comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ezras fr̃s quoq itũi. filioᷤ
iosedech uxores duxisse alieni¬
genas. non fr̃s eiꝰ carnales. s
more sõe scripturȩ. cognatos
oportet intelligi. Neq enĩ
fr̃s eiꝰ germani eatenꝰ in carne
uuere. & uoluptati oꝑam dare
potuerunt. cum centũ & am
pliris anni eẽnt transacti. ex qͦ
eẏrus regnare meipiens. itĩm
& zorobabel cũ transinigrati¬
one uida & beniamin ad con¬
struendã domũ dñi in iero¬
solimã remisit. Sequit᷑. Et
Ydederunt manꝰ suas. ut eice¬

Expanded text:
dicit Ezras, fratres quoque Jesu filii dicit Ezras, fratres quoque Jesu filii Josedec uxores duxisse alienigenas, non fratres ejus carnales, sed more sanctae Scripturae cognatos oportet intelligi; neque enim fratres ejus germani eatenus in carne vere, et voluptati operam dare potuerunt, cum centum et eo amplius anni essent transacti ex quo Cyrus, regnare incipiens, Jesum et Zorobabel cum transmigratione Juda et Benjamin, ad construendam domum Domini Jerosolymam remisit. Sequitur: Et dederunt manus suas, ut ejice
Abbreviated transcription (Latin):
ciat: nec ꝑfecte iustꝰ possit
ẽẽ. qui filios delinqͣntes dum
potuit corrig̾e neglexit. Unde
ad filiũ iosedech. s ad dñm
saluatorẽ esse referendã. qui
cũ sit splendor głe & figura
substantiȩ dei. sordida uesti¬
sione nr̃ȩ fragilitatis. dicente
ysaia. Ipse autẽ uulneratꝰ est
aduersaretͣ ei: querens semper
dextris eiꝰ & uirtutib contra¬
ire. ut sacra eugłii refert hysto¬
ria E apłs: est inquit ꝑ oĩa
temptatus ꝓ similitudine absꝙ
peccato. E quo sordida uestim̃ta
auferunt᷑. & induit᷑ mutato¬
riis: cũ lauerit nos a peceatis
nr̃is in sanguine suo: ut sit
baptizati estis: xp̃m indiustis.
Sed & qui sordida uestimenta¬
habuit in passione: mutato¬
ria accepit in resurrectione
ita ut de illo ueracit dicere
possimꝰ. quia & si noueramus
ñ nouimus. Cydarim quoq
accepit in capite: q sempiter¬
num hr̃e ꝓbatus ẽ sacerdotiũ:
uixta illud psalmistȩ. Cui es
sacerdos in ȩternũ. Qd uero

Expanded text:
ciat, nec perfecte possit esse ciat, nec perfecte possit esse justus qui filios delinquentes, dum potuit, corrigere neglexit. Unde filium Josedec, sed ad Dominum Salvatorem esse referendam. Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae Dei, sordida ad tesione nostrae fragilitatis, dicente Isaia: Ipse autem vulneratus estadversaretur ei, quaerens semper dextris ejus, et virtutibus contraire, ut sacra Evangelii refert historia. Et apostolus: Est, inquit, per omnia pro similitudine absque peccato . A quo sordida vestimenta auferuntur, et induitur mutatoriis, cum laverit nos a peccatis nostris in sanguine suo, ut sit baptizati estis, Christum induistis. Vel qui sordida habuit vestimenta in passione, mutatoria accepit in resurrectione, ita ut de illo veraciter dicere possimus: Qui etsi noveramus non novimus . Cidarim  sempiternum habere probatus est sacerdotium, juxta illud Psalmistae: Tu es sacerdos in aeternum . Quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
Eoce abstuli a te iniqͥtatem tuã
& indui te mutatoriis. Et dix̃.¬
Ponite cydarim mundã super
caput eiꝰ. Recte inqͥunt stabat
sathan a dextris eiꝰ & a sinistris
ut adu̾saret᷑ ei. quia uera erat
accusatio. eo qͦd & ipse cũ cetis
alienigenã accepisset uxorem.
cȩt̾is angelis ex psona dñi u
auferrent ab eo sordida uesti¬
menta de quib diximꝰ. Qui
cũ preceptũ opere cõplessent.
rursus ide angłs loquit᷑ ad rãm.
Ecce abstuli a te iniquitatem
tuã: hȩc sunt sordida uestim̃¬
ta: & indui te mutatoriis. hoc
est israelitẽ tibi comugẽ copu¬
laui. Qd q sequit᷑. ponite eyn¬
darim mundã suꝑ caput eiꝰ.
que mitra a plerisq dicitur.
in hac uolut̃ intelligi sac̾dotii
dignitatẽ: qd ablutis sordib
peccatoꝵ mundũ habuerit
sacerdotiũ. Sed sciendũ qđ
ñ scribat ezras itĩm ipsũ alie¬
nigenã duxisse uxorẽ: s qͦscdã
de filiis & fr̃ib eius hoc faci¬
nore esse pollutos: quamuis
& culpa filioꝵ ad patrẽ respi¬

Expanded text:
te iniquitatem tuam, et indui te mutatoriis. Et ponite cidarim mundam super caput ejus . Recte, inquiunt, stabat Satan a dextris illius et a sinistris, ut adversaretur ei, quia vera erat accusatio, eo quod et ipse cum caeteris alienigenam accepisset uxorem. caeteris angelis ex persona Domini ut auferant ab eo sordida vestimenta, de quibus diximus. Qui cum praeceptum opere complessent, rursus idem angelus loquitur ad Jesum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam; haec sunt sordida vestimenta; et indui te mutatoriis, hoc est, Israelitem tibi conjugem copulavi. Quodque sequitur: Ponite cidarim mundam super caput ejus; quae mitra a plerisque dicitur; in hac volunt intelligi sacerdotii dignitatem, quod, ablutis sordibus peccatorum, mundum habuerit sacerdotium. Sed intuendum, quod non scribit Ezras Jesum ipsum alienigenam duxisse uxorem, sed quosdam de filiis et fratribus ejus hoc facinore dicit esse pollutos. Quamvis et culpa filiorum ad patrem respi
Abbreviated transcription (Latin):
inchoassent. ad finem usq¬
mundi ꝑducerent. Qđ etiã
nos oĩb annis in qͣdragesima
paschȩ conuenit imitari. ut
instantib sollemniis dominicȩ
resurrectionis mundemꝰ nos
ab õi inqͥnam̃to carnis & sp̃s
quo & ipsi participes restu¬
rectionis eiꝰ esse ualeamꝰ. Cap̃. ix.¬

Expanded text:
inchoassent, ad finem usqinchoassent, ad finem usque perducerent. Quod etiam nos omnibus annis in Quadragesima paschae convenit imitari, ut instantibus solemniis dominicae Resurrectionis, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quo et ipsi participes resurrectionis esse valeamus. CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ab uxorib alienigenis. Tiꝑ
namq st̃ uirtutes. sine quib
ad uitã puienire nequimus:
fides. spes. caritas. Tercio tẽpe
scłi ueniens in mundũ dñs.
grãm nob̃ eugłii contulit. Pri-¬
legẽ in patriarchis: sod̾s in
ꝓpħis sub lege p̃mittitur:
in tercio cũ gr̃a ipse dñs uenit:
qͥ sua nos passione redimens.
tercia die resurrexit a mortinꝰ.¬
ꝑcuiꝰ grãm quia & consortio sc̃e
expurgam᷑ illecebris: apte filii
transmigͣtionis & in trib diẽb
castigandi ab errorib suis
ierosolimã conuenert᷑. & in
trib mensib ipsi castigandi
opꝰ compleuerunt. Sed & iuxta
litt̾am oportune satis ac salu¬
briter elaborauerunt pͥnctpes
familiarũ & leuitȩ. ut ante
iniciũ mensis pͥmi consũma¬
rent᷑ omnes qͥ ꝓphano erant
conubio maculati. id est a tali
scelere purgarent᷑. quatinus
ipsũ mensem pͥmũ in qͦ erat
pascha faciendũ. mundi intra-¬
rent. mundi paschalia festa
pagerent. annũ quẽ mundi

Expanded text:
tur ab uxoribus alienigenis. Tres namque sunt virtutes, sine quibus ad vitam pervenire nequimus, fides, spes, et charitas. Tertio tempore saeculi veniens in mundum Dominus, gratiam nobis Evangelii contulit. Prilegem in patriarchis, secundum in prophetis sub lege praemisit, in tertio ipse cum gratia venit; quia sua nos passione redimens, tertia die resurrexit a mortus gratiam, quia et consortio sanctae expurgamur illecebris, apte filii transmigrationis, et in tribus diebus castigandi ab erroribus suis Jerosolymam convenerunt, et in tribus mensibus ipsi castigandi opus compleverunt. Sed et juxta litteram opportune satis ac salubriter elaboraverunt principes familiarum et Levitae, ut ante initium mensis primi consummarentur omnes qui profano erant connubio maculati; id est, a tali scelere purgarentur, quatenus ipsum mensem primum in quo erat pascha faciendum, mundi intrarent, mundi paschalia festa peragerent, mundi annum quem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Primo a se uxores abicuint isti¬
citas. & sic ꝓ se arietẽ offer̃t:
ut ablato scelere. mundi ad
altare accederent. Difficile
namq ẽ. eius acceptã esse deo
uictimã. qui ñ priꝰ culpã ꝓqͣ
offert relinquere contendit.
dicente ysaia. Quiescite ag̾e
puerse: discite bene facere:
& quia filii uł fr̃s fuere sũmi
sacerdotis qui pͥmi peccau̾ant.
recte in castigationẽ sceleris
arietẽ de gregib offerunt. ut
tali hostia designent quia se¬
ipsos qui doctores populi ae
pͥncipes quasi gregũ sequentiũ
esse uidebant᷑. a pristina uita

Expanded text:
Primo a se uxores abjiciunt illicitas, et sic pro se arietem offerunt, ut ablato scelere mundi ad altare accederent. Difficile namque est ejus acceptam Deo esse victimam, qui non prius culpam, pro qua offert, relinquere contendit, dicente Isaia: Quiescite agere perverse, discite bene facere . Et quia filii vel fratres fuere summi sacerdotis, qui primi peccaverant, recte in castigationem sceleris, arietem de gregibus offerunt, ut tali hostia designent, quia seipsos qui doctores populi ac principes quasi duces gregum sequentium esse videbantur, a pristina vita
Abbreviated transcription (Latin):
gitib morabatur. ut ꝑ scd̃m adaͣ
liberetur: pͥmus adam: & id qd̾
in ore eiꝰ. hoc eͣ confessione fue¬
rat inuentũ: ꝓ petro & dño red¬
deretur. E pulchre id ipsũ qui¬
petro quasi peccatore p̾ciũ redde¬
batur: dñs aut nr peccatũ non
fecerat: nec dolus muentus erat
in ore eiꝰ. Stater drͣ qui duo di¬
similitudo carnis. dũ eodẽ &¬

Expanded text:
gitibus morabatur, ut per secundum Adam gitibus morabatur, ut per secundum Adam liberaretur primus Adam: et id quod in ore ejus, hoc est in confessione fuerat inventum, pro Petro et Domino redderetur. Et pulchre idipsum quiPetro quasi pro peccatore pretium reddebatur: Dominus autem noster peccatum non fecerat, nec dolus inventus est in ore ejus . Stater dicitur, qui duo hasimilitudo carnis, dum eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ex daiuid stirpe generatus: uł oĩ¬
potentis u̾buͣ patris. Ergo tͥbuta
quasi regũ filus ñ debebat: s qͥ
humilitatẽ carnis assũpserat:
debuit ad implere omne̾ iusticia.
Nosq infelices qui x pĩ censem᷑
nomine. & nicħ dignũ tante faci¬
mus maiestati. Ille ꝓ nob̾ & cruce̾
sustinuit. & tributa reddidit:
nos ꝓ illiꝰ honore tributa ñ red¬
dimus: & quasi filii regis auecti¬
galibus immunes sumus.Yt
aut̃ non scandaliremus eos. uade
ad mare & mitte hamũ & eũ pi¬
sce̾ qui primus ascendet: tolle:
& aꝑto ore eiꝰ inuenies staterẽ. Il¬
lũ sumens: daeis ꝓ me & te. I¬
Ad pͥmũ mirer in hoc loco nescio.
utrũ p̾scientiã an magnitudinẽ
saluatoris. Prescientiã qd̾ nouerat
habere pisce̾ inore statere̾. & qd̾ pͥ¬
mus ipse capiendus ẽẽt: magni¬
Llidetur nictẽ mͥ scdm misticos
intellectus. iste e̾e̾ piscis qͥ pͥmꝰ
captus ẽ qui inꝓfundũ maris
erat. & insalsis. amarisq gur¬

Expanded text:
ex David stirpe generatus, vel omnipotentis Verbum Patris. Ergo tributa quasi regum filius non debebat, sed qui humilitatem carnis assumpserat, debuit adimplere omnem justitiam. Nosque infelices qui Christi censemur nomine, et nihil dignum tanta facimus majestate: ille pro nobis et crucem sustinuit, et tributa reddidit, nos pro illius honore tributa non reddimus, et quasi filii regis a vestigalibus immunes sumus. Ut autem non scandalizemus eos: vade ad mare, et mitte hamum, et eum piscem qui primus ascenderit, tolleEt aperto ore ejus invenies staterem: illum sumens, da eis pro me et te. Quid primum mirer in hoc loco, nescio, utrum praescientiam an magnitudinem Salvatoris? Praescientiam, quod noverat habere piscem in ore staterem, et quod primus ipse capiendus esset; magniVidetur autem mihi secundum mysticos intellectus, iste esse piscis qui primus captus est, qui in profundo maris erat, et in salsis amarisque gur
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatis fuerit ut unde tribu¬
ta ꝓ se & apło redderet nͣ habue¬
rit. Qd siquis obicere uoluerit
& quomͦ uidas in loculis porta¬
bat pecuniã respondebimus.
Rem pauꝑuͣ inusus suos conu̾¬
tere nefas putauit: nob̃ quide᷑
tribuit exemplũ. In illa hora ac¬
cesserunt discpłi ad iħm dicentes.
Quis putas maior ẽ in regno ce¬
seruandũ ẽ. Cause querende stͣ
singłoꝵ. dni dictorũ. atq factoꝵ.
Post̃ inuentũ staterẽ pꝰ tbuta
reddita: qͥd sͥ uult repentina
apłoꝵ interrogatio: In illa hora
accesserunt discipłi ad iħm dicer¬
tes. Quis putas maior eͣ in regno
celorũ: Quia: audierant ꝓpe
tro & dño ioe̾ tributũ redoitũ.
ex equalitate p̾cii arbitrati sunt
tũ: qui redditione tributi dnͣo
fuerat cõꝑatus. Id̾o interrogant.
quis maior sit in regno celorũ.
causas secretionis intelligens.
uult desideriũ głe humilitati¬

Expanded text:
pertatis, ut unde tributa pro se et apostolo redderet, non habuerit. Quod si quis objicere voluerit: et quomodo Judas in loculis portabat pecuniam? Respondebimus, rem pauperum in usus suos convertere nefas putavit, nobisque idem tribuit exemplum. In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Quis putas major est in 137 regno coeservandum est. Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quid sibi vult repentina apostolorum interrogatio? In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Quis putas major est in regno coelorum? Quia viderant pro Petro et Domino idem tributum redditum, ex aequalitate pretii, arbitrati sunt tum, qui in redditione tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant, quis major sit in regno coelorum? causas erroris intelligens, vult desiderium g
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. Unde & ioseph cũ ma¬
erat in narareth: qd̾ ẽ o pidũ
galileȩ. capharnaũ urbi sub¬
exigebant nͣ audent ipsũ repe¬
tere: s discipłm conueniunt:
siue malitiose interrogant u¬
trũ reddat tributa ancontra¬
dicat. cesaris uoluntati uixta
qd̃ in alio loco legimus. licet
tributa cesari soluere an non:
Etꝰ intrasset domũ: pͥuenit
eũ iħc dicens. Qui didrag¬
ma exigebant : seorsũ conuene¬
rant petrũ. Cũq intrass domũ:
ante quã petrus sugge̾ret dñs
interrogat ne scandaliz arent᷑
discipłi: ad postulationẽ tͥbuti:
cũ uideant eũ nosse quȩ absen¬
te se gesta stͣ. Quido tͥ uidetur
simon. reges terre a quib accipi¬
unt tributũ uł censũ. ab filiis
suis anab alienis  Ꝙ ille dixit.
Ab alienis. Dixit illi iħo. Ergo

Expanded text:
ti. Unde et Joseph cum Maerat in Nazareth, quod est oppidum Galilaeae Capharnaum urbi subexigebant non audent ipsum repetere, sed discipulum conveniunt; sive malitiose interrogant, utrum reddat tributa an contradicat Caesaris voluntati, juxta quod in alio legimus: Licet tributa Caesari solvere, an non? Et cum introisset in domum praevenit eum Jesus dicens. Qui didrachma exigebant seorsum convenerant Petrum; cumque intrasset domum, antequam Petrus suggerat, Dominus interrogat, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi, cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributum, vel censum, a filiis suis, an ab alienis? Et ille dixit: Ab alienis
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis querendo nisi custodiã
legis di & edificationẽ ciuita¬
tis dĩ. In q̃ uidelicet lectione
non allegorie nos sensũ inqͥ¬
rere. s ipsũ litt̾e textũ opor¬
tet diligentiꝰ oꝑando seruaie.
ut uidelicet exceptis cotidia¬
nis elemosinarũ fructib. cu¬
remus ubi tempꝰ generale
famis & inopia ppłos afflixe¬
rit. & ea qͤ possumꝰ indigentib
cõmodare. & ea qͦq quȩ a sub¬
ditis qͣsi iuste solebamꝰ exigere
ribilis aũ niiũ huic lectio¬
ni ĩponit᷑ clausula: cũ dicit᷑.

Expanded text:
ab eis quaerendo, nisi custodiam legis Dei, et aedificationem civitatis ejus. In qua videlicet lectione, non nos allegoriae sensum inquirere, sed ipsum litterae textum oportet diligentius operando servare; ut videlicet exceptis quotidianis eleemosynarum fructibus, curemus, ubi tempus generale famis et inopiae populum afflixerit, et ea quae possumus indigentibus commodare, et illa quoque, quae a subditis quasi juste solebamus exigere, ribilis autem nimium huic lectioni imponitur clausula, cum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ adu̾tens confortet. Sed
uideamꝰ iuxta litt᷑am: quia
tplici distinctione miser affli-¬
cti ꝑpłi clamor agebat᷑. Qdã
namq fame coacti. filios suos
bant. alii liberis parcentes.
ẽ contͣ phibentes & liberoꝵ &
igroꝵ uenditionẽ. tm̃ hoc
ꝑsuadebant. ut mutuo su¬
merent pecumã in tributa
regis. datis in loco pignoris
agris suis & uineis suis. donͦ
redeunte fertilitatis & frugũ¬
temꝑore. possent restituere
feneratorib qͦd mutuo acce¬
⁊ pissent. E increpaui optima¬

Expanded text:
manus avertens confortet. Sed manus avertens confortet. Sed videamus juxta litteram, quia triplici distinctione miser afflicti populi clamor augebatur. Quidam namque fame coacti, filios suos bant; alii liberis parcentes, econtra prohibentes et liberorum et agrorum venditionem, tantum hoc persuadebant, ut mutuo sumerent pecuniam in tributa regis, datis loco pignoris agris suis et vineis, donec redeunte copia fertilitatis ac frugum possint restituere feneratoribus quod mutuo accepissent. Et increpuit optima
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃: accipiamꝰ ꝓ precio eorũ
frumentũ: & comedamꝰ & biba¬
mus. E erant qͥ dicerent. Agroᷤ
frum̃ta in fame. E alii dice¬
bant. Mutuo sumamꝰ pecuniã
in tͥbuta regis: demꝰq agros np̃os
rabat quidẽ ppłs murũ con¬
struere ciuitatis: s magnitu¬
dine famis ab oꝑe scõ p̃pedie¬
bat᷑. Quã uidelicet famẽ. non
solũ penuria frugũ. s & pͥnci¬
pũ auaritia fecerat. cũ ab eo¬
dem ppło maiora qͣ reddere
pot̾at tͥbuta exig̾ent. Quod
cupiunt obtemꝑare manda¬
tis. sed ne possint implere
qͦd cupiunt. & mnopia rerũ
temꝑoraliũ ac pauꝑtate. et
exemplis retardantur eoꝵ qͥ
habitu religionis uident᷑ ẽẽ
prediti. cũ ipsi ab eis qͥb pre¬
esse uident᷑. & imm̃sũ rerum
scłariũ pondꝰ ac uectigal exi¬
gunt. & nichil eoꝵ saluti. uel¬
docendo uł exempla iuuendi
p̾bendo uł oꝑa pietatis p̃ben¬
diuinũ precordia accendat.
nras a ꝑpriis uoluptatib add
construendã xp̃i eiuitatem

Expanded text:
nimis: accipiamus pro pretio eorum frumentum, et comedamus, et vivamus. Et erant qui dicerent: Agros frumentum in fame. Et alii dicebant: Mutuo sumamus pecunias in tributa regis, demusque agros nostros rabat quidem populus murum construere civitatis, sed magnitudine famis ab opere sancto praepediebatur. Quam videlicet famem non solum penuria frugum, sed et principum avaritia fecerat, cum ab eodem populo majora quam reddere poterat tributa exigerent, quod enter cupiunt obtemperare mandatis, sed ne possint implere quod cupiunt, et inopia rerum temporalium, ac paupertate et exemplis retardantur eorum qui habitu religionis videntur esse praediti, cum ipsi ab eis quibus praeesse videntur, et immensum rerum saecularium pondus ac vectigal exigunt, et nihil eorum saluti pedocendo, vel exempla vivendi praebendo, vel opera pietatis impendendivinum praecordia accendat, nostras a propriis voluntatibus ad constituendum Christi civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ficilius ꝗͣ incognitis caremus.
minoris q laboris ẽ in cogni
tã cauere uoluptatẽ. qͣ reice¬
⁊puero suo maneat in media
Nota ꝗͣtum studii in oꝑando
habuerint: qͥ etiã noctu in
labore ꝑstiterunt. Sic fecit
apłs. qui nocte & die opera¬
bat᷑. manib suis. ne qͣm cre¬
dentiũ uictũ qͣritando fati¬
garet. nisi forte ita sibi per
as noctis contͣ irruptiones ag̾ent
cant. etiã incredulos & contra¬
dictores arguendo ab eccl̃iȩ lesi¬
one ꝓpellunt. Cap̃. uii.

Expanded text:
ficilius quam incognitis caremus; ficilius quam incognitis caremus; minorisque laboris est incognitam carnis cavere voluptatem, quam rejicepuero suo maneat, etc. Nota quantum studii in operando habuerint, qui etiam noctu in labore perstiterunt. Sic fecit Apostolus, qui nocte et die operabatur manibus suis, ne quem credentium victum quaeritando fatigaret . Nisi forte ita sibi viceas noctis contra irruptiones agerentcant, etiam incredulos et contradictores arguendo ab Ecclesiae laesione propellunt. CAPUT XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ faciebant opꝰ niuenes. gladio
uersutia hostis antiqͥ. tantꝰ ẽ
furor malitiȩ eiꝰ contͣ eccłiam
debeat stare. Edificantes nãq
cõmissos sibi regulari curant
ratione disponere. hoc ẽ enĩ
uiuos lapides in edificio sc̃ȩ
ciuitatis ordine cõpetenti lo¬
care. fluxa in se luxurie. acu¬
mine u̾bi d̃i restring̾e satagt.
Nec p̃tereundũ qr cũ dd̃ siue
salomon eande ciuitatẽ edifi¬
carent. nil de armatis structo¬
rib ul̃ adu̾sariis ĩpugnantib
refertur. Uerũ destructa ob
scelera eoꝵ urbs. maiori labore
ac industria reficit᷑. quia et
talis edificatio est sp̃ualis que
in animarũ salute geritur
post ablutionẽ sacri fontis
diabolo seducente ad peccata
relabimͣ. & uirtutũ menia
nr̃aꝵ hostis uictor igne uicioꝵ
deicit gͣuiorib necesse ẽ orati¬
onis afflictionib. uigiliarũ
elemosinarũ & uitȩ artioris
studiis ea quȩ ꝑdidimꝰ bonoꝵ
oꝑm edificia reparemꝰ. Nam
& exꝑtis uicioꝵ illecebris. dif¬

Expanded text:
 faciebant opus juvenes, gladio versutia hostis antiqui, tantus est furor militiae ejus contra Ecclesiam debeat stare. Aedificantes namque  qui commissos sibi regulari curant ratione disponere hoc est enim vivos lapides in aedificio sanctae civitatis ordine competenti locare fluxa in se luxuriae acumine verbi Dei restringere satagunt. Nec praetereundum, quia cum David sive Salomon eamdem civitatem aedificarent, nil de armatis structoribus vel adversariis impugnantibus refertur; verum destructa ob scelera eorum urbs majore labore ac industria reficitur, quia et talis est aedificatio spiritualis, quae in animarum salute geritur, post ablutionem sacri fontis, diabolo seducente ad peccata relabimur, et virtutum moenia nostrorum hostis victor igne vitiorum dejicit, gravioribus necesse est orationis, afflictionis, vigiliarum, eleemosynarum, et vitae arctioris studiis, ea quae perdidimus bonorum operum aedificia reparemus. Nam et expertis vitiorum illecebris, dif
Abbreviated transcription (Latin):
stũ s tyberiũ significari pͥuignũ
eiꝰ. qui in locũ uit̾ci successerat.
sub quo & passus ẽ dñs. Om̃s aut̃
reges romani apͥmo gaio cesare qͥ
imꝑiu arripuerat cesares appellati
stͣ. Porro qd̾ ait reddite quȩ sc̃ cesa¬

Expanded text:
um significari, privignum ejus, qui in loco successerat vitrici, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
erant ad tantã sapientiã mirati st̃.
qd̾ calliditas eoꝵ insidiandi nͣ inue
saducei. qui dict᷑ nͣ ẽẽ resurrectio¬
neͣ. Duȩ erant hereses inuideis:
una phariseoꝵ: & altera saduceoꝵ
Pharise traditionũ. & obserua¬
tionũ. quas illi de uterosis uocãt
tusticiã p̾ferebant. unͣ⁊ diuisi
uocabant᷑ appło. Saducei autͣ qͥ
interp̃tant᷑ iusti. & ipsi uendica

Expanded text:
erant ad tantam sapientiam, mirati sunt, quia calliditas eorum insidiandi non inveSadducaeorum qui negant esse resurrectionem. Duae erant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant. Unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem, qui interpretantur justi,
Abbreviated transcription (Latin):
alios ad gr̃am xp̃i docendo
conuertere. Stant & leuitȩ
ut laudent dm̃ in cymbalis:
cũ etiam scd̃i ordinis ministri
ad informationẽ neophitoꝵ
piis actib suo conditori de¬
seruiunt: & hoc in mutue
dulcedine caritati. Cy mbala
namq que se inuicẽ tangunt
ut resonent. aꝑtissime opera
caritatis expͥmunt: qͥb alteru¬
trum se scĩ ad laudem exci-¬
tant sui auctoris. Laudant
etiã illum ꝑ manꝰ dauid regis
isrł: cum ipsius dm̃ & salua¬
toris ea que ꝑ carnẽ gessit oꝑa
diligent̃ considerare. & in qͣn¬
tũ sufficiunt. imitari satagt.
Plurimi etiã de sacerdotibus

Expanded text:
alios ad gratiam Christi docendo alios ad gratiam Christi docendo convertere. Stant et Levitae, ut laudent Deum in cymbalis, cum etiam secundi ordinis ministri ad informationem neophytarum piis actibus suo Conditori deserviunt, et hoc in mutuae dulcedine charitatis. Cymbala namque, quae se invicem tangunt ut resonent, aptissime opera charitatis exprimunt, quibus alterutrum se sancti ad laudem sui excitant auctoris. Laudant etiam illum per manum David regis Israel, cum ipsius Domini et Salvatoris ea quae per carnem gessit opera diligenter considerare, et in quantum sufficiunt imitari satagunt. Plurimi etiam de sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
tubis ꝑsonantes. & cor ppłi
ad suauitatẽ suꝑnȩ laudis
accendentes: leuitȩ in eymba¬
lis bñ sonantib hẏmnos dño
concinentes: popłs uͦ clamore
cõmuni affectũ suicordis in
laudando dm̃ ostendentes.
Laudabant autẽ dñm leuitȩ
ꝑ manꝰ dauid. siue in organis
quȩ ipse fecit. siue psalmos qͦs
ipse instituit concinentes: siue
qr dd̃ in collocatione archȩ
principẽ fecit ad confitendũ
dierũ testantur. De qͦ rursum
dicitur: qr filii eiꝰ sub manu
ipsius erant ꝓpħantes iuxta
regem. Merito & hoc in loco
cum filii asaph laudarent &
confiterent᷑ dño: ꝑ manus dđ.
hoc est iuxta dispositionẽ eiꝰ
hoc fecisse intelligendi sunt.
Iuxta mysticum uͦ sensũ. funda¬
to a oementariis templo dñi.
stant sacerdotes in ornatu suo
corde illoꝵ fide ac dilectione
xp̃i. congaudent omnes qui
tͥnȩ salutaris insonaił:¬
quatinꝰ & exemplo uirtu¬
tum & hortam̃to sermonũ
adiuuent bona cepta eoꝵ.
qͥ uł nuꝑ ipsi penitendo. ad

Expanded text:
es, et cor populi ad suavitatem supernae laudis accendentes: Levitae autem in cymbalis bene sonantibus hymnos Domino concinentes; populus vero clamore communi affectum sui cordis in laudando Dominum ostendens. Laudabant autem Dominum Levitae per manus David, sive in organis, quae ipse fecit; sive psalmos, quos ipse instituit, concinentes, sive quia David in collocatione arcae principem fecit ad confitendum dierum testantur, de quo rursum dicitur: Quia filii ejus sub manu ipsius erant, prophetantes juxta regem . Merito et hoc in loco, cum filii Asaph laudarent et confiterentur Domino, per manus David, hoc est juxta dispositionem ejus hoc fecisse intelligendi sunt. Juxta mysticum vero sensum, fundato a caementariis templo Domini, stant sacerdotes in ornatu suo corde illorum fide ac dilectione Christi, congaudent omnes qui doctrinae salutaris insonaquatenus et exemplo virtutum, et hortamento sermonum adjuvent bona coepta eorum qui vel nuper ipsi poenitendo ad
Abbreviated transcription (Latin):
Cnͣ autͣ uenisset indomũ. acces¬
serunt adeu̾ ceci. Transeunte
ꝑgente addomũ suam. sicut
supra legimus ascendens innaui¬
culã. tͥnsfretauit & uenit meiui¬
tate̾ suã: clamabant duo cecidi
centes. miserere nr̃i fili dauid:
& tam̃ ñ curabant᷑ in itinere:
ñ tͣnsitorie ut putabant: s post¬
quã uenit domũ suam. accedt᷑
ad eũ ꝙ introeunt. E pͥmũ eo¬
rũ discutit᷑ fides: ut sic uere
fidei lum̃ accipiant. Priori sig¬
no qd̾ exposumus de pͥncipis
filia. & de morbosa muliere.
consequent̾ hoc iuingit᷑. ut qd̾
ibi mors. & debilitas. hic cecita ᷤ
demonstraret. Uterq eñ ppłs
cecus erat: dño ꝑ hoc scl̃m tͥn¬
seunte. ꝙ cupiente reu̾ti. ad uo¬
mũ suaͣ. Qui nͥ conu̾si fue̾i̾nt¬
& dixerint miserere nr̃i fili dol̃.
& interrogante ihu. creditis qr
possũ hoc facere. respondert᷑
ei utiq dñe. lum̃ pͥstinũ ñ reci¬
pient. In alio euangłista unus
cecus scribit᷑. scissis uestib &

Expanded text:
cum autem venisset domum, accesserunt ad eum caeci. Transeunte pergente ad domum suam, sicut supra legimus: Ascendens naviculam transfretavit, et venit in civitatem suam, clamabant duo ccentes: Miserere nostri, fili David: et tamen non curantur in itinere, non transitorie, ut putabant; sed postquam venit in domum suam, accedunt ad eum, et introeunt: et primum eorum discutitur fides, ut sic verae fidei lumen accipiant. Priori signo quod exposuimus de principis filia, et de consequenter hoc jungitur: ut quod ibi mors et debilitas, hic caecitas demonstraret. Uterque enim populus caecus erat, Domino per hoc saeculum transeunte, et cupiente reverti ad domum suam. Qui nisi confessi fuerint, et dixerint: Miserere nostri, fili David; et interrogante Jesu, Creditis quia possum hoc facere? responderint ei: Utique, Domine, lumen pristinum non recipient. In alio Evangelista, unus caecus scribitur, scissis vestibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
regni: & curans omnẽ langorẽ.
& omne̾ infirmitatẽ. Cernis
castellis. idẽ & magnis ⁊ paruis
eugłiũ pͣdicauerit: ut nͣ consi¬
deret nobiliũ ꝓotentiã. s salu¬
tẽ credentiuͣ. Circubat euu¬
tates. hoc habens qd̾ mandaue
rat pat̾. ꝙ hanc esurieͣ. ut ꝑ doc¬
tͥinã suã saluos faceret infide¬
les. Docebat aut insinagogis
eoꝵ. ꝙ uillis. engłiũ regni. & pꝰ
pͣdicatione̾ atq doct̾nã. curabat
omne̾ langorẽ. & omne̾ infirmi¬
tatẽ: ut quib sermo nͣ suaserat:
oꝑa ꝑsuaderent. De dño ꝓpͥe
dicit᷑. Curans omnẽ langore᷑.
& omne̾ infirmitatẽ. Nichil
quippe ei impossibile e.

Expanded text:
regni, et curans omnem languorem et omnem infirmitatem. Cernis castellis, id est et magnis et parvis Evangelium praedicaverit ut non consideraret nobilium potentiam, sed salutem credentium: Circuibat civitates, hoc habens operat Pater: et hanc esuriem, ut doctrina sua salvos faceret infideles. Docebat autem in synagogis et villis Evangelium regni: et post praedicationem atque doctrinam curabat omnem languorem, et omnem infirmitatem; ut quibus sermo non suaserat, opera persuaderent. De Domino proprie dicitur: Curans omnem languorem et omnem infirmitatem, nihil quippe ei impossibile e
Abbreviated transcription (Latin):
i ludiat martiin: & manicheuᷤ.
& ceteri heretici. qui uetus la¬
niant instrumentũ. & discant
saluatorẽ appellari filiũ dauid.
Di eniͣ ñ ẽ natus incarne. qͦmͦ¬

Expanded text:
, audiant Marcion, et Manichaeus, et caeteri haeretici, qui Vetus laniant Instrumentum, et discant Salvatorem appellari filium David; si enim non est natus in carne, q
Abbreviated transcription (Latin):
buisse fidẽ. qr nullus eorũ mon¬
tes trãstulerit. Neque emͣtantũ
ꝓdest montis de alio in aliũ
locũ tͣnslatio. & uana signorũ
querenda ostentatio: quantũ in
utilitate omiu iste mons tͣnsferem¬

Expanded text:
buisse fidem, quia nullus eorum montes transtulerit. Neque enim tantum prodest montis de alio in alium locum translatio, et vana signorum quaerenda ostentatio, quantum ob utilitatem hominum iste mons transferen
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ occident eũ: & tercia die resur.¬
get. E contristati stͣ uehement̾.¬
¶ Semꝑ ꝓsperis miscet tͥstia: ut
cũ repente uenerint: ñ terreat̃
apłos: sedap̾meditatis ferant᷑
animis. Si enĩ contristat eos qd̾
occidendus ẽ. debet letificare
qd̾ drͣ die tercio resurrecturus.
Porro qd̾ contristant᷑ uehemen¬
ter. nͣ de infidelitate uenit: alio¬
quin & petrũ scierant correptũ
quare ñ saperet ea quȩ dĩ stͣ.
lectiõe magistri nichil de es
sinistrum & humile patiunt᷑

Expanded text:
 occident eum; et tertia die resurget. Et contristati sunt vehementer. Semper prosperis miscet tristia, ut cum repente venerint, non terreant apostolos; sed a praemeditatis ferantur animis: Si enim contristat eos quod occidendus est, debet laetificare quod die tertio dicitur resurrecturus. Porro quod contristantur, eter, non de infidelitate venit; alioquin et Petrum sciebant esse correptum, quare non saperet ea quae Dei sunt, sed lectione magistri nihil de eo sinistrum et humile patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Dunitte eam: ꝙr clamat post
nos.ł Discipłi ad huc illo tempore
misteria diiͣ nescientes. uł mi¬
scd̃ia coͣmoti rogabant ꝓ chananei
muliere. quã alter eugelista si¬
phenissam appellat. ł importunt¬
tate eiꝰ carere cupientes. qr nͣ ut
clementeͫ: s ut durũ medicũ cre¬
briꝰ inclamaret. Non sũ missus
Non qd̾ & ad gentes nͣ sit missus
s qͦd pͥmũ ad isrł missus sit: ut
illis ñ recipientib eugłm iusta
fieret ad gentes tͣnsinigratio. Qsis¬
nificanter dixit ad oues ꝑditas
domus isrł: ut ex hoc loco. etiã u¬
naͣ erroneã ouẽ. dealia parabod¬
incelligamus. IAt illa uenit

Expanded text:
te eam, quia clamat post nos. Discipuli illo adhuc tempore mysteria Domini nescientes, vel misericordia commoti, rogabant pro 116 Chananaea muliere, quam alter Evangelista Syrophoenissam appellat , vel importunitate ejus carere cupientes; quia non ut clementem, sed ut durum medicum crebrius inclamaNon quod et ad gentes non missus sit, sed quod primum ad Israel missus sit, ut illis non recipientibus Evangelium, justa fieret ad gentes transmigratio ejus. Et significanter dixit: Ad oves perditas domus Israel, ut ex hoc loco etiam unam erroneam ovem de alia parabolintelligamus. At illa venit
Abbreviated transcription (Latin):
iã fuerat de finib suis: & errorẽ
tiriorũ ac sydoniorũ fidĩ ac loci
coͣmutatione dimiserat. Filia me¬
a male a demomio uexatur. Ego
filiam chananee puto animas
ẽẽ credentiũ: que a demonio
uexabant᷑ ignorantes creatorẽ.
& adorantes lapidem. Qui non
respondit ei u̾buͣ. Nonde su¬
ꝑbia pharisiaca. nec de scribar̃
suꝑcilio. s ue sententie sue uide¬
ret᷑ ẽẽ contrariꝰ ꝑ que uisserat
in uiam gentiũ ne iretis. & inciui¬

Expanded text:
jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyriorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimiserat. Filia mea male a daemonio vexatur. Ego filiam Chananaeae, puto animas esse credentium, quae male a daemonio vexabantur, ignorantes Creatorem, et adorantes lapidem. Qui non respondit ei verbum. Non de superbia Pharisaica, nec de Scribarum supercilio; sed ne ipse sententiae suae videretur esse contrarius, per quam jusserat: In viam gentium ne abieritis
Abbreviated transcription (Latin):
bis & phariseis caluniatorib
relictis. tͣnsgredit᷑ in partes tiri
⁊ sydonis: ut tẏrios sydoniosq cu¬
raret. Mulier autͣ chananea
egredit᷑ de p̾stinis finib: ut cla¬
mans filie impetret sauitatem
Obserua qd̾ inquinto decimo loco
filia chananee eurat᷑.¶ Diserere
mei dñe fili dauid: filia mea ma¬

Expanded text:
bis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis, transgreditur in partes Tyri et Sidonis, ut Tyrios, Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea egreditur de finibus pristinis, ut clamans filiae impetret sanitatem. Observa quod in quinto decimo loco filia Chananaeae sanetur. Miserere mei, Domine, fili David. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
& in thesaurũ domus dei:
qͣndo eos qͦs nob̃ superna
dispositio cõmisit. tales insti-¬
tuendo ac docendo exhibemꝰ.
qͥ irrep̃hensibiles inueniant᷑.¬
& apti thesauro aulȩ cȩlestis.
hoc est. sedib int̾ne lucis ae
pacis: & hoc ñ iudicio qͣlibet
hominũ qui facile possint
falli: s examine beatoꝵ apłoꝵ
principes sacerdotũ ac leuitaꝵ.
& duces familiarũ isrł. hoc est
uiroꝵ siue animarũ dm uiden¬
tium. st̃ intelligendi: de qͥb
psalmista dño. constitues in¬
quit eos pͥncipes suꝑ omnem
terrã. De his salomon in ȩccłiȩ
laudib: nobilis inqͥt in portis
uir eiꝰ. quando sederit cũ sena¬
torib terre. In portis aũi: in
discͥmine dicit nouissimi exa¬
Uminis ꝓmouimꝰ gͦ a flumi¬
Yne hauua. duodecimo die

Expanded text:
 in thesaurum domus Domini, quando eos quos nobis superna dispositio commisit, tales instruendo ac docendo exhibemus, qui irreprehensibiles inveniantur, et apti thesauro aulae coelestis, hoc est sedibus internae pacis ac lucis; et hoc non judicio quorumlibet hominum qui facile possint falli, sed examine beatorum aposprincipes sacerdotum ac Levitarum, et duces familiarum Israel, hoc est virorum sive animarum Deum videntium sunt intelligendi. De quibus Psalmista Domino: Constitues, inquit, eos principes super omnem terram . Et de quibus Salomon in Ecclesiae laudibus: Nobilis, inquit, in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . In portis autem, in discrimine dicit novissimi examinis. Promovimus ergo a flumine Ahava duodecimo, e
Abbreviated transcription (Latin):
Stharxersis etre sac̾doti: & ext̾a.
Artharxersis hic qͥ deuotissima
mente ꝓ modulo suo templũ
ac sacerdotes di uenerat᷑. eiq
ꝓmptũ defert famulatũ. xp̃i¬
anos pͥncipes. sicut & p̃decessor
eiꝰ. dariꝰ significat. Nec mirati¬
dum si successores eyri qͥ tẽplũ
dñi & ciurtatẽ edificare cepe¬
runt. qͥ seruos eiꝰ ac lege̾ dile¬
regũ figurã tenere dixerimus:
sui: eiꝰq illũ nomine honorare
dignatus ẽ dicens. hec dicit
dñs xp̃o meo cyro: & cet̾a quȩ¬

Expanded text:
. Artaxerxes hic, qui devotissima mente pro suo modulo templum ac sacerdotes Dei veneratur, eique promptum defert famulatum, Christianos principes, sicut et praedecessor ejus Darius, significat. Nec mirandum, si successores Cyri, qui templum Domini et civitatem aedificari fecerunt, qui servos ejus ac legem dileregum figuram tenere dixerimus, sui, ejusque illum nomine honorari dignatus sit, dicens: Haec dicit Dominus Christo meo Cyro ; et
Abbreviated transcription (Latin):
Nti fuerant. Sepiꝰ dictum est
qđ̃ argentũ & aurũ & uasa
quȩ de babylone ierosolimã
mittebant᷑: anmas designa¬
rent quȩ de confusione et
errorib mundi huiꝰ coni̾ten¬
tur ad dñm. Unde apte
huiꝰ mochuasa sacerdotibus
comm̃dat ezras.qui ea iero¬
solimã ꝑferant: qr ꝑ sacerdo¬
tum necesse ẽ manꝰ diluant᷑
in baptismo & consecrentur
ȩccłiȩ ꝑtingere desiderant.
ꝑsacerdotum ȩque officiũ de¬
bent reconciliari sc̃e ȩccłiȩ
penitendo. qͥ ab eiꝰ societate
peccando recesserant: & in
seruitiũ diaboli hoe ẽ. in cap¬
tiuitatẽ babylonii regis. in
peccatis ꝑseuerando decide¬
rant. E bñ duodecĩ st̃ sacer¬
dotes. quib hec cura delega
usq ad finem scł̃i ꝑ successo-¬
res eoꝵ edificari ñ desinit.
Quib apte conuenit hoc qđ
eisdem sacerdotib dix̃ ezras.

Expanded text:
 etc. Saepius dictum est, quod argentum et aurum, et vasa, quae de Babylone Hierosolymam mittebantur, animas designarent, quae de confusione et erroribus mundi hujus converterentur ad Dominum. Unde apte hujusmodi vasa sacerdotibus commendat Ezras, qui ea Hierosolymam perferant; quia per sacerdotum necesse est manus diluantur in baptismo, et consecrentur Ecclesiae pertingere desiderant. Per sacerdotum aeque officium debent reconciliari sanctae Ecclesiae poenitendo, qui ab ejus societate peccando recesserant, et in servitium diaboli, in captivitatem Babylonii regis in peccatis perseverando deciderant. Et bene duodecim sunt sacerdotes, quibus haec cura delegatusque ad finem saeculi per successores eorum aedificari non desinit. Quibus convenit hoc quod eisdem sacerdotibus dixit Ezras:
Abbreviated transcription (Latin):
gauerit. Iosephus aũ ꝑ hoc
nomine ponit eufraten. Unde
riuus aliqͥs fluminis eufratis
Yintelligi. Et mansimꝰ ibi trib
Oportune egit ezras: ut priꝰqͣ
iter tantũ inciꝑet. diligenter
sibi copiã ꝓuideret ministroꝵ
domꝰ dei: ꝑ quos ierosolimam
ꝑuemens. ea quȩ in templi
usus ft̃ necessaria ꝑficeret.
Et misi eos ad eddo. qui est¬

Expanded text:
regaverit. Josephus autem pro hoc regaverit. Josephus autem pro hoc nomine ponit Euphratem. Unde rivus aliquis fluminis Euphratis intelligi. Et mansimus ibi tribus Opportune egit Ezras, ut priusquam iter tantum inciperet, diligenter sibi copiam provideret ministrorum domus Dei, per quos Hierosolymam perveniens, ea quae in templi usus essent necessaria, perficeret. Et misi eos ad Eddo, et
Abbreviated transcription (Latin):
tacite insinuet. qr noĩa eoꝵ
qͥ de confusione mundi huiꝰ
ascendunt. in libro ite agni
contineant᷑ ascripta. Sed &
doctores quiq. pͥncipes uideł
familiarũ ppłi dei. quantũ¬
dño. in tantũ augmenta ꝑpe¬
tue remunerationis accipient:
iuxta illã eugłii parabolam
ubi dicenteͥ dño serrio bono
& prudenti. dñe ecce mna
tua decẽ mnas acquisiuit. re¬
spondit idẽ dñs dicens E tu
esto suꝑ decẽ ciuitates: id est
eoꝵ quos dociusti uita glorio¬
sior in celesti regno appare.
Congregaui aut eos ad fluuit̃
qui decurrit ad hauua. Nom̃
hoc loci. nusꝗͣ alibi me legisse
memini. Cum uͦ in sequentib
scriptũ sit. & p̃dicaui ibi ieiu¬
nium iuxta flumũ hauula.
& post aliquanta. ꝓmouimꝰ gͦ
a flumine hauua duodecimo
die mensis pͥmi: uidet᷑ ueri¬
simile qđ & hauua fluuiꝰ sit
& alt̾ aliquis fluuiꝰ in eum de¬
currat: in quoꝵ confinio etras
eos qui secũ ascenderant cong¬

Expanded text:
ita insinuet, quia nomina eorum ita insinuet, quia nomina eorum qui de confusione mundi hujus ascendunt, in libro vitae Agni continentur ascripta. Sed et doctores quique, principes videlicet familiarum populi Dei, quant, in tantum augmenta perpetuae remunerationis accipiunt, juxta illam Evangelii parabolam, ubi, dicente servo bono et prudente: Domine, ecce mna tua decem mnas acquisivit , respondit eidem dominus, dicens: Et tu esto super decem civitates; id est, ex eorum quos docuisti vita, gloriosior in coelesti regno appare. Congregavi autem eos ad fluvium qui decurrit ad Ahava. Nomen hoc loci nusquam alibi me legisse memini. Cum vero in sequentibus scriptum est, Et praedicavi ibi jejunium juxta fluvium Ahava; et post ine Ahava duodecimo die mensis primi; videtur verisimile, quod et Ahava fluvius sit, et alter aliquis fluvius in eum decurrat, in quorum confinio Ezras eos qui ascenderunt secum cong
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥs dubitet scã eiꝰ ac mystica
dicta confiteri. que ꝓpheta
diuinitꝰ ei inspirata cõmemorat:
a qͦ etiam domũ dñi głificatã
Nasseuerat: Et ego confortatꝰ
Nmanu dei. manu di mei quȩ
Nerat in me: cong̾gaui de ifrł
Npͥncipes qͥ ascenderant mecũ.
Manũ dei: uirtutẽ dei qua oĩa
oꝑatur appellat. Merito aũ
ille congregat qͦs de babylone
ierosolimã adducat. qͥ manũ
dei qua confortet᷑. ipse hr̃e
in se cognoscit᷑: quia nimirũ
sic demũ quisq idoneus ad alioᷤ
deo ꝑ suã doctrinã aggre¬
gandos efficit᷑: dum priꝰ ipse
ꝑ gr̃am eius contͣ omnia quȩ
opus scm impediunt. intꝰ. in¬
si sunt gͦ principes familia¬
rum: & genealogia eorũ.
qui ascenderunt mecũ de¬
babylone in regno artharxer¬
sis regis de babylone. De filiis
in finẽ genealogie. Diligent
pͥncipes qui secũ de babylone
ascenderunt. enumerat:et
genealogiã eoꝵ explicat. Nu¬
merũ quoq eoꝵ. qui ad mille
ꝑuenit. adiung̾e satagit: ut

Expanded text:
Et quis dubitet sancta ejus ac mystica dicta confiteri, quae propheta divinitus ei inspirata commemorat, a quo etiam domum Domini glorificatam ntibus. Et ego confortatus manu Domini Dei mei, quae erat in me, congregavi de Israel principes qui ascenderent mecum.Manum Dei, virtutem Dei, quae omnia operatur, appellat. Merito autem ille congregat, quos de Babylone Hierosolymam adducat, qui manum Dei, qua confortetur, ipse habere in se cognoscitur. Quia nimirum sic demum quisque idoneus ad alios Deo per suam doctrinam aggregandum efficitur, dum prius ipse gratiam ejus contra omnia quae opus sHi sunt ergo principes familiarum, et genealogia eorum, qui ascenderunt mecum in regno Artaxerxis regis de Babylone. De filiis ad finem genealogiae diligenter principes qui secum de Babylone ascenderunt, enumerat, et genealogiam ipsorum explicat. Numerum quoque eorum, qui ad MCCCC venit, adjungere satagit; ut
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet namq omnimodis. ut
quicũq ad precandã miscłiam
dm̃i ingreditur. primo sonti¬
nentiꝰ uiuendo dignũ se qui
exaudiat᷑ prebeat: atq ita dñm
rogans. non dubitet ꝓsꝑe sibi
euenire que postulat. Cap̃.ui.¬

Expanded text:
mque omnimode, ut quicunque ad deprecandam misericordiam Domini ingrediatur, primo continentius vivendo, dignum se qui exaudiatur praebeat; atque ita Dominum rogans, non dubitet prospere sibi eventura quae postulat. CAPUT XI.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ eius uidicent oĩa:¬
Ysenti pena uł futura iuxta
Nmodum quisq sui pumetur
erratus. Hoc gͦ artharxerses
seribens etre. & amorẽ quem
erga cultũ religionis habebat
qͥd futuris temporib xp̃iani
reges deuotionis habituri.
qͥd erga fidẽ ueritatis essent
acturi. Unde breuit epłam
memorare curauimꝰ. ut lector
recognosceret. qͣntũ concordet
pace fecerunt. Possumꝰ sane
ꝑsonam ez rȩ ñ solũ ad dñm
xp̃m. s etiam ad aliquẽ presu¬
lem siue doctorẽ ȩccłiȩ figura¬
liter referre: quib sepe reges
ac principes litt̾as ꝓ fidelium
statu miserunt. Merito q ipse
erras cui hec data ẽ epła: sub¬
sequent in dei laudẽ erupit
Udicens. Benedictꝰ dñs ds pa¬

Expanded text:
voluntatem ejus judicent oesenti poena, vel futura juxta modum quisque sui punietur erratus. Haec ergo Artaxerxes scribens Ezrae, et amorem quem erga cultum religionis habebat quid futuris temporibus Christiani reges devotionis habituri, quid erga fidem veritatis essent acturi. Unde breviter epismemorare curavimus; ut lector cognosceret, quantum concordet pace fecerunt. Possumus sane personam Ezrae non solum ad Dominum stum, sed etiam aliquem praesulem sive doctorem Ecclesiae figuraliter referre; quibus saepe reges ac principes litteras pro fidelium statu miserunt. Meritoque ipse Erza, cui haec est data epistola, subsequenter in Dei laudem erumpit, dicens: Benedictus D
Abbreviated transcription (Latin):
ad imꝑiũ siuie p̃ces ezrȩ. tantã
exercitꝰ copiam destinare uale¬
bant. Nam ducentos qͥnqua¬
ginta & nouẽ uiros electos in
illa expeditione fuisse. seqͣns
eoꝵ eath alogꝰ ostendit. Quib
adiunctis in exereitu suo etraᷤ:¬
mille. septingentoꝵ ꝓpe uiroꝵ¬

Expanded text:
ad imperium sive ad preces Ezrae, tantam ad imperium sive ad preces Ezrae, tantam exercitus copiam destinare valebant. Nam ducentos quinquaginta et octo viros electos in illa expeditione fuisse, sequens eorum catalogus ostendit; quibus adjunctus Ezras, in exercitu suo mille septingentorum pro
Abbreviated transcription (Latin):
casfiũ ut seribit orosius. sub
aqͥlonis plaga ab occeano orit᷑:
cuiꝰ utraq eirca occeanũ litora
& loca deserta incultaq ha-¬
bent᷑. Inde meridiem uersis.
ꝑ longas angustias tenditur:
donͦ ꝑ magna spacia dilatatũ.
eaucasi montis radicib t̃minet᷑.
Habet ab oriente usq ad occea¬
num. hyrcanoꝵ & scytarum
gentes plurimas: ꝓpt̃ terrarũ
infecundã diffusionẽ late
oberrantes. Ab occidente ht̃
gentes multas: sed generalit
regio plurtma. albania ult̾ior
sub mari & monte casfio ama-¬
zonũ mincupat᷑. Ubi notandũ
qd cum hystoriei carpiũ scri-¬
bant: ezras. loca casfiȩ noĩet.
Hebrei namq .p. litt̾am ñ hñtes
ꝓ hoc in nõib grecis siue bar¬
baris.F. litt̾a utunt᷑. ut fretus
filatus. Ergo & in casfie loca
ducendos sibi ministros domꝰ
dñi. leuitas uidelicet & nathin¬
neos: quos iosephꝰ sacros seruoᷤ
nominat. De quib notandũ
qđ multũ libera in pace. qͣuis
int exteros uiuebant: qͥ statĩ

Expanded text:
Caspium, ut scribit Orosius, sub aquilonis plaga ab oceano oritur, cujus utraque circa oceanum littora et loca deserta incultaque habentur. Inde meridiem versus per longas augustias tenditur, donec per magna spatia dilatatum, Caucasi montis radicibus terminetur. Habet ab oriente usque oceanum Hircanorum et Scytharum gentes plurimas, propter terrarum infecundam diffusionem late oberrantes. Ab occidente gentes habet plurimas. Sed generaliter regio multo Albania ulterior sub mari et monte Caspio, Amazonum nuncupatur. Ubi notandum, quod cum historici Caspium scribant, Ezras hoc loco Casphiae nominet. Hebraei namque P litteram non habentes, pro hoc in nominibus Graecis sive barbaris Ph littera utuntur, ut Phetrus, Philatus. Ergo et in Casphiae loca ducendos sibi ministros domus Domini, Levitas videlicet et Nathinneos, quos Josephus sacros servos nominat. De quibus notandum, quod multum libera in pace, quamvis inter exteros vivebant, qui statim
Abbreviated transcription (Latin):
tiã & orationẽ cum fide queri¬
mus. ñ impetremꝰ: iligentiꝰ
intuendũ. qͦd ieuinũ p̃mitti¬
tur: & sic oratio subsecuta doce¬
tur. Primũ namq ait. & p̃di¬
caui ieuiniũ ut affligeremur
corã dño: deinde subiungit.
& pet̾emus uiã rectam nobis.

Expanded text:
tque orationes cum fide quaerimus, non impetremus. Sed diligentius intuendum, quod jejunium praemittitur, et sic oratio subsecuta docetur. Primo namque ait, Et praedicavi jejunium, ut affligeremur coram Domino. Ac deinde subjungit: Et peteremus viam rectam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ter in domo dĩ cȩli: qr nimirũ
necesse ẽ. ut quicqͥd sapientiȩ
quis ht̃. totũ hoc in obseqͥum
sui creatoris exhibeat. Et reco¬
lendũ qͦd in suꝑiorib huiris
libri legit᷑ dixisse samaritanoᷤ
scribentes ad alterũ artharxer¬
sen. qr memores fuerint salis
qͦd in palatio comederant: ideo¬
q tolerare ñ potuerint. ut
templũ & ciuitas dĩ contra
uoluntatẽ eiꝰ edificaret᷑. Nunc
aũ hic artharxerses iubet õib
arche publicȩ custodibus: ut
int̃ alia donaria sal suũ. in
qͣntũ opus sit in domum dei
cęli tͥbuant. Ibi namq cogno¬
scit᷑. qđ heretici non nunꝙͣ ad
ĩpugnandã eccłiam. fraudu¬
lento humanȩ sapientie gu¬
stu animent᷑: hic aũ insinuat᷑.
qđ conu̾si ad fidẽ simul sapi¬
entes ipsam sepe fidẽ ꝑ disci¬
plinam eiuscde sapientiȩ secu¬
laris adiuuent: dũ adu̾sarioᷤ
eiꝰ per eã potentiꝰ uincunt. Uo

Expanded text:
domo Dei coeli; quia nimirum necesse est ut quidquid sapientiae quis habet, totum hoc in obsequium sui Creatoris exhibeat. Et recolendum, quod in superioribus hujus libri legitur dixisse Samaritanos, scribentes ad alterum Artaxerxen, quia memores fuerint salis quod in palatio comederant, ideoque tolerare non potuerint, ut templum et civitas Dei contra utilitatem ejus aedificaretur. Nunc autem hic Artaxerxes jubet omnibus arcae publicae custodibus, ut inter alia donaria sal suum, in quantum opus sit, in domum Dei coeli tribuant. Ibi namque cognoscitur, quod haeretici nonnunquam ad impugnandam Ecclesiam fraudulento humano sapientiae gustu animentur. Hic autem insinuatur, quod conversi ad fidem simul sapientes, ipsam saepe fidem per disciplinam ejusdem sapientiae saecularis adjuvent, dum adversarios ejus per e