comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
butionem querimus: Si aut̃ ita nrã sunt ut dona dĩ omĩ¬
potentis ñ sint. cur ex eis omĩpotentis dõ grãs agamus
S sciendũ ẽ q mala nrã solũ mͦ nr̃a sunt: bona aut̃ nr̃a
ꝓ omĩpotentis dĩ sunt. & nr̃a. q ipse aspirando nos pue¬
nit ut uelimus. qui adiuuando subsequit᷑ ne inanit᷑ ue
limus. s possimus implere. quȩ uolumus. Preueniente gͦ
grã & bona uoluntate subsequente: hoc qd̃ omĩpotentis
dĩ donũ ẽ. fit meritũ nr̃m. Qd̃ bene paulus breui sen¬
tentia explicat dicens. Plus illis om̃ĩb laboraui. Qui ne
iuderet᷑ suȩ uirtuti tribuisse qd̃ fecerat. ad iunxit. Hon
aut̃ ego. s grã dĩ mecũ. Quia enĩ cęlesti dono p̃uentꝰ ẽ.
quasi alienũ se. a bono suo oꝑe agnouit dicens: ñ aut̃ ego
S qr p̃ueniens grã. liberũ in eo arbitriũ fecerat in bo¬
no. quo libero arbitrio eandẽ grãm ẽ subsequutus in

Expanded text:
butionem quaerimus? Si autem ita nostra sunt ut dona Dei omnibutionem quaerimus? Si autem ita nostra sunt ut dona Dei omnipotentis non sint, cur ex eis omnipotenti Deo gratias agimus? Sed sciendum est quod mala nostra solummodo nostra sunt, bona autem nostra et omnipotentis Dei sunt et nostra: quia ipse aspirando nos praevenit ut velimus, qui adjuvando slimus, sed possimus implere quae volumus. Praeveniente ergo gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est, fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat, 127 dicens: Plus illis omnibus laboravit . Qui ne videretur suae virtuti tribuisse quod fecerat, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim coelesti dono praeventus est, quasi alienum se a bono suo opere agnovit, dicens: Non autem ego. Sed quia praeveniens gratia liberum in eo arbitrium fecerat in bono, quo libero arbitrio eamdem gratiam est subsecutus in
Abbreviated transcription (Latin):
Et audiui uocẽ loquentis. & dix̃ ad me. fili hominis sta
suꝑ pedes tuos. & loquar tecũ. Ubi adhuc subdit᷑. Et
ingressus ẽ in me spẽ postquã loquutus ẽ mͥ. & sta¬
tuit me supra pedes meos. Ecce diuina uex iacenti ꝓpħȩ
iussit ut surgeret. S surgere omĩno ñ posset. nisi in hunc
omĩpotentis dĩ sp̃c intrasset : qr ex omĩpotentis dĩ gr̃a ad
bona oꝑa coronari quidẽ possumus. s hȩc implere ñ pos¬
sumus si ipse non adiuuat qui iubet. Sic̃ paulus cũ dis¬
cipulos ammo dicens. cũ metu & tremore urãm ipsoꝵ
salutẽ oꝑamini: ilico quis in eis hȩc ipsa bona oꝑare tͥ
aduixit dicens. ds̃ ẽ enĩ qui oꝑatur in uob̃ & uellẽ. &¬
ꝑficere ꝓ bona uoluntate. Hinc ẽ qd ipsa ueritas discipłis
dic̃. Sine me nichil potestis facere. S in his considerandũ
ẽ qr si bona nr̃ã sic omĩpotentis dĩ dona sunt ut in eis
aliquid nr̃m ñ sit. cur nos quasi ꝓ meritis ȩt̾nam retri¬

Expanded text:
inquit, vocem sequentis, et dixit ad me: Fili hominis, sta super pedes tuos, et loquar tecum . Ubi adhuc subditur, et ingressus est in me Spiritus postquam locutus est mihi, et statuit me super pedes meos. Ecce divina vox jacenti prophetae jussit ut surgere!. Sed surgere omnino non posomnipotens Dei spiritus intrasset. Quia ex omnipotentis Dei gratia, ad bona opera conari quidem possumus, sed haec implere non possumus, si ipse non adjuvat, qui jubet. Sic Paulus cum discipulos admoneret, dicens: « Cum metu et tremore vestram salutem operamini , » illico quis in eis haec ipsa bona operaretur adjunxit, dicens: « Deus est enim, qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate . » Hincdicit: Sine me nihil potestis facere . Sed in his considerandum est quia si bono nostra sic omnipotentis Dei dona sunt ut in eis aliquid nostrum non sit, cur nos quasi pro meritis aeternam retri
Abbreviated transcription (Latin):
ptura saera sepius de ȩt̾no luctu ut in p̃senti solet intel¬
legi. Unde scriptũ ẽ. Ue impio in malũ: retributio enĩ
manuũ eius fiet ei. Et beatus iob loquit᷑ dicens. Si impus
fuero uẽ mͥẽ: si aut̃ iustus ñ leuabo capud saturatꝰ afflicti¬
one & miseria. lustoꝵ enĩ afflictio temporalis ẽ. Uẽ gͦ qđ
dix̃ atemporali afflictione distinxit: qui & iustũ afflicti¬
onẽ. & impiũ ue habere ꝑhibuit. ꝑ semetipsã quoq ue¬
ritas dic̃. Ue mundo ab scandalis. & ue uob̃ qui ridetis qm̃

Expanded text:
ptura sacra saepius de aeterno luctu quam praesenti solet intelptura sacra saepius de aeterno luctu quam praesenti solet intelligi. Unde scriptum est: Vae impio in malo; retributio enim manuum ejus fiet ei . Et beatus Job loquitur, dicens: Si impius fuero, vae mihi est; si autem justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Justorum enim adixit a temporali afflictione distinxit qui et justum afflictionem, et impium vae habere perhibuit. Et per semetipsam Ver
Abbreviated transcription (Latin):
suadet᷑. de correctione. fit deterior: & inde in murmuratio¬
nis iniquitate succendit᷑. unde debuit ab iniquitate. cõpes¬
ci. Per helyu quoq de ingrato ac sese desperante dicit᷑. Et ñ
dix̃ uͥẽ ds̃ qui fecit me. qui dedit carmina in nocte: Carm̃
quippe in nocte ẽ: lȩticia in tribulatione: Carm̃ in nocte
accipimꝰ: quando in p̾ssuris p̾sentib de futuris gaudiis c̃¬
solam. Carm̃ nobis in nocte ostendebat apl̃s. cũ dicebat.
Spe gaudentes. in tribulatione patientes. Carm̃ in nocte dd̃
se habere iudicat dicens. Tu mͥ esrefuguĩ a p̃ssura que. cireũ¬
dedit me. exultatio mea. redime me a circũdantib me: Qui
enĩ circũdari se p̾ssuris narrat. & tam̃ dm̃ sibi eẽ exultatio¬
nẽ nominat: ꝓculdubio carm̃ in nocte. cantat. Quia gͥ pę¬
ne semꝑ in bono carm̃ ponere scriptura saera consueuit:
ita a nobis etiã in hoc loco debet intellegi. Ue aut̃ inscri¬

Expanded text:
suadetur, de correptione fit deterior; et inde in murmuratiosuadetur, de correptione fit deterior; et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci. Per Heliu quoque de ingrato ac sese desperante dicitur: Et non dixit, Ubi est qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? . Carmen quippe in nocte est laetitia in tribulatione. Carmen in nocte accipimus, quando in pressuris praesentibus de futuris gaudiis consolamur. Carmen nobis in nocte ostendebat apostolus cum dicebat: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte se David habere indicat, dicens: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me; exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Qui enim circumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi esse exsultationem nominat, procul dubio carmen in nocte cantat. Quia igitur pene semper in bono carmen ponere Scriptura sacra consuevit, ita a nobis etiam in hoc loco debet intelligi. 33. Vae autem in Scri
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixũ. Ac si diceret. Quia uos capere diuinitatis eius my¬
steria ñ posse pensaui: sola uob̃ humanitatis ens infirma lo¬
quitus sũ. Sequitur. Et scriptȩ erant in eo lam̃ta¬
tiones. & carm̃. & uẽ. Carm̃ aliquando in bono. aliquando
uͦ in malo dici dubiũ ñ ẽ: ꝙ & lȩtũ carm̃. & lugubre carm̃
dicere possumꝰ. Sed nos scripturȩ sacrȩ usũ sequentes quȩ
pene semꝑ carm̃ ponere in ꝓsperis solet. hoc in loco ꝓ bo
popłm suũ de mari rubro liberasset. scriptũ ẽ: tunc mo¬
yses & filui isrł cecinerunt carm̃ dño. Et cũ dđ̃ uictoriã
de hostib fecisset scriptũ ẽ : loquutus ẽ đđ dño uerba car¬
minis huius. Salomon quoq ait. Acetũ in nitro. & qui cantat
carmina cordi pessimo. Acetũ quippe. si mittat᷑ in nitro. fer¬
uescit nitrũ ꝓtinꝰ & ebullit. & ꝑuersa mens quando ꝑ incre¬
pationẽ corripit᷑ aut cũ ꝑ p̃dicationis dulcedinẽ ad bona

Expanded text:
crucifixum . Ac si diceret: Quia vos capere divinitatis ejus mysteria non posse pensavi, sola vobis humanitatis ejus infirma locutus sum. Sequitur: IBID.-- Et scriptae erant in eo lamentationes, carmen, et vae. 32. Carmen aliquando in bono, aliquando vero in malo dici dubium non est, quia et laetum carmen, et lugubre carmen dicere possumus. Sed nos Scripturae sacrae usum sequentes, quae pene semper carmen ponere in prosperis solet, hoc in loco pro bonsuum de mari Rubro liberasset, scriptum est: Tunc Moyses et filii Israel cecinerunt carmen Domino . Et cum David victoriam de hostibus fecisset, scriptum est: Locutus est David Domino verba carminis hujus . Salomon quoque ait: Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo . Acetum quippe si mittatur in nitro, fervescit nitrum protinus et ebullit. Et perversa mens quando per increpationem corripitur, aut praedicationis dulcedinem bona
Abbreviated transcription (Latin):
signant᷑. quȩ ipios quoq angłos dignitate locisuꝑioris
excelunt: Nã eũ angũ nuntii dicant᷑. & sepe angłi ad
aduuntiãda quȩda hominib ueniant. throni missi ad
ininisteriũ nuntii nusquã legunt᷑. q eis longe sublimits
creator om̃iũ p̃sidet. Unde paulus apłs ordines celestiũ ag¬
minũ qd̾ ad t̾ciũ cęlũ raptus fuerat describens ait. Siue
throni. siue. dominationes. siue principatus. siue po¬
testates: omĩa ꝑ ipsũ & in ipso creata sunt. Thronos igit᷑
ante cos angłoꝵ ordines dix̃: quibus illos p̾latos eẽ cog¬
nouit. bene aut̃ thronus lapidi saphiro comparatur:
qm̃ lapis saphyrus aeriũ habet colorẽ. Uirtutes gͦ celes¬
potens altius p̾sidet. suꝑioris loci in celestib dignitatẽ
tenent. Suꝑ thronũ uͦ similitudo hominis: qr &ͤ illas uͥ suꝑ¬
tutes quȩ & ipsos angłos ante. cędunt. nr̃i ẽ gła redemp¬
toris. Notandũ gͦ. qui ordo seruatur. Suꝑ animalia enĩ

Expanded text:
sunt quae ipsos quoque angelos dignitate loci superioris excedunt. Nam cum angeli nuntii dicantur, et angeli saepe ad annuntianda quaedam hominibus veniant, throni missi ad ministerium nuntii nusquam leguntur, quoniam eis longe sublimius. Creator omnium praesidet. Unde Paulus apostolus ordines agminum quos ad tertium coelum raptus viderat, describens, ait: Sive throni, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia per ipsum, et in ipso creata sunt . Thronos igitur ante eos angelorum ordines dixit, quibus illos praelatos esse cognovit. Bene autem thronus lapidi sapphiro comparatur, quoniam lapis sapphirus aereum habet colorem. Virtutes ergo coelespotens altius praesidet, superioris loci in coelestibus dignitatem tenent. Super thronum vero similitudo hominis, quia et sututes, quae et ipsos angelos antecedunt, nostri est gloria Redemptoris. Notandum ergo, qui ordo servatur, super animalia enim
Abbreviated transcription (Latin):
diculũ ponit quẽ iã impie egisse ꝙ cecidisse ꝑ iniquita¬
tẽ quã ꝑpetrauerat conspicit. S districta st̃ omĩpoten¬
tis dĩ iuditia: & qui peccatorẽ. diu expectat ut redeat.
ñ redeunti atq cõtẽpnenti. ponit adhuc uͥ grauius im¬
pingat. Peccatũ quippe qđ ꝑ pęnitentiã eitiuis ñ delet᷑.
aut peccatũ ͤ & causa peccati. aut peccatũ & pęna peccati.

Expanded text:
diculum ponet, quem jam impie egisse, et cecidisse per iniquitadiculum ponet, quem jam impie egisse, et cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poen
Abbreviated transcription (Latin):
cente cecidit. p̃dicator ꝙ tacuit reus tenet᷑ S quis nrm
rogo ad hȩc sufficiat. ut ñ solũ peccatores studiose corri¬
piat. s etiã iustis inuigilet ne. cadant: Nos enĩ infirmi¬
tatis nr̃e. conscii. cũ iustos uros conspicimus ammonere e¬
os ñ p̃sumimꝰ. ut iustitiȩ uiã teneant. quã qr tenent iude¬
mꝰ: ꝙ tam̃ p̃dicatoris ẽ debitũ. etiã iustos ammonere. Un
de p̃dicator. egregius dicebat. Sapientib & insipientib de¬
bitor sũ. In his uͦ om̃ib quȩ de iusto ad iniquitatẽ conuer¬
so dicta st̃. hoc ẽ laboriolũ ad loquendũ. hoc ualde ꝑti¬
mescendũ qd̵ dñs dic̃. ponã offendiculũ corã eo. Ait enĩ. Si
conuersus iustꝰ a iustitia sua fecerit iniquitatẽ: ponã offen¬
diculũ corã eo. Nos enĩ dicimꝰ. q si iniquitatẽ fecerit. offen¬
dit. & uerũ ẽ omĩno qd̾ dicimꝰ: eur ad huc ei ds om̃ps offen¬

Expanded text:
cente, cecidit, praedicator quia tacuit, reus tenetur. Sed quis nostrum, cente, cecidit, praedicator quia tacuit, reus tenetur. Sed quis nostrum, rogo, ad haec sufficiat, ut non solum peccatores studiose corripiat, sed etiam justis invigilet ne cadant? Nos enim, infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesumimus ut justitiae viam teneant, quam quia tenent videmus; et tamen praedicatoris est debitum etide praedicator egregius dicebat: Sapientibus et insipientibus debitor sum . In his vero omnibus, quae de justo ad iniquitatem converso dicta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum quod Dominus dicit: Ponam offendiculum corjustitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo . Nos enim dicimus quia, si iniquitatem fecerit, offendit; et verum est omnino quod dicimus: cur adhuc ei Deus omnipotens offen
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ert̃ in memoria iusticiȩ eius quas fecit: Sanguinẽ uͦ
eiꝰ de manu tua requirã. Quia. usto qui inpeccato ceci¬
dit p̃dicator tacuit. eiꝰ sanguinis reus tenet᷑: & qui sol¬
licitus eẽ ñ studuit in p̃dicatione. factus ẽ particeps in
dampnatione: S cũ dicit᷑ inpeccato suo moriet᷑. e ñ e¬
rt̃ in memoria rustitiȩ eiꝰ quas fecit. hoc nob̃ maxime ẽ¬
siderandũ ẽ. qr eũ mala cõmittimꝰ. sine causa ad memo¬
riã bona nr̃a transacta reuocamꝰ: qm̃ in ꝑpetratione
maloꝵ. nulla debet eẽ fidutia bonoꝵ p̃teritoꝵ. S queri
potest. utrũ iusto postquã ceciderit p̃dicandũ sit: an &
pͥusquã cadat inuigilare. p̃dicator. debet ne. ad casũ ueni¬
nuntiaueris iustu ut ũ peccet iustꝰ. e ille ñ peccauerit.
uiuens uiuet qr atinuntiasti ei: tu aut̃ animã tuã liberaᷤᷤ
ti. Si gͦ p̃dicator idõ animã suã liberauit. q iusto ne. pec¬
caret denuntiauit: cũ iustus ad peccandũ p̃dicatore. ta¬

Expanded text:
non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit; sanguinem vero ejus de manu tua requiram. 21. Quia justo qui in peccato cecidit praedicator tacuit, ejus sanguinis reus tenetur. Et qui sollicitus esse non studuit in praedicatione, factus est particeps in damnatione. Sed cum dicitur: In peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus 1289 quas fecit, hoc nobis maxime considerandum est , quia cum mala committimus, sine causa ad memoriam bona nostra transacta revocamus, quoniam in perpetratione malorum nulla debet esse fiducia bonorum praeteritpotest utrum justo, postquam ceciderit, praedicandum sit, an et priusquam cadat invigilare praedicator debet ne ad casum veninuntiaueris iusto, ut non peccet iustus, et ille non peccauerit, uiuens uiuet, quia adnu22. Si ergo praedicator ideo animam suam liberavit quia justo ne peccaret denuntiavit, cum justus ad peccatum, praedicatore ta
Abbreviated transcription (Latin):
de manuspeculatoris requirit᷑: qr peccatũ subditi. culpȩ p̃¬
positi si tacuerit reputat᷑. Est gͦ qd̃ faciat. ut etiã moriente.
subdito. se liberũ reddat. Surgat. inuigilet. malis actib
contradicat: sic̃ scriptũ ẽ. Discurre. festina. suscita amicũ
tuũ. Ne dederis somnũ ocłis tuis: nec dormitent palpebre¬

Expanded text:
de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi culpae prde manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi culpae praepositi, si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne dederis somnum oc
Abbreviated transcription (Latin):
omẽ dĩ consiliũ annuntiare. studuit. ab eoꝵ sanguine mũ¬
dus fuit. In qua uoce nos conuenim᷑. nos constringim᷑. nos
rei eẽ ostendim᷑ qui sacerdotes uocam: qui suꝑ ea mala quȩ
ꝓpͥa habemꝰ. alienas quoq mortes adimꝰ : qr tot occidimꝰ. qͦt
ad mortẽ ire cottidie tepidi & tacentes uidemꝰ. Cũ uͦ dicit᷑
sanguinẽ aut̃ eius de manutua requirã. si hoc in loco san¬
guinis nomine mors corporis designat᷑. ualde. nobis de nr̃o
silentio auget᷑ metus: q si in subiectis suis is qui p̃latus ad
speculandũ ẽ etiã demorte corporis quandoq morturi tã
grauit᷑ reus tenet᷑. quo reatu de morte animȩ subiectȩ si¬
bi constringit᷑. quȩ potusset semꝑ uiuere si uerba correp¬
tonis audisset. S melius posst̃ sanguinis nomine. pecca¬
ta signari. Unde quidã cu peccata carnis defleret. dix̃. Libe¬
ra me de sanguinib ds ds salutis meȩ. Sanguis gͦ morientis

Expanded text:
omne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine munomne consilium Dei annuntiare studuit, ab eorum sanguine mundus fuit. In qua voce et nos convenimur, nos constringimur, nos rei esse ostendimur, qui spropria habemus, alienas quoque mortes addimus; quia tot occidimus, quot ad mortem ire quotidie tepidi, et tacentes videmus. Cum vero dicitur: Sanguinem autem ejus de manu tua requiram : si hoc in loco sanguinis nomine mors corporis designatur, valde nobis de nostro silentio augetur metus; quia si in subjectis suis is qui praelatus ad speculandum est, etiam de morte corporis quandoque morituri, tam graviter reus tenetur, quo reatu de morte animae subjectorum constringitur, quae potuisset semper vivere si verba correptionis audisset? Sed melius possunt sanguinis nomine peccata signari. Unde quidam, cum peccata carnis defleret, dixit; Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Sanguis ergo morientis
Abbreviated transcription (Latin):
moriet᷑:. qr. impietatis eiꝰ meritũ fuit. ut dignusꝰ eẽt ad
quẽ speculatoris sermo fieret. S sanguinẽ eius dñs de
manu speculatoris requirit: qr ipse hẽ occidit. qui tacendo¬
eũ morti ꝓdidit. In quib utrisq pensandũ ẽ. quantũ sibi
pastores: etiã ex ur̃a culpa ẽ. quib tales p̾lati sumꝰ. Et si
aliquando uos ad iniquitatẽ confluitis etiã ex nr̃o hoc re¬
atu ẽ: quos obsistentes atq reclamantes in prauis deside¬
rus ñ habetis. Uobis gͦ & nobis parcitis. si a prauo oꝑe
cessatis: uobis & nobis parcimus. quando hoc qd̵ displicet
ñ tacemꝰ. Oquã liber a cõmissoꝵ sibi sanguine. fuerat p̃di¬
cator egregiũ. qui dicebat. Mundus sũ. a sangune om̃iũ. Non
enĩ subterfigi quominꝰ annuntiarẽ ome consiliũ dĩ uob̃.
Si enĩ ñ annuntiasset: mundus a sanguine ñ eẽt. S quia

Expanded text:
morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad morietur, quia impietatis ejus meritum fuit, ut dignus non esset ad quem speculatoris sermo fieret. Sed sanguinem ejus Dominus de manu speculatoris requirit, 1285 quia ipse hunc occidit, quia eum tacendo mortsumus etiam ex vestra culpa est, quibus tales praelati sumus. Et si quando vos ad iniquitatem defluitis, etiam ex nostro hoc reatu est, quos obsistentes atque reclamantes in pravis desideriis non habetis. Vobis ergo et nobis parcitis, si a pravo opere cessatis. Vobis et nobis parcimus, quando hoc quod displicet non tacemus. O quam liber a commissorum sibi sanguine fuerat praedicator egregius qui dicebat: Mundus sum a sanguine omnium; non enim subterfugi quominus annuntSi enim non annuntiasset, mundus a sanguine non fuisset; sed quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̃sumat loqui qd̃ ñ audierit: s pͥus aurẽ cordis aperiat
uoci creatoris. & postmodũ os sui corporis aperiat aurib ple¬
bis. Unde ꝓpħa alius dicit. Inclinabo ad similitudinẽ. au¬
ut postmodũ os corporis in ꝓpositione. ammonitionis
aperiat. Sequit᷑. Sidicente me ad impiũ morte morieriᷤᷤ¬
si non annuntiaueris neq loquitus fueris ut auertat᷑
a uia sua impia & uiuat: ip̃se impius in in quitate. sua mo¬
riet᷑. sanguinẽ aut̃ enis de manu tua reqͥrã. In quib
uerbis qiđ nobis notandũ ẽ. qͥd sollicite cogitandũ. nͥq
nec subiectus ex culpa ꝓpositi morit᷑. nec p̃positus sine
culpa ẽ. quando uerba uitȩ ñ audiens ex fua culpa
morit᷑ subiectus : Impio & enĩ mors debet᷑: s ei ab spe¬
culatore uia uitȩ nuntianda ẽ: e eius impietas increpan¬
da. Si uͦ speculator taceat. ipse impus in iniquitate sua

Expanded text:
ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat ne praesumat loqui quod non audierit, sed prius aurem cordis aperiat voci creatoris, et postmodum os sui corporis aperiat auribus plebis. Unde propheta alius dicit: Inclinabo ad similitudinem auut postmodum os corporis in propositione admonitionis aperiat. « Si dicente me ad impium, Morte morieris, non annuntiaveris ei, neque locutus fueris, ut se impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. 9. In quibus verbis quid nobis notandum est, quid sollicite cogitandum, nisi quia nec subjectus ex culpa praepositi moritur, nec praepositus sine culpa est quando, verba vitae non audiens, ex sua culpa moritur subjectus? Impio etenim mors debetur, sed ei a speculatore via vitae nuntianda est, et ejus impietas increpanda. Si vero speculator taceat, ipse impius in iniquitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sc̃ȩ ȩccłiȩ sponsi uoce in cantico canticoꝵ dicit᷑.
Dasus tuus. sic̃ turris libani. Quȩ gͦ laus ẽ fr̃s mei. ut
sponsȩ nasus turri cõparet᷑: S q ꝑ nasũ semꝑ odores
fetoresq discernimꝰ: qͥd ꝑ nasũ nisi speculatoꝵ discretio
designat᷑: Qui nimirũ nasus & sic̃ turris eẽ & libani
dicit᷑ qu uidelicet p̃positoꝵ discretio & munita semꝑ
debet eẽ ex circũspectione. & in altitudine uitȩ consistere: id
ẽ in ualle. infirmi oꝑis ñ iacere. Sic̃ enĩ turris in montẽ iccir¬
co adspeculandũ ponit᷑. ut hostes qui ueniunt longius uide¬
ant᷑: sic p̃dicatoris uita semꝑ in alto debet fixa ꝑmanere: ut
more. nariũ discernat fȩtores uitioꝵ odoresq uirtutũ. Incur¬
sus malignoꝵ spirituũ longe ꝓspiciat: e cõmissas sibi aĩa.
ꝑ suã ꝓuidentiã cautas reddat. Sequit᷑. Et audies exore. me¬
o uerbũ: & annuntiabis eis eis ex me. fece iterũ monet᷑ ꝓpħa.

Expanded text:
esiae sponsi voce in Cantico canticorum dicitur: Nasus tuus sicut turris Libani . Quae ergo laus est, fratres mei, ut sponsae nasus turri comparetur? Sed quia per nasum semper odores fetoresque discernimus, quid per nasum nisi speculatorum discretio designatur? Qui nimirum nasus et sicut turris esse, et Libani dicitur, quia videlicet praepositorum discretio et munita semper debet esse circumspectione, et in altitudine vitae consistere, id est in valle infirmi operis non jacere. Sicut enim turris in monte idcirco ad speculandum ponitur, ut hostes qui veniunt longius videantur, sic praedicatoris vita semper in alto debet fixa permanere, ut more narium discernat fetores vitiorum odoresque virtutum. Incursus malignorum spirituum longe prospiciat, et commissas sibi animas per suam providentiam cautas reddat. Sequitur: IBID.-- Et audies ex ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. 8. Ecce iterum monetur propheta
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. constant̃ tenuit. Nã st̃ ñnulli quos eleuat sp̃c s nõ
assumit: quaꝵ & intellectus ad spiritalia emicat. E tam̃ ui¬
ta in factis carnalib remanens. intellectui ñ concordat.
m̃ a t̾renis desideriis mñtẽ noluit separare. S quia ꝓpħa sẽs¬

Expanded text:
tum est, constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat spiritus, sed non tum est, constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat spiritus, sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remmen a terrenis desideriis mentem noluit separare . Sed quia prophe
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ. grãm sp̃e p̃dicatores accipiunt. fideliũ numerus auget᷑.
Quȩ scã ęccłia in suis stillicidus lȩtat᷑. Instillicidio &enĩ
aqua de tecto int̾ra cadit. quȩ de cęlo ceciderat in tec
& ammonitionib muniendo ꝓtegunt. S qr illoꝵ cor di¬
uinitꝰ in p̃dicatione. infundit᷑: quasi aqua de cęlo cadit¬
in tectũ. Quia uͦ nos eoꝵ uerbis irrigam᷑: quasi aqua de
tecto defluit int̾rã. Sc̃a itaq eccłia dũ exorit᷑. instillicidi¬
is suis lȩtabit᷑ : qr cũ in fide & bonis oꝑib nascit᷑. ea quȩ
accipit dona considerat. & in uerbis p̃dicantiũ ęxultat. Qa¬
gͦ auditorib ad interiora surgentib eoꝵ quoq p̃dicatorib
sumpsit me. Inde enĩ p̃dicator magis ac magis eleuat᷑ &
assumit᷑: unde auditor. ad meliorẽ. uitã mutat᷑. S querẽ¬
dũ nobis ẽ. cũ sp̃e m̃tẽ. ñ eleuet nisi assũpserit: cur pͥus¬
eleuauit. & postmodũ dicit᷑ assũpsit. S hoc loco assũpsit die¬

Expanded text:
 praedicatores accipiunt, fidelium numerus augetur. Quae sancta Ecclesia in suis stillicidiis laetatur. In stillicidio enim aqua de tecto in terram cadit, quae de coelo ceciderat in tectet admonitionibus muniendo protegunt. Sed quia illorum cor divinitus in praedicatione infunditin tectum. Quia vero nos eorum verbis irrigamur, quasi aqua de tecto defluit in terram. Sancta itaque Ecclesia dum exoritur, in stillicidiis suis laetatur; quia cum in fide et bonis operibus nascitur, ea quae accepit, dona considerat, et in verbis praedicantium exsultat. Auditoribus porro ad meliora surgentibus, eorum quoque praedicatoribus sumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. 42. Sed quaerendum nobis est, cum spiritus mentem non elevet nisi assuelevavit » et postmodum dicitur « assumit: » sed hoc loco « assumpsit » dic
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ qđ uoce dnĩ ad ꝓpħam dicit᷑. ut pͥus sermones eiꝰ au¬
diat: & pdstmodũ loquat᷑. Audimꝰ enĩ uerba dĩ si facimꝰ: &
tunc ea ꝓrimis recte. loquim᷑. cũ pͥus ipsi fecerimꝰ. Qd̃ uene
mareus euuglista confirmat: cũ factũ dni miraculũ narrat
dicens. Adducunt ei surdũ & mutũ. & dep̃cabant᷑ eũ ut
imponat illi manũ. Cuiꝰ ordinẽ curationis insinuat sub¬
dens. Misit digitos suos in auriculas. expuensq tetigit
linguã eus. & suspiciens in celũ ingemuit. & ait illi. Effe¬
tha. qd̃ ẽ adaperire. Et statĩ aꝑte. st̃ aures eius. & solutũ
ẽ uinculũ linguȩ eius. & loquebat᷑ recte. Quidẽ enĩ qd̃ cre¬
ator. omĩũ ds̃. cũ surdũ & mutũ sanare uoluisset. in aures
illius suos digitos misit. & expuens linguã eius tetigit. Qd
ꝑ digitos redemptoris: nͥ dona scĩ sp̃c designant᷑ : Unde cũ¬

Expanded text:
 ut prius sermones ejus audiat, et postmodum loquatur: audimus enim verba Dei si facimus; et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus Evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ei surdum et mutum, et deprecabantur ut imponat illi manum . Cujus ordinem curationis insinuat, subdens: Misit digitos suos in auriculas, expuensque tetigit linguam ejus; et suspiciens in coelum ingemuit; et ait illi: Ephpheta; quod est adaperire; et est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte. Quid est enim quod Creator omnium Deus, cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, et exspuens linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus de
Abbreviated transcription (Latin):
solis angłis possunt ẽẽ manifesta nobis adhue seruan¬
t̃ occulta. De. quibus tam̃ occultis. iã partẽ. spiritalẽ in¬
tellegentiã sentimꝰ. iã scĩ spiritus pignus accipimꝰ. q &
hȩc plene necdũ cognouimꝰ. & tam̃ ad liȩc medullitꝰ in
flãmat᷑ animꝰ: & in multis spiritalib sensib quos iã cog¬
nouimꝰ. ueritatis pabulo pascim᷑. Dicat gͦ qui erat serip¬
tus intus & foris. qr in saero eloquio & dictis occultiori¬
b atq sublimiorib saciant᷑ fortes. & p̃ceptis aꝑtiorib nos
pariuili nutrim᷑. Unde scriptũ ẽ. Montes excelsi ceruis.
petra refugiũ erinaciis. Habeant enĩ montes intelle¬
gentiȩ cerui. qͥ iã c̃tẽplationis saltus dare nouert̃: sed
petra sit refugiũ erinaciis. q nos paruuli & peccatoꝵ. nr̃oꝵ¬

Expanded text:
solis angelis possunt esse manifesta nobis adhuc servansolis angelis possunt esse manifesta nobis adhuc servantur occulta. De quibus tamen occultis jam partem per spiritalem intelligentiam sentimus, jam sancti Spiritus pignus accepimus, quia haec et plene necdum cognovimus, et tamen medullitus amamus, et in multis spiritalibus sensibus, quos jam cognovimus, veritatis pabulo pascimur. 31. Dicat ergo: Qui erat scriptus intus et foris, quia in sacro eloquio et dictis occultioribus atque sublimioribus satiantur fortes, et praeceptis apertioribus nos parvuli nutrimur. Unde scriptum est: Montes excelsi cervis, petra refugium herinaciis . Habeant enim montes intelligentiae, qui jam contemplationis saltus dare noverunt. Sed petra sit refugium herinaciis, quia nos parvuli et peccatorum no
Abbreviated transcription (Latin):
di nequeunt. Unde scriptũ ẽ. Fxtendens cȩlũ sic̃ pellẽ.
qui tegis in aquis superiora eius. Quid enĩ cęli nomine.
nisi saera scriptura signat᷑: de qua nobis & sol sapientiȩ &e
luna scientiȩ. & ex antiquis patribus stellȩ in exemplo
uirtutũ lucent: ađ sic̃ pellis extendit᷑. ꝙ ꝑ scriptores
suos carnis lingua ad quid sit formane ũ ante oculos nr̃sᷤ
ꝑ uerba doctoꝵ exponendo displicat᷑. Quid uͦ aquaꝵ
nomine: nisi scissimi angłoꝵ signant᷑ chori. de. quib
seriptũ ẽ. & aquȩ quȩ suꝑ cęlos sunt. laudent nom̃
eloquu. id ẽ ea quȩ de natura diuintatis uł de et̃nis gar¬
diis narrat. nobis adhuc nescientib solis angł̃is in secre
to sunt cognita. Cȩlũ gͦ hoc & corani nob̃ extendit᷑. E
tam̃ in aquis suꝑiora eius contegunt᷑: qr & quȩdã saeri
eloquii iã nobis ꝑ aꝑtionẽ sp̃c patent. & quedã quȩ

Expanded text:
di nequeunt. Unde scriptum est: Extendens coelum sicut pellem, di nequeunt. Unde scriptum est: Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . Quid enim coeli nomine nisi sacra Scriptura signatur? De qua nobis et sol sapientiae, et luna scientiae, et ex antiquis Patribus stellae exemplorum atque virtutum lucent. Quod sicut pellis extenditur, quia, per scriptores suos carnis lingua formatum, ante oculos nostros per verba doctorum exponendo displicatur. Quid vero aquarum nomine, nisi sanctissimi angelorum signantur chori? De quibus scriptum est: Et aquae quae super coelos sunt laudent nomen eloquii, id est, ea quae de natura divinitatis, vel de aeternis gaudiis narrat, nobis adhuc nescientibus, solis angelis in to sunt cognita. Coelum ergo hoc et coram nobis extenditur, et tamen in aquis superiora illius conteguntur, quia quaedam sacri eloquii jam nobis per apertionem spiritus patent, et quaedam quae
Abbreviated transcription (Latin):
liber expandit᷑: quando hoc qd̃ obscure ꝓlatũ fuerat. ꝑ la¬
titudinẽ intellectus aperit᷑. Hunc inuolutũ librũ ueri¬
tas expandit: quando in discipłis egit qd̃ scriptũ ẽ. Tunc
aperuit illis sensũ. ut intelligerent scripturas. De. quo ad¬
huc libro subdit᷑. qui erat scriptus intus & foris. Liberenĩ
sacri eloquii. intus scriptus ẽ ꝑ allegoriã: foris ꝑ hẏstoriã.
Intus ꝑ spiritalẽ intellectũ: foris aut̃ ꝑ sensũ litterȩ sim¬
plicẽ adhuc infirmantibus congruentẽ: Intus ꝙ inuisibilio
ꝓmittit: foris ꝙ uisibilia p̃ceptoꝵ suoꝵ rectitudinẽ dis¬
ponit. Intus q cęlestia pollicet᷑: foris aut̃ qr t̾rena contẽp¬
tibilia qualit̾ sint uł in usu habenda. uł ex desiderio fugi¬
enda p̃cipit. Alia namq de secretis cȩlestib loquit᷑. alia
uͦ de interiorib actionib iubet. Et ea quidẽ quȩ foris p̃¬
cipit patent. s illa quȩ deinterius narrat. plane app̃hen¬

Expanded text:
 quando hoc quod obscure prolatum fuerat, per latitudinem intellectus aperitur. Hunc involutum librum Veritas expandit quando in discipulis egit quod scriptum est: « Tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas. » De quo adhuc libro subditur: « Qui erat scriptus intus et foris. » Liber enim sacri eloquii intus scriptus est per allegoriam foris, per historiam. Intus per spiritalem intellectum, foris autem per sensum litterae simplicem, adhuc infirmantibus congruentem. Intus, quia invisibilia promittit; foris, quia visibilia praeceptorum suorum rectitudine disponit. Intus, quia coelestia pollicetur, foris autem quia terrena contemptibilia qualiter sint, vel in usu habenda, vel ex desiderio fugienda, praecipit. Alia namque de secretis coelestibus loquitur, alia vero in exterioribus actionibus jubet. Et ea quidem quae foris praecipit patent, sed illa quae de internis narrat plene apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Ad p̃dicandũ nãq plus conscientia scĩ amoris edifi¬
cat quã exercitatio sermonis: q amando cȩlestia intra se¬
metipsũ p̃dicator legit. q̃m̃ ꝑsuadeat ut despici debeant
tͣrena. Qui enĩ uitã suã interiꝰ pensat. & exemplo suo foris
ammonentlo alios edificat. quasi in corde. lingue calamũ
tingit. in eo qđ manu uerbi ꝓximis ęxterius scribit. Un¬
de admirabilis p̃dicator cũ multa discipłis exortando di
ꝑtulit. securus adiunxit. Si qua uirtus. si qua laus disci¬
plinȩ. hȩc cogitate que & didicistis. ẜ accepistis. e audistis.

Expanded text:
dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedifidicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat, quam exercitaio sermonis, quia amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomodo persuadeat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Unde admirabilis praedicator cum multa discipulis exhortando dtem pertulit, securus adjunxit: Si qua virtus, si qua laus disciplinae, haec cogitate; quae et didicistis, et accepistis
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: q p̃cepta uitȩ huȩ sensus capere potuit. memoria ñ
amisit. s hȩc collatus in dõ animꝰ lugendo semꝑ & recolen¬
do seruauit. Et fit plerũq ut tales quippe ex dono celes¬
tis gr̃e. etiã uerbũ doctrinȩ ꝑcipiant: atq de ueritatis
pabulo qd̃ ipsi intrinsecus dulcit̾ ruminant. & porimos
suauit᷑ pascant. De. quoꝵ ꝓfecto ore p̃dicationib ñ ẽ: q¬
factũ ẽ inore meo sic̃ mel duce. Liber qui uiscera reple¬
uiscerib ueracit᷑ amare. In eiꝰ qͥppe. ore scriptura dul¬
cis ẽ: ciuus uitȩ uiscera mandatis illius replent᷑: ꝙ ei su¬
auis ẽ ad loquendũ. cui interiꝰ inp̃ssa ad uidendũ fuerit.
Nã sermo dulcedinẽ ñ habet: quẽ uita reꝓba intra conseien¬
tiã remordet. Unde necesse.ẽ. ut qui uerbũ dĩ loqͥt᷑. pͥusstu¬
deat qualit᷑ iuuat: ut post ex uita colligat quȩ & qualit

Expanded text:
sunt, quia praecepta vitae, quae sensus capere potuit, memoria non sunt, quia praecepta vitae, quae sensus capere potuit, memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumque ut tales quique ex dono coelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant, et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio, tanto factum est in ore meo sicut mel dulce. 13. Liber qui viscera replevisceribus veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius impressa ad vivendum fuerit. Nam sermo dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur prius studeat qualiter vivat, ut pos ex vita colligat 1268 quae et qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
ista exuperat. e ad p̃cepta dñica mentẽ in benignitatẽ cõ¬
mutat: de hoc recte. dicit᷑. qr uetera transier̃t. ecce facta st̃ no¬
ua. Tunc gͦ in nr̃is m̃tib noua fiunt. cũ a nobis uetusti ho¬
minis uicia transeunt: quando sacri uerbi p̃ceptũ cõmedit.¬
uent᷑. & iuscera medullitꝰ replent᷑. Sepe enĩ quosdã uidimꝰ.
totase mente. ad sc̃ę. lectionis studiũ contulisse. atq int̾ uer¬
ba dnĩca recognocentes in quantis deliquerint semetiy¬
sos in lacrimis mactare. merore continuo affici. in nullis
huius mundi ꝓsperitatibus delectari. ita ut eis uita p̃sens
oneri & lux ipsa fastidio fiat uix ad colloquendũ cõmunia
admittere: atq a rigore. disciplinȩ: animũ difficile rela¬
rare: ꝓ amore conditoris luctu solũmꝰ & silentio gaudere:
Hoꝵ itaq uent̃ sacrũ uolum̃ cõmedit. & iuscera repleta

Expanded text:
ista exsuperat, et ad praecepta dominica mentem in benignitatem comista exsuperat, et ad praecepta dominica mentem in benignitatem commutat, de hoc recte dicitur: Quia vetera transierunt, ecce facta sun Tunc vero in nostris mentibus nova fiunt, cum a nobis vetusti hominis vitia transeunt, quando sacri verbi praeceptum venter comedet, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus, tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque inter verba Dominica recognoscentes in quantis deliquerunt, semetipsos in lacrymis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta
Abbreviated transcription (Latin):
pacientiã seruare. & custodita patientia dolorẽ maliciȩ. a cor.¬
de repellere. egenis ꝓpria tribuere: aliena minime. ambire:
amicũ indõ diligere: ꝓpt dm̃ & eos qui inimici st̃ amare. de
afflictione ꝓcimi lugere. de morte. eiꝰ qui inimicus ẽ ñ ex¬
ultare: hȩc ẽ. noua creatura. quã isdẽ magist̃ gentiũ apud
alios discipłos uigilanti ocło requirit dicens. Si qua gͥ inxp̃o¬
pe hominẽ. ꝑtinet p̾sentẽ mundũ querere: transitoria ex
concupiscentia amare: mentẽ in suꝑbiã erigere. patienciã
ñ habere. ex dolore maliciȩ: de ꝓrimi lesione cogitare: sua
indigentib ñ dare. atq admultiplicandũ aliena querere:¬
aullũ pure ꝓpt̾ dm̃ diligere: inimiciꝰas inimicitiis redde¬
re. de afflictione. ꝓrimi gaudere. Cuncta hȩc uetusti st̃ ho¬
minis: que uidelicet de radice trahimꝰ corruptionis. S qͥ iã

Expanded text:
patientiam servare, et, custodita patientia, dolorem malitiae a corpatientiam servare, et, custodita patientia, dolorem malitiae a corde repellere, egenis propria 1267 tribuere, aliena minime ambire, amicum in Deo diligere, propter Deum et eos qui inimici sunt amare, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare, haec est nova creatura, quam idem magister gentium apud alios discipulos vigilanti oculo requirit, dicens: Si qua ipe Adam pertinet praesentem mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, ad multiplicanda lucra terrenullum pure propter Deum diligere, inimicitias mimicitiis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
liora: e incipit eẽ qd̃ ñ erat. & desinit eẽ qd̃ erat. Sepe. au¬
tẽ quosdã uidemus ad uocẽ p̃dicationis quasi ex conuer¬
sione conpunctos. habitũ ñ animũ mutasse: ita religiosã
uestẽ sumerent. s ante. acta uitia ñ calcarent: irȩ stimu¬
lis inmanit̃ agitari. maliciȩ dolore in ꝓximi lesione. fer¬
uescere: de hostensis quibusdã bonis ante. humanos ocłos
suꝑbire. p̃sentis mundi lucra inhiant̾ querere: & de solo
exterius habitu quẽ sũpsert̃ scĩtatis fidutiã habere. Quib
quid aliud dicendũ ẽ nͥ hoc qd̃ magist̃ egregius quibdã le
circuncisio aliquid ualet. neq p̃putiũ. s noua creatura:
Non enĩ magniẽ oxeriti si quid foris erganos agat᷑ in corpore:
s magnopere. pensandũ ẽ. quid agat᷑ in m̃te. Nã p̃sentem
mundũ despicere. transitoria ñ amare: mentẽ medullitꝰ in
humilitate. dõ & ꝓrimo sternere. contra ilsiͥtas contumelias

Expanded text:
et incipit esse quod non erat, et desinit esse quod erat. 8. Saepe autem quosdam videmus ad vocem praedicationis, quasi ex conversione compunctos, habitum, non animum mutasse, ita ut religiosam vestem sumerent, sed anteacta vitia non calcarent; irae stimulis immaniter agitari, malitiae dolore in proximi laesionem fervescere, de ostensis quibusdam bonis ante humanos oculos superbire, praesentis mundi lucra inhianter quaerere, et de solo exterius habitu quem sumpserunt, sanctitatis fiduciam habere. Quibus quid aliud dicendum est, nisi hoc quod magister egcircumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creatura ? Non enim magni est meriti, si quid foris erga nos agatur in corpore, sed magnopere pensandum est quid agatur in mente. 9. Nam praesentem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximo sternere, contra illatas contumelias
Abbreviated transcription (Latin):
funt. Nã unusquisq aconditore suo aut fide recedit
aut oꝑe. Sic̃ gͦ qui fide recedit apostata ẽ. ita qui ad
ꝑuersũ opus qd̃ deseruerat redit. ab omĩpotente dõ a¬
postata absq ulla dubietate deputabitur. etiã si fidẽ te¬
nere uideatur. Unũ enĩ sine altero. ꝓdesse nichil ualet:
qr nec fides sine oꝑib nec oꝑa adiuuant sine fide: nͥ for¬
tasse ꝓ fide ꝑcipienda fi̾aͣnt. sic̃ cornelius ante ꝓ bonis
oꝑib meruit audiri. quã fidelis existeret. Qua ex re col¬
ligit᷑. qr. bona oꝑa ꝓ fide ꝑcipienda faciebat. Nã cui ab
angło dicit᷑ orationes tuȩ & elemosinȩ tuȩ ascenderuis
in memoriã in conspectu dĩ. & mox ꝓ eadẽ ascensione
ycipit᷑ ut ad sẏmonẽ mittat qui ei ueniens p̾dicare de¬
beat: constat quia hoc petut unde meruit. exaudiri. Seqͥt᷑¬

Expanded text:
fiunt, nam unusquisque a conditore suo aut fide recedit fiunt, nam unusquisque a conditore suo aut fide recedit aut opere. Sicut ergo, qui fide recedit apostata est, ita qui ad perversum opus quod deseruerat redit, ab omnipotente Deo apostata absque dubietate ulla deputatur, etiamsi fidem tenere videatur. Unum enim sine altero prodesse nihil valet, quia nec fides sine operibus, nec opera adjuvant sine fide, nisi fortasse pro fide percipienda fiant. Sicut Cornelius ante pro bonis operibus meruit audiri, quam fidelis existeret. Qua ex re colligitur, quia bona opera pro fide percipienda faciebat, nam cui ab angelo dicitur: « Orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei , et mox pro eadem ascensione praecipitur ut ad Simonem mittat, qui ei veniens praedicare debeat, constat quia hoc petiit, unde meruit exaudiri. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. ut surgens disceret qd audiret. surgens nͦ hoc
didicit. ut quȩ cognouerat p̃dicaret. S querendui no¬
bis ẽ. cur ihezechiel & paulus in faciẽ cadunt. Et de as¬
censore equi id ẽ de eo qui in huius mundi gła elatus ẽ
dicit᷑. ut cadat ascensor eius retro. Rursũq de ꝑsequu¬
torib dnĩ scriptũ ẽ. Abierunt retrorsũ. & ceciderunt
in t̾ram. Quid ẽ hoc qd̃ electi in faciẽ. & reꝓbi retror
sũ cadunt. nͥ qd̃ om̃is qui post se cadit ibi ꝓculdubio
cadit ubi non uidet: qui uͦ ante. se ceciderit. ibi cadit
uͥ uidet : Iniqui gͦ ꝙ in inuisibilibus cadunt post se
cadere. dicunt᷑. qr ibi corruunt. uͥ quid eos tunc sequit᷑
mͦ uidere non possunt: iusti uͦ qr in istis uisibilib semet¬
ipsos sponte deiciunt ut in muisibilib erigant᷑. qua¬
si in faciẽ cadunt. qr timore conpuncti uidentes humi¬
dis a dõ recedit᷑: ita duob modis a dõ apostate homines

Expanded text:
tuit, ut surgens disceret quid audiret. Surgens autem hoc tuit, ut surgens disceret quid audiret. Surgens autem hoc didicit, ut quae cognoverat praedicaret. Crebis est cur Ezechiel et Paulus in faciem cadunt, et de ascensore equi, id est de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadat ascensor ejus retro ? Rursumque de persecutoribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram . Quid est hoc, qsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt, qui vero ante se ceciderubi non uidet. Iniqui uero qui in uisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ubi quid eos tunc sequatnr modo uidere non possum. Iusti uero, quia in istis uisibilibus semetipsos sponte deiiciunt, ut inuisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti, uidentes humidis a Deo receditur, ita duobus modis a Deo apostatae homines
Abbreviated transcription (Latin):
operũ solitate ꝑsistimꝰ. necesse. ẽ ut unde nosmetipsos cor¬
reximꝰ. inde iã p̃dicantes & alios leuemꝰ. lacenti gͦ non p̃¬
cipit᷑ ut ad p̃dicationẽ ꝑgat: ne. infirmus quisq hoc qd̃
uerbo edificare potest. opere destruat Unde recte quoq
fȩcis: & statuit supͣ petrã pedes meos. & direxit gressus¬
meos: & immisit inos meũ canticũ nouũ. hymitũ dõ
nr̃o. Prius enĩ de luto prauitatis educit᷑. ut eius pedes ꝑ
fidẽ. in petra solident᷑. S qr rectã fidẽ recta subsequi de¬
bet oꝑatio. gressus eus directi sunt: ut post directionẽ
gressuũ id ẽ post ꝑfectionẽ bom oꝑis. in ore. acciperet
etiã nouũ canticũ p̃dicationis. Sic saulus dũ suꝑbus da¬
mascũ ꝑgeret. redemptoris uoce ꝓstratus iacuit. & qui
p̃dicator futurus erat. ñ tam̃ mox ut p̃dicaret qd uide¬
rat audiuit. s ei iacenti dicit᷑. Ingredere ciuitatẽ. & dice

Expanded text:
operum soliditate persistimus, necesse est ut unde nosmetipsos coroperum soliditate persistimus, necesse est ut unde nosmetipsos correximus, inde jam praedicantes et alios revocemus. Nam jacenti non praecipitur ut ad praedicationem pergat, ne infirmus quisque hoc quod verbo aedificare potest opere destruat. Recte ergo nunc uto faecis: statuit super petram pedes meos, etmeos. Immisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro. » Prius enim de luto pravitafidem in petra solidentur. Sed quia rectam fidem recta subsequi debet operatio, gressus ejus directi sunt, ut post directionem gressuum, id est post perfectionem boni operis, in ore acciperet etiam novum canticum praedicationis. Sic Saulus, dum superbus Damascum pergeret , Redemptoris voce prostratus jacuit. Et qui praedicator futurus erat, non tamen mox ut praedicaret quod viderat audivit, sed ei jacenti dicitur: Ingredere in civitatem, et dic
Abbreviated transcription (Latin):
loquuturũ. S sciendũ ẽ. ꝙ alia st̃ quȩ iacentes. alia
quȩ stantes audire debeamꝰ. lacenti enĩ dicit᷑ ut sur¬
gat. stãti aut̃ p̃cipit᷑ ut ad p̃dicationẽ ꝓficisci debeat.
Adhuc enĩ nobis in infirmitatis confusione iacentib p̃¬
beri ñ debet auctoritas p̃dicationis: s cũ iã in bono o¬
pere surgimꝰ. cũ iã recti stare cȩperimꝰ. dignũ ẽ ut
ad luerandos alios in p̃dicatione mitti debeamus. Stans gͦ
ꝓph̃a uisionẽ spiritalẽ iudit & cecidit: cadens uͦ iã moni¬
tionis uerbũ suscepit ut surgeret: surgens aut̃ p̃ceptũ
audiuit ut p̃dicaret. Nã qui adhuc ex suꝑbiȩ uertice sta¬
mus: cũ iã de ętͣuitatis timore. aliquid sentire cȩperimꝰ.
dignũ ẽ ut ad pęnitentiã cadamꝰ. Et cũ infirmitatẽ nrãm
subtilit᷑ cognoscentes humilit̾ iacemꝰ ꝑ diuini uerbi conso¬
lationẽ surgere ad fortiora oꝑa iubem᷑ & cũ iã in bonoꝵ

Expanded text:
um? sed sciendum, quia alia sunt, quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur, ut surgat; stanti autem praecipitur, ut ad praedicationem proficisci debeat. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis. Sed quum jam in bono opere surgimus, quum jam recti stare coeperimus, dignum est, ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Stans ergo Propheta visionem spiritalem vidit, et cecidit; cadens vero jam monitionis verbum suscepit, ut surgeret; surgens autem praeceptum audivit, ut praedicaret. Nam qui adhuc ex superbiae vertice stamus, quum jam de aeternitatis timore aliquid sentire coeperimus, dignum est, ut ad poenitentiam cadamus. Et quum infirmitatem nostram subtiliter cognoscentes, humiliter jacemus, per divini verbi consolationem surgere ad fortiora opera debemus; et cum jam in bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cordit᷑ clamabant. Gła in excelsis dõ: & in t̾ra pax hominib
bone uoluntatis. S si adhue p̃senti scło m̃te inheres. si adhi
t̾renis uoluptatib delectaris: amare ñ potes gaudia et¬
na quȩ audis. Cognosce gͦ in hoc uolumine uẽ qd̾ in eo scrip¬
tũ ẽ: atq ab animo ꝑtimorẽ expelle. qđ diligis: ut possis ex
iudicio carm̃ amare qđ legis. Ibi quippe sub unius dãpna¬
ti specie multitudo omĩs expͥmit᷑ reꝓboꝵ. cũ uoce uerita¬
tis dicit᷑. Ligatis pedib eiꝰ ac manib mittite eũ intene¬
bras exteriores. ibi erit fletꝰ & stridor dentiũ. Tune enĩre¬
ꝓbi in exteriores tenebras cadunt: ꝙ nunc in interiorib
sua se sponte deiecert̃. ut ueritatis lum̃ nec credendo nec bens

Expanded text:
pax hominibus bonae voluntatis . Sed si adhuc praesenti saeculo mente inhaeres, si adhuc terrenis voluptatibus delectaris, amare non potes gaudia aeterna quae audis. Cognosce ergo in hoc volumine vae quod in eo scriptum est, atque ab animo per timorem expelle quod diligis, ut possis ex judicio carmen amare quod legis. Ibi quippe sub unius damnati specie multitudo omnis exprimitur reproborum, cum voce Veritatis dicitur: Ligatis pedibus ejus ac manibus, mittite eum inbras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc enim reprobi in exteriores tenebras cadunt, quia nunc in interioribus sua se sponte dejecerunt, ut veritatis lumen nec credendo nec bene