comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meã. E uangelita. noli tacere tuqđ
accepisti. Wesꝑe dep̾teritis. mane de
futuris. meridie de sempiternis Ideo
adid qͦd ait uesꝑe: ꝑtinet qđ narrat
Adid quod ait mane: ꝑtinet qđ an-¬
nuntiat. Ad id qͦd ait meridie : ꝑ-¬
tinet qđ ex audit᷑ uox eiꝰ. Fmnis enim
inmeridie est: sed unde non decli¬
nat᷑ in occasum. Inmeridie enim
lux excelsa: est splendor sapientiȩ.
feruor dilectionis. Uespe & mane
& meridie. Uespe dñs incruce. mane
in resurrectione. meridie in ascensi¬
one. Enarro uesꝑe patientiam
morientis. annuntio mane uitã resur¬
gentis. orabo ut ex audiat meridie. se¬
dens addexterã patris. Ex audi et uocẽ
meam. qͥ intekpellat ꝓnob̃. Quanta huius
securitas. quanta consolatio. quanta re¬
fectio. apusillo animo & tẽpestate. con¬
tra malos. contͣ iniqͦs. & foris & intꝰ. & in
horũ uidetis turbulentos. suꝑbos. sua qͦ¬
rentes. elatos. ñ habentes zelum dĩ castũ.
sanũ. quietũ. sed multũ sibi tribuentes.

Expanded text:
meam. Evangeliza tu, noli tacere tu quod accepisti, vespere, de praeteritis; mane, de futuris; meridie, de sempiternis. Ideo ad id quod ait, vespere, pertinet quod enarrat: ad id quod ait, mane, pertinet quod annuntiat: ad id quod ait, meridie, pertinet quod exauditur vox ejus. Finis enim in meridie est, sed unde non declinatur in occasum. In meridie enim lux excelsa est, splendor sapientiae, fervor dilectionis. Vespere, et mane, et meridie. Vespere Dominus in cruce, mane in resurrectione, meridie in ascensione: enarro vespere patientiam morientis, annuntio mane vitam resurgentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexteram Patris; exaudiet vocem meam qui interpellat pro nobis . Quanta hujus securitas, quanta consolatio, quanta refectio a pusillanimitate et tempestate, contra malos, contra iniquos et foris et intus, et in horum videtis turbulentos, superbos, sua quaerentes, elatos, non habentes zelum Dei castum, sanum, quietum, sed multum sibi tribuentes;
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ mergẽ. Quare : Quia se extulert᷑. Di-¬
inde. Quare: Quia inmalũ conspirauert᷑.
Turrẽ illam recordare suꝑborũ factã
post diluuium. Quid dixerunt suꝑbi e
Neꝑeamꝰ diliuino: faciamꝰ altã turrem.
Suꝑbia se munitos. ẽẽ. arbitrabantur.
Extruxerunt altã turr̾e. & dñs diuisit
linguas eoꝵ. Tunc se cepert̾ ñ intelligere.
hinc facta ÷ origo linguarũ multarum.
At ubi illa collectio inc̾spiratione suꝑbiȩ
precipitata ÷: peꝑcit illis ds̃. ut diuideret
linguas eoꝵ. ne sẽse intelligendo ꝑniti¬
osam facerent unitatẽ. ꝑ suꝑbos hominẽ̾
diuisȩ sunt linguȩ. ꝑ humiles apłos con-¬
gregatȩ sunt linguȩ. Sp̃s suꝑbiȩ disꝑ¬
om̃ium linguis locuti sunt. ab om̃ibus
intellecti sunt. lingue disꝑsȩ inunum
c̃ gregatȩ sunt. Ergo si adhuc sȩuiunt.
& gentiles sunt: expedit eis diuisas ha¬
bere linguas. Uolunt unã linguã: ueni¬

Expanded text:
Submerge, quare? Quia se extulerunt. DivSubmerge, quare? Quia se extulerunt. Divide, quare? Quia in malum conspiraverunt. Turrem illam recordare superborum factam post diluvium: quid dixerunt superbi? Ne pereamus diluvio, faciamus altam turrem . Superbia se munitos esse arbitrabantur, exstruxerunt altam turrem; et Dominus divisit linguas ipsorum. Tunc se coeperunt non intelligere: hinc facta est origo linguarum multarum. at ubi illa collectio in conspirationem superbiae praecipitata est, pepercit illis Deus ut divideret linguas, ne se intelligendo perniciosam facerent unitatem. Per superbos homines divisae sunt linguae, per humiles Apostolos congregatae sunt linguae: spirituomnium linguis locuti sunt, ab omnibus intellecti sunt : linguae dispersae, in unum congregatae sunt. Ergo si adhuc saeviunt et gentiles sunt, expedit eis divisas habere linguas. Volunt unam linguam, veni
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. recole fidem. Tunc eni inte dormit
xp̃c si oblitus fueris passionis xp̃i. Tunc
in te uigilat xp̃c. si meministi passionũ xp̃i.
Eum aut̃ pleno corde intuitus fueris qͥd
ille fuerit passus. nonne eqͦ animo & tu
tolerabis: Et fortasse gaudens. quia in¬
uentꝰ es maliquã similitudine pa̾sionũ
regis tui Cũ gͦ ista cogitans consolari &
gaudere coeꝑis : ille surrex̃. ille uentis imꝑ-¬
auit. ideo facta ÷ tranquillitas Expecꝰ¬
tabã eũ quime saluũ. faceret. apissillo¬
e⁊ ounde linguas eoꝵ. Attendit tribu-¬
lantesse. & ad umbrantes. & optauit
hoc nonde ira. Fr̃s. qui se male extu¬
lerunt : expedit eis ut sũmergantur.
Qui male c̃spirauert: expedit eis ut
linquȩ eoꝵ diuidantur. Adbonũ¬
consentiant. & concordent lingue eoꝵ. Si
autẽ inidipsũ aduersus me susurrabant
ait om̃s inimici mei. ꝑdant idipsũ in malo.
diuidantur linguȩ eorũ. ñ sibi c̃sentiant.
Sũ merge dñe & diuide linguas eorum.

Expanded text:
m, recole fidem. Tunc enim in te dormit Christus, si oblitus es passiones Christi: tunc in te vigilat Christus, si meministi passionum Christi. Cum autem pleno corde intuitus fueris quid ille fuerit passus, nonne aequo animo et tu tolerabis? et fortasse gaudens, quia inventus es in aliqua similitudine passionum regis tui. Cum ergo ista cogitans consolari et gaudere coeperis, ille surrexit, ille ventis imperavit: ideo facta est tranquillitas. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillet divide linguas eorum. Attendit tribulantes se et adumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt, expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonuconsentiant, et concordent linguae illorum. Si autem in idipsum adversum me susurrabant, ait, omnes inimici mei , perdant idipsum in malo; dividantur linguae eorum, non sibi consentiant. Submerge, Domine, et divide linguas eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt argento. Excludant᷑ enĩ dixit.
emineant. appareant. Unde dicuntur
in arte argentaria exclusores. id ÷ ex
Ergo multi qͥ optime possunt scripturaᷤᷤ
dinoscere & ꝑtractare : latebant in
popło dĩ. nẽc asserebant solutionẽ
questionum difficillimarũ cũ calũni-¬
ator nullus instaret Nũqͥd enĩ ꝑfecte
de trinitate tractatũ ÷ ante quã obla¬
baptismo tractatũ ÷ antequã c̾tradice¬
rent foris positi rebaptizatores. Nec
de ipsa unitate xp̃i enucleate dicta erañ
quȩ dicta sunt. nisi postea quã separatio
illã urgere cȩpit fr̃s infirmos. ut iam Iu¬
illi quinouerant hȩc tractare atq dis¬
soluere. ne ꝑ irent infirmi sollicitati
quȩstionib impioꝵ. sermonib & dispu-¬
tationib suis. obscura legis impublicũ
deducerent. Ergo illi diuisi sunt prȩ
ira uultus eius. & nob̃ ad intelligendũ¬

Expanded text:
sunt argento . Excludantur enim dixit, sunt argento . Excludantur enim dixit, emineant, appareant. Unde dicuntur in arte argentaria exclusores vocantur, Ergo multi qui optime possent Scripturas dignoscere et pertractare, latebant in populo Dei; nec asserebant solutionem quaestionum difficilium cum calumniator nullus instaret. Numquid enim perfecte de Trinitate tractatum est, antequam oblaBaptismate tractatum est, antequam contradicerent foris positi rebaptizatores; nec de ipsa unitate Christi enucleate dicta erant quae dicta sunt, nisi posteaquam separatio illa urgere coepit fratres infirmos, ut jam illi qui noverant haec tractare atque dissolvere, ne perirent infirmi sollicitati quaestionibus impiorum, sermonibus et disputationibus suis obscura Legis in publicum deducerent. Ergo illi divisi sunt prae ira vultus ejus, et nobis ad intelligendu
Abbreviated transcription (Latin):
tum ÷ In semine tuo benedicent᷑ om̃s gs.
Tu qui dimisisti unitatem omniũ gentiũ.
& in parte remansisti: polluisti testam̃tũ
eus. Quid tͥ gͦ c̃tigit: Ut extermina¬
reris. ut ab hereditate separareris . De
ira dĩ est. Attende enĩ quid seqͥtur. pol¬
luerunt testam̃tũ eiꝰ. Diuisi SuNt p̃
iRa uultꝰ eiꝰ. Quid expectatis. qua
maiore nota ostendant᷑ heretici:
Niuisi sunt prgira uultus eiꝰ: Et ap¬
ꝓpinouauit eoꝵ illiꝰ. Cuius in telli¬
gimus nisi cuius ira diuisi sunt :
Quomodo appropin quauit cor
illius : Ut intelligamꝰ uoluntatẽ
illiꝰ. Et enĩ exhereticis asserta ÷ catho¬
lica. & ex his qui male sentiunt. ꝓbati
sunt qui bene sentiunt. Multa enim
latebant in scripturis. & cũ ꝓcessisseÑ
heretici: quȩstionib agitau̾ert̃ ȩccłam
dĩ. Aꝑta sunt quȩ latebant. & intellec¬
ta ÷ uoluntas dei. Inde dr̃ in alio psal-¬
mo. Congregatio tauroꝵ int̾ uaccas
populoꝵ. ut excludant᷑ hi qͥ probati

Expanded text:
tum? In semine tuo benedicentur omnes gentes. Tu qui dimisisti unitatem omnium gentium, et in parte remansisti, polluisti testamentum ejus. Quod tibi ergo contigit, ut exterminareris, ut ab haereditate separareris, de ira Dei est. Attende enim quid sequatur: Polluerunt testamentum ejus; divisi sunt prae ira vultus ejus. Quid exspectatis, qua majore nota ostendantur haeretici? Divisi sunt prae ira vultus ejus. 22. Et appropinquavit cor illius. Cujus intelligimus, nisi cujus ira divisi sunt? Quomodo appropinquavit cor illius? Ut intelligamus voluntatem illius. Etenim ex haereticis asserta est Catholica, et ex his qui male sentiunt probati sunt qui bene sentiunt. Multa enim latebant in Scripturis; et cum praecisi essent haeretici, quaestionibus agitaverunt Ecclesiam Dei: aperta sunt quae latebant, et intellecta est voluntas Dei. Inde dicitur in alio psalmo, Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut excludantur hi qui probati
Abbreviated transcription (Latin):
dormit. Seuiebat mare. turbabat nauicu¬
lam. inqua discpłi nauigabant. xp̃c aut̃
dormiebat. Tandem aliquando uisũ est
illis. qr inteRillos dormiebat uentoꝵ
imꝑator &creator. Accesserunt. & ex¬
citauerunt xp̃m. Imꝑauit uentis. facta
est tranquillitas magna. Merito gͦ forte
turbat᷑ cortuum qͥa excidit tͥ. in quem
credideris In tolerabiliter pateris. qͥd ñtͥ

Expanded text:
dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicudormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accesserunt et excitaverunt Christum: imperavit ventis, et facta est tranquillitas magna . Merito ergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
indeserto. Forte iste ut dixi. fugerat ad
c̃scientiã suã & ibi aliquantũ desertum
inuenerat. ubi reqͥesceret. Sed illa dilectio
conturbat eũ. Solus erat inc̾scientia sed
ñ solus in caritate. Intꝰ consolabat᷑ c̃scientia.
s for insecus tribulationes ñ relinquebant.
Itaq in se quietus. ex aliis pendens. cum
conturbaret᷑ adhuc quid ait: E xpeciarã
Ei iẽꝑes ĩai̾e. Mare ẽ.tẽpestas ÷. nichil tibi
restat. nͥ exclamare: dñe ꝑeo. Porrigat
manum ille. qͥ fluctꝰ calcat intrepidus. Sub¬
leuet trepidationẽ tuã firmet inse securi¬
tatẽ tuã. alloquat᷑ te intꝰ. & dicat tͥ. Me
attende. qͥd ꝑtulerĩ. Erẽm malũ forte pateriꝰ.
aut inimicum forinsecꝰ pateris. quos non passꝰ
sum: Fremebant for insecus uidei. in trinsecꝰ
discpłs tradebat. Seuiet gͦ tẽpestas. sed ille
saluos facit apusillo animo &etempestate.
Forte nauis tua ideo turbat᷑. qͥa ille in te

Expanded text:
in deserto. Forte iste, ut dixi, fugerit ad in deserto. Forte iste, ut dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio conturbat eum: solus erat in conscientia, sed non solus in charitate; intus consolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te
Abbreviated transcription (Latin):
timuit qͥdixit. metꝰ mortis cecidit suꝑ me :
Itaq neamittã dilectionis uitã. qͥs dabit
mͥ pennas sicut colũbȩ. & uolabo & reqͥ¬
escam : Quo iturus es : Quo uolaturus :
Ubi reqͥeturꝰ : Ecce elonoaui fuoiens ei
MANSI IN DeSeRio Inqͦ deserto: Ubi cunq
fueris c̃gregabunt se cęteri. Desertũ tecũ
petent. affectabunt uitã tuã turepellere
non potes societatẽ fr̃m. miscent᷑ tͥ etiã
mali adhuc tͥ exercitatio debetur Ecce
elongaui fugiens. & mansi in deferto. Inqͦ
deserto: Sed forte inc̃scientia. quo nullꝰ
hominũ intrat. ubi nemo tecũ ÷. ubi
tu & ds̃ : Nam sundeserto in aliqͦ loco¬
es. quid facies de c̃gregantib sẽ: Non
enim agenere humano separatꝰ esse poteriᷤ.
quam diu in hominib uiuis. Attende potiꝰ
consolatorem illũ dñm. regẽ. imꝑatore &
creatorẽ nr̃m. creatũ. ẽẽ: etiã int̾nos. at¬
tende qr xͦiͭi. suis miscuit unum quem pate

Expanded text:
timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Quo iturus es? quo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri, desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco, quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu in hominibus vivis. Attende potius consolatorem illum Dominum et regem, imperatorem et creatorem nostrum, creatum etiam inter nos: attende quia duodecim suis miscuit unum quem pater
Abbreviated transcription (Latin):
Et tam̃ qͥd faciunt & ipsi : Ecce eson¬
gant fugientes. manent indeserto
Sed nũquid singillatĩ : Tenetͤ caritaᷤ.
ut cũ multis maneant. & de ipsis
multis existunt qͥexerceant. quia
in om̃i congregatione multitudimiꝰ
necesse ÷ ut inueniant᷑ mali. Os̃ eni
qͥnouit exercendos nos. miscet nob̾
& ñ ꝑseueraturos. aut certe ita
simulatos. ut nec inchoauerint inqͦ ꝑ seue:¬
rare deberent. Nouit enĩ necessariũ nobiꝰ
eẽ. ut feramꝰ malos & ꝑficiat qͦd boni sumꝰ.¬
Diligamꝰ inimicos. corripiamus. castigemꝰ.
ex cominunicemꝰ. cũ dilectione a nob & iam
& nolite cõmisceri cũ eo Et ne subreꝑet tͥ
ex hoc iracundia & turbaret oculũ tuũ:
non inqͥt ut inimicũ eũ existimetis. sed cor¬
ripite ut fr̃em ut erubescat. Aqͦ in dixit
separationẽ. ñ p̃cidit dilectionẽ Niuit
ille oculus. uiuit uita tua. Et enĩ amissa
dilectio. mors tua est. Ille hanc amittere

Expanded text:
Et tamen quid faciunt et ipsi? Ecce elonEt tamen quid faciunt et ipsi? Ecce elongant fugientes, manent in deserto: sed numquid singillatim? Tenet eos charitas, ut cum multis maneant: et de ipsis multis existunt qui exerceant. Quia in omni congregatione multitudinis necesse est ut inveniantur mali. Deus enim qui novit exercendos nos, miscet nobis et non perseveraturos, aut certe ita simulatos, ut nec inchoaverint in quo perseverare deberent. Novit enim necessarium esse nobis ut feramus malos, et proficiat qDiligamus inimicos, corripiamus, castigemus, et excommunicemus cum dilectione, a nobis etiam et nolite commisceri cum eo. Sed ne subreperet tibi ex hoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere
Abbreviated transcription (Latin):
deriũ. nͥ quiceꝑit ãb ulare angustã illã
uiã: ut nouerit qͥa ñdesunt eccłȩ ꝑse¬
cutiones & iã in hoc tẽpore. quando tͣn¬
qͥllitas uidet᷑ eccłȩ. ab his qͥdem ꝑsecutio¬
nib quas martẏres nr̃i passi sunt. Hon
autẽ de sunt ꝑsecutiones. qr uerũ .ẽ. illud
Om̃s qͥuolunt pie uiuere in xp̃o ꝑsecuti
onẽ patient᷑. Non pateris ꝑsecutionem:
eẽ. quod dictũ ÷: Incipe pie uiuere in
xp̃o. Quid est pie uiuere in x p̃oe
Ut ꝑtineat ad uisceratua qđ ait apłs.
Quis infirmatur. & ego ñ infirmor:
Quis scandalizatur. & ego ñuror : Alioꝵ
infirmitates. alioꝵ scandala ꝑsecutiꝰ¬
ones illi fuer̃t. Nũquid qͦ de sunt hoc tẽ¬
pore. Plures abundant illis qͥ eacurañ.
gustat & aliena ñ potest. aut apudse
fugere. manere indeserto. Unde
enim putatis fr̃s seruis dĩ impleta
eẽ deserta : Sibene illis esset inter
homines. recederent ab hominibus :

Expanded text:
derium, nisi qui coeperit ambulare angustam illam derium, nisi qui coeperit ambulare angustam illam viam ; ut noverit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecutionibus, quas martyres nostri passi sunt. Non autem desunt persecutiones, quia verum est illud: Omnes qui volunt pie vivere in is persecutionem: esse quod dictum est? Incipe pie vivere in Christo. Quid est, pie vivere in Christo? Ut pertineat ad viscera tua quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Aliorum infirmitates, aliorum scandala, persecutiones illi fuerunt. Numquid ergo desunt hoc tempore? Plures abundant illis qui eas curangustat, et aliena non potest; aut apud se fugere, et manere in deserto. 9. Unde enim putatis, fratres, servis Dei impleta esse deserta? Si bene illis esset inter homines, recederent ab hominibus?
Abbreviated transcription (Latin):
gemitib quã colũba. Die noctuq gemit.
tã quã hic posita ubi gem̾dũ ÷. Quid gͦ
dicit iste dilector: c onuitia hominũ
ferre ñpossũ. Stridunt. rabie ferunt᷑.
accenduntur iracundia. in ira adum¬
brabant me. ꝓdesse illis ꝓon possum.
Utinã reqͥescã alicubi. ab eis separatus
corpore namore : ne in me cͦturbetur
ipsa dilectio. Werbis meis & collo cutione
mea ꝓdesse n possũ. orando peis forsitan
ꝓderꝰo. Dicunt ista hominẽs. sed plerũq
ita ligant᷑. ut uolare ñ possint. Ẽ orte
enĩ non ligant᷑ uisco. sedligant᷑ officio.
Siaut ligant᷑ cura & officio & de serere
ñ possunt᷑ : dicant. Optabã dissolui. &
.ẽẽ. cũ xp̃o multo enĩ magis optimũ.
manere in carne necessariũ ꝓpt̾ uos.
Eolũba religata affectu ñ cupiditate. uo
lare ñ poterat ꝓpt̾ implendũ officium.
ñ ꝓpt̾ paruũ meritũ. ssam̃ desideriũ in
corde necesse ÷ ut sit. Necpatit᷑ hoc desi¬

Expanded text:
gemitibus quam columba: die noctuque gemit, gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos . Colulare non poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen desiderium in corde necesse est ut sit: nec patitur hoc desi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Tã quã diceret de illo psalmo. Ledium
tenuit me apeccatorib derelinquentib
legẽ meã. Conat᷑ gͦ homo plerũq corrigere
homines distortos prauos. ꝑtinentes qdem
ad curã suã. s inqͥb deficiat om̃is humana
idustria & uigilantia. Corrigere ñ po¬
test: pati necesse ÷ Et qͥ corrigi ñ potest:
tuus ÷ aut c̃sortio generis humani. aut
plerumq eccłastica cõmunione Intꝰ ÷
Quid facies: Quo ibis. gtẽ separab̾. ut non
ista patiaris : Sed adesto. loquere: ex hor¬
tare . blandire. minare corripe. Fẽci
omĩa. Qͥcqͥd uiriũ habui impendi &
exp̃ssi. nichil me uideo ꝓfecisse. Qm̃is
oꝑa insũpta ÷ dolor rem̾ansit. Qmͦ gͦ
requiescet cormeũ atalib. nͥ ut dicam.
qͥs dabit mͥ pennas sic̃ colũbȩ ñtamen
sicut coruo: Colu̾ba a molestiis quȩrit
a uolationẽ. s ñ amitat dilectionem.
Colũba eni ꝓsigno dilectionis ponit᷑.¬
& in ea gemitꝰ amat᷑. Nichil tã amicum

Expanded text:
almo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis? quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, corripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columbae tamen, non sicut corvo. Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam amicum
Abbreviated transcription (Latin):
etne oespexeris p̃cẽ ooeam.
INteNDe M ti exaooi me.
Satagentis. solliciti. intribulatione po¬
siti uerba sunt ista. Orat multa patr¬
ens. de malo lib̾ari desiderans. Suꝑ est
ut audiamꝰ in qͦ malo sit. & cũdicere ce¬
ꝑit : agnoscamꝰ ibi nos. ẽe: ut cõmunica¬

Expanded text:
et ne despexeris precem meam: intende mihi, et exaudi me. Satagentis, solliciti, in tribulatione positi, verba sunt ista. Orat multa patiens, de malo liberari desiderans: superest ut audiamus in quo malo sit; et cum dicere coeperit, agnoscamus ibi nos e
Abbreviated transcription (Latin):
habes &tu. Sime odisti . xpo ime parce.
Et hoc eis malũ plerũq & maxime dis¬
plicet. Uere inquiunt malefit. utinam
posset ñ fieri. S qͥd facimꝰ destatutis
maioꝵ nr̃oꝵ. Pescendant in infernum
uiuentes. Si mortuus descendereᷤ: quid
ageres ignorares. Cũ uͦ scis malũ esse qđ
facis. & tam̃ facis : non ne uiuus descendis
ad inferos : S qͣre maxime ipsos duces
terrȩ hiatꝰ ab sorbuit uiuos. popłm aut
illis consentientẽ ecęlo irruens ignis ab¬
sũpsit : ꝓpterea hanc poena comine¬
morans psalmꝰ iste apopło cȩpit. & ad
duces conclusit. Ueniat mors suꝑ eos pp̃t
illos dixit suꝑ qͦs uenit ignis decelo Et
statim conunxit. descendant ad infer¬
num uiuentes: ꝓpt̾ duces qͦs terrȩhiat᷑
absorbuit. Na quomꝰ descenderent adĩ-¬
fernũ uiuentes. de qͥb dixerat. ueniat
mors suꝑ eos: Si iã mors suꝑ eos uenerat.

Expanded text:
habes; et si tu me odisti, Christo in me parce. habes; et si tu me odisti, Christo in me parce. Et hoc eis malum plerumque et maxime displicet: Vere, inquiunt, male fit; utinam posset non fieri! sed quid facimus de statutis majorum nostrorum? Descendant ad infernum viventes. Si mortuus descenderes, quid ageres ignorares: cum vero scis malum esse quod facis, et tamen facis; nonne vivus descendis ad inferos? Et quare maxime ipsos duces terrae hiatus absorbuit vivos, populum autem illis censentientem e coelo irruens ignis absumpsit ? Propterea hanc poenam commemorans psalmus iste, a populo coepit, et ad duces conclusit. Veniat mors super eos, propter illos dixit, super quos venit ignis de coelo: et statim adjunxit, Descendant ad infernum viventes, propter duces quos terrae hiatus absorbuit. Nam quomodo descenderent ad infernum viventes, de quibus dixerat, Veniat mors super eos? si jam supe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ c̃ sensu: Quare illa deserta ÷. ubi dulcẽ
eos. & descendant ad infernũ uiuentes:
Quomͦ replicauit & recolere nosfecit pͥmũ
illud scismatis in itiũ. quando in illo primo
popło iudeoꝵ qͥdã suꝑbi se separauerunt.¬
& extra sacrificare uoluert᷑. Noua mors
suꝑ eos uenit. aꝑuit se t᷑ra. & uiuos absor¬
buit. Ueniat inqͥt mors suꝑ eos. & descen
dant ad infernũ uiuentes. Quid ÷ uiuen¬
tes : Scientes qr ꝑeunt. & tam̃ ꝑ euntes.
Audi uiuentes ꝑ ire & ab sorberi hiatu
t᷑rȩ. id÷ deuoratione terrenarũ cupidi-¬
tatũ absorberi. Dicis homini. Quid pa¬
respondemꝰ. unũ alła resonamꝰ. unũ pascha
celebramꝰ. qͥd tuforis es & ego intꝰ sũ ÷ ple¬
runq angustatꝰ & c̃ siderans ꝗͣ ueradican᷑.
reddat ait ds̃ maiorib nr̃is. Ergo uiuus
ꝑit. De inde ad dis& mones. Saltem solũ
sit malum seggregionis. cur adiungis
& rebaptizationis: Agnosce in me quod

Expanded text:
cum consensu? quare illa deserta est, ubi dulces cum consensu? quare illa deserta est, ubi dulces eos, et descendant ad infernum viventes. Quo modo replicavit et recolere nos fecit primum illud schismatis initium, quando in illo primo populo Judaeorum quidam superbi se separaverunt, et extra sacrificare voluerunt. Nova mors super eos venit: aperuit se terra, et vivos absorbuit . Veniat, inquit, mors supead infernum viventes. Quid est, viventes? Scientes quia pereunt, et tamen pereuntes. Audi viventes perire et absorberi hiatu terrae, id est devoratione terrenarum cupiditatum absorberi. Dicis homini: Quid parespondemus, unum Alleluia resonamus, unum Pascha celebramus: quid tu foris es, et ego intus sum? Plerumque angustatus et considerans quam vera dicantur, Reddat, ait, Deus majoribus nostris. Ergo vivus perit. Deinde addis et mones: Saltem solum sit malum segregationis, cur adjungis et rebaptizationis? Agnosce in me quod
Abbreviated transcription (Latin):
Fbisset. Iot̃. ꝑsuꝑbiã mͥ insultasset. mag¬
nificaret se suꝑ me. miraret᷑ mͥ qͥcqͥd posset :
abscondis seoꝯ one utiq aseo. Ab illo qͥforiꝰ
est. ubi te absconderes: Inter illos qͥ intꝰ
sunt. Nunc aut̃ uide. si ñ nichil aliud restat.
nͥ ut solitudinem requiras: TUUͦ INQͥT
hoMo UNaNauS DUX M̃s ΕTNΟTUS CÕS
Forte aliquando bonũ consiliũ dedisti forte
aliquando p̾cessisti me & salubre aliqͥd
monuisti. in eccła dĩ simul fuimꝰ. Tu uͦ homo
unanimis. dux m̃s & notꝰ m̃s. Qui sioul
mecũ olces capiesas cibos. Qui sunt
dulces cibi. Non om̃s qui assunt nouert᷑.
Sednon amariceni qui nouert. ut possint
illis qui adhuc non nouerunt dicere. gu¬
state & uidete: quia dulcis ÷ dñs. Quisi¬
Mul mecum dulces capiesas cisos. i
oomo DĨ AMEULAUIMꝰ eUM C̃SENSUUnde
gͦ dissensio : Qui intus erat. foris factus.
Ambulauit mecũ indomo dĩ cũ c̃sensu
aliam domũ erex̃ contra domum dĩ.
Quare illa relicta ÷ ubi ambulauimus

Expanded text:
st, per superbiam mihi insultasset, magnificaret se super me, minaretur mihi quidquid posset: absconderem me utique ab eo. Ab illo qui foris est, ubi te absconderes? Inter illos qui intus sunt. Nunc autem vide, si non nihil aliud restat, nisi ut solitudinem quaeras. Tu vero, inquit, homo unanimis, dux meus et notus meus. Forte aliquando bonum consilium dedisti, forte aliquando praecessisti me, et salubre aliquid monuisti: in Ecclesia Dei simul fuimus. Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus: qui simul mecum dulces capiebas cibos. Qui sunt dulces cibi? Non omnes qui adsunt noverunt; sed non amaricent qui noverunt, ut possint illis qui adhuc non noverunt dicere: Gustate, et videte, quoniam dulcis est Dominus . Qui simul mecum dulces capiebas cibos. In domo Dei ambulavimus cum consensu. Unde ergo dissensio? Qui intus erat, foris factus est. Ambulavit mecum in domo Dei cum consensu: aliam domum erexit contra domum Dei. Quare illa relicta est, ubi ambulavimus
Abbreviated transcription (Latin):
qua acciditur anima ñcorpꝰ. Attendebas ho¬
minẽ seuientẽ inte. Quiderat facturꝰ contͣ
quẽ tͥ securitatẽ tuus dñs dederat dicens. no¬
lite timere eos qui corpꝰ occidunt e Ille sȩui¬
endo corpꝰ occĩdit. tuodiũ habendo animã
occidisti Et ille corpꝰ alienũ. tu animã tuã
Metꝰ gͦ mortis cecidit suꝑme: iooor ẽ¬
÷ usq adhuc. Si dilectio lum̃ ÷: odiũ tenebrȩ.
Et quid sibi ait in illa infirmitate positus.
& in illa exercitatione tͣbatꝰ : Quis dabit mͥ
pennas sicut colũbȩ & uolabo. & reqͥescã :
dut mortẽ optauit. aut solitudinem de

Expanded text:
qua occiditur anima, non corpus. Attendebas hoqua occiditur anima, non corpus. Attendebas hominem saevientem in te: quid erat facturus, contra quem tibi securitatem tuus Dominus dederat, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt ? Ille saeviendo corpus occidit, tu odio habendo animam occidisti; et ille corpus alienum, tu animam tuam. Metus ergo mortis cecidit super  adhuc. Si dilectio lumen est, odium tenebrae . Et quid sibi ait in illa infirmitate positus, et in illa exercitatione turbatus? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Aut mortem optabat,
Abbreviated transcription (Latin):
orabat. tanquã turbato p̾ira oculo suo.
Irau fr̃s si fuerit inueterata iã odium ÷.
Ira tͣbat oculũ. odiũ extinguit. Pra fe-¬
stuca ÷. odiũ trabes ÷. Aliqu̾ando odisti
& corripis irascentẽ. Inte ÷ odiũ. in illo
ira quem corripis. Meritotͥ dicet᷑. Rice
pͥmũ trabẽ deoculo tuo. & sic uidebis ei¬
cere festucã de oculo fr̃is tui. Nã ut no¬
ueritis quantũ int̾sit int̾ irã & odiũ.
eotidie homines irascunt᷑ filiis siuis.
Pate qͥoderit filios suos. Conturbatꝰ
sed ne alique eoꝵ odisset. Hinc orat. hinc
petit. Auoce inimici. & atribulatione
EIINIRA ADUMBRABANT ME. COR MEÕ
CONTURBAIOM EST INAE. Hoc est illud
alibi dictũ. Turbatus ÷ p̃ira oculusm̃s.
Et sioculus turbatꝰ ÷. qͥd sequitur  E¬
CTOS Mortis ceciri Soꝑ ode. Uita nr̃a.
dilectio. Siuita dilectio. mors odiũ ÷ Cũ cȩꝑit
homo tunere ne oderit quẽ diligebat: mortẽ
timet. & acriorẽ mortẽ. & in teriorẽ morte̾.

Expanded text:
orabat, tanquam turbato prae ira oculo suo. orabat, tanquam turbato prae ira oculo suo. Ira vero fratris si fuerit inveterata, jam odium est. Ira turbat oculum, odium exstinguit: ira festuca est, odium trabes est. Aliquando odisti et corripis irascentem; in te est odium, in illo ira quem corripis: merito tibi dicitur, Ejice primum trabem de oculo tuo, et sic videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Nam ut noveritis quantum intersit inter iram et odium: quotidie homines irascuntur filiis suis; date qui oderint filios suos. Conturbatussed ne aliquem eorum odisset. Hinc orat, hinc petit. A voce inimici, et a tribulatione et in ira adumbrabant me. Cor meum conturbatum est in me. Hoc est illud alibi dictum: Turbatus est prae ira oculus meus . Et si oculus turbatus est, quid sequitur? Emetus mortis cecidit super me. Vita nostra dilectio est: si vita dilectio, mors odium est. Cum coeperit homo timere ne oderit quem diligebat, mortem timet; et acriorem mortem, et interiorem mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
fide̾̃ aut̃ & dilectionẽ ñdũ qđ tu.
sed ꝑ oterit. ẽe. qđ tu. Cũ gͦ sunt
duo. unũ uide. alt̾um int̾ellige.
Unum dilige. alterũ caue. Uãq & ini¬
micus ille quẽ uicles. hoc inte uult
humiliare. unde uincit᷑. Uerbi gr̃a.
Sidiuitiis tuis uincit᷑: pauꝑẽ tẽ uult
facere. Si honore tuo uincitur : hu¬
milem te uult facere. Siuirib tuis
uincitur: debilẽ te uult facere. fagͦ
attendit inte uł deicere uł auferre
quib uincit᷑. Et ille occultꝰ inimicꝰ illud
tibi uult tollere unde uincitur. Homo
enĩ hominẽ uincis humana felicitate.
diabolũ aut̃ uincis inmici dilectione.
Quo mͦ gͥ homo ambit auferretͥ &¬
de truncare. aut euertere felicitate
quauincit᷑ : sic & diabolus uult hominẽ
uincere. auferendo unde uincit᷑. Sed
cura incorde seruare immici dilec¬
tonẽ. quadiabolũ uincis. Seuiat homo
qͣntũ potest. auferat qͥc qͥd potest. Si
diligitur aꝑte: seuiens: uictus ÷ occulte
sȩuiens. At iste c̃turbat᷑ & c̃tristatus

Expanded text:
dem autem et dilectionem nondum quod tu, sed poterit esse quod tu. Cum ergo sint duo, unum vide, alterum intellige; unum dilige, alterum cave. Namque et inimicus ille quem vides, hoc in te vult humiliare unde vincitur. Verbi gratia, si divitiis tuis vincitur, pauperem te vult facere; si honore tuo vincitur, humilem te vult facere; si viribus tuis vincitur, debilem te vult facere: ea ergo attendit in te vel dejicere vel auferre quibus vincitur. Et ille occultus inimicus illud tibi vult tollere unde vincitur. Homo enim hominem vincis humana felicitate, diabolum autem vincis inimici dilectione. Quomodo ergo homo ambit auferre tibi, et detruncare, aut evertere felicitatem qua vincitur, sic et diabolus hominem vult vincere auferendo unde vincitur. Sed cura in corde servare inimici dilectionem, qua diabolum vincis. Saeviat homo quantum potest, auferat quidquid potest; si diligitur aperte saeviens, victus est occulte saeviens. 7. At iste conturbatus et contristatus
Abbreviated transcription (Latin):
cendo interimunt. sp̃ualit᷑ non carnaliter
sanguinẽ fundunt : Optime exposuisti.
sed in expositione. tua agnosce facta tua
infraude. insimulatione. in seductione.
Qagͦ illi ipsi. qͥ diuisi surs̃ p̾rrauultꝰ eiꝰ. Ipsi
sunt uiri sangumũ & dolositatis. Sed
qͥd deillis ait÷ Nonoi oordiabr̃ ores
Suos. Quid ÷ ñ dimidiabt̃ dies suos : Non
dictum ÷ Indimidio dierũ eiꝰ derelinqnt
eũ. & in nouissimis suis erit insĩpiens.
ꝓficient. sed ad tẽpꝰ. Quid enĩ ait apłs :
entꝰ inpeuis. ipsierrantes & alios merrorẽ
mittentes. Gȩcus aut̃ cȩcũ ducens. simul
infoueam cadunt. Merito cadunt inputeũ
corruptionis. Qud gͦ ait : ꝓficient inpeius.
non tam̃ dui. Na paulo ante ait. sed ultra
n ꝓficient. hoc ÷ ñ dimidiabunt diessuos.

Expanded text:
cendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter cendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fundunt. Optime exposuisti, sed in expositione tua agnosce facta tua.in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanguinum et dolositatis. 27. Sed quid de illis ait? Non dimidiabunt dies suos. Quid est, Non dimidiabunt dies suos? Non dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiunt, sent in pejus, ipsi errantes, et alios in errorem mittentes. Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Merito cadunt in puteum corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suos.
Abbreviated transcription (Latin):
euagantur. sanguinẽ innocentiũ sitiuNs.
Ergo & deistis uisibilib mortib sunt uiri
sanguinũ. S deillis dicamꝰ Utinã solas¬
uisibiles facerent. & animas ñꝑimerent.
Isti qui sunt uiri sanguinũ & dolositatis.
neputent quia nos male sic ĩtelligimus
uiros sanguinũ qͥ animas occidunt: ipsi
maximianistas suos sic intellexerunt. Nã
cũ eos dãnassent : in ipsa sententia c̃sili sui.
ista uerba posuerunt. Weloces pedes eoꝵ
Hoc de maximianistis dixerunt. Quęro aut̃
ego ab eis: qͣndomaximianiste fuderint
corporis sanguinẽ. Nonqͥa & ipsi ñ fuderiN
si esset talis multitudo que funderet: s
ꝓpt̃ timiditat̾e paucitatis sue. magis ab
eis aliqͥd passi sunt. quã ipsi tale aliquid
aliquando fecerunt. Ergo int̾rogo dona¬
tistã & dico. Inconcilio tuo posiusti de maxi¬
mianistis ueloces pedes eorũ adeffunden¬
dum sanguinẽ. Unũ mͥ date quem
digito leserint maximianistȩ. Quid mͥ

Expanded text:
evagantur, sanguinem innocentium sitiunt. evagantur, sanguinem innocentium sitiunt. Ergo et de istis visibilibus mortibus sunt viri sanguinum. Sed et de illis dicamus: Utinam solas facerent, et animas non perimerent. Isti qui sunt viri sanguinum et dolositatis, ne putent quia nos male sic intelligimus viros sanguinum, qui animas occidunt; ipsi Maximianistas suos sic intellexerunt. Nam cum eos damnarent, in ipsa sententia concilii sui ista verba posuerunt: Veloces pedes eoruHoc de Maximianistis dixerunt. Quaero autem ego ab eis quando Maximianistae fuderint corporis sanguinem, non quia et ipsi non funderent, si esset talis multitudo quae funderet, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ: sed quod ipse sit iudex iniqͥtatis
eoꝵ. Pradidit eos ds̃ in c̃cupiscentiam
cõrdis eoꝵ. Amauert᷑ enim tenebras
ñ lucẽ. dilexerunt cecitatẽ ñuisionẽ.
Nã ecce dñs ihc̃ xpe luxit uniuerso
mundo. cantent in unitate cũ toto
mundo. Non enim÷ qͥse abscondat aca¬
lore eiꝰ. Ili autẽ traducentes a toto ad
partẽ. a corpore aduulnꝰ. auita ad p̾ci¬
sionem. quid passuri sunt nͥ ituri st̃
corporales & ñ insp̃uales. Sanguis eni
de carne exiens. uidetur & horretur
Quis uidet sanguinẽ cordis in rebaptrra¬
to : Ille mortes. alios oculos quęrun
Quã quã & deistis mortib uisibilibui ñ
qͥescant armati ubiq circũ celliones.
& si istas uisibiles mortes attendamus:
uiri sanguinũ sunt. Attende arma¬
tũ siuirꝰ pacis ÷ & ñ uir sanguinis ÷:
si fustẽ saltẽ solũ ferat. Fert fundiba¬
lum. fert securim. fert lapides. fert
lanceas. & ista portantes ubiq q̃possut̃

Expanded text:
ipsorum, sed quod ipse sit judex iniquitatum ipsorum, sed quod ipse sit judex iniquitatum eorum. Tradidit enim eos Deus in concupiscentias cordiet non lucem; dilexerunt caecitatem, et non visionem. Nam ecce Dominus Jesus eluxit universo mundo; cantent in unitate cum toto mundo: Non enim est qui se abscondat a calore illius . Illi autem traducentes se a toto ad partem, a corpore ad vulnus, a vita ad praecisionem, quid passuri sunt, nisi in putecorporales, et non spirituales! Sanguis enim de carne exiens, videtur et horretur: quis videt sanguinem cordis in rebaptizato? Illae mortes alios oculos quaerunt. Quanquam et de istis mortibus visibilibus non quiescant armati ubique Circumcelliones. Et si istas visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, si vir pacis est, et non sanguinis. Si fustem saltem solum ferret; sed fert fundibulum, fert securim, fert lapides, fert lanceas: et ista portantes ubique qua possunt
Abbreviated transcription (Latin):
&ti. Portũ quęro ñ saxum. Iacta ĩ dnm
curã tuã . & ipse te enutriet. & uide qͥa
portus te excipiet. NoNo asit uet¬
nõ floctuatione iosto. Uideris fluc¬
⁊ uare in mari isto sed excipit te portꝰ.
Iutantũ antequã intres mportũ. ab
anchora noli abrũpi. Fluctuat naus
in anchoris. sed ñ longe at̾ra picitur.
Nec in et̾nũ fluctuabit. & si ad te̾pus fiuc¬
tuat. Et eñ ad fluctuationẽ ꝑtinent
uerba suꝑiora. Contristatꝰ sum in exer¬
citatione mea. & cͣturbatꝰ sũ. Expectabã
eũ qͥ me saluũ faceret. apusillo anmo &
tẽpestate. Fluctuans loqͥtur. sed ñ in etͦ¬
num fluctuabit. Anchora ligatur.
anchoraspẽ eiꝰ ÷. Nondabit in ȩt̾num
Iuuͦ oeouces eos inpirieom corrupti¬
onis. Puteus corruptionis. tenebre st̃
mersionis. Deduces eos inqͥt inputeum
corruptionis. qͥa cecꝰcecũ ducens. ãbo in
foueam cadunt. Deducit eos ds̃ inputeum
corruptionis ñ quia ipse sit auctor culpȩ

Expanded text:
tu: Portum quaero, non saxum. Jacta in Dominum tu: Portum quaero, non saxum. Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. Et vide quia portus te excipit: Non dabit in aeternum fluctuationem justo. Videris fluctuare in mari isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab anchora noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur; nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fluctuat. Etenim ad fluctuationem pertinent verba superiora: Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Fluctuans loquitur, sed non in aeternum fluctuabit; nam anchora ligatur, anchora spes ejus est. Non dabit in aeternum us deduces eos in puteum corruptionis. Puteus corruptionis, tenebrae sunt submersionis. Deduces eos, inquit, in puteum corruptionis: quia caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt . Deducit illos Deus in puteum corruptionis, non quod ipse sit auctor culpae
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑ inpectora quorũ cũq audientium
ab instantib opportune & importune.
Illis sermonib illis uerbis. tãquã sagittis
corda homiũ ad amorẽ pacis figunt᷑. ꝑ
Duri erant. & molles facti sunt. Molliti
ñ uirtutẽ amiser̃. sed iniacula c̾uersi st̃.
Molliti sunt sermones eiꝰ suꝑ oleũ. & ipsi
molliti sermones. ipsi sunt iacula. Sed
tu ñdũ forte idoneus es. qͥarmeris his iaculi.
& ñdũ tͥ eluxit. qđ insermone forte ob¬
scurũ ÷ &durũ. Lacta in dñm curã tuam.
& ipse te enutriet. Indñm iacta. Ecce te
ad modũ magnꝰ ille miles xp̃i. insecurã
paruuloꝵ iactari noluit. Nũqͥd paulus
ꝓuob̾ crucifixus est. aut in nomine pauli
baptizati estis : Quid eis aliud dicebat.
nͥ iactate in dñm curã ur̃am. & ipse uos
enutriet : Modo aut̃ uult paruulꝰ iactare
curã suã in dnm. & occurrit nescio qͥs &
dicit. ego excipio. Tanqͣm naui fluctuanti
occurrit &dicit. ego excipio. Responde.

Expanded text:
guntur in pectora quorumque audientium guntur in pectora quorumque audientium ab instantibus opportune et importune; illis sermonibus, illis verbis tanquam sagittis, corda hominum ad amorem pacis feriuntur. Duri erant, et molles facti sunt. Molliti non virtutem amiserunt, sed in jacula conversi sunt. Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi, molliti sermones, ipsi sunt jacula. Sed tu nondum forte idoneus es qui armeris his jaculis, et nondum tibi eluxit quod in sermone forte obscurum est et durum; Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. In Dominum jacta te. Ecce vis admodum magnus ille miles Christi in se curam parvulorum jactari noluit: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis Quid eis aliud dicebat, nisi, Jactate in Dominum curam vestram, et ipse vos enutriet? Modo autem vult parvulus jactare curam suam in Dominum, et occurrit nescio quis, et dicit: Ego excipio. Tanquam navi fluctuanti occurrit, et dicit: Ego excipio. Responde et
Abbreviated transcription (Latin):
Et petrꝰ. Uerbũ uite ȩt̾nȩ habes. Ad qͦm¬
alit & ibimꝰ Intendite obsecramꝰ uos. & par¬
uuli discite pietatẽ. Nũqͥd ĩã petrꝰ in¬
telligebat secretũ sermonis illiꝰ dñi :
Nondũ intelligebat. sed bona. eẽ. uerba
quȩ ñ intelligebat ꝑie credebat frgo
sidurꝰ ÷ sermo. & ñ mͣtellectus ÷. durs
sit impio. Tibi autẽ pietate molliat᷑.
qͥa qͣndoq soluet᷑. & fiet tͥ oleũ. & usq ad
post illos duritia sicut putabant sermoniᷤᷤ
dñi scandalizatos. &iam hic diceret. uerbũ
Paruulus es nondũ intelligens secreta uer¬
boꝵ. Forte ibi panis latet. adhuc lacte
nutriendus es. Noli irasci uberib. ipsa te
idoneũ reddent ad mensã. cuimͦ minus
idoneus es. Ecce ꝑdiuisionẽ hereticoꝵ mul¬
ta dura mollita sunt. Sermones illiꝰ duri.
molliti st̃ suꝑ oleũ. & ipsi sunt iacula. Arma-¬
uert̾ euangelizantes. & ipsi sermones diri¬

Expanded text:
Et Petrus: Verbum vitae aeternae habes, ad qEt Petrus: Verbum vitae aeternae habes, ad quem ibimus Intendite, obsecramus vos, et parvuli discite pietatem: Numquid jam Petrus intelligebat secretum illius sermonis Domini? Nondum intelligebat; sed bona esse verba quae non intelligebat, pie credebat. Ergo si durus est sermo, et nondum intellectus est, durus sit impio, tibi autem pietate molliatur: quia quandoque solvetur, et fiet tibi oleum, et usque ad anquam ipse Petrus post illos duritia, sicut putabant, sermonis Domini scandalizatos etiam hic diceret, Verbum e enutriet. Parvulus es, nondum intelligis secreta verborum: forte tibi panis latet, et adhuc lacte nutriendus es ; noli irasci uberibus, ipsa te idoneum reddent ad mensam, cui modo minus idoneus es. Ecce per divisionem haereticorum multa dura mollita sunt: sermones illius duri molliti sunt super oleum, et ipsi sunt jacula. Armaverunt evangelizantes: et ipsi sermones diri
Abbreviated transcription (Latin):
hereses. eẽ. ut ꝓbati manifesti fiant
int̾ uos. Quid ÷ ꝓbati: ꝓ bati argento.
ꝓbati eloqͥo. Quid ÷ manifesti fiant :
Excludantur. Quare hoc ÷ ꝓpt᷑ hereti-¬
cos. Quid ÷ ꝓpt̾ hereticos e ꝓpt᷑ congre¬
gationem tauroꝵ int᷑ uaccas popłoꝵ.
ꝓpinquauit corilliꝰ. Molliti sUNT SeR¬
Mones tius soꝑ oleumꝰ. ETIpSΙ SUT
iacula. Quedã enim inscripturis uide¬
bant᷑ dura. cũ obscura essent. Exposita.
emollita sunt. Nã & pͥma heresis indi-¬
scipulis xp̃i. uelut aduritia sermonis
ipsius factaẽ. Cũ enĩ diceret. nͥ qͥs man¬
ducauerit carne̾ meã & biberit sanguinẽ
meum ñ habebit inse uitã: illi ñ intelli¬
gentes dixert᷑ ad inuicẽ. Durus ÷ hic
sermo. Quis eũ potest audire: Bicenteᷤᷤ
qͥa durꝰ t̃ ipse sermo: separauert᷑ se ab
illo Remansit cũ aliis duodeũ. Cũ ei sug¬
gessissent illos insermone eiꝰ fuisse scan¬
dalizatos : nũqͥd & uos in qͥt uultis irer

Expanded text:
haereses esse, ut probati manifesti fiant inter vos . Quid est, probati? Probati argento, probati eloquio. Quid est, manifesti fiant? Excludantur. Quare hoc? Propter haereticos. Quid est, propter haereticos? Propter congregationem taurorum inter vaccas populorum. ti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. Quaedam enim in Scripturis dura videbantur, cum obscura essent; exposita mollita sunt. Nam et prima haeresis in discipulis Christi velut a duritia sermonis ipsius facta est. Cum enim diceret, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit  ad invicem, Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Dicentes quia durus est sermo hic; separaverunt se ab illo: remansit cum aliis duodecim. Cum ei suggessissent illos in sermone ejus fuisse scandalizatos, Numquid et vos, inquit, vultis ire?
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ catholicȩ. quã diffudit ds̃ ꝑ totũ
orbẽ t̾rarũ. quã antequã diffunderet
ꝑmisit. p̃nuntiauit. sic exhibuit ut
ꝓmisit: Ergo caueant & obseruent.
qui non timent dm̃. ExTeNDIT MANŨ
Suã INRΕTRIΕUENDO: Polluerĩ testa¬
oenitocꝯ sios. Lege testam̃tũ qđ pol¬
luerunt. In semine tuo benedicentur
om̃s gentes. Polluert᷑ testam̃tũ eius.
Tu c̃tra uerba ĩsta testatoris quid dicis:
Affrica sola istã gr̃am meruit scĩ do¬
nati. in ipso remansit ȩccła xp̃i. Dic
saltem ȩccła donati. Quare ad iungis
xp̃i. dequo dictũ ÷ in sȩmine tuobene¬
dicentur om̃s gentes. Post donatum
uis ire. pone xp̃m. & sic recede. Uide
gͦ quid sequitur. Polluert᷑ testam̃tũ
eius. Qđ testam̃tũ : Abrahe dicte suã¬

Expanded text:
e Catholicae, quam diffudit Deus per totum orbem terrarum; quam antequam diffunderet promisit, praenuntiavit, sic exhibuit ut promisit? Ergo caveant et observent qui non timent Deum. Extendit manum suam in retribuendo. 21. Polluerunt testamentum ejus. Lege testamentum quod polluerunt: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Polluerunt testamentum ejus. Tu contra ista verba testatoris quid dicis? Africa sola istam gratiam meruit sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testamentum ejus. Quod testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
bene. Ideo ad inferos uiui dẽscenduñ.
quia malũ qͦd faciunt. malũ. ẽẽ. nouert̃.
Illos aut̃ dediuina iracundia igͣ absũp¬
sit. Studio eñĩ c̃tentionis accensi. aduci¬
bus suis malis recedere noluerunt. Uenit
suꝑ ignẽ ignis. suꝑ. ardorẽ dissensionis
ardor consumptionis. Ueniat mors suꝑ
eos. & descendant ad infernũ uiuentes.

Expanded text:
 descendunt, quia malum quod faciunt, malum esse noverunt. Illos autem divinae iracundiae ignis absumpsit. Studio enim contentionis accensi, a ducibus suis malis recedere noluerunt: venit super ignem ignis, super ardorem dissensionis ardor consumptionis. Veniat mors super illos, et descendant ad infernum viventes.
Abbreviated transcription (Latin):
incęlis. Ille in t̾ra geminat᷑ c̃uitia.
tuincelo lucra. S sȩuiat ãpliꝰ. possit
& aliquid ãpliꝰ. Quid te securiꝰ. cui
dictũ ÷. nolite timere eos qͥcorpus
occidunt. animã aut̃ ñ possunt oc-¬
cidere : Quid ÷ gͦ tim̃dũ quando p̃a¬
teris inimicũ  Nect᷑ betur intedi-¬
lectio: qua diligis inimicũ. Et enim
inimicꝰ homo ille caro & sanguis. qͦd
udet inte appetit. Aliꝰ autem in.¬
micus occultus. harũ tenebrarum.¬
rector quas tu pateris incarne &
sanguine. alterũ occultũ tuũ petit.
Thes auros tuos in teriores depͣdari
& uastare molit᷑. Duos inimicos¬
gͦ constitue tͥ ante oculos tuos. unũ
aꝑtũ. alt̾um occultũ. Aꝑtũ homine̾.
occultũ diabolũ. homo ille hoc est

Expanded text:
in coelis . Ille in terra geminat convicia, in coelis . Ille in terra geminat convicia, tu in coelo lucra. Sed saeviat amplius, possit et aliquid amplius: quid te securius, cui dictum est, Nolite timere eos qui corpus occidunt. animam autem non possunt occidere ? Quid est ergo timendum quando pateris inimicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua diligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autem inimicus occultus, rector harum tenebrarum quas tu pateris in carne et sanguine, alterum occultum tuum petit, thesauros tuos interiores depraedari et vastare molitur. Duos ergo inimicos constitue tibi ante oculos; unum apertum, et alterum occultum: apertum, hominem; occu