comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lic ꝓtinus secutꝰ adinxit. Quodeũ
uidissem. posu in corde meo: ⁊ ex¬
emplo didici disciplinã. Quasi gͦ¬
rupto muro. hostis ingredit᷑: eum
hominũ ꝑsuasione callida. discipli¬
ne munimina in corde dissipantur.
cta bonorũ oꝑa despectu habentur:
nichilq eẽ estimant. quicqͥd de uͥ-¬
tutib electorũ uident. Unde ⁊ apte

Expanded text:
illic protinus secutus adjunxit: Quod cum illic protinus secutus adjunxit: Quod cum vidissem, posui in corde meo, et exemplo didici disciplinam . Cum rupto muro hostis ingreditur cum hominum persuasione callida disciplinae munimenta in corde dissipantur. cta bonorum opera despectui habentur, nihilque esse aestimant quidquid de virtutibus electorum vident . CAP
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alios suad̾ent. S ad suas rẽpbi. &
ad nras miserias deuoliunt᷑. quan¬
do ad ea mala in quib iã ipsi impli¬
cati sunt. etiam quosdã nobis untos
trahunt. Potest quoq intelligi muri
nomine. inuntio discipline. salomo¬
ne adtestante qui ait. ꝑagrũ homi¬
nis pigri tͣnsiui. ⁊ ꝑ uinea uiri stul
ti: ⁊ ecce totũ repleuerant urticȩ.
Oꝑuerant suꝑfitiem eius spinȩ ⁊ ma¬
teria lapidũ destructa erat. Ler agrũ
enim hominis pigri. atq ꝑuineam
uiri stulti transire ẽ: eunislibet ui¬
tam negligentis inspicere: eiꝰq oꝑa
confiderare. Quã urtiee uel spinȩ re¬
plent: quia in corde negligentuim
prurientia t̾rena desideria:⁊ pun¬
ctiones pullulant uitiorũ. Quippe
quia scriptũ est. In desideriis est oĩs
otiosus. Maceria lapidũ destrueta ĩ
est disciplina patrũ. ab eius corde dis¬
soluta. Ilam quia destrueta maceria¬
lapidũ. dissoluta eẽt disciplina: il

Expanded text:
et aliis suaderent. Sed post suas reprobi, et et aliis suaderent. Sed post suas reprobi, et ad nostras miserias devolvuntur, quando ad ea mala in quibus jam ipsi implicati sunt, etiam quosdam ex nobis sibi unitos trahunt. Potest quoque intelligi muri nomine munitio disciplinae, Salomone attestante, qui ait: Per agrum hominis pigrepleverant urticae, operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Per agrum enim hominis pigri atque per vineam viri stulti transire est cujuslibet vitam negligentis inspicere, ejusque opera considerare. Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria et punctiones pullulant vitiorum, quippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est, disciplina patrum ab ejus corde dissoluta. lapidum dissolutam esse disciplinam vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
rinoĩe. insiredẽptor humani geni̾s
appellatur: De quo ꝓ sc̃ȩ eccłiȩ edi¬
fieatione ꝑ ꝓpħam dicitur. Ponetur
nim nobis murus ẽ: qui ad corda nr̃a
ꝑtingere malignorũ spũum eur-¬
sum uetat. Qui nr̃e quoq fidei.e¬
tram ante murale posuit: quia priꝰ¬
quã se ꝑ earnem ostenderet: p̃dica¬
tores sui mistĩi ꝓpħas misit. Recte qͥp
pe ante muralis noĩe uocantur: qui
dum subsequentẽ predicauerunt do¬
minũ: quasi ante murũ steterunt.
S quasi murus rũpitur: cũ prauo¬
rum ꝑsuasionib fides quȩ in redẽp.¬
tore nr̃o est. in quorũdam corde dissi-¬
patur. Cũq ꝑuersis in hac uita pote¬
li irruunt: cũ accepta temporalit̾
potestate ꝑuersi. ipsa quoq in quo¬
rumdã corde destruere munimina
fidei conant᷑. De quib apte dicit᷑.
⁊ ad meas miserias deuoluti st̃: quia
udelic et prius ad suas. Nisi enĩ ꝑuer¬
se uiuendo. ad suas ante miserias ca¬
derent: nequaqm ad eas postinodum

Expanded text:
ri nomine, nisi Redemptor humani generis appellatur? De quo pro santae Ecclesiae aedificatione per prophetam dicitur: Ponetur nim nobis murus est, qui ad corda nostra pergere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet, praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe prophetae antemuralis nomine vocantur, qui dum subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur, cum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est, in quorumdam corde dissipatur. Cum enim perversis in hac vita poteli irruunt, cum accepta temporaliter potestate perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte subditur: Et ad meas miserias devoluti sunt, quia videlicet prius ad suas. Nisi enim perverse vivendo ad suas ante miserias caderent, nequaquam ad eas postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ex patre: ipse tẽporalis ex matre. Ipse
qui fecit: ipse qui factus ẽ. Ipse specio¬
sus forma prefiliis hominũ ꝑ diuini¬
tatem:  ipse de quo dictũ est. uidimꝰ
eum ⁊ ñ erat aspectus. ⁊ ñ erat species ei. ne¬
q decor. ꝑ humanitatẽ. Ipse ante scła de
patre sine matre: ipse infine sełoꝵ de
ditor templ Ipse auctor oꝑis: ipse opꝰ aucto¬
ris. Manens unꝰ ex utraq ⁊ in utraq natu¬
ra⁊ nec naturarũ copulatione confusus.
nec naturarũ distinctione geminatus.
nobis est: quod sc̃s uir ut longe distare
abhac sapientia angłos demonstraret.
Aixit. Non dabit᷑ aurum obrizum ꝓ ea
Qui ut antiquos etiã patres. sacri eloq̃s
tractatores. inferiores ostenderet: adin¬
xit. Nec appendet᷑ argentum. in cõmu¬
tatione eius. Ut phylosophorũ quoq
sapientiã huic monitraret longe sub¬
esse: intulit. ñ confertur tinetis indiȩ
colorib. Atꝙ subiunx̃. Nec lapid sardo¬

Expanded text:
ex Patre, ipse temporalis ex matre. Ipse ex Patre, ipse temporalis ex matre. Ipse qui fecit, ipse qui factus est. Ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem, et ipse de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et non est species ei, neque decor , per humanitatem. Ipse aPatre sine matre, ipse in fine saeculorditor templi. Ipse auctor operis, ipse opus auctoris; manens unus ex utraque et in utraque natura. Nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. nobis est quod sanctus vir, ut longe distare ab hac sapientia angelos demonstraret, dicit: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Qui ut antiquos etiam Patres sacri eloquii tractatores inferiores ostenderet, adjunxit: Nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ut philosophorum quoque sapientiam huic monstraret longe subesse, intulit: Non conferetur tinctis Indiae coloribus. Atque subjunxit: Nec lapidi sardo
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑciꝑe: aliud. unũ singulariter ꝑ di¬
uinitatis potentiã dm̃ ex ipso concep
in ꝓdisse. Nec equari potest gła uinge¬
inti habita ꝑ naturã. aliis acceptis ꝑ
gratiam. Mediator quippe dĩ atq homi-
in deitate ẽ. Non purus homo concep¬
tus atq editus. post ꝑ meritũ ut ds̃ es¬
set accepit s nuntiante angło ⁊ adue¬
mente spũ. mor uerbum in utero. mox
intra uterũ uerbum caro: ⁊ manente
in commutabili eẽntia quȩ ei ẽ. eum
sit intra uirginea uiscera. ubi ⁊ ĩpassibi¬
lis pati. ⁊ immortalis mori ⁊ eternus an
bili. scd̾m ueritatem utriꝰq nature. e¬
adem uirgo ⁊ ancilla dnĩ esset uma-¬
ter. Sic quippe ei ab helysabeth dicit᷑.
Ynde hoc mͥ. ut ueniat mater dni mel
ad me. Et ipsa uirgo concipiens dicit
Eece ançilla dnĩ: fiat mͥ scd̾̃m uerbum
tuum. Et quamius ipse aliud expatre.
alud ex uirgine⁊ ñ tamen alius ex pa¬
tre. alius exuixgine: sed ipse ẽ eterius

Expanded text:
nis accipere, aliud unam singulariter per dinis accipere, aliud unam singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptum processisse. Neque aequari potest gloria Unigeniti habita per naturam, aliis accepta per gratiam. Mediator quippe Dei atque hominin deitate est. Non purus homo conceptus atque editus, post meritum, ut Deus esset, accepit: sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro. Et manente incommutabili essentia, quae ei est cum sit intra virginea viscera, ubi et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus antbili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem virgo et ancilla Domini esset et mater. Sic quippe ei ab Elisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Et ipsa virgo concipicus dicit: Ecce ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum. Et quamvis ipse aliud ex Virgine, non tamen alius est ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse est aeternus
Abbreviated transcription (Latin):
ex te scm̃. uocabitur filiꝰ dei. Nos quippe¬
i si scĩ efficimur non tam̃ nascimur:
quia ipsa naturȩ corruptibilis condi¬
tione constringim᷑: ut cum ꝓpħa d¬
canius. Ecce enĩ in iniquitatib cõcep
tus sum: ⁊ in delictis peꝑit me mater
mea. Iule autẽ solus ueraciter sc̃s na¬
tus est: qu ut ipsã conditionẽ natu¬
tione carnalis copulȩ conceptus non
est. Huic se sapientiȩ quasi quoddam
topazium de ethiopia equare uoluit.
cum quidã heresiarches dix̃. Non in¬
uideo xp̃o deo facto: quia si uolo ⁊ ipse
possum fieri. Qui iħm dñm nr̃m non ꝑ¬
ens eum purũ hominem natũ. s ut dsͣ
esset ꝑ meritũ ꝓfecisse: atq obhoc esti¬
mans ⁊ se ⁊ quoslibet alios ei posse eoe
quari qui filii dĩ ꝑ grãm fiunt: non
intelligens. ñ attendens. quia ñ adeqͥ¬
bitur ei topazium deethiopia. Aliud
est enĩ. natos homines grãm adoptio¬

Expanded text:
ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Nos quippeex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Nos quippe sancti efficimur, non tamen nascimur, quia ipsa naturae corruptibilis conditione constringimur, ut cum propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus concer mea . Ille autem solus veraciter sanctus natus est, qui, ut ipsam conditionem natutione carnalis copulae conceptus non est. Huic se sapientiae quasi quoddam topazium de Aethiopia aequari voluit, cum quidam haeresiarcha dixit: Non invideo Christo Deo facto; si volo, et ipse possum fieri: qui Jesum: Dominum noens eum purum hominem natum, sed ut Deus esset per meritum profecisse, atque ob hoc aestimans et se et quoslibet alios ei posse coquari, qui filii Dei per gratiam fiunt; non intelligens, non attendens quia non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Aliud est enim natos homines per gratiam adoptio
Abbreviated transcription (Latin):
redimendã ueniret dñs: sed ante gen¬
tilitas crederet. ⁊ postmodũ iudea se¬
queret᷑. sicut scriptum ẽ. donec ple¬
nitudo gentiũ introiret. ⁊ sic omnis isił
saluus fieret: dicit. Ethiopia p̃ueniet
manus eius dõ. Idest prius quã indea
credat: saluandam se offert omĩpoten¬
ti dõ. peceatis nigra gentilitas. Topa¬
zium il: preciosus lapis ẽ. Et quia gre¬
ea lingua pan omẽ dicitur: ꝓ eo qd̃
onĩ colore resplendet. topazium qͣsi
topandium uoeat᷑. Dum uͦ in dm̃ conũ¬
sa gentilitas credidit: ex ea multi ita
sunt dono scĩ sp̃s locupletati: ut qͣsi
multis colorib sic multis uͥtutib luce¬
ant. S ne acceptis qͥdem uirtutib ex¬
tollant᷑: a scõ uiro nunc dicit᷑ Non
adequabitur ei topaziũ de ethiopia.
Ac si aꝑte diceret᷑. Nullus scõrum. qui¬
biislibet uͥtutib plenus existat: ta¬
iñ ex nigrẽdine mundi collectus. eqͣ¬
ri potest ei de qͦ dictum est. qd̾ nascet᷑

Expanded text:
redimendam veniret Dominus; sed ante genredimendam veniret Dominus; sed ante gentilitas crederet, quam Judaea sequeretur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret , dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo , id est, priusquam Judaea credat, salvandam se offert omnipotenti Domino, peccatis nigra gentilitas. Topazium vero pretiosus lapis est; et quia Graeca lingua πᾶν omne dicitur, pro eo quod omni colore resplendet topazium, quasi topandium vocatur. Dum vero in Deum conversa gentilitas credidit, ex ea multi ita sunt dono Spiritus locupletati, ut quasi multis coloribus, sic multis virtutibus luceant. Sed ne acceptis quisque virtutibus extollatur, a sancto viro nunc dicitur non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si aperte diceretur: Nullus sanctorum quibuslibet virtutibus plenus, ex ista tamen nigredine mundi collectus aequari potest, de quo dictum est: Quod nascetur
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. Exercenda qͥppe est hoc tẽpo¬
re ꝑ laborem: quȩ sequenti tendit ad
remunerationẽ. Qua exre actum ẽ.
ut in ea ñ null ꝓdirent: qͥ mediato¬
rem dĩ ⁊ hominum. hominẽ ihesũ¬
xp̃m. purum hominẽ creatum di¬
cerent. s ex gr̃ã dei factum: tantũq
scĩtatis ẽi tribuerent:: quantũ de
sanctis cȩteris. eiꝰ u delicet famulis
agnouissent. Quos beatꝰ iob ꝓpħiȩ
sp̃ũ afflatus. sententię suę definiti¬
one redarguit dicens. Non adequa¬
bitur ei toparium de ethiõpia. Quid
ethiopiam. nisi p̃sentem mundũ acci-¬
pimus: quȩ coloris nigredine desig¬
nat peccatorem popłm. feditate meritoꝵ:
Aliquando uͦ ethyopiȩ nomime. specialiter
gentilitas designari solet: infidelitatiᷤᷤ
prius nigra peccatis. Quã ueniente
año abacue ꝓpħa uidit timore ꝑterri¬
tam: ꝙ ait. Tabernacula ethyopũ ex¬
pauescent: tabernacula terrȩ madiã.
Dauid quoq ꝓpħa uidens. qd̾ ad iudeam

Expanded text:
raverunt. Exercenda quippe est hoc temporaverunt. Exercenda quippe est hoc tempore per laborem, quae sequenti tendit ad remunerationem. Qua ex re factum est ut in ea nonnulli prodirent, qui mediatorem Dei et hominum, hominem ChJesum purum hominem et creatum dicerent, sed ex gratia deificatum; tantumque ei sanctitatis tribuerent, quantum de sanctis caeteris, ejus videlicet famulis agnovissent. Quos B. Job prophetiae spiritu afflatus sententiae suae diffinitione redarguit, dicens: Non adaequabitur ei topazion de Aethiopia. Quid Aethiopiam, nisi praesentem mundum accipimus quae coloris nigredine designat peccatorem populum, foeditatem meritorum. Aliquando vero Aethiopiae nomine specialiter gentilitas designari solet, infidelitatis prius nigra peccatis, quam veniente Domino Habacuc propheta vidit timore perterritam et ait: Tabernacula Aethiopum expavescent tabernacula terrae Madian . David quoque propheta videns, quod ad Judaeam
Abbreviated transcription (Latin):
cultis. De occultis sapientia trahitur:
quia cum sit inuisibilis. ñ uͥ inuisib¬
liter inuenit᷑. Quȩ recte quoq tra¬
hi dicit᷑: quia sicut flatũ trahimus.
ut corpꝰ uiuat: sic ab intimis sapien¬
tiȩ spẽ ducitur. ut ad uitã anima sub¬
sistat. Unde psalmista ait. Os meũ a¬
ꝑui: ⁊ attraxi sp̃m. Quȩ nimixũ sapi¬
entia. humana carne cum anima ra¬
tionali suscepta. dũ ab intimis appa-¬
ruisset in ꝓmptu: mundus hic qui
auctorẽ suum inuisibilẽ uidere non
potuit: quẽ uisibilem conspex̃ homi¬
nem. eum qͦq ⁊ inuisibilẽ agnouit
dm̃. Conuersa nanq ẽ. ab infidelita¬
tis suȩ tenebris. suꝑba pͥus sua auer¬
sione gentilitas: ostensis signis atq
ꝓdigiis creuit fides. Propagata autẽ
fide: in uen̾a̾tione omniũ. scẽ eccłĩȩ
culmen emicuit. Cui cũ deessent a¬
ꝑti aduersarii: temptari cepit a su¬
is. Nam multȩ qͦq in ea hereses exortȩ:
contra eam duri certaminis bella ꝑa¬

Expanded text:
uis. De occultis sapientia trahitur, quia cum sit invisibilis, non nisi invisibiliter invenitur. Quae recte quoque trahi dicitur, quia sicut flatum trahimus, ut corpus vivat, sic ab intimis sapientiae spiritus ducitur, ut ad vitam anima subsistat. Unde Psalmista ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Quae nimirum sapientia, humana carne cum anima rationali suscepta, dum ab intimis apparuisset in promptu, mundus hic quia auctorem suum invisibilem videre non potuit, quem visibilem conspexit hominem, eum quoque et invisibilem agnovit Deum. Conversa est ab infidelitatis suae tenebris superba prius sua aversione gentilitas, ostensis signis atque prodigiis crevit fides; propagata autem fide, in veneratione omnium sanctae Ecclesiae culmen emicuit. Cui cum deessent aperti adversarii, tentari coepit a suis. Nam multae quoque in ea haereses exortae contra eam duri certaminis bella pa
Abbreviated transcription (Latin):
lumen illuminatũ. Aliter iusticia iustifi-¬
cans: aliter iusticia iustificata. Bapientia
pere. Serui autẽ sapientiȩ eẽ quidem sa¬
pientes possunt: nec tam̃ hoc habent eẽ
tem sapĩa. s ñ aliud ht̃. aliud ẽ: qͥppe eui hocẽ

Expanded text:
lumen illuminatum; aliter justitia justifilumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter justitia justificata. Vet. XXXIpere; servi autem sapientiae esse quidem sapientes possunt, nec tamen hoc habent esse tam sapientia, sed non aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Dicatur gͦ⁊ nec cominutabunt᷑ ꝓ ea
uasa auri excelsa ⁊ eniinentia: qͥa ele¬
cti quiq scõrum uitam ⁊ uenerant᷑ ex
sublimitate : & tam̃ non suscipunt ad
errorem. Qs enim puros eẽ homines sez
unt: deo hõĩ omnino ñ conferunt. Unde
ȩlecti. scĩ quidem ⁊ iusti st̃: sed participa¬
tione sapientie. ñ comꝑatione. Qud eniͣ
sunt hoĩes deo cõꝑati: Lumen autẽ est.¬
sapientia: lum̃ ⁊ seru sapientiȩ uocari
solent. Sed ille lum̃ illuminans: isti lu¬
men illuminatũ: sicut scriptũ est. Erat
lux uera: quȩ illuminat omnẽ hominẽ
uenientẽ in hunc mundũ. Istis autem
tantummꝰ dicitur: uos estis lux mundi.
Iusticia qͥdem sapientia: iusticia ⁊ serui
sapientiȩ ñcupantur. Sed illa iusticia iu¬
stificans: isti iusticia iustificata. De deo
qui sapientia ẽ dicitur. ut sit ipse uistꝰ
⁊ iustificans: istiuͦ dicunt⁊ ut nos effi-¬
ceremur iusticia dĩ in ipso. Aliter gͦ ue¬
nerandum ẽ lumen illuminans: aliter

Expanded text:
Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, quia electi quique sanctorum vitam et venerantur ex sublimitate, et tamen non suscipiunt ad errorem. Quos enim puros homines esse sciunt, Deo homini omnino non conferunt. Unde electi, sancti quidem et justi sunt; sed participatione sapientiae, non comparatione. Quid enim sunt homines Deo comparati? Lumen autem sapientia, lumen et servi sapientiae vocari solent. Sed illa lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Istis autem tantummodo dicitur: Vos estis lux mundi . Justitia quidem sapientia, justitia et servi sapientiae nuncupantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
Qucti enim ñ essent: si sc̃itatem natura
liter habussent. S mundissime tinctu¬
re st̃: quia humiliter custodiunt suꝑue¬
nentẽ in se uirtutum grãm quam acce¬
perunt. Hinc ẽ enim: qd̾ sponsi uoce de
scã ecclia dicitur. Quȩ est ista que alͤ¬
cendit dealbata. QLuuia enim sca ecclia
cȩlestem uitã naturaliter ñ habet: s
suꝑueniente spũ pulchritudine dono¬
rum cõponitur: ñ alba s dealbata.
memorat᷑. Et notandũ quod suꝑius eũ
dixisset. non confert᷑ tunctis indie color¬
b. eosdẽ colores ñ intulit mundos: hoc
uͦ in loco. ut tincturã ueratium uixtu¬
tum. ab illa philosophoꝵ fucatione di¬
stingueret.⁊ tincturas dicens. addidit
mundissimas. Tuicturȩ enĩ mundissimȩ
recte nominant᷑ hiqu prius ꝑpraua oꝑa
aliud appareant eẽ quam
Unde etiã baptisma. id est
ctio dicit: ipsa nr̃a in aquã des¬
censio. Cingimꝰ quippe: ⁊ qui pͥus in¬

Expanded text:
Tincti enim non essent, siTincti enim non essent, sit. Sed mundissimae tincturae sunt, quia humiliter custodiunt supervenientem in se virtutum gratiam, quam acceperunt. Hinc est enim quod sponsi voce de sancta Ecclesia dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Quia enim sancta Ecclesia coelestem vitam naturaliter non habet, sed superveniente Spiritu, pulchritudine donorum componitur, non alba, sed dealbata memoratur. Et notandum quod superius cum dixisset: Non conferetur tinctis Indiae coloribus, eosdem colores non intulit mundos. Hoc vero in loco ut tincturam veracium virtutum ab illa philosophorum fucatione dismundissimas. Tincturae enim mundissimae recte nominantur hi, qui prius per prava opera aliud appareant esse quam erant. Unde etiam baptisma, id est tinctio, dicitur ipsa nostra in aqua descensio. Tingimur quippe, quia qui prius in
Abbreviated transcription (Latin):
addidit. Hon ad equabit᷑ ei aurum uel
uitrum. Qt ꝓpħas quoq ei subeẽ ostende¬
tet: adunrit. Nec cõmutabunt᷑ ꝓ eaua¬
sa auri. excelsa ⁊eminentia: nec cõme¬
morabunt᷑ comꝑatione eiꝰ. Trahitur e¬
ium sapientia de occiatis. Ad extreniũ
uͦ ut ipsos quoq in ȩccłia hereticos inere¬
paret: qui a gentilitatis errore ueni¬
entes. fidem quã ꝑcipiunt. ꝑ suꝑiã scui¬
dunt: addidit. Non adequabit ei copa¬
⁊ium de ethyopia. Ac si patenter insi¬
nuet dicens. Hi qui ex peccati ngredi¬
ne ad conu̾sionem uenzunt⁊ equari dõ
omuino ñ possunt. quãuis multis ihr¬
tutum colorib resplendere udeantur¬
Quorum ut suꝑbia refucet᷑: apte sub¬
iungit᷑. Nec tincturȩ mundissimȩ cõ¬
ponentur. Tincturȩ enĩ mundissimȩ
uocant᷑: hi qu ueraciter st̃ humiles. &
ueraciter sc̃. Qui sciunt quidẽ quia
ex semetipsis uͥtutum spetiem ñ habent:
E hane ex dono gr̃ę suꝑuemientis cenent.

Expanded text:
l vitrum. Ut prophetas quoque ei subesse ostenderet, adjunxit: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, nec commemorabuntur in comparatione ejus. Trahitur enim sapientia de occultis. Ad extremum vero ut ipsos quoque in Ecclesia haereticos increparet, qui a gentilitatis errore venientes, fidem quam percipiunt, per superbiam scindunt. addidit: Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si patenter insinuet, dicens: Hi qui ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamvis multis colorum virtutibus resplendere Quorum ut superbia refutetur, apte subjungitur: Nec tincturae mundissimae componetur . Tincturae enim mundissimae vocantur hi qui veraciter sunt humiles et veraciter sancti. Qui sciunt quidem quia ex semetipsis virtutum speciem non habent, sed hanc ex dono gratiae supervenientis tenent.
Abbreviated transcription (Latin):
tione illiꝰ essentiȩ aliquid simꝰ: cognos¬
camus nosmetipsos. qͥa ꝓpe nichil sumꝰ.
Bene itaq dicitur. nec com memorabũ¬
tur comꝑatione eiꝰ: quia uasa auri ex¬
celsa ⁊i eminentia. quȩ ex participati¬
one sapientiȩ nob̃ ueneranda st̃. ii
comꝑatione sapientiȩ etiã memoran¬
da uon st̃. Quia uͦ hec sapientia hu¬

Expanded text:
tione illius essentiae aliquid simus, cognostione illius essentiae aliquid simus, cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil sumus. Bene itaque dicitur: Nec commemorabuntur in comparatione ejus, quia vasa auri excelsa et eminentia, quae ex participatione sapientiae nobis veneranda sunt, in comparatione sapientiae etiam memoranda non sunt. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ. minime sensisset. At uͦ ub ad
in cominutabilẽ contemplandũ suꝑ se
raptus ẽ: impletus tantȩ contẽplatio¬
nis potentia. dũ uideret illũ nichil
se eẽ nisi puluerẽ uidit. Hinc est etiã
quod ꝓpħa repletꝰ eadem sapientia: ex¬
clamat᷑. Mem̃to dñe qm̃ puluis sumus.
Qui rursus eiusdẽ incomiut abilitatẽ
essentiȩ contẽplatus: ait. Om̃a sicut
uestimentũ ueterascent: & sicut oꝑ¬
toria mutabis ea .⁊mutabunt᷑: tu au¬
tem idem ipse es. ⁊ ann tui ñ deficienT.
Hinc ad moysen dicit᷑. Ego sum qͥ sum.
Et dices filus isrł. Qu est misit me ad
uos. Solus quippe ueracit̾ est qui solus
incõmutabiliter ꝑmanet. Nan omne
quod mͦ sic ⁊ mͦ aliter est. iuxta ñ esse ẽ:
ꝑmanere enĩ in statu suo ñ potest. At¬
q aliquo mͦ ad non ẽẽ itur: dum ab eõ
quod fuerat. semꝑ ad aliud ꝑ mom̃ta
temporũ ducitur. Ut gͦ in partieipa¬

Expanded text:
ipsum est, minime sensisset. At vero ubi ad ipsum est, minime sensisset. At vero ubi ad incommutabile contemplandum super se raptus est, impletus tantae contemplationis potentia, dum videret illum, nihil se esse nisi pulverem vidit. Hinc est etiam quod Propheta repletus eadem sapientia, exclamat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Qui rursus ejusdem incommutabilitatem essentiae contemplatus, ait: Omnia sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hinc ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Solus quippe veraciter est, qincommutabiliter permanet. Omne quod modo sic, modo aliter est, juxta non esse est. Permanere enim in statu suo non potest. Atque aliquomodo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participa
Abbreviated transcription (Latin):
posst̃ iuxta aliquid eẽ necuu̾e. Aliud qͥppe illis: ẽ.
aliud uiuere: quia in ipso parente pͥmo
essentiã habuere ꝑ initiũ. uitam ꝑ ac¬
cessum. Qm̃ prius de terra factus ẽ ho¬
mo: ⁊ postmodũ scriptum ẽ. Inspirauit
habet uitam: sed hoc qd̾ habet ipsa est.
Promde incõmutabiliter uiuit. qͥa non
ex accidenti. sed eẽntialiter iiuit. Sola
gͥ eum patre. ⁊eum seõ spu ueraciter est: cuiꝰ
essentiȩ cõꝑatum esse nr̃m non esse est. Hiuie
Huie si comꝑam᷑: nec sapimꝰ. nec uiuimus.
omĩno nec sumus. Hinc est gͦ quod sẽĩ om̃s.
quando in dĩ uisione ꝓficiunt:⁊ quanto
magis cdiuinitatis interna conspiciũt:
tandomagis se nichil eẽ cognoscunt. Nus¬
quam qͥppe legitur. qd̾ abraham einerẽ
⁊ puluerẽ se esse ꝓfessus ẽ: nis cum ha¬
bere dĩ meruit collocutionẽ. Ait enim.
Loquar ad dñm meum: cũ sim puluis
& cinis. Esse enĩ se aliquem fortasse cre¬
deret: si ueracẽ essentiam quȩ suꝑip

Expanded text:
possunt juxta aliquid esse, nec vivere. Aliud quippe illis est esse, aliud vivere, quia in ipso parente primo essentiam habuere per initium, vitam per accessum; quoniam prius de terra factus est homo, et postmodum, sicut scriptum est: Inspiravit habet vitam, sed hoc quod habet, ipsa est. Proinde incommutabiliter vivit, quia non ex accidenti dono, sed essentialiter vivit. Sola ergo cum Patre et Spiritu sancto veraciter est, cujus essentiae comparatum esse nostrum, non esse est. Huic SHuic si comparamur, nec sapimus, nec vivimus, nec omnino sumus. Hinc est quod sancti omnes quanto in Dei visione proficiunt, tanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, et cinis . Esse enim se aliquem fortasse crederet, si veracem essentiam, quae super
Abbreviated transcription (Latin):
habuerunt unqm contagiũ culpȩ. Hoĩẽs
uͦ iust. quamdiu in hac carne corrupti¬
bili mortaliter uiuunt: aurũ quidem
ẽẽ possunt. obrizum omnino ñ possunt:¬
quia corpus qd̾ corrumpit᷑ aggrauat a¬
ninam ⁊  depͥmit terrena in habitatio
sensum multa cogitantẽ. Nam qͣmuis
in hac uita ex magna iusticiȩ claritate
resplendeant: nequaqͣm tamen ad purũ

Expanded text:
habuerunt unquam contagium culpae. Homines habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi quandiu in hac carne corruptibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum omnino non possunt: Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Nam quamvis in hac vita ex magna justitiae claritate resplendeant; nequaquam tamen ad purum
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet tumultus uersent᷑ extrinsecus:
nunqm ad eius int̾iora ꝑueniunt. Itaq
agitur. ut aliud intͥnsecus uoto. aliud ex¬
trinsecus teneat᷑ offitio: & hac sapientia.
non iam turbulenta atq confusa. s tͥn¬
quilla corda repleant᷑. bene gͦ de ea dieit᷑
Qiuia abyssus dicit. ĩ est in me: ⁊ mare loqͥ¬
tur non ẽ mecum. Ac si aꝑte diceretur.
Pertubatȩ m̃tes seculariũ. eo ipso clamant
qm̃ auera sapientia longe diuisȩ sunt:
quo quiete non st̃. Quia uͦ hȩc sapientia¬
dei. manens cũ patre ante scła. incarnã¬
da erat in fine scłoꝵ. ut ad redim̃dum ge¬
nus humanũ. non scõs angelos. ñ iustos
homines initteret. s in manifestatione
uisionis ꝑ semetipsam ueniret: recte
Son dabitur aurũ obrizum ꝓ ea. Qͥd
ꝯnanq ꝑ aurũ obrizum. nisi scĩ an¬
gel designant᷑ Qu recte iaurũ uo-¬
cantur ⁊ obrizum. Aurũ. quia fulgent
ciaritate iusticiȩ: obrizũ. quia nullum

Expanded text:
quilibet tumultus versentur extrinsecus, quilibet tumultus versentur extrinsecus, nunquam ad ejus interiora perveniunt. Itaque agitur ut aliud intrinsecus voto, aliud extrinsecus teneatur officio; et hac sapientia non jam turbulenta atqua confusa, sed tranquilla corda repleantur. Bene ergo de ea dicitur quia Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ac si aperte diceretur: Perturbatae mentes saecularium eo ipso clamant, quoniam a vera sapientia longe divisae sunt, quo quietae non sunt. Quia vero haec Dei sapientia manens cum Patre ante saecula incarnanda erat in fine saeculorum, ut ad redimendum genus humanum non sanctos angelos, non justos homines mitteret, sed in manifvisionis per semetipsam veniret, recte uid dabitur aurum obrizum pro ea? Quid namque per aurum obrizum, nisi sancti angeli designantur? Qui recte aurum vocantur, et obrizum: aurum, quia fulgent claritate justitiae; obrizum, quia nullum
Abbreviated transcription (Latin):
tes. dispensat interiꝰ presidens iudex ra¬
tio: ⁊ tranquillo moderamzne. ea quȩ cir¬
ca se minus st̃ tranquilla disponit. Siẽ
enim uigor m̃tis. frenandis preest mo¬
tib carnis: sic sepe suꝑ impositos tunnul¬
tus occupationis. bene regit amor qui¬
etis. Quia extexiores curȩ si ꝑu̾so amo¬
re non appetant᷑: non confuso s ordinato
animo ministrari queunt. Scĩ ienim
uiri nequaqͣm eas appetunt: s occulto
ordine sibi suꝑ impositas gemunt. Et
quamuis illas ꝑ meliorẽ intentionẽ fu¬
giant: tam̃ ꝑ subditam mentẽ portant.
Quas quidem simmope si liceat uitare festi¬
nant s tim̃ites oecultas dipensationes dei.
tenent qs fugunt: exereent qd̾ uitant. In¬
trant enĩ ad eor suuuiꝰ ⁊ ibi consulunt.
quis uelit occulta uoluntas dei: seseq sub¬
ditos debere eẽ summis ordinationib cog¬
noscentes. humiliant ceruicẽ cordis. iugo
aiuinȩ dispensationis. Quisqͥs uͦ talis est.

Expanded text:
tes dispensat interius praesidens judex rates dispensat interius praesidens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus sunt tranquilla disponit. Sicut enim vigor mentis frenandis praeest motibus carnis, sic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia exteriores curae si perverso amore non appetuntur, non confuso, sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti etenim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt; et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultas dispensationes Dei, tenent quod fugiunt, et exercent quod vitant. Intrant enim ad cor suum, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis. Quisquis vero talis est,
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ ciues st̃. Sic itaq aliqͣndo contingit.
ut qui solam celestem patͥam diligunt:
terrenȩ patͥȩ curis subiacere uideantur.
Quorum tamen ministi̾um: aprauorũ
oꝑib plerũq in actu. ñ nunqͣm uͦ an¬
te suꝑnum iudicẽ in sola cogitatione dis¬
cernitur. Neni quippe suꝑna sapientia
discernunt qualiter debeant ⁊ ad aliud
uacare intͥnsecus:⁊ ad aliud extruisecus
occupari. Ut si forte occulta cdĩ ordinatio¬
ne. aliqͥd eis non appetentib de huius
secul curis imponit᷑: cedant dõ quem
diligunt: ⁊ preamore eius intͥnsecus
solam illiꝰ defiderent uisionẽ⁊ preti¬
more uͦ eius. impositã sibi extrinsecus
humiliter expleant actionẽ: ut ꝙ ua
uacare dõ appetant ex grã dilectionis:
rursum curas suꝑ impositas ex conditio¬
ne expleant seruitutis. Cumq occupa¬
tiones extrinsecus ꝑstrepunt ⁊ intͥnsecus
in amore pacatissima quies tenet᷑: atq
occupationũ tumultus exteriꝰ ꝑstrepen¬

Expanded text:
viendum.---Sic itaque aliquando contingit ut qui solam coelestem patriam diligunt, terrenae patriae curis subjacere videantur. Quorum tamen ministerium a pravorum operibus plerumque in actu, nonnunquam vero ante supernum judicem in sola cogitatione discernitur. Pleni quippe superna sapientia discernunt qualiter debeant et ad aliud vacare intrinsecus, et ad aliud extrinsecus occupari ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur; atque occupationum tumultus exterius perstrepen
Abbreviated transcription (Latin):
uigiles qui ciuitatẽ custodiunt. nͥ prio¬
res patres uel ꝓpħas accipimꝰ. qui stude¬
runt ad custodiã nr̃ãm. sc̃ẽ predica¬
tionis uoce uigilare. Sed cum redẽpto¬
rem suum eccłia quereret: in ipsis an¬
tiquis p̃dicatorib spem figere noluit
quȩ dicit. Paululũ eum ꝑtransissẽ eos:
inueni quẽ diligit anima mea. Illum
quippe inuenire ñ posset: si istos ꝑtͦͥn-¬
sire noluisset. In istis se custodib infide¬
les fixerant: qui xp̃m dei filium. unũ
queinlibet eẽ illorum credebant. Uoce
gͥ ac fide petri. inuentos uigiles scã ec¬
clesia transiit: quȩ ꝓpħarum dñm. u
num quẽ libet ex ꝓpħuis credere contẽp

Expanded text:
igiles qui civitatem custodiunt, nisi priores Patres vel prophetas accipimus, qui studuerunt ad custodiam nostram sanctae praedicationis voce vigilare? Sed cum Redemptorem suum Ecclesia quaereret, in ipsis antiquis praedicatoribus spem figere noluit, quae dicit: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Istum quippe invenire non potuisset, si istos pertransire noluisset. In istis se custodibus infideles fixerant, qui Christum Dei filium unum quemlibet esse illorum credebant. Voce igitur ac fide Petri inventos vigiles, sancta Ecclesia transiit, quae prophetarum dominum unum quemlibet ex prophetis credere
Abbreviated transcription (Latin):
entiã recusat. Et quia huic mundo m̃tes
deditȩ. p̃sentis uitȩ euris ⁊ sollicitudini¬
b ꝑturbant᷑. ⁊ iccireo eiusde̾ sapientiȩ
tranquillitate. ꝑfru nequaqm possuis:
recte subiungitur. Et mare loquit᷑ non
est mecũ. Quid enĩ maris nomine. nisi
seculariũ mentium amara inqͥetudo
signatur. Quȩ dũ se uicissun iimici¬
eis impetunt: quasi aduersantes se un¬
de collidunt. Recte i enĩ mare. uita se¬
culariũ dicitur: quia dũ ꝓcellosis aeti¬

Expanded text:
entiam recusat. Et quia huic mundo mentes entiam recusat. Et quia huic mundo mentes deditae praesentis vitae curis et sollicitudinibus perturbantur, et idcirco ejusdem sapientiae tri. Sequitur: Et mare loquitur: Non est mecum. - Quid enim maris nomine nisi saecularium mentium amara inquietudo signatur; quae dum se vicissim iis impetunt, quasi adversantes se undae collidunt? Recte enim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis a
Abbreviated transcription (Latin):
illũ : ut ñ seducat ãpliꝰ gentes. donec ꝯsũm̃tur
mille ãm. Millenario i enĩ num̾o non quã-¬
titatem tẽporis. s uniuersitatẽ qͣ regnat eccle¬
sa designauit. Antiquuis autẽ serpens
ligatus cathena in abyssum mittitur:
quia religatꝰ a bonorum cordib. apd̃ rep-¬
boꝵ m̃tes reclusus. eis atroeiꝰ dominatur.
Qu paulopost quoq de puteo abyssi edu¬
ei describitur: quia de iuquiquoꝵ cor¬
dib nc̃ occulte seuientib. tẽ accepta
contra ȩccłiam potestate. in uim aꝑte ꝑ¬
secutionis erũpit. Hec itaq abyssus. in
qua nc̃ diabolus seruatur oceultꝰ non
esse in se sapientiã dicit: qui a alienã
se auera sapientia iniquis oꝑib osten¬
dit. Dum enĩ maliciam quisq tegit in cor¬
de. ore autẽ blandimenta exhibet dũ
cogitationes suas duplicitate obnubilat
dum puritatis uerba quasi fatuitatẽ de¬
uitat: dum uias simplicis innocentiȩ
declinat: quasi habere abyssus dĩ sapi-¬

Expanded text:
donec consumentur mille anni . Millenario etenim numero non quantitatem temporis, sed universitatem, qua regnat Ecclesia, designavit. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum cordibus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, tunc accepta contra Ecclesiam potestate, in vim aperte persecutionis erumpet. Haec itaque abyssus, in qua nunc diabolus servatur occultus, non esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a vera sapientia iniquis operibus ostendit. Dum enim malitiam quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate obnubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapi
Abbreviated transcription (Latin):
s unum ꝓpħarum dnm credidit. Ipsam
quippe ad se uenisse sapientiã uidens. nõ¬
luit se in illis aureis uasis figere: s in
eam studuit fide certissima ꝑtransire.
Unde in canticis canticoꝵ dicit. Inuene¬
runt me uigiles: qui custodiunt ciui¬
tatem. Num quẽ dilexit aĩa mea uidi

Expanded text:
sed unum prophetarum Dominum credit. Ipsam quippe ad se venisse sapientiam videns, noluit se in illis aureis vasis figere, sed in cam studuit fide certissima pertransire. Unde in Canticis canticorum dicit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima m
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ cum uiderent hominẽ. Ynde
ab eo scĩs discipulis dicit᷑. Quem d¬
eunt esse homines filium hõĩs. Cui cũ ꝓti¬
nus responderent: alii ioħen baptistã. alii
autem helyam. alii uͦ iheremiã. aut unum
ex ꝓpħis: de suo mox sensu requiruntur.
Uos autẽ quem me ẽẽ dicitis Cui petrꝰ
totus eccłiȩ uoce respondens: ait. Tu es
xp̃c. filius dei uiui. Quia gͥ pauli iuxta

Expanded text:
. Unde ab eo sanctis discipulis dicitur: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Cui cum protinus responderent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis; de suo mox sensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicitis? Cui Petrus totius Ecclesiae voce respondens, ait: Tu es Christus Filius Dei vivi . Quia igitur juxta
Abbreviated transcription (Latin):
nis dediti. ea quȩ sunt int̾ homines ho¬
nesta seruarent᷑: ⁊ sęluandos seruata
honestate se crederent: nec iã media¬
torem dĩ ⁊ hominum q̃rerent: cum
quasi sufficientẽ sibi phylosophoꝵ do¬
ctrinam tenerent. In quorũ despectu
mox subditur.¬

Expanded text:
nis dediti, ea quae sunt inter homines honis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam tenerent. In quorum despectu mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
lius merit fuise pensant᷑. Qui uisi
huius sapientie seruos se eognoscerent:
sc̃i millateniis fuissent. Ad hoc quippe il¬
li missi st̃. ut in cordib hominũ uiam hu¬
ic sapientiȩ p̃dicando p̃pararent: neꝙ ut
ꝓea. s ꝑ eam subiectos popłos regerent.
Quia eñs certum erat. qd̾ ꝑ accessum tẽ¬
porum deficientis scł languores ex cͦs¬
cerent: actum ẽ. ut eterna dei sapien¬
tia in fine scłoꝵ ꝑsemetipsã ueniret.
ad grandẽ hunc ⁊ nimiȩ infirmita¬
tis egrotũ. idest ꝑ totum mundũ iacers
languidũ genus humanũ: ut trans
missis pͥus predicatorib. quasi quibdã
uisitatorib tanto postinodũ maiorue¬
niret potentia medici: quantomagis
morb creuisset egroti. Quia uͦ nullus
uice eiꝰ ad saluandos nos mittitur:
dicatur recte. Nec appendit᷑ argentũ
tis luce polleat: aduentũ nobis suꝑ¬
nȩ sapientiȩ. ꝑ suã presentiã non cõ¬
mutat. Sed fuere multi gentilium.
qui mundi huiꝰ sapientium discipl¬

Expanded text:
lius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia in fine saeculorum per semetipsam veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut trmissis prius peccatoribus quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major veniret potentia medici, quanto magis morbus crevisset aegroti. Quia ergo nullus vice ejus ad salvandos nos mittitur, dicatur recte: Nec appendetur argentumtis luce polleat; adventum tamen nobis sup592 sapientiae per suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum discipli
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ argento sepe eloquia diui¬
nasignant᷑ possunt argenti uocabu¬
lo. etiam eiusdẽ eloquii scriptores in¬
telligi: quorũ uita inter turbas homi¬
num resplenduit luce uͥtutum. Sed
quia lex peccata indicare potuit ñ
auferre: non quisquã ueterum patrũ.
non legislator moyses. humanz gene¬
ris redemptor extitit. Argentum gͦ
in cõmutatione huius sapientiȩ ñ¬

Expanded text:
Quia ergo argento saepe divina eloquiQuia ergo argento saepe divina eloquia signantur, possunt argenti vocabulo etiam ejusdem eloquii scriptores intelligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre; non quisquam veterum Patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus Sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
habemus. nos ipsos seducimus: ⁊ ueri-¬
tas in nob̃ non est. Et affirmante i ã co¬
bo qui astruit dicens. In multis offendi
Pleiitres iniuditio cũ seruo tuo: qui¬
a non iustificabit᷑ in conspectu tuo oĩs
uiuens. Aurum gͦ obrizum illi nuncu
pant᷑: qui in ea in qua st̃ conditi inno¬
centia ꝑdurantes. ⁊ fulgent claritate
iusticiȩ: ⁊ nullis uel minimis macu
mani generis mitendus fuit. ne quis
spem in his qͦs in adiutorio hominũ. se¬
pius apparuisse didicimꝰ angelis pone¬
ret: dictum ẽ. Non dabitur aurum¬
obrizum ꝓ ea. Ac si aꝑte diceretur.
ut humanũ genus a culpa redimat᷑.
Nullus uice eiuis angłs mittit᷑: quia
pletus. quosdã iniudȩa preuidet non
eẽ defuturos. qui spem in legislatore
ponerent: ⁊ suę salutis auctorẽ moy¬
sen putarent. Sicut. ⁊ cuidã sanato
maledicentes dicunt. Tusis discipłs
euis: nos enĩ moysi discipłi sumꝰ. Unde
adhuc congrue subinfert᷑. Nec appen¬
ditur argentũ in commutatione eiꝰ.

Expanded text:
us, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est ; et affirmante Jacobo, qui astruit, dicens: In multis enim offNe intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Aur qui in ea quae sunt conditi innocentia perdurantes, et fulgent claritate justitiae, et nullis vel minimis maculmani generis mittendus fuit, ne quis spem in his, quos in adjutorium hominum saepius apparuisse didicimus, angelis poneret, dictum est: Non dabitur obryzum pro ea. Ac si aperte diceretur: ut humanum genus a culpa redimatur. Nullus vice ejus angelus mittitur, quia pletus, quosdam in Judaea praevidit non esse defuturos qui spem in legislatore ponerent, et suae salutis auctorem Moysen putarent, sicut et cuidam sanato maledicentes dicunt: Tu discipulus sis ejus, nos enim Moysi discipuli sumus . Unde adhuc congrue subinfertdetur argentum in commutatione ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ctum conu̾tatur.⁊ ⁊ gaudium in mero¬
dicens. Beati qui lugent: qm̃ ipsi conso¬
labunt᷑. Inueniri gͦ sapientia in eorũ ter¬
ra ñ potest. qͥ suauiter uiuunt: quia tan¬
touerius stulti st̃. quanto maiora ꝑden¬
tes. in minimis letant᷑. Hinc petrus ean¬
dem prauoꝵ stulticiã reprehendit: di¬
cens. Uoluptatẽ existimantes diei: de¬
licias coinquinationis ⁊ maculȩ. Hinc sa-¬
lomon ait. Risum deputaui errorem: ⁊
gaudio dixi. Quid frustra deciꝑis: Di¬
cat itaq uir sc̃s de sapientia: nec inue

Expanded text:
ctum convertatur, et gaudium in moeroctum convertatur, et gaudium in moeroinquit, qui lugent, quoniam ipsi conso. Inveniri ergo sapientia in eorum terra non potest, qui suaviter vivunt, quia tanto verius stulti sunt, quanto majora perdentes, in minimis laetantur. Hinc Petrus eamdem pravorum stultitiam reprehendit, dicens: Voluptatem existimantes diei delicias, coinquinationis et maculae . Hinc Salomon ait: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis . Dicat itaque vir sanctus de sapientia: Nec in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ne uobis diuitibus: quia habetis con¬
solationẽ uestrã. Sed sẽs uir qu hoc luget.
quia ab eternis gandiis cecidit: consolati¬
onem de tẽporalib non admitcit dicẽs.
Negaui consolari animã meam. Ac si
aꝑte dicat. Qui de temporaliũ amifsio¬
ne non lugeo: de temporaliũ abundan¬
tia consolari nequaqͣm possum. Cui tan¬
quam si nos audientes ista diceremꝰ. quid
gͥ queris: qui consolari in his quȩ mun¬
di sunt renuis: ilico adiecit. Memor fu
der ⁊ delectatꝰ sum. Ac si aꝑte dicat. Ter¬
renarum rerũ me nec abundantia refo¬
uet: auctoris autẽ mei quem adhuc ui¬
dere ñ ualeo. uel sola memoria delectat.
Hec est gͥ amaritudo sapientũ: quia dũ
spe in alta erecti st̃. nullis hic gauduis a¬
nimũ sternunt. Hinc enĩ scriptum ẽ. Cor
sapientiũ. ubi tristicia est: ⁊ cor stultorũ
ubi leticia. Huic iacob dicit. Miseri esto
te ⁊ lugete ⁊ plorate: risus uester in lu¬

Expanded text:
dicit: Vae vobis divitibus, qui hic habetis condicit: Vae vobis divitibus, qui hic habetis consolationem vestram . Sed sanctus vir qui hoc luget, quia ab aeternis gaudiis cecidit, consolationem de temporalibus non admittit, dicens: Negavi consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui de temporalium amissione non lugeo, de temporalium abundantia consolari nequaquam possum. Cui tanquam si nos audientes ista diceremus: Quid igitur quaeris, qui consolari in his quae mundi sunt renuis? illico adjecit: Memor fui Dei, et delectatus sum . Ac si aperte dicat: Terrenarum rerum me nec abundantia refovet, auctoris autem mei quem adhuc videre non valeo. vel sola memoria delectat. Haec est igitur amaritudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim scriptum est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Hinc Jacobus dite, lugete, et plorate, risus vester in lu
Abbreviated transcription (Latin):
re meo: ꝓiectus sũ a uultu ocłorum tuoꝵ
Contemplatꝰ quippe interna gaudia uisi¬
onis dĩ. i sotialem frequentiã angłorum
ꝑsistentiũ: reduxit ocłos ad imna. Uidit
quo iaceret: qui ad hoc conditꝰ fuerat.
ut in eȩlestib stare potuisset. Pensauit
ubi esset: ⁊ quo deesset ingemuit. Pro¬
iectumq se a uultu ocłorum dei doluit.
quia in cõꝑatione lucis intunȩ. grauio¬
res senserat exilii sui tenebras quas tole
p̃senti uita nulliꝰ grãm consolationis ad¬
mittit: dicens. Negau consolari animã
meam. Nam plerũq huius seł diuites. so¬
lent m̃tis tedio affecti. bona tẽporaliter
accepta conspicere: ⁊ tristiciã delinire.
Cum enĩ merore quodã tangi se senti¬
unt: equos aspiciunt: auri argentiq
su uascula contẽplantur: predia cir¬
eueunt. Cumq ꝑ hȩc tẽporal ia ocłos l¬
benter trahunt: obortũ animȩ merorẽ
uineunt. Unde eis in euangllo ueritas

Expanded text:
re meo: Projectus sum a vultu oculorum tuorum . re meo: Projectus sum a vultu oculorum tuorum . Contemplatus quippe interna gaudia visionis Dei, et socialem frequentiam angelorum persistentium, reduxit oculos ad ima, vidit quo jaceret, qui ad hoc conditus fuerat, ut in coelestibus stare potuisset; pensavit ubi esset, et quo deesset ingemuit; projectumque se a vultu oculorum Dei doluit, quia in comparatione lucis intimae graviores senserat exsilii sui tenebras quas tolerpraesenti vita nullius gratiae consolationem admittit, dicens: Negavi consolari animam meam . Nam plerumque hujus saeculi divites solent mentis taedio affecti, bona temporaliter accepta conspicere, et tristitiam delinire. Cum enim moerore quodam se tangi sentiunt, equos aspiciunt, auri argentique sui vascula contemplantur, praedia circumeunt. Cumque per haec temporalia oculos libenter trahunt, obortum animae moerorem vincunt. Unde eis et in Evangelio Veritas