comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod igno¬
rantiam diͦ qͥdam
habent.
Ego autem dico
om̃s igno.rare dm̃. qui noluis
conuerti ad eum. Neq enĩ ob aliud
ꝓcul dubio rennuunt. nisi quia
grauem & seueruꝰ imagmantur
qui pus est: durum & implaca:¬
bilem qui mericors ẽ : ferum
& terribilem qui amabilis est:
& mentitur iniquitas sibi: for¬
mans sibi idolum ꝓ eo quod ñ
est ipse. Quid timetis modicȩ
fidei:Ut peccata nolit remit.¬
tere: Sed affixit ea cruei. cuͦ suᷤ
manib Quid teneri & delicati
estis : S ipse nouit fignentum
nr̃m. S ind male assueti & liga.¬
ti peccandi consuetudine: S dñs
soluit compeditos. Forte ne irri-¬
tatus immanitate & multitudi¬
ne criminũ cunctetur porrigere
manũ adiutorii: S ubi suꝑhabun¬
dauit delictũ: suꝑ habundare &
gr̃a consueuit. An de uestimento
solliciti estis. uel cybo ceterisq
corpori ur̃o necessariis. & ꝓpte¬
rea cunctamini relinquere uira.
Sed scit quia his omib indigetis.
Quid uultis amplius: Quid iam

Expanded text:
quod ignorantiam Dei quidam habent . Ego autem dico omnes ignorare Deum, qui nolunt converti ad Deum. Neque enim ob aliud procul dubio renuunt, nisi quia gravem et severum imaginantur, qui pius est, durum et implacabilem, qui misericors est, ferum et terribilem, qui amabilis es mentitur iniquitas sibi, formans sibi idolum pro eo quod non est ipse. Quid timetis modicae fidei? ut peccata nolit remittere? Sed affixit ea cruci cum suis manibus. Quod teneri et delicati estis? Sed ipse novit figmentum nostrum. Quod male assueti, et ligati peccandi consuetudine? Sed Dominus solvit compeditos . Forte ne irritatus immanitate et multitudine criminum, cunctetur porrigere manum adjutorii? Sed ubi abundavit delictum, superabundare et gratia consuevit . 1405 An de vestimento solliciti estis, vel cibo, caeterisque corpori vestro necessariis, et propterea cunctamini relinquere vestra? Sed scit quia his omnibus indigetis . Quid vultis amplius? quid jam
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ diabolr & initium omĩs
peccati suꝑbia. Quid etiam dĩ
parturiat ignorantia alias uide¬
bimus: nã nunc horȩ breuitas
non ꝑmittit. qm hodie tarde
conuenimꝰ. Itaq sufficiat unuꝰ¬
quẽq modo ne seipsum ignoro.
ammonitũ esse non soluͦ sermo¬
ne nr̃o: s ipsius quoq dignati¬
one sponsi eccłȩ iħu xp̃i dñi

Expanded text:
peccatum diaboli, et initium omnis peccatum diaboli, et initium omnis peccati, superbia. Quid etiam Dei parturiat ignorantia, alias videbimus. Nam nunc horae brevitas non permittit, quoniam hodie tarde convenimus. Itaque sufficiat unumquemque modo, ne se ipsum ignoret, admonitum esse, non solum sermone nostro, sed ipsius quoque dignatone sponsi Ecclesiae Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
miumq pauenda uel minima
temere prȩsumpta erectio. Quã.¬
obrem noli te homo comparare
maiorib. noli minorib. noli
aliquib. noli uni. Quid scis eniꝰ
o homo si unus ille quẽ forte omi.¬
um uillissimũ atq miserrimũ
reputas cuis uitam sceleratissi¬
mã ac singulariter fedissimam
horres. & ꝓpterea illum putas sꝑ¬
nendũ non modo prȩ te: quem
forte iam sobrie & iuste & pie ui¬
uere confidis. s etiam prȩ oeteris
om̃ib sceleratis tanquã omĩum
sceleratissimũ: quid scis inquã si
melior & te & illis mutatione de.¬
xterȩ excelsi in se quidem futuruᷤᷤ
sit. in dõ uͦ iam sit. Et ꝓpterea nͣ
mediocrem. non uel penultimũ:
non ipsum saltem inter nouissi¬
mos eligere locum nos uoluit: s
recumbe inquit in nouissimo lo¬
co: ut solus uidelicas omium no¬
uissimus sedeas. teq nemini non
dico prȩponas. s nec comparare
prȩsumas. En quantũ malun
uenit de ignorantia nr̃i. Utiq

Expanded text:
miumque pavenda vel minima miumque pavenda vel minima 1404 temere praesumpta erectio. Quamobrem noli te, homo, comparare majoribus, noli minoribus, noli aliquibus, noli uni. Quid scis enim, o homo, si unus ille, quem forte omnium vilissimum atque miserrimum reputas, cujus vitam sceleratissimam ac singulariter foedissimam horres, et propterea illum putas spernendum non modo prae te, qui forte jam sobrie, et juste, et pie vivere te confidis, sed etiam prae caeteris omnibus sceleratis tanquam omnium sceleratissimum: quid scis, inquam, si melior et te, et illis mutatione dexterae Excelsi in se quidem futurus sit, in Deo vero jam sit? Et propterea non mediocrem, non vel penultimum, non ipsum saltem inter novissimos eligere locum nos voluit: sed recumbe, inquit, in novissimo loco; ut solus videlicet omnium novissimus sedeas, teque nemini, non dico praeponas, sed nec comparare praesumas. En quantum malum venit de ignorantia nostri, utique
Abbreviated transcription (Latin):
uel odio: iustius tutiusq ꝓfecto
nixta ipsius ueritatis consilium:
nouissiũ nobis locũ eligimus.
de quo postmodũ cum honore
superius educamur. quã prȩsu¬
mimus altiorem unde cedere mox
oporteat cũ rubore. Non est gͦ
periculũ quantumeũq te humi¬
lies. quantu̾cumq reputes mino¬
rem quã sis: hoc est quã te ueri¬
tas habeat: est autem grande ma¬
lũ horrendumq periculuͦ. si uel
modice płꝰ uͦ te extollas: si uel um
uidelicet in tua cogitatione te pꝰ¬
feras quẽ forte parem tibi ueri¬
tas iudicat aut etiam suꝑiorem:
quẽ admodũ si ꝑ ostium transeas
cuiiꝰ suꝑlumnare ut ad intelli¬
gentiam loquar nimium bassũ
sit : non nocet quantucumq te
melinaueris: nocet autẽ si uel
transuersi digiti spatio plusquã
ostii patitur mensura erexeris.
ita ut inpingas & capite quassa¬
to collidaris : ita in anima non
ẽ plane timenda quantalibet
humiliatio: horrenda autẽ ni.¬

Expanded text:
vel odio ; justius tutiusque profecto, vel odio ; justius tutiusque profecto, juxta ipsius Veritatis consilium, novissimum nobis locum eligimus, de quo postmodum cum honore superius educamur, quam praesumimus altiorem, unde cedere mox oporteat cum rubore . 7. Non est ergo periculum, quantumcunque te humilies, quantumcunque reputes minorem quam sis, hoc est, quam te veritas habeat. Est autem grande malum, horrendumque periculum, si vel modice plus vero te extollas, si vel uni videlicet in tua cogitatione te praeferas quem forte parem tibi veritas judicat, aut etiam superiorem. Quemadmodum enim si per ostium transeas, cujus superliminare, ut ad intelligentiam loquar, nimium bassum sit, non nocet quantumcunque te inclinaveris; nocet autem, si vel transversi digiti spatio plus quam ostii patitur mensura, erexeris, ita ut impingas et capite quassato collidaris; sic in anima non est plane timenda quantalibet humiliatio, horrenda autem ni
Abbreviated transcription (Latin):
rantia uenit desꝑatio. Sic au¬
tem suꝑbiam parit tibi ignoran¬
tia tur cum meliorẽ quã sis. de.¬
cepta & deceptrix tua cogitatio
te esse mentitur. Noc quippe ẽ
suꝑbia. Hoc intium omis pec¬
cati cu maior in tuis esoculis
quã apud dm̃. quã in ueritate.
Et ideo qui prius peccauit hoc
grande peccatũ. diabolũ loquor:
tatione. non fuit in ueritate.
Quia si in eo discordaret a ueri¬
tate. ut minorem se inferiorẽq
putaret quã ueritas haberet.ᷤ
Excusaret eum sua ꝓcul dubio
ignorantia & minime reputa.¬
retur suꝑb nec tam inueniret᷑
iniquitas eiuus ad odium. quam
humilitas fortassis ad gr᷑am. Si
enĩ in quonã statu unumque̾q
nr̃m habeat ds̃. liquido cogno¬
sceremus: nec supra sane nec in¬
fra secedere deberemius. uerita.¬
ti in om̃ib acquiescentes. Nunc
aute᷑ quia consilium hoc posint
tenebras latibulum suu̾. & ser.¬
mo absconditus ẽ a nobis. ita ut
nemo sciat si dignus sit amore

Expanded text:
rantia venit desperatio. Sic aurantia venit desperatio. Sic autem superbiam parit tibi ignorantia tui, cum meliorem quam sis, decepta et deceptrix tua cogitatio te esse mentitur. Hoc quippe et superbia, hoc initium omnis peccati, cum major es in tuis oculis quam apud Deum, quam in veritate. Et ideo qui primus peccavit hoc grande peccatum diabolum loquor,tatione, non fuit in veritate. Quid, si in eo discordaret a veritate, ut minorem se inferioremque putaret, quam veritas haberet? Excusaret eum sua procul dubio ignorantia, et minime reputaretur superbus, nec tam inveniretur iniquitas ejus ad odium, quam humilitas fortassis ad gratiam. Si enim in quonam statu unumquemque nostrum habeat Deus, liquido cognosceremus; nec supra sane, nec infra secedere deberemus, veritati in omnibus acquiescentes. Nunc autem, quia consilium hoc posuit tenebras latibulum suum, et sermo absconditus est a nobis, ita ut nemo sciat si dignus sit amore
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ modo sꝑamus in eum queͦ igno.¬
ramus: Si nr̃i. quomͦ humiles
erimus. putantes nos aliqͥd esse
cũ nichil simus. Scimus aute᷑
nec suꝑbis ne desperatis parte᷑
esse uel societatem in sorte scoꝵ.
Intuere gͦ nunc metuͦ quanta
cura & sollicitudine ambas istaᷤᷤ
repellere a nobis ignorantias
debeamus. quarum omis pec.¬
cati altera mitiũ parit. altera¬
consummationẽ. Sicut duaꝵ
eregione noticiaru. initium sa¬
pientię una. ꝑfectionem altera
gignit. illa timorem dni. ista
caritate. At istud de noticiis su-¬
pra ostensum ẽ. Nunc de igno.¬
rantiis uide. Etemiꝰ sicut initi¬
um sapientiȩ timor dni. sic
initium omĩs peccati suꝑbia.
& quomͦ ꝑfectione̾ sibi sapientię
uendicat amor di. ita despera¬
tio sibi omẽm malitię consua¬
tionẽ. Et quẽadmodũ ex noti¬
cia tui uenit in te timor dei:
atq ex dĩ noticia dei itidem
amor: sic e contrario de igno¬
rantia tui suꝑbia: ac de dĩ igno¬

Expanded text:
quomodo speramus in eum quem ignoquomodo speramus in eum quem ignoramus? si nostri, quomodo humiles erimus, putantes nos aliquid esse, cum nihil simus? Scimus autem nec superbis, nec desperatis partem esse vel societatem in sorte sanctorum. 6. Intuere ergo nunc mecum, quanta cura et sollicitudine ambas istas repellere a nobis ignorantias debeamus, quarum omnis peccati altera initium parit, alterconsummationem: sicut duarum e regione notitiarum initium sapientiae una, perfectionem altera gignit; illa timorem Domini, ista charitatem. At istud de notitiis supra ostensum est. Nunc de ignorantiis vide. Etenim, sicut initium sapientiae timor Domini , sic initium omnis peccati superbia : et quomodo perfectionem sibi sapientiae vindicat amor Dei, ita desperatio sibi omnem malitiae consummationem. Et quemadmodum ex notitia tui venit in te timor Dei, atque ex Dei notitia Dei itidem amor; sic e contrario de ignorantia tui superbia, ac de Dei igno
Abbreviated transcription (Latin):
tatione metent. Ubi breuiter cõ¬
prȩhensa utraq cognitio est:
& nr̃i quidem in lacrimis sereiᷤ:
quȩ autem dĩ. metens in gaudio.
Nac gͦ in nobis gemina prȩeun¬
te noticia iam ea quȩ forte suꝑ¬
creuerit scientia. minime inflat:
utpote quę nichil afferre uale¬
at terreni cõmo di uel honoris.
quod non sit sane inferius spe
concepta lȩtieiaq spei iam altiꝰ
radicata in animo. Spes autem
non confundit. quia caritas dĩ
diffusa ẽ in cordib nr̃is ꝑ sp̃m
non confundit. quia ista infun-¬
dit certitudinẽ. Per hanc eniꝰ
ipse sp̃s testimonium ꝑhibet
spui nr̃o quod filii diꝰ sumus.
Iuidnã gͥ nobis de nr̃a quanta¬
cumq scientia ꝓuenire possit.
qͦd non sit minus hac gła qua
inter dĩ filios numeramtur:
Parũ dixi. nec respici in eiꝰ compa.¬
ratione potest orbis ipse & ple¬
nitudo eiꝰ: etiam si totus oedat
uni cuiuis nr̃m in possessionẽ.
Ceterũ si nos ignorantia dĩ tenet:

Expanded text:
tatione metent . Ubi breviter comtatione metent . Ubi breviter comprehensa utraque cognitio est: et nostri quidem in lacrymis serens; quae autem Dei, metens in gaudio. 5. Hac ergo in gobis gemina praecunte notitia, jam ea quae forte supercreverit scientia minime inflat, utpote quae nihil afferre valeat terreni commodi vel honoris, quod non sit sane inferius spe concepta, laetitiaque spei jam altius radicata in animo. Spes autem non confundit; quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris non confundit, quia ista infundit certitudinem. Per hanc enim ipse Spiritus testimonium perhibet spiritui nostro, quod filii Dei sumus . Quidnam igitur nobis de nostra quantacunque scientia provenire possit quod non sit minus hac gloria, qua inter Dei filios numeramur? Parum dixi: nec respici in ejus comparatione potest orbis ipse et plenitudo ejus, etiamsi totus cedat unicuivis nostrum in possessionem. Caeterum, si nos ignorantia Dei tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c diuidens singulis ꝓ ut uult.
aliis quidem loqui. aliis autẽ ope.¬
rari quod bonuͦ est. Iuisquis itaq
ur̃m post illa amara & lacrimo.¬
sa conuersionis suae pͥmordia re¬
spirasse in spem. atq in quoddã
serenũ suꝑnȩ consolationis pen-¬
nis grȩ subleuatũ se euolasse lȩta¬
tur. is ꝓfecto iam metit suarum
recipiens fructũ temporaneum
lacrimarũ. & ipse uidit dm̃ & au¬
diuit uocem dicentis. Date ei de
fructib manuũ suarum. Nam
quomͦ non uidit dm̃. qui gusta¬
dulcem & suauem te sensit dñe
ihu. cui a te non modo peccata do
iam messint. habens interim qui¬
dem fructũ suum in scificationẽ:
finẽ uͦ uitam eternam. Merito
qui se inuento fleuit. gauisus e
uiso dño: ad cuiꝰ utiq miseratio.¬
nis intuitum. tantos iam leuauit
manipulos. remissionẽ. scĩfica¬
tionem. spem uitȩ. O quã ue¬
rus ẽ sermo qui in ꝓpħa legitur.
Qui semmant in lacrimis. in exul¬

Expanded text:
Spiritus, dividens singulis prout vult : Spiritus, dividens singulis prout vult : aliis quidem loqui, aliis autem operari quod bonum est. 4. Quisquis itaque vestrum post illa amara et lacrymosa conversionis suae primordia respirasse in spem atque in quoddam serenum supernae consolationis pennis gratiae sublevatum se evolasse laetatur; is profecto jam metit, suarum recipiens fructum temporaneum lacrymarum; et ipse vidit Deum, et audivit vocem dicentis: Date ei de fructibus manuum suarum . Nam, quomodo non vidit Deum, qui gustadulcem et suavem te sensit, Domine Jesu, cui a te non modo peccata donjam messuit, habens interim quidem fructum suum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam! Merito qui se invento flevit, gavisus est viso Domino: ad cujus utique miserationis intuitum tantos jam levavit manipulos, remissionem, sanctificationem, spem vitae. O quam verus est sermo qui in Propheta legitur: Qui seminant 1403 in lacrymis, in exsul
Abbreviated transcription (Latin):
ti loquitur. Prorsus magna lȩti¬
cia & exultatio multa niinis. cum
uita uenerit. S nunquid tantę
lȩticiȩ spes erit sine lȩticia: Spe
gaudentes ait apłs. Et dauid ñ
lȩtaturum s lȩtatum se dixit quod
in domũ dñi se speraretiti
itu¬
rum. Nondum uitam re¬
nebat s spem ꝓfecto uitȩ
messuerat. atq in sem&.i.
experiebatur ueritatẽ scripturȩ ꝑ¬
hibentis. quia non modo remime-¬
ratio s ipsa quoq expectatio iustoꝵ
lȩticia. Hanc parit in animo illrꝰ
qui sibi ad iusticiam seminauit
prȩsumpta indulgentia delictoꝵ:
si tamen ipsam indulgentiam ef.¬
ficatia attestatur acceptȩ gr̃ȩ ad
uiuendũ sanctius deinceps. Omĩs
in uobis qui hȩc sentit intra se
actitari. scit quid loquitur sp̃s:
cuiꝰ uox atq operatio minime
inter se unquã dissentiunt.
Propterea gͦ intelligit quȩ dicun.¬
tur. qm̃ quȩ foris audit intus
sentit. Nam qui in nobis loquit᷑
operatur in uobis. unus atq idem

Expanded text:
ti loquitur. Prorsus magna laetiti loquitur. Prorsus magna laetitia et exsultatio multa et nimis, cum vita venerit. 3. Sed nunquid tantae laetitiae spes erit sine laetitia? Spe gaudentes, ait Apostolus . Et David non laetaturum, sed laetatum se dixit, quod in domum Domini se speraret iturum . Nondum vitam tenebat, sed spem profecto vitae messuerat; atque in semetipso experiebatur veritatem Scripturae perhibentis quia non modo remuneratio, sed ipsa quoque exspectatio justorum laetitia. Hanc parit in animo illius qui sibi ad justitiam seminavit, praesumpta indulgentia delictorum, si tamen ipsam indulgentiam efficacia attestatur acceptae gratiae ad vivendum sanctius deinceps. Omnis in vobis qui haec sentit intra se actitari, scit quid loquitur Spiritus, cujus vox atque operatio minime inter se unquam dissentiunt. Propterea ergo intelligit quae dicuntur, quoniam quae foris audit, intus sentit. Nam, qui in nobis loquitur, operatur in vobis unus atque idem
Abbreviated transcription (Latin):
si ex uera noticia tui eiuigilasti
timere dm̃. tem& ipsum humili¬
asti. fudisti lacrimas. elemosinas
ꝓfudisti. ceterisq te pietatis acti¬
onib mancipasti: si ienimis &
uigiliis afflxisti corpus. si pectus
tonsionib. cęlos clamorib fatiga¬
sti Hoc siqͥdem semmare ad ur
sticiam est. Senma sunt bona
oꝑa: bona studia. semina lacrimȩ
sunt. Lbant inquit & flebant. mit¬
tentes semina sua. S: quio.
Semꝑ flebunt. Absit. Sed ueni.¬
ent cum exultatione. portanteᷤ
manipulos suos. Merito cum
exultatione: cum reportant ma¬
nipulos głȩ At istud inquis in
resurrectione in nouissimo die:
& est minis longa expectatio. No¬
li animo frangi. noli deficere a pu¬
sillanimitate sp̃s. Nabes interim
de primitiis sp̃s quod ad prȩsenͤ
in exultatione metas. Seminate
ait uobis ad iusticiam: metite sp̃e
uitȩ. Non te modo mittit ad di¬
em nouissiniũ. quando resiam e¬
rit in re & non in spe: s de p̾sen¬

Expanded text:
si ex vera notitia tui evigilasti si ex vera notitia tui evigilasti timere Deum, temetipsum humiliasti, fudisti lacrymas, eleemosynas profudisti, caeterisque te pietatis actionibus mancipasti, si jejuniis et vigiliis afflixisti corpus, si pectus tunsionibus, coelos clamoribus fatigasti. Hoc siquidem seminare est ad justitiam. Semina sunt bona opera, bona studia; semina lacrymae sunt. Ibant, inquit, et flebant mittentes semina sua. Sed quid? semper flebunt? Absit! Sed venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Merito cum exsultatione, cum reportant manipulos gloriae. Ad istud, inquis, in resurrectione in novissimo die, et est nimis longa exspectatio. Noli animo frangi, noli deficere a pusillanimitate spiritus; habes interim de primitiis spiritus, quod ad praesens in exsultatione metas. Seminate, ait, vobis ad justitiam, metite spem vitae. Non te modo mittit ad diem novissimum, quando res jam erit in re, et non in spe; sed de praesen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tibi. quã sine timore & amore
dĩ salus esse non potest. Cetera
in differentia sunt: nec salutem
si sciantur. nec damnationẽ si ne¬
sciantur habentia:. Non tamen di¬
co contemnendam aut negligendã
scientiam litterarũ. quȩ ornat am¬
mã & erudit eam: & facit ut possit
etiam alios erudire . Sed duo illa
oportet & expedit ut prȩcedant:
in quib suminã salutis constitui
superior ratio declarauit. Et ui¬
de si non miuebatur & si non do¬
cebat hunc ordinẽ qui dicebat.
Seminate uobis ad iusticiam. me¬
tite spem uitȩ. & tunc demũ il¬
luminare uobis ait lumen scien¬
tiȩ. Ultimã posuit scientiam tan-¬
quam picturam quȩ statum habe¬
re nequeat suꝑ mane. & ideo illa
duo pręmisit & subiecit illi tan¬
quã si solidũ aliquid picturȩ sub¬
sterneret. Securus iam inten.¬
dam scientiȩ. si uite pͥus ꝑ be.¬
neficium spei securita¬
tem accepero. Tu gͦ se¬
minasti tibi ad iusticiam:

Expanded text:
est tibi, quam sine timore et amore est tibi, quam sine timore et amore Dei salus esse non potest. Caetera indifferentia sunt, nec salutem, si sciantur, nec damnationem, si nesciantur, habentia. 2. Non tamen dico contemnendam aut negligendam scientiam litterarum, quae ornat animam, et erudit eam, et facit ut possit etiam alios erudire. Sed duo illa oportet et expedit ut praecedant, in quibus summam salutis constitui superior ratio declaravit. Et vide, si non intuebatur, et si non docebat hunc ordinem qui dicebat: Seminate vobis ad justitiam, metite spem vitae; et tunc demum illuminate vobis, ait, lumen scientiae . Ultimam posuit scientiam, tanquam picturam, quae statum habere nequeat super inane: et ideo illa duo praemisit et subjecit illi, tanquam si solidum aliquid picturae substerneret. Securus jam intendam scientiae, si vitae prius per beneficium spei securitatem accepero. Tu ergo seminasti tibi ad justitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
UTO non
habemus
nunc opus
hortari ad
uigilandũ:
cum absq
dubio ser¬
mo ille suggillatorius ingilet:
iitpote adhuc recens. qui heri
a nobis caritatiue ꝓlatus. be¬
ne aliquos exꝑgefecit. Ergo
tenetis memoria quod teneam
assensum ur̃m neminem absq
sui cognitione saluari. de qua
nimirũ mater salutis humi.¬
litas oritur: & timor dñi. qui &
ipse sicut mitrum sapientię. ita
est & salutis. Nemo dico absq illa
cognitione saluatur. qui tamen
etatem habeat ac facultatem cogno.¬
scendi. Quod ꝓpter paruulos lo¬
quor. & ꝓpter fatuos. quoꝵ alia
ratio est. Quid si ignoras dm̃ :¬
Poterit ne spes esse salutis. cum diꝰ
ignorantia. Ne hoc quidẽ. Nec
eniꝰ potes aut amare quẽ nescias:
aut habere quẽ non amaueris.
Noueris ꝓinde te ut dm̃ timeas:
noueris ipsum. ut eque ipsum
diligas. In altero mitiaris ad sa.¬
pientiam. in altero & consumma¬
ris: quia mitium sapientiȩ timor
dm̃ est: & plenitudo begis ẽ caruaᷤ.
Tam gͦ utraq ignorantia cauenda

Expanded text:
uto, non habemus nunc opus hortari ad vigilandum, cum absque dubio sermo ille suggillatorius vigilet, utpote adhuc recens, qui heri a nobis charitative prolatus, bene aliquos expergefecit. Ergo tenetis memoria quod teneam assensum vestrum, neminem absque sui cognitione salvari: de qua nimirum mater salutis humilitas oritur, et timor Domini, qui et ipse sicut initium sapientiae, ita est et salutis. Nemo, dico, absque illa cognitione salvatur, qui tamen aetatem habeat ac facultatem cognoscendi. Quod propter parvulos loquor, et propter fatuos, quorum alia ratio est. Quid, si ignoras Deum? poteritne spes esse salutis cum Dei ignorantia? Ne hoc quidem. Nec enim potes aut amare quem nescias, aut habere quem non amaveris. Noveris proinde te, ut Deum timeas; noveris ipsum, ut aeque ipsum mitigas. In altero initiaris ad sapientiam, 1402 in altero et consummaris quia initium sapientiae timor Domini, est , et plenitudo legis est charitas . Tam ergo utraque ignorantia cavenda
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ recipiat emersurus. sicut
scriptum est: impius cũ uene.¬
rit in ꝓfundũ maloꝵ contemnit:
aut certe dissimulans & sibi qua¬
licumq ueri simili blandiens ra¬
tione. reuocat se irreuocabiliter
in scłm ad ꝑfruendũ & delician.¬
dum in onũb bonis eiꝰ quo ad
licuerit. Cũ autem dixerit par
& securitas. tunc subitaneiis suꝑ
uemiet ei interitus tanquã in
utero habenti. & non effugiet.¬

Expanded text:
lationem recipiat, emersurus, sicut lationem recipiat, emersurus, sicut scriptum est: Impius, cum venerit in profundum malorum, contemnit : aut certe dissimulans, et sibi qualicunque verisimili blandiens ratione, revocat se irrevocabiliter in saeculum, ad perfruendum et deliciandum in omnibus bonis ejus, quoad licuerit. Cum autem dixerit: Pax et securitas; tunc subitaneus vobis superveniet interitus, tanquam in utero habenti, et non effugiet
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia
parturit
Nam hinc ur¬
cipiendura est:
cordamini. hic he¬
terminatum.
parturit:¬
Diximus desperationem. s qͦnam
modo dicamus. For te aliquis re¬
uersus in se & displicens sibi in
omĩb malis quȩ fecit. cogitans¬
q resipiscere & redire ab om̃i uia
mala & carnali conuersatione
sua. si ignorat quã bonus sit ds :
quã suauis & mitis & quã mul-¬
tus ad ignoscendum. nonne sua
carnalis cogitatio arguet eum
& dicet. Oind facis :: Et uitam
istam uis ꝑdere: & futuram.
Peccata tua maxima sunt: & mini¬
um multa. nequaquã ꝓ tot &¬
tantis. nec si te excories sufficies
satis facere. complexio tenera est:
uita extitit delicata. consuetudi¬
nem difficele uinces. Pro his
& similib desperatus resilit mi¬
ser. ignorans quã facile omps
cuncta ista dissolueret. sequit᷑q
impenitentia quȩ ẽ delictũ ma¬
ximiuͦ. & blasphemia inremissibr¬
lis. Ipse uͦ aut conturbatus numa¬
tristicia absorbetur. & fertur in
ꝓfundũ. minime iam ut conso.¬

Expanded text:
ignorantia parturit? Nam hinc incipiendum est, sicut recordamini hic heterminatum. parturitDiximus desperationem, sed quonam modo, dicamus. Forte aliquis reversus in se, et displicens sibi in omnibus malis quae fecit, cogitansque resipiscere, et redire ab omni via mala et carnali conversatione sua, si ignorat, quam sit bonus Deus, quam suavis et mitis, et quam multus ad ignoscendum, nonne sua carnalis cogitatio arguet eum, et dicet: Quid facis? et vitam istam vis perdere, et futuram? Peccata tua maxima sunt, et nimium multa: nequaquam pro tot et tantis, nec si tu excories, sufficies satisfacere. Complexio tenera est, vita exstitit delicata, consuetudinem difficile vinces. Pro his et similibus desperatus resilit miser, ignorans quam facile omnipcuncta ista dissolveret: sequiturque impoenitentia, quae est delictum maximum, et blasphemia irremissibilis. Ipse tristitia absorbetur, et fertur in profundum, minime jam ut conso
Abbreviated transcription (Latin):
turpissimuis plenus ignominia
& confusione saltus. de excelso
in abẏssum. de pauimento in
sterquilinium. de solio in cloacã.
de cęlo in cenum. de claustro in
seculum. de paradyso in infer¬
num. Principium & originem
huits pestis & uel qua arte
in tetur uel qua suꝑetur uirtute.
non est huius temporis demon¬
strare. Alias erit hoc. nunc cepta
ꝓsequamur. Ad ꝓuectiores & fir¬
miores sermo est retorquendus.
ad uineam quȩ iam floruit. cui
quidem & si non est qͦd floribus
formidet a frigore. sed ñ fructus
sunt securi a uulpib. Dicendũ
aꝑtius quid sint spiritaliter heȩ
uulpes. cur pusillȩ dicantur.
cur iubeantur potissimũ capi
& ñ abigi uel occidi. Etiam ad¬
introducenda diuersa genera
harum bestiarũ ad maiorẽ au¬
dientium notitiam & cautelã.
ñ sane sermone isto ut fastidio
consulamus. & nr̃ȩ deuotionis
a lacritas ꝑpetuetur in gr̃a & con¬
fessione głȩ magni ȩccłiȩ sponsi

Expanded text:
turpissimus, plenus ille ignominia turpissimus, plenus ille ignominia et confusione saltus de excelso in abyssum, de pavimento in sterquilinium, de solio in cloacam, de coelo in coenum, de claustro in saeculum, de paradiso in infernum. Principium et originem hujus pestis, et vel qua arte vitetur, vel qua superetur virtute, non est hujus temporis demonstrare: alias erit hoc; nunc coepta prosequamur. 7. Ad provectiores et firmiores sermo est retorquendus, ad vineam quae jam floruit, cui quidem etsi non est quod floribus formidet a frigore, sed non fructus securi sunt a vulpibus. Dicendum apertius quid sint spiritualiter hae vulpes, cur pusillae dicantur, cur jubeantur potissimum capi, et non abigi, vel occidi: etiam introducenda diversa genera harum bestiarum ad majorem audientium notitiam et cautelam; non sane sermone isto, ut fastidio consulamus, et nostrae devotionis alacritas perpetuetur in gratia et confessione gloriae magni Ecclesiae Sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
noscuntur. Urm aliunde peri¬
culum est. Ustionem certe me¬
tuo floribus. ñ subreptionem:. s
ustionem a frigore. Aquilo mͥ
suspectus est & frigora matuti
strum malum. A facie frigoris
eius quis sustinebit: Hoc frigus no¬
ac nemine deinde quod absit in¬
hibente ad interiora enis ꝑue¬
nerit. descenderit in uiscera cor¬
dis & sinum mentis. concusserit
affectiones. occupauerit consilii
semitas. ꝑ turbauerit iudicii
lumen. libertatem addixerit
sp̃s. max quod in corpore solet
euenire febricitantib subit qͥdã
animi rigor & uigor lentescit.
languor fingitur uirium. hor¬
ror austeritatis intenditur. ti¬
mor sollicitat pauꝑtatis. contra¬
hitur animus. subtrahitur gr̃a.
ꝓtrahitur longitudo uitȩ. sopi¬
tur ratio. sp̃s extinguitur. defer¬
uescit nouitius feruor. ingraue¬
scit tepor fastidiosus. refrigescit
luptas. fallit securitas. reuocat
consuetudo. Quid plura: Dissi¬
mor dñi. Dantur postremo ma
temerarius ille pudendus ille

Expanded text:
noscuntur. Vestrum aliunde perinoscuntur. Vestrum aliunde periculum est. Ustionem certe metuo floribus; non subreptionem, sed ustionem a frigore. Aquilo mihi suspectus est, et frigora matutinstrum malum. A facie frigoris ejus quis sustinebit? Hoc frigus ac nemine deinde, quod absit! inhibente ad interiora ejus pervenerit, descenderit in viscera cordis et sinum mentis, concusserit affectiones, occupaverit consilii semitas, perturbaverit judicii lumen, libertatem 1484 addixerit spiritus: mox, ut in corpore solet evenire febricitantibus, subit quidam animi rigor, et vigor lentescit, languor fingitur virium, horror austeritatis intenditur, timor sollicitat paupertatis, contrahitur animus, subtrahitur gratia, protrahitur longitudo vitae, sopitur ratio, spiritus exstinguitur, defervescit novitius fervor, ingravescit tepor fastidiosus, refrigescit luptas, fallit securitas, revocat consuetudo. Quid plura? Dissimor Domini. Dantur postremo imptemerarius, ille pudendus, ille
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est ita inquit. nam umea nr̃a
floruit. Post flores non est fructu¬
um mora. adhuc illis cadentibus
ilico erumpunt isti. ilico incipi¬
unt apparere. Parabola ista. instan¬
tis est temporis. Uidetis istos no¬
uitios: Nuper uenerunt. nuꝑ
conuersi sunt. Num possumus
de ipsis dicere. quia uinea nostra
floruit: Floret enim. Interim
quod in eis uidetis flos est. fru¬
ctuum tempus nondu aduenit.
ꝑlos nouella conuersatio. flos for¬
mula retens uitȩ emendatioris
est. Induerunt sibi faciem disci¬
plinatam. & bonam totius cor¬
poris compositionem. Placent
fateor quȩ in facie sunt. negli¬
gentior utiq is qui foris ap̃pa¬
ret corporum cultus & uestiũ.
sermo rarior. uultus hylarior.
aspectus ueretundior. incessus
maturior. Uerum quia de nouo¬
ista cepere. ipsa sui nouitate
flores censenda sunt. & spes
fructuum magis qu̾a frrictus.
Uobis filioli ñ timemus a frau¬
de uulpium. quȩ fructib ma¬
gis quam floribus inuidere

Expanded text:
Non est ita, inquit: nam vinea nostra Non est ita, inquit: nam vinea nostra floruit. Post flores non est fructuum mora; adhuc illis cadentibus isti erumpunt illico, illico incipiunt apparere. 6. Parabola ista instantis est temporis. Videtis istos novitios? Nuper venerunt, nuper conversi sunt. Non possumus de ipsis dicere, quia vinea nostra floruit: floret enim. Interim, quod in eis apparere videtis, flos est: fructuum tempus nondum advenit. Flos novella conversatio est, flos formula recens vitae emendatioris est. Induerunt sibi faciem disciplinatam, et bonam totius corporis compositionem. Placent, fateor, quae in facie sunt: negligentior utique is qui foris apparet corporum cultus est vestium, sermo rarior, vultus hilarior, aspectus verecundior, incessus maturior. Verum quia haec, noviter coepere, ipsa sui novitate flores censenda sunt, et spes fructuum, magis quam fructus. Vobis, filioli, non timemus a fraude vulpium, quae fructibus magis, quam floribus invidere
Abbreviated transcription (Latin):
spiritales has uineas ñ nisi spiri¬
tales uiros esse. quorũ cum omĩa
interiora culta sint. om̃iaq ger¬
minantia. om̃ia fructificantia.
Hi sunt quos paulus enumerat
dicens. Pructus autẽ sp̃s est. ca¬
ritas. gaudium. pax. patientia.
longanimitas. bonitas. benigni¬
tas. mansuetudo. fides mode¬
stia. continentia. castitas. Pru¬
ctus isti. ꝓfectus nr̃i. Hii accepti
sponso. quia ipsi cura est de no¬
bis. Num de tuirgultis cura est
deo: Homines ñ arbores amat
homo ds̃. & nros ꝓfectus suos
fruictus reputat᷑. Tempus hoꝵ
diligenter obseruat. arridet ap¬
parentib. & sollicitus satagit
ne pereant nobis cũ apparuerut.
Immo uero ne pereant sibi. se
enim reprtat tanqua nos Adeoq
ꝓuidens capi sibi iubet insidian¬
tes uulpeculas. ne nouellos fru¬
ctus ipse p̾ripiant. Capite in¬
quit nobis uulpes paruulas. quȩ
demoliuntur uineas. Et quasi
quis dicat preproꝑe times non¬
dum uenit fructuum tempus.

Expanded text:
spirituales has vineas nonnisi spirispirituales has vineas nonnisi spirituales viros esse, quorum cum omnia interiora culta sint, omniaque germinantia, omnia fructificantia eHi sunt quos Paulus enumerat, dicens: Fructus autem Spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas . Fructus isti, profectus nostri. Hi accepti sponso, quia ipsi cura est de nobis. Num de virgultis cura est Deo? Homines, non arbores amat Homo Deus, et nostros profectus suos fructus reputat. Tempus horum diligenter observat, arridet apparentibus, et sollicitus satagit ne pereant nobis, cum apparuerint; imo vero ne pereant sibi: se enim reputat tanquam nos. Ideoque providens capi sibi jubet insidiantes vulpeculas, ne novellos fructus ipsae praeripiant. Capite, inquit, nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas. Et quasi quis dicat: Praepropere times, nondum venit fructuum tempus:
Abbreviated transcription (Latin):
paruulas. quȩ demoliuntur
trineas. Annon tibi captus us
detur ille. qui suffusus ora ru¬
bore quippe ꝓprium erubesceis
iudigrum ipse suȩ confusionis
& pęnitudinis testis est. siue
quod oderit hominem amo¬
re dignissimum. siue quod di¬
lexerit tantum uerbo & lingua
eum. a quo se diligi opere & ueri¬
tate uel sero exꝑtus est. Captꝰ
plane & captus dño scđm quod
nominatim ipse expressit. capi¬
te inquiens nobis. Utmam ego
om̃s aduersantes michi sine
catsa ita capere possim. ut. xp̃o
eos uel restituam uel acqtirram.
Sic sic confundantur & reue¬
reantur qui querunt anima
meam. auertantur retrorsũ
& erubescant qui uolunt mͥ
mala. quatinus inueniar &
ipse obȩdiens sponso. ñ modo¬
piendo ipsi. Sed reflectatur ser¬
mo ad sui principium. ut suo
ordine series explanationis pro¬
cedat. Capite nobis uulpes par¬
uulas. quȩ demoliuntur uineas.
Locus moralis est. & iuxta morũ
disciplinam nos iam ostendimꝰ

Expanded text:
parvulas quae demoliuntur parvulas quae demoliuntur vineas. An non tibi captus ille videtur, qui suffusus ora rubore, quippe proprium erubescens judicium, ipse suae confusionis et poenitudinis testis est; sive quod oderit hominem amore dignissimum; sive quod dilexerit tantum verbo et lingua eum, a quo se diligi opere et veritate vel sero expertus est? Captus plane, et captus Domino, secundum quod nominatim ipse expressit: Capite, inquiens, nobis. Utinam ego omnes adversantes mihi sine causa ita capere possim, ut Christo eos vel restituam, vel acquiram! Sic, sic confundantur et revereantur qui quaerunt animam meam, avertantur retrorsum et erubescant, qui volunt mihi mala: quatenus inveniar et ipse obediens sponso, ut capised ipsi. Sed reflectatur sermo ad sui principium, ut suo ordine series explanationis procedat. 5. Capite nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas. Locus moralis est; et juxta morum disciplinam nos jam ostendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio. conuersatio. & si quid
aliud est ex eo. quidni totum
dei agricultura. dĩ ędificatio ẽ
& umea dm̃ sabaoth: Quid de¬
niq illi de se ꝑire possit. quan¬
do & folum eius ñ defluet :
Cȩterum tali uineȩ nunquͬa
infestationes. nunquã insidiȩ
deerunt. Nempe ubi multȩ
opes. multi sunt & qui come¬
dunt eas. Sapiens erit sollicitꝰ
seruare uineam suam. ñ minꝰ
quam excolere. nec sinet eam
uorari a uulpib. Pessima uul¬
pis occultus detractor. sed non
minus neqũa adulator blan¬
dus. Cauebit sapiens ab his.
Dabit operam sane quod in
ipso est capere illos qui talia a¬
gunt. sed capere beneficiis atq
obseqtiiis. monitisq salutaribus
& orationib pro eis ad dm̃. Non
cessabit istiusmodi carbones igniᷤ
congerere suꝑ caput maledici.
& item suꝑ adulatoris. quousq
si fieri potest & illi inuidiam &
huic simulationẽ de corde tol¬
lat. faciens mandatum sponsi
dicentis. capite nobis uulpes

Expanded text:
cogitatio, conversatio, et si quid cogitatio, conversatio, et si quid aliud est ex eo, quidni totum Dei agricultura, Dei aedificatio est, et vinea Domini sabaoth? Quid denique illi de se perire possit, quando et folium ejus non defluet? 4. Caeterum, tali vineae nunquam infestationes, nunquam insidiae deerunt. Nempe ubi multae opes, multi sunt et qui comedunt eas . Sapiens erit sollicitus servare vineam suam non minus quam excolere, nec sinet eam vorari a vulpibus. Pessima vulpes occultus detractor, sed non minus nequam adulator blandus. Cavebit sapiens ab his. Dabit operam, sane quod in ipso est, capere illos qui talia agunt; sed capere beneficiis atque obsequiis, monitisque salutaribus, t orationibus pro eis ad Deum. Non cessabit istiusmodi carbones ignis congerere super caput maledici , et item super adulatoris, quousque, si fieri potest, et illi invidiam, et isti simulationem de corde tollat, faciens 1483 mandatum sponsi dicentis: Capite nobis vulpes
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sterilitate dampnatȩ st̃.
Sic stultus. eo ipso quod mu¬
tiliter uiuit. tquens mortu¬
us est. Soli itaq conuenit sa¬
pienti habere uel potrus esse
uineam. qui uitam habet.
Est lignum fructiferum
in domo dei. ac ꝑ hoc lig¬
num uiuens. Si quidem &
ipsa sapientia qua sapiens
dicitur & est. lignum uitę
est apprehendentib eam.
Quid ni uiuat apprehensor
eius. Uuit. sed ex fide.
lustus nempe est sapiens. & iu¬
stus ex fide uiuit. Et si anima
iusti sedes est sapientię sicut ẽ.
ꝑfecto is sapiens qui iustus. Is gͦ
sue iustum nomines siue sapien¬
tem. nunquã absq uinea uiuet.
quia nunquã non unuet. Hoc
quippe est illi uinea quod uita.
Et bona uinea iusti. inmo bo¬
na umea iustus. cui uirtus uitiᷤᷤ.
cui actio palmes. curuinu testi¬
monium conscientiȩ. eui lingua
torculat expressionis. Deniq
gła nr̃a hȩc est inquit. testimo¬
nium conscientiȩ nĩȩ. Uides apud
sapientem uacare nichil: Sermo.

Expanded text:
quae sterilitate damnatae sunt. quae sterilitate damnatae sunt. Sic stultus eo ipso quod inutiliter vivit, vivens mortuus est. 3. Soli itaque convenit sapienti habere, vel potius esse vineam, qui vitam habet. Est lignum fructiferum in domo Dei, ac per hoc lignum vivens. Siquidem et ipsa sapientia, qua sapiens dicitur et est, lignum vitae est apprehendentibus eam . Quidni vivat apprehensor ejus? Vivit, sed ex fide. Justus nempe est sapiens, et justus ex fide vivit . Et si anima justi sedes est sapientiae, sicut est; profecto is sapiens, qui justus. Is ergo sive justum nomines, sive sapientem, nunquam absque vinea vivet, quia nunquam non vivet. Hoc quippe est illi vinea quod vita. Et bona vinea justi, imo bona vinea justus, cui virtus vitis, cui actio palmes, cui vinum testimonium conscientiae, cui lingua torcular expressionis. Denique: Gloria nostra haec est, inquit, testimonium conscientiae nostrae . Vides apud sapientem vacare nihil? Sermo,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nil plantatum. nil elabora¬
tum uspiam patet.Tota spi¬
nis siluescit & tribulis stulti
uita. & uinea est: Et si fuit
iam ñ est. redacta in solitudinẽ.
Vbiuitis uirtutis. ubi botrus
boni operis. ubi uinum lȩtitiȩ
spiritalis. Per agrum hominis
pigri transiui inquit. & ꝑ in
neam uiri stulti. & ecce totu᷑
repleuerant urticȩ. oꝑuerant
suiꝑficiem eius spinȩ. & maceria
lapidum destructa erat. Nudis
sapientem irridentẽ stultum.
quod bona naturȩ & dona gr̃ȩ
quȩ forte ꝑ lauachrum rege¬
nerationis acceperat. tanquã
illam quam plantauit ds̃ &
ñ homo primam suam uineã
in non uineam negligendo
recdegir: Deniq ñ potest ui¬
nea esse. ubi uita ñ est. Nam
stultus quod uiuit. mortem
potus quam uitam esse censu¬
erim. Quomodo uita cu ste¬
rilitate: Arbor aricła & in
sterilitatem uersa. nonne mor¬
tua iudicatur: Et sarmenta
mortua sunt. Et occidit in
grandine uieas eorum:
monstrans uita priuatas.

Expanded text:
ubi nil plantatum, nil elaboraubi nil plantatum, nil elaboratum uspiam paret? Tota spinis silvescit et tribulis stulti vita: et vinea est? Etsi fuit, jam non est, redacta nimirum in solitudinem. Ubi vitis virtutis? ubi botrus boni operis? ubi vinum laetitiae spiritualis? Per agrum hominis pigri transivi, inquit, et per vineam viri stulti: et ecce totum repleverant urticae, et operuerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat . Audis sapientem irridentem stultum, quod bona naturae et dona gratiae, quae forte per lavacrum regenerationis acceperat, tanquam illam, quam plantavit Deus et non homo, primam suam vineam, in non vineam, negligendo redegit. Denique non potest vinea esse, ubi vita non est. Nam stultus quod vivit, mortem potius, quam vitam esse censuerim. Quomodo vita cum sterilitate? Arborarida et in sterilitatem versa, nonne mortua judicatur? Et sarmenta mortua sunt. Et occidit, inquit, in grandine vineas eorum ; monstrans vita privatas,
Abbreviated transcription (Latin):
carnaliter sapiatis. Ergo in sp̃i¬
ista credamus. Ibi sane inue¬
nimus sana quidem intellecta.
sensuq nichillominus dignã.
& umeas florentes & uulpes
demolientes. in quib capien¬
dis uel amouendis & honestiꝰ
laboratur & fructuosius. An
uos dubitatis longe uigilantiꝰ
insistendum mentib seruan¬
dis quam frugib. longe curi¬
osius inuigilandum catiendis
ꝓꝓter illas spiritalib nequitiis.
quam capiendis ꝓpter istas frau¬
dulentis uulpeculis: Sed iam
a me demonstrantie sunt spi¬
ritales istȩ tam uites quã uul¬
pes. Ur̃m intererit o filii stię
quemq uineȩ ꝓuidere. cum
me disputante aduerterit in
quib sibi & a quib maxime
sit cauendum. Uiro sapienti sua
uita uinea est. stia mens. sua
conscientia. Nil quippe incul¬
tum desertumue in se sapiens
derelinquit. Stultus non ita.
Cuncta apud eum neglecta
inuenies. cuncta iacentia. cun¬
cta inculta & sordida. Non ẽ
uinea stulto. Quomodo uinea.

Expanded text:
carnaliter sapiatis. Ergo in spicarnaliter sapiatis. Ergo in spiista quaeramus. Ibi sane invenimus, sano quidem intellectu, sensuque nihilominus digno, et vineas florentes, et vulpes demolientes, in quibus capiendis vel amovendis et honestius laboratur, et fructuosius. An vos dubitatis longe vigilantius insistendum mentibus servandis, quam frugibus; longe curiosius invigilandum cavendis propter illas spiritualibus nequitiis, quam capiendis propter istas fraudulentis vulpeculis? 2. Sed jam a me demonstrandae sunt spirituales istae tam vites, quam vulpes. Vestra intererit, filii, suae quemque vineae providere, cum me disputante adverterit, in quibus sibi et a quibus maxime sit cavendum. Viro sapienti sua vita vinea est, sua mens, sua conscientia. Nil quippe incultum desertumve in se sapiens derelinquet. Stultus non ita. Cuncta apud eum neglecta invenies, cuncta jacentia, cuncta inculta et sordida. Non est vinea stulto. Quomodo vinea,
Abbreviated transcription (Latin):
gorte nobis
uulpes partiui¬
las quȩ demo¬
huntur iune¬
as. nam uinea
nr̃a floruit.
Inquet quod ñ ociose ad uineas
itum sit. quando ibi inuentȩ
sunt uulpes demolientes eas.
Littera quidem istud. Sp̃c qͥdꝰ
& usitatum litterę sensum ab
hac explanatione penitus respu¬
amus. ut pote meptum & in¬
sulsum. indignumq plane qui
recipiatur in scriptura tam scã
tamq autentica. Nisi quis forte
ita uecors & animo stolidus sit.
ut pro magno habeat didicisse
ex ea instar utiq filioꝵ husꝰ scłi.
curam gerere terrenaru posses¬
sionum. custodire & defensare
umneas ab incursantib bestiis.
ne forte contingat amittere
fructum uim in quo est luxu¬
ria. simulq pereat opera &
impensa. Grande scilicet dam¬
pnum. ut ꝓpterea librum scm̃
tanto stuctio & tanta uenera¬
tione legamts. quod docemur
in eo a uulpib uieas custodi¬
re. ne in excolendis illis fru¬
stra marsupia uacuentur. si
in custodiendis pigri ftierimꝰ.
.Non estis tam tudes neq ad eo

Expanded text:
te nobis vulpes parvulas, quae demoliuntur vineas: nam vinea nostra floruit . Liquet quod non otiose ad vineas itum sit, quando ibi inventae sunt vulpes demolientes eas. Littera quidem istud. Spiritus aet usitatum litterae sensum ab hac explanatione penitus respuamus, utpote ineptum et insulsum, indignumque plane, qui recipiatur in Scriptura tam sancta, tam authentica. Nisi quis forte ita vecors et animo stolidus sit, ut pro magno habeat didicisse ex ea, instar filiorum hujus saeculi, curam gerere terrenarum possessionum, custodire et defensare vineas ab incursantibus bestiis, ne forte contingat amittere fructum vini, in quo est luxuria; simulque pereat opera et impensa. Grande scilicet damnum, ut propterea librum 1482 sanctum tanto studio et tanta cum veneratione legamus, quod docemur in eo a vulpibus vineas custodire, ne in excolendis illis frustra marsupia vacuentur, si in custodiendis pigri fuerimus! Non estis tam rudes, neque adeo
Abbreviated transcription (Latin):
quia ordinauit in me caritatem.
S ubi ille. aut quando ista: quod
fiensdico. quo usq odoramꝰ & non
gustamꝰ. ꝓspicientes patriam &
non apprehendentes. suspirantes
& delonge salutantes. O ueritas
exulum patria. exilii finis. iudeo
te: s intrare non sinor carne reten¬
tus. s nec ddignus admitti. peccati
sordens. Osapientia quȩ attingis
a fine usq ad finem fortiter in ur¬
stituendis & continendis reb & dis.¬
ponis omia suaniter in beandis &
ordinandis affectib. dirige actus
nr̃os ꝓ ut nr̃a temporalis necessi¬
tas poscit. & dispone affectus nr̃os
ꝓ ut tua ueritas ȩterna requirit:
ubi possit unusquisq nr̃m secure
in te głari. & dicere quia ordinauit
in me caritatem. Tu es eniꝰ di uir¬
tus & aĩ sapientia xp̃s sponsuc:

Expanded text:
quia ordinavit in me charitatem. quia ordinavit in me charitatem. Sed 1441 ubi ille, aut quando ista? Quod flens dico, quousque odoramus, et non gustamus, prospicientes patriam, et non apprehendentes, suspirantes, et de longe salutantes? O veritas exsulum patria, exsilii finis? video te, sed intrare non sinor carne retentus, sed nec dignus admitti, peccatis sordens. O Sapientia, quae attingis a fine usque ad finem fortiter in instituendis et continendis rebus; et disponis omnia suaviter in beandis et ordinandis affectibus! dirige actus nostros, prout nostra temporalis necessitas poscit; et dispone affectus nostros, prout tua veritas aeterna requirit, ut possit unusquisque nostrum secure in te gloriari et dicere, quia ordinavit in me charitatem. Tu es enim Dei virtus et Dei sapientia, Christus sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mimicos iuos tabescebam. de
cȩtero nulli. uel immicissimo ho.¬
mim negari quantulũcumq affe¬
ctum caritas sane inhac parte ambi¬
tiosa ꝑmittit. Quis sapiens: & intelli¬
get hec Da mͥ hominẽ qͥ ante oĩa qͥdẽ
micũ autẽ tanquã aliquando forsi.¬
tan dilecturum: porro parentes car¬
nis suȩ germanius ꝓpter naturam:
spiritales uͦ eruditores suos ꝓfusiꝰ
ꝓpter gram. atq: in hunc modũ ad
oȩtera quoq dĩ ordinato intendat
amore. despiciens terram. suspici¬
ens celum. utens hoc nundo tau¬
quã non utens. & inter utenda &
fruenda. intimo quodam mentis
sapore discernens. ut transitoria
transitorie & ad id duntaxat qͦd
opus & ꝓ ut opus eͤ curet. ȩterna
desiderio amplectatur ęterno. ta¬
lem inquã da mͥ hominẽ. & ego
audacter illum sapientem ꝓnun¬
tio. cui nimirũ quęq res reuera sa¬
piunt ꝓ ut sunt. & in ueritate atq
securitate competit głarr & dicere

Expanded text:
super inimicos tuos tabescebam? De super inimicos tuos tabescebam? De caetero nulli vel inimicissimo homini negari quantulumcunque affectum charitas sane in hac parte ambitiosa permittit. Quis sapiens, et intelliget haec? 8. Da mihi hominem, qui ante omnia quidem micum autem, tanquam aliquando forsitan dilecturum; porro parentes carnis suae germanius, propter naturam; spirituales vero eruditores suos profusius, propter gratiam; atque in hunc modum ad caetera quaeque Dei ordinato intendat amore, despiciens terram, suspiciens coelum, utens hoc mundo tanquam non utens, et inter utenda et fruenda intimo quodam mentis sapore discernens, ut transitoria transitorie, et ad id duntaxat quod opus, et prout opus est curet, aeterna desiderio amplectatur aeterno: talem, inquam, da mihi hominem, et ego audacter illum sapientem pronuntio, cui nimirum quaeque res revera sapiunt prout sunt, et cui in veritate atque securitate competit gloriari, et dicere,