comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tui sicut greges caprarũ:
aciimen sensuũ sp̃ualium
recte intelligit᷑. potest ñ
inconuemient̃ in capillis
innumera generaliũ cogi¬
tationũ pluralitas accipi
quȩ in scĩs &si aliqͣndo ꝓ
temporaliũ dispensationt
fiunt: cȩlestiũ tñ rerum
intentione fieri nunquã
omittunt. Ecriptũ qͥppeẽ
qͥa decreuerat paulus tͣns¬
nauigare ephesum. ne qͣ
illi mora fieret in asia: fe¬
stinabat enĩ si possibile
ẽẽt. ut diẽ pentecosten
faceret ierosolimis. U̾ erga
terrenũ quidẽ iter huuis¬
modi cogitationib uteba¬
tur: s ipsum iter terrenũ.
premii celestis intentione
gerebat. Qd ipsũ & de arte
scenofactoria. quã eũ aquila
& priscilla exercebat. intelli¬
gendũ est: quia tẽporales
quidẽ erant cogitationes qͥb
eam explebãt: s et̃noꝵ intui¬
tus quo ad hanc exꝑlendam
trabebant᷑: ut uidelic&e hoc
oꝑe terreno ministerium
eugłii qͦd erat cȩleste. iuua¬
rent. Unde apte idem capilli
sponse. caprarũ adequantur

Expanded text:
tui sicut greges caprarum, acumen sensuum spiritualium recte intelligitur, potest non inconvenienter in capillis innumera generalium cogitationum puritas accipi, quae in sanctis, etsi aliquando pro temporalium dispensatione fiunt, coelestium tamen rerum intentione fieri nunquam omittunt. Scriptum quippe est, quia decreverat Paulus transnavigare Ephesum, ne qua illi mora fieret in Asia. Festinabat enim, si possibile esset, ut diem Pentecostem faceret Jerosolymis . Ubi erga terrenum quidem iter hujusmodi cogitationibus utebatur; sed ipsum iter terrenum praemii coelestis intentione gerebat. Quod ipsum et de arte scenofactoria, quam cum Aquila et Priscilla exercebat, intelligendum est, quia temporales quidem erant cogitationes quibus eam explebant, sed aeternorum intuitus, quod ad hanc explendam trahebantur, ut videlicet hoc opere terreno ministerium Evangelii, quod erat coeleste, juvarent. Unde apte iidem capilli sponsae caprarum adaequantur
Abbreviated transcription (Latin):
aureo subuingere curauit
dicendo. Obatio uero spem:
spes aũ non confundit. Ne
deinde de caritate qͣ media
sint constrata conclusit: qr
caritas dei diffusa est in
causas ascensus sui: exponen
qd lectulus pacifici regis ad
incursib: quodq ferculũ
eiꝰ ubi se reficiendam sperat.
& si ascensus sit ardiuis. recli¬
natoriũ tam̃ h̃t̃ instar auri
prefulgidũ. & media sui st̃¬
caritate constrata: ꝓpt̾ qͦd
festina occurrat ascendere:
sciens quia d̃s caritas est.
& qui manet in caritate. in
cdeo manet. & cds in eo. Quib
dictis. miro ac decenti ordine
post enarrata regis sui dona
ipsam qͦq speciẽ aclornatũ
eiꝰ predicare incipit: eunctos¬
ꝙ ad hc̃ uidendũ inuitat:
& postꝗͣ ipsa uocata ẽ. uocare

Expanded text:
ureo subjungere curavit, dicendo: Probatio vero spem, spes autem non confundit. Ac deinde de charitate, qua media sint constrata, conclusit, quia charitas Dei diffusa est in causas ascensus sui, exponens quod lectulus pacifici regis, ad incursibus; quodque ferculum ejus, ubi reficiendam speret, etsi ascensus sit arduus, reclinatorium tamen habeat instar auri praefulgidum; et media sui charitate constrata, propter quod festina occurrit ascendere, sciens quia Deus charitas est, et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo . Quibus dictis, miro ac decenti ordine, post enarrata regis sui dona, ipsam quoque speciem ac ornatum ejus praedicare incipit, cunctosque ad hoc videndum invitat, et postquam ipsa vo
Abbreviated transcription (Latin):
ctat. retexam. Ferculum
fecit rex salomoñ. de lignis¬
libani. Ferculũ inde dictum.
qͦd uel residentiũ siue discũ¬
bentiũ in conuuio. corpora
ferat: tiel ipsũ de loco ad lo¬
cum soleat ꝓ tẽporũ oportu¬
nitate circunferri. Cui
merito scã eccłia comparat᷑.
quȩ & credentes ad eternȩ
beatitudinis epulas leuat:
& ipsa ꝑ mundũ uniu̾sum
predicatoꝵ suoꝵ ministerio
circũfert᷑. Ferculũ autẽ hoc
fecit dñs sibi de lignis liba¬
ni: quia eccłiam de fortibus
animo & constantia anima¬
bus construxit. Ligna qͥppe
libani. & celsitudine & specie.
& sui natura ĩputribili. mul¬
tũ preminent. Columnas
eiꝰ fecit argenteas. Iacobus
bant᷑ columnȩ ẽẽ. Quas n¬
mirũ columnas fecit argen¬
teas: quia ad confirmandã
fidem. ad subleuandũ eccłiȩ
statũ. doctores scõs claritate
uerbi celestis instituit. Re¬
clinatoriũ aureũ. Reclina¬
torium in ferculo fecit: cum
syem ꝑpetuȩ qͥetis fidelib

Expanded text:
ctat, retexam. Ferculum ctat, retexam. Ferculum fecit sibi rex Salomon, etc. Ferculum inde dictum, quod vel residentium, sive discumbentium in convivio corpora ferat, vel ipsum de loco ad locum soleat pro temporum opportunitate circumferri. Cui merito sancta Ecclesia comparatur, quae et credentes ad aeternae beatitudinis epulas levat, et ipsa per mundum universum praedicatorum suorum ministerio circumfertur. Ferculum autem hoc fecit Dominus sibi de lignis Libani, quia Ecclesiam de fortibus animo et constantia animabus construxit. Ligna quippe Libani et celsitudine et specie, et sui natura imputribili multum praeeminent. Columnas ejus fecit argenteas. Jacobus, bantur columnae esse. Quas nimirum columnas fecit argenteas, quia ad confirmandam fidem, ad sublevandum Ecclesiae statum doctores sanctos claritate verbi coelestis instituit. Reclinatorium aureum. Reclinatorium in ferculo fecit, cum spem perpetuae quietis fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħ̃a eodem audire merebi¬
mur. Scuto circũdabit te
ueritas eiꝰ: non timebis a
timore nocturno. Quidã.
fortes qͥ lectulũ salomonis
pace sc̃e eccł̃iȩ. contͣ aerias
potestates dimicent. int̾pre¬
tant᷑. Quoꝵ sensui uidetur
ensis suꝑ femur suũ. Quomͦ
enĩ carnis illecebrã ense con¬
tinentiȩ stringant uł reseceil¬
non h̃nt : qui carnis naturã
ex qua subsistant. nullã hñt.
Dicit gͦ eccłia ueniens ex genti¬
bus. En lectulũ salomonis
sexaginta fortes ambiunt. ex
fortissimis ifrł: & cȩt̾a. Ac si
patent̃ dicat. Quid mirami¬
ni o filiȩ ierłm. id est creden¬
tes de iudea plebes: quod per
desertũ uirtutũ instar aro¬
matũ suaue olentiũ ascenlãt
uidete quia pacificus rex ẽ
ad cuiꝰ consortiũ ꝓpero: tutꝰ
ẽ ab insidiis maloꝵ. & bonis
tantũ accessibilis lectulus il¬
le quietis eiꝰ intime. ad quẽ
puenire festino. D & plura
diuitiarũ eiꝰ si audire dele¬

Expanded text:
propheta eodem audire merebipropheta eodem audire merebimur. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno . Quidam fortes, qui lectulum Salomonis pace sanctae Ecclesiae contra aerias potestates dimicent, interpretantur, quorum sensui videtur ensis super femur suum: quomodo enim carnis illecebram ense continentiae stringant, vel recensent, qui carnis naturam, ex qua subsistant, nullam habent? Dicit ergo Ecclesia veniens ex gentibus, En lectulum Salomonis septuaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israel, et caetera; ac si patenter dicat: Quid miramini, O filiae Jerusalem, id est, credentes de Judaea plebes, quod per desertum virtutum instar aromatum suaveolentium ascendam? Videte quia pacificus est rex, ad cujus consortium propero, tutus est ab insidiis malorum, et bonis tantum accessibilis lectulus ille quietis ejus intimae, ad quem pervenire festino. Sed et plura divitiarum ejus, si audire dele
Abbreviated transcription (Latin):
potest accipi. Timent enim
doctores scĩ. ne ꝑ tenebras
hereticoꝵ. ecclesie status uie¬
letur. p̃sentis: timent hi qͥ
contẽplationi gaudiorũ
futuroꝵ ocłm mentis apire
confuerunt. ne lucẽ diuinȩ
reuelationis. nox in eis obii¬
bilet demoniacȩ ꝑturbati¬
onis. Si aũi fortissimi ex ifrł
in quib dolus ñ est. qui ad
bella st̾ doctissimi. ensẽ suꝑ
femur hñt ꝓpter timores
nocturnos: quid mͥ meiq
similib agendũ est. qͣnto
in timore seruiendũ: qui &
minꝰ docti ad sp̃ale certam̃
& ad ꝑficienda quȩ didiei.¬
mus. muiꝰ fortes existimus:
unũ ꝓrsus nob̃ refugiũ est.
illi adherere. in illo sꝑem po¬
nere. quẽ constat uinei ñ
posse: illius cũ ꝓpħa defen¬
sionẽ querere sepiꝰ dicendo.
Dñs illuminatio mea. & salꝰ
mea. quẽ timebo: Illumi¬
natio uidelic&. ut ad bellan-¬
dum erudiat: salus aũ. ut
in bello fortes atq insupa¬
biles faciat. Si enĩ p̃cando
psistimus: forte & ipsi cum

Expanded text:
potest accipi. Timent enim potest accipi. Timent enim doctores sancti ne per tenebras haereticorum Ecclesiae status violetur praesentis; timent hi, qui contemplationi gaudiorum futurorum, oculum mentis aperire consueverunt, ne lucem divinae revelationis nox in eis obnubilet daemoniacae perturbationis. Si autem fortissimi ex Israel, in quibus dolus non est, qui ad bella sunt doctissimi, ensem super femur habent propter timores nocturnos, quid mihi meisque similibus agendum est? quanto in timore Domino serviendum, qui et minus docti ad spirituale certamen, et ad perficienda quae dicimus, minus fortes existimus? Unum prorsus nobis refugium est, illi adhaerere, in illo spem ponere quem constat vinci non posse, illius cum propheta defensionem quaerere, saepius dicendo: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo ? Illuminatio mea, videlicet, ut ad bellandum erudiat; salus autem, ut in bello fortes et insuperabiles faciat. Si enim praedicando persistimus, forte et ipsi cum
Abbreviated transcription (Latin):
insidias diaboli: quia nonẽ.
nobis colluctatio aduersus
carnẽ & sanguinẽ: s adu̾sus
pͥncipes & potestates. & cet̾a
Et recte doctissimi: qͥa magna
bellandi arte indigent. qui
carne inclusi. in t̾ris positi.
contͣ sp̃alia nequitiȩ in gle¬
stib certant. Magna arte
imino magna dei gr̃a indi¬
gent: cũ contͣ archangłm
tot milib annoꝵ ad bella
exercitatũ carnis fragilitas
pugnat. Uniuiscuiꝰq ensis
sol& ꝓpago cdesignari. Unde
scriptũ est. Erant om̃s ami¬
mȩ eoꝵ qui egressi sunt de
femore iacob. septuaginta.
Ensem uͦ suꝑ femur habent
milites xp̃i. eum motum
carnaliũ uoluptatũ sp̃alis
u̾bi districtione cõpͥmunt:
& hoc ꝓpt̃ timores noct᷑nos.
id est. ne eos insidiȩ tempta¬
toris antiqͥ si securos mermes¬
q repperint. sternant: ne
eis impugnatis. lectulus ueri
salomonis quẽ eustodire
debuerunt. fedetur. Quoel
de utroq quẽ diximꝰ lectulo
regis ȩt̾ni. id ẽ. & de p̃senti
eccłie pace. & de futura ȩqͣͤ

Expanded text:
uia non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, etc. . Et recte doctissimi, quia magna bellandi arte indigent, qui carne inclusi, in terris positi contra spiritualia nequitiae in coelestibus certant magna arte, imo magna Dei gratia indigent, cum contra archangelum tot millibus annorum ad bella excitatur, carnis fragilitas pugnat. Uniuscujusque ensis solet propago designari; unde scriptum est, Erant omnes animae eorum, qui egressi sunt de femore Jacob septuaginta . Ensem vero super femur habent milites Christi, cum motum carnalium voluptatum spiritualis verbi districtione comprimunt. Et hoc propter timores nocturnos, id est, ne eos insidiae tentatoris antiqui, si securos inermesque repererint, sternant, ne eis expugnatis, lectulus veri Salomonis, quem custodire debuerunt, foedetur; quod de utroque, quem diximus, lectulo Regis aeterni, id est, et de praesenti Ecclesiae pace et de futura aeque
Abbreviated transcription (Latin):
officio curat. dũ subsequent̃
adiungit. Egredimini et
uidete filiȩ syon regẽ salomo¬
nem. filiȩ aũ syon eȩdem sunt
quȩ & filiȩ ierłm: id est animȩ
gaudia patriȩ celestis suspi¬
rantes. Syon & enĩ specula
siue speculator: ierłm dicitͣ
uisio ꝑacis. Qͦd utrũq nom̃.
eusdẽ ciuitatis suꝑne acco-¬
lis congruit: ubi & ꝓpetua
pace fruunt᷑. & sui conditoriᷤ
semꝑ faciẽ contemplantur.
Egredimim gͦ inqͥt & uidete
filiȩ syon: regẽ salomonem.
gredimini de turbulenta
mundi conu̾satione: ut regẽ
pacis ualeatis uidere. Egredi¬
mui mente & actione cle
medio babylonis qͥ in cȩlesti
ierłm partẽ hr̃e desideratis:
iuxta illud preceptũ eiꝰdem
ueri salomonis qͥ ait. Exite
tate secernere. atq ad cȩle¬
stia cupiens gaudia ꝓuo¬
care. & extra muros eiuita¬
tis ꝓ nobis pati uoluit. sic̃
& apls pulcherrime ac
plenissime exponit dicens.
rĩc ut scĩficaret ꝑ suũ san¬
guinẽ ppłm: extra portam.

Expanded text:
urat, dum subsequenter adjungitur: Egredimini, et videte, filiae Sion, regem Salomonem. Filiae autem Sion eaedem sunt quae et filiae Jerusalem, id est, animae, gaudia patriae coelestis suspirantes. Sion etenim specula, sive speculator, Hierusalem dicitur visio pacis, quod utrumque nomen eiusdem civitatis supernae accolis congruit ubi et perpetua pace fruuntur et sui conditoris semper faciem contemplantur. egredimini ergo inquit et videte filae Sion, regem Salomonem. Egredimini de turbolenta mundi conversatione ut regem pacis valeatis videre, egredimini mente et actione de medio Babilonis quae in caelesti Hierusalem partem habere desideratis, iuxta illud praeceptum eiusdem veri Salomonis quod ait: Exite tate secernere atque, ad caelestia cupiens gaudia provocare extra muros civitatis, pro nobis pati voluit sicut et apostolus pulcherrime ac plenissime exponit dicens: Iesus, ut sanctificaret per suum sanguinem populum, extra portam
Abbreviated transcription (Latin):
ait. cõmendat deus suam
caritatẽ in nos: q̃m cum
adhuc peccatores essemus
xp̃c ꝓ impiis mortuus est
Diquidẽ ꝑ banc media eccłiȩ
suȩ strati instar parauit.
ubi fideles anime molliter
quiescerent: quiã totã etiã
intrinsecꝰ suꝑnoꝵ amor e
replenit. Et hoc est quod
addidit ꝓpt̾ filias ierłm:
id est ꝓpt᷑ animas celestiũ
desiderio flagrantes. Qͣnto
enĩ maiorem ds caritatem
suã nobis. ꝓ nobis patiendo
cõmendauit: tanto plures
aqd se redamandũ. ac ꝓ se
patiendũ accendit. Potest
ascensus purpureus in eis
quoq specialit̃ intelligi:
qui suũ ꝓ xp̃o sanguinẽ
fuderunt. Qui recte ad
reclinatoriũ aureum per
ascensum dicunt᷑ ascende-¬
re purpureũ: quia ad ca¬
ritatẽ ꝓpetuȩ quietis ꝑue-¬
nerunt ꝑ laborẽ artȩ tri¬
bulationis. Quib apte con¬
uenit qͦd sequit᷑: quia me-¬
dia caritate constrauit.
Ideo namq ad fundendum
ꝓ celesti rege suũ sanguinẽ
ꝓmpti sunt: quia ipse media

Expanded text:
Deus suam charitatem in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro impiis mortuus est , siquidem per hanc media Ecclesiae suae strati instar paravit, ubi fideles animae molliter quiescerent, quia totam eam intrinsecus supernorum amore replevit. Et hoc est quod adid est, propter animas coelestium desiderio flagrantes. Quanto enim majorem Deus charitatem suam nobis pro nobis patiendo commendavit, tanto plures ad se redamandum ac pro se patiendum aascensus purpureus in eis quoque specialiter intelligi, qui suum pro Christo sanguinem fuderunt. Qui recte ad reclinatorium aureum per ascensum dicuntur ascendisse purpureum, quia ad charitatem perpetuae quietis pervenerunt per laborem, arte tribulationis. Quibus apte convenit quod sequitur, quia media charitate constravit. Ideo namque ad fundendum pro coelesti Rege sanguinem prompti sunt, quia ipse media
Abbreviated transcription (Latin):
uit ab operib suis: merito sena¬
rio numero lum̃ ꝑfecte actio¬
nis ꝓ qua requies et̾na sperat᷑.
insinuat᷑. Qnod aũ premia
bonoꝵ oꝑm denario numero
figurentur: nouit omnis qui
laborantes in uinea xp̃i. quare
denariũ in mercedẽ accepint.
nouit. Omnes tenentes gla¬
Illos tenentes gladios: de quib

Expanded text:
nario numero lumen perfectae actionis, pro qua requies aeterna speratur, insinuatur. Quod autem praemia bonorum operum denario numero figurentur, novit omnis qui laborantes in vinea Christi, quare denarium in mercedem acceperint, novit. Omnes tenentes glaIllos tenentes gladios de quib
Abbreviated transcription (Latin):
diligit me. diliget᷑ a patre
meo: & ego diligã eum: et
manifestabo ei me ipsum.
scensum purpureũ. Uera
purpura. sanguine tinguit᷑.
conchilioꝵ. Ascensus ergo
ferculi salomonis purpure¬
uis est: quia rex & dñs ñr
dilexit nos. & lauit nos
a peccatis nr̃is in sanguine
suo. E ñ nisi purpureus
ad hoc ferculum ascensus
inuenit᷑: quia nullus eccle¬
siam nisi sacram̃tis dnĩce
passionis imbutꝰ ingredit᷑
Unde ipse ait. Nisi manduca¬
ueritis carnẽ filii hominis.
& biberitis eiꝰ sanguinem:
ñ habebitis uitã in uobis.
Qui manducat meã carnẽ

Expanded text:
iligit me, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Ascensum purpureum. Vera purpura sanguine tingitur conchyliorum. Ascensus ergo ferculi Salomon purpureus est, quia Rex et Dominus noster dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Et non nisi purpureus ad hoc ferculum ascensus invenitur, quia nullus Ecclesiam nisi sacramentis Dominicae passionis imbutus, ingreditur. Unde ipse ait, Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
bñ iterando adiungitur. ex
fortissimis isrł. Isrł̃ quippe.
uir uidens dm̃ int̾pretatur:
quia qͥ uel p̃dicando p̃sentẽ
eccłiȩ pacem tueri. uł cõtem¬
plando eã que in celis ẽ. cupi¬
unt intueri necesse est ingi¬
lare. stare in fide. uiriliter
agere: confortari: ac diuina
se uisione dignos reddere cu¬
rent. Ex fortissimis inqͥt ifrł¬

Expanded text:
Ex fortissimis Israel. Israel quippe, vir videns Deum interpretatur; quia qui vel praedicando praesentem Ecclesiae pacem tueri, vel contemplando eam qui in coelis est, cupiunt intueri, necesse est vigilare, stare in fide, viriliter agere, confortari, ac divina se dignos visione reddere curent. Ex fortissimis, inquit, Isr
Abbreviated transcription (Latin):
qui siue celestis dono speculati¬
onis sublimãt᷑. seu predicati¬
pnis ministeriũ rite pagen¬
dum suscipiunt. Qui & apte
sexagenario st̃ numero desig¬
nati: quia tales nimirũ dena¬
riũ ȩternȩ retͥbutionis ꝓ ꝑfec¬
tione bonȩ oꝑationis expectaũ¬

Expanded text:
qui sive coelestis dono speculationis sublimantur, seu praedicationis ministerium rite peragendum suscipiunt; qui et apte sexagenario sunt numero designati, quia tales nimirum denarium aeternae retributionis pro perfectione bonae operationis exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
religiose mentis animas ad
hoc conscendendũ inuitet.
Lectulus gͥ salomonis. gła est
suꝑnȩ beatitudinis: in qua
ipse rex pacis. cũ seĩs suis
ꝑpetuo reqͥescit. Ad quẽ lec¬
tulũ dilecta regis ipsius. id
lã ꝓuenit. in qͣntũ fideles
suos ad futura premia pre¬
misit. Puemet aũ in toto:
cũ consũmatione scłi condi¬
tor Ipse ac rex eiusdẽ suꝑnȩ
ciuitatis congregauerit ele¬
ctos suos a qͣtuor uentis. &
sicut alibi dicit. precuixerit
se & fecerit illos discumbere:
& tͣnsiens ministrauerit illis.
S & in hac uita lectulus est
salomonis. conu̾satio qͥeta
scõꝵ: atq a mundanis secre¬
ta tumultib: quȩ cõpressis
iã siue sopitis uicioꝵ confli¬
ctib. felicitatẽ ꝓpetuȩ paciᷤ
iitat᷑. Iłinc &enĩ ꝓphetaͬ

Expanded text:
religiosae mentis animas ad hoc conscendendum invitat. Lectulus igitur Salomonis gloria est supernae beatitudinis, in qua ipse rex pacis cum sanctis suis perpetuo quiescit; ad quem lectulum dilecta regis ipsius, id jam pervenit, in quantum fideles suos ad futura praemia praemisit. Perveniet autem in toto, cum in consummatione saeculi Conditor ipse, ac rex ejusdem supernae civitatis congregaverit electos suos a quatuor ventis, et sicut alibi dicit, Praecinxerit se, et fecerit illos discumbere, et transiens ministraverit illis. Sed et in hac vita lectulus est Salomonis, conversatio quieta sanctorum, atque a mundanis secreta tumultibus, quae compressis jam sive sopitis vitiorum conflictibus, felicitatem perpetuae pacis imitatur. Hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd liceat & qͥd non liceat: in
omni actu. in omni loco. in om̃i
at: qualit̾ humana officia &
quȩ ad usum corporis ꝑtinent
exercere conueniat.Quam ti¬
moratũ. ꝗͣ sollicitũ. ꝗͣ deuotũ
ac religiosum in di seruitio ho
exhibere se debeat: ꝗͣ sponta¬
ferre in subleuandis necessita¬
tib ꝓximoꝵ. Qm parcũ qͣm
modestũ & ꝗͣ nulli importunũ
in his quȩ add se ꝑtinent que-¬
rendis ac ꝑficiendis prestare:
ut semꝑ & sibi sit parcus. &
ꝓximo ꝓmptus. & deo deuot.
Qualit̾ assuescat suas in om̃ib
uoluntates frangere: & alientͤ
se uoluntatib quantum fas
& decens eẽ constiterit. ꝑ oĩa
discat inclinare. Qualis se-¬
stans. qualis ambulans. qͣlis
loquens. qualis tacens: qualis
comedens. qualis ieumans:
qualis demiq aliquid agens
& qualis uacans ẽẽ debeat.

Expanded text:
d deceat, et quid non deceat, in omni actu, et in omni loco, in omni at, qualiter humana officia, et quae ad usum corporis pertinent exercere conveniat. Quam timoratum, quam sollicitum, quam devotum ac religiosum in Dei servitio homo exhibere se debeat, quam spontaferre in sublevandis necessitatibus proximorum. Quam parcum, quam honestum, et quam nulli importunum in iis quae ad se pertinent quaerendis ac perficiendis praestare, ut semper et sibi sit parcus, et proximo promptus, et Deo devotus! Qualiter assuescat suas in omnibus voluntates frangere, et alienis se voluntatibus quantum fas et decens esse constiterit per omnia discas inclinare. Qualis sens, qualis ambulans, qualis loquens, qualis tacens, qualis comedens, qualis jejunans, qualis denique aliquid agens, et qualis vacans esse debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Si uͦ diligent̾̃ consideret
ad quẽ finẽ tendat mentis
affectio: tunc iã plene uiciũ
ẽe cognoscit᷑ in quo priꝰ sibi
animꝰ falso de uirtute blan¬
diebat᷑. E rursũ inueniunt
aliud adhuc ẽẽ. ꝓpt̾ qͦd circũ¬
spectio homini ubiq necessa¬
ria est: qm̃ ad id etiã quod
bonũ ẽ agendũ tantomagis
homo ꝑitus efficit᷑: quanto
diligentiꝰ facta sua circũspici

Expanded text:
nis. Si vero diligenter consideret nis. Si vero diligenter consideret ad quem finem tendat mentis affectio, tunc jam plane vitium esse dignoscitur, in quo prius sibi animus falso de virtute blandiebatur. Et rursum invenitur aliud adhuc esse propter quod circumspectio homini ubique necessaria est, quoniam ad id etiam quod bonum est, agendum tanto magis homo peritus efficitur, quanto dil
Abbreviated transcription (Latin):
estat hoc nouissimũ &
maxime fortassis pre ceteris
necessarĩ. ut scilicet homo
in omnib oꝑib suis circũspec¬
tus sit & ꝓuidus: & cotidiana
discussione cogitationes. Locu¬
tiones parit̾ & facta sua apud
semet ipsũ examinet. Sapien¬
tes quippe semꝑ agendo discuñ:
& ꝑ exercitiũ bonoꝵ oꝑm coti¬
dianis ꝓfectib in maiorẽ ui¬
tutis agnitionẽ excrescunt.
ꝑexꝑientiã namq eoꝵ quȩ faci¬
unt: ad ea quȩ postmodum
agenda fuerint cautiores fi¬
unt. Uident enĩ quia sepe
opus qͦd bona intentione in¬
choari credit᷑. tanto citius ho¬
minẽ in deceptionis laqueũ
p̃cipitat. qͣnto de intentionis
sue pͥncipio securus. finem
actionis ñ obseruat: & un¬
prudens quasi uia plana ad
foueã currit: quia uidet qͥd
faciat. s qͥd factũ suũ sequi
debeat ñ attendit. Item non
considerant qđ non nunquã
euenire solet. ut affectꝰ animi
ita ambiguus sit: ut nisi ex
fine oꝑis discern̾e non possit
homo qualitatẽ suȩ intentio¬

Expanded text:
estat hoc novissimum et maxime fortassis prae caeteris necessarium, ut videlicet homo in omnibus operibus suis sit circumspectus et providus, quotidiana discussione cogitationes, locutiones pariter et facta sua apud semetipsum examinet. Sapientes quippe semper agendo discunt, et per exercitium bonorum operum quotidianis profectibus in majorem virtutis agnitionem excrescunt. Per experientiam namque eorum quae faciunt, ad ea quae postmodum agenda erunt, cautiores fiunt. Videt enim quod saepe opus quod bona intentione inchoari creditur, tanto citius hominem in deceptionis laqueum praecipitat, quanto de intentionis suae principio securus finem actionis minus observat, et imprudens quasi via plana ad foveam currit, quia videt quid faciat, sed quid factum suum sequi debeat, non attendit. Item non considerat quod nonnunquam evenire solet, ut affectus animi ita ambiguus sit, ut nisi ex fine operis discernere non possit homo qualitatem suae intentio
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo surg̾e debet consid̾at
quid eg̾it ꝑ noctẽ: in uesꝑa
qͣndo cubitũ uadit consid̾at
quid eg̾it ꝑ diem: qͣntũ ad
bona agenda solito alacrior.
qͣntũ ad mala uincenda soli¬
to constantior: si quid ex his
aut si qͥd ex his quȩ agenda
ñ erant p̃sumpserit: si in ali¬
quo oꝑe suo insidiis inimici
supplantatꝰ sit: qualit̾ demũ
ꝑ indiciũ transacte deceptio¬
nis futurã illiꝰ fraudẽ cauere
possit quatinꝰ eum nec suꝑue¬
niens temptatio imꝓuidum
ad malũ opꝰ deiciat: neq in¬
discretũ in bono oꝑe presens
negligentia fallat. Quisquis
cor suũ in huiꝰmodi studio exer¬
cet: existimo qđ cito ad̃ illã
bonã & salubrẽ scientiã ꝑue¬
niat : quã sicut supͣ diximꝰ
acd seruandã disciplinã &
bonitatẽ. psalmista dari ͥ

Expanded text:
onsiderat quid egerit per noctem; in vespere quando cubitum vadit, considerat quid egerit per diem, quantum ad bona agenda solito alacrior, quantum ad mala vincenda solito constantior. Si quid ex iis  Si quid ex iis quae agenda non erant praesumpserit, si in aliquo opere suo insidiis inimici supplantatus sit, qualiter demum per indicium transactae deceptionis futuram illius fraudem cavere possit, quatenus eum nec superveniens tentatio improvidum ad malum opus dejiciat, neque indiscretum in bono opere praesens negligentia fallat. Quisquis cor suum in ejusmodi studio exercet, existimo quod cito ad illam bonam et salubrem scientiam perveniat, quam, sicut supra diximus, ad servandam disciplinam et bonita
Abbreviated transcription (Latin):
qͣb ȩccłiam indesinent̃ imꝑti¬
gnat figurarent. S & hoc̃
qđ damascus sanguinis potͦ
it eoꝵ significationi. qͥ illece¬
bris carnis delectant᷑ & san¬
guinis. in qͥb & ipsa sangui¬
nis effusio q̃ innocentib infer¬
uitã nob̃ int̾nam quã babemͦ
in xp̃o tollere laborant. Con¬
tra quos ut᷑sq ꝑsalmista
dñm precat᷑ dicens. Libera
me de sanguinib ds d̃s salui¬
tis meȩ. Quicũq enĩ stabilitꝰ
fortit̃ in xp̃o sedula se suosq
cautela circũspicit. ne huiꝰ¬
modi bellis quȩ siuie ꝑalam
D hoĩes seu per diabolũ occil¬
te ingerunt᷑ superari ualeatͭ.
merito talis nasus appellari
potest sponsȩ xp̃i. & ee similꝑ
turri q̃ ad ꝓspectũ damasci.
in libano sit monte constru¬
cta. qr discernendi. peritꝰ. ac
uita sublimis. contimiis ꝓeu¬
rat excubiis. neqͣndo ecolesia
loꝵ incursionib turbetur:¬

Expanded text:
 Ecclesiam indesinenter impugnat, figurarent. Sed et hoc quod Damascus sanguinis potusit eorum significationi qui illecebris carnis delectantur et sanguinis, in quibus et ipsa sanguinis effusio, quae innocentibus infervitam nobis aeternam, quam habemus in Christo, tollere laborant. Contra quos utrosque Psalmista Dominum precatur, dicens: Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Quicunque enim stabilitus fortiter in Christo, sedula se suosque cautela circumspicit, ne hujusmodi bellis, quae sive palam per homines, seu per diabolum occulte ingeruntur, superari valeant; merito talis nasus appellari potest sponsae Christi, et esse similis turri quae ad prospectum Damasci in Libano sit monte constructa, quia discernendi peritus ac vita sublimis, continuis procurat excubiis ne quando Ecclesia  incursionibus turbetur
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ꝓferente synagoga uel
apostolos qͥ engłium predi¬
carent uel eos qui eugłio. le¬
gis adhuc cerimonias p̃ferre
contenderent. nichilominus
tunc totiꝰ orbis fides salusq
secuta est: recte subiungit᷑.
ꝑfloritionẽ namq uinearũ
initia multiplicantiũ eccłia¬
rum de ea quȩ iñ ierosolumᷤ
pͥmo plantata est. ꝑ odorẽ

Expanded text:
quoniam proferente Synagoga vel quoniam proferente Synagoga vel apostolos, qui Evangelium praedicarent, vel eos qui Evangelio legis adhuc caeremonias praeferre contenderent, nihilominus tunc totius orbis fides, salusque secuta est, recte subjungitur: Per floritionem namque vinearum initia multiplicantium Ecclesiarum de ea quae in Jerosolymis primo plantata, per odore
Abbreviated transcription (Latin):
suisq ꝓtestant᷑ quia bonũ:
homini mulierẽ ñ tangere.
&. nr̃a conu̾satio in cęlis est.
Nam qͦd tecta hominũ fug̾e
solet: typũ pretendit eoꝵ qͥ
corpore tantũmͦ positi. cȩte¬
rum m̃te separant᷑ a mundo:
& suꝑna ꝑotius uidere desi¬
derant. Picus protulit
grossos sũos. Grossoĩ uoeant
pͥmitiuas & immaturas ficꝰ.
atq in habiles esui: quȩ etiã
si concusse fuerint. leui tac¬
tu decidunt. E ficus sonan¬
te turture ꝓtulit grossos
suos. eum p̃dicantib in iudẽa
apłis. synagoga protulit
multos qui zelũ cdi haberenł
s non sccł̃m scientiam: qui
magis imꝑfectã adhuc. et
uelut ĩmaturã litt̾e legalis
obseruantiã tenere. qͣ intel¬
ligentiȩ sp̃alis in ea dulcedi¬
nem suscipe uellent. Apponiꝰ
hunc u̾siculũ ita exponit:
qđ ficus ꝓtulerit grossos
suos. cũ synagoga ꝓcreauit
apłos. qui de ea generati. dul¬
cissimum oybum doctrinȩ
credentib ministrarent. Et

Expanded text:
suisque protestantur quia bonum est suisque protestantur quia bonum est homini mulierem non tangere , et, Nostra conversatio in coelis est . Nam et quod tecta hominum et consolet, typum praetendit eorum qui corpore licet in mundo positi, caeterum mente separantur a mundo, et superna potius videre desiderant. Ficus protulit grossos suos. Grossos vocant primitivas et immaturas ficus atque inhabiles esui, quae etiam si concussae fuerint, levi tactu decidunt. Et ficus sonante turture protulit grossos suos, cum praedicantibus in Judaea apostolis Synagoga protulit multos, qui zelum Dei haberent, sed non secundum scientiam; qui magis imperfectam adhuc, et velut immaturam litterae legalis observantiam tenere, quam intelligentiae spiritualis in ea dulcedinem suscipere vellent. Apponius hunc versiculum ita exponit, quod ficus protulerit grossos suos, cum Synagoga procreavit apostolos, qui de ea generati dulcissimum cibum doctrinae credentibus ministrarent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd bonum ẽ. Uox turturis
audita ẽ in terra nr̃a. Uox
p̃dicatoris audita ẽ in terra
quȩ nr̃a iam cepit ẽẽ: dum
fidei u̾bum recepit. De qua
& in ꝑsalmo pͥmȩ sabbati
id est dñice resurrectionis. qͣ
prima sabbati facta ẽ. dicit᷑.
Dñi est terra: & plenitudo eiͦ.
Nox & enĩ turturis. quȩ suo
sonitu abscessũ hyemis. et
ueris solet signare aduentũ:
conuenit eis qui dicere nõ¬
runt qr tenebre transiert
& lum̃ uerum iam lucet.
Uox turturis quȩ humiliter
resonans gemitus ꝓ cantu
expͥmit: congruit eis qͥ sui
incolatꝰ & ꝓmisse sibi ꝑatriȩ
memores. dicere consuerunt.
Sed & nos ipsi pͥmitias spiritꝰ
habentes. &e ip̃si intra nos
gemimus: adoꝑtionẽ filiorũ
ex pectantes. redemptionẽ
corporis nr̃i. Qui & audito¬
rib suis clamant. Miseri
estote & lugete: risus uester
in luctũ conuertat᷑: & gau¬
diũ in merorẽ. Auis ipsa qͣ
pudicitiȩ amatrix est. et
in arborũ u̾ticib cõmorat᷑
uitã imitatur eoꝵ qui sibi

Expanded text:
s audita est in terra nostra. Vox praedicatoris audita est in terra, quae nostra jam coepit esse, dum fidei verbum recepit; de qua et in psalmo primae sabbati, id est Dominicae resurrectionis, quae prima sabbati facta est, dicitur; Domini est terra, et plenitudo ejus . Vox enim turturis, quae suo sonitu abscessum hiemis et veris solet signare adventum, convenit eis qui dicere norunt quia tenebrae transierunt, et lumen verum jam lucet . Vox turturis, quae humiliter resonans gemitum pro cantu exprimit, congruit eis qui sui incolatus et promissae sibi patriae memores, dicere consuerunt: Sed et nos ipsi primitias Spiritus habentes, et ipsi intra nos gemimus, adoptionem filiorum exspectantes, et redemptionem corporis nostri. Qui et auditoribus suis clamant, Miseri estote, et lugete; risus vester in luctum convertetur, et gaudium in moerorem. Avis ipsa quae pudicitiae amatrix est, et in arborum verticibus commoratur, vitam imitatur eorum qui sibi
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. Nox precessit. dies aũ
appropinquauit : abiciamꝰ gͦ
oꝑa tenebrarũ. & induamꝰ nos
arma lucis. Sicut enĩ ꝑ tene¬
bras noctis. sic etiã recte per
austeritatẽ hyemis & ymbriũ
tempestas exprimit᷑ infideli¬
tatis: quȩ totũ orbem usq
ad tempꝰ tegebat dominicȩ
incarnationis. At ubi sol iusti¬
ciȩ mundo illuxit: ab sceden¬
te mox ac depulsa pͥsca bruma¬
lis infidelitatis ꝑfidia. flores
apparuerunt in terra: quia
initia iam nascentis ecclesiȩ
in scõꝵ fideli ac ꝑia deuotio¬
ne claruerunt. Iempris
putationis aduenit. Illius
uidelic&: euiꝰ in eugłio me¬
minit dñs. Qui cum se uitẽ
uerã. & patrem suũ ẽẽ dixis
set agricolam: addidit confe¬
sum. atq ait. Omnẽ palmitẽ
in me ñ ferentem fructum.
tollet eũ: & omnẽ qͥ fert
fructũ purgabit eũ. ut fruc

Expanded text:
s ait: Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis . Sicut enim tenebras noctis, sic etiam recte per austeritatem hiemis et imbrium, tempestas exprimitur infidelitatis, quae totum orbem usque ad tempus regebat Dominicae incarnationis. At ubi Sol justitiae mundo illuxit, absscedente mox ac depulsa prisca brumalis infidelitatis perfidia, flores apparuerunt in terra, quia initia jam nascentis Ecclesiae in sanctorum fideli ac pia devotione claruerunt. Tempus putationis advenit. Illius videlicet cujus in Evangelio meminit Dominus, qui cum se vitem veram et Patrem suum dixisset esse agricolam, addidit confestim atque ait, Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum, et omnem qui fert fructum, purga
Abbreviated transcription (Latin):
putationis recte etiam iuxta
illud intelligi. qͦd apłs ait.
Expoliantes uos ueterẽ homi¬
nem cum actib suis: incdurte
nouũ. Qd exponens ipse dic̃
alibi. Propt̃ qͦd deꝑonentes
omne mendaciũ: loqͥmini
ueritatẽ rinusqͥsq cũ ꝓximo
suo. E rursũ. Qui furabat᷑
iam ñ furet᷑: magis aũ labo¬

Expanded text:
a illud intelligi, quod Apostolus ait, Exspoliantes vos veterem hominem cum actibus suis, induite novum . Quod exponens ipse alibi dicit: Propter quod deponentes omne mendacium, loquimini veritatem, unusquisque cum proximo suo . Et rursum: Qui furabatur, jam non furetur; magis au
Abbreviated transcription (Latin):
ad exinterandos allegoriȩ
sensus stilũ uertamꝰ. Dictũ ẽ
supͣ sub figura capreȩ hinnu
um contemplationi interna
celestiũ reuelet archanoꝵ
Dictum ẽ sub figura ipsiꝰ post
parietẽ nr̃m stantis. ac per
fenestras cancellos ꝓspicien¬
tis: qualiter omnẽ eccłiam
qͣmuis adhuc inuisibilis
crebro salutiferȩ cõpunctio¬
nis respectu illustret. Restat
nc̃ intimari. qͦmͦ eandẽ. suie
ad officiũ predicationis. seu
ad exercitiũ bonȩ incitet oꝑe¬
rationis. Surge inqͥt ꝓpera
amica mea: columba mea:
formosa mea: & ueni. Surge
de strato illo multũ tͥ ama¬
bili: in qͦ tuimet curã agere
in psalmis & orationib cet̾is¬
q uitȩ studiis delectaris.
Propera & ureni ad impen-¬
dendã etiam ꝓximis curam
salutis. ꝑ studium sedulȩ
p̃dicationis. Quasi enĩ tot
passib ad uocantemnos dñm
ꝓperamꝰ. quot ꝓ eius causa
uirtutũ opera patramꝰ. Iam

Expanded text:
ad exinterandos allegoriae ad exinterandos allegoriae sensus stylum vertamus. Dictum est supra, sub figura capreae hinnulum contemplationi interna coelestium revelat arcanorum. Dictum sub figura ipsius, post parietem nostrum stantis, ac per fenestras cancellosque prospicientis, qualiter omnem Ecclesiam, quamvis adhuc invisibilis, crebro salutiferae compunctionis respectu illustret. Restat nunc intimari quomodo eamdem, sive ad officium praedicationis, seu ad exercitium bonae incitet operationis. Surge, inquit, propera, amica mea, columba mea, formosa mea, et veni. Surge de stratu illo multum tibi amabili, in quo tuimet curam agere in psalmis et orationibus, caeterisque vitae studiis delectaris. Propera, et veni ad impendendam etiam proximis curam salutis, per studium sedulae praedicationis: quasi enim tot passibus ad vocantem nos Dominum properamus, quos pro ejus causa, virtutum opera patramus. IX. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia tempꝰ hñt: & suis sꝑaciis
transeunt uniu̾sa sub celo.
Habet gͦ & sponsa xp̃i. eccłia
uidelic& uel anima queq
electa tempꝰ quiescendi: ht̃ itẽ
tempꝰ surgendi ad laborem.
Demiq supra adiurabat filias
ierłm ne suscitarent. neq
euigilare facerent eã donee
ipsa uelit: & nc̃ mutata uoce
surgere iubet eam ipse. atq
ad se ꝓperanter uenire: nec
iam ad eã in lectulo. qͣmliba
celestib studiis florido. intra¬
re consentit: s ipsam potiꝰ
secũ. ut sequentia cantici
docent ad excolendas uineas.
bestiasq nocentes ex his ꝓpel¬
lendas precipit exire: addens
ad ꝓuocandũ inflãmandũ q
enis studiũ. qđ transactis auꝑiꝰ
brumalib iam uerna tempe¬
ries industriã laborantis
adiuuet: s & uernalium ail-¬
uentꝰ atq cantus auium.
ruralia magis loca ꝗͣ aulica
reddat iocunda: prouentus
etiã florum. spem fructus
futuri polliceat᷑ agricolis.
Sed quia de suꝑficie litterȩ
pauica ꝑstrinximꝰ: iam nunc

Expanded text:
suis spatiis transeunt universa sub caelo. Habet ergo sponsa Christi, ecclesia videlicet vel anima quaeque electa, tempus quiescendi, habet item tempus surgendi ad laborem. Denique supra adiurabat filias Hierusalem ne suscitarent neque evigilare facerent eam donec ipsa velit et nunc, mutata vice, surgere iubet eam ipse atque ad se properanter venire. Nec iam ad eam in lectulo, quamlibet caelestibus studiis florido, intrare consentit, sed ipsam potius secum, ut sequentia cantici docent, ad excolendas vineas bestiasque nocentes ex his lendas praecipit exire; addens ad provocandum inflammandumque ejus studium, quod transactis auris brumalibus, jam verna temperies industriam laborantis adjuvet, sed et vernalium adventus atque cantus avium, ruralia magis loca quam aulica reddat jocunda, proventus etiam florum spem fructus futuri polliceatur agricolis. Sed quia de superficie litterae pauca perstrinximus, jam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
bñ nunẽ dẽ. en ipse stat post
parietem nr̃m: quia nimirũ
ita apud nos. immo in nobis
manet. ut uideri ñ possit a
nob̃. ioħe attestante qui ait.
Dm̃ nemo uidit unqͣ. Si diliga¬
mus inuicem: ds̃ in nobis ma¬
net: & caritas eiꝰ in nob̃ ꝑfecta
est. Paries aũ qui ab eiꝰ aspecs¬
tu nos secludit. ipsa ẽ mortali¬
tatis nĩe conditio. quã peccan¬
do meruimꝰ: qui in parente
pͥmo ita conditi sumꝰ ut si
nunq̃ peccato consentiremis
hoc om̃s electi lum̃ diuinȩ con¬
templationis semꝑ indefessi
& sine ullo labore cerneremꝰ:
ad qͦd nunc intuendũ ꝑfecti¬
ores ꝑpauci maximo cum la¬
bore purificantes sua corda
fide ꝓtingunt. Sed in hoc
pariete miscđia diuina. fene¬
stras & cancellos unde nos
ꝓspiceret. fecit: quia mentib
cecitate grauatis. grãm suȩ
cognitionis aperit: & crebra
nos occulte suȩ inspirationis
luce reficit. Cuius profectu
inspirationis quia hoc maxi¬
me puus conditor agit. ut nos
a dilectione temporaliũ ad

Expanded text:
ne nunc dicitur, En ipse stat post parietem nostrum, quia nimirum ita apud nos manet, imo in nobis manet, ut videri non possit a nobis, Joanne attestante, qui ait: Deum nemo vidit unquam . Si diligamus invicem, Deus in nobis manet, et charitas in nobis perfecta est . Paries autem, qui ab ejus aspectu nos secludit, ipsa est mortalitatis nostrae conditio, quam peccando meruimus, qui in parente primo ita conditi sumus, ut si nunquam peccato consentiremus, hoc omnes electi lumen divinae contemplationis semper indefessi, et sine ullo labore cerneremus, ad quod nunc intuendum perfectiores perpauci, maximo cum labore purificante sua corda fide pertingunt. Sed in hoc pariete misericordia divina fenestras et cancellos, unde nos prospiceret, fecit, quia mentibus caecitate gravatis, gratiam suae cognitionis aperuit, et crebra nos occultae suae inspirationis luce reficit. Cujus prospectu inspirationis, quia hoc maxime pius Conditor agit, ut nos a dilectione temporalium ad
Abbreviated transcription (Latin):
recte & honeste uiuendi ꝑ¬
tinet. multis modis homi¬
nẽ colligere & cõparare sibi
oportet: partim ratione. partĩ
doctrina. partim exemplo: par¬
tim meditatione sc̃arũ scrip¬
turarũ: partim assidua inspe-¬
ctione operũ ac morũ suoꝵ.

Expanded text:
recte et honeste vivendi net multis modis hominem colligere et comparare sibi oportet, partim ratione, partim doctrina, partim exemplo, partim meditatione sanctarum Scripturarum, partim assidua inspectione operum ac morum suo
Abbreviated transcription (Latin):
mis tẽporib. fundatȩ sunt gͦ
super bases aureas dolum ne
marmoreȩ. quib crura dñi
comparant᷑. quia cuncta salua¬
toris nr̃i uestigia. qͥb uł ad t̾ras
de celo uenire. uel in t̾ris conu̾¬
sari. uel post terras. ad inferos
descendere. uel post inferos de
sepulchro resurgẽ atq ad celos
redire uoluit. firma sunt ut
marmora. recta st̃ & celũ pe¬
tentia ut columne. ad regłam
st̃ diuinȩ preceptionis ordina¬
ta. ut fundata suꝑ bases aure¬
as. De qͥb uidelicae basib ipse
ait. qͥa ego ex me ipso non fũ
locutus. s qͥ me misit pater
ipse mͥ mandatũ dedit. qͥd
dicam & qͥd loquar. Et si uis
scire quare sint aureȩ bases:
audi sequentia. Et scio quia
mandatũ eiꝰ uita et̾na est.
Species eiꝰ ut libani: electus¬
ut cedri. Qͥd in quit ampli
singula m̃bra eiꝰ describere
laborem: Totũ in breui cõ¬
p̃bendam. Qͦm libanꝰ mons
phenicis famosa ẽ altitudine.
atq ãplitudine insignis: ita
cellit. Et sicut ide mons nobi¬

Expanded text:
s temporibus . Fundatae sunt ergo super bases ejus aureas columnae marmoreae, quibus crura Domini comparantur, quia cuncta Salvatoris nostri vestigia, quibus vel ad terras de coelo venire, vel in terris conversari, vel post terras ad inferos descendere, vel post inferos de sepulcro resurgere atque ad coelos redire voluit, firma sunt ut marmora, recta sunt ut coelum potentia, ut columnae ad regulam sunt divinae praeceptionis ordinata, ut fundata super bases aureas. De quibus videlicet basibus ipse ait, quia ego ex meipso non sum locutus, sed qui misit me Pater, ipse mihi mandatum dedit, quid dicam, quid loquar ; et si vis scire quare sint aureae bases, audi sequentia: Et scio, quia mandatum ejus, vita aeterna est . Species ejus ut Libani, etc. Quid, inquit, amplius singula membra ejus describere laborem? totum in brevi comprehendam. Quomodo Libanus mons Phoenicis famosus est altitudine atque amplitudine insignis, ita cellit. Sicut idem mons, nobi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicata uocib. & celebrata
ministeriis. Ad potentiã dnu¬
nitatis qͦd indicio stelle mon¬
strat᷑ adorandus a magis.
Ad fragilitatẽ humanitatis:
qͦd insidiis ꝑfidi regis patria
fugat᷑. Ad fragilitatẽ huma¬
nitatis: qͦd duci & temptari
a diabolo potuit. Ad potenti¬
am diuinitatis. qđ illo uicto
ac repulso. ministeriis honora¬
tͣ angłicis. Ad fragilitatẽ hu¬
manitatis: qͦd aquã a samati-¬
tana muliere postulat. Ad
potentiã diuinitatis: qͦd eidẽ
fontẽ aquȩ uiuȩ se dare posse
testat᷑. Ad fragilitatẽ huma¬
nitatis: qͦd fatigat᷑ ex itinere.
Ad potentiã diuinitatis: quod
sequentib se requiẽ pollicet᷑
eternã. Ad fragilitatẽ huma¬
nitatis: qͦd in naui dormit.
Ad potentiã diuinitatis: quia
Ad potentiã diuinitatis. quod
mortẽ eiꝰ elem̃ta cũ t̾restrib
etiã tremuere cȩlestia. Ad fra¬
gilitatẽ humanitatis: qͦd con¬
ditꝰ aromatib ac sepultꝰ est.

Expanded text:
praedicata vocibus et celebrata praedicata vocibus et celebrata mysteriis; ad potentiam divinitatis, quod indicio stellae monstratur, adorandus a magis, ad fragilitatem humanitatis, quod insidiis perfidi regis patria fugatur; ad fragilitatem humanitatis, quod duci et tentari a diabolo potuit, ad potentiam divinitatis, quod, illo victo ac repulso, ministeriis honoratur angelicis; ad fragilitatem humanitatis, quod aquam a Samaritana muliere postulat, ad potentiam divinitatis, quod eidem fontem aquae vivae se dare posse testatur; ad fragilitatem humanitatis, quod fatigatur ex itinere, ad potentiam divinitatis, quod se sequentibus requiem pollicetur aeternam; ad fragilitatem humanitatis, quod in navi dormit, ad potentiam divinitatis, quia ad potentiam divinitatis, quod ejus mortem elementa cum terrestribus etiam tremuere coelestia; ad fragilitatem humanitatis, quod conditus aromatibus, ac sepultus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ cȩlestiũ quibus in
carne fulgebat. exprimunt.
stinctꝰ saphiris. Ac si aperte
dicat. Fragilitas quide in illo
substantiȩ mortalis uera erit:
s hec lascunȩ mortalitatis
funditꝰ expers. diuinoꝵ potiꝰ
oꝑi splendida clarescet insi¬
gnib. Et pulchre uentrẽ eiꝰ
totũ quidẽ eburneũ. non aũ
totũ saphiris uestitũ. s distin¬
ctũ eẽ saphiris dixit: ita ut
partim ebur. partĩ appare-¬
ant saphiri. Eburneus qͥppe
uent̃ erat eiꝰ: quia fragilitas
quã induerat. peccato omni
carebat: ita ut ñ ampliꝰ in ea
quã in osse mortui elephantiᷤ
uieiosi ardoris posset inueni¬
ri. Distinctꝰ erat saphiris. qͥa
int̾ passiones assumptȩ huma¬
nitatis ꝓmouebat crebra in¬
ditia ꝑpetuȩ diuinitatis. Ad̃
fragilitatẽ namq humanita¬
tis ꝑtinet hoc ipsũ qͦd paruułꝰ
natus ẽ nob̃. Ad potentiã diui¬
nitatis qͦd de uirgine natꝰ est.
eadem q natiuitas angłicis est

Expanded text:
virtutum coelestium, quibus in virtutum coelestium, quibus in carne fulgebat, exprimunt. stinctus sapphiris. Ac si aperte dicat, Fragilitas quidem in illo substantiae mortalis vera erit, sed haec lasciviae mortalitatis funditus expers, divinorum potius operum splendida clarescet insignibus. Et pulchre ventrem ejus totum quidem eburneum, non autem totum sapphiris vestitum, sed distinctum esse sapphiris dixit, ita ut partim ebur, partim appareant sapphiri. Eburneus quippe venter erat ejus, quia fragilitas quam induerat peccato omni carebat, ita ut non amplius in ea quam in osse mortui elephantis vitiosi ardoris posset inveniri. Distinctus erat sapphiris, quia inter passiones assumptae humanitatis promovebat crebra indicia perpetuae divinitatis: ad fragilitatem namque humanitatis pertinet ipsum, quod parvulus natus est nobis, ad potentiam divinitatis, quod de Virgine natus est, eademque nativitas angelicis est
Abbreviated transcription (Latin):
Manꝰ illiꝰ tornatilia aurea: płe¬
na tharsis. Tharsis nãq apud
hebreos nom̃ ẽ laꝑidis: q apui
nos calcedoniꝰ uocat᷑. Uenter
nr̃is locũ tenet. qr niirum
& ossib quib muniat᷑ caret.
&e ilia quoꝵ omne uulnꝰ ꝑicu¬
losum ẽ. suo receptaculo com¬
plectit᷑. Ebur aũ os ẽ. elephan¬
tis. qđ nimiȩ castitatis am-¬
mal. & frigidi sanguinis esse
ferunt. unde & mors eiꝰ a dra¬
chone erebris appetit᷑ insidiiᷤ.
utpote qͥ ardentia sua iusc¬
ra potato eiꝰ sanguine refri¬
gerare desideret. Saphirꝰ aũ
lapis cuiꝰ sit coloris. testatur
hẏstoria sacra: quȩ dic̃. Et
iuiderunt dm̃ ifrł. Sub pedib
eiꝰ qͣsi opꝰ lapidis saphiri: et
quasi cȩlũ cum serenum est
Uenter gͦ dilecti. fragilitatem
humanitatis eiꝰ qua nobis
conformis factus ẽ insinuat.
Ebur. decorẽ castitatis qua a
corruptione peceati carnis
ĩmunis in carne ꝑmansit. in¬
dicat. Sapbiri. sublimitatẽ

Expanded text:
Manus illius tornatilia aurea pleManus illius tornatilia aurea plena tharsis: tharsis namque apud Hebraeos nomen lapidis est qui apud nos chalcedonius vocatur. Venter tris locum tenet, quia nimirum et ossibus quibus muniatur caret, et ilia, quorum omne vulnus periculosum est, suo receptaculo complectitur. Ebur autem os est elephantis, quod nimiae castitatis animal et frigidi sanguinis esse ferunt. Unde et mors ejus a dracone crebri sappetitur insidiis, ut pote qui ardentia sua viscera potatu ejus sanguine refrigerare desideret. Sapphirus autem lapis, cujus coloris sit, testatur historia sacra, quae dicit: Et viderunt Deum Israel sub pedibus ejus, quasi opus lapidis sapphiri, et quasi coelum cum serenum sit . Venter ergo dilecti, fragilitatem humanitatis ejus, qua nobis conformis erat, insinuat. Ebur decorem castitatis, qua a corruptione peccati carnis immunis in carne permansit, indicat. Sapphiri, sublimitatem
Abbreviated transcription (Latin):
¶anꝰ gͦ eiꝰ aureȩ: quia uirtutes
quas in homine gessit. diui¬
nitꝰ ẽẽ patratas nemo fidelis
ignorat. Quȩ recte etiã plenȩ
yacinctis eẽ referunt᷑: qi nini¬
rũ ad spẽ nos cȩlestiũ atq amo¬
rẽ excitat. Iacinctꝰ qͥppe: gem¬
ma ẽ aerii coloris. In manib
tornatilib ht̃ dñs iacinotos
ut uidelic& uasa electionis
q̃ p̃parat in głam. huiꝰmodi
geminis adornet. hoc ẽ. corda
hoc a congrua ueritatis sig¬
nificatione abhorret. Est enĩ
iacinctꝰ ꝑigmentũ coloris
purpurei: atq odoris iocun¬
di. Unde poeta preciosa q̃q
in exemplũ amoris congerens.
addit. Munera st̃ lauri &
suaue rubens yacinctꝰ. E ma-¬
nus dñi purpureis erant flo¬
rib plene. quia moriturꝰ ꝓ
uita nr̃a. has in clauoꝵ fixio¬
ne cruoris ꝓprii rubore ꝑfu¬
dit. S geminas potiꝰ hoc in
loco nomine yacinctoꝵ. qͣm
flores ẽẽ intelligendos doco
alia translatio: quȩ dicit.

Expanded text:
Manus ergo ejus aureae, quod virtutes Manus ergo ejus aureae, quod virtutes quas in homine gessit, divinitus esse patratas nemo fidelis ignorat. Quae recte etiam plenae hyacinthis esse referuntur, quia nimirum ad spem nos coelestium atque amorem excitant. Hyacinthus quippe gemma est aerei coloris. In manibus tornatilibus habet Dominus hyacinthos, ut videlicet vasa electionis, quae praeparat in gloriam, hujusmodi gemmis adornet, hoc est corda hoc a congrua veritatis significatione abhorret: est enim hyacinthus pigmentum coloris purpurei atque odoris jocundi. Unde poeta, pretiosa quaeque in exemplum amoris congerens, addit: Munera sunt lauri, et suave rubens hyacinthus. Et manus Domini purpureis erant floribus plenae, quia moriturus pro vita nostra, has in clavorum fixione cruoris proprii rubore perfudit. Sed gemmas potius hoc in loco nomine hyacinthorum quam flores esse intelligendos docet alia translatio, quae dicit: