comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis ꝓfecisse Gregoriꝰut labore certamini
ñ ẽ palma uictorie. Unde gͦ luctores s̃. nͥ c̃tͣ antiqͥ hostiᷤ
ueniat unde apud examen et̾ni iudicis accusator
existat dis i enĩ nosse qͦmͦ ad decipiendũ sẽꝑ assistat᷑
naciõe primꝰ fui. Q qͣdã die de itinere domũ regres¬
sus mancipio suo neglegent̃ loquens p̾cepit dicenᷤ.
Deni diabole discalcia me. Ad cuiꝰ uocẽ inox ceꝑunt
se caligarũ corrigiȩ in sũma uelocitate dissoluere.
ut aꝑte c̃staret qd ipse qͥ nominatꝰ fuerat adextͣhen¬
das caligas diabolus obedisset. Qd̾ mor ut pb̃r uidit
uehem̃t᷑ expauit. magnisq uocib cepit clamare¬
dicens. Recede mniser. recede. Non enĩ tͥ s mancipio
meo loquutꝰ sũ. Ad cuiꝰ uocẽ ꝓtinꝰ recessit. ita ut in¬
uente sunt magna iã ex parte dissolutȩ corrigiȩ.¬

Expanded text:
insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi veniat, unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamaredicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrigi
Abbreviated transcription (Latin):
cens ad beati mr̃is renones atq pontificis eccł̃iã ue¬
int᷑uit. Quȩ paulisꝑ crescens. usq ad fenestras eccłiȩ
quȩ erant t̾rȩ primȩ ꝑuenit sicq stans aqͣ eccłiȩ
ianuã clausit. ac si illud elem̃tũ liqͥdũ in soliditatẽ
parictis fuisset ĩmutatr. Cũ eẽnt multi interiꝰ inuen
formidarent. ad eccłiȩ ianuã ueniebant ad bibendr̃.
hauriebant aqͣm. quȩ ut p̃dixi usq ad fenestras ex¬
creuerat: ⁊ tam̃ intͣ eccłiã nullomͦ defluebat. Hauri¬
dendũ cunctis meritr̃ martyris. ⁊ aqͣ erat ad adsuto¬
riũ. ⁊ qͣsi aqͣ ñ erat ad inuadendũ locũ. Qd̾  antiqͦ
ante dicti ignis miracło p̃dixi ñ fuisse dissimile: qͥ
tũ pueroꝵ ⁊ uestuñta ñ c̃tigit. ⁊ uincła incendit. petrꝰ
irea s̃ ualde sc̃oꝵ facta quȩ uarras. ⁊ p̃senti infirmita
tos fuisse audio ad mirandȩ uirtutis uiros: nosse uellẽ

Expanded text:
cens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam vecens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam ve crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit. Sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset immutatum. Cumque essent multi interius invenformidarent; ad ecclesiae januam veniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praediximus, usque ad fenestras excreverat; et tamen intra ecclesiam nullo modo defluebat. Hauris meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitatn Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim
Abbreviated transcription (Latin):
llud ut opinor miracłm
ex parte aliqͣ dissimilit᷑ gestũ ẽ. Ec̃ qͥppe tres pueri
rex reqͥrens. in camino illesis uestib deãbulantes
repꝑit. Ex qua re colligit᷑ qr ignis in quẽ iactati
fuerant. qͥ eoꝵ uestim̃ta ñ c̾tigit. eoꝵ uncła c̃sũp¬
sit: ut uno eodẽq tẽpore in obseqͥo iustoꝵ ⁊ habe¬
ret flãma uirtutẽ suã. ad solatiũ. ⁊ ñ haberet ad
e c̃tͣrio euenuit elem̃to. Nãq nuꝑ ioħs tͥbunꝰ relatiõe
sua me docuit qd̵ ꝓuulfus comes cũ illic ad eẽt secr̃
regẽ aduthar eo tẽpore in loco eodẽ uͥ mira resc̾ti¬
git affuisse. eãq recogno uisse testatꝰ ẽ. Edictꝰ enĩ tͥbr¬
nus narrauit dicens. Ante hoc ferme qͥnquenniũ
qͣdo apud hanc romanã urbẽ alueũ suũ tyberis
egressus ẽ tancũq crescens ut eiꝰ undȩ suꝑ muros
urbis influerent. atq sic maximas regiones occu¬
iparet aput ueroneusem urbẽ fluuiꝰ athesis excres¬

Expanded text:
llud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad e contrario evenit elemento. Nam nuper Joannes tribunus relatione sua me docuit, quod Pronulphus comes, cum illic adesset, se cum rege Autharico eo tempore in loco eodem ubi mira resgit, affuisse, eamque rem cognovisse testatus est. Praedictus enim Tribunus narravit dicens: Quia ante hoc ferme quenquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantum crescens, ut ejus unda super muros urbis influeret, atque inde jam maximas regiones occuparet: apud Veronensem urbem fluvius Athesis excres
Abbreviated transcription (Latin):
sus caulas furtũ faceret. ueruecẽ tulit. ⁊ c̾citꝰ exiit.
sũ si ꝑuenisset ad locũ uͥ uir dñi sepultꝰ erat. repente
hesit. gressũ mouere ñ potuit Ueruerẽ qͥdem de collo
deposuit eũq dinuttere uoluit: s manũ laxare
ñ ualuit Cepit gͥ stare miser cũ p̃da sua reus i li¬
gatꝰ uolebat ueruecẽ dimittere nec ualebat uole¬
bat egredi cũ ueruece. nec poterat. Miro itaq mͦ
qͥ a uiuis uideri timuerat. hunc mortuus tenebat.
uecẽ tenentẽ manu. Res uenit in dubiũ utrũ uer¬
uecẽ tolleret an bfferret. S culpȩ reus citiꝰ indicauit
penã. Mirati om̃s qr ingressus fur. uiri merito ap̃
pdã suã stabat ligatꝰ. Qͥ se ꝓ eo ꝓtinꝰ in orationẽ dede¬
runt siusq p̾ceb uix obtinere ualuerunt. ut qͥ
res eoꝵ uenerat raꝑe. saltĩ uacuus exire mereret᷑
Itaq fur qͥ du steteratcũ p̃da captiuus qͣndoq exit
uacuus ⁊ lib petrꝰ Apparaet qͣntȩ sint suꝑ nos dulce

Expanded text:
las furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. vecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR. Apparet quantae si
Abbreviated transcription (Latin):
habet cͥtͣ hominẽ. qͥ in porcoᷤᷤ intͣre ñ potuit nͥ ꝑmis¬
sus. Illi gͦ necesse ẽ sponte subdi: cui ⁊ aduersa õĩa
subiciunt᷑ inuita: ut tanto nr̃is hostib potentio¬
res simꝰ. qͣnto cũ auctore om̃iũ unũ efficim᷑ ꝑ hu¬
militatẽ. Qd aut̃ mirũ si electi qͥq in carne positi
tua plerũq in multis miracłis uiuunt:¬
n ualeriȩ nãq ꝓuincia resi hec ẽ gesta quã narro.
m̃q beatȩ memoriȩ abbis mei ualentionis relatiõe
cognita. Ibi enĩ qͥdã uenerabilis sacerdos erat. qͥ cũ
clericis suis in dĩ laudib bonisq oꝑib intentꝰ sc̃ȩ
c̃uersationis uitã ducebat. Suꝑueniente aut̃ uocati

Expanded text:
habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi tua plerumque in multis miraculi vivuntn Valeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus, sanctae conversationis vitam ducebat. Supe
Abbreviated transcription (Latin):
neret. ⁊ qͦ declinare posset minime inuenisset iuxta
apollinis templũ fuit. ibiq se ad remanendũ c̃tulit.
Cipsũ loci illiꝰ sacͥlegiũ ꝑtimescens: qͣmuis fidẽ ⁊¬
crucem minume haberet. signo tam̃ crucis se mu¬
nire curauit. Nocte aut̃ media ipso solitudinis pa¬
uore tͣbatꝰ. ꝑ uigil iacebat. Et repente c̃spiciens. uidit
cũq singłi sp̃c ad inqͥsitionẽ eiꝰ exponerent qͥd oꝑa¬
ti c̃tra bonos fuissent. unꝰ in mediũ ꝓsiliuit: qͥ in an¬
dree ep̃i animũ ꝑspetiẽ scĩmonialis feminȩ quȩ in
ep̃io eiꝰ habitabat. qͣntã tẽptationẽ carnis cõmouisset

Expanded text:
neret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta neret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit Cumque singuli spiritus ad inquisitionem ejus exponerent quid operati contra bonos fuissent, unus in medium prosiliit, qui in Andreae episcopi animum per speciem sanctimonialis feminae, quae in epi
Abbreviated transcription (Latin):
legentib ut ualeat exopto: qͣtinꝰ qͥ corpꝰ suũ c̾tinen¬
tiȩ dedicant. habitare cũ feminis ñ p̃sumant. ne
ruina m̃ti tanto repentina subripiat. qͣnto ad hoc
qd̃ male c̃cupiscit᷑. etiã p̃sentia c̃cupitȩ formȩ famu¬
lat᷑. Nec res ẽ. dubia quã narro. qr pene in ea tan
nãq uenerabilis uir. cũ uitã multis plenã uirtu¬
tib duceret. seq sub sacerdotali custodia in c̾tinen¬
tie arte custodiret. qͣndã sc̃imonialẽ feminã quã
secũ pͥus habuerat. noluit ab ep̃ii sui cura repel¬
lere s certꝰ de sua eiꝰq c̾tinentia. secũ hanc ꝑmisit
habitare. Ex qͣ re actũ ẽ: ut antiquus hostis apud
eiꝰ animũ adicũ temptationis exqͥreret. Nam cepit
speciẽ illiꝰ oculis m̃tis eiꝰ impͥmere. ut illectꝰ nefan¬
da cogitaret. Qdam uͦ die uideus qͥdã ex campanie
partib romain ueniens capuę carpebat iter. Qad
fundanã diuũ ꝑueniens. cũ iã diẽ uesꝑascere cer¬

Expanded text:
legentibus ut valeat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cer
Abbreviated transcription (Latin):
buri ñ potuit. Qd̃ uidentes gothi. magisq seuiente.
atq hunc ex suo habitacło tͣħentes. ñ longe aspexe¬
runt succensũ clibanũ. qͥ coquendis panib para¬
bat᷑ eũq in illũ ꝓiecer. clibanũq clauserunt. D
die altere ita illesus inuentꝰ ẽ: ut ñ solũ eiꝰ caro ab

Expanded text:
buri non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt. Sed die altero ita inlaesus inventus est, ut non solum eius caro ab
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uenerat multitudo conaret᷑ si posset sine
ꝑicło uiri dĩ ingens illud qd̾ desuꝑ incubuerat
saxũ leuare. cuncłis uidentib repente res ualde
admirabilis c̃tigitꝰ qr moles ipsa ꝙͣ conabantrr.
euellere. subito ab eisdem laborantib auulsa. ne
speluncȩ martini tectũ tangeret. saltũ dedit.
qͣsi serui dĩ lesionẽ fugiens. longiꝰ cecidit. Qd̾ ad
uuissũ om̃ipotentis dĩ angłico ministerio actum
intelligit. qͥ diuina ꝓuidentia disponi omĩa fide¬
lit̾ credit. Hic cũ pͥus in eodẽ monte se c̃tulit.
nec dũ clausus specu habitans. catena s ferrea pe¬
dẽ ligauit. eãq saxo ex parte altera affixit. ne ei
ult᷑ liceret ꝓgredi. ꝗͣ catenȩ eiꝰdẽ qͣntitas tende¬
bat᷑. Qd̾ uir uitȩ uenerabilis benedictus audiens
cuiꝰ suꝑiꝰ memoriã feci. ei ꝑ discipłm suũ manda

Expanded text:
quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit. Hic cum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cujus superius memoriam feci, ei per discipulum suum man
Abbreviated transcription (Latin):
picaret᷑. dũ interpositis uͥq scopulis. in partib dis¬
cerpi potuisset ᷑ S reqͥsitꝰ puer in ualle iiuentꝰ ẽ
ñ solũ uiuus. s etiã incolumis. Tunc cunctis paten¬
ter innotuit. qd̵ ideo ledi ñ potuit: qr. hunc in casu
suo martini oracio portauit. In specit uͦ illiꝰ magna
desuꝑ rupis eminebat. Quȩ cũ ex parte exigua mon¬
ti uideret᷑ affixa. martini cellȩ ꝓminens. casũ suỹ
coctidie. ⁊ illiꝰ interitr̃ ruitura minabat᷑. Ad hanc
mascatꝰ illustriᷤᷤ uiri arm̃tarii nepos cũ magna
rusticoꝵ multitudine ueniens. p̾cabat᷑ ut uir dĩ
de specu cõdẽ dignaret᷑ exire. qͣtinꝰ ipsi ruiturã
rupẽ ex monte potuissent euellere: atq in spe
cu suo di famulus securꝰ habitaret. Cũq in hoc
uir d̃ĩ neqͣꝗͣ. aqͥesceret eiꝰ. qd̾ posset ᷤ faceret. p̾ce¬
simul destrueret .⁊ martinũ necaret. Itaq dũ ea

Expanded text:
picaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes dispicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram ru securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecespecum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea
Abbreviated transcription (Latin):
uitã finiuit: ut de eiꝰ mortis sententia daret᷑ in¬
tellegi. qr ualde om̃ipotenti displicuit. qd̾ eiꝰ fa¬
mulũ ausu imꝓbo c̃tristauit. Alio qͦq tẽpore
dũ multi ad hunc religiosa deliotione c̃currereis.
atq arta eẽt semita quȩ in deuexo montis late¬
re ad eiꝰ cellã ꝓꝑantes ducebat: puer paruulus
incaute gͣdiens. ex eodẽ monte cecidit. ⁊ usq ad
uallẽ corruit. quȩ sub monte eodẽ sita. qͣsi in ꝓ¬
fundũ c̃spicit᷑. In loco qͥppe eodẽ tanta mons ipse
altitudine excreuit ut arbusta ingentia. quȩ ex
eadẽ ualle ꝓdeunt. ex monte aspicientib qͣsi fru¬
tecta ẽẽ udeant᷑. ꝑt᷑bati itaq s̃ cuncti qͥ ueniebanͭ.
sũ maq cura quesitũ ẽ sicubi corpꝰ elapsi pueri¬
inueniri potuisset. Quis enĩ aliud nͥ extinctũ cre¬
deret: Qͥs illud corpꝰ ad t̾rã integrũ ꝑuenisse sus¬

Expanded text:
vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur invitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum einveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse sus
Abbreviated transcription (Latin):
muit. seq ꝑ deuexũ montis latus in p̃cipiciũ:
serpens dedit omĩaq arbusta loci illiꝰ flammaex
se exeunte c̃cremauit. Qͥ in eo qd̵ montiᷤ latꝰ om̃e
cõbussit. cogente om̃ipotenti d̃o monstrare cõ¬
pulsus ẽ qͣntȩ uirtutis fuerat. qͥ uictus abscede¬
bat Perpende queso iste uir dñi in qͦ montis uer¬
tice stetit. qͥ cũ serpente ꝑ trienniũ securꝰ iacuit.
etrus. Aꝑditu paueo. Iꝯregor Cir iste uitȩ uene¬
rabilis inclusionis suȩ tẽpore pͥmo decreuaerat.
bat uitiũ. Qd quedã mulier audiens. audact᷑ as¬
cendit montẽ: atq ad eiꝰ specũ ĩpudent᷑ ꝓrupit.
at ille paulo longiꝰ intuens. ⁊ uenientiᷤ ad se mu¬
liebria indum̃ta c̃spiciens. sese in orationẽ dedit.
in t̾rã faciẽ dep̃ssit. ⁊ eo usq ꝓstͣtus iacuit. qͦ iin¬
pudens mulier a fenestͣ cellulȩ illiꝰ fatigata rece¬
deret. Quȩ die eodẽ mox ut de monte descendit

Expanded text:
muit, seque per devexum montis latus in praecipitium muit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR. Auditu paveo. GREGOR. Vir iste vitae venerabilis, inclusionis suae tempore primo, decreverat bat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit,
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ qͦq in parte campaniȩ uir ulde uenerabilis
martiuꝰ noĩe in monte marsico solitariã uitã dux̃.
multisq annis in specu augustissimo inclusus fiu
Quẽ multi ex ur̃is nouerunt. eiꝰq actib extiter̃¬
ut se in p̃dicti montis foramine c̾tulit. ex eadẽ petͣ
quȩ in semetipsa c̾caua angustũ specũ fecerat. aquę
no sufficeret: ⁊ nec plus ad ẽẽt. nec necessitati deeẽt.
ret: cui uetusto mirado pocũ in solitudine ex pe¬
trȩ duricia ministraret. S antiquus humani ge¬
neris hostis. eiꝰ uirib inuidens. hunc usitata arte
pellere ex eo specii mnolitꝰ ẽ. Nam amicã s bestiã
serpentẽ scilicet ingressus. hunc ab eadẽ habitatiõe
eicere facto terrore conatꝰ ẽ. Cepit etenĩ serpens
in spelunca uenire. solus cũ solo. eoq orante se ante
illũ sternere. ⁊ cũ cubante parit cubare. S uir
sc̃s om̃ino ĩꝑterritꝰ. eiꝰ ori manũ uł pedẽ excende¬
bat dicens. Si licentiã accepisti ut ferias. ego ñ ꝓ

Expanded text:
uoque in parte Campaniae vir valde venerabilis Martinus nomine in monte Marsico solitariam vitam duxit, multisque annis in specu angustissimo inclusus fuit, quem multi ex nostris noverunt, ejusque actibus prut se predicti montis foramine contulit, ex petra eadem que in se ipsa concaua angustum specum fecerat aque stno sufficeret et nec plus adesset nec neceret, cui vetusto miraculo potum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino imperterritus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut ferias, ego non p
Abbreviated transcription (Latin):
audiens. qͥ ab eodẽ rege p̃ ceteris diligebat᷑ ei mi¬
nume tacuitꝰ s qͥd a suo ortolano sapienti scilicet
uiro agnouisset indicauit. Qd̾ dũ rex audisset: ilico
respondit. Ego uelĩ hunc de qͦ loqueris hoiẽm ui¬
dere. sui gener eiꝰ. uenerabilis paulini tẽporalis dñs.
respondit dicens. Uirentes herbas mͥ ad pͣndiũ de¬
ferre c̃sueuit. Has itaq huc ad m̃sam eũ deportare
ẽ ut cũ rex ad pͣndiũ discubuit paulmꝰ ex suo oꝑe
holera queq i uirentia delaturꝰ uenit. Cũq hunc
dicens. Uerũ ẽ qđ̾ audisti. Nã nocte hac in sõno. seden¬
tes in tͥbulialib c̃tra me iuidices uidi. inter qͦs iste
etiã simul sedebat: i flagellũ qd aliqͣndo acceꝑam
eoꝵ mͥ iudicio tollebat᷑. S ꝑcunctare qͥs nã sit. Nã hc̃¬
ego tanti meriti uirũ: popularẽ ut c̃spicit᷑ ẽẽ ñ sus¬

Expanded text:
audiens, qui ab eodem rege prae ceteris diligebatur, ei miaudiens, qui ab eodem rege prae ceteris diligebatur, ei minime tacuit; sed quid a suo hortolano, sapiente scilicet viro, agnovisset, indicavit. Quod dum rex audisset, ilico respondit: 'Ego vellim hunc, de quo loqueris, hominem videre'. Cui gener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare est. Et cum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus venit. Cumque hunc dicens: 'Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio sedentes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat; et flagellum, quod aliquando acciperam, eorum mihi iudicio tollebatur. Sed percunctare, quisnam sit; nam ego
Abbreviated transcription (Latin):
redde Cũq ille uenusti uultꝰ hoiẽm c̃spexisset.
Qd̾ gentilis uaide libent̃ accepit: cũ in nutͥendis ole¬
rib qr ꝑitus eẽt audiuit. Suscepit itaq seruũ:
roganti uduȩ reddiꝰt filiũ. Q accepto. uidia ab afri¬
cana regione discessit: pauliuꝰ uͦ excolendi orci sus¬
cepit curã Cũq isdẽ regis gener crebro ingrede¬
ret᷑ ortũ suũ. orcolanũq quedã reqͥreret. sapientẽ
ualde ẽẽ hominẽ uideret: amicos cepit familiares
deserere. ⁊ sepiꝰ cũ suo ortotano colloqͥ atq eiꝰ ser¬
monib delectari. Cui parainꝰ coctidie ad m̃sã hole¬
ra urentesq herbas deferre c̃sueuerat:⁊ accepto
pane ad curã horti remeare. Cũq hoc dutiꝰ ageret᷑
die qͣdã suo dño secũ secretiꝰ loquenti ait. uide qͥd agaᷤ.
⁊ uuandaloꝵ regnũ qͣlit̾ disponi debeat ꝓuide.
qr rex citiꝰ ⁊ sub om̃i celeritate moriturꝰ ẽ. Qd̾ ille

Expanded text:
redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, Quod vir gentilis valde libenter accepit, cum in nutriendis oleribus quia peritus esset audivit. Suscepit itaque servum, et roganti viduae reddedit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque isdem regis gener crebro ingrederetur hortum suumque hortolanum quaedam requireret, sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit familiares deserere et saepius cum suo hortolano conloqui atque eius sermonibus delectari. Cui Paulinus cottidie ad mensam odoras virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane, ad cura horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: 'Vide, quid agas, et Wandalorum regnum qualiter disponi debeat, provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus'. Quod ille
Abbreviated transcription (Latin):
re.S uir dĩ magnoꝑe petenti feminȩ respondit
dicens. Mulier qͥd possim dare ñ habeo. s memetip¬
sũ tolle. me seruũ uiri tui ẽẽ ꝓfitere. atq ut fi¬
liũ tuũ recipias me uice illiꝰ in seruiciũ tͣde.
Qs̾ illa ex ore tanti uiri audiensꝰ irrisionẽ potiꝰ
credidit quã cõpassionẽ. At ille ut erat uir elo¬
quentissimꝰ atq in exteriorib studiis ad pͥme
eruditus. dubitanti feminȩ citiꝰ ꝑsuasit ut audi¬
ta crederet: ⁊ ꝓ receptione filii sui. in seruicir̃
epm tͣcdere ñ dubitaret. ꝑ rexere gͥ utͥq ad af¬
fricã. ꝓceͣnte aut̃ regis genero qͥ eiꝰ filiũ habe¬
bat uidua rogat᷑a se obtulit ac pͥus peciit ut ei
donare debuisset. Qd̾ cũ uir barbarꝰ typo suꝑbiȩ
tͣgidus. gaudio tͣnsicoriȩ ꝓsꝑitatis inflatꝰ. ñ solũ
facere. s etiã audire despiceret: iudua subiun¬
xit dicens. Ec̃ce hunc hominẽ ꝓ eo uicariu p̃beo
solũmͦ pietatẽ in mne exhibe. mͥq unicũ filium

Expanded text:
si se invenit, petentique faeminae respondit, dicens: 'Mulier, quid possim dare, non habeo; sed memet ipsum tolle, nie servum iuris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade'. Quod illa ex ore tanti viri audiens; inrisionem potius credidit quam conpassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus atque adprime exterioreruditus, dubitanti feminae citius persuasit ut audita crederet, et pro receptione filii sui in servitium episcopum tradere non dubitaret. Perrexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero, qui ejus filium habebat, vidua rogatura se obtulit, ac prius petiit ut ei filium donare debuisset. Quod cum vir barbarus typho superbiae turgidus, gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire despiceret, vidua subjunxit, dicens: Ecce hunc hominem pro eo vicarium praebeo, solummodo pietatem in me exhibe, mihique unicum filium
Abbreviated transcription (Latin):
bat. sinistra palliũ qͦ facies defuncti uelabat᷑ abstu¬
lit. Qd cũ mulier fieri cerneret. c̃tͣdicere uehem̃t
cepit. ⁊ mirari qͥd uellet facere. Ablato itaq pallio.
de eo quẽ collegerat puluere. defuncti faciẽ frica¬
uit. Q cũ diutiꝰ fricaret᷑ aĩam recepit. oscitauit. ocy¬
los aꝑuit. seseq eleuans resedit. qͥd erga se ageret᷑
miratꝰ ẽ. ac si de gͣui sõno fuisset excitatꝰ. Qđ dũ my¬
lier lam̃tis fatigata c̃spiceret. cepit ex gaudio magi
flere. ⁊ uoces ampliꝰ edere. Quã uirdñi modesta ꝓ¬
hibitiõe cõpescuit dicens. Lace. tace. S si qͥs uob̃ re¬

Expanded text:
bat, sinistra pallium quo facies defuncti velabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; s
Abbreviated transcription (Latin):
extremũ. Q defuncto. eiꝰ ȩccłiȩ pastoralẽ suscepit curã
andreas diaconꝰ illiꝰ qͥ quondã in stabulis itinerũ eur¬
sũ seruauerat quoꝵ: atq hoc ex hac uita subducto
ep̃atus ordinẽ iouinꝰ sortitꝰ ẽ. qͥ in eadem urbe fullo
fuerat: qͦ adhuc suꝑstite. ita cuncti in habitatores ci¬
uitatis illiꝰ. ⁊ barbaroꝵ gladiis. ⁊ pestilentiȩ ũmanita¬
ce uastati s̃. ut post mortẽ illiꝰ nec qͥ ep̃c fier et. nec¬

Expanded text:
extremum. Quo defuncto, ejus Ecclesiae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post morte
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ stulta loquutiõe : qr sic̃ scriptũ ẽ. qͥ auertit
aurẽ suã ne audiat legẽ. oratio eiꝰ erit execrabi¬
lis. Qd gͦ mirũ si postulantes tarde a dño audim᷑.
qͥ p̃cipientẽ dum. aut tarde. aut nullo mͦ audimꝰ:
Et̃ qͥd mirũ si florentiꝰ in p̃ce sua ciciꝰ ẽ auditꝰ.
qͥ in p̾ceptis suis dñm ciciꝰ audiuit: Petrus.
ichil ẽ qd̃ responderi ualeat aꝑte racioni. Gregoriꝰ.
fuerat. magnꝰ post mortẽ claruit in uirtute sig¬
noꝵ. Nã cũ multa ciues urbis illiꝰ de eo soleant
dignabat᷑ oꝑari. Nam qͦciens pluuia deerat: ⁊ estr
nimio t̾rã longa siccitas exurebat. collecti in unũ
ciues urbis illiꝰ eiꝰ tunicã leuare. atq in c̾spectu
dñi cũ p̾cib offere c̃sueuerant. Cũ qͣ dũ ꝑ agros

Expanded text:
criptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipientem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? Et quid mirum si Florentius in prece sua citius est auditus, qui in praeceptis suis Dominum citius audivit? PETR. Nihil est quod responderi valeat apertae rationi. GREGOR. Eufuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant dignabatur operari. Nam quoties pluvia deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum q
Abbreviated transcription (Latin):
diaconꝰ longe positꝰ ad eũ ꝑgere studuit. ut se eiꝰ ora¬
tionib cõmendaret. Qad eiꝰ cellam ueniens omnẽ
locum ꝑ circuitũ inuenit innumeriᷤᷤ serpentib
plenũ. Cũq uehement᷑ expauisset. clamauit dicenꝰ.
Serue dñi ora. Erat aut̃ tunc mira serenitaᷤᷤ.
dit. ut illã pestẽ sic̃ sciret dñs auferret. Ad cuiꝰ
uocẽ subito cęlũ intonuit. atq isdem tonitruus
om̃s illos qͥ eundẽ locũ occupauerant serpentes
interemit. Es dũ uir dĩ florentiꝰ interẽptos aspice¬
ret. dixit. Ecce occidisti eos dñe. qͥs eos hinc leuat:
Moxq ad eiꝰ uocẽ tantȩ aues uenerunt. qͣnti serpen¬
tes occisi erant. Quȩ cos portantes singłos. ⁊ longiꝰ ꝓi
isse meriti dicimꝰ qd̃ eiꝰ ori tantũ ꝓximꝰ factꝰ ẽ op̃c d̃s.¬

Expanded text:
diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se oradiaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentibus plenum. Cumque vehementer expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. dit, ut illam pestem, sicut sciret Dominus, auferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, serpentes interemit. Quos cum vir Dei Florentius interemptos aspiceret, dixit: Ecce illos occidisti, Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicsse meriti dicimus, quod ejus ori tantum factus est proxi
Abbreviated transcription (Latin):
crudelẽ in eoꝵ morte clamabat homicidã. Qd̃ iccirco
om̃ipotentẽ dm̃ fecisse credimꝰ. ne uir mirȩ simpli¬
citatis qͣntolibet dolore cõmotus. intorquere ultͣ
p̃sumeret iaculũ maledictionis. Petrus
ũqͥd nã ualde gͣue eẽ credimꝰ. si fortasse cuilibet
exagitati iracundia maledicimꝰ: Gregoriꝰ.
e hoc peccato cur me ꝑcuntaris an gͣue sit. cũ paulꝰ
dicat. neq maledici regnũ dĩ possidebunt: Pensa itaq
quã gͣiuis culpa ẽ. quȩ separat a regno uitȩ. Petrꝰ ẜ¬
uid si homo ñ fortasse ex malicia. s ex linguȩ in
Ino rep̾hendit᷑ qͣntomagis noxiꝰ : Pensa gͦ qͣntũ sit
dãpnabilis qͥ a malicia ñ uacat: si ille sermo pęnalis
ẽ qͥ a bonitate humilitatis uacat. P etrus Assentio.¬
słe uir dĩ egit aliud qd sileri ñ debet. Cũ. Gregoriꝰ¬
enĩ magna eiꝰ opinio longe lateq crebresceret. qͥdã

Expanded text:
crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorquere ultra praesumeret jaculum maledictionis. 312 PETR. unquidnam valde grave esse credimus, si fortasse cuilibet exagitanti iracundia maledicamus? GREGOR. De hoc peccato cur me percunctaris an grave sit, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Pensa itaque quam gravis culpa est, quae separat a regno vitae. PETR. Quid si homo non freprehenditur, quanto magis noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est qui a bonitate utilitatis vacat. » Et i vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat. Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
uocare c̃sueuerat ursus muinime reuerteret᷑ Die
uͦ altera ꝑrexit ad agrũ. ursũ parit᷑ ouesq que¬
sicurus. quẽ occisum repꝑit᷑ s sollicite inqͥrens.
ciciꝰ a qͥb occisus fuerat inuenit. Tunc sese in
lam̃tis dedit: fr̃m magis maliciã quã ursi mor¬
tẽ deplorans. Quẽ uenerandus uir euthiciꝰ ad se
deductũ c̃solari studuit. S isdem uir dñi corã eo
doloris magni stimulis accensus. ĩp̃catus ẽ dicens.
Sꝑo in om̃ipotenti dõ qr in hac uita ante oculos oĩy
ex malicia sua uindictã recipient qͥ nil se ledentẽ
ursũ mer̃ occiderunt. Cuiꝰ uocẽ ꝓtinꝰ ultio diuina
sequuta ẽ. Nam qͣtuor monachi qͥ eundẽ ursũ occi¬
derant. statĩ elephantino morbo ꝑcussi s. ut menbri
putrescentib interirent. Qd̾ factũ uir dĩ florentiꝰ
uehem̃t̃ expauit: se seq maledixisse fr̃ib ꝑtimuit.¬
Om̃i uitȩ suȩ tẽpore flebat. qr exauditꝰ fuerat: seseq

Expanded text:
vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vocare consueverat ursus minime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seOmni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se
Abbreviated transcription (Latin):
urso p̾cepit dicens Uade atq oues ad pastũ eice:
sinent̾ agere. Inuingebat᷑ urso cura pastoralis:
⁊ qͣs manducare c̃sueuerat pascebat oues bestia
naͣ. p̃cipiebat urso cũ illis reuerti: cũ uͦ uoluisset
ꝑabat ursus. ut neq ad sextã iussus. rediret ad
nonã: neq ad nonã iussus. rediret ad sextã. Cũq
diu hoc ageret᷑ cepit in loco eodẽ tantȩ uirtutiᷤᷤ
longe lateq fama crebrescere.S qr antiquus hos¬
tis unde bonos cernit innitescere ad głam. inde
ꝑuersos ꝑ inuidiã rapit ad penã. qͣtuor uiri ex
disciplis uenerabilis uiri euthicii uehem̃t᷑ inui¬
dentes qd̾ eoꝵ magister signa ñ faceret:⁊ is qͥ solus
ab eo relictus fuerat. tanto hoc miraculo clarus ap¬
pareret: eundẽ ursũ insidiantes occiderunt. Cũq
hora qͣ uissus fuerat ñ rediret uir dĩ florentiꝰ sus¬
pectus ẽ redditꝰ. Quẽ usq ad horã uesꝑis expectais.
affligi cepit. qd is quẽ ex simplicitate multa frẽm

Expanded text:
has ad pastum ejice, sinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia ram praecipiebat urso cum ovibus reverti; cum vero noluisset,mperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
one c̃tinua scłarib admiscem᷑. Qd̃ bene ysaias postꝗͣ
regem dñm exercituũ uidit. semetipsũ rep̾hendit.
⁊ penituit dicens. Ue mͥ cur ñ tacui.q uir pollutꝰ
labiis ego sum. Q cur polluta labia haberet. osten¬
dit cũ subiungit. In medio popłi polluta labia
habentis ego habito. Pollutionẽ nãq labioꝵ ha¬
bere se doluit s unde hanc c̃traxerit indicauit.
cũ in medio popłi polluta labia habentis se habi¬
tare phibuit. Ualde enĩ difficile ẽ. ut lingua scł̃a¬
riũ intẽ ñ inqͥnet quã tangit: qr dũ plerũq eiꝰ
ad quedã cͥdescendimꝰ. loquenda. paulisꝑ assueti.
hanc ipsam loquutionẽ quȩ nob̾ indigna ẽ etĩa
delectabilit̃ audimꝰ. ut ex ea iã redire ñ libeat
ad quã uelud ex c̃descensione ducti uenimꝰ inuiti
Sicq fit. ut ab ociosis ad noxia. a leuib ad gͣuio¬

Expanded text:
aribus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habito . Pollutionem namque labiorum habere se doluit; sed unde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plequenda condescendimus, paulisper assueti hanc ipsam locutionem, quae nobis indigna est, etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam vel ex condescensione ducti venimus inviti; sicque fit, ut ab otiosis ad noxia, a levibus ad gravio
Abbreviated transcription (Latin):
famuli a t̾renis actionib segregati ociosa loqͥ nes¬
ciunt. ⁊ mntẽ ꝑ uerba spargere atq inqͥnare deui¬
tant. auctoris sui p̃ ceteris exauditionẽ ĩpetrant.
cui in qͣntũ possibile ẽ ipsa puritate ac simplicita¬
te cogitationis. qͣsi ex qͣdam iam sumilitudine c̃cor¬
dant. Nos aut̃ t᷑bis popłarib admixti. dũ frequent̃.

Expanded text:
famuli a terrenis actionibus segregati, otiosa loqui nesciunt, et mentem per verba spargere atque inquinare devitant, auctoris sui prae caeteris exauditionem impetrant. Cui in quantum est possibile, ipsa puritate ac simplicitate cogitationis, quasi ex quadam jam similitudine concordant. Nos autem turbis popularib
Abbreviated transcription (Latin):
ad habitandũ aliqͦd solatiũ donare dignaret᷑. Q
mox ut cõpleuit orationẽ oratoriũ egressus. ante
fores ursũ repꝑit stantẽ. Q dũ ad t̾rã caput re¬
clinaret. nichilq feritatis in suis motib demon¬
stͣret. aꝑte dabat intellegi qd̃ ad iuri dĩ obseqͥũ

Expanded text:
ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret, nihilque feritatis in suis motibus demonstraret, aperte dabat intelligi quod ad viri Dei obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
eqr hee sileã qd̾ ex regiõe eadẽ uenerabilis uiri
scoli pb̃ri narratiõe cognoui. De cuiꝰ uerbis ipse
habitu sc̃ȩ c̃uersationis simul habitabant: qͦꝵ unꝰ
euthiciꝰ. alt̃ uͦ florentiꝰ dicebat᷑ S isdẽ euchitiꝰ in spi¬
rituali zelo atq in feruore uirtutis excreuerat.
multoꝵq aĩas ad dm̃ ꝑducere exhortando satage¬
bat: florentiꝰ uͦ in simplicitate atq in orationẽ dedi¬
tã ducebat uitã. Non longe aut̃ erat monasteriũ
qd̃ rectoris sui morte fuerat destitutũ. in qͦ s mo¬
nachi eu̾dẽ euchitiũ p̃ẽe uoluerunt. Qeoꝵ p̾cib
ad qͥescens multis annis monasteriũ rexit. discipłoꝵ q
animaᷤ in studio sc̃ȩ c̃uersationis exereuit: ac ne:
oratoriũ in qͦ pͥus habitauerat solũ remanere
potuisset illic uenerabilẽ uirũ florentiũ reliqͥt.
Iu qͦ dũ solus habitaret. die qͣdã sese in oratoriũ
ꝓstͣuit.: atq ab om̃ipotenti dño petiit. ut ei illic

Expanded text:
e hoc sileam quod ex regione eadem venerabilis viri Sanctuli presbyteri narratione cognovi; de cujus verbis ipse conversationis habitabant, quorum unus Eutychius, alter vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑent sua. Alio nãq tẽpore qͥdã se eiꝰ orationib
cb̃mendans. sportas duas plenas alim̃tis ei ꝑ pue¬
rũ tͣnsmisit. Qrũ unã isdẽ puer subripuit atq
initinere abscondit: unã uͦ ad dĩ hominẽ detulit.
⁊ petitionẽ illiꝰ qͥ se illi ꝑ obsonͥũ com̃dauerat enar¬
rauit. Quã uir dñi benigne suscipiens: eundẽ
puerũ benigne admonuit. dicens. Gr̃as agimꝰ. s
uide sportã ꝙͣ initinere posuisti ne incaute tan¬
gere p̾sumas. qr in eã serpens ingressus ẽ. Csto gͦ
sollicitꝰ. ne si tollere incaute uolueris. a serpente
feriaris. Qb uerbis puer ualde c̃fusus. exultauit
qͥdem qr mortẽ euaserat: s tristis ad modũ factus
ẽ .qr. quãuis salubrẽ pęnã. tam̃ ꝑtulit uererun¬
diã suã. Q reuersus ad sportã suã. caute ac sollici¬
te attendit. s eã sic̃ uir dñi p̾dixerat serpens te¬

Expanded text:
perunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus perunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens te
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ refectis ait. Nolite malũ facere. Quociens de hor¬
to aliqͥd uultis. ad horti aditũ uenite. ⁊ tͣnqͥlle peti¬
te. cũ benedictione ꝑcipite: ⁊ a furti pͣuitate cessate.
O statim collectis holerib honustari fecit. Actũq
ẽ. ut qͥ ad hortũ nocituri uenerant. cũ laboris siu
pͥmnio. ⁊ repleti ab eo ⁊ innocui redirent. Alio qͦq
postulantes. scissis uestimentis. pannis obsiti. ita
ut pene nudi uiderent᷑ Cũq ab. eo uestienta pe¬
terent. eoꝵ uerba uir dñi tacitꝰ audiuit. Q unũ ex
discipłis sius ꝓtuiꝰ silent̃ uocauit. eiq p̾cepit dicens.
yade atq in illa silua in loco tali. cauã arborẽ reqͥ¬
re: i uestim̃ta quȩ in ea inueneris defer. Cũq dis
⁊ p̃buit dicens. Uenite qr nudi estiᷤ. ecce tollite ⁊ues¬
tite uos. Hȩc illi intuentes. recognouerunt quȩ
posuerunt. magnoq pudore c̃sternati s. ut qͥ frar¬

Expanded text:
autem refectis ait: Nolite malum facere, sed quoties de horautem refectis ait: Nolite malum facere, sed quoties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoquisericordiam postulantes, scissis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque diset praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui frau
Abbreviated transcription (Latin):
uangas uocamꝰ. Dixit itaq discipłis suis. Cot uan¬
gas in hortũ ꝓicite. ⁊ citiꝰ redite. Nocte uͦ eadem
dũ ex more cͤum fr̃ib ad exhibendas dõ laudes
surrexisset. p̾cepit dicens. Ite ⁊ oꝑariis nr̃is ꝓul¬
mentũ coqͥte. ut mane pͥmo paratum sit. facto
aut̃ mane fecit deferri pulmentũ qd parari uis¬
serat. atq hortũ cũ fr̃ib ingressus. quot uangas in hor¬
to iactari pͣceperat. tot in eo laborantes oꝑarios in¬
uenit. Ingressi qͥppe fures fuerant. s mutata m̃te
ꝑ sp̃m app̾benderunt uangas. qͣs inuenerunt:
ab ea hora ꝗͣ ingressi fuerant qͦ usq uir dñi ad
eos ueniret cuncta horti illiꝰ spatia quȩ inculta
fuerant coluerunt. Qb uir dñi mox ut ingres¬
sus ẽ ait Gaudete fr̃s multũ laborantes iã qͥescite.
&b ilico alim̃ta quȩ detulerant fr̃s p̾buit eosq
post tanti laboris fatigationẽ refecit. Sufficient̃

Expanded text:
vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vanvangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad exhibendas laudes Domino surrexisset, praecepit, dicens: Ite et operariis nostris pulmentum coquite, ut mane primo paratum sit. Facto autem mane, fecit deferri pulmentum quod parari jusserat, atque hortum cum fratribus ingressus, quot vangas jactari praeceperat, tot in eo laborantes operarios invenit. Ingressi quippe fures fuerant, sed mutata mente per spiritum apprehenderunt vangas quas invenerunt, et ab 305 ea hora qua ingressi sunt, quousque vir Domini ad eos veniret, cuncta horti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter
Abbreviated transcription (Latin):
poterant offerre uiro dĩ suppliciter uolebant. S
seruus om̃ipotentis di. horum nichil accipiens egres¬
sus urbẽ ñ longe desertũ locũ repꝑit: ĩbiq s humi¬
le habitacłm c̃struxit. Ad quẽ dũ multi ꝑgerent. exẽ¬
plo illiꝰ ȩt̾nȩ uitȩ accendi desiderio ceꝑunt: atq sub
eiꝰ magisterio in om̃ipotentis dĩ se seruitiũ dederuni.
Cũq ei crebro discipłi ĩminerent. ut ꝓ usu monas¬
terii possessiones quȩ ei offerebant᷑ acciꝑet. ille solli¬
citus suȩ pauꝑtatis custos. fortẽ sententiã tenebat
dicens. Monachus qͥ in t̾ra possessionẽ querit. mo¬
nachus ñ ẽ. Sic qͥppe metuebat pauꝑtatis suȩ
securitatẽ ꝑdere: sic̃ auari diuites solent ꝑituras
diuitias custodire. Ibi itaq ꝓphetiȩ sp̃u magnisq
miraculis. cunctis longe lateq habitantib uita
eiꝰ claruit. Nã die qͣdã ad uesꝑũ in hortũ monaste¬
rii fecit iactari ferram̃ta. quȩ usitato nos nõie

Expanded text:
re viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter imminerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offerebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. Ibi itaque prophetiae spiritu magnisque miraculis cunctis longe lateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine