comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accubetint s quod ielinquerint pacem
regnis. legem barburis. quietem mona¬
sterus ecclus ordinem cłicis discipliuũ deo
ppłm acceptubilem sectutorem bonoꝵ ope¬
dulcis memone mantim nr̃i. Nosti hoc
s in memĩneris ignoro. Is cidinalis
ꝓb̾t functus aliqñ legatione induciatã
pimꝑ remeauit ut pene ee pensis et equis
deficientib uix ꝑueniret florentiam. Ibi
ep̃t loti donuut ei equũ quo pistis usq ibi
erumꝰ tunt ꝑuectus est Post triduo credosẽ¬
eut᷑ ept erut em̃illi cuusa cum adu̾simo et¬
ugendi tiderut dies cepit require̾ sussr n¬
gia rmitoꝵ. ¶umq ꝑsingulos sollicitarẽt᷑
uentum est ud murtinũ fidutia erat ma¬
ior in illo qui non posset mimemor ẽẽ recẽ¬
tis bñsicii. ¶unc martinꝰ decepisti me in qͥt
nescibum tͥ miminere negotium Tolle
equũ cuum ecce in stubulo est Et horu eadẽ
insiguaut illi. Quid dicis mͥ eugem᷑ Nonne
alc̾us seculi rs est redisse legutum de t̾ru

Expanded text:
attulerint, sed quod reliquerint pacem attulerint, sed quod reliquerint pacem regnis, legem barbaris, quietem monasteriis, ecclesiis ordinem, clericis disciplinam, Deo populum acceptabilem, sectatorem bonorum opedulcis memoriae Martini nostri. Nosti hoc; sed an memineris, ignoro. Is cardinalis presbyter, functus 441 aliquando legatione in Dacia, tam pauper remeavit, ut pene expensis et equis deficientibus, vix perveniret Florentiam. Ibi episcopus loci donavit ei equum, quo Pisas usque, ubi eramus tunc, pervectus est. Postridie, credo, secutus epagendi aderat dies coepit requirere suffragia amicorum. Cumque per singulos sollicitarentur, ventum est ad Martinum. Fiducia erat major in illo, qui non posset immemor esse recentis beneficii. Tum Martinus: « Decepisti me, » inquit: « nesciebam tibi imminere negotium. Tolle equum tuum, ecce in stabulo est. « Et hora eadem resignavit illi. Quid dicis, mi Eugeni? Nonne alterius saeculi res est, redisse legatum de terra
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cũ turba itrent. ñ cum iru exeunt qͥ
ecłius nõ spolient s emendent. Qmi mar¬
sinũ nõ exhturient s corda reficient et
crimint cornigunt. Fume sue prouideant
ñ mindeant aliene Qu oradi studium
gerant et ułum habeunt ac de omni re
orationi plus sidunt quiͣ sue industrie uel
labori. Quoꝵ ingressus ꝑ acificus molestus
exitus sit. Quoꝵ sermo edificatio quoꝵ ui¬
tr iusticia. quoꝵ p̾sentia gra quoꝵ memo
num benedictione. Qui se ninubiles p̾be¬
ant nõ ubo s opere reuerendos exhibeñt
bus et cum ianocentib innocentes duros
dure redur guinit mulignentes coherce¬
unt reddunt retͥbutionem suꝑbis. Qui nõ
de dote uidue et patͥmomõ crucisixi se uel
suos dictare sistinent. grutis duntes quod
grutis acceperunt. Grutis facientes uidi¬
tium miurium patientib uĩndictum ĩ
nationibus increpationes in ppłis. Qui de
cepisse cernantur ꝑ quod siue p̾sentes
subfurtuuti. Similiter et gloriantes
nõ quod curiosa sen preciosa queq t̾raꝵ

Expanded text:
non cum turba intrent nec cum ira exeant; qui ecclesias non spolient, sed emendent; qui marsupia ‹non› exhauriant, sed corda reficiant et crimina corrigant, fame provideant sue nec invideant aliene; qui orandi studium gerant usumque habeant, ac de omni ‹re› oracioni plus fidant quam sue industrie vel labori; quorum ingressus pacificus, molestus exitus sit; quorum sermo edificacio, quorum vita iusticia, quorum presencia gracia; quorum memoria in benedictione; qui amabiles prebeant se non verbo sed opere; reverendos exhibeant bus et cum innocentibus innocentes, duros dure redarguant, malignantes coherceant, reddant retribucionem superbis; qui non de dote vidue et patrimonio crucifixi se vel suos ditareeperunt, gratis facientes judicium injuriam patientibus, vindictam in nationibus, increpationes in populis. Qui de cepisse cernantur , per quem sive absentes, suffarcinati: simul et gloriantes, non quod curiosa seu pretiosa quaeque terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicebat. Siue mente excedimus deo
Porro htria ira contingunt cum considera¬
tio ⁊ si in loco ꝑegriuationis sueuistutis stu¬
dio et adiutorio ꝯrẽ fcũ suꝑior sensuabitatẽ
dut piemit ne in solescut ant cogit ne ena¬
ꝯetur tit sugit ne iñ quinet In pͥmo potẽ¬
tior sed̾o liberior. in tertio purior puritit¬
tis siquidem et alacritutis parit᷑ ⁊ilis fu
ꝓprus distingui nommnib. Dicennus sipela¬
cet pmam dispensatiuã. scdum estimati¬
numietiam fpeculatinam. Hocumino¬
mnum rationes dissimitiones declarabt̃
ispensatuu consideratio est sensib sen¬
sibilib qrebiis ordiate et sotualiter litẽs
ratioest prudent᷑ ac diligent̾ queos sin¬
tunset ponderimis ad uestigundum deilł¬

Expanded text:
quod dicebat: Sive mente excedimus, Deo . quod dicebat: Sive mente excedimus, Deo . Porro haec tria ita contingunt, cum consideratio, etsi in loco peregrinationis suae, virtutis studio, et adjutorio gratiae facta superior, sensualitatem aut premit ne insolescat, aut cogit ne evagetur, aut fugit ne inquinet. In primo potentior, in secundo liberior, in tertio purior. Puritatis siquidem et alacritatis pariter alis fitpropriis distingui nominibus? Dicamus, si placet, primam dispensativam, secundam aestimativam, tertiam speculativam. Horum nominum rationes definitiones declarabunt. Dispensativa est consideratio sensibus sensibilibusque rebus ordinate et socialracio est prudenter ac diligenter queque scrutans et ponderans ad investigandum de
Abbreviated transcription (Latin):
in qui sensualitas regnat et considera¬
tiõ exulut. In qua libere quidem et po¬
testatiue se exerit sensus corporeus sed
intricutus calignt oculus spũclis. Quid
et miriun si ope indigene aduena indi¬
get᷑. Et selix scdm tempꝰ uiator qui el¬
uium bñsic̾ium sie qͣ trimsire nõ pocest
in obsequium com̾itẽ potuit utcus non
si uens nrgens non petens exactor non
quasdum neluti ciuium opes expendere
sutugit᷑ difiensundo iñ suam et multoꝵ¬
salutem. Nou ille minor qui hc̃ dͥ gͣdiu
ud illu inuisibilia philosophando consti¬
tuit nͥ quod ħ dulcius illud utiliꝰ ħ felicius
illud fortius ẽẽ constut. At om̃ium mexi¬
nus qui sponto ip̃o nsu rerum et sensuĩ
qnͣtiu quidem humane frugilitat fus
est nõ iiscensorus gradibus s mopinaitis
excessibus nuolare int̾dum cõcemplando
ad sublummia consuruit. Ad ħ ultimũ ge¬
nus illos ꝑtinere ieor excessus pnuli. Ex¬
cessus non ascensus. Num ruptum potuis
fuisse itͣͣ ascendisse ipẽ se ꝑhibet. Iude

Expanded text:
in qua sensualitas regnat, et consideratio exsulat: in qua libere quidem et potestative se exserit sensus corporeus, sed intricatus caligat oculus spiritualis. Quid igitur mirum, si ope indigenae advena indiget? Et felix secundum tempus viator, qui civium beneficium, sine quo transire non potest, in obsequium convertere potuit, utens, non fruens; urgens, non petens; exactor, non quasdam veluti civium opes, expendere satagit, dispensando 446 in suam et multosalutem. Nec ille minor qui hunc sibi gradum ad illa invisibilia philosophando constituit: nisi quod hoc dulcius, illud utilius; hoc felicius, illud fortius esse constat. At omnium maximus, qui spreto ipso usu rerum et sensuum, quantum quidem humanae fragilitati fas est, non ascensoriis gradibus, sed inopinatis excessibus, avolare interdum contemplando ad illa sublimia consuevit. Ad hoc ultimum genus illos pertinere reor excessus Pauli. Excessus, non ascensus: nam raptum potius fuisse, quam ascendisse ipse se perhibet . Inde est
Abbreviated transcription (Latin):
etiam muri turriũ sunt. Hi qui sublimi¬
tate uite alios p̾cellunt. Sunt etiãm
muri turrium que suꝑeminent alias
uirtutes: discrete circũspectiones uirtu¬
tum. In manꝰ gͦ mimici muri turrum
traduntur: cum uł doctores eccłie here¬
ticis uł sũme uirtutes aĩe uitis subici¬
ĩtur. Cum gͦ hoc agitur absq nuuro ihe¬
rusalem inhabitat᷑. Unde drͣ. Absq mu¬
ro habit abitur ihrłm. Murus autẽ ihe¬
rusalem incolumis stare dicit᷑. dum diui¬
ne scripcure u̾bis. eccłia nullo ꝯtradicẽte
munit᷑. Stant eciam muri turrium
dñ uita et moribus cõmendat᷑ doctri¬

Expanded text:
. Muri turrium sunt ii, qui in sublimi. Muri turrium sunt ii, qui in sublimitate vitae alios praecellunt. Sunt etiam muri turrium, quae supereminent alias virtutes, discretae circumspectiones virtutum. In manus ergo inimici muri turrium traduntur, cum vel doctores Ecclesiae haereticis, vel summae virtutes animae vitiis subjiciuntur. Cum hoc ergo agitur, absque muro Hierusalem inhabitatur. Unde dicitur: Absque muro inhabitabitur Hierusalem . Murus autem Hierusalem incolumis stare dicitur, dum divinae Scripturae verbis Ecclesia, nullo contradicente, munitur. Stant etiam muri turrium, dum vita et moribus commendatur doctri
Abbreviated transcription (Latin):
uͤ filie syon sunt. qui ueritatem fidei defen¬
dunt. Super muros hecici clamant qui
fidei doctores dicant. Super muros clamãt
ad dnm non contritione cordis. s crudeli¬
tate imquitatis. Super muros heretici
sunt: dum p̾ualent et destruũt. Cor eoꝵ
ad dicm clamat. qñ per elacionem cordis
diuine potentie derogat. Moralit̾ aũ per
hostes aĩe caruales asfeclus possumꝰ intelli¬
gere ꝑ cor hostium delectationẽ carnaliũ
ꝑ murum ordinem uir tucum. Cor igitur
Coꝵ ad dnm̃ clamat: quia delectatio car¬
pare murim filie hyori. Nurũ ailie syon
dñs dissipare cogitat: quãdu pͤcantiũ
culpas per patientiam portat Cogitat
et destruit. dum eos quos pauent̾ exp̾ca¬
uerat pumendos hostibus reluiquit Nec
cm̃ muros cuntatis destruit: s etiam mu¬
ros turriũ in manꝰ niicoꝵ tradit. Unde
p̾dictꝰ ꝓpha. Tradidit inquit dñs in ma¬
nus mamici murros turiiũ eius. Nuri¬

Expanded text:
vero filiae Sion sunt qui veritatem fidei defenvero filiae Sion sunt qui veritatem fidei defendunt. Super muros haeretici clamant, qui fidei doctores dicunt. Super muros clamant, ad Dominum non in contritione cordis, sed crudelitate iniquitatis. Super muros haeretici sunt, dum praevalent et destruunt. Cor eorum ad Dominum clamat, quando per elationem cordis divinae potentiae derogat. Moraliter autem per hostes, animae carnales affectus possumus intelligere; per cor hostium, delectationem carnalium; per murum, ordinem virtutum. Cor igitur ad Dominum clamat, quia delectatio carpare murum filiae Sion . Murum filiae Sion Dominus dissipare cogitat, quandiu peccantium culpas per patientiam portat. Cogitat et destruit, dum eos, quos patienter exspectaverat, puniendos hostibus relinquit. Nec tantum muros civitatis destruit, sed etiam muros turrium in manus inimicorum tradit. Unde praedictus propheta: Tradidit, inquit, Dominus in manus inimici muros turrium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tui custodes: nõ cessabũt die ac nocte lauda¬
re nomen dñi. Custodes murorum sũt docto¬
res scripturaꝵ: qui muros custodiũt quia
diuine legi nigilances intendũt die ac no¬
cte nomen diũ laudare nõ cessant: qm̃ in
psperis et in adu̾sis ad dr̃ã clamant. Hoc
uatoris inuocant. hii sunt quet qui desi¬
derant ut om̃s homines salui fiant. Mo¬
ralit̾ aũ murꝰ aĩe fidelis: est structura bone
oꝑationis. Custodes muroꝵ sollers custo¬
d̾ia circunspectionum que in nocte negli¬
gentie ꝑ prouidentiam uigilant: in die uͦ
discretionis munitiones parant. Nomẽ
drĩ laudare non cessant. quia pro salute aĩ¬
me assiduis desiderus ad dm̃ clamant. Cla¬
mant aues. clamant et hostes: longe ta¬
men diu̾sus ÷ clamor hostium a clamore
ciuium. Clamant enĩm catholici: clamãt ⁊
h̾ecici. Clamauit inquit iheremias. cor
eoꝵ ad dnm̃: suꝑ muros filie syon. Clamau
cor eoꝵ. Quorum᷑. Herecicoꝵ. Murus

Expanded text:
tui custodes; non cessabunt die ac nocte laudatui custodes; non cessabunt die ac nocte laudare nomen Domini . Custodes murorum sunt doctores Scripturarum. Qui muros custodiunt, quia divinae legi vigilantes intendunt. Die ac nocte nomen Domini laudare non cessant, quoniam in prosperis et in adversis ad Deum clamant. Hoc vatoris invocant, hi sunt, qui desiderant ut omnes homines salvi fiant. Moraliter autem murus animae fidelis, est structura bonae operationis; custodes murorum, solers custodia circumspectionum. Quae in nocte negligentiae per providentiam vigilant, in die vero discretionis munitiones parant. Nomen Domini laudare non cessant, quia pro salute animae assiduis desideriis ad Deum clamant. Clamant cives, clamant et hostes. Longe tamen diversus est clamor hostium a clamore civium. Clamant enim Catholici, clamant et haeretici. Clamavit, inquit Jeremias, cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion. Clamavit cor eorum . Quorum? haereticorum. Murus
Abbreviated transcription (Latin):
est uolupcas sesat seculi dissipare non cessat
Scuta uͦ aurea: sunt sacre scripture u̾ba.
Scuta sunt: quia uero fidei firmitatem
defendũt. Aurea sunt quia ex purita te ꝑ¬
cediit. Que scuta in quit salomon fecãt
quia quietꝰ aĩmꝰ contra h̾eticos in pace u̾ba
defensionis parat. pro quibr rex roboam
scuta erea fecit. Scuta erea sutt scłaria u̾¬
ba. Saica sunt quia multotiens ueritati
resistunt. Fuint ex ere: id ÷ ex sonora ma¬
ceria secularis eloquentie. Es enim qnͣ tã¬
gitur ꝓcul auditur: qr impetuosus animꝰ
cum manu rep̾hensionis cangit᷑ ad lites
et uirgia ꝓuocatur. Aurum u dum tangi¬
tur. nõ clamosa sonoritate stridet s etiam
etiam cõuiciõ tactꝰ ꝯuicium pacit᷑ tacitus
Et unu̾sa niquit dirripuit Uniu̾sa se¬
sac rex egypti diripuit: quia uoluptas
carnis quicquid alii congregant in usus
repellat subtiles insidias. et apertos assul¬
tus h̾eticoꝵ. Suꝑ muros tuos ihrłm consti¬

Expanded text:
est voluptas saeculi, dissipare non cessat; est voluptas saeculi, dissipare non cessat; scuta vero aurea sunt sacrae Scripturae verba. Scuta sunt, quia verae fidei firmitatem defendunt; aurea, quia ex puritate procedunt. Quae scuta, inquit, Salomon fecerat, quia quietus animus contra haereticos in pace verba defensionis parat. Pro quibus rex Roboam scuta aerea fecit. Scuta aerea, sunt saecularia verba. Scuta sunt, quia multoties veritati resistunt; fiunt ex aere, id est, ex sonora materia saecularis eloquentiae. Aes enim quando tangitur, procul auditur, quia impetuosus animus cum manu reprehensionis tangitur, ad lites et jurgia provocatur. Aurum vero, dum tangitur, non clamosa vocis sonoritate stridet, sed etiam etiam convicio tactus, convicium patitur tacitus. Et universa, inquit, diripuit . Universa Sesac rex Aegypti diripit, quia voluptas carnis quidquid alii congregant, in ususrepellat subtiles insidias, et apertos insultus haereticorum. Super muros tuos Hierusalem consti
Abbreviated transcription (Latin):
ci.is recedit. Andis qd̾ post mortẽ salomo¬
nis roboam regnauit in ihrłm: quia ĩpe¬
tus iracundie illam que diu pacema tenue¬
rat in habitat mentem. In anno qͥnto re¬
gni roboam ascendit sesat rex egypti in ihe¬
rusalem: et culit thesauros domus dñi et
thesauros regios et uniu̾sa dirripuit et scu¬
ca aurea que fecerat salomon pro quibꝰ fe¬
cit rex roboam scuta aurea erea Sesat int̾¬
p̾catur byssus alicii. Cilicium: est uestis
penitentium. Hat enum ueste se raduũt
qui pecã plangere nõ nouerunt. Byssus
uͦ ⁊ genus panni: subtilitate et mollicie¬
ualde delicati. Qui enim in domibꝰ reguni
sunt. mollib nestiunt᷑ et uolup cuosa que¬
runt. De cilicio gͥ byssũ faciunt: qui
asperitatem uite in uoluptatem uertunt
os abstulit. quia discretas dispensationes
uoluptas dissoluit. Thesauros quos salomõ
id ⁊ pacificus animus forsit an congregaue¬
rat: regnante roboam sesac rex egypti id

Expanded text:
citas recedit, Audis quod post mortem Salomocitas recedit, Audis quod post mortem Salomonis Roboam regnavit in Hierusalem, quia impetus iracundiae illam, quae diu pacem tenuerat, inhabitat mentem. In anno quinto regni Roboam ascendit Sesac rex Aegypti in Hierusalem, et tulit thesauros domus Domini, et thesauros regios, et universa diripuit, et scuta aurea quae fecerat Salomon, pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea . Sesac interpretatur byssus cilicii. Cilicium est vestis poenitentium. Hac enim veste se induunt, qui peccata plangere noverunt. Byssus vero est genus panni subtilitate et mollitie delicati. Qui enim in domibus regum sunt, mollibus vestiuntur, et voluptuosa quaerunt . De cilicio igitur byssum faciunt, qui asperitatem vitae in voluptatem vertunt.os abstulit, quia discretas dispensationes voluptas dissolvit. Thesauros quos Salomon, id est pacificus animus, forsitan congregaverat, regnante Roboam Sesac rex Aegypti, id
Abbreviated transcription (Latin):
roboam laticudo. sił impetus ppłi int̾¬
p̾tatur. Tunt enim salomon id pax
in aĩo cuiuslibet hominis moritur
dum in qualib mente impetus iracun¬
diẽ ut regnare debeat radicat᷑. Congre¬
gatur etiam omĩs isrł in sichem. ut in¬
cliuet humerum ad ad laborem. Cõque¬
ricur qd̾ ei grauissimũ ugum impona¬
tur. s roboam usq ad tercium diem in¬
ducias postulat. ut intu̾ de p̾dictis con¬
silium sumat. Sed impetus ire qui nũ¬
quam macuro consilio nouit consenci¬
re iuuenile consilium sequit᷑: quia u¬
uentus impetꝰ leuitatem per omna co¬
mitatur. Tercia diẽ populꝰ ad roboam
redut: s ppło̾ roboam dura respondit
Pater mens in quit cicidit nos flagellis.
ego uos cedam scor pionibꝰ. udit ppls
qd̾ antea mecuebat scilicet ne impetus
iracundie usq ad credulitatem procedat:¬
et ideo fugiens qd̾ metuit ppłs a roboam
id ÷ ab impetu ire identium deum simpli¬

Expanded text:
Roboam latitudo populi, vel impetus populi inteRoboam latitudo populi, vel impetus populi interpretatur. Tunc enim Salomon, id est, pax in animo cujuslibet hominis moritur, dum in qualibet mente impetus iracundiae, ut regnare debeat, radicatur. Congregatur etiam omnis Israel in Sichem, ut inclinet humerum ad laborem. Conqueritur quod ei gravissimum jugum imponitur. Sed Roboam usque ad tertium diem inducias postulat, ut interim de praedictis consilium sumat. Sed impetus irae, qui nunquam maturo consilio novit consentire, juvenile consilium sequitur, quia juvenilis impetus levitatem per omnia comitatur. Tertia die populus ad Roboam rediit, sed populo Roboam dura respondit. Pater meus, inquit, cecidit vos flagellis, ego caedam vos scorpionibus . Audit populus quod antea metuebat, sed ne impetus iracundiae usque ad crudelitatem procedat, ideo fugiens quod metuit populus ab Roboam, id est, ab impetu irae, videntium Deum simpli
Abbreviated transcription (Latin):
regem. Uenit gͦ om̃ĩs mulcitudo isrł. et
locuti sunt ad roboam dicentes. Pater
tuus durissimũ ugum imposuit nobis:
tu itaq muc iminue paululum
de imperiõ prĩs tui durissimo et de iugo
gr auissimo qd imposuit nobis releua
nos: et seruiemus tibi. Qui ait eis
Ite usq ad tercium diem. et reu̾timmm
ad me. Iniit itaqr consilium cum seni¬
oribus. Qui dixerunt ei. Si obedieris
erunt tibi serui cunctis diebus. Qui de¬
reliquit consilium senum et adhibuit
iuuenes qui cum eo nutriti fuant et
dixerunt ei iuuenes. Sic loqueris ppło
huit. P at̾ meus aggrãnauit uigum ue¬
strum: ego aũ addam uigo ur̃o. Uidens
aũ ppłs qd̾ uoluisset eos audire rex:its¬
pondit ei dicens. Que nobis pars in
dauid: aut que hereditas in filio ysai
Reu̾tere in tab̾uacula tua isrł. Cum
salomoͫ moritur: roboam filius eius
ad regnum promonetur. Congregat᷑
etiam omĩs ppłs in sichem: it constitu¬
ant. eum regem. Salomon pacificus̃:

Expanded text:
regem. Venit ergo omnis multitudo Israel, et regem. Venit ergo omnis multitudo Israel, et locuti sunt ad Roboam, dicentes: Pater tuus durissimum jugum imposuit nobis. Tu itaque nunc imminue paululum de imperio patris tui durissimo, et de jugo gravissimo, quod imposuit nobis, releva nos, et serviemus tibi. Qui ait eis: Ite usque ad tertium diem, et revertimini ad me. Iniit itaque consilium cum senioribus. Qui dixerunt ei: Si obedieris erunt tibi servi cunctis diebus. Qui dereliquit consilium senum, et adhibuit juvenes, qui cum eo nutriti fuerant, et dixerunt ei juvenes: Sic loqueris populo huic. Pater meus aggravavit jugum vestrum, ego autem addam jugo vestro. Videns autem populus quia noluisset eos audire rex, respondit ei, dicens: Quae nobis pars in David? aut quae haereditas in filio Isai? Revertere in Salomon, Roboam filius ejus ad regnum promovetur. Congregatur etiam omnis Israel in Sichem, ut constituat eum regem. Salomon pacificus,
Abbreviated transcription (Latin):
uinniam crudelitatis oppressionem. Et
imposurrunt eum suꝑ mulam regis.
Mula ex equa et assino nascitur. unde
hoc animal ex uelocitate equi et tardita¬
te asui naturalit̾ temperat᷑. et ideo ꝑ
mulam in telliginus temperantiam
Suꝑ mulani sedens salomon ingyon du¬
citur. quia necesse ÷ ut qui ad luctam
regimins trahitur ꝑ temperanciam
moderet᷑. Utinam tales eẽnt qui in ec¬
clesia primatũ tenent. ut in gyon luc¬
tantes contra uitia laborarent ad ꝯpas¬
sionem uero frm ucti oleo sancti spiricus
extendi possent ut uiter sadoc et natan
medu incederent: et sic ex una parte
rent: sederent suꝑ mulam regis: ut in
omnib tenerent modum teraperantie
et discretionis. Roboam salomonis filiꝰ¬
post mortem prĩs ppłm non diuideret:
si suꝑ mulam quam dauid salomoni
reliquit. humilis sedisset. Si enim tenẽt
modum: nõ dideret regnũ. Uent aũ
roboam in sichemi: illuc enm congregat᷑
fuat onis israel ad constitu endum eum

Expanded text:
nimiam crudelitatis oppressionem. Et nimiam crudelitatis oppressionem. Et imposuerunt eum super mulam regis. Mula ex equa et asino nascitur. Unde hoc animal ex velocitate equi, et tarditate asini naturaliter temperatur; et Deo per malum intelligimus temperantiam. Super mulam sedens Salomon in Gihon ducitur, quia necesse est ut qui ad luctam regiminis trahitur, per temperantiam moderetur. Utinam tales essent, qui in Ecclesia, primatum tenent, ut in Gihon luctantes contra vitia laborarent; ad compassionem vero fratrum uncti oleo sancti Spiritus extendi possent, ut inter Sadoc et Nathan medii incederent; et sic ex una parte rent, sederentque super mulam regis, ut in omnibus tenerent modum temperantiae et discretionis. Roboam filius Salomonis post mortem patris populum non divideret, si super mulam, quam David Salomoni reliquit, humilis sedisset. Si enim teneret modum, non divideret regnum. Venit autem Roboam in Sichem. Illuc enim congregatus fuerat omnis Israel ad constituendum eum
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ad culmen p̾lationis sublimatur. Ho¬
nores inquit mutant mores Tunc
enim salomon id pacificus animus un¬
ctione indiget: quia locus p̾lacionis
aut uix aut nuĩquam elacionis tumo¬
re caret. Necesse ÷ igit᷑ ut salomon un¬
gat ne pellis sicca rumpat᷑ id ÷ ne ppłs
a rege separaretur. s regentis ammꝰ
hunulitacis oleo molliatur. Salomon
in regem ungitur: qñ pacificus aĩmꝰ
gr̃a sc̃ spuritus fecundatur. Est aũ locꝰ
sancli spiritꝰ: ammus humilis et quie¬
tus. Pellis ꝑuncta absq lesione patit᷑.
ut in lougum uł in altum sepuis extẽ¬
datur. scilicet pacificus animus ad q̃li¬
bet opera mĩe trahitur si obeo uere hu¬
militatis aliquotiens ꝑungat᷑. Unxe¬
runt uiquit salomonẽ sadoch sacerdos
et nachan ꝓpħ̾a. Sadoc et nachan sa¬
lomonem in regem ungunt qñ iusticia
destum reddunt ut extendi ualeat per
dispen sacionem. ne ipẽ idem per iram
rumpatur: uł alios a se ip̃o sẽparet ꝑ

Expanded text:
quando ad culmen praelationis sublimatur. Hoquando ad culmen praelationis sublimatur. Honores, inquit, mutant mores. Tunc enim Salomon, id est, pacificus animus unctione indiget, quia locus praelationis aut vix aut nunquam elationis tumore caret. Necesse est igitur ut Salomon ungatur, ne pellis sicca rumpatur, id est, ne populus a rege separetur, sed regentis animus humilitatis oleo molliatur. Salomon in regem ungitur, quando pacificus animus gratia Spiritus sancti fecundatur. Est autem locus sancti Spiritus, animus humilis et quietus. Pellis peruncta absque laesione patitur, ut in longum vel in altum saepius extendatur. Sic pacificus animus ad quaelibet opera misericordiae trahitur, si oleo verae humilitatis aliquoties perungatur. Unxerunt, inquit, Salomonem Sadoc sacerdos, et Nathan propheta. Sadoc et Nathan Salomonem in regem ungunt, quando justidestum reddunt, ut extendi valeat per dispensationem, ne ipse vel per iram rumpatur, vel alios a seipso separet per
Abbreviated transcription (Latin):
contemptis secularibꝰ curis
medicando celestia cõtẽpla¬
tur. Hec autem ciuitas habundat
multicudine ciuium. id est simpliciũ
cogitationum copia: et habundan¬
cia uirtutum. Sunt etiam in hac a¬
uitate iuri rõbutissimi: iuriles sce¬
licet affectus animi Pricipatum uͦ¬
huiꝰ ciuitatis obtimsse dicitur manu
fortis. Uirtutem si quidem boni operis
unitari solet multotiens habundãcia
animus qui bonis operibus habũdat
in pace manete solet. Uiuente autẽ
dauid salomon iñ regem ungit᷑. qr
urgente boni operis asfectũ ammus
quiete mencis dñatur. Unxerunt in¬
quit salomonem sadoch sacerdos et
nachan ꝓph̾a regem in gyon. Sadoch
uistus. nachan domans. salomon pa¬
cificus: gyon lucta int̾p̾tatur. In gy¬
on salomon in regem ungitur quia
cum magna disficultate agit᷑ ut ani¬
mus sibi ip̃i etiam in pace dñet᷑: ut re¬
gat in pace subiectina populum id di¬
u̾sos motꝰ carnis. et turbas multipliciũ
cogitationũ. Salomon nõ uugitur: nisi

Expanded text:
contemptis saecularibus curis meditando coelestia contemplatur. Haec autem civitas abundat multitudine civium, id est, simplicium cogitationum copia, et abundantia virtutum. Sunt etiam in hac civitate viri robustissimi, viriles scilicet affectus animi. Principatum hujus civitatis obtinuisse dicitur David manu fortis. Virtutem siquidem boni operis imitari solet multoties abundantia animus, qui bonis operibus abundat, in pace manere solet. Vivente autem David, Salomon in regem ungitur, quia vigente boni operis affectu, animus quietae mentis dominatur, Unxerunt, inquit, Salomonem Sadoc sacerdos, et Nathan propheta regem in Gihon . Sadoc, justus; Nathan, donans; Salomon, pacificus, Gihon, lucta interpretatur. In Gihon Salomon in regem ungitur, quia cum magna difficultate agitur, ut animus sibi ipsi etiam in pace dominetur, ut regat in pace subjectum populum, id est, diversos motus carnis, et turbas multiplicium cogitationum. Salomon non ungitur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tua est inꝯprehensi bilis lacet heci luce qu¬
accessibłi ꝙͣ in habitus. Bero in altissio ⁊ secte¬
tissimo bonitatis nue ꝑfundo. laret fons unde
Melioi est enĩ qui ist bonꝰ  poiqlis
est ꝙͣ qui puniendo tm̃. Ddes gͦ misericors
es qr totꝰ ⁊ sũme bonꝰ es Ominensa boni¬
influat in me q̃ ꝑfluit de te ꝑce ꝑclemen¬
tiam ne inrsiscaris ꝑ usticiã. Excitare nt̃¬

Expanded text:
tua est incomprehensibilis, latet hoc in luce inaccessibili quam inhabitas? Vere in altissimo et secretissimo bonitatis tuae latet fons, unde Melior enim est qui et bonis et malis est bonus, quam qui puniendo tantum. Ideo ergo misericors es, quia totus et summe bonus eInfluat in me, quae profluit de te. Parce per clementiam, ne ulciscaris per justitiam. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
obsecro dnẽ amaricatũ est ror meũ sua de¬
solatione indulta. Illud tua consolatione
obsecro duẽ esuriens cepĩ quere te Ne desi¬
nat iude pistus ate famelicus accessi ne re¬
misericordẽ nec reredã uatuus ⁊ concepius

Expanded text:
o te, Domine, amaricatum est cor meum sua desolatione, indulca illud tua consolatione. Obsecro te, Domine, esuriens incoepi quaerere te, ne desistam jejunus de te; famelicus accessi, ne remisericordem, ne recedam vacuus et contemptus
Abbreviated transcription (Latin):
illa . Deuide quib afnis qua fũcie teq̃ram
Nñqtñ te iudr deo deus mens nõ noui fuciẽ
anxius amore tui ⁊ longe proiectꝰ afatie
faties tua accedere adte desiderat ⁊ urae¬
cessibilis est habitatio tua Inuenire te
cupit ⁊ nestit lodis trũ. Q iler̾e te affectat
nourte. ⁊ Derq ad tẽ lutendũ fuctus som.

Expanded text:
illa? Deinde quibus signis, qua facie te quaeram? Numquam te vidi, domine deus meus, non novi faciem anxius amore tui et longe proiectus " a facie facies tua. Accedere ad te desiderat, et inaccessibilis est habitatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te affectat,novi te. Denique ad te videndum factus s
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ostende te q̃renti Ia nec srepe pe possũ
uisi tu doceas uec m̃ue nire niss te ostendas
Querẽte desi deyando. desiderẽ q̃rendo. iuue¬
nia amando Amẽ nĩuonien . fateor do¬
sed sic est obsufarta fumo pecrõꝵ ut non
possit facere ad qd̾ frã est uisi tu renoues
⁊ reformes eam.
rgo dipẽ qui das fidei intellectum
damͥ ut quͣcum sis expedire in telligã
aliquid ⁊ uichil maius cogitari possit sRͥd

Expanded text:
te, et ostende te quaerenti; quia nec quaerere te possum, nisi tu doceas, nec invenire, nisi te ostendas. Quaeram te desiderando, desiderem quaerendo, inveniam amando, amem inveniendo. Fateor, Do sic est offuscata fumo peccatorum, ut non possit facere ad quod facta est, nisi tu renoves et reformes eam.Ergo, Domine, qui das fidei intellectum, da mihi, ut, quantum scis expedire, intelligam aliquid, quo nihil majus cogitari possit.
Abbreviated transcription (Latin):
deus mens doce cor me um ubi ⁊ quomodo
.tequerat. ubi ⁊ quomͦ te inueniat Dñe si
hlc non es ubi te rer e quiram absentem.
Si aut̃ ubiqses. cur nou iuudero te p̃sentem.
S certe ñ habitas locĩ in accessibilẽ. S

Expanded text:
Deus meus, doce cor meum ubi et quomodo te quaerat, ubi et quomodo te inveniat. Domine, si non es hic, ubi te quaeram absentem? Si autem ubique es, cur non video te praesentem? Sed certe habitas lucem inaccessibilem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uandi deus dep̾cationem meam. et ne desperens
precem meam: intende mͥ et exaudi me. Contur¬
batus mexercitatõne sua petrus cum ambu¬
lasset inter undas. uidit uentũ ualidum ueni¬
entẽ et timuit: et cũ cepisset mergi clamauit
dicens. Domine pereo salua me. Aquo uento ua¬
lido turbatus est petrus:. Ait beatus augustmꝰ
cum eeponeret illim locũ : turbatus inquit
a uoce inimici. et atubulatione peccatoris.
Sic temptat dyabolus quoslibet ꝑ huiꝰ modi de
quod eoꝵ que sequinitur. Nemo gͥ acanitate
nos separet: qui em̃ caritatera habuerit an¬
tĩqui hostis minas tnnere nõ poterit. qma
caritas foras mittit uiooem: nec impugna¬
tionibus delectationuĩ cedet. qui caritatis utit
Hoc gͥ dipeo homo interior et extenor utantur
ad defensionem: ne uel terreantur minis uel
impugnationib cedant : et he de prima propo¬

Expanded text:
Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris deprecationem meam; intende mihi, et exaudi me . Conturbatus est in exercitatione sua Petrus, cum ambularet inter undas; vidit ventum validum venientem, et cum coepisset mergi, clamavit, dicens: Domine, pereo, salva me . « A quo vento valido turbatus est Petrus? » ait beatus Augustinus, cum exponeret illum locum, « turbatus, inquit, est a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. » Sic tentat diabolus quoslibet per hujusmodi tquid eorum quae sequuntur? Nemo igitur a charitate nos separet. Qui enim charitatem habuerit, antiqui hostis minas timere non poterit, quia charitas foras mittit timorem , nec impugnationibus delectationum cedet qui charitatis utitur Hoc igitur clypeo homo interior et exterior utantur ad defensionem, ne vel terreantur minis, vel impugnationibus cedant. Et haec de prima propo
Abbreviated transcription (Latin):
stinere debeat minas hostium. religionis bomĩ
cõmendat: delectationis uͦ pessime uitiũ dãpna̾
Nlonet enn ne abhorreat fluctuationẽ huiꝰ
nite quia ad tempꝰ est: s ponat anchoram spei et
dicat. Expectabo eum qui saluũ me faciet apu¬
sillammitate sp̃s et tempestate: nõ dabit enm
met̾mĩ fluctuationẽ iusto. Hortatur iterũ illũ
ne contristetur merercitatõne sua: ne turbetur. a
uoce minnci. et a tribulatõne pectatoris: s dicat
paratus sum et nõ sum turbatꝰ ut custodiã mã¬
data tua. His et aluis nicitamentis multis homo
interior consolatur erteriorem: licet cum eo mi¬
pugnetur et contristet᷑ in erercitatione sua. Cũ
em̃ caro in se affligitut. uel cum scłariũ homiñ
patitur ꝯuitia. tunc homo interior ut ait beatꝰ
august mus affectus tedio et młtoꝵ rabie cutin¬
latratꝰ reluctans odio ut ꝑficiat dilectionem in
ip̃a lucta contristat᷑: et ideo dicat cum ꝓpħa. Ee

Expanded text:
stinere debeat minas hostium; religionis bonum stinere debeat minas hostium; religionis bonum commendat, delectationis vero pessimae vitium damnat; monet eum ne exhorreat fluctuationem vitae hujus, quia ad tempus est, sed ponat anchoram spei, et dicat: Exspectabo eum qui salvum me fecit a pusillo animo et tempestate, non dabit enim in aeternum fluctuationem justo . Hortatur iterum illum ne contristetur in exercitatione sua, ne conturbetur a voce inimici, et a tribulatione peccatoris, sed dicat: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . His et aliis multis incitamentis homo interior consolatur exteriorem, licet cum eo impugnetur, et conturbetur in exercitatione sui. Cum enim caro in se affligitur, vel saecularium hominum patitur convicia, tunc « homo interior, ut ait beatus Augustinus, affectus taedio, et multorum rabie circumlatratus, reluctatur odio, ut perficiat dilectionem et in ipsa lucta contristatur, » et ideo dicat cum Propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
desint: hec plinib de renũtiatõne mũdi cogi¬
tantib anteponit. O calliditas antiqui hostis
o ingeniũ sine sapientia. s nõ sñ malicia. ab¬
stmentiam et ieiunum et cetera que superius
diximus dampnat. et per ista naturam carins
ꝑ quam natura suffocat᷑ uel excedit terminos
suos. Sic fr̃es mũdi huiꝰ princeps lomini ex¬
teriori id est carm ꝑ delectationẽ temporalium
minat᷑ ut terreat. sic locũ muitionis aggre¬
ditur. in quo nouit ẽẽ debiliorem. S homo in¬
terior discretꝰ et expeditus iidelicet amma. ex¬
citatus tumultu nimaꝵ. sine mora socio ad de¬
fensionem adiungitur. implens illud qd̾ beatꝰ
a ibi frequentior est. ubi muri fragiliores sũt.
Pigrimi socuĩ ne deficiat hortatur: salomonis
utens consilio dicentis. Eili accedens ad serui¬
tutem dei: prepara antinã tuã ad temptatio¬
nem. Docet rõnabiliter indiscretũ. qualiter su¬

Expanded text:
desinit, haec pluribus de renuntiatione mundi cogidesinit, haec pluribus de renuntiatione mundi cogitationibus anteponit. O calliditas antiqui hostis! o ingenium sine sapientia, sed non sine malitia! Abstinentiam et jejunium, et caetera quae superius diximus, damnat, et per ista naturam carnis et, per quod natura suffocatur, vel excedit terminos suos. Sic, o fratres, mundi hujus princeps homini exteriori, id est carni, per delectationem temporalium minatur ut terreat, sic locum munitionis aggreditur in quo novit esse debiliorem. Sed homo interior discretus et expeditus, scilicet anima, excitatus tumultu minarum, sine mora socio ad defensionem adjungitur, implens illud quod beatuinquit, ibi frequentior est, ubi muri fragiliores sunt. » Pigrum socium, ne deficiat, hortatur; Salomonis utitur consilio dicentis: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationes ; docet rationabiliter indiscretum, qualiter su
Abbreviated transcription (Latin):
nũtiat. Orm̃a ista inbecillitati carnis adu̾sa¬
ria fore testat᷑. et uerũ dicit: s uoluntarie pa¬
nascituras affirmat: nõ ẽẽ bonũ nature cõ¬
plexiones turbare. cũ ex subtratione cyboꝵ mu¬
tentur cõplexiones ex mutatione ꝯplexiomĩ
conturbatio nature contingat. ex contarbati¬
oue nature infirmitas: ex infirmitate mors.
Ecce fres dyabolus phisidam docet: ecte medicꝰ
fc̃s est. de cõplerionib loquitur: infirmitate
diu̾sas si teneatur religio. generari predicat
H quare hoc Non ut mederi uelit: s ut occi¬
dere possit. Non ut egritudinem curet. s ut
securius inferat mortem. Uidet ex subtracti¬
one cyboꝵ luxurie uires posse minui: et ideo
nõ tardari minatur egritudinẽ. Tmiet oci¬
um perire. et sonmolentiam destrui: et ideo
laboris intolerentiam. et ꝓtensa nigiliaꝵ
spacia pretendit. Credit exͥ pauꝑtate humilita¬
adrientũ. Nec assioue replicare claustralib nõ

Expanded text:
nuntiat. Omnia ista imbecillitati carnis adversanuntiat. Omnia ista imbecillitati carnis adversaria esse testatur; et verum dicit, sed voluntarie panascituras affirmat. Non esse bonum naturae complexiones turbare, cum ex subtractione ciborum mutentur complexiones, ex mutatione complexionum conturbatio naturae contingat; ex conturbatione naturae infirmitas; ex infirmitate, mors. Ecce, fratres, diabolus physicam docet: ecce medicus factus est, de complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generari praedicat. Sed quare hoc? Non ut mederi velit, sed ut occidere possit; non ut aegritudines curet, sed ut securius inferat mortem. Videt ex subtractione ciborum luxuriae vires posse minui, et ideo non tardat minari aegritudinem. Timet otium perire et somnolentiam destrui: et ideo laboris intolerantiam, et protensa vigiliarum spatia praetendit. Credit ex paupertate humilitaaec assidue replicare claustralibus non
Abbreviated transcription (Latin):
nente sp̃s sci gr̃a de renũtiatione mũdi huius
aAliquid cum amaritudine mentis cogitare
ceperit: tunc mundi huiꝰ princeps ꝑ delectatio¬
nem temporaliũ minas incutit: ꝑ uoluptatũ
uarit᷑ates t̾rores accuulat. Qualit̾ autẽ ꝑ de¬
lectationẽ temporaliũ antiquus hostis nitnan
nõ desmat: notũ fieri forsitan nõ ent ñtile
E primis hominem exteriorem Q n omꝰ iniua
religionis formã: et cõsuetudines eiusdem aduer¬
santes carm. Ostendit ei ꝓpositi difficultatẽ. et
cum hoc quantũ sit ad lapsum prompta huma¬
ne nature fingilitas pretendit. Uestis asperi¬
tatẽ. lecti dinitiam. iuboꝵ iulium cyboꝵ assidu¬
itatem. laboris intolerentiam. p̾latoꝵ crudelita
dit etiam longa uigiliax nocturnaꝵ spacia.
claustri tedium. constitutas silentii horas. ⁊ eiu¬
nii diuturnitatem. et cyboꝵ licet iuliũ sub¬
tractionem. Et ut grauius t̾reat. et si ficri
posset ad desperationem ꝑtrahat: quid ex istis
euenire mali queat. diligent̾ inquirit et an¬

Expanded text:
tus sancti gratia, de renuntiatione mundi hujus aliquid cum amaritudine mentis cogitare coeperit, tunc mundi hujus princeps per delectationem temporalium minas incutit, per voluptatum varietates terrores accumulat. Qualiter autem per delectationem temporalium antiquus hostis minari non desinat, notum fieri forsitan non erit inutilen primis etenim exteriorem hominem, religionis formam et consuetudines ejusdem adversantes carni; ostendit ei propositi difficultatem. Et cum hoc fecerit, quantum sit ad lapsum prompta humanae naturae fragilitas, praetendit; vestis asperitatem, lecti duritiam, vilium ciborum assiduitatem, laboris intolerantiam, praelatorum crudelitatdit etiam longa vigiliarum nocturnarum spatia, claustri taedium, constitutas silentii horas, jejunii diuturnitatem, et ciborum licet vilium subtractionem. Et ut gravius terreat, et si fieri possit ad desperationem pertrahat, quid ex istis evenire mali queat diligenter inquirit, et an
Abbreviated transcription (Latin):
libet uicia. quibus traluntur homines quasie¬
quis ad pcc̃m subneruare non differamꝰ. Posstͣ
et labore contmuo subneruan. Currus uero
igne scĩspiritus cõbim possunt. Hic ẽ ignis
Lec sunt arma daustraliaꝵum. Ii sunt qui
int̾ficiunt iabin. qui chãnancoꝵ habitanti¬
uni in maritiis cõmotionem nõ timiẽt. qui
suꝑbis habitantib in montanis nõ cedunt.
nec uoluptuosis campoꝵ plinitie gaudenti¬
bus cõmiscentur. a quib non eranditur su¬
pradictꝰ Sẏmeon. nec cõuertuntur cum il¬
lis defenendor. s int̾ficiunt regeni cũ erer¬
mur hostes: habet eñ equos suos xp̃c. de qͥb
us. suꝑ beati ĩmaculati. frena pacis. habeni
sunt caritatis. constricti int̾ se concordie
ninculis et iugo fidei subiecti. quatuor rotis
euuangelii. bomuĩ aurigam portant es uerbũ
dei. Cuiꝰ flagello fugantur illecebre sclares. et
mundi istius princeps exterminatur. quomͦ¬

Expanded text:
elibet vitia quibus trahuntur homines quasi eelibet vitia quibus trahuntur homines quasi equis ad peccatum, subnervare non differamus. Possunt et labore continuo subnervari. Currus vero igne sancti Spiritus comburi possunt. Hic est ignis, haec sunt arma claustralium. Hi sunt qui interficiunt labin, qui Chananaeorum habitantium in maritimis commotionem non timent, qui superbis habitantibus in montanis non cedunt, nec voluptuosis camporum planitie gaudentibus commiscentur, a quibus non exauditur supradictus Simeon, nec convertuntuntur cum illis de Fennendor, sed interficiunt regem cum exermur hostes. Habet enim equos suos Christus, de quibus us super Beati immaculati, « frena pacis, habenae sunt charitatis, constrictae inter se concordiae vinculis, et jugo fidei subjectae, quatuor rotis Evangelii bonum aurigam portantes verbum Dei. Cujus flagello fugantur illecebrae saeculares, et mundi istius princeps exterminatur. » M
Abbreviated transcription (Latin):
liomo interior et exterior. ut suparetis hosti
tu elationis currus. in quo ꝑ similitudinẽ ro¬
tas quib feratur. equos qui ip̃m tralunt. an¬
rigani qui regit. qui ue sedeat in ip̃o curri:
¶xote uͦ sunt iactantia et arrognitia. et leuitas
uerbositas. Aurigan hoc curtu ẽe potest᷑. spi¬
ritꝰ uane gł̾i̾e. Amatores mundi sunt qui ferũ¬
tut hoc curru. In frenes sunt equi. uolubiles
rote auriga ꝑuersus: et qui portatur infirmꝰ
Inutroq periculum. quia semꝑ casum et ruinã
minatur suꝑbia. Rote sequinitur equos: p̃ce¬
dit em̃. amor dñandi iactantiam. Amor ꝓpne lau¬
dis arrogantiam. contemptus leuitaten. nio¬
bedientia uerbositatem. Solent em̃ mobedien¬
tes inuerba deffensiom̃s prorũpere. Prece¬
dences luiꝰ currus rote altiores sunt posteriori¬
bus. et ideo descendere nouit non ascendere .iii.¬
am nouit ad inseros non ad montem dñ. SStm¬
liter currum noluptatis et equos luyurie et qua¬

Expanded text:
homo interior et exterior, ut superatis hujusmhomo interior et exterior, ut superatis hujusmtu elationis currus, in quo per similitudinem rotas quibus feratur, equos qui ipsum trahant, aurigam qui regat, quive sedeat in ipso curru, Rotae vero sunt jactantia mentis et arrogantia, verbositas et levitas. Auriga in hoc curru potest esse spiritus superbiae. Amatores mundi sunt qui feruntur in hoc curru. Infrenes sunt equi, volubiles rotae, auriga perversus, et qui portatur infirmus. In utroque periculum, quia semper casum et ruinam minatur superbia. Rotae sequuntur equos. Praecedit enim amor dominandi jactantiam, amor propriae laudis arrogantiam, contemptus levitatem, inobedientia verbositatem. Solent enim inobedientes in verba defensionis prorumpere. Praecedentes hujus currus rotae altiores sunt posterioribus, et ideo descendere novit, non ascendere, viam novit ad inferos, non ad montem Domini. Similiter currum voluptatis et equos luxuriae, et qua
Abbreviated transcription (Latin):
ad campos. id est ad eos qui t̾rena sapiũt. qui
planitie uoluptatũ delectantur. qui sunt qͣsi
pecora campi proni ad uicia. Nittit et ad re¬
gem sẏmeon qui interp̃catur exanditio. In bo¬
nam qñq partem ponitur eranditio: nt cũ
scd̾m qd̾ sẏmeon unꝰ de patriarchis noͥnẽ acce¬
pit. exdudierat em̃ deus p̃ces matris eius.
Dicitur eñ ecõtiano exanditio. qñ quis exiu¬
dit p̃ceptum diaboli. Solet em̃ dicere. Si ꝓ¬
cidens ⁊doraueris me: dabo tibi hec ontia. Et
ad euani dixisse legitur. Critis inquid qͣsi dii.
sic exaudiunt dẏabolum: cum rege assur otur¬
runt ifrahelitis. Nittit et infenendor. Ffe¬
nendor interpretatur conuersio. Corier¬
sio dupplicit̾ dr̃. Est em̃ conuersio qua quis
ad deum comu̾titur: et est alia de qua paulus
apłs galatis dicit. Currebatis bene. quis uos
impedunt . Id est acursu bono et opere recto
id est prudentiam mũdi. Prouideat gͦ sibi

Expanded text:
ad campos, id est, ad eos qui terrena sapiunt, qui ad campos, id est, ad eos qui terrena sapiunt, qui planitie voluptatum delectantur, qui sunt quasi pecora campi, proni ad vitia. Mittit et ad regem Simeon, qui interpretatur exauditio. In bonam quandoque partem ponitur exauditio, ut cum cepit . Exaudierat enim Dominus precem matris ejus. Dicitur autem econtrario exauditio, quando quis exaudit praeceptum diaboli. Solet enim dicere: Si procidens adoraveris me, dabo tibi haec omnia . Et ad Evam dixisse legitur: Eritis sicut dii . sic exaudiunt diabolum, cum rege Asor occurrunt Israelitis. Mittit et in Fennendor, qui interpretatur conversio. Conversio dupliciter dicitur. Est enim conversio qua quis ad Deum convertitur. Est et alia de qua Apostolus ad Galatas dicit: Currebatis bene, quis vos impedivit , id est, a cursu bono et opere recto id est, prudentiam mundi. Provideant igitur sibi
Abbreviated transcription (Latin):
et infenendor. S et multos alios cͥongregat.
quos est enumerare difficile. S quid ait dñs
ad iħm filium naue. qui principatum post mo¬
ysen susceperat. Ne uereans ait dñs faciem
eoꝵ. quia crastina die ad hanc horam ego tra¬
dam cos sauciatos. ante faciem isrl. Et equos
eoꝵ subueruabis et currus coꝵ igne conbu¬
res. Audiat hoc qui est de exertitu ih̃u nõ
filii naue s filii dei. In imo quoq em̃ homine
bellum hoc repperm potest. Iabui enim rex
assut congregat exerticum. Iabin interpte¬
tatur sensus siue p̾rudentia. assur uͦ aula idẽ
mundus. fłlitit gͦ ad chananeos qui habi¬
tant in maritimis locis uicmos fluctibus
qui in mõtib et fluctib ꝑmonent cuncta
Qui sunt ex genere chanaa. fili chami. filii¬
noe. Cham nnt̾precatur color: chanaan uͦ cõmo¬
tio. Qui autem calet. tito cõmouetur ait be¬
ad illos qui głantur in sublimb: et ambulãt
inmagnis et in mirabilib suꝑ se. Mittit et

Expanded text:
eneroth, sed et multos alios congregat quos est enumerare difficile . Sed quid ait Dominus ad Jesum filium Nave qui principatum post Moysen susceperat? « Ne verearis, ait Dominus, faciem illorum, quia crastina die ad hanc horam tradam eos sauciandos ante faciem Israel, et equos eorum subnervabis, et currus eorum igne combures » Audiat hoc qui est de exercitu Jesu, non filii Nave, sed Filii Dei. In uno enim quoque homine bellum hoc reperiri potest. Jabin enim, rex Asor, congregat exercitum. Jabin autem interpretatur sensus sine prudentia. Asor vero aula, id est, mundus. Mittit ergo ad Chananaeos qui habitant in maritimis locis, vicinos fluctibus, qui in montibus et fluctibus permovent cuncta, qui sunt ex genere Chanaan, filii Cham, filiNoe. Cham interpretatur calor, Chanaan vero commotio. Qui autem calet cito commoveturad illos qui gloriantur in sublimibus, et ambulant in magnis et mirabilibus super se. Mittit et
Abbreviated transcription (Latin):
talib delectationb et secularib cedunt: et qua¬
dam eoꝵ potestate capiuntur. Corporales antẽ
delectationes et illecebras sch huius non uin¬
cit: insi mens que fuerit spiritalis. adherens
deo et setotam a t̾renis separans. Deflerio oĩs.
his capitur. Unde iohmnes ait. Ue habitan¬
tib ni t̾ra. Non utiq omes homines cõprehen¬
dit. Sunt em̃ quidam in tͥris positi quoꝵ comier¬
sitio in celis est: s eos quos t̾rene cõuersationis
non habitatores: s accole simus t̾re huiꝰ. Acco¬
laut nt beatus ambrosis: temperalis diũsorii
spem gerit. Habitator autem omnẽ spem atq
usum sue sustantie illic collocat: ubi habitandũ
putauerit. Itiq qui est c̾re actola: habitator est
celi. Qui autem habitator est t̾re: possessor est
mortis. Sie loth idest declinatio capitur: dũ
habitaret i sodomis. Iabeat gͦ fr̃es homo ex¬
terior loth et abralam ante oculos. et hoc uta¬

Expanded text:
ralibus delectationibus et saecularibus cedunt, et quaralibus delectationibus et saecularibus cedunt, et quadam eorum potedelectationes et illecebras saeculi hujus non vincit nisi mens, quae fuerit spiritualis, adhaerens Deo, et se totam a terrenis separans. Deflexio omnis his capitur. Unde quod Joannes ait: Vae habitantibus in terra ! non utique omnes homines comprehendit sunt enim quidam in terris positi, quorum conversatio in coelis est, sed eos quos terrenae conversationis non habitatores, sed accolae simus terrae hujus. « Accola, ut ait beatus Ambrosius, temporalis diversorii speciem gerit: habitator autem omnem spem atque usum suae substantiae illic collocat, ubi habitandum putaverit. » Itaque qui est terrae accola, habitator est coeli. Qui autem habitator est terrae, possessor est mortis. Sic Loth, id est declinatio, capitur: dum habitaret in Sodomis. Habeat ergo, fratres, homo exterior Loth et Abram ante oculos, et hoc uta