comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
R̃s. scõꝵ gesta casib
non sunt deputanda s
signis: et quȩ uitia pu¬
tantur. illoꝵ mysteriis st̃ applican¬
cda. non lapsib sicut hodie dm̃ca
signauit & patefecit instructio di¬
cens. Turbis aut̃ conruentibꝰ: cepit
Ecce ꝓpħȩ fuga. ipsius dñi uertitur
in figuram: et quod credebatur fera¬
le naufragium. hoc sacram̃tum dñi¬
cȩ resurrectionis existit. Nam quẽad¬
modum ionas typum ꝑ om̃ia denue¬
rit et impleuerit saluatoris: hys¬
torie que de ipso scͥpta est textꝰ
ostendit. Fugit inquit ionas
a facie di. Noune dñs ut ho¬
minis faciem preferret & for¬
mam. faciẽ formãq ꝓprie dei¬
tatis aufugit. apło sic dicente.
qui cum in forma dĩ eẽt non rapinã
arbitratus est eẽ se equalem deo. sed
semet ipsum exinaiuit formam ser¬
minus ut lateret mundum: ut dia¬
bolum p̃ueniret. in hominẽ sic aufu
git. E bene typus xͥ. ipsius ione serua¬
tur in uerbis. Non dixit fugio dm̃n:.
s a facie di ego fugio. Ds qui ubiq

Expanded text:
res, sanctorum gesta casibus non sunt deputanda, sed signis: et quae vitia putantur illorum, mysteriis sunt applicanda, non lapsibus, sicut hodie Dominica signavit et patefecit instructio, dicens: Turbis autem concurrentibus coepit Ecce prophetae fuga ipsius Domini vertitur in figuram, et quod celebratur ferale naufragium, hoc sacramentum Dominicae resurrectionis existit. Nam quemadmodum Jonas typum per omnia tenuerit et impleverit Salvatoris, historiae, quae de ipso scripta est, textus ostendit. Fugit, inquit, Jonas a facie Dei . Nonne Dominus, ut hominis faciem praeferret, et formam, faciem formamque propriae deitatis aufugit? Apostolo sic dicente: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam serminus, ut lateret mundum, ut diabolum praeveniret, in hominem se fugat ipsum. Et bene typus Christi ipsius Jonae servatur in verbis. Non dixit: Fugio Deum, sed A facie Dei ego fugio. Deus qui ubique
Abbreviated transcription (Latin):
non homo s ds. ñ caro s sp̃c. quis me
tetigit: ut ꝓduceret uircus oꝑis.
quẽ t̾c humanitas occulebat. Sed
quid sit uoluit. et quid sit ñ potu¬
it: euidentiꝰ inquiramꝰ. Promissio¬
pͥmum uenetat ad salittẽ: ut quod
abrahe ꝓmiserat et semini eiꝰ. da¬
uid eiusq posteris fidelit̾ redde¬
ret ꝑsolutũ. Sed qͥa indignos se
sua ꝑfidia prestitert̃: obtinuit. ra¬
puit. traxit fides gentiũ. quod
infidelitas spreuit & ꝑdidit ui¬
deoꝵ. Audi ipsum dicentẽ. Non
sum missus: nisi ad oues que ꝑie¬
runt domus isrł.S. oues lupoꝵ
contagione iam rabide. et ipsis bes¬
tus ꝓpria feritate seuio. res: lani¬
are et uiolare suum semꝑ uoluere
pastorem: atq ideo uelle suũ xp̃c
iplere ñ poterat: non impossibi¬
litate sua. s nequicia ꝑditoꝵ: et
qd̃ aliis detulerat. aliis conferre
cogebatur dicente ipso. Regnum
celoꝵ ium patitur: et qͥ uim faci¬
unt. diripiunt illud. Uim fecit

Expanded text:
non homo, sed Deus; non caro, sed spiritus: Quis me non homo, sed Deus; non caro, sed spiritus: Quis me tetigit? ut eum proderet virtus operis, quem tunc humanitas occultabat. Sed quid sit voluit, et quid sit non potuit, evidentius inquiramus. Promissioprimum venerat ad salutem, ut quod Abrahae promiserat , et semini ejus David , ejusque posteris, fidele redderet persolutum: sed quia indignos se sua perfidia praestiterunt, obtinuit, rapuit, traxit fides gentium, quod infidelitas sprevit et perdidit Judaeorum. Audi ipsum dicentem: Non sum missus nisi ad oves perditas domus Israel . Sed oves luporum contagione jam rabidae, et ipsis bestiis propria feritate saeviores, laniare et violare suum semper voluere pastorem: atque ideo velle suum Christus implere non poterat, non impossibilitate sua, sed nequitia perditorum, et quod aliis detulerat, aliis conferre cogebatur, dicente ipso: Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud . Vim fecit
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ. Omĩa quęcũq uoluit dñs
fecit u cęlo & in t̾ra:. in mari et in
om̃ib: abyssis. E apłs. uoluntati eiꝰ
quis resistit: Succũbit necessitati q̃
non est libera & absoluta uoluntas:
et minorat dominantis arbitrium.
uoluntas que sustinet aliquautaꝵ
difficultatũ angustias. Leprosus diẽ¬
Et euangłista dicit: uoluit & ñ potu¬
it. Quid agit beatꝰ marcus: Nũquid
extollenda est mulieris fides. ut incli¬
netur dm̃i possibilitas & uoluntas:
aut tanta est sagitta fidei. ut nolen¬
te deo. diumnũ ualeat iuestigare se¬
cr etũ: Tale mͥ uidetur et illud esse.
Cum dñs emorroisse fidem in sue uir¬
tutis uoluit prodere & ꝓbare docum̃¬
to. int̾rogando quis me tetigit: cui
discipłi dicebant. Turba te cõprumit:
et dicis. quis me tetigit: Discipłis ui¬
debatur. ut om̃s tangerent dñm. so¬
lo corpore compͥmentes: ut tali carna¬
li incessu om̃s similit̾ iungerentur.
tu s fide. ista sciebat: unde clamabat.

Expanded text:
 voluit Dominus, fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis . Et Apostolus: Voluntati ejus quis resistit? Succumbit ergo necessitati, quae non est libera et absoluta voluntas, et minorat dominantis arbitrium, voluntasque sustinet aliquantarum difficultatum angustias. Leprosus il; et evangelista dicit: Voluit, et non potuit. Quid ait beatus Marcus? Numquid extollenda ita est mulieris fides, ut inclinetur Domini possibilitas et voluntas? Aut est tanta sagacitas fidei, ut nolente Deo divinum valeat investigare secretum? Tale mihi videtur et illud esse, cum Dominus Hemorrhoissae fidem in suae virtutis vult prodere, ac probare documento, interrogando: Quis me tetigit? Cui discipuli dicunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit ? Discipulis videbatur quod omnes tangerent Dominum solo corpore comprimentes, et tali carnali incessu omnes similiter jungerentur: tu, sed fide, istam sciebat. Unde clamat
Abbreviated transcription (Latin):
cium regina austri: & eo te ipsum
quo furatus putabat᷑ iudice condem¬
nabit: quia illa uenit ab extremo ter¬
re audire sapientiam salomonis: et
tu ad te uenientẽ sapientiã di infe¬
licissimꝰ occidisti. Ninuite creditura¬
rũ gentiũ: regina austri eccłiȩ tunc
ꝓusa est in figuram. Beati sumus
fr̃s: quia qd̃ precessit in typo. quod ꝓ¬
missum est in figura ñ specie. uerita¬
tẽ ueneramur: cernimus & habemus.
beatus marcus cũ syro¬
phenissȩ mulieris com¬
mendat prudentiã. fidẽ refert. cre¬
dulitatis extollit ardorẽ: sollicitiᷤᷤ au¬
ditorib ñ paruam generat questio¬
nẽ dicendo. &unde surgens iñc: abi¬
it in partib tyri et sydonis. Et in

Expanded text:
cium regina austri et eo ipso, cium regina austri et eo ipso, qui furatus putabatur, judice, te condemnabit: quia illa venit ab extremo terrae audire sapientiam Salomonis, et tu ad te venientem sapientiam Dei infelicissimus occidisti. Ninivitae crediturarum gentium, regina austri Ecclesiae tunc provisa est in figuram. Beati sumus, fratres, quia quod praecessit in typo, quod promissum est in figura, nos specie, veritate veneramur, cernimus et habemus. Beatus Marcus, cum Syrophoenissae mulieris commendat prudentiam, fidem refert, credulitatis extollit ardorem, sollicitis auditoribus non parvam generat quaestionem, dicendo: Et inde surgens Dominus abiit in
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ationi isti. Quia uidaica ꝑfidia
fluctuante. inferni xp̃c demersus
ẽ in ꝓfundum: & triduano cursu
tota tartari occulta ꝑcurrens. & ui¬
daice crudelitatis & maiestatis sue
ac ꝑemptȩ mortis dedit indicium
illiꝰ uniꝰ ꝓpħȩ naufragi. aduene. ig¬
noti. preconio corriguntur: isti pt
iurtutes tantas. mirabilia tanta.
cum toto resurrectionis chorusco ad
fidem ñ ueniunt: ad penitntiam ñ
mouentur. Ipsum namq resurrec¬
tionis signum non credunt: s gestuN
infamare.dum precio militũ claudt̃
oculos. corda corrũpunt. quod sciera¬
nt. quod uiderant ut tacerent: redi¬
mentes mendaciũ. ut abstollerent ue¬
ritatẽ. Facinus suũ in xp̃i retorqueñ
ter: et ipse se furatusest. qui uidebat᷑
occisus. S miror quod uideus xp̃m re¬
quirit: quem inter duos latrones fe¬
raliter collocarat. Committit male:
custodit impie: iniquiꝰ querit. Iudee:
xp̃c perire ñ potest: s tu eum tͥ tuo sce¬
lerc ꝑdidisti. Ueniet ueniet ad uidi¬

Expanded text:
generationi isti. Quia Judaica perfidia fluctuante inferni Christus demersus est in profundum; et triduano cursu tota tartari occulta percurrens, et Judaicae crudelitatis, et majestatis suae ac peremptae mortis dedit indicium illi unius prophetae naufragi, advenae, ignoti, praeconio corriguntur; isti post virtutes tantas, mirabilia tanta, cum toto resurrectionis corusco, ad fidem non veniunt, ad poenitentiam non moventur. Ipsum namque resurrectionis signum non credunt, sed gestiunt infamare, dum pretio militum claudunt oculos, corda corrumpunt, quod scierant, quod viderant, ut tacerent; redimentes mendacium, ut tollerent veritatem. Facinus suum in Christi retorsere ter; et ipse se furatus est, qui videbatur occisus. Sed miror quod Judaeus Christum requirit, quem inter duos latrones feraliter collocarat: committit male, custodit impie, iniquius quaerit. Judaee, Christus perire non potest, sed tu eum tibi tuo scelere perdidisti, Veniet, veniet in judi
Abbreviated transcription (Latin):
tuas cõmeudo sp̃m meũ. S qͥd plura.
Currit occurrit. adest belua de pro¬
fundo: totum dĩce resurrectionis
impletura & ꝓditura. imino concep¬
tura et paritura myst̾iũ. Ad est be¬
lua: adest imago horrida & crude¬
lis inferni. Quȩ dum fertur auidis
faucib in ꝓpħam: iugorem sui sen¬
sit & degustauit auctoris. Incurrit
domicilium cordis sui tremens. ad
suꝑni hospitis aptat et p̃parat mat¬
sionẽ: ut ipsa quȩ fuerat tota causa
discriminis. ipsa fieret necessaria na¬
iugationis: inaudita uectura uecto¬
rem suum seruans. & post triduũ
referens ad suꝑna: et hoc daret gen¬
tibꝰ. quod abstulerat a uideis. Quibꝰ
signum querentib solum dandum
scirent głam quã in xp̃o spreueras
totam ẽẽ gentibꝰ conferendã. Gene¬

Expanded text:
tuas commendo spiritum meum . Sed quid plura? tuas commendo spiritum meum . Sed quid plura? Currit, occurrit, adest bellua de profundo totum Dominicae resurrectionis impletura et proditura, immo conceptura et paritura mysterium; adest bellua, adest imago horrida et crudelis inferni, quae dum fertur avidis faucibus in prophetam, vigorem sui sensit et degustavit auctoris, incurrit domicilium cordis sui tremens ad superni hospitis aptat et praeparat mansionem: ut ipsa quae fuerat tota causa discriminis, ipsa fieret necessariae navigationis inaudita vectura, vectorem suum servans, et post triduum referens ad superna; et hoc daret gentibus quod abstulerat Judaeis, quibus signum quaerentibus solum dandum scirent gloriam quam in Christo speraverant, totam esse gentibus conferendam. Gene
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. & suꝑ uestim̃tum meũ mise¬
runt sortẽ. Quod aut̃ ionas auctor
sue demersionis existit. cũ dicit. tol¬
lite me et mittite in mare: uolunta¬
riam dñi indicat passionẽ. Nam
quare sibi illi sustinent hoc iuberi:
qui sibi in ꝑicło tali sponte pot̾ant
subuenire: Quando enĩ multorũ
salus petit uniꝰ mortẽ: mors in int̾e¬
untis arbitrio collocatur: quia et
moriturum retardare potest ad mor¬
tem uoluntas: et ꝑiclitantis moras
ꝑiculum preuenire. S hic ubi totũ
dñi geritur in figuram. expectatur
morientis auctoritas: ut mori non
sit necessitas. s potestas. Audi dñm
dicentẽ. Potestatẽ habeo ponendi a¬
nimã meã: et potestatẽ habeo sum̃¬
di eam. Nemo tollet eã a me. Quom̃:
Quia xp̃c & si emisit sp̃m. ñ amisit:
qͥa qui om̃ium in sua manu recip̃
& tenet animas: ipse animã suam
quẽadmodũ possit ꝑdere ñ uidet᷑.
Audi ꝓpħam dicentẽ. Anima mea ĩ
manib tuis sẽꝑ. Et alibi. In manus

Expanded text:
dicit: Et super vestimentum meum miserunt sortem . Quod autem Jonas auctor suae demersionis existit, cum dicit: Tollite me, et mittite in mare, voluntariam Domini indicat passionem; nam quare sibi illi sustinent haec juberi, qui sibi in periculo tali sponte poterant subvenire? Quando enim multorum salus petit unius mortem, mors in intereuntis arbitrio collocatur, quia et moriturum retardare potest ad mortem voluntas, et periclitantis mors periculum praevenire: sic hic ubi totum Domini geritur in figuram exspectatur morientis auctoritas, ut mori non sit necessitas, sed potestas. Audi Dominum dicentem: Potestatem habeo ponendi animam meam: et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me . Quomodo? quia Christus etsi emisit spiritum, non amisit, quia qui omnium in sua manu recipit et tenet animas, ipse animam suam quemadmodum possit perdere non videtur. Audi prophetam dicentem: Anima mea in manibus tuis semper . Et alibi: In manus
Abbreviated transcription (Latin):
qui se filios ẽẽ noluert̃. Alerito ad¬
optatur in filiam: merito leuatur¬
et honoratur ad mensam: que se
sub mensa laudabili & ꝓuida hu¬
militate deiecit. Iuste toto nẽ epu¬
latur ex pane: quȩ suis meritis mi¬
cas se intellexit &. confessa ẽ uix me

Expanded text:
qui se filios esse noluerunt; merito adqui se filios esse noluerunt; merito adoptatur in filiam, levatur, honoratur ad mensam, quae se sub mensa laudabili et provida humilitate dejecit; juste toto nunc epulatur micas ex pane, quae suis meritis se intellexit, et confessa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcidit ante pedes eiꝰ. Erat autẽ
gentilis syrophenissa: et rogabat
cum ut demoniũ eiceret de filia
eiꝰ. Qdixit illi. Sine priꝰ satiari fi¬
lios. Non enĩ est bonum tollere pa¬
nem filioꝵ: et mittere canib. Non
dixit. non ẽ bonũ mittere panem¬
canib: s non est bonũ tollere fili¬
is. et mittere canib: quia dare pa¬
nem canib & si humanitatis ñ ẽ.
humane tam̃ est rationis. Canis
dormientib dñis nocte. est cris¬
tos: & ꝑuigil prodit extraneum:
turbat furem: occurrit latroni: ut
curam releuet. et sollicitudinẽ ser¬
uuloꝵ. Uerũtam̃ quis tulit panẽ
filiis: quibꝰ tociens & taliter obtu¬
lit. tribuit & ingessit: Sed illi ob¬
latum conculcare ad scclus: ñ ad
uitam sumere st̃ conati. Etam̃ cõ¬
minutũ & conculcatũ a filiis: caniᷤ
tota fide. toto desiderio lambere
festiuauit. Hinc ẽ quod sic respon
nem confessa est. in homunẽ cõmu¬
tatur: & iuste conũtunt᷑ in caues.

Expanded text:
utem gentilis Syrophoenissa genere. Et rogabat eum ut daemonium ejiceret de filia ejus. Qui dixit illi: Sine prius satiari filios; non enim est bonum tollere panem filiorum, et mittere canibus. Non dixit, non est bonum mittere canibus; sed, Non est bonum tollere filiis, et mittere canibus: quia dare panem canibus, etsi humanitatis non est, humanae tamen est rationis. Canis dormientibus dominis nocte et custos et pervigil prodit extraneum, turbat furem, occurrit latroni, ut curam relevet et sollicitudinem servulorum. Verumtamen quomodo tulit panem filiis, quibus toties et taliter obtulit, tribuit, ingessit? Sed illi oblatum conculcare ad scelus, non ad vitam sumere sunt conati: et tamen comminutum et conculcatum a filiis, canis tota fide, toto desiderio lambere festinavit. Hinc est quod sic respondnem confessa est, in hominem commutatur, et juste convertuntur in canes
Abbreviated transcription (Latin):
randa libertas. Sepiat nos pat̾na
reuerentia: mat̾s componat affec¬
tio: cognatoꝵ custodiamͣ aspectib.
Inter ꝓpinquoꝵ lumina:. non ua¬
lent delicta uersari. Propinquoꝵ
quot oculi: tot lucerne. Dies ẽ aspec̃¬
tus matris: patͥs rutilat uultus in
sole. Unde uiuentibꝰ inter tot uir¬
tutũ duces: criminũ tenebrȩ ꝓpin¬
quare non possunt.S mensa nos pa
tris alit uirtutis cibo: salutis epulo:
deliciis honestatis & głȩ. Et quia la¬
tuis nos de hac parabola dicere co¬
git plixa series lectionis: quis sit pa¬
ter. in dando facilis. facilior in reci¬
piendo: quis sit fr̾ fr̃is tristissimus
in salutẽ: qs sit ad olescentior. in ab¬
scessu insipiens. sapientissimus in
regressu: sequenti sermone uotis
communib inquiremꝰ. xxxix. De eo
lium. filium pat̾s piis¬
simi desertorẽ. quȩ ꝑtulerint mala.
in tantum ut fame tabidum porco¬
rum dederint seruituti: suꝑiore qͦ
ualuimus sermone ꝑstruiximꝰ: nẽ

Expanded text:
randa libertas. Sepiat nos paterna randa libertas. Sepiat nos paterna reverentia, matris componat affectio, cognatorum custodiamur affectibus. Inter propinquorum lumina non valent delicta versari. Propinquorum quot oculi, tot lucernae. Dies est aspectus matris: sol, patris rutilat in vultu. Unde viventi inter tot virtutum luces, criminum tenebrae propinquare non possunt. Sed mensa patris nos alit virtutis cibo, salutis epulo, deliciis honestatis et gloriae. Et quia latius nos de hac parabola dicere cogit prolixa series lectionis, quis sit pater in donando facilis, facilior in recipiendo; quis sit frater fratris tristissimus in salute; quis sit adolescentior abscessu insipiens, sapientissimus in regressu, sequenti sermone votis communibus inquiremus. SERMO lium, filium patris piissimi desertorem, quae perculerint mala in tantum, ut fame tabidum porcorum se dederit servituti, superiore, quo valuimus, sermone perstrinximus. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
do. Et adhesit uni curium regioniᷤ
illiꝰ: et misit illum in uillam suã
ut pasceret porcos. Sic inuenit qui
se negat pat̾: qui se committit ex¬
traneo: ut sentiat seuerũ udicem.
qui fugit indulgentissimũ ꝓuiso¬
rem. Affectionis descrtor. pietatis
refuga. deputatur porcis: porcis
addicitur: porcoꝵ traditur seruity¬
ti: porcoꝵ pascua lutulenta ꝑcur¬
rit: inquieti gregis t̾retur & macu¬
latur excursu: ut sentiat quã mise¬
rum sit. amarũ qͣm sit. quictis pa¬
t̃ne beatitudinẽ ꝑdidisse. Et cupie¬
bat implere uentrem suũ de siliqͥs
quas porci manducabant: & nemo
illi dabat. Quã erudele ministium
quia neq conuiuit porcis. qui porcis
surit in saginam. Miser qui squa¬
leutis cibi cupit nec impetrat qua¬
litatẽ. His edocti. instructi talibus.
maneamus in domo patris: mat̾s
in gremio ꝑduremꝰ: cognatoꝵ con¬
stringamur amplexib: uiscera nos
ta mala ꝑtrahat adolescentie mise¬

Expanded text:
do. Et adhaesit uni civium regioni do. Et adhaesit uni civium regioni illius, et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. Sic invenit qui se negat patri, qui se committit extraneo: ut sentiat severum judicem, qui fugit indulgentissimum provisorem. Affectionis desertor, pietatis refuga, deputatur porcis, porcis addicitur, porcorum traditur servituti, porcorum pascua lutulenta percurrit, inquieti gregis teritur, et maculatur excursu, ut sentiat quam miserum sit, amarum quam sit, quietis paternae beatitudinem perdidisse. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas porci manducabant, et nemo illi dabat. Quam crudele ministerium, quia neque convivit porcis, qui vivit psurit in saginam! Miser, qui squallentis cibi cupit, nec impetrat qualitatem! His edocti, instructi talibus, maneamus in domo patris, matris in gremio perduremus, cognatorum constringamur amplexibus, viscera nos ta mala pertrahat adolescentiae mise
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis conditio: libera seruitus.: abso¬
luta custodia: timor letus: blanda
ultio: pauꝑtas diues: secura possessio.
Nlamq ad patrẽ labor respicit: fruc¬
tus redundãt ad filios. Dissi pauit
inquit substantiã suam. Que com¬
posita fuerant patre moderante:
ꝑdigente filio dissipantur: ut uł
tarde sapiat patrẽ custodẽ. ũ incu¬
batorem fuisse substantie. Uien¬
do luxuriose. Mortalis est ista uita.
quia moritur uututib qui uitus
uiuit: sepelitur fainȩ. perit głe. qͥ
manet turpitudim. crescit infami¬
e. & postea quã consũmauit oĩa.
facta ẽ fames ualida in regione il¬
la. Luxuriȩ. uentri. gulȩ. famis tor¬
tor apponitur: ut ibi ultͥx pena se¬
uiat: ubi peualis reatus exarserat.
facta est fames ualida. Ad talemfi¬
nem semꝑ uoracitas tendit. ad talẽ
ꝑuenit t̾minũ fugienda uolupta
substantia quẽ negata seruabat:
ut penes se deficeret habendo. qui
penes patrẽ abundauerat ñ haben¬

Expanded text:
dulcis conditio, libera servitus, absodulcis conditio, libera servitus, absoluta custodia, timor laetus, blanda ultio, paupertas dives, secura possessio. Namque ad patrem labor respicit, fructus redundat in filios. Dissipavit, inquit, substantiam suam. Quae composita fuerant patre moderante, prodigente filio dissipantur; ut vel tarde sapiat patrem custodem, non incubatorem fuisse substantiae. Vivendo luxuriose. Mortalis est ista vita; quia moritur virtutibus: qui vitiis vivit, sepelitur famae, perit gloriae: qui manet turpitudini, crescit infamiae. Et posteaquam consumpsisset omnia, facta est fames valida in regione illa. Luxuriae, ventri, gulae, fames tortor apponitur: ut ibi ultrix poena saeviat, ubi poenalis reatus exarserat. Facta est fames valida. Ad talem finem semper voracitas tendit, ad talem pervenit terminum fugienda voluptatsubstantia, quae divitem negata servasset: ut penes se deficeret habendo, qui penes patrem abundaverat non haben
Abbreviated transcription (Latin):
ut pasceret porcos: & cupiebat un¬
plere uentrem suum de siliquisqͦ
porci manducabant: et nemo illi
cdabat. Ecce quid facit cupiditas
ad censum preceps: ecce quẽadmodỹ
sine patre census nudauit filiũ. non
lium tulit e gremio patͥs: eiecit de
domo: exemit patria: spoliauit fa¬
ma: exuit castitate. Quod uite. qđ
morũ. quod pietatis. qͦd libertatis. qd̾
est głȩ: nil reliquit. Deniq in ꝑeg¬
nũ ciuem. filium in mercennariũ.
in egenum locupletẽ. liberum mu¬
tauit in seruum: & iunxit porcis a
patre pussimo quẽ seuunxit ut ser¬
iuret cenoso pecori: qui pietati sc̃e
parere contẽpsit. Congregatis inqͥt
om̃ib adolescentior. Adolescentior
iste plane ñ etate s sensu: qui cong̃¬
gauit bona patͥs et abiit longe. plꝰ
mente qͣm loco: ut dato ñ accepto
precio.ipsum se misere uenderet ser¬
uituti. Sic mercatur. ad talem contͦe¬
tum ꝑuenit. qui parenti debitum
nescit soluere: qui uicem nescit re¬
dibere generanti. Est penes patrem

Expanded text:
t pasceret porcos. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas porci manducabant, et nemo illi dabat. Ecce quid facit cupiditas ad censum praeceps. Ecce quemadmodum sine patre census nudavit filium, non lium tulit e gremio patris, ejecit de domo, exemit patria, spoliavit fama, exuit castitate. Quod vitae, quod morum, quod pietatis, quod libertatis, quod est gloriae, nil reliquit. Civem denique in peregrinum, filium in mercenarium, in egenum locupletem, liberum mutavit in servum, junxit porcis a patre piissimo quem sejunxit, ut serviret coenoso pecori, qui pietati sanctae parere contempsit. Congregatis, inquit, omnibus, adolescentior. Adolescentior iste plane non aetate, sed sensu; qui congregavit bona patris, et abiit longe plus mente quam loco; ut dato, non ac cepto pretio misere se venderet servituti. Sic mercator ad talem contractum pervenit, qui parentum debitum nescit solvere, qui vicem nescit redhibere generanti. Est penes patrem
Abbreviated transcription (Latin):
in ceno premunt: refrigerant in
gurgite uitioꝵ. Quod aut̃ mercen¬
uarios suos nuttit ad porcos: facit
hoc insatiata crudelitas. qua con¬
tentus ñ est homines cͥminosos fie¬
ri: nisi eos uitioꝵ duces. criminum
faciat & magistros. Cum eos tales
fecerit: non sinit eos exipso porcoꝵ
cibo pastuq satiari: ut esurientes
uitia plꝰ delinquant. Luxuriosos
satietas caꝑe ñ potest: uoluptas
nescit expleri. Unde nos cũ bono
patre simus: ꝑmaneamꝰ apud ge¬
nitorẽ pium: ut & diaboli laqueoᷤᷤ
possimus eiritare: et bonis patris
iugit̾ ꝑfruam᷑. Profunda post
scrutabim̃: qͥa cõmuni & moribꝰ pł

Expanded text:
in coeno premunt, refrigerant in in coeno premunt, refrigerant in gurgite vitiorum. Quod autem mercenarios suos mittat ad porcos, facit hoc insatiata crudelitas, quae contenta non est homines criminosos fieri, nisi eos vitiorum duces, criminum faciat et magistros. Cum eos tales fecerit, non sinit eos ex ipso porcorum cibo pastuque saturari: ut esurientes vitia plus delinquant, luxuriosos satietas capere non potest, voluptas nescit expleri. Unde nos cum bono patre simus, permaneamus apud genitorem pium, ut et diaboli laqueos possimus evitare, et bonis patris jugiter perfruamur. Profunda post scr
Abbreviated transcription (Latin):
litatis intentio: quia nos uideo hec¬
non quasi nr̃a audire debito cũ do¬
lore: s quasi extranca intellectu
ob corrigendos nos. mystica frequen¬
tat exempla. Dñs qui pat̾ suoꝵ uo¬
luit ẽẽ seruoꝵ. qui magis amari uo¬
luit qm timeri: qui panẽ uite se de¬
dit ipsum. qui sanguinẽ in pocu¬
lum salutis esfudit. prec̾itis cõpara¬
tienionib presentes corrigit &. futu¬
roor ne bnum patrẽ. ne genitorẽ piũ
deserentes. ad mundi longinqua
et nimis ꝑegͥna tendamus: ibiq
uiuendo luxuriose. substantiã tota
salutis dissipemus & uite om̃ib con¬
sũptis. famem spei grauissimã ꝑfe¬
ramus:. et sic nos pͥmario regionis
illiꝰ hoc est desꝑationis auctori dia¬
bolo iam tradamus: et ille nos nut¬
tat in uillã suam. hoc ẽ ad huuis se¬
culi illecebrosa conuallia: inittat ad
pascendos porcos: eos uidelicet qui
proni in t̾ram uiuunt uent᷑. et estꝰ
carnis in uolutabris luti tẽꝑant:

Expanded text:
litatis intentio: quia vos video litatis intentio: quia vos video non quasi nostra audire debito cum dolore, sed quasi extranea intellectu ob corrigendos nos mystica frequentat exempla Dominus, qui pater suorum voluit esse servorum, qui magis amari voluit quam timeri, qui panem vitae se dedit ipsum, qui sanguinem suum in poculum salutis effudit. Praeteritis comparationibus praesentes corrigit et futuros, ne bonum patrem, ne genitorem pium deserentes, ad mundi longinqua et nimis peregrina tendamus, ibique vivendo luxuriose substantiam totam salutis dissipemus et vitae; omnibusque consumptis famem spei gravissimam perferamus, et sic nos primario regionis illius, hoc est, desperationis auctori diabolo jam tradamur: et ille nos mittat in villam suam, hoc est, ad hujus saeculi illecebrosas convalles; mittat ad pascendos porcos, eos videlicet qui proni semper in terram vivunt ventri, et aestus carnis in volutabro luti temperant,
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ sum dignus uocari filiꝰ tuuˢ.
filius tiuis: s nec sum dignꝰ uocari
filius tuus: qͥa uocari ad gr̃am ꝑti¬
net: ẽẽ. ad naturã. udi apłm di¬
centẽ. Ab eo qui uos uocauit in gra¬
tiam suam. Hic gͦ adolescentior q
ꝑdiderat qd̃ erat nature: iudicat
se qdđ gr̃e est non mereri. fac me
siẽ unum de merceimariis tuis. Ee¬
ce potestatis sue filius. Quo deuenit
uoluptas. luxuria: ad olescentie lib̃¬
tas: Ecce filium qui ꝓuouit. fac me
sic̃ unum de merdennariis tuis: ut
locatione annua seruitꝰ innouetur:
ut labore uigi conditio conducta de¬
teratur: ut die toto in oꝑe suspiret
misera uerna mercedis: ut sit sẽꝑ
uenditor sui: nec unqͣm suam nega¬
re ualcat seruitutẽ. E hoc petit: qi
qui penes extͣneum scruam senserat
libertatem: penes patrem. credit sibi
futuram liberam seruitutẽ. Iam nc̃
fĩs uellem lectionis huiꝰ aꝑire mys¬
teruim: si non me reuocaret istiꝰ uti¬

Expanded text:
jam non sum dignus vocari filius tuus. jam non sum dignus vocari filius tuus. filius tuus, sed non sum dignus vocari filius tuus; quia vocari ad gratiam pertinet, esse ad naturam. Audi Apostolum dicentem: Ab eo qui vos vocavit in gratiam suam . Hic ergo adolescentior, quia perdiderat quod erat naturae judicat se quod est gratiae non mereri. Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Ecce potestatis suae filius quo devenit? voluptas luxuriae, adolescentiae libertas, ecce filium quo promovit? Fac me sicut unum de mercenariis tuis. Ut locatione annua servitus innovetur, ut labore jugi conditio conducta deteratur, ut die toto in opere suspiret miserae verna mercedis, ut sit semper venditor sui, nec umquam negare suam valeat servitutem. Et hoc petit, quia qui penes extraneum servam senserat libertatem, penes patrem credit sibi futuram liberam servitutem. Jam nunc, fratres, vellem lectionis hujus aperire mysterium, si non me revocaret istius uti
Abbreviated transcription (Latin):
in ueniam. qui redire cupit filium
ñ perire. Surgã et ibo ad patrẽ me¬
um: et dicam illi. Pater: peccaui in
celo & coram te. Confessio patrem
pandit: genitorẽ loquitur penitu
ꝓfectus est iste: et in regione longin¬
qua fuit: s accusatores suos. s testes
suos diuini patͥs ocłos non refugit.
Hoc dauid clarius aꝑit: dicendo sie.
Quo ibo a sp̃u tuo: et a facie tua quo
fugiam: Si ascendero in cęlum tu illie
es: si descendero in infernũ tu ades. Et
in postremo maris: etenĩ illuc deduc&
me manus tua: et tenebit me dext̾a
tua. Uidet iste ꝑ totum mundũ nu¬
cda di oculis delicta consistere: non ce¬
lum. ũ t̾ram. ñ maria. non abyssum.
non ipsam noctẽ. deo uelare posse
peccata: sentit quantũ sit sceleris.
mali qͣntum in ipso di peccare con¬
spectu: & ideo clamat. tibi soli pecca¬
ui et malum corã te feci. Unde &. iste
adolescentior similit̾ ucͦiferat᷑ di
cens. peccaui in celum & corã te:

Expanded text:
in veniam, qui redire cupit filium, in veniam, qui redire cupit filium, non perire. Surgam, et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum et coram te. Confessio patrem pandit, genitorem loquitur poenituprofectus est iste, et in regionem longinquam fugit, sed accusatores suos, sed testes suos, divini patris oculos non refugit. Hoc David clarius aperit, sic dicendo: Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic ein postremo maris. Etenim illuc deducet me manus tua, et tenebit me dextera tua . Videt iste per totum mundum nuda Dei oculis delicta consistere: non coelum, non terram, non maria, non abyssum, non ipsam noctem, Deo velare posse peccata. Sentit quantum sit sceleris, mali quantum, in ipso Dei peccare conspectu, et ideo clamat: Tibi soli peccavi, et malum coram te feci . Unde et iste adolescentior similiter vociferatur, et clamat: Peccavi in coelum et coram te, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ne grauent᷑ corda ur̃a crapula &
ebrietate. Uacuandus ẽ gͦ uent̾ mo¬
deratione iciunii: ut exoneratus ani¬
mus possit ad alta ꝑtendereꝰ co̾scen¬
dere ad uirtutes: possit ad ipsũ pie¬
tatis auctorem totus aliger ꝑueni¬
re. Hoc helyas ꝓbat: qui dñica con¬
tinuatione ieiunii defecatꝰ a carua¬
li pondere. mortis uictor euolaũ ad
celum. Siugã & ibo ad patrem meũ.
Iacebat: qui dix̃ surgam. Intellexit
lapsum: sensit rumã. iacere se turpiꝰ
luxurie respexit in lubricum: & ĩo
exclamat. surgã et ibo ad patrẽ me¬
im. Qua spe. qua fiducia. qua con
quod erat filii: ille qd̾ pat̾ est ñ ami¬
sit. Apud patrẽ non int̾cedit extra¬
neus: intꝰ est in patͥs pectore. ipse qͥ
int̾uenit & exorat affectus. Urgent᷑
pat̾s uiscera: iterũ filium genitura
ꝑ uentã. Ibo ad patrẽ reusͬ s pater
iuso filio cooꝑit mox reatũ: dissimu¬
lat iudicem: quia amat. uult imple¬
re genitorẽ: & sententiã eito uertit

Expanded text:
ne graventur corda vestra crapula et ebrietate . Vacuandus est ergo venter moderatione jejunii, ut exoneratus animus possit ad alta pertendere, conscendere ad virtutes, possit ad ipsum pietatis auctorem totus aliger pervolare. Hoc Elias probat, qui Dominici continuatione jejunii defaecatus a carnali pondere, mortis victor evolavit ad coelum . Surgam, et ibo ad patrem meum. Jacebat qui dixit, surgam: intellexit lapsum, sensit ruinam, jacere se turpis luxuriae respexit in lubrico, et ideo exclamat: Surgam, et ibo ad patrem meum. Qua spe? qua fiducia? qua confquod erat filii; ille quod patris est non amisit. Apud patrem non intercedit extraneus, intus est in patris pectore ipse qui intervenit et exorat affectus. Urgentur patris viscera iterum filium genitura per veniam. Ibo ad patrem reus: sed pater viso filio cooperit mox reatum: dissimulat judicem, qui magis vult implere genitorem; et sententiam cito vertit
Abbreviated transcription (Latin):
naruis tuis. In se reuersus. In se ante
redut ut rediret ad patrem: qui ase
ante recesserat. cum recessit a patre.
A se migrat et ab homine totus tͦn¬
sit un bestiam pat̾ne pietatis imme¬
mor: gr̃e genitoris oblitus. Quanti
mercennarii patͥs mei abundant
panib. ego aut̃ hic fame pereo. fameᷤ
reuocat: quẽ saturitas exularat. fa¬
mes illi patrẽ dedit sapere: eui copi¬
a tulerat sentire genitorẽ. E si tantũ
prestitit uł inuita fames: ꝓbate. qͥd
uoluntariũ possit conferre ieiunũ.
Oneratus uenter ad uitia cor deponit:
premit mentẽ.: ne suꝑnã ualeat sen¬
tie pietatẽ. Corpus inquit qd̾ corrũ¬
pitur aggrauat annnã. & depͥmit

Expanded text:
nibus , etc. In se reversus est, in se ante redit, ut rediret ad patrem, qui a se ante recesserat, cum recessit a patre. A se migrat, et ab homine totus transit in bestiam, paternae pietatis immemor, gratiae genitoris oblitus. Quanti mercenarii patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. Fames revecat quem saturitas exsularat; fames illi patrem dedit sapere, cui copia tulerat sentire genitorem. Et si tantum praestitit vel invita fames, probate quid voluntarium possit conferre jejunium. Oneratus venter ad vitia cor deponit, premit mentem, ne supernam valeat sentire pietatem. Corpus, inquit, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit
Abbreviated transcription (Latin):
nere ea pignoribꝰ cupiens. ñ perire.
Beati filii quoꝵ tota est in patͥs ca¬
ritate substantia: beati quibꝰ man&
tota in obsequio patͥs. in patͥs cultu¬
ra possessio. Ceterũ facultates unita¬
tem scindunt: frat̾nitatẽ separant:
cognationẽ spargunt: parentum
ꝑdunt & uiolant caritatẽ: sic̃ ex se¬
quentib elucescit. Pater: da mͥ por¬
cionẽ substantiȩ. quȩ me contingit.

Expanded text:
nere ea pignoribus cupiens, non perire. nere ea pignoribus cupiens, non perire. Beati filii quorum tota est in patris charitate substantia! Beati quibus manet tota in obsequio patris, in patris cultura possessio! Caeterum facultates unitatem scindunt, fraternitatem separant, cognationem spargunt, parentum perdunt et violant charitatem, sicut ex sequentibus elucescit: Pater, da mihi portionem substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ substantie quȩ me contingit. Qe
qui patris fatigatur ad uitam: qui
patri qͥa tempus adinere ñ potest.
nititur auferre substantiã. Hic ip¬
sani prerogatuiã filii meruit ñ ha¬
bere: qui ea que patͥs erant. noluit
possidere cum patre. S: queramꝰ quȩ
res filium rapuit hos ad ausus: ad
petitionẽ tautam fiducia quȩ leua¬
rit. Que res : Illa scilicet. quod cęles¬
tem patrẽ sciebat nullo claudendũ
fine: concludendũ tempore nullo:
nulla mortis potestate soluendum.
Et ideo cupit uiuendi liberalitate
guidere: qui ditari ñ ualuerat fa¬
cultatib decidentis. Deniq illã fu¬
isse huiꝰ petitionis offensam: genito¬
ris largitas comprobauit. E diusit
inquit illis substantiã. Q petente
uno. ambobꝰ totam substantiã mͦ
diuifit: ut scirent filii qd̾ ante dene¬
bat pater ñ fuisse auaricie s amors:
ꝓuidentia. non inuidentia ñ dedis¬
se. Tenebat pater: seruare uolens¬
substantiã filiis non negare: et ma¬

Expanded text:
git. Et i patris fatigatur ad vitam; qui patris, quia tempus adimere non potest, nititur auferre substantiam. Hic ipsam praerogativam filii meruit non habere, qui ea quae patris erant noluit possidere cum patre. Sed quaeramus quae res filium rapuit hos ad ausus, ad petitionem tantam fiducia quae levarit. Quae res? illa scilicet qua coelestem Patrem sciebat nullo claudendum fine, concludendum tempore nullo, nulla mortis potestate solvendum. Et ideo cupit vivendi libertate gaudere, qui ditari noluerat facultatibus decedentis. Denique illam fuisse hujus petitionis offensam, genitoris largitas comprobavit. Et divisit, inquit, illis substantiam Petente uno, ambobus totam substantiam mox divisit; ut scirent filii, quod ante tenebat pater, non fuisse avaritiae, sed amoris; providentia, non invidentia, non dedisse. Tenebat pater servare substantiam filiis, non negare; et ma
Abbreviated transcription (Latin):
detrusum. Hinc ẽ quod ueniens ex
gentib impositione manꝰ exorcismi
a demone purgatur: adaꝑtionem
aurium ꝑcipit. ut fidei caꝑe pos¬
sit auditum: ut possit ad salutem
ꝓsequente dño ꝑuenire.

Expanded text:
detrusum. Hinc est quod veniens ex gentious impositione manus et exorcismis ante a daemone purgatur, et aperitionem aurium percipit, ut fidei capere possit auditum, ut possit ad salutem prosequente Domino pervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
et approbare euangłica laborat
auctoritas: Et quãius sufficiat
illa sententia que dicit. d̾s mor¬
tem ñ fecit: tñ qͣr eam tam tru¬
cemi. tam crudelem. tam ĩmitẽ.
non nulli a deo uelint ẽẽ con¬
ditam. scire ñ possum. Nemo
sine piaculo existimat tã piũ
tam bonum dm̃. mortem cre¬
are potuisse: cuins uniuersus
mundus dolore continuo. ge¬
mitu. lacrimis. accusat. et de¬
destatur auctorem. Si mors
etiam penes homines ẽ crimi¬
nũ pena: quo ausu concreata
homini et penȩ añcreditur in¬
nocenti a deo insita eẽ quam
uita: S audiamus apłm. Si
enĩ unius delicto mors regna¬
uit ꝑ unũ: multomagis abun¬
dantiam gr̃e. et donationum.

Expanded text:
et approbare evangelica laborat et approbare evangelica laborat auctoritas? Et quamvis sufficiat illa sententia, quae dicit: Deus mortem non fecit ; quare eam tam trucem, tam crudelem, tam immitem nonnulli a Deo velint esse conditam, scire non possum. Nemo sine piaculo aestimat tam pium, tam bonum Deum, mortem creare potuisse, cujus universus mundus dolore continuo, gemitu, lacrymis, accusat et detestatur auctorem. Si mors etiam penes homines est criminum poena, quo ausu concreata homini et poenae ante creditur innocenti Deo insita esse quam vita? Sed audiamus Apostolum: Si enim unius delicto mors regnavit per unum, multo magis abundanti
Abbreviated transcription (Latin):
succurrit. ita et magnũ diui¬
ne scientie desiderantib nosse
secretum. nr̃ sermo ñ sufficit ÷
qui ad p̃sens festinationi de¬
seruit et temꝑi. Nam si ad hu¬
mana ꝑdiscenda tota huma¬
na breiuis ẽ uita : qd̾ tempꝰ suf¬
ficere credimus ad intelligen¬
tram posse duunã: Date gͦ ue¬
niam fr̾s. si intra punctũ tem¬
poris. et hore ipsius iux mom̃ito.
obscura lucidare: clausa resera¬
lis. secure filiis. credentib con¬
fidenter. constant᷑ incredulis
non ualemus. Uerũ. qr hodie
apłicus sermo clarolumine
sensib audientiũ se totus in¬
fudit. nec quicꝗͣ catholicis m̃¬
tib reliquit ambiguũ. cum
dixit. si ꝑ unius delictũ morꝰ
regnauit ꝑ miũ: declamandi
studiũ se ponentes. tota sim¬
plicitate ipsis apłicis eloquii
umitamur: ut uerũ scire cu¬
pientib. nullo sermone ge¬
neretur obscuritas. Si enĩ
unius delicto ut dicit. morᷤ
regnauit ꝑunũ: quare mortẽ
ab uno et primo homine esse
posteris acquisitam. insinuare

Expanded text:
it: ita et magnum divinae scientiae desiderantibus nosse secretum, noster sermo non sufficit, qui ad praesens festinationi deservit et tempori. Nam si ad humana perdiscenda tota hominis brevis est vita, quod tempus sufficere credimus ad intelli gentiam posse divinam? Date ergo veniam, fratres, si intra punctum temporis et horae unius vix momentum obscura lucidare, clausa reseralis, secure filiis, credentibus confidenter, constanter incredulis non valemus. Verum quia hodie apostolicus sermo claro se lumine sensibus audientium totus infudit, nec quidquam catholicis mentibus reliquit ambiguum, cum dicit: Si enim unius delicto mors regnavit per unum ; declamandi studium seponentes, tota simplicitate ipsis apostolicis eloquiis innitemur, ut verum scire cupientibus nulla sermone nostro generetur obscuritas. Si enim unius delicto, ut dicit, mors regnavit per unum, quare mortem ab uno et primo homine esse posteris acquisitam insinuare
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicit. S regnauit mors
ab adam usq ad moysem. u¬
triq legem acceꝑant: s adam
mox p̃uaricatus ẽ ut accepit:
moyses p̃uaricatorib ꝓmulga¬
uit acceptam. dicente᷑ apło. lex
p̃uaricationũ causa posita ẽ.
Regnauit gͦ mors ꝑ legem: qr
grauius preuaricatores quã
peccatores. et non tantum pa¬
rentis uicio. s suo iam lapsu
facinoris. seua deuorauit. S
regnauit inquit mors ab a¬
dam usq ad moysem: et in
eos qui non peccauer̃t in si¬
nulitudine preuaricationis
ade. Quia non tm̃ magnos. s
denorabat et paruulos: et ñ
tantũ noxios. s et uastabat
innoxios. Innoxios dico a cul¬
pa ꝓpria: non parentis. Et hĩc
grauius erat lam̃tanda con¬
ditio: quia eus parentis sol¬
uebat penã. cunis uix uitã
degustarat infantulus: et lu¬
ebat peccatum mundi. qui
mundũ cognitũ ñ habebat.
et unius delicto mors regna¬

Expanded text:
dicit: Sed regnavit mors ab Adam usque ad Moysen. Utrique legem acceperant: sed Adam mox praevaricatus est, ut accepit; Moyses praevaricatoribus promulgavit acceptam, dicente Apostolo: Lex praevaricationum causa posita est . Regnavit ergo mors per legem, quia gravius praevaricatores quam peccatores; et non tantum parentis vitio, sed suo jam lapsos facinore, saeva devoravit. Sed regnavit, inquit, mors ab Adaeos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae. Quia non tantum magnos, sed devorabat et parvulos; et non tantum noxios, sed et devastabat innoxios: innoxios dico a culpa propria, non parentis. Et hinc gravius erat lamentanda conditio, quia ejus parentis solvebat poenam, cujus vix vitam degustarat infantulus; et luebat peccatum mundi, qui mundum cognitum non habebat. per unum et unius delicto mors regna
Abbreviated transcription (Latin):
ntabundaret delictũ. Eece
et apłs dicit: non iiminu¬
tionem delictoꝵ lex fecit ẽẽ
sycopiam. slon ꝑ se fr̃s: s per
eum qui legem ꝑ inbecillita¬
tem ferre non poterat. Non
in agnituoo lucis ebetat ocło
que solis a deo credita ẽ ocłis:
s ocłorũ infirmitas lucis cotã

Expanded text:
ut abundaret delictum. Ecce, ut abundaret delictum. Ecce, ut Apostolus dicit, non imminutionem delictorum lex fecit esse, sed copiam; non per se, fratres, sed per eum qui legem per imbecillitatem ferre non poterat. Non magnitudo lucis hebetat oculos, quae solis a Deo creata est oculis, sed oculorum inf
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationem uite. ꝑ uũ
et unũ: aut mors regnat aut
uita conceditur. Quid hic ro-¬
go addere sermo possit inter¬
pretis: quib si adiungit silen¬
tium. omnis emuloꝵ succũ¬
bit intentio: ꝑ uinus delictũ
in om̃s homines in cõdem¬
nationẽ: ita ꝑ uniꝰ iusticiam
m om̃s homines in iustificati¬
onẽ uitȩ. Sicut fonti fluuiꝰ.
sicut fructus semini: ita ori¬
gini deseruit aut addicta aut
erepta posteritas: sicut ex his
que adiecit apłs plemꝰ appro¬
batur. Sicut unius hominis
mobedientia peccatores consti¬
tuti sunt multi: ita uniꝰ obe¬
dientia iusti constituentur
multi. Sit homo peccator. ut
sit d̾s iustus : ꝙ reatus redũ¬
dat ad iudicem. si pena ꝑcel¬
lit innoxium. Et ideo dixit.
sicut ꝑ uniꝰ hominis mobeoi¬
entiam peccatores constituti
sunt multi: ut scirent se eiꝰ
culpȩ suisse participes. cuius
pene socios se esse ꝑsentiunt.
S iã quid lex ꝓfuerit attestan¬
te apło: audiant legis amato¬
res. Lex inquit subintrauit :

Expanded text:
justificationem vitae. Per unum et unum, aut mors regnat, aut vita conceditur. Quid hic ergo addere sermo possit interpretis? quibus si adjunges silentium, omnis aemulorum succumbit intentio. Per unius delictum in omnes homines in condemnationem, ita et per unius justitiam in omnes homines in justificationem vitae. Sicut fonti fluvius, sicut fructus semini, ita origini deservit aut addicta aut erepta posteritas, sicut ex his quae adjecit Apostolus plenius approbatur. Sicut enim unius hominis inobedientia peccatores constituti sunt multi, ita unius obedientia justi constituentur multi. Sit homo peccator, ut sit Deus justus, quia reatus redundat ad judicem, si poena percellit innoxium. Et ideo dixit: Sicut per unius hominis inobedientiam peccatores constituti sunt multi. Ut scirent se ejus culpae fuisse participes, cujus poenae socios se esse persentiunt. Sed jam quid lex profuerit, attestante Apostolo, audiant legis amatores. Lex autem, inquit, subintravit,
Abbreviated transcription (Latin):
atum. tanti medici ꝑ peritiã
curarenur et grãm. Ampliatũ
uuluus diximus fr̾s: quia post
incisionẽ putredo. fetor. horror.
uexatio. ipsa uulneri incisione
generatur: et fit ꝑ curamdete¬
rior miserandi facies ipsa lan¬
guoris : quam fuerat ignoran¬
trusꝑi culũ cum lateret. Ueñ
gͦ medicus: et iã fesso curis & cu¬
rationũ uexationib ꝑdefecto
solius uerbi auctoritate subue¬
nit. sicut centurio ille confi¬
tetur et dicit. dic uerbo et sa¬
nabitur puer mens: et im¬
pleretur illud ꝓpħicũ. msit
uerbũ suum et sanauit eos.
Et ideo sequitur: ubi abunda¬
uit peccatũ. suꝑ abundauit
et gr̃a. Ac si diceret. Ubidila¬
tatum ẽ uulnus: suꝑ effusa ẽ
sanitas. Nemo gͦ ingratus sit
legi: quia quem egrotantem
et iacentẽ inuenerat. leuauit.
fouit: et ut saluti traderet.
ipsa usq ad medicum salubri
peccatum regnat in mortem.
Recta fides non mortẽ non i¬
teritum hominis auctori deo
deputat: s salutem. Mors sit

Expanded text:
atum, tanti medici peritia atum, tanti medici peritia curaretur et gratia. Ampliatum vulnus dicimus, fratres, quia post incisionem, putredo, fetor, horror, vexatio ipsi vulneri abscissione generatur, et fit per curam deterior miserandi facies ipsa languoris quam fuerat ignoranti periculum cum lateret. Venit ergo medicus; et jam fesso curis, et curationum vexationibus perdefesso, solius verbi auctoritate subvenit. Sicut centurio ille confitetur, cum dicit: Dic verbo, et sanabitur puer meus . Et impleretur illud propheticum: Misit Verbum suum, et sanavit eos . Et ideo sequitur: Ubi abundavit peccatum, superabundavit et gratia. Ac si diceret: Ubi dilatatum est vulnus, supereffusa est sanitas. Nemo ergo ingratus sit legi, quia quem aegrotantem et jacentem invenerat, levavit, fovit, et ut saluti traderet, ipsum usque ad medicum salubri vitam, peccatum regnat in mortem. Recta fides non mortem, non interitum hominis auctori Deo deputat, sed salutem. Mors sit
Abbreviated transcription (Latin):
tis uista erat. et satis sc̃a. dum
ab homine fragili seuerã exegit
disciplinã: magis magisq ho¬
nerauit et ꝓdidit delunquen¬
tem. Et hoc quare fr̾s: Ut ꝑ
gr̃am et ueniam conditoris
rediret aduitam: qui ꝑtumo¬
debitam parentis deducebat᷑
ad penami. Morb gͥ latebat oc¬
cultus. ꝑ quem omniũ secreta
medullarũ et uenarũ meatus.
in ipsoꝵ uitaliũ tendebat exi¬
omnib generabat internis. Ue¬
nit lex: que et uulmus ꝓd̾et:
et tandẽ uetusto languori su¬
ꝑnũ aduenire medicũ nun¬
tiaret. Uenit lex: que man¬
datoꝵ fom̃tis incutẽ ꝓdu¬
ceret. qd̾ in altũ male let̾alit̃
seuiebat. Uenit lex: ut gladi
ꝑis aꝑiret: et collectam diu sa¬
niem. salutaris subinde seq̃
aut uulnus claudere. aut e¬
grotanti ꝑfectam reddere ua¬
lebat ipsam sanitatẽ. Quod
uͥ uidit egrotus. et tandem
status sui miserandus agno¬
uit: cepit tendere festinus
ad medicũ : ut qd̾ ꝑ legẽ ꝓditũ.
et ꝑ ipsam dui fuerat ampli¬

Expanded text:
tis justa erat, et satis sancta, dum ab homine fragili severam exigit disciplinam, magis magisque oneravit et prodidit delinquentem. Et hoc quare, fratres? Ut per gratiam et veniam Conditoris rediret ad vitam qui per tumotum parentis deducebatur et poenam. Morbus igitur latebat occultus, per quem omnium secreta medullarum et venarum meatus in ipsorum vitalium tendebant exiomnibus generabat internis. Venit lex quae et vulnus proderet, et tandem vetusto languori supernum advenire medicum nuntiaret. Venit lex, quae mandatorum fomentis in cutem produceret quod in altum lethaliter saeviebat. Venit lex, ut gladioporis aperiret, et collectam diu saniem salutaris subinde siccatres, aut vulnus claudere aut aegrotanti perfectam addere valebat ipsa sanitatem. Quod ubi vidit aegrotus, et tandem statum suum miserandus agnovit, coepit tendere festinus ad medicum, ut quod per legem proditum, et per ipsam diu fuerat ampli
Abbreviated transcription (Latin):
uulnere erat ipse: alt̾ eẽt in uul¬
tu.S mutat᷑ effigies. dum efficit᷑
ex mortali immortalis: ex corrup¬
tibili incorruptibilis: ut hoc sit
mutasse substantiã. ñ mutasse
ꝑsonamꝰ. et acquisisse uultꝰ głam:
ñ uultꝰ noticiam ꝑdidisse. Et ne
festinus sermo eͥffugiat aut trans¬
uolet questiones: qͦa sequitur ꝓxi¬
mo iam sermone dño reuelante

Expanded text:
vulnere erat ipse, alter esset in vulvulnere erat ipse, alter esset in vultu; sed mutatur effigies, dum efficitur ex mortali immortalis, et ex corruptibili incorruptibilis, ut hoc sit mutasse substantiam, non mutasse personam, et acquisivisse vultus gloriam, non vultus notitiam perdidisse. Et ne festinus sermo aut fugiat, aut transvolet quaestiones, quod sequitur proximo sermone, Domino revelante,