͥ ñ congregat mecũ.
spargit. Non ait qͥ ñ ẽ sub uoce nominiis mei. aut
sub spetie sacram̃ti mei: s qͥ ñ ẽ mecũ. contra me
ẽ.Nlec ait qͥnͣ congregat sub uocȩ nominis mei:
s qͥ ñ congregat mecũ. spargit. Non ergo ẽ ad¬
uersũ se diuisũ regnũ xp̃i: & si homines conan
te om̃is qͥ nominat nom̃ dm̃. Nã si ab iniqͥtate
ñ recedit: ñ ꝑtiuet ad regnũ xp̃i. etiã nominanꝰ¬
hit. ille ꝑfund it. diuisi st̃ aduersũ se. & ambo
ꝑtinẽt ad regnũ diaboli. Apud cultores ydo
sũ se: & amboꝑtinent ad regnũ diaboli. Pa¬
ganus hostis. xp̃i. & iudeus hostis xp̃i. diuisi st̃
adu̾sũ se: & ambo ꝑtinent ad regnũ diaboli.
Arrianꝰ & photinianꝰ ambo heretici: & aduer¬
sũ se ambo diuisi. Donatista & maximianista
ambo heretici: & adu̾sũ se ambo diuisi. Omi̾a

Expanded text:
ersum se esse divisum, consequenter adjungit: Qui non est mecum, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit. Non ait, Qui non est sub voce nominis mei, aut sub specie sacramenti mei: sed, Qui non est mecum, contra me est. Nec ait, Qui non congregat sub voce nominis mei: sed, Qui non congregat mecum, spargit. Non ergo est adversum se divisum regnum Christi: sed homines conantte omnis qui nominat nomen Domini . Nam si ab iniquitate non recedit, non pertinet ad regnum Chrihit, ille profundit, divisi sunt adversum se; et ambo pertinent ad regnum diaboli. Apud idolorum cultsum se; et ambo pertinent ad regnum diaboli. Paganus hostis Christi et Judaeus hostis Christi, divisi sunt adversum se; et ambo pertinent ad regnum diaboli. Arianus et Photinianus, ambo haeretici, et adversum se ambo divisi. Donatista et Maximianista ambo haeretici, et adversum se ambo divisi. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
huc credituri sunt. & eiecturi demones. ñ in de¬
monũ principe. s simplici sc̃itate: qͥ certe uł
fuerunt uel hoc st̃ qd̾ etiã uos estis. id ẽ ꝑecca¬
tores atq imꝑii. & idõ in domo diaboli. & ua¬
sa diaboli. qͦmͦ ab illo ꝑosst̃ erui. qͦs preualente
iniqͥtate fortiter obtinebat: nisi alligaretur
suis meritis głantib increꝑans dicit. Qͥs eñ
te discernit.  Hoc ẽ. amassa ꝑdicionis ex adã.
& a uasis irȩ qͥs te discernit: Et ne quisquã
diceret iusticia mea: qͥd em̃ habes inqͥt qd̾ non
accepisti: Unde & de seipso dicit. fuimꝰ enĩ &
aliquando naturaliter filii irȩ.
illius mase fortis cũ esset eccłȩ ꝑsequͥtor. blas¬
phemꝰ. iniuriosus. in malicia. & inuidia agens

Expanded text:
daemones, non in daemonum principe, sed in simplici sanctitate; qui certe vel fuerunt, vel hoc sunt quod etiam vos estis, id est, peccatores atque impii; et ideo in domo diaboli, et vasa diaboli: quomodo ab illo possent erui, quos praevalente iniquitate fortiter obtinebat, nisi alligaretur suis meritis gloriantibus increpans dicit: Quis enim te discernit? Hoc est, A massa perditionis ex Adam et a vasis irae quis te discernit? Et ne quisquam diceret, Justitia mea: Quid enim habes, inquit, quod non accepisti ? Unde et de se ipso dicit, Fuimus enim et nos aliquando naturaliter filii irae, illius male fortis, cum esset Ecclesiae persecutor, blasphemus, injuriosus, in malitia et invidia,
Abbreviated transcription (Latin):
sĩplicitaᷤ meȩ uͥtutiᷤ appar&: ipsi testeᷤᷤ mei. iudice̾ er̃t ur̃i.
Dem̃ subiung̃. Si aut̃ egoĩ spũ dĩ esciodemoneᷤᷤ igͥ ꝑuenit in¬

Expanded text:
simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri. Deinde subjung
Abbreviated transcription (Latin):
sione uolebat intelligi. qd̾ in eũ nͣcredendo
in regno diaboli ẽẽ elegissent: qd̾ utiq adu̾sũ
se diuisũ stare ñposset. Eligant ergo pharis¬
ei qd uoluerint. Si sathanas sathanã ñ potest
eicere: nichil contra dñm qd̾ dicerent inue¬
nire potuerunt. Sipoͣtest: multomagis sibi ꝓ
spiciant & recedant de regno eiꝰ. qd̃ aduersũ
se diuisũ stare ñpotest. Inquo autẽ dñs iħe ei¬
ciat demones: ne demonioꝵ principẽ existi¬
ment. attendant qd̃ seqͥt᷑. Et si ego inqͥt in
beelz ebub eicio demones: filii ur̃i in qͦ eiciunt :
Idõ ipsi iudices ur̃i erunt. Dixit hoc utiq de
disciꝑulis suis. illius popłi filii: qͥ certe discipu
se malarũ artiũ abono magistro didicisse. ut
inpͥnciꝑe demonũ eicerent demones. Idõ inqͥt
ipsi iudices erunt ur̃i. Ipsi inqͥt. ipsi ignobilia &
ꝯtẽptibilia huiꝰ mundi. in qͥb ñ artificiosa malignitas. s sc̃a

Expanded text:
sione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint: si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si autem rospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se stare divisum non potest. In quo autem Domiciat daemones, ne daemoniorum principem existiment, attendant quod sequitur. Et si ego, inquit, in Beelzebub ejicio daemones, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius populi filiis: qui certe discipulse malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones Ideo, inquit, ipsi judices vestri erunt. Ipsi, inquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ẽ fr̃s corporaliter ꝑdere pͥmogenitos.
Mortales enĩ homines st̃: & ante parentes
siue post parentes morituri moriunt. Illud
mol estũ ẽ. ne ꝑ hanc occultã & iniustã con¬
cupiscentiã: primogenita cordis ꝑdas. Primo¬
genita cordis nr̃i: fides ẽ. Nemo enĩ bẽne oꝑ¬
atur: nͥ fides p̃cesserit. Om̃ia oꝑa tua bona.
filii tui sp̃ualss: s inter istos tͥ p̾mogenita ẽ¬
fides. Qsqͥs rẽ alienã occulte concuꝑiscit:
quens sine dubio nͣ caritate s fraude : uelu¬
ti amans eu̾ aqͦse cupit fieri heredẽ. Amare
se dicit eũ que mori desiderat. Et ut in rẽ¬

Expanded text:
dem, fratres, corporaldem, fratres, corporalmortales enim sunt homines, sive ante parentes sive post parentes morituri moriantur: istud molestum est, ne per hanc occultam et injustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. Primogenita cordis nostri fides est; nemo enim bene operatur nisi fides praecesserit. Omnia opera tua bona filii tui sunt spirituales; sed inter istos tibi primogenita fides est. Quisquis rem alienam occulte concupiscit, quens non charitate, sed fraude, veluti amans eum a quo se cupit fieri haeredem. Amare se dicit eum quem mori desiderat, et ut re
Abbreviated transcription (Latin):
pisces uxorẽ ꝑximi tui. Nona plaga: dense
tenebre. Si peccatũ ẽ. uxorẽ ꝓpͥã excepta cau
corde patientis. qͦmͦ siuxor illius appetat᷑: &
qͥ hoc facit alii nichil ẽ qd̃ sic dolet ꝑati. Alia
mala solent homines patient excipere. hoc
autẽ nescio utrũ ũquã inueniri possint qͥ
tolerabiliter ferant. Oquã densas tenebras
re excecantur furore horribili.
dato plaga contraria ẽ decima: mors pͥmo¬
genitoꝵ. Om̃s res quas habent homines
heredib seruant. & in heredib nichil est¬
pͥmogenitis carius. Quolunt res alienas
tanquã iuste possidere: heredes se querunt
fieri amorientib. Qͥd enͣi tã iustũ uidetur.
quã rẽ sibi derelictã possidere: Dicet aliquis.
nat iniuste concupiscentẽ. Nidȩ qualis es: qui
optas ab alio te heredẽ fieri. Non ergo uis ut
habeat suos heredes: inqͥb nichil ẽ carius pͥ¬
mogenitis. Proinde in pͥmogͣntis tuis
puniris: qͥ concupiscendo res alienas
idẽ qd̾ tibi iure nͣ debebatur. quassiuris ũbra

Expanded text:
pisces uxorem proximi tui. Nona plaga, densae tenebrae. Si enim peccatum est uxorem propriam, excepta causcorde patientis, quo modo si uxor illius appetatur; et qui hoc facit alteri, nihil est quod sic velit pati. Alia mala solent homines patienter excipere; hoc autem nescio utrum unquam inveniri potuerit, qui tolerabiliter ferret. O quam densas tenebras cunt! Vere excaecantur furore horribili: dato plaga contraria est decima, mors primogenitorum. Omnes res quas habent homines, haeredibus servant; et in haeredibus nihil primogenitis charius. Qui volunt res alienas tanquam juste possidere, haeredes se quaerunt fieri a morientibus: quid enim tam justum videtur, quam rem sibi derelictam possidere? Dicit enim aliquis: nat injuste concupiscentem. Vide qualis es, qui optas te ab aliquo haeredem fieri: non ergo vis ut habeat suos haeredes, in quibus nihil est charius primogenitis? puniris, qui concupiscendo res alienas id quod tibi iure non debebatur quasi iuris umbram
Abbreviated transcription (Latin):
furat᷑ uerbi grã ac. qͥrit uestẽ: s celesti u¬
ditio ꝑdit fidẽ. Ubi lucrũ: ibi dãpn ũ. Hisi¬
biliter lucrũ: inuisibilit᷑ dãpnũ. Iucrũ sua
cecitate : dãpnũ dñi nube. Ergo qͥ suo ma¬
lo desiderio forinsecus furat᷑: iusto dĩ iuidi
tio intrinsecus grandinat᷑. O si fures posser̃
aut rapaces aspicere agrũ cordis sui. ꝓfecto
lugerent & plangerent. dũ ibi non inunirent
qd̃ inõs anime micterent: etiã si in furto suo
inuenirent qd guttu ris auiditate sorberent.
Maior est fames anime: quã corporis. Ma¬
ior fames. & ꝑiculosior plaga: & grauior mors.
Qd̃ peius ẽ multi ꝑ istã famem animȩ mor¬
tui ambulat : & uiuentes portant funera sua.
Niuere qͥdẽ uident᷑ incorpore: s malis actibꝰ
mot᷑ui ꝓbant᷑ incorde. Et multi manima fa
Absconditus inqͥt cordis nri homo: qͥ ẽ ante
dm̃ diues. Non ante homines s ance
tũ. falsũ testimoniũ non dices. Octaua pla¬
ga.locusta. animal. e. dente noxiũ. Qd

Expanded text:
furatur, acquirit vestem, sed coelesti judicio perdit fidem: ubi lucrum, ibi damnum; visibiliter lucrum, invisibiliter damnum; lucrum sua caecitate, damnum de Domini nube. Ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, justo judicio Dei intrinsecus grandinantur. O si possent fures aut raptores aspicere agrum cordis sui, profecto lugerent et plangerent, dum ibi non invenirent quod in os animae mitterent; etiamsi in furto suo invenirent, quod gutturis aviditate sorberent. Major est fames animae quam corporis, major fames, periculosior plaga, et gravior mors. Quod pejus est, multi per istam famem animae mortui ambulant, et viventes portant funera sua. Vivere quidem videntur in corpore; sed malis actibus mortui probantur in anima. Et multi in anima famAbsconditus, inquit, cordis vestri homo, qui est ante Deum dives ; non ante homines, sed ante tum: falsum testimonium non dices. octaua plaga: lucusta, animal dente noxium. quid
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ñ qͦcũq mͦ blasphemauerit reus ẽ huius ir¬
remissibilis delicti: sed mͦ quodã quẽ nos que¬
rere atq intelligere uoluit. qͥ hanc sententiã
uerã terribilẽq de ꝑrompsit. Quis nã sit auͣ
iste blasphemandi modus uel potius immode¬
ratio quȩ nãsit ista blasphemia & qd̾ uerbũ
postulat ut dicamꝰ urãmq expectationẽ tãdiu
sed necessario detentã. ñ ulterius differamus.
Nostis karissimi in illa inuisibili & incorrup¬
cibili trinitate quã fides ur̃a & catholica ex¬

Expanded text:
ernum, non quocumque modo blasphemauerit, reus est huius inremissibilis delicti, sed modo quodam, quem nos quaerere atque intellegere uoluit qui hanc sententiam ueram terribilemque depromiste blasphemandi modus, vel potius immoderatio, quaenam sit ista blasphemia, et quod sit postulat ut dicamus, vestramque exspectationem tamdiu, sed necessario detentam, non ulterius differamus. Nostis, charissimi, in illa invisibili et incorruptibili Trinitate, quam fides nostra et catholica Ec
Abbreviated transcription (Latin):
Grecũ enĩ ẽ uocabulũ. Nenĩ parentes ho¬
norare dissimulat: musca eũ canina. id ẽ neqͥ¬
tia diaboli spualiter affligit & cruciat. Cani¬
nũ est enĩparentes ñagnoscere. Nichil tã ca¬
preceptũ ẽ : ñ mechaberis. Quinta plaga mors
inpecora. Om̃is enĩ qͥ aut uxore ꝓpͥa intẽpera¬
te excepto filioꝵ desiderio utitur: aut certe
aut
ancille uł sue uł alterius insidiatur.
uietns cupiditate bestiarũ tanqua amilo
homine. erit pecus. ñ quasiconu̾sꝰ innatu
rã pecoris. s iñ hominũ forma. habens simi¬
litudinẽ pecoris: qͥ ñ uult audire dicentẽ
dm̃. Nolite fieri sic̃ equus & mulus: qͥb non
ẽ intellectus. Et illud. Homo cũ inhonore
eẽt ñ intellexit: cõꝑatus ẽ ium̃tis insipien¬
tib. &. similis factus ẽ illis. Sextũ p̃ceptũ¬

Expanded text:
graecum enim vocabulum est. Qui enim parentes honorare dissimulat, musca eum canina, id est, nequitia diaboli, spiritualiter affligit et cruciat: caninum est enim parentes non cognoscere; nihil tam capraeceptum est, Non moechaberis. Quinta plaga, mors in pecora. Omnis enim qui aut uxore propria intemperate, excepto desiderio filiorum, utitur; aut certe, aut ancillae vel suae vel alterius insidiatur, victus cupiditate bestiarum, tanquam amisso homine erit pecus; ram pecoris, sed in hominis forma habens similitudinem pecoris, qum, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; et illud, Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Se
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uolantis fantasmatis. ad similitudinẽ mus¬
carũ inqͥetatis uel compungentis te. Dm̃ intel¬
dere qd̃ ñ potes. Attendite tertiã plagã huic
tertio pͣcepto contrariã. Scimipheᷤᷤ nate: sunt
mittentes homines qͥescere: dũ habent᷑ & ir¬
ruunt. dũ ex pulsȩ iterũ redeunt. Quales
sunt iste muscȩ. similiter sunt homines in¬
qͥeti : qͥ sabbatũ sp̃ualiter obseruare. & bonis
oꝑib studere. lectioni uł orationi insistere no¬
lunt. Dalia sine dubiost̃ fantasmata cordis
contentiosoꝵ : & quomͦ corpus humanũ ab istĩ
muscis affligit᷑. ita cor eoꝵ diuersis cogitatio¬
nib inqͥetatur atq conpungit᷑. Denete pͣcep¬
tũ: cauete plagã. Seqͥt᷑ quartũ p̃ceptũ. hono

Expanded text:
nem volantis phantasmatis ad similitudinem musnem volantis phantasmatis ad similitudinem muscarum inquietantis, vel compungentis te. Deum inteldere quod non potes. attende enim et tertio praecepto contrariam. Sciniphes natae sunt ermittentes homines quiescere, dum abiguntur, eruunt dum expulsae iterum redeunt. Quales sunt istae muscae, tales sunt homines inquieti, qui sabbatum spiritualiter observare, id esibus studere, et lectioni vel orationi insistere nolunt. Talia sine dubio sunt phantasmata cordis contentiosorum: et quomodo corpus humanum ab istis muscis affligitur; ita cor istorum diversis cogitationibus inquietatur atque compungitur. Tenete praeceptum, cavete plag
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi enĩ ẽ sanctificatiõqr ibi ẽ sp̃s dĩ. Deuide uide¬
nͥ suꝑ humilẽ & qͥetũ & trem̃tẽ uerba mea.
Inqͥeti gͦ resiliunt ab sp̃u sc̃o. Rixarũ amato¬
res. cali̾r niarũ seminatores. contentionis ma¬
gis quã caritatis amatoreᷤ: inqͥetudine sua non
adse admittunt qͥetẽ sabbati spualis. Spuale
operib terrenis accõmodant: ut tamͣ lectio
doctrine. Et iterũ. Sine intermissone orate.
Q em̃ tales st̃: cotidie sp̃ualit᷑ sabbacũ colunt.¬
Quͦ inqͥeti st̃. iugiter terrenis actib impli¬
cant᷑ : de qͥb scriptũ ẽ. Impedimͣta mundi fe¬
cerunt eos miserosi sabbatũ idẽ reqͥem habere
ñ possunt. Contra istoꝵ inqͥetudinẽ dicitur.
ut tanquã sabbatũ habeant in corde & sc̃ifica¬
tionẽ sp̃c dĩ. Esto inqͥt mansuetus ad audien¬
dũ uerbũ. ut intelligas. Cessa ab in̾qͥtate tua:
ñ sit tumultus qͥdẽ in corde tuo ꝑcorruptio¬

Expanded text:
ibi sanctificatio, quia ibi spiritus dei. denique uideibi sanctificatio, quia ibi spiritus dei. denique uide Super humilem et quietum et trementem verba mea . Inquieti ergo resiliunt ab Spiritu sancto, rixarum amatores; calumniarum seminatores, contentionis quam veritatis cupidiores, inquietudine sua non ad se admittunt quietem sabbati spiritualeoperibus terrenis accommodant, ut tamen lectiodoctrinae ; et iterum, Sine intermissione orate . Qui enim tales sunt, quotidie spiritualiter sabbatuunt, et jugiter terrenis actibus implicantur, de quibus scriptum est, Impedimenta mundi fecerunt eos miseros; sabbatum, id est, requiem habere non possunt. Contra istorum inquietudinem dicitur, ut tanquam sabbatum habeant in corde et sanctificationem Spiritus Dei. Esto, inquit, mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Cessa ab inquietudine tua, non sit tumultus quidem in corde tuo per corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
pientes stulti facti sunt: Aqua ergo in sangui¬
nẽ uertit᷑: q sensus egyptioꝵ obscurꝰ & tenebͦ¬
sus efficit᷑. Et iusto iudicio dĩ factũ ẽ ut de illo
fluuio sanguinẽ biberent: inqͦ hebreoꝵ paruu¬
pies nom̃ dĩ tui inuanũ. Qeñ accipit nomͣ
dĩ sui inuanũ: non mundabitur. Nomͣ dmͣ
tas inqͥnat: uideamꝰ huic scđo pͣcepto. con¬
trariã plagã. Quȩ ẽ illa scd̾a plaga:. Ra¬
ne in.abundatitia. Inraniᷤ heretici intelli¬
gint̃ aq philosoplm Sic habes congruen¬
ter significãtã philosophoꝵ uel bereticoꝵ
uanitatẽ : si consideres ranarũ loquac itatẽ.
t̃alse dicunt. ranȩ sunt clamantes in paludes
limosas ꝑsuperbiã & mnanes contentiones: tre¬
pidã uocẽ habere possunt. doctrinã sapientie
contradicunt & insua uanitate decepti decipi¬
unt : ranȩ sunt. tediũ afferentes aurib ñrobur¬
quȩdã uacationis indictio. requies cordis. tran¬
quillitas. m̃tis: quã facit bona conscientia.

Expanded text:
sanguinem vertitur; quia sensus Aegyptiorum obscurus et tenebrosus efficitur. Et justo Dei judicio factum est, ut de illo fluvio sanguinem biberent, in quo Hebraeorum parvues nomen Dei tui in vanum. Qui enim accipiet nomen Dei sui in vanum, non mundabitur. Nomen Domtas inquinat; videamus huic secundo praecepto contrariam plagam. Quae est ista secunda plaga? Ranarum abundantia. In ranis haeretici intelliguntur atque philosophi. Habes congruenter significatam philosophorum vel haereticorum vanitatem, si consideres ranarum loquacitatem. omnia falsa esse dicunt, ranae sunt clamantes in paludibus limosis: superbiam enim, inanes contentiones, et strepitum vocis habere possunt; doctrinam sapientiae contradicunt et in sua uanitate decepti decipiunt, ranae sunt taedium offerentes auribuquaedam uacationis indictio, quae est cordis tranquillitas ac mentis, quam facit bona conscientia;
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ pecus time. Sexta plaga: pustulȩ in cor¬
pore. & uesice ebulliunt: scaturientes in¬
cendia uulnerũ de fauilla fornacis. Uales
sunt animȩ homicidales: ardent ira. qr ꝑ
irã homicidii. frͣnitas ꝑit. Ardent homines
uiscerib. Osi potuissemꝰ uidere animas ho¬
micidarũ: sine dubio plus plangeremꝰ quã
putrescentia corpora uulneratoꝵ. Seqͥt᷑

Expanded text:
ides. Sexta plaga, pustulae in corpore, et vesicae bullientes et scaturientes incendia ulcerum de favilla fornacis. Tales sunt animae homicidales: ardent ira; quia per iram homicidii fraternitas perit. Ardent homines ulceribus. O si possemus videre animas homicidarum, sine dubio plus plangeremus quam putrescentia corpora ulceratorum. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
s reus erit ȩtͣni delicti. qͥd ẽ aliud quã id
qd̃ scđm matheũ legit᷑: ñ remutetur eine¬
q in hoc scło neq infuturo: Aliis qͥppe
uerbis. & alio loquendi modo: eadẽ ipsa
ẽ exp̃ssa sententia. Et qd̃ ẽ apud matheũ.

Expanded text:
ni delicti; quid est aliud, quam id quod secundum Matthaeum legitur, Non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro? Aliis quippe verbis et alio loquendi modo eadem ipsa est expressa sententia. Et quod est apud Matthaeum,
Abbreviated transcription (Latin):
et locutus eis fuissẽ peccatũ nullũ haberent. ne
ueritas mentiretur: nec rursus de finite dix̃:
si nͣ uenissẽ & locutus eis fuissẽ qd̾dã peccatũ
nͣ haberent: ne piũ studiũ parũ exerceretur:
In omi copia quippe scripturarũ sc̃aꝵ pasci¬
deos etiã si dñs nͣuenisset agnoscimus. Ded
tam̃ qr dictũ ẽ siñuenissẽ ꝑeccatũ ñ habereñ.

Expanded text:
et locutus eis fuissem, nullum peccatum haberent", ne et locutus eis fuissem, nullum peccatum haberent", ne ueritas mentiretur. nec rursus definite dixit: "si non uenissem et locutus eis fuissem, quoddam peccatum non haberent", ne pium studium parum exerceretur. in omni quippe copia scripturarum sanctarum pascidaeos, etiam si dominus non uenisset, agnoscimus; sed tamen quia dictum est: si non uenissem, peccatum non haberent.
Abbreviated transcription (Latin):
uis expͥmere noluerit: ut ꝑetendo. queren¬
do. pulsando. siqͥd recte intellectu acceꝑi¬
mꝰ. ñ uiliter habeamꝰ. Hoc ut manifestius
uideatis: illud attendite qd̾ ait idẽ ipse iude¬
is. Si ñ uenissẽ & locutus eis ñfuissẽ. ꝑeccatũ
ñ haberent. Neq enĩ ita dictũ ẽ ut sine ullo
om̃ino ꝑeccato uellet intelligi futuros fuisse
iudeos. si ñuenisset & locutus eis fuisset. Ple¬
nos quippe inuenit oneratosq peccatis. ꝓꝑter
qd̃ dicit. Henite ad me om̃s qͥ laboratis &
onerati estis. Unde nisi sarcinis peccatoꝵ.
& transgressionib legis: qmͣ lex subintrauit.
ut abundaret delictũ : Cũ ergo etiã iꝑse
alibi dicat. ñ ueni uocare iustos. s peccatores.
quomꝰ si ñ uenisset peccatũ nͣhaberent: nͥ qr
ista sententia. nec uniuersaliter nec particu¬
lariter. s in definite ꝓmuntiata. ñ om̃e pec¬
catũ cogit intelligi: Sed plane nisi aliqd̃
sententiã eẽ diceremꝰ. Non ergo ait sinͣ uenissẽ

Expanded text:
id exprimere noluerit, ut quaerendo, petendo, pulsando, si quid recti intellectus acceperimus non viliter habeamus. Hoc ut manifestius videatis, illud attendite quod ait idem ipse de Judaeis: Si non venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. neque enim ita dictum est, ut sine ullo omnino peccato uellet intellegi futuros fuisse Iudaeos, si non uenisset et locutus eis fuisset; plenos quippe inuenit oneratosque peccatis. propter quod dicit: uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis. unde, nisi sarcinis peccatorum ex transgressionibus legis? quoniam lex subintrauit, ut abundaret delictum. cum ergo ipse etiam alibi dicat: non ueni uocare iustos, sed peccatores, quomodo, si non uenisset, peccatum non haberent, nisi quia ista sententia nec uniuersaliter nec particulariter, sed indefinite pronuntiata non omne peccatum cogit intellegi? sed plane nisi aliquodsententiam esse dicemus. non ergo ait: "si non uenissem
Abbreviated transcription (Latin):
uerborũ receditur ab eiꝰdẽ ueritate sen¬
tentiȩ: Nã neq alia causa cur euuan¬
geliste eadẽ ñ eodẽ modo dicant nͥ
ut inde discamꝰ res uerbis ñ reb uer.¬
uerba pͣponere. nichilq aliud inloquente
querere nisi uoluntatẽ ꝓꝑter quã insinuandã.
uerba ꝓmuntur. Quid enĩ ad rẽ inter est
utrũ dicatur sp̃s blasphemia ñ remittetur:
an dicat᷑ qͥ blasphemauerit in sp̃m nͣ eiremit

Expanded text:
 receditur ab ejusdem veritate sententiae? Nam neque alia causa est cur Evangelistae eadem non eodem modo dicant, nisi ut inde discamus res verbis, non rebuverba praeponere, nihilque aliud in loquente quaerere, nisi voluntatem, propter quam insinuandam verba promuntur. Quid enim ad rem interest, utrum dicatur, Spiritus blasphemia non remittetur; an dicatur, Qui blasphemaverit in Spirit