comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦusq animã nr̃am tollis. si tu es xp̃c. dic
nob̃ palã. qͥd enĩ uesaniꝰ. quã ut magis¬
trum ueritatis iđo s animã tollere que¬
rerent᷑. quia ñ eis in credulis et contra¬
dicentib aꝑte suȩ maiestatis archana
reserauit: s ut scriptura ad monet.
sentiendo de illo in bonitate. et insim¬
plicitate cordis querendo illu: qm̃ in
uenit᷑ abhis qͥ ñ tẽptant illũ. apparet
aut eis qͥ fidem habent in illũ. Bicamꝰ
ẽẽ cognouimꝰ: daut qd̾ interim pia fi¬
de ueneram᷑. plena in fut᷑o uisione spe¬
culemur. Hȩc ẽ. et enim unica animȩ
nr̃e salus et uita: tuũ ꝑpetuũ uultu.
tuã cernere lucẽ. Nec dubitanolũ. qd̾
rogantes exaudit nos. quando qd̃ ipse
p̃cepit rogamꝰ: qd̾ dare ipse desiderat
intenta mente poscimꝰ. Quomͦ enĩ pie
supplicantib famulis negare credendꝰ
ẽ. dona: quȩ etiã rebellib ultra quam
petebant aꝑire ñ renuit: Qui cũ illũ
au homo xp̃c eẽt int̾rogarent: ipse eiᷤ

Expanded text:
tollis? si tu es Christus, dic nobis palam. Quid enim vesanius quam ut magistrum veritatis ideo sibi animam tollere quererentur, quia non eis incredulis et contradicentibus aperte suae majestatis arcana reseraverit? Sed, ut Scriptura admonet, sentiendo de illo in bonitate, et simplicitate cordis quaerendo illum. Quoniam invenitur ab iis qui non tentant illum; apparet autesse cognovimus, da ut quod interim pia fide veneramur, plena in futuro visione speculemur. Haec est etenim unica animae nostrae salus et vita, tuum perpetuum vultum, tuam cernere lucem. Nec dubitandum quia rogantes exaudiet nos, quando quod ipse praecepit rogamus: quod dare ipse desiderat, intenta mente poscimus. Quomodo enim pie supplicantibus famulis negare credendus est dona, quae etiam rebellibus ultra quam petebant aperire non renuit? Qui cum illum an homo Christus esset interrogarent, ipse eis
Abbreviated transcription (Latin):
no iustũ. et de theloneario discipłin fec̃:
quẽ etiã ꝓficientib eiꝰdem gr̃ȩ increm̃¬
na fieri disposuit. ut nullum enor
rum a sꝑanda uenia reuocaret: cum
hc̃ tantis mundi nexib ab solutũ. tam
celestẽ factu conspiceret: ut cõmunica¬
to cũ angłicis sp̃ib uocabulo. eu̾głista

Expanded text:
no justum, de telonario discipulum fecit: quem etiam proficientibus ejusdem gratiae incremeprovidentia superna fieri disposuit, ut nullum enormrum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelis
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ quoq cemeritatẽ qui sͥ laqueos
mortis ꝑabant redarguit. manifeste¬
insinuans. quia stultissime de eiꝰ ꝑdi¬
tione dolis agerent. qͥ uitã clare poss&e
ĩmortalem: cui nemo raꝑet aliquem
de his quos suos eẽ ante scła p̃nosset.
S ne hȩc loquendo suã uideret᷑ głiam
querere: totã suã potentiã ad patris
głiam refert. cũ subiuugit. Pat̃ mĩs

Expanded text:
eorum quoque temeritatem qui sibi laqueos eorum quoque temeritatem qui sibi laqueos mortis insinuans quia stultissime de ejus perditione dolis agerent, qui vitam dare posset immortalem, cui nemo raperet aliquem de his quos suos esse ante saecula praenosset. Sed ne haec loquendo suam videretur gloriam quaerere, totam suam potentiam ad Patris gloriam refert, cum subjungit: Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
martyres ocłis insipientiũ mori: uisi
sunt ꝑire. cu mortalẽ uitã diuersis pę¬
narum generib subacti amiterent.
S ñ ꝑibunt in ȩt̃num. Non uidebun
mortẽ in et̃num: qͥ mox soluti carcere
cirinis. debita suo certamini p̃mia sorti¬
unt᷑. De quib ad huc apte subdit᷑. Non
npiet eas qͥd quã de manu mea. Nitebã¬
tus qͥppe ꝑsecutores impii raꝑe pios xͥ
cõfessores de maini eiꝰ: quando ut eos ad
negacdam fidem tormentis cogebant. uit
animas eoꝵ alienas redderent a xp̃o: uł
amorientib uicti nichilominꝰ exanima¬
ta eoꝵ corꝑa. aut in aqͥs dissoluenda aut
i ignẽ cõburenda iac tabant: ut quasi
xp̃o resuscitandi ea. facultatẽ tollerent.
S nemo rapiet eas de manu eiꝰ euisicut
ipse alibi ait. omĩa tradita st̃ a patre:
quia et certantes ut uincant ad iuuat:
et uictores ut ꝑpetuo regnent coronat.
et eisdem etiã carnẽ inqua certauert̃
ĩmortalẽ suo tp̃re reddit. Quib uerbis

Expanded text:
martyres oculis insipientium mori, visi sunt perire, cum mortalem vitam diversis poenarum generibus subacti amitterent: sed non peribant in aeternum, non videbant mortem in aeternum: qui mox soluti carcere carnis, debita suo certamini puntur. De quibus adhuc aperte subditur: Non rapiet eas quisquam de manu mea . Mittebant quippe persecutores impii rapere pios Christi confessores de manu ejus, quando vel eos ad negandum fidem tormentis cogebant, ut animas eorum alienas redderent Christo, vel morientibus victi, nihilominus exanimata eorum corpora, aut in aquas dissolvenda, aut in ignem comburenda jactabant; ut quasi Christo resuscitandi eam facultatem tollerent. Sed nemo rapit eos de manu ejus, cui, sicut ipse alibi ait: Omnia tradita sunt a Patre meo , quia et certantes ut vincant adjuvat, et victores ut perpetuo regnent coronat; et eisdem etiam carnem in qua certaverunt immortalem suo tempore reddet. Quibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
intate ex tẽpore in carnationis accepit. ẜ
nemo pot̾ raꝑe de manu patris mei.
Sup̃de ouib dicit. ñ rapiet eas quisquam
de manu mea: et nc̃ subiungit. et nemo
pot̾ iaꝑe de manu patͥs inei. aꝑte dans
intelligi. unã atq indissimilẽ ẽẽ manũ.
hoc ẽ. uirtutẽ suã et paiͥs: atq ido. xp̃m¬

Expanded text:
nitate ex tempore incarnationis accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. Supra de ovibus suis dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea; et nunc subjungit: Et nemo potest rapere de manu Patris mei; aperte dans intelligi unam atque indissimilem esse manum, hoc est, virtutem suam et Patris, atque ideo
Abbreviated transcription (Latin):
estu. Credebant gͦ xp̃m de stirpe dã
nasciturũ: et regẽ cȩteris omĩbi excel¬
lentiorẽ ẽẽ uenturũ. Qua etiã demen¬
deret. cogitabant eũ tradere potestati
p̃sidis puniendũ: quasi contra augus¬
tum repugnans. illicitũ sͥ usurparet
sum temꝑauit suũ: ut et calũpniatoꝵ
ora concluderet: et quia. xp̃c ẽ. fidelib
aꝑta uoce ꝓderet. Illi enĩ de homine
xp̃o querebant: ipse aut̃ diuinitatis
suȩ qua ȩqualis ẽ. patri palã mist̾ia
narrat. Cireumdemꝰ gͦ et nos eũ fr̃s¬
uiĩ. non sic̃ iudes insidiis appeten¬
do: s ut fidelissiã domꝰ eiꝰ placidam

Expanded text:
m de stirpe David nasciturum, et regem caeteris omnibus excellentiorem esse venturum; qua etiam demenderet, cogitabant eum tradere potestati praesidis puniendum, quasi contra Augustum repugnans, illicitum sibi usurparesum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia Christus est fidelibus aperta voce proderet. Illi enim de homine Christo quaerebant, ipse autem divinitatis suae qua aequalis est Patri, palam mysteria narrat. Circumdemus ergo et nos eum, charissimi, non sicut Judaei insidiis appetendo, sed ut fidelissima domus ejus p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓseliti id ẽ aduenȩ de gentib quotqͦt
in popło isrł tc̃ inueniri poterant
deuota fide cõpleuert̃: s et rex poten¬
tissimꝰ tyri conductus a salomone. com¬
modatis artificib et ligniꝰ gratantissime
niuit: quia nimirũ ante in carnatiosse
At pꝰquã ille in ea qua natꝰ ẽ. et passus
carne. resuscitatꝰ a mortuis. et exaltatꝰ ẽ
ad edificationẽ domꝰ illiꝰ accepta ab eo
ꝓmissione donoꝵ celestiũ gaudens
accucurrit. Eunto gͣ ipse cõnditor et
redemptor . ñr. de constructione sue
citata ẽ. lectione sc̃i eu̾głii dicat.: audiamꝰ.
Nonẽ arbor bona quȩ facit fructꝰ males.
neq arbor. mala faciens fructũ bonum.
Bonas gͦ arbores. et bonos harũ fr̃uetꝰ.
inconstructionẽ siue ministeriũ suitẽ¬
pli. rex sapiens querit. At uͦ malȩ ar¬
boris qͥ sit finis: idem alibi docet di¬
cens. Omĩs arbor quȩ ñfacit fructuor
bonũ: excidet᷑ et inign̾e mittet᷑. Ar¬
bores nãq hoĩes: fructꝰ aũt oꝑa dicit

Expanded text:
ti, id est, advenae de gentibus quotquot in populo Israel tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et rex potentissimus Tyri conductus a Salomone, commodatis artificibus et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem At postquam ille in ea qua natus et passus est carne, resuscitatus a mortuis, et exaltatus esad aedificationem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudens accurrit. Quid ergo ipse Conditor et Redemptor noster de constructione suae citata est lectione sancti Evangelii dicat, audiamus. Non est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas ergo arbores, et bonos harum fructus in constructionem sive ministerium sui templi rex sapiens quaerit. At vero malae arboris quis sit finis, idem alibi docet, dicens: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Arbores namque homines,
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Ego et pat̃ unũ sumꝰ. Unũ inqͥt
sumꝰ: una nob̃ substantia: una ẽ diuinitas:
una et̾̃nitas: ꝑfecta equalitas: dissimili¬
tudo nulla. Quib ꝓfecto uerbis. non p̃¬
sentẽ solummꝰ iuđoꝵ questionẽ. qua
s etiã hereticoꝵ ꝑfidiam quã futuram
p̃uidit. quantũ sit erecranda monstra
unũ sumꝰ: manifeste patet᷑. quia unũ
cũ dõ patre substantialit̾ homo pur
quit et pat̾ unũ sumꝰ. Quis enĩ n facile
iudit. quia nulla creat᷑a unũ cũ illo qui
omĩa creauit naturalit᷑ existere possit:

Expanded text:
et Pater unum sumus. Unum, inquit, sumus; una nobis substantia, una est divinitas, una aeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Quibus profecto verbis non praesentem solummodo Judaeorum quaestionem, qua sed etiam haereticorum perfidiam, quam futuram praevidit, quantum sit exsecranda monstravunum sumus; manifeste patet quia unum cum Deo Patre substantialiter homo purus quit, et Pater unum sumus. Quis enim non facile viderit quia nulla creatura unum cum illo qui omnia creavit naturaliter existere possit?
Abbreviated transcription (Latin):
sermoquẽ dix̃. et qm̃ abundabit ini¬
quitas. refrigescet caritas multoꝵ:
Sic ctiã subiequent᷑ aꝑte denuntiat.
dicens. Cireumndederunt gͦ eum iude:
et dicebant. Quousq animã nr̃ãm tollis:
Si tu es xp̃c: dic nob̃ palam. Non enim
hȩc ueritatẽ fidĩ querendo: s illiquẽ
int̾rogabant insidiando et calĩr nias
struendo dicebant. Xp̃m namq quem
fides orthodoxa uerum dm̃. uerĩi confite¬
tur et hominẽ. illi purũ tantummͦ ho¬
minẽ futurũ. ñ aut̃ et dm̃ eẽ credebant:
memores uidelicet. quia de humanitate
illiꝰ. iurauit dñs dauid. de fructu uentͥs
tiꝰ sedere suꝑ sedem suam: s obliti qđ
ipse de sua diuinitate ꝑ eundẽ daud

Expanded text:
sermo quem dixit: Et quoniam abundavit inisermo quem dixit: Et quoniam abundavit iniquitas, refrigescet caritas multorum . Sicut subsequenter aperte denuntidicens: Circumdederunt ergo eum Judaei, et dicebant: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non enim haec veritatem fidei quaerendo, sed illi quem interrogabant insidiando, et calumniam struendo dicebant. Christum namque, quem fides orthodoxa verum Deum, verum confitetur et hominem, illi purum tantummodo hominem futurum, non autem et Deum esse credebant: memores, videlicet, quia de humanitate illius juravit Dominus David de fructu ventris ejus sedere super sedem suam; sed obliti quod ipse de
Abbreviated transcription (Latin):
ac sapientissimꝰ ad orandũ stare solebat:
quantomagis penetralia cordiũ nr̃oꝵs
inuisere atq illustrare desidat: si tam
ea porticu ẽẽ salomonis. hoc ẽ. si ea ti¬
morẽ suũ qd̾ ẽ. iniciũ sapientiȩ hab̃e
ꝑspexerit: Neq enĩ putandum ẽ.
quia domꝰ solummͦ in qͣ ad orandum
ut ad mysteria celebranda conuenimꝰ
templũ sit dñi: et ñ ipsi qͥ innoĩe dñi
conuenimꝰ. multõ ampliꝰ templum eiꝰ
appellem᷑ et simꝰ: cum manifeste dicat
ambulabo. Sigͦ templũ dĩ sumꝰ: cu¬
remꝰ sollerter: et bonis satagamꝰ ac¬
tib ut ineode suo tẽplo sepiꝰ ipse et
uenire. et mansionẽ facere dignet᷑.
Caueamꝰ hyemis exemplũ: ne uideli¬
cet corda nr̃a dñs ad ueniens a caritatis
ardore torpentia reꝑiat: idoq ea citꝰ
auersatꝰ relinquat. Quid enĩ ꝑti nuit
ad eũgłistam hyemis tempꝰ cõmemo¬
brumaliũ: et quia plurimis eoꝵ qͦs
tẽ in templo imienit. congruebat

Expanded text:
ac sapientissimus ad orandum stare solebat, ac sapientissimus ad orandum stare solebat, quanto magis penetralia cordium nostrorum invisere atque illustrare desiderat si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est, si ea timorem suum, quod est initium sapientiae, habere perspexerit: neque enim putandum est quia domus solummodo in qua ad orandum vel ad mysteria celebranda convenimus, templum sit Domini; et non ipsi, qui in nomine Domini convenimus, multo amplius templum ejus et appellemur et simus; cum manifeste dicat ambulabo . Si ergo templum Dei sumus, curemus solerter, et bonis satagamus actibus, ut in eodem suo templo saepius ipse et venire et mansionem facere dignetur. Caveamus hiemis exemplum, ne videlicet corda nostra Dominus adveniens a caritatis ardore torpentia reperiat, ideoque ea citius adversatus relinquat. Quid enim pertinuit ad evangelistam hiemis tempus commemobrumalium? Et quia plurimis eorum quos tunc in templo invenit, congruebat
Abbreviated transcription (Latin):
fĩs ꝑmi: quia facta st̃ encenia
in ierosolimis. Encenia aũt
liocabantur sollemnia dedicationis
tẽpli. quȩ popłs dĩ ex antiqua patrum
tditione ꝑ annos singłos celebrare con¬
sueuerat: quoꝵ uestigia nos hodie uyx¬
ta morẽ xp̃iani orbis sequentes. annuã
dedicationis ȩccłiȩ nr̃ȩ diem diumis
laudib et ugiliis studuimꝰ agere sollem¬
nem. Et hanc nob̃ festiuitatẽ eo maio¬
re deuotione celebrare oportet. qͦ etiã
redẽptori nr̃o gratissimã ẽẽ cognouimꝰ:
ad eo ut in illa ipse in tempłũ ingredi.
et sermonẽ facere ad popłm. ac diuini¬
tatis suȩ sacram̃ta pandere dignatꝰ sit.
facta sunt inqͥt encenia in ierosoluis:
et hiemps erat. Et ambulabat iħc in
templo: inporticu salomonis. Si gͦ¬
sanguis brutoꝵ animaliũ offerebat᷑:¬
multomagis nr̃am orationis domũ
ubi carnis ipsiꝰ ac sangiunis sacrasnta
celebrant᷑ uisitare gaudebit. Si ꝑ ãbula
mortalis ac t̾renus quãuis potentissimꝰ

Expanded text:
issimi, quia facta sunt encaenia in Hierosolymis. Encaenia autem vocabantur solemnia dedicationis templi, quae populus Dei ex antiqua Patrum traditione per annos singulos celebrare consueverat. Quorum vestigia nos hodie juxta morem Christiani orbis sequentes, annuam dedicationis ecclesiae nostrae diem divinis laudibus et vigiliis studuimus agere solemnem. Et hanc nos festivitatem eo majore devotione celebrare oportet, quo eam Redemptori nostro gratissimam esse cognovimus, adeo ut in illa ipse templum ingredi, et sermonem facere ad populum, ac divinitatis suae sacramenta pandere dignatus sit. Facta sunt, inquit, encaenia in Hierosolymis, et hiems erat, et ambulabat Jesus in templo, insanguis brutorum animalium offerebatumulto magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit. Si perambulamortalis ac terrenus, quamvis potentissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
lica regułã disserat. distinguat a cre¬
atore creat᷑am. eo quod manifestet᷑
uaritate mendacioꝵ tanꝗͣ. lep̃ ca¬
ruisse: et tam̃ ingratꝰ sit dõ et dño
mundatori suo. quia elatꝰ suꝑbia
grãrum agendarũ pia humilitate
ñ sternitur : similisq efficit᷑ eis de
cognouisse. ostendit quidẽ a lep᷑
fuisse mundatos: s tñ statim accr¬
sat ingratos. E ait illi. Surge uade¬
quia fides tua te salũui fecit. Qui de¬
uotꝰ ante dñm cecidit. surgere et ire
p̃cipitur: quia qͥ infirmitatẽ suam
subtilit̾ cognoscens humilit̃ iacet:
ꝑ diuini uerbi consolationẽ sugere
ad fortia oꝑa. et crescentib cõtidie
meritis ad ꝑfectiora passim ꝓficere
iubet᷑. Si aut fides saliũi fecit eum
quẽ ad agendas saluatori et emun¬
hȩc lectio suꝑiori. ea ratione coniun¬
gitur: qd̾ ibi fidẽ ꝑ humilitatem
augeri debere ꝑabola data decernit᷑:
bic̃ aut̃ manifestꝰ ipsis reb ostendit᷑.

Expanded text:
licae regulam disserat, distinguat a Crelicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade; fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur; quia qui infirmitatem suam subtiliter cognoscens humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emunhaec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere parabola data decernitur; hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
fulsit. Duo denarii sunt duo testam̃¬
ta: in quib et̃ni regis nr̃i imago con¬
tinet᷑. finis enĩ legis. xp̃c. Qui alta die
illis sensũ ut intelligerent scripturas.
Alta die stabulariꝰ denarios quoꝵ pre¬
cio uulneratũ curaret accipit: quia
sp̃c sc̃s adueniens docuit apłos omnẽ
ueritate: qͦ gentib erudiendis in sta¬
re.atq eu̾głm p̾dicare sufficerent.
Et quodẽq suꝑ erogãueris: ego cũ redie¬
ro redolam tͥ. Suꝑ erogat stabularius:
qͦd in duob deuariis non accepit. cum
dicit apts. De uirginib aũt p̃ceptum
dnuĩ non habeo: consilium autem do.
Itemq et dñs orolinauit his qͥ eugłiuo
annuitiant de eugłio uiuere: s n usi
sumꝰ hac potestate: ne quẽ ur̃m graua

Expanded text:
fulsit. Duo denarii sunt duo Testamefulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die illis sensum ut intelligerent Scripturas. Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret, accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem, quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi. Supererogat stabularius quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do. Itemque et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant de Evangelio vivere; sed non usi sumus hac potestate, ne
Abbreviated transcription (Latin):
marũ sunt foliis contexta: cum in
defectiuã ȩ t̃nȩ retͥbutionis memoriã.
puro in corde retinent. Et bene turba
quãuis reliquias dñici prandii non
caꝑet. manducasse tam̃ et sat᷑ata
eẽ narrat᷑: quia sunt ñnulli. qͥ et si
omĩa sua relinquere nequeunt. neq
explere hoc qd̾ de uirginib dicit᷑.
qͥ potest caꝑe capiat. cet̾um huius¬
modi tam̃ esurientes et sitientes ius¬
ticiam saturant᷑: cum audiendo
mandata legis dĩ. ad uitã ꝑueniunt
ȩternã. Erant aut̃ qͥ mandaca uer̃t
qͣsi .iiiͦi. milia: et dimisit eos. Bene
euglicis se

Expanded text:
marum sunt foliis contexta, cum in marum sunt foliis contexta, cum in defectivam aeternae retributionis memoriam puro in corde retinet. Et bene turba quamvis reliquias dominici prandii non caperet, manducasse tamen et saturata esse narratur. Quia sunt nonulli qui etsi omnia sua relinquere nequeunt, neque explere hoc quod de virginibus dicitur: Qui potest capere capiat , caeteraque hujusmodi, tamen esurientes et sitientes justitiam saturantur, cum audiendo mandata legis Dei, ad vitam perveniunt aeternam. Erant autem qui manducaverunt quasi quatuor millia, et dimisit eos. Bene elicis se
Abbreviated transcription (Latin):
ginentis. septẽ sportas. Qd turbis
satͤatis suꝑat. apti sustollunt. et
septẽ sportas implent: quia sunt
altiora ꝑfectiois p̃cepta. uł potius
exortamenta et consilia quȩ genera¬
lis fideliũ multitudo. nequit ser¬
uando et implendo attingere:
quoꝵ erecutio illos ꝓpͥe respicit: qui
dĩ conu̾sationẽm. mentis atq oꝑis sub¬
limitate transcendt᷑. qualib dicitur.
Siuis ꝑfẽctꝰ esse. uade uende omnia
quere me. Unde bene sporte quib
dñcoꝵ sunt condita fragm̃ta ciboꝵ.
ꝓpt septiformem sp̃c gratiã. septem
fusse memorant᷑. Nam quia sporte.
iunco et palmarũ foliis solent contexi:
merito in sc̃oꝵ significatiõe ponunt᷑.
Iuncꝰ quippe suꝑ aquas nasci c̃sueuit.
Palma uͦ. uictrice ornat manu. Et
iunceis uasis reste cõꝑantur electi:
cũ radice cordis. ne forte ab amore ȩt̃¬
nitatis arescat. in ipso uite fonte col¬
locant. Assimilant᷑ et eis quȩ de pal¬

Expanded text:
gmentis septem sportas. Quod turbis gmentis septem sportas. Quod turbis saturitatis superat, apostoli sustollunt, et septem sportas implent, quia sunt altiora perfectionis praecepta vel potius exhortamenta et consilia, quae generalis fidelium multitudo nequit servando et implendo attingere. Quorum exsecutio illos proprie respicit, qui Dei conversationem mentis atque operis sublimitate transcendunt, qualibus dicitur: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia c. Unde bene sportae, quibus dominicorum sunt condita fragmenta ciborum, propter septiformem spiritus gratiam, septem fuisse memorantur. Nam quia sportae junco et palmarum foliis solent contexi, merito in sanctorum significatione ponuntur. Juncus quippe super aquas nasci consuevit, palma vero victricem ornat manum. Et junceis vasis recte comparantur electi, cum radicem cordis, ne forte ab amore aeternitatis arescat, in ipso vitae fonte collocant. Assimilantur et eis quae de pal
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo suȩ uł uitȩ p̾buere. uł mor¬
tif. Et manducauert̃ et satati suNs.
Manducant de panib dñi ac pisci¬
bus et saturant᷑: qͥ audientes u̾ba
dĩ et exempla intuentes. ad ꝑfectũ
uite correctioris ꝑhȩc excitari. atq
exurgere festinant. Quib apte con¬
gruit illud psalmistȩ. Edent pau¬
ꝑes et saturabunt᷑ : et laudabunt
dñm qͥ requirunt eũ: uiuet cor eo
Audient humiles uerbũ dĩ et fa¬
cient: et ad laudẽ non suã s suꝑni
largitoris cuncta quȩ bene gerens
referent. Unde merito ad uitã
int̾ioris hoĩs eternã. ut pote pa¬
ne uitȩ sat᷑ati ꝑuenient. Lui con¬
tra tardis auditorib ꝑ ꝓħam exp
rati . Oanducant nãq et ñ saturã¬
tur. qui pane uerbi dĩ audiendo
degustant: s ñ faciendo quȩ au¬
diunt: nichil ex his int̾ne dulce¬
dinis. qͦ cor ipsoꝵ confirmetur. in
uentre memorie recipiunt. Et
sustulerunt qͦd suꝑauerat de fra¬

Expanded text:
exemplo suae vel vitae praebuere vel morexemplo suae vel vitae praebuere vel mortis. Et manducaverunt, et saturati sunt. Manducant de panibus Domini ac piscibus, et saturantur, qui audientes verba Dei, et exempla intuentes, ad profectum vitae correctionis per haec excitari atque assurgere festinant. Quibus apte congruit illud Psalmistae, Edent pauperes, et saturabuntur, et laudabunt Dominum; qui requirent eum, vivet cor eorAudient humiles verbum Dei, et facient, et ad laudem non suam, sed superni largitoris cuncta quae bene gerunt referent. Unde merito ad vitam interioris hominis aeternam, utpote pane vitae saturati, pervenient. Cui contra tardis auditoribus per propherati . Manducant namque, et non saturantur, qui panem verbi Dei audiendo degustant, sed non faciendo quae audiunt, nihil ex his internae dulcedinis, quo cor ipsorum confirmetur, in ventrem memoriae recipiunt. Et sustulerunt quod superaverat de fra
Abbreviated transcription (Latin):
nec erat magistris deficientib qui
eis scripture archana patefaceret :
eosq ad uiam ueritatis instituerit.
Acceptis aut ad fr̃angendũ panib
dñs grãs agit: ut eis ipse quantũ
de salute generis humani ẽgaude¬
at. ostendat. et nos ad agendas dõ¬
semꝑ ołõ grãs informet: cũ uł t̾reno
pane carnem. uł animã cȩlesti. suꝑna
grã largiente reficimꝰ. Et habebans
piscicłos paucos: et ipsos benedir̃.
et iussit apponi. Sim panib .uii.
scriptura noui testam̃ti designat᷑.
mentiũ epulas inuenimꝰ: quid u
piscictis quos benedicens parit̃ dñs
turbe iussit apponi. ÷ scõs accipimꝰ
illiꝰ temꝑis quo eadem ẽ condita sc̃p¬
tura. uł quoꝵ ipsa script᷑a fidẽ uitã
et passiones continet: Qui de tur¬
bulentis huiꝰ scłi fluctib erepti. ac
Auaina benedictione consecran:
refestiossẽ nob̾ interip̃ ne in husꝰ¬
mundi transeuntis excursu deficiam᷑.

Expanded text:
nec erat magistris deficientibus qui nec erat magistris deficientibus qui eis Scripturae arcana patefaceret, eosque ad viam veritatis instrueret. Acceptis autem ad frangendum panibus Dominus gratias agit, ut et ipse quantum de salute generis humani congaudeat ostendat, et nos ad agendas semper Deo gratias informet, cum vel terreno pane carnem, vel animam coelesti superna gratia largiente reficimus. Et habebant pisciculos paucos, et ipsos benedixit, et jussit apponi. Si in panibus septem scriptura novi testamenti designatur, mentium epulas invenimus, quid in pisciculis quos benedicens pariter Dominus turbae jussit apponi, nisi sanctos accipimus illius temporis, quo eadem est condita Scriptura, vel quorum ipsa Scriptura fidem, vitam, et passiones continet? Qui de turbulentis hujus saeculi fluctibus erepti, ac divina benedictione consecrati, refectionem nobis intermundi transeuntis excursu deficiamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tinebat. Et accipiens sept̾ẽ panes.
grãs agens fregit: et olabat discpłis
suis ut apponerent. Et apposuer̃
turbȩ. Dñs accipiens panes dabat
discipłis. ut ipsi acceptos turbȩ ap¬
ponerent: quia sp̃alis dona scientiȩ
tͥbuens apłis. ꝑ eoꝵ ministerium
uoluit ȩccłiȩ suȩ ꝑ orbẽ uitȩ ciba¬
ria distribu. Qd̾ aũt freg̾̃ panes
qͦs discipłis daret ꝑtionẽ desig¬
nat sacram̃toꝵ. quib ad ꝑpetuam
salutẽ nutͥendus erat mundꝰ. Cum
enĩ ait ipse dñs. et nemo noũ filiũ
nisi pat. neq patrẽ quis nouit nͥ filiꝰ.
et eui uoluerit filiꝰ reuelare: qͥd. nͥ
panẽ uite nob̃ ꝑ se aꝑiendũ de mois¬
trauit. ad euiꝰ uit̾iora cernenda. ꝑ
nos ipsos penet̾re nequimꝰ : sui con¬
tra ꝓpħa miserabisẽ quoꝵdã famem
deplorans. aiebat. Par̾uli quesierus
panẽ: nec erat qͥ frangeret eis. Qđ ẽ
aliis uerbis dicere. Indocti quesier̃
pabusũ uerbi dĩ. quo ad uirtutem
bone opationis conualescerent refici

Expanded text:
em panes, gratias agens fregit, et dabat discipulis suis, ut apponerent, et apposuerunt turbae. Dominus accipiens panes dabat discipulis suis, ut ipsi acceptos turbae apponerent, quia spiritalis dona scientiae tribuens Apostolis per eorum ministerium voluit Ecclesiae suae per orbem vitae cibaria distribui. Quod autem fregit panes, quos discipulis daret, apertionem designat sacramentorum, quibus ad perpetuam salutem nutriendus erat mundus. Cum enim ait Dominus ipse: Et nemo novit filium nisi Pater, neque patrem quis novit nisi filius, et cui voluerit filius revelare, quod nisi panem vitae nobis per se aperiendum demonstravit, ad cujus interiora cernenda per nos ipsos penetrare nequimus, cui contra Propheta mirabilem quorumdam famem deplorans aiebat, parvuli petierunt panem, nec erat qui frangeret eis. Quod est aliis verbis dicere, indocti quaesierunt pabulum verbi Dei, quo ad virtutem bonae operationis convalescerent refici,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ: si ierosolimitȩ qui. ñ sac̾dos.
gente. umo in eade urbe nati et
nutͥti: s externe gentis acola. quia
magis misertꝰ est᷑ factus ẽ ꝓximus.
S r ftiore aũt intellectu. q̃m nemo
magis ẽ ꝓximꝰ quã qͥ uulnera nr̃a
curauit. diligamꝰ eũ quasi dñm dm̃
nr̃m : diligamꝰ quasi ꝓximũ. Nichil

Expanded text:
ximum, sicut Hierosolymitae civi, non sacerdos, mo in eadem urbe nati et nutriti, sed externae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis est proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus cum quasi Dominum Deum nostrum, diligamus quasi proximum: ni
Abbreviated transcription (Latin):
cce quidã legis ꝑitꝰ surrexit.
temptans iħm et dicens. Ma¬
gister qͥd faciendo uitã et̃¬
nam possidebo: Legis ꝑitꝰ qͥ de uita
eterna dñm tẽptans int̾rogat: occasi¬
onẽ ut reor. tẽptandi de ipsis dñi ser¬
monib sũpsit ubi ait. Baudete au¬
qd̾ noĩa ur̃a scripta st̃ in cęlis. S ipsa
sua tẽptatione declarat. quã uera sit
illa dñi confessio. qua pat loquitur.
qd̃ abscondit. hȩc a sapientib et pry¬
dentib: et reuela  ea paruulis.
At ille dixit ad eũ. In lege qͥd scͥptu
est: Quomͦ legis: Ille respondens dix̃.
Diliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde

Expanded text:
cce quidam legisperitus surrexit, tentans eum dicens: Magister, quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est, quomodo legis? Ille respondens dixit: Diliges Dominum Deum tuum ex
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to: ipsam quoq terrã ac ficul¬
tates tẽꝑales. derelinquere p̃cipim᷑.
Uł certe quia mons in quo turba
añicis panib reficiebat. altitudinẽ
ut sup̃ diximꝰ redẽptoris nr̃i signifi¬
cat: ibi suꝑ fenũ: hic suꝑ terrãm re¬
ficit᷑. Ibi enĩ celsitudo xp̃i ꝓpt̃ carna¬
les hoiẽs. et ierłm terrenã. carnali
spe et desidio tegitur: hic autẽ re¬
mota omĩ cupiditate carnali. con¬
uiuas noui testam̃ti spei ꝑmnanen¬
us firmamentũ tanꝙͣ ipsiꝰ montis¬

Expanded text:
testamento ipsam quoque terram ac facultestamento ipsam quoque terram ac facultates temporales derelinquere praecipimur, vel certe, quia mons in quo turba Dominicis panibus reficiebatur, altitudinem, ut supra diximus, redemptoris nostri significat, ibi super fenum, hic super terram reficitur. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Jerusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur; hic autem remota omni cupiditate carnali convivas novi testamenti, spei permanentis firmamentum tan
Abbreviated transcription (Latin):
uert ad illũ: quia legis et ꝓpħarum
erant litt̾is edocti de illo. Credentes
monum̃tis. de eꝰ erant fide p̾moniti. fuiit¬
Et int̾rogauit eos. Quot panes habe¬
tis: Qui dixer̃t. Septem. Bene .uii.
paues in mi sterio noui testam̃ti
ponunt᷑. in qͦ septiformis grã sp̃e sc̃i
pleniꝰ fidelib cunctis. et credenda
reuelat᷑. et credita dat᷑. Neq ordeacei
fuisse ꝓdunt᷑. sic̃ illi qͥnq de qͥb qͥnq
St̃ hominũ milia sat᷑ata: ne it̾um sic̃
in lege uitale aĩȩ alimentũ. corꝑalib
sacram̃tis obte geret᷑. Ordeiser enim
medulla. tenacissima palea regitur
Et p̃cepit turbe discubere suꝑ terram.
Supra ii refectione qͥnq panu. turba
suꝑ fenũ uiride discubebat. Nc̃ ubi
septẽ panib reficienda ẽ. supͣ terram
ddiscũbere p̃cipitur: quia ꝑ scͥpt᷑am
legis. carnis desidã calcare et cõpm̾e
iubem̃. Omĩs enĩ caro fenũ: et omĩs
głia eiꝰ tanquã flos feni. In nouo aut̃

Expanded text:
unt, quia legis et prophetarum erant litteris edocti de illo. Credentes monumentis de ejus erant fide praemoniti. Et interrogavit eos: Quot panes habetis? Qui dixerunt, Septem. Bene septem panes in mysterio Novi Testamenti ponuntur, in quo septiformis gratia Spiplenius fidelibus cunctis, et credenda revelatur et credentibus datur. Neque hordeacei fuisse produntur, sicut illi quinque de quibus quinque sunt hominum millia saturata, ne iterum sicut in lege vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur, hordei etenim medulla tenacissima palea tegitur. Et praecepit turbae discumbere super terram. Supra in refectione quinque panum turba supra fenum viride discumbebat, nunc ubi septem panibus reficienda est, supra terram discumbere praecipitur, quia per scripturam legis carnis desideria calcare et comprimere jubemur. Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni. In novo autem
Abbreviated transcription (Latin):
Misticȩ hoc miracło de signat᷑. quod
uiã scti p̃sentis alit in columes tͣnsire
nequimꝰ: nͥ nos grã redẽptoris ur̃i.a
lim̃to su uerbi reficiat. Hoc uͦ typicȩ
int̾ hanc refectionẽ. et illã quinq
panũ ac duoꝵ pisciũ distat: qd ibi

Expanded text:
autem hoc miraculo designatur, quod viam saeculi praesentis aliter incolumes transire nequimus, nisi nos gratia redemptoris nostri alimento sui verbi reficiat. Hoc vero typice inter hanc refectionem, et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacerdos quidã descendet eadem
ua: et uiso illo p̃teriuit. Similiter
et leuita cũ esset locum. et uideret
cum: ꝑtransiit. Sacerdos et leuita qͥ uiso
saucio transiert̃. sacerdotiũ et ministe¬
riũ ueteris testam̃ti ẽ: ubi ꝑ legis decre¬
ta. mundi languentis uulnera monstra¬
ri tantu. non aut̃ curari poterant: qr
inpossibile erat ut apłs ait: sanguine
uituloꝵ. agnoꝵ. et hircoꝵ auferri pec¬
cata. Samaritanꝰ aut̃ quida it faciens
uenit secus eũ: et uidens eũ. miscđia
motꝰ ẽ. Samaritanꝰ qui int̾pretat᷑ cus
tos. dm̃ significat: cui rectissime ꝓpħa.
ne hos latrones possit incurrere sup¬
plicat. Custodi me uiquiens a laqueo
quẽ statuert̃ mͥ: et ab scandalis oꝑan¬
tiũ iniquitatẽ. Qui ꝓpt̾ nos homines.
et ꝓpt̾ nr̃am salutẽ descendens de cȩlo.

Expanded text:
ut sacerdos quidam descenderet eadem ut sacerdos quidam descenderet eadem via, et, viso illo, praeterivit. Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretos, Dominum significat cui rectissime Propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat: Custodi me, inquiens, a laqueo quem statuerunt mihi et a scandalis operantium iniquitatem; qui propter nos homines et propter nostram salut
Abbreviated transcription (Latin):
bonus apparet. Bimittite et dimit te¬
mini: date et dabit᷑ uob̃. Dimitt̾e nos
in iurias. dare beneficia iubet : ut et
nob̃ peccata dimittant᷑. et uita detur
et̾na. Qua sententia breuis: exumia.
cuncta que latissime de conuersando
cũ inimicis mandauerat. conp̃henden¬
do concludit. Mensurã bonã et confer¬
tam et coagitat᷑ã. et suꝑ effluentem:
dabunt in siñu ur̃m. Huic simile est
Qd̾alibi dicit: ut et ipsi recipiant uos
in ȩt̾na tab̃nacła. Non enĩ pauꝑes ipsi.
s xp̃c mercedẽ his qͥ elemosinam fecere
redditurus ẽ. Qũa tam̃ in sinum dare
dicunt᷑: quia ꝑmerendȩ illiꝰ ociasionẽ
dedere: cũ egentes misere uł imꝓbe
seuientes. fortioꝵ st̃ et colerati pati
entia. et benefic entia sustentati: et ad
ipsã aliquotiens fidẽ dulci grã ꝓuoca

Expanded text:
ur. Dimittite, et dimittetur, date et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi sed eximia cuncta, quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit. Mensuram bonam, et confertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. Huic simile est, quod alibi dicit: Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est. Quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et entia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem indulgentiae gra
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificatã suꝑ se qiuitatẽ siue domũ
diũ. idẽ. eccłiam in altũ bonoꝵ ex¬
tollit oꝑum. et cunctis manifestam
gentib erhibet: ipse hanc ab infimis
delectationib ab stractã. pane cęli
reficit: atq ad appetitũ suꝑnȩ suaus¬
tatis. dato pignore cibi sp̃alis accendit.
Misereor inquit suꝑ turbã. quia ecce
iam triduo sustinent me: nec haberz
qͦd manducent. Et si dimisero eos ie¬
iunos. in domũ suã. deficient in uia.

Expanded text:
ificatam super se civitatem sive domum Domini, id est Ecclesiam, in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato pignore cibi spiritalis accendit. Misereor, inquit, super turbam: quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent. Et si dimisero eos jejuno
Abbreviated transcription (Latin):
resurgendi a mortuis. atq in cȩlestibus
ꝑpetuo regnandi spem exemplumq p̃be¬
ret. Pro quib singłis reu̾si ad intuitum
piissimȩ dispensationis euis. głificemus
& laudemus ipsum dm̃ ac dñm nr̃m iħm¬

Expanded text:
resurgendi a mortuis, atque in coelestibus resurgendi a mortuis, atque in coelestibus perpetuo regnandi spem exemplumque praeberet. Pro quibus singulis reversi ad intuitum piissimae dispensationis ejus, glorificemus et laudemus ipsum Deum ac Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est ad illos. Discamus & nos fr̃s
qua nob pie subuenire dignatus est: ad
agendas semꝑ beneficiis eius gr̃as reuti.
Si etũ illi sola adhuc natiuitate eius cog¬
nita reu̾si sunt. głificantes & laudantes
dm̃. in om̃ib quȩ audierant & uiderant:
quanto magis oportet nos. qui totam incar¬
nationis eius seriem ex ordine cognouimꝰ.
qui sacram̃tis illius imbuti sumus. in om̃i¬
bus głam eius ac laude non solum u̾bis.
sed etiã factis p̃dicare: neq umquã obli¬
uisci. qđ ido ds homo natus est. ut nos ad
imaginẽ & similitudinẽ suȩ diuinitatis
renascendo reficeret: Ido nanq bapti¬
zatus est aqua: ut ad nr̃oꝵ ablutionẽ
scelerũ om̃ium fluenta fecundaret aqͣ¬
rum. Ido tẽptatus in heremo: ut uin¬
cendo tẽptatorem. nob̃ quoq uncendi
periciã uirtutẽq tribueret. Ido mortu¬
us: ut mortis destrueret imꝑium. Ido re¬
surrexit & ascendit in cȩlum: ut nobis

Expanded text:
dictum est ad illos. Discamus et nos, fradictum est ad illos. Discamus et nos, fraqua nobis pie subvenire dignatus est, ad agendas semper beneficiis ejus gratias reverti. Si enim illi, sola adhuc nativitate ejus cognita, reversi sunt glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, quanto magis oportet nos, qui totam incarnationis illius seriem ex ordine cognovimus, qui sacramentis illius imbuti sumus, in omnibus gloriam ejus ac laudem non solum verbo, sed etiam factis praedicare; neque unquam oblivisci quod ideo Deus homo natus est, ut nos ad imaginem et similitudinem suae divinitatis renascendo reficeret: ideo namque baptizatus est aqua, ut ad nostrorum ablutionem scelerum omnium fluenta fecundaret aquarum; ideo tentatus in eremo, ut vincendo tentatorem nobis quoque vincendi peritiam virtutemque tribueret; ideo mortuus, ut mortis destrueret imperium; ideo resurrexit et ascendit in coelum, ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tur ex te scm̃: uocabit᷑ filius dĩ. Lege¬
tat modũ natiuitatis eius. ñ nisi angło
reuelante potuisse cognosci: dicento
isaya. Generationẽ eius qͥs enartabit
Legerat. Et tu turris gregis nebulosa :
filiȩ syon usq ad te uenient: & ueniet
potestas pͥma regnũ filiȩ ierłm. aAudie¬
bat angłicas uͥtutes quȩ sunt filiȩ suꝑ¬
nȩ ciuitatis. apparuisse pastorib in loco
qui a conuentu pecoꝵ antiquitus turris
gregis uocabat᷑: & est uno miliario ad
orientẽ bethleem. ubi etiã nunc tria
pastoꝵ illoꝵ monum̃ta in ȩccłia mon¬
strant᷑. Nouerat tunc in carne uenisse¬
dñm. cui una & et̾na est cũ parro pote¬
stas: qui regnũ darer ȩccłiȩ filiȩ scilicet
cȩlestis ierłm. Conferebat gͦ naria ea
quȩ fienda legerar. cũ his quȩ iamfa¬
cta cognouit: non hȩc tam̃ are ꝓmens :
sed clausa seruans in corde. Et reu̾si st̃
pastores. głificantes & laudantes dm̃
in om̃ib quȩ audietant & ud̾ant. sic̃

Expanded text:
tur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Legerat modum nativitatis ejus, non nisi angelo revelante, potuisse cognosci, dicente Isaia: Generationem autem ejus quis enarrabit ? Legerat: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion, usque ad te veniet, et veniet potestas prima, regnum filiae Jerusalem . Audiebat angelicas virtutes, quae sunt filiae supernae civitatis, apparuisse pastoribus in loco, qui a conventu pecorum antiquitus turris gregis vocabatur, et est uno milliario ad orientem Bethleem, ubi etiam nunc tria pastorum illorum monumenta in ecclesia monstrantur. Noverat tunc venisse in carne Dominum, cui una et aeterna est cum Patre potestas, qui regnum daret Ecclesiae, filiae scilicet coelestis Hierusalem. Conferebat ergo Maria ea quae fienda legerat, cum his quae jam facta cognovit: non haec tamen ore promens, sed clauso servans in corde suo. Et reversi sunt pastores, glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ declarat᷑ impletio. Coȩt̾nus enim
& consubstantialis patri filius. descenden¬
te suꝑ eũ spũ qui sit hominib intimatur:
ut ꝑ hoc discant homines ꝑ gr̃am se bapti¬
di filios se posse transferri: sic̃ & apłs edo¬
cet fidelib. ita loquens. Accepistis sp̃m ad¬
optionis filioꝵ: in quo clamamus alba.
pater. Et eugłista ioħs. Quotqͦt autem
inquit receꝑunt eñ: dedit eis potestatẽ
filios dĩ fieri. His de baptismo nr̃i salua
ratis: ad nos ipsos uerba u̾tamus. Et qr¬

Expanded text:
justitiae declaratur impletio. Coaeternus enim justitiae declaratur impletio. Coaeternus enim et consubstantialis Patri Filius, descendente super eum Spiritu, qui sit hominibus intimatur, ut per hoc discant homines per gratiam se baptiei filios  Al. add. se posse transferri, sicut Apostolus edocet, fidelibus ita loquens: Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Et evangelista Joannes: Quotquot, inquit, receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, ratis, ad nosipsos revertamur, et q
Abbreviated transcription (Latin):
cõplacui. Filius dĩ baptirat᷑ in homine
spc̃ di descendit in colũba: pater d̃s adest
in uoce: sc̃ȩ & indiuiduȩ tͥnitatis in bap¬
tismo declatat᷑ mystetiũ: & recte: ut
qui sacram̃toꝵ suoꝵ dispensatorib erat
nalit̾ panderet ade̾e tͥnitatẽ: Qd̾ aut̃ ait
uox pat̾na. hic est filius meus dilectus
in quo mͥ complacui. ad cõparationem
t̃teni hominis dicit: in quo peccãte
quoda mͦ se sibi displicuisse ds conditor
insinuat. cũ ait. Penitet me hoĩem fecis¬
se in t̾ra. Pȩnitentia quide in dm̃ nulla
cadit: sed nr̃o more loquens. qui cõpun¬
gi penitentia solemus. quando contra uo¬
tum nr̃a oꝑa uerti iudemus. pęnitere se
dixit hoĩem fecisse: quẽ a rectitudine
suȩ facturȩ peccando degenerare cons¬
perit. In filio aut̃ suo unigenitosibi sin¬
gularit complacuit: qi hutc hominẽ
quẽ induerat. a peccato immunẽ seruare
cognouit. Et in hac quoq uoce patris. sicut
& incȩt̾is baptizantis dñi mysteriis: om̃is

Expanded text:
in homine, Spiritus Dei descendit in columba, Pater Deus sonat in voce, sanctae et individuae Trinitatis in baptismo declaratur mysterium. Et recte, ut qui sacramentorum suorum dispensatoribus erat naliter panderet adesse Trinitatem. Quod autem ait vox paterna: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui, ad comparationem terreni hominis dicit, in quo peccante quodammodo se sibi displicuisse Deus conditor insinuat, cum ait: Poenitet me hominem fecisse in terra . Poenitentia quidem in Deum nulla cadit, sed nostro more loquens, qui compungi poenitentia solemus, quando contra votum nostra opera verti videmus, poenitere se dixit hominem fecisse, quem a rectitudine suae facturae peccando degenerare conspexit. In Filio autem suo unigenito sibi singulariter complacuit, quia hunc hominem quem induerat a peccognovit. Et in hac quoque voce Patris, sicut et in caeteris baptizati Domini mysteriis, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ss: insuꝑ & beata immortalitatis luce di¬
gna reddidere: qđ est lotas etiã dealbasse
stolas insanguine agni. Ido sunt inquit
ante thronũ dĩ: & seruiunt ei die ac no¬
cte in tẽplo eius. Non est laboriosa sed
amabilis & optanda seruitus: indi laudib
ꝑpetuo assistere: Dies quispe & nox non
u icissitudinẽ tẽporis ꝓprie: sed ꝑpetuitatẽ
tr̃opice significant. Nox enĩ nonerit illic:
sed dies una. melior in atriss xp̃i suꝑ milia:
in qua ñ plorat rachel filios suos. sed abst̃¬
get d̾s om̃em lacrimã ab oculis eorum:
dat q uocẽ lȩticiȩ & salutis ȩt̃nȩ in taber¬
naculis eorũ: qui utuit & regnat cũ patre

Expanded text:
is, insuper et beata immortalitatis luce diis, insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere; quod est etiam lotas habuisse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optanda servitus in Dei laudibus perpetuo assistere . Dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic; sed dies una melior in atriis Christi super millia. In qua non plorat Rachel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum, datque vocem laetitiae et salutis aeternae in tabernaculis justorum, qui vivit et regnat De
Abbreviated transcription (Latin):
pȩnis attriti. Stant in conspectu agni.
nulla ratione illic a contẽplanda eius
gła separandi: a cuius hic amore nec ꝑsup¬
plicia poterant separari. Stolis fulgent
sumi ꝑ p̃cipitia dissolui. ungulis abradi.
om̃im᷑ pȩnarũ genere passi sunt dissipari:
ꝑ resurtectionẽ głificata recipiunt. Et
clamabant inquit uoce magna dicentes
Salus dõ nr̃o qui sedet suꝑthronũ &e agnõs
Magna uoce salutẽ dõ decantant: qui
magna gr̃arum actione recolunt. non
sua se uͥtute. sed ipso auxillante. tribula¬
tionũ impugnantiũ suꝑasse certamina.
tonas descͥbens ꝑpetuas. Hi sunt qui ue¬
nerunt de tribulatione magna: & laue¬
runt stolas suas. & dealbauerunt eas in
sanguine agni. Stolas quippe marty¬
res insanguine agni lauerunt: dũ menbra
sua quȩ oculis insipientiũ uisa sunt pȩna¬
rũ squalore fȩdari. sic potius effuso ꝓ xp̃o
sanguine. ab om̃ib emundauiere contagi¬

Expanded text:
poenis attriti. Stant in conspectu Agni poenis attriti. Stant in conspectu Agni nulla ratgloria separandi, a cujus hic amore nec per supplicia poterant separari. Stolis fulgent sumi, per praecipitia dissolvi, ungulis abradi, omnimodo poenarum genere passi sunt dissipari, per resurrectionem glorificata recipiunt. Et clamabant, inquit, voce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno. Magna voce salutem Deo decantant qui magna gratiarum actione recolunt, non sua se virtute, sed ipso auxiliante, tribulationum impugnantium superasse certamina. ronas describens perpetuas: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni. Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sanguine ab omnibus mundavere contagi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ris uidet ad cȩlestia ꝓmerenda transmi¬
grat: eo maiore spualium abundat flo¬
re. ac germine uͥtutum. Inde oportet¬
fr̃s km̃i. qr pͥmitias martyrũ hodierna fe¬
stiuitate ueneram᷑. de ȩt̃na quȩ in cȩlis est
martyrũ festiuitate sedule cogitemus: eoꝵ¬
q uestigia in quantũ possumus sequendo.
& ipsi eiusde festiuitatis suꝑnȩ participes
existere curemus: testante apło. qr si socii
Siqui dẽ singłos eoꝵ cũ ꝑ torm̃ta pelleren¬
tur ex hac uita. rachel gemebunda idest
ta est: sed iam hinc expulsos. suꝑna ierłm
quȩ est mat̾ om̃ium nr̃m mox in aliam
uitã obuiis lȩticiȩ ministris excepit: : atq
in gaudiũ dñi sui ꝑpetuo coronandoᷤ intro¬
duxit. Unde dicit ioħis. Stabant ante
thronũ in conspectu agni amicti stolis al¬
bis: & palmȩ in manib eoꝵ. Stant enim
mͦ ante thronũ d̃i coronati: qui quondam
ante thronoᷤᷤ iudicũ terre noꝵ iacebant

Expanded text:
terris videt ad coelestia promerenda transmiterris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germine virtutum. CAPUTrissimi, quia primitias martyrum hodierna festivitate veneramur, de aeterna, quae in coelis est, martyrum festivitate sedulo cogitemus, eorumque vestigia in quantum possumus sequendo, et ipsi ejusdem festivitatis supernae participes existere curemus, testante Apostolo: quia si socii Si quidem singulos eorum cum per tormenta pellerentur, ex hac vita Rachel gemebunda, id esta est: sed jam hinc expulsos superna Hierusalem, quae est mater omnium nostrum, mox in aliam vitam obviis laetitiae ministris excepit, atque in gaudium Domini sui per petuo coronandos introduxit. Unde dicit Joannes: Stabant ante thronum, et in conspectu Agni amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum . Stant enim modo ante thronum Dei coronati, qui quondam ante thronos judicum terrenorum jacebant