comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dat. ñ p̃ceptũ statuit. supͥ man¬
datũ uł p̾ceptũ eam eẽ ꝓfessus ẽ.
Quicũq gͦ uirginitatẽ seruant.⁊
magis facumt᷑ quã p̃ceptũ sit.
Tc̃ aut̃ ꝓderit magis fecisse quã
ussũ est. si qd̾ iuissũ ẽ feceris.
Nam qͦm̃ plus fecisse głaberis: si
minus aliqͥd ñ facias: Cupiens
diuinũ implere consiliũ: ante
om̃ia serua mandatũ. Uolens
uirginitatis p̾mium consequi.
amplectere meritũ uite: ut tua
castitas remunerari possit. Nã
ut uitã p̾stat obseruatio manda¬
toꝵ: ita e contrario generat p̃¬
uaricatio mortẽ. & qͦui ꝑ p̃ua¬
ricationẽ in mortẽ fuerit depu¬
tatus. uirginitatis coronam sꝑa¬
re ñ poterit: neq pudicitie p̾mi¬
um expectare. constitutus in pena.
Tres enim species st̃. ꝑ quas regni
cȩlestis possessio introitur. Pri¬
ma ẽ pudititia. scđa mundi
contemptus: t̾cia uͦ iusticia.
Quȩ ut conere plurimũ possiden
gitatur. In pͥmis gͦ queratur
pudititia. ut facilius sequat᷑ com¬

Expanded text:
t, non praeceptum statuit, supra mandatum vel praeceptum eam esse professus est. Quicumque ergo virginitatem servant, magis faciunt quam praeceptum sit. Tunc enim proderit magis fecisse quam jussum est, si quod jussum est feceris. Nam quomodo plus fecisse gloriaberis, si minus aliquid non facias? Cupiens divinum implere consilium, ante omnia serva mandatum. Volens virginitatis praemium consequi, amplectere meritum vitae, ut tua castitas remunerari possit. IV. Nam ut vitam praestat observatio mandatorum, ita econtrario generat praevaricatio mortem. Et qui per praevaricationem in mortem fuerit deputatus virginitatis coronam sperare non poterit, neque pudicitiae praemium exspectare constitutus in poena. Tres enim sunt species, per quas regni coelestis possessio introitur. Prima est pudicitia: secunda mundi contemptus: tertia vero justitia. Quae ut connexe plurimum se possidengitatur. In primis ergo quaeritur pudicitia, ut facilius subs
Abbreviated transcription (Latin):
spadones qͥ se castrauert̃ ꝓpt̾ reg¬
nũ celoꝵ. Magnus quidem est
pudititie labor: s maiꝰ est p̃mi¬
um. Temporalis custodia: s re¬
muneratio ȩt̾na ẽ. De his enĩ ꝙ
beatus ioħes apłs loquit᷑. qui se¬
cunt᷑ agnũ qͦcũq rerit. Qd̾ ita¬

Expanded text:
spadones qui seipsos castraverunt propter regnum coelorum . Magnus quidem est pudicitiae labor, sed majus praemium: temporalis custodia, sed remuneratio aeterna. De his enim et beatus Joannes apostolus loquitur, quod sequuntur agnum quocunq
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑationẽ sp̃ualiter copulant᷑
que eiꝰ dilectionis causa humana
conubia spreuert̃. In his quã ma¬
ram corpoream suꝑare luxuri¬
am. & concupiscentie flammã
adolescentiȩ facib estuantẽ ani¬
mi uirtute restingue  & sp̃uali
conatu uim gemine oblectatio¬
nis excludere. uiuereq contra
humani generis legem. despice¬
re conuigi solatia. dulcedinem
futuroꝵ spe future beatitudinis
computare. Magna hec ut dixi
⁊ admirabilis uirtus ẽ: & non i¬
merito ꝓ magnitudine laboris
sui ingenti premio destinatur.
natũ. meliorem a filus ⁊ filiab
isrł: nom̃ et̾num dabo illis qd̾
ñ deficiet. De quib spadonibus

Expanded text:
comparationem spiritaliter copulantur comparationem spiritaliter copulantur quae ejus dilectionis causa humana connubia spreverunt. In his quam maram corpoream, sopire luxuriam et concupiscentiae flammam adolescentiae facibus accensam animi uirtute restinguere, spirituali conatu uim genuinae oblectationis excludere, uiuere cohumani generis legem, despicere conjugii solatia, dulcedinem futurae beatitudinis computare. II. Magna haec, ut dixi, et admirabilis virtus est: et non immerito pro magnitudine laboris sui ingenti praemio destinatur: natum meliorem filiis et filiabus Israel: nomen aeternum dabo illis, quod non deficiet . De quibus spadonibus
Abbreviated transcription (Latin):
nia eccłȩ etiam consuetudine edo¬
cem᷑. qͥ discimus peculiare illi sub¬
sistere meritũ cuiꝰ specialis ẽ con¬
secratio. Ham cũ uniu̾sa turba
credentiũ paria dona gr̃ȩ ꝑcipi¬
at.&. iscdem om̃s sacram̃toꝵ be¬
nedictionib głentur. iste ꝓpriũ
aliqͥd p̃ ceteris hñt. dũ de illo sc̃o
⁊ inmaculato eccłe grege quasi
scĩores purioresq hostie ꝓ uolũ¬
tatis sue meritis a sc̃o spũ eligũ¬
tur. & ꝑ sũmũ sacerdotem dei
offerunt᷑ altario. Digna reu̾a
lis oblatio: & nullius magis qͥ.
suȩ unaginis hostia placitura.
tẽ. Possidet gͦ uirginitas qd̃ alui
habent & qd̃ alii ñ habent: dũ
⁊ cõmunem ⁊ peculiarem opti¬
net gr̃am. ⁊ ꝓprio ut ita dixerĩ
consecration̾is pͥuilegio gaudet.
Nam ⁊ xp̃i sponsas uirgines dr̃e
sponsaꝵ modo eas dño consecrat.
uelut ostendens eas uł maxime
habituras sp̃uale conubiũ. que
subtrafugerint carnale consor¬
tiũ. Et digne deo ꝑ matͥmonu

Expanded text:
nia, Ecclesiae etiam consuetudine edocemur, quia addiscimus peculiare illi subsistere meritum cujus est specialis consecratio. Nam cum universa turba credentium paria dona gratiae percipiat, et iisdem omnes sacramentorum benedictionibus glorientur, istae proprium aliquid prae caeteris habent, dum de illo sancto et immaculato Ecclesiae grege quasi sanctiores purioresque hostiae pro voluntatis suae meritis a sancto Spiritu eliguntur, et per summum sacerdotem Dei offeruntur altario. Digna revera lis oblatio, et nullius magis quam suae imaginis hostia placitura. tem. possidet ergo uirginitas et quod alii habent et quod alii non habent, dum et communem et peculiarem obtinet gratiam, et proprio, ut ita dixerim, consecrationis priuilegio gaudet. nam et Christi sponsas uirgines dicere sponsarum modo eas Domino consecrat et velat, ostendens eas vel maxime habituras spiritale connubium quae subterfugerint carnale consortium. Et digne Deo per matrimonii
Abbreviated transcription (Latin):
ne custodit᷑. & qm̃ multa st̃ qͣ
bono ꝓprio carent. nͥ aliarũ re¬
rũ iuiuent᷑ auxilio. ut mellis spe
cellulis conseruet᷑. & ut uerius
dixerim nutritor naturalem
gram ꝑdit. & subsistere ꝑ se ip¬
sam ñ pot̃. sicut ⁊ uni species
qd̾ si ñ boni odoris uasis. & repa¬
ratis crebro picib foueat᷑. genui¬
ne uim suauitatis amutit᷑: acten¬
cius ꝑuidendũ ne forteꝰ iurgini¬
tati aliqua sit necessaria. sine
dũ uane ꝓdesse credit᷑. qd̃ absq¬
uirib necessariis possidetur. Nisi
enĩ fallor ob celestis regni p̾mi¬
um pudicitiȩ seruatur integri¬
tas: qd̾ sine uite et̾ne merito

Expanded text:
ne custoditur. et quoniam multa sunt quae ne custoditur. et quoniam multa sunt quae bono proprio carent, nisi aliarum rerum iuuentur auxilio, ut est mellis spec et fauorum cellulis conseruetur et, ut uerius dixerim, nutriatur, naturalem gratiam perdit et subsistere per ae ipsa non potest, sicut et uini species, quod nisi in boni odoris uasis et reparatis crebrius picibus foueatur, genuinae uim suauitatis amittit: adtentius prouidendum est, ne forte et uirginitati aliqua sint necessaria, sine dum uane prodesse creditur, quod absque rebus necessariis possidetur. nisi enim fallor, ob caelestis regni praemium pudicitiae seruatur integritas, quod sine aeternae uitae merito
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ dignaret᷑ assumere. ñ
aliũ quã uirginalem uterũ
elegert: ut huiꝰmodi plurimũ
sibi complacere monstraret.
Et ut pudititie bonũ utͥq sexui
intimaret: uirginẽ matrẽ ha¬
buit uirgo mansurus. In se ui¬
tam integritatẽ diuinitatis ha¬
bere. &. plenitudinẽ meruisse.
dũ totũ in matre fuit qͥcqͥd ha¬
bitat in filio. S qͥd ego satago
excellens ac sublime pudititie me
rosq ꝑorasse ñ nesciam. & eiꝰ bea¬
titudinẽ manifestissimis rationi¬
b compbasse .&. nulli sapienti ue
maioris esse meriti que fit ampli¬
oris laboris: Quisq etiam puditi¬
tiam aut nullius p̾mii aut par¬
aut ignorare aut ñ uoluntariũ
ferre laborem. Inde illi semꝑ cas¬
titati derogant. qͥ eam aut non
habent. aut habere coguntur in
ostendimus. ne res quȩ grandi
urtute constat. ingenti p̾mio
destinata carere fructu suo pos¬
sit. diligentiꝰ excubandũ ẽ. Quan¬
to enĩ quecũq species p̃ciosior
fuerit. tanto maiori sollicitudi¬

Expanded text:
hominem dignaretur assumere, non alium quam virginalem uterum elegerit, ut hujusmodi plurimum sibi placere monstraret, et ut pudicitiae bonum utrique sexui intimaret. Virginem matrem habuit virgo mansurus. In se vitam integritatem divinitatis habere plenitudinem ineruisse, dum tantum in matre fuit quidquid habebat in filio. Sed quid ego satisago excellens ac sublime pudicitiae merosque perorasse non nesciam et ejus beatitudinem manifestissimis rationibus comprobasse, et nulli sapienti in majoris esse meriti quae sit amplioris laboris? Quisquis enim pudicitiam aut nullius praemii aut paraut ignorare aut non voluntarie ejus ferre laborem. Inde illi semper castitati derogant qui eam aut non habent, aut habere coguntur invostendimus, ne res quae grandi virtute constat, et ingenti praemio destinatur, carere fructu suo possit, diligentius excubandum est. Quantum enim quaecumque species pretiosior fuerit, tanto maiore sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Si us ad uitam uenire: serua p̃¬
cepta. Uitam gͥ ñ habet. nͥ qui
cuncta legis mandata seruaue¬
rit. ꝙ qui uitam ñ habuerit. cȩ¬
lestis regni ñ potest eẽ possesor.
in quo non mortui s uiui qͥq
regnabt̃. Nichil gͦ uirginitas
soła ꝓficiet. que cęlestis regni
cȩlestis regni p̾miũ possidet᷑. An¬
te om̃ia ergo pudititia integri
onem a dei equitate sꝑantibus.
mandatoꝵ st̃ custodienda p̃cep¬
ta: ne głose castitatis ⁊ continen¬
tiȩ labor in irritũ deducat᷑. Sup̃
manclatũ uel p̃ceptũ ẽẽ uirgini¬
tatẽ. sapiens ex lege nullus igno¬
rat: apło dicente. De uirgĩnib

Expanded text:
si uis ad uitam uenire, serua mandata. uitam ergo non habet nisi qui cuncta legis mandata seruauerit, et qui uitam non habuerit, caelestis regni non potest esse possessor, in quo non mortui, sed uiui quique regnabunt. nihil ergo uirginitas sola proficiet, quae caelestis regni coelestis regni praemium possidetur. Ante omnia ergo pudicitiam integrionem a Dei aequitate sperantibus mandatorum custodia est praecepta, ne gloriosae castitatis et continentiae labor in irritum deducatur. Supra mandatum vel praeceptum esse virginitatem sapiens ex lege nullus ignorat, Apostolo dicente: De virginibus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmonentis argue eos seuere.
festina gͦ ⁊ tu: partem huiꝰ p̃mit
recepturus. deceptos qͦsq em̃dare
sermonib. Optamꝰ si fieri pot̾
in dieb nr̃is catholicã fidem &
eccłȩ regulas cũ subiectis nobis

Expanded text:
commonentis: argue eos seuere. festina igitur et tu partem huius praemii recepturus deceptos quosque emendare sermonibus. optamusque, si fieri potest, in diebus j nostris catholicam fidem et ecclesiae regulas cu
Abbreviated transcription (Latin):
sic: ecce generationem filioꝵ tuoꝵ p̃¬
uaricatus sum. Numquit  in meã
mentem non hic septus fluctus illidi¬
tur. quare senes impi seculi diuitus
ꝑfruuntur. quare adolescentia rudis
⁊ sine pectato. pueritia immaturo
flore messuitur Quid cause ẽ ut se¬
pe bumuli trimuliq ⁊ ubera mater¬
na lactentes. a dȩmonio corripiantur.
repleantur lepra. morbo regio deuo¬
rentur. & e contrario impii. adulte¬
ri. homicide sacrilegi. uegeti atq secu¬
ri. de sua in dm̃ sanitatt blasphement:
presertim cum iniusticia patris non
redundet in filiũ: ⁊ anima que pec¬
cauerit ipsa morietur: aut si manet
uetus sencentia illa. peccata patrũ
in filios oportere restitui: iniquum
quĩ ipse possim. s quid debeat uelle
uel facere. qui seruus futurus ẽ xp̃i.
& athlete suasorib fortiores sunt: &

Expanded text:
sic, ecce generationem filiorum tuorum prsic, ecce generationem filiorum tuorum praevaricatus sum. » Nunquid et in meam mentem, non hic saepius fluctus illiditur? quare senes impii, saeculi divitiis perfruuntur? quare adolescentia rudis, et sine peccato pueritia, immaturo flore metitur? quid causae est, ut saepe bimuli, trimulique et ubera materna lactentes a daemonio corripiantur, repleantur lepra, morbo regio devorentur, et e contrario impii, adulteri, homicidae, sacrilegi, vegeti atque securi de sua sanitate, in Deum blasphement? Praesertim cum injustitia patris non redundet ad filium: et anima quae peccaverit, ipsa moriatur. Aut si manet vetus illa sententia, peccata patrum in filios oportere restitui , iniquum quid ipse possim, sed, quid debeat uelle uel facere, qui seruus futurus est Christi. et athletae suis unctoribus fortiores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hic hornatus alienus ẽ. S quid agi¬
mus : Matris ꝓhibentur lacrime: &¬
ipsi plangimus ᷤ Confiteor affecꝰtus
meos: totus hic liber fletib scribitur.
fleuit . ⁊ iłx lazarum: quia amabat
eum. N oñ est optimus consolator qͣm
ꝓprii uincunt gemitus: cuiꝰ uiscerib
mollitis. fracta in lacrimis uerba dissu¬
dant. Testor ni paula iłim quem nẽ¬
blesilla sequitur. testor scõs angelos eiꝰ
quorum consortio fruitur: eadem me dolorĩ
ꝑpeti tormenta quȩ piteris. Patrem ẽe
spũ. nutriciũ caritate: & interdum di¬
cere. pereat dies inqua natus sum: &
heu michi mater mea. utquit me ge¬
niusti uirum qui disceret discrimen
om̃is terre: & illud. Iustus es domine:
ueruitamen uidicia loquar ad te.
cem peccatorum uidentis. E dixi. Qo¬
modo cognouit d̾s: ⁊ si est scientia in
excelso: E ece ipsi peccatores ⁊ habun
dantes in scĩo: obtinuerunt diuitias.
s: rursus illud occurrit. si narrauero

Expanded text:
hic ornatus alieuus est\'. Sed quid agihic ornatus alieuus est\'. Sed quid agimus? matris prohibituri lacrimas ipsi plangimus. confiteor affectus meos, totus hic liber fletibus scribitur. fleuit Iesus Lazarum, quia amabat eum. non est optimus consolator, quem proprii uincunt gemitus, cuius uisceribus emollitis fracta in lacrimis uerba desudant. testor, mi Paula, Iesum, quem Blesilla nunc sequitur, testor sanctos angelos eius, quorum consortio fruitur, eadem me dolorum perpeti tormenta, quae pateris: patrem esse spiritu, nutricium caritate, et interdum dicere: pereat dies illa, in qua natus sum, et: heu mihi, mater, ut quid me genuisti uirum, qui iudicer et discernar omni terrae? sed et illud: iustus es, domine, uerumtamen iudicia loquar ad te: cem peccatorum uidens et dixi: quomodo agnouit deus et si est scientia in excelso? ecce isti peccatordantes in saeculo, obtinuerunt divitias. » Sed rursus illud occurrit: « Si narravero
Abbreviated transcription (Latin):
in plerisq tumentes animos arguebat.
s cum interiori se mente deiecerat.
Inter ancillarũ urginum cultum
dominamq nichil medium: nisi qd̃
in eo facillime dinoscebatur. qd̃ negle¬
gentiꝰ incedebat. Uacillabat egrotati¬
one fessa. ⁊ pallentem trementemq
faciem uix collum tenue sustentabat:
a herentem linguam iuscera com¬
mota non laxant: cum sc̃m̃ cor¬
iu pusculum febrium ardor exco¬
bat. Orate dñm iħm ut mͥ ignoscat.
quia implere non potui quod uole¬
bam. Secura esto omi blesilla. confi¬
sera conuersio. Uox hec primum dedi
cata est in latrone. amen dico tibi.
hodie mecum eris in paradyso. Post¬
quam aut̃ sarcina carnis abiecta. ad
suum anuna reuolauit auc̃torem. &¬
antiquã possessionem diu ꝑegrina¬
ta conscendit: ex more parantur exe¬
quiȩ: & nobilium ordine preeunte.
aureum feretro uelamen obtendit᷑.
Uidebatur mͥ clamare de celo. non ag¬
nosco uestes. amictus iste non meus:

Expanded text:
in plerisque, tumentes animos arguebat, in plerisque, tumentes animos arguebat, sed cum interiori se mente deiecerat, inter ancillarum uirginum cultum dominamque nihil medium, nisi quod in eo facilius dinoscebatur, quod neglectius incedebat. uacillabat aegrotatione gressus et pallentem trementemque faciem uet haerentem linguam, viscera commota non laxant. Cum sanctum corpusculum febrium ardor excobat: Orate Dominum Jesum, ut mihi ignoscat, quia implere non potui quod volebam. Secura estosera conuersio\'. uox hcata est in latrone: « Amen dico tibi, hodie mecum eris in Paradiso » . Postquam autem sarcina carnis abjecta, ad suum anantiquam possessionem diu peregrinata conscendit, ex more parantur exsequiae et nobilium ordine praeeunte aureum feretro uelamen obtenditur. uidebatur mihi tunc clamare de caelo non agnosco uestem; amictus iste non meus,
Abbreviated transcription (Latin):
uif dabit capiti meo ͥ aquã
& oculis meis fontem la¬
grunarum: & plorabo ñ
ut iheremi¬
as ait. uulneratos populi. mei. nec ut
miscd̃iam. innocentiam. castitatem: plo¬
rabo omnes pariter in unuis morte
uirtufes. non quo desit illa quȩ abiit.
s quo nobis impatientius sit dolendũ
quod talem uidere desiuimus. Quis e¬
nim siccis oculis recordetur .xxͣ. annoꝵ
adolescentulam tam ardentis fidei cru¬
cis leuasse uexillum: ut magis amissam
uirginitatem quam mariti doleret in¬
teritum: Quis sine singultib transe¬
at orandi instantiam: nitorem lin¬
gue. memoriȩ tenacitatem: Accumen
ingenii: Si grece audisses loquentẽ.
latinũ eam nescisse putares. Si in
romanam linguam se uerteret: nichil
om̃ino ꝑegrinum sermo sonabat.
Iam uͦ quod in origene quodq in il¬
la gecia tota miratur: in paucis non
dicam mensib s dieb ita hebree lin¬
guę uicerat difficultates: ut in ediscen¬
dis canendisq psalmis cum matre con¬
tenderet. Humilitas uestium non ut

Expanded text:
uis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum, et plorabo — non, ut Hieremias ait, uulneratos populi mei nec, ut misericordiam, innocentiam, castitatem; plorabo omne pariter in unius morte uirtutes, non quo lugenda sit illa, quae abiit, sed quod nobis inpatientius sit dolendum, quod talem uidere desiuimus. quis enim siccis oculis recordetur uiginti annorum adulescentulam tam ardenti fide crucis leuasse uexillum, ut magis amissam uirginitatem quam mariti doleret interitum? quis sine singultibus transeat orandi instantiam, nitorem linguae, memoriae tenacitatem, acumen ingenii? si Graece audisses loquentem, Latine eam nescire iurasses; si in Romanum sonum lingua se uerterat, nihil omnino peregrinus sermo redolebat. iam uero, quod in Origene illo Graecia tota miratur, in paucis non dico mensibus, sed diebus ita Hebraeae linguae uicerat difficultates, ut in ediscendis canendisque psalmis cum matre contenderet. humilitas uestium non, ut
Abbreviated transcription (Latin):
e uerbo debere transferri. & ama¬
ricauert. S hec int̾pretatio adnul¬
lationi consimilis ẽ: siue adni¬
chilationi. Legite ezechiel. & in¬
onem ⁊ exacerbationẽ semꝑ ex¬

Expanded text:
e uerbo debere transferri: \'et amaricauerunt\'. sed et haec interpretatio \'adnullationi\' consimilis est siue \'adnihilationi\'. legite Ezechiel et inonem et exacerbationem\' semper ex
Abbreviated transcription (Latin):
scissũ iam aruum exerceam. &
obliquis sulcis renascentes spinas
bruis succidat᷑. Unde consueta
p̃facione cõmoneo tam uos qͥb
forte labor iste desudat. qua eos
qui exemplaria istuismodi hab̃e
uoluerint: ut que diligenter em̾¬
daui cũ cura ⁊ dilegentia tͣnscri¬
bant. N otet sibi unusqͥsq uł ia¬
centem lineam uł signa radian¬
tia id ẽ uł obelos e̾ uel asteris¬
cos⁊ sẜ ubicũq uiderit uirgu¬
lam p̾cedentem. ab ea usq ad
duo puncta que impressimꝰ: sci
Ubi aut̾ stelle similitudinẽ per¬
spexerit. de hebreis uoluminib
additũ nouerit eque usq ad

Expanded text:
scissum jam arvum exerceam, et scissum jam arvum exerceam, et obliquis sulcis renascentes spinas brius succidatur. Unde consueta praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste desudat, quam eos qui exemplaria istiusmodi habere voluerint, ut quae diligenter emendavi, cum cura et diligentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia: id est, vel obelos ÷ vel asteriscos +. Et ubicumque viderit virgulam praecedentem ÷, ab ea usque ad duo puncta  quae impressimus, sciUbi autem stellae + similitudinem perspexerit, de Hebraeis voluminibus additum noverit, aeque usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ semꝑ nouas expetant uo¬
luptates. ⁊ gule eoꝵ uicina ma¬
ria ñ suffitiant: cur in solo
studio scripturaꝵ ueterisa¬
pore
contenti st̃. Nec hoc dico qđ̵ p̃ces¬
sores meos mordeam. aut quicꝗͣ
de his arbitrer detrahendũ. quoꝵ
translationẽ diligentissime em̃¬
datam olim mee lingue homi¬
nib dederim: s qd aliud sit in
eccłiis xp̃o credentiũ psalmos le¬
gere. aliud uideis singła u̾ba ca¬
lumniantib respondere. Quod
opꝰculũ meũ si in grecũ ut pol¬
cere uolueris: dicam tͥ illud ora¬
tianũ. In giluam ne ligna feras.
Nisi qd̾ hoc habebo solamen: ut
labore cõmuni intelligã mͥ ⁊ lau¬
dẽ ⁊ uituꝑationẽ tecũ ẽẽ cõmu¬
nem. Ualere te in dũo iħu cupio.¬
cet cursim. magna ex
parte correxeram. Qd quia rur¬
sum uidetis o paula ⁊ eusto¬
chium scriptoꝵ uitio depͣuatũ.
plusq antiquũ errorem quam
nouam emendationem ualere:
cogitis ut ueluti quodã nouali

Expanded text:
cum semper novas expetant vocum semper novas expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico, quo praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olim meae linguae hominibus dederim; sed quod aliud sit in Ecclesiis Christo credentium Psalmos legere, aliud Judaeis singula verba calumniantibus respondere. Quod opusculum meum, si in Graecum ut polcere volueris, dicam tibi illud Horatianum: In silvam ne ligna feras. Nisi quod hoc habebo solamen, si in labore communi intelligam, mihi et laudem, et vituperationem tecum esse communem. Valere te in Dominocet cursim, magna illud ex parte correxeram. Quod quia rursum videtis, o Paula et Eustochium, scriptorum vitio depravatum, plusque antiquum errorem, quam novam emendationem valere: cogitis, ut veluti quodam novali,
Abbreviated transcription (Latin):
ymnoꝵ: apłice auctoritati con¬
gruens. ñ plures libros s unũ
uolum̃ ostendit. Quia gͥ nun
cũ hebreo disputans quedã ꝓ
dño saluatore de psalmis testi¬
monia ꝓtulisti. uolensq te ille
illudere ꝑ sermones pene singu¬
los. asserebat ñ ita haberi in
opponebas. studiosissime postu¬
lasti. ut post aquilã ⁊ sẏmacũ
terp̃tũ uarietate turbari: et
tione uł uidicio meo esse
contentũ. Unde impulsus a
te cui ⁊ que possũ debeo. qr
que ñ possũ negare. rursũ me
obtrectatoꝵ. latratib tradidi.
maluiq te uires potius meas
quã uoluntatẽ meã in amici ᷤ¬
cia queri. Certe confident̃ dicã
⁊ multos huiꝰ oꝑis testes citabo.
meͣ dũtarat scientem de hebra &¬
ica ueritate mutasse. Sicubi gͦ
edicio mea a ueterib discrepa¬
rit. int̾roga quelibet hebreoꝵͤ
⁊ liquido ꝑuidebis me ab emuliᷤᷤ
frustra lacerari. qͥ malunt con¬
temnere uideri p̃̾clara quã dis¬
cere. Puersissimi hõies. Nam

Expanded text:
olicae auctoritati congruens, non plures libros, sed unum volumen ostendit. Quia igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in terpretibus opponebas, studiosissime postulasti, ut post Aquilam et Symmachuterpretum varietate turbari, et tione, vel judicio meo esse contentum. Unde impulsus a te, cui et quae possum, debeo, et quae non possum, rursum me obtrectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tatem kł possumus dicere̾. le¬
rũ quia apud hebreos mensi
scd̃m lune cursũ supputat᷑. &
menia quasi noua luna appel¬
latur Eremoc aut̃. desertum ł
solitudinem significat. Tronꝰ
ut diximus nõctuam. Cynomi¬
a ñ ut latini interp̃tati st̃ mus¬
ca canina dr̃ ꝑ .y. grecam litterã.
s uirta hebraicam intelligenti
am. ꝑ diptongon debet scribi
id ẽ om̃imodã muscã int̾preta¬
tinus asciam uertit.: nos genus
ferram̃ti int̾pretabim᷑ qͦ lapideᷤᷤ
dolant᷑. Deniq ex hebreo u̾tentẽ
ita diximꝰ ut nc̃ sculpturas eiꝰ
parit bipenni ⁊ dolatoriis eiꝰ¬
riui dici potest.

Expanded text:
alendas possumus dicere. uerum quia apud Hebraeos mensis secundum lunae cursum supputatur et νεομηνία quasi noua luna appellatur. έρημος autem desertum uol solitudinem significat, ftgovog ut diximus, noctuam. n ut Latini interpretati sunt, musca canina dicitur per y Graecam litteram, sed juxta Hebraicam intelligentiam per oe diphthongon debet scribi, id est omnimodam muscam interpretatinus asciam uertit, nos. genus ferramenti interpretamur, quo lapides dolantur. denique ex Hebraeo uertentes ita diximus: e t nunc sculpturas eius pariter bipinne ium dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in nouo testam̃to psalmoꝵ
librũ nominant: unũ uolum̃
in titulis. dauio scilicet. asaph. ꝙ
iditlium ⁊ filioꝵ chore. eman.¬
ezraite moysi ⁊ salomonis & re¬
liquoꝵ qͦs esdras uno uolumine
aut in exordio. aut in calce ser¬
monis siue sententie: nũquã &
saluatori in eugłio loqueretur
anĩ amn dico uobis. &. apłi pauli
epłe in medio illud ͤ ñ contine¬
rent. Moyses qͦq ⁊ iheremuias
⁊ ceteri in hunc modũ multos
haberent libros: qui in medus
uoluminib sius am̃ frequent̃
intersert̃. S. ⁊ numerus. xx duor
hebraicoꝵ libroꝵ ⁊ misterioꝵ¬

Expanded text:
er in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumenin titulis, David scilicet, Asaph, et Idithun, filioEzraitae, Moysi et Salomonis, et reliquorum, quos Esdras uno volumine aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et Jeremias, et caeteri in hunc modum multos haberent libros, qui in mediis voluminibus suis AMEN   frequenter interserunt. Sed et numerus viginti duorum Hebraicorum librorum, et myster
Abbreviated transcription (Latin):
bor tͥ dñe in toto corde. In greco
inuenisse uos dicitis in toto cor
in greco legisse uos dicitis in ce¬
lo ⁊ in t̾ra. s ⁊ hoc suꝑfluũ ẽ.¬
& in dieb meis inuocabo te. Bici¬
tis qd in greco ñ sit te : & bene e
ur̃is quoqͦ codicib eradendũ ẽ.
In ipso. Placebo dño in regione
iuiuoꝵ: ꝑ quo in greco legisse uoˢ
dicitis pͤlacebo in conspec̾tu duũi.
dñi qͥa ultus sũ in eos. Dicitis
in grecis codicib hoc ñ inueniri.
s in latinis codecib sub asterisco
in manditis tius que dilexi. In
greco uehement̃ additũ legisse
uos dicitis. s hoc suꝑfluũ ẽ. In eo¬
dem. Leuaui manus meas ad mã¬
data tua que dilexi. In gͦco uos
greco legisse uos dicitis ⁊ au̾tisti:

Expanded text:
bi, domine, in toto corde. in Graeco inuenisse uos dicitis: in toto corin Graeco legisse uos dicitis: in caelo et in terra. sed et hoc superfluum e in diebus meis inuocabo t e. dicitis, quod in Graeco non sit \'te\', et bene; e uestris quoque codicibus eradendum est. m ipso: placebo domino in regione uiuorum. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: placebo in conspectu domini. Domini, quia ultus sum in eos . Dicitis, quia, in Graecis codicibus non inveniri: sed in Latinis sub asterisco in mandatis tuis, quae dilexi. in Graeco uehementer additum legisse uos dicitis; sed hoc superfluum est. m eodem: leuaui manus meas ad mandata tua, quae dilexi. in Graeco Graeco legisse uos dicitis: et auerti.
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ tuã sustinui te dñe: & dicitis
uos in greco inuenisse ꝓpter nom
tuũ. E nos confitem᷑ plura exem¬
plaria sic repperiri: s quia uerita¬
ti studemꝰ qͥd in hebreo sit simpli¬
citer debemꝰ dicere. ꝓ nomine siue
lege apud eos legit᷑ur thiRa. qd aqͥ¬
putantes thora. ꝓpter litteraꝵ sim̃i¬
litudinẽ ioth &. uau: que tantũ
magnitudine distingunt᷑. Enta
edicio terrorẽ int̾pretata ẽ: sexta
nos int̾pretati sumꝰ uotũ uouit¬
& in greco eixato legisse uos dici¬
tis. & putatis int̾pretari debiuusse
locoꝵ. qualitate ⁊ orationẽ ⁊ uo¬
tũ significat: scd̃m illud. redde do
tis quia in greco inueneritis mag
na solus: s hoc de suꝑiore u̾siculo
ẽ. uͥ legimꝰ qͥ facit mirabilia mag¬
ua solus. Ibi gͦ legendũ ẽ.: & hic qͦsi

Expanded text:
em tuam sustinui te, Domine . Dicitis vos in Graeco invenisse: Propter nomen tuum; et nos confitemur plura 675 exemplaria sic reperiri. Sed quia veritati studemus, quid in Hebraeo sit, simpliciter debemus dicere. Pro, nomine, sive, lege, apud eos legitur THIRA, quod Aquputantes THORA, propter litterarum similitudinem iod et uau, quae tantum magnitudine distinguntur. quinta editio «\'terrorem\' interpretata est, sexta nos interpretati sumus \'uotum uouit\', in Graeco ηύξτοlegisse uos dicitis et putatis interpretari debuisse locorum qualitate et orationem et uotum significat secundum illud: redde deo tis, quia in Graeco inueneritis: magna na solus; sed hoc de superiori uersiculo est, ubi legimus: quifecit mirabilia magna solus. ibi ergo legend
Abbreviated transcription (Latin):
b̾it in greco foegxetai u̾os legis¬
se dixistis: qd̾ uerbũ siue dicas ꝓ
nuntiabit. siue effabit᷑. suie loque¬
tur. id ipsum significat. Deniq
nos de hebreo ita uertimꝰ: loqͥt᷑
lingua mea sermonẽ tuũ . ccu.¬

Expanded text:
bit\' in Graeco φθέγξεται uos legisse dixistis, quod uerbum, siue dicas I \'pronuntiabit\' siue \'effabitur\' siue \'loquetur\', id ipsum significat. I denique et nos de Hebraeo ita uertimus: loquetur lingua mea sermonem tuum. C
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ hebraicũ uel laman ł laton
id ẽ eloquiũ ⁊ uerbũ scͥptũ habet
laqueũ pedib meis. S hoc in hoc
habitabt̃ recti cum uultu tuo.
ĩ greco repperisse uos dicitis &. ha¬
bitabt : s hic & coniunctio suꝑfiua ẽ¬
Dissipata st̃ ossa nr̃a secus ĩ¬
fernũ: ꝓ quo in greco uos legisse
dicitis: qd non habetur. Ideo aut
qd uos in fine scedule queritis .&.
sõs filius m̃s auitits frequenter
efflagitat quomͦ greca interp̃¬
tanda st̃ nomina breuit̃ adno¬

Expanded text:
ipsum Hebraicum uel Xakiav uel loyov, id est \'eloquium\' et uerbum\', scriptum habet. laqueum pedibus meis. sed hoc in hoc habitabunt recti cum uultu tuo, in Graeco repperisse uos dicitis: et habitabunt; sed hic \'et\' coniunctio superflua edissipata sunt ossa nostra secus infernum. pro quo in Graeco legisse uos dicitis, quod non habetur. Ideo autem, quod et uos in fine scedulae quaeritis et sanctus filius meus Auitus frequenter efflagitat, quomodo Graeca interpretanda sunt uerba, breuiter adno
Abbreviated transcription (Latin):
In eodẽ.&. deduxit eos in portũ
uoluntatis eoꝵ: ꝓ qͦ inuenisse uõ
tino ñ esse recte. in isto psalmo
ñ habet. quia nec apud hebreos
mo. de quo mͥ uidetur a quodã
in istũ locũ esse translatũ. ipe¬

Expanded text:
In eodem. Et deduxit eos in portum voluntatis eorum . Pro quo invenisse vos tino non esse, recte in isto Psalmo non habet: quia nec apud Hebraeosmo , de quo mihi videtur a quodam in istum locum esse translatum. I
Abbreviated transcription (Latin):
i in bonũ ⁊ in suaue uerti pot̾.
Deuiq in hebreo ita scͥptum est
cheros. qd om̃s uoce simili tͣnstu¬
lert qͥa bonus. ex quo ꝑspicuũ
In eodem. Non fuert̃ memores
multitudiis miscdie tue. Dicitiᷤᷤ
qd̾ in greco inueneritis. & ñ fue¬
runt memores. &. conuinctio¬

Expanded text:
 al. suave  verti potest. Denique in Hebraeo ita scriptum est, CHI TOB, quod omnes voce simili transtulerunt: quia bonus. Ex quo perspicuuIn eodem: Non fuerunt memores multitudinis misericordiae tuae. Dicitis quod in Graeco inveneritis: Et non fuerunt memores.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tati st̃. Sciendũ aut̃ animal eẽ
ñ mauis ericio: habens similitu¬
diuem muris ⁊ ursi. Unde in pa¬
in istis regionib huiꝰ generis ha¬
bundantia. semꝑq in cauernis
petrarũ ⁊ t̾re foueis habitare con¬
nas: ꝓ quo in greco exerpsen uoᷤ
legisse dixistis. qd̾ potest ita inter¬
p̃tari. Ebulliuit t̾ra eoꝵ ranas.
S ⁊ in hoc nulla ẽ in sensu muta¬
tio: & nos antiquã interp̾tatio¬
nem sequentes. qd ñ nocebat mu¬
tare noluimꝰ. In eodẽ. & contriuit
lignũ finiũ eoꝵ: ꝓ quo in greco
ĩuenisse uos dicitis om̃e lignum:

Expanded text:
rpretati sunt. Sciendum autem animal esse non majus hericio, habens similitudinem muris, et ursi: unde in Pain istis regionibus hujus generis abundantia, semperque in cavernis petrarum, et terra foveis habitare connas. pro quo in Graeco ένη̃ρψεν uos legisse dixistis. quod potest ita interpretari: \'ebulliuit terra eorum ranas\'; sed et in hoc nulla est in sensu mutatio et nos antiquam interpretationem sequentes, quod non nocebat, mutare noluimus. in eodem: et contriuit lignum finium eorum. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis omne lig
Abbreviated transcription (Latin):
miserator⁊ misericors. In greco
inuenisse uos dicitis. & tu dñe d̾s
in hebreo habet᷑. nec in lxx. lxxx
Magnus ⁊ horrendus. Pro qͦ uiu
in greco inuenisse uos dicitis fo¬
beros qd̾ significat t̾ribilis. timen¬
dus formidandus. Ego puto id ip
sum significari ⁊ horrendum. ñ
ut uulgus existimat despiciendũ
frigus horror m̃bra quatit. Et
horror ubiq animos simul ipsa
silentia t̾rent: & monstrũ horren¬
dũ ingens: & multa his similia.
In codem. Tc̃ locutus es in uisione
scĩs tuis. ꝓ qͦ in greco filus tuis inue¬
nisse uos dicitis. S sciendũ qd̾ in
⁊ sola sexta edicio ꝓpħis tuis int̾¬
p̾̃cata ẽ: sensũ magis quã uerbũ
expͥmens. E in soene tantũ. pro
scis filios repperi. In eodẽ. Tu uͦ
repulisti ⁊ respexisti: ꝓ quo in gre¬
co eroidenocas inuenisse uos dici¬
tis. Unius littere mutatio: qͣntũ
uobis fecit errorem. Non enĩ res¬
pexisti. s despexisti ⁊ ꝓ nichilo du¬

Expanded text:
miserator et misericors. in Graeco miserator et misericors. in Graeco inuenisse uos dicitis: et tu, domine deus in Hebraeo habetur nemagnus et horrendus. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis φοβερός, quod significat \'terribilis, timendus, formidandus\'. ego puto in id ipsum significari et \'horrendum\' — non, ut uulgus existimat, despiciendum frigidus horror membra quatit et: horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent et: monstrum horrendum, ingens et multa his similia. in eodem: tunc locutus es in uisione sanctis tuis. pro quo in Graeco filiis tuis inuenisse uos dicitis. sed sciendum, quod in  sola sexta editio prophetis tuis interpretata est sensum magis quam uerbum exprimens; et in κοινῇ tantum pro sanctis filios repperi. in eodem: tu uero reppulisti et respexisti. pro quo in Graeco ἐξουδένωσας inuenisse uos dicitis. unius litterae mutatio quantum uobis fecit errorem! non enim \'respexisti\', sed \'despexisti et pro nihilo du
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ siue planctũ. siue fletũ. siue
lacͥmas dixerimꝰ: unus ẽ sensus. ꝙ
nos hoc sequimͦ. ut ubi nulla de
sensu ẽ immutatio. latini sermo
hoc uerbũ expͥmi debeat in lati¬
nũ. Si contentiose uerba scruta¬
mur ⁊ syllabas. possumꝰ dicere be¬
neplacuit dñe terra tua. & dũ uer¬
ba sequim᷑. sensus ordinẽ ꝑdimꝰ.
Aut certe addendũ ẽ aliqͥd. ut elo¬
derunus tͥ. cũ nec in greco sit nec
in hebreo. Eadẽ gͥ int̾pretandi
sequenda ẽ regula quã sepe dixi¬
mus. ut uͥ ñ fi̾t damnũ in sensu
Miscd̾ia ⁊ ueritas obuiauert̾ sͥ.
& dicitis qd̾ in greco sibi ñ habeat.
sec in hebreo habet. & apud lxx.
obelo pͥnotatũ ẽ. Que signa dũ
ꝑ scriptoꝵ negligentiã a plerisq
quasi suꝑflua relinquunt᷑: mag¬
nus in legendo error exorit᷑. Sin
credent᷑: nec iusticia ⁊ pax sibi
habeat. Addite te: & emendato er¬
rore librarui. ur̃m qͦq errorem
em̃dabitis. In eodẽ. e tu dñe d̾s

Expanded text:
ratum siue planctum siue fletum siue ratum siue planctum siue fletum siue lacrimas dixerimus, unus est sensus. et nos hoc sequimur, ut, ubi nulla de sensu est inmutatio, Latini sermonhoc uerbum exprimi debeat in Latinum. si contentiose uerba scrutamur et syllabas, possumus dicere: \'bene placuit, domine, terra tua\' et, dum uerba sequimur, sensus ordinem perdimus. aut certe addendum est aliquid, ut eloderimus \'tibi\', cum nec in Graeco sit nec in Hebraeo. eadem igitur interpretandi sequenda est regula, quam saepe diximus, ut, ubi non fit damnum in sensu,misericordia et ueritas obuiauerunt sibi. et dicitis, quod in Graeco \'sibi\' non habeat. nec in Hebrobelo praenotatum est, quae signa dum per scriptorum neglegentiam a plerisque quasi superflua relinquuntur, magnus in legendo error exoritur. sincredentur nec iustitia et pax sibi habeat. addite \'te\' et emendato errore librarii uestrum quoque errorem emendabitis. in eodem: et tu, domine deus,
Abbreviated transcription (Latin):
lxxxiii. Eor meũ ⁊ caro mea exul¬
tauit ĩ dm̃ uiuũ: ꝓ qͦ in greco scͥp¬
tum dicitis exultauert᷑. Ĩ n hoc nulla
contentio ẽ. Si enĩ legimꝰ exultauit.
intellegit᷑ cor meũ exultauit: ⁊ ca¬
ro meaᷤ exultauit. Sin aut̃ exulta¬
uert: duo parit̾ exultauert: id ẽ¬
.i. cor ⁊ caro. & queso uos ut huiꝰ
modi ineptias ⁊ suꝑfluas conten¬
tiones uͥ nulla ẽ sensus ummuta¬
tio declinetis. In eodẽ. B eatus uir
cui ẽ auxiliũ abs te. In greco inue¬
nisse uos dicitis. cui ẽ auxiliũ eiꝰ
abs te. Qd̃ qr nos in latina int̾pre¬
tatione uitauimꝰ: ut dicitis repre¬
hendim᷑. Eui enĩ ñ pateat qđ si di¬
cere uoluerimꝰ cui ẽ auxiliũ eiꝰ aꝑ¬
tissimũ uiciũ sit. & quando p̃ces¬
serit cui sequi ñ debeat eiꝰ: nisi for¬
te uicii arguim᷑ quia uitauimꝰ ui¬
ciũ. In eodẽ. In ualle lacͥmaꝵ: ꝓ qͦ
dicitis in greco scriptũ ẽẽ clait oro¬
nois: id ẽ plorationis. S siue plo¬

Expanded text:
io: cormeum et caro mea exultauit in deum uiuum. pro quo in Graeco scriptum dicitis exultauerunt. in hoc nulla contentio est; si enim legimus \'exultauit\', intellegitur \'cor meum exultauit et caro mea exultauit\'; sin autem \'exultauerunt\', duo pariter exultauerunt, id est cor et caro. et quaeso uos, ut huius modi ineptias et superfluas contentiones, ubi nulla est sensus inmutatio, declinetis. m eodem: beatus uir, cuius est auxilium abs te. in Graeco inuenisse uos dicitis: cui est auxilium eius abs te; quod quia nos in Latina interpretatione uitauimus, ut dicitis, reprehendimur. cui enim non pateat, quod, si dicere uoluerimus: cui est auxilium eius, apertissimum uitium sit et, quando praecesserit \'cui\', sequi non debeat \'eius\' ? nisi forte uitii arguimur, quod uitauimus uitium. in eodem: in ualle lacrimarum. pro quo dicitis in Graeco scriptum esse κλαυθμῶνος, id est \'plorationis\', ted, siue plo
Abbreviated transcription (Latin):
E statĩ sequit᷑. Qͥ facis angelos
tuos sp̃c: & ministros tuos igne
urentẽ qͥ fundasti terrã suꝑ sta¬
bilitatẽ suã. & post paululum.
Ab increpatione tua fugient. a
uoee tonitrui tui formidaburt.
& in loco quẽ fundasti eis. qui
emutis fontes in conuallib. Et
illud. Ut educas panẽ de terra
Si gͣ omĩa ad sedãm ꝑsonã st᷑
id ẽ ad dm̃: quomͦ in uno u̾sicło
tercia ꝑsona subito extra ordinẽ
introducitur. In eodem. A uoce
tonitrui tui formidabt̃. Habet
⁊ in hebreo tonitrui tui. ꝙ mi¬
ror quomͦ apud latinos scͥptoꝵ
errore subtractum sit. In eodem
Hoc mare magnũ ⁊ spaciosũ ma¬
nib. Dicitis in greco manib ñ
haberi. ⁊ ego noui. s ex hebraico
⁊ de theodotionis editione in lxx

Expanded text:
angelos tuos spiritus, et ministros tuos ignem urentem; qui fundasti terram super stabilitatem suam. Et post paululum: Ab increpatione tua fugient, et a voce tonitrui tui formidabunt, et in loco quem fundasti eis. Qui emittis fontes in convallibus. Et illud: Ut educas panem de terra. si ergo omnia ad secundam personam sunt, id est ad deum, quomodo in uno uersiculo tertia persona subito et extra ordinem introducitur? in eodem: a uoce tonitrui tui formidabunt. habet et in Hebraeo tonitrui tui; et miror, quomodo apud Latinos scriptorum errore subtractum sit. in eodem: hoc marema-25 gnum et spatiosum manibus. dicitis in Graeco \'manibus\' non haberi. et ego noui, sed ex Hebraico et de Theo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hebraice dr̃ mreolam. adolam.
greco uos dicitis legisse. mansue¬
tudo suꝑ nos. s & hoc suꝑfluũ ẽ.¬
rc. Dicet᷑ dũo susceptor m̃s es tu
&. dicitis qd̾ in greco es ñ habeat᷑.
Ego uobis pͣlus dicam. qd̾ ap̃ hebre¬
tis in greco non esse tu. & uerũ ẽ:
sitũ ẽ. Si enim dicamus beatus hõ
quẽ erudieris dñe: conpositionis
nichil nocet sensui si ponatur ⁊ tu
In eodẽ. E. in malitia eoꝵ disꝑdet
eos. In greco dicitis ñ esse p̾positio¬
Sciendũ aut̾ qd̾ ⁊ in hebreo ⁊ ĩ cunc¬
tis int̾pretib positũ sit: in malici¬
am eoꝵ disꝑdet eos. Si aut̃ uolue¬
eos. ⁊ suꝑfluũ erit ⁊ uiciosũ. xcuii¬
Recordatus ẽ miscdiȩ suȩ Pro quo
in greco inuenisse uos dicitis mise¬
ricordiȩ sue iacob s hic iacob no
ñ talem fugiat int̾pretationẽ. ut
uerbũ ad uerbũ exprimens dicat.
ut consederent ipsi mecum.er¬

Expanded text:
d Hebraice dicitur: meolam ad olam amur. in Graeco uos dicitis inuenisse: mansuetudo supernos. sed et hoc superfluum e dicet domino: susceptor meus es tu. et dicitis, quod in Graeco \'es\' non habeat. ego uobis amplius dicam, quod apud Hebraetis in Graeco non esse \'tu\'. et uerum est, situm. si enim dicamus: \'beatus homo, quem erudieris, domine\', conpositionis nihil nocet sensui, si ponatur et \'tu\'. in eodem: et in malitia eorum disperdet eos. in Graeco dicitis non esse praepositiosciendum autem, quod et in Hebraeo et in cunctis interpretibus positum sit: in malitia eorum disperdet eos. si autem uolue\'eos\', et superfluum erit et uitiosum. recordatus est misericordiae suae. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: misericordiae suae Iacob; sed hic \'Iacob\' nefiov. quis non talem fugiat interpretationem, ut uerbum ad uerbum exprimens dicat: \'ut consederent ipsi mecum
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͥ codices latinoꝵ. int̾pretati
st̃ in edificio doma. In orienta¬
lib ꝓunciis ipsũ dr̃ qd̃ apud noˢ.
tect᷑um. In palestina enĩ ⁊ egyp¬
to ubi uł scripti st̃ diuini libri. ł
intͣpretati. non habent cͣulmi

Expanded text:
codices Latinorum interpretati sunt in aedificio. dcbfia in orientalibus prouinciis ipsum dicitur, quod apud nos \'tectum\'; in Palaestina enim et Aegypto, ubi uel scripti sunt diuini libri uel interpretati, non habent in tect
Abbreviated transcription (Latin):
In eodem. Qm̃ placuert̾ seruis
tius lapides eiꝰ. ⁊ t̾re eiꝰ miserebũ¬
tur. Pro t̾ra in hebreo afar posi¬
uenisse uos dicitis ñ in fine. Sed
uerbũ hebraicũ. Nens. & ꝑpetuũ¬

Expanded text:
in eodem: quoniam placuerunt seruis tuis lapides eius et terrae eius miserebuntur. pro terra in Hebraeo \'afar\' posiuenisse uos dicitis: non in finem. sed uerbum Hebraicum \'nese\' et
Abbreviated transcription (Latin):
do ascendit in domo: in tectũ edi¬
ficii ascendisse credendus ẽ. Et
quando p̃cipit᷑ nobis ut faciamꝰ
domati nr̃o coronã. hoc p̃cipit᷑
ut in tecto faciamꝰ ꝑ circuitũ qͦs¬
dam eminentias. ne facilis in p̃¬
ceps lapsus sit. & in eugłio que
inqͥd auditis in aure. dicite suꝑ
domata:. id ẽ suꝑ tecta. E in ysaia
Qͥd uobis ẽ qđ om̃s ascenditis in
tecta uana: & multa istius mo¬
di. In eodẽ. factus sũ sic̃ nicticorax¬

Expanded text:
do ascendit in doma, in tectum aedificii ascendisse credendus est. Et quando praecipitur nobis ut faciamus domati nostro coronam, hoc praecipitur, ut in tecto faciamus per circuitum quasdam eminentias, ne facilis in praeceps lapsus sit. Et in Evangelio: Quae, inquit, auditis in aure, dicetis super domata, id est super tecta . Et in Isaia: Quid vobis est quod omnes ascenditis super tecta vana? Et multa hujusmodi. »
Abbreviated transcription (Latin):
expansas manus habeat. ⁊ in se
cuncta suscipiat. In eodẽ. Ut edu¬
cas panẽ de terra: ꝓ quo inuenisse
uos dicitis ut educat: s ñ potest a¬
luid ad ipsũ aliud de ipso dici.
Aut om̃ia quasi ad dm̃ loquebat᷑
ꝓpħa: aut om̃ia quasi ad aliũ de
eo referebat. Cum aut̃ pleraq ad
ipsũ referantur: & ea que ambigu¬
a st̃ ad ipsius ꝑsonam dirigenda
st̃. Herodu domus dux ẽ eoꝵ. ꝓ
interp̃tatus ẽ. Deniq ⁊ nos ita uer¬
timus in latinũ. ibi aues nidifica¬
bunt milui abies domus ẽ qd̃ scil
nidos facere consueuerit. Unde
⁊ sexta edicio manifestiꝰ int̾pre¬
tata ẽ: miluo cupressi ad nidisi
ponit᷑ barusim. qd̾ magis abietes
quã cẏparissos significat. In eodẽ
Petra refugiũ erinaciis: ꝓ quo in
hebreo po̾sitũ ẽ spanium. E õs

Expanded text:
expansas manus habeat et in se cuncta suscipiat. in eodem: ut educas panem deterra. pro quo inuenisse uos dicitis: ut educat; sed non potest aliud ad ipsum, aliud de ipso dici. aut omnia quasi ad deum loquebatur propheta aut omnia ad alium de eo referebat. cum autem pleraque ad ipsum dirigantur, et ea, quae ambigua sunt, ad ipsius personam dirigenda sunt. in expansas manus habeat et in se interpretatus est. denique et nos ita uertimus in Latinum: ibi aues nidificabunt; milui abies domus est, quod scnidos facere consueuerit. unde et sexta editio manifestius interpretata est: miluo cupressi ad nidificponitur \'barusim\', quod magis abietes quam κυπαρίσσους significat. in eodem: petra refugium erinaciis. pro quo in Hebraeo positum est \'sphannim\' e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qđ aqͥla. ⁊ lxx ⁊ theodocion &
qͥnta edicio nicticoracẽ int̾preta¬
ti st̃: symachus hupupã. sexta edi¬
cio nͣctuam: qd̾ ⁊ nos magis seqͥm᷑.
Deniq uͥ apud nr̃os ⁊ grecos legi¬
tur fac̾tus sũ sic̃ nicticorax in do¬
micilio: apud hebreos dr̃. factus
sũ sic̃ noctua in ruinosis. Pleriq
bubonẽ contentiose significari
putant. In eodẽ. Afacie ire indig¬
nationis tuȩ. ꝓ qͦ ĩ greco ĩuenisse
uos dicitis a facie ire tue. cũ mami¬
sit qd̃ ⁊ ap hebreos ⁊ apud lix¬

Expanded text:
dotion, et Quinta Editio nycticoracem interpretati sunt: Symmachus upapam, Sexta editio noctuam, quod et nos magis sequimur. Denique ubi apud nostros, et Graecos legitur, Factus sum sicut nycticorax in domicilio: 668 apud Hebraeos dicitur, Factus sum sicut noctua in ruinosis. Plerique bubonem contentiose significari putant. In eodem: A facie irae et indignationis tuae. Pro quo in Graeco invenisse vos dicitis, a facie irae tuae; cum manisit, quod apud Hebraeos, et apud
Abbreviated transcription (Latin):
poro filacion dr̃. nec aliter potest
uerti quã a nobis translatũ ẽ.Sig¬
nificat aut̃ speculam quã custodeᷤᷤ
agroꝵ ⁊ pomoꝵ habere consue¬
uert̃. ut de amplissima urbe par¬
uũ tuguriũnculũ uix remanserits

Expanded text:
 dicitur nec aliter potest uerti, quam a nobis translatum est; significat autem speculam, quam custodes agrorum et pomorum habere consuerunt, ut de amplissima urbe paruum tuguriunculum uix remanserit.
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝑ naturã sui sc̃m ẽ. sc̾ificet᷑ in nõ
Ergo ⁊⁊ nc̃ ꝓpła postulat ut uia dñi¬
quȩ ꝑ se sea ẽ recta ẽ: etiam sͥ recta
fiat. De ui psalmo. Erubescant ⁊ con¬
turbent᷑ uehem̃t̾ õs inimici mei:
⁊ dicitis in greco u̾ehem̃ter ñ haberi
septimo psalmo. Iudica me dñe
scd̃m iusticiã meã: ꝓ qͦ habet᷑ ĩ grao¬

Expanded text:
quod per naturam sui sanctum est, sanctificetur in nobis. ergo et nunc propheta postulat, ut uia domini, quae per se recta est, etiam sibi recta fiat. De sexto psalmo: erubescant et conturbentur uehementer omnes inimici mei. et dicitis in Graeco \'uehementer\' non haberi. septimo psalmo: iudica me, domine, secundum iustitiam meam. pro quo habetur in Gra
Abbreviated transcription (Latin):
inueniat᷑. In eodẽ. Compͥmamꝰ
õs dies festos łi a t̾ra. ꝓ quo ĩgreco
transtulimꝰ qͥescere faciamꝰ om̃s di¬
es festos dei a t̾ra. Ꝙ miror quomͦ
e latere ad notationẽ nr̃am nescio
qͥs temerariꝰ scribendã in corꝑe pu¬
tauerit. quã nos ꝓ eruditione le¬
gentis scripsimꝰ. Noc mͦ ñ habet
habitã questionẽ: pleniꝰ disputan¬
dũ  uĩdetur. In hebreo scͥptũ ẽ saru.
ehol. moedahu. helba. ares: qđ aqͥla

Expanded text:
inueniatur. in eodem: incendamus omnes dies festos dei a terra. pro quo in Graeco transtulimus: quiescere faciamus omnes dies festos dei a terra. et miror, quomodo e latere adnotationem nostram nescio quis temerarius scribendam in corpore putauerit, quam nos pro eruditione legentis scripsimus hoc modo: \'non habitam quaestionem, plenius de hoc disputandum uidetur. in Hebraeo scriptum est: \'sarphu chol moedahu hel baares\', quod Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
toncoi. id ẽ dep̾dantiũ te scriptũ
dicitis. In hebreo sorarath legit᷑.
ditio inimicoꝵ tuoꝵ int̾pretati
st̃. Ꝙ ẽ sensus pendens ex suꝑiori¬
b Memor esto impꝑioꝵ tuoꝵ.¬
eoꝵ que ab insiꝑiente st̃ tota die.
Ne obliuiscaris uoces inim. tuoꝵ.
id ẽ uoces que te blasphemant.
tͥq in popło tuo detrahunt. Un¬
de sequitur. Suꝑbia eoꝵ qui te¬
odert ascendit semꝑ: id ẽ dũ tu
tit differs penas. illi ꝓficiunt in
uos a nescio quo depͣuatũ legitis
in manib suis. In eodẽ. Terribi¬
li ⁊ ei qui afert sp̃s pͥncipũ. Dici¬
tis qd̾ ei ñ sit scriptũ in greco. ue

Expanded text:
 id est, deprecantium te, scriptum dicitis. In Hebraeo autem, SORARACH legitur, ditio, inimicorum tuorum, interpretati sunt: Et est sensus pendens ex superioribus: Memor esto improperio quae ab insipiente sunt tota die; ne obliuiscaris uoces inimicorum tuorum, id est uoces, quae te blasphemant tibique in populo tuo detrahunt\'. unde sequitur: superbia eorum, qui teoderunt, ascendit semper, id est: \'dum tu differs poenas, illi proficiunt in uos a nescio quo deprauatum legitis: in manibus suis. in eodem: terribili et ei, qui aufert spiritus principum. dicitis, quod \'ei\' non sit scriptum in Gr