comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad reqͥem ꝑueniat cõtẽplationis ot si qͥd per
obliuionẽ sub mibe dubitationis lateat obscinũ
fiat cogitatõne liquidũ meda atõne liqͥdiꝰ cõtẽ¬
platione liquidissimũ. Cum em̃ aliqͥd de cclesci¬
b offert memoria menti. prius qͣi cõfusũ in
agitatõe cerit : postea uͦ meditatõe disce. intͣ.
ad ultinũ cõtẽplatõe dinoscitꝰ. Accendit᷑ ÷ cõ¬
fideratõe cogitatõ: inflãinat᷑ discrctde medita¬
tato in mẽte quasi fumꝰ ĩ igne medicatõ queli¬
tatra flãma cũ fimo: cõtẽplatõ ignis cũflãma
sine fumo. Cũ aũt mens ad cõsideranda celestia
laborat: tunc cogitatõ occupatde tẽpor alium
impedit᷑. meditatõ cõturbat᷑ ꝯcio. cõtẽplatio cimo¬
sitate reuocat᷑. et sic fit qñq uͭ mens ociosa uolup¬
tate torpescat. Cũ gͥ hõ interior iac ĩ lectulo uolup¬
tatis dũ sõno torpescit mertie. et somniis deludi¬

Expanded text:
ad requiem perveniat contemplationis, ut si quid per ad requiem perveniat contemplationis, ut si quid per oblivionem sub nube dubitationis lateat obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur; postea vero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium impeditur, meditatio otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deludi
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Est ñt nox creatoris ad subiectos de pꝰlatis di¬
cens. que qͣue dicũt facite que aũt faciũt fa¬
cere nolite. Ut ꝑu̾sis obedias p̾latis ĩnuit. qͥ
etiã male oꝑantib obedire iussit: uͭ sic ingredia¬
ris et egredians cũ danid sub saule et eundẽ ho¬
nores lic repbũ cũ samuele. Inobedientes gͥ et
suꝑbes serp̃os ẽẽ testant᷑. ꝗͥ p̾latis lic ꝑu̾sis non
obediũt et eos ñ uenerãt᷑. Nec bonis tñ obedias
et ꝯciũ ĩteroris homimb̾. est labor et
ociũ exterioris. Labor ĩterioris. labor scientie: la¬
bor exteroioris exercitiũ oꝑationis. Scientie
labor intria diuidit᷑. id ẽ ĩ labore discipline exer¬
citii. et doctrine. In puericia labor discipline. in
uniẽtute exercitii. ĩ semo doctrine: uͭͥ qͥ nescit ĩpu¬
ericita discat. qͥdidicit ĩ iuuẽtute ad usũ ducat.
qd̾ ad usũ duxit in semo doceat. Est et aliꝰ labor
interior sciłic cogitatõnis et meditatõnis. ut

Expanded text:
ris. Est autem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inobedientes igitur et superbos seipsos esse testantur, qui praelatis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur. Nec bonis tamen obedias et otium interioris hominis, est labor et otium exterioris. Labor interioris, labor scientiae; labor exterioris, exercitium operationis. Scientiae labor in tria dividitur, id est, in laborem disciplinae, exercitii et doctrinae. In pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Illi u qui male niuunt. et subiectos bene niue¬
re cogũt. errantes reuocãt. s fortes occidñt
Renocãt u̾bis: occidũt eremplis. Peligiosi
uiden student: quia religiosos sub se habent.
Gloriant᷑ de eoꝵ patientia nõ de sua. qd oꝑari
nolũt ĩperint. oꝑantur ip̃i qd̾ aliis oꝑari
licitũ ẽẽ nõ putãt᷑. subiectos cogũt. et aue¬

Expanded text:
Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene viveIlli vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum
Abbreviated transcription (Latin):
boris : Si nesciũt. cur suscipiũt. Sisciũt et
peccare ꝑmittũt: cũ soli bene iiuere possent
cur mortẽ incurrunt ͤ. Tales p̾lati mutriũt
filios hely. qͥ cũ nuherib que obseruabant
ante hostiũ tabernaculi dornũt. qͥ uenien¬
tes in sylo sacrificare nõ ꝑmittũt : s añqͣm
incẽdat᷑ adeps. carnẽ crudam rapiũt. Quasi
filii helỹ sunt qͥ sub p̾latis bene niuentibus
dissolute uuũt. qͥ cum mulienb dormiunt.
cñ uł hoc realit̾ agũt. uł cũ carnis desideriis
se comungũt. Illos qui uemũt in sylo ne sa¬
crificent ĩ pediũt. cũ nouit̾ cõu̾sos u̾bis et
exemplis ab exercitio bone oꝑationis auertũt
Accendi nõ ꝑmittũt adipem. quia exticto
caritatis igne. nõ infundunt bone actionis
cordis dilcedinẽ. Carnẽ crudam ñ coctam que¬
rũt: quia tribulationis ignẽ fugientes. pau¬
ꝑtati et labori se subtrahunt. In camino em̃
qui morant᷑ in claustro quasi in sylo qͥ nchil

Expanded text:
boris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Quasi filii sunt Heli, qui sub praelatis bene viventibus male vivunt. Qui cum mulieribus dormiuntcum vel hoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Non carnem coctam sed crudam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes paupertati et labori se subtrahunt, nec pro Dominoqui morantur in claustro, quasi in Silo, qui nihil
Abbreviated transcription (Latin):
magus morat᷑ in eccłia. moratur et sxpbara cũ
mam et sepheram mali subdici designant᷑. Weluit
symon emere grãm. isti obedientiã. anamas et sx¬
phora. absconderũt partẽ substantie: isti uͦ negotus
nicũbunt adquirende pecume. Hec est obedientia
cũ srmoma. Est et alia sp̃es mobedientie. que tñ
obedientia uocat᷑. de qua dr̃ quia obedisti uoci uxoris
tue plusquã mec: maledc̃a t̾ra ĩ oꝑe tuo. Quacuor
Aũt sũt uoces. scilic uxoris. mũdi. dixboli et
dei. Audiam gͥ qͥdloquat᷑ ĩ me dñs deus. ñ loqnat᷑¬

Expanded text:
Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum niam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere tuo . Quatuor sunt autem voces, scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non
Abbreviated transcription (Latin):
bor est ĩplere. Locꝰ uͦ aliqñ placet: aliqũ displicet.
Placet quibdã ñ qr habũdet fr̃b s piscib: pla¬
cet qr famulis habindat et fabulis. placet qͥa
solus cuncta possidet. et sic fit uͭ uocet ᷑ obedien¬
tia cũ ñ sit. Hnic obedientiã młti desiderãt. uͭ
extra obedientiã ẽẽ queant. Multis aũt modis
hec obedientia quen solet: id est: fluxilio. cõsi¬
lio. et ingemo. Aurilio uidelicet parentũ. cõsiho
fi m̃ simulationis ingemo: uͭ qd minisꝰ parentũ.
uł exhortatõnib frm̃ ñ potest obtinen: saltẽ simu¬
latõnis ingenio possit adipisci. Hec aũt obidien¬
tia que cõcedit᷑ alicui parentũ exactione seustm̃
seductoria exhortatione uł eciã bon oꝑis sinuila¬
toria ostentione: obedientie nomẽ habet. si re canz
Ad hanc obedientiã aliis etiã modis ꝑuenit᷑. lit
qd̾ illis trib modis p̾cedentib nõ potest. ꝓmissio¬
ne muneris obtineat᷑. Sic adhuc cũ petro symõ

Expanded text:
bor est implere. Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, vel exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit adispici. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon
Abbreviated transcription (Latin):
confessionẽ corda. ꝑ entunspectionẽ oꝑa. ꝓ
erꝑmientũ quid possint. ꝑ effectus quid nẽ¬
dunt. Tres sunt pastoris noces. suaus scili
dultis et alta. Suaius ad infirmũ ad moriẽtẽ
dulcis ad surdum ꝑtinet alta Infirmatꝰ aũt qui
cemptart ᷑. moritꝰ qui disꝑat. surdus ẽ qui nõ auda
Auduunt añt qui obedũt. Andit em̃ qñq dn.

Expanded text:
confessionem corda, per circumspectionem opera, per confessionem corda, per circumspectionem opera, per experientiam quid possint, per effectum quid vediunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit e
Abbreviated transcription (Latin):
stusciciam intrat negligentia. ꝑ merciã man
cupiditatis desiderio pascit᷑. ꝑ suꝑbiam regnat᷑.
Audiat gͥ negligens pastor. quid sͥ et diligẽti
pastori dicatu.. Uunus pastor inquit annnã
suam pouit ꝓ ouib suis: mercennarius uero
ponit: qui ad sustinenda iurgia rei samilians
solus exit. qui ĩt̾ adulantiũ ac detrahentium
liuguas medius incedit. qui pro infumis¬
laborat. et laborantes pascit: cõsolat᷑ pusilla¬
nimes: et cũ suꝑbis in crepando cõtendit: ca¬
lis pastor dicere potest. Cognoscomeas. et
cognoscunt me mee. Cegnoscũt oues pasto¬
rem. quẽ sͥ udent prese̾nten: quẽ subiectis¬
famliaritas notũ. beneficientia reddit amoi¬
cum. Dues uͦ pastor cognoscit : dñ subditoꝵ
mores et actus diligent᷑ attendit. Unde
seriptũ est ¶ili considera diligent nultũ pe¬
coris ti. Uultũ pecoris considerat qͥ quid
singuili subiectoꝵ possunt nõ ignorat iͥ cui per

Expanded text:
stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam suam dat pro ovibus suis, mercenarius vero ponit, qui ad sustinenda jurgia rei familiaris solus exit et inter adulantium ac detrahentium lilaborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident praesentem, quem familiaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat, qui quid singuli subjectorum possint, non ignorat cui per
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis uidetur ẽẽ qd̾ uolũt. stulticie si ueluit
qd̾ nͨ scĩt nͨ possunt. Illi siquidem qͥ nͭ sciũt nͨ
possũt nͨ uolũt prudent̾ agũt: sũma em̃ ẽ discre¬
tio nolle qd̾ nõ potes. ꝓuidere qd̾ nescis. Quatu
ditas et suꝑbia. negligentiã generant. reliqua¬
caritas ip̃am nogligentiã. et si nutrita fuerit
climinãt. Ad ꝓuidentiã siquidem ꝑtinet consili¬
um: ad discretionẽ iudiciũ. ad humilitatẽ custodia.
ad cantatẽ diligentia. Consiliũ ꝓuidentie seꝑat
a bonis mala: iudiciũ discretionis eligit que me¬
liora sunt: humilitatis custodia uirtutũ euicat
dãpimm: diligentia ꝑicł̃m. In his negligentia ñ
habet locum. Illos uͦ qui ꝓuidentie oculos stulti¬
cic caligine coopertos habent. qui parudentiȩ¬
ab excceme erercitio boni oꝑis mertes torpent.
qui ꝑcupiditatem ad uoluptuosa distrahũtur et
ꝑ suꝑbiam humilib ñ cõdescendũt : illos dico ne¬
gligentia possidet. et eoꝵ dissoluit actiones. ꝑ

Expanded text:
tionis videtur esse, quod volunt stultitiae, si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Qditas et sucharitas, ipsam negligentiam, etiamsi nutrita fuerit, eliminant. Ad providentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per
Abbreviated transcription (Latin):
et possũt et nolũt : quidam qui nͤ
scunt nͨ possunt s uolunt. quidã qͥ nͨ sciũt
nͨ possũt nͨ uolunt. Scire et posse et uelle
caritatis est uł suꝑbie: scire et posse et
nolle humilitatis uel mercie. nec scire
ñ posse s uelle. cupiditatis et stulticie: nͨ
scite nͥ posse nͥ uelle. discretionis et ꝓui¬
tentie. Qau em̃ sciũt et possunt et uolũt
preesse. si ueluit ꝓdesse caritatis ẽ ⁊ alioquim¬

Expanded text:
t possunt, sed nolunt; quidam, qui nec sciunt, nec possunt, sed volunt; quidam qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et velle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis e
Abbreviated transcription (Latin):
seruare deberẽt. detractioni student. Cales
p̾latoꝵ dignitatẽ nõ reuerent᷑. nͨ potestatẽ ti¬
mẽt. s abutũt᷑ lege clanstrali. et claustristatu
stri. qͥb tota religionis sũma corrũpet᷑ id est
p̾latꝰ negligens. discipłs mobediens. iuuenis
ociosus. sener obstinatꝰ. monachus curialis.
exquifitus. rumor ĩ daustro. lis ĩ capitulo.
dissolutio ĩ choro. irreuerentia cuta altare
Immorem᷑ gͥ in singłis et de singłis paucadis¬

Expanded text:
ctioni student. Tales praelatorum dignitatem non reverentur, nec potestatem timent, sed abutuntur lege claustrali, et claustri statutstri, quibus tota religionis summa turbatur, id est, praelatus negligens, discipulus inobediens, juvenis otiosus, senex obstinatus, monachus curialis, s exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta altare. Immoremur igitur in singulis de singulis pauca dis
Abbreviated transcription (Latin):
ossunt hec om̃a que suꝑius diximꝰor
diari ordinata seruari: nͥ negligentia
Caput membra sequitur: et discipuli magi¬
strum. T̃ria sunt aũt capita scilicet corporis.
congregationis et mentis. In singłis si quidem
capitib aures sunt et oculi. Habet enĩ prelatꝰ
oculos quoslibet fr̃es discretos: qui quod ĩ sub¬
iectis uident et renũtient. Habet et ratio mẽ¬
tis oculos: actuiũ scil et contẽplatiuũ. Oporteͤ¬

Expanded text:
ossunt haec omnia, quae superius diximus, ordinari, ordinata servari, nisi negligentia Caput membra sequuntur, et discipuli magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet fratres discretos, qui quod in subjectis vident, renuntiant. Habet et ratio mentis oculos, actuum scilicet et contemplationum. De
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ: id ẽ correctionẽ discipline. Est aũt tumor mollis
cũ mens inflata delectat᷑ uoluptuosisidũ sectat᷑ ꝯiũ
sonnolentia corpescit. Ex his gͥ langnor aĩe nascit᷑.
qñ duricia obstinationis p̃ssa uł mollicie dissoluta
mens suꝑba nichil oꝑat᷑. Assimiit sͥ mobedientia
qũq nomẽ obedientiel uͭ solo nomine glet᷑. Sed
quia obedientia młtis modis dicit᷑: erpedit uͭ ser¬
qd̾ agit᷑.nõiet locũ ĩ qͦ qͥs morat᷑. De p̾cepto eñ
dicit᷑. ĩ iungit ei obedientiã. de fcõ cõpleuit eam:
de loco. apud illã morat᷑ obedientiã cũ aliquã re¬

Expanded text:
nem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, nem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut serquod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam re
Abbreviated transcription (Latin):
Nobedientie morb ex suꝑbie tumore ꝓcetẽs
ficut simes ex iuiliere. sie exulcere cõtẽp¬
tus emanat. Morb mobientie languor est
anime qui em̃ oꝑm nõ milt et potest nurt
si l inguet . Iouit potestate languet uolũ¬
tate Hoc morbo primꝰ hõ languit. qͥ cũ uiuet potesta¬
te et sanꝰ ẽẽt bona nolũtate bestiis t̾re p̾positꝰ fuit᷑ ꝑ
mobedientie uͦ culpã subpositꝰ. etũ nũc muscis et
culicib ꝑ posteros seruit. Quando ĩ firmitas car¬
nis adunat᷑ in cumorẽ : cõtĩgit qñq uͭ genei lan¬
guorẽsmens em̃ carnalis ꝑ tumorẽ suꝑbiẽ ĩcurt
se pissime languorẽ mobedientie. Due sũt añt tu¬
moris spẽs: dura uidelicet et mollis. Duricia tu¬
unguento et ferro. id est eremplo boni oꝑis. ubo
cõmonitionis disciplina correctionis. Cũ em̃ mẽs
ñ emittit samiẽ ꝑ cõfessionẽ. uł ex cõmonitõne nõ
ꝓmittit emẽdationẽrestat uͭ ferri recipiat ĩcisio¬

Expanded text:
nobedientiae morbus ex superbiae tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tuunguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisio
Abbreviated transcription (Latin):
gne suscipientes. Sunt em̃ quidam qui prelato¬
rum occupationes accusant: ingressus et e¬
gressus coꝵ dampnant. Causas ignorant: et
si cognonerint curbant. Consilis se ingerũt.
cur quo modo. a quo factumsit: querunt.
Sic maria que insilentio deberet ẽẽ. marthe
decrahit: et que uerba dñi audire consuenem
uerbofitati senut. Nec est falsa maria. Est
em̃ uera maria. et falsa maria: uera martha
et falsa marcha. Uera mara tacet. audit.
lacrinat᷑. falsa maria cõquerit᷑. qd nõ egre¬
diatũr. qd extenora nõ ordinet. qd̾ sclarib nõ
administrat᷑. Nera mana ennit unguentũ.
frequẽtat sepulchrũ. ut ungat mortuũ. Enit
p̾cio bom oꝑis. frequẽtat desiderio deuotõnis.
ungit u̾bo cõsolatõnis: falsa maria uẽdit. freque¬
tat nõ sepulchrũ s forũ. Tnneo aũt ne cũ redie¬
rit: cũ fatuis uirginib clausam ĩuemat iamu

Expanded text:
gne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatogne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Maria emit unguentum, frequentat sepulcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus c
Abbreviated transcription (Latin):
nõ negligens. Oculi aũt sapientis in capite eiꝰ.
id est in xp̃o: ut se talem subiectis exhibeat. qua¬
lem se xp̃c discipulis prebuit mutandum. ut
cum apło dicere possit. Inntatores mei estote:
sicut et ego xp̃i. In trib maxime prelati xp̃m¬
debent innitari. quia in loco xp̃i sunt: id̾ est di
gnitate. potestate. officio. fuit em̃ xp̃c sacenos
rer et minister. Sacerdos cum in ara crucis se¬
ip̃m hostiam darctꝰ. ⁊ex cũ a ligno regnaret: mis¬
inster cum petri pedib aquam iumistraret.
Sacerdoti gͥ dignicas. regi potestas: ministro
competit officiũ. Dignitati debetur reueren¬
tia. potestati obedientia: officͥo cura. Duo ex his
debentur prelatis: tercium uero subiectis re¬
uerentia et obedientia prelatis exhibenda est a
prelatis. Qtud : Nonne in his subiecti prela¬
tos mutari debent. Non. Sed cum uiderint p̃¬
latos in dignitate humiles. in potestate mites.
in amministratione cure famikans seruuientes:
sint ip̃i himiiles. mites. miuucta officia begni¬

Expanded text:
non negligens. Oculi, autem, sapientis in capite ejus , id est, in Christo, ut se talem subjectis exhibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In tribus maxime praelati debent quia in loco Christi sunt, id est, in dignitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. Duo igitur ex his debentur praelatis, tertium subjectis. Reverentia et obedientia praelatis exhibenda est a a praelatis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia beni
Abbreviated transcription (Latin):
inuenti sũt
AAmma cũ de corꝑe egreditur nuillũ alium
p̾t̾ conscĩe sue librum secũ portare pocerit
atq in illo cognoscit quo debeat ire et quid
debeat recipere Ex hus que seripta erunt
in libris nrĩs iudicabimur ⁊ ideo scribi debẽt
scdm̃ exemplar libri uite. ut si quid alit hu̾int

Expanded text:
inventi sunt. Anima cum de corpore egredietur, nullum alium praeter conscientiae suae librum secum portare poterit, atque in illo cognoscet quo debeat ire, et quid debeat recipere. Ex his quae scripta erunt in libris nostris judicabimur, et ideo scribi debent secundum exemplar libri vitae: et si sic script
Abbreviated transcription (Latin):
sicc diem oeiosum. noctẽ uͦ in cogitatione
uto. Torpeo ab utili oꝑe. qm̃ fatigor illicita
cogitatõne. Ita mens intꝰ ꝑugnat cũ mẽti
nemo repugͥnat. Nõnũquã uo̾q egi ĩ corꝑe
hoc ptꝰmodũ importuna cogitatõne hoc u̾so
in mente ⁊ młtociens gͣuius torq̃or inrecor¬
datõne quã pͥus captꝰ fua̾m in oꝑis ꝑpecͣtione
Sepe etiam ea que mĩquã feci nͨ i uolũtate
habii ita recogito qͣi peniteat me illa ñ fecise
ext̾ius ago. intus grauit̾ ꝑecco. In corde
enĩ seruo depicta eã que uidi ⁊ feci. Ideo tẽ¬
poraliũ rerũ tumultus in corde uersare ñ
cesso. ⁊̃ cũ uaco. In cogitatõne em̃ comedo
cũ ieumo. loquor cũ taceo. Iascor cũ tͣns¬
quillus sum: Corpus requiescit ⁊ animus
huc ⁊ illuc discurrit. Ita uitã meã sñ cul¬
ꝑa nĩqrnã tͣasire ꝓoti. Nec hoc quidem
⁊ laudabilit̾ inxi sine aliquo retu est si re¬
mota pietate discutiatui

Expanded text:
Sicque diem in otium, noctem vero in cogitationem Sicque diem in otium, noctem vero in cogitationem verso. Torpeo ab utili opere, quoniam fatigor illicita cogitatione. Ita mens intus pugnat, cum menti nemo repugnat. Nonnunquam vero quod egi in corpore, hoc postmodum importuna cogitatione verso in mente: et multoties gravius torqueor in recordatione, quam prius captus fueram in operis perpetratione. Saepe etiam ea quae nunquam feci, nec in voluntate habui, ita recogito, quasi poeniteat me illa non fecisse.am cum nihil exterius ago, intus graviter pecco. In corde enim servo depicta quae vidi et feci. Ideo temporalium rerum tumultus in corde versare non cesso, etiam cum vaco. In cogitatione enim comedo, cum jejuno: loquor, cum taceo: irascor, et tranquillus sum: corpus requiescit, et animus huc illucque discurrit. 28. Ita vitam istam sine culpa nunquam transire potui: nec hoc quidem quod laudabiliter vixi, sine aliquo reatu est, si remota pietate discutiatu
Abbreviated transcription (Latin):
Confiteri aũt nescio aut erubescotã sb̾tiles
⁊ tinpes sut: Reuera difficile est libidims
incendia extinguere. Adiuua me dr̃e ds̃ meis
ut huic tã pestifero ⁊ mortifero incio resistere
possim Scio eñ quia resistentẽ fatigat. bin¬
actor ẽ place̾ nõ ualeo. Cor mũdũ crea in me
deus. ẽm nõ solũ uana cogitatõ occupat illd̾¬
⁊ turpis inquinat: It̾m ⁊̃ amara dissipat
licitus ⁊ cecus occasione idicte de accepta
iiuria timor consiha młtiplico ⁊ nichil aliud
isi iurgia quedã sunt in corde p̾sago p̾centẽ
nõ iideo. absentib nõ contradico. intͣ mem¬
ip̃m contumelias ꝓfero ⁊ recipio. receptis aut
durius respondeo  Cumiq qͥ obuiet millus
assit rixas in corde compono. insidias minden¬
tiũ considero. ⁊ q̃cũq contra me ungia amo¬
uere possunt penso ⁊ q̃ro quid respondeam. ⁊
cũ rẽ nilłã teneã uacuus htigator elaboro

Expanded text:
us confiteri aut nescio, aut erubesco; tam subtiles us confiteri aut nescio, aut erubesco; tam subtiles et turpes sunt. Revera difficile est libidinis incendia exstinguere. Impuberes sut huic tam pestifero et mortifero vitio resistere possim. Scio enim quia quod resistentem fatigat, vinauctor es, placere non valeo. CAPUT XVII. PeDeus, quoniam non solum vana cogitatio illud occupat, et turpis inquinat, verum etiam amara dissipat.licitus et caecus, occasionem vindictae de accepta injuria rimor, consilia multiplico, et nihil aliud nisi jurgia quae foris desunt, in corde perago. Praesentes non video, absentibus contradico, intra memetipsum contumelias profero et recipio, receptis autem durius respondeo. Cumque qui obviet nullus adsit, rixas in corde compono, insidias invidentium considero, et quid contra jurgia movere possint penso: exquiro quid respondeam; et cum rem nullam teneam, vacuus litigator elaboro.
Abbreviated transcription (Latin):
uanũ ꝑ infmica deducitur ⁊ in młta desideria
diuiditur. In nocte cũ dormire uolo młta
rerũ ymagines ⁊ fantasias clausis ocłis uideo
easq minctus tollero. Quantorũq ab eis aciẽ
mentis au̾te̾ nitor. tanto ampliꝰ ille se michi
ingerunt ⁊ molestus turpiũ cogitatõm cor
meũ maculant Inde est qd̾ sepe mͥ nocuit
mortifera delectatõ que ex recordatõne libidis¬
hec eñ pestis q̃ p̾ cetĩs uiciis est mͥ famili¬
arior eo ad nocendũ procliuior ⁊ ad repellend̾
difficilior. Nam cũ eã repelle̾ uolo nolenti mͥ
tentõne me conp̾hende̾ pͭ. Non diebus neq
noctibus requiesc̾e̾ sut. subtilit̾ intrat. et
mentẽ occupat ⁊ nͥ subito repellat᷑ aluit
⁊ incendit ⁊ quasi uirus pestilentie ꝑ totũ
corpus paulatim se diffundit. cogitationes
pͤuas młtiplicat. affectoẽs malãs generat.
delectatõe illicita mantẽ afficit. ad consiliũ
prauitatis ammũ inflectit. omẽsq anme
untutes corrũpit. hac peste cũ constͥctꝰ

Expanded text:
 infinita deducitur, et in multa desideria dividitur. 26. In nocte vero cum dormire volo, multarum rerum imagines et phantasias clausis oculis video, easque invitus tolero: quantoque ab eis aciem mentis avertere nitor, tanto amplius illae se mihi ingerunt, et molestiis turpium cogitationum cor meum maculant. Inde est quod saepe mihi nocuit mortifera delectatio, quae ex recordatione Haec enim pestis quo prae caeteris vitiis est mihi familiarior, eo ad nocendum proclivior, et ad repellendum difficilior. Nam cum eam repellere volonolenti mihi tentione me comprehendere potest, non diebus neque noctibus requiescere sinit. Subtiliter intrat, et mentem occupat, et nisi subito repellatur, allicit et incendit, et quasi virus pestilentiae per totum corpus paulatim se diffundit. Cogitationes pravas multiplicat, affectiones malas generat, delectatione illicita mentem afficit, et ad consensum pravitatis animum inflectit, omnesque animae virtutes corrumpit. Hac peste cum astrictus
Abbreviated transcription (Latin):
serint lapidibus obruantur. iaculis increpa¬
tõm̃ confundunt ⁊ nou̾int regẽ salomonẽ
uelato nomi̾e suꝑ appellant᷑ a pudicis et
castis labiis. uel si motu mordinato rem¬
publicam infestauerũt. certe abscidantur.
nõ ferro s ieumio. nõ de truncatõne s mor¬
tificatõe : Utinã inquit apło. ⁊ abscidantur¬
natũ in p̾ceps cursum rapiens tem̾ ñ potest
ut sit bona conscia: bona est si habeat ĩ corde
puritatẽ. iore mi̾tatẽ. in actõne rc̃itudiẽm
Pro hiis nãq m̾e̾bitur tͥnitatis uisionẽ. O
beata uisio in qua erit sic deus notꝰ atq cons¬

Expanded text:
serint, lapidibus obruantur, jaculis increpaserint, lapidibus obruantur, jaculis increpationum confodiantur, et noverint regem Salomonem velato semper nomine appellantur a pudicis et castis labiis, motu inordinato rempublicam infestaverint? Certe abscindantur, non ferro, sed jejunio; non detruncatione, sed mortificatione. Utinam, inquit Apostolus, abscinatum, in praeceps cursum suum rapiens, teneri potest, ut sit bona conscientia. Bona est, si habeat in corde puritatem, in ore veritatem, in actione rectitudinem. Pro his namque merebitur Trinitatis visionem. O beata visio, in qua sic Deus erit notus atque pers
Abbreviated transcription (Latin):
sed cõmoueri. s qñ mouet te deus cũ ammo¬
net: Ad monet añ sic. uane occuparis ocor
sapiens ⁊ om̃i p̾rogatiua excellens in hus q̃
uanitates uanitatũ sunt: Cur seq̃ris
abẽẽ. s p̾ẽe te indigent ista ait meliꝰ ⁊ ꝯmodiꝰ
subsistant: Tu huis neq ad beatitudi̾em neq
ad superfhintatem: Ex superfluitate em̃ ciboꝵ¬
q̃dam unnenta ⁊ in uentris nmiã exfluxionẽ
besoluñtur itaq ut ex reflectõne deficiant
sic corpus tuũ. O pͥnceps ⁊ dominꝰ corporis
hospicio reparatõnis et de remedio comparat
tollit nccͥariũ. aufert superflua ⁊ nlła deerũt
necͣaria. quia de superfluenti copia alioꝵ nascit᷑
ualde egra aliorũ mopia. Tuũ est maleacta
corrige̾. tuũ est in ordine ⁊ officõ familiam
Non sit in regno corporis tuiq legẽs ⁊ iura
institutoꝵ tuorũ impugne p̾uaticet᷑ effodit¬
Nec oculus. nͨ manus. nec pes. nͨ auris. nec
guitur: Quid enĩ de ignobiliorib ⁊ plebeis

Expanded text:
sed commoveri. Sed quando te movet Deus? Cum admonet. Admonet autem sic: Vane occuparis, o cor sapiens et omni praerogativa excellens, in his quae vanitates vanitatum sunt. Non te aeesse. Te indigent ista, ut melius et commodius subsistant: tu his neque ad beatitudinem indigad superfluitatem. Ex superfluitate enim ciborenta, et in ventris nimiam effluxionem resolvuntur, ita ut ex refectione deficiant. Sic corpus tuum, o princeps et domine corporis,hospitio reparationis, et de remedio comparat tollit necessarium. Aufer superflua, et nulli deerunt necessaria; quia de superfluenti copia aliorum nascitur valde aegra aliorum inopia. 23. Tuum est male acta corrigere: tuum est in ordine, et officio familiam mNon sit in regno corporis tui, qui leges et jura institutorum tuorum impune praevaricetur; non oculus, non manus, non pes, non auris, non guttur. Quid enim de ignobilioribus et plebei
Abbreviated transcription (Latin):
płmq tñ consentõ. cũ ꝑ ea q̃ iidi. uł feci sine¬
ulla utilitate. absq om̃i discretõne. uaga mẽte
discurro. Ita sp̃c meus mobilis ⁊ numquã
stabilis semꝑ uaga ⁊ uelut ebria per diuersa
distrahitur᷑
irquiter pecco cũ cor meũ d̾elicruo. quã
grauis iactura est q̃ ꝑ nogligentiã fit
Uim patior cũ illud me desit. Confirma cor

Expanded text:
men consentio, cum per ea quae vidi, vel feci, sine utilitate, absque discretione, vaga mente discurro. Ita mens mea semper mobilis, et nunquam stabilis, semper vaga et velut ebria, per diversa distrahitur. Graviter pecco, cum cor meum derelinquo; quoniam gravis jactura est quae per negligentiam fit. Vim patior cum illud me deserit. Confirma cor
Abbreviated transcription (Latin):
suam potentiam. potentiam creatoris su. sub¬
sistat ⁊ dimictat alas suas. retinens se ⁊ habẽs
fieret nox super firmamentũ qd̾ minimebat
capiti corũ stabant ⁊ sũmittebant alas suas
quod plane sc̃ĩ faciũt cũ ꝑlustratis oꝑm et
mirabiliũ dei super intelligibilib absconditis
maneret. Sisi qui omĩa mouet illud quoq
inter om̃ia moueret: Mutuatũ gͥ cognoscẽs

Expanded text:
suam potentiam, potentiam Creatoris sui, subsuam potentiam, potentiam Creatoris sui, subsistat et dimittat alas suas, retinens se, et habenfieret vox super firmamentum, quod imminebat capiti eorum, stabant et submittebant alas suas . Quod plane sancti faciunt, cum perlustratis operibus et mirabilibus Dei super intelligibilibus absconditis permaneret, nisi qui omnia movet, illud quoque inter omnia moveret. Mutuatum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
depõito cordis imꝑio legem ratõnis ordinat¬
rocitas apri per mansuetudinẽ: Si suꝑbia
imicorms̃ per humilitatem. Non inuenitur¬
aũ int̾ ceceras ardes liberales ars ista pre
aliis lib̾alis qua teneatur cor ꝙ om̃i mobili
bilitate em̃ nͣli instabile uel ĩpũcte fixum
racusat consist̾e̾. euius uita in motu est. et
motus est ei inta: Monet mollẽ totiꝰ corꝑis
humani tantillus iste In corde uitalis est¬
motus ⁊ qͣ coarcetur arte ut alia monẽs ip̃e
nõ moueatur. forte mola asinaria si ei ad
collũ suspenderetur nõ mou̾e̾tur. Inmo młto
uelociorẽ ⁊ mobiliorem se muenire queat. si
bulant super pennas uentoꝵ. forte ⁊̃ cũ illis
contende poterit. an ⁊̃ cũ illa untute currat
que atcingit a fine usq ad finẽ fortiter et
disponit omia suauiter an ⁊ illam apprehendet
de qua dicitur Mobilior om̃ib mobilib sapĩã
salt̃ cũ iidi̾t tam sꝑeciosis saltib transilientẽ

Expanded text:
deposito cordis imperio, ad leges rationis ordinatdeposito cordis imperio, ad leges rationis ordinatrocitas apri, per mansuetudinem: si superbia unicornis, per humilitatem. CAPUTautem inter caeteras artes liberales ars ista prae aliis liberalis, qua teneatur cor quod omni mobibilitate enim naturali instabile, vel in puncto fixum recusat consistere: cujus vita in motu est, et motus est ei vita. Movet molem totius corporis humani tantillus iste in corde vitalis motus: et qua coerceatur arte, ut alia movens, ipse non moveatur? Forte mola asinaria si ad collum ei suspendatur, non moveretur. Imo multo velociorem, et mobiliorem se invenire queat. Si bulant super pennas ventorum? Forte et cum illis contendere poterit. An et cum illa virtute curret, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter? an et illam apprehendet, de qua dicitur, Mobilior est omnibus mobilibus sapientia? Saltem cum viderit tam spatiosis saltibus transilientem
Abbreviated transcription (Latin):
iueni̾t culpam. timeat penam: Querẽdo
aũt̃ culpã nũquã alias nͥ in se repperiet
Reperta in se culpa ⁊ pene causo seip̃m pe¬
ante se afflictũ se reũ añ se iudicẽ seuerum
se impiũ añ se ab impietate reuersũ. ꝓponat
se ad se discernat quid ad se faciendum sit
Loquatin. sic ad se qͥa pacem deseruisti. ad
pateris ut tu a teipõ condẽpneris. qr pac¬
tũ pacis rupisti : Uis quod nõ uis. ⁊ non
uis qd̾ uis a terip̃o turbaris. nolenda uis
uolenda nõ uis/ Ecce de ore tuo iudico ser¬
ue neqͣm. Castigo itaq te. ⁊ statuã contra
faciem tuã. ut aspicias turpitudinem tuam
⁊ recogites stulticiam tuã. Sic in miseriis suis
ad seipm̃ conu̾titur cor ⁊ sistitur cor ad cor
fluxũ ⁊ uanũ ne perfluat in abissum ext̾¬
mimi: uis ista seu uiolentia rapit regm̃
qui cor suũ possidet. Non regnat qͥmn corde
additus seruitutib uicioꝵ presidet urbib
⁊ turbis populorũ: Solus is regnat qui

Expanded text:
do autem culpam, nusquam illam nisi in se reperiat: reperta autem culpa et poenae causa, seipsum puante se afflictum; se reum, ante se judicem severum; se impium, ante se ad pietatem reversum: proponat se ante se; decernat quid a se faciendum sit Loquatur etiam sic sibi: Quia pacem deseruisti apudpateris, ut tu a te ipso codemneris. Quia pactum pacis rupisti, vis quod non vis, et non vis quod vis: a teipso condemnaberis. Nolenda vis: volenda non vis. Ecce de ore tuo te judico, serve nequam. Afflige itaque te, et statue te contra faciem tuam, ut aspicias turpitudinem tuam, et recogites stultitiam tuam. Sic igitur in miseriis suis ad seipsum revertitur cor, et sistitur cor ad cor.fluxum et vanum; ne profluat in abyssum exterminii. Vis ista seu violentia rapit regnumqui cor suum possidet. Non regnat, qui in corde suo deditus servitutibus vitiorum, praesidet urbibus et turbis populorum. Solus is regnat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
deo placet. et qui sibi uilis est. dõ carus est
ulte sunt scie hominũ. s nulla melior
est illa quã cognoscit hõ seipm. quãob¬
rem̃ redeam ad cor meũ ⁊ ibi stare assuescã
ue tam uitam meã possim discute̾ ꝙͣ meipłũ
cognosce̾ et om̃es meas miserias coram deo
effundam. si forte illa magna pietas moueat
eum: Confitebor ei omĩa ꝑcc̃a mea cui om̃ia
nuda sunt ⁊ aperta quẽ falle̾ nõ possũ. quia
sapientia est nec effuge̾ qr ubiq est Audi
ergo pussime deus confessionẽ meã. ⁊ respice
uelut plebs ad aliqͥd spectaculũ solẽt esfluere
in cor meũ. Dũ orare uel cantare in mona¬
sterio uolo. nescio cuiusmodi stulta cogitatõ
cor meũ rapit ⁊ ducit per diu̾sa loca. Cumq
illud ad me reuoco. tenere nõ possũ. s illicito
illecebre ⁊ uanitatũ effusio ita cor meum
occupant ut q̃ uitare studeo hec cogitatõe
animoq uoluat᷑  Non emĩ est ĩ potestate
mea cor meũ ⁊ cogitatõnes mee q̃ ex inꝑ¬

Expanded text:
s est, Deo charus est. Multae sunt scientiae hominum, sed nulla melior est illa, qua cognoscit homo seipsum. Quamobrem redeam ad cor meum, et ibi stare assuescam, ut totam vitam meam 345 possim discutere, et meipsum cognoscere. Omnes miserias meas coram Deo effundam, si forte illa sua magna pietas moveat eum. Confitebor ei peccata mea, cui omnia nuda sunt et aperta, quem fallere non possum, quia sapientia est; nergo, piissime Deus, confessionem meam; et respice  quae velut plebs ad aliquod spectaculum solent effluere in cor meum. Dum orare vel cantare in monasterio volo, nescio cujusmodi stulta cogitatio cor meum rapit, et ducit per diversa loca. Cumque illud ad me revoco, tenere non possum, sed illico eillecebra, et vanitatum effusio ita cor meum occupant, ut quod vitare studeam, hoc cogitem, animoque volvam. Non enim est in potestate mea cor meum et cogitationes meae, quae ex imp
Abbreviated transcription (Latin):
mũdũ. purũ tocius raligionis est consciã
Sicut enĩ mulier que uiro sue amico
suo placere appetit m contuitu spechꝰ yma¬
ginem oꝑpõitam reddentis decorẽ ⁊ pulchri¬
tudinem faciei sue opponit. Sic anima in
quib ab ymagine u̾itatis discedit uel in
dͥib uestigia creatricis ymaginis reciprat
m consciã religit ⁊ intelligit. Nõ mum̾te
consciam speculo cõparauermi. qm̃ in ea tãꝙ
in speculo ratõms oculus tã qd̾ indecenꝰ quã
qd̾ degens in se est claro aspectu apphẽde pͥ¬
conscĩa. nõ uenitur ad bonã consciãm
nisi perdis custodiam. Cor eni suo arbi
in peccato perseuerare pessimũ. nolle pem¬
tmeat respuendũ est de diu̾sis mũdi ꝑtibus¬

Expanded text:
 purum totius religionis, bona conscientia. Sicut enim mulier quae viro suo sive amico placere desiderat, in contuitu speculi imaginem oppositam reddentis, decorem et pulchritudinem faciei componit: sic anima in quibus ab imagine veritatis discedit, vel in quibus vestigia creatricis imaginis recipiat, in conscientia relegit et intelligit. Non immerito conscientiam speculo comparavimus; quoniam in ea tanquam in speculo rationis oculus, tam quod decens, quam quod indecens est in se, claro aspectu appreheentia: nec venitur ab bonam conscientiam, nisi per cordis custodiam. Cor enim suo arbiin peccato perseverare, pessimum est: nolle poeni non pertineat, respuendum est. De diversis igitu
Abbreviated transcription (Latin):
sciã cũ i se deũ. ⁊ in deo mutua reuolurõe
seipãm recipit ẏmago creata Creatrix
ymago in ymagine creata. nichil aliu̾d
ad tantã humilidatẽ. Qui creauit nos
mat̾ gena̾ndo. fint̾ per heditatis participa¬
tõnem. mater per aliorum instructoem¬
C fidelis amna expande sinus dilata affc̃m
ne angustieris in insc̃ib tiis conciꝑe quẽ
totus mũdus nõ potinit conp̾hendere donͤ
uirgo beata fide illũ concepit. fide namq
xp̃c concipitur. u̾bi p̾dicatõne nascit᷑. deuo¬
tõne nutritur. amore tenetui. Sit ergo
conscĩa pura ut doũ conducat ad hosbiciũ
nrm̃. sit sollicita ca᷑ fidele obsequiũ ne tãte
maiestati recuset cordis gremiũ. sit de¬
uota ut soli deo intendat. nec recedat ab
eo. talis conscĩa Ietificat aiãm exibet se

Expanded text:
ia, cum in se Deum, et in Deo mutua revolutione seipsam receperit imago creata. Creatrix imago in imagine creata, nihil aliud ad tantam humilitatem! Qui creavit nos,mater, generando: frater, per haereditatis participationem; mater, per aliorum instructionemO fidelis anima, expande sinus, dilata affectus; ne angustieris in visceribus tuis concipere, quem totus orbis non potuit comprehendere, donec Virgo beata illum fide concepit. Fide namque Christus concipitur, verbi praedicatione nascitur, devotione nutritur, amore tenetur. Sit ergo conscientia pura, ut Deum conducat ad hospitium nostrum: sit sollicita circa fidele obsequium, ne tanta majestas recuset cordis gremium: sit devota, ut soli Deo placeat, soli Deo intendat, nec recedat ab eo. Talis conscientia laetificat animam, et exhibet se
Abbreviated transcription (Latin):
quererat᷑ quanto q̃r itͦ secularis at
uana sciã. ⁊ citius app̾hende̾tur et utilius
retineretur Cogitare nãq de consciẽcia
sensus consñmatus est. ⁊ qui custedit illam
semper. erit secin us Salua renentia saꝑ¬
entie utilius ẽ recurre̾ ad conseiãni quã

Expanded text:
entia, quanto quaeritur saecularis et vana scientia, et citius apprehenderetur, et utilius retineretur. Cogitare namque de conscientia, sensus est consummatus; et qui custodit illam, semper erit securus. Salva reverentia sapientiae, utilius est currere ad conscientiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
illuic redire festina absq dubio per multum
usum quiq tͥ uertetur in oblectamẽtũ intãtũ
ut absq ulla laboris difficultate possis ibi ẽẽ¬
assidiuis. quinimino pena tͥ sit pociꝰ alibi. quã
ibr morã aliquã face̾. Si ergo ꝑsensis desideria

Expanded text:
semper redire festina. Absque dubio per multum semper redire festina. Absque dubio per multum usum quandoque tibi vertetur in oblectamentum: in tantum ut absque ulla laboris difficultate possis ibi assiduus esse; quinimo poena tibi potius sit, alibi, quam ibi moram aliquam fa
Abbreviated transcription (Latin):
enu desmit curam sȩculi ⁊ agĩt curã sui. qui
Dedi ergo ad cor tuũ ⁊ diligent discute te¬
ip̃m̃. Considera unde uems. quo tendis
nidmn inuis. quid agis quid anniitis ⁊ quit᷑
cottidie proficis uł qͣnt̾ deficis qub cogita¬
tõnib magis macular is. quib affectõnibus
frequentius tangi̾s uel quib temptationum
machinis a masigno sp̃ũ acrius impugnaris¬
⁊ cũ totũ int̾ioris et ext̾ioris hõis statũ et
habitũ in quãtũ possibile est plene cognou̾is
nõ solũ qualis sis uerũ ⁊̃ qualis ẽẽ debeas
de cognitõe fait tui potis sublenari ad cogi¬
tatoẽm dei. Quantũ nãq cottidie in cog¬
intoem tui proficis tantũ ad altiora semper
tendis. s forte iam ascendisti. iam ad cortuum
redisti. ⁊ ibi stare didicisti. Nec hoc sufficiat tibi.
disce ibi habitare ⁊ mansionem face̾ ł quali cũq
mentis euagatõne ui abstractus fu̾s sempor

Expanded text:
qui deserit curam saeculi, et agit curam sui: qui qui deserit curam saeculi, et agit curam sui: qui , quid ipse est. Redi ergo ad cor tuum, et diligenter discute teipsum. Considera unde venis; quo tendis; quomodo vivis; quid agis; quid amittis; quantum quotidie proficis; vel quantum deficis: quibus cogitationibus magis incursaris; quibus affectionibus frequentius tangeris; vel quibus tentationum maculis a maligno spiritu acrius impugnaris. Cum totum interioris exteriorisque hominis statum et habitum, in quantum possibile est, plene cognoveris, et non solum qualis sis, verum etiam qualis esse debueras; de cognitione tui poteris sublevari ad contemplationem Dei. Quantum namque quotidie in cognitione proficis, tantum al altiora semper tendis. Sed jam fortassis ascendisti, jam ad cor tuum rediisti, et ibi stare didicisti: nec hoc sufficiat tibi. Disce ibi habitare, et mansionem facere: 340 et qualicunque mentis vagatione inde abstractus fueris, illuc
Abbreviated transcription (Latin):
displiceat. Tergere nõ solũ pcc̃a actõñ uerũ
etiam cogitatõnum ⁊ locutõnũ ut nichil in
eo remaneat quod deũ offendat. Tenere ne
deorsim corruens. terre per amorẽ mhereat
⁊ ne in amint cogitatoum puluere sordescat
ad ostium stat ⁊ pulsat quacũq hora intrare
uoluerit recepracłm mũdũ inueniat deus
qui mũdicie est amator. cor pollutũ in habi¬
tare nõ potest: Exterso aũt specło ⁊ diu dili¬
gent̾ inspecto incipit ei quedã diuimi lu̾s
claritas int̾lucere. ⁊ iimensus qͥdẽ insolite
insionis radius oculis cordis apparere. Ex
huius luminis uisione animꝰ inflaminatus
incipit mũda cordis atq superna et interna
conspice̾. deum dilige̾. ⁊ deo inhe̾re. cuncta q̃
adsut tãquã adsint consid̾are. cunctis suis
affectõmbus renũciare. ⁊ totꝰ soli incumbe̾
industriam. Dei est hoc donũ nõ hois meritũ
S absq dubio talem tantãq grãm ille accipͣ

Expanded text:
displiceat. Tergere, non solum peccata actionum, verum displiceat. Tergere, non solum peccata actionum, verum etiam cogitationum, ut nihil in eo remaneat quod Deum offendat. Tenere, ne deorsum corruens, terrae per amorem inhaereat, et ne inanium cogitationum pulvere sordescat. ad ostium stat et pulsat, quacunque hora intrare voluerit, receptaculum mundum inveniat. Deus enim qui munditiae amator est, cor pollutum habitare non potest. 12. Exterso igitur speculo, et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius oculis cordis apparere. Ex hujus luminis visione animus inflammatus, incipit munda cordis acie superna et interna conspicere, Deum diligere, Deo inhaerere; cuncta quae adsunt, tanquam non sint considerat, cunctis suis affectionibus renuntiat, et totus soli incumbit industriam. Dei donum est hoc, non hominis meritum. Sed absque dubio talem ac tantam gratiam ille accipit,