comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
electorum dulcedo sol& laudis celestis erũpere.
ut dum illa libenter audiunt. dissolutionem
carnis ab anima sentirt minime ꝑmittantur.
U nde in omelus quoq eugłui iam narrasse me me¬
mini. qđ inra porticu que runtib ad eccłam bra
clementis ẽ ꝑuia. fuit quidam seruulus nomi¬
ne ciuus te quoq non ambigo meminisse. Qui
pauꝑ quidem rebus. sed meritis diurs erat: quͣe
longa rgritudo dissoluerat. Nam exquo illũ
scire potuimus. usque ad finr̾ uite paraliticus
iacrbat. Quid dicam quia stare non poterat. quia
numquã in lecto suo surgere uel ad sedendum
ualebat. numquã manum suã ados ducere.
num quã se potuit in latus aliud declinare n̾
Huic ad seruirndum mater cũ fratre aderat. &
corum manib pauperib erogabat. Nequaqũa
litteras nouerat. sed scripturar sacrar sibim&
codices emerat. &reliosos quosq in hospitalita¬
te suscipiens. hos corã se legere studiose faci¬

Expanded text:
electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitatem suscipiens, hos coram se studiose legere faci
Abbreviated transcription (Latin):
to capite annuit dicens. Dimissa. Terni. Sed
quia quandam sct̾ monialem femina in eodẽ
monasterio preerteris diligebat. illico Galla
subiunxit. Rogo. ut soror benedicta mecum
urniat. Cui ilłe respondit. Non. sed illa talis
urniat tecũ. Harc uero quã petis. dir te
erit trigesimo secutura. His igitur exple tis.
uisoͥ apostoli assistentis & conloquentis abla¬
ta t̃. Atilla ꝓtinus cuncti congregationis
ad sciuit matrem. & quic quid uiderit. quid ur au¬
dierit. indicauit. Tertia autr̃ die. cum ea quar
iussa fuerat sorore defuncta ẽ. illa uero quã po
poscerat. dir est trigesimo subsecuta. Quod factũ
nunc usque ineodem monasterio man& memora¬
bile. sicq hoc iaprecedentib matrib. traditũ narra¬
re illic subtiliter solent uniores que nunc sunt
scẽ moniales uirgines. acsi illo in tempore huic
tã grandi miraculo & ipsar ad fuissent. Sed in¬
ter hȩc sciendum ẽ: quia sepr animab exruntibus

Expanded text:
to capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed to capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissent. 391 ter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus
Abbreviated transcription (Latin):
barbas ess& habitura. Quod ita quoq post factũ
ẽ. Sed scã mulier nil exterioris deformitatis
timuit. que interioris sponsi speciem amauit.
nec uerita ẽ si hoc in illa fedar&ur. quod acc lesti
sponso inta non amarrtur. Mox ergo ut rius con¬
iune defunctus ẽ.: abiecto seculari habitu. ad
omĩpotentis dĩ seruitiũ sest apud brati petri
apostoli ȩccłam monasterio tradidit. ibiq multis
annis insimplicitate cordis atq oratione dedita.
rius laboribus decreiuss&. cancri ulcere
in mamilla ꝑcussa ẽ. Nocturno aut̃e tepore
ante lectum illius duo candelabra lucere con¬
sururrant. quia uidelic& amica lucis non solũ
spũales. sed &iam corporales tenebras odio ha¬
bebat. Quedum nocte quadam exhac tadem
constitisse. Nec ꝑterrita timuit. sed examore
sumens audaciã exultauit. eiq dixit. Quid
ẽ domine m̃s. dimissa mihi sunt prccata mra
Cui ille benignissimi ut est uultus. inclina¬

Expanded text:
barbas esset habitura, quod ita quoque post factum barbas esset habitura, quod ita quoque post factum est. Sed sancta mulier nihil exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, ejus laboribus decrevisset, cancri ulcere in mamilla percussa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eademconsistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclina
Abbreviated transcription (Latin):
tiauit. Qui cuncti descenderunt. sed egrum
qur̃ reliquerant iam defunctum inuenerunt.
quia illi rum secum tulerant. quorum uisione̾
puer ferre non potuit qui hic remansit. xiiii¬
Nterra neque hoc silendum arbitror. qđ mihi ꝑ¬
sonarum grauium atq fidelium ẽ relatione cõ¬
ꝑtum. Gothorũ namq temporib Galla huius
urbis nobilissima puella srmmachi consulis ac
patricu filia. intra adole scentiar tempora mari
to tradita. in unius anni spatio eius ẽ morte
uiduata. Quã dum feruente mundi copia ad
iterandum thalamũ & opes &actas uocar&.
elegit magis spualib nuptus copulari dõ inquib
aluctu incipitur. sed ad gaudia ȩterna ꝑuenit᷑.¬
quã carnalib nuptis subici. qui al&itia semꝑ
incipiunt. & adfine̾ cum luctu tendunt. huic
autẽ cum ualde ignea consparsio corporis iness&r.
corperunt medici dicere. quia nisi ad am̃plexus
uiriles redir&. calore nimio contra naturam

Expanded text:
tiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum tiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui hic remansit. nterea neque hoc silendum arbitror quod mihi personarum gravium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita; in unius anni spatio ejus est morte viduata. Qui dum fervente mundi copia ad iterandum thalamum, et opes et aetas vocaret, eligit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo; in quibus a luctus incipitur, sed ad gaudia eterna pervenitquam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitus. eos qui ad erant admonuit cũ suo
patre insuperiores episcopii sui partes ascen¬
dere. siq post laborẽ reficiendo repararent. Om̃s
igitur ascenderunt domũ. unus ei tantumodo
paruulus relictus t̾ puer. que nunc quoq p̾dict̃
probus asserit suꝑ rr̃. Qui dum lecto iacentis
assister&. subito aspexit intrantes aduirum dĩ
quosdam uiros stolis candidis amictos. qui run¬
dem quoque candorem uestium uultuũ suoꝵ
luce uincebant. Qua splendore &eorum clari¬
tate ꝑcussus. qui na illi essent emissa uoce cor
pit clamare. Qua uoet &iam probus rp̃s cõ¬
motus. in trantes eos aspexit &agno
Ragno¬
uit. atq rundem stridentem uagientemque
puerũ consolari corpit dicens. Noli timere.
quia ad me sc̃s iuuenalis & sc̃s Eleutherius
martires urnerunt. Ille autr̃ tantȩ uisionis
nouitatẽ non ferens. cursu concito extra fores¬
fugit. atq ros quos uiderat patri ac medicis nun¬

Expanded text:
sollicitus, eos qui aderant admonuit cum suo sollicitus, eos qui aderant admonuit cum suo patre in superioris episcopii sui partes ascendere, seque post laborem reficiendo reparare. Omnes igitur ascenderunt domum, unus ei tantummodo parvulus relictus est puer, quem nunc quoque praedictus Probus asserit superesse. Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. Qua voce etiam Probus episcopus commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere, fili, quia ad me sanctus Juvenalis et sanctus Eleutherius martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra foresfugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nun
Abbreviated transcription (Latin):
git iustis. ut in morte sua scoͬrũ prrcellentiũ
uisiones aspiciant. ne ipsam mortis suae por¬
nalem sententiam ꝑtimescant. sed dũ eorum
menti internorũ ciuium soci&as ostenditur.
a carnis suae copula sine doloris & formidinis
fatigatione soluantur. Quadere neque hoe
sileam qđ probus om̃ĩ potentis dĩ famulus qui
nnc in hac urbe monasterio presto eͣ quod a¬
pellatur renati. de probo patruo rratine ciui¬
tatis episcopo mihi narrare consuruit dicens.
quia ꝓpinquante uitar rius termino. rum
grauissima depressit egritudo. Cuius pat̾
nomine maximus pueris circumquaq transmissis
colligere medicos studuit. si fortasse rius molestue
subuenire potuissent. sed congregati exuicinis
locis undiq medici ad tactum uene denuntia¬
uerunt eius exitum citius ad futurũ. Cum
uero iam tempus refectionis incumber&. atq
diri hora tardior exerruis s&. urnerandus
episcopus de illorũ potius quã de sua salute

Expanded text:
git justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium git justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones aspiciant, ne ipsam mortis suae poenalem sententiam pertimescant, sed dum eorum menti internorum civium societas ostenditur, a carnis suae copula sine doloris et formidinis fatigatione solvantur. sileam, quod Probus omnipotentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monasterio praeest, quod appellatur Renati, de Probo patruo suo Reatinae civitatis episcopo mihi narrare consuevit, dicens quia, appropinquante vitae ejus termino, eum gravissima depressit aegritudo. Cujus pater nomine Maximus, pueris circumquaque transmissis colligere medicos studuit, si fortasse ejus molestiae subvenire potuisset. Sed congregati ex vicinis locis undique medici, ad tactum venae denuntiaverunt ejus exitum citius adfuturum. Sed cum jam tempus refectionis incumberet, atque diei hora tardior excrevisset, venerandus episcopus de illorum potius quam de sua salute
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ille sentiens cui tenuissimus inerat flatus.
quanto anisu ualuit ut loqui potius s& infer¬
ursernte sp̃u collegit uocem atq erupit di¬
crns. Recede ame mulier. adhuc igniculus
uiuit. paltã tolle. Illa igitur recedente. con¬
creseente uirtute corporis. cum magna corpit l&i¬
tia clamare dicens. Bene ueniunt domini mei.
bent urniunt domini mri. Quid ad tantillum
seruulũ urm estis dignati conuenire i Urnio
urnio.gr̃as ago. grãs ago. Cumq hoc iterata cre¬
bro uoee rep&cer&. quib hoc dicer& noti sui qui
illum circumsteterant requirebant. quib ille
ammirando respondit dicens. Numquid conue¬
nisse hic scõs apłos non uidetis ⁊ Beatum petrum
& saulum primos apłorum non aspicitis i Ad quos
iterum conuersus dicebat. Ecce urnio. ecce ue¬
nio. Adq in ter hec uerba animã rrddidit. Et
quia urraciter scõs apłos uiderat. tos &iam se¬
quendo testatus ẽ. Quod plerumque contin¬

Expanded text:
Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me, mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant domini mei; 389 bene veniant domini mei; quid ad tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit, dicens: Nunquid hic convenisse sanctos apostolos non videtis? beatum Petrum et Paulum primos apostolorum non aspicitis? Ad quos iterum conversus, dicebat: Ecce venio, ecce venio; atque inter haec verba animam reddidit. Et quia veraciter sanctos apostolos viderit, eos etiam sequendo testatus est. Quod plerumque contin
Abbreviated transcription (Latin):
Stephanus qui non longe ante hoc in hac urbe de¬
functus ẽ quẽ ipse &iam bene nosti. in tadem pro¬
uuntia nursu contigisse referebat. Aiebat enim
quod illic presbiter quidam commissã sibi cum
pore ordinis accepit presbiterã suã ut sororem
diligens. sed quasi hostem cauens. ad se propius
accrdere numquã sinebat. ramq sibim& propin¬
quare nulla occasione ꝑmittens. abea sibi commu¬
nionẽ funditus familiaritatis absciderat. habent
quippe scĩ uiri hoc proprium. Nam ut semꝑ ab in¬
licitis longe sint : a se plerumq &iam licita abscidunt
Hic ergo uenrrabilis presbiter cum longam uitar
impless& artatẽ anno quad ragesimo ordinatio¬
nis sue: mardescente grauiter febre correptus. ad ex¬
trema deductus ẽ. Sed cũ cum presbri tera sua
conspicer& solutis iam membris quasi in morte
distensum. si quod adhuc ei uitale spiramen in¬
ess&. narib eius ad posita curauit aure dinoscere.

Expanded text:
Stephanus, qui non longe ante hoc tempus in hac urbe deStephanus, qui non longe ante hoc tempus in hac urbe defunctus est, quem ipse etiam bene nosti, in eadem provincia Nursiae contigisse referebat. Aiebat enim quod illic presbyter quidam commissam sibi cum pore ordinationis acceptae presbyteram suam ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque etiam licita abscinduntHic ergo venerabilis presbyter cum longam vitae implesset aetatem, anno quadragesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apposita curavit aure dignoscere.
Abbreviated transcription (Latin):
uicinum suũ obitũ denuntiauit. atq ut monaste¬
rus circumquaque constructis uerbũ uite p̃dica¬
r& ammonuit. quatinus corporis recepto lumi¬
ne uisitatis incircuitu fratrib cordis lumen a¬
perir&. Qui statim uissis obtemperans. fratrũ
cornobia circuiuit. mandata uitae quȩ agendo
didicerat predicauit. Quinto decimo igitur die
ad monasteriũ suũ ꝑacta predicatione rruersus ẽ:
ibiq fratrib conuocatis. ad stans inmrdio sacram̃tu
dñici corporis & sanguinis sumpsit. moxq eũ eis
misticos psalmorum cantus exorsus ẽ. Qui illis
psallentibus orationi intentus. anima reddidit.
Om̃s uero fr̃s qui ad erant. exore rius exisse colũ¬
bam uiderunt. Que mox aꝑto tecto oratorii.
egressa aspicientib fr̾ib penitrauit caelum.
Cuius idcireo animã in columbar specir aparuisse
credendum ẽ: ut omĩpotens ds̃ ex hac ipsa specie
Stt neque hoc silram. qđ uir uentrabilis abbas

Expanded text:
vicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monastevicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monasterium suum peracta praedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum dominici corporis et sanguinis sumpsit, moxque cum eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus idcirco animam in columbae specie apparuisse credendum est, ut oSed neque hoc sileam quod vir venerabilis abbas
Abbreviated transcription (Latin):
gram. Quantumq eum prius flagellando diliger&
post modum ꝑfecte sanando monstrauit. Eius nãque
oculos ꝑ quadraginta annorũ spatium continuae
cȩcitatis tenebris pressit. nullũ ei lumen uel ex¬
trrmȩ uisionis aperiens. Sed quia nemo in uerbere
illius gr̃a se destituente subsistit. & nisi isdem mi¬
sericors pater qui pornã in rogat patientiã prest&.
mox ꝑ inpatirntiã peccatũ nobis aug&r correptio
precatoꝵ. Fitq modo mistrabili. ut culra nr̃a unde
sperare debuit terminũ. inde sumit augmientũ.
d eirco nr̃a ds̃ infirma conspiciens. flagellis suis
custodiã ꝑ miscrt. atq inꝑcussione sua rlectis filus
nuno miseri corditer iustus ẽ: ut sint quib postra
debeat iuste mistreri. Vnde uentrabile senem dũ
extrriorib tenebris premer&. interna num quã
luce destituit. qui cũ flagello fatigarrtur corpo
tempus exempto extemplo ei dñs lumen reddidit.

Expanded text:
gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. Ejus namque oculos per quadraginta annorum spatium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem misericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra Deus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis filiis nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, interna nunquam luce destituit. Qui cum flagello fatigaretur corportempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
eundem fratr̾ẽ suum sepultũ repperit. quẽ tamen
ea hora qua uiderat. exisse de corpore inuenit.
uidam autẽ religiosissimus atq fidelis uir adhuc
mihi in monasterio posito narrauit. qđ aliqui de sici¬
liar partib. nauigio romam p&tentes. in mari medio
positi. cuiusdam serui dĩ qui in samnio fuerat in¬
clusus ad carlũ ferri animã uiderunt. Qui descen¬
dentes ad terrã. causamq an ita ess& acta p̾scrutan¬
tes. illo dir inurnerunt obisse dĩ famulũ quo hunc
Adhuc in monasterio meo positus. cuiusdam ualde ue¬
nerabilis uiri relatione cognoui qđ dico.
Aiebat enim quia uenerabilis pater nomine spes mo¬
nasteria construxit in loco cui uocabulũ cample ẽ: qui
sexti ferme miliarii in ter iacente spatio a uetusta
nursiar urbe disiungitur. Hunc om̃ĩpoterꝰ ds̃ &mi¬
serator ab atterno uerbere flagellando ꝓtexit. eiq
dispensationis suar maximã se urritate seruauit &

Expanded text:
eumdem fratrem suum sepultum reperit, quem tamen eumdem fratrem suum sepultum reperit, quem tamen ea hora qua viderat exiisse de corpore invenit.uidam religiosus atque fidelissimus vir adhuc mihi in monasterio posito narravit quod aliqui de Siciliae partibus navigio Romam petentes, in mari medio positi, cujusdam servi Dei qui in Samnio fuerat inclusus, ad coelum ferri animam viderunt. Qui descendentes ad terram, causamque an ita esset acta perscrutantes, illo die inveneruAdhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et
Abbreviated transcription (Latin):
animã in tuens. mentis laxato sinii quasi sub uno
solis radio cunctũ in suis oculis mundum collectũ
didici. quia duo nobiles uiri atq exsteriorib studus
cruditi grrmani fratres. quorũ unus sprciosus. al¬
ter uero gregorius dicrbatur. eius se regule in scã
conuersatione tradiderunt. Quos isdem uenera¬
bilis pater in monasterio qđ iuxta terracinensen
urbem construxerat fecit habitare. Qui multas
quidem prcunias in hoc mundo possederant. sed
cuncta pauperib ꝓ animarũ suarũ redemptione lar¬
giti sunt. & in rodem monasterio ꝑmanserunt.
Quorum unus scilic& speciosus dũ ꝓutilitate monasterii
iuxta capuanã urbem missus fuiss&. dir quadam
frater eius gregorius cũ fr̃ĩb ad mensã sedens atque
conuescens. ꝑ sp̃m subleuatus aspexit. & uidit speciosi
germani sui animã tam longe ase positi de corpore
exire. Quod mox fr̃ib indicauit. & cucurrit. iamq

Expanded text:
animam intuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno animam intuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno solis radio, cunctum in suis oculis mundum collectum didici quia duo nobiles viri atque exterioribus studiis eruditi, germani fratres, quorum unus Speciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione tradiderunt. Quos isdem venerabilis Pater in monasterio quod juxta Terracinensem urbem construxerat fecit habitare; qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit et vidit Speciosi germani sui animam, tam longe a se positi, de corpore exire. Quod mox fratribus indicavit, et cucurrit. Jamque,
Abbreviated transcription (Latin):
&iam ꝑ ossa mortua inuirtute miraculoru
PETRUS: Nlla ut opinor huic alligationi ratio ob¬
sistit. in qua exreb uisibilibus cogimur credere qđ
non uidemils. GRE GORIUS. Paulo superius questũ¬
es morientis cuiusdam egredientẽ te animam non ui¬
disse. sed hoc ipsum iam culpar fuit. qđ corporeis oculis
rem uidere inuisibilem que sisti. Nam multi nr̃orũ
mentis oculum fide pura &uberi oratione mundan¬
trs. egredientes ecarne animas frequenter uiderunt.
Unde mihi nunc necesse r̾ uel qualiter egredientes
anime uise sint uel quanta ipse: dum tgrederentur
uiderunt enarrare. quatinus fluctuanti animo qđ
plena ratio non ual&. exompla suadrant. In scđo nãq
buius operis libro iam fassus sum. quod uir uentrabilis
benedictus sicut afidelib eius discipulis agnoui. longe
a capuana urbr positus. germani eiusdem urbis ep̃i
anima nocte media inglobo igneo adcelum ferri
ab angłis aspexit. Qui randem quoq ascendentem

Expanded text:
etiam per ossa mortua in virtute miraculorum? etiam per ossa mortua in virtute miraculorum? PETR. Nulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere quod non videmus. es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant. In secundo namque hujus operis libro jam praefatus sum quod viBenedictus, sicut a fidelibus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoque ascendentem
Abbreviated transcription (Latin):
VREGORIUS. Hac inre si corporatũ tuȩ dilectionis
inurnio. in alligatione minime laboro. Numquid nã
scĩ apłi & martires xp̃i p̃sentẽ uitã despicerent. in
morte carnis animas ponerent. nisi certiorr anima¬
rũ uitã sub sequi scirent  Tu uero ipst inquies quia
uitam anime: incorpore manentis exmotib: corporis
agnoscis. & ecer hi qui animas inmorte posurrunt.
atq animarũ uitã post mortẽ carnis eẽ crediderunt.
cotidianis miraculis choruscant. Ad extincta nãq
eorũ corpora uiuentes egri ueniunt. & sanantur.
ꝑiuri urniunt & demonio uexantur. demoniaci ue¬
niunt & liberantur. leprosi ueniunt & mundantur.
deferuntur mortui & suscitantur. Pensa itaq rorũ
anime qualiter uiuunt illic ubi uiuunt. quorũ hic &¬
mortua corpora in tot miraculis uiuunt. Si igitur
uitam anime manentis in corpore dep̃hendis exmotu
membrorũ. cur non ꝑpendis uitã anime post corpus

Expanded text:
GREGOR. Hac in re si cor paratum tuae dilectionis GREGOR. Hac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorum animae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vitam animae manentis in corpore deprehendis ex motu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
opus operatur. corpus uisibile qđ illas moles manib: tra¬
hit. an inuisibilis anima qui uiuificat corpusũ Tolle
enim qđ non uid&ur incorpore. & mox in mobilia re¬
manent cuncta que moueri uidebantur. uisibilia cor¬
pora metalloꝵ. Qua exre pensandũ est: quia in hoc quo¬
qur mundo uisibili. nihil nisi ꝑ creaturã in uisibilẽ dis¬
poni potest. Nam sicut omp̃s ds̃ aspirando uel inplendo
ea que ratione subsistunt &uiuificat & mou& in ui¬
sibilia. ita ipsa quoque inuisibilia implendo mbuent.
ETRUS Istis fateor alligationib libenter unctus ꝓ¬
pe nulla iam t̾ẽ bȩc uisibilia existimare compellor.
qui prius inme infirmantiũ ꝑsonã suscipiens. de in¬
ui sibilib dubitabam. Itaq placent cuncta quȩ dicis
sed tamen sicut uitã anie corpore manentis exmo¬
tu corporis agnosco. ita uit̾a animȩ post corpus. aꝑtis
quibusdam rebus attestantib cognoscere cupio.

Expanded text:
opus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus traopus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus trahit, an invisibilis anima quae vivificat corpus. Tolle enim quod non videtur in corpore, et mox immobilia remanent cuncta, quae moveri videbantur visibilia corpora metallorum. Qua in re pensandum est quia in hoc quoque mundo visibili, nihil nisi per creaturam invisibilem disponi potest. Nam sicut omnipotens Deus aspirando vel implendo ea quae ratione subsistunt, et vivificat et movet invisibilia, ita ipsa quoque invisibilia implendo movent, PETRUS. -Istis fateor allegationibus libenter victus, prope nulla jam esse haec visibilia existimare compellor; qui prius in me infirmantium personas suscipiens de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporquibusdam rebus attestantibus, cognoscere cupio.
Abbreviated transcription (Latin):
re. quod corporris oculis non ual& uideri. GRE GO¬
Riuis Cum saulus dicat. est enim fides sprrandarũ
substantia rerum. argumentũ non apparentũ. hoc ue¬
racitrr dicitur credi. quod non ual& uideri. Nam cre¬
di iam non potest. qđ uideri potest. Ut tamen te bre¬
uiter reducam adte: nulla iusibilia nisi ꝑ inuisibilia
uidentur. Ecce enim cuncta corporra oculus tui cor¬
por is aspicit. nrc tamen ipse corporrus oculus aliquid
corporrum uider&. nisi hunc res incorporra ad uiden¬
dum acurrat. Nam tolle mentem que non uid&ur.¬
& incassum pat&. oculus qui uidebat. Subtrahe ani¬
mã corpori. remanent ꝓculdubio oculi incorpore aꝑti.
Di igitur ꝑse uidrbant. cur diseedente anima nihil ui¬
dent hinc ergo colligr. quia ipsa quoq uisibilia non
nisi ꝑ inui sibilia uidentur. Ponamus quoq ante oculos
mentis edificare domũ. in mensas moles. leuare. pen¬
dere magnas in machinis columpnas. quisquesote hoc

Expanded text:
re, quod corporeis oculis non valet videre. GREGOre, quod corporeis oculis non valet videre. GREGOR. Cum Paulus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , hoc veraciter dicitur credi, quod non valet videri. Nam credi jam non potest quod videri potest. Ut tamen te breviter reducam ad te, nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid corporeum videret, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio oculi in corpore aperti. Si igitur per se videbant, cur discedente anima nihil vident? Hinc ergo intellige, quia quoque ipsa visibilia non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis domum aedificari, immensas moles levari, pendere magnas in machinis columnas, quis, quaeso te, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
militer sed dissimiliter dico. quia sicut uis animar ui¬
uificat & mori& corpus. sic uis diuina impl& quȩ crra¬
uit omĩa. & alia inspirando uiuificat. aliis uero tribuit
ut uiuant. alis hoc solummodo prestat ud sint: quia
uerum eẽ non dubitas ereantem & regentem. inplentem
& circum plectentẽ. transcendentem & sustinentem. in¬
circum scriptũ atq inuisibilem dm̃. ita dubitare non
debes hunc inuisibilia obsequia habere. Debent quip¬
pr ea qui ministrant ad eius similitudinẽ tendere
cui ministrant. & que inuisibili seruiunt er̾ inuisi¬
bilia non dubitentur. Nge autr̃ qui tt credimus. nisi
corporis uitã anime incorpore manentis ꝑpendis
abimo. ita uitã anime exeuntis acorpore ꝑ pendere
debes a summo. quia potest inuisibiliter uiuere. quã
oport& inobsequio inuisibilis conditoris manere.
PETRUS. Rectt totũ dicitur. sed mins refugit erede¬

Expanded text:
militer, sed dissimiliter dico, quia sicut vis animae vimiliter, sed dissimiliter dico, quia sicut vis animae vivificat et movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia; et alia inspirando vivificat, aliis tribuit ut vivant, aliis vero hoc solummodo praestat ut sint. Quia esse non dubitas creantem et regentem, implentem et circumplectentem, transcendentem et sustinentem, incircumscriptum atque invisibilem Deum, ita dubitare non debes hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse credimus, nisi corporis, vitam animae in corpore manentis perpendis ab imo, ita vitam animae exeuntis a corpore perpendere debes a summo, quia potest invisibiliter vivere, quam oportet in obsequio invisibilis Conditoris manere. PETR. Recte totum dicitur, sed mens refugit crede
Abbreviated transcription (Latin):
debrs. inqua morr̃ egregii predicatoris imitaris. Pt¬
TRUIS. Quodam fratre moriente fuisse me p̾sentem
tum. Et quem prius mecum loquentẽ uidebam. subito
exstinctum uidi. sed eius anima utrum egressa sit an
non egressa sit non uidi. Et ualde durũ uid&ur. ut cre¬
datur res eẽ quam nullus ualeat uidere. ERE SO¬
RILIS Quid mirũ petre si egredient̾ẽ animã non u¬
disti. quã & manent̾ẽ incorpore non uidesi Numquid¬
nam modo cum mecum loqueris quia uidere in me non
tura quippe animar inuisibilis ẽ atq ita excorpore in¬
uisibiliter egreditur. sicut incorpore in uisibiliter ma¬
net. PETRUS. Sed uitã anime incorpore manentis
pensarr possum exipsis motib corporis. quia nisi corpori
anima ad ess&. eiusdem membra corporis moueri non
possent. Uita uero anime post carne̾ inquib motib. qui¬
bus ue oprrib. uideo. ut exreb uisis eẽ colligam quod
uidere non possum. EREGORIUS. Non quidem si¬

Expanded text:
debes, in qua morem egregii praedicatoris imitaris. debes, in qua morem egregii praedicatoris imitaris. TRUS. Quodam fratre moriente praesentem me fuisstum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat videre. GREGOR. Quid mirum, Petre, si egredientem animam non vidisti, quam et manentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris quia videre in me non tura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egreditur, sicut in corpore invisibiliter manet. PETRUS. -Sed vitam animae in corpore manentis pensare anima adesset, ejusdem membra corporis moveri non possent; vitam vero animae post carnem in quibus motibus quibusve operibus video, ut ex rebus visis esse colligam quod videre non possum? GREGOR. Non quidem si
Abbreviated transcription (Latin):
amplius. cũ iumenta post mortẽ carnis non uuunt. homi¬
num urro sp̃s pro malis suis operib post mortẽ carnis ad
inferos deducti. nec in ipsa morte moriuntur : Sid in
utraq tam dispari sententia demonstratur. quia contio¬
nator urrax & illud extemptationt carnali intulit. &¬
hoc post modũ ex sp̃uali ueritate difiniuit. PETRUS:¬
ib& nescisse quod requisiui. dum me intanta subtilitate
contigit discrri quod nesciui. Sed queso te ut me arqua¬
nimiter feras. si ipse quoq apud te more arcclesiastes nr̃i
infirmantiũ in me ꝑsonam susceprro. ut eisdem infirman¬
tib ꝓdesse propinquius. quasi ꝑ eoꝵ inquisitione̾ possim:
RE GORIuS Cur condescendentẽ te infirmitati ꝓximoꝵ¬
ȩ quanimiter non ftrã. cum laulus dicat omib omiã factꝰ
sum ut om̃s facerem saluos & Quod ipse quoq dũ excon¬
descensione caritatis egeris. in hac re amplius uenerari

Expanded text:
amplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt; homiamplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt; hominum vero spiritus pro malis suis operibus post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur? Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me personam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem possim. GREGOR. Cur condescendentem te infirmitati proximoaequanimiter non feram, cum Paulus dicat: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos ? Quod ipse quoque dum ex condescensione charitatis egeris, in hac re amplius venerari
Abbreviated transcription (Latin):
ritur homo sic & illa moriuntur. similiter spirant om¬
nia. & nihil hab& homo uimentis amplius. qui tamrn
exdifinitione rationis silã postmodum sententiã profert
dicens. Quid hab& amplius sapiens stulto & quid pauper
nisi ut ꝑgat illuc ubi ẽ uita  Qui igitur dixit nihil hab&
bomo iumentis amplius. ipse rursum definuit. quia ha¬
be aliquid sapiens non solum amplius iumento. sed & iam
uib uerbis primum indicat quia hic hominũ uita non ẽ.
qm̃ et̃ alibi testatur. hab& ergo hoc homo amplius ium̃tis.
quod illa post mortẽ non uiuunt. hic uere tunc uiutre
inchoat. eum ꝑ mortem carnis hanc uisibilem uitã consũ¬
mati qui&tTn longe inferius dicit. qđ cumq potest ma¬
nus tua factri in stanter operare. quia nec opust nec ratio.
nec scientia. nec sapientia erit apud inferos quo tu properas.
Quomodo ergo unus interitus ẽ bominis &iumenti. &equa
utriusq conditio. Aut quomodo nil hab& homo iumentis

Expanded text:
ritur homo, sic et illa moriuntur: similiter spirant omritur homo, sic et illa moriuntur: similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Qui tamen ex definitione rationis suam postmodum sententiam protulit, dicens: Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid pauper? Nisi ut pergat illuc, ubi est vita ? Qui igitur dixit: Nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum definivit quod habeat aliquid sapiens non solum amplius a jumento, sed etiam Ms., erit vita. Quibus verbis primum indicat quia hic hominum vita non est, quam esse alibi testatur. Habet ergo homo hoc amplius jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat. Qui etiam longe inferius dicit: Quodcunque potest manus tua facere, instanec scientia, nec sapientia erit apud inferos, quo tu properas . Quomodo ergo unus interitus est hominis et jumenti, et aequa utriusque conditio? Aut quomodo nihil habet homo jumentis
Abbreviated transcription (Latin):
sum illic scriptum ẽ. L&are iuuenis madolescentia tua.
Et paulo post subditur. Adolescentia enim & uoluptas. uana
sunt. Qui dum hoc post modum uanum et̃ redarguit qđ
prius ad monusse uidebatur. patenter indicat quia illa
quasi exde siderio carnali uerba intulit. hec uero exuidi¬
eu urritate subiunxit. Sicut ergo delectationẽ prius
carnalium exprimens curis post positis denuntiat bonũ
te manducare & biberr. qđ tamen post modum exiudicii
ratione reprehendit. cum eẽ melius ire dicit addomum
luctus qũa addomũ conuiuii. & sicut l&xari debere in ad
olescentia sua. quasi exdeliberatione carnaliũ proponit.
& tamen postmodum ꝑdifinitionẽ sententu adolescen¬
tiã & uoluptatẽ uana er̃ redarguit. ita &iam contiona¬
tor nr̃ uelut exmente infirmantiũ humane suspitionis
sententiã proponit cum dicit. Unus interius ẽ homi¬
nis & iumentoꝵ. & arqua utriusq conditio. Sicut mo

Expanded text:
sum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . sum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpesse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ad domum luctus ire quam ad domum convivii: et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium, proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum,
Abbreviated transcription (Latin):
solus locutus non ẽ. Vnde & alia sunt qui inlibro rodem
ꝑ inquisitionẽ mouentur. atq alia quae ꝑ ratione̾ satis faci
unt. alia quȩ extemptato profert animo atq ad huc hu¬
ius mundi delectationib dedito. alia urro inquib raqui
rationis sunt disserat. atq animũ adelectatione cõpescat.
Ibi namq ait. hoc itaq mihi uisum ẽ bonũ ut comedat¬
quis & bibat & fruatur lartitia exlabore suo. & longe in¬
ferius subiungit. melius ẽ ire addomũ luctus quã ad
domum conuiuii. Si enim bonum ẽ manducart & bibere. me¬
luis fuisst uidebatur addomum conuiuii ꝑgere quã ad domũ
luctus. Ex quarr ostenditur. quia illud exinfirmantiũ ꝑsona
intulit. hoc uero txerationis diffinitione subiunxit. Nam ipsas
ꝓtinus rationis causas edisserit. & dedomo luctus quat sit
utilitas ostendit dicens. In illa enim finis cunctorũ ad mo-¬
netur hominum. & uiurns cogitat quid futurus sit. Rur¬

Expanded text:
solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt, disserat, atque animum a delectatione compescat. Ibi namqquis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rur
Abbreviated transcription (Latin):
diurrsa sentiunt. ꝑ contionantis rationẽ adunã sententiã
ꝑducuntur. Hic igitur liber idcirco contionator dicitur.
quia salomon in eo quasi tumultuantis turbat suscepit sen¬
sũ. ut ea ꝑ in quisitionẽ dicat. que fortasse ꝑ temptationr̃
inperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi ꝑ inqui¬
sitionẽ mou&. quasi tot inse ꝑsonas diuersorũ suscepit. Sed
contionator uerax uelut extensa manu om̃ium tumultus
sedat. rosq adunã sententiã reuocat. cum in riusdem libri
termino ait. finem loquendi om̃s pariter audiamus. Dm̃ ti¬
me. & mandata rius obserua. hoc ẽ enim omĩs homo. Si enĩ
in libro eodem ꝑ locutionẽ suã multorũ ꝑsonas ñ susceperat.
cur adaudirndũ loquendi finem secũ om̃s pariter ammone¬
bat : Qui igitur infine libri dicit om̃s pariter audiamus.
ipsr sibi testis ẽ quia inse multorũ ꝑsonas suscipiens. quasi

Expanded text:
diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cent cuncta que dicis. Sed queso te dum sp̃s hominum
atq umentorũ tanta distintione discernas. quid ẽ qđ
salomon ait. dixi incorde meo de filiis hominũ ut ꝓbar&
ros ds̃ & ostender& similes rẽ bestus. id circo unus in teri¬
tus ẽ hominis & iumentorũ. & e qua utriusq conditio
Qui adhuc randem sententiã suã subtiliter exstquens ad¬
iungit. sicut moritur homo. sic & illa moriuntur. simi¬
liter spirant omĩa. & nihil hab& homo iumentis ãpliuis
Quib adhuc urrbis generalem definitionẽ sub infert di¬
cens. cuncta subiacent uanitati. & omĩa ꝑgunt adunũ
locum. De terra facta sunt: & in terra parit᷑ reũtuntur.¬
EGORIIS. Salomonis librr inquo hec scripta sunt:¬
proprie ecclesiastes appellatus ẽ. Ecclesiastes autẽ proprie.
contionator dicitur. In contione uero sententia promitur. ꝑ
quã tumultuose turbi seditio comprimatur. Et cum multi

Expanded text:
cent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum cent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Quibus adhuc verbis generalem definitionem subinfert dicens: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in terram pariter revertunturEGORIUS. Salomonis liber in quo haec scripta sunt, Ecclesiastes appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi
Abbreviated transcription (Latin):
carne tegitur. sed non cũ carne moritur. tertiũ qui
carne tegitur. & cum carne moritur. Sps namq ẽ qui car¬
ne non tegitur angłorum. sp̃s qui carne tegitur. sed cum
carne non moritur horuinũ. sp̃s qui carne tegitur & cum
carne moritur. iumentorũ om̃iumq brutorũ animalium.
homo itaq sicut inmedio crtatus ẽ ut essei inferior an¬
gło. superior iumento. ita aliquid hab& cõmune cum sũ¬
mo aliquid cõmunr cum infimo. In mortalitatr̃ scilic&
sp̃s cum angło. mortalitatẽ uero carnis cum umento.
quo usq & ipsam mortalitatẽ carnis gla resurrrctionis
ab sorbrat. & inherendo spiritui caro seru&ur in ꝑp&uum.
quia & ipse sp̃s inherendo carni seruatur indm̃. Quae
tamen caro nrc in reꝓbis inter supplicia ꝑfectr deficit.
quia semꝑ deficiendo sub sistit. ut qui sp̃ũ & carne pre¬
caurrunt. semꝑ essentialiter uiuentes. & carne & spũ
sine fine moriantur. PETRVS Rationi fidelium pla¬

Expanded text:
carne tegitur, sed non cum carne moritur. Tertium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur. Tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur. Spiritus namque est qui carne non tegitur, angelorum: spiritus qui carne tegitur, sed cum carne non moritur, hominum: spiritus qui carne tegitur, et cum carne moritur, jumentorum brutorum omnium animalium. Homo itaque si in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento. Itaque aliquid habet commune cum summo, aliquid commune cum imfimo. Immortalitatem scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento: quousque absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Rationi fidelium pla
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit. Nam si rundem infidelem ꝑcunctari uoluero. quẽ
patrem uel quã matrẽ habuerit. ꝓtinus respondit illũ
atq illam. Quem si statim requirã utrum ne nouerit
quando concrptus sit url uiderit quando natus. nihil horu̾
se url nosse uel uidisse fatebitur. & tamen qđ non uidit cre¬
dit. Nam ilsũ patrem. illamq se habuisse matrẽ absq dubi¬
tatione testatur. PETRUS. Fateor quia nunc usq nesci¬
ui qđ & infidelis habrr& fidem. EIRT GORIUS. Habent
&iam infideles fidem. sed utinã in dm̃. Quam si utiq ha¬
berent. in fideles non essent. Sed hinc insua ꝑfidia re¬
dargurndi sunt: hinc ad fidei grãm prouocandi quia si¬
de ipso suo uisibili corpore credunt qđ minime uiderunt
cur inuisibilia non credunt que corporaliter uiderinon
possunt : Nam quia post morte carnis uiuat anima pa¬
t& ratio. sed fidei ad mixta. Tres quippe uitales sp̃s cre¬
auit omp̃s ds̃. Unum qui carne non tegitur. aliũ qui

Expanded text:
dem infidelem percunctari voluero, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondebit, illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatur. PETR. Fateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem. GREGOR. Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redargude ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admixta. Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens Deus. Unum qui carne non tegitur, aliem qui