comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmis & ymniᷤi canticiꝰ sꝑitalibꝰ canere
deo festinabã. & ꝑ te saluari sꝑabã:
tu aũ in amore lascuuetatis insanisti:
Sine me sicut uolo desponsare te dõ:¬
ñ ducas senectutẽ meã cũ tribulatio¬
ne ad inferos: neq nobilitatẽ paren¬
tum tuoꝵ confusione operias. Illa
aũ ad nichilũ reputans que a patre
dicebantur: instabat clamans. Pater
mi aut fac desideriũ meũ: aut post
modicũ morientẽ uidebis me. Pater
gͦ in magna defectione factꝰ. ac im¬
mensurabilitate tristicie absortꝰ. & amico¬
rum consiliis credulꝰ. hortantiũ eũ de¬
ferre uoluntati eiꝰ. aut se ipsã exꝑo¬
nere: concredens pater precepit fieri
desideriũ puelle. ne exiciali se traderet
morti. & adduxit quesitũ ꝑuerũ ad ꝓ¬
priã filiã. dans q eis omnẽ substantiã
suã: dix̃ filie sue. Uale filia : uere mise¬
ra. Multũ enĩ planges penitens in no¬

Expanded text:
in psalmis, et hymnis, et canticis spiritalibus canere in psalmis, et hymnis, et canticis spiritalibus canere Deo festinabam, et per te salvari sperabam, tu autem in amorem lascivietatis insanisti? Sine me, sicut volo, desponsare te Deo, non ducas senectutem meam cum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem parentum tuorum confusione operias. Illa autem, ad nihilum reputans quae a patre dicebantur, instabat clamans: Pater mi, aut fac desiderium meum, aut post modicum morientem videbis me. Pater ergo in magna defectione factus, ac imensurabilitate tristitiae absorptus, et amicorum consiliis credulus, hortantium ei deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, concredens pater praecepit fieri desiderium puellae, ne exitiali se traderet morti. Et adduxit quaesitum puerum ad propriam filiam, dansque eis omnem substantiam suam dixit filiae suae: Vale, filia vere misera; multum enim planges poenitens in no
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ uoluntariã. & quȩ in me ẽ¬
in scła uoluntariã ꝓfessionẽ. & qr mecũ
sis in die iudicii condelectans michi in
preparatis et̃nis tormentis: & ego sta¬
tim desideriũ tuũ adimpleo. Qͥ dispo¬
suit ꝓpria manu scͥptũ: sic̃ quesitꝰ fu¬
it. Statĩ aũ animarũ corruptor dra
nicationẽ demones: & inflammaue¬
runt puellã in amorẽ uiuenis. Quȩ
ꝓiciens se in terrã: cepit clamare ad
patr̃ẽ. Miserere michi miserȩ pater:
unigenitã tuã paternũ amorẽ: & con¬
iuinge me puero quẽ amo. Si aũ hoc
ñ iuis facere: iudebis me post modicũ
moriente amara morte: & sermonem
dabis ꝓme in die iudicii dõ. Pater aũ
cũ lacrimis dicebat. Heu michi ꝑecca¬
tori: quid conuenit misere mee filie:
Qͥ s meũ thesaurũ furatꝰ ẽ: Quis me¬
am inquinauit filiã : Qͥs dulce lumen
ocłorũ meoꝵ extinxit: Ego celesti
te uolebã nubere sponso xꝑo. & angło¬
rum te cohabitatric̃e constituere. &

Expanded text:
ariam, et quae in me eaecula voluntariam professionem, et quia mecum sis in die judicii condelectans mihi in praeparatis aeternis tormentis, et ego statim desiderium tuum adimpleo. Qui disposuit propria manu scriptum sicut quaesitus fuit. Statim autem animarum corrnicationem daemones, et inflammaverunt puellam in amorem juvenis, quae prospiciens in terram coepit clamare ad patrem: Miserere mihi, miserere, pater, unigenitam tuam paternum amorem, et conjunge me puero quem amo. Si autem hoc non vis facere, videbis me post modicum morientem amara morte, et sermonem dabis pro me in die judicii Deo. Pater autem cum lacrymis dicebat: Heu mihi peccatori, quid convenit miserae meae filiae? quis meum thesaurum furatus est? quis meam iniquavit filiam? quis dulce lumen oculorum meorum exstinxit? Ego coelesti te volebam nubere sponso Christo, et angelorum cohabitatricem constituere, et
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarũ. sꝑitalia nequitie: & appre¬
hendentes errantẽ cũ gaudio magno
duxerunt eũ ubi erat diabolꝰ. & osten¬
derunt ei ipsum sedentẽ in sede alta.
& in circuitu eiꝰ malignitatis sꝑc stan¬
tes. Et suscipiens missas a malẽfico
litteras: dix̃ ad miserũ. Credis in me:
respondit. Abnego. Dicit ei diabolꝰ. ꝑfidi
estis uos xꝑiani. Et quando quidem
opus me habetis uenitis ad me. quan¬
doquidẽ consequimini desideriũ ur̃m.
negatis me : & acceditis ad xp̃m ue
strum. qui ẽ benignꝰ ac clementissimꝰ.
& suscipit uos. S fac michi manu

Expanded text:
tenebrarum spiritalia nequitiae, et appretenebrarum spiritalia nequitiae, et apprehendentes errantem cum gaudio magno, duxerunt eum ubi erat diabolus, et ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et in circuitu ejus malignitatis spiritus stantes, et suscipiens missas a malefico litteras dixit ad miserum: Credis in me? respondit: Nego. Dicit ei diabolus: Perfidi estis vos Christiani, et quando quidem opus me habetis, venitis ad me; quandoquidem consequimini desiderium vestrum, negatis me, et acceditis ad Christum vestrum, qui est benignus ac clementissimus, et suscipit vos. Sed fac mihi ma
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ ait ad eũ. Quecũq dixeris michi:
faciã. & ait ad eũ. Abrenuncias xꝑo
in scͥpto: Dix̃ ei. Etiã. Iniquitatis aũ
oꝑator. dicit ei. Si in isto paratꝰ exti¬
teris: cooꝑator tibi fiam. Qͥ ait ad eum.
Paratꝰ sum : tantũ consequar desideriũ.
& faciens malignitatis minister epłam.
festinare me a xꝑianorũ religione ali¬
quos abstrahere & tue adducere uolun¬
tati. ut multiplicet᷑ pars tua : misi tibi
hunc qui presentes meas defert litte¬
ras cupiditate in ꝑuellã exarsũ: & po¬
stulo eum actionẽ istã cõnsequi. ut
ego in isto glorier: & cũ multa alacri¬
tate congregẽ placitores tuos. & dans
ei epłam: dix̃. Uade scd̃m talẽ horã
noctis sta suꝑ monumentũ gentilis:
& exalta cartã in aere: & astabunt
tibi qui debent te ducere diabolo. Qł
alacriter hoc faciens. iactauit miserã
uocẽ : inuocans diaboli auxiliũ. & con¬
tinuo astiterunt ei pͥncipes potestatis

Expanded text:
Qui ait ad eum: Quaecunque dixeris mihi Qui ait ad eum: Quaecunque dixeris mihi faciam. Et ait ad eum: Abrenuntias Christo in scripto? Dixit ei: Etiam. Iniquitatis autem operator dicit ei: Si in isto paratus exstiteris, cooperator fiam. Qui ait ad eum: Paratus sum, tantum consequar desiderium. Et faciens malignitatis minister epistolam afestinare me a Christianorum religione abstrahere, et tuae adducere voluntati, ut multiplicetur pars tua, misi tibi hunc qui praesentes meas defert litteras, cupiditate in puellam exarsum, et postulo eum actionem istam consequi, ut et in isto glorier, et cum multa alacritate congregem placitores tuos. Et dans ei epistolam dixit: Vade secundum talem horam noctis, sta super monumentum gentilis, et exalte chartam in aere, et astabunt tibi qui debent ducere te diabolo. Qui alacriter hoc faciens, jactavit miseram vocem invocans diaboli auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei principes potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
Illadius aũ ipsiꝰ scripto.¬
scĩssime memorie usor & minister
factus ab eo ꝑfectorũ miraculorũ. &
successor sedis. post obitũ iã dicte me¬
morie aplice basilii. uir mirabilis & in
om̃i uirtute decoratꝰ. enarrauit michi:
qr senator quidã fidelis nomine ꝓterius
abiit ad sc̃a & uenerabilia loca ibi filiã
suã consecrare. ac in uno de bñ actio¬
nalibus domibus monasteriorũ mittere.
atq sacrificiũ do offerre uolens. Ss ab
initio homicida diabolꝰ inuidens diuine
uoluntati. mouit unũ de seruis sus: &
incendit ad puelle amorẽ. Is aũ cũ fuis¬
set huiusmodi inchoationis indignus.
& ñ audens appropinquare ad ꝓpositũ.
alloquitur unũ abominandorũ incanta¬
torũ: ꝓmutens se si meruerit dominari
ipsius puelle. multã ei tribuere auri
quantitatẽ. Maleficus uero dix̃ ad eũ.
O homo: ego in istud ñ preualeo. S si
uis mitto te ad meũ ꝓcuratorẽ diabo¬
lum : & ipse ꝑficiet tuã uoluntatem.

Expanded text:
Elladius autem, ipsius sanctissimae memoriae visor et minister factus ab eo perfectorum miraculorum, et successor sedis post obitum jam dictae memoriae apostolicae Basilii, vir mirabilis, et in omni virtute decoratus, enarravit mihi quia senator quidam fidelis, nomine Proterius, abiit ad sancta et venerabilia loca, et ibi filiam suam consecrare, ac in uno de bene actionalibus domibus monasteriorum mittere, atque sacrificium Deo offerre volens. Sed ab initio homicida diabolus, invidens divinae voluntati, movit unum de servis suis, et incendit ad puellae amorem. Is autem cum fuisset hujusmodi inchoationis indignus, et non audens appropinquare ad propositum, alloquitur unum abominandorum incantatorum, promittens se, si meruerit dominari ipsius puellae, multam ei tribuere auri quantitatem. Maleficus vero dixit ad eum: O homo, ego in istud non praevaleo, sed si vis mitto te ad meum procuratorem diabolum, et ipse perficiet tuam voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
eleyson. & stante om̃i popło in horã
multã extensas habente manꝰ in ce¬
lum: ecce manuscͥpta pueri ꝑ aerem
delata. & ab om̃ib uisa uenit: &
imposita ẽ manib memorabilis pa¬
tris nr̃i & pastoris. Suscipiens aũ eã
& gr̃ãs agens do. gauisus factꝰ ẽ ual¬
de: & corã om̃i popło dix̃ ad puerũ.
Cognoscis litteras has frater: Qui
ait ad eũ. Etã sc̃ẽ dĩ: manu scͥpta
mea ẽ. & dirumpens manuscͥptã
sc̃s basiliꝰ ꝑdux̃ eũ ad eccłam: & dig¬
num fecit sc̃o ministerio & cõmunio¬
ni mysteriorũ & munerũ xp̃i: & fa¬
ciens susceptionẽ magnã. refrigerauit om¬
nem popłm: educens puerum ac instru¬
ens seu dans ei reguilã decentẽ. reddidit
eũ mulieri eiꝰ: intacibili ore głificantẽ

Expanded text:
eleison. Et stante populo in horam eleison. Et stante populo in horam multam extensas habente manus in coelum, ecce manuscripta pueri per aerem delata, et ab omnibus visa venit, et imposita est manibus memorabilis nostri Patris et pastoris. Suscipiens autem eam, et gratias agens Deo, gavisus factus est valde, et coram omni populo dixit ad puerum: Cognoscis litterulas has, frater? Qui ait ad eum: Etiam, sancte Dei, manuscripta mea est. Et disrumpens manuscriptam sanctus Basilius, perduxit eum ad ecclesiam, et dignum fecit sancto ministerio, et communione mysteriorum et munerum Christi. Et faciens susceptionem magnam, refrigeravit omnem populum, et ducens puerum ac instruens, seu dans ei regulam decentem, reddidit eum mulieri ejus intacibili ore glorificantem
Abbreviated transcription (Latin):
tristẽ uitã. cũ om̃i ꝑnitiosa uirtute
aduenit: & inuisibiliter apprehendeis
puerũ conabat᷑ rapere eũ de manu
scĩ: & cepit clamare puer. Sc̃e d̃i ad¬
iuua me. & tanta imꝑbus instantia
aggressus ẽ: ut etiã memorabilẽ uirũ
compelleret. trahens puerũ. Conuer¬
sus gͦ sc̃s ad diabolũ: dix̃. Imꝑbissime
& animarũ corruptor. pater tenebra¬
rum & ꝑditionis. ñ sufficit tibi tua ꝑdi¬
tio. qua te & eos qui sub te sunt affeci¬
sti : nisi etiã & d̃ĩ mei temptes plasina:
Diabolꝰ aũ dix̃ ad eũ. Preiuidicas me õ
basili: ita ut plurimi ex nob̃ audirent
uoces demonũ hec dicentiũ: clamante
popło Ryrieleyson. Sc̃s aũ dĩ ait ad
eũ. Increpet te dñs diabole. Qͥ respon¬
dens: ait ad eũ. Basili: preuidicas me.
Non abii ego ad eũ: s ipse uenit ad me.
popłs iste manꝰ de altitudine celi. do¬
nec reddas manu scͥptũ. E conuerteis
se: dix̃ popło. Erigite manꝰ ur̃as in ce¬
lũ: clamantes cũ lacrimis. xꝑe Rẏri

Expanded text:
iciosa virtute advenit, et invisibiliter apprehendens puerum, conabatur rapere eum de manu sancti. Et coepit clamare puer: Sancte Dei, adjuva me. Et tanta improbus instantia aggressus est, ut etiam memorabilem virum compelleret, trahens puerum. Conversus ergo sanctus ad diabolum, dixit: Improbissime, et animarum corruptor, pater tenebrarum et perditionis, non sufficit tibi tua perditio, qua te et eos qui sub te sunt affecisti, nisi etiam et Dei mei tentes plasma? Diabolus autem dixit ad eum: Praejudicas me, Basili. Ita ut plurimi ex nobis audirent voces daemonum haec dicentium, clamante populo: Kyrie, eleison. Sanctus autem Dei ait ad eum: Increpat te Dominus, diabole. Qui respondens ait ad eum: Basili, praejudicas me, non abii ego ad eum, sed ipse venit ad me. populus iste manus de altitudine coeli, donec reddas manuscriptum. Et convertens se dixit populo: Erigite manus vestras in coelum, clamantes cum lacrymis: Christe Kyrie,
Abbreviated transcription (Latin):
tum. sic̃ erat solitũ: moueri uidelicet
columbã. que cũ sacram̃to dominico
pendebat suꝑ altare. semꝑ ad exalta¬
tionẽ sc̃i sacrificii moueri ter solens. Et
cogitante eo qͥd hoc esset: uidit unũ uen¬
tilanciũ diaconũ innuentẽ mulieri inelina¬
te deorsum. & transponens eũ de altari.
infra eccłam iussit custodiri: & ita uideis
sc̃i sꝑc aduentũ. hortatꝰ ẽ omnẽ popłm
septẽ dieb ibidẽ in oratione manere.

Expanded text:
tum sicut erat solitum, moveri videlicet columbam, quae cum sacramento Dominico pendebat super altare, semper ad exaltationem sancti sacrificii moveri ter solens. Et cogitante eo quid hoc esset, vidit unum ventilantium diaconem innuentem mulieri inclinatae deorsum; et transponens eum de altari, infra ecclesiam jussit custodiri; et ita videns sancti Spiritus adventum, hortatus est omnem populum septem diebus ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
ercula pauꝑ accessit ad me dicens: ꝑos¬
se me apd̃ te. Si gͦ possũ: ostende. E de¬
dit mulieri cartã. Que abiens: dedit
epłãm pͥncipi. Legens quoq eã pͥnceps:
rescͥpsit hec. Pꝑt̃ uos o ꝑater sc̃e uolui
misereri mulierculȩ. s ñ potui: ꝑ eo qđ
tributis subiacet. Sc̃s uero rescͥpsit ei.
Si quidẽ uolens ñ potuisti: bene ut cũq
se habet. Si aũ ꝑotens ñ uolusti: du¬
cet te ad indigentiũ chorũ: ut quan¬

Expanded text:
ercula haec accessit ad me, dicens, posse me apud te. Si ergo possum, ostende. » Et dedit mulieri chartam. Quae abiens dedit epistolam principi; legensque eam princeps, rescripsit haec: « Propter vos, o Pater sancte, volui misereri mulierculae, sed non potui, pro eo quod tributis subjacet. » Sanctus vero rescripsit ei: « Siquidem volens non potuisti, bene utcunque se res habet; si autem potens noluisti, ducet te Christus ad indigentium chorum, ut quan
Abbreviated transcription (Latin):
& dicens. qr cũ secus eufratẽ fluuiũ esset.¬
et relicta nocte septima excubiȩ militũ¬
les cũ armorũ uasis & lancea. ualide
& terribili impetu ꝑfodit eũ: & nusqũã
comparuit subito abscedens. Ipse uero

Expanded text:
 dicens cum secus Eufraten fluuium esset et nocte septima reliquissent eum excubie militles cum armis suis et lancea ualide et terribili impetu perfodit eum et nusquam conparuit, subito ascendens. Ipse uero
Abbreviated transcription (Latin):
mercuriũ: & auibit interficere iulianũ
in filiũ meũ & dm̃ tumide blaspheman¬
tem. Sc̃s aũ cũ armatura sua adueni¬
magnũ basiliũ: dedit ei librũ habentẽ
in hẏstoria omnẽ mundi facturã. dex¬
trorsum uero hominẽ plasmatũ a deo:¬
in pͥncipio aũ libri suꝑscͥptio erat dic:

Expanded text:
Mercurium, et abibit interficere Julianum, in Filium meum, et Deum tumide blasphemantem. » Sanctus autem cum armatura sua adveniMagnum Basilium, dedit ei librum habentem in historia omnem mundi facturam, dextrorsum vero hominem a Deo plasmatum. In principio autem libri superscriptio erat, Dic.
Abbreviated transcription (Latin):
uem esse uiderent᷑. Tunc in eadẽ naui residen¬
tes ñ iã ex mortis uicinia. s ex ipsa eiꝰ presenti
uisione turbati. om̃s sibimet ipsi pacẽ deder̃t.
corpus & sanguinẽ redẽptoris accepert̃: dõ se
singuli cõmendantes. ut eoꝵ animas benignꝰ
susciꝑet: quorũ corꝑa in tã pauenda morte
mirabiliꝰ reseruauit. Nã dieb octo nauis ea¬
dem usq ad suꝑiores tabulas aquis plena: iter
ꝑropriũ ꝑagens enatauit. Nono aũ die : in cotro¬
nensis castri portu deducta ẽ. Ex qua exier̃t
om̃s incolumes qui cũ predicto maximiano
uiro uena̾bili nauigabant. Cum q post eos ip¬
se qͦq fuisset egressus: mox in eiusdẽ portus
ꝓfundũ nauis demersa ẽ. acsi illis egredien¬
tib ꝓpondere subleuatione caruisset: & que
plena hominib in pelago aquas portauerat.
atq natauerat: maximiano cũ suis fr̃ib re¬
cedente. aquas sine hominib in portu nec por¬

Expanded text:
vim esse viderentur. Tunc in eadem navi residenvim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, isione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora in tam pavenda morte mirabilius reservavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto Maximiano viro venerabili navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis 35 egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat atque natarat, Maximiano cum fratribus recedente, aqua sine hominibus in portu nec por
Abbreviated transcription (Latin):
quarto nonarũ octobriũ. indictiõe t̾cia.
monasterio meminit: maximianꝰ¬
qui post siracusanꝰ ep̃s extitit. eodẽ tem¬
pore prefuit. Q ad uenerabilẽ leuitã gre¬
goriũ in eiusdẽ regiȩ urbis palatio ꝑ res¬
ponsis ȩccłasticis desudantẽ: uisitationis
gr̃a cũ fr̃ib uenit. & dũ ad monasteriũ eiꝰ sibi
qͦq cõmissũ romã rediret: in mari adriatico in¬
mia tẽpestate deprehensus. inestimabili ordi¬
ne atq mnusitato miracło erga se cunctos q
qui secũ aderant. om̃ipotentis cłĩ & irã cogno¬
uit & gr̃am. Nã cũ in eorꝵe mortẽ uentorũ ni¬
mietatib fluctꝰ eleuati seuirent: & ex naui
claui ꝑditi. arbor abscisa ẽ. uela in undis piec¬
ta: totũ q uas nauis quassatũ nimiis flucti¬
bus. ab om̃i sua fuerat compage dissolutũ. Ri¬
mis itaq patentib intrauit mare : atq usq
ad suꝑiores tabulas impleuit nauẽ: ita ut ñ
tam nauis inter undas. quã ĩa unde intra na¬

Expanded text:
quarto nonarum Octobrium, indictione tertia monasterio meminit, SiSyracusanus episcopus exstitit, eodem tempore praefuit. Qui ad venerabilem levitam Gregorium in ejusdem regiae urbis palatio pro responsis ecclesiasticis desudantem, visitationis gratia, cum fratribus venit ; et dum ad monasterium sibi quoque commissum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se, cunctosque qui secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus fluctus elevati saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis nimiis quassatum fluctibus ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus, intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit; ita ut non magis navis inter undas quam undae jam intra na
Abbreviated transcription (Latin):
die quo ista ꝑtulerat. consiliũ habuerit de
monasterio fugiendi. Nliꝰ quoq monachꝰ
discedere ex eodẽ monasterio latenter cogi
demone. quãdiu extra oratoriũ stabat:
si ingredi conabat᷑ : statim maligno sꝑuitra-¬
ditꝰ uexabat᷑. Hoc dũ sepiꝰ fieret. tandem
gregorio disquirente. se de monasterio fu¬
gere uoluisse ꝯfessꝰ ẽ: eius q ꝑ triduũ si¬
mul cũ fr̃m precibꝰ ita dñi pietate cura¬

Expanded text:
die quo ista pertulerat, consilium habuerit de die quo ista pertulerat, consilium habuerit de monasterio fugiendi. 13. Alius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluidaemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cum fratrum precibus ita pietate
Abbreviated transcription (Latin):
Alio quoq tempore. dum in die
natalicio eiuscde apłi. iã meridianis ho¬
ris fẽs requiescerent. subito quidã fra¬
ter aꝑtis ocłis cecatꝰ. cepit tremere: uo¬
ces ingentes emittere: quibꝰ uocib testa¬
bat᷑. ferre se ñ posse qđ patiebatur. Concur¬
rerunt fr̃s: uiderunt cecũ aꝑtis ocłis tre¬
mentẽ. & clamant̾ẽ. & a presentibꝰ alienũ:
nicħ q qd foris agi poterat sentientem.
Hunc in manibꝰ leuauert. atq ante alta¬
re sc̃i andree apłi iussu gregorii ꝓiece¬
runt: ipsi q ꝓ eo in oratione ꝓstrati sunt.
senex quidã ei apparuit: & cane nigrũ ad
eũ dilacerandũ dimisit dicens. Quare fu¬
gere uoluisti de monasterio isto:Cũq eua¬
dere de canis morsib nullo modo potus¬
sem: uener̃t quidã monachi. & eundẽ se¬
nem ꝑ me rogauer̃t. Qͥ stat̃ĩ iussit cane
abscedere: & ipse ad me reuersus sũ. Hic
etiã sepe confessus ẽ postea dicens: qđ eo

Expanded text:
Alio quoque tempore, dum in die Alio quoque tempore, dum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater, apertis oculis caecatus, coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregorii, projecerunt, ipsique pro eo in orationsenex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilaniandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicens quod eo
Abbreviated transcription (Latin):
am ut pauca de multis loquar: quadã
diẽ duos ex inde fr̃s transmisit. qui aliquid
emere ꝓ enisdẽ monasterii utilitate debu¬
issent. Unꝰ uinior qui prudentior uidebat᷑:
alter senior qui custos uinioris esset. Prere¬
runt utriq: & de precio qđ acceper̃t.
ip̃e qui custos missus fuerat. nesciente al¬
tero furtũ fecit. Q mox ut in monasteriũ
stͣ reuersi. acq ante oratorii limen uene¬
runt: arreptꝰ a demonio is qui furtũ fe¬
cerat. cecidit. Dimissus aũ a demonio con¬
currentib monachis. abbatis iussu requi¬
sitꝰ ẽ ne forte de eo qđ acceꝑat furtũ fe¬
cisset: negauit: iterũ uexatꝰ ẽ. Dimissus.
atq iterũ requisitꝰ negauit: atq iterũ
uexatꝰ ẽ. Octo itaq uicibꝰ negauit: octo
uicibus ẽ uexatꝰ. Post octauã uero nega¬
tionẽ gregorio interrogante confessus ẽ.
qđ nummos furto abstulerit: ei q ꝓstra¬
tus se peccasse testatꝰ ẽ: ꝑceptaq peni¬
tentia. ulteriꝰ ad eũ demoniũ ñ accessit.

Expanded text:
am ut pauca de multis loquar, quadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, ulterius ad eum daemonium non accessit. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
suam in suessionis eiuitate constituit: & sc̃o
remigio ullas codiciacũ & luliacũ dedit: &
de miraculis quȩ tunc d̾s ꝑ illũ ostendit.¬
u douicus rex sedem
suã in suessionis ciuitate unde siagriũ
ex pulerat. constituens: delectabatur
presentia & colloquio beati remigii.
S qr ullas quas sibi rex & franci
in pagis suessonico uidelicet ac laudu¬
nensi dederunt. ut supra dictũ est

Expanded text:
suam in Suessionis civitate constituit et sancto suam in Suessionis civitate constituit et sancto Remigio villas Codiciacum et Luliacum dedit, et de miraculis, que tunc Deus per illum ostenditudowicus rex sedem suam in Suessionis civitate, unde Siagrium expulerat, constituens, delectabatur presentia et colloquio beati Remigii. Sed quia villas, quas sibi rex et Franci in pagis Suessonico videlicet ac Laudunense dederunt, ut supra dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuȩ mortis miserans absoluat: et
purgatos altari sacrosc̃o resticuat. Sed
ne forsitan etiã de detectis criminibus
spe honoris eccłastici animus ciuusq
peccantis intumescens suꝑbe ageret
penitentiã: seuerissime placuit. ut
post actam de crimine damnabili pe¬
nitentiã. nemo sit clericus: ut despe¬
ratione temporalis alticudinis. medi¬
cina maior & uerior esset humilitas.
Nam & sc̃s dauid de criminib morti¬
feris egit penitentiã: ⁊ tam̃ in honore
suo ꝑstitit. Et beatũ petrũ quando
amarissime lacrimas fudit. utiq do¬
minũ eũ negasse penituit: & tam̃ apłs
mansit. S ñ ideo suꝑuacua putanda ẽ
posteriorũ diligentia: qui ubi saluti
nicħ de trabebatur. humilitati aliqͥc
addiderunt: quo salus tutius mumi¬
retur: ex ꝑti aliquorũ fictas peniten¬
tias ꝑ affectatas honorũ potentias.
Cogunt enim multas inuenire medi¬
cinas : multorũ ex ꝑim̃ta morborũ.
Quomodo ludouicus rex sedem

Expanded text:
perpetuae mortis miserans absolvat et perpetuae mortis miserans absolvat et purgatos altari sacrosancto restituat. Sed ne forsitan etiam, detectis criminibus, spe honoris aecclesiastici animus cuiusque peccantis intumescens superbe ageret paenitentiam, severissime placuit, ut post actam de crimine dampnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et verior esset humilitatis. Nam et sanctus David de criminibus mortiferis egit penitentiam, et tamen in honore suo perstitit, et beatum Petrum, quando amarissime lacrimas fudit, utique Dominum eum negasse penituit, et tamen apostolus mansit. Sed non ideo supervacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. Cogunt enim multas invenire medicinas multorum experimenta morborum. Quomodo Chludowicus rex sedem
Abbreviated transcription (Latin):
se: satisfaciat illi consona catholicorũ
patrũ sententiaꝰ ut inquiens constitu¬
eretur in eccła. ne quisquã post alicusꝰ
criminis penitentiã clericatũ accipi¬
at. uł ad clericatũ redeat. uł in cleri¬
catu maneat: ñ desperatione indul¬
gentie ss rigore factũ ẽ discipline.
Alioquin contra claues datas eccłe
disputabitur : de quib dictũ ẽ. quȩ¬
cumq solueritis suꝑ terrã. erunt so¬
luta & in cęlo. In eo enĩ qđ dicit᷑. quȩ¬
cumq solueritis erunt soluta. nichil
excipitur: nicħ ñ comp̃hensũ relin¬
quitur. Igitur omni electorũ ecclesie.
iuxta modũ culparũ uł penitentie.
ligandi ac soluendi quantorũcumq
uł qualiumcũq peccatorũ datur
autoritas: ut uidelicet agnitis pec¬
cantiũ causis. quos in peccatis quȩ ege¬
rint ꝑsistere cognouerit: illos ꝑen¬
nib suppliciis obligandos insinuet.
Quoscumq uero humiles ac uere
penitentes aspexerit. hos iam a timore

Expanded text:
se, satisfaciat illi consona catholicorum se, satisfaciat illi consona catholicorum patrum sententia : Ut, inquiens, constitueretur in aecclesia, ne quisquam post alicuius criminis penitentiam clericatum accipiat, vel ad clericatum redeat, vel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae, sed rigore factum est disciplinae. Alioquin contra claves datas aecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: 'Quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in caelo'. In eo enim, quod dicitur: Quaecumque solveritis, erunt soluta, nihil excipitur, nihil non comprehensum relinquitur. Igitur omni electorum aecclesiae iuxta modum culparum vel penitentiae ligandi ac solvendi quantorumcumque vel qualiumcumque peccatorum datur auctoritas, ut videlicet, agnitis peccantium causis, quos in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perhennibus suppliciis obligandos insinuet; quoscumque vero humiles ac vere aenitentes aspexerit, hos iam a timore
Abbreviated transcription (Latin):
eugłio ait. Gaudiũ erit in cęlo super
uno peccatore: penitentiã agente.
Stantib si ceciderint minatur penã:
lapsis uero ut surgere appetant. ꝓmit¬
tit miscdiam. Illos terret ne presu¬
mant in bonis: istos refouet ne despe¬
rent in mauis. Iustus es: irã ꝑtimesce
ne corruas. Peccator es: presume de mise¬
ricordia ut surgas. Ecce aũ iam lapsi sumꝰ:
stare nequaquã ualuimꝰ: in prauis no¬
stris desideriis iacemꝰ: s qui nos rectos
condidit adhuc expectat. & ꝓuocat ut
surgamꝰ. S̾inũ sue pietatis aperit: nos¬
q a se recipi ꝑ penitentiã querit.
Et ne quis etiã contra apłm delectans
uocũ nouitates dicere presumat. aut
sacras regulas contra hoc miscđie do¬
mini exemplũ constitusse. aut beatũ
remigiũ diuina p̃ceptione in hoc opere
contia sacras regulas de genebaudo
egisse. aut ipsum genebaudũ contra re¬
gularẽ constitutionẽ pꝰ lapsũ in gradu mansis¬

Expanded text:
euangelio ait: Gaudium erit in caelo super euangelio ait: Gaudium erit in caelo super uno peccatore penitentiam agente. Stantibus, si ceciderint, minatur penam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misericordiam. Illos terret, ne presumant in bonis; istos refovet, ne desperent in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas; peccator es, presume de misericordia, ut surgas. Ecce autem! iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus; sed qui nos rectos condidit adhuc expectat et provocat, ut surgamus: sinum suae pietatis aperit nosque a se recipi per penitentiam quaerit. Ͻ Et ne quis etiam contra apostolum delectans vocum novitates dicere presumat, aut sacras regulas contra hoc misericordiae Domini exemplum constituisse, aut beatum Remigium divina preceptione in hoc opere contra sacras regulas de Genebaudo egisse, aut ipsum Genebaudum contra regularem constitutionem post lapsum in gradu mansis
Abbreviated transcription (Latin):
de lapsu etiã suo talib surgentibus
nemo desperet: s sic de spe fiduciam
habeat. ne tam̃ incauta securitate tor¬
pescat: qr cum mens a culpa resipiscit:¬
flere conatur. Corrupcor aũ spes ac
securitates uacuas ante oculos uocat:
quatinus utilitatem tristicie subtra¬
hat. Modo enim aliorũ facta grauio¬
ra. modo nichil esse qđ ꝑpetratũ est.
modo misericordem dm̃ loquit᷑. modo
adhuc tempus subsequens ad penien¬
tiã pollicetur: ut dum ꝑ hec mens de¬
cepta ducitur. ab intentione peni¬
tentie suspendatur: quatinꝰ tunc
bona nulla ꝑcipiat. quem nunc ma¬
la nulla contristant: & tunc plemꝰ ob¬
ruatur sipliciis: qui nunc etiã gau¬
det in delictis. Stans ergo summopere
uideat ne cadat. qr nescit si tempus
penitendi accipiet. aut digne yente¬
at: lapsus uero de misccdia di presu¬
mat. apd quẽ nullas patitur ueniȩ moras
mus ponere: nec tempora diffinire. Stans
iusticie eiꝰ in obliuione erunt coram me.
Lapsus uero attendat: qđ idem in

Expanded text:
surgentibus, nemo desperet, sed sic de spe fidutiam habeat, ne tamen incauta securitate torpescat: quia cum mens a culpa resipiscit,flere conatur; corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatinus utilitatem tristitiae subtrahat. Modo enim aliorum facta graviora, modo nichil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad penitentiam pollicetur, ut, dum per hec mens decepta ducitur, ab intentione penitentiae suspendatur; quatinus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant, et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. Stans ergo summopere videat, ne cadat, quia nescit, si tempus penitendi accipiat aut digne peniteat; lapsus vero de misericordia Dei presumat, apud quem nullas patitur veniae moras cordiae nec modum possumus ponere nec tempora diffinire. Stans iustitiae eius in oblivione erunt coram me; lapsus vero attendat, quod idem in
Abbreviated transcription (Latin):
largitatẽ suꝑne pietatis aspiciamꝰ: et
ad misericordem iudic̃e dum adhuc ex¬
pectat cum lacrimis ueniamꝰ. Conside¬
rantes namq qđ iustꝰ sit: peccata nr̃a
ñ negligamꝰ. Considerantes uero qđ
pius sit : ñ desperemꝰ. Prebet apđ̃ dm̃
nobis hominib peccatorib siduciam:
ds homo. Est nobis spes magna peni¬
tentibus: qr aduocatus nr̃ factꝰ ẽ ui¬
dex nr̃: qui beatũ genebaudũ & ꝓuex̃.
& strauit: & misericordissima gr̃a re

Expanded text:
largitatem supernae pietatis aspiciamus et largitatem supernae pietatis aspiciamus et ad misericordein iudicem, dum adbuc expectat, cum lacrimis veniamus. Considerantes namque, quod iustus sit, peccata nostra non neglegamus; considerantes vero, quod pius sit, non desperemus. Prebet apud Deum nobis hominibus peccatoribus fiduciam Deus homo; est nobis spes magna penitentibus, quia advocatus noster factus est iudex noster, qui beatum Genebaudum et provexit et stravit et miser
Abbreviated transcription (Latin):
r̾at ligandi & soluendi in cęlo & in terra
collata potestas. ab herodis capite dia¬
bolo peccati iunculis alligatũ: & ob
id decreto beati remigii ꝓprio iudicio
ne iudicaret᷑ a dño custodie mancipa¬
tum: ubi qm̃ ei penitentia fuit digna:
extitit etiã fructuosa. Audiuimꝰ eũ
angłica uoce p̃cib beati remigii pec¬
catorũ unculis absolutũ: illiq post
penitentiã qđ ꝑ peccatũ sibi clausũ
fuerat celũ aꝑtũ: & qđ inuisibiliter
de eo sꝑitali gr̃a actum erat: uisibi¬
li ac corporali miraculo demonstratũ.
Et quidem omꝑc ds peccatũ eiꝰ potuit
tacend: laxare. & consolatione sui sꝑe
de peccati ꝑpetratione merenti. certã
uenie spem reparando. ab afflictione
tristicie illiꝰ mentẽ releuare: s loquen¬
do ꝑ angłm. saluo sigillo & sera rese¬
rando ostiũ. exemplo sue miscdie nr̃a
ad penitentiã uoluit corda concutere.
duciã de miscdĩa conditoris nr̃i. Cogi¬
temꝰ quȩ facimus: recogitemꝰ que fecimꝰ:

Expanded text:
rat ligandi et solvendi in caelo et in terra collata potestas, ab Herodis capite diabolo peccati vinculis alligatum et ob id decreto beati Remigii proprio iuditio, ne iudicaretur a Domino, custodiae mancipatum; ubi quoniam ei penitentia fuit digna, extitit etiam fructuosa. Audivimus, eum angelica voce precibus beati Remigii peccatorum vinculis absolutum, illique post penitentiam, quod per peccatum sibi clausum fuerat, caelum apertum, et quod invisibiliter de eo spiritali gratia actum erat, visibili ac corporali miraculo demonstratum. Et quidem omnipotens Deus peccatum eius potuit tacendo laxare et consolatione sui spiritus de peccati perpetratione merenti certam veniae spem reparando ab afflictione tristitiae illius mentem relevare, sed loquendo per angelum, salvo sigillo et sera reserando ostium exemplo suae misericordiae nostra ad paenitentiam voluit corda concutere. duciam de misericordia Conditoris nostri. Cogitemus quae facimus, recogitemus quae fecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ scĩ remigii. hereticꝰ ille aliquid
diceret. nicħ potuit loqui: s ad ue¬
stigia scĩ remigii ꝓnus cadens. nuti¬
bus ueniã petiit. Cui sc̃s remigius
ri filii di uiui. si ita de eo recte sentis
loquere: & de illo sicut catholica cre¬
dit eccła. crede & confitere. Ad cuiꝰ
uocẽ ante suꝑbꝰ hereticus. humilis iã
& catholicus. catholicã fidẽ de sca &
inseparabili trinitate & de xp̃i incar¬
natione catholice ꝯfessus ẽ: & in ea

Expanded text:
tionem sancti Remigii hereticus ille aliquid tionem sancti Remigii hereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui, sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit. Cui sanctus Remigius risti, veri filii Dei vivi, si ita de eo recte sentis, loquere et de illo, sicut catholica credit aecclesia, crede et confitere'. Ad cuius vocem ante superbus hereticus, humilis iam et catholicus catholicam fidem de sancta et inseparabili Trinitate et de Christi incarnatione catholice confessus est et in ea
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ hereticꝰ intrante sc̃õ remigio in sẏno¬
dum obmutuit: & iterũ iussione ipsiꝰ sc̃i re¬
migii loquendi facultatem recepit.
Um ep̃i demũ gallie ac belgicȩ ꝓuin¬
ciarum causa fidei ad synodũ con¬
uenerunt: beatũ remigiũ undecumq
doctissimũ. & in scͥpturis scĩs eruditissi¬
mum. ac in eccłasticis dogmatibus exer¬
citatũ. ad idem conciliũ uenire petie¬
runt. Cui sẏnodo arrianꝰ quida he¬
reticus acerrimꝰ disputator. & dia¬
lecticis ꝓpositionib ac conclusionib
confisus. & inde nimis elatꝰ. intererat.
Ing̃diente aũ sc̃o remigio ep̃orũ conci¬
liũ : a multitudine fr̃m expectanti¬
um ac surgentib om̃ibus reueren¬
ter sicut angls di suscipitur. Suꝑbuss
aũ hereticus & male de uero di filio
sentiens: dedignatus ẽ ei assurgere.
transiit. ita obmutuit: ut nec uer¬
bum quidẽ ullũ effari potuerit. Ex¬
pectantib aũ om̃ib ut post allocu¬

Expanded text:
Quomodo hereticus, intrante sancto Remigio in synoQuomodo hereticus, intrante sancto Remigio in synodum, obmutuit et iterum iussione ipsius sancti Remigii loquendi facultatem recepit.scopi demum Galliae ac Belgicae provinciarum causa fidei ad synodum convenerunt, beatum Remigium undecumque doctissimum et in scripturis sanctis eruditissimum ac in aecclesiasticis dogmatibus exercitatum ad idem concilium venire petierunt. Cui synodo Arrianus quidam hereticus, acerrimus disputator et dialecticis propositionibus ac conclusionibus confisus et inde nimis elatus, intererat. Ingrediente autem sancto Remigio episcoporum concilium, a multitudine fratrum exspectantium, assurgentibus omnibus, reverenter, sicut angelus Dei, suscipitur; superbus autem hereticus et male de vero Dei filio sentiens dedignatus est ei assurgere. transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potuerit. Exspectantibus autem omnibus, ut post allocu
Abbreviated transcription (Latin):
simul annis triginta. Et eocse momen¬
to quo mortiuis ẽ ludouicꝰ parisius.
reuelante sꝑu sc̃s remigiꝰ cũ esset re¬
mi. defunctũ fuisse cognouit: & sibi
assistentib indicauit. His ita gestis. fi¬
lius chlodomiri filii ludouici regis. no¬
mine chlodoaldus. interfectis fr̃ibꝰ su¬
is. quos una cum eo post patris obitũ
rothildis regina nutriebat. in clericũ
se totondit: & ꝓcessu temporis uite
ac religionis sue merito. partẽ here¬
ditatis a patrius regib optinuit:
de qua duziacũ uillã in pago moso¬
magensi cum appenditiis suis sco re¬
migio ac remensi eccłe tradidit: &
uillã riuiliacũ. in pago biturico. sc̃o
dyonisio delegauit: uillã uero noui¬
entũ in pago parisiaco. cum om̃ib
ad se ꝑtinentibus. matri eccłe pari¬
sius ciuitatis. ubi presbiter extitit
ordinatꝰ donauit. In qua uilla ple¬
nus uirtutib. migrans ad dnm̃ in
eccła quã ipse edificauerat: corpore
fuit in pace sepultus.

Expanded text:
simul annis triginta. Et eodem momensimul annis triginta. Et eodem momento, quo mortuus est Hludowicus Parisius, revelante spiritu, sanctus Remigius, cum esset Remi, defunctum fuisse cognovit et sibi assistentibus indicavit. His ita gestis, filius Chlodomiri, filii Hludowici regis, nomine Chlodoaldus, interfectis fris, quos una cum eo post patris obitum Clotildis regina nutriebat, in clericum se totondit, et processu temporis, vitae ac religionis suae merito patrem haereditatis a patruis regibus obtinuit: de qua Duziacum villam in pago Mosomagensi cum appendiciis suis sancto Remigio, et Rhemensi ecclesiae tradidit, et villam Riviliacum in pago Biturico sancto Dionysio delegavit. Villam quoque Noviantum in pago Parisiaco, cum omnibus ad se pertinentibus, matri ecclesiae Parisiensis civitatis, ubi presbyter exstitit ordinatus, donavit. In qua villa, plenus virtutibus, migrans ad Dominum, in ecclesia, quam ipse aedificaverat, corpore fuit in pace sepultus.
Abbreviated transcription (Latin):
ne nr̃e autoritate fuerit confirma¬
tum : totũ ad scientiã nr̃am instruc¬
ta legationis attestatione ꝑueniat.
Eo fit. ut & nr̃ animꝰ officii caritate
dati. & tuus securitate ꝑfruatur ac¬
cepti. Ds̃ te incolumem custodiat fr̃
Rm̃ie. Huius sc̃ĩ ormisde pontificatus
tempore: sepe fatus ludouicus rex
glosus coronã aureã cum gemmis. que
regnũ appellari solet. beato petro. sc̃o re¬
migio suggerente direxit. Hic beatus
papa ormisda misit constantinopolim
ad iustinũ imperatorẽ in legatione
germanũ capuanũ ep̃m: cuiꝰ animã
uidit ab angłis in cęlũ deferri sc̃s bñdictꝰ
qui ꝓ curatione puelle demoniace ad be¬
atum remigiũ litteras suas direxit.
ost hec omĩa mortiuuis ẽ ludoui¬
cus rex in pace: & sepultus ẽ in
basilica sc̃i petri apłi quã ipse ac regi¬
na sua edificauerunt. Mortuus ẽ aũ
anno quinto postquã cũ alarico rege
gothorũ pugnauit: regnauit quoq

Expanded text:
nae nostrae auctoritate fuerit confirmanae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolumem custodiat, frater karissime. Huius sancti Ormisde pontificatus tempore sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato Petro, sancto Remigio suggerente, direxit. Hic beatus papa Ormisda misit Constantinopolim ad Iustinum imperatorem in legatione Germanum Capuanum episcopum, cuius animam vidit ab angelis in caelum deferri sanctus Benedictus, qui pro curatione puellae demoniacae ad beatum Remigium litteras suas direxit. Post haec omnia mortuus est Hludowicus rex in pace et sepultus est in basilica sancti Petri apostoli, quam ipse ac regina sua aedificaverunt. Mortuus est autem anno quinto, postquam cum Alarico rege Gothorum pugnavit. Regnavit quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tius uniuersa seruari: gratius tñ esse
solet si ituris trames ostenditur: & la¬
boraturis iniuncti oꝑis forma monstia¬
tur. Paternas igitur regulas & decre¬
ta sc̃issimis diffinita conciliis. ab om̃ibus
seruanda mandamꝰ : in his uigilantiã
tuã in his curã fraterne monita ex¬
hortationis ostendimꝰ. His ea quanta
dignũ ẽ reuerentia custoditis: nullũ
relinquit culpe locũ sc̃e obseruatio¬
nis obstaculũ. Ibi fas nefas q prescͥp¬
tum ẽ: ibi ꝓhibitũ ad qđ nullꝰ aude¬
at aspirare: ibi concessũ qđ debeat
mens deo placitura presumere. Quo¬
tiens uniuersale poscit religionis cau¬
sa conciliũ: te cuncti f̃s euocante con¬
ueniant. & si quos eorũ specialis nego¬
tii pulsat intentio: uirgia inter eos ob¬
orta compesce: discussa sacra lege de¬
terminando certamina. Quicquid aũ
illic ꝓ fide & ueritate constitutũ. uel
ꝓuida dispensatione p̃ceptũ. uel ꝑso¬

Expanded text:
tius universa servari, gratius tamen esse tius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel perso
Abbreviated transcription (Latin):
cis: dum & p̃dicanda facis: & ea in¬
sinuare ñ differs. Prerogatiua igitur
de nr̃i sumpsimus electione iudicii. quas¬
do id oꝑatũ te esse didicimꝰ. qđ cete¬
ris agendũ obnixius imperamꝰ: ut in
piunciis tanta longinquitate dis¬
iunctis & apłice sedis uigorẽ. & patrũ
regulis studeas adhibere custodiam.
Uices itaq nr̃as ꝑ om̃e regnũ dilec¬
ti & sꝑitalis filii nr̃i ludouici. quẽ
nuꝑ adminiculante suꝑna gr̃a plu¬
rimis & apłoꝵ temporibus equipe¬
randis signorũ miraculis p̃dicatio¬
ne salutifera comitantib. ad fidẽ
cum gente integra conuertisti. et
sacri dono baptismatis consecrasti.
saluis priuilegiis quȩ & metropoli¬
tanis decreuit antiquitas. p̃senti autori¬
tate committimꝰ: augentes studii huius
participatione ministerii dignitatẽ. re¬
leuantes nr̃as eiusde remedio dispensati¬
onis excubias. Et licet de singulis ñ
indigeas edocers: a quo iam ꝓbauimꝰ acu¬

Expanded text:
cis, dum et predicanda facis et ea incis, dum et predicanda facis et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritalis filii nostri Hludowici, quem nuper, adminiculante superna gratia, plurimis et apostolorum temporibus aequiperandis signorum miraculis predicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acu
Abbreviated transcription (Latin):
er idem tempus dedit.¬
ab anastasio imperatore codicel¬
los ludouicꝰ rex ꝓ consulatu accepit.
Cum quib codicellis etiã illi anasta¬
sius coronã aureã cum geminis et
tunicã blatteã misit: & ab ea die con¬
sul & augustꝰ ẽ appellatꝰ. Sed & ormis¬
da romane sedis pontifex. sco remi¬
gio antique metropolis ep̃o que tunc
temporis habebat sub se duodecim
ciuitates. & totidem ep̃os eisde pre¬
sidentes. uices suas in regno ludoui¬
ci nuper cum integra gente ad fi¬
dem conuersi ꝑ scãm eiꝰ p̃dicationẽ
dño cooꝑante & sermonẽ confirman¬
te sequentib signis: commisit hoc
modo. Dilectissimo fr̃i remigio: or¬
misda. Suscipientes plena fraterni¬
tatis tue congratulatione colloquia.
quib nos germane salutis tue leti¬
ficauit indiciũ. corporali cũ sꝑitalib
officiis incolumitate subnixa: con¬
gruũ esse ꝑspeximꝰ. hanc ipsã quã
mente gerimꝰ uerbis aꝑire leticiã.
Agis enim sumini docum̃ta pontifi¬

Expanded text:
er idem tempus ab Anastasio imperatore codicellos Hludowicus rex pro consulatu accepit; cum quibus codicellis etiam illi Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatteam misit, et ab ea die consul et augustus est appellatus. Sed et Ormisda Romanae sedis pontifex sancto Remigio antique metropolis episcopo, quae tunc temporis habebat sub se duodecim civitates et totidem episcopos eisdem presidentes, vices suas in regno Hludowici, nuper cum Integra gente ad fidem conversi per sanctam eius predicationem, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo. Dilectissimo fratri Remigio Ormisda. Susdpientes plena fraternitatis tuae congratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indicio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
tan enĩ magnifice fili aliquid illũ in ꝓsꝑis po¬
sitꝰ offendisti: unde te clementi amaritudi¬
ne uult purgari. & ideo nec temporalis te
frangat afflictio. nec rerũ damna discruci
feceris esse placabisẽ. & quȩ amissa st̃ mul¬
tiplicata reddent᷑. et sr̃ hec gaudia ẽt̃ na
prestant᷑. Peto aũ ne inuriosũ ducatis. qđ
uginti annuos uestitus ad pueros ur̃os ꝑ
romanũ defensor̃e scͥꝑsimꝰ preberi : qr dde be¬
ati petri apłi rebus quãus parua sint quȩ

Expanded text:
tan enim, magnifice fili, aliquid illum in prosperis potan enim, magnifice fili, aliquid illum in prosperis positus offendisti, unde te clementi amaritudine vult purgare. Et ideo, nec temporalis te frangat afflictio, nec rerum ibi patientia feceris esse placabilem, et quae amissa sunt, multiplicata reddentur, et super haec gaudia aeterna praestantur. Peto autem ne injuriosum ducatis quod viginti annuos vestitus ad pueros vestros per Romanum defensorem scripsimus praeberi, quia de beati Petri Apostoli rebus, quamvis parva sint qu