comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis. omniũ frugum generib fecunda : gen¬
marũ metalloꝵꝙ copiis ditissima. Inter flu¬
unt eam flumina magna: betis. mineꝰ ybe¬
rus. & tagus. aurum trabens ut pactolus.¬
Habet ꝓuincias sex. Terraconensem. cartha¬
ginenseni lusitaniã. gallitiam. beticã. ꝙ tns¬
freta in regione affrice tingitaniã. Duȩ siit̃
autem hyspaniȩ. citerioi quȩ ui septenitͥo¬
iis plaga a pyrineo usq ad kartagnẽ por¬
rigitur. Ulterior quȩ in meridie᷑ q̃ celtybe¬
ris usq ad gaditanũ fretum extenditur:
Citer ior aut̃ & ulterior dicta. quasi citra &
hanc ulla: hoc est alia terra. De lybia

Expanded text:
lis, omnium frugum generibus fecunda, gemlis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna: Baetis, Mineus, Iberus et Tagus aurum traHabet provincias sex: Tarraconensem, Carthaginensem, Lusitaniam, Galleciam, Baeticam, et transfreta in regione Africae Tingitaniam. 30. Duae sunt autem Hispaniae, Citerior, quae in Septentrionis plaga a Pyrenaeo usque ad Carthaginem porrigitur: Ulterior, quae in Meridiem a Celtiberis usque ad Gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et Ulterior dicta, quasi citra ethanc ulla, hoc est, alia terra. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ente alpium uiga tuent᷑: ab occasu occeanus
includit. a meritie p̾rupta pyrinei: ã septẽ¬
trione reui flucuta atq germania. Cuiꝰ inicrũ
belgica⁊ finis ȩquitania est. Regio gleba ube¬
ri ac pabulosa: & ad usum animautiũ apta:
Fluminib quoq & fontib rigua. ꝑfusa duo¬
bus magnis reno & rodano fluuiis. Belgis
autẽ ciuitas est galliȩ : ã quo belgica ꝓuincia
dicta est. sis alpina: quasi circa alpes: trans¬
alpina. id est traus alpes contra septemtͥo¬
nem. Reatia uero. qđ sit iuxta renum.
Aquitania aut̃ ab obliquis aquis ligeri flu¬
ininis appellata. qui ex plurima parte termi¬
nus eits est: eamq pene in orbem cingit.
Hyspania prius ab hybero amne hyberia
uuncupata: postea ab hyspano hyspania cog¬
nominata est. Ipsa est & uera hesꝑia ab hes¬
pero stella occidentali dicta. Sita est autem
uiter affricim & galliã: ã septentͥone py¬
rineis montib clausa. a reliquis partib
undiq mari conclusa. Salubritate cęli equa¬

Expanded text:
ente Alpium juga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania, cujus initium Belgica finis. Aquitania est regio gleba uberi et pabulosa, et ad usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus irrigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a qua Belgica provincia dicta est, Cisalpina, quia citra Alpes, vel transalpina, id est tranem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est et vera Hesperia, ab Hespero stella occidentali dicta. Sita est autem inter Africam et Galliam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare conclusa, salubritate caeli aequa
Abbreviated transcription (Latin):
ta: a quo sabateni: qui nc̃ astabari noĩant᷑
Rema uero & saba & cuta paulatim antiqͣ
uocabula ꝑdiderunt: & quȩ nunc auȩ¬
teribus habeant. ignorant᷑. Filii rema. sa¬
ba. & dadan. Hic saba ꝑ sin luteram scri¬
bitur in hebreo⁊ ille autem suꝑior saba
ꝑ sameth. ã quo appellatos sabeos. Inter¬
pretatur autẽ nunc saba arabia. Badan.
a quo gens est echiopiȩ in occidentali
plaga. ⁊ ilii mesra. labin: a quo libii:
qui quondam futei uocabantur. Ces¬
loim. a quo phylistiim: quos ueteres
allophilos. nos modo corruptẽ palestinõ
uocamus Cȩterȩ sex gentes ignotȩ st̃.
quȩ a bello ethiopico subuerse. usq ad obli¬
uionem p̃teritoꝵ nominũ ꝑuenerunt

Expanded text:
tha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. tha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
bactriani: licet eos alii scitarum exules
suspicent᷑. Ismahel filius ab raham. a quo
hismaelitȩ: qͥ nunc corrupto noĩe saraceni
quasi ã sara & agareui. ab agar. Nabeth
filius hismael ã quo nabatheiꝰ. qͥ ab eufrate
in mari rubro inhabitant. Moab & amon
filii loth: a quo moabitȩ & ammanite.
E dom filiꝰ esau: a quo idumei. Heȩ sunt
gentes quȩ de sem styrpe descendunt:
possidentes terrã meridianam. ab ortu so¬
lis. usq ad fenices. E ilii cham quatuor:
ex quibꝰ ortȩ sunt gentes heȩ. Chus:. a quo
ethyopes ꝓ geniti. Mesraim. a qͦ egyptii ꝑ¬
hbentur exorti. Futh. a quo libii. unde
& mauritanẽ fluuiꝰ usq in p̃sens futh¬
dicitur⁊ omnisq circa eũ regio futensis.
Canaam a quo afri & fenices: & chananeoꝵ
decem gentes. Item ex nepotibꝰ cham. filii
chus nepotes cham sex. filii chus: saba et
euila sabata. rema. saba cura. Saba a quo
remotioris affrice heremo coberentes. Saba¬

Expanded text:
Bactriani, licet eos alii Scytharum exules Bactriani, licet eos alii Scytharum exules suspicantur. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Saraceni, quasi a Sarra, et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in pdicitur, omnis autem circa eum regio Futensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chus: Saba et Hevila, Sabatha, Rhegma, Seba, Cuza. Saba, a quo remotioris Africae heremo cohaerentes. Saba
Abbreviated transcription (Latin):
ces atq acrioris ingenii ꝑuidenius. Quod
natura climmatũ facit. Galli autem senonẽ
antiquitus ⁊enones dicebant᷑: quod liberũ
hospicio recepissent. Postea . ⁊. in .s. littera cõ¬
mutata est. Uacca oppictum fuit uixta piri
ueum: a quo sunt cognominati uaccer.
De quibꝰ credit᷑ dixisse poetam: lateq uagan¬
tes uaccei. Hi pirmei ugis ꝑamplam montis
habitant solitudinem. Icdem & uascones.
quassi c uaccones. c. in .s. litera denuitata.
Q uos gneus pompeius edomita hyspania &
ad triumphum uenire festinans: de piri¬
nei iugis deposuit. ⁊ in unũ oppidum con¬
gregau̾it. Unde & ꝯuenarũ ur̃bs nom̃ acce¬
pit. Ypani ab ibero amne pͥmuni yberi:
postea abspanosspani cognominati sunt.
Galleci ã canctore dicti: und̾ & galli. Reliqͥs
enĩ hyspaniȩ popłis candidiores existunt.
Hi grecam sibi orginẽ asseruut: & naturali¬
hinc ingenio callent. Siquicdem post finẽ

Expanded text:
ces atque acriores ingenio pervidemus, quod ces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S litteram commutata est. Vacca oppidum naeum, a quo sunt cognominati Vaccaei, de quibus creditur dixisse poeta: Lateque vagantes Vaccaei. Hi Pyrenaei jugis peramplam montis habitant solitudinem. Idem et Vascones, quasi Vaccones, c in s litteram demutata. 108. Quos Cn. Pompeius, edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. 109. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo HISPANI cognominati sunt. 110. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim 416 Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem asserunt. Unde et naturali ingenio callent. 111. Siquidem post finem
Abbreviated transcription (Latin):
ab heber: qui ꝓnepos fuit sem. Israheli¬
tȩ uero ab israhel filio ysaac. Nlam patri¬
cim uideoꝵ tribꝰ israbelis uocabulũ sorti¬
te sunt. iudeis autem scissura decẽ tribu
um nomen imposuit. Nam antea hebrei.
tribus quȩ de Styrpe uida reges habebañ.
iudeoꝵ nomen sortiti sunt. Reliqua pars
tribuũ quȩ in samaria sibi regem dstituit
ob popłi magnitudinẽ pͥstmnum nom̃ reti¬
nuit isrł. Samaritanoꝵ gens sumpsit exor¬
dium ab assiriis: qͥ transmi grati habitaue¬
runt in samaria. Quilatineꝰ interp̃tant᷑
custodes: eo quod captiuitate ducto isrł
isti in terram regionis eoꝵ ad custodiam
collocati suit fenix cathini frat̃ de thebis
egyptioꝵ in siriam ꝓfectus apud sydonem
regnauit : eosꝙ popłos ex suo noĩe fenices¬
ydones autem ã ciuitate quȩ uocatur sydon:
traxisse uocabulũ ꝑhibentur. Sarraceni
dicti. uel quia ex sara se genicos p̃dicent.
uł sicut gentiles aiunt. quod ex origine

Expanded text:
ab Heber, qui pronepos fuit Sem. 406 52. Israeliab Heber, qui pronepos fuit Sem. 406 52. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patricim tribus Judaeorum Israelis vocabulum sortitae sunt. Judaeis autem sum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei vtribus, que de stirpe IJudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria sibi regem constituit, ob populi magnitudinem, pristinum nomen retinuit Israel. 54. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, captivato Israel, isti in terra regionis eorum ad custodiam collocati sunt. 55. Phoenix, Cadmi frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos ex suo nomine PhoenicesSidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine
Abbreviated transcription (Latin):
Fercius iebuseus. a quo iebuser: quoꝵ fuit
ierłm. Quartus amorreus: ã qͦ amorrei. Lum¬
tus gergeseus: a quo gergesei. Sextus eueꝰ:
a quo euer. ipsi sunt gabaonite: ã ciuitate
gabaon: qui supplices uenerunt ad iħm.
contra tripolim in radicibus libani situm.
sederunt. angusto freto. a fenicis littore sepa¬
ratã. Decinius amareus : ã quo syriȩ nobił¬

Expanded text:
ertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit lem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Jesumdum contra Tripolim in radicibus Libani situm. sederunt angusto freto a Phoenices littore separatam. 25. Decimus Samaraeus, a quo Edessa Syri
Abbreviated transcription (Latin):
legem scripsit. De utilitate hystorie.
ͦystoriȩ gentiũ ñ impediunt legenti¬
bus inhis que utilia dixerunt. Nul¬
ti enim sapientes p̃terita hominũ gesta
ad instigutionẽ presentiũ hystoriis indide¬
runt. Siquidem & ꝑ hystoriam summa
retro tempoꝵ annoꝵq supputatio comp̃

Expanded text:
legem scripsit. De utilitate historiae . Historiae gentium non inpediunt legentibus in his quae utilia dixerunt. Multi enim sapientes praeterita hominum ad institutionem praesentium historiis indiderunt. 2. Si quidem et per historiam summa retro temporum annorumque supputatio comp
Abbreviated transcription (Latin):
ulionem ep̃m.
o oorno meo
& dei seruo
brauliom epis¬
copo. ysidorus.
Omni defide¬
rio desideraui
nunc uidere
faciem tuam:
& ittinam ali¬
quando impleret deus uotum meũ anteqͣm
moriar. Ad presens autẽ deprecor ut com¬
menctes me deo orationibus tuis: ut in c̃e
hac uita spem meã impleat. & in futuro bea¬
titudinis sue censortium mͥ concedat. X ma

Expanded text:
ULIONEM. Domino meo et Dei servo Braulioni episcopo, Isidorus. Omni desiderio desideravi nunc videre faciem tuam, t utinam aliquando impleret Deus votum meum, antequam moriar. Ad praesens autem deprecor, ut commendes me Deo orationibus tuis, et ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium mihi conceda
Abbreviated transcription (Latin):
tractatione mutare. Letaniȩ autem
greco noĩe appellant᷑: quȩ dicuntur roga¬
tiones. Inter letanias autem & ex homologi¬
sin hoc differt. quia ex homologisis ꝓ sola
confessione peccatoꝵ agit᷑. letaniȩ uero quȩ
inclicunt᷑ ꝓpter rogandum dm̃ & impet᷑u¬
habetur. Nec distat uulgo. utrũ letamȩ
an ex homologisis dicantur.
upplicationis autẽ nomen qͦdam mͦ nũc
ex gentilitate retinet᷑. Nam feriȩ: aut legi¬
timȩ erant apud eos. aut indictȩ. Indicte
autẽ. quia pauꝑtas antiqua romanoꝵ ex col¬
latione sacrificabat : aut certe de bonis dãp¬
natoꝵ. Unde supplicia dicunt᷑: supplica¬
tiones quȩ fiebant de bonis passoꝵ suppli¬
cia. Sacrȩ enim res de rebꝰ execrandoꝵ fie¬

Expanded text:
tractatione mutare. Litaniae autem tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et exomologesin hoc differt, quod exomologesis pro sola confessione peindicuntur propter rogandum Dominum, et impetrahabetur, nec distat vulgo utrum litaniae an exomologeses dicantur. Supplicationis autem nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. 82. Nam feriae, aut legitimae erant apud eos, aut indictae. Indictae autem, quia paupertas antiqua Romanorum ex collatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum. Unde supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus exsecrandorum fie
Abbreviated transcription (Latin):
quisq conficetur peccata sua ab to indulgñ¬
cda: cuius indeficiens est misccłia. Ex hoc
igitur greco uocabulo expͥmitur & frequen¬
tatur exhomõlẽgisis. quia delictum nr̃m
dño conficemur. ñ quidem ut ignaro cuiꝰ
cognitioni nichil occultum est: s confessio
est rei scilicet eiꝰ quȩ ignorat᷑ ꝓffessa cogni¬
tio Utile enim sibi ac iocuntum quisqͣm
esse existimauerit raꝑe adulterari. furari.
Sed ubi hec ȩternȩ dampnationi obnoxia
ẽẽ cognouerit: cognitis his confitetur
erroiem. Confessio autẽ erroris: ꝓfessio. ẽ
desinentis. Desinencło gͦ a peccatis corrigen¬
ctum est: dum ꝯfessio est. Confessio autem
ueniam est. qui peccatũ cognoscit. nec cog¬
nitũ conficetur. Itaq ex homolegisis ꝓst̃¬
nencdi & humiliancti hominis disciplina
est habitu atq uicͦtu. sacco & cinere in¬
cubare. corpꝰ sorcdib obscurare. animum
meroubus deicere: illa quȩ peceant t̾sti

Expanded text:
quisque confitetur sua peccata ab eo indulgequisque confitetur sua peccata ab eo indulgenda, cujus indeficiens est misericordia. Ex hoc igitur graeco vocabulo exprimitur et frequentatur exomologesis, quod delictum nostrum Domino confitemur, non quidem, ut ignaro, cujus agnitioni nihil occultum est: sed confessio est rei scilicet ejus, quae ignoratur, professa cognitio. Utile enim sibi ac jucundum quisquam esse existimaverat rapere, adulterare, furari: sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his confitetur errorem. Confessio autem erroris, confessio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cinere incubare, corpus sordibus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae peccant, tristi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi punitentia: eo quod ipse homo
in sẽ penitendo punit quod male admi¬
sit. Nam nicbil aliud agunt. quos ueraci¬
ter pęnitet: nisi ut id quod male fecerunt
impunitum ẽẽ ñ sinant. Eo quippe modo sͥ¬
ñ parcentibus ille parcit: cuiꝰ altum iustũq
iudicium nullus contemptor euacdit. ꝑfecta
est autem penitentia. p̃terita deflere: & fu¬
tura ñ admittere. Hec sccl̃a in similitudine
fontis est: ut si forte impugnante diabolo
aliguod peccatum irrepserit: huius satisfac
tra peccatum ñ iterare. Reconciliatio uero
est. quȩ post cõplementum pęnitentie adhi¬
betur. Nam sicut conciliatur deo qͣndo quiᷤ¬
primum ã gentilitate conuertit᷑ : ita recon¬
ciliatur deo qͣndo post peccatũ penitendo
regredit᷑. Exhomolegisis greco uocabulo
dr: quod lat̾ine confessio interpretatur.
Quiꝰ nominis duplex significatio est. Aut enĩ
in laude intelligit᷑ confessio. sicut. ẽ confi¬
teor tibi dñe pater celi & terre ÷ aut dum

Expanded text:
quasi punitentia, eo quod ipse homo in se puniat poenitendo quod male admisit; nam nihil aliud agunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id quod male fecerunt impunitum esse non sinant. Eo quippe modo sn parcentibus tu parcis, cujus altum justumque judicium nullus contemptor evadit. Perfecta est autem poenitentia, praeterita delere, et futura non admittere. Haec secundum similitudinem fontis est, ut si forte, impugnante diabolo, aliquod tra peccatum non iterare. Reconciliatio vero est, quod post complementum poenitentiae adhibetur. Nam sicut conciliamur Deo, quando primum a gentilitate convertimur: ita reconciliamur, quando post peccatum poenitendo regredimur. Exomologesis graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur. Cujus nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intelligitur confessio, sicut est: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae : aut dum
Abbreviated transcription (Latin):
tor : quia ñ fatet᷑. s contra ueritatẽ men¬
dacio uitit᷑. Impostor. interceptor ꝓprie
dicit᷑. qui inter duos de medio tollitur.
Insidiosus: qͥd uisidiet᷑. Nam ꝓpriȩ usi¬
diari est : dolo aliquem expetere: Unde
& insidie nominatȩ sunt. Incincta. id est
sine cuctu: quia precingi fortiter ute

Expanded text:
tor, quia non fatetur sed contra veritatem mentor, quia non fatetur sed contra veritatem mendacio nititur. Inpostor. Interceptor proprie dicitur qui inter duos de medio tollitur. Insidiosus, quod insidiat. Nam proprie insidere est dolose aliquem expectare. Unde et insidiae nominatae sunt. Incincta, id est sine cinctu; quia praecingi fortiter ute
Abbreviated transcription (Latin):
Inops. qui sine terra est. Opem enĩ ter¬
ram intelligimiꝰ:. quia opem fert fruc¬
tificando. Alii inopem intelligunt ñ se¬
pultum. Inhumatũ: cui nec inane absen¬
ti surrexit tumulus. Ignobilis: eo qͦd
ignotus sit. & uilis. & obscuri generi̾:
cuiꝰ nec nom̃ quidem scit᷑. Ir cosus: qui¬
a sucdore corporis feciło ꝓutet. Ignotꝰ:
ignobilis. uel ex inꝑientu ueniens.
Imꝑuisus dicꝰtus. eo quod subito sit & ñ
porro aute uisꝰ. Index. ꝑditor ab indican¬
do. Indigena uocatꝰ. qͦd inde sit genitꝰ:
id est in eodem loco natus. Impudens:
eo quod ab eo pudor & pudicicia ꝓcul
abest. Impudicus: aputore uocatus.
Putorem enĩ fȩcorem dicimꝰ. Incestus ꝓp¬
ter illicitam ꝯunctionem uocatꝰ. qua¬
si incastus: sicut qͥ uirginẽ sacram uł
affinitatis suȩ ꝓxiam stuprauerit. In¬
ternicicta est: qui falsum testam̃tũ facit.
& ob id̾ hominẽ occidit. Inficiator. nega¬

Expanded text:
Inops, qui sine terra est: Opem enim terInops, qui sine terra est: Opem enim terram intellegimus, quia opem fert fructificando. Alii inopem intellegunt non sepultum, inhumatum, cui nec inane absenti surrexit tumulum. Ignobilis, eo quod sit ignotus et vilis et obscuri generis, cuius nec nomen quidem scitur. Ircosus, quia sudore corporis foetido putet. Ignotus, ignobilis, vel ex inproviso veniens. Inprovisus dictus eo quod subito sit et non porro ante visus. Index, proditor ab indicando. Indigena vocatus quod inde sit genitus, id est in eodem loco natus. Inpudens, eo quod ab eo pudor et pudicitia procul abest. Inpudicus a podice vocatus. Putorem enim foetorem dicit. Incestus, propter inlicitam conmixtionem vocatus, quasi incastus; sicut qui virginem sacram, vel adfinitatis suae proximam stupraverit. Internicida est qui falsum testamentum fecit et ob id hominem occidit. Infitiator, nega
Abbreviated transcription (Latin):
dii manes minime boni. Inmunis. mi¬
miine munificꝰ⁊ ut est in ꝓuerbio uec̾i.
Ininunẽ. ciues odere sui. Item inmimis:
quia ñ facit munia. id est offiØ cio non
fungit᷑. Est enim omni pͥuilegio uacuꝰ.
In dempnis. eo quod sine dampno uiuat:
& sine ulla culpa. atq ꝑicło. Iners. sine
arte: & ob hoc ne oꝑis quidem ullius.
Iuermis: uel sine armis. uel sine uirib
Nam semꝑ arma ꝓ uiribꝰ accipiunt᷑. Igna¬
narus. ñ guarus: id est inscius. uł sine
naribus. Olfecisse enim ueteres. scisse
dicebant. Ignarꝰ autem duo significat:
uł qui ignorat. uel qui ignoratur. Igna¬
rus qui ignorat. Inmemor qͥ oblitus est:
ꝑdit᷑ enĩ memoriã. Iuscius. quia sine sci¬
eutia est. Idiota. imꝑitus: grecum est.
Imꝑitus: sine ꝑicia. Inconfuitꝰ⁊ ab eo qͦd
ñ accipit consisium. Inconsultꝰ. quia est
sine consilio: & inscius rerũ atq ignarꝰ
Ineptus. apto contrariꝰ est: quasi inaptꝰ.

Expanded text:
’ ἄντίφρασιν dii Manes, minime boni. Inmunis, mi’ ἄντίφρασιν dii Manes, minime boni. Inmunis, minime munificus, ut est in proverbio veteri: 'Inmunem cives odere sui.' Item inmunis, qui non facit munia, id est officio non fungitur. Est enim omni privilegio vacuus. Indemnis, eo quod sine damno vivat, et sine ulla culpa atque periculo. Iners, sine arte, et ob hoc ne operis quidem ullius. Inermis, vel sine arma, vel sine viribus. Nam semper arma pro viribus accipiuntur. Ignanarus, non gnarus, id est inscius, id est sine naribus. Olfecisse enim veteres scisse dicebant. Ignarus autem duo significat, vel qui ignorat, vel qui ignoratur. Ignarus qui ignorat. Inmemor, qui oblitus est: perdidit enim memoriam. Inscius, quia sine scientia est. Idiota, inperitus, Graecum est. Inperitus, sine peritia. Inconsultus, ab eo quod non accipiat consilium. Inconsultus, quia est sine consilio et inscius rerum atque ignarus. Ineptus, apto contrarius est, quasi inaptus.
Abbreviated transcription (Latin):
Terror : quod timent fraudis malũ. quod
passi sunt. Inuidus dictus: ab inuidendo
felicitati alteriꝰ. Inuidiosꝰ est: qui ab alte¬
ro patitur inuidiã. Inuisus. odiosus ab
inuidia & zelo dictus. Intestabilis. cuiꝰ
testimoniũ non ualet : & qͦd dixerit. ir¬
ritũ imꝓbatumq fit. Infamis: ñ bone
famȩ. Imꝓbus dic̾tus: qͦd iustat ꝓhiben¬
ti. Importunꝰ. in quietus: quia ñ habet
portum. id est quietem. Unde & in por¬
tum. quasi in naufragiũ eito ferͣt. Infre¬
compͥmens dentes. Nam & frende̾re sig¬
nificat dentib frangere. ¶ ud̃ nefren¬
des infantes : qͥ necdum dentes habent.
Ingluuiosꝰ: a gula & uoracitate dictꝰ. In¬
głoriosus: quod sit sine gła id est sine tri¬
umphis. Item ingłosus. immemor głȩ
Informis. ingens: ñ quod ñ habeat formã.
s quod ultra formã magnitudinẽ habe¬
at. Inueterator: eo quod sit multi ue¬
terisq usus in malicia. Inmanis ⁊ quia

Expanded text:
Terror, quod timent; fraus, mali quod Terror, quod timent; fraus, mali quod passi sunt. 135. Invidus, dictus ab intuendo felicitatem alterius. Invidiosus est, quia ab alio patitur invidiam. Invisus, odiosus, ab invidia et zelo dictus. 136. Intestabilis, cujus testimonium non valet, et quod dixerit irritum improbatumque sit. Infamis, non bonae famae. Improbus dictus, quod instat eti. Inportunus, inquietus; quia non habet portum, id est quietem. Unde et inportuni quasi in naufragium cito feruntur. Infreconprimens dentes. Nam et frendere significat dentibus frangere, unde nefrendes infantes, qui necdum dentes habent. Ingluviosus a gula et voracitate dictus. Ingloriosus, quod sit sine gloria, id est sine triumphis. Item inglorius inmemor gloriae. Informis, ingens, non quod non habeat formam, sed quod ultra formam magnitudinem habeat. Inveterator, eo quod sit multi veterisque usus in malitia. Inmanis, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
Iracunctus dictus: qui accenso sanguine
in furore compellitur. Ur̃ enum flamina
dicitur : & ira inflaminat. Incentor: ab
eo quod incendat. & inflamnet. Incencor:
qui praua suggestione ad uicia cor aliorum
accenclit : & ꝑsuactencto inflammat. In ex¬
piabilis . quod numqͣm expiat᷑. numqͣm
purgatur. Inlaudabilis ⁊ ñ quia laudatꝰ
ñ sit: s quia laudari ñ meruit. Iratus.
ira actus. Impius: quia sine piecate religi¬
onis est. Iniquus ꝓpͥe dictus. quia ñ est eq
s in ȩqualis est. Inter impiũ aut̃ & ini¬
quum hoc distare ñ numqͣm solet⁊ qͥa
ominis impiꝰ iniquus. ñ tamen omĩs iniqꝰ
est impius. Impiꝰ namq ꝓ infideli ponit᷑.
Et dictus impꝰ: qͦd sit a pietate religio¬
nis alienus. Iniquus uͦdicitur: ꝑ eo quod
ñ est ęquus ⁊ s prauis oꝑib maculatur.¬
nec xp̃ianitatis nomine censeat᷑. Inimicꝰ:
quia non est amicꝰ s aduersarnus. Due
autem res inimicos faciunt: fraus & t̾ror.

Expanded text:
Iracundus dictus quia accenso sanguine Iracundus dictus quia accenso sanguine in furorem conpellitur; †ur† enim flamma dicitur, et ira inflammat. Incentor, ab eo quod incendat atque inflammet. Incentor, quia prava suggestione ad vitia cor aliorum succendit, et persuadendo inflammat. Inexpiabilis, quod numquam expiatur, numquam purgetur. Inlaudabilis, non quia laudatus non sit, sed quia laudari non meruit. Iratus, ira actus. Impius, quia sine pietate religionis est. Iniquus proprie dictus quia non est aequus, sed inaequalis est. Inter impium autem et iniquum hoc distare nonnumquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur: et dictus impius quod sit a pietate religionis alienus. Iniquus vero dicitur pro eo quod non est aequus sed pravis operibus maculaturvel si Christianitatis nomine censeatur. 134. Inimicus, quia non amicus, sed adversarius. Duae autem res inimicos faciunt: fraus et terror.
Abbreviated transcription (Latin):
us : cui nocitũ non sit. S apud ueteres:
utrumq indifferens est. Ylaris : grecum
nomen est. Iocuncdus : eo quod sit semꝑ io¬
cis aptus. & hilaritati. ã frequentia. sicut
iracundus. Iocosus: iocis usus. Inclitus : głosꝰ.¬
grecum nom̃ est. Nam clyton greci. glori¬
osum dicunt. Inlustris: nomen noticie
quod clareat multis splendore generis. uł
sapientiȩ. uel uirtutis. Cui ꝯtrarius est
nomen habet: quasi erectꝰ. fortis. & stabi¬
lis. In marcessibilis. incorruptꝰ. & sempiter¬
nus ⁊ quod sit sine marcore. atq languore.
Intemeratus. incorruptꝰ: & nulla temeri¬
tate uiolatus. Infirmus : quia sine formo.
In becillis: quia sine baculo fragilis. & in¬
constans. In anis: leuis. Inconstans. qui ñ
est stabilis: s qd̾ placet .ei. rursꝰ difplicet.
Iacͥtans uel arrogans est: qui moꝵ uel¬
maioꝵ institutis ñ ad quiescit: s ꝓpriã
quanctam uiã iusticie & sc̃itatis inquirit

Expanded text:
us, cui nocitum non sit. Sed apud veteres us, cui nocitum non sit. Sed apud veteres utrumque indifferens est. Ilaris Graecum nomen est. Iocundus, eo quod sit semper iocis aptus et hilaritati; a frequentia, sicut iracundus. Iocosus, iocis usus. Inclitus Graecum nomen est. Nam κλυτὸν Graeci gloriosum dicunt. Inlustris nomen notitiae est, quod clareat multis splendore generis, vel sapientiae, vel virtutis; cuius contrarius est nomen habet, quasi erectus, fortis et stabilis. Inmarcescibilis, incorruptus et sempiternus; quod sit sine marcore atque languore. Intemeratus, incorruptus et nulla temeritate violatus. Infirmus, quia sine forma. Inbecillus, quasi sine baculo fragilis et inconstans. Inanis, levis. Inconstans, quia non est stabilis, sed quod placet et rursus displicet. Iactans vel arrogans est, quia maiorum institutis non adquiescit, sed propriam quandam viam iustitiae et sanctitatis inquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne colorem ꝑuenirent. & popłm dumin
ludis agerent. fallerent: mͦ in specie ui¬
ri. mͦ in femmnȩ. mͦ tonsi. mͦ criniti. anili
& uirginali. cȩteraq specie. ȩcate. sexuq
diuerso : ut fallant popłm: cdum in ludiᷤ
agunt. Quȩ species argumenti transla-¬
ta est inhis. qͥ falso uultu incedunt: &¬
simulant qͥd ñ sunt. Dam hyppocritȩ
dici ñ possunt: ex quo foras exierint. hu
Imatꝰ : quod sit humo tectus. id est sepultꝰ.
uencti qͣmlibet artem. Inuentor dictus:
quod in ea que querit inuenit. Uncde &
ipsa que appellatur inuentio. si uerbi ori¬
ginem retractemꝰ: qͥd aliud sonat. nͥ quia
inuenire est. in id uenire quod querit᷑.
Interpres: quod inter partes medius sit
duarũ linguar̃ dũ transfert. Ei & qͥ inter
deum interp̃tatur & homines quib diui¬
na indicat misteria: interpͤs uocatur.
uirtutis. Iuridicus: quia legũ iura dicit:
legem uiuit. In nox: qͦd ñ noceat. Innocu¬

Expanded text:
nae colorem pervenirent, et populum, dum in nae colorem pervenirent, et populum, dum in ludis agerent, fallerent, modo in specie viri, modo in feminae, modo tonsi, modo criniti, anili, et virginali, caeteraque specie, aetate, sexuque diverso, ut fallant populum, dum in ludis agunt. 121. Quae species argumenti translata est in iis qui falso vultu incedunt, et simulant quod non sunt; nam hypocritae dici non possunt ex quo foras exierint. 122. Humatus, quod sit humo tectus, id est, sepultusnendi quamlibet artem. Inventor dictus quod in ea quae quaerit venit; unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid aliud resonat, nisi quia invenire est in id venire quod quaeritur? 124. Interpres, quod inter partes medius sit duarum linguarum 476 dum transfert. Sed et qui inter Deum, quem interpretatur, et homines, quibus divina indicat mysteria, interpres vocatur.sferet. Iuridicus quia legum iura dicit.legem vivit. Innox, quod non noceat: innocu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nore habilis. hoc est aptus. Honestus:
quod nichil habeat turpitudinis. Nam
quid est honestas: nͥ honor ꝑpetuus. id
est quasi honoris status: humanꝰ : qͥdt
habeat circa homines amorẽ. & miserati¬
onis affectum. Uncde & humanitas dic¬
ta: qa nos inuicem tuem᷑. Habilis: quod
sit habendo cõmodus. atꝙ atq aptꝰ hone¬
rosꝰ. plus est qͣm honeratus: sicut scele¬
rosus qͣm sceleratus. hirsucus : ab eo qͦd
sit hirtus. & pilis horridꝰ. Hyppocrita gͤco
sermone in latinũ simulator interp̾tatur:
qui cdum intus malus sit. bonũ se palam
ostendit. Hyppo enim falsũ: crism iudiciũ
interp̾tat᷑. Nomen autẽ hyppocritȩ tractũ
est ab specie᷑ eoꝵ qͥ in spectaculis contexta
facie incedunt: distinguentes uultũ ceru¬
leo mineoq colore. & cȩteris pigmentis.
Habentes symulacra oris lintea gypsata.
& uario colore distincta: ñ numqͣm & col¬
la. & manus creta ꝑungentes. ut ad ꝑso¬

Expanded text:
nore habilis, hoc est aptus. Honestus, nore habilis, hoc est aptus. Honestus, quod nihil habeat turpitudinis. Nam quid est honestas nisi honor perpetuus, id est quasi honoris status? Humanus, quod habeat circa homines amorem et miserationis affectum. Unde et humanitas dicta, qua nos invicem tuemur. Habilis, quod sit ad habendum commodus atque aptus. Honerosus plus est quam honeratus, sicut scelerosus quam sceleratus. Hirsutus, ab eo quod sit hirtus et pilis horridus. Hypocrita Graeco sermone in Latino simulator interpretatur. Qui dum intus malus sit, bonum se palam ostendit. Ὑπὸ enim falsum, κρίσις iudicium interpretatur. Nomen autem hypocritae tractum est specifacie incedunt, distinguentes vultum ceruleo minioque colore, et caeteris pigmentis, habentes simulacra oris lintea gypsata, et vario colore distincta, nonnunquam, et colla, et manus creta perungentes, ut ad perso
Abbreviated transcription (Latin):
loriosꝰ. a frequentia claritatis dictus:
ꝓ .c.g. littera cõmutata. Gloriosus. ã
laurea dic̾tus: quȩ dat᷑ uictoubus.
Gnarus. sciens: cui ꝯtrariꝰ ignarus. uesci¬
ens. Grauis. uenerabilis: unde & contẽp¬
tibiles. leues dicimꝰ. Grauis ꝓ consilio.
& constantia dictus: quia ñ leui motui
dissilit. s ficta ostancie grauitate ⁊sistit.
G randis. gracilis. Grandeuus. qͦd sit gͥn-¬
dis euo. Gr̃atꝰ: gr̃am seruans. S gratus
tantum aĩo. Gratissimꝰ: & animo & corpo¬
re dicitur: Gratificus : ab eo qͥd graqs faci-¬
at bonũ. Gr̃atiosꝰ: quod plus unicuiq qͣm
meret᷑ tribuit. Garrulus ꝓpͥe dicit᷑. qui
uulgo uerbosꝰ appellatur. accedente leci¬
cia. nec ualens. nec uolens tacere: sump¬
tum nomen a garrulis auibus. quȩ mipor¬
tuna loquacitate semꝑ strepunt: nec um¬
qͣm quiescunt. Ganneo. luxur iosꝰ. & tan¬
qm in occultis locis & subterraneis: quȩ
gnnia greci uocant. Glutto. ã gula. so¬
Phumo adclinis. Honorabilis: qͣsi ho¬

Expanded text:
loriosus a frequentia claritatis dictus, pro C G littera conmutata. Gloriosus a laurea dictus quae datur victoribus. Gnarus, sciens; cui contrarius ignarus, nesciens. Gravis, venerabilis. Unde et contemptibiles leves dicimus. Gravis pro consilio et constantia dictus, quia non levi motu dissilit, sed fixa constantiae gravitate consistit. Grandis. Gracilis. Grandaevus, quod sit grandis aevo. Gratus, gratiam servans. Sed gratus tantum animo: gratissimus et animo et corpore dicitur. Gratificus, ab eo quod gratis faciat bonum. Gratiosus, quod plus unicuique quam meretur tribuit. Garrulus proprie dicitur, qui vulgo verbosus appellatur. Accedente laetitia nec valentes nec tum nomen a graculis avibus, qui importuna loquacitate semper strepunt, nec unquam quiescunt. Ganeo, luxuriosus, et tanquam in occultis locis, et subterraneis, quae ganea Graeci vocant. Glutto, a gula, Humilis, quasi humo adclinis. Honorabilis, quasi ho
Abbreviated transcription (Latin):
ctus apłoꝵ primorclia fidei xꝑiane in
gentibus. & nascentis eccłiȩ hystoriam
digerit. Actuum apłoꝵ scriptorem lucam
infãcia texitur: & apłoꝵ hystoria retinet᷑.
Unde & actus apłorum dicit᷑. &
pocalipsyn librum ioħs eugłista scripsit:
eo tempore quo ob eugłii predicationem
in insula pathinon traditur relegatus.
Apõcalypsiñ autem ex greco in latinũ re¬
uelatio interpretat᷑. Reuelatio enim dr.
manifestatio eoꝵ quȩ abscondita erant:
uyxta quod & ipse ioħs cdicit. Ap̃ocalypsin
iħu xp̃i quam cledit illi ds̃ palam face¬
re serus sur.

Expanded text:
ctus apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus, et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum apostolorum scriptorem Lucam infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus apostolorum dicitur. 49. Apocalypsim librum Joannes evangelista scripsit, eo tempore quo ob Evangelii praedicationem in insula Pathmos traditur relegatus. Apocalypsis autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, juxta quod et ipse Joannes dicit: Apocalypsis Jesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis su
Abbreviated transcription (Latin):
lati indẽ quod saccum habeant in quo
pars plantȩ uucit᷑. Galliculȩ calige ⁊ uł
ã callo pectũ dictȩ. uel quia ligantur.
Nam socci ñ ligant᷑ ⁊ s tantũ intromittun¬
tur. sernui socci sunt sine solo: lingula¬
ti. quos nos foliatos uocamꝰ. flauati. quasi
caliuati: eo qͦł minutis clauis. id est acu¬
tis sola caligis iunciant᷑. Perones & culpo¬
nei rustica calciam̃ta sunt. Baxea calciam̃¬
ta mulierũ sunt. sorrigie. ã coriis uocan¬
tur. uel ã colligatione: quasi callogie¬

Expanded text:
lati inde quod soccum habeant, in quo lati inde quod soccum habeant, in quo pars plante iniicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum dicte, vel quia ligantur: nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati quos nos foliatos vocamus. Clavati dicti, quasi calibati, eo qtis sola caligis vinciantur. Perones, et sculponeae rustica calceamenta sunt. Baxeae, calceamenta mulierum sunt Corrigiae a coriis vocantur, vel a colligatione, quasi colligia
Abbreviated transcription (Latin):
tur tragedi. qui in theatro dicturi erat¬
& alta. intonantiq uoce carmina canta¬
turi. Est enim ealciamentũ in modum
crepidarũ: quo heroes utebant᷑. S taleꝰ
Baxe calciam̃tum comedoꝵ erat: sic̃ tra¬
gedoꝵ coturni. Suos quidã ȩtiã calones
appellant: eo qͦd ex salice fierent. Nam
greci ut cliximꝰ lignum c̃alã uocant.
Talares calcei. socci sunt. Iui inde nomi¬
nati uident᷑: quod ea figura sint. ut
ꝯtingant talum. sicut subtulares. qͦd sub
talo sint. quasi subtalares. Obstrigilli ft̃.
qui ꝑ plantas consuti sunt: & ex suꝑiori
parte corrigia trahit᷑. ut ostringant᷑
unde & nominant᷑. Osas puto ab ose pͥ¬
mũ factas. Ꝙ quamuis nunc ex alio ge
malleolis:. ad quos lora deligabant᷑. Dic¬
mulli piscis. Soleȩ sunt quib tantum
pedum plantȩ tegunt᷑. dicte ã solo pedũ.
Item solee materiales ex materia couo in¬
texta. Socci: cuiꝰ diminutiuũ socelli. Appel¬

Expanded text:
tur tragoedi, qui in theatro dicturi erant ettur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed taleBaxeae calciamentum comoedorum erat, sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, qui per plantas consuti sunt, et ex superiore parte 482 corrigia trahitur, ut constringantur, unde et nominantur. 9. Ossas puto ab osse primum factas, et quamvis nunc ex alio genmalleolis, ad quos lora deligabantur. Dicnominantur. Solee sunt quibus tantum pedum plante teguntur, dicte a solo pedum. Item solee materiales ex materiali corio intexta. Socci cuius diminutivum socelli, appel
Abbreviated transcription (Latin):
auro ꝯcexta. assutaq extͥnsecus in extͤ
ma parte uestimenti. uel clamidis. De
circumdata limbo. De calciamentis.
ttores nuncupatos. quod insertĩ filo
⁊porcoꝵ setis. suant. id est ꝯsuant:. qͥsi¬
consuant secores. Caligarios uͦ ñ ã callo
pedum. s ã calo. icł est ligno uoeatos. si¬
ne quo osui calciamenta ñ possunt: qͥs
greci calopodas dicunt. fiebant aut̃ priꝰ
ex salice tantũ. Hinc & calciamenta dic¬
ta. quod in calo. id est ligno sicinitꝰ: uel qͦd
calcent᷑. Crepicdas greci aute reꝑtasusi
sant. Est aut̃ genꝰ singulari forma. &
idem utͥq aptum pedi: uel dextro. uel
sinistro. Crepidas autem dictas. qͦd cum
sono stringant᷑: siue ã pedũ crepitu mã¬
bulando. Talceos reges utebant᷑. & cesareᷤ
tenarii numeri significabatꝰ. qͦd intcio
patricii senatores centũ fuerunt. Ocree
tybialia calciamenta stint: dicta qd̾ cru¬
ra tegant. Coturni su⁊nt quib calciaban¬

Expanded text:
auro contexta adsutaque extrinsecus in extreauro contexta adsutaque extrinsecus in extrema parte vestimenti vel chlamydis. De circumdata limbo. De calciamentis . Sutores nuncupatos quod insertis filo porcorum setis suant, id est consuant, quasi setores. Caligarios vero non a callo pedum, sed a calo, id est ligno, vocatos, sine quo consui calciamenta non possunt, quas Graeci καλόποδας dicunt: fiebant autem prius ex salice tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in calo, id est ligno, fiant; vel quod calcentur. Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem utrique aptum pedi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebantur et Caesaretenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciaban
Abbreviated transcription (Latin):
bulũ subligaculũ. Redimiculũ est. qͦd̃
subemctorũ siue brachile tuncupamꝰ.
quod descendens ꝑ ceruicẽ. & a laterib
colli diusum utrarumq alarũ sinꝰ ambit.
atq hinc. ude.. subcingit ut constrin¬
gens laticudinẽ uestis ad enpꝰ ꝯtrahat:
atq comiungendo cõponat. Hunc uulgo
brachilem. quasi brachialem uocant:
qͣmtus nimc ñ brachioꝵ. s renũ sit cin¬
gulum. Subcuictoriũ autẽ uocatũ: qͦd
ut dictum est sub brachiis ductum.
alarũ sinum ambit. atq hinc inde sub
cugit. Fascia qua tegit᷑ pectus. & papillȩ
compͥmunt᷑: atq crispanti cingulo an¬
gustiꝰ pectus arcat᷑. Et̾ clicta fascia: qͦd
in modũ fasciculi corpꝰ alligat. hinc et
fasciola ⁊ ẽ quib uulnera conligant᷑.
U itta clicta. qͦd ea pectus tuncit᷑: instar
uitis ligantis. Limbus est: qm nos orna¬
turam dicimꝰ. fasciola est: quȩ ambit
excremitatẽ uestiũ. aut ex filis. aut ex

Expanded text:
bulum, subligaculum. Redimiculum est quod bulum, subligaculum. Redimiculum est quod succinctorium, sive brachile nuncupamus, quod descendens per cervicem, et a lateribus colli divisum, utrarumque alarum sinus ambit, atque hinc inde succingit, ut constringens latitudinem, vestes ad corpus contrahat, atque conjungedo componat. Hoc vulgo brachile, quasi brachiale dicunt, quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Succinctorium autem vocatum, quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum cingit. Fascia est qua tegitur pectus et papillae conprimuntur, atque crispanti cingulo angustius pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera conligantur. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
inctus est lana zona. ft eingcilis.¬
minꝰ lata. semicinettũ. & utrisq mini¬
ma. cingulũ. Nam ã cinctoꝑ diminutio¬
nem cingłm nominatũ. sincto aut̃ iuue¬
nes in exercitatione campestri uerecun¬
cda uelabant̃. Unde & campestris cdicebat᷑.
Baltheum cingłm militare est: dictũ ꝓ¬
eo quod ex eo signa dependent ad demon¬
strandã legionis militaris summã. id est
sex miliũ sexcentoꝵ: ex quo numero &
ipso illi ꝯsistunt. Unde & baltheus dicit᷑.
ñ tantũ quod cingit᷑. s eciã ã quo arma
dependent. D̾ona grecum est: quiã illi
dõuarim. nos cingulum nuncupamꝰ. Stro
phium est cingulũ aureũ cũ geminis
De quo ait cinna. Strophio lactantes cinc¬
mȩ strophio inligata est. Limꝰ est cuictus.
qu̾em publici habebant serui. Et dictus
limus:. quia transuersas habet purpu¬
ras. icd est limas Calculũ cinguli genus.
a coacto loro dictum. fibula grecum est:
quã illi fiblin dicunt. quod ligat. Subfi¬

Expanded text:
inctus est lata zona, et minus lata semicinctium, et utrisque 478 minima cingulum. Nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatur. Cinctu autem juvenes in exercitatione campestri verecunda velabant, unde et campestre dicebatur. 2. Balteus cingulum militare est, dictus, propter quod ex eo signa dependent, ad demonstrandam legionis militaris summam, id est, sex millium sexcentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma dependent. 3. Zona Graecum est, quam illi ζωνάριον, nos cingulum nuncupamus. phium est cingulum aureum cum gemmis. De quo ait CinnaCatull. 64, 65: Strophio lactantes cincmae strophio inligata est. Limus est cinctus quem publici habebant servi: et dictus limus quia transversas habebat purpuras, id est limas. Caltulum cinguli genus, a coacto loro dictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfi
Abbreviated transcription (Latin):
sermo. trac̾tatus. & uerbum. Sermo enim
altera eget ꝑsona. tractatus specialiter ad se
Ueybum fecit ad populum.
ommentaria dicta: quasi cum m̃te. Sunt
en̾im interpretationes: ut cõmenta uiris.
comm̃ta eugłii. Apologeticum est excusa¬
tibus. In defensione enim aut negatione so¬
la positum est: & est nom̃ grecuo.
anagericum est licentiosum uł laciuiosũ
genus dicenti in laudibꝰ regum. In cuius
compositione homines multis mendaciis
adulantur. Quod malum a grecis exortum
est: quoꝵ leuitas instructa dicendi faculta¬
te & copia incredibili: multas mendacioꝵ
nebulas suscitauit. E astoꝵ libri sunt.
in quibꝰ reges uel consules scribunt᷑: a fascibꝰ
dicti id est potestatibus. Unde & ouidii li¬
bri fastoꝵ dicunt᷑: quia de regibus & con¬
sulibus editi sunt. P roemium est iniciũ
dicendi. Sunt enim̃ ꝓemia inicia libroꝵ que
ante cause narrationem ad instruendas au¬
dientium aures coaptantur. Cuius nomen

Expanded text:
sermo, tractatus et verbum. Sermo enim sermo, tractatus et verbum. Sermo enim altera eget persona. Tractatus speciaicitur: 'Verbum fecit ad populum.' Commentaria dicta, quasi cum mente. Sunt enim interpretationes, ut commenta iuris, commenta Evangelii. Apologeticum est excusaere. In defensione enim aut negatione sola positum est; et est nomen Graecum. Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum, in cuius conpositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est, quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum libri sunt in quibus reges vel consules scribuntur, a fascibus dicti, id est potestatibus. Unde et Ovidii libri Fastorum dicuntur, quia de regibus et consulibus editi sunt. Prooemium est initium dicendi. Sunt enim prooemia principia librorum, quae ante causae narrationem ad instruendas audientium aures coaptantur. Cuius nomen
Abbreviated transcription (Latin):
grecos origenes in scripturarum labo
omnium studia angustinus ingenio uel
scientia sua uioter Nam canta scripsit:
ut diebus ac noctibꝰ ñ solum scribere li¬
bros eius quisqͣm s nec legere guidem
occurrat: De generib opuscciloꝵ
pusculoꝵ dicunt genera ẽẽ tria. Pri¬
mum genꝰ excerpta sunt: quȩ grece
scolia nuncupant᷑ : in quibꝰ ea quȩ uiden¬
tur obscura uel difficilia. summatim ac
breuiter ꝑstringunt᷑. Scdm genus omȩ¬
liȩ sunt: quas latim uerba appellant gͦ
ꝓferuntur in popłis. Tercium est tomi.
quos nos libros uel uolumina nuncupamꝰ.
Omelie autem ad uulgus locunt᷑: tomi uͦ
id est libri maioris sunt disputationis.
Dyalogus est collatio duoꝵ uel plurimo¬
rum: quem latini sermonẽ cdicunt. Nam qͥs
greci dialogos uocant: nos sermones uocamꝰ.¬
Sermo enim dictus: quia int̾ utrumq serit᷑.
Unde in uirgilio. Multa inter se longo sermo¬
ne serebant. Tractatus est uniꝰ rei expositõ
sentiendi secum contrectando. Differt autẽ

Expanded text:
Graecos Origenes in scripturarum laboromnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat. De generibus opusculorum . Opusculorum genera esse tria. Primum genus excerpta sunt, quae Graece scholia nuncupantur; in quibus ea quae videntur obscura vel difficilia summatim ac breviter praestringuntur. Secundum genus homiliae sunt, quas Latini verbum appellant, quae proferuntur in populis. Tertium tomi, quos nos libros vel volumina nuncupamus. Homiliae autem ad vulgus loquuntur, tomi vero, id est libri, maiores sunt disputationes. Dialogus est conlatio duorum vel plurimorum, quem Latini sermonem dicunt. Nam quos Graeci dialogos Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde in Virgilio: Multa inter se serebant. Tractatus est unius rei multiplexsentiendi contrectando secum. Differt autem
Abbreviated transcription (Latin):
in atrio quod de manibiis magnificentis¬
simũ instruxerat. Qui apud nos bibliote
studio primus adequare contendit. Hic enun
in bibliote̾ca sua ꝓpe triginta milia uolumi¬
nũ habuit. Iheronimꝰ quoq atq gennadiꝰ
eccłasticos scriptores toto orbe querentes or¬
dine ꝑsequuti sunt: eoꝵq studia in uno
iniumerabiles libros scripsit. Apud gre¬
cos quoq calciterus miris accollitur laudi¬
bus: qͦd tantos libros ediderit. qͣntos qͥsq
nrͣm alienos scribere ꝓͥa manu iuix possit.

Expanded text:
in atrio, quod de manubiis magnificentissimum instruxerat. § 6 Qui apud nos bibliothetudio primus adaequare contendit. Hic enim in bibliotheca sua prope triginta voluminum milia habuit. Hieronymus quoque atque Gennadius ecclesiasticos scriptores toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno innumerabiles libros scripsit. Apud Graecos quoque Chalcenterus miris attollitur laudibus, quod tantos libros ediderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit.
Abbreviated transcription (Latin):
erunt qͥ ista finxerunt. ut scillam ñ mari᷑a sed
maritimã feminã: nec succinetã canib. s
rapacem aliquã & inhospitalem uenientib
extitisse. De Prosopeia
rosopopeia ẽ. cũ in aqnalium ꝑsona. ser

Expanded text:
erint, qui ista finxerunt: ut Scyllam non marinam, sed erint, qui ista finxerunt: ut Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus extitisse. De Prosopoeia . Prosopoeia est, cum inanimalium et per