comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stat spem resurrectionis ignorare:
Qui dũ ex lege nonnulla recipiuq̃.
nonnulla contempnunt: quasi came.¬
loꝵ more. uelut mundum animal
ruminant: sed ut immundũ nequa-
quã ungulam findunt: quãuis &
eos. cameli ruminantes sedtam̃ un¬
gulam ñ findentes indicant: qͥ in
iudȩa iuxta lit terã. hystoriã au-¬
dierant. sed uir tutẽ eius discer-¬
nere spũaliter nesciebant. Quos
tribus turmis chaldei rãpiunt:
dum pharisei. herodiani. & sadu-¬
cei. ab om̃i sensus rectitudine. ini¬
qua ꝑsuasione ꝑuertunt. Simulq
pueros gladio feriunt: qͥa & siqui
in populo uti iam ratione pote.¬
rant. eis ipsi non uirtute rationis.
sed potestatis auctoritate contraibãt:
dũq se qͣsi p̾positos imitari a subdi¬
tis uolunt: & si intelligere aliqͥd
sequentes possunt. ex auctoritate
tam̃ suscepti regiminis eos ad ꝑni¬
ciem ꝑtrahunt. A quibꝰ bene solus
puer qui nuncia& fugit : qͥa phari¬

Expanded text:
stat spem resurrectionis ignorare? stat spem resurrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut immundum ungulam nequaquam findunt. Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibus bene solus puer qui nuntiet fugit: quia Phari
Abbreviated transcription (Latin):
chaldeos interp̃tari feroces nõuimꝰ:
qͥ alii chaldeoꝵ nomine designant᷑ :
nisi ꝑsequutionis auctores. usq
ad aꝑtos clamores maliciȩ ꝓrum¬
pentes cũ dicunt. crucifige. cruci-¬
fige: Qui de sem&ipsis tres tͣmas
faciunt: cũ se ad ꝓponendas questi¬
ones dnõ. pharisei. herodiani. &
saducei diuiser̃. Qui ore qͥdem
sapientiȩ uicti sunt : sed qͥa stultoᷤᷤ
quosdam post se eos traxisse cre.¬
dendum. ẽ: factis turmis cameloᷤᷤ
tulerunt. Unusquisq enĩ eorum
ordo. in praua quȩ sapuit: insipi-¬
entiũ corda corrupit: & dum ꝑ-¬
suadendo ad interitũ ꝑtrahit: qua-¬
si tortuosas mentes infirmantiũ.
ad captiuitatẽ duxit. Prȩdicante
quippe in samaria dño: multi ex
samaritanis fuerant in possessionẽ
eiusdem redemptoris nr̃i asciti:
Sed nunqͥd hi qui pro sept̾ẽ uiris
unius mulieris de functis. de resur-¬
rectionis desperatione dñin tẽp̾tãt:
nequaquã conati sunt credentes sa¬
maritanos a fide reducere. qͦs con¬

Expanded text:
Chaldaeos interpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse crndum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant , nequaquam conati sunt credentes Samaritanos a fide reducere, quos con
Abbreviated transcription (Latin):
gladio hostis ꝑcutit: qͥa ȩt̾nitatis
desꝑatione transfigit. Quid. ẽ aut̃¬
quod nuncius uenit qͥ dicer&. eua¬
si ego solus: Quis. ẽ. iste nunciꝰ qͥ
aliis ꝑeuntibus solus euadit: nisi
ꝓpħicus sermo. qui dũ fiunt mala
quȩ p̃dixit. quasi sanus ad dnm̃
solus redit: Dũ enĩ uera dixisse de
ꝑditorũ casu cognoscit᷑: quasi int̾
mortuos uixisse monstrat᷑. Hinc. ẽ
quod ad rebeccã in isaac coniugo
deducendam puer mitcit᷑: quia
uidelic& ad desponsandã ȩccłam
dnõ interposita ꝓpħia famulat᷑.
Sabeis gͦ irruentibus. solus puer
qͥ nunciar& euasit: qͥa malignis spi¬
ritibus. infirmoꝵ mentes in cap¬
tiuitatẽ deducentibꝰ. sententia ꝓ¬
pħȩ conualuit: quȩ eandem capti.¬
uitatẽ p̾nuncians. dicit. Propt̃ea
captiuus ductus . ẽ. populus m̃s:
quia non habuit scientiã. Prophe¬
tia gͦ quasi saluat᷑: dũ captiuitas¬

Expanded text:
gladio hostis percutit, quia aeternitatis gladio hostis percutit, quia aeternitatis desperatione transfigit. REC. quod nuntius venit, qui diceret: Evasi ego solus? Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam . Prophetia ergo quasi salvat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ figurã boues. quã bene oꝑantes:
quid aliud asinas. quã ꝗͦsdã sim.¬
plicit̾ uiuentes accipimꝰ: Quȩ be-¬
ne iuxta boues pasci referuntur:
quia mentes simpliciũ etiã cum
alta caꝑe ñ possunt. eo magnis ui-¬
cinȩ sunt. quõ & fr̃na bona sua
ꝑ caritatẽ credunt. Cũq inui-¬
dere alienis sensibus nesciunt: qͣsi
in pastu se minime diuidunt. Si¬
mul gͦ se asinȩ cũ bobus reficiut̃:
quia prudentibꝰ coniuncti tardi¬
ores. eoꝵ intelligentia pascunt᷑.
Sabei autẽ captiuantes int̾p̃tant᷑
Et qͥ alii captiuantiũ nomine. nͥ
in mundi spc̃ designant᷑: qͥ cunctoᷤ
quos sibi subiciunt. in infidelitatẽ
captiuos ducunt: Qui & pueros
gladio feriunt: quia eos tẽptatio¬
nis suȩ grauit̾ iaculis uulnerant:
quos necdum iuuenilis constantua.
liberos uel robustos seruat. Qui
bene qͥdem bona incipiunt: sed
in ipsa adhuc inchoationis suȩ te¬
neritudine captiuantibꝰ inmun¬
disspiritibꝰ substernunt᷑. Quos

Expanded text:
per figuram boves, quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
dignos uos iudicatis et̾nȩ uitȩ:
ecce conuercim᷑ ad gentes. Ioi
itaq filii sponsi. de quibꝰ & eiꝰdẽ
sponsi quandu cũ illis. ẽ. sponsꝰ
in domo frĩs pͥmogeniti conuiuan-¬
tur: quia uidelic& adhuc apłi
sacrȩ scripturȩ deliciis in solius

Expanded text:
dignos vos judicastis aeternae vitae, dignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii sponsi, de quibus et ejusdt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scr
Abbreviated transcription (Latin):
fris sui pͥmogeniti. Beati iob filios
ac filias. uel apłoꝵ ordine̾. uł cun¬
dinem designare. Incarnatus autẽ
dñs. priꝰ ex iudȩa ad fidem pau.¬
cos elegit: & post. sibi multitudi¬
nẽ popłi gentilis aggregauit. Quis
autẽ maior dñi filius. nisi iudaicꝰ
accipi populus deb&. qͥ ei dudũ
datȩ legis fuerat doctrina gene¬
ratus: minor autẽ gentilis popłs.
qui & inmundi extremitate colle¬
ctus. ẽ: Quia gͥ cũ sathan utilita¬
ti hominum nesciens deseruiroe
& corruptis ꝑsequutoꝵ cordibus
dõ gentilitatẽ nõuerant. & soli
iudeȩ fidei archana p̃dicabant: cũ
sathan exisse a facie dñ dr̃: filii
& filiȩ in domo frĩs pͥmogeniti con¬
uiuari referunt᷑. Dictũ quippe eiꝰ
fuerat. in uiã gentiũ ne abieritis:
Post mortẽ nanq resurrectio nẽꝙ
dñi: in gentiũ pdicationẽ conuer¬
si sunt. Unde & in suis actibꝰ dicuđ̃:
Nobis oportebat pͥmũ loqͥ uerbũ
dei: sed quia repellitis illud. & in¬

Expanded text:
icus populus. --Beati Job filios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cundiximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini filius, nisi Judaicus accipi populus debet, qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus Deo gentilitatem noverant, et soli Judaeae fidei arcana praedicabant; cum Satan exiisse a Domino dfiliae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem conversi sunt. Unde et in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat loqui primum verbum Dei; sed quia repulistis illud, et in
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑte dicat. Cur laudas: quẽ
ꝓtegendo roboras: Despecto enĩ
me dignꝰ tuis laudibus homo
ess&: si suis contra me uiribꝰ sta¬
r&. Unde mox & maliciose de ho-¬
mine expetit: qđ tam̃ ꝓtector
hominis benigne concedit. Nam

Expanded text:
si aperte dicat: Cur laudas quem protegendo roboras? Despecto enim me, dignus tuis laudibus homo esset, si suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ratio contra hostem roborat: hẽ
quasi in sathanȩ auribus ds̃ lau-¬
dat. Kaudare qͥppe eiꝰ ẽ: & prꝰ
bona concede: & post concessa
custodire. Sed antiquus hostis
eo contra bonos grauiꝰ sȩuit: qͦ
uallari eos diuinę ꝓtectionis mu¬
nere conspicit. Unde & subiungenᷤ

Expanded text:
ratio contra hostem roborat, hunc quasi in Satanae auribus Deus laudat. Laudare quippe ejus est, et prius bona concedere, et post concessa custodire. Sed antiquus hostis eo contra bonos gravius saevit, quo vallari eos divinae protectionis munere conspicit. Unde et subjungens
Abbreviated transcription (Latin):
nirent: inuenientes crescerent:
& crescentes cognita robustius
tenerent. Quia igit᷑ ñ repente.
sed causarũ. uerboꝵq increm̃¬
tis. quasi quibusdam ad ȩt̃nitatẽ
passibus ducim᷑: intus apud eum¬
quadam die aliqͥd factũ dr̃: qͥ
ipsa quoq tempora. sine tẽpore
dr̃. indicare saera scriptura stũdu¬
it: quia in luce ds̃ tenebraᷤ uidit:
Nos quippe uno eodemq contii-¬
itu. lucem & tenebras intueri ñ
possumꝰ: quia cũ in tenebris ocu-¬
lus figit᷑. lux fugat᷑: & cũ ad lu.¬
cis se choruscationem uerteritꝰ
tenebrarũ umbra discedit. Illa
autẽ uis quȩ cuncta mutabilia
immitabilit̾ uid&: quasi in die
ei sathan affuit: qͥa apostatȩ an-¬
geli tenebras. sine obscuritate com¬
p̾rehendit. Nos ut dictũ. ẽ. uno
eodemq intiutu contemplari
ñ possumꝰ. & quȩ approbando
eligimꝰ: & quȩ reprobando dam¬
pnamꝰ: qͥa cũ ad hanc animꝰ uerti-¬
t᷑ͫ ab illa cogitatione separat᷑: cũ

Expanded text:
nirent; invenientes crescerent, nirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimquadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine tempore dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum
Abbreviated transcription (Latin):
sensim ad ętͣna traiciat: seq be¬
ne nr̃is mentibus ȩt̃nitas in cog-¬
nita. dum uerbis cognitis blan-¬
ditur. infundat. Quid autem
mirũ. si in sacro eloquio incõ¬
mutabilitatẽ suam p̾propere
humanȩ menti non aperit: qͣn¬
do & resurrectionis suȩ sollẽp¬
nitate celebrata. qͥbꝰdam ꝓuec¬
tionum accessibus. innotuit in¬
corruptionẽ corporis qđ resũp¬
sit: kuca qͥppe at testante dicimꝰ.
qđ quibusdam se in monum̃to
querentibꝰ. prius angelos misit:
& rursum discipłis de se in uia
loquentibus. ipse qͥdem. sed non
agnoscendus apparuit: qͥ post
exhortationis moras. cognoscen¬
dum se in panis fractione mon¬
strauit: ad extremũ uͦ repente
ingrediens. non solum se cognos¬
cibilem sed etiã palpabilem prę¬
buit. Quia eni infirma adhuc
gestabant corda discipuli in co-¬
gnitione tanti mysterii: ista fue¬
rant dispensatione nutriendi: ut
paulisꝑ aliquid querentes inue¬¬

Expanded text:
sensim ad aeterna trajiciat; seque besensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes inve
Abbreviated transcription (Latin):
sathan: discutiendũ priꝰ. ẽ. cur
quadam die factũ aliqͥd coram
dño dr̃: cum apud illũ neqͣquã
cursus temporis. mutatione diei
noctisq uariet᷑. Neq enĩ in ea
luce quȩ sine accessu ea q̃ elegit
illustrat. & sine recessu ea quȩ
respuit deserit: defectus muta¬
bilitatis uenit: qͥa in sem& ipsa
manendo incõmutabilis: muta¬
bilia cuncta disponit: sicq in se
transeuntia condidit: ut apud
se transire nequaquã possint:
nec tempus intus in conspectu
eius defluit: qđ apud nos fo-¬
ras decurrit. Unde fit. ut in ęt̾¬
nitate eius fixa maneant: q̃ non
fixa ex terius scłoꝵ uolumina
emanant. Cur gͦ apud eũ dicit᷑
quadam die: cui nimirũ dies i¬
na. ẽ. ȩt̾nitas sua : Quã uidelic&
nec fine claudi nec initio uidit
apiri psalmista: cũ dicit. Melior
est dies una in atriis tius suꝑmi
uerbis temporalibus utat᷑: qͣtinꝰ
condescendendo leu&e: & dum
de ȩternitate aliquid tẽporalit̃
narrat: assuetos temporalibus.

Expanded text:
t. --Discutiendum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis super verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s post se gentiũ nationes tra
uestigia impressit. Cadens enĩ ã
sublimibus. humanas mentes iure
possedit: quia in culpȩ suȩ uincu¬
lo uolentes astrinx̃: tantoq la¬
tius in mundo uagatus. ẽ: qͣnto
a reatu quisq illiꝰ liber ꝑ om̃ia in¬
uentus non. ẽ. Cui quasi ex po¬
testate. mundum circuisse. ẽ: nul¬
lũ hominẽ qui sibi plene resiste¬
r& inuenisse. Sed iam sathan rede¬
at: id .ẽ. ab effectu suȩ maliciae
uis illũ diuina constringat: quia
iam apparuit in carne. qui in
peccati contagio. ex carnis nil ha¬
beat infirmitate. Uenit humilis.
quẽ & suꝑbus hostis ãmiretur
quatinꝰ qui fortia diuinitatis eiꝰ
despexerat: etiã humanitatis eiꝰ
infirma ꝑtimescat. Unde & mex¬
significatione mirifica. contͣ eũ
ipsa humanitatis infir mitas ob¬
stupescenda ꝓponit᷑: ut dicat᷑.¬

Expanded text:
omnes post se gentium nationes traxomnes post se gentium nationes traxitatis suae vestigia impressit. Cadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et moxsignificatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponitur, ut dicat
Abbreviated transcription (Latin):
it: taindiu prauitatẽ illiꝰ in hu¬
mani generis ꝑditione tolerasse:
Unde & ei diuina uoce mox dr̃:¬
Unde uenis: In die sathan de uiis
sius requirit᷑: qͥa in luce manifesta¬
te sapientiȩ. occulti hostis insidiȩ
detegunt᷑. Quia gͦ incarnato dño
diabolus increpat᷑. & a sua pestiꝰ¬
fera effrenatione corripit᷑: recte
subiungit᷑. Cui dix̃ dñs. Unde
uenis : Tunc enĩ sathanȩ uias reqͥ¬
rendo arguit: cũ ꝑ mediatoris ad¬
uentũ. ꝑsuasionis eius neqͥcias re¬
pͥmens. increpauit. Nec immerito
in hoc die filii dei corã dño asti¬
tisse referunt᷑: quia uidelic& ad
ȩt̃nȩ patriȩ uocationẽ. electi om̃s
luce sapientię se illustrante colle¬
cti sunt. Quos quãuis incarnata
sapientia aggregare effectu oꝑis
uenerat: diuinitati tam̃ illiꝰ iã ꝑ
eius p̾scientiam intrinsecꝰ assistebañ
Sed quia de uiis suis antiquus ho-¬
stis redemptore ueniente discii
adam quippe ante aduentũ dñi:

Expanded text:
erit, tandiu pravitatem illius in huerit, tandiu pravitatem illius in humani generis perditione tolerasse. Unde et ei divina voce mox ddetexit. --In die Satan de viis suis requiritur, quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur: Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet ad aeternae patriae vocationem electi omnes, luce sapientiae se illustrante, collecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis RedeAdam quippe, ante adventum Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
fallax sp̃c in mediũ ꝓsilisse de¬
scribitur: ꝑ quẽ achab rex. exi¬
gentibus siis meritis decipiat᷑:
Neq enĩ fas. ẽ. credẽ. bonũ sp̃m
fallaciȩ deseruire. uoluisse. ut di¬
cer&. Egrediar. & ero m̃dax sp̃c
in ore omniũ ꝓpħarũ eius: sed
quia achab rex. ex peccatis p̾ce¬
dentibus dignus erat. ut tali de-¬
buiss& deceptione dampnari:
quatinꝰ qui sȩpe uolens ceciderat
in culpã. quandoq nolens cape¬
ret᷑ ad pęnã: occulta iusticia. li¬
centia malignis spiritibus dat᷑᷑
ut quos uolentes in peccati laq̃os
strangulant: in peccati pęnã. etiã
nolentes trahant. Qđ ergo illic
adextris atq asinistris dei. exer¬
citus cęli astitisse describit᷑: hoc
hic inter filios dei. sathan affuisse
ꝑhibet᷑. Ecce adextris dei stetert̃
angłi. qͥa nominant᷑ filii dei: eoce
non inconuenient᷑ accipimꝰ. quia
in die dñs sathan uidit: qͥa uias
eiꝰ in sapientiȩ suȩ incarnatione
corripuit. Quasi eũ ñ uidisse fu¬

Expanded text:
fallax in medio prosilisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur: neque enim fas est credere bonum spiritum, fallaciae deservire voluisse, ut diceret: Egrediar et ero mendax spiritus in ore omnium prophetarum ejus; sed quia Achab rex dentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari: quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce non inconvenienter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ fructus fȩcunde reddi-¬
mus: dum continua ꝓsꝑitate
pollemus: aliq uantulum mens
erigit᷑: ut ille a sem&ipsa si¬
bi existere bona quȩ hab&e ar-¬
bitretur. Quȩ nimirũ bona an-¬
tiquus hostis maliciose. at trec-¬
tare appetitꝰ sed hȩc temptari
deus non nͥ benigne ꝑmittit: ut
dum mens temptatione pulsan-¬
te. in honis de quibus gaudebat
concutit᷑ : imbecillitatis suȩ de-¬
bilitate cognita. in spe diuini
adiutorii robustius solidetur:
fitq mira dispensatione pieta¬
tis. ut unde malignꝰ hostis cor
temptat. ut interimat: inde
misericors conditor hoc erudiat
ut uiuat. Nnde & bene subiun¬
te dicat. Electi unius cuiꝰq bo¬
tribuo: ut tam̃ ipse noueris. qͥa
ꝑseuerantẽ mͥ illũ in mentis ra-¬
dice conseruo. U̾bi & bene sub

Expanded text:
virtutum fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene subjunte dicat: Electi uniuscujusque botribuo, ut tamen ipse noveris, quia perseverantem mihi illum in mentis radice conservo. Ubi et bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
Quod iob interp̃tat᷑ dolens pau¬
lo ante iam diximꝰ. Dolens uͦ ipse
ueracit̾ ꝑ figurã dr̃: qͥ portare
dolores nr̃os ꝓpħa at cestante
ꝑhibetur. Qui in terra similis ñ
est: quia om̃is homo tantummͦ
homo. ẽ: ipse autẽ deus & homo:
In terra ei similis non. ẽ: quia &¬
si adoptiuus quisq filius ad ꝑ-¬
cipiendam diuinitat̾ẽ ꝓficit: ne-¬
quaquã tam̃ ut deus naturalit̾
ess& accȩpit. Qui bene etiã ser¬
uus dictus. ẽ: qui formã serui sus¬
ciꝑe dedignatus non . ẽ. Nec ma-¬
estati iniuriã intulit. assumpta
humanitas carnis: qͥa & ut seruanda
susciper&. nec tam̃ habita ꝑmuta¬
r&: nec diuina. humanitate minu-¬
it. nec humana. diuinitate consũ¬
psit: quia & si ꝑ paulum dr̃ qui
cum in forma dei ess&e. non rapinã
arbitratus. ẽ. esse se ęqualem dõ. s

Expanded text:
Quod Job interpretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ filii dei: nisi electi angłi uo¬
cantur: De quibꝰ cũ conste qđ
obtutibus maiestatis inseruiant:
ualde querendũ. ẽ. unde ueniañ :
ut corã dño assistant. De his qͥppe
uoce ueritatis dr̃. Angeli eorum.
in cęlis. semꝑ uident faciẽ patris
mei: qui in cȩlis. ẽ. De his ꝓpheta
ait. Milia miliũ ministrabant
ei: & decies milies centẽna milia
assistẽbant ei. Si gͥ semꝑ uident.
& semꝑ assistunt: Uigilanti cura
querendum. ẽ. unde ueniunt qͥ
nunquã recedunt. Sed cũ de illis

Expanded text:
autem Dei filii, nisi electi angeli vocantur? De quibus cum constet, quod obtutibus majestatis inserviant, valde quaerendum est unde veniant, ut coram Domino assistant. De his quippe voce Veritatis dicitur: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . De his propheta ait: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Si igitur semper vident, et semper assistunt, vigilanti cura quaerendum est unde veniunt, qui nunquam recedun
Abbreviated transcription (Latin):
retinuit: & quẽ male tenebat
nudum amisit. Quia gͦ a sinago¬
ga ueniens. fidei gentiũ conspicu¬
us apparuit: ex utero matris
nudus exiuit. Sed nunqͥd hanc
omnino deseruit: E ubi.ẽ. qđ ꝑ¬
ꝓpħam dicit᷑. si fuerit numerus fi¬
lioꝵ isrł quasi harena maris. reli¬
quiȩ saluȩ fient: Ubi qđ scriptũ
est. donec plenitudo gentiũ int¬
r&: & sic om̃is isrł saluus fieret :
Erit ergo. quando conspicuus etiã
synagoge appareat: erit in fine
mundi ꝓculdubio. quando gentis
suȩ reliqui is sem& ipsum sic̃ sem&¬
ipsũ sic̃. ẽ. deus in notescat. Unde
& bene hic dr̃. Nudus reuer tar
illuc. Nudus qͥppe ad uterũ ma-¬
tris reuercit᷑: cũ in mundi huiꝰ
t᷑mino. is qui in scło factus homo
despicit᷑. synagoge suȩ oculis. ds̃
ante scła declaratur. Sequitur:

Expanded text:
retinuit, et quem male tenebat, retinuit, et quem male tenebat, nudum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodo deserit? Et ubi est qam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israël quasi arena maris, reliquiae salvae fient ? Ubi quod scriptum est: Donec plenitudo gentium intet sic omnis Israel salvus fieret ? Erit ergo quando conspicuus etiam Synagogae appareat. Erit in fine mundi procul dubio, quando gentis suae reliquiis semetipsum, sicut est Deus, innotescat. Unde et bene hic dicitur: Nudus revertar illuc. Nudus quippe ad uterum matris revertitur, cum in mundi hujus termino is, qui in saeculo factus homo despicitur, Synagogae suae oculis, Deus ante saecula declaratur. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
reuertar illuc. Redemptoris mat̾
uixta carnẽ synagoga extitit: ex
qua ad nos ꝑ corpus uisibilis ꝓces¬
sit. Bed hunc intra se tegnine lit¬
tere adoptũ tenuit: dũ ad spũalẽ
eius intelligentiã. mentis oculos a-¬
pire neglexit. Hunc qͥa in carne
yumani corporis latentẽ dm̃ uide-
re noluit: quasi in diuinitate nu¬
dũ considerare contempsit. S nu-¬
dus de utero matris exiit: quia a
si nagoga carne ꝓdiens. conspicuuᷤᷤ
ad gentes uenit᷑. Qđ bene ioseph
relicto pallio fugiente signatũ. ẽ
Dũ enĩ mulier adultera male illo
uti uoluiss&. relicto pallio fugit
foras: quia syñagoga diim deũ¬
uenturũ purũ hominẽ credens.
quasi adulterino cõplexu constrin¬
gere uoluit: ipse tegmen lit terȩ.
eius oculis reliquit: & ad cognos¬
cendam diuinitatis suȩ potentiã.
conspicuũ se gentibꝰ p̾buit. Unde
& paulus dicit. Usq hodie dum
legit᷑ moyses : uelam̃. ẽ. suꝑ cor
eorũ. Quia uidelic& adultera
mulier apud sem& ipsam palliỹ

Expanded text:
reversurus. --Redemptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam divinitatis suae potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dixit: Usque hodie, dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum , quia videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium
Abbreviated transcription (Latin):
extende paululũ manũ tuã et
tange cuneta quȩ possid&: ad
afflictionẽ bonoꝵ. maliciȩ ȩstibꝰ
anhelare. Quo enĩ eoꝵ tempta-¬
tionẽ inuidens appetit: eo illoꝵ
quasi ꝓbationẽ dep̾̃cans petit:
Quiã igit᷑ int̾narũ loquutio¬
nũ modos succincte diximꝰ: ad
int̾missum paululum expositio¬
nis ordinẽ reuertam᷑. Conside¬

Expanded text:
Extende paululum manum tuam, et Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Quia igitur internarum locutionum modos succincte diximus, ad intermissum paululum expositionis ordinem revertamur C
Abbreviated transcription (Latin):
eandem innocentiã postulat: cũ
dicit. Extende manũ tuã & tan-¬
ge cuncta quȩ possid&e: nͥ in fa-¬
ciem benedixerit tibi. Sed dicere
dei.ẽ. unde uenis. sic̃ & supͣ insi-¬
nuauimꝰ: ui suȩ iusticiȩ. itinera
maliciȩ eius increpare. Dicere dĩ
est considerasti seruũ meu̾ iob. qđ¬
possit inuidere. Dicere dei. ẽ. ecce
uniuersa quȩ hab& in manu tua
sunt: ad ꝓbationẽ fideliũ. contͣ¬
eos occulta ui in Acursum illũ
suȩ maliciȩ relaxare. Dicere dei
est. tantũ in eum ne extendas ma-¬
nu̾ tuã: ab immoderatȩ temptatio¬
nis impetu. eũ etiã ꝑmit tendo
restringere. Dicere autẽ diaboli
est. circuiui terrã & ꝑambulaui
eam: sagacitatẽ suȩ maliciȩ. inuisi¬
bilibus eius oculis occultare ñ pos-¬
se. Dicere diaboli. ẽ. nunquid fru-¬
stra iob tim& dm̃: contra bonos
intra cogitationũ suarũ latibula
conqueri: eoꝵ q ꝓuectibꝰ inuidẽ.¬
re: atq inuidendo reꝓbationis
rimas exqrere. Dicere diaboli. ẽ.

Expanded text:
tiam postulat, cum dicit: Extende manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Sed dicere Dei est, Unde venis? sicut et supra insinuavimus, vi suae justitiae itinera malitiae ejus inerest: Considerasti servum meum Job,possit invidere. Dicere Dei est: Ecce universa quae habet in manu tua sunt, ad probationem fidelium eos occulta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tentationis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est,
Abbreviated transcription (Latin):
quillitatis tempore. dei grã custo¬
ditũ credidit: peocare posse ꝑ pas¬
sionẽ putauit. Ac si aꝑte dicat. In¬
terrogatus afflictionibus. homo
& peccator agnoscit᷑: qͥ in miracłis

Expanded text:
quillitatis tempore, Dei gratia custoditum credidit, peccare posse per passionem putavit. Ac si aperte dicat: Interrogatus afflictionibus homo, et peccator agnoscitur, qui in miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens: ei sem&e ipsũ exinaniuit
formã serui accipiens. Ei seme ipsũ
exinanisse. ẽ: ab inuisibilitatis suae
magnitudine. se uisibilem de monstraᷤ.¬
se ut serui forma teger&: hoc qđ
incircũscripte om̃ia ex diuinitate
penetͣrae. Dĩ aut̾ẽ ad sathan ꝑ figurã di-¬
cere. ẽ. nũqͥd consicłasti seruũ meum
iob: unigenitũ filiũ contͣ eũ in forma
serui admirabilẽ demonstrare. Eo eñiqͦ
illũ tantȩ uirtrtiᷤᷤ in carne innotyit:
quasi superbienti aduersario. qđ
dolens consideraret. indicauit:
Sed quia bonum quod mira-¬
retur intulerat: restat ut ad
reprimendam eius suꝑbiã. uir¬
tutes illiꝰ adhuc enumerando sub¬

Expanded text:
alem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando sub
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̃mittitur. non peccauit: con¬
stat qđ murmurationis uicium.
etiã a cogitatione restrinx̾. Nec
peccauit gͦ nec stulte loquittꝰ. ẽ.
quia nec ꝑ conscientiã tacitꝰ tu¬
muit: nec linguã in contumacu
relaxauit. Stulte autẽ contͣ dm̃
loquit᷑. qui inter diuinȩ animad¬
uersionis flagella positus. iusti¬
ficare sem& ipsum conat᷑. Si enĩ¬
se in nocentẽ asserere suꝑbe aude.¬
at: quid aliud quã iusticiã feri¬¬
entis accusat: Hucusq uerba hi¬
storiȩ nos transcurrisse sufficiat:
iam nc̃ ad indaganda allegoriȩ
mysteria. expositionis se sermo
conuertat. Sed in hoc qđ scͥptũ¬

Expanded text:
tur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc quod scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. quȩ tempora temptationibꝰ
congruant. Tunc qͥppe diabolꝰ
temptandi tempus elegit: quan-¬
do beati iob filios in conuiuio
inuenit. Neq enĩ solũmͦ intuet᷑
hostis quid faciat: sed etiã qͣndo
faciat. Nam quãuis potestatẽ ac¬
cepit: aptũ tam̃ ad subuersionẽ
tempus exquisiuit: ut uidelic&
nobis deo dispensante. ꝓderetur.
qͥa pͥnuntia tribulationis. ẽ lȩti¬
cia satietatis. Intuendũ uͦ ẽ: quã
callide ipsa dãpna quȩ illata st̃
nunciant᷑. Non enĩ dr̃. boues a
sabeis ablati sunt. sed qui ablati
sunt boues arabant: ut uidelic&
memorato fructu oꝑis. causa cres¬
cat doloris. Unde & apud grȩcos
non solum asinȩ. sed fȩtȩ asinȩ ra-¬
ptȩ referunt᷑: ut dũ minima ani-¬
malia audientis animũ minus ex
sui qualitate ꝑciterent: ampliꝰ
ex fecunditate uulnerarent. Et
quia eo magis aduersa animũ fe¬
riunt. quo cũ multa sunt. etiã su¬
bita nunciant᷑: aucta. ẽ. m̃sura
gemituũ. etiã ꝑ articula nunci-¬

Expanded text:
dum quae tempora tentationibus congruant. Tunc quippe diabolus tentandi tempus elegit, quando beati Job filios in convivio invenit. Neque enim solummodo intuetur hostis quid faciat, sed etiam quando faciat. Nam quamvis potestatem acceperit, aptum tamen ad subversionem tempus exquisivit; ut videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa crescat doloris. Unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur; ut dum minima animalia audientis animum minus ex sui qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent. Et quia eo magis adversa animum feriunt, quo cum multa sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura gemituum, etiam per articula nuntio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: suꝑbũ hostem humilitate ꝑ¬
culit ÷ crudelem. patientia strauit.
Nec credamus. quod bellator nr̃
accȩpit uulnera: & non inflixit:
Quot enĩ uoces pacientiȩ in lau¬
dem dei ꝑcussus reddidit: quasi
tot in aduersarii pectore iacula
intorsitꝰ & acriora ualde quam
sustinuit inflixit. Afflictus enĩ
terrena ꝑdidit: sed afflictionẽ
humilit̾ sustinens. cȩlestia multi.¬
ptationũ tribulationibꝰ dep̾ssi.
etiã tacito cogitationũ motu pos¬
sumus non loquendo peccare: be¬
ato iob & oris testimoniũ ꝑhibet᷑¬
& cordis. Prius enĩ dr̃ ñ peccauit.
& tc̃ demũ subdit᷑. neq stultum
aliquid contra dm̃ loquutus. ẽ
Qui enĩ stultũ loquutus non ẽ

Expanded text:
tum; superbum hostem humilitate pertum; superbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia multintationum tribulationibus deprehensi, etiam tacito cogitationum motu possumus non loquendo peccare, beato Job et oris testimonium perhibetur, et cordis. Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc demum subditur: Neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Qui enim st
Abbreviated transcription (Latin):
dño placuerint possumꝰ: iusta st̃
cuncta quȩ patim᷑: & ualde in iu¬
stũ.ẽ. si de iusta passione mur mu
mͦ assertionẽ partis suȩ contra ad¬
uersariũ allegauit audiuimꝰ: nc̃
quomͦ in orationis suȩ t̾mino iu-
mus. Sequit᷑. Sit nom̃ dñi bene¬
dictũ. Ecce om̃e qđ rectũ sensit.
dñi benedictione concludit: ut
hinc aduersarius inspiciat᷑: & ad
pęnã suã uictus erubescat: qͥa ipse
deo contumax etiã in beatitudi¬
endum uͦ. ẽ. quia hostis nr̃ tot
nos iaculis percutit: qͦt teptatio¬
nibus affligit. Cotidie nãq in a-¬
cie stamus: cotidie tela temptatio¬
nũ eius excipimus. Sed & nos
contra illũ iacula mittimꝰ: si con¬
fossi tribulationibus humilia
respondemus. Beatus igit᷑ iob ꝑ.¬
cussus dap̃no rerũ: ꝑcussus mor¬
te filioꝵ: qͥa uim doloris uertit
in laudem creatoris. dicens. dñs de¬
dit. dñs abstulit. sicut dño placuit
ita factũ. ẽ. sit nom̃ dñi benedic¬

Expanded text:
Domino placuerint, possumus; justa sunt Domino placuerint, possumus; justa sunt cuncta quae patimur, et valde injustum est, si de justa passione murmuraomodo assertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae mus. Sequitur. Sit nomen Domini benedictum. - Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit. Ut hinc adversarius inspiciat ad poenam suam unde erubescat, quia ipse Deo contumax etiam in beatitudiendum vero est, quia hostis noster tot nos jaculis percutit, quot tentationibus affligit. Quotidie namque in acie stamus, quotidie tentationum ejus tela excipimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job percussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim doloris vertit in laudem conditoris, 52 dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedic
Abbreviated transcription (Latin):
uir temptante aduersario cuncta
ꝑdiderat: sedtam̃ sciens qͥa contra
se sathan temptandi uires. nͥ ꝑmit¬
tente dño non habebat: ñ ait. dñs
dedit. diabolus abstulit: sed dñs
dolendũ: siquod conditor dedat.
hostis abstuliss&. At postquã non
abstulit. nisi ipse qͥ dedit: sua re-¬
cȩpit. non nr̃a abstulit. Si enĩ ab
illo accipimꝰ. quibꝰ in hac uita u¬
tim᷑: cur doleat. quod ipso iudi¬
cante exigim᷑. quo largiente fȩne¬
ramur: Nec aliquando iniustus. ẽ
creditor. qui dũ p̃fixo reddendi
tempore non constringit᷑: quando
uult exigit qđ fȩneratur. Ubi &
bene subiungit᷑. Sic̃ dño placuit
ita factũ ẽ. Gum enĩ in hac uita
ea quȩ nolumus patim᷑: necesse. ẽ.
ut ad eum qͥ iniustũ nil uelle po-¬
test. studia nr̃ȩ uoluntatis incli-¬
nemus. Magna qͥppe. ẽ. consolatio.
in eo quod displic&: quod illo or¬
dinante erga nos agit᷑: cui ñ nͥ
iustũ plac&. Si gͥ iusta placere
dñõ scimus: pati autẽ nulla. nͥ q̃

Expanded text:
ir, tentante adversario, cuncta perdiderat; sed tamen sciens, quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si igitur justa placere Domino scimus, pati autem nulla, nisi quae
Abbreviated transcription (Latin):
tor̾e aspiciunt: descendt̾ angłi. in
eo qđ creat᷑am sese in illicitis erigen-¬
tẽ. examine districtionis p̃munt
Dicere gͦ dĩ ẽ. descendamꝰ & confun-¬
damꝰ lingͣs eoꝵ: in seipso eis hoc qđ
recte agat᷑ ostende: & ꝑ uim inter¬
nȩ uisionis. eorum m̃tibus exhiben-¬
da iudicia. occultis motibus inspi-¬
ꝑ ioh̃is apocalipsim dict̃. Dignꝰ est
agnꝰ qͥ occisus est acciꝑe uirtut̾e. &
ditoris: ip̾sa admiratio itimȩ
contemplationis. Uirtutis diui¬
nȩ miracula obstupuisse dixis¬
se. ẽ: quia excitatus cũ reueren¬
tia motus cordis. magnꝰ. ẽ. ad au¬
res incircuscripti sp̃c: clamor
uocis. Quȩ uox se quasi ꝑ distin¬
cta uerba explicat: dũ sese ꝑ in¬
numeros modos admirationis
format. Deus gͦ angłis loquit᷑.
Icũ eis uoluntas eius intima. ui¬
dendo manifestat᷑. Angłi autẽ lo¬
m& ipsos aspiciunt. in motu ad¬
mirationis surgunt. Alit̾ ds̃ ad

Expanded text:
torem conspiciunt. Descendunt angeli, in torem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc, quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspiDignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem et ditoris, est ipsa admiratio intimae contemplationis. Miracula divinae virtutis obstupuisse, dixisse est; quoniam excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum se per innumeros modos admirationis format. Deus igitur angelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima videndo manifestatur. Angeli vero lometipsos respiciunt, in motum admirationis surgunt. CAP. XXXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã natura incorporea. cũ loqͥ
dr̃: eius loquutio nequaquam
una atq eadem qualitate format᷑.
Ait̃ eñi loquit᷑ deus ad angłos:
alit̃ angłi ad deum. Alit̾ ds ad
naturȩ ex corporea oppositione
nil obstat: Loquit᷑ deus ad ange¬
los scõs. eo ipso quo eoꝵ cordibꝰ
occulta sua inuisibilia ostentat:
ut qͥcqͥd agere debeant. in ipsa
contemplatione ueritatis legad̃
& uelut quȩdam p̾cepta uocis.
sint ipsa gaudia contemplationis
Quasi
enĩ audientibꝰ
deus contra humanam suꝑbiã. ani-¬
maduersionẽ ultionis infunder&:
dicit. Uenite. descendamus & con-¬
fundamꝰ ibi linguã eoꝵ. Dicit
eis qͥ adherent. uenite: qͥa nimi-¬
rũ hocipsum nunquã a diuina
contemplatione decrescere. indi¬
uina contemplatione semꝑ accreᷤᷤ¬
cere. ẽ: & nunquã corde recedere:
quasi quodã stãbili motu. ẽ. semꝑ
uenire. Quibus & dicit. Descenda¬
mus: & confundamus linguã eoꝵ:
Ascendunt angłi. in eo qđ crea-¬

Expanded text:
etiam natura incorporea cum loqui etiam natura incorporea cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una atque eadem qualitate formatur. Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deum; aliter Deus ad naturae ex corporea oppositione nihil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso, quo eorum cordibus occulta sua invisibilia ostentat: ut quidquid agere debeant, in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplationis. Quasi enim audientibusDeus contra humanam superbiam, animadversionem ultionis infunderet, dixit: Venite descendamus, et confundamus ibi linguam eorum . Dicitur eis qui adhaerent, Venite; quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod crea
Abbreviated transcription (Latin):
tienda qͥppe. ẽ. quȩnã sit ista
loquutio. Neq enĩ uel a dño
qui sũmꝰ atq incircũscriptus. ẽ.
than
qui nulla. ẽ. car¬
nea natura uestitus. humano mo¬
do aerius flatus folle uentris at¬
trahit᷑. ut ꝑ organũ gutturis.
uocis expressione reddat᷑. sed
dũ naturȩ inuisibili. natura in¬
comprehensibilis loquit᷑: dignũ
est ut mens nr̃a qualitatẽ corporeȩ
loquutionis excedens. ad sulli.¬
mes atq in cognitos modos locu¬
tionis uitimę suspendat᷑. Nos
nanq ut ea quȩ sentimus intrin¬
secus. extrinsecus exprimamus:
hȩc ꝑ organũ gutturis. ꝑ sonũ
uocis eicimꝰ. Alienis qͥppe ocu¬
lis intra secretũ mentis quasi pꝰ
parietem corporis stamꝰ: sed cũ
manifestare nosin& ipsos cũpimꝰ :
quasi ꝑ linguȩ ianuam egredi¬
mur: ut quales sumꝰ intrinsecꝰ
ostendamus. Sp̃ualis autẽ natu-¬
ra non ita. ẽ: quȩ ex mente &
corpore cõposita duplicit̃ ñ. ẽ
Sed rursum sciendũ. ẽ: qͥa ipsa

Expanded text:
enam sit ista locutio. Neque enim vel a Domino, qui summus atque incircumscriptus est tan, qui nulla est carnea natura vestitus, humano modo aereus flatus folle ventris attrahitur, ut per organum gutturis, vocis expressione reddatur. Sed dum naturae invisibili natura incomprehensibilis loquitur, dignum est ut mens nostra qualitatem corporeae locutionis excedens, ad sublimes atque incognitos modos locutionis intimae suspendatur. Nos namque ut ea quae sentimus intrinsecus extrinsecus exprimamus, haec per organum gutturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum manifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae ex mente et corpore composita dupliciter non est. Sed rursus sciendum est quia ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
& mox ignẽ dei de cęlo cecidisse
nunciauit: ut quasi omnẽ aditũ
consolationis excluder&e: dũ &
ipsum aduersantẽ ostendẽt. qui
consolari animũ inter aduersa
potuiss&: quatinus dũ se tẽptatꝰ
undiq destitui. atq undiq p̾mi
considerat: in contumeliã. tanto
audacius quanto & desperatius

Expanded text:
et mox ignem Dei de coelo cecidisse et mox ignem Dei de coelo cecidisse nuntiavit; ut quasi omnem aditum consolationis excluderet, dum et ipsum adversantem ostenderet, qui consolari animum inter adversa potuisset: quatenus dum se tentatus undique destitui atque undique premi considerat, in contumeliam tanto audacius, quanto et desperatius