comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit. sub suae iugo ditionis rapit:
Qui & nunc prius quã appareat in¬
numerabiles quidem. non tamen
omnes carnales trahit. quia cotidio¬
a carnali opere ad uitam multi re¬
uocantur. atq ad statũ iustitiae:
alii ꝑ breuem. alii uero ꝑlongam
poenitentiam redeunt. Et nunc
innumerabiles rapit : cũ falsitatis
suae stupenda hominibus signa
non exhib&. Cũ uero coram
carnalium oculis miranda eis
prodigia fecerit. post se tunc
non in numerabiles. sed omnes
trahit : quia qui bonis presen¬
tibus delectantur. potestati illiuꝰ
absq r&ractatione subiciunt
Sedsicut prȩfati sumus. quia
plus est omnem hominẽ quã in¬
numerabiles trahere : quur
prius dicitur. quia omnem
trahit. & post in augmentao
in numerabi les subiciuntur.
Ratio nãq expait. ut prius qđ
minus est. & post in augmen¬
to quod maius est diceretur:
Sed sciendũ quia hoc loco plus
fuit in numerabiles dixisse:
quã omnes Post se enĩ omnem

Expanded text:
rit, sub suae jugum ditionis rapit, rit, sub suae jugum ditionis rapit, qui et nunc priusquam appareat, innumerabiles quidem, non tamen omnes carnales trahit. Quia quotidie carnali opere ad vitam multi revocantur, atque ad statum justitiae, alii per brevem, alii vero per longam poenitentiam redeunt: et nunc innumerabiles rapit, cum falsitatis suae stupenda hominibus signa non exhibet: cum vero coram carnalium oculis miranda eis prodigia fecerit, post se tunc non innumerabiles, sed omnes trahit: quia qui bonis praesentibus delectantur, potestati illius se absque retractione subjiciunt. Sed, sicut praefati sumus, quia plus est omnem hominem quam innumerabiles trahere, cur prius dicitur, quia omnem trahit, et post in augmento innumerabiles subjiciuntur? Ratio namque expetit ut prius quod minus est, et post in augmento quod majus est, diceretur. Sed sciendum quia in hoc loco plus fuit innumequam omnes. Post se enim omnem
Abbreviated transcription (Latin):
suggerit : quia eo ipso quo fallit
c&eros. prudens uid&ur sibi.
Cũ luxuriam decepte menti loqui¬
tur. fit dulee quod suad&.
quia in uoluptate animũ resol¬
uit. Quot ergo uitia carnalium
cordibus in serit : quasi tot potus
hsuȩ eis dulcedinis porrigit.
Quã tamen ut predixi euus dulce¬
dinem non ꝑipiunt. nisi qui pre¬
sentibus uoluptatibus dediti ad
ꝑ p&uum luctũ trahuntur. Bene
ergo dicitur. dulcis fuit glareis
coqu̾iti. quia amarus electis. et
suauis est reprobis. Illos enim
solũ modo suis delectationibus pas¬
cit : quos cotidianis lapsibus ad
gemitũ in pellit Socurior¬
Et post se omnem hominem trahit:
& ante se ini numerabiles.
Ioc in loco: homo humana sapiens
dicitur Sed cũ plus sint omnes
quã in numerabiles: quaerendum
nobis est: quur ante se in nume¬
rabiles & post se omnes trahere
dicatur. nisi quod antiquus hos
tis reprobũ tunc hominem in gres¬
sus : cunctos quos carnales in uene¬

Expanded text:
suggerit, quia eo ipso quo fallit suggerit, quia eo ipso quo fallit caeteros, prudens videtur sibi. Cum luxuriam deceptae menti loquitur, fit dulce quod suadet, quia in voluptate animum resolvit. Quot ergo vitia carnalium cordibus inserit, quasi tot potus suae dulcedinis eis porrigit. Quam tamen, ut praedixi, ejus dulcedinem non percipiunt, nisi qui, praesentibus voluptatibus dediti, ad perpetuum luctum trahuntur. Bene ergo dicitur: Dulcis fuit glareis Cocyti, quia amarus electis, et suavis est reprobis. Illos enim solummodo suis delectationibus pascit, quos quotidianis lapsibus ad gemitum impellit. SequiEt post se omnem hominem trahet, et ante se innumerabiles. - Hoc loco homo humana sapiens dicitur. Sed cum plus sint omnes quam innumerabiles, quaerendum nobis est cur ante se innumerabiles, et post se omnes trahere dicitur, nisi quod antiquutis reprobum tunc hominem ingressus, cunctos quos carnales invene
Abbreviated transcription (Latin):
glareis coquiti Cum enĩ hunc
electi despiciunt. cũ mentis calce
contemnunt. illi eum sequentes
diligunt : qui uelut ab aqua uo¬
luptatis ad ꝑp&uum luctum tra¬
huntur. qui ꝑ terrenam concupis¬
centiam. more glareę cotidianis
Lapsibus ad ima dilabuntur. Aliis
namq gustũ suae dulcedinis ꝑsu
ꝑbiam. aliis ꝑ auaritiam. aliis ꝑ
in uidiam. aliis ꝑfallatiam:
aliis ꝑ luxuriam porregit Et ad
quanta uitiorũ genera ꝑtrahit.
quasi tot suae dulcedinis potus
propinat. Nam cũ aliquid suꝑbũ
inmente ꝑsuad&. fit duloe quod
dicit: Quia uideri prelatus ceteris
homo ꝑuersus app&it dũ menti
auaritiam infundere molitur. fit
dul&e quod occulte loquitur: Quia
ꝑabundantiam necessitas uitatur.
Dsũ aliquid̾ demudia suggerit. Fit
dulce quod dicit quia ꝑuersa
mens dũ alium detrescere ui¬
derit. exultat se ei minorem mi¬
nime uideri Cũ aliquid defalla¬
tia persuad&. fit dulce quod

Expanded text:
glareis Cocyti. Cum enim hunc glareis Cocyti. Cum enim hunc electi despiciunt, cum mentis calce contemnunt, illi eum sequentes diligunt, qui velut ab aqua voluptatis ad perpetuum luctum trahuntur, qui per terrenam concupiscentiam more glareae quotidianis lapsibus ad ima dilabuntur. Aliis namque gustum suae dulcedinis per superbiam, aliis per avaritiam, aliis per invidiam, aliis per fallaciam, aliis per luxuriam porrigit; et ad quanta vitiorum genera pertrahit, quasi tot suae dulcedinis potus propinat. Nam cum aliquid superbum in mente persuadet, fit dulce quod dicit, quia videri praelatus caeteris homo perversus appetit. Dum menti avaritiam infundere molitur, fit dulce quod occulte loquitur, quia per abundantiam necessitas vitatur. Dum aliquid de invidia suggerit, fit dulce quod dicit, quia perversa mens dum alium deterescere viderit, exsultat se eo minorem minime videri. Cum aliquid de fallacia persuadet, fit dulce quod
Abbreviated transcription (Latin):
tenemus : & cognoscamus uocem be¬
ati uiri. coqu̾iton luctũ infirman¬
tium dici Scriptũ quippe est:
Uiriliter agite & confortetur cor
urm̃. Qui enĩ in dõ confortariren¬
nuunt : adluctũ ꝑ animae infir¬
mitatem tendunt Glareas uero
lapillos fluuium appellare con¬
sueuimus: quos aqua defluens trant:
Qui ergo ꝑ glareas coquiti. nisi repro¬
bi designantur: Qui sius uoluptatib
deciti quasi semꝑ aflumine adima
detraluntur: Qui enĩ contra uolup¬
tates huis setuli stare fortiter no¬
lunt. glarea coqu̾iti fiunt: quia
suis eotidie lapsibus ad luctũ ten¬
clunt. ut i a&ernũ post lugeant:
qui modo se in suis uoluptatibus
delectabiliter relaxant: Et quia
aritiquus hostis suũ uas illum
reprobũ hominũ ingressus. dũ
dona ꝑuersis tribuit. dũ eos
in hoc mundo honoribus extollit.
dũ eorũ oculis prodigia ostendit.¬
dum fluxe mentes hune insius
prodigus ad mirantur. & sequun¬
tur. Bene deeo dicit. dulcis fuit

Expanded text:
tenemus et cognoscamus voce betenemus et cognoscamus voce beati viri Cocyton luctum infirmantium dici. Scriptum quippe est: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . Qui enim in Deo confortari renuunt, ad luctum per animi infirmitatem tendunt. Glareas vero lapillos fluminum appellare, consuevimus, quos aqua defluens trahit. 499 Quid ergo per glareas Cocyti nisi reprobi designantur, qui, suis voluptatibus dediti, quasi semper a flumine ad ima detrahuntur? Qui enim contra voluptates hujus saeculi stare fortiter nolunt, glareae Cocyti fiunt qui suis quotidie lapsibus ad luctum tendunt, ut in aeternum post lugeant, qui modo se in suis voluptatibus delectabiliter relaxant. Et quia antiquus hostis suum vas illum reprobum hominem ingressus, dum dona perversis tribuit, dum eos in hoc mundo honoribus extollit, dum eorum oculis prodigia ostendit, fluxae mentes hunc in suis prodigiis admirantur et sequuntur, bene de eo dicitur: Dulcis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nunc in congregatione peccan¬
tium astutiae suae insidias exerit.
Proeo autẽ quod in mufido raritas
bonorũ est. & multitudo malorũ.
recte mortuorũ congeries nomina¬
tur: ut ipsa iniquorũ multitudo
sig& ur. Lata enĩ uia est. quaedu¬
citꝰ ad ꝑditionem : & multi sunt qui
in grediuntur ꝑ eam. Satanae
itaq in congeriae mortuorũ uigi¬
lare est : in reproborũ cordibus
malitiae suae astitias exercere
glareis coquiti
Treca lingua coquͤitos luctus di¬
Oatur : quitamen luctus femina¬
rũ. uel quorũ lib& infirmantium
sol& intelligi. Sapientes uͦ huius
sȩculi aluce ueritatis exclusi: qͥͣsi
umbras quasdam deueritatis in qui¬
sitione tenere conatisunt Vnde co¬
quꝰiton fluuium currere apud in¬
feros putauerunt Uidelic& de¬
signantes quod in quidigna dolo¬
ribus opera faciunt : in infernum
ad luctũ decurrunt. Sed nos
despiciamus umbram carnalis sapi¬
entiae. qui iam deueritate lucem

Expanded text:
quia nunc in congregatione peccanquia nunc in congregatione peccantium astutiae suae insidias exerit. Pro eo autem quod in mundo raritas bonorum est, et multitudo malorum, recte mortuorum congeries nominatur, ut ipsa iniquorum multitudo signetur. Lata enim via est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui ingrediuntur per eam . Satanae itaque in congerie mortuorum vigilare est in reproborum cmalitiae suae astutias exercere. glareis Cocyti. - Graeca lingua Cocytus, luctus dicitur, qui tamen luctus feminarum vel quorumlibet infirmantium solet intelligi. Sapientes hujus saeculi a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam de veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in iad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aduentũ suum aeterna damna¬
tione contriuent: Sed elatus
iste princeps nilorũ in hac uita
quã diu est patus: quid agat
sepulchra ductur : & in congerie
mortuorũ uiglabit
Quia sepulcha mortuos tegunt:
q̃uid aliud ꝑsepulchra. quam
reproborũ coda signantur. in
quibus extinte auita beatitudi¬
nis animae ulut in sepulebiris
latent: Iniquis ergo iste ad sepul¬
cira ducetur quia ix prauorum
cordibus recipiaur. Qm̃ soli eũ illi
suscipiunt: in qubus mortuę in¬
dõ animae reperiuntur. De quo
recte &ĩam di eus supplicia de¬
scriberentur. ꝑ praph&am dicitur.
n arenitu illius soul ⁊ chra
eius: omines iri terfeti. Uin & qui
ceciderant gladio Ii quippe in
inferno uxta eũ suni. in quibus
is dem malignus sp̃s mrtuus ue&:
qui iniquitatis ci glado ꝑcussi
ceciderunt: Unde soripe est.
Qui liberasti daud seruũ tuũ. degla¬
dio maligno. Recte autẽ dicitur
Et in congerie mortuorũ uigilabit.

Expanded text:
per adventum suum aeterna damnaper adventum suum aeterna damnatione contriverit. Sed elatus iste princeps malorum, in hac vita quandiu est positus, quid agat, sepulcra ducetur, et in congerie mortuorum vigilabit. - Quia sepulcra mortuos contegunt, quid aliud per sepulcra, quam reproborum corda signantur, in quibus exstinctae a vita beatitudinis animae velut in sepulcris latent? Iniquus ergo iste ad sepulcra deducitur, quia in pravorum cordibus recipietur, quomodo soli illi eum suscipiunt, in quibus mortuae animae a Deo reperiuntur. De quo recte etiam, dum ejus supplicia describerentur, per prophetam dicitur. In circuitu illius sepulcra ejus, omnes interfecti, et qui ceciderunt gladio . Illi quippe in inferno juxta illum sunt, in quibus idem malignus spiritus mortuus jacet. Qui iniquitatis ejus gladio percussi ceciderunt. Unde scriptum est: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Recte autem dicitur: Et in congerie mortuorum vigilabit,
Abbreviated transcription (Latin):
est: multo atrocior in ꝑsecutione
erit. quã nune cũ minime cerni¬
tur. Quia specialiter adhuc illo
uase suo proprio non gestatur.
ene dictũ est. coram eo. Multi
enĩ nunc uias anti christi di iuidi¬
cantes corripiunt. sed hoc quasi in
eius absentia faciunt : dum illũ
arguunt. que adhuc specialiter
non irtuentur:. Cũ uͦ in illo damna¬
to homine uenerit. quisquis eiuis
presentiae resistit: coram eo uiam
euis arguit. cuius uires & conspiat
& contemnit Uel certe uiam
eiꝰ arguere est. prosperitatem cur¬
sus eis aeterno supplicio in terue¬
niente turbare: Quod quia solus
dñs propria uirtute facturus est.
Dequo scriptũ ẽ. Quem dñs iħs in¬
terficie sp̃u oris sui. & destru&
in lustratione aduentus sui. Recte¬
nune dicitur. Quis arguet coram
eo uiam eus. Unde & seqͥtur.
Et quae fecit quis reddet illi.
Quis nimirũ nisi dñs. qui solus il li
perdito homini quaefecit redd&
dũ potestatem aus tam ualidam

Expanded text:
est, multo atrocior in persecutione est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gestatur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere est prosperitatem cursus ejus aeterno supplicio interveniente turbare. Quod quia solus Dominus propria virtute facturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui , recte dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Unde et sequitur: Et quae fecit, quis reddet illi? Quis nimirum, nisi Dominus? Qui solus illi perdito homini quae fecit reddet, dum potestatem ejus tam validam
Abbreviated transcription (Latin):
lcant: Quiu cũ po testate terroris.
usiguntur & iam signa ostensȩ
uiam eius. Quis ui delic& homi¬
n illũ pnicrepare audeat. cuiss
uisum ferre ꝑtimescit.: Seda¬
men eius uiam. non solũ heliasł
enõch qui in eius exprobratione
medium rediicuntur. s & etiam
omnes electi arguunt : dũ contp¬
nunt. dũ urtute mentis ei mll¬
tiae resistut. Sed quia hoc x
diuina grã. et non suis uirilis
faciunt  ecte nunc dicitur. Quis
argust eram eo uiam eius: Quis
et enim usi ds̃. cuius ad iutorio
electi it. resistere ualeant. fula¬
untur. Aliquando enĩ in scriptu¬
ra sacri. cũ interrogando quis po¬
nitur : omnipotens designatur:
Unde scriptũ est. Quis suscitauit eũ:
Dequo ꝑ paulũ dicitur: Quẽ ds sus¬
citauit amortius In eo ergo quod
scĩ uiri eius iniquitati contradi¬
cunt. non ipsisunt qui uiam cuis
arguunt. sed ille est ex cuius
gratia confortantur. Et quia pre¬
sentia eiꝰ qua in homine uenturus

Expanded text:
leant quia cum potestate terroris leant quia cum potestate terroris adjungit etiam signa ostensae viam ejus? Quis videlicet hominem illum increpare audeat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam non solum Elias et Enoch, qui in ejus exprobrationem ad medium deducuntur, sed etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis etenim, nisi Deus, cujus adjutorio electi, ut resistere valeant, fulciuntur? Aliquando enim in Scriptura sacra cum interrogando Quis ponitur, Omnipotens designatur. Unde scriptum est: Quis suscitabit eum ? De quo per Paulum dicitur: Quem Deus suscitavit a mortuis . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus
Abbreviated transcription (Latin):
& quae fecit quis redet illi.
aep̾ẽ malus in dignatiiẽ condito¬
ris sui quã in aeternũ ussurus ẽ.
& in hac quoq uita posts expe¬
ritur. Dũ prosperitaten quam
amat amittit. & aduertitem
quã formidat inuenit : ⁊ quã¬
uis in crepari desuis prattatib¬
a iustorũ lingua &iam in rospe¬
ris ualeat: scimus tamen ood cũ
facta sua ꝑuersum quẽq dicunt.
iustorũ in crepatio conualescit
Qua autẽ ratione nunc dicitur. Quis
argu& coram eo uiam eius. dum
& iam iustis tacentibus hoc quoq
notũ sit : quia tocies hic iniqui
uia arguitur. quoties eius prospe
omni malorũ corpore loqueretur.
subito ad omnium iniquorũ caput
uerba conuertit Uidit enĩ quod
infine mundi satan hominem in¬
grediens quẽ sacra scriptura anti¬
christum appellat. tanta elatio¬
ne extollitur: tanta uirtute
principatur. tantis signis & prodigus
in sc̃t tatis ostensione se eleuit. ut
argui ab homine cius facta non ua¬

Expanded text:
et quae fecit quis reddet illi? - et quae fecit quis reddet illi? - Saepe malus indignationem Conditoris sui quam in aeternum passurus est, et in hac quoque vita positus experitur, dum prosperitatem quam amat amittit, et adversitatem quam formidat invenit. Et quamvis increpari de suis pravitatibua justorum lingua etiam in prosperis valeat, scimus tamen quod cum facta sua perversum quemque dejiciunt, justorum increpatio convalescat. Qua autem ratione nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties hic iniqui via arguitur, quoties ejus prosperomnium malorum corpore loqueretur, subito ad omnium iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antichristum appellat, tanta elatione extollitur, tanta virtute principatur, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione elevatur, ut argui ab homine ejus facta non va
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc moyses cũ sinae contẽplati¬
onis gloriam quer&. dixit.
Transiens: uidebo uonem Hisi
enĩ gressum cordasȩculi amore
remouiss& : nequaã intelligere
suꝑna potuiss&e linc hieremias
luctũ cordis sui csiderari de¬
poscens: ait. Ouosmnes qui trai¬
te : si est dolor ut dolormeis.
Qui enĩ presentem itã non quas
uiam transeunt.d quasi patriã
adtendunt. luã cordis electo¬
rũ considerare s̃ciunt Illos
ergo ut dolora uum consideret
H inc Pꝑsmonem dicitur:
Aperi ostuihuto: & causis om¬
nium filio qui ꝑtranseunt:
Miti enĩ aitur: qui prȩdicato¬
rũ ueren tradicendo minime
resistur Qui & iam ꝑtranseun¬
tessunt: qui a intentionem ii¬
tis in amore utae prisentis figere
dediguntur Igitur qua malus
ad dien ꝑditionis seruatur. & ad
dem furoris ducitur. hoc n on nisi
cui est uator intelligit. Qm̃ qui
or in presentibus fiait: quae ini¬
quo sequantur suppluia non depre¬
Quis arguit coram eo lam eius.

Expanded text:
Hinc Moyses, cum supernae contemplatiHinc Moyses, cum supernae contemplationis gloriam quaereret, dixit, Transiens videbo visionem . Nisi enim gressum cordis a saeculi amore removisset, nequaquam intelligere superna potuisset. Hinc Jeremias luctum cordis sui considerari deposcens, ait: O vos omnes qui trante, si est dolor sicut dolor meus . Qui enim praesentem vitam non quasi viam transeunt, sed quasi patriam attendunt, luctum cordis electorum considerare nesciunt. Illos ergo ut dolorem suum considerent Hinc per Salomonem dicitur: Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt . Muti enim dicuntur qui praedicatorum verbis contradicendo minime resistunt. Qui etiam pertranseuntes sunt, quia intentionem mentis in amore vitae praesentis figere dedignantur. Igitur quad diem perditionis servatur: et ad diem furoris ducitur, hoc non nisi qui est viator intelligit, quoniam qui cor in praesentibus figit, quae iniquum sequantur supplicia non depreQuis arguet coram eo viam ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
noscetis.: Ulator quippe di¬
citur: qui presentem utta. uiã¬
sibi esse & non patriam ad tendit:
qui in dilectione pretereuntis
sȩculi. corfigere despicit. &ui
non remanere in transeuntibus.
sed ad a& erna ꝑuenire concupis¬
cit: Qui enĩ in hac ͫ u iator ẽe
non app&it. huius uttae prospera
minime contempnit  &ea quae
ipse desiderat. cũ abundare alis
uiderit miratur Unde dauid
proph&a. qm̃ adilectione presen¬
tis scłi iam corde transierat. ĩni¬
qui gloriam describens dicebat:
Uidi impium suꝑ ex altatũ. et ele¬
uatũ sicut cedros libani Sed
quia cor hiuie mundo non sub didit.
hunc iure depexit dicens
T ransiui: et ecce ion erat: Ess& quip¬
pe aliquid in o aestimatione im¬
pius: si ipse ab he sȩculo ꝑ inten¬
tione minime trisiss&. Sed is qui
non transeunti ignũ aliquid
ess&. transeunti animo quã nil
ess& apparuit. Quia dũ ader¬
na retributio egitatur. presens
gloria quã sit nla cognoscitur

Expanded text:
noscetis.noscetis.citur, qui praesentem vitam sibi esse viam, non patriam, attendit. Qui in dilectione praetereuntis saeculi cor figere despicit, qui non remanere in transesed ad aeterna pervenire concupiscit. Qui enim in hac vita viator esse non appetit, hujus vitae prospera minime contemnit, et ea quae ipse desiderat, cum abundare aliis viderit, miratur. Unde David propheta quoniam a dilectione praesentis saeculi jam corde transierat, iniqui gloriam describens, dicebat: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani . Sed quia cor huic mhunc jure despexit, dicens: Transivi, et ecce non erat. Esset quippe aliquid in ejus aestimatione impius, si ipse ab hoc saeculo per intentionem minime transisset. Sed is qui non transeunti magnum aliquid esset, transeunti animo quam nihil esset apparuit, quia dum aeterna retributio cogitatur, praesens gloria quam sit nulla cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sum cogitationis figit. qui tran¬
sre ad acernã patriam ꝑfectis
desideriis nescit Unde bene
b& deuiatoribus. & haec eadem
illũ intelligere cognoscetis. Quia
in diem ꝑditionis seruatur malus:
& ad diem furoris ducitur:
Saepe et enĩ diu diuina pacien¬
tia tolerat: quos um ad suppli¬
tium prescita condemnat.
Permittit florere: quos adhuc
cernit d&eriora ꝑ parare.Qus
Quia enĩ uidet ad qua damnatio¬
nis foueamtendant. hoc eis pro
nihilo esse existimat : quod
hic ꝑuersi relinquenda multi¬
plicant Sed quisquis presentis
uitae głam diligit. magnam
esse felicitatem deputat. Hic
secundũ uotũ florere : quã uis
cogatur postrnodũ supplicia
aeterna tolerare Solus ergo
ille conspicit. Nihil esse quod
iniquus flor& : Qui iam gressũ
cordis ab amore presentis sȩculi
amouit. Vnde recte cũ de sub¬
sequenti damnatione impii dice¬
retur: premittur. In terrogate
quẽ lib& deuiatoribus. & haec
illum eadem in. telligere cog¬

Expanded text:
sum cogitationis figit, qui transum cogitationis figit, qui transire ad aeternam patriam perfectis desideriis nescit. Unde bene c eadem illum intelligere cognoscetis, quia in diem perditionis servatur malus, et ad diem furoris ducetur. - Saepe etenim diu divina patientia tolerat, quos jam ad supplicia praescita condemnat, permittit florere, quos adhuc cernit pejora perpetrare. Quia enim videt ad quam damnationis foveam tendant, hoc eis pro nihil esse existimat, quod hic perversi relinquenda multiplicant. Sed quisquis praesentis vitae gloriam diligit, magnam esse felicitatem deputat hic secundum votum florere, quamvis cogatur postmodum supplicia aeterna tolerare. Solus ergo ille conspicit nil esse quod iniquus floret, qui jam gressum cordis ab amore praesentis saeculi amovit. Unde recte cum de subsequenti damnatione impii diceretur, praemittitur: Interrogate quemlibet de viatoribus, et haec eadem illum intelligere cog
Abbreviated transcription (Latin):
latae aperitur Unde recte quoq
ꝑ salomonem dicitur. Quomodom
aquis resplendent uultus prospi¬
cientium: sic corda hominũ mani¬
festasunt prudentibus. Proinide
beatus iob ⁊ cũ amiconũ conloquen¬
tium cagitationes nosse se diceret.
ad iunait. & sententias contrame
iniquas: ut ex patenti re ostende¬
r&. quia hoc quod in eis latebat
in ueniss&: Unde ipsas quoq
eorũ iniquassententias: ad iun¬
gr̃ dicens Dicitis enĩ. Ubi est do¬
mus prinapis. & ubi tabernacula
sicut magna mala sic flagella
ꝑ timescunt: in eos quos flagellatos
aspiciunt. cul pas ex poena m&i¬
untur: Quos enĩ ꝑcussos cernunt:
dõ displicusse suspicantur. Unde
amici beati iob quẽ ꝑcussũ ui¬
derunt : impium fuisse credi¬
derunt Cli delic& aestimantes.
qluia si inpius non fuiss&. ei
taber nacula ꝑ manerent: Sed ista
nonc ogitat. nisi qui adhuc infir¬
mitatis tedio laborat : qui in
presentis scłi delectatione gres¬

Expanded text:
latet aperitur. Unde recte quoque latet aperitur. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus . Proinde beatus Job, cum amicorum colloquentium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: Et sententias contra me iniquas, ut ex patenti re ostenderet quia hoc quod in eis latebat 496 invenisset. Unde ipsas quoque eorum iniquas sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: Ubi est domus principis, et ubi tabernacula sicut magna mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus tabernacula permanerent. Sed ista non cogitat nisi qui adhuc infirmitatis taedio laborat, qui in praesentis saeculi delectatione gres
Abbreviated transcription (Latin):
puluere dormiunt. & uermaipe¬
rient eos: Quia & si non similib
tẽporalibus sub leuantur. simulti¬
men in cura rerũ tem poraliũ men¬
tis torpore sopiuitur Simulq eos
uermes operiunt : quia uel istũ
ut concupita habeat. uel ihli
nehabita amittat. carnale cogi¬
tationes premunt Beatus autem
fuerat. neo amissas cũ anal¬
etate requirebat. Qui nullus
exterioribus damni cogitationi¬
bus mordebatur: eũ uermes cor¬
dis non operuerunt : Et quia in
terrena cura mentẽ suam non de¬
iecerat: nequa quã inpuluerem
nom cogitatione s. ur̃as. & senten¬
tas contrane iniquos. Cũ seriptuĩ
sit. Quis scit homint̃i quaesunt
hominis. rusi sp̃s hominis qui in ip¬
so est: Qua ratione nunc diatur.
Certe noui cogitationes urãs: Sedtine.
sp̃s hominis ignoratur ab altero.: cũ
uerbis uel operibus non demons¬
tratur : Nã cũ scriptũ sit. Ex fris¬
tibus eorũ cognoscetis eos: per hoe
quod foris agitur. que quid intus

Expanded text:
pulvere dormient, et vermes opepulvere dormient, et vermes operient eos, quia etsi non simul rebus temporalibus sublevantur, simul tamen in cura rerum temporalium mentis torpore sopiuntur. Simulque eos vermes operiunt, quia vel istum ut concupita habeat, vel illum, ne habita amittat, carnales cogitationes premunt. 66. Job fuerat, nec amissas cum anxietate requirebat, quia nullis exterioris damni cogitationibus mordebatur, eum vermes cordis non operuerant. Et quia in terrena cura mentem suam non dejecerat, nequaquam in pulvere novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Cum scriptum sit: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est ? qua ratione nunc dicitur: Certe novi cogitationes vestras. Sed tunc spiritus hominis ignoratur ab altero cum verbis vel operibus non demonstratur. Nam cum scriptum sit: Ex fructibus eorum cognoscetis eos , per hoc quod foris agitur quidquid intus
Abbreviated transcription (Latin):
possint. Et cũ. nulis rebus uel ho¬
noribus fultisint. ꝑmala
tamen desideria in conspe etu ae¬
terni uidicis reos conscientia ad¬
dicit: Talis & enĩ quisq plerũq
ideo ad fligitur : quia ditescere
& subditur. Aicis uero moritur
in amaritudine animae. absq
ullis opibus. Ecce unde diues su¬
ꝑho corde & in aniter gaud&:
inde pauꝑ alius sugbo corde in aniuꝰ
affligitur. Bene autẽ deutrisq
sub ugitur.: Et tamen simul inpul¬
uere lormient. et uermes operi¬
ent ess Inpuluere enĩ dormire
est: interrenis desideriis oculos
mentis claudere. Unde unicuiq
peccanti. & inculpa sua dormien
cuntur. eos simul operiunt: quo
siue diuitis. siue pauperis suꝑbien¬
tis animũ curae carnales premunt.
n rebus enĩ terrenis piuꝑ & diues
reprobus. quã ius. non pari prosperi¬
tate fulciantur : pari tanien anxie
tate turbantur: Quia qud ille
iam eũ m&u hab&. iste cũ ixieta¬
te app&it. & quia habere ionua¬

Expanded text:
possint. Et cum nullis rebus vel hopossint. Et cum nullis rebus vel honoribus fulti sint, per mala tamen desideria in conspectu interni judicis, reos conscientia addicit. Talis etenim quisque plerumque ideo affligitur, quia ditescere et subditur: Alius vero moritur in amaritudine animae suae absque ullis opibus. Ecce unde dives superbo corde inaniter gaudet, inde pauper alius superbo corde inanius affligitur. Bene autem de utrisque subjungitur: Et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. In pulvere enim dormire est in terrenis desideriis oculos mentis claudere. Unde unicuique peccanti et in culpa sua dormientcuntur eos simul operiunt, quia sive divitis, sive pauperis superbientis animum curae carnales premunt. In rebus etenim terrenis pauper et dives reprobus, quamvis non pari prosperittate turbantur, quia quod ille jam cum metu habet, iste cum anxietate appetit, et quia habere non
Abbreviated transcription (Latin):
Prodiit quasi ex adipe iniquitas
eorũ: Serartor: Et medullis
ossa illius in rigantur: Amatores
huus scłi. quasi ossa habent.
quando in hic mundo fortitudi¬
nem dignitaũ possident sedsi
in exteriore dignitate desint
terrenae & domesticae diuitiae.
quantũ ad iudicũ suũ. ossa
quidem habent. sed medullas
in ossibus non habent. Quia ergo
sic iste amator huius scłi exteri¬
ori partestate fulcitur. ut & iam
in teriori terrenie domus ab un¬
dantia: saginetur: Dicitur. Et
medullis ossa illus in rigantur.
Uel certe ossa sunt huius diuitis:
Medulłȩ uero in ossibus sunt ipsa
desideria male uiuendi : quae
neque ex prauitatis satis¬
factione satiantur. Quae
medullae quasi ossa in rigant.
cũ praua desideru ꝑ uersas con¬
su& udines suas in ioluptatũ delec¬
tatione conseruant Et sunt non¬
nulli qui in hoc mindo diuitias
non habent: sed habere concupiscunt.
Elati esse app&unt: quãus in hoc
mundo quođd cupiunt obtinere non

Expanded text:
Prodiit quasi ex adipe iniquitas Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum . Sequitur: Et medullis ossa illius irrigantur. Amatores hujus saeculi quasi ossa habent, quando in hoc mundo fortitudinem dignitatum possident. 495 Sed si in exteriori dignitate desint terrenae et dquantum ad suum judicium ossa quidem habent, sed et medullas in ossibus non habent. Quia ergo sic iste amator hujus saeculi exteriori potestate fulcitur, ut etiam interiori terrenae domus abundantia saginetur, dicitur, et medullis ossa ejus irrigantur. Vel certe ossa sunt hujus divitis pedullae vero in ossibus sunt ipsa mala desideria vivendi, quae neque ex pravitatis satisfactione satiantur. Quae medullae quasi ossa irrigant, cum ipsa prava desideria perversas consuetudines suas in voluptatum delectatione conservant. Et sunt nonnulli qui in hoc mundo divitias non habent, sed habere concupiscunt, elati esse appetunt, quamvis in hoc mundo quod cupiunt, obtinere non
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ãs . et sententias contrane ini¬
quas. Dicitis enĩ. ubi est domus
principis. et ubi tabernacula im¬
piorum.
mpium enĩ crediderant. quem
aletis rebus tẽporaliter destruc¬
tũ uidebant:. Sed sc̃s uir tanto
eos alta consideratione di iudicat.
quantao inter damna quaeꝑtule¬
rat infracta rectitudine stabat.
Quid enĩ ei foris rerum damna
nocuerant. qui illũ non amiserat.
quẽ interius amabat. Hoc uero
dormient. et uermes operient
eos. siquis forsitan accipere ꝑ al¬
legoriam uelit. explere breui¬
ter possumus: side iniquo hoc di¬
uite ea quae iam sunt dicta re¬
plicemus  Diatur nãq. Uiscera
eius plena sunt adipe Sicut
enĩ ex abundanti cibo ad eps.
ita ex abundantia rerum suꝑbia
nas citur: quȩ in pingat mentem
diuitis. dũ eleuatur animus
suꝑbientis Suꝑbiã quippe cor¬
dis : quasi quaedam pinguedo
est grassitudinis: Unde quia
pleriq ex abundantia peccata
ꝑpaerant. ꝑ prophaam dictur:

Expanded text:
vestras, et sententias contra me inivestras, et sententias contra me iniquas. Dicitis enim: Ubi est domus principis? et ubi tabernacula impiorum? - Impium enim crediderant, quem a laetis rebus temporaliter destructum videbant. Sed sanctus vir tanto eos alta consideratione dijudicat, quanto inter damna, quaerat infracta rectitudine stabat. Quid enim ei foris rerum damna nocuerant, qui illum non amiserat quem interius amabat? Allegoricdormient, et vermes operient eos, si quis forsitan accipere per allegoriam velit, explere breviter possumus, si de iniquo hoc divite ea quae sunt jam dicta replicemus. Dicitur namque: Viscera ejus plena sunt adipe. Sicut enim ex abundanti cibo adeps, ita ex abundantia rerum superbia nascitur, quae impinguat mentem divitis, dum elevatur animus superbientis. Superbia quippe cordis quasi quaedam pinguedo est crassitudinis. Unde quia plerique ex abundantia peccata perpetrant, per Prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
probis. utta quidem dispar est.
carnis autẽ in morte corruptio dis¬
Et tamen simul in puluere dormi¬
ent : & uermes operient eos.
uid ergo mirum. sĩ prosperitate
uel ad uersitate presentis seculi
dissimiliter ad momentũ currunt.
Qui ꝑ corruptionem carnis ad ter¬
ram similiter redeunt. Illa est
ergo solũ modo uita cogitanda:
in qua cũ resurrectione carnis.
ad finem dissimiltter ꝑ tinguitur
re ributionis Quȩ est̾ enĩ iniqui
salus aut robur. qui ad eps et di¬
uitiae. dũ totũ hic cũ eeleritate
reliquitur. et illie retributio
quaenũquã relinqui possit in ue¬
itur. Sicut antẽ huius iniqui
lacitia transit ad poena: ita af¬
flicti in nocentis poena transit ad
laetitiam Hec diuitiae ergo de¬
bent mentem extollere. nec ino¬
pia ꝑturbare. Unde beatus iob
inter damna rerũ. nulla admit¬
tit ad animũ clamna cogitationũ:
sed ad eos quise in ꝑcussione despi¬
ciunt redarguendos. sub iungit

Expanded text:
probis et vita quidem dispar est; probis et vita quidem dispar est; carnis autem in morte corruptio disEt tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. Quid ergo mirum, si prosperitate vel adversitate praesentis saeculi dissimiliter ad momentum currunt, qui per corruptionem carnis ad terram similiter redeunt?  Vet. XXV.  Illa est ergo solummodo vita cogitanda, in qua cum resurrectione carnis ad finem dissimilem pertingitur retributionis. Quae est enim iniquis salus aut robur, qui adeps et divitiae, dum totum hic cum celeritate relinquitur, et illic retributio, quae nunquam relinqui possit, invenitur? Sicut autem hujus iniqui laetitia transit ad poenam, ita afflicti innocentis poena transit ad laetitiam. Nec divitiae ergo debent mentem extollere, nec inopia perturbare. Unde beatus Job inter damna rerum nulla admittit ad animum damna cogitationum, sed ad eos qui se in percussione despiciunt redarguendo subjungit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ten damus oculũ mentis ad su¬
periora : & in illis aspicimus quia
denobis quod iuste conqueri debe¬
at non habemus. Omnipotens enuim
angelorũ merita discernens
Alios in acterna luce sine lapsu ꝑ¬
manere constituit : alios sponte
lapsos astatu suae celsitudips
ii acterna daminat ioms ułtione¬
strautt Nobiscũ igitur in iuste
uil agiti qui & subtiliorem nobis
naturã iuste iudicauit: Dicat ergo.
d ũ quid dm̃ quispiam docebit scien¬
tiam. qui excelsos iudicat: Qui
bios denobis scienter omnia dispo¬
nit. Is itaq premissis ad iungitur.
ubi humanus animus in requisiti¬
one fatigatur Nã subditur.
ste moritur robustus & sanus.: diues
& felix. Uiscera euis plenasunt ad¬
ipe: et medullis ossa illius in ri¬
gantur. alius uero moritur in
amaritudine animae suae. absq
ullis opibus.
S ia cũ ita sint. quis in omni poten¬
tis dĩ secreto discutiat. curhaec
ita ẽe ꝑmittat: Sed electis & re¬

Expanded text:
Sed si tendamus oculum mentis ad suSed si tendamus oculum mentis ad superiora, in illis aspicimus, quia de nobis quid juste conqueri non habemus. Omnipotens enim Deus angelorum merita discernens, alios in aeterna luce sine lapsu permanere constituit; alios sponte lapsos a statu suae celsitudinis, in aeternae damnationis ultionestravit. Nobiscum igitur injuste nihil agit, qui et subtiliorem nobis naturam juste judicavit. Dicat ergo: Nunquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? Qui ul dubio quia de nobis scienter omnia disponit. His itaque praemissis adjungitur, ubi humanus animus in requisitione fatigatur. Nam subditur: Iste moritur robustus et sanus, dives et felix; viscera ejus plena sunt adipe, et medullis ossa illius irrigantur: alius vero moritur in amaritudine animae suae absque ullis operibus. Ista cum ita sint, quis omnipotentis Dei secreta discutiat, cur haec ita esse permittat? Sed electis et re
Abbreviated transcription (Latin):
Et in hoc ergo se peccator contra
dm̃ erigit : ubi ds̃ omn potens
erectionem frangit: Et nec in la¬
ta ꝑcussio mentẽ humiliat: quã
in deliberatione contra dñm obsti¬
natio obdurat. Et notandũ quã
grauis culpie reatus sit. et poenã
proculpa mati proponere. et ta¬
men nec tormenti metu subiugo
conditoris eeruicem cordis in cli
cordi nr̃o quaestio oritur: cur¬
omni potens & misericors ds̃ in tan¬
tã cecitatem cadere rationem
uero quisquã ultra quã deb&
occulta dĩ iudicia discutere pre¬
sumat: recte subiungitur.
Nũ quid dm̃ quispiam docebi sei¬
entiam. qui excelsos iudicat.
Cũ in his quae de nobis aguntur
ambigimus. debemus alia quaeno¬
bis sunt certa conspicere : & eã quae
denr̃a nobis in certitudine surrexerat
cogitationis quaerelam placare
Ecce enĩ quod electos ad uitã fla¬
gella reuocant. et amalis actibis
reprobos nec flagella conpescunt
Omnipotentis dĩ uidicia suꝑnos ual¬
de occultasunt. et in iusta nonsunt.

Expanded text:
Et in hoc ergo se peccator contra Deum erigit, ubi Deus omnipotens ejus erectionem frangit; et nec illata percussio mentem humiliat, quam in deliberatione contra Dominum obstinatio obdurat. Et notandum quam gravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo conditoris cervicem cordis inclinacordi nomnipotens et misericors Deus in tantam caecitatem cadere rationem vero quisquam ultra quam debet, occulta Dei judicia discutere praesumat, recte subjungitur: Nunquid Deum quisquam docebit scientiam, qui excelsos judicat? Cum in his quae de nobis aguntur, ambigimus, debemus alia quae nobis sunt certa conspicere, et eam quae de nostra nobis incertitudine surrexerat, cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant; et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt: omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et injusta non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt : aut hoc ipsũ qͦq sccrũ eloqͥũ
intelligere ac nosse cõ tepnunt. Aueri¬
tate & enim auertentes auditũ. ad fa¬
bulas c̃uertunt᷑ : dũ om̃s quȩ suas quȩ¬
reꝑta. opponunt᷑ ocłis : sed hec cog¬
noscere homines dedignant᷑. P ȩnẽ
nullus querit scire: qđ eredidit Mul¬
titudo ͦͦ bonoꝵ p̃cedentiũ. arcũ suũ
destriuĩ doleat: quȩ sacrũ eloqͥũ res¬
taurari semꝑ ꝑ stuoiuĩ subsequentiũ

Expanded text:
ligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium ligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas convertuntur, dum omnes quae sua sureperta opponuntur oculis, sed haec cognoscere homines dedignantur, pene nullus quaerit scire quod credit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequentium
Abbreviated transcription (Latin):
miar: ⁊ sicut palma multiplicabo dies
Radix enim mea aꝑta ẽ. secus aquas.
& ros morabitur in messione mea Gła
mea sẽꝑ innouabit᷑: ⁊ arcus m̃s in ma¬
nu mea instaurabit᷑. Quȩ udelicet
cuncta c̃siderans: neqͣquã spe cassa fal¬
lebat᷑ Nã ꝑfecti qͥq multos nunc eiꝰ
conspiciunt ad uitores : sed pensant
ꝓculdubio qđ emergente ꝑse quutio¬
nis articulo exhis pleriq hostes illius
fiunt. qͥ eẽ pacis tempr̃e eiꝰ ciues ui¬
dentͥ: Non autẽ de om̃ib: ita desꝑant.
Sedtam̃ plerũq c̃tigit: ut hi dequib
maiorẽ fidei fiduciã habuer̃. ipsi eiꝰ¬
dem fidei hostes atrociores fiant Ut
eos tune uideant c̃tra sacra eloquia
agere : ex qͦrũ se oꝑatione credide¬
rant. hec eadẽ sacra eloquia adp̃di¬
cationis gr̃am instaurare Quȩ tam̃
temporã. iãnunc inchoase ingemisci¬
mꝰ: cũ multos intra ȩccłam positos
cernimꝰ. qͥ aut nolunt oꝑari qđ intel¬

Expanded text:
riar, et sicut palma multiplicabo dies. riar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aqumorabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hostes illius fiunt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intel
Abbreviated transcription (Latin):
nuenĩ arcũ tenet : qͥ diuina eloquia
que intellectu cognoscit oꝑatione ꝑficit:
nstaurat᷑ gͦ arcus in manu: dũ qͥeqͥo insa¬
ero eloqͥo studendo cognoscit᷑. uiuendo
complet᷑ Hinc etiã salomon dũ fortes
sp̃ittlȩs pugne de scrib̾et bellatores: ait
Oñs tenentes gladios: ⁊ ad bella doctis¬
simi. Quio nãq indiuina scriptura
nentes: qr uidelicet uerbũ dĩ ñ ÷ mira¬
bile solũ modo scire s facere: Haberqͥp¬
pe s ñ tenet gladiũ: qͥ ouunũ qͥdeni
eloqͥũ nouit. s scdm illud uiuere neglf¬
git. Q doctꝰ eẽ adbella nonualet: q̃ui
spitalẽ quẽ habe gladiũ minime exer¬
cet. Nã resistere tep̾tationibꝰ om̃ino ñ
sufficit : qͥ hunc ubi tenere gladiũ. ma¬
le uiuendo post ponit: Sc̃a itaq eccła
quȩ subsequenti ꝑ seqͥtione deprimitur.
maloꝵ abundantiã ⁊ bonoꝵ in opiã pen¬
sans: beati iob uocibꝰ dãpna sua p̾nun¬
ciet dicens Dicebãq Innidulo meo mo¬

Expanded text:
etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura nentes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo meo mo
Abbreviated transcription (Latin):
refrenantẽ ieuinus ac uigiliis corp̾. sus¬
cinentẽ frigoris ⁊ nuditatis erũnã. ad
ee darũ custodiã uigilant̃ se ac pastora¬
lit̃ exercentẽ. adt̃ciũ celũ raptũ: rursũq
eũ inparadysd raptũ. ⁊ audisse archana
uerba que ñ licet homini loqͥ: ⁊ tam̃ satha¬
ne angło aocẽtandũ concedit̾ Orat ut
exum debeat: ⁊ ñ ex audit᷑ Cuiꝰ cũ ipsa ini
cia cuersationis aspicio: ꝑpendo qđ ei suꝑ¬
na pietas cȩlos aperit. seseq illi iłs oesubli¬
mibꝰ ostendit Qui lum̃ corporis adtempꝰ
ꝑdidit: lum̃ cordis inꝑpetuũ accepit Ao
ananiã mittitur. uas electionis uocatur:
& tam̃ deciuitate eadẽ qͣm post iusionem¬

Expanded text:
is ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum , et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur , orat ut eximi debetia conversationis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimi ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit: ad Ananiam mittitur, Vas electionis vocatur, et tamen de ci
Abbreviated transcription (Latin):
telligi : incorda & enĩ testam̃tũ nouum.:
incormi uͦ testam̃tũ uetꝰ accipit᷑. In arcu
autẽ dũ corda trahit̃: cornu curuatur:
Sicut in hoc eodẽ sacro eloqͥo dũ cestum̃tũ
nouũi legit᷑: duricia testam̃ti ueteris emol¬
litur. Ad eiꝰ nãq spitalia & blanda p̃¬
cepta. illius littere se rigor inclinat.
qr cestam̃tũ nouũ. dũ quasi qͦdã bone
oꝑationis brachio trahit᷑: intestr m̃ to
ueteri seueritatis iura flectunt᷑. Mec in¬
decent̃ dicimꝰ cordã testam̃to nouo c̃gru¬
ere: qđ de uicarnatione dñica certũ ÷
extitisse. Quasi corda gͦ trahit᷑. ⁊ cornua
curuantur : & dũ intestam̃to nouo in¬
carnatio mediatoris accipit᷑. ad sp̃ĩta¬
lẽ incelligentiã rigor testam̃ti ueteris

Expanded text:
lluc . In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipitur. In arcu autem dum chorda trahitur, cornu curvatur: sicut in hoc eodem sacro eloquio, dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur. Ad ejus namque spiritalia et blanda praecepta illius 634 litterae se rigor inclinat, quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur. Nec indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruere, quod de incarnatione dominica certum est exstitcurvatur, quia dum in Testamento Novo incarnatio Mediatoris agnoscitur, ad spiritualem intelligentiam rigor Testamenti Veteris
Abbreviated transcription (Latin):
rant: ⁊ ꝓcęlesti mercede. uł tenuissimi
uerbi ferre c̃tumelias recusant: Terreno
udici toto etiã die assistere fortessunt:
in oratione uͦ corã dño uł unius hore mo¬
mento lassant̾ Sepe nuditatẽ. deiectio¬
nẽ. famẽ ꝓ ad qͥrendis diuicus atq hono¬
ribꝰ tolerant: ⁊ earũ rerũ se abstinentia
macerant. adq̃ ad ipiscenda festinant.
Suꝑna autẽ laboriose quęrere. tanto
magis dissimulant: qͥnto ea retribui tar¬
dius putant Hi itaq qͣsi aliarũ arboꝵ
more. deorsũ uastis. sursũ angusti : qr in in
feriora subsistunt. s ad suꝑiora deficiunt.
At c̃tra ex qͣlitate palmarũ. designat᷑ ꝓ¬
ficiens uita iustoꝵ: qͥneqͦquã s̃ in inter¬
renis studis fortes & iucę̧lestibꝰ debiles.
s. longius atq disttintius studiososse oõ
exhibent : quã scło fuisse meminerunt:¬

Expanded text:
rant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi rant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in oratione vero coram Domino vel unius horae momento lassantur; saepe nuditatem, dejectionem, famem pro acquirendis divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cruciant, ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. § 1. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes et in coelestibus debiles, sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent, quam saeculo fuisse meminerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Is. supiꝰ amplitudine pulc hrȩ uriditatis expan¬
Iditꝰ: Sic qͥppe ẽ electoꝵ uita despecta inferiꝰ. suꝑi
pulchra: In ima ista qͣsi multis corticib obuoluit
Habet qͥdem aliud palma: qͦ cunetis ar¬
borũ generib differt Oĩis nãq arbor
uosuo robore iuxta t̃rã uasta subsistit.
s crescendo suꝑius angustatur: Et qͦnto
paulisꝑ sublimior: tãnto malta subtili¬
or redditur: Palma uͦ tente minoris alti¬
tudinis abiinis inchoat: ⁊ iuxta ramos
ac fructꝰ. ampliori robore exurgit: Aque
tenuis abimis ꝓficit. uastior ad sũma sue¬
crescit.: Quibꝰ itaq alia arbusta. nisi t̾re¬
nis m̃tibꝰ inueniunt᷑ ẽẽ similia. inferius uas¬
ta. supius angꝰta: qr nimirũ om̃s huiꝰ sełi¬
dilectores int̾renis rebꝰ fortes sunt: ince¬
lestibꝰ debiles Nã ꝓtẽporali gła. usq ad
mortẽ desudare appetunt: ⁊ ꝓspe ꝑpe¬
tua. nec parũ qͥdem in labore subsistunt
Pro terrenis lucris qͦs libet in uirias tole¬

Expanded text:
ius amplitudine pulchrae viriditatis expanditur. Sic quippe est electorum vita despecta inferius, superius pulchra. In ima ista quasi multis corticibus obvolvitur, Habet quidem aliud palma quo a cunctis arborum generibus differt. Omnis namque arbor in suo robore juxta terram vasta subsistit, sed crescendo superius angustatur, et quando paulisper sublimior, tanto in altum subtilior redditur. Palma vero minoris amplitudinis ab imis inchoat, et juxta ramos ac fructus ampliori robore exsurgit; et quae tenuis ab imis proficit, vastior ad summa succrescit. Quibus itaque alia arbusta nisi terrenis mentibus inveniuntur esse similia, inferius vasta, superius angusta? quia nimirum omnes hujusdilectores in terrenis rebus fortes sunt, in coelestibus debiles. Nam pro temporali gloria usque ad mortem desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt; pro terrenis lucris quaslibet injurias tole