comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consecrata seruantur. Qđ diuina ꝓ-¬
uidentia constat actũ : ut scilico ꝑ
plira loca deportatis beati martiris
reliquiis. plura uircutum signa fie¬
rent: pluresq per memoriã doctrine &
uitȩ illius ad fidem acdilectionem eius
quȩ p̃dicabat confluerent. Inter hec sa¬
ne considerandum. ẽ. ⁊ adtentiꝰ memoriȩ
commenclandũ: quomodo omp̃s ds̃ electos
dilectosq suos famulos qͦs ad uitã re¬
gnumq prȩdestinauit aecernum. Intan¬
tũ inhac uita pͣuorum patitur ꝑsecu¬
tione conteri : tot actantis poenarum
morciumꝙ generibꝰ consumi. Quati¬
nus ꝑ spectis ꝑ fectorum iurorum
passionibꝰ minus dehis quȩ nobis for¬
te aduersa contigerint doleamꝰ. Ac
potius discamus om̃e gaudiũ exis¬
timare cũ intemptationes uarias in¬
cideremꝰ memoria retuaentes: qi quẽ
diligit dñs castigat fealagellat au¬
tẽ om̃em filum quẽ recipit.. Nã
⁊ si principalis sententia constat:

Expanded text:
consecrata, servantur. Quod divina prconsecrata, servantur. Quod divina providentia constat actum, ut scilicet per plura loca deportatis beati martyris reliquiis plura virtutum signa fierent, pluresque per memoriam doctrinae et vitae illius ad fidem ac dilectionem ejus quem praedicabat, confluerent. Inter haec sane considerandum est, et attentius memoriae commendandum quomodo omnipotens Deus electos dilectosque suos famulos, quos ad vitam regnumque praedestinavit aeternum, in tantum in hac vita pravorum patitur persecutione conteri, tot ac tantis poenarum mortiumque generibus consumi, quatenus perspectis perfectorum virorum passionibus, minus de his quae nobis forte adversa contigerint, doleamus, ac potius discamus omne gaudium existimare, cum in tentationes varias inciderimus: memoria retinentes quia quem diligit Dominus, castigat; flagellat autem omnem filium quem recipit. Nam etsi principali sententia constat
Abbreviated transcription (Latin):
disco: Se CUITUA & datum. ẽ puel¬
lȩ : ⁊tulit matril suȩ.⁊ accedentes disci¬
puli eiꝰ culerunt corpꝰ & sepelierunt il¬
lud E hoc adminorationẽ p̃cursoris
dñi ꝑtinet. qđ corpꝰ eiꝰ sepulturȩ absq
capite datur. Nãq ut in aeccłiasticis
inuenimꝰ hystoriis corpiis in ciuitate
samariȩ quȩ nunc sebaste uocalatuR
Capud autẽ in iherosolimis humatũ. est
Decollatꝰ uero. est in castello quodã ara¬
biȩ qđ macherunta Nominant : in qͥbꝰ
iudelicet hystoriis hoc qͦq repperimꝰ.
qđ capud eius scĩssimũ longuo post
decollationẽ tempore ab ipsa reuelatũ
sit duobꝰ monachis orientalibꝰ qͥ orationis
gratia uenerant ihero solimã. atq inde
inedissam feniceȩ ciuitatẽ ꝓ latum de
bito fidelium sit honore frequentatum.
At uero ossa eiꝰ tempore p̾cedente desa-¬
maria iherosolimã translata ac mox
alexandriã missa: nunc ibidem in aec-¬
clesia quȩ nominis ipsuis. ẽ. honore

Expanded text:
 puellae, et detulit matri suae. Et accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud. Et hoc ad minorationem praecursoris Domini pertinet, quod corpus ejus sepulturae absque capite datur. Namque ut in ecclesiasticis invenimus historiis , corpus ejus in civitate Samaria, quae nunc Sebaste vocatur, caput autem in Hierosolymis humatum est: decollatus vero est in castello quodam Arabiae quod Macherunta nominant. In quibus videlicet historiis hoc quoque reperimus quod caput ejus sanctissimum, longo post decollationem tempore, ab ipso revelatum sit duobus monachis Orientalibus, qui orationis gratia venerant Hierosolymam, atque inde ibito fidelium sit honore frequentatum. At vero ossa ejus, tempore procedente, de Samaria Hierosolymam translata, ac mox Alexandriam missa, nunc ibidem in ecclesia quae nominis ipsius est honore
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicut itẽ dicit. Non sunt con¬
dignȩ passiones huius temporis. ad su¬
ꝑ uenturã głam quȩ reuelabitur in
nobis Cum gͦ tam eximios regni
caelestis hȩredes tanta in huiꝰ exilio
mortalitatis pati uiderimus. Quid
gendũ Nuisi ut cantomagis humilie¬
mur in conspestu conditoris ⁊ redẽp¬
toris nostri. Quando nos patenter
animaduertimꝰ eos fiec uitȩ imitacio¬
ne sequi posse nec mortis.: Itaq uix¬
ca uocem primi pastoris humiliemus.
sub potenti manu dei : ut nos exaltet
in tempore iusitationis. Humiliemꝰ
cum iohanne. ieuinemus ⁊ obsecratio¬
nes faciamus assiduas exultemus
minui corã hominibꝰ exerceamur ⁊¬
deficiat paulisper sp̃s riRt:
fectibꝰ ante illũ crescere : ut cũ illo
exaltari ueleamꝰ qui decęlo ad terras

Expanded text:
n sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Cum ergo tam eximios regni coelestis haeredes tanta in hujus exsilio mortalitatis pati viderimus quid gendum, nisi ut tanto magis humiliemur in conspectu pii Conditoris et Redemptoris nostri, quanto nos patenter animadvertimus eos, nec vitae imitatione sequi posse, nec mortis? Itaque juxta vocem primi pastoris, humiliemur sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in tempore visitationis: humiliemur cum Joanne, jejunemus et obsecrationes faciamus assiduas: exsultemus minui coram hominibus, exerceamudeficiat paulisper spiritus noerfectibus ante illum crescere, et cum illo exaltari valeamus, qui de coelo ad terras
Abbreviated transcription (Latin):
populo facta. est aperte denuntiat:
Exaltatus quippe in cruce caput eres-¬
tum ad celos tenuit. manus supͣ terras
ad aquilonem tecendit & austrum.
ut & cęli se esse dnm̃. ⁊ iniuersam
terram om̃sq potestates aerias. sua e-
dictionis subditas: ipso aeciam cor¬
poris situ figurar&. Infima crucis.
ipsuis terrȩ abdita penetrabant :
ut &̾ inferorum regnum passione
illiꝰ trans fixũ ac destructũ. esse si-¬
gnarecur: Regẽ hunc esse credenti-¬
um scripto in cruce titulo ad stan¬
tes hȩbrei. greci ⁊ romani legebant
ut uidelicet eiꝰ imperiũ apparerce ꝑ
om̃s gentes esse dilatandũ quȩ apłs
t̾itur dicens. Factus. est obediens usq ad
mortem : mortẽ autẽ crucis. ꝓpter qđ
et deus illum exaltauit : ⁊ donauit il

Expanded text:
populo facta est, aperte denuntiat. populo facta est, aperte denuntiat. Exaltatus quippe in cruce, caput erectum ad coelos tenuit, manus super terras ad aquilonem tetendit et austrum, ut et coeli se esse Dominum, et universam terram omnesque potestates aereas suae ditioni subditas ipso etiam corporis situ figuraret. Infima crucis ipsius terrae abdita penetrabant, ut inferorum regnum passione illius transfixum ac destructum esse signaretur. Regem hunc esse credendum scripto in cruce titulo, astantes Hebraei, Graeci et Romani legebant, ut videlicet ejus imperium appareret per omnes gentes esse dilatandum. Quae cunclectitur, dicens: Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus illum exaltavit, et do
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatis cuncto assistente populo
subleuaretur in crucem: p̃ cussor ue¬
ro euis collectis indomum con iuuii
magistratibꝰ atq optimatibꝰ plebis.:
misso tantũ spicutore in abdito car¬
ceris capite truncarecu&:. & qͥdẽ
congruum uidebatur ut nusterium
dominicę crucis crucifiocus p̃ figura¬
ret ihesus Sed q idẽ ioħ̃s testimoni¬
tm dño ꝑhibens aiebat. Illum opor
rem utriusq qualitatem: dispar mo-¬
dus passionis in sinuat. Nion incar-¬
nificum potestatȩ constitutus: sed ce-¬
lesti ratione ꝓ uisus. Quia enĩ ite¬
rum dicit idẽ iohannes:. Qui est
decerra det̾ra. ẽ. ⁊ dec̾ra loquitur::
Qui autem decelo uenit̾ suꝑ om̃s ẽ
Prȩfatũ minorationẽ eiꝰ qͥ decerra. Ẽ:
Decollatio illa in carcere. ⁊ in obsc uro
patrata: capitis ablutio designat:
Porro crementum eiꝰ qͥ decęlo uenit.
⁊ sup᷑ om̃s est : illa in cruce exalta¬
cio quę sub diuo & om̃i spectante

Expanded text:
civitatis cuncto assistente populo, civitatis cuncto assistente populo, sublevaretur in crucem; praecursor vero ejus collectis in domum convivii magistratibus atque optimatibus plebis, misso tantum spiculatore, in abdito carceris, capite truncaretur. Et quidem congruum videbatur ut mysterium dominicae crucis crucifixus praefiguraret Joannes; sed quia idem Joannes testimonium Domino perhibens aiebat: Illum oportrem utriusque qualitatem, dispar modus passionis insinuat, non in carnificum potestate constitutus, sed coelesti ratione provisus. Quia enim iterum dicit idem Joannes: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur: qui autem de coelo venit, super omnes est , praefatam minorationem ejus qui de terra est, decollatio illa in carcere et in obscuro patrata capitis ablatio designat. Porro crementum ejus qui de coelo venit, et supra omnes est, illa in cruce exaltatio quae sub divo et omni spectante
Abbreviated transcription (Latin):
na. est. Quiꝰ diem Natalis merito
festa cȩlebritate repetimus. quẽ tp-¬
sa propria passione nobis sollempnẽ
reddidit: quẽ roseo sangumis sui ful¬
gore decorauit.. Merito memoriã illius
cum spiritali gaudio ueneramur: qui
nĩ dubitandũ. ẽ: quia beatus ioħ̃s
ꝓ redemptoris NRi quẽ precurrebat
testimonio carcerem & iuncula sustinu¬
it ꝓ ipso: ⁊ animã posuit: Eui non
.ẽ. dictum apersecutore ut xp̃m ne-¬
gar&e: sed ut ueritatẽ reciceret. &
tamen pro x p̃o occubuit : qr er ũ¬
xp̃s ipsae ait. Egosum ueritas.
Ideo utiq ꝙ xp̃o: quia proueritate
sanguiem fudit. Ꝙ̾ cui nascituro.
p̃ dicaturo. baptitaturo. prius rias¬
cendo. p̃ dicando. ac baptis ando. testi¬
monium ꝑ hibebat: Hunc aeciam pas¬
surum prior ipse paciendo signauit.
Quod tamen passiones diuerso o di-¬
ne con sum mari certa suꝑne ꝓ iuisi¬
onis dispensatione gu̾stum. ẽ. ut ui-¬
delicet rodemptor NR extra portã

Expanded text:
na est . Cujus diem natalis merito na est . Cujus diem natalis merito festa celebritate repetimus, quem ipse propria passione nobis solemnem reddidit, quem roseo sanguinis sui fulgore decoravit: merito memoriam illius cum spirituali gaudio veneramur, qui nim dubitandum est quia beatus Joannes pro Redemptoris nostri, quem praecurrebat, testimonio, carcerem et vincula sustinuit, pro ipso et animam posuit: cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed ut veritatem reticeret, et tamen pro Christo occubuit. Qus ipse ait: Ego sum veritas , ideo utique pro Christo, quia pro veritate sanguinem fudit: et cui nascituro, praedicaturo, baptizaturo, prius nascendo, praedicando ac baptizando testimonium perhibebat, hunc etiam passurum prior ipse patiendo signavit. Quorum tamen passiones diverso ordine consummari, certa supernae pro visionis dispensatione gestum est: ut videlicet Redemptor noster extra portam
Abbreviated transcription (Latin):
tum. est capnd eiuis indisco. In dignũ
quidem natali suo rex spectaculũ p̾¬¬
buit : qui conuocatis adepulas pͥnci-¬
pibꝰ cribunis ac ducibꝰ gentis spectandũ
indisco capud occisi ꝓtulit Indigni
suo condigni:. E qͥb nullus in uentꝰ
ẽ qͥ hominẽ inter festa discumbentr¬
ũ puniri: qͥ ab adulteris iustum. qͥ u-¬
dicem areis capite plecti uetaret:
Prȩsertim cũ rex assumpta speciȩ
mestitiȩ coactum hoc facere ꝓtesta¬
retur : essecq oportunũ qđ hortatur
conuiuantium apromisso scelere re¬
uocari deberet : si non illum hȩc de
industria prȩstruisse cognoscerent: im¬
mo ipsosquoq par euisdẽ sceleris
amor in retir&:. Sed dignã suꝑnis
aspectibꝰ iurtutẽ sui certaminis beatus
prȩcussor dominicȩ Natiuitatis p̾dica¬
cionis ⁊ mortis ostendit Qui ut scrip¬¬
cura ait. ⁊ si corã hominibꝰ cormenta
passus. ẽ: spes illiꝰ in mortalitate ple¬

Expanded text:
tum est caput ejus in disco. Indignum tum est caput ejus in disco. Indignum quidem natali suo rex spectaculum praebuit, qui convocatis ad epulas principibus, tribunis ac ducibus gentis, spectandum in disco caput occisi protulit. Indigniqsuo condigni, e quibus nullus inventus est qui hominem inter festa discumbentium puniri, qui ab adulteris justum, qui judicem a reis capite plecti vetaret: praesertim cum rex assumpta specie moestitiae, coactum se hoc facere protestaretur, essetque opportunum quod hortatu convivantium a promisso scelere revocari deberet, si non illum haec de industria praestruxisse cognoscerent, imo ipsos quoque par ejusdem sceleris amor irretiret. Sed dignam supernis aspectibus virtutem sui certaminis beatus praecursor dominicae nativitatis, praedicationis et mortis ostendit, qui ut Scriptura ait: Et si coram hominibus tormenta passus est, spes illius immortalitate ple
Abbreviated transcription (Latin):
tia iuditii : ut plerumq reprobi ut
agnoscant se & fateant᷑ errasse. certã¬
q erroris sui penitudinẽ gerant: nec
tamen ab errando qͥ escant: Quatmꝰ
eadem confessione ac penitentia contͣ
se tpsi testimoniũ dent qr nõ nescii
delinquunt : dũ apeccato qđ culpant
cohibere decrectant. coque iustiꝰ perẽ¬
ant quo foueã ꝑditionis quã p̃uide¬
re ualuerunt declinare neglexerant:
penitentia pharaonis ⁊ uidȩ. quoꝵ qͥsq
facinora sua postquã accusante consci¬
entia in uitus ꝑ didit ue.cors augmen¬
cauit.. Itaq herodes capud iohannis
pęcitus tristiciam qͥdẽ p̾tendebat
in uultu qua se ipsũ dampnaret. os¬
tendendo cunctis liqͥdo qi in sontẽ
nouerat ⁊ scm̃. quem erat neci daturꝰ.
Uerũ si diligentius cor nefandũ in spi¬
cimꝰ : lȩcabatur occulte qđ ea pecebat᷑
quȩ & antea facere si excusabilit̃ pos¬
sec disponebat.. Qui sic capud hero¬
recunbebant : uissit dari: Alisitq
& decollauit iohannẽ in carcere: & alla-¬

Expanded text:
tia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errando quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testimonium dent quia non nescii delinquunt, dum a peccato quod culpant, cohibere detrectant, eoque justius pereant, quo foveam perditionis, quam praevidere valuerunt, declinare neglexerunt. poenitentia Pharaonis et Judae, quorum quisque facinora sua, postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, quia se ipse damnaret, ostendendo cunctis liquido quia insontem noverat et sanctum, quem erat neci daturus. Verum si diligentius cor nefandum inspicimus, laetabatur occulte quod 578 ea petebatur quae et antea facere, si excusabiliter posset, disponebat: qui si caput Herorecumbebant, jussit dari: misitque, et decollavit Joannem in carcere, et alla
Abbreviated transcription (Latin):
em coto tetrarum orbe uenerabilẽ.
ille scĩ sp̃s consecrauit aduentꝰ: qͥ
post resurrectionem dñi. quinqua-¬
gesimo die in apłos. populumq cre¬
dentium. si cut sꝑabatur in fbax̃.
S ꝑabatur autem: quia illum dñs
ħ̾s spoponderat ad futurum:
Non ut cunc pͥmũ sanctor esse ha¬
bitator inciꝑet. sed ut sacrata si¬
bi pectora ⁊ feruentiꝰ accender&. et
copiosius in undar&̾. Cumulans
sua dona non inchoans. Nec idõ
nois oꝑe: qui adicior largitatȩ :¬
Numquã enim ab omĩ potentia pa-¬
tris & filii sancti sp̃c est discreta ma¬
iestas: & quicꝗd in dispositione omĩ¬
ũ rerum agit diuma moderatio.
extociꝰ uenit ꝓuidentia tͥnitatis.
Una est ibi bengnitas miscdiȩ: una¬
est censura iusticiȩ. Nec aliꝗd est
mactione diuisum: tibi nchil est
in uoluntate diuersum. Que gͦ in¬
buminat pater: illuminat filiꝰ. illu¬
minat sp̃s sc̃s: Cũq alia sit ꝑ.¬
sona missi alia mittentis. alia ꝓmit¬

Expanded text:
rarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illum Dominus Jesus spoponderat affuturum , non ut tunc primum esse sanctorum habitator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus sancti est discreta majestas; et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus. Cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promit
Abbreviated transcription (Latin):
in telligat: nichil ꝑ gradus qua e¬
rat: ac si quid dignum dõ senserit.
nulli hoc ibi audeat negare ꝑsonȩ:
pientia repperit. nec opmio hu¬
mana ꝑ suasit: sed ipse unigenitꝰ
docuit: ipse sp̃s sanctꝰ instituit:
Dequo nichil . ẽ. aliter quã depatre¬
⁊ filio sentiendũ. Quia licet non
sit pat᷑ non sit filiꝰ: non tam̃. ẽ. apa-¬
tre filioq diuisus. Q̾ sicut ꝓpͥam
habet in trinitate ꝑ sonã: ita unam
habet in patris & filii deitate sub-¬
stanciam: Omĩa implentẽ: omũa con¬
Otinentem: & cũ patre & filio uniuer¬
somoderangẽ in scła a mer.¬

Expanded text:
intelligat, nihil per gradus quaeintelligat, nihil per gradus quaerat; aut si quid dignum Deo senserit, nulli hoc ibi audeat negare personaepientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in s
Abbreviated transcription (Latin):
gratia dilectissimi fideliter sapien¬
terq noscamꝰ. quĩd patri d filio. ꝗͥ
spiritui sc̃o in reꝑatione nr̃a ꝓpͥ
um: quid ue quid cõmune sit ea
quȩ ꝓ nobis humilit̃ &t corꝑalicer
gesta sunt: ita ꝓcul clubio suscipie¬
mꝰ. ut nichil incdignum deuna atq
eadem trinitatis gła sentiamus::
Quam uis eñ nulla mens ad cogitan¬¬
dum dedeo: nulla alloquendum lin¬
gua sufficiat. camen quantũ cumq
illud est qđ humano intellectu dees-¬
sentia paternȩ deitatis ad tingitur.
cogitatur non pie sapitur sed fu¬
mis carnaliter caligatur. Ec ipsũ
quod depatre congruenter sentiri
uidebatur amittitur: quia decota
trinitate receditur: si in ea unitas
non tenetur. Nulla autem ratione
uere est unum : qd aliqua. est in ae-
animo forma uisibilium rerum.
& aecates temꝑaliũ naturarũ ꝓcul
corꝑa locoꝵs: & locũ corꝑum repel¬
lamꝰ: Discedat acorda quod spaci-¬
o extenditur quõd fine concludit᷑ .
tate concepta: nichil ꝑdistantiam

Expanded text:
pienterque noscamus quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita procul dubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur,  sancto cogitatur, non pie sapitur, sed nimis carnaliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum quod aliqua est inaequaanimo formas visibilium rerum et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum et loca corporum repellamus. Discedat a corde quod spatio extenditur, quod fine concluditur, tate
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ homo adimaginem ⁊ similitudi-¬
nẽ dĩ factus. in suę naturȩ honore
mansisset. Rec diabolica fraude de¬
ceptꝰ alege sibi posita ꝑ concupiscen-¬
tiam deuiasset: creator mundi. crea-¬
cura non fier&. Neq aut sempiter¬
nus cemꝑalitatẽ subir&: aut aequa¬
lis dõ patri filiꝰ ds̃. formã serui &
similitudinem carnis peccati assume¬
rec Sed quia inuidia diaboli mors
introuit in orbem terra: & aliter
solui captiuitas humana non potu-
it nisi causam nram̃ ille susciꝑet.
qui sine maiestates suȩ dampno. &
uerꝰ homo fier&. & solus peccati con-¬
tagiũ non haberet : diuisit sibi opꝰ
nr̃ȩ̃reꝑationis: nuscdia tͥnitatis.
etiam saluandi aliꝗd ꝓ se agerent.
& conuersis ad redemptorẽ cordib
ab inimici dominatione discederent.:

Expanded text:
enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors intravit in orbem terrae , et aliter solvi captivitas humana non poit, nisi causam nostram ille susciperet, qui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; etiam salvandi aliquid pro se agerent, et conversis ad Redemptorem cordibus, ab inimici dominatione discederent:
Abbreviated transcription (Latin):
confestim surgens corã illis: culit
in quo iacebat. ⁊ abiit indomũ su¬
am magnificans dm̃. E cecera:
Mira diuinę potentiae uircus. ubi
nulla temporis int̾ueniente moru¬
la uissa saluatoris salus festina co-¬
mitatur.. Mlerito qͥ affuerint dam¬
pnati blasphȩmiae iaculis: ad lau-¬
dẽ tantȩ̨ maiestatis stupenti corda

Expanded text:
confestim surgens coram illis, tulit confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam magnifia divinae potentiae virtus, ubi nulla temporis interveniente mora, jussu Salvatoris salus festina comitatur! Ideoque merito qui affuerant, damnatis blasphemiae jaculis, ad laudem tantae majestatis stupentia corda
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ꝑ humanitatis suae fragilitatẽ
ꝓpeccatoribꝰ mori. Ait paralitico Libi
dico: surge tolle lectũ tuũ & uade
in domum tuã. Spiritaliter delecto
surgere. ẽ. animã se Acarnalibꝰ desi-¬
deriis ubi eger qͥ escebat abstrahere
Letũ uero tollere. est: ipsam quoq
carnem ꝑ continentiae frena cor-¬
reptam: spe caelestiũ p̃miers de¬
licus pͥuare t̾renis Ipse . ẽ. enim
lectus qͥ persingulas nocdes lauatur
adauid: id ẽ. ꝓ uniuis cuiusq noxe
maculis digno penitentiae flumine
castigat᷑. Sublato autẽ lecto domũ
ire : ad paradisum irae est. Ipsa. ẽ.
enim uera domus : quae primũ ho-¬
minẽ suscepit. non uire ad missa sed
fraude. tandemq restituta ꝑ eũ qui
fraudulento hosti Nichil debuit..
Auter sanꝰ qui languebat lectũ re-¬
portat domũ : cum anima peccatoꝵd
remissione accepta: ad internã sui
custodiam cum ipso se corpore re-¬
fert. ne post ueniã ꝗd unde ite-¬
rum iustę feriatur am mittat: E

Expanded text:
per humanitatis suae fragilitatem pro peccatoribus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abstrahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tute oꝑum dm̃ esse manifestat:
Respondens enum dioxit ad illos: Quid
cogitatis incordibꝰ urĩs.: Cidẽ nãq
deo qui dicit: Ego sũ ipse qͥ deleo
iniquitates tua s. Sapientissimus ora¬¬
tor ait. Tuenim solus nosti corda
omnium filioꝵ hominũ: Cadẽ gͦ
in quit maiestate & potentia quaco-¬
gitationes uestras intueor: possũ.
et hominibꝰ delicta dimittere:
Ex uobis incelligite . quid paraliticꝰ
con sequatur Quid ẽ. facilius
dicere dimittuntur tͥ peccata tua
an dicere surge ⁊ ambula.Ucrũ
sint paralitico peccata dimissa: so-¬
lus nouerat qui di mittebat:. Sur¬
ge autem & ambula : tam ille qui
surgebat quam hi qui surgentẽ ui¬
debant. ad ꝓbare poterant: Eit gͥ
carnale signũ: ut ꝓbet᷑ spiritale:
Ut autem sciatis: quia filius hominis
potestatẽ habet interra dimittendi pec¬
cata Si & deus. ẽ. iuxeta memora

Expanded text:
tute operum, Deum se esse manifestat. tute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quidicere: Dimittuntur tibi peccata, an dicere: Surge et ambula? Verum sint paralytico peccata dimissa solus noverat qui dimittebat, surge autem et ambula, tam ille qui surgebat quam hi qui surgentem videbant approbare poterant. Fit igitur carnale signum ut probetur spiritale. Ut autem sciatis quia filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. Si et Deus est juxta m
Abbreviated transcription (Latin):
dicere non peccaui. Simul & iam
ut ille qͥ homini dimittebat :
in tellegeretur deus: Intuendum
sane quanti ꝓpͥa cuiusq fides
Apud dm̃ ualeat : ubi tanti ua¬
luit aliena. ut totꝰ homo repence
id est interius exteriusq iam
saluatur exx surgerce: aliorumq
merito aliis resadcarentur erra¬
ta: E coeperunt cogitare scri¬
bȩ & pharisei dicentes Quis
est qui loquitur blasphȩmias.
nisi solus deus Serum dicunt
scribȩ : quia nemo dimittere pec¬
cata rusi ds̃ potest Qui ꝑeos
quoq dimittit : quibꝰ dimitten¬¬
di tribuit potestatẽ: E idõ xp̃c
uere deus. ẽ. ꝓbatus : qr dimite¬
re peccata quasi deus potest
U erum dõ testimoniũ reddunt.
sed ꝑ sonam xxp̃i negando fal-¬
S ed multo dementiꝰ errant arri
&e peccata posse dimittere aeuan¬
gelicis ũbis deuicti negare
non audeant. Nichil ominus
tam̃ dm̃ negare non timent:.
At ipse ꝑfidas saluare desidẽ¬
rans: ⁊ occultorũ cogitatione & uir¬

Expanded text:
dicere, Non peccavi, simul etiam dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? nisi solus Deus? Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus potest, qui per eos quoque dimittit, quibus dimittendi tribuit potestatem. Et ideo Christus vere Deus esse probatur, quia dimittere peccata quasi Deus potest. Verum Deo testimonium reddunt, sed personam Christi negando falSed multo dementius errant Ariaum esse, et peccata posse dimittere Evangelii verbis devicti, negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione, et vir
Abbreviated transcription (Latin):
nitur hoc . ẽ. ad eiꝰ humilitatẽ fi¬
dei piecate descenditur.. E bene
domus iħu tegulis tecta describitur:
quia sub contemptibili litterarum
uelamine si adsit qui reser& doc-¬
tor. diuina spiritalis grãe urtus
in uenit᷑. Qđ autem cũ lecto de¬
ponitur : significat ab homine in
ista carne adhuc constituto. xpm̃
debere cognosci. Quorũ fidem
ut uidit : diocit: H omo: remittun¬
T tibi peccata tua. H omĩiriem
dñs aparalisi curaturus primo
peccateꝵ uincula dissoluit: ut os¬
tenderet eũ obnexus culparũ ar¬
tum dissolutione dampnari: nec
nisi his relaxatis. menbrorum
posse recuperatione sanari. Sic ⁊
illi paralitico qͥ iuaxta ꝓbaticã pis¬
cinam du motũ aquę frustra p̾s¬
colabatur: sanato adnõ dicit᷑.
Cece sanꝰ factus el iã noli pecca¬
re. ne decerus tibi aliquid contin¬
guat:. E bene is cui peccata di¬
mittebantur homo uocat᷑ : qui hoc
ipsum quod homo erat non poss&

Expanded text:
nitur, hoc est ad ejus humilitatem finitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiam. appellant:. E non inueni¬
entes qua parte illum in ferrent
p̾turba : ascenderunt supͣ tectũ ꝑte-¬
gulas. Desiderant paraliticum xpõ
offerre : sed turba in terposita ab
om̃ĩ parte recluduntur:. Quia se-¬
pe anima post infimi corꝑis desi¬
diã addm̃ resipiscens. suꝑnȩq grẽ
remedio cupiens in nouari : prisce
consuetudinis obstaculo reuerberat᷑:
Sepe inter ipsas orationes secrete
dulcedinis ⁊ quasi suaue cum dño
colloqͥum curba cogitationẽ int̾ueni¬
ens: aciem mentis ne x p̃c udeatu&
inter cdudit:. & quid inter haec a
rius qua turbae tu multuant᷑ rema-¬
docet ascendendum. id. est sacrȩ
scripturae sublimitas. ẽ. appecenda :
lexq dñi cum psalmista die noc-¬
tuq meditanda Inquo enim corri¬
git. uinior uiã suam: in custodi¬
endo sermones tuos. Ꝙ summiser̾
illũ cum lecto in mediũ ante iħm.
Pate facto tecto. eger ante iħm
submittitur : qr reseratis scriptura¬
rũ misteriis ad noticiã xpĩ ꝑue¬

Expanded text:
itiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra lectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita, ab omni parte recluduntur: quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens renovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationes secretae dulcedinis, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens, aciem mentis; ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agrius qua turbae tumultuantur, remadocet, ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi perve
Abbreviated transcription (Latin):
Aerym est inona
cuerũ : ⁊ ipse sedebat
docens. ⁊ erant pharisȩi
sedentes ERelie ua.
DI ONS sedens docuerit. quando
scribis ⁊ phariseis consedentibꝰ para-¬
liticũ curauit: LUcas breuiandi grã
praeceriit. Sed matheus & Marcus.
qui narrant questionem facere ui¬
dentur:. Qm̃ quidẽ matheus inci-¬
uitate sua: MaRcUs incapharnaũ.
hoc ͤ fecisse testantur. Quae diffici-¬
lius solueretur : si matheus aeciã
Razarech nominarec. Nunc uͦ
uel ipsa galilea inqua erat Na¬
zarech intelligenda. ẽ: dicta cuu-¬
tas xp̃i. ad distinctionem udeli¬
cet regionis. trans marinȩ geraseno-¬
rum dequa tranis frecando sicut
orat heus scribit uenerat galileam:
uł cert& ipsa capharnaum ciuitas
xp̃i. est dicta: quã non nascendo.
sed uirtutibꝰ illustrando suã ipse
fecerat: Eecce uiri portantes inlec-¬
to hominẽ qͥerat paraliticꝰ: ⁊ quęre-¬
bant eum in ferre & ponere ante eũ..

Expanded text:
actum est in una dierum, et ipse sedebat docens, et erant pharisaei sedentes, etc. Ubi Dominus sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ant
Abbreviated transcription (Latin):
id.ẽ. bonis doctoribꝰ qui spem sana-¬
tionis opemq intercessionis sugge-¬
rant indiget:. Qui bene marcõ
narrante. quattuor fuisse repperiun¬
t᷑: siue qr quattuor aeuangłii libris
om̃is p̾ dicantium iurtus omĩs ser-¬
mo firmatur. Seu quia quattuor
sunt uircutes. quibꝰ ad ꝓmerendam
sospitatẽ fidutia mentis erigitus:
Dequibꝰ in aeternȩ sapientiae lande
dicit᷑. Sobrietatem enĩ ⁊ sapientiã

Expanded text:
ibus, doctoribus, qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur, de quibus in aeternae sapientiae dicitur laude, sobrietatem enim et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
autem omĩa oꝑattr in nobis. xp̃s
dñs. qui pͥusquam redir& ad celos.
ꝓ misit discipulis sius dicens: Cũ
autem ascendero. rogabo patrem
meum & mitt& uobis alium parach¬
tũ qui uobiscum sit in aecernum
spm̃ ueritatis Unde credendum
est ad patrem ꝑ uenisse xp̃m̃ cum
uidemus ad apłos descendisse para¬
sicut ait dauid desaluatore in dex

Expanded text:
autem omnia operatur in nobis Christus autem omnia operatur in nobis Christus Dominus, qui priusquam rediret ad coelos promisit discipulis suis, dicens: Cum autem ascendero, rogabo Patrem meum, et mittet vobis alium Paracletum, qui vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis . Unde credendum est ad Patrem pervenisse Christum, cum videmus ad apostolos descendisse Parasicut ait
Abbreviated transcription (Latin):
CueSIT RATIO quod uenerabilem
hanc pentecosten diem non mino̾ri
lȩticia celebremꝰ quã scm̃ pascha
curauimꝰ : & quod eadem deuotione
huiꝰ sollempnitatis obseruantiam
decurrimus. sicut illius obsequia
festiuitatis im pleuimꝰ. Tuinc enĩ sic̃
modo fecimꝰ ieuinauimꝰ sabbato:
iuigilias celebrauumꝰ : orationib ꝑ¬
noctant᷑ in sticimus.. Unde necesse
.ẽ. similis ob seruantia: similem le¬
ticiam sub sequatur. Est lecicia pla-¬
ne consimilis. Tunc enim ab in fe-¬
ris resurgentem suscepimꝰ sal¬
pectamꝰ cȩcelis: Iunc anxii uł
solliciti xpisti p̃cabam᷑ aduentum.
modo crepidi. uel ieuni parahyti
desideramꝰ aduentũ: In omĩb enĩ
dẽs saluti p̃ uidit humane Tunc
enĩ nobis ad resurgendum tarcha-¬
ra saluator aperuit: modo nobis
ad regnandũ paraditꝰ celestia rese¬
rauit. E quib dã quasi ꝓfectum
gra dib cunc demorte aduitã didi-¬
cunꝰ remeare: modo autẽ decerris ad
cȩlos meditamur ascendere. Haec

Expanded text:
sit ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias celebravimus, orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tunc enim ab inferis resurgentem suscepimus Salpectamus de coelis: tunc anxii vel solliciti praedicabpidi, vel jejuni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracletus coelestia reseravit; et quibusdam quasi profectuum gradibus, tunc de morte ad vitam didicimus remeare; modo autem de terris ad coelos meditamur ascendere. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
bi resider cum patre phariseors
ꝑ sequentium peccata condempnens.:
Illis indignans uehementer ulcͤ¬
citur: his interueniens lenit̃ mise¬¬
ret᷑. Hic stat ut suscipiat stepha-¬
Ni martrris spm̃: ibi residor ut
comdempnet uide ꝓ ditoris ad mis-¬

Expanded text:
bi residet cum Patre Pharisaeorum bi residet cum Patre Pharisaeorum persequentium peccata condemnans; illis indignans vehementer ulciscitur, his interveniens leniter miseretur, hic stat ut suscipiat Stephani martyris spiritum, ibi residet ut condemnet Judae proditoris admis
Abbreviated transcription (Latin):
se cum mulierib non quo in quinaue¬
runt Refert gͦ propheca dauid
Dixit dñs dño meo: sede ad deaterã
meã: Hoc. est dñs pater dno dõ xp̃o.
filio chronissui offert sublimen es¬
fert consessum: & honoris grã ad-
dexteram sui illum ȩterna sede
ad dex ceram dĩ. Nideamꝰ gͦ quȩ
sit ratio quod idem dñs adauid
sedens ꝓphecatur: stans uͦ abstepha-¬
no p̃dicatur. Primo om̃ĩum deus
qui incorꝑalis est & in uisibilis . ẽ.¬
Deinde aut quali sub sellio sedeat
ds̃ qui infinitꝰ.ẽ. & in mensus con
tra: sed ipse magis creaturarum
cuncta contineat Hȩc autem ꝓ¬
pcerea ascĩs iuris dicta arbitror
esse de dño. non quo sint contra¬
utiq ꝓ pocestate regis sedere dicit᷑:
ꝓ bonitate intercessoris. stare sug-¬
cum residet: aduocatus est cum ad¬
surgit. Iudex plane iudȩis est:
ad uocatus est xpistianis. Hic enĩ
stans apud patrem xp̃ianorẜ. li¬
c& peccantium causas exorat: ĩ¬

Expanded text:
se cum mulieribus non coinquinavese cum mulieribus non coinquinaverunt. Refert ergo propheta David: Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam: hoc est Dominus Pater Domino Deo Christo Filio throni sui offert sublimem consessum, et honoris gratia ad dexteram suam illum aeterna sede ad dexteram Dei. Videamus ergo quae sit ratio quod idem Dominus a David sedens prophetatur, stans vero a Stephano praedicatur. Primo omnium Deus qui incorporalis est et invisibilis sedDeinde autem quali subsellio sedeat Deus, qui infinitus est, et immensus, et intra se ipse magis creaturam cunctam contineat. Haec autem propterea a sanctis viris dicta arbitror esse de Domino; non quo sint contrautique pro potestate regis sedere dicitur, pro bonitate intercessoris stare sugcum residet; advocatus est, cum assurgit; judex plane Judaeis, advocatus Christianis: hic enim stans 200 apud Patrem, Christianorum licet peccantium causas exorat, i
Abbreviated transcription (Latin):
pulis exaltare:. Ait gͦ prophecicꝰ
psalmus. Dixit dñs dnõ meo: sede
a dexcerã meam Scdm consuetu-¬
dinem nr̃am illi consessus offert᷑
qui aliquo opere uictor adueniens.
sua diabolũ superans: resurrecti-¬
one sua inferna reserans: tanquã
ꝓ fecto oꝑe adiȩlos uictor ueniens:
audit adõ patre. sede ad exceram
meã Nec mirũ si unuis sedis of¬
fertur filio consessus apatre. qui
unuis est substanciȩ natura cũ pa-¬
tre. Cur autem ad deaterã filius
esse dicatur: moueat aliquẽ fortas-¬
se. Lic& enĩ diguitatis gradus non
sit ubi plenitudo diumitatis est
tamen idõ adexteram sed& filiꝰ.
non quo p̾feratur patri: sed ne infe-¬
rior esse credat᷑ Q idõ ad dexterã
terã oues ad sinistrã uͦ constituent᷑
hedi Scese est gͦ partem onum
pͥmus angnus obtineat: & secuturo
in maculato gregi locum: dux mina¬
cutus anticip&: Sicut ait ioħs in
a pocalipsis dicens. Hi sunt qͥ secun-¬
tur angnũ dei quocumq uadit: qͥ

Expanded text:
ltare: ait ergo propheta psalmorum: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis . Secundum consuetudinem 198 nostram illi consessus offertur, qui aliquo opere perfecto adveniens sua diabolum superans, resurrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem fortasse? Licet enim dignitatis gradus non sit, ubi plenitudo Divinitatis est, tamen ideo ad dexteram sedet Filius, non quo praeferatur Patri, sed ne inferior esse credatur. Et ideo ad dexteram teram oves, ad sinistram vero constituentur haedi. Necesse est ergo partem ovium primus agnus obtineat, et secuturo immaculato gregi locum dux immaculatus anticipet, sicut ait Joannes in Apocalypsi , dicens: Hi sunt qui sequuntur agnum, quocunque ierit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in precipuis festis esse uenerandam.
omĩum catholicorum corda cognos¬
cunt: nec dubium est quanta huic
diei reuerentia debeatur. quẽ sp̃s
sc̃s excellentissimo sui mimeris mi-¬
raculo consecrauit:. Nã ab illo die
quo dñs suꝑ omnem çęloꝵs altitu¬
dinẽ addexteram dĩ patris conses-¬
surꝰ ascendit. decimꝰ iste est. qui ab
eiusdẽ resurrectione quinquagesi-¬
mꝰ nobis: in eo aquo cepit mnluxit:
Magna misteria & ueterum sacra¬
mentoꝵ continens & nouorum.
quib manifestissime declaratur: &
gratiam p̃nuntiatam fuisse ꝑ legẽ
&̾ legem impletam esse ꝑ gram:
Sicut enini hebreo quondam populo
ab egyptiis liberato. quinquagesi-¬
no die post un molacionem agni
lex data est in monte sinai: ita
post passionem dnĩ. qua uerus dĩ
angnus occisus est quin quagesi¬
mo aresurrectione ipsius die in
apostolossplebemq credentiũ sp̃s
sanctus in lapsus. ẽ. ut facile dili-¬
gens cristianus agnoscat: initia
ueteris testamenti aeuangelicis mi-¬

Expanded text:
in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam fuisse per legem, et legem impletam esse per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam populo ab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos plebemque credentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat initia veteris Testamenti evangelicis mi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunis: qualitatem muneris at¬
q oꝑis sui: qua uoluit significa¬
cione monstrauit Propͥetatẽ uͦ
essentiȩ suȩ in sua dĩtate continu¬
it. quia sic̃ Nec patrẽ nec filiũ.
tea nec spm̃ scm̃ humanꝰ potest ui¬
sus. attingere. Intrinitate erim
cliuma: nichil dissimile nichil m¬
par est. & omĩa que deilla possurs
substancia cogitari: nec uirty¬
te. nec gła. nec aȩcernitate diᷤ¬
creta sunt Cumq ĩ ꝑ sonarũ ꝓ-¬
pͥetatib a lius sit pater. aliꝰ sit fi-¬
lius. aliꝰ sp̃c sanctꝰ Nontamen
alia deitas Nec idiuersa natura
est. Siquidem et depatre sit filius
ra quȩ & patris ẽ filii . ẽ. sed sicut
cum utroq uiuens. & potens. & sem¬
piternȩ exeo q est pater filuisq
subsistens. Wnde cum dñs ante
passionis suȩ diem discipulis suis
scĩ spiritus sponder& aduentum..
adhuc in quit multa habeo uobis
dicere: sed non potestis illa modo¬

Expanded text:
communis, qualitatem muneris atcommunis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater, alius sit Filius, alius Spiritus sanctus, non tamen alia Deitas nec diversa natura est. Siquidem cum et de Patre sit Filius ra, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa
Abbreviated transcription (Latin):
perunt loqui aliis linguis. ꝓut
deus magister. est: quam cito disci-¬
tur qd docetur. Non est adhibita
interp̾cacio ad audienctum: non cõ¬
suecudo adusum non tẽpus ad
studium: sed spirante ubi uoluit
gentium uoces facte sunt inaęccłie
ore communes: Ab hoc igiturꝰ
die cuba aeuangelicȩ p̃dicationis
in tortuit: ab hoc diȩ imbres carisma¬
tũ flumina benedictionũ: omẽ deser¬
tum & uniuersam aridam rigaue-¬
runt. Qm̃ ad renouandam faciem
terre: sp̃s dĩ ferebatur suꝑ aquas
& adueteres tenebras abigendas. no¬
ue lucis fulgora coruscabant: cum
micantium splendore linguarum
ciperetur ignitũ. Cui ad ereandũ
in tellectũ con sumendũq peccatũ
& efficatia in luminandi: & uis ĩ¬
esset erudiendi. Quã uis autẽ di¬
lectissimi ualde fuerit ĩpsa rei
geste forma mirabilis. Nec dubi-¬
um sit in illo omium humarum
sa sunt oculis: diuinã eiꝰ put&
apparuisse substantiã. Natura
enĩ in uisibilis. & cũ patre filioq

Expanded text:
perunt loqui aliis linguis, prouDeus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum,loquium conciperetur ignitum, cui ad creandum intellectum, consumendumque peccatum, et efficacia illuminandi, et vis inesset urendi. CAP. III. Quamvis autem, dilectissimi, valde fuerit ipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum sa sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ inferioris putant. ẽẽ. naturȩ:
Non consi derantes eam blasphemiam
se in cidere. quȩ neq in p̃senti scło
neq in futuro. sit remietenda uidi¬
cio. Dicente dño. Quicumq dixe¬
rit uerbum contͣ filium hõminis re¬
mittetur ei. Qui autẽ dixerit cont᷑
spm: non renuttetur ex: neq in hoc
scło Neq in futuro. Permanens nãq
in hac im piecate sine uenia est qui¬
A exclusit a se eum ꝑ queni poterat
confiteri: nec uniquam ꝑ uenit adin¬
dulgentiȩ remedium qui patrocma-¬
turum sibi non habet ad uocatum
Abipso enim est in uocatio patris: ab
ipso sunt lacrimȩ penitentium: ab ip
so gemitus supplicantium: & nemo
filio omĩ potenciam unamq deita¬
tem: ȩuidentissime apłs p̃ dicat di¬

Expanded text:
sanctum inferioris putant esse naturae: sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; quim, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemoFilio omnipotentiam, unamque Deitatem evidentissime praedicat